comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rata tibi diuinitus fide etiam nrãm prȩdicationẽ
unitam eẽ cognosce. nec in aliquo nos ab ȩuangłi¬
ca apłicaq doctrina uł catholicȩ ꝓfessionis sym¬
bolo discrepare. qm̃ sicut beatus arc apłs. magnũ¬
in carne. iustificatum est in sp̃u. apparuit angłis.
predicatum est gentib. creditum est in hoc mun¬
do. assumptum est ingła. Ouid igitur tuȩ utilius
saluti. quid tuȩ congruentius potestati. quam
ut paci ȩccłiarum domini ȩqua constitutione
ꝓspicias. & in om̃ib tibi subditis dĩ dona defen¬
das. neq ulla radione patiaris ꝑ inuidiam diabo.¬
li. ministros ipsius incuiusquam seuire ꝑnidiem.
ut qui in hoc scło temporaliter homines regis. in ȩt̃¬
num merearis regnare cuo xp̃o: Cestimonia

Expanded text:
rata tibi divinitus fide etiam nostram praedicationem rata tibi divinitus fide etiam nostram praedicationem unitam esse cognosces, nec in aliquo nos ab evangelica apostolicaque doctrina, vel a catholicae professionis symbolo discrepare, quoniam, sicut docet beatus apostoluin carne, justificatum est in spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria. Quid igitur tuae utilius 85 est saluti, quid tuae congruentius pietati, quam ut paci Ecclesiarum Domini tua constitutione prospicias, et in omnibus tibi subditis Dei dona defendas, neque ulla ratione patiaris per invidiam diaboli ministros ipsius in cujusquam saevire perniciem, ut qui in hoc saeculo temporali emines regno, in aeternum merearis regnare cum Christo Sa
Abbreviated transcription (Latin):
rum quo denebras fugiant. non quo uerum lu¬
men obscurent: &. ꝑ om̃ia scła ita ueritatem
inueniunt choruscantem. ut magnum hoc &.
mirabile sacramentũ ab initio uideant credi¬
tum. quod est in fine completum. De quo
cum sc̃arum scripturarum nulla pars sileat:
sufficit quȩdam consona ueritatis signa posuis¬
se. quib diligentia fidei in splendidissimã la¬
titudinem dirigatur. & sincera intelligentiȩ
luce ꝓspiciat. quod in filio dĩ qui se incessabi¬
liter filium hominis ꝙ̃. hominem ꝓfitetur. ñ
um patrum predicationib nos concordari cogno¬
scat. aliquantas eoꝵ sententias huic credidisu¬
biciendas esse sermoni. Quib si dignaris re¬
censitis. non aliud nos prȩdicare repperies. quam
quod sc̃i patres nr̃i toto orbe docuerunt: nec quen¬
quam ab illis nisi impios solos hereticos discre¬
pare His igitur glosissime & uenerabilis im¬
perator quanta potui breuitate ꝑstrictis cũ inspi-¬

Expanded text:
rum, quo tenebras suas fugiant, non quo verum lurum, quo tenebras suas fugiant, non quo verum lumen obscurent, et per omnia saecula ita veritatem invenient coruscantem, ut magnum hoc et mirabile sacramentum ab initio videant creditum, quod est in fine completum. De quo cum sanctarum litterarum nulla pars sileat, sufficit quaedam 1379 consona veritatis signa posuisse, quibus diligentia fidei in splendidissimam latitudinem dirigatur, et sincera intelligentiae luce perspiciat, quod in Filio Dei, qui se incessabiliter filium hominis et hominem profitetur, non um Patrum praedicationibus nos concordare cognoscat, aliquantas eorum sententias huic credidi subjiciendas esse sermoni. Quibus si dignaveris recensitis, non aliud nos praedicare reperies, quam quod sancti Patres nostri toto orbe docuerunt; nec quemquam ab illis, nisi solos impios haereticos, discrepare. His igitur, gloriosissime et venerabilis imperator, quanta potui brevitate perstrictis, cum inspi
Abbreviated transcription (Latin):
sit dõ reconciliatus in xp̃o. ut nisi uerbum digna¬
retur caro fieri. nulla posset caro saluari. Om̃e
enim sacramentum fidei xp̃ianȩ magno ut he¬
retici uolunt decoloratur obscuro. si lux ueri¬
tatis. si lux ueritatis sub mendacio putatur
latiusse fantasmatis. Non ergo quisquam sibi
erubescendum existimet xp̃ianus de nr̃i in xp̃o
corporis ueritate. quia om̃s apłi apłoꝵq disci¬
płi & prȩclari ȩccłiarum quiq doctores qui
ad martyrii coronam uł ad confessionis me¬
ruerunt głam ꝑuenire. in huius fidei lumi¬
ne splenduerunt. consonis ubiq sententiis in¬
nis una sit confitenda ꝑsona. Qua autẽ rati¬
onis similitudine. qua diuinoꝵ uoluminum
portione heretica impietas se existimat adui¬
uari. quȩ ueritatem negat corporis xp̃i. cum
hanc non lex testificari. non ꝓpħia prȩcinere.
non euangłia docere. non ipse destiterit xp̃c
ostendere: Querant ꝑ omnem seriem scriptura¬

Expanded text:
sit Deo reconciliatus in Christo , ut nisi Verbum dignasit Deo reconciliatus in Christo , ut nisi Verbum dignaretur caro fieri, nulla possit caro salvari. Omne enim sacramentum christianae fidei, magno ut haeretici volunt decoloratur obscuro, si lux veritatis sub mendacio putatur latuisse phantasmatis. Non ergo quisquam sibi erubescendum existimet Christianus de nostri in Christo corporis veritate, quia omnes apos praeclari Ecclesiarum quique doctores, qui ad martyrii coronam vel ad confessionis meruerunt gloriam pervenire, in hujus fidei lumine splenduerunt, consonis ubique sententiis innis una sit confitenda persona. Qua autem rationis similitudine, qua divinorum voluminum portione, haeretica impietas se existimat adjuvari, quae veritatem negat corporis Christi, cum hanc non lex testificari, non prophetia praecinere, non Evangelia docere, non ipse destiterit Christus ostendere? Quaerant per omnem seriem Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
tem est eius exinanitio quȩ ue pauꝑtas. nisi
formȩ seruilis acceptio: ꝑ quam uerbi maiesta¬
te uelata. dispensatio humanȩ redemptionis ini¬
pleta est: Nam quia captiuitatis nr̃e resolui
originalia uincula non poderant. nisi existeret
homo nr̃i generis nr̃eq naturȩ qũe peccati prȩ¬
uidicia non tenerent. ꝙ qui immaculato sangui¬
ne suo cyrographum letale dilueret. sicut ab ini¬
tio erat diuinitus prȩordinatum. ita est in ple¬
ntudine temporis ꝑfectum ut multis modis
significata ꝓmissio in du expectatum ueniret
effectum. nec posset ẽe ambiguum. quod conti¬
nuis testificationib semꝑ fuerat nuntiatum. In
magno autẽ sacrilegio se uersari hereticoꝵ ma¬
nifestat impietas: cum subspecie deitatis honoran¬
dȩ humanȩ carnis in xp̃o denegant ueritatem:
& religiose existimant credi si dicatur in salua¬
tore nr̃o uerum non esse quod saluat. cum ita
scdm ꝓmissionem om̃ia scła ꝑcurrentẽ mundus

Expanded text:
tem est exinanitio ejus, quaeve paupertas, nisi formae servilis acceptio, per quam, Verbi majestate velata, dispensatio humanae redemptionis impleta est? Nam quia captivitatis nostrae resolvi originalia vincula non poterant, nisi existeret homo nostri generis nostraeque naturae, quem peccati praejudicia non tenerent, et qui immaculato sanguine suo chirographum lethale dilueret, sicut ab initio erat divinitus praeordinatum, ita est in plenitudine temporis perfectum, ut multis modis significata promissio in diu expectatum veniret effectum: nec posset esse ambiguum, quod continuit testificationibus semper fuerat nuntiatum. In magno autem sacrilegio se versari haereticorum manifestat impietas, cum sub specie divinitatis honorandae humanae carnis in Christo denegant veritatem: et religiose existimant credi, si dicatur in Salvatore nostro verum non esse, quod salvat; cum ita secundum promissionem omnia saecula praecurrentem, mundus
Abbreviated transcription (Latin):
antiquȩ legis regula obseruabitur etiã nẽ: ta
ut si forte qͥs recedit ex corpore. necessario uace sue uer¬
atico non defraudetur. Qã si desꝑatus aliquis recep¬
ta cõmunione suꝑ uixerit. sit int̾ eos qui sola oratio¬
ne cõmunicant. De omib tam̃his qui a corpore
recedunt. in tradenddo eis cõmunionẽ eura & pro¬
batio sit episcopi.
entes u̾bum fint tantũmodo. Post hȩc uͦ orent eũ

Expanded text:
antiquae legis regula observabitur etiam nunc; ita antiquae legis regula observabitur etiam nunc; ita ut si forte recedit ex corpore, necessario vitae suae viatico non defraudetur. Quod si desperatus aliquis recepta communione supervixerit, sit inter eos qui sola oratione communicant: de his omnibus tamen qui ex corpore recedunt, in tradenda eis communione cura et probatio sit episcopo. entes verbum sint tantummodo; post haec vero orent cu
Abbreviated transcription (Latin):
¶non pͥiudicat regula ȩccłastica. Cum enĩ cõꝑtum
fuerit: deponantur:
lacuit scẽ synoddo licet in digni sint miscđie tan
aliquid circa eos humanitatis ostende. Eiges
Is̃ ex aniino penitent: trib annis int̃ audientes ha¬
beant᷑. Si tam̃ ficieles sunt. septẽ annis aliis inc̃ pem¬
tentes sint duob̾ autẽ annis idem sine oblatione in
cunigulo pͥ hec autẽ aq̃ ppͥum uomitũ reu̾sist. ad e
pecunias darent & ambirent redire rursum aun
liciami. isti di ecem annis sint int̾ penitentes. pͦ pͥmũ
trieonium qͦ tuerit int̾ audientes. Ab omriorũ¬
alluo puipus obseruetur: ut animus eorũ & fraet
suam ñ ubis solis. s ope & ueritate demonstrant. eum
tempꝰ statutũ etiam abhis fuerit impletum. & oratio¬
nib iam ceꝑunt cõmunicare. icebit epo eiã huma¬
nius circa eos aliquid cogitare. Qu uͦ in differenter
habuerint lapsum & sufficere sibi qͦd eccłam introie¬
rint arbitrantur. ist omĩmodo tempora statuta com

Expanded text:
non praejudicat regulae ecclesiasticae, cum enim compertum fuerit deponantur. XI. Placuit sanctae synodo, licet indigni sint misericordiae, tamen aliquid circa eos humanitatis ostendi. Si quos ergo ex animo poenitet tribus annis inter poenitentes habeantur. Si tamen fideles sunt, septem annis aliis inter poenitentes sint, duobus autem annis idem sine oblatione in cingulo, post haec autem ad proprium vomitum reversi sunt, ut et pecunias darent et ambirent redire rursum ad militiam, 10 annis sint inter poenitentes, post primum triennium quo fuerunt inter audientes. Hoc praecipue observetur, ut animus eorum et fructus suam non verbis solis, sed opere et veritate demonstrant, cum tempus statutum etiam ab his fuerit impletum et orationibus jam coeperint communicare, licebit episcopo etiam humanius circa eos aliquid cogitare. Qui vero indifferentem habuerint lapsum suum, et sufficere sibi quod ecclesiam introierint arbitrantur, isti omnimodo tempora statuta comp
Abbreviated transcription (Latin):
mis: & indie defunctionis suȩ benedicetur. Ue
dissolutis corde. qui non crediderunt dõ. & resis¬
tunt mandatis eius: & in obedientes ac contuma¬
ces sunt his quieius legatione funguntur. & ideo
non proteguntur abeo. Qe his qui ꝑdidert̃ susti¬
nentiam. qui dereliquerunt uias rectas. & diuerte¬
runt in uias prauas. Et quid facient cum in spi¬
cere cepit dñs: Qui timent dnm̃ prȩparabunt

Expanded text:
mis et in die defunctionis suae benedicet . » Vae mis et in die defunctionis suae benedicet . » Vae dissolutis corde, qui non crediderunt Deo, et resistunt mandatis ejus, et inobedientes ac contumaces sunt his qui ejus legatione funguntur, et inon proteguntur ab eo. uae his qui perdiderunt sustinentiam, qui dereliquerunt uias rectas et deuerterunt in uias prauas. et quid facietis, cum inspicere coeperit deus? qui timent dominum, non erunt
Abbreviated transcription (Latin):
struere & amare. hosꝙ: omnes. eor ep̃os tota ani¬
mi uirtute diligere ut ocłos suos: quia ocłi sunt
illorũ. Eorũ preceptis in omnib obedire. etiã¬
si psi quod absit alit̾ agant. memores scilicet il
bitauerint ab istis ñ ft̃ reprehendendi uł argu¬
endi. sed portandi: nisiinfide erraueriit. Hig̃
suꝑ hos sunt non illi suꝑ istos: qm̃ maior a minore
nec argui nec iudicari potest. Nullus se extollat
erga octores ac magistros suos: quia discipulus suꝑ
magistrum nec esse debet nec potest. Nullus uelit
dici sc̃s antequam sit: sed prius sit quod uerius
dicatur. Precepta dñi doctorumq ac magistrorũ
factis cotidie adimplere: & in xp̃i nomine ꝓ mimicis
orare oportet. Obedientia enĩ & humiliatio quȩ ma¬
gistris agitur. domino exhibetur. Timor dñi delec¬
tabitur: & dabit letitiam & gaudium in longitu¬
dinem dierum. Timenti dñm bene erit in extre¬

Expanded text:
struere et amare, hosque omnes eorum episcopos tota anistruere et amare, hosque omnes eorum episcopos tota animi virtute diligere ut oculos suos, quia oculi sunt illorum. Eorum praeceptis in omnibus obedire, etiamsi ipsi aliter quod absit agant, memores scilicet illbitaverint ab istis, non sunt reprehendendi, vel arguendi, sed portandi, nisi in fide erraverint. Hi ergo super hos sunt, non illi super istos, quoniam major a minore nec argui, nec judicari potest. Nullus se extollat erga doctores ac magistros suos, quia « discipulus super magistrum non esse » debet nec potest. Nullus velit dici sanctus, antequam sit, sed prius sit, ut verius dicatur. Praecepta Domini doctorumque ac magistrorum factis quotidie adimplere, et in Christi nomine pro inimicis orare oportet. Obedientia enim et humiliatio, quae magistris agitur, Domino exhibetur. « Timor Domini delectabit, et dabit laetitiam et gaudium in longitudinem dierum. Timenti Dominum bene erit in extre
Abbreviated transcription (Latin):
muratorem. ñ detractorem: qͥa qui detrahit. nõ
solum se sed multos alios occidit. Iram nõ ꝑficere.
nec iracundie dempus reseruare. Dolum in corde
non tenere. nec pacẽ falsã dare. Caritatem ñ dere¬
linquere: nec uirare. ne forte ꝑuirium qͦd absit
fiat. Malũ pro malo ñ reddere. nec mniuriam fa¬
cere. sed factam patienter sufferre. Inimicos di¬
ligere. maledicentes se ñre maledicere. sed ma¬
gis benedicere: & ꝑ secutionẽ pro iustitia sustine¬
re. Castitatem amare. & nullũ odio habere. qͥa
qui odit frẽm suum homicida ẽ. Elationem
fugere. zelum malum non habere inuidiam n
exercere. nec contentionem amare. Cum discordan¬
tibus ante solis occasum inpacem redire. & deđi mi¬
sericordia numqua desperare. Seniores uenerari
& iuniores diligere. Epõs. sacerdotes suos. ac eun¬
ctos reliquos ȩccłiȩ ministros. atꝙ omnem plebẽ
sibi commissam uerba & mandata diuina in¬

Expanded text:
muratorem, nec detractorem, quia qui detrahit, non muratorem, nec detractorem, quia qui detrahit, non solum se, sed multos alios occidit; iram non perficere, nec iracundiae tempus reservare. Dolum in corde non tenere, nec pacem falsam dare, charitatem non derelinquere, nec jurare, ne forte perjurus quod absit fiat. Malum pro malo non reddere, nec injuriam facere, sed factam patienter sufferre, inimicos diligere, maledicentes se non remaledicere, sed magis benedicere, et persecutionem pro justitia sustinere. Charitatem amare, et nullum odio habere, quia « qui odit fratrem suum, homicida est . » Elationem fugere, zelum malum non habere. Invidiam non exercere, nec contentionem amare. Cum discordantibus ante solis occasum in pacem redire, et de Dei misericordia nunquam desperare. Seniores venerari, et juniores diligere. Episcopos, sacerdotes suos ac cunctos reliquos Ecclesiae ministros atque omnem plebem sibi commissam verba divina et mandata in
Abbreviated transcription (Latin):
tes eẽ docebat. Predicationi & orationi ac lectioni fre¬
quent̾ incumbere. & elemosinas ueras ꝑficereᷤ Desi¬
deria carnis non ꝑficere. sed propriam frangere uo¬
luntatem. Boni aliquid in se cum uiderit. dõ ap¬
plicet non sibi: & malũ a se factum cognoscat. et
sibi reputet. Multũ loqui ñ amare. sed custodire
labia sua. ne dolum aut malũ loquatur. Diem
iudicii timere. gehennam expauescere. uitam ȩt̃nã
omni concupiscentia desiderare. Non occidere. ñ
adulterare. non furtum facere. ñ rem proximi con¬
cupiscere. ñ falsum testimoniũ dicere. s omnes
homines honorare. Corpus custodire:uanas &
caducas non amplecti delicias. Ieiunium & ui¬
gilias scãs amare. pauꝑes recreare. nudos uestire.
pro eisꝙ orare. & elemosinas dareͤ Dolentes con¬
solari. & suis bonis refouere. & a malis actibꝰ se ali¬
enum facere. Non ẽẽ suꝑbum. non umolentũ. nec
multũ edacẽm. ñ somnolentũ. non pigrũ. ñ mur¬

Expanded text:
tes esse docebat. Praedicationi atque orationi ac lectioni frequenter incumbere, et eleemosynas veras perficere. « Desideria carnis non perficere , » sed propriam frangere voluntatem; boni aliquid in se cum viderit Deo applicet, non sibi, et malum a se factum cognoscat, et sibi reputet. Multum loqui non amare, sed custodire labia sua ne dolum aut malum loquantur, diem judicii timere, gehennam expavescere, vitam aeternam omni concupiscentia desiderare; non occidere, non adulterari, non furtum facere, non rem proximi concupiscere, non falsum testimonium dicere , sed omnes homines honorare, corpus custodire, vanas et caducas non amplecti delicias, jejunium et vigilias sanctas amare, pauperes recreare, nudos vestire, pro eisque orare, et eleemosynas dare. Dolentes consolari, et suis bonis refovere et a malis actibus se alienum facere; non esse superbum, « non vinolentum , » nec multum edacem, non somnolentum, non pigrum, non mur
Abbreviated transcription (Latin):
teꝵ p̃mii. scłm futurũ. Curiaturigitor puiam
iandatoꝵ dni: & ab eoꝵ & prȩceptoꝵ dñ insti¬
tutis. & sp̃s scĩ doctrina non recedatur. Qua ꝓpt̾
militatura: ut suȩ grẽ iubeat nobis auxilium mi¬
nistrare. &e fugientes gehenne penam adutam
iacobe ab ore scĩ petri iubentis accepi tibiq ui
optabas insinuare studur: ut seruare omnia un¬
dat absꝙ sui ꝑiculo negligere ut dissimulare:
qͥa iudicio d̃i ignis ec̃mi tormenta sustinebit. q̃

Expanded text:
m futurum. Currat igitur per viam mandatorum Domini, et ab eorum praeceptorum institutis et Spiritus sancti doctrina non recedatur. Quapropter m obedientiae militatura, ut suae gratiae jubeat nobis auxilium ministrare, et fugientibus gehennae poenam ad vitam ter charissime Jacobe, ab ore sancti Petri jubentis accepi, tibique ut optabas insinuare studui, ut servare omnia imdat absque suo periculo negligere, vel dissimulare, quia judicio Dei ignis aeterni tormenta sustinebit qui
Abbreviated transcription (Latin):
illius: & patientiam habebunt. usꝙ ad inspectio¬
nem illius dicentes. Si penitentiam ñ egerimus.
incidemus in manus di. & non in manus hominũ.
Sedm enĩ magnitudinẽ illius. sic & miscdia ipsiꝰ
cum ipsa ẽ. Genite inquit filii audite me. timorẽ
domini docebo uos. Currite dum uitȩ lum̃ habe¬
tis. ne tenebre mortis uos comprȩhendant. Omĩs
qui uult uitam & cupit uidere dies bonos: pro¬
hibeat singuam suam a malo. & lobia eius ne loqñ¬
tur dolum: Oiuertat a malo. & faciat bonũ: inqui

Expanded text:
bebunt usque ad inspectionem illius, dicentis: Si poenitentiam non egerimus, incidemus in manus Domini, et non in manus hominum, secundum enim magnitudinem illius, sic et misericordia ipsius cum ipso est . « Venite inquit, filii, audite me, timorem Domini docebo vos . » « Currite dum lumen vitae habetis, ne tenebrae mortis vos comprehendant . » « Omnis qui vult vitamet cupit videre dies bonos, prohibeat linguam ejus a malo, et labia sua ne loquantur dolum, divertat a malo, et faciat bonum, inq
Abbreviated transcription (Latin):
nire. stulta & inefficax erit huimodi inquisitio.
Tempus enim breue est & iudicium gestorum
causa agitur: non questionũ. Idoq ante omnia¬
um hoc uite tempus ꝑinanes occũpemus & in¬
utiles questiones: manes sine dubio & uacui ab¬
oꝑib bonis ꝑgemus ad dm. uibi iudicium opũ¬

Expanded text:
nire, stulta et inefficax erit homini inquisitio. nire, stulta et inefficax erit homini inquisitio. Tempus enim breve est, et judicium Dei gestorum causa agitur non questionum. Ideoque ante hoc omniaum hoc vitae tempus permanens, occupemus inutilibus quaestionibus, inanes sine dubio et vacui pergemus ad Deum, ubi judicium op
Abbreviated transcription (Latin):
rũ est ꝓpriũ Desiderium uͦ habere erga doctorem
ueritatis: hoc apatre celesti donatum est. Sed sa¬
lus ineo est ut uoluntatem eius cuiꝰ amorẽ & de¬
siderium do largiente conceperis facias: utͥdica¬
tur ille sermo eiꝰ ad nos. quem idem dixit. Quid
autem dicitis me dñe dñe: & nõ facitis quȩ dico:
Est gͦ proprii muneris. ut sit sit unusquisq
prout dominꝰ nr̃ dederit ꝑfectus in ȩccłia. init¬
tensꝙ semina diuina. ut de nobis non prȩdictus
sermo. sed ille dicatur quem alibi dominus dixit
nr̃. Ido inquit omnnis scriba doctus in regno cȩ¬
loꝵs similis est homini patri familias: qͥ profert
de thesauro suo noua & uetera. Nullus gͦ inquit
impediat ordinẽ aut locum occupet irrationabilit̾
uł temporum ꝑmutet uices: sed pͥmo quȩ sit ius¬
titia eius quȩ uoluntas requiramus. ut bonis
oꝑibus ac cłi grã repleamur: Ds enĩ his qui recte
tat seipsum. Nam siquis uelit antequam actus
suos emendet. de his reqͥrere quȩ ñ potest inue¬

Expanded text:
rum est proprium; desiderium vero habere erga doctorem veritatis, hoc a Patre coelesti donatum est. Sed salus in eo est ut voluntatem ejus cujus amorem et desiderium, Deo largiente, conceperis, facias, ne dicatur ille sermo ejus ad nos, quem idem dixit: « Quid autem me dicitis, Domine, Domine, et non facitis quae dico? Est ergo proprii muneris, ut unusquisque sit prout Dominus noster dederit perfectus in Ecclesia, metensque semina divina, ut de nobis non praedictus sermo, sed ille dicatur quem alibi Dominus noster dixit. Ideo inquit, Omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera . » Nullus ergo, inquit, impediat ordinem, aut locum occupet irrationabiliter, vel temporum permutet vices, sed primo quae sit justitia ejus, quae voluntas requiramus, ut bonis operibus ac Dei gratia repleamur. Deus enim his qui recte tat seipsum. Nam si quis velit antequam actus suos emendet, de his requirere quae non potest inve
Abbreviated transcription (Latin):
insinuabat. & ueram fr̾nitatem int̾ se habere
docebat. Cotidiana enim illius predicatio. int̾
cetera diuina hec erat mandata. quam in eius ex¬
gotia sunt quantum unusquisq sapit & potest.
totis intimi cordis ut prelibatum. ẽ uisceribus
dm diligere. & proximũ uelut seapsum. Ab ne¬

Expanded text:
insinuabat, et veram fraternitatem inter se habere docebat. Quotidiana enim illius praedicatio, inter caetera divina, haec erat, mandata, quam in ejus exgotia sunt quantum unusquisque sapit, et potest totis intimi cordis ut praelibatum est, visceribus Deum diligere, et proximum velut seipsum. Abne
Abbreviated transcription (Latin):
enim uos unum estis in xp̃o it̃u. Quid ergo
hic agunt cursus. quid figmenta fatoꝵ. quid
mundanarum rerum mobilis status & inquie¬
ta diuersitas: Ecce tot impares grã dĩ fecit
equales: qui inter quosubet uite huius labores
si fideles ꝑmanent. miseri et̃ non possunt. Quod¬
apsicum illud in om̃i temptatione monet dicens.
Qiuis nos separabit a caritate xp̃iͦ Cribulatio
an angustia. an ꝑsecutio an fames an nuditas¬

Expanded text:
enim vos unum estis in Christo Jesu. Quid ergo enim vos unum estis in Christo Jesu. Quid ergo hic agunt cursus siderum, quid figmenta factorum, quid mundanarum rerum mobilis status et inquieta diversitas? Ecce tot impares gratia Dei fecit aequales, qui inter quoslibet vitae hujus labores, si fideles permanent, miseri esse non possunt, apostolicum illud in omni tentatione dicentes: Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia, an pe
Abbreviated transcription (Latin):
peccasse. atq obhoc a sublimib ad inferio¬
ra delapsas. in suȩ qualitatis principes in¬
cidisse. & ꝑ aerias ac sydereas potestates alias.
sa &. conditione dissimili. ut quicquid in hac
uita uarie & inȩqualiter ꝓuenit. ex prȩcedenti¬
b causis uideatur accidere. Quam impietatis
fabulam. exmultoꝵ sibi errorib texuerunt :
sed omnes eos catholica fides a corpore suȩ
unitatis abscidit. constanter prȩdicans atq
ueraciter. quod animȩ hominum priusqũa
sius inspirarentur corporib non fuerunt.
nec ab alio incorporantur nisi ab opifice do.
qui & ipsarum est creator & corporum. Et
quia ꝑ primi hominis pręuaricationẽ tota
humani generis ꝓpago uitiata sit. ꝙ nemi¬
nem posse a conditione ueteris hominis lib̃a¬
ri nisi ꝑsacramentum baptismatis xp̃i. in qͦ
nulla est discritio renatorum. dicente apło. Qui¬
neq liber. non est masculus neq femina. Om̃s

Expanded text:
peccasse, atque ob hoc a sublimibus ad inferiopeccasse, atque ob hoc a sublimibus ad inferiora delapsas, in diversae qualitatis principes incidisse, et per aerias ac sidereas potestates, alias sa et conditione dissimili: ut quidquid in hac vita varie et inaequaliter provenit, ex praecedentibus causis videatur 703 accidere. Quam impietatis fabulam ex multorum sibi erroribus texuerunt; sed omnes eos catholica fides a corpore suae unitatis abscidit, constanter praedicans atque veraciter, quod animae hominum, priusquam suis inspirarentur corporibus, non fuere, nec ab alio incorporantur nisi ab opifice Deo, qui et ipsarum est creator et corporum; et quia per primi hominis praevaricationem tota humani generis propago vitiata sit, neminem posse a conditione veteris hominis liberari, nisi per sacramentum baptismatis Christi, in quo nulla est discretio renatorum, dicente Apostolo: Quineque liber; non est masculus, neque femina: omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Iona autem annotatio manifestat. qd̃
filios ꝓmissionis ex mulierib quidem
natos sed ex sp̃u sc̃o dicant eẽ conceptos.
ne illa soboles quȩ nascitur de carnis semine
ad illã conditionem ꝑtinere uideatur. Quod
catholicȩ fidei repugnans atq contrarium ẽ.
quȩ omnem hominem in corporis animȩq
substantia a conditore uniuersitatis formari
atq animari inter materna uiscera confitet᷑
manente quidem illo peccati mortalitatisq
contagio. quod in plem a primo parente
transcurrit. sed regenerationis subueniente
renascuntur. non in utero carnis sed in uirtu¬
de baptismatis. Unde & dauid qui utiq p¬
missionis erat filius. dicit ad dominũ. Ma¬
nus tuȩ fecerunt me. & plasmauerunt me.
Et ad ieremiam dñs ait. Priusqũa te forma¬
rem in utero noui te: &. in uulua matris tuȩ
sc̃ificaui te.
ecimo autem tytulo referuntur asserere
animas quȩ humanis corporib inserun¬
tur fuisse in corpore. & in cęlesti habitatione

Expanded text:
ona autem annotatio manifestat quod filios promissionis ex mulieribus quidem natos, sed ex Spiritu sancto dicunt esse conceptos, ne illa soboles quae de carnis semine nascitur ad Dei conditionem pertinere videatur. Quod catholicae fidei repugnans atque contrarium est, quae omnem hominem in corporis animaeque substantia a conditore universitatis formari atque animari intra materna viscera confitetur, manente quidem illo peccati mortalitatisque contagio, quod in prolem a primo parente transcurrit: sed regenerationis subveniente renascuntur, non in utero carnis, sed in virtute baptismatis. Unde et David, qui utique promissionis erat filius, dicit ad Dominum: Manus tuae fecerunt me et plasmaverunt 93 me. Et ad Jeremiam Dominus ait: Priusquam te formarem in utero novi te, et in vulva matris tuae sanctificavi te.ecimo autem capitulo referuntur asserere, animas quae humanis corporibus inseruntur fuisse sine corpore, et in coelesti habitatione
Abbreviated transcription (Latin):
gione angłoꝵ quȩ non uidit ambulans frustra
inflatus sensu carnis suȩ. non tenens caput
ex quo totum corpus compactum &. conun¬
ctione subministratum crescit in augmentũ dĩ.
Quid ergo opus est incor admittere. quod lex
non docuit. quod ꝓpħa non cecinit. quod euan¬
głii ueritas non prȩdicauit. quod apłica do¬
ctrina non tradidit: Sed hȩc apta sunt eorũ.
mentib de quib apłs loquitur dicens. Erit
enim tempus cum sanam doctrinam non susti¬
nebunt: sed ad sua desideria coaceruabunt si¬
bi magistros prurientes aurib. & aueritate
quidem auditum auercent. ad fabulas autem
conuertentur. Nichil itaq nobiscum com¬
quibusubet modis nituntur astruere. quod sub¬
stantia carnis a spe resurrectionis aliena sit. atꝙ
ei omne sacramentũ uicarnationis xp̃i resol¬
uunt: quia sicut dignum fuit integrum homi

Expanded text:
tra inflatus sensu carnis suae, et non tenens caput ex quo totum corpus per nexus et conjunctiones subministratum crescit in augmentum Dei. Quid ergo opus est in cor admittere quod lex non docuit, quod prophetia non cecinit, quod Evangelii veritas non praedicavit, quod apostolica doctrina non tradidit? Sed haec operta sunt eorum mentibus de quibus Apostolus loquitur, dicens: Erit enim tempus, cum sanam doctrinam non sustinebunt, sed ad sua desideria coacervabunt sibi magistros prurientes auribus; et a veritate quidem auditum avertent, ad fabulas autem convertentur . Nihil itaque nobiscum comel credere, et quibuslibet modis nituntur astruere quod substantia carnis ab spe resurrectionis aliena sit, atque ita omne sacramentum Incarnationis Christi resolvunt: quia indignum fuit integrum homi
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝓpter te mortificamur tota die. estimati
sumus sicut oues occisionis. Sed in his om̃ib
suꝑamus ꝑ cum qui dilexit nos. Et ideo ȩccł̃a
quȩ corpus est xp̃i nidil de in ȩqualitatibus¬
mundi metuit. quia nichil de bonis temporali
b concupiscit. nec timet inani strepitu fatorum
grauari. quȩ patientia tribulationum nouit
augeri.
Indeuma ip̃soꝵ blasphemia est. qua fata¬
lib stellis & animas hominum & cor¬
pora opinantur obstr̃igi. Per qũa amen¬
tiam necesse est ut homines paganoꝵ errorib
implicati .&. fauentia sibi ut putant sydera co¬
lere .&. aduersantia studeant mitigare. Uerum¬
ista sectantib nullus in ȩccłia catholica locus
a xp̃i corpore totus abscessit. Xii.
uo decimo inter hȩc illud est. quod sub aliis po¬
testatib partes animȩ. sub alus corporis mebra
describunt. qualitates interioꝵ p̾sulum in patriar¬
charum nominib statuunt. quib ediuerso si¬
gna syderea. quorum uirtuti corpora subiciun¬

Expanded text:
ortificamur tota die, aestimati sumus ut oves occisionis; sed in his omnibus superamus per eum qui dilectit nos. Et ideo Ecclesia, quae corpus est Christi, nihil de mundi inaequalitatibus metuit, quia nihbus concupiscit; nec timet inani strepitu fatorum gravari, quae patientia tribulationum novit augeri.Undecima ipsorum blasphemia est, qua fatalibus stellis et animas hominum et corpora opinantur obstringi: per quam amentiam necesse est ut omnibus paganorum erroribus implicati et faventia sibi, ut putant, sidera colere, et adversantia studeant mitigare. ista sectantibus nullus in Ecclesia catholica locus Christi corpore totus abscessit. XII. Duodecimum inter haec illud quod est sub aliis potestatibus partes animae, sub aliis corporis membra describunt et qualitates interiorum praesulum in patriarcharum nominibus statuunt, quibus e diverso signa siderea, quorum virtuti corpora subjician
Abbreviated transcription (Latin):
longa spacia ad sua redire coguntur. Uniu̾si dixe¬
runt. Et tempora quȩ constituta sunt circa ep̃os:
& erga horũ ꝑsonas obseruari debent.
pio hoc etiam placuit. ut si aliquis ium per¬
pessus est. & inique pulsatus prodisciplina uł
catholica defensione uł confessione ueritatis. fu¬
giens ꝑicula in nocens & de uolutus ad aliam ue¬
nerit ciuitatem non prohibeatur immorari. quã¬
diu aut redire potuerit. aut iniuria eius reme
dium acceꝑit. Durum est enim. qui ꝑsecutiones
patitur non recipi Etiam & larga beniuolentia &
humanitas est ei exhibenda. E PLICIT

Expanded text:
longa spalonga sparunt: Et tempora quae constituta sunt circa episcopos, et erga horum personas observari debent. pio, hoc etiam placuit, ut si aliquis vim perpessus est et inique pulsatus pro disciplina vel catholica defensione, vel confessione veritatis fugiens pericula innocens, et devolutus ad aliam venerit civitatem non prohibeatur immorari, quandiu aut redire podium accipiat; quia durum est eum qui persecutionem patitur, non recipi, sed etiam et larga benevolentia et humanitas est ei exhibenda.
Abbreviated transcription (Latin):
ut recipiat & cõmunioni societ. Qui autẽ con¬
uenerint ad audiendum. si clerieoꝵ esse fastigiũ
uiderit & suꝑbiam. non decet ut ep̃c aut in iur¬
am aut contumeliam patiatur: austeriorib eos
uerbis castigent. ut obediant honesta precipien¬
ti epõ: quia sicut ille sincerum amorẽ debet cle¬
ricis exhibere caritatis. ita quoq uicissim ministri
infucata debent epõ suo obsequia exhibere. XUIIi
ut nulli ep̃o liceat alterius ciuitatis ȩccłasticum
sollicitare & insua diocesi ordinare clericum: qͥa¬
S exhis eontentionib solent nasci discordie. Et ido
constituimus ut quicumq exalia paroethia
uoluerit alienũ ministrum sine consensu epi
ipsius & sine uoluntate ordinare. non sit rata
Ata & qualis sit thessalonicensium ciuitas
Sepe enĩ ad eam ueniunt ex aliis regionib prb̃i
& diaconi. & non sunt contenti ut breui tempore
remorent᷑. aut resideant ibr: aut certe uix post

Expanded text:
ut recipiat et communioni societ. Qui autem conut recipiat et communioni societ. Qui autem convenerint ad audiendum, si clericorum esse fastidium viderint et superbiam, quia non decet ut episcopus aut injuriam aut contumeliam patiatur, austerioribus eos verbis castigent ut obediant honesta praecipienti episcopo; quia sicut ille sincerum amorem debet clericis exhibere et charitatem, ita quoque vicissim ministri infucata debent episcopo suo obsequia exhibere. XVIII.ut nulli episcopo liceat alterius civitatis ecclesiasticum sollicitare et in sua dioecesi ordinare clericum, quia ex his contentionibus solet nasci discordia: et ideoconstituimus, ut quicunque ex alia parochia voluerit alienum ministrum sine consensu episcopi ipsius et sine voluntate ordinare, non sit rata et qualis sit Thessalonicensium civitas: saepe ad eam veniunt ex aliis regionibus presbyteri et diaconi, et non sunt contenti ut brevi tempore remorentur aut resideant ibi, aut certe vix post
Abbreviated transcription (Latin):
fugenit eum ab ep̃o suo fuisse abiectũ non oportet¬
sicum ut ei cõmunionẽ indulgeat. Qa si fecerit:
riatse conocatis epĩs causas esse dicturũ. Dmmisr
suerunt. Hoc statutũ & pacem seruabit. & concor¬
aiam eustodiet.
ssus ep̃c dixit. Qd me ahuc mouet reticere
non debeo. Si ep̃c quis forte iracundus qđ esse
ñ debes. eito aut aspere cõmoueatur adu̾sus prb̃m
aut diaconũ suũ. & ext̾minare eum de eccła uolue¬
nt puidendum est ne innocens damnetur. aut
poũt conunionẽ. Et ios habeat potestatẽ qͥ deiect
s. ut finitimos epõs int̃pellet & causa eiꝰ audiat᷑.
e diligentius tractetur: quia non oportet ei negari
audientiam roganti. Et ille ep̃ẽ qui aut iuste au̾t
inuiste euin abieit. patienter accipiat ut negociũ
aiseutiatur: ut uł probȩtur sententia a plurimis
uł emendetur. Tamen pͥusquam omia diligenter
& tidelit fuerint examinata. eum qui fuerit a cõ¬
inunione separatus. nullus alius debet p̃sumere

Expanded text:
fugerit, eum ab episcopo suo fuisse abjectum, non oportet ut ei communionem indulgeat. Quod si fecerit, sciat se convocatis episcopis causas esse dicturum. Universi dixerunt: « Hoc statutum et pacem servabit, et concordiam custodiet. us dixit: Quid me adhuc moveat reticere non debeo: si episcopus quis forte iracundus, quod esse non debet, cito aut aspere commoveatur adversus presbyterum aut diaconum suum et exterminare eum de Ecclesia voluerit, providendum est ne innocens damnetur aut perdat communionem; et ideo habeat potestatem qui dejectus est, ut finitimos episcopos interpellet, et causa ejus audiatur et diligentius tractetur, quia non oporaudientiam roganti. Et ille episcopus, qui juste aut injuste eum abjecit, patienter accipiat ut negotium discutiatur, ut vel probetur sententia ejus a plurimisvel emendetur. Tamen priusquam omnia diligenter et fideliter fuerint examinata, eum qui fuerit a communione separatus, nul
Abbreviated transcription (Latin):
nutrientes. Unde quicumq subhoc neglectu res
diuinas laborare distulerit speciali placito distrin¬
gendꝰ ẽ. qͣlit̃ si de reb seu augm̃tis ȩccl̃iȩ quȩstũ laborib
suis ꝓpͥe auxit. s ex hoc eccł̃iasticis reb aut neglectũ laboris¬
exhibuit. aut minorationẽ ł ꝑditionẽ induxit. qͥcqͥd in re¬
b eccłiȩ minuit illi restituat. ex cuius reb atq suffragiis
suos conuictꝰ fuerit ampliasse labores Qd si aliquid
ꝓ utilitatib eccł̃iȩ aut substantiȩ expendit aut
dispendii uł ꝑditionis quippiam tulit: si hoc cõ¬
ꝓbari potuerit. totum illi a reb excłiȩ eiusdem
reformabitur ꝓ cuius utilitatib id expendisse
ꝓbatur. Grãs itaq omnipotenti ꝑagimus. Post
hȩc sit pax. salus & diuturnitas pussimo & ama¬
tori xp̃i: domino nr̃o uuambano regi. cuius de¬
uotio nos ad hoc decretum salutiferum conuoca¬
uit. diuinam postulantes clementiam. ut gła

Expanded text:
nutrientes. Unde quicunque sub hoc neglectu res nutrientes. Unde quicunque sub hoc neglectu res divinas laborare distulerit speciali placito distringendus est, qualiter si de rebus seu augmentis ecclesiae quaestum vel labores rei propriae auxit, et ex hoc eccexhibuit, aut minorationem, vel perditionem induxit, quidquid in rebus ecclesiae minuit illi restituat, ex cujus rebus atque suffragiis suos convictus fuerit ampliasse labores. Quod si 146 aliquid pro utilitatibus ecclesiae aut substantiae expendit, aut dispendii, vel perditionis quippiam tulit, si hoc comprobari potuerit, totum illi a rebus ecclesiae ejusdem reformabitur, pro cujus utilitatibus id expendisse probatur. Gratias itaque Omnipotenti peragimus, post haec sit pax, salus, et diuturnitas piissimo, et amatori Christi domino nostro Wambano regi, cujus devotio nos ad hoc decretum salutiferum convocavit, divinam postulantes clementiam, ut gloria
Abbreviated transcription (Latin):
diderit uerberandos: iuxta modum uerberum
quem intulerit ex communicationis pariter &ͥ
exilii sententiam sustinebit.
Uia non expedit ut donum scĩ sp̃s pecunis
comparetur. quanquam ex hoc antiquoꝵ
canonum disciplinȩ maneant & diuersȩ. tamen
quia necesse est ut frequentius retundatur quod
sine intermissione prȩsumitur. ideo nouellȩ hu¬
ius institutionis formulam instituentes decerni¬
mus. ut quicunq ꝓconferendo cuiquam sacer¬
dotii gradu aut munus quodcunq aut ꝓmissio
nes muneris antequam ordinetur acceꝑit. uel
etiam postqũã ordinatus fuerit in aliquo se ꝓ¬
hoc ipso prȩsumpserit munerari. siue ille qui dede¬
rit siue qui acceꝑit iuxta sententiam calcedonensis
concilii gradus sui ꝑiculum sustinebit. UH¬
ION decet rectores ȩccłiȩ in suis strenuos q̃
in ȩccłiasticis rebus esse remissos. Nam quo¬
rundam fertur opinio. quod quidam sacerdotum
ꝓfectum augentes: dominicis uero dispendium

Expanded text:
diderit verberandos, juxta modum verberum diderit verberandos, juxta modum verberum quem intulerit, excommunicationem pariter et exsilii sententiam sustinebit. VII. Quia non expedit, ut donum sancti Spiritus pecuniis comparetur, quanquam ex hoc antiquorum canonum disciplinae maneant diversae, tamen quia necesse est ut frequentius retundatur quod sine intermissione praesumitur, ideo novellae hujus institutionis formulam instituentes decernimus, quicunque pro conferendo cuiquam sacerdnes muneris antequam ordinetur acceperit, vel etiam postquam ordinatus fuerit, in aliquo se hoc ipso praesumpserit munerari, sive ille qui dederit, sive qui acceperit, juxta sententiam Chalcedonensis concilii, gradus sui periculum sustinebit. on decet rectores ecclesiae in suis strenuos et in ecclesiasticis rebus esse remissos. Nam quorumdam fertur opinio, quod quidam sacerdotum profectum augentes, dominicis vero dispendium
Abbreviated transcription (Latin):
UM beatus apłs arguere obsetrare
uel increpare in omni patientia precipiat.
extra hanc doctrinam nouimus quosdam ex
fratrib tantis cȩdib in honoratos efferuescere.
quanta poterant latrocinantium ꝓmereri ꝑsonȩ.
Et ideo qui gradus iam ȩccłrasticos meruerunt
id est prb̃i abbates & leuidȩ qui excepto grauiorib
& mortalib culpis nullis debent uerberib subia¬
cere. non est dignum ut passim unusquisq pre¬
latus honorabilia membra sua ꝓut uoluerit &̾
ei placuerit uerberib subiciat & dolori. ne dum
incaute subdita ꝑcutit membra. ipse quoq de¬
bitam sibi subditorum reuerentiam subtrahat.
uxta illud quod quidam sapiens dicit. Leuiter
castigatus. reuerentiam exhibet castiganti. asꝑi¬
tatis autem nimiȩ increpatio nec increpatio¬
nem recipit nec salutẽ. Et ideo siquis aliter qua
dictum est prȩdictos honorabiles subditos licen¬
tia ꝑceptȩ potestatis elatus. malitia tantum cre¬

Expanded text:
Cum beatus Apostolus arguere, obsecrare Cum beatus Apostolus arguere, obsecrare vel increpare in omni patientia praecipiat, extra hanc doctrinam novimus quosdam ex fratribus tantis caedibus in honoratos effervescere, quantas poterant latrocinantium promereri personae. Et ideo qui gradus jam ecclesiasticos meruerunt, id est, presbyteri, abbates et levitae, qui excepto gravioribus et mortalibus culpis, nullis debent verberibus subjacere; non est dignum ut passim unusquisque praelatus honorabilia membra sua, prout voluerit et ei placuerit, verberibus subjiciat et dolori, ne dum incaute subdita percutit membra, ipse quoque debitam sibi subditorum reverentiam subtrahat, juxta illud quod quidam sapiens dixit: Leniter castigatus reverentiam exhibet castiganti; asperitate autem nimiae increpatio, nec increpationem recipit nec salutem. Et ideo si quis aliter quam dictum est praedictos honorabiles subditos licentia perceptae potestatis elatus, malitia tantum cre
Abbreviated transcription (Latin):
ut maioris fastus apud homines gła intumescant
quasi ipsi sint reliquiarum arca .& leuitȩ albas in¬
duti in sellulis eos deportent. Quȩ detestanda
prȩsumptio abrogari ꝑ omĩa debet: ne sub scĩtatis
specie simulata uanitas sola prȩualeat. si modum
suum unius cuiusq ordinis reuerentia non agno¬
scat. Et ideo antiqua in hac parte & sollemnis con¬
suetudo seruabitur. ut in festis quibq dieb
arcam domini cum reliquiis non ep̃i s leuite
in humeris gestent. quib & in ueteri lege onus
idem impositum nouimus ẽẽ prȩceptum. Qđ
si etiam ep̃c reliquias ꝑse deportare eleggerit. non
ipse a diaconib in sellula uectetur. sed potius
pedes ȩque una cum populo ꝓgressione proce
dente ad conuenticula sc̃arum eccłiarum sc̃ȩ cłi
reliquiȩ ꝑ eundem ep̃m portabuntur. Iam uero
qui hȩc instituta sciendo adimplere distulerit.
quandu in officio fuerit. a sacrificando cessabit.

Expanded text:
ut majoris fastus apud homines gloria intumescant, ut majoris fastus apud homines gloria intumescant, quasi ipsi sint reliquiarum arca, levitae albis induti in sellulis eos deportent. Quae detestanda praesumptio abrogari per omnia debet, ne sub sanctitatis specie simulata vanitas sola praevaleat, si modum suum uniuscujusque ordinis reverentia non agnoscat, et ideo antiqua in hac parte, et solemnis consuetudo servabitur, ut in festis quibusque diebus arcam Domini cum reliquiis non episcopi, sed levitae in humeris gestent, quibus et in veteri Lege onus idem impositum novimus esse praeceptum. Quod si et episcopus reliquias per se deportare elegerit, non ipse a diaconibus in sellula vehatur, sed potius pedisequa eo una cum populis progressione pconventicula sanctarum ecclesiarum sanctae Dei reliquiae per eumdem episcopum portabuntur; jam vero qui haec instituta sciendo adimplere distulerit, quandiu in vitio fuerit a sacrificando cessabit. VI.
Abbreviated transcription (Latin):
siue quisq de clero absq honesto & competen¬
ti testimonio excepta sola matre cũ quibusuibet
feminis secrete se pręsumat adiungere. & ñ solum
cum extraneis mulierib sed cum ipsis etiam soro¬
rib uł ꝓpinquis. ne licentia sororum uł ꝓpin¬
quarum mulierum quisq solus familiarior ha¬
beatur ad ꝑpetrandum scelus. Huius ergo prȩ¬
ceptionis trans gressor. sex mensib se nouerit pę¬
dentiȩ legib subiacere.
ona siquidem res est. diuina sacerdotib contre¬
ctare mysteria: sed cauendum ualde ẽ. ne hoc
quisq ad usum prauitatis suȩ intorqueat. un¬
de soli do de bona conscientia placere debue¬
rat. Scriptum est enim. Uȩ his qui faciunt
opus dñi fraudulent̃ & desidiosȩ. Ut enim quo¬
rundam ep̃orum detestanda p̾sumptio nr̃o se
cȩtui intulit dirimenda. agnoiumus quosdam
de ep̃is quod in sollemnitatib martyrum ad
eccłiam ꝓgressuri reliquias collo suo imponant

Expanded text:
sive quisque de clero absque honesto et competensive quisque de clero absque honesto et competenti testimonio, excepta sola matre, cum quibuslibet feminis secrete se praesumat adjungere, et non solum cum extraneis mulieribus, sed cum ipsis etiam sororibus, vel propinquis, ne licentia sororum, vel propinquarum mulierum quisque solutus familiarior habeatur ad perpetrandum scelus. Hujus ergo praeceptionis trangressor sex mensibus se noverit poenitentiae legibus subjacere. V. Bona siquidem res est divina sacerdotibus contrectare mysteria, sed cavendum valde est, ne hoc quisque ad usum pravitatis suae intorqueat, unde soli Deo de bona conscientia placere debuerat. Scriptum est enim, « Vae his qui faciunt opus Domini fraudulenter et desidiose ; » ut enim quorumdam episcoporum detestanda praesumptio nostro se coetui intulit dirimenda, agnovimus quosdam de episcopis quod in solemnitatibus martyrum ad ecclesiam progressuri reliquias collo suo imponant,
Abbreviated transcription (Latin):
ficii non assumit. quod se in sacramento accepis¬
se non dubitat: Proinde modis om̃ib conue¬
nit: ut quod quisq ꝑcepit in consectione hono¬
ris. hoc retineat & in oblatione uł ꝑceptione
suȩ salutis: scilicet ut cum sacerdos ad sollemnia
missarum accedit. aut ꝑse dõ sacrificium obla¬
turus. aut sacramentum corporis & sanguinis
quam orario utroq humero circum septus. sicut
ꝙ tempore ordinationis suȩ dinoscitur consecratꝰ.
ita ut de uno eodemq orario ceruicem pariter
ꝙ utrumq humerum prȩmens. signum in suo pe¬
ctore prȩparet crucis. Siquis aliter egerit: excom¬
municationi debitȩ subiacebit.
uanquam antiqua canonum institutio. de huiꝰ¬
modi p̃sumptione absolutas. & multiplices disci¬
plinas atq institutiones ediderit. nos tam̃ bre¬
uitatis causa omnem fornicandi occasionem.
cupientes auferre. id om̃imodo sanccimus nr̃a¬
auctoritate tenendum. ut nullus sacerdotum

Expanded text:
ficii non assumit, quod se in sacramento accepisficii non assumit, quod se in sacramento accepisse non dubitat? Proinde modis omnibus convenit, ut, quod quisque percepit in consecratione honoris, hoc retineat et in oblatione vel perceptione suae salutis: scilicet, ut, quum sacerdos ad solemnia missarum accedit, aut per se Deo sacrificium oblaturus, aut sacramentum corporis et sanguinisquam orario utroque humero circumseptus, sicut et tempore ordinationis suae dignoscitur consecratus, ita ut de uno eodemque orario cervicem pariter et utrumque humerum premens signum in suo pectore praeparet crucis. § 1. Si quis autem aliter egerit, excommunicationi debitae subjaceat. Quanquam antiqua canonum institutio de hujusmodi praesumptione absolutas et multiplices disciplinas atque institutiones ediderit, nos tamen brevitatis causa omnem fornicandi occasionem cupientes auferre, id omnimoda sancimus auctoritate tenendum, ut nullus sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ expiatione delictorum prȩcepit. in his expleat
uoluptatem ludibrii sui. Et ideo huius decȩtero
prȩsumptionis ꝑsona. qui sciendo diuina uasa uł
ministeria aut in usus suos transtulerit. aut comedere
in his uł poculũ sibi sumendũ elegerit. gradus sui
uel officii periculum sustinebit. ita tamen ut
si de scłaribus fuerit. ꝑpetua excommunicatione
damnetur. si uero religiosus abofficio deponatur.
Subhac quoq damnationis sententia &. illi obno¬
xii tenebuntur. qui eccłiastica ornamenta. uela uł
quȩlibet alia indumenta. atq etiam utensilia sci-¬
endo in suos usus transtulerint. uł alii uendenda¬
uł donanda crediderint III
prȩfixum. ut om̃is sacerdos cum ordinatur ora¬
rio utroq humero ambiatur. scilicet ut qui im
ꝑturbatus prȩcipitur consistere inter ꝓspera &̾ ad¬
uersa. uirtutum semꝑ ornamento utroq circumse¬
ptus appareat humero: qua ratione tempore sacri¬

Expanded text:
pro expiatione delictorum praecepit, in his expleat pro expiatione delictorum praecepit, in his expleat voluntatem ludibrii sui. Et ideo hujus decreto praesumptionis persona quae sciendo divina vasa, vel ministeria aut in usus transtuin his vel poculum sibi sumendum elegerit, gradus sui vel officii periculum sustinebit; ita tamen ut si de saecularibus fuerit, perpetua excommunicatione damnetur; si vero religiosus, ab officio deponatur; sub hac quoque damnationis sententia et illi obnoxii tenebuntur, qui ecclesiastica ornamenta, vela vel quaelibet alia indumenta atque etiam utensilia sciendo in suos usus transtulerint vel aliis vendendal danda crediderint. IIIpraefixum ut omnis sacerdos cum ordinatur orario utroque humero ambiatur, scilperturbatus praecipitur consistere inter prospera et adversa virtutum semper ornamento, utroque circumseptus appareat humero. Qua ergo ratione tempore sacri