comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nsula hec unde nobis
sermo est apud eos
Siahelet dr̃. boms omnibus copi¬
osior. & gleba uberi letissima: ex
diuisione fluentorum nili fit ⁊bi
enm diuiditur fluuius. Partes qͣs
ab muicem separat. usq ad mare
iterum non recepturus. Sed tñ iteꝵ
non conuemiens. qua tuor hostiis
mari se mmiscet. Prima pars que
uram syriam respicit. inter duas ur¬
bes antiquissimas maritim is mare
ingreditur inter thasiũ uidelicet¬
& pharamiam. sed alterius edificiis
uicimor locum preter fluendo ab¬
luit ab altera aliquantulum quasi
miliaribus tribus auł qualtuor di¬
stat. Scdã apud danitam urbem
antiꝙͣ &̾ nobilem fretis adiungit.
Tercia apud sturionem. Quarta ap̃
ressith qui locus alexandrie conter¬
minus est iuix ab ea oistans mili ari¬
bus quastuor auł circa id marinis
fluc tibus excipitur. Querentibus
sane nobis & muestigantibus di¬
ligenter. nulla huius anins alia
occurrunt hostia. unde miramur
plurimum antiquos mnlum septẽ¬
finum dixisse. qͣi septem hostiis

Expanded text:
nsula haec, unde nobis sermo est, apud eos Maheleth dicitur, bonis omnibus copiosior, et gleba uberi laetissima, ex divisione fluentorum Nili fit; ibi enim dividitur fluvius, partes, quas ab invicem separat, usque ad mare iterum non recepturus; sed tamen iterum non conveniens, quatuor ostiis mari se immiscet. Prima pars quae nostram Syriam respicit, inter duas antiquissimas urbes maritimas mare ingreditur, inter Tafnim et Pharamiam; sed alterius aedificiis vicinior, locum praeterfluendo alluit; ab altera aliquantulum, quasi milliaribus tribus aut quatuor, distat; secunda apud Damiatam, urbem antiquam et nobilem, fretis adjungitur; tertia apud Sturionem; quarta apud Ressith qui locus Alexandriae conterminus est, vix ab ea distans milliaribus quatuor aut circa id marinis fluctibus excipiuntur. Quaerentibus sane nobis et investigantibus diligenter, nulla alia amnis hujus occurrunt ostia; unde miramur plurimum, antiquos Nilum septemfluum dixisse, quasi septem ostiis
Abbreviated transcription (Latin):
postmodum eualit propinasse ⁊.
Unde libetius usq mussulam
cum sius expeditionibus iam ꝑ¬
uenisse fama referente credebitur.
Uarius timen super eo facto apõ
nos dissemiabatur sermo dicen¬
tibus aluis quod prospere mccde̾t
& omnia illi suppeterent ad uotũ.
aliis ediuerso asserentibus quod
per muores illarum regioniĩ prin¬
ceps contra illius insolenciam cõ¬
uementes eius male tractatus es
exercitus

Expanded text:
postmodum evasit, propinasset: postmodum evasit, propinasset: unde liberius usque Mussulam, cum suis expeditionibus jam pervenisse fama referente credebatur. Varius tamen super eo facto apud nos disseminabatur sermo, dicentibus aliis, quod prospere incederet et omnia illi suppeterent ad votum; aliis e diverso asserentibus, quod per majores illarum regionum principes, contra illius insolentiam convenientes, ejus male tractatus esset exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
debatur ergo sicuti erat oe ueri sile
quod ut cĩm urbem optineret: ad
purtes illas festinasset. Seo sicut rei
patefecit exitus. longe sublumora
mente conceperat. Relic ta enmi
post se uibe predicta & enfr̃ate lrãs¬
misso mesopotanne urbes splen¬
didissimas edessam. catram. & a¬
lias ꝙͣ plures cum oppielis suffra¬
ganeis & uinuersam pene regionẽ
que lub potestate predic t̾i pr̃icipis
domini uidelicet mussule prius ia¬
cuerat tam uiribus ꝙͣ muncrum
nteruentione infri pucos dies
sibi uendicauit. Corruptis enm
multa liberalitite regionm ma¬
gnatibus qui domino sepedicto
ficelitate benebantur astric ti rece¬
ptis q corum mumcipiis in su¬
um obsequium omnes cõuerterat
it iut sepedictus magnus & no¬
bilis princeps suorum penitus de¬
stitutus auxilio ei occurrere aut re¬
sistere non posse dicerctur. Sed ctiã
publice dicebatur quod corrup¬
tis eus domesticis & familiarib
potum ei mortifcrum. unde uix

Expanded text:
debatur ergo, sicuti et erat verisimile, debatur ergo, sicuti et erat verisimile, quod ut eam urbem obtineret, ad partes illas festinasset. Sed sicut rei patefecit exitus, longe sublimiora mente conceperat. Relicta enim post se urbe praedicta, et Euphrate transmisso, Mesopotamiae urbes splendidissimas, Edessam, Carram, et alias quamplures cum oppidis suffraganeis, et universam pene regionem, quae sub potestate praedicti principis, domini videlicet Mussulae, prius jacuerat, tam viribus quam munerum interventione, intra paucos dies sibi vindicavit. Corruptis enim multa liberalitate regionum magnatibus, qui domino saepedicto fidelitate tenebantur astricti, receptisque eorum municipiis, in suum obsequium omnes converterat, ita ut saepedictus magnus et nobilis princeps suorum penitus destitutus auxilio, ei occurrere, aut resistere non posse diceretur, sed etiam publice dicebatur, quod corruptis ejus domesticis et familiaribus, potum ei mortiferum, unde vix
Abbreviated transcription (Latin):
uir erat uigilantissimꝰ
oe toto mentis ardore
nr̃orum uires quasi pro nichilo du¬
cens & ad maiora suspirans ad par¬
tes transire disponit orientales. Ed
tamen nondum procecto liquet
Utrum proprio ductus spiritu. &
solita preceps magnaminitate sit
aggressus an aprincipibus illius
regionis euocatus. rem adeo difici¬
lem & que supra uires uidebatur:
fiducia ingentes cquitum colligil
copias &e compositis prolocorum
& temporum oportumtite sarci¬
nis. ꝯ̾ que ad tintum iter confitẽ¬
dum sufticere posse uideb antur ne¬
celsariis uersus eufraten properat
Apuo nos utẽ sermo diuulgabi¬
tur frequens quos uersus hãlapĩa
contenderet Ut eam sͥ. uendicare
inlecetur. Ea emm sola cum pancis
oppidis sibi adiacentib. de tota
noiadim hereoitate supererat que
nondum i eiꝰ ꝑ uenerat ditionem.
Aortuo enim noradin filio. frat᷑
quo tebedimi domini mussule frẽ
permittente ad quem uire heredi¬
tario defuncto predic to adolescẽ¬
te. de uoluta fuerit: possidebat. Cre¬

Expanded text:
vir vigilantissimus et toto mentis ardore nostrorum vires quasi pro nihilo ducens et ad majora suspirans, ad partes transire disposuit orientales. Id tamen, nondum pro certo liquet utrum proprio ductus spiritu, et solita praeceps magnanimitate, sit aggressus; an a principibus illius regionis evocatus, rem adeo difficilem, et quae supra vires videbatur, fiducia, ingentes equitum collegit copias, et compositis pro locorum et temporum opportunitate sarcinis, et quae ad tantum iter conficiendum sufficere posse videbantur, necessariis, versus Euphratem properat. Apud nos autem sermo divulgabatur frequens, quod versus Halapiam contenderet, ut eam sibi vindicare niteretur. Ea enim sola, cum paucis oppidis adjacentibus sibi, de tota Noradini haereditate supererat, quae nondum in ejus pervenerat ditionem. Mortuo enim Noradini filio, frater Cotebedini domini Mussulae, fratre permittente, ad quem jure haereditario, defuncto praedicto adolescente, devoluta fuerat, possidebat. Cre
Abbreviated transcription (Latin):
obsessis. Luce igitur reodita ui¬
dentes loci habitatores infinitã
circa se hostium multitudmem
in turrim que sub urbio pre erit:
certatim se contulerunt. Quã
Undiq circundantes & cum sum¬
ma instancia subfodientes infra qͣ¬
tuor horarum spacium suffossam
solo deiecerunt ante runam tanie
ciui im ruam duceret. &ł casum
minarctur. eos qui in eam cõfu¬
gerant. in deditionem suscepetiut
Colligentes ergo pro libero & sine
contradictore arbitrio.tum illius
tum adiacencium locoꝵ predam
uinuersam exceptis his qui nc̃o¬
fuctu ceciderunt pene quingentas
aminas secum detuleriut in uĩcu¬
lis. Nam quia locus erat frugifer
& messis lempus aderat multi ex
locis finitimis metendi gratia illuc
se contulerant quos omnes ut pre¬
diximus secum sine contradie tore
deducentes. iterum iordane trãsito
sam & in columes reuersi sunt ad
propria

Expanded text:
obsessis. Luce igitur reddita, viobsessis. Luce igitur reddita, videntes loci habitatores infinitam circa se hostium multitudinem, in turrim quae suburbio praeerat, certatim se contulerunt; quam undique circumdantes, et cum summa instantia suffodientes, intra quatuor horarum spatium suffossam, solo dejecerunt; ante ruinam tamen, cum jam rimam duceret, et casum minaretur, eos qui in eam confugerant, in deditionem susceperunt. Colligentes igitur pro libero et sine contradictore arbitrio, tum illius, tum adjacentium locorum praedam universam, exceptis his qui in conflictu ceciderunt, pene quingentas animas secum detulerunt in vinculis. Nam quia locus erat frugifer et messis tempus aderat, multi ex locis finitimis metendi gratia illuc se contulerant, quos omnes, ut praediximus, secum sine contradictore deducentes, iterum Jordane transito, sani et incolumes reversi sunt ad propria
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Fauore emm predic ti ramil¬
di principis magis ꝙ̃ considera¬
tione maioris compendii. quidã
ad hoc regẽ compulerant. non
multum attendentes quid interĩ
regno uiribus destituto posset
ac̾cidere. Ꝙ ꝙ̃ imprudenter fac¬
tum fuerit rei exitus sub seques
statim declarauit. Nam qui circa
damascum. bostrum baalbel. &
emissam erant principes. Uioentes
regni robur ab ẽẽ. & milicia desti¬
tutam regionem uiuersam con¬
uocitis clam ꝯc sine tumultu copi¬
Is. iordanem secus mare galilee qd̾
est tiberiadis transeuntes fines no¬
stros latenter ingressi sunt. & per¬
currentes ex pirte galileam perue¬
nerunt ad locum qui est sub monte
thabor. cui nomen buria. iuixͣ naum
Urbem antiquissimam. Homines
autem illarum partium de treuga
presumentes ꝙͣ nondum nouerãt
defecisse securi ninus. minus sibi
prouidebant. Unde factum est
quod clam oe denoc te super cos ir¬
ruentes locum ex omm parte ual¬
lauerunt ita uł neq ad montem
qui loco miminebat fuga pateret

Expanded text:
enim praedicti Rainaldi principis, magis quam consideratione majoris compendii, quidam ad hoc regem impulerant, non multum attendentes quid interim regno viribus destituto posset accidere; quod quam imprudenter factum fuerit, rei exitus subsequens statim declaravit. Nam qui circa Damascum, Bostrum, Baulbec et Emissam erant principes, videntes regni robur abesse, et militia destitutam regionem universam, convocatis clam et sine tumultu copiis, Jordanem secus mare Galileae, quod est Tiberiadis, transeuntes, fines nostros latenter ingressi sunt; et percurrentes ex parte Galilaeam, pervenerunt ad locum qui est sub monte Thabor, cui nomen Buria, juxta Naim urbem antiquissimam. Homines autem illarum partium de treuga praesumentes, quam nondum noverant defecisse, securi nimis, minus sibi providebant: unde factum est quod, clam et de nocte super eos irruentes, locum ex omni parte vallaverunt, ita ut neque ad montem, qui loco imminebat, fuga non pateret
Abbreviated transcription (Latin):
per exploratores eius aduentu &
proposito rex habita ierosolimis
curia generali &e super peticiõib
salahadini diligenti tractatu de
quorumdam consilio cum totis
regni uiribus in predictam regi¬
onem uallem pertransiens silue¬
strem in qua est mare mortuum:
peruemt. uł uementi salahadmo
occurreret. & se opponeret pro¬
iunciam uastare uolenti. Porro
salihadinus transcursa cum suis
expeditiombus solitudine quod
iter cum multa difficultate uix
diebus uiguiti confecerat. iam¬
q terram habitabilem in finibus
nostris uixͣ presidium quod dr̃
mons regalis. quasi ad decẽ mi¬
lia castra metatus. expectins ut
destatu regionis & ubi nam es¬
set rex cum sius expeditionibus
certificaretur. Rex uero uxͣ urbẽ
ueterem cui nomẽ petra desecti. ni
scdã sitam arabia castra locauerat
ab exercitu salahadim triguita sex
uix distius miliaribus eratq
ibi uniuersum cum eo regni ro¬
bur. Seo & comes tripolitinus

Expanded text:
per exploratores ejus adventu, et per exploratores ejus adventu, et proposito, rex habita Hierosolymis curia generali, et super petitionibus Salahadini diligenti tractatu, de quorumdam consilio, cum totis regni viribus, in praedictam regionem, vallem pertransiens sylvestrem, in qua est mare Mortuum, pervenit, ut venienti Salahadino occurreret et se opponeret provinciam vastare volenti. Porro Salahadinus transcursa cum suis expeditionibus solitudine, quod iter, cum multa difficultate, vix diebus viginti confecerat, jamque terram habitabilem infinibus nostris, juxta praesidium, quod dicitur mons Regalis, quasi ad decem milliaria castrametatus; exspectans ut de statu regionis, et ubinam esset rex cum suis expeditionibus, certificaretur. Rex vero juxta urbem veterem, cui nomen Petra deserti, in secunda sitam Arabia, castra locaverat, ab exercitu Salahadini triginta sex vix distans milliaribus; eratque ibi universum cum eo regni robur; sed et comes Tripolitanus
Abbreviated transcription (Latin):
sub aliquo quesito colore detine¬
rẽ posset. ꝙͣ iustas causas allega¬
ret: solufo federe cogitare cepit
quomodo suo more uetus exer¬
cens odium regnum posset ag¬
grauarẽ. Conuocatis igitur ex¬
peditionbus & uinuersis tam
& eorum multitudmne qui a di¬
masco q̾e adiacentib ei finib
annis preteritis famis acerbita¬
tem declinantes in egyptum des¬
cenderant proposuit reoire da¬
mascum ut nde quasi de uicio
nos amplius molestaret. Adie¬
cit etiam uł muemendo regiõe
nram que est transiordanem ꝓ
posse dampinficaret aut fruges
succendendo que iam albe erant
ad messem. aut unum uel plu¬
ra de presidiis nostris que mea
erant prouinçia. uiolenter ex¬
pugnando. Ed autem eo maxĩe
dicebatur proposuisse intuitu
Ut sͥ salisfaceret de principe rai¬
naldo qui ei preerat regioni eo
quod arabes quosoam infra tẽpꝰ
tederis contra legem pactorum
cepisse diceretur. & repetitos
redoere negauerat. Cognito ergo¬

Expanded text:
sub aliquo quaesito colore detinesub aliquo quaesito colore detinere posset, quam justas causas allegaret; soluto foedere, cogitare coepit, quomodo suo more, vetus exercens odium, regnum posset aggravare. Convocatis igitur expeditionibus et universis tam et eorum multitudine, qui a Damasco et adjacentibus ei finibus, annis praeteritis, famis acerbitatem declinantes, in Aegyptum descenderant, proposuit redire Damascum, ut inde quasi de vicino nos amplius molestaret. Adjecit etiam, ut in veniendo, regionem nostram quae est trans Jordanem, pro posse damnificaret; aut fruges succendendo, quae jam albae erant ad messem; aut unum vel plura de praesidiis nostris, quae in ea erant provincia, violenter expugnando. Id autem, eo maxime dicebatur proposuisse intuitu, ut sibi satisfaceret, de principe Rainaldo, qui ei praeerat regioni, eo quod Arabes quosdam infra tempus foederis contra legem pactorum cepisse diceretur, et repetitos reddere negaverat. Cognito ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea dum hec ĩgre¬
cia sic geruntur. nauis
quedam mille quingentos peregͥ¬
nos deferens. apud dannatam in
fimbus egypti flatib acta sum¬
stris: confracta est. Passis tñ nau¬
fragium spes erat salutis eo quod
salahadinus nobiscum tam per
mare ꝙͣ per terras treugam dicere¬
tur habere & pacem temporalem
Sed longe aliter accidit eis. quam
uel pacis tenor uel pactorum seri¬
es exigeret. Sa lahadinus enim pre¬
de uictus cupidine. & tantam xͥa¬
norum turbam occasionem fedĩs
noleus de regno suo exire liberam
omnes comecit in uincula &e eoꝵ
bona sͥ confiscari precepit. missa¬
q legatione ad dnñ regem con¬
tra formam pactorum. & que
pene impossibilitatem continebãt
ab eo cepit reposcere adiciens. qd̾
msi pro omnibus illis ei pro uo¬
tos satis fieret ipe nauim predic¬
tam sͥ uellet in compensatione
detinere. & preterea renunciarẽ
paci de qua inter eos conuenerat
Quod cum non obtinuisset eius
nuncius: qm̃ caluas occasiones
magis innectebat uł nauem

Expanded text:
nterea, dum haec in Graecia sic geruntur, navis quaedam mille quingentos peregrinos deferens, apud Damiatam, in finibus Aegypti, flatibus acta sinistris, confracta est; passis tamen naufragium spes erat salutis, eo quod Salahadinus nobiscum, tam per terras quam per mare treugam diceretur habere et pacem temporalem. Sed longe aliter accidit eis, quam vel pacis tenor, vel pactorum series exigeret. Salahadinus enim praedae victus cupidine, et tantam Christianorum turbam, occasione foederis, nolens de regno suo exire liberam, omnes conjecit in vincula, et eorum sibi bona confiscari praecepit; missaque legatione ad dominum regem, contra formam pactorum, et quae pene impossibilitatem continebant, ab eo coepit reposcere adjiciens: Quod nisi pro omnibus illis ei pro voto satisfieret, ipse navim praedictam sibi vellet in compensationem detinere, et praeterea renuntiare paci, de qua inter eos convenerat. Quod cum non obtinuisset ejus nuntius, quoniam calvas occasiones magis innectebat, ut navem
Abbreviated transcription (Latin):
uero tancredus sum¬
mo diluculo cum suo¬
quitus regiam. et iter accelerans:
dem prouincie ciuitatib tumb
et muro et multoꝵ in colatu insi¬
gnis. Sed e t opimo agro. et gle¬
ba ubere et amenitate precipua:
cͥmendibilis ł ux̃ ꝙͣ castri metatꝰ
infra paucos dies continius assul¬
tibus. et iugi congressione urbẽ
impugnans: iuctore dno interẽ¬
ptis infidelibus qui mea reꝑti
sunt occupauit uiolenter. U̾et̃
infinitas diuiciaꝵ copias. et almĩ¬
torum ubertatem reperiens omni¬
modam portiones sius cõgrius.
pro meritorum qualitate distri¬
buens: locupletauit uinuersos.
In qua defectus uictulium q̃ ꝑ
tulerant grata redimentes opu¬
lencia sibi equis et subiugalibus
uiuersis pastum benignius in¬
dulxerunt. ocio simul et alimc̃tis
corpori recreantes:

Expanded text:
us Tancredus summo diluculo ucutus regiam, et iter accelerans, dem provinciae civitatibus, turribus et muro, et multorum incolatu insignis; sed et opimo agro, et gleba ubere, et amoenitate praecipua commendabilis. Juxta quam castrametatus, infra paucos dies continuis assultibus et jugi congressione urbem impugnans, auctore Domino, interemptis infidelibus, qui in ea reperti sunt, occupavit violenter. Ubi etiam infinitas divitiarum copias, et alimentorum ubertatem reperiens omnimodam, portiones suis congruas; pro meritorum qualitate distribuens, locupletavit universos: in qua defectus victualium quem pertulerant, grata redimentes opulentia, sibi, equis et subjugalibus universis pastum benignius indulserunt, otio simul et alimentis corpora recreantes
Abbreviated transcription (Latin):
exercitus pontem libere et sine
difficultate super murum aptãtes
et scalas applicantes menibus
certatim urbem nemine obstãte¬
sunt ingressi. In tromissi iutem
portam australem que illis erãt
cofimna statim aꝑuerunt. Ut
reliquus sine difticultate popu¬
lus admisteretur. Ingressus ẽ
igitur uir isignis et stremius
tholosanus comes et Iscadus co¬
mes da enssis ramnundus pellez.
Willermus de sabran. cpũs alba¬
rienssis. e t alii multi nobiles qͦ¬
rum nimerum uel nomina. nul¬
la nobis tradit hystoria. Hiiõs
unaminiter iunctis agimimbus
ad unguem armati per mediam
urbem discurrentes. stragem ope¬
rati sunt horrendam. Nam qui
ducem et suos effugerant. putã¬
tes se mortem quocumq modo
decdinasse si ad alias se conferrent
fugiendo partes. hos sibi hñtes.
obiuam. occumbebant periculo¬
sius. et scillam euitantes: nicur¬
rebant caribomi. Tanta autem
per urbem erat strages hostumi
tanta q sangiums effusio ut

Expanded text:
exercitus pontem libere et sine exercitus pontem libere et sine difficultate super murum aptantes, et scalas applicantes moenibus, certatim in urbem nemine obstante ingressi sunt. Intromissi autem, portam Australem, quae illis erat contermina, statim aperuerunt, ut reliquus sine difficultate populus admitteretur. Ingressus est igitur vir insignis et strenuus Tolosanus comes, et Isoardus comes Diensis, Raimundus Pelez, Wilelmus de Sabran, episcopus Albariensis, et alii multi nobiles, quorum numerum vel nomina nulla nobis tradit historia. Hi omnes unanimiter, junctis agminibus, ad unguem armati, per mediam urbem discurrentes, stragem operati sunt horrendam; nam qui ducem et suos effugerant, putantes se mortem quocunque modo declinasse si ad alias se conferrent fugiendo partes, hos sibi habentes obviam, occumbebant periculosius; et Scyllam evitantes, incurrebant Charybdim. Tanta autem per urbem erat strages hostium, tantaque sanguinis effusio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
et precisorum acernus capitum
Ut iam nemini uia pateret. aut
transitus: insi per funera de func¬
torum. Iamqz pene ad urbis me¬
dium diuersis itineribus stragẽ
operantes ninumeram nr̃i prin̾ci¬
pes peruenerant: & subsequẽtis
populi infinita multitudo. infide¬
lium cruorem siciens. et ad cẽdẽ
onnimo prodius: cum comes
ad huc tholosanus et principes
alii. qui cum eo erant circa mon¬
tem syon decertantes. Urbem cap¬
tam et nostrorum uictoriam
ignorabuit. Sed excito de nr̃o¬
rum introitu et strage cuuum
ingenti clamore et horrendo
sontu. admirantibus qui in ea
parte resistebant ciuibus: quid¬
nam sibi uellet clamor insolitꝰ
et uociferintis populi tumultꝰ.
cognouerunt urbem uiolenter¬
sas legiones. Unde relictis tur¬
ribus & muro: ad diuersa fu¬
gientes loca. saluti proprie cõ¬
sulere satigebant. Hii qm̃ pre¬
sidium ciuitatis in uicino con¬
stitutum erit ex parte plurima
se marcem contulerunt. At uo

Expanded text:
et praecisorum acervus capitum, et praecisorum acervus capitum, ut jam nemini via pateret aut transitus, nisi per funera defunctorum. Jamque pene ad urbis medium diversis itineribus stragem operantes innumeram, nostri principes pervenerant; et subsequentis populi infinita multitudo, infidelium cruorem sitiens, et ad caedem omnino proclivis: cum comes adhuc Tolosanus et principes alii, qui cum eo erant, circa montem Sion decertantes, urbem captam, et nostrorum victoriam ignorabant; sed excito de nostrorum introitu et strage civium, ingenti clamore et horrendo sonitu, admirantibus qui in ea parte resistebant civibus, quidnam sibi vellet clamor insolitus et populi vociferantis tumultus, cognoverunt urbem violentersas legiones: unde, relictis turribus et muro, ad diversa fugientes loca, saluti propriae consulere satagebant. Hi, quoniam praesidium civitatis in vicino constitutum erat, ex parte plurima se in arcem contulerunt; at vero
Abbreviated transcription (Latin):
comitatu. Ut portam aꝑiant
et populum introducant deforis
expectautem. Qua sub ommi
celeritite reserata ingressus est
passim et sine delectu uiuersꝰ
exercitus. Erał autem feria sexta
et hora nona. uideturq procura¬
tum duuimtus. uł qua die eł qͣ
hora pro mundi salute in eadem
urbe passus est domimus. eadẽ
x pro saluatoris gloria fidelis
decertans populus. desiderii siu
felicem impetraret consuminati¬
onem. Eadem enim die et pri¬
mus homo conditus et sedus
pro prum salute morti tradilꝰ
eẽ legitur. Unde et decuit ut eiꝰ
membra. et mimiitatores in apĩ¬
us nomme de hostibus eiuscẽ
triumpharent: E¬
Capitulum xix.
Orro dux et qui cum
co erant per uicos ci¬
uitatis et plateas strictis gladi¬
is clipeis tecti et galeis iuicto
agnime discurrentes. quol qͦt
de hostibus reperire poterant
ctati non parcentes aut coditio
m: more gladii indifferenter
prosternebint. Tantaq erit
ubiq interemptorum strigrꝰ

Expanded text:
comitatu, ut portam aperiant comitatu, ut portam aperiant et populum introducant, deforis exspectantem: qua sub omni celeritate reserata, ingressus est passim, et sine delectu universus exercitus. Erat autem feria sexta et hora nona. Videturque procuratum divinitus, ut qua die et qua hora pro mundi salute in eadem urbe passus est Dominus, eadem et pro Salvatoris gloria fidelis decertans populus, desiderii sui felicem impetraret consummationem. Eadem enim die et primus homo conditus et secundus pro primi salute morti traditus esse dicitur. Unde et decuit ut ejus membra et imitatores in ipsius nomine de hostibus ejusdem triumpharent. CAPUT XIX. orro dux et qui cum eo erant per vicos civitatis et plateas, strictis gladiis, clypeis tecti et galeis, juncto agmine discurrentes, quotquot de hostibus reperire poterant, aetati non parcentes, aut conditioni, in ore gladii indifferenter prosternebant. Tantaque erat ubique interemptorum strages
Abbreviated transcription (Latin):
turres sibi uendicauerant. iã
non expectato per machinam
ascensu: scalas certatu ad mu¬
rum applicant. quorum illis
maxima erat copia. Nam bim
et bun equites ex edicto pu¬
blico singulas sibi preparaue¬
rant per quas ascendentes una¬
muniter: aliis qui supra muri
erant ducis mandatum presto¬
lantes seadiungebit. Engres¬
si sane statim post ducem sunt
flandrenssium comes. et dux
normannorum. uir stremnis
et per omina commendabilis
dominus tancredus. hugo se¬
mor. comes de sancto paulo.
balduinus deburgo. gasto de
brart. gistus de beders. girardꝰ
de rossẽillon.Thomas dẽ feria.
Conanus brito. comes remibol¬
dus. de cuutate oringis ludoiui¬
cus demonlom. Cono de mon¬
te acuto. et lambertus filius eiꝰ
et alii plures quorum nunieꝵ
uel nomma non tenemus. Qͦs
onmes postꝙͣ dux cognouit se
infra u bem recepisse in columes
quosdam exeis ad portam septe¬
trionalem que hodie dicitur scĩ
stepham cum honesto dirigit

Expanded text:
turres sibi vindicaverant, jam turres sibi vindicaverant, jam non exspectato per machinam ascensu, scalas certatim ad murum applicant, quorum illis maxima erat copia; nam bini et bini equites ex edicto publico singulas sibi praeparaverant, per quas ascendentes unanimiter, aliis qui supra murum erant, ducis mandatum praestolantes, se adjungebant. Ingressi sane statim post ducem sunt, Flandrensium comes et dux Normannorum; vir strenuus et per omnia commendabilis, dominus Tancredus, Hugo senior, comes de Sancto Paulo, Balduinus de Burgo, Gasto de Beart, Gastus de Beders, Girardus de Rosseillon, Thomas de Feria, Conanus Brito, comes Raimboldus de civitate Oringis, Ludovicus de Monson, Conon de Monte acuto et Lambertus filius ejus, et alii plures, quorum numerum et nomina non tenemus. Quos omnes, postquam dux cognovit se infra urbem recepisse incolumes, quosdam ex eis ad portam septentrionalem, quae hodie dicitur Sancti Stephani, cum honesto dirigit
Abbreviated transcription (Latin):
parte in machina. ex altera suꝑ
murum locatis: latus castelli qd̾
moueri poterat depom precepit
Quo super trabes predictas col¬
locato: uicem pontis prebuit.
congria soliditate subinxum
Sic crgo quod hostes prosẽ ĩ¬
troduxerant: meorum uersũ ẽ
lesionem. Poute igitur sic or¬
dinato primus omĩnum uir ĩ¬
ditus. et illustris. dux godefu¬
dus. reliquos ut sub sc̃qu̾antur
ex hortans cum fritre suo ensta¬
chio urbem ingressus est Quẽ
continuo subse̾cuti sunt: littol¬
fus. e t guissebertus ułim fr̃es
uiri nobiles et perpetua digͥ
memoria. ortum habentes de
cuutate tornaco. Consequenter
Uero infinita tam equitum ꝙͣ
peditum manus. it a uł nec ma¬
china. nec pons predictus. plu¬
res posset sustinere. Uidentes
ergo hostes quod nr̃i murum
iam occupauerant. et dux su¬
um iam introduxerat uexillũ:
turres deserunt et menia. ad
iucorum angustias se confere¬
tes. Porro nostr uidentes qd̾
dux et maxina pars nobilum

Expanded text:
parte in machina, ex altera super parte in machina, ex altera super murum locatis, latus castelli, quod moveri poterat, deponi praecepit: quo super trabes praedictas collocato, vicem pontis praebuit congrua soliditate subnixum. Sic ergo quod hostes pro se introduxerant, in eorum versum est laesionem. Ponte igitur sic ordinato, primus omnium vir inclytus et illustris dux Godefridus, reliquos ut subsequantur exhortans, cum fratre suo Eustachio urbem ingressus est; quem continuo subsecuti sunt Ludolfus et Gislebertus uterini fratres, viri nobiles et perpete digni memoria, ortum habentes de civitate Tornaco; consequenter vero infinita tam equitum quam peditum manus: ita ut nec machina, nec pons praedictus plures posset sustinere. Videntes ergo hostes, quod nostri murum jam occupaverant, et dux suum jam introduxerat exercitum, turres deserunt et moenia, ad vicorum angustias se conferentes. Porro nostri videntes, quod dux, et maxima pars nobilium
Abbreviated transcription (Latin):
suorum deuotionem remunera¬
re decreuerat. Tempus enim e¬
rit uł tanti laboris fructum.
& milicie fideliter exhibite :
stipendia reportirent:
Situr ducis eł co¬
mitum legiones q̃
uł prediximus in
parte septemtrionali Urbem mi¬
pugnabuit eo usq opitul inte
domino profecerant: ꝙ hostib
defatigatis et iam resistere non
ualentibus. effractis ante niu¬
ralibus et uallo penitus cõpla¬
nato. ad murum impugne pote¬
rant accedere.raro audeñtibus
aduersariis per cancellos eis ali¬
quid irrogare miurie. Qui uo
in castello̾ erant hortante duce.
in culcitrm bombice plenam.
et saccos plenos stramme: ignẽ
miecerant. qui flante borea acc̃e¬
sus. fumum infra urbem intor¬
quebit caliginosum. Quo ĩ¬
stante proteriuus.qui murum
oculos non uilentes aperire:
stupidi. & fumide caligins ꝑͣ¬
biti uoragmne muri deseruere
custodiam̃. Quo cognito: dux
sub omm celeritate trabes quas
ab hostibus cripuerant: sursii
fieri precepit. Quibus ex una

Expanded text:
suorum devotionem remunerasuorum devotionem remunerare decreverat. Tempus enim erat, ut tanti laboris fructum, et militiae fideliter exhibitae stipendia reportarent. itur ducis et comitum legiones, quae, ut praediximus, in parte septentrionali urbem impugnabant, eousque opitulante Domino profecerant, quod hostibus defatigatis et jam resistere non valentibus, effractis antemuralibus et vallo penitus complanato, ad murum impune poterant accedere, raro audentibus adversariis eis per cancellos aliquid irrogare injuriae. Qui vero in castello erant, hortante duce, in culcitram bombice plenam, et saccos plenos stramine ignem injecerant, qui flante Borea accensus, fumum infra urbem intorquebat caliginosum: quo instante protervius, qui murum oculos non valentes aperire, stupidi et fumidae caliginis turbati voragine, muri deseruere custodiam. Quo cognito dux, sub omni celeritate trabes, quas ab hostibus eripuerant, sursum ferri praecepit, quibus ex una
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea uero dum hec
Enseptemtrionali pla¬
ga tinto studio tractarentur. co¬
mes tolosanus et qui cum co e¬
rait in parte australi quanta po¬
terant instancia eodem zelo feruẽ¬
tes urbeni impugnabint. Cople¬
toq uallo cura quod opus per
contunuum desudauerant tridu¬
um. castellum in manu forti uixͣ
murum locauerant. ita ut qui in
turribus erant et in machina. pe¬
ne possent se mutuo lanccis
uuluerare. Erat ergo par utro¬
biq populi feruor. eł instancia
non dissimilis eoq diligencius
instabant operi. quod ea esset
dies qua quidam xp̃i seriuis qͥ
in monte oluicti habitabat. cõ¬
fidenter promiserat. Urbem ẽẽ
capiendam. Sed et signum quod
et ip̃i agitati clipei ab eodem mõ¬
te oluieti uiderant: eos uehemẽt
accenderat: et reddiderant de op¬
tinenda uictoria securiores.
Uidebatur porro utriusq ex̾citꝰ
equis passibus procedere negoci¬
um. ł inꝙͣq ab codem auctore
pari diligencia procurabatur:
qui mercede condigna scruorũ

Expanded text:
nterea vero, dum haec in septentrionali plaga tanto studio tractarentur, comes Tolosanus, et qui cum eo erant in parte australi, quanta poterant instantia, eodem zelo ferventes, urbem impugnabant, completoque vallo, circa quod opus per continuum desudaverant triduum, castellum in manu forti, juxta murum locaverant, ita ut qui in turribus erant et in machina, pene possent se mutuo lanceis vulnerare. Erat ergo par utrobique populi fervor, et instantia non dissimilis; eoque diligentius instabant operi, quod ea esset dies, qua quidam Christi servus, qui in monte Oliveti habitabat, confidenter promiserat urbem esse capiendam. Sed et signum, quod et ipsi agitati clypei ab eodem monte Oliveti viderant, eos, vehementer accenderat et reddiderat de obtinenda victoria securiores. Videbatur porro utriusque exercitus aequis passibus procedere negotium, tanquam quod ab eodem auctore pari diligentia procurabatur, qui mercede condigna, servorum
Abbreviated transcription (Latin):
bat roganti misteret clephantum.
nec solũ his qui iecłimis habitibĩt
sub infideliũ potestate fidelib. uer&
his qui in egipto et maffrica sub ĩ¬
pictate degebant sarracenoꝵ suarũ
largicionũ frcquẽter dirigebat sola¬
cia. et pictatis oꝑa porrigelat. sic̃
in eius uiti leg̾ q̃ hẽt iti circa pau¬
peres lustentandos. et gratuitam li¬
beralitatẽ ꝙͣ greci elemosinam uocãt
deuotissimus. ut nõ in patria solũ
ueꝵ transmaria in syria. & egiptũ
atq iffrica ierłimis alexandrie atꝙ
carthagii. U̾ xp̃ianos in piuptate
uiuerẽ cõperat pemirie coꝵ cõpaciõs
pecuniam mittere solebat. Obh
maxime transmarmoꝵ regñ ami¬
cicias expetes. uł xp̃iais sub coꝵ
dommiatu degẽtib refrigeriũ aliq ut
releuatio proueniret. Quot̾ aut̃ ct¬
quantis rer tempoꝵ et dñioꝵ uariis
ꝑmutacionibus ħ medio tempore
flagellata fuerit tam predicta dei
cultrix ciuctas ꝙͣ uinuersa ei adiacẽs

Expanded text:
bat, roganti mitteret elephantem. bat, roganti mitteret elephantem. Nec solum iis qui Hierosolymis habitabant sub infidelium potestate fidelibus, verum et iis qui in Aegypto et in Africa sub impietate degebant Sarracenorum, suarum largitionum frequenter dirigebat solatia, et pietatis opera porrigebat; sicut in ejus Vita legitur, quae habet ita: Circa pauperes sustentandos, et gratuitam liberalitatem quam Graeci eleemosynam vocant devotissimus, ut non in patria solum um trans maria in Syriam et Egyptum atque Affricam, Ierosolimis, Alexandrie atque Kartagini, ubi Christianos in paupertate vivere compererat, penurie eorum compaciens pmaxime transmarinorum regum amicicias expetens, ut christianis sub eorum dominatu degentibus refrigerium aliquod ac relevatio proveniret. Colebat quantis rerum, temporum et dominiorum variis permutationibus hoc medio tempore flagellata fuerit, tam praedicta Dei cultrix civitas quam universa ei adjacens
Abbreviated transcription (Latin):
et fauor principis lemẽter indultꝰ
ad multam cõsolatinẽ. ita ut ma¬
gis sub imꝑitore sirolo. ꝙͣ subdic¬
to principe degeradiderẽtur. de qͦ
ita leg̾ inuita predeti uiri glorio¬
si. Cũ iarũ regẽ ꝑsp qui incepta
india totũ pene orẽtẽ tenebat
talẽ habu̾it mamisia cõcordi ami
Ut his grã eius osi qui in toto
orbe terraꝵ crat roũ ac principũ
anucicie preponeii. solumq illũ
honore ac magnifencia sibi do¬
lendum iudicaret Ac ꝓ m̃ cũ le¬
gati eius quos cũ diariis ad sacra¬
tissimũ dm̃ ic sali toris nr̃i sepł¬
crum. loc̃q resurctionis misat.
ad cum uenislent. et ci din sui uolũ¬
tatem indicassent nõ solũ que petebĩ¬
tur ficri ꝑmisit. sed ctiã laccũ illũ &
lalutare loc̃. ut illius potestati ascri¬
berctur: cõcessit. et reuertentibus
legatis sues adiungens inter uestes
ingencia illi dona direxit. cũ ci ante
annos pancos eũ ꝙ̃ tunc lolũ habe¬

Expanded text:
et favor principis clementer indultus et favor principis clementer indultus ad multam consolationem; ita ut magis sub imperatore Carolo, quam sub dicto principe degere viderentur. De quo ita legitur in Vita praedicti viri gloriosi: Cum Aarum, rege Persarum, qui, excepta India, totum pene Orientem tenebat, talem habuit in amicitia concordiam, ut is gratiam ejus, omnium qui in toto orbe terrarum erant regum ac principum amicitiae praeponeret, solumque illum honore ac magnificentia sibi colendum judicaret. Ac proinde cum legati ejus, quos cum donariis ad sacratissimum Domini ac Salvatoris nostri sepulcrum locumque resurrectionis miserat, ad eum venissent, et ei domini sui voluntatem indicassent, non solum quae petebantur fieri permisit, sed etiam sacrum illum et salutarem locum, ut illius potestati ascriberetur, concessit, et revertentibus legatis suos adjungens, inter vestes ingentia illi dona direxit: cum ei ante annos paucos, eum quem tunc solum habe
Abbreviated transcription (Latin):
Ic igitur ciuitate do
amabili et sctãꝵ scã
in fidelium subiecta hostiũ diti¬
om iugum indebite seruitutis.
cõtimus passa est laborib ꝑ. an¬
nos q̃dringt̃tos non aguita cõdi¬
tionib cum alterns. Nam freq̃nti
rerum muticione. dnõs iutuut
frequencius. ledĩ quoꝵ dilpositio¬
nem plerũq lucidi. plerumꝙ nu¬
bila rccep̃ interualla. et egrotantis
more tempoꝵ pñciũ grauabatur:
aut relpirabat qualitate. Plemus
tũ cõualescere nõ poterit. q̃ infide¬
lium principũ. et pplĩ sinc dõ. dñã¬
tione premebatur uiolenta. Diebus
tamẽ illius admirabilis. & predicã¬
di uiri aatum uidelz qui cognonnã¬
tus ẽ ressith qui unuiso prefuit o¬
rienti. cuius liberalitatẽ et urbani¬
tatẽ precipuã. et nres singularit᷑
cõmendabiles. unũsus ctiã usq
hodic oriẽs admirtur et precomis
qui mutuĩ inter cuxẽtib nunciis
frequentib intense grãm et mira¬
bili subinxam fcd cõciluuerant.
plebi dei trinsqullitas prestita ẽ.

Expanded text:
ic igitur civitate Deo amabili et sacrosancta, infidelium subjecta hostium ditioni, jugum indebitae servitutis continuis passa est laboribus per annos quadringentos nonaginta; conditionibus tamen alternis. Nam frequenti rerum mutatione, dominos mutavit frequentius; secundum quorum dispositionem, plerumque lucida, plerumque nubila recepit intervalla; et aegrotantis more, temporum praesentium, gravabatur aut respirabat qualitate. Plenius tamen convalescere non poterat, quae infidelium principum et populi sine Deo, dominatione premebatur violenta. Diebus tamen illius admirabilis et praedicandi viri, Aarum videlicet, qui cognominatus est Ressith, qui universo praefuit Orienti cujus liberalitatem et urbanitatem praecipuam, et mores singulariter commendabiles, universus etiam usque hodie Oriens admiratur, et praeconiis qui mutuam, intercurrentibus nuntiis frequentibus, inter se gratiam et mirabili subnixam foedere, conciliaverant, plebi Dei tranquillitas praestita est,
Abbreviated transcription (Latin):
tis solito uigore lanceis: et gla¬
diis mẽbentos eos in unam com¬
pellunt turbam solidari. Compꝰ¬
mentibus iutem cos locorum
angustiis. huic lacu. inde fluino
cuagandi licenciam inhibente.
uidentos q. ad consuctas discurte¬
di artes. et sagistandi habilitatẽ
reciurere non dibatur nrorum
non ualentes sustinere instanci¬
am: et se pretimore gladiorũ
comprimentes: in sola fugͥa spẽ
salutis construunt: Dantes ergo
terga fugam accipiunt. MNost

Expanded text:
atis solito vigore lanceis et glaatis solito vigore lanceis et gladiis incumbentes, eos in unam compellunt turbam solidari; comprimentibus autem eos locorum angustiis, hinc lacu, inde fluvio evagandi licentiam inhibente; videntes quod ad consuetas discurrendi artes et sagittandi habilitatem recurrere non dabatur, nostrorum non valentes sustinere instantiam, et se prae timore gladiorum comprimentes, in sola fuga spem salutis constituunt; dantes ergo terga, fugam arripiunt. Nost
Abbreviated transcription (Latin):
loquerenuur situ. et orontem flu¬
uum. qui i se quasi unius milia¬
rii distans spacio. ibi ea nocte quie¬
uerunt. Lostes uero nichillomi¬
nus eadem nocte eundem fluuũ
per pontem supeniorem transierit
de nrõrum aduentu ignari penitꝰ
Mane. autem tc̃tõ. Ut lux prima t¬
ris se intulit. nr̃i cum ommi celeri¬
tate arinã corupientes: in sex aci¬
es suum ordinant exeratum cer¬
tis ducibus presignatis. Turci
uero i imi in ncmo constituti ha¬
bentes compertum per explorato¬
res ꝙ nri eis occurrebant: ip̃i et
desins copiis duas acies premise¬
rant. reliquarum copiarum ma¬
iore turbi subsequente. factum
de superins meremẽnto. infinita
milia uiderentur. Procedentib
itiq piulatim contra se legioin¬
bus: ceperint cõrum prime acies
in nr̃os cumi impctu irruere ma¬
.xiio. et iuinissa sagittirum gr̃a¬
dine ad suos habere iecursum. No¬
stri autem eorum neglocto impe¬
tu. sed cominus accẽdentes. iub̃¬

Expanded text:
situ loqueremur, et Orontem flusitu loqueremur, et Orontem fluvium, qui a se quasi unius milliarii distant spatio: ibi ea nocte quieverunt. Hostes vero nihilominus eadem nocte, eumdem fluvium per pontem superiorem transierant, de nostrorum adventu ignari penitus. Mane autem facto, ubi lux prima terris se intulit, nostri cum omni celeritate arma corripientes, in sex acies suum ordinant exercitum, certis ducibus praesignatis. Turci vero, jam in vicino constituti, habentes compertum per exploratores, quod nostri eis occurrebant, ipsi etiam de suis copiis duas acies praemiserant, reliquarum copiarum majore turba subsequente. Factum de supernis incremento, infinita millia viderentur. Procedentibus itaque paulatim contra se legionibus, coeperunt eorum primae acies in nostros cum impetu irruere maximo; et immissa sagittarum grandine, ad suos habere recursum. Nostri autem eorum neglecto impetu, sed quominus accedentes, vibr
Abbreviated transcription (Latin):
ordecim distat miliaribus castri
ticiti lociuerint propositum ha¬
bentes sicut. ib antiochens form̃i
receperant nr̃s circa urbis assult¬
tum occupitis: ex improniso it̃¬
ruere. Uerum fidelibus locorum in¬
locis qui nr̃is multo usui sepiue
fuisse nosciuitur. stitum corimi
et aduentum significantibus: pͥn¬
cipes premoniti conueniiuut ad
iuicen. super eo negocio delibe¬
raturi. Placuitq dẽnum uł oñis
quot quoł in exercibu erant equi¬
tes equos quibus uti possent ha¬
bentes: crca primum noctis cte¬
pusculum armis instructi clam
& fine tumultu uexilla suor se¬
quentes principum in silencio ca¬
stris egrediantur. Pedites antem
in castris remmeant protucione
castrorum solliciti quousq ma¬
iores proficiscentes auctoredo
Ub primo igitur noc¬
tis crepusculo sicuti
conditum fuerat a castris egressi:
per pontem nauium uix septingẽ¬
tos secum eduxerunt equites. ad
cum proficiscentos locum qui me¬
dius inter lacum ex quo supcriꝰ
fecinius mencionem dum de urb

Expanded text:
liaribus, castra taciti locaverant: propositum habentes, sicut ab Antiochenis formam receperant, nostris circa urbis assultum occupatis, ex improviso irruere. Verum fidelibus locorum incolis, qui nostris multo usui saepius fuisse noscuntur, statum eorum et adventum significantibus, principes praemoniti conveniunt ad invicem, super eo negotio deliberaturi. Placuit itaque demum, ut omnes quotquot in exercitu erant equites, equos quibus uti possent habentes, circa primum noctis crepusculum armis instructi, clam et sine tumultu vexilla suorum sequentes principum, in silentio castris egrediantur; pedites autem in castris remaneant, pro tuitione castrorum solliciti, quousque majores proficiscentes, auctore Doub primo igitur noctis crepusculo, sicuti condictum fuerat, a castris egressi per pontem navium, vix septingentos secum eduxerunt equites, ad eum proficiscentes locum, qui medius inter lacum, de de quo superius fecimus mentionem, dum de urbis
Abbreviated transcription (Latin):
ueniri possit commodius. insinũat
talem. ut adurbem accedentes ex¬
culte: in nsidiis lateant. expectã¬
tes ut ciues more solito cum ho¬
stibus secus pontem congredian¬
tur: et circa eos detineantur occu¬
piti. Dumq circi id łami inbetioros
ꝙͣ exteriores plurimum fuerint ne¬
gociosi. tunc irruant subito: &
icantos obprimint. futurumq
cẽ uł et anĩ et retro eis occurrenti¬
bus: nec uni ex eis liceat mortẽ
euadere. Fac tum est igitur per cor
ugem instancum ꝙ bhalipia.
cesarea. hamani. emissa. icrapoli.
et aliis conterimms ciuitatibus
adingentem numerum congre¬
gata milicia. clam eb sñ tumultu¬

Expanded text:
eniri possit commodius, insinuant talem; ut ad urbem accedentes, occulte in insidiis lateant, exspectantes ut cives more solito cum hostibus, secus pontem congrediantur, et circa eos detineantur occupati; dumque circa id tam interiores quam exteriores plurimum fuerint negotiosi, tunc irruant subito et incautos opprimant; futurumque esse, ut et ante et retro eis occurrentibus, nec uni ex eis liceat mortem evadere. Factum est igitur per eorum jugem instantiam, quod ab Halapia, Caesarea, Hama, Emissa, Hierapoli, et aliis conterminis civitatibus ad ingentem numerum congregata militia, clam et sine tumultu
Abbreviated transcription (Latin):
ta cuutite que uulgo or tortosi
Uł premnisimus. tines suos tinꝙ̃
uir egregius magnificus. et ue¬
rus dei cultor strenuie minis et
uiriliter dilatabat circumq̃q
Anxiusq quomodo xp̃iam no¬
minis aduersarios a finibus il¬
lis propulsaret: in colle quodã
ante urbem tripolitanam uix ab
ea miliaribus distante duobus
fundauerat presidium. Cui qm̃
a peregrins construebatur. no¬
men ex re dedit. Uł perpetuo di¬
centur mons peregrinus et ita
usq hodie a funditore nomen
seruat impositum. naturali situ
et artificum industria satis mu¬
nitum. Unde tripolitams ciuib
incessanter diebus pene singu¬
lis inferebat molestias. ita uł
uinuerse regionis ineole. et cti¬
am ip̃ius cu̾utatis habitatores:
uua eidem persoluerent tri¬
buta. Nec minus ei obedirent
in omnibus : ꝙͣ si urbem ipĩm
sine contradic tore possideret.
Natus est etiam ei in eodem
loco ce propria uxore deo deuota
femma filius de nomme maioꝵ

Expanded text:
civitate quae vulgo dicitur Tortosa, ut praemisimus, fines suos tanquam vir egregius, magnificus et verus Dei cultor, strenue nimis et viriliter dilatabat circumquaque; anxiusque quo modo Christiani nominis adversarios a finibus illis propulsaret, in colle quodam ante urbem Tripolitanam, vix ab ea milliaribus distante duobus, fundaverat praesidium; cui, quoniam a peregrinis constituebatur, nomen ex re dedit, ut perpetuo diceretur Mons Peregrinus; et ita usque hodie a fundatore nomen servat impositum, naturali situ, et artificum industria satis munitum. Unde Tripolitanis civibus incessanter diebus pene singulis inferebat molestias; ita ut universae regionis incolae, et etiam ipsius civitatis habitatores annua eidem persolverent tributa; nec minus ei obedirent in omnibus, quam si urbem ipsam sine contradictore possideret. Natus est etiam ei in eodem loco, ex propria uxore, Deo devota femina, filius de nomine majo
Abbreviated transcription (Latin):
arcent opidanos. Qua erec ti com¬
planatis que mber machinam &
nurum crint media. membus
applicatur uiuersam uebem
medio subito appareret edificata.
Hic primum dura minis. & ad
suprenium compellens defectũ
fucta est obsessorum condictio
nam ad contorsiones lapidum.
& telorum immissiones quibus
eos instanter urgebant. qui m
castello erant: nõ erat omĩo re¬
medium muenire. Non iuemeba¬
tur interius locus. qui tutas siu¬
ciis aut debilib posset latebras
ministrare uel ad quas cõfugerẽt
post libores. qui ad huc solidi &e
uiribus integri. aliis se pote¬
ranb prestire defensores et iam
pmurum discurtere negabatur.
& deficientibus sociis. absq
mortis periculo non licebat o¬
pem ferre. Nam q ab inferiori¬
bus inferebantur bellorum po¬
dera. &̾ nocendi argumenta: fctã
relatione ad ea que de superiorib
miminebant diuersi generis pe¬
ricula: nulla autem modica po¬
terant iudicari. ita ut bellum

Expanded text:
arcent oppidanos: qua erecta, comarcent oppidanos: qua erecta, complanatis quae inter machinam et murum erant media, moenibus applicatur, urbem medio subito appareret aedificata. Hic primum dura nimis, et ad supremum compellens defectum, facta est obsessorum conditio; nam ad contorsiones lapidum et telorum immissiones, quibus eos instanter urgebant, qui in castello erant, non erat omnino remedium invenire; non inveniebatur interius locus, qui tutas sauciis aut debilibus posset latebras ministrare, vel ad quas confugerent post labores, qui adhuc solidi et viribus integri, aliis se poterant praestare defensores; et jam per murum discurrere negabatur; et deficientibus sociis, absque mortis periculo non licebat opem ferre; nam quae ab inferioribus inferebantur bellorum pondera, et nocendi argumenta, facta relatione, ad ea quae de superioribus imminebant diversi generis pericula, nulla aut modica poterant judicari: ita ut bellum
Abbreviated transcription (Latin):
nterea princers antio¬
chenus. & comes tri¬
epolitinus nrĩs exciti legationib
cum ingentibus copiis et ualidã
manu optato aduenientes. castris
sc adiungunt nr̃is. Quorum aduẽ¬
tu geminatus est obsessis timor
&̾ resistendi spes omins uisi est
cecidisse. Dumq hii qui recentes
nuenerant certatim uires experi¬
consequende gr̃a. conguegatis
seor sum urbem impugnant agim¬
nibus obsessis ingeritur formido
implior & diffidencia. nr̃is uero
sres de obtinenda uictoria iam cer¬
cior animos erigens. minuebat te¬
dium. & ad impugnandum siguł
diebus redcebat fortiores. Necꝰ
mora. dum ħ circa urbem ita fiuint.
eece qui damascum ierant redeũtes.
turbes secum mire magnitudinis
afferunt & soliditatis optate. Q¬
bus per artifices & lignoꝵ cesores.
sub ommi celeritite leuigitis. Ct
clauis ferreis debita soliditate cõ¬
iunctis. Erigitur subito inmẽse
altituduns machina. qua de sup
Uiuersa prospiciatur ciuitas. &
pugillarium quoq iactu lapidũ

Expanded text:
nterea princeps Antiochenus et comes Tripolitanus nostris exciti legationibus, cum ingentibus copiis et valida manu, optato advenientes, castris se adjungunt nostris; quorum adventu geminatus est obsessis timor, et resistendi spes omnis visa est cecidisse. Dumque hi qui recentes advenerant, certatim vires experconsequendae gratia congregatis seorsum urbem impugnant agminibus; obsessis ingeritur formido amplior, et diffidentia; nostris vero spes de obtinenda victoria jam certior, animos erigens, minuebat taedium, et ad impugnandum singulis diebus reddebat fortiores. Nec mora, dum haec circa urbem fiunt, ecce qui Damascum ierant redeuntes, trabes secum mirae magnitudinis afferunt, et soliditatis optatae. Quibus per artifices et lignorum caesores sub omni celeritate laevigatis et clavis ferreis debita soliditate conjunctis erigitur subito immensae altitudinis machina, qua desuper universa prospicitur civitas; et pugillarium quoque jactu lapidum