comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
R nonitaq sic deillo sicut & deillao natus ẽ filiusdĩ.
Deilla siquidem idẽ scã uirgine natus. ẽ filius
Siuna nature ẽ. patris & filii. & filius in car¬
natus plenus .ẽ ds̃ & ꝑfectus. quo modo non¬
pater in carnatus. est
r̃ filius plenus .ẽ. ds̃ & perfectus quisolus incar¬
natus .ẽ. & homo factus ẽ Nã ignis una est¬
substuntia sed cliud in igne facit calor. aliud
lux. Lux inluminat. calor calificat. una
propria eẽ nos cuntun.
Utiq diuinitatis suue carnis conceptione
concepta.ẽ & natiuitate nata sensitq¬
pasticipationi humani affectus mor tem
quã sponte sus ceperat. non naturue sucie
potentiã ꝑ dens ꝑ quã cuncta uuificat
Ipse auctor & opus cuctoris. Idem auetor
quia si sponte natus. ẽ. sponte passus est.
Idem opus quia utrumq unus. lic& ñ alio
cogente solus tamen ipse ꝑ p&iturt. scilua
Equa naturadix̃ potestatem habeo ponendi

Expanded text:
RESP. Non utique sic de illo sicut de illa natus est Filius Dei. RESP. Non utique sic de illo sicut de illa natus est Filius Dei. Dei illa siquidem, id est, sancta Virgine natus est Filius e. XXVI. INT. Si una natura est Patris et Filii, et Filius incarnatus plenus est Deus et perfectus, quomodo nonPater incarnatus est? RESP. Filius plenus est Deus et perfectus, qui solus incarnatus est, et homo factus est. Nam ignis una substantia est, sed aliud in igne facit calor, aliud lux. Lux illuminat, calor calefacit: una propria esse noscuntur? RESP. Utique divinitas suae carnis conceptione concepta est, et natiparticipatione humani affectus mortem, quam sponte susceperat; non naturae suae potentiam perdens, per quam cuncta vivificat. Ipse auctor, et opus auctoris. Idem auctor, quia si sponte natus est, sponte passus est. Idem opus, quia utrumque unus licet non alio cogente, solus tamen ipse perpetitur, salva nter. 28. Ex qua natura dixit: Potestatem habeo ponendi
Abbreviated transcription (Latin):
Rhabent itaque ꝑ eum qui in luminat omnem
hominem uenientem inhunc mundum. In quo¬
enim sumus mouemur & uiui mus.
bona sunt enim donadĩ eis quibene utun tur
illis. ideo caritas singulare . ẽ. inscĩs donum
inqua filiidĩ. discernuntur a filiis impi&atis.
bitare quã in terra.
Q Quia maior cognitio . ẽ in scĩs angelis animabq
scõrũ diuinitatis. cum sint apuddm̃ in ca elis
quã in t̾ris. sicut enim inhoc mortalicorpore
quidam enim magis intellegunt diuinã substan¬
tiã. Quidcc̃minus lta & incaelo magis dicitꝰ
dm̃i. eẽ quam in terra. Quia plenius cius dem
substantia in tellegitur. abhabitatorib caeli
qua resolus filius incarnatus dicitur.
R. Quia calia ẽ ꝑ sona filii alia patris alia sp̃sscĩ.
rante tamen eandem in carnatio nem tota
se& trinitate cuius opera sunt insepa rabilia
despũ scõ & maria uir gine incarnactũ. qua re
nondicitur filius sp̃s scĩ sicut dicitur beci tue
uirginis

Expanded text:
Habent utique per eum, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . In eoenim sumus, movemur, et vivimus . Bona sunt enim dona Dei eis qui bene utuntur illis. Ideo charitas singulare est in sanctis donum, in qua filii Dei discernuntur a filiis impietatis.bitare quam in terra? RESP. Quia major est cognitio in sanctis Angelis animabusque sanctorum divinitatis, cum sint apud Deum in coelis, quam in terris: sicut enim in hoc mortali corpore quidam magis intelligunt divinam substantiam, quidam minus; ita et in coelo magis dicitur Deus esse quam in terra, quia plenius ejusdem substantia intelligitur ab inhabitatoribus coeli quare solus Filius incarnatus dicitur? RESP. Quia alia est persona Filii, alia Patris, alia Spiritus rante tamen eamdem incarnationem tota sancta Trinitate, cujus opera sunt inseparabilia. de Spiritu sancto et Maria virgine incarnatum; quare non dicitur Filius Spiritus sancti, sicut dicitur beatae Virginis?
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia substantiale nomen .ẽ. sicut uistus.
Necaliud ẽ in dõ eẽ aliud sapere. aliud posse.
esselegitur.
r̃nullatenus ita sp̃s sc̃s caritas intellegitur
quasi non sit pat̃ & filius caritas. Sicut sp̃s
caritus sed quia sp̃s scss donumdĩ propriue
dicitur. & nullum dĩ donum caritate maius
ẽ immo sine eonullum donũ ad ꝑp&uam ho¬
minem deducere poterit beatitudinem. Pro¬
inde sp̃s scs̃ proprie dicitur caritces.¬

Expanded text:
sapientia substantiale nomen est, sicut virtus. sapientia substantiale nomen est, sicut virtus. Nec aliud est in Deo esse, aliud sapere, aliud posse: esse legitur? RESP. Nullatenus ita Spiritus sanctus charitas intelligitur, quasi non sit Pater et Filius charitas. Sicut Spiricharitas. Sed quia Spiritus sanctus donum Dei proprie dicitur , et nullum Dei donum charitate majus est, imo sine eo nullum donum ad perpetuam hominem deducere poterit beatitudinem, proinde Spiritus sanctus proprie dicitur charitas
Abbreviated transcription (Latin):
tiuum nomen ẽ uerbum quod solus . ẽ. filius
sicut dicimus dm̃ dõ quod non ẽ solus filius
Nec imaginem de iagine. quia solus .ẽ. filius
imago. sicut dicimus lumen delumine qued
non ẽ solus filius. quia substantiale nom̃ ẽ lumen
Et aaliud filius.
R̃ nequaquã aliud. sed unum lumen . ẽ pat̃ & fili¬
us sicut un a substantia. Ideo recte dicitꝰ. lu men
tem & dĩ sapientiam. Hic intellegimus in dĩ nomi¬
ne patrem. & inxĩ nomine filium sicut semꝑ
Num quid pat̃ non hab& insesapientiã uł uistutẽ
nisi infilio quem a postolus sapientiã dĩ & ustu¬
tem dĩ nominauit.
R plurimi ita arrianam destruunt impi&atẽ
dicentes impium. eẽ. credere umquã dm̃ patrem
ẽẽ. sine suca sapientia. Aut sĩnesua uistute sed
melius .ẽ intellegere patrem essesapientiam
& uistutem. sicut filium sa pientiã &uistutem
immo & spm̃ scm sapientiã & uirtutẽ. Nonta¬
men tres uistutes. Nec tres sapientias. Qui a

Expanded text:
tivum nomen est Verbum, quod solus est Filius; tivum nomen est Verbum, quod solus est Filius; sicut dicimus, Deum de Deo, quod non est solus Filius. Nec imaginem de imagine, quia solus est Filius imago: sicut dicimus, lumen de lumine, quod non est solus Filius, quia substantiale nomen est lumeet aliud Filius?-- Resp. Nequaquam aliud, sed unum lumen est Pater et Filius, sicut una substantia. Ideo recte dicitur  Al., tem et Dei sapientiam; hic intelligimus in Dei nomine Patrem, et in Christi nomine Filium, sicut semper. Nunquid Pater non habet in se sapientiam vel virtutem nisi in Filio, quem Apostolus sapientiam Dei et virtutem Dei nominavit?-- Resp. Plurimi ita Arianam destruunt impietatem, dicentes impium esse credere unquam Deum Patrem esse sine sua sapientia, aut sine sua virtute. Sed melius est intelligere Patrem esse sapientiam et virtutem, sicut Filium sapientiam et virtutem m sanctum sapientiam et virtutem: non tamen tres virtutes, nec tres sapientias; quia
Abbreviated transcription (Latin):
rectionem ui debunt. sed secundum donato¬
ris dispensacionẽ & meritorum qualitatẽ
unus quisq tamen sufficientẽ in eiꝰ uisionem
sui meritis habebit beatitu dinem. nec plusquera
quam haba nec seminus habere quã uol& dolebit
in tellegere uł aliud posse. Quia ds̃ eo ipso quo est
uiuit. &eo quo uiuit intellegit. & eo quo in tellegit
potest & eo quo potest ẽ quia simplex dĩ tatis natu¬
ra unũ hab& ẽ uiuit. intellegit & omni potest
Nonita in nobis dum aliud ẽ in nr̃anatura uiuese
caliud in tellegere aliud posse. Indõ uero haec
ds̃ dedõ. Potest dici ominipotens de omni potenẽ
bonus debono Magnus debono & ca&era talia
regularit̃ utiq tencredebemus. quod omnia
naturae nomina quae aequalit̃ defilio dici poss.
sicut depatre. quod omnia possunt dici. illud
deillo Ideo sicut dicitur ds̃ dedõ lumen de lu¬
mine Itadicendũ ẽ om̃ps de omni potente
bonus debono Magnus demagno sed non
ita in relatiuis.

Expanded text:
rectionem videbunt, sed secundum donatoris dispensationem, et meritorum qualitatem. Unusquisque tamen sufficientem in ejus visione suis meritis habebit beatitudinem. Nec plus quaeret quam habet, nec se minus habere quam volet, dolebitintelligere, vel aliud posse; quia Deus eo ipso quo est, vivit; et eo quo vivit, intelligit; et eo quo intelligit, potest; et eo quod potest, est; quia simplex deitatis natura unum habet, est, vivit, intelligit, et omnia potest. Non ita in nobis, dum aliud est in nostra natura vivere, aliud intelligere, aliud posse. In Deo vero haec Deus de Deo, potest dici omnipotens de omnipotente, bonus de bono, magnus de magno, et caetera talia?-- Resp. Regulariter utique tenere debemus quod omnia naturae nomina quae aequaliter de Filio dici possunt sicut de Patre, omnia possunt dici sic de illo. Ideo sicut dicitur Deus de Deo, lumen de lumine, ita dicendum est omnipotens de omnipotente, bonus de bono, magnus de magno, sed non ita in relativis.
Abbreviated transcription (Latin):
prae dixit¬
Caro mea
re qui escit
ins pe
derelinques
animam meã
inin fernũ.
nec dabis
scm̃ tu um
uidere
corruptionẽ.
Dequa resur¬
rectione
et inpsadmo
tertio ita
Egodor miui
et qui eui
et resurrexi
suscepit me
Ubi quid
aliud indicat
prophea
quoddor mierit
mors ess&
Et euigilatio
resurrectio.
quod in quadra gesĩmopsal¬
nifestius ostenditui ubi
ubi dicit.
Tu autem dñe
et resuscitame
et r&ribu am illis.¬

Expanded text:
praedixitCaro mea requiescit in spe. derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem. De qua resurrectione et in psalmo tertio ita Ego dormivi, et requievi, et resurrexi, suscitavit me. 2. Ubi quid aliud indicat propheta, quod dormierit,mors esset, et evigilatio resurrectio? quod in quadragesimo psalnifestius ostenditur, bi dicit: Tu autem, et resuscita me, et retribuam eis
Abbreviated transcription (Latin):
Porro quia in infernum des cendit.
sic idem dñs in ecclesiastico dicit.
penae rabo omnes inferiores partes terra
Et inspitiam
om nes dor mieNtes
& in luminabo
sperantes
Et in psclmis¬
Uita mea in in fernũ¬
Aestimatus sum cum des¬
cendentibus
ininfernum.
sed solus inter mor tuos
liber fuit
quia amorte te Neri Ñpotuit.
ninfernum descendens. eos
qui captiui
eranit adiabolo
eruit.
et sic iterum
ad caelestia reme auit.
Idem per
pronunti auit
Ego inquit
ego capiam & uadam tollã
ego capiam
& uadam tollã
et non est
ueruat. Uadens reuertar

Expanded text:
 Quia in infernum descendit, sic idem Dominus in Ecclesiastico dicit: Penetrabo omnes inferiores partes terrae, et inspiciam omnes dormientes, et illuminabo sperantes em in PsalmisVita mea infernaestimatus sum cum descendentibus in infernum, sed solus inter mortuos liber fuit, quia mors illum tenere non potuit.infernum descendens eos qui captivi erant a diabolo eruit, et sic iterum ad coelestia remeavit, idem per enuntiavit: Ego, inquit, ego capiam, et vadam; tollego capiam, et vadam: tollam, et non est uat. Vadens revertar
Abbreviated transcription (Latin):
la muero post flagella acru
cem fellisq & a c&i potationẽ. Deinde sequit
mors eius. quam lexipsa non siluit diceris
Rccumbans dormiuit ut leo. & ut catulus leonis
qui sus citabit eum: clamat etiam eandem mor¬

Expanded text:
 1. Post flagella et cem, fellisque et aceti potationem, deinde sequitur mors ejus. Quam lex ipsa non siluit, dicens: Recubans dormivit, ut leo, et ut catulus leonis; quis suscitabit eum ? Clamat etiam eamdem mor
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m propter in signe miraculum secundũ
carnem nasci deuirgine.. sequitur deeo.
Butyrum & mel comed&. Butyrum
fructus est ecclesiae uenientis excir cum cisi¬
one quasi ouis sub iugo. id est sublege posite
Mel uero ecclesiae uenientis exgeritibus.¬

Expanded text:
Christum propter insigne miraculum secundum Christum propter insigne miraculum secundum carnem nasci de virgine. 4. Sequitur de eo: Butyrum et mel comedet. Butyrum fructus est Ecclesiae venientis ex circumcisione, quasi bovis sub jugo, id est, sub lege positae; mel vero Ecclesiae venientis ex gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
atum. & ꝑ hier emiam: Te tendit arcum suum.
& posuit me quasi signum ad sagit tam. Misit
in renibus meis filias phar&rȩsuae: Et iterũ.
deipso populo sicut idem dñs ꝑ pro ph&am
fac tisunit mihi insagit tam recipro cam:
ne testamenti tui. emisist uinctos tuos dela¬
cu in quo non est aqua: Et iterum. Cumegre¬
der&ur uir ab oriente. ecce aquae redundan¬
de eadem aqua quue exlatere eius pro¬
fluit. proph&a alius sic di cit
a quae uiuentis egredientur deuer
creden tes uiuificant. quaeq sitientibus
largiuntur: quando impl&ur quod scrip¬
tum est
& super
xlini Quia. sepulturę est traditus & huma¬
Utus inpsalmo dicitur. Collo cauerunt
me in obscurir sicut mortuos sae culi. qua¬
si dicer& sicut homines. utiq quia ipseds̃ erat:
a &ernum quod Non aufer&ur. & erit
sepulchrum eius gloriosum. Et alibi
ne miraculum.¬
turam. quod pro culdubio signum non ess&
Nisi nouum exister&. Opostebat erum

Expanded text:
Et per Jeremiam: Tetendit arcum suum, Et per Jeremiam: Tetendit arcum suum, et posuit me, quasi signum ad sagittam, misit in renibus meis filias pharetrae suae . Et iterum de ipso populo sic ait idem Dominus per prophetam: Facti sunt mihi in sagittam reciprocam . ne Testamenti tui emisisti vinctos tuos de lacu, in quo non est aqua . Et iterum: Cum egrederetur vir ab Oriente, ecce aquae redundande eadem aqua, quae ex latere ejus profluit, propheta 54 alius sic dicit: Flumina aquae viventis egredientur de vencredentes vivificant, et quae sitientibus largiuntur, quando impletur quod scriptum est: et super Quia sepulturae traditus est, et humatus, in Psalmis dicitur: Collocaverunt me in obscuris, sicut mortuos saeculi. Quasi diceret: Sicut homines, utique quia ipse Deus erat. aeternum, quod non auferetur , eritque sepulcrum ejus gloriosum ; et alibi: ne miraculum,turam, quod procul dubio signum non esset, nisi novum existeret. Oportebat enim
Abbreviated transcription (Latin):
Quod uero media die in passione teriebrȩ¬
A fac tȩ sunt. & sol ipse refugit: hoc etiã diuini
libri locuntur a mos proph&a testanite
Et erit indieilla dicit dñs oc cid& uobis sol
meridie & tenebrȩs cerefaciam terrã in die
luminis. Et hieremias. exterritus .ẽ. inquit.
pasturit id .ẽ hierusalem & ad flicta est
anima eius. occidit eisol cum adhuc medius
dies ess&. Confusa est: maledictus reliquias
Nisitantum latronum. Iam prȩdictum est
os eius non com minu&is Praeceptum enim
fuerat eis caelebrare pascha. in nobis simili¬
tudinem in qua dominicȩ passionis umbra
prae cesserat. quitãquã ouis ad occisionem
tem quia lancea latus eius ꝑcussum est. sic
pronuntia tum est ab ipso ꝑ iob Confregit me
& posuit me quasi signum. Circum dedit me
lanceis suis conuulnera uit lumbos meos
Con cidit uul nere super uul nus. id est¬
uulnera lancȩȩ super uulnus clauorum.
Unde etiam & ꝑdauid suꝑ dolorem uulnerum
meorum addiderunt. Sic est ab eo pronunti¬

Expanded text:
Quod vero media die in passione ejus tenebrae factae sunt, et sol ipse refugit, hoc etiam divini libri loquuntur, Amos propheta testante: Et erit in die illa, dicit Dominus, occidet vobis sol meridie, et tenebrescere faciam terram in die luminis . 2. Et Jeremias: Exterrita est, inquit, quae parturit, id est, Jerusalem, et afflicta est anima ejus: occidit ei sol, cum adhuc medius dies esset; confusa est et maledicta; reliquias nisi tantum latronum, jam praedictum fuerat: Os ejus non comminuetis ; praeceptum enim fuerat eis celebrare pascha in ovis similitudine; in qua Dominicae passionis 53 umbra praecesserat, qui tanquam ovis ad occisionemt quia lancea latus ejus percussum est, sic praenuntiatum est ab ipso per Job: Confregit me, et posuit me quasi in signum; circumdedit me lanceis suis; convulneravit lumbos meos, concidit me vulnere super vulnus , id estlanceae super vulnus clavorum. Unde etiam et per David: Super dolorem vulnerum meorum addiderunt , sic est ab eo praenunt
Abbreviated transcription (Latin):
& dicit:
Prius quam sciat
puer uocare patrem
aut matrem. Quod
erum dixit
habere sẽpatrem.
dic ente dño¬
nõ ad abraham. Nunc cogno¬

Expanded text:
 dicit: priusquam cognoscat puer vocare patrem aut matrem. Quod enim dixit habere se patrem, dicente Domino ad Abraham: Nunc cogno
Abbreviated transcription (Latin):
esaiam ds̃ loquitur. Ecce mitto infun¬
da mentission lapidem pretiosum electũ
angularem et qui crediderit in eum
non confund&ur. Hunc erum uidit da¬
nihel abscisum demonte. Id est depopulo
iudeorum. sine manibus. Hoc est sine
maria

Expanded text:
Isaiam Deus loquitur: Ecce mitto indamentis Sion lapidem pretiosum, electum, angularem, et qui crediderit in eum non confundetur . Hunc enim vidit Daniel abscissum de monte, id est, de populo Judaeorum, sine manibus, hoc est, sine Maria
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ ꝓinimicis
deprecatus est ẽ sacyas dt̃. Io sepeccatac multor um
tulit & ꝓtrans gressorib orauit. Et in psadmis sic
pro eo inquid quod eos diligebam aduerscobantur
ego aut̃ orabam ꝓ eis. Item abbacuc dum dixiss&
de eo inmedio duorum ani mnalium cognos ceris:
sub iecit. Cum cont̾bata fuerit anima mea In ira
misericor diu&iuce memor eris: Prefigur auitem̃
proph&a sub hac sententia insem & ipso iudeoꝵ
ubi tamen illememoratus misericordia suue dix
pat̾ ignosce illis quia nesciunt quid faciunt

Expanded text:
s deprecatus est, Isaias dicit: Ipse peccata multorum tulit, et pro transgressoribus oravit . Et in Psalmis sic: Pro eo, inquit, quod eos diligebam, adversabantur mihi; ego autem orabam pro eis . 2. Item Habacuc cum dixisset de eo: In medio duorum animalium cognosceris, subjecit: Cum conturbata fuerit anima mea, in ira misericordiae tuae memor eris . Praefiguravit enim propheta sub hac sententia in semetipso JudaeorUbi tamen ille, memor misericordiae suae dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
Cic enim in t̃rogantib: seultimodie discipulis atq dicentib:
Quod signũ aduentus tui erit: et consumationis scłi. Res¬
pondisse edsn dñm legimus. dedie aut̃ illa & hora nemo
scit: Neq angeli in caelo neq filius nisipat̃ solus: Quã¬
quã hocsum quod sedicit nescire : pon arbitrandus ẽ
hoc ipse filius ignorare : sed quod sic sciat ut nol& aliis
dicere : Nã dumdicat idem dñs ꝑ proph&ã. dies
ultionis incordemeo: Indicat siquidem scire : sed nolleho
Utrum specialas locus es se eneda tun
Quid ex hoc
in aliis codicib: legerim : non facile mihi occurrit : Hoc
tamen iohȩl proph&ã uaticinare didicimus : quod
dicande sint : Sic enim sc̃s idem proph&a ait : Indieb:
illis et in tempor eillo cum conuertero captiuitatem
iuda & hieru salem : congregabo omnes gentes et de¬
ducã eus inuallem ios aphat. et disceptabo cũ eis ibi:
Sed ex ꝓph&ue uerba quomodo hieronimus sentiat:
audiamꝰ:
Ut ex illius uerbis locus iste losaphat quodiudiciũ dr̃

Expanded text:
c enim interrogantibus se de ultimo die discipulis, atque dicentibus: Quod signum adventus tui erit, et consummationis saeculi? respondisse eumdem Dominum legimus: De die autem illa et hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater solus . Quanquam hoc ipsum quod se dicit nescire, non arbitrandus est hoc ipsum Filius ignorasse, sed quod sic sciat, ut nolit aliis dicere. Nam dum dicit ipse Dominus per prophetam: Dies ultionis in corde meo , indicat se quidem scire, sed nolle ali II. Utrum specialis locus esse credatur Quid ex hoc in aliis legerim, non facile mihi occurrit: hoc tamen Joel propheta vaticinante didicimus, quod dae sunt. Sic enim idem sanctus propheta ait: In diebus illis et in tempore illo, cum convertero captivitatem Judae et Jerusalem, congregabo omnes gentes, et deducam eas in vallem Josaphat, et disceptabo cum eis ibi . Sed haec prophetae verba quomodo beatus Hieronymus sentiat, audiamus, ut ex illius verbis locus iste Josaphat, quo judicium dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
obruatur supplitiis. quenc̃ ꝙ̃ gaudet in delictis. Dehĩc
loqͥtur ds̃ ad iacob ut habitaret in bethel. Ibi rachel cum
pareret beniamin mortua est. S qͥd s̾ uult. quod cũ eun¬
dẽ beniamin rachel pareret. uocauit nom̾ eius filiꝰ dolo¬
ris meiꝰ. nͥ futurũ ꝓpħans ex ea tͥbu paulũ qui asfugeret
filios eccłie ꝑsequtionis sue tempore: Aliter ꝑ beniamin
t̾restris figurabatur ierłem. que÷ in tͥbi eiusdẽ beniamin.
cuiiͦ popłs graui matrẽ dolore affecit. effundendo sangui
cib sanguis eiꝰ suꝑ nos & suꝑ filios nr̃os. Int̾ea ruben con¬
cupiscentia motus libidinis. in concubinã patris sui
p̃ceps efferbuit. quod incestus crim̾ ñ scriberet᷑. nͥ fut᷑a¬

Expanded text:
obruatur suppliciis, quae nunc gaudet etiam in delictis. 5. Dehinc obruatur suppliciis, quae nunc gaudet etiam in delictis. 5. Dehinc loquitur Deus ad Jacob, ut habitaret in Bethel. Ibi Rachel cum pareret Benjamin, mortua est. Sed quid sibi vult quod cum eumdem Benjamin Rachel pareret, vocavit nomen ejus, filius doloris mei, nisi futurum prophetans ex ejus tribu Paulum, qui affligeret filios Ecclesiae persecutionis suae tempore? 6. Aliter per Benjamin terrestris figurabatur Jerusalem, quae est in tribu ejusdem Benjamin, cujus populus gravi matrem dolore affecit, effundendo sanguincibus: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Interea Ruben concupiscentia motus libidinis, in concubina patris sui praeceps efferbuit; quod incestus crimen non scriberetur, nisi fut
Abbreviated transcription (Latin):
uitꝰ cũ ea. ui opprimens uirginẽ & agglutinata: anima
eius cũ ea. tͥstemq blanditiis deliniuit : bina quippe
ut mulieres uideat extͣnee regionis egreditur: qn un aqueq
mens sua studia negligens. actiones alienas curans. extͣ
habitum atq extra ordinem ꝓropriũ uagatur. Quam
orib diabolus corrũpit. & conglutinata : aĩa eiꝰ cum ea. quia
unitam sͥ ꝑ iniqͥtatem respicit. Et qͥa cum mensa culpa
resipiscit addicitur atq ad missũ flere conat᷑. corruptor spes
ac securitates uacuas ante ocłos uocat. qͣtinꝰ utilicatem tͥstici¬
e subtrahat. recte illic ad iungitur. Tristemq blandiciis
deliniuit. Modo enĩ alioꝵ facta gͣuiora. mͦ nicħ ẽẽ qͦd ꝑpetͣ¬
tum : mͦ miscdem deũ loqͥtur. modo adhuc tempꝰ subseqͥns
ad penitentiã pollicet᷑. ut dum ꝑ hec decepta mens ducit᷑.
ab intentiõe penitentie suspendatur: qͣtinus tẽ bona nul
la ꝑcipiat. quã nc̃ mala nulla contͥstant. & tunc plenuis

Expanded text:
t cum illa, vi opprimens virginem; et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit . Dina quippe ut mulieres videat extraneae regionis, egreditur, quando unaquaeque mens sua studia negligens, actiones alienas curans, extra habitum atque extra ordinem proprium vagatur. Quam oribus diabolus corrumpit. Et conglutinata est anima ejus cum ea ; quia unitam sibi per iniquitatem respicit. Et quia cum mens a culpa resipiscit, addicitur, atque admissum flere conatur: corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic adjungitur: Tristemque blanditiis delinivit . Modo enim aliorum facta graviora, modo nil esse quod pet, modo misericordem Deum loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad poenitentiam pollicetur. Ut dum per haec decepta mens ducitur, ab intentione poenitentiae suspendatur, quatenus tunc nulla bona percipiat, quam nunc mala nulla contristant; et tunc plenius
Abbreviated transcription (Latin):
possit. Deniq qđ adiecit idem patarcha uidisse se deum
facie ad faciem. cum suꝑius narret uirũ secũ fuisse luc
familie isrł uoluerat sociari. quẽ simeon &e leui fr̃s uir¬
ginitatis sororis uindices. dolo cum om̃i popło eius int̾fece¬
runt. S qͥd sibi uelit qͦd scriptũ ẽ. egressa : dina ut uidet
mulieres regionis illius. quã cum uidisset sichem filius

Expanded text:
possit. Denique quod adjecit idem patriarcha, vidisse se Deum possit. Denique quod adjecit idem patriarcha, vidisse se Deum facie ad faciem, cum superius virum secum narret fuisse luctfamiliae Israel voluerat sociari. Quem Simeon et Levi fratres, virginitatis sororiae vindices, dolo cum omni populo ejus interfecerunt. Sed quid sibi velit, quod scriptum est: Egressa est Dina, ut videret mulieres
Abbreviated transcription (Latin):
tumulũ. quem & uocauit laban tumulus testis. & iacob ac¬
iuui testimonii. Int̾ fideles enĩ tam iudeos quã gentes testis ẽ
De luctamine iacob cũ angelo .xxui.
is tnͣsactis. iacob mnitit nuntios ad esau fratrẽ suum.
mitit & mun̾a. Post ħ tnͣsductis om̃ib fuis ꝑ torren¬
tem. ipse remansit solus. & ecce uir luctabat᷑ cum illo. Pre¬
cui tam̃ iõ p̾ualuit iacob utiq uolenti. ut misteriũ figu-¬
corporis sui sobole p̾ualuisse deo. & quasi cum infirmo.i-¬
isrł uidens dm̃. qͦd erit in fine p̃miũ sẽoꝵ omiũ. Tetigit
porro idem angłs illi latitudinẽ femoris. & claudũ reddi¬
dit. sic q erat unus atq idem ia cob. benedictus & claudꝰ.
s enedictus in his qͥin xp̃m ex eod̃ ppło crediderũt. atq in infi¬
delib claudꝰ. Nam femoris neruus ł latitudo. gen̾is mul-¬
titudo est. Plures qͥppe sunt instirpe qui degen̾antes a
fide patrũ. & a p̾ceptis auctoris sui deuiantes. in erroriᷤ

Expanded text:
titulum, quem vocavit Laban, Tumulus testis. Et Jacob acervum testimonii inter fideles, cui tam Judaeos quam gentes, testis est De lucta Jacob cum angelo. 1. His transactis, Jacob mittit nuntios ad Esau fratrem suum, mittit et munera. Post haec, transductis omnibus suis per torrentem, ipse remansit solus. Et ecce vir luctabatur cum illo, praeCui tamen ideo praevaluit Jacob utique volenti, ut mysterium figuo, hoc est, in corporis sui sobole praevaluisse Deo, et quasi cum infirmo, iIsrael videns Deum, quod erit in fine praemium sanctorum. Tetigit porro illi idem angelus latitudinem femoris, et claudum reddidit. Sicque erat unus et idem Jacob, et benedictus, et claudus. 4. Benedictus in his qui in Christum ex eodem populo crediderunt, atque in infidelibus claudus. Nam femoris ejus nervus, vel latitudo, generis multitudo est. Plures quippe sunt in stirpe, 333 qui degenerantes a fide patrum, et a praeceptis auctoris sui deviantes, in erroris
Abbreviated transcription (Latin):
gia concupiscentie t̾rene ñ repꝑit. S q̃ iacob ñ habuit.
ea rachel sedendo cooꝑuit. Frachel quippe que &e ouis dñ.
eccłia figuratur. Sede autẽ ẽ. humilitatem penitentieap¬
pet̾e. sicut scriptũ ẽ. surgite pꝰquam seđitis. Rachelgͥido¬

Expanded text:
gia concupiscentiae terrenae non reperit. Sed quae Jacob non habuit, gia concupiscentiae terrenae non reperit. Sed quae Jacob non habuit, ea Rachel sedendo cooperuit. Per Rachel quippe quae et ovis dicitur, Ecclesia figuratur. Sedere autem, est humilitatem poenitentiae appetere, sicut scriptum est: Surgite postquam sederitis . Rachel ergo ido
Abbreviated transcription (Latin):
pit ei ds̃. ut resiteret᷑ ad patriã suam. Tunc ignorante so
cero suo cum uxorib cũ comitatu ꝓperauit. Laban aut̃
consecutꝰ ÷ eum. in monte gala ad cum furore: atq idola qͣ
ipsum figuralit̾ uelit : Dum enĩ laban aliam suꝑius gerat ꝑ¬
sonam: nc̃ tam̃ diaboli typum figurat. Laban qͥppe int̾pre¬
tat᷑ dealbatio. dealbatio aut̃ diabolus ñ inconuenient̾ acci¬
pit᷑. qͥa cũ sit tenebrosus ex m̾ito. tnͣsfigurat se uelut angłm
lucis. huic seruiuit iacob.i. ex parte reꝓboꝵ iudaic̾ populu
ex cuiꝰ carne incarnatꝰ dñs uenit. Potest &e ꝑ laban hic mund̾¬
expͥmi. qͥ cum furore iacob seqͥt᷑. quia electos qͦsq qui redẽp
mundi siue diaboli. iacob abstulit. cum s̾xp̃c eccłiam ex gẽ¬
obliuisc̾e popłm tuũ & domũ patris tui. Qͥd uero in idolis nͥ
loꝵ seruitus. Laban gͦ ueniens ap̃d iacob.idolũ ñ inuenit.
qͥa ostensis mundi thesauri diabolus. in redẽptore nr̃o uesti¬

Expanded text:
pit ei Dominus ut reverteretur in patriam suam. Tunc, igncero suo, cum uxoribus et comitatu properavit. Laban autem consecutus est eum in monte Galaad cum furore, atque idola quae ipsum figuraliter velit? Dum enim Laban superius aliam gerat personam, nunc tamen diaboli typum figurat. Laban quippe interpretatur dealbatio. Dealbatio autem diabolus non inconvenienter accipitur; qui cum sit tenebrosus ex merito, transfigurat se velut angelum lucis . Huic servit Jacob, id est, ex parte reproborum Judaicus populus, ex cujus carne incarnatus Dominus venit. Potest etiaexprimi. Qui cum furore Jacob sequitur, quia electos quosque, qui Redemundi, sive diaboli, Obliviscere populum tuum, et domum patris tui . Quid vero in idolis, nisi lorum servitus . Laban ergo veniens apud Jacob idola non invenit, quia ostensis mundi thesauris, diabolus in Redemptore nostro vesti
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitȩ et̾nȩ plenitudinẽ tͣnseunt. Cuiꝰ qͥdem ꝓmerende salutis de
cẽ gradꝰ domꝰ suȩ in quib umbra descendẽ ꝯsueueuerat. sol retrorsũ
ad ortũ unde descendat reg̾ssus asscribunt᷑. qͥ numerꝰ qͥd mist̾ii habe¬
at uideamꝰ. Nam gradꝰ isti tempoꝵ ordines st̃. ꝑ qͦs umbra figurarum
rimꝰ itaq gradus descensionis de d̾o in angło fuit. qͥa magni ꝯsilii
cui unxisti lapidem & uouisti uotũ. ut &e angłm & d̾m ostenderet.
Sed̾s gradus descensionis de angło in patͥarchis fuit. qͥa in om̃ib ut
quutꝰ ẽ. Quartus gradus in ihu naue. ut ppłm in t̾ram reꝓmissionis
induceret. Quintꝰ in udicib qͥa eundẽ ppłm ꝑ eos ipse regebat.
eptimꝰ in ꝓpħis. qͥa ꝑ eos ẽ nunciatꝰ Octauiis inpontifice. qͥa ipse¬
ẽ sũmus sacerdos patͥs. Nonus in homine. Decimꝰ in passione. Per

Expanded text:
ad vitae aeternae plenitudinem transead vitae aeternae plenitudinem transecem gradus domus suae, in quibus umbra descendere consueverat, sol retrorsum ad ortum, unde descenderat, regressus scribitur. Qui numerus quid mysterii habeat videamus. 4. Nam gradus isPrimus itaque gradus descensionis de Deo in angelo fuit, quia magni consilii cui unxisti titulum, et vovisti votum. » Ut et angelum et Deum ostenderet, secundus gradus descensionis, de angelo in patriarchis fuit, quia « in omnibuscutus est . Quartus gradus in Jesu Nave, ut populum in terram repromissionis induceret . Quintus in judicibus, quia eumdem populum per eos ipse regebat. Septimus in prophetis, quia per eos est nuntiatus. Octavus in pontificibus, quia ipse summus Sacerdos est Patris. Nonus in homine. Decimus in passione. Per
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑata p̾sentia xp̃i tamqͣm infructuosas arbores cederet. qͥa de illo
ioħs dixerat. ecce securis ad radices arboꝵ posita ẽ. eis int̾uenien¬
te passione corpꝰ ipsũ deseruit. & in inferni ꝓfundũ descendit.
qđ in sepultura depositũ. tãꝙͣ ad manubriũ spũ redeunte surrerit.
ecumbenti in lecto e⁊ echia. grauiq egͥtudine laborante. ex ꝑso-¬
na dñi ysaias ꝓpħa adorsus ẽ eũ p̾dicens illi qđ moreret᷑. Illo aũ
recipiet. Itaq iste rex qͥa decalogũ logis cũ quinq libris moysi in¬
tegra conu̾satione ꝯpleuerat. ideo quindecĩ annos scd̃m legis nume¬
rũ. quos qͥa custodierat. ad uitã auctos accepit. ꝑ qd̃ figuralit̾ scire¬
debemꝰ. qͥa quicũq ꝑ numeri istiꝰ mist̾ium totiꝰ legis plenitudinem
custodiunt et̃ñȩ salutis p̾mium ꝯsequunt᷑. ac ꝑ legis ꝯsũmationẽ

Expanded text:
operata praesentia Christi tamquam infructuosas arbores coperata praesentia Christi tamquam infructuosas arbores cJoannes dixerat: Ecce securis ad radicem arborum posita est , ab eis interveniente passione corpus ipsum deseruit, et inferni profunda descendit, quod in sepultura depositum, tanquam ad manubrium spiritu redeunte surrexit. annis. « Decumbenti in lectulo Ezechiae, gravique aegritudine laboranti, ex persona Domini Isaias propheta adorsus est eum, praedicens illi recipiet . Ideoque iste rex, quia Decalogum legis cum quinque libris Moysi integra conservatione compleverat, ideo quindecim annos secundum legis numerum, quam custodierat, ad vitam auctos accepit: per quod figuraliter sciremus quia quicunque per numeri istius mysterium totius legis plenitudinem custodiunt, aeternae salutis praemium consequuntur, ac per legis consummationem
Abbreviated transcription (Latin):
is. ⁊ quadragesimo scdo anno ascensionis suȩ. ĩmisit duos ursos de sil¬
uis gentiũ. uespasianũ scił & titum. eosq crudeli strage deiecerunt.
ꝑ seruũ baculũ suꝑ mortuũ. & ñ reuiuiscit. Uenit ⁊ suscit.
& iꝑse ꝯungit & coaptat se mortuo & reuiiuiscit. Misit sermo dei
legẽ ꝑ seruũ suũ. nec ꝓfuit in peccatis mortuo generi humano. Uenit
ipse descendens de celoꝵ sublimitate. quasi de montis altitudine
humiliauit semet ipsũ. & ꝯformauit se nob̃. mortiusq nob̾ sua
mẽbra ꝯposuit. nr̃eq mortalitati de suo corꝑe mediciuã aptauit.
Deinde suꝑ mortuũ septies oscitat. & septiformẽ sp̃m humano ge
neri dat. ꝑ qđ uiuificatꝰ a morte peccatoꝵ resurgat. De ferro alig¬
ligno ferrũ exiliens. in ꝓfundũ fluminis mersũ ẽ. atq in lig¬
num desuꝑ ab heliseo piectũ. reu̾sum ẽ. Ita cũ impios uideos ꝑcorpꝰ

Expanded text:
os, et quadragesimo secundo anno ascensionis suae immisit duos ursos de silos, et quadragesimo secundo anno ascensionis suae immisit duos ursos de silvis gentium, Vespasianum scilicet et Titum, eosque crudeli strage dejecerunt. r servum baculum super mortuum, et non reviviscit; venit ipse, conjungit, et coaptat se mortuo, et reviviscit. » Misit sermo Dei legem per servum suum, nec profuit in peccatis mortuo generi humano; venit ipse descendens de coelorum sublimitate quasi de montis altitudine, humiliavit se ipsum, conformavit se nobis, mortuisque membris sua membra composuit, nostraeque mortalitati de suo corpore medicinam aptavit. Denique super mortuum septies oscitat, et septiformem Spiritum humano dat generi, per quod vivificatum a morte peccatum resurgat. CAPUT ligno ferrum exiliens in profundum fluminis mersum est atque in lignum desuper ab Heliseo proiectum reuersum est: ita cum inpios Iudaeos per corpus
Abbreviated transcription (Latin):
steriles iherico & malignas sanaret. Accepit uas rude fictile
&e adiecit in eo sal. & dimersit illud in flumine. statĩq sanate sunrt.
Quo facto ꝓnunciabat ꝓpħa. qđ u̾bum caio fieret. ⁊ habitaret in
nob̾. Inde insimilitudinẽ u̾bi. salem. id÷ sapientiã dedit. inuas
fictile. id÷ in corpꝰ scił humanũ. & mittens in aquã demersit. Qd̃
qͥdem significabat. qͥa om̃s ppłi qͥ figura aquarũ in toto mundo
steriles erant. ꝑ xp̃i incaiationẽ fecunditatẽ & benedictionem
cabulũ ipsũ. salus di int̾pretat᷑. Salus aũt̃ di qͥs ẽ alius nͥ filiꝰ eiꝰ. qͥo
saluator ubiq uocat᷑ : Paruuli uͦ illi illudentes saluti d̃i. id: helisen.
iuudeoꝵ habuere ꝑsonã. qͥ ad crucẽ dño saluatori subsannabant¬
Qd aut̃ dicunt ascende calue. ascende. calue. qͥa in caluaue loco xp̃c
ascensurꝰ erat incruce. Qd̃ uͦ conu̾sus maledix̃ eos heliseus. ⁊ exiert̃
lis. sic̃ heliseus ascendit bethel. id: in domo di conu̾sus maledix̃ uide¬

Expanded text:
steriles, et malignas sanaret. Accepit vas rude fictile, et adjecit in eo salem, et demersit illud in flumine, et statim sanatae sunt. 2. Quo facto praenuntiabat propheta quod Verbum caro fieret, et habitaret in nobis. Inde in similitudinem Verbi sal, id est sapientiam, dedit in vas fictile, in corpus scilicet humanum, et immittens in aquam demersit. Quod quidem significabat quia omnes populi qui sub figura aquarum in toto mundo steriles erant, per Christi Incarnationem fecunditatem et benedictionem interpretatur. Salus autem Dei quis est alius, nisi filius ejus qui et Salvator ubique vocatur? Parvuli vero illudentes salutem Dei, id est, Eliseo, Judaeorum habuere personam, qui ad crucem Domino Salvatori subsannabant. Quod dicunt: Ascende, calve, ascende, calve, quia in calvariae loco Christus ascensurus erat in cruce. Quod vero « conversus maledixit eos Eliseus, et exierunt ndit in coelum, sicut Eliseus ascendit Bethel, id est, in domo Dei, conversus maledixit Judae
Abbreviated transcription (Latin):
eis in quoꝵ regno ꝑegrinant᷑. qđ in illoꝵ pace etiã pax eẽt istoꝵ
&e edificarent domos. & nouellarent uineas. & plantarent ortos:
qͥs ñ agnoscat. qͥd p̾figurauerit qͥ attendit ueros isrłitas. in quib
Uolo gͦ pͥmum fieri dep̾cationes. obsecrationes. int̾pellationes. gra¬
tiaꝵ actiones. ꝓ omĩb hominib. ꝓ regib. & his qͥ in sublimitate

Expanded text:
sis, in quorum regno peregrinantur, quod in illorum pace etiam pax esset istorum, et aedificarent domos et nouellarent uineas et plantarent hortos, quis non agnoscat, quid praefigurauerit, qui adtenderit ueros Israhelitas, in quiolo ergo primum omnium fieri deprecationes, adorationes; interpellationes, gratiarum actiones pro omnibus hominibus, pro regibus et his, q
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ ex captiuitate. & templũ. renouat᷑. qͥs fidelis xͥ ñ intelligat. pꝰt euo-¬
luta temꝑa que septenarii dierũ numeri repetitione tnscurrunt.
etiã nob̾ id ÷ eccłȩ dĩ ad illã celestẽ ierłm ex huiꝰ scłi ꝑegrinatione
iħc sac̾dos magnꝰ illiꝰ temꝑis. a qͦ templũ edificatũ ẽ pt captiuitat̃s̃.
quẽ ꝓpħa ⁊acharias uidit in sordido habitu. deuictoq diabolo
qͥ ad eiꝰ accusationẽ stabat. ablatã illi sordidã uestẽ ⁊ & sic corpꝰ iħu
cationis domꝰ aꝑtissime canit᷑. Conu̾tisti luctũ meũ in gaudiũ mͥ.¬

Expanded text:
ditur ex captiuitate et templum renouatur. quis fidelis Christi non. intellegat post euoluta tempora. quae septenarii dierum numeri repetitione transcurrunt, etiam nobis, id est ecclesiae dei. ad illam caelestem Hierusalem ex huius saeculi peregrinatione Iesus sacerdos magnus illius temporis, quo templum aedificatum est post captiuitatem ? quem propheta Zacharias uqui ad ejus accusationem stabat, ablatam illi sordidam vestem et datum indumentucationis domus apertissime canitur: Convertisti planctum meum in gaudium m
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis. quȩ cũ impendit᷑ ñ de fecisse dr. Hylarem enĩ datorem
dicens benedicã. Iilã scił uiduã quã apłs ait. mortuo uiro quib
nc̃ inuasis oleũ gr̃e ⁊ benedictionis farina ñ deficit. in õib foris
gentib fame manente. Quaꝵ cibi uite esuriẽ. ⁊ fidei tͥnitatis¬
iediã. congrue p̃figurauit illa quondã triennio fames. Q d
ũ ꝑheliam in temꝑe siccitatis nubes illa apparuit. & postea fitture
pluuuiȩ signũ in uestigio hoĩs oftensũ ẽ. significabat qđ nascente xͦ¬

Expanded text:
ritatis, quae cum inpenditur. non deficit; hilarem enim datorem ritatis, quae cum inpenditur. non deficit; hilarem enim datorem dicens benedicam . Illam scilicet viduam quam Apostolus ait, mortuo viro, quibus nunc in vasis oleum gratiae et benedictionis farina non deficit, in omnibus foris gentibinediam congrue praefiguravit illa quondam triennio fames. Quod vero per Eliam in tempore siccitatis nubes illa apparuit, et postea futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum est, significabat quod, nascente
Abbreviated transcription (Latin):
areȩ. sic̃ in illo uno homine bonos in granis malos in paleis. aut in
unitate. uniꝰ segetis. bonos intritico. malos in zizaniis. De diui
templo seꝑatȩ st̃ & due relicte. satis indicat. qđ de tota ipsa gente
uid aũt significauert̃ magni illi & insignes ꝓpħe. qͥ etiã mira¬
lulia multa fecert̃. helias ⁊ heliseus discipłs eiꝰ: Pascit᷑ enim
helias temꝑe famis. coruis mane afferentib panẽ. & ad uesꝑum car-¬
nes. ut intelligant illi xp̃m. cui quodãm salutẽ nr̃am esurienti.
ꝯfitent᷑ peccatores fidẽ pͥmitias sp̃c nc̃ habentes. In fine aũt uelut
ad uesꝑam scłi. uere etiã carnis resurrectionẽ. Mittit᷑ helias pas¬
cendus ad alienã uiduã. quȩ uolebat duo ligna colligere. pͥusqͣm
moreret᷑. Non his solo ligni nomine. s etiã numero lignoꝵ signũ
crucis expͥmit᷑. Sene dr fauna eiꝰ. & oleũ fructus. & hilaritas ca¬

Expanded text:
areae, sicut in illo uno homine bonos in granis, malos in paleis, aut in areae, sicut in illo uno homine bonos in granis, malos in paleis, aut in unitate unius segetis, bonos in tritico, malos in zizaniis. CAPUT VIemplo separatae sunt, et duae relictae, satis indicat quod de tota ipsa gente uid autem significaverunt magni illi ac insignes prophetae, qui etiam mirabilia multa fecerunt, Elias, et Eliseus discipulus ejus? Pascitur enim Elias tempore famis a corvis mane afferentibus panem, et ad vesperum carnes, ut intelconfitentur peccatores fidem, primitias Spiritus nunc habentes , in fine autem velut ad vesperam saeculi, etiam carnis resurrectionem. Mittitur Elias pascendus ad alienam viduam; quae moreretur: non hic solo ligni nomine sed etiam numero lignorum signum crucis exprimitur. benedicitur farina eius et oleum: fructus et hilaritas ca
Abbreviated transcription (Latin):
de penitentia eiꝰ uł in eũ indulgentia di omĩno ꝯmemorat. Nec
ꝓrsus occurrit qͥd saltĩ in allegoria boni significet hec eiꝰ flenda
sũmersio. nͥ forte qͥs dicat mulieres alienigenas. quaꝵ amore ex-¬
arserat. significaie eccłas electas de gentib: Posset hoc fortasse
ñ absurde intelligi. sulle ꝓpt̾ salomonẽ desererent d̾os suos. ⁊ cole¬
lerent dm eiꝰ. Cũ uͦ ipse ꝓpt̾ illas offendit d̾m suũ. ⁊ coluit dos ea-¬
rum. ñ ẽ qͥd inde boni coniectari posset. nec tam̃ nicħ arbitror
significare s malũ. sic̃ de uxore filiabq loth diximꝰ. apparet enĩ¬
inꝑsona huiꝰ salomonis mira excellentia. & mira subu̾sio. Qd̾ gͥ in illo
diu̾sis temꝑib extitit pͥus bonũ & post̾i̾us malũ. hoc in eccła in isto
adhuc scło simul ⁊ uno temꝑe ostendit᷑. Nam bono illiꝰ bonos ecclȩ
malo enĩ illiꝰ malos eccłe significatos puto. tamꝙͣ in unitate illius

Expanded text:
de poenitentia ejus vel in eum indulgentia Dei omnino commemorat? Nec prorsus occurrit quid saltem in allegoria boni significet haec ejus flenda submersio. Nisi forte quis dicat mulieres alienigenas, quarum amore exarserat, significare Ecclesias electas de gentibus. 2. Posset hoc fortasse non absurde intelligi, si illae propter Salomonem desererent deos suos, et colerent Deum ejus. Cum vero ipse propter illas offendit Deum suum, et coluit deos earum, non est quid inde boni conjectari possit. 3. Nec tamen nihil arbitror significare, sed malum, sicut de uxore filiabusque Lot dixima, et mira subversio. Quod igitur in illo diversis temporibus exstitit prius bonum, et posterius malum, hoc in Ecclesia in isto adhuc saeculo, simul et uno tempore ostenditur. Nam bono illius bonos Ecclesiae, malo autem illius malos Ecclesiae significatos puto, tanquam in unitate illius
Abbreviated transcription (Latin):
saluos fieri. ⁊ in agnitionẽ u̾itatis uenire. Et hoc qͥppe etiã illis cre¬
dentib constructa st̃ domicilia pacis. basilicȩ xp̃ianaꝵ congregati¬
onũ. & nouellatȩ uineȩ ppłi fideliũ. & plantati orti. ubi etiã inter
omĩa olera granũ illud sinapis regnat. sub cuiꝰ umbracłis longe
lateq porrectis. etiã altitudo suꝑba gentiũ tamꝙͣ inceli uolatilibꝰ
confugiendo requiescit. Incipit liber etre.

Expanded text:
salvos fieri et ad agnitionem veritatis venire . 3. Ex hoc quippe etiam illis credentibus constructa sunt domicilia pacis, basilicae Christianarum congregationum, et novellatae vineae populi fidelium, et plantati horti. Ubi etiam inter omnia olera granum illud sinapis regnat, sub cujus umbraculis longe lateque porrectis etiam altipeta superbia gentium, tanquam in coeli volatilibus, confugiendo requiescit. IN ESDRAM.
Abbreviated transcription (Latin):
defectũ suũ conspiciens. ad penitentiȩ lam̃ta conu̾tit᷑. ut fletib
diluat omẽ qđ animũ occulta inquinatio accusat. S post so-¬
lis occasũ ad castra redeat. qͥa deferuescente tẽptationis ardore.
necesse ẽ ut iterũ fiduciã erga societates bonoꝵ sumat. Post
aquã qͥppe occũbente. sole ad castra reu̾tit᷑. qui post lam̃ta peni-¬
tentiȩ frigescente flãma cogitationis illicitȩ. ad fideliũ merita
p̾sum̃da reꝑat᷑. ut iam se a ceteris longe eẽ ñ estimet. qͥ mundũ
se ꝑ obitũ intimi ardoris gaudet.

Expanded text:
defectum suum conspiciens ad poenitentiae lamenta convertitur, ut fletibus defectum suum conspiciens ad poenitentiae lamenta convertitur, ut fletibus diluat omne quod animum occulta inquinatio accusat. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia, defervescente tentationis ardore, necesse est ut iterum fiduciam erga societatem bonorum sumat. Post aquae quippe lavationem, occumbente sole ad castra revertitur, qui post lamenta poenitentiae, frigescente flamma cogitationis illicitae, ad fidelium merita praesumenda reparatur; ut jam se a caeteris longe esse non aestimet, qui mundum se per obitum intimi ardoris gaudet.
Abbreviated transcription (Latin):
districtus uidex uenerit. qui se nobis ꝑ naturȩ. consortiũ uinx̃.
ab eo ꝓculdubio culpȩ reatũ ñ expetit. quem sub eiꝰ tuitionis ue
i fuerit int̾ uos homo qui nocturno pollutꝰ sit somnio.
egrediet᷑ extra castra. & ñ reu̾tet᷑ pͥusqͣm ad uesꝑam lauet᷑¬
aqua.⁊ post solis occasũ regrediet᷑ in castra. Nocturnũ quippe ẽ
somniũ temptatio occulta. ꝑ quã tenebrosa cogitatione turpe
aliquid corde concipit᷑. qd tam̃ corꝑis oꝑe ñ explet. S somnio
nocturno pollutꝰ. egredi extra castra p̾cipit᷑. quia uidelicet dig¬
num ẽ. ut qui ĩmunda cogitatione polluit᷑. indignũ se cuncto¬
rum fideliũ societatib arbitret᷑. culpȩ sue meritũ ante ocłos
ponat. ⁊ ex bonoꝵ se estimatione despiciat. Pollutũ gͦ extra
castra exire ẽ. turpi impugnatione. laborantẽ. sese ex continen¬
tium comꝑatione despicere. Qui ad uesꝑum aqua lauat᷑. cum

Expanded text:
districtus judex venerit qui se nobis per naturae consortium junxit, districtus judex venerit qui se nobis per naturae consortium junxit, ab eo procul dubio culpae reatum non expetit, quem sub ejus venia spes, Si fuerit inter vos homo qui nocturno pollutus somnio sit, egredietur extra castra, et naqua, et post solis occasum regredietur in castra . Nocturnum quippe est somnium tentatio occulta, per quam tenebrosa cogitatione turpe aliquid corde concipitur, quod tamen corporis opere non expletur. Sed somnio nocturno pollutus egredi extra castra praecipitur, quia videlicet dignum est ut qui immunda cogitatione polluitur, indignum se cunctorum fidelium societatibus arbitretur, cuponat, ex bonorum se aestimatione despiciat. Pollutum ergo extra castra exire est turpi impugnatione laborantem, sese ex continentium comparatione despicere, quia ad vesperam lotus aqua, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis. doloris stimulo ꝑsequat᷑ &app̾hendat eum.
& ꝑcutiat animã eius. Ad siluã qͥppe cũ amico imꝰ
qͦtiens ad incidenda subditoꝵ delicta conu̾tim. Et
simplit̾ ligna succidimꝰ: cum delinqͣntiũ uitia pia
intentioe resecamus. S securis manũ fugit: cum
sese increpatio nr̃a. plusquã necesse ÷ in asꝑitatem ꝑ¬
thit. ferrumq demanubrio ꝓsilit: cum de correcti¬
one sermo durior excedit. & amicũ ꝑcutit & occidit.
qͥ auditorẽ suũ ꝓlata contumelia ab sp̃c dilectione
int̾ficit. Correcta nãq mens repente ad odiũ prũ¬
pit: si hanc ĩmodata increpatio pł quã debuit ad¬
dicit. S is qͥ incaute lingua ꝑcutit. & ꝑximũ ex¬
tinguit. ad tres necesse ẽ urbes fugiat. ut in una earum defensus
uiuat. quia si ad penitentiȩ lam̃ta conu̾sus. in unitate sacra-¬
m̃ti sub spe. fide & caritate abscondit᷑. reus ꝑpetrati homicidii
ñ tenet᷑. Quem extincti ꝓximus cũ imienerit ñ occidit. quia cũ

Expanded text:
ur, et apprehendat eum, et percutiat animam ejus. Ad silvam quippe cum amico imus, quoties ad intuenda subditorum delicta convertimur: et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentiosese increpatio plus quam necesse est in asperitatem protrahit. Ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excidit, et amicum percutiens, occidit, quia auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correcti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio, plus quam debuit, addicit. Sed is qui incaute ligna percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si, ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate absconditur, reus pnon tenetur. Quem exstincti proximus cum invenerit, non occidit: quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
rant. dictũ q ÷ ei. Cognoscendo scies quia ꝑegrinũ erit se¬
men tuũ in t̾ra ñ sua. & serui et & affligetur. & cet̾a. Iste : ita¬
q modꝰ. ꝓmissi seminis abrahe: & ista ÷ figura. ꝑ iuuencã
enĩ significata ÷ plebs posita sub iugo legis. ꝑ capͣm. eadẽ
plebs peccatrix futura. ꝑarietem eadem plebs & regnat᷑a.¬
Que animalia idõ tͥma dicunt᷑. qͥa ꝑ articłos tempoꝵ ab adã
usq ad noe. & inde usq ad abraham. & inde usq ad dauid

Expanded text:
rant. Dictumque est ei: Cognoscendo scies quia peregrinum erit serant. Dictumque est ei: Cognoscendo scies quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua, et serviet, et affligetur, etc. Iste est itaque modus promissi seminis Abrahae, et ista est figura. 6. Per vaccam enim significata est plebs posita sub jugo legis. Per capram eadem plebs peccatrix futura. Per arietem eadem plebs regnatura. Animalia ideo trima dicuntur, quia per articulos temporum ab Adam usque ad Noe, et inde usque ad Abr