comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
significat: de quo scriptum. ẽ: Uobis tim̃tib
nom̃ meũ: ori&eur soliusticiȩ: De quo &iã
impii dicturi sunt gementes: & sol iusticiȩ:
peccatores & rei inter ficientur aministris
anti xp̃i: ALit̃. Solipsos significat p̃di¬
catores : quibus dñs dic̃ Uos estis luxmun¬
di Qui utiq tunc fient tam quã saccus
cilicinus quia celabunt coram impiis: qͥc¬
quid habent luminis & uirtutis Inillis
quoq obscurabitur sol qui timore coric̾ssi
aut blandiciis deliniti. Niega ibunt xpm̃
& ad tenebras erroris de uoluentur Et
LVNA tota facta ẽ sicut sanguis : Luna¬
a ec clã significat : quae tunc tota fi& sic̃
sanguis : quia non inuno loco. sed inom̃b
mundi partibus ꝑ secutio anti xp̃i contͣ¬

Expanded text:
significat, de quo scriptum est: Vobis timentibus significat, de quo scriptum est: Vobis timentibus nomen meum orietur sol justitiae . De quo etiam impii dicturi sunt gementes, Et sol justitiae peccatores et rei interficientur a ministris Antichristi. Aliter: sol ipsos significat praedicatores, quibus Dominus dicit: Vos estis lux mundi . Qui utique tunc fient tanquam saccus cilicinus, quia celabunt coram impiis quidquid habebunt luminis et virtutis. In illis quoque obscurabitur sol, qui timore concussi, aut blanditiis deliniti, negabunt Christum, et ad tenebras erroris devolventur. Et luna tota facta est sicut sanguis. Luna Ecclesiam significat, quae tunc tota fiet sicut sanguis, quia non in uno loco, sed in omnibus mundi partibus persecutio Antichristi contr
Abbreviated transcription (Latin):
uina : quam̃tibus illorũ desiderantibus di¬
eni iudicii inmittit᷑ uirtus patientiȩ. ut
pacient̃ ferant om̃ia expectantes riume
ꝓ xp̃o. cum eis postinodum regnaturi Ut
sidesiderant recipere sua corpora : gaucieant
familias habens multos filios. singulisq
de agro reuertentibus. & rogantibus ut sibi
cibum tribuat. respund& Refectio quide
medatis & epulemini gaudentes.: Qui intẽ¬
ficiendi sunt sicut calli: uł aꝑto scilicet
martirio uł occulto. ETCUM APERUIS
rius. & et̃: Quidhoc loco ꝑterremotũ de¬
bemus uttellegere. Nisi ualidissima ꝑse¬
cutionem quae futura.ẽ. temporib anti¬
xpi: unde bene Non simplicit̃ dix̃ tertȩ¬
motus factus . ẽ. sed cum ad ditam̃to t̾remotꝰ
faccus ẽ inagnus: Quia sic̃ dñsdic̃ Caliserit
tunc tribulatio. qualis non fuit mneq fi& ex qͦ
homines . ee. coeper̃ & SOL FACTUS EST
nger. tamquã saccus cilicinus. Cilicio: pecca¬
tores homines & rei induunt᷑: Sol aut̃ xpm̃

Expanded text:
 desiderantibus diem judicii, immittitur virtus patientiae, ut patienter ferant omnia, exspectantes numerpro Christo, cum eis postmodum regnaturi; ut qui desiderant recipere sua corpora, gaudeant rfamilias habens multos filios, singulisque de agro revertentibus et rogantibus, ut cibum sibi tribuat, respondet, Refectio quidem medatis, et epulemini gaudentes: quia interficiendi sunt et illi, vel aperto scilicet martyrio, vel occulto. Dicitur ergo  terraemotum debemus intelligere nisi validissimam persecutionem quae futura est temporibus Antichristi? Unde bene non simpliciter dixit, terraemotus factus est, sed cum additamento, terraemotus factus est magnus, quia sicut Dominus dicit, talis erit tunc tribulatio, qualis non fuit, neque fiet ex quo homines esse coeperunt. Et sol factus est niger sicut saccus cilicinus. Cilicio peccatores homines et rei induuntur. Sol autem Christum
Abbreviated transcription (Latin):
mine diabolus intelligit᷑: qr inuidia dia¬
boli mors introiuit inorbẽ terrarũ: Qui
suꝑ eos sed& qui pallidi sunt. hoc.ẽ quioꝑa
morcis habent. & cũ ipsi sint mortiu: & ia
alios extinguere quer̃ Unde & sequit᷑
Quia inferus sequebatur eum Ipsieñ
bene inferus appellantur: quia sicut
inferus Nequaquã dic̃ sufficit. sed semꝑ
ad recipiendas animas sinũ laxat. ita
& istim entẽ dilatant. ad ambienda
terrena: nec tantum ad quirere posst̃
quantũ cupiunt. Unde sequuntur diabolũ: idẽ
imitantur illũ qui ẽ caput omis maliciȩ. Unde
scriptũ. ẽ Imitant᷑ illii: quis exparte eiꝰ Auctor¬

Expanded text:
mine diabolus intelligitur, quia invidia diamine diabolus intelligitur, quia invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum; qui super eos sedet, qui pallidi sunt, hoc est, qui opera mortis habent: et cum ipsi sint mortui, etiam alios exstinguere quaerunt, unde et sequitur, quia et infernus sequebatur eum. Ipsi enim bene infernus appellantur, quia sicut infernus nequaquam dicit Sufficit, sed semper ad recipiendas animas sinum laxat, ita et isti mentem dilatant ad ambienda terrena, nec tantum acquirere possunt quantum cupiunt. Unde sequuntur diabolum, id est imitantur illum qui est caput omnis malitiae. Unde scriptum est, Imitantur illum qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ oleũ id ÷ om̃s scĩ in aecclesia generali:
Recte enĩ ꝑuinũ & oleũ ipsi exprimunt᷑
quia sicut uinum & oleum exmultis bo¬
tris inp̃lo p̾ssis ꝓducit᷑. ita illi multis
tribulationibus istius uitȩ p̃munt᷑: & apo¬
thiecis dominici cellarii conduntur: &
quia uinũ sunt. baptitati infide cdominicȩ
passionis. & postea &iã acceper̃ oleum sp̃ĩ¬
sci: ꝓhib& diuina uircꝰ antiquũ hostem
ne eos ledat: ut suadendo mala aliquardo
eos ad peccatum ꝑtraliat: QCUAI APE¬
ruisset sigillum quartum: & ct̃. usq ȩquus¬
pallidus:. Qui suꝑius ꝑ equum rufum
& nigrum: ipsi designantur & hic ꝑ pal¬
lidum. id ÷ oms reprobi ad pallorem ȩt̾ne
mortis uenturi Mortuis enim ꝓprie pal¬
lor accidit Nec mirum si ꝑ equi pallo¬
rẽ mors exprimit᷑. cum & iam ipse sessor
mors uoc&. Unde subditur Ꝙqui se¬
debat suꝑ illum: nom̃ illi mors Quo no¬

Expanded text:
per oleum, id est, omnes sancti in Ecclesia generali. per oleum, id est, omnes sancti in Ecclesia generali. Recte enim per vinum et oleum ipsi exprimuntur, quia sicut vinum et oleum ex multis botris in praelo pressis producitur, ita illi multis tribulationibus istius vitae premuntur, et in apothecis Dominici cellarii conduntur. Et quia vinum, sunt baptizati in fide Dominicae passionis. Et postea acceperunt oleum Spihibet divina virtus antiquum hostem ne eos laedat, ut suadendo mala aliquando eos ad peccatum pertrahat. Et cum aperuisset sigillum quartum, audivi vocem qupallidus. Qui superius per equum rufum et nigrum, ipsi designantur et hic per pallidum, id est omnes reprobi ad pallorem aeternae mortis venturi, mortuis enim proprie pallor accidit. Nec mirum si per equi pallorem mors exprimitur, cum etiam ipse sessor mors vocetur. Unde subditur: Et qui sedebat super illum, nomen illi mors. Quo no
Abbreviated transcription (Latin):
gune xp̃i sunt redempti Unde a postolus:
Empti estis p̃tiomagno. & ct̃ Uel ꝑ denarũ
accepturi sunt in remunerationẽ : laborantes
enĩ inuinea: denarium acceperute Siue
ꝑ donariũ uita aeterna intellegitur.: quȩ
cunctis eleccis dabit: cum audierint. Ueni¬
te benedicti patris mei. & ct̃ Cresaut bili
auditores: qui subternario Numero conpre¬
hendunt᷑: quia fide trinitatis ornantur:
Unumitaq ẽ p̃tium frum̃ti & ordei: quia &¬
si alius alium foreitudine & dignitate p̃cel¬
lit : tam̃om̃s. uno xp̃i sariguine sunt re¬
dempti &sialius plus. alius minus inuinea
post laborẽ recipiunt Et sierit ibi diũ¬
sitas mansionum: tam̃ una erit remune¬
ratio: quia om̃s in commune unũ posside¬
bunt dm̃ & quod in sequis tĩ habebit
habebit utiq in alto: quia erit illis ds̃ omnia
in om̃ib ETUINŨ. &oleum e leseris : Qđ
suꝑius significatur ꝑ frum̃tũ. hoc hic ꝑ ui
num & quod supra ꝑ cadeũ. hoc runc

Expanded text:
empti sunt. Unde Apostolus: Empti enim estis pretio magno . Vel per denarium m, quem accepturi sunt in remuneratione. Laborantes enim in vinea denarium acceperunt. Sive per denarium vita aeterna intelligitur, quae cunctis electis dabitur, cum audierint: Venitauditores, qui sub ternario numero comprehenduntur, quia fide sanctae Trinitatis ornantur. Unum itaque est frumenti et hordei, quia etsi alius alium fortitudine et dignitate praecellit, tamen omnes uno Christi sanguine sunt redempti. Etsi etiam alius plus, alius minus in vinea post laborem denarium recipiunt. Etsi enim erit ibi diversitas mansionum, tamen una erit remuneratio: quia omnes in commune unum possidebunt Deum, et quod in se quis non habebit, habebit utique in altero, quia erit illis Deus omnia in omnibus. Et vinum et oleum ne laeseris. Quod superius significatur per frumentum, hoc hic inum: et quod supra per hordeum, hoc nunc
Abbreviated transcription (Latin):
mat dies dnĩ magnꝰ. Et STELLAE
aecclã dequa dñs dicit Celũ mihu sedes
.ẽ: & salomon Anima iusti seles sapi¬
enciȩtellegͦ celi scĩ sunt: qui intene¬
bris istius uitȩ lucent: ueluti stellae
dent: quando subilla ꝑ secutione ualidissi¬
ma a fide recedent: quipͥuꝰ fide recta & oꝑib.
iustis uidebantur lucere Int̾rã cadent : quia
t̾renis delectationibus inherebunt: & exipso
ainore terreno ad inanitatẽ ruent Unde
sub dt̾ Sic̃ ficus mitait grossos suos: cũ
auento magno mou& Lic& ficus in euan¬
głio sinagogã signific& specialit̃ . hic om¬
nem aecclãm significat : dequa tunc adent
qͥ in fructuosi fuerint. & abonis oꝑib. uacui
Grossos enĩ fici appellat fructus primi tẽ¬
poris: qui antequã ueniant ad maturita¬
illi qͥ necdũ ꝑuenerunt ad maturteatẽ
bonoꝵ operũ. & uacui sunt: concussi uen¬
to id extrema ꝑ secutione decident int̾rã
hoc ẽ. interrenas deleccationes Qui uen¬

Expanded text:
ae Ecclesia, de qua Dominus dicit: Coelum mihi sedes est , et Salomon : Anima justi sedes sapientiae. Stellae ergo coeli sancti sunt, qui in tenebris istius vitae lucent, veluti in firmadent, quando sub illa persecutione validissima, fide recedunt, qui prius fide recta et operibus justis videbantur lucere. In terram cadent, quia terrenis delectationibus inhaerebunt, et ex ipso amore terreno ad iniquitatem ruent. Unde subditur: Sicut ficus mittit grossos suos cum a vento movetur. Licet ficus in Evangelio synagogam significet, specialiter hic omnem Ecclesiam significat, de qua tunc cadent qui infructuosi fuerant et a bonis operibus vacui. Grossus enim fici appellatur fructus primi temporis, qui antequam veniant ad maturitailli qui necdum pervenerunt ad maturitatem bonorum operum, et vacui sunt, concussi vento, id est extrema persecutione decident in terram, hoc est in terrenas delectationes. Qui ven
Abbreviated transcription (Latin):
et in animo portant: In corpore scilic& : quia
signant᷑ infronte in nomine patris. & filii.
tantur : crucifigentes se cum uitiis & c̃cu¬
piscentis: Unde inu&eri testam̃to p̾ceptũ ÷
ut suꝑ utrumq lim̃ ponerent desanguine
agni Quia ñ ꝓdest hoc signũ exterius quẽ¬
qua portare : nisi ipsũ qͥs accipiat & int̃ius :
Fides enĩ siñ habeat oꝑa mortua ẽ: Dic̃ gͦ

Expanded text:
et in animo portant. In corpore, quia signantur exterius in fronte in nomine Patris, et Filii, tantur, crucifigentes se cum vitiis et concupiscentiis. Unde et in Veteri Testamento praeceptum est, ut super utrumque limen ponnt, quia non prodest hoc signum exterius quidquam, nisi ipsum quis accipiat et interius: fides enim si non habeat opera, mortua est. Dicit ergo:
Abbreviated transcription (Latin):
diȩ. & cȩceri Quod indictis dauid aꝑte proba¬
re possumꝰ : qui ab adulterio sciensse Non pos¬
se purgari ꝑlegis sacrificia dicebat: Siuo¬
luisses. sacrificium dedissẽ. utiq holo caustis Nĩ
deleccaberis Idõq hoc fieri nom posse conside¬
rans: adiungit: Sacrificium dõ: spc̃ contribulatꝰ.
Scien dũuͦ. quod altare illud aureũ dequo nunc
agit᷑ prius quidẽ ante archã erat: sed uelum
pendebat ante hoc & illa: quod scm̃ & scã scõꝵ¬

Expanded text:
chae, et caeteri, quod in dictis David aperte probachae, et caeteri, quod in dictis David aperte probare possumus, qui ab adulterio sciens se non posse purgari per legis sacrificia, dicebat: Si voluisses sacrificium, dedissem utique, holocaustis non delectaberis Ideoque hoc fieri non posse considerans, adjungit: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Sciendum vero quod altare illud aureum, de quo nunc agitur, prius quidem ante arcam erat, sed velum pendebat ante hoc et illud quod sanc
Abbreviated transcription (Latin):
Crecenses semꝑ mendacesmalȩ bestiȩ & alibi
Si scđm homines adbestas pugnaui ephesi.
ETCUAIAPERUISSET sigillum quintum
runt. prius scilic& dere cooꝑtũ sub diuo ubi
sacrificia cremebantur: Aliuduͦ interius
ante uelũ. inquo tantũ sanguis ponebat᷑ &
thumiama. & erat uestitum auro. Seisso aũt
uelo. archa quae erat intera scã sc̃õꝵ coniunc¬
ta.ẽ altari aureo: Utiam nulla. ess& distan¬
tia inter altare & archã: ꝓ haec duo altaria :
duo significantur populi. Unus scilio& per
altare exterius : id .ẽ. carnalis iniudeis. qui
taitũmͦ ꝑ legis oꝑa & sacrificia putant se
saluari posse: & iustificari Per altare uͦ au
reum quod erat interius. spiritales paeres utri¬
usq testam̃ti. qui non ꝑlegem aut oꝑa sacri¬
ficiorum seputant posse saluari solum modo.
doctores spirtealit᷑ legem intellexerunt.
ita faciebant & illi. prophetȩ scilic& patriar¬

Expanded text:
Cretenses semper mendaces, malae bestiae , et alibi: Cretenses semper mendaces, malae bestiae , et alibi: Si secundum homines ad bestias pugnavi Ephesi . Et cum aperuisset sigillum quintum,runt, prius scilicet aere coopertum sub divo, ubi sacrificia cremabantur: aliud vero interius ante velum, in quo tantum sanguis ponebatur et thymiama, et erat vestitum auro. Scisso autem velo, arca quae erat intra Sancta sanctorum, conjuncta est altari aureo, ut jam nulla esset distantia inter altare et arcam. Per haec duo altaria, duo significantur populi: unus scilicet per altare exterius, id est carnalis in Judaeis, qui tantummodo per legis opera et sacrificia putant se salvari posse et justireum, quod erat interius, spirituales utriusque testamenti, qui non per legem aut per opera sacrificiorum se putant posse salvari solummodo, doctores spiritualiter legem intellexerunt, ita et faciebant illi prophetae scilicet, patriar
Abbreviated transcription (Latin):
.iiii. partes terrȩ. id ẽ terrenoꝵ hominũ.
& ꝑ desideriũ terra in habitantiũ habec
potestatem diabolus: & cũ his contra una
quia fide xpi. ẽ. unita: luxta illud Un a
e columba mea Milli quidem diuisi isti
uͦ inuenuntur uniti. Interficit uͦ has par¬
tes terrȩ gladio malȩ suggestionis ut supͣ¬
dictum .ẽ: & fame dudietidi ubumdi. De qua
fame: dñs dic̃ ꝑ amos proph&am Mittam
ineis fame non parus. Nec sttun aquȩ selfa¬
mem audiendi uerbum dĩ. Quo in loco questio
oritur: Sids̃ hanc fame inmittit. quid pec¬
cat diabolus: quȩ questio facile soluitur:
quia qđ ds̃ facit iusto iuditio diabolus fac̃
in uasione & mala uoluntate : ET MORTE
sub audis datũ. ẽ illi interficere homines spi¬
ritali scilic& atq interiori EtBESTIIS
terrȩ Bestiȩ efferatos homines. & bestiales
significant: ꝑ quos diabolus interfecit mul¬
tos sicut fuit nero domitianꝰ. & cȩceri ꝑ secuto¬
res scõꝵ martirũ De calibus dic̃ a postolus:

Expanded text:
errae, id est terrenorum hominum, et per desiderium terram inhabitantium habet potestatem diabolus, et cum his contra unamquia fide Christi est unita, juxta illud, Una est columba mea : Et illi divisi, isti vero inveniuntur uniti. Interfecit vero has partes terrae gladio malae suggestionis, ut supradictum est, et fame audiendi verbum Dei, de qua fame Dominus dicit per Amos prophetam , Mittam in eis famem, non panis, non sitim aquased audiendi verbum Dei. Quo in loco quaestio oritur: Si Deus hanc famem immittit, quid peccat diabolus? Quae quaestio facile solvitur, quia quod Deus facit justo judicio, diabolus facit in suasione et mala voluntate. Et morte, subaudis, datum est illi interficere homines, spirituali scilicet atque interiori. Et bestiis terrae. Bestiae efferatos homines et bestiales significant, per quos diabolus multos interfecit, sicut fuit Nero, Domitianus et caeteri persecutores sanctorum martyrum: de talibus dicit Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
liber in uolutꝰ recessisse dr̃ In libro exũ
inuoluto qͥd interius contineatur. Ñ uidet᷑
nisi ab illis quibus uoluntarie aperitur:
Sic nimirũ sc̃ĩ illius temporis. & suis se
manifestabunt. & extraneis secelabunt.
sic̃ legimꝰ factũ in passionib scõꝵ marti¬
rũ Cuius uidelic& m̃bra iohs allo quitur
dicens: Molite omini sp̃ui credere: sed
probate sp̃s si ex dõ sunt Reced& aut
aeccła in sius electis a reprobis. non abs¬
cessu corporis sed fide &opatione i uxta illud:

Expanded text:
 recessisse dicitur. In libro enim involuto quid interius contineatur, non videtur, nisi ab illis quibus voluntarie aperitur. Sic nimirum sancti illius temporis et suis se manifestabunt, et extraneis se celabunt, sicut legimus in passionibus sanctorum martyrum. Cujus videlicet membra Joannes alloquitur, dicens: Nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Deo sunt . Recedet autem Ecclesia in suis electis a reprobis, non abscessu corporis, sed fide et operatione, juxta illud :
Abbreviated transcription (Latin):
terre transcen durtȩ:Ad quos ꝑtin& illud
quod dñs ꝑ proph&cã dic̃ Sustollam te
suꝑ altitudinẽ t̾rȩ Qui mouebunt᷑ r̃ ut
afide recedant: sed corpore & anumo
atq ope separabunt᷑ a soci &ate rȩpborum:
Audientes illud ꝓph&e. si c̃ supradictũ. ẽ :
Exite della popłs m̃s hoc .ẽ. debabilone
quȩ peccata significat: & societatẽ malorũ:

Expanded text:
d quos pertinet illud, quod Dominus per prophetam dicit: Sustollam te super altitudinem terrae , qui movebuntur, non ut a fide recedant, sed corpore et animo atque opere recedunt a societate reproborum, audientes illud prophetae, sicut supra dictum est: Exite de illa populus meus. Hoc est de Babylone, quae peccata s
Abbreviated transcription (Latin):
randa Bilibris itaq tritici. intelleguntur
duo sextaru. & tres bilibres ordei. sex sexta¬
rii: & p̃cipitur illi qui sedebat in ȩquo
nigro. hoc .ẽ. diabolo. Nefrum̃tũ tangat
aut ordeum: quia duo sextarii tricici
id ẽ. bilibris. denario uno ual&: Et tres
tribulatione p̃sentis uitȩ : & ex quo quuntur
igne passionis & efficiunt᷑ pulcherrimꝰ xp̃ianis.
eũ imitantes qui dic̃ dese Nisi granũ frum̃ti
cadens interra mortuũ fuerit. & et̃. Una gͦbi¬
libris ex duobus sextariis. quia sol& homo uas
habere qđ capit duos sextarios: intelligit᷑ una
aecła ex duobus populis in unũ collectis.
Luxta illud. Alias oues habeo quae non sunt
ex hoc ouili: & illas oport& me ad lucere.¬

Expanded text:
randa: Bilibris tritici ita intelligitur: randa: Bilibris tritici ita intelligitur: Duo sextarii, et tres bilibres hordei sex sextarii. Et praecipitur illi qui sedebat in equo nigro, hoc est, diabolo, ne frumentum tangat aut hordeum, quia duo sextarii tritici, id est bilibris denario uno valet, et tres tribulatione praesentis vitae, et excoquuntur igne passionis, et efficiuntur pulcherrimus Christi panis, eum imitantes qui dicit de se: Nisi granum frumenti cadens in terra mortuum fuerit, etc. Una ergo bilibris ex duobus sextariis, quia solet homo vas habere, quod capit duos sextarios, intelligitur una ecclesia ex duobus populis in unum collectis, juxta illud: Alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere
Abbreviated transcription (Latin):
ut suam esuriem saturare queat: & hoc possit
facere : priuseis quibus temporalia ꝓmit¬
tit alim̃tum uerbi dĩ subtrahit. quo necca¬
tos incorpus suum assummens. famẽ maliciȩ
suȩ augeat: pocius quã depellat: Dat uilia q̃dã
& temporalia : & aufert p̃tiosa & aecerna
sicut adȩ dedit pomũ. & totũ ꝑillũ infiliis
suis accepit mundũ: ET AUDIUI tamquã
uocẽ in medio quatuor animaliũ. & ct̃. Haec¬
uox quam audiuit iolis. uox intelligitur dĩ
ompĩs. quando adunatis ad fidem gentibus.
alesione electorum dñs aittiquũ adũsariũ
compescuit: ipsasq do cuit quemadmodũ in¬
festationẽ illius possent euadere cum ait:
euntes baptitarent om̃s gentes. docente seas
terentur cultũ Cunc enim diabolus ꝑ di¬
dit frum̃tũ. ordeũ. uinũ &oleũ. id ÷ om̃s fi¬
deles cepitq comedere paleas. uinacia bi¬
bere & amurta Unde ⁊ ipsa uox subdit di¬

Expanded text:
ut suam esuriem saturare queat. Et ut hoc possit ut suam esuriem saturare queat. Et ut hoc possit facere, prius eis quibus temporalia promittit, alimentum Verbi Dei subtrahit, quo necatos in corpus suum assumens, famem malitiae suae augeat potius quam depellat. Dat vilia quaedam et temporalia, et aufert pretiosa et aeterna, sicut Adae dedit pomum, et totum per illum in filiis suis accepit mundum. Et audivi vocem tanquam vocem in medio quatuor animalium, dicevox quam audivit Joannes, vox intelligitur Dei omnipotentis, quando adunatis ad fidem gentibus, a laesione electorum Dominus antiquum adversarium compescuit ipsamque docuit, quemadmodum infestationem ipsius possent evadere, cum ait:euntes baptizarent omnes gentes, docentes eas rterentur cultum. Tunc enim diabolus perdidit frumentum, hordeum, vinum et oleum, id est omnes fideles, coepitque comedere paleas, vinacia bibere et amurcam. Unde et ipsa vox subdidit, di
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Curprecepit uobis ds ne comederais
deligno uitȩ : &ct̃ Et ꝑ eam interfec̃ aclam
& spiritalit̃ separarido a fide & corporalit̃ sub¬
trahendo ab hac luce: sic̃ ꝑneronẽ ꝑ domicia¬
Num & cȩteros: Detalibus quippe psalmista
dic̃: Exacuer ut gladiũ linguas suas: & rurs:
ingua eoꝵ gladius acutus : ETCM APERUIS¬
sic & supra ꝑrufum qđ fuscatum ẽ nigredi¬
ne peccatorũ. semꝑ que patit̾ esuriem quia
cupit deuorare alios. atq in maliciȩ suae
uenerem trahicere: Se sicut caput eorum
Nequaquã dic̃ suffic̃. ita & istinum quã sa¬
tiantur Unde bene subditur Et UISe¬
debat suꝑ eũ. habebat staterã inmanu sua:
Meneateres solent ferre statera in manu: qui
rierantur ea quae sibi placent. pensantqi
Sa Quae dant & accipiunt : Sed diabolus
pessinus ẽ mereator quidat uilia ut
auferat p̃tiosa Seatera itaq ꝑu̾sa eius suasio in¬
tellegitur. qui uitã multorũ mertari querit

Expanded text:
dicens: Cur Deus praecepit vobis ne comederetis dicens: Cur Deus praecepit vobis ne comederetis de ligno vitae? Et per eam interfecit Adam. et spiritualiter separando a fide, et corporaliter subtrahendo ab hac luce, sicut per Neronem, per Domitianum et caeteros. De talibus quippe Psalmista dicit: Exacuerunt ut gladium linguas suas . Et rursus, Lingua eorum gladius acutus . Et cum aperuiset supra per rufum, quod fuscatum est nigre dine peccatorum, semperque patitur esuriem, quia cupit devorare alios, atque in malitiae suae ventrem trajicere. Et sicut caput eorum nequaquam dicit Sufficit, ita et isti nunquam satiantur. Unde bene subditur: Et qui sedebat super eum, habebat stateram in manu sua. Mercatores solent ferre stateram in manu, qui mercantur ea quae sibi placent, pensantque ea quae dant et accipiunt. Sed diabolus pessimus est mercator, qui dat vilia, ut auferat pretiosa. Statera itaque perversa ejus suasio intelligitur, quia vitam multorum mercari quaerit,
Abbreviated transcription (Latin):
surꝰ ad patrem dic̃ Pacem mea douobis & ct̃¬
quia celestes sunt. & terra calcant. habentes
principẽ pacis. habitatorem: dequo paulus
dic̃ Ipse . ẽ pax nr̃a. De terra aut̃ . icł ẽ. deter¬
renis hominibus sumit pacẽ. fac̃q eos. eẽ dis¬
cordes. & ti taniorũ diuorcia inter eos semi¬
nat: qm̃ terra s̃. id ẽ. terrena. & transitoria
in moderatȩ ambiunt: De quo ad huc subiun¬
gitur: ETUT INUIceΜ se interficiant: dat
.ẽ. illi gladius magnus: Gladium ñ corpo¬
reum debemꝰ intellegere seds piritale: quo ñ tantũ
corpora. quantũ animȩ iugulant᷑: Glalius enĩ
hic intelligit᷑ mala ꝑ suasio: locutio praua. de¬
ceptio iniqua Quo gladio duobus modis homi¬
nes diabolus int̾fic̃: cũ uidelic& occulte mala
ꝑsuasit ut sem& ipsum interficer&: unde & ille
miser desperans: seipsũ laqueo suspendit: Si¬
militer quoq & mulieri locutus ẽ ꝑserpentẽ

Expanded text:
surus ad Patrem, dicit: Pacem meam do vobis . surus ad Patrem, dicit: Pacem meam do vobis . quia coelestes sunt, et terram calcant, habentes principem pacis habitatorem, de quo Paulus dicit: Ipse est pax nostra . De terra enim, id est, de terrenis hominibus sumit pacem, facitque eos discordes, et zizaniorum divortia inter eos seminat, quoniam terra sunt, id est terrena et transitoria immoderate ambiunt. De quo adhuc subjungitur: Et ut invicem se interficiant, datus est illi gladius magnus. Gladium non corporeum debemus intelligere, sed spiritualem, quo non tantum corpora, quantum animae jugulantur. Gladius enim hic intelligitur mala persuasio, locutio prava, deceptio iniqua, quo gladio duobus modis homines diabolus interficit, cum videlicet occulte mala persuasit ut semetipsum interficeret. Unde ille miser desperans, seipsum laqueo suspendit. Similiter quoque mulieri locutus est per serpentem,
Abbreviated transcription (Latin):
eius inquib ipse ꝑ fidem habitat : Ita caput
ominiũ reproborũ ẽ. diabolus. & om̃is reprobi
corpus eius in quibus habiett ipse: Equuitaq
rusus antiqui hostis . ẽ. corpus: peccatis eruen¬
tatũ. & animarũ interfectionibus sanguineum:
ued enĩ sanguis peccata signific&: p̃salmista ma¬
nifestat quidic̃ Liberame de sanguinibus
ds̃: Ipsi enĩ reprobi peccatis sunt cruentati &
&iam homicidus foedati Unde ꝑ proph&ã
quibusdam dnsdic̃ Cum clamauerteis adme
non exaudia uos: Manus enim urãe: sanguine
plenȩ sunt: Hinc ẽ. qđ inferius bestia suꝑ quã
meritrix sed & : coccinea. eẽ. ꝑ hib&: ENQUISE¬
DeBat suꝑ eum: datum. ẽ. illi ut sumer& pacẽ
deterra Datur diabolo potestas ut sumat pacẽ
deterra quando ꝑmitcitur iuditio dĩ iusto. ut
hoc possit facere Lale. ẽ. quale & illud. in¬
durauit dñs cor pharaonis. Notandũ aut̃ qr
non decelo. sed deterra aufert ille pacem: Cȩ¬
lum quippe significat scos: quibus dñs ascen¬

Expanded text:
ejus in quibus ipse per fidem habitat, ita caput omnium reproborum est diabolus, et omnes reprobi corpus ejus, in quibus ipse habitat. Equus itaque rufus antiqui hostis est corpus peccatis cruentatum, et animarum interfectionibus sanguineum. Quod enim sanguis peccata significet, Psalmista manifestat qui dicit, Libera me de sanguinibuss . Ipsi enim reprobi peccatis sunt cruentati, et etiam homicidiis foedati. Unde et per prophetam quibusdam Dominus dicit : Cum clamaveritis ad me, non exaudiam vos. Manus enim vestrae sanguine plenae sunt. Hinc est quod inferius bestia, super quam meretrix sedet, coccinea esse perhibetur. Et qui sedebat super eum, datum est illi ut sumeret pacem de terra. Data est diabolo potestas ut sumat pacem de terra, quando permittitur justo Dei judicio, ut hoc possit facere. Tale est hoc, quale et illud: Induravit Dominus cor Pharaonis . Notandum autem quia non de coelo, sed de terra aufert ille pacem. Coelum quippe significat sanctos, quibus Dominus ascen
Abbreviated transcription (Latin):
ł aꝑto martirio & gemitibus iacrimarum
candificant Fitq ucom̃s fideles stolas habe¬
ant superius positas.: ET ꝑALME Inmanib
eorun ꝑ palmas triumphus uictauȩ desig¬
natur: ꝑ manus uͦ uirtus oꝑationis expͥmit᷑
Palmas gͦ inmanibus habent elecci: de quoli¬
bec modo triumphant de antiquo hoste
& huius scli uoluptatibus: Uel ꝑmanus intel¬
lege potestatẽ: Quod enĩ ꝑmanus potestas
designetur: habes in euangelio dicente cdño.
N emo potest rapere oues demanumea. hoc
.ẽ. depotestate: ꝑpotestatem quippe quã¬
accepimꝰ ut filii dĩ essemꝰ hcente beato iohan
brorum consistit Et cla mab ant uoce
magna dicentes Uocem magnam Noni
strepitum uocis sed desiderium summũ
scoꝵ acipiamꝰ. Vnde . ẽ: Desiderium pauperum
exaudiuit dnis Hinc moysi cum nihil exteriu dice¬
r& sed intus tamtum gemens orar&: dñsait. Quid

Expanded text:
vel aperto martyrio gemitibus lacrymarum vel aperto martyrio gemitibus lacrymarum candificant, sicque ut omnes fideles stolas habeant superius positas. Et palmae in manibus eorum. Per palmas triumphus victoriae designatur, per manus vero virtus operationis exprimitur. Palmas ergo in manibus habent electi, dum quolibet modo triumphant de antiquo hoste et hujus saeculi voluptatibus. Vel per manus intellige potestatem. Quod enim per manus potestas designetur, habes in Evangelio, dicente Domino: Nemo potest rapere oves meas de manu mea , hoc est de potestate. Potestatem enim accepimus ut filii Dei essemus, dicente beato Joannbrorum consistit. Et clamabant voce magna, dicentes. Vocem magnam, non strepitum vocis, sed desiderium summum sanctorum accipiamus. Unde est: Desiderium pauperum exaudivit Dominus . Hinc Moysi cum nihil exterius diceret, sed intus tantum gemens oraret, Dominus ait: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
quae .ẽ. sedes dĩ.: scdm̃ illud. Anima usti:
sedes sapientiȩ:. Stat ȩcclã ante chronum
id .ẽ. ante se ipsam: quia comspecta .ẽ. & sibi
ꝓuid& ne aliquid in decens faciat. Stat dũ
animum suũ in soliditate dilectionis & fidĩ
roborat: Hinc psalmista: Statuit supra
p& ã pedes meos: Inconspectu agni&i am
stat. quia desua conscientia fida: omĩa
oꝑa sua uult uideri adõ a quo remunerecur
Inde & unus exhis ad stantibus dicebat. Uiii
dñs incuius comspectusto: MuCti stolsai¬
bis. ꝑ stolas albas accipe sinceritatem & purtta¬
tem baptismi. purgationem occulti ut aꝑti
martirii . ablutionemq fontis lacrimarũ
Ante mediatoris aduentũ corda hum ani gͥe¬
neris maculis percatorum erant resꝑsa.
sed dealbata postea sunt tribus modis supiũ
dictis. unt multi qui has stolas post baptis¬
mi ał lutionem mundas conseruant: quia
nullũ mortiferũ crim̃ admittunt: Alustꝰ
qui coinquinant diũsis sceleribus. subaudis
ut ad pristinum decorem redeant se occulto

Expanded text:
quae est sedes Dei, secundum illum: Anima justi sedes sapientiae . Stat Ecclesia ante thronum, id est ante seipsam, quia circumspecta est, et sibi providet, ne aliquid indecens faciat. Stat, dum animum suum in soliditate dilectionis et fidei roborat. Hinc Psalmista: Statuit supra petram pedes meos . In conspectu etiam agni stat, quia de sua conscientia fida, omnia opera sua vult videri a Deo, a quo remuneretur, unde et unus ex his astantibus dicebat: Vivit Dominus in cujus conspectu sto . Amicti stolis albis. Per stolas albas accipe sinceritatem et puritatem baptismi, purgationem occulti et aperti martyrii, ablutionemque fontis lacrymarum. Ante Mediatoris adventum, corda humani generis maculis peccatorum erant respersa, sed dealbata postea sunt tribus modis superius dictis. Sunt multi, qui has stolas post baptismi ablutionem mundas conservant, quia nullum mortiferum crimen admittunt. Alii sunt, qui coinquinantur diversis sceleribus, sed ut ad pristinum decorem redeant, se occulto
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ apls: Quod enĩ antiquat᷑ & senescit:
ꝓpe interitũ. ẽ. Iã enĩ dño adueniente
illud sacerdotiũ iudeorũ inuetustatem
fuerat ũsũ & ad seniũ declinabat: idõq
cito periit adueniente uͦ sacerdote xp̃o. Recce
gͦ sextoloco ꝓdan qͥ inde .ẽ. eiectus manasses
constituit᷑ qe uidelic& in sexta mundi ȩtate
adueniento dño nr̃o ihũ xp̃o iudaica plebs
& sacerdotiũ & omne bonũ ꝑdidit & in eiꝰ
loco manasses. iđ popłs gentilis .ẽ. ad scitus:
atq infilium adoptatus. & sicuti dan de hoc
catalogo spiritali. ẽ eiectus: ita om̃s reꝓbi
eicientur deconsortio scoꝵ indie iuditii.

Expanded text:
Apostolus: Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est. Jam enim Domino adveniente, illud sacerdotium Judaeorum in vetustatem fuerat versum, et ad senium declinabat, ideoque cito periit adveniente vero sacerdote Christo. Recte ergo sexto loco pro Dan, qui inde est ejectus, Manasses constituitur, quia videlicet in sexta mundi aetate, adveniente Domino Jesu Christo, Judaica plebs et sacerdotium et omne bonum perdidit, et in ejus loco Manasses, id est populus gentilis est ascitus, atque in filium adoptatus. Et sicuti Dan de hoc catalogo spirituali est ejectus, ita omnes reprobi ejicientur de consortio sanctorum in die judicii.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩnrĩ instontibus eorũ: Vbi intuendũ quia
cũ superius unũ anglm̃ se uidisse dicat iolis:
ipse angls niunc pluralit loquitur dicens.
Quo adusq signenius ego scilic& ecaplĩ mei:
Q uod enim fecerunt apli: ipse xp̾c fecit qͥ¬

Expanded text:
Dei nostri in frontibus eorum. Ubi intuendum, quia Dei nostri in frontibus eorum. Ubi intuendum, quia cum superius unum angelum se vidisse dicat Joannes, ipse angelus nunc pluraliter loquitur dicens: Quoadusque signemus, ego scilicet et apostoli mei. Quod enim fecerunt apostoli, ipse Chri
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ꝑ euangłicam doctrinã Unde psalmis¬
ta dic̃ Quiascendit suꝑ occasũ: dr̃s nom̃
.ẽ. illi Uenit gͦ abortu solis & p̃cepit .iiii. anglis
Nenocerent terrȩ & mari: quia surgens amor¬
tus ꝓhibuit demones alesione eorũ qui adui¬
tã aet̾nã sunt p̃destinati Unde &ipsa .iiii.
regna sibi subdidit: & ad noticia accultũ uniu
dĩ ꝑdux̃. Hinc ẽ. quod nabugo donosor
uidit lapidẽ p̾ci sũ clemonte : qui ꝑ cussit
statuã in pedibus ferreis: & comminuit pa¬
rit᷑ aurũ argentũ. & aes: In auro enĩ intelligitur
regnũ assiriorũ: in argeneo medorũ: in ȩre ꝑ¬
sarum. & macedonum: inferro regnũ romano¬
rum. significatur: Xpc enĩ natus de stirpe iu¬
ꝑcussit extremitatẽ regni romanorũ & tunc
p̃fata onũa scłi regna contriuit. quȩ illi erant
subiecta Lapis aut̃ creuit & suscitatus .ẽ. in
regnum: qđ in aec̾nũ non dissi pabit᷑: Unde
Esubditur : QVΟΛDVΘQE signemꝰ seruos

Expanded text:
ista dicit: Qui ascendit super occasum, Dominus nomen est illi . Venit ergo ab ortu solis, et praecepit quatuor angelis, ne nocerent terrae et mari, quia surgens a mortuis, prohibuit daemones a laesione eorum, qui ad vitam aeternam sunt praedestinati. Unde et ipsa quatuor regna sibi subdidit, et ad notitiam et ad cultum unius Dei perduxit, hinc est quod Nabuchodonosor vidit lapidem praecisum de monte, qui percussit statuam in ferreis pedibus, et comminuit pariter aurum, argentum, et aes. In auro enim intelligitur regnum Assyriorum, in argento Medorum, in aere Persarum et Macedonum, in ferro regnum Romanorum significatur. Christus enim natus de stirpe Justolorum percussit extremitatem regni Romanorum, et tunc praefata omnia saeculi regna contrivit, quae illi erant subjecta. Lapis autem crevit, et suscitatus est in regnum, quod in aeternum non dissipabitur. Unde et subditur, Quoadusque signemus servos
Abbreviated transcription (Latin):
habetur : qm̃ exclenario & binario cons¬
tat. Denarius ꝑtin& ad .x. p̾cepta legis:
Binarius ad duo dilectionis precepta. inqͥb
tota lex pend& & prophecȩ: Siue idurco
rii conficitur : que sunt tria & quattuor:
Ternarius enĩ. ad fidem sçẽ trinitatis refer¬
tur. Quaternarius ad .iiiͬ. euugła : Mil¬
lenarius quoq ꝑ fectus numerꝰ ostenditur.:
quia denarii numeri in numeri quadra¬
tũ solidũ reddit Decies enĩ deni decus fi¬
unt mille. Atq idcirto millenarius nu¬
merus ꝑ fectus. ẽ. Vnde dr̃ Uerbi qđ mã¬
dauit inmille generationes: łquas etum¬

Expanded text:
habetur, quia ex denario et binario conshabetur, quia ex denario et binario constat; denarius pertinet ad decem praecepta legis: binarius ad duo dilectionis praecepta, in quibus tota lex pendet et prophetae. Sive idcirco rii conficitur quae sunt tria et quatuor. Ternarius enim ad fidem sanctae Trinitatis refertur; quaternarius ad quatuor Evangelia. Millenarius quoque perfectus numerus ostenditur, quia denarii numeri quadratum solidum reddit; decies enim centeni fiunt mille. Atque idcirco millenarius numerus perfectus est. Unde dicitur: Verbi quod mandavit in mille generationes,
Abbreviated transcription (Latin):
ta caritas. tanta nihil hominus & oꝑa¬
tio. Quantũ enĩ credimus. tantũ amainꝰ
& quantũ amamꝰ. tantũ despe p̃sumimꝰ
& inquantũ ꝑspem. ad suꝑna erigimur.
tantũ ꝑ dileccionem circa dm̃ & proximũ
extendimur. tantũq ipsam fidẽ. spem
& caritatẽ oꝑibus exornare studemus
Dimilit̾ unus quisq tantũ prudens. ẽ. quan¬
tum temꝑans fortis & iustus Cantũ tem¬
ꝑans: quantũ prudens forcis & iustus: Tan¬
tum fortis. quantũ prudens. temꝑans &
iustus Tantũ iustus. quantũ prudens tem¬
Perstadiũ quippe illud intelligitur qđ
instadio agitur.i. ꝑ locum labor & p̾mi¬
um laborantiũ. Hinc paulus dic̃ Nes¬
citis quod hi qui instadio urrunt om̃s
quidem currunt sedunus acce̾pit bra¬
uium Laborat itaq electi instadio łi
.ẽ in labore p̃sentis uitȩ utbrauium
supernȩ retribitionis possint ꝑ cipere:
Duodenarius enĩ numer idarco ꝑfectus

Expanded text:
ta charitas, tanta nihilominus et operata charitas, tanta nihilominus et operatio. Quantum enim credimus, tantum amamus, et quantum amamus, tantum de spe praesumimus; et in quantum per spem ad superna erigimur, tantum per dilectionem circa Deum et proximum extendimur, tantumque ipsam fidem, spem et charitatem operibus exornare studemus. Similiter unusquisque tantum prudens est, quantum temperans, fortis et justus. Tantum temperans, quantum prudens fortis et justus. Tantum fortis, quantum prudens, temperans et justus. Tantum justus, quantum prudens, temPer stadium quippe illud intelligitur quod in stadio agitur, id est, per locum labor et praemium laborantium. Hinc Paulus dicit: Nescitis quod hi qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, sed unus accipit bravium . Laborant itaque electi in stadio, hoc est, in labore praesentis vitae, ut bravium supernae retributionis possint percipere. Duodenarius enim numerus idcirco perfectus
Abbreviated transcription (Latin):
apls Fides sine operibus: ociosa. ẽ Siue
&ia ꝑ quatuor latera tiuitatis. possumꝰ
intellegere. quatuor uirtutes principa¬
les. Prudentiã uidelic&. temperantiam.
forcitudinẽ. atq iusticiã: q̃ita deben¬
tes se inelectis. ut una alterã ri excedat:
Prudentia quippe. ẽ. scientia. in appe¬
tendis bonis & uitandis malis Cuidebe¬
tur coniungi seu coequari temp erantiã
quia non.ẽ. ꝑ fecta prudentia rusi ftu¬
deat homo semecipsum temperare. &
a uoluntatibus istus sclĩ recrahere. Qđ
cum fecerit deb& habere &iam fortitudinẽ
ut illud quod intellegit op aeꝑficiat De¬
inde &iam deb& possidere iusticiã quati¬
nus accus suos ita temperet. Ne nimis ius¬
tus & plusq oporteat sapiens sibi uideat᷑ :¬
ET LONSITUDo eiis tanta ẽ quanta & la¬
titudo Repetie quod supra dictũ . ẽ. quia
quadrata figura ex omĩ parte equalis est:
Tanta .ẽ. itaq longitudo. quanta & latitu¬
do quia quanta. ẽ. fides. tanta . ẽ. spes. tan¬

Expanded text:
peribus otiosa est . Sive etiam per quatuor latera civitatis, possumus intelligere quatuor virtutes principales, prudentiam videlicet, temperantiam, fortitudinem atque justitiam. Quae ita debent esse in electis, ut una alteram non excedat. Prudentia quippe est scientia in appetendis bonis et vitandis malis. Cui debet conjungi seu coaequari temperantia, quia non est perfecta prudentia, nisi studeat homo semetipsum temperare, et a voluptatibus istius saeculi retrahere. Quod cum fecerit, debet habere fortitudinem, ut illud quod intelligit, opere perficiat. Deinde etiam debet possidere justitiam, quatenus actus suos ita temperet, ne nimis justus et plusquam oporteat sapiens sibi videatur. Longitudo ejus tanta est quanta et latitudo. Repetit quod supradictum est, quia quadrata figura ex omni parte aequalis est. Tanta est itaque longitudo quanta et latitudo: quia quanta est fides, tanta est spes, tan
Abbreviated transcription (Latin):
rundine: quia unicuiq sedm̃ capacitatẽ sui
intellectus distribuit doctrinã scientiȩ. Onĩs
tam̃ quos tangit in his quae acceper ꝑ fectos
ostendit. & unus quisq quod non accepit
inse: ꝑ caritatis ftudiũ possid& in altero.
ut ex multis mbris unũ efficiatur corpꝰ
uł sicut supra dictũ.ẽ. alii tribuit sermo¬
rem scientiȩ. alii genera linguarũ. & ch

Expanded text:
rundine, quia unicuique secundum capacitatem sui intellectus distribuit dotcrinam scientiae. Omnes tamen quos tangit in his quae acceperunt perfectos ostendit; et unusquisque quod non accepit in se, per charitatis studium possidet in altero, ut ex multis membris unum efficiatur corpus. Vel, sicut supradictum est, alii tribuitur sermo scientiae, alii g
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia pacient̃ electira dĩ sustinent q̃
peccaterib debetur. Idcirco bene iam fu
roris uinũ irȩ dĩ uocant᷑ Sustinent enĩ
iramdi ꝓpt̃ peccata quib primo homini
ut dictum .ẽ. iratus ẽ ds̃ & efficiuntur
uinũ qđ indominicis a poteticis recondit᷑:
Uinacia aũt .i. om̃s reprobi cum similit᷑
p̾mant̾ fopas proiciuntur. & ab illoꝵ
sociecate separantur: Sed electi tan¬
clui uinũ furoris sunt. quo usq intor¬
culari tamquã uuae tunduntur. & a
uinaciis separentur: At ubi promp¬
tuaria aeterna intrauerint. iam de¬
sistunt. ẽẽ. uinum furoris quiad desi

Expanded text:
Et quia patienter electi iram Dei sustinent, quae Et quia patienter electi iram Dei sustinent, quae peccatoribus debetur, idcirco bene jam vinum furoris irae Dei vocantur. Sustinent enim iram Dei propter peccata, quibus primo homini, ut dictum est, iratus est Deus, et efficiuntur vinum quod in dominicis apothecis reconditur. Vinacia autem, id est omnes reprobi, cum similiter premantur, foras projiciuntur, et ab illorum societate separantur. Sed electi tamdiu vinum furoris sunt, quousque in torculari vice uvae tunduntur, et a vinaciis separantur. At ubi promptuaria aeterna intraverint, jam desistunt esse vinum furoris, quia desi
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur uini furoris irȩ dĩ omni po¬
tentis quia ꝓpt̃ pecctea humani gene¬
ris qͥb ꝓmeruit irã di mortuus ẽ xpc̃ Ne¬
moenim uiuer&: nisi ipse moreretur Ni¬
sieruim peccass& prius homo inmortalis
mansiss&. Sed quia dĩ p̃cepta contemp¬
sit. statim iram dĩ incurrit & mortuus:
Quam mortem pronobis miseri cordit̃ filius
dĩ suscipiens inqua calcatus. ẽ. calcauit.
quia hanc a mortuis resurgens potenti uir¬
tute dep̾ssit Uel ꝑ torcular possumus in¬
tellegere tribulationem p̾serrtis uitae
Calcat dñs torcular. hoc. ẽ eos qui sunt in
torculari .i. om̃s eleccos quos purgat ꝑ liui
uitȩ angustias Hinc a postolus dic̃ Permul¬
tas tribulationes oport& nos introire in¬
regnum di Et salomon dic ł lagellat
ds̃ omnẽ filiũ quẽ recipit Sicut enĩ iN
torculari uuae tunduntur ut uino ꝓmp¬
tuaria repleantur. sic nimirum elecci
pssurarũ afflictionib conteruntur ut
incelestibus habitaculis recondantur:

Expanded text:
potentis. Quia propter peccata humani generis quibus promeruit iram Dei, mortuus est Christus. Nemo enim viveret, nisi ipse moreretur. Nisi enim peccasset primus homo, immortalis mansisset. Sed quia Dei praecepta contempsit, statim iram Dei incurrit, et mortuus est. Quam mortem pro nobis misericorditer Filius Dei suscipiens, in qua calcatus est, calcavit, quia hanc a mortuis resurgens, potenti virtute depressit. Vel per torcular possumus intelligere tribulationem praesentis vitae. Calcat Dominus torcular, hoc est qui sunt in torculari, id est omnes electos, quos purgat per hujus vitae angustias. Hinc Apostolus dicit: Per multas tribulationes oportet nos intrare regnum Dei. Et Salomon: Flagellat Deus omnem filium quem recipit. Sicut enim in torculari uvae tunduntur, ut vino promptuaria repleantur, sic nimirum electi pressurarum afflictionibus conteruntur, ut in coelestibus habitaculis recondantur.
Abbreviated transcription (Latin):
causa interficiebantur. quia confitebantur
xp̃m diti & liominẽ & quia nolebant ado¬
rare diabolũ Ilĩc quippẽ ꝓ priũ niom̃. ẽ.
hominis assumpti. & interp̃tat᷑ saluator eo
quod saluũ faciat populũ suũ apecattis

Expanded text:
causa interfecti sunt, quia confitebantur Christum Deum et hominem, et quia nolebant adorare diabolum. Jesus quippe proprium nomen est hominis assumpti, et interpretatur salvator, eo quo
Abbreviated transcription (Latin):
mea ad dm̃ fontem uiuum De quo fonte
quibi berit: uitam habebit Habendo en ĩ
diñ habebit uitam aeternam quȩ ẽ deus
Unde ipse dicit hȩc . ẽ. uita aeterna & ct̃
Gratis iste fons datur fidelibus. hoc est sine
ullis p̃cedentibus hominum meritis. Qui
uicerit diaboli tempta m̃ta incentiua.
carnuis suȩ aduersitates prauorum homi¬
num: possidebit: haec quae superius
dicta sunt .i. dm̃ omni potentem: carnis in¬
morcalitatem & in corruptionem: &ero
Cipse erit mihi filius qm̃ credendo in
Hic quidem per fidem: illic aut̃ ꝑmani¬
festationem Unde idem iohs. in epistola
sua dicit Rmĩ nunc filii dĩ sumꝰ & nondũ¬

Expanded text:
mea ad Deum fontem vivum . De quo fonte mea ad Deum fontem vivum . De quo fonte dicit: Qui biberit, vitam habebit. Habendo enim Deum, habebit vitam aeternam, quae est Deus, unde ipse dicit: Haec est vita aeterna , etc. Gratis iste fons datur fidelibus, hoc est, sine ullis praecedentibus hominum meritis. Qui vicerit diaboli tentamenta, incentiva carnis suae, adversitates pravorum hominum, possidebit haec, quae superius dicta sunt, id est Deum omnipotentem, carnis immortalitatem et incorruptionem. Et ero ipse erit mihi filius, quoniam credendo in Hic quidem per fidem, illic autem per manifestationem. Unde idem Johannes in epistola sua dicit: Carissimi, nunc filii Dei sumus, nondu
Abbreviated transcription (Latin):
initium. & in ipso resumunt t̃ninum. De
quibus satis supra dictũ ẽ Quod aut̃ dñs hoc
iam tercio ꝑ anglm̃ in hac a pocalypsi. ita no¬
m̃ suum inculcat dicens. Ego sum .A. & .u.
duo ꝑ hoc factum quedã niobis insinuat.
Unum scilic& ꝑ quod intellegamus. neq ad an¬
glm̃ ꝓprie. neq ad iolim̃ ꝑtinere quae in
hac reuelatione continentur: aliud uͦ quod
scire possimu̾s. ipsum. ẽẽ & dĩ ante tempo¬
ra & hominem in fine seculorum. Cbosi¬
cientibus clabo fontem aque uitȩ gratis. Si¬
cientibus .i. esurientibus. iusticiam promitti¬
tur fons aquȩ uitȩ. De quibus dñs dic̃. Bea¬
ti qui esuriunt & siciunt iustioia Fons aut̃
aque uite in separabilis trinitas intelligitur
Unde & psal mista cucit. A pude. ẽ fons uitȩ:
Sicientibus gͦ dm̃ seipsum daibit in remuneratio¬
nem. in cuius contemplatione erit refectio
aeternae sacietatis: Quo fonte saciari psal¬
mista clesiderans dicebat: Situit anima

Expanded text:
initium, et in ipso resument terminum. De initium, et in ipso resument terminum. De quibus satis supradictum est. Quod autem Dominus hoc jam tertio per angelum in hac Apocalypsi ita nomen suum inculcat dicens: Ego sum α et ω, duo per hoc factum, quaedam nobis insinuat: unum scilicet per quod intelligamus, neque ad angelum proprie, neque ad Joannem pertinere quae in hac revelatione continentur; aliud vero quod scire possimus, ipsum esse Deum ante tempora et hominem in fine saeculorum. Ego sitientibus dabo fontem aquae vivae gratis. Sitientibus, id est esurientibus justitiam, promittitur fons aquae. De quibus Dominus dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Fons autem aquae vivae insepaUnde Psalmista dicit: Apud te est fons vitae. Sitientibus ergo Deum, seipsum dabit in remunerationem, in cujus contemplatione erit refectio aeternae satietatis. Quo fonte Psalmista satiari desiderans, dicebat: Sitivit anima
Abbreviated transcription (Latin):
sup erius dicta sunt interq̃ &liam celũ
& teria innouabuntur: Et dicit mͥ
Denbe incorde tuo uł &iam litteris comiñda
ut ad noticiam ꝑueniat posterorũ: Sed quoo
olianni dr̃ d ornnẽ aecclam ꝑtin&: quae in
tabulis cordis carnalibus: uba di scrbere iu¬
b&ur. Haec ũba quae abinitio istius libri
diunit᷑ tibi sunt ostensa. fidelissima et
uera sunt quia adõ uero processer: Acsidi¬
cer Coi cordis memoria arcuus debertt
iprumi quȩ lo cuntur quo de cota fidei sum¬
ma. de cota filucia sper proferuntur: Et
Dixit mibi factum. ẽ proeo quod e fi&.i.
complebunttur ort̃ia quȩ superius sunt.
dicca. siue de remuneratione ustorũ seu
decdamptiatione reproborũ: Quia enin hȩc
omia tempore suo procerto complebuntur
quasi iam facca sint dĩ omni pocentis uoce fir¬
matur: Incuius p̃scientia omĩa futura p̃sen¬
cialit̾ manent. Unde .ẽ. Qui fecit quae futu¬
& finis. Non quod intcium habeat intempare
ł finem. sed quia ab illo cuncta sumpserunt.

Expanded text:
a sunt, inter quae etiam coelum et terra innovabuntur. Et dicit mihi: Scribe. In corde tuo, vel etiam litteris commenda, ut ad notitiam perveniat posterorum, Sed quod Joanni dicitur, ad omnem Ecclesiam pertinet, quae in tabulis cordis carnalibus verba Dei scribere vidba scilicet, quae ab initio istius libri divinitus tibi sunt ostensa, fidelissima et vera sunt, quia a Deo vero processerunt; acsi diceret: Ideo in cordibus memoriae arctius debent imprimi, quae loquuntur, quoniam de tota fidei summa ac de tota spei fiducia proferuntur. Et dixit mihi: Factum est, pro eo quod fiet, id est complebuntur omnia, quae supdicta, sive de remuneratione justorum, seu de damnatione reproborum Quia enim haec omnia tempore suo pro certo complebuntur, quasi jam facta sint Dei omnipotentis voce firmantur, in cujus praesentia omnia futura praesentialiter manent, unde est: Qui fecit quae ventuet finis. Non quod initium habeat in tempore vel finem, sed quia ab illo cuncta sumpserunt
Abbreviated transcription (Latin):
quisq fidelis quantũ credit: tamtũ amat:¬
moratur. quia robusta ꝑfidem longanimis¬
ꝑ spem. ampla ꝑ caritatẽ. efficax ꝑ opera¬
tionẽ Habent enuĩ singuli fidelium fidem
qua creclunt quod uidere nion possunt. dm̃
scilic& trinũ in ꝑsonis unũ in maiestate:
Habent & spem. quia sꝑant se posse ꝑtinge

Expanded text:
quisque fidelis quantum credit tantumquisque fidelis quantum credit tantumrgo, quia robusta fide, longanimis spe, ampla charitate, efficax opertionem. Habent etiam singuli fidelium fidem, qua credunt quae videre non possunt, Deum scilicet trinum in personis et unum in majestate. Habent et spem, quia sperant posse se