comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶M. tradidit. pr̃ filium ⁊ filius
D̾. quare uoluit mori in ligno¬
M. ut qui ꝑ lignum uincit re¬
uinceret et̾ illũ qͥ inligno ceci¬
dit redimeret ¶D. qrͣ incruce.¬
luit mors adhaurienda oĩu
D̾. proba¶c. si coram te xp̃s
staret et eum dominũ maies¬
¶D̾. qr uita eius longe dignior
or fuit in num̾abilib m̃dis et
ideo sufficit ad redempcionem:
oũum¶ D̾. quid dedit ei pro ħ
essent auu̾ra ut dicitur flli omĩa
mea tira sũt ¶ D̾. non potuit ip̃e
mercedem sue mortis dare cui
uellet ¶M̾. potuit iõ de dit cam¬
hõmi pro quo hec om̃ia sustinu¬
it. pro passrone ip̃as sibilitatem
ꝓmorte ĩmortalitatẽ pro ꝑegu¬

Expanded text:
didit Filium, et Filius D. Quare voluit mori in ligno?--M. Ut eum qui per lignum vicit, revinceret, et illum qui in ligno cecidit redimeret. D. Cur in cruce?luit mors ejus ad exhaurienda omnium D. Proba.--M. Si coram te Christus staret. et eum Dominum majesD. Quia vita ejus longe dignior or fuit innumerabilibus mundis, et ideo suffecit ad redemptionem omnium. D. Quid dedit ei Pater essent omnia? uti dicitur: Fili, omnia mea tua sunt . D. Non potuit ipse mercedem suae mortis dare cui vellet?--M. Potuit; ideo eam dedit homini, pro quo haec omnia sustinuit: pro passione impassibilitatem, pro morte immortalitatem, pro peregr
Abbreviated transcription (Latin):
raii¶M. ut ostendet se ueru
moysem. ut sicut moyses ppłi
dei de pharaone et de egypto li¬
berãt interram promissionis.¬
duxit ita ip̃e ppłm fidelium de
diabolo et inferuo liberaris ad
regnũ duxit beatitudiuis. unde
⁊ post septem annos reuetit᷑
ad celestẽ ihtłm. D̾ qrͣ ĩtrigĩta
limã etatem doce p̾sumat uel
prius uelit doc̾e quã discat. d̾
cum in eo fuit plenitudo diui¬
uitatis corporalit̾ ⁊ nicħ posset
ei gr̃e addere uł accidere cur
est Baptizatus M. ut nob̾ aqͣs¬

Expanded text:
ram?--M. Ut ostenderet se verum ram?--M. Ut ostenderet se verum Moysem; ut, sicut Moyses populum Dei de Pharaone et Aegypto liberans, in terram duxit promissionis, ita ipse populum fidelium de diabolo et inferno liberans, ad regnum duxit beatitudinis: unde et post septem annos revertituad coelestem Hierusalem. D. Quare in triginta legitimam aetatem docere praesumat, vel prius velit docere quam discat. D. Cum in eo fuerit plenitudo divinitatis corporaliter, et nihil posset ei gratiae accedere, cur est baptizatus?--M. Ut nobis aq
Abbreviated transcription (Latin):
natus ¶M. scd̾m potẽtiã ꝓttꝰq
pot̾at. s humanam natam
ꝑ onña absq pcc̃o imitari uo¬
lebat ¶D̾. cõtigit ad mori eo.
nascente¶c. septem sp̃alia
iiracula ¶d̾. que fuerunt illa¬
lus aureus uel purpureus
cirta solem claruit fõs olei.
de petra erupit. pax maxima
fuit. ut unu̾sus orbis adcen¬
suu est descriptus est ¶Aumerꝰ
tugiita nulitũ homi. qui do¬
nnũ recusarunt una die ẽ¬
occisus. aĩal brutum loqͥbat᷑
¶D̾. uelleui eoꝵ nustica audi.¬
M̾. stelle siginficant scõs. stel
solem fuisit. qr sol uisticie et
diaui auro. diuitanis illusdar
a purpura sue pallionis coion¬
fons olei de petra fiuiitqͣr fos
iugens exrtitis qr paxuerã m̃
terus apparũt. chũd ad cẽsũ
sarunt occisi sunt. qr qui dixe
batur qr ppłs gentium ad lau¬
deui dei conutebatur. D̾. omña
o. quare atraxerit tres magos
cũ mun̾ib M. qr tres ꝑtes mũ¬
trahere uoluit. D̾. cur magis
fuit in egyptum ꝙͣ in auã ter¬

Expanded text:
m potentiam utrumque potuit; sed humanam naturam per omnia absque peccato imitari voluit. D. Contigit aliquid miri eo nascente?--M. Septem specialia miracula. D. Quae fuerunt illalus aureus, vel purpureus, circa solem claruit. Fons olei de terra erupit. Pax maxima fuit. Universus orbis ad censum est descriptus. Numerus ad triginta millia hominum, qui Dominum recusarunt, est una die occisus; et animal brutum locutum D. Vellem horum mysticum audire.--M. Stellae significant sanctos; stellsolem fulsit; quia Sol justitiae auro suae divinitatis illustrare, et purpura suae passionis coronFons olei de terra fluxit, quia fingens exstitit, quia pax vere in terris apparuit. Mundus ad censum sarunt occisi sunt, quia qui dixbatur, quia populus gentium ad laudem Dei convertebatur. AppaD. Quare attraxit tres Magos cum muneribus? --M. Quia tres partes muntrahere voluit. D. Cur magis fugit in Aegyptum quam in aliam ter
Abbreviated transcription (Latin):
ideo de uino. qr ipẽ dixit ego
sum uitis uera. et situti pane
corpus uutritur. ita xp̃i cibo
gitur multis ⁊ sicut pains ig ͤ
coquitur. ita xp̃s intamino.
ĩuolatur. omu eciam ex inui¬
tis racenus eliquatur ⁊ ĩtorcu¬
lio crucis torquetur. ꝙ uinũ
uificetur ¶D̾. cum spẽs panis ⁊
uini iuideatur quõ caro ⁊ san¬
gius p̾dicaturi m̾. cũ uere sit
illud ꝙ maria geuuit. et in
cruce pependit ꝙ celos penetra¬
uit. spẽs. idõ panis ⁊ uimi remã¬
sit. ne du si purũ ut uere ẽ san¬
guinem de latere stillantẽ. cer¬
ueres hunc labiis atting̾e ab¬
horreres ⁊ ut maiꝰ m̃itum hr̃es¬
si eum nõ uisu s intellectu cre
comedẽtis u̾titur. ita quisqͥs fide¬
lis per ꝯmessacionẽ huiꝰ cibi

Expanded text:
ideo de vino, quia ipse dixit: « Ego sum vitis vera . » Et sicut pane corpus nutritur, ita Christi cibo gitur. Et sicut panis igne coquitur, ita Christus in camino immolatur. Vinum etiam ex multis acinis eliquatur, et in torculo crucis torquetur; quod vinvivificetur. D. Cum species panis et vini videatur, quomodo caro et sanguis praedicatur?--M. Cum vere sit illud quod Maria genuit, quod in cruce pependit, quod coelos penetravit, species ideo panis et vini remansit; ne tu, si purum ut vere est sanguinem de latere ejus stillantem cerneres, hunc labris attingere abhorreres; et ut majus meritum haberes, cum non visum sed intellectum credcomedentis vertitur; ita quisque fidelis per comestionem hujus cibi
Abbreviated transcription (Latin):
adeo ⁊ ab angelis eius edocti
eẽnt. si autem post diluuiũ ue¬
niss dicerent diũ noe ⁊ abra¬
he lequtum fuisse. et omnia
agenda uł uitanda ab eis di¬
dicisse. ¶S̾. qrͣ non uenit tp̃r le¬
gis ¶M. Si tũc ueniss dr̃ent
iudei se copiose an lege ĩsctͣ¬
cos gentiles uero se an ꝑhi¬
losophis hũnde edoctos ¶d̾.
cur non disculit usq finem:
mundi ¶M̾. tũc pauci eũ ei¬
tarentur et electoꝵ nuimerꝰ
nõ impleretur ¶Acc̃e ergo su¬
it eum uenire. qmĩ ueĩt pleni¬
tudo tprĩs ¶D̾. qd̃ fuit illud tp̃s

Expanded text:
o et ab angelis ejus omnia edocti essent. Si autem mox post diluvium venisset, dicerent Deum Noe et Abrahae locutum fuisse, et omnia agenda vel vitanda ab eis didicisse. D. Quare non venit tempore legis?--M. Si tunc venisset, dicerent Judaei se copiose a lege instructos, gentiles vero a philosophis se abunde edoctos. D. Cur non distulit usque circa finem mundi?-- M. Tunc pauci eum imitarentur, et electorum numerus non impleretur. Necesse ergo fuit eum venire quando venit plenitudo temporis. D. Quod fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ceret sd̾. quomo potuit nasci
ab inicio deꝰ quosdã qͥ se fami¬
liarib colerent de alus segrega
cessit ¶D̾. cur nouẽ mensibus
fuit clausꝰ utero ¶m. ut homi¬
nes qui erant ĩniẜus huius¬

Expanded text:
 D. Quomodo potuit nasci Ab initio Deus quosdam qui se familiarius colerent de aliis segregacessit. D. Cur novem menses fuit clausus in utero?--M. Ut homines, qui erant clausi
Abbreviated transcription (Latin):
atura exigit ¶D̾. qͥs unꝙͣ pater
nuitat si prohibere queat ¶m̃.
cum deus uidit filium suum tã
ranuum expugnare et captiuũ
ab eo liperare ad tam laudabi¬
le opus ei cousensit. et eum i¬
mori periuisit D̾. quõ apud
deum iustum fuit ¶M. ꝙ optim̃
ꝓ ĩmpio dedit qr pessunus sim¬
plicem hoĩuem seduxerat iu¬
stum erat ut optimus .s. deus
pro eo obses fieret. qͥ pessuuũ
reuuiteret ⁊ ĩuocentẽ p̾stine
lib̾tati restitueret. S tali modo

Expanded text:
atura. D. Quis unquam pater mittat, si prohibere queat?--M. Cum Deus vidit Filium suum tam rannum expugnare, et captivum ab eo liberare, ad tam laudabile opus ei consensit, et eum mori permisit. D. Quomodo apud Deum justum fuit, quod optimum pro impio dedit?--M. Quia pessimus simplicem hominem seduxerat, justum erat ut optimus pro eo obses fieret, qui pessimum revinceret, et innocentem pristinae libertati restitueret. Sed et tali modo
Abbreviated transcription (Latin):
pccõr gͥ piiri debuit. qͥs enim
gẽmani de ceno sublatã ĩthe¬
sauros suos reꝯdat nõ purga¬
tam ¶D̾. ad ꝙ̃ finẽ ergo debuit
deuenire. Qm̃i trãsfuga ẜuus
cũ furto diũ sui ad ẜuus suũ¬
nussus depalacio ĩ carcerẽ pꝰ
ret et fugitiuũ ẜnũ cũ rebus

Expanded text:
ergo puniri debuit. Quis enim gemmam de coeno sublatam in thesauros suos recondat non purgatam? D. Ad quem finem ergo debuit devenire?--M. Quoniam transfuga servus cum furto domini sui ad sssus est de palatio in carcerem post ret, et fugitivum servum cum rebus
Abbreviated transcription (Latin):
resurgeret ¶S. cur nõ msit an¬
ess. hõ aut̃ sic restui debuit᷑
ut eqͣlis augelꝰ eẽt ⁊ aliut ob¬
ierat. augelus insiu uatã ĩ uali¬
dus erat hominẽ redin̾ie si
ã hõ sieret inuus poss ¶D̾. qͣr¬
sinonũ hõmẽ deus creass et
misisset tint ad gn̾s ade redẽp¬
cio nou ꝑtineret. De suo emi
ĩ pccis concepti ⁊ nati erant
et idõ genus humanũ redie
nõ potͣat ¶D enolue cetera:¬
¶M̾. qr igit angelus redimere

Expanded text:
i anesset. Homo autem sic restitui debuit ut aequalis angelis esset. Et aliud oberat. Angelus in sui natura invalidus erat hominem redimere. Si autem homo fieret minus posset. ASi novum hominem Deus creasset et misisset, tunc ad genus Adae redemptio non pertineret: de suo enimin peccatis concepti et nati erant; et ideo genus humanum redimere non poterant. D. Evolve caetera.--M. Quia igitur angelus redimere
Abbreviated transcription (Latin):
ueruales tempies copiaq
oĩm terũm que omia post
uuitata sunt. ꝓpter pc̃ca ho¬
minuni¶.o. eruo peccauit hõ
ꝙ expulsus est deparadiso¶M.
sicut deus ẽẽ ꝯcupiuit. ⁊ ideo
ꝯtra ens preceptum de ĩt̾cc̃o
arbore comedit¶ D̾. quid fuit
mali comedisse pomũ¶M.n
tam graue piaculũ aut ĩ tõ¬
to mundo redun non possit
ut homo obediat diuine uolũ¬
tati ¶D̾. nicħ iustus ꝙͣ ut oĩs
creatura rõnalis nicħ onniino
p̾ponat uolũtati creatoris ¶M.
ergo uoluntas dei maior ꝙͣ
totus mudus ¶D̾. utiq ¶M.
si igitur tu stares coram deo
coutempnere. qui est crrator
in hot unot̾mine adiuisit qͥb
sex etates sue potentatis mor¬
a inuoluit ¶S. que fuerunt
illa .M. prim̃ suꝑbia fuit cũ
as equalis eẽ noluit ⁊ ideo

Expanded text:
 copiaque omnium rerum, quae omnia post immutata sunt propter peccata hominum. D. Quid peccavit homo quod expulsus est de paradiso?--M. Sicut Deus esse concupivit, et ideo contra ejus praeceptum de interdicta arbore comedit. D. Quid magni fuit comedisse pomum?--M. Tam grave piaculum fuit, ut toto mundo redimi non posset. ut homo obediat divinae voluntati? D. Nihil justius, quam ut omnis creatura rationalis nihil omnino praeponat voluntati Creatoris.--M. Ergo voluntas Dei major est quam totus mundus. D. Utique.--M. Si igitur tu stares coram Deo,contemnere, qui est Creator in hoc uno crimine commisit, quibus sex aetates suae posteritatis morti involvit. D. Quae fuerunt illa?--M. Primum superbia fuit, cum Deo aequalis esse voluit; et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
¶M. diabolum ita uintere. ut
ip̃e uictus est abeo ⁊ se ip̃m
ouĩs q p̾destinatos ad uitã
tales restituere quales futuri
erant si puansissent. D̾. qͣliter
poturt¶m idõ in morte ptrasit
¶D̾. et cur penitus put. M̾. sta¬
tutũ dei ĩmitari non potuit
aposuit eium exgn̾e. ade electoꝵ
numerũ ꝯplere ¶D. quid ergo¬
cꝰ. qr debitum honorẽ non⁊
soluit deus abeo iuito acce¬
pit. c̃ eum penis subegit/
uellet ⁊ nõ posset cur deꝰ cũ
miẜicors sit. nõ ei dunsit aut
talem ingła sũpsit .ch. si deus

Expanded text:
?--M. Diabolum ita vincere ut ?--M. Diabolum ita vincere ut ipse victus est ab eo, et seipsum omnesque praedestinatos ad vitam tales restituere quales futuri erant si permansissent. D. Qualiter facere. Ideo in morte permansit. D. Et cur penitus non periit?--M. Statutum Dei immutari non potuit: proposuit enim ex genere Adae electorum numerum complere. D. Quid ergo?--M. Quia debitum honorem Deo non solvit, Deus ab eo invito accepit, cum eum poenis subegit. vellet, et non posset, cur Deus, cum misericors sit, non ei dimisit, aut talem in gloriam admisit?--M. Si Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuitus ¶Quartũ ẽ sacͥlegiu
cũ uetitũ in sacro loco q̾si per
⁊ ideo de sacͣrio excludi m̾uit
stĩs ext̾minabitur.¶Quĩtum
fuit spũatis fornitatio. anĩa
eium illius erat comucta.
s consumpcto deo diabolum
adulterium comisit et ideõ
ueri sponsi amitigiam amis¬
est mortuus ⁊ iacuit in sepul¬
cło corporis sepultus ¶d̾. nõ¬
ne ille miser anequissimo et
noxius. si enim quis ẜuo suo
opus iuugeret i mõstraret
ei foueam ne uitus cad̾et de
qua surgere non poss illo u̾o
caderet ⁊ ĩuuictum opus ĩactũ
piuaueret nõ ess reꝰ ¶m̾. ĩmo
duplici culpa ess obstrictus
uuã qua dĩm contempsit a¬
lia qua se admũctum opus
mpotẽ fecit ¶M. ita fecit ada
dũm ꝯtempsit opus obedĩe
deẜuit foueam mortis ĩcidit.
lit redd̾e debuit. ⁊ ꝓ pcc̃o sat̾fu¬
c̃e qd fec̃. uarde emm iustũ ẽ
ut qͣ ali sua abstulit ⁊ abla¬
ta restituat ⁊ ꝓ ĩiuria illata.
satisfaciat. D̾. qͥd abstulit ho

Expanded text:
servitus . Quartum sacrilegium fuit, cum vetitum in sacro loco quasi per , ideoque a sacrario excludi meruit. tis exterminabitur. » Quintum fuit spiritualis fornicatio: anima enim illius erat Deo conjuncta; sed cum, spreto Deo, diabolum adulterium commisit, et ideo veri sponsi amicitiam amisest mortuus, et jacuit in sepulcro corporis sepultus. D. Nonne ille miser a nequissimo spiritu et minus fuit obnoxius. Si enim quis servo suo opus injungeret, et monstraret ei foveam ne intus caderet, de qua surgere non posset, ille vecaderet, et injunctum opus inactum remaneret, non esset reus? D. Imo duplici culpa esset obstrictus: una qua Dominum contempsit, alia qua se ad injunctum opus impotem fecit.--M. Ita fecit Adam: Deum contempsit, opus obedientiae deseruit, foveam mortis incidit. lit reddere debuit, et pro peccato satisfacere quod fecit. Valde enim justum est, ut, qui alii sua abstulerit, et ablata restituat, et pro injuria illata satisfaciat. Quid abstulit ho
Abbreviated transcription (Latin):
amenissimus in orrẽte in quo
arbores diu̾si gn̾is ꝯtra uanri¬
os effectus erant consite. u̾bi
grã ut si homo ꝯgnio tpr de
uuo comederet nuniqͣm am¬
plius esuriret ꝯgruo de alio
lararetur. adultimũ deligno
uite uteretur. ⁊ amplius nõ¬
seuesceret non infirmaretur
nũꝙͣ moreretur D̾. ubi creata
uit doriuientis ¶D̾. quare uiro¬
Mot sicut incarne una per
ona ¶D̾. cur non sint electi
ita ut om̃s homines nascer̾e̾¬
tur abillo. uñ ⁊ eua abillo ¶S.
quã obrem non treauit eosi
cales non possent peccare¶M̾.
apt̾ maius m̾itum ¶Si emm
temptati non ꝯsensissẽt mox̾
noluit ergo deus ut bonũ eli¬
gerẽt libere. istud acciperent
gignerent si inpadiso permã¬
sisiet¶M. ꝙ̃ admodum manꝰ
mauu nungit᷑ ita sine concu¬
piscencia uiugererentur. et
sicut oculus se leuat adui
lore. D. ess insans debilis ⁊
uou ioquens ut munt ¶a.
ꝯuorut nasceretur ambula¬
ret et absolute loqueretur
contra singulos de sc̃s de li¬

Expanded text:
amoenissimus in Oriente, in quo arbores diversi generis contra varios defectus erant consitae: verbi gratia, ut si homo congruo tempore de una comederet, nunquam amplius esuriret, congruo tempolassaretur. Ad ultimum, si de ligno vitae uteretur, non amplius senesceret, non infirmaretur, nunquam moreretur. D. Ubi fuit creata i dormientis. D. Quare de viro?--M. Ut sicut in carne una, ita per una. D. Cur non sunt omnes electi ita omnes homines nascerentur ab illo: unde et Eva ab illo. D. Quamobrem non creavit eos Deus tales, ut non possent peccare?--M. Propter majus meritum. Si enim tentati non consensissent, mox are possent. Voluit ergo Deus ut bonum eligerent libere, et istud acciperent gignerent, si in paradiso permansissent?--M. Quemadmodum manus manui, ita sine concupiscentia jungerentur, et sicut oculus se levat ad vilore. D. Esset infans ita debilis, et non loquens, ut nunc?--M. Mox ut nasceretur ambularet, et absolute loqueretur; et contra singulos defectus de li
Abbreviated transcription (Latin):
do aduenit ita tunt paren¬
tes in meliorem statum assu¬
merentur. filui uero pfiuito
post esum ligui uite suis pre¬
teritis crederent. et adultim̃
omnes piter augelis coeqͣrẽ¬
tur¶S̾. Erant nudi ¶Q nudi
erant. et non plus deillis
membris quã de oiculis erũ¬
bescant. ¶D̾. quid est qd̃ dicit᷑
post pcc̃m uiderunt se nudos
quasi ante hoc uon iuderũt¬
¶M. post pocm mox ꝑ concupi¬
scenciam inuiscem exarserũt
⁊ nullo membro orta ẽ con¬
fusio nuũ humana procedit
ꝓpago¶B̾. cur in illo mebro.
puisquã u alus ¶M. ut stirẽt

Expanded text:
do, advenit, ita tunc parentes in meliorem statum assumerentur; filii vero praefinipost esum ligni vitae suis posteris cederent, et ad extremum omnes pariter angelis in coetur. D. Erant nudi?--M. Nudi erant, et non plus de illis membris quam de oculis erubescebant. D. Quid est quod dicitur: Post peccatum viderunt se esse nudos , quasi ante hoc non viderint?--M. Post peccatum mox per concupiscentiam in invicem exarserunt; et in illo membro exorta est confusio, unde humana procedit propago. D. Cur in illo membro plus quam in aliis?--M. Ut scirent
Abbreviated transcription (Latin):
dẜ quipetiẽos u̾ba souarent
d̾. qͣreragis per ẜpentem cpͣ
est tortuosus et lubricus et
tortuosos fraudulentia lubri¬
cos luxiuial D̾. fuit scĩa honi ⁊
uiali in illo pomo ¶M̾. nõ in po¬
mos ed intr̃asgressione. ante
uascerentur mali mꝑadiso. ¶M.
tantum electi. D̾. quare non
na scunturim. ꝓpter electos ut
exarceantur ꝑ ilłos.D̾. quam diu¬
ricata. Tertiahora ur creato
iposuit uoĩa aĩalibus. hora
sexta młr fornrata contiuuo
de uetito ponio p̾sũpsit uiroq
mortem porrexit qui ob eius
ogm̃diem comedit. ĩ uior hoxa
cona. tosumus depadiso eos
sedent¶D quid fuit cherubin
atlanieus gladius . M gladi¬
pdt᷑ pccmi aictundatus est pa¬
datacus eherabue uero ange¬
suloco uoluptatis inhiberent

Expanded text:
rent. D. Quare magis per serpentem quam ns tortuosus est et lubricosus, et tortuosos fraudulentia, lubricosos luxuria. D. Fuit scientia boni et mali in illo pomo?--M. Non in pomo, sed in transgressione. Ante Nascerentur mali in paradiso?--M. Tantummodo electi. D. Quare nunc mali nascuntur?--M. Propter electos, ut exerceantur per illos. 15. Dricata: tertia hora vir creatus imposuit nomina animalibus; hora sexta mulier formata continuo de vetito pomo praesumpsit, viroque suo mortem porrexit, qui ob ejus morem comedit; et mox hora nona Deus de paradiso eos ejecit. D. Quid fuit cherubim, vel flammeus gladius?--M. Gladipost peccatum circumdatus est paradisus; cherubim vero angea loco voluptatis inhiberent
Abbreviated transcription (Latin):
faciem contemplatur. D̾.
Quoniodo dicitur deus in
¶M. In omni loco totus ideo
esse dicitur. quia in nullo lo¬
co impotencior est qmͣ in ali¬
o. Ut enim in celo sit potens
est ⁊ ininferno. ¶Similis esse
dicitur. quia in eodem memẽ¬
to quo inoriente eodem cũc¬
ta dispouit in occidente. Sẽꝑ
autemi in onnu loto ẽẽ p̾dica¬
tur. qr in om̃i tempore tuncta
mo deratur¶In ulło loco esse
dicitur. qr locus est corporeꝰ
¶Deus autem incorporeus et
ideo inlocalis ¶ Idcirco ĩnullo
continetur cum ip̃e contine
at in quo uiuimꝰ moriemur
¶M. In tantum ut omina pre¬
tenta presencia et futura qua¬
si coram posita profitiat et an¬
tequam numdum crearet om¬
num ommino prorsus. et an¬
gelorum honinum nomina
mores dicta uoluntates facta

Expanded text:
faciem contemplatur. D. faciem contemplatur. D. Quomodo dicitur Deus in M. In omni loco totus esse ideo dicitur, quia in nullo loco impotentior est quam in alio; ut enim in coelo, sic potens est in inferno. Simul esse dicitur, quia eodem momento, quo in Oriente, eodem cuncta disponit in Occidente. Semper autem in omni loco esse praedicatur, quia in omni tempore cuncta moderatur. In nullo loco esse dicitur, quia locus est corporeus: Deus autem incorporeus, et ideo illocalis. Idcirco nullo loco continetur, cum ipse contineat omnia: in quo vivimus, movemur, ?--M. In tantum, ut omnia praeterita, praesentia et futura quasi coram posita, prospiciat. Et antequam mundum crearet, omnium prorsus et angelorum et hominum nomina, mores, voluntates, dicta
Abbreviated transcription (Latin):
procedens. quasi ab eis spiratur
Illa utiq nis diuinitatis que¬
omnia omnia credendo patt
pater uotatur ¶ Illa que onsia
continet ne in nichiluni disses¬
uantur filius appellatur Que
cando. iuificat. et ornat sp̃s
sanctus nuncupatur ¶ Er patre
omnia. per filium omina. In
sp̃u sancto omnia ¶Pater me¬
moria filius intlłigentia sp̃s
saut uoluntas intlłigit᷑. ¶ D̾
suim clementia de patre pro¬
ceditur. Quare non mater uo¬
catur¶m. Quia ageneratiõe
ꝑrincipaliter apatre procedit¬
¶ U̾ Cum uero uentas uel sa¬
piencia de filio uocatur. cur
uon filia appellatur ¶M. Ideo¬
ꝙ filius sumilior est pr̃i quã
filia ¶S̾. Cur sp̃s sanctus ambo
rum non dicitur. ut esset patꝰ
et alter mater¶M. qr sumiliter
et equaliter abutroq ꝓcedit
et ipe est untulum tocius.
M. eruamuis ubiq potencia¬
liter. tautum intellectuali celo
porale. qd̾ auobis uidetur.
¶Gerrium intellectuale inquo
trinitas sc̃a abeatis facie ad

Expanded text:
ernaliter procedens, quasi ab eis spiratur. ernaliter procedens, quasi ab eis spiratur. Illa itaque vis Divinitatis, quae omnia creando patrat, Pater vocatur; illa autem quae omnia continet ne in nihilum dissolvantur, Filius appellatur; rando vivificat et ornat, Spiritus sanctus nuncupatur. Ex Patre omnia, per Filium omnia, in Spiritu sancto omnia. Pater memoria, Filius intelligentia, Spiritus sanctus voluntas intelligitur. D. summa clementia de Patre praedicetur, quare non mater vocatur?--M. Quia generatio principaliter a Patre procedit. D. Cum vero veritas, vel sapientia, de Filio dicatur, cur non filia appellatur?--Quia Filius similior est Patri quam Filia. D. Cur Spiritus sanctus amborum Filius non dicitur, ut unus esset Pater, et alter, mater?--M. Quia simul et aequaliter ab utroque procedit, et ipse est vinculum totius s?--M. Quamvis ubique potentialiter, tamen in intellectuali coelo porale, quod a nobis videtur; tertium intellectuale, in quo Trinitas sancta a beatis facie ad
Abbreviated transcription (Latin):
lus. gloriose. Magister rogo.
ut ad inquisita nrichi ne pigri¬
scens respo̾dere adhonorem dei
utilitatem ecc̾e ¶ Magister.i
ẜquidem fatiam quantum in
res ip̃t dabunt nec me labor:
ꝙ nesciamus abipo ergo exordiũ
siũnamus. ⁊ in primis dic michi
quid sit deus ¶M. Qruantum hõi
licet scire deus est substantia.
sp̃ualis tam inestimabilis pul¬
critudinis tam in effabilis suaui¬
tatis ut angłi qui septuplo so¬
lem uincunt sua pulcritudine
iugiter desid̾ant in eum insacia¬
biliter prospicere ¶d̾. Quonio¬
Do intlłigitur triuitas inius.
in sepabilia. ut si uelis inde splẽ¬
dorem seg̾gare priues nuuurduz
asole et si iterum calorem tem¬
ꝑtes se niugere careas sole nnu
ignea igitur sb̃a intlłige pr̃en
in splendore filium. intalore ac¬
est fons et origo. aquo onnia
procedũt. cuius sapientia filiꝰ
appellatur./ D̾. Quare filius ¶en.
Qiuuia ut spleudor asole. ita apa¬
tre geueratur amborimi autem
amior uuitor spiritus sanctus

Expanded text:
LUS. Gloriose magister, rogo LUS. Gloriose magister, rogo ut ad quaesita mihi ne pigriteris respondere, ad honorem Dei, et utilitatem Ecclesiae.--MAGISTER. Equidem faciam, quantum mihi Vires ipse dabit; nec me labor id nesciamus. Ab ipso ergo exordium sumamus, et in primis dic mihi quid sit Deus?--M. Quantum homini licet scire, Deus est substantia spiritualis, tam inestimabilis pulchritudinis, tam ineffabilis suavitatis, ut angeli, qui septuplo solem sua vincunt pulchritudine, jugiter desiderent in eum insatiabiliter prospicere. D. Quomodo intelligitur Trinitas unus inseparabilia, ut si velis inde splendorem segregare, prives mundum sole; et si iterum calorem tentes sejungere, careas sole. In ignea igitur substantia intellige Patrem, in splendore Filium, in calore est fons et origo, a quo omnia procedunt, cujus sapientia Filius appellatur. D. Quare Filius?--M. Quia ut splendor a sole, ita a Patre generatur. Amborum autem amor Spiritus Sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
acondiscipulis quasdã
questiniclãs enodare
impor t̾unitati illõrum non fuit
facultas negando obiuare pre¬
ytun metuens illo eloquio iuł¬
tari. Si creditum talentum mnal¬
leii in terra silendo occultari.
het de uentre eius quas abscõd
a uerbi dei famem paciente. Et
ut labor meus nou solũ p̾ñti ꝓ¬
ficiat etati disputata cura in stilo
trans uittere poteritati rogans
ut quicũq studuerit legendo
incumbere pro me satagat pre¬
ces deo funtere. ¶Titulus itaq
si placet elucidarumi pre figãt᷑
qr n eo obscuritas diuersaru
rerumi elucidatur. Qomen aut̃
idõ uolui silendo. contegi ne ni¬
uidia tabescens iuberet utile op
tamen lector postulet. ut incelo
conscribatur. ne aliquando de
abro iuuencium deleantur fun¬
damentum igitur opisculi supͣ
na qͣtuor firmis colupius fulti¬
atur¶ Puiami columpnam.
engat ꝓpħita auctoritas Secũ¬
dam stabiliat apsica dignitas
bertiam corroboret expositorũ
sagatitas¶ Quiartam cĩgat ma¬

Expanded text:
condiscipulis quasdam quaestiunculas enodare, importunitati illorum non fuit facultas negando obviare praesertim metuenti illo elogio multari, si creditum talentum mallem in terra silendo occultari. Deus de ventre ejus , quas abscondit a verbi Dei famem patiente. Et ut labor meus non solum praesenti proficiat aetati, disputata curavi stylo transmittere posteritati, rogans ut quicunque studuerit his legendo incumbere, pro me satagat Deo preces effundere. Titulus itaque operi, si placet, Elucidarium praefigatur, quia in eo obscuritas diversarum rerum elucidatur. Nomen autem meum ideo volui silentio contegi, ne invidia tabescens suis juberet utile opus tamen lector postulet ut in coelo conscribatur nec aliquando de libro viventium deleatur. Fundamentum igitur opusculi suprana quatuor firmis columnis fulciatur. Primam columnam erigat prophetica auctoritas; secundam stabiliat apostolica dignitas; tertiam roboret expositorum sagacitas; quartum figat ma
Abbreviated transcription (Latin):
respuit ⁊ bona eligit. In deo
confictũt om̃s uirtutes huius
simlitudinẽ. ht aĩa c̃ capax ẽ
õnu uirtutum. ⁊ sicut deus cõ¬
p̾hendi nõ potest ab omni cre¬
atura cum ip̃e conp̾hendat oĩa
ita anima que nulla ĩiisibili
creatura potest conprehendi
hendat¶ Ron enim potest celũ
obsistere quin celita tractãt.
non abyssus quin insernalia
mesembrion. quia genus su¬
inplecturum. In hoc eciam
deus preest ommibus m̃ çelo
¶D̾. cur t̾reaũit tẽus aĩauai
cum hus non indigeret hõ
Creauit deus nustas et pul¬
lites ⁊ alia talia que sunt
honum nociaM. tantam̃
cogitet. qui nec minimis uer
mibus resistere ualet. unde
⁊ pharaonem non ursi nec:
leones uastauerũt. Sed cu-
du et pu laboris exempla su¬
mamus ¶Ouimuis itaq dei cre¬
acio considera ut magna ẽ
delectatõ dum in aliquib sit
decor. ut inflorib. ⁊ in aliqui¬
bus mediciua u̾t inherdis.:
¶In quibusdam pastus ut ĩfrigo¬

Expanded text:
respuit et bona eligit. In Deo respuit et bona eligit. In Deo consistunt omnes virtutes: hujus similitudinem habet anima, quae capax est omnium virtutum. Et sicut Deus comprehendi non potest ab omni creatura, cum ipse comprehendat omnia, ita anima a nulla visibili creatura potest comprehendi, ehendat: non enim potest coelum ei obsistere quin coelestia tractet, non abyssus quin infernalia mesembria, quia genus suimpleturum erat. In hoc etiam Deus praeest omD. Cur creavit Deus animalia, cum his non indigeret homoCur creavit Deus muscas et culices, et alia quae sunt homini nociva?--M. Tantam dcogitet, qui nec vermiculis minutis resistere valet. Unde et Pharaonem non ursi, non leones vastaverunt, sed culidii et pii laboris exempla sumamus. Omnis itaque Dei creatio consideranti magna est delectatio, dum in quibusdam sit decor, ut in floribus; in aliquibus medicina, ut in herbis; in quibusdam pastus, ut in frug
Abbreviated transcription (Latin):
electorum nuuierus ħ decimꝰ
porali ¶M. deiiiiͦ. elementis
unde et miscroscomꝰ .i. anunor.
mundus dicitur habet uamiq
ex terra carueui. ex aqua sau¬
guinem. ex aere flatum ex ig
calorem. capud eius est uotim¬
dumi incelecti sꝑe modum in
quo oculi ut duo luuinaria
in celo micant. Ꝙ etiam.uii.
iuonie oruant pectus inquo
datus et tussis uersatur sinui¬
sat acrem in quo uenti et
touitrua concitantur uenti
om̃s liquores et mare oĩa
flumina recepit pedes totit
corporis pondus ut terra cũt¬
ta sustinet ex celestiigne
auditum ex infenore olpha¬
tus. ex aqua gustums cx ter¬
ra ht̃ tactum prͣticipumut
Dirorem aborirã m ungiri¬
ous decorem graminitm in
concluditur inqua yuiago
uł simiitudo dei ex primitur
te consideratur. Diuintas
cousictit infuitate huius n¬
ymaginem tenet amina.⁊
que habet memoriam per
lit. habet intlectum quo
p̾sentia ⁊ inuisibilia iritlłig̾it
habet uoluntatem qua mala

Expanded text:
electorum numerus, homo decimus electorum numerus, homo decimus poralis?--M. De quatuor elementis: unde et microcosmus, id est minor mundus dicitur: habet namque ex terra carnem, ex aqua sanguinem, ex aere flatum, ex igne calorem. Caput ejus est rotundum, in coelestis sphaerae modum: in quo duo oculi ut duo luminaria in coelo micant; quod etiam septem moniae ornant. Pectus, in quo flatus et tussis versantur, simulat aerem, in quo venti et tonitrua concitantur. Venter omnes liquores, ut mare omnia flumina recipit. Pedes totum corporis pondus, ut terra cuncta, sustinent. Ex coelesti igne auditum, ex inferiore olfactum, ex aqua gustum, ex terra habet tactum. Participium virorem arborum in unguibus, decorem graminum in ccreditur, in quo imago et similitudo Dei exprimitur.te consideratur. Divinitas consistit in Trinitate; hujus imaginem tenet anima, quae habet memoriam per nit, habet intellectum quo praesentia et invisibilia intelligit, habet voluntatem qua mala
Abbreviated transcription (Latin):
ulus hõim. Ffutura uesciũt
nisi quantum ex transactis
colligunt. et quantum eos
deus fiuit stire ¶porro cogita¬
et uoluntates uemio stit uisi¬
solus deus et cui uoluit reue¬
lare ¶D̾. possunt omina que
uolunt ¶M. post laxum illoꝵ
mor ita confirmati sunt ut
pectare possint D̾. quid est
non possintim. nunquam
ualure N. eiu non eciam illi
non. tam durexroctauernut:
d̾ uone cafue illorum fit g
confinuaciona instorun¶ cħ.
Cumi enia iuderent illꝯs malũ
sure Gi brudo eligere indignati
sunp  srmo bonꝰ fortiter
iubesorut. unde contiuno in
remimetione confiracionẽ
asererunt et qui peius de
tuns fci sunt certi D̾ oualem
modo der ut tnm ymare cere
inpruutur sigulo. Sic expressa
t ucis dei sumilitudo. D̾. q̃
suiulitudo ¶c̾. in eo ꝙ suirt lux
ꝙ siunt incorporei. et omin o
pulcritudine decorati. D̾. scu̾it
ouua uel possunt omma¶Mͥ
nichil est uirerum natura ꝙ
eos lateat. cum in deo omnia.
couspitiant sane omma que
lorum iuinuit numerum bono¬

Expanded text:
lus hominum. Futura nesciunt, nisi quantum ex transactis colligunt, vel quantum Deus eos sinit scire. Porro cogitat voluntates nemo scit nisi Deus, et cui ipse voluerit revelare. D.lis?--M. Post lapsum illorum mox ita confirmati sunt, ut peccare possint. D. Quid est, non possint?--M. Nunquam velint. D. Cur non etiam illi Non tam diu exspectaverunt. D. Num casus illorum fuit causa confirmationis istorum?--M. Cum enim viderent illos malum superbiendo eligere, indignati sunt, et summo bono fortiter inhaeserunt: unde continuo in remuneratione confirmationem acceperunt; et qui prius de sua tunc facti sunt certi. D. Qualem modo Dei. Ut enim imago cerae imprimitur signaculo, sic expressa est in eis Dei similitudo. D. Quae similitudo?--M. In eo quod sunt lux, quod sunt incorporei, et omni pulchritudine decorati. D. Sciunt omnia, vel possunt omnia?--M. Nihil est in rerum natura quod eos lateat, cum in Deo omnia conspiciant. Sane omnia quae lorum minuit numerum bono
Abbreviated transcription (Latin):
ita post factus est ingerrimꝰ
qui prius splendissimus. post¬
ea tenebrosissimius. Qui priꝰ
ouini honore landabilis post
bilis ¶D̾. prescunt casum suũ¬
mansit incelo.m̾. non plenã
stetit. qr mox ut creatus est
cecidit. D̾. quare non diuciꝰ
ibi fint¶M. ne aliquid de in¬
eterna dulcedine gustaret. qͥ
tam mature sibi tantam ma¬
iestatem usuparet/. D̾. quid
alui peccauerunt ¶M̾. ei con¬
senlerunt ¶ d. qualit᷑ ¶M. pla¬
cuit eius extollentia cogita¬

Expanded text:
ita post factus est nigerrimus; ita post factus est nigerrimus; qui prius splendidissimus, postea tenebrosissimus; qui prius omni honore laudabilis, post abilis. D. Praescivit casum suummansit in coelo?--M. Non plenam stetit, quia mox ut creatus est cecidit. D. Quare diutius ibi non fuit?--M. Ne aliquid de interna dulcedine gustaret, qui tam mature sibi tantam majestatem usurparet. D. Quid alii peccaverunt?--M. Quia ei consenserunt. D. Qualiter?--M. Placuit eis ejus extollentia; et
Abbreviated transcription (Latin):
iuerum determinauit. ut decẽ
in nouem ordinibus angeloꝵ
et decimo honimũ ¶D̾. Quar
¶M. propter triuitatem Pt
ras fecit deus. unam sp̃u¬
alem alterani corporalem.i
uoluit ergo ab utraq lauda¬
ri. de spiali ab angelis ¶De
corporali ab hominib. D̾. ernͣ¬
to fc̃i sunt augłi ¶M̾. cum dic
nuatur dum lux uocatireS̾.
Que est natura angelita ¶cñ.
sp̾ualis ignis ut dicitur Qui
facit augelos de flamma igrus
D. hñt nomina angeli¶m. tan¬
ta scientia mangelis ut non
urdigeant nominibus .D. Mi¬
chael. gabriel. Baphael. nõ ne
sunt nomina¶cag̃. Mag̾ sũt
nouuna. qr ab accidente sunt
eis ab hominibus imposita cũ
ea non hẽant incelis ꝓpria. ⁊¬
uude et primis angelus ab
accioenti¶ Sathauas .i. deo cõ¬
uideret se omnes oromes au
spretis omnbus uoluit deo
equalis. minor maior existerẽ
imperare. D̾. Quid ei contra¬
euenitur ¶M. D̾. palacio est
ꝓpulsus ⁊ uitarcere est retrusꝰ
et situt prius pulchertimus

Expanded text:
merum determinavit in decem, merum determinavit in decem, novem quidem ordinibus angelorum, et decimo hominum. D. Quare --M. Propter Trinitatem, ras fecit Deus: unam spiritualem, alteram corporalem. Voluit igitur ab utraque laudari, de spirituali ab angelis, de corporali ab hominibus. D. Quando facti sunt angeli?--M. Cum dictnuatur, dum lux vocantur. D. Quae est natura angelica?--M. Spiritualis ignis, ut dicitur: Qui facit angelos suos flammam ignis . D. Habent nomina angeli?--M. Tanta scientia est in angelis, ut non indigeant nominibus. D. Michael, Gabriel, Raphael, non sunt nomina? --M. Magis sunt agnomina, quia ab accidenti sunt eis ab hominibus imposita, cum ea non habeant in coelis propria; unde et primus angelus ab accidenti Sathael, id est Deo convideret se omnes angelorum spretis omnibus, voluit Deo aequalis, imo major, existere. annidem imperare. D. Quid tunc?--M. De palatio est propulsus, et in carcerem retrusus; et sicut prius pulcherrimus,
Abbreviated transcription (Latin):
semper circuit ut dicitur. dd̾.i¬
Qui fecit celos mintellectu.
Sol ⁊ luua et stelle eum senti¬
unt. qr loca sui cursus uenera¬
biliter ẜuando repetunt ¶Cerra
eum sentit qr certo tempore n¬
producit ¶Flumina eum sen¬
cunit. qr ad loca non defluũt
semꝑ redemuit. mare et uenti
elnu senciunt ei impetranti illi¬
co quiescendo obediuit ¶Mor¬
tui eum senciunt. qr ad eius
Inferuus eũ sentit quia quos
deuorat eo iubente reddit.¶ Bru¬
ta auimalia deuni intelligũt
iugiter custodiunt ¶d̾. Quid
est qd̃ dicitur. gcm̃ est nespere
et manescn. uespere est finis
iam consumati nmo ordinati
oꝑis mane autem incipiẽtis
uel pocius ordinandi operis
¶D̾. aptius hec omnia edissere¬
ch. Primo agitur deus ut
p̾ponens rex constituit sibi pre¬
clarum palacium qd̃ dicitur
regnum celorum ¶Deiide hñt
palacium prede stinauit nume¬
militum quem nec litereti
excidi ⁊ quem ncc̃e esset imi¬
pleri¶Porro hunc nuimerum
uoluit constare ex augelis ⁊
hominibus. Ip̃m autem nu¬

Expanded text:
e circuit, unde dicitur: Qui fecit coelos in intellectu . Sol, et luna, et stellae eum sentiunt, quia loca sui cursus invariabiliter servando repetunt. Terra eum sentit, quia semper certo tempore producit. Flumina eum sentiunt, quia ad loca unde fluunt semper redeunt. Mare et venti eum sentiunt, quia ei imperanti mox quiescendo obediunt. Mortui eum sentiunt, quia ad ejus Infernus eum sentit, quia quos devorat, eo jubente, reddit. Omnia bruta animalia Deum intelligunt, jugiter custodiunt. 6. Dest quod dicitur: Factum est Vespere et mane? --M. Vespere est finis jam consummati imo ordinati operis, mane autem incipientis vel potius ordinandi operis. D. Apertius omnia edissere.--M. Primo igitur Deus, ut praepotens rex, constituit sibi praeclarum palatium, quod dicitur regnum coelorum, deinde hunc palatium praedestinavit quemmilitum, quem nec liceret excedi, et quem necesse esset compleri. Porro hunc numerum voluit constare ex angelis et hominibus. Ipsum autem nu
Abbreviated transcription (Latin):
Primia die fecit diem tempo
las insũmo elemento ꝙ ẽ ignis
Secunda die in medio elemẽ¬
to ꝙ est aqua. pisces et uolu¬
cres. pisces quidem in crassio¬
ri ꝑte aque reliquit uoluctes
autem in demiorem partem
aque ꝙ est aer sustulit ¶Ter¬
cia die bestias et hominem.
de ult̾iori elemento .i. terta cõ¬

Expanded text:
Prima die fecit diem temporlas in supremo elemento, quod est ignis. Secunda die in medio elemento, quod est aqua, pisces et volucres. Et pisces quidem in crassiori parte aquae reliquit; volucres autem in tenulorem partem aquae, quod est aer, sustulit. Tertia die bestias et hominem de ultimo elemento, id est
Abbreviated transcription (Latin):
eis proiecti sunt principes il¬
lorum. i erilialelem lacum te
hunt tenebrosum aerem in
bentur et magis coronentur
Reprobi autem per eos sedu¬
cantur ⁊ in extremo examine
cum eis eterno incendio tra¬
reu̾si. M̾ aon potuerũt.D̾.
quare ¶M̾. quia sicut in illo
nstigante ceciterũt ita millo
adiuuante surgere debuerũt
non uolunt. et qr uolũt ñqͣm
redire poterunt ¶D̾. Cur nõ
redemit eos xp̃c sicut et homi¬
nes.ꝙ̃. Angeli sunt om̃s tre¬
ati pariter non abuuo ange¬
lo. sicut homines abuno hõie
illum solum rediu̾iet alii extͥ
redemptionem remauerent.
nec illum solum reduueret
cum mori uou poss ¶Deus ex¬
cione insi mortem uoluit. An¬
geli autem iumortales sunt
ideo iurecupabiles pinãẜ ũt
D̾. quare nou creuut illos de
us. nec peccare possẽt ¶M. ꝓpt̾
iusticiam ut aͥd meritum illoꝵ
esset ꝙ iuste remunerare tebu¬
isset. si eumi creati ita suissẽt
ut pegare uon possent quasi
ligt essent et it iu̾itum nõ

Expanded text:
eo projecti sunt principes eorum in exitialem locum, id hunc tenebrosum aerem, in bentur, et magis coronentur; reprobi autem per eos seducantur, et in extremo examine cum eis aeterno incendio trareversi?--M. Non potuerunt. D. Quare?--M. Quia sicut nullo instigante ceciderunt, ita nullo adjuvante resurgere debuerunt:non volunt; et quia nolunt, nunquam redire poterunt. D. Cur non redemit eos Christus, sicut homines? --M. Angeli sunt omnes pariter creati, non ab uno angelo, sicut homines ab uno hominillum solum redimeret, alii extra redemptionem remanerent; nec illum solum redimeret, cum mori non posset. Deus non nisi mortem voluit; angeli autem immortales sunt, ideo irreparabiles permanserunt. D. Quare non creavit eos Deus tales, ne peccare possent?--M. Propter justitiam, ut aliquod meritum illorum esset, quod juste remunerari debuisset. Si enim ita creati fuissent, ut peccare non possent, quasi ligati essent, et inde meritum non
Abbreviated transcription (Latin):
.i. omntia uideus dicitur.S̾..
Qualite deus ut angelis ut
int̾na aspiratione. hominibus
uero per angelos ¶D̾. cum scit
iuicio fuerit nmqͥd credend̾
est ꝙ aute treatum mundu
quasi solitariam uitam dux̾it¬
¶m̃. scptum est. E factum est
in ip̃o uita erat. In quo patet
omẽm creaturam semꝑ uisi
struere prius tractat quõ ue
deus non esse antiquior suis
creaturis tempore s dignitate¬
mundus ¶cñ. Bonitas dei fuit
¶M. ip̃e dixit ⁊ fcã sunt ¶D̾. di
mora increando¶M̾. In ictu
oculi .i. qmͣ cito possis aꝑire¬

Expanded text:
citur. D. Qualiter Deus loquitur angelis et interna inspiratione, hominibus vero per angelos. D. Cum Deus sine initio fuerit, nunquid credendum est quod ante creatum mundum quasi solitariam vitam duxerit?--M. Scriptum est: Quod factum est, in ipso vita erat . In quo patet omnem creaturam semper fuistruere domum, prius tractat quomodo dicitur non esse antiquior sua creatura, tempore, sed dignitatemundus?--M. Bonitas Dei, ut -M. Ipse dixit et facta sunt omnia . D. mora in creando?--In ictu oculi, id est quam cito possis
Abbreviated transcription (Latin):
nres oliossit sisi collacione
maloꝵ iuss lariores fuĩt ¶S̾.
cur non creauit angelos anos
pro eis ¶A Alii augeli non
debuenust pro eis restitur nͥ
Si permalisissent ĩ iusa ulla
pena peccantum qd̃ erat in¬
possibile ¶Nani ut illi petcaue¬
nuit mor in penas ꝓruerũt

Expanded text:
pretiosior sit, sic collatione malorum justi clariores fiunt. D. Cur non creavit alios angelos pro eis?--M. Alii angeli non debuerunt pro eis restitui sivsi permansissent, non visa ulla poena peccantium: quod erat impossibile, nam ut illi peccaverunt, mox in poena
Abbreviated transcription (Latin):
ẜa tabula ꝓhibentur ut nõ ecci¬
des ⁊ uõ mecab̾is. ude ĩsb̾se¬
ip̃tib ait:. au̾te faciẽ tuã apecĩs
malũ ꝙ deus penitens detestatꝰ
et illud oĩmodis coram eo iide̾
exist̾e ¶ Uñ exaggeracõm pocĩ.

Expanded text:
a tabula prohibentur, ut: Non occides, non moechaberis . Unde in sequentibus ait: Averte faciem tuam a peccatis malum, quod Deus penitus detestatur, et illud omnibus modis eoram illo videtur existere; unde exaggera
Abbreviated transcription (Latin):
eccastice. Noli querere ẽẽ iuiex
insi cum mrtute possis mniqui¬
tates rrrumpe ¶Quis gͦ nõ tĩ¬
meat illũ idicem qui adeo
sꝑ est sapiens ut eis oculis
⁊deo sꝑ est instus ꝙ redoit u¬

Expanded text:
est: Noli quaerere esse judex , nisi tua virtute possis iniquitates irrumpere. Quis ergo non timeat illum judicem, qui adeo semper est sapiens, ut ejus oculis adeo semper est justus, quod reddit u
Abbreviated transcription (Latin):
sarios n̾tatis cum iudicaris
.i.argueris ab eis qiͣ iustus ñ
sis ꝓ eo ꝙ es sũme miẜicors
gliosa uctoria cum deus delet
⁊ destruit uuiu̾sa ꝙ ẜius ĩobe¬

Expanded text:
rsarios veritatis, cum judicaris, id est argueris ab eis, quasi justus non sis, pro eo quod es summe misericors, a victoria, cum Deus delet et destruit universa quae servus inobe
Abbreviated transcription (Latin):
cõ uo regis a capite descendit
in humeꝵ. nĩ cu prius eẽt re¬
gnũ sac̾dotale sicut moyses ĩ¬
quid in lege nc̃ sac̾dogũ ẽ rega¬
le sicut pecrus in epła sua
dicit ⁊ qui dixit bõ petro. ĩma¬
erunt ligata ⁊ mñteł ⁊cͣ. dicẽdo¬

Expanded text:
tio vero regis a capite descendit in humerum. Unde cum prius esset regnum sacerdotale, sicut Moyses inquit in lege , nunc sacerdotium est regale, sicut Petrus in Epistola sua dicit. Et qui dicit beato Petro: erit ligat
Abbreviated transcription (Latin):
iore nõ haui qui me possit ꝑi̾re
cũ ipe sim rex. s iide mag᷑ pet¬
cam. qr qnͣto maior est excellen
sapie potẽtes .n. potent̃ torm̃ta
paciũtur et indiciũ durũ fiet his
q̃ psunt. ¶ Sane aliud ĩ aliꝙ
et aliud ẽ alicui peccare ¶n aliꝙͣ
peccat qui coĩttit in illũ offen¬
sam. alicui peccat qui eiꝰ sb̾iacet
ulcõm ¶Rex itaq soli deo. ceten

Expanded text:
iorem, qui me possit punire, cum ipse sim rex; sed inde magis peccavi, quia quanto major est excellentia, a. Potentes enim potenter tormenta patientur , et: Judicium durum fiet his, qui praesunt . Sane aliud est in aliquem, et aliud est alicui peccare; in aliquem peccat, qui committit in illum offensam; alicui peccat, qui ejus subjacet ultioni. Rex itaque soli Deo: caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
aduentũ inugenti tui qui tua
est sapĩa. Cuiꝰ aduentus aliis
erat iucertus ⁊ aliis erat occł¬
tus. ¶Ueniq possunt ista
non solũ ad suꝑiora ueꝵ ⁊ ad in¬

Expanded text:
adventum Unigeniti tui, qui tua est sapientia, cujus adventus aliis erat incertus, et aliis occultus. Denique, possunt illa non solum ad superiora, verum eti
Abbreviated transcription (Latin):
ne nic̾tũ erat utrũ inquitates
aliquas ꝯmisissent in sua ꝯcep¬
cõne parentes. nam coctus Ꝯiu¬
guł int̾dum excusatur ac̾mine
causa soboł ꝓcreande ¶Intdum aᷤ
non extusatur aculꝑa ut cũ ꝯmi¬
ges causa exsplende librdnus ĩ¬
ordinate miscentur.Itẽ occł¬
pocõ ꝙ nec uoluutate nec actu co¬
mnsit cum scriptum sit In ezechi¬
ele¶Qd̾ nec filius portabit iniqui¬

Expanded text:
ne, incertum erat, utrum iniquitates aliquas commisissent in sua conceptione parentes. Nam coitus conjugalis interdum excusatur a crimincausa sobolis procreandae; interdum autem non excusatur a culpa, ut cum conjuges causa explendae libidinis inordinate miscentur. Item, occupeccato, quod nec voluntate nec actu commisit, cum scriptum sit, quod filius non portabit iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
lebunt. Et in actibus dedit illl
manum ⁊ erexit eam. laudacioĩ
unde omĩs gentes plaudite ma¬
uibus. Et tlumina plaudent n¬
manibus in id ip̃m. Ideo mambꝰ
autem ad celum in or̃one expã¬
di. qũ anima mea est t̾. sicut n¬
terra siue aqua. erue carens humo¬
re uirtutum gerien bomi opis:
non producit. uude desiderat y¬
ymbrem ut germinet irrigata
¶Ne u̾o prorsus arescat et st̃ilis
fiat. uelocit᷑ exaudi ut ei rorem¬

Expanded text:
dit illi manum, et erexit illam . Laudationis, unde: Omnes gentes plaudite manibus ; et: Flumina plaudent manibus in idipsum . Ideo autem manus ad coelum in oratione expandi, quoniam anima mea est tibi sicut terra sine aqua, quae carens humore virtutum, germen boni operis non producit, unde desiderat imbrem, ut germinet irrigata. Ne vero prorsus arescat et sterilis fiat, Velociter exaudi me, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Consident᷑ igitur expandi ad te
donune manus meas quia tu
diguant̾ expandisti pro me ma¬
nus tuas in intibulo crutis extẽ¬
sas. Et ego mauus meas in foͣr
salutis extitit causa. Cepandi ⁊̃
uanus meas .i. affcus ⁊ opera
diłtaque prius erant quodã
modo ꝯtractandum uiuus delibe¬
racione sperarem. crianus honu¬
uis multiplex. operacionis. unde¬
uerunt mirrã ⁊ labores inauũ
tuarum manducabis ¶Or̃ors.¬
unde lauate puras manus in
moyses manus in or̃one uicebł
isrł. Contemplacionis. unde ĩere¬
honunis sub pẽnis eorum. In ꝓ

Expanded text:
Confidenter ergo expandi ad te, Domine, manus meas, quia tu dignanter expandisti pro me tuas, in patibulo crucis extensas. Et ego manus meas in formasalutis exstitit causa. Expandi etiam manus meas, id est affectus et opera dilatavi, quae prius erant quodam modo contracta, dum minus de liberatione sperabam. Manus hominis multiplex. Operationis, undeverunt myrrham ; et: Labores manuum tuarum quia manducabisunde: Levantes puras manus in Moyses manus in oratione, vincebat Israel . Contemplationis, undinis sub pennis eor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ creando infudr ⁊ in fmidendo
creatur. sicut enĩ ex uase corruꝑ¬
to liquor infusus corrũpr ⁊ pol¬
lutũ ꝯtingens exipõ ꝯtactũ pol¬
luitutisic ex cogitacõne corporis
anuma corrump̃r ⁊ fedatur¶ Had
ut discernat int̾ bonũ et malũ
¶Irascibilẽ ut respuat malũ. Cõcu¬
piscibilem ut appetat bonũ. Iste
noͣ tres iures origmałr corrũ¬
puntur quib corruptis aĩa ꝯͣ¬
hit tres defcũs oppoĩtos. indel
ignorancia ut difficile disc̾uat
int̾ bonũ ⁊ malũ ¶ Iracundiam
ut fucile respuat bonũ ꝯcupiscẽ¬
ciaui ut facile appetat malũ
in curnali quippe ꝯiũcio rõius
sopitur intuitus libidnus irri¬
tatur pruritꝰ ⁊ uoluptatis sacia᷑
affrũs ex quib tres illi sefcũs

Expanded text:
 creando infunditur, et infundendo creatur. Sicut enim ex vase corrupto liquor infusus corrumpitur, et pollutum contingens ex ipso contactu polluitur, sic ex contagio corporis anima corrumpitur et foedatur. Habet ut discernat inter bonum et malum; irascibilem, ut respuat malum; concupiscibilem, ut appetat bonum. Istae vero tres vires originaliter corrumpuntur, quibus corruptis anima contrahit tres defectus oppositos, videlicet: ignorantiam, ut difficile discernat inter bonum et malum; iracundiam, ut facile respuat bonum; concupiscentiam, ut facile appetat malum. In carnali quippe commercio rationis sopitur intuitus, libidinis irritatur pruritus, et voluptatis satiatur affectus, ex quibus tres illi defectus
Abbreviated transcription (Latin):
repit uire sua. mĩquid gͦ dicẽ¬
dum est qd̃ tria simul ab aĩa
pocã originalia ꝯtͣhuntur indel
difficłtas uł rarditas discernẽ¬
di inf̾ bonũ ⁊ malũ que exsp¬
tant adignoranciã ⁊ facuitas
siue ꝓnitas respuendi bonũ.
ꝙ erpectat ad iracundia et ꝓ¬
nitas seu facilitas appetendi
se duo indelicet labem et fe¬
mitẽ. labes est feditas qua ex¬
ip̃ quã indigna est isione
diuina uł pocius carencia di

Expanded text:
peperit mater sua. Nunquid ergo dicendum est, quod tria simul ab anima peccata originalia contrahantur, videlicet difficultas vel tarditas discernendi inter bonum et malum, quae spectat ad ignorantiam; et facilitas sive pronitas respuendi bonum, quae spectat ad iracundiam; et pronitas seu facilitas appetendi se duo, videlicet, labem et fomitem. Labes est foeditas copropter quam indigna est visione di