comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ ẽ xp̃i: hic &angłi c̃stituti s̃. Ubi corpꝰ. ibi &aqͥle: legisti ineuan¬
głio. Ubi corpꝰ xp̃i. ibi aqͥlę uolare consueuerant: utc̃rena
Attam̃ laudi qr angłs ÷ Mipse. Ecce mitto angłm meũ ante
facic̃ tuã. & parabit uiã tuã antete. Accipe aliud. Mala¬
chiel ait ꝓpħa qͥa labia sac̃dotis custodiunt scientiã. &legẽ
ut sac̃dotis głam p̃dicemꝰ : ut ñ aliqͥd ꝑsonalib meritis arro¬
gemꝰ. Ergo abrenunciasti mundo. abrenunciasti scło.
Esto sollicitꝰ. Quipecuniã debꝙ: sc̃ꝑ cautionẽ suã c̃sid̾at. &tu
qͥ fidẽ debes xp̃o. fidẽ serua : quȩ multo preciosior quã pocu¬
nia ẽ. fides at ęt̾nũ patrimoniũ est : pecunia tẽporale. Ettu
gͦ sẽꝑ recordare qͥd ꝓmiseris. Eris cautior sitoneas ꝓmissionẽ
fontẽ : uidisti & sac̃dotẽ sup̃ fontẽ. Nec hoc possũ dubitare

Expanded text:
est Christi, hic et angeli constituti sunt. Ubi corpus, ibi et aquilae, legisti in Evanest Christi, hic et angeli constituti sunt. Ubi corpus, ibi et aquilae, legisti in Evangelio . Ubi corpus Chriattamen audi quia angelus est et ipse: Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, et praeparabit viam tuam ante te . Accipe aliud Malachiae prophetae: Quia labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem ut sacerdotis gloriam praedicemus, non ut aliquid personalibus meritis arrogetur. 8. Ergo abrenuntiasi mundo, abrenuntiasti saeculo, esto sollicitus. Qui pecuniam debet, semper cautionem suam considerat: et tu qui fidem debes Christo, fidem serva, quae multo pretiosior quam pecunia est; Fides enim aeternum patrimonium est, pecunia temporale. Et tu ergo semper recordare quid promiseris; et eris cautior. Si teneas promissionem fontem, vidisti et sacerdotem supra fontem. Nec hoc possum dubitare,
Abbreviated transcription (Latin):
adfontẽ. ingressus es considã qͦs uideris quid locutus sis c̃sid̾a:
repete diligent̃. Ocurrio łͥ leuita. occurrit tͥ prb̃r. Unctꝰ es qͣsi
athleta xp̃i. qͣsi luctã huiꝰ secłi luctaturꝰ : ꝓfossus es luctaminis
tui certamina. Quiluctat̾: hab& qđ speret. Ubi certam̃: ibi coro¬
Nã &si incęlo p̃miũ : hic tam̃ meritũ p̃mii colligit᷑. Quando te int̾¬
tio. Abronuntias scło ꝙuoluptatib eiꝰ. qͥd respondisti : Abrenun¬
tio. Memorosto sermonis tui. & nũq tͥ excidat tuȩ series cautio¬
nis. Sicirogaphũ hõi dederis: tenebens obnoxiꝰ. Ut pecuniã eiꝰ acci¬
pias. teneris astrictus: &reluctantẽ te fenerator astringit. Si re¬
cusas. uadis adiudicẽ: atq illic tua cautione c̃uinceris: Tbi ꝓmi-¬
Uidisti illũ ante altaria ministrare. Ergo cyrogaphũ tuũ tenetur.
ñ int̾ra. s incęlo. Consid̾a ubi capias sacͣm̃ta cęlostia. Si hic cor-

Expanded text:
ad fontem , ingressus es: considera quos videris, quid locutus sis considera, repete diligenter. Occurrit tibi levita, occurrit presbyter: unctus es quasi athleta Christi, quasi luctam hujus saeculi luctaturus, professus es luctaminis tui certamina. Qui luctatur, habet quod speret: ubi certamen, ibi coroNam etsi in coelo praemium, hic tamen meritum praemii collocatur. 5. Quando te intetio. Abrenuntias saeculo et voluptatibus ejus, quid respondisti? Abrenuntio. Memor esto sermonis tui, et nunquam tibi excidat tuae series cautionis. Si chirographum homini dederis, teneris obnoxius, ut pecuniam ejus accipias: teneris astrictus, et reluctantem te fenerator astringit; si recusas, vadis ad judicem, atque illic tua cautione convinceris. 6 Vidisti illum ante altaria ministrare. Ergo chirographum tuum tenetur non in terra, sed in coelo. Considera ubi capias sacramenta coelestia. Si hic corpus
Abbreviated transcription (Latin):
abluat᷑ carnale peccatũ: sopeliat᷑ illic om̃e flagitiũ. lignũ est inqͦ
suffixus . ẽ. dñs uĩc: cũ patẽt̾ ꝓnobis: Colũba ẽ incuius specię descen¬
dit sp̃s sc̾s sic̃ didicisti innouo testam̃to: quit tͥ pacẽ animę tͣnqͥl¬
llitatẽ m̃tis inspirat. Coruus c̃ figura peccati quod exio. Qñ reuᷤ¬
tit᷑ : siinse quoque iusti custodia ꝙforma seruet. Tercium qͦq
testimoniũ ÷ sic̃ te apłs doc&. qm̃ patres nr̃i om̃s sub nubo fuer̃

Expanded text:
illic omne flagitium. Lignum est in quo suffixus est Dominus Jesus, cum pateretur pro nobis. Columba est in cujus specie descendit Spiritus sanctus, sicut didicisti in novo Testamento , qui tibi pacem animae, tranquillitatem mentis inspirat. Corvus est figura peccati, quod exit, et non revertitur; si in te quoque justi custodia et forma servetur. 12. Tertium quoque testimonium est, sicut te
Abbreviated transcription (Latin):
Quid uidisti: Aquas utiquȩ sed ñ solas. leuitas illic ministutntes: sũmũ
sac̃ dotẽ int̾rogantẽ & c̃seeͣntẽ. Primo oĩũ docuttte apłs. ñ ca c̃tẽplan

Expanded text:
Quid vidisti? Aquas utique, sed non solas: levitas illic ministrantes, summum Quid vidisti? Aquas utique, sed non solas: levitas illic ministrantes, summum sacerdotem interrogantem et consecrantem. Primo omnium docuit te Apostolus non ea contemplan
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mutũ curar& &surdũ: S ille os tetigit. qr ꝙmutũ curabat & surdũ:
In altero. ut os ci infuse sono uoci aꝑir&: in alt̾o. qr tactꝰ isto uirũ decebat.
tionis sacͣriũ. Repete qͥd int̾rogatꝰ sis: recognosce qͥd responderis:
Renunciasti diabolo &oꝑib eiꝰ. mundo ꝙ luxuriȩ ciꝰ: ac uoluptatib. Tenetͥ
uox tua. ñ intumulo mortuoꝵs: s in libro uiuentiũ. Vidisti illic leuitã
uidisti sac̾dotẽ: uidisti sũmũ sac̃dotẽ. Noli considare corporũ figuras:
s ministcrioꝵ gr̃am. Presentib angłis locutꝰ es. sic̾ sonptũ eft: qr labia
sac̃ dotis custodiunt scientiã. ꝙlegẽ exqͥr̾ exore ipsiꝰ: qi angls est dñi
tͣdiderit c̃sida usũ ciꝰ expende: ꝙstatũ eiꝰ agnosce: Ingressus esgͥ uradũ¬
sariũ tuũ cerneres. cui renunciandũ inos sputabis: adorientẽ c̃u̾teris.
Qui it renunciat diabolo. ad xp̃m c̃ũtit᷑: illũ directo cernit obtutu.

Expanded text:
cum mutum curaret et surdum. Sed ille os tetigit; quia et mutum curabat et virum: in altero, ut os ejus infusae sono vocis aperiret; in altero, quia tactus iste virum decebat, tionis sacrarium: repete quid interrogatus sis, recognosce quid responderis. Renuntiasti diabolo et operibus ejus, mundo et luxuriae ejus ac voluptatibus. Tenetur vox tua, non in tumulo mortuorum, sed in libro viventium. 6. Vidisti illic levitam, vidisti sacerdotem, vidisti summum sacerdotem. Noli considerare corporum figuras, sed mysteriorum gratiam. Praesentibus angelis locutus es, sicut scriptum est: Quia labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem exquirunt ex ore ipsius; quoniam angelus est Domini tradiderit considera, usum ejus expende, et statum ejus agnosce. 7. Ingressus es igitur ut adversarium tuum cerneres, cui renuntiandum in os putaris: ad orientem converteris; qui enim renuntiat diabolo, ad Christum convertitur, illum directo cernit obtutu.
Abbreviated transcription (Latin):
abiniqͥtatib suis. Non ꝑmanebit inqͥt ds̃ sp̃s m̃s in hominib: qm̃
carnes stͣ. Quo oftendit ds̃: qr carnal inmundicie gͣuioris labe
diluuiũ fec̃: ꝙustũ noe in archã iussit ascende. Quidũ dece¬
dente diluuio coruũ dimisissq pͥus qͥnon reũtit: dimisio colubã
quȩ cũ ramo oliuȩ legit᷑ reu̾tisse. Uidos aquã. uides lignũ. colũ

Expanded text:
manebit, inquit Deus, Spiritus meus in hominibus, quia carnes sunt Quo ostendit Deus quia carnali immunditia, et gravioris labe dilnvium fecit, et justum Noe in arcam jussit ascendere Qui dum, decedente diluvio, corvum dimisisset prius, qui non revertit; dimisit columbam, quae cum ramo 328 oleae legitur revertisse . Vi
Abbreviated transcription (Latin):
ginc̃ ꝙcastitatẽ ꝓfe ssa publico m̃tita sũ dño: ĩdõ ñ est mͥ fiducia
inuocandi dñm altissimũ. qͥa obstructũ est os delinquentiũ. Nã
malũ incũ ꝓpħa cecinit. qđ qͥ clongant sc̃ adõ ꝑibunt: disꝑdit
omnẽ fornicantẽ abse: Erit̾ũ: Adhesit lingua mea faucib meis.

Expanded text:
ginem, et castitatem professa publice, mentita sum Domino; ideo non est mihi fiducia ginem, et castitatem professa publice, mentita sum Domino; ideo non est mihi fiducia invocandi Dominum altissimum, quia obstructum est os delinquentium. Nam meum malum Propheta cecinit, quod qui elongant se a Deo, peribunt: disperdit omnem fornicantem a
Abbreviated transcription (Latin):
Idõ inciuitate dñi nullificata .ẽ. imagomea  deletũ ẽ. delibro uice¬
nom̃ ncũ: Facta sũ sic̃ noctua indomicilio. sic passer uniõ inedlificio.
non c̃. qͥ consolet᷑ me Consido adextris. ꝙuideo qr ñ c̃. qui cognoscato: Perit
fuga ame. & ñ ẽ qͥreqͥrat animã mcã. Pacta sũ sic̃ uas ꝑditũ: audiui uitu-¬
pationẽ omniũ circa mehabitantiũ. Ue dici illi inqͦ me infelix geuito mat̃.
gluxista crude cxcepit. O postuerat me ñ fuisse natã: quã sio ingen¬
tib fabula ficrẽ: Propt̃ me cfusio factac̾ omnib fabuł dm̃i: ꝙ̃cũ
reptilia t̾rę. &uolucres cęli : Qomnis anima quȩ uita frueris: Nã uos
reddenda ẽ ratio: Innos manꝙ pęna crudelis tartari. qr habentes
sensũ delinqͥmꝰ : idõ ñ ẽ pax peccatorib Alcũ peccatũ. mea iniqͥcas. Nftꝰ
similia offensa hominũ: qͥa impietas. c̃. Carnẽ poll icrca soruare uir¬

Expanded text:
ideo in civitate Domini nullificata est imago mea. Deletum est de libro nomeideo in civitate Domini nullificata est imago mea. Deletum est de libro nomen meum, facta sum sicut noctua in domicilio, sicut passer unicus in aedificio : non est qui consoletur me. Considero a dextris, et video, et non est qui agnoscfuga a me, et non est qui requirat animam meam . Facta sum sicut vas perditum, audivi vituperationem omnium circa me habitantium. Vae diei illi in quo me infelix genuit mater, et lux ista crudelis excepit! Oportuerat me non fuisse natam, quam sic in gentibus fabula fierem . Propter me confusio facta est omnibus famulis Domini, et eum reptilia terrae, et volucres coeli, et omnis anima quae vita frueris. Nam vos reddenda est ratio: in nos manet poena crudelis tartari, quia habentes sensum, delinquimus; ideo non est pax peccatoribus. Meum peccatum, mea iniquitas, non sunt similia offensis hominum; quia impietas est. Carnem pollicita servare vir
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ñ sꝑnit. cũ lacrimis gemituq ꝑcurrons: suꝑ etiã hanclam̃tucionẽ
nonsine c̃punctione cord incõspectu dĩ iudicis funde. Quis dabit capiti
meo aqͣm. Mocuł meis fontẽ lacrimarũ. ꝙdefleã uulnera anime meȩ:
Conusi s̃ dies festi mei inluctũ : &cantica inlam̃tationẽ: Recossit sonꝰ hym¬
noꝵ &lȩtitia psalmors: ꝙ succossio stridor dentiũ. &fledꝰ ocłors: Omutui
ꝙ humiliatus sum. ꝙsilui abonis: ꝙdolor m̃s renouatꝰ ẽ. Concaluio cor
meum intͣine : & in meditatio mea exardesc& ignis. Timor ꝗ tiemor uenetꝰ
suꝑ me: & contexer̃ me tenebrȩ: Abyssus circũ dedit me: posteno
emorsit caput meũ infixuras montiũ. Heume qr facta sũ sic̃ sodoma.
Scõbusta sũ sic̃ gomorra. Quis miscrabit̾ cineres meos: Dutiꝰ osffendiquã
sodoma. qr illa legẽ nesciens deliquerat: ego accepta gĩa peccauidño.¬
ũtice meo iniqͥtas mca descendio. inmundicia mea anto pedes meos. ñ fui

Expanded text:
s non spernit , cum lacrymis gemituque percurre. Insuper etiam hanc lamentationem non sine compunctione cordis in conspectu Dei judicis funde: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum , ut defleam vulnera animae meae? Conversi sunt dies festi mei in luctum, et cantica in lamentationem : recessit sonus hymnorum, et laetitia psalmorum, et successit stridor dentium et fletus oculorum. Obmutui et humiliata sum et silui a bonis, et dolor meus rum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis. Timor et tremor venerunt super me, et contexerunt me tenebrae . Abyssus circumdedit me, postremo demersit caput meum in scissuras montium . Heu me, quia facta sum sicut Sodoma, et combusta sicut Gomorrha , quis miserabitur cineres meos? Durius offendi quam Sodoma; quia illa legem nesciens deliquerat, ego autem, accvertice meo iniquitas mea descendit . Immunditia mea ante pedes meos; non fui
Abbreviated transcription (Latin):
Eooraris: COrIDIANŨ SORMONẼ HABUICO
cũ uł patri archarũ gesta. uł ꝓu̾bioꝵ legorent᷑ p̃cepta.
uthis informati. atq instituti assuesceretis maiors ingredi uias.
coꝵq it̃ carpe. ac diuinis obędire oracuł: qͦ renouati ꝑbatismũ
marem̾. Ocinde qđ inopinantib meliꝰ se ipsa lux misterioꝵs infu¬

Expanded text:
oralibus quotidianum sermonem habuimus, cum vel Patriarcharum gesta, vel Proverbiorum legerentur praecepta; ut his informati atque instituti assuesceretis majorum ingredi vias, eorumque iter carpere, ac divinis obedire oraculis: quo renovati per baptismum, maremur. Deinde quod inopinantibus melius se ipsa lux mysteriorum infu
Abbreviated transcription (Latin):
sa regnoꝵ lectio. Naaman sirꝰ erat. &leprã habebat: nec abullo
mundari pot̾at. Tc̃ arc puella excaptiuis. qm̃ c̾e̾t ꝓpħa misrł:
to. prex̃ adregẽ isrb̃. Qui cognita aduentus ciꝰ causa scidit uostim̃ta
sua. dic̃s qđ tẽptaret᷑ magis: cũ dese eaque ñ ẽẽnt potestatis regiȩ
poscerent᷑. heliscus aut̃ regi intimauit ut adso diriger& sirũ:¬

Expanded text:
sa Regnorum lectio. . Naaman Syrus erat, et lepram habebat, nec ab ullo sa Regnorum lectio. . Naaman Syrus erat, et lepram habebat, nec ab ullo mundari poterat. Tunc ait puella 329 ex captivis, quoniam to, perrexit ad regem Israel. Qui cognita adventus ejus causa, scidit vestimenta sua, dicens quod tentaretur magis, cum de se ea quae non essent potestatis regiae, poscerent
Abbreviated transcription (Latin):
Audisti qr sub nube fuer̃ patres nr̃i. &bona nubo: quȩ carnaliũ
refrigerauit incendia passionũ. Bona nubos obũbrrt: qͦs reui¬
sit sp̾s sc̃s. Deniq suꝑuenit inmariã uirginẽ. ꝙuirtus altissi¬
mi obũbnruit ei: qͣndo redẽptionẽ genti gonuit humanę. Etil¬
lud miraculũ ꝑ moysen infigura factũ c̃. Sicg̃o infigura affuit
sp̾s. ñ adẽ inucritate. cũ script̾a dͥ dicat. qr lex ꝑ moysen data ẽ.
gr̃a autẽ &ueritas ꝑ iũm xp̃m facta ẽ : Myrra fons amarissimꝰ
erat: Misto ineũ moyses lignũ: ꝗdulcis ẽ factus. Aqͣ it sine p̃dica¬
tione dñice ͤ rucis adnullos usus fut̾ȩ salutis. ẽ. Cũ uͦ salutaris fuerio
crucis mysterio c̃secͬta: t̾c adusus sp̃ał lauacri. ꝙsalutaris poculi
tẽperat᷑. Sic̃ gͦ imillũ fontẽ moyses misit lignũ. hoc c̃. ꝓpłia: ita
ꝙinhunc fontẽ sac̃dos p̾dicadionẽ dñicę crucis mittit. & aqͣ
fit dulcis ad gr̃am. Non gͦ solis corporis tui coeporis oculis. Magis

Expanded text:
Audis quia sub nube fuerunt patres nostri, et bona nube, quae carnalium refrigeravit incendia passionum. Bona nubes obumbrat quos revisit Spiritus sanctus. Denique supervenit in Mariam virginem, et virtus Altissimi obumbravit ei ; quando redemptionem genti genuit humanae. Et illud miraculum per Moysen in figura factum est . Si ergo in figura adfuit Spiritus, non adest in veritate, cum Scriptura tibi dicat: Quia lex per Moysen data est, gratia autem et veritaerat: misit in eum Moyses lignum, et dulcis est factus . Aqua enim sine praedicatione Domini caecrucis ad nullos usus futurae salutis est: cum vero salutaris fuerit crucis mysterio consecrata, tunc ad usum spiritalis lavacri et salutaris poculi temperatur. Sicut ergo in illum fontem Moyses misit lignum, hoc est propheta; ita et in hunc fontem sacerdos praedicationem Dominicae crucis mittit, et aqua fit dulcis ad gratiam. 15. Non ergo solis corporis tui credas oculis: magis
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ da pacientiȩ effectũ. efessioni ꝓseuerantiã. ne me indur& deceptor
animȩ : hoc mͥ donũ. hac mͥ gr̃am de tuo fonte p̾stari cupio ds̃. Qui

Expanded text:
tutum, da poenitentiae effectum, confessioni perseverantiam; ne me induret deceptor tutum, da poenitentiae effectum, confessioni perseverantiam; ne me induret deceptor animae. Hoc mihi donum, hanc mihi gratiam de tuo fonte praestari cupio, Deus; ut
Abbreviated transcription (Latin):
aut medici suscitabt̃ ÷ Tuus sermo. ẽ tua ꝓmisio. nolo mostẽ peccatoris
ꝙabinferis animas reuocas: Tusoluis cõpeditos. Tu ds̃ allisos crigis:
cecos illuminas. mortuos suscitafil Ertaui sic̃ ouis ꝑdita. reqͥre famu¬
lã tuã: ne lupꝰ crudeł glu tiat me. Multi dicunt animȩ mes non ẽ.
es mecũ. iudiciũ : Defec̃ ani ma mea insalutari tuo. defecer̃ inlacri¬
mas oculi mei: effusa est int̾ra gła mea: Quando respiciens rosti¬
tucs animã meã : Propt̃ iniqꝗtatẽ meã corripuisti me: & tabescere
fecisti sic̃ araneã animã meã. Mlem̃to dñe qđ puluis sũ. Uide humili¬
tatẽ meã ꝙlaborẽ meũ : &remitte omĩa peccata mea. Remitte mͥ
utrefrigerer priusq abeã. Qãplius ñ ero: nec in inferno erie c̃fessio.
raab sordidã non asꝑnatꝰ es: liã tuã dñe aufer aine. qr peccauitibi
crudelit̃ : donec iustifices causã meã. ꝙ educas me inlumine. ds̃ uir¬

Expanded text:
o mortem peccatoris,vare omnia: et ab inferis animas revocas. Tu solvis compeditos et allisos erigis, caecos illuminas, mortuos suscitas . Erravi sicut ovis perdita, require famulam tuam , ne lupus crudelis glutiat me. Multi dicunt animae meae: Non eses meum judicium? Defecit anima mea in salutari tuo, oculi mei in lacrmas oculi mei, effusa est in terram gloria mea . Quando respiciens restitues animam meam ? Propter iniquitatem meam corripuisti me, et tabescere fecisti sicut araneam animam meam . Memento, Domine, quod pulvis sum: vide humilitatem meam, et laborem meum, et remitte omnia peccata mea . Remitte mihi ut refrigerer, priusquam abeam, et amplius non ero, nec in inferno erit confessio .Rahab sordidam non aspernatus es . Iram tuam, Domine, aufer a me, quia peccavi tibi crudeliter, donec justifices causam meam, et educas me in lumine. Deus vir
Abbreviated transcription (Latin):
malo hoc est abinimico apeccato. liberet᷑. Potens est autẽ ds̃ qͥ abstu¬
lit pecca¬
tũ nr̃m. & delicta ur̃a donauit. tueri & custodire uos ad
diaboli aduersantis insidias: ut non uob̃ obrepat inimicus.
qui culpã generare consueuit. Sed qͥdõ se cõmittit. diabolũ ñ timet.

Expanded text:
malo, hoc est, ab inimico, a peccato liberetur. 30. Potens est autem Dominus qui abstumalo, hoc est, ab inimico, a peccato liberetur. 30. Potens est autem Dominus qui abstulit peccatum vestrum, et delicta vestra donavit, tueri et custodire vos adversum diaboli adversantis insidias; ut non vobis obrepat inimicus, qui culpam generare consuevit. Sed qui Deo se committit, diabolum non timet;
Abbreviated transcription (Latin):
reris. Diues eras adimaginẽ & similitudinẽ dĩ factꝰ. ꝑ didisti qđ habebas.
hoc c̃ humilitatẽ. dum arrogantiã desideras uindicare. ꝑdidisti pecuniã.
sicut adam nudꝰ es factꝰ. Accepisti adiabolo debitũ qđ ñ erat necessariũ.
&id̾o qui eras liber inxp̃o. debitor factus es diaboli. Cautionẽ tuã tenebat
inimicꝰ. Sed eam dñs crucifixit. & suo cruore deleuit. Abstulit debitum
tuum. reddidit lib̾tatẽ. Bene gͦ ait. & dimitte nob̃ debita nr̃a sic̃ & nos
dimittimꝰ debitorib nr̃is. Uide qͥd dicas. Quomegodimitto. sic &etu dimitte
michi. Si dimiseris. beneconuenis ut dimittat᷑ tͥ. Si ñ dimittis. qͦmͦ eũ conue-¬
nis. ut dimittat tͥ: Et ne nos patiaris induci intẽptationẽ. sed libera nos
amalo. Uide qͥd dicat. Et ne patiaris induci nos intemptationẽ. scilicet
quã ferre ñ possimꝰ. Nondicit inducas intemptationẽ. sed quasi athleta
talẽ uult tẽptationẽ quam ferre possit humana conditio. & unꝰquisq a

Expanded text:
reris. Dives eras, ad imaginem et similitudinem Dei factus : perdidisti quod habebas, hoc est, humilitatem, dum arrogantiam desideras vindicare: perdidisti pecuniam, sicut Adam nudus est factus : accepisti a diabolo debitum, quod non erat necessarium. Et ideo qui eras liber in Christo, debitor factus es diaboli. 380 Cautionem tuam tenebat inimicus, sed eam Dominus crucifixit, et suo cruore delevit : abstulit debitum tuum, reddidit libertatem. 28. Bene ergo ait: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Vide quid dicas: Quomodo ego dimitto, sic et tu dimitte mihi? Si dimiseris, bene convenis, ut dimittatur tibi. Si non dimittis, quomodo eum convenis, ut dimittatur tibi. 29. Et ne patiaris induci nos in tentationem, sed libera nos a maquam ferre non possumus. Non dicit: Non inducas in tentationem, sed quasi athleta talem vult tentationem, quam ferre possit humana conditio; et unusquisque a
Abbreviated transcription (Latin):
Mors gͦ c̃. s ñ inmortis corporalis ueritate: s insimilitudino. cũ u
mergis. mortis suscipis & sepulturȩ similitudi nẽ: crucis illius
accipis sac̃m̃tũ qđ incruce xp̃c pependit: &clauis c̃firũ ⁊ eiꝰ corpꝰ.

Expanded text:
Mors ergo est, sed non in mortis corporalis veritate, sed in similitudine; cum enim mergis, mortis suscipis et et sepulturae similitudinem: crucis illius accipis sacramentum, quod in cruce Christus pependit, et clavis confixum est ejus corp
Abbreviated transcription (Latin):
secreta cordis Aliis oculos luto illinit utuidẽ possint. creatorq omĩũ
doc& nos nr̃ȩ memores deb̾e eẽ nat̾ȩ : & corporis cenere uilitatem:
Nemo it magis potest uidẽ diuina: nͥ qͥ humilitatis c̃scientia suȩ nescio
attolli Alius sacerdoti se offerre p̃cipit᷑: ut carere in ꝑpetuũ leprȩ
possit exuuus: Solus i mentis &animi potest seruare mundiciam:
quiei sacerdoti senouit offerre. quẽ ꝓpeccatis nr̃is accepimꝰ aduocatũ:
illũ utiq cui dr̃: Tues sacerdos inȩt̃nũ: scđm ordinẽ melchi sedec:¬

Expanded text:
secreta cordis. Aliis oculos luto illinit , ut videre possint, Creatorque omnium secreta cordis. Aliis oculos luto illinit , ut videre possint, Creatorque omnium docet nos nostrae memores debere esse naturae, et corporis cernere vilitatem; nemo enim magis potest videre divina, nisi qui humilitatis conscientia suae nescit attolli. Alius sacerdoti se offerre praecipitur, ut carere in perpetuum leprae possit exuviis . Solus enim mentis et animi potest servare munditiam, qui ei sacerdoti se novit offerre, quem pro peccatis nostris accepimus advocatum, illum utique cui dicitur: Tu es sacerdos in aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ thalamũ p̃parares. Quid sibi uult noua nupta pͦ generos: Quã
indechoꝵ est iuueniores hab̾e lib̾os. quã nepotes: S adppositũ reuer¬
tam᷑. neq nr̃oꝵ dolentes uulnera peccatoꝵ: medicum relinqͣmꝰ:
Etdũ alionis medem ulcoribus. ulcera nr̃a cumulemus: Rotur gͦ
te dñicę insingułos dignationis affectus: & facta miranda:
Uisitare uiduas ñ dedignat᷑: &tuguni uilis penetͣlia angusta succede:
intor. esse : ut sicut illi quib apppinqꝗͣbat fidẽ mutuabant᷑ exeo. ita
Imꝑat febri. imꝑat sp̃itib inmundis: alibi ipse inponit̾ manꝰ: Nsolum
gͥ uerbo : s &iã tactu egros curare consueuit Ettugͥ quȩ uariis mun¬
di estuas cupiditatib ł fosba uiri alicuiꝰ capta b̃pecunia: roga xp̃m.
adhibe medicũ : porrige ei dexterã tuã: Tangat int̾iora tua di manꝰ.
uerbiq cęlestis gr̃a int̾ioꝵ uenas ecrutet᷑ animoꝵ: Puls& dĩ dextera.

Expanded text:
non ut thalamum praeparares. Quid sibi vult nova nupta, post generos? Quam non ut thalamum praeparares. Quid sibi vult nova nupta, post generos? Quam indecorum est juniores habere liberos, quam nepotes! CAPUT tamur, neque nostrorum dolentes vulnera peccatorum, medicum relinquamus: et dum alienis medemur ulceribus, ulcera nostra cumulemus. Rogatur ergo te Dominicae in singulos, dignationis affectus, et facta miranda. Visitare viduas non dedignatur, et tugurii vilis penetralia angusta succedere. resse; ut sicut illi quibus appropinquabat, fidem mutuabantur ex eo; itaImperat febri, imperat spiritibus immundis, alibi ipse manus imponit. Non solum igitur verbo, sed etiam tactu aegros curare consuevit. Et tu igitur quae variis mundi aestuas cupiditatibus, vel forma viri alicujus capta, vel pecunia, roga Christum, adhibe medicum, porrige ei dexteram tuam, tangat interiora tua Dei manus, Verbique coelestis gratia interiorum venas scrutetur animorum, pulset Dei dextera
Abbreviated transcription (Latin):
est causa nubendi. habes quipte int̾cedant: Nedixeris. destituta
sum : quȩrela nupturȩ ẽ: nedixeris sola sũ: castitas solitudinem
qͣrit: pudica secretũ: impudica conuentũ: Sed negotiũ habes.
habes & int̾cessorẽ: Aduersariũ uereris. apud iudicẽ ꝓte dñs
int̃uenit dic̃s: Iudicate pupillo: &iustificate uiduã Sed
& patrimoniũ uis tueri: Maius pudoris ẽ patrimoniũ: qđ meliꝰ
regit uidua quã nupta: Seruus peccauit᷑: ignosce Melius ẽ it
alterius culpã feras : quã tuã pd̾as: S uis nub̾e: licoe: N hab&
crim̃ simplex uoluntas: causaᷤ nonq̃ro. cur fingit̾ : Sihonestam
matrẽ eripis Est etiã qđ facutate lic&: &ȩ tate ñ lic&: Cur mat̾iuȩ
parant᷑ nuptiȩ int̾ nuptias filiarũ & plerũq pꝰ nuptias: Cur adulta
tem mutares: ñ utflãmeũ sumeres: Itasepulchro recederes.

Expanded text:
lata est tibi causa nubendi, habes qui pro te intercedant; ne dixeris: Destituta lata est tibi causa nubendi, habes qui pro te intercedant; ne dixeris: Destituta sum. Querela nupturae est. Ne dixeris: Sola ego sum. Castitas solitudinem quaerit: pudica secretum, impudica conventum. Sed negotium habes: habes et intercessorem. Adversarium vereris: apud judicem pro te Dominus intervenit dicens: Judicate pupillo, et justificate viduam . 58. Sed et patrimonium vis tueri. Majus pudoris est patrimonium, quod melius regit vidua quam nupta. Servus peccavit. Ignosce; melius est enim alterius culpam feras, quam tuam prodas. Sed vis nubere. Licet. Non habet crimen simplex voluntas. Causam non quaero: cur fingitur? Si honestammatrem eripis. 59. Est etiam quod facultate licet, et aetate non licet. Cur maternae parantur nuptiae inter nuptias filiarum, et plerumque post nuptias? Cur adulta tem mutares, non ut flammeum sumeres: ut a sepulcro recederes,
Abbreviated transcription (Latin):
alios p̃catores: Egri it nisi adeos alioꝵ p̃cibus medicꝰ fuerit inuitatꝰ:
pse rogare ñ poss Infirma c̃ caro mens egra ẽ : &peccatorũ uinculis
inpedita: Ad medici illiꝰ sedẽ : debile non potest explicari uestigiũ:
Obsecriandi s̃ angli ꝓnob̾: qui nob̾ adp̃sidiũ dati sunt: Martyres
obsecrandi. quoꝵ uidem nob̾ quodã corporis pignore patrocinium
uindicare: Poss ꝓpeccatis rogare nr̃is: qui pprio sanguine iã siqͣ
habuer̃ peccata lauer̃ Isti it sunt dĩ maltyres. nr̃i p̃sules: specula¬
tores uitȩ actuũq nr̃oꝵ: Non erubescamꝰ eos intercessores nr̃ȩ
infirmitatis adhib̃e : qr ipsi infirmitatẽ corporis &iã cũ uincerent.
cognouer̃: Inuenit gͦ petri socrus. qͥ prosẽ rogarent: Ettu uidua
inuenis qͥ prote supplicent: siqͣsi uere uidua &desolata indm̃ sp̃italib
instes obsecrationibus. insistansorationib. Afficias corpꝰtuũ qͣsi
codidie moriens: ut moriendo reuiuiscas. fugias delicias: ut ĩã¬

Expanded text:
s medicus fuerit invitatus, pro se rogare non possunt. Infirma est caro, mens aegra est, et peccatorum vinculis impedita, ad medici illius sedem debile non potest explicare vestigium. Obsecrandi sunt angeli pro nobis, qui nobis ad praesidium dati sunt: martyres obsecrandi, quorum videmur nobis quodam corporis pignore patrocinium vindicare. Possunt pro peccatis rogare nostris, qui proprio sanguine, etiam si qua habuerunt peccata, laverunt; isti enim sunt Dei martyres, nostri praesules, speculatores vitae actuumque nostrorum. Non erubescamus eos intercessores nostrae infirmitatis adhibere, quia ipsi infirmitates corporis, etiam cum vincerent, cognoverunt. 56. Invenit ergo Petri socrus qui pro se rogarent. Et tu, vidua, invenis qui pro te supplicent: 201 si quasi vere vidua et desolata in Deum speres, instes obsecrationibus, insistas orationibus, afficias corpus tuum quasi quotidie moriens, ut moriendo reviviscas: fugias delicias, ut etiam a
Abbreviated transcription (Latin):
iã mechatꝰ est eam incorde suo Etquȩ similtt̃ uirũ inconcupiscen-¬
tiã uidit: adulterat᷑ Castos gͦ ñ infirmos nos et̃ c̃uenit: pudicos

Expanded text:
jam moechatus est eam in corde suo . Et quae similiter virum in concupiscenjam moechatus est eam in corde suo . Et quae similiter virum in concupiscentiam viderit, adulteratur. Castos ergo, non infirmos esse nos convenit:
Abbreviated transcription (Latin):
in his c̃tinentiȩ gr̃a : qr diuini oꝑis seruare munꝰ: Nec illis folte parũ
sit: lubrico corporis ñteneri Nã sicrepta c̃ subeunda istiꝰ palma certa¬
minis: crepta &iã matena periculi Et quã uis ñq̃unt coronari.
non q̃unt tam̃ uinci: habent alia genera inrtutũ: quib cõmendare
sedebeant: Sifides firma sit. ꝓflua miscdia. aliena auaritia: frequens
gr̃a: S inistis nulla culpa: qr facti ignorantia: N eadẽ causa eoꝵ
loco ponant: ferno culpã cõpescere: Deqͥb &si nr̃am nolumꝰ ꝓferre
sentenciã. quã uis sint statuta maiorũ: consident tam̃ nequid sit ad-
pfessionẽ infirmitatis: O nemo milit&. ne aliqͣndo uincat᷑: nec pedis
utat᷑ obseqͥo qͥ gradiendi ꝑiculũ reformidat. nec oculi intendat
officio: qͥc̃cupiscentiȩ tim& lapsũ: S qͥd pdẽ carnẽ abscidẽ. cũ&iã¬
ipso culpa sit in aspectu : Nã & qͥuidit mulierẽ adc̃cupiscendũ:

Expanded text:
m decet integrum divini operis servare munus. Nec illis forte parum sit lubrico corporis non teneri; nam si erepta est subeundi istius palma certaminis, erepta etiam materia periculi: et quamvis non queunt coronari, non queunt tamen vinci. Habent alia genera virtutum, quibus commendare se debeant, si fides firma sit, proflua misericordia, aliena avaritia, frequens gratia. Sed in istis nulla culpa; quia facti ignorantia. 76. Non eadem causa eorum, loco ponant, ferro culpam compescere. De quibus etsi nostram nolumus proferre sententiam, quamvis sint statuta 207 majorum; considerent tamen, ne quis id ad professionem infirmitatis utatur obsequio, qui gradiendi periculum reformidat: nec oculi intendat officio, qui concupiscentiae timet lapsum. Sed quid prodest carnem abscindere, cum etiam culpa sit in ipso aspectu? Nam et qui viderit mulierem ad concupiscendum,
Abbreviated transcription (Latin):
mercedis cumulo inuirtutis augm̃to: ita &iã feminis ñ laqueus in ici¬
endus. ñ supͣ uires abstinentiȩ grauioris uectura subeunda est: s
reliquendũ ut una quęq sependat. ñ auctoritate aliqua coacta p̃cepti:
sed increm̃to gr̃ȩ ꝓuocata Etidõ diuersis uirtutib merces diuersa ꝓposita
est Nec aliud rep̃hendit᷑ ut aliud p̃dicet᷑: s omnia p̃dicant᷑. utquȩ me¬

Expanded text:
mercedis cumulo in virtutis augmento: ita etiam feminis non laqueus injicimercedis cumulo in virtutis augmento: ita etiam feminis non laqueus injiciendus, non supra vires abstinentiae gravioris vectura subeunda est: sed relinquendum ut unaquaeque se pendat, non auctoritate aliqua coacta praecepti, sed incremento gratiae provocata. Et ideo diversis virtutibus merces diversa proposita est. Nec aliud reprehenditur, ut aliud praedicetur: sed omnia praedicantur, ut quae me
Abbreviated transcription (Latin):
est malũ: Quid ẽ qͣndo nequeuntse inuicẽ sci̾ficare: Sed adȩcłae
disciplinã feminas ꝓuocamꝰ. qr ȩccła c̃stat exomnib: lic& xp̃i
grex. tam̃ in alus pabulo uescitur. in aliis ad huc lacte nutritur:
Quib lupi illi qͥ latent inuestitu ouium s̃ cauendi. abstinentiȩ speciẽ
p̃tendentes: puocantes aut̃ intẽꝑantiȩ fęditatẽ : Etenim qr sciunt
ualida onera castitatis. cũ ipsi ea attingere digitulis ñqueant. abalus
supͣ modũ exigunt : cũ ipsi seruare nec modũ possint. s init̾o sub face
succũbant: Mensura enim oneris: ꝓm̃sura deb& et̃ gestantis:
Alio quin inpositi oneris fit ruina: ubi uiatoris infirmitas es H
Nã &infantiũ fauces strangulat esca robustior Etidõ sic̃ multitudo
uectoꝵ ñ paucoꝵ uirib ẽstimat᷑. nec tam̃ fortiorib dealioꝵ infirmi¬
tate p̃senbit᷑. s unicuiq qͣntũ oneris subire cupiat relaxat᷑. manente

Expanded text:
us, malum quid est, quando nequeunt se inuicem sanctificare, sed perdeus, malum quid est, quando nequeunt se inuicem sanctificare, sed perdedisciplinam feminas provocamus; quia Ecclesia constat ex omnibus. Licet Christi grex, tamen in aliis pabulo vescitur, in aliis adhuc lacte nutritur; quibus lupi illi qui latent in vestitu ovium, sunt cavendi, abstinentiae speciem praetendentes, provocantes autem intemperantiae foeditatem. Etenim quia sciunt valida onera castitatis; cum ipsi ea attingere digitulis non queant, ab aliis supra modum exigunt, cum ipsi servare nec modum possint, sed injusto sub fasce succumbant. Mensura enim oneris pro mensura debet esse gestantis, alioquin impositi oneris fit ruina, ubi vectoris infirmitas est; nam et infantium fauces strangulat esca robustior. 71. Et ideo sicut multitudo vectorum non paucorum viribus aestimatur; nec tamen fortioribus de aliorum infirmitate praescribitur, sed unicuique quantum oneris subire cupiat, relaxatur, manente
Abbreviated transcription (Latin):
s ẽ pulchnus abstinere: St̃ it uincula nuptiarũ: Pultis scire qͣ uincula:
Quȩ sub iuro ẽ mulier: uiuente uiroligata ẽ legi Si autem mortuus fuent
uit : soluta ẽ alege uiri: ꝓbatũ est gͥ uinculũ e̾e̾ c̃iugium: qͦ mulier
ligat᷑. & soluit᷑: hona uis amoris gñr: s maior ẽ seruitus: Neque enim
mulier: Quanta gͥ c̃iugii necessitas. q̃ subicit alti foltiorẽ: Mutius enĩ
necessitatibus: abutroque seruit᷑: Nec tẽꝑanti lic& iugo subduce capud:
cũ altiꝰ intẽꝑantiȩ seruiendũ sit: Pictio inquit empti estis: nolite ficri
serui hominũ: Pidetis qͦm cuidens c̃iugalis sit definicio seruitutis:
seruitutẽ : debonis coniugib definiuit: Nãque supͣ sic habes: Sc̃ificatꝰ
est it uir infideł ꝑuxorẽ fidelẽ : & scĩficata ẽ mulier infidel ꝑman¬
tũ fidelem: Et infra: Qđ infidel̃ discedit : discedat. non
seruituti dedit fr̃ aut soror intalib. Sigͥ bonũ coniugium: seruitꝰ

Expanded text:
sed pulchrius est abstinere; sunt enim vincula nuptiarum. Vultis scire quae vincula? Quae sub viro est mulier, vivente viro alligata est legi: si autem mortuus fuerit vir, 204 soluta est a lege viri . Probatum est igitur vinculum esse conjugium, quo mulier ligatur et solvitur. Bona mutui amoris gratia, sed major est servitus. Neque enim mulier. Quanta igitur conjugii necessitas, quae subjicit alteri etiam fortiorem! Mutuis enim necessitatibus ab utroque servitur. Nec temperanti licet jugo subducere caput, cum alterius intemperantiae serviendum sit. Pretio, inquit, empti estis, nolite fieri servi hominum . Videtis quam evidens sit conjugalis definitio servitutis. servitutem de bonis conjugibus definivit. Namque supra sic habes: Sanctificatus est vir infidelis per uxorem fidelem: et sanctificata est mulier infidelis per maritum fidelem . Et infra: Quod si infidelis discedit, discedat. Non est servituti deditus frater aut soror in talibus . Si igitur bonum co
Abbreviated transcription (Latin):
rogauer̃ dm̃ ꝑea : Et stans supͣ illã imꝑaũ febri. & remisit illam:
Magnis inquit tenebat᷑ febrib : & rogauer̃ illũ pea Esttu habes
pximos: qͥpte supplicent: Habes apłos ꝓximos. habes mastires
pximos : siinipsa mastyrib deuocionis societate. miscdĩȩ quoq
tutis cognatio ꝓximos fac̃ : Quia ñ incarne ãbulamꝰ. sed inspiritu:
Ama gͦ ꝓpinqͥtatẽ petri. affinitatẽ andree. ut ꝑte rogent: & recedant
cupiditates tuȩ: Perbo dĩ pulsate. surgas ilico que interris iacebas:
pauꝑi. &̃ministursti xp̃o: Qđ it unihorũ fecistis: miii inqͥt fecistis:
Habetis gͦ uiduȩ auxiliũ sitales uob̾ generos postĩtati ur̃ȩ patronos:
existat aliqͥs qͥtãcito possit rogare pnob̾: uł certe isti qͥ ꝑsoori rogant

Expanded text:
rogaverunt Deum pro ea: Et stans super illam, imperavit febri, et remisit illam, rogaverunt Deum pro ea: Et stans super illam, imperavit febri, et remisit illam, Magnis, inquit, tenebatur febribus, et rogaverunt illum pro ea. Et tu habes proximos, qui pro te supplicent. Habes apostolos proximos, habes martyres proximos, si in ipsa martyribus devotionis societate, misericordiae quoque tutis cognatio facit proximos; quia non in carne ambulamus, sed in spiritu. Ama ergo propinquitatem Petri, affinitatem Andreae; ut pro te rogent, et recedant cupiditates tuae. Verbo Dei pulsata surges illico, quae in terris jacebas, i Christo: Quod enim uni horum fecistis, mihi, inquit, fecistis . Habetis ergo, viduae, auxilium, si tales vobis generos, posteritati vestrae patronos, exsistat aliquis qui tam cito possit rogare pro nobis, vel certe isti qui pro socru rogant,
Abbreviated transcription (Latin):
&mietȩ frontis inarantib rugis inp̾ssa tristitia petulantiũ p̃mit ocubos.
restinguit libidines. ꝓcaces auertit aspectus: Bonꝰ custos pudoris:
pictatis dolor: Non obrepit culpa: sicura ñ desit: Didicistis gͥ¬
uiduȩ subsidio uos ñ egere nat̾ȩ & posse salubritatẽ tonere c̃silu
nec domestico indigere p̃sidio: quȩ ȩtiã potestis apicẽ pot entie
uindicare: Sed fortasse dic̃ aliqͣ ei tolerabilẽ uiduitatẽ. cui pflu¬
ant res scđȩ : Aduersis uͦ uiduas cito frangi. facile succũb̾e:
De qͦ & si ipso doceamͣ usu lȩtas uiduas lubricas magis c̾c̾ quã serias:
tam̃ scripturarũ instruim exẽplis infirmitatib quoq uiduarum
ñ de ẽẽ solere subsidia. faciliusq quã cetris diuina achumana
suppet̾e : sibene filios instituant. generos diligant: Demque
cũ socrus simꝰ nis magnis febrib detineret᷑. petras & andreas

Expanded text:
et moestae fronti inarantibus rugis impressa tristitia, petulantium premit oculos, et moestae fronti inarantibus rugis impressa tristitia, petulantium premit oculos, restinguit libidines, procaces avertit aspectus. Bonus custos pudoris, pietatis dolor: non obrepit culpa, si cura non desit. CAPUT viduae, subsidio vos non egere naturae, et posse salubritatem tenere consilii: nec domestico indigere praesidio, quae etiam publicae potestis apicem potentiae vindicare. 53. Sed fortasse dicit aliqua, ei tolerabilem 200 viduitatem cui profluant res secundae: adversis vero viduas cito frangi, facile succumbere. De quo etsi, ipso doceamur usu, laeta viduis lubrica magis esse quam seria; tamen Scripturarum instruimur exemplis , infirmitatibus quoque viduarum non deesse solere subsidia: faciliusque quam caeteris divina atque humana suppetere, si bene filios instituant, generos legant. Denique cum socrus Simonis magnis febribus detineretur, Petrus et Andreas
Abbreviated transcription (Latin):
cipiũ uictorie amaiorib finis inȩcła Eccła aut̃ ñ armis scłaribus :¬
uincit adũsarias potestates: s armis sp̃italib q̃ st̃ fostia dõ addes¬
truendas munitiones. & altitudinẽ nequitiȩ sp̃italis: Etidõ sisar
sitis lactis poculo restinguit᷑: qr ratione suꝑat̾: Qͦd it nob̃ salutare
adȩscã : hoc aduersariȩ potestati letabe ad infirmitatẽ Arma ecłȩ.¬
oratio est: qͣ adũsariũ uincit: Ergo scđm hystoriã ad puocandos
animos feminarũ: fęmina iudicauit. femina. disposuit. fȩminie
nȩ: ñ habetis uiduȩ qͦdad infirmitatẽ sexus: aut adamissio nem
sub sidi maritalis mobilitatẽ ur̃am referre. possitis: Satis unicuiq
p̃sichi est : siuirtus animȩ non desit: Et ipse inuiduis frequens
pcessus ȩtatis : munim̃ pudoris est: Etipse amissr coniugis dolor.
usus oꝑis. domꝰ cura. sollicitudo li̾oꝵ: noxiã pudori sol&̃ arcere
lasciuiã: Atq ipse lugubris. habiturus ponpã funeris fletꝰ assiduus.

Expanded text:
a autem non armis saecularibus vincit adversarias potestates, sed armis spiritalibus, quae sunt fortia Deo ad destruendas munitiones, et altitudinem nequitiae spiritalis . Et ideo Sisarae sitis lactis poculo restinguitur , quia ratione superatur; quod enim nobis salutare ad escam, hoc adversariae potestati lethale ad infirmitatem. Arma Ecoratio est, quae adversarium vincit. 50. Ergo secundum historiam ad provocandos animos feminarum femina judicavit, femina disposuit, femina nae. Non habetis, viduae, quod ad infirmitatem sexus, autad amissi onem subsidii maritalis, mobilitatem vestram referre possitis. Satis unicuique praesidii est, si virtus non desit animae. Et ipse in viduis frequens processus aetatis munimen pudoris est; et ipse amissi conjugis dolor, usus operis, domus cura, sollicitudo liberorum, noxiam pudori solet arcere lasciviam: atque ipse lugubris habitus, pompa funebris, fletus assiduus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥctis subeundis faciat oꝑib ꝓmptiores: Agncola qͦq maturioꝵ
torquenda aliis ȩstiua cõmittit: & iuuenili grauatus opa
puidentiã curȩ senilis explorat Pitẽ facilius ẽ tonde quãp̾me

Expanded text:
quietis, subeundis faciat operibus promptiores. Agricola quoque maturior quietis, subeundis faciat operibus promptiores. Agricola quoque maturior torquendam aliis stivam committit, et juvenili gravatus opera, providentiam curae se
Abbreviated transcription (Latin):
qđ inse exꝑtꝰ utile iudicauit. non facił cõp̃hendi. nec fastidi¬
olꝰ ȩqͣri : Quȩ igͥ refugiat scã fieri corpore & spũ. cũ supͣ
laborẽ sit p̃miũ. supͣ usũ gr̃a. supͣ opꝰ merces: Atq hoc ita dico
ñ utlaqueũ cęt̾is iniciã : s ut cõmissi mͥruris oꝑarꝰ agrũ hunc
ȩcclȩ fertilẽ cernã. Nunc integritatis flore uernantem.
nc̃ uiduitatis grauitate pollentẽ : nc̃ &iã c̃iugii fructib
redundantẽ: Nã &sidiuersi : uniꝰ tam̃ agri fructus s Nec tan
poꝵ recipiendis aptant᷑ seminib : quã redditis noualis
statuert penas: ut ȩmuli onminũ. multarent studia uirtutũ
Speoie qͥdẽ q̃ focunditatẽ quȩrerent: s studio qͦ ꝓpositũ casti¬
tatis abolerent: Nã confectis & miles stipendus arma deponio.
&rclicto officio qđ gerebat adppͥa ueteranꝰ rura dimittitur

Expanded text:
quod in se expertus utile judicavit, non facilis comprehendi, nec fastidiquod in se expertus utile judicavit, non facilis comprehendi, nec fastidiosus aequari? Quae igitur refugiat sancta fieri corpore et spiritu; cum supra laborem sit praemium, supra usum gratia, supra opus merces? 83. Atque hoc ita dico, non ut laqueum caeteris injiciam, sed ut commissi mihi ruris operarius agrum hunc Ecclesiae fertilem cernam, nunc integritatis flore vernantem, nunc viduitatis gravitate pollentem, nunc etiam conjugii fructibus redundantem. Nam etsi diversi, unius tamen agri fructus sunt: nec tantporum recipiendis 209 aptantur seminibus, quam redditis novales statuere poenas; ut aemuli criminum multarent studia virtutum: specie quidem qua fecunditatem quaererent, sed studio quo propositum castitatis abolerent. Nam confectis et miles stipendiis arma deponit, et relicto officio quod gerebat, ad propria veteranus rura dimittitur;
Abbreviated transcription (Latin):
Neͦ copula nuptialis qͣsi culpa uitanda : s qͣsi necessitatis sarcina
declinanda: Lex it astrinxit uxorẽ ut inlaborib &tristitia filios
& dolorib ingeneratione filioꝵ adicit᷑ nupta ñ uidua : &d ña¬
tui uiri sola subdit̾ copulata. ñ uirgo Omniũ autẽ hoꝵ uirgo
lib̾a ẽ. quȩ uerbo dĩ suũ spospondit affectũ. ꝗ̃ sponsũ benedicti¬
onis cũ facib exspectat: bonȩ lumine uoluntatis accenso
Nã & pͥmo dix̃: Bonũ ẽ enĩ mulierẽ ñ tangere: Ettũ: Polo sio
om̃s homines eẽ: sic̃ &me ipsũ: Eoc̃cio: Bonũ ÷ illis sisic ma¬
neant sic̃ & ego: Et quarto: Bonũ ÷ propter instantẽ neces¬
sitatẽ: Ethoc placere dño: E hoc honestũ esse: Postremo
beatiorẽ eẽ inuiduitare ꝑseuerantiã. non tantũ suo c̃silio :
s &iã dĩ sp̃u definiuit: Quȩnã gͥ talꝰ c̃siliani benignitatẽ
recus&. qͥ & uoluntati habenas indulgeat. &id suadeat aliis

Expanded text:
 copula nuptialis quasi culpa uitanda, sed quasi necessitatis sarcina declinanda. lex enim adstrinxit uxorem, ut in laboribus etet doloribus in generatione filiorum addicitur nupta, non vidua: et dominatui viri sola subditur copulata, non virgo. Omnium autem horum virgo libera est, quae Verbo Dei suum spopondit affectum, quae sponsum benedictionis cum facibus exspectat , bonae lumine voluntatis accenso. Nam et primo dixit: Bonum est enim mulierem non tangere ; et iterum: Volo sic omnes homines esse sicut et meipsum ; et tertio: Bonum est illis, si sic maneant sicut et ego ; et quarto: Bonum est propter instantem necessitatem : et hoc placere Domino, et hoc honestum esse: postremo beatiorem esse in viduitate perseverantiam, non tantum suo consilio, sed etiam Dei Spiritu definivit. Quaenam igitur talis consiliarii benignitatem recuset, qui et voluntati habenas indulgeat, et id suadeat aliis
Abbreviated transcription (Latin):
mysterĩ fuit. quã ordo c̃ugui: Ettam̃ inea quoq habemꝰ qđ ad
pͥmi c̃iugu grã referre possimꝰ. si quã pͥmo sponsã habuit: plus
amauit: Nec fraus exclusit affectũ: nec sponsȩ amorẽ c̃iugii
int̃ uentꝰ aboleuit: Itaq sc̾s patriarcha nos docuit qͣntũ differre
pͥmis nuptus debeamꝰ: cũtantũ pͥmis sponsalib ipse dotulent:
Caue te gͥ filiȩ ne & grãm nuptiarũ tenere nequeatis: & molestias
augeatis:¬

Expanded text:
ordo conjugii . Et tamen in ea quoque habemus, quod ad primi conjugii gratiam referre possimus; si quam primo sponsam habuit, plus amavit, nec fraus exclusit affectum, nec sponsae amorem conjugii interventus abolevit. Itaque sanctus patriarcha nos docuit, quantum deferre primis nuptiis debeamus, cum tantum primis sponsalibus ipse detulerit. Cavete igitur, filiae, ne et gratiam nuptiarum tenere nequeatis, et molestias augeatis
Abbreviated transcription (Latin):
ost utremedium adhibeas: qđ acceꝑis: Simul it utp̃ceptũ dederto:
cecus uid&. paraliticꝰ ãbulat. mutꝰ loqͥt᷑. surdus audit. febriens
languesscis obsecra dm̃ fidẽ defer. neo ullã timeas morã: Ubi
adest oratio: ad est uerbu. fugat᷑ cupiditas: libido discedio Nec con-¬
Potest etiã hoc loco uidi petri socrus affectio uoluntatis. exqͣ sibi uelite¬
Ꝙ sem̃ fut̾e posteritatis assũpserat: qđ unicuiq uoluntas sua posteri¬
tatis ẽ auctor: Exuoluntate it sapientia nascit᷑: Quã sapiens in ma¬
trimonium asci scit sibi dic̃s ꝑposui gͦ hanc adduc̾e mͥ inconiugiũ:
Ergo uoluntas illa quȩ pͥmo uariarũ cũpiditatũ estib made facta
languebat. postra ꝑ apłatꝰ officiũ ministeriũ xp̃i iã robusta surres̃.¬

Expanded text:
m adhibeas, quod acceperis; simul enim ut praeceptum dederit, caecus videt, paralyticus ambulat, mutus loquitur, surdus audit, febriens languescis, obsecra Dominum, fidem defer, nec ullam timeas moram. Ubi adest oratio, adest Verbum, fugatur cupiditas, libido discedit. Nec conPotest etiam hoc loco videri Petri socrus affectio voluntatis, ex qua sibi velut semen futurae posteritatis assumpserat; quod unicuique voluntas sua posteritatis est auctor. Ex voluntate enim sapientia nascitur, quam sapiens in matrimonium adsciscit sibi, dicens: Proposui ego hanc adducere mihi in conjugium . Ergo voluntas illa quae primo variarum cupiditatum aestibus madefacta languebat, postea per apostolatus officium in ministerium Christi jam robusta surre
Abbreviated transcription (Latin):
&qͥdã int̾ioꝵ rectoꝵ affectuũ. qͥ descipso didicerat legẽ m̃tis legi
incursus m̃tiũ repugnare: & idõ neq intantũ adholtationẽ
integritatis intendit. ut aboleret gr̃a nuptiarũ: neq ita coniu¬
giũ p̾tulit. utstudia integritatis excluderet: S ac̃tinentiȩ ꝑ sua¬
sione incipiens. adinc̃tinentiȩ remedia descendit: Etcũ brauiũ
supnȩ uocationis fosti orib demonstrasset. defic̾e tam̃ in uia
neminẽ passus est: Ita plaudens pͥorib. utñ despicer& & sequen¬
Neo dñs ipse p̃ceptũ inposuit: s uoluntatẽ inuitaũ: Nec apls
p̃ceptũ statuit: s c̃siliũ dedit S ñ uthoc humanũ c̃siliũ huma¬

Expanded text:
dam interiorum rector affectuum, qui de se ipso didicerat legi mentis legem incursus mentium repugnare; et ideo neque in tantum adhortationem integritatis intendit, ut aboleret gratiam nuptiarum: neque ita conjugium praetulit, ut studia integritatis exstingueret. Sed a continentiae persuasione incipiens, ad incontinentiae remedia descendit: et cum bravium supernae vocationis fortioribus demonstrasset; deficere tamen in via neminem passus est: ita plaudens prioribus, ut non despiceret et sequenNec Dominus ipse praeceptum imposuit, 208 sed voluntatem invitavit: nec Apostolus praeceptum statuit, s
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ad garophilatium accedit. Sed debonorũopũ mercedib stipẽ pu¬
Noli gͦ uacua ꝓdire inc̃spectũ dñi ditui. uacua miscdiȩ. uacua fidĩ.
uacua castitatis: Non enim inanes dñs: s uirtutib opimas spectare
iñc. &laudare consucuit: Uideat te adolescentula laborantẽ: uideat
ministrantẽ: Hȩc ẽ enim merces quã dõ debes: utdealiarũ quoque
pfectibus incrcedẽ tuã dõ conferas: Nulla merces dõ melior:

Expanded text:
cum ad gazophylacium accedit, et de bonorum operum mercedibus stipem pucum ad gazophylacium accedit, et de bonorum operum mercedibus stipem puNoli ergo vacua prodire in conspectum Domini Dei tui, vacua misericordiae, vacua fidei, vacua castitatis; non enim inanes Dominus, sed virtutibus opimas spectare Jesus et laudare consuevit. Videat te adolescentula laborantem, videat ministrantem. Haec est enim merces quam Deo debes, ut de aliarum quoque profectibus mercedem tuam Deo conferas. Nulla merces Deo melior,