comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to silentii tempore: nul¬
las ad uos ecclesiastici
sermonis litteras mite¬
re. Nani cum frequent̾
uobis explurimis romanarum ꝓuinciarũ
urbibus significassem. quid cum religiosis
fr̃ibus nr̃is orientis ep̃is fidei. studuq eẽt.
quantaq suboccasione temporalium mo¬
tuum diabolus uenenato ore atq lingua
mortiferȩ doctrinȩ sibila ꝓtulisset: uerens
ne intanto. ac tam plurium ep̃oꝵ calamitose
impietatis. uel horroris ꝑiculo taciturnitas
ur̃a de pollute atq impiate conscientie ẽẽt
desperatione suspecta. Nam ignorare uob
frequenter ammonitis non licebat: michi
quoq apud uos tacendum arbitrabar dñi¬
ce sententiȩ ad modum memor. qua post
primam atq iteratam conuentionem eos qͥ
etiam subtestimonio ȩccłiȩ inobedientes exis¬
terent. haberi sicut ethiicos publicanosq
quarum lentitudinem. ac raritatem de exi¬
lui mei & longitudine. & secreto. intelligo con¬
stitisse: gratulatus sum indño in contami¬

Expanded text:
to silentii vestri tempore nullas ad vos ecclesiastici sermonis litteras mittere. Nam cum frequenter vobis ex plurimis Romanarum provinciarum urbibus significassem, quid cum religiosis fratribus nostris Orientis episcopis fidei studiique esset, quantaque, sub occasione temporalium motuum, diabolus venenato ore atque lingua mortiferae doctrinae sibila protulisset; verens ne in tanto ac tam plurium episcoporum calamitosae impietatis vel erroris periculo, taciturnitas vestra de pollutae atque impiatae conscientiae esset desperatione suscepta nam ignorare vobis frequenter admonitis non licebat, mihi quoque apud vos tacendum arbitrabar, dominicae sententiae admodum memor, qua post primam atque iteratam conventionem, eos, qui etiam sub testimonio 459 Ecclesiae inobedientes exsisterent, haberi sicut ethnicos publicanosque quarum lentitudinem ac raritatem de exsilii mei et longitudine et secreto intelligo constitisse; gratulatus sum in Domino, incontami
Abbreviated transcription (Latin):
sine fine ꝑseuerans ꝑmanet inꝑpetua scła.
erit eñi sedens indext̾a patris. non solum
m hoc scło uerum etiam & infuturo. Et in
sp̃m sc̃m id est paraclitũ quẽ ꝓmittens
apłis. postea quam incelũ ascendit misit
docere eos et cõmonere omnia. ꝑquẽ & scĩ¬
ficant᷑ credentiũ in eũ sincerit̾ animȩ. Cos
autem qui dicunt ex nullis ex stantibus

Expanded text:
erans, permanet in perpetua saecula. Erit enim sedens in dextera Patris, non solum in hoc saeculo, verum etiam et in futuro. Et in Spiritum sanctum, id est, paracletum, quem promittens Apostolis, postea quam coelum adscendit, misit docere eos, et commonere omnia, per quem et sanctificantur credentium in eum sinceriter animae. I. « Eos autem qui dicunt: De nullis exstanti
Abbreviated transcription (Latin):
ontrahi & dilatari corporalis ẽ passio.
deus autẽ qui sp̃c ẽ. & spirat ubi uult.
non se ꝑdemutationẽ substantiȩ. aut dila¬
tat. aut contrahit. Extra corporalis em̃ na¬
turȩ necessitatem liber manens quando
uult. & cũ uult & ubi uult id prestat
ex sese. Impium ẽ gͦ substantie demutati¬
onẽ lib̾tati tante uirtutis adscribe. Sinopꝰ.
iquis dilatatã substantiã di filium
dicat facere. aut latitudinem sub¬
stantie eius filiũ nominet: anathema sit.
upior sententia & si in demuta hylarius¬
bilem dm̃ docere noluerit. ad hanc se tñ
sequentem heresim preparauit. Quidã eñi
ausi sunt in nascibilem dm̃ usq ad scãm
uirginẽ substantiȩ dilatatione ꝓtendere. ut
latitudo deducta quodã nat᷑e suȩ trac̾tu as¬
sumensq hominẽ filiꝰ nuncupet᷑ neq filiꝰ ante
scła ꝑfectus ds̃ natꝰ idẽ pꝰ ea ⁊ hõ natus sit. Totũ
itaq hoc catholica fides dampnat. in quo
& demutabilis pat̾ dicit᷑: & natꝰ filiꝰ ab nega¬

Expanded text:
ontrahi et dilatari, corporalis est passio: Deus autem, qui spiritus est, et spirat ubi vult, non se per demutationem substantiae aut dilatat, aut contrahit. Extra corporalis enim naturae necessitatem liber manens, quod vult, et cum vult, et ubi vult, id praestat ex sese. Impium ergo est substantiae demutationem libertati tantae virtutis adscribere. VII. « Si quis dilatatam substantiam Dei Filium dicat facere, aut latitudinem substantiae ejus Filium nominet: anathema sit. Superior sententia, etsi indemutabilem Deum docere voluerit, ad hanc se tamen sequentem haeresim praeparavit. Quidam enim ausi sunt innascibilem Deum usque ad sanctam Virginem substantiae dilatatione protendere : ut latitudo deducta quodam naturae suae tractu assumensque hominem filius nuncuparetur; neque Filius ante saecula perfectus Deus natus, idem postea et homo natus sit. Totum hoc itaque catholica fides damnat, in quo et demutabilis Pater dicitur, et natus Filius abnega
Abbreviated transcription (Latin):
accipit dum in omnibus uoluntati eiꝰ qͥ se
misit obseqͥt᷑. Sed pietatis subiectio ñ ẽẽntie
deminutio. nec religionis officiũ degenerẽ effic̃
naturam. cum ꝑid quod cum et innascibilis
unus sit: & subiectio filii doceat᷑ et dignitas
dum et ipsi illi nomini filiꝰ nuncupandꝰ subi¬
citur. Quod cũ dei patͥs sit. tamen ex natura¬
sibi sit nom̃ habens nom̃. sed eiꝰ cuiꝰ et filius
ẽ : & sit patri. & obsequio subiectꝰ & nomine.
Ita tam̃: ut subiectio nominis ꝓprietatem
naturalis atq in differentis testatur essentie.

Expanded text:
accipit, dum in omnibus voluntati ejus qui se accipit, dum in omnibus voluntati ejus qui se misit obsequitur. Sed pietatis subjectio non est essentiae diminutio, nec religionis officium degenerem efficit naturam: cum per id, quod cum et innascibilis unus sit; et subjectio filii doceatur et dignitas, dum et ipsi illi nomini Filius nuncupandus subjicitur, quod cum Dei patris sit, tamen sibi ex natura sit nomen. Habens nomen, sed ejus cujus et filius est, fit Patri et obsequio subjectus et nomine; ita tamen, ut subjectio nominis proprietatem naturalis atque indifferentis testetur essentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
It suꝑiora & consequentia suspicionẽ
siqua ẽẽ in his dictis uidet᷑ penitus
excludunt. ne diuersitas dissimiliũ deitatũ
in dño & dño predicaret᷑: & in eo ñ cõꝑaratur.
quia duos deos dici impiũ sit. ñ autẽ iccirco
ipse credatur. Cum enim anathema sit. xꝑm¬
dm̃ denegans. non potest iccirco ꝓfanũ uideri
duos deos cognominari. ne et xꝑc ds̃ predicet᷑.
cum ꝑessentie naturalis ꝓprietatem iccirco
ds̃ unus ẽ. quia exinnascibili deo patre qui
unus ds est. unigenitus filius natus ñ aliun¬
de quam ex deo habeat eẽ quod ds ẽ: & in¬
differenti eiꝰ qui genitus ẽ ab eo qui genuit
ẽẽntiã ñ potest in differentis unum ẽẽ nat᷑e.
& uel ineo quidem maxime ñ cõꝑat᷑ nec co¬
equatur filiꝰ patri dum subditꝰ ꝑ obedientiȩ
obsequelam ẽ. dum pluit dñs adño. ne a se
ipse scd̃m fotinũ aut sabellium pluerit dñs
a dño. dum addexterã dei tam̃ consedit. dũ
sͥ ut consederet dictum. sit dum mittitur. dũ

Expanded text:
t superiora et consequentia suspicionem, si qua esse in his dictis videbitur, penitus excludunt, ne diversitas dissimilium deitatum in Domino et Domino praedicetur. Et in eo non comparatur, quia duos deos dici impium sit: non autem idcirco esse credatur. Cum enim anathema sit m denegans, non potest idcirco profanum videri, duos deos connominari, ne et Christus Deus praedicetur: cum per essentiae naturalis proprietatem idcirco Deus unus est, quia ex innascibili Deo Patre, qui unus est Deus, unigenitus Filius Dei natus, non aliunde quam ex Deo habeat esse, quod est Deus. Et indifferenti ejus qui genitus est ab eo qui genuit essentia, non potest non indifferentis unum nomen esse naturae. Et vel in eo quidem maxime non comparatur nec coaequatur Filius Patri, dum subditus per obedientiae obsequelam est, dum pluit Dominus a Domino, ne a se ipse secundum Photinum aut Sabellium pluerit, ut Dominus a Domino; dum ad dexteram Dei tum consedit, cum sibi ut consideret dictum sit; dum mittitur, dum
Abbreviated transcription (Latin):
onseruat᷑ substantiȩ & nomen & uirtꝰ.
Cum enim in anatbemate sit qͥ ex
maria dei filium hominẽ sine dõ dixerit. &
in eodem iudicio sit qͥ in hominẽ innascibilẽ
dm̃ dixerit. ñ d̾s is qͥ in homine ẽ. ñ ee̾ deus
dicitur sed d̃s in nascibilis abnegat᷑. patre
a filio ñ nat᷑ȩ noĩe. quia nec diuersitate
substantiȩ. sed sola in nascibilitatis auctori¬
iquis uerbum caro factum ẽ audiens
uerbũ in carne translatum putet. uł
onseruat᷑ dignitas diuinitatis: ut in
eo qd̃ uerbum caro factum caro factũ¬
elt dũ uerbũ caro sit. non amiserit ꝑcarnẽ
quod erat uerbũ. neq translatum in carne
sit ut uerbũ ẽẽ desineret sed uerbum caro
factum ẽ: ut caro potiꝰ hoc inciꝑet ẽẽ qͦd
uerbum. Alioqͥn unde carni inoꝑibus uir¬
tus. in morte gła. in cogitationibus huma¬
noꝵ cordium scientia in pace securitas. in mor¬
te uita: Sed demutationẽ ds nesciens. nichil
ex substantie suȩ bonis. caro factꝰ amisit.

Expanded text:
onservatur substantiae et nomen et 491 virtus. Cum enim in anathemate sit, qui ex Maria Dei filium hominem sine Deo dixerit; et in eodem judicio sit, qui in homine innascibilem Deum dixerit: non Deus is, qui in homine est, non esse Deus dicitur; sed Deus innascibilis abnegatur, Patre a Filio non naturae nomine, quia necdiversitate substantiae, sed sola innascibilitatis auctoriquis Verbum caro factum est audiens, Verbuonservatur dignitas divinitatis: ut in eo, quod Verbum caro factum est, dum Verbum caro fit, non amiserit per carnem quod erat Verbum, neque translatum in carnem sit, ut Verbum esse desineret; sed Verbum caro factum est, ut caro potius hoc inciperet esse quod Verbum. Alioquin unde carni in operibus virtutes, in monte gloriam, in cogitationibus humanorum cordium scientiam, in passione securitatem, in morte vitam? Sed demutationem Deus nesciens, nihil ex substantiae suae bonis caro factus amisit.
Abbreviated transcription (Latin):
scła filium dei obsecutum patri in creatiõe
omniũ non conficetur: anathema sit.
erum nobis absolutam intelli hylariꝰ.
gentiã ipsa illa noĩs religiosa professio
anathema sit filium dei negare. substantiȩ
diuerse alterius abaltera opinio in predican¬
dis. diis duobus excluditur. ñ em̃ ẽ alia p̾t̾
illa dei patris. exqua di filius ds̃ intẽpora¬
lis est natꝰ ẽẽntia. Nam cum necessario
dm̃ patrem confitemur. & absolute. xꝑi
dei filium dm̃ predicamꝰ: & int̾ hȩc duoꝵ
deorum sit in religiosa confessio. non posst̃
scd̃m nat᷑ȩ in differentiã & nomen indiffe¬
rens. ñ unum ẽẽ in eẽntie genere. quoꝵ eẽn¬
tie nom̃. ñ licet eẽ nisi unum. Sinodus. iii.

Expanded text:
saecula Filium Dei obsecutum Patri in creatione saecula Filium Dei obsecutum Patri in creatione omnium non confitetur, anathema sit. erum nobis absolutam intelligentiam ipgentiam ipsa illa nominis religiosa professio anathema sit, Filium Deum negare: substantiae diversae alterius ab altera opinio in praedicandis diis duobus excluditur. Non enim est alia, praeter illam Dei patris ex qua Dei filius Deus intemporalis est natus, essentia. Nam cum necessario Deum patrem confitemur, et absolute Christum Dei filium Deum praedicamus, et inter haec duum deorum sit irreligiosa confessio: non possunt, secundum naturae indifferentiam et nomen indifferens, non unum esse in essentiae genere, quorum essentiae nomen non licet esse nisi unum. IV. « Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidiȩ occasiones. ac primum post generalẽ
illam atq indubitatã sacramentorũ expo¬
sitionem. hinc exponende fidei aduersum
hereticos cepit exordium. Sinodus. .I.¬
os autem qͥ dicunt de nullis exstanti¬
bus filius. uel de altera suibstantia
uis hic ambiguitatis locus: Aut
quid ex sincerȩ fidei conscientia re-¬
liquum est: Non est de non exstantibus ut
ei exstans origo sit. non est exstans ei ad ori¬
ginem substantia aliqua alia nͥ sola quȩ dĩ
est. ut in eo nichil aliud natum possit esse
quam omne quod dei sit. quia non exstans
pore. ut cum patre sit in temꝑalis & filius.
In separabilia itaq inter in nascibilem pa¬
trem & unigenitũ filium cuncta st̃ quos
intempore pares ipsa illa unius tantum
ꝑaternȩ existentis ex qua natiuitas sumit᷑
in differentia in ullo discernat ẽẽntie. Sinodꝰ.
iquis autem patrem & filium duos
dicit deos anathema sit. Et siquis¬
unum dicens dm̃. xp̃m autem dm̃ ante

Expanded text:
perfidiae occasiones. Ac primum post generalem perfidiae occasiones. Ac primum post generalem illam atque indubitatam sacramentorum expositionem, hinc exponendae fidei adversum haereticos coepit exordium. I. « Eos autem qui dicunt: De nullis exstantibus FQuis hic ambiguitatis locus? aut quid ex sincerae fidei conscientia reliquum est? Non est de non exstantibus: ut ei exstans origo sit. Non est exstans ei ad originem substantia aliqua alia, nisi sola quae Dei est: ut in eo nihil aliud natum esse possit, quam omne quod Dei sit; quia non ex nihilpore: ut cum Patre sit intemporalis et Filius. Inseparabilia itaque inter innascibilem Patrem et unigenitum Filium cuncta sunt, quos in tempore pares ipsa illa unius tantum paternae exsistentis, ex qua nativitas sumitur, indifferentia in nullo discernat essentiae. 489 II. « Si quis autem Patrem et Filium duos dicit deos: anathema sit. unum dicens Deum, Christum autem Deum ante
Abbreviated transcription (Latin):
nascibilem et sine initio dicat filiũ. tamꝗͣ
duo sine principio. & duo in nascibilia & duo
innata dicens duos faciat deos: anathema
sit. Caput enim quod ẽ principium omĩũ
filius: caput autem qͦd est principiũ xꝑi
ds̃. Ita enim ad uirum aduirũ qui ẽ sine
principio omniũ principiũ ꝑfiliũ uni¬
uersa referemus. & iterum confirmanteᷤ
xꝑianissimi intellectũ dicemꝰ. Qm̃ siquis¬
xꝑm. dm̃ filiũ ante scła subsistentẽ et mi¬
nistrantem patri ad omniũ ꝑfectionem
non dicat. Sed ex quo de maria natꝰ est ex
eo & xꝑm & filium nominatũ ẽẽ et initiũ
accepisse ut sit ds dicat: anathena sit.
ecessitas & tempꝰ ammonuit hylariꝰ.¬
eos qui tum conuenerant ꝑmulti¬
plices questiones latiꝰ ac diffusius exposi-¬
tionem fidei ordinare. quia multis et oc-¬
cultis cuniculis incatholicam domu̾ ea
quȩ ꝑfotinum renouabatur heresis temp-¬
taret irreꝑe ut ꝑsingula genera intemerate
fidei absolutiones quot eidem eẽnt quesitȩ

Expanded text:
nascibilem et sine initio dicat Filium, tanquam duo sine principio, et duo innascibilia, et duo innata dicens, duos dicat Deos, anathema sit. Caput enim quod est principium omnium Christus; caput autem quod est principium Christi Deus. Ita enim ad unum, qui est sine principio omnium principium, per Filium universa referimus. » Et iterum : « Confirmantes Christianismi intellectum, dicimus qum Dei ante saecula subsistentem et ministrantem Patri ad omnium perfectionem non dicat, sed ex quo de Maria natus est, ex eo et Christum et Filium nominatum esse, et initium accepisse ut sit Deus, dicat, anathema sit.ecessitas et tempus admonuit eos, qui tum convenerant, per multiplices quaestiones latius ac diffusius expositionem fidei ordinare; quia multis et occultis cuniculis in catholicam domum ea, quae per Photinum renovabatur, haeresis tentaret irrepere: ut per singula genera intemeratae fidei absolutiones, quotidem essent quaesitae
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ opulentiam sum ministret. Ergo ea
se quȩ cotidie fuint enarraturam ꝓfessa:
memorem se quoq enumeranda ea quȩ
ascł̃o sunt pollicetur. Et nc̃ quis bebitudi¬
inhis quȩ ascło sunt opus omne post scłm
est. at uero quȩ ante scłm st̃. preueniunt
scłi a se posterioris constitutionẽ: Memo¬
rem se itaq ad discenda ea quȩ a seculo st̃
ꝓfessa sapientia: ait. Dñs creauit me ini¬
tium uiarũ suarũ in oꝑa sua.Rerũ itaq a
scło gestarum significatio ista est: neq

Expanded text:
rorum opulentiam subministret. Ergo ea rorum opulentiam subministret. Ergo ea se, quae quotidie fiunt, enarraturam professa, memorem se quoque ad enumeranda ea quae a saeculo sunt pollicetur. Et nunc quis hebetudiin his, quae a saeculo sunt, opus omne post saeculum est: at vero quae ante saeculum sunt, praeveniunt saeculi a se posterioris constitutionem. Memorem itaque se ad dicenda ea, quae a saeculo sunt, professa Sapientia ait: Dominus creavit me in initium viarum suarum in opera sua . Rerum itaque a saeculo gestarum significatio ista e
Abbreviated transcription (Latin):
& potentes scribunt iusticiam. ꝑ me princi¬
pes magnificantur. & tiranni ꝑme tenent
terram. & rursum. In uiis eqͥtatis ambulo.
& inter medias semite iustitiȩ conuersor.
ut diuidã diligentibuᷤ me sustantiã. et thes¬
auros eorum in pleam bonis. Cotidianũ opꝰ
suũ sapientia non tacet. Et primum uni¬
uersos obsecrans monet. & simplices intelli¬
gere astutiam. & in doctos cor apponere.
ut uerborum distinctas discretasq uirtu¬
tes uehemens. ac diligens lector expendẽt.
Sius itaq modis. suis modis constitutiõib
uniuersa agi. intelligi. laudari. obtineri
docet. Et intra se regna regum. & potentium
prudentiam. et principum famosa oꝑa. et
ius terram obtinentium tirannorum c̃¬
tineri ostendit. se quoq non admisceri ini¬
quitatibus. neq in iusticiis inter esse. Et
hoc ob id ut uniuersis equitatis ac iusticiȩ
oꝑibus intercedendo: diligentibus se eterno¬
rum bonorum et in corruptorum thesau¬

Expanded text:
et potentes scribunt justitiam. Per me princiet potentes scribunt justitiam. Per me principes magnificantur, et tyranni per me tenent terram ; et rursum: In viis aequitatis ambulo, et inter medias semitas justitiae conversor: ut dividam diligentibus me substantiam, et thesauros eorum impleam bonis . Quotidianum opus suum Sapientia non tacet. Et primum universos obsecrans monet, et simplices intelligere astutiam, et indoctos cor apponere, ut verborum distinctas discretasque virtutes vehemens ac diligens lector expenderet. Suis itaque modis, suis constitutionibus universa agi, intelligi, laudari, obtineri docet: et intra se regna regum, et potentium prudentiam, et principum famosa opera, et jus terram obtinentium tyrannorum contineri ostendit: se quoque non admisceri iniquitatibus, neque injustitiis interesse; et hoc ob id, ut universis aequitatis ac justitiae operibus intercedendo, diligentibus se aeternorum bonorum, et incorruptorum thesau
Abbreviated transcription (Latin):
grepararet omnia ad esset ipse componeis.
Sed cum scriptura omnis creatorem mun
sapientia ad denegandam impietatis occa¬
sionem.et fabricatorem mundi dm̃ patrẽ ꝑ¬
fessa est. neq se fabricanti deo ab fuisse.
quippe cum adesset etiam preparanti. &
cum pater ꝑararet. et cum sapientia pa-
rante cõpoñet. ad eẽtq etiam preparanti
pidipsum in ea quȩ ꝓpter oꝑa creata esse
intelligeret᷑: quia ȩternȩ preparationi fu¬
turoꝵ operum affuisset. Neq scripturam
licȩ reuelatione quid sit. xꝑm ininitium
uiarum dei et inoꝑa creatum esse inpͥnci¬
pio heretice cognosce. et ipsius sapientiȩ
dictis impiȩ ebitudinis tuȩ disce stulticiam.
Cepit enim ita. Sienuntiauero uob̾ quȩ
cotidie fiunt: memorabor ea quȩ ascło sunt
te dixisset ouos homines obsecro & emitto
uocem meam filiis hominum. intelligite
simplices astutiam. indoctrina autem cor
apponite & rursum. ꝑme reges regnant.

Expanded text:
pararet omnia adesset ipse componens. pararet omnia adesset ipse componens. Sed cum Scriptura omnis creatorem mundSapientia; ad enecandam impietatis occasionem, et fabricatorem mundi Deum patrem professa est, neque se fabricanti docuit afuisse, quippe cum adesset etiam praeparanti: et cum Pater pararet, et Sapientia cum parante componeret, adessetque etiam praeparanti; per id ipsum in ea quae propter opera creata esse intelligeretur, quia aeternae praeparationi futurorum operum adfuisset, neque Scripturam licae revelatione, quid sit Christum in initium viarum Dei et in opera creatum esse, in principio haeretice cognosce, et ipsius Sapientiae dictis impiae hebetudinis tuae disce stultitiam. Coepit enim ita: Si enuntiavero vobis quae quotidie sunt, memorabor ea quae a saeculo sunt te dixisset: Vos o homines obsecro, et emitto vocem meam filiis hominum. Intelligite simplices astutiam, indocti autem cor apponite ; et rursum: Per me reges regnant,
Abbreviated transcription (Latin):
cęli erat et ante seculum fundatꝰ: qui in
initium uiarũ dei et inoꝑa est creatus. Aut
numquid eiusdem intelligentiȩ est inini¬
tium uiarum et in oꝑa creari. et nasci an¬
te omnia quorum unum habet tempus
ingestis. aliud uero intemporalem intel¬
ligentiam continet: Aut forte uelis id
quod in oꝑa creatur ita in telligi oportere.
efficiendorum operum sit creatus. ut
ipse seruus potius.et oꝑator mundi mane¬
ret. non dñs głȩ natus esset. & administeri¬
um efficiendi scł̃i crearet᷑ non &̃ semper esset
filius dilectionis et rex scł̃oꝵ: Sed quãqͣm
hunc impiissimum sensum tuũ intelligen¬
tia cominunis extinguat. quia aliud sit
ininitium uiarum dei et inoꝑa creari ali¬
ud ante scła nasci: tamen hic idem locus
ne ꝓpter oꝑationem mundi dñm xꝑm cre¬
atum esse mentireris. occurit cum dm̃ pa¬
trem effectorem atq oꝑ atorem uniuersi¬
tatis ostendit toto id quidem quia ei qui

Expanded text:
coeli erat et ante saeculum fundatus, qui in coeli erat et ante saeculum fundatus, qui in initium viarum Dei et in opera est creatus. Aut numquid ejusdem intelligentiae est, in initium viarum Dei et in opera creari, et nasci ante omnia? quorum unum habet tempus in gestis, aliud vero intemporalem intelligentiam continet. 43. Muquod in opera creatur, ita intelligi oportere, istus causa efficiendorum operum sit creatus, ut ipse servus potius et operator mundi maneret, non Dominus gloriae natus esset; et ad ministerium efficiendi saeculi crearetur, non etiam semper esset filius dilectionis et rex saeculorum? Sed quamquam hunc impiissimum sensum tuum intelligentia communis exstinguat; quia aliud sit in initium viarum Dei et in opera creari, aliud ante saecula nasci: tamen hic idem locus, ne propter operationem mundi Dominum Christum creatum esse mentireris, occurrit, cum Deum patrem effectorem atque operatorem universitatis ostendit. Tuto id quidem, quia ei qui
Abbreviated transcription (Latin):
minutarũ Rerũ particulatas cogitatio¬
nes.quia omnis horum preparatio deo ẽ
coeterna. Nam tam & si habeat dispen¬
sationem sui scd̃m moysen. firmamenti
solidatio. aride nudatio. maris congrega¬
tio. astroꝵ constitutio. aquarũ terreq in
eiciendis ex se animalibus generatio: sed ce¬
li et terre ceteroꝵq elementorũ creatione
leui saltim momento operationis discerni¬
tur: quia eorũ preparatio equabili penes
ad esset solam nob̃ natiuitatis suȩ ꝑmisit
conscientiam: ut quantũ ad fidem ꝓficẽt
dei intellecta natiuitas. tantũ ualeret ad
suceptã religionẽ cognita natiuitatis ȩt̾ni¬
tas. quia exeo qͥ eternꝰ est patre nec ratio
mouet. Moueat sane nomen creatioĩs:
si non natiuitas ante secula. & creatio in
initium uiarum dei. & inoꝑa predicatur.
Non enim potest natiuitas ꝓcreatione
accipi: cum natiuitas ante causã sit. crea¬
tio uero ꝑtausã. Ante preparationẽ eñĩ

Expanded text:
minutarum rerum particulatas cogitatiominutarum rerum particulatas cogitationes, quia omnis horum praeparatio Deo est coaeterna. Nam tametsi habeat dispensationem sui, secundum Moysen , firmamenti solidatio, aridae nudatio, maris congregatio, astrorum constitutio, aquarum terraeque in ejiciendis ex se animantibus generatio: sed coeli, terrae, caeterorumque elementorum creatio ne levi saltem momento operationis discernitur; quia eorum praeparatio aequabili penes adesset, solam nobis nativitatis suae permisit conscientiam: ut quantum ad fidem proficeret Dei intellecta nativitas, tantum valeret ad susceptam religionem cognita nativitatis aeternitas: quia ex eo qui aeternus est patre, nec ratio movet. Moveat sane nomen creationis, si non nativitas ante saecula, et creatio in initium viarum Dei et in opera praedicatur. Non enim potest nativitas pro creatione accipi: 433 cum nativitas ante causam sit, creatio vero per causam. Ante praeparationem enim
Abbreviated transcription (Latin):
rũ creandarũ ẽ p̃paratio. neq partibꝰ cogi¬
tationũ uniuersitatis huiꝰ corpꝰ effectꝰ ẽ. ut
pͥmũ de celo sit cogitatũ tc̃ pꝰea t̾rȩ curã et
tractatꝰ dm̃ in ierit cogitatũq ꝑsingła sit.
ut pͥmũ in planitiẽ diffund̾et᷑. deinde pꝰea
meliore consilio montibus eleuaretur rur¬
sum autem etiam collibus uariaret᷑. qͣr¬
to deinde habitabilis etiam inipsis cacu¬
minibus redderetur. preparatũq celum
ac sedes dei segregaretur. uentorumq exa¬
lationes nubes insummo ualide contine¬
rent. Tum deinde certi subcȩlo fontes mea¬
rent. ac postremo fundam̃tis terra fortibus
comfirmaretur. Singulis enimhis omni¬
bus: anteriorem se sapientia esse ꝓficetur.
Sed cum omnia ꝑdm̃ quȩ sub cęlo sunt fa¬
cta sunt et componendo celo xꝑc ad fue-¬
rit & ipsam preparati cęli preueniat ȩt̃¬
nitatem. non patitur hoc existimari in do

Expanded text:
eandarum est praeparatio: neque partibus cogieandarum est praeparatio: neque partibus cogitationum universitatis hujus corpus effectum est, ut primum de coelo sit cogitatum, tum postea terrae cura et tractatus Deum inierit, cogitatumque per singula sit, ut 432 primum in planitiem diffunderetur, deinde postea meliore consilio montibus elevaretur, rursum autem etiam collibus variaretur, quarto deinde habitabilis etiam in ipsis cacuminibus redderetur, praeparatumque coelum ac sedes Dei segregaretur, ventorumque exhalationes nubes in summo validae continerent; tunc deinde certi sub coelo fontes mearent, ac postremo fundamentis terra fortibus confirmaretur. Singulis enim his omnibus anteriorem se Sapientia esse profitetur. Sed cum omnia per Deum quae sub coelo sunt facta sint, et componendo coelo Christus adfuerit, et ipsam praeparati coeli praeveniat aeternitatem; non patitur hoc existimari in Deo
Abbreviated transcription (Latin):
recens est iam facta st̃. dum et tempoꝵ
dispensatio est ut creentur etiam indi¬
uinȩ uirtutis prescientie uirtutis efficien¬
tia sint creata. Et iccirco nunc sapientia
natam se ante secula docens anteriorem
se non solum his quȩ creata sunt docet.
sed ȩternis coeternam: preparationi scili¬
cet celi et discretioni sedis dei. Non enim
tum discreta sedes est. cum effecta est: qͥa
aliud est discerni sedem aliud componi.
Neq tum paratum cęlum est: cũ prepa-¬
ratum est. Nam erat apud preparantem
& decernentem. postea uero cõponebat cũ
parante ȩternitatem suã cũ p̃paranti ad¬
est et ministerium quando cum parante
componit ostendens. Iccirco nẽ etiam an¬
te terram. & montes & colles genitã esse
se dixit. quia et preparationi cęli affu¬
isse se doceret: ut hȩc iam tunc cum pre¬
pararet᷑ celũ penes dm̃ facta ẽẽ ꝑid qͦd nichil
d̾o nouũ ẽ monstraret. ꝑpetua eñi ⁊ et̾na re

Expanded text:
repens est, jam facta sunt: dum et temporum repens est, jam facta sunt: dum et temporum dispensatio est ut creentur, et jam in divinae virtutis praesciente efficientia sint creata. Et idcirco nunc Sapientia natam se ante saecula docens, anteriorem se non solum his quae creata sunt docet, sed aeternis coaeternam, praeparationi scilicet coeli, et discretioni sedis Dei. Non enim tum discreta sedes est, cum effecta est: quia aliud est discerni sedem, aliud componi. Neque tum paratum coelum est, cum praeparatum est: nam erat apud praeparantem et discernentem. Postea vero componebat cum parante: aeternitatem suam cum praeparanti adest, et ministerium quando cum parante componit ostendens. Idcirco nunc etiam ante terram et montes et colles genitam esse se dixit, quia et praeparationi coeli adfuisse se doceret: ut haec jam tunc, cum praepararetur coelum, penes Deum facta esse per id, quod nihil Deo novum est, demonstraret.
Abbreviated transcription (Latin):
rit:In quin alius ꝓphete de oꝑationibus
dei sensus est: cũ ait. Uerbo dñi cęli firma¬
ti sunt: & sp̃u oris eius omnis uirtus eorũ.
Precepto tam̃ dei cȩli ut firmarentur egit¬
eguerunt non apparatu. et uirtus eorum
in hac in ꝑturbatȩ constitutionis suȩ fir¬
mitate non de temporatione alicuius et ꝑ¬
mixtione iateriei sed ex sp̃u diuini oris
existit. Quid ergo est preparanti deo celũ
genitam abeo ad esse sapientiam cum neq
creatio cęli expreꝑaratione consistat. neq
nature dei sit in apparatu eum cogitandi
operis cominorari: nichil enim non semꝑ
cum dño fuit quicquid in rebus est: quia
et si adcreationem sui ceꝑta cuncta sunt:
non st̃ tamen adei uel scientia uł potes¬
tate in choata. Et testis nobis est ꝓpħa
dicens. Deus qui fecisti omnia que futu¬
ra sunt. Quȩ eñĩ futura sunt licet in eo
quod creanda st̃ ad huc fiant deo tam̃
cui increandis rebus mebil nouum ac

Expanded text:
rit? Atquin alius prophetae de operationibus rit? Atquin alius prophetae de operationibus Dei sensus est, cum ait: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Praecepto tamen Dei coeli ut firmarentur eguerunt; nam apparatus et virtus eorum in hac imperturbatae constitutionis suae firmitate, non de temperatione alicujus et permixtione materiae, 431 sed ex spiritu divini oris exsistit. Quid ergo est, praeparanti Deo coelum genitam ab eo adesse sapientiam; cum neque creatio coeli ex praeparatione consistat, neque naturae Dei sit, in apparatu eum cogitandi operis commorari? Nihil enim non semper cum Deo fuit, quidquid in rebus est: quae etsi ad creationem sui coepta sunt, non sunt tamen ad Dei vel scientiam vel potestatem inchoata. Et testis est nobis propheta dicens: Deus qui fecisti omnia quae futura sunt . Quae enim futura sunt, licet in eo quod creanda sunt adhuc fient, Deo tamen, cui in creandis rebus nihil novum ac
Abbreviated transcription (Latin):
tendere ultra infinitam unigenti dei na¬
tiuitatem humanȩ intelligentiȩ sensus
pmittitur: Non euim ꝑhȩc quoꝵ creati¬
ouem mente concipiius cõprehendi gene¬
ratio eius potest. qui anterior his omnibꝰ
ẽ ut qͣmuis prestet intempore. non tam̃
uifinitus sit cui hoc solum tributum sit
ut ante tẽporalia natus sit. Nam cum illa
tempora in sui constitutione subiaceant:
ille tamen licet anterior his omnibus sit.
non sit liber atempore quia temporalis ho¬
rum constitutio tempus natiuitatis eius
qui ante sit natus ostendat. dum hoc ipsum
ei tempus est quod temporalibus ante
trina loquitur ꝑfecta. & absoluta significat:
docens se non temporalibus esse anteriorẽ
sed infinitis. Cum enim p̃parae retur cȩlũ
aderat deo. Hunquid celi preparatio deo ẽ
temporalis. et recogitationis motus subito
inmentem tanquam antea torpidam stu¬
pentemq subrepsit. humanoq modo fabri¬
candi cęli impensam et strumenta quesie¬

Expanded text:
tendere ultra infinitam unigeniti Dei natendere ultra infinitam unigeniti Dei nativitatem, humanae intelligentiae sensus permittitur? Non enim per haec, quorum creationem mente concipimus, comprehendi generatio ejus potest, qui anterior his omnibus est ut quamvis praestet in tempore, non tamen infinitus sit, cui hoc solum tributum sit, ut ante temporalia natus sit. Nam cum illa tempori in sui constitutione subjaceant, ille tamen, licet anterior his omnibus sit, non sit liber a tempore: quia temporalis horum constitutio tempus nativitatis ejus, qui ante sit natus, ostendat; dum hoc ipsum ei tempus est, quod temporalibus anteftrina loquitur perfecta, et absoluta significat, docens se non temporalibus esse anteriorem, sed infinitis. Cum enim praepararetur coelum, aderat Deo. Numquid coeli praeparatio Deo est temporalis ut repens cogitationis motus subito in mentem tamquam antea torpidam stupentemque subrepserit, humanoque modo fabricandi coeli impensam et instrumenta quaesie
Abbreviated transcription (Latin):
angelorum origo terrȩ creatione repiat᷑
antiquior: Aut cur qui ante terram geni¬
tus diceret᷑ etiam ante montes. fedettan¬
neq solum ante montes. sed etiam ante col¬
les natus manifestaretur. cum colliũ signi¬
ficatio post montes sit. montium uero in¬
telligentia post terram sit: Per quod ex¬
istimari non potest iccirco hȩc esse dicta.
ris ante colles & montes & terram esse in¬
telligeretur. qui ea quȩ ante terram et
montes & colles sunt infinitatis suȩ et̾ni¬
non inopem rationis reliquit. Nam causam
dicti: phȩc quȩ consequuntur ostendit. Os
fecit regiones & in habitabilia & cacumina
quȩ habitant᷑ sub cȩlo. Cum pararet cȩlum
eram cum illo. et cum segregabat suam se¬
dem quando suꝑ uentos ualidas faciebat
in summo nubes. et cum certos ponebat
montes sub cȩlo. et cum fortia faciebat fun¬
dam̃ta terrȩ : ego eram apud illĩ componeis
Quis hic tempoꝵ locus est. aut quo se ex¬

Expanded text:
uerit; cum Angelorum origo terrae creatione reperiatur uerit; cum Angelorum origo terrae creatione reperiatur antiquior? Aut cur qui ante terram genitus diceretur, etiam ante montes, neque solum ante montes, sed etiam ante colles natus manifestaretur: cum collium significatio post montes sit, montium vero intelligentia post terram sit? Per quod existimari non potest, idcirco haec esse dicta, ut ante colles et montes et terram esse intelligeretur, qui ea, quae ante terram et montes et colles sunt, infinitatis suae aeterninon inopem rationis reliquit; nam causam dicti per haec quae consequuntur ostendit: Deus fecit regiones, et inhabitabilia, et cacumina quae habitantur sub coelo. Cum pararet coelum, eram cum illo, et cum segregabat suam 430 sedem. Quando super ventos validas faciebat in summo nubes, et cum certos ponebat fontes sub coelo, et cum fortia faciebat fundamenta terrae, ego eram apud illum componens . Quis hic temporum locus est? Aut quo se ex
Abbreviated transcription (Latin):
or intelligeretur esse & creatione fundatio.
& hoc ipsum quod fundata moꝑa ante se¬
culũ est sacramentum creationis ostendet:
quia fundatio ante scłm. & creatio inuiay
creatio et fundatio fidem diuinȩ natiui.¬
catis offenderet: sequitur. Priusq̃ terram
faceret priꝰꝗͣ montes stabiliret: ante omnes
colles genuit me. Iam genitꝰ est ante t̾ram
qui ante scła fundatus est. neq solum an¬
de terram sed etiã ante montes atq colles.
Et in his quidem quia de se sapientia loqͥ¬
tur. plus loquitur quam audit᷑. Omnia
enim quecumq ad infinitatis intelligen¬
tiam significantur: istius modi esse opor¬
tet. ne rei cuiquam aut generi secula in
tempore sint. Ceterum ad eternitatis de¬
monstrationem nequaquam temporalia
coaptabunt᷑. quia ꝑid quod posteriora sẽ
ceteris. ꝑse ipsa non manifestant infinita¬
tis exordium. cum ipsa exordium tempora¬
le sortita sint. Quid enim magnum est

Expanded text:
or intelligeretur esse creatione fundatio: or intelligeretur esse creatione fundatio: et hoc ipsum, quod fundata in opera ante saeculum est, sacramentum creationis ostenderet; quia fundatio ante saeculum, et creatio in viarum creatio et fundatio fidem divinae nativitatis offenderet, sequitur: Prius quam terram faceret, prius quam montes stabiliret, ante omnes colles genuit me . Jam genitus est ante terram, qui ante saeculum fundatus est: neque solum ante terram, sed etiam ante montes atque colles. Et in his quidem quia de se Sapientia loquitur, plus loquitur quam auditur. Omnia enim, quaecumque ad infinitatis intelligentiam significantur, istius modi esse oportet, ne rei cuiquam aut generi secunda in tempore sint. Caeterum ad aeternitatis demonstrationem nequaquam temporalia coaptabuntur: quia per id, quod posteriora sunt caeteris, per se ipsa non manifestant infinitatis exordium; cum ipsa exordium temporale sortita sint. Quid enim magnum est,
Abbreviated transcription (Latin):
nagogam arma contra fidem ȩcclesiasticȩ
predicationis in uadis. & doctrinȩ salutaris
munitissimam intelligentiam rapis aduer-¬
sum uniuersoꝵ salutem. creaturam xꝑm
ꝑ hȩc uerba esse contendens non iudeum po¬
tius negantem xꝑi ante secula ȩterna diui¬
nitatem. & in omnibus oꝑibus ac doctrinis
dei efficientiam. ꝑhȩc uerba sapientie sub¬
sistentis extinguens. quȩ se nunc creatam
initium uiarum dei et oꝑa eius a seculo
dixerit. ne forte ante mariam non mane¬
re existimaretur. neq tamen creatam se
ad natiuitatis intelligentiam referret qͥa
inuiarum initium et inoꝑa sit creata.
At uero ne hoc uiarum initium quod
utiq dediuinis rebus humanȩ cognitiois
erordium est quisq ad subiciendam tempori
natiuitatem infinitam deputaret. funda¬
tam se ante secula sit professa: Ut dum ali¬
ud est inuiarum initium & in opera crea¬
ri. & aliud est ante secula fundari. anteri¬

Expanded text:
nagogam arma, contra fidem ecclesiasticae nagogam arma, contra fidem ecclesiasticae praedicationis invadis: et doctrinae salutaris munitissimam intelligentiam rapis adversum universorum salutem; creaturam Christum per haec verba esse contendens, non Judaeum potius, negantem Christi ante saecula aeterna divinitatem et in omnibus operibus ac doctrinis Dei efficaciam, per haec verba Sapientiae subsistentis exstinguens! quae se nunc creatam in initium viarum Dei et in opera ejus a saeculo dixerit; ne forte ante Mariam non manere existimaretur: neque tamen creatam se ad nativitatis intelligentiam referret; quia in viarum initium et in opera sit creata; at vero ne hoc viarum initium, quod utique de divinis rebus humanae cognitionis exordium est, quisque ad subjiciendam tempori nativitatem infinitam deputaret , fundatam se ante saecula sit professa: ut dum aliud est in viarum initium et in opera creari, et aliud est ante saecula fundari, anteri
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃m autem dauid ante solem ꝑmanere si¬
gnificat: dicens ante solem nomen est. Et ne
res dei mundi istius origine inchoatas ar¬
bitrareris. idem dixit. Et ante lunam et¬
ante generationem generationum. Despici¬
untur hic tempora atantis uiris et prophe¬
tiȩ sp̃u dignis. & nichil sensui humano re¬
linquitur. in quo se ante natiuitatem qͣ
tempora ȩterna excedit extendat. Sedad
hunc modum tantum habeat religiosȩ opi
natum meminerit: & indiuinitatis uene¬
mur mendatii et una nobiscum doccrina
apłice predicationis arguitur. natiuitatem
quidem confessa sed ȩternitatem natiuita¬
tis professa ut et natiuitas testaretur aucꝰ¬
torem. et eternitas in sacramento diuinȩ
natiuitatis sensum bumanȩ opinionis ex¬
cederet. Profertur enim aduersum nos
sapientiȩ de se ꝓtestatio qua creatam se do¬
cuerit bis dictis. Dominus creauit me mni¬
tium uiarum suarum. Et o te miserum
heretice qui indulta ȩccłie aduersum sy¬

Expanded text:
Christum autem David ante solem permanere siChristum autem David ante solem permanere significat dicens: Ante solem nomen ejus . Et ne res Dei mundi istius origine inchoatas arbitrareris, idem ait: Et ante lunam generationes generationum . Despiciuntur hic tempora a tantis viris et prophetiae spiritu dignis: et nihil sensui humano relinquitur, in quo se ante nativitatem, quae tempora aeterna excedit, extendat: sed hunc modum tantum habeat religiosae opinnatum meminerit, et in divinitatis venemur mendacii, et una nobiscum doctrina apostolicae praedicationis arguitur, nativitatem quidem confessa, sed aeternitatem nativitatis professa: ut et nativitas testaretur auctorem, et aeternitas in sacramento divinae nativitatis sensum humanae opinionis excederet. Profertum enim adversum nos Sapientiae de se protestatio, quae creatam se docuerit his dictis: Dominus creavit me in initium viarum suarhaeretice, qui indulta Ecclesiae adversum Sy
Abbreviated transcription (Latin):
sentire te pium est paulum impietatis ne¬
cesse. filium ante tempora ȩterna esse di-¬
centem condempnes. etiam ipsam testan¬
tem de se sapientiam quod ante secula
fundata sit crimineris. quȩ patri aderat
tum cum celum prepararet. Sed tu ut
deo initium tribuas quo pater est. prius
temporis initium decerne quo cepta ft̃.
Quȩ si cepta sunt. mendax est apłs qui ea
sit ꝓfessus eterna. Soletis enim tempora
de solis ac lune creatione numerare.quia
scriptum de his sit. Et sint in signa et tẽ¬
pora & annos. Sed qui ante celum est. qd̃
secundum uos etiam ante tempus est. idẽ.
& ante seculum est: neq solum ante secu¬
lum est: sed etiam ante generationes ge¬
nerationum secula ꝑre euntes. Quid ca¬
ducis et terrenis & angustis diuina & infi¬
nita recludis: Nescis paulus inxꝑo nisi tẽ¬
porum ȩternitatem. Non post aliquid se
esse sapientia: sed ante omnia loquitur.
Tecum asole acluna tempora instituta st̃.

Expanded text:
sentire te pium est, Paulum impietatis nesentire te pium est, Paulum impietatis necesse est, Filium ante tempora aeterna esse dicentem , condemnes: etiam ipsam testantem de se Sapientiam, quod ante saecula fundata sit, crimineris: quae Patri aderat tum, cum coelum praepararet. Sed tu, ut Deo initium tribuas quo pater est, prius temporibus initium decerne quo coepta erunt: quae si coepta sunt, mendax est Apostolus, qui ea sit professus aeterna. Soletis enim tempora de solis ac lunae creatione numerare, quia scriptum de his sit: Et sint in signa et tempora et annos . Sed qui ante coelum est, quod secundum vos etiam ante tempus est, idem et ante saeculum est. Neque solum ante saeculum est, sed etiam ante generationes generationum saecula praeeuntes. Quid caducis et terrenis, et angustis divina et infinita concludis? Nescit Paulus in Christo nisi temporum aeternitatem. Non post aliquid se esse Sapientia, sed ante omnia loquitur. Tecum a sole ac luna tempora instituta sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
semper est. necesse est ceperit esse post aliqͥd.
dñm ih̃m et natum esse et semꝑ esse: quia
siquid de filio mens recto acta scrutabitur
nichil aliud scrutantis sensui quam natũ
proprium est sine natiuitate: ita & filio
debitum ẽ ꝑnatiuitatem semꝑ esse. Nati¬
uitas autem nichil aliud quam patrem.
neq pater aliud quam natiuitatem enun-¬
tiauit. Medium enim nichil quicquam no¬
mina ista aut natura ꝑmittit. Aut enim
non semꝑ pater. si non semꝑ et filius: aut
si semper pater. semꝑ & filius. Quia natiui¬
tas quantum filio temporis ne semꝑ filiꝰ
fuerit abuegabitur. tantum patri de est.
ne pater semper sit. ut licet semꝑ deus ñ
tamen et pater in ea fuerit infirmitate
tis ostendit. ut non filio tempora natiui¬
tatis sed patri generationem ascribat. qͥa
generationis modus intra natiuitatis sit
sum heretice existimas dm̃ semper quidẽ
sed non semꝑ patrem confiteri. Quod si ita

Expanded text:
semper est, necesse est coeperit esse post aliquid.semper est, necesse est coeperit esse post aliquid.Dominum Jesum et natum esse, et semper esse: quia si quid de Filio mens retroacta scrutabitur, nihil aliud scrutantis sensui, quam natumproprium est sine nativitate, ita et Filio debitum est per nativitatem semper esse. Nativitas autem nihil aliud quam patrem, neque pater aliud quam nativitatem enuntiabit. Medium enim nihil quidquam nomina ista, aut natura permittit. Aut enim non semper Pater, si non semper et Filius; aut si semper Pater, semper et Filius: quia quantum Filio temporis, ne semper filius fuerit, abnegabitur; tantum Patri deest, ne pater semper sit: ut licet semper Deus, non tamen 427 et pater in ea fuerit infinitate, tis extendit, ut non Filio tempora nativitatis, sed Patri generationem adscribat: quia generationis modus intra nativitatis sit sum, haeretice, existimas, Deum semper quidem, sed non semper patrem confiteri? Quod si ita
Abbreviated transcription (Latin):
quit prius esse quam nasci: quia qui ult᷑
sensum est in nullo subiacet sensui. Nam
si ultra sensum est natum semꝑ esse: non
licet iam esse post sensum non fuisse eum
antequam nascitur. Cum itaq natum sem¬
ꝑ esse nichil aliud confitendum est esse
quam natum. id sensui antequam nasci¬
tur uel fuisse uel non fuisse ñ subiaceat
quia sensum nichil aliud quam ante tẽ¬
pora ȩterna natum eẽ semꝑ ante uenit.
Hatus itaq est et semꝑ est: qui nichil ali¬
ud dese patitur intelligi & dici posse nisi na¬
tum ¶Iam cum anterior ipso tempore sen¬
suum est quia ante sensum tempus ȩc̾nũ
est. non admittit sensum de se diitidican
sit. Ergo & infinitas temporum eternorũ.
quod est temporis non fuisse consumit: et
natiuitas quod suum non est id est anteꝗͣ
nascitur esse non patitur. Quod si aut esse
aut non fuisse sensui subiacebit: iam nati¬
uitas ipsa post tempus est. quia qui non

Expanded text:
quit prius esse quam nasci: quia qui ultra quit prius esse quam nasci: quia qui ultra sensum est, in nullo subjacet sensui. Nam si ultra sensum est, natum semper esse, non licet jam esse post sensum, non fuisse eum ante quam nascitur. Cum itaque natum semper esse, nihil aliud sit confitendum esse, quam natum, id sensui, ante quam nascitur vel fuisse vel non fuisse, non subjacet: quia sensum nihil aliud, quam ante tempora aeterna natum esse, semper antevenit. Natus itaque est, et semper est: qui nihil aliud de se patitur intelligi et dici posse, nisi natum. Nam cum anterior ipso tempore sensuum est, quia ante sensum tempus aeternum est; non admittit sensum de se dijudicantesit. Ergo et infinitas temporum aeternorum quod est temporis, id est, non fuisse, consumit: et nativitas quod suum non est, id est, ante quam nascitur esse, non patitur. Quod si aut esse aut non fuisse sensui subjacebit, jam nativitas ipsa post tempus est: quia qui non
Abbreviated transcription (Latin):
conficendus est esse. qui ꝑ id quod ita natus
est. semꝑ est: Concipi quoq nullo sensu
licet. ut non fuerit antequam nasceretur.
quia & ante senseum omnem est. quia &¬
ante tempora ȩterna natus est. & insensu
numquam est. eum qui semꝑ esse conficen¬
rogationis calumpnia antefertur. Sinqͥt
in sensum non cadit non fuisse antequam
nasceretur: reliquum hoc sensui est. ut
pondebo. Nunquid ame aliud quam na¬
tum dici meminerit: Aut nunquid an¬
te tempora ȩterna esse id ipsum sit quod
est eum qui erat nasci quia nasti quod
erat iam non nasci est. sed se ipsum demuta¬
re nascendo. Natum autem semper esse h
est sensum temporum nascendo precurre¬
ie neq intelligentiȩ patere aliquando fu¬
isse non natum: Non est itaq id ipsum
natum ante tempora et̾na semꝑ esse. & esse
antequam nasci. Natum autem ante tem¬
pora eterna semper esse exclusit non fiuis¬
se ancequam nascitur. Ceterum non relin¬

Expanded text:
confitendus est esse, qui per id, quod ita natus confitendus est esse, qui per id, quod ita natus est, semper est; concipi quoque nullo sensu licet, ut non fuerit ante quam nascitur; quia et ante sensum omnem est, qui ante tempora aeterna natus est, et in sensu numquam est eum, qui semper esse confitenrogationis calumnia antefertur: « Si, inquit, in sensum non cadit non fuisse ante quam nascitur, reliquum hoc sensui est, ut pondebo: Numquid a me aliud, quam natum, dici meminerit? Aut numquid ante tempora aeterna esse, id ipsum sit quod est, eum qui erat nasci? quia nasci quod erat, jam non nasci est, sed se ipsum demutare nascendo. Natum autem semper esse hoc est, sensum temporum nascendo praecurrere, neque intelligentiae patere aliquando fuisse non natum. Non est itaque id ipsum, natum ante tempora aeterna semper esse, et esse ante quam nasci. Natum autem ante tempora aeterna semper esse, excludit non fuisse ante quam nascitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ereditur: quomodo id quod insensu intelli¬
gentie ȩterne natum semper. id est ante tem¬
pora tterna esse apłica fides collocuta sit. id
rursum non fuisse antequam nascitur per
sensum humanȩ intelligentiȩ nostri tempo¬
ris infidelitas eloquitur. cum quod ante cẽ¬
pus natum est. semꝑ est natum. quia id qd̾
est ante eternum tempus. hoc semꝑ ẽ. Qd
autem semꝑ est natum non admittit. ne ali¬
quando non fuerit: quia aliquando non fu¬
fuisse: iam non est semꝑesse. Semꝑ autem
esse excludit non semper fuisse. et excluso
eo ꝑid quod semꝑ est natus non semꝑfuisse
non cadit in sensum ut non fuerit anteꝗͣ
natus sit. Quia qui ante tempora ȩcerna
natus est. xꝑe natus esse semꝑ insensci est.
cum tamen ante tempora natum esse non
subeat in sensu: Nam si quod utiq con-¬
uenit ante creaturam seu in uisibilem seu
corporalem et ante omnia secula. et temꝑa
eterna. & ante sensum omnem natus confi¬

Expanded text:
creditur: quomodo id quod sine sensu intellicreditur: quomodo id quod sine sensu intelligentiae aeternae natum semper, id est, ante tempora aeterna esse, apostolica fides cum locuta sit; id rursus non 425 fuisse ante quam nascitur, per sensum humanae intelligentiae, nostri temporis infidelitas eloquitur? cum quod ante tempus natum est, semper est natum: quia id quod est ante aeternum tempus, hoc semper est. Quod autem semper est natum, non admittit ne aliquando non fuerit: quia aliquando non fuisse, jam non est semper esse. Semper autem esse, excludit non semper fuisse. Et excluso eo, per id quod semper est natus, non semper fuisse; non cadit in sensum, ut non fuerit ante quam natus sit: quia qui ante tempora aeterna natus est, natus esse semper in sensu est; cum tamen ante tempora natum esse non subeat in sensum. Nam si, quod utique convenit, ante creaturam seu invisibilem seu corporalem, et ante omnia saecula et tempora aeterna, et ante sensum omnem natus