comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad indulgentiam posse ꝑt̃¬
gere. Ad hec imꝑator diocli¬
tianus uehementissime ĩ¬
dignatus. statim eum futt¬
bus crudelissume cesum.
plutiano p̃fecto traclidit
ad sacrificia complendum.
Aquo in eculeo suspensus
⁊ ungulaꝵ diutissima lact¬
ratione uexatus. lam padi¬
bus etiam unflamatus. cuĩ
in fide ꝑsisteret dicens. ñ at
aliꝰ pret̃ illum quem ego ui¬
di. ⁊adoro ⁊ colo. ꝓ eius cul¬
tura si milies occidar ip̃ius
ero ut cepi. xp̃m micha de
ñpoterunt. ꝓalde ⁊ enĩ penito¬
scm̃ ⁊ in hominibus scĩs ȩ¬
horui. ⁊ satis tardius ad ad¬
randum uerum regem mi¬
les suꝑbus accessi: marty¬
rii coronam capitis obtrũ¬
cantione ꝓmeruit. octiuo
kalendas septembris. Nora
tuscus. de ciuitate luca.
ex patre lucino. sedit amis
trbus. mensibus. octo. diebꝰ¬
fuit aut̃ temporibus galli
reu̾sus est. Hic precepit ut
duo pb̃ri. ⁊ tres diaconi. ĩ
om̃i loco epm̃ non desererẽt.
ꝓpter testimonium eccła¬
sticum. Qui etiam auale¬

Expanded text:
ad indulgentiam posse pertingere. Ad haec imperator Diocletianus vehementissime indignatus, statim eum fustibus crudelissime caesum Plutiano praefecto tradidit ad sacrificia compellendum; a quo in equuleo suspensus, et ungularum diutissima laceratione vexatus, lampadibus etiam inflammatus, cum in fide persisteret, dicens: Non est rex praeter illum quem ego vidi, et adoro, et colo, pro cujus cultura si millies occidar, ipse ero ut coepi. Christum mihi de non poterunt; valde etenim poenitsanctum, et in hominibus sanctis exhorrui, et satis tardius ad adorandum verum Regem superbus miles accessi. Martyrii coronam capitis obtruncatione promeruit VIII Kalendas Septembris. Ipso Tuscus, de civitate Luca, ex patre Lucino, sedit annos tribus et mensibus tribexisset, temporibus Galliereversus est. Hic praecepit ut duo presbyteri et tres diaconi in omni loco episcopum non desererent propter testimonium ecclesiasticum. Qui etiam a Vale
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a sibi uendicat. ⁊ deos no¬
stros confregit. Cum hec
flentes referrent. ecce ⁊ alia¬
rum ciuitatum pontifices
misit mille uiros armatos
cum pontificibus. ut ubicũ¬

Expanded text:
nostra sibi vindicat et deos nostros confringit. » Cum haec flentes referrent, ecce et aliarum civitatum pontifices misit mille viros armatos cum pontificibus ut ubi
Abbreviated transcription (Latin):
perituri suꝑ me ueniebat
et cor udne cõsolatus sũ
Iustitia indutus sum et
uestiuit me sicut uestim̃to
et diademate iudicio meo:
oculus fui ceco et pes clan¬
do. Pat̾ eram pauperum
et causam quam nescieba
cdiligentissime inuestiga¬
bam. Conterebam molas in¬
iꝗ: et de dentib cors aufe¬
rebam p̃dam. Et reliqua. Uos

Expanded text:
perituri super me ueniebat, et cor uiduae consolatus sum. iustitia indutus sum et uestiui me sicut uestimento et diademate iudicio meo. oculus fui caeco et pes claudo. pater eram pauperum: et causam, quam nesciebam, diligenter inuestigabam. conterebam molas iniqui et de dentibus illius aufer
Abbreviated transcription (Latin):
misteria complessent. ⁊ in¬
dutus ẽẽ uestibus albis. ue¬
luti ꝑludum a militib rap¬
tum. ⁊ ad similitudinem sco¬
rum martyrum. de xp̃i dis¬
cutiendus nomine. imꝑato¬
ri fuisset exhibitus. ita con
ppłi huiꝰ urbis. Ego quotiẽs¬
tum audiui exhorrui. ⁊ in
confessione ꝑmanentibus
insultaui. Ego etiã paren¬
tes meos ⁊ affines. causa
noĩs xp̃iani execratus sum.
⁊ in tanta derisione habui xͥ¬
anos ut misteria eoꝵ diligẽ¬
ti examinatione ꝑquirerẽ.
ut ex eoꝵ scĩficatione ludũ
uob̾ exhibere uellem. At uͥ
me aqua nudum tetigit.
⁊ in t̾rogatꝰ creclere me res¬
pondi. uidi suꝑ me manũ
celitus uenientem. ⁊ angłoᷤᷤ
dĩ radiantes iuxta me stetiᷤ¬
se. qui omĩa pectata que ab
infantia feci recitarunt de
libro. quem mox in ip̃a aqͣ
lauauerũt. in qua ego con¬
spectu ur̃o ꝑfusus sum. ⁊
mͥ candidiorẽniue postino¬
dum ostenderũt. Nunc ig̾

Expanded text:
mysteria complessent, et inmysteria complessent, et indutus esset vestibus albis, veluti per ludum a militibus raptus, et ad similitudinem sanctorum martyrum de Christi discutiendus nomine imperatori fuisset exhibitus, stans inpopuli hujus urbis. Ego quotiestum audivi, exhorrui, et in confessione permanentibus insultavi. Ego etiam parentes meos, et affines causa nominis Christiani execratus sum, et in tanta derisione habui christianos, ut mysteria eorum diligenti examinatione perquirerem, et ex eorum sanctificatione ludum vobis exhibere vellem. At ubi me aqua nudum tetigit, et interrogatus, credere me respondi, vidi super me manum coelitus venientem, et angelos Dei radiantes juxta me stetisse, qui omnia peccata, quae ab infantia feci, recitarunt de libro, quem mox in ipsa aqua laverunt, in qua ego in conspectu vestro perfusus sum, et mihi candidiorem nive postmodum ostend
Abbreviated transcription (Latin):
erat imitator. Et quodã die
cũ uellet dioclitiano imꝑa¬
tori cui xp̃iani ut pote se¬
uissimo exosi erant de mi¬
steriis xpĩane obseruantie
ludum exhibere.⁊ huius rei
grã spectante imꝑatore.⁊
omũ populo in mecdio the¬
atri quasi egrotus discũbẽc
se poposceret baptiçari. mi¬
mum in hec uerba ꝓposuit.
Eia nr̃i grauem me sentio.
terunt. Quomodo te leuem
facimus sigrauis es: Nũꝗd
nos fabri sumus. ⁊ ad run¬
cinam te missuri sumus.
hec uerba exhibuerũt ppło
risum. Genesius iterum. Ue¬
sani. xp̃ianus desidero mori.
Quare inquiunt: Quibus
genesius. Et in illa die uelu¬
ti fugitiuus in dño inueni¬
ar. Conuocato aut̃ pb̃ro .⁊
exorcista. repente a deo inspi¬
ratus credidit. Nam illi iuxͣ
lectum ip̃ius quasi egrotãtiᷤᷤ
cum resedissẽt dicũt ei. Quid
ad nos misisti filiole: Ge¬
nesius iam non simulate
⁊ ficte sed expuro corde res¬
pondit. Quia accipere cupio
liberer a runa iniquitatum
meaꝵ. Cumq sicramentoꝵ

Expanded text:
ter fuit. Et quadam die cum vellet Diocletiano imperatori, cui Christiani, utpote saevissimo, exosi erant, de mysteriis Christianae observantiae ludum exhibere, et hujus rei gratia spectante imperatore et omni populo, in medio theatri quasi aegrotus decumbens se posceret baptizari, mimum in haec verba proposuit: Eia nostri, gravem me sentio, derunt: Quomodo te levem facimus si gravis es? Numquid nos fabri sumus, et ad runcinam te missuri sumus? Haec verba exhibuerunt populo risum. Genesius iterum: Vesani, Christianus desidero mori. Quare? inquiunt. Quibus Genesius: Ut in illa die veluti fugitivus in Deo inveniar. Evocato autem presbytero et exorcista, repente a Deo inspiratus credidit. Nam illi juxta lectum ipsius quasi aegrotantis cum resedissent, dicunt ei: Quid ad nos misisti, filiole? Genesius autem non simulate ac ficte, sed ex puro corde respondit: Quia accipere cupio liberer a ruina iniquitatum mearum. Cumque sacramentorum
Abbreviated transcription (Latin):
romanus ex patre habun¬
dio. sedit annos nouẽ. mẽ¬
ses septem. dies decem. fu¬
it autem temporibus an¬
tonini ⁊ seueri. a consula¬
tu saturnini. ⁊ gallicani.
usq presentem ⁊ strigatũ

Expanded text:
Romanus, ex patre Abundio, sedit annos octodecim, menses septem, dies decem. Fuit autem temporibus Antonini et Severi, a consulatu Saturnini et Gallicani usque ad Praesentem et Strigatum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ius ep̃i interest tantũ¬
si clerus sustineret. omĩb
presentibus ex ea consecra¬
tione de manu epĩ iam cõ
munionem consecratã ac
ciperet presbit᷑. tradendam
popło. Bic fecit ordinationes

Expanded text:
iscopi interesset, ut tantum clerus sustineret omnibus praesentibus bus ex ea consecratione de manu episcopi jam coronam consecratam, et acciperet presbyter tradendam populo. Hic fecit ordinationes
Abbreviated transcription (Latin):
ficantibꝰ eis. cepit claman
demon. Cessate miseri sai
ficare michi. ne peiora pa¬
tiamini quã ego qui cate¬
nis igneis religatus sun

Expanded text:
ganis, cepit clamare demon: «Cessate miseri ab hiis sacrificiis ne peiora patiamini quam ego, qui cathenis igneis religatus sum
Abbreviated transcription (Latin):
Apłe dei bartholomee. in¬
cendunt me orationes tue.
sce. ⁊ exi ab eo. ⁊ͣ statim li¬
beratus est homo. qui per
multos annos fatigatus

Expanded text:
Apostole Bartholomaee, incendunt me orationes tuae.sce et exi ab eo. » Et statim liberatus est homo, qui per multos annos fatigatus
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Dicit ei rex. Sic̃ tu fea¬
sti fratri meo ut relinque
crederet. ita ego te faciam
relinquere deum tuum:
um quem colebat frat᷑ tu¬
ret symulacrum suum. si
meo. poteris me ad sacrifi¬
ego omĩs deos tuos commi¬
nuam ⁊ tu crede deo mes.
hec cum diceret nũtiatum

Expanded text:
rex: «Sicut fecisti fratrem meum deum suum credere, ita ego faciam te relinquere deum tuum mum quem colebat frater tusum simulacrum suum franmeo, poteris me ad sacrifiego omnes deos tuos comminuam et tunc tu crede deo meo». Et hec eo dicente nuntiatum
Abbreviated transcription (Latin):
quia int̃ tot nilia hominũ
non possumus cognoscere¬
da. oculi grandes. nares eqͣ¬
les ⁊ directe. aures cooꝑte
crine capitis. barba ꝓlixa.

Expanded text:
um ut possimus eum cognoscerda, oculi sunt grandes, nares aequales et directae, aures coopertae crine capitis, barba prolixa habens
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ captiuus ⁊ religatus ca¬
ut neq suspirare neq loq
audeat. ex illa hora qua illuc
gressus est. Dicũt illi. Et
qui ẽ istebartholomeus: Res¬
est omĩpotentis. ⁊ ideo uenit

Expanded text:
ter captus et ligatus caut nec suspirare nec loqui audeat ex illa hora qua illuc gressus est». Dicunt ei: «Et quis est iste Bartholomeus?». Deei omnipotentis et ideo uenit
Abbreviated transcription (Latin):
numꝗͣ ueterascunt. sim¬
flexis genibus ꝑ diẽ. ⁊ c̃¬
ties ꝑnoctem orat dñm.
uox eius quasi tuba uere¬
mens esti Ambulant cum
eo angłi dĩ. qui nõ ꝑmit¬
tunt eum fatigari. non c̾u¬
rire. neq sitire. Semꝑ eo¬
dem uultu. eodẽ animo ꝑ¬
det. omĩa nouit. linguas¬

Expanded text:
m veterascunt. flexis genibus per diem, centies per noctem orat Deum. Vox ejus quasi tuba vehemens est. Ambulant cum eo angeli Dei, qui non tunt eum fatigari, non esurire, non sitire, sed semper eodem uultu et animo idet, omnia nouit, omniu
Abbreviated transcription (Latin):
LOme uia hostiensi. ⁊ inci¬
miterio eiustem. natale
sc̃i tỹmothei. Qui ab antiochi¬
a ueniẽs romam sub melcia¬
de papa. susceptꝰ est. Qui cũ
annum totum ⁊aliquos mẽ¬
quinio urbis prefecto. ⁊ lon¬
ga carteris custodia macerat᷑.
cum sacrificare ydolis noluis¬
set. t̾tio cesus ⁊ grauissimis

Expanded text:
omae via Ostiansi in coemeterio ejusdem, natalis sancti Timothaei. Qui Antiochia veniens Romam, sub Melchiade papa, susceptus est. Quique cum annum totum et aliquot menquinio Urbis praefecto, et longa carceris custodia maceratus, cum sacrificare idolis noluisset, tertio caesus, et gr
Abbreviated transcription (Latin):
india que ad ethiopiã mit¬
tit. Secunda que ad medos.
Tertia que finem facit. Nã
ex uno latere tenebraꝵ regio¬
mare oceanum. In hanc gͦ
plum in quo erat ydolum
nomine astaroth. ⁊ quasi
peregrinus ibi manere cep̃.
In hoc ydolo demon talis erat

Expanded text:
India ad Aethiopiam mittit, secunda ad Medos, tertia finem facit; quia ex uno latere habet regiomare Oceanum. In hanc ergo plum in quo erat ydolum nomine Astaroth et quasi peregrinus ibi mansit. In illo ydolo demon erat
Abbreviated transcription (Latin):
gistra. Et quia eccłam fre¬
quentare nec uacabat ꝓpt
studium et ꝓuerecundia
secrete id posset. iaculatã¬
ro adolescentiam simili tr̃a¬
siuit simplicitate et puri¬
tate. nisi ꝙ crescente etate
crescenite simul illi sapien¬
dei m illo uacua non uide¬
itens enim industrius ado¬
lescens quam ĩmaligno
mundus positus sit. ⁊ co¬
gitans qualem sp̃m acce¬
pisset dicebat intra se. Me¬

Expanded text:
s. Et quia ecclesiam frequentare nec vacabat propter studium, et pro verecundia secrete id posset. Jam tro adolescentiam simili transivit simplicitate et puritate: nisi quod crescente aetate, 660 crescebat simul illi sapienDei in illo vacua non videdens enim industrius adolescens, quam in maligno mundus positus sit , et cogitans qualem spiritum accepisset, dicebat intra se:
Abbreviated transcription (Latin):
doctus est. Parentes tamen
illi fuere genere et poten¬
tia magni. iuxta nomen
magnorum qui sunt in
terra. at mater mente quã
sanguine generosior sata¬
gebat in ip̃o initio uarũ
suarum notas paruulo fa¬
cere uias uite. In scolis lit
teras domi timorem dnĩ do¬
cebatur. et cotidianis ꝓfec¬
tibus respondebat ambo¬
bus satis magr̃o ⁊ matri.
nempe aprincipio sp̃m sõ¬
ititus est bonum. per quẽ
erat puer docilis et amabi¬
lis ualde. mire admodu
om̃ibus hoĩbꝰ gratiosus.

Expanded text:
oc. Parentes tamen illi fuere genere et potentia magni, juxta nomen magnorum qui sunt in terra. At mater mente, quam sanguine generosior, satagebat in ipso initio viarum suarum, notas parvulo facere vias vitae: hancteras, domi timorem Domini docebatur, et quotidianis profectibus respondebat ambobus satis, magistro et matri. Nempe a principio spiritum sortitus est bonum, per quem erat puer docilis, et amabilis valde, mire admodum omnibus per omnia gratiosus.
Abbreviated transcription (Latin):
rus ab eo. Tunc uero so¬
nuit in ciuitate qd̃ factũ
erat. et cõmota est unu̾i¬
sa adinopinatam nouita¬
fectu pensantes fcm̃ plã¬
ꝙ dilectus om̃ibus delica¬
tusq adolescens duris se
adeo laboribus mancipasset.

Expanded text:
ris. 5. Nunc vero sonuit in civitate quod factum erat, et commota est universa ad inopinatam novitafectu pensantes factum, pland dilectus omnibus, delicatusque adolescens, duris se adeo laboribus mancipasset.
Abbreviated transcription (Latin):
Illic martyrum excubias re¬
quirebamus. tamquam in¬
ter spinas rosam eligentes.
Circum fundebam̃ auideis.
cum plausu et letitia. Dice¬
bant iudei. flores uisi sũt
in terra nr̃a. cum uiderent
cebant. Tempus incisioniꝰ
adest. iam qui metit mer¬
cedem accipit. Alii semi¬
nauerunt nos metimus
martyrii fructus. Audien¬
tes iudei uoces plauden¬
tis eccłe. dicebant inter
se. uox turturis audita ẽ
in terra nr̃a. Unde bene ꝑ¬
eructat uerbum. et nox noc¬
ti indicat scientiam. Dies
nocti uideus iudeo. Detuli
mones confitebantur. et ab
daria sanctoꝵ sanabantur.¬

Expanded text:
itur martyris exuvias requirebamus, tamquam inter spinas rosam legentes. 8. Circumfundebamur a Judaeis, cum plausu et laetitia. Dicebant Judaei: Flores visi sunt in terra , cum viderent stiani: Tempus incisionis adest . Jam et qui metit, mercedem accipit . Alli seminaverunt, et nos metimus martyrum fructus. Iterum audientes Judaei voces plaudentis Ecclesiae, dicebant inter se: Vox turturis audita est in terra nostra . Unde bene leructat verbum, et nox nocti indicat scientiam. Dies nocti, Judaeus Judaeo. mones confitedaria, continuo sanabantur,
Abbreviated transcription (Latin):
praui oꝑis offerre nõ desi¬
stant. Et licet ꝑsecutorum
non sensissent gladium.
tamen ꝑuite meritum deo¬
des digni martyrio non pͥ¬
uantur. quia martyrium
non tantum effusione san¬
guinis. sed abstinentia pec¬
catorum ⁊ exercitatione dei¬

Expanded text:
pravi operis offerre non desipravi operis offerre non desistant; et licet persecutorum non sensissent gladium, tamen per vitae meritum Deo digni martyrio non privantur, quia manon in sola effusione sanguinis, sed abstinentia peccatorum, et exercitatione
Abbreviated transcription (Latin):
dicm tantum credimus sc̃¬
ficatum. quantum insemet¬
ip̃is ut scĩficarentur labora
re ꝑtormenta non cessaue¬
p̃i uero sacerdotibus atq
tactoribus siue confessoribꝰ.
huius festiuitatem diei ñ
ignoratam eẽ credimus. ꝗ
corda fidelium sp̃ualiter-
quasi imbribus irrigant ce¬
lestibus. ut feliciter ꝓferre
immarcessibilem bonorum
operum possint fructum.
Qui talenta sibi credita ñ
solum reddere. uerum etiã
cum usura sine fraude am¬
pliare ꝓcurauerunt. quia
bonum qd̃ ꝑ gratiam sc̃ĩ-
sp̃s intelligendo didicere.
non sibimet tantummodo.
sed et aliis subiectorum m̃¬
apłicum preceptum. argu¬
endo. obsecrando. increp̃ã¬
do. curamq faciendo inse¬
rere nitebantur. Quoꝵ mes
luciclissima. manus uero
plene sunt munditia. eo ꝙ
immensa altaris sacrosca xͥ
corporis et sanguinis my¬
steria celebrantes. etiam in
sui cordis penetralibus ho¬
centem. idest semetip̃os si¬
ne macula atq amuixtiõe

Expanded text:
diem tantum credimus sanctdiem tantum credimus sanctificatum, quantum in semetipsis ut sanctificaretur laborare per tormenta non cessavesti vero sacerdotibus atque doctoribus, sive confessoribus, hujus festivitatem diei non ignotam esse credimus, qui corda fidelium spiritaliter quasi imbribus irrigant coelestibus, ut feliciter proferre immarcescibilem bonorum operum possint fructum, qui talenta sibi credita non solum reddere, verum etiam cum usura sine fraude amplificare procuraverunt; qui bonum, quod per gratiam Spiritus sancti intelligendo didicere, non sibimet tantummodo profuturum, sed et aliis subjectorum meApostoli praeceptum, arguendo, obsecrando, increpando, curamque faciendo, inserere nitebantur. Quorum mens lucidissima, manus vero plenae sunt munditia, eo quod in mensa altaris sacrosancta Christi corporis et sanguinis mysteria celebrantes, et in sui cordis penetralibus hocentem, id est, semetipsos sine macula atque admistione
Abbreviated transcription (Latin):
modi apłs mente conpũc¬
tus: ingemiscens ait. Sc̃i
ludibria. et uerbera exptil
suꝑ et uincula et carteris.
lapidati sunt. secti sunt fq¬
tati sunt: in occisione gli
dii mortui sunt. Circuier
in melotis. et in pellibus s¬
prinis: egentes. angustian
afflicti. quibus lignus ñ
erat mundus. Et cetera. Et
beatus papa gregorius inci¬
positione cuiusdam euan¬
gelii. de istiusmodi bellato¬
ribus querimoniam faciẽ¬
do. ecte inꝗt electi dei ca¬
nem domant. sp̃m robor
demorubus imꝑant. urtu¬
tibus choruscant. presen¬
tia despiciunt. eternam pa¬
triam uocibus moribusq
predicant. eam etiam mo¬
riendo diligunt. atq ad
illam ꝑtormenta attingũt.
Occidi possunt. et flecti ne¬
Et si coram hominibus tor¬
menta passi sunt. spes illo¬
rum immortalitate plena
illos dignos se. Tamquan
aurum infornace ꝓbauit
illos. et quasi holocausta
hostie accepit illos. Auns
ego km̃i. martyrum certa¬
mina atq uictorias audi¬
umus. eis nimirum hũc

Expanded text:
modi Apostolus, mente compuncmodi Apostolus, mente compunctus, ingemiscens ait: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres. Lapidati sunt, secti sunt, tentati sunsunt. Circuierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus, et caetera. Et beatus papa Gregorius, in expositione cujusdam Evangelii, de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt, aeternam patriam cum vocibus moribusque praedicant: eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti neEtsi coram hominibus tormenta passi sunt, spes illorum immortalitate plena am aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausta hostiam accepit illos. » Nunc ergo martyrum Christi certamina atque victorias audivimus, eis nimirum hunc
Abbreviated transcription (Latin):
Nũc uero reuertamur ad
Ieos. quos unda baptis¬
matis et effusio sanguinis
r̃ ab errore paterni delic¬
si asqualore uetuste gen¬
tilitatis in nouo testamen¬
to ꝑ gratiam sp̃s sc̃ĩ abluẽ¬
dc purgauit. quorum ocu¬
li beati: qui xp̃m dñm in
came uerientem uicdere
meruerunt. Cuius tam p̃¬
dare usionis ioħs bapti¬
sta. qui eodem angło quo
xp̃s denuntiante conceptꝰ
est. in exordio prelicatioĩs
atq baptismatis primatũ
tenebat: qui iħm peccata
mundi tollentem uidens
agnouit. et cligato demõ¬
srauit: quo inter natos
mulierum non surrexit xͦ
rito precursor dñi. preco
iudicis. ꝓpħa altissimi nũ¬
cupatur: quia non dum e.¬
ditus xp̃m mundo uentu¬
electus concordat duode¬
nus apłorum nurnerus. qͦs
a primis miraculorum uir¬
tutibus. ad componendum
noue fidei funcdamentum.
piebat mundus elegit. ut
in om̃em terram sonus pre
mites adheserunt: quorũ
fructus insempiternum ꝑ¬
manens non marcescit. e¬
bus ip̃e dominus locutus

Expanded text:
Nunc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore paterni delicti, a squalore vetustae gentilitatis, in novo testamento, per gratiam Spiritus sancti, abluendo purgavit; quorum oculi beati, qui Christum in carne venientem videre meruerunt. Hujus tam praeclarae visionis Joannes Baptista, qui eodem angelo, quo Christus denuntiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ac digito demonstravit, quo inter natos mulierum non surrexit majrito praecursor Domini, praeco judicis, propheta Altissimi, nuncupatur; qui nondum editus, Christum mundo ventuelecto concordat duodenus apostolorum numerus, quos a primis miraculorum virtutibus, ad componendum novae fidei fundamentum, piebat mundus, elegit, ut in omnem terram sonus eorumites adhaerentes, quorum fructus in sempiternum permanens non marcescit: quibus ipse Dominus locutus
Abbreviated transcription (Latin):
et docebat eos. Ista circũ¬
locutio qua scribitur. et
aperiens ossuum. fortas¬
se adipa maiora cõmendat
aliquanto longiorem fu¬
turum esse sermonẽ. nisl
forte non uacet. qd̃ nunc
cum dictum est aꝑuisse os
suum: qui et ip̃e in lege
ueteri aperire soleret ora
ꝓpħarum. Quid ergo dicit:
titione rerum temporaliũ.
om̃ia uanitas: et presum¬
ptio sp̃s. Presumptio aũt
sp̃s: audaciam et suꝑbiam
significat. Uulgo etiam
magnos sp̃s suꝑbi habere
dicuntur. et recte quando¬
quidem sp̃s etiam uentus
uocatur. Unde scriptum ẽ.
ignis grando.nix. glacies.
sp̃s tempestatis. Quis ue¬
ro nesciat suꝑbos dici tã
intelliguntur pauꝑes spi¬
ritu. humiles et timentes
deum: id est non habentes
inflantem sp̃m. Nec aliũ¬
de omĩno incipere oportu¬
it beatitudinem. Si quidẽ
peruentum est ad suminã
sapientiam. Initium aut̃
ueccati suꝑbia scribitur.
Suꝑbi ergo appetant et
diligant regna terrarum:
beati autem pauperes sp̃u:

Expanded text:
 docebat eos, dicens. Ista circum docebat eos, dicens. Ista circumlocutio qua scribitur, Et aperiens os suum, fortassis ipsa mora commendat aliquanto longiorem futurum esse sermonem: nisi forte non vacet quod nunc eum dictum est aperuisse os suum, quod ipse in Lege veteri aperire soleret ora Prophetarum. 3. Quid ergo dicit? titione rerum temporalium, Omnia vanitas et praesumptio spiritus ; praesumptio autem spiritus, audaciam et superbiam significat: vulgo etiam magnos spiritus superbi habere dicuntur; et recte, quandoquidem spiritus etiam ventus vocatur. Unde scriptum est, Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis . Quis verointelliguntur pauperes spiritu, humiles et timentes Deum, id est, non habentes inflantem spiritum. Nec aliunde omnino incipere oportuit beatitudinem; siquidem perventura est ad summam sapientiam: Initium autempeccati superbia inscribitur . Superbi ergo appetant et diligant regna terrarum: Beati autem pauperes spiritu;
Abbreviated transcription (Latin):
i queritur quid significet
mons: bene intelligitur si¬
gnificare maiora precepta
iustitie: quia minora erãt
et famulos suos secundũ
ordinatissimam distributi¬
onem temporum dedit
minora precepta ppło quẽ
timore adhuc alligan opor¬
tebat: et ꝑ filium suum
maiora ppło quem caritate
iam liberari conuenerat. su¬
autem minora minorib
maiora maioribus clantur.
abeo dantur qui solus n¬
uit congruentem suis fẽ¬
poribus generi humano
exhibere meclicinam. Aec
mirum est qd̃ dantur pre¬
cepta maiora ꝓpter regñ
celorum: et minora data
sunt ꝓpter regnum terre¬
num: ab eodem uno deo
qui fecit celum et terram.
de hac ergo iustitia que
Et hoc bene significat. qd
ab uno magistro solo doce¬
dis tantis rebus idoneo do¬
cetur in monte. Sedens aũ
docebat. qd̃ ꝑtinet ad dig̾¬
tatem magistri. Et accedũt
ad eum discipuli eius. ut
audienlis illis uerbis hĩi
eẽnt etiam corpore uicini¬
ores: qui preceptis un¬
plendis animo ꝓpiqua¬
bant. Aperuit os suum:¬

Expanded text:
Si quaeritur quid significet mons, bene intelligitur significare majora praecepta justitiae, quia minora erant,et famulos suos, secundum ordinatissimam distributionem temporum dedit minora praecepta populo, quem timore adhuc alligari oportebat, et per filium suum majora populo, quem charitate jam liberari convenerat. Sautem minora minoribus, majora majoribus dantur, ab eo dantur qui solus novit congruentem suis temporibus generi humano exhibere medicinam. Nec mirum est quod dantur praecepta majora propter regnum coelorum, et minora data sunt propter regnum terrenum, ab eodem uno Deo qui fecit coelum et terram. De hac ergo justitia quae: et hoc bene significat, quod ab uno magistro solo docendis tantis rebus idoneo, locetur in monte. Sedens autem docet, quod pertinet ad dignitatem magisterii: et accedunt ad eum discipuli ejus, ut audiendis illius verbis hi essent etiam corpore viciniores, qui praeceptis adimplendis etiam animo propinquabant. Et aperiens os suum,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s uitalis cogeretur aper¬
sequentibus ut xp̃m ne¬
garet. et ille amplius ꝓfi
exercentes. ita ut ñ eẽt in
corpore eius sine uulnere
locus. orationem fuclit.ad
meus. uibe suscipi spm̃ me¬
um. quia iam desidero ut
accipiam coronam. quam
angłs tuus sc̃s michi ostẽ¬
dit. Et completa oratione
cola mitior habebat᷑ mori¬
bus. ut etiam ab ip̃is mi¬
micis diligeretur. idoq dif¬
ferebant eius passionem.
Sed hec ꝑsecutorum hono¬
rificentia onũ erat imma¬
nitate acerbior que inuite¬
bat martirib. Deniq ubi
scs agricola crucifixus est.
ut aduertamus illas eoꝵ¬
blanditias non seclulitatis
fuisse. sed fraudis. Per sup¬

Expanded text:
sanctus Vitalis cogeretur a persequentibus ut Christum negaret, et ille amplius profexercentes, ut non esset in corpore ejus sine vulnere locus, orationem fudit ad Dmeus, jube suscipi spiritum meum; quia jam desidero ut accipiam coronam, quam angelus tuus sanctus mihi ostendit. Et completa oratione, cola mitior habebatur moribus, ut ab ipsis etiam inimicis diligeretur. Ideoque differebant ejus passionem. Sed haec persecutorum honorificentia omni erat immanitate acerbior, quae invidebat martyrium. Denique ubi s Agricola, crucifixus est; ut advertamus illas blanditias eorum non sedulitatis fuisse, sed fraudis. Sup
Abbreviated transcription (Latin):
uitam sibi acquireret. Iste
agricola. qui bonos fructꝰ
spiritualis gratie semina¬
ret. et sacri sangiuius effu¬
sione meritorum suorum
om̃ium. uirtutumq riga¬
ret plantaria. Passi sunt

Expanded text:
sibi haberet acquirere: iste Agricola, qui bonos fructus spiritalis gratiae seminaret, et sacri sanguinis effusione, meritorum suorum omniumque virtutum rigaret plantaria. 7. Sepulti
Abbreviated transcription (Latin):
tum confidimus. qui ꝑsĩ¬
gula heremi loca in spelũ¬
cis et exigius stellarum tu¬
guriis uniti. modico cont̃e¬
ti pabulo demorabantur be¬
stiis sociati. multis auibus
subministrati. ciborum sꝑ
nentes delicias. luxus se¬
culi calcantes. laudem tem¬
poralem non amantes. ui¬
sus hominum fugientes.
angłis assueti loquelis. plu¬
rimis uirtutum effulsere

Expanded text:
tum esse confidimus; qui per singula eremi loca, in speluncis et exiguis cellarum tuguriis, modico contenti pabulo morabantur. Alii bestiis sociati, alii avibus submiernentes delicias, luxus saeculi calcantes, laudem temporalem non amantes, visum hominum fugientes, angelorum assueti loquelis, plurimis virtutum effulsere
Abbreviated transcription (Latin):
peni posteritas non cessa¬
germine ꝑ uterum intac¬
te uirganis. qui est spes
om̃ium gentium natus
in mundo choruscando. ap

Expanded text:
perii potestas non cessagermine per uterum beatae Virginis, quae est spes omnium gentium, natus in mundo, coruscando in
Abbreviated transcription (Latin):
manet in eternum. quia
deo digni inuenti sunt:
fite preclari. hospitalitate
precipui. astuti in sensu. sa¬
pientes in opere. rebus se¬
cularibus locupletes: repa¬
ritores orbis atq recreato¬
res. iustitia insignes. lon¬
ganunes in spe: obeclientes
in preceptis. creduli in ꝓmiᷤ¬

Expanded text:
manent in aeternum, quia Deo digni sunt, fide praeclari, hospitalitate praecipui, astuti in sensu, sapientes in opere, rebus saecularibus locupletes, reparatores orbis terrari, justitia insignes, longanimes in spe, obedientes in praeceptis, creduli in promis
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Conlant alii aurum
atq argentum. ac de laten¬
tibus eruant uenis. legãt
pretiosa monilium serta.
Temporalis ille thesaurus
est. et sere habentibus ꝑni¬
ciosus. Nos elegimus mã¬
tyrum clauos. et multos
quidem. ut plura fuerũt
phalem. et crucis lignum.
Hec sc̃e uidue negare non
potuimus postulanti. Mu¬
nera itaq salutis accipite
que nunc sub sacris altan¬
bus reconduntur. Ea igl¬
tur iudua sc̃a est uiliana
que dũo templum para¬
uit atq optulit. Fusis i¬

Expanded text:
tur. Condant alii aurum atque argentum, ac de latentibus eruant venis; legant pretiosa monilium serta; temporalis ille thesaurus est, et saepe habentibus perniciosus: nos legimus martyris clavos, et multos quidem, ut plura fuerint phalem, et crucis lignum. Haec sanctae viduae negare non potuimus postulanti. Munera itaque salutis accipite, quae nunc sub sacris altaribus reconduntur. Ea igitur vidua sancta est Juliana, quae hoc Domino templum paravit atque obtulit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tem dominum deprecor ut
des sp̃uales. quibus sensi¬
bile tibi in singulis iurtu¬
sul intendas. orationes
tua suscipias mĩa. Fiat tͥ
plo fide integra et pia sedu¬
litate defertur. Et cum ad
illã respexeris hostiam salu¬
tarem. ꝑ quam peccatum
munli abluitur. respicias
etiam adhas pie hostias
castitatis. et duturno eas
tuearis auxilio. ut fiant tͥ
in odorem suauitatis. hosti¬
as acceptabiles. xp̃o dño
placentes. et integrum spi¬
ritum eorum et corpus si
in diem domini nr̃i iħux¬

Expanded text:
 Domine, deprecor ut des spiritales, quibus sensibile tibi in singulsul intendas, orationesqtua suscipias misericordia. plo fide integra, pia sedulitate defertur. Et cum ad illam respicis hostiam salutarem, per quam peccatum mundi hujus aboletur; respicias etiam ad has piae hostias castitatis, et diuturno eas tuearis auxilio; ut fiant tibi in odorem suavitatis hostiae acceptabiles, Christo domino placentes, et integrum spiritum eorum, et animam et in diem Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo quia in me minus e
quam presumebatur. inm̃i¬
tyribus plus reꝑitur. Sc̃i
martyris nomen agricola
est. cuius sc̃s uitalis scruus
fuit olim. nunc consors et
collega martyrii. precessit
seruus ut preuideret loci.
Secutus est dñs secure. qͦ¬
datam fidem seruuli iam
ĩueniret ꝑatam. Non alie¬
nam laudamus passionem
serui. dñi disciplina est. Nie
instituit. ille impleuit. i¬
chil illi decerpitur. Quomͦ
minui potest. qd̃ xp̃s to
nauit egregie: Et ille qui¬
dem homini seruiendo di¬
dicit quomodo xp̃o placẽt.
hic tamen geminam lau¬
tem acquisiuit. In illo ma¬
gisterii. in se martyrii. Cer¬
cauerunt inter se inuicem
beneficiis. postquam equa¬
les eẽ meruerunt. Hic illũ
ad martyrium premisit. il¬
le istum accersiuit. Nullũ
erģo adcomendationem ho¬
minis conditio affert in¬
peclimentum. nec dignitiᷤᷤ
psapie meritum. sed fides
sumus. et unusquisq qd̃
uitus et bona libertas. eqͣ¬

Expanded text:
 quod in me minus est, quam praesumebatur, in martyre plus inveniretur. 2. Martyri nomen Agricola est, cui Vitalis servus fuit ante, nunc consors et collega martyrii. Praecessit servus, ut provideret locum; secutus est dominus, securus quod fide servuli 278 jam inveniret paratum. Non aliena laudamus; passio enim servi domini disciplina est. Hic instituit, ille implevit. Nihil illi decerpitur. Quomodo enim minui potest, quod Christus donavit? Egregie et ille quidem homini serviendo didicit quomodo Christo placeret: hic tamen geminam laudem acquisivit, in illo magisterii, in se martyrii. Certaverunt tamen inter se invicem beneficiis, postquam aequales esse meruerunt. Hic illum ad martyrium praemisit, ille istum accersivit. 3. Nullum ergo ad commendationem hominis conditio affert impedimentum: nec dignitas prosapiae meritum, sed fides sumus: Et unusquisque quovitus derogat, nec libertas
Abbreviated transcription (Latin):
quibus locutus est deus.
et ostendit illis secreta sua.
ut ea que uentura erant.
quasi presentia spũ sc̃o il¬
luminati agnoscere atq

Expanded text:
quibus locutus est Deus, et ostendit eis secreta sua; ut ea quae ventura erant quasi praesentia Spiritu sancto illuminati agnoscerent.
Abbreviated transcription (Latin):
Irtus natione grecus exphi¬
losopho. sedit annos duos.
menses undecim. dies sex. ma¬
tirio coronat᷑. Fuit aut̃ tꝑibꝰ
ualeriani ⁊ decii. quo tp̃e fu¬
it maxima ꝑsecutio. Eodem
tp̃e hic comprehensus est aua¬
leriano. ⁊ductus est ut sacri¬
ficaret demoniis. Qui contẽps¬
sit precepta ualeriani. ⁊ capi¬
te trũcatus est. ⁊ cum eo alii
sex dyacones. felicissimus. ⁊
agapitus. ianuarius ⁊ magn̾
uincentius ⁊ stephanus. sub
die octauo idus augusti. Et
p̃dicti p̃fuerũt a consulatu
maximi ⁊ tamonis. usq ad
consulatum tussi ⁊ bassi. ⁊ ĩ
post tertiam diem passus ẽ
beatus laurentius eius archi¬
dyacorius. quarto ydus au¬

Expanded text:
ixtus, natione Graecus, ex philosopho, sedit annos duos, menses undecim, dies sex. Martyrio coronatur. Fuit autem temporibus Valeriani et Decii, quo tempore fuit maxima persecutio. Eodem tempore hic comprehensus a Valeriano, et ductus ut sacrificaret daemoniis, quia contempsit praecepta Valeriani, capite truncatus est, et cum eo alii sex diaconi, Felicissimus, et Agapitus, Januarius et Magnus, Vincentius et Stephanus, sub die sexto Idus Augusti. Et presbyteri praefuerunt a consulatu Maximi et Ravionis usque ad consulatum Tusci et Bassi XIII post tertia die passus est et beatus Laurentius ejus archidiaconus, quarto Idus Au
Abbreviated transcription (Latin):
Cateruatim ruunt undi¬
q populi. ciuitas asisii
guidet. ⁊ omĩs accelerat
regio. Lacrimantur filu
pre gaudio cordis. ⁊ deos¬
culantur in parte signa¬
cula sunimi regis. Turu¬
latur in pace sci̾ssimi cor¬
pus. ⁊ cum ymnis ⁊ lau¬
dibus multis scã exequia

Expanded text:
Catervatim ruunt undiCatervatim ruunt undique populi, civitas Assisii gaudet et omnis accelerat regio. Lacrimantur filii prae gaudio cordis et deosculantur in patre signacula summi Regis. Tumulatur in pace sanctissimum corpus et cum hymnis et laudibus mul
Abbreviated transcription (Latin):
tere. resultant in ip̃o sedu¬
li stigmata xp̃i. eiuantur
uero potest ab oculis hõi¬
num hec studet absconde¬
re. ne insibi data gratia pa¬
ti contingeret detrimentũ.
per idem tp̃s corpus suũ
uchementiori solito infir¬
mitate urgetur. ⁊ ad diem
appropimquans extremũ.
exteriorum oculorum fe¬
re lumine priuatꝰ ⁊ usu.
uelud olim patriartha ua¬
cob. cancellatim manibus
filios beneclicit. Instat iã
dies resolutionis eius. ui¬
ret fratres de transitu suo
laudes dño cantare letan¬
ter. Ip̃e uero in uoce psal¬
mi prupit. uoce mea in¬
quiens addũm clamaui.
uoce mer ad dm̃a deprecat᷑
sum. Sic ⁊ reliquum psal¬
mi ꝓsequitur. legitur e¬
uangłium. cilicio suꝑpo¬
nitur. filiis uale dicens.
Inuma illa scĩssima sic cã¬
ne resoluitur. ⁊ in abysso
claritatis absorta obdormi¬
uit corpus indrĩo. Conspi¬
citur aĩa eius aquodam
celum conscendere acan¬
dida nubecula subuehi.
uelud stella corruscans.

Expanded text:
tere; resultant in ipso sedutere; resultant in ipso sedulo stigmata Christi. Quantum vero potest, ab oculis hominum haec studet abscondere, ne in sibi data gratia pati contingeret detrimentum. / 12 Per idem tempus corpus suum vehementius solito infirmitate urgebatur, et ad diem appropinquans extremum, exteriorum oculorum lumine privatus et usu, velut olim patriarcha Iacob, cancellatis manibus filios benedixit. Instat iam dies resolutionis eius, iubet fratres de transitu suo Laudes Domino decantare laetanter. Ipse vero in vocem psalmi prorumpit: "Voce mea", inquiens, "ad Dominum clamavi, voce mea ad Dominum deprecatus sum". Sic et reliquum psalmi prosequitur. Legitur Evangelium, cilicio superponitur, filiis valedicens. Anima illa sanctissima sic carne resolvitur et in abysso claritatis absorpta, obdormivit corpus in Domino. 13 Conspicitur anima eius a quodam caelum conscendere, a candida nubecula subvehi, velut stella coruscans.
Abbreviated transcription (Latin):
tollitur. De puritate cor¬
dis ficit sibi securitatem
dicendi sermonem. Ea m̃e¬
tis constantia multos ut
paucos alloquitur. Offe¬
runtur ei paries ad bene¬
diceridum. quibus long̃
tempore reseruatis. ad eoꝵ
gustum egri sanantur. M
raculoꝵ luce corruscans.
aquã conuertit inuinu.
Claudo cuidam in tusca¬
nella gressum restituit.
apd̃ narnium ꝑaliticum
curat. Ibidem mulieri ce¬
ce pulsis ueteribus tene¬
bris reddidit lumen. In
egubio mulierem sanat
contractam. Alium quen¬
dam ꝓcussum ademone
incolumen reddit. Mulie¬
ns quasdam alias sp̃u ma¬
ufragantes ducit ad por¬
tum. Summa studet de
uotione recolerẽ. cuncta
ad singula interitus effici¬
tur ut nichil eorum eius
memoria fugiat. Duobus
naniq annis ante quam
sp̃m redteret celo seruus
.amicus dei franciscus in
uisione dei supra se uidit
seraphin crucifixum. qui
ut crucifixus iuideretur ⁊
ip̃e. Consignantur manuᷤꝰ
⁊ peles ⁊ latus crucis carac¬

Expanded text:
tollitur. De puritate cortollitur. De puritate cordis facit sibi securitatem dicendi sermonem; eadem mentis constantia multos ut paucos alloquitur. Offerunt ei panes ad benedicendum, quibus longo tempore reservatis, ad eorum gustum infirmi sanantur. 10 Miraculorum luce coruscans aquam convertit in vinum; claudo cuidam in Tuscanella gressum restituit; apud Narnium paralyticum curat; ibidem mulieri caecae, pulsis veteribus tenebris, reddit lumen; in Eugubio mulierem sanat contractam. Alium quemdam percussum a daemone incolumem reddit; mulieres quasdam alias spiritu maufragantes ducit ad portum. Summa devotione studet recolere cuncta ad singula intentus efficitur, ut nihil eorum eius memoriam fugiat. 11 Duobus namque annis antequam spiritum redderet caelo servus et amicus Dei Franciscus, in visione Dei supra se vidit Seraphim crucifixum, qui ut crucifixus videretur et ipse. Consignantur manus et pedes et latus crucis charac
Abbreviated transcription (Latin):
num flagrat qui bestiis
sic compatitur. Nam fre¬
quenter agniculos lib̾at.
⁊ oues anece ꝓpter nature
simplicioris gratiã. Uermi¬
culos legit de uia ne trans¬
euntium uestigus lederẽ¬
tur. Miro ⁊ in effabili ga¬
udio replebatur obcreato¬
ris amorem. cum solem ⁊
lunam intueretur ⁊ stellas.
Reuã t̾ram celum ignem
⁊ aerem sincerissimã puri¬
tate ad diuinum mouebat
amorem. Melle dulcius no¬
men dñi more suo supra
hominum intellectũ no¬
minando afficitur. Fasti¬
dit ꝓpterea mundum. mã¬
tirii gratia dissolui cupit
rochium arripit iter. ut
miramamolino xp̃i euã¬
głium predicet. Sed ad
italiam reuocatus uolũ¬
tate diuina. tertio decimo
conu̾sioruis sue anno ad pã¬
tes syrie ꝑgit. Festinat ad
soldanum attritur uerberi¬
dicat xp̃m. remittitur ta¬
men ab infidelib ad fide
fides ⁊ deuotio ppłi. son¬
currit omĩs homo adu
dendum eum. obtruncat
quisq uestimentum eiꝰ
obleuotionis amorem.

Expanded text:
num flagrat, qui bestiis num flagrat, qui bestiis sic compatitur? Nam frequenter agniculos liberat et oves a nece, propter naturae simplicioris gratiam; vermiculos legit de via, ne transeuntium vestigiis laederentur. / 8 Miro et ineffabili gaudio replebatur ob Creatoris amorem, cum solem et lunam intueretur et stellas. Revera terram et caelum, ignem et aërem sincerissima puritate ad divinum monebat amorem. Melle dulcius nomen Domini in ore suo supra hominum intellectum nominando afficitur; fastidit propterea mundum, martyrii gratia dissolvi cupit rochium arripit iter, ut Miramamolino Christi Evangelium praedicet; sed ad Italiam revocatus voluntate divina, tertio decimo conversionis suae anno ad partes Syriae pergit, festinat ad Soldanum, atteritur verberiristum, remittitur tamen ab infidelibus ad fidefides et devotio populi; concurrit omnis homo ad videndum eum, obtruncat quandoque vestimentum eius ob devotionis amorem.
Abbreviated transcription (Latin):
eius sepius sedendo quam
iacendo dorrrtat. Ut ab¬
iectus reputaretur ⁊uilis.
plura simplicitatis obstẽ¬
ta effecit. fugiens in omi¬
bus ammirationem ne ĩ¬
curreret uanitatem. Hono¬
rabat precipue sacerdotes.
ro uenerabatur affectu.
Amplioris gr̃e munere di¬
gnus effectus. habundan¬
tius sp̃s sci rore ꝑfundit᷑.
llam in solari specie quadri¬
ga uectus. inter medias
noctis tenebras uisitat frẽs.
conscientias discutit. occul¬
ta cordium aꝑit. Absenti¬
um acta cognoscit. ⁊ meri¬
ta futura predicit. Adsũ¬
nium ꝑfectionis apicem
sc̃s iste ꝑtirigens. colũbi¬
na simplicitate om̃s crea¬
turas ad creatoris amorem
nisi licentiate ab eo rece¬
dunt. Garniunt yrundi¬
nes nec sinunt eum ppło
loqui. silentium indicit.
ꝯstatim quiescunt. Siluestreᷤᷤ
testie lese ab aliis ad ip̃m̃
confugunt. exꝑiuntur in
eum pietatis amorem. ⁊
inueniunt apd̃ eum ui tri¬
bulatione solatium. Quo
amore erga salutem hoĩ¬

Expanded text:
eius, saepius sedendo quam eius, saepius sedendo quam iacendo dormitat. Ut abiectus reputaretur et vilis, plura simplicitatis ostenta effecit, fugiens in omnibus admirationem, ne incurreret vanitatem. Honorabat praecipue sacerdotes, ro venerabatur affectu. 7 Amplioris gratiae munere dignus effectus, abundantius Spiritus sancti rore perfunditur. Nam in solari specie, quadriga vectus, inter medias noctis tenebras visitat fratres, conscientias discutit, occulta cordium aperit, absentium acta cognoscit et merita futura praedicit. Ad summum perfectionis apicem sanctus iste pertingens, columbina simplicitate plenus, omnes creaturas ad Creatoris hortatunisi licentiatae recedunt. Garriunt hirundines, nec sinunt eum populo loqui; silentium indicit et statim quiescunt. Silvestres bestiae laesae ab aliis, ad ipsum confugiunt, experiuntur in eo pietatis amorem et inveniunt apud eum in tribulatione solatium. Quo amore erga salutem homi
Abbreviated transcription (Latin):
de regulam euanglicam.
perante dei gratia confir¬
mauit. Ficducialiꝰ itaq ex
atit in orbe ad opus euan¬
gelii. nullis uteris uerbo¬
sum adulationib. sermo¬
num respuit blandimen¬
ta. ⁊ in prudentia respon¬
sionum eius uiri obstu¬
pescunt doctissimi. Birios
ꝯbinos confecderat secun¬
dum euangłium fratres
suos. ⁊ mittit in uniu̾sũ
mundum. minriores eos
uocat. ut noĩs sui ꝓfessio¬
nem precipue humilita
tificare uitia carnis incen¬
tua reprimere. exteriores
sensus insensibiles reddere¬
ad cuncta que ꝑstrepunt.
llam ⁊ ip̃e quotiens ut as¬
solet carrus titillatione plꝰ¬
satur totiens infouea ple¬
na glacie se immergit. hoc
etiam mortificationis exẽ¬
plum urutantur ⁊ ceteri.
santa examininatione frm̃
acta p̃ẽquirit nicħ impu¬
ne reliriquens. ip̃os sũme
obedientes ficit. Abstinen¬
tia surma p̃ditus. apposi¬
toꝵ sapores irrimutat. iu¬
num ꝑraro gustans etiaz
insufficienter aquam ebi¬
bit. Nuda humus lectus

Expanded text:
de regulam evangelicam de regulam evangelicam perante Dei gratia, confirmavit. Fiducialius itaque exit in orbem ad opus Evangelii, nullis utens verborum adulationibus, sermonum respuit blandimenta et in prudentiam responsionum eius viri obstupescunt doctissimi. Binos et binos confoederat, secundum Evangelium, fratres suos et mittit in universum mundum. Minores eos vocat, ut nominis sui professionem praecipue humilitattificare vitia, carnis incentiva reprimere, exteriores sensus reddere insensibiles ad cuncta quae perstrepunt. Nam et ipse, quoties, ut assolet, carnis titillatione pulsatur, toties in foveam plenam glacie immergitur. Hoc etiam mortificationis exemplum imitantur et caeteri. Cauta examinatione fratrum acta perquirit, nihil impune relinquens, ipsos summe obedientes facit. Abstinentia summa praeditus, appositorum sapores immutat, vinum perraro gustans, etiam insufficienter aquam ebibit; nuda humus lectus
Abbreviated transcription (Latin):
tulum. ⁊ uiam sc̃e sunpli¬
citatis incedere. ꝓponit u̾¬
bum perutertie om̃ibus.
⁊ uẽbo licet simplici. sca
corde magnifico annun¬
tiat uerbum dei. Ante õs
suum sermonem pacem
premittit. ⁊ salutationis
gratia in u̾bo pacis p̃ucie
om̃s. ꝓpterea multi qui
pacem oderant pariter.
salutem dño cohoperante
picem amplexati sunt to¬
to corde. facti.⁊ ip̃i fili pa¬
cis ⁊ erruili salutis eterne.
Multi ꝓude nobiles qiͦ¬
biles. cłici ⁊ laici eius ad¬
herent uestigiis. ⁊ spreta
seculi pompa. iuigo dei col¬
la summittũt. Arcdet in
sancto dei sinceriter pie¬
tatis affectus. uigalantius
adhibet studium in meli¬
ora ꝓficiendi sui atq suo¬
rum ꝓfectum concupiscit
addiscere. Orat instanter.
sacra cõpũctione afflatur.
sopitur sensus carnis. in¬
troducitur in scũariumdi.
luculenter inspicit futu¬
rum sui gregais augnen¬
tum. Gratias agit deo. re¬
uelat filiis hoc. ⁊ hus plu¬
ra que uidit. Scribit ꝓm¬

Expanded text:
tulum et viam sanctae simplitulum et viam sanctae simplicitatis incedere. Proponit verbum poenitentiae omnibus, et verbo licet simplici, sed corde magnifico annuntiat verbum Dei. Ante omnem suum sermonem pacem praemittit et salutationis gratia in verbo pacis praevenit omnes. Propterea multi, qui pacem oderant pariter et salutem, Domino cooperante, pacem amplexati sunt toto corde, facti et ipsi filii pacis et aemuli salutis aeternae. Multi proinde nobiles et ignobiles, clerici et laici eius adhaerent vestigiis, et spreta saeculi pompa, iugo Dei colla submittunt. 5 Ardet in sancto Dei sinceriter pietatis affectus; vigilantius adhibet studium in meliora proficiendi, sui atque suorum profectum concupiscit addiscere. Orat instanter, sacra compunctione afflatur, sopitur sensus carnis, introducitur in sanctuarium Dei; luculenter inspicit futurum sui gregis augmentum. Gratias agit Deo, revelat filiis haec et his plura, quae vidit. Scribit proin
Abbreviated transcription (Latin):
quadam cum in euangłio
audiret que locutus est
dñs discipulis siuis missis
ad predicandum. statim
ad uniuersa tota uirtute
assurgit. Soluit calciame¬
ta de pedibus. tunica u¬
na sed uili induitur. et
ꝓcorrigia immutauit fu¬
niculum. Reliqua uero
summa cum diligentia
coaduixit. ⁊ ad litteram in¬
plere curauit. Reliquit
patriam. mundo mortu¬
us. intrepidus ambulat.
Tempore niuis capitur ala¬
tronibus ⁊ nudus inni
nat ad qd̃dam cenobium.
sed ibidem spretus uacu¬
us recedit. nudus absce¬
dit. Interea plus magis¬
ac magis se sibi uilescens.
transfert se ad lepsos. ⁊ qͦs
ante ualde despexerat. om̃i
diligentia colit. Abstergit
ulcera saniem lauat. am¬
plectitur in eis quicꝗd ab
aliis fastiditur. Interea do¬
minus aꝑit manum suã.
ut de hac benedictione re¬
liquos impleat. Dat sibi
socios ⁊ sequaces. quos pi¬
is moribus felix pater ĩ¬
format. euangłicam seꝗ
docet ꝑfectionem summe
pauꝑtatis app̃hendere ti¬

Expanded text:
quadam, cum in Evangelio quadam, cum in Evangelio audiret quae locutus est Dominus discipulis suis missis ad praedicandum, statim ad universa servanda tota virtute assurgit. Solvit calceamenta de pedibus, tunica una sed vili induitur et pro corrigia immutavit funiculum; reliqua vero summa cum diligentia, quoad vixit, ad litteram implere curavit. Relinquit patriam, mundo mortuus, intrepidus ambulat. Tempore nivis capitur a latronibus et nudus ab eis nat ad quoddam coenobium, sed ibidem spretus, vacuus recedit, nudus abscedit. Interea plus ac magis se sibi vilescens, transfert se ad leprosos, et quos ante valde despexerat, omni diligentia colit; abstergit ulcera, saniem lavat, amplectitur in eis quidquid ab aliis fastiditur. 4 Interea Dominus aperit manum suam ut de hac benedictione reliquos impleat. Dat sibi socios et sequaces, quos piis moribus felix pater informat; evangelicam sequi docet perfectionem, summae paupertatis apprehendere ti