comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tua. ⁊ geñatio tua de t̾ra canaam. Pat̾ tiuis
amorreus. ⁊ mater cua cechea. Et quando
nata esm die ortus tui ñ ẽ. p̃cisus umbilicꝰ
tuus. ⁊ aqua ñ es lota ĩ salutem. Ubi ostendi¬
tur qr ĩ peccatis gͣuib sit ierłm. ⁊ inde pe¬
ritura esset qͦd ñ sit lota aqͣ ĩ salutem. qͦd ẽ
plena significatio baptismi. Ad eos eos autẽ
mo dm̃ sequit᷑. Et ingressus sum pactũ tecuĩ
ait dñs. ⁊ laui te aqua. ⁊ emundaui sangui¬
mum. ⁊ cͥsma. Cuius baptismi fig᷑atioẽm.¬

Expanded text:
tua, et generatio tua de terra Chanaan; pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Cethaea, et quando nata es in die ortus tui, non est praecisus umbilicus tuus, et aqua non es lota in salutem . » Ubi ostenditur quod in peccatis gravibus sit Jerusalem, et inde peritura esset, quod non sit lota aqua in salutem, quod est plena significatio baptismi. Ad eos autem mo Domini sequitur: Et ingressus sum pactum tecum, ait Dominus, et lavi te aqua, et emundavi sanguimum et chrisma. Cujus baptismi purificationem
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e sanguine plene st̃. Itemidem ip̃e de iudoꝵ
sacͥficiis. facta sẽ mortiema eor qͣi stereꝰ t̾re
ĩ medio platearũ. Que st̃ ħ morticina. nͥ ue¬
teris legis sacͥficia: Que qͣm iam remota sẽ
uelut abiecta stercora reputant᷑. Uñ ⁊ idem
ꝓpħa alias de ip̃is sacrificiis sic dic̾. Q ĩmolat
Bouẽ: qͣi qui int̾ficit uirum. Q÷ mactat pecᷤᷤ
qͣi qui excerebrat canẽ. Q offert oblatiõem
qͣi qͥ sanguinẽ suillum offerat. Q÷ recordatur
thuris qͦi qͥ bñdicat ydolum. Itẽ ierenias de
repulsis a dño uictimis. ⁊ holocaustis uideoꝵ
Ut quid mͥ thus de saba offertis ⁊ calamun
suaue olentẽ de t̾ra longinqua holocausto¬
mata ur̃a ñ ss̃ accepta. ⁊ uictime ur̃e ñ pla¬
ĩ ppłm istum ruinas. ⁊ ruent ĩ eis patres ⁊

Expanded text:
rae sanguine plenae sunt » 2. Item ipse de Judaeorum sacrificiis: Facta sunt morticinia eorum quasi stercus in medio platearum . Quae sunt haec morticinia, nisi veteris legis sacrificia, quae, quoniam jam remota sunt, velut abjecta stercora reputantur? Unde et idem propheta alias de ipsis eorum sacrificiis sic dicit: Qui immolat bovem, quasi qui interficiat virum; qui mactat pecus, quasi qui excerebret canem; qui 100 offert oblationem, quasi qui sanguinem suillum offerat; qui recordatur thuris, quasi qui benedicat idolo . 3. Item Jeremias de repulsis a Domino victimis et holocaustis Judaeorum: « Ut quid mihi thus de Saba offertis, et calamum suaveolentem de terra longinqua? holocaustomata vestra non sunt accepta, et victimae in populum istum ruinas et ruent in eis — siue in
Abbreviated transcription (Latin):
tu timentiũ. ⁊.e. e. Et diripiet᷑ ab adu̾sariis
Destruã muros eiꝰ. ut inimicis gentib pateat.
& nubib mandabo desuꝑ ne pluant sr̃ eã pluui
am. Qo d ñ de pͥori captiuitate ꝓpħatum est.
Illo .ii. tẽꝑe post captã urbẽ. ⁊ ieremias ꝓpħa¬
uit. ⁊ damel. ⁊ aggeus. ⁊ ⁊ acharias futura
dixer̃t. S hoc de nouissima captiuitate pre¬

Expanded text:
uxilium . Et diripietur ab adversariis, destruam muros ejus, ut inimicis gentibus pateat, et nubibus mandabo desuper, ne pluant super eam pluviam » . 6. Quod non de priore captivitate prophetatum est; illo enim tempore post captam urbem et Jeremias prophetavit, et Daniel, et Aggaeus, et Zacharias futura dixerunt. Sed hoc de novissima captivitate prae
Abbreviated transcription (Latin):
Q tecig̾it ea scĩficabit᷑. Aaron ⁊ filios eiꝰ unges.
scificabisqi eos. ut sacerdotio fungant᷑ michi.
F iliis quoq isrł dices. Hoc oleum unctiõis scm
tab̾nacłi. ad typum eccłie ducitur. Cuius oĩs
diũsitas ppłorum ĩ testimoniũ sanctitatis per¬
ungit᷑. que ꝑ illam uniuersitatẽ oꝑum figura¬
batur. ut sacri chrismatis ungento delibuti
om̃s sanctificent᷑. atꝙ scĩficati in d̾ĩ głam p̃pa

Expanded text:
 tetigerit ea, sanctificabitur. Aaron, et filios ejus unges; sanctificabisque eos, ut sacerdotio fungantur mihi, filiis quoque Israel dices: Hoc oleum unctionis sanctabernaculi ad typum Ecclesiae ducitur, cujus omnis diversitas populorum in testimonio sanctitatis perungitur, quae per illam universitatem operum figurabatur, ut sacri chrismatis unctione delibuti omnes sanctificentur, atque santificati in Dei gloriam pra
Abbreviated transcription (Latin):
erum sabb̃m septimi millesimi anni tempꝰ
ac reqͥes fut᷑i regni ac scłi ẽ. ubi iã nulla epit
oꝑatro rerum. s reqͥes sola scõr. Nam ista tem¬
ꝑalia sabb̃a odit d̾s dum dicit. Neomenias ⁊
elegit. Nam de illis dix̃. Sabbata mea ꝓpha¬
nastis. Uñ in hoc scimus sabbm tẽꝑale huma¬

Expanded text:
erum Sabbatum, septimi millesimi anni tempus, ac requies futuri regni ac saeculi est, ubi jam nulla erit operatio rerum, sed requies sola sanctorum. 7. Nam ista temporalia Sabbata odit Deus, dum dicit: Neomenias et elegit. Nam de illis dixit: Sabbata mea profanastis . Unde agnoscimus Sabbatum temporale huma
Abbreviated transcription (Latin):
ifrłite acceꝑunt ĩ mun̾t: significat reqͥt̃
mentis. ut nuillo ĩ hac utta t̾renoꝵ desidi¬
orum appetitu fatigẽtur. Nam sabbm re¬
qͥes int̾ptetat᷑. Ista aũ uid̾oꝵ otiosa festi¬
uitas ꝯsunitur ⁊̃ luxuriis. ⁊ edrietatib
⁊ ꝯmessatiõe. deditiꝰ hõib in libidinẽ. ⁊ in
fructu tẽꝑarie uite uentͥ ueneriq uiuẽ¬

Expanded text:
itae acceperunt in munere significabat requiem mentis, ut nullo in hac vita terrenorum desideriorum appetitu fatigetur. Nam Sabbatum requies interpretatur. Ista autem Judaeorum otiosa festivitas consumitur in luxuriis, et ebrietatibus, et comessationibus, deditis omnibus in libidine, et in fructu
Abbreviated transcription (Latin):
s abbatum carnalit̾ uidi custodirẽt.
si quid sit sabbatũ nossent. nom̃ qͥdẽ
sabbi usuopãt. s qͥd ip̃m ualeat ignoraus
legem carnałr custodire delectant᷑ dũ to¬
ta spiritalit̾ intelligat᷑. dicente dño ꝓ ꝓpħam.¬

Expanded text:
Sabbatum carnaliter Judaei custodirent, si quid sit Sabbatum nossent. Nomen quidem Sabbati usurpant, sed quid ipsum valeat ignorant. Legem carnaliter custodire delectantur, dum tota spiritualiter intelligatur, dicente Dom
Abbreviated transcription (Latin):
młtiplicaueritis oratiões. ñ audiã. Manꝰ nr̃e
sanguine plene st̃. Lauamini mundi estote.
Põib quippe uictimis qͦs memorau̾at sdẽ ꝓphaͤ.
ꝓ enactis neomeniis ⁊ sabłis atq sollẽpnttatib
solam baptismi pificatiõem p̃cepit. ꝓ cunctis
quoq ĩqurinam̃tis peccatoꝵ. solũ regeñatiõis

Expanded text:
e sanguine plenae sunt. Lavamini, mundi estote . Pro omnibus quippe victimis, quas memoraverat idem propheta, pro cunctis neomeniis, et Sabbatis, atque solemnitatibus solam baptismi purificationem praecepit, pro cunctis quoque inquinamentis peccatorum solum regenerationis
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpture loco. ista reꝑmitrit d̾e. Dabo inquis
uob̾ pluuiã ⁊emꝑaneã. ⁊ serotinã. uetus scitis
testam̃tum ⁊ nouũ. ⁊ iccͦq imbre uos irrigabo.
Imber .ii. doctrina ẽ. que accipit᷑ testam̃toꝵ.
U ñ ẽ illud. Exspectetur ut pluuia sermo ñs
⁊ effundet sr̃ t̾ram inibrem. .xxiii. Ea p

Expanded text:
 Dabo, inquit, vobis pluviam temporaneam, et serotinam, Vetus scilicet Testamentum, et Novum, et utroque imbre vos irrigabo . Imber enim doctrina accipitur Testamentorum, unde est illud: Exspectetur, sicut pluvia, sermo meus, et effundet super terram imbrem. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
repetit. sic se aũsatum fuisse ab isrł dm̃. ne auꝰ
uͥgo isrł. In scdo dicit. Ecce egoponã trullam
in medio ppłi isrł. ñ aditiã ultra sr̃ inducere
eum. Tercio ꝙͦ dicit. Uenit sinis fr̃ ppłm me¬
um ifrł. ñ aditiam ultra ut ꝑtranseam ꝑ eũ.¬

Expanded text:
reperit sic se aversatum fuisse ab Israel Dominum, nvirgo Israel. In secundo dixit: Ecce ego ponam trullam in medio populi Israel, non adjiciam ultra superinducere eum. Tertio quoque dicit: Venit finis super populum meum Israel, non adjiciam ultra ut pertranseam pe
Abbreviated transcription (Latin):
aũ scribit᷑. dum ñ solã hẏstoualit̃. uł mp̃sti¬
ce s etiam moralit̾. quid ĩ unum qͦdq ge¬
rere debeat edocet᷑. Uã ⁊ archa que ꝯstru¬
ebat᷑ a noe. bicamerata. ⁊ teamerata fie¬
ri iubet᷑: qͦd intͣ eccłiam oĩs logis mat̾ia.
⁊ hẏstorie locum habeat. ⁊ tnysticũ sensũ¬

Expanded text:
autem scribitur, dum non solum historialiter, vel mystice, sed etiam moraliter, quid in unumquodque gerere debeat edocetur. 3. Unde et arca, quae construebatur a Noe, bicamerata et tricamerata fieri jubetur quod intra Ecclesiam omnis legis materia, et historia locum habeat, et
Abbreviated transcription (Latin):
Iude ⁊ abrabam pat̾ gentiũ factus ẽ. qr ere¬
didit d̾o. ⁊ reputatũ ẽ. ei ad iusticiã. Isti aũ
qͣmuis legem. ⁊ ꝓpħas teneant. tam̃ ñ indul¬
gendum ẽ. eis ieremia testante. Et᷑ dix̾ dñs
ad me. Si steterit moyses. ⁊ samuel coram
me. ñ ẽ. anima mea. ad ppłm istum. Fice u¬
los a facie mea. ⁊ egrediant᷑. ꝑ moysen qͥppe

Expanded text:
 gentium factus est, quia credidit Deo, et reputatum est ei ad justitiam . Isti autem quamvis legem et prophetas teneant, tamen non est indulgendum eis, Jeremia testante: « Et dixit Dominus ad me: Si steterit Moyses, et Samuel coram me, non est anima mea ad populum istum; ejice illos a facie mea, et egredian
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ fidĩ obedientiã approbarẽ. Item ip̃e qui
supͣ. Seribam inqͥt multiplices leges meas qͣ
uelut alienigene ꝯputate st̃. Hostias afferẽt
suscepit eas. Et post ħ decestans eoꝵ sacri¬
ei sacrificia eoꝵ. Quasi panis lugentiũ om̃s

Expanded text:
 approbarem . 5. Item ipse qui supra: Scribam, inquit, multiplices leges meas, quae velut alienae computatae sunt. Hostias afferent, suscipiet eas. Et post haec detestans eorum sacriei sacrificia eorum, quas
Abbreviated transcription (Latin):
niq ꝑ .xl. annos in heremo nultꝰ ẽ. cͥcuicisꝰ.
Olim quippe sine alt̾ius gentis ꝯmixtiõe
uiuebant. At ubi iordanis alueã ppłs tu
tione gentiũ ꝓuidit errori. qͣm rõnabiliter¬
ẽẽ custoditã credimꝰ quousq nasceretur
xͦ. qui ex semine abrahe fuerat repmissꝰ. qui
ñ iam ꝑ cͥcuicisiõem carnis. s ꝑ amputatiõem
carnt̾ioꝵ mundaret corda oĩum gentiũ. qͦdñ
carnis c̾cuncisiõe s cordis. moyses filiis isrł.
nouissimis dieb cͥcumeidet dñs cor tuũ ⁊ cor
seminis tui. Uñ ⁊ ieremias p̃uidens iã illud

Expanded text:
nta annos in eremo nullus est circumcisus, ibi quippe sine alterius commistione vivebant; at ubi Jordanis alveum populus tione gentium providit errori, quam rationabiliter custoditam esse credimus, quousque nasceretur Christus, qui ex semine Abrahae fuerat repromissus, qui non jam per circumcisionem carnis, sed per amputationem vitiorum mundaret corda omnium gentium. 3. Quod non carnis circumcisionem, sed cordis, Moyses filiis Israel novissimis diebus circumcidet Dominus cor tuum, et cor seminis tui . Unde et Jeremias praevidens jam ill
Abbreviated transcription (Latin):
icit ysaias. Desolabit᷑ sicut ĩ nastitate
hostili. E derelinquetur filia syon sic̾
umbracłm ĩ uinea. Ita .n. euersa est.
arũ. expletis uindemiis. Nam sic̃ tab̾naculũ
q̃ sui causa salutis uindemie sit: ita uetꝰ ppłs

Expanded text:
astitate hostili, et derelinquetur filia Sion, sicut umbraculum in vinea . Ita enim eversa est arum, expletis vindemiis. 89 Nam sicut tabernaculum non sui causa, sed vindemiae fit, ita
Abbreviated transcription (Latin):
temptẽ eos utrũ ambulẽt ĩ uiis meis an
ñ. Sex dieb colligetis manna septimo ñ col¬
ligetis. Itaq dũ dic̃ ut tẽptẽ eos: apparet
sabb̃m ñ fuisse p̃ceptũ ꝓpter iustificatiõein
s ꝓpt̾ tẽptatiõem. hinc ẽ. qͦd loquit᷑ ꝑ iere

Expanded text:
tentem eos, utrum ambulent in lege mea, an tentem eos, utrum ambulent in lege mea, an non. Sex diebus colligetis manna, septimo non colligetis . 4. Itaque dum dicit: Ut tentem eos, apparet Sabbatum non fuisse praeceptum propter justificationem, sed propter tentationem. Hinc est, quod loquitur Deus
Abbreviated transcription (Latin):
lacta st̃. Namsi cͥmenẽ. sabbi otiuim ñ obser¬
uare. cur d̾s oꝑabat᷑ in salb̾o. Sic .ii. scͥptum
ẽ. in genesi. Compleuit d̃s̃ die septimo opꝰ
suũ quod fecerat. Ergo in pͥncipio sabb̾m
dissolutum ẽ. dum d̾s oꝑat᷑ in illo explens
cuncta ĩ eo. ⁊ bñdicens ip̃i diei qr euncta
ĩ illo ꝯpleuit. Itẽ si cͥmen ẽ. sabbi otia ñ ob¬
seruare. cur iħu naue discipłs ac fuocessor¬
moysi p̃cipiẽte dño septẽ dieb ꝯtinuis int̾
qͦs utiqꝰ sabb̃m erat. exercitũ. ⁊ arma ꝑdu¬
xit. atq cͥcueunte archa tubisq clangen¬
gentib iericho mutos subũtit. Qtd it̾um¬
de machabeis eloquar. de qͥb scͥptũ ẽ ⁊ nole¬
bant uid̾i ĩ die s abbi uindicare se de alieai¬
genis. postea ꝯsilio accepto pugnauer̃t. die sabb̾
⁊ tͥumphauert̃ de hostib: Quib testimoniis
edocem. ñ ꝑtin̾e ad fidẽ. istum sabb̃i elem̃tari
sabb̃m. ñ ẽ. datum ꝓpt̾ purificatiõem. s

Expanded text:
ta sunt. Nam si crimen est Sabbati otium non observare, cur Deus operatur in Sabbato? Sic enim scriptum est in Genesi: Complevitque Deus die septimo opus suum, quod fecerat ; ergo in principio Sabbatum dissolutum est, dum Deus operatur in ipso, explens cuncta in eo, et benedicens ipsi diei, quia universa in illo complevit. Item si crimen est Sabbati otia non observareMoysi, praecipiente Domino, septem diebus continuis, inter quos utique Sabbatum erat, exercitum et arma produxit, atque circumeunte arca, tubisque clangentibus Jericho muros subvertit? » de Machabaeis eloquar, de quibus scriptum est: Et nolebant Judaei in die Sabbati vindicare se de alienigenis; postea vero consilio accepto, pugnaverunt die Sabbati et triumphaverunt de hostibus . Quibus testimoniis edocemur, non pertinere ad fidem istum Sabbati elementariuSabbatum non esse datum propter purificationem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat añ p̃dictum. Factum ẽ .ii. hoc in ipsa
di ut occid̾etur. Successit deuide uindicta
a dño. Debellata ẽ. ciuitas. expugnati uid̃i
mauert̃. Itẽ in damhele angłs ille postqͣm
oceisiõem xͥ predix̃. subsecutam ꝓtiũ subũsi¬
onem ierłm ita p̃nuitiauit dicens. Et ciui¬
tatẽ. ⁊ sc̃uarium dissipabit ppłs cũ duce uẽ
turo. idẽ. romanꝰ exercitꝰ cum uespasiano.
uiꝰ uastitatis ysaias ꝓpħa lam̃tabile carm̃
illius ꝑpetuas sermone ꝓpħico decantat subłi¬
miͥtudine uinee ĩ qua plantau̾at turrẽ. ⁊ tor¬
custodẽ dm̃. de qͦ scͥbit᷑ : ñ dormitauit neq

Expanded text:
fuerat ante praedictum; factum est enim in hac ipsa Dei, ut occideretur, successit deinde vindicta a Domino, debellata est civitas, expugnati Judaei, maverunt. 87 4. Item in Daniele angelus ille, postquam occisionem Christi praedixit, subsecutam protinus subversionem Jerusalem pronuntiavit, dicens: Et civitateturo , id est, Romanus exercitus cum Vespasiano. Cujus vastationis Isaias propheta lamentabile carmen illius perpetua sermone prophetico decantatur sub similitudine vineae, in qua plantaverat Deus turrem, et torcustodem Deum, de quo scribitur: Non dormitabit neque
Abbreviated transcription (Latin):
tionem nr̃am. Ille .ni. pristuꝰ carnalisꝙ qui
diẽ sabbi uiołare ausus ẽ. dũ ligna collige¬
ret. ꝓpt̾ qͦd ẽ. ⁊ punitꝰ : formã insinuabat
eiꝰ qui in die iudicii cum carnali oꝑe fuerite
ĩuentꝰ. idẽ. contraxisse ligna. fenũ. uł stipu¬
las. ad escam ignis et̾m ꝯueniẽtes. ⁊ .N. colli¬
gens ĩ suam ꝑnitiẽ dũ fuerit ĩ die ultima
iudicatꝰ. pellendꝰ ab om̃ib angłis ⁊ statĩ mor¬
te nouissima puniendꝰ. Sic gͦ om̃ia quecũq
ilł iuideis ꝑ legem accidert̃. formalit̾ intelli¬
am tͥ post ppłi ꝑpetuã captiuitatẽ
post urb eternam puinam: carna
rum obseruantias. ⁊ celebratioes euacuatas
annuntiabo. Accipe gͥ nc̃ primũ causã cͥcũei¬
siõis. Qt a .ii. ex semine abrahe scd̾m carnẽ¬

Expanded text:
 carnalisque, qui diem Sabbati violare ausus est, dum ligna colligeret propter quod est et punitus formam insinuabat ejus qui in die judicii cum carnali opere fuerit inventus, id est, contraxisse ligna, fenum, vel stipulas ad escam ignis aeterni convenientes. Haec enim colligens in suam perniciem, dum fuerit in die ultimo judicatus, pellendus te novissima puniendus. Sic ergo quaecunque illis Judaeis per legem acciderint, formaliter intelli1. Jam tibi post populi perpetuam captivitatem, post urbis aeternam ruinam, carnales Judaeorum observantias et celebrationes evacuatas enuntiabo. Accipe ergo primum causam circumcisionis. Quia enim ex semine Abrahae secundum carne
Abbreviated transcription (Latin):
xii. Qa ndei iusta spem suam htiq
reparabunt.
Eremias dicit. Ciuttates austri clause st̃. tͣns¬
lata ẽ. om̃is uidea tͣnsmigͣtiõe ꝑfecta. idest. in¬
reuocabili captiuitate. Itẽ ip̃e. Qi a oblitꝰ ẽ. mei
ppłs m̃s frustra libantes ⁊ impingẽtes ĩ mis
suis. ⁊ ĩ semitis isrł. ut ambularent ꝑ eas ĩ iti

Expanded text:
1. Quia Judaei juxta spem suam nunquam reparabuntur, Jeremias dicit: Civitates Austri clausae sunt, translata est omnis Judaea transmigratione perfecta ; id est, irrevocabili captivitate. Item ipse: « Quia oblitus est mei populus meus, frustra libantes, et impingentes in viis suis, et in se
Abbreviated transcription (Latin):
beł. in genesi nẽ babylon uocat᷑. in hoc loco
cũ turrem qͦndam ħ omines edificare aduer¬
sum celũ aggressi se̾nt disꝑsi ft̃. unmissadi¬
uinitꝰ ꝯfusione linguarũ. Acchar. ñc nysi ap¬
pellatur. Reblata. nc̃ ant hiochia uocatur. ea¬
dem t̃. ⁊ epyphania. Sichem. hec ẽ. sichina.
hec ⁊ n̾c neapoł cuittas samaritanoꝵ. Doli¬
bama. In ꝓpħa ciuitas in qua edom pͥncipes
habitauerunt. Ariel. in ysaia ꝓpħa. hanc eẽ.
quidã putãt areopolim ab ydolo martis ari¬
hel. quod illic sitũ est. In t̾pretat᷑ aũ arihel
menia ĩ cuiꝰ montib post diluuiũ archa ꝯse¬
dit. ade ut illic aliqͣ eiꝰ indicia nunc usꝙ ꝑ¬
maneãt. Arbe que aboc ĩ nr̃is codicib cor¬
rupte legit᷑. in qua tres patriarche sepulti
st̃. abrahan. ysaac. ⁊ iacob. ⁊ pater adam. Ip̃a
hec ẽ. chebrou. in qua dauid regnauit᷑. Aocha¬

Expanded text:
bel in Genesi nunc Babyllon uocatur, in hoc loco bel in Genesi nunc Babyllon uocatur, in hoc loco cum turrem quondam homines aedificare aduersum caelum adgressi essent, dispersi sunt inmissa diuinitus confusione linguarum. Acchar nunc Nisibi appellatur. Reblatha nunc Antiochia uocatur; eadem est et Epiphania. Sichem haec est et • Sicima, haec et nunc Neapolis ciuitas Samaritanorum. Olibama in propheta ciuitas in qua Edom principes habitauerunt. Arihel in Esaia, hanc esse quidam putant Ariopolim ab idolo Martis Arihel quod illic situm est. interpretatur autem Arihmenia in cuius montibus post diluuium area consedit, adeo ut illic aliqua eius indicia nunc usque permaneant. Arbe quae Arbos in nostris codicibus corrupte legitur, in qua tres patriarchae sepulti sunt Abraham, Isac et Iacob et praeter Adam ipse; haec est etiam Hebron in qua Dauid regnauit. Lo
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Tharsis. siue caloedon. chartago ẽ. Qi¬
dam tharsos cilicas abbierant᷑. qr ⁊ ciuitas
tharsus illic sita ẽ. Affrica appellata ẽ ab
mahelite uocati ab ismahes filio abrahe. Idẽ
⁊ farraceni a sara. Idẽ. ⁊ agareni abagar.
N abathei. anabeth filio hismahelis appellati.
qͥ ab eufrate ad mare rubrũ porriguntur.
Chananti appellati de chanaan filio horum
t̾ram uidĩ expulsis singłis posseder̾t. De
origine cham uenuiũt. Assurii. ab assur. filio
sem. hi urbẽ ninum ex nuĩe nini regis ꝯdide¬
runt. que nc̃ niniue uocat᷑. Sycros appel¬
riam ita abusem ꝓ nepote appellata. E lami¬
te. ꝑ se. ab elam filio sem. Hebrei cognomina¬
ti sc̃. ab heber. qͥ ꝓ nepos fuit sem. Casdei.
nite chaldei uocant᷑ ⁊ casdei a casaei filio
nachor frĩs abrahe. hi om̃s de sem post̾itate
ꝓcedt. Ieb. de locis ieb. ip̃a ẽ. ierłm. Ip̃a est
salem. ⁊ ad helyo ad riano nocat᷑ helẏa. Ba¬

Expanded text:
tur. Tharsis siue Carchedon Carthago est, quitur. Tharsis siue Carchedon Carthago est, quidam Tharsos Cilicas arbitrantur, quia et ciuitas Tharsus illic sita est. Africa appellata ab mahelitae uocati ab Ismahelo filio Abrahae, idem et Saraceni a Sarra, idem et Agareni ab Agar. Nabethei a Nabeth filio Ismahelis appellati qui ab Euphrate ad mare Rubrum porriguntur. Chananei appellati de Chanaam filio Cham, horum terram Iudaei expulsis incolis possiderunt; hi de origine Cham ueniunt. Assur Assyrii ab Assure filio Sem, hi urbem Ninum ex nomine Nini regis condiderunt quae nunc Niniue uocatur. Syros appelriam ita ab Us Sem pronepote appellata. Aelamitae Persae ab Aelam filio Sem. Hebraei cognominati sunt ab Heber qui pronepos fuit Sem. Chasdei nunc Chaldaei uocantur et Chasdei a Caseh filio Nachor fratris Abrahae. hi omnes de Sem posteritate procedunt. DE LOCIS. Iebus ipsa est Hierusalem, ipsa estiano uocatur Aelia. Ba
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ. ꝗalli. qui acandore oocꝑis pͥmum ga¬
lathe appelati sunt. E quib ppłi quondã mori¬
entis longinqua migͣntes primũ. gallogreci.
nc̃ antiquo gallorum noĩe qalathe uocantur.
Magog. soithe. quidam gog.⁊ magog gothos
pitant. Thubal. hib̃i. qui ⁊ hẏsꝑam. Thinas.
traces. Thogorma. friges. Madai. medi.
Iuuaniões qui ⁊ greci. unde mare lumum. Ce¬
tim. cithii.i. cyprii. apud qͦs ⁊ urbes cythi¬
um uocitatar. Dodanim. rhodii. Ex his grecoꝵ
natiõib extitere. qͥ a thauro monte usq ad
occidentalem occeanũ maritimam orã occupa¬
uer̾t. he om̃s g̾s̃ de iafech stirpe descendant
Chus. ethiopia. Mefraim. egyptus. Chasloim.
qͣ postea philistiim. nc̃ palestini. Idem tam̃
ex allophili. ⁊ alienigene appellati fc̃. Horz
cruitas aschalor. Saba. arabia. Saba noci¬
tat᷑. ⁊ regio ĩ qua nẽ fabei. Emsa. gethuli.
Labaim. nẽ libres. quondã phutheͥ appellaban¬

Expanded text:
st Galli qui a candore corporis primum Gast Galli qui a candore corporis primum Galatae appellati sunt, e quibus populi quondam in Orientis longinqua migrantes primum Gallograeci, nunc antiquo Gallorum nomine Galatae uocantur. Magog õ Scythae, quidam Gog et Magog Gothos putant. Tubal Hiberi qui et Hispani. Thiras Thraces. Thogorma Phryges. Madai Medi. Iauan Iones qui et Graeci, unde et mare Ionum. Cetthii Citii, id est Cyprii apud quos et urbs Cittium uocitatur. Dodanim Rhodii, ex his Graecorum nationibus extitere qui a Tauro monte usque ad occidentalem Oceanum maritimam oram occupauerunt. h £ e omnes gentes de Iaphet stirpe descendunt. Chus Aethiopia. Mesraim Aegyptus. Chasloim qui postea Philistini nunc Palaestini, idem tamen et Allophyli, idem et alienigenae appellati sunt: horum ciuitas Ascalon. Saba Arabia, Saba uocitatur et regio in qua nunc Sabaei Euila Getuli. Labain nunc Libyes, quondam Futhei appellaban
Abbreviated transcription (Latin):
nent᷑. Netus gͦ trans latio ht̃. Speroteres. no¬
uas ferulas. Calamiscos. calamos. T̃ roicos. uel
cariscos. qͦ in nucis modũ deformant᷑. Anconoiscos
ĩ castraturas. Aspidiscas. uncinos. Fimbrias. cathe¬
nulas. Scitalas. uecdes. Lapidib agrotomis dedo¬
latis. degraphidẽ. celaturam. Pecalis. Laniminis.
Derimetrum lineam. Spiras. capitella columna¬
rum. uł sic̃ puto facturã earum. Aelam. por¬
ticum. s melius utt̾pretat᷑ ante fores. siue uesti¬
bulum. E rgo aelam hebreum ẽ. Cetera qͦ suꝑiꝰ
sunt greca st̃. Item. inierechieł extrema ꝑte
ĩ iusione ciuitatis ĩ ueteri trans latione habet
pastoforia ĩ nona girofilatia. idẽ. or̃ensas paru¬
las. Thee. thalamos. ailen. frontẽ. E laumoch.
uestibulum. Noliandrion. multitudinis. Spita¬
mes. psalmꝰ. Cissus. disfinitio. ¶annaa. sacͥ¬
ficium in regnũ. Cenothaphia. simulacra. qͤ
N unc etiam mathaillud accipe ut quedam nõĩa

Expanded text:
nentur. Uetus ergo translatio habet speroteres, nonentur. Uetus ergo translatio habet speroteres, noua ferulas. calamiscos calamos. troiscos uel cariscos quasi in nucis modum deformatos. anconiscos incastraturas. aspidicas uncinos. fimbrias catenulas. scytalas uectes. lapidibus acrotomis dedolatis. degraphidem celaturam. petalis lamminis. perimetrum lineam. spiras capitella columnarum uel sicut puto facturam earum. aelam porticum, sed melius interpretatur ante fores siue uestibulum, ergo aelam Hebraeum est. cetera quae sunt Graeca sunt maxime. item in Ezechielis extrema parte in uisione ciuitatis in ueteri translatione habet pastophoria, in noua gazophylacia, id est cellulas paruas. thee thalamos. aileu frontem. aelaumoth uestibulum. polyandriun multitudines. spithames palmus. gissus definitio. manaa sacrificium. in Regum cenotaphia simulacra quae nunc etiam illud accipe, ut quaedam nomina
Abbreviated transcription (Latin):
latium corban aũ int̃pretat᷑ oblatio. Cascma in
luca. Hyatus grecum ẽ. Erisibe. In ꝓpħa erugo.
idẽ. rubigo mersium grecũ ẽ. Titauia. lolium.
Sicera. succus ex dactilis. ⁊ om̃is pret̾ uinum li¬
quor qͥ ad bibendum. aut pomis. aut qͦlibet gen̾e
ꝯficitur sicera uocat᷑. Nardũ pisticũ. nardũ fide
le .i. sine impostura grecũ ẽ. Nardum spicatum
ab eo qͦd sp̃es ip̃a nardi ĩ modum spice sit. qͣ infu¬
sa ꝯficitur. Alabastrũ. genus marmoris p̃ciosi.
ex qͦ euuangłici illius unguẽti uascustum erat.
tadium. spacii certa dimensio. octo stadia mille
passus efficiunt. Hec nõia que subsequunt᷑ in
exodo. uł in regũ libris his repꝑtunt᷑ locis que
arche. uł tab̾nacłi aut tẽpli dñi relatiõem ꝯti¬
nent. quoꝵ nominũ uocabula hec que obscuri¬
ora st̃ in trans latiõe ueteri habentur. hec uero
que lucidiora apparẽt noue tͣnslatiõis textu ꝯti¬

Expanded text:
lacium. Corbona autem interpretatur oblatio. Chasma, in lacium. Corbona autem interpretatur oblatio. Chasma, in Luca hiatus, Graecum est. Erisybe in propheta aerugo, id est rubigo messium, Graecum est. Zizania lolium. Sicera succus ex dactulis et omnis praeter uinum liquor qui ad bibendum aut pomis aut quolibet genere conficitur sicera nuncupatur. Nardum pisticum nardum fidele, id est sine inpostura, Graecum est. Nardum spicatum, ab eo quod species ipsa nardi in modum spicae sit quae infusa conficitur. Alabastrum genus marmoris pretiosi ex quo euangelici illius unguenti uasculum erat. Stadium in euangelio spatii certa dimensio; octo stadia mille passus efficiunt. Haec nomina quae subsequuntur in Exodo uel in Regnorum libris his reperiuntur locis quae arcae uel tabernaculi aut templi domini relationem continent. quorum nominum uocabula haec quae obscuriora sunt in translatione ueteri habentur; haec uero quae lucidiora apparent nouae translationis textu conti
Abbreviated transcription (Latin):
nari. ut quidam putant acetabula que ꝑcussa
ĩ modulos ꝯcttantur. T hina ligna. de his salomõ
gradꝰ fec̃ in domo dñi. incognita ligna etiã ꝑitio¬
rib iud̾orum. Sethim. in pentatheuco. sꝑmarũ
⁊̃ heremo genꝰ ẽ. equib lignum impntribile. Sa¬
beth. uirgulti ap̃ hebreos nom̃ ẽ. In geñ. Eoce
inquid aries post tergum eiꝰ teuebatur ĩ uir¬
gulto sabeth. Libete. enei minores ĩ usum coq̃n¬
di parati. In paralipom̃. Patificas hostias coxe¬
runt ĩ lebetis. ⁊ cacabis. ⁊ ollis. Cophinos. corbes.
ỹ dria. uas aquarũ. Condi. ingeñ. poculũ uł eiphũ.
regñ libro. uasculum exere habens oleũ. qͦ unge¬
bantur ĩ regno. Parapsis. acitabulũ maiꝰ. aliqͥ.
⁊ cathinum. ita appellari putãt. Epistilia. ĩ reg
num. fulture. quas bases appellamꝰ. Toparion.
lapis p̃ciosus. ĩ quo sic̃ aliqui affirmant oĩum
lapidum colores refulgent. Corbauan. garophi¬

Expanded text:
nari, ut quidam putant, acitabula quae percussa nari, ut quidam putant, acitabula quae percussa in modulos concitantur. Thyina ligna. de his Salamon gradus fecit in domo domini, incognita ligna etiam peritioribus Iudaeorum. Sethim in pentateucho spinarum in heremo genus est e quibus lignum inputribile. Sabeth uirgulti apud Hebraeos nomen est, in Genesi: ecce, inquit, aries post tergum eius tenebatur in uirgulto Sabeth. Lebetae aenei minores in usum coquendi parati in Paralipomenon: pacificas uero hostias coxerunt in lebetis et caccabis et ollis. Cophinus corbis. Hydria uas aquarium. libro Regnorum, vasculum ex aere, habens oleum, quo ungebantur in regnum. Paropsis, acetabulum maius. Aliqui et catinum ita appellari putant. Epistylia, in Reg. um, fulturae, quas bases appellamus. Topazion, lapis pretiosus, in quo, sicut aliqui affirmant, omnium lapidum colores refulgent. Corbana, gazophy
Abbreviated transcription (Latin):
simile lentisco. Palate in regnoꝵ. malse que
de recentib ficis. ꝯpingi solent. grecum est.
Debelam. inosce ꝓpħa. palatas dicunt. Ladir.
in regnorum oracłm qͦ d erat factum ĩ int̾iore
parte templi. in qͦ ⁊ archa domini erat. ħ appel¬
latur scm̃ scõrum. Byssus genus syrice grossi¬
oris putat᷑. ⁊ forrioris. Sunt quidã qui ⁊ genus
lini ẽẽ byssum putant. fenicium. ĩ ysaia ceccinũ.
uteres. in regum. conche. uł cantari. aquarii.
s ⁊ cantarus grecũ ẽ. Lathomi. in reg̾̃. lapidũ
cesores. ⁊ hoc grecũẽ. Creagre. in paralipome¬
ñ. fuscinule ad carnes de caldariis ꝓferendas.
grecũ est. Sambuce in musicis. genus sympho¬
nie. Nablum qͦd grece appellat᷑ psalt̾ium quodq
ad psallendum dictum ẽ: ad similitudinẽ est.
cythare barbarice. ĩ modum delche litt̃e. Tym¬
panũ. qͦd de exteuta pelle. uł corio efficit᷑. Cy¬

Expanded text:
simile lentisco. Palathae, in Regnorum, massae quae simile lentisco. Palathae, in Regnorum, massae quae de recentibus ficis compingi solent. Palathae Graecum est. Debelaim, in Osea propheta, palathas dicunt. Dabir, in Regnorum, oraculum quod erat factum in media interiori parte templi, in quo et arca Domini erat, hoc appellabatur sancta sanctorum. Byssus, genus serici grossioris, pariter et fortioris. Sunt quidam qui et genus lini esse byssum putent. Phoenicium, in Isaia, coccinum. Luteres, in Regnorum, conchae, vel canthari aquarii. Sed et cantharus Graecum nomen est. Latomi, in Regnorum, lapidum caesores: et hoc Graecum est. Creagrae, in Paralipomenon, fuscinae, ad carnes de caldariis proferendas, Graecum est. Sambuca, in musicis genus symphoniarum. Nablum quod Graece appellatur Psalterium, quodque a psallendo dictum est. Ad similitudinem est citharae barbaricae in modum deltae litterae. Tympanum quod extenta pelle uel corio efficitur. Ci
Abbreviated transcription (Latin):
uus. Cafleu in ⁊ acharia ꝓpħa. nouemibris: qui
⁊ nomis. Ohebeth. in libro hester. december. qͥ
⁊ decimꝰ. Sabath. in ⁊acharia ꝓpħa iamiarius.
qͥ apud nos undeciniꝰ. dar. in libro hester febru¬
arius qui ap̃ nos duodecimꝰ. De sollẽpnitatib¬

Expanded text:
ur. Casleu, in Zacharia propheta, November: qui est Nonus. Thebeth, in libro Hester, December: qui est decimus. Sabath, in Zacharia propheta, Ianuarius, qui apud nos undecimus. Adar, in libro Esdrae, Februarius: qui apud nos duodecimus. Quod sic etiam r
Abbreviated transcription (Latin):
eon fluuius ethyopie de paradyso emergens
quẽ nilum usitato noĩe appellant̃. P hison
fluuuis in die. idem quoq a paradyso fluens. hũc
pellat᷑. Mare. galilee. idem ẽ. ⁊ mare thib̾iadis
catur. ⁊ mare mortuũ. uł affalchi .i. bituminis
ab iherico haut longe abest. Bechsaida. piser¬
cerdotes lauabant. De mensib hebreoꝵ¬
isam. in libro hester. mensis q̃m dicunt
martiũ. quiq ĩ scͥpturis appeliat᷑ mensis

Expanded text:
Geon fluuius Aethiopiae de paradiso emergens quem Nilum usitato nomine appellant. Phison fluuius Indiae idem quoque a paradiso fluens, hunc pellatur. Mare Galileae idem est et mare Tiberiadis.catur et mare mortuum uel Asphalti, id est bituminis, ab Hiericho haut longe abest. Bethsaida piscicerdotes lauabant. DE MENSIBUS. Nisan in libro Esther mensis quem dicunt Martium quique in scripturis appellatur mensis
Abbreviated transcription (Latin):
celebrat᷑. Encenia none edificatiõis. obser¬
uatio. uł dedicatio. c̃enoñ. namq ĩ grecam
linguã nouum significat. Ergo sollempnita.¬
te uid̾i octobri mense dedicatiõis dempli diẽ¬
colebant. E piphania grecũ ẽ. quod signifi¬
cat apparitio. uł ostensio. siue quod eadem
die dñs ⁊ saluator nr in baptismo suo ppłis
fuerit ostensus. siue qͦd stella magis apparne¬
rit. siue qͦd pͥmo signo dñi aqua ĩ uinũ uersa
tunc apparuerit. N eomenia. hoc ẽ. qͦd apud
nos Nłde. s qr ap̃ hebreos scd̾m lune cursum
na accipi potest. Parasceue p̃paratio. gre¬
cum ẽ parasceue .i. sexta sabbati. appellat᷑.

Expanded text:
celebratur. Incaenia nouae aedificationis obseruatio uel dedicatio; caenon namque in Graecam linguam nouum significat; ergo in hac solemnitate Iudaei Octobri mense dedicationis templi colebant diem. Epiphania Graecum est, quod significat apparitio uel ostensio, siue quod eadem die dominus et saluator noster in baptismo suo populis fuerit ostensus siue quod stella magis siue quod primo signo domini aqua in uinum uersa tunc apparuerit. Neomenia hoc est quod apud nos kalendae. sed quia apud Hebraeos secundum lunae cursum na accipi potest. Parasceue praeparatio, Graecum est, Parasceue enim sexta sabbati appellatur;
Abbreviated transcription (Latin):
cend̾i̾nt. uł idõ quod saluator ab inferis resur¬
gens celor regna tͣnscend̾it. Phase. id idẽ.
ꝑasche transcensus. uł transitus. Sunt qͥ
magis tͣnscensum. uł transitũ ex hoc appel¬
latũ affirmãt. qͦd eadem nocte dñs ꝑ egyp¬
tum transiret ꝯ egẏptioꝵ pͥmogenita cunc¬
ta ꝑcussit. P enthecostes. quinqͣ gesuna gͥcũ
ẽ. huiꝰ quinqͣgesime fig᷑am annus iubeleus
gessit. que nunc tc̃um fut᷑e repmissionis et̃

Expanded text:
nostrum est, quod saluator ab infernis resurgens caelorum regna transcenderit. Phase itidem pascha est transcensus uel transitus. sunt qui magis transcensum uel transitum ex hoc appellatum adfirmant, quod eadem nocte dominus per Aegyptum transierit, cum Aegyptiorum primogenita cuncta percussit. Pentecostes quinquagensima, Graecum est. huius quinquagensimae figuram annus iubilaeus gessit quae nunc iterum futurae repromission
Abbreviated transcription (Latin):
appellatꝰ ẽ. lemi. Lebb. corculus .i. a corde. Ip̃e
memoriale dr̃a. uł memoria mortis. hoc eñi
nõie appenlatus ẽ. a uico ĩ quo natꝰ est. Mar¬
cus. excelsus mandato. Lucas. ip̃e ꝯsurgens
siue ip̃e leuans. o¬
tepħs. norma ur̃a. greco aucem sermone

Expanded text:
appellatus est Leui. Lebbeus corculus, id est a corde, ipse appellatus est Leui. Lebbeus corculus, id est a corde, ipse memoriale domini uel memoria mortis; hoc uero nomine appellatus est Iudas a uico in quo natus est. Marcus excelsus mandato. Lucas ipse consurgens siue ipse leuans. Stephanus norma uestra. Graeco autem sermone
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ acharia. memor dñi. Sella. umbra eiꝰ uel
petitio. ¶anahem. ꝯsolans. Phacta. aꝑiens.
lya dominid̾i. helyseus. ocooce¬
siue es d̾s. Amos. potens. uł fortis. aut ppłm
diuellens. Abdia seruus dñi. Iona columba
uł dosens. Michea qͥ sunt isti. Naum. g̾men
siue ꝯsolatio. Abachuc amplexans. Sophoni¬
as. absꝯdens eam. Aggeus. festuuis siue sollẽp¬
ms. Tacharia. memor dñi. Masachia angłs
dñi. Ysaia. salus dñi. Ieremia excelsus dñi.
Ietechiel. fortitudo dñi. Banihel iudicium do¬
nata. siue stella maris. s sermone sẏro dña.
ymon pone merorem. ooooco¬
Nsiue obediens. Petrꝰ agnoscens. Bariona
filiꝰ columbe. syrum parit̾ ⁊ hebreum. Cephas.
petrus eyrum ẽ. Paulꝰ. mirabił. Saulꝰ temptatõ
respiciẽtis. uł securitas. Audreas. iririł. grecum
ẽ. Ia cobus supplantator. Ioħes dñi gr̾a. Philippꝰ
os lampadarum. Bartholomeus. filius suspen¬
dentis aquas. Thomas. abyssus. uel geminus
unde ⁊ didimꝰ grece dr. Matheus donatꝰ. Idem

Expanded text:
charia memor domini. Sella umbra eius uel petitio. Manahem consolans. Facias aperiens. Helias domini dei. Heliseus e deo siue est deus. Amos potens uel fortis aut populum deuellens. Abdia seruus domini. Iona columba uel dolens. Micha quis iste. Naum germen siue consolatio. Habacuc amplexans. Sophonias abscondens eam. Aggeus festus siue solemnis. Zaccharia memor domini. Malachias angelus meus. Esaia solus domini. Hieremia excelsus domini. Hiezechiel fortitudo domini. Daniel iudicium dnata siue stella maris, sed sermone Syro domina. Simon pone maerorem uel oboediens. Petrus agnoscens. Bariona filius columbae, Syrum pariter et Hebraeum. Cephas Petrus, Syrum est. Paulus mirabilis. Saulus tentatio respicientis uel securitas. Andreas uirilis, Graecum est. Iacobus supplantator. Iohannes domini gratia. Philippus os lampadarum. Bartholomaeus filius suspendentis aquas. Thomas abyssus uel geminus, unde et Dydimus Graece dicitur. Matthaeus donatus, idem
Abbreviated transcription (Latin):
apoc alypsi. Et babylon magna uecet ĩ memo¬
riam aute dñm. dare ei calicẽ uini indigna¬
tiõis ire eiꝰ. E in ysaia. Et erit babylon illa
głosa ĩ regnis inelita ĩ suꝑbia chaldeoꝵ. sicut
subũtit ds sodomã. ⁊ gomorrã. ñ iuhabitabi¬
tur usq ĩ finẽ. ⁊ i iherenua. Calix aurens
babylon in manu dñi. ĩebrtans om̃em t̾ram.
subito cecidit babylon. ⁊ ꝯtoita ẽ. Ethyopia

Expanded text:
Apocalypsi legitur: Et Babylon magna venit in memoriam ante Dominum, dare calicem vini indignationis irae ejus . Et in Isaia: Et erit Babylon illa gloriosa in regnis, inclyta in superbia Chaldaeorum, sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham, non habitabitur usque in finem . Et in Jeremia: Calix aureus Babylon in manu Domini inebrians omnem terram, subito cecidit Babylon, et contrita est . Arabia
Abbreviated transcription (Latin):
la. ĩ apło. latinũ ẽ. est añ qͣsi lacerna
descendentib clauis Bathdim ĩ dani¬
hele. uestis linea quib feminalia. ut
arbitror significantur. Bath .N. ap̃ hebre¬
os linũ dr. Unde ⁊ ĩ ꝯtubdam locis legit᷑
ephod bad hoc ẽ. ephod lineũ ñ .n. ephodbar
ut quidã corrupte legunt. iplois in regñ.
duplicit᷑. Et om̃e indumentũ quo dupliciter
ãbimur di plois appellari potest. Melotes
etiã nunc utiuitur. ex uno lat̾e dependẽs.
Theristrum ĩ genesy. ap̃ arabes genus
pallii muliebris. Periscelide. ⁊̃ ysaia. ut

Expanded text:
la, in Apostolo, Latinum est. Est autem quasi lacerna la, in Apostolo, Latinum est. Est autem quasi lacerna descendentibus clavis. Baddim, in Daniele, vestes lineae, quibus feminalia, ut arbitror, significantur. Badenim apud Hebraeos linum dicitur: unde et in quibusdam locis legitur, Ephod bad, hoc est, ephod lineum; non autem Ephod barud, ut quidam corrupte legunt. Diplois, in Regum uplicetur: et omne indumentum quo dupliciter ambimur, diplois appellari potest. Melotae,etiam nunc utuntur, ex uno latere dependens. Theristrum, in Genesi, apud Arabes, genus pallii muliebris. Periscelides, in Isaia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
amia. in ysaia genus monstri. ut quidã
affirmãt. Pilosi. in ysaia. demonũ gña.
Non nulli hos etiã doctissimoꝵ ĩcubones. uł
satyros aut qͦsdam filuestres homines iutes¬
ligendos putauerunt. De uestib.
phod. uestis sacerdotał. que sr̃ indumen¬
tum. uł suꝑ hum̾ase appellatur. Est aũ
uelut in caracalle modum. s fine cucusbo.
cuiꝰ uestimẽti duo st̃ gen̾a. U nũ lineumẽ.¬
⁊ simplex qͦd sacerdotes habebant. aliud
diũsis dolorib. ⁊ auro gẽmisq ꝯtextum
qͦ solipontifices utebant᷑. Pod̾es. sacerdo¬
tales. linea corpori penitus astricta eadẽq¬
sr̃ humerali ꝯtra pectus pontificis aduec¬
tebatur. ¶pdaris. pilleꝰ sacerdotał ex
bysso. Hunc greci y nos tyaram quidam
etiam mytram uocant. Petalum. aurea
lamina in fronte pontificis. que d̾ĩ nom̃
illud ĩ effabile. ⁊ tetragramaton.⁊.iiiiʳ.
lit̾is hebreis gerebat ĩ seriptũ P enu¬

Expanded text:
Lamina in Esaia genus monstri, ut quidam Lamina in Esaia genus monstri, ut quidam adfirmant. Pilosi in Esaia daemonum genera; nonnulli hos etiam doctissimorum incubones uel satyros aut quosdam siluestres homines intellegendos putauerunt. DE UESTIBUS. Ephod uestis sacerdotalis quae superindumentum uel superumerale appellatur; est autem uelut in caracallae modum sed -- sine cucullo; cuius uestimenti duo sunt genera, unum lineum et simplex quod sacerdotes habebant, aliud diuersis coloribus et de auro gemmisque contextum quo soli pontifices - utebantur. Poderes sacerdotalis linea corpori penitus adstricta eademqsuperhumerali contra pectus pontificis annectebatur. Cidaris, pileus sacerdotalis ex bysso. Hunc Graeci et nostri tiaram, quidam etiam mitram vocant. Petalum, aurea lamina in fronte pontificis, quae Dei nomen illud ineffabile tetragrammaton, quatuor litteris Hebraeis gerebat scriptum. Penu
Abbreviated transcription (Latin):
dolum s mislachrum. grecũ ẽ. Beel¬
phegn. qͦd int̾pretat᷑ simulachrum
ignomie. ydolum ẽ. moab. hunc latini pͥa¬
pum appeliant. qͦd uit̃ pretat᷑ uetustas.¬
bel ydolum ẽ. babylonioꝵ. fuit uͦ hie .i. be¬
lus pater nini regis assyrioꝵ. A drama¬
lech. ydolum assyrioꝵ. qͦd etiã samarite
coluerunt. A st harten. quod ĩ latinuĩ so¬
nat factura suꝑflua. ydolum sydomorum
dicũt. Beelrebub. int̾pretat᷑ uir musca¬
rum .i. diabolꝰ Diabolus. deorsum fłuens.
grece uͦ criminator dr᷑. Sathana ĩ latinũ
sonat adũsariꝰ. siue tͣns gressor. Serene.
ĩ psaia. demones. aut dracones magni cͥsta¬
ti pariter. ac uolantes. ut a quibdam pu¬
tatur. U lisle. in isaia. ab om̃i translato¬
res noĩe ip̃o hebreo iħm appellant᷑. Septu¬
agmñta tantũ int̾pretes ꝓhis onocentauros
ĩ trans satiõe posuert. St̾ qui ululas putẽt
aues ẽẽ nocturnas. ab ulilatu uoeis quem¬
efferunt. quas uulgo cauandos nos dicunt.

Expanded text:
dola, simulachra: Graecum est. Beelphegor, quod interpretatur simulachrum ignominiae: idolum est Moab. Hunc Latini Priapum appellant. Beel, quod interpretatur vetustas, idolum est Babylonium. Fuit vero hic idem Belus, pater Nini regis Assyriorum. Adramalech, idolum Assyriorum, quod etiam Samaritae coluerunt. Astarten, quod in Latinum sonat factura superflua, idolum Sidoniorum dicunt. Beelzebul, interpretatur vir muscarum. Diabolus, deorsum fluens, Graece vero criminator dicitur. Satan, in Latinum sonat adversarius, sive transgressor. Syrenae, in Isaia, daemones, aut dracones magni, cristati pariter ac volantes, ut a quibusdam putatur. Ululae, in Isaia, ab omni translatione nomine ipso Hebraeo Iim appellantur. Septuaginta tantum interpretes pro his onocentauros in translatione posuerunt. Sunt qui ululas putent aves esse nocturnas, ab ululatu voefferunt, quas uulgo cauannos dicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lectiõib diuinis occupatã inqͥetare. ⁊ ad
ext̾iora oꝑ a suscitare uelitis dũ ip̃a uelut
hoc ẽ. donec expleto ꝯtemplatiõis temꝑe
admonẽte corꝑis fragilitate. ip̃a uelit susci¬
tari a sompno int̾ne quietis ⁊ ad temꝑalca

Expanded text:
ctionibus divinis occupatam inquietare, et ad exteriora opera suscitare ne velitis, donec ipsa velit, hoc est, donec expleto contemplationis tempore, admonente corporis fragilitate, ipsa velit suscitari a somno aeternae quietis, et ad temporalia
Abbreviated transcription (Latin):
earet. rostro ñ led̾ in cauernis petrarũ
nidificat. alienos pullos nutrit. iuxt a
fluenta manet. meliora gͣna eligit. Ge¬
inttum ꝑ cantu ht̃. Gregatĩ uolat. Alis
se defendit. Nisum recuꝑat. Ita scĩ pre¬
dicatores iuixta fluenta doctrine sedent¬

Expanded text:
caret, rostro non laedit, in cavernis petrarum nidificat, alienos pullos nutrit, juxta fluenta manet, meliora grana eligit, gemitum pro cantu reddit, gregatim volat, alis se defendit, visum recuperat. Ita sancti juxta fluenta doctrinae sedent
Abbreviated transcription (Latin):
pientia nulla ẽ. in eis. De qͥb ysaias. Q pec¬
care inqͥt faciebãt hoĩes ĩ uerbo. ⁊ declinatie¬
rt̃ frustra a iusto. Pro quo eos idẽ. ꝓpħa. ita
ĩcrepat dicẽs. Audite me duro corde. qui
longe estis a uisticia. Prope feci iusticiam
meam. ñ elongabit᷑. ⁊ salus mea ñ morabit᷑.¬

Expanded text:
pientia nulla est in eis. De quibus Isaias: Qui peccare, inquit, faciebant homines in verbo, et declinaverunt frustra a justo . Pro quo eos idem propheta ita increpat dicens: « Audite me duro corde, qui longe estis a justitia, prope feci justitiam meam, non elongabitur, et salus mea n
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sanẽ illum. Et alio loco. Tota die expandi
manꝰ meas ad ppłui ñ credentẽ. ⁊ ꝯtradicentẽ.
qͥ ambulãt uias ñ bonas. Qͥb ieremias. Audite
hec ppłs stultꝰ. ⁊ sine corde. Ocłi sunt ilł. ⁊ ñ
uidẽt. aures fc̃ ilł. ⁊ ñ audiũt. Aut me nõ
timebitis dic̃. dñs. aut a facie mea ñ formida¬
bitis: Q ꝯstitui t̾minum maris harenã. ĩpe¬
riũ et̾num ⁊ ñ trangredit᷑ illud. Poppło aũ¬

Expanded text:
Tota die expandi manus meas ad populum non credentem, et contradicentem, qui ambulant vias non bonas . 5. Quibus Jeremias: « Audi haec, popule stulte et sine corde, oculi sunt illis, et non vident, aures sunt illis, et non audiunt; aut me non timebitis, dicit Dominus, aut a facie mea non formidabitis? qui constitui terminum maris arenam, imperium aeternum, et non transgredietur illud, et
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ꝓpt̾ habundantem septiformis sp̃s¬
sõi gr̃am: q̃ inibi fidelib diuidit᷑. ił pute̾
sacietatis: ꝓpt̾ myst̾iorum d̾i ꝑfunditatẽ.:
⁊ sc̃arum scripturarũ refgctionẽ. Be hac
ꝓfuñditate dr̃ in psalmo. Tenebrosa .a. in
Daltitudo diuitiarũ sap̃ie. ⁊ scĩe dei: quam¬

Expanded text:
mus, propter abundantem septiformis Spiritus gratiam, quae inibi fidelibus dividitur: vel Puteus satietatis, propter mysteriorum Dei profunditatem, et sanctarum Scripturarum refectionem. De hac profunditate habemus in psalmo, Tenebrosa aqua inO altitudo divitiarum sapientiae et
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ducit fastidium: s indeficientẽ eniusdam
desid̾ii ꝑuocat appetitũ. In hoc saere lectio¬
nis pelago agnꝰ ambulat: elephans natat.
ł catholioe doctrine mensa: uixta modum
r̾celligentie. sufficient̾ singłe epule appo

Expanded text:
inducit fastidium, sed indeficientem quibusdam desideriis provocat appetitum. In hoc sacrae lectionis pelago agnus ambulat, et elephas natat. In catholicae doctrinae mensa juxta modulum intelligentiae sufficientes sing
Abbreviated transcription (Latin):
itaꝙ mõdũ cum aliqͥ simplices ad ꝯũsiõen
ueniũt. seu̾itatem regule expauescunt: si
fiat eis sermo de mundi ꝯtemptu: de urrtu¬
tũ ⁊ uitioꝵ ꝯflictu: si anxietas iugilandi.
assiduitas orandi ꝑsimonia ieumandi. ab ip̃is

Expanded text:
itaque modum, cum aliqui simplices ad conversionem veniunt, severitatem Regulae expavescunt. Si fiat eis sermo de mundi contemptu, de virtutum vitiorumque conflictu; si anxietas vigilandi, assiduitas orandi, parcimonia jejunandi ab ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
ta salitis aurib cͥcunstantium il sonat̾e:
s nemo nisi solus d̾s. ualet saporem carita¬
tis palato cordis infu̾nd̾e. Unde. G̾c. Hisisto
ĩuanum laborat. Alius ẽ sapor celi. alius ẽ
sapor t̾re. Haud quaqͣm nos placere pot̾
sapor d̾i. dum saporem querimus coq nr̃i.
ł deserto dant᷑ oturices. ⁊ manua. i. ĩ loco
discipline. maiora. ⁊ imora mandata. Cũ
iuidissent filii isbł manna: dixer̃t ad inui¬
rabant .ti. qͥd esfet. Quib ait moyses qste¬

Expanded text:
ta salutis auribus circumstantium insonare, ta salutis auribus circumstantium insonare, ed nemo, nisi solus Deus, valet saporem charitatis palato cordis infundere. Unde Gregorius: « Nin vacuum laborat . » Alius est sapor coeli, alius est sapor terrae. Haudquaquam nobis placere potest sapor coeli, dum saporem quaerimus coci nostri. In deserto dantur coturnices et manna, id est in loco disciplinae majora et minora mandata. Cum vidissent filii Israel manna, dixerunt ad invirabant enim quid esset. Quibus ait Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ. Cum̃q gustassent de coctiõe : exclama¬
uer̃t. Mors in olla uir d̾i: ⁊ ñ potuert comed̾e̾.
At ille. Afferte inqͥt farinam. Et misit ĩ ollã:
⁊ ait. Infunde turbe: ⁊ comedat. Et ñ fuit
amplius quicqͣm amaritudinis in olla. fames
ĩ t̾ra: penuria uerbi d̾i ẽ. in mente humana.
absre appellant᷑: qui ⁊ archana mysterioꝵ
dei ꝯtemplantur: ⁊ ꝓ ut uident mores homi¬
num: adhibent modos curationũ. Heliseus:¬
⁊ doctor sc̃ẽ eccłie decent̾ censetur: euiꝰ salu¬
bri ꝑsuasione. dñi salus ppłis adnuntiatur:
⁊ annuntiando imꝑtitur. Hic talis ex debito
sui officii apponit subiectis ollam gͣndem. her¬
bas agrestes ꝯtinentem .i. admorutiõem de gͣui¬
bus disserentẽ: acerbitate u̾boꝵ refertam. s
tñ igne scĩ sp̃e succensam. Subditinͦ ꝑ horres¬
centes sermonũ ausf̾itatẽ: clamant. Mors
ĩ olla: ⁊ ñ possunt gustare. Sapiens gͥ dispen¬
bant᷑ alnata Petest namq p̃dicator mõtu¬

Expanded text:
sent de coctione, exclamaverunt: Mors in olla, vir Dei, et non potuerunt comedere. At ille: Afferte, inquit, farinam. Et misit in ollam, et ait: Infunde turbae. Et comedit; et non fuit quidquam amplius amaritudinis in olla . Fames in terra, penuria verbi Dei in mente humana: appellantur: qui et arcana mysteriorum Dei contemplantur, et prout vident mores hominum, adhibent modos curationum. Elisaeus doctor Ecclesiae decenter censetur, cujus salubri persuasione Domini salus populis annuntiatur, et annuntiando impertitur. Hic talis ex debito sui officii apponit subjectis ollam grandem, herbas agrestes continentem, id est, admonitionem de gravibus disserentem, acerbitate refertam, sed tamen igne sancti Spiritus succensam. Subditi ergo perhorrescentes sermonum austeritatem, clamant: Mors in olla; et non possunt gustare. 2. Sapiens igitur dispenbantur amara. Potest namque praedicator moni
Abbreviated transcription (Latin):
rũ eiꝰ.Qs .i. regũ potestatis insignia in hu¬
meros portat. ⁊ ñ aut ĩ capite coronã. aut
extulit. qͦs etiã ysaac fig᷑auit. qͥ cũ aꝑte hostia
duc̾etur. ligna ip̃e ⁊ͥ portauit : xͥ eximiã ture
p̃fig᷑ans passiorit̃ lignũ passioĩs sue gestantis.xx¬

Expanded text:
uis enim regum potestatis insignia in humero portat, et non aut in capite coronam, aut extulit, quod etiam Isaac figuravit, qui cum a patre hostia duceretur, ligna ipse sibi portavit , Christi eximiam tunc praefigurans passionem, lignum passionis suae gestantis.