comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ talit̃¬
satis facturu s errauit: Vide unius
temporali uuberegeneralitas ade nã
snmer& sospitatem: Quanta ro¬
go beato uiro inagnitione culpe
suȩ fuit humilitas. cuitanta ẽ p̾ue
niã insatis factione constantia pͥere¬
ginum & in solitũ illic adulterii fu¬
issecrim̃ ostenditur qđ tantam̃tis
intention edeflectur. Iatronis qui¬
dẽ nos inuitat repentina confessio.
p&rilacrimas subito guidemus
fuisseres pectas: blandit᷑ nob̵ mo¬
mentanea humilitas publicani:
dauid aut̃ dũ sua peccata ꝓlixius
nititur de tergere. dedit unde sege¬
neralitas possit ab soluere: pecitq
ut lacrimȩ suȩ dũ & posterũ ora
decurrunt : nulli temporis plixi¬
tate succenditur. Consideremus
&iã quae fuerat humilitas in ꝓfa¬
nũ corprincipis uox quasi priua¬
ta conteruit. Et irat̃ ẽ. potius sibi:
qui se cognouit iusta obiurgatione
culpari: Tã ingentiũ ppłorum
rector sibierat uehementissimꝰ
Tortor: exigens a sepoenas quasius¬
sione uixferre poterat aliena:

Expanded text:
 talitsatisfacturus erravit; ut de unius temporali vulnere generalitas aeternam sumeret sospitatem. Quanta, rogo, beato viro in agnitione culpae suae fuit humilitas, cui tanta est post veniam in satisfactione constantia? Peregrinum et insolitum illic adulterii fuisse crimen ostenditur, quod tanta mentis intentione defletur. Latronis quidem nos invitat repentina confessio, Petri lacrymas subito gaudemus fuisse respectas, blanditur nobis momentanea humilitas publicani; David autem, dum sua peccata nititur prolixius detergere, dedit unde se generalitas possit absolvere; fecitque ut lacrymae suae, dum per posteriorum ora decurrunt, nulla temporis prolixitate siccentur. Consideremus etiam quae fuerit humilitas in propheta. Cor principis vox quasi privata conterruit, et iratus est potius sibi, qui se cognovit justa objurgatione culpari. Tam ingentium populorum rector sibi erat vehementissimus tortor, exigens a se poenas quas jussione vix ferre poterat aliena.
Abbreviated transcription (Latin):
quiratur cũ cliũ ab infidelitate
conuesterit : Scriptũ ẽ enĩ qui a
qui conuesti fecerit peccatorem
aberrore uiae suae saluat anim̃a
nẽ peccatorum: Duo s̃enĩ genera
doctorũ. aũ qđ insiituit exẽplis
cliud qđ uerbis tantũ noscitur
quentib spes remissionis maxi¬
ma concedatur: Quis enĩ acont¬
uersionẽ ñdar& animũ subi rex
& ꝓph&a concesse sibi uenia ep̃sta¬
bat exẽplũ : siue illud secundũ.¬
intelligipore
qua libera¬
tus amagno
exicio p̃dicare
potuit gentib diuersa hagnalia
dñi: quȩ sequentiũ p̃saalmoram
textus ostendit: pollu&ur &uit
conpendami quȩ stuo sũcut quia
ignor auerit unus multiꝑipsũ
impii probarentur ad quiru qđ
non elationis causas dicitur sed
Quanti enĩ ꝑista uerbad nõ suppli¬
cantes exreis reduntur libero x̃.
obligatis feliciter absoluti

Expanded text:
quiratur, cum alium ab infidelitate quiratur, cum alium ab infidelitate converterit; scriptum est enim: Quia qui converti fecerit peccatorem ab errore viae suae, salvabit animam nem peccatorum . Duo sunt enim genera doctorum, unum quod instituit exemplis, aliud quod verbis tantum noscitur quentibus spes remissionis maxima concedatur. Quis enim ad conversionem non daret animum, ubi rex et propheta concessae sibi veniae praestabat exemplum? Sive illud secunduintelligi potest, quia liberatus a magno exitio praedicare potuit gentibus diversa magnalia Domini, quae sequentium psalmorum textus ostendit. Pollicetur etiam compendium quaestuosum; ut quia ignoverat uni, multi per ipsum impii probarentur acquiri. Quod non elationis causa dicitur, sed Quanti enim per ista verba Domino supplicantes ex reis redduntur liberi, ex obligatis feliciter absoluti
Abbreviated transcription (Latin):
ra ocuidit sp̃s aut̃ uiuificat: Et in
nãcaro non prodest quicquam
Haec aut̃ quȩ diximus trecsingu¬
lariter sequestrata: nullateñ mue¬
nuintur. quã uis intellat᷑ nt̃ eadis¬
tincta possit aduestere: sedita.
naturalit s̃ unita : ut dũ unũ horũ
se obtulerit simultria semꝑ ocdur¬
itoit: Sic ꝑ hassimilitudines tan:¬
tȩ rei aliqua nob̵ imaginatio uerita¬
tis aperitur: sint& haec& aclia paru
disputatione similia. sed quȩ nunc
carns infirmitaslog aid u&it in¬
tellegi tum c multo prestantius po¬
terunt conp̃hendi qu ando in
maiestate sua diuinitatẽ uiderint
quicũq beati s̃: qd quidesiderat
ñ desinat l&itire: Hȩc enĩres ad
disputandũ quã magnatu dongec
est, Nã & bectus hicronimꝰ aduer¬
sus her&icos in hocpsulmo lucu¬
lenter & breuiter decrinitatedis¬
Simpii adte conuestentur:
ucstam pcestem supplicationis
Cingreditur ubi cũ fuerit audit᷑
quȩ sit gloria parcentis ostendit:
ut ipse quoq purgatissimus ad¬

Expanded text:
ra occidit, spiritus autem vivificat ; et in nam caro non prodest quidquam . Haec autem quae diximus, tria singulariter sequestrata nullatenus inveniuntur, quamvis intellectus noster ea distincta possit advertere: sed ita naturaliter sunt unita, ut dum unum horum se obtulerit, simul tria semper occurrant. Sic per has similitudines tantae rei aliqua nobis imaginatio veritatis aperitur. Sunt et haec et alia Patrum disputatione similia. Sed quae nunc carnis infirmitas ad liquidum vetat intelligi, tunc praestantius poterunt comprehendi, quando in majestate sua divinitatem viderint quicunque beati sunt. Quod qui desiderat non desinat lectitare. Haec enim res ad disputandum quam magna tam longa est. Nam et beatus Hieronymus adversus haereticos in hoc psalmo luculenter et breviter de Trinitate disimpii ad te convertentur. Quartam partem supplicationis ingreditur: ubi cum fuerit auditus, quae fuerit gloria parcentis ostendit; ut ipse quoque purgatissimus ac
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiã ut absolute super& cũ fuera
iudicatũ: sic & heremia sait dicets
dñõ dõ nrõ tibi iustitia: nob̾ aut̃ con¬
fusio uult̾nrĩ: Erat quippe in anima
ciꝰ qđ expcestore rex fuiss& effectus
qđ regendos populos accsperat : & sin
honoris sui consideratione delique¬
rat. Nec esseergo erat ut inalieno
iudicio ꝓph&a superar&ur quiã
uictus inpprio examine noscebat
Aliqui hoc aptant & ad dñĩ passionẽ
cũ iudicatus uicit . & mundũ dãnat

Expanded text:
fuerit judicatum. Sic et Baruch ait: Dicetis Domino Deo nostro: Tibi justitia, nobis autem confusio vultus nostri . Erat quippe in animo ejus quod ex pastore rex fuisset effectus, quod regendos populos acceperat, et sine honoris sui consideratione deliquerat. Necesse ergo erat ut in alieno judicio propheta superaretur, qui jam victus in proprio examine noscebatur. Aliqui hoc aptant et ad Domini passionem, cum judicatus, et mundum damnatus
Abbreviated transcription (Latin):
penientiȩ suȩ ieiunia pascebantur
Redde dixitq sibi nescio quid gratiȩ
fenserat inminutũ. qm̃ ab illa gra¬
tia salutari tantũ quis recedit quan¬
tum sere p̃hensibili conuersatione
tractauerit: Nã cũ dic̃ reddemi¬
cũ peccat: sequit᷑. spũ principali
confirmame: Rex ille scĩssimus
& ꝓph&amirubilis ñ putabat p̃ci¬
puũ munus eẽ subiectis iuradicta¬
renationes exteras bello subigere.
sed tota contemplatione translatꝰ
curiosius expetebat in principu¬
li intellectu stictui: quã in regnicul¬
mine contineri: Confirmame
dixit: neiterũ peccẽ ne aqͥte ani¬
mȩ mutabilitate discedami nec in
minatione radiatus. Testio spm̃
nominauit. nisiqͥa indiuiduȩ
trinitati deuotꝰ concedi sibi abea
ueniã postulauit: Sp̃s enĩ quan¬
tũ cid essentiã diuinitatis. & pater

Expanded text:
poenitentiae suae jejunia pascebatur. poenitentiae suae jejunia pascebatur. Redde, dixit, quia sibi nescio quid gratiae senserat imminutum: quoniam ab illa gratia salutari tantum quis recedit, quantum se 173 reprehensibili conversatione tractaverit. Nam cum dicit: Redde micum peccat. Sequitur, et spiritu principali confirma me. Rex ille sanctissimus, et propheta mirabilis, non putabat praecipuum munus esse, subjectis jura dictare, nationes exteras bello subigere; sed tota contemplatione translatus, curiosius expetebat in principali intellectu statui, quam in regni culmine contineri. Confirma me, dixit, ne iterum peccem, ne a te animae mutabilitate discedam. Nec incis illuminatione radiatus, tertio spiritum nominavit, nisi quia individuae Trinitati devotus, concedi sibi ab ea veniam postulavit. Spiritus enim quantum ad essentiam Divinitatis et Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ preciosũ supra cuncta rex ha¬
buit: Sic enĩ & hieremias ꝓph&a
deipsius uistute testatus ẽ dicens:
Extendit dñsmanũ suã ad me: &
t&igit os meum. & dixit adme :
eccededi uerba mec inos tuum: ecce
statuite suꝑ gentes &rgna era¬
dicare & demolire & ꝑdere & ex t̃¬
minare & ȩdificare & circũ plan¬
tare: merito ergo conseruandũ
sibi p&ut : qđ su praomnes diuitias
magnificentius sehabuisse cogno¬
uit Eintuere qđ nondixit damihi
tac̃quã non haber& : sed neau feras
posuit. scilic& qͥa etclis ac tanta
subplicatio nisi ꝑspm̃ scm̃ rĩpote¬
sadutaristui & spũ principali con¬
firmame: Pedit ad filiũ dĩ.
quẽ ut ostender& xp̃m dixit salu¬
tccristui. cuĩ natiuitate salus gen¬
tib: uenit: & qđ anteerat paucis ꝑ
eximiã fidem cognitũ : factũ ẽ
uniuerso orbi notissimũ: qua¬
ꝓpt̃cũ dicitur. redde mihi l&itiã
salutaristui : xpm̃ significat cuius¬
contẽplatione int̃ipsas quoq lacri

Expanded text:
quem pretiosum supra cuncta rex haquem pretiosum supra cuncta rex habuit. Sic enim et Jeremias propheta de ipsius virtute testatus est dicens: Extendit Dominus manum suam ad me; et tetigit os meum, et dixit ad me: Ecce dedi verba mea in os tuum: ecce statui te super gentes et regna, eradicare, et demolire, et perdere, et exterminare, et aedificare, et circum plantare . Merito ergo conservandum sibi petiit, quod supra omnes divitias magnificentius se habuisse cognovit. Et intuere quia non dixit, da mihi, tanquam non haberet; sed ne auferas posuit; scilicet quia talis ac tanta supplicatio, nisi per Spiritsalutaris tui, et spiritu principali confirma me. Redit ad Filium Dei, quem ut ostenderet Christum, dixit, Salutaris tui, cujus nativitate salus gentibus venit; et quod ante erat paucis per eximiam fidem cognitum, factum est universo orbi notissimum. Quapropter cum dicit: Redde mihi laetitiam salutaris tui, Christum significat: cujuscontemplation
Abbreviated transcription (Latin):
aiti uacitate sedesider& expiari : ut
intellegacs eum nullũ tale ulterius cõ¬
mittere uoluissedelictũ : Nasic̃ in
ion paginẽ prior e coire non possunt
ibscissa membra li ad uere peniten¬
tem nequeunt p̃terita redire pecca¬
n: ut quib:dã uero plac& &aliter
batur exponi. p&it ꝓph&a cormun¬
dum crecre in sedm̃ non aliud pos¬
lũ fieri postulabat: Crecrequippe
ucimus & rennouare: dictũ ẽ enĩ
aalio loco defidelib: eccenunc noua
nectura : non quasi de alteraquenone¬
rat sed qđ inea quȩ iã constabat. in lu¬
matio noua ꝓcesserat: Ne proici¬
ras ame: Proicitur a faciȩ quicu¬
rare contemnitur. etquid ȩgrotus fa¬
uat si medicina sesubtrahat: Scie¬
batenĩ ab illius faciȩ sanitatẽ m̃tis
edumen uenires apientiȩ. et crede¬
lat se inimico tradi si auultu dnĩ
iudicar&ur expelli: Hic enĩ setan¬
tũ uultrespici qui peccata superi¬
us non debere conspici supplicauit:
eximia de potestate tacuit: deafflic¬
tionib minime supplicauit. solũ

Expanded text:
ta vivacitate se desideret expiari, ut intelligas eum nullum tale ulterius committere voluisse delictum. Nam sicut in compaginem priorem coire non possunt abscissa membra, ita ad verum poenitentem nequeunt praeterita redire peccata. Ut quibusdam vero placet, et aliter probatur exponi. Petit propheta cor mundum creare in se Deum, non aliud posdum fieri postulabat. Creare quippe dicimus et renovare. Dictum est enim et in alio loco de fidelibus : Ecce nunc nova creatura; non quasi de altera quae non erat; sed quod in ea quae jam constabat, illuminatio nova processerat. Verras a me. Projicitur a facie qui curari contemnitur. Et quid aegrotus faciat, si medicina se subtrahat? Sciebat enim ab illius facie sanitatem mentis, et lumen venire sapientiae; et credebat se inimico tradi, si a vultu Domini judicaretur expelli. Hic enim se tantum vult respici, quia peccata superius non debere conspici succlamavit. eximia! De potestate tacuit, et de affectibus minime supplicavit. Solum
Abbreviated transcription (Latin):
paste ut & illa simul ignoscer& quȩ pri¬
us senouerat admisisse: Potest enĩ
aliquis. sic lauare. ut iter̃ ñ sit omnino
purissimꝰ: Sedaddit mundame.
quate ñ in eo nihil remanere possit in¬
mundũ: sed istud lauacrũ qđ sic abluit
maculas peccatorx i ut supraniuẽ pos¬
sit declbare qđ sordidũ c̃. saluti feru
baptismatis cognoscitur indicarepu¬
ritatẽ : ubi sic omã & originalia delic¬
ta & ꝑpetrã comissa mundantur: ut in¬
illanos restituat puritatẽ. inqua primꝰ
adam noscit᷑ eẽ ꝓcreatus: sed utinã
unseruaremus tantimuneris digni¬
tatẽ. menos iterũ pallu lantia pec¬
ata fuscarent: Petier̃ profani in fi¬
guratione sacribaptismatis munda¬
ri cebiniustitia sua. nein securitate
remissus neglegens uider& eẽp̃ueniã :¬

Expanded text:
parte, ut et illa simul ignosceret, quae priparte, ut et illa simul ignosceret, quae prius se noverat admisisse. Potest enim aliquis sic lavari, ut tamen non sit omnino purissimus. Sed addidit, munda me, quatenus in eo nihil remanere posset immundum. Sed istud lavacrum, quod sic abluit maculas peccatorum, ut supra nivem possit dealbare quod sordidum est, salutiferi baptismatis cognoscitur indicare puritatem: ubi sic omnia et originalia delicta, et propria admissa mundantur, ut illi nos restituat puritati in qua primus Adam noscitur esse procreatus. Sed utinam conservaremus tanti muneris dignitatem, ne nos iterum pullulantia peccata fuscarent. Petit ergo propheta in praefiguratione sacri baptismatis mundari ab injustitia sua, ne, in securitate remissus, negligens videretur
Abbreviated transcription (Latin):
scđm magnã micđiam tuã Argum̃tũ
ẽ a coniugatis: miserere enĩ amise¬
ricordiȩ fontedescendit: Sequituri
et secđm multitudinẽ miserationũ
tuarũ dele iniquitatẽ metẽ: quid ñ
poterat darequando scđm se dns̃ roga¬
batur ignoscere : Multitudo enĩ i¬
dulgentiae diuinȩ : magnitud inẽ
peccatox quã lib& exsuperat :
Nec ualebat delictũ ꝑcellere con¬
tra qđ p&ebatur tanta micdia sub¬
uenire. qđ argum̃ tũ dat᷑ apaste
maiore : Multo enĩ maiorẽ dnim¬
ingentia: Precatur ergo inõnib:
cẽpertet remissionẽ : ut & illa mes¬
r&ur euadere quȩ diuersis tẽporib
sememinerat ꝑ p&rasse: prudentis¬
sime aut̃ delicti nullũ uolebat rema¬
nere uestigiũ qm̃ illesolus in libro
uitȩ conscribitur. cuĩ omã peccata de¬
tate meti: et adelicto meomunda me:
tudiose deb& dilui qui criminũ
uexieno fuscatus ẽ qͥa icuriose ñ
abluitur : qui ten ebrosa infectione
maculatur: usq quaq: undiq abõni

Expanded text:
m magnam misericordiam tuam; argumentum est A conjugatis: misereri enim, a misericordiae fonte descendit. Sequitur, et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam. Quid non poterat dare, quando secundum se Dominus rogabatur ignoscere? 170 Multitudo enim indulgentiae divinae, magnitudinem peccatorum quamlibet exsuperat; nec valebat delictum percellere, contra quod petebatur tanta misericordia subvenire. Quod argumentum dicitur A parte majori. Multo enim major est miingentia. Precatur ergo in omnibuceperat remissionem; ut et illa metur evadere, quae diversis temporibus se meminerat perpetrasse. Prudentissime autem delictis nullum volebat remanere vestigium: quoniam ille solus in libro vitae conscribitur, cujus omnia peccata detate mea; et a delicto meo munda me. Studiose debet dilui, qui criminum veneno fuscatus est; quia incuriose non abluitur, qui tenebrosa infectione maculatur. Usquequaque, undique, ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ qit hime ine maticus sylogis mꝰ
appar& : quẽ inuicesimo psulmo iã
insermonib: suis &uncit cũ iudicat᷑
huic subiungitur in condusione p̃¬
missa sententia: Tibugit᷑ solipecca¬
ui & malũ corãtefeci : hoc in reddendis
sylogismis sineculpa fieri moreu&trx
constat eẽ ꝑmissũ: nunc ad exponen¬
da uerba redeamus depopulo siquis
errauerit. & dõ peccat & regi Nam
quando rex delinquid. solidõ reusẽ
qui hominẽ ñ hab& qui eĩ facta di¬
iudic&: Merito ergo rex dõ tantũ
sedic̃peccasse quia soluserat qui eiꝰ
potuiss& amissa discutere & qͥuia
illũ uebi ꝙ eẽ nouerat: iure corã ipso
malũ sefecisse deplorabat. Arguens
dementiã suã qui ñ expauit tanto
iudice p̃sente peccare: Sermones
ne dubio semꝑ eius dicta conplentur
sic̃ ipsedic̃: Caelũ & terra transibun
uerba aut̃ mea ñ p̃teribunt. sequiar
& uincas cũ iudicaris: dr̃ tantȩ iufa¬
tie ẽ ut uelit secũ hominib: iudicar
Ipse enĩdic̃. Iudicate int̃ me & uincã

Expanded text:
mematicus syllogismus apparet, quem in vigesimo psalmo jam in sermonibus suis, et vincit cum judicatur. Huic subjungitur in conclusione praemissa sententia: Tibi igitur soli peccavi, et malum coram te feci. Hoc in reddendis syllogismis sine culpa fieri, more veterum constat esse permissum. Nunc ad exponenda verba redeamus. De populo si quis erraverit, et Deo peccat, et regi. Nam quando rex delinquit, soli Deo reus est, quia hominem non habet qui ejus facta dijudicet. Merito ergo rex Deo tantum se dicit peccasse, quia solus erat qui ejus potuisset admissa discutere. Et quia illum ubique esse noverat, jure coram ipso malum se fecisse deplorabat, arguens dementiam suam, qui non expavit tanto judice praesente peccare. Sermones , quoniam sine dubio semper ejus dicta complentur, sicut ipse dicit: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt . Sequitur, et vincas cum judicaris. Deus tantae justitiae est, ut velit se cum hominibus judicari; ipse enim dici
Abbreviated transcription (Latin):
quis ãnitate patriman & ȩqualis
mortulitate quo equauerit : & nob
formã serui mundi dño inposuit ut
dominatorẽ . uendi red c̃ptorẽ hun¬
liari excltatorẽ. occidi uiui ficatost
seꝑ eã credebat absolui: ꝑ quã humi¬
nũ genus iã tunc cognoscebat posse

Expanded text:
qui aeternitate Patri manet aequalis, qui aeternitate Patri manet aequalis, mortalitati coaequaverit, et pro nobis formam servi mundi Domino imposuerit; ut Dominatorem, vendi Redemptorem, humiliari Exaltatorem, occidi Vivificatorem? per eam se credebat absolvi, per quam humanum genus jam tunc cognoscebat posse
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ miserationũ tuaꝵ dele
inquitatem mecem: Nex ille poten¬
tissimus & multa crũgentiũ uictoregre¬
gius cumse audiss & anthã ꝓph& aredar¬
guis peccatũ suũ non erubuit publicecon¬
fiteri : Necudnoxias excusationes cucur¬
rit : ud quasmaxime inpudens festinat
humanitas : sed repente salutarihu¬
militate prostratus ipsum seofferens
dõ : purpuratus penitens pis lacrimis
supplicauit: Pidelis enĩ seruus ñ ad¬
sumit callos as inficias : sed cito intellȩ¬
git cõmissa delicta: mircbile in itium:
Dicendo enĩ iudici miserere merl ocum
examini cognoscit᷑ abstulisse: uoxista
non discutitur. sed subtranquillitate
possumꝰ sei sine ccliqua contrari&ate
defendi: p&ebat quidẽ micam quã
definire ñ poterat : sed speccatissuis
eã grandiorẽ omni modissentiebat
quanta enĩ sit ut dixer̃ scĩs simipatres
quis ennanooresufficiatiẽ mundicre¬
atorẽ decelo deposueriti & treno
corpore in duerit conditorem cũq

Expanded text:
multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam. Rex ille potentissimus, et multarum gentium victor egregius, cum se audisset a Natham propheta redargui, peccatum suum non erubuit publice confiteri, nec ad noxias excusationes cucurrit, ad quas maxime impudens festinat humanitas; sed repente salutari humilitate prostratus, ipsum se offerens Deo, purpuratus poenitens piis lacrymis supplicavit. Fidelis enim servus non assumit callosas inficias, sed cito intelligit commissa delicta. Mirabile initium! Dicendo enim Judici: Miserere mei, locum examini cognoscitur abstulisse. Vox ista non discutitur, sed sub tranquillitate possimus rei sine aliqua contrarietate defendi. Petebat quidem misericordiam, quam definire non poterat; sed tamen peccatis suis eam grandiorem omnimodis sentiebat. Quanta enim sit, ut dixerunt sanctissimi Patres, quis enarrare sufficiat; ut mundi Creatorem de coelo deposuerit, et terreno corpore induerit Conditorem, eumque
Abbreviated transcription (Latin):
tiã piȩ supplicationis ostendit: nã
quotiẽs t alia corderes picimus totiẽs
comissadeploramus: dix̃ enĩ dñs
in superiore psalmo. arguã te &sta
& peccatũ meũ contrame ẽ semꝑ
Iusteergo sep& ebat absolui quiicm
hicformã illã uisus ẽ sibi fecisse futu¬
ri iudicui: Haec siguradicitur ꝓcata¬
lemsis id ẽ p̃occupatio. hic enĩ quasi
iã inuenturo iudicio constitutus de¬
lictorũ suorũ aspectus te t̃rimosꝑti¬

Expanded text:
tiam piae supplicationis ostendit; nam tiam piae supplicationis ostendit; nam quoties talia corde respicimus, toties commissa deploramus. Dixit enim Dominus in superiori psalmo: Arguam te, et sEt peccatum meum contra me est semper. Juste ergo se petebat absolvi, qui jam hic formam illam visus est sibi fecisse futuri judicii. Haec figura dicitur procatalepsis, id est praeoccupatio. Hic enim quasi jam in venturo judicio constitutus, delictorum suorum aspectus teterrimos perti
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ iniquitatẽm ecc̃ego agnosco & pec¬
catũ meũ contrame ẽ semper:
Qciens ꝓph&a sic dñmpium ut tamer
quitatẽ suis subplicationib: congru¬
ent̃ admiscuit : ut facilius audiatur
qđ iustitia int̃ueniente de poscitur:
eẽ damnatũ : Sic̃ salo mondic̃ iustus
in principio sermonis accusator ẽ sui:
Intendamus ergo qđ dic̃ ego agnosco:
Peccata enĩ illa s̃ fortiora qua eag¬
noscentes amittimꝰ non aut̃illaquȩ
scireom s̃ possunt peccata sua sed so¬
li illi ꝓbantur agoscere qui ea uiden¬
tur ꝓpria ex secrationedã nare :
Perfecta enĩ penitentia ẽ futura
cauere peccata. & lugere p̃terita :
Primo enĩ p̃ipsum fuit scelus quan¬
do ꝓph&a interrogante . respondit
dignũ eẽ moste. quialienã ouẽ pauꝑess
concupiuit: tunc quando peccatũ
suũ ñ credebat eẽ deflendũ : Mõdo
autẽ cum penit&. cũ ꝓstratissuppli¬
citer ingemescit : contras estarediẽ
& cumoculos claudit: sed respectus
iste continuus peccatoꝵ ꝑ seueran¬

Expanded text:
m iniquitatem meam ego agnosco, et peccatum meum contra me est semper. Sciens propheta sic Dominum pium, ut tamen et quitatem suis supplicationibus congruenter admiscuit; ut facilius audiatur, quod justitia interveniente deposcitur. esse damnatum; sicut Salomon dicit: Justus in principio sermonis accusator est sui . Intendamus ergo quod dicit: Ego agnosco. Peccata enim illa sunt fortiora, quae agnoscentes admittimus; non autem illa quae Scire omnes possunt peccata sua; sed soli illi probantur agnoscere, qui ea videntur propria exsecratione damnare. Perfecta enim poenitentia est futura cavere peccata, et lugere praeterita. Primo enim post ipsum fuit scelus, quando propheta interrogante respondit dignum esse morte qui alienam ovem pauperis concupivit , tunc quando peccatum suum non credebat esse deflendum: modo autem eum poenitet, cum prostatus humiliter ingemiscit, contra se stare dicit r aspicit, et cum oculos claudit. Sed respectus iste continuus peccatorum perseveran
Abbreviated transcription (Latin):
referri qđ int̃ homines culpabi¬
liter uidebatur admitti : Nam
& oseae proph&ȩ iussit ds̃ uxorem
sibi accipere meretricem: ut sig¬
nificaretur eccła gentiũ peccats
suis sordita coniunction e dnĩ eẽ
mundanda: Hoc &iã in iuda &
thamar nurũ eĩ uł aliis similib
gestũ ẽẽ figuralit̃ inuenimus.
sic̃ apłr dic̃. omnia in figura con¬
tingebant illis: De hac&iamfi¬
gura đđ & bersabee sc̃s agustimis
in libris quos aduersum faustum
manicheũ scripsit ant̃alia diligd¬
tissime disputauit: INdesiue
ista similitudo siue alia fuerit
ualde mundo ꝓfuit qđ talit̃

Expanded text:
referri, quod inter homines culpabireferri, quod inter homines culpabiliter videbatur admitti. Nam et Osee prophetae jussit Deus uxorem sibi accipere meretricem ; ut significaretur Ecclesia gentium peccatis suis sordida, conjunctione Domini esse mundanda. Hoc etiam in Juda et Thamar nuru ejus, vel aliis similibus gestum esse figuraliter invenimus; sicut Apostolus dicit: Omnia in figura contingebant illis . De hac etiam figura David et Bersabee sanctus Augustinus in libris quos adversum Faustum Manichaeum scripsit , inter alia diligentissime disputavit. Unde sive ista similitudo, sive alia fuerit, val
Abbreviated transcription (Latin):
re prȩtium ẽ huncpsalm
paulo dilgentius ꝑscrutari
ut uistuti seius ꝓfundamrsteria
p̃st antedñõ cognoscere mereamur:
et qͥa serex & ꝓph&a sic̃ regũtestat᷑
historia humilisatis factione pro¬
strauit. & peccatũ suũ in crepatus
publice non erubuit confiteri me¬
rito cũ scissimi patres honorandũ
figuratione sacratissima c̃suerunł
Int̃ alios siquidẽ bedtus hieroniꝰmͦ
bersabe figurã ȩcłae uł humanȩ
carnis habuisse demonstrat: daus
uero sic̃ multis locis constat aptañ¬
dñi xpĩ postasse dicituri maging̃
et sic̃ illadũ infonte cȩdron laua¬
r&ur exuta uestib: suis dauiepla¬
complexus. Maritusq ã principa¬
le iussione trucidatus ẽ. Ita&a
clesia idẽ congregatio fidelium
ꝑ lauacrũ sacribaptismatis
mundatis sordib: peccatorum
xpõdño noscitur eẽ sociata: Con¬
gruũ siquidem fuit illis tẽporib
ut ꝑ actꝰ huĩ modi indicarentur
dñĩ futura misteria & spĩtalit̃
ad magnũ sacram̃ tum ꝓbar&ur

Expanded text:
pretium est hunc psalmum paulo diligentius perscrutari; ut virtutis ejus profunda mysteria, praestante Domino, cognoscere mereamur. Et quia se rex et propheta, sicut Regum testatur historia , humili satisfactione 169 prostravit, et peccatum suum increpatus, publice non erubuit confiteri; merito eum sanctissimi Patres honorandum figuratione sacratissima censuerunt. Inter alios siquidem beatus Hieronymus Bersabee figuram Ecclesiae, vel humanae carnis habuisse demonstrat : David vero, sicut multis locis constat aptaisti portasse dicit imaginem. Et sicut illa, dum in fonte Cedron lavaretur, exuta vestibus David placomplexus, maritusque ejus principali jussione trucidatus est; ita et Ecclesia, id est congregatio fidelium per lavacrum sacri baptismatis mundatis sordibus peccatorum Christo Domino noscitur esse sociata. Congruum siquidem fuit illis temporibus, ut per actum hujusmodi indicarentur Domini futura mysteria; et spiritualiter ad magnum sacramentum probaretur
Abbreviated transcription (Latin):
liud uersus iste inchoasse.
aliud subiunxisse sentitur
dĩms agressus ẽ dicere. nescio
quid exoratiuũ: Et subiunxit ei.
exitũ in opinatũ in pollutauia eĩ.
Nãsi propositio sequentib con¬
sca cordar&. dĩ mei dicturus erat
ñ dr̃ms̃ : quȩ figuradicit᷑ para¬
pros docia: latine in opinatus
exitus. cũ aliud proponit᷑. Aliud
explicatur: Inpolluta uia er᷑
significat semitã ipsius eẽpurissi¬
mã: siue hoc ad incarnationẽ ꝑ¬
tin & uerbi quã constat pollutionẽ
ñ habuisse peccati. Sequit᷑: Elo¬
quia dnĩ igne examinata: flãma
fidei lex suꝑnadiscutitur. quan¬
do sciendi desiderio diuina eloqͥa
& a eloqͥa dnĩ mirifica definitio¬
ne c̃dusit dicens: Nine uerba
mea sic̃ignis dic̃ dñs & sic̃ secu¬
ris c̃cidens p&ra : Addita ẽ quo¬
q: generaelis promissio ut animos
releuar& humanos. neput ar&t
ꝓtectionẽ ñ mereri. quiu pecca¬
to ñ fuiss& inmunis dicendo
enĩ omniũ sperantiũ inse. nullus

Expanded text:
liud versus iste inchoasse, aliud subjunxisse sentitur. Deus meus, aggressus est dicere nescio quid exorativum, et subjunxit ei exitum inopinatum, impolluta via ejus. Nam si propositio sequentibus concordaret, Dei mei dicturus erat, non Deus meus. Quae figura dicitur paraprosdoxia, Latine inopinatus exitus, cum aliud proponitur, aliud explicatur. Impolluta via ejus significat semitam ejus esse purissimam. Sive hoc ad incarnationem pertinet Verbi, quam constat pollutionem non habuisse peccati. Sequitur, eloquia Domini igne examinata. Flamma fidei, lex superna discutitur, quando sciendi desiderio divina eloquia eta eloquia Domini mirifica definitione conclusit dicens: Nonne verba mea sicut ignis, dicit Dominus, et sicut securis concidens petram ? Addita est quoque generalis promissio, ut animos relevaret humanos: ne putaretur protectionem non mereri, qui a peccato non fuisset immunis. Dicendo enim, omnium sperantium in se, nullus
Abbreviated transcription (Latin):
uã mirabili contextione uerbor
huius psalmi drama decursũ
est qđ uariatione ꝑsonarũ semꝑ
efficitur. dũ uicarius sibi sermo
alter utra ꝑmutatione succedit:
Sed intellegamꝰ quanta sit huius
chori gloriosa socidas ut &ipse
quoq: dns simul dignat᷑ fuerit sa¬
luttcria uerba miscere. proquib:
non asꝑnat᷑ .ẽ. humilitatẽ in carna¬
tionis ad sumere : Nã & numenis
ipse mugna legis sacram̃ta c̃cludit:
Denarius ꝑtin& ad dec alogũ u&e¬
ris testum̃ti : Septenarius ad sep¬
ti formem spm̃ qui in unã soci&a¬
istius numero continentur:
humanũ genꝰ singulare p̃sidiũ ꝑ
hunc enĩ tyrannus ille religatus
ingemuit : & ob solutus ẽ homo
potius quimortiferis uinculis tene¬
ba t̾ obnoxius. mem̃to uero quia
de eadem re. hic primꝰ ẽ psalmus
Sequuntur aut̃ alii. quattuor id. ẽ

Expanded text:
uam mirabili contextione verborum hujus psalmi drama decursum est, quod variatione personarum semper efficitur, dum vicarius sibi sermo alterutra permutatione succedit! Sed intelligamus quanta sit hujus chori gloriosa societas; ut et ipse quoque Dominus simul dignatus fuerit salutaria verba miscere, pro quibus non aspernatus est humilitatem incarnationis assumere. Nam et numerus ipse magna legis sacramenta concludit. Denarius pertinet ad Decalogum Veteris Testamenti, septenarius ad septiformem Spiritum ; qui in unam societaistius numero continentur. humanum genus singulare praesidium. Per hunc enim tyrannus ille religatus ingemuit, et absolutus est homo potius, qui mortiferis vinculis tenebatur obnoxius. Memento vero quia de eadem re hic primus est psalmus; sequu
Abbreviated transcription (Latin):
mĩ : sed aꝓph&a correptus & pecca¬
ti sui cognitione ꝑterritus. p&itrx
acdementissimo iudicȩ ut ꝑmise¬
ricordiã ipsius ablutussordib: õ¬
niũ peccatorũ. reddatur omnino
mundissimus sic̃ magistoptirt s
& districtas alibi satis factiones for¬
ciorib uirib dedit & infirmisista
temperata concess: Qđ merito
piã mater elegit ecđa : utfilios suos
ad gratiãblandissimȩ confessionis
modis omnib: inuitar&: Nãpotest
hic &illud fostassis intellegi. Idũ
in hoc psalmodixisse. doceã iniquos
uias tuas. &impuadte conuestentus
Qm̃ p̃uidebat sequentes posser
ꝑ istũ psulmũ copiosissime peni¬
tentiae munera p&ituros: Illua
plane uidecmus quid ẽ. hoc qđ fre¬
quentissima meditatione hunc
pscdmũ lic& iterre nec nob iripe¬
dit ad honores eadesicesticos expe¬
tendos: si uero a sac̃do te suꝑ nos
penitentiae uoto diatur qm̃ex
ꝑsona dnĩ datur iuste a canonib
ultra u& amur accedere : quicqͣd
enimin xpĩ nomine ꝑcipiamus in¬

Expanded text:
a correptus, et peccati sui agnitione perterritus, petit rex a clementissimo judice ut per misericordiam ipsius ablutus, sordibus omnium peccatorum reddatur omnino mundissimus. Sic magister optimus et districtas alibi satisfactiones fortioribus viribus dedit, et infirmis ista temperata concessit: quae merito pia mater elegit Ecclesia, ut filios suos ad gratiam blandissimae confessionis modis omnibus invitaret. Nam potest hic et illud fortassis intelligi; ideo eum in hoc psalmo dixisse: Doceam iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur: quoniam praevidebat sequentes populos per istum psalmum copiosissimae poenitentiae munera petituros. Illud plane videamus, quid est hoc quod nos frequenti meditatione hunc psalmum licet iterare, nec nobis impedit ad honores ecclesiasticos expetendos; si vero a sacerdote supra nos poenitentiae voto dicatur: quoniam ex persona datur, juste a canonibus vetamur ultra accedere. Quidquid enim in Christi nomine percipimus, in
Abbreviated transcription (Latin):
nitentib:: maxime necessaris st̃
tanta uistutis humilitas inuenit᷑
ut rexpor tens & in ꝓph&alecul¬
mine constitutus itomquã extremꝰ
hominum sua festinauerit peccata
deflere De indeqͥa pꝰ absolutionis
ꝑmissionẽ tanta se constrinxerit
nec essitate lacrimarũ quasi eimi¬
nime fuiss & ignotum: electũ pla¬
ne temperctũ & expeditũ suppli¬
cationis genus qđ omnis e&disuere
sapiens debeat app&ere &ud su¬
bitũ festinanter possit implere :
Nonenĩ hic ut in c&eris penientib
aliquid difficile dicit᷑ quade ẽ illud

Expanded text:
nitentibus maxime necessaria est, nitentibus maxime necessaria est, tanta virtutis humilitas invenitur, ut rex potens et in prophetali culmine constitutus, tanquam extremus hominum sua festinaverit peccata deflere. Deinde quia post absolutionis promissionem tanta se constrinxit necessitate lacrymarum, quasi ei minime fuisset ignotum. Electum est plane temperatum et expeditum supplicationis genus, quod omnis aetas vere sapiens debeat appetere, et ad subitum festinanter possit implere. Non enim hic ut in caeteris poenitentibus aliquid difficile dicitur, quale est illud
Abbreviated transcription (Latin):
ulcissimusnimis ȩmanauit
psulmꝰ decmaro conpuncti¬
onis fonte descendens: Sed quid
lacrimarũ isrłiticũ popłm tunç ꝓ¬
fudisse credamꝰ. tibitanta princeps
ad fliction e plangebat Quisenĩ
illo flente non fler&. quisdolente
non gemer& quando ꝓgemato dia¬
demate rexcinerẽ gestabat in ca¬
pite. canos puluere ñ ate d
Noluit enĩ seuideri forinsecus or¬
natũ: qui se intus nouerat eẽ fae¬
dissimũ. pulchrior sordib: suis.
qui pompã scłi respuit in delictis:
dolor unius cordis fuit nimirx
correctio ciuitatis: quando in¬
saniae crimen incurrit: qui
tunc lȩtus eẽ p̃sum sit. selix ꝓ¬
fecto ter quater quȩciuitas ubi
& sȩculi dnr̃ dr̃ peniteremeruit :¬
& gloriam crucifixionis. rex
caelestis accepit : Hic ẽ quoddũ
in hoc libro septem psalmi peni¬
tentiũ eẽ doceantur. eclesiarx
usu receptũ ẽ. ut quotiẽs pecca¬
torum uenia petitur ꝑistũ magir
dnõ supplic&ur: Non in merito pri¬
mũ : qm̃ innullo psalmorũ qui pe¬

Expanded text:
ulcissimus nimis emanavit psalmus, de amaro compunctionis fonte descendens. Sed quid lacrymarum Israeliticum populum tunc profudisse credamus, ubi tanta princeps afflictione plangebat? Quis enim illo flente non fleret? Quis dolente non gemeret, quando pro gemmato diademate rex cinerem gestabat in capite, canus pulvere, non aetate? Noluit enim se videri forinsecus ornatum, qui se intus noverat esse foedissimum: pulchrior sordibus suis, qui pompam saeculi respuit in defictis. Dolor unius cordis fuit nimirum correctio civitatis, quando insaniae crimen incurrit, qui tunc laetus esse praesumpsit. Felix profecto ter quaterque civitas ubi et saeculi Dominus Deo poenitere meruit, et gloriam crucifixionis Rex coelestis accepit. Hinc est quod dum in hoc libro septem psalmi poenitentium esse doceantur, Ecclesiarum usu receptum est; ut quoties peccatorum venia petitur, per istum magis Domino supplicetur, non immerito. Primum quoniam in nullo psalmorum quae poe
Abbreviated transcription (Latin):
miriccula faciens & caris matũ do¬
na concedens: Sic & spsalmꝰ hic
calculo quinquagesimo constttut
si cordepuro dicatur. delicta dis sol¬
uit: Eyro graphũ prẽ obligationis
euacuat & nos aꝗ debpts de licrorx
tãquã remissionis annus p̃stante
dno reddit in munes:¬

Expanded text:
miracula faciens, et charismatum dona concedens. Sic et psalmus hic calculo quinquagesimo constitutus, si corde puro dicatur, delicta dissolvit, chirographum nostrae obligationis evacuat, et nos a debitis delictorum tanquam remissionis annus, praestante Domino, reddit immunes
Abbreviated transcription (Latin):
remissa causa deuotio¬
nis : idithun comp&enter
ueniã p&ut Ut qui p̃cepta
seclitus fuerat dnĩ : merer&ur
audire: Plage sunt correptionq
quae deflagello uemiunt qub
ꝓ nr̃ĩs peccatis iustissime uebe¬
nomur: Ipsa sergo scĩssimus ur
desiderat amoueri : quae culps
debebantur cõmissis: T. ostis m¬
nus: grauiter flagellat & ne¬
cesse erat quem lib& illum defi¬
cere : qũȩ manus excelsa per¬

Expanded text:
emissa causa devotionis, Idithum competenter veniam petit; ut qui praecepta secutus fuerat Domini, mereretur audiri. Plagae sunt correptiones quae de flagello veniunt, quibus pro nostris peccatis justissime verberamur. Ipsas ergo sanctissimus vir desiderat amoveri quae culpis debebantur admissis. Fortis manus graviter flagellat; et necesse erat quemlibet illum deficere, quem manus excelsa per
Abbreviated transcription (Latin):
Pertotũ quidẽ psalmũ ꝓph& aloquit᷑
Sed in prima sectione cõmon & iustos:
ut indnõ debeant totam̃tis a lacritate
guudere: quicrtaturas suas mirabili po¬
tentia dinoscit᷑ continere : Secunda
sectione ex clamat becctũ eẽ . qui ad eiꝰ
culturã meruit ꝑtinere: Sigificans
tẽpora xp̃icona. in quib: erat multitu

Expanded text:
Per totum quidem psalmum propheta loquitur; sed in prima sectione commonet justos, ut in Domino debeant tota mentis alacritate gaudere, qui creaturas suas mirabili potentia dignoscitur continere. Secunda sectione exclamat beatum esse, qui ad ejus culturam meruit pertinere, significans tempora Christiana, in quibus erat multitu
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ. Consiliũ intellegentiã
sapientic̃ ꝑ quȩ uerbũ diuinũ
ł c̃quã succensis fornacib mac¬
nens ueritatis rutila coruscati
Ita hic conseruaturũ dnm̃ꝓ
mittit. qui eloquiis eiꝰ pura
mente crediderunt. Et uide
scãe regulȩ qua moderatione
seruatȩ s̃ dũ dic̃ tunos custo¬
dies. p̃sumptionẽ caducȩ hu¬
manitatis abscidit. Nequis de
se confitendũ ulla teñ ȩstimi¬
r&. Ageneratione hac siue
iudȩos siue mundistius signi¬
ficat peccatores : A quib nr̃
uistute ñ possumꝰ custodiri.
Nisi illius miseratione protera¬
quia hicnos intribulationeb
consolatur. ibi in a&na secu¬
ritate constitu&. hic ceduus
illic glorificat & coronat.: In
nos pussimꝰ crecctor & hic con¬
seruat neperetimus. & ibibe¬
tificat ut nulla tenꝰ miseriã¬

Expanded text:
titudinem, consilium, intelligentiam, titudinem, consilium, intelligentiam, sapientiam; per quae Verbum divinum tanquam in succensis fornacibus manens, veritatis rutila coruscatioita hic conservaturum Dominum promittit, qui eloquiis ejus pura mente crediderunt. Et vide, sanctae regulae, qua moderatione servatae sunt. Dum dicit, tu nos custodies, praesumptionem caducae humanitatis abscidit; ne quis de se confidendum ullatenus aestimaret. A generatione hac: sive Judaeos, sive mundi istius significat peccatores, a quibus nostra virtute non possumus custodiri, nisi illius miseratione protegaquia hic nos in tribulationibus consolatur, ibi in aeterna securitate constituit; hic adjuvat, illic glorificat et coronat. Ita nos piissimus Creator et hic conservat, ne pereamus; et ibi beatificat, ut nullatenus miseri
Abbreviated transcription (Latin):
tatis inficiat nã sic̃ castitus
ignortit pollutionem. ituloqͥa
dnĩ nesciunt cũ aliqua sorde misce¬
ri. sed hoc ñotiose accipias quȩ
contrcillud ponitur qđ superius
dictũ ẽ deiniquis: Uana locuti s̃
unusquisq ad proximũ suũ. ut ins¬
pecta rerũ uccri&as. ab iniqua
nos consu&udine remouer& qđ
latine collatio quando sibi autꝑ
sonȩ aut cause siue ex contrario
siue exsimili comparcntur. hic
enĩ eloquia diuina laudantur.
dhuc definit ꝑsimilitudinẽ
m&ulli candidi. quid sint elo¬
quia casta argentũ t̃rȩ igne ex ami¬
natũ qđ sol& eẽ purissimũ quan¬
do frequenti fuerit de coctione
mundatũ examinatũ quippe
uł purgatũ. Contra illud ponit᷑
qđ depeccatorib: ait. labia do¬
losa incorde & cordelocutisunt
ut quã plurimũ distar& agnos¬
ceres. Ad didit purgatũ septu¬
plũ. Quinumerus ad septi formẽ
spm̃ uid&ur posse respicere. Id
ẽ timorẽ dĩ pi&atẽ scientiã for¬

Expanded text:
tatis inficiat. Nam sicut castitas tatis inficiat. Nam sicut castitas ignorat pollutionem, ita eloquia Domini nesciunt cum aliqua sorde misceri. Sed hoc non otiose accipias, quia contra illud ponitur, quod superius dictum est de iniquis: Vana locuti sunt unusquisque ad proximurerum varietas ab iniqua nos consuetudine removeret. Quod Latine collatio, quando sibi, aut personae, aut causae, sive ex contrario, sive ex simili comparantur. Hic enim eloquia divina laudantur: tuplum. Adhuc definit per similitudinem metalli candidi quid sint eloquia casta. Argentum terrae igne examinatum, quod solet esse purissimum, quando frequenti fuerit decoctione mundatum. Examinatum quippe vel purgatum, contra illud ponitur, quod de peccatoribus ait: Labia dolosa in corde et corde. Et ut quamplurimum distaret agnosceres, addidit, purgatum septuplum. Qui numerus ad septiformem Spiritum videtur posse respicere, id est, timorem Dei, pietatem, scientiam, for
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ẽ caro factũ ꝑ qđ uitamor¬
ttelib uenit : dũ omnis credenssa¬
lutẽ copiosa largitate consequitur.
Et quid suꝑ eũ ponit consolationẽ
scilic& quã superius dix̃ inopum
& pauperũ. quod dnõ scluatore
resurgente fidelib ꝓuenissema¬
nifestũ ẽ fiduciadit̃ agam po¬
testis omni potentiȩ patnedela¬
ratur. Quaereuera. Illefidu¬
ciadit̃ cgit. Cuius uoluntate nul¬
lus p̃ual& obuiare. Sic & dexp̃o
in euangelio dictũ ẽ. Erat enĩ
docens eos. tam quã potestatem
Sed potestas patris filii fidutia ẽ
sic̃ filifidutic potestas ẽ patris
Qđ torȩ trinitati. punitate na¬
iturȩ cestũ ẽ conuenire:
eloquia dr̃i. eloquia casta.
ost quã dix̃ uerba patris eac¬
dẽ ipsa laudando confirmat.
Nã sic omã contiger quẽ admo¬
dũ ꝓmissa noscunt᷑. Quid sint
ergo eloquia dni s ubibrȩuitate
definitur : Id ẽ eloquia casta.
ui delic& uirginali integritate
purissima quȩ nullũ mendatiũ
corrumpat nulla macula falsi¬

Expanded text:
d est caro factum, per quod vita mortalibus venit, dum omnis credens salutem copiosa largitate consequitur. Et quid super eum ponit? Consolationem scilicet, quam superius dixit inopum et pauperum: quod Domino Salvatore resurgente, fidelibus provenisse manifestum est. Fiducialiter agam: potestas omnipotentiae paternae declaratur, quia revera ille fiducialiter agit, cujus voluntati nullus praevalet obviare. Sic et de Christo in Evangelio dictum est: Erat enim docens eos tanquam potestatem Sed potestas Patris, Filii fiducia est; sicut Filii fiducia, potestas est Patris; quod toti Trinitati pro unitate naturae certum est convenEloquia Domini eloquia casta. Postquam dixit verba Patris, eadem ipsa laudando confirmat; nam sic omnia contigerunt, quemadmodum promissa noscuntur. Quid sint ergo eloquia Domini, sub brevitate definitur, id est eloquia casta, videlicet virginali integritate purissima, quae nullum mendacium corrumpat, nulla macula falsi
Abbreviated transcription (Latin):
itnonualemꝰ. Subm̃ sura
dñ creator ñ ẽ. quȩ creaturis
omnib: data ẽ. Nec aliqua
neo potest eẽ dem̃sio. aquo
somnib: numerus pondus¬
men surq prestatur. Multi¬
plicasti aut̃ filios hominũ ad
illẽ ꝓmissionẽ respic̃ abra hȩ
inqua dic̃ multiplicans multi¬
plicabo sem̃tuũ sic̃ stellas cȩli

Expanded text:
re non valemus. Sub mensura enim Creator non est quae creaturis omnibus data est; nec aliqua in eo potest esse dimensio, a quo rebus omnibus numerus, pondumensuraque praestatur. Multiplicasti autem filios hominum, ad illam promissionem respicit Abrahae in qua dicit: Multiplicans multiplicabo semen tuu
Abbreviated transcription (Latin):
execratione redarguit Ei
in secunda paste eloquia do
mirabili p̃dicatione laudauit.
uenit ad condusionẽ psalmi
inqua singulis partib sub uno
uersu digna restituit. Dicit
oũ subbreuissima sententia
incircuitu impios ãbulare
ut nũquã adrectã possint se¬
nitã ꝑuenire. Tortuosȩ siqui¬
dem uiȩ malis sẽꝑ morib: cd¬
plicantur. Sic̃ salumonde
impus dic̃. dereliquer̃uias

Expanded text:
tione redarguit, et in secunda parte eloquia Domini mirabili praedicatione laudavit, venit ad conclusionem psalmi, in qua singulis partibus sub uno versu digna restituit. Dicit enim sub brevissima sententia: In circuitu impios ambulare; ut nunquam ad rectam possint semitam pervenire. Tortuosae siquidem viae malis semper moribus applicantur, sicut Salomon de impiis dicit: Dereliquerunt
Abbreviated transcription (Latin):
quro tacrũ more in sua sẽꝑ
ioga uestunt᷑. Sequit᷑. Se¬
undũ altitudinẽ tuã multi¬
plicasti filios hominũ. Hoc ad
illos ꝑtin& qui sincere eloquus
idñi castis purissimisq: credi¬
der̃. & uide quantũ illis in isto
uerbo promittitur: Dic̃enĩ
secundũ ultitudinẽ tuã mul¬
aplicasti filios hominũ. Nise¬
undũ meritũ suũ. sed secun

Expanded text:
 more in sua semper terga vertuntur. Sequitur, secundum altitudinem tuam, multiplicasti filios hominum. Hoc ad illos pertinet qui sincere eloquiis Domini castis purissimisque crediderunt. Et vide quantum illis in isto verbo promittitur; dicit enim, secundum altitudinem tuam multiplicasti filios hominum; non secundum meritum suum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ncedicta humani gene¬
ris uitio sissima uanita¬
te: nunc reddit ad personã
sucm: pronuntians expecta¬
tionem suam sibi esse dnm
ip̃m. Nec incaducis deside¬
cis sehabere aliquam prae¬
sumptionem. sed illum ex¬
patare : qui icm salutarit̃
nundo cognoscitur aduenis¬
se: potest acutem haec ex¬
pectatio & iudicium signi¬
ficare. in quo scĩ noscuntur
perp&ua gaudia prome¬
reri. Nam uitiorum tran¬
slitor egregius necesseerat
it illud tempus expecta¬
se debuiss&. quando eum
u&erna prȩmia coronaren :
Substantiam uero suam :
hic non illam cedquam ante
duos uersos posuit dicit:
Illa enim in medo. istambo¬
no memorata est : quo no¬
men aeqͥuocum est: Qua¬
propter hic substantiã in
bonam pastem debemus ac¬
cipere: Scilic&. conscientiȩ
possessionẽqua sustentabatur:
qua pascebatur : qua diues &
pater fumilias erat: Aute
te est. dixit non insaculis me¬
is. ut supra deauccris est
positum: In conspectutuo:
non in oculis meis ubi mex¬

Expanded text:
Praedicta humani genePraedicta humani generis vitiosissima vanitate, nunc redit ad personam suam, pronuntians exspectationem sibi esse Dominum Christum, nec in caducis desideriis se habere aliquam praesumptionem; sed illum exspectare, qui jam salutariter mundo cognoscitur advenisse. Potest autem haec exspectatio et judicium significare, in quo sancti noscuntur perpetua gaudia promereri. Nam vitiorum transilitor egregius, necesse erat ut illud tempus exspectare debuisset, quando eum aeterna praemia coronarent. Substantiam vero suam, hic non illam Adae, quam ante duos versus posuit, dicit. Illa enim in malo, ista in bono memorata est: quia nomen aequivocum est. Quapropter hic substantiam in bonam partem debemus accipere, scilicet conscientiae possessionem, qua sustentabatur, qua pascebatur, qua dives et paterfamilias erat. Ante te est, dixit, non sacculis meis, ut supra de avaris est positum: in conspectu tuo, non in occultis meis, ubi inex
Abbreviated transcription (Latin):
noxius : & primi patris ante
trans gressionem puritatidis¬
similis: tamen caducis deside¬
riis turbatur atq confundiu
Modo uictum cogitans modo
uestem tem poris necessitate
ꝑquirens: uel alianimis r¬
numera quibus in hoc muna
subdita ten&ur humanitas
Et benedixit canturbabitur
quia puritatem mentis ꝑdui
qui desideriis temponelib
occupantur: Ad didit :
Thesaurizat &ignorat cui
congregatea. Hinc probats
stulta uanuitas qm̃ cupit pes¬
tura seruare & transitora
custo dire : maxime cumpi¬
sessio earum ꝓb&ur maes¬
ta: Nam qui seputat carl
filus relinquere : ignonet si
ea nancontingat in imicss¬
mos possidere & in tuere
pae lic& multa sint̃ similia
uquibus hominin mutabi¬
las accus&ur : a uaritia ta¬
aen electa est. cui haec pati¬
s imputentur ut insigne
nulum audir& qđ sibi dictũ
st. & uitiaminorae cognosce¬
int: Scriptum est enim:
uedix omnium malorũ cu
eot expectatio met noꝵ¬
ue dr̃s et subs tartia
meci ant te est:

Expanded text:
noxius, et primi patris ante noxius, et primi patris ante transgressionem puritati dissimilis, tamen caducis desideriis turbatur atque confunditur: modo victum cogitans, modo vestem corporis necessitate perquirens, vel alia nimis innumera, quibus in hoc mundo subdita tenetur humanitas. Et bene dixit, conturbabitur: quia puritatem mentis perdunt, qui desideriis temporalibus occupantur. Addidit, thesaurizat et ignorat cui congregat ea. Hinc probatur stulta vanitas, quoniam cupit peritura servare et transitoria custodire; maxime cum possessio eorum probetur incerta. Nam qui se putat charis filiis relinquere, ignorat si ea non contingat inimicissimos possidere. Et intuere quia, licet multa sint similia, in quibus hominum mutabilitas accusetur, avaritia tamen electa est, cui haec potius imputentur; ut insigne malum audiret quod sibi dictum, et vitia minora cognoscerent; scriptum est enim: Radix omnium maloest exspectatio mea? nonne Dominus? et substantia mea ante te est.