comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco cayn dyabolum appel¬
lauit. quia oꝑm eius emulus
dum muidit frĩ homicidium
perpetrauit exemplum relin¬
quens crudelitatis pr̃icidiisi¬
cut. ⁊ dyã dum inuidit hoĩ fc̃o
ad ymaginem dei malignita¬
tem opis sui. cumulauit tipĩ
prebens errori. hinc itaq ⁊
mendax extitit ex cayn. dicẽte
sibi d̾o. Ubi est abel fr̃ tuus. ꝙ
pr̃is . s. imbutus malitia in m̃¬
datium prorumpens nescio ĩ¬
quit ut cui uitam extorẜat
ubi eẽt nescire se simularet sic
furore cecatus ut deo sic respȯ¬
deret. q. hoĩ quem putaret se
lentes hr̃e qͣm deum ut tocius
sanguinis effusi rei fierent⁊
auctorem enim uite pinẽ¬
tes tocius scełis principes ex¬
titerunt ita ut huic malo. ⁊
filios s. obligarent dicentes

Expanded text:
hoc loco Cain diabolum appellauit, quia operum eius aemulus. dum inuidet fratri, homicidium perpetrauit exemplum relinquens crudelitatis parricidii; sicut et diabolus, dum inuidet homini facto ad imaginem dei, malignitatem operis sui cumulauit typum praebens errori. hinc itaque etiam mendax extitit Cain dicente sibi deo: ubi est Abel frater tuus? qui patris sui imbutus malitia in mendacium prorumpens: nescio, inquit, ut, cui uitam extorserat, ubi esset nescire se simularet sic furore caecatus, ut deo sic responderet quasi homini, quem putaret se lentes habere quam deum, ut totius sanguinis effusi rei fierent. auctorem enim uitae perimentes totius sceleris principes extiterunt, ita ut huic malo etiam filios suos obligarent dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
ouium ferret cameloꝵ ami¬
sionem non ferret neq ser¬
uorum aut tocius substan¬
tie aut si quia grandis aĩ
erat et satis deuotionis hu

Expanded text:
ouium ferret, camelorum amissionem non ferret neque seruorum aut totius substantiae; aut si, quia grandis animi erat et satis merae deuotionis, h
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm sp̃alem atq corlem
simima trinitas fecit so¬
los sp̃s angłicos et humanos
intelligendi facultatẽ diuini¬
tus accepisse. Cetoros uero
sp̃s brutorum ałium rõnalẽ
intelligentiam nõ accepisse

Expanded text:
quam spiritualem atque corpoream summa Trinitas fecit, solos spiritus angelicos et humanos intelligendi facultatem divinitus accepisse. Caeteros vero spiritus brutorum animalium rationalem intelligentiam non accepisse
Abbreviated transcription (Latin):
et diuinitatis manifestatioe
et fut᷑m eius iuditium reuela¬
runt ac ꝑ hoc cessauerunt pro¬
płae impleto oꝑe dispensatioĩs.
lex aũt duplici modo cessauit¬
ne in eo quidem tota. Nam et
id ꝙ cessauit pot̾it man̾e si ser¬
uetur condc̃io. Aliud enim ces

Expanded text:
et diuinitatis manifestationem et futurum eius iudicium reuelarunt, ac per hoc cessauerunt profetae impleto opere dispensationis. Lex autem duplici modo cessauit, nec quidem tota; nam et id quod cessauit poterit manere, si seruetur condicio. aliud enim ces
Abbreviated transcription (Latin):
tum: siue extensione omnia ĩ¬
plentem. Sine contractiõe uͥq
occurrentem sine motu omĩa
transcendentem. Siue statu oĩ¬
a intra manentem. Siue indi¬
gentia omnia creantem. Sine
labore omnia regentem.Sine
tui initio omnibꝰ initium dã¬

Expanded text:
tem, sine extensione omnia implentem, sine contractione ubique occurrentem, sine motu omnia transcendentem, sine statu intra omnia manentem, sine indigentia omnia creantem, sine labore omnia regentem, sine tui initio omnibus initium dan
Abbreviated transcription (Latin):
unum sunt ⁊ natura. In spũ¬
alib enim ubi utiq non sut
figure simile nonerit aliquid
nisi per sb̾am ut ubi duoru
ginem eorum et similitudi¬
n̾em unam ẽẽ legimus. ut
corum nullum nicħ differre
ab altero credemus. Hoc est
non est dispar a gn̾ante na¬
tiuitas. Deniq uidei intelli

Expanded text:
unum sunt et natura? In spiritualibus enim ubi utique non sunt figurae, simile non erit aliquid nisi per substantiam, ut ubi duorum ginem eorum et similitudinem unam esse legimus, ut unum eorum nihil differre ab altero crederemus, hoc est,m, quia non est dispar a generante natiuitas. denique Iudaei intell
Abbreviated transcription (Latin):
aquas ferebatur sp̃m uocat
ut prauam asseuerationem
conuellat qua quidam utũ
dei nam nec ordinis nec rõ¬

Expanded text:
aquas ferebatur, spiritum uocat, ut prauam adseuerationem conuellat, qua quidam utuntdei. nam nec ordinis nec rat
Abbreviated transcription (Latin):
candẽ huanam carnem
iigine uerbum deus natus ẽ
qua crucifixus ⁊ mortuus ẽ qͣ
resurrex̃ ⁊ in celum ascendit ⁊
indextera dei sedet qͣ ⁊ uentur¬

Expanded text:
eamdem humanam carnem Virgine Verbum Deus natus est, qua crucifixus et mortuus est, qua resurrexit, et in coelum ascendit, et in dextera Dei sedet, in
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Ideo et enim pmissum
est ut et uindicare se possem
deretur. s nolle et ut uirtus
oñderetur in eo man̾e ĩ quo
fuerat ut in utroq uindicare
se posse non ambigetur inuni

Expanded text:
uit. ideo etenim permissum est, ut et uindicare se posse uiderentur, sed nolle, et ut uirtus ostenderetur in eo manere, in quo fuerat, ut in utroque uindicare se posse non ambigerentur, ini
Abbreviated transcription (Latin):
Iicut enim inter c̾e¬
tera .łi. locutus est ysa¬
ias qñ uidit maiestatẽ
eius et locutus est de eo. In i
nouo a stephanus primus
martir stantem uidisse se dic̃
uł̾m adextris dei. Quid est
istud ut ħ.q. subiectus uidea¬
tur post triumphos et illic
ut cã se fecit ita et dñs se o¬
stendit. prophe enim uisus
est .q. corppiens plebem et
hoc se oñdit ꝙ erat. In pace
enim erat causa deitatis eius
Stepho aut ut stans apperet¬
fecit calumpnia uideorum.
In stepł̃o autẽ saluatoris cã
ium patiebatur. Ideo no se¬
dente deo iuidice stans.appa¬
qui a bona causa eius ẽ ad
dexteram uidicis erat omĩs
pecc̃o quidem qr nõ credũt
in me de iustitia u̾o qr eo ad

Expanded text:
IT ENIM INTER CETERA: HAEC LOCUTUS EST ESEIAS. QVANDO UIDIT MAIESTATEM EIUS ET LOCUTUS EST DE EO\' —, IN NOUO AUTEM STEPHANUS PRIMUS MARTVR STANTEM UIDISSE SE DICIT IESUM A DEXTRIS DEI? QVID EST ISTUD UT HIC QVASI SUBIECTCS UIDEATUR POST TRIUMPHOS ET ILLIC ut causa se fecit, ita et dominus se ostendit. profetae enim uisus est quasi rex corripiens plebem et hoc se ostendit quod erat; in pace enim erat causa deitatis eius. Stephano autem ut stans appareretfecit calumnia Iudaeorum. in Stephano autem saluatoris causa uim patiebatur; ideo sedente iudice deo stans appaquia bona causa eius est, ad dexteram iudicis erat. omnis PECCATO QVIDEM, QVIA NON CREDUNT IN ME; DE IUSTITIA UERO, QVIA EO AD
Abbreviated transcription (Latin):
Ausam quidem uidet᷑¬
dixisse arguendi mũ¬
di s indiget explana¬
tione cum saluatori noncre¬
derent iudei neq mũdane
ptãtes quia non solum hoĩ¬
bus se manifestari uoluit.
onem suam. U̾a se locutum
sp̃m sc̃m probaturum oñdit
et hoc ẽ arguere mundum ⁊
Saluator aũt ẜuata iustitia
non trepidauit reu̾ti ad eum
qui se miserat et perid ꝙ re¬
gressus ẽ probauit se m̃ ueĩs¬
ie. quia nemo ascendit ad
geum. nisi qui descendit a¬
a deo. uidentes ergo ꝑtãtes
ascende eum confuse sunt in¬
dentes uerum ẽẽ ꝙ uelud fal¬
sum spreu̾ant. Itaq ista ui¬
stitia arguit eos quia iustũ
probatum est. quia regssus
est unde uen̾at ñe aũt argu¬
it eos de peccõ quia nõ solũ
cred̾e ei noluerunt. S et occi¬
deunt eum. De uiditio u̾o
sic eos corripuit dum oñdit
principem mundi reum fcm̃
et oppressum ab eo/ cuius fi¬
dei non coĩcarunt. uidentes
enim animas de inferis ire
in celos cognouerunt ad iui¬
dicatum ẽẽ principem huius

Expanded text:
AUSAM QVIDEM UI- DETUDIXISSE ARGUENDI MUNDI, SED INDIGET EX- PLANATIONE. Cum saluatori non crederent Iudaei neque mundanae potestates — quia non solum hominibus se manifestari uoluit, onem suam uera se locutum spiritum sanctum probaturum ostendit. et hoc est \'arguere mundum\',saluator autem seruata iustitia non trepidauit reuerti ad eum qui se miserat, et per id quod regressus est, probauit se inde uenisse, quia nemo ascendit ad deum, nisi qui descendit a deo. uidentes ergo potestates ascendere eum confusae sunt, uidentes uerum esse quod uelut falsum spreuerant. itaque ista iustitia arguit eos, qua iustum probatum est, quia regressus est unde uenerat. sic autem arguit eos de peccato, quia non solum credere ei noluerunt, sed et occiderunt eum. de iudicio uero sic eos corripuit, dum ostendit principem mundi reum factum et conpressum ab eo, cuius fidei non communicarunt. uidentes enim animas de inferis ire in caelos cognouerunt adiudicatum esse principem huius
Abbreviated transcription (Latin):
um longe absit uiauerunt sͥ¬
tatis assertio. Nam seriptura
ne pauperem contẽpnendum
doceret et diuitem honorificã¬
dum. oñdit amborum oꝑifẽ
ẽẽ deum non utiq in pauper¬
tate et diuitus s in id ꝙ sunt.
Si enim facultatib abinuncẽ
quosdam fatiunt in mundo
aut prosperos in diuitus. aut
infaustos in paupertate idė¬
co despitiendi sunt quos ñ
deus humiliaiit aut suscipi¬
endi quib ueritas non dedit
testimoĩum contempuendi pla¬
ne sint s corruiptores moꝵ et
sacrilegi in lege dei. Honoran¬
di uero dilentes deum et disci

Expanded text:
UM\'? Longe absit a tatis adsertio. nam scriptura, ne pauperem contemnendum doceret et diuitem honorificandum, ostendit amborum opificem esse deum, non utique in paupertate et diuitiis, sed in id quod sunt. si enim facultatibus ab inuicem quosdam faciunt in mundo aut prosperos in diuitiis aut infaustos in paupertate, idcirco despiciendi sunt quos non deus humiliauit, aut suspiciendi quibus ueritas non dedit testimonium. contemnendi plane sunt, sed corruptores morum et sacrilegi in legem dei, honorandi uero diligentes deum et disci
Abbreviated transcription (Latin):
in lege dixisse quia misericors
inquid Sum ego dñs deus u̾r
irde rogat ut hec fides manet
et in sermomib suis et deus i¬
iustificetur dum in eo ꝑmanz
quod locutus est. nec pecc̃is ho¬
minum uncitur ut non mi¬
sereatur Scientes enim qui
peccant que promiseratdeus
bene uiuentib et quia in eoꝑ
durant idicant illum men¬
dacem non en im credũt ma¬
le uiuendo uera ẽẽ que promi¬
sit idcirco petit rex dauid ut
iuncat hoc deus ꝙ putant ho¬
mines et det que promisit ut
erubescant qui nondum ser¬
uant mandata iudicant illũ
non datuꝵ et sequitur Eccee
in iniquitatib conceptus sũ:
hoc adicto cãm et infirmitatẽ¬

Expanded text:
in lege dixisse, quia misericors, inquit, sum ego dominus deus uester, inde rogat ut haec fides maneat et in sermonibus suis deus iustificetur, dum in eo permanet, quod locutus est, nec peccatis hominum uincitur, ut non misereatur. scientes enim qui peccant, quae promisit deus bene uiuentibus, et quia in eo perdurant, iudicant illum mendacem. non enim credunt male uiuendo uera esse quae promisit. idcirco petit rex Dauid ut uincat hoc deus, quod putant homines, et det quae promisit, ut erubescant qui, dum non seruant mandata, iudicant illum non daturum. Et sequitur: ecce enim in iniquitatibus conceptus sum. nunc hoc adiecto causam et infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis. Obsecro et mĩam tuã
supplex imploro cunctorũ fõs
et origo largitor et conserua¬
tor urtutum deus. Ad auge
michi sꝑem fidem sc̃am rectã
et in maculatam fidem erudi

Expanded text:
itatis. Obsecro, et misericordiam tuam supplex imploro, cunctarum fons et origo, largitor et conservator virtutum Deus, adauge mihi spem, fidem sanctam, rectam et immaculatam, fidem erudi
Abbreviated transcription (Latin):
futurum premium. Et ut pon¬
dus mortalitatis tue leuius fe¬
ram.Da lumen in corde. da uer¬
bum in ore. aꝑi sc̃arum secreta
scripturaꝵ profinida mist̾iorũ
regni tui uiscerib meis propi¬
na.da ex amore tuo lacrimas.⁊
da fidel uirtutum pennas qb
indutus ysũ adte nolẽ et posus
terram celum petam. hanc fider
et bñdicta et gloriosa trinitas
rum lumen. lumen ex lumine
u̾a illuminatio uiuens uita. ui¬
ta auiuente. uiiuificator uiuen¬
tium fons lumen. irrigatio. uñ
a se. unus ab uno. unus ab am¬
bobus. ab uno omnia. ꝑ unuz
omnia. In uno omĩa. Idẽ a se pr̃
ab altero .i. apre filius ab utroq
sp̃s sc̃s .i. apatre et filio. co. H. a
se.co. per ab altero. cap. ab utroq
On. equałr in singulis uerax ge¬
nitor ueritas genitus. amor am¬
quem non est transmutatio.
nec uicissitudimis obumbrato
et ideo apud te cursus tp̃ris di¬
ei noctisq alt̾catione neqͣqͣm

Expanded text:
fine praemium. Et ut pondus mortalitatis meae levius feram, da lumen in corde, da verbum in ore, aperi sanctarum secreta Scripturarum, et profunda mysteriorum regni tui visceribus meis propina. Da ex amore tuo lacrymas, da fidei virtutumque pennas, quibus indutus sursum ad te volitem, et perosus terram, coelum petam. Hanc fidem et benedicta et gloriosa Trinitas,rum lumen, lumen ex lumine, vera illuminatio; vivens vita, vita a vivente, vivificator viventium; fons, flumen, irrigatio; unus a se, unus ab uno, unus ab ambobus; ab uno omnia, per unum omnia, in uno omnia; id est, a se Pater, ab altero Filius, ab utroque Spiritus sanctus, a Patre et Filio. Ὤν a se, ὢν ab altero, ὢν ab utroque: ὢν aequaliter in singulis. Verax genitorquem non est transmutatio nec vicissitudinis obumbratio , et ideo apud te cursus temporis diei noctisque alternatione nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
telligatur sacerdotes iudeo¬
rumꝰ dum auaritie studerẽt
dei legem spreuisse. Impia eͥ
consp̾iratione consilium de¬
derunt filiis Ut maledicen¬
tes prem aut mr̃em qdcũq
offerrent.q. donum deo. per
tur. Unde securi fc̃i filii qͣ dei
preceptum contempnebant
parentes. ita et moyses eñ
infestum sibi uideret angłm
intelligens c̃am quid fieride¬
beret on̾dit. suxori ut reced̃¬
ret ab eo angłs qui eum q̃re

Expanded text:
tellegatur sacerdotes Iudaeotellegatur sacerdotes Iudaeorum, dum auaritiae studerent, dei legem spreuisse; impia enim conspiratione consilium dederunt filiis, ut male dicentes patrem aut matrem quodcumque offerrent quasi donum deo, per tur, unde securi facti filii contra dei praeceptum contemnebant parentes. ita et Moyses, cum infestum sibi uideret angelum, intellegens causam quid fieri deberet ostendit uxori, ut recederet ab eo angelus, qui eum quae
Abbreviated transcription (Latin):
eodem deo missus qui abrabã
eligerat. In mandian enĩ bĩ¬
tans filios .s. minime circum¬
cidit quos aut ducere secũ
ad egyptum non debuit. qui
ceteros ibat inde educere aut
certe circumcisos assume pp̃
que supra diximus. Seffora
ergo uxor moysi ꝙ compẽclio
loquitur scriptura non igno¬
rans qua causa infestus anł
uidebatur. Accipiens cirũci¬
dit filium .s. ⁊ recessit angłs ea
enim rõne mitigata est iraq̃
fuerat et accensa. Nam aliq̃n¬
ta compendio loquitur scͥpta
que sub intelligi uult expoita
rone sic̃ et illud quod salua¬
tor dicit intercetera aduide¬
os. Quare et uoc pret̾itis mã¬
datum dei ũ traditionem ue¬
stram statuatis. Nam dix̃ ds
maledixerit pr̃i aut mr̃i mor¬
te moriatur uos aũt dicitis.
Quicũq dix̾it pr̃i aut mat̾
omne munus qd̾cumq fu̾it
ex me tibi proderit et nõ ho¬
norauit prẽm aut mr̃em .s.
sine dubio ꝑ compendium.
hoc dixit saluator. ut sub m¬

Expanded text:
eodem deo missus, qui Abraham eodem deo missus, qui Abraham elegerat. in Madia enim habitans filios suos minime circumcidit, quos aut ducere secum ad Aegyptum non debuit, qui ceteros ibat inde educere, aut certe circumcisos adsumere, propter quae supra diximus. Seffora ergo uxor Moysi, quod conpendio loquitur scriptura, non ignorans qua causa uiro suo infestus angelus uidebatur, accipiens circumcidit filium suum, et recessit angelus. ea enim ratione mitigata est ira, qua fuerat et accensa. nam aliquanta conpendio loquitur scriptura, quae subintellegi uult ex proposita ratione, sicut et illud, quod saluator dicit inter cetera ad Iudaeos: quare et uos praeteritis mandatum dei, ut traditionem uestram statuatis? nam dixit deus: male dixerit patri aut matri, morte moriatur. uos autem dicitis: \'quicumque dixerit patri aut matri: "omne munus quodcumque fuerit ex me, tibi proderit", et non honorauit patrem aut matrem suam. sine dubio per conpendium hoc dixit saluator, ut subin
Abbreviated transcription (Latin):
Nonenim sine ma stitiam Sͣ¬
est iustus quia peccã  ait eẽ¬
tib ad singula si respõ iustus¬
deas non deerunt nisi młtũ¬
pata est iustitia peccantib
enim aliqn ignoscit. Alñ ira¬
scitur. alñ reddit non qͣntum
digni sunt. Suffertenim eg
ut sint qui profitiant. Lex e
qui se ip̃am mollire non põt
a nobis mitiganda ẽ ut pos¬
fit prodesse sub se agentibus.
Hic ergo iustus non ẽ młtũ
qui dei d imitator est:
fecerat appentia occidere¬
cõminantis angeli em̃xui¬
dauit.deniq uidens fieri ꝙ¬
per negłiam fuerat pretͥmis¬
sum cessauit abira. Idcuco gͦ
sic infestum angłm in se uid̾
moyses et ꝑatum ad uindic̃¬
tam quia uiri sullimis cul̃¬
pa. grane peccatũ ẽ. qͣnto enĩ
persona eius suspicabilis est
tanto magis leue delictum ei
acerbissimum pecc̃m ẽ. Per¬
gebat itaq ad filios isrł mis¬
sus adeo abrabe. et signũ iusti¬
tie abrahe non ferebat inquo
głari sciebat iudeos ut aut ip̃e
sollicitator dretur aut non ab

Expanded text:
Non enim sine malitia est justus; quia peccantibus ad singula si respondeas, non deerit ubi rata iustitia est. peccantibus enim aliquando ignoscit, aliquando irascitur, aliquando reddit non quantum digni sunt; suffert enim eos, ut sint qui proficiant. lex enim, quia se ipsam mollire non potest, a nobis mitiganda est, ut possit prodesse sub se agentibus. hic ergo iustus non est multum, qui dei imitator est. fecerat apparentia comminantis angeli emendauit. denique uidens, quod per neglegentiam fuerat praetermissum, cessauit ab ira. idcirco ergo sic infestum angelum in se uidit Moyses et paratum ad uindictam, quia uiri sublimis culpa graue peccatum est. quanto enim persona eius suspicabilis est, tanto magis leue delictum eius acerbissimum est peccatum. pergebat itaque ad filios Israhel missus a deo Abra- I hae et signum iustitiae Abrahae non ferebat, in quo gloriari sciebat Iudaeos, ut aut ipse sollicitator diceretur aut non ab
Abbreviated transcription (Latin):
approbatus caro ad confusi¬
onem prudentium mundi ĩ
celos sublata celestia t̾restria ⁊
infera unius dei et dñi ẽẽd̾¬
debemus deuoti deo cum mo¬
destia uite et cum letitia. tur¬
pia et in honesta uitantes ut
ad fructum pasche uenire me¬

Expanded text:
approbatus, caro ad confusionem prudentium, mundi in coelos sublata, coelestia, terrestria et inferna unus Dei et Domini dedebemus, devoti Deo cum modestia vitae et animae laetitia, turpia et inhonesta vitantes, ut ad fructum Paschae venire me
Abbreviated transcription (Latin):
usto sit in ratione pa¬
paganos reprehendi¬
mnus quia dies lunares ⁊ mo¬
dum custodiunt absit axp̃ia¬
nis ne syd̾a uenerari dicant.
quib indulta ẽ spũalis cult̾a
ut despitientes que uidentur
hus que in uisibilia. ⁊ suꝑcele¬
stia sunt copulentur ũ ħ oĩa
transcendant futuri cum an¬
gelis dei. Nam syderum culto¬
r̾es aut cum ip̃is erunt aut
intra ista. Qui enim fi potest
u aliquis suꝑ ħ sit que colit
pagani itaq non compotum
sune obseruant s lunam ip̃ar
uelud deam uen̾antur ⁊ effe̾s
curriculorum eius appreben¬
disse se arbitrantes quid cer¬
tis dieb agendum. quid ne
quos quia extra dei ordinati¬
onem ẜ sunt ausi usurpare ⁊
falli freq̃nter deprehendimus
Hec eĩ luimmaria in signa tẽ¬
poꝵ deus instituit unde et
nos nũm lune custodimus
non illam ip̃am excolimus
deus institituit ideoq a. xiiii¬
pascha nob̾ celebrare concessũ
est. ut de bus. uii. aliqui di¬
es a parasceue usq ad resur¬
rectionem dñi concludantur

Expanded text:
URSUM IN KATIONE PAPAGANOS REPREHENDIMUS, QVIA DIES LUNARES ET MODUM CUSTODIANT? Absit a Christianis ne sidera uenerari dicantur, quibus indulta est spiritalis cultura, ut despicientes quae uidentur his, quae inuisibilia et supestia sunt, copulentur; et haec omnia transcendant futuri cum Angelis Dei. Nam et siderum cultores aut cum ipsis erunt, aut infra ipsa. Quomodo enim fieri potest, ut aliquis super haec sit quae colit? Pagani itaque non computum lunae observant; sed lunam ipsam velut deam venerantur. Et effectus curriculorum ejus apprehendisse se arbitrantes, quid certis diebus agendum, quidve quos, quia extra Dei ordinationem haec ausi sunt usurpare, falli frequenter deprehendimus. Haec enim luminaria in signa temporum Deus constituit. Unde et nos numerum lunae custodimus, non illam ipsam excolimus;Deus instituit: ideoque a Pascha nobis celebrare concessum est, ut de his septem aliqui dies a parasceve usque ad resurrectionem Domini concludantur:
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝙ cogitari ꝙ dici de re põt ꝙ
uñ est. Quod uero in ꝯpreben¬
sibile est et immensum in dici¬
bile et infinitum tibi solidum¬
taxat notum. Hoc namq est

Expanded text:
d cogitari, quod dici de te potest, minus est. Quod vero incomprehensibile est et immensum, indicibile et infinitum, tibi soli duntaxat notum est. Hoc namque est
Abbreviated transcription (Latin):
sin accusator est in primor¬
dio sermonis quomodo iu¬
stus si pecc̃or. Rdexc
serpens locutus sit an actu
dictus serpens dyabolus se¬
duxerit eam. xxxi.¬

Expanded text:
I ACCUSATOR EST IN PRIMORDIO SERMONIS\': QVO MODO IUSTUS, SI PECCATOR? Omnis SERPENS LOCUTUS SIT, AN ACTU DICTUS SERPENS DIABOLUS SEDUXERIT EAM.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quare saul peccans petit
orari pro se ut ignosceretur
ei et impetrare non potuit.
dauid aũt peccans postulauit
ueniam consecutus est. xIx¬
¶Querendum est si adam fa¬
ctus corpus in mortale hũit

Expanded text:
QVARE SAUL PECCANS PETIT ORARI PRO SE, UT IGNOSCERETUR EI, ET INPETRARE NON POTUIT, DAUID AUTEM PECCANS POSTULAUIT ET UENIAM CONSECUTUS EST? Quaerendum est, si Adam factus, corpus immortale habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quid est ut cum uir et
mulier sint una caro uir
ymago dei sit et noi m¬
¶ut quid ioseph post ꝓpbi¬
am aduirat filios isrł ut c̃
adeo liberarentur ciueres
eius de egypto transferrẽt.¬

Expanded text:
Quid est, ut cum vir et mulier una sint caro, vir imago Dei sit et non UT QVID IOSEPH POST PROFETIAM ADIURAT FILIOS ISRAHEL UT, CUM A DEO LIBERARENTUR, CINERES EIUS DE AEGVPTO TRANSFERRENT
Abbreviated transcription (Latin):
cum stella indice tpr̃ał. lxiii.
rex soleat designari. Pu ma¬
gi chaldei non maliuolentia
astroꝵ cursum s reꝵ curiosi¬
tate specculabantur. Sicũt.u.
datur intelligi traditionem
balaam sequebantur. Quiẽ
diuino nutu bñdicere cep̾.
Ex huius ergo rełone com¬
ptum hẽbant᷑ꝰ futurum deiꝓ
uidentia qui ex iacob regna¬
ret. hic enim ꝙ non ẽ occłtũ
prophauit dicens. Orietur
stella ex iacob. ⁊ c̾. Istam gͦ
traditionem magi secuti ui¬
dentes stellam extra ordĩez
mundi hanc ẽẽ intellex̾unt
quam balaam futurã indicẽ
iegis uideorum prophauat.
Quod quidem fcm contra mi¬
micos religionis ẽ inde enim
testimoĩum accepit unde so¬
let improbari. astrologi enim
mimici sunt ueritatis. Qũo¬
quia et moyses. xl.di. lxiii.
et .xl. noctibꝰ ieumauit ⁊ nõ
enim per diem ascendit.⁊ꝑ
diem diem descendit. omnẽ
utiq nũm non impleuit. S
quia ubi dies est computa¬
tur ⁊ nox ⁊ nͥ nox ẽ compu¬
tatur. et diẽs ut aparte. id

Expanded text:
CUM STELLA INDICE TEMPOBAUS REX SOLEAT DESIGNARI? Hi magi Chaldei non maliuolentia astrorum cursum, sed rerum curiositate speculabantur. sicut enim datur intellegi. traditionem Balaam sequebantur, qui cuei, diuino nutu benedicere coepit. ex huius ergo relatione conpertum habebant futurum dei prouidentia ex Iacob qui regnaret. hic enim, quod non est occultum, profetauit dicens: orietur stella ex Iacob et cetera. istam ergo traditionem magi secuti uidentes stellam extra ordinem mundi hanc esse intellexerunt, quam Balaam futuram indicem regis Iudaeorum profetauerat, quod quidem factum contra inimicos religionis est. inde enim testimonium accepit unde solet inprobari; astrologi enim inimici sunt ueritatis. LXIquia et Moyses XL diebus et XL noctibus ieiunauit et non enim per diem ascendit et per diem descendit, omnem utique numerum non impleuit, sed quia, ubi dies est, conputatur et nox et, ubi nox est, conputatur et dies, ut a parte ad
Abbreviated transcription (Latin):
nuit. Nec penitus uinci põt
uͥ qui uł per sua uelin sins ca¬
pitur. Recte gͥ intali negocio
tm̃modo nox̾ optinet principa¬
tum ita ut amitt̾et pt̃atem
ut et uideri in ppetua nõ ere¬
dentes nocte reman̾ent nec
auctordies tanti sacrilegu s
reꝵ seriem subditus fieret di¬
principi nepharie mortis. ut
omnes a laqueis mortis ex¬
plicaret. Quod si cui adhuc
uertat ne incipiat illud du¬
rius extimare quod deus se
personam induens ẜui mor
dinem queris uͥ omnia uidẽs
cẽ contrarium. que est enim
Qui enim scit se ad hoc ꝯprehẽ¬
di ut firmatur Tempus illud
in mortem computat ẽ ꝗ dieᷤ
sequens qua auditus ⁊ cruci
fixus ẽ. Est et nox que cadit
rexit qui complectitur diez
dñicum qui nox non impu¬
tatur siũ die n dies suie noc¬
te. hac rõne post tres dies. ⁊
tres noctes dñs resurrexit.

Expanded text:
nuit, nec penitus uinci potest, nuit, nec penitus uinci potest, nisi qui uel per sua uel in suis capitur. recte igitur in tali negotio tantum modo nox optinet principatum, ita ut amitteret potestatem. et ut Iudaei in perpetua non credentes nocte remanerent nec auctor dies tanti sceleris, immrerum seriem subditur diprincipi nefariae mortis, ut omnes a mortis laqueis explicaret. Quod si cui adhuc uertat, ne incipiat illud durius aestimare, quod deus se personam induens serui, ndinem quaeris, ubi omnia uideas esse contraria? quae est enim qui enim scit se ad hoc conprehendi ut feriatur, tempus illud in mortem conputat. est et dies sequens- qua auditus et cruci fixus est; est et nox quae cadit rexit: qui complectitur diem dominicum; quia nox non computatur sine die, neque dies sine nocte. Hac ratione, post tres dies et post tres noctes Dominus resurrexit.
Abbreviated transcription (Latin):
terre. et quia tres noctes sũt
tres accipiantur et dies. Est
enim nox ne nouum añ qͣ
rõnem forte uideatur. ut cũ
nox exdie pendeat nam añ
lucem fcam. ex quẽ applłatꝰ ẽ
dies quam uesperum ꝙͣ seqt̃
nox institam minime dubita¬
tur ꝙ passio dñica a nocte sũ¬
mere asseueratur mnitu nõ
absurdum ẽ Nam sicut lux
il. dies ymago uite ẽ ita nox
similitudo mortis ẽ.i. tñbre
dies nocti. ⁊ lumen tñbris. ẜ
solum que sunt seq̃ntia ant̾¬
li cã reꝵ ordo confundit᷑. ⁊ mu¬
tatur ut añ sigͣuimus. nam
urͣ. Ideo et enim a nocte mitiũ
sumitur quia non ałr princi¬
pitenebraꝵ nͥ per noctem po¬
tuit subintrari. ⁊ ũ aliquate
principi tenebraꝵ siue mortiᷤ
subiectus ẽẽt ad tp̃s qͣtinus ⁊
pret̾itos ⁊ post futuros amor¬
te liberaret. Nam non eẽt mor
penitus enacuata nec ũqua
tenebrarum caligo discussa.
Si dñm non uidiss subintrã¬
tem et pro tanta luce secretũ
mortis inquo dnãbatur eua¬

Expanded text:
tor, ut, quia tres noctes sunt, tres accipiantur et dies. est enim nox, ne nouum aut contra rationem forte uideatur, ut cum nox ex die pendeat. nam ante lucem factam, ex qua appellatus est dies, quam uesperum, quem sequitur nox, institutum minime dubitatur. Quod passio dominica a nocte sumere adseueratur initium, non absurdum est; nam sicut lux, id est dies, imago uitae est, ita nox similitudo mortis est, id est tdies nocti et lumen tenebris, hic solum quae sunt sequentia anteli causa rerum ordo confunditur et mutatur, ut ante signavimus. Nam sse videtur. Ideo etenim a nocte initium sumitur, quia non aliter principi tenebrarum nisi per noctem potuit subintrari, id est principi tenebrarum siue mortis subiectus esset ad tempus, quatenus et praeteritos et post futuros a morte liberaret. nam non esset mors penitus uacuata nec umquam tenebrarum caligo discussa, si dominum non uidisset. subintrante etenim tanta luce secretum mortis, in quo dominabatur, eua
Abbreviated transcription (Latin):
cramenta. magna enim sunt ⁊
mira ualde et ego paruulus ĩ
eorum consideratione defitio qͦ¬
ciens adintuenda ea fidei ocłos
atrollo. S quia uno modo ut
um patrem exoro exquo omĩa

Expanded text:
cramenta. Magna enim sunt et mira valde: et ego parvulus in eorum consideratione deficio, quotiens ad intuenda ea fidei oculos attollo. Sed quia uno modo utrum Patrem exoro, ex quo omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
est t̾ra. ⁊ fc̃m est sic ex hausta eͥ
latitudine terre fcm est uelud
alueum in quod demergͥetur ⁊¬
omnis aqua que erat intra fir¬
mam̃tum et tunc apparuit a¬
rida recedente enim aqua ne¬
cesse erat appareret t̾ra fc̃a uisi¬
bilis que prius fuerat in uisi¬
bilis tunc arida applłata est.
terra. et congregationes aqͣꝵ
maria et uissit produc̾e t̾ram
herbam pabuli et lignum fru¬
ctiferum ad semẽ super terra.
Quarto it̾m die iussit deus fi¬
eri luminaria in firmamẽto
celi ut luceat super terram lu

Expanded text:
est terra, et factum est sic. exhausta enim latitudine terrae factum est uelut alueum, in quod demergeretur omnis aqua, quae erat intra firmamentum, et tunc apparuit arida. recedente enim aqua necesse erat appareret terra facta uisibilis, quae prius fuerat inuisibilis. tunc arida appellata est terra et congregationes aquarum maria. et iussit producere terram herbam pabuli et ligna fructifera ad semen super terram. Quarto iterum die iussit deus fieri luminaria in firmamento caeli, ut luceant super terram: lu
Abbreviated transcription (Latin):
Sanguis eius super nos. ⁊ sy
filios nr̃os. Ut enim pilato su¬
aderent nicħ mali ẽẽ ꝙ peteba
in filios s. retorquerent dixe¬
runt si ẽẽt iniustum quia ut
furori suo satisfacerent nec fi¬
lus suis parce noluerunt. Nã

Expanded text:
sanguis eius super nos et super filios nostros. ut enim Pilato suaderent nihil mali esse quod petebant, in filios suos retorqueri dixerunt, si esset iniustum, quia, ut furori suo satis facerent, nec filiis suis parcere uoluerunt. Na
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres unum boĩez
dicentes. Panem nr̃m mãdu¬
cabimus/ et uestim̃tis nr̃is
opiemur. uerũtñ in uocetur
super uos nom̃ tuum. aufer
ut corpus unum semptem¬
plici num̾o constet m̃broꝵ
non solumaũt nos s et sup¬
ni ciues ecc̃e menbra sunt ẽ
capud ẽ xp̃s. Siue gͥ una sũ
septem dicantur eccłie non
discrepat. una enim dr̃ quia
Septem aũt ĩo quia sicut m̃¬
bra diuersa sunt ita et potẽ¬
tie spũales inter quas et nos
deputamur diu̾se sunt uir

Expanded text:
mulieres unum hominem, dicentes, Panem nostrum manducabimus, et vestimentis nostris operiemur: verumtamen invocetur super nos nomen tuum, aufer ut corpus unum septemplici numero constet membrorum: non solum enim nos, sed et superni cives Ecclesiae membra sunt, us est. siue igitur una siue septem dicantur ecclesiae, non discrepat. una enim dicitur, quia septem autem ideo, quia, sicut membra diuersa sunt, ita et potentiae spiritales. inter quas et nos deputamur, diuersae sunt uir
Abbreviated transcription (Latin):
Loquente. aũt petro ut agnos¬
cas spinam in fixam scrip̾tura
dix̃. petro loquente. cumpũcti
sunt corde. protñ in eodem pͦs.¬
ita sequitur. Conuersus sum
Dixi eloquar adu̾sum me delic¬
tum meum dño. et tu dimisi¬
sti impietatem cordis mel. Cũ
ergo spina illa recordationis cõ¬
puncti dr̃ent apłis quid ergo
faciemus: Ait ilis petrus. agi¬
baptizari disponunt. Credimꝰ
gͥ eos ad ẽẽ tm̃ ad u̾bum studi
hos primum paucis alloqua¬
mur ut erigant mentem et
oderint quod fuerunt nonu
hoĩem nasciturum iam noto
concipiant. Quicquid de ui¬
ta pret̾ita remordebat quicqd
angebat conscĩam quicquid
oĩo uel magnum uel parum ł

Expanded text:
Loquente autem Petro, ut agnoscas infixam spinam, Scriptura dixit, Petro loquente compuncti sunt corde. Proinde in eodem pst jungit: Conversus sum Dixi, Proloquar adversum me delictum meum Domino; et tu dimisisti impietatem cordis mei . Cum ergo spina illa recordationis compuncti dicerent Apostolis, Quid ergo faciemus? ait illis Petrus, Agibaptizari disponunt credimus enim eos adesse tanto ad verbum studiovicinius, hos primum paucis alloquimur, ut erigant mentes in oderint quod fuerunt. Novum hominem nasciturum jam voto concipiant: quidquid de vita praeterita remordebat, quidquid angebat conscientiam, quidquid omnino vel magnum vel parvum
Abbreviated transcription (Latin):
noctis noĩe contin̾etur pre¬
iret nox diem.Nam quia
romani regnum hñt hys¬
pani et galli et affri et cetei̾
subiecti eis sub eorum noĩe
romani uocantur ita et nox
quia subiecta est diei sub ẽĩ
nomine continetur. S ind̾
quidam faluntur quia iudi
in sabb̃m uesꝑe iubentur in¬
trare non considerantes cur
ita mandatum. Nam utiq
pridie ncc̃e hñt em̾e sibi e¬
stas et preparare in sabb̃m
et lantum ire. Hũquid pos¬
sent hec nota fac̾e ut orto ⁊¬
diei intrarent in sabb̃m do

Expanded text:
noctis nomine contineretur, praeiret nox diem. Nam quia Romani regnum habent; Hispani et Galli et Afri et caeteri subjecti eis, sub eorum nomine Romani vocantur: ita et nox, quia subjecta est diei, sub ejus nomine continetur. Sed inde quidam falluntur, quia Judaei in sabbatum vespere jubentur intrare, non considerantes cur ita mandatum sit. Nam utique pridie necesse habent emere sibi escas et praeparare in sabbatum, et lotum ire. Numquid possunt haec nocte facere, ut orto die intrarent in sabbatum? Do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ bñdictum andit maledictu
aliqua falła crederetur. Deus dr̃
loqui et dubitas deus bñdixit
et reprobas s forte subdei noĩe
moyses errorem induxit satis
tibi fatiant signa ⁊ prodigia per
moysen fc̃a in egypto. Suadeãt
tibi mirabilia que in rubro ma¬
ri gesta sunt ad lib̾ationem fili¬
orũm isrł̃ audi magos confitẽ¬
tes qui digitus dei est. hic cõsẽ¬
ti apło dicenti nolo ait uos igͦ¬
nube fuerunt. et omnes ꝑ ma¬
re transierunt. et omnes ĩmo¬
ysen baptizati sunt in nube et
in mari. et omnes eandem escã
spũalem ederunt. et omnes e¬
undem potum sp̃ualem biber̃t.
bibebant enim de sp̃uali conse¬
quenti petra. petra ã erat xp̃s.
et unde hoc apłs locutus ẽ pre¬
is. Si crederitis moysi credetis
et michi. quia de me scripsit ⁊¬
moyses qui hic concordie fi¬
delis deneget quis audeat dr̃e
ꝙ unum est discrepare quid tã
male mentis est ut indundu¬
am caritatem uideri conten¬
dat inimicitiam. Ecce hẽs et

Expanded text:
 benedictum est, maledictum aliqua fallacia crederetur: Deus dicitur loqui, et dubitas? Deus benedixit, et reprobas? Sed forte sub Dei nomine Moyses errorem induxit? Satis tibi faciant signa et prodigia per Moysen facta in Aegypto; suadeant tibi mirabilia quae in Rubro mari gesta sunt ad liberationem filiorum Israel. Audi magos confitentes quia digitus Dei est hic . Consenti Apostolo dicenti, Nolo vos ignnube fuerunt et omnes per mare transierunt et omnes in Moysen baptizati sunt in nube et in mari et omnes eandem escam spiritalem ederunt et omnes eundem potum spiritalem biberunt. bibebant enim de spiritali sequenti petra; petra autem erat Christus. et unde haec apostolus locutus est? praeeis: si crederetis Moysi, crederetis et mihi, quia de me scripsit Moyses. quis huic concordiae fidem deneget? quis audeat dicere quod unum est discrepare? quis tam malae mentis est, ut indiuiduam caritatem uideri contendat inimicitiam? ecce habes et
Abbreviated transcription (Latin):
tribuni et comites adorent.
Conferantur nunc leges ut
uideantur ubi sit prudentia
que creatorem colit aut que
creaturam que deum aũ que
seruos põt fieri ut in aliqua
domo preter unum alius doꝰ
appelletur ut paganis lr̃is fo¬
rensib instructi qui sibi pru¬
dentes uidentur in uno mũ¬
do ab uno deo condito multos
deos deasq uen̾antur procu¬
ratores et auctores mundi
dñi et dei noĩe nũcupantur
cum inprouidi detegantur.
Illud aut asserere ꝙ ꝑniciem
piat in prouidi est ⁊ stulti.
qͣm nec̃e ẽ deum iniuriã suã
uindicare in eos qui ꝯẜuis
tierunt de hinc considentur
precepta lex nr̃a quos stultos
uocant antistites et ministros

Expanded text:
tribuni et comites adorentur. tribuni et comites adorentur. Conferantur nunc leges, ut uideatur ubi sit prudentia: qui creatorem colit aut qui creaturam, qui dominum aut qui seruos? potest fieri ut in aliqua domo praeter unum alius dominus appelletur, ut pagani litteris forensibus instructi, qui sibi prudentes uidentur, in uno mundo ab uno deo condito multos deos deasque uenerantur. procuratores enim et actores mundi domini et dei nomine nuncuparunt, cum inprouidi detegantur. illud autem asserere, quod perniciem pariat, inprouidi est et stulti, quoniam necesse est deum iniuriam suam uindicare in eos, qui consetierunt. Dehinc considerentur praecepta. lex nostra, quos stultos uocant, antestites et ministros
Abbreviated transcription (Latin):
dentia: reprebensio nulla ẽ no¬
stram a legem stultam dicũt
ne probibeant ab ea s sublatis
nominib prudentie et stulti¬
tie et submota omni inuidia
qm parit defensio ambaꝵ par¬
tium ip̃e leges inter se confli¬
gunt ut appareat ubi sit pru¬
dentia illa sacra illoꝵ respond̾e
non audent reprimuntur ex¬
secta illorum responde non au
uocant prudentiam metuat
illam qm appellant stultitiam
Conferamus uc̃ tenorem leg̾
etiam lr̃is profitentur et u̾m
est ꝙ dicunt quia ⁊ masculos
colunt et feminas. Ianus enĩ
et saturnus et iouis ⁊ m̾curiꝰ
et apolo ⁊ cetͥi. Item minerua
et ysis et fruxilla et uenus et
flora meretrix cum cet̾is dii
quos stultos uocant unum de¬
um colunt in mist̾io ex quo
sunt omnia nec aliquid ꝙ ab
eo conditum est uen̾antur.
Ip̃m enim solum suffic̾e̾ sibi ⁊
hũndare sciunt ad salutem nõ
ignorantes qr si głam ⁊ nom̃
eius alus deputauerint offẽ¬
dent eum quia nullus imꝑa¬
tor ꝑmittit ut eum noĩe eiu

Expanded text:
dentia, reprehensio nulla est. nostram autem legem stultam dicunt, ut prohibeant ab ea. sed sublatis nominibus prudentiae et stultitiae et submota omni inuidia, quam parit defensio ambarum partium, ipsae leges inter se confligant, ut appareat ubi sit prudenon audent. Reprimuntur eera illorum respondere non auocant prudentiam, metuat illam, quam appellant stultitiam. Conferamus nunc tenorem legum. etiam literis profitentur; et uerum est quod dicunt, quia et masculos colunt et feminas. Ianus enim et Saturnus, Iouis et Mercurius et Apollo et ceteri, item Minerua et Isis. et Frui illa et Uenus et Flora meretrix cum ceteris diiquos stultos uocant, unum deum colunt in mysterio, ex quo sunt omnia, nec aliquid, quod ab eo conditum est, uenerantur. ipsum enim solum sufficere sibi et abundare sciunt ad salutem non ignorantes quia. si gloriam et nomen eius aliis deputauerint, offendent eum, quia nullus imperator permittit ut nomine eius
Abbreviated transcription (Latin):
clicorum siue monachoꝵ siue
laycorum et̃ bonos ẽe simula
malos. Nec pro malis bonos
deserendos. s pro bonis malos
in quantum exigit fidei ⁊ cau
uel frẽs ad alium malũ opus
mortifera unitate non ducat᷑
Nec posse aliquem intra ecc̃am
catholicam recte credentẽ bene
iuuentem alieno nũqͣm ma¬
culari pecc̃o. Si cuiqͣm peccati
nec consensum prebeat nec fa¬

Expanded text:
icorum, sive monachorum, sive laicorum, esse bonos simul et malos; nec pro malis bonos deserendos, sed pro bonis malos, in quantum exigit fidei et carvel fratres ad aliquod malum opus mortifera imitatione non ducunt. Nec posse aliquem intra Ecclesiam catholicam recte credentem beneque viventem alieno unquam maculari peccato, si cuiquam peccanti nec consensionem praebeat, nec fa
Abbreviated transcription (Latin):
tas que in natura est suscepta
fide meritum ei collocet apud
deum.Ita est enim natura ho¬
minum sicut lapis qui cum
uidetur hr̃e quia non existit
s quasi in semine ita est in põ
ut per exercitium gn̾etur. ⁊ si
defuerit exercitium non sit
quiã et semen uͥ ex̾ceatur nõ
gn̾at s ip̃m solum manet. Ac¬
cessio ergo facit ut gn̾et ita et
lomo fidem non bt̾ innatura
s semen fidei h̃t ꝙ nisi fu̾it pro¬
uocatum et exercitatum fruc¬
tum non dabit.i. fidem nõ hẽ¬
bit. Mathematicoꝵ enim fatiᷤ
credentes fidei semen ext̾iant
ꝙ et creatori et iustitie eius te¬
stimoĩum perhibe opꝰ eius
opifice agnoscit et equo iure
giendum omnib modis ab
bac arte menemꝰ curiosi enĩ eĩ
et mimici dei sunt et sine solli¬
citudine nũqͣm sunt. Semper
enuim suspensi expectant ꝙ mi
nme certum sciunt. Hos ãt¬
deum qui deo omnia prospa
credimus et siqua aduersa ex¬
titerunt eius nutu comprimi
S impliciter uiuamus securi
de eius protectione nec tñ ne¬

Expanded text:
tas, quae in natura est, suscepta fide meritum ei conlocet apud deum. ita est enim natura hominum sicut lapis, qui, cum uidetur habere, quia non existit, sed quasi in semine. ita est in potentia, ut per exercitium generetur et, si defuerit exercitium, non sit, quia et semen nisi exerceatur non generat, sed ipsum solum manet. accessio ergo facit ut generet. ita et homo fidem non habet in natura, sed semen fidei, quod nisi fuerit prouocatum et exercitatum, fructum non dabit, id est fidem non habebit. mathematicorum enim fabulis credentes fidei semen exterminant, quod et creatori et iustitiae eius testimonium perhibet. opus enim opificem agnoscit et aequo iure giendum omnibus modis ab hac arte monemus. curiosi enim eius et inimici dei sunt et sine sollicitudine numquam sunt; semper enim suspensi expectant quod incertum sciunt. nos autem, qui de deo omnia prospera credimus et, si qua aduersa exstiterint, eius nutu conprimi, simpliciter uiuamus securi de eius protectione, nec tamen ne
Abbreviated transcription (Latin):
natura est et ip̃a natura d̾itaᷤᷤ
est. Quod niinx uisio mnc
fide inchoatur. S tunc ĩ sp̃e
perfitietur qñ sap̃iam tibi coe¬
ternam quẽ modo per omnia
dectorum sũmimus in ip̃o fon¬
de bibemus. Omnia añt sac̃¬
menta et cuncta nobis tũc
apparebunt. archana nõ doc¬
torum uerbis non enim ibi¬
illis indigebimus rei sc̃iis cũ
fatie ad fatiem uidebimus te.
uident. Quid nos tunc lat̾e
poterit qñ tu deus ñr uita in¬
uentium.causa tantoꝵ forma
formarum forma formosissiã
forma informata. te nobis cla¬
ra uisione insinuabis. Nongͥ
teformam uocamus. Quod

Expanded text:
natura est, et ipsa natura claritas est. Quae nimirum visio nunc fide inchoatur, sed tunc in specie perficietur, quando Sapientiam tibi coaeternam, quam modo per ora doctorum sumimus, in ipso fonte bibemus. Omnia autem sacramenta et cuncta nobis tunc apparebunt arcana, non doctorum verbis non enim ullis indigebimus mysteriis, cum facie ad faciem videbimus te, ident. Quid nos tunc latere poterit, quando tu, Deus noster vita viventium, causa causarum, forma formarum, forma formosissima, forma informata, te nobis clara visione insinuabis? CAPUT te formam vocamus.
Abbreviated transcription (Latin):
pecẽm fieri desiit temptat si
prodesse pot̾it fides post mor¬
tem cum ħ̾ utiqr fuerat utile
ut in hac uita et pecc̃ã emen¬
darentur uͥ fu̾ant admissa.
Tunc enim aliquis condem¬
pnasse se preterita probat ⁊
quando fider lineam sequens
conu̾sationem et uitam uide¬
tur mutare. Si enim prius
ideo peccabat quia nesciebat
deum ut cognoscit eum ultͣ
non debet peccare ne frustra sit
cognouisse illum debet enim
aliquis ꝓfẽs ẽẽ cogitatione
dei xp̃ianus enim añ ꝓfessio¬
nem debet intelligi opib ma¬
gis se probandum qͣm noĩe.
Nam ppea mandata data sũt
a cet̾is legib puriora et ad sa¬
ctitatem pertinentia ut ex hi
dei cultura appareat si quomi¬
nus audient quid me uoca¬
tis dñe dñe et non facitis q̃
dico per qd̾ tunc sigͣuit pro¬

Expanded text:
peccatum fieri desinit, temptat si peccatum fieri desinit, temptat si prodesse poterit fides post mortem, cum hoc utique fuerat utile, ut hic uitia et peccata emendarentur, ubi fuerant admissa. Tunc enim aliquis condemnasse se praeterita probat, quando fidei lineam sequens conuersationem et uitam uidetur mutare. si enim prius ideo peccabat, quia nesciebat deum, cum cognoscit eum, ultra non debet peccare, ne frustra sit cognouisse illum; debet enim aliquis profectus esse ex cognitione dei. Christianus enim ante professionem debet intellegi: operibus magis probantur quam nomine. nam propterea mandata data sunt a ceteris legibus puriora et ad sanctitatem pertinentia, ut ex his dei cultura appareat; si quo minus, audient: quid me uocatis, domine, domine, et non facitis quae dico? per quod tunc significauit pro
Abbreviated transcription (Latin):
s sibiꝰ soli prodesse in ẽẽ ciuis
ante quam miles. Ille enim q
tem remun̾etur scit quia non
sunt condigne passiones hui
tp̃ris ad futuram głam que re¬
uelabitur in nobis. ac per hoc
suscepta arma fidei non dubita
congredi contra principes. ⁊ po¬
testates in seculo uictori existẽs.
post seculum coronetur. Dignũ
est enim ut qui inter perfidos
et rebelles dñi sui regnum ad p̾¬
sens testatur huius rei in futo
consequatur mercedem. indẽtes
tarde crediderunt non inuita
s in morte confitentes deuin
uidentes quanta gloria eoꝵ
est qui sub. arinatura xp̃i mi¬
litantes bella impatoris sui
deuote et fideliter egenint pe¬
niteant non se uixisse s mor¬
tuos ẽẽ xp̃ianos pot enim ui¬
deri minime ydoneus mori
xp̃ianus qui uotum nõ hũ¬
tempus peccandi non erat
ne forte inquit uerum sit ꝙ
creditur. uolo fier xp̃ianus
nichil amictens si fłin est ꝙ
creditur ut quia iam in mor¬
te non uoluptas peccandi sed

Expanded text:
sed sibi soli prode esset, missicius sed sibi soli prode esset, missicius ante quam miles. Ille enim, qtem remuneretur, scit quia non sunt condignae passiones huius temporis ad futuram gloriam, quae reuelabitur in nobis, ac per hoc suscepta arma fidei non dubitat congredi contra principes et potestates, ut in saeculo uictor exsistens post saeculum coronetur. dignum est enim ut qui inter perfidos et rebelles domini sui regnum ad praesens testatur huius rei in futuro consequatur mercedem, ut uidentes tarde crediderunt, non in uita, sed in morte confitentes deum, uidentes quanta gloria eorum est, qui sub arma Christi militantes bella imperatoris sui deuote et fideliter gerunt, paeniteant non se uixisse, sed mortuos esse Christianos. Potest enim uideri minime idoneus mori Christianus, qui uotum non habtempus peccandi non erat. ne forte, inquit, \'uerum sit quod creditur, uolo fieri Christianus nihil amittens, si falsum est quod creditur\'. ut quia iam in morte non uoluntas peccandi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
reformet quia enim in accep¬
ta gr̃a non permansit ut in li¬
bertate duxaret s iterum se sb¬
iecit peccõ lamentatione. ⁊ ge¬
mitu spectat oblit̾ari peccatũ
Sciens enim prudens quia p¬
cauit non ꝙ aliquis ignoret
pecem. S qui nescit deum ui¬
dicaturum impune putat fu¬
turum ꝙ peccat. ac per hoc ge¬
tilis si cepit infirmari et ip̃a ui¬
te despatione tractet apud se de
fide et spe promissa integram
bt causam ut huic redenti re¬
mittantur peccã nec teneatur
in inferis signum ferens secũ
euiete mortis ac spoliate licet ñ
hẽat dignitatem uel remunati¬
onem quia dr aliquid int̾esse ĩ¬
ter eum qui prouocatus amore
dñi si contra hostes eius di¬
micare non timuit armans se
continentia et obsernatioe õiũ
uitiorum ut possit resist̾e malo
dñi sui defendat et inte eum o
cum mimicis dñi sui conueĩ¬
ens et eis assistens in fine uite
ad dñm suum regressus ẽ non
ut regnum dñi sui uindicaret

Expanded text:
reformet. quia enim in accepreformet. quia enim in accepta gratia non permansit, ut in libertate duraret, sed iterum se subiecit peccato, lamentatione et gemitu impetrat oblitterari peccatum. sciens enim prudensque peccauit: non quod aliquis ignoret peccatum, sed qui nescit deum iudicaturum inpune putat futurum quod peccat. Ac per hoc gentilis, si coeperit infirmari et ipsa uitae desperatione tractet apud se de fide et spe promissa, integram habet causam, ut huic credenti remittantur peccata nec teneatur in inferis, signum ferens secum euictae mortis ac spoliatae, licet non habeat dignitatem uel remunerationem, quia debet aliquid interesse inter eum, qui prouocatus amore domini sui contra hostes eius dimicare non timuit armans se continentia et obseruatione omnium uitiorum, ut possit resistere malo,mperium domini sui defendat, et inter eum, qui cum inimicis domini sui conueniens et eis adsistens in finem uitae ad dominum suum regressus est, non ut regnum domini sui uindicaret,