comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et nõ alius ẽ p̃ter me. et in psalmo atendi¬
te ppse meus legẽ meam Incdͥiate & nr̃am
in uerba oris mei. Et meungłio ipa u̾itas ait
que peñt. et ĩ hiis qui salui fiũt ¶ Et ĩ eĩi¬
gsio. dñs mulierẽ. emoroissã fide se teti¬
gisse. magis ꝙͣ cor ostendit dicens. Cetig̃
mealiquis. nã ego noui u̾tutẽ de me exis¬
se Sic gͦ cũ oĩcantela obfuandũ ẽ. quid
ad corpis sensus et quid ad aĩe ꝑtineat di¬
gnitate. ¶Le forte confusus ordo ⁊ irra¬
tionabił est imacio alicubi repugͣre uide¬
atin u̾itati. pͥma ꝑs corpis capud. datũq
illi hoc nomẽ. eo ꝙ sensꝰ. omnes ⁊ nerui ĩ¬
de ĩnicrũ capiũt. atq ex eo om̃s igendi
causa oriant᷑. ibi om̃s sensus. apparẽt.
uñ ip̃nus aĩe que cõsulit corꝑi. quodain
m ꝑsonã gerit¶ Capud u̾o ꝙͣ pͥ macorpis

Expanded text:
mo: Attendite, populus meus, legem meam, inclinate aurem in verba oris mei . Et in Evangelio ipsa Veritas ait: qui pereunt, et in iis qui salvi fiunt . Et in Evangelio Dominus mulierem fide se tetigisse magis quam corpore ostendit, dicens: Tetigit me aliquis; nam et ego sensi virtutem de me exisse . Sic ergo cum omni cautela observandum est quid ad corporis sensus, et quid ad animae pertineat dignitatem; ne forte confusus ordo et irrationabilis aestimaatur veritati. Prima pars corporis caput, datumque illi hoc nomen eo, quod sensus omnes et nervi inde initium capiunt, atque ex eo omnis vivendi causa oriatur. Ibi enim omnes sensus apparent. Unde ipsius animae, quae consulit corpori, quodammodo personam gerit. Caput
Abbreviated transcription (Latin):
et frontẽ tuam duriore fiõtib eoꝵ utad¬
amantẽ et ut silite dedi faciẽ tuã ¶ onnus
isrł att̾ra frontis ẽ et ꝓcacis audacie. et
duro fit corde ⁊ scorpionib cõꝑat᷑. Ideo de
dit᷑ uultũ durissimũ ⁊ frontẽ que nullo
pudore suꝑet ¶ Ex quo discimꝰ ĩt̾dũ gr̾e o̾e̾.
dei npudẽcie resist̾e. et cũ locus poposc̾it
frontẽ fronte cõt̾ere. hoc a tͣbuit᷑ ne nr̃a

Expanded text:
duriorem frontibus eorum. Ut adamantem et ut silicem, dedi faciem tuam. Domus Israel attritae frontis est, et procacis audaciae, et duro fit corde, et scorpionibus comparatur: ideo dedi tibi vultum durissimum, et frontem, quae nullo pudore superetur . Ex quo discimus interdum gratiae esse Dei, impudentiae resistere, et cum locus poposcerit, frontem fro
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dũs. et u p̾us erat dampnͣtoꝵ. ĩ exige¬
rẽt᷑ uerilla martirui. Et quomͦ pro no¬
bis maledc̃m crucis fcũs c̾. et flagella¬
tus. et crucifixꝰ. sic ꝓ õĩũ salute qiͣ noxi¬
us iit̾ noxios crucifigit ¶ Tapilli uoca¬
ti qiͣ capitis pili fc̃i. ut et docorẽ prestẽt
et c̾ebrũ adu̾sus frigus in uuant atq
a sole deffendant. In capillis u̾o orna¬
tus iusticie. et decor u̾tutũ ĩ fidehiai̾a
demõstͣtͣ cui ꝓ bonis m̃itis ⁊ sapĩe doc¬

Expanded text:
a damnatorum, ibi erigerentur vexilla martyrii: et quomodo pro nobis maledictum crucis factus est, et flagellatus, et crucifixus, sic pro omnium salute quasi noxius inter noxios crucifigitur. Capilli vocati, quasi capitis pili, facti, ut et decorem praestent, et cerebrum adversus frigus muniant atque a sole defendant. In capillis vero ornatus justitiae, et decor virtutum in fideli anima demonstratur. Cui pro bonis meritis et sapie
Abbreviated transcription (Latin):
uñ aĩaliur corꝑa concipiuntur. Hinc et
ꝑentes cͤatores uotant᷑. Caro aũ ex qua tuor
elem̾tis ꝯpacta ẽ. nam t̾ra in carne est.aer
ꝑtem cui quid debetur ostendit cõpago re¬
soluta. Caro autem et corpus diu̾sa sigͣnͣt.
In carne semp corpus est. nõ sꝑ in corpore
caro. nam caro ÷ que uunt .i. et corpus.
corpus qd non uiuit .i. non caro. Nã corpꝰ¬
dr̃ aut ꝙ poꝰ uitam ẽ mortuũ. aut sũ inta
est. conditũ int̾dum. ⁊ cũ uita corpꝰ ñ caro
ut herba et lignũ ¶Mistice eĩ ⁊ corpꝰ corꝑa¬
lem significat creaturam. uł hoĩs corruptã
nat᷑am. Uñ legitur in elbꝰ. corpora esse cele¬
stia corꝑa t̾restria. et alibi. Corpus inqͥt.
qd̃ corrumpit᷑ agguat aĩam. na caro iuxͣ¬

Expanded text:
ora concipiuntur. Hinc et parentes creatores vocantur. Caro autem ex quatuor elementis compacta est. Nam terra in carne est, aerpartem: cui quid debeatur, ostendit compago resoluta. 17. Caro autem et corpus diversa significant. In carne semper corpus est, non semper in corpore caro; nam caro est quae vivit, idem et corpus. Corpus, quod non vivit, idem non caro. 4 Nam corpr aut quod post vitam est mortuum, aut sine vita est conditum. Interdum et cum vita corpus et non caro, ut herba et lignum. Mystice enim corpus corporalem significat creaturam, vel hominis corruptam naturam. Unde legitur in Apostolo, corpora esse coelestia et corpora terrestria. Et alibi, Corpus, inquit, quod corrumpitur, aggravat animam I Cor. X
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sp̃alr intelligit legem ¶Alr prudencia car¬
uis pcc̾m est ꝙ gn̾at mortem ¶prudencia enĩ
ĩo dr̃ cum res stulta sit. qr secłarib hõĩb er¬
rores ĩuisibilib concepti siue insensu siue
i actu ocͣ legem dĩ prudencia uideret᷑. qm̃ ĩ¬

Expanded text:
r intelligit legem. Aliter: Prudentia carnis peccatum est, quod generat mortem. Prudentia enim ideo dicitur, cum res stulta sit, quia saecularibus hominibus errores ex visibilibus concepti, sive in sensu, sive in actu, contra legem Dei prudentia videntur, maxi
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. Gigne ndi eĩ et faciendi poten
ẽ Hanc quidã de u̾ẽe dixp̃t. a qͦ
oĩa creata st̃ et existũt.¶Semis a
gignendo dc̃m. cui deriuatinũ nomẽ at̾ra
ex qua oĩa gignũt᷑. Se eĩ grece terra dicitur
¶ homo

Expanded text:
gnendi enim et faciendi potens est. Hanc quidam Deum esse dixerunt, a quo omnia creata sunt et existunt. 2. Genus a gignendo dictum, cui derivatum nomen a terra, ex qua omnia gignuntur, γῆ enim Graece terra dicitur.. Homo
Abbreviated transcription (Latin):
pilli capitis oẽs inum̾ati st̃. Itẽ capilli u̾tu¬
tes aĩe designãt. sit̾ inlibro iudicũ de sãp¬
sũt ⁊ in capillis fi deles ppłi accipi. qui ma¬
ximũ decus lua inumerositate p̾bent occ̃e¬
uñ in cantico canticoꝵ sponsus ad sponsã
dicit. Ca pilli tui sit̾ greges capͣꝵ que ascẽ

Expanded text:
pilli capitis omnes numerati sunt . Item capilli virtutes animae designant: sicut in libro Judicum de Samsunt et in capillis fideles populi accipi, qui maximum decus sua numerositate praebent EccleUnde in Cantico canticorum Sponsus ad sponsam dici
Abbreviated transcription (Latin):
tus ab humo ad cõtẽpsoe artificiꝰ sui. ꝙ oui¬
dius poeta designat cũ dicit. ꝓ namq con
spectant ammalia cet̾a t̾ram. es hõis de¬
dã tolłe uultus. Qui id̃o erectus celũ aspit̾
ut dm̃n querat nõ ut terram intendat ue¬
luti pecora que natura prona et uentris
corpus¶Amima a a gentilib nomen acce¬
tur anmia. ꝙͣ concipi ore possit. que iam
in genitcis utero iuit. nõ ẽ gͥ amma aer
ꝙ putauerũt q̃dam q̃ nõ potuerũt ĩ corꝑ¬
eam eiꝰ cogitare naturã./ hõ qr ẽ duab cõ¬
stat naturis aliquando corpus hũanũ
aliquando ⁊ ammis̃ rõnalẽ significat.
de quo apłs ait. et si ext̾ior hõ nr̃ corrũpit᷑
ĩt̾ius renonat᷑ de die ĩ diẽ: Et alibi. int̾iorẽ

Expanded text:
tus ab humo ad contemplationem artificis sui. Quod Ovidius poeta designat, cum dicit: Pronaque cum spectent animalia caetera terram, Os homidera tollere vultus. Qui ideo erectus coelum aspicit, ut Deum quaerat, non ut terram intendat, veluti pecora, quae natura prona et ventri corpus. Anima autem a gentilibus nomen accetur anima, quam concipi aer ore possit, quae jam in genitricis utero vivit. Non est igitur aer putaverunt quidam, qui non potuerunt incorpoream ejus cogitare naturam. Homo quia ex duabus constat naturis, aliquando corpus humanum, aliquando etiam animam rationalem significat. De quo Apostolus ait: Et si exterior homo noster corrumpitur, interior renovatur de die in diem ; et alibi, interiorem
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾u exͣ uemã. et qui pccm cognoscit. nec cogͣ¬
tũ confitet ¶Itaq ex homo logosis.prosternen¬
di uł humile faciendi hõib disciplina est
tristi tractatione mutar ¶Ietame ã greco
noĩe appell aut᷑ que latine dñt rogaciones.
Int letamas r̃o et ex homolegesis. in hoc dif¬

Expanded text:
erum extra veniam est, qui peccatum cognoscit, nec cognitum confitetur. Itaque exomologesis prosternendi vel humile faciendi hominibus disciplina est,tristi tractatione mutare. Litaniae autem graeco nomine appellantur, quae Latine dicuntur rogationes. Inter litanias vero et ex
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ĩ honore eẽt nõ intellexit cõꝑatus eit
umentis insipientib. et simlis fcũs est
illis. nou st̃ hoĩes boĩes. s hoĩes st̃ numenta¶ur¬
sum quid ẽ euñgłio audiu̾̃t fpentes gẽmina
inparũ. quis ostendit nob̾ fug̾e ab ira uetu¬
ra. nõ st̾ hoĩes bõies. s st̃ hõies epentes. Et de
quib scͥptũ ẽ. uulpes foneas hñt. ⁊ uolu¬
cres celi udos. et de herode dicite nulpi huic.
ruit. io ꝑsupplicia corrigiuit᷑. ut intelligãt
ꝙ dñs ip̃e ẽ deus ¶ommes rõnabiles quiq
intelligũtur. de quib inpsalmo legimꝰ. Homi¬
nes et nmenta saluos facies dñẽ. Itemho¬
mines pcc̃ores inpsalm̃. nos & sic̃ hõies mo¬
rienum aliquando u̾o hõ pcc̃orẽ quẽlib et

Expanded text:
cum in honore esset, non intellexit: comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis , non sunt homines homines, sed homines sunt jumenta. Rursum qui de Evangelio audivit: Serpentes genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere ab ira ventura , non sunt homines homines, sed sunt homines serpentes. Et de quibus scriptum est: Vulpes foveas habent et volucres coeli nidos ; et de Herode: Dicite vulpi huic :rint, ideo per supplicia corriguntur, ut intelligant, quod Dominus ipse est Deus. Homines rationabiles quique intelliguntur de quibus in psalmo legitur: Homines et jumenta salvos facies, Domine . Item homines peccatores, ut in psalmo: Vos autem sicut homines, moriemini . Aliquando vero homo peccatorem quemlibet
Abbreviated transcription (Latin):
mia̾m G mĩc iã utrũq uocabulũ. sb̾ una
designacõe hetur. nec distat uulgo utrum
letame an ex homogesis dicant ¶upplica¬
cionis nomen quodãmͦ nũc ex gentilitate
retinetur. nã ferie aut legittime erãt apud
qua rõnoꝵ ex consołone sacrificebat aut
certe de bonis dãpnatoꝵ uñ ⁊ supplicia dũr
supplicacõnes que fiebant. de bonis passoꝵ
supplicia sacre res ẽi de reb execrandoꝵ si¬

Expanded text:
iam. Sed nunc jam utrumque vocabulum sub una significatione habetur: nec distat vulgo, utrum litaniae an exomologesis dicantur. Supplicationis nomen quodammodo nunc ex gentilitate retinetur. Nam feriae aut legitimae erant apud qua Romanorum ex collatione sacrificabat, aut certe de bonis damnatorum. Unde et supplicia dicuntur supplicationes, quae fiebant de bonis passorum supplicia. Sacrae enim res de rebus exsecrandorum fi
Abbreviated transcription (Latin):
lnumore tĩgitur un płcbre dictũ ẽ a patrib qr sc̃a
eccłia elc̾toꝵ florib ueruãs ĩpace ht̃ liba ĩ bello
rosas. Itẽ qr abissus de t̾ra uiuẽs orit᷑. s ꝑ ex̃citatõ¬
nes lẽgas ac młtifarias amisio humore ac uire¬
renatiuo. ad decorẽ cãdide uertis ꝑducit. p̃pura au¬
tẽ regał ẽhĩtus. bisso ĩdiut᷑ eccłia cũ castigat cor

Expanded text:
tingitur; unde pulchre dictum est a Patribus quia sancta Ecclesia electorum floribus vernans, in pace habeat lilia, in bello rosas. Item quia byssus de terra virens oritur, sed per exercitationes longas ac multifarias, amisso humore ac virore nativo, ad decorem candidae vestis perducitur. Purpura autem regalis est habitus. Bysso i
Abbreviated transcription (Latin):
nutm̃ mapella ͦ. Sabanũ g̾cũ ẽ facitgiũ et nauut¬
giũ a t̾gẽdofuciẽ uel mauꝰ uecatũ. Hec linteamina
ad officiũ uiense ꝑtient et ad iunustrũ humanum
sed uoĩs adusi satri nũst̾i et ad officiũ altaris per¬
theamina mũda ponũtur ⁊ mapule manib i edo¬
paratos cõspiciat ¶xla dc̃a ꝙ obiectu suo ĩteriora do¬
moꝵ uelẽt Nulca uela picra et grãdia que ideo au¬
lec dc̃e st̃ ꝙ pͥmũ ĩ aula actali regis italie cui succes¬
de pellib qualia ĩ exodo legit᷑ a quib tab̾naculũ ĩtũ¬
secus tegebatur. Ditre autẽ cortine ⁊ coriis. eo ꝙ pͥus
ex pellib suissẽt fc̃e unde et ui exodo ta buacillo legis
prax conterta ex quib sibi tẽtoria faciũt. Uela eiui
et cortinas atq saga cilicina ĩ tab̾naculo dĩndĩno
pcepto quisqͥs exodum legerit factas pot̾it aguosce̾.
et ĩde nust̾iũ congruũ sauo sensu ualet rimari inscei¬

Expanded text:
 mandendo. Sabanum Graecum est. Facitergium et manutergium a tergendo faciem vel manus vocatum. Haec linteamina ad officium mensae pertinent, et ad ministerium humanum: sed non minus ad usum sacri ministerii, et ad officium altaris perteamina munda ponuntur, et mappulae manibus sacerdoparatos conspiciat. Vela dicta, quod objectu suo interiora domorum velent. Aulaea, vela picta, et grandia, quae ideo aula dicta sunt, quod primum in aula Attali regis Aside pellibus, qualia 464 in Exodo leguntur, a quibus tabernaculum extrinsecus tegebatur. Dictae autem cortinae a coriis, eo quod prius ex pellibus fuissent factae. Unde et in eodem tabernaculo legis prarum contexta, ex quibus sibi tentoria faciunt. Vela enim et cortinas atque saga cilicina in tabernaculo Domini, divino praecepto, quisquis Exodum legerit, facta poterit agnoscere, et inde mysterium congruum sano sensu valet rimari, maxi
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis altissuui sigͥficat q̃ ad radices arboꝵ id est
ad finẽ regui ppłi uidaici poĩta ẽ ut eos qui ĩ xp̃iu
cretẽ uolũuit de t̾ra uniẽtiũ abscidat. Ascia ab astu¬
lis dcã quas a ligno exinut cuiꝰ dumiiutũ iuest ab¬
sciola. est autẽ manubrio breui et adu̾sa ꝑte refe¬
rẽs uel simplicẽ malleũ aut cauatũ uesbicorne
rastrũ. De securi autẽ ascia et bipẽui ĩ psalmo scͥptũ
ẽ uͥ destructõe tẽpli diũ cõiueniorat᷑ securib excide¬
runt iauuas eiꝰ ĩ idip̃mi. bipẽm et ascia deicc̾iunt¬

Expanded text:
id est, ad finem regni populi Judaici posita est: ut eos, qui in Christum credere noluerunt, de terra viventium abscidat. Ascia ab hastulis dicta, quas a ligno eximit, cujus diminutivum est asciola. Est autem manubrio brevi et adversa parte referens vel simplicem malleum, aut cavatum vel bicorne rastrum. De securi autem, ascia et bipenne in Psalterio scriptum est, ubi destructio templi Domini commemoratur: securibus exciderunt januas e
Abbreviated transcription (Latin):
et ceruicalia ad decipiẽdas auinias et cet̾a. ¶Tapeta
dicta ꝙ pedib pͥmũ starẽtur. qiͣ tapedia. Tapeta
eiũ oruatũ elequẽtie possũt sigͥficare. uñ merete
ĩ pubiis ait Intexu funib lectũ meũ. stram tape¬
tu mretitis facilius ad seducẽda uẽtis archana pe¬
netrat. Quia u̾o noĩe fuuiũ aliqũ solẽt diua p̃cep¬
ta figurari que arir̃is nos uoluptatib cob̾dẽdo te¬
pcc̃oꝵ cõsiruũt locũ ꝑditõnis u̾ ꝑpetuo petes ma¬
nus q alligati dãpnẽtur. De quo dñs ĩ apocalip¬
si. et dedit ĩquit illi tẽpus ut peuitẽcia ageret et
non ust penite a foruicatõne sua. ecce ego mttar
eã ĩ lecti¬

Expanded text:
et cervicalia ad decipiendas animas, etc. Tapeta dicta, quod pedibus primum sternerentur quasi tapedia. Tapeta enim ornatum eloquentiae possunt significare: unde meretrix in Proverbiis ait: Intexui funibus lectum meum, stravi tapetu irretitis facilius ad seducenda mentis arcana penetrat. Quia vero nomine funium aliquando solent divina praecepta figurari, quo a nostris nos voluptatibus coercendo repeccatorum construunt locum perditionis, ubi perpetuo pedes manusque alligati damnentur: de quo Dominus in Apocalypsi: Et didi, inquit, illi tempus, ut poenitentiam anon vult poenitere a fornicatione sua. Ecce ego mitto eam in lect
Abbreviated transcription (Latin):
fusionẽ sui et rũdictũ expectabãt responsũ sit requie¬
sc̾ent adhuc moditũ tẽpus douec ĩpleãtur cõserui coꝵ
stolas hñt aime scõꝵ de sua ĩmortabtate guudẽtes
resurgetib autẽ corpib iuł̾ ꝯsaiã int̾ra sua dupplicia¬
toꝵ frm̃ angniẽto differtur. Nã et ip̃a aĩaꝵ leticia p̃t
itoł albis figurari cũ dũo reuclate didicerĩt et ĩpios
ĩ fine dapnados et us ad finẽ scli mortuos suo nũo
ꝑ martiriũ c̃e scciãdos atq it̾ua caritate ꝑfusi iualue¬
rit hac consolatẽe conteti ꝓ supplẽdo fr̃m nuuiero
enus sua gaudia differri A stratu ⁊ reliqs uesti

Expanded text:
uinis sui, et vindictam expetebant, responsum sit: Ut requiescerent adhuc modicum tempus donec impleantur conservi eorumodo stolas habent animae sanctorum de sua immortalitate gaudentes, resurgentibus autem corporidorum fratrum augmento differtur. Nam et ipsa animarum laetitia potest stolis albis figurari, cum Domino revelante didicerint et impios in finem damnandos, et usque ad finem saeculi multos suo numero per martyrium esse sociandos, atque, interna charitate perfusi, maluerint hac consolatione contenti pro supplendo fratrum numero hactenus sua gaudia differri. Et vidi
Abbreviated transcription (Latin):
pãnus dupplex auro et quatuor textus coloribus
hũs maguitudĩẽ paline ꝑ quadrũ cui intexti
eraut .xii. p̾ciosissum lapides. hic pãnus ĩuꝑhuiue¬
ralis contra pectus pontificis adnecrebãtu. ¶petã¬
lum launua aurea in fronte põtificis q̃ nouiẽ tei
tetͣgiimaton hebraicis litteris hẽbat scͥptũ. Batĩ
siue feiãlia id ẽ brace liuec uid ad genua ꝑtĩgẽtes
quibꝰ uerecũta sacerdotes uelabãtur. mistice autem

Expanded text:
pannus duplex, auro, et quatuor textus coloribus, habens magnitudinem palmi per quadrum, cui intexti erant XII pretiosissimi lapides. Hic pannus superhumerali contra pectus pontificis annectebatur. 7. Petalum, aurea lamina in fronte pontificis, quae nomen Dei Tetragrammaton Hebraicis litteris habebat scriptum. 8. Badim, sive feminalia, id est, bracae lineae usque ad genua pertingentes, quibus ver
Abbreviated transcription (Latin):
didit et cĩgulũ tradidit cauaueo. In luitheo
syndouis sb̃tilis intertio signat᷑ stẽ p̃dicatõis in
qua mollit̾ quiescit qr mẽs ĩ ilia fideliũ spe supua
refouetur. unte et petro anunalia ĩ liutheo demion
blanda fidei quiete coutiuẽtur. Nam ergo suitonẽ
fecit et ueudidit qr fidẽ quã credẽdo texuerat loque¬
to dedit et ab ĩficelb uitã cecte couẜuatois acce

Expanded text:
didit; et cingulum tradidit Chananaeo . In linteo sindonis subtilis intextio signatur sanctae praedicationis, in qua molliter quiescit: quia mens in illa fidelium spe superna refovetur. Unde et Petro animalia in linteo demonstrblanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem fecit et vendidit; quia fidem, quam credendo texuerat, loquendo dedit, et ab infidelibus vitam rectae conversationis acce
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ĩ p̾ceptis duob cõstat hoc ẽ diłctõe tei et ꝓxiuu
Bissus ũo castitatẽ atq mũdiciã. puleũ qͦ siue
thiarabissiua que caput tegebat et ornabat sacer¬
totis admouet eũ oũis capitis sensus deo cõsecratis
hr̃e. ue uel cculi eiꝰ uiteãt uauitatẽ uel aures libẽtiꝰ
audiẽto oꝓprobriũ accipiãt adu̾sꝯ ꝓxiniũ suũ uel
os hũtet nequicia et lĩgua concumet dolũ siue eciã

Expanded text:
hoc est, dilectione Dei et proximi: byssus vero castitatem atque munditiam: pileum quoque sive tiara byssina, quae caput tegebat et ornabat sacerdotis, admonet eum omnes capitis sensus Deo consecratos habere, ne vel oculi ejus videant vanitatem, vel aures libentius audiendo opprobrium accipiant adversus proximum suum: os abundet nequitia: et lingua contineat d
Abbreviated transcription (Latin):
uiltra suꝑ edificatie uel ulãm ĩduce̾ oãm et demo¬
liẽtur excelsa ỹdoli et scĩficatoẽs isrs desolabũtur
.Dũs autẽ qͥ ẽ structor macerie et lapis auguł cõn¬
natur auferre se trullã ĩ auxilio ꝑtectõius sue a
tes uestuuẽtũ trulla cossaute sbtrax̾it tũc demoliũ¬

Expanded text:
m inducere eum, et demolientur excelsa idoli et sanctificationes Israel desolabuntur . Dominus autem, qui est structor maceriae et lapis angularis, comminatur auferre se trullam in auxilio protectionis suae a tis vest
Abbreviated transcription (Latin):
textro ueniẽs. supͣ huiuerũ sinstrũ pouit᷑ cuiꝰ si¬
nulitudiuẽ ĩ oꝑiuẽtis simulachroꝵ uel picturaꝵ
aspiciuiꝰ eas q statuas togas uccumꝰ. Toga autẽ
rouiaui ĩ pace utebãtur. Belli autẽ tẽpore paluta¬
mc̃tis mẽsura tege iuste si sex uruas heãt. Toga
palimata dicebatur quã uerebãtur hiiqui reporta¬
bãt de hostib paliuas ip̃a uccabat᷑ et toga picta co

Expanded text:
humerum sinistrum ponitur, cujus similitudinem in operimentis simulacrorum, vel picturarum aspicimus, easque statuas togatas vocamus. 4. Toga autem Romani in pace utebantur, belli autem tempore paludamentis. Mensura togae justa, si sex ulnas habeat. 5. Toga palmata dicebatur quam merebantur ii qui reportabant de hostibus palmas. Ipsa vocabatur et toga picta, eo
Abbreviated transcription (Latin):
um sb̾iccta cooꝑit itu illi uũdũ fedissima suꝑsti¬
cione texerũt ut nõ solũ mediocres hoĩes s ĩꝑuicio¬
nẽ suã ip̃os qͦ scõs uiros atq eiuinẽtissiuos tor
noieu. ab eo ꝙ sit dupplex amictus. Oratiꝰ sout̃
uib cepit et p̾da hostili te qua ẽ nox illa seua tua
togis depoĩtis qui rites ad saga fu̾unt. Saguro
autẽ gallicũ nomien ẽ. dictũ autẽ sagũ quadrũ
eo ꝙ apud eos pͥmũ quadratũ uel quadruplex¬
uestiãtur. q ui uũc utͣq ꝑfidia faciẽte uudati st̃
Confusio eiũ iudeoꝵ ẽ lege̾ ĩ tellige̾ que tetiens
saluatorẽ dũm p̾ciuiuit aduenure siue iud genͦ
uult exprim̾e quod solet in prou̾biis dici id
ẽ confusionis dupplici pallio uestiãtur dumi¬
aute deũ et hommes crubescunt. Sagor autẽ nu¬
sticus sensus iuitab̾naculi mosaiti constructõne
explanatus ẽ ad cuiꝰ lecrõnẽ lecrorẽ uuttunꝰ. ¶ẜenu¬
la ẽ palliũ cum fimbriis longus cuius mẽtionẽ

Expanded text:
um subjecta cooperit, ita illi mundum foedissima superstitione texerunt; ut non solum mediocres homines, sed in perniciem suam ipsos quoque sanctos viros atque eminentissimos tonomen, ab eo quod sit duplex amictus. Horatius Epinibus coepit e praeda hostili. De qua est vox illa senatui: 'Togis depositis Quirites ad saga fuerunt.' Sagum autem Gallicum nomen est: dictum autem sagum quadrum eo quod apud eos primum quadratus vestiantur, qui nunc utraque, perfidia faciente, nudati sunt. Confusio enim Judaeorum est legem non intelligere, quae toties Salvatorem Dominum praecinuit advenire: sive illud genus vult exprimere, quod solet in proverbiis dici: id est: Confusionis duplici pallio vestiantur, dumnum et homines erubescunt. Sagorum autem mysticus sensus in tabernaculi Mosaici constructione satis explanatus est, ad cujus lectionem lectorem mittimus. Poenula est pallium cum fimbriis longis, cujus mentio in
Abbreviated transcription (Latin):
bĩtus p̾senti quidẽ uescẽtib uidet᷑ cõtẽptibilꝰ s
ĩfuturo quał fu̾it mamfeste patebit. uñ pulchre
ĩapocalipsĩ sua ioħes scõꝵ se uocẽ audisse refert
dicẽtiũ gaudeamiꝰ et exłtemꝰ qr uenerũt nupcie
agui. et uxor eis p̾parauit se et datũ ẽ ei ut ccopẽ¬

Expanded text:
habitus in praesenti quidem nescientibus videtur contemptibilis, sed in futuro, qualis fuerit, manifeste patebit. Unde pulchre in Apocalypsi sua Joannes sanctorum se vocem audisse refert, dicentium. Gaudeamus et exsultemus: quia venerunt nuptiae agni, et uxor ejus praeparavit se, et datum est ei, ut c
Abbreviated transcription (Latin):
huc ĩtrasti nõ hñs nestẽ nuptialẽ Pestunẽtũ liueũ uir¬
tus anmie siuemũdicia castitatis. ut ĩ leuitico. uestiet᷑
ta et dicta liuostema qr ĩ stiine lniũ intrama la¬
uam h̃t̃. Liuea quidẽ uestis sigͥficat mortifitutõnẽ
tomi gͣ ꝓrimos ostẽdũt et dolosas uuquitates oppo¬
iuuit. Quid ergo ꝑlanã insi simplicitas et quid ꝑ
liuũ insi subtilitas designat᷑ Et sepe houio subtilis
et aptus extͥcus ssplicitatẽ mãsuetudĩs ostendit

Expanded text:
tum lineum, virtus animae, sive munditia castitatis, ut in Levitico: Vestietur ue contexta: et dicta linostema, quia in stamine linum, in trama lanam habet. Linea quidem vestis significat mortificationem tem erga proximos ostendunt, et dolosas iniquitates opponunt. Quid ergo per lanam, nisi simplicitas? et quid per linum, nisi subtilitas, designatur? et saepe homo subtilis et acutus exterius simplicitatem mansuetud
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Dicit ĩ uestitu deaurato. aurũ ad caritatis
debenꝰ aptare fłgorẽ qr urtute circũdata scu re¬
splẽdet eccłia et nesolã iͥ ĩtsu̾gẽs ẽẽ caritatẽ ĩue¬
stitu dixit deaurato nõ aurec ¶eauratũ eĩ dicuuꝰ
qñ suꝑducra species auri ĩ aliqua mat̾ia gluti
cũ amieta uarictate pstruteniur cur eccsia dei
de uestis uarictate laudet᷑ cui totũ siplex cõueuit
atq iiũ. s hic uarietate aut lĩguas młtiplices sigͥ¬
ficat qr oĩs geus scd̾u suã prĩani ĩ eccłia psallit auc¬
tori aut uirtutũ płcherrimãdiũsitatẽ. Oruat᷑ enĩ au

Expanded text:
ae. Sequitur, in vestitu deaurato. Aurum ad charitatis debemus aptare fulgorem, qua virtute circumdata sancta resplendet Ecclesia. Et ne solam ibi intelligeres esse charitatem, in vestitu, dixit, deaurato, non aureo. Deauratum enim dicimus, quando superducta species auri in aliqua materia glutincumamicta varietate. Perscrutemur cur Ecclesia Dei de vestis varietate laudetur, cui totum simplex convenit atque unum. Sed hic varietatem, aut linguas multiplices significat, quia omnis gens secundum suam patriam in Ecclesia psallit auctori; aut virtutum pulcherrimam diversitatem. Ornatur enim au
Abbreviated transcription (Latin):
ta quã uulgo canusiã uocãt. Albã cingulũ sac̾dota¬
le rotũdũ polunita arte cx occco purpura iacĩcco q cõ¬
textũ ita ut flores et gẽiue in co ẽẽ uide̾ntur distucte
¶Silleũ ẽ ex bisso rotũdũ qĩspera media caput te¬
gẽs sacertotale. et cccipicio uicra constructũ. lxc g̾c
et nr̃i thiarã uel galeã uocã ¶yachil qd̾ ẽ tuunca ta

Expanded text:
anc vulgo camisiam vocant. Abaneth cingulum sacerdotale rotundum, polimitica arte, ex cocco, purpura hyacinthoque contextum, ita ut flores atque gemme in eo esse viderentur distincte. Pileum est ex bisso rotundum, quasi sphera media, caput tegens sacerdotale et in occipitio vitta constrictum, hoc Greci et nostri tyaram vel galeram vocant. Machil
Abbreviated transcription (Latin):
ita ait. nã securis adradices arboꝵ poĩta ẽ. arbor
hꝰ mũdi ẽ uniu̾sũ geuꝰ hñnũ securis u̾o ẽ retep̃tor
nr̃ qui uelud ex ianubrio et ferro cõstat tenet q
ex hũntate s incidit ex diunitate qr iudelic securis
iñ ad indicẽ arboris istiꝰ poĩta ẽ que et si ꝑ paciẽtiã expec¬
tat iutetur tamen quid factura ẽ. pt̃ et securis uoĩe

Expanded text:
arborum posita est. Arbor hujus mundi est universum genus humanum. Securis vero est Redemptor noster, qui velut ex manubrio et ferro constat, teneturque ex humanitate, sed incidit ex divinitate. Quae videlicet securis jam ad radicem arboris istius posita est. Quia etsi per patientiam exspectat, videtur tamen quid factura est. Potest et securis nomine
Abbreviated transcription (Latin):
adhesit deo. Cũq peccass hꝰ modi liuũ atq lũbare
ductum ẽ trausenfrateui idẽ ĩ assirias et ibi abscõ¬
ditus. hec ẽ iltitudĩe magnaꝵ ec ĩunuerabłium
gẽtiũ quodã mõ ab sortus et uichili reputatus
poit longũ autẽ tẽpꝰ ip̃e ꝓpła ĩ tỹpũ dei ppłm lib̾atur
de captĩtate qui iucħonimꝰ et post libato dei p̾cepta
non fecit s secutꝰ deos a lienos ad extremũ eciam
ĩdei fiłum imisit manus et et̾na ꝑditõe contubuit
Omins qͦ uir scũs lũbare dei ẽ qͥ assũptus de terra
cius indẽtur obsceua maiora diligẽcia oꝑit atq
circũdat ne gẽtiliũ et heticoꝵ morsib pateant. Qd̃
lũbare ñ aquã tetig̾it et eufratis fluenta trãsierit
ita ut assyrie regionis humorib imbuat᷑ ꝑdit
pristiuã fortitudinẽ cũputrescit atq dissoluitur
et ꝙͣiuis ĩ usũ dei redeat tũiẽ p̾stinã płcritudinem
hr̃e nõ p̃t nõ duricia dei s suo uicio. qr noluit audire

Expanded text:
adhaesit Deo. Cumque peccasset hujuscemodi linum atque lumbare, ductum est trans Euphraten, id est, in Assyrios, et ibi absconditur, hoc est, multitudine magnarum et innumerabilium gentium quodammodo absorptus et nihil reputatus. Post longum autem tempus ipse propheta in typum Domini populum liberat de captivitate. Qui nihilominus et post reditum, Dei praecepta non fecit; sed secutus deos alienos, ad extremum etiam in Dei Filium misit manus, et aeterna perditione contabuit. Omnis quoque vir sanctus lumbare Dei est, qui assumptus de terra diligentia operit atque circumdat, ne gentilium et hereticorum morsibus pateant. quod lumbare, si aquam tetigerit et Eufratis fluenta transierit, ita ut Assyriae regionis umoribus imbuatur. perdit pristinam fortitudinem et conputrescit atque dissoluitur et, quamuis in usum dei redeat. tamen pristinam pulchritudinem habere non potest, non duritia dei, sed suo uitio, quia nolunt audire
Abbreviated transcription (Latin):
iegũ dissoluit et p̾cĩget fune renes eoꝵ. armelaus¬
a uulgo uccata ꝙ aute retro q diuisa atu apta ẽ
ta camisias uccari qd̾ ĩ hus cormimus ĩ casmͥstis
id ẽ iustratis ur̃is Frmoralia applłata eo ꝙ femora
tegãt ip̃e ⁊ brache ꝙ sñ breues et uereoda coripo¬

Expanded text:
issolvit, et praecinget fune renes eorum . Armelausa vulgo vocata, quod ante et retro divisa atque aperta est, ta. Camisas vocamus, quod in his dormimus in camis, id est, in stratis nostris. Femoralia appellata, eo quod femora tegant: ipsa et brachae, quod sunt breves, et verecunda corpo
Abbreviated transcription (Latin):
adã et eua ĩduti st Calaris dc̃a eo ꝙ ad talos us descen
dat et ad pedes defluat sicut pectoralis qui apud anti
sit. Manucleata tiuuta id ẽ marucata eo d heat ma¬
nitas quã tiroditã greci uocãt. Touice autẽ ĩ diuuen¬
tum sigͥficat fidei ĩtegͥtatẽ quã petrus apłs hũisse
diuoscitur de quo ĩ eunͣgłio legitur cũ audiss petrus
qr dũs ẽ tunica succuixit se et misit se miare qr fidei fur¬
tate ꝑ iacula euasit utius scłi et cẽp̾tatões suꝑauit
Item ĩgenesi legit᷑ ꝙ yacob pri archa iosephfilio
suo fecisset tunicã polunitã siue talarẽ hoc ẽ astralo
quã fecit ei pat̾ scd̾ui allegoriã uarietatẽ ppłoꝵ ex

Expanded text:
Adam et Eva Adam et Eva dat, et ad pedes defluat, sicut pectoralis, quia apud antiqsit. Manicleata tunica, id est manicata, eo quod habeat manicas, quam cheiridoton Graeci vocant. Tunica autem indumentum significat fidei integritatem, quam Petrus apostolus habuisse dignoscitur, de quo in Evangelio loquitur: Cum audisset Petrus quia Dominus est, tunica succinxit se et misit se in mare ; quia fidei firmitate pericula evasit istius saeculi, et tentationes superavit. Item in Genesi legitur , quod Jacob patriarcha Joseph filio suo fecisset tunicam polymitam sive talarem, hoc est, astralogquam fecit ei pater, secundum allegoriam varietatem populorum ex
Abbreviated transcription (Latin):
¶Destis antiquissima hõmi fuit parizomatũ id ẽ succĩc¬
tonũ quotm̃i genitalia cõtegũtur. hec pͥmũ pͥmi mor¬
tales e folus arboꝵ ñbi fecerũt qũ post p̾uaricatõnũ
erubescẽtes pudẽta uelau̾iuit. Cuiꝰ usũ quedã barba
re gẽtes dũ suit unde usq hodie teuẽt hec et cãpestͥa
nũcupãtur ꝓ eoꝙ eistẽ inuenes qui nudi ex̾cẽtur ĩ cã¬
po pudẽta oꝑiunt. ꝑizouiata ergo qd̾ cõsuerũt primi
ꝑentes ur̃i de foliis fici et se contĩgebãt hec sigͥficat
ad sed̾m a spũ amplectũtur qui prurigiue uoluptatis
caruał herẽt quiq decepti heretica pͣuitate et grã dei
undati teguuẽta mẽdatioꝵ cãꝙͣ folia fici colligũt. r̃aci¬
ẽtes sibi succũtoria prauitatis cũ de dũo uel eccł̾ia mẽ¬
ciũtur ¶innca uestis utiquissima appellata qr ĩmo¬
tu ĩcedẽtis sonũ facit tonus enĩ sonꝰ ẽ. pͥmũ euĩ fuere
pellicie touice quib post offensã et eiecroez te ꝑadiso

Expanded text:
estis antiquissima hominum fuit Perizoma, id est, succinctorium, quo tantum genitalia conteguntur. Hoc primum primi mortales e foliis arborum sibi fecerunt, quando post praevaricationem erubescentes pudenda velarunt. Cujus usum quaedam rae gentes, dum sint nudae, usque hodie tenent. Haec et campestria nuncupantur pro eo quod hisdem juvenes, qui nudi exercentur in campo, pudenda operiunt. Perizoma ergo quod consuerunt primi parentes nostri de foliis fici, et se contegebant, hoc significat quod saeculum asperum amplectuntur, qui prurigine voluptatis carnalis haerent, quique decepti haeretica pravitate, et gratia Dei nudati, tegumenta mendaciorum, tanquam folia fici, colligunt, facientes sibi succinctoria pravitatis, cum de Domino vel Ecclesia mentiuntur. Tunica vestis antiquissima appellata, quae in motu incedentis sonum facit. Tonus enim sonus. Primum autem fuere pelliceae tunicae, quibus post offensam et ejectionem de paradiso
Abbreviated transcription (Latin):
nouit̾ credẽtib domũ deo edificãt siue ex hiis quos
heticiata scismatici ꝑ errorẽ corrũꝑant iterũ illos
lignor et cemẽtarti describũtur qͥ ĩstaurabãt sartes¬
ta doniꝰ de ¶Lateria inde dr̃ ouine lignũ qd̃ ex ea ac
efficiatur uel si ad ianuã referas uel ad autuã ma¬
teria erit. ad aliquid emĩ semꝑ mat̾ia accipienda
ẽ sicut eleuiẽta mat̾ĩã reꝵ cẽ diciuiꝰ qr uide ea que st̃¬
fc̃a uidemus et mat̾ia qĩ mater dicra. in mat̾ia enĩ
nustice ĩtlłigi pt̃ huͣma c̾atura uñ artifex sũmus
ꝑopifices suos hec ẽ tecrores scõs młtiplicẽ p̃̾parat
oruatũ eccłie et uasa apta ad numit̾iũ suũ edifi¬

Expanded text:
ficant, sive ex his, quos haeretici atque schismatici per errorem corruperant, iterum illos lignorum, et caementarii describuntur, qui instaurabunt sartatec det. Materia inde dicitur omne lignum quod ex ea aliquid efficiatur; vel si ad ianuam referas vel ad statuam, materia erit. Ad aliquid enim materia semper accipienda est, sicut elementa materiam rerum esse dicimus quia inde ea, quae sfacta videmus: et materia, quasi mater, dicta. In materia enim mystice intelligi potest humana creatura: unde artifex summus per opifices suos, hoc est, doctores sanctos multiplicem praeparat ornatum ecclesiae, et vasa apta ad ministerium suum aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
fecit illd̾ ĩ augłari et ĩ circumo tornauit illd̃ et fecit u̾ma¬
giuẽ uiri. qrͣ speciosũ hoĩe hĩtãtẽ ĩ domo. Quidqͥd autẽ
de ũdoł dictũ ẽ p̃t referri et ad hereseos prĩcipes qͥ suula¬
cra dogiiatũ suoꝵ atqr mẽdacii artifici corde cõponũt
et uenerãtur ea que a sesciũt ẽẽ sunulata uec sufficit
eiserror ꝓpͥus nisi simplices quosq adulatõe deceꝑuit
.Qui questũ putãt ẽẽ pietatẽ et domos deuorãt iuduaꝵ¬

Expanded text:
fecit imaginem viri, quasi speciosum hominem habitantem in domo . Quidquid autem de idolis dictum est, potest referri et ad haereseos principes, qui simulacra dogmatum suorum atque mendacii artifici corde componunt, et venerantur ea, quae a se sciunt esse simulata: non sufficit eis error proprius, nisi simplices quosque eorum adulatione deceperint, qui quaestum putant esse pietatem, et devorant d
Abbreviated transcription (Latin):
a g̾co uõbło extra quã rectũ nichufr̃
pt. Compoĩtur autẽ ex tͥb reguł. ita
Ut due st̃ biuũ pedũ t̾cia heãt pedes duos uicias
decẽ qͣs eqͣli crassitudĩe politas extreuns catumĩbꝰ
sibi iũgat ut scema trigoni faciãt id erit norma¬
¶ Regula dicra ꝙ sit recta qiͣ rectula et impediniẽ¬
in fabrica nsi omina ad ppẽdiculũ et c̾rã regulã
fiãt necesse ẽ ut cucta m̃tosa ĩstruãtur ut aliqua pra¬
ua sint aliqua cubancia ꝓna nõ nilla. alia supma

Expanded text:
 extra quam rectum nihil fieri potest. Componitur autem ex tribus regulis, ita ut duae sint hinorum pedum: tertia habeat pedes duos, uncias X, quas aequali crassitudine politas extremis cacuminibus sibi jungat, ut scemam schema trigoni faciant. Id erit norma. Regula dicta, quod sit recta, quasi rectula, et impedimenin fabrica nisi omnia ad perpendiculum, et certam regulam fiant, necesse est, ut cuncta mendosa instruantur, ut aliqua prava sint, aliqua cubantia, prona nonnulla, alia supina,
Abbreviated transcription (Latin):
Hic carcẽm duppliciuĩo maiores ĩtlłigẽ uolũuit aut
scli istius peuales augustias quas patimur ĩ isto corꝑe
cõstituti aut magis custodias inferui quas euat̾ẽ
uõ licet lege hũͣuitatis infirme. Carcer euĩ dictus ẽ
qiͣ arcer ͤ & a se arceat exire ĩclusos. D cur se de isto car
cere liberure desid̾et cã sbs̃equitur ad cõfitẽdũ nõi tuo
tunc enĩ a cũcris fidelib patri cõfessio laudis exibet᷑
et regat siue ꝙ feriat iũcros equos. uã au¬
riga ferit ut latꝰ haurit aꝑtũ ip̃e est et agitator id ẽ

Expanded text:
Hic carcerem duplici modo majores intelligere voluerunt: aut saeculi istius poenales angustias, quas patimur in isto corpore constituti: aut magis custodias inferni, quas evadere non licet lege humanitatis infirmae. Carcer enim dictus est, quasi arcer: eo quod a se arceat exire conclusos. cere liberare desideret, causa subsequitur: ad confitendum nomini tuo. Tunc enim a cunctis fidelibus Patri confessio laudis exhibitaet regat, sive quod feriat junctos equos. Nam haurit, FERIT, ut: Latus haurit apertum. 2. Ipse est, et agitator, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
goria dupplici nõ ĩtllĩgit᷑. aut eĩ augłicꝰ
ex̾citꝰ ĩ eocxpͣnutur. uñ legit᷑ ĩ regũ. helias igneo curru
raptus ĩ celum ꝑ augelos quippe illa facta et osteusa
st̃ ad iumẽta. qui nec ad celũ quidẽ aercũ ꝑ sc ascent̾e
poterat. quem nature suc ĩfirmitas grauabat aut scõ¬
ad uolũtatis suc nũst̾iũ salutari lege moderatͦ s ut
istũ currũ ostẽde̾t nõ equis deditũ s humauis cogi¬

Expanded text:
goria duplici modo intelligitur. Aut enim angelicus exercitus in eo exprimitur: unde legitur in libro Regum Elias igneo curru raptus in coelum ; per angelos quippe illa facta, et ostensa sunt adjumenta: quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat: aut sanctoad voluntatis suae ministerium salutari lege moderatur: sed ut istum currum ostenderet non equis deditum sed humanis cogi
Abbreviated transcription (Latin):
uox hõmi ẽ seu irrõnabłium uel aĩantiũ uã ĩ aliis
abusme nõ ꝓp̾e soĩtũ uccẽ uccari ut uox thube ĩfremu¬
it fractasq ad litrora ucces ¶ ꝑfecta ẽ x uox alta suauiᷤᷤ
et clara. alta ut sb̾tune sufficiat. cdara ut aures adĩ¬
pleat. suauis ut aĩos audiẽtiũ blãdiat᷑ si ex hiis aͥd
ĩ hiis q̃ sp̃u refiãte cõpleta ĩ souũ uctis aĩautur ut sũt
thube calami. fistule orgaua pãtoria et siłia hiis. t̾cia¬

Expanded text:
seu irrationabilium vel animantium. Nam in aliis abusive non proprie sonitus vox vocatur: ut, Vox tubae infremuit, fractasque ad littora voces. Perfecta est autem vox alta, suavis et clara: alta, ut in sublime sufficiat; clara, ut aures adimpleat; suavis, ut animis audientium blandiatur. Si ex his aliquid in his que spiritu reflante completa, in sonum vocis animantur, ut sunt tube, calami, fistule, organa, pandoria et his si
Abbreviated transcription (Latin):
Surdꝰ qui cõtẽpuit audire u̾bũ tei. aurẽ abscissam
ht̃. qͥ obediẽtiã ĩ tei p̾ceptis nõ exhibet lippis cculis ẽ
q ĩgẽium qͥdẽ ĩtsłigẽtic ht̃. s hunc sollicituto scłi sr̃na
cõtẽplare nõsũt ¶Lorto naso ẽ. qui ad discretõe boui
ac mali ydoneꝰ nõ ẽ. Lĩguã abscissã ht qͥfidẽ rͤtã iun¬
ie tõfitetͤ. cranũ fraictã ht̃ qͥ ab opõne recra exorsa ua
ca¶ Claudꝰ ẽ qui quo oꝑis g̾ssus tẽdat iudet. s eũ ĩfir¬
nutas uc̃tis bene agẽ nõ sunt. Et ĩ bonã ꝑtẽ ĩ euuͣge¬
lio accipit᷑ et pemꝑos ac debiles itroduc huosappu ẽ
quẽ trenci cupiditas depͥmẽs uiẽtis cculos ad celestia
cõtẽplanda cleuare nõ sunt. Cõfractis testicuł ẽ. qui
uiriles sẜus adu̾sus uicia nõħt. põderosꝰ c̃ quẽ pͣua
crgitatõ ĩdesiuent̾ gͣuat ĩmẽte Scabiẽ ĩ corpe bt̃. quẽ lu¬

Expanded text:
surdus, qui contemnit audire verbum Dei. Aurem abscisam habet, qui obedientiam in Dei praeceptis non exhibet. Lippus oculis est, qui ingenium quidem intelligentiae habet: sed hunc sollicitudo saeculi superna contemplari non sinit. Torto naso est, qui ad discretionem boni ac mali idoneus non est. Linguam abscisam habet, qui fidem rectam minime confitetur. Manum fracum infirtas mentis bene agere non sinit. Et in bonam partem in Evangelio accipitur: Et pauperes ac debiles introduc huc . Lippus est, quem terrena cupiditas deprimens, mentis oculos ad coelestia contemplanda elevare non sinit. Confractis testiculis est, qui virides sensus adversus vitia non habet. Ponderosus est, quem prava cogitatio indesinenter gravat i
Abbreviated transcription (Latin):
cuis dissolutã atq ĩgrabato caruis sue. Lauguorẽ põcoꝵ
dep̃ssã ut ĩ eiĩgelio legitur ecce ꝑaliticꝰ ĩ grabato portabat᷑
a qͣtuo ¶ẜdropicus siguificat auaꝵ hoĩe qr ũcut ỹdropico
qnͣto plus bibit. tãto plus sitit. sicut auarꝰ quͣto plꝰ de pe¬
cuma cõgregat tanto plus. tãto plus auaritie estib haue
diu̾sus color siue puscula aut qiͣ lucẽs quippiã .i. plaga
lepre adducatur ad uron sacerdotẽ uel ad uuilꝙ̃lib tĩlioꝵ

Expanded text:
lutam, atque in carnis suae languore peccatorum depressam: ut in Evangelio dicitur: Ecce paralyticus in grabato portabatur a quatuor . Hydropicus significat avarum hominem: quia sicut hydropicus quanto plus bibit, tanto plus sitit: sic avarus quanto plus de pecunia congregat, tanto plus avaritiae aestibus anheldiversus color sive pustula aut quasi lucens quippiam, id est, plaga leprae, adducatur ad Aaron sace
Abbreviated transcription (Latin):
ciat q̃ ĩ dĩs libris legunꝰ qr et ĩ lege de uariis morboꝵ
giũb uarratur. et ꝓpħa ysaias iucdiciua arte sb̾uẽit
ezechie regi iuda et paulꝰ apłs thuotheo modicuu
uinũ ꝑdeẽ dixit ¶Laugnor ẽ iucioꝵ morbꝰ ut ĩ exodo le¬
gitur Si obẜuaũitis p̃cepta mea ouinuẽ lãguorẽ quẽ
uiduxi suꝑ egỹptũ nõ ĩducã ĩuꝑte Infirmitas sigͥficat

Expanded text:
s morborum generibus narratur: et propheta Isaias medicina arte subvenit Ezechiae regi Juda . Et Paulus apostolus Timotheo modicum vinum prodesse dixit . Languor est vitiorum morbus, ut in Exodo legitur: Si observaveritis praecepta mea, omnem languorem, quem induxi super Aegyptum, non inducam super te . Infirmitas si
Abbreviated transcription (Latin):
ritũ uedũ tr̃uphanũ dicitur et ĩa sympsonua ed
urgulã pcutitu¶ Tymplanũ pancis ubis explica¬
ri oportet. qui uruua ies ẽ eo ꝙi manui młieris por¬
tari pt sicut scebtũ ẽ i exoto Sũpsit auiẽ mana po¬
pleusa soror airon tr̃mphanũ ĩnianu et c̃ tuba cũ uuo

Expanded text:
aritum medium tympanum dicitur: et ipsum ut symphonia ad virgulam percutitur. Tympanum paucis verbis explicari oportet, quod minima res est, eo quod in manu mulieris portari potest, sicut scriptum est in Exodo: Sumpsit autem Maria prsa soror Aaron tympanum in man
Abbreviated transcription (Latin):
duo cherubui .x. cubitoꝵ uaguitudore. Itẽ duo. ad duo
p̃cepta caritatis ꝑtiuent. uũdicitur ĩ eunͣgelio ĩhus
duob p̃ceptis tota lex tenet et ꝓpħe. Rursũ duo
duas dig̾tates exprimũt regiami filicet et sac̃dota¬
lem quaꝵ figurã duo illi pisces quinq panib adiũc¬
ti ĩ euugelio figurã gerebãt ⁊tẽ duo uust̾iũ sigficãt

Expanded text:
duo cherubim, decem cubitorum magnitudine . Item duo ad duo praecepta charitatis pertinent: unde dicit in Evangelio: In his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae . Rursum duo duas dignitates exprimunt, regiam scilicet et sacerdotalem: quarum figuram duo illi pisces quinque panibus adjuncti in Evangelio gerebant. Iterum duo mysterium significant
Abbreviated transcription (Latin):
liis qͦ thube cõcẽtus pugn̾tes accẽdit et quͣto ucleinẽ¬
tior fu̾it cdaugor. tãtosit ad certauiẽ animiꝰ fortior. Si
Musica qͦ aiuiũ młcet ⁊ sigłoꝵ opum facigatõe iuo¬
dłatõ uccis sonat. excitatos qͦ aĩos niusica sedat. sicut
ad auditũ suaue modulatoĩs uusica ꝓuecat. S et¬
ꝙͥꝙͥ loquim ᷑ uel ĩtrĩsecus uenaꝵ płsib cõmouẽtur¬

Expanded text:
ubae concentus pugnantes accendit: et quanto vehementior fuerit clangor, tanto fit ad certamen animus fortior. Si musica animum mulcet, et singulorum operum fatigationem modulatio vocis solatur: excitatos quoque animos musica sedat: sicut ad auditum suae modulationis musica provocat. Sed quidquid loquimur, vel intrinsecus vena
Abbreviated transcription (Latin):
¶Choruo .xix. modioꝵ ic̃sura cõpletur hic ex ebrai
coẜmone descendit qui uocutur cor: a simlitudine
collis. co ia ciĩ hebraice colles appellãtur corc̾ua¬
ti eiũ modii.xix. iustur collis utẽtur. et onus ca¬
iueli efficiuunt. De amphora ii racbharia ꝓpħ ita
seͥptum est. et ecce uiulier una sedẽs ĩ medio ai¬
pbore. et dixit hec est ĩpietas et ꝓiecit uassam ĩ
medio amphore. et misit plũbeam massã ĩ os erie
Amphora autẽ siguificat mẽsurã grautẽ ĩqu¬
tatis udeoꝵ te qua saluator ad ip̃os act. implete

Expanded text:
Corus triginta modiorum mensura completur. Hic ex Hebraico sermone descendit, qui vocatur cora a similitudine collis. Coria enim Hebraice colles appellantur: coacervati enim modii triginta instar collis videntur, et onus cameli efficiuntur. De amphora in Zacharia propheta ita scriptum est: Et ecce mulier una sedens in medio amphorae, et dicitur: haec est impietas: et projecit eam in medio amphorae, et misit plumbeam massam in os ejus, etc. . Amphora autem hic significat mensuram grandem iniquitatis Judaeorum: de qua Salvator ad ipsos ait: Implete
Abbreviated transcription (Latin):
cutus ercas i soitũ uiuitũ quẽ mnedũ touitriu cõ¬
aitat ita ut pmuille passus sue du bio sensibilt̾ seu
utiq amplius audiatur sicut apito hebreos de orga¬
is que ab ierusalẽ uisq ad mõtẽ olneti et ãplius
souare audiũt᷑ cõprobatur. duo geũa a plerisq or

Expanded text:
cutas aereas in sonitum nimium, quem in modum tonitrui concitat: ita ut per mille passus sine dubio sensibiliter seu utique amplius audiatur: sicut Hebraeorum de organis, quae ab Jerusalem usque ad montem Oliveti, et amplius sonanter audiuntur, comp
Abbreviated transcription (Latin):
ero prthagorã ditũt hꝰ artis ĩueĩsse pͥmordia ex
ialleoꝵ soĩtu et cordaꝵ extẽsione ꝑcussa. Alii luurui
thebeũ ⁊ zetũ et ampbionẽ ĩ musica arte pͥmos cla¬
ruisse ferũt post quos paulatĩ duecra ẽ p̃cipue hec
disciplina et aucra młtis moĩs. eratq tã turpe uesci

Expanded text:
ero Pythagoram dicunt hujus artis invenisse primordia, ex malleorum sonitu, et cordarum extensione percussa. Alii Linum Thebaeum, et Zethum, et Amphiona in arte musica primos claruisse ferunt. 2. Post quos paulatim directa est praecipue haec disciplina, et aucta multis modis; 133 eratque tam turpe musi
Abbreviated transcription (Latin):
cia eiꝰ conquiescat. Hec ergo ĩpictas syuagoge
setebat suꝑ peccata isrł ⁊ ĩ suo scełe głialutur postea
uuttitur ĩ mediũ babilonis et captĩtatis malo de pͥ¬
uutur uelc̾it ab angelo. ut que pͥmo latebat ĩ scele
efuo silc̾cio cõticescat. Legiiꝰ ĩcuũgelio ꝙ uillicus

Expanded text:
o impietas synagogae, quae sedebat super peccata Israel, et in suo scelere gloriabatur, postea mittitur in medium Babylonis, et captivitatis malo deprimitur, vel certe ab angelo: ut quae prius latebat in scelere, aeterno silentio conticescat. Legimus in Evangelio , quod villicus
Abbreviated transcription (Latin):
iẽtaret᷑ totũ. Aã hec mlr sigͥfic at scãm eccłia que doc¬
rib hñius donec coaduet tres ꝑtes orbis q̃ de t̾bus
filus nce exortũ ĩ orbẽ cõtinet᷑ triquadro cõntẽs ad fidẽ
scẽ t̾uitatis et sĩt et aĩa et corpꝰ ĩ nuũ redacta nõ distre¬
pet uit̾ se  Possunt itaq p̃t̾ hec et ĩfarie saas trib

Expanded text:
ificat sanctam ecclesiam: quae docribus humanis, donec coadunet tres partes orbis, quod de tribus filiis Noe exortum in orbe continetur: triquadro convertens ad fidem sanctae charitatis: ut Spiritus et anima et corpus in unum redacta non discrepent inter se. Poss
Abbreviated transcription (Latin):
catur. qd̾ ñ ibi t̾r̾ena: s celestici trantũ agnut᷑ ¶ Pa¬
scha festuutatũ oĩm pͥma ẽ de cmꝰ nocabso iñ supiꝰ
dem̃ ẽ. ¶ Pentecosten sic̾ et pacha apd̾ hebos celebris
dies erat qd̃ pꝰ quĩq decadas pasce celebrat᷑. uñ et
uocabulũ sũpsit pente eĩ grece qͥnq.In qͦ die
scd̾m legẽ ponus ꝓposio̾nis de nomis frugib offe̾bat᷑.
Cuiꝰ figurã ãgnus ibiłcius ĩ testamĩto neteri¬
gessit. q̃ ũc it̾m ꝑ figurã reꝓmissionis et̾nã requiẽ
p̾figurat. ¶ Epiphania grece latine apparicio siue
incũfestacõ nocat᷑. eo eĩ die xp̃t syderis iudicõ mac
apparuit adorãons. qd̃ fuit figura pͥmicie cre dẽcin
gẽciũ. Quo die dñicũ baptisinatis sacr̃m et per

Expanded text:
elestia tantum aguntur. Paschae festivitatum omnium prima est, de cujus vocabulo jam superius dictum est. Pentecosten, sicut et pascha, apud Hebraeos celebris dies erat, quod post quinque decadas paschae celebratur, unde et vocabulum sumpsit. Pente enim Graece quinque. In quo die secundum legem panes propositionis de novis frugibus offerebantur: cujus figuram agessit, qui nunc iterum per figuram repromissionis aeternam requiem praefigurat. Epiphania Graece, Latine apparitio sive manifestatio vocatur. Eo enim die Christus sideris indicio Magis apparuit adorandus. Quod fuit figura primitiae credentium gentium. Quo die et Dominici baptismatis sacramentum et per