comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Unq complesset offens
holccausti:ecte samuel
ueniebat. Et egressus
est saul obuiã ei ait salutaret
eum. Acquutꝰ qz est ad eui sa-¬
muel. Quid fecisti. R̾endit saul.
Quia uidi qd̃ dilab̾etur ppls
ame. et tu non uenas iuxta
placitos dies porrs philistei cõ¬
gregati fuant ĩmagnias. dixi.
Nunc descendent phinstei ĩ gal
gala ad me. et faciem dñ nõ
placaui. neccessitate compulsꝰ
obtuli holecaustũ domino: sc̃nͣ.¬
ulem. Stulte egisti-
nec custodisti manda¬
ta domini dei tui. que p̾cepit ti¬
bi. Qd̃ si non egisses: iam nũe
p̃parasset dominus regnũ tuũ
suꝑ israel in sempit̾nũ. Sed ne.¬
quaqͣm regnũ tuum ultra cõ¬
surget. Quesuut sibi dominus.
unum iuxta corsuũ. et pcepit ei
dominus ut eet dux suꝑ ppłmn
suum eo qd̃ non seruaueris

Expanded text:
ue conplesset offerens holocaustum ecce Samuhel veniebat et egressus est Saul obviam ei ut salutaret eum locutusque est ad eum Samuhel quid fecisti respondit Saul quia vidi quod dilaberetur populus a me et tu non veneras iuxta placitos dies porro Philisthim congregati fuerant in Machmas dixi nunc descendent Philisthim ad me in Galgala et faciem Domini non placavi necessitate conpulsus obtuli holocaustum dilem: Stulte egisti, nec custodisti mandata Domini Dei tui quae praecepit tibi. Quod si non egisses, jam nunc praeparasset Dominus regnum tuum super Israel in sempiternum: sed nequaquam regnum tuum ultra consurget. Quaesivit sibi Dominus virum juxta cor suum, et praecepit ei Dominus, ut esset dux super populum suum, eo quod non servaveris
Abbreviated transcription (Latin):
et reliqui populi ascenderunt
post saulem obuiã populo qui
expugnabãt eos uenientes ex
Et recensuit poplin qui ĩenti-
fuerant cũ eo. quasi secentos o¬
uiros. Et saul et ionathas fi-¬
lius eius. popl̾sqz qui ĩuentus.
fũat cum eis. erat in gabria bẽs¬
iamin.¬

Expanded text:
Et reliqui populi ascenderunt post Saul obviam populo, qui expugnabat illos: venientes ex Et recensuit Saul populum, qui inventi fuerant cum eo, quasi sexcentos viros. Et Saul et Jonathan filius ejus, populusque qui inventus fuerat cum eis, erat in Gabaa Benjamin
Abbreviated transcription (Latin):
et i eiunauerũt in die illa et di¬
xernt. tibi peccauimus dñe.
udicauitqz samuel fili-¬
os israel ĩ masphat. Et
audierunt philistiim.
ꝙ congregati eẽnt filii israel ĩ
masphat: et ascenderũt satrape
philistinoꝵ ad israel. Qd cum
au dissent filii israel tumierũt
a facie philistinoꝵ. Dixerũt q
ad samuelẽ. Ne cesses pro nobls
clamare ad dommũ deum nr̃m
ut saluet nos de manu philisti¬
norũ. Tulit autem samuel ag-¬
nũ lactentem unũ. et obtulit᷑
illũ holocanstum ĩtegrum dño
Et clamauit samuel ad dum
pro israel: et exaudiuit eũ dñs.
ffactum est autem cũ samuel-
offerret bolccaustũ. philisteos

Expanded text:
ieiunaverunt in die illa et dixerunt ibi peccavimus Domino iudicavitque Samuhel filios Israhel in Masphat et audierunt Philisthim quod congregati essent filii Israhel in Masphat et ascenderunt satrapae Philisthinorum ad Israhel quod cum audissent filii Israhel timuerunt a facie Philisthinoad Samuelem: ne cesses pro nobis clamare ad Dominum Deum nostrum, ut salvet nos de manu Philistinorum. T. XX. Tulit autem Samuel agnum lactentem unum, et obtulit illum holocaustum integrum Domino, et clamavit Samuel ad Dominum pro Israel, et exaudivit eum Dominus. Factum est autem, cum Samuel offerret holocaustum, Philisthaeos
Abbreviated transcription (Latin):
piden unũ. et pofuit eum inter
lapis adiutorii. Dicitq huc ut
auxiliatus est nob̾ dominꝰ. Et
humiliati sunt philistiim: nec-
apposuerunt ultra ut uenirent
ĩ terminos israel. Facta est itas
manus domini suꝑ philisteos
cunctis diebus samuelis: ⁊ red¬
dite sunt urbes quas tulerant
philistiim ab israel isrłi: ab a¬
charon usq geth et t̾mĩos suos
Libauitqz israel de manu phi¬
listinoꝵ. eratq pax inter filios¬
israel et amorreũ. Iudicabat
Tibat ꝑsingulos ãnoᷤ¬
S
circuiens bethel et gal-¬
gala et masphat. et in¬
dicauit israelẽ in supradc̃is locl
Reu̾tebaturq ĩ ramatha. ibi
enim erat domus eius ubi iu¬
cũ senuiss samuel. posuit fili¬
os suos iudices ĩ israel. Fuitq
nome filii eius pͥmegeniti io¬
hel: et nomẽ secundi abia. i¬
dicũ in basabee. Et nõ ambu¬
lauerũt filii eis ĩ uiis euis.
acceperuntqz muna et ꝑu̾te¬
runt nidiciũ. Congregati erge
uniu̾si maiores natu iscl. uen̾e¬
runt ad samuelẽ in ramatha

Expanded text:
pidem unum et statuit illum inter lapis adiutoris, et dixit: Usque auxiliatus est nobis Dominus et humiliati sunt Philisthim nec adposuerunt ultra ut venirent in terminos Israhel facta est itaque manus Domini super Philistheos cunctis diebus Samuhel et redditae sunt urbes quas tulerant Philisthim ab Israhel Israheli ab Accaron usque Geth et terminos suos liberavit Israhel de manu Philisthinorum eratque pax inter Israhel et Amorreum iudicabat t per singulos annos circumiens Bethel, et Galgala, et Masphat, et judicabat Israelem in supradictis locis, revertebaturque in Ramatha. Ibi enim erat domus ejus, et ibi jucum senuisset Samuel, posuit filios suos judices Israel, fuitque nomen filii sui primogeniti, Johel, et nomen secundi, Abia, judicum in Bersabee. Et non ambulaverunt filii sui in viis ejus. acceperuntque munera, et perverterunt judicium. Congregati ergo universi majores natu Israel, venerunt ad Samuel in Ramatha.
Abbreviated transcription (Latin):
exsoluistis ei ꝓ delicto. ponetis
ĩ capsella ad latus eius. et
dimittite eam ut uadat ⁊ al¬
picietis. Et siquidẽ ꝑ uiam fi¬
niũ suorum ascendent cõtra
bethsames: ip̃e fecit nobis hos
sciemus quia neqͣcn i anꝰ
eius tetigit nos sz casu accidit
Eterunt ergo illi
hoc modo. ⁊ follentes
duas uaccas que las¬
tabant uitulos: iuxerunt ad
planstrũ. uitulos q earũ uecli¬
seunt domi. et posulerunt archa
dei suꝑ plaustrũ et capsellam q̃
et itinere uno gradiebant ꝑgen¬
tes et mugientes. et nõ dedlina¬
bant neqz ad dexteram neq ad
sinistram. Sed et satrape phili¬
stinoꝵ sequebant᷑ usq adt̾mi¬
nos bethsames. Porro bethsa¬
mite metebant triticũ in ualle.
et eleuãtes oculos: uiderũt archã
et gaiisi sũt cum uidissent. et
plaustrum uenit in agrũ iosue
bechsamite: et stetit ibi. Erat
autem ibi lapis magnus. et
conciderũt ligna plaustri. uacca ᷤ¬

Expanded text:
exsolvistis ei pro delicto ponetis exsolvistis ei pro delicto ponetis in capsella ad latus eius et dimittite eam ut vadat et aspicietis et si quidem per viam finium suorum ascenderit contra Bethsames ipse fecit nobis malum hoc sciemus quia nequaquam manus eius tetigit nos sed casu accidit fecerunt ergo illi hoc modo et tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos iunxerunt ad plaustrum vitulosque earum concluserunt domi et posuerunt arcam Dei super plaustrum et capsellam quae et itinere uno gradiebantur pergentes et mugientes et non declinabant neque ad dextram neque ad sinistram sed et satrapae Philisthinorum sequebantur usque ad terminos Bethsames porro Bethsamitae metebant triticum in valle et elevantes oculos viderunt arcam et gavisi sunt cumplaustrum venit in agrum Josue Bethsamitae, et stetit ibi. Erat autem ibi lapis magnus. Et conciderunt ligna plaustri, »
Abbreviated transcription (Latin):
constituta ab ipso regularis
uite uestigia ꝑmanerit.
abuit autem se¬
dem ep̃alen in lo¬
co qui uocatur ly¬
chefeld̃ in quo defunctus atq
sepultus est. Ubi usq hodie
sequentiũ quoq prouincie
illius epõꝵ sedes est. fecerat
autem sibi mansionem nõ
longe ab etclesia remociorem
in qua secretius cum paucis
bo dei uacabat orare ac legere
solebat. Qui tum in illa pro¬
uincia duob annuis ac dimi

Expanded text:
instituta ab ipso regutaris vitae vestigia permanent. Habuit autem sedem episcopalem in loco qui vocatur Lyccidfelth, in quo et defunctus ac sepultus est: ubi usque hodie sequentillius episcoporum sedes est. Fecerat vero sibi mansionem non longe ab ecclesia remotiorem; in qua secretius cum paucis,terio verbi vacabat, orare ac legere solebat. Qui cum in illa provincia duobus annis ac dimi
Abbreviated transcription (Latin):
re quia uerbis celestibz consecra¬
tur. Accipe que sunt uerba. Dicit¬
enim sacerdos. Fac nob̃ inquit
hanc oblationẽ ascriptam. ratã
illa euangeliste sunt usqz ad
accipite: sĩne corpus siue sãgui¬
nem inde uerba xp̃i sunt. Accipi¬
te et bibite ex hoc omnes: hic sã
guis meus.Di ide singula. Qui
nẽ. Anteqͣm consecretur panis
est. ubi autẽ uerba xp̃i opera¬
toria accesseant corpus xpͥi est.
Deinde audi dicentem. Accipite
et edite ex hoc omnes: hoc est eĩ
corpus meum. Et ante u̾iba xp̃i
calix est uino et aqua plenus:
ubi autem u̾ba xpisti oꝑata
fuerint: ibi sanguis efficitur
qui plebem redem̃it.

Expanded text:
re quia verbis coelestibus consecratur ? Accipe quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, ratam,  Evangelistae sunt usque ad Accipite sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, bibite ex eo omnes; hic est enim sanguis meus. Vide singula. Qui  Antequam consecretur panis est. Vbi autem uerba Christi accesserint, corpus est Christi. Denique audi dicentem: Accipite et edite ex eo omnes; hoc est enim corpus meum. Et ante uerba Christi calix est uiubi autem verba Christi operata fuerint, ibi sanguis Christi efficitur, qui plebem redemit.
Abbreviated transcription (Latin):
ges iniquas. et scribẽ¬
tes ñusticiam: scripse¬
runt ut oppͥmerent in iudicio
pauperes. et uim facerẽt cause̾
humiliũ populi mei. ut ẽẽnt. U¬
uidue p̾da eorum et pupillos.̃
diipent. Quid facietis ĩ die
uisitationis et calamitatis de
longe uenientis: Ad cuius cõ¬
fugietis auxilium. et ubi dereꝰ¬
linquetis gloriã uestram. Ne
ĩturuem̃i sub uinculo. et cũ
int̾fectis cadatis: Suꝑ om̃ibꝰ¬
his nõ est auersus furor eius.
l adhuc manus eius extẽta:
e assur: uirga fu .iiiͣ¬
roris mei. et baculus
ip̃e est. in manu eoꝵ
ĩdignatio mea. Ad gentẽ fal¬
lacem mittã eum: et contra
populum furoris mei. Manda¬
bo illi:ut auferat spolia. et di¬
ripiat predam. et ponat illum
in conculcationem. quasi lutũ
platearum. Ilpe autem non sicꝰ
arbitrabitur. et cor eius nõ itas
estimabitur. Eed ad conteren¬
dum erit cor eĩus: et ad interm:¬
tionẽ gentium non paucarũ.
Dicet enim. Nũquid non pͥnꝰ
emath. Nunquid non ut da¬

Expanded text:
ges iniquas, et scribentes iniustitiam scipserunt, ut opprimerent in iudicio pauperes et uim facerent causę humilium populi mei, ut essent uiduę preda eorum et pupillos diriperent! Quid facietis in die uisitationis et calamitatis de longe uenientis? Ad cuius confugietis auxilium? Et ubi relinquetis gloriam uestram, ne incuruemini sub uinculo et cum interfectis cadatis ? his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. Vae Assur, virga furoris mei et baculus ipse, in manu eorum indignatio mea: Ad gentem fallacem mittam eum, et contra populum furoris mei mandabo illi, ut auferat spolia, et diripiat praedam, et ponat illum in conculcationem quasi lutum platearum. Ipse autem non sic arbitrabitur, et cor ejus non ita existimabit: sed ad conterendum erit cor ejus, et ad internecionem gentium non paucarum. Dicet enim: Numquid non princEmath? numquid non ut Da
Abbreviated transcription (Latin):
liccensa est enĩ qͣ si i¬
gnis impietas:ue¬
pres et spinas uorer¬
bit. et succendetur ĩ densitate.
saltus. et conuoluetur ĩ super¬
bia fumi. In ira domini excer
et ent populus quasi esta ig.¬
nis. Uir fratri suo nõ parcet.¬
dexteram et esuriet: et comedet
ad sinstram. et nõ saturabit᷑.
Unusquisq carnẽ brachii sui
uorabit. Manasses effraym.
et effraym manassen. fimul¬

Expanded text:
ccensa est enim quasi ignis impietas, veprem et spinam vorabit: et succendetur in densitate saltus, et convolvetur superbia fumi. In ira Domini exerciet erit populus quasi esca ignis: Vir fratri suo non parcet.dexteram, et esuriet: et comedet ad sinistram, et non saturabitur: Unusquisque carnem brachii sui vorabit; Manasses Ephraim, et E
Abbreviated transcription (Latin):
uãius sciam di¬
lectissimi ꝙ san¬
ctitatem uestrã.
hodierne festiuita¬
tis causa non lateat.eamqz
scd̃m consuetudinem euãge¬
donauerit audebo. Ut in com¬
muni gaudio tanto religiosi¬
or sit om̃ium pietas: qͣntoma
halens peunti mũdo in nouis¬
simis temporib subuenire: sal¬
uatorem om̃ium gentiũ pre¬
finuit in xp̃o. Ut quia ⁊ cunc¬
tas nationes a ueri dei cultu.
et ip̃e peculiaris dei populus
israel ab ĩstitutis legalib pe¬
ne totus exciderat:conlusis
um misereretur. Deficiente eĩ
ubiq iusticia. et toto mundo
in uana et maligna ꝓ lapso:
nisi iudicium suum potestas
diuina differret. uniuersitas
hominũ sentenciã dampnati¬
omis exciꝑet. Sed tamen in in¬
dulgentiã ira translata est.
Et ut clarior fieret excercende.
gr̃e magnitudo: tunc placuit
abolendis pcc̃is hominum sa¬
cramentũ remissionis afferri.
quando nemo poterat de sius¬

Expanded text:
uamvis sciam, dilectissimi, quod sanctitatem vestram hodiernae festivitatis causa non lateat, eamque secundum consuetudinem evangedonaverit audebo: ut in communi gaudio tanto religiosior sit omnium pietas, quanto mhabens pereunti mundo in novissimis temporibus subvenire, salvationem omnium gentium praefinivit in Christo; ut quia et cunctas nationes a veri Dei cultu et ipse peculiaris Dei populus Israel ab institutis legalibus pene totus exciderat, conclusis um misereretur. Deficiente enim ubique justitia, et toto mundo in vana et maligna prolapso, nisi judicium suum divina potestas differret, universitas hominum sententiam damnationis exciperet. Sed in indulgentiam ira translata est, et ut clarior fieret exerendae gratiae magnitudo, tunc placuit abolendis peccatis hominum sacramentum remissionis afferri, quando nemo poterat de su
Abbreviated transcription (Latin):
guntur. Alii mira potencia cete¬
ris p̾emiuẽt:pro eo quod eis ad
obediendum alia angelorum
agmina subiecta sunt. Aliitã¬
ta diuinitatis gratia replent᷑.
ut in eis dominus sedeat. et per
ess iudicia sua decernat. Alii
tanto prouectioris scientie ple¬
ni sunt. qͣnto daritatem dei ui-¬
cinius contemplantur. Alia
u̾o ita deo comũcta sunt agii¬
et deum̃ nulli alii int̾sint. Can
toq magis ardent aniore: qͣnto
subtilius claritatem diuinita¬
tis eius aspicĩt. Talib ut di¬
ximus a primordio ĩcipientes
uite beatorũ spũum distinctio¬
nib: suꝑna celorum regna a
deo conditore ĩppetuum mirabi¬
liter collocata subfistunt. Hiis

Expanded text:
antur; alii mira potentia caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum agmina subjecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelet Deum nulli alii intersint, et tanto magis ardent amore, quanto subtilius claritatem Divinitatis ejus aspiciunt. Talibus, ut diximus, a primordio incipientis vitae beatorum spirituum distinctionibus, superna coelorum regna a Deo Conditore, in perpetuum mirabiliter collocata, subsistunt. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
rum regna spicitib angelicis
ad laudem et gloriam atq ho¬
norem sui nom̃is atq maiesta¬
tis in ꝑpetuum miro ordiue col¬
locauit. De quibz loqui plura¬
ꝑtimescimus: quia soli deo scrre
est. quomodo uel quẽadmodũ
eorum nobis ĩuisibilis absq cõ¬
tagione seu dimmutõe in sua
sola puritate constat natura S
tantum nouẽ esse angelorum or¬
dines. ad dei iudicia minuist̾ia cõ¬
plenda testante sacro eloquio co

Expanded text:
rum regna spiritibus angelicis ad laudem et gloriam, atque honorem sui nominis ac majestatis in perpetuum miro ordine collocavit. De quibus plura loqui pertimescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quemadmodum eorum invisibilis absque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat natura. Sed tamen novem esse angelorum ordines, ad Dei judicia ac ministeria complenda
Abbreviated transcription (Latin):
estimans illum ẽẽ penuria la¬
borare: qui uoluntariam perfe¬
bat esuriem. Cui respondit do¬
minus. Scuiptum est. Non in
pane tantũ uiuit homo: s in
omni ũbo dei. Hoc est dic̃e Ffru¬
iterum ꝑ escam supplantare
conaris. Sufficiat tibi suesdẽ¬
do cibos illicitos: in paradyso
adam ꝑ te fuisse deceptum. Nec
esuries me uincit. nec tuis ce¬
do suasionib. uoluntas enĩ
dei. meus cibus est. Derbum
dei mͥ est perfecta refectio. Qua
sententia repussus. et iterũ
ut estimo dĩxit dyabolus. Qd
hoc rei est. Dideo eum esurire.
et neccessitatem ĩ eo non ĩue¬
nio manducandi. Omĩa ut
homo patitur. et omĩa uincit
ut deus. Adam ille dei certe ma¬
nib factus: meis quondam
cessit ĩsidiis. Hic natus e fe¬
mina neq suis neccessitatib
flectitur. neqz meis consiliis
adquiescit. Illum serpentis ore

Expanded text:
aestimans illum escae penuria laaestimans illum escae penuria laborare, qui voluntariam perferebat esuriem. Cui respondit Dominus: Scriptum est: Non in pane tantum vivit homo, sed in omni verbo Dei . Hoc est diceiterum per escam supplantare conaris: sufficiat tibi suadendo cibos illicitos in paradiso Adam per te fuisse deceptum. Nec esuries me vincit, nec tuis suasionibus cedo, voluntas enim Dei cibus est meus: verbum Dei mihi est perfecta refectio. Qua sententia repercussus, iterum, ut aestimo, dixit diabolus: Quid hoc rei est, video illum esurire, et necessitatem non invenio manducandi; omnia ut homo patitur, et omnia vincit ut Deus. Adam ille, Dei certe manibus factus, meis quondam cessit insidiis, hic natus e femina, neque suis necessitatibus flectitur, neque meis consiliis acquiescit; illum serpentis ore
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdignitates partus feminei se¬
xus sustineret: Quomꝰ esset
amis pãnisqz contentus:
Quis credere possit ĩnfancie
uagitus in deo. cui nõ audiẽ¬
ti r̃diculum est deum femĩeo
lacte nutriri. Post om̃ia. ecce
esurit: cũ utiq deum ratio
nulla ꝑsuadeait. Ignorabat
nimirum dyabolus. quia ꝙ
xp̃s mutrimenta ꝑferebat in¬
fancie. Qd̃q esuriebat ut ho
non erat fragilitatis corporee.
sed celestis gratie sacramentũ.
Dei enim fllius cui cũ sem¬
piterno pr̃e. intemporalis cõ¬
stat eternitas. qui cum suo
genitore naturaliter ĩpassi¬
bilis ĩcorrupto regnat imꝑio:
egit in carne nr̃a salutare mni¬
sferium. Et ob hoc cõmunio¬
nẽ mortalium subiit passio¬
nens̃ onis certamine trurm¬
pharet Unde et presumptor
ille furore suo cecatus: ait ad
dominũ. Si filius dei es. die
ut lapides isti panes fiãt Stul-¬
tissima hec est ianisq surrep¬
tio. Per panem enĩ nult eum¬
temptare. qui panis unnus est.

Expanded text:
indignitates partus feminei indignitates partus feminei sustineret? Quomodo esset cunis pannisque contentus? Quis credere possit infantiae vagitus in Deo? Cui non audienti ridiculum est Deum femineo lacte nutriri? Post omnia ecce esurit, cum utique esurire Deum ratio nulla persuadeat. Ignorabat nimirum diabolus, quia quod Christus nutrimenta perferebat infantiae, quodque esuriebat ut homo, non erat fragilitatis corporeae, sed coelestis gratiae sacramentum. Dei enim Filius, cui cum sempiterno Patre intemporalis constat aeternitas, qui cum suo genitore naturaliter impassibilis 108 incorrupto regnat imperio, egit in carne nostra salutare mysterium; et ob hoc communem mortalium subiit passiomani hominis certamine triumpharet; unde et praesumptor ille furore suo caecatus ait ad Dominum: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Stultissima haec ejus inanisque subreptio: per panem eum vult tentare, qui panis est,
Abbreviated transcription (Latin):
ministrantes ei angeli inter
terras sydera qz concurrũt. et
exultantes annũciant ei qmͣ
non ĩtelligo nouitatem. Q
hoc miraculi est. U ideo qd̃
adu̾tere nequeo. audio quod
sustinere non possum:ut ho¬
mo natus: honoratur ut deꝰ
hoc contigit michi:
uit quisquã nascere¬
tur homo. et humani uicii ni¬
chil heret. Que hec tam noua
potensq generatio est: Inter
pocõres et impios natus. mor̾¬
tali etiam de matre pregressu f
purgatior cunctis nascentib.
et ip̃o michi celo purior apꝑa-¬
consurgit. nulla cor eius puls
litur. Iuxuries certe per quam
michi humanũ subieci genus.
pectus eius nõ potest penẽtrare:¬
et nulla illi iactancia ĩest. nul¬
la malicies. Et quid plura:
Nichil in eo reꝑio ꝙ me deles¬
tet: omnes meos conatus eua¬
cuat. Quid agam. Quo me
conu̾tam. Fortiorem sentio.
puto illum ĩ regno meo uelle
regnare. Ne forte deus sit iste.
quem nullũ potest macłare
delictum. Sed si deus eẽt quoni

Expanded text:
ministrantes ei angeli inter ministrantes ei angeli inter sidera terrasque concurrunt, et exsultantes annuntiant, quam non intelligo novitatem. Quid hoc miraculi est? Video quod advertere nequeo, audio quod sustinere non possum; ut homo natus honoratur ut Deus. A hoc contigit, ut quisquam nasceretur homo, et humani vitii nihil haberet. Quae haec tam nova potensque generatio est? Inter peccatores et impios natus, mortali etiam de matre progressus, purgatior cunctis nascentibus et ipso mihi coelo purior appaconsurgit, nulla cor ejus pulsalitur; luxuries certe, per quam mihi humanum subjeci genus, pectus ejus non potest penetrare: nulla illi jactantia inest, nulla malitia. Et quid plura? Nihil in eo reperio quod me delectet; omnes meos conatus evacuat. Quid agam? quo me convertam? Fortiorem sentio; puto illum in regno meo velle regnare, ne forte Deus sit iste, quem nullum potest maculare delictum. Sed si Deus esset, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
itaq illum p̾sumere ꝯgressũ
partus femineus: sed terrebat
uirginitas parientis. Qͣmuis
enim xp̃m maria eue utiq fi¬
lia peꝑisset: non tamen eum
uideret inimicus dei filiũ tãta
ꝑ miracula ꝓtreatum. uoluebat
secum ut arbitror. atq ad mi-¬
rans dicebat. Quis estiste qui¬
me nesciente ĩgressus est mun.¬
dũ. Noui quidem qͥa de femina
natus est:sed nescio unde ꝯcep¬
tus. Astat ecce mater. sed pr̃em
ĩuestigare non possum. partũ.
uideo. sed nõ agnosco nascentẽ.
I concupiscenciã nõ admacũt
Et qd̃ stupori meo accescit: in¬
consueta lege pariendi. etiã edi¬
to filio. mater exultat ut uͥgo.
En iacet ĩ cunabulis paruu¬
lus. suffundit lacrimis uultũ
similemq se ẽe mortalium ua¬
gitib prodit. Et cum nichil ei
de infancia desit: nulla tamẽ
illi est uelut in infante corrup¬
tio. Pãnis obsitus sordet:sed
celum illi radio stelle letioris
arridet. atq ĩ honoran ip̃ius

Expanded text:
itaque illum praesumere congressum itaque illum praesumere congressum partus femineus, sed terrebat virginitas parientis; quamvis enim Christum Maria, Evae utique filia, peperisset, non tamen eum videret inimicus Dei Filium tanta per miracula procreatum, volvebat secum, ut 107 arbitror, atque admirans dicebat: Quis est iste qui, nesciente me, hunc ingressus est mundum? Novi quidem quia de femina natus est, sed neseio unde conceptus. Astat ecce mater, sed patrem investigare non possum. Partum video, sed non agnosco nascentem: incet quod stupori meo accrescit, inconsueta lege pariendi, etiam edito filio, mater exsultat ut virgo. En jacet in cunabulis parvulus, suffundit lacrymis vultum, similemque esse mortalium vagitibus prodit; et cum nihil ei de infantia desit, nulla tamen illi est velut in infante corruptio. Pannis obsitus sordet; sed coelum illi radio stellae laetioris arridet, atque in honorem ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
gelica tuba cecinit.
menta dẏaboli reluctantẽ quidẽ
uerbis: sed spũ dimicantẽ. Ser¬
mone enĩ certainen agit:sed
peragit maiestate uictoriam.
Nec sine ingenti misterio huiꝰ¬
modi putenius ẽẽ conflictui:
ĩ quo aut accensus dyabolus
in uerba prorumpit. aut reuĩ
dominus temptatori suo ñbis
nichilominꝰ responde dignat.
In hiis autem omnib nostre
salutis est ratio. Nobis saluator
quia nos ei causa sumus pu¬
gnandi. Nani quis ambigat
uingenitum patris cui nulla
obuiare poterat creatura ꝓ illis
iuisse certamen. quoꝵ se car¬
ne uestiuit: Humani igitur.
corporis forma hostem callidi¬
simũ prodire suasit ad preliũ.
quem uerus dei filius ueri ho.¬
minis responsione confudit.
Propterqd̃ errabundꝰ ⁊ aucepe
temptator mollia suspensa-¬
qz temptamenta rimatur. qͥa
licet carnalis uiri speciem con¬
templaretur in xp̃o: p̃sentia ta¬
men diuiuitatis eius concitã¬
tus: suspicabatur eum plus
ẽẽ qͣm hominem. Anmabat

Expanded text:
gelica tuba cecinit, enta diaboli reluctantem quidem verbis, sed spiritu dimicantem; sermone enim certamen agit, sed peragit majestate victoriam. Nec sine ingenti mysterio hujusmodi putemus esse conflictum, in quo aut accensus diabolus in verba prorumpit, aut rerum Dominus tentatori suo verbis nihilominus respondere dignatur. In his autem omnibus nostrae salutis est ratio. Nobis Salvator quia nos ei sumus causa pugnandi. Nam quis ambigat Unigenitum Patris, cui nulla obviare poterat creatura, pro illis iniisse certamen, quorum se carne vestivit? Humani igitur corporis forma hostem callidissimum prodire suasit ad praelium, quem verus Dei Filius veri hominis responsione confudit. Propter quod errabundus et anceps tentator mollia suspensaque tentamenta rimatur: quia licet carnalis viri speciem contemplaretur in Christo, praesentia tamen divinitatis ejus concitatus, suspicabatur eum plus esse quam hominem. Animabat
Abbreviated transcription (Latin):
um est misereri semꝑ
et parcere.te supplices depcamur.
pro anima famuli tui. N̾ qͣm
hodie de hoc seculo migrare iussi¬
sti.at non tradas eam ĩ manꝰ
inimici. nec obliuiscaris in fi¬
nem. sed iubeas illam a sãctis
angelis tuis suscipi. atq regi

Expanded text:
um est misereri semper et parcere, te supplices deprecamur pro anima famuli tui ill. quam hodie de hoc saeculo migrare jussisti, ut non tradas eam in manus inimici, et ne obliviscaris in finem, sed jubeas eam a sanctis angelis suscipi et
Abbreviated transcription (Latin):
tria. unũ omnes in
substancia. ĩ ẽẽncia. in omnip¬
tentia et deitate. Idem deus et doꝰ.
uera sempiterna trinitas in per¬
sonis. uera et sempiterna uni¬
tas ĩ substancia. quia una est
substantia. pater et filius ⁊ sp̃s
sanctus. Lec n̾o sancta trinitas
nichil maius est ĩ tribz ꝑsonis
simul nominatis. qͣm in una
qualibet ꝑsona semel dicta: qͥf

Expanded text:
io. Unum omnes in substantia, et essentia, omnipotentia, et deitate. 739 Sicut enim vera et sempiterna trinitas in personis, vera et sempiterna unitas in substantia, quia una est substantia Pater et Filius et Spiritus sanctus. Haec vero sancta Trinitas nihil est in tribus personis simul nominatis quam in una qualibet persona semel dicta, quon
Abbreviated transcription (Latin):
a manum dixit. saule frater
dommꝰ misit me ihũs qui
apparuit tibi in uia qua ue-¬
niebas ut uideas ⁊ ĩplearis
spiritu sancto.

Expanded text:
ad Paulum: Saule frater, dominus misit me Iesus, qui apparuit tibi in uia, qua ueniebas, ut uideas et replearis spiritu sancto.
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quia et lapis offensionis¬
est et petra scandali. id est ruine
his qui offendunt u̾bo nec cre¬
dunt. De quibz ip̃e ait. Si nõ
uenissem et locutus eis non fu¬
issem: pccĩn non hẽrent. Nunc
autem: excusatõem non habent
de poc̃o suo. Qui non in seip̃o
tantum:s in suis quoqz p̾di¬
catorib. ĩ ruinam positus est.
resurrectionẽq multorum te¬
stante apło qui ait. xp̃i bonus
odor sumus deo ĩ his qui salui
fiunt: et in his qui ꝑeunt. Qui
enim p̾dicante apło u̾bum qd̃
audit. amando seqrictur:bono
odore resurgit et saluatur. Q
odiendo insequitur: ecdem ip̃o¬
ip̃o bono odore corruit. et morit

Expanded text:
ia ipse est lapis offensionis, et petra scandali, id est ruinae his qui offendunt verbo, nec credunt. De quibus ipse dicit: « Si non venissem et locutus eis non fuissem, peccatum non haberent; nunc autem, excusationem non habent de peccato suo . Qui non in seipso tantum, sed in suis quoque praedicantibus in ruinam positus est, resurrectionemque multorum, testante Apostolo qui ait: Christi bonus odor sumus Deo in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt . Qui enim praedicante Apostolo verbum quod audit amando sequitur, bono odore resurgit et salvatur. Qui odiendo insequitur, eodem ipso odore corruit et morit
Abbreviated transcription (Latin):
et dixit ad mariã ma¬
trem eius. Ecce positus est hic
ĩ runam. et in resurrectionem
multoꝵ in israel:et in signũ
cui contradicetur. Bene inresur-¬
rectionẽ. quia luen est. quia
gloria plebis israel. quia dicit.
Ego sum resurrectio et uita. Q
credit ĩ me etiam si mortuus fu¬
erit iuuet: et om̃is qui uiuit et
credit ĩ me. non morietur in eter

Expanded text:
Et dixit ad Mariam matrem ejus: Ecce positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur. Bene in resurrectionem quia lumen est, quia gloria plebis Israel, quia dicit: Ego sum resurrectio et vita: qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet, et omnis qui vivit et credit
Abbreviated transcription (Latin):
Ectio sancti euãgelis
quam modo fratres
cauissimi audistis: ex¬
rostuione nõ indiget. sed ad¬
mointione. Quam enĩ per se¬
ip̃m ueritas exposuit: hanc dis¬
cutere humana fragilitas nõ.
presuinit. Sed est quod sollicitẽ
i hac iam ip̃a expositione dñi &.¬
ca pensare debeannis: quia si
nes uobis semen u̾bum. agru
mundũ. uolucres. demonia. spi-¬
nas diuicias significare duce¬
remus: ad credendum nobis
mens forsitan uestra dubita¬
ret. Unde et idem dominus ꝑ
semecip̃m dignatus est expõ¬
nere qd̃ dicebat: ut iuatis recũ
significationes querere. in his

Expanded text:
ectio sancti Evangelii quam modo, fratres charissimi, audistis expositione non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret. Unde et idem Dominus per semetipsum dignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in
Abbreviated transcription (Latin):
t dabit illi dommus
deus sedem dauid ꝑa¬
tris eius. Sedem
dauid regnum dicit israelitice
plebis: qd̃ suo tempore dauid
ibente pariter ⁊ iuante dño
fideli deuocione gubernaunit. Ue¬
dit ergo dominus redemptori
nr̃o sedem dauid prĩs aus quã¬
do hunt de genere dauid incarna¬
ri disposuit ut populum quent
ret regnum. De quo apl̃s ait.
Qui eruit nos de potestate tenie¬
braꝵe. ⁊ transtulit in regnum
filii claritatis sue. Hinc est qd̃
idem populus diuino admoni¬
tus instinctu: cum passurꝰ ille
iero solimam properaret: in eiꝰ
laudem gaudens decantabat.
Benedictus qui uenit in nomĩe
domini rex israel. Et iuxta aliũ
euangelistam. Benedictum ꝙ
uenit regnum prĩs nri dauid.
Aderat enim tempus ꝙ redẽpto
ꝑ eius sanguinem murido rex
agnosceretur non solum doi
dauid s ⁊ toctus ecclesie imimo
omniũ conditor ⁊ rector sclẽꝵ.
Unde rate angelus postqͣm

Expanded text:
t dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus. Sedem David regnum dicit Israeliticae plebis, quod suo tempore David, jubente pariter et juvante Domino, fideli devotione gubernavit. Dedit ergo Dominus Redemptori nostro sedem David patris ejus, quando hunc de genere David incarnari disposuit, ut populum quem Dret regnum de quo Apostolus ait: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii dilectionis suae . Hinc est quod idem populus divino admonitus instinctu, cum passurus ille Hierosolymam properaret, in ejus laudem gaudens decantabat: Benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel . Et juxta alium evangelistam: Benedictum quod venit regnum patris nostri David . Aderat enim tempus quo redempti per ejus sanguinem mundi rex agnosceretur, non solum domus David, sed et totius Ecclesiae, imo omnium conditor et rector saeculorum. Unde recte angel
Abbreviated transcription (Latin):
siue nutricius sit. ostẽ¬
dit ip̃e dicens ad urbem peccatricẽ.
occidis ꝓplxtas et lapidas ess qͥ
ad te missi sunt. Quociens uolui
congregare filios tuos quẽad¬
modum gallina congregat pul¬
les suos sub alas ⁊ noluisti. Io¬
sias qui interp̾tatur ubi est ĩtẽ
de quo in euangelio scͥptum est:
fugit ĩmontem solus orare. Et
item.de eo dicit. Factus est ĩ ago¬
niam: et ꝓlixius orabat. Quod
u̾o incensum orõnem signific:
psalmista testatur dicens. Drri¬
gatur or̃o mea sicut incensum
in consrectu tuo.

Expanded text:
 nutricius sit, ostendit ipse, dicens ad urbem peccatricem: occidis prophetas, et lapidas eos qui ad te missi sunt, quoties volui congregare filios tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti? Josias, qui interpretatur ubi est incensde quo in Evangelio scriptum est, fugit in montem solus orare . Et item de eo dicit: factus est in agoniam, et prolixius orabat . Quod vero incensum orationem significet, Psalmista testatur dicens: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo
Abbreviated transcription (Latin):
milib uirorũ tantũ.
qui tegumenta et gladies non
hebant. Et uiderũt castra gentiũ
ualida et loricatos et equitatus
ĩ circuitu eorum. et hii docti ad p̾¬
lium. Et ait nidas hiis qui se¬
cum erant. Netimueritis mul-¬
titudinem eorũ. et impetũ eoꝵ
ne formidetis. Mementote qͣliter
salui facti sunt pr̃es nr̃i ĩ mari
rubro: cũ ꝑsequeretur eoᷤ pharaio
cum ex̾citũ multo. Et nnc cla¬

Expanded text:
milibus virorum tantum quia tegumenta et gladios non habebant et viderunt castra gentium valida et loricatos et equitatus in circuitu eorum et hii docti proelium et ait Iudas viris qui secum erant ne timueritis multitudinem eorum et impetum eorum ne formidetis mementote qualiter salvi facti sunt patres nostri in mari Rubro cum sequeretur eos Pharao cum exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
melius est nobis mor in bello.
qm uidere mala gentis nr̃e et
sanctoꝵ Sicut autẽ fuit uolũ¬
tas in celo sic fiat. Et assuripsit
gorgias quinqz milia uirorũ.
et en mille equites electos. et mo-¬
uerunt castra nocte. ut applicaurẽt
ad castra iideorũ. et ꝑcuterẽt eess
subito. Et filii qui erant ex arex.
erant illis duces. Et audinit
iudas et surrexit ip̃e et potentes
ꝑcutere uirtutem et aritum re-¬
gis qui erat ĩ amaum: adhuc
enim disꝑsus erat excitus a ca¬
stris. Et uenit gorgias ĩ castra
nide noctu: ⁊ neminẽ ĩuenit. Et
querebat eos ĩ montib. qͦmam

Expanded text:
elius est nos mori in bello quam videre mala gentis nostrae et sanctorum sicut autem fuerit voluntas in caelo sic fiat et adsumpsit Gorgias quinque milia virorum et mille equites electos et moverunt castra nocte ut adplicarent ad castra Iudaeorum et percuterent eos subito et filii qui erant ex arce erant illi duces et audivit Iudas et surrexit ipse et potentes percutere virtutem exercituum regis quae erat in Ammaum adhuc enim dispersus erat exercitus a castris et venit Gorgias in castra Iudae noctu et neminem invenit et quaereba
Abbreviated transcription (Latin):
enigenarũ. Et iudas reuersus est
ad spolia castroꝵ. et acceperunt.
aurum multũ et argentum et
iacuictũ. et puupurã marinam
et opes magnas. et conu̾si hym¬
nũ canebant et benedicebant dei¬
in celũ quoniã bonus est:qm̃ ĩ
eternũ misericordia eius. Et
facta est salus magna in isrl̃:¬
in die illa.
Dicunqz autẽ alieni¬
genarum euaserunt
uenerunt et nũtiauerũt lysie
unu̾sa que acciderant. Quib
auditis. ille cnst̾natus ãuno
deficiebat. qd̃ non qualia uolui
talia contingerant ĩ isrl. ⁊ qͣlia
mandauit. Et sequenti anno
congregauit lisias electoꝵ iro
sexaginta milia. et equitũ qͥnq
milia ut debellaret eos. Et ue.¬
nerũt in indeam. et castra posu¬
erunt ĩ bechoron: et occurrit illis
nidas cũ decem milib uiris. et
uiderũt ex̾citum fortem ⁊ orau
et dixit. Benedictus es saluator
israel. qui contruusti impetum.
potentis ĩ manu serui tui dd̃
et rradidisti castin aliengenarũ

Expanded text:
enigenarum et Iudas reversus est enigenarum et Iudas reversus est ad spolia castrorum et acceperunt aurum multum et argentum et hyacinthum et purpuram marinam et opes magnas et conversi hymnum canebant et benedicebant in caelum quoniam bonum est quoniam in saeculum misericordia eius et facta est salus magna in Israhel in illa icumque autem alienigenarum evaserunt venerunt et nuntiaverunt Lysiae universa quae acciderant quibus auditis ille consternatus est animo deficiebat quod non qualia voluit talia contigerunt in Israhel et qualia mandavit rex et sequenti anno congregavit electorum virorum sexaginta milia et equitum quinque milia ut debellaret eos et venerunt in Iudaeam et castra posuerunt in Bethoron et ocdas cum decem milibus viris et viderunt exercitum fortem et oravit et dixit benedictus es salvator Israhel qui contrivisti impetum potentis in manu servi tui David et tradidisti castra alienigenarum
Abbreviated transcription (Latin):
nigene ocules suos et
uiderunt eos ueĩenteᷤ
ex adurerso: ⁊ exierũt de castris ĩ
prelium. Et tubis cecinerunt
hii qui erant cũ iuda: ⁊ ꝯgres¬
si sunt et contrite sunt gentes
et fugerunt ĩ campũ. Nouissi¬
mi au̾tem ceciderũt in gladio.
ꝑsecuti sũt eos usq gãz eron .⁊.
usq ĩ campos ydumee ⁊ azoti
et iãnie. Et ceciderunt ex illis
ad tria milia uiroꝵ. Et reu̾sus
est iudas et ex̾citus eius sequẽs
eum: et dixit ad populũ. Non
concupiscatis spolia. quia bellũ
contra nos est:et gorgias et ex̾¬
etus eius ĩ monte ꝓp̾e nos: s
state contra inimicos nr̃os. et
expugnate ees. Et post hecsue¬
metis spolia securi.¬
dhuc loquente inda:
ecce apparuit pars q̃dã
prospiciens de mõte.
comĩsi sunt sui. et succensa sũt
castra. Fumus enĩ qui uidebat᷑
declarabat qd̃ factum eẽt. Quib
illi conspectis timuerunt ualde:
aspicientes simul et iudam. ⁊ ex̃¬
citum ĩ tampo paratum ad p̾liũ.
et fugerunt omnes in campo ali¬

Expanded text:
e oculos suos et iderunt eos venientes ex adverso et exierunt de castris in proelium et tuba cecinerunt hii qui fuerant cum Iuda et congressi sunt et contritae sunt gentes et fugerunt in campum novissimi autem ceciderunt gladio et persecuti sunt eos usque Gesoron et usque in campos Idumeae et Azoti et Iamniae et ceciderunt ex illis ad tria milia virorum et reversus est Iudas et exercitus eius sequens eum et dixit ad populum non concupiscatis spolia quia bellum contra nos est et Gorgias et exercitus eius in monte prope nos sed state contra inimicos nostros et expugnate eos et post hoc sumetis spolia edhuc loquente Iuda haec apparuit pars quaedam prospiciens de monte conversi sunt et succensa sunt castra fumus enim qui videbatur declarabat quod factum est quibus illi conspectis timuerunt valde aspicientes simul et Iudam et exercitum in campo paratum ad proelium et fugerunt omnes in campo ali
Abbreviated transcription (Latin):
Qmonte oliueti oraui
ad patrem. pater si fieri
potest transeat a me ca¬
lix iste. spiritus quidem promptus
uoluntas tua

Expanded text:
montem oliveti oravi ad Patrem: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Spiritus quidem promptus voluntas tua
Abbreviated transcription (Latin):
terra cethrim. ꝑcussit dariun re¬
gem plaium et medoꝵ consti¬
tuitq prelia multa et omiu
obtinuit munitiones. t urt-¬
fecit reges terre. et ꝑtransut usq
ad fines terre. Et accepit spolia
multitudis gentium.: et siluit
tera in conspectu euis. Et congͦ¬
gauit iurtutem et ec̾citum for¬
tem nimis. et exaltatum est. et¬
eleuatum cor eius: et obtinuit
regiones gentium et tyranos.
et facti sunt illis in tributũ R¬

Expanded text:
terra Septhin percussit Darium regem Persarum et Medorum, et constituit prelia multa, et omnium obtinuit munitiones, et interfecit reges terre, et pertransiit usque ad fines terre, et accepit spolia multitudinis gentium, et siluit terra in conspectu eius. Et congregavit virtutem et exercitum fortem nimis, et exaltatum et elevatum est cor eius; et obtinuit regiones gentium et tyrannos, et facti sunt illi in tributu
Abbreviated transcription (Latin):
secum erant nutriti a nuientute¬
sua: et diuisit illis regnũ suum
dum adhuc uiueret. Et regna¬
uit alexander ãnis duodecim: et
mortuus est. Et obtinuerunt
pueri eius regnũ unusquisq ĩ
loco suo: et imposuaunt s om̃es
dyademata sua post mortẽ eius.
et filii eorum post eos ãnis muil¬

Expanded text:
iti a iuventute et divisit illis regnum suum cum adhuc viveret et regnavit Alexander annis duodecim et mortuus est et obtinuerunt pueri eius regnum unusquisque in loco suo et inposuerunt sibi omnes diademata post mortem eius et filii eorum post eos annis mul
Abbreviated transcription (Latin):
braret ĩ carcere. appauiit et dominus¬
pe hoc care meus ꝙ mox complebo t
una cum patre meo. u̾ Mxcũ est enĩ¬
maxima merces tua. et hiis qui au¬
dierint te salus ĩ regno meo. Dans¬

Expanded text:
braret in carcere, apparuit Dominuspe hoc, chare meus, quod mox complebo tibi una cum Patre meo: quoniam mecum est maxima merces tua, et his qui audierint te, salus in regno meo. Nun
Abbreviated transcription (Latin):
rabili pene caterua demonicoꝵ
uirorũ curritur. et sanctus dũi¬
deridetur. illuditur loris dirissi¬
mis cuidelissime ligatur. ⁊ una
nimia seueritate p̾feftus allo¬
quitur dicens. Tu ne es ille ne¬
fandissimus senex qui diceris
dyonisius ionicus ⁊agnomina¬
ris macharius qui eciam deoꝵ
nr̃orum culturam euacuas. et
ĩuictissimi principis statuta
cõtempnis.Tui beatus dyoni¬
sius ait. Senex quidem sũ cor¬
tari confessione domini ⁊ sal¬
uatoris mei ihũ xp̃i maneo
semꝑnouus: e nouos illi fili¬
os ꝑm̃isterium p̾dicationis

Expanded text:
rabili pene caterva daemonicorum virorum cernitur, et sanctus Domiitur, illuditur, loris durissimis crudelissime ligatur, trahitnimia severitate praefectus alloquitur, dicens: Tune es ille infandissimus senex, qui diceris Dionysius Ionicus, et agnominaris Macarius, qui etiam deorum nostrorum culturam evacuas, et invictissimi principis statuta contemnis? Cui beatus Dionysius ait: Senex quidem sum cortari confessione Domini et Salvatoris mei Jesu Christi, maneo semper novus, et novos illi genitos per ministerium praedica
Abbreviated transcription (Latin):
tionises: Tunc hii tres beatis¬
ssimi uiri. dyonisius. rusticus
et eleutherius dono sc̃i spiritus
ĩspirati. et zelo fidei inflãmati:¬
ita sono uniꝰ uocis eisceq ũbi
cũ non nisi unus int̾rogaret᷑
reddere Rensum. Ac si uniuis ho¬
minis ore sermo ꝓcedet. In hoc
inquiũt manifestũ est nos ẽe-
uerissimos xp̃ianes. cum corde
credamus ore confiteamur. et
oꝑe pio colamus pr̃em ⁊ filiũ
et sp̃m sanctum. unũ deum ⁊
dominũ. ita ut in trinitate ꝑ¬
fecta. et plenitudo sit diuinĩꝰ¬
tatis et unitas potestatis. Pre-¬

Expanded text:
is. Tunc hi tres beatissimi viri, Dionysius, Rusticus et Eleutherius, ita dono sancti Spiritus inspirati, et zelo fidei inflammati, sono unius vocis eisdemque verbis, cum non nisi unus interrogaretur, reddidere responsum, ac si unius hominis ore sermo procederet. In hoc, inquiunt, manifestum est nos esse verissimos Christianos, cum corde credamus, ore confiteamur, et opere pio colamus Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum, unum Deum ac Dominum, ita ut in trinitate perfecta, et plenitudo sit divinitatis, et unitas potestatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmanissime crudelita-¬
tis belua domicianus
⁊cantam rabiem indignatiõis
exarsit: ut ubicunq ꝑ se. uel per
suos satellites xp̃ianum quẽpitĩ
repperisset. aut cogeret diis sacrifi-¬
care ĩcestis. aut diuersis penis
ad dictum gladio traderet puni¬
strepitu ad partes occidentaliũ
regionum. ut sanctũ senem
nominatissimũq doctrina uirx
et uirtutũ insignib p̾cipuum
compelleret. aut tormentis laca-
ce ꝓmulgatões. contraq imꝑi¬
um egerãt. nudũ publice uirgis
cesum securi ꝑcuteret. R. Tantas¬

Expanded text:
immanissimae crudelitatis bellua Domitianus, in tantam rabiem indignationis exarsit, ut ubicunque per se vel per suos satellites Christianum quempiam reperisset, aut cogeret diis sacrificare incestis, aut diversis poenis indictum, gladio traderet punistrepitu ad partes occidentalium regionum, ut sanctum senem, nominatissimumque doctrina virum, et virtutum insignibus praecipuumcompelleret, aut tormentis laceracae promulgationes, contraque imperium egerat, nudum, publice virgis caesum, securi percuteret. CA
Abbreviated transcription (Latin):
taq p̾dictus fecennin
sisinnius suiqz cõma
trant fines. Quibz ad huc ꝓcul
tuit. Unde ampliuis effrenaiti
cursu uelociori tumentib aĩs:
uultib trucidissimis parisius
adienint. Ubi beatum dyomi¬
sium contra ĩcredulos dunican¬
tem. et p̾dicatõe continua. popłi
multitudinẽ ad fidem ĩueniũt
exhortantem. Cum quo etiam-
beatum uirũ rusticum archips¬
biterũ. et eleutheriũ archidya¬

Expanded text:
aedictus Fescennius Sisinnius suique commatrant fines. Quibus adhuc procutuit. Unde amplius efferati, cursu velociori, tumentibus animis, vultibus trucissimis, Parisius adiere: ubi beatum Dionysium contra incredulos dimicantem, et praedicatione continua populi multitudinem ad fidem inveniunt exhortantem. Cum quo etiam beatum virum Rusticum archipresbyterum, et Eleutherium archidia
Abbreviated transcription (Latin):
Eus creator om̃ium
poliq rector nesciens¬
diem decoro lumine
usui. mentesq fessas alleuet
luctusq soluat anxies. Qre¬
tes ꝑactõ iam die. et noctis ex¬
ortũ preces. uotis rees ut adiu¬
ues. ymnũ canentes soluimꝰ
¶Ie cordis yma concumant
te udx canora concrepet.te di¬
ligat castus amor. te mẽs ado-¬
rẽt sobria t cum profundo.
clauserit. diem caligo noxiũ
fides tenebras nesciat. et nox
fidei luceat. Cormire mentẽ
ne sinas. Tormire culꝑa nou̾it.
castos fides refrigerans somp¬
ni uaporem temperei Exuta
sensu lubrico. te cordis alta
sompnient. ne hostis ĩuidi do¬
lo pauor quietos suscitet pi¬
stum rogemus et pr̃em. xp̃isti
patrisqz spm̃. unũ potens per
omnia. foue precantes trini-¬

Expanded text:
eus creator omnium, Polique rector, vestieDiem decoro lumine,usui, Mentesque fessas allevet, Luctusque solvat anxios. Grates peracto jam die, Et noctis exortu preces, Votis, reos ut adjuves, Hymnum canentes solvimus. Te cordis ima concinant, Te vox canora concrepet, 1220 Te diligat castus amor, Te mens adoret sobria. Ut cum profunda clauserit Diem caligo noctium, Fides tenebras nesciat, Et nox fide reluceat. Dormire mentem ne sinas, Dormire culpa noverit, Custos fides refrigerans, Somni vaporem temperet. Exuta sensu lubrico, Te cordis alta somnient; Nec hostis invidi dolo Pavor quietos suscitet. Christum rogemus et Patrem, Christi Patrisque Spiritum, Unum potens per omnia Fove precantes Trini
Abbreviated transcription (Latin):
rgo quod supͣdictũ
est. qui amat sõ¬
intelligitur in hoc
nuira sententia. quemadinodũ
sit hominis in antinam suam
amor ut ꝑrat: edium ne pereat.
Si male amaueris tunc oisti.
Si bene cderis: tunc amasti. Ite¬
lices qui cderunt custodiendo. ne
ꝑdant amando. Uide ne tibi
surrepat. ut terpm uelis interi¬
mere: sic intelligendo qd̃ debes
odisse in hoc mundo aminã tuã.
ores. et sceleraciores homicide.
flãmis se donant. aquis prefo-¬
sant: precipicio collidunt et pe¬
reunt. ẜx xp̃us non docuit: ĩ¬
mo etiam dyabolum precipiciũ
suggerenti. redi inquit retro
sathana. S criptum est non
temptabis dominũ deum tuũ.

Expanded text:
rgo quod supra dictum est: Qui amat, subintelligitur, in hoc mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. ores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. Hoc Christus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium suggerenti respondit: Redi retro, satanas; scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
granũ mortifican¬
dũ. et multiplican¬
dũ. Mortificandũ in infidelitate
mdeoꝵ: multiplicandũ fide po¬
pulor. Ian uero erhortãs ad
passiors sue satanda uestigia:
qui amat inquit aiãm suam
ꝑdet eam. Quod duob modis
noli mortem tinere ꝓ xpisto.
Itera alio modo. Qui amat
aiãm suam ꝑdet eam. Noli a¬
mare ne ꝑdas. Noli amare in
hac uita: ne ꝑdas in eterna ui¬
ta. Exc ã quod posterius dixi:
magis habere uidetur euange¬
licus sensus. S euitur enim.
Et qui odit asam suam in hoc
mundo: in uitam eternam cu¬

Expanded text:
granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide populorum. 10. Jamvero exhortans ad passionis suae sectanda vestigia: Qui amat, inquit, animam suam, perdet eam. Quod duobus modisnoli mortem timere pro Christo. Item alio modo: Qui amat animam suam, perdet eam. Noli amare, ne perdas; noli amare in hac vita, ne perdas in aeterna vita. Hoc autem quod posterius dixi, magis habere videtur evangelicus sensus: sequitur enim, Et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam cu
Abbreviated transcription (Latin):
loqueretur saul ad sacerdotem:
tumultus magnus exortus est
ĩ castris philisfinorũ. crescebat¬
qz paulatim et clarius rebrabat
Et ait saul ad sacerdotem. Cõ¬
trahe manum tuam. Concla¬
mauit ergo saul. et om̃is ppls
qui erat cum eo: et uenerũt us
ad locum certam̃is. Et ecce ũsꝰ.
fuerat gladius. uniuscuiusq

Expanded text:
loqueretur Saul ad sacerdotem, tumultus magnus exortus est in castris Philisthinorum: crescebatque paulatim, et clarius reboabat. Et ait Saul ad sacerdotem: Contrahe manum tuam. Conclamavit ergo Saul, et omnis populus qui erat cum eo, et venerunt usque ad locum certaminis, et ecce versus fuerat gladius uniu