comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
infurgit mare. littoribusq uehementior fluctus
illiditur: quo magis repentinȩ placiditatis sollẽp¬
nitate auis huius eluceret gr̃a. Namꝙ ubi un¬
dosum fuerit mare positis ouis subito mitescit.
& omnes cacdunt uentorum ꝓcellȩ. flatusq
aurarum mitescunt. ac placidum uentisstat
mare.donec oua fouet altione sua. Septẽ autẽ
dies fotus sunt. quibus decursis educit pullos.
fetusq absoluit. ilico alios quoq septem adiun¬
git dies. quibus enutriat partussuos. donee
incipiant adolescere. Nec mireris tam exigu¬
um nutriendi tẽpꝰ. cum absolutio fecuũ tam
pau corum dierum sit. Tantam autẽ gr̃am
minuscula auis diumitꝰ indultam habet. ut
hos.xxiii. dies nautici p̃sũpte serenitatis ob¬
seruent. quos & altionidas uocant. Quibus nullꝰ
motus ꝓcellose tempestatis horrescit. Nonne
uos passeribus pluris estis dominus ait Si gͥ
auis minuscule contemplatione & insurgit

Expanded text:
insurgit mare litoribusque uehementior in insurgit mare litoribusque uehementior in inliditur. quo magis repentinae placiditatis sollemnitate auis huius eluceret gratia. namque ubi undosum fuerit mare, positis ouis subito mitescit et omnes cadunt uentorum procellae Batusque aurarum quiescunt ac placidum uentis stat mare, donec oua fouet alcyone sua. septem autem dies fotus sunt, quibus decursis educit pullos fetusque abaoluitabsoluit. ilico alios quoque septem adiungit dies, quibus enutriat partus suos, donec incipiant adolescere. nec mireris tam exiguum nutriendi tempus, cum absolutio fetuum tam paucorum dierum sit. tantam autem gratiam minuscula auis diuinitus indultam habet, ut hos quattuordecim dies nautici praesumptae serenitatis obseruent, quos et alcyonidas uocant, quibus nullos motus procellosae tempestatis horrescant. nonne uos passeribus pluris estis? dominus ait. si igitur auis minusculae contemplatione et insurgit
Abbreviated transcription (Latin):
Unde michi illos naturales modulos eantile¬
nȩ. quibus etiam paludes sonore cantus edunt
dulcissimos suauitate: Unde michi uoces
psytaci.dulcedinẽq merularum. Utinam
luscinia saltem canat. quȩ dormientẽ desom¬
no excitet. Ca enim auis signare solet diei
surgentis exortum. & effusiorẽ diluculo re¬
ferre leticiam. Tamen si illoꝵ suauitas de¬
est sunt gementes turcures. & raucȩ colũbe.
Tum etiam cornix plena uoce pluuiã uocat.
quo possumus. scientia quam nos rustieani
docuerunt ꝑsequamur: & quoniam de aqua
tilibus diximus. arduum est ut subito ad
aues cȩb sermonoster ascendat. & ideo debis
auibus priusdicamꝰ. quȩ circa aquas maris
fluminum uers antur. cum quib possumus
emergere. Itaq ab altione sermonẽ adoriam᷑.
Ea est auis maritima quȩ in littorib fetus
suos educere solet. ita ut iarenis otia de¬
ponat medio fere hyemis. N am idͥcemporis̃ fouen¬
dis habet deputatum partubus. quando maxime

Expanded text:
unde mihi illos naturales modulos cantileunde mihi illos naturales modulos cantilenae, quibus etiam paludes sonorae cantus edunt dulcissimos suauitate ? unde mihi uoces sittaci dulcedinemque merularum? utinam hoc luscinia canat, quae dormientem de somno excitet; ea enim auis signare solet diei surgentis uersari et effusiorem diluculo deferre laetitiam. tamen si illorum suauitas deest, sunt gementes turtures et raucae columbae, tum etiam cornix plena uoce pluuiam uocat. quo possumus, scientia quam nos rusticani docuerunt persequamur. Et quoniam de aquatilibus reptilibus diximus, arduum est ut subito ad aues caeli sermo noster ascendat. et ideo de his auibus prius dicamus, quae circa aquas maris fluminumque uersantur, cum quibus possumus emergere. itaque ab alcyone sermonem adoriamur. ea est auis maritima, quae in litoribus fetus suos edere solet, ita ut in harenis oua deponat medio fere hiemis. nam id temporis fouendis habet deputatum partibus, quando maxime
Abbreviated transcription (Latin):
enim genera anmantium ẽẽ ñ dubiũ est.
terrenum uolatile aquatile. Beniq sic scͥp¬
tum ẽ. Educant aquȩ reptilia animarũ
uiuentiũ scdm genus. & uolatilia uolan¬
tia suꝑ terrã. secus firmamentũ cęli scd̾m
genus. Reuocamur ad suꝑiora sicut oblimio¬
si uratores. qui cum inconsulto precerierint
in fua reuertentes uestigia. incurie suȩ
multum repetito itineris labore suscipiunt.
Est tamen etiam bonus urator. qui dispendi¬
um regressionis reliqui itineris compendi¬
osa celeritate compenset. ut michi faciendũ
arbitror. maxime cum de auibus sermo sit.
quȩ solent oculos hominum uolatu ꝓperatiore p̃¬
stringere. Quid enim in his conuenit demorari
in quibus celeritas placere consueuit. Auinsgͥ
atq iusitatus intali genere scriptionis seti¬
mo noster canoris auibus resonet ac resultet.
Sunt unde michi cignea carmina. quȩ etiã
sub graui mortis imminencis cerrore delectãt᷑.

Expanded text:
enim genera animantium esse non dubium est, enim genera animantium esse non dubium est, terrenum uolatile aquatile. denique sic scriptum est: educant aquae reptilia animarum uiuentium secundum genus et uolatilia uolantia super terram secus firmamentum caeli secundum genus. Reuocanmr ad superiora sicut obliuiosi matores, qui cum inconsulto praeterierint, in sua reuei-tentes uestigia incuriae suae multam repetito itineris labore suscipiunt. est tamen etiam bonus uiator, qui dispendium regressionis reliqui itineris compendiosa celeritate compenset, ut mihi faciendum arbitror, maxime cum de auibus sermo sit, quae solent oculos hominum uolatu properatiore praestringere. quid enim conuenit in his demorari in quibus celeritas placere consueuit? auius igitur et inusitatus in tali genere scriptionis sermo noster canoris auibus I resonet ac resultet. sed unde mihi cygnea carmina, quae etiam sub graui mortis inminentis terrore delectant?
Abbreviated transcription (Latin):
sime aues sollempni deuotione. & dulce carmi¬
ne opus dierumortus ac noctium ꝓsequantur:
Redeat gͥ nobis uolaticus sermo qui pene fuerat
lapsus preoculis. & aquile modo alta petens uo¬
latus suos obduxerat nubib nisi quia oculos
abluci aqua de gurgite leuamus ad celum. spe¬
culatim aeris uolatib ferri. ad necessitatẽstil
putauimus ẽẽ reuocandũ. Eritis uos indices. qui
estis aucupes uerbi. utrum consultius e uolet.
an utiliter iur̃a sit relatia relapsus. Nec ue¬
reor ne fastidium nobis obrẽpat in uolatilibꝰ
requirendis quod ñ obrepsit ingurgitibus
p̃scrutan dis. aut aliquis ex nob̃̾ in disputa¬
tione obdormiat. cum possit auiũ cantibus
excitari. S ed ꝓfecto qui int̃ mutos pisces ui¬
gilauerit. non dubito quod int̾ canoras aues
somnum sentire non possit. cum tab ad
uigilandum gr̃a ꝓuocetur. Neq uͦ uile
putetur quod potuit preterire. cum git
tercia pars in animantib creaturȩ. Tria

Expanded text:
simae aues sollemni deuotione et dulci carmisimae aues sollemni deuotione et dulci carmine ortus dierum ac noctium prosequantur? redeat igitur nobis uolaticus sermo, qui paene fuerat lapsus ex oculis et aquilae modo alta petens pondus suos obduxerat nubibus, nisi quia oculos abluti aqua dum de gurgite leuamus ad caelum, speculati uacuum aeris uolatibus ferri ad necessitatem stili putauimus esse reuocandum. eritis uos iudices, qui estis aucupes uerbi, utrum inundauerunt euolet an utiliter in uestra sit retia relapsus. nec uereor ne fastidium nobis obrepat in uolatibus requirendis, quod non obrepsit in gurgitibus perscrutandis, aut aliqui ex nobis in disputatione obdormiat, cum possit auium cantibus excitari. sed profecto qui inter mutos pisces uigilauerit non dubito quod inter canoras aues somnum sentire non possit, cum tali ad uigilandum gratia prouocetur. neque uero uile putetur, quod potuit praeteriri, cum sit tertia pars in animantibus creaturae. tria
Abbreviated transcription (Latin):
immoremur: & cum uelocibus celeri rapiam᷑
aspectu. stiloquoq aut tardiore utamur. aut
rapido. Itaq cum caueo ne mari demersa pre¬
cereant. & aquis oꝑta me lateant. effugit om̃e
uolatile. quia dum inclinatus imos aquarum
gurgites scrutor: aerios non respexi uolatus.
nec umbra saltem pennȩ mep̃petis declinauit.
quȩ in aquis potuit relucere. Uerum ubi ome
negocium expeditum putaui. & absolutũ me
ẽẽ credidi. & diem quintum consummatum
arbitratus sũ. uenit in mentẽ auium: quȩ cum
eunt cubitum. quasi ꝑacto leto munere.ethera
cantu mulcere consuerunt. quod uelut sollẽp¬
niter surgente & occidente die instaurare con¬
suerunt. ut decursi uł adoriendi nocturni iuxta
diurniq temporis serutor laudes suo referant
creatori. Magnum gͥ incentiuum excitandȩ
nobis deuotionis amiseram. Quis enim sensũ
hominis gerens non erubescat sine psalmorum
celebritate diem claudere. cum etiam minutis¬

Expanded text:
suscitare et cum uelocibus celeri rapiamur suscitare et cum uelocibus celeri rapiamur aspectu, stilo quoque aut tardiore utamur aut rapido. itaque cum caueo, ne mari demersa praetereant et aquis operta me lateant, ros omne uolatile, quia dum inclinatus imos aquarum gurgites scrutor, aerios non respexi uolatus, nec umbra saltem pinnae me praepetis lacrimae, quae in aquis potuit relucere. uerum ubi omne negotium expeditum putaui et absolutum esse me credidi et diem quintum consummatum arbitratus sum, uenit in mentem auium, quae cum eunt cubitum, quasi peracto laetae munere aethera cantu mulcere consuerunt. quod uelut sollemniter surgente et occidente die instaurare consuerunt, ut decnrsidecursi uel adoriendi nocturni iuxta diurnique temporis laudes suo referant creatori. magnum igitur incentiuum excitandae nobis deuotionis amiseram. qui enim sensum hominis gerens non erubescat sine psalmorum celebritate diem claudere, cum etiam minutis
Abbreviated transcription (Latin):
Petrus quoq titubat in mari sed non labitur.
& confessus in fluctibus tarrien negautt int̾ris.
Itaq illic quasi deuotus manu apprehenditur
hic quasi oblitus aspectu censorio conuenitur.
Sed iam rogemus dominũ ut sermo nr̃quasi
ionas eieratur in t̾ram. ne diutius in salo fluctu
et. & bene etiam exunt cu curbita. quȩ obumbret
nos a malis nr̃is.Sed et ipsa ꝓcedente sole arefac¬
ta. admonet requi escendum. ne in t̾ram estuare
incipiamus ingenio. & nobis etiam u̾ba deficiant.
Certe plus nobis quam niniuitis data est inaquis
remissio peccadoꝵ. & cum paululum conticuisset
iterum sermonẽ adorsus ait. Fugerat nos fr̃s
dilectissimi necessaria de natura auium dispu¬
tatio. & sermo huiuscȩmodi nobis cum ipsis
auibus euolauerat: fit enim natura quadam
ut hii qui aliquid intuentur. uel dicendo exp̾¬
mere uolunt. eoꝵ qualitatẽ quȩ uel intuentur
uel locuntur assumant. ut et cum pigrioribus

Expanded text:
Petrus quoque in mari titubat. sed non labitur Petrus quoque in mari titubat. sed non labitur et confessus in fluctibus tamen negauit in terris. itaque illic quasi deuotus manu adprehendtturadprehenditur, hic quasi oblitus aspectu censorio minutis. sed iam rogemus dominum, ut sermo noster quasi Ionas eiciatur in terram, ne diutius in salo fluctuet. et bene etiam exiuit cucurbita, quae obumbret nos a malis nostris. sed et ipsa procedente sole arefacta admonet requiescendum, ne in terra aestuare incipiamus ingenio et nobis etiam uerba deficiant. certe plus nobis quam Nineuitis data est in aquis remissio peccatorum. Et cum paulolum conticuisset, iterum sermonem adorsus ait: Fugerat nos, fratres dilectissimi, necessaria de natura auium disputatio, et sermo huiusmodi nobis cum ipsis auibus euolauerat. suscitare enim natura quadam, ut ii qui aliquid intuentur uel dicendo exprimere uolunt eorum qualitatem quae uel intuentur uel loquuntur adsumant, ut et cum pigrioribus
Abbreviated transcription (Latin):
cur. s uentorum spiramine. ubi nemo refa¬
gator sed omnes fautores sunt Ubi nemo
uncitur quicumq ꝑuenerre. s omnes ou
pes quȩ ꝑuecte fuerint coronant᷑. ubi palma
merces salutis uictoria p̃cium regressio¬
nis ẽ. Quantum enim distat int̃ directos
curgus acreflecus ist ꝑpetuantur hi resol¬
uuntur. Adiunge remigiis contexta litco¬
ra quibus uexillum extend aura decelo est
Itaq aurige plausum immanẽ referunt.
bis soluunt uota saluat. Quid de ionia dig¬
num loquar. quem cetus excepitad uitam
reacicat ad proxbtandigr̃m enendaute
aqua quem terrena deflexerant: oallebat in
demptio non pretereatur elementi. Terrarũ
salus in mari ante p̃cessit. quia signum filii
hominis signum ionȩ. sicut iste in utero ceti.
sic ib̾e in corde terrȩ. In utroq remedium. ma¬
ius tamen in mari. pietatis exemplum: qm ex¬
ceꝑunt pisces. quem homines refutarunt. &¬
quem homines crucifixerunt. pisces seruauer̃t.

Expanded text:
tur, sed uentorum spiramine, ubi nemo refratur, sed uentorum spiramine, ubi nemo refragator, sed omnes fautores sunt, ubi nemo uppes quae pervectae fuerint, coronantur: ubi palma merces salutis, victoria pretium regressionis est. Quantum enim distat inter directos cursus ac reflexos! Isti perpetuantur, hi resolvuntur. Adjunge remigiis contexta litra, quibus uexillum exeundi aura de caelo est. itaque aurigae plausum inanem referunt, hi soluunt uota seruati. quid de Iona dignum loquar, quem cetus excepit ad uitam, reddidit ad prophetandi gratiam? emendauit aqua quem terrena deflexerant, psallebat in e redemptio non praetereatur elementi, terrarum salus in mari ante praecessit, quia signum filii hominis signum terribilis. sicut iste in utero ceti, sic Iesus in corde terrae. in utroque remedium, maius tamen in mari pietatis exemplum, quoniam exceperunt pisces quem homines refutarunt et quem homines crucifixerunt pisces seruauerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rentur: Suit licet obtima. nequaquã camen
hisfucus innascitur. His naturalis color est
quem nullus adhue fucus equauit. hoc quoq
piscis est uellus. s etipsi murices. qui insigne
dant regium sunt maritimi. & que pratorũ
gr̃a uel hortorum amenitas potest cerulei
maris equiꝑare picturã: Aurum licet in
pratis fiore fulgeat. auri quoq fulgorem in
mari lana resplendet. & illi cito marcescurt.
uentus aspirat. quȩ utilitas infolio. in naui¬
bus quanta commercia Lilia suauitatem
narium. uela hominum salutẽ inuehunt.
Addde pisces saliendes. & delfinas ludentes.
adde rauco sonantes fuctus murmure.adice
currentes naues ad littora. uł de liccoribys
exeuntes. & cum e carceribus emittunt᷑ qua¬
drige.quanto expectantium & amore cer¬
tatur. Equus tamen in uanum currit. nõ
in uanum nauigia. Iule inuanũ quia ua¬
euus ista adutilitatem. quasi plena frum̃¬
ti. Quis his gratius quȩ non uerbere agun¬

Expanded text:
rentur; sint licet optima, nequaquam tamen rentur; sint licet optima, nequaquam tamen his fucus innascitur. hic naturalis color est, quem nullus adhuc fucus aequauit. hoc quoque piscis est uellus. sed et ipsi murices, qui insigne dant regium, sunt maritimi. et quae pratorum gratia uel hortorum amoenitas potest caeruli maris aequiperare picturam? uolatus licet in pratis flores refulgent, auri quoque fulgorem in substitutum lana resplendet, et illi cito marcescunt, uentus aspirat. quae utilitas in folio? in nauibus quanta commercia! lilia suauitatem narium, uela hominum salutem inuehunt. adde pisces salientes et delphinas ludentes, adde rauco sonantes fluctus murmure, adice currentes naues ad litora uel de litoribus exeuntes. et cum e carceribus emittuntur quadrigae, quanto studio spectantum et amore certatur! equus tamen in uanum currit, non in uanum nauigia: ille in uanum, quia uacuus, ista ad utilitatem quasi plena frumenti. quid canenda gratius quae non uerbere agun
Abbreviated transcription (Latin):
nosteremergat. atq ad sriꝑiora se subrigat.
Expetamus ea quȩ usitata multis & plena
sint gr̃e. quomodo aqua in salis uertat᷑ solidi¬
nieis salibis nichilmirum.qui speciem mar¬
moris ualidi eiusdem metalli nueo candore
resplendent.salubres corꝑis cybo. & potui
nimis grati. quomodo etiam non indecorus
lapis coralium in mariherba sit.si in aere
transferatur lapidis solidetur firmitate. unde
etiam ostreis p̃ciosissimam margaricã nat᷑a
infixerit. quomodo eam maris aqua intam
molli carne solidauerit.quȩ difficile apud
reges inueniunt᷑. eam littoribus quasi uilia
iacent. uulgo & insaxis aspis & cautib colli¬
guntur. Aureum etiam uellus aqua nutrit¬
& lanam in memorati specie metalli gigñt
lictora. Cuius colorem nullus adhuc eoꝵ qui
fucis ddiuersis obducunt uellera potuit imi¬
tari. adeo naturȩ maritime gr̃am humana
implere nescit industria. Scimus quia solli¬
cudine uellera ouium etiam minꝰ p̃ciosa eu¬

Expanded text:
noster emergat atque ad superiora se subrigat. noster emergat atque ad superiora se subrigat. solum ea quae usitata multis et plena sint gratiae, quomodo aqua in salis uertatur solidinicis salibus nihil mirum, qui <in> speciem marmoris ualidi eiusdem metalli niueo candore resplendent, salubres corporis cibo et potui nimis grati: quomodo etiam non indecorus lapis coralium in mari herba sit, si in aerem transferatur, lapidis firmitate solidetur: unde etiam ostreis pretiosissimam margaritam natura infixerit, quomodo eam maris aqua io tam molli carne tantum. quae difficile apud reges inueniuntur, ea. litoribus quasi meridiano iacent uulgo et in saxis asperis et cautibus colliguntur. aureum etiam uellus aqua nutrit et lanam in memorati speciem metalli gignunt litora, cuius colorem nullus adhuc eorum qui fucis diuersis obducunt uellera potuit imitari. adeo naturae maritimae gratiam humana implere nescit industria. scimus qua sollicitudine uellera ouium etiam minus pretiosa cu
Abbreviated transcription (Latin):
aculeo suo morcua amplius qͣm uiua ꝑiculi af¬
ferre memorat᷑. Lepusculus quoq timidum
animal in terris in mari formidabile. citam
& quȩ facile non possit auferri corruptelam
inuehit. Uoluit enim de creator cuus in mari
sacis ab insidiantib ẽẽ securum. ut ꝓpt̃ pauea
quȩ noceant quasi in excubiis positus.arma
fidei semꝑ & seutum deuotionis accinctus. a
domino tuo debeas sperare salutis p̃sidrum.
Ueniamus ad atlanticum mare. Quam in¬
gentia illic & infinite magnitudins oete. que
siquando supnatant fluctibꝰ. ambulare insu¬
las putes. montes altissimos fummis ad cȩlum
uercicibus eminere.Quȩ non in alta nec in
littoribus. sed in adantici maris ꝓfundo fe¬
runtur uideri. ut eorum conspectu naute a
nauigandi in illis locis p̃sumptione reuocent᷑
nec secreta elementoꝵ adire sine supremȩ der¬
rore mortis usurpent.Sed iam assurgamus
ipsi de ꝓfundo maxis. & aliquantum sexmo

Expanded text:
aculeo suo mortua amplius quam uiua periculi adaculeo suo mortua amplius quam uiua periculi adferre memoratur. lepusculus quoque, timidum animal in terris, in mari formidabile, citam et quae non facile possit noluit corruptelam inuehit. uoluit enim te creator tuus nec in mari satis ab insidiantibus esse securum, ut propter pauca quae noceant quasi in excubiis positus armis fidei semper et scuto deuotionis noluit a domino tuo debeas salutis sperare praesidium. ueniamus ad Atlanticum mare. quam ingentia illic et infinitae magnitudinis cete, quae si quando supernatant fluctibus, ambulare insulas putes, montes altissimos summis ad caelum uerticibus eminere! quae non in acta nec in litoribus, sed in Atlantici maris profundo feruntur uideri, ut eorum conspectu nautae a nauigandi in illis locis praesumptione reuocentur nec secreta elementorum adire sine supremo terrore mortis usurpent. Sed iam adsurgamus ipsi de profundo maris et aliquantum sermo
Abbreviated transcription (Latin):
nos derelinquimꝰ. Illis nando incrementumge¬
neris adquirit᷑. nobis imminust᷑ nauigando. ꝗs
gͥ neget ddiuinitus illis infusum ingeniũ ẽẽ.
huiusmodiatq uirtutẽ. cum uideat istos in
aquilonẽ. tam sollempnem obeunde fecundita¬
tis peregrinationem uiuae ingenio compo¬
nere. alios in exiguo corpe.tantum ualidatis
assumere. ut maximas naurũ plenis currentes
uelis in mediis fluctibus sistant. sicut breuispis¬
ciculus echinus tanta facilitate memorat nauẽ
ingentem statuere.ut quas radicatam mari
herere uideas. nec moueriꝰ Aliquandiu enim
immobilem seruat: An et hinc putas sine ere¬
atoris munere tantum potuisse suppetere uir¬
tutis:quid gladios loquarant serras. aut canes
marinos. aut falenas. aut ⁊igenas: Quid etiã
turturis aculeum. centrũ. & hoc mortue: Sicut
enim uiꝑa eos si quis calcau̾it recens dum taxat
grauius quam uenenum nocere fertur. & in¬
medicabile uulnus serpere. ita etiam turtur

Expanded text:
nos derelinquimus: illis nando incrementum genos derelinquimus: illis nando incrementum generis adquiritur, nobis minuitur nauigando. quis igitur neget diuinitus illis infusum ingenium esse huiusmodi atque uirtutem, cum uideat istos in aquilonem tam sollemnem obeundae fecunditatis peregrinationem uiuaci ingenio conponere, alios in exiguo corpore tantum ualiditatis adsumere, ut maximas hic plenis currentes uelis in mediis fluctibus sistant, sicut breuis pisciculus echeneis tanta facilitate memoratur nauem ingentem statuere, ut quasi radicatam marlmari haerere uideas nec mouerimoneri; aliquamdiu enim inmobilem seruat. an et huic putas sine creatoris munere tantum potuisse subpetere uirtutis? quid gladios loquar aut serras aut canes maritimos aut balaenas aut xygaenas, quid etiam turturis aculeum et hoc mortuae? sicut enim uiperae imbres si quis calcauerit recens dumtaxat grauius quam uenenum nocere fertur et inmedicabile uulnus serpere, ita etiam turtur
Abbreviated transcription (Latin):
rio dicit sapienta salomonis. Nouit tempus
nis atq iactationis. & noute ut non queat fal¬
li. quia non rationis estimatione. & disputatio¬
nis argumento utitur. s inspiratione nature
quȩ uera est magistra pietates. Deniq om̃s
animantes preseripta habent pariendi tem¬
pora. homo solus indiscreta atq confuga. Re¬
liqua genera clementiam generis querunt
mulieres solȩ suos inclementer partus ef¬
fundunt. Uaga emim & intemꝑans lybido
generandi. uagam pariendi etatem exhibet.
ẜ iseis tanta maria transmitut. ut utilitatem
aliquam generi suoquerat. Nos quoq diffu¬
sa equora transfrecamus. s quanto honestius
quod successionis amore. quam qd̾ pecumȩ aui¬
ditate suscipit᷑. Deniq illis ad pietatẽ. nobis ad
questum transmissio deputatur. Illi sobolemre¬
ferunt omnibus mercibus cariorem. nos merc̃e
longe imparem ad piculi uicem miseralueri
cupidine reportamus. Itaq illi patriam repetunt.

Expanded text:
rio dixit Salomon in Sapientia: Novit tempusrio dixit Salomon in Sapientia: Novit tempusnis et jactationis, et novit ut non queat falli ; quia non rationis aestimatione, et disputationis argumento utitur, sed inspiratione naturae, quae vera est magistra pietatis. Denique omnes animantes praescripta habent pariendi tempora, homo solus indiscreta atque confusa. Reliqua genera clementiam temporis quaerunt, mulieres solae partus suos inclementer effundunt. Vaga enim et intemperans libido generandi vagam pariendi aetatem exhibet. Pisces tanta maria transmittunt, ut utilitatem aliquam generi suo quaerant. Nos quoque diffusa aequora transfretamus: sed quanto honestius, quod successionis amore, quam quod pecuniae aviditate suscipitur? Denique illis ad pietatem, nobis ad quaestum transmissio deputatur. Illi sobolem referunt omnibus mercibus cariorem: nos 93 mercem longe imparem ad pcupidine reportamus. itaque illi patriam repetunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Quenam ista sit ratio consideremus. Obiectus est
pontisinus boreȩ ceteroꝵ ꝙ uentoꝵ uiolentissi¬
mis flatibus. Unde cum grauis illis ꝓcella fu¬
erit & tempestates mouent᷑. ita ut de ꝑfun¬
do arena uertatur Cunuis rei fluctus areno¬
sus indicio est. qui uentoꝵ motu insurgen᷑
altius. tum pondere grauior haut dubie non
solum nauigantib. sed etiam maritimis
ipsis animantib intolerabilis habet᷑. Accedit
illud quod cum plurima & maxima ponto flu¬
mina misceantur. tum hyberno tempore sinꝰ
ipse frigidior. & torrentum rigescat ad lapsus
de illicaspirantis aurȩ clementiã captare consue¬
uerunt. Cuius amenitate ꝑfuncti. rurgus hy¬
emis aspera declinare contendunt. & septentri¬
onalis plage seua fugientes. in reliquos se sims
conferunt. in quib aut uentoꝵ mollior sit placi¬
ditas. aut solis soleae uernare dempies. Noutegͥ
piscis pariendi tempus. quod ꝓ magno myste¬

Expanded text:
Quaenam ista sit ratio consideremus. obiectus est Quaenam ista sit ratio consideremus. obiectus est Ponti sinus boreae ceterorumque uentorum uiolentissimis flatibus, unde si grauis illic procella furit, tempestates mouentur, ita ut de profundo harena uertatur, cuius rei fluctus harenosus indicio est, qui uentorum motu insurgens altius, tum pondere grauior haud dubie non solum nauigantibus, sed etiam maritimis ipsis animantibus intolerabilis habetur. accedit illud, quod cum plurima et maxima Ponto flumina misceantur, tum hiberno tempore sinus ipse frigidior et torrentum rigescat omnem. te illic aspirantis aurae clementiam captare consueverunt: cujus amoenitate perfuncti, rursus hyemis aspera declinare contendunt; et Septentrionalis plagae saeva fugientes, in reliquos se sinus conferunt, in quibus aut ventorum mollior sit placiditas, aut solis soleat vernare temperies. Novit igitur piscis pariendi tempus, quod pro magno myste
Abbreviated transcription (Latin):
racionabilius hocpiscrum transitu. cuius racio¬
nem quidem uerbis non explicant. s factis lo¬
quuntur ꝑguntenim estatis temꝑe ad fretũ
ponti eo quod reliquo maris sinu hic sims
duleior sit. Non enim tandu sol ei flatu qͣndiu
cetis immoratur. eaq fit causa ut non omnem
aquam exbauriat. quȩ duleis ac potabilis sit.
Quis autem ignoret quodetiam ea quȩ mari
tima sunt aquis plerumq dulcib delectent᷑:
deniq dum flumina sequuntur & ad suꝑiora
conscendunt. frequent̃ alieni pisces capiunt᷑
in fluuiis. Cum hec gͥ causa pontũ illis faciat
gratiorem. uel quod estustemperet solem. nisi
illic flatus aquilonis tum oportuniorẽ ceteris
udicant. in quo generare & partus ꝓprios pos¬
sint enutrire. quod deneri fetus laborem aliene
regionis ferre uixpossure. quos illic fouetaeris
blanda clementia. Itaq ꝑacto munere. om̃s
simul eo quo uenerant augmine reuertuntur.

Expanded text:
rationabilius hoc piscium transitu, cuius ratiorationabilius hoc piscium transitu, cuius rationem quidem uerbis non explicant, sed factis locuntur? pergunt enim aestatis tempore ad fretum Ponti, eo quod reliquo maris sinu hic sinus dulcior sit. non enim tamdiu sol ei fluctu quamdiu ceteris inmoratur, eaque mari causa ut non omnem aquam exhauriat, quae dulcis ac potabilis sit. quis atima sunt, aquis plerumque dulcibus delectentur? Denique dum flumina sequuntur, et ad superioraascendunt, frequenter alieni pisces generis capiuntur in mari. cum haec igitur causa Pontum illis faciat gratiorem uel quod aestus temperet sollemnis illic flatus aquilonis, tum oportuniorem ceteris iudicant, in quo generare et partus possint omnesque enutrire, quod teneri fetus laborem alienae regionis ferre uix possint, quos illic fouet aeris blanda clementia. itaque peracto munere omnes simul eo quo uenerant agmine reuertuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
unꝑatorem habent.euius expectatur imꝑium.
ꝓcedit tessera. ꝓponuntur edicta ꝓuincialib
ut conueniant. tribunis militum littere diri¬
gunt᷑. dies statuit᷑. & pleriq ad dies statutos
occurrere nequeunt. Quis imꝑator piscibus
p̃ceptum dedit: quis doctor hanc tribuit
disciplinam: qui metatores itinera dispont:
qui duces iterdirigunt. ut nullius desit oc¬
curgus: Sed agnosco quis ille sit impator¬
qui ordinatione diuina sensibus uniũsoꝵ
suum infundatimpium. qui tacitus mutis a¬
nimantibus. naturalis disciplinȩ ordinẽ tra¬
buat. Non solum magna penetret.sed etiã
ꝑ minima queq se fundat. Diune legi pis¬
cis obsequitur: & homines contradicunt.
Piscis sollempnĩt obaudit mandata ce lestia.
& homines irrita faciunt di p̾cepta. An contẽp¬
tibilis tibi uidetur. quia mutus est rationisq ex¬
pers:s uide netu tibi magis incipias ẽẽ contemp¬
tui. si irracionabilior aep̃hendaris. Quid autẽ

Expanded text:
imperatorem habent, cujus exspectatur imperium, imperatorem habent, cujus exspectatur imperium, procedit tessera, proponuntur edicta provincialibus ut conveniant, tribunis militum litterae diriguntur, dies statuitur; et plerique ad dies statutos occurrere non queunt. Quis imperator piscibus praeceptum dedit? Quis doctor hanc tribuit disciplinam? Qui metatores itinera disponunt? Qui duces iter dirigunt, ut nullius desit occurqui ordinatione diuina sensibus uniuersorum suum infundat imperium, qui tacitus mutis animantibus naturalis disciplinae ordinem tribuat, non solum magna penetret, sed etiam per minima quaeque se fundat. diuinae legi piscis obsequitur, et homines contradicunt. piscis sollemniter obaudit mandata caelestia, et homines inrita faciunt dei praecepta. an contemptibilis tibi uidetur, quia mutus est rationisque expers? sed uide ne tu tibi magis incipias esse contemptui, si inrationabili maria deprehendaris. quid autem
Abbreviated transcription (Latin):
equalia montibus corꝑa.ut tradiderunt nob̃qͥ
uidere potuerunt. illic quietum eium exigune
discreta ab insulis & ab onm maritimarum ur¬
bium contagiis separata. habent suas regiones
& habita cula distributa. Manent in his mof¬
fensi uiemoꝵ luite. nec uago transitu mu¬
tationes querunt locorum. s tanquã patriũ
solum diligunt. & in his immorari dulce arbi¬
trantur. Quȩ id̃o elegerunt ut solitariã uitã
fouendi partus necessitate. quẽ oportuno atq
legitimo ꝓcurantes tempore. ex pluramis locis
tus petunt. & ad illum septentrionaliũ mare
partiũ. quadam nature lege contendunt. decas
sicascendentes. uideas reuma quoddã ẽẽ. ita
pruunt fluctusq int̾secant ꝑ propuntidem
in euxinum molento impetu ꝑfluentes. Qͥs
piscibus hȩcannunciat loea. precepta tp̃ra:
quis tribuit dispositionẽ uiandi. comitandi
ordinẽ. metas et temꝑa reuertendi : Homines s̃t

Expanded text:
aequalia montibus corpora, ut tradiderunt nobis, aequalia montibus corpora, ut tradiderunt nobis, qui videre potuerunt: illic quietum aevum exigunt discreta ab insulis, et ab omnibus maritimarum urbium contagiis separata habent suas regiones et habitacula distributa. Manent in his inoffenso vicinorum limite, nec vago transitu mutationes quaerunt locorum: sed tamquam patrium solum diligunt, et in his immorari dulce arbitrantur. Quae ideo elegerunt, ut solitariam vitam fovendi partus necessitate; quem opportuno atque legitimo procurantes tempore, ex plurimis locis,tus petunt, et ad illud Septentrionalium mare partium quadam naturae lege contendunt. Dicas, si ascendentes videas, rheuma quoddam esse, ita proruunt, fluctusque intersecant, per Propontidem in Euxinum pontum violento impetu profluentes. Quis piscibus haec annuntiat loca, praecepit tempora? Quis tribuit dispositionem viandi, comitandi ordinem, metas et tempora revertendi? Homines suum
Abbreviated transcription (Latin):
dunt elementa sibi potentes. His ostree influc¬
tibrs nutri untar: bis in uiuario piscis mnela¬
ditur luxuriȩ. nec mare effecit nisi apothecas
habeant ostrearum. Itaq etates earum nume¬
rant s pileum receptacila instriuunt necon¬
iuium qdiutis maris non pollit impleri. Nam
uicini nomen quibus audiunt auribus quibus
oculisintu entur possessiones eoꝵ.quemadmodũ
dies noctesq excogitant. ut aliquid ꝓximis aufe¬
rant: Numquid soli habitatis suꝑ terram e
Clamat hȩc ppħa. cognoscit hȩc dominꝰ ⁊ uinddic¬
te reseruat. Quantum aliena a piscibus aidita¬
tis rapina : Illi naturalia captant secreta. & ult᷑
t̃minos orbis trarummare norunt. quod nulle
int̾polant insulȩ. nec t̾ra aliqua in t̾iacet. uel
ulterius ulla sit posita. Illiegͥ ubi diffusum
late mare omnem expectandi usum utilitatis
gr̃a nauigand int̾cludat andatiã. condere
se ferunt. ut certa illa imensa genera pisciũ

Expanded text:
rum elementa sibi potentes. his ostreae in flucrum elementa sibi potentes. his ostreae in fluctibus nutriuntur, his in uiuario piscis includitur. luxuriae nec mare sufficit, nisi apothecas habeant ostrearum. itaque aetates earum numerant et piscium receptacula instruunt, ne conuiuium maria mari non possit inpleri. nam uicini nomen quibus audiunt auribus, quibus oculis intuentur possessiones eorum ! quemadmodum dies noctisque excogitant, ut aliquid proximis auferant! numquid soli habitabitis super terram? clamat propheta. cognoscit haec dominus et uindictae reseruat. Quanto aliena a piscibus auiditatis rapina! illi naterminos orbis terrarum mare norunt, quod nullae interpolant insulae, nec terra aliqua interjacet, vel ulterius ulla sit posita. Illic igitur ubi diffusum late mare omnem spectandi usum, utilitatis gratia navigandi intercludat audaciam, condere se feruntur cete, illa immensa genera piscium,
Abbreviated transcription (Latin):
fusa genera pisciums quod hic habunddat
alibi deest. & iterum ille sinus maris cephalos
alit. lupos ille. ille saxatiles. locustas alius.
Non est libera uocanch potestas. nec tamen
aut in t̾clusa montibꝰ copia. aut fluuiis in t̃laben¬
tibus transitus impeditur. sedusus natura im¬
p̃ssus. tanquam patriȩ sinibus. unũquẽq se¬
retinere. & ultra incolas prodire suspectum. At
nobis longe alia sententia mutare exilium dom᷑
incolarum fastidio tenere. aduenarum captare
gr̃a. transferre termminos ꝑpetuos quos posuer̃t
patres nr̃i. agrum ad agrum iungere. domũ ad
domum. Defecit t̃ra bominibus. stermntur et
maria. Rursus ꝓsingulorum libydme ineidit᷑
terra. mare infunditur. ut insulas faciant: ut¬
possideant spretaspacia maris sibi uendicant ui¬
re mancipii.piseiumq uira sicut u̾naculorum
conclitione seruitii sibi subiecta commemorant
Iste inquit simus maris meus. ille alterius diui¬

Expanded text:
fusa genera piscium: sed quod hic abundat, fusa genera piscium: sed quod hic abundat, alibi deest. Et iterum ille sinus maris cephalos alit, lupos ille: ille saxatiles, locustas alius. Non est libera vagandi potestas; nec tamen aut interclusa montibus copia, aut fluviis interlabentibus transitus impeditur, sed usus naturae impressus tamquam patriae finibus unumquemque sese tenere, et ultra incolas prodire suspectum. At nobis longe alia senteincolarum fastidio teneri, aduenarum captare gratiam, transferre terminos perpetuos, quos posuerunt patres nostri, agrum ad agrum iungere, domum ad domum. interfecti terra hominibus, sternuntur et maria, rursus pro singulorum libidine inciditur terra, mare infunditur, ut insulas faciant, possideant freta. spatia maris sibi uindicant iure mancipii pisciumque iura sicut uernaculorum condicione seruitii sibi subiecta commemorant. iste, inquit, sinus maris meus, ille alterius: au
Abbreviated transcription (Latin):
agri quod hodie est. & cras in ignem mutit᷑
ds̃ sic uestit. quanto magis uos minime fidei᷑
An uͦ sine quadam dote nature manere piscib
etiam illam putamus gr̃am. quodunum qd¬
q genus piscium precripta sibi domicilia ha¬
bet. quȩ fui generis nullus excedat. non incur¬
set alienos quis geometrias diuisit habitacu¬
la nullis rumpenda temporibus: Sed geome¬
triam audiurmus. tales sometram nũquam
audiuimus. & tamen pisces mensuram suã
norunt. non maris orbium portis que p̃scrip¬
tam. nonedificiis domoꝵ non agrorum finibus
limitatam.s mensuram eius. quod oporteat
ut tantum satis unicuiq quantũ adusum
habundet. ñ quantũ auiditas quedã immode¬
rata sibi uendicet. Lex quedam nature ẽ tan¬
tum querere ẽ quantum efficiat ad uictum
& alimentoꝵ modo sortem censere patͥmonii¬
hoc genus piseium in illo sinu maris alitur. et̃
gignitur. illud in alio. Deniq non reꝑies con¬

Expanded text:
agri, quod hodie est et cras in ignem mittitur, agri, quod hodie est et cras in ignem mittitur, deus sic uestit, quanto magis uos minimae fidei? An uero sine quadam dote naturae manere piscibus etiam illam putamus gratiam, quod unumquodque genus piscium praescripta sibi domicilia habet, quae sui generis nullus excedat, non incurset alienus ? quis geometra his diuisit habi- \' tacula nullis rumpenda temporibuatemporibus? sed geometram audiuimus, thalassometram numquam audiuimus: et tamen pisces mensuram suam norunt, non muriamuris urbium portisque praescriptam, non aedificiis domorum, non agrorum finibus limitatam, sed mensuram eius quod oporteat, ut tautumtantum satis sit unicuique quantum ad usum abundet, non quantum auiditas quaedam inmoderata sibi uindicet. lex quaedam naturae est tantum quaerere quantum sufficiat ad uictum et alimentorum modo sortem censere patHoc genus piscium in illo sinu maris alitur et gignitur, illud in alio. Denique non reperies con
Abbreviated transcription (Latin):
& si mulieribus ddedie texturȩ sapientiã. siara¬
neam quȩ tam subtiliter acdocte laxos cas¬
ses suspendit in foribus. sapientie non re¬
liquit inmunem. si ipse uirtutẽ equodedit.¬
& soluit de ceruice eius formidinẽ. ut exul¬
det in campo. & occurrens regibus irrideat.
odoretur bellum eminus. excitetur sono
tubȩ. Si hȩc irracionabilia pleraq et alia
insensibilia ut fenum ut lilia repleuit fue
etiam ii echinum contulerit huius gr̃ãm p̾scien¬
tiȩ. Ni chil enim in exploratum. nichil dissimu¬
latum relinquit. Omnra uidet quia pascit om̃a
Onmia replet sapientia quia omnia in sapientia
fecit ut scriptum ẽ. & tõo sicechinum uisitationiᷤᷤ
sue exortem non p̃termigit. s eum considerat.
& futurorum reformat indiciis. tua ñ ꝯsiderat:
Immouͦ considerat sicut testatur diuina eius
sapientia dicens. si respicit uolatilia si pascit
illa. nonneuos pluris estis illis. Si enim fenũ

Expanded text:
—, si mulieribus dedit texturae sapientiam, si ara—, si mulieribus dedit texturae sapientiam, si araneam, quae tam subtiliter ac docte laxos casses suspendit in foribus, sapientiae non reliquit inmunem, si ipse uirtutem equo dedit et soluit de ceruice eius formidinem, ut exultet in campo et occurrens regibus uanitatis, odoretur bellum eminus, excitetur sono tubae, si haec inrationabilia pleraque et alia insensibilia ut faenum, ut lilia repleuit suae etiam in echinum contulerit huius gratiam praescientiae? nihil enim inexploratum, nihil dissimulatum reliquit. omnia uidet qui pascit omnia, omnia replet sapientia qui omnia in sapientia fecit, ut scriptum est. et ideo si echinum uisitationis suae exortem non praetermisit, si eum considerat et futurorum informat indiciis, tua non considerat? immo uero considerat, sicut testatur eius diuina sapientia dicens: si respicit uolatilia, si pascit illa, nonne uos pluris estis illis? si enim faenum
Abbreviated transcription (Latin):
cumꝑcellam uentoꝵ p̃senserit calculum uali¬
dum arripit. eumq uelut suburra trahit.
& tanquam anchoram trahit neexcutiatur
ditio naute uelut signum future ꝑturbati¬
onis capessunt. & sibi p̃cauent ne eos in para¬
dos curbo inꝓuisus inueniat. Qui mathe¬
maticus qui astrologus qui ue caldeus pot̃
syderum carsus hosceli motus & signa com¬
prehendere. quo ingenio ista colligere quo
actore ꝑcipit. qui ei fuit tanti interpres augu¬
rii. Sepe homines confufionẽ aeris udent
& sepe fallunt᷑. quod plerumq eam sine tempes¬
tate discutiar. Echinus non fallitur echinum
sua nequaquam signa pretereunt. Snde
exiguo animah tanta scientia. ut futura pro¬
nunciet. quo magis in eo nichil ẽ. quod tantã
possit habere prucdentiam. crede quod pruden
munus acceꝑit. Etenim si fenum d̃s sic uestit¬
ut miremur. si pascit uolatilia. si parauit cor¬
uo escam. pulli enim eius ad dñm clamant.

Expanded text:
cum procellam uentocum procellam uentodum arripit, eumque velut saburram vehit, et tamquam anchoram trahit, ne excutiaturndicio nautae velut signum futurae perturbationis capessunt, et sibi praecavent, ne eos imparatos turbo improvisus inveniat. Qui mathematicus, qui astrologus, quive Chaldaeus sic potest siderum cursus, hos coeli motus et signa comprehendere? Quo ingenio ista collegit? Quo doctore percepit? Quis ei fuit tanti interpres augurii? Saepe homines confusionem aeris vident, et saepe falluntur, quod plerumque eam sine tempestate discutiat. Echinus non fallitur, echinum sua nequaquam signa praetereunt. 25. Unde exiguo animali tanta scientia, ut futura praenuntiet? Quo magis in eo nihil est, quo tantam possit habere prudentiam, crede quod per indmunus acceut miremur, si pascit uolatilia, singulorum parauit coruo escam — pulli enim eius ad dominum clamant
Abbreviated transcription (Latin):
a bona habens insidiari nescit aliens. nec auariciȩ
facibus in ardeseit. Cui hucrum omne ad uirtutẽ
dispendium est. ad eupiditadẽ incendium. et
ideo beata est sibona sua nouerit cum ueritate
pauptas. & omnibus p̃ferenda thesauris. quia
melius est exiguum datum cum d̾i timore. quã
thesauri magnisine tuore.Quantum ẽ enim
quod hominem alat. aut si queris quod etiam
aliis abun det ad grãm. id quoq non multũ ẽ.
Melior est enim hospitalitas inholeribus cum
gr̃a. quam uituloꝵ pingurũ p̃paratio eũ dis¬
cordia. Utamurgͣ ingenio ad querandam
gr̃am & salutem tuendã. non ad alienã eir¬
cum seribendam innocentiã. Licet enĩ ut
exemplis maritimis do ꝑfectum nr̃e salutis. ñ
ad aliene perieulum. E chinus anmal exigu¬
um uile ac despicabile manitimũ loquor. plerũ¬
q index future tempestatis ac tranquillida¬
tis adnuntus solet ẽẽ nauigantib. Beniq

Expanded text:
a bona adtonita insidiari nescit alienis nec auaritiae a bona adtonita insidiari nescit alienis nec auaritiae facibus inardescit. cui lucrum omne ad uirtutem dispendium est, ad cupiditatem incendium. et ideo beata est, si bona sua nouerit, cum ueritate paupertas et omnibus praeferenda thensauris, quia melius est exiguum datum cum dei timore quam thensauri magni sine timore. quantum est enim quod hominem alat? aut si quaeris quod etiam aliis abundet ad gratiam, id quoque non multum est; melior est enim hospitalitas m holeribus cum gratia quam uitulorum pinguium praeparatio cum discordia. utamur gratiam et salutem tuendam, non ad alienam circumscribendam innocentiam. Licet nobis uti exemplis maritimis ad profectum nostrae salutis, non ad alienae periculum. 9,24 Echinus, animal exiguum. uile ac despectabile, maritimum loquor, plerumque index futurae tempestatis aut diuersisque adountius solet esse nauigantibus. denique
Abbreviated transcription (Latin):
ita & ꝓspiciens est ꝑicul. qm̃ cum difficilis
est uenatio. cunc piculo difficilis. qr testis
ualidioribus esca interior includitur. Nam
uelut muris quibusdã molliciem carnis
cauo nutrit acrefonet. & quasi in quadã
ualle diffundit. & ideo cassa omnia temp¬
tamenta sunt caneri. quia apire clausum
ostreum nulla ui potest. & piculosum est
si chelam eius includat. Ad argumenta con¬
fugit. & insidias noua fraude molit᷑. Itaq
quia omnia genera delectatione mulcene
illud suum aꝑiat & reseret claustra testaꝵ
ut libero aere uisceris fui uoluptatẽ quandã
capiat. & tunc clanculo calculum immitten᷑
impedit conclusionẽ ostrei. acsicapta clau¬
stra repperiens. tuto inserit chelas uisceraq
int̃na depascitur. Sune g homines qui ean¬
cri usu in alienȩ usum circumscriptionis
in repant. & infirmitate ꝓprie uirtutis
pascant. Bonus cybus est. simplicitã inocentie. Su¬

Expanded text:
ita prospiciens est periculi: quoniam cum difficilis ita prospiciens est periculi: quoniam cum difficilis est venatio, tum periculosa: difficilis, quia testis validioribus esca interior includitur; nam velut muris quibusdam mollitiem carniscauo nutrit ac fouet et quasi in quadam ualle diffundit ; et ideo cassa omnia temptamenta sunt cancri, quia aperire clausum ostreum nulla ui potest, et periculosum est, si chelam eius includat —, ad argumenta. confugit et insidias noua fraude molitur. itaque quia omnia genera delectatione mulcentuillud suum aperiat et reseret claustra testarum, ut libero aere uisceris sui uoluptatem quandam capiat, et tunc clanculo calculum inmittens inpedit conclusionem ostrei ac sic aperta claustra repperiens tuto inserit chelas uisceraque interna depascitur. sunt igitur homines, qui cancri usu in alienae usum circumscriptionis inrepant et infirmitatem propriae uirtutis pascant. bonus cibus est simplicitas innocentiae. su
Abbreviated transcription (Latin):
arcis in cludit. & simi quodam suȩ carnis int̾¬
cipit. Sic spontanea uenit preda. & talib
capitur argumentis qualia funt eoꝵ qui m
sit continentiam predicantes. in cetu intem¬
ꝑantium tamquam deuii astucdio castitatis
& demersi intempantie uolutabris. & qͥ eos
audiunt aut uident. incauta facilitate se cre¬
dant. eoq citius labuntur. dum declinare
non norunt nec declinare quod noceat. cũ
grauior sit & magis noxia imꝑbitas. benig¬
nicatis obumbrata uelamine. & udo eauen¬
disunt qui crines suȩ fraudis & brachia lon¬
ge lateq disꝑgunt. uel fpeciem induunt
multiformẽ. & isti enim polippisunt. nexus
plurimos babentes. & callidorum ingenio¬
rum uestigia quibus irritire possint.quio¬
quid in scopulos fuȩ fraudis incicłit. Can¬
cer quoq quas cybi gr̃a. p̃stigias instririt:
Namq & ipsa ostreo delectatur. & carnes euis
epulum sibi querit. s quia ut appetens eỹbi

Expanded text:
artis includit, et sinu quodam suae carnis interartis includit, et sinu quodam suae carnis intercipit. Sic spontanea venit praeda, et talibus capitur argumesiti continentiam praedicantes, in coetu intemperantium tamquam devii ab studio castitatis, et demersi intemperantiae volutabris; ut qui eos audiunt aut vident, incauta facilitate se credant; eoque citius labuntur, dum declinare non norunt, nec cavere quod noceat, cum gravior sit et magis noxia improbitas benignitatis obumbrata velamine. Et ideo cavendi sunt qui crines suae fraudis, et brachia longe lateque dispergunt, vel speciem induunt multiformem. Et isti enim polypi sunt nexus plurimos habentes, et callidorum ingeniorum vestigia, quibus irretire possint quidquid in scopulos suae fraudis inciderit. 22. Cancer quoque quas cibi gratia praestigias instruit! Namque et ipse ostreo delectatur, et carnis ejus epulum sibi quaerit. Sed quia ut appetens cibi,
Abbreviated transcription (Latin):
uiderint alienam. os tuũ loquitur ꝑuersa. Ne
quisquam uelut contraria posuisse nos credat.
ut & adbonum & ad malum. uipe huiꝰ exem¬
plo uterem. cum ad institutionẽ utrum ꝙ pro¬
ficiat. si erubescamus aut fidem ñ exhibere
delecto. cui serpens exhibet. aut relinquentes
sancta coniugii. lubriea & nocitura salitari¬
bus p̃feramus. quod facrt qui cum serpen¬
tib miscet᷑. & quia de astucia cepimus sermo¬
nes subtexere.quia unusquisq fratrẽ sirũ
circumuenire & deciꝑe nititur.: & in nouas
se fraudes componere. ut quȩ ui obtinere
non potest circum scribat dolo. & fuco quo¬
dam artis obducat. fraudulentũ illucl
polippi ingemum non p̃teribo.qui uadoss in
littore pͣtram nactus affigiturei. atq eius ne¬
buloso ingenio colorem subit & simili specie
derga obductus. plurios piserum sineulla
suspicione fraudis adlapsus dum nota non¬
p̃cauent & saxum oppinant᷑ cassibus furtine

Expanded text:
uiderint alienam, os tuum loquetur peruersa. nec uiderint alienam, os tuum loquetur peruersa. nec quisquam uelut contraria posuisse nos credat, ut et ad bonum et ad malum uiperae huius exemplo uteremur, cum ad institutionem utrumque proficiat, si erubescamus aut fidem non exhibere dilecto, cui exhibet serpens, aut relinquentes sancta coniugia lubrica et nocitura salutaribus praeferamus, quod facit qui cum serpenti miscetur. Et quia de astutia coepimus sermonem subtexere, qua unusquisque fratrem suum circumuenire et decipere nititur et in nouas se fraudes componere, ut quem ui optinere non potest circumscribat dolo et fuco quodam artis obducat, fraudulentum illndillud polypi ingenium non praeteribo, qui uadoso in litore pbuloso ingenio colorem subit, et simili specie terga obtutus plurimos piscium sine ulla suspicione fraudis allapsos, dum non praecavent et saxum opinantur, casibus furtivae
Abbreviated transcription (Latin):
& uxorem: & uxorem de uiro. hoc est de costa adã.
& iussit ambos esse in uno corpe & in uno sp̃u
uiuere. Quid unum seꝑas corpus. quid unum
diuidis sp̃m. Naturȩ adulterium est. hoc do¬
cet murenȩ & uiꝑe non iure generis. sedardore
lẏbidinis expetitus amplexus. Discite uiri qui
alienam premollire querit uxorẽ. cuius serpen¬
tis sibi asciscere cupiat conturb̾rium. cui etiam
serpenti ipse comparandus sit. festinat ad upã
quȩ se in gremium uiri non directo tramite
ueritatis. sed lubrico deuii amoris infundre.
festinat ad eam que uenenũ suum resumit
ut uiꝑa. quȩ fercur pacto coniunetionis
munere. uenenium quod euomuerat rurgũ
haurire. Adultera enim uꝑa ẽ. Unde et
salomon ait. Quomam is qui fuerit temulen¬
tus. cum ꝑ uinum lybido feruere confueu̾it
tanquã a colubrȩ iactu extendit᷑. & tamquã
a cornuta diffunditur illi uenenũ. Q ut seras
quia de adultera dixit adiecit. Oenh tui cum

Expanded text:
et uxorem, et uxorem de uiro, hoc est de costa Adam et uxorem, et uxorem de uiro, hoc est de costa Adam et iussit ambos esse in uno corpore et in uno spiritu uiuere. quid unum separas corpus, quid unum diuidis spiritum ? naturae adulterium est. hoc docet muraenae et uiperae non iure generis, sed ardore libidinis expetitus amplexus. discite, uiri, qui alienam permolere quaerit uxorem cuius uidetur sibi asciscere cupiat contubernium, cui etiam comparandus ipse serpenti sit. festinat ad uiperam, quae se in gremium uiri non directo tramite ueritatis, sed lubrico deuii amoris pueri. festinat ad eam quae uenenum suum resumit ut uipera, quae fertur peracto coniunctionis munere uenenum quod euomuerat rursus haurire ; adultera enim uipera est. unde et Solomon ait quod is qui fuerit temulentus, cum per uinum libido feruere consueuerit, tamquam a colubrae ictu extenditur et tamquam a cornuta diffunditur illi uenenum. et ut scias quia de adultera dixit adiecit: oculi tui cum