comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti ex abraham signum hrent
per quod probarentur filii ẽe
abrabe. quippe cum ex iuda
machabeo hoc noĩe sint appł¬
lati ut non solum exiuda s
et cet̾i ex omnib filus iacob
udei uocarentur. p̃p̃ qd̃ iuida
dux fu̾it eis. Ideoq nati iuud̾i
et istum qui nascitur fieri oz
ut sit nec enim ꝑ subam na¬
scitur s per fidem qui iã nati
accedet ignorantia cum car¬
ne nascitur. Eides aũt postea
spũali rõne inseritur. S dr
iam deb̾et gñ̾are quod ip̃e ẽ
ut acceptaᷤ dignitas traducẽ
fatiat. Nam senatores gn̾aret
senatores. s senatorum digͥ¬
tas non ht̃ apud deum me¬
ritum neq ip̃a natura ħ ẽ
substantia consequitur bñfi¬
tium s in sola fama et ẜmo¬
ne dignitas uestitur ac per
hoc currit quidem sermo ꝑ
traducem carnis. S nichil

Expanded text:
ti ex Abraham signum haberent. ti ex Abraham signum haberent. per quod probarentur filii esse Abrahae, quippe cum ex Iuda Machabeo hoc nomine sint appellati, ut non solum ex Iuda. sed et ceteri ex omnibus filiis Iacob Iudaei uocarentur, propter quod ludas dux fuerit eis. ideoque nati Iudaei et istum qui nascitur fieri oportet, ut sit. nec enim per substantiam nascitur, sed per fidem quae iam natis accedit. ignorantia enim cum carne nascitur, fides autem postea spiritali ratione inseritur. sed diiam debet generare, quod ipse est, ut accepta dignitas traducem faceret. nam senatores generant senatores.\' sed senatorum dignitas non habet apud deum meritum, neque ipsa natura, hoc est substantia, consequitur beneficium, sed in sola fama et sermone dignitas uertitur. ac per hoc currit quidem sermo per traducem carnis, sed nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ni nascuntur. Non omne qͦd̾¬
nascitur hoc ẽ qd̾ ⁊ unde nasci¬
tur. Nam et aurum de t̾ra na¬
scitur et non tn t̾ra ẽ ⁊ gẽme
et alia multa et de ligno esca
nascitur et de pullo ouum.
De ꝑaganis aũt ut pagani
nascantur. P fac̃ cã quia eñĩ
omins paganus in ignͣo ẽ
et qui nascitur ex eo sine sen¬
su est. Ambo ergo ignorãtes
sunt. S hoc int̾erest᷑ int̾ utrũ¬
q quia qui gn̾at sine dubio
ac per hoc filius dyaboli ẽ.Na¬
tus aũt infans nescit blasp¬
hemare sic̃ nescit bñdicere.
paganus tñ ẽ quia sine sẽsu
creatoris deuociõe gn̾at᷑ sicut
dicit adan de caym procreau
roĩem ꝑ deum. Sicut enĩ pa¬
gani in deuoti creatori demo¬
niis gr̃as agunt in omnib
que ãgunt ita et iudei deo c̃¬
ant eum in omni actu suo.
in eo despiciendi quia non co
cumcisio facit uideum. Cir¬
cumcisio enim signum iuda¬
ismi et non uldaumus quia
non abrabe circumcisio iusti¬
tia ẽ s signum iustitie. ut na¬

Expanded text:
ni nascuntur. Non omne qni nascuntur. Non omne qnascitur hoc est, quod et unde nascitur. nam et aurum de terra nascitur, et non tamen terra est, et gemmae et alia multa, et de ligno esca nascitur et de pullo ouum. de paganis autem ut pagani nascantur, haec facit causa: quia enim omnis paganus in ignorantia est et qui nascitur ex eo sine sensu est, ambo ignorantes sunt. sed hoc interest inter utrumque, quia generator sine dubio ac per hoc filius diaboli est; natus autem infans nescit blasfemare, sicut nescit benedicere; paganus tamen est, quia sine sensu creatoris deuotione generatur, sicut dixit Adam de Cain: procreaui hominem per deum. sicut enim pagani indeuoti creatori daemoniis gratias agunt in omnibus quae agunt, ita et Iudaei deo crant eum in omni actu suo, in eo despiciendi quia non cogcumcisio facit Iudaeum. circumcisio enim signum Iudaismi est, non Iudaismus, quia non in Abraham circumcisio iustitia est. sed signum iustitiae, ut na
Abbreviated transcription (Latin):
dyaboli hic ẽ qui natus ma¬
lus reprobus imbuitur. ũhuꝰ
studeat que muimica sunt crea¬
tori. multos asserens deos. et
biis ĩmolandum .q. mundi
rectorib hic si resipiscat et¬
iuxͣ naturam suam sentiati
ad creatorem se conferens
filius erit dei ac per hoc n
filii dei sunt qui nascuntur
neq dyaboli. quid eĩ dic̃ sal¬
uator uideis. uos de pr̃e dy¬
abolo estis et concupiscenti¬
as pris ur̃i uultis fac̾e̾ uid̾̃s
ergo oꝑib et professiõe fili
santur. Sic eĩ deus instituit
genus nr̃m ut sine sensu na¬
ti possibilitatẽ tñ hẽamus di¬
scendi siue bona siue mala ip¬
si nobis aũ mala acquiramꝰ.
aut bona ut letemur in nob̾
cum recte agentes remun̾a.¬
mur ut ip̃i nobis imputemꝰ
si praua sequentes condem
uidei. De uideis ergo nascs
uideo oñdit non de prose¬
utis dico quos ꝯstat fi̾ udo
h̾emo nati sunt non
rant nonergo cucuncisio⁊
iuideum facit. s natiuitas sb̾
dei creatoris deuotiẽe proge¬
nita. Si ergo de uideis iuͦ¬

Expanded text:
diaboli: Qui natus, malis moribus imbuitur, ut his studeat, quae inimica sunt Creatori, multos asserens deos, et his immolandum, quasi mundi rectoribiuxta naturam suam sentiat ad creatorem se conferens, filius erit dei.. Ac per hoc neque filii dei sunt qui nascuntur neque diaboli. quid enim dicit saluator Iudaeis: uos de patre diabolo estis et concupiscentias patris uestri uultis facere? uides ergo operibus et professione filiosantur. sic enim deus instituit genus nostrum, ut sine sensu nati possibilitatem tamen habeamus discendi siue bona siue mala, ut ipsi nobis aut mala adquiramus aut bona, ut laetemur in nobis, cum recte agentes remuneramur, aut ipsi nobis inputemus, si praua sequentes condemnIUDAEI". DE IUDAEIS ERGO NASCI IUDAEOS OSTENDIT - NON DE PKOSELITIS DICO, QVOS CONSTAT FIERI IUDAEOS. REMO NATI SUNrant. Non ergo circumcisio Judaeum facit; sed nativitas sub Dei Creatoris devotione progenita. Si ergo de Judaeis Jud
Abbreviated transcription (Latin):
etiam in pͥo illo ppło exhibitũ
unus quisq fideliter recordet᷑.
Ait enim apłs. Omnia enim¬
ħ figure nr̃e fuerunt cum de
reb talib loqueretur. Quideͥ
dix̾at. Nolo enim uos ignora¬
re fr̃es qm̃ patres nr̃i omnes
sub nube fuerunt. et omnes ĩ
moyse baptizati sunt in nube

Expanded text:
etiam in primo illo populo exhibitum unusquisque fideliter recordetur. Ait enim Apostolus: Omnia haec figurae nostrae fuerunt: cum de rebus talibus loqueretur. Quid enim dixerat? Nolo enim vos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt; et omnes in Moyse baptizati sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
Ocͦ lannis ꝙ cñ nega¬
Incõ set se saluator¬
stantis ascendere ad
haoc ꝙ in qͥone uocas tunc fa¬
ctum ẽ qñ ingalilea ꝓpo̾i̾tus
p tumultum uideorum a fr̃i¬
b suis ad huc non credentib
sibi compellebatur ascende ĩ
iudeam quia futurus erat di¬
es festus iudeorum ut sedi¬
tionem pat̾etur. Ipe̾ aũt re¬
spondit eis dicens. uos ascẽ¬
dite ad diem festum quia i¬
mundus uos non odit me
aũt odit qm̃ arguo oꝑa eius
ego non ascendo ad diem fe¬
stum hunc quia tp̃s meum
nundum impletum ẽ. tunc
et ip̃e ascend̾it qñ negauit
s ascendit postea ⁊ ascendit
nõ .q. ad diem festum. s .q.
ad litem. Illi enim omnes le¬
ti ascenderunt .ꝙ. ad ꝑfruẽdas
delicias diei festi. Certum ẽ
ergo quia non ascendit ad
diem festum saluator. Is
aũt ille fuit dies festus qͦ
passione sua redemit mun¬
dum. Denq dicit nunc

Expanded text:
OHANNIS. QVOD CUM NEGASSET SE SALUATOR ASCENDERE AD quod in quaestionem uocas tunc factum est, quando in Galilea positus propter tumultum Iudaeorum a fratribus suis adhuc non credentibus sibi conpellebatur ascendere in Iudaeam, quia futurus erat dies festus Iudaeorum, ut seditionem pateretur. ipse autem respondit eis dicens: uos ascendite ad diem festum, quia mundus uos non odit; me autem odit, quoniam arguo opera eius. ego non ascendo ad diem festum hunc, quia tempus meum nondum impletum est. tunc tunc ascendit quando negauit, sed ascendit postea, et ascendit non quasi ad diem festum, sed quasi ad litem? illi enim omnes laeti ascenderunt, quasi ad perfruendas delicias diei festi. certum est ergo, quia non ascendit ad diem festum. saluatoris autem ille fuit dies festus, quo passione sua redemit mundum. denique dicit: nunc
Abbreviated transcription (Latin):
centes ut ab bus possent cc¬
cidi. Si enim ille male aĩe es¬
sent nasci non deberent s pu¬
niri nec occidentur innocen¬
tes. S non aĩe quas malas
fingunt inuocentes occidũt
s fata que sic fatiunt nasci
homines ut occidantur ac ꝑ
haoc non anime s nũqͣm sũt
fata et si iniqua sunt a deo
non sunt. ergo adeo adyabo¬
lo sunt et si adyabolo sunt
simul dampnanda sut cum
illo et qͣm discernere dicunt᷑
singulis quõ moriantur aut f¬
ro aut laqueo aut precipitio a
solus ab omni fatis discrepaͬe

Expanded text:
centes, ut ab his possent occidi. si enim illae malae animae essent, nasci non deberent, sed puniri, ne occiderent innocentes. sed non animae, quas malas fingunt, innocentes occidunt, sed fata, quae sic faciunt nasci homines, ut occidantur. ac per hoc non animae, sed iniqua sunt fata et, si iniqua sunt, a deo non sunt: ergo a dlo sunt; et si a diabolo sunt, simul damnanda sunt cum illo. Et quoniam discernere dicuntur singulis, quomodo moriantur, aut ferro, aut laqueo, aut praecipitio, asolus ab omnium fatis discrepare.
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicens. Sũme ompotentis¬
sime misericordissime. seremiᷤ¬
sume. iustissime. presentissime
pulcerrime. fortissime. suauis¬
sime. inuictissime. uerissime
dñe deus nr̃ stabilis es et in¬
comprehensibilis. De ẽentia

Expanded text:
ita dicens: Summe, omnipotentissime, misericordissime, justissime, secretissime, praesentissime, pulcherrime, fortissime, suavissime, invictissime Domine Deus noster, stabilis es et incomprehensibilis, immuta
Abbreviated transcription (Latin):
et pecorum. Sic enim scriptũ
est et mortua est omnis caro
in aqua in aqua erat sp̃s uite
et in ezechiele propħa sic̃ dem
est dum de reformatice hoũ
spͣm meum. et uiuetis. Nuqd
de sco sp̃ũ locutus ẽ. et non de
aĩa omnia quidem celestia sp̃
sunt. S differunt ab inuice̾
et deus sp̃s ẽ. S longe alre
omnis itaq sp̃s dei ẽ. non tũ
uallum est quia hic uerus est
illi adopt̃ĩ sic et inter sp̃m dei
sp̃s dei ẽẽ dicuntur. S creasa
sunt cum super aquas spirita¬
lem creaturam ẽẽ tradat Ñet
que super sebeat pociorẽ creata¬
aliquam alt̾am quia creatura
acreatura differt claritate. Ed¬
quid enim prope se dei accedit
clariora sunt minist̾ia. unde
dicit raphabel angłs intercẽ¬
tera. Ego sum unus inquit

Expanded text:
et pecorum. sic enim scriptum est: et mortua est omnis caro in aqua, in qua erat spiritus uitae et in Ezechiel profeta sic dictum est, dum de reformatione homispiritum meum, et uiuetis. numquid de sancto spiritu locutus est et non de anima? Omnia quidem caelestia spiritus sunt, sed differunt ab inuicem, et deus spiritus est, sed longe aliter. omnis itaque spiritus dei est; non tamen uallum est, quia hic uerus est, illi adoptiui. sic et inter spiritum dei spiritus dei esse dicuntur, sed creatura suntlem creaturam esse tradat ratio, et quae super se habeat potiorem alteram creaturam, quia creatura a creatura differt claritate. quicquid enim prope sedem dei acceditur, clariora sunt ministeria. unde dicit Raphahel angelus inter cetera: ego sum, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
quia dei sp̃s eẽ legitur ĩ uali¬
da et inanis assertio ẽ. Non
solum enim ordo hoc non pã¬
titur et rõ abnint. S et u̾ba
ĩp̃a infirma probantur ad
cam istam astruendam. Nam
hus uerbis freqnter alio i¬
uenimus sigͣtum in lege. Int̾
cetera enim ait dñs deus nõ
permanebit sp̃s meus in hoĩ¬
b istis quia sunt caro et ĩ sb¬
iectis s deleam inquid omĩa
ab hoĩe usq ad pecus. H̾utiq¬
dixit pp̃ea quia dilunum fa¬
cturus erat super t̾ram. Num¬

Expanded text:
quia dei sphitus esse legitur, inualida et inanis adsertio est. non solum enim ordo hoc non patitur et ratio abnuet, sed et uerba ipsa infirma probantur ad causam istam adstruendam. nam his uerbis frequenter aliud inuenimus significatum in lege; inter cetera enim ait dominus deus: non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quia sunt caro. et in subiectis: sed deleam, inquit, omnia ab homine usque ad pecus, propterea quia diluuium facturus erat super terram. num
Abbreviated transcription (Latin):
bum dei est. s et uirtus et sapi¬
entia dei. hic est filius dei qui
quantum ad efsc̃m pertinet fili
dr̃ dei qͣntum aũt ad locutioe
qua nos alloquitur deus ꝑ ip̃z
uerbum dicĩ dei qͣntum n̾o ad
sapĩam qua nos deus perip̈mdo¬
cet sacr̃m suum. sap̃ia dicitur d̾i
quantum aũt ad opationem i
quia per ip̃m fecit et facit d̾s
uirtus dr̃ dei. ħ nulli alii pos¬
sent compet̾e nisi filio dei pp̃
dei hr̃e dicitur nascendo eniz
omma consecutus dei nec eĩ
conueniens erat de genererdi¬
ci uerbum dei et uirt᷑utem et
sap̃iam dei. hoc est enim deus

Expanded text:
bum Dei est, sed et Virtus et Sapientia Dei, hic est Filius Dei: qui quantum ad effectum pertinet, Filius dicitur Dei; quantum autem ad locutionem, qua nos alloquitur Deus per ipsum, Verbum dicitur Dei; quantum vero ad sapientiam, qua nos Deus per ipsum docet sacramentum suum, Sapientia dicitur Dei; quantum autem ad operationem, qua per ipsum omnia fecit et facit Deus, Virtus dicitur Dei. Haec nulli alii possent competere nisi Filio Dei. ProDei habere dicitur. Nascendo enim omnia consecutus est Dei. Nec enim conveniens erat degener dici Verbum Dei, et Virtutem et Sapientiam Dei: hoc est enim Deus
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ ip̃e peccauit. ac per hoc qui¬
cumq imitati illum fuerint
filii eius dretur et ille p̃r eorũ
et enim nos in fide abraham ⁊

Expanded text:
im ipse peccauit, ac per hoc quicumque imitati illum fuerint filii eius dicentur, et ille pater eorum. etenim nos in fide Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
¶Curangelus missus loqui
ad moysenꝰ in igne et rubo
apparuit in monte. xlu.
probĩtum a deo ne filium su

Expanded text:
CUR ANGELUS MISSUS LOQVI AD MOVSEN IN IGNE ET RUBO APPARUIT IN MONTE? Deus PROHIBITUM A DEO NE FILIUM SUU
Abbreviated transcription (Latin):
minuit nec oculorum ami¬
sio quominus deum bñdi¬
sb̾a a uia iustitia et ueritati
auertit. unde enim quorũ
dam deuocio minuitur m̃
augm̃tum fecit laude dig¬
mus thobias In opia enim
inquit humiliat uirum ⁊
qui bumiliatur non põt ẜ
uare iustitiam. Sc̃i aũt to¬
bie erectus ad deum animu
nec captiuitate fractus est
nec inopia humiliatus qr
et contra interdẽm occisoꝵ.
corpora sepulture mandaba
et dei largitione secutus de
ip̃o exiguo misericors ẽ sci
et uidua illa fecit᷑ qm̃ dñs ĩ
eũngłio collandauit. Henĩ
uere fidelis ẽ. hic non dubi¬
tat de promissis dei qui de
paruo largitur. Spe ergo fu

Expanded text:
minuit nec oculorum amissio quo minus deum benedista substantia a uia iustitiae et ueritatis auertidam deuotio minuitur, inde augmentum fecit laude dignus Tobias. inopia enim, inquit, humiliat uirum; et qui humiliatur non potest seruare iustitiam. sancti autem Tobiae erectus ad deum animus nec captiuitate fractus est nec inopia humiliatus, quia et contra interdictum occisorum corpora sepulturae mandabat et de dei largitione securus de ipso exiguo misericors erat scet uidua illa fecit, quam dominus in euangelio conlaudauit. hic enim uere fidelis est, hic non dubitat de promissis dei, qui de paruo largitur. Spe ergo fu
Abbreviated transcription (Latin):
lia spiritalia sigͣt. quippe cũ
dixit quia carnalib non de¬
lectatur uitulos ergo dicens.
de renatum cuius deuotio⁊
cottidie super altare dñi deli¬
batur. Qui enin de eccłia ĩ¬
teligitur locutus sacrifitia qͦ
eius spũalia sacrificasse debet
intelligi:. Cur filius dei mis

Expanded text:
lia spiritalia significat, quippe cum dixerit, quia carnalibus non delectatur? uitulos ergo dicens de renatum, cuius deuotio cottidie super altare domini delibatur. qui enim de ecclesia intellegitur locutus, sacrificia quoque eius spiritalia significasse debet intellegi. CXIII. CUR FILIUS DEI MIS
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc acceptabis sacrifitium
ferri hr̃ent cum eccłia eẽt he¬
dificata. et non passim aut ẜ
consuetudinem: s sacrifitiũ
inquit iustitie acceptabis. ⁊¬
Iustum est sacrifitium cum
condignum manus offert
Porro aũt nichil tam iust
est et condignum est nisi
ut nos ip̃os offeramus deo.
quia enim deus sp̃s ẽ. Spi¬
ritalia illi offerenda sunt sa¬
crifitia ut inuo uiua hostia
offeratur quia enim dix̾at
in causa pecc̃i sacrificiis car¬
nalib deum minime delecta¬
ri. oñdit futurum qui spiri¬
taliter deo offerendum erat
et hoc acceptaret quia hec do
digna sunt sacrificia hoc est
in pret̾ito minora fuerunt qr
carnalia nunc meliora qr spi¬
ritalia et adiecit. Tunc impo.
sr̾ altare tuum uitulos. Mi ceᷤ¬
santib pristinis sacrificus

Expanded text:
Tunc acceptabis sacrificiumTunc acceptabis sacrificiumferri haberent, cum ecclesia esset aedificata, et non passim aut secundum consuetudinem, sed sacrificium, inquit, iustitiae acceptabis. iustum est sacrificium, cum condignum munus offertur; porro autem nihil tam iustum est et condignum, nisi ut nos ipsos offeramus deo. quia enim deus spiritus est, spiritalia illi offerenda sunt sacrificia, ut uiuo uiua hostia offeratur. quia enim dixerat in causa peccati sacrificiis carnalibus deum minime delectari, ostendit futurum, quia spiritet acceptaret; quia haec Deo digna sunt sacrificia: hoc est, in praeterito minora fuerunt, quia carnalia; nunc majora, quia spiritualia. Et adjecit: Tunc imponent super altare tuum vitulos. Si cessantibus pristinis sacrificiis,
Abbreviated transcription (Latin):
suscipit quia non pot̾at deũ
placare nisi qui letatus est
contra salutem contribulatꝰ
fu̾it corde et sic reparetur ad
uitam. Deniq omnis inq¬
etus uel in disciplinatus fre¬
quenter in currit ut m̃bra
corporis ledat que utiq sic̃
non sine dolore possunt sani
mere nisi dolorem sensert
animus qui peccauerit ħ
patiatur merorem et seqt̃.
Benigne fac dñe in bona uo¬
luntate tua syon. Syon di
deatur cui ut impleat deus
promissum suum suggerit
sciens se tunc plenam renus
sperantes in salute promissa
quia non solum a proprus.
S ab ade pecc̃o quod ꝑ tra¬
ducem in omnes peruenit
liberabũtur. per xp̃m ⁊ ad¬
iecit. et edificentur muri ye¬
rłm. Hum quid destructi fu
endam cuius muri sc̃i ẽẽ ho¬
mines intelliguntur docen
dei serui sunt intelligendi. ⁊
promissum qd futurum erat
implendum ad liberationem
seruorum dei orat ut imple¬
atur .i. per fidem edificetur
cccłia et liberantur sperãtes
de hac fide salutem. et sequit᷑.

Expanded text:
suscipit; quia non poterit Deum placare, nisi qui laetatus est contra salutem, contribulatus fuerit corde, et sic reparetur ad vitam. Denique omnis inquietus, vel indisciplinatus frequenter incurrit, ut membra corporis laedat, quae utique non sine dolore possunt sanitmere, nisi dolorem senserit animus qui peccaverit. Hpatiatur moerorem. Et sequitur: Benigne fac, Domine; in bona voluntate tua Sion Sion dicbilis videatur, cui ut impleat Deus promissum suum, suggerit, sciens se tunc plenam remisssperantes in salute promissa; quia non solum a propriis, sed ab Adae peccato quod per traducem in omnes pervenit, liberabuntur per Christum. Et adjecit: Et aedificabuntur muri Jerusalem. Numquid destructi fueenda. Cujus muri esse sancti homines intelliguntur, docentservi Dei sunt intelligendi . Spromissum, quod futurum erat implendum ad liberationem servorum Dei, orat ut impleatur; id est, ut per fidem aedificetur Ecclesia, et liberentur sperantes de hac fide salutem. Et sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
meus quo ueniat ille qui fec̃
celum et t̾ram. Ita ne deus m̃s
ẽ quicqͣm in me qd̾ capiat te.
an uero celum et t̾ra que feci¬
sti et in quib me fecisti capi¬
unt te. an quia sine te non eẽt
quicquid ẽ fit quicquid ẽ ut ca

Expanded text:
meus, quo veniat ille qui fecit coelum et terram? Itane, Deus meus, est quidquam in me quod capiat te? An vero coelum et terra quae fecisti, et in quibus me fecisti, capiunt te? An quia sine te non esset quidquid est, fit quidquid est ut ca
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. Exibunt angłi et seg̾ga¬
bunt de regno dei omnia scan¬
dala et eos qui iniquitatem
qui inter discumbentes inuentꝰ
est non bñs uestim̃tum nup¬
tiale quem solum proiectum de
cetu oñdit eccłie quia crimen

Expanded text:
i: exibunt angeli et segregabunt de regno dei omnia scandala et eos qui iniquitatem qui inter discumbentes inuentus est non habens uestimentum nuptiale, quem solum proiectum de coetu ostendit ecclesiae, quia crimen
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscerent indignantis
rent. Nam et sc̃i uiri cum cu¬
pidi eẽnt filioꝵ et non id op¬
tinerent estimabant peccata
obstare et dolebant ignorã¬
tes dei ẽẽ prouidentiam cui
seruabantur. Deniq ad dei
procurationem et anna conce¬
ꝑit et peperit samuelem. et ely¬
sabeth iob̾em et uyor manne
samson. Sp̃ualis tñ intelligẽ¬
tie in hac cã ista est ut maleᷤ¬
dicti heantur qui non relinq̃
aut seruum aut proximur
qui dei timorem doceat sup

Expanded text:
cognoscerent indignantis cognoscerent indignantis rent. Nam et sancti uiri, cum cupidi essent filiorum et non id obtinerent, aestimabant peccata obstare et dolebant ignorantes dei esse prouidentiam, cui seruabantur. denique ad dei procurationem et Anna concepit et peperit Samuhelem et Helisabeth Iohannem et uxor Manoe Sampson. spiritalis tamen intellegentia in hac causa ista est, ut maledicti habeantur qui non reliqueraut seruum aut proximum, qui dei timorem doceat sup
Abbreviated transcription (Latin):
bat occidere. ẜ sub intellitur
in hac cã. sic̃ ⁊ illud qd̾ supia
diximus in sacerdotes. Quud¬
qm̃ ałr quam datum erat.
intelligi ceꝑat ideico ysaiãs
propħa oñdit postea quo sen¬
su de̾m eẽt. Cum enim hoc ex
causa offensi dei sine loco po¬
situm eẽt quia deserentes de¬
um in eo pereutiebantur ne
ducentes uxorem semẽ re¬
linquerit. S hoc aripuit er¬
ror humanus ut putarent
eos ẽẽ apud deum. Si qui a¬
ut uxores nollent aut accipi¬
entes ut asolet gn̾are nõ pos¬
sent.q. nicħ̾ aliud qͣm semẽ
quereret deus sicut arguũt᷑
per malachiam propham.y
saias ergo ut consolaretur
eos quos mala inteligentia
contristauerat docuit᷑ nich̃
obẽe siquis aut nõ poss hr̃e
filios aut nollet dum mõ di
legem seruaret. Maledcm eĩ
illis ꝯpetebat quicum possẽt
as uellent diuino osstante
iuditio steriles erant ne fr̃¬
tum hr̃ent creationis dei ꝙ̃
spernebant ut cum uiderẽt
aut gnͣare se non posse aut
genitos minime possidere

Expanded text:
bat occidere. hoc subintellegitur in hac causa, sicut et illud quod supra diximus in sacerdotes. ter quam datum erat intellegi coeperat, idcirco Eseias profeta ostendit postea quo sensu dictum esset. cum enim hoc ex causa offensi dei sententiae loco positum esset, quia deserentes deum in eo percutiebantur, ne ducentes uxores semen relinquerent, sic hoc arripuit error humanus, ut putarent reos esse apud deum, si qui aut uxores nollent aut accipientes, ut adsolet, generare non possent, quasi nihil aliud quam semen quaereret deus, sicut arguuntur per Malachiam profetam. Eseias ergo, ut consolaretur eos quos mala intellegentia contristauerat, docuit nihil obesse, si quis aut non posset habere filios aut nollet, dum modo dei legem seruaret. maledictum enim illis conpetebat, qui cum possent ac uellent, diuino obstante iudicio steriles erant, ne fructum haberent creationis dei, quem spernebant, ut cum uiderent aut generare se non posse aut genitos minime possidere,
Abbreviated transcription (Latin):
capud meum. Ad te confugiam
de lacu miserie et de luto fecis tͥ
mereham pro ut ip̃e dederis sua¬
uitas melliflua ut tu dulcescas
dñe inuocans te et non inuoca¬
bo te credens inte ut querens
te inueniam te. et mueniens be¬
nedicam te. qui benedixisti nos
omni bñdictione deus meusi
unica spes mea. Excaudi me i
ne fatigatus nolim querere te
s queram fatiem tuam semꝑ
ardenter tu da querendi uires
qui inueniri te fecisti et mag̾
ac magis inuemendi te spem
dedisti. Illumina deus cordis
mei oculum intime uisionis
per spicula luce uelatus est et
cecus tectus caligine pecc̃oru
et ignorantie. Illumina euz lu¬
mine gr̃e tue ut sinceris fideio¬
culis ⁊ põ lumine cordis inspi¬
tiam minist̾ia cordis tui. Um
quia non ẽ pulcra laus in ore
pecc̃oris. et fides sine oꝑib cõ
dignis non laudatur. Rogo ⁊¬
pat̾rem per filium. rego fu̾iũ
per pr̃em. rogo sp̃m sc̾m perpa¬
tiem et filium. ut omnia ui¬
ciapelongentur ame.⁊omes
sc̃e uirtũtes plantentur in

Expanded text:
caput meum , ad te confugiam de lacu miseriae et de luto faecis . Tibi inhaeream, prout ipse dederis, suavitas melliflua, ut tu dulcescas Domine, invocans te, et invocabo te credens in te; ut quaerens te inveniam te, et inveniens benedicam te qui benedixisti nos omni benedictione. Deus meus, unica spes mea, exaudi me, ne fatigatus nolim quaerere te, sed quaeram faciem tuam semper ardenter. Tu da quaerendi vires, qui inveniri te fecisti, et magis ac magis inveniendi te spem dedisti. Illumina, Domine, cordis mei oculum intimae visionis perspicua luce: velatus enim est et caecus tetra caligine peccatorum et ignorantiae. Illumina eum lumine gratiae tuae, ut sinceris fidei oculis, et puro lumine cordis inspiciam mysteria regni tui. Verum quia non est pulcpeccatoris, et fides sine condignis operibus non laudatur, rogo Patrem per Filium, rogo Filium per Patrem, rogo Spiritum sanctum per Patrem et Filium, ut et omnia vitia elongentur a me, et omnes sanctae virtutes plantentur in
Abbreviated transcription (Latin):
cimas quo decimas offerebat
qui nichil possidebat. Terita
enim non acceperunt agros
quia de decimis que a plebe
dabantur uictum querẽbãt
s po̾t fieri s põt fieri et sic da¬
tur intelligi quia potuit pre
possessionem uxoris sue. quia
de aliis trib accipiebant ux¬
ores non solum hii s ⁊ceti
ita ũ ⁊ sacerdotes accipent ⁊ͥ
de aliis tribub uxores nam
ioade sacerdos magnus uxo¬
rem duxit de tribu uda fiłiã
regis ioram. De lectione ysa

Expanded text:
cimas. quo modo decimas offerebat, cimas. quo modo decimas offerebat, qui nihil possidebat? Leuitae enim non acceperunt agros, quia de decimis, quae a plebe dabantur, uictum quaerebant. sed potest fieri et sic datur intellegi. quia potuit habere possessionem uxoris suae aut emptam, quia de aliis tribubus accipiebant uxores non solum hi, sed et ceteri, ita ut et sacerdotes acciperent sibi de aliis tribubus uxores. nam Ioadae sacerdos magnus uxorem duxit de tribu Iuda filiam regis Ioram. XLVII. DE ES
Abbreviated transcription (Latin):
qui bauili arche dñi et qui
excubias obseruarent et qui
uasorum eent custodes ⁊ qui
promiscuas suscipent obloes.
cantantium et eytharicantiũ
et musicoꝵ cet̾orum it̾a ut ̃
hii idemomnes leuite brent
tp̃ꝵ uices quia ncc̃e erat eos
et ocium hr̃e ũ ⁊ domorums
S et illud ꝙ dic̃ mr̃ eius ad do¬
minum quia si michi inꝗd
dederis filium cõmendo eum
dño omnib dieb uite sue nõ
ħ̾ dr̃et. Si eẽt natus sacerdos
oportebat enim illum ẜuire
ad altare s quia leuita erat q
ad huc lex leuitis nonerat po¬
sita ẜ unus quisq pro uolũ¬
tate sua agebat ita ut erran¬
tes illicita presumerent. Io¬
natha enim filius filii moysi
cum uter leuitas deputatus
in libro iudicum quia unus
quisq in quit placita sibi fati¬
ebat eo ꝙ non eẽt rex misrł id¬
cireo uouit anna dicens Quõ
eum dño ne cum cetis oberrar
belcana quia ueniebat ex dĩeb
in dies offerre muna sua ci co¬

Expanded text:
qui baiuli arcae domini et qui. qui baiuli arcae domini et qui. excubias obseruarent et qui uasorum essent custodes et qui promiscuas susciperent oblaticantantium et citharizantium et musicorum ceterorum, ita ut etiam hi, id est omnes Leuitae, haberent temporum uices, quia necesse erat eos et otium habere, ut et domorum suarum sed et illud quod dicit mater eius ad dominum: quia si mihi, inquit, dederis filium, commodo eum domino omnibus diebus uitae suae. non hoc diceret, si esset natus sacerdos — oportebat enim illum seruire altari —, sed quia Leuita erat et adhuc lex Leuitis non erat posita, sed unus quisque pro uoluntate sua agebat, ita ut oberrantes inlicita praesumerent. Ionatham enim filius filii Moysi, cum inter Leuitas deputatus in libro Iudicum, quia unus quisque, inquit, placita sibi faciebat, eo quod non esset rex in Israhel. idcirco uouit Anna dicens: commodo eum domino, ne cum ceteris oberraret.  est de Helcana, quia ueniebat ei diebus in dies offerre munera sua et de
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidicauit filioc ĩsrł. helca
cerdos non erat. Ascendebat i¬
quit exdieb in dies de cuuita¬
te sua armathen adorare et sa¬
crificare deo omĩpotenti sab¬
baoth et ibi erat hely et duo fi¬
lu eius ofin et finees sacerdotes
dñi. Quid tam aptum quiã
uenieba helcana offerre mun̾a
yses ut trib tpr̃ib anni offer¬
rent mun̾a et decimas suas.
ubi fuisset archa dñi et sac̾do¬
tes. quippe cum et duas uxo¬
res hũerit tpre uno quod illi¬
citum est sacerdotib. erat eĩ
helcana ex leuitis sic̃ gn̾ationũ
ordo se continet in libro para¬
lipomeñ Ad huc enim leuite
non erant hñtes ordinem
stitutum ministerui contrasa¬
cerdotes et archam dṅi da¬
uid enim in regno suo dispo¬
suit uices sacerdotib ⁊ leuiti.
rent exhibere seruuitia dñicis
cimonus Ut eent ex filus a aro
.l. de finees et thamar traduce
classes sacerdotum.xxiiii. que
leuite aũt constituti sunt qui
ẽent tabernaculi. Ianitores. ⁊

Expanded text:
quia iudicauit filios Israhel. Helcanquia iudicauit filios Israhel. Helcaner quod sacerdos non erat: ascendebat, inquit, ex diebus in dies de ciuitate sua Armathen adorare et sacrificare deo omnipotenti sabaoth. et ibi erat Heli et duo filii eius, tfni et Finees sacerdotes domini. Quid tam apertum, quia ueniebat Helcana offerre munerayses, ut tribus temporibus anni offerrent munera et decimas suas, ubi fuisset arca domini et sacerdotes, quippe cum et duas uxores habuerit tempore uno, quod inlicitum est sacerdotibus? erat enim Helcana ex Leuitis, sicut generationum ordo se continet in libro Paralipomenon. adhuc enim Leuitae non erant habentes ordinem constitutum ministerii circa sacerdotes et arcam domini. Dauid enim in regno suo disposuit uices sacerdotibus et Leuitirent exhibere seruitia dominicis caerimoniis, ut essent ex filiis Aaron, id est de Finees et Ithamar traduce, classes sacerdotum uiginti \'quLeuitae autem constituti sunt, qui essent tabernaculi ianitores et
Abbreviated transcription (Latin):
induantur sicut ep̃i. Ephod
aũt ⁊ dauid legimus fuisse
indutum et duplicem eꝓhod.
Samuel aũt ad huc ꝓueruł
succinctus erat ephod. nũꝗd
puerulus potuit deo ppłi mu¬
nera offerre. Uides ergo quia
ephod unum quidem nom̃ ẽ
S non unam rem sp̃ sigͣt. Sa¬
cerdotes enu portabant nõ
uestiebantur ep̃od. Reges
uero et leuita samuel indue¬
tabant sacerdotes ad int̾rorã
paret probat̾ est samuelem ñ
sacerdotem s propham fuisse.
Nunc huis respondemus qui
ignorantes quia samuel nõ
ẽ de filus aaron sacenlotis
extimant illum sacerdotẽ fu¬
isse. Hec enim fas erat ut
de orrigine aaron descendẽs
sacerdos non eẽt quos pri¬
mum uolo cognoscere quia si
sacerdos erat samuel sine
dubio et in helcana pat̾ eius
sacerdos fuit. Congruum qͦ
fuerat et filios eus sacerdotes
fuisse quos quia sacerdotes ñ
erant uidices illos constituit
filus isrł sicuti et idem ip̃e ert
samuel. Sic enim legimus

Expanded text:
induantur, sicut episcopi. Ephod induantur, sicut episcopi. Ephod autem etiam David legimus fuisse indutum, et duplicem ephod . Samuel autem adhuc puerulus, succinctus erat ephod : numquid puerulus potuit Deo munera populi offerre? Vides ergo, quia ephod unum quidem nomen est, sed non unam rem semper significat. Sacerdotes enim portabant, non vestiebantur ephod; reges vero et levita Samuel induetabant sacerdotes ad interroganparet, probatum est Samuelem non sacerdotem, sed prophetam fuisse: nunc his respondemus, qui ignorantes quia Samuel non est de filiis Aaron sacerdotis, aestimant illum sacerdotem fuisse; nec enim fas erat, ut de origine Aaron descendens, sacerdos non esset. Quos primum volo cognoscere, quia si sacerdos erat Samuel, sine dubio et Helcana pater eius sacerdos fuit. congruum quoque fuerat et filios eius sacerdotes fuisse, quos, quia sacerdotes non erant, iudices illos constituit filiis Israhel, sicuti et idem ipse erat Samuhel. sic enim legimus:
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ptͣatem alicius officu
accipe. Sient enim qui sacer¬
dos est non ex eo uitam suam
non iam ex eo sibi sacerdociu
uendicare debuit. Quauis eĩ
bonum sit sacerdocium tñ ma¬
lum erit ei cui concessum nõ
est et presumit. Nam si respi¬
tiamus ꝙ scriptum est de scõ
samuele uidebimꝰquale testi¬
moĩum det ei scriptura dicẽs
yses ⁊ aaron sacerdotes eius
et samuel inter eos qui inuo¬
cant nomen eius. Quis nõ ad¬
uertat ex hac distinctioẽ diui¬
sas ẽẽ pͣs dignitatum tã ut
moyses et aaron sacerdotalẽ
dignitatem adepti noscũtur
Samuel u̾o inter propħas do
dignus extistisse beatur qui
precib deum inuocabant ad
defusse probantur ut reucca¬
ta archabauilis leuitis uinber¬
hsanus obtulerint deo sacrifi¬
tia ab sente samuele rege añt
fc̃o saulachimas erat pͥro ne¬
pos hely sacerdotis qui porta
bat ephod. S hic inquiunt
iudetur sacerdos fuisse samu¬
el quia uestitus erat ephod.q.
non hodie dyaconi dalmaticis

Expanded text:
aliud potestatem alicuius officii aliud potestatem alicuius officii accipere. sicut enim, qui sacerdos est, non ex eo uitam suam non iam ex eo sibi sacerdotium uindicare debebit. quamuis enim bonum sit sacerdotium, tamen malum erit ei, cui concessum non est et praesumit. nam si respiciamus quod scriptum est de sancto Samuhele, uidebimus quale testimonium det ei scriptura dicens: yses et Aaron in sacerdotes eius et Samuhel inter eos qui inuocant nomen eius. quis non aduertat ex hac distinctione diuisas esse personas dignitatum causa, ut Moyses et Aaron sacerdotalem dignitatem adepti noscantur, Samuhel uero inter profetas deo dignus exstitisse habeatur, qui precibus deum inuocabant ad defuisse probantur. ut reuocata arca baiulis Leuitis uiri Bethsamys obtulerint deo sacrificia absente Samuhele. rege autem facto Saul Achimas erat pronepos Heli sacerdotis, qui porbat ephod. Sed hinc, inquiunt, videtur sacerdos fuisse Samuel, quia vestitus erat ephod. Quasi non hodie diaconi dalmaticis
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscitur. Ip̃e enim semꝑ dĩ
offerre cuius obłones sunt
quas suꝑ altare imponit sac¬
dos. et saul obtulit. Butiq ge¬
nere .i. per sacerdotẽssicut et
nunc offertur et dauid obtu¬
lit et sałon obtulit et cet̾i siłr
obtulerunt. Numquid om̃es
uices sacerdotum egerunt. ꝙͣ¬
uis enim proprio sacerdos fũ¬
gatur offõ ille tñ offerre dr̃ cu¬
ius nomine agit sacerdos ip̃i
enim imputatur cuius muna
offeruntur et qui non fuit sa¬
cerdos quo uicem ag̾e potert
sacerdotis numꝗd dyaconus
potest uicem agere sacerdoti.
prefectus et enim pot agͥe ui¬
cem prefei et pretor pretoris.
mag̾ sacerdotis uicem agere
non põt qui non ẽ sacerdos.i
Quo enim consilio ad hoc expi¬
rare audeat qui sibi sit non ł¬
cere. Nam si sacerdos alicubi de¬
lori sacerdos rogatus uenire
et uicem eius age non tñ pro¬
pħa quamus sc̃e uite age pͣt
ꝙ sibi sit mimime ẽe concessũ.
Aliud est enun bene niuere

Expanded text:
gnoscitur. ipse enim semper dicitur gnoscitur. ipse enim semper dicitur offerre, cuius oblationes sunt, quas super altare inponit sacerdos. et Saul obtulit hoc utique genere, id est per sacerdotem, sicut et nunc offertur, et Dauid obtulit et Solomon obtulit et ceteri similiter obtulerunt. numquid omnes uicem sacerdotis egerunt? quamuis enim proprio sacerdos fungatur officio. ille tamen offerre dicitur, cuius nomine agit sacerdos; ipsi enim inputatur. cuius munera offeruntur. et qui non fuit sacerdos, quo modo uicem agere poterat sacerdotis? numquid diaconus potest uicem agere sacerdotis? praefectus etenim potest agere uicem praefecti et praetor praetoris, magis sacerdotis uicem agere non potest, qui non est sacerdos! Quo enim consilio ad hoc adspirare audet, quod sibi scit non licere? nam si sacerdos alicubi dloci sacerdos rogatus uenire et uicem eius agere, non tamen profeta, quamuis sanctae uitae sitsibi scit minime esse concessum. aliud est enim bene uiuere et
Abbreviated transcription (Latin):
absit inprouidus fuit et io
põt ẽẽ ut samuel fint. illis de¬
fitientib sacerdos Si aũt ꝓ
uidus et prescius deus ẽ per¬
mansit quod statuit et si per¬
mansit qd statuit samuel nõ
egit sacerdocitium quia non
deerant sacerdotes. In ueteri
lege nasci decreit deus sacer¬
dotes in noua uon fieri dñs
iussit sacerdotes eligant nc̃
unum eduob. aut natũ pro¬
bent samuelem sacerdotem.
aut fcm̃ si consentiunt nõ
illum. natum ẽẽ sacerdotem.
quia sciunt illum non ẽẽ ex
filuis aaron. Si ergo natus
non est sacerdos samuel fes
aũt non legitur neq probat᷑
que nec statu̾at deus fieri sa¬
cerdotes in absoluto ẽ samu¬
elem minime sacerdotem fui¬
se. S contradictores clausis
cculis si sacerdos inquiũt nõ
fuit incẽtũ egit sacerdotis qm
legitur deo sacrifitium obtulis¬
se quis audeat negare quod sc̃¬
ptum probatur. obtulit enim
deo sacrifitium samuel s non
inde uicem sacerdotis egisse co¬

Expanded text:
absit! — iuprouidus fuit; et ideo absit! — iuprouidus fuit; et ideo potest, ut Samuhel fuerit illis deficientibus sacerdos. si autem prouidus et praescius deus est, permansit quod statuit; et si permansit quod statuit, Sfł.muhel non egit sacerdotium, quia de non erant sacerdotes. in ueteri lege nasci decreuit deus sacerdotes, in noua uero fieri dominus iussit sacerdotes. Eligant nunc unum e duobus: aut natum probent Samuhelem sacerdotem aut factum. sed consentiunt non illum natum esse sacerdotem, quia sciunt illum non esse ex filiis Aaron. si ergo natus non est sacerdos Samuhel, factus autem non legitur nec probatur, quia nec statuerat deus fieri sacerdotes. in absoluto est Samuhelem minime sacerdotem fuisse. Sed contradictores clausis oculis: si sacerdos\', inquiunt. \'non fuit, uicem tamen egit sacerdotis, quoniam legitur deo sacrificium obtulisse! quis audeat negare quod scriptum probatur? obtulit enim deo sacrificium Samuhel, sed non inde uicem sacerdotis egisse co
Abbreviated transcription (Latin):
angł uidens asina ceptum
uero prohibentem dño ne ir
it̾m int̾rogans an ire illum uł¬
let sic de deo .q. de hoĩe uidicaũ
qui per id qd in prescius ẽ ma¬
tius et mutabilis ẽ. E bala¬
am nullo diuino testimonio
om̃datur erat enim ariolus.
Sanuel aũt uir deo carus et
iuditiorum eius sciens fixam
crederet quam sciebat ẽe ado
constitutum s hely inquiunt
mortuo et filus eius sacerdo¬
tib samuel cepit agere sacer¬
docium quod nec lectio docet
nec rõ admittit hoc enim di¬
dicentes nullum putant tũc
fuisse qui ageret sacerdocium
Ut hus tribꝰꝰ mortuis nͥ samu¬
el ppłi munera obtuliss sacer¬
docium agi desiss. que asseu̾a¬
tio dei est mimica. Hus em
deus in prouidus iudicatur
.q. nescius .N. id statuit ꝙ ꝑ
manere non possit. ut quid
enim nulli alii quam filus
aaron sacerdotium ag̾e usq
in scłm statuit hoc ẽ usq ad
tp̃ra aduentus xp̃i si hor de¬
fic̾e sciebat. Si aũt nescit qd

Expanded text:
 uidens asina coeptum uero prohibente deo, ne iret, iterum interrogans, an ire illum uellet, sic de deo quasi de homine iudicauit, qui per id, quod inpraescius est, uarius et mutabilis est. sed Balaam nullo diuino testimonio commendatur — erat enim ariolus —, Samuhel aų.tem uir deo carus et iudiciorum eius sciens fixam crederet. quam sciebat a deo esse constitutum? \'Sed Heli\', inquiunt, mortuo et filiis eius sacerdotibus Samuhel coepit agere sacerdotium\': quod nec lectio docet nec ratio ammittit. hoc enim dicentes nullum putant tunc fuisse, qui ageret sacerdotium, ut his tribus mortuis, nisi Samuhel populi munera obtulisset, sacerdotium agi desisset; quae adseueratio dei est inimica. his enim deus inprouidus iudicatur; quasi nescius enim id statuit, quod permanere non possit. ut quid enim nulli alii quam filiis Aaron sacerdotium agere usque in saeculum statuit, hoc est usque ad tempora aduentus Christi. st hoc deficere sciebat? si autem nescit — quod
Abbreviated transcription (Latin):
non u̾bis s consilio pruden¬
tium. Sciunt enim in boĩs
oꝑib requiesc̾e deumꝰ et fi¬
dem querere non cultum ẜ¬
monẽ legunt enim dicentẽ
dñm̃ in q̃uo requiestam nͥ ĩ
bumili et mansucto ⁊ tremẽ¬
te uerba .i. qmobrem ut di¬
gni effitiamur ad promissa
premia ea que a dño iubent̃
facere debemus securi quia
hos diliġ deus qui uerba eiꝰ
custodiunt. Sic enim dixit
discipulis suis. Si diligitis
me precepta mea seruatẽ Ut
hus dño seruientes regnie

Expanded text:
non uerbis sed consilio prudennon uerbis sed consilio prudentes. sciunt enim in bonis operibus requiescere deum et fidem quaerere, non cultum sermonem. legunt enim dicentem dominum: in quo requiescam, nisi in humili et mansueto et tremente uerba mea? quam ob rem, ut digni efficiamur ad promissa praemia, ea quae a domino iubentur facere debemus, securi quia hos diligit dominus, qui uerba eius custodiunt. sic enim dixit discipulis suis: si diligitis me, praecepta mea seruate, ut in his domino seruientes regni e
Abbreviated transcription (Latin):
qui accurati magis uita sũt
quam ẜmone. Istos enim rep¬
bat deus qui orone clari ẜmo¬
nis uti uolunt quam bonis
actib nam głam dei in se ułt
ou̾tere qui legem dei uerbis
exornare se putat.Res enim
ip̃e per se placere dẽbent ut nõ
sermo s sensus laudetur. Mi
enim sensus auctor ẽ łre. ⁊ u̾
cur non mag̾ res ip̃e ponitur
sensu promẽnde sunt ut saci¬
lius mentem mcitent ad salu¬
tem Idecq piscatores eleg̃
plices et sine lris qui sine
aliqua uersutia fidem ẜuan¬
do et bñ iiuendo dei in se oñ¬
derent ueritatem. unde ⁊ ap̾
paulus. et ego ueniens ad
sublimitate sermonis aut
sap̃ie et intercet᷑a quia non a¬
it in sermone est regnum d̾i
S in uirtute ut quia u̾ba
contradittioĩ obnoxia sunt
dei legi uirtus testis exist̾et
cũ omnis cedit sermonum
indignos putarent gr̃a dei qr
mĩme sunt lris forensib eru¬
diti cum mag̾ ad laudẽ pro¬
fitiat simplicitas eorum qͣn
ꝙ prudentes mundi non ui¬
deret supbia lr̃ax. Hu credũt

Expanded text:
qui accurati magis uita sunt quam sermone. istos enim reprobat deus, qui oratione clari sermonis uti uolunt quam bonis actibus. nam et gloriam dei in se uult conuertere, qui rem dei uerbis exornare se putat. res enim ipsae per se placere debent, ut non sermo, sed sensus laudetur. si enim sensus auctor est litterae cur non magis res ipsae puro sensu promendae sunt, ut facilius mentem incitent ad salutem? ideoque piscatores elegitplices et sine litteris, qui sine aliqua uersutia fidem seruando et bene uiuendo dei in se ostenderent ueritatem. unde et apostolus Paulus: et ego ueniens, insublimitate sermonis ant sapientiae, inter cetera: quia non, ait, in sermone eat regnum dei, sed in uirtute, ut, quia uerba contradictioni obnoxia sunt, dei legi uirtus testis existeret, cui omnis cedit sermonum indignos putarent gratia dei, quia minime sunt litteris forensibus eruditi, cum magis ad laudem proficiat simplicitas eorum, quando quod prudentes mundi non uident superbia litterarum, hi credunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Ir.te. ⁊ nullateꝰ dubites.
solum intra eccłiam ca
eẽ posse s exͣ ecc̃am catholica
prodẽẽ non posse. ĩmo sic̃ mat̾
ecc̃a recte crecdentib ꝑ sacr̾m ⁊
Sic extra eccłiam baptismatis
si ad eccl̃iam non redierint eodẽ
baptismo accumulari pernitiẽ.
Tanto enim u eccãstice societa¬
as unitas ad salutem ut bap¬
tismo non saluetur cum ñ ibi
separato. Et quia manifestũ

Expanded text:
t nullatenus dubites, solum intra Ecclesiam caesse posse; sed extra Ecclesiam catholicam prodesse non posse: imo sicut intra Ecclesiam recte credentibus per sacramentum sic extra Ecclesiam baptizatis, si ad Ecclesiam non redierint, eodem baptismo cumulari perniciem . Tantum enim valet ecclesiasticae societatis unitas ad salutem, ut baptismo non salvetur, cui non ibi separato. Et quia manifestu
Abbreviated transcription (Latin):
nec oblirio tollit. nec memori¬
a reddit nec pret̾ita transeunt
nec futura succedunt. Cui nec
origo initium. nec tp̃s increm̃¬
tum. nec casus finem dabit.
et̾na gloria. Sũma potestas et
singularis honor perpetuu re¬
gnum et sine fine imꝑium. ꝑ
infinita et indeffessa et in mor¬
talia in scła scłorum. Amen.

Expanded text:
nec oblivio tollit, nec memoria reddit, nec praeterita transeunt, nec futura succedunt: cui nec origo initium, nec tempora incrementum, nec casus finem dabit: eterna gloria, summa potestas, et singularis honor, perpetuum regnum, et sine fine imperium per infinita, et indefessa et immortalia saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
et sequit᷑. Libera me de sangͥ¬
mb deus d̾ salutis mee hoc
dc̃o oñdit pece̾m suum mor¬
alios prouocat confug̾e ad di
clementiam. Unde subiecit. exł¬
tabit lingua mea iustitiam tu¬
am dñe. Gaudere se dicit in ui¬
stitia dñi quia in eo permanet
meam non amouebo abeis.Le

Expanded text:
Et sequitur: libera me de sanguine, deus, deus salutis meae. hoc dicto ostendit peccatum suum moralios prouocat confugere ad dei clementiam. Unde subiecit: exultabit lingua mea iustitiam tuam, domine. gaudere se dicit in iustitia domini, quia in eo permanet rdiam autem meam non amouebo ab eis.
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa dei insius diuitͥus rema¬
nere pecẽis cũ ⁊̃ in ip̃oꝵ corpõe
nemo uelit sub sp̃e salutis fut᷑e
diutius egrotare. Tales enimq
ab iniquitatib suis reced̾e̾ ne¬
gligunt. et sͥ de deo indulgẽti¬
ani reꝑmittũt nõ nũqͣm ita

Expanded text:
iae Dei, in suis diutius remanere peccatis; cum etiam in ipso corpore nemo velit sub spe futurae salutis diutius aegrotare. Tales enim qui ab iniquitatibus suis recedere negligunt, et sibi de Deo indulgentiam repromittunt, nonnunquam ita
Abbreviated transcription (Latin):
que danda fatie ad fati¬
em promittitur qñ pa¬
lam de cunctis annuntiabitur
mist̾is et fidei spẽs atq spei re
succendent. tunc clazius cerciꝰ¬
q scientes intuebimur nicł¬
q creatum aũ seruiens in tetͥ¬
nitas una nichil in equale. nł
gr̃a equale nicħ ant̾ius posti¬
ne nichil maius aut minus.
nicł extraneum aut offitiale
alt̾i nichil ꝑsuasione aũ sure¬
ptione incertum. nicbil mori¬
bo uel uoluntate diu̾sum. nł
officio singulare. aũ alt̾i cõĩea¬
bile non confusum totum per¬
fc̃m quia totum inuno ⁊ unũ
intoto et non tñ solitariũ q̃m
sũmum bonum et suã sapien¬
tiam et suam benignitate te
sc̃e pater unum õĩum printi¬
pium et ueritatem tuam per
quam te intelligimus nulla
ex parte tibi dissimilemq for

Expanded text:
quae danda facie ad faciem promittitur, quando palam de cunctis annuntiabitur mysteriis, et fidei species atque spei res succedent; tunc clarius certiusque scientes intuebimur, nihil creatum, aut serviens in te, Trinitas una, nihil inaequale, nihil gratia aequale, nihil anterius posteriusve, nihil majus, aut minus, nihil extraneum aut officiale alteri, nihil persuasione aut subreptione insertum, nihil moribus vel voluntate diversum, nihil officio singulare aut alteri communicabile, non confusum, totum perfectum; quia totum in uno et unum in toto, non tamen solitarium: quoniam summum bonum et summam sapientiam, et summam benignitatem te, sancte Pater, unum omnium principium; et Veritatem tuam, per quam te intelligimus, nulla ex parte tibi dissimilem,
Abbreviated transcription (Latin):
errorem admissum interra ce¬
lestis prouidentia emendaret
procurauit. sicut et apłs quod
oculus inquit non uidit nec
auris auris audiuit nec ĩ cor
hominis ascendit que prepa¬
rauit deus diligentib se. qui
sunt qui diligunt deum nisi
qui legi eius consentiunt nõ
celando nec excusando precata
b̾ ergo cculta cordis manife¬
stata sunt diligentib deum
ut quia dolebant se delictis cir¬
cumueniri correpti non nega¬
rent sibi et origini s. imputã¬
tes in auctorem s. deum trans¬
ferentes que peccabant corda
eorum illuminata sunt spiri¬
tali corusco ut uiderent deip¬
uidentiam in xp̃o quia uentu¬
rus erat ad dampnandum p¬
catum qd̾ expreuaricatiõe ade
humano gn̾i imꝑabat hac gͥ
orat rex dauid ut ꝙ decreu̾at
deus in sutm uidens genus
humanum laborare sibi prĩ
subueniret in eadem nec̃itate
constricto qua omnibo se de¬
c̾uerat subuenturũ ut domĩ
ꝙ gratuitum fut̾m erat ⁊añ
tp̃s dari non pot̾at hinc pro

Expanded text:
errorem admissum in terra, coeerrorem admissum in terra, coelestis providentia emendaret. procuravit, sicut et Apostolus, Quod oculus, inq auris audiuit nec in cor hominis ascendit, quae praeparauit deus diligentibus se. qui sunt qui diligunt deum, nisi qui legi eius consentiunt non celando nec excusando peccata? haec ergo occulta cordis manifestata sunt diligentibus deum et, quia dolebant delictis se circumueniri nec correpti negabant sibi et origini suae inputantes, in auctorem deum transferentes quae peccabant, corda eorum inluminata sunt spiritali corusco, ut uiderent dei prouidentiam in Christo, quia uenturus erat ad damnandum peccatum, quod ex praeuaricatione Adae humano generi imperabat. hoc ergo orat rex Dauid, ut, quod decreuerat deus in futurum uidens genus hominum laborare, sibi prius subueniret in eadem necessitate constricto, in qua omnibus se decreuerat subuenturum, ut donum, quod gratuitum futurum erat et ante tempus dari non poterat, huic pro