comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sam qmͣ ex t̃ifficustate. ues pocuis in possibilita¬
te mueniendi quod nõ ẽ. cognominant ali¬
qui ꝑditam qirͣq fabulantur multo ampłiꝰ
quam de fortunatis in fal fertrr diuiciar de¬
siciaꝵ qr om̃ium mestimabili ub̾tate pollere.
milloq possessore aut hitatore unuisis alus qͣs
ncolunt homines terris possidendoꝵ redundan¬
cia usqr quaq prare. Hoc ita esse dicat michi qͥs¬
piam. ⁊ ego facile da in quo nicħ est difficulta¬
tis. intelsigam. At si tunc nolut conseqñt᷑ at¬
iungat. ac dicat. non potes ultra dubitare in¬
sulam illam omib terris prestancõrem ue eẽ
asicui iurc qmͣ eciam intessectu tuo nõ ambi¬

Expanded text:
lam, quam ex difficultate vel potius impossibilitalam, quam ex difficultate vel potius impossibilitate inveniendi quod non est, cognominant aliqui perditam: quamque fabulantur multo amplius, quam de fortunatis insulis fertur, divitiarum, deliciarumque omnium inaestimabili ubertate pollere, nulloque possessore aut habitatore, universis aliis, quas incolunt homines, terris, possidendorum redundantia usquequaque praestare. Hoc ita esse dicat mihi quisptam; et ego facile dictum, in que nihil est difficultatis, intelligam. At si tunc velut consequenter adjungat ac dicat: Non potes ultra dubitare insulam illam omnibus terris praestantiorem vere esse alicubi in re, quam et in intellectu tuo non ambi
Abbreviated transcription (Latin):
Si ẽẽ t̾icendum ẽ in intellectu quod sed̾m u̾ita¬
tem cuiusqm̃ rei sastem nequit cogitari. ⁊ hoc
in modo sie ce non denego. S quia y hoc quoq¬
adhue penitus nõ concedo. quousq mͥ augiẽ¬
to probetur in dubio. Quod̾ qui ẽẽ dicit hoc qt
mo ⁊̃ nego. uel dubito missa reu̾a esse maius
illud. nec aluid ⁊ ẽẽ conced̾o. qmͣ illud̾. si d̾iceri¬
tum ẽ esse. cum scd̾m uocem tanta auditam.
iem prorsus ignotam sͥ. conatur aĩus effin¬
gere. Quomo igitur inde mͥ probatur maius
ilło rei u̾itate subsistere. quia constet illud ma¬
iis om̃ib eẽ. cum id ego eo usq negem ad huc
dubitem ue constare. ut ne m intessectũ quid uel
cogitacõne mea co sastem mõ mauis cẽ ip̃m di¬
cam que dubia ⁊̃ multa sunt ⁊ nic̾a. Prius .n.
cͥtum michi nõce ẽ fiat reu̾a ẽẽ alicui inauis ro¬
ipo quoq subsistere non erit ambigiuui. Erem¬
płi gracia. Aiunt quidam ac ibi coeam ẽẽ insu¬

Expanded text:
endum est in intellectu, quod secundum veritatem cujusquam rei nequit saltem cogitari; et hoc in meo sic esse non denego. Sed quia per hoc esse quoqadhuc penitus non concedo, quousque mihi argumento probetur indubio; quod qui esse dicit hoc, quoetiam nego, vel dubito, ulla re vera esse majus illud: nec aliud ei esse concedo, quam illud, si dicendum est esse, cum secundum vocem tantum auditam rem prorsus ignotam sibi conatur animus effingere. Quomodo igitur inde mihi probatur majus illud rei veritate subsistere, quia constet illud majus omnibus esse: cum id ego eousque negem adhuc, dubitemve constare; ut ne in intellectu quidem vel cogitatione mea, eo saltem modo majus ipsum esse dicam, quo est fiat, revera esse alicubi majus ipipso quoque subsistere non erit ambiguum. 6. Exempli gratia: Aiunt quidam alicubi Oceani esse insu
Abbreviated transcription (Latin):
de dapnatũ cũ latͦmbꝰ saluare hoĩes dãpna
ic̃ai demõibꝰ.hoĩe ĩ patibulo extẽsũ om̃ia
tahare ad se ip̃m. O uͥta occlta unã aĩa emis¬
larbone dne. pie redẽpcor. potẽs saluator.
cir tĩtã uͥtutẽ oꝑuisti tanta hũiliͭͤan ut ful¬
leres diabolũ qui fallendo hoͫ eiecit de ꝑadi.¬

Expanded text:
hominem damnatum cum latronibus salvare homines damnatos cum daemonibus! Hominem in patibulo extensum omnia trahere ad seipsum! O virtus occulta! unam animam emisCur, bone Domine, pie Redemptor, potens Salvator, cur tantam virtutem operuisti tanta humilitate? An ut falleres diabolum, qui fallendo hominem dejecit de pa
Abbreviated transcription (Latin):
iogare p̾sumo: Et qui anrius int̾celio¬
res quero. qua fiducia ꝓ aliis int̾ceto:
Quid faciam dñc deꝯquid faciam: Gu
iubes me orare ꝓ illis.⁊ dilectio concup¬
iscit. s clamante michi conscientia ut
ꝓ meis peccatis meis sollicitus sim.
ꝓ aliens loqui contremisco. Dimittar
gͦ ꝙ iubes. qr feci quod ꝓhibes: Immo
qr p̾sumpsi ꝓhibita amplectar ĩꝑata.
si forte obedĩa sanet p̾sũpcionẽ. si forte
caritas opiat multitudmẽ pectatoꝵ me¬
oꝵ. Drogͦ te pic ⁊ bone deꝰ ꝓhiis qui me
diligũt pp̃te ⁊ quos ego diligo in te. ⁊ ꝓ
dñc mi quasi iustꝰ secuiꝰ de peccatis meis
s qualicũq caritate sollititus ꝓ alieniᷤ.
Dilige gͦ eos tu fons dilectõnis. qui p̾¬
cipis ⁊ das michi diligam eos. Et si o¬
racõ mea meret᷑ ꝓdesse illis. qr tibi offer¬
omẽm humanam caritatẽ.ita tua ex¬
audicõ tnͣscendit affc̃m mec supplita¬
cõnis. fac illis ⁊ de illis dñe ꝙ ip̃is ex¬

Expanded text:
rogare praesumo? Et qui anxius intercessorogare praesumo? Et qui anxius intercessores quaero, qua fiducia pro aliis intercedo? Quid faciam, Domine Deus, quid faciam? Tu jubes 263 me orare pro illis, et dilectio concupiscit, sed clamante mihi conscientia ut pro meis peccatis sollicitus sim, pro aliis loqui contremisco. Dimittam ergo quod jubes, quia feci quod prohibes? Imo quia praesumpsi prohibita, amplectar imperata, si forte obedientia sanet praesumptionem, si forte charitas operiat multitudinem peccatorum meorum. Oro ergo te, pie et bone Deus, pro iis qui me diligunt propter te, et quos ego diligo in te; et pDomine mi, quasi justus securus de peccatis meis; sed qualicunque charitate sollicitus pro alienis. Dilige ergo eos tu, fons dilectionis, qui praecipis et das mihi ut diligam eos. Et si oratio mea non meretur prodesse illis, quia tibi offeromnem humanam charitatem, ita tua exauditio transcendat affectum meae supplicationis. Fac illis et de illis, Domine, quod ipsis ex
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Quid gͦ ego mendicus ⁊ pauꝑ.
mco. nisi ex corde obediã precepto eius:
estantẽ p̾ceptum tuum ut diligamus
muitt̃. Bonc homo. bone deus. bone dñe.
loncamnice. bonũ tuum quicꝙͥ es. huic
precepto tuo desiderat obedire humilis
⁊ cõtemptibilis ẜuus tuus tuscis dñc qi
dileccõnẽ qm iubes amo. amorẽ diligo.
cuitatem cõcupisco. Hanc pcto. hanci
quero. p̃p hanc pulsat ⁊ clamat hic pau¬
ꝑ. ⁊ mendicus tuus ad ianuam mĩe tue.
gratuite largitatis tue. diligens oẽm
hominẽ in te ⁊ pp̃ te. qmͣ uis nõ quantũ
delro. nec qnͣtũ desidõ. om̃ibr exoro clemẽ¬
nam tuam sunt tñ płes / quoꝵ dilectio¬
nc̃ sicut specialius ⁊ familiariꝰ cordi me
inpressit amor tuus: ita ardencius bñ
aisid̾o̾ illis ⁊ deuocius opto orare ꝓ illis.
blt nult pie dñe. uult ẜun⁊ tuus orare
te ꝑ amicis sius. s reuocat᷑ reus tuus a
elictis suis. Qui cruĩ mͥueniam erorare
nõ sufficõ. qua fronte gr̃ãm tuam aluᷤ

Expanded text:
. Quid ergo ego mendicus et paupemeo, nisi ut ex corde obediam praecepto ejus? Est autem praeceptum tuum ut diligamus invicem . Bone homo, bone Deus, bone Domine, bone amice, bonum totum quidquid es, huic praecepto tuo desiderat obedire humilis et contemptibilis servus tuus. Tu scis, Domine, quia dilectionem quam jubes amo, amorem diligo, charitatem concupisco. Hanc peto, hanc quaero, propter hanc pulsat et clamat hic pauper et mendicus tuus ad januam misericordgratuitae largitatis tuae, diligens omnem hominem in te et propter te, quamvis non quantum debeo, nec quantum desidero, omnibus exoro clementiam tuam. Sunt tamen plures quorum dilectionem sicut specialiter et familiaribus cordi meo impressit amor tuus; ita ardentius bene desidero illis, et devotius opto orare pro illis. Vult, vult, pie Domine, vult servus tuus orare te pro amicis suis; sed revocatur reus tuus a dilectis suis. Qui enim mihi veniam exorare non sufficio, quia fronte gratiam tuam aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ille iustũ hoͫ ĩ iuste occidẽret. iuste p̾atẽ quã
suꝑ ĩ ustos hebat ꝑdecet. S c̾te dia ͦ nͨ deus
illo se facille ꝑmisit iuinci pc̃cando: ita illu iu¬
c̾et usq ad dĩfficultatẽ mortis iusticiã ĩtegr̃a
ẜuando. S ⁊ hoc nõ nͥ deo debebat hõ. nã nõ¬

Expanded text:
ille justum hominem injuste occideret, juste potestatem, quam super injustos habebat, perderet? Sed certe diabolo nec Deus illo se facile permisit vinci peccando, ita illum vinceret usque ad difficultatem mortis, justitiam integram servando. Sed et hoc nonnisi Deo debebat ho
Abbreviated transcription (Latin):
niuis ⁊ defunctis mĩe tue remedia dis¬
tribuas.⁊ me nõ sicut uult cor meũ. fi
sicut petit os meum. s sicut scis ⁊ ius
me debe̾ uelle ⁊ petẽ semꝑ exaudias.
Saluator mũdi qui cũ pr̃e ⁊ sp̃u scõni¬
ta qr diligent̾ discus acã¬
sa apparet mͥ aut peccatũ aũ sterilitas
fere tota uta mea. Et si quid fructus
i ea uitet᷑: sic est aut simulatũ

Expanded text:
nctis misericordiae tuae remedia distribuas, et me non sicut vult cor meum, nec sicut petit os meum, sed sicut scis et vis me debere velle et petere, semper exaudias, Salvator mundi, qui cum Patre et Sa diligenter discussa, apparet mihi tota aut peccatum, aut sterilitas fere tota vita mea, et si quid fructus in ea videtur, sic est aut simulatum,
Abbreviated transcription (Latin):
sum cõnic̾e̾ simili. Quo quidẽ ⁊ tutalem asẜis
illam : ut ẽẽ non possit simile ꝯuicqmͣ. Nam
si de homme aliquo michi prorsus ignoro. q̃m
eciam ẽẽ nescirem. dici tam̃e aliquib audirem ꝑ
illam spasem gen̾alem ue noticiam. qͣ quid sit
homo uel homines noui. De illo quoq hm
tame fieri posset ut menciente illo qui dice̾t.
ip̃e quem cogitarem homo nõ essem. cũ tamen
Nec sic igitur ut ħerem falsum istud in cogi¬
tacone. uel in nitessectu here possum istud cum
audio dici deus. aut aliquid om̃ib maius. cum

Expanded text:
ex alia simili, quandoquidem et tu talem asseris illam, ut esse non possit simile quidquam. Nam si de homine aliquo, mihi prorsus ignoto, quem etiam esse nescirem, dici tamen aliquid audirem, per illam specialem generalemve notitiam, qua quid sit homo vel homines novi, de illo quoque secundum tamen fieri posset, ut, mentiente illo qui diceret, ipse, quem cogitarem, homo non esset; cum tamen Nec sic igitur, ut haberem falsum istud in cogitatione vel in intellectu, habere possum illud, cum audio dici, Deus, aut, aliquid omnibus majus.
Abbreviated transcription (Latin):
secare ĩ ꝯtẽplatõe eiꝰ. Excute fastidiũ tuũ. fuc
q̃ oñi tuo ĩtende ĩ hoc mẽtẽ cuã.gusta bomi¬
aẽ redẽptoris tui. accende ce ĩ amorẽ sasua¬
otis. mande fauũ ũboꝵ. Sugge pla ꝙͣ mellitũ
sapore. gsuti salubrẽ dulcorẽ. Mande cogitado.
augge ĩresigendo. gluti amando et gaudẽdo.
sitate mãdendo. gratulare suggendo. Iocũdare

Expanded text:
delectare in contemplatione ejus, excute fastidium tuum, fac vim cordi tuo, intende in hoc mentem tuam; gusta bonitatem Redemptoris tui; accendere in amorem Salvatoris tui. Mande favum verborum, suge plusquam mellitum saporem, gluti salubrem dulcorem. Mande cogitando, suge intelligendo, gluti amando et gaudendo. Laetare mandendo, gratulare sugendo, jucundare
Abbreviated transcription (Latin):
i auxilui manum sibi porrigi in effa¬
bili desiderio concupiscit demones aut̃
econtrario rident.⁊ nimensa leticia n¬
gaudent. si nullo eam admminicło ful¬
tã inuenire queant. quib dcĩs laxato
freno iterarripuit. bestiam ultra ꝑ seqͥ
clara uoce canib int̾dixit. Gunc ala ab
om̃i lesione minumis exultans ⁊ hy¬
laris ppeti cursu campos siluas ⁊ reuisͭ
lia quoq uice conspexit. e¬
Na muia ludentem. Quc pedem filo ni¬
uexũ hñs. Sepe cũ laxius ire ꝑmitte¬
lut᷑ fuga sibi cõsulere cupicus auola¬
re iudẽbat᷑ at puer filũ monu tenens¬
⁊ hoc ingens gaudiũ pulcrũ qr specta
ciens anicule ꝯtoluit. ⁊ ut rũpto filo
lib̾tati redd̾etꝰ piecepit. Ecce filũ rũꝑ¬
it᷑. auis auolat puer plorat patꝰ exu¬
tat.⁊ uocatis qui aderant. cõsid̾astis
inquit iocũ pũi. ⁊ confessis consid̾as¬
se: ait. Silĩ consid̾atõne iocat᷑ diatolꝰ
cũ hominib multis quos sius irreti¬
tos laqueis ꝓ sua uoluntate in diu̾sa¬

Expanded text:
 tueatur, sibi porrigi ineffabili desiderio concupiscit. Daemones autem econtrario rident, et immensa laetitia gaudent, si nullo eam adminiculo fultam invenire queant. » Quibus dictis laxato freno iter arripuit, et bestiam ultra persequi clara voce canibus interdixit. Tunc illa ab omni laesione immunis, exsultans et hilaris praepeti curlia vice conspexit n via ludentem. Quae avis pedem filo innexum habens, saepe cum laxius ire permittebatur, fuga sibi consulere cupiens avolare nitebatur. At puer filum m hoc ingens gaudium pulchrumque spectaiciens, aviculae condoluit et ut rupto filo libertati redderetur praecepit. Et ecce filum rumpitur, avisque avolat: puer plorat, Pater exsultat. Et vocatis qui aderant: « considerastis, inquit, jocum pueri? » Et confessis considerasse, ait: « Simili consideratione jocatur diabolus cum hominibus multis, quos irretitos suis
Abbreviated transcription (Latin):
obitũ monathus ille deleuit. ꝓ illu
iiiusarium designatum. Duxit ordi¬
ncu angrlicum. S sicut om̃ ursari ur¬
ioo. ti angłi sp̃t malignos a sua seui¬
Sicobercent ⁊ opparnũut ne nob̾ no¬
fant in qnͣtum uolunt

Expanded text:
obitum monachus ille delevit. Per illum dominum Ursarium designari dixit ordinem angelicum. Sicut enim ursarii ursos, ita angeli spiritus malignos a sua saevitia coercent et opprimunt, ne nobis noceant quantum volunt
Abbreviated transcription (Latin):
apisti amicis tius. Bonc dũe quo af¬
ttu recogitabo mestimabilem caritatẽ
um: Quid retribuã in menso bñficõ
nor branscendit enĩ omẽm affectum
uultedo tuc benignitatis. uni cit eium

Expanded text:
praecepisti amicis tuis. Bone Domine, quo affectu recogitabo inaestimabilem charitatem tuam? Quid retribuam immenso beneficio tuo? Transcendit enim omnem affectum dulcedo tuae benignitatis. Vincit om
Abbreviated transcription (Latin):
tatõne diuĩe bõĩtatis appet̾et gr̃a ⁊ dm̃. p̃pe
pascał amiciciã hãcis ⁊ familiari᷑. ut ia
Eur̃a sublimis hũilitas me cõparat mi¬
nerue. ⁊ uocat mõtẽ. nõ ĩ me accipio. q̃m̃
nichil in me cur hoc dei de me dabeat¬
ĩtessigo. nõ tam̃ dẽbeo ẽẽ ĩ gratꝰ nr̃e bõigm.¬

Expanded text:
divinae bonitatis apparet gratia, et Domini papae Paschalis amicitiam habetis et familiaritatem, ut jam . Quod vestra sublimis humilitas me comparat Minervae et vocat montem, non in me accipio; quoniam nihil in me, cur hoc dici de me debeatintelligo. Non tamen debeo esse ingratus vestrae benig
Abbreviated transcription (Latin):
uite codẽ patre nostro a seporut¬
predicti curia regis. pueri quos nut̃¬
ebat leporẽ sibi occursantẽ in iua ca¬
ib insecuti sunt fugientem.⁊ intͣ pe¬
des equi quem pat̾ ip̃e insidelat sub si¬
dentem secuti sunt. Ille u̾osciens mise¬
ram bestiolam sic de refugio consuluis¬
se. retentis hẽnis. eqũ loco fixit. nec
cupitũ bestic uoluit presidium dene¬
gare. Nutiui canes tirtũdantes ⁊ lm¬
guis sius aut grato obsequio. hinc
uite lingentes. Nec se subequo pot̾ãt
eitere nec in aliquo ledere. Quod uidẽ¬
tes admirati sunt: qui aderant. At
pater pius ubi quosdam de militibus
aspexit ritere.⁊ quasi ꝓ capta bestia
leticie frena laxare: solutus in lacri¬
mas ait. Ridens : Et huit utiq in fe¬
lici nullus risus nulla leticia. hosteᷤ
cius tirca cam sunt.⁊ ip̃a sola uita sol¬
licita con fugit ad nos p̾sidiũ suo mͦ
multimotos ꝑsecuti sũt crudelit̾ sũt
ꝑaticam rape ⁊ in mortẽ et̾uam p̾ci¬

Expanded text:
eodem Patre nostro a praedicti curia regis, pueri quos nutriebat leporem sibi occursantem in via canibus insecuti sunt fugientem, etiam intra pedes equi, quem Pater ipse insidebat, subsistentem consecuti sunt. Ille vero sciens miseram bestiolam sic se refugio consuluisse, retentis habenis equum loco fixit, nec cupitum bestiae voluit praesidium denegare. Quam canes circumdantes, et linguis suis hanc grato obsequio hinc inde lingentes, nec de sub equo poterant ejicere, nec in aliquo laedere. Quod videntes, admirati sunt qui aderant. At Pater pius, ubi quosdam aspexit ex militibus ridere, et quasi pro capta bestiola laetitiae frena laxare, solutus in lacrymas, ait: « Ridetis; et huic utique infelici nullus risus, nulla laetitia, hostes ejus circa eam sunt, et ipsa sola de vita sollicita confugit ad nos, praesidium suo modo multis modis persecuti sunt, crudeliter adsunt, parati eam rapere, et in mortem aeternam p
Abbreviated transcription (Latin):
contingit aliqñ ut sua fc̃a consid̾ent
deflcant. scq modo a talib cessatur
ore ꝓmitant. E.n more aius libos
nolare se antumant. s qr prauo usu
adem uitia deiciũtꝰ fit que hot sepius. iͥ¬
nec om̃imodis lib̾ant᷑ uisi magno.

Expanded text:
contigit aliquando ut sua facta considerent, defleant, seque amodo a talibus cessaturos sibi promittant. Et more avis se liberos volare autumant. Sed quia pravo usu eadem vitia dejiciuntur. Fitque hoc saepius. Nec omnimodis liberantur, nisi magno
Abbreviated transcription (Latin):
fernum in mergerem qua peccatũ
iu incĩmittem. mallem ciũ punis
a peccato ⁊ nnocens gehemiã mt̾e.
qm̃ peccati sorde pollutus celor regũ
teñe. tũ constat solos malos ĩ ifer¬
no torqueri. ⁊ solos bonos in celesci be
antiqus serpens insurrexit m me. set
manus dñi dei liberauit me Hec dicẽs
euanuit. B enedictus u̾o pat̾ nost̾ u¬
siouẽ illam ex ꝑgefcũs a sompno me
morio reuocauit. ac singula ppensus
iuspiciens qñ ⁊ quib libuit Sit eam
exposuit. Primo in quicus ꝓ peccats
quib obligatus fu̾at antebaptismũ.
in eũ insurrexisse hostem antigum.
cõ ꝓ illis que fect post ꝓfessionẽ ante
ob̾itũ. sec t̃ cecidit. Pectata eĩ quibrob
structus fu̾̃at añbaptismum fide pa¬
rentum in ip̃o sacramento deleta di¬
bolus iuenit. Illa eciam que in sede
uł in monast̾io ante ꝓfessio nẽ omił¬

Expanded text:
infernum mergerem quam peccatum in me immitterem. Mallem enim purus a peccato et innocens gehennam intrare quam peccati sorde pollutus coelorum regna tenere, cum constet solos malos in inferno torqueri, et solos bonos in coelesti beantiquus serpens insurrexit in me, sed Ursarius domini mei liberavit me; haec dicens, evanuit. Benedictus vero Pater noster visionem illam expergefactus a somno ad memoriam revocans ac singula propensius inspiciens, quando et quibus libuit sic eam exposuit: Primo, inquiens, pro peccatis quibus obligatus ante baptismum fuerat, in eum insurrexisse hostem antiquum; tio, pro illis quae fecit post professionem, ante obitum. Sed ter cecidit; peccata enim quibus astrictus fuerat ante baptismum, fide parentum in ipso sacramento delata, diabolus invenit. Illa etiam quae in saeculo vel in monasterio ante professionem com
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑu̾se uult aut agit ĩuniu̾sitatis p̾tate or¬
dinem ⁊ pulcͥtudĩem sũma sapĩa ꝯu̾tit. Ip̃a
namq ꝑu̾sitatis spontanea sat̾fc̃o uł a nõ sa¬
tisfatiente pene eractõ. excepto ħ ꝙ d̃s de ma¬
lis multis modis bona fatit ĩ ead̾m uniu̾siͭe
suũ tenet locũ ⁊ ordinis pulcͥtudĩem. qł si
dinem ꝑturbare nitit᷑ nõ add̾et fi̾et ĩ ip̃a
uniu̾sitate qmͣ d̾s d ordinare q̃dam e uio¬
lata ordiuis pultͥtudine deformitas. ⁊ d̾s

Expanded text:
se vult aut agit, in universitatis praefatae ordinem et pulchritudinem summa sapientia convertit. Ipsa namque perversitatis spontanea satisfactio, vel a non satisfaciente poenae exactio excepto hoc quod Deus de malis multimodis bona facit in eadem universitate locum tenent suum et ordinis pulchritudinem. Quas si dinem perturbare nititur, non adderet, fieret in ipsa universitate, quam Deus debet ordinare, quaedam ex violata ordinis pulchritudine deformitas, et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
posicõni. ⁊ uniu̾sitatis ordĩem ⁊ pulcͥtudĩe
qnͣtũ in se ẽ ꝑturbat. licet pͥtatem aut dig¬
nitatem d̾i nlłatenꝰ ledat aut decoloret. si
em̃ ea que celi ambitu ꝯtinent᷑ uellent ñ
ẽẽ sb̾ telo. aut elongan a celo nullatenꝰ pos¬
sent nͥ sb̃ celo ẽẽ. net fug̾e celum nͥ aꝓpinqnͣ¬
do telo. Nam ⁊ uñ. ⁊ quo. ⁊ qͣ irent: sb celo¬

Expanded text:
positioni, et universitatis ordinem et pulchritudinem, quantum in se est, perturbat, licet potestatem aut dignitatem Dei nullatenus laedat aut decoloret. Si enim ea, quae coeli ambitu continentur, vellent non esse sub coelo aut elongari a coelo, nullatenus possent nisi sub coelo esse, nec fugere coelum nisi appropinquando coelo. Nam et unde, et quo, et qua irent, s
Abbreviated transcription (Latin):
lo ate audire si pena p̾tantis sit isu
honor aut tͦmodi honor sit. Si enĩ pena pͨ¬
tantis nõ ẽ eiꝰ honor: tum ptt̃or nõ soluit qd
abstulit s puint᷑. sit ꝑdit d̾s honorem suum.
ut nõ retuꝑet ꝙ hus que dt̃a sũt repugna¬
re uidet᷑. A. d̾m inpossi ᷝ ͤ ẽ honorem suum ꝑ¬
dere. aut enĩ pit̃or sponte soluit qd d: aut
d̾s ab inuito recipit. Nam aut ptr̃or hõ
eum ĩuitũ sͥ torquendo sb̃itit. ⁊ sit se dñm
eiꝰ ẽẽ oñdit. qd̃ ip̃e homo uoluntate retusat.¬

Expanded text:
lo a te audire si peccantis poena sit illi honor, aut cujusmodi honor sit. Si enim poena peccantis non ejus honor est, cum peccator non solvit quod abstulit, sed punitur, sic perdit Deus honorem suum, ut non recuperet: quod his quae dicta sunt repugnare videtur. ANS. Deum impossibile est honorem suum perdere: aut enim peccator sponte solvit quod debet, aut Deus ab invito accipit. Nam aut homo debitaeum invitum sibi torquendo subjicit, et sic se Dominum ejus esse ostendit, quod ipse homo voluntate fat
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ip̃i uim ĩferre̾ cebet ut ꝓfic̾e ualcat.
Licet carnalis appetitꝰ m̃s tampnũ ĩ¬
nici mei appetat. nõ tñ hoc ore cõfit̾ĩ
debeo.s potiꝰ dampnũ eius plang̾e.
⁊ contͣ appecitũ carnis mec illiꝰ ꝓsꝑita¬

Expanded text:
sibi ipse vim inferre debet ut proficere valeat. sibi ipse vim inferre debet ut proficere valeat. Licet carnalis appetitus meus damnum inimici mei appetat, non tamen hoc ore profiteri debeo, sed potius damnum ejus plangere, et contra appetitum carnis meae, illi
Abbreviated transcription (Latin):
tati aꝓpiquat. Uñ sciend ũ est qr quitũ¬
q bonam uolũtatẽ hr̃e desid̾at: ncc̃e est
ut a natĩtate alienare se studeat. Nam
sicut una oꝑatõ aliã a sc diũsam oꝑa¬
cõnc̃ excludit. sic cogitatõ cogitacõnẽ
expellit. ⁊ uoluntas nichominꝰ uolũ¬
tate repellit. cũ enĩ manu scribo. non
recogito. nõ int̾ii utilitatẽ penso. ⁊
cũ postea utilc quid pensau̾o iã nitatẽ
expello. Hus g̾ que diximꝰ de scĩa ⁊ uo¬
lũtate tnͣstursis. Uideamꝰ eciã qm sit i¬
quenti ciboꝵ usu nequit subsiste̾.
sicaĩa absq uͥtutũ freqñtacõne nõ põt
mũc. Qui gͦ ad effectũ bonitatis uẽrre
bonis ⁊ malis utilitatẽ sibi adqͥrit.
Siquidẽ cũ aliquid boni de hoĩe bono
uel malo audit gaudet.⁊ inde grãs to
agit. Qd̾ dũ facit m̾cedẽ adeo bone uo¬
luncatis accipit.ac si oꝑator fuisset o¬
ci mei nequeo gratulari neq de damp¬
Ino eiꝰ cõtristari Quod si ore cõfiteor

Expanded text:
. Unde sciendum est quia quicunque bonam voluntatem habere desiderat, necesse est ut a vanitate sese alienare studeat. Nam sicut una operatio aliam a se diversam operationem excludit, sic cogitatio cogitationem expellit, et voluntas nihilominus voluntatem repellit. Cum enim manu scribo, non cogito, non interim utilitatem penso; et cum postea utile quid pensavero, inanitatem expello. His igitur quae diximus de scientia et voluntate transcursis, videamus etiam quam sit nquenti ciborum usu nequit subsistere, sic anima absque virtutum frequentatione non potest vivere. Qui ergo ad effectum bonitatis venire bonis et malis utilitatem sibi acquirit. Siquidem, cum aliquid boni de homine bono vel malo audit, gaudet et Deo inde gratias agit: quod dum facit, mercedem a Deo bonae voluntatis accipit, ac si cooperator fuisset eci mei nequeo gratulari, neque de damno ejus contristari; quod si ore confiteor,
Abbreviated transcription (Latin):
sũ omittẽda sunt: quis solidat᷑. Scĩa g̾
hiis trib reb ad quirit᷑. s q in flat n
cam caritas edificet: nicħ ꝓrsꝰ ꝓficit
absq uolũtatebõitatis. uolũtas itaq
dna est: que d̾ĩ uolũtati subiecta est. qñ¬
id qd̾ uult illam uelle debere ⁊ tũc iusta
sine recta dicit᷑. qñ id qd̾ deꝰ uult eam ꝙ¬

Expanded text:
sive omittenda sunt, quis solidatur. Scientia igitur his tribus rebus acquiritur. Sed quia inflat, nisi eam charitas aedificet, nihil prorsus proficit absque voluntate bonitatis. Voluntas itaque bona est, quae Dei voluntati subjecta est; qDeus vult eam velle debere; et tunc justa sive recta dicitur, quando id quod Deus vult eam
Abbreviated transcription (Latin):
silunt: Nec misi accendũt qnͣta erro¬
totaligie. int̾ius obtenebrant᷑ nã qnͣ¬
o sũt pectatis oblignti maiorib ac bo¬
nitate pauꝑ iores. tanto deberent esse
apo̾itũ ncõ obest. Quisquis gͥ hoc quic¬
quidton oꝑari põt nullaten ħ ꝓcrastina¬
re debet. unde salomon. Quodcũq põt

Expanded text:
sulunt; nec miseri attendunt quanta erroris caligine interius obtenebrentur. Nam quanto sunt peccatis obligati majoribus, ac bonitate pauperiores, tanto deberent esse appositum vitio obest. Quisquis ergo hodie quidquam boni operari potest, nullatenus hoc procrastinare debet. Unde Salomon: Quodcunque potest
Abbreviated transcription (Latin):
Lefficiat᷑ a manifestũ sit nullũ eã
posse cõp̾hend̾e. qui mĩmas eiꝰ ꝑtes:
negligit collig̾e insi forte quis subito
pit᷑ lectõne ⁊ sermocinacõne scĩa¬
Id quirit᷑. qr quisquis legit aut legen¬
tẽ siuelo qnͣtẽ audit: ad hoc ut eoꝵ que
legũt᷑ siue referũt᷑ sc̃iam habeat intẽdͭ¬

Expanded text:
efficiatur, et manifestum sit nullum eam posse comprehendere, qui minimas ejus partes negligit colligere nisi forte quis subito pitur lectione et sermocinatione, scientia acquiritur. Quia cum quis legit, aut legentem sive loquentem audit, ad hoc ut eorum quae leguntur sive referuntur scientiam habeat, intend
Abbreviated transcription (Latin):
feciam paupes insipiẽtes si quidẽ pau¬
pĩsipiẽs cũ obolũ ad quirit. uł aliud qͥd
pui muꝰculi dicit. ad quid illd̾ tantillũ
seruarẽ: Non pp̃ hoc diues ero. expendã
ila re mͥ dełcanbili. Non mͥ istd̃ tusto¬
dento sollicitꝰ uolo hẽri. sic stolidꝰ dumi¬

Expanded text:
etiam pauperes insipientes. Siquidem pauper insipiens, cum obolum acquirit, aut aliud quid parvi munusculi, dicit: « Ad quid illud tantillum servarem? Non propter hoc dives ero. Expendam alia re mihi delectabili. Non enim istud custodiendo sollicit
Abbreviated transcription (Latin):
se ead̾e potuit uolũtas in eã est q̃ corrup¬
ti corꝑis inciato ac uicõso amore langues¬
tens ⁊ iacens amorẽ ꝑiter insticie nõ adm¬
tit. Ita nescio quo p᷑uo ⁊ miro modo ip̃a si¬
bi uolũtas pecẽo quid̾e indet̾ius mutatane¬
cessitate facit. u̾ nec ncc̾itas cũ uoluntaria
sit excusare ualeat uolũtatẽ. nec uolu p¬
tas cũ fit electa ⁊ excludere nc̃c̃itatẽ. Est .ni.
ncãitas ħ quod̾a modo uoluntaria. Est fauo¬
rabilis uis quedam pͥmendo blandiens et
blandiendo pͥmens. uñ sese rea uoluptas si
stemel peceoꝰ senserit nꝰ extut̾e iam ꝑ se nec
extusare tñ nlłatemis de rõne q̃at: uolun¬
tas .n. ẽ que secũ eẽt libera: seruam fectt
pocc̾i. pecc̃o assenciendo. uoluntas ichomi¬
nus est que se sub pecc̾o tenet uoluntar¬

Expanded text:
se cadere potuit, voluntas in causa est, quae corrupti corporis vitiato ac vitioso amore languescens et jacens, amorem pariter justitiae non admittit. Ita nescio quo pravo et miro modo ipsa sibi voluntas, peccato quidem in deterius mutata, necessitatem facit: ut nec necessitas, cum voluntaria sit, excusare valeat voluntatem; 1552 nec voluntas cum sit illecta, excludere necessitatem. Est enim necessitas haec quodammodo voluntaria. Est favorabilis vis quaedam, premendo blandiens, et blandiendo premens: unde sese rea voluntas, ubi semel peccato consenserit, nec excutere jam per se, nec excusare tamen ullatetas enim est, quae se, cum esset libera, servam fecit peccati, peccato assentiendo: voluntas nihilominus est, quae se sub peccato tenet, voluntar
Abbreviated transcription (Latin):
uiciata s affixa ⁊ qͣdam qͣi actu pecc̃i as¬
sumpta est simplicitate fraus iumorta¬
litati mori ncc̃itas libertati: Neq .n. eẽn¬
cie simplicitati p̾scribit duplicitas cordis
nõ nature inmortalitati mors aut uolun
nature mala aduenticia dũ nõ succedũt
s accedũt turpant utiq ea nõ exterminãt

Expanded text:
 sed affixa, et quadam quasi acu peccati assuta est simplicitati fraus, immortalitati mors, necessitas libertati? Neque enim essentiae simplicitati praescribit duplicitas cordis; non naturae immortalitati mors, aut voluntnaturae mala adventitia, dum non succedunt, sed accedunt, turpant utique ea, non exterminant
Abbreviated transcription (Latin):
On plane aĩa natiuam exiit forͣm
s suꝑ induit ꝑegnã. Illa addita nõ ista
ꝑdita est. ⁊ q̃ suꝑuenit obscurare ingentẽ po¬
tuit s nõ exterminare. Manet in fundamẽto
ꝓ miͦcussa simplicitas. s minime apparet
duplictate oꝑta humane dolositatis simula¬
cõnis ypocͥsis. Qͣm incongrue simplicitati.
duplicitas admiscetur qͣm indigne tali funda¬
mento tali structura ꝯmittitur. s ꝑseuerat¬

Expanded text:
on plane anima nativam se exuit formam, sed superinduit peregrinam. Illa addita, non ista perdita est: et quae supervenit, obscurare ingenitam potuit, sed non exterminare. inconcussa simplicitas, sed minime apparet duplicitate operta humanae dolositatis, simulationis, hypocrisis. 3. Quam incongrue simplicitati duplicitas admiscetur! quam indigne tali fundamento talis structura committitur! Hu
Abbreviated transcription (Latin):
te gen̾alis simplicitas uͥ de collacõne ꝯfusio
arguatur. ꝑ seuerat eq̃ iinortalitas set
fusca ⁊ cera irruente tenebrosa corporee mor¬
tis caligine. Nam ⁊ si nõ pͥuatur uita uite
tñ bñficiũ suo corpori iam nõ sufficit uen¬
taxat uitam retinet sibi. aĩa uempe q̃ pecca¬
u̾it ip̃a morietur. Nõ ne morte ista duplici
incͤsante illa qualiscũq minortalitas qͣm
retentat tenebrosa satis redditur ⁊
iuiuentute nil apte aliqua nͥ pallida facies
⁊ ymago qued̾a mortis apparere c̾nat᷑. Cur
nõ .ii. que miuortalis ẽ sumilia sibi inmorta¬
lia appetit ⁊ et̾na. u̾ qd̃ ẽ appareat ⁊ qd̃ fc̃m
liatatis candorẽ quod̾a mortifere ꝯsuetudĩs
piceo colore denigrat. Qͥ inmortaliũ appeti¬
tus inmortalẽ mortali similẽ inmortalidis
tem se induit ⁊ uestẽ inmortalitatis incidẽ¬
te mortis similitudine decolorauit nõ exuit.

Expanded text:
te generalis simplicitas, ut de collatione confusio augeatur: perseverat aeque immortalitas, sed fusca et tetra, irruente tenebrosa corporeae mortis caligine. Nam, etsi non privatur vita, vitae tamen beneficium suo corpori jam non sufficit vintaxat vitam retinet sibi? Anima nempe quae peccaverit, ipsa morietur . Nonne morte ista duplici incursante, illa qualiscunque immortalitas, quam retentat, tenebrosa satis redditur, evivente nilla parte aliqua nisi pallida facies et imago quaedam mortis apparere cernatur. Cur non enim quae immortalis est, similia sibi immortalia applitatis candorem quodam mortiferae consuetudinis piceo colore denigrat. Quidni mortalium appetitus immortalem mortali similem, immortali distem se induit, et vestem immortalitatis incidente mortis similitudine decoloravit, non exuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Rbitrũ libertas est plane dm̃ũ qͥddam
pͥfulgens in aĩa. tamqͣm ge̾ma in au¬
to. e hac nempe in est illi int̾ bonũ quide ⁊
int̾ lucem ⁊ tenebras ⁊ cognicõ idici ⁊ opcio
sese engi e regione respicere uideant᷑ inchomniꝰ
int̾ ip̃a censorius quida arbites is anime oculus
dũ dicat ⁊ disc̾nat sicut arbit̾ in disc̾nendo ita in
eligendo liber. uñ ⁊ liberũ noĩatur arbitrium.
qd liceat u̾sari in hiis ꝓ arbitud uoluntatis ini¬
de bc ad ꝓm̾end̾ petis. Om̃c .ii. qd̃ feceris bonũ
malũ ue qd̾ quidẽ nõ fateri libeꝵ fuit m̾nto ad
m̃itũ reputat᷑. ⁊ ut mto laudatur nõ is tm̃ qͥ
potuit facere mala ⁊ nõ fecit. s ⁊ qͥ potuit ñ
facere bona ⁊ fecit tta malo nõ caret merito
tam is qͥ potuit nõ facere mala ⁊ fecit qͣm qͥ
potuit facere bona nec fecit. uͥ aut nõ est lib̾¬
tas nec m̃itũ. p̾pea que sũt carencia rõne ani¬
malia nich merentur. qr sicut de liberacõne

Expanded text:
rbitrii libertas haec est, plane divinum quiddam praefulgens in anima, tanquam gemma in auro. Ex hac nempe inest illi inter bonum quidem et inter lucem et tenebras, et cognitisese e regione respicere videantur. Nihilominus inter ipsa censorius quidam arbiter is animae oculus dijudicat et discernit, sicut arbiter in discernendo, ita in eligendo liber. Unde et liberum nominatur arbitrium, quod liceat versari in his pro arbitrio voluntatis. Inde homo ad promerendum potis. Omne etenim quod feceris bonum malumve, quod quidem non facere liberum fuit, merito ad meritum reputatur. Et, ut merito laudatur, non is tantum qui potuit facere mala, et non fecit, sed et qui potuit non facere bona, et fecit; ita malo non caret merito tam is qui potuit non facere mala, et fecit, quam is qui potuit facere bona, et non fecit. Ubi autem non est libertas, nec meritum. Propterea quae sunt carentia ratione animalia, nihil merentur; quia sicut deliberatione,
Abbreviated transcription (Latin):
mor colorem. Is libertatẽ dũ cingit re¬
git. ⁊ ca nich̾omiuꝰ sibimet reodit dissimilẽ.
Qͣm digmiꝰ sua origine nicħ cuꝑet uͥ nichil
metueret ac ꝑ ħ a seruili timore isto ingẽi¬
te sibi defenderet libertatẽ manẽtẽ in ingo-¬
re ⁊ docore suo. s ⁊ uoluntaria illa nctitas
libertati ⁊ liberam natura creaturã ꝓpͥ
am ip̃ius uolũtatẽ dũ allicit. subicit setu¬
tuti implens faciem eius ignominia ita ut
uł incarne seruiat legi pecti ⁊ nõ uolens. qͥ
gͦ nature ingenuitatem moꝵ ꝓbitatẽ de fẽ¬
sare neglexerit ex iusto auctoris iudic̃õ fc̾m
ẽ. nõ quid̾e ut libertate ꝓpͥa nudaretur. s
tũ suꝑindueretur sicut diployde ꝯfusione
sua ⁊ bñ sicut diployde. uͥ ueste ueluti dup¬
plicata manente lib̾tate pp̃uoluntatem
ħ oe simplicitate. ħ de inmortalitate amiine

Expanded text:
mor color est. Is libertatem dum tingit, tegit, et eam nihilominus sibimet reddit dissimilem. Quam dignius sua origine nihil cuperet, ubi nihil metueret, ac per hoc a servili timore isto ingenitam sibi defenderet libertatem, manentem in vigore et decore suo! Heu! nonlibertati, et liberam natura creaturam per propriam ipsius voluntatem, dum allicit, subjicit servituti, implens faciem ejus ignominia, ita ut vel carne serviat legi peccati, et non volens. Quia ergo naturae ingenuitatem morum probitate defensare neglexit; justo auctoris judicio factum est, non quidem ut libertate propria nudaretur; sed tamen superindueretur, sicut diploide, confusione sua . Et bene sicut diploide, ubi veste veluti duplicata, manente libertate propter voluntatem, Hoc de simplicitate, hoc de immortali
Abbreviated transcription (Latin):
tur ab om̃i uidente. ⁊ ꝓ multitudine timẽ¬
cium fit ꝯfusio multa. At millus de tantai
nu̾ositate spectancium molestioꝵ eculus suo
cͦs nõ ẽ aspectus siue ni celo sũ in t̾ra ꝙ̃ tene¬
brosta ꝯscia suffug̾e mag̃ uelit minis possit.
Non latent tenebre ur se rp̃as se iident q̃ ali¬
ud nõ indent. Oꝑa tenebraꝵ seqũtur illas nõ
poꝰ innatus ꝑ peccm hesit firmit̾ nequaqͣm
deiceps auellendus nec cessat indere ꝯscĩam
ea q̃ pastus esca utiq incõsumptibili ꝑpetuat
uitã horreo u̾mem mordacẽ ⁊ mortẽ inuacẽ.
horreo incidere in manus mortis inuentis et
semꝑ occidit. uͥ nmrũ pec̾em ip̃nus ⁊ carmꝰ
quedamodo sumł uidebitur eẽ ꝯdicõ ut q̃m¬
admod̃ culpa semꝑ pumiri pot̾it nec uinꝙͣ
pot̾it expiari: sic nec in corꝑe alñ tormẽta
finiri. nec corpus ip̃m exinanni ualeat in
tormẽtis: Merito qͥdem ultimo sempitna de¬
seinet ꝙ nũqͣm possit culpa delerii nec sb̾am

Expanded text:
us? Ab omni vidente, ut pro multitudine intuentium sit confusio multa. At nullus de tanta numerositate spectantium molestior oculus suo cujusque. Non est aspectus, sive in coelo, sive in terra, quem tenebrosa conscientia suffugere magis velit, minus possit. Non latent tenebrae vel se ipsas. 456 Se vident quae aliud non vident. Opera tenebrarum sequuntur illas, nec potius innatus per peccatum, haesit firmiter, nequaquam deinceps avellendus. Nec cessat rodere conscientiam, eaque pastus, esca utique inconsumptibili, perpetuat vitam. Horreo vermem mordacem, et mortem vivacem. Horreo incidere in manus mortis viventis, et us et carnis quodammodo similis videbitur esse conditio: ut quemadmodum culpa semper puniri poterit, nec unquam poterit expiari; sic nec in corpore aliquando tormenta finiri, nec corpus ipsum exinaniri valeat in tormentis. Merito quidem ultio sempiterna desaeviet, quod nunquam possit culpa deleri; nec substantia
Abbreviated transcription (Latin):
in põtate demonũ ibũt cũ ip̃is in ignẽ et̾num.
aliq̃n fatigatur: nec qͥ torquetur aln morit᷑.
Sic. N ignis ꝯsumit ibi ut semꝑ reseruet sic
tur cruciandi. ncħ aliud ibi audietur nͥ fletꝰ
⁊ planctus gemitus ⁊ ululatus merores at¬
q stridores denctũ. nicħ q iͥ uidebitur nͥ uer¬
mes ⁊ la̾uales facies totoꝵ atq tet̾rima mõ¬
stra demomoꝵ. u̾mes crudeles mordebũt ĩti¬
ma cordis. hinc dolor. hinc pauor. gemitus.
stupor. ⁊dolor horrens. ardebũt miseri in ig¬
ne et̾no met̾num ⁊ ultra. In carne cruciabũt᷑

Expanded text:
in potestatem daemonum, ibunt cum ipsis in ignem aeternum, aliquando fatigatur; nec qui torquetur, aliquando moritur. Sic enim ignis ibi consumit, ut semper reservet; sic tur cruciandi. Nihil aliud ibi audietur nisi fletus et planctus, gemitus et ululatus, moerores atque stridores dentium: nihilque ibi videbitur, nisi vermes, et larvales facies tortorum, atque teterrima monstra daemonum. Vermes crudeles mordebunt intima cordis: Hinc dolor, inde pavor, gemitus, stupor, et timor horrens. Ardebuntque miseri in igne aeterno in aeternum et ultra. In carne cruciabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
cii uͥ plus ualebũt pura corda ꝙͣ astuta uer¬
ba. ⁊ ꝯsciencia bona: qͣm marsupia plena
qñ quid̾e iudex ille nõ falletur u̾bis nec flec¬
nͨ uitã subtili examie multe nr̃e iusticie u̾
putant pocc̃a ꝯpareant. unũ ẽ tñ si nosinet¬
ip̃os diudicai̾imus nos utiq iudicabimus.
Bonũ iud̾cm ꝙ me illi districto dmo q iudi¬
cõ subducit ⁊ abscondit. uolo uultu ire n
tũc nõ uñe s iudicii tempus. nec ulla om̃io
ctedenda ẽ erga impios futura illic mise¬

Expanded text:
cii: ubi plus valebunt pura corda, quam astuta verba; et conscientia bona, quam marsupia plena: quandoquidem Judex ille nec falletur verbis, nec flecne sub tam subtili examine multae nostrae justitiae, ut putantur, peccata appareant. Unum est tamen, si nosmetipsos dijudicaverimus, non utique judicabimur . Bonum judicium, quod me illi districto divinoque judicio subducit et abscondit. Prorsus horreo cordiae, sed judicii tempus: nec ulla omnino credenda est erga impios futura illic mise
Abbreviated transcription (Latin):
nõ cauet tñ nõ pauet. Demq fi morte p̾ocupa¬
tus fu̾it in refrig̾io erit ãoritur quippe ⁊ iustꝰ
s secure quippe cuius mors ũ p̾sentis ẽ exitusi
urte: ita ⁊ introitus melioris Rona mors ius¬
s morte eoꝵ mori multo mag̃ desideremus.i
nẽ future coħere pͥncipio nec iͥ tollerabilis dis¬

Expanded text:
tamen non pavet. Denique si morte praeoccupatus fuerit, in refrigerio erit . Moritur quidem et justus, sed secure; quippe cujus mors ut praesentis est exitus vitae, ita introitus melioris. Bona mors, ssed morte eorum mori multo magis desideremus. nem futurae cohaerere principio, nec ibi tolerabilis dis
Abbreviated transcription (Latin):
tatenꝰ. sicut homo dicitur rex ꝑ re¬
gian potestatem : no ẽ deus nome
substancie. s accidentasit̾ dicuntur
ille nesco quia tres res tres dn. sicit
tres homies eandin hentes regiam
potestatem. tres reges dicuntur. Tr̃s
enim homines unus rex ẽẽ neq̃ut̃.
Quod̾ qmͣ nephariũ sit : uon ẽ opꝰ
dicere. Codex magnus implendus
est: si uolu̾o scribere absurditates
⁊ impietates q̃ secuntur : si um est
una dei ꝑsona incarnata reliquas
tuas consequi esse incarnatas. qui¬
a tres ille ꝑsone sunt una res sedm
id quod̾ cõmĩnt̾ d̾e trib dicimus.i
Aut si sunt tres res seꝑate. qm̃admo¬
dum ille putat ccͣ qm̃ ista dixi. qm̃
sosus filius ẽ incarnatus. Palam
ergo est. qm̃ non debeat ẽẽ promptꝰ
ad disputandum de reb profundis.
⁊ maxĩe de issis in quib nõ erratur
sme ꝑiculo .U.¬

Expanded text:
ntatem, sicut homo dicitur rex per rentatem, sicut homo dicitur rex per regiam potestatem, non est Deus nomen substantiae; sed accidentaliter dicuntur illae nescio quae tres res tres dii, sicut tres homines eamdem habentes regiam potestatem, tres reges dicuntur: tres enim homines unus rex esse nequeunt: quod quam nefandum sit, non est opus dicere. Codex magnus implendus est, si voluero scribere absurditates et impietates, quae sequuntur, si verum est, una Dei persona incarnata, reliquas duas consequi esse incarnatas; quia tres illae personae sunt una res, secundum id quod communiter de tribus dicimus; aut si sunt tres res separatae, quemadmodum ille putat, contra quem ista dixi, quoniam solus Filius est incarnatus. Palam ergo est quod non debeat esse promptus ad disputandum de rebus profundis; et maxime de illis, in quibus non erratur sine periculo.
Abbreviated transcription (Latin):
sũtate ⁊ potestate. Semꝑ enur ꝓpͥa dis¬
crete intelligunt᷑ a cõminb ⁊ ⁊ comu¬
nia a discretis. Set diuina natura
s me uoluntate aut potestate milla¬
unam ⁊ comuen uoluntate ⁊ potes¬
tatem sunt. ⁊ singuse ⁊ bine. ⁊ tres
simul deus. quid ibi faciunt ille tres
discordes res. que nec nisi ꝑ aluid in
uiutate concordare possunt deitatis.
nec ad ꝑfecconem. nec ad auxilium
aliquod. ut deus sit uasent: Nam
si yna sufficit uoliuitris ⁊ potestas
ad ꝑfeccõnem dei. que sunt ille tres
quib indiget deus. aut ad quid illis
eget: Credimus eñi deum millo in¬
digere. Frustra igitur cogitant᷑ ille
tres res m deo. At si nec sole tres il¬
le res. nec sosa uosuntas ⁊ potestas.
Set ħ omia suł conficiunt deum.
it̾m dico quia conpõitus ẽ. ⁊ ea que
no sunt ꝑ se deus. aut dii: faciunt
deum. Aut si dicit quia ille tres ita
nome hent dei ꝑ potestatẽ ⁊ uolu¬

Expanded text:
luntate et potestate. Semper enim propria disluntate et potestate. Semper enim propria discrete intelliguntur a communibus, et communia a discretis. Sed divina natura sine voluntate et potestate nullaunam et communem voluntatem et potestatem sunt et singulae, et binae, et tres simul, Deus; quid ibi faciunt illae tres discordes res, quae nec nisi per aliud in unitatem concordare possunt Deitatis, nec ad perfectionem, nec ad auxilium aliquod, ut Deus sit, valent? Nam si una sufficit voluntas et potestas ad perfectionem Dei: quae sunt illae tres res, quibus indiget Deus, aut ad quid illis eget? Credimus enim Deum nullo indigere: frustra igitur cogitantur illae tres res in Deo. At si nec solae tres illae res, nec sola voluntas et potestas; sed haec omnia simul conficiunt Deum: iterum dico quia compositus est; et ea, quae non sunt per se Deus, aut dii faciunt Deum. Aut si dicit quia illae tres res ita nomen Dei habent per potestatem et volu
Abbreviated transcription (Latin):
tancor ẽ natura dei. q̃ utraq qmͣ fas¬
sa sint nõ ẽ obscurum. Quod si iste
de illis dialeticis moderius ẽ. qui nicħ
ẽẽ credunt nisi quod ymaginacõnibus
conp̾hendere possunt. nec pittãt ẽẽ ali¬
quid in quo ꝑtes nulle sunt ⁊ uel non
negabit se intelligere. quia si eet ali¬
quid quod nec actu nec intellectu dis
tum saltem cogitacone dissolui potest.
cum dicit deum eẽ conpõitum. dicit a
liquid̾ deo maius se posse intelligere.
Transit igitur eius intessectus ultrͣ
deum : quod ulls potest facere intellec¬
tus. ¶S uideamus quid add̾at qiͣ
uidetur nasci si tres ille ꝑsone sunt
tres res. Sic tame iniquit ut uua tͥ¬
uin eaꝵ reꝵ sit uosuntas ⁊ potestas.
Bic querendum ẽ au ille tres res secu¬
dum hoc quod seꝑatim abinuicem in¬
tessiguntur. an scdm comuem uolu¬
tatem ⁊ potestatem. au neq sed̾m is¬
sepatim. hent deitatem : erunt tres
du. ⁊ idem intelligi pot̾unt sine uo¬

Expanded text:
praestantior natura Dei: quae utraque quam falpraestantior natura Dei: quae utraque quam falsa sint, non est obscurum. Quod si iste de illis dialecticis modernis est, qui nihil esse credunt, nisi quod imaginationibus comprehendere possunt, nec putat aliquid esse, in quo partes nullae sunt; vel non negabit intelligere se quia si esset aliquid, quod nec actu, nec intellectu disstum saltem cogitatione dissolvi potest, cum dicit Deum esse compositum, dicit Deo aliquid majus se posse intelligere: transit itaque ejus intellectus ultra Deum: quod nullus facere potest intellectus. Sed videamus quid addat quasiquae videtur nasci, si tres illae personae sunt tres res. Sic tamen, inquit, ut una trium earum rerum sit voluntas et potestas. Hic quaerendum est an illae tres res secundum hoc, quod separatim ab invicem intelliguntur; an secundum communem voluntatem et potestatem; an neque secundum ilseparatim, habent divinitatem, erunt tres dii; et idem intelligi poterunt sine vo
Abbreviated transcription (Latin):
sonas tres non uña. s tres ee res. ita
quoqr affirmat casdem ysonas no unu
set tres deos ẽẽ. Queqmͣ impia sint: iu¬
Et dicet. Non cogit qd̾ dico tres¬
S
res fateri tres doos: qm tres ille
res sumul sunt unus deus. Et nos dici¬
s ex tribus reb conficitur deus. Pater
igitur nõ ẽ deus. filius no ẽ deus. spẽ
sauctus nõ est ueus. qm̃ nec de singłis.
nec de Rnob. s sosum de tribi samus
nonniatis dicendus ẽ deus. quod̾ simi¬
sit᷑ est impium. Nam sa ita ẽͥ nõ est de¬
us simplex naturã. s partib compoi¬
ta. S si simplioem hec intellectum. ⁊
no mutiplicitate phantasmatũ obru¬
tum : intessigit̾ simpsicia prestare con¬
poitis. qnͣtum ad simplicitate attinet.
ingi. qd̾ de simplicib intelligi neqͥt
Cmus enim ꝑtes cogitari nõ possunt.
potest. Si ergo deus trib ex reb conpo¬
situs ẽ. aut in issa natura simpsex est.
aut asiqua natura ẽ alia q̃ in aliquo pͦs

Expanded text:
sonas tres non unam, sed tres esse res; ita sonas tres non unam, sed tres esse res; ita quoque affirmet easdem personas non unum, sed tres deos esse. Quae quam impia sint, juSed dicet, non cogit quod dico tres res fateri tres deos; quoniam tres illae res simul sunt unus Deus. Et nos dicion est Deus; sed ex tribus rebus conficitur Deus: Pater igitur non est Deus, Filius non est Deus, Spiritus sanctus non est Deus; quoniam nec de singulis, nec de duobus, sed solum de tribus simul nominatis dicendus est Deus: quod similiter est impium. Nam, si ita est, non est simplex natura sed partibus composita. Sed si simplicem habet intellectum, et non multiplicitate phantasmatum obrutum; intelligit simplicia praestare compositis, quantum ad simplicitatem et compojungi, quod de simplicibus intelligi nequit: cujus enim partes cogitari non possunt, e potest. Si ergo Deus tribus ex rebus compositus est, aut nulla natura simplex est, aut aliqua natura est alia, quae in aliquo est
Abbreviated transcription (Latin):
qntur. Sinisis namq ẽ in omib uis
conseqncie. Cur ergo ꝑgat at mcirua¬
cõnem quasi ipa sola faciat questione.
no pocuis dicit si tres ꝑsone simt una
res. no sunt tres psone. Nam no muns
añ nicarnaconem qmͣ posi: face̾ hane
Nautem hoc omino uult asserere.¬
tres scisicet ysonas scdm qd teua¬
queqi deus ẽ. non ee unam rem sor ties
res unaniqm̃q ꝑ se. sicut sunt tres an¬
geli: aptissimum ẽ quia tres deos ꝯsti¬
stituit. Set forsitan ipe non dicit. sicut
sunt tres angesi. aut tros anime. Set il¬
le qui ubiq eius mandauit q̃stionem. ⁊¬
ħane ex suo posuit s imilitict̾iem : Set so¬
sumo tres ꝑsonas affirmat cẽ tres sie
additamento alicuius similitudinis.
Cur ergo faslitur aut fallit sub nonie
rei. cum c̾ipm significetur sub nomine
dei: Nempe aut deum eẽ rem illam ne¬
gabit. in qua tres ꝑsonas. mimo qmͣ
tres fatenur eẽ ꝑsonas. aut siboc non
negat: consequeus c̃. ut sicut asserit per¬

Expanded text:
quentur: similis namque est in omnibus vis quentur: similis namque est in omnibus vis consequentiae. Cur ergo pergit ad incarnationem, quasi ipsa sola faciat quaestionem; et non potius dicit, si tres personae sunt una res, non sunt tres personae? Nam non minus ante incarnationem, quam post facere hanc erere,tres scilicet personas, secundum quod unaquaeque Deus est, non esse unam rem, sed tres res, unamquamque per se, sicut sunt tres angeli; apertissimum est quia tres deos constituit. Sed forsitan ipse non dicit: Sicut sunt tres animae, aut tres angeli, sed ille, qui mihi ejus mandavit quaestionem, hanc ex suo posuit similitudinem; sed solummodo tres personas affirmat esse tres res, sine additamento alicujus similitudinis. Cur ergo fallitur aut fallit sub nomine rei, cum idipsum significetur sub nomine Dei? Nempe aut Deum esse rem illam negabit, in qua tres personas, imo quam tres fatemur esse personas. Aut si hoc non negat, consequens est ut, sicut ipse asserit, per