comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e conspexit ininfimis. et sese de cȩ.¬
lestibus adima submisit Fieri qͥppe
ꝓpt̾ nos homo dignatus ẽ. et dũ mor.¬
tuum animal petiit. mortẽ ap̃d nos
qui ap̾d se erat ĩmortalis inuenit: Sed
huiꝰ uulturiᷤ oculus. fuit ipsa intẽcio
nr̃e resurreccionis. quia ipse ad tri.¬
duu̾ mortui̾s: ab ȩt̾na nos morte li.¬
berauit: Ille gͦ ꝑfidus uideȩ ppłs mor.¬
talem uidit. sed quod morte fua mor.¬
tem nrãm destrueret: minime attẽ.¬
dit Conspexit quidẽ uulture̾. sed ocu.¬
los uulturis non aspexit: qui dum
humilitatis eius uias quibus nos ad
alta subleuauit considare noluit. se.¬
mitã auis ignorauit Heq pensare
studuit quod eius nos humilitaᷤ le.¬
uaret ad celestia. et mortis etus in¬
tencio reformaret aduitã: Semitã
igitur ignorauit auis. nec in tuitus ẽ
ocłos uulturis Quia et si uidit eũ quẽ
inmorte tenuit. uide noluit quanta

Expanded text:
nostrae conspexit in infimis, et sese de coenostrae conspexit in infimis, et sese de coelestibus ad ima submisit. Fieri quippe propter nos homo dignatus est, et dum mortuum animal petiit, mortem apud nos, qui apud se erat immortalis, invenit. Sed hujus vulturis oculus fuit ipsa intentio nostrae resurrectionis, quia ipse ad triduum mortuus ab aeterna nos morte liberavit. Ille ego perfidus Judaeorum populus mortalem vidit, sed quod morte sua nostram mortem destrueret minime attendit. Conspexit quidem vulturem, sed oculos vulturis non aspexit, qui dum humilitatis ejus vias, quibus se nos ad alta sublevavit, considerare noluit, semitam avis ignoravit: neque enim pensare studuit, quod ejus nos humilitas sublevaret ad coelestia, et mortis ejus intentio reformaret ad vitam. Semitam igitur ignoravit avis, nec intuitus est oculos vulturis, quia etsi vidit eum, quem in morte tenuit, videre noluit quanta
Abbreviated transcription (Latin):
mias intuens: de plorat dicens: Quoꝰ¬
obscuratum ẽ aurum. mutatus ẽ color
obtimus: Aurum namq obscuratũ est :
quia meis antiquus ille fidei atq inno¬
cencie splendor. irruente ꝑfidia. maliciȩ
se nocte fuscauit: Quia gͥ quid fuit
audiuimꝰ. locus scilicet saphiri lapides
eius. glebe illius aurũ: nunc iam dilec.¬
tus ille dõ ppłs cur tanta hec bona ꝑ.¬
didit audiamꝰ Sequit᷑ Semitam igno.
rauit auis. nec intuitus ẽ occulos nul.¬
turis: Quis hoc loco auis nomine. nͥ
ille signat᷑. qui e arneum quod assũpsit
ascendendo ad ethera librauit: Qui ap.¬
te quoq etiam uulturis appellaciõe
exprimit᷑ Uultur quippe dũ uolat.
si iacens cadauer conspicit: ad esum
cadaueris se deponit. et plerũq sic in
morte capit᷑: dum admortuum animal
desũmis uenit Recte gͦ mediator dei¬
et hominũ redemptor nr̃ uulturis ap¬
pellacione signat᷑. quia manens in
altitudine diuinitatis suȩ quasi quo.¬
dam uolatu sublimi cadauer mortis

Expanded text:
a intuens deplorat, dicens: Quoobscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum namque obscuratum est, quia in eis antiquus ille fidei atque innocentiae splendor, irruente perfidia, malitiae se nocte fuscavit. Quia igitur quid fuit audivimus: Locus scilicet sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum, nunc jam dilectus ille Deo populus cur tanta haec bona perdiderit audiamus. Sequiravit avis, nec intuitus est oculos vulturis. » Quis hoc in loco avis nomine nisi ille signatur, qui corpus carneum quod assumpsit ascendendo ad aethera libravit? qui apte quoque etiam vulturis appellatione exprimitur. Vultur quippe dum volat, si jacens cadaver conspicit, se ad esum cadaveris deponit, et plerumque se in morte capitur, dum ad mortem animal de summis venit. Recte ergo mediator hominum redemptor noster vulturis appellatione signatur, qui manens in altitudine divinitatis suae, quasi a quodam volatu sublime cadaver mortalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
glebas inpatribus antiquis. qui mas.¬
na se infusione gr̾e inprofessionis et
oꝑis unitate tenuerunt Dicat gͦ. Ei
glebe illius aurum Quia iea muli¬
tudo sp̃ualium tanto maiori uirtute
claruit. quanto se in dm̃ hac praxinꝰ
maiori unammitate constrinxit.

Expanded text:
glebas in Patribus antiquis, qui magglebas in Patribus antiquis, qui magna se infusione gratiae in professionis et operis unanimitate tenuerunt. Dicat ergo: Et glebae illius aurum, quia in ea multitudo spiritalium tanto majori virtute claruit, quanto se in Deum ac proximum majori unanimitate constrinxit.
Abbreviated transcription (Latin):
ti lapides eẽ memorant᷑: In quoꝵ entin
uita recta oꝑacio cernit᷑. quasi in eisdẽ
ipsis expͥmit᷑ quod egerunt: Ubi om.¬
nẽ quoq scoꝵ numerũ. generali collec¬
cione concludens subdit Om̃s termi.¬
nos tuos in lapides desidabiles: Et
tanꝗͣ si audientes ista peteremus ut
hos lapides quos diceret indicaret:
addit Uniuersos filios tuos doctos
quȩ celestẽ uitã ducerent defuerunt:
dicit᷑ locus saphiri lapides etus Et qͥa
magna uitȩ ac sapiencie claritate
ꝑfidẽ fulsit: adiungit᷑. Et glebe illiꝰ au.¬
rum: Quid ꝑglebas nͥ collecciones
singuloꝵ ordinũ ac multitudines de.¬
signant᷑: Elebe autẽ ex humore et
puluere constringunt᷑: Om̃s gͦ qͥ rore
gr̃̾e infusi ex mortis debito se puluerẽ
ẽẽ ueraci cognicione confessi sunt: cũ
uitȩ uirtute clarescerent. quasi auree
in illa glebe iacuerunt Elebas hȩc t̾n
habuit inpropħis. glebas in doctoribꝰ

Expanded text:
ti lapides esse memorantur. In quorum enim ti lapides esse memorantur. In quorum enim vita recta operatio cernitur, quasi in eisdem ipsis exprimatur, quod egerunt. Ubi omnem quoque sanctorum numerum generali collectione concludens subdit: « Omnes terminos tuos in lapides desiderabiles. » Et am si audientes ista peteremus ut hos lapides quos diceret indicaret, adjunxit: Universos filios tuos doctos quae coelestem vitam ducerent defuerunt, dicitur: Locus sapphiri lapides ejus. Et quia magna vitae ac sapientiae claritate per fidem fulsit, adjungitur: Et glebae illius aurum. Quid per glebas, nisi collectiones singulorum ordinum ac multitudines designantur? Glebae autem ex humore et pulvere constringuntur. Omnes ergo qui, rore gratiae infusi, ex mortis debito se pulverem esse veraci cognitione confessi sunt, dum vitae virtute clarescerent, quasi aureae in illa glebae jacuerunt. Glebas haec terra habuit in prophetis, glebas in doctoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
dabo te in saphiris. et ponã raspidẽ
propugnacula tua. et portas tuas in
lapides sculptos. et om̃s t̾mino tuos
in lapides desid̾abiles. uniuersos filios
tuos doctos adño Strauit namq in
illa ꝑordinẽ lapides. quia in ea scãs
animas meritoꝵ diuersitate distinxit:
Fundauit eam in saphiris. qui scilicet
lapides coloris aerei inse fimilitudinẽ
tenent: quia robur eccłiȩ in animabꝰ
celestia appetentibus solidat᷑ Et qm̃
iaspis uridis ẽ coloris. iaspidẽ propug.¬
nacula eius posuit: quia illi contra
aduersarios pro sc̃ȩ ȩccłiȩ defensione
obiecti funt: qui int̾nis desidiis uiren.¬
tes. nulla temporis ariditate marces.¬
cunt: Portas uero eius posuit in lapi.¬
des sculptos: Hii quippe porte funt ec.
cłiȩ. ꝑ quoꝵ uitam atq doctrinã intrat
in eam multitudo credencium: Qui
pro eo etiam quod̾ magnis uirtutibꝰ
pollent. et id quod loquentes asserunt
uiuentes ostendunt: non puri sed sculp¬

Expanded text:
dabo te in sapphiris, et ponam jaspidem dabo te in sapphiris, et ponam jaspidem propugnacula tua, et portas tuas in lapides sculptos; et omnes terminos tuos in lapides desiderabiles, universos filios tuos doctos a Domino . Stravit namque in illa per ordinem lapides, quia in ea sanctas animas meritorum diversitate distinxit. Fundavit eam in sapphiris, qui scilicet lapides coloris aerei in se similitudinem tenent, quia robur Ecclesiae in animabus coelestia appetentibus solidatur. Et quoniam jaspis viridis est coloris, jaspidem propugnacula ejus posuit, quia illi contra adversarios pro sanctae Ecclesiae defensione objecti sunt, qui, internis desideriis virentes, nulla teporis reprobi ariditate marcescunt. Portas vero ejus posuit in lapides sculptos. Hilesiae, per quorum vitam atque doctrinam intrat in eam multitudo gentium. Qui pro eo etiam, quod magnis operibus pollent, et id quod loquentes asserunt, viventes ostendunt, non puri sed sculp
Abbreviated transcription (Latin):
sequentis. preconiũ glorie p̾cedentis: Nã
unius citusq casus tanto maioris ẽ cri.¬
minis. quanto prius quã cadet maioris
potuit ẽẽ uirtutis Dicatur gͦ uidee di.¬
catur quid fuerit. et p̾cedenciũ magni.¬
tudo uirtutũ: crescat ad cumulũ sequẽ¬
cium delictoꝵ Locus sapiri lapides eniᷤ.
et glebe illius aurũ Quid enim hoc loco
ꝑ lapides. nͥ sc̃oꝵ ac fortium mentes ac¬
accipi solent Nam cũ lapis pro insen.¬
sibilitate ponit᷑. dura ꝑlapides corda
dum corda gencium designat. dura
tunc atq insensibilia ꝑ infidelitatem:
Et ꝑ propħam dñs pollicet᷑ dicens: Aufe.¬
ram cor lapideum de carne ur̃a. et da.¬
bo uobis cor carneum Etrursum ꝑla
pides.mentes forciũ designari solent:
Unde et ꝑ petrũ scĩs dicit᷑ Et uos tã¬
quam lapides uiui. suꝑ edificamim
domos spũales Et ꝑ propħam dñs ue.¬
nienti eccłie pollicet᷑ dicens Ecce ego
sternam ꝑ ordinẽ lapides tuos. et fun-¬

Expanded text:
sequentis praeconium gloriae praecedentis. Nam uniuscujusque casus tanto majoris est criminis, quanto priusquam caderet majoris potuit esse virtutis. Dicatur ergo Judaea, dicatur quid fuerit, et praecedentium magnitudo virtutum crescat ad cumulum sequentium delictorum. Locus sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum. Quper lapides nisi sanctorum ac fortium mentes acaccipi solent. Nam cum lapis pro insensibilitate ponitur, dura per lapides corda dum corda gentilium designat, dura tunc atque insensibilia per infidelitatem. Et per prophetam Dominus pollicetur, dicens: Auferam cor lapideum de carne vestra, et dabo vobis cor carneum . Rursum per lapides mentes fortium designetrum sanctis dicitur: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini domus spiritales . Et per prophetam Dominus venienti Ecclesiae pollicetur, dicens: Ecce ego sternam per ordinem lapides tuos, et fun
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi: iuxta id quod ꝑsalomonem
dicit᷑ Occulũ qui subsannat patrẽ. et
despicit partũ matris suȩ. effõdiant il.¬
lum corm de torrentibus ꝑ uersi qͥppe
dum diuina uidicia rep̾hendunt. sub¬
sannat patrẽ Et quilibet heretici dũ
p̾dicacionẽ scẽ eccłie fecunditatẽq illiꝰ
deridendo contẽpnunt quid aliud qua
partũ matris despiciunt: Quã non
inmerito eoꝵ quoq matrẽ dicimus.
quia de ipsa exeunt : qui contͣ ipsan
loquant᷑. ioħe attestante qui ait:
Anͣob̾ exier̾. sed non erant ex nobis:
Nam si fuissent exnobis. ꝑmansissent
utiq nobiscũ: Gorui uͦ de torrentibꝰ¬

Expanded text:
igi, juxta id quod per Salomonem dicitur: Oculum qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suae, effodiant illum corvi de torrentibus . Perversi quippe dum divina judicia reprehendunt, subsannant patrem. Et quilibet haeretici dum praedicationem sanctae Ecclesiae fecunditatemque illius deridendo contemnunt, quid aliud quam partum matris despiciunt? Quam non immerito eorum quoque matrem dicimus, quia de ipsa exeunt, qui contra ipsam loquuntur; Joanne attestante, qui ait: A nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . Corvi
Abbreviated transcription (Latin):
ute: ecce cõuertim᷑ ad gentes Deqͥbꝰ
et ꝑ psalmistã dicit᷑ Tranferent᷑ mon.¬
tes incor maris: Quia repulsi auidea
apłi. in hoc gentilitatis salo sunt trãs.
lall Qui sunt gͦ qui inm̾sa duricia
pro obscuritate cordis quasi quidam
lapis caliginis et umbra mortis aꝑe.¬
grinante scoꝵ ppło diuiduntur: nisi
hũ quos pes egentiꝰ hominis ẽ oblitꝰ.
et quos p̃dicatores dm̃ uidelicet ꝑhumami.¬
tatem pauꝑes pro suꝑbie suȩ tumore reli
dicacionis suȩ semina ad solam fructifica¬
cionẽ genciũ transtulerunt: Quos recte
quoq et inuios uocat. quia dumꝰ infideli.¬
tate sua obdurati sunt: uerbis uite cord
uiam p̾bere noluerunt: Sed uidea hec
quȩ sic obduruit. uł quał dudũ fuerit. uł
quid pꝰ ꝑtulerit audiamus Terra de qua¬

Expanded text:
vitae, ecce convertimur ad gentes . De quibus vitae, ecce convertimur ad gentes . De quibus et per Psalmistam dicitur: Transferentur montes in cor maris , quia repulsi a Judaea apostoli in hoc gentilitatis saeculum translati sunt. Qui sunt ergo qui immensa duritia pro obscuritate cordis, quasi quidam lapis caliginis et umbra mortis, a peregrinante sanctorum populo dividuntur, nisi hi quos pes egentis hominis est oblitus, id est quos praedicatores Domini, videlicet per humanitatem pauperis, pro superbiae suae tumore reliqaedicationis suae semina ad solam fructificationem gentium transtulerunt? Quos recte quoque et invios vocat, quia dum in infidelitate sua obdurati sunt, verbis vitae ad cor viam praebere noluerunt. Sed Judaea haec, quae sic obduruit, vel qualis dudum fuerit, vel quid post pertulerit, audiamus. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
mus quia peccatũ non habemꝰ. ipsi nos se.¬
indelicet corui subsannantis occulum
effodiunt. quia prauoꝵ ac ꝑ uiacium
hominũ intencionẽ uincunt Et hoc
itaq testimonio si hic quoq torrens p̾di.¬
cacio debet intelligi: lapidẽ caliginis
et umbrã mortis diuidit torrens appło
se corda conuertit. Unde adhuc subdit᷑¬
et minios: Quis hoc loco accipitur aliꝰ¬
egens homo. nͥ ille de quo ꝑpaulum
dicit᷑ : Qui ꝓpt̾ nos egenus factus est
cũ diues ẽẽt Cuius indelicet egentiᷤ
hominis pedes sc̃ĩ p̾dicatores fuerunt.
ꝑ quoꝵ profecto p̾senciã. gentilitatẽ
cucu̾iens: mundũ ꝑambulauit uniu̾
ambulabo meis An pes eus non erat
qui tentus in compedibus dicebat:
Pro quo legacione fungor in cathena:
Sed eoꝵ qui umbra mortis et lapis
caliginis extiterunt. pes hominis egen
dum gentibus deflexerũt. sicut ipsi in
suis actibus dicunt Uob̃ oportebat
pͥmũ loqͥ uerbũ dei. sed qm̃ repellitis
illud et indignos uos tudicatis et̾ne

Expanded text:
us quia peccatum non habemus, nos ipsos seidelicet corvi subsannantis oculum effodiunt, quia pravorum ac pervicacium hominum intentionem vincunt. Ex hoc itaque testimonio, si hic quoque torrens praedicatio debet intelligi, Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a popuse corda convertit. Unde adhuc subdituxit.---Quis hoc loco alius accipitur egens homo, nisi ille de quo per Paulum dicitur: Qui propter nos egenus factus est, cum dives esset ? Cujus videlicet egentis hominis pedes sancti praedicatores fuerunt, per quorum profecto praesentiam gentilitatem circumiens, mundum perambulavit uniambulabo in eis . An pes ejus non erat, qui tentus in compedibus dicebat: Pro quo legatione fungor in catena ? Sed eorum qui umbra mortis et lapis caliginis exstiterunt, pes hominis egentdum gentibus defluxerunt, sicut ipsi in suis Actibus dicunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
care Inore tenebant legẽ. sed legis ꝑse.¬
bat᷑ panis in loco suo igne subuersa ẽ:
quia uidea in semetapsa et prius habuit
legẽ que reficeret. et post iniuidiam que
cremaret: De cuius ad huc descriptione

Expanded text:
care. In ore tenebant Legem, sed Legis persecare. In ore tenebant Legem, sed Legis persebatur panis, in loco suo igne subversa est, quia Judaea in semetipsa et prius habuit legem quae reficeret, et post invidiam quae concremaret. De cujus adhuc descriptione
Abbreviated transcription (Latin):
Panẽ iudea dare consueuerat. que legis
uerba proferebat: Quã indelicet legem
quia in telligere iam reprobi atq expla.¬
nare non poterant. propħa hieremias in
hec t̾ra in loco suo igne subuersa ẽ: quia
fideliũ signa conspiciens iuidie se face
concrem auit: Quia enim semꝑ inuidia
desuꝑbia nasci solet: in loco fuo igne ꝑiit:
Que id circo arsit inuidia. quia suꝑbiam
non reliquit: Terra gͦ quȩ prius panẽ ha.¬
buit. post igne subuersa ẽ: quia sinagoga
que mandata dei ꝑlegẽ protulit: nascentẽ
eccłiam ꝑsequens: muidie se igne consũp.¬
sit Annon emulacionis sue fascibus ar¬
debat. cũ redẽptoris nr̃i signa conspiciens
ꝑ quosdã suos diceret. Quid faciemꝰ. qͥa
hic homo multa signa facit: Uel certe:
Uidetis quia nichil proficimꝰ Ecce totus
mundus totus post eum uadit Uide.
bant unde conuerti debuerant. atq ex.¬
inde ꝑuersiores fiebant: Querebant ex¬
tinguere. quẽ cernebant mortuos uiuifi¬

Expanded text:
Panem Judaea dare consueverat, quae legis verba proferebat. Quam videlicet legem, quia intelligere jam reprobi atque explanare non poterant, propheta Jeremias in ed haec terra in loco suo igne subversa est, quia fidelium signa conspiciens, invidiae se face concremavit. Quia enim semper invidia de superbia nasci solet, in loco suo igne periit, quae idcirco arsit invidia, quia superbiam non reliquit. Terra ergo quae prius panem habuit, post igne subversa est, quoniam synagoga, quae 579 mandata Dei per legem protulit, nascentem Ecclesiam persequens, invidiae se igne consumpsit. An non aemulationis suae facibus ardebat, cum Redemptoris nostri signa conspiciens, per quosdam suhic homo multa signa facit ? Vel certe: Videtis quia nihil proficimus. Ecce totus mundus post eum vadit. Videbant Judaei unde converti debuerant, atque exinde perversiores fiebant. Quaerebant exstinguere quem cernebant mortuos vivifi
Abbreviated transcription (Latin):
uenit Quia lapidem caliginis et um¬
bram mortis. diuidit torrens apopulo
peregrinante Ac si aꝑte dicat: Eos qͦs
modo uł infidelitas excecat. uł crude.¬
litas obdurat: flammarũ fliuius acõs.¬
pectu et̾m iudicis exiens ab electoꝵ tune
ppło separat. ut tunc aboniᷤᷤ ignis dis.¬
tricti examinis diuidat. quos nunc
in suis concupiscenciiᷤ tenebre uicioꝵ

Expanded text:
venit, quia Lapidem caliginis et umvenit, quia Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante. Ac si aperte dicat: Eos quos modo vel infidelitas excaecat, vel crudelitas obdurat, flammarum fluvius a conspectu aeterni judicis exiens, ab electorum tunc populo separat, ut tunc a bonis ignis districti examinis dividat quos nunc in suis concupiscentiis tenebrae vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
apłs tolerabat cũ diceret Dum sumꝰ
in corpore ꝑegrinam᷑ adn̾o: ꝑ fidem
enim ambulamꝰ et non ꝑspeciẽ huiꝰ
ꝑegrinacioĩs erũpnas satagebat eua.¬
de. cum dicebat Defidiũ habens dissol.¬
ui. et cum xp̃o eẽ Et rursum. Michi
uiuere xp̃s ẽ: et mori lucrũ Hinus ꝑe¬
grinacionis pondus graue senciebat:
psalmista cum diceret: Heu me: quod
incolatus m̃s prolongatꝰ ẽ habitaui
cũ habitantibꝰ cedar: multũ incola
fuit anima mea: Ab hac eripi quan.¬
tocius anhelabat. cũ suꝑnis desid̃iis
flagrans diceret Situuit anima mea
ad dm̃ uiuum Quando ueniã et appa.¬
rebo ante faciem dei: Sed hoc desidii
nesciunt. qui cor in terrems uoluptatibꝰ
defigunt Dum enĩ sola que sunt uisibi¬
lia diligunt. profecto inuisibilia uel si
credunt ẽẽ non diligunt: Quia dum
miinis se ext̾ius secunt᷑. etiã mente car.¬
nales fiunt Simul enĩ in hac uita ut̾q
ppłs currit. sed non simul ad ꝑpetuã per¬

Expanded text:
Dum sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Per fidem enim ambulamus, et non per speciem . Hujus peregrinationis aerumnas satagebat evadere, cum dicebat: Desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Et rursum: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum . Hujus peregrinationis pondus grave sentiebat Psalmista, cuincolatus meus prolongatus est: habitavi cum habitantibus Cedar, multum incola fuit anima mea . Ab hac eripi quantocius anhelabat, cum supernis desideriis flagrans diceret; Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Sed hoc desiderium nesciunt qui cor in terrenis voluptatibus defigunt. Dum enim sola quae sunt visibilia diligunt, profecto invisibilia, vel si credunt esse, non diligunt, quia dum nimis se exterius sequuntur, etiam mente carnales fiunt. Simul enim in hac vita uterque populus currit, sed non simul ad perpetuam per
Abbreviated transcription (Latin):
electoꝵ. qui hanc uitã quoddã sibi exi.¬
lium deputantes ad suꝑnã patriam
tota cordis intencione suspirant Deqͥbꝰ
paulus dicit Confitentes. qui a ꝑegri.¬
m et hospites sunt suꝑ t̾ram: Qui enĩ
hec dicunt. significant se patriam inqͥ

Expanded text:
electorum, qui hanc vitam quoddam sibi exsielectorum, qui hanc vitam quoddam sibi exsilium deputantes, ad supernam patriam tota cordis intentione suspirant; de quibus Paulus dicit: Confitentes quia peregrini et hospites sunt super terram . Qui enim haec dicunt, sig
Abbreviated transcription (Latin):
crudelitate durus extitit. et infideli.¬
tate nebulosus: Qui alio quoq uoca.¬
bulo umbra mortis dicit᷑ Umbra qͥppe
talis exprimit᷑. qualia etus rei dequa
trahit᷑. fuerint hinam̃ta. quis autẽ mortiᷤᷤ
nomine. nisi diabolus uocat᷑: Dequo ꝑ
quandã ministerii sui significacionẽ dr̃
Nom̃ illi mors Cuus ille ppłs umbra
extitit. quia miquitatẽ illius sequens:
eius inse imaginẽ expressit: Quid uero
torrentis nomine. nisi ille aconspectu
trem̾di udicis ꝑultimũ ex am̃ egredi.¬
ens. atq electos et reprobos diuidens
ignis uocat᷑: Unde ꝑpropħam dicitur:
Fluuius igneiis rapidusq egrediebat᷑ afa¬
cie etus Quis autẽ in hoc mundo ꝑegri.¬
nat᷑ populus. nͥ qui ad sortẽ electorum
currens habere se patriam nouerit in
celestibus: Et tantomagis illic sperat se¬
inuenire propria. quanto hic cuncta
quȩ pret̾eunt ẽẽ a se deputat aliena:
Peregrinus itaq ẽ ppłs. omĩum nuinerꝰ

Expanded text:
crudelitate durus exstitit, et infidelitate nebulosus. Qui alio quoque vocabulo umbra mortis dicitur. Umbra quippe talis exprimitur, qualia ejutrahitur fuerint lineamenta. Quis autem mortis nomine, nisi diabolus vocatur? De quo per quamdam ministri sui significationem dicitur: « Nomen illi mors . » Cujus ille populus umbra exstitit, quia iniquitatem illius sequens, ejus in se imaginem expressit. Quid vero torrentis nomine, nisi ille a conspectu tremendi judicis per ultimum examen egrediens, atque electos et reprobos dividens, ignis vocatur? Unde per prophetam dicitur: « Fluvius igneus rapidus, qui egrediebatur a fa . Quis autem in hoc mundo perigrinatur populus, nisi qui ad sortem electorum currens, habere se patriam novit in coelestibus, et tanto magis illic sperat invenire se propria, quanto hic cuncta quae praetereunt esse a se deputat aliena? Peregrinus itaque est populus, omnium numerus
Abbreviated transcription (Latin):
lis uitȩ delectacio. et carnis uoluptaᷤ.
Quasi turbine igit᷑ unusquisq loco suo
rapit᷑. cum acunctis delectacionibꝰ ex¬
tremo t̾ritus die separat᷑. Dequo extre.
suꝑ eur et non parcet Peccatorẽ ds̾
quociens feriendo corrigit. ad hoc fla.¬
gellum emittit ut parcat Cũ uero
eius uitam in peccato ꝑmanentẽ feri.¬
endo concludit. flagellũ emittit: sed
nequaꝗͣ parcit Qui enim flagellũ
emisit ut parceret. ad hoc emitet
quandoq neparcat In hac namq ui¬
ta dñs tantomagis studet ut parcat.
quantomagis expectando flagellat:
sicut ipse uoce angłi ad ioħem dicit
Ego quos amo: arguo et castigo.

Expanded text:
lis vitae dilectio, et carnis voluptas. lis vitae dilectio, et carnis voluptas. Quasi turbine igitur unusquisque de loco suo rapitur, cum a cunctis suis delectationibus, extremo territus die, separatur. De quo extremo eum, et non parcet . » Peccatorem Deus quoties feriendo corrigit, ad hoc flagellum emittit, ut parcat, cum vero ejus vitam in peccato permanentem feriendo concludit, flagellum emittit, sed nequaquam parcit. Qui enim flagellum emisit ut parceret, ad hoc emittit quandoque ne parcat. In hac namque vita Dominus tanto magis studet ut parcat, quanto magis exspectando flagellat. Sicut ipse voce angeli ad Joannem ait: « Ego quos amo redarguo et castigo . »
Abbreviated transcription (Latin):
non appetunt. dum flãmas carnis desi¬
diis cel estibus extingunt Propt̾ hoc qͦq
mentis refrigerium celitus datũ. mariȩ¬
dicit᷑ Uirtus altissimi obumbrabit tͥ.
quãuis hac uire ꝑ obu̾bracio̾iꝰᷤ uocabulũ.
incarnandi dei filii utraq potuit na.¬
tura signari Umbra enim alumine
format᷑ et corpore Dñs autẽ ꝑdiummi¬
tatẽ lum̃ ẽ: qui mediante anima ĩeiꝰ
ut̾o fieri dignatus ẽ ꝑ humanitatem
corpus: Quia gͦ lum̾ incorporeũ ĩ eius
erat utero corporandum. elq̃ et incor.¬
poreum concepit. ad corpus dicit᷑. uir.¬
tus altissimi obumbrabit tibi Id est
corpus humanitatis inte accipit. in¬
corporeum lum̃ diuinitatis S ediam¬
de iniquo qͦlibet: quod cepimꝰ exequamͣ:
Uollit gͦ eu̾ uentus urens. quia indeli.¬
cet malignus sp̃s eũ quem nunc sue¬
cendit igne ꝑuerse concupiscencie.
rapit post modũ ad flãmas gehenne
de loco suo Hocus ꝑuersoꝵ ẽ: tempora¬

Expanded text:
non appetunt, dum flammas carnis desinon appetunt, dum flammas carnis desideriis coelestibus exstinguunt. Vet. XII. 33. Mentis refrigerium Mariae datumdicitur: Virtus Altissimi obumbrabit tibi . Quamvis hac in re per obumbrationis vocabulum, incarnandi Dei utraque potuit natura signari. Umbra enim a lumine formatur et corpore. Dominus autem per divinitatem lumen est; qui mediante anima, in ejus utero fieri dignatus est per humanitatem corpus. Quia ergo lumen incorporeum in ejus erat utero corporandum, ei quae incorporeum concepit ad corpus dicitur: Virtus Altissimi obumbrabit tibi. Id est, corpus in te humanitatis accipiet incorporeum lumen divinitatis. de iniquo quolibet quod coepimus exsequamur. Tollit ergo eum ventus urens, quia videlicet malignus spiritus eum quem nunc succenderit igne perversae concupiscentiae, rapit postmodum ad flammas gehennae. de loco suo. Locus perversorum est tempora
Abbreviated transcription (Latin):
inflãmat᷑ Ipse enĩ uocari aquilonis¬
nomine solet: qui dicit Sedebo inmõ.¬
te testam̃ti in lat̾ibus aquilonis: Asce.¬
dam suꝑ altitudinẽ nubium: Ab huiꝰ
igit᷑ urentis uenti unuis cuusq electi
mens adustione temꝑat᷑: quando ĩea
uicioꝵ feruor extinguit᷑ Et desid̾ioꝵ
carnalium flãma refrigescit Unde
et sca ȩccłia in sponsi laudibus leta
clamat Sub umbra illius quã desi.¬
dauerã sedi De hiius ardoris tẽperie.
eiꝑisaiam promutente dnõ dicit᷑ Ero
saltunca ascendet abies. et prourtiea
crescet mirtus: Prosaliunca namq ĩea
ascendit abies. cum in scoꝵ corde pro
abieccione terrene cogitacionis. all¬
tudo suꝑne contẽplacionis exoritu
Urtica uͦ: ignee omĩno naturȩ es
tutis Pro urtica igit᷑ crescit mirtuꝰ.
cũ uistoꝵ mentes aprurigine et alle
inciorum ad cogitacionũ temꝑiem tiuĩ.¬
quillitatẽq ꝑueniunt. dũ. iam terrena

Expanded text:
inflammatur. Ipse enim vocari inflammatur. Ipse enim vocari nomine in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium . Ad hujus igitur urentis venti uniuscujusque electi mens adustione temperatur, quando in ea vitiorum fervor exstinguitur, et desideriorum carnalium flamma frigescit. Unde et sancta Ecclesia in sponsi sui laudibus laeta clamat: Sub umbra illius quem desideraveram sedi . De hujus ardoris temperie ei per Isaiam promittente Domino dicitur: Pro saliunca ascendet abies, et pro urtica crescet myrtus . Pro saliunca namque in ea ascendit abies, dum in sanctorum corde pro abjectione terrenae cogitationis altitudo supernae contemplationis exoritur. Urtica vero igneae omnino naturae est. tutis. Pro urtica igitur crescit myrtus, cum justorum mentes a prurigine et ardore vitiorum ad cogitationum temperiem tranquilitatemque perveniunt, dum jam terrena
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbienti diuiti. dei uoce dicit᷑ Stul.¬
te hac nocte animã tuã repetunt ate
Que gͦ p̾parasti cuiꝰ erunt: Hocte
animã redde ꝑhibetur. qui mortem
non p̃uidens. intenebris cordis abstra¬
hitur:. Ait gͦ: Hocte oppͥmit eum tem¬
pestas Quia enĩ non uult agere que
uidet. dep̾hendit᷑ int̾itus sui tempesta¬
te: quod non uidet Dequo ad huc subdit᷑¬
Toller eum uentus urens Quid hoc
loco uentus urens nͥ malignus sp̃s uoca.¬
tur. qui desid̃ioꝵ flãmas incorde excitat
ut ad et̾nitatẽ supplicioꝵ trahat: Ler.¬
uersũ gͦ quemlibet uentus urens tolle¬
re dicit᷑. quia insidiat᷑ malignus sp̃s
qui uiuentẽ quẽq accendit aduicia.
morientẽ trahit ad tormenta Nã qͥa
qui male suggestionis flatu ad terre.
et faciem euis afacie aquilonis: Olla
namq fuccensa ẽ: corhumanũ scłariu̾
curarũ ardoribus desidioꝵq anxieta.¬
tibus feruens Quȩ afaciȩ aquilomiᷤᷤ
succendit᷑. id ẽ diaboli suggestionibus

Expanded text:
itur: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te; quae autem praeparasti, cujus erunt ? Nocte animam reddere perhibetur qui, mortem non praevidens, in tenebris cordis abstrahitur. Ait ergo: Nocte opprimet eum tempestas. Quia enim non vult agere bona quae videt, deprehenditur interitus sui tempestate quam non videt. De quo adhuc subditto dicitur ventus urens.---Quis hoc loco ventus urens, nisi malignus spiritus vocatur, qui desideriorum flammas in corde excitat, ut ad aeternitatem suppliciorum trahat? Perversum ergo quemlibet ventus urens tollere dicitur, quia insidiator malignus spiritus, qui viventem quemque accendit ad vitia, morientem trahit ad tormenta. Nam quiaqui malae suggestionis flatu ad terrenaet faciem ejus a facie Aquilonis . Olla namque succensa est cor humanum, saecularium curarum ardoribus, desideriorumque anxietatibus fervens. Quae a facie Aquilonis succenditur, id est diaboli suggestionibus
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑp̾dicacionẽ sonorus fiat Quod bene
ꝑisaiam dicit᷑ Qui confidunt indño.
mutabunt fortitudinẽ Fortitudinẽ
mutamꝰ. cum conuersi tanta uirtute
posuit tenebris. et uniu̾soꝵ finẽ ipse
confid̾at. Tempꝰ posuit tenebris.mi.¬
quis indelicet modũ. quo iiqͥ ẽẽ desis.¬
tant Unde eis ꝑ apłm dicit᷑ Eratis enĩ¬
aliquando tenebre. nunc autẽ lux in
dño Sic̃ aliis quoq difcipłis isdẽ doctor¬

Expanded text:
et per praedicationem sonorus fiat. Quod bene et per praedicationem sonorus fiat. Quod bene per Isaiam dicitur: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem . Fortitudinem mutamus, cum conversi posuit tenebris, et universorum finem ipse considerat, ipse tempus posuit tenebris , iniquis videlicet modum quo iniqui esse desistant. Unde eis per Apostolum dicitur: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Sicut aliis quoque discip
Abbreviated transcription (Latin):
lium corda transfixit Et qui infirmuᷤ
despectusq prius fuerat ꝑ terrena nego.¬
cia. fortis postinodum factus ẽ adceles.¬
tia p̾dicamenta Unde adhuc subdit᷑¬
Et lapis solutus calore in es uertit᷑:
Tunc lapis calore soluit᷑. cũ cor durũ
atq diuini amoris igne frigidũ eodẽ
diuini amoris igne tangit᷑. et inferuo.¬
re sp̃s licat᷑: ut ad sequentẽ uitã desidi.¬
oꝵ estu arde at. quam prius audiens:
insensibilis manebat Ex quo ardore
scilicet et emollit᷑ ad amorem. et robo.¬
rat᷑ ad oꝑ acionẽ: ut sicut prius durꝰ¬
fuerat in amorem scłi: itase pꝰmodum
fortẽ exerat in amorẽ dei Et qui antea
audire re nuebat iam et credere et
p̾dicare incipiat Lapis gͦ solutus ca¬
lore in es uertitur. quia dura mens
suꝑni amoris igne liquefacta: adue.¬
ram fortitudinem comimutatur. ut
peccator qui prius insensibilis extite.¬
rat. post modum et ꝑauctoritatẽ fortiᷤ.

Expanded text:
lium corda transfixit; et qui infirmus prius lium corda transfixit; et qui infirmus prius despectusque fuerat per terrena negotia, fortis postmodum factus est ad coelestia praedicamenta. Unde adhuc subEt lapis solutus calore in aes vertitur. - Tunc lapis calore solutus, cum cor durum atque a divini amoris igne frigidum, eodem divini amoris igne tangitur, et in fervore spiritus liquatur, ut ad sequentem vitam desideriorum aestu ardeat, quam prius audiens insensibilis manebat, ex quo ardore scilicet et emollitur ad amorem, et operatur ad operationem, ut sicut prius durfuerat in amore saeculi, ita se postmodum fortem exerat in amorem Dei; et quod ante audire renuebat, jam et credere et praedicare incipiat. Lapis ergo solutus calore, 576 in aes vertitur, quia dura mens superni amoris igne liquefacta ad veram fortitudinem commutatur, ut peccator, qui prius insensibilis exstiterat, postmodum et per auctoritatem fortis
Abbreviated transcription (Latin):
heretici de iusticiȩ suȩ contra nos elaci.¬
one gloriari. atq oꝑa sua oftentacia.¬
nis inflacione iactare. nosq iniquos
ut diximus aut ẽẽ aut fuisse crimina¬
tur. Per humillimã gͦ confessionẽ et
ueracẽ defensionẽ. contͣ eos uir sc̃s
loquit᷑ dicens. Ferrũ de t̾ra tollit᷑: Ie.
si aꝑte dicat. For̾tes uiri qui acutissi.¬
Imis linguarũ gladiis in hac acie de.¬
fendende fidei ferrũ fingunt. aliqͣni
terra minfimis accionibꝰ fuerunt:
Peccanti quippe homini dictũ ẽ: Ta.¬
ra es: et int̾rã ibis Sed de t̾ra ferriꝰ
tollit᷑. cum fortis ꝓpugnator eccl̃is
aterrena quãprius tenuit acciois
separat᷑ Hoñ gͦ mn e ͤ despici quiꝰ qͥd
fuit. qui iam cepit ẽẽ quod nõ fuit:
Annon matħs int̾ra inuentus ẽ. ql
terrenis negociis implieatus telonei
usibus seruiebat: Sed de terra stultus
infortitudine conualuit. ferri cuius ui.¬
delicet linga quasi acutissimo gladio.
euangłii ad ministracione dñs infide.¬

Expanded text:
eretici de justitiae suae contra nos elatione gloriari, atque opera sua ostentationis inflatione jactare, nosque iniquos, ut diximus, aut esse, aut fuisse criminantur. Per humillimam ergo confessionem, et veracem defensionem contra eos vir sanctus loquitur, dicens: Ferrum de terra tollitur. Ac si aperte dicat: Fortes viri, qui acutissimis linguarum gladiis in hac acie defendendae fidei ferrum fiunt, aliquando terra in infimis actionibus fuerunt. Peccanti quippe homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Sed de terra ferrum tollitur , cum fortis propugnator Ecclesiae a terrena quam prius tenuit actione separatur. Non ergo in eo debet despici quidquid fuit, qui jam coepit esse quod non fuit. An non Matthaeus in terra inventus est, terrenis negotiis implicatus telonii usibus serviebat ? Sed de terra sublatus, in fortitudinem ferri convaluit, cujus videlicet lingua quasi acutissimo gladio Evangelii administratione Dominus infide
Abbreviated transcription (Latin):
terga feriat᷑ Qui tam̃ hoc ipsũ quod
turpit̃ cessit erubescens: ante ducis
sui occulos maiores exipsa uerecundia
uires sumit: Tantoq pꝰforcia exercet
quant᷑ et presentẽ głam uirtutis ꝑa¬
gat: et pret̾itã ignominiã debilitatiᷤ
tegat Sic gͦ nonnumquã quidã ĩdei
seruicio ex ante acta acrius debilitate
roborant᷑. eosq ad custodienda manda.¬
ta et futuroꝵ trahit desid̾ium: et in.¬
pellit memoria pret̾itoꝵ. ut hinc ad
uentura amor prouocet. illinc dep̾te.¬
ritis uerecundia instiget Quos tam̃¬
adu̾sarii eccłiȩ dum sũmis p̾ditos uir.¬
tutibus uid̾int. eisq inp̾senti uita un̾
derogent quia inuentre nequaquã
possunt: accusare illos depret̾itis moli.¬
unt᷑. sicut moysen nrm̃ manicheus impe¬
tit. in quo sequencium uirtutũ gr̾am
transacti homicidiĩ conat᷑ culpa feda¬
re. inquo non attendit post modum
quã paciens ad sustinendum. sed priꝰ

Expanded text:
terga feriatur: qui tamen hoc ipsum quod terga feriatur: qui tamen hoc ipsum quod turpiter gessit erubescens, ante ducis sui oculos majores ex ipsa verecundia vires sumit, tantoque post fortia exercet, quantum et praesentem gloriam virtutis peragat, et praeteritam ignominiam debilitatis tegat. Sic ergo nonnunquam quidam in Dei servitio ex anteacta acrius debilitate robarantur, eosque ad custodienda mandata et futurorum trahit desiderium, et impellit memoria praeteritorum, ut hinc ad ventura amor provocet, illinc de praeteritis verecundia instiget. Vetadversarii Ecclesiae dum summis praeditos virtutibus viderint, eisque in praesenti vita unde derogent quia invenire nequaquam possunt, accusare illos de praeteritis moliuntur, sicut Moysen nostrum Manichaeus impetit, in quo sequentium virtutum gratiam, transacti homicidii conatur culpa foedare. In quo non attendit postmodum quam patiens ad sustinendum, sed prius
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͦ non nͥ in cathalica eccłia ueri
martires sunt: dicat᷑ recte Auro locꝰ
ẽ in quo conflat᷑ Qm̃ non clarescit am.¬
ma infulgore ȩt̾ne pulcritudinis. nisi
ut ita dicam prius hic arserit in offici.¬
na caritatis: Pensandum preterea ẽ
quod occulto consilio omp̃s ds̃ quosdã
abipsis exordiis suis innocentes custo¬
diens usq aduirtutũ sũma prouehit.
ut etate crescente simul in eis pro¬
ficiat et annoꝵ numerositas: et cel-¬
fitudo meritoꝵ Alios uͦ in exordiis
siuis deserens. scaturientibus uiciis ire
ꝑ abrupta ꝑmittit: Plerũq tamen
etiã eos respicit. et ad sequendũ se scĩ
amoris igne suecendit: atq molitas
meoꝵ cordibus prurigines uiciorũ.
uertit in feruorẽ uirtutũ Et eo ma¬
gis ignescunt ad desidium requirende
pietatis dei: quo magis erubescunt
memoria iniquitatis sue. sicut sepe cõ¬
tingit ut pugne certamine miles an̾
ducis sui oculos constitutꝰ. hostili uir.¬
tuti turptt̾ cedat. et eneruit̾ p̾bens

Expanded text:
Quia ergo non nisi in catholica Ecclesia veri martyres fiunt, dicitur recte: Auro locus est in quo conflatur, quia non clarescet anima in fulgore aeternae pulchritudinis, nisi, ut ita dicam, prius hic arserit in officina charitatis. quod occulto consilio omnipotens Deus quosdam ab ipsis exordiis suis innocentes custodiens, usque ad virtutum provehit summa, ut aetate crescente, simul in eis proficiat et annorum numerositas, et celsitudo meritorum. Alios vero in exordiis suis deserens, scaturientibus vitiis ire per abrupta permittit. Plerumque tamen etiam eos respicit, et ad sequendum se sancti amoris igne succendit, atque inolitas in eorum cordibus prurigines vitiorum vertit in fervorem virtutum, et eo magnis ignescunt ad desiderium requirendae pietatis Dei, quo magis erubescunt memoriam iniquitatis suae, sicut saepe contigit ut in pugnae certamine miles ante ducis sui 575 oculos constitutus, hostili virtuti turpiter cedat, et enerviter praebens
Abbreviated transcription (Latin):
uit dñs qui abstulit iudiciũ meum. et
omps qui ad amaritudinẽ ad duxit
animã meam Quia et si hostis seuit
qui ferire appetit. creator tam̃ ẽ qui
eum ad aliquid preualere ꝑmitit Sed
quia uir sc̃s ad aliquid inuocata dei
inta se strmxit. audiamꝰ qui d sese cons
donec suꝑẽ halitus mine: et sp̃s dei m
naribus meis. non loquent᷑ labia mea
imquitatẽ. nec lingua meditabtt᷑ men¬
dacium Qđ prius iniquitatẽ. hoc post¬
modum repetens mendacium dicit.
Ham et om̃e m̃dacium iniquitas ẽ:
et omĩis iniquitas m̃dacium. Quia
profecto ab equitate discrepat. qͥcqͥd
aueritate discordat. Sed int̾ hoc quod
ait loqui et postinodum subdidit me¬
ditari: magna distancia ẽ Non nũꝗͣ
enim peius ẽ mendacium meditari.
quam loqui: Nam loqͥ plerũq p̾cipita.¬
cionis ẽ: meditari uero studiose praui.¬
tatis: Et quis ignorat inquanta dis.¬
tancia culpa distinguitur. utrũ p̾cipi¬
tacione aliquis anstudio menciat᷑:

Expanded text:
vit Deus, qui abstulit judicium meum, et Omnipotens qui ad amaritudinem adduxit animam meam, quia etsi hostis saevit, qui ferire appetit, creator tamen est qui eum ad aliquid praevalere permittit. Sed sanctus vir ad aliquid invocat a Dei vita se constrinxit, audiamus quidonec superest halitus in me, et spiritus Dei in naribus meis, non loquentur labia mea iniquitatem, nec lingua meditabitur mendacium. - Quod prius iniquitatem, hoc postmodum repetens mendacium dixit. Nam et omne mendacium iniquitas est, et omnis iniquitas mendacium, quia profecto ab aequitate discrepat quidquid a veritate discordat. Sed inter hoc quod ait, loqui, et postmodum subdit, meditari, magna distantia est. Nonnunquam enim pejus est mendacium meditari, quam loqui. Nam loqui plerumque praecipitationis est, meditari vero studiosae pravitatis. Et quis ignoret in quanta distantia culpa distinguitur utrum praecipitatione aliquis, an studio mentiatur?
Abbreviated transcription (Latin):
pumendo deciꝑet U idit niniuitas de.¬
linquentes. sed consid̾auit finẽ delinquẽ.¬
cium: penitenciam correctoꝵ Uidit
quoq sodomã delinquentẽ. sed cõsida.¬
uit. finẽ ardoris luxurie. ignẽ gehenne:
Uidit gentilitatis finẽ. quod possessa
iniquitatũ tenebris: quandoq fidei
luce claresceret Uidit etiã iudee t̾mi.¬
num quod abea luce fidei quam tene.¬
bat: obdurate ꝑfidie se tenebris cecaret
Unde adhuc congrue dicit᷑. Lapidẽ¬

Expanded text:
puniendo deciperet. Vidit Ninivitas depuniendo deciperet. Vidit Ninivitas delinquentes, sed consideravit finem delinquentium poenitentiam correctorum. Vidit quoque Sodomam delinquentem, sed consideravit finem ardoris luxuriae, ignem gehennae. Vidit gentilitatis finem, quod possessa iniquitatum tenebris, quandoque fidei luce claresceret. Vidit etiam Judaeae terminum, quod ab ea luce fidei quam tenebat obduratae perfidiae se tenebris caecaret. Unde adhuc congrue subditur: CAP
Abbreviated transcription (Latin):
et incanticis canticoꝵ eccłia ueniente
dicit᷑. Que ẽ ista que progreditur quasi
aurora consurgens: Apte enĩ eccłia au.¬
rore con parata describitur. que ꝑ cog.¬
nicionẽ fidei apeccatoꝵ suoꝵ tenebris
inclara luce iusticie cominutat᷑ Tempꝰ
gͦ posuit tenebris et uniuersoꝵ finem¬
ipse consid̾at Uniuersoꝵ nomine: electo ᷤᷤ
uoluit. et reprobos intelligi Nam bona
faciens et ordinans ds̃. mala uͦ non fa¬
ciens: sed. ab iniquis facta ne inordina.¬
ta eueniant. ipse disponens: considat
uniuersoꝵ finẽ. et pacient̾ tolerat oĩa:
atq intuetur electoꝵ t̾minum. quod
exmalo mutent᷑ adbonũ: Intuet᷑ etiam
reproboꝵ finẽ. quod de malo oꝑe dignũ
retrahant᷑ ad suplicium Uidit finẽ ꝑse.¬
quentis sauli. quo prostratus diceret:
Dñe. quid me uis facere: Uidit finẽ
quasi obsequentis discipuli: quod pro
commisso scelere gintur laqueo stringe.¬
ret. seq et peccantẽ puniret: et det̾ius

Expanded text:
et in Canticis canticorum Ecclesia veniente dicitur: Quae est ista quae progreditur quasi aurora consurgens ? Apte enim Ecclesia aurorae comparata describitur, quae per cognitionem fidei a peccatorum suorum tenebris in clara luce justitiae commutatur. Tempus ergo posuit tenebris, et universoipse considerat . Universorum nomine et electos voluit et reprobos comprehendi. Nam bona faciens et ordinans Deus, mala vero non faciens, sed ab iniquis facta ne inordinate eveniant, ipse disponens, considerat universorum finem, et patienter tolerat omnia, atque intuetur electorum terminum, quo ex malo mutentur ad bonum. Intuetur etiam reproborum finem, quo de malo opere dignum se trahantur ad supplicium. Vidit finem persequentis Sauli, quo prostratus diceret: Domine, quid me vis facere? Vidit finem quasi obsequentis discipuli, quod pro commisso scelere guttur laqueo stringeret , seque et peccantem puniret, et deterius
Abbreviated transcription (Latin):
cũ gladio. dauid ũ cum pera pastorali
uenit adprelium: Sed eundẽ goliam
nos quoq agimus. qui promissi dauid
membra exeius fieri dignacione meru¬
imus Nam cum suꝑbientes hereticos
sacre scripture sentencias deferentes
eisdẽ uerbis atq sentenciis quas pro¬
ferunt uieinus. quasi elatũ goliam
suo gladio detruncamus Iustus gͦ uesti.¬

Expanded text:
cum gladio, David vero cum virga pastorali cum gladio, David vero cum virga pastorali venit ad praelium; sed eumdem Goliam nos quoque agimus, qui praemissi David membra ex ejus fieri dignatione meruimus: nam cum superbientes haereticos, et sacrae Scripturae sententias deferentes, eisdem verbis atque sententiis quas proferunt vincimus, quasi elatum Goliam suo gladio detruncamus. XIX. De e
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s inuoluti argento. Hii nimirum
qui eloquio dei non int̾iori refeccione
replentur. sed ext̾iori ostensione se ues.¬
tiunt: Unde et hoꝵ argentũ idẽ here.¬
ticoꝵ eloquium terre con parat᷑. qͥa
de scriptura saera ut aliquid sciant:
exappetitu terren e laudis elaborant:
Qui etiã sicut lutũ p̾parant uestim̾ta.
quia fluxe et inquinabilit̾ ea quibus
se tueri uolunt. scripture sacre con¬
texunt testimonia Preparauit qͥdẽ.
sed iustus uestietur eis: quia uir recta
fide plenus que scĩs solet ad iusticiã
deputari: ea ipsa scripturȩ sacrȩ quȩ
hereticus affert testimonia colligit.
et erroris eius ꝑtinaciã inde conuin.¬
cit Contͣ nos namq dum sacre legis
testimonia apportant. secũ nob̾ affer̾t
unde conuincant᷑. Unde et dauidti.¬
pum dñi qui uidelicet manu fortis
int̾pretat᷑: golias uͦ hereticoꝵ suꝑbiã
signans: hoc rebus locuti funt: quod
nos uerbis aꝑtmus: Ei olias quippe

Expanded text:
omnes involuti argento . Hi nimirum omnes involuti argento . Hi nimirum qui eloquio Dei non interiori refectione se replent, sed exteriori ostensione se vestiunt. Unde et horum argentum, id est haereticorum eloquium, terrae est comparatum, quia de Scriptura sacra ut aliquid sciant ex appetitu terrenae laudis elaborant. Qui etiam sicut lutum praeparant vestimenta, quia fluxe et inquinabiliter ea quibus se tueri volunt Scripturae sacrae contexunt testimonia. Praeparabit quidem, sed justus vestietur illis, quia vir recta fide plenus, quae sanctis solet ad justitiam deputari, ea ipsa Scripturae sacrae quae haereticus affert testimonia colligit, et erroris ejus pertinaciam inde convincit. Contra nos namque dum sacrae legis testimonia apportant, secum nobis afferunt unde vincantur. Unde et David typum Domini, qui videlicet manu fortis interpretatur, Golias vero haereticorum superbiam signans, hoc rebus locuti sunt, quod nos verbis aperimus. Golias quippe
Abbreviated transcription (Latin):
sepe ut dictũ ẽ dũ p̾dicator erroris
ad et̾na supplicia rapit᷑. subiectȩ ple.¬
bes illius ad cognicionis uere gra
reuertunt᷑: his et. eium plebibus per¬
uersus p̃dicator quasi maritꝰ p̾fuit.
quia male eis conunctus inhesera¬
corruptor mentis: Hequaqͣm gͦ uidue uł
destitute plorant: quia morte praui doc.¬
toris uiam ueritatis inueniunt. excuiꝰ
int̾itu affligi posse uidebant᷑. Uel certe
non plorant uidue. quia in suo errore
manentes dum scm̃ fuisse estimant
p̃dicatorẽ suum. spe falsa ne lugeant
uerit uestim̃ta Preparauit quidẽ sed
iustus uestiet᷑ eis. et argentũ innocens
diuidet Argentũ intelligi sacri eloqͥi
claritas solet Sic alias dicit᷑ E loqͥa
dm̃ eloquia casta argentũ igne exami.¬
natum: Et quia non nulli eloquium
dei non int̾uis ꝑ exibicionẽ. sed ext̾ius
ꝑ ostensionẽ bab̃e concupiscunt: id¬
circo ꝑ propħam dicit᷑ Disꝑierunt

Expanded text:
saepe ut diximus, dum praedicator erroris saepe ut diximus, dum praedicator erroris ad aeterna supplicia rapitur, subjectae plebes illius ad cognitionis verae gratiam revertuntur. His enim plebibus perversus praedicator quasi maritus praefuit, quia male eis conjunctus inhaeseracorruptor mentis. Nequaquam ergo viduae vel destitutae plorant, quia morte pravi doctoris viam veritatis inveniunt, ex ejus interitu affligi posse videbantur. Vel certe non plorant viduae, quia in suo errore remanentes dum sanctum fuisse aestimant praedicatorem suum, spe falsa ne lugeant,verit vestimenta. Praeparabit quidem, sed justus vestietur illis, et argentum innocens divideclaritas solet, sicut alias dicitur: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum . Et quia nonnulli eloquium Dei non interius per exhibitionem, sed exterius per ostensionem habere concupiscunt; idcirco per prophetam dicitur: Disperierunt
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ sunt: qui de errancium filioꝵ p̾di.¬
cacione nascunt᷑ Quos nequaquam
panis saciat. quia dum in sacri uerbi
pabulo plꝰ quer̃t sẽtire quã capiunt:
semꝑ aueritatis cognicione ieiunãt.
et p̾dicamenta doctrinȩ quȩ student
ad questionẽ querere. habere non ua.¬
lent ad refeccionẽ Quia uͦ nõ nullos
exeisdẽ hereticis sc̃a eccłia colligit.
non nullos inmalicia sua ꝑtinaces
relinquid: protinus additur Qui¬
derelicti sepelient᷑ inint̾itu: quia dũ
adlucẽ ueritatis non redeunt. pro.¬
fecto inpęna ꝑpetua intelligencia
terrena depͥmunt᷑ Et quia non nũꝗͣ
dũ ductor erranciũ plebiũ rapitur ad
penam. seductȩ plebes reformant᷑
adueritatis scienciã: et tunc ad ue.¬
ram cognicionẽ redeunt subditi. cũ
ad ȩt̾na supplicia ꝑueniunt. hi qui m¬
le fuerunt prelati: apte subiungit᷑:¬
Et iuidue illius non plorabunt Quaᷤᷤ
uiduas illius accipimꝰ. nisi subiectaᷤᷤ
plebes morte illius destitutas: Qͥa

Expanded text:
corum sunt qui de errantium filiorum praedicatione nascuntur. Quos nequaquam panis satiat, quia dum in sacri verbi pabulo plus quaerunt sentire quam capiunt, semper a veritatis cognitione jejunant; et praedicamenta doctrinae quae student ad quaestionem quaerere, 566 habere non valent ad refectionem. Quia vero nonnullos ex iisdem haereticis sancta Ecclesia colligit, nonnullos in malitia sua pertinaces relinquit, protinus additur: derelicti sepeliuntur in interitu, quia dum ad lucem veritatis non redeunt, profecto in poena perpetua, intelligentia terrena deprimuntur. Et quia nonnunquam dum auctor errantium plebium rapitur ad poenam, seductae plebes reformantur ad veritatis scientiam, et tunc ad veram cognitionem redeunt subditi, cum ad aeterna supplicia perveniunt hi qui male fuerant praelati, apte subjungitEt viduae ejus non plorabunt. - Quas viduas ejus accipimus, nisi subjectas ejus plebes morte illius feliciter destitutas? Quia