comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
le cauecur ubiq surripiens uł insidiant ut uos
dicitis. In odediencia in tam uarus ⁊ iñnunn̾is q̃
a seniorib inducuntur: Non semꝑinde dampna¬
bilr sen criminalt. ꝙ p̃cipitur non impletur. Et¬
si non om̃is mobediencia inextus abiłr̾ sit culpa¬
bilis. nulla tñ ec̾nałr dampnabilis: Na ꝙͣ temedi¬
um peiitencie non sanat.nulla: lecałr tͥmma

Expanded text:
ubripiens vel insidians, ut vos ubripiens vel insidians, ut vos dicitis, inobedientia in tam variis et innumeris, quae a senioribus indicuntur; non semper tamen damnabiliter seu criminaliter quod praecipitur, non impletur. Etsi enim omnis inobedientia inexcusabiliter sit culpabilis, nulla tamen aeternaliter damnabilis, nisi quam remedium poenitentiae non sanat: nulla est letha
Abbreviated transcription (Latin):
gressiones unu̾sas dicemꝰ eqͣłr maxͥmat: Non
est gͦ nẽc̃te ut concedam ꝙ dicitis an deo .s. nõ
tͥbiu om̃e quod ab homine magitto accipitur.
ꝓ non fit ꝯͣ deum: aut monacho nullum posse
mueniri leue seu ueniale pectm. qr ⁊ si tociens
d̾o quod facendum iobediens eẽ ꝯuincitur
quociens eiꝰ qui prodeo sibi hominis mandat᷑
qd̃ quidẽ iusticie non repungn. p̃t̾gredr. sicut
tum non ꝑtura in execucõne exigitur. sinec
unus est qui offendr. non tñ uniꝰ pondis qui
luuentur: nonumiꝰ subinde ducriminis ius¬
sorũ est oim tensenda transgressio. Unde pat̾
cacõnis extendatur mensura. frustra ꝓ inde ut
usdetis. aut t̾remoui. aut t̾rere conamini teĩobe¬
diencie ꝓmissione. q̃ fit ex regulari ꝓfessione.
auic d̾i minist̾ homo non ꝓperam iusserit i¬
putandum constic̾it frutra inꝙͣ ex hic occõne
malum mobediencie ita ex aggͥatit ut a tam necco
bono piomittende obediencie t̾reatis: qr ⁊ si diffici

Expanded text:
s universas dicemus aequaliter maximas? Non est igitur necesse ut concedam quod dicitis, aut Deo scilicet non tribui omne quod ab homine magistro accipitur, quod non sit contra Deum; aut monacho nullum posse inveniri leve seu veniale peccatum: quia etsi toties Deo quod fatendum est inobediens esse convincitur, quoquod quidem justitiae non repugnet, praetergreditur; sicut tamen non par cura in exsecutione exigitur, sic nec unus est qui offenditur; non tamen unius ponderis quae jubentur, nec unius subinde discriminis jussorum est omnium censenda transgressio. Unde patermmunicationis extendatur mensura. » 30. Frustra proinde ut videtis aut terremini, aut terrere conamini de obedientiae promissione, quae fit ex regulari professione, quid Dei minister homo non perperam jusserit, imputandum constiterit. Frustra, inquam, ex hac occasione malum ita inobedientiae exaggeratis, ut a tam necessario bono promittend
Abbreviated transcription (Latin):
cͥminus calumpina struatur dempossibili. Ita¬
ne inꝙͣ monacho tͥmen insidiat᷑ obediencie cum
t antiqͣ illa cã uoto ⁊ cã noria p̃nancacio saci¬
leut creditur indulgenciam conseq̃retur. Dum¬
modo confessio ⁊ non deffencio sequeretur. Neq

Expanded text:
criminis calumnia struatur de impossibili? Itacriminis calumnia struatur de impossibili? Itane, inquam, monacho crimen insidiatur inobedientiae? cum et antiqua illa tam nota, et tam noxia praevaricatio, facile, ut creditur, indulgentiam consequeretur, dummodo confessio, et non defensio sequeretur. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
futuro. Non gͦ qualiscum mandati p̾t̾icio tͥ¬
minalem facit in obedienciam: s repimignͣ¬
re. Set nolle obedire. Cet̾m qnͣti absq illa
pessima ⁊ rebelli uoluntate non obediunt.
Quomodo utiq monacho tͥmen insidiatur
ĩ obediencie. s tociens sine tͥmine tnͣsgredit᷑:
quociens indransgressione defu̾it hiꝰ recalatnͣs
⁊ contenciosa uoluntas: fiustra aut̃ ꝯpant q̃ dĩ
lum obligare ꝑsonam: set ⁊ uiciare naturã
arbitror tũ ⁊ ipam pͥmam gͣuissimamq p̾ua¬
ricacõnem aut non aliunde. aut indemarͥ¬
me iudicatam gͣuissimam: hoc est ex rebelliõe
lebat quippe mortem ip̃oꝵ. s magis ut ꝯu̾t̾¬
entur ⁊uiuerent: Ip̃i maluerint declinare cor
mnsertus ut culꝑam ꝓp̾am fat̾etur ⁊ sanaret
temnde quod ⁊ urorem ut se fauacit excusaiet cru¬
accõne monacho tͥmẽ insidiari iobediencie .q.
aut furtim subrepat nescienti aut casu accidat
infelici. aut non ualenti implere ꝙ precipitur.

Expanded text:
futuro. Non ergo qualiscumque mandati praeteritio criminalem facit inobedientiam: sed repugnare, sed nolle obedire. Caeterum quanti absque illa pessima et rebelli voluntate non obediunt? Quomodo itaque monacho crimen insidiatur inobedientiae, si toties sine crimine transgreditur, quoties inet contentiosa voluntas? 27. Frustra autem comparant quidam, lum obligare personam, sed et vitiare naturam. Arbitror tamen et ipsam primam gravissimamque praevaricationem, aut non aliunde, aut inde maxime judicatam gravissimam, hoc est ex rebellione lebat quippe mortem eorum, sed magis ut converterentur et viverent, ipsi maluerunt declinare cor misertus est, ut culpam propriam fateretur, et sanaretur: deinde quod et uxorem, actione monacho crimen insidiari inobedientiae, quasi aut furtim subrepat nescienti, aut casu accidat infelici; aut non valenti implere quod praecipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾e tnͣsgressionis sunt non nulla stulcio quia
seu uaniloquia ⁊ que occiosae dcã fca uel cogi¬
minalia reputantur. excepto tñ per contemptũ
u̾tuntur in usum ⁊ ꝯsuetudinem ⁊ cum non
pectati spes. s petrantis intencio penatur elacõ

Expanded text:
genere transgressionis sunt nonnulla stultiloquia genere transgressionis sunt nonnulla stultiloquia seu vaniloquia, et quaeque otiose dicta, facta, et cogion criminalia reputantur, excepto cum per contemptum vertuntur in usum et consuetudinem: et tunc non peccati species, sed peccant
Abbreviated transcription (Latin):
tudine fedari qmͣ cibo exsaturari: Nonne deui
ilitas in emͣgelio sub nõib tͣbis ⁊ festute. graues
leuesq dicͥnit in obediencie culpat: Nõne ip̃a
disputante ĩmo diffmiente gͣdatim nobis distin¬
guitur que tui reatui pena debeatur. Dum aliũ
iudicio. alium ꝯcilio. alium ⁊ gehenna reum
ẽe protestetur. Quenam gͦ conseqñdi necc̃itas
cogit ut si nob̾ magr̃is diuina detur insuis p̾cep¬
tis anttoritas: Nutium ideo iam monacho leue
aut uemiale pect̃m in ueniri posse putetur. ⁊ ꝙ
eius uiu̾se accõni tͥmen infidietur iñ obedĩe:
Esto: sit cͥmen. qui penalis ina iebenna uel iehen¬
nalis pena assingnatur: Qualequeso illud diffi¬
nienius ẽẽ crimen quodu̾itate uidice reum tm̃
facit iudicio: Nec tñ difficebinur ẽẽ reum reatũ:
ꝙ uel hactenus reum statuit. Ꝙ si reatum ⁊ petta¬
monacho leue acueniale pect̃m: ꝙq nõ bũani
s diuini mandati statuat mͣsgressorem. In hoc

Expanded text:
tudine foedari, quam cibo exsaturari? Nonne denique tudine foedari, quam cibo exsaturari? Nonne denique Veritas in Evangelio sub nominibus trabis et festucae , graves levesque discernit inobedientiae culpas? Nonne ipsa disputante, imo definiente, gradatim nobis distinguitur, quae cuique reatui poena debeatur, dum alium judicio, alium consilio, alium et gehenna reum esse protestatur? Quaenam ergo consequendi necessitas cogit, ut si magistris divina detur in suis praeceptis auctoritas, nullum ideo jam monacho leve aut veniale peccatum inveniri posse putetur; et quod ejus universae actioni crimen insidietur inobedientiae? Esto, sit crimen, cui poenalis illa gehenna vel gehennalis poena assignatur: quale, quaeso, illud definiemus esse crimen, quod, Veritate judice, reum tantum facit judicio? Nec tamen diffitebimur esse reatum, quod vel hactenus reum statuit. Quod si reatum, et peccamonacho leve ac veniale peccatum, quodque non humani, sed divini mandati statuat transgressorem. In 511 hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑirent. y sane notandum qr ⁊ si ꝓ tnͣsgressiori¬
b non tñ pro ꝯtempcõrib legitur susplicasse.
uerum illi quodamodo ꝑire possunt ꝓ quib
saluator rogat ne ꝑeant: Qm̃obrem non
uideo cur ita om̃em in obedientiam ⁊ trans¬
gressionem uł minoꝵ quoꝵlib mandatoꝵ ex¬
aggͥ andam putau̾itis ut exclamaretis. Qud
gͦ iam monacho pot̾it moniale pectatum ẽẽ
uł leue quiꝰ uniu̾se accõni crimen insidiatur.
in obediencie. si hoc inde uidelicet constarette¬
ditis: quod p̾latoꝵ iussionib tm̃ tͥbuendum
asserit᷑. qnͣtum si diuinitꝰ tͣterentur. Quasi u̾o
⁊ ip̃a euangelica precepta non multũ int̾se dis¬
crepent ⁊ m̾ito obseruacõnis. ⁊ ꝑiculo trangies¬
nec̃titatis uł utilitatis. uł dignitatis: sit non una
te õium transgressione fertur siña nec ꝑia manẽt
discͥmina disꝑes culpa. Porro nec ꝑi culpa negli
pule qmͣ fornicacõnis turpitudinem dampnat.
Ym quis magis non horreat e duob malis tͣpi¬

Expanded text:
irent . Ubi sane notandum, quia etsi pro transgressoribus, non tamen pro contemptoribus legitur supplicasse. Verum illi quomodo perire possunt, pro quibus Salvator rogat, ne pereant? Quamobrem non video, cur ita omnem inobedientiam et transgressionem vel minimorum quorumlibet mandatorum exaggerandam putaveritis, ut exclamaretis: Quod ergo jam monacho poterit veniale peccatum esse vel leve, cujus universae actioni crimen insidiatur inobedientiae? Sed hoc inde videlicet constare creditis, quod praelatorum jussionibus tantum tribuendum asseritur, quantum si divinitas traderentur. Quasi vero et ipsa evangelica praecepta non multum inter se discrepent, et merito observationis, et transgresnecessitatis, vel utilitatis, vel dignitatis: sic non una de omnium transgressione fertur sententia, nec paria manent discrimina dispares culpas. Porro nec pari culpa negligpulae, quam fornicationis turpitudinem damnat. Verum quis magis non horreat e duobus malis, turpi
Abbreviated transcription (Latin):
in homine. Merito proinde. si autẽ in deum p̾cau̾it
pro eo: Neut quidem nam ⁊ a quo offenditur ⁊
obqͣmi offenditur. eque utusq om̃io execͣnͣda decͥ¬
nitur apud ip̃m qui offenditur hoc est apud dĩ
Galis gͦ requiendꝰ est adorandum qͥ sit ẜdoneus
ad placand̾. porro tanqmͣ culpam si qua qd̾ hõ
offenditur cum ei non obedr. aut multum exte¬
nuat. aut penitus adnullat cã melior: Quapp̃¬

Expanded text:
in homine . Merito proinde. Si autem in Deum peccaveritin homine . Merito proinde. Si autem in Deum peccaveritpro eo? Neuter equidem. Nam et a quo offenditur, et ob quem offenditur, aeque utriusque oratio exsecranda decernitur apud ipsum qui offenditur, hoc est apud Deum. Talis ergo requirendus est ad orandum, qui sit idoneus ad placandum. Porro culpam, si qua est, quod homo offenditur cum ei non obeditur, aut multum extenuat, aut penitus annullat causa melior. Quap
Abbreviated transcription (Latin):
regulam usupari u̾itatil: Uñ nimirium ⁊ iõ en¬
genda infuturo indicio iudice ip̃o t̾rifice ad¬
mod̃ ꝯminante qr de oĩu̾bo occioso reddent
homines rõm indie iudicii. hen nobis quenã
pot̾it rõ reodi de ocio: Alioqͥn ocium non est.
uͥis talib id occiosis p̃pond̾et ad delictum n̾¬
tumq dam pnacõis: Quid ita:. Yidelio qr dis¬
crecio est inmandatis conseqñt̾ ⁊ in culpis.
ut sicut dixͥam. maioꝵ gͣuio. lemor q minoꝵ
censeatur transgressio mandatoꝵ
sũ homo uitaciꝰ dĩ mandatum ꝯtum¬
posiustis samuelis smña. qmͣ int̾ lepm̃ ⁊ lepͣm
ui dr̃ disc̾n̾e sic. Si pectau̾it uir inuirum pp̾ouis¬
senciam: ut aut dm̃ aut hoĩem offend̾e nec̃ce
sit: dm̃ pociꝰ ubent̾ eligo non offend̾e. ⁊ quidẽ
tucꝰ iustius hẽo nempe ex presenti ꝓpħ̾e capło
de hominis lesione meam consolacõm: dĩ s ꝑpi
Si ad homĩem ꝯfugio: io quidẽ scͥptura non
consulrt qͥn nĩmo maledc̃s ait qͥ spẽ suã poĩt

Expanded text:
regulam Veritatis? unde nimirum et ratio exigenda est in futuro judicio, Judice ipso terrifice admodum comminante, quia de omni verbo otioso reddent homines rationem in die judicii . Heu nobis! quaenam poterit reddi ratio de otio? Alioquin otium non est, eris talibus, id est otiosis, praeponderet ad delictum meritumque damnationis? Quid ita? Videlicet quia discretio est in mandatis, consequenter et in culpis: ut sicut dixeram majorum gravior, leviorque minorum censeatur transgressio mandatorusive homo vicarius Dei, mandatum quposuistis, Samuelis sententia, qua inter lepram et lepram videtur discernere sic: Si peccaverit vir in virum, propitsentiam, ut aut Deum, aut hominem offendere necesse sit; Deum potius libenter eligo non offendere, et quidem tutius justiusque. Habeo nempe ex praesenti prophetae capitulo de hominis laesione meam consolationem, Dei scilsi ad hominem confugero, id quidem Scriptura non consulit; quinimo: Maledictus, ait, qui spem ponit
Abbreviated transcription (Latin):
et quod ita lat̾e aut obsairum ẽẽ cognosatur ut̃
indubium uenire possit. utrum nam deus sic
an ał̾r forte uelit: si non delabus custodientib
scĩam ⁊ ex ore angłi dñi ex̾cituum c̾ͥcum reddatur.
a quo deniq pociꝰ diuina consilia requirent᷑. qmͣ
ab illo cui credita: dispensacõ iist̾ioꝵ dĩ. Ip̃m
ꝓude quẽ pro deo hẽmus tamꝙͣ deum in hũis
que aꝑte non sunt ꝯͣ dm̃ audire debemus. nec
ꝑte diuinam hõib tͥbuentes austoritatẽ: cum
u̾it uir inuirum subandiatur pp̃ dm̃: cui aꝑte
contͣria homines hominib freqͣnt mandare pre¬
sumunt. Sec hinc nos fumentes mat̾iam su
occõm argumentandi asseritis: si hoc onsat̾it
curiam sepe precipiunt intͥdum non pͥuaricari.
aut difficile admodum aut om̃io inpꝰle uideaᷤ.¬

Expanded text:
est; sed quod ita latere aut obscurum esse cognoscitur, ut est; sed quod ita latere aut obscurum esse cognoscitur, ut in dubium venire possit, utrumnam Deus sic, an aliter forte velit, si non de labiis custodientibus scientiam, et ex ore angeli Domini exercituum certum reddatur. A quo denique divina potius consilia requirentur, quam ab illo cui credita est dispensatio mysteriorum Dei? Ipsum proinde quem pro Deo habemus, tanquam Deum in his quae aperte non sunt contra Deum, audire debemus. 22. Nec parte divinam hominibus tribuentes auctoritatem: cum verit vir in virum, subaudiatur, Propter Deum; cui aperte contraria homines hominibus frequenter mandare praesumunt. Sed hinc vos sumentes materiam sive occasionem argumentandi, asseritis, si hoc constitercuriam saepe praecipiunt, interdum non praevaricari, aut difficile admodum, aut omnino impossibile
Abbreviated transcription (Latin):
afixunt. magni quidem pectatores. s pusilli esti¬
matores. ⁊ si exuno iram. nũꝙͥ non tñ exalto ue¬
mã m̾uerũt: beati quidẽ fuissent: ⁊ si uix u̾bum
A faciunt. ac u dr̃et eo digni uenia: quo ⁊ pulilli
Nescit tũ condescend̾e infirimorib ⁊ ꝑibit inꝙͥ¬
to p̃re cauenda sunt scandala ꝑuuloꝵ. qnͣto
amplius prelatoꝵ quos sibi deus equare quodã¬
modo inutͣq ꝑte dignatus: sibim inputet iloꝵ
treu̾enciam ⁊ contemptum sp̃ali. contestans᷑
eis. Qul uos audit me audit. ⁊ qui uos sꝑuit me
o non sit cum cͥcum displic̾e dõ: aut secus oĩo¬
iccipiendum qmͣ si precipiat deus. Quid emim̃
int̾ utrum perse aut ꝑ suos ministros sũ hõies
sũ angelos homnubꝰ innotescat suumplacitũ
tate dereb dubiis ꝑcipienda ⁊ inpͥopienda false
possunt. Sec enim quid hoc refert tua qͥ conciꝰ
non es p̾sertim cum teneas descpturis qr labia sa
dixͥmi legem nõ qmͣ uł auttentica aliq̃ scͥpcura

Expanded text:
fixerunt, magni quidem peccatores, sed pusilli aestimatores, etsi ex uno iram, nunquid non tamen ex altero veniam meruerunt? Beati quidem fuissent, si juxta verbum quid faciunt . Ac si diceret: Eo digni venia, quo et pusilli nescit tamen condescendere infirmioribus: Et topere cavenda sunt scandala parvulorum, quanto amplius praelatorum? quos sibi Deus aequare quodammodo in utraque parte dignatus, sibimet imputat illorum et reverentiam, et contemptum, specialiter contestans eis: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me uod non sit certum tamen displicere Deo, haud secus accipiendum est, quam si praecipiat Deus. Quid enim interest utrum per se, an per suos ministros, sive homines, sive angelos, hominibus innotescat suum placitum tate de rebus dubiis percipienda, et in praecipienda fallere possunt. Sed enim quid hoc refert tua, cui conscius non es? praesertim cum teneas de Scripturis, quia Labia sadixerim, legem, non quam vel authentica ulla Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ neglec̾tus quidem languor i nercie est.: con¬
temptus u̾o suꝑie. tumor. porro contemptus
or. tollerabilior inmobilib mandatis. Siꝙͥ
ad ultimuni quocumn modo quocum ꝑpetres
aĩo: turpe flagiciuin ac tͥminale pẽctm. tũ
tũ leue uerbimi in tp̃re uł loco silencui forte ꝑ
obliuuonem suneptum risus ue ꝑ impetum nra¬
gis exnussus qmͣ presumptus ꝯͣ preceptum ꝙ
utiq aĩ necgligentis aut dissoluti sp̃c ĩditu.

Expanded text:
 fort. quidam languor inertiae est, contemptus vero superbiae tumor. Porro contemptus or, tolerabilior in mobilibus mandatis. Siquidem adulterium quocunque modo, quocunque perpetres animo, turpe flagitium est ac criminale peccatum: cum tamen leve verbum, in tempore vel loco silentii forte per oblivionem subreptum, risusve per impetum magis excussus, quam praesumptus contra praeceptum quod utique animi negligentis, aut dissoluti spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
dens au̾tat a uobis. E non õium scandala eqͣ sũt
lance pensanda. Alr̾ namq accipienda sunti
in sermone u̾itatis. Rusum:. siniteiios. celi st̃¬
onces eoꝵ. Illorum quippe scandalum deignorã¬
ua. Istoꝵ de malicia descendunt. Im scandabzant᷑
qr u̾itatem nesciunt: Isti: qui oderunt. unde ⁊
pusillos illos arbitor appellan qd̾ uoluntatis qͥd̾
bont. Set non magne sãe enstentes ⁊elum di bẽ¬
ant ⁊ si non sin scĩa talium scandala airam¬
uam nõ prouocare solent. Spũalium duuntar¬
it uiroꝵ paulo ita docente. uos qui sp̃uales estĩ

Expanded text:
Deus a nobis. 20. Sed non omnium scandala aequa sunt lance pensanda. Aliter namque accipienda sunt in sermone veritatis responsum est: Sinite illos; caeci sorum . Illorum quippe scandalum de ignorantia, istorum de malitia descendit. Illi scandalizantur, quia veritatem nesciunt; isti, quia oderunt. Unde et pusillos illos arbitror appellari, quod voluntatis quidem bonae, sed non magnae scientiae existentes, zelum Dei habeant, sed non snon iram provocare solent spiritualium duntaxat virorum, Paulo ita docente: Vos qui spirituales estis,
Abbreviated transcription (Latin):
obseruantes: in pec̃tm reꝑntantur. non tñ incri¬
men ida sane si ꝑsurrepc̃õm. ant ꝑ obliuionem.
non & ꝑ contemptumi: hoꝵ transgressio ꝯtigͥit
Media quippe sunt: ex quib illa indelicet p̾cep¬
ta constitnuntur q̃ nos fũcia nõiatis. longe
utiq disꝑem a naturalib qnͣtum in ip̃is estge¬
me audit. ⁊ qui nos sꝑnt: mesꝑnit. licet nã
ip̃a ꝑ se inimnctio ꝑis qualitas innoxia sit. ad
onefixa non sunt: ut non iussa quidem sicte
utrunlz. uł admittant᷑ uł ꝯmittantur. Iussa
u̾o sine tulpa non negligantur. sine tͥmine nõ
contempnantur. ubiq enim ⁊ tulꝑabilis negli¬

Expanded text:
n in crimen; ita sane, si per subreptionem aut oblivionem, non autem per contemptum horum trangressio contigerit. Media quippe sunt, e quibus illa videlicet praecepta constituuntur, quae vos factitia nominatis, longe utique disparem a naturalibus, quantum in ipsis est, geme audit; et qui vos spernit, me spernit . Licet namque ipsa per se injuncti operis qualitas innoxia sit; adjone fixa non sunt; ut non jussa quidem, licite utrumlibet vel admittantur, vel omittantur: jussa vero, sine culpa non negligantur, sine crimine non contemnantur. Ubique enim et culpabilis negl
Abbreviated transcription (Latin):
contͣditur. ħ quippe talia sunt: q̃ nec liceat nͨ
expediat aliqũ non hr̃i. eo siquidem in uiola¬
obseruantur. om̃i tempore. om̃i ꝑ sone mortem:
Scontempta. custodia: salutem oꝑant᷑. Primam
gͦ nect̃itarem sua aq facit in ꝓmittendo uolũ¬
tas. scĩim: p̃apientis auttoritas. tͥciam: p̾cep
tidignitas. Disferunt autem ut iam dcm est
qͥbudam a semuitem gͣdib. tres iste nectitateᷤ
nec una om̃s sequitur ĩmutadilitatis firmit ã
Nam exprima quidem ꝙ effictur. ⁊ si non
penitus in nuit abile: cũ uix mutabile ẽẽ con¬
stat. dum solis mullĩ liceat mutare pͥlatis ⁊ hic
non ñfideli ⁊ pronida dispensacõne quod u̾o
fit exseqñti que ⁊ minor ista: pene iam in ꝯ¬
mutabile soli quippe deo mutabile ẽẽ suꝑ ius
demonstratum porror ꝙ ⁊ denouissima fit tan¬
tabile congrue porest: ꝙ soli constat ut̾e dõ
dicatur peneimutabile. ꝙ ne illi quidem.

Expanded text:
contraditur. Haec quippe talia sunt, quae nec liceat, nec contraditur. Haec quippe talia sunt, quae nec liceat, nec expediat aliquando non haberi. Eo siquidem immoobservantur. Omni tempore, omni personae, mortem contempta, custodita salutem operantur. Primam ergo necessitatem sua cuique facit in promittendo voluntas; secundam, praecipientisest, quibusdam a se invicem gradibus tres istae necessitates, nec una omnes sequitur immutabilitatis firmitas. Nam ex prima quidem quod efficitur, etsi non penitus immutabile, tamen vix mutabile esse constat: dum solis illud liceat mutare praelatis, et hoc nonnisi fideli et provida dispensatione. Quod vero fit ex sequenti, quae et major ista, est pene jam incommutabile. Soli quippe Deo esse mutabile superius demonstratum est. Porro quod de novissima fit, tantabile congrue potest: quod soli constat licere Deo, dicatur pene immutabile: quod ne ipsi quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ꝓpłum cũ nuilieri formcari a misce̾i p̃cepit.
quoꝵ utiq alt̾um quid uͥ gͣue furti facmꝰ. alt̾m
quid uͥ flagicũ turpitudo reputaretur si uon ex¬
cusasset utrumq fãm̃ autcoritat imꝑantit: sa¬
ne ubi siule aliquid aliqũ a scĩs hominibus
fuisse legitur usuipatum. sꝙcura non indican¬
te quod deus ita p̾ceꝑit aut eos petcasste fatend̾
sicut homines aut cͥte si cut ꝓpħas familiare dei
consilium accepisse. Unde ⁊ exemplum pono unũ¬
qd̾ occurt de samsone. qui se ip̃m una cum bos¬
tib opprimens int̾fecit. Quod utiq fcm̃ sidefen¬
dr non fuisse peccatum pͥuatum hñisse consili¬
um indubitanter credendus ⁊ si de scͥpfura hoc
diuma ita constat ⁊ et̾na rõne firmatum ut
nulia excã possit uł ab ip̃o t̾o aliquatenus ĩ mu¬
tars. sub hoc gen̾e est om̃it illa sermonis dñici
militate mansuetudine cet̾isq u̾tutib tam in
nouo qmͣ in uet̾i testam̃to sp̃ałr obse̾nandum

Expanded text:
m cum muliere fornicaria misceri praecepit . Quorum utique alterum quid nisi grave furti facinus, alterum quid nisi flagitii turpitudo reputaretur, si non excusasset utrumque factum auctoritas imperantis? Sane ubi simile aliquid aliquando a sanctis hominibus fuisse legitur usurpatum, Scriptura non indicante quod Deus ita praeceperit; aut eos peccasse fatendum est, sicut homines; aut certe, sicut prophetas, familiare Dei consilium accepisse. Unde et unum exemplum pono quod occurrit de Samsone, qui se ipsum una cum hostibus opprimens interfecit . Quod utique factum si defenditur non fuisse peccatum, privatum habuisse consilium indubitanter credendus est, etsi de Scriptura hoc divina ita constat et aeterna ratione firmatum, ut nulla ex causa possit, vel ab ipso Deo, aliquatenus immutari. Sub hoc genere est omnis illa Sermonis dominici nsuetudine, caeterisque virtutibus, tam in Novo, quam in Veteri Testamento spiritualiter observandum
Abbreviated transcription (Latin):
se an non hic satis eiudenter int̾ lepram ⁊ lepͣm
tã seperat. faciens uti disꝑem ualde culpam.
Umnꝰ eiꝰ demq transgressionis: ꝙͥ u̾o sihunt sub¬
dita ira illum studiosa maliaa. aut hodium
forte ad idem scelus implulerit: nunquid nam
simili pensandum erit iudicio. quod tam dis¬
simili fcm̃ constabit afsectu Nil deide incestiꝰ
obcemꝰue qmͣ illas filias locht prmim usurpat¬
se concubitum ⁊ tñ quis non uideat qnͣtum eua¬

Expanded text:
se. An non hic satis evidenter inter lepram et lepram se. An non hic satis evidenter inter lepram et lepram causa separat, faciens utique disparem valde culpam unius ejusdemque transgressionis? Quid vero si hunc subita ira, illum studiosa malitia, aut vetus odium forte ad idem scelus impulerit? numquidnam simili pensandum erit judicio, quod tam dissimili factum 506 constabit affectu? Nil deinde incestius obsceniusve, quam illas filias Lot paternum usurpasse concubitum : et tamen quis non videat, q
Abbreviated transcription (Latin):
de adiutorio dei obediat extaritate. In eadem de¬
niq regula t̾aus huilitatis describitur gͣdꝰ
Lut om̃i obediencia monachus se subdat maiori.
dicens quippe om̃i: non uult uos obediendo men-¬
sura eẽ contentos ꝓfessionis non attende promissi
debitum non de pacto sum̾e modum. Set transne
alacriter ⁊̃ uotum: ⁊ obedire mom̃ib. est sane
quidem obediendi limes sin tempus: ip̃a tp̃rꝗil¬
acrennitas. ut is sit t̾s obediencie: qui ⁊ uite. hunc
nobis marme unigenrti d̾i ꝯmendat exempliun.
qui faitusz pr̃i obediens us admortẽ Se Inobe
Ecquociens int̾rumpitur: In obedĩa dr. dĩa.
sane qua causa. quo affectu. qͣ intencõne. quo p̾¬
cipiente. in quo ne p̾cepto malum hoc conitatur
⁊ quid nullam prorsus inobedientiam dico per¬
indicendam. non tñ omẽm ꝑari estimandam ꝓicło
enim u̾o mandatum di est non octides p̃ac gͦ du¬
os hominda: ⁊ unum quidem spoliandi cupidi

Expanded text:
de adjutorio Dei, obediat « ex charitate . » In eadem dede adjutorio Dei, obediat « ex charitate . » In eadem denique Regula tertius humilitatis describitur gradus, « ut omni obedientia monachus se subdat « majori! » Dicens quippe « omni, » non vult nos in obediendo mensura esse contentos professionis, non attendere promissi debitum, non de pacto sumere modum; sed transire alacriter etiam votum, et obedire in omnibus. Est sane quidam obedientiae limes, secundum tempus, ipsa temremitas, ut is sit terminus obedientiae, qui et vitae. Hunc nobis maxime Unigeniti Dei commendat exemplum, qui factus est Patri obediens usque ad mortem. Haec ergo quoties insane qua causa, quo affectu, qua intentione, quo praecipiente, in quove praecepto malum hoc committatur. Et quidem nullam prorsus inobedientiam dico parvi ducendam, non tamen omnem pari aestimandam periculo. Enimvero mandatum Dei est: Non occides . Fac ergo duos homicidas, et unum quidem spoliandi cupidit
Abbreviated transcription (Latin):
ob hoc extusat dispensacõnem. Uolinitas u̾o qm̃
ppõiti metã obediencie subiectoꝵ exnotis labioꝵ¬
cogentes ad celciora. Condecendentes eis cum ne¬
cesse fuit ad renussiora non cadentes cum eis.
cetͥm subiectus huiꝰtemodi obedienciam que uoti
finib cohibetur nou̾it inꝑfcãm Nam ꝑft̃a o¬
bediencia legem nescit. t̾minis non artatur. n
contenta professionis angustiis: langniori uolun¬
tate fercur nilatitudinem taritatis.⁊ ad om̃e
ꝙ inungitur spontanes uigore lib̾alis alacris
ficantes ĩ quid corda nr̃a in obediencia carna¬
tił pulcre. ipãm per hoc sequestrans. ab illa ĩ erci
⁊ seruili quodamodo obediencia nec caritati ꝓmłta.
lege.s qr non sit sub lege. minime quippe ꝯtentꝰ
uoto sue iustumq ꝓfessionis qmͣ suꝑat animi
deuocõne. Qmͣqmͣ nec istam regulam ip̃a tacu̾it:
l mouet. Si fr̃ in pꝰsibilia inuingunt᷑ ut confidat

Expanded text:
ob hoc excusat dispensationem. Voluntas vero, quiob hoc excusat dispensationem. Voluntas vero, quipraepositi metam obedientiae subjectorum ex votis labiocogentes ad celsiora; condescendentes eis, cum necesse fuerit, ad remissiora; non cadentes cum eis.Caeterum subjectus hujuscemodi obedientiam, quae voti finibus cohibetur, noverit imperfectam. Nam perfecta obedientia legem nescit, terminis non arctatur: neque contenta angustiis professionis, largiori voluntate fertur in latitudinem charitatis, et ad omne quod injungitur spontanea, vigore liberalis alacrisqficantes, inquit, corda vestra in obedientia charitatis : pulchre ipsam per hoc sequestrans ab illa inerti et servili quodammodo obedientia, nec charitati prompta, lege, sed quia non sit sub lege; minime quippe contentus voto suae cujuscunque professionis, quam superat animi devotione. Quanquam nec ista Regula ipsa tacuerit, ubi monet, si fratri impossibilia injunguntur, « ut confidens
Abbreviated transcription (Latin):
panthonii. que nam in queso in bac renec̃titas i¬
minet obleqñdi: solum quippe id a me possit ex¬
Idecis gͦ iam obediencie limites quos reqͥri¬
tis: ei modꝰ: õbedicõnis. tenor professionit.
nͨ seualet extend̾e potestas imꝑantis nͥ qͣtenus at¬
⁊ contra quod aliud ꝙͣ obediencie limites ꝯͦccã
sensuerim. ⁊ hiis sius tͥ minis u̾tutem eandem
Stamidudi: Qmobrem quisq prosessus ĩ quouit
gn̾e salitiffere uite nec ultra obediencie legẽ
cogendꝰ nec ctra est in hibendus qmͣ sua ip̃iꝰ
uidetur complecti ꝓfessio. qnͣto minus contra:
Is gͦ qui medius est uite modus p̾fixus uotoꝑ
fessione firmatus.tanꝙͣ ligũ ꝙ erat m̃ medio
ꝑadin solus sine dubio legierit subiect᷑o obnori
iussionis. gͦ prelati iussio uł prohibicõ non p̾t̾e¬
at tͥminos professionis. nec ultͣ exdendi. nec ꝯͣhi
plus exigat qmͣ promisi. Yota mea non exaudt
augeat sine mea uoluntate: nec minuat sine
cͥca nec̃citate. Nec̃otas quippe non ht̃ legem ⁊

Expanded text:
Pachomii, quaenam mihi, quaeso, in hac re necessitas imminet obsequendi? Solum quippe id a me posse exVidetis jam ergo obedientiae limites quos requiritis, si modus est obeditionis, tenor professionis, nec se valeat extendere potestas imperantis, nisi quatenus atquid aliud quam obedientiae limites quosdam censuerim, et his suis terminis virtutem eamdem circumcludi? Quamobrem quisque professus in quovis genere salutiferae vitae, nec ultra obedientiae lege cogendus, nec citra est inhibendus, quam sua ipsius videtur complecti professio. Quanto minus contra? Is ergo qui medius est vitae modus, praefixus voto, professione firmatus, tanquam lignum quod erat in medio paradisi, solus 505 sine dubio legi erit subjectus, obnoxius jussioni. Ergo praelati jussio vel prohibitio non praetereat terminos professionis. Nec ultra extendi potest, nplus exigat quam promisi. Vota mea nec augeat sine mea voluntate, nec minuat sine certa necessitate. Necessitas quippe non habet legem, et
Abbreviated transcription (Latin):
quispiam obedierit. meliortum tñ ex d̾i amo¬
re obeditur. Ina quippe obediencia necñtatis
estasta caritatis¬
quo ⁊̃ precipitur. ami .n. ex uoluntate iuben¬
tis ꝓcedit intencio exsequentis: fit ut net ma¬
iorminorib. nec maior minor maioribus.
confusent absolet adinplendum quod ĩ um¬
gitur subiecti studium impendatur. S mod̾¬
ante aĩo q̃que ꝓ sua dignitate ĩꝑia mod̾ suat
utrobiq seruare: tam mobseruando udelicet

Expanded text:
quispiam obedierit : melior tamen cum ex Dei amore obeditur. Illa quippe obedientia necessitatis est, ista charitatisquo et praecipitur. Cum enim ex voluntate jubentis pendet intentio exsequentis, fit ut nec majus minoribus, nec minus majoribus confuse ut assolet ad implendum quod injungitur, subjecti studium impendatur; sed moderante animo quaeque pro sua dignitate imperia, modum sciat utrobique servare, tam in observand
Abbreviated transcription (Latin):
bis ⁊÷ mandatum om̃i petenti teda: utrumq
quidem magnum qm̃ utriin diuinum. set
de non fure̾ndo maiꝰ. Quis.n nesciat equissimo
deo non eque displicere.tenaces. atq fures ⁊
qr de duob malis plus uelit nos ten̾s qmͣ colłe
hõim rara equalitas inuenitur. cum pro uari¬
is nec̃tib uł utilib utilitatibus agendoꝵ ĩ iun¬
gentium affectõ uarietur. ꝙq e putau̾nt recoꝰ¬

Expanded text:
beris ; et est mandatum, Omni petenti te da . Utrumque quidem magnum, quoniam utrumque divinum: sed de non furando, majus. Quis enim nesciat aequissimo Deo non aeque displicere tenaces, atque fures; et quia de duobus malis plus velit nos tenere nostra, qhominum rara aequalitas invenitur, cum, pro variis necessitatibus vel utilitatibus agendorum, injungentium affectio varietur; quodque putaverint rec
Abbreviated transcription (Latin):
e dic̃tus. qͣnid gͦ teliquitur necͣti: andite qm̃¬
pluinum. pͥimio quidem quicͥ de spc̾tialib ĩ
ip̃a regula tͣditum:: in mani abbatis ut supͣ
ꝑs que incorpõralib constat obsnancus. ne
ip̃a quidem in eius ita uoluntate poĩta uted̾¬
deseruiat noluntati: Q magit caritati. Neq
enimabbas supͣ regulam estci semel ⁊ ip̃e spõ¬
nitur. Esto ꝓude ut int̾dum regule lutͥa cedat
ꝓtempore caritati cum rõ nec̃titatis exig̾et: ab¬
sit tñ ut hominis ꝯ cmꝰpiam subdatur uol̾unta¬
ti. supͣ frũm sane transgressiones non suꝑ prũm
mini uoluntatem. S aut̾em consid̾acõm aut
dispensacõm. aut prouidenciam. aut cͥce arbitͥ¬
um. seu aliꝙͥ hiꝰ ponit. uolens nimirum ꝓuid̾
fiidumq dispensatorem rõnis ubi foit̾e dis¬
pensat sequi usdicim. non sue placitum uo¬
luntatis. Unde ⁊ intimat ei non semel quod
de om̃ib indicus siis deo rediturꝰ sit rõm. Lego

Expanded text:
tur necessitati? Audite: quamplurimum. Primo quidem quidquid de spiritualibus in ipsa Regula traditum est, in manu abbatis ut suprpars, quae in corporalibus constat observantiis, ne ipsa quidem in ejus ita voluntate posita edeserviat voluntati, sed magis charitati. Neque enim abbas supra Regulam est, cui semel et ipse sponnitur. Esto proinde ut interdum Regulae littera cedat pro tempore charitati, cum ratio necessitatis exegerit: absit tamen ut hominis cujuspiam subdatur voluntati. Super fratrum sane transgressiones, non super Patmini voluntatem, sed aut considerationem, aut dispositionem, aut providentiam, uid hujusmodi ponit: volens nimirum providum fidumque dispensatorem, rationis, ubi forte dispensat, sequi judicium, non suae placitum voluntatis. Unde et intimat ei non semel, quod de omnibus judiciis suis Deo redditurus sit ratio
Abbreviated transcription (Latin):
du̾t̾e ⁊ ad illa se paulisꝑ assuesc̾e cepit usus tol¬
ut difficultatem. Inuenit ꝙ facile eẽ ꝙ inpꝰle ꝙ¬
̃pꝰle añ putauit. Solent ⁊̃ fortuami milites au¬
dita buctyna ad congressum crepidare.At ubi
hadpͥlium uentum fi̾t spes uittorie ⁊ timor ne
uncantur. reddit intrepidos. Nind gͦ in trepidas
qm̃ stacrum umanimitas armatoꝵ cutum mu¬
met ou angli asistent a lat̾e q̃m dux belli ⁊p̃c
p̾hibit suos animans adiuttoriam ⁊dicens con¬
sidite. Ego uici minidũ: si xp̃c pronobis. quis ꝯͣ no̾:
secutꝰ potes pungnare. nͥ secuiꝰ es teinctoria .O.
uuln̾atus. nec prostͣtus. nec concultatꝰ. nͨ miles si
fieri potest occiosus: fraudab̾is a iuittoria: tm̃ ne¬
sa qua perdere possis nictoriam: Sola fuga. fugi¬
endo potes mam antt̾e. moriendo non potes ⁊
beatus si pugnando moriaris qi mortuns mox co¬
tonab̾it. Se autem tͥ si teclinando pugnaui pesdis me

Expanded text:
dissuescere, et ad illa se paulisper assuescere coeperit, usus toldissuescere, et ad illa se paulisper assuescere coeperit, usus tollit difficultatem, invenitque facile esse quod impossibile ante putavit. Solent etiam fortissimi milites audita buccina ante congressum trepidare; at ubi ad praelium ventum fuerit, spes victoriae, et timor ne vincantur, reddit intrepidos. Quid vero tu trepidas, quem fratrum unanimitas armatorum circummuniet, cui Angeli assistent a latere, quem dux belli Christus praeibit, suos animans ad victoriam, et dicens: Confidite, ego vici mundum? Si Christus pro nobis, quis contra nos? Securus potes pugnavulneratus, nec prostratus, nec conculcatus, nec millies si fieri possit occisus, fraudaberis a victoria, tansa, qua perdere possis victoriam, fuga est. Fugiendo potes illam amittere, moriendo non potes: et beatus si pugnando moriaris, quia mortuus, mox coronaberis. Vae autem tibi, si declinando pugnam, perdis et
Abbreviated transcription (Latin):
tunt hostes quos fugiebant. Et qr om̃e rarũ p̾cio¬
sum: gaudeo te deiłr posse ẽẽ qui qnͣto tariores:
tanto apꝑebunt głosiores. Alias & si multum
manꝰ hostium enasisse: libenciꝰ te insequit᷑ adu̾¬
sariꝰ sugientem qmͣ sustineat reꝑugnantem ⁊ au¬
datiꝰ insistit atͥgo: qmͣ resistat infaciem. securꝰ nũc
ꝓiectis armis: capis matutinos sompnoł. cum il
do tͥcinnuallau̾nt domum ⁊ tu dormis. Iam as¬
cendunt. aggͦm. Iam dissipant seꝑem. Iam i ru
matum incampo: exꝑgisce sume anna ⁊ fuge
ad cõmilitones tuos quot sugiens deserueras
ut qui te ab eis disiuurͥat: ip̃e te denuo timor¬
en inuungat. Qui armoꝵ refugis pondꝰ ⁊ asꝑi¬
tatem telicate miles: adu̾sariꝰ instans. ⁊ tͥcum¬
uolancia spicula faciunt chipeum non ẽẽ om̃.
loricam non sentiri uł galeam. Et qͥdem subito
ꝓtedenti deunbͣ ad solem. de ocio ad laborem:
gͣne tͥnitur om̃e qd̾ incipit. set postqm ab hus

Expanded text:
rint hostes quos fugiebant. Et quia omne rarum pretiorint hostes quos fugiebant. Et quia omne rarum pretiosum; gaudeo te de illis posse esse, qui quanto rariores, tanto apparebunt gloriosiores. Alias autem si multum manus hostium evasisse? Libentius te insequitur adversarius fugientem, quam sustineat repugnantem; et audacius insistit a tergo, quam resistat in faciem. Securus nunc projectis armis capis matutinos somnos, cum illdo circumvallaverunt domum, et tu dormis? Jam ascendunt aggerem, jam dissipant sepem, jam irruumatum in campo? Expergiscere, sume arma, et fuge ad commilitones tuos, quos fugiens deserueras; ut qui te ab eis disjunxerat, ipse te denuo timor jungat. Quid armorum refugis pondus et asperitatem, delicate miles? Adversarius instans et circumvolantia spicula facient clypeum non esse oneri, loricam non sentiri vel galeam. Et quidem subito procedenti de umbra ad solem, de otio ad laborem, grave cernitur omne quod incipit; sed postquam ab his
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ etatis ardorem. s ninꝙ legistis qui tim pru¬
mam: ueniet super eun .nix. Uigilias times ⁊ Ie¬
iuma maninunq laborem. S hec leuia sunt
medicanti flaminas ꝑpetuas. Record acõ demum
tenforarum eit̾ioꝵ: facit non horrere solitudĩem.
non ficurara cogitas de u̾bis ociosis discussionem:
non ualte displicabit silencium. Fletus et̾nut ⁊
stridortencium ille ante cordis oculos reductus:
ꝑes tͥ reddit matcam ⁊ culatm. demq si totum
de nocte qd̾ regula pͥcipit bene ad psalmos ingila¬
u̾is: nimis durꝰ erit lectus quo quiete non tor¬
mieͥs. sitantum indie qnͣtũ ꝓfessus es manib
laborai̾us: dutꝰ ent cib qm libent̾ non ꝯmedał.
ad prelium mite fugisti forciꝰ post sugam p̾lia¬
tos milites qui fortulime ceperunt. steterunt
uitͥunt. fancos & qui desuga comu̾isi: rursus se
ꝑiculo ingesserint ꝙ declinau̾ant. rursus fuga¬

Expanded text:
propter aetatis ardorem: sed 7 nunquid legisti, Qui timet prupropter aetatis ardorem: sed 7 nunquid legisti, Qui timet pruinam, veniet super eum nix? Vigilias times et jejunia, manuumque laborem: sed haec levia sunt meditanti flammas perpetuas. Recordatio deinde tenebrarum exteriorum facit non horrere solitudinem. Si futuram cogitas de verbis otiosis discussionem , non valde displicebit silentium. Fletus aeternus et stridor ille dentium, ante cordis oculos reductus, pares tibi reddet mattam et culcitram. Denique si totum de nocte, quod Regula praecipit , bene ad psalmos vigilaveris; nimis durus erit lectus, in quo quiete non dormias. Si tantum in die, quantum professus es, manibus laboraveris; durus erit cibus quem libenter non comedas. ad praelium unde fugisti, fortius post fugam praeliatos milites qui fortissime coeperunt, steterunt, vicerunt: paucos autem qui de fuga conversi, rursus se periculo ingesserint quod declinaverant; rursus fuga
Abbreviated transcription (Latin):
cio de quib succis exͣneis confici ꝑmixtiones. que
iudelio ⁊ palatum reꝑent. gulam prouocent.
extitent appetitum. Set qͥd faciet indͥs qui alid̾
non potest bene scio qr delitatꝰ es. ⁊ qd̾ m̃ hiis
assuetus: modo duriora nõ possis. E qͥd si potes
fac̾e quod possis: Queris qũo : Durgͥe. p̾cingͥe
tolle ocium exere uires. moue brachia. complo¬
sos explica mamis. excͥotare in aliquo. ⁊statim
sencies sola te appet̾e qui famẽ colant. non fau¬
ces temulceant. Reddet quippe sapores rebus er¬
cͥotium quos tulit mercia. Nulta q̃ respiuis oci¬
osus: post laborem sumes cum desid̾io siquidẽ
ociumꝑit fastidium. excͥaciũ famem. ẜames
a miro mͦ dulcia reddit que fastidium tecitm̃¬
sipida. holus.faba. pul es panis cibarius cumaqͣ
ꝯuiescenti quidẽ fastidio sunt. N ext̾citato mag¬
ne uidentur delicie. Iam forte tunicis dissuetus
exhories nimirũ eas. tam pp̃ hyemis frigus. qmͣ

Expanded text:
cio quibus succis extraneis confici permistiones, quae cio quibus succis extraneis confici permistiones, quae videlicet palatum reparent, gulam provocent, excitent appetitum. 12. Sed quid faciet, inquis, qui aliud non potest? Bene. Scio quia delicatus es, et quod his assuetus modo, duriora non possis. Sed quid, si potes facere ut possis? Quaeris quomodo? Surge, praecingere, tolle otium, exere vires, move brachia, complosas explica manus, exercitare in aliquo; et statim senties sola te appetere quae famem tollant, non fauces demulceant. Reddet quippe sapores rebus exercitium, quos tulit inertia. Multa quae respuis otiosus, post laborem sumes cum desiderio. Siquidem otium parit fastidium, exercitium famem; fames autem miro modo dulcia reddit, quae fastidium facit insipida. Olus, faba, pultes, panisque cibarius cum aqua, quiescenti quidem fastidio sunt, sed exercitato magnae videntur deliciae. Jam forte tunicis dissuetus exhorres nimium eas, tam propter hiemis frigus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
O molesta caritas. O dura necessituto. tantum
dilex̾e tuam salutem. ut in meam inpingͥent
nͥ me ꝑempto: tu saluari non pot̾as. Et utinani
ip̃i te absq me saluent. Itinam ⁊ siego moriar
uel tu uias. s quid: Salus ergo magit in ait¬
tu uestium ⁊ ciboꝵ est opitulencia qmͣ in sobrio
uictu uestituq mod̾ aco: Sipellicie lenes. ⁊ calide.
sipanni subtiles ⁊ p̾sciosi. Si longe manice ⁊ am¬
plum capucium. si oꝑtorium siluestre ⁊ molie
enĩ ꝗͥ mollib uestiuntur: in domibi regum st̃.
unum ⁊ simula mulsum. ⁊ pingia corpori mi¬
litant non sp̃ui. frguris: non anima sagmat᷑.
q caro. Multi in egipto frẽs multo tempore deo
delectant: A libidinẽ attendunt. ⁊ cu mͥ inhiis
securitatem pomiͦs. tu cum hiꝰ tutam ducet ad¬
oloscenciam: prudent̾ sobrieq conu̾santi.satis
tad om̃e condimentum sal cum fame. qua
sola non expestata: necc̃e: alias. atq alias. nes¬

Expanded text:
O molesta charitas! o dura necessitudo! Tantum tuam O molesta charitas! o dura necessitudo! Tantum tuam dilexere salutem, ut in meam impingerent. Nisi me perempto, tu salvari non poteras? Et utinam ipsi te absque me salvent. Utinam et si ego moriar, vel tu vivas. Sed quid? Salus ergo magis in cultu vestium, et ciborum est opulentia, quam in sobrio victu vestituque moderato? Si pelliciae lenes et calidae, si panni subtiles et pretiosi, si longae manicae et amplum caputium, si opertorium silvestre et molle enim qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Vinum et simila, mulsum et pinguia corpori militant, non spiritui. Frixuris non anima saginatur, sed caro. Multi in Aegypto fratres, multo tempore Deo delectant, sed libidinem accendunt. Et tu mihi in his securitatem pones? tu cum hujusmodi tutam duces adolescentiam? Prudenter sobrieque conversanti satis est ad omne condimentum sal cum fame; qua sola non exspectata, necesse est alias atque alias de nes
Abbreviated transcription (Latin):
est. tu quo ex simimeo ⁊ utͥo abscssus es. ablato
genio. repeto molent̾. euulsum. Non possim
obliusci uicͥa mea quoꝵ nimirum ꝑte deccͣca
non modica: non põt. insi conq̃ri ꝑs reliqua.
Um̃ptũ quo tuo ꝯmodo qua tui neccĩtate. hoc no¬
bis molliti sunt amuanrĩ. quoꝵ manꝰ sangͥne
plene sunt. Quoꝵ aĩam meam ꝑtransiuit gla¬
dius. quoꝵ dentes. arma ⁊ sagitte. ⁊ lingua eoꝵ
gladiꝰ acutus. Nam utiq modo si maliquo
cos imꝙͣ offend̾am. quod utiq consaꝰ mͥ non sum:
plenam ꝓrsus repend̾ent incem Mirumu̾o si non
plus talione recepi siudencet tale auꝙͥ in eos deli¬
non os te ossibus meis. uł camẽ de came mea: s
tulerunt mͥ gaudium cordis mei. fructum spt̃
mei. coronam spei mee. ⁊ uelio mͥ sentire ideor
anime mee dinudium. Utquid ħ: fortemiserci
sunt tui ⁊ ceto tecum ducenti indignantes ne
pieres post me. ⁊ in suum te transtułe ducatum

Expanded text:
est . Tu quoque de sinu mihi, et utero abscissus es. Ablatum est . Tu quoque de sinu mihi, et utero abscissus es. Ablatum gemo, repeto violenter avulsum. Non possum oblivisci viscera mea; quorum nimirum parte detracta non modica, non potest nisi torqueri pars reliqua. 11. Verumtamen quo tuo commodo, qua tui necessitate hoc nobis moliti sunt amici nostri? quorum manus sanguine plenae sunt , quorum animam meam pertransivit gladius , quorum dentes arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus . Nam utique mihi, si in 6 aliquo eos offenderam quod utique mihi conscius non sum, plenam prorsus rependere vicem. Mirum vero si non plus talione recepi; si videlicet tale aliquid in eos delinon os de ossibus meis, vel carnem de carne mea; sed tulerunt mihi gaudium cordis mei, fructum spiritus mei, coronam spei meae, et velut mihi sentire videor animae meae dimidium. Utquid hoc? forte miserti sunt tui: et caeco caecum ducenti indignantes, ne perires post me, in suum te transtulere ducatum.
Abbreviated transcription (Latin):
uestituq superfluo: in u̾bis occiosis. ĩ uagacõe
licenciosa ⁊ curiosa. qm nidelicet promisisti:
qͣm apud uos tenuusti: hoc ꝓculdubio recroaspi¬
tͥe est. priuaricari. apostatare est. Et hoc dico¬
fili non ut te confundam. setut tanꝙͣ km̃ fi
gogos: set non multos prẽs: Nam sidigna¬
ris: ⁊ u̾bo. ⁊ exemplo meo in religione: ego tege¬
nui. nutͥui demde lacte. qr solum adhuc ꝑiiurꝰ
capere pot̾as. daturꝰ ⁊ parisiensy expectares: ut
grandescͥes. S heu quippe qmͣ prosꝑe ⁊ ĩtempes¬
oue ab lactatus es: ⁊ u̾eor ne totum. quod fou̾¬
am blandimẽtis roborau̾am adhortacõnib. orõ¬
nib sollidau̾am: Iam iamq euanescat. defficiat.
ꝑeat alugeam miser. non tam cassi laboris dãp¬
nim: qmͣ dampnate sobolis miserabilem ca¬
sum. placet ne tibi quod alius nunc glesur de
te qui nichil utiq laborauit inte: gimile mͥ
contigit qd̃ ⁊ illi meretͥa apud sel sałom cui ui¬
que suum a se opp̃ssum extitat furcim sublatꝰ

Expanded text:
vestituque superfluo, in verbis otiosis, in vagatione licentiosa et curiosa, quam videlicet promisisti, quam apud nos tenuisti: hoc procul dubio retro aspicere est, praevaricari est, APOSTATARE EST. » fili, non ut te confundam, sed ut tanquam filigogos, sed non multos patres . Nam si dignaris, et verbo, et exemplo meo in religionem ego te genui. Nutrivi deinde lacte, quod solum adhuc parvulus capere poteras; daturus et panem, si exspectares ut grandesceres. Sed heu! quam praepropere et intempestive ablactatus es! Et vereor ne totum quod foveram blandimentis, roboraveram adhortationibus, orationibus solidaveram; jamjamque evanescat, deficiat, pereat; et lugeam miser, non tam cassi laboris damnum, quam damnatae sobolis miserabilem casum. Placetne tibi quod alius nunc glorietur de te, qui nihil utique laboravit in te? Simile mihi contigit, quod et illi meretrici apud Salomonem: cui vie suum a se oppressum exstinxerat, furtim sublatus
Abbreviated transcription (Latin):
quod non ab homine t ditum: set diuiraitꝰ ꝓmiulga¬
tum nͥ adeo qui tͣdidit mutari omniuo ñ ꝑatitur:
ut exemplicã. Non occides. non metaberis. non fur¬
tum facies. ⁊ reliqua illiꝰ tabule legil sata. que ⁊
si nullam ꝓrsushuanam dispensacõnem admͣtũt.
nec cuiꝙͣ hominũ exbiis aliꝙ aliquo modo solu̾e
authicint. aut licebit: Deus tñ hoꝵ quod uoluit

Expanded text:
quod non ab homine traditum, sed divinitus promulgatum, nisi a Deo qui tradidit, mutari omnino non patitur: ut, exempli causa, Non occides, Non moechaberis, Non furtum facies , et reliqua illius tabulae legiscita: quae, etsi nullam prorsus humanam dispensationem admittunt, nec cuiquam hominum ex his aliquid aliquo modo solvere, aut licuit, aut licebit; Dominus tamen horum quod voluit
Abbreviated transcription (Latin):
nuitariq ominimo nec ab ip̃is quidẽ pͥpõitic sñ
offensa possunt. It si gͣria forte aliqñ cartati ui¬
sa fuerunt hus dum tarat quib hoc posse uid̾e
datums ⁊ prouide̾ creditum. nõne iustissimũ

Expanded text:
mutarique omnino, ne ab ipsis quidem praepositis, sine mutarique omnino, ne ab ipsis quidem praepositis, sine offensa possunt. At si e contrario contraria forte aliquando charitati visa fuerint, his duntaxat quibus hoc posse videre datum est, et providere creditum est: nonne