comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sententia. nec ullum iudiciũ
nisi ordinabiliter habitum
teneatur. Absens uero nemo
iudicet᷑. quia ⁊ diuine ⁊ hu¬
mane hoc ꝓhibent leges. Ac¬
cusatores aũt eoꝵ. omĩ care¬
ant suspitione. quia colũp¬
nas suas dominꝰ firmit̃ stare
uoluit non aquibussibet ag¬
tari. Nullum namq eos
sententia nisi a suo iucdice
cdicta constringat. quia et
leges scb̃i id ip̃m fieri p̾cipi¬
unt. Duodecim enim uicdi¬
ces quilibet ep̃s accusati
si necesse fuerit eligat: aq¬
D eius causa iuste uidice¬
tur. Nec prius aucliatũ ant
excomunicẽt᷑. uel iudicetũ
quam ip̃i ꝑse eligantur ei
regłariter uocatus ad suoꝵ
et rationabiliter discerat.
sinis uo eius cause adsece
apłicam deferatur. ut ibite.
terminẽt᷑. nec antea fimat
sicut ab apłis uel successo¬
eius auctoritate fulciatur.
Ad eam quoq eccłam ab
om̃ib maxime tam̃ ab op¬
pressis applłandum ẽ et ã¬
cutrendũ quasi ad matrem.
ut eius uberib nutͥantuꝵ.

Expanded text:
sententia, nec ullum judicium, sententia, nec ullum judicium, nisi ordinabiliter habitum, tjudicetur, quia et divinae et humanae hoc prohibent leges. Accusatores autem eorum omni careant suspicione, quia columnas suas Dominus firmiter stare voluit, non a quibuslibet agitari. Nullum autem eorum sententia a non suo judice dicta constringat, quia et leges saeculi id ipsum fieri praecipiunt. Duodecim enim judices quilibet episcopus accusatus, si necesse fuerit, eligat, a quibus ejus causa juste judicetur, nec prius audiatur, aut excommunicetur, vel judicetur, quam ipsi per se eligantur, et regulariter vocatus ad suoruet rationabiliter discernatur. Finis vero ejus causae ad sedem apostolicam deferatur, ut ibidem terminetur. Nec antea finiatur, sicut ab apostolis vel successoejus auctoritate fulciatur; ad eam quoque ab omnibus maxime tamen ab oppressis appellandum est et concurrendum quasi ad matrem, ut ejus uberibus nutriantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Diuine circa nos gre
memores eẽ debemus. qui
noᷤ per dignationis sue mi
sericordiam. ob hoc ad fasti¬
gium sacerdotale ꝓuexit.
ut mãclatis sius inherentes.
⁊ in quadam sacerdotiu
sequenda doceamus. Sic̃ stel
las celi non extĩguit nox.
sic mentes fidelium inherẽ
ture. non obscurat munda¬
na iniquitas. Idcirco medi
tendere. ne tras gressores le¬
gis dei. sed unpletores appa¬
reatis. Patriarche uero uel
primates accusatum discuti¬
entes ep̃m. non ante sentẽ¬
tiam ꝑferant finitiuam.
quam apłica fulti auctori
tate. aut reũ se ip̃e confitea¬
tur. aut ꝑ innecentes regu¬
linter examinatus. conuin¬
cantur testes qui minori ñ
sint numero quam illi disci¬
iumentum apłoꝵ. eligere p̃¬
cepit. idest septuaginta duo.
Detractores quoq ꝑ diuinã
auctoritatem eradicandi sũt.
⁊ fautores inimicoꝵ ab ep̃ali
submouemus accusatione ł
testimonio. nec sũmoꝵ ꝗspiã
petatur. aut dispereat. Neq
in re dubia certa iudicetur

Expanded text:
. Divinae circa nos gratiae memores esse debemus, qui nos per dignationis suae misericordiam  gratiam  ob hoc ad fastigium sacerdotale provexit, ut mandatis ipsius inhaerentes, et in quadam sacerdotii sequendlas coeli non exstinguit nox, sic mentes fidelium firmamenipturae non obscurat mundana iniquitas. Idcirco medittendere, ne transgressores legis Dei, sed impletores appareatis. Patriarchae vero vel primates accusatum discutientes episcopum, non ante sententiam proferant finitivam, quam apostolica fulti auctoritate, aut reum se ipse confiteatur, aut per innocentes et regulariter examinatos convincatur testes: qui minores non sint numero quam illi discijumentum apostolorum eligere praecepit, id est septuaginta et duo. Detractores quoque, qui divina auctoritate eradicandi sunt, et auctores inimicorum ab episcopali submovemus accusatione vel testimonio. Nec summorum quispionibus impetatur aut dispereat, neque in re dubia certa judicetur
Abbreviated transcription (Latin):
ablactaueris puerum remigi¬
um. de lacte tuo. ꝑunget oca¬
los meos ⁊ recipiam lumen.
sericordia mater beatissima
quẽ auspice deo. concepit fe¬
liciter. filium genuit. cui
remigium secundum dñi
dictum in baptismate no¬
men inponi fecit. ⁊ ablacta¬
tus sicut suus p̾nuntiator
dixerat. lacte matris oculos
sui uatis matre obstetricã¬
te ꝑungens. lumen illi gra¬
tia diuina restituit. Dictus¬
est autem remigius ab eo
qd̃ eccłam sibi credendam
inter fluctiuagos mundi
recturus cẽt anfractus. Tra¬
ditus igatur a parentibus
scole litteris imbuendus.
in breui cocuis ⁊ etiam na¬
tu maiorib sius. doctrina
excelsior est effectus. Stu¬
debat quoq teneros annos
moꝵ maturitate uincere.
⁊ beniuolentiam cordis cari¬
melle condire. Turbas fre¬
quẽtium popłoꝵ uitare.⁊
ut preconem suum fecis¬
se didicerat. uita solitara do¬
mino ii reclusione seruir.
Qui locus in castro lauduno
hactenus designatur. Inqui¬

Expanded text:
ablactaveris puerum Remigium, de lacte tuo perunget oculos meos, et recipiam lumen. sericordia, mater beatissima quem, auspice Deo, concepit, feliciter filium genuit, cui Remigii, secundum Domini dictum, in baptismate nomen imponi fecit. Et ablactatus, sicut suus praenuntiator praedixerat, lacte matris oculos sui vatis, matre obstetricante, perungens, lumen illi gratia divina restituit. Neceatus Remigius ab eo, quod aecclesiam sibi credendam inter fluctivagos mundi recturus esset anfractus, Rditus. autem a parentibus scole litteris imbuendus, in brevi coaevis et etiam natu maioribus suis doctrina excellentior est effectus. Studebat quoque teneros annos morum maturitate vincere et benivolentiam cordis caricondire, turbas frequentium populorum vitare, et ut preconem suum fecisse didicerat, vita solitaria in reclusione Domino servire. Qui locus in castro Lauduno actenus designatur
Abbreviated transcription (Latin):
accedens. quo beati renii¬
gii pignus accessit. ac si
constitutum cerneret ter¬
minum. intro ĩgreddi ullo
modo non est ausa. Erat
autem ꝓcul abasilica. ci¬
pus tellure secundus. s
les enim incole olcas uo¬
cant. ⁊ hic datus eccłe sci fu¬
erat. Quem unus eciuibus
ꝑsuasit. despiciens homine
qui eum scõ loco contulerit
Qui cum ab ep̃o ac loci pre¬
posito crebro conuentus fu¬
isset. ut que iniuste inui¬
serat: redderet. paruipendo
uerba que audiebat sauci

Expanded text:
accedens, quo beataccedens, quo beati pignus accessit, ac si constitutum cerneret terminum, intro ingredi ullo modo non est ausa: sed aut procul a basilica campus tellure fecundus, – tales anim incolae olcas vocant, – et hic datus basilice sancti fuerat; quem unus e civibus pervadit, despiciens hominem, qui eum loco sancto contulerat. Qui cum ab episcopo ac loci preposito crebro conventus fuisset, ut que iniuste pervaserat redderet, parvi pendens verba que audiebat, perti
Abbreviated transcription (Latin):
gnatus est. Non post lon¬
gum spatium sciens adeẽ
diem sui transitus. post miᷤ¬
sarum celebrationem. ac
sacre communionis largi
septuaginta quatuor con¬
tinentissime fidelis seruus
⁊ prudens dnõ ministraũ.
llonagesuno sexto etatis
sue anno ydꝰ ianuarii scĩ cẽ¬
taminis cursu consumato.
fide seruata. cura multipli¬
ci bonoꝵ operum fructu.⁊
animarum lucro ut diu de¬
sideriuit. anima celum pe¬
netrans. terre corpus reddi¬
uenerabile corpus in eccła
re est inhonore sc̃e genofe¬
ue . que familiarissima be¬
suli. Post cuius obitum
prime germanie deuastaret.
⁊ om̃es remensis ꝓuincie.
incole huius clacdis interi¬
rentur auditu. cõcurrit re¬
mensium popłs ad sci se¬
palla desuꝑ beati sepulchro
conponunt eam in modur
feretri. Acccnsisq suꝑ cer
uices cercis. atq suꝑ cero¬
ferariis dant uoces in canti¬
cis circumeunt urbem cũ
uicis. nec pretereunt ullũ
hospicium qd̃ non hac cir¬
cuitione concludant. Ꝙd
plura: ilõ post multos di

Expanded text:
t. Et non post longum spatium, sciens adesse diem sui transitus, per missarum celebrationem ac sacre communionis largitseptuaginta quattuor continentissime ac religioset prudens Domino ministravit, nonagesimo sexto aetatis suae anno Idus Ianuarias, sancti certaminis cursu consummato, fide servata, cum multiplici bonorum operum fructu et animarum lucro, ut diu desideravit, anima caelos penetrans, terrae corpus reddiillud venerabile corpus in eadem re est in honore sanctae Genovefae, quae familiarissima eur. Post cuius obitum primae Germaniae devastaret, et omnes Remensis provinciae incole huius cladis terrerentur auditu, concurrit Remensium populus ad sancti sepalla de beati sepulcro, componunt eam in modum feretri; accensisque super cruces cereis atque super ceroferariis, dant voces in canticis, circumeunt urbem cum vicis, nec praetereunt ullum hospitium, quod non hac circumitione concludant. Quid plura? Non post multos die
Abbreviated transcription (Latin):
Nat quiclam uenerabilis
ac dignus ꝓfessione ⁊
nomine montanus mona¬
chus. in reclusione solita¬
riam uitam ducens. Is er¬
ꝓ pace sce eccłe que multis
ac diuersis afflictionibus
apd̃ galliarum. ⁊ belgͥcarũ
ꝓuincias uexabatur. dei oĩ¬
potentis clementiam inde¬
fessis precibus eroraret.
de excelso sancto suo. de ce¬
lo interram aspexit. ut au¬
diret gemitum compedi¬
torum. ut soluat filios in¬
teremptoꝵ. Cilinia inute¬
ro concipiet. filium pari¬
et nomine remigium.
cui ame saluandus ppłs

Expanded text:
at quidam venerabilis ac dignus professione et nomine Montanus monachus, in reclusione solitariam vitam ducens, iei aecclesiae, quae multis ac diversis afflictionibus apud Galliarum et Belgicarum provincias vexabatur, Dei omnipotentis clementiam indefessis precibus exoraret, de excelso sancto suo, de caelo in terram aspexit, ut audiret gemitum compeditorum, ut solveret filios inter emptoro concipiens filium pariet nomine Remigium, cui a me salvandus populus
Abbreviated transcription (Latin):
sicerdotio ditauit. nob̾q ui¬
am monstrandam circa nos
ꝓpter uniu̾salem curam ꝗͣ
nob̾ ꝓpter pͥuilegium eiꝰdẽ
eccłe inuicem caritatis in¬
cunditate colloquii qd̾ faci¬
mus. dum ꝑ litterarum mi¬
nisteria ad uos usq ꝑtingi¬
mus. Etiam corcda ur̃a ad
religiosum cultum. in apłi¬
as ammonitionib incite¬
mus. Et dum dilectionis
quondam debitum circa de¬
um monstramus effectũ.
tissumi fratres continuas ⁊
humiles preces. ⁊ drũm no¬
strum oris ⁊ cordis lacrinuis
supplicantes. iuga depreca¬
tione poscamius. ut institu¬
tione ⁊ oꝑe. illi cuius ẽẽ
menbra cupimꝰ hereamus.
Nec unquam ab illa uia q̃
nemus. ne ab eo iuste quẽ
nos impie relinquimꝰ de
potest ratione contingere.
si apłica dogmata. si patrũ
mandata seruamus. Dicit
enim dñs noster. Qui dili¬
git me sermonem meum
seruabit. ⁊ pater meus di¬
ligat eum. ⁊ ad eum uenie¬
mus. ⁊ mansionem apud
eum faciemus. In festo scĩ

Expanded text:
sacerdotio ditavit, nobisque viam monstrandam circa nos propter universalem curam quae nobis propter privilegium ejusdem Ecclesiae charitatis incunditate colloquii, quo facilius dum per litterarum ministeria ad vos usque pertendimus, etiam corda vestra ad religiosum cultum apostolicis admonitionibus incitemus: et dum dilectionis quoddam debitum, plenum circa Deum monstremus affectum. tissimi fratres, continuas et humiles preces: et Deum nostrum, oris et cordis lacrymis supplicantes, jugi deprecatione poscamus, ut institutione et opere, illi, cujus esse membra cupimus, haereamus, nec unquam ab illa via, qunemus, ne ab eo juste, quem nos impie relinquimus, dpotest ratione contingere, si apostolica dogmata, si patrum mandata servamus. Dicit enim dominus noster: Qui diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eu
Abbreviated transcription (Latin):
Item horosium uirum eru¬
ditissimum collaudamus:
quia ualde nobis necessatiã
aduisus paganorum calũp¬
mias orclinauit ystoriam
miraq breuitate contexu¬
it. Item uenerabilis uiri
sedulii pascale opus quod
heroicis descripsit u̾sib in¬
signi laude preferimus. Itẽ
uiuenti nichominus. labo¬
niosum opus non sꝑnintꝰ.
sed miramur. Cetera que
ab hereticis siue sismati¬
cis conscripta uel predicta sunt
nullatenus recipit catholica
et apłica Romana eccła. Eꝗb
pauca que ad memoriam ue¬
nerint: et a catholicis uitan¬
da sunt credimus ẽẽ subdẽ

Expanded text:
Item Orosium virum eruItem Orosium virum eruditissimum collaudamus, quia valde nobis necessariam adversus paganorum calumnias ordinavit historiam, miraque brevitate contexuit. Item venerabilis viri Sedulii Paschale opus, quod Heroicis descripsit versibus insigni laude praeferimus. Item Juvenci nihilominus laboriosum opus non spernimus, sed miramur. Caetera quae ab haereticis et schismaticis conscripta vel praedicta sunt, nullatenus recipit catholica et apostolica Romana Ecclesia. E quibus pauca quae ad memoriam venerint, et a catholicis vitanda sunt, credimus esse subde
Abbreviated transcription (Latin):
ad uenerint: beati pauli
apłi precedat sententia:
omna probate qd̃ bonu
ẽ tenete. Item nifinus ñ
ci operis eclidit libros. nõ
nullas etiam scripturas
interpretatus ẽ. Secl qm̃¬
inaliquib eu de arbitrii
lib̃tate notauit: illa sen
timus que preclictum bea¬
tum hieroniinum sentire
cognoscimus: et non solũ
de rufino: sel etiã de uni¬
uersis quos uir sepuis me¬
moratus zelo dei: et fidei re¬
ligione rep̃hendit. Item o¬
rigenis non nulla opuscu¬
la. que uir beatrssimꝰ ieroni¬
mꝰ ñ repudiauit. legenda
suscipimus. Reliqua au¬
tem omnia cum auctore
dicimus ẽẽ renuenda. Itẽ
cronicam eusebii cesariẽ¬
sis: atq eiusdem ystorie.
eccłastice libros quamuiᷤᷤ
inprimo narrationis sue
libro tebuent: et ꝓpter in
laudib atq excusatione
origenis et sismatici unu
conscripserit librum: ꝓpter
rerum tamen singularem
notitiam que ad instructi¬
onem ꝑtinet: usquequaq
non dicimus renuendos.

Expanded text:
advenerint, beati apostoli advenerint, beati apostoli Pauli praecedat sententia: Omnia probate, et quod bonum est, tenete. Item Rufinus virci operis edinullas etiam scripturas interpretatus est. Sed quoin aliquibus eum de arbitrij libertate notauit, itimus, quae praedictum beatum Hieronymum sentire cognoscimus. Et non solum de Rufino, sed etiam de universis, quos vir saepius memoratus zelo Dei et fidei religione reprehendit. Item Origenis nonnulla opuscula, quae vir beatissimus Hieronymus non repudiat, legenda suscipimus. Reliqua autem omnia cum suo auctore dicimus esse renuenda. Item Chronica Eusebii Caesariensis, atque ejusdem Historiae ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro tepuerit, et post in laudibus atque excusatione Origenis schismatici unum conscripserit librum: propter rerum tamen singularem notitiam, quae ad instructionem pertinet, usquequaque non dicimus renuendos.
Abbreviated transcription (Latin):
ab infidelib aut dictis: su¬
perflua: aut minus apta ꝙͣ
liorumq hmodi passiones q̃
ab hereticis ꝑhibentur cõscap¬
te. ꝓpter quol ut dictum est
neꝰ uel leuis sub sãnandi ho¬
nretut occasio in scã Romana
eccła non leguntur. Nos tñ
tum predicta eccła om̃s mã¬
tyres eorum głosos agones:
qui deo magis quam homim¬
bus noti sunt. Am̃i deuotio¬
ne ueneramur. Item uitas
patrũ pauli: antonii hylan¬
onis et omnium heremitaꝵ
quas tamen uir beatissimus
descripsit hieronimus cum
omni honore suscipimus. Itẽ
actus beati siluestri apłice
sedis presulis. licet eus ꝗ
consumpsit nomen ignorẽt
amultis tamen in urbe Ro¬
ma catholicis legi cognoui¬
mus: et pro antiquo usu
multe hec imitantur eccłe.¬
Item scriptura de inuenti¬
one dominice crucis et
alia scriptura de inuenti¬
one capitis ioħis baptiste.
nouelle quidem reuelatio¬
nes sunt et non nulli eas
catholici legunt. Sed cu
hec ad catholicoꝵ manus

Expanded text:
ab infidelibus aut dictis suab infidelibus aut dictis superflua, aut minus apta, quliorumque hujusmodi pad hereticis perhibentur compositae. Propter quod, ut dictum est, ne vel levis subsanandi orreretur occasio, in sca Romana Ecclesia nocum praedicta Ecclesia, omnes martyres et eorum gloriosos agones, qui Deo magis quam hominibus noti sunt, omni devotione veneramur. Item Vitas patrum Pauli, Antonii, Hylarionis, et omnium eremitarum, quas tantum vir beatissimus scripsit Hieronymus, cum omni veneratione suscipimus. Item actus beati Sylvestri apostolicae sedis praesulis, licet ejus qui conscripsit nomen ignoretur, a multis tamen in urbe Roma catholicis legi cognovimus, et pro antiquo usu multae haec imitantur EccItem scriptura de inventione Dominicae crucis, et alia scriptura de inventione capitis beati Joannis Baptistae novellae quidem relationes sunt, et nonnulli eas catholici legunt. Sed cum haec ad catholicorum manus
Abbreviated transcription (Latin):
ti leonis pape: ao flaniam̃
constantinopol.canũ ep̃m
destinatam. cuius testũ quiᷤ¬
piam si usq ad unũ iota
disputauerit: et non eam
in omnib uenerabiliter re¬
ceperit: anathema sit. Itez
opuscula atq tractatus oĩ¬
um patrum orthodoxoꝵ ꝗ
ti sunt: sed ip̃ius cõmini¬
onis ꝑ grãm dei usq inul¬
timũ diem uite sue fuere
pãticipes. legendos decẽni¬
mus . Item decretales cpłas quaᷤᷤ
beatissimi pape diu̾sis tp̃rib
ab urbe Roma pro duiẽsoru
patrum consolatione dedert̃:
uenerabiliter suscipiendas. Ite
gesta sc̃oꝵ martẏrum que
multipliciter torm̃toꝵ cruci
atib et mirabilib confessi¬
onum triumphis irradiãt.
Quis ista catholicoꝵ dubitet
et maiora eos magonib fu¬
isse perpessos. nec suis urribꝰ
sed dei gr̃a et ad iutorio u¬
niusa tollerasse : Sed id̾o se¬
cundum antiquam consue¬
tudinem fingulati cautela ĩ
sc̃a Romana eccła nõn legun¬
tur: quia et coꝵ qui scripse¬
re nomina penitꝰ ignorant᷑ ⁊

Expanded text:
B. Leonis Papae ad Flavianum Constantinopolitanum episcopum destinatam, cujus textum quispiam, si usque ad unum iota disputaverit, et non eam in omnibus venerabiliter receperit, anathema sit. § 15. Item opuscula atque tractatus omnium Patrum orthodoxorum,ti sunt, sed ipsius communionis per gratiam Dei usque in ultimum diem vitae suae fuere participes, legendos decernimus. Item decretales epistolas, quas beatissimi papae diversis temporibus ab urbe Roma pro diversorum patrum consolatione dederunt, venerabiliter suscipiendas. Item gesta sanctorum martyrum, quae multiatibus et mirabilibus confessionum triumphis irradiant. quis ista catholicorum dubitet, et majora eos in agonibus fuisse perpessos, nec suis viribus, sed Dei gratia et adjutorio universa tolerasse? Sed ideo secundum antiquam consuetudinem singulari cautela in sancta Romana Ecclesia non leguntur, quia et eorum qui scripsere nomina penitus ignorantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s iħs. tamen ad hedifica¬
tionẽ nr̃am eadẽ scã Roma¬
na eccł̃a post illas uetens
uel noui testamenti quas
regłariter suscipimus: eti¬
am has suscipi non probib
scripturas idem sc̃am syno¬
dum nicenam trecentorũ
decem et octo patrum me¬
diante maximo constan¬
tino augusto inqua arri¬
us heticus condempnatus
ẽ. Scãm synodum cõstan¬
tinopolitanam mecliante
theodosio seniore augusto
inqua macedonius hereticꝰ
debitam dampnationem
excepit. Sc̃ãm synodum
ephesinam: inqua nestoriuᷤ
dampnatus ẽ cum consen¬
su beatissimi celestini pape
mediante cyrillo alexãdri¬
ne sedis antistite: et archa¬
dio ep̃o abitalia destinato.
Scãm sẏnodum calcedonẽ¬
sem mecdiante mãciano a¬
ugusto: et anatholio cõftã¬
tinopolitano ep̃o: inqua ne¬
storiana et eutitiana heresiᷤᷤ
simul cum dioscoro eiusq
complitib dampnate sũt.
Sed et siqua sunt concilia
a scĩs patrib actenus insti¬

Expanded text:
Jesus, tamen ad aedificaJesus, tamen ad aedificationem nostram eadem sancta Romana Ecclesia, post illas Veteris vel Novi Testamenti, quas regulariter suscepimus, etiam has suscipi non prohibet Scripturas: Sanctam synodum Nicaenam trecentorum decom et octo Patrum, mediante Maximo Constantino Augusto, in qua Arius haereticus condemnatus est. Sanctam synodum Constantinopolitanam, mediante Theodosio seniore Augusto, in qua Macedonius haereticus debitam damnationem excepit. Sanctam synodum Ephesinam, in qua Nestorius damnatus est, cum consensu beatissimi Coelestini papae, mediante Cyrillo Alexandrinae sedis antistite, et Archadio eSanctam synodum Chalcedonensem, mediante Martiano Augusto et Anatolio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana haeresis, simul cum Dioscoro ejusque complicibus damnatae sunt. Sed et si qua sunt concilia a sanctis Patribus hactenus insti
Abbreviated transcription (Latin):
cietas beatissimi pauli apo¬
stoli uas electionis qui nõ
diuẽso sicut heretici gãti¬
unt:. sed uno tempore eo¬
demq lie gloriosa morte
cum petro in urbe Roma
sub cesare netone agonizãs
coronatus ẽ et panter supͣ¬
Hanc que om̃ib urbib in
uniuerso mundo sua p̃sen¬
tia. atq uenerando trium¬
pho ꝑtulerunt. Est ergo pͥ¬
ma apłi petri sides Roma¬
na eccłia non habens macu¬
cłam neq rugam nec aliꝗd
huiusmodi. Sccl̃a autem
sedes apud alexandriam
beati petri nomine amãco
eius discipło et euãgłista
consecrata ẽ: ip̃eq a petro
apło megyptum cdirectus
uerbum ueritatis predica¬
uit. et głosum consuma¬
uit mattyrium. Tertia uõ
sedes apud antiochiã euis¬
dem beatissimi petri nomi¬
ne habetur honorabilis: eo
qd̃ illic priusquã Romam
ueniss habitauit: et illic pͥ¬
mum nomen xp̃ianoꝵ no¬
uelle gentis exortũ ẽ. Et
quannuis aluid fundamẽ¬
tum nemo possit ponere.
preter id qd̃ positum ẽ qd̾ ẽ¬

Expanded text:
cietas beatissimi Pauli vasis electionis, qui non diverso, sicut heretici garriunt, sed uno tempore eodemque die gloriosa morte cum Petro in urbe Romana sub Cesare Nerone agonisans coronatus est et suprhancque omnibus urbibus in universo mundo sua praesentia, atque venerando triumpho praetulerunt. Est ergo prima Petri apostoli sedes Romana Ecclesia non habens maculam, nec rugam, nec aliquid hujusmodi. Secunda autem sedes apud Alexandriam, beati Petri nomine a Marco ejus discipulo et evangelista consecrata est, ipseque a Petro apostolo in Aegyptum directus, verbum veritatis praedicavit, et gloriosum consummavit martyrium. Tertia vero sedes apud Antiochiam ejusdem beatissimi Petri nomine habetur honorabilis, eo quod illic, priusquam Romam venisset, habitavit, et illic primum nomen Christianorum novellae gentis exortum est. Et quamvis aliud fundamentum nemo possit ponere, praeter id quod positum est,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenti sunt manichei in
urte roma quos exilio de¬
portari precepit. Quorum
coclices ante fores basilice
sc̃e marie incendio concre¬
mauit. Hic subiestam sy¬

Expanded text:
invenit Manichaeos in urbe Roma, quos exsilio deportari fecit, quorum codices ante fores basilicae Sanctae Mariae incendio concremavit. Hic facta sy
Abbreviated transcription (Latin):
Ost ꝓpheticas et euãgłi¬
cas et apłicas scripturaᷤᷤ
quib eccła catholica ꝑ gra¬
tiam dei fundata ẽ: etiam
illud intimandũ putauimꝰ
lamus xp̃i sit: sc̃ã tam̃ ro¬
mana catholica et apłica ec¬
cłia null is synodicis cõsti
tu es petrus inquiens et su¬
per hãc petram edificabo ec¬
cłiam meam: et porte inferi
nõ preualebunt adu̾sus eã.
et tibi dabo claues regni ce

Expanded text:
ost propheticas et evangelicas atque apostolicas Scripturas, quibus Ecclesia catholica per gratiam Dei fundata est, etiam illud intimandum putavimuslamus Christi sit, sancta tamen Romana catholica et apostolica Ecclesia nullis synodicis constitTu es Petrus, inquiens, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam, et tibi dabo
Abbreviated transcription (Latin):
tiris cuntate tyburtina
miliario uicesimo aburbe.
cam scõrum nicandri et
eleutherii uia lauicana ĩ
in fundo crispini. milia¬
huius epãtu clerus cre

Expanded text:
civitate Tyburtina miliario XX. ab Urbe. sanctorum Nicandri et Elewtherii via Lauicana in in fundo Crispini miliaHuius tempore clerus cre
Abbreviated transcription (Latin):
discipline xp̃i. ⁊ exemplum
ꝑfectionis uirginibꝰ. Conu̾¬
satur aut̃ cum testibus scẽ
resurrectionis ⁊ ip̃a testis. con¬
uersatur cum senatoribus ce¬
li infra curiam paradisi sub
spũs scĩ disciplina. ⁊ magiste¬
summi regis cohortes. quoꝵͤ
uita non erat iam de terris ĩ
quibus xp̃s preliabat᷑. sed de
celis. Hinc ascendisse legun¬
tur in cenaculum. quo pasca
dignissue celebratur. Ibi
quippe manebant cum ma¬
ria matre iħu. unanimit as¬
pirati in caritate. ꝑseueranteᷤᷤ
in oratione. donec induerent᷑
uirtute ex alto. Ceperãt enĩ
iam orare. qui dudum cum
dno conu̾santes. uirtutibus
⁊ miraculis pascebant᷑. Et be¬
ne ꝑseuerantes in oratione.
nichil hesitantes donec acci¬
perent munera sp̃us sci que
poscebãt. Quos ⁊ uos ofilie
unitamini. que in scola xp̃i
ꝑmanẽ nouistis. Perseuera¬
te in or̃onibus ananimiter
uiuentes. quousq intrare
possitis gaudia et̃ne uite. qͦ
beata uirgo felicit᷑ hodie in¬

Expanded text:
emplum perfectionis virginibus. Conversatur autem cum testibus sanctae resurrectionis et ipsa testis. Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus sancti disciplina et magistesummi regis cohortes, quorum vita jam non erat de terris, in quibus Christus praeliabatur, sed de coelis. Hinc ascendisse leguntur in coenaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu unanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, donec induerentur virtute ex alto. Coeperant enim jam orare qui dudum cum Domino conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imitamini, quae in schola Christi permanere vovistis: perseverate in orationibus unanimiter viventes, donec intrare possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgo feliciter hodie in
Abbreviated transcription (Latin):
qui occulte xp̃ianꝰ erat: ⁊ dyx̃
ei. Si secretum possis custo¬
dire: diuulgabo arti tue ml¬
tum questum. Ante hos di
ti plumbatis deficere. ⁊ ce¬
pus eius incloaca iactan.
hec in uestibus suis spero
qd̾ margaritas habet abscõ¬
sas ł alrum. Audiẽs hec hy¬
reneus: intimauit secreto bei¬
to iustino pb̃ro. Qui flectẽs
genua. grãs egat deo. Porpa¬
rius aut̃ ueniens noctu si¬
mul cũ hyreneo. inuenit a¬
pus sc̃m̃: sed in uestimẽtis
nichil inuenit. Reatus aut
hyreneus uocauit ad se que¬
dam xp̃ianum habundium
suscepit. ⁊ uixta corꝑa mar¬
tyrum ypoliti ⁊ alioꝵ sepeli¬

Expanded text:
qui occulte Christianus erat, et dicit qui occulte Christianus erat, et dicit ei: Si secretum possis custodire, divulgabo arti tuae multum ad quaestum. Ante hos dieti plumbatis deficere, et corpus ejus in cloacam jactari. Haec in vestibus suis spero quod margaritas habet absconsas, vel aurum. Audiens haec Irenaeus, intimavit secreto beato Justino presbytero. Qui flectens genua gratias egit Deo. Porphyrius autem noctu veniens cum Irenaeo invenit pus sanctum. Sed in vestimentis nihil invenerunt. Beatus autem Irenaeus vocavit ad se quemdam Christianum Abundium suscepit, et juxta corpora martyrum Hippolyti et aliorum sepeli
Abbreviated transcription (Latin):
uenit in domo eius om̃ez
fimiliam xp̃ianam. Quam¬
in conspectu suo presentari
fecit: ⁊ iussit beatum ypoli¬
tum foras muros porte ty¬
burtine cum familia sua¬
duci. Reatus ypolitꝰ conforta¬
bat om̃s dicẽs. Fratres noli¬
te metuere. quia ⁊ uos ⁊ ego
unũ deum habemus. Et de¬
collati sũt ꝓmiscui sexꝰ. nu¬
uero ypolitus ligatus pedes
ad colla idomitoꝵ equoꝵ. sic
ꝑ cardetum ⁊ tribulos tractꝰ.
emisit beatum sp̃m. Nlocte ue¬
nit beatus iustinꝰ pb̃r. ⁊ col¬
legit corꝑa sc̃oꝵ ⁊ sepeliuit
in campo eodem iuxta nim¬
phas adlatus agri uerani.
idus augusti. lcõ S.¬
ꝙm aut̃ ualerianus ad fami¬
liam ypoliti sibi presentatã
dixisset. considerate etates
urãs. ne simul pereatis cũ
ce mori. quã inpudice ui¬
uere: Adhec ualerianus. Ge¬
nus inꝗt seruoꝵ nisi cum
suppliciis ñ emẽdatur. Et
ussit ut concordia cum
plumbatis cederet᷑. Cumq
Ertio decimo uero die post
passionem scĩ ypoliti ueñ
quidam nomine porphyri

Expanded text:
venit in domu Ipoliti omnem familiam christianam, quam conspectu suo presentari fecit. Et jussit beatum Ipolitum foras muros portae Tiburtinae cum familia duci. Beatus Ipolitus confortabat omnes dicens: « Fratres, nolite metuere; quia ego et vos unum Dominum habemus. » Et decollati sunt promiscui sexus, nuvero Ipolitus, ligatis pedibus ad colla indomitorum equorum, sic per carduetum et tribulos tractus, emissit beatum spiritum. Nocte venit beatus Justinus presbiter et collegit corpora et sepelivit in campo eodem, juxta nimpham, ad latus agri Verani, Id. Augusti. A  Cum Valerianus ad familiam beati Hippolyti sibi praesentatam dixisset: Considerate aetates vestras, ne simul pereatis cum ce mori quam impudice vivere. Ad hoc Valerianus: Genus, inquit, servorum nisi cum suppliciis non emendatur. Et jussit ut beata Concordia cum plumbatis caederetur. Et cum ertio decimo vero die post passionem sancti Hippolyti, venit quidam miles Porphyrius
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃s xpolitus respondit. Hoc
feci non quasi magus. sed
quasi xp̃ianꝰ. Decius furore
repletus: iussit ut cum lapi¬
dibus os eius ꝯtunderet᷑. Et
expoliauit eum ueste qua ĩ¬
duebatur in habitu xp̃iano.
Sin aliter. peries ꝑtorm̃ta si¬
cut laurentius. Sc̃s ypolitꝰ
dixit. Exemplum merear be¬
ati laurentii martiris fieri.
quẽ tu miser ausus fiusti
ore polluto nominare.¬
fustib ⁊ cardis tam diu ce¬
sus est. donec ceclentes defi¬
cerent. Inde leuatũ a fra. iuis¬
sit eum. decius uestiri mili¬
tari ueste: qua ante gentilis
utebatur. ⁊ dixit ei. Recole
militiam tuam. ⁊ esto noster
amicus: ⁊ in conspectu nr̃o
utere dignitate pristina
litare: unde cupio ad celerẽ
palmam cum fructu ueni¬
plenus. dixit ad ualerianũ.
Accipe om̃s facultates eius.

Expanded text:
Sanctus Ipolitus respondit: « Hoc feci, non quasi magus sum, quasi christianus. » Decius furore arreptus jussit ut cum lapidibus os ejus contunderetur. Et expoliavit eum veste, qua induebatur habitu christiano, sin aliter, peries per tormenta sicut Laurentius. » Sanctus Ipolitus dixit: « Exemplum merear beati Laurentii martiris fieri, quem tu, misser, ausus fuisti ore polluto nominare. » Efustibus et cardis diu cessus est, donec cedentes defecerunt. Inde levatus a terra, jussit eum Decius vestiri militare veste, qua gentilis utebatur, et dixit ei: « Recole militiam tuam, amicus, et in conspectu nostro utere militia pristina itare, unde cupio ad celerem palmam cum fructu veniplenus Decius dixit Valeriano: Accipe omnes facul
Abbreviated transcription (Latin):
germanam: cuius conu̾¬
sionem desiderans. inter
p̃cũ primitias quas dei
plenis affectibus offer¬
bat. hoc postulabat obni¬
xius: ut sicut cũ sorore ĩs
morũ: ita iam in dei ser¬
uitio fieret inter cas un¬
tas uoluntatum. Fauer
celerif diuina maĩestas g̃¬
gie oratrici: primumq il¬
lud donum qd̃ precipue
postulat qd̃q magis teũ
exhibere delectat. festinã¬
tius elargitur. Nam pose
sexdetim dies a concͥisio¬
ne Clare agnes diuino
afflata sp̃u ꝓperat ad so¬
rorem. eiq sue reserans
uoluntatis archanumd
deẜiuire. Quam illa gau¬
tenter amplectens. gras
inquit ago dõ dulcisse¬
ma soror. qd̾ me de te sa¬
licitã exaudiuit. Intera
nit ad locum: ut deo et
qd̾ meritis eius a quin¬
q demonibus lib̾ata fu¬

Expanded text:
germanam: cuius convegermanam: cuius conversionem desiderans, inter precum primitias, quas Deo plenis affectibus offerebat, hoc postulabat obnixius, ut sicut cum sorore habumorum, ita iam in Dei servitio fieret inter eas unitas voluntatum. Orceleriter divina maiestas egregiae oratrici, primumque illud donum quod praecipue postulat, quodque magis Deum exhibere delectat, festinantius elargitur. Nam post sedecim dies a conversione Clarae, Agnes divino afflata spiritu, properat ad sororem, eique suae referens voluntatis arcanum, stus deservire. Quam illa gaudenter amplectens: Gratias, inquit, ago Deo, dulcissima soror, quod me de te solicitam exaudivit. 25 Miram enit ad locum ut Deo et quod meritis eius a quinque daemoniis liberata fu
Abbreviated transcription (Latin):
Confesti elira illis que
uocem predictam audie
cem illam dum corpus
ago cuiquam reseretis.
uersa uir głe cupidus et
in p̃lus arimosus. imꝑi¬
alem exercitum cui capita¬
neus preerat admouit cõ¬
tra asisium. Terram itaq
nudauit arboribus. adia¬
centia cuncta uastauit. et
sic in ciuitatis obsidio ne
resedit. firmat uerbis mi¬
natibus. se inde nullati¬
nus recessurum. donec ip¬
sam habuerit ciuitatem.
laiq ad id deuentum e¬
rat. ut deciuitatis ꝑiculo
in ꝓrimo timeretur. Qd̾
cum audisset Clara famu¬
la xp̃i uehementer inge¬
sequenti mane cum temp¬
tatione ꝓuentum. ut to¬
to dissoluto exertitu et
suꝑbus homo contra uo¬
ta discederet. et terram
illam ulterius non uexa¬
ret. Nam et ip̃e dux belli
paulo post gladio inte
illa sue orationis uirtus
mirifica debet silentio se¬
peliri. que in ip̃o conuer¬
sioris iutio unam ani¬
mam ad deum conu̾tit. cõ¬
uersam deferidit. habebat
namq sororem euo te¬
neram/ carne ac puritate

Expanded text:
Confestim Clara illis, quae Confestim Clara illis, quae vocem praedictam audierae, ne vocem illam, dum corpus ago, cuiquam reseretis. versa, vir gloriae cupidus et in proeliis animosus, Imperialem exercitum, cui capitaneus praeerat, admovit contra Assisium. Terram itaque nudavit arboribus, adiacentia cuncta vastavit et sic in civitatis obsidione resedit. Firmat verbis minacibus, se inde nullatenus recessurum, donec ipsam habuerit civitatem. Iamque ad id adventum erat ut de civitatis periculo in proximo timeretur. Quod cum audisset Clara famula Christi, vehementer ingesequenti mane cum tentatione proventum, ut toto dissoluto exercitu, et superbus homo contra vota discederet, ac terram illam ulterius non vexaret. Nam et ipse dux belli paulo post gladio interilla suae orationis virtus mirifica debet silentio sepeliri, quae in ipso conversionis initio, unam animam ad Deum convertit, conversam defendit. Habebat namque sororem, aevo teneram, carne ac puritate
Abbreviated transcription (Latin):
hostes poni. precedente eã
cassa argentea intra ebur
in clusa. in qua sc̃i scoꝵ cor¬
pus deuotissime seruabat᷑.
sumq se totam in oratiõe
dnĩo substrauisset. xp̃o suo
cum lacrimis ait. placetꝰ
mi dñe inermes ancillas
tuas. quas tius amoribus
inutriui. manibus ecce
tradere paganoꝵ: Custo¬
di dũe precor has famulas
tuas. quas ip̃a in presenti
articulo custodire non po¬
sum. Mox de noue gratie
ꝓpitiatorio. uox quasi pue¬
ruli ad eius aures insonu¬
it. Ego uos semꝑ custodi¬
am. Mi dũe ait. et hanc
si placet ꝓtege cuuitatem.
que nos ꝓtuo amore su¬
stentat. Et diss ad eam.
Grauamina sustinebit. s
meo munere defendetur.
Tĩc uirgo lacrimosam eri¬
gens faciem. flentes con¬
fortat dicens. Fideiubeo
uob̾ filiole qd̾ nichil pa¬
tiemini mali. tantum in
xp̃o confidite. Nec mora
statim canum illoꝵ. rep̃s¬
sa pauescit audacia. et ꝑ
muros quos ascencderãt
celeriter excuntes orantis
uirtute deturbati sunt.

Expanded text:
hostes poni, praecedente eam hostes poni, praecedente eam cassa argentea, intra ebur inclusa, in qua Sancti Sanctorum corpus devotissime servabatur. 22 Cumque se totam in oratione Domino substravisset Christo suo cum lacrymis ait: Placet, mi Domine, inermes ancillas tuas, quas tuis amoribus innutrivi, manibus, ecce, tradere paganorum? Custodi, Domine, precor, has famulas tuas, quas in praesenti ipsa custodire non possum. Mox de novae gratiae propitiatorio vox quasi puerili ad eius aures insonuit: Ego vos semper custodiam. Mi Domine, ait, et hanc si placet, protege civitatem, quae nos pro tuo amore substentat. Et Christus ad eam: Gravamina substinebit, sed meo munimine defendetur. Tunc Virgo lacrimosam erigens faciem, flentes confortat, dicens: Fide iubeo vobis, filiolae, quod nihil patiemini mali, tantum in Christo confidite. Nec mora: statim canum illorum repressa pavescit audacia, et per muros, quos ascenderant, celeriter exeuntes, orantis virtute deturbati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
randi et dño seruiendi
pigritiam. asꝑa inuentie
stimulabat. sibet hic ora¬
tionum eius recitare ma¬
gnalia. sicut ueritate fitt¬
lissimꝰ. sic et ueneratione
predigna. Illa tempestatt
quam sub imꝑatore fte¬
derico indiuersis mundi
partibus sustinebat ecła
uallis spoletana de calise
ire frequentius imbibebat.
frant in ea ꝓdepopulatiõe
astrorum. ꝓ ciuitatum ex¬
pugnatione imꝑiali ius¬
su constitute acies militũ.
et sarracenoꝵ sagittariorũ
examina uelud apum. Cũ¬
q in asisium peculiarem
domini ciuitatem hostilis
semel furor irrueret. et iã
ip̃is portis exercitus ꝓpin¬
quaret. sarraceni gens pes¬
sua qui sangaunem siti¬
unt xp̃ianum et omrĩe ne¬
fas impudentius audent.
apud sc̃m clamianum int̾
loci terminos. inmo intra
daustrum uirganum in¬
fuxerunt. liquescunt do¬
minarum corda timoribus.
tremunt formidine uerba.
et ad matrem referunt fletꝰ
suos. Que in pauiclo corde
hostium duci iubet. et ant

Expanded text:
randi et Domino serviendi randi et Domino serviendi pigritiam aspera invectio stimulabat. tionum eius recitare magnalia, sicut veritate fidelissima, sic et veneratione praedigna. Illa tempestate, quam sub Imperatore Friderico in diversis mundi partibus sustinebat Ecclesia, vallis Spoletana de calice irae frequentius imbibebat. Erant in ea pro depopulatione castrorum, pro civitatum expugnatione, imperiali iussu constitutae acies militum et Saracenorum sagittariorum examina velut apum. Cumque in Assisium, peculiarem Domini civitatem, hostilis semel furor irrueret, et jam ipsis portis exercitus appropinquaret, Saraceni gens pessima, qui sanguinem sitiunt christianum et omne nefas impudentius audent, apud sanctum Damianum intra loci terminos, immo intra claustrum virginum, influxerunt. Liquescunt dominarum corda timoribus, tremunt formidine verba, et ad matrem referunt fletus suos. Quae impavido corde, ostium duci iubet, et ante
Abbreviated transcription (Latin):
surii furtiue susciꝑet. qñ
sopor ceteras occupasset. La
crimanti semel ꝓfunda noc¬
te astitit angłs tenebraꝵ
in forma nigri pueruli. et
ip̃ãm monuit dicẽs. Ne
tantum plores. qm̃ ceca
fies. Cui cum illico respo¬
deret. cecus non erit. qui
deum uidebit. confusus
ille discessit. Eadem noc¬
te post matutinum oran¬
te Clara et irriguo solito
balneata. monitor frau¬
dulentus accessit. Ne tã¬
tum inquit fleueris. ne
tam diuu resolutũ cerebr̃
ꝑ nares emũxeris. qm̃ ad¬
huc tortum nasum hab¬
bis. Cui celeriter responcẽ¬
te torturam nullam pati¬
tur qui dño famulatur.
statim lapsus euanuit.
Cum erum ab oratione sc̃a
cum iocunditate redibat.
calicla uerba et que soror
pectora succẽlebant de
igne altaris drũ reportalut.
preuenire uiuenculas qͣs
ꝑ signa silenter excitans
ꝓuocabat al laudes. Sere
ceteris dormientibus lam¬
pades accendebat. sepe cĩ¬
panam ꝓpriis manibus
suo claustro desidie locus

Expanded text:
surii furtive susciperet , quando surii furtive susciperet , quando sopor ceteras occupasset. Sacrymanti semel profunda nocte adstitit angelus tenebrarum in forma nigri pueruli et ipsam monuit dicens: Ne tantum plores quoniam caeca fies. Cui cum illico responderet: Caecus non erit qui Deum videbit: confusus ille discessit. Eadem nocte post Matutinum orante Clara, et irrigulo solito balneata, monitor fraudulentus accessit: Ne tantum, inquit, fleveris, ne tandiu resolutum cerebrum per nares emunxerit: quoniam adhuc tortum nasum habebis. Cui celeriter respondente: Torturam nullam patitur, qui Domino famulatur; statim elapsus evanuit.Cum enim ab oratione sancta cum iucunditate redibat, calida verba, et quae sororum pectora succendebant, de igne altaris Domini reportabat. praevenire iuvenculas, quas per signa silenter excitans, provocabat ad laudes. Saepe, ceteris dormientibus, lampades accendebat: saepe campanam propriis manibus suo claustro desidiae locus
Abbreviated transcription (Latin):
rabant. Prohibuere tantẽ
Deatus franciscus et ep̃s
cipientes ut nullum tra¬
scat diem. quin saltem ũ¬
ciam et dimidiam panis
sumat in pastum. Cumq
grauis afflictio corporum
afflictionem ex more ge¬
neret animoꝵ. longe ali¬
ter effulgebat in clara. Sẽ¬
uabat enim in om̃i sua
mortificatione uultus fe¬
stiuos et ylares ut uł nõ
sentire uł deridere uideret᷑
angustias corporales. Ex qͦ
liquido datur intelliga ꝙ
scã letitia que interius ha¬
bũdibat. exterius redũda¬
bat. qm̃ flagella corporis
leuigat amor cordis. Que
sic erat a mundo perutus
aliena. continue sacris ora¬
tionibus. et diuinis laudi¬
bus animam occupabat.
longis post completoriũ
tractibus cum sororibus
orat. et lacrimarum ꝓflu-¬
uia dum in ip̃a ꝓrũmpũt.
in ceteris excitantur. Postꝗͣ
uero cetere fessa membra
duris adibant reuouere cu¬
bilibus. ip̃a in oratione ꝑ¬
uigil et inuicta manebat.
ut tunc uenas diuini sus¬

Expanded text:
rabant. Prohibuere tandem rabant. Prohibuere tandem beatus Franciscus et Episcaecipientes ut nullum transeat diem, quin saltem unciam et dimidiam panis sumat in pastum. Cumque gravis afflictio corporum, afflictionem ex more generet animorum, longe aliter effulgebat in Clara: servabat enim in omni sua mortificatione vultus festivos et hilares, ut vel non sentire, vel deridere videretur angustias corporales. Ex quo liquido datur intelligi, quia sancta laetitia, quae interius abundabat, exterius redundabat; quoniam flagella corporis levigat amor cordis. <B>sic erat a mundo penitus aliena, continuo sacris orationibus et divinis laudibus animam occupabat. Longis post Completorium tractibus cum sororibus orat et lacrymarum profluvia dum in ipsa prorumpunt, in ceteris excitantur. Postquam vero ceterae fessa membra duris adibant refovere cubilibus, ipsa in oratione pervigil et invicta manebat, ut tunc venas divini su
Abbreviated transcription (Latin):
te officium puluinaris.
processu uero temporis.
storium debilit to corpori
strauit. et capiti modicã
paleam clementer indul¬
rit. Postquã autem cor¬
pus tam seuere tractatũ
longa cepit occupare infĩ¬
mitas. iubente. Beato frã¬
cisco sacco pleno paleis
usa est. Porro in ieiuniis
tantus erat rigor abstinẽ¬
tie sue. ut de uiatico te¬
nui qd̃ sumebat uix cor¬
poraliter uiueret. nisi eã
uirtus alia sustentaret.
Sanitatis namq tp̃e ma¬
iorem quadragenam et
quadragesimam sc̃ĩ mar¬
tini rotũde in pane et aqͣ
ieuinans. soliᷤ diebus dñi¬
cis uinum si habebat gu
delicet. quarta. ⁊ sexta feru
nichil in illis quadrage¬
nis sumebat in cibum. Sic
alternatim dies penurio¬
se refectionis et dies acer¬
re mortificationis sibi in¬
uicem succedebãt: ut ui¬
gilia ꝑfecte medie quasi
in festum solueret᷑ panis
ꝓpfea sc̃e matri deuotissi¬
me filie. ac mortes illas
quas cotidie uoluntarie
substinebãt lacrinus deplo¬

Expanded text:
te ufficium pulvinaris. te ufficium pulvinaris. Processu vero temporis storium, debilitato corpore, stravit et capiti modicam paleam clementer indulsit. Postquam autem corpus tam severe tractatum longa coepit occupare infirmitas, iubente beato Francisco, sacco pleno paleis usa est. 18 Porro in ieiuniis tantus erat rigor abstinentiae suae, ut de viatico tenui, quod sumebat, vix corporaliter viveret, nisi eam virtus alia sustentaret. Sanitatis namque tempore maiorem quadragesimam et quadragesimam S. Martini episcopi in pane et aqua ieiunans, solis diebus dominicis vinum, si habebat, gusdelicet, quarta et sexta feria, nihil in illis quadragesimis sumebat in cibum. Sic alternati dies penuriosae refectionis et dies actae mortificationis sibi invecem succedebant, ut vigilia perfectae inediae, quasi in festum solveretur panis propterea sanctae matri devotissimae filiae, ac mortes illas, quas quotidie voluntarie sustinebat, lacrymis deplo
Abbreviated transcription (Latin):
uotus frater ut succurcat
in opie tante. et ad sum̃ẽ¬
dum uasculum currit.
non autem uolentis est
neq currentis. sed mise¬
rentis est dei. Et erum so¬
lo influente deo uas illd̃
plerium oleo reꝑitur. pre¬
ueniente scẽ Clare oratio¬
ne frss obsequium. in soli¬
men pauꝑum filiarum.
at uero frater predictus
quasi frustra uocatus fuis¬
set. submurmurãs dixit.
Derisorie me iste femine
uocauerũt: cum ecce uas
plenum existat. de miri
magis quam loqui forsi¬
tan expediret. cum talia
fecerit inquibus audie¬
tium stupor cum rerum
ueritate contempdet. Pro
curauerat enuim sibi uir.¬
go scĩssima uestem deco¬
rio porci. quam uersa ad
carnem yspida tonsura
pilorum. secreto sub tuni¬
ca deferebat. Utebatur nõ¬
numquam duro cilicio
te pilis equoꝵ nodose cõ¬
serto. qd̾ hĩc inde corduł
rudibus stringebat ad cor¬
pus. Nuda humus etuit
dum uinearum sarmen¬
ta erant ꝓ lectulo. ligũq
durum prestabat sub capi¬

Expanded text:
votus frater ut succurrat votus frater ut succurrat inopiae tantae et ad sumendum vasculum currit. Non autem volentis est neque currentis, sed miserentis est Dei. Etenim solo influente Deo, vas illud plenum oleo reperitur, praeveniente sanctae Clarae oratione fratris obsequium in solamen pauperum filiarum. At vero frater praedictus, quasi frustra vocatus fuisset, submurmurans dixit: Derisorie me istae feminae vocaverunt, cum ecce vas plenum existat. <B><I>magis quam loqui forsitan expediret, cum talia fecerit in quibus audientium stupor cum rerum veritate contendit. Nocuraverat enim sibi virgo sanctissima vestem de corio porci, quam, versa ad carnem hispida tonsura pilorum, secreto sub tunica deferebat. Utebatur nonumquam duro cilicio, de pilis equorum nodose conserto, quod hinc inde chordulis rudibus stringebat ad corpus. erdum vinearum sarmenta erant pro lectulo, lignumque durum praestabat sub capi
Abbreviated transcription (Latin):
sterio panis. cũ iã insta¬
rent et fames et hora eclẽ¬
di. Dispensatrice uecata.
iubet sc̃a panem duudere.
partemq fratribus mitte.
parcem intus ꝓsororibus
retinere. De quo retento
dinidio iubet quinqua¬
ginta fieri iuxta dñaru
numerum incisuras. et
eis in mensa pauꝑtatis ap¬
ponere. Cui cum deuota
filia responderet necessa¬
ria hic fore antiqua xp̃i
miracula ut tam modicũ
panis quinquaginta re¬
ciperet sectiones. respon¬
dit mater et dieit. Fac fi¬
lia secura qd̾ dico. P̃rope¬
rat filia matris implere
manclata. ꝓperat mater
ad xp̃m suum. pia ꝓfili¬
abus destinare suspiria.
Crescit duuino munere
intra frangentis manus
parua illa materia. et cui¬
libet de conuentũ sua ei¬
titit portio copiosa. die
ex toto defecerat oleum. ut
et humilitatis magistra.
sius manibus lauat. po¬
nit uas uacuum seorsum
unde frater elemiosinanꝰ
illud accipiat: et uocatur
ip̃e frater ut ꝓacquirendo
oleo uadat. Accelerat de¬

Expanded text:
sterio panis, cum iam instasterio panis, cum iam instarent et fames et hora edendi. Dispensatrice vocata, iubet sancta panem dividere, partemque fratribus mittere, partem intus pro sororibus retinere. De quo retento dimidio iubet quinquaginta fieri, iuxta dominarum numerum, incisuras, et eis in mensa paupertatis apponere. Cui cum devota filia responderet, necessaria hic forent antiqua Christi miracula, ut tam modicum panis quinquaginta reciperet sectiones, respondit mater et dixit: Fac, filia, secura quae dico. Properat filia matris implere mandata: properat mater ad Christum suum pia pro filialibus destinare suspiria. Crescit divino munere inter frangentis manus parva illa materia et cuilibet de conventu suo extitit portio copiosa. Aliuex toto defecerat oleum, ut et humilitatis magistra suis manibus lavat; ponit vas vacuum seorsum ut frater eleemosynarius illud accipiat, et vocatur ipse frater ut pro acquirendo oleo vadat. Accelerat de
Abbreviated transcription (Latin):
postulatum. Et ut insoli¬
te petitiori fauor insolitꝰ
arrideret. poritifex ip̃e cũ
cis recorcdationis dũs pa-¬
tu scãm istam artius di¬
ligebat. Cui cum suadeͣt
ut ꝓpter euentus tempo¬
rum et pericula seculoꝵ
aliquas possessiones assẽ¬
tir⁊ habere. quas et ip̃e li¬
beraliter offerebat. fortis¬
simo animo restitit et nł¬
latenus acquieuit. Ad quã
respondente pontifice. si
uotum formidas. nos re
a uoto absoliumus: Sc̃e
pater ait. nequaquã axͥ
sequela in perpetuum ab¬
solui desidero. Elemosi¬
narum fragmina panũ¬
q munutias quas ele-¬
mosinaris apportabant.
ualde suscipiebat ylarit᷑.
et quasi mesta de parub
in tegris. exultabat potiꝰ
infragnientis. Quid mł¬
ta: Satagebat pauperi
crucifixo pauꝑtate ꝑfec¬
tissuna conformari. ut nł¬
la res peritura amantem
ab amato seduceret. aut
cursum eius cum drĩo im¬
pediret. Occurrunt ecce
duo mirancda. que pauꝑ¬
tatis amatrix meruit oꝑa

Expanded text:
postulatum. Et ut insolipostulatum. Et ut insolitae petitioni favor insolitus arrideret, Pontifex ipse cum recordationis dominus Patu sanctam istam arctius diligebat. Cui cum suaderet ut propter eventus temporum et pericula saeculorum aliquas possessiones assentiret habere quas et ipse liberaliter offerebat, fortissimo animo restitit, et nullatenus acquievit. Ad quam respondente Pontifice: Si votum formidas, nos te a voto absolvimus: Sancte pater, ait, nequaquam a Christi sequela in perpetuum absolvi desidero. Eleemosynarum fragmina, panumque minutias quas eleemosynarii comportabant, valde suscipiebat hilariter et quasi moesta de panibus integris, exultabat potius in fragmentis. Quid multa? Satagebat pauperi Crucifixo paupertate perfectissima conformari, ut nulla res peritura amantem ab amato secluderet, aut cursum eius cum Domino impediret. Occurrunt, ecce, duo miranda, quae paupertatis amatrix meruit oper