comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& saris. sed ex ea in amplissimũ qꝗͦ or¬
dine ꝑuenisse. mox tribunũ qͦ plebr
ac deinde p̃torẽ ciratũ atq in eotẽ¬
pore iudicatũ esse a senatu hostẽ cõ
marco antonio. Post uõ conuictus
patrib nõ pͥstinã tantũ digͥtatẽ recu¬
ꝑasse sed pontificatũ/ ac deinde con¬
sulatũ ꝙͦ adeptum cẽ. eamq r̃ȩ̃ tã
meminerat curandis mulis uictitasse
ut uulgo ꝑ uias urbis xsiculi ꝓsẽbe¬
rent᷑. Concuxritt om̃es augures au¬
rispices portentũ in usitatũ cõflatum
est recens. Nam mulos ꝗ fricabat con-¬
sul fcus est. Eundem bassum suetoniꝰ
tranꝗllus p̃poĩtu esse a. N. antonio
prouinciis orientalib parthosq ĩ sy¬
riam intro rũpentis tabus ab eo p̃liis
fusos scrbit/ eumq pͥmũ oũ d̾ pathis
trihumphasse i morte obita publico
funire sepultũ est.¬
Icut alia xoba pleraq ignoratiõe
E iustitia imꝑbe dicentiũ que nõ

Expanded text:
Caesaris, sed ex ea in amplissimum quoque orCaesaris, sed ex ea in amplissimum quoque ordinem pervenisse; mox tribunum quoque plebi ac deinde praetorem creatum atque in eo tempore iudicatum esse a senatu hostem cum M. Antonio; post vero coniunctis partibus non pristinam tantum dignitatem reciperasse, sed pontificatum ac deinde consulatum quoque adeptum esse, eamque rem tam i Ventidium Bassum meminerat curandis mulis victitasse, ut vulgo per vias urbis versiculi proscriberentur: Concúrrite omnes aúgures, harúspices! Porténtum inusitátum conflatúm est recens; Nam múlas qui fricábat, consul fáctus est. Eundem Bassum Suetonius Tranquillus praepositum esse a M. Antonio provinciis orientalibus Parthosque in Syriam introrumpentis tribus ab eo proelis fusos scribit, eumque primum omnium de Parthis triumphasse et morte obita publico funere sepultum esICUT alia verba pleraque, ignoratione et inscitia improbe dicentium quae non
Abbreviated transcription (Latin):
Ser monib nuꝑ fuit senorũ
hominũ ce eruditoꝵ multos
in uetore memoria altissimũ digni¬
tatis gradum ascendisse ignobilissi¬
mos pͥus hoĩes & despicantissimos
nihil adeo de quoꝗͣ tante admira¬
tioni fuit ꝗͣte fuerũt q̃ deuentidio
basso scpͥta sũt. Eum picentẽ fuisse
gneͣ & loco humili & matre eius
a pompcio strabone pomprii magͥ
pr̃e bellio sociali. quo esculanos sube¬
git/ captam cum ip̃o esse mox triũ.¬
phante pompeio strabone. eum ꝗͦ
puerũ inter ceteros añ cuerũ Imꝑa¬
toris sinu mateis uectũ esse. post cũ
adoleuissae uictum sibi egre q̃sisse/
eumq sordide in uenisse cõꝑandis
mulis & uehiculis magistratib ꝗ sor¬
titi ꝓuincias forẽt/ p̃benda publice
conduxit. In isto questu notũ eẽ cepis¬
se.C. cesari e cũ eo ꝓfectũ ee ĩgal.¬
lias. Tum ꝗa in ea ꝓuincra satis gna-¬
uiter ꝟsatus essoe & de inceps ciuuili
bello mandata sibi pluraq ĩ pigri &
strenue focissa nõ modo ĩ amicitia

Expanded text:
sermonibus nuper fuit seniorum hominum et eruditorum, multos in vetere memoria altissimum dignitatis gradum ascendisse ignobilissimos prius homines et despicatissimos. Nihil adeo de quoquam tantae admirationi fuit, quantae fuerunt quae de Ventidio Basso scripta sunt: eum Picentem fuisse genere et loco humili; et matrem eius a Pompeio Strabone, Pompei Magni patre, bello sociali, quo Asculanos subegit, captam cum ipso esse; mox triumphante Pompeio Strabone eum quoque puerum inter ceteros ante currum imperatoris sinu matris vectum esse; post, cum adolevisset, victum sibi aegre quaesisse eumque sordide invenisse comparandis mulis et vehiculis, quae magistratibus qui sortiti provincias forent praebenda publice conduxisset. In isto quaestu notum esse coepisse C. Caesari et cum eo profectum esse in Gallias. Tum, quia in ea provincia satis naviter versatus esset et deinceps civili bello mandata sibi pleraque inpigre et strenue fecisset, non modo in amicitiam
Abbreviated transcription (Latin):
mie pulchritudinis E uiuacissime cele¬
ritatis a lusitano ei quodam dono da¬
ta est. hanc sibi oblatã diuinitꝰ et ĩ¬
stinctam diane numine colloqui sccũ
monẽq if docere. q̃ utilia fcũ essent
ꝑ suadere om̃ibus instituit. Ac si quid
ducius udebat᷑ qd̾ imꝑandum militi¬
bus foret accrua sese monitũ p̃dica.¬
bat. Id cum dixerat uniuersi tanꝗͣ si
deo libẽtis parebant. Ea cerua quod̃a
dic cum ĩ cursio ess& hostũi nũtiata
festinatiõe ac tumultu cõsternata ĩ fi
dita ẽ noq multis dicb post ã uẽta
esst ceruã sertorio nũbatur. Tu qui
nũtiauerat iuxit tacere / ac ne cui
palam dicciet interminatus ẽ p̃¬
cepito ut eam postelo dic ixpente
ĩ cum locũ in quo ip̃e cũ ꝗmstis esse.
ĩ muterut. Admissis de inde amics
postridie uisum sibi esse ait ũ ꝗut
pͥus consucuerat qt opus sst stõ pto¬
dicart. Tum sectorio qł ibiꝑlisponit

Expanded text:
miae pulchritudinis et vivacissimae celemiae pulchritudinis et vivacissimae celeritatis a Lusitano ei quodam dono data est. Hanc sibi oblatam divinitus et instinctam Dianae numine conloqui secum monereque et docere quae utilia factu essent, persuadere omnibus institit ac, si quid durius videbatur quod imperandum militibus foret, a cerva sese monitumnonitum praedicabat. Id cum dixerat, universi, tamquam si deo, libentes parebant. Ea cerva quodam die, cum incursio esset hostium nuntiata, festinatione ac tumultu consternata in fugdita est. Neque multis diebus post inventam esse cervam Sertorio nuntiatur. Tum qui nuntiaverat iussit tacere, ac ne cui palam diceret interminatus est, praecepitque ut eam postero die repente in eum locum in quo ipse cum amicis esset inmitteret. Admissis deinde amicis postridie, visum sibi esse ait in quiete prius consuerat, quod opus esset facto praedicere; tum se
Abbreviated transcription (Latin):
a pud archelaũ regem ess& uterit᷑ ꝙ
eo rex familiariter rediens nocte ab
cius cęna canibusa. quodam emulo ĩ¬
missis dilateratus est ae exhis uulne¬
ribus mors secuta est. Sepulchrũ ãt
cius & memoriã macedones eo dig̾ti
eta morte obita sepultus in eoꝵ tẽra
forit. quã obrc̃m cũ legati ad eos ab
atheniensibus missi petissent ue ossa
athenas ce terrã illius prĩam ꝑmũte¬
rone transferri maximo consensu ma¬
ce donos in ea re donegãda ꝑsaterũt.
Restantissimos uirtute pruden.¬
tia uiribus Iouis filios pocte ap¬
pellauerũt / ut ea cum minoa & sarpe.¬
dona ferocissimos e ĩ manes  alie¬
nos ab om̃i humanitate tanꝗͣ emari
genitas neptuni filios dixerũt cyclopa
ie certiona & lestrigonas.¬
Ertorius uix acer egregiusq
dux ot utendi regendiq exrrcit̾
perieus fuit Is in temporib difficilimis
religiones conferebat. siquid iste res
cum apud milicũ aĩos adiutabãt . Ill&
adeo sertorii nobile est crruaialba exi¬

Expanded text:
apud Archelaum regem esset utereturque eo rex familiariter, rediens nocte ab eius cena, canibus a quodam aemulo inmissis dilaceratus est et ex his vulneribus mors secuta est. Sepulchrum autem eius et memoriam Macedones eo dignati eta morte obita sepultus in eorum terra foret. Quamobrem cum legati ad eos ab Atheniensibus missi petissent ut ossa Athenas in terram illius patriam permitterent transferri, maximo consensu Macedones in ea re deneganda perstiterunt.restantissimos virtute, prudentia, viribus Iovis filios poete appellaverunt, ut Eacum, Minoa, et Sarpedona; ferocissimos et immanes et alienos ab omni humanitate, tanquam e mari genitos, Neptumni filios dixerunt, Ciclopas et Certiona et LestrigonasERTORIUS, vir acer egregiusque dux, et utendi regendique exercitus peritus fuit. Is in temporibus difficillimis religiones conferebat, si quid istae res eum apud militum animos adiuvabant. Illud adeo Sertori nobile est: Cerva alba exi
Abbreviated transcription (Latin):
Id ꝟbũ gallicũ lancam qͦ dixit non
latinũ sed hẏspanicũ Robum esse.
antiꝗssime opidũ ꝙ in ea pul¬
cherrimũ ornatissimũq obsidebat
oppugnabati demetrius dux etatis
sue inclitus cu a peritia disciplinaq
faciendi obsidi machinaꝵ ꝙ solertia
ad capienda opida reꝑta cognom̃e¬
tum troai oprituo fuit. Tum ibi in
obsidione illa edes quasdam publice
sidio erant aggredi/ atq uastari a&
ab sumere igni parabant. In his edib
etat memoratissima illa ymago ya¬
lisi protogenis manu ftã illusoris pi¬¬
ctoris cuus oꝑis pulchritudĩẽ p̃stã.¬
tiamq ira ꝑatus &e hodiss ĩ uidebat
ut ẏmaginẽ istam uelis incendio ediũ
fc̃o disꝑder̃e. Nam si nos om̃es suꝑa¬
ueris & oppidum hoc totũ ceꝑis yma¬
gine qͦ illa mtrgia ist ĩ columi ꝑuicto¬
ciam potieris. Sin uoͣ nos uince̾ ob¬
sidendo nequeris petimus consideres
ne turpe tibi sit ꝗa nõ potueris bello

Expanded text:
id verbum Gallicum, lanceam quoque dixit non id verbum Gallicum, lanceam quoque dixit non Latinum, set Hispanicum verbum esse. antiquissimae oppidumque in ea pulcherrimum ornatissimumque obsidebat obpugnabatque Demetrius, dux aetatis suae inclutus, cui a peritia disciplinaque faciendi obsidii machinarumque sollertia ad capienda oppida repertarum cognomentum Πολιορκητής fuit. Tum ibi in obsidione aedes quasdam publice aesidio erant, adgredi et vastare atque absumere igni parabat. In eis aedibus erat memoratissima illa imago Ialysi, Protogenis manu facta, inlustris pictoris, cuius operis pulchritudinem praestantiamque ira percitus Rodiis invidebat.ut tu imaginem istam velis incendio aedium facto disperdere? Nam si nos omnes superaveris et oppidum hoc totum ceperis, imagine quoque illa integra et incolumi per victoriam potieris; sin vero nos vincere obsidendo nequiveris, petimus consideres ne turpe tibi sit, quia non potueris bello
Abbreviated transcription (Latin):
Ui ab alio gne̾ uite detriti iã
plinas ẜuis adeunt si forte ides sũt
graułna e sub argutuli oppido ꝗͣ
fiunt in liãꝵ obstentatiõe inepti &
friuoli. qd genus ꝓfecto ille ħo ẽ ꝗ dt
pectoricis nuꝑ argutissimas nugas di¬
xit. Nam cĩ quererot᷑ pitoricu quali
formula uchiculũ ciuitatisq lingus
uocabulũ esse & faciem uchiculi e.¬
mentitus est longe alienã falsamq
& uocabulum grecũ esse dixit cũ
id significare uolucres rotas intrr¬¬
p̃tatus est cõmutataq est una lr̃a
pctoracũ esse dcũm uolebat/ qiͣ petoͣ¬
rotum. scͥptum &̃ hoc esse aiua lerio
ꝓbo contendie. Ego cũ ꝓbi multos ad¬
modũ com̃ẽtationũ libros acquisicr̃
neis scͥpͥtum ĩ his mueni nec usꝗͣ alio¬
qui ꝓbum scͥpsisse credo petouicum
cim est nõ exgrȩca dimidiatũ s totũ
transalpibus. nã est uox gallica. In.
scpͥtum est ĩ libro. M. uarronis quar¬
todecimo roꝵ diuinaꝵ/ quo ĩ loco
uarro cum depetitorico dixisset esse

Expanded text:
ui ab alio genere vitae detriti iam plinas serius adeunt, si forte idem sunt garruli natura et subargutuli, oppido quam fiunt in litterarum ostentatione inepti et frivoli. Quod genus profecto ille homo est, qui de petorritis nuit. Nam cum quaereretur, petorritum quali forma vehiculum cuiatisque linguae vocabulum esset, et faciem vehiculi ementitus est longe alienam falsamque et vocabulum Graecum esse dixit atque adsignificare volucres rotas interpretatus est, commutataque una littera petorritum esse dictum volebat quasi petorrotum; scriptum etiam hoc esse a Valerio Probo contendit. Ego, cum Probi multos admodum Commentationum libros adquisierim, neque scriptum in his inveni nec usquam alioqui Probum scripsisse credo; petorritum enim est non ex Graecia dimidiatum, sed totum Transalpibus; nam est vox Gallica. Id scriptum est in libro M. Varronis quarto decimo Rerum Divinarum, quo in loco Varro, cum de petorrito dixisset, esse
Abbreviated transcription (Latin):
nium facio aciliũ. Insexto cõsequit᷑
hos terentius. Turpilius septimũ.
Trabea octauũ optitt ¶Nono loco
esse facile facio lusciũ decimũ ad¬
do antiquitatis cã Eanium.
Neus matius uir eruditissimus¬
ĩ mimibiãbis suis nõ absurde
neq absone finxit recentat᷑ pro eo
denuo nascit᷑ atq iteꝵ fit recensx
sus in quib hoc ꝟbũ est hi sũt. Iãu
albitascit phebus es. recentat᷑ comu¬
ne lumẽ hominib & uoluptatis. Idẽ
matilus in hisdem minuenibus edul.¬
care dicit qd̾ est dulcuis reddẽ inhis
xsib qua ꝑꝑtͣ edulcare cõuenit uitã
curasq acerbas sensib gubernare.

Expanded text:
nium facio Atilium. In sexto consequitur nium facio Atilium. In sexto consequitur hos Terentius. Turpilius septimum, Trabea octavum, nono loco esse facile facio Lucium. Decimum addo antiquitatis causa Ennium.N. MATIUS, vir eruditus, in mimiambisMimianibis suis non absurde neque absone finxit recentatur pro eo, denuo nascitur atque iterum fit recens. Versus, in quibus hoc verbum est, hi sunt: Iam iam albicascit Phoebus et recentatur Commune lumen hominibus voluptatis. Idem Matius in isdem Mimiambis edulcare dicit, quod est dulcius reddere, in his versibus: Quapropter edulcare convenit vitam Curasque acerbas sensibus gubernare.
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑauerat significanit corua omissa
i cubiculũ ẜtorii introrupis elanor
fcũs is orta admiratio est. Eaq homi¬
num barbaroꝵ credulitas. ẜtorso t̃ tra¬
gnis robus magno usui fuit memoue
ꝓditum est ex his nationib q̃ cũ serto¬
rio faciebant. cum multis p̃liis suꝑa¬
tus essot neminem unꝗͣ ab eo desciuesse
ꝗͣ ꝗͣ id genus hõius ossie mobilissinũ.
Elanicus herodotus tucydides
historic septores in hisdem tp̃rib
fere laude ingenti floruerũt it nõ
nimis longe distantib fuerũt etatib
Nam helanicus initio belli peloponen.¬
poctis quid de his sentaat ꝗ co¬
om̃ibus ceteris putet / ar deinceps qͦ
quẽq in loco & honore ponat his ꝟsib
suis demõstrat / multos in certos certar̃
hanc rem uidemus p̾almã porte co-¬
mico cui deferant / cum meo Iudicio
exxor̃e dissoluam tibi sut contra. siꝗs
sentiat nihil sentiat Cecilio palmã
statuo de comico ᷤ plautus ẜus facile
detͣ dabitur licinio post inseꝗ lici¬

Expanded text:
imperaverat significat, cerva emissa in cubiculum Sertorii introrupit, clamor factus et orta admiratio est. Eaque hominum barbarorum credulitas Sertorio in magnis rebus magno usui fuit. Memoria prodita est, ex his nationibus quae cum Sertorio faciebant, cum multis proeliis superatus esset, neminem umquam ab eo descivisse, quamquam id genus hominum esset mobilLANICUS, Herodotus, Thucydides, historiae scriptores, in isdem fere temporibus laude ingenti floruerunt et non nimis longe distantibus fuerunt aetatibus. Nam Hellanicus initio belli PeloponnePoetis, quid de his sentiat qui co praestare ceteris putet, ac deinceps quo quemque in loco et honore ponat, his versibus suis demonstrahanc rem videmus, palmam poetae comico cui deferant. Hunc meo iudicio errorem dissolvam tibi, ut, contra siquis sentiat, nil sentiat. Cecilio palmam Statio do comico. Plautus secundus detur, dabitur Licinio. Post insequi Lici
Abbreviated transcription (Latin):
difficillimus egerrimus ħetͣ agappe ap¬
pellati uocabulo ab eguitudine e pedib
Confixos aũt esse pucros in uttro uar¬
iodiat capit infimo nixos sursũ pe¬
dibus clatis nõ ut hõis naͣ est sed ut
arboris. nam pedes cturaq arboris
neri solent. egriusq tũc muliereꝰ eni¬
tunt᷑ huĩ ꝑiculi dep̃candi gia are
statute sunt rome duabus carmc̃tib

Expanded text:
ae appellati, vocabulo ab aegritudine et pedibus conficto. Esse autem pueros in utero Varro dicit capite infimo nixos, sursum pedibus elatis, non ut hominis natura est, sed ut arboris. Nam pedes cruraque arborisneri solent, aegriusque tunc mulieres enituntur, huius periculi deprecandi gratia arae statutae sunt Romae duabus Carmentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
& clade aliqua uenire aut corporis
morbiꝙ grauioris/ aut uite interitus
nocte ꝗͦ ista ꝓxima suꝑiore cũ librum
epistolaꝵ diui augusti quas ad .C. nepo¬
tem suũ scͥpsit legeremꝰ ducerem᷑ ꝙ ele¬
gantia orõnis/ neq morosa /niq anxaa
sud facili heccle e simplici id ipũm in
quadam opła suꝑ eodem anno scpͥtum
offendimus/ eiusq epłe exemplũ hoc ẽ¬
Uiiii. Ral. octobris aut nugari : meus
asellus iocũdissimus quẽ semꝑ medius
fidius desidero cũ a me abes. sed p̃¬
cipue dieb talibus qualis est hodiee¬
nus oculi mci reꝗrunt meũ gaũ. quẽ
ubicũq hoc die fuisti spero letũ/ & bñ
ualentẽ celebrasse quartũ & sexagesi¬
mũ natalem meũ . Nam ut uides Rs¬
tium & sexagesimũ annũ erasimꝰ deos

Expanded text:
et clade aliqua venire aut corporis et clade aliqua venire aut corporis morbique gravioris aut vitae interitus Nocte quoque ista proxima superiore, cum librum Epistularum divi Augusti, quas ad Gaium nepotem suum scripsit, legeremus duceremurque elegantia orationis neque morosa neque anxia, sed facili hercle et simplici, id ipsum in quadam epistula super eodem anno scriptum offendimus; eiusque epistula exemplum hoc est: IX. Kal. Octobris. Ave, mi Gai, meus asellus iucundissimus, quem semper medius fidius desidero, cum a me abes. Set praecipue diebus talibus, qualis est hodiernus, oculi mei requirunt meum Gaium, quem, ubicumque hoc die fuisti, spero laetum et bene valentem celebrasse quartum et sexagesimum natalem meum. Nam, ut vides, κλtium et sexagesimum annum evasimus. Deos
Abbreviated transcription (Latin):
n libro . M. tullii ꝗ est ẜus d̾ glia
manifestus error est nõ magne
rei quẽ errorẽ esst possit cognosce̾
bamͣ errasse in ea ut. M. tulliũ ꝗͣ nõ
esse aĩadu̾su hoc postra correctũq
uel ab ip̃o uł a tyrono liberto eius: di-¬
ligentissimo hoĩe & libtoꝵ patroni sui
studiosissimo. Ita eĩ scͥptũ in codem li-¬
bro ẽ apud eundem poctã. Aiax cum
hectore congredĩes depugnandi cã agit
ut sepeliat᷑ si sit forte uictus. declaraq
se uellt ut suũ tumulũ multis ẽ post
scculis p̃terruntes sic loquãt᷑. hic sitꝰ
est uitt Iam pͥdem lumina linquẽs. Qi
quõdam hectoreo ꝑculsus concidit ẽse.
latinã ꝟtit nõ aiax apud homerũ dicit
neis aiax agit ut sepeliat᷑ sed hector
dicit & hector de sepultura agit pͥusꝗͣ
sciat an aiax secũ pugnandi cã cõgres.¬
surus sit.
ẜẜuatũ in multa hoĩu memoria
exꝑtũq est seniorib plerisq oĩb
sexagesimũ tertiũ uite annũ cũ ꝑiculo

Expanded text:
IN libro M. Tulli, qui est secundus De Gloria, manifestus error est non magnae rei, quem errorem esse possit cognoscere bamur errasse in ea re M. Tullium, quam non esse animadversum hoc postea correctumque vel ab ipso vel a Tirone, liberto eius, diligentissimo homine et librorum patroni sui studiosissimo. Ita enim scriptum in eo libro est: Apud eundem poetam Aiax cum Hectore congrediens depugnandi causa agit ut sepeliatur, si sit forte victus, declaratque se velle ut suum tumulum multis etiam post saeculis praetereuntes sic loquantur: Hic situs est vitae iampridem lumina linquens, Qui quondam Hectoreo perculsus concidit ense. Latinam vertit, non Aiax apud Homerum dicit neque Aiax agit ut sepeliatur, sed Hector dicit et Hector de sepultura agit, priusquam sciat an Aiax secum depugnandi causa congressurus sit.ATUM in multa hominum memoria expertumque est, senioribus plerisque omnibus sexagesimum tertium vitae annum cum periculo
Abbreviated transcription (Latin):
fero compõita quidem esse ex p̃põiti¬
one ab it ex ubis fugio et fero sed
cam p̃põitionem / quo fierit uoꝵ pro¬
nuntiatu audituq lenior uersam
mutataq esst in au. si llabam ceptũ
ꝑesse dici aufugio es aufero pro
periet᷑. In uenimus aũt ĩ comentario
nigidiano ꝟbum autumo compositũ
nigidii hõis eruditissimi audacius hoc
argutius qꝙ esse iudes᷑ ꝗͣ uerius. Au
tumo eĩ non id solũ significat. sod &
significatiõe sm̃e conuenit. p̃terra
uie accrrime in studio licteraꝵ licen.¬
tie . M. tulius nõ sola esse duo Abadi¬
xisst si reꝑiri posse ulbum tertiu
sed illud magis queri inspiciq dignũ
est dsa te sit es mutata ab p̃posi¬
tio in au sillabam ꝑptͣ lenitate uo¬
cis. An potius au ꝑticula sua sit ꝓpͥa
origine & ꝓiat ue plereq alie p̃¬
positioãs a/ gretis. Inde hec quoq i d
accepta sit sicuti est ĩ illo xsu home

Expanded text:
fero composita quidem esse ex praepositifero composita quidem esse ex praepositione ab et ex verbis fugio et fero, sed eam praepositionem, quo fieret vox pronuntiatu audituque lenior, versam mutatamque esse in au syllabam coeptumque esse dici aufugio et aufero pro perietur. Invenimus autem in conmentarioibus verbum autumo compositum Nigidii, hominis eruditissimi, audacius hoc argutiusque esse videtur quam verius. Autumo enim non id solum significat, aestumsignificatione sententiae convenit. Praeterea vir acerrimae in studio litterarum diligentiae M. Tullius non sola esse haec duo verba dixisset, si reperiri posset ullum tertium. Sed illud magis inspici quaerique dignum est, versane sit et mutata ab praepositio in au syllabam propter lenitatem vocis, an potius au particula sua sit propria origine et proinde ut pleraeque aliae praepositiones a Graecis, ita haec quoque inde accepta sit; sicuti est in illo versu Home
Abbreviated transcription (Latin):
rantem satis fideliter uisum ec̃ cutꝰ
uita uictusq non inter ip̃a errorũ
ꝑicula  in uemediis uoluptatũ illice¬
bus explorata sit. Nam cui libentie
sratieq om̃es conuiuioꝵ in cognite sĩt
quiq illaꝵ oĩo exꝑs sit si cum forte
ad ꝑticipandas cius modi uoluntates
aut uoluntas tulerit aut cãus indu¬
xrxit out necessitas compulorit deli¬
niri plecũq ⁊ capi nuq mentẽ ani
mumq eius consistero: sedui quadã
noua ictũ labascere. Congr diendu
g censuit e tanꝗͣ in acre quadã. cu
uoluptariis rebus cũq ista uini licen¬
tia cominus decernendũ ut adu̾sum
cas non fuga simus tuti nec absẽtia.
sed ugore aĩ it constanti p̃sentia
moderotoq usu temꝑantiã continen¬
tiamq tura mur e calefacto simul:
refotoq aĩo siquid in eo uł fugide
teistitie uel torpentis uerecundiȩ fu¬
erit deluamus.
tus est orator. In eo libeo ciceoͣ
cum dixissit uerba hec aufugio & au¬

Expanded text:
rantem satis fideliter visum esse, cuius rantem satis fideliter visum esse, cuius vita victusque non inter ipsa errorum pericula et in mediis voluptatum inlecebris explorata sit. Nam cui libentiae gratiaeque omnes conviviorum incognitae sint, quique illarum omnino expers sit, si eum forte ad participandas huiusmodi voluptates aut voluntas tulerit aut casus induxerit aut necessitas impulerit, mox deleniri et capi neque mentem eimumque eius consistere, sed vi quadam nova ictum labascere. Congrediendum igitur censuit et, tamquam in acie quadam, cum voluptariis rebus cumque ista vini licentia comminus decernendum, ut adversum eas non fuga simus tuti nec absentia, sed vigore animi et constanti praesentia moderatoque usu temperantiam continentiamque tueamur et calefacto simul refotoque animo, si quid in eo vel frigidae tristitiae vel torpentis verecundiae fuerit, deluamus. tus est Orator. In eo libro Cicero, cuin dixisset verba haec aufugio et au
Abbreviated transcription (Latin):
etatẽ istam turpissimã. que labefaceͣ
iE minuere hõiu mentes solet lauda.¬
uit. sed hãc largiorẽ paulo iocũ diorc̃is
uini multationẽ q̃ fieret st̾ ꝗbusda
qiͣ arbitris e magistris conuiuioꝵ sobriis
non imꝓbauit Nam e modicis hone¬
stisq inter bibendum remissiõib refici
integrariq aĩos ad instauranda sobri.¬
etatis officia existimauit reddiq eos sen¬
sim letiores: atq ad intentiões rursu
capiendas fieri habiliores & simulsiꝗ
penitus in his affectionũ cupulitatũꝙ
excores in essent : quos aliqui pudor re¬
uerẽs cõcęcelarit. Ea omĩa sũt graui
periculo libertate ꝑ uinũ data detrgi
⁊ ad corrigendum medendũq fieri
oportuna. Atq hec ẽ plato ibide di¬
cit nõ defugiendas esse neq uspuen¬
das huĩlamodi exeratatiões aduersũ
ꝓpulsandam uini uiolentiam nep ul.¬
lum unꝗͣ cononentẽ ꝓsus atq tempe¬

Expanded text:
etatem istam turpissimam quae labefacere etatem istam turpissimam quae labefacere et inminuere hominum mentes solet laudavit, sed hanc largiorem paulo iucundioremque vini invitationem, quae fieret sub quibusdam quasi arbitris et magistris conviviorum sobriis, non inprobavit. Nam et modicis honestisque inter bibendum remissionibus refici integrarique animos ad instauranda sobrietatis officia existumavit reddique eos sensimsensrm laetiores atque ad intentiones rursum capiendas fieri habiliores, et simul, si qui penitus in his adfectionum cupiditatumque errores inessent, quos aliquis pudor reverens concelaret, ea omnia sine gravi periculo, libertate per vinum data detegi et ad corrigendum medendumque fieri oportuniora. Atque hoc etiam Plato ibidem dicit, non defugiendas esse neque respuendas huiuscemodi exercitationes adversum propulsandam vini violentiam neque ullum umquam continentem prorsum ac tempe
Abbreviated transcription (Latin):
pħum dicebat. & uderier gesbebat.
Erat aũt nihili ħo & nugator / atꝙ
in grece facundie głia iactabũdus &
p̃terra uini libidine ad usq ludibra¬
ebriosus. His in conuiuiis Iuuenũ
q̃ agitare athenis obdomadib lunę
solemne nobis fuit simul atq modus
epulis factus e utiles: delectabilosq
ẜmonos ceꝑant. Tum silentio ad audi¬
endu petito loqui ceptabat/ atq id ge¬
nus uili es incondita uerboꝵ caterua
ortabat᷑ om̃es ad bibendum. Idq se fa¬
cert ex decrito platonico p̃dicebat itã.¬
ꝗͣ plato in libris quos de legibus cõposutͭ
laudes ebrietatis copiosissime scͥsiss&
utilemq esse cam bonis ac fortib uiris
censuissa. ac simul inter eiusmodi ora.¬
tioem̃ crebris ⁊ ingentib poculis om̃e¬
ingeniũ ingurgitabat fomitẽ esse quẽ¬
dam dicens e matabulũ ingenii ẜ̾tu¬
tisq si mens ⁊ corpus hõis uino fla.¬
graret. sed eñ plato in pͥmo e ẜod̾
legib nõ ut ille nebulo opinabat᷑ ebri¬

Expanded text:
derier gestibat. Erat autem nihili homo et nugator atque in Graecae facundiae gloria iactabundus et praeterea vini libidine adusque ludibrebriosus. Is in conviviis iuvenum, quae agitare Athenis hebdomadibus lunae sollemne nobis fuit, simulatque modus epulis factus et utiles delectabilesque sermones coeperant, tum, silentio ad audiendum petito, loqui coeptabat atque id genus vili et incondita verborum caterva hortabatur omnes ad bibendum, idque se facere ex decreto Platonico praedicabat, tamquam Plato in libris quos De Legibus composuit laudes ebrietatis copiosissime scripsisset utilemque esse eam bonis ac fortibus viris censuisset; ac simul inter eiusmodi orationem crebris et ingentibus poculis ingenium omne ingurgitabat, fomitem esse quendam dicens et ignitabulum ingenii virtutisque, si mens et corpus hominis vino flagraret. Sed enim Plato in primo et secundo De Legibus non, ut ille nebulo opinabatur, ebri
Abbreviated transcription (Latin):
aĩadu̾sum & scͥptum est qd̾ demoshͥo¬
nes & cicero pau etate illustrissima
oratiões in causis dixerĩt. Alter ro¬
ra tous. septem at uigniti annos na¬
tus. Alter anno minor ꝓ.p. ꝗncio sep.¬
Ue iste in loquendo figure no
hercle repperi apud pisonẽ in ẜo
annaliũ ꝟ̾ba pisonis hec sunt. L. tar¬
quinũ collegam suũ qui a tarquio

Expanded text:
animadversum et scriptum est, quod Demostheanimadversum et scriptum est, quod Demosthenes et Cicero pari aetate inlustrissimas primas orationes in causis dixerunt, alter Κοκράτους septem et viginti annos natus, alter anno minor Pro P. Quinctio sepAE istae in loquendo figurae nohercle repperi apud Pisonem in secundo Annalium. Verba Pisonis haec sunt: L. Tarquinium, collegam suum quia Tarquinio
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpsit ties & uiginti annos natũ pͥmã
cãm̃ iudicii publici egisse. sextumq ro-¬
scium paricidii rrũ defendisse. Dinu¬
meratis ꝗppe annis a.q. cepione ie.q.
serrano/ quibus consulib añ die tertiũ
nonas ianuauas. M. cicero natus est
ad. M. tulliũ & gn. dolobela: quibus
consulib cam pͥuatã pro ꝗncio apud
aquiliũ gallũ Iudice dixit sex i .xx.
anni reꝑiunt᷑. Neq dubiũ est ꝗn post
annũ quẽ pro ꝗncio dixerat sextum
roscium reum pariadii defenderit.
annos iam septem atq .xx. natus .L.
silla felice & ꝗnto metello ꝓcõsulibus
in qua ue eẽ fenestellam crrasse pedia¬
nus asconius aĩaduertit qd̾ eũ scͥpẜit
sexto uigesimo etatis anno ꝓsexto ro¬
scio dixisse. longior aũt nepotis ꝗͣ fene¬
stellt error est/ nisi quis uult in aiuz
orationẽ florentẽ dixisse ꝓ Roscio ad¬
modum adolescens iudcret᷑. Illud
adco ab utriusq oratoris studiosis

Expanded text:
scripsit tres et viginti annos natum primum scripsit tres et viginti annos natum primum causam iudicii publici egisse Sextumque Roscium parricidii reum defendisse. Dinumeratis quippe annis a Q. Caepione et Q. Serrano, quibus consulibus ante diem tertium Nonas Ianuar. M. Cicero natus est, ad M. Tullium et Cn. Dolabellam quibus consulibus causam privatam Pro Quinctio apud Aquilium Gallum iudicem dixit, sex et viginti anni reperiuntur. Neque dubium est quin post annum quam Pro Quinctio dixerat, Sex. Roscium reum parricidii defenderit, annos iam septem atque viginti natus, L. Sulla Felice II. Q. Metello Pio consulibus. In qua re etiam Fenestellam errasse Pedianus Asconius animadvertit, quod eum scripserit sexto vicesimo aetatis anno pro Sex. Roscio dixisse. Longior autem Nepotis quam Fenestellae error est, nisi quis vult in animuorationem florentissimam dixisse Pro Roscio admodum adulescens videretur. Illud adeo ab utriusque oratoris studiosis
Abbreviated transcription (Latin):
neq ad cos referre sulla de re pos.¬
sunt. Ita ne leges ꝗdem ꝓpͥe scd ple¬
biscita appellant᷑ q̃ tribunis plebis
ferentib accepta sunt. Quib rogati¬
onibus patricii añ nõ tenebant᷑ do¬
nec / q̃ hortensius dictator ea leges
tulit ut eo Iuit qd plebes statuisse
om̃es quirites tenerent᷑. Ide ĩ codẽ
libro hoc scͥpͥtum est cum de gnĩbus
oiũi suffragiũ feratur/ curiata co¬
micia esst cũ excensu & etate cẽtu¬
riata cũ ex regionib &. locis tributa.
Centuriata aũt comitia intra pome¬
rium fieri nephas esst. ꝗa exercitũ
exͣurbem imꝑari oporteat. Intra ue¬
bem imꝑari. Ius non sic ꝓpterea cẽ tu¬
riata ĩ campo martio haberi exerci.¬
ppłus essae ĩ suffragiis ferẽdis occupatꝰ.¬
Ornelius nepos & roꝵ memoriȩ¬
⁊ non indiligens. &. M. ciceronis
ut qui maxĩe amicus familiauis fuit.
Atq Is cum ĩ pͥmo libroꝵ quos de uita
illius composuit errasse uidet᷑ cũ euz

Expanded text:
neque ad eos referre ulla de re posneque ad eos referre ulla de re possunt. Ita ne leges quidem proprie, sed plebisscita appellantur quae tribunis plebis ferentibus acceptaaccept sunt, quibus rogationibus ante patricii non tenebantur, donec Q. Hortensius dictator legem tulit, ut eo iure quod plebs statuisset omnes Quirites tenerentur. Item n eodem libro hoc scriptum est: Cum ex generibus hominum suffragium feratur, curiata comitia esse, cum ex censu et aetate centuriata, cum ex regionibus et locis, tributa; centuriata autem comitia intra pomerium fieri nefas esse, quia exercitum extra urbem imperari oporteat, intra urbem imperari ius non sit. Propterea centuriata in campo Martio haberi exercipopulus esset in suffragiis ferendis occupatORNELIUS NEPOS et rerum memoriae non indiligens et M. Ciceronis ut qui maxime amicus familiaris fuit. Atque is tamen, in primo librorum quos de vita illius composuit, errasse videtur, cum eum
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur hr̃e in comode interp̃ta¬
tio ftã hoc mõ. Silogismus ẽ or̃o
in qua consensis ꝗbusdam &e cõcessis
cessa sunt necessario conficit᷑.¬
Nlibro laclii felicis ad.q. muciũ
pͥmo scpͥtum est labeonẽ scubere
calata comicia esse q̃ pro collogio p̃õ¬
tificũ hntͣ aut regis aut flaminũ in¬
auguratidoꝵ cã. Eorũ aũt alia esse
cuxiata: Alra conturiata. Curiata ꝑ
lutorẽ curiatũ ꝑ calari .i. conuocari.
Centuriata ꝑ cornicinẽ hisdem comi¬
ciis que calata appellari diximus .s sa¬
cioꝵ distestatio ⁊ testamonta fieri
solebant. Tua eĩm gnaͣ testamentoꝵ
fuisse accepimus/ unũ qd̾ calatis comi¬
ĩ ꝓcinctu i cum uiri ad p̃liũ faciẽdũ
in aciem uocabant᷑. Tertiũ ꝑ familie
emãcipatioem / cui es i& libra adhibe¬
xeturr. In codem lelii felias libro hec
scͥpta sunt.Is qui nõ uniu̾su ppłm/
sed ꝑtem aliquã adesse iubet : nõ co¬
micia sed conciliũ edicere debet. Tri-¬
buni dũce neq aduocant patricios

Expanded text:
videbatur habere incommode interpretatio facta hoc modo: Syllogismus est oratio, in qua, consensis quibusdam et concessis, cessa sunt, necessario conficitlibro Laelii Felicis Ad Q. Mucium primo scriptum est Labeonem scribere calata comitia esse quae pro conlegio pontificum habentur, aut regis aut flaminum inaugurandorum causa. Eorum autem alia esse curiata, alia centuriata; curiata per lictorem curiatum calari, id est convocari, centuriata per cornicinem. Isdem comitiis, quae calata appellari diximus, et sacrorum detestatio et testamenta fieri solebant. Tria enim genera testamentorum fuisse accepimus: unum, quod calatis cominctu, cum viri ad proelium faciendum in aciem vocabantur, tertium per familiae emancipationem, cui aes et libra adhiberetur. In eodem Laeli Felicis libro haec scripta sunt: Is qui non universum populum, sed partem aliquam adesse iubet, non comitia, sed concilium edicere debet. Tribuni autem neque advocant patricios
Abbreviated transcription (Latin):
Um legeremus orationẽ ueterẽ
fauorini non indiserti uiri qua
oratiõe totũ ut meminisse possemꝰ adco
esst hercle istiusmodi sumptus atq ui¬
ctus ꝑdidiscimus. ꝟba hec q̃ apposuimꝰ
fauorini sũt p̃fecti popme atq luxurie
negant cenam lautam esst: nisi cũ libẽ.¬
tissut edis tum auferat᷑ & alia esca
melior atq amplior suctenturiet᷑. Is ñe
flos cene hetͣ Inter istos quib sũp̃tus ce
fastidiũ ꝓ facctiis ꝓcedit qui negãtuł᷑.
ullam auen p̃ter ficrdulã totã comesst
oportert. cȩteraꝵ auiu atq altliũ nͥ
tantũ opponat᷑ : ut acluniculis infcrioeͣ
parte saturificant cõuiuiu putãt mo¬
quie᷑ nisi uti delibrari sibi cenas uibcãt
argento purpura amplior ali quod
hominib qiͣ dĩis ĩ mortalib adornãt᷑.¬
Ere ac disertt eccilius hoc sõditi¬
uo s ꝙͥsit namhi sũe inimici pessi.¬
mi fronet hylaro corde tristi / quos noq
ut app̃hendas: neꝙ ut mittas. sc̃as hos

Expanded text:
UM legeremus orationem veterem Favoni, non indiserti viri, qua oratione totum, ut meminisse possemus odio esse hercle istiusmodi sumptus atque victus, perdidicimus. Verba haec, quae adposuimus, Favoni sunt: Praefecti popinae atque luxuriae negant cenam lautam esse, nisi cum lubentissime edis, tum auferamelior atque amplior succenturietur. Is nunc flos cenae habetur inter istos quibus sumptus et fastidium pro facetiis procedit, qui negant ullam avem praeter ficedulam totam comesse oportere; ceterarum avium atque altilium nisi tantum adponatur, ut a cluniculis inferiore parte saturi fiant, convivium putant inoquitur, nisi ut delibari sibi cenas iubeant, argento, purpura amplior aliquot hominibus quam dis inmortalibus adornatERE ac diserte Caecilius hoc in Subditivo scripsit: Nam hi súnt inimici péssumi, fronte hílaro, corde Trísti, Quos néque ut adprendas néque uti dimittás scias. Hos
Abbreviated transcription (Latin):
ioms U ei puli poete mrem theopompꝰ¬
de  ãgrestia olera uendentẽ/ uictũ
q̃sisse dicit patri aũt eius nato illo re¬
sponsum est aicaldeis eũ pucrũ cum
adoleuissee uictor̃e in certaminibus
fore. Ia eĩ puero fatũ esse pater in¬
terp̃tatus athletã debere esse robora¬
to excrotatoq filii sui corpore olimpi¬
am certaturũ eum ineer athletas pu¬
cros deduxit ac pͥmo ꝗdem maerta¬
mine ꝑ ambigũa ctatem receptus nõ
est. post eleusino e theseo certamiẽ
pugnauit & coronatus est. mox &e
corporis cura ad excolendi aĩ studiũ
trans giessus auditor fuit: phisici a
bere natus annos duo de uigrati a-¬
dortus est. philocorus refert ĩ insu¬¬
la salamina speluncã esse tetrã &
horridam quã nos uidimus inqua cu¬
ripides tragedias scptitarit. Mulie¬
res fere om̃es ĩ maiorẽ modũ exosus
habuerat / cum id decceto ab athemẽ.¬
sibus fc̃o ius essae / quaꝵ matrimonii
pertedebat. Eius odii in mulicres ari¬

Expanded text:
EURIPIDI poetae matrem Theopompus agrestia olera vendentem victum quaesisse dicit. Patri autem eius nato illo responsum est a Chaldaeis eum puerum, cum adolevisset, victorem in certaminibus fore; id ei puero fatum esse. Pater interpretatus athletam debere esse, roborato exercitatoque filii sui corpore, Olympiam certaturum eum inter athletas pueros deduxit. Ac primo quidem in certamen per ambiguam aetatem receptus non est, post Eleusino et Theseo certamine pugnavit et coronatus est. Mox a corporis cura ad excolendi animi studium transgressus, auditor fuit physici Anbere natus annos duodeviginti adortus est. Philochorus refert in insula Salamine speluncam esse taetram et horridam, quam nos vidimus, in qua Euripides tragoedias scriptitarit. Mulieres fere omnes in maiorem modum exosus l uxores habuerat, cum id decreto ab Atheniensibus facto ius esset, quarum matrimonii pertaedebat. Eius odii in mulieres Ari
Abbreviated transcription (Latin):
a. consulari gradu ex quo gradu sẽꝑ̃
ꝗdem antta pͥmũ rogari solitũ qui
pͥnceps i senatũ lectus ossa ĩ łu aũt
cum het scriberet nouũ morẽ iustitu.¬
tum refert ꝑ ambitiõe gram̃q iut
Is pͥmũ rogo aet᷑ quẽ xogare uellit
ꝗ heret soratũ: dum Is tñ ex gradu
consulari esse p̃ter hoc d pignore ꝙͦ
capiendo disserit. deq multa dicẽda
senatori ꝗ tum ĩ senatũ uenire debe¬
ret nõ adesset. hec e alia qued̾a id
genus in libro quo sͣ dixi. M. uarro
in epła ad opimianũ scͥpta executus.
sed qd̾ ait senatus consultũ duobus
modis ficri solere aut conꝗsitis sen.¬
tentiis/ aut ꝑ discessiom̃e parũ cõue¬
nire uidot᷑ cũ co qd̾ aheius capito ĩ
coniectancis s ꝙͥtum reliꝗt Nam in

Expanded text:
a consulari gradu. Ex quo gradu semper a consulari gradu. Ex quo gradu semper quidem antea primum rogari solitum, qui princeps in senatum lectus esset; tum autem, cum haec scriberet, novum morem institutum refert per ambitionem gratiamque, ut is primus rogaretur quem rogare vellet qui haberet senatum, dum is tamen ex gradu consulari esset. Praeter haec de pignore quoque capiendo disserit deque multa dicenda senatori qui, cum in senatum venire deberet, non adesset. Haec et alia quaedam id genus in libro quo supra dixi M. Varro epistula ad Oppianum scripta executus est. Sed quod ait senatusconsultum duobus modis fieri solere, aut conquisitis sententiis aut per discessionem, parum convenire videtur cum eo quod Ateius Capito in Coniectaneis scriptum reliquit. Na
Abbreviated transcription (Latin):
iustum ia nõ fuisst. ꝓptera ⁊ ĩ curia
hosailia & in pompeia/ & post ĩ Iuba
cam ꝓphana ea loca fuissent templa
esse ꝑ augures constituta iut ĩ his
senotus consulta more maioꝵ iusta fi¬
tui possent. Inter que id qͦ scͥpͥtum
reliquie noĩ om̃es edes sacras tẽpla
esse / ac ne edem quidem ueste tẽplũ
esse. post hec deincops diat senatus¬
consultũ ante exortũ/ aut post ocrasũ
solem stũm̃ ratũ nõ fuisse opus etã
censoriũ fecisse cxistimatos ꝑ quos
eo tp̃re senatus consultũ factũ essa
docet de inde mibi multa: ꝗb diebus
hr̃i senatũ Ius nõ sic: imolareq hosti¬
am pͥus auspicariq debere ꝗ senatũ
hiturus ess& de rebusꝙ diuinis qͥ
usꝗͣ humanis ad senatũ referendus
esse. ł un porro reftrri o portere
aut infinitt de re .pu. aut & singu¬
lis reb simit. senatusꝙ conrsultũ st¬
cri duobus mõis: Aut ꝑ discessiõe
si consentirct᷑ aut si res dubia esse
aũt debrte consuli gradatim incipiq

Expanded text:
iustum id non fuisse. Propterea et in curia Hostilia et in Pompeia et post in Iulia, cum profana ea loca fuissent, templa esse per augures constituta, ut in iis senatusconsulta more maiorum iusta fieri possent. Inter quae id quoque scriptum reliquit, non omnes aedes sacras templa esse ac ne aedem quidem Vestae templum esse. Post haec deinceps dicit senatusconsultum ante exortum aut post occasum solem factum ratum non fuisse, opus etiam censorium fecisse existimatos per quos eo tempore senatusconsultum factum esset. Docet deinde inibi multa: quibus diebus habere senatum ius non sit; immolareque hostiam prius auspicarique debere, qui senatum habiturus esset, de rebusque divinis prius quam humanis ad senatum referendum esse; tum porro referri oportere aut infinite de republica aut de singulis rebus finite; senatusque consultum fieri duobus modis: aut per discessionem, si consentiretur, aut, si res dubia essetautem debere consuli gradatim incipique
Abbreviated transcription (Latin):
taq & anxia cura & ciecũspicientia
indigens. nanq ut pauta tibi nũe q̃sti.¬
onũ capita accingam /iam oĩu pͥmũ
hoc de uidicis officio q̃rit᷑ si iudex for¬
te id sciat. Suꝑ qua re apud eũ liti¬
gat᷑: caq res uni ei pͥus ꝗͣ agi cepta
aut in iudiciũ deducta sit̃ ex alio q̃dã
negocio caũq aliquo cognita liqdo e
comꝑta sit / neq id tamẽ in agenda cã
ꝓbatur oporteat. ne eum ẜm ea que¬
sciens uenit iuditare. an ẜm ea q̃ agũ.¬
tur. Id õẽ inquit q̃ri sol& an deccat
atq conueniat iudicii cã iam cognita
si facultas esse uideat᷑ componendi ne¬
gocii officio. paulisꝑ iudicis dilato co-¬
munis amicitie & qiͣ pacificatois ꝑtes
retiꝑe / atq illud amplius: ambigi ac
dubitari scio debeat ne iudex in ter
cognoscendũ ea q̃ dc̃o quesitoq opus
est dicc̃ e querrͣ eẽ si cuius ea dici q̃ri¬
q interest: neq dicat neq postulet.

Expanded text:
taque et anxia cura et circumspicientia taque et anxia cura et circumspicientia indigens. Namque, ut pauca tibi nunc quaestionum capita adtingam, iam omnium primum hoc de iudicis officio quaeritur: si iudex forte id sciat, super qua re apud eum litigatur, eaque res uni ei, priusquam agi coepta aut in iudicium deducta sit, ex alio quodam negotio casuve aliquo cognita liquido et comperta sit, neque id tamen in agenda causa probetur, oporteatne eum secundum ea qusciens venit iudicare, an secundum ea quae aguntur? Id etiam, inquit, quaeri solet, an deceat atque conveniat iudici causa iam cognita, si facultas esse videatur conponendi negotii, officio paulisper iudicis dilato communis amicitiae et quasi pacificatoris partes recipere? Atque illud amplius ambigi ac dubitari scio, debeatne iudex inter cognoscendum ea quae dicto quaesitoque opus est dicere et quaerere, etiamsi cuius ea dici quaerique interest neque dicat neque postulet?
Abbreviated transcription (Latin):
aniis & ĩ oꝑis fori colebros semꝑꝙ se
decum undiq distra he noibus cãis festinã¬
tes non sedendum diutius ac nihil esst
dubiũ dicebant ꝗn absoluendus foret
ꝗ̃ accepisse prcumã illã nulla ꝓbatiõe
solemni docibat᷑. sed eim̃ ego hoĩes cũ
considerabam alterni fidei alterũ ꝓbri
plenũ spurcissimeq uite ac defama¬
tissime nequꝗͣ adduci potui ad absol¬
uendum. Iussi gͥ diem diffundi atꝗ ĩ¬
ac peto ut & ipũm illud in quo herebã
& cetrra eẽ quę obẜuanda mihi forẽt
ĩ officio uidicis faceret me ut eaꝵ reꝵ
essem prudentior. Tum fauorinꝰ reli¬
gionc illa cunctatiõis  sollicitudinis
nostre comꝓbala id ꝗdem inꝗt suꝑ quo
nũc deliberas uderi põt sp̃e tenui
ꝑuaq esse. Sed si de om̃i ꝙiͦ officio Iu¬
dicis plenc tibi me iuis nequaꝗͣ est uł
loci huius uł tpr̃is. Est eim disceptatio¬
u ista multuuge & sinuose q̃stiõis mul¬

Expanded text:
iniis et in operis fori celebres semperque se iniis et in operis fori celebres semperque se circumundique distrahentibus causis festinantes, non sedendum diutius ac nihil esse dubium dicebant quin absolvendus foret, quem accepisse pecuniam nulla probatione sollemni docebatur. Sed enim ego homines cum considerabam, alterum fidei, alterum probri plenum spurcissimaeque vitae ac defamatissimae, nequaquam adduci potui ad absolvendum. Iussi igitur diem diffindi atque inac peto ut et ipsum illud in quo haerebam, et cetera etiam quae observanda mihi forent in officio iudicis, faceret me ut earum rerum essem prudentior. Tum Favorinus, religione illa cunctationis et sollicitudinis nostrae conprobata: Id quidem, inquit, super quo nunc deliberas, videri potest specie tenui parvaque esse. Sed si de omni quoque officio iudicis praeire tibi me vis, nequaquam est vel loci huius vel temporis; est enim disceptatio ista multiiugae et sinuosae quaestionis mul
Abbreviated transcription (Latin):
cum constabat uirũ esse ferme botiũ/
notrq & ex ꝑte fidei & uite ĩ culpa¬
tissime / multaꝙ & illustria exempla ꝓ¬
bitatis sinceritatisꝙ eius ex ꝓmebant᷑.
Illum aũt unde petebat᷑ hoũm esse
nõ bone rei uitaq turpi ie sordida
cõuictũꝙ uulgo ĩ mendaciis plenũꝙ
esst ꝑfidiaꝵ E fraudum ostendobat᷑.
Is tamẽ cũ suis multis patronis clami¬
tabat ꝓbari apud me debere pecuni¬
am datam consuetis modis exp̃c̃silati¬
one mense ratiõĩb chirographi exi¬
bitidẽ / eabulaꝵ obsignatiõe testiũ in¬
tercessione / Ex ꝗbus om̃ib si nulla it
ꝓbaret᷑ dimitti iam sane oportert ee.
aduersariũ de calumnia damnari.
Quod de utruisq aũt uita atq fcis
diceret᷑ fiuistra id furi atq dici. Rem
eim d̾ petenda pecunia apud iudicem
pͥuatum agi nõ apud censores d̾ moĩb
lum ibi amici mei quos rogauerã in
consilũ uiri exercitati / atq ĩ patioro¬

Expanded text:
eum constabat virum esse firme bonum eum constabat virum esse firme bonum notaeque et expertae fidei et vitae inculpatissimae, multaque et inlustria exempla probitatis sinceritatisque eius expromebantur; ilium autem unde petebatur hominem esse non bonae rei vitaque turpi et sordida convictumque volgo in mendaciis plenumque esse perfidiarum et fraudum ostendebatur. Is tamen cum suis multis patronis clamitabat probari apud me debere pecuniam datam consuetis modis, expensi latione, mensae rationibus, chirographi exhibitione tabularum obsignatione, testium intercessione, ex quibus omnibus si nulla re probaretur, dimitti iam se sane oportere et adversarium de calumnia damnari, quod de utriusque autem vita atque factis diceretur, frustra id fieri atque dici; rem enim de petenda pecunia apud iudicem privatum agi, non apud censores de moribus. Tunc ibi amici mei, quos rogaveram in consilium, viri exercitati atque in patroc
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus rem iudiciariã qm̃ uocis ut
dicit᷑ iuude nimia penuria erat ex
mutis qd auĩt magisteis cognos cerem
atq in roꝵ quidem diffinitiõib coꝑendi¬
rationib ꝑ & aliis ꝗbusdam legitimis ri¬
tib ex ip̃a legt uilia & ex sabini masu.¬
rii & quorũdam alioꝵ iuris ꝑitoꝵ co-¬
mentariis cõmoniti  ad miniculati su¬
mus. In his aũt que existe̾ solẽt nego¬
cioꝵ ambagib e ĩ ancipiti rationum
diuersaꝵ ciecũstantia nil ꝗcꝗͣ nos hu¬
iuscemodi libri iuuerũt. Nam ae si
consilia Iudicib exp̃sentiũ cãꝵ statu ca¬
pienda sunt. generalia tamẽ q̃da pre¬
monita &e p̃cepta sunt ꝗb añ cãm p̃¬
muniri uidex/ preꝑariq ad incertos
caus futuraꝵ difficultatũ debeat sicut
illa mihi tunc accidit in ex plicabilis reꝑ¬
iende sententie ambiguitas prtebatur.
apud me ꝑecunia q̃ dicebat᷑ data nu-
mentis admodum exilib intebat᷑. scd

Expanded text:
vocatus, rem iudiciariam, quoniam vocis, ut vocatus, rem iudiciariam, quoniam vocis, ut dicitur, vivae penuria erat, ex mutis, quod aiunt, magistris cognoscerem. Atque in dierum quidem diffissionibus conperendinationibusque et aliis quibusdam legitimis ritibus ex ipsa lege Iulia et ex Sabini Masurii et quorundam aliorum iurisperitorum commentariis commoniti et adminiculati sumus. In his autem, quae existere solent, negotiorum ambagibus et in ancipiti rationum diversarum circumstantia nihil quicquam nos huiuscemodi libri iuverunt. Nam. etsi consilia iudicibus ex praesentium causarum statu capienda sunt, generalia tamen quaedam praemonita et praecepta sunt, quibus ante causam praemuniri iudex praepararique ad incertos casus futurarum difficultatum debeat, sicut illa mihi tunc accidit inexplicabilis reperiendae sententiae ambiguitas. Petebatur apud me pecunia, quae dicebatur data numementisarguments admodum exilibus nitebatur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
lere adoloscentes a genethliatis istis &
ꝗbusdam alis id genus ꝗ prodiogisis ãticb
futura omĩa dcũtos pollicent᷑ nullo pa¬¬
cto ad eundos esse consulendosꝙ hũce¬
modi argumentis concludebat. Aut ad.¬
uersa inquit euentura dicint/ aut ꝓ-¬
spera: si dicunt ꝓsꝑa .& fallunt miẜ
fies frustra ex pectando. si adusa di¬
cunt && menbunt᷑ miẜ fies feustra ti¬
mendo. sin uera respondent eaq st̃
nõ ꝓsꝑa iam inde ex animo miser fies/
añ ꝗͣ e fato fias. si felicia ꝓmittũt ca¬
q̃ euentura sunt tum plane luo erũt
ĩ comoda/ & expectatio te spei suspen¬
sum fatigabit/ E futurũ gaudii fructũ
spes fibi iam p̃florauei̾t. Nullo gͥ pacto
utendum est istius modi hominib res
futuras presagientib.¬
ĩ uidices sum uti iudicia q̃ appel¬
lantue pͥuata susciperẽ libros utriusꝓ
lingut d officio uidicis scpͥtos cõ ꝗsuui
ut ho adoloscens a poctaꝵ fabulis &.
a rectoꝵ epilogis ad uidicandas lites

Expanded text:
genethiacis istis et quibusdam aliis id genus, qui prodigiosis artibus futura omnia dicturos pollicentur, nullo pacto adeundos eos esse consulendosque huiuscemodi argumentisargdnmentis concludebat: Aut adversa, inquit, eventura dicunt, aut prospera. Si dicunt prospera et fallunt, miser fies frustra expectando; si adversa dicunt et mentiuntur, miser fiesties frustra timendotirnendo; sin vera respondent eaque sunt non prospera, iam inde ex animo miser fies, antequam e fato fias; si felicia promittunt eaque eventura sunt, tum plane duo erunt incommoda: et expectatio te spei suspensum fatigabit et futurum gaudii fructum spes tibi iam praefloraverit. Nullo igitur pacto utendum est istiusmodi hominibus res futuras praesagientibin iudices sum, ut iudicia quae appellantur privata susciperem, libros utriusque linguae de officio iudicis scriptos conquisivi, ut homo adulescens, a poetarum fabulis et a rhetorum epilogis ad iudicandas lites