comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
teraq uͥtutũ execitia ꝓ que utiq
de die in diẽ. dũ intẽtio t̾renis ĩcur¬
uata curis demus paulati ad sap̃a
resurgit. ⁊ affectio cͥca caͣnis tesite¬
ria langues sensi ĩ ꝓmore sp̃o oua

Expanded text:
teraque virtutum exercitia, per quae utique de die in diem: dum et intentio terrenis incurvata curis, de imis paulatim ad superna resurgit; et affectio circa carnis desideria languens, sensim in amorem spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
in restaurateẽ liberi osilii. ⁊ ex eo qd̾
uͥtus est plenũ posse restituat ĩ reꝑa¬
sane ista ꝑfectio in fututa uita etpe¬
tetur. qũ utraq uuc amissa libtas
luo arbittio plenarse restaurabun
non qũo iusto cui us in hoe scło ꝙͣtꝰ¬

Expanded text:
aurationem liberi consilii, et ex eo, quod virtus est, plenum posse restituat in repasane ista perfectio in futura vita exspectetur, quando utraque nunc amissa libertas libero arbitrio plenarie restaurabitur, non quomodo justo cuivis in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qm ex lib̾tate ꝗͣ cõsilii pcc̃o nõ obe¬
dire in ocupiscetia. ex lib̾tate aute
cõplaciti adu̾sa nõ formidare pro
iustitia. Est aũt in hac carepc̃ti. et
in hac cliei malitia nõ mediocre s
lii. iam lib̾tate arbitrii nõ abuti
ut plene qũq fiui possimꝰ ub̾tate
cõplaciti.Sic ꝓfcõ in nob̾ dei reꝑamꝰ
ymaginẽ. Sic antiqͦ honori illi capes
Qius ẽ bic ⁊ landabimꝰ eũ. fec̃ eĩ m .ĩi.¬
animi biis tͥbus lib̾tatibꝰ ip̃am ad ꝙͣ
cecliti sumus obitoris ymaginem
qͣ in lib̾tate arbitrii. in reliquis aute
duabus biꝑtitã quãdã osignari siłi¬
tudine. Hinc est fortassis ꝗ solũ lib̾¬

Expanded text:
ex libertate quidem consilii peccato non obedire in concupiscentia: ex libertate autem complaciti adversa non formidare pro justitia. Est autem in hac carne peccati et in hac diei malitia non mediocre Salii jam libertate arbitrii non abuti, ut plene 614 quandoque frui possimus libertate complaciti. Sic profecto Dei in nobis reparamus imaginem: sic antiquo honori illi capessQuis est hic, et laudabimus eum? Fecit enim miautem in his tribus libertatibus ipsam, ad quam conditi sumus, Conditoris imaginem quidem in libertate arbitrii, in reliquis autem duabus bipartitam quamdam consignari similitudinem. Hinc est fortassis, quod solum lib
Abbreviated transcription (Latin):
cunq adusitas uł neccĩtas. S licet
nõ tm̃ parit̾ sic̾ de bono potuit ꝑ sen
nõ ualet ꝑ se resurge̾ ꝙstans ĩ aliqo̾
meliuo nullo suo conatu ualebat
ꝓfice̾. Deniq dũ adhuc drias alias
lib̾tates ex aliqua ꝑte sicut hr̃et nõ
potut de inferioribꝰ illaꝵ gradibus
ad supiores ascẽdẽ. hxc est de posse ñ
pettare ⁊te posse nõ turbai ad nõ eẽ
peccare. et nõ ẽẽ posse turbari. ꝙ si
ualuit tñte bono se in melius extẽ¬
dere. ꝙͣto minꝰ cisdẽ ꝓrsus testitutũ

Expanded text:
cunque adversitas, vel necessitas. Sed licet non tamen pariter sicut de bono potuit per senon valet per se resurgere, quod stans in aliquid melius nullo suo conatu valebat proficere? Denique dum adhuc duas alias libertates ex aliqua parte secum haberet, non potuit de inferioribus illarum gradibus ad superiores ascendere, hoc est, de posse non peccare, et de posse non turbari ad non posse peccare, et non posse turbari. Quod si valuit tamen se de bono in melius extendere, quanto mi
Abbreviated transcription (Latin):
quio admisit. arb̾ri utiq lib̾tatẽ. ca
post pccm̃ qmͣ añ semꝑ tenuit ĩccussã
Sigͦ nil amisit qui dei obẜuit eiectũ
fuisse de paradiso. ꝙ siunã qͥlib illax
hũit quo amisit. iam t̾tiũ est ꝗa ex
quo peccauit. nͨ a pcc̃o prsus. nͨ amise¬
na manẽs in corpe liber fuit. Cet̾m nł
potuit qd̾ nõ debuit. ⁊ reciꝑe qd̾ nołit
an clicedus est aliquo quid̃ mͦ ulas
buisse. s quia nõ plenarie potuisse a¬
gradus. suꝑiorẽ ⁊ ĩferiorẽ ĩsuꝑiore¬
Supior libertas ꝯsilii ẽ. nõ posse pecca¬
it. Inferior posse nõ peccare. Itẽ supor¬

Expanded text:
quid amisit? Arbitrii utique libertatem tam post peccatum, quam ante semper tenuit inconcussam. Si ergo nil amisit, quid ei obfuit ejectum fuisse de paradiso? Quod si unam quamlibet illarum habuit, quomodo amisit? Nam certum est quia ex quo peccavit, nec a peccato prorsus, nec a miseria manens in corpore, liber fuit. Caeterum potuit quod non debuit, et recipere quod noluit. An dicendus est aliquo quidem modo illas habuisse, sed quia non plenarie, potuisse agradus, superiorem et inferiorem. Superior libertas consilii est, non posse peccare: inferior, posse no
Abbreviated transcription (Latin):
dantis. s abutẽtib. qui ip̃am iid
facultatẽ oũtit ĩ usum peccãdi quã
accepat ad głam nõ peccadi. Namet¬
si peccauit ex posse qd̾ accepit nõ tñ
ꝗa potuit s qa uoluit. Nec enĩ p̃uan
dono nõ dono ascribend ẽ potatis.s
tum fuit uolutati posse stare ne ca¬
deret nõ tm̃ reẜge̾ si cadet. Non eñ
tam facile quis ualet erire te fonẽ
qmͣ facile in cam labi. Ceccidit sola

Expanded text:
tis, sed abutentis, qui ipsam videlicet facultatem convertit in usum peccandi, quam acceperat ad gloriam non peccandi. Nam etsi peccavit ex posse quod accepit; non tamen quia potuit, sed quia voluit. Nec enim praevanon dono ascribendus est potestatis, sed tum fuit voluntati posse stare ne caderet, non tamen resurgere si caderet. Non enim tam facile quis valet exire de fovea, quam facile in eam la
Abbreviated transcription (Latin):
cã miͣto. quatꝰ merito uł puniam̃
mali. qͥ tamꝙͣ lib̾i ex ppria uolũtate
mancipat uolutas. nõ ip̃ius potãs
d̾o sb̾icit eius grã nõ nra uolũtas
Nostra quippe uolũtas ꝙ fatẽdu ẽ

Expanded text:
causa meriti: quatenus merito vel puniamur mali, quod tanquam liberi ex propria voluntate mancipat voluntas, non ipsius potestas: Deo subjicit ejus gratia, non nostra voluntas. Nostra quippe vo
Abbreviated transcription (Latin):
reputabr̃. nõ ĩmerito ꝓstẽ bona. boa
nimiꝵ in uniu̾sitate. melior ĩ suo ge¬
nere. optima ex sui ordinatc̃e. est ꝗ
ordinato oĩmota ꝯũsio uolũtatis ad
dñi. et ex tota se nolũtaria deuotaq
sb̃iectio. huic uõ tam ꝑfcẽ i̾stitie
debe̾tur ĩmouigit̾ głie plenututo.
ꝗa sic se ꝯmitãtur duo ista ut ñ uist¬
tie possit hrĩ ꝑfectio ñ inplena głia.

Expanded text:
reputabitur non immerito perfecte bona: bona nimirum in universitate, melior in suo genere, optima in sui ordinatione. Est autem ordinatio, omnimoda conversio voluntatis ad Deum, et ex tota se voluntaria devotaque subjectio. Huic vero tam per fectae justitiae debetur, imo jungitur gloriae plenitudo: quia sic se comitantur duo ista, ut nec justitiae possit haberi perfectio, nisi in plena gloria;
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ. Deniq autu instũ utrũq ex se
erat. tamꝙͣ siñ lege ec̃m. cũ sm̃ lege d̾i
nõ eẽm. s in lege ẽẽm xͥ. unde aꝑte ñ¬
dr᷑. iusti nõ hñt legẽ. aut iusti st̾ͥ siñ le¬
ge s iustis nõ ẽ lex poĩta. loc ẽ nõ tãꝙͣ
luitis poĩta s nolũtariis eo lib̾ałr dita
quo suauit̾ ĩspirata. uñ ⁊ pulcre. dño
Tollite ait uigũ meũ sr̃ uos. ac si drẽt
Non impono itio. suꝙ collite si ułti
Aliqn nõ requiẽ. s laborẽ iuenietiᷤᷤ aĩa¬
bus urĩs. Rona iquro lex onitatis ⁊ su

Expanded text:
filiorum . Denique audi justum utrumque de se erant, tanquam sine lege essem, cum sine lege Dei non essem, sed in lege essem Christi . Unde apte negem; aut, Justi sunt sine lege: sed Justis non est lex posita; hoc est, non tanquam invitis imposita, sed voluntariis eo liberaliter data, quo suaviter inspirata. Unde et pulchre Dominus: Tollite, ait, jugum meum super vos . Ac si diceret: Non impono invitis, sed vos tollite si vultis. Alioquin non requiem, sed laborem invenietis animabus vestris. 7. Bona itaque lex
Abbreviated transcription (Latin):
uiceq rarissima. porro lib̾tate ꝯsilii.
fruuĩtur q̃ quilib iusti ex ꝑte quid̃ s
non modica. Cet̾m lib̾tas arbitrũ su¬
pra liquido apparuit cuc̃tio ꝑit̾ rone
in malis qmͣ in bonis. tam plena ĩ lec

Expanded text:
orro libertate consilii fruuntur etiam quilibet justi; ex parte quidem, sed non modica. Caeterum libertas arbitrii, ut supra liquido apparuit, cunctis pariter ratione in malis, quam in bonis; tam plena in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
euentib uicissim sͥ grauia leuiaq
succedũt minoꝵ erpientia aliqua
misie undetur in t̾pollatio ut cura
aliqñ post exꝑta plura grauissima
in minus forte molestia cuaditur
felicitas putatur. an tñ facũdũ ẽ
eos qui ꝑ excessũ cõtẽplatioi̾s rapti
qñ in sp̃u. ꝙͣtũlũcuq de suꝑne felici¬
tatis dulcedie degustare sufficiũt
totiẽs eo lib̾os ẽẽ a miẜia quotiẽs
sic excedũt. hii plane ꝙ negadũ nẽ
est etiam ihac cͣme caro lic ratĩq
cõplaciti lib̾tate fruũt᷑. qui cũ mai̾a

Expanded text:
eventibus vicissim sibi gravia, leviaque succedunt, minorum experientia aliqua miseriae videtur interpolatio, ut, cum aliquando post experta plura gravissima in minus forte molesta evaditur, felicitas putetur. Attamen fatendum est eos, qui non expertes contemplationis, raptique in spiritu quantulumcunque de supernae felicitatis dulcedine degustare sufficiunt, toties esse liberos a miseria, quoties sic excedunt. Hi plane quod negandum non est, etiam in hac carne, raro licet raptimque, complaciti libertate fruuntur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
siqd̃ mẽ nob̃ ex lib̾o arbitrio. nõ ⁊̃ posse
qd̃ uolumꝰ. Nondico uelle bonũ. aut
uelle malũ defectꝰ uelle simpłr. ip̃m
Ita lib̾m arbitriũ nos fac̃ uolẽtes gaͣtiꝰ
bniuolos. ex iṗo nob̾ est uelle. ex ip̃a bo

Expanded text:
aut minus plene comitantur; nec aliunde noster ille defectus venit, de quo Apostolus: Ut non quaecumque vultis, ait, illa faciatis . VelleItaque liberum arbitrium nos facit volentes, gratia bene volentes. Ex ipso nobis est velle
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ consiliũ neꝗͣꝙͣ ꝑ iudicii rectitudi¬
ne aut cliginiꝰ aut ꝯtẽpnimꝰ. Rur¬
suraq nõ omĩa que tãꝙͣ recta et
placita libẽter amplectam̃. s ĩsuꝑ
qͣidura ac molesta uix equanimit̾
fe̾re pluremꝰ. Liquet qr nͨ liberũ cõ
silum hemꝰ riͦ cõplacitũ. Alia q̃stio
est. sił añ pccm̃ in p̾mo hoĩe habur

Expanded text:
 consilium nequaquam pro judicii rectitudine aut eligimus, aut contemnimus; rursumque non omnia, quae tanquam recta et placita libenter amplectimur, sed insuper quasi dura ac molesta vix aequanimiter ferre perduramus: liquet quia liberum nec consilium habemus, nec complacitum. 12. Alia questio es
Abbreviated transcription (Latin):
est panis. s esuriẽti. potus delecta si
s sitientem. Deniq saturato. cibus
potusq iam neq̃ꝙͣ st̃ grata. s grauia
Tolle famẽ ⁊ pane no curabis. Tolle
sitim ilipidissimũ fontẽ. ac si plauae¬
demiq respicies. Simiłr uimbia nõ
qͣrit nisi estuas. Solem nõ curat n
alens suie caligas. Alion nncħ hor
libebit. si nõ p̾cesẜit urges necc̃itas

Expanded text:
est panis, sed esurienti; potus delectat, sed sitientem; denique saturato cibus potusque jam nequaquam sunt grata, sed gravia. Tolle famem, et panem non curabis; tolle sitim, et limpidissimum fontem, ac si paludem, respicies. Similiter umbram non quaerit nisi aestuans; solem non curat nisi algens, sive caligans. Alioquin nihil horum libebit, si
Abbreviated transcription (Latin):
gelus aut ip̃e d̾s ꝑmanet libe̾ bonus
ꝓpria uid uolũtate nõ aliqua extñ¬
seca neccitate. sic ꝓfcõ diaboł eque li¬
bere in malũ. ⁊ corruit ⁊ ꝑstitit. suo
malis ꝙͣ et in bonis.S ĩ honis oroi¬
nat̾or tam integra qͦ ꝑsuo moto
in c̾atura ꝙͣ in c̾atore. s in illo potẽti

Expanded text:
ipse Deus permanet libere bonus, propria videlicet voluntate, non aliqua necessitate: sic profecto diabolus aeque libere in malum corruit, et persistit suo umalis, quam in bonis, sed in bonis ordinatior, tam integra quoque pro suo modo in creatura, quam et in Creatore, sed in illo potenti
Abbreviated transcription (Latin):
electis hõĩbus utiiam ĩ scĩs angłis
et cautũ apcc̃o ⁊ tutũ a miẜia. ꝑbã¬
tib tandẽ criplicis ub̾tatis felici
sola int̾im plena integraq maẽt
in hoĩbꝰ lib̾tas arbitui. ⁊lam lib̾tas
ꝯsilũ ex patre tm̃. ⁊ hoc in paucis s¬
spũalib qui ca̾nẽ suã crucifixer̃t

Expanded text:
s hominibus uti jam in sanctis angelis, et cautum a peccato, et tutum a miseria, probantibus tandem triplicis libertatis felici sola interim plena, integraque manet in hominibus libertas arbitrii. Nam libertas consilii ex parte tantum, et hoc in paucis spiritalibus, qui carnem suam crucifixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
est qd̾ uult. Nec posset honũ uelle ñ
bona uolũtate: sic̃ nͨ uelle malũ nͥ o
mala uolũtate. Cum bonũ uolumꝰ
bona ẽ uolũtas. cũ malũ uolumꝰ ma¬
la c̃ uolũtas. Utrobiq uolũtas ⁊ uͥq
lib̾tas. cedit siquro uolũtti necc̃i¬
tas. Cum aut nõ ualemꝰ qd̾ uolumꝰ

Expanded text:
est quod vult; nec posset bonum velle, nisi bona voluntate: sicut nec velle malum, nisi mala voluntate. Cum bonum volumus, bona est voluntas: cum malum volumus, mala est voluntas. Utrobique voluntas, et ubique libertas: cedit siquidem voluntati necessitas. Cum autem non valemus quod volumus;
Abbreviated transcription (Latin):
potẽtia. ñõ actu. ꝯlemo quippe tol¬
lebat aĩam cius ab co s ip̃e pone¬
bat eam. Ueniq teste ꝓpħa. Oblatꝰ
est qa ip̃e uoluit. sic̃ ⁊ cũ uoluit na¬
tus ex muliere fc̃s sb̾ lege. ut cos qͥ
sb̾ lege erãt redimẽt. Sut ita ⁊ pe
sb̾ lege miẜie. s fuit qr uoluit. ut
liber int̾ miẜõ ⁊ pccõres. Utrumq
itr tota tres libtates. primam
ex hũana sinł et diuina naͣ. Feliqͣ
et diu̾ia potẽtia. Quaꝵ duas posti¬

Expanded text:
potentia, non actu. Nemo quippe tollebat animam ejus ab eo, sed ipse ponebat eam . Denique, teste propheta: Oblatus est quia ipse voluit ; sicut et cum voluit natus ex muliere, factus sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret . Fuit itaque et ipse sub lege miseriae: sed fuit quia voluit, ut liber inter miseros et peccatores utrumque itaque totas tres libertates, primam ex humana simul et divina natura, reliquas ex divina potentia. Quarum duas posteri
Abbreviated transcription (Latin):
sic̾ sue nõ st̾ rõnis ꝯpotes. sic nͨ usu
retinet ꝓp̾e uolutatis. ac ꝑ lxc nͨͦ iudi¬
cium lib̾tatis. Cũ gͥ uolũtas nicħ li¬
bum heat ñ se. merito nõ iudicatur
nͥ ex se. Siquid ñ tardũ ĩgeniũ. nͥ la¬
bilis memoria. nͨ ĩquietus appetitu
nͥ sesus obtusus. nͨ uita langues reu

Expanded text:
usum retinent propriae voluntatis, ac per hoc nec judicium libertatis. Cum igitur voluntas nil liberum habeat nisi se, merito non judicatur nisi ex se. Siquidem nec tardum ingenium, nec labilis memoria, nec inquietus appetitus, nec sensus obtusus, nec vita languens, reum
Abbreviated transcription (Latin):
fuminis impetus letificat ciuitat᷑
dei. Ꝙ nõ aliud ẽẽ arbitror ꝙͣ dei filiꝰ
qui tnͣsies ministrat ꝙ̃admodũ ipe
sine fastio. huic ĩsatiabilis ula sin̾
inquietitudĩe curiositas. hinc eter¬
num illud atq ĩexplebile desiteriꝰ
nesciẽs egestate. Hinc deniq soba
illa eb̾itas uõ nõ m̃ eo ꝙ ĩgurgitãs

Expanded text:
etificat civitatem Dei . Quod non aliud esse arbitror quam Dei Filium, qui transiens ministrat, quemadmodum ipse sine fastidio: hinc insatiabilis illa sine inquietudine curiositas: hinc aeternum illud atque inexplicabile desiderium, nesciens egestatem: hinc denique sobria illa ebrietas, vero, non mero ingurgita
Abbreviated transcription (Latin):
ibi se uidicat. Est aũt uditiũ ꝗa iuste
ꝓfcõ si peccat patitur qd̾ nolit. qͥ non
cgnoscit᷑ quo pacto uł bonũ ei ułma¬
lum iputatur. Ercusat nẽpe utrũq ne¬
cessitas. Porro u̾ neccitas lib̾tas non
est. ubi ub̾tas nõ est. nͨ meritũ. ac ꝑ lye
nͨ iudiciũ. Excepto sane ꝑ oĩa originali
pcco ꝙ aliã ostat hre rone. Deceto ꝗc

Expanded text:
ibi se judicat. Est autem judicium, quia juste profecto, si peccat, patitur quod nolit, qui non cognoscitur, quo pacto vel bonum ei, vel malum imputatur? Excusat nempe utrumque necessitas. Porro ubi necessitas est, libertas non est: ubi libertas non est, nec meritum, ac per hoc nec judicium. Excepto sane per omnia originali peccato, quod aliam constat habere rationem. De c
Abbreviated transcription (Latin):
maiante mouẽdis auite sensibus
attͥbuta. uerũ cõsẽsus ẽ uolũtatis
me memiri.hitus aĩ liber sui. Por¬
ro uolutas c̃ motus ratonał. ⁊ sen¬
sui p̾sidẽs ⁊ appetitui. ht sane qͦcq̃
se u̾terit rõnem semꝑ comitẽ. ⁊ qd̾¬

Expanded text:
in animante movendis avide sensibus attributa. Verum consensus nutus est voluntatis m habitus animi liber sui. Porro voluntas est motus rationalis sensui praesidens et appetitui, habens quocunque se volverit rationem semper comitem, et q
Abbreviated transcription (Latin):
comissa ex toto ꝯsilii lib̾tate. Itẽq
de posse nõ turbari.in nõ posse tͥbaĩ
amissa ex toto cõplaciti lib̾tate. Sola
remãsit ad penã. lib̾tas arbitrii ꝑ
quã utiq cet̾as amisit. ipãm tar̃
amuttẽ nõ potuit ꝑ pp̾am q̃ppe no¬
iuntatẽ ẜuus fc̃s pcci. mĩto pclidit
lib̾tatẽ ꝯsilii. Porro ꝑ pccm̃ fc̃s debi¬
tor mortis. quõ iam retinẽ ualebit
quas accepat abutẽdo illa que dr̃
arbitrii. Peliquis sese pͥuauit. In

Expanded text:
ammissa ex toto consilii libertate. Itemque de posse non turbari in non posse non turbari, amissa ex toto complaciti libertate. Sola remansit ad poenam libertas arbitrii, per quam utique caeteras amisit. Ipsam tantum amittere non potuit. Per propriam quippe voluntatem servus factus peccati, merito perdidit libertatem tor mortis, quomodo iam retinere ualebat quas acceperat, abutendo illa, quae dicitur arbitrii, reliquis sese priuauit. In
Abbreviated transcription (Latin):
ti ae quiescedo. siue pollicẽ̾ti c̃dendo.
siue retelẽti grãs agẽdo. Enĩ uõ aliu̾
est uolũtarius cõsensꝯ. aliuo nali
appetitus. Postior quippe nob̾ coĩs ẽ
cũ ĩratõnablib. nͨ ualet ꝯsetire spi¬
utui camis irtecitus illetebris. et
fortassis ip̃e ẽ qui alio noĩe ab apłõ
sapĩa camis applłatur. nͥ ait. Sapia
caris inimica est d̾o. legi enĩ dei
dixi comunẽ sintẽ cũ bestis ꝯsẽsꝰ
uolũtariꝰ nos discernit. Est eĩ ħitu
aĩ liber sui. Siquid nõ cogitur. non
ertorq̃tur est quippe uolãtatis. nõ
neccͣitatis. nͦ negat se. nͥ p̃bet cuiꝙͣ
ñ ex uolũtate licqn si copelli ualet¬

Expanded text:
do, sive reddenti gratias agendo. Enim vero aliud est voluntarius consensus, aliud naturalis appetitus. Posterior quippe nobis communis est cum irrationalibus: nec valet consentire spiritui, carnis irretitus illecebris. Et fortassis ipse est, qui alio nomine ab Apostolo sapientia carnis appellatur, ubi ait: Sapientia carnis inimica est Deodixi, communem habentes cum bestiis, consensus voluntarius nos discernit. Est enim habitus animi, liber sui. Siquidem non cogitur, non extorquetur. Est quippe voluntatis, non necessitatis; nec negat se, nec praebet cuiquam, nisi ex voluntate. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
Sapientes st̾ ut faciat mala. Neq
eĩ prudẽtia seu sapĩa cẽ c̾ature põt
data uolũtati ut ĩstruat illã. non
destruat. Uestrueret aũt si necciͣta¬
tatẽ ei ulłã imponet. qͦminꝰ libere
parbitrio suosese uolue̾t. siue in

Expanded text:
Sapientes sunt ut faciant mala . Neque enim prudentia seu sapientia inesse creaturae potdata voluntati ut instruat illam, non ut destruat; destrueret autem si necessitatem ullam imponeret, quominus pro arbitrio suo sese volveret. Unde, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ut potui. U̾eor aũt ne aut grandia
minus digne lecutus ĩueniar. aut
ꝑtractata a plu̾ib suꝑfluo retracta¬
tis solus nesi ꝑferat᷑ ĩ mediũ. mag
forte scͥptoris publicer teme̾ritas
Non sit uob̾ pigrũ ant emẽdare pi
aut mͥ resignare emẽdandũ. si fra¬
ait. Aui elucitat me. uitã et̾nã hel¬

Expanded text:
ut potui. Vereor au tem, ne aut grandia minus digne locutus inveniar, aut pertractata a pluribus superfluo retractatis, solus: ne si proferatur in medium, magis forte scriptoris publicetur temeritasnon sit vobis pigrum aut emendare per vos, aut mihi resignare emendandum, si fraait: Qui elucidant me, vitam aeternam h
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾. adclitam ẽta ex gr̃a. Nec aliud ꝓ¬
fecto est nͣ quit grã ordinat quasto¬
nauit c̾atio ut nil aluro sint uͥtute
nͣ ordinate affectres. Scͥptũ ẽ d̾ q̃bꝰdã
ꝙ illic trepidassẽt timore uͥ nõ erat
timor. Timorfuit. s moroinatꝰ. Oꝑ¬
dinare illũ uolebat dñs incliscͥpłis
cum dr̃et. Ostendam uob̾ quẽ time̾
nato arguebat hoĩes. qui dicebat.
Ego lux ueni in hũc mũdũ. toilere¬
nũt hoĩes magis tenebras ꝙͣ lucez
Idcͥco postulat spõsa in canticis dicẽs
dicebatur. Nescitis qͥd petatis. s ad
lineã rectitiroĩs ecccti st̃ detortam
postmodũ ⁊̃ exẽplo uolũtatẽ ordina¬
rc tocebat. Cum om̃s instante passicẽ
ut trãsfẽtur ab eo calix statĩ sõiceret.

Expanded text:
nobis: additamenta ex gratia. Nec aliud profecto est, nisi quod gratia ordinat, quas donavit creatio: ut nil aliud sint virtutes nisi ordinatae affectiones. Scriptum est de quibusdam, quod illic trepidassent timore, ubi non erat timor . Timor fuit, sed inordinatus. Ordinare illum volebat Dominus in discipulis, cum diceret: Ostendam vobis quem timere nato arguebat homines qui dicebat: Ego lux veni in hunc mundum; et dilexerunt homines magis tenebras, quam lucem . Idcirco postulat sponsa in Canticis, dicensdicebatur: Nescitis quid petatis. Sed ad lineam rectitudinis edocti sunt distortampostmodum etiam exemplo voluntatem ordinare docebat, cum orans instante Passione, ut transferretur ab eo calix, statim subjecit:
Abbreviated transcription (Latin):
Implet ⁊ mertenarii. cũ orginat cupi¬
ditatẽ. porro timori ꝑmixta teuotio
illũ nõ adnullat. s castificat. Pena tã¬
tũ tollitur siñ qua eẽ nõ potuit dum
fuit ẜuulis et timor manet ĩ scłm sãi
castus et filialis. Nam qd̾ legr̃. ꝑfcã ca¬¬

Expanded text:
implet et mercenarii, cum ordinat cupiditatem. Porro timori permixta devotio ipsum non annullat, sed castificat. Poena tantum tollitur, sine qua esse non potuit dum fuit servilis; et timor manet in saeculum saeculi castus et filialis . Nam quod legitur,
Abbreviated transcription (Latin):
necci̾tatis colore. ⁊ frequetare cegi¬
tando. legento. orndo. obecliendo
ꝙͣ hui scemodi familiaritate:paula¬
am sensũq d̾s motescit. ꝯsequẽter
ne in hoc gradu du statur.⁊ nescio
Crt aũt ꝓculdubio cũ intͦductus

Expanded text:
necessitatis colere et frequentare cogitando, legendo, orando, obediendo, quadam hujuscemodi familiaritate paulatim sensimque Deus innotescit, consequenter ne in hoc gradu statur, et nescio Erit autem procul dubio cum introductus
Abbreviated transcription (Latin):
dei. s ꝗa nõ sponte in sua adhuc du¬
ntia pmane̾ cc̃gnoscitur. fac̾ ⁊ mẽ¬
cenarius s qr nõ gratus ꝓp̾a trahi
cupiditate ꝯuincitur. Porro ubi
sordes sine rubigo. Sit itaz ẜuo suꝰ
lex timore ip̃e quo ꝯst̾ngitur. sit
suam̾cenario cupiditas qua ⁊ p̃e
aitatur. qñ temptat᷑. abstractus
et illicitus. S harũ nlła. aut sine
macula ẽ. aut aiãs ꝯu̾te̾ põt. Can¬

Expanded text:
Dei: sed quia non sponte, in sua adhuc duritia permanere cognoscitur. Facit et mercenarius: sed quia non gratis, propria trahi cupiditate convincitur. Porro ubi sordes sive rubigo. Sit itaque servo sua lex, timor ipse quo constringitur; sit sua mercenario cupiditas, qua et ipse arctatur, quando tentatur abstractus et illectus. Sed harum nulla, aut sine macula e
Abbreviated transcription (Latin):
iecta graui sarcina ꝓp̾e uolũtatis sb̃
leui lyne̾ caritatis respirẽ. nͨ iã ẜuili
timore cohercem. nͨ mercenaria cu
ꝙ ego sum unus ex filiis. dũ eatẽ mͥ
in hoc mũdo. Nisi si ꝗd qui loc facuit
qd̾ ait apłs. Nemini quicꝙͣ debeatis
nisiut ĩuicẽ cliligatis ꝓtuldubio¬

Expanded text:
gravi sarcina propriae voluntatis, sub levi onere charitatis respirem, nec jam servili timore coercear, nec mercenaria cupsim unus ex filiis, dum eadem mihin hoc mundo? Hi siquidem qui hoc faciunt, quod ait Apostolus, Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis
Abbreviated transcription (Latin):
filii sẜ sine lege nisi forte aliquis a¬
est lex poĩta. S sciendũ ẽ. ꝙ alia est lex
ꝓmulgata aspũ ẜuitutio intimore
ała a spũ lib̾tatis data in suauitate.
nͣ sb̾ illa cogunt᷑ ce filii. nͨ siñ ista eẽ pa¬
tiunt᷑. Uis anoire qa uistis nõ ẽ lex po¬
sita. Non accepistis ait sp̃m ẜuitutis

Expanded text:
filii sunt sine lege, nisi forte aliquis aest lex posita . Sed sciendum, quod alia est lex promulgata a spiritu servitutis in timore; alia a spiritu libertatis data in suavitate. Nec sub illa coguntur esse filii; nec sine ista esse patiuntur. Vis audire quia justis non est lex posita? Non accepistis, ait, spiritum s
Abbreviated transcription (Latin):
emini me dudũ ad scõs fres
carturiẽses scͥpsisse epłam.
de his ip̃is in ea gradib int̾ cetera
deẜuisse. forte aũt alia ibi ⁊ si nõ ali¬
ena de cantate locutus sũ. ⁊ ob hoc q̃¬
nõ ĩutile duco. p̾ẜtim cũ facilmꝰ ad
manũ babeã trãscribe̾ iam clictata
ꝙͣ noua it̾um dictare. Illa inꝙͣ uea̾
et sincera est caritas ⁊oĩo de corde
puro ⁊ scĩa bona. ⁊ fide nõ ficta fatẽ¬
da est ꝓcede qua pximi bonũ eque¬
ut nm cliligimus. Nam qui mag̾
aut c̃te solum diugit suũ ꝯuicit̃
non caste diligt̃ bonum qd̃ utiq
pp̃se cliligit. nõ pp̃ ip̃m. Et hic tał
nõ põt obedire ꝓpłe qui ait. Cõfi¬
uerit inse dirigit illud ab eotem
ꝓpħa oꝓpbrium. Confitebr̾ tͥ cum
bnfeceris ei Est qui ꝯfitetur dño

Expanded text:
emini me dudum ad sanctos fratres Cartusienses scripsisse epistolam, ac de his ipsis in ea gradibus inter caetera disseruisse . Forte autem alia ibi, etsi non aliena, de charitate locutus sum; et ob hoc qnon inutile duco: praesertim cum facilius ad manum habeam transcribere jam dictata, quam nova iterum dictare. Illa, inquam, vera et sincera est charitas, et omnino de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta fatenda est ut nostrum diligimus. Nam qui magis, aut certe solum diligit suum, convincitur non caste diligere bonum, quod utique propter se diligit, non propter ipsum. Et hic talis non potest obedire prophetae, qui ait: Confie. Quapropter noverit in se dirigi illud ab eodem propheta opprobrium: Confitebitur tibi cum benefeceris ei . Est qui confitetur Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
necͣcͣius. dũ aut iustꝙ ꝓbat. aut ĩuristo
etiã mĩto btq̃ fac̾uł miẜos. Is gͦ talis
consesus obuolutatis mamissibilem
dicetur ut arbitror lib̾um arbitrium
ip̃e liber sui pp̃ nolũtatẽ. ip̃ẽ uidex sui

Expanded text:
dum aut justos probat, aut injustos, etiam merito beatos facit vel miseros. Is ergo talis consensus ob voluntatis inamissibilem dicetur, ut arbitror, liberum arbitrium, ipse liber sui propter voluntatem, ipse judex sui
Abbreviated transcription (Latin):
appetitus. memoria ĩgeniũ ⁊ siqua ⁊¬
calia sut co ip̃o subiacet netc̃itati. qͦ
non plen est̃ sb̃dita uolũtati. Ipãm
uõ ꝗa ipossibile est de seipa s̃ nõ obe¬
dirẽ. Nemo quippe aut nõ uult. aut¬

Expanded text:
qua talia sunt, eo ipso subjacent necessitati, quo non plene subdita sunt voluntati. Ipsam vero quia impossibile est de se ipsa sibi non obedire nemo quippe aut non vult qu
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua ꝓpetate desideriĩ expecter̃. pri¬
mo gͥ fidelis aĩa cõmedit panẽ suũ
s heu in sudore uultus sui. In cãne
quippe manẽs adhuc ambulat per
Porro ip̃m opus cibus ẽ clicente
dño. Meus cibus est ut faciã uolũ¬
tatẽ prĩs mei. Ucĩe carne exuta ⁊¬
iam pane doloris nõ cibatur. s uin
amoris camꝙͣ post cibũ plenuiᷤ au¬
sb̾ sponsi nomine in canticis dictũ
legitur. Bibi uinũ meũ cũ lacte meo
mere corpus suũ ip̃mq głificatum
desicenit. Estuat gͦ iam tuc sce canta¬
tatis potatã uino. s plane nõdũ usq
ad ebrictatẽ qm̃ temꝑat int̾um ato¬
rem illum huiꝰ lactis ꝑmixtio. Xrta¬

Expanded text:
aliqua desiderii exspectetur. 32. Primo ergo fidelis anima comedit panem suum, sed heu! in sudore vultus sui. In carne quippe manens adhuc ambulat per Porro ipsum opus cibus est, dicente Domino: Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei . Dehinc carne exuta jam pane doloris non cibatur; sed vinum amoris, tanquam post cibum, plenius hausub sponsi nomine in Canticis dictum legitur: bibi vinum meum cum lacte meo mere corpus suum, ipsumque glorificatum desiderat. Aestuat ergo jam tunc sanctae charitatis potata vino, sed plane nondum usque ad ebrietatem: quoniam temperat interim ardorem illum hujus lactis permistio.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s̃ fiar adicat. Defecit caro mea et
in hac mortali uitali uita int̾dum
aut uł semł ⁊ bec ip̃m raptim atq
unuis iux̃ momẽti sꝑatio exꝑiri do¬
natũ est. Te enĩ qd̾amͦ pclere tãqmͣ
qui no sis. ⁊ oĩo nõ sentire teip̾m et
ad terpo exmaniri et pene. aullan ce¬
lestis est cõu̾satõnis nõ hũane affecti¬
oms. Et siquid e mortalibꝰ quipiã ad
tis aggrauat. sollicitat carnis necãtas
defectus corruptoĩs nõ sb̾stinet. qt̾q
hũs molentiꝰ ẽ fr̃na reuccat caritas
hen redire in se. recide̾ in sua ꝯpellit̾
et miẜabilr exclamare. dnẽ uim pa¬
tior respõte ꝓ me. Illud. Infelix ego ħo
quis me lib̾abit de corꝑe mortis huiꝰ¬

Expanded text:
 et dicat: Defecit caro mea et in hac mortali vita raro interdum, aut vel semel, et hoc ipsum raptim, atque unius vix momenti spatio experiri donatum est. Te enim quodammodo perdere, tanquam qui non sis, et omnino non sentire teipsum, et a teipso exinaniri, et pene annullari, coelestis est conversationis, non humanae affectionis. Et si quidem e mortalibus quispiam ad tis aggravat, sollicitat carnis necessitas, defectus corruptionis non sustinet, quodque his violentius est, fraterna revocat charitas. Heu! redire in se, recidere in sua compellitur, et miserabiliter exclamare, Domine, vim patior, responde pro me : et illud, Infelix ego homo, quis 596 me liberabit de corpore mortis hu
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s et castus. o dulcis ⁊ suauis affectõ
o pura ⁊ tefecata intẽtio uolũtati ᷤᷤ co
certe defecatior et purior quo ĩ ea mil
et dulcior quo totũ cliuinũ ẽ qd̾ sẽtit
Sic affici deificari ẽ. Qũo stilla aque
modica młto ĩfusa uino/ defice̾ a se
aer in eandẽ trãsformatur iumĩnis
clalitatem ad̾o ut nõ tam̃ illuminat
qmͣ ip̃m lum̃ eẽ uideatur. sic omne
tũc in scĩs hũanã affectoẽ quodam
ieffabili modo necc̃e eẽ ent a semet¬
alia gła. aliaq potẽtia. Qñ hec enit. Qͦ
hic uidebit. Quis possicebit. Qñ ueni¬
am et apparebo añ faciẽ tuãd̾i. Oñe

Expanded text:
s et castus! o dulcis et suavis affectio! o pura et defaecata intentio voluntatis! eo certe defaecatior et purior, quo in ea de et dulcior, quo totum divinum est quod sentitur. Sic affici, deificari est. Quomodo stilla aquae modica, multo infusa vino, deficere a se aer in eamdem transformatur luminis claritatem, adeo ut non tam illuminatus, quam ipsum lumen esse videatur: sic omnem tunc in sanctis humanam affectionem quodam ineffabili modo necesse erit a semetalia gloria, aliaque potentia. Quando hoc erit? quis hoc videbit? quis possidebit? Quando veniam, et apparebo ante faciem Dei? Domine
Abbreviated transcription (Latin):
piu status laborosus. s fũctuo suᷤᷤ ẜs¬
fructuosus otiosus. s minime fastidi¬
osus. ctius et glosus. Audi et sponsuz
cat ad cibũ. iam poĩto corpe quiescẽ¬
tes ad potũ ĩuitat. Resumẽtes corpa
etiam ut ebent᷑ ꝯpellit. Quos et uccat

Expanded text:
Primus status laboriosus, sed fructuosus: secundus otiosus, sed minime fastidiosus: tertius et gloriosus. Audi et sponsum cat ad cibum: jam posito corpore quiescentes ad potum invitat: resumentes corpora, etiam ut inebrientur impellit: quos et vocat
Abbreviated transcription (Latin):
bare. Quid aũt iam solurrs corꝑib
In mesas ex toto iam coiꝰ ĩmẽso illi
pellago et̾ni luminis et luminose
ct̾nitatis. S si qd̾ negatur uelint
et speret liquet ꝓculdubio nͨ dũ a seip̃i
penitus ĩmutatas quibꝰ ꝯstat nͨ du
penitꝰ decẽ de ꝓpͥo quo uł modice ĩtẽ¬
tio reflectatur. ton̾ gͦ absorta sit mor̾
inuictoria. ⁊ noctis undiq t̾minos
lux ꝑhennus ĩuadat ⁊ occupet usq ꝙͣ
at nõ possũt aĩe ex toto seip̃as expo¬
nere ⁊ tnͣsire indm̃. nimiꝵ ligate cor¬

Expanded text:
. Quid autem jam solutas corporibus? Immersas ex toto credimus immenso illi pelago aeterni luminis, et luminosae aeternitatis. Sed si quod non negatur velint et sperent; liquet procul dubio necdum a seipsis penitus immutatas, quibus constat 597 necdum penitus deesse de proprio, quo vel modice intentio reflectatur. Donec ergo absorpta sit mors in victoria, et noctis undique terminos lux perennis invadat et occupet usquequaat; non possunt ex toto animae seipsas exponere, et transire in Deum, nimirum ligatae cor
Abbreviated transcription (Latin):
tentie est dare ciui uult. nõ hũane ĩ¬
dustrie assequi. ⁊ tuo in qd̾ sumũ fa¬
cile obtinebit gradũ. cũ in gaudiũ
dnĩ sui ꝓmptissime et auidissime feᷤ¬
tinatem niła iam retardabit carniᷤ
illecebra. nlła molestia ꝯturbabit.
Putamus ne tñ hanc grãm uł ex paͣ¬
te scc̃s mrẽs assecuto in illis ad huc¬
ius prorsus amoris illas aĩas introͬ¬
sus rapuerat que ita sua corꝑa foris
erponẽ et tormẽta ꝯtẽpne ualueriit

Expanded text:
on humanae industriae assequi. Tunc, inquam, summum obtinebit facile gradum, cum in gaudium Domini sui promptissime et avidissime festinantem nulla jam retardabit carnis illecebra, nulla molestia conturbabit. Putamusne tamen hanc gratiam vel ex parte sanctos martyres assecutos, in illis vis prorsus amoris illas animas introrsum rapuerat, qua ita sua corpora foris exponere, et tormenta contemnere valuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cos appellat. clifferẽtia ẽ ut hn quitẽ
qui in came ad huc grauati gemũt
can heantur ꝓ cantate quã hñt. qui
ad amãdũ. Porro p̾utusq mĩto uo¬
cantur ⁊ st̃ boni ł lr̃mi qui recepta
iam ẜa stola incorpib utiq cũ gła
resup̃tis tanto ĩtei ferunt᷑ amore lib̾¬
nores et alacores. ꝙͣto ⁊de ꝓpͥo niliã¬

Expanded text:
erentia est: ut hi quidem qui in carne adhuc gravati gemunt, chari habeantur pro charitate quam habent: qui ad amandum. Porro prae utrisque merito nominantur et sunt charissimi, qui recepta jam secunda stola, in corporibus utique cum gloria resumptis, tanto in Dei feruntur amorem liberiores et alacriores, quanto et de propri
Abbreviated transcription (Latin):
ais lib̾um arbit̾um. B̾uit̾ respõteo
Saluatur. Tolle lib̾um arbitũ. nõ
ñ d̾s. nͨ cape ualet ñ lib̾um arbitu
salutem cooꝑari dr̃ lib̾um arbitu
dum cõsentit. hox ẽ dũ saluat᷑. Cõsẽ¬

Expanded text:
ais, liberum arbitrium? Breviter respondeo: Salvatur. Tolle liberum arbitrium, et non nisi Deus; nec capere valet, nisi liberum arbitrium. salutem cooperari dicitur liberum arbitrium, dum consentit, hoc est dum salvatur. Consen
Abbreviated transcription (Latin):
iuficãto et sensifieando intẽdẽ desi¬
nat et ũtus eui̾dẽ reuelata molestii
in dei potentia roboretur. Impossibie
namq est tota hec ex toto ad om̃ col¬
hiuc fragili ⁊ erũpno corꝑi ĩtenta et
tetenta necc̃e ẽ sb̾buire. Ita ĩ corpore

Expanded text:
vificando et sensificando intendere desinat, et virtus ejusdem relevata molestiis, in Dei potentia roboretur. Impossibile namque est tota haec ex toto ad Deum colhuic fragili et aerumnoso corpori intenta et distenta ne
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa.et exuna ꝯplet cantate ipã ci¬
bans laborates. ip̃a pocans quiesçẽte
et tali ordine naͣ requirit.ita ⁊ hic pͥ¬
mo ꝙ añ mortẽ in came mortali la¬
bores manuũ nraꝵ mãducamꝰ cum
labore qd̾ glutiendũ ẽ masticãtes. poꝰ
mortẽ noͣ in uita spũali iam bibimuᷤ
suauissima quadã suauitate facilita

Expanded text:
Sapientia, et ex una complet charitate, ipsa cibans laborantes, ipsa potans quiescentes,et tali ordine natura requirit; ita et hic. Primo quidem ante mortem in carne mortali labores manuum nostrarum manducamus, cum labore quod glutiendum est masticantes: post mortem vero in vita spirituali jam bibimus, suavissima quadam facilita
Abbreviated transcription (Latin):
nefitia que expiedo ꝓbat. gestiẽdo
renũtiat. Itaq iam asfecto sic. iam
diligendo pximo implẽ mãdatũ
nõ ent custicile. Amat quippe uaͣcit̾
dm̃ ac plix que dei st̃ amat caste
et casto nõ grauat᷑ obedire obedire
et mandatũ iustũ libent̾ amplectit᷑.
Amoriste mĩto gratꝰ qr gratuitꝰ. Castuꝰ

Expanded text:
o  al. gustando renuntiat. Itaque sic affecto, jam de diligendo proximo implere mandatum, non erit difficile. Amat quippe veraciter Deum, ac per hoc quae Dei sunt. Amat caste, et casto non gravatur obedire et mandatum justum libenter amplectitur. Amor iste merito gratus, quia gratuitus. Castus
Abbreviated transcription (Latin):
iora. s io uisa minora qr usitãtõria.
mitto oratorioꝵ ĩmesas altitu
que dũ ĩ se orantiũ retorq̃nt. aspectum
antiquũ iudoꝵ s esto fiat h ad honore:
dei. Illud aut int̾ogo monachꝰ monacho
ꝙ in gentilibꝰ gẽtilis arguebat. Uicite
ait ille pontifices quidꝰ fac̃ aurũ i scõ¬

Expanded text:
jora, sed ideo visa minora, quia usitatiora. Omitto oratoriorum immensas altitudquae dum orantium in se retorquent aspectum, aeorum. Sed esto, fiant haec ad honorem Dei. Illud autem interrogo monachus monachos, quod in gentilibus gentilis arguebat: Dicite ait ille, pontifices, in sancto quid fac
Abbreviated transcription (Latin):
luptate clissoluit᷑ qm̃ totũ int̾iꝰ possid̃
in quo delectat᷑. a ita inseiu ip̃a paci¬
ficata dũ nõ ẽ ꝙ foris appetat. tota ꝑ
amorẽ int̾ itqͥescit. Et cũ tota ad inte¬
rimũ gaudiũ colligr̃ ad imaginẽ d̾i
reformat᷑ ꝙ in se uenea̾t. Tilem nĩa
frequẽt᷑ usitat ⁊ honorãt scĩ angłi:¬

Expanded text:
luptates dissolvitur, quia totum intus possidet in 337 quo delectatur; atque ita in semetipsa pacificata, dum nihil est quod foris appetit, tota per amorem intus requiescit; et cum tota ad internum gaudium colligitur, ad imaginem Dei reformatur, quam in se veneratur. Talem animam frequenter visitant
Abbreviated transcription (Latin):
omus hec in qua sitamꝰ ex oĩ
omiꝑte suiruina nob̾ m̃rat᷑
escimꝰ. Et ille recte militat qͥ ꝑ militiã
quã er̾cet in corpe. tomũ hecdificat cõ¬
scĩe. diligẽt̾ ex̾ce agrũ tuũ dix̃ sapiẽs
ut postea recdfices tomũ tuã. Ager iste

Expanded text:
omus haec, in qua habitamus, ex omni parte sui ruinam nobis minatur. iescimus: et ille recte militat, qui per militiam quam exercet in corpore, domum aedificat conscientiae. Diligenter exerce agrum tuum, ait Sapiens, ut postea aedifices domum
Abbreviated transcription (Latin):
plicib et teuotis. Cet̾m in claustris co
mostruositas mira quedã deformis
formositas. ⁊ formosa defoͬmitas. Go
tibi ĩmũde simie quid fen leones. qͥd
mostiuosi centauri. Quid semi hoies.
cõpare. capita młta. Cemit᷑ hĩc ĩ qoru¬
pede cauda ẜpentis. illi̾e inpice cap̃t
quadru peclis. Ibi bestia p̾fert equum
caprã trihes retro dimidiã. hĩc cormi¬
tum aĩal eqũ gestat poss̾ius. tã młta

Expanded text:
plicibus et devotis. 29. Caeterum in claustris cordicula monstruositas, mira quaedam deformis formositas, ac formosa deformitas? Quid ibi immundae simiae? quid feri leones? quid monstruosi centauri? quid semihomines?corpore capita multa. Cernitur hinc in quadrupede cauda serpentis, illinc in pisce caput quadrupedis. Ibi bestia praefert equum, capram trahens retro dimidiam; 540 hic cornutum animal equum gestat posterius. Tam multa
Abbreviated transcription (Latin):
pietib. ⁊ m pauꝑib eget. su os lapites
induit auro ⁊ suos filio deẜit. De sup̃¬
tib egenoꝵ ẜuitur oculis diuitũ. Iue¬
nuit curiosi quo delectẽtur. ⁊ nõ ĩueni¬
ũt miẜi quo sb̾stentetu. Ut quid saltĩ
scõr imagines nõ reu̾em᷑ quib utiqi
tum. Sepe sꝑnit᷑ ĩ ore angłi. sepe alicuiꝰ
quio rec ad paupes. ad monachos. eo
morat᷑ iam pocte u̾siculꝰ. ꝓpħic̾ ille res¬

Expanded text:
parietibus, et in pauperibus eget. Suos lapides parietibus, et in pauperibus eget. Suos lapides induit auro, et suos filios nudos deserit. De sumptibus egenorum servitur oculis divitum. Inveniunt curiosi quo delectentur, et non inveniunt miseri quo sustententur. Utquid saltem sanctorum imagines non reveremur, quibus utique ntum? Saepe spuitur in ore angeli, saepe alicujus quid haec ad pauperes, ad monachos, ad moratum jam poetae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit. Ip̃õ qͥppe uisu sũptuosaꝵ s miran¬
daꝵ nanitate accedũt hoĩes mag̾ ad
offerẽdũ ꝙͣ ad orandũ. Sic opes opib
aurĩt᷑. Sic peccuĩa peccuniã trahit.
Quia nescio quo pacto uͥ ampli ouu¬
tiarũ c̾nitur ibi ampli libẽtius offẽt᷑.
auro tectis reliqͥiis signãtur cculi ⁊ lo¬
culi aꝑiũtur. Ostendũtur pulcerima
quo coloratior. Currũt hoiẽs ad osculã¬
dum. ĩuitatur ad donãdũ. ⁊ mag̾ mi¬
rant̃ pulcra ꝙͣ uene̾nt̾ sacra. Ponũ t̃
demhie ĩ ecłia gẽmate nõ corone s rote
cͥcũsepte lampadib. s nõ miniꝰ fulgẽtes
ĩsertis lapidibꝰ. Cernimꝰ ꝑ cãdelab̾is ar¬
bores quasdã erectas młto eris ponteᷤ
miro artificis põtẽ faltatas no mag̾
corm̃scãtes suppoĩtis luc̾nis ꝙͣ sius
geminis Qurd putas mñ hus om̃ib
quentur penitẽtiũ cõpiictio. an ĩtuẽtiꝰ
admuntio. Ouanitas uanitatũ s tã
nõ uanior qmͣ ĩsanior fulget ecłia in

Expanded text:
Ipso quippe visu sumptuosarum, sed mirandarum vanitatum, accenduntur homines magis ad offerendum quam ad orandum. Sic opes opibus hauriuntur, sic pecunia pecuniam trahit: quia nescio quo pacto, ubi amplius divitiarum cernitur, ibi offertur libentius. Auro tectis reliquiis saginantur oculi, et loculi aperiuntur. Ostenditur pulcherrima quo coloratior. Currunt homines ad osculandum, invitantur ad donandum; et magis mirantur pulchra, quam venerantur sacra. Ponuntur dehinc in ecclesia gemmatae, non coronae, sed rotae, circumseptae lampadibus, sed non minus fulgentes insertis lapidibus. Cernimus et pro candelabris arbores quasdam erectas, multo aeris pondere, miro artificis opere fabricatas, nec magis coruscantes superpositis lucernis quam suis gemmis. Quid, putas, in his oquaeritur? poenitentium compunctio, an intuentium admiratio? O vanitas vanitatum, sed non vanior quam insanior! Fulget ecclesia in
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑlectili. tamꝙͣ sit uł iturꝰ ad ex̾citũ. ł
An nõ poss eodẽ nasculo et aqua mambꝰ¬
ĩmergi ⁊ uinũ bibi. an nõ posẜ ardes lucẽ
luc̾na nisi in tuo ꝙ portas candelabro. et
lir aureo uł argẽteo. An nõ poss dormiri

Expanded text:
 sit vel iturus ad exercitum, vel Annon posset eodem vasculo et aqua manibus vergi, et vinum bibi? Annon posset ardens lucere lucerna, nisi in tuo quod portas candelabro, et hoc aureo, vel argenteo? Annon posset dormiri
Abbreviated transcription (Latin):
larga mat̾ia. s anellit me ⁊ ꝓpria
satis anxia acupatio ⁊ tua fr̾ ogere ni¬
mis festina discessio qui uid nec mo¬
ran diutiꝰ aqͥescis. nͨ abire tñ ius absq
recẽti opuscło. facio ita ꝙ uis. ⁊ te dimit
toẜmonẽ breuio. p̾ẜtĩ quia utiliora sẽ
craspasse potuis placiturũ eẽ. s si desmat

Expanded text:
larga materia; sed avellit me et propria satis anxia occupatio, et tua, frater Ogeri, nimis festina discessio, qui videlicet nec morari diutius acquiescis, nec abire tamen vis absque recenti opusculo. Facio itaque quod vis, et te dimonem brevio: praesertim quia utiliora suntexasperasse, potius placiturum esse, sed si desinant
Abbreviated transcription (Latin):
metior si nõ uidi alb̾em sexagĩta equos
et eo ampliꝰ in suo once̾ comitatu. Di¬
cas si uideas tnͣsentes nõ pr̃es eẽ moã¬
terioꝵ. s dños castelloꝵ. nõ rectores aĩã.
s pͥncipes ꝓuĩciaꝵ. cũ deinde gestar nĩ¬
bentui.mapule. cifi.bacinii. candelebã
et mãtior suffarcinate. nõ stram̃tis. set
ornam̃tis lectoꝵ. Uix nũꝙͣ deniq nnͣ leu

Expanded text:
Mentior, si non vidi abbatem sexaginta equos, et eo amplius in suo ducere comitatu. Dicas, si videas eos transeuntes, non patres esse monasteriorum, sed dominos castellorum; non rectores animarum, sed principes provinciarum. Tum deinde gestari jubentur mappulae, scyphi, bacini, candelabra, et manticae suffarcinatae, non stramentis, sed ornamentis
Abbreviated transcription (Latin):
tege̾t. ⁊ friguo repellẽt. Putas ne ibi tͥꝙͣ
optoriũ coccinũ. aũ discolor
ulate curatũ fuisse de p̾tio. d colore. u
cultu uestim̃toꝵ. ũ tam ĩtefessũ erat
studiũ ĩ cõcordia moꝵ. aĩoꝵ cohe̾ntia¬

Expanded text:
tegeret, et frigus repelleret. Putasne ibi cuiquam opertorium cattinum, aut discolor valde curatum fuisse de pretio, de colore, de cultu vestimentorum, ubi tam indefessum inerat studium i
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator ille fui̾t si suo sͥ mͦ p̃̾pata suerĩt
et aꝑtata. Cet̾m ĩ hitu inqͥs nõ ẽ religio.
s in corte. b̾t̾i. an. tu cucullã empturus
lustras ur̃bes. fora tͥcius ꝑcurtis nũoinaᷤ
comos scruptaris negotiatoꝵ. cric̾tã euer¬
tis eũtis singłoꝵ suplectilẽ ĩgẽtes expli¬
cas cumulq pãnoꝵ atractatis uigitis.
admones ccuł. solis opponis radio. qͥcqͥd
mor ꝙͣtol p̾tio satagis retine̾. Rogo te ex

Expanded text:
parata fuerint et aptata. 26. Caeterum in habitu, inquis, non est religio, sed in corde. Bene. At tu quando cucullam empturus lustras urbes, fora circuis, percurris nundinas, domos scrutaris negotiatorum, cunctam evertis singulorum supellectilem, ingentes explicas cumulos pannorum, attrectas digitis, admoves oculis, solis apponis radio; quidquimox quantolibet pretio satagis tibi retinere: rogo te, ex
Abbreviated transcription (Latin):
tioꝵ. uanũ cor uanitatio notã ĩgerit
corpi. et ext̾ior suꝑfluitas ĩt̾ioris uam¬
tatis ĩoitiũ ẽ. Mollia ĩdum̃ta aĩ molli¬
tiem indicãt. Nõ tanto curaret᷑ corpis
cultus. nͥ pͥus neglecta fuiss mes ĩcultã

Expanded text:
itatis notam ingerit corpori; et exterior superfluitas interior is vanitatis indicium est. Mollia indumenta animi mollitiem indicant. Non tanto curaretur corporis cultus, nisi prius neglecta fuisset mens inculta
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. Oblitos si de se ãmonuit au̾¬
so ad se reuccauit. ueniẽtes ad se beĩ¬
gne suscepͭ. penitẽtibꝰ r̃oulsit. ꝑseue¬
rantes custodiit. stantes tenuit.
lapsos erer̃. malas delectatoẽs ĩ aman¬
tudines oñtit. ⁊ tursus salubͥt amarica¬
uis cõsolattes suas tribuit. Post̾mo añt¬
tnb̾latcẽ purgatis quietã pacẽ ꝓfc̃a qr¬
testituit. qui ñ peccãtibꝰ inrtiꝙ̃ͣ defuit u
cornigẽt. ñ iustis ut custodiret. Reccgi¬
temus gͦ qnͣta bona fec̾ nob̾ nõ rtgã¬
tibus nõ desid̾antib ĩmo recusatib
et qr młta pccã dimisit nob̾. ⁊ a quãtis
dignatio pietatis fuit ꝙ ĩgratos ⁊ in
mltis otrarios atam młtis pccĩs nos
custecluuit dei grã in que potuiꝰ cade̾
sic̃ in alia młta cecconnꝰ. roc̾to sic̃ nlłu
equitur ut eũ a quo bñfitia ac¬
cepinius toto corde cliligamuᷤᷤ
lir ẽ tota cognitcẽ. tota affectce sine
defecttẽ. Sit corre̾tũ ut ei ꝑ omia pla¬

Expanded text:
potuit: oblitos sui de se admonuit; aversos a se revocavit; venientes ad se benigne suscepit; poenitentibus indulsit; perseverantes custodivit; stantes tenuit; lapsos erexit; malas delectationes in amaritudinem convertit; et rursus salubriter amaricatis consolationes suas tribuit. Postremo tribulatione purgatis, quietem et pacem perfectam restituit: qui nec peccantibus unquam defuit, ut corrigeret; nec justis, ut custodiret. Recogitemus quanta bona Deus fecit nobis non rogantibus neque desiderantibus, imo recusantibus; et quam multa peccata dimisit nobis, et a quantis dignatio pietatis fuit, quod ingratos et in multis contrarios, a tam multis peccatis custodivit nos Dei gratia, in quae potuimus cadere, sicut in alia multa cecidimus. Idcirco sicut nSequitur ut eum, a quo tanta beneficia accepimus, toto corde diligamus: hoc est, tota cogitatione, tota affectione, sine defectione. Sit cor rectum, ut ei per omnia pla
Abbreviated transcription (Latin):
ieri pot̾ ut ꝑmalui hoĩe diuina purdẽcia ⁊ pumat ⁊opituletur. Na utdõꝵ impietas
⁊ udã sb̃plantauit ⁊ gentib saluti fuit. It fieri pot̾ ut diuma puidẽtia ꝑ hoie bonũ
dampnet ⁊ adiuuet. sic̃ ait apoꝰ. Aliis sumꝯ ordo ui te iuita Aliis at̃ odor mortis ĩ mor¬
tẽ. S cũ oĩs tribulo aut pena mipioꝵ sit aut ex̾citato iustor qr cad̾ tribulo ⁊ paleas¬
concidit ⁊ frumita paleis exuit.uñ tribulo nin accepit. Rursum cũ par ⁊ quies amo¬
moderatur aĩaꝵ. S tuĩ nõ sͥ eligunt bol nũsti̾u tribulois. n mali amant pacẽ. Qr
ipĩ quoq ꝑ quo id agr ꝙ ĩgnorant nõ usticie q̃ itfertur ad deu̾ s maluolencie
naliu. uł sentitur uł lat.uł molesta uł comoda ẽ. Sumo cĩ dõ cuncta bona admĩs¬

Expanded text:
ieri potest, ut per malum hominem diuina prouidentia et puniat et opituletur. nam Iudaeorum impietas et Iudam supplantauit et gentibus saluti fuit. item fieri potest, ut diuina prouidentia per hominem bonum et damnet et adiuuet, sicut ait apostolus: aliis sumus odor uitae in uitam, aliis autem odor mortis in mortem. sed cum omnis tribulconcidit, et frumenta paleis exuit, unde tribulatio nomen accepit; rursus, cum pax et quies a momoderatur animarum. Sed tamen non sibi eligunt boni ministerium tribulationis, nec mali amant pacem. Quare ipsi quoque, per quos id agitur quod ignorant, non justitiae quae refertur ad Deum, sed malevolentiae nalium vel sentitur vel latet, vel molesta vel commoda est. Summo
Abbreviated transcription (Latin):
Sedͣtores qui alioy bonꝰ negant uł in¬
Emñt et ne leuia putont᷑ sussurratõ
uł deittõ qm ñ in ꝟbis sunt addidit de
uł ftĩs. contuelias et turpia infe¬
runt suꝑbos in hono elatos elati st̾
illi qui nolũt pati p̾orem ł pnrem q̃¬
uentores maloꝵ. qui nouñ genꝰ mali

Expanded text:
tractores, qui aliorum bona negant vel invertunt, et ne levia putentur susurratio et detractio, quia in verbis sunt, addit de vel factis contumelias et turpia inferunt. Superbos in honoribus. Elatos. Elati sunt illi qui nolunt pati priorem vel parem. Inventores malorum, qui novum genus mali