comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
formauerunt e. Neq enĩ amaritudo
uolutũ sed congregatio aquarũ uocat᷑
mare: su eñi coherces etiam malas
cupulitates animarum & figis limi¬
tes quousq ꝓgredi sinant᷑ aquȩ ut
inse cumminuantur fluetꝰ eararũ.
atq ita facis mare ordine imꝑii tui
suꝑ om̃ia: ad animas sitientes t &
app arentes tͥ alio fine distincta socie¬
tate maris occulto & dulci fonte ir¬
rigas ut & t̾ra det fructũ suũ & te
ꝓximũ insubsidiis necessitatũ car¬
naliũ. habens inse sem̃ sccdm simili¬
tudinẽ. qm̃ ex nr̃a infirmitate cõ¬
patim᷑ ad subueniendũ indigentib
similit̃ opitulantes quẽ admodũ no¬
bis uellemꝰ opem ferri. si eodẽ modo
in digeremꝰ. ñ tantũ infacilib tanqͣ
in herba seminali. sed etiã in ꝓtec¬
tione ad uitorii forti robore. sicut li¬
gnũ fructiferũ. id est beneficiũ ad
eripiendũ eũ qͥ in uriã patit᷑ de
manu potentis. & p̃bendo ꝓtectionis

Expanded text:
formauerunt? neque enim amaritudo formauerunt? neque enim amaritudo uoluntatum, sed congregatio aquarum uocatur mare. tu enim coherces etiam malas cupiditates animarum et figis limites, quousque progredi sinantur aquae, ut in se comminuantur fluctus earum, atque ita facis mare ordine imperii tui super omnia. At animas sitientes tibi et apparentes tibi alio fine distinctas a societate maris occulto et dulci fonte irrigas, ut et terra det fructum suum: et dproximum in subsidiis necessitatum carnalium, habens in se semen secundum similitudinem, quoniam ex nostra infirmitate conpatimur ad subueniendum indigentibus similiter opitulantes, quemadmodum nobis uellemus opem ferri, si eodem modo indigeremus, non tantum in facilibus tamquam in herba seminali, sed etiam in protectione adiutorii forti robore, sicut lignum fructiferum, id est beneficium ad eripiendum eum, qui iniuriam patitur, de manu potentis et praebendo protectionis
Abbreviated transcription (Latin):
est nobis. Nã sic̃ om̃ino tu es. tuscis
solus. qͥ est in cõmutabilit̃. & scis in cõ¬
mutabiliter. & uis incõmutabilit. Et
essentia tua scit & uult incõmitabili¬
ter & scientia tua est & uult incõmu¬
tabiliter. & uoluntas tua ẽ. & sctr in¬
cõmutabilit̃. Nec uidet᷑ ustũ ẽe corã
te. ut quẽadmodũ se scit lum̃ in cõmu¬
tabile ita sciat᷑ ab illuminato cõmuta¬
bili. Ideo anima mea sieut t̃ra sine
aqua tibi. qr siẽ se illuminare. de se
ñ potest ita se satiare de se ñ potest.
Sic enĩ apud te fons uite. quomͦ illu¬
mine tuo uidebimꝰ lum̃. Quis cõgre¬
gauit amaricantes insotietatẽ unãc
Idẽ nanq illis finis est teporalis & t̾re¬
nȩ felicitatis ꝓpt̃ quã faciunt om̃ia
quanuis in numerabili uarietate
dixisti ut congregareritur aquȩ in
congregationem unã. & appareret
arida sitiens tͥ. qm̃ tuũ est & mare. &
tu fecisti illud & aridã t̃rã manꝰ tuȩ

Expanded text:
est. 19. Nam sicut omnino tu es, tu scis est. 19. Nam sicut omnino tu es, tu scis solus, qui es incommutabiliter, et scis incommutabiliter, et vis incommutabiliter. Et essentia tua scit et vult incommutabiliter, et scientia tua est et vult incommutabiliter, et voluntas tua est et scit incommutabiliter. Nec videtur justum esse coram te, ut quemadmodum se scit lumen incommutabile, ita sciatur ab illuminato commutabili. Ideoque anima mea tanquam terra sine aqua tibi ; quia sicut se illuminare de se non potest, ita se satiare de se non potest. sic enim apud te fons uitae, quomodo in lumine tuo uidebimus lumen. Quis congregauit amaricantem societatem unam? idem namque illis finis est temporalis et terrenae felicitatis, propter quam faciunt omnia, quamuis innumerabili uarietate  tu, qui dixisti, ut congregarentur aquae in congregationem unam et appareret arida sitiens tibi, quoniam tuum est mare, et tu fecisti illud, et aridam terram manus tuae
Abbreviated transcription (Latin):
tui. Hon claudit᷑ codex eorũ. nec plica¬
bitur liber eorũ: q tu ipse illis hoc es
& es in et̃nũ. q suꝑ hoc firmam̃tũ
ordinasti eos qd̃ firmasti suꝑ infirmi¬
tatem in feriorũ popłorũ. ubi susciꝑ¬
nubes. cȩlũ aut̃ maiet: Transeunt
p̃dieatores ũbi tui ex hac uita in
aliam uitã. scriptura uero tua usq
iufiuem scłi suꝑ popłos extẽlit᷑. Sed
& cȩlũ & terra tran sibunt sermones
aut̃ tui ñ transibunt. qm̃ & pellis pli¬
cabitur. & fenũ suꝑ qd extendebatur
cũ claritate sua p̃teriet. ũbũ aut̃ tuũ
manet in et̃nũ. Quod tͥunc inenigina¬
te nubiũ & ꝑspeculũ celi ñ sicuti est
apparet nobis. ꝙ & nos quanuis filio
tuo dilectisimus: nondũ apparuit qͥa
erimꝰ. Attendit ꝑ recia carnis. & blan¬
ditus ẽ & in flãmauit & eueurrimus
post odorẽ eius. Sed cũ apparuerit si¬
miles eierimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti ẽ
Sicuti est dñe uidere nr̃m. qd̾ nondũ¬

Expanded text:
tui. non clauditur codex eorum nec plicatui. non clauditur codex eorum nec plicatur liber eorum, quia tu ipse illis hoc es et es in aeternum, quia super hoc firmamentum ordinasti eos, quod firmasti super infirmitatem inferiorum populorum, ubi suspicnubes, caelum autem manet. transeunt praedicatores uerbi tui ex hac uita in aliam uitam, scriptura uero tua usque in finem saeculi super populos extenditur. sed et caelum et terra transibunt, sermones autem tui non transibunt, quoniam et pellis plicabitur et faenum, super quod extendebatur, cum claritate sua praeteriet, uerbum autem tuum manet in aeternum; quod nunc in aenigmate nubium et per speculum caeli, non sicuti est, apparet nobis, quia et nos quamuis filio tuo dilecti simus, nondum apparuit quod erimus. attendit per retia carnis et blanditus est et inflammauit, et currimus post odorem eius. sed cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est: sicuti est, domine, uidere n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfice ds̃ meus laudem tͣam. ex me in¬
fantiũ & lactintiũ. Neq enĩ nouimus
alios libros ita destruentes suꝑbiam.
ita destruentes inimicũ & defensorẽ
resistentẽ reconciliationi tuȩ defen¬
dendo peccata sua. Non noui dñe ñ
noui alia tã casta eloquia. quȩ sic mͥ
ꝑsuaderent confessionẽ. & lenirent
ceruicẽ meã uigo tuo. & inuitarent
colere te gratis. Intelligã ea pat̃ bone
dam̾ hȩc subt̃ posito. qr subt̃ positis
solidasti ea. Sunt aliȩ aquȩ suꝑ hoc
firmam̃tũ. credo ĩmortales & a t̾rena
corruptione secretȩ laudent nom̃
tuũ. laudent te suꝑ cȩlestes popłi an¬
głorũ tuorũ. qͥ ñ opus habent suspice¬
re firmam̃tũ hoc & legendo cognos¬
cere ũbũ tuũ. Uident enĩ faciem
tuã semꝑ. ibi leguntꝰ. eligunt. & dili
gunt. Semꝑ legunt & nunquã p̃ce¬
rit qd̃ iegunt. Eligendo enĩ e diligẽ¬
do. legunt ipsã inrõmutabitẽ cõsiliĩ

Expanded text:
perfice, deus meus, laudem tuam ex ore inperfice, deus meus, laudem tuam ex ore infantium et lactantium. neque enim nouimus alios libros ita destruentes superbiam, ita destruentes inimicum et defensorem resistentem reconciliationi tuae defendendo peccata sua. non noui, domine, non noui alia tam casta eloquia, quae sic mihi persuaderent confessionem et lenirent ceruicem meam iugo tuo et inuitarent colere te gratis. intellegam ea, pater bone da mihi hoc subterposito, quia subterpositis solidasti ea.\' Sunt aliae aquae super hoc firmamentum, credo, inmortales et a terrena corruptione secretae. laudent nomen tuum, laudent te supercaelestes populi angelorum tuorum, qui non opus habent suspicere firmamentum hoc et legendo cognoscere uerbum tuum. uident enim faciem tuam semper et ibi legunt sigunt; semper legunt et numquam praeterit quod legunt. eligendo enim et diligendo legunt ipsam inconmutabilitatem consilii
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩlũ eñĩ plicabitur ut liber. & nc̃ sicut
pellis extendit᷑ super nos. Sulimioris
enĩ auetoritatis ẽ. tua diuina scriptu¬
ra. cũ iã obierint istã morte illi morta¬
les ꝑquos eã dispensasti nobis. Et tu
scis dñe. tu scis quẽ ad modũ pellibus
indueris homines. cũ peccato morta¬
les fierent. Unde sicut pellẽ extendisti
firmam̃tũ libri tui. concordes utiq ser¬
mones tuos quos ꝑ mortaliũ ministeri¬
um suꝑposuisti nobis. Nanq ipsa eorũ
morte soludam̃  auctoritatis in eloqͥis
tius ꝑeos ditis sullimit̃ extenditur.
suꝑ omnia que subter st̃. Quod cũ hic
uiuerent: ñ ita sullimit extentũ erat.
Nondũ sicut pellẽ celũ extenderas. ñ¬
dũ mortis eorũ famã usq quaq di¬
lataueras. Uideamꝰ dñe celos oꝑa
digitorũ tuorũ. disserena oculis nr̃is
nubilũ quo subtexisti eos. Ibi est testi¬
moniũ tuũ sapientiã p̃stans pariuilis.

Expanded text:
caelum enim plicabitur ut liber et nunc sicut caelum enim plicabitur ut liber et nunc sicut pellis extenditur super nos. sublimioris enim auctoritatis est tua diuina scriptura, cum iam obierunt istam mortem illi mortales, per quos eam dispensasti nobis. et tu scis, domine, tu scis, quemadmodum pellibus indueris homines, cum peccato mortales fierent. unde sicut pellem extendisti firmamentum libri tui, concordes utique sermones tuos, quos per mortalium ministerium superposuisti nobis. namque ipsa eorum morte solidamentum auctoritatis in eloquiis tuis per eos editis sublimiter extenditur super omnia, quae subter sunt, quod, cum hic uiuerent, non ita sublimiter extentum erat. nondum sicut pellem caelum extenderas, nondum mortis eorum famam usquequaque dilataueras. Videamus, domine, caelos, opera digitorum tuorum: disserena oculis nostris nubilum, quo subtexisti eos. ibi est testimonium tuum sapientiam praestans paruulis.
Abbreviated transcription (Latin):
iniquorũ donec transeat ira dñi. cuuiꝰ
fili & nos fuimꝰ aliquando tenebrȩ. qͣ¬
rũ residua tͣimꝰ in corpore ꝓpt̃ pecca¬
tũ mortuo. donec aspiret dies & re¬
moueant᷑ unbre. Sꝑa in dũo. Mane
astabo & contẽplabor. semꝑ confitebor
illi. madne astabo & iidebo salutare
uultus mei dm̃ meũ. qͥ uiuificabit &
bitat in nobis. qr suꝑ interius nr̃m tene¬
brosũ & fluidũ misericordit̃ suꝑ fere¬
batur. Uude in hac ꝑegrinatione pi¬
gnꝰ accipimꝰ ut iã simus lux. dũ add¬
hue spe salui facti sumꝰ. & filii lucis.
& filii diei ñ filii noctis neq tenebra¬
rũ: qd tam̃ fuimus. Int̃ quos & nos in
isto adhuc in certo humanȩ uite nr̃e
tu solus diuidis qͥprobas corda nr̃a.
& uocas lucẽ diẽ & tenebras noctem.
Quis enĩ nos discernit nͥ tu: Quid aũt
habemꝰ qd̃ ñ accipimus ate ex eadem
massa uasa inhonorẽ exqͣ st̃ & alia
tis suꝑ nos de scriptura tua diuina :

Expanded text:
iniquorum, donec transeat ira domini, cuius iniquorum, donec transeat ira domini, cuius filii et nos fuimus aliquando tenebrae, quarum residua trahimus in corpore propter peccatum mortuo, donec aspiret dies et remoueantur umbrae. spera in domino: mane astabo et contemplabor; semper confitebor illi. mane astabo et uidebo salutare uultus mei, deum meum, qui uiuificabit et in nobis, quia super interius nostrum tenebrosum et fluuidum misericorditer superferebatur. unde in hac peregrinatione pignus accepimus, ut iam simus lux, dum adhuc spe salui facti sumus et filii lucis et filii diei, non filii noctis neque tenebrarum, quod tamen fuimus. inter quos et nos in isto adhuc incerto humanae notitiae tu solus diuidis, qui probas corda nostra et uocas lucem diem et tenebras noctem. quis enim nos discernit nisi tu? quid autem habemus, quod non accepimus a te, ex eadem massa uasa in honorem, ex qua sunt et alia tis super nos in scriptura tua diuina?
Abbreviated transcription (Latin):
amicꝰ ẽ. enĩ spͦnsi. Illi ⁊elat ñ sibi. q in uoce
auoce sua inuocat alterã abẏssũ. cui
Telans timet ne sicut serpens euam
decipit astutia sua. sic & eorũ sensus
corrũpantur acastitate quȩ ẽ. in sp̃o
so nr̃o unico tuo. Quȩ est illa spetiei
lux. cũ uidebimꝰ eũ sicuti ẽ. & transie¬
rint lacrine quȩ mͥ facte sunt panis
die ac nocte dũ dr̃ mͥ cotidie uͥ est deus
tuus: Ego dico deus meus. Ubi ess Ee¬
ce uͥ es: Respiro inte paululũ: cũ ef¬
fundo suꝑ me animã meã in uoce
exultationis & confessionis. soni festi¬
uitatẽ celebrantis. & adhuc tristis est
ꝙ. relabit᷑ & fit abyssus. uel potiꝰ sen¬
tit adhuc se ẽẽ abyssũ. Dicit & fides
mea. quã ascendisti in nocte ante
pedes meos. Quare tristis es aĩa mea.¬
& quare conturbas mec Sꝑa indeo.
lucerna pedib tueis. uerbũ eiꝰ. Sꝑa &
ꝑseuera. donec transeat nox mater

Expanded text:
amicus est enim sponsi; illi zelat non sibi , quia in voce amicus est enim sponsi; illi zelat non sibi , quia in voce uoce sua inuocat alteram abyssum, cui zelans timet, ne sicut serpens Euam decepit astutia sua, sic et eorum sensus corrumpantur a castitate, quae est in sponso nostro, unico tuo. quae est illa speciei lux, cum uidebimus eum, sicuti est, et transierint lacrimae, quae mihi factae sunt panis die ac nocte, dum dicitur mihi cotidie: utii est deus tuus? Et ego dico: deus meus ubi est? ecce ubi es. respiro in te paululum, cum effundo super me animam meam in uoce exultationis et confessionis soni festiuitatem celebrantis. et adhuc tristis est, quia relabitur et ift abyssus, uel potius sentit adhuc se esse abyssum. dicit ei fides mea, quam accendisti in nocte ante pedes meos: quare tristis es, anima, et quare conturbas me? spera in domino; lucerna pedibus tuis uerbum eius. spera et perseuera, donec transeat nox, mater
Abbreviated transcription (Latin):
sed quasi carnalibus: etiam ipse ñdũ
se arbitrat᷑ conp̃hendisse. & que retro
oblitus. in ea que ante sunt extendi¬
tur. & ingenuicit grauatus. & sitit aĩa
eiꝰ d dm̃ uiuũ. quẽ admodũ cerui a fon¬
tes aquarũ. & dicit quando ueniam.
habitaculũ suũ qd̃ de celo ẽ. suꝑ in du¬
i cupiens. & inuocat in feriorẽ ab yssũ
dicens nolite conformari. huic scło.
sed reformamini in nouitate sensus
ur̃i & nolite ꝑ ueri efficimentibus
sed malitia paruuli estote. ut mentib
ꝑfecti sitis. & ostulti galathe. qͥs uos fa¬
scinauit: sed iã in uoce sua. In tua enĩ
qͥ misisti sp̃m tuũ de excelsis. ꝑ eũ. qͥ
ascendit in altũ. & aꝑuit catharactas
donorũ suorũ. ut fluminis impetus
letificarent ciuitatẽ tuam. Illi enim
suspirat sponsi amicus. habens iã sp̃s
pͥmitias panes eũ. sed adhue in semet¬
ipso ingemiscens. adoptionẽ ex pec¬
tans redeptionẽ corporis sui: illi suspi¬
rat. Membrũ est enĩ spõsȩ & illi xelat.

Expanded text:
se nondum se arbitratur conprehendisse, et quae retro oblitus, in ea, quae ante sunt, extenditur et ingemescit grauatus, et sitit anima eius ad deum uiuum, quemadmodum cerui ad fontes aquarum, et dicit: quando ueniam? habitaculum suum, quod de caelo est, superindui cupiens, et uocat inferiorem abyssum dicens: nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in nouitate mentis Nolite pueri effici mentibus, sed malitia parvuli estote, ut mentibus perfecti sitis ; et: O stulti Galatae, quis vos fascinavit? Sed jam non in voce sua; in tua enim qui misisti Spiritum tuum de excelsis , per eum qui ascendit in altum , et aperuit cataractas donorum suorum, ut fluminis impetus laetificaret civitatem tuam . Illi enim suspirat sponsi amicus, habens jam spiritus primitias penes eum, sed adhuc in semetipso ingemiscens, adoptionem exspectans redemptionem corporis sui : illi suspirat, membrum est enim sponsae; et illi zelat,
Abbreviated transcription (Latin):
si doloris pondus opprimat. sicq
paulatim amiuorbus amaiora enu¬
nierando progrediens. semsim ad
luctũ excitat᷑ ammos auditorum.
Primũ ergo luget depopłationem
euersionem sacrarum edium de¬
inde euersionem cõtaminationem
sanctorum. deinde arebus in ani¬
matis ꝓgreditur ad miseriam ho¬
minum deiectionẽ scił. & in opiã
deplorandam: & sic tandem finit
couquestionẽ suam. Quomodo
obtexit caligine in furore suo dñs
filiam: Lament abile printipiũ.
Ab amitatione inchio at: quia tam
subico deiectus est popłs ille qui
prius usq ad cęlum exaltatus ui¬
debatur. Caligo tristiciam cribula¬
tionis designat. filiam in quid sy¬
on. Ipsam syon: id est gentem uide¬
orum. quãm paterno affectu dile¬
xit: & custodiuit. Nel ipsius syon
filiam: id est regionem uidam.
Mos enim scripturarũ habet. ut
metropolitane ciuitatis matres ap¬
pellantur: & circum iacentes regio¬
nes opida quoq & castella & iucei

Expanded text:
si doloris pondus opprimat, sicque si doloris pondus opprimat, sicque paulatim a minoribus ad majora enumerando progrediens, sensim ad luctum excitat animos auditorum. Primum ergo luget depopulationem eversionem sacrarum aedium, deinde contaminationem sanctorum, deinde a rebus inanimatis progreditur ad miseriam hominum, dejectionem scilicet et inopiam deplorandam, et sic tandem finit conquestionem suam. Quomodo obtexit caligine in furore suo Dominus filiam Sion. Lamentabile principium ab admiratione inchoat, quod tam subito dejectus est populus ille qui prius usque ad coelum exaltatus videbatur. Caligo tristitiam tribulationis designat. Filiam, inquit, Sion, ipsam Sion, id est gentem Judaeorum, quam paterno affectu dilexit et custodivit; vel ipsius Sion filiam, id est regionem Judaeam. Mos enim Scripturarum habet ut metropolitanae civitates matres appellentur, et circumjacentes regiones, oppida quoque, et castella et vici,
Abbreviated transcription (Latin):
fouet: & ad plenara sanitatem re¬
parat. Sic alphabetum istud. in
quinq particiones distinguimus.
Prima est conquestio. Scła: est in¬
crepatio. Tercia: est consolatio.
Quarta: est preceptio. Quinta. est de¬
p̃catio. Per conquestionem palpat ꝑ
increpationẽ secat. perconsolationẽ:
ungit ꝑ preceptionem: ligat. ꝑ de¬
precationem fouet. Conquestio: est
a printipio alphabeti. usq ad eũ
locũ ubi dicitur. Cui comparabote
& cetera. Ibi in crepatio incipit. &
tenditur usq ad eũ locum ubi
dicitur. fecit dñs quȩ cogitauit &
certra. Ibi consolatio incipit & ten¬
ditur usq ad eum locum ubi dici¬
propeccatoribus exorat᷑. his breuit̃
prelibatis: nunc ipsuis conquestioniꝰ
ordinem inspitiamus. Primum
quasi absentes plangit. quia eos
qui in amaritudine erant. tam ci¬
to presenti allocutione sollicita¬
re non debitit. Incipit quoq ea in
primis quȩ minima sunt plange¬
re. nec animos merentiũ iinproui¬

Expanded text:
fovet, et ad plenam sanitatem refovet, et ad plenam sanitatem reparat. Sic alphabetum istud in quinque partitiones distinguitur. Prima est conquestio; secunda est increpatio; tertia est consolatio; quarta est praeceptio; quinta est deprecatio. Per conquestionem palpat; per increpationem secat; per consolationem ungit; per praeceptionem ligat; per deprecationem fovet. Conquestio est a principio alphabeti usque ad eum locum, ubi dicitur: Cui comparabo te , etc. Ibi increpatio incipit, et tenditur usque ad eum locum, ubi dicitur: Fecit Dominus quae cogitavit , etc. Ibi consolatio incipit, et tenditur usque ad eum locum, ubi dicipro peccatoribus exorat. His breviter praelibatis nunc ipsius conquestionis ordinem inspiciamus. Primum quasi absentes plangit, quia eos, qui in amaritudine erant, tam cito praesenti allocutione sollicitare non debuit. Incipit quoque ea in primis quae minima sunt plangere, ne animos moerentium improvi
Abbreviated transcription (Latin):
carnis que mlitant contra nos
in menbris nr̃is. & que est angustia
nisi desperatio peceatricis conscien¬
tie quȩ intus corstringit: Iue gͥ
ab omibus persecutoribus inter an¬
gustias compre henditur qui propt̃¬
ea demonibus suggerentibus peccatũ
& proprus desideriis non contradi¬
cit in culpa quia ęlapsu precedenti.
iam desperat de uͣia. Migrat ergo ui¬
dla propter afflictionen quando hie
qui perconfesionem iam uitã suam
emendare ceperat. Fractus molestia
temptationum apropoto cadit. ha
non in uenti requiem: quando cor
eius concupiscentia per ab arupta
uitiorum distahit. Ab omnibus ꝑse¬
cutoribus in ter angustias compre¬
henditur. quando iam desperatio¬
ne pressus nullis suggestionibus
prauis reluctatur.
nibus tenens. ecce quomo¬
do artis sue ꝑitiam probat.
srimũ stupisa membra diu palpan¬
do ad sensum reuocat: & tactu leni.
uulnera dolentia attrectando ad
ictum confirmat de inde secat de¬
inde ungit. deinde ligat. de inde

Expanded text:
carnis, quae militant contra nos carnis, quae militant contra nos in membris nostris? Et quae est angustia, nisi desperatio peccatricis conscientiae, quae intus cor stringit? Ille ergo ab omnibus persecutoribus inter angustias comprehenditur, qui propterea daemonibus suggerentibus peccatum, et propriis desideriis non contradicit in culpa; quia ex lapsu praecedenti, jam desperat de venia. Migravit ergo Judas propter afflictionem, quando hic, qui per confessionem jam vitam suam emendare coeperat, fractus molestia tentationum a proposito cadit. HabNon invenit requiem, quando cor ejus concucupiscentia per abrupta vitiorum distrahit. Ab omnibus persecutoribus inter angustias comprehenditur, quando jam desperatione pressus nullis suggestionibus pravis reluctatur. nibus tenens, ecce quomodo artis suae peritiam probat. Primum stupida membra diu palpando ad sensum revocat, et tactu leni vulnera dolentia attrectando ad ictum confirmat, deinde secat, deinde ungit, deinde ligat, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
nititur cõprehendere quod appett̃.
quasi desideriis suis circumagitata
nunquam requiescit: Beue ergo
dicitur. habitauit inter gentes
nec inuenit requiem. quia mens
quȩ desideria carnis sequitur.
tantum ab interna quiete aliena
est quantum foris perlabentia dis¬
sipatur. Om̃s persecutores eius ap¬
peehenderunt eam intaer angusti¬
as. Reiores sunt hii non nonqͥuã
qui aproposito uirtutũ corruunt.
quam hii qui ad uirtutis ꝓpositũ
nondum peruenire potuerunt:
quia a id quod nonlum habue¬
erũt. se sperant posse pertingere
illi uero tanto longus asalute st̃:
hii in sidiis demonum patenet quã
illi: quia illos spes future corectio¬
nis quodam modo trait. istos uͦ
desperatio scia ad ruinam impellit.
Propterea de illis qui post inchoati¬
onem boni ad uomitum redeunt:
Hic dicitur. Om̃s persecutores eius
apprehenderunt eam inter angu¬
stias. Qui enĩ sunt persecutores
nr̃i. nisi maligni sp̃s & desideria

Expanded text:
nititur comprehendere, quod appetit, nititur comprehendere, quod appetit, quasi desideriis suis circumagitata, nunquam requiescit? Bene ergo dicitur: Habitavit inter gentes; nec invenit requiem. Quia mens, quae desideria carnis sequitur, tantum ab interna quiete aliena est, quantum foris per labentia dissipatur. Omnes persecutores ejus apprehenderunt eam, inter angustias. Pejores sunt nonnunquam qui a proposito virtutum corruunt quam qui ad virtutis propositum nondum pervenire potuerunt: quia isti ad id, quod nondum habuerunt, se sperant posse pertingere; illi vero tanto longius a salute sunthi insidiis daemonum patent, quam illi; quia illos spes futurae correctionis quodammodo retrahit, istos vero desperatio sua ad ruinam impellit. Propterea de illis, qui post inchoationem boni, ad vomitum redeunt, hic dicitur: Omnes persecutores ejus apprehenderunt eam, inter angustias. Qui enim sunt persecutores nostri, nisi maligni spiritus et desideria
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uidelicet sanson quamilui ca¬
pillũ capitis habuerit: insuꝑabilis
fuit. sed post quam in sini mulie¬
ris ob dormuit. & abrasus capud.
capillum perdidit: continuo ab ho¬
stibus capitur & cecatur: & serui
tuti addicitur. Sanson interpre¬
tatur sol eorum: & significat ani¬
mum diuina cognitione illumi¬
matum. Capud sansonis: principa¬
le est mentis. Capillus capitis: ra¬
duis est contemplationris. Si nus
mulieris: blandimentum est car¬
nis. Qam diu ergo animus con¬
templationi inheret. atemtatio¬
ne superari non potest. Quod si
in carnis delectatione resolutꝰ
fuerit: ibiq ob dormierit. conti¬
nuo ueritatis intimȩ lumen ainte¬
tit. & in terciso radio contempla¬
tionis prauis motibus repugna¬
re non scifficit. tandemq erutis
oculis ad molam ponitur. quan¬
do interne dulcedinis oblitus
perterrena desideria dissipatur.
Quia enĩ est mola nisi mens
instabilis & in quieta. quȩ dũ sem̃ꝑ

Expanded text:
Qui videlicet Samson quandiu caQui videlicet Samson quandiu capillum capitis habuit, insuperabilis fuit; sed postquam in sinu mulieris obdormivit, et abrasus caput capillum perdidit, continuo ab hostibus capitur, et caecatur, servituti etiam addicitur. Samson interpretatur sol eorum, et significat animum divina cognitione illuminatum. Caput Samsonis principale est mentis. Capillus capitis radius est contemplationis. Sinus mulieris, blandimentum est carnis. Quandiu enim animus contemplationi inhaeret, a tentatione superari non potest. Quod si incarnis delectationem resolutus fuerit, ibique obdormierit, continuo veritatis intimae lumen amittit, et interciso radio contemplationis, pravis motibus repugnare non sufficit; tandemque erutis oculis ad molam ponitur, quando internae dulcedinis oblitus, per terrena desideria dissipatur. Quid enim est mola, nisi mens instabilis et inquieta quae, dum semper
Abbreviated transcription (Latin):
peccata sua confitentur. & uitam
suam emendare instituunt. isti
nimirum ad serututem dei acce¬
dunt. Sed ibi stare negligunt:
quando aduersitatibus uicti. abo¬
no ꝓposito caclunt: hoc est qd̾ mo¬
nuit. prepara eor tuum ad temp¬
tationes: ut in uia dei ambulan¬
tes. ad toleranda uniuersa pa¬
rati simus. quia priusquam in
uia dei essemus. illicita nos per¬
petrasse meminmus. habitauit
in ter gentes nec inuenit reqͥem.
Quid est inter gentes habitare.
gerert. ubi requies non in uenͥtur.
qla nimirũ quam dñs in euange¬
lio laborantibus promittit dicens.
In ueuietis requiem animabus ur̃is
& de qua peccatori dicitur. peccasti
horem sustinere noluerunt. ad la¬
borẽ anime perueniunt: eorumꝙ
mentem furor malorum desideri¬
oium exagitat. quorũ carnem de¬
bita pena non castigat. Sie nimi¬
rum sanson. ille erutis ocłis ad
molam ponitur quia aminus ams¬
S lumine ueritatis: per appecitũ
terrenorum desideriorũ circũ fert᷑.

Expanded text:
peccata sua confitentur, et vitam peccata sua confitentur, et vitam suam emendare instituunt, isti nimirum ad servitutem Dei accedunt. Sed ibi stare negligunt, quando adversitatibus victi, a bono proposito cadunt. Hoc est, quod monuit, praepara cor tuum ad tentationes, ut in via Dei ambulantes, ad toleranda adversa parati simus: qui priusquam in via Dei essemus, illicita non perpetrasse intumuimus. Habitavit inter gentes, nec invenit requiem. Quid est inter gentes habitare, gerere, ubi requies non invenitur; illa nimirum, quam Dominus in Evangelio laborantibus promittit, dicens: Invenietis requiem animabus vestris ; et de qua peccatori dicitur: Peccasti,borem sustinere noluerunt, ad laborem animae perveniunt, eorumque mentem furor malorum desideriorum exagitat, quorum carnem debita poena non castigat. Sic nimirum Samson ille, erutis oculis, ad molam ponitur; quia animus, amisso lumine veritatis, per appetitum terrenorum desideriorum circumfertur.
Abbreviated transcription (Latin):
desperant. Migrauit iuda.
unt non nulli qui dũ pecca su¬
Aaspitiunt. transitoria quadã
compontione accensi. usq ad
confessionem ꝑueniunt. melioris
nunt. ac se deinceps ad perpetra¬
ta uitia non redituros ẽẽ promit¬
tunt. Sedl quia pro cũmissis cum¬
digna satis factione semet ipsos
affligere. & cum apło corpus casti¬
gare. & inseruitutem redigere no¬
lunt: cito suꝑueniente temptatio¬
ne ad ea que dereliquerant pecca¬
ta reuertuntur. quia non facile
uitus resistere possunt: qui uiti¬
orum afectus in semet ipsis mor¬
tificare negligunt. De quibus hic
dicitur. Migrauit uida propt̃ af¬
flicionem & multitudinem serui¬
tutis. Quid enĩ uidas nisi pecca¬
ta sua confitentes significat. qui
piscentias suas ab eunt: qui eas
per afflictionem & seruitutem
carnis sue mortificare pertimes¬
cunt. Cumtra quos sapientia di¬
cit. Fili. accetłns ad seruitutem
dei. sta intimore & p̃para cor
tuum ad tentationes. Nam qui

Expanded text:
desperant. Migravit Judas. desperant. Migravit Judas. Sunt nonnulli qui, dum peccata sua aspiciunt, transitoria quadam compunctione accensi, usque ad confessionem perveniunt; melioris nunt, ac se deinceps ad perpetrata vitia non redituros esse promittunt. Sed quia pro commissis condigna satisfactione semetipsos affligere, et cum Apostolo corpus castigare, et in servitutem redigere nolunt , cito superveniente tentatione ad ea, quae dereliquerant, peccata revertuntur; quia non facile vitiis resistere possunt, qui vitiorum affectus in semetipsis mortificare negligunt. De quibus hic dicitur: Migravit Judas propter afflictionem, et multitudinem servitutis. Quid enim Judas nisi peccata sua confitentes significat? qui piscentias suas abeunt; quia eas per afflictionem, et servitutem carnis suae mortificare pertimescunt. Contra quos Sapientia dicit: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in timore, et praepara cor tuum ad tentationes . Nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
ter gentes. Habitare in ter gentes
est uitam & conuersationem pra¬
uorum unmitari requiem non in¬
uenire. est mundi huius actionib
quies esse non potest. Sepe tamen
homo pro amore presentis uite li¬
benter tolerat labores quos pro
amore dei ferre recusabat. Fit er¬
go magna exprobratio recedenti¬
bus adeo simulq excusatio tolli¬
tur eis: qm̃ aꝑte mũstratur quod
sine causa preuaricati sunt. dũ
utiles labores declinando ad labo¬
hominis caritate. & spe eternorũ
bonorum dilatatũ est. si forte foris
tribulationem sustinet intus ta¬
men angustiam non habet. Quã¬
tum ergo perdat qui fidutiam
quȩ est in deum ꝑdit hinc agnosce¬
re potest homo. quod semꝑ angu¬
stiam in aduersis cor patitur: ni¬
si per spem ficturorũ bonorũ di¬
latatur. Inter angustias in quid
comprehenderunt eam. Et atten¬
de quȩ sunt angustie eorũ qui
adeo recedunt: nunquam securi
sunt. semper trepidant. in pros¬
peritate timent: in ad uersitate

Expanded text:
ter gentes. Habitare inter gentes, ter gentes. Habitare inter gentes, est vitam et conversationem pravorum imitari. Requiem non invenire, est mundi hujus actionibusquies esse non potest. Saepe tamen homo pro amore praesentis vitae libenter labores tolerat, quos pro amore Dei ferre recusabat. Fit ergo magna exprobratio recedentibus a Deo, simulque excusatio tollitur eis, quoniam aperte monstratur quod sine causa praevaricati sunt, dum utiles labores declinando ad labohominis charitate et spe aeternorum bonorum dilatatum est, si forte foris tribulatione sustinet, intus tamen angustiam non habet. Quantum ergo bonum perdat, qui fiduciam, quae est in Deum, perdit, hinc agnoscere potest homo quod semper angustiam in adversis cor patitur, nisi per spem futurorum bonorum dilatetur. Inter angustias, inquit, comprehenderunt eam. Et attende, quae sint angustiae eorum, qui a Deo recedunt nunquam securi sunt, semper trepidant; in prosperitate timent, in adversitate
Abbreviated transcription (Latin):
populus iste in terra sua ͤ afflige¬
retur fugam appetiit. dum uero
in exilio desolati esset. & uagus
oberrans requiem inuenire non̾
posset: ad redicum suspirauit. Ex¬
primit autem affectũ fluctuantiũ¬
hic: non quia sponte migrauerint.
sed quia in angustia constituti in
diuersa uota mentem mutaue¬
ruit. Omnes persecutores eius ap¬
p̃henderunt eam inter angustias.
Coartatus undiq locum euaden¬
di inuenire non potuit. fugiens
caldeos in cidit in egiptios. & cum
ab egiptiis fugeret: occurrit assi¬
riis. ¶ysticȩ uidas qui inter¬
p̃tatur confitens: quosdam in eccle¬
sia qui nomen xp̃i confitentur:
sed quia in amore xp̃i adhuc fir¬
mi non sunt: pati ꝓxp̃o ad uersa
erubescunt. Dequalibus dictum
est. Ad tempus credunt. & intem¬
pore temptationis recedunt. Iti
ergo propter afflictionem & mul¬
titutudinem seruitutis.m. quia
dum passionibus iustorum com¬
municare nolunt: a consortio ui¬
storum alieni fuint. Habitauit in¬

Expanded text:
populus iste, dum in terra sua affligepopulus iste, dum in terra sua affligeretur, fugam appetiit, dum vero in exsilio desolatus esset, et vagus oberrans requiem invenire non posset, ad reditum suspiravit. Exprimit autem hic affectum fluctuantium, non quia sponte migraverint, sed quia in angustia constituti in diversam mentem vota mutaverunt. Omnes persecutores ejus apprehenderunt eam inter angustias. Coarctatus undique locum evadendi invenire non potuit; fugiens Chaldaeos, incidit in Aegyptios; et cum ab Aegyptiis fugeret, occurrit Assyriis. Mystice, Judas, qui interpretatur confitens, designat quosdam in Ecclesia, qui nomen Christi confitentur; sed quia in amore Christi adhuc firmi non sunt pati pro Christo adversa erubescunt. De qualibus dictum est: Ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt . Isti ergo propter afflictionem et multitudinem servitutis, in qua dum passionibus justorum communicare nolunt, a consortio justorum alieni fiunt. Habitavit in
Abbreviated transcription (Latin):
si ad uersarios abdicant & sper-¬
nunt. & nunquam etiam odiis
atrocissimis in sectando. & penis
affligendo: de falsis amicis ueri
perseutores fuint. Dicat ergo: non
est qui consoletur eam. & fas¬
ex omibus caris eius. quiã in tri¬
bulatione uerba iustorũ. ad con¬
solationem accipere non meret᷑
om̃s amici eius sp̃ uerunt eam
& facti sunt ei inimici: quia ab in¬
iquis contenitũ & contumeliam
patitur. Migrauit iuda. transunt.
recessit. fugit deterra sua in babi¬
lonem. qui sustinere non poterat
multam seruitutem: qua affligeba¬
tur anationibus. reputans tolerabi¬
lius sibi fore. si uni genti seruiret
in terra aliena: quam si omnibus
gentibus preda esset impropria:
habitauit inter gentes nec in ue¬
nit requiem. Proprium est afflicto¬
rũ quod semper presens periculũ
grauius iudicant. sicut egroti in
nocte diem expectant. & in die
noctem desiderãt: & dũ semper do¬
lorem transire cupiunt. semper
ad dolorem tendunt. Sic nimirũ

Expanded text:
si adversarios abdicant et spersi adversarios abdicant et spernunt, et nonnunquam etiam odiis atrocissimis insectando et poenis affligendo de falsis amicis veri persecutores fiunt. Dicat ergo, non est qui consoletur eam ex omnibus charis ejus, quia in tribulatione verba justorum ad consolationem accipere non meretur; omnes amici ejus spreverunt eam, et facti sunt ei inimici, quia ab iniquis contumeliam et contemptum patitur. Migravit Judas. Transivit, recessit, fugit de terra sua in Babylonem, quia sustinere non poterat multam servitutem, qua affligebatur a nationibus, existimans tolerabilius sibi fore, si uni genti serviret in terra aliena, quam si omnibus gentibus praeda esset in propria. Habitavit inter gentes, nec invenit requiem. Proprium est afflictorum, quod semper praesens periculum gravius judicant. Sicut aegroti in nocte diem exspectant, et in die noctem desiderant, et dum semper dolorem transire cupiunt, semper ad dolorem tendunt, sic nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
intus derelictam ẽẽ. insinuat: qd
uero dictum est. non ẽ. qui conso¬
letur eam ex omnibus caris eius
desolatam esse declarat. Sequteͤ.
Omnes amici eius spreuerunt eam.
ofaeci sunt ei inmici. Hidete
quam multe sint tribulationes
iustorum: fortasis parum erat in
pressuris constituto. qd̾ consola¬
tionem a carnis non acciperet:
nisi etiam ab amicis. per secutio¬
nem sustineret. Sed qui sunt a¬
mici isti qui nos persequitur.
nisi illi de quibus dicit in euan¬
gelio. inimici hominis domestici
eiuss Ergo isti sunt inimici nr̃i ꝑsecu
qui nos per amorem carnis ad
uitam presentem diligunt. Sed
ambulantibus in uia dei. contra¬
dicunt. Cum enim ab amore hu¬
ius mandi nos elongare cupimꝰ.
confestim eos qui prius amici
uidebantur. aduersarios inueni¬
mus primũ siquidem ad deum
conuerti uolentes sub obtentu pes¬
nfere dilectionis. blandis persu¬
asionibus reuocare contendunt.
Quod si in proposito bono fixos
& mimobiles uiderint: mox qua¬

Expanded text:
s derelictam esse insinuat; quod vero dictum est: Non est qui consoletur eam ex omnibus charis ejus, foris desolatam esse declarat. Sequitur: Omnes amici ejus spreverunt eam, et facti sunt ei inimici. Videte quam multae sint tribulationes justorum. Fortassis parum erat in pressuris constitutae, quod consolationem a charis non acciperet, nisi etiam ab amicis persecutionem sustineret. Sed qui sunt amici isti qui nos persequuntur, nisi illi de quibus dicetur in Evangelio: Inimici hominis domestici ejus? Ergo isti sunt inimici nostri, perqui nos per amorem carnis ad vitam praesentem diligunt, sed ambulantibus in via Dei contradicunt. Cum enim ab amore hujus mundi nos elongare cupimus, confestim eos qui prius amici videbantur, adversarios invenimus. Primum si quidem ad Deum converti volentes, sub obtentu pestiferae dilectionis blandis persuasionibus revocare contendunt. Quos si in proposito bono fixos et immobiles viderint, mox qua
Abbreviated transcription (Latin):
ces & leti ceti ñ uescũtur escis quas
ñ germinat nͥ iã t̾ra ab amaritu.¬
din̾e marinorũ fluctuũ distincta
atq discreta. Et uidisti deus om̃ia
gulis generibus oꝑũ tuorũ cũ dixis¬
ses ut fierent. & facta essent illuo
atq illud: uidisti qr bonũ est. Sep¬
ties enumeraui scriptũ ẽẽ te uidis¬
se qr bonũ ẽ. qd̾ fecisti & hoc octa¬
uũ ẽ: qr uulisti om̃ia quȩ fecisti. &
ecce ñ solũ bona: sed etiã ualde
bona tanquam simul om̃ia. Nã
singula. tantũ bona erant: simul
autẽ omĩia. & bona & ualde. Hec
dicunt etiã quȩquȩ pulchra cor¬
pora. qr longe multo pulchrius
est corpus ex menbris pulchris om¬
nibus constat quã. ipsa menbra
singula: quorũ ordinatissimo cõ¬
uentu com pletur uniũsũ. quã¬
ius & illa etiã singulatĩ pulchra
sint. Et attendi ut inuenirẽ utrũ
septies uel octies uideris qr bona
sunt oꝑa tua. cũ tͥ placuerunt ꝙ

Expanded text:
ces et coeti non uescuntur escis, quas ces et coeti non uescuntur escis, quas non germinat nisi iam terra ab amaritudine marinorum fluctuum distincta atque discreta. Et uidisti, deus, omnigulis generibus operum tuorum, cum dixisses, ut fierent, et facta essent, illud atque illud uidisti quia bonum est. septiens numeraui scriptum esse te uidisse, quia bonum est quod fecisti; et hoc octauum est, quia uidisti omnia quae fecisti, et ecce non solum bona sed etiam ualde bona tamquam simul omnia. nam singula tantum bona erant, simul autem omnia et bona et ualde. hoc dicunt etiam quaeque pulchra corpora, quia longe multo pulchrius est corpus, quod ex membris pulchris omnibus constat, quam ipsa membra singula, quorum ordinatissimo conuentu conpletur uniuersum, quamuis et illa etiam singillatim pulchra sint. Et attendi, ut inuenirem, utrum septiehs uel octiens uideris, quia bona sunt opera tua, cum tibi placuerunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃: in noĩe ꝓpħe. innõie iusti. in
nõie discipłi hoc facere. Fructu pas¬
citur helyas auidua sciente qd̾ ho¬
minẽ dei pasceret. ꝓpt̾ hoc pasceret.
per coruũ aut: dato pascebatur. Nec
interioi helyas. sed exterior pasceba¬
tͣ: qͥ posset etiã talis cibi egestate cor¬
rũpi. Ideoꝙ dicã quod uerũ est cor¬
rã te dñe Cũ homines udiotȩ atꝙp
infideles. quibus initiandis atq
lucrandis necessaria sunt sacram̃ta
initiorũ & magnaliũ miraculorum
quȩ noĩe pisciũ & cetorũ significari
credimꝰ. suscipiunt corporalit̃ refici¬
endos aut in aliquo p̃sentis uitȩ¬
usu ad uiuandos pueros tuos cũ
id quare faciendũ sit & quoꝑtine¬
at ignorent: nec illic istos pasciunt
nec isti abillis pascũtur. q nec illi
hec sc̃a & recta uolũtate oꝑantur.
nec isti eorũ datis uͥ fructũ ñ dũ ui¬
dent lȩtant᷑. Inde quippe animus
pascitur: unde lȩtatur. Et ideo pis¬

Expanded text:
autem in nomine prophetae, in nomine iusti, in autem in nomine prophetae, in nomine iusti, in nomine discipuli hoc facere. fructu pascitur Helias a uidua sciente, quod hominem dei pasceret et propter hoc pasceret; per cornum autem dato pascebatur. nec interior Helias, sed pascebatur, qui posset etiam talis cibi egestate corrumpi. Ideoque dicam, quod uerum est coram te, domine, cum homines idiotae atque infideles, quibus initiandis atque lucrandis necessaria sunt sacramenta initiorum et magnalia miraculorum, quae nomine piscium et coetorum significari credimus, suscipiunt corporaliter reficiendos aut in aliquo usu praesentis uitae adiuuandos pueros tuos, cum id quare faciendum sit et quo pertineat ignorent, nec illi istos pascunt nec isti ab illis pascuntur, quia nec illi haec sancta et recta uoluntate operantur nec isti eorum datis, ubi fructum nondum uident, laetantur. inde quippe animus pascitur, unde laetatur. et ideo pis
Abbreviated transcription (Latin):
Adhec bona oꝑa eos redisse nc̃ gau¬
det & repullulasse letatur: tanquã
reuirescente fertilitate agri. Nunqͥd
ꝓpt̾ usus suos q dixit. usibus meis mi¬
sistus: Nunquid ꝓpt̾ea gaudet: Nun
sequit᷑ dicens. Nonq quęro datũ:
sed requiro fructũ didici ate deus
meus. int̃ datũ. & fructũ discernere.
Datũ est: res ipsa quã dat qͥ imꝑtit᷑
hȩc ne ressaria. ueluti ẽ. nũmus. ei¬
bus. potus. uestim̃tũ. tectũ. adiutori¬
ũ. fructꝰ aũt: bona & recta uolun¬
tas datoris est. Non ait enĩ magister
bonus. qui suscepit ꝓpħam tantũ.
sed addidit in noĩe uisti ꝓpħe: neq
ait tantũ. qui susceꝑit iustũ sed ad¬
didit in nõie uisti. Ita quippe ille mer¬
cedẽ ꝓpħe. iste mercedẽ iusti accipiet.
Nec iolũ ait. qͥ calicẽ aquȩ frigide
potũ dederit uni ex minimis meis:
seil addidit tantũ in noĩe discipłi:
lice aque frigide discipulo fructus

Expanded text:
ad haec bona opera eos redisse nunc gauad haec bona opera eos redisse nunc gaudet et repullulasse laetatur tamquam reuiuescente fertilitate agri. Numquid propter usus suos, quia dixit: usibus meis misistis, numquid propterea gaudet? non sequitur dicens: non quia quaero datum, sed requiro fructum. didici a te, deus meus, inter datum et fructum discernere. datum est res ipsa, quam dat, qui inpertitur haec necessaria, ueluti est nummus, cibus, potus, uestimentum, tectum, adiutorium. fructus autem bona et recta uoluntas datoris est. non enim ait magister bonus: qui susceperit prophetam tantum, sed addidit: in nomine prophetae; neque ait tantum: qui susceperit iustum, sed addidit: in nomine iusti; ita quippe ille mercedem prophetae, iste mercedem iusti accipiet. nec solum ait: qui calicem aquae frigidae potum dederit uni ex minimis meis, sed addidit: tantum in nomine discipuli, licem aquae frigidae discipulo; fructus
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ils inbutus sũ & satiari. & esuri¬
re. & abundare. & penuriã pati om¬
nia possũ in eo qui me confortat.
Unde gͦ gaudes opaule magne.
unde gaudes. unde pasceris homo
reuiate mnagnitione dei scđm imagi¬
nẽ eiꝰ qui ere auit te. & anima uiua
tanta continentia & lingua uolatilis
loquens my steria. Lalibus qͥppe
animantibus ista esca debet᷑. Qiud
est qdꝰ te pascit: Leticia. Quod sequit᷑
audiamꝰ. ueruntam̃ inquid bene
fecislis. cõmunicantes tribulatiomi
meȩ. hinc gaudec. hinc pascitur. q.
illi bene fecerunt ñ ꝙ eius angustia
relaxata est. qui dicit tͥ intribula¬
tione dilatasti mͥ q & abũdare &
penuriã pati. nouit in te qui con¬
fortas eũ. Scitis enĩ inquid uos phi¬
lippenses. qm̃ in pͥntipio euangłii cũ
ex macedonia sũ ꝓfectus: nulla mͥ
eccła cõmunicaut uiratione dati &
accepti. nͥ uos soli.q. & thessalonicã &
semel & iterũ usibus meis misistis.

Expanded text:
omni imbutus sum, et saturari et esuriomni imbutus sum, et saturari et esurire et abundare et pe- ■ nuriam pati: omnia possum in enibus gaudes, o Paule magne? Unde gaudes, unde pasceris, homo renovate in agnitionem Dei secundum imaginem ejus qui creavit te, et anima viva tanta continentia, et lingua volatilis loquens mysteria? Talibus quippe animantibus esca ista debetur. Quid est quod te pascit? Laetitia. Quod sequitur audiamus. Verumtamen, inquit, bene fecistis, communicantes tribulationi meae. Hinc gaudet, hinc pascitur, quia illi benefecerunt, non quia ejus angustia relaxata est, qui dicit tibi, In tribulatione dilatasti mihi : quia et abundare et penuriam pati novit in te qui confortas eum. Scitis enim, inquit, et vos, Philippenses, quoniam in principio Evangelii, cum ex Macedonia sum profectus, nuconmunicauit in ratione dati et accepti nisi uos soli, quia et Thessalonicam et semel et iterum usibus meis misistis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ benedictiones eorũ que multi¬
aũt his escis qui letant᷑ eis. nec il¬
li letant᷑ eis: quorũ deus uent̃ est.
Neq enĩ & illis qui p̃bent ista. ea
quȩ dant fructus. sed quo animo
dant. Itaq ille qui dõ seruiebat ñ
suo uentri: uideo plane unde gau¬
deat uideo & congratuloi ei ualde.
Acceꝑat enĩ aphilppensibus que ꝑ
epafroditũ miserant. sed tam̃ unde
gaudeat uideo. Unde aũt gaudet.
ide pascitur. Quia in ueritate lo¬
quens. gauisus sũ in quid magni¬
fice indnõ: ꝙ tandẽ aliquando
repullu lastis saꝑe ꝓme. inquo sa¬
prebatis tediũ aute habustis. Istis gͦ
diiturno tędio marcuerant. & quasi
exaruerant abisto fructu bom oꝑis
is gaudet eis ꝙi repullularunt non
sibĩ: quia eiꝰ indulgentitȩ sub uene¬
runt. Idõ secutꝰ ait. Non qd de sct
aliquid dico. Ego enĩ didici inquils
sũ sufficiens ẽẽ. Scio & mis habe¬
rescio & abundare in omibus. &mn

Expanded text:
propter benedictiones eorum, quae multipropter benedictiones eorum, quae multiscuntur autem his escis qui laetantur eis, nec illi laetantur eis, quorum deus uenter. neque enim et in illis, qui praebent ista, ea, quae dant, fructus est, sed quo animo dant. itaque ille, qui deo seruiebat, non suo uentri, uideo plane, unde gaudeat, uideo et congratulor ei ualde. acceperat enim a Filippensibus quae per Epafroditum miserant; sed tamen unde gaudeat, uideo. unde autem gaudet, inde pascitur, quia in ueritate loquens: gauisus sum, inquit, magnifice in domino, quia tandem aliquando repullulastis sapere pro me, in quo sapiebatis; taedium autem habuistis. isti ergo diuturno taedio marcuerant et quasi exaruerant ab isto frnctu boni operis, et gaudet eis, quia repullularunt, non sibi, quia eius indigentiae subuenerunt. ideo secutus ait: non quod desit aliquid dico; ego enim didici, in quibus sum, sufficiens esse. scio et minus habere, scio et abundare; in omnibus et in
Abbreviated transcription (Latin):
se frectũ seminis satiui. nec nob̃
solis: sed & om̃il aiuls cęli & bestiis
terrȩ atq serpenti.bus. piscibus
aut̃ & cętis magnis: ñ dedisti hȩc.
Dicebamꝰ enĩ ex his fructib t̾re signi¬
ficari & in allegoria figurari oꝑa
terra erat pius onesiforus. cuiꝰ do¬
mũ dedisti misccłiam. qui frequẽt
paulũ tuũ refrigerauit. & catenã
eius ñ erlbuit. Hoc fecerunt ꝙ fr̃s.
& tali fruge fructificauerunt qui
qd eidẽ deerat suppleuerunt ama¬
cedonia. Quomͦ aut̃ dolet quedã li¬
gna que fructũ ei ilebitũ ñ deder̃.
ubi ait. in pͥma mea de fensione ne
mo mͥ affut. sed om̃s me dereliq̃ r̃
ñ illis impuͣt᷑: Ista eñi debentur
eis qui ministrant doctrinã ratio¬
nalem ꝑ intelligentias diuinorũ
mysteriorũ. & ita eis debentur:
tanquã hominibus. Debent᷑ aũt
eis sicut aĩȩ uiuȩ. p̃bentibus se
ad imitandũ mom̃i cõtinentia
Itẽ debentur eis tanquã uolatilib

Expanded text:
se fructum seminis sativi. Nec nobis se fructum seminis sativi. Nec nobis solis, sed et omnibus avibus coeli, et bestiis terrae, atque serpentibus: piscibus autem et cetis magnis non dedisti haec. Dicebamus enim eis fructibus terrae significari, et in allegoria figurari operterra erat pius Onesiphorus, cujus domui dedisti misericordiam, quia frequenter Paulum tuum refrigeravit, et catenam ejus non erubuit . Hoc fecerunt et fratres, et tali fruge fructificaverunt, qui quod ei deerat, suppleverunt ex Macedonia . Quomodo autem dolet quaedam ligna, quae fructum ei debitum non dederunt, ubi ait: In prima mea defensione nemo mihi affuit, - sed omnes me dereliquerunt: non illis inputetur. ista enim debentur eis, qui ministrant doctrinam rationalem per intellegentias diuinorum mysteriorum, et ita eis debentur tamquam hominibus. debentur autem eis sicut animae uiuae praebentibus se ad imitandum in omni continentia. item debentur eis tamquam uolatilibus
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatas generationẽ humanã ꝓp̃t
racionis fecũditatẽ intelleximꝰ. Et
idõ credidimꝰ utriq eorũ gͥneri dic¬
tũ ẽẽ ate dñe. crescite & multiplica
mni. In hac enĩ beneditione: con¬
cessã nobis ate potestatẽ ac facul¬
tatem accipio. & multis modis eñ¬
tiare qd uno modo intellectũ tenu¬
erimꝰ. & multis mõis intelligere qd
obseure uno mͦ enuntiatũ legerimꝰ
Sic implentur aquȩ maris quȩ non mo¬
uentur nͥ uanis significationib. sic
& fetibus humanisꝰ implet᷑ &t̃ra.
Cuiꝰ ariditas apparet instudio: & dña¬
meus. quod me consequens tua
scriptura conmonet. & dicã: nec ue¬
rebor. Uera enĩ dicã. te mͥ inspiran¬
te qd̃ ex eis uerbis uoluisti ut dice¬
rẽ. Neq enĩ alio pret̃ te in spirante
credo me uerũ dicere: cũ tu diceris
ueritas. om̃is aut̃ homo mendax.
nobis in escam om̃e fenũ satuium.
seminans semen qd̃ ẽ. suꝑ omñe
terrã. & om̃e lignũ qd habet in

Expanded text:
cogitatas generationes humanas propter cogitatas generationes humanas propter rationis fecunditatem intelleximus. et ideo credidimus utrique horum generi dictumini. In hac enim benedictione, concessam nobis a te potestatem et facultatem accipio, et multis modis enuntiare quod uno modo intellectum tenuerimus, et multis modis intelligere, quod obscure uno modo enuntiatum legerimus. Sic implentur aquae maris, quae non moventur nisi a variis significationibus: sic et fetibus humanis impletur et terra; cujus ariditas apparet in studio, et dominameus, quod me consequens tua Scriptura commonet; et dicam, nec verebor. Verum enim dicam, te mihi inspirante, quod ex eis verbis voluisti ut dicerem. Neque enim alio praeter te inspirante credo me verum dicere, cum tu sis veritas , omnis autem homo mendax . nobis in escam omne fenum sativum, seminans semen quod est super omnem terram; et omne lignum quod habet in