comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
it ergo exprianus ab huius cominunionis
discede necum fure concurreret. ne pecca¬
tis comnunicaret alienis. ne contagione
inquinaretur immundi. ne pollutus fie¬
ret tangendo pollutum. ne ferm̃to corrũp¬
ꝑetur alioꝵ. Hoc ergo qm̃ non fecit. s cum
eis mnunitate ꝑmansit. tota ipsius unitatis
nunc massa corrupta est. Nec ꝑseuerauit
ȩccłia quę postea scõs istoꝵ maiorinũ pare¬
ret acdonatum. Hoc quia dicere nullo
modo audent: restat ut fateantur bonos
nione sine ulla sua . mansisse. ⁊ usq ad tẽpꝰ
ceciliani ꝑseuerasse ęccłiam xp̃i. non sine
ullis hominib malis tanquã inhorreo
iam reconditam. s ad huc cõmixtam paleã
tanquã in area constitutam. Sic ergo et
demceps potuit ꝑmanere sicut ⁊ ꝑmanet:
donec ultimo iudicii die uentilata mun¬
detur. Quid igitur sibi uult tantus furor
separationis istorum ab unitate copporis ͥ
cernitur toto orbe trarum atq in om̃ib

Expanded text:
it ergo Cyprianus ab huius communione it ergo Cyprianus ab huius communione discedere, ne cum fure concurreret, ne peccatis communicaret alienis, ne contagione inquinaretur inmundi, ne pollutus fieret tangendo pollutum, ne fermento corrumperetur aliorum. hoc ergo quoniam non fecit, sed cum eis in unitate permansit, tota ipsius unitatis tunc massa corrupta est nec perseuerauit ecclesia, quae postea sanctos istorum Maiorinum pareret et Donatum. hoc quia dicere nullo modo audent, restat ut fateantur bonos um communione sine ulla sua labe mansisse et usque ad tempus Caeciliani perseuerasse ecclesiam Christi non sine ullis hominibus malis tamquam in horreo iam reconditam, sed adhuc commixta palea tamquam in area constitutam. sic ergo et deinceps potuit permanere, sicut et permanet, donec ultimo die iudicii uentilata mundetur. Quid igitur sibi uult tantus furor separationis istorum ab unitate corporis Chcernitur, toto orbe terrarum atque in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ea dicunt nullo diuino testimonio ful¬
cire ntuntur. Magis enu solent in
ore habere quando pect̃is alioꝵ alios cri¬
minantur. ad excusandum nefas sepa¬
rationis suȩ. Uidebas furem: ⁊ concurre¬
bas cum eo. Et ne cominunicaris peccatis
alienis. ⁊ recedite ⁊ exite inde. ⁊ immũdũ
ne tetigeritis. ⁊ qui tetigerit pollutum
pollutus est. ⁊ modicum ferm̃tum totã
massam corrumpit. Et alia buiusmodi
quib non traditionis crim̃ ab aliis cri-¬
na testimonia uł p̃cepta si eo modo quo
isti intelligeret cyprianus. ꝓfecto se ã
stephano separaret. nec cum illo ucatho¬
licȩ unitatis communione ꝑsisteret. Ille
quippe scđm sententiam quam de baptis¬
mo isti tenendam putant hereticos et
scismaticos sicut opinantur baptismum
nõ habentes admittendo in eccłiam cõ¬
municabat peccatis alienis. quia udeli¬
cet peccata eoꝵ qui baptismo uero abluti
non erant. in eis utiq ꝑmanebant. Debu¬

Expanded text:
ea dicunt, nullo diuino testimonio fulea dicunt, nullo diuino testimonio fulcire nituntur. magis enim solent in ore habere, quando peccatis aliorum alios criminantur, ad excusandum nefas separationis suae: uidebas furem et concurrebas cum eo et: ne communicaueris peccatis alienis et: recedite, exite inde et inmundum ne tetigeritis et: qui tetigerit pollutum pollutus est et: modicum fermenti totam massam corrumpit et alia huiusmodi, quibus non traditionis crimen ab aliis crina testimonia uel praecepta si eo modo quo isti intellegeret Cyprianus, profecto se ab Stephano separaret nec cum illo in catholicae unitatis communione persisteret. ille quippe secundum sententiam, quam de baptismo isti tenendam putant, haereticos et schismaticos sicut opinantur baptismum non habentes admittendo in ecclesiam communicabat. peccatis alienis, quia uidelicet peccata eorum, qui baptismo uero abluti non erant, in eis utique permanebant. debu
Abbreviated transcription (Latin):
Non est nobis inquiunt tanti signi quod
cͤules sumus nunc ⁊ sine rege. uł principe:
ut ꝓptẽa credamus uenisse messiam. fui¬
nius enimsimiliter inbabylone: non ta¬
m̃ ideo tunc uenit messias. d postea re-¬
ũsi iherusolimam: habuimus regnum et
sacerdotium. Hec ẽ ergo spes nr̃a: ut simi¬

Expanded text:
Non est nobis, inquiunt, tanti signi, quod Non est nobis, inquiunt, tanti signi, quod exsules sumus nunc et sine rege, id est principe, ut propterea credamus venisse Messiam. Fuimus enim similiter in Babylone, non tamen ullo modo venit Messias, sed postea reversi Hierosolymam habuimus regnum et sacerdotium: haec est ergo spes nostra ut, simi
Abbreviated transcription (Latin):
uida electus. ⁊ alegitimo sacerdote sacro chris¬
mate unctus. ad regendum popłm qui ha¬
bitat interra uida. Omĩs aut̃ rex extrane¬
us: ab hac disfinitione alienuis ẽ. Hullus gͥ
ipsoꝵ rex iuda ẽ. Non enim possunt ha¬
bere communem essentiam: quȩ non ha¬
bent cominuuem diffintionem. Porro
conclusionem hanc altã consequitur hoc
modo. Naisi de tribu uida legitime rer
essẽ non potãt. uisi quem sacerdos ipse quoq
unctus atq sacratus legitima untione sacͣ¬
ret. sacerdos aut̃ ingente uideorum nõ fuit
postquam chrisma ꝑliderunt. ⁊ exulaue¬
runt deloco inquo solo eis sacrificare licebat.
postquam sacerdotes qui reges ungerent ñ
ertiterunt: nec reges quidem existere po¬
tuerunt. Ubi aut̃ cause effoctiuȩ desunt:
esfectus earum esse nuume possunt. Con¬
duditur itaq non solum de uida scepi
ablatum esse. s ne regem quidem ibi postea
fieri potuisse. Nunc ueniamus ad tercios.

Expanded text:
Juda, electus, et a legitimo sacerdote sacro chrisJuda, electus, et a legitimo sacerdote sacro chrismate unctus ad regendum populum qui habitat in terra Juda. Omnis autem rex extraneus ab hac definitione alienus est. Nullus igitur ipsorum rex Juda est. Non enim possunt habere communem essentiam, quae non habent communem definitionem. Porro conclusionem hanc altera consequitur, hoc modo: Nam si de tribu Juda legitime rex esse non poterat nisi quem sacerdos, ipse quoque unctus atque sacratus, legitima unctione sacraret, sacerdos autem in gente Judaeorum non fuit, postquam chrisma perdiderunt et exsulaverunt de loco in quo solo eis sacrificare licebat; postquam sacerdotes qui reges unxerunt non exstiterunt, nec reges quidem existere potuerunt. Ubi enim causae effectivae desunt, effectus earum minime esse possunt. Concluditur itaque non solum de Juda sceptrum ablatum, sed ne regem quidem ibi postea fieri potuisse. Nunc veniamus ad tertium: «
Abbreviated transcription (Latin):
Regnum aut̃ iuda t̾ram suam ꝑdidit:
quando ipsa in manus extraneas uenit.
Popło caruit: postquam in om̃s nationes
caruerat. Sicq regnum uida om̃ib par¬
tibus siuis amissis: regnum eẽ desiuit.
Manifestum ẽ igitur ⁊ ad extranea regna
nichil ꝑtinere sceptrum de iuda: et de
suo iuire esse ablatum. Quod si quis stul¬
tus putet ẽẽ. uel dici regnum iuida ubi¬
cumq regnet uideus suꝑ uideos: refel¬
litur ⁊ re ⁊ scriptura. Nam cum regnarẽt
duo reges suꝑ gentem uideoꝵ. unus in
ihrłm suꝑ duas tribus. ⁊ alt̾ insamaria
suꝑ decem tribus: ille tantum uocaba¬
tur ⁊ erat rex iuida qui regnabat in
ihrłm. ille deniq rex ifrł qui regnabat
insamaria. Si ergo sceptrum uida non
ꝑtinet ad illum qui decem tribub uide¬
oꝵ pre est insamaria: multominus ꝑtine¬
bit ad illum quĩ mendose fingitur rex
eẽ.aliquot uideoꝵ in inclia. dicamus et¬
tercium. Rex uida est uir oriundus de tribu

Expanded text:
Regnum autem Juda terram suam perdidit, Regnum autem Juda terram suam perdidit, quando ipsa in manus extraneas venit; populo caruit, postquam in omnes nationescaruerat: sicque regnum Juda, omnibus partibus suis amissis, regnum esse desivit; manifestum est igitur, et ad extranea regna nihil pertinere sceptrum de Juda, et de suo jure esse ablatum. Quod si quis stultus putet esse vel dici regnum Juda ubicunque regnat Judaeus super Judaeos, refellitur et re et Scriptura. Nam cum regnarent duo reges super gentem Judaeorum, unus in Hierusalem super duas tribus, et alter in Samaria super decem tribus, ille tantum vocabatur et erat rex Juda, qui regnabat in Hierusalem; ille denique rex Israel, qui regnabat in Samaria. Si ergo sceptrum Juda non pertinet ad illum qui decem tribubus Judaeorum praeest in Samaria, multo minus pertinebit ad illum qui mendose fingitur rex esse aliquot Judaeorum in India. Dicamus iterum: Rex Juda est vir oriundus de tribu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ regem unctum aq sacratum hãt
suꝑ se de genẽ suo: Ad hoc respondemus:
quod nullus utiq nr̃m scit nec audiuit
indieb nr̃is uideum regem in nulla re.¬
gione mundi regnare. S tamen si aliqͥs
uideus regnaret nunc in india: nicdil¬
ominus ablatum ẽẽt sceptrum de iuda.
ꝑ se enim regnum uicla diuisum ẽ ab aliis
regnis: ⁊ constans propria regione quȩ
dicitur t̾ra uida ⁊ benianun. ⁊ ꝓprio rege
qui sit de tribu uida. Et sicut domus quȩ¬
libet ꝓpriis partib constat. idest funda¬
m̃to. parietibus. ⁊ tecto. quarum siuna
defuerit domus ẽẽ non possit: ita regnũ
uida partibus supradictis. Ham siue
patria. siue popłs. siue rex desit: regnũ eẽ
non possit. Ubi enim pars deest: totumeẽ
non potest. Et contra ubi totum ẽ: par¬
tes quoq esse necesse est. Quod si una par¬
te peunte nom̃ totius ꝑit: quantomagis
cuncris ꝑeuntib totum non subsistit.

Expanded text:
quae regem unctum atque sacratum habeat quae regem unctum atque sacratum habeat super se de genere suo? » Ad hoc respondemus quod nullus utrinque nostrum scit nec audivit in diebus nostris Judaeum regem in ulla regione mundi regnare, sed tamen si aliquis Judaeus regnaret in Judaea, nunc nihilominus ablatum esset sceptrum de Juda. Per se enim regnum Juda divisum est ab aliis regnis, constans propria regione, quae dicitur terra Juda et Benjamin, proprio rege, qui de tribu Juda. Et, sicut domus quaelibet propriis partibus constat, id est fundamento, parietibus et tecto, quarum si una defuerit, domus esse non possit, ita regnum Juda partibus supradictis. Nam sive patria, sive populus, sive rex desit, regnum esse non possit. Ubi enim pars deest, totum esse non potest; et contra, ubi totum est, partes quoque esse necesse est. Quod si una parte pereunte nomen totius perit, quanto magis cunctis pereuntibus totum non subsistit?
Abbreviated transcription (Latin):
agimus. aut respicit ad tales reges idest
rusticos. siue priuatos: aut minie.
at si respicit et propter illoꝵ p̃sentem
constabit nunquam ẽẽ urnturum.
donec om̃s ita deleti sut. ut nullus eoꝵ
sit in mundo qui regat familiam suã.
hoc aut̃ quando erit nisi in consum¬
matione scłi. cum indefunetis om̃ib
nullus erit iam neq penitentiȩ. neq
ueniȩ locus : Et quid putabimus ut¬
ueniat tunc facere messias. nisi mortuos
sepelire: heccine ergo erat expectaciogẽ¬
tium: Ita ne ꝓmissa ꝓpħica redigentur
adnichilum : absit. Impossibile ẽ enun
mentiri dm̃: qui repromisit certo t̃mi¬
no ante finem scłi xp̃m suum ad saluan.¬
dum genus humanũ mittẽ. Falũ igitur¬
sunt illi qui cdlicunt ꝓpħiam hanc ad finẽ
talium rectorum respicere: quales cenũ
dicentes. Non credimus uenisse xp̃m: quia
sceptrum de uida non putamus ablatum.
Quis scit enim utrum in aliqua parte
mundi sit congregata multitudo iuideoꝵ:

Expanded text:
agimus, aut respicit ad tales reges, id est agimus, aut respicit ad tales reges, id est rusticos sive privatos, aut minime. At si respicit, et propter illorum praesentem constabit nunquam esse venturum, donec omnes ita deleti sint ut nullus eorum sit in mundo qui regat familiam suam. Hoc autem quando erit? nisi in consummatione saeculi, cum, defunctis omnibus, nullus erit jam neque poenitentiae neque veniae locus: et quid putabimus ut tunc veniat Messias, nisi mortuos sepelire? Haeccine ergo erit exspectatio gentium? itane praemissa prophetia redigetur ad nihilum? Absit! impossibile est enim mentiri Deum qui repromisit certo termino ante finem saeculi Christum suum ad salvandum genus humanum mittere. Falsi sunt igitur illi, qui dicunt prophetiam hanc ad finem talium rectorum respicere, quales certumdicentes: « Non credimus venisse Christum, quia sceptrum de Juda non putamus ablatum. Quis scit enim utrum in aliqua parte mundi sit congregata multitudo Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
uos copiose beauit. qui uos pessumdedit
atq dissipauit: sicum inpatria unum
regem amiseritis. nunc in exilio tãmulta
regum milia uł inuenistis. uł recuꝑastis:
S nullus eorum chrismate legali uel
spũali unctus ẽ. nullum ppłs sequitur.
nec ipse popło p̃est. Quapropt̃ nullus eoꝵ
neq rex. neq pontifex. neq propħa. neq
dux tribus uidȩ. uł est: uł certe appella¬
ri potest. Unde enim causȩ effectiuȩ de¬
sunt: ibi effectus illarum ẽẽ nuinime
possunt. O igitur e contra stultam atq
infelicem sortem uideorum: qui cum
insolent̃ ⁊ inconcesse regim̃ suum putãt
inturbam mittere. ⁊ applaudere sibi de
multitudine regum. nullum rectorem
penitus comꝓbantur habere. Sufficere
possit ista sola racio quam dixinius: ad
confutacionẽ huius primȩ partis. S qͥa
bonȩ causȩ satis nobis rationes habun¬
dant: non pigeat illos iterato ꝑ impos
sibile hoc modo. Propħia de qua nunc

Expanded text:
vos copiose mireve beavit, qui vos pessundedit vos copiose mireve beavit, qui vos pessundedit atque dissipavit, si, cum in patria unum regem amiseritis, nunc in exsilio tam multa regum millia vel invenistis vel recuperastis? Sed nullus eorum chrismate legali vel spirituali unctus est, nullum populus sequitur, nec ipse populo praeest, quapropter nullus eorum neque rex neque pontifex, propheta neque dux tribus Judae vel est vel certe appellari potest. Unde enim causae effectivae desunt, ibi effectus illarum esse minime possunt. O igitur dolor vel risus contra stultam atque infelicem sortem partis Judaeorum, qui, cum insolenter et inconfesse regimen suum putant in turbam mittere, et applaudere sibi de multitudine regum, nullum rectorem penitus comprobantur habere! Sufficere possit ista ratio quam diximus, ad confutationem primae partis. Sed quia bonae causae satis nobis rationes abundant, non pigeat illos iterato per impossibile oppugnare, hoc modo: Prophetia de qua nunc
Abbreviated transcription (Latin):
neq pontifex. neq popłs fuit. Et ista de¬
solatio iugis facta est: usq in hodiemum
diem. Si engo hec ita funt. imino quia ita
sunt. quod ex ꝓpħia concluseramus. ꝑhȩ
storiam consequent̃ approbamnus. id est ex
tempore quo regimen de uida ablatum
ẽ. ⁊ princeps de femore eius uenisse messiam.
Nunc sihabent uidei: quid contͣmur¬
murent audiatur. hic solent aut̃ trifa¬
riam u̾ba dare contra rationem istam: uł¬
quidam ex eis uidei. Primum non credimꝰ
inouiunt uenisse xp̃m: quia uirgam re¬
giminis de uida non putamus ablatam.
sunt enim uimultis regionib udei lo¬
cupletes et ingeniosi. qui regnant strenue
familias suas. Et quia tales rectores adhuc
c̃ẽ uidemus: dicimus nondum ẽẽ ablatũ
sceptrum de uidã. neq uenisse xp̃m.
Adhoc potest eos qui uis iocosa urbani¬
tate deludere: simulq ratione confuta¬
re hoc mͦ. Ouidei felices infortumo. Si est
uerum quod dicitis: nunquid non ille

Expanded text:
neque pontifex, neque populus fuit. Et ista deneque pontifex, neque populus fuit. Et ista desolatio jugis facta est usque in hodiernum diem. Si ergo haec ita sunt, imo quia ita sunt, quod ex prophetia concluseramus, per historiam consequenter approbavimus, id est, ex tempore quo regimen de Juda ablatum est et princeps de femore ejus, venisse Messiam. Nunc si habent Judaei quid contra murmurent, audiatur. Hic solent autem trifariam verba dare contra rationem istam quidam ex eis Judaei. « Primum non credimus, inquiunt, venisse Christum, quia virgam regiminis Juda non putamus ablatum. Sunt enim in multis regionibus Judaei locupletes et ingeniosi qui regant strenue familias suas, et quia tales rectores adhuc esse videmus, dicimus nondum esse ablatum sceptrum de Juda, neque venisse Christum adhuc. » Potest eos quivis jocosa urbanitate deludere, simulque ratione confutare hoc modo: O Judaei, felices infortunio! si est verum quod dicitis, nunquid non ille
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ ultimus pontifex ꝑ legitimam successi¬
onem genĩs fuit: herodes primus ex alie¬
no genẽ rex iudeoꝵ factus ẽ ꝑsenatus¬
consultum imꝑante augusto. Quo tꝑ̃e
tus ẽ. Hactemis ergo idest usq ad regnum
herodis. ⁊ non postea rectores habuit legiti¬
me popłs uidaicus de genẽ suo. Regno
namq uideoꝵ dirupto atq inutato: sac̃¬
dotium quoq diruptum atq mutatũ ẽ.
Herodes enim postquam regnũ uideoꝵ
aromanis accepit: antiquo uire hoc est
ꝑ legituam successionem genĩs non cõ-¬
stituebat pontifices. s ꝓmiscue quibq
ignobilib sacerdotia ꝑmittebat ad tempꝰ.
Sacra quoq ueste summi pontificis sub
signacło clausa: nusquam ustin eius põ¬
tificib ꝑmittebat. Hunc ergo ꝑuersum
morem tenuit. post ipsum archelaus
successor eius. hunc deinceps tenuere
romani p̃positi. donec tandem post passi¬
onem xp̃i destructa iherusolima. ⁊ disꝑ¬
sa gente uideoꝵ. nec ciuitas illis neq rex

Expanded text:
 ultimus pontifex per legitimam successionem generis fuit. Herodes primus ex alieno genere rex Judaeorum factus est per senatusconsultum, imperante Augusto. Quo tempotus est. Hactenus ergo, id est, usque ad regnum Herodis et non postea, rectores habuit legitime populus Judaicus de genere suo: regno namque Judaeorum disrupto atque mutato, sacerdotium quoque disruptum atque mutatum est. Herodes enim postquam regnum Judaeorum a Romanis accepit, antiquo jure, hoc est, per legitimam successionem generis non constituebat pontifices, sed promiscue quibusque ignobilibus sacerdotia promittebat ad tempus. Sacra quoque veste summi pontificis sub signaculo clausa nusquam usum ejus pontificibus permittebat. Hunc ergo perversum morem tenuit post ipsum Archelatus successor ejus. Hunc deinceps tenuere Romani praepositi, donec tandem post passionem Christi destructa Hierosolyma et dispersa gente Judaeorum, neque civitas illis, neque rex,
Abbreviated transcription (Latin):
clusimus: nũc ad approbationem ipstus. hy̧¬
storicam uĩtatem breiuter attingamus.
demonstrantes quatinus uideoꝵ popłs de
genẽ suo rectores habuerit. quando amise¬
rit.⁊ quomodo sibi ablatio regiminis ⁊ ad¬
uentus messiȩ concurrerint indiebus
herodis. Igitur post moysem qui ꝓpłã
hanc ꝓtulit. ⁊ iħm successorem eius recto¬
res habuit popłs uidaicus de genẽ suo.
qui uidices appellati sunt. usq ad tempꝰ
samuelis ꝓpħȩ. Deinde qui reges appelati
sunt similiter de genẽ suo. saulem. dauid.
⁊ plures alios: usq ad transmigrationem
babylonis. In ipsa quoq transinigratio¬
nȩ non defuerunt illi de genẽ suo rec-¬
tores ⁊ consolatores dõ pleni. ⁊ ipsis regib
excellentiores. sicut iheremias. ⁊ damel
ꝓpħȩ. P ost reditum uͦ debabilone fuerunt
illi similit̃ de genẽ suo bene disciplinata re¬
gimina pontificum usq ad aristoboli tempꝰ.

Expanded text:
clusimus: nunc ad approbationem ipsius hiclusimus: nunc ad approbationem ipsius historicam veritatem breviter attingamus. Demonstrantes quales Judaeorum populus de genere suo rectores habuerit, quando amiserit, et quomodo sibi ablatio regiminis et adventus Messiae concurrerint in diebus Herodis. Igitur post Moysen, qui prophetiam hanc protulit, et Jesum successorem ejus, rectores habuit populus Judaicus de genere suo, qui judices appellati sunt, usque ad tempus Samuelis prophetae. Deinde qui reges appellati sunt, similiter de genere suo, Saulem, David et plures alios, usque ad transmigrationem Babylonis. In ipsa quoque transmigratione non defuerunt illi de genere suo rectores et consolatores Deo pleni, et ipsis regibus excellentiores, sicut Jeremias et Daniel prophetae. Post reditum de Babylone fuerunt illi similiter de genere suo bene disciplinata regimina pontificum, usque ad Aristobuli tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
culosius fere de his. quod trinitatem ꝑso¬
narum inunitate deitatis non agndscũt.
nondum uenisse dicunt. Qui tam̃ de hoc
ultimo siue tc̃io poterit eos racionabilit̾
conuincere: puto quod non hãt postea
multum laborare de cetĩs. Probato enu
quia xp̃s uenit: ipse potit deinceps n¬
timare querenti. iudeo quid sentire de
cetĩs uł quid facere debeat. Iam eigo incipi-¬
amus. Xpm̃ uenisse probat impleta ꝓpb̃ia.
quam scripserat moyses in hec ũba. Non au¬
feretur sceptrum de uida. ⁊ dux de femo¬
re eius donec ueniat qui mittendus est:
⁊ ipse erit expectacio gentium. Non ẽ enĩ
ablatum regimen tribus uida demanu sui
genĩs. ⁊ transpositum in manus regũ alie¬
nigenarum: usq ad aduentum dñi nr̃i
pimus. Est aut̃ ex tunc reuera ablatum
sceptrum de uida: ⁊ transpositum in ma
Extunc igitur auctoritate propħica pa¬
tet uenisse illum qui nttendus erit: id est
xp̃m. Ecce ꝓpositionem nrãm suc cincte cõ¬

Expanded text:
culosius fere de his quod Trinitatem persoculosius fere de his quod Trinitatem personarum in unitate divinitatis non agnoscunt, nondum venisse dicunt. Qui tamen de hoc ultimo sive tertio eos rationabiliter convinceret, puto quod non habeat postea multum laborare de caeteris. Probato enim quia venit Christus, ipse poterit deinceps intimare quaerenti Judaeo, quid sentire de aeteris vel quid facere debeat. Jam ergo incipiamus. Christum venisse probat impleta prophetia, quam scripserat Moyses in haec verba: Non auferetur sceptrum de Juda et dux de femore ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gentium. Non est enim ablatum regimen tribus Juda de manu sui generis et transpositum in manus regum alienigenarum usque ad adventum Domini nospimus; est autem ex tunc revera ablatum sceptrum de Juda, et transpositum in manEx tunc igitur auctoritate prophetica patet venisse illum qui mittendus erat, id est Christum. Ecce propositionem nostram succincte con
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. uirga regni tiu: dilexisti iusticiam
⁊ odisti iniquitatem. ad filium dm̃ loqͥtur.
Cum dicit proptẽa unxit te ds̃ ds̃ tius:
de deo patre loquitur. Cum uͦ subiungit
aGria dissensio est: int̾ filios bo¬
minum. cum de multis aliistũ
etiam de confessione fidei. Quod
uidens apłs dicebat. Nos p̃dicamis xpm̃
crucifixum. uideis quidem scandalum.
gentib aut̃ stulticiam: ipsis aut̃ uocatis.
se xp̃ianos appellari uolunt nimiam ha¬
bent int̾ se disferentiam. cum alii eoꝵ
catholici sint. alii heretici multis modis.
Ego uero fulbertus qui propono talia
licet peccator ⁊ indignus ep̃s: tam̃ quia
uł fide catholicum me esse desidero. atq
profiteor grã dĩ. uolo aliis quib potero
de mea fide ⁊ suo errore aliquam porciun¬
culam reddere racionis eius quȩ inse satis
ẽ copiosa: ⁊ primum quidem uideis. Hii
igitur nobis consentire dicunt: in hoc.¬
quod unum dm̃ confitemur om̃tum cre¬
atorem. Dissentiunt aut̃ de multis. s ꝑi¬

Expanded text:
tionis virga regni tui. Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem , ad Filium Domini loquitur. Cum dicit: Propterea unxit te Deus, Deus tuus , de Deo Patre loquitur. Cum vero subjungit,agna dissensio est inter filios hominum cum de multis aliis, tum etiam de confessione fidei. Quod videns Apostolus dicebat: Nos praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam, ipsis autem vocatis se Christianos appellari volunt, nimiam habent inter se differentiam. Cum alii eorum catholici sint, alii haeretici multis modis. Ego vero Fulbertus, qui pono talia, licet peccator et indignus episcopus, tamen, quia vel fide catholicum me esse desidero atque profiteor, gratia Dei volo aliis, quibus potero, de mea fide et suo errore aliquam portiunculam reddere rationis ejus quae in me satis est et copiose. Et primum quidem Judaeis. Hi ergo nobis consentire dicunt in hoc: unum Deum confitemur omnium Creatorem; dissentiunt autem de multis, sed peri
Abbreviated transcription (Latin):
tismi uitas datur arectis catholicis tã¬
quam apetro illa confessio: datur aꝑũsis
hereticis tanquam ademonibus eadem
ipsã confessio. illos adiuuat: hos condẽp
nat. Inutrisq tam̃ agnoscenda. approban¬
da: inneutris neganda. uiolanda. Unde
&e apłs lacobus cum quosdam redargue¬
ret qui sufficere dicebant homini ueram
fidem. nec ei hearitatis oꝑa uingebant.
eos ex ista demonum comꝑatione contũ¬
cit. nec ideo se ad dm̃ ꝑtinere existimarẽt
quod uerum de deo crederent. si bona o¬
ꝑa adiungere fidei non curarent. Lu cre¬
dis inquit qm̃ unus ẽ ds̃. bene facis. et
demones credunt et contremiscunt.
Eos igitur qui de deo uerum credunt.
et maligne uiuunt demonib compa¬
rauit. non tam̃ illud ipsum uerum
demonum negando destrux̃. Quãobrẽ
cum iste ipse contͣ quem disputamus
ꝓposuerit apłm dicere. unus ds̃. una fides
de uno deo fidem extra eccłiam nõ solũ
quosdam homines. uerum etiam de¬

Expanded text:
tismi veritas datur a rectis catholicis, tantismi veritas datur a rectis catholicis, tanquam a Petro illa confessio; datur a perversis haereticis, tanquam a daemonibus eadem ipsa connat, in utrisque tamen agnoscendo approbanda, in neutris negando uiolanda. unde et apostolus Iacobus cum quosdam redargueret, qui sufficere dicebant homini ueram fidem nec ei caritatis opera coniungebant, eos ex ista daemonum conparatione conuicit, ne ideo se ad deum pertinere existimarent, quod uerum de deo crederent, etiamsi bona opera adiungere fidei non curarent. tu credis, inquit, quoniam unus est deus? bene facis; et daemones credunt et contremescunt. eos igitur, qui de deo uerum credunt et maligne uiuunt, daemonibus comparauit, non tamen illud ipsum uerum,daemonum negando destruxit. quamobrem cum iste ipse contra quem disputamus proposuerit apostolum dicere: unus deus, una fides, de uno deo fidem extra ecclesiam non solum quosdam homines, uerum etiam dae
Abbreviated transcription (Latin):
et inconcussum tenuerit quod uerissima
& inuuolabilis regula ueritatis ostendit.
id in uno quoq imꝓbandum uł emĩdan¬
dum quod falsum et uitiosum ẽ. agnoscẽ¬
dũ aut̃ & acceptandum quod uerum atq
rectum est: simul uidet et quid in do¬
natistarum heresi detestemur. et quid
uolare minime debeanus. Cum enum
insuȩ separationis iniquitate detinent
baptismi ueritatem: iniquitas eoꝵ anb̾
culpatur. ueritas aut̃ baptismi ubiq
struendum cẽ baptisium xp̃i quando
illo heretici baptizantur: consequens est
ut dicat negandum ẽẽ etiam ipsum xp̃m.
quando eum demones confitentur. Hinc
laudatus est petrus quando dix̃ tues xp̃s
filius dĩ uiui: expulsi sunt demones hoc
ipsum dicentes. scimis qui sis filius dei
Ergo ista confessio petro fructuosa. demo¬
nib ꝑnitiosa: inutiisq tam̃ non falsa
s uera. non neganda s agnoscenda. nõ
detestanda set approbanda ẽ. Sic et bap¬

Expanded text:
et inconet inconet inviolabilis regula veritatis ostendit, id in unoquoque improbandum vel emendandum quod falsum atque vitiosum est, agnoscendum autem et acceptandum quod verum atque rectum est; simul vidit et quid in Donatistarum haeresi detestemur, et quid violare minime debeamus. Cum enim in suae separationis iniquitate detinent Baptismi veritatem, iniquitas eorum a nobis culpatur, veritas autem Baptismi ubiquestruendum esse Baptismum Christi, quando illo haeretici baptizant; consequens est ut dicat negandum esse etiam ipsum Christum, quando eum daemones confitentur. Hinc laudatus est Petrus, quando dixit, Tu es Christus Filius Dei vivi : expulsi daemones, hoc ipsum dicentes, Scimus qui sis, Filius Dei . Ergo ista confessio Petro fructuosa, daemonibus perniciosa, in utrisque tamen non falsa, sed vera; non neganda, sed agnoscenda; non detestanda, sed approbanda est. Sic et Bap
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: nequaquam uirtus quȩ in illo
facta fuerat negaretur. s ei quod deerat
adderetur. ita quisqͥs extra ęccłiam fu-
baptismate consecratus cum ad ȩccłiam ue¬
neri non ẽ negandũ sacram̃tum ueritatis
quo imbutus ẽ. s ad dicienda pietas unita¬
tis aqua separatus est. et sine qua illud ineẽ
illi posset. prodẽe non posset. Hoc facimus.
hoc amaioribus traditum accepimus:
hoc in catholica ęccłia quę toto orbe dif¬
funditur: contra om̃s falsitatis nebulas cu¬
stodimus. Quid gͦ huic a nobis amplius dis¬
putandum ẽ. quando iste soluit breuiter
questionem cominemorando euangłica
testimonia. quib profecto si contentiosus
ẽẽ ollet. et suum dampnaret errorem.
et baptismi cognosceret iũtatem: Quiditaq
opus ẽ om̃a eius ũba retexere. quib ar¬
glite sibi uidetur dicere. et multa loqua¬
citate uersare. Ideo apud se ẽẽ uerum
baptisinum quia et anobis agnoscitur¬
et non negatur: Nam quisquis firmũ

Expanded text:
Christi, nequaquam uirtus quae in illo Christi, nequaquam uirtus quae in illo facta fuerat negaretur, sed ei quod deerat adderetur, ita quisquis extra ecclesiam ab baptismate consecratus, cum ad ecclesiam uenerit, non est negandum sacramentum ueritatis quo inbutus est, sed adicienda pietas unitatis a qua separatus est et sine qua illud inesse illi posset, prodesse non posset. hoc facimus, hoc a maioribus traditum accepimus, hoc in catholica ecclesia, quae toto orbe diffunditur, contra omnes falsitatis nebulas custodimus. quid ergo hinc a nobis amplius disputandum est, quando ipse soluit breuiter quaestionem commemorando euangelica testimonia, quibus profecto, si contentiosus esse nollet, et suum damnaret errorem et baptismi cognosceret ueritatem? Quid itaque opus est omnia eius uerba retexere, quibus argute sibi uidetur dicere et multa loquacitate uersare ideo apud se esse uerum baptismum, quia et a nobis agnoscitur, non negatur? nam quisquis firmum
Abbreviated transcription (Latin):
displicent sceler⁊ illoꝵ. Hon solum itaq
nichil contra nos dixit. cũ hec euangeli¬
ca testimonia ꝓtulit: uerum etiam nos
quid contra eos liceremus aminonuit.
Proinde quod seqaatur exultans dicit. solui
breuit̾ questionem. Uere soluit eam set
pronobis quandoquidem dicendo in in¬
dignis non ẽẽ. dissimiles causas baptizat.
demonia pellere. ceterasq non dissimiles
fecisse uirtutes. quib dicentib in noĩe
tuo ista fecimus. dicturus ẽ non nouiuos.
recedite ame oꝑarii iniquitatis: mani¬
festauit tam uerum ẽẽ quod baptitant
baptismo iłni xp̃i etiam qui separati sũt
ab eccłia. quam uerum quod demonia
pellunt in nomine iħu xp̃i. s eos utrũq
nec adutam et̃nam ꝑducere. nec ab et̃¬
nis suppliciis uindicare. Ac ꝑ hoc quem¬
admodum si ueniret ad ȩccłiam quisꝗͣ
eoꝵ aquib epulit demonia ille quẽ
uiderunt discipłi separatum agrege
iħu xͥ pellere demonia in nomine iħu

Expanded text:
displicent scelera illorum. non solum itaque displicent scelera illorum. non solum itaque nihil contra nos dixit, cum haec euangelica testimonia protulit, uerum etiam nos quid contra eos diceremus ammonuit. Proinde quod sequitur et exultans dicit: solui breuiter quaestionem, uere soluit eam sed pro nobis, quandoquidem dicendo in indignis non esse dissimiles causas baptizare, daemonia pellere ceterasque non dissimiles fecisse uirtutes, quibus dicentibus \'in nomine tuo ista fecimus\' dicturus est: non noui uos; recedite a me, operarii iniquitatis, manifestauit tam uerum esse, quod baptizant baptismo Iesu Christi etiam qui separati sunt ab ecclesia, quam uerum est, quod daemonia pellunt in nomine Iesu Christi, sed eos utrumque nec ad uitam aeternam perducere nec ab aeternis suppliciis uindicare. ac per hoc quemadmodum si ueniret ad ecclesiam quisquam eorum, a quibus expulit daemonia ille quem uiderunt discipuli separatum a grege Iesu Christi pellere daemonia in nomine Iesu
Abbreviated transcription (Latin):
eicumt. uel aliquas uirtutes in noĩe
iħu xp̃i oꝑantur: nos aut̃ dicim us
unmo ipsa uĩtas dicit om̃ib hoc dnm̃
ẽẽ dicturum etiam qui intra ipsa uni¬
tatis retia mali pisces cum bonis usq
ad litus natant. Quid enim eis aliud
dicetur cum inuasa collectis bonis illi
mali separati ꝓicientur. nisi recedite
ame qui oꝑamini iniquitatem: Nec
cum uł tales baptizantes. uł tales bapti.¬
zatos intra eadem retia unitatis agnos¬
cunus. Ipsos queq non arbitror tam
ẽẽ impudentesut audeant dicere tã
nultis malis et seleratis qui ineorum
parte sunt masg estis flagiciis et faci¬
norib ꝑditi et isquinati: hoc ẽ aua¬
ris atq raptorib siue truculentis fene¬
ratorib. siue cruentis circumcellionib
dñm non ẽẽ dicgurum. recedite ame
om̃s qui oꝑamini iniquitatem. et tam̃
scint. uident. penent multos tales
baptizare. multos atalibus baptizari. nec
ineis ap̃i uiolant sacram̃tum etiam illi qͥb

Expanded text:
eiciunt ueleiciunt uelIesu Christi operantur; nos autem dicimus, immo ipsa ueritas dicit omnibus hoc dominum esse dicturum, etiam qui intra ipsa unitatis retia mali pisces cum bonis usque ad litus natant. quid enim eis aliud dicetur, cum in uasa collectis bonis illi mali separati proicientur, nisi: recedite a me qui operamini iniquitatem? nec cum uel tales baptizantes uel tales baptizatos intra eadem retia unitatis agnoscimus. ipsos quoque non arbitror tam esse- inpudentes, ut audeant dicere tam multis malis et sceleratis, qui in eorum parte sunt manifestis flagitiis et facinoribus perditi et inquinati, hoc est auaris atque raptoribus siue truculentis faeneratoribus siue cruentis circumcellionibus, dominum non esse dicturum: recedite a mequi operamini iniquitatem, et tamen sciunt uident tenent multos tales baptizare, multos a talibus baptizari, nec in eis Christi uiolant sacramentum etiam illi, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
et sp̃s sci ritu euangłico celebrantur:
hic fortasse dicat. Iam non eẽ xͥ sacram̃¬
tum: quod sacrilegis datur. Cur nõ gͦ
dicit non ẽẽ etiam nom̃ &ͥ quod asacrile¬
dicere. Ait enim. ꝑdidisse gͥ falsum opꝰ
non dubium ẽ. qui tametsi in nomine
iħu xͥ sacrilegi tam̃ aufi sunt oꝑari.
Tametsi inquit: in nomine iħu xep̃i.
Nunquid dixit non ẽẽ nom̃ iħu xp̃i:
Sicut gͦ nichil ꝓdest sacrilȩgis quod ope¬
rantur in nomine iħu xp̃i: sic nichil
ꝓdest hereticis quod baptizant uł bap¬
tizantur baptismo iħu xͥ. S tam̃ sicut
illud nomen est iħu xp̃i : ita ⁊ iste bap¬
tismus iłni xp̃i. et utrumq agnoscen¬
dum et approbandum. non negandũ
et destruendum est. ne tantis donis
dĩfiat inuiria. cum sacrilegiꝵeisdem
bonis maleitrentium corrigitur uita.
Ille dicit sacrilegis dicturum dnm̃. rece¬
dite ame om̃s qui oꝑamini miquitatẽ.
qui extͣ eccłiam baptizant. uł demonia

Expanded text:
et Spiritus sancti ritu evangelico celebrantur? et Spiritus sancti ritu evangelico celebrantur? Hic fortasse dicat jam non esse Christi sacramentum quod a sacrilegis datur. Cur non ergo dicit non esse etiam nomen Christi, quod a sacrileenim: perdidisse igitur falsum opus non dubium est, qui tametsi in nomine Iesu Christi, sacrilegi tamen ausi sunt operari. tametsi, inquit, in nomine Iesu Christi. numquid dixit non esse nomen Iesu Christi? sicut ergo nihil prodest sacrilegis, quod operantur in nomine Iesu Christi, sic nihil prodest haereticis, quod baptizant uel baptizantur in baptismo Iesu Christi. sed tamen sicut illud nomen est Iesu Christi, ita et iste baptismus Iesu Christi, et utrumque agnoscendum et approbandum, non negandum et destruendum est, ne tantis donis dei fiat iniuria, cum sacrilegorum eisdem bonis male utentium corrigitur uita. Ille dicit sacrilegis dicturum dominum: recedite a me qui operamini iniquitatem, qui extra ecclesiam baptizant uel daemonia
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i eiciebat demonia. et de illo
male non loquebatur. Huius itaq
iniquitatem illis ũbis dñs dampnat
ubi ait. qui mecum non colligit spar¬
git. ueritatem tam̃ suam in illo non
exemplum sequentes etiam nos ꝓuirib
nrĩs: baptismi u̾itatem. et quicquid ali¬
ud uerum heretici tenent negare non
possuimus. imꝑbare ac destruere ñ aude¬
inus. Ipsoꝵ aut̃ iniquitatem qua cum
xp̃o non colligunt s spargunt: nũto
detestamur. et iniuolata u̾itate quȩ¬
in eis est dampnamus: uł quantũ sini¬
mur em̃damus. Respiciat gͦ iste quo er¬
rore dixerit: quod secutus adunxit. Ue¬
lint nolint proinde traditores sacrilegis
sacram̃tis xpm magis offendunt. Alia ẽ
quippe temeritas etuttumq tolerabilis.
quod traditores dicit homines quos eẽ
non probat. Illud aut̃ quis ferat. quod
sacrilega dicit sacram̃ta xp̃i. etiam si
uere sicut calumpniatur a traditorib¬
haberentur. quȩ innoĩe patris et filii

Expanded text:
Iesu Christi eiciebat daemonia et de illo Iesu Christi eiciebat daemonia et de illo male non loquebatur. huius itaque iniquitatem illis uerbis dominus damnat ubi ait: qui mecum non colligit spargit, ueritatem tamen suam in illo non exemplum sequentes etiam nos pro uiribus nostris baptismi ueritatem et quidquid aliud uerum haeretici tenent negare non possumus, inprobare ac destruere non audemus, ipsorum autem iniquitatem, qua cum Christo non colligunt sed spargunt, merito detestamur et inuiolata quae in eis est ueritate damnamus uel quantum sinimur emendamus. Perspiciat ergo iste, quo errore dixerit quod secutus adiunxit: uelint nolint, proinde traditores sacrilegis sacramentis Christum magis offendunt. alia est quippe temeritas sed utcumque tolerabilis, quod traditores dicit homines quos esse non probat; illud autem quis ferat, quod sacrilega dicit sacramenta Christi, etiamsi uere, sicut calumhaberentur quae in nomine Patris, et Filii,
Abbreviated transcription (Latin):
dubium ẽ: quia tametsi in nomine iħu
xp̃i sacrilegi tam̃ ausi sunt oꝑari. Hoc om¬
nino uerum ẽ. qm̃ qui sacrilegi in noĩe
iħu xp̃i ausi sunt oꝑari. falsum opus
ꝓprium ꝑdiderunt. Hunquid ideo tam̃
nom̃ ipsum iħu xp̃i sacrilegum ẽ etiam
cum ꝑ illum sacrilegi aliquid oꝑant᷑:
Quis hoc audeat uł dementissimus
dicere. quis iam isto tempore uł paga¬
nus audeat affirmare: Unde et ipse iłis
xp̃s cum uerissime dixerit qui mecũ ñ
colligit spargit. tam̃ cum ei discipuli
dixissent quendam se inuenisse qui in
nomine eius demonia eiceret. et ꝓhi¬
buisse quia cum eis dñm non seque¬
batur: ad hoc respondit. Nolite ꝓhib̾e.
Nemo enim uirtutes facit in nomine
ieo: et porest male loqui de me. In
hoc utiq ꝓpria iniquitas erat: quia
non cum dño colligebat: nec in eius
gregis unitate pastorem cũ discpłis se¬
quebatur. ininiquitate sua ueritatem
detinebat alienam. quod in nomine

Expanded text:
dubium est, qui tametsi in nomine Iesu dubium est, qui tametsi in nomine Iesu Christi, sacrilegi tamen ausi sunt operari. hoc omnino uerum est, quoniam, qui sacrilegi in nomine Iesu Christi ausi sunt operari, falsum opus proprium perdiderunt: numquid ideo tamen nomen ipsum Iesu Christi sacrilegum est, etiam cum per illum sacrilegi aliquid operantur? quis hoc audeat uel dementissimus dicere, quis iam isto tempore uel paganus audeat adfirmare? unde et ipse Iesus Christus cum uerissime dixerit: qui mecum non colligit spargit, tamen cum ei discipuli dixissent quendam se inuenisse, qui in nomine eius daemonia eiceret, et prohibuisse, quia cum eis dominum non sequebatur, ad hoc respondit: nolite pr ohibere; nemo enim uirtutes facit in nomine meo et potest male loqui de me. in hoc utique propria iniquitas erat, quia non cum domino colligebat nec in eius gregis unitate pastorem cum discipulis sequebatur, in qua iniquitate sua ueritatem detinebat alienam, quod in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
derenta uĩtas neganda non ẽ. s ipsa mi-¬
quitas non destructa uĩtate dampnã
da ẽ. Unde et apłs. Et si sciero om̃a sacra¬
m̃ta. et om̃em scientiam. et si habuero
ominẽ ꝓpħiam. ⁊ omẽm fidem ita ut
montes transferam. hearttatem aut̃ nõ
habeam: nichil sum. Se dixit nichil ẽẽ
si non hãt bearitatem. non sacram̃ta et
scientiam. et ꝓpħiam. et fidem. Illa enun
magna sunt ȩtiam si ille nichil sit qui
ea sine learitate habuerit: et eoꝵ uĩtatẽ
insua uuquitate tenuerit. Hoc ⁊ nos istis
hereticis dicimus. Non destruius
iuĩtatem baptismatis quã innr̃a uuqͥ¬
tate detmnetis. s cum uos corrigimus il¬
lam destriumus et euertimus. hanc
aut̃ agnoscinus et tenemus. Nichil
itaq istum aduiuant plura euange¬
głica testimonia. Quem admodum
aut̃ et nobis etiam plurimum suffra-¬
gentur: adũte. Ecce ipsa ũba eius at¬
tende. Perdidisse inquit falsum opus nõ

Expanded text:
detenta ueritas neganda non est, sed ipsa inidetenta ueritas neganda non est, sed ipsa iniquitas non destructa ueritate damnanda est. unde et apostolus dicit: et si sciero omnia sacramenta et omnem scientiam, et si habuero omnem prophetiam et omnem fidem ita ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum. se dixit nihil esse, si non habeat caritatem, non sacramenta et scientiam et prophetiam et fidem. illa enim magna sunt, etiamsi ille nihil sit, qui ea sine caritate habuerit et eorum ueritatem in sua iniquitate tenuerit. hoc et nos istis haereticis dicimus: non destruimus ueritatem baptismatis, quam in uestra iniquitate detinetis, sed cum uos corrigimus illam destruimus et euertimus, hanc autem agnoscimus et tenemus\'. nihil itaque istum adiuuant plura euangelica testimonia. Quemadmodum autem nobis etiam plurimum suffragentur aduerte. ecce ipsa uerba eius adtende: perdidisse, inquit, falsum opus non
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtiam iste contͣ quem disserimus iudit:
quod cum sibi uelut ex adũsariis partib
obiecisset. quia et hii quos traditores uo¬
cant baptismo xp̃i non ioħis baptizant
et baptizantur. et ideo post eos baptis¬
mum non rescindi nec iterari oportere:
huic questioni dix̃ respondisse xpm̃ cũ
ait. qui mecum non colligit spargit. Qua¬
si dixerit xp̃s ineis qui mecũ nõ colligũt¬
spargunt. etiam quod uerum ẽ. quod me¬
cum inuentum fuerit negetur. ex sus¬
uimus. et innoĩe tuo demonia eiecimus.
et innoĩe tuo urtutes multas fecimus.
eum responsurum non noui uos. rece¬
dite ame qui oꝑamini iniquitatem.
Nunquid etiam hic dix̃ ꝓpt̾ iniquitatẽ
urãm negabo etiam ĩtatem meam
inurã iniquitate detentam: Neq enĩ
inregnum fuum recepturus ẽ om̃s inqͥb
muenĩt aliquam uĩtatem: s inquib
inuenĩt iũtati congruam bearitatem.
quȩ si desuerit. iniquitas erit. in qͣ tam̃

Expanded text:
etiam iste contra quem disserimus uidit, etiam iste contra quem disserimus uidit, quod, cum sibi uelut ex aduersarii partibus obiecisset, quia et hi, quos traditores uocant, baptismo Christi, non Iohannis baptizant et baptizantur et ideo post eos baptismum nec rescindi nec iterari oportere, huic quaestioni dixit respondisse Christum cum ait: qui mecum non colligit spargit, quasi dixerit Christus: \'in eis, qui mecum non colligunt, etiam quod uerum et quod meum inuentum fuerit negetur exsuf nomine tuo prophetauimus et in nomine tuo daemonia eiecimus et in nomine tuo uirtutes multas fecimus? eum responsurum: non noui uos; recedite a me qui operamini iniquitatem. numquid etiam hic dixit: \'propter iniquitatem uestram negabo etiam ueritatem meam in uestra iniquitate detentam\'? neque enim in regnum suum recepturus est omnes, in quibus inuenerit aliquam ueritatem, sed in quibus inuenerit ueritati congruam caritatem, quae si defuerit iniquitas erit. in qua tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tas fecimus. et tunc dicam illis. Non no¬
ui uos: recedite a me oꝑarii inquitatis.
ꝑ didisse igitur falsum opiis nondu¬
bium ẽ qui tametsi in nomine iħu xͥ
sacrilegi tam̃ ausi sunt oꝑari uelint no¬
lint. Proinde traditores sacrilegis saca¬
m̃tis xp̃m magis offendunt. quisi e
dicere audeant in nomine tuo ꝓpħaumꝰ.:
dicet illis ut cetĩs. recedite ame oꝑarii
iniquitatis. non noui uos. Recte illis
hoc dicet. qm̃quidem et indignis nondis¬
similes causȩ sunt baptitare. demonia
pellere. cetãsq mirabiles fecisse uirtint
Uide quam multa dix̃. et quod sibi ex
eos dicere deberemus ammonuit. Nai
enim tantum nichil eum ad iuuant
hec euangłica testimonia: s etiam
causȩ nr̃e plurimũ susfragantur. De
baptismo ioħis agebatur quo bapti¬
zatos quosdam st̃ baptizauit apłs.
xp̃i baptismum non habentes bapti¬
zari iussit in xp̃o: ac ꝑ hoc neutrum
destruxit. S utrumq distinxit. Hoc

Expanded text:
tas fecimus? et tunc dicam illis: non notas fecimus? et tunc dicam illis: non noui uos; recedite a me, operarii iniquitatis. perdidisse igitur falsum opus non dubium est, qui tametsi in nomine Iesu Christi, sacrilegi tamen ausi sunt operari. uelint nolint, proinde traditores sacrilegis sacramentis Christum magis offendunt, qui si et dicere audeant: in nomine tuo prophetauimus, dicet illis ut ceteris: recedite a me, operarii iniquitatis; non noui uos. recte illis hoc dicet, quoniam quidem in indignis non dissimiles causae sunt baptizare, daemonia pellere ceterasque mirabiles fecisse uirtutes. uide quam multa dixit et quod sibi ex eos dicere deberemus ammonuit. neque enim tantum nihil eum adiuuant haec euangelica testimonia, sed etiam causae nostrae plurimum suffragantur. De baptismo Iohannis agebatur, a quo baptizatos quosdam si baptizauit apostoChristi baptismum non habentes baptizari iussit in Christo, ac per hoc neutrum destruxit, sed utrumque distinxit. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
respondent nisi proptẽa se post istos nõ
baptizare. quia ꝑ eos aquib baptizti sũt
non eoꝵ s xp̃i baptismum ꝑceꝑunt: Cre¬
dant gͦ ꝓptẽa baptitatum eẽ post ioħm:
quia uł nullum ibi baptismum habe¬
bant. uł xp̃i baptismum nondũ hi¬
bant. Hoc quidem etiam ipse sibi cui
respondemus opposuit: oppositumq ñ
soluit. Ait enĩ. dicit forsitan aliquis.s.
hii quos paulus itũm baptizauit. bar¬
tismo iob̃is abluti fuerunt non baptismo
iħu xp̃i. Unde rebaptizare dico nõ opo¬
tere: quos constat ẽẽ atraditorib tamẽ
in xp̃i nomine baptizatos. Hoc sibi cum
ipse ꝓposuisset: attende quẽ ad modum
frustra responde conatus sit. Huic in
qui mecum non colligit disꝑgit. sstũm.¬
Hon om̃is qui dicit micin dñe dñe: n¬
trabit in regnum cęloꝵ. Multi eñ dicent
mͥ in illa die dñe dñe nonne in tuo noĩe
ꝓpħa uimus. et intuo noĩe demonia eie¬
cumus. et intuo nomine uirtutes mul¬

Expanded text:
respondent, nisi propterea se post istos non respondent, nisi propterea se post istos non baptizare, quia per eos qui baptizati sunt non eorum, sed Christi baptismum perceperunt? credant ergo propterea baptizatum esse pquia vel nullum illi baptismum habebant, vel Christi Baptismum nondum habebant. 10. Hoc quidem etiam ipse sibi, cui respondemus, opposuit, oppositumque non solvit. Ait enim: Dicit forsitan aliquis, Sed hi quos Paulus iterum baptizavit, baptismo Joannis abluti fuerant, non Baptismo Jesu Christi, unde rebaptizari dico non oportere, quos constat esse a traditoribus tamen in Christi nomine baptizatos. Hoc sibi cum ipse proposuisset attende quemadmodum frustra respondere conatus sit. Huic, inq« Qui mecum non colligit, dispergit n omnis qui dicit mihi domine domine, intrabit in regnum caelorum. multi enim dicent mihi in illa die: domine domine, nonne in tuo nomine prophetauimus et in tuo nomine daemonia eiecimus et in tuo nomine uirtutes mul
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant ioħis baptismate baptriatos:
baptizari uissit in xp̃o. Qitisquis isto
exemplo scismaticos et hereticos bapti¬
Tandos putat: audeat dicere si potest
hereticum uel scismaticum ioħm fuissẽ.
Hoc si nefas est cdicere: profecto illis hõib
quod deerat datum est. non quod inerat
imꝓbatum. siue m̃titi fuerint se hr̃e
baptismum iois sicut non nulli arbi¬
trantur: siue quia baptismus ioħis nõ
erat baptismus xep̃i. s tamen militans
xp̃o. sicut legis uetera sacram̃ta p̃curso¬
rio quodam et p̃figuratorio fungebãt᷑¬
officio. S si post ioħm amicum sponsi
baptizatum ẽ inquiunt. quantomagis
post hereticum baptizandum ẽ : Potest
alius uelud uixta similit̃ indignatiõe
cõmotus dicẽ. Si post ioħm baptizatũ
est qui uinum penitus non bibebat.
quanto post ebriosum iustius bapti¬
zandum ẽ. Hoc gͦ iuisti faciant. si posst̃
baptirent post ebriosos suos: si pꝰ ioħm
sobrium apłi baptizarunt. Quid hinc

Expanded text:
dicebant Iohannis baptismate baptixatos, dicebant Iohannis baptismate baptixatos, baptizari iussit in Christo. quisquis isto exemplo schismaticos et haereticos baptizandos putat, audeat dicere, si potest, haereticum uel schismaticum lohannem fuisse. hoc si nefas est dicere, profecto illis hominibus quod deerat datum est, non quod inerat inprobatum, siue mentiti fuerint se habere baptismum Iohannis, sicut nonnulli arbitrantur, siue quia baptismus Iohannis non erat baptismus Christi, sed tamen militans Christo, sicut legis uetera sacramenta praecursorio quodam et pofficio. Si post Joannem amicum sponsi baptizatum est, inquiunt, quantopost haereticum baptizandum est! potest alius uelut iusta similiter indignatione commotus dicere: si post Iohannem baptizatum est, qui uinum penitus non bibebat, quanto post ebriosum iustius baptizandum est! hoc ergo isti faciant, si possunt; baptizent post ebriosos suos, si post Iohannem sobrium apostoli baptizarunt\'. quid hinc