comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dĩ est aut ostendat dm̃ rationẽ. autrationem esse dm̃
unũ quodammodo al terum ostendens: non ostenditur pater
nisi ꝑfilium nec filius non ostenditur. nisi ꝑ patrem: & tunc
quasi insilentio sitfilius quando ꝑpatrem uenitur ad filiũ
ut unũ quodam modo abscondatur. alterũ de monstretur ut
demonstrans se unus de monstret & alterum: nec possitunus
sciri ut lateat alter quia quime uidit inquit uidit & patrem
& nemo uenit ad patrem nisi ꝑme. & nemouenit adme nisi quẽ
pater ad traxerit : Arduum uehementerq: difficilenegotiũ
ihiuimus: ut aliquid dedõ non intellegentes intellegere mus
tamen quẽ am modum omnia quȩ sunt sin equadam specie non
intelleguntur. & in cognoscibilia sunt : sic multo magissine filio
hoc est sineratione cognitum est quid enim: an aliquando sine
ratione pater aliqus fuit. quis audeat dicere : Cognoscendũ

Expanded text:
quae Deus est, aut ostendat Deum rationem, aut rationem esse Deum, quae Deus est, aut ostendat Deum rationem, aut rationem esse Deum, unum quodam modo alterum ostendens; non ostenditur Pater nisi per Filium, nec Filius ostenditur nisi per Patrem; et tunc quasi in siut unum quodam modo abscondatur, alterum demonstretur, ut demonstrans se unus demonstret et alterum nec possit unus sciri, ut lateat alter, quia: Qui me uidit, inquit, uidit et patrem et: Nemo uenit ad patrem nisi per me et: Nemo uenit ad me, nisi quem pater adtraxerit. arduum uehementerque difficile negotium iniuimus, ut aliquid de deo non intellegentes intellegeremus. tamen quem ad modum omnia, quae sunt, sine quadam specie non intelleguntur et incognoscibilia sunt, sic multo magis nihil sine filio, hoc est sine ratione cognitum est. quid enim? an aliquando sine ratione pater alogus fuit? quis audeat dicere? cognoscendum
Abbreviated transcription (Latin):
neipse quidem dĩ est per eius enimrationem est astus & opera¬
tio : ut sit ds̃: rursus eadem dicamus siratio non fuit: ds̃ non
fuit: & sids̃ non est ratio non fuit: ratio ergo & ds̃ sempit̃na
res ds̃ &ratio simili modo ressempiterna. conexio autem
atq unitiorationis addm̃ & dĩ adrationem patris adfi¬
lium filiad patrem principia sibi quodammodo & cocusas
existendi prȩstant: quia alterum sine al tero esse non potest.
Deficitur in uerbis & qđ cũq dicitur nesileatur. utrum autem
germen rationis dm̃dicamus andĩ germen rationem: quia
nec fructus sineradice eẽpotest nec radix sine fructu aliquid
est. similitudo sit ducta ut quiddam intellegentiae dedõ sig¬
netur: Viuit enim & ingrano trittici ratio fecundans. quđ̃
sterile non sinitur eẽ : sediterum si granum trittici ñ esset
ex quare ista ꝓduceret rationon haberet Cũ igitur ratio

Expanded text:
ne ipse quidem deus est; per eius enim rationem est actus et operane ipse quidem deus est; per eius enim rationem est actus et operatio, ut sit deus. rursus eadem dicamus. si ratio non fuit, deus non fuit et, si deus non est ratio non fuit. ratio ergo et deus sempiterna res; deus et ratio simili modo res sempiterna. conexio autem atque unitio rationis ad deum et dei ad rationem, patris ad filium, filii ad patrem principia sibi quodam modo et causas existendi praestant, quia alterum sine altero esse non potest. deficitur in uerbis et, quodcumque dicitur, ne sileatur. utrum autem germen rationis deum dicamus an dei germen rationem, quia nec fructus sine radice esse potest nec radix sine fructu aliquid est? similitudo sit ducta, ut quiddam intellegentiae de deo signetur; uiuit enim et in grano tritsterile non sinitur esse: sed iterum si granum tritici non esset, ex qua re ista produceret, ratio non haberet. 4. Cum igitur ratio
Abbreviated transcription (Latin):
tuncergo ds̃ est: cũ eius ratio ostendit ut sit ds̃ dsergo qui a
est. sine dubio est ratio quȩdo cuit quia est. quidergo est
sĩ dicipotest indõ primũ ratio ands̃: sed ds̃ nonerit : nisi fu¬
erit quȩ doceat dm̃ eẽ debere: ratio quoq nonerit : nisids̃
erit: Nihil ergo ibi primũ & postremum Natura ergo hȩc
diuina simul quodammodo habet & rationem & dm̃:
unũ aũt unũ generat: Aut ratiodm̃: aut ds̃ rationẽ: sub¬
iectum aũt aut in subiectõ fortedicatur. ratio & ds̃ ds̃
& ratio. unus in uno: Bene cũit ds̃ generationẽ : quia ratio
dm̃ eẽ demonstrat. Intellegitur aũt ds̃ aratione ut filius
a patre : aratio adõ ut pater a filio : Nam & ipsa ratio cũdõ
ds̃ est : Neq enim ds̃ aliquando sineratione fuit : autratio
sinedõ: Tunc enĩ est ds̃ siest ratio: & tuncfilius si est pater:
ut si ratio auferatur sicut dictum est quod dici fas non est:

Expanded text:
Tunc ergo Deus est, cum ejus ratio ostendit ut sit Deus. Deus ergo quia Tunc ergo Deus est, cum ejus ratio ostendit ut sit Deus. Deus ergo quia est: sine dubio est ratio quae docuit quia est. 3. Quid ergo est, si dici potest, in Deo primum, ratio, an Deus? Sed Deus non erit, nisi fuerit ratio quae doceat Deum esse debere. Ratio quoque non erit, nisi Deus erit. Nihil ergo ibi primum, et postremum. Natura ergo hdiuina simul quodam modo habet et rationem et deum. unum autem unum generat, aut ratio deum aut deus rationem. subiectum autem aut in subiecto forte dicatur ratio et deus. deus et ratio unus in uno. bene autem deus generat rationem, quia ratio deum esse demonstrat. intellegitur autem deus a ratione ut filius a patre et ratio a deo ut pater a filio. nam et ipsa ratio cum deo deus est. neque enim deus aliquando sine ratione fuit aut ratio sine deo. tunc enim est deus, si est ratio, et tunc filius, si est pater, ut, si ratio auferatur, sicut dictum est, quod dici fas non est,
Abbreviated transcription (Latin):
bi gratia: Cũ mundus factus est ratio habuit ut fieret mun¬
dus prior est ergoratio quã mundus est: Ca ergo quȩ sciuit
ratio futura eẽ subsecutt sunt : ut sic princepsratio. postea
mundi operatio lamnunc qm̃ ratio ostendit dm̃ esse uel
necesse cẽ ut ds̃ esset. quid cui prȩponemus rationem dõ aut
rationem mundo andm̃rationi sine qua dm̃ nullatenus
esse probabileest: si enim dm̃ esse ȩternum est ratione ẽe
ȩternumq: esse ratioergo aut ds̃ est. aut dĩ est ut ipsa do¬
cetratio quae si ipsa estds̃. ratio ostendit dm̃ esserationem
& possunt ista coeua & coȩternaesse si aũt dĩ est similimodo
hȩc ratio ostendit racionem diesse. similiter & hoc erit co¬
euum & coxternum Dm̃ aũt essetaliter fieri non posse nisi
esset ds̃ ipsa ratio ostendit quȩ ratio si auferatur. dictu
neftis est non erit dĩ siratio non ostenderit necesse c̃ẽ dm̃

Expanded text:
bi gratia, cum mundus factus est, ratio habuit, ut fieret munbi gratia, cum mundus factus est, ratio habuit, ut fieret mundus. prior est ergo ratio, quam mundus est. ea ergo, quae sciuit ratio futura esse, subsecuta sunt, ut sit princeps ratio, postea mundi operatio. iam nunc, quoniam ratio ostendit deum esse uel necesse esse, ut deus esset, quid cui praeponemus? rationem deo, ut rationem mundo, an deum rationi, sine qua deum nullatenus esse probabile est? si enim deum esse aeternum est ratione esse aeternumque esse, ratio ergo aut deus est aut dei est. ut ipsa docet ratio. quae si ipsa est deus, ratio ostendit deum esse rationem et possunt sibi ista coaeua et coaeterna esse. si autem dei est similitudo haec ratio, ostendit rationem dei esse similiter et hoc erit coaeuum et coaeternum. deum. autem esse taliter fieri non posse, nisi esset deus, ipsa ratio ostendit. quae ratio si auferatur, — dictu nefas est — non erit deus, si ratio non oste
Abbreviated transcription (Latin):
erfecta ratio illa est quae omnium rerum prȩstat scien¬
tiam : & maxime ȩternarum rerum. quf intellectu conpre¬
hendentur. hanc ȩternam eẽ ȩternã esse debuisse. ae t̃num
illud esse qđ nec coepit nec mutatur nec uariatur. ipsa docet
atq ostendit ratio quam necesse est ẽẽ ȩternam: non solum
qđ ȩterna doceat & demonstret. sed multo magis qđ ipsa
ȩternitas non potest ẽe sine ratione: quȩ arbitror non ẽet
eternitas. si ratio ipsa eterna non fuisset. Deinde dm̃ ẽẽ
uł eẽ debuisse nec aliter fieri debere quã ut ds̃ esset . ratio
demonstrat quae utiq siue essent qui hoc scirent. siue non
essent: tamen cũ ȩternus sit ds̃ dubi tandum non est ȩternã
esse rationem quȩ dm̃ eẽ opostuisse intenderet & ita a ũt
ut illi se demonstraret eẽcoȩternam sunc aũt quȩdam
quȩratione coguntur utsint: ut anterior sit ratio & effec¬
tus posterior eius reiquã futuram eẽ ostendit ratio Vt uer¬

Expanded text:
erfecta ratio illa est, quae omnium rerum praestat scientiam et maxime aeternarum rerum, quae intellectu comprehendentur. hanc aeternam esse, aeternam esse debuisse, aeternum illud esse, quod nec coepit nec desinit nec mutatur nec uariatur, ipsa docet atque ostendit ratio, quam necegse est esse aeternam, non solum quod aeterna doceat et demonstret, sed multo magis quod ipsa aeternitas non potest esse sine ratione; quae, arbitror, non esset aeternitas, si ratio ipsa aeterna non fuisset. deinde deum esse uel esse debuisse nec aliter fieri debere, quam ut deus esset, ratio ipsa demonstrat. quae utique, siue essent, qui hoc scirent, siue non essent, tamen, cum aeternus sit deus, dubitandum non est aeternam esse rationem, quae deum esse oportuisse intenderet, ita autem ut illi se demonstraret esse coaeternam. Sunt autem quaedam, quae ratione coguntur ut sint, ut anterior sit ratio et effectus posterior eius rei, quam futuram esse ostendit ratio, ut uer
Abbreviated transcription (Latin):
adistam dementiam refutandam: sed si aliquando in ru¬
erint aurib tuis. hȩc eis interim responde & quid respon¬
decis : nonte pigeat rescribere ut potes: Ad hoc enĩ fide
nostra corda mundantur : quia nobis fidei merces. uisio dĩ
ꝓmittitur. quae siꝑ oculos corporeos erit frustra ad
cam percipiendam. scorũ animus exercetur : immo uero
tam peruersa sentiens animus. utrũ non excetur inse.
sed totus in carneest: ubi enim tenacius & fixius habita¬
uit nisi unde sedm̃ uisurum eẽ praesumit: quod ceste
quantũ malum sit. intellegentiae potius dimitto tuae
quam longo sermone molior explicare. In protectione
dñi semꝑ habitet cortuum: domina eximia & merito
prȩstantissima. atq in xp̃i caritate honoranda filia

Expanded text:
ad istam dementiam refutandam. sed si aliquando inruad istam dementiam refutandam. sed si aliquando inruerint auribus tuis, haec eis interim lege et, quid respondeant, non te pigeat rescribere, ut potes. ad hoc enim fide corda nostra mundantur, quia nobis fidei merces uisio dei promittitur. quae si per corporis oculos erit, frustra ad eam percipiendam sanctorum animus exercetur, immo uero tam peruerse sentiens animus non exercetur in se, sed totus in carne est. ubi enim tenacius habitabit et fixius, nisi unde se deum uisurum esse praesumit? quod certe quantum malum sit, intellegentiae potius dimitto tuae, quam longo sermone molior explicare. in protectione domini semper habitet cor tuum, domina eximia et merito praestantissima atque in Christi caritate honoranda filia
Abbreviated transcription (Latin):
guetintur. possitne hoc ds̃ an non possit efficere utrum eius
potestati detrahunt si non posse responderint: an hoc futurũ
fatebuntur si posse consenserint : quo modo exierint de hoc ali¬
eno laqueo sic exeant de suo deindecur solis oculis corporis
xp̃i hocdonum ad tributum esse contendunt. Non etiam
cȩteris sensibus : sonus ergo erit ds̃ ut possit etiam auribus ꝑ¬
cipi & alituserit ut possit eius ol factus sentiri. & liquor ali¬
quis erit ut possit & bibi & moleserit. ut possit & tangi non
inquiunt: quidergo anillud potest ds̃ & hoc non potest
si non posse dixerint. cur derogant omni potentia edĩ siposse
nolle responderint. cur solis oculis fauent inuident autem
cȩteris sensibus corporis xp̃i . AN quo usq uolunt desipiunt:
quanto melius qui non eorum insipientiae terminos figimus
sed ut desipiant prorsus nolumus: Multa proferripossunt

Expanded text:
t-geantur, possitne hoc deus, an non possit efficere, utrum eius t-geantur, possitne hoc deus, an non possit efficere, utrum eius potestati detrahent, si non posse responderint, an hoc futurum fatebuntur, si posse concesserint? quo modo ergo exierint de hoc alieno laqueo, sic exeant de suo. deinde cur solis oculis corporis Christi hoc donum adtributum esse contendunt, non etiam ceteris sensibus? sonus ergo erit deus, ut possit eius etiam auribus percipi? et halitus erit, ut sentiri possit eius olfactu? et liquor aliquis erit, ut possit et bibi? et moles erit, ut possit et tangi? non>, inquiunt. quid ergo? an illud potest deus et hoc non potest? si non posse dixerint, cur derogant omnipotentiae dei? si posse et nolle responderint, cur solis oculis fauent, inuident autem ceteris sensibus corporis Christi? an, quousque uolunt, desipiunt? quanto nos melius, qui non eorum insipientiae terminos figimus, sed, ut desipiant prorsus, nolumus! Multa proferri possunt
Abbreviated transcription (Latin):
tum est faciẽ ad faciem: Audiat caro. carnalib cogita¬
tionib ebria sp̃s est ds̃. & ideo qui adorant dm̃. in sp̃u & ue¬
ritate adorare oportet: si adorare quanto magis uidere:
quisenim audeat ad firmare dĩsubstantiam corporaliter uidri¬
cum eum corporaliter noluit adorari : sed argute sibi uidentur
dicere & quasi interrogando promere. potuit prȩsta rexp̃s
carnisuae ut oculis corporeis uideret patrem annon potuit:
ut si nom potuisse responderimus õmni potentia e dĩ. nos derogas¬
se proclament siautem potuisse consenserimus argumenita¬
tionem suam. ex nostra responsione concludant. quanto iam
tolerabilius desipiunt qui carnem asserunt emersuri in subs¬
tantiamdĩ & hoc futurum esse quod ds̃ est: ut sic eam saltim
dõ uidendo faciant idoneam non tanta diuersitate dissimi¬
lem : quam uanita tem: credo istos abigere a fidesua fortasse
& ab aurib: & teonensi interrogatione de hoc similiter ur¬

Expanded text:
tum est, « facie ad faciem. » Audiat caro carnalibus cogitatum est, « facie ad faciem. » Audiat caro carnalibus cogitationibus ebria: Spiritus est Deus, et ideo qui adorant Deum in spiritu et veritate adorare oportet. Si adorare oportet, quanto magis videre? Quiscum eam noluerit corporaliter adorari? sed argute sibi uidentur dicere et quasi interrogando premere: Potuit Christus praestare carni suae, ut oculis corporeis uideret patrem, an non potuit?\' ut, si non potuisse responderimus, omnipotentiae dei nos derogasse proclament; si autem potuisse concesserimus, argumentationem suam ex nostra responsione concludant. quanto iam tolerabilius desipiunt, qui carnem adserunt conuersum iri in substantiam dei et hoc futuram esse, quod deus est, ut sic eam saltem deo uidendo faciant idoneam non tanta diuersitate dissimilem. quam uanitatem credo istos abigere a fide sua, fortasse et ab auribus. et tamen si interrogatione de hoc similiter tf
Abbreviated transcription (Latin):
ceptis in resurrectionem corporib eodem modo dm̃ ẽẽ ui¬
suros Nunc iam istam possibilitatem etiam impiis dona¬
uerunt : donentsane quantum uolunt. & quib uolunt nã
quis audecit contradicere hominib desuodonantibus:
qui enim loquitur mendacium : desuoloquitur: Tucũit cũ
his qui sanam doctrinam tenent nihil istorũ uideas usur
paredetuo : sed cum legis beatimundo corde qm̃ ipsi dm̃
uidebunt. intellege impios non uis uros. Neq enim beati
mundo corde sunt impii Item cũ legis uidemus nunc ꝑspe¬
culum in enigmate tunc aũt faciẽ ad faciem: unde nunc
uidemus ꝑ speculum in enigmate. inde tunc uidebim̃us
faciẽ ad faciem hoc aũt utrumq interioris hominis mu¬
nus est : siue cum in ista peregrinatione adhuc ꝑfidem am¬
bulat inquautitur speculo & enigmate. siue in illa pa¬
tria cum ꝑspeciem contẽplabitur. proqua uisione posi¬

Expanded text:
ceptis in resurrectione corporibus eodem modo deum esse uiceptis in resurrectione corporibus eodem modo deum esse uisuros; nunc iam istam possibilitatem etiam impiis donauerunt. donent sane, quantum uolunt et quibus uolunt; nam quis audeat contra dicere hominibus de suo donantibus? qui enim loquitur mendacium, de suo loquitur. tu autem cum his, qui sanam docpare de tuo. Sed cum legis: « Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt , » intellige impios non visuros, neque enim beati mundo corde sunt impii. Item cum legis: « Videbimus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem , » unde nunc videmus per speculum in aenigmate, inde tunc videbimus facie ad faciem. Hoc autem utrumque interioris hominis munus est, sive cum in ista peregrinatione adhuc per fidem ambulatur, in qua utitur speculo et aenigmate, sive in illa patria cum per speciem contemplabitur, pro qua visione posi
Abbreviated transcription (Latin):
idonea erit adiudendumdm̃ : sicue dicit a postolus. faciẽ ad faciem
inquib: certe uerbis si corporalemfaciem uoluerimus accipere
consequenserit ut etiam ds̃ talemhabeat faciem. ut sia liquod int̃¬
uallum internostram & ipsius cũ eum uidebimus faciẽ ad faciem
& sunter uallum utiq fines & membrorum habitus & terminatus.
& cetera absurda. dictuq & cogitatu impia quib: animalis homo
non ꝑspiciens quȩ sunt sp̃sdũ fallacissimis uanitatib. illuditur
Dicunt enĩ quidam eorum quitalia garriunt sicut adme potuit
ꝑuenre nos dm̃ uidere nuncmente tunc corpore: Ita ut etiam
impios eum parimodo asseuerant eẽ uisuros: uide quantum
peius profecerint : dumsine limite timoris uł pudoris. hac¬
atq hac uagabunda fertur in punita loquacitas antea dice¬
bant carnisuae tantum hoc prȩstitis se xp̃m ut corporeis
oculis uideret dm̃: deinde addiderunt . etiam om̃s scõs re¬

Expanded text:
idonea erit ad videndum Deum, sicut dicit Apostolus; « Facie ad faciem . » idonea erit ad videndum Deum, sicut dicit Apostolus; « Facie ad faciem . » In quibus certe verbis si corporalem faciem voluerimus accipere, consequens erit ut etiam Deus talem habeat faciem ut sit aliquod intruallum inter nostram et ipsius, cum eum uidebimus facie ad faciem, et si interuallum, utique finis et membrorum habitus terminatus et cetera absurda dictuque et cogitatu impia, quibus animalis homo non percipiens, quae sunt spiritus dei, fallacissimis uanitatibus luditur. Dicunt enim quidam eorum, qui talia garriunt, sicut ad me potuit peruenire, nos deum uidere nunc mente tunc corpore, ita ut etiam impios eum pari modo adseuerent esse uisuros. uide, quantum in peius profecerint. dum sine limite timoris uel pudoris hacatque hac uagabunda fertur inpunita loquacitas. antea dicebant carni suae tantum hoc praestitisse Christum, ut corporeis oculis uideret deum; deinde addiderunt etiam omnes sanctos re
Abbreviated transcription (Latin):
in accessibilis . non diceretur : Accedite adeũ & in lumina mini:
et simentibus piorum esset in uisibilis. nondiceretur : Videbims
eum si cuti est Nam perspice totam ipsam. in epistola ioħnis
sententicm: dilectissimi inquit filii dĩsumus & nondũ appa¬
ruit quod erimus: scimus quia cum apparuerit similes illi
erimus qm̃ uidebimus eum sicuti est Intantũ ergo uidebimus in
quantum similes erimus: quia & nunc in tantum non uidemus. in
quantum dissimil es sumus: Indeigitur uidebimus. unde similes eri
mus. Quis aũt dementissimus dixerit corpore nos uł esse uł futu¬
ros eẽsimiles dõ : In interiore itaq homine ĩsta similitudo est quȩ
renouatur inagnitionedĩ secundũ imaginem cius quicreauit eum
Et tanto efficimur similiores illi: quanto magis in eius cognitione ꝓfi
renouatur dedie indiem. Ita sane utinhac uita quantus cumq
prouectus sit. longesit absit ab illa ꝑfectione similitudinis quȩ

Expanded text:
inaccessibilis, non diceretur: Accedite ad eum et inluminamini, inaccessibilis, non diceretur: Accedite ad eum et inluminamini, et si mentibus piorum esset inuisibilis, non diceretur: Videbimus eum, sicuti est. nam perspice totam ipsam in epistula Iohannis sententiam: Dilectissimi. inquit, filii dei sumus et nondum apparuit, quod erimus. scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est. in tantum ergo uidebimus, in quantum similes erimus, quia et nunc in tantum non uidemus, in qmus. Quis autem dementissimus dixerit corpore nos vel esse vel futuros esse similes Deo? In interiore itaque homine ista similitudo est; qui renovatur in agnitione Dei, secundum imaginem ejus qui creavit eum, et tanto efficimur similiores illi, quanto magis in ejus cognitione et crenovatur de die in diem. Ita sane ut in hac vita quantuscunque profectus sit, longe absit ab illa perfectione similitudinis quae
Abbreviated transcription (Latin):
mum in proximo nec erit quod suis quisq: aperiat abscondut
alienis ubi nullus erit alienus. Lux uero ipsa qua in lumina¬
bintur hex omnia quȩ modo in cordibus reconduntur. qualis
aut quanta sit. quis lingua proferat. quis saltimhumana¬
mente contingat: profecto lux illa ipse est ds̃. q̃m̃ ds̃ lux est
& tenebrȩ in co non sunt ullae. sed lux mentium purgatarum.
non istorum corporis oculorum. Eritergo tunc idonea mens
in eam qua e illã lucem uidecit : quod nunc non dumest. hoc aũt
oculus corporis. neq nunc potest. neq tunc poterit uidere
omne quippe quod oculo corporis conspicipotest. in loco aliquo
sit necesse est nec ubiq sit totum: sed minore siu paste minorẽ
locum occupet & maiore maiorem Non ita est ds̃ inuisibi¬
lis & incorruptibilis : quisolus habet immostalitatem. & lu¬
cem habitat in accessibilem. quem nemo hominum uidit. nec ui¬
derepotest. Per hoc enim uideri ab homine non potest. ꝑ quod
uidet homo corpore corpora namsi & mentibus piorumesset

Expanded text:
mum in proximo nec erit, quod suis quisque aperiat, abscondat alienis, ubi nullus erit alienus. lux uero ipsa, qua inluminabuntur haec omnia, quae modo in cordibus reconduntur, qualis aut quanta sit, quis lingua proferat, quis saltem infimente contingat? profecto lux ilia ipse deus est, quoniam deus lux est et tenebrae in eo non sunt ullae, sed lux mentium purgatarum, non istorum corporis oculorum. erit ergo tunc mens idonea, quae illam lucem uideat, quod nunc nondum est. Hoc autem oculus corporis neque nunc potest neque tunc poterit. omne quippe, quod oculis corporis conspici potest. in loco aliquo sit necesse est nec ubique sit totum, sed minore sui parte minorem locum occupet et maiore maiorem. non ita est deus inuisibilis et incorruptibilis, qui solus habet inmortalitatem et lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum uidit nec uidere potest. per hoc enim uideri ab homine non potest, per quod uidet homo corpore corpora. nam si et mentibus piorum esset
Abbreviated transcription (Latin):
utiq non uidebat. nisi quia notitia nostri cestior intus est.
ubi nemoscit quae sunt hominis nisi sp̃s hominis qui in ipso ẽ.
sed cũ uenerit dñs & in lumina uerit abscondita tenebrarum
& manifesta uerit cogitationes cordis: tunc nihil latebit pxi¬

Expanded text:
utique non uidebat, nisi quia notitia nostri certior intus est. utique non uidebat, nisi quia notitia nostri certior intus est. ubi nemo scit, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis. qui in ipso est? sed cum uenerit dominus et inluminauerit abscondita tenebrarum et manifestauerit cogitationes cordis, tunc nihil latebit p
Abbreviated transcription (Latin):
Non solum litteristuis uerum etiam ipso referente qui ꝑtulit
comperimultum teflagitare lit teras meas. c̃redentem quod
ex eis consolationem habere plurimã possis tuitaq uideris
quod ex inde capias. ego tamen eas negare uł dubitare nonde¬
bui Consolatur teilla fides & spestua & ipsa caritas quae
ꝑamorem accipimus. ut ipsam plenitudinem desidera re
nouerimus Nonenim tedesolatã putare debe&s cũ interiore
homine habeas prȩsentem xp̃m ꝑfidem in cordetuo : aut sic
te contristari opostet. quẽ am modum gentes quae spem ñ
habent: Cum ueracissima promissione speremus nos in hac
uita unde migraturi quosdamnostros non amisimus sed p̃¬
misimus adeam uitã esse uenturos ubi nobis erunt quanto
notiores tanto utiq cariores. & sine timore ullius discessio¬
nis a mabiles. hic aũt & si tuus coniux cuius abscessu uidua
diceris tibi notissimus erat: notior tamen erat sibi quã tibi:
& unde hoc cumtu eiuscorporalem faciem uideres quã ipse

Expanded text:
Non solum litteris tuis uerum etiam ipso referente, qui pertulit, comperi multum te flagitare litteras meas credentem, quod ex eis consolationem habere plurimam possis. tu itaque uideris, quid exinde capias, ego tamen eas negare uel differre non debui. consoletur te autem fides et spes tua et ipsa caritas, quae pignore accepimus, ut ipsam plenitudinem desiderare nouerimus. non enim te desolatam putare debes, cum in interiore homine habeas praesentem Christum per fidem in corde tuo, aut sic te contristari oportet quem ad modum gentes, quae spem non habent, cum ueracissima promissione speremus nos in hac uita, unde migraturi quosdam nostros migrantes non amisimus, sed praemisimus, ad eam uitam esse uenturos, ubi nobis erunt quanto notiores tanto utique cariores et sine timore ullius discessionis amabiles. Hic autem etsi tuus coniux, cuius abscessu uidua diceris, tibi notissimus erat, notior tamen erat sibi quam tibi. et unde hoc. cum tu eius corporalem faciem uideres, quam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ubodius ep̃cs augustino ep̃o pridem questionẽ misi¬
ad sc̃itatem tuam Vnam deratione & dõ puto ꝑiobinum
qui seruit ancillis dĩ : Alteram de corpore saluatoris de
quo estimatur qđ substantiã di uidecit: Tertiã diconunc:
anima rationalis quã saluator cum corpore as sumpsit
utrum una deopinib est illis quȩ proponuntur. cũ deanimȩ

Expanded text:
ODIUS EPISCOPUS AUGUSTINO EPISCOPO. Pridem quaestionem misanctitatem tuam unam de ratione et deo, puto per Iobinum, qui seruit ancillis dei, alteram de corpore saluatoris, de quo aestimatur, quod substantiam dei uideat; tertiam dico nunc: anima rationalis, quam saluator cum corpore adsumpsit, utrum ex una de opinionibus est illis, quae proponuntur, cum de anim
Abbreviated transcription (Latin):
tis in sc̃a eccła dimittatur. sed postea uiuendo in hac fragilitate
mortali nisi contraherent qđ dimit tendũ esset ñ uera citer
dicerent. Dimit te nobis debita nr̃a. Boniergo inquantũ filiidĩ
sunt. inquantũ aũt peccant qđ sua non mendaci confessione
testantur utiq malisunt. Nisi forte quisdicat aliabonorum
alia malorũ eẽ peccatt qđ nonusq quaq imꝓbabiliter di¬
citur uerũ tamen dñs iħs sinculla ambiguitatẽ malos appel¬
lauit cosdem ipsos quorum patrẽ diceb at dm̃. Namin eodem
sermone ubiillã docet orationem alio loco exhortans ad

Expanded text:
tis in sancta ecclesia dimittatur. sed postea uiuendo in hac fragilitate tis in sancta ecclesia dimittatur. sed postea uiuendo in hac fragilitate mortali nisi contraherent, quod dimittendum esset, non ueraciter dicerent: Dimitte nobis debita nostra. boni ergo, in quantum filii dei sunt, in quantum autem peccat, quod sua non mendaci confessione testantur, utique mali sunt. Nisi forte quis dicat alia bonorum alia malorum esse peccata, quod non usque quaque inprobabiliter dicitur. uerum tamen dominus Iesus sine ulla ambiguitate malos appellauit eosdem ipsos, quorum patrem dicebat deum. nam in eodem sermone, ubi illam docet orationem, alio loco exhortans ad
Abbreviated transcription (Latin):
in eam uitã ubi nihil omnino peccabitur. Nam utiq bonos
docebat orare ñ malos quib. precepit ut dicerent. Paterñr
quies incaelis. Ex hoc enĩboni quo filuidĩ ñ natura geniti sed
gratia ftacti tam quã hi quibi recipientib eũ dedit potestatem
filios difieri quȩ generatio sp̃italis more scripturarum etiam ad¬
optio nominatur ut distinguatur ab illa generatione. dĩdedõ
coȩterni deeterno. unde scriptum est Generationẽ eius quis enar¬
rabit: Cum ergo bonos
ut in eadẽ oratione intercetera dicerent Dimitte nobis debita
nr̃a sicut & nos dimit timus debitoribi nr̃is. quȩ debita cẽpeccata
quã uis manifestumsit postea tam̃ manifestius ipsedeclarat
dicens Si enĩ dimiseritis peccata hominib dimittet uobis & pa¬
ter uester peccata uestra hane orationẽ baptizati orant
Nec est prorsus prȩteritorum aliquid peccatorũ qđ non baptita¬

Expanded text:
in eam uitam, ubi nihil omnino peccabitur. nam utique bonos in eam uitam, ubi nihil omnino peccabitur. nam utique bonos docebat orare, non malos, quibus praecepit, ut dicerent: Pater noster, qui es in caelis; ex hoc enim boni, quo filii dei non natura geniti sed gratia facti tamquam hi, quibus recipientibus eum dedit potestatem filios dei fieri. quae generatio spiritalis more scripturarum etiam adoptio nominatur, ut distinguatur ab illa generatione dei de deo. coaeterni de aeterno, unde scriptum est: Generationem eius quis enarrabit? cum ergo bonos ut in eadem oratione inter cetera dicerent: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. quae debita esse peccata quamuisdicens: Si enim dimiseritis peccata hominibus, dimittet uobis et pater uester peccata uestra. hanc orationem baptizati orant nec est prorsus praeteritorum aliquid peccatorum, quod non baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
bonus homo debonothesauro cordis suiꝓfostbona dsergo sin¬
gulariter bonus est & hoc a mietere non potest. Nullus enĩ boni
participatione bonus est. qm̃ bonum quobonus est ipse sibibonus
est homo aũt cũbonusest ab illo bonus est qđ ascipso eẽ ñ potest
Illius enĩ sp̃u bonifiunt quicũq fiunt. Cuius capax creata est
nr̃a natura ꝑ propriã uoluntatem pertinet aũt ad nos ut
homo recte agit. id est scienter & amanter & piebonũ opera¬
tur. in tantũ bonusest. Inquantũ aũt peccat. id est aueritate
& pietate deuiat in tantũ malus est. Quis oũt est in hac uita
sine aliquo peccato: sed eũ dicimus bonũ cuius prȩualentbo¬
na. eumq optimum qui peccat minimũ. Id circo ipsedñs quos
dicitbonos ꝓpter pasticipationẽ gratiȩ diuinȩ Cosdem
etiã malos dicit ꝓpter uitia infirmitatis humanȩ donet
totum in quo constamus ab omni uitiositate sanatũ transeat

Expanded text:
Bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona. deus ergo sinBonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona. deus ergo singulariter bonus est et hoc amittere non potest; nullius enim boni participatione bonus est, quoniam bonum, quo bonus est. ipse sibi est, homo autem, cum bonus est, ab illo bonus est, quod a se ipso esse non potest. illius enim spiritu boni fiunt, quicumque fiunt, cuius capax creata est nostra natura per propriam uoluntatem. pertinet ergo ad nos, uthomo recte agit, id est scienter et amanter et pie bonum operatur, in tantum bonus est; in quantum autem peccat, id est a ueritate et caritate et pietate deuiat, in tantum malus est. quis autem est in hac uita sine aliquo peccato? sed eum dicimus bonum, cuius praeualent bona, eumque optimum, qui peccat minimum. Idcirco ipse dominus quos dicit bonos propter participationem gratiae diuinae, eosdem etiam malos dicit propter uitia infirmitatis humanae, donec totum, quo constamus, ab omni uitiositate sanatum transeat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ sine peccato prior in illã lapidem mittoret. cecidit seui¬
tia tremente conscientia. Tunc enim iam ex illa congrega¬
tione dilapsi solam miseri cordi miseram reliquerunt
Cedat huic sententiae pia
impietas iuda eorum cedathumilitas obsequentium cuices¬
sit suꝑbia ꝑ sequentium Cedat confessio fidelis cui cessit simu¬
latio tẽptatoris. Malis parce uirbone. quanto melior
tanto estomitior quanto fiscelsior potestate tanto humilior
pietate. Ego quidem in tuens mores tuos appellauite ui¬
rũbonũ sed tu intuens uerba xp̃i dic tibi ipse. Nemobonus
nisi unus ds̃. qđ cum uerum sit hoc enim ueritas dix̃. nec ego
tamen illud existimari debeo fallaci assentatione dixisse
& dominicis uerbis quasi contrarius extitisse: ut cum ille
dicat nemobonus nisiunus ds̃ egote appellauerĩm uirũ
bonum. Non enĩ & ipsedñs contraria sibilocutus est ubiait

Expanded text:
esse sine peccato, prior in illam lapidem mitteret, cecidit saeuiesse sine peccato, prior in illam lapidem mitteret, cecidit saeuitia tremente conscientia; tunc enim iam ex illa congregatione dilapsi solam misericordi miseram reliquerunt. cedat huic sententiae pietimpietas Iudaeorum; cedat humilitas obsequentium. cui cessit superbia persequentium; cedat confessio fidelis. cui cessit simulatio temptatoris. malis parce, uir bone; quanto melior, tanto esto mitior; quanto fis celsior potestate, tanto humilior fiere pietate. Ego quidem intuens mores tuos appellaui te uirum bonum. sed tu intuens uerba Christi dic tibi ipse: Nemo bonus nisi unus deus. quod cum uerum sit — hoc enim ueritas dixit —, nec ego tamen illud existimari debeo fallaci assentatione dixisse et dominicis uerbis quasi contrarius extitisse, ut, cum ille dicat: Nemo bonus nisi unus deus, ego te appellauerim uirum bonum; non enim et ipse dominus contraria sibi locutus est, ubi ait:
Abbreviated transcription (Latin):
intercessisse ꝓclerico. cui merito suscensebat ep̃s. & utiq
nullũ ibi discrimen sanguinis. sed in congruens disciplina
timebatur. Nec cũ id qđ etiam uobis displicebat multum eẽ
uelletis. tam quã delicti approbatores uos iudicabamus
sed tam quã humanissimos intercessores audiebamus. Siergo
uobis sts est ecclesi asticam correptionẽ intercedendo mitiga¬
re quomodo ep̃s uestrogladio ñ debet intercedere. Cũ illa
& eratur ut inquem exeritur beneuiuat. iste neuiuat pos¬
tremo ipsedñs apud homines intercessit ne lapidaretur ad¬
ultera & eo modo nobis intercessionis commenda uit officiũ
nisi quia ille terrendo fecit qđ nos petendo. Ille enimdñs
nos serui sumus. Verũ tamen ille sic terruit ut om̃stimere
debeamus quiserum est nr̃m sine peccato : qđ cũ illis dixisset
a quib: ei offerebatur punienda peccatrix. ut qui sciret se

Expanded text:
intercessisse pro clerico, cui merito suscensebat episcopus, et utique intercessisse pro clerico, cui merito suscensebat episcopus, et utique nullum ibi discrimen sanguinis sed incruenta disciplina timebatur; nec cum id, quod etiam uobis displicebat, inultum esse uelletis, tamquam delicti approbatores uos iudicabamus, sed tamquam humanissimos intercessores audiebamus. si ergo uobis fas est ecclesiasticam correptionem intercedendo mitigare, quo modo episcopus uestro gladio debet intercedere, cum illa exeratur, ut, in quem exeritur, bene uiuat, iste, ne uiuat! Postremo ipse dominus apud homines intercessit, ne lapidaretur adultera, et eo modo nobis intercessionis commendauit officium, nisi quia ille terrendo fecit, quod nos petendo. ille enim dominus, nos serui sumus. uerum tamen ille sic terruit, ut omnes timere debeamus. quis enim est nostrum sine peccato? quod cum illis dixisset, a quibus ei offerebatur punienda peccatrix, ut, qui sciret se
Abbreviated transcription (Latin):
minum suscepistis. quã libentius defendere quã accusare.
soleatis & tam̃ defensor ab inter cessore plurimum distat. Nã
ille diluendis uł optegendis criminib: operã maxime impen¬
dit. Inter cessor aũt etiam cũ deculpa constat ꝓpoena re¬
mouenda uł temperanda curam gerit. hoc sunt apud dm̃
ꝓpeccatorib iusti. hoc ꝓseipsi peccantes in uicem ut faciañ
ammonentur Nam scriptũ ẽ Confitemini inuicem pecca¬
ta uestra & prate ꝓuobis has sibi pastes humanitatis. ubi
potest omnis homo apud hominẽ undicat Nam qđ ipse
quisq domuisuae puniret ammissum. id inalterius do¬
mo uult impunitum. Siue enĩ adhibectur apud amicum
siue ille cuiquã inquẽ potestas ul ciscendi est sep̃sente suscen¬
sseat. siue irascenti fortuito suꝑueniat. non iustissimus sed
inhumanissimus siue
Scio ego teipsum cũ aliis amicistius inecclesia carthaginiensi

Expanded text:
minum suscepistis, scitis, quam libentius defendere quam accusare minum suscepistis, scitis, quam libentius defendere quam accusare soleretis? et tamen defensor ab intercessore plurimum distat; nam ille diluendis uel obtegendis criminibus operam maxime inpendit, intercessor autem. etiam cum de culpa constat, pro poena remouenda uel temperanda curam gerit. hoc sunt apud deum pro peccatoribus iusti, hoc pro se ipsi peccantes inuicem ut faciant, admonentur; nam scriptum est: Confitemini inuicem peccata uestra et orate pro uobis. has sibi partes humanitatis, ubi potest, omnis homo apud hominem uindicat. nam quod ipse quisque domi suae puniret admissum, in alterius domo uult inpunitum. siue enim adhibeatur apud amicum siue ille cuiquam, in quem potestas ulciscendi est, se praesente suscenseat siue irascenti fortuito superueniat, non iustissimus sed inhumanissimus iudicatur, si non interueniat. scio ego te ipsum cum aliis amicis tuis in ecclesia Carthaginensi
Abbreviated transcription (Latin):
deflexit Nam quo modo estammonitus accusator nesuas ꝑse¬
queretur iniurias quando ipsi udices itasunt auindicando
ꝓhibiti qui in adul tera punienda non priuato dolori com¬
pellebantur seruire sed legi Undeioseph cui uirgo maria
dñ i mater fuerat desponsata. cũ eam conperisset eẽ pregnan¬
nantem. cuise nouerat non eẽ cõmixtam & obhoc nihil ali¬
ud quã adulteram credidisset. puniri eam tam̃ noluit. nec
approbator flagitii fuit Nam hȩc uoluntas eius. etiam
iustitiae deputatur Ita quippedeillo scriptũ ẽ. & cum esset
homo iustus & nollet eam diuulgare statuit eã occulte dimit¬
tere hȩc eo cogitante apparuit illi angelus quidoceret ẽẽ
numinis qđ ille putauerat criminis. Siergo cog
rigor frangitur qđ tandem censes ꝓreis eẽdebere uł defenso¬
ris uł intercessoris officium quando quidem & uos uiriboni
qui nunc iudices estis & inforo aliquando uersati causas ho¬

Expanded text:
deflexit. nam quo modo est admonitus accusator, ne suas persedeflexit. nam quo modo est admonitus accusator, ne suas persequeretur iniurias, quando ipsi iudices ita sunt a uindicando prohibiti, qui in adultera punienda non priuato dolori compellebantur seruire sed legi! unde Ioseph, cui uirgo Maria, domini mater, fuerat desponsata, cum eam comperisset esse praegnantem, cui se nouerat non esse commixtum, et ob hoc nihil aliud quam adulteram credidisset, puniri eam tamen noluit nec approbator flagitii fuit. nam haec uoluntas eius etiam iustitiae deputatur; ita quippe de illo scriptum est: Et cum esset homo iustus et nollet eam diuulgare, statuit eam occulte dimittere. haec eo cogitante apparuit illi angelus, qui doceret esse numinis, quod ille putauerat criminis. Si ergo cogrigor frangitur, quod tandem censes pro reis esse debere uel defensoris uel intercessoris officium, quando quidem et uos uiri boni, qui nunc iudices estis et in foro aliquando uersati causas ho
Abbreviated transcription (Latin):
tarum uindices quales iudices eẽ debent censura terruit
diuina ut cogitarent sibi ꝓptersua peccata. dĩ misericor¬
diam nec essariã. Nec putarent adculpam siu officii ꝑtinere
siquiderga eos misericorditer agerent. quorum uitae necisq
haberent legitimã potestatem Nam cũ ad dñm xp̃m iudei
ad duxissent mulierem in adulterio dep̃hensam eumq tẽp¬
tantes dicerent. qđ iussa esset lege lapidari. ac deinde quae¬
rerent quid deilla ipse preciperet. Responditeis. quis ine pec¬
cato est uestrũ prior in illam lapidem iaciat. Ita nec legem
improbauit quȩ huiusmodi reos uissit occidi. & illos terrendo
ad miseri cordicm reuocauit. quorum iudicio hȩc possetoccidi
Puto qđ hac sententia dñi audita. si prȩsens fuit etiam maritus
ipse qui uiolatam suitori fidem uindicari postulabat. Exter¬
ritus animũ aduoluntatem parcendi ab ulciscendi cupiditate

Expanded text:
tarum uindices, quales iudices esse debent, terruit censura tarum uindices, quales iudices esse debent, terruit censura diuina, ut cogitarent sibi propter sua peccata dei misericordiam necessariam nec putarent ad culpam sui officii pertinere, si quid erga eos misericorditer agerent, quorum uitae necisque haberent legitimam potestatem. Nam cum ad dominum Christum Iudaei adduxissent mulierem in adulterio deprehensam eumque temptantes dicerent. quod iussa esset lege lapidari, ac deinde quaererent, quid de illa ipse praeciperet, respondit eis: Qui sine peccato est uestrum, prior in illam lapidem iaciat. ita nec legem inprobauit, quae huius modi reas iussit occidi, et illos terrendo ad misericordiam reuocauit, quorum iudicio haec posset occidi. puto, quod hac sententia domini audita, si praesens fuit etiam maritus ipse, qui uiolatam sui tori fidem uindicari postulabat, exterritus animum ad uoluntatem parcendi ab ulciscendi cupiditate
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑtinere qđ dicitur uirilit̃ agite & confortetur cor ur̃m
om̃s quisperatis indño Cũ igitur suꝑpeccatores tanta sit
patientia tanta misericordiadi ut in hac tẽporali uitti
moribus emendatis nondamnetur inaeternum quinullius quȩ sibi
prȩbetitur exspectat miseri cordiam. qm̃ nemo est illobattior. ne¬
mo potentior nemoiustior. quales nos cẽo portet homines erga
homines qui hanc uitam nostrã quanta cumq laude cumulemus
eam sine peccato eẽ nondicimus : quia sidicimus nos ipsossicut scrip¬
tum est decipimus & ueritas in nobis nonẽ proinde licet accusa¬
toris alia ꝑsona sit alia defensoris alia intercessoris alia iudi¬
cis de quorum proriis officiis nimis longumest & non necessa¬
rium hoc sermone disserere. Sic tamen etiam ipsos criminũ ulto¬
res atq in hoc officio non ira ꝓpria concitatos sedlegũmi¬
nistros. Nec suarum sed alienarum in iuriarum ex amina¬

Expanded text:
non pertinere, quod dicitur: Viriliter agite et confortetur cor uestrum, non pertinere, quod dicitur: Viriliter agite et confortetur cor uestrum, omnes qui speratis in domino? Cum igitur super peccatores tanta sit patientia, tanta misericordia dei, ut in hac temporali uita moribus emendatis non damnentur in aeternum, qui nullius, quae sibi praebeatur, expectat misericordiam, quoniam nemo est illo beatior, nemo potentior, nemo iustior, quales nos esse oportet homines erga homines, qui hanc uitam nostram quantacumque laude cumulemus, eam sine peccato esse non dicimus, quia, si dixerimus. nos ipsos, sicut scriptum est, decipimus et ueritas in nobis non est! proinde licet accusatoris alia persona sit, alia defensoris, alia intercessoris, alia iudicis, de quorum propriis officiis nimis longum est et non necessarium hoc sermone disserere, sic tamen etiam ipsos criminum ultores atque in hoc officio non ira propria concitatos sed legum ministros nec suarum sed alienarum iniuriarum examina
Abbreviated transcription (Latin):
ta uero largius. si caritate quȩ cooperit multitudinẽ pecca¬
torum flagrauero ardentius. quis nostrum Ita desipiat ut
huic homini dicat. nihil tibi ista imposterum proderunt.
uade scltim uitȩ huius sucuitate ꝑfruere auertit ds̃tũ
in manem sacrilegamq dementiam. quã uisergo caute
sa lubriterq ꝓuisum sit. ut locus illius humillimȩ pęnitn¬
tiae semel inecclesia concedatur ne medicin& uilis. minus
utilis esset ȩgrotis. quȩ tanto magis salubriserit quanto
minus contẽptibilis fuerit. quis tam̃ audeat dõ dicere quare
huic homini qui post primã pęnitentiã rursus selaqueis
iniquitatis obstringit adhuc iterũ parcis: quis audecit di¬
cere erga istos non agi qđ apłs ait. Ignoras quia patientia
dĩ ad pęnitentiã teadducit: aut istis exceptis cẽ definitum
qđ scriptum est beati om̃s qui confidunt in eũ. autadistos

Expanded text:
tauero largius, si caritate, quae cooperit multitudinem peccatauero largius, si caritate, quae cooperit multitudinem peccatorum, flagrauero ardentius>, quis nostrum ita desipit, ut huic homini dicat: \'Nihil tibi ista in posterum proderunt; uade, saltem uitae huius suauitate perfruere\'? auerterit deus tam immanem sacrilegamque dementiam! quamuis ergo caute salubriterque prouisum sit, ut locus illius humillimae paenitentiae semel in ecclesia concedatur, ne medicina uilis minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris erit, quanto minus contemptibilis fuerit, quis tamen audeat deo dicere: \'Quare huic homini, qui post primam paenitentiam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis?\' quis audeat dicere erga istos non agi, quod apostolus ait: Ignoras, quia patientia dei ad paenitentiam te adducit? aut istis exceptis esse definitum, quod scriptum est: Beati omnes, qui confidunt in eum, aut ad istos
Abbreviated transcription (Latin):
tant: & tam̃ ds̃ facit etiam suꝑ tales oriri solemsuũ Necminus
tribuit quã antea tribuebat largissima muner a uitȩ ac soc¬
lutis & quamuis eis in ecclesia. locus ille penitentiȩ non con¬
cedatur : ds̃ tamen suꝑ eos suȩ patientiae non obliuiscitur
Ex quorum numero siquis nobis dicat. autdate mihi eundem
iterum pȩnitendi locum. aut desperatũ me ꝓnuntiate ut
faciam quicquid libuerit: quantũ meis opibus a diuuor
& humanis legib non ꝓhibeor inscortis omniq luxoria
damnabili quidem apud dm̃. sed apud homines pleros que
etiam laudabili. Autsime ab hac nequitia reuocatis dicite
utrum mihi aliquid prosit aduitã futurã. siinista uita in¬
lecebro sissimȩ uoluptatis blandimenta concẽpsero. silibi¬
dinum incittmenta frenauero. siad castigandum corpus meũ
multa mihi etiam licita & concessa sub traxero. sime pęniten¬
do uehementius quã prius excruciauero. simiseraibilius inge

Expanded text:
tant; et tamen deus facit etiam super tales oriri solem suum nec minus tant; et tamen deus facit etiam super tales oriri solem suum nec minus tribuit, quam antea tribuebat, largissima munera uitae ac salutis. et quamuis eis in ecclesia locus ille paenitentiae non concedatur, deus tamen super eos suae patientiae non obliuiscitur. ex quorum numero si quis nobis dicat: \'Aut date mihi eundem iterum paenitendi locum aut desperatum me pronuntiate, ut faciam, quicquid libuerit, quantum meis opibus adiuuor et humanis legibus non prohibeor, in scortis omnique luxuria damnabili quidem apud deum sed apud homines plerosque etiam laudabili, aut si me ab hac nequitia reuocatis, dicite, utrum mihi aliquid prosit ad uitam futuram, si in ista uita inlecebrosissimae uoluptatis blandimenta contempsero, si libidinum incitamenta frenauero. si ad castigandum corpus meum multa mihi etiam licita et concessa subtraxero, si me paenitendo uehementius quam prius excruciauero, si miserabilius ingem
Abbreviated transcription (Latin):
altaris. ut pęnitendo placare possint quẽ peccando contep̃¬
serant se ipsospuniendo Namnihil agunt quos ueracit᷑
pęnitet : nisi ut id qđ mala fecerunt impunitum ẽẽ nonsi¬
nant. Eoquippemodo sibi non paraentib. ille parcit c̃u¬
ius altum iustũq iudicium nullus contẽptor euadit. quod
siiniquis & scelestis ille paraendo eisq uitã salutemq las¬
giendo etiam plerisq eorum quos nouit non asturos pȩni¬
tentiam tamen exhibet patientiã. quanto magis nos in eos
qui correptionem ꝓmit tunt. & utrum faciant qđ ꝓmittuNT
incertisumus miseri cordes eẽ debemus. ut rigorem uestrũ
ꝓeis intercedendo flactamus p̃quib & dm̃ quẽ nihil demo¬
rib eorum futuris latet non tamen impudenter qui a
hoc ipse prȩcipit oramus. In tantum aũt hominũ iniqui¬
tas aliquando ꝓgreditur.: ut etiam post astam pęnitentiã
post altaris reconciliationẽ uel similia uł grauiora cõmit¬

Expanded text:
altaris, ut paenitendo placare possint, quem peccando contempaltaris, ut paenitendo placare possint, quem peccando contempserant, seque ipsos puniendo. nam nihil aliud agit, quem ueraciter paenitet, nisi ut id, quod male fecerit, inpunitum esse non sinat. eo quippe modo sibi non parcenti ille parcit, cuius altum iustumque iudicium nullus contemptor euadit. quod si iniquis et scelestis ille parcendo eisque uitam salutemque lagiendo etiam plerisque eorum, quos nouit non acturos paenitentiam, tamen exhibet patientiam, quanto magis nos in eos, qui correctionem promittunt et, utrum faciant, quod promittunt, incerti sumus, misericordes esse debemus, ut rigorem uestrum pro eis intercedendo flectamus, pro quibus et deum, quem nihil de moribus eorum etiam futuris latet, non tamen inpudenter, quia hoc ipse praecepit, oramus! In tantum autem hominum iniquitas aliquando progreditur, ut etiam post actam paenitentiam, post altaris reconciliationem uel similia uel grauiora commit