comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatem pcc̃a pugantur. ꝓ cuius ĩ¬
tegritatem mͥ incorruptibilitas do¬
natur. ꝑ cuius mrgmitatem aĩa
mea ad amatur adño suo ⁊ despõ¬
satur deo suo. quid inqmͣ digne re¬
demptus. ꝓ cuius ꝑtum de morte
et̾na sũ exemptus ꝓ cuius ꝓlem ꝑ¬
ux teneam. Quid enim Si mea
culpa enanu̾nt nũquid iugratꝰ
ero illi. ꝑqmͣ mͥ tanta bona gͣ¬
tis euenerunt. absit ne addam
hanc iniquitatem sr̃ inquitatẽ
Immo gr̾as ago qr hiũ. doleo qr
non hẽo. oo ut hẽam. Cercuis .n.

Expanded text:
itatem peccata mea purgantur, per cujus initatem peccata mea purgantur, per cujus integritatem mihi incorruptibilitas donatur, per cujus virginitatem anima mea adamatur a Domino suo et desponsatur Deo suo? Quid, inquam, digne redemptus, per cujus partum de morte aeterna sum exemptus; per cujus prolem pervix teneam. Quid enim? Si mea culpa evanuerunt; nunquid ingratus ero illi per quam mihi tanta bona gratis evenerunt? Absit, ne addam hanc iniquitatem super iniquitatem. Imo gratias ago, quia habui; doleo, quia non habeo, oro ut habeam: certus enim
Abbreviated transcription (Latin):
mundat mundum confiteor qr
cor meum uinus ẽ in mundũ ut
mito erubescat. intam mũdam
intendere nec digne possit tam
intendendo conting̾e. ẽe gͥ mat̾
illiũacõnis cordis mei. te ntrix
salutis m̃tis mnee te obsectant
qmͣ possunt euict̾a pͥcordia mea
Ex audi dña. ad esto ꝓpitia adi¬
ua potentissima ut mendentur
quatinus sicut tua b̾a sc̃ĩtas. sr̃
oĩa p̾ summũ oĩm filium tuũ
ꝑ oipotentẽ filiũ tuũ ob głosũ
filium tuum abenedcõ filio tuo est
exattata sic sr̃ omĩa post dĩ ⁊ deũ
meum ⁊ oĩm filium tuũ te cor me¬
um intelligata ueneret᷑ amet de
p̾cetur eo affcũ non quo desidero
inꝑfectus. s quo d afilio tuo fc̃s
⁊ saluatus. redemptus ⁊ resuscitat᷑
Genitrix uite aĩe mee. alt̾x reꝑato¬
ta sunt. ut tantoꝵ bñficioꝵ t̾ gra¬
cias ex soluant. S nec cogitare pꝰ¬
sunt dignas. ⁊ pudet ꝓferre ñ dig¬
uas. Quid .n. digne dicam mr̃i cͥ¬
atoris ⁊ saluatoris mei. ꝓ cuius sc̃¬

Expanded text:
mundat mundum, confiteor quia cor meum nimis est immundum, ut merito erubescat in tam mundam intendere, nec digne possit tam mundam intendendo contingere. Te igitur, mater illuminationis cordis mei, te, nutrix salutis mentis meae, te obsecrant, quantum possunt, cuncta praecordia mea. Exaudi, domina mea, adesto propitia, adjuva potentissima, ut mundentur quatenus sicut beata tua sanctitas super omnia post summum omnium filium tuum, per omnipotentem filium tuum, ob gloriosum filium tuum, a benedicto filio tuo est exaltata: sic super omnia post Dominum et Deum meum et omnium filium tuum, te cor meum intelligat et veneretur, amet et deprecetur eo affectu, non quo desidero imperfectus, sed quo debeo a filio tuo factus et salvatus, redemptus et resuscitatus. O genitrix vitae animae meae, altrix reparatota sunt, ut tantorum beneficiorum tibi gratias exsolvant; sed nec cogitare possunt dignas, et pudet proferre indignas. Quid enim digne dicam matri Creatoris et Salvatoris mei, per cujus sanct
Abbreviated transcription (Latin):
seri. tu ꝑtendo tu int̾uemendo.
aut ostñdite ad quos tucius fugi¬
am misericordiores ⁊ monstrate
inquib cerciis confidem potẽ¬
ciores. Si enim ẽ ĩmo qr est tam
magna mea miquitas ⁊ tam mo¬
dica fides mea. tam tepida cari¬
ar delicc̃oꝵ nemam. nec salutis
inquo mercta mea michi uide¬
tis non suffice. in eo mĩe ur̃e¬

Expanded text:
seri, tu parcendo, tu interveniendo; aut ostendite ad quos tutius fugiam misericordiores, et monstrate in quibus certius confidam potentiores. Si enim est, imo quia est tam magna mea iniquitas, et tam modica fides mea, tam tepida chariar delictorum veniam, nec salutis in quo merita mea mihi videtis non sufficere, in eo miser
Abbreviated transcription (Latin):
irgo mũdo uenerabił mr̃ hu¬
mano gn̾i amabilis. femĩa
angłis mirabilis. maria. scĩssima
cuins beata urginitate. omĩs
sacratur integritas. cuius gło¬
sos ꝑtu. oĩs saluatur fecunditas
dñã magna. cui gr̾as agit deo ꝯ¬

Expanded text:
irgo mundo venerabilis, mater humano generi amabilis, femina angelis mirabilis, Maria sanctissima, cujus beata virginitate omnis sacratur integritas, cujus glorioso partu omnis salvatur fecunditas. Domina magna, cui gratias agit con
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatõe nͨ latam uec lõgã
respõdisti tͥ uid̾i. ad. ꝓorsus
assentior. aug̾. Qͥd : cñ ꝑ licto̾s
singulas sonus ille diuidicur.
ficat : at cũ ꝑdita sig̃ificatõe
discerptꝰ in sita̾s sonus ẽ uñaᵈ
tem qnͣdam noĩs contigisse:
slõ solũ assentõr. s ita libñtꝰ uͭ
nicħ me mag in hoc smone de¬
lectau̾it. angsi gͫͦ satis ꝑ sexisti
in hac siłitudĩe. quõ possit dis¬
secto corꝑe anima nõ secari. ac¬
cipe nẽ quo nc̃ frustra ip̃ã cor¬
iã .n. concessisti et recte ut opi
dũ nom̃ edit᷑. ꝑ seipãm nullo
pacto diuidi posse. cũ ip̃e so

Expanded text:
gitatione nec latam nec longam respondisti tibi videri. E. Prorsus assentior. A. Quid, cum per litteras singulas sonus ille dividitur, ficat? A. At cum, perdita significatione discerptus in litteris sonus est; num aliud tem quamdam nominis contigisse? E. Non solum assentior, sed ita libenter, ut nihil me magis in hoc sermone delectaverit. 67. A. Si ergo satis perspexisti in hac similitudine, quomodo possit dissecto corpore anima non secari; accipe nunc quomodo frusta ipsa corJam enim concessisti, et recte, ut opindum nomen editur, per seipsam nullo pacto dividi posse, cum ipse sonus,
Abbreviated transcription (Latin):
ferias ymagienes rerum quas
ꝑ eos hausit. secũ cat̾natim et
Mulciplicit̾ u̾sat. ⁊ hoc tocũ. ẽ
sc̃pnus ⁊ sõpnia. sepe enĩ ges¬
tiendo ac nagands facillicate
gͣotu delectatur. et siue labori
ordinas m̃biorũ concordiam.
in duplicinatã societate atq a¬
more molit᷑ uñ fetib nõ iam
et tuendis alendis q conspitar
reb int̾ quas corpꝰ agit. ⁊ qͥbꝰ
corpꝰ sustentat. cõsnetudĩe sese
uintit. et ab eis qͣ m̃bris egre
seiũctõe rerũ iparũ atq inter¬
uallo tẽꝑis ñ discissa memoria
nocat᷑. S ħ tursus omĩa pͦse ani
mam ⁊̃ in bestiis nemo negat.
riam nõ consuetudĩe molitaꝵ
s aĩadu̾sione atq signis cõm̃¬
datarũ ac retentarũ rerũ inmus¬
m̾abiliũ cot aites artificũ agͦ¬
rũ cultus. extructões ubiñ na¬
norũ edificiorũ ac moluniũ mał¬
timoda miracła. Inuentões tot
signorũ in lict̾s. mͦ u̾b̾. in gestu
in hꝰcemodi sono. inpicturis. ac¬

Expanded text:
rans, imagines rerum quas per eos hausit, secum catervatim et multipliciter versat, et hoc totum est somnus et somnia. Saepe etiam gestiendo ac vagando facilitate motus delectatur, et sine labore ordinat membrorum concordiam; st, atque in duplici natura, societate atque amore molitur unum. Fetibus non jam vendis, tuendis alendisque conspirat. Rebus inter quas corpus agit, et quibus corpus sustentat, consuetudine sese innectit, et ab eis quasi membris aegre sejunctione rerum ipsarum atque intervallo temporis non discissa, memoria vocatur. Sed haec rursus omnia posse animam etiam in bestiis nemo negat. riam non consuetudine inolitarum, sed animadversione atque signis commendatarum ac retentarum rerum innumerabilium, tot artes opificum, agrorum cultus, exstructiones urbium, variorum aedificiorum ac moliminum multimoda miracula; inventiones tot signorum in litteris, in verbis, in gestu, in cujuscemodi sono, in picturis at
Abbreviated transcription (Latin):
sue cõꝑata disc̾n̾e acq cõtẽp¬
n̾e. ⁊ iñ quo mag̃ se delectat
eo mag̃ sese abstrah̾e a sordi¬
b cotã q emaculare. ac mũ¬
dissimã ac comptissimã teo¬
d̾e. Noborare se adu̾sus omi
u̾e mouutur. sociecatẽ hu¬
manã magrapend̾e. nicħ q¬

Expanded text:
suae comparata discernere atque contemnere: et inde quo magis se delectat, eo magis sese abstrahere a sordibus, totamque emaculare ac mundissimam reddere et comptissimam; roborare se adversus omnia, vere moliuntur; societatem humanam magni pendere, nihilq
Abbreviated transcription (Latin):
młtasq dicã ẽẽ ndebis. nec mͥ
facile ũi tuã risũ cõpͥmam. sup¬
petit. Si młtas tantũmꝰ ẽẽ dixo
ip̃e me ridebo. muꝰ q me mͥ
displicentẽ. qmͣ tͥ ꝑferam. an¬
di gͦ ꝙ ex me bñ ce audire pol-

Expanded text:
multas dicam esse, ridebis; nec mihi facile, unde tuum risum comprimam, suppetit. Sin multas tantummodo esse dixero, ipse me ridebo, minusque me mihi displicentem, quam tibi, perferam. Audi ergo quod ex me bene te audire posse
Abbreviated transcription (Latin):
mliis. snñ domi. milicia inre¬
publica. sine in ꝓfanis siue in
excogitandi flumos eloqñtie.
cariminũ narierates ludendi ac
iocundi cã nulle formes simu¬
latões. modulandi ꝑiciam. di¬
metiendi sb̾cilitatem. misandi
disciplinã p̃t̾itorũ ac fucorũ
et om̃ino hũana. S ad huc ẽ¬
ista ꝑtim docbi atqr indoctis.
parum bonis ac malis aĩs. co
bonitas incipit atq omĩs u̾o
landatõ. huis aiã se nõ solũ

Expanded text:
liis, sive domi militiaeque in republica, sive in profanis, sive in excogitandi, fluvios eloquentiae, carminum varietates, ludendi ac jocandi causa milleformes simulationes, modulandi peritiam, dimetiendi subtilitatem, numerandi disciplinam, praeteritorum ac futurorum et omnino humana. Sed est adhuc ista partim doctis atque indoctis, partim bonis ac malis animis copiabonitas incipit, atque omnis vera laudatio. Hinc enim anima se non solum
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃icat᷑. aug̃. Dic gͦ utrũ posses
gnaru ᷤᷤ iatĩne lingne noĩare ĩ lo¬
qñdo solem. si nõ incenlc̃tꝰ soł
p̃ced̾et sonũ : ad̾. Nullo mͦ pꝰsẽ.
cedat sinolens id enũciare. ali¬
qmͣdin te in silentõ teneas. ñne
in tua cogitatõne man ꝙ exp̃s¬
sa uoce alius auditurꝰ ẽ: ad̾od̾.
Manifestũ ẽ. aug̾ Qͥd cũ ip̃e sol

Expanded text:
significatur. A. Dic ergo, utrum posses gnarus latinae linguae nominare in loquendo solem, si non intellectus solis praecederet sonum. E. Nullo modo possem. cedat, si volens id enuntiare aliquandiu te in silentio teneas; nonne in tua cogitatione manet, quod expressa voce alius auditurus est? E. Manifestum est. A. Quid? cum ipse sol
Abbreviated transcription (Latin):
itaq alt̾m grad̾ et iñ ꝙͥ possit
aĩa in sensib nͥ enidentior ma¬
nifestior q uita intłłr. Nõ .n.
andienda ẽ nescio q̃ ĩpietas niᷤ¬
ticana plane mag̃ qr lignea ꝙͣ
sũt ip̃e aibores. qͥb pacrocini¬
um p̃b. q̃ dolere uitem qñ u¬
na decpit. et nõ solũ sentire is¬
audire credit. De quo errore
sacͥlego alius ẽ disc̾endi locus.
Nunc ꝙ institueram intende.
q̃ sit ins aĩe uisensib atq in
ip̃o motu manfestioris aĩanciᷤᷤ.
quoꝵ nob̃ cũ hiis q̃ radicib
fixa sunt nlła pot̃ ẽẽ cõmuni¬
o. Incendit se aĩa in tactu. et
atq disc̾uit. dem̃ innũabiles
differentias saporũ. odorũ so
do. audiendo uidendo q diiu¬
dicat. atq in hiis om̃ib ea q̃
scd̾m natam sui corꝑis sunt as¬

Expanded text:
itaque alterum gradum, et vide quid possit anima in sensibus, ubi evidentior manifestiorque vita intelligitur. Non enim audienda est nescio quae impietas rusticana plane, magisque lignea quam sunt ipsae arbores quibus pratrocinium praebet, quae dolere vitem quando uva decerpitur, et non solum sentire isaudire credit: de quo errore sacrilego alius est disserendi locus. Nunc quod institueram, intende quae sit vis animae in sensibus, atque in ipso motu manifestioris animantis, quorum nobis cum iis quae radicibus fixa sunt, nulla potest esse communio. Intendit se anima in taatque discernit. Deinde innumerabiles differentias saporum, odorum, sodo, audiendo, videndoque dijudicat; atque in his omnibus ea quae secundum naturam sui corporis sunt a
Abbreviated transcription (Latin):
dundr᷑. Ut .n. u̾miculus ille
plus loci totꝰ qmͣ ꝑs eiꝰ occu¬
pabat. ita maiorẽm tpr̃is mo
temꝑis. q̃ diniso illo sono fc̃a
ẽ. cum eadem significato di¬
iuisa nõ sit. Nõ .n. ip̃a ꝑ terpꝰ
distendebatur s sonus. Ita
ñ om̃ino aĩam sectam. nec
loco minorẽ ẽẽ factã. licet
integ̾ animantis m̃bra oĩa
ꝑ maiorẽ locũ porrͣta simł
possed̾unt. nõ enĩ locũ ip̃a
s corpꝰ ꝙ ab ead̾ agebat᷑. te¬
nebat. sicut illa sigõ ñ dis¬
tenta ꝑ tempꝰ. om̃s tñ noĩs
litt̾as suas moras ac tp̃a poᷤᷤ¬
sidentes. uelut animau̾at
atq cõplenat hac siłitu¬
dĩe int̾im contẽptꝰ sis. peto
qͣ te sentio delectatũ. Que
aur̃ subcilissĩe de hoc dis¬
putari possũt. ita ut siłitu¬
dinib q̃ plerũq fallurr.
s reb ip̃is satisfiat expͤtes.¬

Expanded text:
ur. Ut enim vermiculus ille plus loci totus, quam pars ejus occupabat; ita majorem temporis mortemporis, quae diviso illo sono facta est, cum eadem significatio divisa non sit non enim ipsa per tempus distendebatur, sed sonus; itanon omnino animam sectam, nec loco minore minorem esse factam, licet integri animantis membra omnia per majorem locum porrecta simul possederit. Non enim locum ipsa, sed corpus quod ab eadem agebatur, tenebat: sicut illa significatio non distenta per tempus, omnes tamen nominis litteras suas moras ac tempora possidentes, velut animaverat atque compleverat. Hac similitudine interim contentus sis peto, qua te sentio delectatum. Quae autem subtilissime de hoc disputari possunt, ita ut non similitudinibus quae plerumque fallunt, sed rebus ipsis satis fiat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
iã dic mͥ. cũ ore ipm nom̃ erũ¬
pͥ tuo. atq id ego audiens. so¬
lẽ cogito. ꝙ̃ tn añ nocẽ et cñ
ip̃a uoce cogitasti et mĩc for¬
tase ambo cogitamꝰ. nõne tͥ
indetus nom̃ ipm̃ ueluti acce¬
pisse abs te significatõem qmͣ
ad me ꝑ aures depnͣtaret : ad
uidet᷑. aug̃Cũ gͦ nom̃ ipm so¬
no et sig̃ificatõe const. Sonꝰ
aũ ad aures. sigĩficatõ ad m̃tẽ
ꝑtineas. ñne aibitraris in no¬
mine nelud in aliqͦ aĩante so¬

Expanded text:
jam dic mihi: cum ore ipsum nomen erumpit tuo, atque id ego audiens solem cogito, quem tu ante vocem et cum ipsa voce cogitasti, et nunc fortasse ambo cogitamus; nonne tibi videtur nomen ipsum veluti accepisse abs te significationem, quam ad me per aures deportaret? E. Videtur. A. Cum ergo nomen ipsum sono et significatione constet, sonus autem ad aures, significatio ad mentem pertineat; nonne arbitraris in nomine, velut in aliquo animante, so
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ẽẽt. ⁊ comꝑerent nulne¬
ra recencia totidem illos seꝑatĩ
cubuisse indeat᷑. Ił aut̃ p̃cepe¬
ram ut in studiis sicuti ceꝑ ant
sũ cursũ teni̾ent. Ita eos opor¬
tumꝰ aliqñ ad q̃renda et dis¬
et cõiectaret. et q̃reret si ex¬
pon̾e uelim. longe pła nob̾
dicenda sunt ꝙͣ ab ip̃o prĩci¬
pio cantis ambagib acqr an¬
fractib dca sunt. Nõ apd̾ te
multa iã nota eẽt de corꝑe. de
sp̃e q̃ in est corꝑi. de loco. de tẽ¬
pore. de motu q̃ sb̾cilissime
atq abstrutissĩe pp̃ hanc ipãm
q̃onẽ disserunt᷑. ad dandã pal¬
mã hiis qui corpꝰ ẽẽ aiãm dñt.
declinarẽ. Qua p̃p te ut pꝰsñ ⁊̃¬

Expanded text:
factum esset, et comparerent vulnefactum esset, et comparerent vulnera recentia, totidem illos separatim cubuisse videatur. Illis autem praeceperam, ut in studiis, sicuti coeperant, suum cursum tenerent; ita eos opportunius aliquando ad quaerenda et discenet conjectaret et quaereret, si exponere velim; longe plura nobis dicenda sunt, quam ab ipso principio tantis ambagibus atque anfractibus dicta sunt: non apud te multa jam nota essent de corpore, de specie quae inest corpori, de loco, de tempore, de motu, quae subtilissime atque abstrusissime propter hanc ipsam quaestionem disseruntur; ad dandam palmam iis, qui corpus esse animam dicunt, declinarem. Quapropter te, ut pos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ credi pot̃. s c̾ce ñ sins qm de¬
dere. Cum .ii. nuꝑ in agro ẽẽm
ligurie. nr̃i illi adolescentes qͥ
tunc mecũ erant studiorũ suoꝵ
gr̃a. animadu̾ter̃t hum iacẽ¬
tes in opaco loco reptantẽ bes¬
tiolam młtipedem. lõgũ dico
eram. u̾so namq stilo ꝙ̃ forte
hẽbat unꝰ illorũ. animal medi¬
um ꝑcussit. tẽ ambe ꝑtes corꝑi ᷤᷤ
ab illo uulu̾e incontraria disceᷤ¬
serunt. tanta pedũ cełitate ac
nicħo inbecilliore iusu. qiͣ du
o. hꝰcemodi animancia forent.
quo muraculo ext̾riti. cause qi
cutiosi ad uos uͥ simul ego et a¬
tra illa detusetunt. Neq nos
parũ cõmoti. ea curre in tabu¬
la qͣqua u̾sũ pot̾ant. c̾nebamꝰ.
atq unũ ip̃orũ stilo tactũ. cõ¬
corq̃bat se ad doloris locũ. ni¬
cħ sepcience alio ac suos obbi
motꝰ ꝑagente. Qͥd pła : tempta¬
uimꝰ qͣcinus ista ualerent. atq
u̾miculũ. imo iam m̾niculos ĩ
multas ꝑtes cõtidimꝰ. ita om̃s
monebant᷑ ut uͥ a nobis illud

Expanded text:
 credi potest; sed certe non serius quam deberem. Cum enim nuper in agro essemus Liguriae, nostri illi adolescentes qui tunc mecum erant studiorum suorum gratia, animadverterunt humi jacentes in opaco loco, reptantem bestiolam multipedem, longum dico eram. Verso namque stilo quem forte habebat unus illorum, animal medium percussit: tum ambae partes corporis ab illo vulnere in contraria discesserunt, tanta pedum celeritate, ac nihilo imbecilliore nisu, quam si duo hujuscemodi animantia forent. Quo miraculo exterriti, causaeque curiosi, ad nos, ubi simul ego et Ata illa detulerunt. Neque nos parum commoti, ea currere in tabula quaquaversum poterant, cernebamus: atque unum ipsorum stilo tactum, contorquebat se ad doloris locum, nihil sentiente alio, ac suos alibi motus peragente. Quid plura? Tentavimus, quatenus id valeret; atque vermiculum, imo jam vermiculos in multas partes concidimus: ita omnes movebantur, ut nisi a nobis illud
Abbreviated transcription (Latin):
or fiat temꝑatõ. dũ post eiꝰd̾
aiẽ abscessũ ad suꝑna euadũt.
ac sese expediunt mou̾e illa
corpuscula tanto concitatiꝰ. qnͣ¬
to plage xerentõres subito erũ¬
punt. dem̃ porro motũ iangueᷤᷤ¬
sere pꝰtremo dem̾e. dũ minus

Expanded text:
or fiat contemperatio, dum post ejusdem animae abscessum ad superna evadunt, ac sese expediunt, movere illa corpuscula tanto concitatius, quanto plaga recentiore subito erumpunt: deinde porro motum languescere, postremo desinere, dum m
Abbreviated transcription (Latin):
elig̾e̾ potui. ad. Dic oro te
qm̃ cocissime potẽs. angp̃mũ
illdꝰ dico si maxĩe causa lateat.
cur in con̾tõne quorũdã corpo¬
rũ illa contingant. nõ continuo
uł sit alic̾ hoĩ cognita. nec
iste a uob̾ int̾rogori potuit. a̾¬
⁊̃ ħ ĩgemosissimus ut sacis¬
Nũquidnã ex eo qͥcqmͣd ex cõtͣ¬
na ꝑte firmissĩe didicimus.
ac n̾issimũ ẽẽ conficemur. la¬
bi uob̾ atq extorq̃ri dec. at¬
qͥ si illa waneant integra q̃ĩ
t̾rogatꝰ c̾ta et ĩdubia ẽẽ res¬
põdisti. nicħ ẽ ꝙ istũ uͥmicu¬

Expanded text:
eligere potui. E. Dic, oro te, quam citissime potes. A. Primum illud dico, si maxime causa lateat, cur in concisione quorumdam corporum illa contingant, non continuo vel sit alicui homini cognita, nec iste a nobis interrogari possit; aus, ut satisNumquidnam ex eo quidquid ex contraria parte firmissime didicimus, ac verissimum esse confitemur, labi nobis atque extorqueri decet? Atqui si illa maneant integra, quae interrogatus certa et indubia esse respondisti; nihil est quod istum vermicu
Abbreviated transcription (Latin):
ubros. ant in disputatõnes lo¬
quatissimorũ hominũ. nimuũ¬
q sensib hiii corporeis credẽ¬
tiũ te p̃cipites. donec corriga ᷤ
fixines q uestigia q̃ usq ad
deũ ipm̃ animã ducunt. nec
ab illo secretissimo e tnͣqͥlissĩo
m̃tis habitaculo. a quo nũe d̾
ħ incolit ꝑegͥnata ẽ. studiis fa¬
cilliꝰ et laborib qm mercia.
cipe contra iͦ quo ut sentio
młtũ mou̾is. ñꝙͥ robustus de

Expanded text:
s aut in disputationes loquacissimorum hominum, nimiumque sensibus his corporis credentium te praecipites, donec corrigas firmesque vestigia, quae usque ad ipsum Deum animam ducunt, ne ab illo secretissimo et tranquillissimo mentis habitaculo, a quo nunc, dum haec incolit, peregrina est, studiis facilius et laboribus, quam inertia cipe contra illud quo, ut sentio, multum moveris, non quod robustius de
Abbreviated transcription (Latin):
mortale p̃sencia suo nuificat.
colligit in uiñ. at inuno tenz
diffin̾e atq cõtabesc̾e ñ sinit.
alim̃ta ꝑ m̃bra equalit̾ suis cͥqꝵ
redditi sicut distribmi facit. cõ¬
gruentiã eiꝰ modũ q cõsuar.

Expanded text:
mortale praesentia sua vivificat; colligit in unum, atque in uno tenet; defluere atque contabescere non sinit: alimenta per membra aequaliter suis cuique redditis distribui facit, congruentiam ejus modumque conser
Abbreviated transcription (Latin):
sũ p̾cato sit. sõ .n. alit̾ p᷑ eo mͦ¬
ꝓfic̾e nͥ custodiendo mas eiꝰ. de¬
clinat aut̃ a mandatis dm̃i atqi
discedit apostata. ñ ille qui etiã¬
si ht̃ pccm. confligendo tñ cũ eo
ꝑseu̾antiam nõ relinqͥt. donec eo
ꝑueniat uͥ ulła cũ morte c̃ten¬
tõ remanebit. In isto gͦ conflic
tu indnim ea iusticia qua hic
ex fide uiuit. ⁊ ea quodãmͣ lori¬
accusator ẽ in pͥmordio sermonis
hinc it̾ dicit. insticia uestitus eirã.
et cͥcũdedi mͥ iudiciũ. sicut clami¬
dam. Nam et ista nestis magͣ bel
nat᷑ cõcupiscentia ũ nͥ erit plena
sũ aliquo ꝓrsus hoste insicia. no¬
uissima u̾uca morte destructa.
Qd̾ aut̃ it̾m ait idem sanctus iob
lõ .n. rephendit me cor meũ in
om̃i uica mã. tũc nos in ista ui¬
ta in qua ex fide unuimus ñ te¬
p̃hendit cor nr̃m. si eadẽ fides in¬
qua corde credit᷑ ad iusticiam nõ
negligit rep̃hend̾e pccm urm̃. Uñ¬

Expanded text:
sine peccato sit. non enim aliter sine peccato sit. non enim aliter ficere, nisi custodiendo vias ejus. Declinat autem a mandatis Domini atque discedit apostata; non ille qui, etiamsi habeat peccatum, confligendi tamen cum eo perseverantiam non relinquit, donec eo perveniat ubi nulla cum morte contentio remanebit. In isto ergo cotu induimur ea iustitia, qua hic ex fide uiuitur, et ea quodam modo loriaccusator est in primordio sermonis. hinc item dicit: iustitia uestitus eram, et circumdedi mihi iudicium sicut chlamydem. nam et ista uestis belli magnatur concupiscentia., non ubi erit plena sine aliquo prorsus hoste iustitia nouissima inimica morte destructa. Quod autem iterum ait idem sanctus lob: non enim reprehendit me cor meum in omni uita mea, tuta, in qua ex fide vivimus, non reprehendit cor nostrum, si eadem fides qua corde creditur ad justitiam, non negligit reprehendere peccatum n
Abbreviated transcription (Latin):
modus bone uite. de quo ⁊̃ in
ista hũana cõu̾satoẽ iusta q̃rela
eẽ nõ possit. Quis .n. iuste qrͣ de
homĩe qui nemini male uult.
et qͥb p᷑ fidesit̾ consulit. nec qͥ
cuius iniurias ten libidinẽ uĩ¬
sicut et nos dimͥ. sine pccõ se
ñ eẽ declarat. Iñ ẽ ꝙ dicit. Nli¬
cħ̾ iniqũ erat in manib mĩs.
petebat qui ueracit̾ dabat. Et
ꝙ dicit de dnõ multas emm cõ¬
t̾ciones meas fecit sine causa ñ
ait nullas fecit cũ causa s mł¬
tas sine causa. Non .n. pp̃ młta
pcc̃a eiꝰ fc̃e sñt ei mulce concͥcões.¬
S pp̃ ꝓbatõem patientie. Nam p̃p
pc̃ca sine quib ut alibi cõficet᷑
ñ fuit panciora se pati dedubuis¬
se iudicat. Itẽ ꝙ dicit mas eiuᷤ
custodiui ⁊ ñ declinaui a mã¬
datis eiꝰ n discedam. custodit
uias dĩ qui nõ sic exorbitat ut
eas relinquat. s ut eis crendo ꝓ¬
ficit. ⁊ si aliqũ ut infirmꝰ offe̾n¬
dit aut titubat ꝓficit aut in¬
uuendo p̾cata dones ꝑneniat pͥ

Expanded text:
uitae, de quo etiam in ista humana conuersatione iusta querella esse non possit. quis enim iuste queritur de homine, qui. nemini male uult et quibus potest fideliter consulit nec contra cuiusque iniurias tenet libidinem uinsicut et nos dimittimus, sine peccato se non esse declarat. Inde est quod dicit: nihil iniquum erat in manibus meis, petebat, qui ueraciter dabat. Et quod dicit de domino: multas enim contritiones meas fecit sine causa, non ait: nullas fecit cum causa, sed multas sine causa. non enim propter multa peccata eius factae sunt ei multae contritiones probationem patientiae. nam propter peccata, sine quibus, ut alibi confitetur, non fuit, pauciora se pati debuisse iudicat. Item quod dicit: uias enim eius custodiui et non declinaui a mandatis eius neque discedam, custodit uias dei, qui non sic exorbitat, ut eas relinquat, sed in eis currendo proficit, etsi aliquando ut infirmus offendit aut titubat; proficit autem minuendo peccata, donec perueniat ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ruit quid erimꝰ. scimus qm̃ cũ
apparuit siles ei erimus. qm̃ ui¬
debrunis eũ sicutiẽ. tũc pccm̃
ulłm ent. q infirmitas nec in¬
t̾ior nec ext̾ior ulla remanebit.
Et om̃is qui hñt hanc spem ĩ
illũ. qui sc̃ificat sanctos suos
omĩs infirmitatis reliquias ab¬
de quodam ait. o. uult faciat.
Itẽ inquit ad filomenẽ de one¬
simo. Quẽ ego noluerã apd̾ me
detin̾e. ut ꝓ te mͥ ministraret.
s sñ cõsilio tuo nich̾ uoluit fa¬
c̾e. ut nõ qĩ ex nc̃citate bonũ ẽet
s uoluntariũ. Itẽ in deucron̾.
Uitam ⁊ mortẽ dedit añ faci¬
em tuam. bonũ et malũ. elige
uitã ut uiuas. Itẽ apd̾ salomꝰ
Deus ab inicõ cõstituit hominẽ
⁊ reliqͥt eũ in manu consilii
sui. adiecit ei mandata ⁊ p̃cep¬
ca. si uoles p̃cepta suabunt ce.
et inp̾c̾m fidem placitam face̾
apposuit t̾ aquã ⁊ ignẽ. ad qd̾
uis porrige manũ tuã. añ oem̃
hominẽ bonũ ⁊ malũ. tuta ⁊
mors. pauꝑtas ⁊ honestas a do¬

Expanded text:
scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. tunc peccatum nullum erit, quia infirmitas nec interior nec exterior ulla remanebit. et omnis qui habet hanc spem in illum qui sanctificat sanctos suos.omnes infirmitatis reliquias abde quodam ait: Quod vult faciat . Item, » inquit, « ad Philemonem de Onesimo: Quem ego volueram apud me detinere, ut pro te mihi ministraret; sed sine consilio tuo nihil volui facere, ut non quasi ex necessitate bonum tsed uoluntarium. item in Deuteronomio: uitam et mortem dedit ante faciem tuam, bonum et malum. elige uitam, ut uiuas. item apud Salomonem: deus ab initio constituit hominem et reliquit eum in manu consilii sui. adiecit ei mandata et praecepta: si uoles praecepta, seruabunt te et in posterum fidem placitam facere. apposuit tibi aquam et ignem; ad quod uis porrige manum tuam. ante hominem bonum et malum, uita et mors. paupertas et honestas a do
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ caritas ĩ cordib nr̃is qͥ int̾¬
pellat gemitib menarrabiłib.
donec in nobis sanitas ꝑficiat᷑.
et deus sicuti ẽ iudendus in e¬
fuisse uł ẽẽ in hac uita aliꝙ̃
hominem. uł asiquos homineᷤ
putat. excepto utio mediatore
fu̾it remissio pcc̃orũ. ꝯtͣrius ẽ
dĩne scͥpture. pͥ apłs ait ꝑ uñ¬

Expanded text:
tur charitas in cordibus nostris, qui interpellat gemitibus inenarrabilibus, donec in nobis sanitas perficiatur, et Deus, sicuti est videndus in aefuisse vel esse in hac vita aliquem hominem, vel aliquos homines putat, excepto uno mediatore fuerit remissio peccatorum, contrarius est divinae Scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
in oblectanda cogitatoẽ. eiꝰdem
poci desideriis. aliqnͣtusũ consẽ¬
ciremus. S tm̃modo dicendũ
eẽt. ne nos inferas intemptatõ¬
nem. s lib̾a nos amalo. Ner iaco

Expanded text:
in oblectanda cogitatione, ejusdem peccati desideriis aliquantulum consentiremus; sed tantummodo dicendum esset, Ne nos inferas in tentationem, sed libera nos a ma
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cõsp̾cu tuo omĩs uuens. ⁊
huic cestĩo qiͣ respondet ad nicħ
aliud. nͥ ut scͥpte sc̃e int̾ se sici¬
gare uideantur. Quarũ cõcor¬
diam nos debemus ostend̾e. Aic
enim. quib respõdendũ ẽ. ꝙ de
scõ zachana ewangłista testat᷑
dicens. Erant aut̃ zacharias ⁊
elizabeth uõr eiꝰ iusti ambo in
mandatis et iustificatõnib dm̃i
ci ambo utiq legerant ĩt̾ ipã
mandata ꝙadmod̾ sua pc̃ca
mundarent. Nam ⁊acharias
ꝙ de om̃i sac̾dote ex hominib
accepto ĩ epła ad ebreos dr᷑. ⁊̃ ꝓ¬

Expanded text:
conspectu tuo omnis uiuens\', et huic testimonio quasi respondit ad nihil aliud, nisi ut scripturae sanctae se litigare uideantur, quarum concordiam nos debemus ostendere. ait enim: \'quibus respondendum est, quod de sancto Zacharia euangelista testatur dicens: erant autem Zacharias et Elisabeth uxor eius iusti ambo in mandatis et iustificationibus domini ti ambo utique legerant inter ipsa mandata, quemadmodum sua peccata mundarent. Nam Zacharias, quod de omni sacerdote ex hominibus accepto in Epistola ad Hebraeos dic
Abbreviated transcription (Latin):
peccrtis. Omĩs qui natus ẽ ex dõ.
dei consuat eũ. ⁊ malignꝰ non
tangit eum. Icem illic inq̾e u̾
de salnatore ait. Qm̃ ille appa¬
ruit ut pocã tolłet. omis qͥ in eo
mauet. nõ peccat. omĩs qͥ peccat:

Expanded text:
peccetis. Omnis qui natus est ex Deo,Dei conservat eum, et malignus non tangit eum . Item illic, » inquit, « ubi de Salvatore ait: Quoniam ille apparuit, ut peccata tolleret. Omnis qui in eo manet, non peccat. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
uistos. s poc̃ores. Qsq̾s aut̃ di.¬
cit. ptꝰ acceptã remissionẽ poc̃o¬
rũ. ita ꝙ̃ꝙͣ hominẽ uiste iuxis¬
se in hac corne uł uiu̾e. ut nlłm
ħ̾eat omĩo pccm̃ cõtradicit ap̾
ioh̃i. qui ait. Si dix̾imꝰ q pcc̃m
non hẽmꝰ. nosmet ipõs seducimꝰ
et u̾itas in nobis non ẽ. Nõ .n.
ait hũimꝰ. s hemꝰ. ꝙ si quisqmͣ¬

Expanded text:
stos, sed peccatores . Quisquis autem dicit, post acceptam remissionem peccatorum ita quemquam hominem juste vixisse in hac carne, vel vivere, ut nullum habeat omnino peccatum, contradicit apostolo Joanni qui ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Non enim ait, habuim
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃a eiꝰ eẽ głosa: Mundat gͦ eã
nũc lauacro aque in u̾bo ablu¬
ens pcca p̃t̾ica ⁊ pellens ab ea
dnatõem masorum angłorũ. de¬
iñ ꝑficiens eius sanitatem. facit
eam̃ occurre in illam głosam. sñ
macula ⁊ nuga. Quos enĩ p̃des¬
tinauit illos ⁊ nocauit ⁊ quo
uocauit. illos ⁊ iustificauit. qͦs
aut̃ iustificauit illos glorifica

Expanded text:
esia eius esse gloriosa? mundat ergo eam nunc lauacro aquae, in uerbo abluens peccata praeterita et pellens ab ea dominationem malorum angelorum; deinde perficiens eius sanitates facit eam occurrere in illam gloriosam sine macula et ruga. quos enim praedestinauit, illos et uocauit; et quos uocauit, ipsos et iustificauit; quos autem iustificauit, illos
Abbreviated transcription (Latin):
erit sñ macła ⁊ ruga ⁊ aliquo
Nõ enĩ modo intantis malis. ĩ
tantis scandalis. in tanta ꝑmix¬
tione hominũ pessimorũ. in tã¬
tis obprob̾is impiorũ dicendũ ẽ
eam eẽ głosam. q reges sum̃t.

Expanded text:
erit sine macula et ruga aut aliquo non enim modo in tantis malis, in tantis scandalis, in tanta permixtione hominum pessimorum, in tantis opprobriis impiorum dicendum est eam esse gloriosam, quia reges ei
Abbreviated transcription (Latin):
nec se ab om̃i re mala. qͥ pcc̃o si¬
ne quo nõ ẽ. uł ñquã omĩs cõ¬
mit᷑ sicut luctator fortõr ⁊ si a
cͥmĩe. legitur sñ querela. ⁊ non
legit᷑ sñ pcc̃o nͥ filius homĩs un
idemq dĩ filiꝰ uni. celestius. It̾ra

Expanded text:
re mala, qui peccato, sine quo non est, vel nunquam omnino conrimitur; sicut luctator fortior, et si crimine, legitur sine querela: at non legitur sine peccato, nisi Filius hominis, unus idemque Dei Filius un
Abbreviated transcription (Latin):
dõ dimittence mudati sinit.
quom sit accipiendũ. ꝙ sc̾ptũ ẽ.
om̃is hõ m̃dax. om̃ino nõ soluit
nͦ solu̾e potuit nͥ correcto errore
qͦ credit hoiẽm sine aditorio
grẽ dĩ ꝑ solam ꝓͥp am uoluntatẽ
posse ẽẽ uerad̾em. sic aliam q̃ se
Immo uͦ auxit et difficiliorem
reddidit. ꝓponendũ adu̾sũ se
ꝓlatũ testimoniũ. Non ẽ qui fa¬

Expanded text:
deo dimittente mundati sunt. deo dimittente mundati sunt. quomodo sit accipiendum quod scriptum est: omnis homo mendax. omnino non soluit nec soluere poterit nisi correcto errore, quo credit hominem sine adiutorio gratiae dei per solam propriam uoluntatem posse esse ueracem. Sic aliam quae simmo uero auxit et difficiliorem reddidit proponendo aduersum se probatum testimonium: non est qui fa
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵẽ de sapiã. uiri m̃d̾aces nõ er̃c
illiꝰ memores. Uir añ u̾aces in ne¬
niunt᷑ in illa. Itma in apocalipsi.
et in ore eorũ nõ ẽ inuentũ menda¬
Ad hoc ⁊ nos respondemus. admo¬
nentes. qũõ sit dicendus homo
ꝑ se ip̃m sine dubio mendax est.
cestimoniũ sonat de sapĩa ꝙ ip̃e
posuit. Uiri aut̃ ueraces inueni¬
untur in illa. qũo ꝓcul dubio ñ
in illa. s in se ip̃is inuenientur¬
eẽ mendaces. sicut ẽ. fuisti alicũ
tenebre. nũc aut̃ lux in dño. Cũ
drẽt tenebre. ñ addidit in dño.
cũ aut̃ dixit lux. addidit utiq
dixerunt se ñ hr̃e pccm̃. Q si di
c̾e̾nt. se ipos deciperent. et u̾ita ᷤ
in eis ñ eẽt. porro si u̾itas in as
ñ eẽt. inueniret᷑ in ore eorũ m̃¬
datiũ. Ꝙ si pp̃ inuidiam cum
eeñt sine pc̃co. drent se ẽẽ sine
poc̃o. hoc ipmm̃ eẽt mendatium
eorũ inuent᷑ m̃datiũ. Iõ gͦ sine
macula sunt. q sicutꝰ ilit dimi¬
serunt debitorib suis. sic illis

Expanded text:
entia: Viri mendaces non erunt illius memores; viri autem veraces invenientur in illa . Item in Apocalypsi: Et in ore ipsorum non est inventum mendaAd haec et nos respondemus, admonentes quomodo dicendus sit homo per se ipsum sine dubio mendax est. testimonium sonat de Sapientia, quod ipse posuit: Viri autem veraces invenientur in illa: qui procul dubio non in illa, sed in se ipt, Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Cum diceret, tenebrae, non addidit in Domino: cum autem dixit, lux, addidit utiquedixerunt se non habere peccatum. quod si dicerent, se ipsos deciperent et ueritas in eis non esset; porro si ueritas in eis non esset, inueniretur in eorum ore mendacium. quodsi propter inuidiam, cum essent sine peccato, dicerent se non esse sine peccato, hoc ipsum esset mendaciumeorum mendacium. ideo ergo sine macula sunt, quia sicut ipsi dimiserunt debitoribus suis, sic illis
Abbreviated transcription (Latin):
morare longũ ẽ. hoc utiq orat
ut p̃cepta dĩ faciat. Que ut fi¬
erent nec iub̾ent᷑. si nicħ ibi no¬
stra uolinitas age̾t. nec oraret.
si sola suffic̾et. Comm̃dant᷑ gͦ ñ
ẽẽ grauia. ut cui grauia sũt. in¬
telligat nõd̾ se accepesse donũ
quo grauia nõ sunt. nec arbit̾t᷑
ea se ꝑfic̾e̾ qñ ita facit ut gͣuia
sint. hilarem enĩ datorẽ dilig̃
deus. nec tñ cũ ea grauia sẽtit.
desꝑando frangat᷑. S ad q̃rend̾
petencdam. pulsandũ q cogat᷑.
Audiamus gͦ ⁊ in hiis testimo¬
niis q̃ dem̃ posuit dñi sua p̃cep
Qd̾ dĩ mandata inquit ñ solũ
imꝑ ossibilia ñ sint. uerũ negͣ¬
uia quidẽ in deutͦnonuo. Et cõ¬
u̾cet᷑ dñs deus tuus epulari in
te suꝑ bonis. sicut epulatus est
suꝑ prẽs. Si audieritis uocem dĩ¬

Expanded text:
morare longum est, hoc utique orat, ut praecepta dei faciat, quae ut fierent, nec iuberetur, si nihil ibi nostra uoluntas ageret, nec oraretur, si sola sufficeret. commendantur ergo non esse grauia, ut cui grauia sunt intellegat nondum se accepisse donum, quo grauia non sint, nec arbitretur ea se perficere, quando ita facit, ut grauia sint — hilarem enim datorem diligit deus — nec tamen, cum ea grauia sentit, desperando frangatur, sed ad quaerendum, petendum pulsandumque cogatur. Audiamus ergo et in his testimoniis, quae deinde posuit, deum sua praecepta od dei mandata\', inquit, non modo inpossibilia non sint, uerum ne grauia quidem. in Deuteronomio: et covertetur Dominus Deus tuus epulari in te super bonis, sicut epulatus est super patres tuos, si audieritis vocem D
Abbreviated transcription (Latin):
Respõdtmꝰ iã olma cõtra suꝑbos
ẽẽ clamatñ. Begrus cui nõ impn¬
cabit dominus pocm. nõ enira
imputant hiis qui fidelit̾ sibi
dicunt. d imiti nobis debita no¬
stra sicut et nos dm̾icunꝰ debito¬
rib nrĩs. Et iuste nõ imputat. q
iustũ ẽ ꝙ ait. in qua m̃sura men¬
si fu̾itis. in eadem temetiet᷑ nob̃.

Expanded text:
bos esse clamatum: beatus cui non imputabit dominus peccatum. non enim imputat his qui fideliter ei dicunt: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et iuste non imputat, quia iustum est quod ait: in qua mensura mensi fueritis, in eadem remetietur uobis.
Abbreviated transcription (Latin):
q ñ obedit᷑ desid̾iis eiꝰ. et idõ dũ¬
uult cõcupisc̾e. ⁊ concupiscit. con¬
sencit legi q bña ẽ. ħ .n. uult et
ip̃e ꝙ lex . qr nult ip̃e nõ concupiᷤᷤ¬
oꝑat᷑ illud. s id ꝙ in illo hĩtat pᷤ¬
catũ. Idõ nõ rep̃hũdit eũ cor eiꝰ

Expanded text:
obeditur desideriis ejus. Et ideo duvult concupiscere et concupiscit; consentit legi, quia bona est. Hoc enim vult et ipse quod lex; quia vult ipse non concupisoperatur illud, sed id quod in illo habitat peccatum. Id
Abbreviated transcription (Latin):
tuo: aut quis reqͥescet ĩ mõte
sc̃o tuo. Q̃ ingreditur sine ma¬
cula: ⁊ oꝑat᷑ iusticiam. ⁊ ali¬
bi. ⁊ ero ĩminacłatꝰ cũ eo. ⁊
monẽ. dilegit dũs scã corda.
accepti sunt aũ illi om̃s ĩma¬
culati.¶horũ cestĩorũ aliqͣ currẽ¬
tes. exortant᷑ ut ꝑfc̃e currant. a¬
liqua ipr finẽ cõmemorant
quo c̾rendo ꝑtẽdant. Ingrediaᷤᷤ
currit. carens cͥminib dãpna¬
blib. atq ip̃a pcc̃a uenialia
ñ negligens mũdare elemosĩs
Ing̾ssũ quippe hoc ẽ it̾ nrm qͥ
cendimus ad ꝑfc̃onẽ munda
mũdat or̃o. Muda ẽ aut̃ orõ¬

Expanded text:
te sancto tuo? qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam; et alibi: Et ero immaculatus cum eo; et monem: Diligit Dominus sancta corda; accepti sunt illi autem omnes immaculati. Horum testimoniorum aliqua currentes exhortantur, ut perfecte currant; aliqua ipsum finem commemorant quo currendo pertendant: ingredi autem currit, carens criminibus damnabilibus, atque ipsa peccata venialia non negligens mundare eleemosynis. Ingressum quippe, hoc est iter nostrum quo tendimus ad perfectionem, munda mundat oratio; munda e
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. ⁊ iusticias ⁊ iudicia q̃ scͥpta st̃
in libro legis hꝰ. Si cõu̾sus fu̾is ad
dum dm̃ tuũ. ex toto corde tuo. ⁊
ex tota anima tua. q mandatũ ħ
ꝙ ego mando tͥ hodie ñ ẽ graue.
n a te longe ẽ. Nõ ẽ in celo ut di¬
cas. quis ascẽd in celũ ⁊ accipier
illud nob̃. ⁊ audientes faciemus.
Nõ ẽ tnͣs mare ut dicas. quis tnͣs¬
frecabit mare ⁊ accipiet illud no¬
dis ⁊ audientes faciemꝰ: Iuxta te
ẽ .n. u̾bũ in oretuo. in corde et

Expanded text:
icia quae scripta sunt in libro legis hujus: si conversus fueris ad Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua. Quia mandatum hoc, quod ego mando tibi hodie, non est grave, neque a te longe est. Non est in coelo, ut dicas, Quis ascendet in coelum et accipiet illud nobis, et audientes faciemus? Non est trans mare, ut dicas, Quis transfretabit mare et accipiet illud nobis, et audientes faciemus? Juxta te est enim verbum in ore tuo, i
Abbreviated transcription (Latin):
lex ꝓhibñdo auget pc̃ci cupidita¬
trm. nͥ diffimdat sp̃t caritatem.
q̃ plina et ꝓfc̃a tc̃ erit cum uide¬
bunꝰ facie ad faciem. celestins.
Et hoc inquit dd̾ ẽ. certe iustus
deus. negar enim ñ p̃. imputat
aut̃ deus hoĩ om̃e p̾cits. Et hoc

Expanded text:
lex prohibendo auget peccati cupiditatem, nisi diffundat spiritus caritatem, quae plena et perfecta tunc erit, cum uidebimus facie ad faciem. XV. "Et hoc" inquit "dicendum est: certe iustus deus. negari enim non potest. imputat autem deus homini omne peccatum. de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Si nc̃citatis ẽ. pcm non ẽ. Si uolun¬
tatis ẽ. uitar põt. august᷑ Respõde¬
mus qd̃ supͣ. et ut sanem innocemꝰ
eum cui dicit᷑ in psalmo. de nocita¬
tib mĩs erue me: It̾m inquit que¬
rendum ẽ. quid est pccm̃. nat᷑ale
an accidens. Si nat᷑ale: ꝑccm̃ nõ ẽ
Si aut̃ accidens ẽ. ⁊ reced̾e põt
et ꝙ reced̾e põt. ⁊ ꝙ uitari põt
nat᷑re p̃sertim uitiate unde fc̃i
sumꝰ nara filũ ire ꝑarũ q ẽẽ ad ñ
p̾candũ uolũtatis arbitͥum nͥ ad¬

Expanded text:
eccatum non est; si voluntatis, vitari potest. Respondemus quod supra: et ut sanemur, invocamus eum cui dicitur in psalmo: De necessitatibus meis educ me. Iterum, inquit, quaerendum est quid est peccatum, naturale an accidens. Si naturale, peccatum non est; si autem accidens est, et recedere potest; et quod recedere potest, vitari potnaturae praesertim uitiatae — unde facti sumus natura filii irae — parum esse ad non peccandum uoluntatis arbitrium, nisi ad
Abbreviated transcription (Latin):
ciam uł dandi ut ignoscendi.
Et or̃one insimuans om̃s rͦs sc̃ĩ
desid̾ii. Et qm̃ in castigatõe cor¬
poris frenat᷑ concupiscentia. q̃
erit in illa ꝑsc̃gne iustĩe. uͥ nlłm
erit omĩo pccm̃. et sepe in usu
erit ĩmodatõnẽ suam. In ip̃a u̾o
bñficientia qua iustus consulit
ꝓximo. q̃dam fiunt que obiunt.
que ꝓdẽe putata sunt. et aliqñꝑ
infirmitatem. et cũ nimis sufficit᷑
noc̃itatib alioꝵ. uł parũ in eis ꝓfi¬
cit. ꝙ benignitatis ac laboris im¬
pendit᷑. sucrepit tediũ. quo fus¬
cet᷑ hilaritas. in qua datorẽ dili¬
git deus. Surrepit aut̃ tanto ma¬
gis. qnͣto minꝰ quisg. ⁊ tanto mi¬
nus. qnͣto mag̃ ꝓfec̾it. hiis atq

Expanded text:
tiam uel dandi uel ignoscendi, et oratione insinuans omnes regulas sancti desiderii, ut quoniam in castigatione corporis frenatur concupiscentia, quae erit in illa perfectione iustitiae, ubi nullum erit omnino peccatum, et saepe in usu serit immoderationem suam, in ipsa uera beneficientia, qua iustus consulit proximo, quaedam fiunt quae obsint, cum prodesse putata sint, et aliquando per infirmitatem uel, cum minus suffnecessitatibus aliorum, vel parum in eis proficit quod benignitatis ac laboris impenditur, subrepit taedium, quo fuscetur hilaritas, in qua datorem diligit Deus: subrepit autem tanto magis quanto minus quisque, et tanto minus quanto magis profecerit
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tatem arbit̾᷑ acceꝑit. ꝓcul dubio
num ꝓnũ ẽ. mag̃ .n. ad malum
ꝙͣ ad bonũ ꝑnum ẽ. si hõ põt ꝑuͦ
tacem au Respondet᷑ ꝑ aibiti lib̾¬
tatem fcm̃. ut eẽt homo cũ pcc̃o.
S iam penasis uinositas subsecu¬
ta. ex lib̾tate fecit ncc̃itatem. Uñ
ad eum fides clamat. de nec̃ita¬
cib meis educ me. Sb̾ quib poĩ¬
ti. uł ñ possius ꝙ nolumꝰ intel¬
lig̾e̾. uł ꝙ intellexi̾mus uolumus
nec nalemꝰ implere. slam ẽ et ip
sa lib̾tas credentib a lib̾atore ꝓm¬
tit̾. Si uos inqͥt filius lib̾aut.
tũc u̾e lb̾i eritis. Uicta .n. uitio
in quo decidit. uoluntate. caruit
libtate natẽ. hinc alia sc̾ptã dicꝰ.
a quo enim quis luctus: huie
et sinis addictus ẽ. Sicit gͦ nõ
opus sanis medicas. s male hñ¬

Expanded text:
libertatem acceperit. Procul dubio num pronum est? Magis autem ad malum quam ad bonum pronum est, si homo per cato. Respondetur per arbitrii libertatem factum ut esset homo cum peccato, sed jam poenalis vitiositas subsecuta, ex libertate fecit necessitatem; unde ad Deum fides clamat: De necessitatibus meis educ me; sub quibus positi, vel non possumus quod volumus intelligere, vel quod intellexerimus volumus nec valelemus impsa libertas credentibus a liberatore promittitur. si uos, inquit, filius liberauerit, tunc uere liberi eritis. uicta enim uitio in quod cecidit uoluntate caruit libertate natura. hinc alia scriptura dicit: a quo enim quis deuictus est, huic et seruus addictus est. sicut ergo non est opus sanis medicus, s
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. et qũo tua ẽ sieẽ nõ potes:
It̾m facit se inc̾rogari et dicis.
Tu ip̃e sñ pcc̃o es qͥ dicis homi¬
nẽ sid̾ pcc̃o eẽ posse. Et respond.
si diyis in quit tua ẽ. Responden¬

Expanded text:
 et quomodo tua est, si ipse non potes? Iterum facit se interrogari, et dici sibi: Tu ipse sine peccato es, qui dicis hominem sine peccato esse posse? et respondet, si dixerit, inquit, tua est, responden
Abbreviated transcription (Latin):
qui uolendo ⁊ credendõ. ⁊ in¬
uocando ꝓficiũt. ⁊ p̃t̾ita oblimᷤ¬
centes. in ea que aute sũt ex¬
cundunt᷑. Ad ħ enim lex ista p̃¬
cipit. ut cũ in ħiis implendis hõ
defec̾it. non se excollat subra
tumidꝰ. S ad gram̃ fugut fati¬
gatus. Pac sis eũ lex t̾iendo. ad

Expanded text:
credendo et invocando proficiunt, et praeterita obliviscentes in ea quae ante sunt extenduntur . Ad hoc enim lex ista praecipit, ut cum in his implendis homo defecerit, non se extollat superbia tumidus, sed ad gratiam confugiat fatigatus; ac sic eum lex terrendo, ad
Abbreviated transcription (Latin):
discernũt᷑ int̾ se. et ulłis locorũ spaci¬
accembilẽ lucem corꝑis sensib quo
n᷑ ip̃iꝰ nͥ mudi pocest ẽẽ cordis accessꝰ.
Cum igit᷑ in lucẽ istã om̃i corꝑali lu¬
ce nõ solũ iudicicio r̃onis. S amoris
quoq appetitu iposuerimꝰ. qnͣto id
gores anime nr̃e ab illo qui ꝓpicius
fic om̃ib iniqͥtatib nr̃is: in hac .n.
uiuatiore uita facti sp̃ales pot̾imꝰ oĩa
diiudicare. ip̃i uͦ a nemine diiudica¬
rii. Animalis aũ homo nõ ꝑcipit q̃
pot̃ scire qm̃ spũalit̾ diiudicat᷑. Q si

Expanded text:
discernuntur intra se, et nullis locorum spatidiscernuntur intra se, et nullis locorum spatiaccessibilem corporis sensibus, quo nec ipsius nisi mundi potest esse cordis accessus! cum igitur lucem istam omni corporali luci non solum iudicio rationis sed amoris quoque appetitu praeposuerimus, quanto id guores animae nostrae ab illo, qui propitius fit omnibus iniquitatibus nostris. in hac enim uiuaciore uita facti spiritales poterimus omnia diiudicare, ipsi uero a nemine diiudicari. animalis autem homo non percipit, quae potest scire
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis acie contueri. Quam ñ id̾o mag¬
nam nosti: q ingentem aliqmͣ molẽ
conspiciendo iustrasti. nͦ tñ tͥ intꝰ loqͥ¬
t ut scd̾m eam uiuas ͥ uinis ꝑstrepit
sonis nͨ ut eam cuas corꝑaliũ iumen
erigis ocłorum. uͦ ut eam fortit̾ te¬
ueas corꝑaliũ uires p̃paras lac̾toꝵ
nͦ cũ g̾ ueniat in mͣte sentis eiꝰ inces¬
sũ. Ecce etiam caritas quͣtulũcũq
in nra uoluntate consistit. nobis cõ¬
spicua est nͨ in loco uidet᷑. nͨ corꝑalib
ocłis q̃rit᷑ nͨ currũscribitur uisu. nͦ
tactu cenetur. nͨ audit᷑ affatu. nͨ sẽ
tit᷑ incessu qnͣco magis deus ip̃e. e̾
hoc pignus est in nobis. nam si m̃¬
cior homo nr̃ qutulũcumq ymago
eius non de illo genita s ab illo cre¬
ata. qmuis ad huc renouet᷑ de die in
diem. iam tam̃ in tali luce hĩtat. quo
nlłs oclorũ corꝑaliũ sensus accedit.
si ea que luce cordis ocłis intuem᷑. ⁊

Expanded text:
mentis acie contueri, quam non ideo magmentis acie contueri, quam non ideo magnam nosti, quia ingentem aliquam molem conspiciendo lustrasti; nec, cum tibi intus loquitur, ut secundum eam uiuas, ullis perstrepit sonis nec, ut eam cernas, corporalium lumen erigis oculorum nec, ut eam fortiter teneas, corporalium uires praeparas lacertorum nec, cum tibi uenit in mentem, sentis eius incessum. in nostra voluntate consistit, nobisque conspicua est, nec in loco videtur, nec corporalibus oculis quaeritur, nec circumscribitur visu, nec tactu tenetur, nec auditur atitur incessu: quanto magis Deus ipse cujus hoc pignus in nobis est! Nam si interior homo noster, quantulacunque imago ejus, non de illo genita, sed ab illo creata, quamvis adhuc renovetur de die in diem, jam tamen in tali luce habitat, quo nullus oculorum corporalium sensus accedit, si ea quae in illa luce cordis oculis intuemur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ues. maria. monges. colles. urbes. ꝑie¬
tes. deniq domꝰ sue uł etiam cubicłi
sui. ⁊ qcqͥd ꝑ ocłos corꝑis cale cogno¬
uit. ⁊ tenet ut locorũ spaciis acq in¬
t̾uallis siue stent. siue moueant᷑. Por¬
ro si ea que in anmo nr̃o sunt corꝑa¬
lib locis q simillima. non tam̃ loco¬
rũ spaciis ac finib continent᷑ nͨ int̾¬
uallis localib ĩ nr̃a memoria reponũ¬
tur.¶ qnͣto mag̃ illa que ułłam gerit
similicudinem corꝑm. caritas. gandi¬
um. pax. longanimitas. beniguitas.
bouicas. fidẽs. mansnecudo. continen¬
cia. nulla locorũ spacia tenent. tlła ĩt̾¬
capedine separant᷑. aut aliqua ocłi cor¬
dis qͣ radios suos mittant. ⁊ ea uide¬
ant int̾ualla conqͥrunt. rõne omia in
uno sũt. sine angustia. ⁊ suis t̾rimiꝰ
nota sũt. sũ c̾cuitu regionũ saut dic
in quo loco uideas caritẽ. que tñ in
tant̃ t̾ coguita est in qnͣtũ eam poteᷤ

Expanded text:
nes, maria, montes, colles, urbes, parienes, maria, montes, colles, urbes, parietes denique domus suae uel etiam cubiculi sui, et quicquid per oculos corporis tale cognouit et tenet, ut locorum spatiis atque interuallis siue stent siue moueantur. porro si ea, quae in animo nostro sunt corporalibus locisque simillima, non tamen locorum spatiis ac finibus continentur nec interuallis localibus in nostra memoria reponuntur, quanto magis illa, quae nullam gerunt similitudinem corporum, caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia, nulla locorum spatia tenent, nulla intercapedine separantur aut aliqua oculi cordis, quo radios suos mittant et ea uideant, interualla conquirunt! nonne omnia in uno sunt sine angustia et suis terminis nota sunt sine circuitu regionum? aut dic, in quo loco uideas caritatem, quae tamen in tantum tibi cognita est, in quantum eam potes