comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sideriis cracifigi: Sicut aliud Non est u&eram conuersationem deponere quam pon
secundum carnem quȩ u& crescit & moritur Sed secundum dm̃ uiuere . qui solus potest
ꝑ scuerantes inscinnouare ꝑ eͥniter &beare : Quappt̃ sicut quando in adam fuimus om̃s
ipsocadente cetidimus: Ita quia in xpõ ec̃ lam coepimus qui pronobis omnibus dignatus
est mori& nos peccatis Nri silli commortui cum illo spiritaliter resurgamus : In illo om̃a
bona quae potuimus habere ꝑdidimus. in hoc&iam maiora & sine fine habenda receptu¬
risumus siperseueranter eius uestigia tencamus : Adamnos subnoxa habuit malis
omnibus ꝑ propriam culpam a quibus nos liberauit aduentus xp̃i ꝑ gratiam : Ille in nos
culpam suam trans misit & poenã hicquiculpam pram̃ suscipere ut pate conceptus &
Natus sine peccato Non potuit : Desusceptione poene Nrocẽ culpamNr̃om simul abo¬

Expanded text:
sideriis crucifigi? Sicut aliud non est veterem conversationem deponere, quam non sideriis crucifigi? Sicut aliud non est veterem conversationem deponere, quam non secundum carnem, quae veterascit et moritur, sed secundum Deum vivere, qui solus potest perseverantes in se innovare perenniter et beare. Quapropter, sicut quando in Adam fuimus omnes, ipso cadente cecidimus; ita quia in Christo jam esse coepimus, qui pro nobis omnibus dignatus est mori; et nos peccatis nostris illi commortui, cum illo spiritualiter resurgamus. In illo omnia bona quae potuimus habere, perdidimus, in hoc etiam majora, et sine fine habenda recepturi sumus, si perseveranter ejus vestigia teneamus. Adam nos obnoxiavit malis omnibus per propriam culpam, a quibus nos liberavit adventus Christi per gratiam. Ille in nos culpam suam transmisit et poenam; hic, qui culpam nostram suscipere ut pote conceptus et natus sine peccato non potuit, de susceptione poenae nostrae culpam nostram simul abo
Abbreviated transcription (Latin):
& santes amis sedulaedinem langͥoris amaritado commendat : Acsic ad hoc illi
malum Nondiscendo sed experiendo sentire coeperunt quod melius ignorarent : ut ex
ipsa miscria sua sentirent quantã beatitu dinem ꝑ didissent : At quelta quos non moue¬
rat fortassis boninaturalis amissio mouer& saltim mali poenalis iusta ꝑpesfio : Haec
ꝑ excessum Neccssarium dicta sunt N obis deprimis hominibus ut quinolunt damnationis eoꝵ
subire supplicium caueant prolapsionis exemplum: QUOOOMABONA QVAE IN
uamuis enim exadam simus carnaliter Nate non ipsum tamen debemus imitarised
xpm̃ in quorenati sumus &uiuimus quando u&erem conuersationem salubri¬
ter innouati deponimus. Quid est imitariadam : Nisi pro carnalibus concupiscentiis acde
sideriis morte multari : & quid est imita rixpm̃ Nisicar Nalibus concupiscentiis acde¬

Expanded text:
et sanitatis amissae dulcedinem languoris amaritudo commendat: ac sic, ad hoc illi et sanitatis amissae dulcedinem languoris amaritudo commendat: ac sic, ad hoc illi malum non discendo, sed experiendo, sentire coeperunt quod melius ignorarent; ut ex ipsa miseria sua sentirent quantam beatitudinem perdidissent, atque ita quos non moverat fortassis boni naturalis amissio, moveret saltem mali poenalis justa perpessio. Haec per excessum necessarium dicta sunt nobis de primis hominibus; ut qui nolunt damnationis eorum subire supplicium, caveant prolapsionis exemplum. CAPUT XX. Quod omniaQuamvis enim ex Adam simus carnaliter nati, non ipsum tamen debemus imitari, sed Christum, in quo renati sumus et vivimus, quando veterem conversationem salubriter innovati deponimus. Quid est imitari Adam, nisi pro carnalibus desideriis ac concupiscentiis morte mulctari? Et quid est imitari Christum, nisi carnalibus concupiscentiis ac de
Abbreviated transcription (Latin):
quia dilectiondĩ iam defecerant diligere concupissent Num quã male suadi serpentis
consilio credidissent : Itaquae concupiscentia carnis abeis impl&a est quod deligno
u&ito gustauerunt : Concupiscentia oculorum quod sibi aperirtoculos cupierunt:
& ambicio seculi quod sefieri posse quod dĩ ẽ crediderunt : proinde delectatione car¬
nis & oculorum curiositate ac seculi ambitione correpti alignouitae ex quo eis ar¬
cendȩ mortis ac saluitis continuandae gratia p̃stabatur abscisi sunt : & morbidam qua
litatem corum corpora contraxerunt ut iuxta sententia indĩ codiecredantur mor¬
tui quo incis poenaliter facta est Necessitas moriendi: & ꝑ illud lignum quod scientia
boni & mali ex caus a nomen accepit : Aquo se abstinere cumpossint neglexerunt
Quidintere& in terbonum quodam miserunt & malum quod incurrerant ipsa poe¬
Nasua discernerent: Quisiamis sotanto bono Nullum malum incurrerent qu¬
le pͥdissent bonum fortenescirent: Dulcorenim fit salus cum dolor ex craciat:

Expanded text:
nt diligere coepissent, nunquam male suasi serpentis consilio credidissent. 2. Itaque concupiscentia carnis ab eis impleta est, quod de ligno vetito gustaverunt; concupiscentia oculorum, quod sibi aperiri oculos cupierunt; et ambitio saeculi, quod se fieri posse quod Deus est crediderunt. Proinde delectatione carnis, et oculorum curiositate, ac saeculi ambitione corrupti, a ligno vitae, ex quo eis arcendae mortis, ac salutis continuandae gratia praestabatur, abscisi sunlitatem eorum corpora contraxerunt, ut juxta sententiam Dei, eo die credantur mortui quo in eis poenaliter facta est necessitas moriendi, et per lignum illud quod scientiae boni et mali ex causa nomen accepit, a quo se abstinere cum possent, miseri neglexerunt, quid interesset inter bonum quod amiserant, et malum quod incurrerant, ipsa poena sua discernerent: qui si amisso tanto bono, nullum malum incurrerent, quale perdidissent bonum forte nescirent. Dulcior enim fit salus, cum dolor excruciat;
Abbreviated transcription (Latin):
Nisuiram dĩ voneffugi& Quialiquem Non sic corripit utemend&. sedut se procacit̃
iact& : sed decontem ptorib p̃ceptorum di & decorreptionis ac patientiȩ uirtute fuf¬
ficiant ista quae diximus. Nein uno capitulo iusto amplius immorati aut cȩcere breuiuius
quam necesse est trans curramus. aut intentionem uixcm longitudine nimium protelati
uoluminis oneremus:. Videamꝰ itaque quid nos &iam continentia consequentis capitu¬
li edoceat : utrum inquid congregandis fratribus aut alendis expediat facultates eđ ȩ
possidere an ꝑfeccionis amore contempni: QVDDSACERDOTES NIHIL

Expanded text:
nisi quia iram Dei non effugiet, qui aliquem non sic corripit, ut emendet, sed ut se procaciter nisi quia iram Dei non effugiet, qui aliquem non sic corripit, ut emendet, sed ut se procaciter jactet? Sed de contemptoribus praeceptorum Dei, et de correptionis ac patientiae virtute, sufficiant ista quae diximus: ne in uno capitulo justo amplius immorati, aut caetera brevius quam necesse sit transcurramus, aut intentionem, vestram longitudine nimium protelati voluminis oneremus. Videamus itaque quid nos etiam continentia capituli sequentis edoceat. Utrum, inquit, congregandis fratribus, aut alendis expediat facultates Ecclesiae possideri, an perfectionis amore co
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s. & correptio mendax in ore contumeliosi id est inditium quod nonest bonumutiq
contumdiosi hominis & suꝑbi Correptio quadict᷑ mendax suꝑbia i est xonalicuius
humilitatis indicium &ideo Nonest bonum : quid potuit cuidentius quła ꝑcius dici quam
ut contumeliosum dicr& mendaciter arguentem: quia & contumeliosi sest quimen
daciter arguit : & qui contumdiam facit : item in uerbis : Testis salsus Nonerit inpunitus:
Equia arguit inique noneffugi&: Qui s est testis falsusnisi qui hominem quem lib&
decriminibus indistussis obiurgat c: Quem propterea inique increpantem dicit Non in¬
punitum futurum quia in nocentem Nullis prouocantib meritis arguendo uideriuult
reum : Quod autem dicidẽo qui inique argu& noneffugi& quid aliuddeb& intellegi

Expanded text:
Spiritus sanctus: Est correptio mendax in ira contumeliosi; et est judicium quod non est bonum . Utique Spiritus sanctus: Est correptio mendax in ira contumeliosi; et est judicium quod non est bonum . Utique contumeliosi hominis et superbi correptio, quae dicitur mendax, superbiae est, non alicujus humilitatis judicium, et ideo non est bonum. Quid potuit evidentius, quid apertius dici, quam ut contumeliosum diceret mendaciter arguentem? Quia et contumeliosus est qui mendaciter arguit; et mendaciter arguit qui contumeliam facit. Item in Proverbiis: Testis falsus non erit impunitus, et qui arguit inique non effugiet . Quis est falsus testis, nisi qui hominem quemlibet de criminibus indiscussis objurgat? Quem propterea inique increpantem dicit non impunitum futurum, quia innocentem nullis provocantibus meritis arguendo, videri vult reum. Quod autem dicit de eo qui inique arguit, non effugiet; quid aliud debet intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
men agnoscunt : Quia aut propriis illud confessionibus produnt aut Nescientibus
aliis qualis occulti sunt ipsi inse uoluntariȩ ex communicationis sententiam ferunt.
& ab altari cuiminis trabant nonanimo sed officio separatiuitam suam tam quã
mortuam plangunt : Certi quod re conciliato sibiefficacis poenitentiae fructibus
dõ non solom amissa recipiant. sed&iam ciues suꝑ nae ciuitatis effecq ad gaudia sẽ
piterna ꝑueniant: SuodINIQUE ET NonSIM pliciter asi¬
OUENTES UAXISINT. ACDIUINO IUDICIOCONDERANDI
amdeillis quilcui suspicione ꝑ moti simpliciter uiuentes obiurgał ut & illos incondi¬
ta corretione confundant atquedeiciant & sibiꝑ honescio cuius districtionis
gloriam quaerant: Nonẽ incum aliquid dicere : Super quibus tam per¬
spicue diuinus sermo pronuntiat ut expositione nonegtatur: Aitenim in ecelesi astico

Expanded text:
men agnoscunt, quia aut propriis illud confessionibus produnt, aut nescientibus men agnoscunt, quia aut propriis illud confessionibus produnt, aut nescientibus aliis quales occulti sunt, ipsi in se voluntariae excommunicationis sententiam ferunt, et ab altari cui ministmortuam plangunt, certi, quod reconciliato sibi efficacis poenitentiae fructibus Deo non solum amissa recipiant, sed etiam cives supernae civitatis effecti ad gaudia set non simpliciter arguentes vani sint, ac divino judicio condemnandi. Jam de illis qui, levi suspicione permoti, simpliciter viventes objurgant, ut et illos incondita correptione confundant atque dejiciant, et sibi per hoc nescio cujus districtionis gloriam quaerant, non est meum aliquid dicere; super quibus tam perspicue divinus sermo pronuntiat, ut expositore non egeat. Ait enim in Ecclesiastico
Abbreviated transcription (Latin):
supplicia & lacrimis exuera cordis compuntione fluentib restingent a &erni ig¬
nis incendia : Athu quiin alico giuduecdȩ siastico constituti aliquod occulte crim̃
admittunt ipsi seuana ꝑ suasione decipiunt sici sud &ur propterea communica¬
re & officium suum impleredebere quod homines occultatione sui criminis fallunt:
exceptis enim peccatis quȩtam parua sunt ut cauere non possint proquibus expian
ribus nr̃is : Illa crimina caueantur que publicata suos auctores humano faciunt
dampnari iudicio: Qui autem ea commisserint . &ideo prodere m&uunt Nesenten¬
tiã iustae ex communicationis accipiant sine causa communicant : Immouero du
pliciter contiocse iram diuinae indignationis ex aggerant . quod & hominib: in nocen¬
tiam fingunt & contempto dĩ iudicio abstinere seab alteri pp̃t homines erubescunt
Qua propter facilius fibidm̃ placabunt illiqui nonhumano conuicti iudicio sedultro cri¬

Expanded text:
supplicia, et lacrimis ex vera cordis compunctione fluentibus restinguent aeterni igsupplicia, et lacrimis ex vera cordis compunctione fluentibus restinguent aeterni ignis admittunt, ipsi se vana persuasione decipiunt, si eis videtur propterea communicare, et officium suum implere debere, quod homines occultatione sui criminis fallunt. 3. Exceptis enim peccatis quae tam parva sunt, ut caveri non possint, pro quibus expiandmittimus debitoribus nostris ; illa crimina caveantur quae publicata suos auctores humano faciunt damnari judicio. Qui autem ea commiserint, et ideo prodere metuunt, ne sententiam justae excommunicationis accipiant, sine causa compliciter contra se iram divinae indignationis exaggerant, quod et honoribus innocentiam fingunt, et contempto Dei judicio abstinere se ab altari propter homines erubescunt; quapropter facilius sibi Deum placabunt illi qui non humano convicti judicio, sed ultro cri
Abbreviated transcription (Latin):
tati & salubriter obiurgati corrigi Noluerant tam quã putridas corporis partes
debent ferceꝰ ex cãmunicationis abscidi Nesicit caro morbis emortua si abscisa
Non fuert salutem reliqua carnis putridinis su& contagione corrumpit : It aisti quiemenda¬
ridis piciunt & in suo morbo ꝑsistunt simoribus deprauatis in scorum soci &ate ꝑ manserint
cos exemplo suac ꝑditionis inficiant : Porro illi quorum peccata humarlam potitiam late T
Necipsis confessa Nec ab aliis publicata siea confiteri uel emendare Noluerint : dm̃ quem ha¬
bent testemipsuim habituri sunt & ultorem : & quideis prodest humanumuitare iudi¬
cium cum siinmalo suo ꝑmanserit ituri sunt in a&ernumdõ r&ribuente supplicium
quod siipsi sibi uidices fiant & ucluti suae iniquitatis ubtores hic inse uoluntariam pae¬
nam seuerissimȩ anim aduersionis exerteant. temporalib: poenis mutabunt a & erna

Expanded text:
tati, et salubriter objurgati, corrigi noluerunt; tanquam putres corporis partes tati, et salubriter objurgati, corrigi noluerunt; tanquam putres corporis partes debent ferro excommunicationis abscidi: ne, sicut caro morbis emortua, si abscisa non fuerit, salutem reliquae carnis putredinis suae contagione corrumpit; ita isti qui emendari despiciunt, et in suo morbo persistunt, si moribus depravatis in sanctorum societate permanserint, eos exemplo suae perditionis inficiant. Ponec ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata, si ea confiteri aut emendare noluerint, Deum, quem habent testem, ipsum habituri sunt et ultorem. Et quid eis prodest humanum vitare judicium, quum, si in malo suo permanserint, ituri sint in aeternum, Deo retribuente, supplicium? Quod si ipsi sibi judices fiant, et veluti suae iniquitatis ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant, temporalibus poenis mutabunt aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
et quale moereatuꝵ occul ⁊ atio dolo sa Supplaciũ:
uc accedit quod & ipsa peccata sichabentur occulta uel aliena nobis uel aliis Nrãẽ ut ple¬
tuere non potest suspicio iudicis incauta condem pnat. &rtum calliditas ingenii uiuacis
excusat : Verum tamen non diuinum sed humanum fallunt istauidicium: & quidmi
ita hodie Nouerimus ut quales futurisi mus crastino Nesciamus : Cum uero nobis fr̃s quilib&
Nr̃ĩ pecca ta sua tam quam medicis uulnera quib: arguentur aperiunt operam dare debe¬
mus ut quã totius ad sanitatem dõ auctore ꝑueniant. Ne in peius dissimulata curatione
proficiant : Ecccautem crimina oorum lib& supsis criminosis cofiteri Nolentibus un¬
de sam qr daruerint quȩ cumque non fuerint patientiae lenime dicamento sanata
uelut igni quodampiae increpationis urenda sunt & curanda: Quod sinec sic quidẽ
aequa Nimiter sustinentis ac pie in crepantis medella processerit . in cis quidu por¬

Expanded text:
et quale mereatur occultatio dolosa supplicium. et quale mereatur occultatio dolosa supplicium. Huc accedit quod et ipsa peccata sic habentur occulta, vel aliena nobis, vel aliis nostra, ut pletueri non potest, suspicio judicis incauta condemnat, et reum calliditas ingenii vivacis excusat. Verumtamen non divinum, sed humanum fallunt ista judicium. Et quid miita hodie noverimus ut quales futuri simus crastino nesciamus? Cum vero nobis fratres quilibet nostri peccata sua, tanquam medicis, vulnera quibus urgentur, aperiunt; operam dare debemus ut quantocius ad sanitatem, Deo auctore, perveniant, ne in pejus dissimulata curatione proficiant. Ea autem crimina quorumlibet si ipsis criminosis confiteri nolentibus undecunque claruerint; quaecunque non fuerint patientiae leni medicamento sanata, velut igni quodam piae increpationis urenda sunt et curanda. 2. Quod si nec sic quidem aequanimiter sustinentis, ac pie increpantis medela profecerit in eis, qui diu por
Abbreviated transcription (Latin):
ut ei quam lahorio sum fuit in sublimitatem uirtutis cuadare :Tamdeformesit inuitia rar¬
sus quibus segaud& caruisse descendere: Quia sicut uirtus onaro saest uitioso. itaultutis amico
uitioso uoluptas amaraest: Ecae quom odo peccantes omnes blandetratat aut increpat: qui
hendat sed inscipso quod lugeat : Pro inde fratrum Nr̃orum uicia Non facile debemus accuR¬
resed gemere : Vt inuicem oneran ptc̃ portantes legem xp̃ĩ posstmus implere. quiutique non
accu sauit peccata ñe sedtulit : Euangelista dicente : etoe agnus di eccequitollit peccata mundi
Itaque sulle qui sine ullo peccato fuit nos peccatores in effabili pi&ate sustinut & sustinere Nonde¬
sinit : Non interitum Nrm̃ desiderans sed profactũ : Nec mortem peccantium sed salutem:
sumus & uolumus adõ portari autsis anisumus possumus adhucut frrgiles in firmari :¬
Quantũ Rem eon habeat con fessio peccato rum.

Expanded text:
ut ei quam laboriosum fuit in sublimitatem virtutis evadere, tam deforme sit in vitia rurut ei quam laboriosum fuit in sublimitatem virtutis evadere, tam deforme sit in vitia rursus quibus se gaudet caruisse, descendere. Quia sicut virtus onerosa est vitioso, ita virtutis amico vitiosa voluptas amara est. Ecce quomodo peccantes omnes blande tractat aut increpat, qui hendat, sed in seipso quod lugeat. Proinde fratrum nostrorum vitia non facile debemus accusare, sed gemere: ut invicem onera nostra portantes, legem Christi possimus implere ; qui utique non accusavit peccata nostra, sed tulit, Evangelista dicente: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Itaque si ille qui sine ullo peccato fuit, nos peccatores ineffabili pietate sustinuit, et sustinere non desinit, non interitum nostrum desiderans, sed profectum, nec mortem peccantium, sed salutem;sumus, et volumus a Deo portari; aut si sani sumus, possumus adhuc ut fragiles infirmarinfessio peccatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
liac cultae faciebant public ꝑ perabunt .: in tantam uesaniam reparandȩ salutis despera
uertant acmuledica in seexipsa latationetur pitudinis suae turpiter uiuentium ma¬
liuolas la&itias pascant : Propterhoc ergoblanda pi& ate portandi sunt qui increpare
prosua infirmitate Non possunt : Ꝙreuera si pec canti salubrem pudorem dumproco eru¬
bescis incutias. acuerecundiam quam propeccatis cius ad sumis in cum piaanimi conpasio¬
Ne trans fundas. Facileinillo reprimis omnem peccandi licentiam. atque ci totam inpud eriã
demis licentiosȩ turpĩdinis hortatricem : Tum more seius ueratundia custos integri¬
tatis ornabit ut ei placeat quodante sordebat quando sordiduserat & sordeat quod
ante placebat quando ipsebonis omnibus displicebat : Scõ suiros amando scitabitur
& setando in corum similitudinem paulatim uitae prioris emendatione formabitur

Expanded text:
li occulte faciebant publice perpetrabunt, in tantam vesaniam reparandae salutis desperali occulte faciebant publice perpetrabunt, in tantam vesaniam reparandae salutis desperaertant, ac male dicaces in se ex ipsa jactatione turpitudinis suae, turpiter viventium malevolas laetitias pascant. Propter hoc ergo, blanda pietate portandi sunt, qui increpari pro sua infirmitate non possunt, Et revera, si peccanti salubrem pudorem, dum pro eo erubescis, incutias, ac verecundiam quam pro peccatis ejus assumis, in eum pia animi compassione transfundas; facile in illo reprimis omnem peccandi licentiam, atque ei totam impudentiam demis licentiosae turpitudinis hortatricem. Tunc mores ejus verecundia custos integritatis ornabit, ut ei placeat quod ante sordebat, quando sordibus erat; et sordeat quod ante placebat, quando ipse bonis omnibus displicebat. Sanctos viros amando sectabitur, et sectando in eorum similitudinem paulatim vitae prioris emendatione formabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
rata seueritate corripere & quos sacer dotali magna nimitate portare : &id eo omnium quos
ꝑdĩ gratiam curant. Nonuoluntate sedutilitati prospiciunt : Denique alios honorari defor¬
miter ambientes quibus Non expedire nouerunt : Nonuitio alicuius inuidiae sed altȩ pruden¬
tiae consilio p̃ter mittunt & alios latere cupientes honorant ut eis aditum admaiores profec¬
tus aperiant : Eos quos probant increpationem possepati castigant : &in patientes obiuirgati¬
onis ut lingui despalpant : Non eos adolando quod tales sunt sed infirmitatib: talium conpati¬
curarq adhibita increpatione Non possunt aut intolerabilis molecristitiae supramodum
grauati suc cumbunt & scõrum omnium uultus ꝑ quos possint restitui deo refugiunt:
aut certe adomnẽ peandi inpudentiam sifuerint ex acerbati prosiliunt & quio quid ma¬

Expanded text:
rata severitate corripere, et quos sacerdotali magnanimitate portare; et ideo omnium quos rata severitate corripere, et quos sacerdotali magnanimitate portare; et ideo omnium quos per Deigratiam curant, non voluntati, sed utilitati prospiciunt. Denique  al. Deinde alios honorari deformiter ambientes, quibus non expedire noverunt, non vitio alicujus invidiae, sed altae prudentiae consilio praetermittunt, et alios latere cupientes honorant, ut eis aditum ad majores profectus aperiant. Eos quos probant increpationem posse pati castigant, et impatientes objurgationis ut languidos palpant; non eis adulando, quod tales sunt, sed infirmitatibus talium compaticurari adhibita increpatione non possunt, aut intolerabilis mole tristitiae supra modum gravati succumbunt, et sanctorum omnium vultus, per quos possent restitui Deo, refugiunt; aut certe ad omnem peccandi impudentiam, si fuerint exacerbati, prosiliunt, et quidquid ma
Abbreviated transcription (Latin):
gouero sirecoles inquam quid descis facerdotib fuerit disputatum fsi U ciens acoe¬
pisti responsum : eđac quippedoctorib sicut suprociam diximus & censura in eẽ deb& ut argu¬
ant & patientia utemendare Nolentes fortiter ferant : A postolico satis facientes imperio quiti¬
motheo p̃cepitdicens argue obsecra increpa in omnipatientia & doctrina : Qua sidqͥcer& : argue
coȩquales obsecra seniores : increpaiuniores : Sed pp̃t᷑ in omni patientia & doctrina quia
leniter castigatur ex hiber& reuerentiam castiganti: Asperitate autem nimiȩ increpationis
offensus Nec intrepationem recipit Nec salutem : Item alio loco idem apostolus dicit: Vos
qui firmiores estis in becillitates infirmorum sustin&e: sustinent ergo aequanimiter ut in¬
firmos quosemandare Non potuerint castigatos. Pro inde quia nec obuirgari om̃s expe¬
dit Ne com̃s blande tratarȩ : Scuint scĩ scicer dotos atque discerniunt quos debeant tempe¬

Expanded text:
go vero: Si recolis, inquam, quid de sanctis sacerdotibus fuerit disputatum, sufficiens accepisti responsum. Ecclesiae quippe doctoribus, sicut supra jam diximus, et censura inesse debet, ut arguant; et patientia, ut emendari nolentes fortiter ferant, apostolico satisfacientes imperio, qui Timotheo praecepit, dicens: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Quasi diceret: Argue coaequales, obsecra seniores, increpa juniores. Sed propterea addidit: In omni patientia et doctrina: quia leniter castigatus exhibet reverentiam castiganti; asperitate autem nimiae increpationis offensus nec increpationem recipit, nec salutem. Item alio loco idem apostolus dicit: Vos qui firmiores estis, imbecillitates infirmiorum sustinete . Sustinent ergo aequanimiter ut infirmos, quos emendare non potuerint castigatos. Proinde quia nec objurgari omnes expedit, nec omnes blande tractari; sciunt sancti sacerdotes atque discernunt, quos debeant tempe
Abbreviated transcription (Latin):
ab soluti proficiunt fructus illius quiunus promultis occupatus est fiat. Atquo
ita illequi sollicitudines omnium sub seuiuentium portat : Incongegatione sua
proficiente profici& .: Vt sicut illiu s occupatio omnium suorum facta est fractuo¬
sa uacatio : Ita cmnium discpulorum ꝑfectio gloriosa magistri honor habeatur

Expanded text:
absoluti proficiunt, fructus illius, qui unus pro multis occupatus est, fiat; atque absoluti proficiunt, fructus illius, qui unus pro multis occupatus est, fiat; atque ita ille, qui sollicitudines omnium sub se viventium portat, in congregatione sua proficiente proficiat: ut sicut illius occupatio omnium suorum facta est fructuosa vacatio, ita omnium discipulorum perfectio gloriosa magistri honor habeatur
Abbreviated transcription (Latin):
strenuecurare Non possint : Nunc autem quod xp̃ĩani tem poris magis sacerdotes
sustinent quamcurant possessiones cđae &iam in hocdõ seruiunt quasidĩ sunt
eaquicon feruntur eđ & dĩopus agit quires adõ consecratas nanalicuius cupiditatis
sed fidelissimȩ dispensationis intentione Nondeserit : Quappt̃ possessiones quasob¬
latas apopulo suscipiunt sacerdotes Non sunt lamres mundi credendȩ seddĩ : Om̃¬
in usus humanos reuocari lam poterant diuinis semel ministeriis consecrata. Quo¬
modo nonea quae conferunt᷑ ecłae sacra credenda sunt Quibus nonut sȩculi
rebus luxdrios e sed scaẽ ut dõ consetratis utuntur ad necessaria sacerdotes : Vt illis
omnibus qui seꝑ fectionis amore subuno constituunt & sua sibi Nonuindicant eđ ae
facultas ad hoc ipsum collata suffici& : & quic quid omnibus occupationibus

Expanded text:
strenue curare non possent. 4. Nunc autem, quod Christiani temporis sacerdotes magis strenue curare non possent. 4. Nunc autem, quod Christiani temporis sacerdotes magis sustinent quam curant possessiones ecclesiae, etiam in hoc Deo serviunt: quia si Dei sunt ea quae conferuntur ecclesiae, Dei opus agit qui res Deo consecratas non alicujus cupiditatis, sed fidelissimae dispensationis intentione non deserit. Quapropter possessiones, quas oblatas a populo suscipiunt sacerdotes, non sunt inter res mundi deputari in usus humanos revocari jam poterant, divinis semel ministeriis consecrata, quomodo non ea quae conferuntur ecclesiae, sacra credenda sunt, quibus, non ut saeculi rebus, luxuriose, sed sancte, ut Deo consecratis, utuntur ad necessaria sacerdotes: ut illis omnibus qui se perfectionis amore sub uno constituunt, et sua sibi non vindicant, ecclesiae facultates ad hoc ipsum collectae sufficiant; et quidquid omnibus occupationibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo quidm̃ uult possidere renunti& mundo utsitillids̃ beata possessio : NecrenuN¬
h& mundos quẽ terrenae possessionis adhucdelectat ambitio : Quia quam du sua
Non relinquit mundo cuius bona r&in& seruit . &utique non potest mundo seruire
simul & dõ ÷ acsic propterea uoluit ds̃ cultores suos omnibus renuntiare propter
uediligentur mundus ut ex dusa cupiditate mundi diuina ineis caritas possit augeri uel
perfici: Eideo decimas atque primitias frugum . pregenita & sacrificia propecca¬
to uel uota quae sibid s̃ iussit offerri sacerdoabus acministris distribui debere cons¬
tituit ut deuotis simo populo uitae Necessaria ministrante ipsi creatori ac pastori
suo liberis mentibus ministrarent : atque in eiscultu sin eulla sollicitudine corpo¬
rali proficerent N &errenis occupationibus inplicatioffitio suo dignas excubias

Expanded text:
Ergo qui vult Deum possidere, renuntiet mundo, ut sit illi Deus beata possessio. Nec renunErgo qui vult Deum possidere, renuntiet mundo, ut sit illi Deus beata possessio. Nec renuntiat mundo is quem terrenae possessionis adhuc delectat ambitio; quia quandiu sua non relinquit, mundo, cujus bona retinet, servit; et utique non potest mundo servire simul et Deo; ac sic propterea voluit Deus cultores suos omnibus renuntiare propter quae diligitur mundus; ut exclusa cupiditate mundi, divina in eis caritas possit augeri vel perfici. Et ideo decimas atque primitias frugum, primogenita et sacrificia pro peccato, vel vota quae sibi Deus jussit offerri, sacerdotibus ac ministris distribui debere constituit; ut devotissimo populo vitae necessaria ministrante, ipsi creatori ac pastori suo liberis mentibus ministrarent, atque in ejus cultu sine ulla sollicitudine corporali proficerent: ne terrenis occupationibus implicati, officio suo dignas excubias
Abbreviated transcription (Latin):
rit . cuiomã suus conditor fit aut quidei sufficit cui ipse Non sufficit : Hunc
possidebat & ab illo possidebat᷑ ille quidicebat in spũ : Portiomea dñs̃ dixicusto¬
dire legemtuam: & dns̃ pars hereditatis meae & calis mei: sed & ipse cum dicit
hii qui terrenae hereditatis contempserint portionem dm̃ mereantur sp̃italiter
possidere cuius ditati muncribus omã quae p̃cdara habentur in hoc mundo fasti¬
diunt & ipsum possidere uel ab ipso possideri eosolo ꝑfrui atquȩ illi adherere
in separabiliter concupiscunt : Vndedatur intellegi quod qui temporalia bona
qui sȩculi gaudia piritura sectatur acdiligit quac& qinta sit diuinȩ dulcedinis
multitudo N ondidicit : Quis enim cuids̃ dignatur. eẽ possessio aliquid aliudquae¬
rit : Aut quis non p̃amore illius om̃a quacputantur maga contem pnit.

Expanded text:
rit, cui omnia suus Conditor fit? aut quid ei sufficit, cui ipse non sufficit? Hunc rit, cui omnia suus Conditor fit? aut quid ei sufficit, cui ipse non sufficit? Hunc possidebat, et ab illo possidebatur ille qui dicebat in Spiritu: Portio mea Dominus, dixi custodire legem tuam . Et: Dominus pars haereditatis meae et calicis mei . Sed et ipse cum dicit: hi qui terrenae haereditatis contempserint portionem, Deum spiritualiter mereantur possidere: cujus ditati muneribus, omnia quae praeclara habentur in hoc mundo fastidiunt; et ipsum possidere vel ab ipso possideri, eo solo perfrui, atque illi adhaerere inseparabiliter concupiscunt. 3. Unde datur intelligi quod qui temporalia bona, qui saeculi gaudia peritura sectatur ac diligit, quae et quanta sit divinae dulcedinis multitudo non didicit. Quis enim cui Deus dignatur esse possessio, aliquid aliud quaerit? aut quis non pro amore illius omnia quae putantur magna contemnit?
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus alis delatationib: suis sed &iam ipsis suae carnis cruciatibus anteponat:
ut quinihil sibirclinquid quod formidar& amittere ea proquib: omã quacha¬
bebat abiecit tanta fidei firmitate retineat. ut sinecesse fuerit procis libenter suũ
corpus inpendat : Proinde quem possidendi dilectat ambitiodm̃ qui possid& om̃a
quae creauit expeditamente possideat: & in eo habebit quaecum que habere scã
desiderat : Sed qm̃ nemo possid& dm̃ Nisiqui possid&ur adõ sit ipse primitus dĩ
possessio & efficitur eids̃ possessor & portio : & quid potest eo eẽ filicius cuiefficit᷑
ribus colat omnes fructus exillo ꝑcipiat : In illo & deillo iugiter uiuat & nihilter¬
rend cumillo posspaleat. quia omnium conditar cuinihil potesteorum quaefecit
aequari Nonde dignutur cumhis quae condidit possideri : Dein de quidultyax quae¬

Expanded text:
omnibus aliis delectationibus suis, sed etiam ipsis suae carnis cruciatibus anteponat? omnibus aliis delectationibus suis, sed etiam ipsis suae carnis cruciatibus anteponat? ut qui nihil sibi reliquit quod formidaret amittere, ea pro quibus omnia quae habebat abjecit, tanta fidei firmitate retineat, ut si necesse fuerit, pro eis libenter suum corpus impendat. 2. Proinde quem possidendi delectat ambitio, Deum, qui possidet omnia quae creavit, expedita mente possideat, et in eo habebit quaecunque habere sancte desiderat. Sed quoniam nemo possidet Deum, nisi qui possidetur a Deo, sit ipse primitus Dei possessio, et efficietur ei Deus possessor et portio. Et quid potest eo esse felicius cui efficitur ribus colat, omnes fructus ex illo percipiat, in illo, et de illo jugiter vivat, et nihil terrenum cum illo possideat? Quia omnium Conditor, cui nihil eorum quae fecit valet aequari, non dignatur cum his quae condidit possideri. Denique quid ultra quae
Abbreviated transcription (Latin):
aecsunt propter quae non explendis uoluptatibus ac fouendis sed congregandis fratribus
aut alendis expedit facultates eđae possidere : Vtuno solliatudinis omnium in sua soci¬
& ate uiuentium sustinente : om̃s qui sub eo sunt fructuosa uacatione potiantus spĩtaliter
& qui&e: Id eo interposui istud ad uerbium : qͥm̃ quiotiosa qui&e ꝑfruitus: Nisi spĩtaliter
uixerit morep ecudum uiuit . &id eo isquem nulla corpores necessitatis cura solli¬
citat Nulla occupatio domesticȩ solliatudinis in qui&at Nullus liti gator infestat:
pullus calumnio sas exagitat : quid aliud cura redeb& harum molestiarum & hissimi¬
luim liber Nisiunde ad meliora proficiat und cuitia sua proftccibus cotidianis in minu¬
at uirtutes augeat & procar nalibus quac contempsit spiritalia bona possideat :
In his sed diuinitus ad uitus exerteat ea semper amplectatur acdiligat : & nonsolum

Expanded text:
1. Haec sunt propter quae, non explendis voluptatibus ac fovendis, sed congregandis fratribus 1. Haec sunt propter quae, non explendis voluptatibus ac fovendis, sed congregandis fratribus aut alendis expedit facultates ecclesiae possidere: ut uno sollicitudines omnium in sua societate viventium sustinente, omnes qui sub eo sunt fructuosa vacatione potiantur spiritualiter et quiete. Ideo interposui istud adverbium, quoniam qui otiosa quiete perfruitur, nisi spiritualiter vixerit, more pecudum vivit. Et ideo is quem nulla corporeae necessitatis cura sollicitat, nulla occupatio domesticae sollicitudinis inquietat, nullus litigator infestat, nullus calumniosus exagitat; quid aliud curare debet, harum molestiarum et his similium liber, nisi unde ad meliora proficiat, unde vitia sua profectibus quotidianis imminuat, virtutes augeat, et pro carnalibus, quae contempsit, spiritualia bona possideat? in his se divinitus adjutus exerceat, ea semper amplectatur ac diligat; et non solum
Abbreviated transcription (Latin):
adhuctam quam resipis cendi suspectos omnib: uiribus honestatis ex armat. Nequando con¬
tur cam quibellare noluimus rebellemus : Rapitnos ac pasimꝑ omnia ad qui sitionum
generoc cupidos ad quirendi dis ꝑgit : Non ꝑmitat animum liberum Non stabibe corpus
uagante : animomobiliter aut qui&um & uelud quaedam cadauera in pastum feris auib:
bestus qu e proiecta captiuos suos inmundis spibus trad& Non laceranidos sectauidis¬
simis mortiferorum criminum faucibus deuorandos. Nectamen ut eẽ iam desinant sed ut
poenaliter uiuant : Denique inuiuis ad hucportant funera sua corporibus idẽm uiuis fi¬
mul & mortuis : Hincẽ quod peccato uiuentes quantum nos congestarum opum igt&
accessio ipsa fruendi carnalib: delectatione sentimus & quantam uirtutum sustineamus
tui uirtutib ignoramus: QUODDUL PER FECTIUS ILLI POS¬
DIOEAATETITIA RENIS POS SESSIONISUS EXCOR¬
DERE NUNTI ANT

Expanded text:
adhuc tanquam resipiscendi suspectos omnibus viribus honestatis exarmat: ne quando conadhuc tanquam resipiscendi suspectos omnibus viribus honestatis exarmat: ne quando contra eam qui bellare noluimus, rebellemus. Rapit nos, ac passim per omnia acquisitionum genera cupidos acquirendi dispergit. Non permittit animum liberum, non stabile corpus, vagante animo mobiliter, aut quietum; et velut quaedam cadavera in pastum feris avibus bestiisque projecta, captivos suos immundis spiritibus tradit non lacerandos, sed avidissimis mortiferorum criminum faucibus devorandos; nec tamen ut esse jam desinant, sed ut poenaliter vivant. Denique in vivis adhuc portant funera sua corporibus, id est vivi simul et mortui. Hinc est quod peccato viventes quantum nos congestarum opum oblectet accessio, ipsa fruendi carnalibus delectatione sentimus; et quantam virtutum sustineamus XVI. Quod Deum perfectius illi possideant, qui terrenis possessionibus ex corde renuntiant.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntaria mentium indinatione suscipimus & dñi dr̃i leuionere quod subiectos Non onerat¬
dus nr̃is ceruicib: aggtramus. quod citius potest deponi quam ferri quia & ipsacupitͥas
quae nobis subi ciultro uolentib: hoc pondus in ponit. contempni potest facilius quam ex¬
pleri. &ideo quise illi uolentes dederint obpugnanti uoluntatem resistendi ulterius Non
habebunt trranni cae dominanti: & hoc fit iusto dĩiudicio ut quicupiditatȩ resistere Neq: amis
monicȩ cupiditatis imperium ut ex hostibus suis quos potest uincere faciat suos Promitat
ingentia & bonorum tem poralium pollicitatione deceptos impellit lammi seros acmise¬
pendos inturpia: Ten & nos lucrorum paenaliter dulcium catenis addicto s. & in suaditione
tat in nob̵ quicquid uerecundiae acpudoris inuenerit & quos iamtriumphis ad dixit

Expanded text:
voluntaria mentium inclinatione suscipimus; et Domini nostri levi onere, quod subjectos non onvoluntaria mentium inclinatione suscipimus; et Domini nostri levi onere, quod subjectos non ondus nostris cervicibus aggeramus, quod citius potest deponi quam ferri: quia et ipsa cupiditas, quae nobis subjici ultro volentibus hoc pondus imponit, contemni potest facilius quam expleri; et ideo qui se illi volentes dederint expugnanti, voluntatem resistendi ulterius non habebunt tyrannice dominanti. Et hoc fit justo Dei judicio, ut qui cupiditati resistere noluimus imoniacae cupiditatis imperium! ut ex hostibus suis quos potest vincere, victores faciat suos, promittit ingentia, et bonorum temporalium pollicitatione deceptos, impellit jam miseros ac miserandos in turpia. Tenet nos lucrorum poenaliter dulcium catenis addictos, et in sua ditione tat in nobis quidquid verecundiae ac pudoris invenerit; et quos jam suis triumphis addixit,
Abbreviated transcription (Latin):
tem poralis expensam : Nolebat quippe in p̃senti laboris sui fructum sed in futurore
Siergoille quinihil habebat Noluit decuangelio ubilaborabat sed suismanibus uiue¬
re Negłam suae mercedis amitter& . Quid nos qui & propria nolumus amori possiden¬
di Nonuiuendi Necessitate relinquere & accipere insuꝑ uolumus Nonunde uiua¬
mus sedunde en sum prm̃ in cremenstis dammbilib augeamus: DE CUPI DITATE QUALIT̃
OGOSSEMEL IN TASERIT DOALINETUR
cccenim iub& Nobis imperio sacupiditas ut diuna pariu pendentes possessionum terrestrium dã¬
Nosa conpendia cogitemus ut in eis totam sollicitudinem curam que ponamus. ut inderos mori¬
bunda uanitate lactemus ut amplitudinc patrimoni diffusioris elata ficri pauperes spũ Negle¬
gamus: &o facinus in auditum: suaui iugo xp̃i contempto ferreum cupiditatis imperiũ

Expanded text:
temporalis expensam. Nolebat quippe in praesenti laboris sui fructum, sed in futuro, recipere. temporalis expensam. Nolebat quippe in praesenti laboris sui fructum, sed in futuro, recipere. Si ergo ille qui nihil habebat, noluit de Evangelio, ubi laborabat, sed suis manibus vivere, ne gloriam suae mercedis amitteret: quid nos, qui propria nolumus, amore possidendi, non vivendi necessitate, relinquere et accipere insuper volumus, non unde vivamus, sed unde censum nostrum incrementis damnabilibus augeamus? CAPUT CXII. quos semel invaserit dominetur. 1. Jubet ecce nobis imperiosa cupiditas, ut divina parvipendentes, possessionum terrestrium damnosa compendia cogitemus, ut in eis totam sollicitudinem curamque ponamus, ut inde nos morbida vanitate jactemus, ut amplitudine patrimonii diffusioris elati, fieri pauperes spiritu negligamus. O facinus inauditum! Suavi jugo Christi contempto, ferreum cupiditatis imperium
Abbreviated transcription (Latin):
& alibus dicere uid&ur a postolus : quiin sacrario operantur quaȩ de sacrario sunt
edunt : & quialtario deseruiunt : Cumaltari participantur : Quinisi hocde contẽp¬
toribus facultatum suarum uellet̃ intellegi : nNum quam secutus adiunger& : ita &ds̃
ordinauit His qui euangelium adnuntiant De cuangelio uiuere. Decuan geliouiuunt.
quinihil habert proprium uolunt quinec habent: Nec habere aliquid concupiscunt :
Non suorum sed communium possessores : Quid est aliud decuangeliouiuere : Nisi labo¬
rantem in deubi laborat Necessaria ut ꝑcipere : A postolus tamen qui sic euangelium
p̃dicauit ut nec deeuangeliouiueret sed necessaria sibi suis manibus ministrar&: dese
confidenter eloquitur : Ego autem null& horum usussum : & quare hoc dixerit.
secutus aperuit dicens: expedit mihi morimagis quamut gloriam meam quis eua¬
cu& : euacure dicit gloriam suam si abeis quib: p̃dicabat uoluiss& accipere uitae

Expanded text:
alibus dicere videtur Apostolus: Qui in sacrario operantur quae de sacrario sunt edunt, et qui in altario deserviunt cum altario participant. Qui, nisi hoc de contemtoribus facultatum suarum vellet intelligi, nunquam secutus adjungeret: Ita et Deus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere. De Evangelio vivunt, qui nihil proprium habere volunt: qui nec habent, nec habere aliquid concupiscunt, non suorum, sed communium possessores. Quid est aliud de Evangelio vivere, nisi laborantem inde, ubi laborat, necessaria vitae percipere? Apostolus tamen, qui sic Evangelium praedicavit, ut nec de Evangelio viveret, sed necessaria sibi suis manibus ministraret, de se confidenter eloquitur: Ego autem nullo horum usus sum. Et quare hoc dixerit, securus aperuit, dicens: Expedit mihi mori, magis quam ut gloriam meam quis evacuet. Evacuari dicit gloriam suam, si ab eis, quibus praedicabat, voluisset accipere vitae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdit: ꝑp̃t hocigitur cis quimilitant dõ fugiende sunt ex toto cordediutiae : Quas qui
habere uolunt sinclabore Nonquȩrunt sinedifficultate on inueniunt si necure nonser¬
uant sine anxia delcctatione pon possident sine dolore non ꝑdunt : A postolus autem xpĩ
militib: dicit uolouos sincsollicitudine ec̃ : & radix omnium malorum ẽ auaricia
Quam quidam app&entes crrauerunt a fide & in seruerunt scu dolorib: multis : Aesicen¬
susise elterrenus eis aquibus uitio se diligitur on estuo luptatẽ materia sed dolorem:
Quapp̃t̃ expedit facultates cłae possideri ut indeuiuant qui non sđo cuius gaudia fugitiua
repudiant. sed dõ deseruiant cuius ineffabilia bona desideraN: QVMLIteR IΝTel¬

Expanded text:
perdit. Propterea igitur eis qui militant Deo, fugiendae sunt ex toto corde divitiae. Quas qui perdit. Propterea igitur eis qui militant Deo, fugiendae sunt ex toto corde divitiae. Quas qui habere volunt, sine labore non quaerunt, sine difficultate non inveniunt, sine cura non servant, sine anxia delectatione non possident, sine dolore non perdunt. Apostolus autem Christi militibus dicit: Volo vos sine sollicitudine esse : et Radix omnium malorum avaritiaquam quidam appetentes erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . Ac sic census iste terrenus eis a quibus vitiose diligitur, non est voluptatum materia, sed dolorum. Quapropter expedit facultates ecclesiae possideri, ut inde vivant qui non saeculo, cujus gaudia fugitiva repudiant, sed Deo serviunt, cujus ineffabilia bona desiderant.
Abbreviated transcription (Latin):
diuitum suꝑborum sed humilium paupertrum facultates. patrimonium cordium. duti¬
tiae incorruptibiles moram : Quib: Non abundaT Nisiquiillis carnalib: ex corde re¬
nuntiaÑ : Quaequamuis & ipsa sunt ut pote abono dõ creata tamen quia sunt bonis
malis que communia student ea spiritalesuiri contemnere . quo possint adilla in¬
conpara biliter meliora quac sant bonorum omnium propria ꝑuenire. Qm̃ don est
talebonum quodhabent & mali qualcillud quod Nonhabent Nisiboni: Corporalebonũ
quando habent iniqui ipsorum est p̃mium : Quando habent iusti ponest corum p̃mium
sedtom porale solatium: Idem boni tem poradis amissiofit ex ertitum ust & in iuisti sup¬
plicum: Q &iustus desiderio cacl estium captus omnia temporalia suchabeat sile
amittat omnino ronsentit . &iniquus quodcum delactatione habuit sinedolore Nors

Expanded text:
divitum superborum, sed humilium pauperum facultates: patrimonium cordium, dividivitum superborum, sed humilium pauperum facultates: patrimonium cordium, divitiae incorruptibiles morum: quibus non abundant, nisi qui illis carnalibus ex corde renuntiant. Quae quamvis et ipsa sint bona, utpote a bono Deo creata, tamen quia sunt bonis malisque communia, student ea spiritales viri contemnere, quo possint ad illa incomparabiliter meliora, quae sunt bonorum omnium propria, pervenire. Quoniam non est tale bonum quod habent et mali, quale illud est quod non habent nisi boni. Corporale bonum quando habent iniqui, ipsorum est praemium: quando habent justi, non est eorum praemium, sed temporale solatium. Item boni temporalis amissio fit exercitium justi, et injusti supplicium: quia et justus desiderio coelestium captus, omnia temporalia, sive habeat, sive amittat, omnino non sentit: et iniquus id quod cum delectatione habuit, sine dolore non
Abbreviated transcription (Latin):
mitas: Nihil est enim calamitiosius Nihil que miserius eoqui iniquis ad quisi¬
tionibus cresait quem locu pl&em fraudes facunt a crapinae: Ille nob̵ sunt ambiendȩ
diuitiae quae nos ornare possint pariter & munirt : Quas Netad quirere pos sumas
inuiti Nec ꝑdere : que nos contra impetus ostiles armant : amundo difterminant. dõ com¬
mebͥdant. Ditant animas Niaẽs atque nohilitant : Nobiscum sunt intrrr nos sunt :
Diuitiae N poõe credendȩ sunt pudicitia quae nospudicos iustiia quaciustos pi& as
quacpios: Humilitas quac humiles mansu&uto quac man su&os : Innotentia quae
innocentes : puritas quae puros prudentia quae prudentes : Temperantia quaetem pe¬
rantes & caritas quaenos facit dõ & hominibus caros: Uitiorum in potentis seculi con¬
temptores abonorum omnium sectatores : haec sunt᷑ omnium sed scorum scȩ uirtutes : Non

Expanded text:
mitas. Nihil est enim calamitosius, nihilque miserius eo qui iniquis acquisimitas. Nihil est enim calamitosius, nihilque miserius eo qui iniquis acquisitionibus crescit, quem locupletem fraudes faciunt ac rapinae. Illae nobis sunt ambiendae divitiae, quae nos ornare possunt pariter et munire, quas nec acquirere possumus inviti, nec perdere: quae nos contra impetus hostiles armant, a mundo disterminant, Deo commendant, ditant animos nostros atque nobilitant: nobiscum sunt, intra nos sunt. Divitiae nostrae credendae sunt, pudicitia, quae nos pudicos; justitia, quae justos; pietas, quae pios; humilitas, quae humiles; mansuetudo, quae mansuetos; innocentia, quae innocentes; puritas, quae puros; prudentia, quae prudentes; temperantia, quae temperantes; et charitas, quae nos facit Deo et hominibus charos, virtutum potentes, saeculi contemptores, ac bonorum omnium sectatores. Haec sunt non omnium, sed sanctorum sanctae virtutes: non
Abbreviated transcription (Latin):
Omentis obducit Nediscert amus gaudendi audi unde istius giudeamus. aut
necupientes augere diuitis nouerimus Quas quibus in conparabiliter p̃feramus: Nam
gaudere quidembonum est sed qui gaud& sinonit degaudeat undeb&. Non potest
bonum ce quod gaud&: Si quidem gaud& & raptor cumdesiderata rapierit : gaud&
& ebriosus cumex obtatae occasionẽ potationis inuenerit . Gaud& & adulter cũ
ad dectatione fruendi corporis concupiti ꝑuenerit: Sed cum sit gaud erebonum dehis
at que huuus modi gaudere ꝓrande est malum : Huec & his similia sunt underios gau¬
tere uultmundus cum suis amatorib periturus: Hace sunt quaerepudia re debem̃
ut bona conscientia descĩtate morum : dead qui sitione uirtutum : dedonodi & depro¬
missione futuri regni ineffabiliter gaudeamus : Ditari quoque diuitiis grandeest
bonum sed indeditare undenon debeas : Non est habenda facultas sed d& estanda cala¬

Expanded text:
mentis obducit, ne discernamus gaudendi avidi, unde justius gaudeamus: aut ne cupientes augeri divitiis, noverimus quas quibus incomparabiliter praeferamus! Nam gaudere quidem bonum est: sed qui gaudet, si non inde gaudet unde debet, non potest bonum esse quod gaudet. Siquidem gaudet et raptor, cum desiderata rapuerit: gaudet et ebriosus, cum exoptatae occasionem potationis invenerit: gaudet et adulter, cum ad delectationem fruendi corporis concupiti pervenerit. Sed cum sit gaudere bonum, de his atque de hujuscemodi gaudere, grande est malum. Haec et his similia sunt, unde nos gaudere vult mundus, cum suis amatoribus periturus. Haec sunt quae repudiare debemus, ut de bona conscientia, sanctitate morum, de acquisitione virtutum, de dono Dei et de promissione futuri regni, ineffabiliter gaudeamus. Ditari quoque divitiis, grande est bonum. Sed inde ditari unde non debeas, non est habenda facultas, sed detestanda cala
Abbreviated transcription (Latin):
rebus nihil corum quaclaboriul ordin aesuo deberi arbitrantur accipiunt: Quodsi pu¬
tant ideo accipidebere corum qꝵ conferuntur eđae portionem : N ecauid eantur
abicere sluero non possesua relinquere quod eis deformesit intersuos pauperes
red dinouerint ec̃ deformius possessores dedemosinis pauperum pasci

Expanded text:
rebus, nihil eorum quae labori vel ordini suo deberi arbitrantur, accipiunt. Quod si purebus, nihil eorum quae labori vel ordini suo deberi arbitrantur, accipiunt. Quod si putant ideo accipi debere eorum quae conferuntur Ecclesiae, portionem, ne eam videantur abjicere, se vero non posse sua relinquere, quod eis deforme sit inter suos pauperes reddi, noverint esse deformius possessores de eleemosynis pauperum pasci