comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uetur eo ꝙ si data fiit ad ũsus eum
tuit s ⁊ illiro eẽt iniquum eum qͥ
non prohibuit. alieno fcõ liberari.
cuͣm ⁊ si mutitam pecduĩam altĩ ex
sociis ꝓhibente socio dedissem: utiq
eum obligarem. ⁊ puto eust. deberi¬

Expanded text:
uetur eo, quod si data fuerit aduersus eum tuit: sed et illud esse iniquum eum qui non prohibuit alieno facto liberari, cum ‹et› si mutuam pecuniam alteri ex sociis prohibente socio dedissem, utique eum obligarem. et puto se
Abbreviated transcription (Latin):
Sinia tm̃dem᷑ in bone froĩiudicis offm᷑
iudicis ualet: qñtum in stiplõe nõi¬
a quo mandatum non exigebatur
posse ei imputan cur oblata de ra¬
to tautõe eum non ꝯuen̾it si modo
ebatur. ⁊ tempore liberatus ÷ nicho
gua hr̃es nontenẽtur ut marcest. Sͥc.¬
Itẽsi fundum tinum ⁊ tiuitatis ꝑ ob¬
rẽpcõm petiero negõmtuum if timi.¬
taus gerens ⁊ ampliores qm oꝑt̾ũit
fructus fuero consetutus. debeoħ ip̃t

Expanded text:
ntundem in bonae fidei iudiciis officium iudicis ualet, quantum in stipulatione nomia quo mandatum non exigebatur, posse e‹i i›mputari, cur oblata de rato cautione eum non conuenit: si modo ebatur, et tempore liberatus est, nihilo qua heres non teneretur, ut Marcellus scribit.Item si fundum tuum uel ciuitatis per obreptionem petiero negotium tuum uel ciuitatis gerens et ampliores quam oportuit fructus fuero consecutus, debebo hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potuit: q facere sotidũ ñ p̃t. an
hic qui minꝰ secutus ÷ cũ eoagere
posut qui soudũ accepit ad muican¬
iquum sit ex eadem societate: aiñ
plus alium minꝰ  sequi. s mag̃:
ut pro socõ accõe ꝯseqnipossit. ut
utriusꝙ portõ exẽquetur que sifia¬

Expanded text:
n poterit, quia facere solidum non potest, an hic qui minus consecutus est cum eo agere possit qui solidum accepit ad communicaniquum sit ex eadem societate alium plus, alium minus consequi? sed magis est, ut pro socio actione consequi possit, ut utriusque portio exaequetur: quae s
Abbreviated transcription (Latin):
societas Inteunt autem hoes au
maxima aut medta capitis Oimii¬
nucõne aut morte. Res uͦ cͦuaut᷑
nulle reunqñtur: aut roicõnem
mutaumt. Neq .i. eius reique iã
nullasit: quisqͣm socius÷. neq
eius que⁊ secrata purbucataue sit.
llolũtate distrahit᷑ societas: ren᷑ũ¬

Expanded text:
societas. intereunt autem homines quidem maxima aut media capitis deminutione aut morte: res euro, cum aut nullae relinquantur aut condicionem mutauerint, neque enim eius rei quae iam nulla sit quisquam socius est neque eius quae consecrata publicataue sit. uoluntate distrahitur societas renun
Abbreviated transcription (Latin):
uamus ut heres socius ñ sit nisi fũit
accitus. ĩipti omne emolum̃tum so¬
E cietatis ad eum ꝑtineat. simum ⁊ dap
⁊ numagnoscat. quod ꝯtingit stue ad¬
huc uiuo socõuectigaus su pͥea. auod
Si suo ꝯstilegatum sñ lib̃tͤate unus¬

Expanded text:
uamus, ut heres socius non sit nisi fuerit adscitus, uerumtamen omne emolumentum societatis ad eum pertineat, simili modo et damnum adgnoscat quod contingit, siue adhuc uiuo socio uectigalis siue postea: quod Si seruo communi legatum sine libe
Abbreviated transcription (Latin):
tum quis ꝓturatoremrerum suaꝵ
ꝯstitint: io quo muandare udetur
ut soluat treditori. n postea exsp¬
tandum situt ratum hat. ¶ idem
labio ait siprocurator in debitii¬
sit. ⁊ dñs ratumũ latꝰ posse repetr¬
celius ait eumqui ꝑturatori debi.¬
tũ soluis ꝯtͣmuo᷑ liberari. n rati hĩ¬
¶ oi sõm ꝯsidaris tꝓ si indebitum accep᷑¬
de li nomine exigendo mandasseut
re xepetendum. ¶ Iulianus ait n
tutorem n ꝓcuratorem soluentes
repetere posse. n interẽe an suam
peccuniam anpupilli an comini

Expanded text:
um quis procuratorem rerum suarum constituit, id quoque mandare uidetur, ut soluat creditori, neque postea exspectandum sit, ut ratum habeat.Idem Labeo ait, si procuratori indebitsit et dominus ratum non habeat, posse repeti.Celsus ait eum, qui procuratori debitum soluit, continuo liberari neque ratihabitionem considerari: quod si indebitum accepde hoc nomine exigendo mandasse uire repetendum.Iulianus ait neque tutorem neque procuratorem soluentes repetere posse neque interesse, suam pecuniam an pupilli uel domini
Abbreviated transcription (Latin):
bi asi ⁊ dantis ⁊ accipients turꝑĩtu¬
do u̾satur. non posse repeti dicimus
in aduitio deprehñsꝰ redemit ie ces¬
sius grunt. ¶ It si ded̾it fur ne ꝓ
deretur. qm̃ utrius turpitudo uer¬
saturꝰ tessat repeticõ¶ Quociens aũ
solius acupientis turpitudo ũsat᷑
celsus ait repeti posle. uau̾ti si tibi
dedero ne mͥ inunam fatias.¶ S sy
metrici datur repeti non p̾gͣtest. ut
labio ⁊ marest. ⁊cribunt. s noua
roneꝰ non ea srntrius turpitudou̾¬
satur: s solius dantis. Illam enĩ
piter accipxie cum sit merenix¬
si tibi mdicim dedero ut fugicm̃
meũ indices. ⁊ furem rr̃ meaꝵ nõ
potit repeti quod datir᷑ nec n tur-¬
piter accepisti. ¶ Quod si a fugito
meo acceꝑis ne euminditares: ꝯui.¬
teretibr i quasi fim ꝑossum ¶ S si
ip̃efur iditimame accepit. ⁊ fu¬
ris iet fugitiui socius: puto ꝯdiccõ
Si a suomeo peccumam quis acce-¬
ꝑiss ne furtum ab eo fc̃m indica¬
ret fũinoitass sunon: repeticõm

Expanded text:
bi autem et dantis et accipientis turpitudo uersatur, non posse repeti dicimus: in adulterio deprehensus redemerit se: cessusm utriusque turpitudo uersatur, cessat repetitio.Quotiens autem solius accipientis turpitudo uersatur, Celsus ait repeti posse: ueluti si tibi dedero, ne mihi iniuriam facias.Sed quod meretrici datur, repeti non potest, ut Labeo et Marcellus scribunt, sed noua ratione, non ea, quod utriusque turpitudo uersatur, sed solius dantis: illam enim piter accipere, cum sit meretrix.Si tibi indicium dedero, ut fugitiuum meum indices uel furem rerum mearum, non poterit repeti quod datum est: nec enim turpiter accepisti. quod si a fugitiuo meo acceperis ne eum indicares, condicere tibi hoc quasi furi possim: sed si ipse fur indicium a me accepit uel furis uel fugitiui sSi a seruo meo pecuniam quis accepisset, ne furtum ab eo factum indicaret, siue indicasset siue non, repetitionem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊rursus litinis ÷ stichus. ⁊ proeuictõe
eius ꝓmittere ñ uis: non liberab̃is
quo minus a te petuniam reꝑetere
possim. Caut. de ꝯdtõne ob turpẽ
datur aut obcãm . Et obrem aut¬
ob turpem. aut honestam cãm. Ob¬
turpem aũ. aut ut dantis turpitu¬
dosit non accipientis. Autut accipi¬
entis duꝑatarat. non ⁊̃ dantis. aut
utͥus. ¶ ob rem gͥ honestam datũ
ita repetipotest: a res pp̃ qm datum.
setuta non ẽst. ꝙ si turpis cã accipi¬

Expanded text:
euictione eius promittere non uis, non liberaberis, quo minus a te pecuniam repetere possim. DE CONDICTIONE OB TURPEM datur aut ob causam, et ob rem aut turpem aut honestam; turpem autem, aut ut dantis sit turpitudo, non accipientis, aut ut accipientis dumtaxat, non etiam dantis, aut utriusque.Ob rem igitur honestam datum ita repeti potest, si res, propter quam datum est, secuta non est.Quod si turpis causa accipi
Abbreviated transcription (Latin):
umieruus tuut in Pompon.¬
Cuspitõm furiticio ueniss dedĩsti
eum in qdem sub ea causaut si iͣ
reꝑtum in eo ñ eẽt: reddetur tibi.
is eum traproit p̃stonigilum quasu ̃
eum summoiuppucio affent ages
minus ex hiberet. ¶S pͣtut dare oꝑ¬
terẽ ita ait si fetisses eius hõem quo
tasu agere te ad exhibendum non
posse s situus mansis ⁊ furtite
acturum cum eo qui realiena ita sit
usus ut scret se inuito dño: uti. aut
oñm si scuet ꝓhbiturum eẽ. Celꝰ.
edi tibi ꝑectuniam ut michi stichũ
dãies utrum id cͤaus gñs in ꝓporͣ¬
tõe empcõis ⁊ uendicõnis. annulla
hic alia obligacio ÷ qm obrem data
renon secuta. in quo proctimior sũ:
⁊ ĩdeo si mortuus ÷sticus: repetere pꝰ¬
sum. ꝯuod ideo dedi tibi ut stichum

Expanded text:
um seruus tuus in suspicionem furti Attio uenisset, dedisti eum in quaestionem sub ea causa, ut, si id repertum in eo non esset, redderetur tibi: is eum tradidit praefecto uigilum quasi ineum summo supplicio adfecit. ages minus exhiberet. sed Proculus dari oportere ita ait, si fecisses eius hominem, quo casu ad exhibendum agere te non posse: sed si tuus mansisset, etiam furti te acturum cum eo, quia re aliena ita sit usus, ut sciret se inuito domino uti aut dominum si sciret prohibiturum esse.edi tibi pecuniam, ut mihi Stichum dares: utrum id contractus genus pro portione emptionis et uenditionis est an nulla hic alia obligatio est quam ob rem dati re non secuta? in quod procliuior sum: et ideo, si mortuus est Stichus, repetere possum quod ideo tibi dedi, ut mihi Stichum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃prem datum sit ⁊ causasepita fit:
tamer turpiter datum÷. ¶ Si obrem
loͥcatam tibr ut uenditam ãte ⁊ mã¬
datam ut reoderes peccuniam acce¬
reddere michi peccuniam tibi dede¬
rim condiciõ dunͣtaxat peccunie da-¬
te eo nomine ent. idem pomponius
scnbit I Up̃. de condictione inͣde

Expanded text:
rem datum sit et causa secuta sit, tamen turpiter datum est. Si rem locatam tibi vel venditam a te vel mandatam ut redderes, pecuniam acceredderes mihi, pecuniam tibi dederim, condictio dumtaxat pecuniae datae eo nomine erit. idque et Pomponius scribit. VI DE CONDICTIONE INDE
Abbreviated transcription (Latin):
set. ⁊ nuꝑtie secute fuissent. except̃oe
dolim. uti non potest. maritus .n.
suu negotium gent. ⁊ hnch doloꝰ
fecit nec decipiendus:. qͣb nt si cog¬
atur indotatam uxorẽ hr̃e. itaz ad¬
u̾sus młrem ꝯdico ẽi opent. itaut
aut repetat ab ea quoo manto de¬
dit. aut sitefetur si nondu stuit

Expanded text:
tiae secutae fuissent, exceptione doli mali uti non potest: maritus enim suum negotium gerit et nihil dolo facit nec decipiendus est: quod fit, si cogatur indotatam uxorem habere. itaque aduersus mulierem condictio ei competit, ut aut repetat ab ea quod marito dedit aut ut liberetur, si nondum soluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
÷ inter eos. ¶Si quid extestaiñto so¬
lutũ sit quod postea fłm ut mofti¬
tiosum ił irritum ut fuptĩ appa¬
nient repetetur. ut si post muatũ
tempis emserit es anenum. ia co¬
dicilli diu celati ꝓ lati fĩpint qui ad¬

Expanded text:
 inter eos.Si quid ex testamento solutum sit, quod postea falsum uel inofficiosum uel irritum uel ruptum apparuerit, repetetur, uel si post multum temporis emerserit aes alienum, uel codicilli diu celati prolati, qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut iuł scrabit. Quod si dns ratum ñ
hũiss ⁊̃ si debita peccunia soluta
eẽt ab ip̃o ꝓcuratore repetetur. Nõ
.n. qĩ indebitum datum repetetur:
s qĩ ob iem datum. nec res secu¬

Expanded text:
ut Iulianus scribit. quod si dominus ratum non habuisset, etiamsi debita pecunia soluta fuisset, ab ipso procuratore repetetur: non enim quasi indebitum datum repetetur, sed quasi ob rem datum nec res secu
Abbreviated transcription (Latin):
nq eo funco accẽnus ei morariuet
lit n dño fundi molestius sit neq
hiis ꝑ quos opera fiunt rustica: in
pedimento sit nec ulli alirius quõd
ht aut uendere aut locare aut gra¬
tis concedere potest. Ip̃.

Expanded text:
 eo fundo hactenus ei morari licet, ut neque domino fundi molestus sit neque his, per quos opera rustica fiunt, impedimento sit: nec ulli alii ius quod habet aut uendere aut locare aut gratis concedere potest.
Abbreviated transcription (Latin):
pertas eis n ꝑmisit: extusata ⁊
eoꝵ inopĩa. S ⁊ sitestato ⁊uenẽ¬
tunt debitorem int si ip̃e putarei
appellaret puto rõm eis ꝯstate
doio au facere indetur qui id qsd
ꝓc restituere non restituit. ꝓmde:
as so⁊si dolo emere neglȩxisti
torte .n. peta accepta ain cessisti
q̃m emusti fugit si quidẽ doioᷤ tũ
ꝯteneb̾is. si doius non int̾uenis

Expanded text:
as eis non permisit? excusata est eorum inopia. sed et si testato convenerunt debitorem, ut si ipse putaret appellaret, puto rationem eis constare. Dolo autem facere videtur, qui id quod potest restituere non restituit: proinde sas. sed et si dolo emere neglexisti forte enim pecunia accepta alii cessisti vus quem emisti fugit, si quidem dolo tuo, teneberis, si dolus non intervenit
Abbreviated transcription (Latin):
patislio uił. si hii qupio ꝑte fide¬
iusserunt in maiorem qͣntitatẽ
dampnati iͣdebiti ro engebat.
stientes ⁊ prudentes auxniumap¬
pesiaconis omiserunt potis man¬
dati agesitib biis ex equitate ni¬
ditis tueri tẽ. gͥ sugnorauerum
extuiata eoꝵ ignorancia. sisti¬

Expanded text:
Iuliano. si hi, qui pro te fideiusserant, in maiorem quantitatem damnati, quam debiti ratio exigebat, scientes et prudentes auxilium appellationis omiserunt, poteris mandati agentibus his aequitate iudicis tueri te". igitur si ignoraverunt, excusata ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib: s omnia in nomtnb sunt.¬
enͣtum uero ad accipienoum fa.
at quis hereditatem nec ne. ¶ De
plurib bereditati que inter eos d̾
ex diuersis canus communes sitt:
Si niter me ⁊ te ticiana bereditas
commnunis sit inter me autem
⁊ te titiums eiana: posseunum
uroiciũm accipi intertres pomp̃
scribit. ¶Item si plures beredita¬
tes inter nos communes sunt pꝰ¬
traneo hebat. siue rei s̃ue partem
autũi legau̾̃it. aut neres añ uidi

Expanded text:
poribus, sed omnia in nominibus sunt.Quantum uero ad accipiendum famiat quis hereditatem nec ne.De pluribus hereditatibus, quae inter eosdem ex diuersis causis communes sint, Si inter me et te Titiana hereditas communis sit, inter me autem et te ‹et› Titium Seiana, posse unum iudicium accipi inter tres Pomponius scribit.Item si plures hereditates inter nos communes sunt, postraneo habebat siue rei suae partem alicui legauit aut heres ante iudi
Abbreviated transcription (Latin):
icius cum muruos accipet tot aure¬
os subusuns dedit ꝑignori sũ ypo¬
thece predia ⁊fidenissorem lucium
ditori. iussit prediaempta eẽ que cre¬
uitorb obliganerat. querocum nõ
sit lib̾er a ił uiciꝰ fideinssor aticro
an si solit ieditori empta hr̃et
sub condõne empcõfc̃a ÷ contrac¬
tamẽẽ obligõm. ¶Laicius ticius
ꝓimsit de fundo suo .c. tmilra modi¬
gan seir. postea lucnsticis uen¬
didit futidum addiusu̾bis hiis
quo iure quaz conoitõne ea predi¬
a lucirticni hodie sunt itauenire
ita hẽbuntur. queto anemptor
gaio seyo ad pr̃acõm frum̃ti sit
obuoxius. R emptorẽ gaio seio
scom eaque ꝓponerentur: oblig.¬
tum non eẽ.  Pait̃. De in diẽm abͥ
n diem. adiectiõ ita fit. ille ieccione.
intra kł̃as ianuanas pͥmas meli¬
orem condicõm fec̾it. quo res a do¬

Expanded text:
itius cum mutuos acciperet tot aureos sub usuris, dedit pignori siue hypothecae praedia et fideiussorem Lucium,ditori, iussit praedia empta esse, quae creditoribus obligauerat. quaero, cum ‹non› sit liberatus Lucius fideiussor a Titio, an, si soluerit creditori, empta haberet ssub condicione emptio facta est et contractam esse obligationem. Lucius Titius promisit de fundo suo centum milia modiGaii Seii: postea Lucius Titius uendidit fundum a"quo iure quaque condicione ea praedia Lucii Titii hodie sunt, ita veneunt itaque habebuntur": quaero, an emptor Gaio Seio ad praestationem frumenti sit obnoxius. respondit emptorem Gaio Seio secundum ea quae proponerentur obligatum non en diem addictio ita fit: 'ille fundus intra kalendas Ianuarias proximas meliorem condicionem fecerit, quo res a do
Abbreviated transcription (Latin):
lłm qui mofficõsitestĩ querelam insti¬
tuit. ⁊ fraude ħedis scpti quasi t̾ciam
ꝑtem heditatis tacite rogatus eet ei.
restituere. relqui eam accõm. ñ lndi
de seruĩsse que relam ⁊ sco non prohi.E¬
berieum repecere incoatam accõnem:
Item quesitum ÷ an hes audienou
ante de mofficõso querelam actãin de¬
siderans restitin sibi ea que soluiit. s
ei qui sciens in debftum fid̃omissum
soluit millam repeticõm ex ea causa

Expanded text:
m, qui inofficiosi testamenti querellam instituit et fraude heredis scripti, quasi tertiam partem hereditatis tacite rogatus esset ei restituere, reliquit eam actionem, non uideri deseruisse querellam et ideo non prohiberi eum repetere inchoatam actionem. Item quaesitum est, an heres audiendus est, ante de inofficiosi querellam actam desiderans restitui sibi ea quae soluit. respondit ei, qui sciens indebitum fideicommissum soluit, nullam repetitionem ex ea causa
Abbreviated transcription (Latin):
qm dimidia ꝑs dotis a se pet᷑atur
⁊ penam ssipulatͣaͣsit. mela ait
ne obligõm. uł si exstipulatu agͣa
denegandam᷑ ẽ excepcõm᷑. ¶ Si fum¬
do estimato in dotẽdato pc̃asit
mlr̃ ut qnͣto plĩs ueniert ro in do¬
tem sit. mela ait id s̾uand̃. cũ ex

Expanded text:
 dimidia dotis a se petatur et poenam stipulata sit, Mela ait nae obligationem, uel, si ex stipulatu agat, denegandam ei exceptionem.Si fundo aestimato in dotem dato pacta sit mulier, ut, quanto pluris uenierit, id in dote sit, Mela ait seruandum, cum et
Abbreviated transcription (Latin):
tere qr non faciende iniurie causaꝑ
cusserit: s monendi ⁊ docetroi cauia.
an ex locato dubitat. qr leuis dũtax¬
at castigatio concessa ÷ docẽnti s ł¬
⁊ aquilia posse agi nondubito. Iaur¬

Expanded text:
tere, quia non faciendae iniuriae causa percusserit, sed monendi et docendi causa: an ex locato, dubitat, quia levis dumtaxat castigatio concessa est docenti: sed lege Aquilia posse agi non dubito: Pau
Abbreviated transcription (Latin):
Si hii quoꝵ res ueneunt q̃s̃ pig¬
nori dederunt subpoluerumt
emptores. ⁊ eis em̃das res madẽt
madatũ inlligitur. i qͣnͣtum
ad mera rõm mãdatũ noustit.¬
gllam cũ remtuamemas: nusta
beredib uendentib uni madau̾¬
o ut iem hereditariam emĩet ⁊̃
pro ea ꝑte qua heres sit: obliga¬
tur mandati acc̃e ⁊ me obligat
⁊sane qullepp ħ exttaneo rem ñ
additt ꝙ mannatum susceꝑat.
ex bona fide ẽẽ p̾rare eiprecium cp̃¬
tiuendere poterat ⁊ contͣ si emp
ñ accesserat ꝙ heredipͣrecepisset
se ei emptuꝵ equissimumee nr̃a¬

Expanded text:
eunt quas pignori dederunt, supposuerunt emptores et eis emendas res mandent, mandatum intellegitur, licet quantum ad meram rationem mandatum non constitit: nam cum rem tuam emas, nulla heredibus vendentibus uni mandavero, ut rem hereditariam emeret, etiam pro ea parte, qua heres sit, obligatur mandati actione et obligatrem non addixerit, quod mandatum susceperat, ex bona fide esse praestare ei pretium, quanti vendere poterat: et contra si empte idcirco non accesserat, quod heredi praecepisset se ei empturum, aequissimum esse ma
Abbreviated transcription (Latin):
iul scci. ¶ Siouuam in mat᷑¬
am decerpierit ł segetem desetu¬
erit minaturam. ł utneas cru.¬
das: aqurr tenebitur. ꝙsi iam
maturas: cessat aqurs suilla¬

Expanded text:
us scribit.Si oliuam inmaturam decerpserit uel segetem desecuerit inmaturam uel uineas crudas, Aquilia tenebitur: quod si iam maturas, cessat Aquilia
Abbreviated transcription (Latin):
uum detenorem uiliorem ue fecit
aquir cessat᷑. Iniuria⁊ ꝙ ent a-¬
gendum dumtaxat. acuiirn eas
ruptiones que dampnũdant
non sit deũor fcũs ꝯ̾ius uenim
aquił ag̃iposse. ¶ Siquis uesti¬
menta cident uł inguinau̾n. aqͥ¬
lia quasi tuꝑittenetur. ¶ S ⁊ siqͥs
milium ł frumentum meũ effu¬
dit in fumen s usficit acura actio.¬
Item siquis frum̃to auenamł
aliid quio trniicuit ut diffici¬
corupto agi potenit. ¶ Si quis
sab existimat dampm iniurie
ẽẽ accõm᷑. si ita ꝑierunt ne ad a¬
liꝙ̃ ꝑuenirent. putaut in flu¬
mineite in marex intloatam
ceciderĩnt. ꝙ si ad auquem per¬
uenennt bꝑe᷑ consilio ꝙ agend̾¬
ictu a te pertussa eiecent᷑ briͣtus
art aginrten quasi de rupto-¬
¶Et si muiumplus uisto hon̾a¬
uit r auquod menbrum ruꝑit
aquir iocum ht̃e. ¶ Si n auem

Expanded text:
rem deterioremue fecerit, Aquilia cessat iniuriarumque erit agendum dumtaxat: Aquilia enim eas ruptiones, quae damna dant, non sit deterior seruus factus, uerum Aquilia agi posse.Si quis uestimenta sciderit uel inquinauerit, Aquilia quasi ruperit tenetur.Sed et si quis milium uel frumentum meum effuderit in flumen, sufficit Aquiliae actio.Item si quis frumento harenam uel aliud quid immiscuit, ut difficicorrupto agi poterit.Si quis de inus existimat damni iniuriae esse actionem, si ita perierint, ne ad aliquem peruenirent, puta si in flumen uel in mare uel in cloacam ceciderunt: quod si ad aliquem peruenerunt, ope consilio ictu a te percussa eiecerit, Brutus ait Aquilia teneri quasi rupto.Et si mulum plus iusto onerauerit et aliquid membri ruperit, Aquiliae locum fore.Si nauem
Abbreviated transcription (Latin):
libtate ue nastatur. Incipiẽte gͥ par¬
tu existẽs ⁊ dicõ efficit ut ex libera eda¬
tur qui pea nascitur ułuti si quelib
alia yoicio lib̾tatis młri apposita ꝑ¬
iuriente ea existat ⁊ manumissa

Expanded text:
libertateue nascatur. incipiente igitur partu existens condicio efficit, ut ex libera edatur quod postea nascitur, ueluti si quaelibet alia condicio libertati mulieris adposita parturiente ea existat. uel manumissa
Abbreviated transcription (Latin):
sa quid̃ ⁊ ip̃m funo ⁊ fructus ĩ he¬
ditatis peticõe uenire. ꝙsi hesͣ eris
exsoluendi gr̃a beditarii ro fecͣit ñ
amplius uenire qͣm p̾tiũ. ¶ Item
ñ solum ea que mortis tempore fu¬
erunt. orsiqua postea augmenta
ħeditati accessenint: uenire in Re.
ditatis peticom. Nam b̾editas ⁊ au¬
ment̃ recepit ⁊ dimtmucom. s ea
que post aditam hedtfatẽ accedunt
si quidem ex ip̃a heditate: puto he¬
Toitati accerere. si exti fsecus: non
qi ꝑsone poctõris accedunt. ¶ fruc¬

Expanded text:
causa, et ipsum fundum et fructus in hereditatis petitionem uenire: quod si aeris exsoluendi gratia hereditarii id fecit, non amplius uenire quam pretium. Item non solum ea quae mortis tempore fuerunt, sed si qua postea augmenta hereditati acceditatis petitionem: nam hereditas et augmentum recipit et deminutionem. sed ea, quae post aditam hereditatem accedunt, si quidem ex ipsa hereditate, puto hereditati accedere: si extrinsecus, non, quia personae possessoris accedunt. fruc
Abbreviated transcription (Latin):
d n arbores frucdiferas extioere. netꝑ
uillam dirruere. nec quicqͣm facere
in ꝑnitiem ꝓprietatis. ⁊ si forte uolu¬
ptuanum fuit predium uindana
ł gestacões ł deampulacões arborib
infructuosis opãtas at amenas ha¬
bens non d eicere. ut forte ortos oie¬
tanios faciat ur aliud quidem qũ
ad redoitums pectatꝰ Inde ÷ ques itũ
an lapidicinas ł cretifodinas are¬
nifoomas ip̃e instituere posuit. ⁊ e¬
go puto ⁊ ip̃m insiituere posse si ñ
agri ꝑteni nccam huic rei õcupat᷑

Expanded text:
eque arbores frugiferas excidere neque uillam diruere nec quicquam facere in perniciem proprietatis. et si forte uoluptarium fuit praedium, uirdiaria uel gestationes uel deambulationes arboribus infructuosis opacas atque amoenas habens, non debebit de‹i›cere, ut forte hortos olitorios faciat uel aliud quid, quod ad reditum spectat. Inde est quaesitum, an lapidicinas uel cretifodinas uel harenifodinas ipse instituere possit: et ego puto etiam ipsum instituere posse, si non a
Abbreviated transcription (Latin):
qui uitem non eibsent. Itemaqua¬
rum ducͥtus corũpi patitur: legea¬
quilia non tenetur. eecem inusua¬
rio dicenda sunt. ¶Ssi inter duos
fructuarios sit controuiia. uirł .xxx.
iuom dare. uł scipiiacor intese eos
sua compescere: qm̃ sm̾am celsus .ł.¬

Expanded text:
qui uites non subserit, item aquarum ductus conrumpi patitur, lege Aquilia non tenetur. eadem et in usuario dicenda sunt. Sed si inter duos fructuarios sit controuersia, Iulianus ium dari uel stipulatione inter se eos sua componere? quam sententiam Celsus
Abbreviated transcription (Latin):
M qr tãm p̾sidendi doͣfioͣ pstitit mli
reddantur res estimiõ facieitat e. nue¬
to ptecõ. cau̾iꝙ postidenti debebit de
euictõne simpli qnͣti eares sre. idꝙ
⁊̃ pedio undetur. ¶ gisponsꝰ altenĩ
anulum sponie mi i it. ⁊ post
miptias pto ẽo suitm dedit. qiidãt

Expanded text:
am possidendi donatio praestitit, nisi reddatur res, aestimatio facienda est iusto pretio cauerique possidenti debebit de euictione simpli, quanti ea res sit: idque etiam Pedio uidetur.Sponsus alienum anulum sponsae muneri misit et post nuptias pro eo suum dedit: quidam et
Abbreviated transcription (Latin):
postea redeminsti in cãm deposi¬
tĩhũisti ⁊ si sine doio .ii. postea
cpient ten te deposnti. qꝑ semel
Idolo fetisti cum uenderes. ¶In de¬
positi giuo accõne in lidemiurã¬
tur. ¶Ion solum si suꝰnis .s ⁊̃
er eo petuuo fuit quod ad me per¬
tinebat. łres meafuit: ead̃ accõe
agere põtẽro. ¶ Itemsi su heredi¬
tanꝰ deposuit: heredi postea ade¬
unti competit accio. ¶ Et s̾uꝰ
deposuit. sũuiuat sũ decessit. u¬
s ip̃e autem s̾uus mantimissus ñ
potit agere. s ⁊ si fuit auenatꝰ:
ad huc ei competit aito cuiꝰ fũit
putasti cum non eet resticuises:
depositiacconete non teñi ceitus
ait. qr nillꝰ dolus intercessit. cũ
ticio autem cuires restituta÷. do¬
minꝰ sui aget s si exhibuit. ue¬
dicabr siuero cum scires remali¬
dolo .m. fecit quo min possideret¬
mino prolibeitateei daiem. e¬
go ꝙ dedero. antenear depositi:
dero cnͣ ad penes me depositam t̾et
cercorauero: non iꝑetere tibi depo¬

Expanded text:
sti in causam depositi, etiamsi sine dolo malo postea perierit, teneri te depositi, quia semel dolo fecisti, cum uenderes. In depositi quoque actione in litem iuratur. Non solum si seruus meus, sex eo peculio fuit quod ad me pertinebat uel res mea fuit, eadem actione agere potero. Item si seruus hereditarius deposuerit, heredi postea adeunti competit actio. Si seruus deposuit, siue uiuat s. ipse autem seruus manumissus non poterit agere: sed et si fuerit alienatus, adhuc ei competit actio cuius fuit putasti cum non esset, restituisses, depositi actione te non teneri Celsus ait, quia nullus dolus intercessit: cum Titio autem, cui res restituta est, dominus serui aget: sed si exhibuerit, uindicabitur, si uero, cum sciret esse alidolo fecit quo minus possideretmino pro libertate eius dem, egoque dedero, an tenear depositi. dero quasi ad hoc penes me depositam teque certiorauero, non competere tibi depo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iongepossonis ptescripcone
si utriusq possõ impleat temꝑa
in eo fundo uͥcumq eẽnt excepte
erant. ⁊ post multum temꝑiĩ
eo fundo reꝑte erant lapidicine
eas quo uetiditoris ẽẽ tubero R¬
sit. si nonͣ appeat ñ utõi eas la¬
pidicinas ẽẽ exceptas. neminẽ
i.nͨuendete nec excipere qd nõ
sit ⁊ lapidicinas nullas ẽẽ. nã
apparent ⁊ cedant᷑. anterinter¬
pretantib totum fundũ lapid¬
cinanũ fore. si forte toto eo fub
terra eec ⁊ lapis. hoc probo. Lab̾.
ge dcĩnerat. guerebatur ancas¬
tellũ ex quo fistulis aqua duc̾e¬
tur accederet R. apparei ẽẽ act̃¬
ut id quo accederet licet᷑ scͥpta
ticuiꝰ filii postea tutelam aom

Expanded text:
 possessionis praescriptione, si utriusque possessio impleat temporin eo fundo ubique essent exceptae erant, et post multum temporis in eo fundo repertae erant lapidicinae. eas quoque uenditoris esse Tubero rsit: si non appareat, non uid‹e›ri eas lapidicinas esse exceptas: neminem enim nec uendere nec excipere quod non sit, et lapidicinas nullas esse, nisi quae apparent et caedantur: aliter interpretantibus totum fundum lapidicinarum fore, si forte toto eo sub terra esset lapis. hoc probo. 78 Labge dictum erat: quaerebatur, an castellum, ex quo fistulis aqua duceretur, accederet. respondi apparere id actut id quoque accederet, licet scriptura ti, cuius filii postea tutelam adm
Abbreviated transcription (Latin):
r filio suo pupillo tutorẽ dedit sem¬
ptonium cred red̾tem surm. ĩ sadmi¬
nstrata tiela reliquii frẽm suum
sũ nom̃ debitoris titõ reliqum. eiqͣ
mandate sunt accĩes ab herediou ͤ.
uite ex hreditate semꝑnii descẽdant:
an non aliter mandata aciõ e cetiR
gm si defendat ħredes a quib ei accõ¬
nes manrate sunt: Espondi debere
uefendere. Laulus.¬

Expanded text:
r filio suo pupillo tutorem dedit Sempronium creditorem suum: is administrata tutela reliquit fratrem suum sum nomen debitoris Titio reliquit eique mandatae sunt actiones ab heredibus: ditae ex hereditate Sempronii descendant, an non aliter mandata actio ei detur, quam si defendat heredes, a quibus ei actiones mandatae sunt. respondi debere defendere. 71 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
sĩ oꝑ: Nam inquum ẽ togieum iu¬
oicium acciꝑẽ ꝓp̃quod suspectus ui-¬
deri potest: qui presenti on̾o non op¬
tulit peccuniam: ꝙͥ sĩtunc faculta¬
tem peccume ñ huit nũquid cogide
lanb peccuis. ꝙ silis ꝯtestata est:
d ħ tõcum offõ iuditis dirrimend̾ est
ec ciuntatis actor negoti Ułp̃.¬
um pupplicum per procuratorem net ci ⁊o
lõrem fundi de fendetat ⁊ iuiciũ
nomine eius accipiebat. postulabat
a uenditore fundi ut ab eo deten dere¬
tuͣr uemoitor desroerabat cai sͥ ra¬
tam rem emptorem hiturum. pu¬
to eũ uenditorrte rato safdarẽ tẽbe

Expanded text:
rtet? nam iniquum est cogi eum iudicium accipere. propter quod suspectus uideri potest, qui praesente domino non optulit pecuniam? quid si tunc facultatem pecuniae non habuit, numquid cogi delaribus pecuniis. quod si lis contestata est, hoc omne officio iudicis dirimendum estec ciuitatis actor negotium publicum per procuratorem agere potesessorem fundi defendebat et iudicium nomine eius accipiebat, postulabat a uenditore fundi, ut ab eo defenderetur: uenditor desider‹a›bat caueri sibi ratam rem emptorem habiturum: puto eum uenditori de rat
Abbreviated transcription (Latin):
ł fic̾us fieret dotat: s ut frcus ꝑcipet᷑
cotis finuros: cogend̃. de dotis acc̃oe
fitũs reddere. erũt gͥ in dote fitũs ⁊ is¬
te firuetur usuris que ex fructib
couectis ⁊ in sortem redactis ꝑcipi
piposiunt. ¶ Egoutrobiq arbitior
int̾ce qua comtẽplõe dos ste data lit
sl obħ ei marorem dotẽ mlr ded̾it qi

Expanded text:
uel fructus fieret dotalis, sed ut fructus perciperet dotis futuros, cogendum de dote actione fructus reddere. erunt igitur in dote fructus et fruetur iste usuris, quae ex fructibus collectis et in sortem redactis percipi possunt. ego utrubique arbitror interesse, qua contemplatione dos sit data, ut, si ob hoc ei maiore
Abbreviated transcription (Latin):
ulier tͦs numarito deoit indotẽ eũ
pet̾e neglexit uit cũ id facere poiset:
rem ꝑitini sui fecit. slam licet lex
iam cẽpat. dianes ipaticisinidies
ad ꝑficienda longi tẽpts posioẽm su¬

Expanded text:
ier ut suum marito dedit in dotem eumque petere neglexerit uir, cum id facere posset, rem periculi sui fecit: nam licet lex iam coeperat. plane si paucissimi dies ad perficiendam longi temporis possessionem su
Abbreviated transcription (Latin):
dasuu recuperare uesim.
Cui mãdat suicipit sppt̃ id ex¬
plere: deserere ꝓmissũ offm nõ
o. alioqum qu̾anti madatoris in¬
tersit: dampnabr̃ si uero intelli¬
git ae explete id offm̃ ni posse ad
ip̃m cum prim̃ potit d manda¬
tor renuciare ut iꝰs uuelit: al

Expanded text:
seruum reciperare uelim. Qui mandatum suscepit, si potest id explere, deserere promissum officium non debet, alioquin quanti mandatoris intersit damnabitur: si uero intellegit explere se id officium non posse, id ipsum cum primum poterit debet mandatori nu
Abbreviated transcription (Latin):
t ito ñ potest inderrboni iriri arbi-¬
tratu btem defendere is qui actorẽ
frustłandõ esficat᷑. ne adexitum
ꝯtrou̾sia deducatur. ¶ ar duas res
petendas ꝓcurator datus. hiimam tẽ
petat exceptõne non excluditur ⁊

Expanded text:
t ideo non potest uideri boni ‹uiri› arbitratu litem defendere is, qui actorem frustrando efficiat, ne ad exitum controuersia deducatur. Ad duas res petendas procurator datus si unam rem petat, exceptione non exclud
Abbreviated transcription (Latin):
palib ꝯstonib ea res coł̾cetur. Pauu¬
tis admooum in causis ꝯcessa sunt
hi torpora. ut ecce uestigalium pup¬
plicoꝵ iotiis ꝑmissum: corpus hr̃e.
uł aurifodinaꝵ. uł argentifodina¬
rum. ⁊ saliaꝵ. item tollegia rome
tertaiunt quoꝵ corpus senatus ꝯ ͭ ͥ¬

Expanded text:
ionibus ea res coercetur. paucis admodum in causis concessa sunt huiusmodi corpora: ut ecce uectigalium publicorum sociis permissum est corpus habere uel aurifodinarum uel argentifodinarum et salinarum. item collegia Romae certa sunt, quorum corpus senatus
Abbreviated transcription (Latin):
ciudebatur si mnalienã areamuẽ¬
did̃is ⁊ in eam ego edificau̾o atq ita
eam diis euintit. sła q pꝰsim peten¬
tem dĩmi nͥi impensam edificoꝵ sol¬
uat doli .m. excepcõne submouere
magis ÷ ut ea res ad ꝑicut uendito¬
ꝯisuitutem ninlibertatem eiñ¬
ceretur ut dũs mertedes ⁊ impensas
ptate debeat. ꝙ si emptor ñ potudẽa
edificrumut s̃uum: ex empto hebit
accõmi ¶In om̃ib tñ hiiscasib si sci¬
etisquis alienuiuendidit: omote

Expanded text:
uidebatur, si mihi alienam aream uendideris et in eam ego aedificauero atque ita eam dominus euincit: nam quia possi‹m› petentem dominum nisi impensam aedificiorum soluat, doli mali exceptione summouere, magis est, ut ea res ad periculum uenditoervitutem, non in libertatem evinceretur, ut dominus mercedes et impensas praestare debeat. quod si emptor non possideat aedificium vel servum, ex empto habebit actionem. in omnibus tamen his casibus, si sciens quis alienum vendiderit, omnimodo
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ciũ extessisseꝓponas ut ñ sit cogi¬
tatũa uenditore detanta sumina
łuti siꝓponas agiratorẽ p̾ea fc̃m. ⁊
parthonium einctũ eumeẽ quim
mio uenit precio. Iniquũ .n.iidet᷑

Expanded text:
pretium excedisse proponas, ut non sit cogitatum a venditore de tanta summa veluti si ponas agitatorem postea factum vel pantomimum evictum esse eum, qui minimo veniit pretio, iniquum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ fidei ꝯmissit ut om̃s adubertatẽ
pꝰ anñ reduceres. cũ legatara fi¬
depmissũ ad sepertinere noluit nͨ
tamen heredem a sita petiõne ube¬
rasset heres eadem mancipta semꝑ¬
mo uerroidit milla memoracõe
tideu misse uib̾tatis tt̃a emptorcũ
te detuncti fidepmissariam liuer¬
tatem petissent hedemq ad preco¬
tem pouxisient iussu precoris ab
berede sunt mamimissi. a rechu¬
nõie repeteret. lectum÷ Rsum do
ꝯstonum si nollet emptorem pr̃o¬
nũ hr̃e emptorẽ tñ nicħ posse pꝰ
manumissionẽ auenditore⁊ seqͥ
ego cum meminissem iut in ea eẽ

Expanded text:
misit, ut omnes ad libertatem post annum perduceret. cum legataria fideicommissum ad se pertinere noluisset nec tamen heredem a sua petitione liberasset, heres eadem mancipia Sempronio uendidit nulla commemoratione fideicommissae libertatis facta: emptor cum te defuncti fideicommissam libertatem petissent et heredem ad praetorem perduxissent, iussu praetoris ab herede sunt manumissi. Arescunomine repeteret, lectum est respoconstitutionum, si nollet emptorem patronum habere: emptorem tamen nihil posse post manumissionem a uenditore consequi. ego cum meminissem et
Abbreviated transcription (Latin):
dem cognitõm noie emptoris desi¬
derabatur ut sũpt quos in unũ
ex uiis q̃merudietat tecerat: ei
restituerentur. Item qͣto arechu¬
sa q̃ retusaunit emptorẽ prõmim
hr̃e cuiꝰ sit lberta⁊ stituta. anpos¬
site legatanam q̃ ñ liberauit ⁊¬

Expanded text:
dem cognitione nomine emptoris desiderabatur, ut sumptus, quos in unum ex his quem erudierat fecerat, ei restituerentur. idem quaero, Arescusa, quae recusavit emptorem patronum habere, cuius sit liberta constituta? an possit vel legatariam quae non liberavit
Abbreviated transcription (Latin):
debeat tiqm ⁊ hic teneb ex empto
ceptuꝰ sit. s rectiꝰ: iom̃ibꝰ sup̃
scriptis casib lucrum cum damp
no mpenian. sisiquid deest emp¬
tori su ꝓ morosũpro qualitate
locrhocresaniri. ¶Dem : roca mita

Expanded text:
debebat: nam et hic tenebitur ex empto cepturus sit. sed rectius est in omnibus supra scriptis casibus lucrum cum damno compensari et si quid deest emptori sive pro modo sive pro qualitate loci, hoc ei resarciri. Id
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe tausa cegnita. itputasi fu̾it infãma¬
tus a litigatorib. aut si ĩmiciscẽ tãpi¬
talez inter eũ ⁊ litigatores aut att̾um
ex litigatorib int̾cessint aũsietas aut
ualituto q̃ pͥostea contigit ⁊ idei mimꝰ
remĩtãt. aut occupatõ negoꝵ ꝓprioꝵ¬

Expanded text:
pere causa cognita: ut puta si fuerit infamatus a litigatoribus, aut si inimicitiae capitales inter eum et litigatores aut alterum ex litigatoribus intercesserint, aut si aetas aut valetudo quae postea contigit id ei munus remittat, aut occupatio negotio
Abbreviated transcription (Latin):
Aiscui dum in potestate prĩs eẽt
mutua peccumita datafuerat pr̃
famiuas fcũs per ignoranciam
fti. nouacione tr̃a eam ꝑecuniam
expromisit. sipetatur erea stipu¬
lacone in fc̃m excipiendum erit

Expanded text:
is, cui, dum in potestate patris esset, mutua pecunia data fuerat, pater familias factus per ignorantiam facti novatione facta eam pecuniam expromisit, si petatur ex ea stipulatione, in factum excipiendum erit
Abbreviated transcription (Latin):
luscauit discipłm in orsciplina. Et¬
multo mag gͥ de occiso idem enit dd̃.
tor inquio filiof. puero discenti ĩge
uat forma caicei ceruicem ꝑcussit u̾

Expanded text:
luscauerat discipulum in disciplina: multo magis igitur in occiso idem erit dicentor, inquit, puero discenti ingenuerit, forma calcei ceruicem percussit, u
Abbreviated transcription (Latin):
oitore agere. ¶Si actum sit de¬
nt peculio cum eo qui usumfitum
in suo beat ⁊ minꝰ ꝯsecutꝰͣ s itͣ tre¬
oitoꝵ si÷ iniquum ut ex uniũso
eiꝰ petulio siue apud fructuari¬
um siue ꝓprietarium erit: rem
seciu̾atur ¶Aichil interest. oꝑ¬
as ꝯuas iduxit ꝯuus a frcuario.
an pecuniam mutuam ab eo ac¬
cepit. dari utiq debebit accio. ei
adu̾sus dimi ꝓprietatis. deducto
eo crõ s̃uus peculii nõie apud
fructuarium ht̃.. Affric̃

Expanded text:
e. Si actum sit de peculio cum eo qui usum fructum in seruo habet et minus consecutus sit creditor, non est iniquum, ut ex uniuerso eius peculio, siue apud fructuarium siue apud proprietarium erit, rem consequatur. nihil interest, operas suas conduxerit seruus a fructuario an pecuniam mutuam ab eo acceperit. dari itaque debebit actio ei aduersus dominum proprietatis deducto eo, quod seruus peculii nomine apud fructuarium habet. 38 Afric
Abbreviated transcription (Latin):
itcuntur u̾um ea quo que extͣ
urbem intra ytaliam̃ ut epła oi-
u semi ad fabium citonem pref
urbis misia declaratur. ¶ Seru¬
os qui ad statuam ꝯfugerunt esu¬
a petũta emptos ut manimiittã¬
tur de donuiͣs q̃rentes audietis et
prõnos audiet egentes de suisus¬
tis querent marime siegros se¬

Expanded text:
um ea quoque, quae extra urbem intra Italiam, epistula diui Seueri ad Fabium Cilonem praefectum urbi missa declaratur.Seruos qui ad statuas confugerint, uel sua pecunia emptos ut manumittantur, de dominis querentes audiet.Sed et patronos egentes de suis libertis querente
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ magros equitũ sibi eligent qui a¬
sotiati principari curie ad milicie
gram scc̃am post eos ptͥcatem gͥerẽt
regim̃tis rei .p̃. ad imꝑatores ꝑpetuo
translatis. ad similiticoniem magiꝰ¬
troꝵ equitũ prefũi p̾torio aprincipi¬
b electisunt data etͣ plenorelina¬
nabuus prefc̃oꝵ aũctas iniciata ĩ
tm m̾uit augrut applłan apre¬
fc̃is p̾torio non possit. nam cum añ
quecitum fuiss an liceret a preftis
.n. princeps eos qui obsingularẽ
iirgustriam explorata eoꝵ froe ⁊ gͣ¬
uitate. ad ħ officii magnitiroiie
adhiberentur. non aliter uiditat᷑¬
os ẽẽ pro saꝑĩa acluce dignitatis
sue ꝙͣ ip̃e foret iudicaturus ssubn
liis magr̃atib nisi au ip̃is pref. p̾¬

Expanded text:
 magistros equitum sibi eligerent, qui adsociati participales curae ad militiae gratia secundam post eos potestatem gererent: regimentis rei publicae ad imperatores perpetuos translatis ad similitudinem magistrorum equitum praefecti praetorio a principibus electi sunt. data est plenior einabulis praefectorum auctoritas initiata in tantum meruit augeri, ut appellari a praefectis praetorio non possit. nam cum ante quaesitum fuisset, an liceret a praefectis enim princeps eos, qui ob singularem industriam explorata eorum fide et grauitate ad huius officii magnitudinem adhibentur, non aliter iudicaturos esse pro sapientia ac luce dignitatis suae, quam ipse foret iudicaturus.Subnliis magistratibus nisi ab ipsis praef
Abbreviated transcription (Latin):
terũ ndia edid̃it: apud arterũ
manumitcere. seꝑate .n. sit
manumissiones. Sane sinua ex
sa follega manumirere ñ poterit
infirmitate uł auqua iusta cã im¬
peditus. eonegampoite maniuiꝰ¬
siones expedire. senatus censuit.¬
¶Conliues apͥuo sesuos manumit᷑¬
se manumitere ñ p̃otit. cũ iple
sit qui ex senatus ꝯsuito ꝯsilii cam
examinat. Apud cõnregam uero cã

Expanded text:
terum nomina ediderit, apud alterum manumittere: separatae enim sunt manumissiones. sane si qua ex causa collega manumittere non poterit infirmitate uel aliqua iusta causa impeditus, collegam posse manumissionem expedire senatus censuit.Consules apud se seruos suos manumitse manumittere non poterit, cum ipse sit, qui ex senatus consulto consilii causam examinat: apud collegam uero causa
Abbreviated transcription (Latin):
elsi g̾uomeour ei cimãdauoue¬
das sciens fugitĩn illoignorante
mesciente ñtemi te exemptoue
litate ambo errarent utputasi ⁊e¬
go meuendere amnumputarem.
⁊ tu emes cũes eẽt. utputa coh̾edes
auriolam q̃ aurei dicebatur p̃cio
exrrinsito uni ħedi uendidissent. ea¬
q inuentaeẽt magnaexꝑte enea:
uendõm ẽẽ ꝯstãt idõ q aii aliquid
hũit. namsi mauratum adͥ fit. l¬

Expanded text:
si seruo meo uel ei cui mandauero uendas sciens fugitiuum illo ignorante, me sciente, non tener‹i› t‹e› ex empto uelitate ambo errarent? ut puta si et ego me uendere aurum putarem et tu emere, cum aes esset? ut puta coheredes uiriolam, quae aurea dicebatur, pretio exquisito uni heredi uendidissent eaque inuenta esset magna ex parte aenea? uenditionem esse constat ideo, quia auri aliquid habuit. nam si inauratum a
Abbreviated transcription (Latin):
dempnabitur. qm̃si in potestatem
habeat doio ue malofecit ciuo minu
hĩet. ¶ Sos quor nomine norali iu-¬
oicio agitur ⁊̃ absentes defenoi posse pla¬
cuit. e u itademum si ꝓprii sͣint serui.
accipienoum ut si constet e uona fide¬
ei s̾uire ⁊̾abientes possunt deferoi.
pretor ait. siis incuius potestate eedi¬
cetur negabit se in sua potestate ser-¬
uum pre. utrum actoruoiet ut iura-¬
re iuueo in potestare sua non eẽ. n¬

Expanded text:
potestate habeat doloue malo fecerit, quo minus haberet. Eos, quorum nomine noxali iudicio agitur, etiam absentes defendi posse placuit, sed hoc ita demum, si proprii sint serui: accipiendum, ut si constet uel bona fid‹e› seruire, etiam absentes possint defendi. Praetor ait: 'Si is in cuius potestate esse dicetur negabit se in sua potestate seruum habere: utrum actor uolet, uel deierare iubebo in potestate sua non esse n
Abbreviated transcription (Latin):
dabozine nõre dedicõne. ¶In potesta¬
te sic accipere debemus ut potestatem
rum si in fuga ut xperegre. non uide¬
bitur ẽẽ inꝑotestãte. & si teus iurare
quati contumar ¶ Situtor urcu¬
tator ⁊ curator ertitit ipsi iurare de
beat aduersus actorem dari. ⁊ sabin
putat non eẽ dandam qĩ de auãrẽ
sit iuratum.ħ: tunc non fuisse in
potestate modo uero cum in potes¬
tate deptehenditur de tto eius agi pꝰ¬

Expanded text:
e deditione". "In potestate" sic accipere debemus, ut facultatem rum si in fuga sit vel peregre, non videbitur esse in potestate. Quod si reus iurare quasi contumaces. Si tutor vel curator extent, ipsi iurare debbeat adversus actorem dari. et Sabinus putat non esse dandam, quasi de alia re sit iuratum, hoc est tunc non fuisse in potestate: modo uero cum in potestate deprehendatur, de facto eius p
Abbreviated transcription (Latin):
uiantem ꝯstituit ie soluturum
tenetur gũ abiept certam qnͣti¬
tatem iu non. ¶ Siquis ꝯstitũit
se pigͣmus daturum cum utilitas
nam fideiussinam pro se constitu¬
exit: nichominis tenetur ut pomp̃.
scribit. quid tamen nea ꝑsona
nolit froeiubere. puto ten̾i eum qͥ
ꝯstituit nisi aliuo actum est.¬
uiti ¶ quod si ante decessit li
mitum. mora int̾ueniente eqũ
 teni eum qui ꝯstituit. ut in so ꝙ
snterest uelut aliam ꝑsonam non
minus ydoneam fideiubentẽ pres
si nulla mora int̃ueniente: mag̃
puto non ten. ¶Constituere a

Expanded text:
tem constituit se soluturum, tenetur, siue adiecit certam quantitatem siue non.Si quis constituerit se pignus daturum: cum utilitas nam fideiussuram pro se constituerit, nihilo minus tenetur, ut Pomponius scribit. quid tamen si ea persona nolit fideiubere? puto teneri eum qui constituit, nisi aliud actum est. quid si ante decessit? si mora interueniente, aequum est teneri eum qui constituit uel in id quod interest uel ut aliam personam non minus idoneam fideiubentem praestet: si nulla mora interueniente, magis puto non teneri. constituere a
Abbreviated transcription (Latin):
¶S ⁊ si non cum rome eẽt eꝙ⁊ in ꝓuĩ¬
cia abhuc ꝯstituiss de iome sonitu¬
rum. denegatur meriatio decon¬
stituta. ¶ quod si exigimus ut sitͣ de¬
bitum quod constitint᷑ in rem exact
ẽ. non utiz ut is cui ꝯstituitur tredi.¬
tor sit. sam ⁊ quod ego debeo tum cõ¬
stituendo tenełis. ⁊ quod tibroedet᷑
si mithi ꝯstituatur. debetur Hst ꝙͦ
emisit. scͥpsi me tibi scõm mandat̃
lei. si qͥd tͥ debi approbatum erit me
tibi cauturum ⁊ soluturum sineꝯ
trou̾sia. tenetur ticius de ꝯstitutape¬
cunia. ¶ Ssiquis ꝯstituit alium sõ¬
lutursi non sepro alio. ñ tenẽtur. ⁊ ita

Expanded text:
 si non cum Romae esset, sed in prouincia adhuc, constituit se Romae soluturum, denegatur in eum actio de constituta.Quod exigimus, ut sit debitum quod constituitur, in rem exactum est, non utique ut is cui constituitur creditor sit: nam et quod ego debeo tu constituendo teneberis, et quod tibi debetur si mihi constituatur, debetur.Iulianuemisit: 'Scripsi me secundum mandatum Seii, si quid tibi debitum adprobatum erit me tibi cauturum et soluturum sine controuersia.' tenetur Titius de constituta pecunia.Sed si quis constituerit alium soluturum, non se pro alio, non tenetur: et ita
Abbreviated transcription (Latin):
Dactenus gͥ constitut̃ nalebit si
quod ꝯstituitur debitum sit:⁊̃ si
nullus apparet qui int̾im debear᷑.
ucpͣntasi ante aditam ħredit᷑a¬
tem debitoris ut capto eo ab hos¬
tib constitua  se sotuturum. ss̃a
⁊ pomponius scribit uaiere ꝯ-¬
stitutum. qm̃ debita peccunia cõ-¬
stituta ÷ ¶zi quis centum aureoᷤ
cebens ducentos ꝯstituit . in cent̃
tantum modꝙ tenẽcur. qr ea pec¬
cunia ÷ debĩta: gͦ ⁊ is qui sortem.
⁊ uiuras que non debebantur cõ

Expanded text:
Hactenus igitur constitutum ualebit, si quod constituitur debitum sit, etiamsi nullus apparet, qui interim debeat: ut puta si ante aditam hereditatem debitoris uel capto eo ab hostibus constituat quis se soluturum: nam et Pomponius scribit ualere constitu‹tu›m, quoniam debita pecunia constituta est. Si quis centum aureos debens ducentos constituat, in centum tantummodo tenetur, quia e‹a› pecunia debita est: ergo et is, qui sortem et usuras
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ turator furiosi. S ⁊ iꝑꝰ constituen¬
tes tenebuntur. ¶Si actori mmuniti¬
pum. iał tutori pupali. ut curaeori
furiosi ut adholescentis. ita constitu¬
atur. municipib solui. ut pupillo
uł furioio uł auholescentii mlita¬
pupillo ist fumoso. uł adholescenti¬

Expanded text:
et curatori furiosi: sed et ipsi constituentes tenebuntur. Si actori municipum uel tutori pupilli uel curatori furiosi uel adulescentis ita constituatur municipibus solui uel pupillo uel furioso uel adulescenti, utilitapupillo
Abbreviated transcription (Latin):
sñam dixit. putosi lib̾ fcũ rec epit. qͣ¬
pupsilum n infimosum aut surd̃
turpitudo arbitri manifã ÷. ¶ ut
tores ñ ommi modo pretorepi deb̃̾e
eũ extusare s tã cognita. ¶ Itẽ ait¬
⁊ si epreta auͣcte eiꝰ adiudĩn. Eaut
itigatores ietͣrat. mox ad eundẽ ar¬
pliam hanc fecint ꝑteum sꝑnerẽt
⁊ad aliũ uent ¶ Arbitr̃ autẽ to¬
gend̾ non ee sñam dĩe niui ꝯpmis

Expanded text:
am dixerit, puto, si liber factus fecerit conpupillum neque in furiosum aut surdumturpitudo arbitri manifesta sit. Itores, non omnimodo praetorem debere eum excusare, sed causa cognita. Idem et si spretaitigatores ierint, mox ad eundem arliam hanc fecerunt, ut eum spernerent et ad alium irent. Arbitrum autem cogendum non esse sententiam dicere, nis
Abbreviated transcription (Latin):
endi g̾uius peculii gr̃a fecit᷑ s.
h lfa uenum puto: si debito ser
qd debiut desinai slns debi¬
bitor non eet. traputo re.niͦ. non
u̾bis: peculium augendum: sex
hiis aparet non guos s̃uus ig¬
norante dño buit: peculium ẽe
s qd̃ uolente. Alioquin ⁊ quod
subripuit s̃uus dño : fiet pecu¬
liui. qo non ÷ ueꝵ. s sepe fit ꝙ ig¬
norante dño incipiat minui s¬
ui petulium. ueluti cum damp
nũ dat sermuis dño aut furtum
faciat. . Siõpem ferente seruoꝰ¬
fecis io ex peculio dedutenbum:
quo mͣm obrem ꝯubreꝑtã a tes¬
sequi põilum. ¶ Siere aueno

Expanded text:
endi seruilis peculii gratia fecerit. Sed hoc ita uerum puto, si debito seruquod debuerit, desinat seruus debibitor non esset, contra puto: re enim, non uerbis peculium augendum est. Ex his apparet non quid seruus ignorante domino habuerit peculii esse, sed quid uolente: alioquin et quod subripuit seruus domino, fiet peculii, quod non est uerum. Sed saepe fit, ut ignorante domino incipiat minui serui peculium, ueluti cum damnum domino dat seruus aut furtum facit. Si opem ferente serufeceris, id ex peculio deducendum est, quo minus ob rem subreptam consequi
Abbreviated transcription (Latin):
se autem nulli debere. que de ftillici-¬
uios cuiptas unt ⁊̃ in cec̾is s̾uitutib
accipiendasunt si in ꝯͣrium nncħ

Expanded text:
se autem nulli debere. Quae de stillicidio scripta sunt, etiam in ceteris seruitutibus accipienda sunt, si in contrarium n