comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idem sit & filius dei. Et cum non alius sit
filius hominis. neq alius sit filius dei. uer¬
bum enim caro factum est et cum filius di
est. ipse & hominis sit filius: Requiro
quis in hoc filio hominis qui & filius dei
est. glorificatus sit deus. Et quia infilio ho¬
minis qui & filius dei est glorificatus d̃s
est. uideamus quid sit hoc quod tertium
dicitur. Si deus glorificatus est meo: & ds̃
glorificauit eum in se. Quid istud rogo sacra¬
menti misterium est: Deus infilio homi¬
nis glorificato deglorificatum deum glori-¬
non ꝑse glorificat᷑: neq rursũ qͥ in hoĩem
głificat᷑ ds licet głam accipiat. ñ tñ aliud¬
ipse qͣm ds̃ ẽ. At uͦ cũ głificato filio hoĩs głi¬
ficans dm̃ ds̃ głificat insese: in uenio nat᷑ȩ
gloriam in głãm natͬe naturã głificantis
assumi. Non eñi se d̾s głificat. sed glorifica¬
tum in homme deũ glorificat insese. Quod
autem glorificat insese: licet non se glo¬

Expanded text:
idem sit et filius Dei. Et cum non alius sit idem sit et filius Dei. Et cum non alius sit filius hominis, neque alius filius Dei Verbum enim caro factum est; et cum qui Filius Dei est, ipsequis in hoc Filio hominis, qui et Filius Dei est, glorificatus sit Deus? Et quia in Filio hominis, qui et Filius Dei est, glorificatus est Deus; videamus, quid sit hoc quod tertio subditur: Si Deus glorificatus est in eo, et Deus glorificavit eum in se, quod istud, rogo, sacramenti mysterium est? Deus in Filio hominis glorificato glorificatum Deum glorinon per se glorificatur. Neque rursum, qui in homine glorificatur Deus, licet gloriam accipiat, non pse quam Deus est. At vero cum, glorificato filio hominis, glorificans Deum Deus glorificet in sese; invenio naturae gloriam in gloriam naturae naturam glorificantis assumi. Non enim se Deus glorificat: sed glorificatum in homine Deum glorificat in sese. Quod autem glorificat in sese, licet non se glo
Abbreviated transcription (Latin):
tidȩ cenoseq mentis usq ad iudicium di¬
uinȩ de se ꝓfessionis inflamur. & arbitros
piis ad dm̃ calumpniȩ nostrȩ disputatio¬
nibus fallamus: Quanta potuit enim
dñs uerborum simplicitate euangelicã
fidem locutus est: & intantum ad intel¬
ligentiam nostram sermones aptauit. in
quantum naturȩ nr̃ȩ ferret infirmi-¬
tas. non tamen ut quicquam minus
dignum naturȩ suȩ maiestate loquere¬
tur. Et primam quidem dicti sui signifi-¬
cationem non ambiguam existimo cum
ait. Nunc honorificatus est filius homi¬
nis. Gloria enim omnis non uerbo sed carni
acquirebatur. id est non natiuitati dei s
nati hominis dispensationi. hoc uero qd̃
sequitur quid significet in terrogo. Et d̾s
honorificatus est in eo. honorificatum
enim ineo dm̃ audio. & quid istud sit se¬
cundum intelligentiam tuam heretice
ignoro. Deus in eo honorificatus est infi-¬
lio utiq hominis. Et quero an filius hoĩs

Expanded text:
tidae coenosaeque mentes usque ad judicium ditidae coenosaeque mentes usque ad judicium divinae de se professionis inflamur? et arbitros piis ad Deum calumniae nostrae disputationibus rebellamus? Quanta potuit enim Dominus verborum simplicitate evangelicam fidem locutus est: et in tantum ad intelligentiam nostram sermones aptavit, in quantum naturae nostrae ferret infirmitas; non tamen ut aliquid minus dignum naturae suae majestate loqueretur. Et primam quidem dicti sui significationem non ambiguam existimo, cum ait: Nunc honorificatus est filius hominis. Gloria enim omnis non Verbo, sed carni acquirebatur: id est, non nativitati 289 Dei, sed nati hominis dispensationi. Hoc vero quod sequitur, quid significet interrogo, Et Deus honorificatus est in eo. Honorificatum enim in eo Deum audio: et quid istud sit secundum intelligentiam tuam, haeretice, ignoro. Deus in eo honorificatus est, in filio utique hominis: et quaero an filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
ut quod apud eum ante habebat mane¬
ret. neq ab alienaret abeo forme dei ua-¬
turam. forme seruilis assumptio. sed apd̃
semecipsum glorificaret formam serui.
ut maneret esse exforma quia qui indei
forma manserat. idem erat in serui for¬
ma. & cum serui forma glorificanda esset
in dei forma. apud eum ipsum glorifican¬
daerat in cuius forma forme seruilis erat
habitus honorandus. Non noua uero hȩc.¬
neq nunc primum euangelicis doctrinis
consignata uox domini est & hoc ipsum
glorificandi filii apud semetipsum dei pa¬
tris sacrainentum pulcherrima illa spei
suȩ gratulatione testatus est. tunc cum
iuda adꝑditionem exeunte gaudio con-¬
summande suȩ dispensationis letatus ħ
dixit. Nunc honorificatus est filius ho¬
minis. & deus honorificatus est in eo. Si d̾s
honorificatus est ineo: et deus honorifi
cauit eum in se. Et deus ꝓtinus honorifica
uit eum. Quid limosi corporis grauis
animȩ & sordente peccatis conscientia. fe¬

Expanded text:
ut quod apud eum ante habebat maneut quod apud eum ante habebat maneret, neque alienaret ab eo formae Dei naturam, formae servilis assumptio; sed apud semetipsum glorificaret formam servi, ut maneret esse Dei forma: quia qui in Dei forma manserat, idem erat in servi forma. Et cum servi forma glorificanda esset in Dei forma, apud eum ipsum glorificanda erat, in cujus forma formae servilis erat habitus honorandus. 40. Verba Deneque nunc primum evangelicis doctrinis consignata vox Domini est: et hoc ipsum glorificandi Filii apud semetipsum Dei patris sacramentum pulcherrima illa spei suae gratulatione testatus est tum, cum Juda ad proditionem exeunte, gaudio consummandae suae dispensationis clatus haec dixit: Nunc honorificatus est filius hominis, et Deus honorificatus est in eo. Si Deus honorificatus est icavit eum in se, et Deus protinus honorificavit eum . Quid limosi corporis graves animae, et sordente peccatis conscientia foe
Abbreviated transcription (Latin):
eget gloriȩ. nec se exinanierat de forrma
gloriȩ suȩ. Quomodo ergo apud semet¬
ipsum glorificaturus est filium. & ea gła
quam habuit apud eum ante mundi con¬
stitutionem: Sed apud eum habere qui
sensus est Non enim aie gloria quam
habebam antequam seculum esset. cum
essem apud te sed gloria quam habebam
apud te. Esse enim apud te consistentẽ
significat: habere autem apud te natu¬
re sacramentum docet. Glorifica uero
apud te non idem est quod glorifica me.
Non euim semetipsum glorificari tan¬
tum ita ut sibi aliquid sit ꝓprium głȩ
rogat : sed apud semetipsum patrem głi¬
ficari. se ab eo precatur. Ut enim unita¬
te sua maneret ut manserat. glorificatu¬
rus eum apud se pater erat: quia gloriȩ
suȩ unitatem ꝑ obedientiam dispensati-¬
onis excesserat. Scilicet ut in ea natura
ꝑglorificationem rursus esset in qua sacra-¬
mento erat diuinȩ natiuitatis unitus. ẽec¬
q patri apud semetipsum glorificatus:

Expanded text:
eget gloria, nec se exinanierat de forma eget gloria, nec se exinanierat de forma gloriae suae. Quomodo autem apud semetipsum glorificaturus est Filium, et ea gloria quam habuit apud eum ante mundi constitutionem? Sed apud eum habere qui sensus est? Non enim ait gloriam, quam habebam antequam saeculum esset, cum essem apud te; sed gloriam, quam habebam apud te. Esse enim apud te, consistentem significat: habere autem apud te, naturae sacramentum docet. Glorifica vero me apud te, non idem est quod glorifica me. Non enim semetipsum glorificari tantum 288 ita, ut sibi aliquid sit proprium gloriae, rogat: sed apud semetipsum Patrem glorificari se ab eo precatur. Ut enim in unitate sua maneret ut manserat, glorificaturus eum apud se Pater erat; quia gloriae suae unitas per obedientiam dispensationis excesserat: scilicet ut in ea natura per glorificationem rursus esset, in qua sacramento erat divinae nativitatis unitus, essetque Patri apud semetipsum glorificatus:
Abbreviated transcription (Latin):
uis nouitas offensionem unitatis intule¬
tat. Et uuitas ut ꝑfecta antea fuerat. nul¬
la esse nc̃ poterat: nisi glorificata apud
se fuisset carnis assumptio. Et iccirco tan¬
to antea preparato ad fidei huius intelli¬
gentiam sensu. cum dixisset hȩc est autẽ
dientiam. Ego te glorificaui suꝑ terram:
opus consummaui quod dedisti michi ut
facerem. Post quȩ ut meritum obedientiȩ
& sacramentum totius dispensationis in¬
telligeremus: adiecit. Et nunc glorifica
me tu pater apud te metipsum: gloria
quam habebam antequam seculum eẽt
apud te. Qui manere xp̃m in natura dĩ
denegat et inseparabilem esse atq indif¬
ferentem asolo uero deo non credit: res¬
pondeat: quȩ huius petitionis sit ratio.
& nc̃ glorifica me tu pater apud temet¬
ipsum. Quid enim cause est ut eum pat̾
glorificet apud semetipsum aut quȩ uer¬
bi huius significationem qui ue signifi¬
cationis effectus est. Pater namq non

Expanded text:
nis novitas offensionem unitatis intulenis novitas offensionem unitatis intulerat; et unitas ut perfecta antea fuerat, nulla esse nunc poterat, nisi glorificata apud se fuisset carnis assumptio. to antea praeparato ad fidei hujus intelligentiam sensu, cum dixisset: Haec est autem suae obedientiam, Ego te glorificavi super terram, opus consummavi, quod dedisti mihi ut facerem . Post quae, ut meritum obedientiae et sacramentum totius dispensationis intelligeremus, adjecit, Et nunc glorifica me tu Pater apud temetipsum gloria quam habebam, antequam saeculum esset, apud te . Qui manere Christum in natura Dei denegat, et inseparabilem esse atque indifferentem a solo Deo vero non credit; respondeat quae hujus petitionis sit ratio, Et nunc glorifica me tu Pater apud temetipsum. Quid enim causae est, ut eum Pater glorificet apud semetipsum? aut quae verbi hujus significatio est? quive significationis effectus est? Pater namque non
Abbreviated transcription (Latin):
cum forma dei naturȩ dei secundum assũp¬
tum hominem unitatem. Sed summa dis¬
pensationis hȩc erat: ut totus nunc filius
homo scilicet et deus ꝑ indulgentiam pat̾¬
ne uoluntatis unitati paternȩ naturȩ in¬
esset et qui manebat inuirtutȩ naturȩ.
maneret quoq ingenere naturȩ. Id enim
homini adquirebatur ut deus esset. s
manere in dei unitate assumptus homo
nullomodo poterat: nisi ꝑunitatem dei.
inunitatem dei naturalis euaderet: ut
ꝑ hoc quod innatura erat deus uerbum.
uerbum quoq caro factum rursum in
natura dei ineẽt. Atq ita homo iħc xp̃c
maneret ingloria dei patris si in uerbi
gloria caro esset uita: rediretq tunc in
naturȩ paternȩ etiam scd̃m hominẽ umi¬
tatem uerbum caro factum cum głam
uerbi caro assumpta tenuisset. Reddenda
igitur apud se ipsum patri erat unitas
sua. ut naturȩ suȩ natuitas in se rursũ
glorificanda resideret: quia dispensatio¬

Expanded text:
cum forma Dei, naturae Dei secundum assumpcum forma Dei, naturae Dei secundum assumptum hominem unitatem. Sed summa dispensationis haec erat, ut totus nunc Filius, homo scilicet et Deus, per indulgentiam paternae voluntatis, unitati paternae naturae inesset: et qui manebat in virtute naturae, maneret quoque in genere naturae. Id enim homini acquirebatur, ut Deus esset. Sed manere in Dei unitate assumptus homo nullo modo poterat, nisi per unitatem Dei in unitatem Dei naturalis evaderet: ut per 287 hoc, quod in natura Dei erat Deus Verbum, Verbum quoque caro factum rursum in natura Dei inesset: atque ita homo Jesus Christus maneret in gloria Dei patris, si in Verbi gloriam caro esset unita: rediretque tunc in naturae paternae etiam secundum hominem unitatem Verbum caro factum, cum gloriam Verbi caro assumpta tenuisset. Reddenda igitur apud se ipsum Patri erat unitas sua, ut naturae suae nativitas in se rursum glorificanda resideret: quia dispensatio
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc enim in se inseparabili ꝓtensione ma-¬
nent potius de tenta quam sibi sunt: dũ
& calor ignis est: & in arbore ramus est:
& riuus in fonte est. Et hec ipsa res sola
sibi est potius quam res ex re substituta
est: quia non aliud arbor quam ramus.
neq ignis quam calor. neq fons possit eẽ ꝗͣ
riuus. At uero unigenitus deus ex ꝑfecta
atq in enarrabili natiuitate subsistens ds̃ ẽ.
et uera ꝓgenies in nascibilis dei ẽ.⁊ in corꝑał
rȩ deum ꝑficiet. neq generatio quȩ substan-¬
tiam ꝓuehebat. substantiȩ naturam de¬
forma obedientiam naturȩ sibi nouitatẽ
xp̃c homo natus intulerat. non uirtutis
naturȩq damꝑno sed habitus demu¬
tatione. Exinaniens se igitur exdei forma
serui formam natus natus acceperat. S
hanc carnis assumptionem ea cum qua
sibi naturalis unitas erat patris natura
non sui erat: et nouitas temporalis licet
maneret inuirtute naturȩ amiserat tñ

Expanded text:
Haec enim ab se inseparabili protensione maHaec enim ab se inseparabili protensione manent potius detenta, quam sibi sunt: dum et calor in igne est, et in arbore ramus est, et rivus in fonte est. Et haec ipsa res sola sibi est potius, quam res ex re substituta est: quia non aliud arbor quam ramus, neque ignis quam calor, neque fons possit esse quam rivus. At vero unigenitus Deus ex perfecta atque inenarrabili nativitate subsistens Deus est, et vera progenies innascibilis Dei est, et incorporalis rae Deum perfecit, neque generatio, quae substantiam provehebat, substantiae naturam deforma obedientiam, naturae sibi novitatem Christus homo natus intulerat, non virtutis naturaeque damno, sed habitus demutatione. Exinaniens se igitur ex Dei forma, servi formam natus acceperat: sed hanc carnis assumptionem ea, cum qua sibi naturalis unitas erat, Patris natura non senserat: et novitas temporalis, licet maneret in virtute naturae, amiserat tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
naturȩ suȩ proprietate substiterit. neq
inunione maneat quem patrem natiui¬
tatis ueritas doceat confitendum. Non
deseruit igitur natus deus naturȩ suȩ ꝓ¬
prietatem. & naturali ineo uirtute est.
cuius in se tenet naturali natiuitate na¬
turam. Non enim in eo deus. aut demu¬
tatus aut degener est: cum si quod uiti¬
um natiuitas intulisset. ei potius nat᷑ȩ
contumeliam. ꝑ quam natiuitas subsiste¬
bat. inferret. dum quod ex se ẽ. desineret
esse quod suum est. Atq ita non eum de¬
mutatio corrumpebat qui in substantiã
nouam natiuitate substiterat: sed eum
qui innatiuitate filii impotens naturȩ
suȩ tenere constantiam externum aliqͥd
sepe iam commemorauimus inunitate
dei patris et dei filii humanarum uitium
opinionum : ut sit uł extensio uel series.
uel fluxus. ut aut riuum fons effundat ab
origine. aut ramum arbor teneat in cau-¬
dice. aut colorem ignis emittat inspacium

Expanded text:
naturae suae proprietate substiterit; neque naturae suae proprietate substiterit; neque in unione maneat, quem patrem nativitatis veritas doceat confitendum. Non deseruit igitur natus Deus naturae suae proprietatem: et naturali in eo virtute est, cujus in se tenet naturali nativitate naturam. Non enim in eo Deus aut demutatus, aut degener est; cum si quod vitium nativitas intulisset, ei potius naturae contumeliam, per quam nativitas subsistebat, inveheret, dum quod ex se est desineret 285 esse quod suum est: atque ita non eum demutatio corrumperet, qui in substantiam novam nativitate substiterat; sed eum, qui in nativitate filii impotens naturae suae tenere constantiam, externum aliquid saepe jam commemoravimus, in unitate Dei patris et Dei filii humanarum vitium opinionum: ut sit vel extensio, vel series, vel fluxus; ut aut rivum fons effundat ab origine, aut ramum arbor teneat in caudice, aut calorem ignis emittat in spatium.
Abbreviated transcription (Latin):
sine xꝑo. Sed amgustum te beretice et
diuini spiritus in capacem. celestium di¬
ctorum non absit sensus : & uipereo inspi¬
ratus errore. xꝑm uerum deum nescis in
fide soluiᷤᷤ ueri dei aduitȩ ȩternitatem c̃¬
deum patrem confessa. confitetur et xꝑm:
neq uerum xp̃m dm̃ confitendo. ñ ⁊solũ
uerũ dm̃ patrẽ c̃fitet᷑. neq rursũ solum dm̃
deus uerus est: dm̃ uerum esse confirmat
et xꝑm. Non enim unigenito deo naturȩ
demutationem naturalis natiuitas in¬
tulit: nec qui exsubsistente deo secundũ
diuinȩ generationis naturam deus sub¬
sistit. ab eo qui solus uerus deus est. sepa¬
rabilis est ueritate naturȩ. Tenuit enim
natura ueritatis suȩ ordinem: ut natiui¬
tatis ueritatem ueritas naturalis inueheret.
nec alterius ex se generis dm̃. deus unus in¬
ferret. Atq ita sacramentum dei nec insoli¬
tudine. nec in diuersitate consistit: cum
neq alter deus deputetur qui exdeo cum

Expanded text:
sine Christo? Sed angustum te, haeretice, et sine Christo? Sed angustum te, haeretice, et divini Spiritus incapacem, coelestium dictorum non adit sensus: et vipereo inspiratus errore, Christum verum Deum nescis in fide solius veri Dei ad vitae aeternitatem coverus PateNeque verum Christum Deum confitendo, non et solum verum Deum patrem confitetur: neque rursum solum verum Deum Deus verus est, Deum verum esse confirmat et Christum. Non enim unigenito Deo naturae demutationem naturalis nativitas intulit: nec qui ex subsistente Deo secundum divinae generationis naturam Deus subsistit, ab eo, qui solus verus Deus est, separabilis est veritate naturae. Tenuit autem natura veritatis suae ordinem, ut nativitatis veritatem veritas naturalis inveheret, nec alterius ex se generis Deum Deus unus efferret. Atque ita sacramentum Dei nec in solitudine, nec in diversitate consistit: cum neque alter Deus deputetur, qui ex Deo cum
Abbreviated transcription (Latin):
pater xꝑo non adimit ut unus sit dominꝰ:
ita solus deus pater uerus xp̃o ih̃u non
auferat ut uerus deus sit. cum aduitȩ
ȩternȩ meritum hoc ꝓficiat. ut cũ credat᷑
solus deus uerus: credatur & xp̃c. Quid nc̃
tribuit. qui honorificandus apatre. patrẽ
honorificauit. qui mundũ uicit qui solꝰ
relinquendus non solus est. sed secum ha¬
bet patrem quiadeo exiuit atq apatre
uenit: Quid igitur intantis dei uirtuti¬
bus nato naturȩ ac ueritatis impertiens:
Solum enim uerum dm̃ ꝑatrem non utili¬
ter credimus: nisi credamus et quem misi
sti ihm xꝑ̃m. Quid heres. quid moraris:¬
Quid xꝑc confitendus sit. doce. Nam qͥ
quȩ scripta sunt negas. quid restat nisi
ut quȩ scripta sunt credas: Oinfelix uo¬
luntas. & ueritati obnitens falsitas. Cum
infide et confessione ueri dei patris.rpistꝰ¬
unigenitus est. rogo qua fide uerus deus
negatus creatura esse dicitur. cum fides
nulla sit in solum uerum dm̃ credidisse

Expanded text:
pater Christo non adimit ut unus sit Dominus, pater Christo non adimit ut unus sit Dominus, ita solus Deus pater verus Christo Jesu non aufert ut Deus verus sit: cum ad vitae aeternae meritum hoc proficiat, ut cum credatur solus verus Deus, credatur et Christus. vitam aeternam tribuit, qui honorificandus a Patre Patrem honorificavit, qui mundum vicit, qui solus relinquendus non solus est, sed secum habet Patrem, qui a Deo exivit atque a Patre venit? Quid ei in tantis Dei virtutibus nato naturae ac veritatis imperties? Solum enim verum Deum patrem inutiliter 284 credimus, nisi credamus et quem misit Jesum Christum. Quid haeres? quid Christus confitendus sit doce. Nam qui quae scripta sunt negas, quid restat, nisi ut quae non scripta sunt credas? O infelix voluntas, et veritati obnitens falsitas! Cum in fide et confessione veri Dei patris Christus unitus est, rogo qua fide verus Deus negatus creatura esse dicetur, cum fides nulla sit in solum verum Deum credidisse
Abbreviated transcription (Latin):
ds xp̃c sit. Non enim tibi nunc quid
de xꝑo credideris: significatio aliqua alia
subiecta demonstrat. Non habes quicꝗͣ
preter quam iħm xp̃m: non filium ho¬
minis. ut de se solet dicere. non filium dei
ut ꝓfiteri ei de se usitatum est non des¬
cendentem panem uiuum decȩlis quod
cum multorum scandalo de se frequen¬
tasset. dicens. Te solum uerum deum et
minum et cognominum suorum uel na¬
turalium uel assumptorum consuetudi¬
nem preter misit. ut confitendus solus
te solum: communionem atq unitatẽ
suam adeo separet. Separat sane:si nõ
ad id quod ait te solum uerum dm̃. con¬
tinuo subiecit et quẽ misisti iħm xꝑm.
Et sensum audientis in terrogo quid cre
solus deus uerus credendus sit. credendꝰ
& xp̃c est. Sed solus forte pater deus uerꝰ
xꝑo non reliquit ut deus sit. Non relin¬
quat sane : si unus deus pater. xꝑo ut unꝰ
sit dñs non reliquit. Quod si unus deus

Expanded text:
Deus Christus sit? Non enim tibi nunc quid Deus Christus sit? Non enim tibi nunc quid de Christo crederes, significatio aliqua alia subjecta demonstrat. Non habes quidquam praeter quam Jesum Christum; non filium hominis, ut de se solet dicere; non filium Dei, ut profiteri ei de se usitatum est; non descendentem panem vivum de coelis, quod cum multorum scandalo de se frequentat . Sed dicens: te solum verum Deum, etminum et cognominum suorum, vel naturalium, vel assumptorum consuetudinem praetermisit: ut cum confitendus solus te solum, communionem atque unitatem suam a Deo separat. Separet sane, si non ad id quod ait, te solum verum Deum, continuo subjecit, et quem misisti Jesum Christum. Et sensum audientis interrogo, quid cresolus Deus verus credendus sit, credendus et Christus sit? Sed solus forte Pater Deus verus Christo non relinquit ut Deus sit. Non relinquat sane, si unus Deus pater Christo, ut unus sit Dominus, non reliquit . Quod si unus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
state in danda uniuersȩ carni uitȩ ȩt̾ni¬
tate esset usurus: tum postremo omnia
hec tali absolutione concluderet. Hȩc est
autem uita ȩterna: ut sciant te solum
ce uel credere: & separa adeo xp̃m si potes.
apatre filium. adeo uero suꝑ omnia dm̃.
si uita ȩterna est in deum solum uerum
credidisse sine xꝑo. Si uero separato xꝑo
asolo deo uero inconfessione soluis dei ue¬
ri uita ȩterna non capitur: non intelli¬
go quomodo nobis adeo uero separandus
ad fidem sit qui non sit separabilis ad sa
sas difficilium questionum absolutiones
legentium desideriis graue esse:tamen
dilata ad modicum tocius ueritatis de¬
monstratione in dulgeri mͥ existimo non
sine aliquo fidei ꝓfectu. his ipsis dictis
euangelicis tecum heretice luctanti. Au¬
dis ꝓfessionem domini dicentis. Hȩc est au¬
tem uita ȩterna: ut sciant te solum ue¬
rum deum. & quem misisti iħm xp̃m. Qro
quid sit quo sensum moueat: ne uerus

Expanded text:
state in danda universae carni vitae aeternistate in danda universae carni vitae aeternitate esset usurus, tum postremo omnia haec tali absolutione concluderet: Haec est autem vita aeterna, ut sciant te solum ce, vel credere. Et separa a Deo Christum, si potes, a Patre Filium, a Deo vero super omnia Deum, a aeterna est in Deum solum verum credidisse sine Christo. Si vero separato Christo a solo Deo vero, in confessione solius Dei veri vita aeterna non capitur; non intelligo quomodo nobis a Deo vero separandus ad fidem sit, qui non sit separabilis ad salsas difficilium quaestionum absolutiones legentium desideriis graves esse; tamen dilata ad modicum totius veritatis demonstratione, indulgeri mihi existimo non sine aliquo fidei profectu, his ipsis dictis evangelicis tecum, haeretice, luctanti. Audis professionem Domini 283 dicentis: Haec est autem vita aeterna, ut sciant te solum verum Deum, et quemquid sit quod sensum moveat, ne verus
Abbreviated transcription (Latin):
uersas substitutiones presens sermo signifi¬
cat: sed beatȩ atq absolute diuinitatis no¬
bis gloriam pandens: dm̃ in his ostendit
intelligendum esse quȩ sua sunt in uirtu¬
te. in ȩteruitate. inꝓuidentia. in potestate.
Non quod hȩc deus ita habeat tanquã
aliud quid extra ista esse credendus sit:
sed quod in his aliquantula sensus nostri
opimone significatus sit ipse qui habet.
Unigenitus igitur in his se docens substi¬
tisse quȩ patris sunt. cum ex se sumpturũ
esse scm̃ sp̃m dedisset: adiecit. Omnia q̃
patris sunt mea sunt: ꝓpterea dixi de meo
accipiet. Omnia quȩ patris sunt sua fc̃
tradita utiq et accepta. Sed data non in¬
firmant natiuitatem: quȩ in his eum con¬
gradibus premisse de se intelligentiȩ usus
est: ut cum se adeo docuisset exisse. secumq
esse patrem ꝓfessus esset. seq mundum ui¬
cisse testatus esset. & honorandus apatre.
patrem esset honoraturus. & accepta pote¬

Expanded text:
versas substitutiones praesens sermo signifiversas substitutiones praesens sermo significat : sed beatae atque absolutae divinitatis nobis gloriam pandens, Deum in his ostendit intelligendum esse quae sua sunt, in virtute, in aeternitate, in providentia, in potestate: non quod haec Deus ita habeat, tamquam aliud quid extra ista esse credendus sit: sed quod in his ad aliquantulam sensus nostri opinionem significatus sit ipse quae habeat. Unigenitus igitur in his se docens substitisse quae Patris sunt, cum ex se sumpturum esse sanctum Spiritum dixisset, adjecit: Omnia quae Patris sunt, mea sunt; propterea dixi, de meo accipiet . Omnia quae Patris sunt, sua sunt, tradita utique et accepta. Sed data non infirmant divinitatem, quae in his eum congradibus praemissae de se intelligentiae usus est, ut cum se a Deo exisse docuisset, secumque esse Patrem professus esset, seque mundum vicisse testatus esset , et honorandus a Patre Patrem esset honoraturus, et accepta pote
Abbreviated transcription (Latin):
est. Cum enim in nascibilis deus adꝑfectã
diuinȩ beatitudinis natiuitatem unigeni¬
to deo autor sit. auctorem natiuitatis eẽ
saciamentum paternum est. Ceterum
non habet contumeliam: quȩ auctoris
sui esse imaginem genuma natiuitate
comsummat. Dedisse enim potestatem
omnis carnis & adid dedisse ut det eis ui¬
tam ȩternam: habet in dante quod pat̾
est. & inaccipiente quod deus est: cum et
in eo significetur ꝑater esse quod dederit.
et in eo filius ds maneat quod uitȩ ȩt̾nȩ
dande sumꝑserit potestatem. Naturał
igitur filio dei et cognata omnis potestas
est. quȩ cum data sit non alienat eum ꝑ
id ab auctore quia data est: cum quod
esset auctoris hoc datum sit. dare scilicet
uitam ȩternam et corruptionem in cea
corruptione mutare. Dedit itaq pater
omnia: & accepit filius omina. Neq ara-
ambiguum est: cum dixerit. omnia q̃
patris sunt mea sunt. Et hic quidem ñ
creationum species. neq elementorum di¬

Expanded text:
est. Cum enim innascibilis Deus ad perfectam est. Cum enim innascibilis Deus ad perfectam divinae beatitudinis nativitatem unigenito Deo auctor sit, auctorem nativitatis esse sacramentum paternum est. Caeterum non habet contumeliam, quae se auctoris sui esse imaginem genuina nativitate consummat. Dedisse enim potestatem omnis carnis, et ad id dedisse ut det ei vitam aeternam, habet et in dante quod pater est, et in accipiente quod Deus est: cum et in eo significetur Pater esse, quod dederit; et in eo Filius Deus maneat, quod vitae aeternae dandae sumpserit potestatem. Naturalis igitur filio Dei et congenita omnis potestas est: quae cum data sit, non alienat eum per id ab auctore quia data est; cum quod sit auctoris, hoc datum sit, dare scilicet vitam aeternam, et corruptionem 282 in incorruptionem mutare. Dedit itaque Pater omnia, et accepit Filius omnia: neque ambiguum est, cum dixerit: Omnia quae Patris sunt, mea sunt . Et hic quidem non creationum species, neque elementorum di
Abbreviated transcription (Latin):
illi. det ei uitam ȩternam. An ne tibi in¬
firmus uidetur cum honorificari se ro¬
gat: Sit plane in firmus: nͥ honorificari
se iccirco postulat. ut ipse honorificet ho¬
norantem. De honore accipiendo et red¬
dendo libro alio tractabimus: et eadem
reuoluere ad modum ociosum est. Certe
non ambigitur gloria iccirco posci: ut
glorificetur imꝑtiens. Sed forte in eo un¬
betillus est. quod potestatem omnis car¬
nis accepit. Sit quoq acceptio potestatiᷤ
in becilla: nisi potens est illis quos accipit
uitȩ tribuere ȩternitatem. Sed in eo ip̃so
quoq quod accipit: nature aliqua infir¬
mitas arguitur. Sit planȩ acceptio infir¬
mitatis: nisi xp̃c exnatiuitate potius qͣm
ex in nascibilitate deus uerus est. Quod si
acceptio potestatis sola est significatio na¬
tiuitatis inqua accepit id quod est: ñ ÷
infirmitati datio deputanda. quȩ totũ
hoc nascentem consũmat esse qͦd deus

Expanded text:
illi, det ei vitam aeternam . Anne tibi inilli, det ei vitam aeternam . Anne tibi infirmus videtur, cum honorificari se rogat? Sit plane infirmus, nisi honorificari se idcirco postulat, ut ipse honorificet honorantem. De honore accipiendo et reddendo, libro alio tractavimus, et eadem revolvere admodum otiosum est. Certe non ambigitur gloriam idcirco posci, ut glorificetur impertiens. Sed forte in eo imbecillus est, quod potestatem omnis carnis accepit. Sit quoque acceptio potestatis imbecilla, nisi potens est illis, quos accepit, vitae tribuere aeternitatem. Sed in eo ipso quoque, quod accepit, naturae aliqua infirmitas arguitur. Sit plane acceptio infirmitas, nisi Christus ex nativitate potius, quam ex innascibilitate Deus verus est. Quod si acceptio potestatis, sola est significatio nativitatis, in qua accepit id quod est; non est infirmitati datio deputanda, quae totum hoc nascentem consummat esse quod Deus
Abbreviated transcription (Latin):
se solum ẽẽ. sed patrem secum esse in uir-¬
tute utiq atq unitate naturȩ cumse-¬
cum pater in se manens esset : in loquen¬
te se atq operante & oꝑans & loquens. De¬
inde ut causam totius huius sui sermo¬
nis ostenderet: adiecit. hȩc locutus sum
uobis: ut in me pacem habeatis. In hoc
autem seculo tribulationẽ habebitis: s
animi eqͥ: estote quia uici ego mundum.
Locutus ergo ista est ut pacifici in eo ma¬
uerent. neq dissensionum studio suꝑ fidĩ
disceptationibus dissiderent: cum qui so¬
lus relinqueretur non solus esset. & quia
adeo exisset eũ aqͦ exisset dm̃ in se habere.
Deinde in scło tiexati pacientes ꝓmissionũ eiꝰ
essent : qui mundum adeo exeundo et
deum secum habendo uicisset. Postremo to¬
in cȩlum oculis. ait. Pater uenit hora:
honorifica filium tuum: ut et filius tu-¬
us honorificet te. Sicut dedisti illi potesta¬
tem omnis carnis: ut omne quod dedisti

Expanded text:
se solum esse, sed Patrem secum esse, virse solum esse, sed Patrem secum esse, virtute utique atque unitate naturae: cum secum Pater in se manens esset, in loquente se atque operante et operans et loquens. Deinde ut causam totius hujus sui sermonis ostenderet, adjecit: Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis. In hoc autem saeculo tribulationem habebitis: sed animaequi estote, quia vici ego 281 mundum . Locutus ergo ista est, ut pacifici in eo manerent, neque dissensionum studio super fidei disceptationibus dissiderent; cum qui solus re linqueretur, non solus esset; et qui a Deo exisset, eum a quo exisset Deum in se haberet: deinde in saeculo vexati, patientes promissionum ejus essent, qui mundum a Deo exeundo et Deum secum habendo vicisset. 31. Fiin coelum oculis ait: Pater, venit hora, honorifica filium tuum, ut filius tuus honorificet te. Sicut dedisti illi potestatem omnis carnis, ut omne quod dedisti
Abbreviated transcription (Latin):
utiq quod missus esset. sed quod adeo ex¬
isset : ꝓfectum natiuitatis ex incorpora¬
li deo subexitionis significatione testan¬
tium. Nam & ipse natiuitatem suam
subȩxitionis de monstͥatione fuerat elocu¬
tus dicens. Uos me amatis & creditis qm̃
adeo exiuii: & apatre ueni in hunc mun¬
dum. Apatre enim in hunc mundum
uenerat: quia adeo exierat. Nam ut nati¬
uitatem suam inexitione significasse in¬
telligeretur: subiecit se apatre uenisse.
Et cum ꝑid apatre uenerit quia adeo exi¬
erit: exitio eius a deo absoluta natiuitas
est. quam paterni nominis ẽ confessio con¬
secuta. Intelligentibus itaq apłis hoc
exitionis sacramentum: hȩc locutus est.
Modo creditis ecce uenit hora et uenit
ut disꝑgatur unusquisq insua et me
solum relinquetis. Sed non sum solus qm̃
pater mecum est. Ut exitionem illam
non alienationem adeo patre doceret
esse sed de natiuitate naturam in se dei
patris nascendo retinentem: subiecit ñ

Expanded text:
utique quod missus esset, sed quod a Deo exutique quod missus esset, sed quod a Deo exisset, profectum nativitatis ex incorporali Deo sub exitionis significatione testatum . Nam et ipse nativitatem suam sub exitionis demonstratione fuerat elocutus, dicens: Vos me amatis, et creditis quoniam a Deo exivi, et a Patre veni in hunc mundum . A Patre enim in hunc mundum venerat, quia a Deo exierat. Nam ut nativitatem suam in exitione significasse intelligeretur, subjecit se a Patre venisse. Et cum per id a Patre venerit, quia a Deo exierit; exitio ejus a Deo absoluta nativitas est, quam paterni nominis est confessio consecuta. Intelligentibus itaque Apostolis hoc exitionis sacramentum, haec locutus est: Modo creditis. Ecce venit hora, et nunc venit, ut dispergatur unusquisque in sua, et me solum relinquatis: sed non sum solus, quoniam Pater mecum est . Ut exitionem illam, non alienationem a Deo patre doceret esse, sed nativitatem naturam in se Dei patris nascendo retinentem; subjecit non
Abbreviated transcription (Latin):
ueri dei xꝑi libertatis nr̃ȩ fiducia conqͥ¬
escat. Post sacramentum itaq sermonis
eius quod dixerat qui me uidit uidit &
patrem. & non creditis mibi quod ego
in patre et pater in me est. uerba quȩ
ego loquor uobis non ame loquor.sed ꝑa¬
ter qui in me manet ipse facit oꝑa sua.
credite michi quoniam ego inpatre & pa-¬
ter in me. sin autem uel ꝓpter oꝑa ipsa¬
credite. Post multiplicem ergo hunc in¬
gentium mysteriorum sermonem. se¬
quitur respondentium discipuloꝵ ser¬
mo iste. Nunc ergo scimus quia nosti
omnia: & non habes necessitatem ut
aliquis te interroget. in hoc credimus
quoniam adeo existi. Uirtutibus in eo
dei naturam quoq intellexerunt. Ne¬
q enim nosse omnia & cordium cogitati¬
ones scire: missi potus adeo posset ẽẽ ꝗͣ
nati. ln hoc ergo se credere ꝓfitentur ꝙ
a deo exierit: quranaturȩ in eo dei ẽẽt
potestas. In telligentiam autem eorum
collaudans dominus: respondit. Non

Expanded text:
veri Dei Christi libertatis nostrae fiducia conquveri Dei Christi libertatis nostrae fiducia conquiescat. Post 280 sacramentum itaque sermonis ejus, quo dixerat: Qui me vidit vidit et patrem? non credis mihi, quoniam ego in patre et pater in me est? uerba, quse ego loquor uobis, non ame loquor; sed pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. credite mihi, quoniam ego in patre et pater in me. sin autem, uel propter opcredite . Post multiplicem ergo hunc ingentium mysteriorum sermonem, sequitur respondentium discipulorum sermo iste: Nunc ergo scimus quia nosti omnia, et non habes necesse ut aliquis te interroget; in hoc credimus quoniam a Deo existi . Virtutibus in eo Dei, naturam quoque Dei intellexerunt: neque enim nosse omnia, et cordium cogitationes scire, missi potius a Deo posset esse, quam nati. In hoc ergo se credere profitentur quod a Deo exierit, quia naturae in eo Dei esset potestas. 30. Exiticollaudans Dominus respondit, non
Abbreviated transcription (Latin):
se dm̃ dum non confiteri existimatur
ostendens. Hoc enim se dicto eius ne
eum uerum dm̃ esse heretici confiteant᷑
excusant. Tlȩc est uita ȩterna ut sciant
In eo namq quod ait te solum uerum de¬
um. separare se aueritate dei ꝑexceptionẽ
solitarii existimatur. cum solus uerus ds̃
nisi se tantum solitarium non patiatur
incelligi. Et uere istud fides apłica non pa¬
titur. duos ueros deos credi: quia naturȩ
unius dei nichil alienum naturȩ eiusdem
exequandum sit ueritati. Non erit eñĩ
in dei unius ueritate deus unus: si extra
naturam unius dei ueri alterius generis &
non secundum natiuitatem naturalis sibi
deus uerus existat. Sed ut in hoc ipso eodẽ
dicto non ambigue ipse se inunius dei ue¬
ri natura deum uerum ꝓfessus esse intel¬
ligatur: a suꝑioribus huic tamen dicto
continuatis atq iunctis ꝓfessionibus res¬
ponsionis ñr̃ȩ sermo descendat. ut ꝑgra¬
dus demonstrate fidei iam in iꝑso apice

Expanded text:
se Deum, dum non confiteri existimatur se Deum, dum non confiteri existimatur ostendens. Hoc enim se dicto ejus, ne eum verum Deum esse haeretici confiteantur, excusant: Haec est autem vita aeterna, ut sciant In eo namque quod ait, te solum verum Deum, separare se a veritate Dei per exceptionem solitarii existimatur; cum solus verus Deus nisi se tantum solitarium Deum non patiatur intelligi. Et vere istud fides apostolica non patitur, duos veros deos credi; quia naturae unius Dei nihil alienum naturae ejusdem exaequandum sit veritati. Non erit enim in Dei unius veritate Deus unus, si extra naturam unius Dei veri, alterius generis et non secundum nativitatem naturalis sibi Deus verus exsistat.dicto non ambigue ipse se in unius Dei veri natura Deum verum professus esse intelligatur, a superioribus, huic tamen dicto continuatis atque junctis, professionibus responsionis nostrae sermo descendat: ut per gradus demonstratae fidei, jam in ipso apice
Abbreviated transcription (Latin):
sacramento dei unius ꝑ natiuitatem ma¬
net: quia dei inse naturam dei natiuitas
tenens. in dm̃ alterum non excedat diuer¬
sitate naturȩ & ueritas generationis nec
patri adimat nec non dñs sit: nec filioñ
ꝑficiat ne non sit et dominus. Atq ita
neq auctoritatem pater amittit nec na¬
turam filius non tenet: ꝑquod non deus
pater non dominus unus est: neq unige¬
nitus deus dñs separatur ab uno. cum ex
uno dño unus ipse subsistat in dño. domi¬
num unum ita ex lege docens. ut se qͦq
dñm ꝓpheta testante confirmet Tendat¬
ꝑceteras impii furoris ꝓpositiones fidi
euangelicȩ responsio: & his ipsis quibus
impugnatur repugnet. & armis excidii
sui uincens. unius spiritus dicta unius qͦq
fidei demonstret esse doctrinam. Neq eñi
alius. xꝑc quam qui est predicatur. deus
scilicet uerus et indei unius gła manens.
& sicut se deum ex lege dum negare ui¬
deretur ꝓfess: ita et in ȩuangeliis uerus

Expanded text:
sacramento Dei unius per nativitatem masacramento Dei unius per nativitatem manet, quia Dei in se naturam Dei nativitas tenens, in Deum alterum non excedat diversitate naturae; et veritas generationis nec Patri adimat ne non Dominus sit, nec Filio non perficiat ne non sit et Dominus. Atque ita neque auctoritatem Pater amittit, nec naturam Filius non tenet: per quod nec Deus pater non Dominus unus est, neque unigenitus Deus Dominus separatur ab uno; cum ex uno Domino unus ipse subsistat in Dominum: Dominum unum ita ex lege docens, ut se quoque Dominum Propheta teste confirmet eteras impii furoris propositiones fidei evangelicae responsio, et his ipsis quibus impugnatur repugnet: et armis excidii sui vincens, unius Spiritus dicta, unius quoque fidei demonstret esse doctrinam. Neque enim alius Christus, quam qui est praedicatus, Deus scilicet verus, et in Dei unius veri gloria manens: et sicut se Dominum ex lege, dum negare videretur, professus; ita et in Evangeliis verum
Abbreviated transcription (Latin):
tum mariȩ quȩ ex dauid esset solum eũ
intelligens dñm potius secundum sp̃m
dauid meminisset esse quam filium: &
id quod dictum est. audi est isrł dñs d̃s¬
dominus deus tuus dñs unus est & a do¬
mini unius sacramento xp̃m non separa-¬
ret. cum tantus patriarcba & ꝓphetescũ
qui exutero domini ante luciferum genitꝰ
fuisset dñm sibi ꝓficeretur. Non utiq in¬
memor legis neq ignorans dñm alium ñ
confitendum. sed et eum qui naturali sacra¬
mento natiuitatis ex incorporali dei utero
substitisset. absq uiolate legis fide dominũ
esse intelligendum. cum unus exuno per
unius dñi naturam haberet in se natura
ctus ambigendi locus: Dominus ipse p̃¬
cipuum mandatum legis in unius dñi c̃¬
fessione adilectione docens esse non suo ad
scribam sed ꝓphetȩ testimonio est usus esse
se dñm: dominum se tam̃ semꝑ ꝑid quod
dei filius est esse significans. ꝑ id enim in

Expanded text:
tum Mariae quae ex David esset solum eum tum Mariae quae ex David esset solum eum intelligens, Dominum potius, secundum Spiritum, David meminisset esse, quam filium; et id quod dictum est: Audi, Israel, Dominus Deus noster Dominus unus est , a Domini unius sacramento Christum non separaret, cum tantus patriarcha et prophetes eum, qui ex utero Domini ante luciferum genitus fuisset, Dominum sibi profiteretur: non utique immemor legis, neque ignorans Dominum alium non confitendum, sed eum, qui naturalis sacramento nativitatis ex incorporalis Dei utero substitisset, absque violatae legis fide Dominum esse intelligendum; cum unus ex uno, per unius Domini naturam, haberet in se naturalctus ambigendi locus? Dominus ipse praecipuum mandatum legis in unius Domini confessione ac dilectione docens esse, non suo ad 279 Scribam, sed Prophetae testimonio usus est, esse se Dominum: Dominum se tamen semper per id, quod Dei filius est, esse significans. Per id enim in
Abbreviated transcription (Latin):
futurus magis in dei regnosit: exipsis dictiᷤᷤ
domini intelligendum est. Sequitur eñi.
Et nemo iam audebat eum interrogare.
Et respondens iħc : dixit docens intemplo.
dominus domino meo sede a dextris meis.
donec ponam inimicos tuos scabellum ꝑe¬
dum tuoꝵ. Ip̃se dauid dicit eum domintum.
Et unde est filius eius: Non longe igit᷑
adei regno est scriba unum dm̃ confitens:
qui ultra omnia ẽẽt diligendus. Sed mone¬
tur sua ipsius ꝓfessione cur sacramentum
legis ignoret: et xꝑm dñm filium dei ne-¬
sciat ꝑnatiuitatis naturam infide unius
confitendum. Et quia punius domini se¬
cundum legem ꝓfessionem dei filio quod
unius domini sacramento maneret non re-¬
linqui uidebatur. scribam admonet quo¬
modo xp̃m dauid filium dei esse diceret.
cum dauid eum dñm suum esset ꝓfessus.
nec natura sineret ut qui tantum patri-¬
archȩ esset filius esset et dominus. Hoc
ideo ut scriba secundum carnem et par¬

Expanded text:
futurus magis in Dei regno sit, ex ipsis dictis futurus magis in Dei regno sit, ex ipsis dictis Domini intelligendum est. Sequitur enim: Et nemo jam audebat eum interrogare. Et respondens Jesus dixit docens in templo:Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Ipse David dicit eum Dominum; et unde est filius ejus ? Non longe igitur a Dei regno est Scriba unum Deum confitens, qui ultra omnia esset diligendus. Sed admonetur sua ipsius professione, cur sacramentum legis ignoret, et Christum Dominum filium Dei nesciat per nativitatis naturam in fide unius Domini confitendum. Et quia per unius Domini secundum legem professionem, Dei filio, ut in unius Domini sacramento maneret, non relinqui videbatur; Scribam admonet, quomodo Christum David filium esse diceret, cum David eum Dominum suum esset professus; nec natura sineret, ut qui tanto patriarchae esset filius, esset et Dominus. Hoc ideo, ut se Scriba, secundum carnem et par
Abbreviated transcription (Latin):
ditio. Aut nunquid adolescens minus ali-¬
quid horum conficebatur: Nam et ex¬
equata ad amorem suum dilectione ꝓxi¬
mi quid de boni oꝑis consummatione ñ
egerat: In terdum enim iudulgentem offi¬
ciosumq esse: non ꝑfectȩ est caritatis. Per¬
fecta autem caritas omne cuius cemodi
indulgentiȩ implebit officium: cum non
reliquerit quod alteridebeat qui tantum
alteri quantum sibi reddat. Sed ignoran-¬
tiȩ consummati sacramenti detentum scri¬
bam ꝑprofessionem fidei dominus collau-¬
dans & non longe eum aregno dei esse res-¬
pondens: non tamen eum in ipsa iam be¬
atȩ spei possessione constituit. Tendebat
enim felici cursu & si ignoranti et prelata
omnibus dilectione dei et caritate ꝓximi
sue ipsius dilectione exequata. Cum tñ
ei ipse ꝓrimi caritati amorẽ dei pretulis¬
set: iam non holocaustomatum & sacri¬
ficiorum prescriptis continebatur: non
erat longe istud ab euangelico sacram̃to.

Expanded text:
ditio . Aut numquid adolescens minus aliditio . Aut numquid adolescens minus aliquid horum confitebatur? Nam exaequata ad amorem suum dilectione proximi, quid de boni operis consummatione non egerat? Interdum enim indulgentem officiosumque esse, non perfectae est charitatis: perfecta autem charitas omne cujusque modi indulgentiae implevit officium, cum non reliquerit quod alteri debeat, qui tantum alteri quantum sibi reddat. Sed ignoratione consummati sacramenti detentum Scribam, professionem fidei Dominus collaudans, et non longe eum a Dei regno esse respondens, non tamen eum in ipsa jam beatae spei possessione constituit. Tendebat enim felici cursu, etsi ignoranti, et praelata omnibus dilectione Dei, et charitate proximi suae ipsius dilectioni exaequata. Cum tamen ei ipsi proximi charitati amorem Dei praetulisset, jam 278 non holocaustomatum et sacrificiorum praescriptis continebatur. Non erat longe istud ab evangelico sacramento.
Abbreviated transcription (Latin):
intimam internamq profitentis. & dile-¬
ctionem proximi secundum ꝓprie dilecti¬
onis ueritatem pollicentis: & supra sacri¬
ficiorum holocaustomata caritatem in
deum atq hominem esse intelligentis. S
quid sequatur uidendum est. Uidens autẽ¬
Non longe es aregno dei. Quid sibi uult
consummet. unum dm̃ credere. et eum tota
anima et totis uirtutibus & toto corde dilige¬
re. ꝓrimum quoq ita ut seipsum amare.
scriba hic non iam in regno dei sit. sed nõ
longe a regno dei sit: Alia istud significati¬
one: nudum uestientibus & esurientem
alentibus. & sitientem potantibus. et egrotũ
uisitantibus. & clausum carcere frequen¬
tantibus datur. Uenite benedicti patris
mei: possidete preparatum uobis regnũ
a constitutione mundi. uel illis quibus ħ
pauꝑis spiritus merces est. Beati pauꝑes
spũ: quoniam ipsorum est regnum celoꝵ.
ꝑfectus hic fructus est. & absoluta posses¬
sio est. & preparati regni non incerta tra¬

Expanded text:
intimam internamque profitentis, sed dileintimam internamque profitentis, sed dilectionem proximi secundum propriae dilectionis veritatem pollicentis, et supra sacrificiorum holocaustomata charitatem in Deum atque in hominem esse intelligentis. Sed quid sequatur, videndum est. 25. HNon es longe a regno Dei . Quid sibi vult consummet, unum Deum credere, et eum tota anima et totis viribus et toto corde diligere, proximum quoque ita ut se ipsum amare, Scriba hic non jam in regno Dei sit, sed non longe a regno Dei sit? Alia istud significatione nudum vestientibus, et esurientem alentibus, et sitientem potantibus, et aegrotum visitantibus, et clausum carcere frequentantibus datur: Venite, benedicti patris mei, possidete praeparatum vobis regnum a constitutione mundi . Vel illis quibus haec pauperis spiritus merces est: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Perfectus hic fructus est, et absoluta possessio est, et praeparati regni non incerta tra
Abbreviated transcription (Latin):
mandatum: respondit. Audi isrł. Dominus
deus tuus. deus unus est. Et diliges dñm
deum tuum extoto corde tuo. & extota aĩa
tua. & ex totis uisceribus tuis. & extota
uirtute tua. Hoc est primum mandatum.
Secundum simile illi. Diliges ꝓximũ tuũ
tamquam te ipsum. Od aius autem horũ
mandatorum non est. Alienasse se anat᷑a
et religione unius dei existimatur: cum pͥn¬
cipalis mandati hȩc sit ꝓfessio. audi isrł
consequenti se quidem mandati religione
constituat: cum adꝓximos dilectionem.
lex sicut ad unius domini dilectionem uo¬
caret. Et quidem responsio scribȩ non est
negligenda: dicentis. Benedixisti magister
in ueritate. quod unus sit deus: nec est aliꝰ
preter ipsum. Ita diligendus extoto corde
& extotis uirtutibus & extota anima. et
diligere proximum tamquam se ipsum:
hoc maius est omnibus holocaustomatis
& sacrificiis. Responsio scribȩ uidetur cũ
dictis dñi conuenire. unius dei caritatẽ

Expanded text:
mandatum, respondit: Audi, Israel, Dominus mandatum, respondit: Audi, Israel, Dominus Deus noster Dominus unus est: et diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex totis visceribus tuis, et ex tota virtute tua. Hoc est primum mandatum. Secundum simile illi: Diliges proximum tuum tamquam te ipsum. Majus autem horum mandatum non est . Alienasse se a natura et religione unius Dei existimatur, cum principalis mandati haec sit professio: Audi, Israconsequentis se quidem mandati religione constituat, cum ad proximi nos dilectionem lex, sicut ad unius Domini fidem, vocaret. Et quidem responsio Scribae non est negligenda, dicentis: Bene dixisti, magister in veritate, quod unus sit Deus, nec est alius praeter illum: ita diligendus ex toto corde et ex totis 277 viribus et ex tota anima: et diligere proximum tamquam se ipsum. Hoc majus est omnibus holocaustomatis et sacrificiis . Responsio Scribae videtur cum dictis Domini convenire, unius Dei charitatem