comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legibiliter ex cogitatas generationes humanas. propter rationis fecundi¬
tatẽ intellegimus &ideo credimus utrique eorũ generidictũ esse abste dne.
crescite & multiplicamini in hac enĩ benedictione: concessam nobis atepo¬
testatẽ ac facultatẽ accipio & multis modis enuntiare quod un omodo
intellectũ tenuerimus & multis modis intellegere quod obscure unomodo
enuntiatũ legerimus sic implentur aquae maris quae non mouentur ni¬
siuariis significationib: sic &fetib: humanis impletur & terra cuius a¬
riditas apparet instudio &dominatur ei ratio uolo etiamdicere dñe dr̃
m̃s quod me consequens tua scriptura cõmonet & dicã nec uerebor uera
enĩ dicã temihi inspirante . quod ex eis uerbis uoluisti ut dicerẽ neque enĩ
lio piue cer teo inpiaonte eredlo me uerũ diere cũ tuss ueritas omis autõ¬
homomendax &ideo quil oquitur mendaciũ desuo loquitur ergo ut uerum

Expanded text:
ligibiliter excogitatas, generationes humanas propter rationis fecundiligibiliter excogitatas, generationes humanas propter rationis fecunditatem intelligimus. Et ideo credimus utrique horum generi dictum esse abs te, Dcrescite -et multiplicamini. in hac enim benedictione concessam nobis a te facultatem ac potestatem accipio et multis modis enuntiare, quod uno modo intellectum tenuerimus, et multis modis intellegere, quod obscure uno modo enuntiatum legerimus. sic implentur aquae maris, quae non monentur nisi uariis significatibus, sic et fetibus humanis impletur et terra, cuius ariditas apparet in studio, et dominatur ei ratio. Yolo etiam dicere, domine deus meus, quod me consequens tua scriptura conmonet7 et dicam nec uerebor. uera enim dicam te mihi inspirante, quod ex eis uerbis noluisti ut dicerem. neque enim alio praeter te inspirante credo me uerum dicere, cum tu sis ueritas, omnis authomo mendax. et ideo qui loquitur mendacium, de suo loquitur. ergo ut uerum
Abbreviated transcription (Latin):
atque corporalibus tã quã in caelo & terra in animis iustis & iniquis tã quam
quod solidatũ est inter aquã & aquã & societate amaricantiũ populorũ tã¬
quã in mari & instudio animarũ piarũ tamquã in arida & in operib: miseri¬
cordiae secundũ praesentẽ uitã tamquã in herbis seminalibus & lignis fruc¬
tiferis & in spiritalib: donis manifestatis ad utilitatẽ sicut in luminaribus
caeli & in affectionis formatis ad tẽperantiã tãquã in animã uiuã in his om¬
nib: nanciscimur multitudines. & ubertates & incrementa sed qđ itacrescat
& multi plicetur & una res multis modis enuntietur. & una enuntiatio
multis modis intellegatur non inuenimus. nisi insignis corporaliter editis.
& rebus intellegibiliter ex cogitatis signa corporaliter edita generationes
aquarũ propter necessarias caus as carnalis profunditatis res autẽ intel¬

Expanded text:
atque corporalibus, tanquam in coelo et in terra; et in animis justis et iniquis, tanquam atque corporalibus, tanquam in coelo et in terra; et in animis justis et iniquis, tanquam quod solidatum est inter aquam et aquam; et in societate amaricantium populorum, tanquam in mari; et in studio animarum piarum, tanquam in arida; et in operibus misericordiae secundum praesentem vitam, tanquam in herbis seminalibus et lignis fructiferis; et in spiritualibus donis manifestatis ad utilitatem, sicut in luminaribus coeli; et in affectibus formatis ad temperantiam, tanquam in anima viva. In his omnibus nanciscimur multitudines, et ubertates, et incrementa: sed quod ita crescat et multiplicetur, ut una res multis modis enuntietur, et una enuntiatio multis modis intelligatur; non invenimus, nisi in signis corporaliter editis, et rebus intelligibiliter excogitatis. Signa corporaliter edita, generationes aquarum propter necessarias causas carnalis profunditatis; res autem intel
Abbreviated transcription (Latin):
& proximi quã multi plicibus sacramentis & innumerabilibus linguis & in una¬
quaque lingua innumerabilibus locutionũ modis corporaliter enuntiatur
ita crescunt & multiplicantur fecus aquarũ attende iterũ. quisquis haecle¬
gis ecce quod uno modo scriptura offert & uox personat in principio dĩ fecit
caelũ & terrã nonne multi pliciter intellegitur. nonerrorũ fallacia sed uera¬
rũ intellegentiarũ generibus ita crescunt & multiplicantur fetus hominũ
itaq sinaturas ipsas rerũ non allegorice sed propriae cogitemus ad om̃a quae
deseminibus gignuntur conuenit uerbũ crescite & multiplicamini siautẽ figu¬
ratae posita ista tractamus quod potius arbitror intendisse scripturã. quae
utique non superuacue solis aquatilium & hominũ fetibus istã benedictio¬
nem ad tribuit inuenimus quidem multitudines & increaturis spiritalibus

Expanded text:
et proximi, quam multiplicibus sacramentis et innumerabilibus linguis et in unaet proximi, quam multiplicibus sacramentis et innumerabilibus linguis et in unaquaque lingua innumerabilibus locutionum modis corporaliter enuntiatur! ita crescunt et multiplicantur fetus aquarum. adtende iterum quisquis haec legis: ecce quod uno modo scriptura offert et uox personat: in principio deus fecit caelum et terram, nonne multipliciter intellegitur, non errorum fallacia, sed uerarum intellegentiarum generibus? ita crescunt et multiplicantur fetus hominum. Itaque si naturas ipsas rerum non allegorice, sed proprie cogitemus, ad omnia, quae de seminibus gignuntur, conuenit uerbum: crescite et multiplicamini; si autem figurate posita ista tractemus — quod potius arbutique non supervacue solis aquatilium et hominum fetibus istam benedictionem attribuit; invenimus quidem multitudines et in creaturis spiritualibus
Abbreviated transcription (Latin):
nec serpentib:. crescite & multiplicamini cũ haec quoq: om̃a sicut pisces
& taues & homines gignendo auge antur genus quae custodiant qui digi¬
turdi cam lumen meũ ueritas quia uacat hoc quia in aniter itadictũ ẽ
nequaquam pater pietatis absic ut hoc dicat seruus uerbitui. & siego non intel¬
lego quid hoc eloquio significes. ut antur eomelius meliores id est intellegentio¬
res quã ego sum unicuique quantũ sapere dedisti dsm̃s placeat autẽ & confes¬
sio mea corã oculistuis quatibi confiteor credereme dñe non incas sum teitalo¬
cutũ neq silebo quod mihi lectionis huius occasio suggerit uerũ ẽ enĩ nec uideo
quidimpediat ita mesentire dicta figurata librorũ tuorũ nouienĩ multipli¬
citer significari percorpus. quod unomodo mente intellegitur. & multiplicit̃
mente intellegi quod unomodo ꝑcorpus significatur ecce simplex dilectio dĩ

Expanded text:
et serpentibus: crescite et multiplicamini, cum haec quoque omnia sicut pisces et serpentibus: crescite et multiplicamini, cum haec quoque omnia sicut pisces et aues et homines gignendo augeantur genusque custodiant. Quid igitur dicam, lumen meum, ueritas? quia uacat hoc, quia inaniter ita dictum est? nequaquam, pater pietatis, absit, ut hoc dicat seruus uerbi tui. et si ego non intellego, quid hoc eloquio significes, utantur eo melius meliores, id est intellegentiores quam ego sum, unicuique quantum sapere dedisti. placeat autem et confessio mea coram oculis tuis, qua tibi confiteor credere me, domine, non incassum te ita locutum, neque silebo, quod mihi lectionis huius occasio suggerit. uerum est enim nec uideo, quid inpediat ita me sentire dicta figurata librorum tuorum. noui enim multipliciter significari per corpus, quod uno modo mente intellegitur, et multipliciter mente intellegi, quod uno modo per corpus significatur. ecce simplex dilectio dei
Abbreviated transcription (Latin):
onibus piis. dehis quae persensum corporis percipiuntur dehis uidicare
nunc dicitur inquib: & potestatẽ corrigendihabet sed quid esthoc & qua¬
le mssteriũ est eccebenedicis hominis odnẽ ut crescant & multi plicen¬
tur. &impleant terrã nihil ne nobis ex hoc innuis. ut intellegamus aliquid
quur nonita benedixeris lucẽ quã uocastidiem nec firmamentũ cacli
nec luminaria nec sidera nec terrã nec mare : diceremte ds̃ nr̃ quinos adi¬
maginẽ tuã creasti. diceremte hocdonũ benedictionis homini proprie uolu¬
isse largiri nisi hoc modo benedixisses & pisces & cetos. ut erescerent &mul¬
tipli carentur &implerent aquas maris. & uolatilia multiplicentur suꝑ
terrã itẽ dicerem ad earerũ genera pertinere benedictionẽ hanc. quae
gignendo ex semetipsis propagantur. si eã repperirẽ in arbustis & frutec¬
tis & in pecorib: terrae nunc autẽ nec herbis & lignis dictũ ẽ. nec bestus

Expanded text:
onibus piis de his, quae per sensum corporis percipiuntur. de his enim iudicare nunc dicitur, in quibus et potestatem corrigendi habet. Sed quid est hoc et quale mysterium est? ecce benedicis homines, o domine, ut crescant et multiplicentur et impleant terram. nihilne nobis ex hoc innuis, ut intellegamus aliquid, cur non ita benedixeris lucem, quam uocasti diem, nec firmamentum caeli nec luminaria nec sidera nec terram nec mare? dicerem te, deus noster, qui nos ad imaginem tuam creasti, dicerem te hoc donum benedictionis homini proprie uoluisse largiri, nisi hoc modo benedixisses pisces et coetos, ut crescerent et multiplicarentur et implerent aquas maris, et uolatilia multiplicarentur super terram. item dicerem ad ea rerum genera pertinere benedictionem hanc, quae gignendo ei semet ipsis propagantur. si eam reperirem in arbustis et frutectis et in pecoribus terrae. nunc autem nec herbis et lignis dictum est nec bestiis
Abbreviated transcription (Latin):
simul etiam narrauit sequoque paruulum a seducta matresua datum
fuis se manicheis. & om̃s poene non legisse tantũ. uerum etiam scriptitas¬
se libros eorum. sibique apparuis se nullo contra disputante & conuin¬
cente. quam illa secta fugienda itaque fugisse quae cũ ille dixis set. at¬
que illa nollet adquiescere. sed instaret magis deprecando et ubertĩ
flendo ut me uideret & mecũ dissereret . illeiam sub sthoma canstaedi
o. uade inquiđ ame. ita uiuas. fieri non potest ut filius istarũ lacrimarũ
pereat quod illa itase accepisse inter colloquia sua mecũ saepe recorda¬
batur . acsidecaelo sonuisset¬

Expanded text:
simul etiam narrauit se quoque paruulum a seducta matre sua datum simul etiam narrauit se quoque paruulum a seducta matre sua datum fuisse manichaeis et omnes paene non legisse tantum uerum etiam scriptitasse libros eorum sibique adparuisse nullo contra disputante et conuincente, quam esset illa secta fugienda: itaque fugisse. quae cum I ille dixisset atque illa nollet adquiescere, sed instaret magis deprecando et ubertim flendo, ut me uideret et mecum dissereret, ille iam substomachans: "uade" inquit "a me; ita uiuas, fieri non potest, ut filius istarum lacrimarum pereat." quod illa ita se accepisse inter conloquia sua mecum saepe recordabatur, ac si de caelo sonuisset
Abbreviated transcription (Latin):
dua. casta pia & sobria quales amas iam quidem spe alacrior sed fletu
& gemitu non segnior. non desineret horis omnibus orationũ suarũ deme
plangere adte. & intrabant in conspectũtuũ praeces eius. & me tamen di¬
mittebas adhuc uolui & in uolui illa caligine. & dedisti alterũ responsũ
tuũ quendam episcopũ . nutritũ in ecclesia. & exercitatũ in libris tuis qui
cũ illa femina rogasset ut dignatur mecũ conloqui & refellere erro¬
res meos. & dedocere me mala acdoceret bona. faciebat enĩ hoc quos fo¬
te idoneos inuenis set . noluit ille prudenter sane quantũ sensi postea.
respondit enimme adhuc esse indocibilem eo quod inflatus es sem¬
nouitate hȩresis illius . & non nullis quaestiunculis iam multos imnperitos
ex agitassem sicut illa indicauerat ei sed inquiꝗđ sine illũ ibi . tantũ roga
proeo dñm ipselegendo repperiet quis ille sit error. & quantas impietas

Expanded text:
dua casta, pia et sobria, quales amas, iam quidem spe alacrior, sed fletu dua casta, pia et sobria, quales amas, iam quidem spe alacrior, sed fletu et gemitu non segnior, non desineret horis omnibus orationum suarum de me plangere ad te, et intrabant in conspectum tuum preces eius, et tamen dimittebus adhuc uolui et inuolui illa caligine. . Et dedisti alterum responsum tuum, quendam episcopum nutritum in ecclesia et exercitatum in libris tuis. quem cum illa femina rogasset, ut dignaretur mecum conloqui et refellere errores meos et dedocere me mala ac docere bona - faciebat enim hoc, quos forte idoneos inuenisset - noluit ille, prudenter sane, quantum sensi postea. respondit enim me adhuc esse indocilem, et quod inflatus essemnouitate haeresis illius et nonnullis quaestiunculis iam multos inperitos exagitassem, sicut illa indicauerat ei. "sed" inquit "sine illum ibi. tantum roga pro eo dominum: ipse legendo reperiet, quis ille sit error et quanta inpietas."
Abbreviated transcription (Latin):
nipotens qui sic curas unũ quemque nr̃m tam quam solũ cures. & sic
om̃s tam quam singulos unde illud etiam quod cũ mihi naras set ip¬
sum uisum & ego ad id trahere conarer ut illa se potius non desperaret
enim mihi dictum est ubi ille ibi &tu. sedubitu ibi & ille. confiteor tibi dñe
recordationem meam quantõ recolo quod saepe nontacui. amplius meis¬
to per matremuigilantẽ responsotuo. quod tam uicina interpraetationis
falsitate turbata non est. & tam cito uidit quod uidendũ fuit quod ego ceste
ante quam dixisset non uideram etiam tum fuisse commotũ. quam ipso
somniꝰ quo feminȩ piȩ gaudium tanto post futurã. ad consolationem tunc
praesentis sollicitudinis tanto ante praedictũ est nam nouem ferme anni
secuti sunt . quibus ego in illo limo profundi ac tenebris falsitatis. cũ saepe
surgere conarer & grauius alliderer uolutatus sum. cũ tamen illa ui¬

Expanded text:
nipotens, qui sic curas unumquemque nostrum, tamquam solum cures, et sic nipotens, qui sic curas unumquemque nostrum, tamquam solum cures, et sic omnes, tamquam singulos? Vnde illud etiam, quod cum mihi narrasset ipsum uisum et ego ad id detrahere conarer, ut illa se potius non desperaret enim mihi dictum est, Ubi ille, ibi et tu; sed, Ubi tu, ibi et ille. Confiteor tibi, Domine, recordationem meam quantum recolo, quod saepe non tacui, amplius me isto per matrem vigilantem responso tuo, quod tam vicina interpretationis falsitate turbata non est et tam cito uidit quod uidendum fuit, quod ego certe, antequam dixisset, non uideram, etiam tum fuisse conmotum quam ipso somnio, quo feminae piae gaudium tanto post futurum ad consolationem tunc praesentis sollicitudinis tanto ante praedictum est. nam nouem ferme anni secuti sunt, quibus ego in illo limo profundi ac tenebris falsitatis, cum saepe surgere conarer et grauius alliderer, uolutatus sum, cum tamen illa ui
Abbreviated transcription (Latin):
bebat exte & ex audistieam dñe ex audistieam nec despexisti lacri¬
mas eius cũ profluentes rigarent terrã sub oculis eius ex audisti eam
nam unde illud somnium quo eam consolatus es. ut uiuere mese cum
crederet . & haberet mecum eandem mensam indomo. quod nolle coepe¬
rat auersans & detestans blas phemias erroris mei : uidit enimse stan¬
tem inquadam regula lignea & aduenientẽ adse iuuenem splendi¬
dum hilarem. atq: arridentem sibi cum illa esset maerens & maero¬
re confecta quicũ causas abea quaesisset mae stitiae suae. cotidiana¬
rumque lacrimarum docendi ut assolet non discendi gratia. atq:
illa respondisset perditionem meã seplangere. iussis se illũ quose.¬
cura esset. atq: amͦmonuis seꝑ ut attenderet. & uideret ubi esset illa
ibi esse& me: quod illa ubi attendit. uidit me iuxta se in eadem regula
stantem unde hoc nisi quia erant aurestuae adcor eius. otubone om¬

Expanded text:
bebat ex te, et exaudisti eam, domine. exaudisti eam nec despexisti lacribebat ex te, et exaudisti eam, domine. exaudisti eam nec despexisti lacrimas eius, cum profluentes rigarent terram sub oculis eius in omni loco orationis eius: exaudisti eam. nam unde illud somnium, quo eam consolatus es, ut uiuere mecum cederet et habere mecum eandem mensam in domo? quod nolle coeperat auersans et detestans blasphemias erroris mei. uidit enim se stantem in quadam regula lignea et uenientem ad se iuuenem splendidum hilarem atque arridentem sibi, cum illa esset maerens et maerore confecta. qui cum causas ab ea quaesisset maestitiae suae cotidianarumque lacrimarum docendi, ut adsolet, non discendi gratia, atque illa respondisset perditionem meam se plangere, iussisse illum, quo secura esset, atque admonuisse, ut adtenderet et uideret, ubi esset illa, ibi esse et me. quod illa ubi adtendit, uidit me iuxta se in eadem regula stantem. unde hoc, nisi quia erant aures tuae ad cor eius, o tu bone om
Abbreviated transcription (Latin):
agebam cũ in ridebam eos. nisi ut inͣ riderer abste sensim atq paulatim
perductus ad eas nugas. ut crederem ficũ plorare cũ decerpitur. & ma¬
trem eius arborem lacrimis acteis quam ta men ficũ sico medisset ali¬
quis sc̃s ali enosane non suoscelere deceptam. misceret uisceribus & anhe¬
laret deilla angelos. immouero particulas di gemendo in oratione
atque ructando quae particulȩ summi & ueridĩligatae fuissent in illo
pomo nisi electi scĩ dente acuentre soluerentur & credidimiser magis¬
esse miseri cordiam praestandã fructibus terrae . quã hominibus propt̃
plicio damnanda buccella uideretur sicidaretur . & misisti manũ tuã
ex altato & de hac profunda caligine eruistianimã meã. cum prome
fleret adte mea mater fidelis tua. amplius quam flent matres cor¬
porea funera uidebat enim illa mostem meam exfide & spũ quemha¬

Expanded text:
agebam, cum inridebam eos, nisi ut inriderer abs te sensim atque paulatim agebam, cum inridebam eos, nisi ut inriderer abs te sensim atque paulatim perductus ad eas nugas, ut crederem ficum plorare, cum decerpitur, et matrem eius arborem lacrimis lacteis? quam tamen ficum si comedisset aliquis sanctus alieno sane, non suo scelere decerptam, misceret uisceribus et anhelaret de illa angelos, inmo uero particulas dei gemendo in oratione atque ructando: quae particulae summi et ueri dei ligatae fuissent in illo pomo, nisi electi sancti dente ac uentre soluerentur. et credidi miser magis misericordiam praestandam fructibus terrae quam hominibus, propter plicio damnanda buccella uideretur, si ei daretur. Et misisti manum tuam ex alto et de hac profunda caligine eruisti animam meam, cum pro me fleret ad te mea mater, fidelis tua, amplius quam flent matres corporea funera. uidebat enim illa mortem meam ex fide et spiritu, quem ha
Abbreviated transcription (Latin):
nostrum nec sociale consortiũ cũ conciliatur aliqua in usum uitae congru
ae tempori & incertũ est an libidine habendi. aut puniuntur corrigendi
studio potestate ordinata. & incertũ est an libidine nocendi multa itaq
facta quae hominibus inͣ probanda uiderentur. testimoniotuo approb¬
ta sunt. & multa laudata ab hominib: teteste damnantur. cũ saepe se
aliter habet species facti & aliter facientis animus atq articulus occuls¬
ti temporis cũ uero aliquid turepente inusitatũ & in prouisum imperas
etiam si hoc aliquando uetuisti. quamuis causam imperiitui protẽpo¬
re occultes & quãuis contra pactũ sit aliquorũ hominũ socie tatis quis
dubitet esse faciendũ quando ea iusta est societas hominũ quae seruit
tibi: sed beati qui temperas se sc̃iunt. fiunt enim om̃a a seruientibus tibi. uel
ad exhibendum quoda praesens opus est. uel ad futura praenuntianda
haec ego nesciens. inridebam illos scõs seruos & prophetas tuos & quid

Expanded text:
nostrum, nec sociale consortium, cum conciliantur aliqua in usum uitae congrua et tempori, et incertum est an libidine habendi, aut puniuntur corrigendi studio potestate ordinata, et incertum est an libidine nocendi. multa itaque facta, quae hominibus inprobanda uiderentur, testimonio tuo adprobata sunt et multa laudata ab hominibus te teste damnantur, cum saepe se aliter habet species facti et aliter facientis animus atque articulus occulti temporis. cum uero aliquid tu repente inusitatum et inprouisum imperas, etiamsi hoc aliquando uetuisti, quamuis causam imperii tui pro tempore occultes et quamuis contra pactum sit aliquorum hominum societatis, quis dubitet esse faciendum, quando ea iusta est societas hominum, quae seruit tibi? sed beati qui te imperasse sciunt. fiunt enim omnia a seruientibus tibi uel ad exhibendum, quod ad praesens opus est, uel ad futura praenuntianda. Haec ego nesciens inridebam illos sanctos seruos et prophetas tuos. et quid
Abbreviated transcription (Latin):
namsiesset tenere meum & rogarẽ eũ &perte obseruarẽ ut mibi pander et¬
& praeberem aures corporis mei sonis erumpentibus exore eius & si hebrea
uoce loqueretur frustra pulsaret sensum meũ nec indementẽ meã quic¬
quã tangeret si autẽ latine scirem quid diceret: sed unde scirem anuerũ
diceret: quodsi & hocscirem. num ab illoscirem : intus utiqimibi intus indo

Expanded text:
nam si esset, tenerem eum et rogarem eum et per te obsecrarem, ut mihi ista panderet, et praeberem aures corporis mei sonis erumpentibus ex ore eius, et si hebraea uoce loqueretur, frustra pulsaret sensum meum nec inde mentem meam quicquam tangeret; si autem latine, scirem quid diceret. sed unde scirem, an uerum diceret? quod si et hoc scirem, num ab illo scirem? intus utique mihi, intus in do
Abbreviated transcription (Latin):
micilio cogitationis. nechebrea. nec graeca neclatina nec barbara ueritas. si¬
ne horis & linguae organis. sine strepitu sillabarũ diceret uerũ dicit & ego sta¬
tim cestus. confidenter illi homini tuo dicerem uerũ dicis cũ ergo illũ in terro¬
gare non possim. tetequo plenus uera dixit ueritas . rogote dĩm̃s. rogo parce
peccatis meis & quulli ser uotuo dedistihaec dicere.da & mihi haec intellegere
ecce sunt calum & terra clamant quod facta sint mutantur enim atq ua¬
riantur : quic quid autẽ factũ non est & tamen est. non est in eo quid quã qđ
ante non erat quod est mutari atq uariari clamant etiam quod seipsa non
fecerint ideo sumus quia facta sumus non ergo eramus antequã essemus ut
fieri possemus a nobis & uox dicentiũ est ipsa euidentia tuergo dñe fecistiea
qui pulcher es pulcbra sunt enim quibonus es bona sunt enĩ qui es sunt enim
nec ita pulchra sunt nec itabona sunt nec ita sunt sicut tu conditor eorũ quo

Expanded text:
micilio cogitationis nec hebraea nec graeca nec latina nec barbara ueritas sine oris et linguae organis, sine strepitu syllabarum diceret: "uerum dicit" et ego statim certus confidenter illi homini tuo dicerem: "uerum dicis." quum ergo illum interrogare non possim, te, quo plenus uera dixit, ueritas, rogo, te, deus meus, rogo, parce peccatis meis, et qui illi seruo tuo dedisti haec dicere, da et mihi haec intellegereEcce sunt caelum et terra; clamantj quod facta sint : mutantur enim atque variantur. Quidquid autem factum non est et tamen est, non est in eo quicquam quod ante non erat, quod est mutari atque variari. Clamant edam> quod se ipsa non fecerint: «ideo sumus, quia facta sumus; non ergo eramus, antequam essemus, ut fieri possemus a nobis »; et vox dicendum est ipsa evidenda. Tu ergo, Domine, fecisd ea; qui pulcher es, pulchra sunt enim; qui bonus es, bona sunt enim ; qui es, sunt enim. Nec ita pulchra sunt nec ita bona sunt nec ita sunt, sicut tu conditor eorum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
uit statim enim dñe subuenisti innocentiae. cuius testis eras tusolus cum enĩ
duceretur uel ad custodiam uel ad supplicium. fit eis obuiam quidam ar¬
chitectus. cuius maxima erat cura publicarum fabricarum gaudent illieũ
potissimum occurrisse. cui solebant insuspicionem uenire ablatarũ rerũ
quae perissent deforo ut quasi tandem iam ille cognosceret a quibus haec
fierent uerum autem uiderat homo saepe alipium in domo cuiusdam se¬
natoris adquem salutandum ueniebat statimque cognitũ manu apprae¬
hensa semouita turbis & tantimali causam quaerens quid gestum essec ai¬
diuit om̃sque tumultuantes qui aderant & minaciter frementes. ius sit ue¬
re secum : & uenerunt addomũ illius adulescentis. qui rem commiserat. pi

Expanded text:
fuit. statim enim, domine, adfuisti innocentiae, cuius testis eras tu solus. cum enim fuit. statim enim, domine, adfuisti innocentiae, cuius testis eras tu solus. cum enim duceretur uel ad custodiam uel ad supplicium, fit eis obuiam quidam architectus, cuius - maxima erat cura publicarum fabricarum. gaudent illi eum potissimum occurrisse, cui solebant in suspicionem uenire ablatarum rerum, quae perissent de foro, ut quasi tandem iam ille cognosceret, a quibus haec fierent. uerum autem uiderat homo saepe Alypium in domo cuiusdam senatoris, ad quem salutandum uentitabat, statimque cognitum manu adprehensa semouit a turbis et tanti mali causam quaerens, quid gestum esset, audiuit omnesque tumultuantes, qui aderant, et minaciter frementes iussit uenire secum. et uenerunt ad domum illius adulescentis, qui rem conmiserat. p
Abbreviated transcription (Latin):
nerari a credulitate quippe. ante tribunal deambulabat cumtabulis acsti
.o. cumecce adulescens quidam exnumero scholasticorũ furuerus. securim¬
lanculo aportans illo non sentiente in gressus est ad cancellos plumbeos
uiuico argentario desuper praeminent. & praecidere plumbum coepit so¬
no autem securis audico. submur murauerant argentarii qui subtererant.
xmiserunt quiad praehenderent quem forte inuenissent quorum uocibus¬
uiditis. relicto instrumento illedisces sit. timens necumeo teneretur alipius
uitem qui non uiderat intrantem ex euntẽ sensit. & cereleriter uidit ab eun¬
tem & causam scire cupiens. in gressus est locum. & inuentam securim stans
atq: amͦ mirans considerabat . cumecce illi qui missierant reperiunt eum
olũ. ferentem ferrum. cuius sonitu exiti uenerant tenent. ađtrahunt con¬
gregatis inquilinis fori.tam quam furem manifestum se compraehendisse
loriantur. &inde offerendus iudiciis ducebatur sed hactenus docendus

Expanded text:
eraria credulitate. Quippe ante tribunal deambulabat solus cum tabulis ac o, cum ecce adolescens quidam ex numero scholasticorum fur verus, securimlanculo apportans, illo non sentiente ingressus est ad cancellos plumbeos vico argentario desuper praeminent, et praecidere plumbum coepit. Sono autem securis audito submurmuraverunt argentarii qui subter erant, miserunt qui apprehenderent quem forte invenissent. Quorum vocibusuditis, relicto instrumento ille discessit, timens ne cum eo teneretur. Alypius utem qui non viderat intrantem, exeuntem sensit, et celeriter vidit abeunt causam scire cupiens ingressus est locum, et inventam securim stans atque admirans considsolum ferentem ferrum, cuius sonitu exciti uenerant: tenent, adtrahunt, congregatis inquilinis fori tamquam furem manifestum se conprehendisse gloriantur, et inde offerendus indiciis ducebatur. Sed hactenus docendus
Abbreviated transcription (Latin):
bar in africa nam reuera illas euersiones aperditis adulescentibus ibi
non fieri manifestũ est mihi sed subito inquiunt nemercedem magistro
reddant conspirant multi adulescentes . & transferunt se ad alium
desertores fidei & quibus praepecuniae caritate iustitia uilis est oderat

Expanded text:
bar in Africa. nam re uera illas euersiones a perditis adulescentibus ibi bar in Africa. nam re uera illas euersiones a perditis adulescentibus ibi non fieri manifestatum est mihi: "sed subito" inquiunt "ne mercedem magistro reddant, conspirant multi adulescentes et transferunt se ad alium, desertores fidei et quibus prae pecuniae caritate iustitia uilis est." oderat
Abbreviated transcription (Latin):
panicheos coram loquentis & disserentis sermones etiam apud cartha¬
inem mouere me coeperant: cum talia descripturis proferret. quibus re¬
sti non facile posset. & inbecilla mihires ponsio uidebatur istorũ quã qui¬
lem non facile palam promebant sed nobis secretius. cum dicerent scrip¬
uras noui testamenti falsatas fuisse a nescio quibus. quiiudacorũ le rem
uras noui testamenti falsatas fuisse anescio quibus. qui iud aeorũ legem
nserere xp̃i anae fidei uoluerunt. atq: ipsi incorrupta. exemplaria
ulla proferrent sed me maxime captũ & offocatũ. quod ammodo
deprimebant corporalia cogitantẽ moles illȩ sub quibus anhe lans
nauram tuae ueritatis liquidam & simplicem respirare non poterã.
sedulo ergo agere coeperã propter quod uenerã ut docerem romae
artem re thoricam & prius domi congregare aliquos quibus &perquos
innotescere coeperam . & ecce cognosco alia romae fieri quae non patie¬

Expanded text:
manichaeos coram loquentis et disserentis sermones etiam apud Carthamanichaeos coram loquentis et disserentis sermones etiam apud Carthaginem monere me coeperant, cum talia de scripturis proferret, quibus resisti non facile posset. et inbecilla mihi responsio uidebatur istorum; quam quidem non facile palam promebant, sed nobis secretius, cum dicerent scripturas noni testamenti falsatas fuisse a nescio quibus, qui Iudaeorum legemuras noni testamenti falsatas fuisse a nescio quibus, qui Iudaeorum legem inserere Christianae fidei noluerunt, atque ipsi incorrupta exemplaria nulla proferrent. sed me maxime captum et offocatum quodam modo deprimebant corporalia cogitantem moles illae, sub quibus anhelans in auram tuae ueritatis liquidam et simplicem respirare non poteram. Sedulo ergo agere coeperam, propter quod ueneram, ut docerem Romae artem rhetoricam, et prius domi congregare aliquos, quibus et per quos innotescere coeperam. et ecce cognosco alia Romae fieri, quae non patie
Abbreviated transcription (Latin):
subtile corpus esse quod tamen per locispatia diffunderetur. quã crede¬
re abste esse qualem putabam naturã mali ipsum quoque saluatorem
nostrum unigenitũ tuũ tam quam demassa lucidissimae molis tu ae
porrectum ad nr̃am salutem ita putabam. ut aliud deillo non crederẽ
nisi quod possem uanitate imaginari talemita que naturameius nas¬
sci non posse demaria uirginae arbi trabar. nisi carne concernere tur
concerniautẽ & non inquinari non uidebam. quod mihi talem figurabo
etuebam itaq: credere in carne natũ nec credere cogerer ex carne
quinatũ nunc spiritales tui blande & amanter ridebunt mesi has con¬
ssiones meas legerint. sed tamentalis erã deinde quae illi inscripturis
iis reprxehenderant defendi posse non ex istimabã sed aliquando sa¬
e cupiebam cũ aliquo illorũ librorũ doctissimo conferre singula. &
xperiri quid inde sentiret iamenim elpidii cuiusdã aduersus eos dem

Expanded text:
subtile corpus esse, quod tamen per loci spatia diffunderetur — quam credesubtile corpus esse, quod tamen per loci spatia diffunderetur — quam credere abs te esse qualem putabam naturam mali. ipsum quoque saluatorem nostrum, unigenitum tuum, tamquam de massa lucidissimae molis tuae porrectum ad nostram salutem ita putabam, ut aliud de illo non crederem nisi quod possem uanitate imaginari. talem itaque naturam eius nasci non posse de Maria uirgine arbitrabar, nisi carni concerneretur. concerni autem et non coinquinari non uidebam, quod mihi tale figurabam. metuebam itaque credere incarnatum, ne credere cogerer ex carne inquinatum. nunc spiritales tui blande et amanter ridebunt me, si has confusiones meas legerint; sed tamen talis eram. Deinde quae illi in scripturis tuis reprehenderant defendi posse non existimabam, sed aliquando sane cupiebam cum aliquo illorum librorum doctissimo conferre singula et experiri, quid inde sentiret. iam enim Elpidii cuiusdam aduersus eosdem
Abbreviated transcription (Latin):
te imaginantur & quia dm̃bonũ nullam malam creaturã creasse: qua¬
liscumque mepietas credere cogebat. constituebam ex aduerso sibi du¬
as moles utramque infinitim. seqd malar ingustius anuerono au¬
as moles utramque infinitam sed malam angustius. bonam gradus &
ex hoc initio pestilentioso mecetera sacrilegia sequebantur cum enĩ cona¬
retur animus m̃s recurrere incatholicam fidem. repercutiebar. quia
nonerat catholica fides quam esse arbitrabar & magis pius mihi ui¬
debar site ds̃m̃s cui confitentur ex me miserationes tuae. uel exceteris
pastibus infinitum credere . quamuis ex una quatibi moles mali oppo¬
nebatur cogerer finitũ fateri. quamsi ex omnibus partibus incorporis
humani forma te opinarer finiri & melius mihi uidebar credere nulli
malum te creasse. quod mihi nescienti non solum aliqua substantia sed ec¬
am corporea uidebatur. quia & mentem cogitare non noueram nisi eam

Expanded text:
t quia deum bonum nullam malam naturam creasse quat quia deum bonum nullam malam naturam creasse qualiscumque me pietas credere cogebat, constituebam ex aduerso sibi duas moles, utramque infinitam, sed malam angustias, bonaas moles, utramque infinitam, sed malam angustius, bonam grandius. Et ex hoc initio pestilentioso me caetera sacrilegia sequebantur. Cum enim conaretur animus meus recurrere in catholicam fidem, repercutiebar, quinon erat catholica fides, quam esse arbitrabar. et magis pius mihi uidebar, si te, deus meus, cui confitentur ex me miserationes tuae, uel ex ceteris partibus infinitum crederem, quamuis ex una, qua tibi moles mali opponebatur, cogerer finitum fateri, quam si ex omnibus partibus in corporis humani forma te opinarer finiri. et melius mihi uidebar credere nullum malum te creasse — quod mihi nescienti non solum aliqua substantia sed etiam corporea uidebatur, quia et mentem cogitare non noueram nisi eam
Abbreviated transcription (Latin):
si non fuissent nec eam defendebam pristina animositate : sed tamen fami¬
liaritas eorum. plures enim eos roma occultat. pigrius me faciebat aliud
quaerere pracsertim desperantẽ in ecclesiatua dre caeli & terrae creator¬
omnium uisibilium & in uisibiliũ. posse inueniri uerum unde me illia uer¬
terant. multũ que mihi turpe uidebatur credere figuram tehabere huma¬
nae carnis. & membrorũ nr̃orũ linia mentis corporalibus terminari. &
qm̃ cum de dõ meo cogitare uellem cogitare nisi moles corporũ non noue¬
ram neque enim uidebatur mihiesse quicquam quod tale non esset. ea ma¬
xima & prop esola causa erat in euitabilis erroris mei hinc enim & mali
subscantiam quandam credebam essetalem & habere suam molem tae trã
& deformem siue crassam quamterram dicebant. siue tenuem atq subti¬
lem sicuti est acriscorpus quã malignĩ mentom neruanue apiuoc¬

Expanded text:
si non fuissent. nec eam defendebam pristina animositate, sed tamen famisi non fuissent. nec eam defendebam pristina animositate, sed tamen familiaritas eorum - plures enim eos Roma occultabat — pigrius me faciebat aliud quaerere praesertim desperantem in ecclesia tua, domine caeli et terrae, creatornuisibilium, posse inueniri uerum, unde me illi auerterant, multumque mihi turpe uidebatur credere figuram te habere humanae carnis et membrorum nostrorum liniamentis corporalibus terminari. et quoniam cum de deo meo cogitare uellem, cogitare nisi moles corporum non noueram — neque enim uidebatur mihi esse -quicquam, quod tale non esset — ea maxima et prope sola causa erat ineuitabilis erroris mei. Hinc enim et mali substantiam quandam credebam esse talem et habere suam molem tetram t deformem siue crassam, quam terram dicebant, siue tenuem atque subtilem, sicuti est aeris corpus: quam malignam mentem per il
Abbreviated transcription (Latin):
um hominibus operantibus iniquitatẽ . &ideo ad huc combinabam cũ electis
orum sed ta meniam desperans in ea falsa doctrina me posse proficere. ea¬
ue ipsa quibus sinihil melius reperirem contentus esse de creberam.iam
emissius ne glegentiusq recinebam & enim suborta est etiam mihi cogi¬
atio prudentiores illos ceteris fuisse phylosophos. quos achademicos ap¬
uellant quod de omnibus dubitandumesse censuerant. nec aliquid ueri ab
omine compraehendi posse decreuerant ita enim & mihi liquido sensis se
uidebantur. ut uulgo habetur. etiam illorũ intentionem nondũ intellegen¬
÷ nec dissimul aui eundem ospitem meũ reprimere animia fiducia. quam
si eum habere derebus fabulosis. quibus manichei libri plenisunt amicitia
amen corũ fa mili amus utobon quamceterorũ bominũ quuupilla bea
ta meneorũ familiarius utebar quam ceterorũ hominũ qui in illa hȩre¬

Expanded text:
um hominibus operantibus iniquitatem, et ideo adhuc conbinabam cum electis um hominibus operantibus iniquitatem, et ideo adhuc conbinabam cum electis orum, sed tamen desperans in ea falsa doctrina me posse proficere, eaue ipsa, quibus, si nil melius reperirem, contentus esse decreueram, iam remissius neglegentiusque retinebam. Etenim suborta est etiam mihi cogitatio, prudentiores illos ceteris fuisse philosophos, quos Academicos appellant, quod de omnibus dubitandum esse censuerant nec aliquid ueri ab homine conprehendi posse decreuerant. ita enim et mihi liquido sensisse uidebantur, ut uulgo habentur, etiam illorum intentionem nondum intellegen. nec dissimulaui eundem hospitem meum reprimere a nimia fiducia, quam sensi eum habere de rebus fabulosis, quibus manichaei libri pleni sunt. amicitia tamen eorum familiarius utebar quam ceterorum hominum, qui in illa hatamen eorum familiarius utebar quam ceterorum hominum, qui in illa haere
Abbreviated transcription (Latin):
scis non enim tantũ auditoribus eorum quorum enumero erat etiam is in
cuius domo ae grotaueram & conualuerã sed eis etiam quos electos uocant
adhuc enim mihi uidebatur non esse nos qui peccamus. sed nescio quam ali¬
am in nobis peccare naturã & delectabar superbiam meam extraculpã esse
& cũ aliquid mali fecissem non confiterime fecissem ut sanares animã meam
quoniam peccabat tibi sed excusare me amabam & accusare nescio quid al¬
ud quod mecũ esset. & ego non essem uerũ autẽ totũ ego eram & aduersum
me impietas mea mediuiserat. &iderat peccatũ insanabilius quo me pecca¬
torem non esse arbi trabar & execrabilis iniquitas teds̃ omnipotens. te in me
ad perniciem meam . quam meate ad salutẽ malles superari nondũ ergo
posueras custodiam orimeo &ostium continentiae circalabia mea ut non
declinaret cormeũ in uerba mala. ad ex cusandas excusationes in peccatis

Expanded text:
sanctis: non enim tantum auditoribus eorum, quorum e numero erat etiam is, in sanctis: non enim tantum auditoribus eorum, quorum e numero erat etiam is, in cuius domo aegrotaueram et conualueram, sed eis etiam, quos electos uocant. adhuc enim mihi uidebatur non esse nos, qui peccamus, sed nescio quam aliam in nobis peecare naturam et delectabat superbiam meam extra culpam esse et, cum aliquid mali fecissem, non confiteri me fecisse, ut sanares animam meam, quoniam peccabat tibi, sed excusare me amabam et accusare nescio quid aliud, quod mecum esset et ego non essem. uerum autem totum ego eram et aduersus me inpietas mea me diuiserat, et id erat peccatum insanabilius, quo me peccatorem non esse arbitrabar, et execrabilis iniquitas, te, deus omnipotens, te in me ad perniciem meam, quam me a te ad salutem malle superari. nondum ergo posueras custodiam ori meo et ostium continentiae circum labia mea, ut non declinaret cor meum in uerba mala ad excusandas excusationes in peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
aduanas fabulas & uaniles loquacitates sedut audiret in tuis sermonib:
& tuillam insuis orationibus : huius netulacrimas quibus non ate aurum
& argentum petebat. nec aliquod nutabile aut uolubile bonũ sed salu¬
tẽ
animae filii sui. tucuius munere talis erat contemneres . & repelleres ab aux¬
lio tuo nequaquam dñe immouero aderas & ex audiebas & faciebas ordine
quo praedestina ueras esse faciendum: absit ut tufalleres eam in illis uisionibus
semper orans tamquam ciro grafatua in gerebat tibi dignaris enim qm̃ in
sacculum miseri cordiatua eis quibus om̃a debita dimittis. etiam promission¬
bus tius debitor fieri recreasti ergome abilla ae gritudine. & saluum fecisti fil¬
um ancillae tuae tunc interim corpore . ut esset cui salutẽ meliorem acque
certiorem dares &iun gebar etiam tunc romae falsis illis atque fallentibus

Expanded text:
ad uanas fabulas et aniles loquacitates, sed ut te audiret in tuis sermonibus ad uanas fabulas et aniles loquacitates, sed ut te audiret in tuis sermonibus et tu illam in suis orationibus? huiusne tu lacrimas, quibus non a te aurum et argentum petebat nec aliquod nutabile aut uolubile bonum, sed salutem animae filii sui, tu, cuius munere talis erat, contemneres et repelleres ab auxilio tuo? nequaquam, domine, inmo uero aderas et exaudiebas et faciebas ordine, quo praedestinaueras esse faciendum. absit, ut tu falleres eam in illis uisionibus semper orans tamquam chirografa tua ingerebat tibi. dignaris enim, quoniam in saeculum misericordia tua, eis quibus omnia debita dimittis, etiam promissionibus debitor fieri. Recreasti ergo me aL illa aegritudine et saluum fecisti filium ancillae tuae tunc interim corpore, ut esset cui salutem meliorem atque certiorem dares. et iungebar etiam tunc Romae falsis illis atque fallentibus
Abbreviated transcription (Latin):
tuum & melior eram puer. quo illum dematerna pietate flagitaui. sicut
iam recordatus atq: confessussum sed inde decus meum creuerã & consi¬
lia medicinae tuae demens inridebam. qui non me siuistitalem bis mori quo
uulnere si feriretur cormatris. num quã sanaretur : non enimsatis eloqui¬
quiderga me habebat animi. & quantomaiore sollicitudine meparturi¬
ebat spũ quam carne peperat: non itaque uideo quomodo sanarentur.
simea talis illamors trans uerberas set uiscera dilectionis eius: & ubi essent
tantae praeces &tam crebres sine inter missione : nusquam nisi adte: an
uero tuds̃ misericordiarum: sperneres cor contritũ & humiliatũ. uiduae
castae. ac sobriae frequentantis ele mosinas obsequentis atq seruientis scis
tuis. nullũ diem prae termittentis oblationem ad altare tuum . bis die
mane & uespere adecclesiam tuã sine ulla intermissione uenientis. non

Expanded text:
tuum; et melior eram puer, quando illum de materna pietate flagitavi, sicut tuum; et melior eram puer, quando illum de materna pietate flagitavi, sicut jam recordatus atque confessus sum. Sed in dedecus meum creveram, et consilia medicinae tuae demens irridebam, qui me non sivisti talem bis mori. Quo vulnere si feriretur cor matris, nunquam sanaretur. Non enim satis eloqquid erga me habebat animi, et quanto majore sollicitudine me parturiebat spsi mea talis illa mors transuerberasset uiscera dilectionis eius. et ubi essent tantae preces, tam crebrae sine intermissione? nusquam nisi ad te. an uero tu, deus misericordiarum, sperneres cor contritum et humiliatum uiduae castae ac sobriae, frequentantis elemosynas, obsequentis atque seruientis sanctis tuis, nullum diem praetermittentis oblationem ad altare tuum, bis die, mane et uespere, ad ecclesiam tuam sine ulla intermissione uenientis, non
Abbreviated transcription (Latin):
gritudinis corporalis. & ibamiam ad inferos portans om̃a mala quae cõ¬
miseram & inte in me & in alios multa & grauia super originalis peccati
uinculum quo om̃s in adam morimur: non enim quic quã eorum mihi do¬
naueras in xp̃o nec soluerat ille incruce sua in imicitias quas tecum contr
xeram peccatis meis quomodo enim eas solueret incruce phantas matis
quod deillo credidera qua mergo falsa mihi uidebatur mors carnis eius.
tam uera erat animae meae : & quamuera erat mors carnis cius. tam fal¬
sauita animae meae . quae id non credebat & in grauescentibus febribus. iã
ibam & peribam: quo enim irem si hinc tunc abirem. nisi inignem atq: torm̃¬
ta digna factis meis inueritate ordinistui  e hoc illa nesciebat & ta men pro
me orabat abs ens : tuautẽ ubique praesens ubierat ex audibas eam : & u¬
bieram miscrebaris me. ut reciperem salutem corporis adhuc insanus
corde sacrilego : neque enidesiderabam in illo tanto periculo baptismũ

Expanded text:
gritudinis corporalis et ibam iam ad inferos portans omnia mala, quae conmiseram et in te et in me et in alios, multa et grauia super originalis peccati uinculum, quo omnes in Adam morimur. non enim quicquam eorum mihi donaueras in Christo nec soluerat ille in cruce sua inimicitias, quas tecum contrxeram peccatis meis. Quomodo enim eas solveret in cruce phantasmatis, quod de illo credideram? Quam ergo falsa mihi videbatur mors carnis ejus, tam vera erat animae meae: et quam vera erat mors carnis ejus, tam falsa vita animae meae, quae id non credebat. Et ingravescentibus febribus jam ibam et peribam. Quo enim irem, si tunc hinc abirem, nisi in ignem atque tormenta digna factis meis in veritate ordinis tui? Et illa hoc nesciebat, et tamen pro me orabat absens. Tu autem ubique praesens, ubi erat exaudiebas eam; et ubi eram miserebaris mei, ut recuperarem salutem corporis mei, adhuc insanus corde sacrilego. Neque enim desiderabam in illo tanto periculo baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
& confiteri tibi & psallere nominituo altissime quia dis omni potens &
bonus. etiamsisola ista fecisses quae nemopotest facere nisitu uno aquo
est omnis modus. for mosissime qui formas om̃a & legetua ordinas om̃a
hanc ergo aetatem dequa me uixis se non memini. qua aliis credidi. &
quamme egisse ex aliis infantibus conieci quam quam ista multũ fida
coniectura sit pigetine adnumerare huic uitae meae. qua uiuo in hoc
scło quantum enim adtinet ad obliuionis meae tenebras par illi est quã
uixi in utero matris quod si & in iniquitate conceptus sum & in peccatis ma¬
aut quando in nocens fui sedecce omitto illud tempus & quid mihi iam

Expanded text:
et confiteri tibi et psallere nomini tuo, altissime, quia deus es omnipotens et et confiteri tibi et psallere nomini tuo, altissime, quia deus es omnipotens et bonus, etiamsi sola ista fecisses, quae nemo alius potest facere nisi tu, une, a quo est omnis modus, formosissime, qui formas omnia et lege tua ordinas omnia. hanc ergo aetatem, domine, qua me uixisse non memini, de qua aliis credidi et quam me egisse ex aliis infantibus conieci, quamquam ista multum fida coniectura sit, piget me adnumerare huic uitae meae, quam uiuo in hoc saeculo. quantum enim adtinet ad obliuionis meae tenebras, par illi est, quam uixi in matris utero. quod si et in iniquitate conceptus sum et in peccatis maaut quando innocens fui? sed ecce omitto illud tempus: et quid mihi iam
Abbreviated transcription (Latin):
infantilium in nocens est non animus infantium uidiego & expertus
sum zelantem paruulum nondum loquebatur. & in tuebatur pallidus
amaro aspectu con lactancum suum quis hoc ignorat : expiare sedicu᷑
ista matres atque nutrices nescio quib: remedus nisi uero & ista in no¬
centia est. infonte lactis ubertimmanante atque abundante opis
egentis simum &illo adhuc uno alimento uitamducentem. consostem non pa¬
ti sed blande tolerantur haec non quia nulla uel parua sed quia actatis
acces superitura sunt quod licet pirobet probes cõnferri aequo animo ea¬
dem ipsa non pos sunt quando in aliquo annosiore deprehendantur tu
ita que dñe ds̃ meus. quidedisti uitam infantia et corpus quodita ut uidemus
in strue sisti senibus compegisti menꝰbris. figura decorasti proque cius uni
uersitates om̃s conatus animantis in sinuasti iubes me laudarete in istis

Expanded text:
infantilium innocens est, non animus infantium. uidi ego et expertus infantilium innocens est, non animus infantium. uidi ego et expertus sum zelantem paruulum: non-\' dum loquebatur et intuebatur pallidus amaro aspectu conlac-i suum suum. quis hoc ignorat? expiare se dicunt ista matres atque nutrices nescio quibus remediis. nisi uero et ista innocentia est, in fonte lactis ubertim manante atque abundante1 opis egentissimum et illo adhuc uno alimento uitam ducentem\' consortem non pati. sed blande tolerantur haec, non quia nulla uel parua, sed quia aetatis accessu peritura sunt. quod licet probes, cum ferri aequo animo eadem ipsa non possunt, quando in aliquo annosiore deprehenduntur. Tu itaque, domine deus meus, qui dedisti uitam infanti et ; corpus, quod ita, ut uidemus, instruxisti sensibus, conpegisti membris, figura decorasti proque eius uniuersitate atque incolumitate omnes conatus animantis insinuasti, iubes me laudare te in istis