comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uappter diligentius illut
considerem exemplum
quod adhibuimꝰ ubi ostendere¬
tur aliut esse remquãq non
nosse aluit non cogitare: fieri¬
iue posse ut nouerit homo
aliquid quđ nõ cogitat quan¬
do aliunde non inde cogitat:
duarũ ergo uel plurimũ disci¬
plinarũ peritus quando unã
cogitat aliã uel alias &iam si
nõ cogitat: Nouit tamen: Sed
num quid recte possumus di¬
cere iste musicus nouit quidẽ
musicã sed nunc eam inõ intel¬
ligit quia nõ eã cogitat: Intel¬
ligit aut̃ nunc geometricam
hanc enim cogitat: Absurda
est quantũ apperet ista senten¬
çia: Quid &iam illa sidicamꝰ:
Istemusicus nouit quidẽ musi¬
cam sed nunc eã non amat
quando non eam cogitat.
amat aut̃ tunc geo metricam
qm nunc ipsã cogitat: Nonne
similiter absurdũ est: Rectis¬
sime uero dicimus iste quem
perspicis. degeometrica dispu¬
tantem &iam ꝑfectus est mu¬
sicus Nam & meminit eius¬
disciplinę & intelligit & diligit¬
eam: Sed quã uis eadem no¬

Expanded text:
uapropter diligentius illud consideremus exemplum, quod adhibuimus, ubi ostenderetur aliud esse rem quamque non nosse, aliud non cogitare; fierique posse ut noverit homo aliquid quod non cogitat, quando aliunde, non inde cogitat. Duarum ergo vel plurium disciplinarum peritus, quando unam cogitat, aliam vel alias etiam si non cogitat, novit tamen. Sed numquid recte possumus dicere, Iste musicus novit quidem musicam, sed nunc eam non intelligit, quia eam non cogitat; intelligit autem nunc geometricam, hanc enim nunc cogitat? Absurda est, quantum apparet, ista sententia. Quid etiam illa, si dicamus, Iste musicus novit quidem musicam, sed nunc eam non amat, quando eam non cogitat; amat autem nunc geometricam, quoniam nunc ipsam cogitat: nonne similiter absurda est? Rectissime vero dicimus, Iste quem perspicis de geometrica disputantem, etiam perfectus est musicus; nam et meminit disciplinae ejus, et intelligit eam et diligit: sed quamvis eam no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtin&: Qua ꝓpter sicut in reb
prȩteritis ea memoria dicitur
quȩ fit ut ualeant. recoli &re¬
cordari: sic in presenti quod sibi
est mens memoria sine absudi¬
tate dicenda est qua sibi pres¬
to est ut sua cogitatione possit
intelligi & utrũq sui amore
con iungit:¬

Expanded text:
pertineret. Quapropter sicut in rebus pertineret. Quapropter sicut in rebus praeteritis ea memoria dicitur, qua fit ut valeant recoli et recordari: sic in re praesenti quod sibi est mens, memoria sine absurditate dicenda est, qua sibi praesto est ut sua cogitatione possit intelligi, et utrumque sui amore conjungi
Abbreviated transcription (Latin):
diuiser̃: Memoriã intellegen¬
bus tribuentes futuris Quã
non habent certã. nisi prescu
suturorũ: Quod nõ est munꝰ
bominũ nisi detur desuꝑ ut
ꝓfetis unde scriptura sapien¬
ciȩ dehominibus agens cogi¬
tationes inquid mortaliu
timide & incertȩ prouidenciȩ
nr̃ȩ : Memoria uero dep̃teri xi¬
tis & intellegentia dep̃sentibꝰ.
certa est. Sed inp̾sentib uti¬
q incorporalib rebus: Nam
corporales corporaliũ prȩ¬
sente sunt aspectibus oculoꝵ:
Sed qui dicit memoria nõ
eẽ p̾sentiũ: ad tendat quẽ ad¬
modum dictũ sit in ipsis secu¬
laribus lit teris ubi maioris
cure fuit uerborũ integritas.
quã ueritas rerũ: Nec talia
passus ulixes oblitus ue sui ẽ
idacus discrimine tanto: Uir¬
gilius enim cum sui no oblitũ
dicer& ulixem: quid aluit
itelligi uoluit nisi qđ memi¬
nerat sui : Cum sibi ergo p̾sens
eẽt nullomodo sui meminiss&
nisi & adres p̾sentes memoria

Expanded text:
diviserunt, memoriam, intelligendiviserunt, memoriam, intelligenbus tribuentes futuris, quam non habent certam nisi praescii futurorum; quod non est munus hominum, nisi detur desuper, ut Prophetis. Unde Scriptura sapientiae de hominibus aiens: Cogitationes, inquit, mortalium timidae, et incertae providentiae nostrae . Memoria vero de praeteritis, et intelligentia de praesentibus certa est, sed praesentibus utique incorporalibus rebus: nam corporales corporalium praesentes sunt aspectibus oculorum. Sed qui dicit memoriam non esse praesentium, attendat quemadmodum dictum sit in ipsis saecularibus litteris, ubi majoris fuit curae verborum integritas quam veritas rerum: Nec talia passus Ulysses, Oblitusve sui est Ithacus discrimine tanto. Virgilius enim cum sui non oblitum diceret Ulyssem, quid aliud intelligi voluit, nisi quod meminerit sui? Cum ergo sibi praesens esset, nullo modo sui meminisset, nisi ad res praesentes memoria
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ipsa est quasi ad se ipsam
quedã erat uenerit aliunde.
eadem ipsa quȩ̨ non erat:
Aut non alia alibi uenerit
sed inscipsa quȩ iam erat nata
sit ea ipsa que non erat sicut
inmente quȩ iam erat orit᷑
fides que non erat: Aut post
cognitionẽ sui recordando se
memoria sua constitutã uid&e
quasi non ibi fuerit ante quã
seipsa cognosceret cum profec
ex quo ẽẽ cepit num quã sui
meminisse num quã se intelli¬
gere num quã se amare des¬
titerit sicuti iam ostendimus:
Ac ꝑ hoc quando ad seipsam cog¬
nitione conuertitur: fit trini¬
tas inqua iam & uerbũ possit
intelligi formatur quippe ex
ipsa cognitio uoluntate utrũq
iungente: Ibi ergo magis ag¬
noscenda est imago qua quȩ¬
rimus :
Sed dicit aliquis: Non est
ista memoria qua mens sui
meminisse ꝑ ibetur quȩ sibi sem¬
per est presens: Memoria enĩ
p̃teritorũ est non presentium:
Nam quidã cum uirtutibus
agerent in quibus est &iam
tullius itria ista prudentiã

Expanded text:
sibi ipsa est, quasi ad se ipsam sibi ipsa est, quasi ad se ipsam quae jam erat, venerit aliunde eadem ipsa quae non erat; aut non aliunde venerit, sed in se ipsa quae jam erat, nata sit ea ipsa quae non erat; sicut in mente quae jam erat, oritur fides quae non erat: aut post cognitionem sui recordando se memoria sua constitutam videt, quasi non ibi fuerit antequam se ipsam cognosceret; cum profecto ex quo esse coepit, nunquam sui meminisse, nunquam se intelligere, nunquam se amare destiterit, sicut jam ostendimus. Ac per hoc quando ad se ipsam cogitatione convertitur, fit trinitas, in qua jam et verbum possit intelligi: formatur quippe ex ipsa cogitatione, voluntate utrumque jungente. Ibi ergo magis agnoscenda est imago quam quaerimus. Sed dicet aliquis: Non est ista memoria, qua mens sui meminisse perhibetur, quae sibi semper est praesens. Memoria enim praeteritorum est, non praesentium: nam quidam cum de virtutibus agerent, in quibus est etiam Tullius, in tria ista prudentiam
Abbreviated transcription (Latin):
n omniũ istarũ quas cõmemo¬
rauimus temporaliũ rerum
scientia quȩdã cognoscibilia
cognitionẽ inter positione tẽ¬
poris ante cedunt sicut sunt
ea sensibilia que iam erant in
rebus antequã cognoscerent᷑
uelea om̃a que ꝑistoriã cog¬
noscuntur: Quȩ dã uero simul
ẽẽ incipiunt uel sialiquid uisi¬
bile quod omnino non erat
ante nr̃os oculos oriatur:
Cognitionẽ nr̃am utiq non
p̃cedit: Aut sialiquid sonet
ad est auditor simul profec¬
to incipiunt eẽ simulq desi¬
nunt & sonus & eius auditus
Uerũ tamen siue tẽpora p̃ce¬
dentia. siue simul ẽẽ incipien¬
cia cognoscibilia cognitionẽ
gignunt: Non cognitione igig¬
nuntur: Cognitione uero fac¬
ta cum ea quȩ cognouimus
posita in memoria recordatio¬
ne reuisuntur: Quis non uide¬
at priorẽ esse tempore tam
inmemoria retentione quam
in recordatione uisionẽ & huiꝰ x
utriusq tertia uoluntate iunc¬
cionẽ: Porro aut inmente: nõ
sic est neq enim aduenticia

Expanded text:
commemoravimus, temporalium rerum scientia, quaedam cognoscibilia cognitionem interpositione temporis antecedunt; sicut sunt ea sensibilia quae jam erant in rebus, antequam cognoscerentur; vel ea omnia quae per historiam cognoscuntur: quaedam vero simul esse incipiunt; velut si aliquid visibile, quod omnino non erat, ante nostros oculos oriatur, cognitionem nostram utique non praecedit; aut si aliquid sonet, ubi adest auditor, simul profecto incipiunt esse, simulque desinunt et sonus et ejus auditus. Verumtamen sive tempore praecedentia, sive simul esse incipientia cognoscibilia cognitionem gignunt, non cognitione gignuntur. Cognitione vero facta, cum ea quae cognovimus, posita in memoria recordatione revisuntur; quis non videat priorem esse tempore in memoria retentionem, quam in recordatione visionem, et hujus utriusque tertia voluntate junctionem? Porro autem in mente non sic est: neque enim adventitia
Abbreviated transcription (Latin):
ideo uituꝑantur ut corrigant᷑:
At si dixisset om̃s beati ẽẽ uultͦ
miseri ẽẽ non uultis dixiss& ali¬
quid qđ nullus in sua non cog¬
nosceret uoluntate quicquid
enim aliut quis quã latenter
uelit abhac uoluntate que om¬
nibus & in omnibus satis nota ẽ.

Expanded text:
ideo vituperantur ut corrigantur. ideo vituperantur ut corrigantur. At si dixisset, Omnes beati esse vultis, miseri esse non vultis; dixisset aliquid quod nullus in sua non agnosceret voluntate. Quidquid enim aliud quisquam latenter velit, ab hac voluntate quae omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
parentes & caroemat quȩ cõ¬
sumant libidines: Non ẽ. ut
opinior incredibilis ista luxu¬
ries & siquerantur tales reppe¬
riuntur aut &iã non quesiti
fortassis ocurrunt qui nequicia
maiore quã teatrica ꝓpositio¬
ne. uel ꝓnuntiatione. teatrice
insultent: Magno pretio stu¬
praem̃do paruo aut̃ rura uensuu¬
dendo: Largitionis &iã gr̃a
nouimꝰ quosdã emisse frumen¬
ta carius & uillius uendidisse
suis ciuibus Illut &iã quod
uetur poca dixit ennius:
Om̃s mortales ẽẽ laudari ex
obtant: Profecto & deseipso.
& deͥis quos exꝑtus fuerat cõ¬
iecit inalus &uidetur pgonun¬
ciasse omniũ hominũ uolunta¬
tem: Deniq si&mimus ille di¬
xisset laudari oms uultis ne¬
mo ur̃m uult uituperari simi¬
liter qđ ẽẽt omniũ uoluntas.
dixisse uideretur: Sunt tam̃
qui uitia sua oderint & quibus
sibi displicent ipsi nec abalus
selaudari uelint: Cr̃asq agant
obiurgantiũ beniuolentie cum

Expanded text:
parentes, et caro emat quae conparentes, et caro emat quae consumant libidines? Non est, ut opinor, incredibilis ista luxuries: et si quaerantur tales, reperiantur, aut etiam non quaesiti fortassis occurrant, qui nequitia majore quam theatrica, propositioni vel pronuntiationi theatricae insultent, magno pretio stupra emendo, parvo autem rura vendendo. Largitionis etiam gratia novimus quosdam emisse frumenta carius, et vilius vendidisse suis civibus. Illud etiam quod vetus poeta dixit Ennius, Omnes mortales sese laudarier optant; profecto et de se ipso et de iis quos expertus fuerat, conjecit in aliis, et videtur pronuntiasse hominum omnium voluntates. Denique si et mimus ille dixisset, Laudari omnes vultis, nemo vestrum vult vituperari; similiter quod esset omnium voluntatis dixisse videretur. Sunt tamen qui vitia sua oderint, et in quibus sibi displicent ipsi, nec ab aliis se laudari velint, gratiasque agant objurgantium benevolentiae, cum
Abbreviated transcription (Latin):
dese ipso quisq coniceat cõ¬
paciente uł cõspirante uicio
sa natura Sed aliut eẽ ui¬
dere uoluntatẽ suã aliuit
quã uis cernissima con iectu¬
ra conicere alienã: Nam cõ¬
ditam romã tam certum ha¬
beo in rebus humanis quam
constantinopolim cum romã
uiderim oculis meis. deillã
uero nihil nouerim nisi quod
aliis testibus credidi: & nmiꝰ
quidẽ ille ueba seipsum intu¬
endo uel alios quoq experi¬
endo uili uelle emere & caro
uendere omnibus id credidit
eẽ cõmune Sed qm̃ reuera
uiciũ est potest quisq ad ipisci
eius modi iusticiã uel alicuius
alterius uitu quod hiuc contra¬
rium ẽ. incurrere pestilentiã
qua huic resistat &uincat:
Nam scio ipse hominẽ cũ uena¬
lis codexei fuisset oblatus p̾cu¬
que eis igrarũ & ideo quidã
exiguũ poscentẽ cerneret uen¬
ditorẽ iustũ p̃cium qđ mul¬
to amplius erat nec opinanti
dedisse: Quid si &iam sit quis¬
ut uilius uendat que dimiser̃

Expanded text:
de se quisque conjiciat, comde se quisque conjiciat, compatiente vel conspirante vitio seu natura? Sed aliud est videre voluntatem suam, aliud, quamvis certissima conjectura, conjicere alienam. Nam conditam Romam tam certum habeo in rebus humanis quam Constantinopolim, cum Romam viderim oculis meis, de illa vero nihil noverim, nisi quod aliis testibus credidi. Et mimus quidem ille vel se ipsum intuendo, vel alios quoque experiendo, vili velle emere, et caro vendere, omnibus id credidit esse commune. Sed quoniam revera vitium est, potest quisque adipisci ejusmodi justitiam, vel alicujus alterius vitii quod huic contrarium est incurrere pestilentiam, qua huic resistat et vincat. Nam scio ipse hominem, cum venalis codex ei fuisset oblatus, pretiique ejus ignarum et ideo quiddam exiguum poscentem cerneret venditorem, justum pretium quod multo amplius erat, nec opinanti dedisse. Quid, si etiam sit quisut vili vendat quae dimiserunt
Abbreviated transcription (Latin):
cum latea alterum quid alt̃
uoluntates hominũ &iã sin¬
gulis note: Et cũ quisque
homo nesciat quid homo
alius unus uelit inquibus¬
dam rebus possit scire quid
om̃s uelint Unde illa cuiꝰ¬
dã mimi fac & issima. p̃dica¬
tur urbanitas. quicumse ꝓ¬
misisset inteatro quid in ani¬
mo haberent & quid uellent
om̃s aliuis ludis ẽẽ dicturum
atq addiẽ constitutũ ingen¬
ti expectatione maior mul¬
titudo conflueret suspensis
&silentibus omnib dixisse
ꝑhibeiur: Uili multi emere
& caro uendere. Inquo dic¬
to leuissim scenici om̃s tam̃
conscientias inuener̃ suas
cique uera ante oculos om¬
nium constituta & tamen in¬
prouisa dicenti ad mirabilis
fauore plauser̃ Cur aut̃ tam
magna expectatio facta est
illo promit tente omniũ uolun¬
tatẽ se ẽẽ dicturũ nisi quia
latentent hominẽ aliorum
hominũ uoluntates. Sednũ¬
quẽ quã latet quatandem
causa nisi quia sunt quȩdc̃i
quȩ nõ in cõuenienter in alus

Expanded text:
lateat alterum quid alter voluntates omnium etiam singulis notae: et cum quisque homo nesciat quid homo alius unus velit, in quibusdam rebus possit scire quid omnes velint. Unde illa cujusdam mimi facetissima praedicatur urbanitas, qui cum se promisisset in theatro quid in animo haberent, et quid vellent omnes, aliis ludis esse dicturum, atque ad diem constitutum ingenti exspectatione major multitudo conflueret, suspensis et silentibus omnibus, dixisse perhibetur: Vili vultis emere, et caro vendere. In quo dicto levissimi scenici, omnes tamen conscientias invenerunt suas, eique vera ante oculos omnium constituta, et tamen improvisa dicenti, admirabili favore plauserunt. Cur autem tam magna exspectatio facta est illo promittente omnium voluntatem se esse dicturum, nisi quia latent hominem aliorum hominum voluntates? Sed numquemquam latet? Qua tandem causa, nisi quia sunt quaedam quae non inconvenienter in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
redire: Cũ gͦ dirimus & credi¬
mus eẽ trinitatẽ nouimus quid
sit trinitas quia nouimꝰ quid
sint tria. sed non hoc diligimꝰ.
Nam id ubi uolumus. facile
habemus. Ut alia obmittam uł
ligimus ñ qđ omis trinitas. sed
qđ trinitas ds. Hoc ergo diligi¬
mus in trinitate qđ ds̃ est. Sed
dm̃ nullũ alium uidimus. aut
nouimus. quia unus est ds̃.
Ille solus quẽ nondum uidemꝰ.
& credendo diligimus. Sed ex
qua rerum notarũ similitudi.¬
ne uł comparatione credimꝰ.
quo etiam nondũ notum dm
diligamus. hoc queritur UI.¬

Expanded text:
redire? Cum ergo dicimus et crediredire? Cum ergo dicimus et credimus esse Trinitatem, novimus quid sit Trinitas, quia novimus quid sint tria; sed non hoc diligimus. Nam id ubi volumus, facile habemus, ut alia omittam, vel ligimus, non quod omnis trinitas, sed quod Trinitas, Deus? Hoc ergo diligimus in Trinitate, quod Deus est: sed Deum nullum alium vidimus, aut novimus, quia unus est Deus, ille solus quem nondum vidimus, et credendo diligimus. Sed ex qua rerum notarum similitudine vel comparatione credamus, quo etiam nondum notum Deum diligamus, hoc quaeritur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
copulatã mortaliter iuxisse. ma¬
nifestum est. Hoc gͦ de illo ꝗi en¬
dimus quod inuenimus in nob̃
uixta speciem uł genus quo hu¬
mana om̃is natura pariter con¬
tinetur. Quid igitur de illa
excellentia trinitatis siue speci¬
aliter siue generaliter noiumꝰ
quasi multȩ sint tales trinitates
quoꝵ aliquas exꝑti sumus ut ꝑ
regulã similitudinis in pressam
uł specialẽ uł generalẽ noticiã.
illam quoq talẽ ẽẽ credimus.
quam credimꝰ. & nondum no.¬
umus exparilitate rei quam
nouimus diligamus. quod utiꝙ
non ita est:An quẽ admodum
inde neminẽ umquã resurre¬
xisse uideremus. ita trinitatem
quã non uidemus. & qualem
nullã umquã uidimus. possu¬
mus credendo diligere: Sed
quid sit uiuere. & quid sit
unuere. utiq scimus. Quia et
uiuimus. & mortuos ac mori¬
entes aliquando uidimꝰ. atꝙ
experti sumus. Quid est autẽ
aliud resurgere. nisi reuiues¬
cere. id ẽ ex morte ad uitam

Expanded text:
copulatam mortaliter vixisse macopulatam mortaliter vixisse manifestum est. Hoc ergo de illo credimus, quod invenimus in nobis, juxta speciem vel genus, quo humana omnis natura pariter continetur. Quid igitur de illa excellentia Trinitatis sive specialiter sive generaliter novimus, quasi multae sint tales trinitates, quarum aliquas experti sumus, ut per regulam similitudinis impressam vel specialem vel generalem notitiam, illam quoque talem esse credamus; quam credimus et nondum novimus, ex parilitate rei quam novimus diligamus? Quod utique non ita est. An quemadmodum inde neminem unquam resurrexisse viderimus, ita Trinitatem quam non videmus, et qualem nullam unquam vidimus, possumus credendo diligere? Sed quid sit mori, et quid sit vivere, utique scimus: quia et vivimus et mortuos ac morientes aliquando vidimus et experti sumus. Quid est autem aliud resurgere, nisi reviviscere, id est, ex morte ad vitam
Abbreviated transcription (Latin):
illa facies mariȩ fuerit quȩ occur¬
rit animo cum ista loquimur
aut recordamur. nec nouimus
omnino nec credimus. Itaq hic
salua fide licet dicere. forte ta¬
lem habebat faciem forte talẽ.
Forte autẽ de uirgine natus est
dixerit. Quam obrem qm̃ trini¬
tatis eternitatẽ & ȩqualitatẽ
& uitatẽ quantum datur intel¬
ligere cupimus. prius autẽ
quani intelligamus credere de¬
bemus. ingilandum ꝙ nobis est.
ne ficta sit fides nr̃a. Eadem
quippe trinitate fruendum ẽ
ut beate uiuamus. Si autẽ fal¬
sum de illa crediderimus. in a¬
nis erit spes. & ñ casta caritas.
Quomodo gͥ eam trinitatẽ quã
ñ nouimus credendo diligimus
scđm specialẽ generalẽ ue noti¬
ciam scđm quam diligimus apos¬
stolum paulũ qui etiam si non
ea facie fuit quę nob̾ occurrit
de illo cogitantib. et hoc penitꝰ
ignoramus. N ob̾ tamen quid
sit homo. ut enim longe non
eamus hoc sumꝰ. Et illum hoc
fuisse & animã eius corpori

Expanded text:
illa facies Mariae fuerit quae occurreilla facies Mariae fuerit quae occurrerit animo cum ista loquimur aut recordamur, nec novimus omnino, nec credimus. Itaque hic salva fide licet dicere, Forte talem habebat faciem, forte non talem: Forte autem de virgine natus est dixerit. 8. Quamobrem quoniam Trinitatis aeternitatem, et aequalitatem, et unitatem, quantum datur, intelligere cupimus, prius autem quam intelligamus credere debemus, vigilandumque nobis est, ne ficta sit fides nostra: eadem quippe Trinitate fruendum est, ut beate vivamus; si autem falsum de illa crediderimus, inanis erit spes, et non casta charitas: quomodo igitur eam Trinitatem quam non novimus, credendo diligimus? An secundum specialem generalemve notitiam, secundum quam diligimus apostolum Paulum. Qui etiam si non ea facie fuit quae nobis occurrit de illo cogitantibus, et hac penitus ignoramus, novimus tamen quid sit homo. Ut enim longe non eamus, hoc sumus: et illum hoc fuisse, et animam ejus corpori
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ lineamentis fuerit lazarꝰ
nec bethania. nec sepulchrum
lapidẽq illum quẽ remoueri
iussit cum eum resuscitaret: ui¬
dimus. Nec monumentum no¬
uum excissum inpetra. unde
ipse resurrexit. nec montẽ oli¬
ueti. unde ascendit incelum.
Neq omnino scimus. quicumꝙ
ista non uidimꝰ. An ista sint ut
ea cogitamꝰ. ut mouero ꝓbabili¬
us existimamus ita non eẽ. Nam¬
quȩ cũ alicuiꝰ facies uel loci uł
hominis. uł cuiꝰlibet corporis eadẽ
occurrerit oculis nr̃is quȩ occur¬
rebat animo. cum eam prius¬
quã uideremus cogitabamus.
ñ paruo miraculo mouemur.
Ita raro & pene numquam acci¬
dit. & tam̃ ea firmissime credi¬
mus quia scđm specialẽ genera¬
lemꝙ noticiam quȩ certa nob̃
est cogitamꝰ. Credimus enim do¬
minũ iħm xꝑm natum de uir¬
gine quȩ maria uocabatur. Quid
sit autẽ uirgo. & quidsit nasci.
& quid sit nom̃ ꝓpriũ ñ credimꝰ.
sed prorsus nouimus. Utrũ autẽ

Expanded text:
brorum lineamentis fuerit Lazarus, brorum lineamentis fuerit Lazarus, nec Bethaniam, nec sepulcrum lapidemque illum quem removeri jussit cum eum resuscitaret, vidimus, nec monumentum novum excisum in petra unde ipse resurrexit, nec montem Oliveti unde ascendit in coelum: neque omnino scimus, quicumque ista non vidimus, an ita sint ut ea cogitamus, imo vero probabilius existimamus non esse ita. Namque cum alicujus facies vel loci vel hominis vel cujuslibet corporis eadem occurrerit oculis nostris, quae occurrebat animo, cum eam priusquam videremus cogitabamus, non parvo miraculo movemur; ita raro et pene nunquam accidit: et tamen ea firmissime credimus, quia secundum specialem generalemque notitiam quae certa nobis est, cogitamus. Credimus enim Dominum Jesum Christum natum de virgine quae Maria vocabatur. Quid sit autem virgo, et quid sit nasci, et quid sit nomen proprium non credimus, sed prorsus novimus. Utrum autem
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscimꝰ. uł homines formam.
Scđm hanc noticiam cogitatio
nr̃a informat᷑ cum credimus ꝓ
nobis dm̃ hominẽ factum adhu¬
militatis exemplum. & ad demon¬
strandam erga nos dilectionem
dĩ. hoc enim nob̃ prodeest cre¬
dere. & firmũ atq inconuulsũa
corde retinere humilitatẽ qua
natus est ds̃ ex femina. & amorta¬
lib ꝑ tantas contumelias perdu¬
ctus ad mortẽ. summũ eẽ medica¬
mentum quo suꝑbiȩ nr̃ȩ sanare¬
tur timor. & altum sacram̃tũ
quo peccati uinculũ solueretur.
Sic & uirtutẽ miraculoꝵ. & ipsiꝰ
resurrectionis eius. Qm̃ nouimus
quid sit onmpotentia de omĩpo¬
tente dõ credimus. & scđm spe¬
cies & genera rerũ uł natura in-¬
sita uel experientia collecta
de factis huiꝰcemodi cogitamus
ut non ficta sit fides nr̃a. Neq
enim nouimus faciem uirgmis
mariȩ ex qua ille auiro intacta.
neq in ipso partu corruptami¬
rabilit̾ natus est. ne quib mem¬

Expanded text:
cognoscimus vel hominis formam.cognoscimus vel hominis formam.m hanc notitiam cogitatio nostra informatur, cum credimus pro nobis Deum hominem factum, ad humilitatis exemplum, et ad demonstrandam erga nos dilectionem Dei. Hoc enim nobis prodest credere, et firmum atque inconcussum corde retinere, humilitatem qua natus est Deus ex femina et a mortalibus per tantas contumelias perductus ad mortem, summum esse medicamentum quo superbiae nostrae sanaretur tumor, et altum sacramentum quo peccati vinculum solveretur. Sic et virtutem miraculorum ipsius et resurrectionis ejus, quoniam novimus quid sit omnipotentia, de omnipotente Deo credimus, et secundum species et genera rerum vel natura insita vel experientia collecta, de factis hujuscemodi cogitamus, ut non ficta sit fides nostra. Neque enim novimus faciem virginis Mariae, ex qua ille a viro intacta neque in ipso partu corrupta mirabiliter natus est. Nec quibus mem
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ fide ut teneamꝰ quicquam
ꝓdest. sed aluid aliquid utile.
qđ ꝑ hoc insinuat᷑. Quis enim
legentium uł audientiũ quȩ scri¬
psit apłs paulus. uł quȩ de illo
scripta sunt. non fingat animo
& ipsius apłi faciẽ. & omniũ quoꝵ
ibi nomina cõmemorant᷑. Et
cũ in tanta hominũ multitudine
quib illȩ litterȩ notȩ sunt alud̃
aliter lineamenta figuramꝙ
illoꝵ corpoꝵ cogit&. qui ꝓpinqͥus
& similius cogit&s. utiꝙ in cer¬
tum est. Neꝙ ibi occupatur fi¬
des nr̃a quȩ facie corporis fue¬
rint illi homines. sed tantũ
quȩ scriptura illa testat᷑. hoc
utile est credere. & non despe¬
randũ. & apperendum. Nam
& ipsus dñi facies carnis. in nu¬
merabiliũ cogitationum diuer¬
qđ sibi animꝰ fingit. longe for¬
tasse alit̾ quã res habet. se. sed
illud. qđ scđm speciẽ de homine
cogitamus. Habemus enĩ quasi
regulariter naturȩ humanȩ no
aspicimꝰ. statim hominem ẽẽ

Expanded text:
tamen fide ut teneamus quidquam tamen fide ut teneamus quidquam prodest, sed ad aliud aliquid utile, quod per hoc insinuatur. Quis enim legentium vel audientium quae scripsit apostolus Paulus, vel quae de illo scripta sunt, non fingat animo et ipsius Apostoli faciem, et omnium quorum ibi nomina commemorantur? Et cum in tanta hominum multitudine quibus illae Litterae notae sunt, alius aliter lincamenta figuramque illorum corporum cogitet, quis propinquius et similius cogitet, utique incertum est. Neque ibi occupatur fides nostra, qua facie corporis fuerint illi homines; sed tantum quae Scriptura illa testatur: hoc et utile est credere, et non desperandum, et appetendum. Nam et ipsius Dominicae facies carnis, innumerabilium cogitationum diverquod sibi animus fingit, longe fortasse aliter quam res se habet, sed illud quod secundum speciem de homine cogitamus: habemus enim quasi regulariter infixam humanae nataspicimus, statim hominem esse
Abbreviated transcription (Latin):
munde cordes qm̃ ipsi dm̃ uide¬
bunt. Nisi ꝑfidem diligatur.
ñ poterit cor mundari. quod
ad eum uidendũ sit aptum &
idoneum. Ubi enim sunt illa
tria propter ꝙ in animohȩdifi¬
canda oĩũ diuinoꝵ libroꝵ ma¬
chinam̃ta consurgunt. fides. spes.
caritas. nisi in animo credente
qđ nondũ uidet & sperante atq
amante qđ credit. Amat᷑ ergo &
qđ ignorat᷑. sed tam̃ creditur.
Nimirũ aut̃ cauendũ est. necre¬
dens animus id qđ non uidet.¬
& fingat sibi ali quid qđ nonẽ.
Et speret diligatq qđ falsum esi
Qđ si fit. non erit caritas de cor¬
depuro . & conscientia bona. &
fide non ficta: quȩ finis pret¬
pti est sicut idem aposto lusdc̃
Necesse est autẽ cũ aliqua corpo¬
ralia lecta uel audita quȩ non
uidimus credimus. fingat sibi
animꝰ aliquid in lmeamentis for¬
misq corporũ sicut occurrerit
cogitanti. Qđ aut uerũ nonsit.
aut etiam si uerum est qđ raris¬
sime potest accidere. Non hoc

Expanded text:
mundicordes, quia ipsi Deum videmundicordes, quia ipsi Deum videbunt : nisi per fidem diligatur, non poterit cor mundari, quo ad eum videndum sit aptum et idoneum. Ubi sunt enim illa tria, propter quae in animo aedificanda omnium divinorum Librorum machinamenta consurgunt, fides, spes, charitas ; nisi in animo credente quod nondum videt, et sperante atque amante quod credit? Amatur ergo et qui ignoratur; sed tamen creditur. Nimirum autem cavendum est, ne credens animus id quod non videt, fingat sibi aliquid quod non est, et speret diligatque quod falsum est. Quod si fit, non erit charitas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, quae finis praecepti est, sicut idem apostolus dicit . 7. Necesse est autem, cum aliqua corporalia lecta vel audita quae non vidimus, credimus, fingat sibi aliquid animus in lineamentis formisque corporum, sicut occurrerit cogitanti, quod aut verum non sit, aut etiam si verum est, quod rarissime potest accidere: non hoc
Abbreviated transcription (Latin):
aut debere cõprehendimus. &
ubi uidemus eẽ non potuisse
nisi ẽẽ debuisset. quicquid etiã
quomodo eẽ debuerit non coͣ¬
prehendimus. hoc gͦ bonum ñ
longe positũ est. ab uno quoꝙ
nr̃o. In illo enim uiuimꝰ & mo¬
Sed dilectione standum est
ad illud & inherendũ illi aut
presente perfruamur. a quo sumꝰ.
quo absente nec ẽẽ possemꝰ. Cum
enĩ ꝑfidẽ ad huc ambulamus non
ꝑspeciẽ nondũ utiq uidemus
dm̃. sicut idẽ ait. Faciat faciem.
quẽ tam̃ nisi nunc iam diligamꝰ.
numquam uidebimus. Sed quis
diligit qđ ignorat. Sciri enim
aliquid & non diligi potest.
Diligi autẽ qđ nescitur quero
utrum possit. Quasi non potest.
nemo diligit dm̃ antequam
sciat. Et quid est dm̃ scire. nisi
eum mente conspicere firmeq
ꝑcipere: Non enĩ corpus est
ut carneis oculis inquiratur.
sed & priusquã ualeamus con¬
spicere. atq ꝑcipere dm̃ sicut
conspici & perficipi potest. qđ
mundis cordib licet Beati enĩ

Expanded text:
aut debere comprehendimus; et aut debere comprehendimus; et ubi videmus esse non potuisse nisi esse debuisset, quidquid etiam quomodo esse debuerit non comprehendimus. Hoc ergo bonum non longe positum est ab unoquoque nostrum: in illo enim vivimus, et moSed dilectione standum est ad illud et inhaerendum illi, ut praesente perfruamur a quo sumus, quo absente nec esse possemus. Cum enim per fidem adhuc ambulamus, non per speciem , nondum utique videmus Deum, sicut idem ait, facie ad faciem : quem tamen nisi nunc jam diligamus, nunquam videbimus. Sed quis diligit quod ignorat? Sciri enim aliquid et non diligi potest: diligi autem quod nescitur, quaero utrum possit; quia si non potest, nemo diligit Deum antequam sciat. Et quid est Deum scire, nisi eum mente conspicere, firmeque percipere? Non enim corpus est, ut carneis oculis inquiratur. Sed et priusquam valeamus conspicere atque percipere Deum, sicut conspici et percipi potest, quod mundicordibus licet; Beati enim
Abbreviated transcription (Latin):
seipso nobis placet. sed in illa
arte qua factus est. Inde enĩ
approbatus factꝰ. ubi iudet᷑
fuisse faciendꝰ. Hȩc est ueri¬
tas. & simplex bonũ. Non enĩ
est aliud aliquid. quã ipsum
bonum. ac per hoc etiam sũ¬
mũ bonum. Non enim minui
uł augeri bonũ potest. nisi
qđ ex alio bono bonum est.
Ad hoc se igitur conuertit¬
animus ut bonus sit. a quo ha¬
bet ut sit animꝰ. Tunc ergo
uoluntas. naturę congruit.
ut ꝑficiat᷑ in bono animus. cũ
illud bonũ diligit᷑. conuersi.¬
one uoluntatis. Unde est &
illud qđ non amittt᷑ nec auer¬
sione uoluntatis. Auertendo
enim se a summo bono. amit¬
tit animus ait̃. sit bonus animꝰ.
ñ autẽ amittit ut sit amicus.
Cum & hoc iam bonũ sit. cor¬
pore melius. Hoc ergo amittit
uoluntas. qđ uoluntas adipis¬
cit᷑. Iam enim erat animus qͥ
conuerti ad id uellet a quo
erat. Qui autẽ uellet eẽ. nondũ
uidemus utrũ ẽẽ debuerit aut
debeat quicquid ẽẽ debuiss&

Expanded text:
se ipso nobis placet, sed in illa se ipso nobis placet, sed in illa arte qua factus est. Inde enim approbatur factus, ubi videtur fuisse faciendus. Haec est veritas, et simplex bonum: non enim est aliud aliquid quam ipsum bonum, ac per hoc etiam summum bonum. Non enim minui vel augeri bonum potest, nisi quod ex alio bono bonum est. Ad hoc se igitur animus convertit ut bonus sit, a quo habet ut animus sit. Tunc ergo voluntas naturae congruit ut perficiatur in bono animus, cum illud bonum diligitur conversione voluntatis, unde est et illud quod non amittitur nec aversione voluntatis. Avertendo enim se a summo bono, amittit animus ut sit bonus animus; non autem amittit ut sit animus, cum et hoc jam bonum sit corpore melius: hoc ergo amittit voluntas, quod voluntas adipiscitur. Jam enim erat animus, qui converti ad id vellet a quo erat: qui autem vellet esse antequavidemus utrum esse debuerit aut debeat, quidquid esse debuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tit abono. nisi maneat inse
illud bonũ unde se auertit.
Non est quo se iterum si uolu¬
erit emendare conuertat. Qua¬
ꝓpter. nulla eẽnt mutabilia.
bona. nisi ẽẽnt commutabile
bumum. Cum itaq audis
bonum hoc & bonum illud
quȩ possunt alias dici. etiam
non bona si potueris sine illis.
quȩ participatione boni bona
sunt prespicere. ipsum bo¬
num cuiꝰ participatione bo.¬
ni bona sunt: simul enim &
ipsum intelligis cũ audis. hoc
aut illud bonum. Si ergo po¬
tueris illis detractis ꝑ seipsũ
prespicere bonũ. prespexeris
bonũ dm̃. Et si amore inhese¬
ris. continuo beatificaberis.
Pudeat autẽ cum alia non
ament᷑. nisi quia bona sunt
eis inherendo ñamare bonũ
psum. Unde bona sunt. Illud
itiam qđ animus tantũ quia
est animus etiã nondũ eo mͦ
bonis quo se conuertit. ad
incõmutabile bonũ. Sed ut
dixi tantum. animus cum
ita nob̾ placet. ut eum om̃i
etiam luci corporea cum bene
intelligimus p̃feramꝰ. non in

Expanded text:
tit a bono, nisi maneat in se tit a bono, nisi maneat in se illud bonum unde se avertit, non est quo se iterum, si voluerit emendare, convertat. 5. Quapropter nulla essent mutabilia bona, nisi esset incommutabile bonum. Cum itaque audis bonum hoc et bonum illud, quae possunt alias dici etiam non bona, si potueris sine illis quae participatione boni bona sunt, perspicere ipsum bonum cujus participatione bona sunt; simul enim et ipsum intelligis, cum audis hoc aut illud bonum: si ergo potueris illis detractis per se ipsum perspicere bonum, perspexeris Deum. Et si amore inhaeseris, continuo beatificaberis. Pudeat autem, cum alia non amentur nisi quia bona sunt, eis inhaerendo non amare bonum ipsum unde bona sunt. Illud etiam, quod animus, tantum quia est animus, etiam nondum eo modo bonus quo se convertit ad incommutabile bonum; sed, ut dixi, tantum animus, cum ita nobis placet ut eum omni etiam luci corporeae cum bene intelligimus, praeferamus, non in
Abbreviated transcription (Latin):
animus bonus. sicut duo uer¬
ba sunt. Ita ex eis uerbis duo
quedam intelligo. aliud quo
animꝰ est. aliud quo bonus.
Et quidẽ ut animus geẽt.
non egit ipse aliquid. Non enĩ
iã erat. qui ager& ut ẽẽt. Ut
autem sit bonus animꝰ: uideo
agendũ ẽẽ uoluntate. Non
quia ipsum qđ animus est
non est aliquid boni. Nam
unde iã dicit᷑. & uerissime
dicit᷑ corpore melior sed
idõ nondum dicit᷑ bonus
animus. quia restat ei actio
uoluntatis. qua sit prestan¬
tior. Quam si neglexeriti
iure culpat᷑. recte quȩ dr̃
non bonus animus. Distat
enim ab eo. qui hoc agit.¬
& quia ille laudabilis profecto
iste qui hoc non agit. uitupe¬
rabilis est. Cũ uero hoc agit
studio. & fit bonus animus.
nisi se ad aliquid conuertat
qd ipse non est. Non potest
hoc ad sequi. Quo se autem
conuertit animus ut sit bonꝰ
bile bonũ. cum hoc amat. &
appetit. & ad ipiscitur.Vnde
si se rursus auertat. fiat que
non bonus. hoc ipso quoꝰ se auer¬

Expanded text:
animus bonus, sicut duo veranimus bonus, sicut duo verba sunt, ita ex eis verbis duo quaedam intelligo: aliud quo animus est, aliud quo bonus. Et quidem ut animus esset, non egit ipse aliquid; non enim jam erat quod ageret ut esset: ut autem sit bonus animus, video agendum esse voluntate; non quia idipsum quo animus est, non est aliquid boni; nam unde jam dicitur, et verissime dicitur corpore melior? sed ideo, nondum dicitur bonus animus, quoniam restat ei actio voluntatis, qua sit praestantior; quam si neglexerit, jure culpatur, recteque dicitur non bonus animus. Distat enim ab eo qui hoc agit: et quia ille laudabilis, profecto iste qui hoc non agit, vituperabilis est. Cum vero agit hoc studio, et fit bonus animus, nisi se ad aliquid convertat quod ipse non est, non potest hoc assequi. Quo se autem convertat ut fiat bonus bonum, cum hoc amat et appetit et adipiscitur? Unde se si rursus avertat, fiatque non bonus, hoc ipso quo se aver
Abbreviated transcription (Latin):
expediunt. Et bonũ cęlum.
cum sole & luna & stellissuis.
Et boni angeli. scã oboedientia.
Et bona locutio. suauit̃ docens.
& congruent̾ mouens audien¬
tem. Et bonum carmen canoꝵ
numeris. & sentenriis graue.
Quid plura & plura. bonũ
hoc. & bonũ illud Tolle hoc
& illud. & uide ipsum bonũ
si potest. Ita dm̃ uidebis. non
alio bono bonũ. Sed bonum
om̃is boni neꝙ enim in his
om̃ib bonis. uł quȩ conmemo¬
raui. uł quȩ alia cernunt᷑ siue
cogitant᷑ diceremꝰ aliud alio.
melius cum uere dicimꝰ. nisi
eẽt nobis impressa notiꝰ ipsius
& ꝓbaremus aliquid. & aliud
alii p̃poneremus. Sic amandꝰ
đs. non hoc & illud bonum.
sed ipsum bonũ. Querendum
enim bonũ animȩ noncui suꝑ¬
uolitet iudicando. sed cui he¬
reat amando. & quid hoc nisi
ds. Non bonus animus aut
bonus angłs. aut bonum cȩ¬
lum. Sed bonũ bonũ. Sic
enĩ forte facilius aduertit᷑.
quid uelĩ dicere. Cum enim
audio uerbi gr̃a qđ dicitur

Expanded text:
expediunt, et bonum coelum expediunt, et bonum coelum cum sole et luna et stellis suis, et boni Angeli sancta obedientia, et bona locutio suaviter docens et congruenter monens audientem, et bonum carmen canorum numeris et sententiis grave. Quid plura et plura? Bonum hoc et bonum illud: tolle hoc et illud, et vide ipsum bonum, si potes; ita Deum videbis, non alio bono bonum, sed bonum omnis boni. Neque enim in his omnibus bonis, vel quae commemoravi, vel quae alia cernuntur sive cogitantur, diceremus aliud alio melius cum vere judicamus, nisi esset nobis impressa notio ipsius probaremus aliquid, et aliud alii praeponeremus. Sic amandus est Deus, non hoc et illud bonum, sed ipsum bonum. Quaerendum enim bonum animae, non cui supervolitet judicando, sed cui haereat amando: et quid hoc, nisi Deus? Non bonus animus, aut bonus angelus, aut bonum coelum; sed bonum bonum. Sic enim forte facilius advertitur quid velim dicere. Cum enim audio, verbi gratia, quod dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
bunt serenitatẽ quȩ primo
ictu deluxit tibi. cum dicerẽ
ueritas. Ecce in ipso primo ictu
quo uelut choruscatione per¬
stringeris. cũ dicit ueritas.
Mane si potes.Sed non potes.
Relaberis in ista solita. atꝙ
terrena. Quo tandẽ pͦndere.
queso relaberis. nisi sordiũ
constructaꝵ cupiditatis uisco
& peregrinationis erroribus¬
Non amascerte nisi bonũ.
Quia bona estterra altitudi-¬
ne montiũ & temperam̃tum
collium. & planicie campor.
Et bonum predium amȩnũ
ac fertile. & bona domus pa¬
ribus membris disposita. &
ampla. & lucida. Et bonaani¬
malia. animata corpora.
Et bonus. & modestus. &
salubris. & bonus cẏbus. sua¬
uis. atq aptꝰ ualitudini. Et
bona ualitudo sine dolorib &
lassitudine. & bona facies ho¬
minis dimensa parilit̃. & affe¬
cta hilarit᷑ & uiculenta & colo¬
rata. Et bonus animus amici
consensionis dulcedine. & amo¬
ris fide. Et bonus uir ustꝰ.
Et bonȩ diuitię. qua facile

Expanded text:
bunt serenitatem, quae primo bunt serenitatem, quae primo ictu diluxit tibi, cum dicerem, Veritas. Ecce in ipso primo ictu quo velut coruscatione perstringeris, cum dicitur, Veritas, mane si potes: sed non potes; relaberis in ista solita atque terrena. Quo tandem pondere, quaeso, relaberis, nisi sordium contractarum cupiditatis visco et peregrinationis erroribusNon amas certe nisi bonum, quia bona est terra altitudine montium et temperamento collium et planitie camporum, et bonum praedium amoenum ac fertile, et bona domus paribus membris disposita et ampla et lucida, et bona animalia animata corpora, et bonus aer modestus et salubris, et bonus cibus suavis atque aptus valetudini, et bona valetudo sine doloribus et lassitudine, et bona facies hominis dimensa pariliter et affecta hilariter et luculenter colorata, et bonus animus amici consensionis dulcedine et amoris fide, et bonus vir justus, et bonae divitiae, quia facile
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. nec tale aliquid quale uide¬
mus in cęlo. nec quicquid tale
non uidemus. & est fortassis
in cę̧lo. nec si augeas imagina¬
tionẽ cogitationis lucẽ solis
quantũ potes. siue quo sit ma¬
ior. siue quo sit clarior miles
tantũ aut innumerabilit᷑. Neq
hocest ds̃. Nec sicut cogitant᷑
angłi mundi sp̃c celestia corpo¬
ra inspirantes. atq ad arbitriũ
quo seruiunt dõ mutantes.
atq uersantes. nec si omnes
ds̃ est. nec si eosdem sp̃c sine cor¬
porib cogites quod quidẽ car¬
nali cogitationi difficillimum
est. Ecce uide si potes. Danima
p̾grauata corpore quod cor¬
rumpit᷑. & honesta terrenis
cogitationib multis & uariis.
ecce uide si potes. Ds ueritas
est :Hoc enim scriptũ est. qm̃
ds̃ luxest. Non quomodo isti
oculi uident. sed quomodo ui¬
det cor cum audit ueritas est.
Noli querere quid sit ueritas.
Statim enim se opponunt cali¬
gines imaginũ corporaliũ. &
nubilafantasmatũ. & ꝑturba¬

Expanded text:
lum, nec tale aliquid quale videlum, nec tale aliquid quale videmus in coelo, nec quidquid tale non videmus et est fortassis in coelo. Nec si augeas imaginatione cogitationis lucem solis, quantum potes, sive quo sit major, sive quo sit clarior, millies tantum, aut innumerabiliter, neque hoc est Deus. Nec sicut cogitantur Angeli mundi spiritus coelestia corpora inspirantes, atque ad arbitrium quo serviunt Deo mutantes atque versantes, nec si omnes,Deus est. Nec si eosdem spiritus sine corporibus cogites, quod quidem carnali cogitationi difficillimum est. Ecce vide, si potes, o anima praegravata corpore quod corrumpitur, et onusta terrenis cogitationibus multis et variis; ecce vide, si potes: Deus Veritas est . Hoc enim scriptum est, Quoniam Deus lux est : non quomodo isti oculi vident, sed quomodo videt cor, cum audis, Veritas est. Noli quaerere quid sit veritas; statim enim se opponent caligines imaginum corporalium et nubila phantasmatum, et perturba
Abbreviated transcription (Latin):
Ecdm qđ dicit᷑ magnus ani¬
Omus. non scđm hoc dicitur
uerus animus. Animũ enim
uerũ habet etiã qui non est ma¬
gnanimus. quando quidẽ cor¬
poris & animi essentia. non ẽ
ipsius ueritatis essentia. sicuti
est trinitas ds̃. unus solus. ma¬
gnus. uerus. uerax ueritas. Quẽ
si cogitare conamur quantum
sinit. & donat nullus cogitet᷑
per locoꝵ spacia contractus.
aut cõplexꝰ quasi trium cor¬
porum illa compago iunctu¬
rȩ sicut tricorporẽ gerionem
fabulȩ ferunt. S ed quicquid
animo tale occurrerit. ut ma¬
iussit in trib quã in singulis.
minusq in uno quam in duob
sine ulla dubitatione respuat᷑.
Ita enĩ respuet᷑ omne corporeũ.
Inspiritalib autẽ omne muta¬
bile quod occurrerit non pute¬
tur ds̃. Non enĩ paruȩ noticie
pars est. cum de profundo isto
in illã summitatẽ respiramus.
Si antequã. scire possumus qͥd
sit ds̃. possumꝰ iã scire quod ñ
sit. Non est enĩ certe nec terra
nec celũ. nec quasi terra & cȩ¬

Expanded text:
d dicitur magnus animus, non secundum hoc dicitur verus animus. Animum enim verum habet etiam qui non est magnanimus: quandoquidem corporis et animi essentia, non est ipsius veritatis essentia, sicut est Trinitas Deus unus, solus, magnus, verus, verax, veritas. Quem si cogitare conamur, quantum sinit et donat, nullus cogitetur per locorum spatia contactus aut complexus, quasi trium corporum; nulla compago juncturae, sicut tricorporem Geryonem fabulae ferunt: sed quidquid animo tale occurrerit, ut majus sit in tribus quam in singulis, minusque in uno quam in duobus, sine ulla dubitatione respuatur: ita enim respuitur omne corporeum. In spiritualibus autem omne mutabile quod occurrerit, non putetur Deus. Non enim parvae notitiae pars est, cum de profundo isto in illam summitatem respiramus, si antequam scire possimus quid sit Deus, possumus jam scire quid non sit. Non est enim certe, nec terra, nec coelum, nec quasi terra et coe
Abbreviated transcription (Latin):
pnamꝰ om̃a mortalia p̃ amori
hominum. quo eos uolumis
iuste iuiuere. Ita enĩ & mori
ꝓ fr̃ib utilit̾ pati eẽ poteri¬
exemplo suo docuit. Cumeni
duo precepta sint. in quib
tota lex pendet & ꝓphetędi¬
lectio dĩ & di lectio ꝓximi:
non in merito plerumq seri¬
ptura ꝓ utroꝙ unum ponit.
Siue tantum dĩ sicuti est illud
Scimus qm̃ diligentib dm̃.
omnia cooperant᷑ in bonum.
Et iterum. Quisquis autem
diligit dm̃. hic cognitꝰ est ab
illo. Et illud. Qm̃ caritas dĩ
diffusa est in cordib nr̃is ꝑ¬

Expanded text:
namus omnia mortalia prae amore namus omnia mortalia prae amore hominum, quo eos uolumus iuste uiuere. ita enim et mori pro fratribus utiliter parati esse poteriexemplo suo docuit. Cum enim duo praecepta sint in quibus tota Lex pendet et Prophetae, dilectio Dei et dilectio proximi ; non immerito plerumque Scriptura pro utroque unum ponit, sine tantum dei, sicuti est illud: scimus, quia diligentibus deum omnia cooperantur in bonum, et iterum: quisquis autem diligit deum, hic cognitus est ab illo, et illud: quoniam caritas dei diffusa est in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
nouimus. Quicquid enim tale
aspexeris ipsa est. Et non est
quicquam tale. qm̃ sola ipsa
talis est. qualis ipsa est. Qui
ergo amat homines aut quia
iusti sunt. aut ut iusti sint
amare debebit. Sic enim &
seipsum amare debet. aut
quia iustus est. aut ut iustꝰ
sit. Sic enim diligit ꝓxi¬
mum tamquã seipsum. sine
ullo periculo. Qui enim ali¬
ter se diligit. inuste sedili¬
git. Q m̃ ad hoc̃ sediligit.
ut sit iustus. ad hoc ergo ut
sit malus. Hac ꝑhoc iam ñ
se diligit. Qui enim diligit
iniquitatẽ. odit animã suam.¬
ua propter non est pre¬
cͥipue uidendum in hac quȩ¬
stione quȩ de trinitate nob̃
est. & de cognoscendo dõ.
nisi quid sit uera dilectio.
Immo uero quid sit dilectio.
Ca quippe dilectio dicenda.
quȩ uera est. Alioquitt. cupi¬
ditas est. Atꝙ ita cupidi abu¬
siue dicunt᷑ diligere. quemad.¬
modũ cupere abusiue dicunt᷑
qui diligunt. Hȩc est autẽ uera
dilectio. ut inherentes ueritat
iuste uiuamꝰ. Et ido contem¬

Expanded text:
novimus. Quidquid enim tale novimus. Quidquid enim tale aspexeris, ipsa est: et non est quidquam tale, quoniam sola ipsa talis est, qualis ipsa est. ergo amat homines, aut quia iusti sunt aut ut iusti is sint amare debet. sic enim et se ipsum amare debet, aut quia iustus est aut ut iustus sit: sic enim diligit proximum tamquam se ipsum sine ullo periculo. qui enim aliter se diligit, iniuste se diligit, quoniam se ad hoc diligit, ut sit iniustus, ad hoc ergo, ut sit malus, ac per hoc iam non se diligit. qui enim diligit iniquitatem, odit animam suamuapropter non est praecipue uidendum in hac quaestione, quae de trinitate nobis est et de cognoscendo deo, nisi quid sit uera dilectio, immo uero quid sit dilectio. ea quippe dilectio dicenda, quae uera est; alioquin cupiditas est. atque ita cupidi abusiue dicuntur qui diligere, quemadmodum cupere abusiue dicuntur qui diligunt. haec est autem uera dilectio, ut inhaerentes ueritati iuste uiuamus et ideo contem
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ quam intuentur aut
inde forment᷑. & sint iusti
animi non tantum cernen¬
tes & dicentes iustum esse
animum qui scientia atꝙp̃
ratione inuita ac moribus
sua cuiꝙ distribuit. sedetiã
ut ipsi iuste uiuant iusteꝙ
morati sint sua cuiꝙ distri¬
buendo. & nemini quic quã
debeant. nisi adinuicem di¬
ligant. Et unde inheretur
illi formȩ. nisi amando:
Cur ergo alium diligimus
quem credimus iustum. &
non diligimus ipsam formã
ubi uidemus quid sit iustꝰ
animus. ut & nos iusti eẽ
possimus. Anuero & istã dili¬
geremꝰ. nullomodo eum dili¬
gimus. Sed dum iusti non
sumus minus eam diligimus.
quam ut iusti et̃ ualeamus.
Homo ergo qui creditur ui¬
stus ex ea forma & ueritate
diligitur quã cernit & intel¬
ligit apud se ille qui diligit.
Ip̃sa uͦ forma & ueritas non est
quomodo aliunde diligatur.
Neꝙ enim inuenimus aliquid
tale p̾ter ipsam ut eam cum
in cognita est credendo dilgamꝰ.
Et ex quo iam tale aliquid

Expanded text:
mae quam intuentur, ut mae quam intuentur, ut inde formentur et sint justi animi; non tantum cernentes et dicentes justum esse animum qui scientia atque ratione in vita ac moribus sua cuique distribuit, sed etiam ut ipsi juste vivant justeque morati sint, sua cuique distribuendo, ut nemini quidquam debeant, nisi ut invicem diligant . Et unde inhaeretur illi formae, nisi amando? Cur ergo alium diligimus quem credimus justum, et non diligimus ipsam formam ubi videmus quid sit justus animus, ut et nos justi esse possimus? An vero nisi et istam diligeremus, nullo modo eum diliista, sed dum justi non sumus, minus eam diligimus quam ut justi esse valeamus? Homo ergo qui creditur justus, ex ea forma et veritate diligitur, quam cernit et intelligit apud se ille qui diligit: ipsa vero forma et veritas non est quomodo aliunde diligatur. Neque enim invenimus aliquid tale praeter ipsam, ut eam, cum incognita est, credendo diligamus, ex eo quod jam tale aliquid