comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uersi. Prefecerat autem eidem loco
& curam supremam tradiderat con¬
stibularius abiens. & aliis tractꝰ
negociis cuidam consanguineo
suo. guidom uidelz descandalione
rei mĩlitaris experientissimo sed
modice fidci. & deum prorsus igͦ¬
ranti. Is tñ mandantis int̾uitu tñ
rebus bellicis egregie gestis titulos
obfuscaret. uerbo simul & exemplo
alios ad resistendum ammabat ne
defuturum in proximo subsidium
or perhemiem gloriam bene me¬
rentib cercius promistens. Unde
erat quod omnes quasi pro rẽ pro¬
pria dumcantes stupendos se et ad¬
mirabiles pro indeficientib uigiliis
&e contimus laboribus. hostib da¬
rent. Qui nichilomimus omnino re¬
sistentibus. ommino aduersari pati
sme intermissione molestias infe¬
runt  maiores hñtes numero
qui alternatim sibi succedere preci¬
piebintur eos qui unde uires repa¬
rarent penitus nõ habebant ad
defectum anxictatib cotidiams cõ¬
pellebant. Nunciatur interea dño

Expanded text:
versi. Praefecerat autem eidem loco versi. Praefecerat autem eidem loco et curam supremam tradiderat constabularius, abiens, et aliis tractus negotiis, cuidam consanguineo suo, Guidoni videlicet de Scandalione, rei militaris experientissimo; sed modicae fidei, et Deum prorsus ignoranti. Is cum mandantis intuitu, tum ne quos in rebus bellicis egregie gestis titulos offuscaret, verbo simul et exemplo alios ad resistendum animabat; nec defuturum in proximo subsidium, et perennem gloriam bene merentibus certius promittens: unde erat, quod omnes quasi pro re propria dimicantes, stupendos se et admirabiles, pro indeficientibus vigiliis et continuis laboribus, hostibus darent. Qui nihilominus, omnino resistentibus omnino adversari parati, sine intermissione molestias inferunt; et majores habentes numeros, qui alternatim sibi succedere praecipiebantur, eos qui unde vires repararent, penitus non habebant, ad defectum, anxietatibus quotidianis compellebant. Nuntiatur interea domino
Abbreviated transcription (Latin):
Oradinus u̾ sicut crat
uir strenius &̾ succes¬
sus suos continuare iipiger trãs¬
cursis uiniuersis regionibus ox
predis huic inde cõmportatis fõs
locuplectior: reuocatis iterũ mi¬
litaribus copiis. & lege edictali
ex damasco ex ommbus fimbus
eius accitis amplioribus adicit
iterum uł paneadem obsidẽat in¬
chilominus suspicans ꝙͣ per regẽ
uel eius principes quor uires at¬
triuerat obsessis miistraretur sb̃¬
sidium. Locata ergo secundum
propositum cura sẽpedictam urbẽ
obsidione: more iberum hostili ma¬
chinis frequentib ꝯe ordiẽ con¬
gruo dispositis. turres concutit me¬
ma debilitat. & crebra sagittarioꝵ
opera & tellorum instar grandinis
inmissione eos qui nitus se recepe¬
rant. uices prohibet exercere resi¬
stentis. Cuies autem loci illius me¬
mores quomodo in proxime prete¬
rita obsidione. ciuitatem tueri cu¬
pientes in proposito defecerant si¬
mile quid preuenre cupientes in
presidium sponte se receperant uin¬

Expanded text:
oradinus vero, sicut erat vir strenuus, et successus suos continuare impiger, transcursis universis regionibus, et praedis hinc inde comportatis, factus locupletior; convocatis iterum militaribus copiis; et lege edictali ex Damasco et omnibus finibus ejus, accitis amplioribus, adjicit iterum ut Paneadem obsideret; nihil minus suspicans quam quod per regem vel ejus principes, quorum vires attriverat, obsessis ministraretur subsidium. Locata igitur secundum propositum, circa saepedictam urbem obsidione, more iterum hostili, machinis frequentibus et ordine congruo dispositis, turres concutit, moenia debilitat, et crebra sagittariorum opera, et telorum instar grandinis immissione, eos qui intus se receperant, vices prohibet exercere resistentis. Cives autem loci illius, memores quomodo in proxime praeterita obsidione, civitatem tueri cupientes, in proposito defecerant, praevenire cupientes, in praesidium sponte se receperant uni
Abbreviated transcription (Latin):
paciens suspicatur. Ipẽ uero regi¬
one ab hostib aliquantulum ex¬
pedita cum paucis ad modum qͥ
cum eo in predictum opidum se
contulerant adiunctis s̾ nõ nulł
qui casu de hesterms euaserant pe¬
riculis &̾ acconensem properans
Urbem cum plausu populi & ex¬
ultacione non modica q̃i rediuiꝰ
exceptus est. Factum est ħ inno
regni domini baldium. xiiiiͦ mẽ¬

Expanded text:
patiens suspicatur. Ipse vero, regipatiens suspicatur. Ipse vero, regione ab hostibus aliquantulum expedita, cum paucis admodum, qui cum eo in praedictum oppidum se contulerant, adjunctis sibi nonnullis qui casu de hesternis evaserant periculis, ad Acconensem properans urbem, cum plausu populi et exsultatione non modica, quasi redivivus exceptus est. Factum est hoc anno regni domini Balduini
Abbreviated transcription (Latin):
tis in populis. Selus dnĩ exerci¬
tuum fecit ħ. Bene tñ &̾e misericor¬
diter nõ oblitus misereri nec cõ¬
tinens mira misericordias suas
nobiscum fecit prouidens ut rog̃e
saluum faceret. Qui si illa die defe¬
cisset reguum oẽ proculdubio in
suprenium quod deus auertit descẽ¬
disseł periculum. In milite enim ꝙͣ¬
tum uix eximio unus sors est.
rege sollicitus ozat diuid fidelis
dicens. Domine saluum fac regẽ.
Rumor interun de rege uarius lõ¬
ge lateq regionẽ pro eo sollicitã
afficiebit. dicentibus aliis quia
gladiis confossus interierat. aliis
quod iter cũ captiuos untꝰ hosti¬
bus idignor intib ab duc tus crał
aliis quod diuina cum protegente
clemencia illesum bellicis tumulti¬
bus se subduxerat. Anxie ergo
niiis. & quasi mater uincũm
hns filium. cam pro eo gerit plebs
unuersa sollicitudinem. Etiam
dum ignorat quic circa cũ geratꝰ
quic quid deterius accidere potest
id eum passum affectuosissime cõ¬

Expanded text:
tis in populis ; zelus Domini exercitis in populis ; zelus Domini exercituum fecit haec . Bene tamen et misericorditer, non oblitus misereri, nec continens in ira sua misericordias suas, nobiscum fecit; providens ut regem salvum faceret, qui si illa die defecisset, regnum omne procul dubio in supremum, quod Deus avertit, descendisset periculum. In milite enim, quantumvis eximio, unius sors est; rege sollicitus erat, David fidelis, dicens: Domine, salvum fac regem . Rumor interim de rege varius longe lateque regionem pro ea sollicitam affgladiis confossus interierat; aliis, quod inter concaptivos vinctus, hostibus id ignorantibus, abductus erat; aliis, quod divina eum protegente clementia illaesum, bellicis tumultibus se subduxerat. Anxie ergo nimis, et quasi mater unicum habens filium, piam pro eo gerit plebs universa sollicitudinem; et dum ignorat quid circa eum geratur, quidquid deterius accidere potest, id eum passum affectuosissime com
Abbreviated transcription (Latin):
indifferenter tam qui rei militaris
dicebintur habere prudencia & usũ
precipuum. qͣm gregaꝵ. hostib tãꝙͣ
bilia mancipia ignomimose seruitu¬
tis uigum. & pẽipetue infinne. no¬
tam non abhorrentes ul misere ui¬
te consulerent: sine contradictione
se tridebant. Captus ẽ inter ceteros
ibi uir nobilis o melitus. dñs
hugo deibelin. odo quoq de sancto
amando. regius marescalcus. iohẽs
gotininnius. rohardus ioppensis.
& bilianus frater eius. bertrandus
deblanquefor. magister milicie tẽ¬
pli uir religiosus & tiẽs deum
&e alii multi quoꝵ nomina nõ te¬
nemus. Refudit nobis dñs iuxta
meritum uiarum nr̃aꝵ fructum ot
qui innocenter ox de nr̃a presumẽtes
fide spretis humanitatis legibus.
oppresseramus indebite equalãce
pensam reportauimus confusionẽ
Dati sunt enim incliti nr̃i gentib
in opprobrium & hostium exposi¬
ti ludibrio peccatis nr̃is exigẽtib
traditi sunt in cominotionem capi¬

Expanded text:
indifferenter, tam qui rei militaris indifferenter, tam qui rei militaris dicebantur habere prudentiam, et usum praecipuum, quam gregarii, hostibus tanquam vilia mancipia ignominiosae servitutis jugum, et perpetuae infamiae notam non abhorrentes, ut miserae vitae consulerent, sine contradictione se tradebant. Captus est inter caeteros ibi vir nobilis et inclytus, dominus Hugo de Ibelim; Oddo quoque de Sancto Amando, regius marescalcus, Joannes Gotmanus, Rohardus Joppensis, et Ballianus frater ejus: Bertrandus de Blanquefort, magister militiae Templi, vir religiosus et timens Deum, et alii multi, quorum nomina non tenemus. Refudit nobis Dominus juxta meritum viarum nostrarum fructum; et qui innocentes et de nostra praesumentes fide, spretis humanitatis legibus, oppresseramus indebite, aequa lance pensam reportavimus confusionem. Dati sunt enim inclyti nostri, gentibus in opprobrium; et hostium expositi ludibrio, peccatis nostris exigentibus, traditi sunt in commotionem capi
Abbreviated transcription (Latin):
tur seciisq &t nichil tale uerentib
stactis se offerunt gladiis more ho¬
stium uulnera & mortem ministra¬
turi. Nostri porro licet sero experge¬
uidentes rem agi serio. equos arma¬
q corripiunt. Sed anteꝙͣ ad resisten¬
dum preparari. et conuenire possint
ex ordine: dissoluta sunt hostibus
importune instintib & gladiis co¬
minus strenue decertantib agnma
ita ut nusꝙͣ de nris insi paucissum
Ex autem cum paucis
qui ei adheserant uidẽs
acies dissolutas confusum exercitũ
hostib undiq patere ad predam.
hostes undiq nualesçere nr̃os uo
non iam deficere. sed ab mito pocius
defecisse. Ut saluti consulat prudẽter
subiit in montẽ qui uicinus erat.
Unde cum siumnis periculis hostes
nunc a dextris nunc a sumstris equi
cui insidebat beneficio declinans:
in castro cui sephet nomẽ quod in
eodem monte situm erat. uix ꝯe młta
difficultate se recepit. Capta est illa
die de principibus nostris maxima

Expanded text:
tur; securisque, et nihil tale verentibus, tur; securisque, et nihil tale verentibus, strictis se offerunt gladiis, more hostium vulnera et mortem ministraturi. Nostri porro, licet sero, expergeationibus, videntes rem agi serio, equos armaque corripiunt; sed antequam ad resistendum praeparari et convenire possent, ex ordine, dissoluta sunt hostibus importune instantibus, et gladiis cominus strenue decertantibus agmina, ita ut nusquam de nostris nisi paucissimex autem cum paucis qui ei adhaeserant, videns acies dissolutas, confusum exercitum hostibus undique patere ad praedam; hostes undique invalescere, nostros vero jam non deficere, sed ab initio potius defecisse; ut saluti consuleret, prudenter subiit in montem qui vicinus erat: unde cum summis periculis hostes nunc a dextris nunc a sinistris, equi cui insidebat beneficio, declinans, in castrum cui Sephet nomen, quod in eodem monte situm erat, vix et cum multa difficultate se recepit. Capta est illa die de principibus nostris maxima
Abbreviated transcription (Latin):
re minis oe imprudencius se hẽret
quodq de principib eius nõ nulli
philippus uidel neapolitanus &
quidam alii cum siuis comitatib
dicessissent. Uidentes rem pro uo¬
tis accidere. castra mouent subito
&e corum prudentissimo principe
rem pro ut expedire nouerat accele¬
rante ad partes illas contendunt
& ad iordanem qui medius erat i¬
ter eos usq peruemunt. Quo tran¬
sito m eo loco qui uulgari appella¬
tione uadum iacob appellatur.cis
iordanem qua regius exercitus cͣi¬
stina transiturus erat die se locant
in insidiis. Ał uero luce terris reddi¬
ta. iterum ad proficiscendum nr̃ ex̾¬
citus nocturnarum insidiarum nes¬
cius & coꝵ q̃ abhostibus interun
prestructa fueraut ignarus uersus
eas partes quas turci clam occupa¬
uerint: iter arripiunt. Dumq secu¬
ri. & nchil prorsus sunstri formidã¬
tes proficiscuntur ecce subito ex m¬
sidiis prodeunt qui ad ħ specialiter
conuenerant. Ut in cautos aggrederẽ¬

Expanded text:
re nimis et imprudentius se haberet; re nimis et imprudentius se haberet; quodque de principibus ejus nonnulli, Philippus videlicet Neapolitanus, et quidam alii cum suis comitatibus discessissent: videntes rem pro votis accidere, castra movent subito; et eorum prudentissimo principe rem prout expedire noverat accelerante, ad partes illas contendunt, et ad Jordanem, qui medius erat inter eos, usque perveniunt; quo transito, in eo loco qui vulgari appellatione vadum Jacob appellatur, cis Jordanem, qua regius exercitus crastina transiturus erat die, se locant in insidiis. At vero luce terris reddita, iterum ad proficiscendum noster exercitus, nocturnarum insidiarum nescius, et eorum quae ab hostibus interim praestructa fuerant ignarus, versus eas partes quas Turci clam occupaverant, iter arripiunt; dumque securi, et nihil prorsus sinistri formidantes proficiscuntur, ecce subito ex insidiis prodeunt, qui ad hoc specialiter convenerant, ut incautos aggrederen
Abbreviated transcription (Latin):
Nam miseris regulariter solet ad¬
eẽ solercia rebus. Unde fortasse
illud dct̃m est. Cadent a latere tuo
nille sumstro uidelicet. ot decem
milia a dextris tius. Plures em̃
acti prosperis &̾ successib elati:
solent in preceps uiere. E cõtratio
Uero dispendiis & aduersus casibus
fatigati propriis edocti periculis.
didicerunt se indubiis habere cir¬
cumspectius. & semper tuere fõr¬
tunam ꝙͣ sepius experti sunt in
sius negociis amaram. Rex igitur
mente recolens quod tantũ prĩci¬
pem ab impugnatiõe urbis obses¬
se dimouerat ratusq eum cum sius
expeditiombus longius abisse nͤ
facile in suam auł suorum miuriã
iterum tol nationes in unũ cõuẽire
posse arbitratus imprudencius ali¬
ꝙͣtulum ot per singulorum arbito
indulgencius cepił se uł prediximꝰ
habere. Nunciatur porro hostibus
in insidiis commorantibus quod
dimissis pedestrib alis. dm̃ regis
exercitus arca lacum meleha secu¬

Expanded text:
Nam miseris regulariter solet adNam miseris regulariter solet adesse solertia rebus. Unde fortasse dictum est: Cadent a latere tuo mille, sinistro videlicet; et decem millia a dextris tuis ; plures enim, acti prosperis et successibus elati, solent in praeceps ruere: e diverso vero dispendiis et adversis casibus defatigati, propriis edocti periculis, didicerunt se in dubiis habere circumspectius; et semper timere fortunam, quam saepius experti sunt in suis negotiis amaram. Rex igitur mente recolens, quod tantum principem ab impugnatione urbis obsessae dimoverat, ratusque eum eum suis expeditionibus longius abiisse, nec facile in suam aut suorum injuriam iterum tot nationes in unum convenire posse arbitratus, imprudentius aliquantulum, et pro singulorum arbitrio indulgentius coepit se, ut praediximus, habere. Nuntiatur porro hostibus in insidiis commorantibus, quod dimissis pedestribus alis domini regis exercitus, circa lacum Meleha secu
Abbreviated transcription (Latin):
repant. renouant añmuralia e⁊
infra murorum ambitum cuub
instiurant ex inregro domicilia &
publicis edificiis statum restituũt
pustiũ. Quoo omina noz admus eo
tempore quo eam obtinuerat fun¬
ditus deiecerat. studiose uł predi¬
ximus. His ita peractis arbitratus
rex cum suis principibus moram
suam in urbe predicti ciub nõ
multum deinceps ẽẽ necciam q̃p¬
pe restitutis iam in integiũ uni¬
uersis muncipio quoq armis
uicstu hominibus quoq diligen¬
ter satis pro tempore cõmunito:
dimissis peditum mampulis ip̃e
cum solis cquitum turinis tyberi¬
adem redire proposuit. Egressus
ergo ex eadem Urbe & ĩ austrum
iter dirigens secus lacum cui no¬
men melcha castranietatus est.
Ubi nocte illa longe aliber ꝙͣ ois¬
ciplina militaris exigeret &̾ mi¬
prudenter se habens non obser¬
uata castrorum lege: requieuit ex̾¬
ercitus. Solet enim usu niter ho¬
mines euenirẽ ut in prosperis ꝙe
pro uoto successibus circumspec¬
te minus se consueueruit habere

Expanded text:
ant, renovant antemuralia; et intra murorum ambitum civibus instaurant ex integro domicilia, et publicis aedificiis statum restituunt pristinum; quae omnia Noradinus eo tempore, quo eam obtinuerat, funditus dejecerat studiose, ut praediximus. His ita peractis, arbitratus rex cum suis principibus, moram suam in urbe praedicta, civibus non multum deinceps esse necessariam; quippe restitutis jam in integrum universis, municipio quoque, armis, victu, hominibus quoque diligenter satis pro tempore communito: dimissis peditum manipulis, ipse cum solis equitum turmis Tiberiadem redire proposuit. Egressus ergo ex eadem urbe et in austrum iter dirigens, secus lacum, cui nomen Meleha, castrametatus est, ubi nocte illa longe aliter quam disciplina militaris exigeret, et imprudenter se habens, non observata castrorum lege, requievit exercitus. Solet enim usu inter homines evenire, ut in prosperis et pro voto successibus circumspecte minus se consueverint habere.
Abbreviated transcription (Latin):
Udiens igitur prefatus
princeps quod ei intencio¬
ne dommus rex adueniret nolens se
dubiis bellorum submittere casib
soluta obsidione prius tñ urbe ꝙ
Uiolenter expugnauerat igm succẽ¬
sa x suffossa. ad propria reuersus
est suim tñ qͣm semel collegerat
non passus abmuicem discẽdere
miliciam sed eam secum detinens
& ampliorem conuorans in nemori¬
bus finitins qͣi mentem habens
presagam. latebat minsidiis rei exi¬
tum prestolaturus. Rex uero adur¬
bem accedens et optatum obsessis
prestitit solacium. & tunduise pre¬
sentem exhibuit: quo adusq lapsa
erigerentur consolidarentur fracta
& ciuitas inpristinum reparatis
menib reformarctur statum. Con¬
uocitis cnim ex urbib finitunis¬
& de regno uniuerso cementatiis.
& quicumq archibecture aliꝙͣ ui¬

Expanded text:
udiens igitur praefatus princeps quod ea intentione dominus rex adveniret, nolens se dubiis bellorum submittere casibus, soluta obsidione, prius tamen urbe, quam violenter expugnaverat, igni succensa et suffossa, ad propria reversus est; suam tamen, quam semel collegerat, non passus ab invicem discedere militiam, sed eam secum detinens et ampliorem convocans, in nemoribus finitimis quasi mentem habens praesagam latebat in insidiis, rei exitum praestolaturus. Rex vero ad urbem accedens, et optatum obsessis praestitit solatium, et tam diu praesentem se exhibuit, quoadusque lapsa erigerentur, consolidarentur fracta, et civitas in pristinum, reparatis moenibus, reformaretur statum. Convocatis enim ex urbibus finitimist de regno universo caementariis, et quicunque architecturae aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
sibi regnum occulte parabat. missis
nunciis adamicos & notos suos in
franciam. Uł ad eum properarent. qͦꝵ
suffragiis regnum sibi uidebatur pos¬
se obtinere. Nobis autem ncutrum
horum procecto compertum est. No¬
torium tn erat balimum ioppensẽ
rohardi predicti frem̃ ad partes tras¬
montanas. missum cum regis eplis.
& muncribus cuius in dies presto¬
labatur aduentum. Per idem tep̃us
codem mense dommus fredericus ty¬
rensis archiepus predecessor noster
uir secundum carnẽ nobilis ad mo¬
dum cuius supra fecimus mentionẽ.
dum apud neapolim egritudine ali¬
ꝙͣ diu esset grauissima detentus .iiiͦ.
kł nouembris uiam uinuerse car¬
ns ingressus est. Ciuus funus cũ
decentibus oxequus. et debita ho¬
norificencia ierłimam delatum est
& in capitulo templi donnu unde
prius canonicus fuerat regularis:
sepultum est :

Expanded text:
sibi regnum occulte parabat, missis sibi regnum occulte parabat, missis nuntiis ad amicos et notos suos in Franciam, ut ad eum properarent, quorum suffragiis regnum sibi videbatur posse obtinere. Nobis autem neutrum horum pro certo compertum est. Notorium tamen erat, Balianum Joppensem, Roardi praedicti fratrem, ad partes transmontanas missum, cum regiis epistolis et muneribus, cujus in dies praestolabatur adventum. Per Idem tempus, eodem mense, doms archiepiscopus, praedecessor noster, vir secundum carnem nobilis admodum, cujus supra fecimus mentionem, dum apud Neapolim aegritudine aliquandiu esset gravissima detentus, III Kal. Novembr. viam universae carnis ingressus est. Cujus funus cum decentibus exsequiis et debita honorificentia Hierosolyma delatum est, et in capitulo Templi Domini, unde prius canonicus fuerat regularis, sepultum est
Abbreviated transcription (Latin):
colorem quesitum. alium quendam
rohardum nomine. arcis ierosoli¬
mitine custodem. gregarium hoĩez
uice nimis nomen magis splendi¬
dum. quani solidum gẽstabat. ille
autem sub hoc colore de regni nego¬
cus prosui uoluntate trac Rabit. Dum
ergo inciute se gerit. dum impruden¬
cius loquitur. & omnia regi nego¬
cia. muitis aliis ad suam reuocat sol¬
licitudinem. omnia disponit. oĩa
pro arbitrio dispensat. conflato ad¬
uersus cum odio pertinaci: suborna¬
ti sunt quidam qui uite eius insidias
molirentur. Quod cum ei nũciatũ
ẽct: quasi friuolum pro nichilo du¬
xit. Dumq more solito in caute se
hibens in acconense ciuitate morã
faceret circa primum noctis crepus¬
culum in uia publica gladiis con¬
fossus turpiter & ignominiose tra¬
ctatus: interiit. Porro de eius nece
uarie sentencie ferebintur in populo.
dicentibus aliis quia prosua fidelita¬
te ꝙͣ dommo regi deuotus ochibebat.
hoc ei acciderit: aliis e contra quod

Expanded text:
colorem quaesitum, alium quemdam colorem quaesitum, alium quemdam Roardum nomine, arcis Hierosolymitanae custodem, gregarium hominem a vice; unus, nomen magis splendidum quam solidum gestabat; ille autem, sub hoc colore, de regni negotiis pro sua voluntate tractabat. Dum ergo incaute se gerit, dum imprudentius loquitur, et omnia regni negotia, invitis aliis, ad suam revocat sollicitudinem, omnia disponit, omnia pro arbitrio dispensat, conflato adversus eum odio pertinaci, subornati sunt quidam, qui vitae ejus insidias molirentur; quod cum ei nuntiatum esset, quasi frivolum pro nihilo duxit. Dumque more solito incaute se habens, in Acconensi civitate moram faceret, circa primum noctis crepusculum, in via publica gladiis confossus, turpiter et ignominiose tractatus, interiit. Porro de ejus nece variae sententiae ferebantur in populo; dicentibus aliis, quia pro sua fidelitate, quam domino regi devotus exhibebat, hoc ei acciderat; aliis econtra, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Redictus ergo millo
deplanci. Uñ prediximꝰ.
nobilis homo erat decampama ul¬
tri montina de terra comitis herici
trecensis. fueratq domino amalri¬
co regi minium familiaris. & con¬
sang̾uincus it a uł regm sui cum
senẽscilcum constituerit. Tandez
mortuo henfredo uniore semoris
henfredi filio. stephaniam eius ui¬
duam philippi neapolitini filiam
uxorem ei dedit. E rit autem ex
parte uxoris dominus syrie sobil
illius uidelicet regionis que est tras
iordanẽ. que uulgo dr montis rega¬
lis.Susceperit tñ ex priore marito
sobolem gemimam predicta uidua
filium uidelicet & filiam. Hic uł
prediximus confisus de mua fa¬
miliaritate. quam apud cominũ
regem huius patrem habuerat re¬
gni principos etiam se maiores.
despec tui habebit. Erat auutem ho
in circonspectus minium. superb
quoq et irrogans uerborum muti¬
lium prodiguis. & deseplus equo
presumens. Hic Uł uderetur alioꝵ
quodam modo lenre muidiam arte
quadam. sed nimium mamfesta ad

Expanded text:
edictus vero Milo de Planci, unde praediximus, nobilis homo erat de Campania ultramontana, de terra Henrici comitis Trecensis: fueratque domino Amalrico regi nimium familiaris et consanguineus, ita ut regni sui eum senescalcum constitueret; tandem mortuo Henfredo juniore, senioris Henfredi filio, Stephaniam ejus viduam, Philippi Neapolitani filiam, uxorem ei dedit. Erat autem ex parte uxoris dominus Syriae Sobal, illius videlicet regionis quae est trans Jordanem, quae vulgo dicitur montis Regalis. Susceperat tamen ex priore marito sobolem geminam praedicta vidua, filium videlicet et filiam. Hic, ut praediximus, confisus de nimia familiaritate, quam apud dominum regem hujus patrem habuerat, regni principes, etiam se majores, despectui habebat. Erat autem homo incircumspectus, superbus quoque et arrogans, verborum inutilium prodigus, et de se plus aequo praesumens. Hic ut videretur aliorum quodammodo lenire invidiam, arte quadam, sed nimium manifesta, ad
Abbreviated transcription (Latin):
domnius suam subtraxerat gram̃
in nullo prosperarctur. quia suꝑb̾
resistit deus. humilibus autem
dat gratiam. Promisit timnen
dominus rex se cooperatorem.
x adiutorem futurum. tradidit¬
qz ei illuc cunti. centum equites
desius. & peditum duo milia. &
in hoc stitu erant res nr̃e circa
lialendas octobris. Assumptis
igitur sui & domimo comite tͥri¬
politano. magistro quoq domꝰ
hospitalis. & multis ex fratub
milicie templi ad pirtes contẽ¬
dit tupolitanas.
er idem tempus dominus
filum iohamius p̾rothoseuasti.
Unde superius fecimus mẽtionẽ
domino rege id permiltente urorẽ
duxit. cum qua etiam neapolitanã
Urbem quani illa possidebat noie
donationis propter nupcias m
uita uxoris habendam suscepit.
Capitulum xix.

Expanded text:
Dominus suam subtraxerat gratiam, Dominus suam subtraxerat gratiam, in nullo prosperaretur. Quia superbis resistit Deus, humilibus autem dat gratiam . Promisit tamen dominus rex, se cooperatorem et adjutorem futurum; tradiditque ei illuc eunti, centum equites de suis et peditum duo millia. Et in hoc statu erant res nostrae, circa Kal. Octobris. Assumptis ergo suis, et domino comite Tripolitano, magistroque domus Hospitalis et multis ex fratribus militiae Templi, ad partes contendit Tripolitanas. Per idem tempus, dominus filiam Joannis Protosevasti, unde superius fecimus mentionem, domino rege id permittente, uxorem duxit; cum qua etiam Neapolitanam urbem, quam illa possidebat nomine donationis propter nuptias, in vita uxoris habendam suscepit. CAPUT XIX.
Abbreviated transcription (Latin):
strum. sumptaq licencia imperi¬
ales legati negocium sepedic tum
usq in tempus oportunum dif¬
ferentes ad propria redierunt. Pꝰ
ħ ceperunt nuncii comitis q̃rere
ex quo predic ta non posset eẽ
inpñti expedicio. quid cum au¬
xilio regni dommnus comes pos¬
st facẽre. ne ommimo uideretur
ociosus. Placuit tindem his qͥ
politanam aut antiochenam profi¬
ciscerctur. Ebi enim uidebatur qd̾
ad honorem suum. & xp̃iamtatis
incrementum aliquid posset ope¬
rari. Erant non nulli qui domino
principi antiocheno qui pũs erat
& domno comiti tuipolitauo mi¬
putabant. ꝙ comes iti erit aduer¬
sus profec tioni megyptum. Nite¬
bantur enim uł dicitur ad suas
cum pirtes trahere. sperantes eius
auxilio aliquidad oriri. & mere¬
mentum regionum suarum respi¬
ciens. sed spe sua frustrati sunt.
quia nec apud nos. nec apud eos
quippiam memoria dignum ei
datum est diuinitus consuminas¬
se. Dignum quippe erat. uł cui

Expanded text:
strum; sumptaque licentia, imperistrum; sumptaque licentia, imperiales legati, negotium saepe dictum, usque in tempus opportunum differentes, ad propria redierunt. Post hoc coeperunt nuntii comitis quaerere, ex quo praedicta non posset esse in praesenti expeditio: Quid cum auxilio regni dominus comes posset facere, ne omnino videretur otiosus? Placuit tandem iis qui terram Tripolitanam aut Antiochenam proficisceretur; ibi enim videbatur quod ad honorem suum et Christianitatis incrementum, aliquid posset operari. Erant nonnulli, qui domino principi Antiocheno, qui praesens erat, et domino comiti Tripolitano imputabant quod comes ita erat adversus profectioni in Aegyptum; nitebantur enim, ut dicitur, ad suas eum partes trahere, sperantes ejus auxilio aliquid adoriri, ad incrementum suarum regionum respiciens; sed spe sua frustrati sunt; quia nec apud nos, nec apud eos quidpiam memoria dignum ei datum est divinitus consummasse. Dignum quippe erat, ut cui
Abbreviated transcription (Latin):
uellent in egyptum descendere. Q
respondentes ꝙͣuis tempus eẽt
ninus arcũ. ut ex̾citus possent
properare suos ramen si comes ꝓ¬
pria manu uult uirare. ꝙ uenat
nobiscum. & si contigerit eum
uel hic uel i uia infirmari quod
suos mistat. & quod intota expe¬
ditione: bona fide sine fraude. &
malo nigemo pro xp̃ianitatis in¬
cremento laboret. & non sit m
consilio uel auxilio ꝙ pacta inter
dominum regem & dniñ impera¬
torem tractata &e conscripta ex
aliqua parte infringantur. & id¬
ipsum homines suõs iurare fec̾it
tra uirilem constanciam uideatur
tociens mutare consilia.tũ uł re¬
gni huius deo amabilis &c domini
imperatoris amplictur gloria ue¬
memus. Hic cum suum uramen¬
tum aduocatus &c qui cum co mis¬
si fuerant superdictis condictiõĩ¬
bus offerent. nec ommia ⁊amen
predicta in suo uiramento uellẽt
comprehendere. nec comitis pro¬
milterent uiramentum nolumꝰ
amplius uerbis in utilibus insi¬
stere. solutum est colloquium no¬

Expanded text:
yptum descendere? Qui respondentes: Quamvis tempus esset arctum nimis, ut exercitus possent praeparare suos, tamen, si comes propria manu vult jurare, quod veniat nobiscum; et si contigerit eum, vel hic, vel in via infirmari, quod suos mittat; et quod in tota expeditione bona fide, sine fraude, et malo ingenio, pro Christianitatis incremento laboret: et quod non sit in consilio vel auxilio, quod pacta inter dominum regem et dominum imperatorem tractata et conscripta, ex aliqua parte infringantur; et idipsum homines suos jurare fecerit, tra virilem constantiam videatur toties mutare consilia, tamen, ut regni hujus Deo amabilis, et domini imperatoris amplietur gloria, veniemus. Hic, cum suum juramentum, advocatus et qui cum eo missi fuerant, super dictis conditionibus offerrent; nec omnia tamen praedicta cum suo juramento vellent comprehendere, nec comitis promitterent juramentum, noluimus amplius verbis inutilibus insistere; solutum est colloquium no
Abbreviated transcription (Latin):
tes comitis intencionem. Nõ enĩ
erat cius propositi dicta cõpensa¬
re operibus. sed ad id summa opere¬
intebatur. quod nos in culpam tra¬
heret & scribere posset ultramon¬
runs principibus. per nos stetisse
quo minus in negocio esset processũ
Culpam ergo suam in nos rctor quere
uolens. predictos ad nos miserat.
nullo modo sperans. quod greci ad
nostram iterum redirent uoluntatẽ

Expanded text:
tes comitis intentionem. Non enim tes comitis intentionem. Non enim erat ejus propositi dicta compensare operibus; sed ad id summa ope nitebatur, quod nos in culpam traheret, et scribere ultramontanis principibus posset, per nos stetisse, quominus in negotio esset processum. Culpam ergo suam in nos retorquere volens, praedictos ad nos miserat; nullo modo sperans quod Graeci ad nostram iterum redirent voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
mari. dicens quod in eius contu¬
meliam totum hoc fuerat fabri¬
catum. & factum est post multa
Uł eius quocumq modo satisface¬
remus uoluntati. quod de cõmum
tam nrõrum quam grecorum cõsilio
iterum expeditio dilata est usq per
totum aprilem sequentem. his ita
gestis dommus comes cum ieroso¬
limis quasi per quindecim dies fu¬
isset. completis orationbus e ⁊
sumpta palma quoo est apud nos
consummate peregrinatiomis signũ
quod omnno recessurus: neapolim
abiit. Unde post dies aliquot ad
nos misit ierosolunam aduocatũ
debechuma cum quibusdam aliis
desiuis hominbus qui nobis ex
parte domini comitis nunciarũt
quod comes paratus erat. & ħ erat
nobis uideretur optuum siue ĩ
egyptum. suie ad partes alias nos se¬
qui. Quo comperto & si nobis ui¬
deretur ridiculum tociens mutare
sentencias. & mimie instabilitati
uideretur merito impitandum.
nulli cecto herere proposito: tñ gͦ¬
cos licet miuti conuemimus uidẽ¬

Expanded text:
mari, dicens: quod in ejus contumari, dicens: quod in ejus contumeliam totum hoc fuerat fabricatum. Et factum est post multa, ut ejus quocunque modo satisfaceremus voluntati, quod de communi tam nostrorum quam Graecorum consilio, iterum expeditio dilata est, usque per totum Aprilem sequentem. His ita gestis, dominus comes, cum Hierosolymis quasi per quindecim dies fuisset, completis orationibus et sumpta palma, quod est apud nos consummatae peregrinationis signum, quasi omnino recessurus Neapolim abiit. Unde post dies aliquot, ad nos misit Hierosolymam advocatum de Betuna, cum quibusdam aliis de suis hominibus; qui nobis ex parte domini comitis nuntiarunt quod comes paratus erat, et haec enobis videretur optimum, sive in Aegyptum, sive ad alias partes nos sequi. Quo comperto, etsi nobis videretur ridiculum toties mutare sententias, et nimiae instabilitati videretur merito imputandum, nulli certo haerere proposito; tamen Graecos, licet inviti convenimus, viden
Abbreviated transcription (Latin):
Orro nobis nec futũ
erat nec honestum a
pactis discedere. Nam domun mi¬
peratoris nũcii.preclari & nobiles
uiri. cum infinita pecuma pñtes
erant paratos se isserentes ut pre¬
misimus conuentiones inter nos
& dominum imperatorem mitas.
fideliter adimplere habentes mpor¬
tu acconensi septuaginta galeas ex¬
ceptis aliis nauibus aditer & opus
condic tum sufficientes. Etem iura¬
mentis nostris obiuare in honestũ
minis & periculosum uidebatur.
Quod si ctiam cum assensu imperia¬
liuni nunciorum. res in aliuo tẽpus
differri potusset. Presens domini
imperatoris auxilium deserere. nõ
reputabinus tutum. timentes ĩ¬
dignationem eius que nobis po¬
terat cẽ niis periculosa. Igitur
iuxta condictum nr̃m. scdm̃ quod
prius conceperat consencientibus
partibus utrisq iter nrm̃ firma¬
umus. ad opus nos accingentes
quod ante multo cum donimo mm¬
peratore constitueramus. Quo au¬
dito comes flandrensis iterum cõ¬
tra nos uehemencius cepit inflam¬

Expanded text:
orro nobis nec tutum erat, nec honestum a pactis discedere. Nam domini imperatoris nuntii, praeclari et nobiles viri, cum infinita pecunia praesentes erant, paratos se asserentes, ut praemisimus, conventiones inter nos et dominum imperatorem initas fideliter adimplere; habentes in portu Acconensi septuaginta galeas, exceptis aliis navibus, ad iter et opus condictum sufficientes; item juramentis nostris obviare, inhonestum nimis et periculosum videbatur. Quod si etiam cum assensu imperialium nuntiorum res in aliud tempus differri potuisset, praesens domini imperatoris auxilium deserere non reputabamus tutum, timentes indignationem ejus, quae nobis poterat esse nimis periculosa. Igitur juxta condictum nostrum, secundum quod prius convenerat, consentientibus partibus utrisque, iter nostrum firmavimus, ad opus nos accingentes, quod ante multo cum domino imperatore constitueramus. Quo audito, comes Flandrensis iterum contra nos vehementius coepit inflam
Abbreviated transcription (Latin):
cientibus expeditionibus aliqͦs
mstere non moreris. qui et urbẽ
traditam ad honorẽ tui nominis
conseruare ualeant: et captiuoꝵ
multitudine hinc transterre sint
ydonei. Nos .it. urbe ur̃e celsitudĩ
resignata. iter ꝙ semel assupsimꝰ
auc tore dommo prosequi non dif¬
feremus ¶

Expanded text:
cientibus expeditionibus aliquos cientibus expeditionibus aliquos mittere non moreris, qui urbem traditam ad honorem tui nominis conservare valeant; et captivorum multitudinem hinc transferre sint idonei. Nos enim, urbe vestrae celsitudini resignata, iter quod semel assumpsimus, auctore Domino, prosequi non differemus.
Abbreviated transcription (Latin):
Sperantes tñ ꝙ uix̃ pictorum te¬
norem salua eeñt exercitui. insolaci¬
um liboris et dampnorum q̃ per¬
tulerant: spolia ciuititis. Captiuos
tñ de fratribus quos tũ sepedictꝰ
solimannus tũ de exercitu petri he¬
remite. apud castrum ciuitot. tũ
ctiam quos ciues in obsidione ce¬
perant. libertati restitutos nr̃ recep̃
ex̾citus uinuersos anteꝙͣ. de cor de¬
ditione uellent tractati sermonẽ.
et corum in hac parte uotis satista¬
cere. F actum est igitur q. deprinci¬
pum coniuentia. et populi cõsen¬
su missi sunt adimperatorẽ nucii
dicentes. Principes et xͥmus exer¬
citus qui apud urbem mecam ã ciꝰ
obsidione pro xp̃i nominus amo¬
ie fideliter laborauerunt eam aucto¬
re dnõ multi sollicitudine et ur¬
geute instancia compulcr̃ ad dedi¬
tionẽ. Unde nos ad tuam dirgen¬
tes serenitatẽ monemus et exorta¬
mur atenciuis quatemis aoꝑtes
illas de tuis principib cum suffi¬

Expanded text:
sperantes tamen, quod juxta pactorum tesperantes tamen, quod juxta pactorum tenorem, salva essent exercitui in solatium laboris et damnorum quae pertulerant, spolia civitatis. Captivos tamen de fratribus, quos tum saepe dictus Solimannus tum de exercitu Petri Eremitae, apud castrum Civitot, tum etiam quos cives in obsidione ceperant, libertati restitutos, noster recepit exercitus universos antequam de eorum deditione vellent tractari sermonem, et eorum in hac parte votis satisfacere. Factum est igitur, quod de principum conniventia et populi consensu missi sunt ad imperatorem nuntii, dicentes: Principes et Christianus exercitus, qui apud urbem Nicaenam in ejus obsidione pro Christi nominis amore fideliter laboraverunt, eam auctore Domino, multa sollicitudine et urgente instantia compulerunt ad deditionem. Unde nos ad tuam dirigentes serenitatem, monemus et exhortamur attentius, quatenus ad partes illas de tuis principibus cum suffi
Abbreviated transcription (Latin):
proponẽs q hic peregimoꝵ ex̾citꝰ¬
q pñs erat: ad alia properabat ne¬
gͥdcia. nec ex principali proposito s
incidenter et quasi prelereundo: ĩ
eam descendissent obsidionẽ. dĩ̃
autem imperatorẽ cura se positum
haberent perpetuo. de cuus cõmẽ¬
dabili plurimum possent clemen¬
cia presumere: et semꝑ expectare
meliora.Optimun ergo erat uł ĩ
eo fetõ imperatorẽ hominib igno¬
tis. et genti barbire preponerent.
ita ut meius manu fieret dedicio
ꝙͣ declmare non poterant. et per
eos urbem reciperet imperator cu¬
ius ꝙͣ non multis retro temꝑib
perturcorum uiolenciam ĩ ꝑium
miuste annserat His & huuismõ¬
persuasus cuuum comientus in
manu imperatoris eligunt urbẽ
personas quoq suas et omnẽ sub¬
stanciam salua ineolumitate resigͣ¬
re. Nec tñ id nr̃is molestum fuit
principibus. quippe cum ad alia
tota corum properaret intencio: nͨ
hiis inherere eorum ẽet propositũ

Expanded text:
proponens quod hic peregrinorum exercitproponens quod hic peregrinorum exercitns erat, ad alia properabat negotia; nec ex principali proposito, sed incidenter, et quasi praetereundo in eam descendissent obsidionem. Dominum autem imperatorem circa se positum haberent perpetuo, de cujus commendabili plurimum possent clementia praesumere, et semper exspectare meliora. Optimum ergo erat, ut in eo facto imperatorem, hominibus ignotis et genti barbarae praeponerent, ita ut in ejus manu fieret deditio, quam declinare non poterant; et per eos urbem reciperet imperator, cujus non multis retro temporibus, per Turcorum violentiam, imperium injuste amiserat. His et hujusmopersuasus civium conventus, in manu imperatoris eligunt urbem, personas quoque suas et omnem substantiam salva incolumitate, resignare; nec tamen id nostris molestum fuit principibus; quippe cum ad alia tota eorum properaret intentio, nec his inhaerere eorum esset propositum;
Abbreviated transcription (Latin):
Olimanni u̾o uxor: que
hactems urbis obsesse
molestias multo labore pertulerat.
turris casu. femmeo more ꝑterrita
paritis nauibus urbe clam egres¬
sa: ad loca tuciora se cum ancillis
et familiaribus transterre propo¬
suerat ded nr̃i qui per lacum in
nauigiis erant ad cohibendos introi¬
tus exitusq cuuum depitati dũ
studiosius more prudencium cun
duobus filiis tenlł ad modum.
principibus representant. Qui sub
arca custodia cum aliis cum ciptuus
eam precipiunt diligencius con¬
seruari. Ciues autẽ et de aditu hosti¬
bus patefctõ et decapliuitate tante
femme mente plurimum cõsterna¬
ti prorsus de uiribus diffidentes
missa legatione: a principibus m¬
ducias postulant desua deditione.
cum eisdem tractaturi. Tatinus ñi
de quo superius mencionẽ fecimus
presenciens sicuti uir erat uersutis¬
simus populia sui tnnicione deficiẽ¬
tis uoluntitẽ: maiores ciuitatis
conuenerat. monẽs. Ut in sui dedi¬
tione dũi imperatorẽ honorarẽt

Expanded text:
Solimani vero uxor, quae hactenus urbis obsessae molestias multo labore pertulerat, turris casu, femineo more perterrita, paratis navibus urbe clam egressa, ad loca tutiora se cum ancillis et familiaribus transferre proposuerat; sed nostri, qui per lacum in navigiis erant, ad cohibendos introitus exitusque civium deputati, dum studiosius more prudentium cuncm duobus filiis tenellis admodum, principibus repraesentant, qui sub arcta custodia cum aliis concaptivis eam praecipiunt diligentius observari. Cives autem et de aditu hostibus patefacto et de captivitate tantae feminae, mente plurimum consternati, prorsus de viribus diffidentes, missa legatione, a principibus inducias postulant, de sua deditione cum eisdem tractaturi. Tatinus autem, de quo superius mentionem fecimus, praesentiens, sicuti vir erat versutissimus, populi a sui tuitione deficientis voluntatem, majores civitatis convenerat, monens ut in sui deditione dominum imperatorem honorarent,
Abbreviated transcription (Latin):
pontificali spondens eis firmissiẽ.
Utrumq nchilomimus imperato¬
rem romanorum uidelicet & cõstan¬
tinopolitanum alterum ore ad os
& maifeste qui ad huc erat mita¬
lia. alterum uero per litteras sed oc¬
culte ad occupandum siculi regnũ

Expanded text:
pontificali spondens eis firmissime. pontificali spondens eis firmissime. Utrumque nihilominus imperatorem, Romanorum videlicet et Constantinopolitanum, alterum ore ad os et manifeste, qui adhuc erat in Italia; alterum vero per litteras, sed occulte, ad occupandum Siculi regnu
Abbreviated transcription (Latin):
stiis eius precipit artari habitatores.
Quod uerbum dominus ppͣ mole¬
ste ferens supͣ modum uic̃e ei eqͣlãce
uolens refundere. principes propos
ccͣ cum intitur arinare. nec m ea ꝑte
fraudatus est a desiderio suo. nam
potentissimum regmi sui comibem
euisdem regis amite filium. Rober¬
tum uidelicet debasa uilla. cũ mul¬
tis aliis uiris nobilibus. quibus
auxilium consiliumq romane ecclĩẽ
perpetuo nõ defuturum pollicebit᷑
contra eum insurgere persuasit. Ex¬
ules quoq quos tam ip̃e ꝙͣ piter erꝰ
de regno eiciens boms fecerat ex¬
torres paterins. uiros melitos & in¬
arims potentes dmñ uidelicet rob̾¬
tum desurrento principem capuanũ
conitem quoq andream de rapa ci¬
niua & alios multos exhortaciõĩ¬
bus sius prouocauerat ut in regnũ
redirent & ad iure hereditirio sibi
debitas intrepidi accederent posses¬
siones: romanam eccliãm imperpe¬
tuum cis non defuturam in uerbo

Expanded text:
stiis ejus praecipit arctari habitatores. stiis ejus praecipit arctari habitatores. Quod verbum dominus papa moleste ferens supra modum, vicem ei aequa lance volens refundere, principes proprios contra eum nititur armare; nec in ea parte fraudatus est a desiderio suo. Nam potentissimum regni sui comitem, ejusdem regis amitae filium, Robertum videlicet de Bassavilla, cum multis aliis viris nobilibus, quibus auxilium consiliumque Romanae Ecclesiae perpetuo non defuturum pollicebatur, contra eum insurgere persuasit. Exsules quoque, quos tam ipse quam pater ejus de regno ejiciens, bonis fecerat extorres paternis, viros inclytos et potentes, dominum videlicet Robertum de Surrento, principem Capuanum, comitem quoque Andream de Rapacanina, et alios multos, exhortationibus suis provocaverat, ut in regnum redirent et ad jure haereditario sibi debitas accederent possessiones, Romanam Ecclesiam in perpetuum eis non defuturam, in verbo
Abbreviated transcription (Latin):
lombardia romini uenerat ita ut
subditus eius aduentus dño papa
& uinuerse eccliẽ romane suspectꝰ
esset admodum. ẽandem per inter¬
nuncios pacis ordinatores interpo¬
sitis conditionib solitis meccliã
beati petri sollempniter & ex more
gustus appellatus. Inde subsecuto
triduo ambo sub ciutate tiburtina
in loco qui dr̃ ad pontẽ lucanum fe¬
sto die sanc torum aplõrum petri
& pauli hic imperiali scemate de¬
coratus. ille sumimi pontificatus
singularia hñs insignia. iunctis
agm̃mibus exultintibus clero &
populo processerunt laureati. Uñ
post diei festi consummationem. ĩ
bona pace diuisi ab inuicem dñs ĩ¬
perator ad partes properauit anco¬
nitanas. quo eum imperii cura tra¬
hebit dnõ papa circa partes roma¬
nas in montinis urbibus mora
faciente. Interca rex sicilie beneuen¬
tanam urbem eccliẽ romane familia¬
re domicilium. principibus sius mã¬
dat obsideri. & urgentissimis angu¬

Expanded text:
Lombardia Romam venerat, ita ut Lombardia Romam venerat, ita ut subitus ejus adventus domino papae et universae Ecclesiae Romanae suspectus esset admodum. Tandem per internuntios pacis ordinatores, interpositis conditionibus solitis, in ecclesia beati Petri solemniter et ex more gustus appellatus: inde subsecuto triduo, ambo sub civitate Tiburtina, in loco qui dicitur ad pontem Lucanum, festo die Sanctorum Apostolorum Petri et Pauli, hic imperiali schemate decoratus, ille summi pontificatus singularia habens insignia, junctis agminibus, exsultantibus clero et populo processerunt laureati. Unde post diei festi consummationem, in bona pace divisi ab invicem, dominus imperator ad partes properavit Anconitanas, quo eum imperii cura trahebat, domino papa circa partes Romanas, in montanis urbibus moram faciente. Interea rex Siciliae Beneventanam urbem Ecclesiae Romanae familiare domicilium, principibus suis mandat obsideri, et urgentissimis angu
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus in epm̃ albinensem or¬
dinatus est icholaus nomniẽ.
hic defuncto onõ anastasio. qͥ
predicto oñõ eugemo successe¬
rat de narcegia occidentali &
ultima prouincia ad quam mis¬
sus fuerat ab eodem legatus elec¬
tiom interfuit. & aclero et po¬
pulo unaminiter electus est.¬
& adrianus appellatus. Contig̃
autẽ eodem anno quo dñs frede¬
ricus theuboicoꝵ rex nondũ
tamen imperator. mitaliam cum infi¬
certona una ex urbibus lombar¬
dic qͣmdui obsederat subacta romã
uenire &x illi coronari disposuerat.
Eis autem oiebus inter dmñ pap̃a
adrianum de quo prediximus & re¬
gem sicilie diũ willerinum dñ
rogerii bone memorie filium gͣues
ex causis quibusdam orte erant ũ¬
micicie. ita quod usq ad odium ma¬
infestum & guerram noxiam res¬
prodierat ita ut sentenciam ex cõi¬
cationis dñs papa meum iaculare¬
tur. Dñs tñ fredericus de quo pre¬
diximus propositum urgens acce¬
lerato ituiere infra pucos dies de

Expanded text:
vocatus, in episcopum Albanensem ordinatus est, Nicolaus nomine. Hic, defuncto domino Anastasio, qui praedicto domino Eugenio successerat, de Norwegia, Occidentali et ultima provincia, ad quam missus fuerat ab eodem legatus, electioni interfuit, et a clero et populo unanimiter electus est, et Adrianus appellatus. Contigit autem eodem anno, quod dominus Fredericus Teutonicorum rex, nondum tamen imperator, in Italiam cum infiDertona, una ex urbibus Lombardiae, quam diu obsederat, subacta, Romam venire et ibi coronari disposuerat. His autem diebus, inter dominum papam Adrianum de quo praediximus et regem Siciliae dominum Willelmum, domini Rogerii bonae memoriae filium, graves ex causis quibusdam ortae erant inimicitiae: ita quod usque ad odium manifestum et guerram noxiam prodierat res, ita ut sententiam excommunicationis dominus papa in eum jacularetur. Dominus tamen Fredericus, de quo praediximus, propositum urgens, accelerato itinere, infra paucos dies de
Abbreviated transcription (Latin):
Lm ħ̾ in partib ge¬
runtur orientalibus
rome defuncto dno anastasio papa
quarto substitutus est ei oñs adͥ¬
anus tercius. Hic anglicus na¬
tione de castelto sancti albam. apd̾
auimonem cutitẽ prouincie ĩ
arclatensis diocesi abbis fuit ca¬
nomcoꝵ regularium mecclĩa scĩ

Expanded text:
haec in partibus geruntur Orientalibus, Romae defuncto Domino Anastasio papa quarto, substitutus est ei dominus Adrianus tertius; hic Anglicus natione, de castello Sancti Albani, apud Avinionem civitatem Provinciae, in Arelatensi dioecesi, abbas fuit canonicorum Regu
Abbreviated transcription (Latin):
Urbem cõtinius opprimentes an¬
gustiis: Usq ad supremum pene
oefec tum cos compulerant. Cum
ergo dieb decem et octo eam ue¬
hemencius impugnassent: ciues
ad deditionem compulerunt. i¬
dulto prius sibi & uxoribus &
liberis libero exitu: et in dẽpm¬
tite promissa. Est autẽ predicta
rifanea: in prouincia appanuc̃si
Una de suffragineis eius. Capta
ẽ autẽ ultimo marcii die. Rex
uero ierlimam reuersus. ibi pis¬
chales cum multi deuocione cele¬
bruut dies. Per idem tẽpus dñs
henricus rominorum imperator:
ultimum fato cliusit diem. Cui
substitutus est uir per omma cõ¬
mendabilis saxomẽ dux. dñs lo¬
tarius. Qui postmodum i apuliã
cum infinibo descendens exercitu:
Uinuersam usq ad farũ regionẽ
uiolenter occupiut ducẽ i apu¬
lia constituẽs uirum prouidum
eł discretum remonem nommne.
Rogerum autẽ comitẽ qui terrã
illim uiolenter occupauerat: ĩ
siciliam fugere compulit. ꝙ̃ pꝰ¬

Expanded text:
, continuis opprimentes an, continuis opprimentes angustiis, usque ad supremum pene defectum eos compulerant. Cum ergo diebus decem et octo eam vehementius impugnassent, cives ad deditionem compulerunt, indulto prius sibi et uxoribus et liberis libero exitu, et indemnitate promissa. Est autem praedicta Rapfanea in provincia Apamiensi, una de suffraganeis ejus; capta est autem ultimo Martii die. Rex vero Hierosolymam reversus, ibi Paschales cum multa devotione celebravit dies. Per idem tempus, dominus Henricus Romanorum imperator ultimum fato clausit diem; cui substitutus est vir per omnia commendabilis Saxoniae dux dominus Lotharius, qui postmodum in Apuliam cum infinito descendens exercitu, universam usque ad Farum regionem violenter occupavit, ducem in Apulia constituens, providum virum et discretum, Reinonem nomine; Rogerum autem comitem, qui terram illam violenter occupaverat, in Siciliam fugere compulit, quam po