comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatẽ. publicis cãis ex mũ danis ꝓuisio¬
nib ñ pꝰse ꝯuocare patres. quatenꝰ cã agite¬
tur. ñ ex ħ litẽ ꝑiclitari. ꝙ. it uitium ẽ litigã¬
tium si culmen ĩperaitoriũ occupet᷑. uł qͥs tan
te auctoritatis ẽ ut nolentẽ pͥncipẽ pꝰs ãd
ꝯuocandos patres ceceros ꝙ ꝓceres coaitare.
S si quid tale euen̾it.: cã intacta ꝑmaneat.
don᷑ ĩꝑator motus sua sponte ⁊ ꝯnocan ꝓc̃es

Expanded text:
occupatam publicis causis ex mundanis provisionibus non posse convocare patres, quatenus causa agitetur, non ex hoc litem periclitari. Quod enim vitium est litigantium, si culmen imperatorium occupetur? vel quis tantae est auctoritatis, ut nolentem principem possit ad convocandos patres ceterosque proceres coartare? Sed si quid tale evenerit, causa intacta permaneat, donec imperator monitus sua spo
Abbreviated transcription (Latin):
ł fetuentis a que purg̾o. ñ est addenda. Uñ ste¬
aut aq̃ feruente seu alio quolibi examine parẽ¬
tes se p᷑ificare debeant.: eos ñ opp̾ssisse. Monẽtli
namq st̃ ⁊ ꝑtestandi ꝑentes ne tam tenellos secũ
ĩ uno collocent lecto ne negligentia qͣlibr ꝑueni¬
ente. suffocent᷑ łoppͥmantur. ũ ip̃i hõicidii rei ĩue¬
niant᷑. Nã ferri candentis ł aque feruentis erami¬
natione ꝯfessionẽ extorqueri a quolib ñ censent ca
stitiosa adinuentione ñ est p̃sumendum. spõta¬
nea .ii. ꝯfessione ł testiũ aꝑꝑbone public̃a delicta.
habito pre occuł dei timore ⁊missa ft̃ regimini
orsum deleu̾it homictoa ẽ qͣnto mag̃ qui unius
saltem die pueralũ ꝑunit. hoĩcidã se et̃ extusa¬

Expanded text:
et ferventis aque purgatio non est addenda. Unde Steaut aqua fervente, seu alio quolibet examine parentes se purificare debeant eos non oppressisse. Monendi sunt namque et protestandi parentes, ne tam tenellos secum in uno lecto collocent: ne negligentia qualibet proveniente suffocentur, vel opprimantur, unde ipsi homicidii rei inveniantur. Nam ferri candentis, vel aquae ferventis examinatione confessionem extorqueri a quolibet, sacri non censent canst, superstitiosa adinventione non est praesumendum. Spontanea enim confessione, vel testium approbatione publicata delicta, habito prae oculis Dei timore, commissa, sunt regimini ortum deleverit, homicida est, quanto magis, qui unius saltem diei puerulum peremerit, homicidam se esse excusa
Abbreviated transcription (Latin):
re dap̃nabilit̾ attentau̾it. liceat illi pꝰ auditi¬
onem᷑ pͥmatum dioceseos: si necc̃e fu̾it nos
appelare. ⁊ nr̃a auctoritate aut añ nos au añ
legatos nr̃o elat̾e missos. uxͣ patrũ decreta su¬
as ex̃cere atq diffinire accõnes. nullꝰ ꝙ añ illũ¬

Expanded text:
ri nominis auctoritas, liceat illi post auditionem primatum dioeceseos, si necesse fuerit, nos appellare, et nostra auctoritate aut ante nos, aut ante legatos nostro ex latere missos juxta Patrum decreta suas exercere atque diffinire actiones, nullusque illu
Abbreviated transcription (Latin):
illustͥssimã p̾fecturã illoꝵ appellationes cuiꝰ cũq¬
dignitatis sint ł qͣntitatis ut dictũ ẽ dingant᷑. ⁊q̃
una cũ uiro excelso ꝓ temꝑe questore. eas ditimat.
uroq osfo. subministrãte .i. tam exꝰ sac scͥnii. moreꝰ
solito ꝙͣ prefectorio. Ita tñ ħ sanccunꝰ ut nͨ a duci¬
b nͨ abauis spectabilib iudicib quib forte ⁊ si pͥua¬
ti st̾ imperiat maiestas cãs iiunx̾te. appellat̾o

Expanded text:
ram illorum appellationes, cujuscunque sint quantitatis ut dictum est, dirigantur, quae unat cum viro excelso pro tempore quaestore eas dirimat, utroque officio subministrante, id est tam ex sacris scriniis more solito quam praefectorio. Ita tamen haec sancimus, ut nec a ducibus vel aliis spectabilibus judicibus quibus forte, et si privati sint, imperi
Abbreviated transcription (Latin):
pat ꝙ accusator siue guet᷑ siue ñ : uoxappel¬
lationis ñ ẽ deneganda. Q dã tñ ita disting̃t
ut uolentes: ad ꝯsecͣndos. necͣcitatẽ pacientes:
ad opp̾ssos referant ut sit sꝰ. om̃s qui uolu̾int
a romana eccłia ꝯsec̾tionẽ acciꝑe ⁊ ab aliquib
ĩpediunt᷑ eam debñt apellare. quib c̃ꝙ ĩ sius
opp̾ssionib necc̃e fu̾it. ad eam fug̾e siłiter uo¬
cem appellationis exhibeant. ut isti tuitionẽ ⁊
illi ꝯsecͣtionẽ ab ea accipiant. Giłr ⁊ illud rephe¬
rini distinguit᷑. ab oĩb ẽ appellancł. ad roma¬
nam eccłiam intelligenł ẽ qͥ ab ea ꝯsecͣtionem

Expanded text:
ox appellationis non est deneganda. Quidam tamen ita distinguunt, ut volentes ad consecrandos, necessitatem patientes ad oppressos referant, ut sit sensus: Omnes, qui voluerint a Romana ecclesia consecrationem accipere, et ab aliquibus impediuntur, eam debent appellare; quibuscunque in suis oppressionibus necesse fuerit ad eam suffugere, similiter vocem appellationis exhibeant, ut isti tuitionem, et illi consecrationem ab ea accipiant. Similiter et illud Zephyrini distinguitur: Ab omnibus est appellandum ad Romanam ecclesiam: intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
gum̃tat᷑. ccͣ eos dicens. ỹi duoꝵ hoĩnum testimo¬
nium ueꝵ ẽ quare testimoniũ meũ ⁊ patͥs mei¬
ñ accipitis: Itẽ paul ĩ epła ad corintħ. In ore
duoꝵ ł tͥum testiũ stabit oẽ u̾bum. Item ine¬
pła ad hebreos. Q p̾uancans legem moysyduo¬
bus ł tͥb testib nuctus sine miseratione lapida¬

Expanded text:
gumentatur, dicens: Si duorum hominum testimonium verum est, quare testimonium meum et Patris non accipitis? Item Paulus in epistola ad Corinthios: In ore duorum vel trium stabit omne verbum. Item in epistola ad Hebraeos. Quis praevaricans legem Moysi, duobus vel tribus testibus convictus, sine miseratione lapida
Abbreviated transcription (Latin):
mnibꝰ uobis. usu aut auditu notũ ẽẽ Q liter
nõ dubitamꝰ. ꝙ sepissime suadẽte sac̃dotes p̃¬
examinatio ⁊ sat̾scõ fiat. lier temꝑebone memo¬
rie dm̃i genitoris ur̃i pipini siue pͥscis tempo¬
rib a scĩs patͥb ⁊ reliquis oĩb bone fiderdeuotio

Expanded text:
mnibus vobis visu aut auditu notum esse non dubitamus, quod saepissime, suadente examinatio et satisfactio fiat, licet tempore bonae memoriae domini genitoris vestri Pipini, sive priscis temporibus a sacris Patribus et a reliquis bonae devotio
Abbreviated transcription (Latin):
płice auctoritatis reus ab oĩb iudicet᷑. nͨ lupi
qui sub sp̃e ouiũ subintͣuerũt bestiali seui¬
cia quosq audeant lacerare. ⁊ ꝙsͥ fiꝰ nolunt:
ii se scit aliis ꝓ̃politũ eẽ ñ moleste fe Iudica a¬
rat aliꝙ̃ sibi esse prelatũ. Ip̃anãq eccła pellaciũ
sint uocate sollicitudinis ñ ĩ plenitudinẽ potes¬
tatis. Uñ oũim appellantiũ apłicã sedẽ ep̃oꝵ u¬

Expanded text:
is apostolicae reus ab omnibus judicetur, ne lupi, qui sub specie ovium subintraverunt, bestiali saevitia quosque audeant lacerare, et quod ui se scit aliis prepositum esse, non moleste ferat aliquem sibi esse prelatum. Ipsa namque ecclesia int vocate solicitudines, non in plenitudinem potestatis. Unde o
Abbreviated transcription (Latin):
qi istas cͥminosas ⁊ scełatas res qͣs mͥ illi obiciũt
nec ꝑpetͣui.: nec ꝑpetͣre iussi. l aũ faciens. non
leg̾e̾ p̾scͥbo ceteris. q̃ io facere cogant᷑. ¶Ecce
teris necc̾itatẽ pͥgandi prescͥbit. Uñ datur ĩtel¬
ligi ꝙ satfcõ purgõnis. ĩ uoluntate ꝯ sistit accͦa

Expanded text:
 istas criminosas et sceleratas res, quas illi mihi objiciunt, nec perpetravi, nec perpetrari jussi. Hoc autem faciens non legem praescribo ceteris, qua id facere cogantur. Gratiteris necessitatem purgandi praescribit. Unde datur intelligi, quod satisfactio purgationis in voluntate consistit a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuraͣtores. seu ꝑ de fensores. ł curatoies ⁊ tuto¬
res uentilẽt᷑ pꝰse intͣ .x. dieꝵ spaciũ a recitatio
nib sñe nũandum iudicib ab his quoꝵ int̃¬
est offer̾ri. siue magni. sine minores sint. ex¬
cepta iud̃ sublimissima pretoriana ẜfectura.
ut liceat hoĩ uiͣt id spatiũ plenissime delibe¬
rate. siue appellandũ ei sit. sine quiescendũ.
ne timore instante: opus appellatoriũ frequẽ¬
tetur. s sit oĩb inspectionis copia que ĩ dis¬
cussos hoĩnũ calores: pot̾ refrenare.Ad hec

Expanded text:
efensores vel curatores et tutores ventilentur, posse intra decem dierum spatium a recitatione sententiae numerandum iudicibus ab his quorum interest offerri, sive magni sive minores sunt excepta videlicet sublimissima praetoriana praefectura: ut liceat homini intra id spatium plenissime deliberare, sive appellandum ei sit sive quiescendum, ne timore instante opus appellatorium frequentetur, sed sit omnibus inspectionis copia, quae et indiscussos hominum calores potest refrenare. C
Abbreviated transcription (Latin):
ueto stĩam qui appellare uolu̾it. infra .u. dies ap¬
peslet. ⁊ infra eosdem a qͦ ꝓuocau̾it dimissorias
accipiat. ⁊ infra eos dẽ ad quẽ appellauit it
arripiat. Uñ intheodosiams legib sic statu¬
tum legit᷑. post datã sñã infia ꝙ tẽpꝰ quisq ap¬

Expanded text:
vero sententiam qui appellare voluerit, infra quinque dies appellet et infra eosdem a quo provocavit, dimissorias accipiat et infra eosdem, ad quem appellavit iter arripiat. Unde in Theodosianis legibus sic statutum legit
Abbreviated transcription (Latin):
iuiro tuo atq polluta es. ⁊ ꝯcubuisti cũ alt̾o ui¬
ro. his maledconib subiacebis. Det te dñs ĩ male¬
dcõnema ĩ exemplum cunctoꝵ ĩ ppłosuo. putͤs¬
cere faciat femͣ tuum.⁊ tumens uterus tuus. di¬
rumpat᷑. Ingrediant᷑ aque maledicte. ĩ uentrem
tuũ. ⁊ utero tumescente putrescat fem᷑ tuũ. Et
respondebit mułt: anĩ am̃. Scͥbr q sacerdos in

Expanded text:
ta es, et concubuisti cum altero viro, his maledictionibus subjacebis: det te Dominus in maledictionem et exemplum cunctorum in populo suo; putrescere faciat femur tuum, et tumens uterus tuus dirumpatur, ingrediantur aquae maledictae in ventrem tuum, et utero tumescente putrescat femur tuum. Et re
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt ĩ soẽ. Iacob gͦ ⁊ lẏam. si fẽc̃ ꝯiuges prece¬
dens ⁊ sensꝰ. s subsequẽs ñ tñ ex pͥmo ⁊cubitu
forncarii udicant᷑. cũ ille maritali affectu eã cog¬
nou̾it. ⁊ ia iuxorio affectu sibͥiꝰ debitũ ꝑsolu̾it. pu¬
tans lege pͥmogenitoꝵ ⁊ pat̾uis ĩperiis. se sibi u
sorore uidłc ⁊ marito ĩ lectulũ eiꝰ isse ⁊ a uiro sue se¬
roris cognita ꝑ hibr᷑. que cũ sine spe diugii per¬
petuo ꝑman̾e censeaitur. Ille tñ qui cognou̾ eam
ꝑ ignoranciã excusat᷑. alit̾ ĩ ħ ꝓbat. diabolꝰ ñ nũ
tũc crediꝰt et̃ bonꝰ. cũ se bonũ simulat. Si gͦ tũc
ab aliquo simpłi quereret. an sue b̾atitudinis uel¬
lec et̃ ꝑticeps. ⁊ ille respond̾r se ĩ eiꝰ ꝯsorciũ uelle tnsire:
num quid dicendꝰ cẽt ⁊ sensisse ĩ ⁊ sorciũ. diabolice dap̃¬
nationis an sr põciꝰ ĩ ꝑticipõnẽ et̾ne cłitatisͦ It̃.
ꝓuocaret. si ille p̃bere assensũ. ĩ cuiꝰ fid̾i sñam¬

Expanded text:
iunt in idem. Jacob ergo et Liam non fecit conjuges praecedens consensus, sed subsequens; nec tamen ex primo concubitu fornicarii judicantur, quum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu sibi debitum persolverit, putans lege primogenitarum et paternis imperiis se sibi jursorore videlicet et marito, in lectum ejus ivisse, et a viro suae sororis cognita perhibetur, quae quum sine spe conjugii perpetuo manere censeatur, ille tamen, qui cognovit eam per ignorantunc creditur esse bonus, quum se bonum simulat. Si ergo tunc ab aliquo simplici quaereret, an suae beatitudinis vellet esse particeps, et ille responderet, se in ejus consortium velle transire, numquid dicendus est consensisse in consortium diabolicae damnationis, an non potius in participationem aeteionem provocaret, si ille praeberet assensum, in cujus fidei se
Abbreviated transcription (Latin):
Uiꝰ rei cã cũ matre sua huc opul ꝯa ualet q̃ pꝰ ꝯtͦitiã¬
eã remouisse ⁊ sortio. uos ꝙͦ hic positos asseĩt ꝓmi¬
sisse. ut si ꝓbare se lib̾ã dño adiuuante ualuisset.
ta sit libera nulla ꝙ ĩ ea macula su̾ilis suenta
his gͦ cognitis sine mora aliqua suo eã uolumꝰ ma
cõnis exquitat. quib eam possit abit̾e. Nã si a no
ad here ei: cuiꝰ fraude decepta ẽ. Si uͦ liberã acce

Expanded text:
us rei causa cum matre sua huc compulsa anno praeterieam removisse consortio, vosque hic positos asserunt promisisse, ut, si probare se liberam adjuvante Domino valuisset, ta sit libera, nullaque in ea macula servilis inventa est. His ergo cognitis, sine mora aliqua suo per vos eam casionis exquirat, quibus eam possit abjicere. Nam si a voadhaerere ei cujus fraude decepta est. Si autem scie
Abbreviated transcription (Latin):
Uidã nobili mułi nũciatũ
ẽ. quod a filio citidã nobił
petebat᷑ ĩ ꝯuigẽ. p̃buit illa
mine iluiꝰ se tp̃m optulit.
atqꝑ eã ĩ ꝯiugẽ accep̃. Ille qui pͥus sibi placuerat.
tandẽ ueñ. eã ꝙ sibi in ꝯiugẽ petit. Illa se delusam
ꝯquerit. ⁊ ad pͥoris copul ã aspirat. Hic pͥmũ qr̃.¬

Expanded text:
i nobili nunciatum est, quod a filio cujusdam nobilis petebatur in conjugem; praebuit illa mine illius se ipsum obtulit, atque eam in conjugem accepit. Ille, qui prius sibi placuerat, tandem venit, eamque sibi in conjugem petit. Illa se delusam conqueritur, et ad prioris copulam aspirat. Hic primum q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ putaret ẽ diuit̃. ⁊ illa cẽt minꝰ copiosa. qͣuis
hic deciperet᷑ eriore fortune. ñ tñ poss renit̃tiate
p̃iature acepte. Siłr que nubit pauꝑi: putans illũ
cẽ diuitẽ . ñ pot̃ renũciare pͥori ꝯditioni. quãuis er¬
tau̾it. Erio qualitatis. siłr si exludit osensum.

Expanded text:
 putaret esse divitem, et illa esset minus copiosa, quamvis hic deciperetur errore fortunae, non tamen posset renunciare praelaturae acceptae. Similiter, quae nubit pauperi, putans illum esse divitem, non potest renunciare priori conditioni, quamvis erraverit. Error qualitatis non e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽ int̾ ⁊̃fideles. Nullo. it dñi p̃cepto gentiles ꝓhibũt cõ¬
u̾gi genitaib. Nec gͦ eorr niugiũ ex̃.i contͣ dñ
decretũ fit. Illa itaq auctoritate. iubñr seꝑari ab
inuicẽ. qui cc̃ dei ł eccłe dec̃tũ copulati s̃. ut pote ĩ fi¬
deles c̃ infidelib. ꝯsanguinei. c̃ ꝯsanguineis. ł c̃ af

Expanded text:
n esse inter infideles. Nullo enim Domini praecepto gentiles prohibentur conjungi gentilibus. Nec ergo eorum conjugium extra Dei decretum fit. Illa itaque auctoritate jubentur separari ab invicem qui contra Dei vel ecclesiae decretum copulati sunt, utpote infid
Abbreviated transcription (Latin):
cisceret se uendit᷑m agrũ marcello. ⁊ pꝰea uenur⁊
panlꝰ dicens se ẽẽ marcellũ ⁊ em̾et agrũ ab illo:
Nũquid c̃ paulo ꝯuenit iste de p̾cio: aũ dicendꝰ ÷
agrũ sibi uendidisse: Itẽ. Siquis ꝓmitt̾et se
uendit᷑um mͥ aurũ ⁊ ꝓ auro a offerret mͥ auri calcũ
⁊ ita me deciꝑr. Nunquid dicerer ꝯsensisse ĩ aurical

Expanded text:
um Marcello, et postea veniret Paulus dicens se esse Marcellum, et emeret agrum ab illo, numquid cum Paulo convenit iste de pretio, aut dicendus est agrum sibi vendidisse? Item si quis promitteret, se venditurum mihi aurum, et pro auro offerret mihi orichalcum, et ita me deciperet, numqu
Abbreviated transcription (Latin):
docuisse. ꝙ si ñ legunt: qi nusꝙͣ ĩueniunt. oportet
eos sequi ꝙ eccłia roãna custodit. a qua p̾ncipiũ eos¬
accepisse: ñ dubiũ ẽ. ne dũ ꝑegͥnie ẜmonib studẽt.
cap̃ institonũ udeant᷑ amittere. Sepe dilectionẽ
agendis archanis tencat. agnouisse. ꝙ suffic̃e abbit᷑
re ad informationẽ eccłie tue uel reformationem.
si p̃decessores tui minꝰ aliꝙͥ. aut alit̃ tenĩłat. satis
certum haberem. nͥ de aliquib nos ⁊sulendos et̃ dys
mus. s ut maiori auctoritate uel tuos instituas.
uel si qui a rãne eccłie institonib errant. Aut cõ¬
mu̾neas. Aut nob̃ indicare ñ differas ut scire ua¬
lea ꝯꝰqui s̃ qui aut nouitates inducũt: aut alterus
eccłie quã romane existimant ꝯsuetisdinẽ et̃ ẜuan

Expanded text:
docuisse. Qui si non legunt, quia nusquam inveniunt, oportet eos hoc sequi quod Ecclesia Romana custodit, a qua eos principium accepisse non dubium est: ne dum perecaput institutionum videantur omittere. Saepe dilectionem agendis arcanis teneat cognovisse non dubium re ad informationem Ecclesiae tuae vel reformationem, si praecessores tui minus aliquid aut aliter tenuerint, satis certum haberemus, nisi de aliquibus consulendos nos esse mus, sed ut majori auctoritate vel tuos instituas, vel si qui a Romanae Ecclesiae institutionibus errant, ut commoneas, aut indicare non differas, ut scire valeamus qui sint qui aut novitates inducunt, aut alterius Ecclesiae, quam Romanae, existimant consuetudin
Abbreviated transcription (Latin):
quasdam uͦ apłica traditione ꝑ successores nͥ sacs cano¬
dine roboratas.: aꝑpbauit us̾. quib parntus ⁊ idem
utsq pitatis debetur affectus. Uñ quis uł aliqͣntu¬
lum sacraꝵ exꝑtus scͥpturaꝵ hesitau̾it. Gi .st. atcen¬
derimꝰ ⁊suetudines eccłie nͥ ꝑ scͥpturas a patribus
tͣditas nnch extuare. quant̾ religio detͥmenti fit la¬
deles docuit. insigniri. que uł tͥphariã digesta super
panẽ ⁊ calicẽ plite oĩonis. uł ꝯ sccͣtionis uerba ꝯmẽda¬

Expanded text:
quasdam vero apostolica traditione per successiones dine roboratas approbavit usus, quibus par ritus et idem utrisque pietatis debetur affectus; unde quis vel aliquantulum sacrarum expertus scripturarum haesitaverit? Si enim attentaverimus consuetudines ecclesiae non per scripturas a Patribus traditas nihil aestimare, quantum religio detrimenti sit ladeles docuit insigniri? vel quae trifariam digesta super panem et calicem prolixae orationis vel consecrationis verba commenda
Abbreviated transcription (Latin):
ist salutare. uit cum de cansis dei agitur iux cp̃ius
sstitutum regiam uoluntatem sacerdotib xͥ stude¬
humanitus sequendo uira prefig̾e. neq eius sancti¬
omibus uelle dñari: cui deus uoluit clemencia sua
pie deuotionis colla submittere. Ne dum mensu¬
ra celestis dispensationis exceditur: eat᷑ ĩ otumeliã
disponentis. Item. domȩ morib ⁊ decrens telnoꝵ¬

Expanded text:
sse salutare, ut quum de causis Dei agitur, juxta ipsius constitutionem regiam voluntatem sacerdotibus Christi studehumanitus sequenda jura praefigere; neque ejus sanctionibus velle dominari, cui Deus voluit clementiam tuam piae dera coelestis dispositionis exceditur, eatur in contumeliam disponentis. C. IV. Bonis moribus et decretis Ro
Abbreviated transcription (Latin):
go solis eis scͥptoꝵ qui iã canonici appellant᷑ mitũt᷑.
didici hunc timorem honorem q tef̾re. ut nlłum
eoꝵ scͥbendo errasse. audeam credere. aut si aliꝙͥ ĩ eis
offerend̾o ꝙ uideatur ꝯtrariũ uentati. nicħ aluid ex¬
non ambigͥam. alios aũ ita lego ut quantalib sãc¬
titate quanta ue doct᷑na polleant. nõ ideo ueꝵ putẽ
qr ita ipsi senserunt. S qi mͥ ꝑ alios actores ł cano¬

Expanded text:
go solis eis scriptorum, qui iam Canonici appellantur, didici hunc timorem, honoremque deferre, ut nullum eorum scribendo errasse audeam credere: aut si aliquid in eis od uideatur contrarium ueritati, nihil aliud non ambigam. alios autitate, quantave doctrina polleant, non ideo verum putem, quia ita ipsi senserunt, sed quia michi per alios a
Abbreviated transcription (Latin):
dei uoluntatem feruntur obtemperare si uubo ac¬
oli meis litt̾is quasi canoniciꝰ scriptis deseruire
ter crede.In istis ali ꝙ certum ħebas nͥ certũ ĩ tellex¬
ens noli firme tenere. Idem ad uincentiũ uictorẽ.
Egare s̃ postum nec debeo sieut ipsis maiorilunt᷑.¬
usus mucto

Expanded text:
Dei veritatem feruntur, obtemperare non vult, ac meis litteris quasi canonicis scripturis inservirter crede! In istis autem, quod certum habebas, nisi certum intellexeris, noli firmum tenere! Idem ad Vincencium, on possum nec debeo sicut in ipsis maioribus multa
Abbreviated transcription (Latin):
bantur. eadem ⁊ natural uir iuemant᷑ adsisa. Uñ
quet̃q diuine uołtati seu cꝗnonice scͥpt᷑e seu diuinis
legib postponenda censent᷑. eisdẽ naturale p̃fecti o¬
portet. ¶Constitutiones gͦ uel eccłiastice ł scłares
si natural uiri contͣne ꝓbant᷑ penitus sunt excludẽ¬

Expanded text:
 naturali juri inveniuntur adversa. Unde quaecunque divinae voluntati, seu canonicae scripturae seu divinis legibus postponenda censentur, eisdem naturale jus praeferri oportet. Constitutiones ergo vel ecclesiasticae vel saeculares, si naturali juri contrariae probantur, penitus sunt exclude
Abbreviated transcription (Latin):
bus distinctis officia potestatis uttuisq diceruit.
ꝓpͥa uolens medicinali humilitate sursũ efferr.
am imperatores ꝓ ererna uita pontificib indig̾ent
⁊ pontifices ꝓ cursu temporaliũ tr̃modo reꝵ ĩpia¬
libus iegib uterent᷑. quatinꝰ spũał actio a carnali¬
bus distaret incursib. ⁊ deo militans. minime
se negociis scłarib implicaret. ac uicissim ñ ille reb
diuinis presid̾e inderetur: qui eẽt scłarib negotiis

Expanded text:
ibusque distinctis officia potestatis utriusque discrevit, suos volens medicinali humilitate salvari,  imperatores pro eterna vita pontificibus indigerent et pontifices pro cursu temporalium tantum modo rerum, ilibus legibus uterentur, quatenus spiritualis actio a carnalibus distaret incursibus et deo militans minime se secularibus negotiis implicaret, et vicissim non ille rebus divinis presidere videretur, qui esset secularibus negotiis
Abbreviated transcription (Latin):
in decretali epła sua ad alexandrũ antiochenum e¬
piscopũ ait. Q ciscitaris inquiens utrũ diuisis mi¬
pera iuditio ꝓuinciis ut due met᷑poles fiant. Si¬
ꝯmutar. honores q au̾ dursiones ꝑpeti. qͣs ꝓ suiꝰ cãis
faciendis dux̾it ĩꝑatoe. b̃atus. gg̃ sc̾bens ad theo¬

Expanded text:
dem in decretali epistola sua ad Alexandrum Antiochenum episcopum, ait: Nam quod sciscitatis, inquiens, utrum divisis imperiali judicio provinciis, ut duae metcommutari, honoresque aut divisiones perpeti, quas pro suis causis faciendis duxerit imperator. Ergo s
Abbreviated transcription (Latin):
His nesciat scãm scͥpturam canonicã scͥptura.¬
tam uet̾eris quam noui testamenti certis tenni
ciam. ⁊ ꝑ ꝯcilia. licere reꝑrehendi. si quid ĩ eis forte¬
Oli frater. contra diuma. Ex dictis quoꝵ libe ep̃q¬
tam multa. tam p̃clara: tam cͣ diuina mãdata¬
indubitata testimonia eollig̾e uelle ca calup̃tue ñ
nonis clistinguendũ ẽ. Non .it. sic leguntur: tanqsn
ita ex eis testimoniũ ꝓferat᷑. ut ccͣ sentire s̃ liceati
sic ubi forte aliter sapiunt. quam uentas postulat.
In eo quippent̾io sumꝰ. ut ñ dedignem᷑ ⁊ nobis dic¬
tum ab apło accipere. ⁊ siquid aliter sapitis. ħ q
uob̾ deus reuelauit. Aẽ ĩ epła ad fortunatum.¬

Expanded text:
 nesciat sanctam scripturam canonicam tam ueteris quam noui testamenti certis suis ttiam et per concilia licere reola ad Vincentium: Ex dictis quorumlibet Eptam multa tam praeclara, tam indubitata testimonia, colligere velle calumnias ex nonis distinguendum est: non enim sic leguntur, tanquam ita ex eis testimonium proferatur, ut contra sentire non liceat, sicubi forIn eo quippe numero sumus, ut non dedignemur etiam nobis dictum ab Apostolo accipere: Et si quid aliter sapitis, hoc vobis Deus revelavit. Idem in Epistola ad Fortunatum
Abbreviated transcription (Latin):
subditi s̃. Diacono caroinali uiro ⁊ rib obẽdĩã
rem. porro pontifici pb̃r. pb̃o. diaconus.dia ent.¬
cono. subdiaconus. Subdiacono acolitus. acolito. ex¬
orcistq. eporciste loctor. lectou hostiarius. hostia¬
rio abbas. abbati. monachꝰ. obsequiũ ĩ oĩ loco rep̃¬

Expanded text:
subditi sint diacono cardinali urbis Romae, in rem. Porro Pontifici presbyter, presbytero diaconus, diacono subdiaconus, subdiacono acolythus, acolytho exorcista, exorcistae lector, lectori ostiarius, ostiario abbas, abbati monachus in omni loco repr
Abbreviated transcription (Latin):
sis ep̃is ꝑgalliã⁊ europã ⁊ gͥmaniã ostitutis. Nõ se¬
plꝰ cohoctatio ꝙͣ ⁊motio. plus corrigant.
cautas ꝗͣ potestas. cum nemo nr̃m sine iep̃hensi¬
one aut sine ꝑct̃o uiuat. Nam si dñs statĩ post
t̾nam negõnem b̃atum pecrũ preceptorẽ nr̃m

Expanded text:
is per Galliam, Europam, Germaniam constitutis 1. Lplus exhortatio quam commotio, plus charitas quam potestas, cum nemo nostrum sine reprehensione aut sine peccato vivat. Nam si Dominus statim post trinam negationem , beatum Petru
Abbreviated transcription (Latin):
ligit᷑ stipulaᷤ. ĩ messe. ⁊ sic̃ racemũ ĩ undenuia.
cum ñ sint botͥ ad in anducandũ pͥmogenita.
ue aĩe mee. qr ꝑii timoratus a terra. ⁊ qui cor¬
tem taba ⁊ lugentẽ pcc̾a nr̃a. aspice simul ⁊ illd̾.
cam ⁊ dix̾. qi si cognouisses ⁊ tuc si rõnabilit̃¬

Expanded text:
esse, et sicut qui racemum in vindemia, quum non sunt botri ad manducandum primogenita. Vae animae meae, quia periit timoratus a terra, et qui cortem talia, et lugentem peccata nostra, adspice simul et illud, eam, et dixit, quia si cognovisses et
Abbreviated transcription (Latin):
actuuĩ suoꝵ. ⁊ ꝙ t̾c nisibilit̾ egit. eiciens uenden¬
tes ⁊ enĩtes de templo. ⁊ m̃sas nũmularioꝵ eu̾¬
tens. ⁊ cathedͣs uendenciũ colũbas. ad correctionẽ
ppͥ. ut ñ ꝓ mundanis festiuitates in noĩe di cele¬
brent. nͨ ep̃tionib ⁊ uenditonib nacent. ĩ loco
non ꝯpetenti. in quo ñ debẽt uende uel em̾e. S orati¬
onib tm̃ uacare. atq ꝯgregari. qͣi in domo orõio.¬
Nc̃aũ arbitror templũ di ex lapidib uiuis ꝯstruc
orõtus de lapidib uiuis ꝯstructã. faciunt spelun¬
cam latronũ ẽẽ. actib suis nõ eccłia dei dignis. s
speluncã latronũ. Qͥ . it ꝯ sid̾at in multis eccłiis ta

Expanded text:
t, ejiciens vendentes et ementes de templo, et mensas nummulariorum evertens, et cathedras vendentium columbas ad correptionem populi, ut non pro mundanis festivitates in nomine Dei celebrent, nec emtionibus et venditionibus vacent in loco non competenti, in quo non debent emere et vendere, sed orationibus vacare, qui congregantur quasi in domo orationc arbitror templum Dei ex lapidibus vivis constructorationis de lapidibus vivis constructam faciunt speluncam esse latronum, actibus suis non ecclesia Dei dignis, sed spelunca latronum. Qui enim considerat in multis ecclesiis ta
Abbreviated transcription (Latin):
is. Uñ siquis amͦ ep̃c inuentus fu̾to huiꝰ cliuini
p̃cepti tusg̾ssor int maxͦs ⁊ ħeticos ⁊ antixͦs. nõ
minitꝰ ħatur. ⁊ sic̃ nicena sẏnodꝰ de sẏmoniacis
censint. ⁊ qui dat ep̃c ⁊ qui recipiũt ab eo laic. sũ
p̾tio sũ bñfitio. et̾m incendii ignib deputent᷑.

Expanded text:
ini precepti transgressor, inter maximos hereticos et antichristos non minimus habeatur. Et sicut Nicena synodus de simoniacis censuit et quidat episcopus et qui recipiunt ab eo laici, sive pretio sive beneficio, eterni incendii ignibus deputentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ corꝑe lesꝰ es ip̃e tͥ fecisti. qui mox ium̃to tͥ ad¬
moto. uti nolusti. ⁊ te gͣuiter ad terrã collisisti.
Nã utiq alius qui adductus ẽ tet̃: collega tuuꝰ.
illesꝰ uenit. qr talia ip̃ sibi ñ fec̃. S neq hoc
putas tͥ fi̾ debuisce. qr neminẽ extimas cogend̾

Expanded text:
in corpore laesus es, ipse tibi fecisti, qui iumento tibi mox admoto uti noluisti et te ad terram grauiter conlisisti. nam utique alius, qui adductus est tecum, collega tuus inlaesus uenit, quia talia sibi ipse non fecit. Sed neque hoc putas tibi fieri debuis
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ad multaꝵ nat̾onũ uindictã omnipotẽs
excitatũ ẽ. ñ indu̾cat ne si ꝙ ñ placatuꝵ
credimꝰ diuine ułtonis iracundia scłeatoꝵ fu̾it
accione ꝯ mota. belli pesti̾s ui̾tuat. qͦs delinãtes
ad rectitudĩs uiã dĩ p̃cepta ñ reuocãt. uͥ ge

Expanded text:
, ad multarum nationum vindictam excitatum est, non inducat; ne si, quod non credimus, divinae ultionis iracundia sceleratorum fuerit actione commota, belli pestis interimat quos delinquentes ad rectitudinis viam Dei praecepta non revocant. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
Ioc dm̃s. hoc assimius. ħ modis oĩb appbamus.
neminẽ spontanẽa sibi mortẽ inferre. deb̾e. ueld̾
fugiendo molestias tẽꝑale. ne incidat ĩ ꝑpetuas.
neminẽ ꝑꝑ aliena pcc̃a. ne ħ ipso. incipiat ht̾e
mag̃ ĩ hc uita opꝰ sit ẽ. ut possit penitendo sa¬

Expanded text:
icimus, hoc adserimus, hoc modis omnibus adprobamus, neminem spontaneam mortem sibi inferre debere uelut fugiendo molestias temporales, ne incidat in perpetuas; neminem propter aliena peccata, ne hoc ipse incipiat habere  in hac vita opus est, ut possit penitendo sa
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ iniquitatis huãnitatis man᷑ poa socie¬
tate deiũctus. qui ꝑꝑea ẽ c̾minis ꝑ secutor:
on fiustͣ st̃ instituta potestas regia pocestas
ficis. arma mlitis. disciplina donãtis. torm̃ta.¬
sci̾̃tas etiã boni pals. ħant ista oĩa modos su¬

Expanded text:
on est iniquitatis, sed potius humanitatis societate devictus, qui propterea est criminis persecutor, on frustra instituta est potestas ficis, arma militis, disciplina dominantis, severitas etiam boni patris. Habent ista omnia modos su
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ terrentib mentib debe qui timent. ĩ dilec¬
tionẽ ĩsi s̃ tim̃tib deb̾e. qui terrent. Hicħ nocẽ¬
di cupiditate fiati s oĩa ꝯsulendi caritate. ⁊ fiat
nich ĩ manit. nicħ inhumantt̃. Ita formidet᷑
ultio cagnitoris: ut ni int̃cessuris religio ꝯtep̃na¬
t᷑. q ⁊ plestendo ⁊ ignoscendo ħ solũ bñ agit᷑.
ut uita hoĩnũ cornigat᷑. ꝙ si tanta ẽ ꝑu̾sitas

Expanded text:
jussi sunt terrentibus debere qui timent, ita dilectionem jussi sunt timentibus debere qui terrent. Nihil nocendi cupiditate fiat, sed omnia consulendi caritate, et nihil fiat immaniter, nihil inhumaniter. Ita formidetur ultio cognitoris, ut nec intercessoris religio contemnatur, quia et plectendo, et ignoscendo hoc solum bene agitur, ut vita hominum
Abbreviated transcription (Latin):
uid c̾dele moyses mandau̾ aũ fec̃. delitate s¬
dũ ydolũ deflutisse. mentẽ q ĩpudicã ꝓstituis¬
se demonib. ĩ paucos eoꝵ iũdicans gladio. quos
ip̃ cłs quẽ offenderãt alto ⁊ secreto inditio feri¬
endos uoluiss. mot felu.⁊ ĩ p̃senti salubͥter ter¬
rut. a disciplinã ⁊̃ posteꝵ sarix̃. pã cũ nulla

Expanded text:
udele Moyses aut mandauit aut fecit, cdum idolum defluxisse mentemque inpudicam prostituisse daemonibus, in paucos eorum uindicans gladio, quos deus ipse, quem offenderant, alto et secreto iudicio feriendos uoluisset inferri, et in praesenti salubriter terruit et disciplinam in posterum sanxit? nam eum nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ⁊ista dap̃nõ. S quis ñ itelligat mag̾ bñfi¬
ciũ ꝙͣ suppliciũ mĩccupandũ. Ubi nec seuiendi
relaxat᷑ audacia: nͨ penitendi salutaris medicina¬
subcͣhit᷑. Imple xͥane uidex pii patͥs offm̃. sic
succensere iniquitati memin̾is: ut ñ ĩ poc̃oꝵ
atͦcitatib ex̾eas ulciscendi libidinẽ. s pcc̃oꝵ uul¬
ñ̾ib. carandi adhibeas uołtatẽ uoli ꝑdere pat̾nã¬
daectionẽ ł diligenciã qͣm ĩ ip̃a inquisitiones̃¬
uasti. qñ tantoꝵ scełm ꝯfessionẽ. ñ extendendo
gistͥs arciũ lib̾aliũ ⁊ ab ip̃is parentib adhibr̃.¬

Expanded text:
 ista damnatio; sed quis non intelligat magis beneficium quam supplicium nuncupandum, ubi nec saeviendi relaxetur audacia, nec poenitendi subtrahatur medicina? 2. Imple, christiane judex, pii patris officium; sic succense iniquatrocitatibus exerceas ulciscendi libidinem, sed peccatorum uulneribus curandi adhibeas uoluntatem. noli perdere paternam diligentiam, quam in ipsa inquisitione seruasti, quando. tantorum scegistris artium liberalium, et ab ipsis parentibus, et sa
Abbreviated transcription (Latin):
lo pꝰ. Ex occ̃one t̾ribiliũ iudicit ⁊ legũ ne et̾ni
usoicii penas luãt. corrigi eos cupimꝰ. tĩ necari.
nec c̾isciplinã cͥca eos negligi uolumꝰ. nͨ suppli¬
ciis quib digni ft̃ coh̾t̃. Sic gͦ pc̃c̃a eoꝵ ꝯpesce.
ut sinit qͦs peniteat posse peccasse Et paulo pꝰ.¬

Expanded text:
lum: Ex occasione terribilium iudicum et legum, ne eterni iudicii penas luant, corrigi eos cupimus, non necari, nec disciplinam circa eos negligi volumus, nec suppliciis quibus digni sunt coerceri. Sic ergo peccata eorum compesce, ut sint quos peniteat pe
Abbreviated transcription (Latin):
catholicã eccłam. nͥ erga acͦtissimos ĩimicos sur
atꝙ exhibeat lenitatẽ. In tanta qͥꝓpe c̾delitate
nitas apparebit. ꝙ ⁊ si mͦ quibidã nr̃is illa atͦ¬
citate ꝯmotis uidetur indignũ: ⁊ qͣi dissołoms
⁊ negligencie siłe. tͣnsactis tñ motib aĩaꝵ qui
recentiorib fc̃is solent turbulentiꝰ extitari egre¬
gie luculenta bonitas apparebit. ¶Dẽ donato.¬

Expanded text:
catholica, ubi suam erga atrocissimos inimicos seruet atque exhibeat lenitatem. in tanta quippe crudelitatnitas apparebit. quod etsi modo quibusdam nostris illa atrocitate commotis uidetur indignum et quasi dissolutionis et neglegentiae simile, transactis tamen motibus animorum, qui recentioribus factis solent turbulentius excitari, egregie luculenta bonitas apparebit et ob ho
Abbreviated transcription (Latin):
simulare pꝰsemꝰ q ñ accꝰantib nr̃is s ilioꝵ noꝰ¬
tariis ad qͥs tuende publice pacis uigilancia ꝑti¬
nebat p̾sentati uideant examini. nolum⁊ tñ passiͤ¬
ones ẜuoꝵ d̾i. quasi ĩ aliene ꝑtis suppliciis iundica¬
ri. ñ ꝙscelestis hõib licenciã faciuoꝵ phibͥamꝰ

Expanded text:
ssimulare possumus, qui non accusantibus nostris sed illorum notoria, ad quos tuendae publicae pacis uigilantia pertinebat, praesentati uideantur examini, nolumus tamen passiones seruorum dei quasi uice talionis paribus suppliciis uindicari, non quo scelestis hominibus licen
Abbreviated transcription (Latin):
Catholicũ pb̃m ꝯmiserũt: ⁊ de cede in nocencii al¬
terius catholici pb̃i: atq de occło eiꝰ effciso ⁊ di¬
gito p̾ciso. fuisse ꝯfessos. l̃ mͥ: sollicitudo max¬
una incussa. ne forte sublimitas tua. censeat eos
tam legũ seu̾itate ẽẽ plestendos. ut qͣlia fecert̃
talia paciant᷑. Iõq his litt̾is obtestor fidẽ tuã¬

Expanded text:
terum, commiserunt. et de caede Innocentii, alterius catholici presbyteri, atque de oculo eius effosso et digito praeciso fuisse confessos. unde mihi sollicitudo maxima incussa est, ne forte sublimitas tua censeat eos tanta legum seueritate plectendos, ut, qualia fecerunt, talia patiantur. ideoque his litteris obtestor fidem tua
Abbreviated transcription (Latin):
a̾moneant᷑ ꝯ sid̾are: ꝙ ⁊ quare paciant᷑. ⁊ discãt
p̃ponere tumorib ⁊ calup̃niis hõm̃ũ. scͥptaras
longe ibi pena semor ꝯstituta. Illirs quippe ĩ¬
pietatis. capitale suppliciũ ꝯstitutũ ẽ. De uob̾
aũ corripiendis atq coh̃cendis ħita rõnẽ qͣ pocꝰ

Expanded text:
admoneantur considerare quid et quare patiantur, et discant praeponere rumoribus et calumniis hominum Scripturas longe ibi poena severior constituta est; illius quippe impietatis capitale supplicium est. De vobis autem cor
Abbreviated transcription (Latin):
nec oio lib̾abis hõiẽ ni eũ ꝑsecitus fãis pcc̃orem.
huic offo̾. oĩs iniuglat disciplina. sic̃ c̃q regenti ap¬
ta ⁊ accõmodata ẽ. ñ solũ ep̃o regenti plebẽ suã ħ
⁊̃ pauꝑi regenti domũ suã. diuiti regenti fami¬
liam suã manto regent ꝯiugẽ sua pat regen¬
ti ꝓlẽ suã uidiq regenti ꝓuinciã suã regi regẽ¬
tigentẽ suã. Et paulo pꝰ. Ita: nuili hoĩnũ cla

Expanded text:
nec omnino liberabis hominem, nisi eum persecutus fueris peccatorem. Huic officio nominis invigilet disciplina, sicut cuique regenti apta et accommodata est, non solum episcopo regenti plebem suam, sed etiam pauperi regenti domum suam, diviti regenti familiam suam, marito regenti conjugem suam, patri regenti prolem suam, judici regenti provinciam suam, regi regent
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemi ñ mirent᷑. qr d̾s uocitat: inferunt
ut sara u̾ẜct᷑ agar. cognoscat se agar. suã ponat
ceruicẽ. q̃ c̃ humiliata disced̾r a dña sua occur¬
rit ei angłs ⁊ dix̃. Qͥd tͥ ẽ agar aucilla sareꝰ cũ
questa cẽt de dũa quid audiũ ab angło. Rcũte¬

Expanded text:
smi, non mirentur. Quia Deus concitat, ut a Sara verberetur Agar, cognoscat se Agar et ponat cervicem; quia, quum humiliata discederet a domina sua, occurrit ei angelus, et dixit: Quid est Agar, ancilla Sarae? Quum questa esset de domina, quid audivit ab angelo? R
Abbreviated transcription (Latin):
infirmos bonos.ꝙͣ corrigãt animosos malos. et
⁊̃ max̃e. si occ̃onem atoꝵ opportiuntatẽ p̾bu̾it ali¬
qd̾ flagellũ desuꝑ dm̃. quo eos appareat. ꝓ suis m̾i
intelligenda ⁊̃. ut peccandi relaxet ĩpunitas. s
ut delinquenti correctio ⁊ nͨ ministret᷑ subsidiũ.
donec ꝑ sũam iudicis adep̃ta spe correctõius. ma¬
loꝵ tollat᷑ et̾citiũ. In ħ gͦ iubeni᷑ dilig̾e ĩunicos.
⁊ misereri eoꝵ: ut de eoꝵi perditione doleamꝰ. et¬
eoꝵ salutẽ desideremꝰ. ⁊ ꝑ illoꝵ correctõne cotidie
laboremꝰ. ⁊ oremꝰ. penitentib. solacia ĩpeudamꝰ.
alt̾ alf̾ius hon̾a portantes. ñ tñ ut ꝑtinaces ĩ malo

Expanded text:
infirmos bonos, quam corrigant animosos malos. Infet maxime si occasionem atque opportunitatem praebuerit aliquod flagellum desuper intelligenda sunt, ut peccandi relaxetur impunitas, sed ut delinquenti correctio et naturae ministretur subsidium, donec per sententiam judicis, ademta spe correctionis, malorum tollatur exercitium. In hoc ergo jubemur diligere inimicos, et misereri eorum, ut de eorum perditione doleamus, eorum salutem desideremus, et pro eorum correctione quotidie laboremus et oremus, poenitentibus solatia impendamus, alter alterius onera portantes; non ut pertinaces et in mal
Abbreviated transcription (Latin):
paciunt᷑ mala. que nolut. donͦ eis assit uoltas
scipiendi operis boni. quanto mag̃ uos ab er¬
rore ꝑnitioso in quo nob̃ inimci estis thendi
estis ⁊ ꝑcducendi ãd u̾itatẽ ł cognoscendã ł eli¬
gencã. ñ solũ ut honorẽ sabubut̾ habeatis. s

Expanded text:
patiuntur tanta, quae nolunt, donec eis adsit uoluntas suscipiendi operis boni; quanto magis uos ab errore pernicioso, in quo uobis inimici estis, trahendi estis et perducendi ad ueritatem uel cognoscendam uel eligendam, non solum ut honorem salubriter habeatis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Ic̃ excellenciã nestrã hostilib nis ĩiici ĩ bel¬
fecit luce fulgere. ĩ oportet ⁊̃ ĩmicͥos eccłe eius
oĩ uiuacitate mentis ⁊ corporis obuiare. quate nꝰ
dñi fortit̾ cdimittatis. Hotũ it ẽ heretice reli¬
gionis uiros si eis ꝙ absit suppetit nocendi li¬
ceticia cͣc catholicã fidẽ uehement̾ insurgere
qͣtinꝰ heseos sue uenena ad tabeg faciendã

Expanded text:
 excellentiam vestram hostilibus belfecit luce fulgere, ita oportet etiam inimicis ecclesiae ejus omni vivacitate mentis et corporis obviare, quatenus Domini fortiter dimicatis. Notum est enim haereticae religionis viros, si eis, quod absit, suppetit nocendi licentia, contra catholicam fidem vehementer insurgere, quatenus haereseos suae venena ad tabefacienda,
Abbreviated transcription (Latin):
ad se uenire pacifice ꝓ qͥbdã eccłasticis cerũt.¬
uelũ: retinuit omnẽ cleꝵ ⁊ ppłm. qui mecss ueni¬
ebat. ⁊ nullũ ꝑmisit introire. si me solũ ⁊ uigi¬
lium diaconem nr̃m. Me uͭ ui retento ⁊ añ p̃dit¬
tãm patͥtiam deducto. miserũt me ĩ exlio in qͦ¬
quos ⁊g̾gare potui: eos quit alia erga me egerũt.

Expanded text:
ad se venire pacifice pro quibusdam ecclesiasticis dispovelum retinuit omnem clerum et populum qui mecum veniebat, et nullum permisit introire nisi me solum, et Vigilium diaconem meum. Me vero vi retento et ante praedictam patriciam deducto, miserunt in exsilium, in qpis, quos congregare potui, eos, qui talia erga me egerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ: om̃s hoĩes eẽ mortales. altera ꝯditionis. ut
si aliꝙ̃ ambulare quis sit eũ ambulare neccͣe est.
ꝙ. it. quisꝙ eẽ nouit. id eẽ alit̾ ac notũ ẽ: nequid̃
s ħ minime secũ. illam simplicẽ tͣhit. hanc it.
neccitatẽ. ñ ꝓpͥa facit natura. s ꝯdit̾onis adiectio
Nulla . st. neccitas cog̾ inced̾e uołtate gradientẽ.
nullam nat᷑e ħat necͣcitatẽ aut quid̃ ea futura
sue lib̾tatẽ ñ deser̃t. fient gͥ ꝓcul dubio cuncta.
q̃ futura d̾s eẽ p̾nosc̾. s eoꝵ quedã de lib̾o ꝓficis¬
cunt᷑ arbitͥo. que qͣmins euemiãt existendo: tam̃

Expanded text:
cesse est omnes homines esse mortales, altera conditionalis, ut si ambulare aliquem quis scit, eum ambulare necesse est. Quod enim quisque novit, id esse aliter ac notum est, nequit. Sed haec minime secum illam simplicem trahit. Hanc enim necessitatem non propria facit natura, sed conditionis adjectio. Nulla enim necessitas cogit incedere voluntate gradientem: nullam naturae habeat necessitatem. Atqui deus ea futura suae libertate non desinunt. Fient igitur procul dubio cuncta quae futura deus esse praenoscit, sed eorum quaedam de libero proficiscuntur arbitrio, quae quamuis eueniant, exsiste
Abbreviated transcription (Latin):
ruiturã: nob̾ꝙ id p̾munciantib nollent cred̾e. atꝙ
ĩ ea man̾e ꝑsiff̾ent si eos iñ possemꝰ eruere ł
rent. puto nͥ faceremꝰ ñ uim̾ito crudeles iudi¬
caremur. porro. si unꝰ uloꝵ nob̾ diceret qñ intͣ¬
tientis eruere nos. memet ip̃m ꝯtinuo trucidabo.
alterã nec exire quidẽ mñ: nec erui uelli: s neq ne¬
care se auderet:. quid elig̾eniꝰ: utrũ ambos ruine
oppͥmendos relinquere. An uno saltẽ ꝑ nr̃a oꝑã
hemoẽ tam infelix. qui ñ quid fieri ĩtalibus
teb oporteat. facillunt udicr. Itẽ pꝰ pauca.
Ouod si płim eẽnt ĩ domo ruitura. ⁊ iñ saitẽ u¬
m̃is lib̾ari poss: atq c̃ id fac̾e onareo᷑ aliise
met ip̃os p̃cipicio necarẽt doleremꝰ de ceteris.¬

Expanded text:
turam, nobisque id praenuntiantibus nollent credere atque in ea manere persistant, si eos inde possemus eruere uel rent, puto, nisi faceremus, non inmerito crudeles iudicaremur. porro si unus illorum nobis diceret: Quando intraueritis eruere nos, me ipsum continuo trucidabo\\ alter autem nec exire quidem inde nec erui uellet sed neque necare se auderet. quid eligeremus? utrum ambos ruinae opprimendos relinquere, an uno saltem per misericonemo est tam infelix, qui non, quid fieri in talibusrebus oporteat facillime judicet. Item post pauca: § 5. Quod si plurimi essent in domo ruitura, et inde saltem unus liberari posset, atque, id quum facere conaremur, alii se ipsos praecipitio necarent
Abbreviated transcription (Latin):
S in his oĩb. uicia nr̃a huãne ascͥbunt᷑ m̃tis arbi¬
tͥo. ꝙͣ diuina clem̃tia ĩ electis miscd̾t̾ uertit ad bo¬
nũ. ĩ dap̃nandis: iuste relnꝙͥ ad malũ. Sic̃ gͦ ꝙͣ
uis c̾tissime sciamꝰ. neminem ult tͥminũ sᵒ a
grue medemuri si qͣmuis nemo saluet᷑ nͥ p̾destina¬
tus ad uitã oĩ tñ deliaquenti ẽ adhibendã correc¬
tio. nec maloꝵ ẽ negligenda disciplina. Uñ id̾

Expanded text:
 in his omnibus vitia nostra humanae adscribuntur mentis arbitrio, quod divina clementia in electis misericorditer vertit ad bonum, in damnandis juste relinquit ad malum. Sicut ergo, quamvis certissime sciamus, neminem ultra terminum a grue medemur: sic, quamvis nemo salvetur, nisi praedestinatus ad vitam, omni tamen delinquenti est adhibenda correptio, ne
Abbreviated transcription (Latin):
nacortigͥe au coħcere ñ possumꝰ tt̃ ne ascẽ¬
dat ĩ cor nr̃m ĩpia ⁊ ꝑitiosa p̾sup̃tio. qͣ erti¬
mamꝰ nos abhis eẽ separandos. ut pc̃cis eoꝵ
ñ inquinem᷑. atꝙ ita pꝰ nos trahere conemuri
ueluti mundos scõsꝙ discipulos. ab unitatiso¬

Expanded text:
cere non possimus, tunc – ne ascendat in cor nostrum impia et perniciosa praesumptio, qua estimemus nos ab his esse separandos, ut peccatis eorum non inquinemur, atque ita post nos trahere conemur, veluti mundos sanctosque discipulos ab unitatis co
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ unitatẽ ac particip̃ one sacm̃toꝵ qui eoꝵ fcis
ñ ꝯsensint: odfut᷑os. sũ uͦ eis ꝑ quos eccła regitur
ad est pace salua potestas disciplineadũsus ĩpbos
Au nefarios ex̾dende: tunc tutsꝰ neq socordia n¬
segnicia dormiamꝰ. s aculeis p̾ceptoꝵ q̃ ad seu̾i¬
ĩ uia dñi ex utusq testimonsis illo duce atꝙ au¬
tore adutore dirigentes nͨ pacĩe nõie torpesca¬
miis. nec obtentu diligencie seuiamꝰ. It̾ as̃. cͣ¬

Expanded text:
 unitate ac participatione sacramentorum, qui eorum factis non consenserint, obfuturos. cum uero eis per quos ecclesia regitur adest pace salua potestas disciplinae aduersus improbos aut nefarios exercendae, tunc rursus, ne socordia segnitiaque dormiamus, aliis aculeis praeceptorum, quin via Domini ex utrisque testimoniis illo duce atque adjutore dirigentes, nec patientiae nomine torpescamus, nec obtentu diligentiae saeviamus. C
Abbreviated transcription (Latin):
neccio militi stipendia p̾beant᷑. ordo añ ille nat᷑at
mortaliũ paci accomodatus. ħ poscit ut suscipien¬
dibelli auctoritas atq ⁊siliũ penes pͥncipes sit s
si huãna cupiditate bellũ gent᷑: ñ nocet sc̃is ĩ qͦs
nͥ adeo. siue iubente. siune spm̃te. gͦ uir iustꝰ si
forte ⁊̃ sub rege hoĩe sacͥlego militet: tecte põt
illo iubente militare. bellare. si u̾ice pacͤis ordĩẽ
ł utꝵ sit c̾tũ ñ ẽ. itaut fortasse reũ faciat
regem. iniquitas. ĩperaidi. Innocentẽ añ militẽ

Expanded text:
io militi stipendia prebeantur. Ordo autem iste naturalis, mortalium paci accommodatus hoc poscit, ut suscipiendi belli auctoritas atque consilium penes principes sit. Sed si humana cupiditate bellum geritur, non nocet sanctis, in quos i a deo siue iubente siue sinente. cum ergo uir iustus, si forte sub rege homine etiam sacrilego militet, recte possit illo iubente bellare ciuicae pacis ordinem vel utrum sit, certum non est, ita, ut fortasse reum faciat regem iniquitas imperandi, innocentem autem militem
Abbreviated transcription (Latin):
ͥo uideat᷑ ĩpelłe. c̃ ĩ bonis uoltas sit intelligẽda ñ
sũ gt̃a. ĩ mał aũ uoluntas intelligenda si ne gĩa
obduratos eẽ. legim: Aut relictos magnis pcc̃is
suis ħ ip̃os m̾uisse ꝓfitem̃. q talia eoꝵ eͥmuna
p̃cessei̾t: ut ip̃i sibiꝰ penã debũuat. qeis ⁊̃ supoli

Expanded text:
 videatur impellere, quum in bonis voluntas sit intelligenda non sine gratia, in malis autem voluntas intelligenda sine gratiaobduratos legimus aut relictos, magnis peccatis suis hoc ipsos meruisse profitemur, quia talia eorum crimina praecesserunt, ut ipsi sibi poenas debuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinati. it aduitã. sine correctioue inittant᷑. sicut
petrꝰ quẽ dñs respiciens nemine corripiente ꝯmo¬
uit. ad lacͥmas. presciti ad mortẽ. int̾ flagella de¬
teriores st̃. sic̃ ph̃o. bonis gͦ. suꝑflua dapnandis ĩ
ueniunt᷑ ħ eẽ inutilia. his ĩ respondr᷑. auctoritate

Expanded text:
Praedestinati enim ad vitam sine correptione mutantur sicut Petrus, quem Dominus respiciens nemine corripiente commovit ad lacrimas. Praesciti ad mortem inter flagella deteriores fiunt, sicut Pharao. Bonis ergo superflua, damnandis haec inveniuntur esse inutilia. His ita respondetur auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. accepta t̾c licencia iustũ fu̾at. ut dei su¬
os ꝙ adu̾sarios qͣnta possent uͥtute ꝯpͥm̾ent.
eos q uire gladii feruenti: ꝙ ĩ nouo ꝑcul du¬
bio testamento cõpescit᷑. cũ ꝑ seme ip̃ĩ uentas
predicat dicens. Diligite inimicos ur̃os. ⁊ bñfa¬
cite his qui ou̾ũt uos. Q gͦ per tauros nͥ pa
tres ne .t. signãt᷑. Nam dũ ex ꝑmissione legis
acceꝑant quatinꝰ adu̾sarios suos odii retͥbõne
ꝑcuterent : ut ita dicãt quid aliud ꝙ taurie¬
fant qui u̾micos suos corꝑe. uͥtutis cornu feri¬
ebant: Qͥd uͦ ꝑ altilia nͥ patres nouit figan¬

Expanded text:
tuum , accepta tunc justis licentia fuerat ut Dei suosque adversarios quanta possent virtute comprimerent, eosque jure gladii ferirent. Quod in Novo procul dubio Testamento compescitur, cum per semetipsam Veritas praedicat, dicens: Diligite inimicos vestros, benefacite his tres signantur? Nam, dum ex permissione legis acceperant quatenus adversarios suos odii retributione percuterent ut ita dicam, quid aliud quem tauri erant, qui inimicos suos corporeae virtutis cornu feriebant? Quid vero per altilia, nisi patres novi
Abbreviated transcription (Latin):
pͣs: inuenit sc̃itas uestra quos diligatis. qͦs tolłe¬
tis. quos caueatis. diligendus ẽ pastor. tolłandꝰ
ẽ ĩncennarius cauendus ẽ latro.
Ecce ꝙ mali tolłandi sunt: nec corporali s spũa¬
li uindicta. st̃ pumendi. Uñ cũ discipuli ñ recep¬
ti a samaritanis ignẽ suꝑ eos celitus deducere
uoluert̃: dicentes magift̃ro. Uis dicamꝰ ut de¬
scendat ignis de celo ⁊ ꝯsumat eos. Audier̃. Ne¬

Expanded text:
personas, invenit sanctitas vestra quos diligatis, quos toleretis, quos caveatis. Diligendus est pastor, tolerandus est mercenarius, cavendus est latro.Ecce, quod mali tolerandi sunt, nec corporali, sed spirituali vindicta sunt puniendi. Unde, quum discipuli non recepti a Samaritanis ignem coelitus super eos deducere voluerunt, dicentes magistro: Vis dicamus, descendat ignis de coelo,
Abbreviated transcription (Latin):
tuose uiu̾e. aluid ut alioꝵ utilitat libe p̾sit ua¬
care. Sic ꝙ aliud ẽ suffragiũ ab hoĩe tãqm̃ a mi¬
nistro iust̾ie postulare. ut mala uot̾tas adũsat¬
ciuĩ eiꝰ minist̾io careat effecbu. ⁊ bonoꝵ uołtas
Feiꝰ suffragia sorciat᷑ effectũ. aliud spẽ suã ad̾o
ĩ hoĩem trãsferte. ut ad diu̾sa que ferunt᷑ ad̾o
Ad uite correptionẽ hũano pellant᷑ auxilio. nul¬
la p̾cedente correptionẽ. Sic̃ iscłite qui captiui¬
tatem s ĩ minentẽ egyptioꝵ suffragio se putibãt

Expanded text:
uose, aliud ut aliorum utilitati libere possit vacare. Sicque aliud est suffragium ab homine, tamquam a ministro iustitie postulare, ut mala voluntas adversantium eius ministerio careat effectu et bonorum voluntas eius suffragio sortiatur effectum; aliud spem suam a deo in hominem transferre, ut ad vitae correctionem, humano pellantur auxilio nulla praecedente correctione, sicut Israelitae, qui captivitatem sibi imminentem Aegyptiorum suffragio se putabant
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ pacẽ uict᷑i: ħ rep̾henoisse. tumidioꝵ ẽ. ñ reli¬
giosoꝵ ẽ nocendi cupiditas. ulciscendi crudelitas.
ĩ plicatus atq inplacabit aĩ feritas rebellandi.
legitimo ĩꝑio iubente. gerenda ip̃a bella suscipũit᷑
uͥ eos uirare ł iub̾e aliquid tale ł ĩ talib obedire

Expanded text:
in pace uicturi? hoc reprehendere timidorum est. non religiosorum. nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, inpacatus atque inplacabilis animus, feritas rebellandi, legitimo imperio iubente gerenda ipsa bella suscipiuntur ubi eos uel iub