comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib consulentib te: simulq respondes
om̃ib etiã diuersa consulentib. Liquide
tu respondes. sed ñ liquide om̃s audiunt.
Om̃s unde uolunt consulunt. sed ñ sẽꝑ qdđ̃
uolunt aucliunt. Optimꝰ minist̃ tuus ẽ. qͥ
ñ magis intuet᷑ hoc ate audire qđ ipse
uoluerit. sed potius hoc uelle qđ a te au¬
dierit. Sero te amaui pulcritudo tã an.t¬
tiqua & tã noua. sero te amaui. Q ecce
intꝰ eras. & ego foris. & ibi te querebam.
& in ista formosa quȩ fecisti deformis
irruebã. Mecũ eras. & tecũ non erã. Ea me
tenebant longe a te. quȩ si in te ñ essent.
ñ essent. Uocasti & clamasti. & rupisti
surditatẽ meã : coruscasti. splenduisti &
fugasti cecitatẽ meã. flagrasti. & duxci sp̃m.
& anhelo tibi. Gustaui. & esurio & sitio.
Tetigisti me. & excarsi in pacẽ tuã. Cũ inhe¬
sero tibi exc om̃ime.: om̃ino nusquã erit mͥ
dolor & labor. & uiua erit uita mea tora

Expanded text:
omnibus consulentibus te simulque respondes omnibus consulentibus te simulque respondes omnibus etiam diuersa consulentibus, liquide tu respondes, sed non liquide omnes audiunt omnes unde uolunt consulunt, sed non semper quod uolunt audiunt. optimus minister tuus est qui non magis intuetur hoc a te audire quod ipse uoluerit, sed potius hoc uelle quod a te audierit. Sero te amaui, pulchritudo tam antiqua et tam noua, sero te amaui! et ecce intus eras et ego foris, et ibi te quaerebam et in ista formonsa quae fecisti deformis irruebam; mecum eras, et tecum non eram et ea me tenebant longe a te, quae si in te non essent, non essent. uocasti et clamasti, et rupisti surditatem meam; coruscasti, splenduisti, et fugasti caecitatem meam; fragrasti, et duxi spiritum et anhelo tibi; gustaui, et esurio et sitio; tetigisti me, et exarsi in pacem tuam. Cum inhaesero tibi ex omni me, nusquam erit mihi dolor et labor et uiua erit uita mea tota
Abbreviated transcription (Latin):
animi mei. nec illic inueni te. Q intraui
ad ipsius animi mei sedẽ quȩ illic ẽ in memo¬
ria mea. qm̃ sui quoq meminit animꝰ. nec
ibi tu eras. quia sicut non es imnago corpora.¬
lis nec affectio uiuentis. qualis ẽ cũ letam᷑.
contristam᷑. cupimꝰ. metuimꝰ. meminimꝰ.
obliuiscim᷑. & quicqͥd huiusmodi ẽ: ita nec¬
ipse animꝰ es. quia dñs ds̃ animi tues. & cõ-¬
mutant᷑ hȩc om̃ia. tu autẽ incõmutabilis
manes suꝑ omĩa. & dignatꝰ es habitare in
memoria mea. ex qͦ te didici. & qͥd quero
qͦ loco eiꝰ habites. quasi uͦ loca ibi sint :
Habitas certe in ea. qm̃ tui memini exc qͦ
te didici: & in ea te inuenio cũ recordor te.
Tbi gͦ te inueni. ut discerẽ te: Neq enim
iã eras in memoria mea. priusquã te lisce.¬
rẽ. Ubi gͦ te inueni ut discerẽ te. nͥ in te
suꝑme . & nusquã locus. & recedimꝰ & acce¬
dimꝰ. & nusꝗͣ locus: ueritas ubiq presidef

Expanded text:
animi mei, nec illic inueni te. et intraui animi mei, nec illic inueni te. et intraui ad ipsius animi mei sedem, quae illi est in memoria mea, quoniam sui quoque meminit animus, nec ibi tu eras, quia sicut non es imago corporalis nec affectio uiuentis, qualis est, cum laetamur, contristamur, cupimus, metuimus, meminimus, obliuiscimur et quidquid huius modi eipse animus es, quia dominus deus animi tu es et commutantur haec omnia, tu autem incommutabilis manes super omnia et dignatus es habitare in memoria mea ex quo te didici. et quid quaero quo loco eius habites, quasi uero loca ibi sint? habitas certe in ea, quoniam tui memini ex quo te dedici, et in ea te inuenio cum recordor te. Vbi ergo te inueni, ut discerem te? neque enim iam eras in memoria mea priusquam te inuenirem. ubi ergo te inueni, ut discerem te nisi in te supra me? et nusquam locus, et recedimus et accedimus, et nusquam locus. ueritas ubique praesides
Abbreviated transcription (Latin):
ria mea querens te dñe. & ñ te inueni ex¬
tra eã. Neq enĩ aliqͥd de te inueni. qđ non
meminisse. ex quo didici te. Hã eoc quo di¬
dici te. ñ sũ oblitꝰ tui. Ubi enĩ inueni ueri¬
tatẽ. ibi inueni dm̃ meũ ipsã ueritatẽ.
quã ex qͦ didici ñ sũ oblitꝰ. Itaq eoc qͦ te di¬
dict manes in memoria mea. & illic te
inuenio cũ reminiscor tui. & delector in
te. Hȩ sunt sc̃ȩ delitiȩ meȩ quas donasti
mͥ misccłia tua respiciens pauꝑtatẽ oneam.
Sed ubi manes in memoria mea d̾ne. ubi
illic manes: Quale ibi cubile fabricasti tͥ.
Quale scũariũ ȩdificasti tͥ: Tu dedisti hanc
dignationẽ memoriȩ meȩ ut maneas ii
ea: sed in qua eiꝰ parte maneas hoc considero.
Transcendi enĩ partes eiꝰ quas habent &
bestiȩ. cũ te recordarer : qͥa ñ ibi te inueni¬
ebã int̾ imagines rerũ corporaliũ. & ueni
ad partes eiꝰ ubi cõmendaui affectiones

Expanded text:
ria mea quaerens te, domine, et non te inueni exria mea quaerens te, domine, et non te inueni extra eam. neque enim aliquid de te inuenio, quod non meminissem ex quo didici te. nam ex quo didici te, non sum oblitus tui. ubi enim inueni ueritatem, ibi inueni deum meum, ipsam ueritatem, quam ex quo didici, non sum oblitus. itaque ex quo te didici, manes in memoria mea, et illic te inuenio, cum reminiscor tui et delector in te. hae sunt sanctae deliciae meae, quas donasti mihi misericordia tua respiciens paupertatem meam. Sed ubi manes in memoria mea, domine, ubi illic manes? quale cubile fabricasti tibi? quale sanctuarium aedificasti tibi? tu dedisti hanc dignationem memoriae meae, ut maneas in ea, sed in qua eius parte maneas, hoc considero. transcendi enim partes eius, quas habent et bestiae, cum te recordarer, quia non ibi te inueniebam inter imagines rerum corporalium, et ueni ad partes eius, ubi conmendaui affectiones
Abbreviated transcription (Latin):
sic amat᷑ ueritas ut qͥcũq aliud amant¬
hoc qd amant uelint ẽẽ ueritatẽ: & qͥa
falli nolunt. nolunt conuinci qđ falsi
sint᷑. Itaq ꝓpt̃ eã rẽ oderunt ueritatem.
quã ꝓ ueritate amant. Amant ram lucen¬
tẽ. oderunt eã redarguentẽ. Quia enĩ fal¬
li nolunt. & fallere uolunt: amant eam
eũ se ipsa indicat. & oderunt eã cũ eos
ipsa indicat. Inde retribuet᷑ eis. ut qͥ se ab
ta manifestari nolunt. ce eos nolente s¬
manifest&: & eis ipsa ñ sit manifesta. Sic sic
etiã. sic animꝰ humanus. etiã sic cecus &
languidus: turpis atq indecens latere uult:
se autẽ ut lateat aliquid. ñ uult. Contra
illi reddit᷑. ut ipse ñ lateat ueritat᷑ i. ipsũ
autẽ ueritas lateat. Tam̃ etiã sic dũ miser
ẽ. ueris mauult gaudere quã falsis. Beatꝰ
gͦ erit. si nulla int̾pellante molestia de
ipsa ꝑ quã uera sunt omia. sola ueritate
gaudebit. Ecce quantũ spatiatꝰ sũ in memo.¬

Expanded text:
sic amatur ueritas, ut quicumqsic amatur ueritas, ut quicumqhoc quod amant velint esse veritatem; et quia falli nolunt, nolunt convinci quod falsi sint? Itaque propter eam rem oderunt veritatem, quam pro veritate amant. Amant eam lucentem, oderunt eam redarguentem. Quia enim falli nolunt et fallere volunt, amant eam cum se ipsa indicat, et oderunt eam cum eos ipsos indicat. Inde retribuet eis, ut qui se ab ea manifestari nolunt, et eos nolentesmanifestet et eis ipsa non sit manifesta. sic, sic, etiam sic animus humanus, etiam sic caecus et languidus, turpis atque indecens latere uult, se autem ut lateat aliquid non uult. contra illi redditur, ut ipse non lateat ueritatem, ipsum autem ueritas lateat. tamen etiam sic, dum miser est, ueris mauult gaudere quam falsis. beatus ergo erit, si nulla interpellante molestia de ipsa, per quam uera sunt omnia, sola ueritate gaudebit. Ecce quantum spatiatus sum in memo
Abbreviated transcription (Latin):
uitã beatã om̃s uolunt. hanc uitã quȩ so¬
labeata ẽ om̃s uolunt. gaudiũ de uerita.¬
te oñs uolunt. Multos exꝑtꝰ sũ qͥ uellent
fallere. T et fallunt neminẽ. Ubi gͦ noue¬
runt hanc uitã beatã. nͥ ubi nouer̾unt eti¬
ã ueritatẽ : Amant enĩ & ipsã. qͥ falli
nolunt. & cũ amant beatã uitã. qđ non
ẽ aliud quã de ueritate gaudiũ: utiq a¬
mant etiã ueritatẽ. Hec amarent. nisi
essa aliqua notitia eiꝰ in memoria eorũ.
Cur gͦ ñ de illa gaudent: Cur non beati sunt.
Quia fortius occupant᷑ in aliif. quȩ potius
eos faciunt miseros. quã illud beatos qđ
tenuit̃ meminerunt. Adhuc enĩ modi¬
cũ lum̃ ẽ in hominb. Ambulent. ãbulent:
ne hos tenebrȩ cõphendant. Cur autẽ
ueritas parit odiũ. & inimicus eius factꝰ ẽ
homo tuus uerũ p̃dicans. cũ amet᷑ beata
uita quȩ ñ ẽ nͥ gaudiũ de ueritate. nͥ quia

Expanded text:
uitam beatam omnes nolunt, hanc uitam, quae souitam beatam omnes nolunt, hanc uitam, quae sola beata est, omnes uolunt, gaudium de ueritate omnes uolunt. multos expertus sum, qui uellent fallere, qui autem falli, neminem. ubi ergo nouerunt hanc uitam beatam, nisi ubi nouerunt etiam ueritatem? amant enim et ipsam, quia falli nolunt, et cum amant beatam uitam, quod non est aliud quam de ueritate gaudium, utique amant etiam ueritatem nec amarent, nisi esset aliqua notitia eius in memoria eorum. cur ergo non de illa gaudent? cur non beati sunt? quia fortius occupantur in aliis, quae potius eos faciunt miseros quam illud beatos, quod tenuiter meminerunt. adhuc enim modicum lumen est in hominibus; ambulent, ambulent, ne tenebrae conprehendant. Cur autem ueritas parit odium et inimicus eis factus est homo tuus uerum praedicans, cum ametur beata uita, quae non est nisi gaudium de ueritate, nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
sit dñe. absit a corde serui tui qͥ confitetur
tibi. absit ut quocũq gaudio gaude ar be¬
atũ me putẽ. Est enĩ gaudiũ qđ ñ datur
impiis. sed eis qui te gratis colunt. quoꝵ
gaudiũ tuipse es. & ipsa ẽ beata uita.
gaudere ad te. de te ꝓpt̃ te: ipsa ẽ eni. &¬
ñ ẽ altera. Qui autẽ aliã putant ẽẽ. aluo
sectant᷑ gaudiũ: neq ipsũ uerũ. Ab aliqua
tam̃ mmagine gaudii uoluntas eoꝵ ñ auer
beata ẽ. non utiq beatã uitã uolunt.
ualent. eoq contenti sunt quia illuis qđ¬
non ualent non tantũ uolunt quantũ sat
ẽ ut ualeant᷑. Hã quero ab om̃ib utrũ ma¬
lint de ueritate quã de falsitate gaudere.
Tã ñ dubitant dicere de ueritate se malle.
quã ñ cdubitant dicere beatos se e̾e uelle.
heata quippe uita ẽ. gaudiũ de ueritate.
Hoc ẽ enĩ gaudiũ de tẽ qͥueritas es. ds̃ illu¬
minatio mea. salus faciei meȩ. ds̃ m̃s. Hanc

Expanded text:
sit, domine, absit a corde serui tui, qui conStetur sit, domine, absit a corde serui tui, qui conStetur tibi, absit, ut quocumque gaudio gaudeam beatum me putem. est enim gaudium, quod non datur inpiis, sed eis, qui te gratis colunt, quorum gaudium tu ipse es. et ipsa est beata uita, gaudere de te, ad te, propter te: ipsa est et non est altera. qui autem aliam putant esse, aliud sectantur gaudium neque ipsum uerum. ab aliqua tamen imagine gaudii uoluntas eorum non aubeata est, non utique uitam beatam uolunt. ualent eoque contenti sunt, quia illud, qlent, non tantum uolunt, quantum sat est, ut ualeant? nam quaero ab omnibus, utrum malint de ueritate quam de falsitate gaudere: tam non dubitant dicere de ueritate se malle, quam non dubitant dicere beatos esse se uelle. beata quippe uita est gaudium de ueritate. hoc est enim gaudium de te, qui ueritas es, deus, inluminatio mea, salus faciei meae, deus meus. hanc
Abbreviated transcription (Latin):
non assunt : & ideo tristis gaudiũ pristinũ
recolo. Ubi gͦ & quando exꝑtꝰ sũ uitam
meã beatã. ut recorder eã & amẽ & desideri
Hec ego tantũ aut cũ paucis. sed beati ꝓrsis
om̃s eẽ uolumꝰ. Qđ nͥ certa notitia nossemꝰ:
ñ tã certa uoluntate uellemꝰ. Sed qͥd ẽ. hoc
Qđ si querat᷑ a duob utrũ militare ueliit.
fieri possit ut alt̃ eoꝵ uelle se. alt̾ nolle
respondeat. Si autẽ ab eis querat᷑ utrũ eẽ
beati uelint. uterq stati sine ulla clubi¬
beati sint᷑. Nã forte qm̃ alius hinc. aliuᷤ
inde gaud&. ita se om̃s beatos ẽẽ uelle
consonant. quẽ ad modũ consonarent
si hoc interrogarent᷑ se uelle gaudere.
atq ipsũ gaudiũ uitã beatã uocant. Qb
& si alius hinc alius illinc asseqͥt᷑. unũ est
tam̃ qͦ ꝑuenire om̃s nitunt᷑ ut gaudeant.
Quȩ qm̃ resẽ quã se exꝑtũ ñ ẽẽ nemo potest
dicere. ꝓpterea reꝑta in memoria recog¬
noscit᷑. quando beatȩ uitȩ nom̃ audit᷑. Abͥ¬

Expanded text:
non adsunt, et ideo tristis gaudium pristinum recolo. 31. Ubi ergo et quando expertus sum vitam meam beatam ut recorder eam, et amen et desiderem? Nec ego tantum, aut cum omnes esse uolumus. quod nisi certa notitia nossemus, non tam certa uoluntate uellemus. sed quid est hoc? quid? si quaeratur a duobus, utrum militare uelint, fieri possit, ut alter eorum uelle se, alter nolle respondeat: si autem ab eis quaeratur, utrum esse beati uelint, uterque se statim sine dubibeati sint. num forte quoniam alius hinc, alius inde gaudet? ita se omnes beatos esse uelle consonant, quemadmodum consonarent, si hoc interrogarentur, se uelle gaudere atque ipsum gaudium uitam beatam uocant. quod etsi alius hinc, alius illinc assequitur, unum est tamen, quo peruenire omnes nituntur, ut gaudeant. quae quoniam res est, quam se expertum non esse nemo potest dicere, propterea reperta in memoria recognoscitur, quando beatae uitae nomen auditur. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ingerunt unitam int̾rogo. utrũne
ꝑnature ueritat̾e hodie xp̃c in nob̃sit.
an ꝑ concordiã uoluntatis. Si enĩ uere ũbũ
caro factũ est. & uere nos u̾bũ carnẽ facta
cibo dnico sumimꝰ. qͦmͦ ñ naturalit̾ mane
re in nob̃ existimandus ẽ. qͥ & natura car¬
nis nr̃e iam inseparabilẽ sibi homo natꝰ
assũpsit. & naturã carnis sue ad natura
ȩt̃nitatis sub sacram̃to cõmunicande car¬
bit. neg& prius non naturalit̾ uel se in
unt. Si uere igit᷑ carnẽ corporis nr̃i xp̃c
assũpsit. & uere homo ille qͥ ex maria
unũ erimꝰ quia pat̾ in eꝯ.ẽ. & ille in
nob̾: quom ñ uoluntatis unitas asserit᷑
cũ naturalis ꝑ sacram̃tũ propͥetas. ꝑfectȩ
sacram̃tũ sit unitatis Ipse enim ait.
C aro mea uere.ẽ. esca. & sanguis meus
uere.ẽ. potꝰ. Qui edit carnẽ meã & bi¬
bit sanguinẽ meũ. in me man& et ego
in eo. De ueritate carnis & sanguinis.
ñ relictꝰ ẽ ambigendi locus. Nunc enĩ

Expanded text:
em ingerunt unitam, interrogo, utrumne per naturae veritatem hodie Christus in nobis sit, an per concordiam voluntatis? Si enim vere Verbum caro factum est, et vere nos Verbum carnem factum cibo Dominico suminus, quomodo non naturalitre in nobis existimandus est, qui et naturam carnis nostrae jam inseparabilem sibi homo natus assumpsit, et naturam carnis suae ad naturam aeternitatis sub sacramento nobis communicandae carbit, neget prius non naturaliter vel se in unt. Si vere igitur carnem corporis nostri Christus assumpsit, et vere homo ille, qui ex Maria unum crimus quia Pater in eo est, et ille in nobis, quomodo voluntatis unitas asseritur, cum naturalis per sacramentum proprietas perfectae sacramentum sit unitatis? Ipse enim ait: « Caro mea vere est esca, et sanguis meus vere est potus. Qui edit carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet et ego in eo. » De veritate carnis et sanguinis non est relictus ambigendi locus. Nunc enim,
Abbreviated transcription (Latin):
Xp̃c natur̾a nr̃ȩ carnis assũpsit cũ de
uirgine natꝰ homo ꝓcessit. Ecce caro
de uirgine sub sacram̃to cõmunicande
carnis. Ecce qđ sumit̾ de altari: ad
naturã et̾ nitatis nos uniuit. Ecce cor¬

Expanded text:
 naturam nostrae carnis assumpsit, cum de Virgine natus homo processit. Ecce caro de Virgine! sub sacramento communicandae carnis. Ecce quod sumitur de altari! Ad naturam aeternitatis nos univit. Ecce cor
Abbreviated transcription (Latin):
unũ dm̃ unuiom̃potentẽ Ergo principiũ accipite aliquid deseriptur
scmquoimpleti quia derant in condaui unoomniũ gentiũ lingus
coederunt loqui miradulo ex territi dm̃iner fectores cõnpunen¬
idoluerunt dolentes mutati sunt mutati crediderunt accesserunt
corpori dñ uid ẽ numerũ fideliũ triamilia hominũ itẽalio facto quo¬
dã miraculo a ccesserunt alia quinq: milia facta ẽ plebsuna n pax¬

Expanded text:
unum Deum, unum omnipotentem. Ergo unum principium. 5. Accipite aliquid de Scripturis tum sanctum: quo impleti qui aderant in conclavi uno, omnium gentium linguis coeperunt loqui. Miraculo exterriti Domini interfectores, compuncti doluerunt, dolentes mutati sunt, mutati crediderunt: accesserunt corpori Domini, id est numero fidelium, tria millia hominum. Item alio facto quodam miraculo, accesserunt alia quinque millia; facta est plebs una non pa
Abbreviated transcription (Latin):
nessunt at uero paterdĩ adaliquid ẽ. pater idiẽ ad filiũ et filius dea
aliquid ẽ filius id ẽ ad patrem sed non quomodo illiduo homines sum
sic istiduo dii quanelioe ñita ẽ. ibi quia illud aliudhoc antẽ aliud
quia illa diuinitas .ẽ. est ibi aliquid in effabile quod uerbi s explicariñ par
ut et numerus sit et numerus ñstosuidete enĩ sinon quasi apparet numen
cedit anumer qneccapitur numero : quia tres sunt tã quã .e. numerus siqu¬
risquidiresñ ẽ numerus. uindedictũ .e. magnus dñs ds̃niei maglauis ts eus
ec sapientia eu sr̃ ẽinumerus: ubi cogitarecoeperis incipisgumerare ub inu¬
mer uenise udnumeraueris non potesrespondere. pater puere filius fi
sp̃ssãs onempsast om̃ps. tresergo omni potem es. on. sed unus orii
hoc solunum erũ insiauant quod adinuicẽ sunt ñ quoda sesunt quia enu
ds̃ pater adse. e ds̃ simulcũ filio et sp̃uscõ. Non sunt tresdii quia ad se.e.

Expanded text:
sunt. At vero Pater Deus ad aliquid est Pater, id est ad Filium; et Filius Deus ad aliquid est Filius, id est ad Patrem: sed non quomodo illi duo homines sunt, sic isti duo dii. Quare hoc non ita est ibi? Quia illud aliud, hoc autem aliud est: quia illa divinitas est. Est ibi aliquid ineffabile, quod verbis explicari non possit, ut et numerus sit, et numerus non sit. Videte enim si non quasi apparet numerurecedit a numero, nec capitur numero. Quia tres sunt, tanquam est numerus: si quaeris quid tres, non est numerus. Unde dictum est, Magnus Dominus noster et magna virtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus . Ubi cogitare coeperis, incipis numerare: ubi numeraveris, quid numeraveris non potes respondere. Pater, Pater est; Filiipse omnipotens. Tres ergo omnipotentes? Non; sed unus omnipotens. Hoc solo numerum insinuant quod ad invicem sunt, non quod ad se sunt. Quia enim Deus Pater ad se est Deus simul cum Filio et Spiritu sancto, non sunt tres dii; quia ad se es
Abbreviated transcription (Latin):
optime constituit in eccłia sua. Dituꝗ
nos dare peccatis licentiã. qͥa portua
penitentiȩ pollicem᷑. Si clauderei
aditꝰ penitentiȩ. nonne ille peccator
cuosa ẽ. dãnand̾ sũ. Quare ñ iã uiuo
ut uolo: Quia ibi ñ inuenio caritatẽ.
hic saltẽ pascã cupiditatẽ. Quare enĩ
me abstineã : Ibi mͥ locus om̃is clausus ẽ.
hic qͥcqͥd ñ fecero ꝑdo. qͥa uita quȩ post
hanc uitã futura ẽ ñ mͥ dabit᷑. Qua re
ergo ñ seruio libidinib meis ut eas im¬
pleam & saturẽ. & faciã qͥcquid ñ lic&
sed lib&: Dicerei & fortassis. Sed mi¬
ser capieris. accusaberis. tor queberis:
punieris. Sciunt ista homines mali ab
hominib lici. & int̾ homines tam̃ seuire
attendunt multos. & male & scelerate
uiuentes inpunita habere peccata. Qc ͤ¬
cauerunt ñ possunt: redimere usq
iiisenectutẽ. Uita lasciua. blasphema.
sacrilega. ꝑdita: enumerant sibi. Quid
ille qͥ tanta fecit Nũ seneoo mortuus
i: Nũqͥd attendit ideo illũ peccatorẽ

Expanded text:
optime constituit in Ecclesia sua. Dicunt nos dare peccatis licentiam, quia portum poenitentiae pollicemur. Si clauderetur aditus poenitentiae, nonne ille peccator tuosa est, damnandus sum: quare jam non vivo ut volo? Quia ibi non invenio charitatem, hic saltem pascam cupiditatem. Quare enim me abstineam? Ibi mihi locus omnishic quidquid non fecero, perdo; quia vita quae post hanc futura est, non mihi dabitur. Quare ergo non servio libidinibus meis, ut eas impleam et saturem, et faciam quidquid non licet, sed libet? Diceretur ei fortassis: Sed miser capieris, accusaberis, torqueberis, punieris. Sciunt ista homines mali ab hominibus dici, et inter homines servari; attendunt multos male et scelerate viventes impunita habere peccata: octare non possunt; redimere usque in senectutem vitam lascivam, blasphemam, sacrilegam, perditam. Enumerant sibi: Quid? ille qui tanta fecit, non senex mortuus est? Numquid attendis ideo illum peccatorem
Abbreviated transcription (Latin):
cant discpłi salutẽ suã. reuocent spem
in monte. ñ intr& in t̾rã ꝓmissionis.
Nolumꝰ ibi cũ dubitatione moriat᷑. Os¬
tendat nob̾ eã xp̃c. Mori trepidauit
petrus. & negauit ter. Petra enĩ erat
xp̃c. Resurrexit. mons factꝰẽ. firma¬
uit & petrũ. sed morit᷑ dubitatio. Qn
morit᷑. Petre amas me. Cordis inspes¬
tor. cordis cognitor in t̾rogat. & uist
audire qd̃ amet᷑. & parũ ẽ semeb. In¬
t̾rogat hoc. audit ꝓpe cũ tedio ipsus
petri. Mirat᷑ enĩ int̾rogari aꝑte scien¬
ti. sed etiã totiens in t̾rogari: cũ sena
sufficer& respondere etiã nescienti.
legitimꝰ impleat᷑. t̾tio confiteat᷑ ꝑamo¬

Expanded text:
cant discipuli salutem suam, revocent spem cant discipuli salutem suam, revocent spem in monte. Non intret in terram promissionis: nolumus ibi dubitationem; moriatur. Ostendat nobis eam Christus mori. Trepidavit Petrus: et negavit ter. Petra enim erat Christus. Resurrexit, mons factus est: firmavit et Petrum. Sed moritur dubitatio. Quomodo moritur? Petre, amas me? Cordis inspector, cordis cognitor interrogat; et vult audire quod ametur, et parum est semel. Interrogat hoc, audit prope cum taedio ipsius Petri: miratur enim interrogari se a praescio, sed etiam toties interrogari cum semel sufficeret respondere etiam nescienti. legitimus impleatur: tertio confiteat
Abbreviated transcription (Latin):
siuit ab eis unde. loquerent᷑. Mirant᷑ illi
quia solus ignorat. qđ in eo factũ fuerat
qͥ querebatꝰ. Tu solus inqͥunt peregrina
las aꝑiunt. & uulnꝰ medico lic& nescien¬
tes ostendunt. Nos aut̃ inqͥunt spera¬
bamꝰ. qđ in illo redẽptio eẽt isrł. Ecce
facta ẽ dubitatio. qͥa lignũ accessit ad pe¬
trã: impleta ẽ figura moysi. Cur ascen
morere. ꝑ mortẽ corporalẽ moysi figu¬
rata ẽ mors ipsius dubitationis. sed in mon¬
te. Omira misteria. Hoc certe exepositũ
& intellectũ quanto dulcius quã manna.
Ad petrã nata ẽ dubitatio. in monte
mortua ẽ. Quando fuit humilis xp̃c
in passione. quasi petra iacebat ante ocu-¬
los. Merito in illo dubitat᷑. Humilitas illa
nihil magnũ p̃tendebat. Merito ipsa
humilitaᷤ : factꝰ ẽ lapis offensionis. Resur¬
rectione aut̃ clarificatꝰ magnꝰ apparuit.
iã mons ẽ. Iã gͦ illa dubitatio quȩ nata
erat ad petrã in monte moriat᷑. Agnos¬

Expanded text:
sivit ab eis unde loquerentur. Mirantur illi, sivit ab eis unde loquerentur. Mirantur illi, quia solus ignorat quod in eo factum fuerat qui quaerebat. Tu solus, inquiunt, peregrinarlas aperiunt, et vulnus medico licet nescientes ostendunt: Nos autem, inquiunt, sperabamus quod in illo redemptio esset Israel . Ecce facta est dubitatio, quia lignum accessit ad petram: impleta est figura Moysi. 5. Moyses morere. Per mortem corporalem Moysi figurata est mors ipsius dubitationis; sed in monte. O mira mysteria! Hoc certe expositum et intellectum, quanto dulcius quam manna? Ad petram nata est dubitatio, in monte mortua est. Quando fuit humilis Christus in passione, quasi petra jacebat ante oculos: merito in illo dubitabatur, humilitas illa nihil magnum praetendebat. Merito ipsa humilitate factus est lapis offensionis: resurrectione autem clarificatus magnus apparuit, jam mons est. Jam ergo illa dubitatio, quae nata erat ad petram, in monte moriatur. Agnos
Abbreviated transcription (Latin):
dubitauit. ubi ꝑcussit. Hinc facta ẽ du¬
bitatio moysi: quando lignũ accessit
ad petrã. Iam ueloces p̃uolent. immo
tardi patient̃ excpectent. Dubitauit
moyses quando lignũ accessit ad petrã.
dubitauert̃ discpłi quando uiderunt
xp̃m crucifixcũ. Hoꝵ figurã gerebat
moyses. figura erat illius petri ter
negantis. Qua re dubitauit petrus :¬
Quia lignũ petrȩ ꝓpinquauit. Cũ mor¬
tis suȩ genꝰ idẽ crucẽ ipsã p̾nuntiar&¬
ihc̃: ipse petrus eocpauit. Absit a te
imminere uirgã uides. Ideo sp̃ẽ suam
quã gerebant de dño discpłi tc̃ ꝑdide¬
runt. Quodãmͦ int̾cepta ẽ quando cru¬
cifixcũ uidert̃. quando planocert̃ occi¬
sũ. Inuenit eos post resurrectionẽ lo¬
quentes int̾ se de hac re tristi colloqͥo.
& tenens oculos eoꝵ ne ab eis cognosce¬
ret̾ ñ se auferens credentib sed diffe¬
rens dubitantib. se tanquã tertium
collocutorẽ sermoni cõmiscuit. & que¬

Expanded text:
dubitavit, ubi percussit. Hinc facta est dudubitavit, ubi percussit. Hinc facta est dubitatio Moysi, quando lignum accessit ad petram. Jam veloces praevolant, imo tardos patienter exspectent. Dubitavit Moyses quando lignum accessit ad petram: dubitaverunt discipuli quando viderunt Dominum crucifixum. Horum figuram gerebat Moyses. Figura erat Petri illius ter negantis. Quare Petrus dubitavit? Quia lignum petrae propinquavit. Cum mortis suae genus, id est, crucem ipsainus, ipse Petrus expavit: Absit a te, imminere virgam vides. Ideo spem suam, quam gerebant de Domino discipuli, tunc perdiderunt: quodam modo intercepta est, quando crucifixum viderunt, quando planxerunt occisum. Invenit eos post resurrectionem loquentes inter se de hac re, tristi colloquio; et tenens oculos eorum ne ab eis agnosceretur, non se auferens credentibus, sed differens dubitantes, se tanquam tertium collocutorem sermoni commiscuit, et quae
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑ grãm popłs dĩ in terrã ꝓmissionis
intrar&. Sicut aut̃ ihc ille ñ uerꝰ sed
figuratꝰ. ita etiã t̾ra ꝓmissionis illa ñ
uera sed figurata. Illa enĩ popło pͥmo
tẽporalis fuit. nob̃ quȩ ꝓmissa ẽ eterna
erit : sed figuris tẽporalib ꝓmitte
gurata: ita manna ñ cibus uere celes¬
exigit considerationẽ dubitatio
it & inuenerit intelligens. & ad inqͥ¬
rendũ cõmouerit & ꝓuocauerit ani¬
nũ. Ideo enĩ & post illã dubitationẽ &
post irã dĩ & post minas mortis. & post
remotionẽ ab introductione popłi in
terrã ꝓmissionis: multa dm̃ sic ad moy¬
quomͦ & antea loquebat᷑. usq adeo ut &¬
ihũnaue ipsi obedientiȩ exemplũ de
moyse ꝓponat᷑. & hoc eũ moneat ds̃ ut
si ei seruiat quomͦ seruiuit moyses sic
ipse ñ passim rep̃hendere sed intelligere
dubitationẽ moysi. fi̾gura petra iacens.
figura uirga ꝑcutiens: figura aqua flu¬
ens. figura & moyses dubitans. & ibi

Expanded text:
s Dei in terram promissionis intraret. Sicut autem Jesus ille non verus, sed figuratus; ita etiam terra promissionis illa non vera, sed figurata. Illa enim populo primo temporalis fuit: nobis quae promissa est, aeterna erit. Sed figuris temporalibus promitgurata: ita manna non cibus vere coelesexigit considerationem dubitatio sit, et innuerit intelligenti, et ad inquirendum commoverit et provocaverit animum. Video enim et post illam dubitationem, et post iram Dei, et post minas mortis, et post remotionem ab introductione populi in terram promissionis, multa Deum sic dicequomodo et antea loquebatur: usque adeo ut ipsi Jesu Nave obedientiae exemplum de Moyse proponatur, et hoc eum moneat Deus, ut sic ei serviat, quomodo servivit Moyses; et sic Deus, non passim reprehendere, sed intelligere dubitationem Moysi. Figura petra jacens, figura virga percutiens, figura aqua fluens, figura et Moyses dubitans. Et ibi
Abbreviated transcription (Latin):
Uanna cle celo aꝑte ab ipso. Manna¬
dño exponit᷑. Patres ur̃i inquit
& mortui st̃. Quando enĩ uiuerent.
figura p̾nuntiare uitã poss&: uita
ẽẽ ñ poss&e. Manducauer tͣ imqͥt
cauert̃ ñ illos potuit de morte libe¬
rare. ñ qͥa ipsũ manna mors eis fuit.
sed qͥa a morte eos ñ liberauit. Ille
enĩ liberaturꝰ erat a morte. qͥ ꝑ man¬
na figurabat᷑. De celo certe manna
ueniebat. Attende quẽ figurabat.
Ego sũ inquit panis uiuus. qͥ de celo
icut studiosi aut̃ & bene uigilan¬
tes uerba dñica attendite ut ꝓficiatis.
& legere & audire noueritis. Eundem
inquit cibũ sp̃ualẽ manducauert̃. Qd

Expanded text:
Manna de coelo aperte ab ipso DomManna de coelo aperte ab ipso Domino exponitur. Patreet mortui sunt . Quando enim viverent, figura praenuntiare vitam posset, vita esse non posset. Manducaverunt, inquit, caverunt non illos potuit de morte liberare: non quia ipsum manna mors eis fuit, sed quia eos a morte non liberavit. Ille enim liberaturus erat a morte, qui per manna figurabatur. De coelo certe manna veniebat, attendite quem figurabat: Ego sum, inquit, panis vivus, qui de coelo icut studiosi autem et bene vigilantes verba dominica attendite, ut proficiatis et legere et audire noveritis. Eumdem, inquit, cibum spiritualem manducaverunt. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ri: & om̃s eundẽ cibũ spualẽ mandu¬
cauerunt. & om̃s eundẽ potũ spĩ alẽ
bibert̃. Bibebant autẽ de sp̃uali conse¬
quente petra. petra aut̃ erat xp̃c.
Has figuras nr̃as fuisse ille dix̃. cui ne¬
mo fidelis uniquã contradix̃. & cum
multa enumerarde. unã rẽ solã sol¬
uit. qͥa dixx̃. Petra aut̃ erat xpc̃. Sol¬
uendo unũ aliquid. cetera ꝓposuit
inquirenda. Sed ne recedens a xp̃o
inquisitor errar&. ut firmꝰ querat in
petra fundatꝰ ẽ. Petra inqͥt erat &ep̃c.¬
Dixerat enĩ illas figuras nr̃as fuisse.
& obscura erant om̃a. Quis euoluerit
discutere auder& In qͥbdã quasi
queramꝰ quid cetera significent. qͥd sibi
uelint mare. nubes. manna : hec enĩ ñ
exposuit. sed petra qͥd eẽt ostendit.
baptismꝰ ẽ. Sed quia baptismꝰ id ẽ salu¬
tis aqua. ñ ẽ salutis nͥ xp̃i nomine con¬
secrata. qͥ ꝓ nob̾ sanguinẽ fudit: cruce
ipsius aqua signat᷑. Hoc ut significaro
ille baptismꝰ : mare rubrũ fuit. ed¬

Expanded text:
cibum spiritualem manducaverunt, et omnes eumdem potum spiritualem biberunt. Bibebant enim de spirituali sequente petra. Petra autem erat Christus . Has figuras nostras fuisse ille dixit, cui nemo fidelis unquam contradixit. Et cum multa enumeraret, unam rem solam solvit, quia dixit, Petra autem erat Christus. Solvendo unum aliquid, caetera proposuit inquirenda: sed ne recedens a Christo in quisitor erraret, ut firmus quaerat, in petra fundatus; Petra, inquit, erat Christus. Dixit illas figuras nostras fuisse, et obscura erant omnia. Quis evolveret discutere auderet? In quibusdam quasi quaeramus quid caetera significent; quid sibi velint, mare, nubes, manna. Haec enim non exposuit, sed petra quid esset ostendit. Baptismus est. Sed quia baptismus, id est, salutis aqua non est salutis, nisi Christi nomine consecrata, qui pro nobis sanguinem fudit, cruce ipsius aqua signatur. Hoc ut significaret ille baptismus, mare Rubrum fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi irã in die irȩ & reuelationis iusti
iudicii dĩ. qui redl& unicuiq scđm oꝑa
sua. Opus ẽ gͦ ut hic timor mentes obsi¬
deat. opꝰ ut ille qͥ pec & care uult pre.¬
sentẽ sibi cogit& ñ inpublico solũ sed
etiã in domo. ñ in domo solũ secdetiã in
cubiculo. in nocte. in lecto suo. in corde
suo. Ergo si tuleris portũ penitentiȩ.
desperatione augebunt᷑ peccata. Ecce
nihil dicunt qui putant ideo augeri
peccata qͥa portꝰ penitentiȩ in xp̃iana
Cuid gͦ ds̃ ne ꝑillã spẽ indulgentiȩ rur¬
peccata & qͥ ueniã sꝑauerit: ut dicat
do me conuertero ignosce mͥ: si cra¬
stinꝰ dies certꝰ ẽ tibi. Honne ad hoc te
ammon& scriptura dicens. ne tardeᷤᷤ
conuerti ad dñm neq differas de die
in diẽ: Subito enĩ uenit ira eiꝰ. & in
tpr uindictȩ disꝑd&e te. Ecce ad utrũq

Expanded text:
sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Opus est ergo ut hic timor mentes possideat, opus est ut ille qui peccare non vult, praesentem Deum sibi cogitet, non in publico solum, sed etiam in domo; non in domo solum, sed et in cubiculo, in nocte, in lecto suo, in corde suo. Ergo si tuleris portum poenitentiae, desperatione augebunt peccata. Ecce nihil dicunt illi, qui putant ideo augeri peccata, quia portus poenitentiae in christiana us, ne per illam spem indulgentiae rurpeccata et qui veniam speraverit: ut dicat do me convertero, ignoscet mihi; si crastinus dies certus est tibi. Nonne ad hoc te admonet Scriptura, dicens: Ne tardes converti ad Dominum, neque differas de die in diem; subito enim veniet ira ejus, et in tempore vindictae d
Abbreviated transcription (Latin):
cere. & ñ uis climittere. deuiabis ab
hoc uersu. & p̃t̾mittes. & dices qđ seqͥt᷑.
Ne nos patiaris induci in tẽptationẽ.
bite capit creator tuus. cuius quasi fa¬
ciẽ deuitabas. Quomͦ qͥsq inuico cũ occur¬
rerit ei cui aliquid deb&. si ad manũ ẽ
diuerticulũ dimittit quo ibat. & it ꝑ
aliã partẽ. ne faciẽ uideat creditoris:
hoc tu in isto uersu te fecisse arbitratꝰ es.
Deuitasti dicere dimitte sicut dimitto.
dicere. deuitans faciẽ creditoris. Quem
deuitas. Iuis deuitas. Quo ibis. ubi tu ẽẽ
possis. & ille ñ eẽ: Dicturꝰ es. Quo ibo a spũ
tuo. & a facie tua qͦ fugiã : Si ascendero
in cȩlũ tuillic es: si descendero in infer¬
nũ acdes. Quantũ potest a xp̃o debitor
fugere. quã ut eat in infernũ. Ad est
iste crecditor. & ibi qͥd facturꝰ es nͥ qđ
sequit᷑ . Si assũpsero pennas in directũ.
& uolauero in extremis maris. idest
spe mea finẽ sȩcłi meditabor. in p̃ceptis

Expanded text:
cere, et non vis dimittere, deviabis ab cere, et non vis dimittere, deviabis ab hoc versu, et praetermittes, et dices quod sequitur, Ne nos patiaris induci in tentationem: ibi te capiet creditor tuus, cujus quasi faciem devitabas. Quomodo quisque in vico cum occurrerit ei cui aliquid debet, si ad manum est diverticulum, dimittit quo ibat; et it per aliam partem, ne faciem videat creditoris. Hoc tu in isto versu te fecisse arbitratus es: devitasti dicere, Dimitte, sicut ego dimitto; dicere, devitans faciem creditoris. Quem devitas? quis devitas? Quo ibis, ubi tu esse possis et ille non esse? Dicturus es, Quo abibo a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu illic es; si descendero in infernum, ades. Quantum potest a Christo debitor fugere, quam ut eat in infernum? Adest iste creditor et ibi. Quid facturus es, nisi quod sequitur? Si assumpsero pennas meas in directum, et volavero in extrema maris : id est, spe mea finem saeculi meditabor, in praecepti
Abbreviated transcription (Latin):
deficiat amalech. Sed hic ut dixi aliqd
in domo tua cũ clederis. uel minꝰ uides
qđ ibi uidebas. Non ibi uides cũ deden
minꝰ habebis in corde tuo. In dñm di¬
mittis. sed nihil amittis. Immo uͦ unla ca
ritatis ibat in corde tuo. & tanquã de
uena interiore manabat. Tenes odium
contra fr̃ẽm. obturasti fontẽ. Non solũ
gͦ nichil ꝑdis cũ ignoscis. sed abundanti¬
us irrigaris. Raritas non angustatur.
Ponis ibi lapidem offensionis ei. tu tͥ fã¬
cis angustias. U indicabo te usciscar me.
ego illis ostendã. ego faciã. Estuas. labo
impletus : Uindictã minitaris. ñ di¬
mittis ea corde. Ecce oras. ecce uenit
orandi hora. incipis uerba illa uel audi¬
re uel dicere. Dictis & auditis suꝑiorib
uenturꝰ es ad hunc uersũ. aut si ñ uen¬
turꝰ. qua iturꝰ: Ne ignoscas inimico.
deuiabis a xp̃o. Plane si in oratione de¬
uiabis ut nolis dicere. dimitte nob̃ debi
quomͦ dimittis. ergo qͥa hoc ñ potes di¬

Expanded text:
deficiat Amalech. Sed hinc, ut dixi, aliquid deficiat Amalech. Sed hinc, ut dixi, aliquid in domo tua cum dederis, vel minus vides quod ibi videbas: non ibi vides cum dederiminus habebis in corde tuo? Inde enim dimittis, sed nihil amittis. Imo vero unda quaedam charitatis ibat in corde tuo, et tanquam de vena interiore manabat: tenes odium contra fratrem, obturasti fontem. Non solum ergo nihil perdis, cum ignoscis; sed abundantius irrigaris. Charitas non angustatur. Ponis ibi lapidem offensionis, et tu tibi facis angustias. Vindicabo me, ulciscar me, ego illi ostendam, ego faciam: aestuas, laborimpletus, vindictam minaris: non dimittis ex corde. Ecce oras, ecce venit orandi hora, incipis verba illa vel audire vel dicere. Dictis et auditis superioribus, venturus es ad hunc versum. Aut si non venturus, quo iturus? Ne ignoscas inimico, deviabis a Christo? Plane si in oratione deviabis, ut nolis dicere, Dimitte nobis debiquomodo et tu dimittis: ergo quia hoc non potes di
Abbreviated transcription (Latin):
dõ prestes. a qͦ uis ut prestet᷑ tibiꝰ. llũ qi
xpc̃ iã ipse saluator in t̾ra ambulat:
Nũquid suscipit illũ mͦ in lomũ gaudens
zacheus: Nũqͥd ei hospitiũ & epulas
p̃parat maria Nichil hoꝵ indigae.
ad clexterã patris sed&. Sed quando
uni ex minimis meis fecistis. mͥ fecistis.
Hȩc ẽ ectensio manuũ sub qua defecit
amalech: & erogas quidẽ pauperi. Iuan¬
do aliqͥd das esurienti. forte qđ dede¬
ris minꝰ habes. sed in domo ñ in celo. Sen
hic quoq in t̾ra quo iubente p̃stitisti me
suppl& qđ dedisti. De hac re cũ loque¬
ret᷑ apłs ait. Qui ministrat sem̃ semi¬
nanti. & panẽ in escã subministrauit.
Operarius enĩ dĩ es. quando das egenti
Seminas hieme qd metas estate. Quo
gͦ metuis in fidelis ne in hac magnado¬
mo tantꝰ pat̃ familias ñ pascat opariũ
suũ  Erit & ibi. sed qđ sufficit ibi. Da¬
bit ds̃ totũ necessitati ñ cupiditati.
Oꝑare gͦ intrepidus. extende manus:

Expanded text:
o praestes, a quo vis ut praestetur tibi? Numquid jam Christus salvator in terra ambulat? Numquid suscipit illum modo in domum gaudens Zacchaeus ? Numquid ei hospitium et epulas praeparat Martha ? Nihil horum indiget, ad dexteram Patris sedet. Sed quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Haec est extensio manuum, sub qua defecit Amalech. Et erogas quidem pauperi, quando aliquid das esurienti: forte id quod dederis minus habebis, sed in domo, non in coelo. Sed hic quoque in terra, quo jubente praestitisti, ipse supplet quod dedisti. De hac re cum loqueretur Apostolus, ait: Qui administrat semen seminanti, et panem in escam subministrabit . Operarius enim Dei es, quando das egenti: seminas hieme, quod metas aestate. Quid ergo metuis, infidelis, ne in hac magna domo tantus paterfamilias non pascat operarium suum? Erit et ibi, sed quod sufficiat tibi. Dabit Deus necessitati totum, non cupiditati. Operare ergo intrepidus, extende manus,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptationib subdeficis. sed ñ om̃ĩno suc¬
cũbis. Deponebat enĩ ille paululũ. ñ om̃ino
in itinere auxiliator. qͥ in egipto ñ defu¬
it liberator. Noli timere. aggredere.
uiã : presume securius. Aliquando ille
deponebat manꝰ aliquando erigebat: ta¬
men uictꝰ amalet. Rebellare p̾otuit.
altera loqͥ penitentia Scda peniten¬
tia cotidiana. De penitentia pecca¬

Expanded text:
tentationibus deficis, sed non suctentationibus deficis, sed non succumbis. Deponebat ille paulum manus, non omnino in itinere auxiliator, qui in Aegypto non defuit liberator. Noli timere, aggredere viam, praesume securus. Aliquando ille deponebat manus, aliquando erigebat; tamen victus est Amalech . Rebellare potuit, Altera poenitentia, quae omnium est, ac quotidiana. Me
Abbreviated transcription (Latin):
dientia. fateor. ñ desunt hostes. Sicut
enĩ ñ deerant qͥ ꝑsequerent᷑ fugien¬
tes. ita ñ deerant qͥ impedirent ãbulan
noli eẽ aqua amara. quã post mare
ibi tẽptatio. & tam̃ quando ista eue¬
niunt. quando amaricat popłs. osten
nob̾ lignũ in aqua mittentib. Plane
hostẽ itineri tuo habebis amalech. Po¬
ebat amalech. Q tuȩ manꝰ exctensȩ
sint : deficiat amalech tẽptator. &
huiꝰ itineris impeditor. Esto uigil &
xp̃i cruac fuit. In illa eoctendit᷑ apłs
cũ dicit. Mund̾ mͥ crucifixus ẽ. & ego
mundo. Ergo deficiat amalech. uin¬
cat᷑. ñ impediat transitũ popłi dĩ.
Sed si dimittas manꝰ a bono oꝑe. a cru
ce xp̃i. p̃ualebit amalech. Tam̃ noli
om̃imodo aut continuo te fortẽ futu¬
rũ putare. aut penitꝰ desꝑando defi¬
cere. Alt̾natio enĩ illa defectꝰ & forti¬
tudinis in manꝰ serui dĩ moysi. forte
alt̾natio tua fuit. Aliquando enĩ in

Expanded text:
dientia. Fateor, non desunt hostes. Sicut dientia. Fateor, non desunt hostes. Sicut enim non deerant qui sequerentur fugientes, ita non deerant qui impedirent ambulantnoli esse aqua amara, quam post mare ibi tentatio. Et tamen ista quando eveniunt, quando amaricat populus, ostenobis lignum in aquam mittentibus. Plane hostem adversantem itineri tuo Amalech ebat Amalech. Et tuae manus extentae sint, deficiat Amalech tentator et hujus itineris impeditor: esto vigil et Christi crux fuit. In illa extenditur Apostolus, cum dicit: Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo . Ergo deficiat Amalech, vincatur, et non impediat transitum populi Dei. Si dimittis manus a bono opere, a cruce Christi; praevalebit Amalech. Tamen noli omni modo aut continuo te fortem futurum putare, aut penitus desperando deficere. Alternatio enim illa defectus et fortitudinis in manibus servi Dei Moysi, forte alternatio tua fuit. Aliquando enim in
Abbreviated transcription (Latin):
hostis poterit sequi. ibi moriet᷑. Time
aliqͥd de uita p̃terita. crede aliqͥd re
mansurũ tuoꝵ peccatoꝵ: si aliqͥs reman¬
sit egiptioꝵ. Audi uocẽ ymnoꝵ. Ego
inqͥt de p̃teritis peccatis ñ timeo. om̃a
ƿeccata. Plac&e gͦ in egipto remanere :¬
nterĩ hostẽ p̃sentẽ euade. qͥ iã te p̃mit
& iã subiugauit. De futuris qͥd tͥ hostes
meditarisꝰ : Qđ iã fecisti & si nolueris
erit. qđ facturũ te putas si uolueris
ñ erit. Sed ꝑiculosa ẽ uita. Neq enim
cũ rubrũ mare transiero. iã ero in t̾ra
ꝓmissionis. Ductꝰ ẽ ille popłs ꝑ longa
deserta. Interĩ ab egipto liberare. Qd
gͦ putas defuturũ tͥ auxiliatorẽ in uia
eũ qͥ te eruit de uetusta captiuitate :
Nouos tuos inimicos ñ conpescit. qͥ te
a uetustis hostib liberauit. Tantũ
intrepiclus transi. intrepidus ambula:
obediens esto. Noli amaricari moysi
illi. cuiꝰ tipũ portabat ille in hac obe¬

Expanded text:
hostis sequi poterit, ibi morietur. Time hostis sequi poterit, ibi morietur. Time alicatorum, si aliquis remansit Aegyptiorum. Audio vocem pigrorum: Ego, inquit, de praeteritis peccatis non timeo, omnia peccata. Placet ergo in Aegypto remanere? Interim hostem praesentem evade, qui jam te pressit, et jam subjugavit. De futuris quid tibi hostes meditaris? Quod jam fecisti, etsi nolueris erit: quod facturum te putas, si volueris non erit. Sed periculosa est via: neque enim cum Rubrum mare transiero, jam ero in terra promissionis: ductus est ille populus per longa deserta. Interim ab Aegypto liberare. Quid ergo, putas defuturum tibi auxiliatorem in via, eum qui te eruit de vetusta captivitate? Novos tuos inimicos non compescit, qui te a vetustis hostibus liberavit? Tantum intrepidus transi, intrepidus ambula, obediens esto: noli amaricare Moysi illi, cujus typum ille portabat in hac obe
Abbreviated transcription (Latin):
patent hȩc : ñ ad fraudẽ sed ad iocun¬
ditatẽ clausa erant. Neq enĩ tã dulci¬
ter caperent᷑. si ꝓpta uiderent᷑.
negotiũ suũ cõpetiturꝰ baptismũ.
quẽ alloqͥ ceperã. Mare rubrũ baptis¬
mꝰ erat. popłs transiens baptizabat᷑.
Transitꝰ ipse baptismꝰ erat. sed in nube.
Adhuc enĩ nubilabat᷑ qđ p̃nuntiabat.
sit nubes. Manifestȩ ueritatis sereni¬
tas facta ẽ. qͥa p̃cessit & uelũ ꝑ qđ loquõ¬
bat᷑ moyses. Hoc uelũ & in tẽplo pende¬
bat. ne secreta tẽpli uiderent᷑. Sediu
cruce dñi uelũ conscissũ ẽ ut pateret
Ueni gͦ ad baptismũ. ingrederem
trepidus uiã ꝑ mare rubrũ. Noligͦ a
de peccato p̃terito tanquã de egipto
sequente sollicitꝰ. Preniebant te pecata
tua duro onere seruitutis. sed in egipto:
in amore huius sȩcłi. in peregrinatione
longinqua. Cogebant te sectari opera
terrena. tanquã lateres facere. oꝑa
lutea oꝑabaris. Premunt te peccata. ue¬
ni securꝰ ad baptismũ. Usq ad aquã

Expanded text:
patent haec? Non ad fraudem, sed ad jucunditatem clausa erant. Neque enim tam dulciter caperentur, si prompta vilescerent. egotium suum competiturus Baptismum, quem alloqui coeperam. Mare Rubrum Baptismus erat, populus transiens baptizabatur: transitus ipse Baptismus erat, sed in nube. Adhuc enim nubilabatur quod praenuntiabatur: sit nubes, manifestae veritatis serenitas facta est: quia recessit et velum, per quod loquebatur Moyses. Hoc velum et in templo pendebat, ne secreta templi viderentur: sed in cruce Domini velum conscissum est, ut paterent. Veni ergo ad Baptismum: ingredere intrepidus viam per mare Rubrum; noli esse de peccato praeterito tanquam de Aegyptio sequente sollicitus. Premebant te peccata tua duro onere servitutis, sed in Aegypto, in amore hujus saeculi, in peregrinatione longinqua; cogebant te sectari opera terrena, tanquam lateres facere, opera lutea operabaris. Premunt te peccata, veni securus ad Baptismum: usque ad aquam
Abbreviated transcription (Latin):
Riplicẽ qͥppe eius considerationẽ in
scã scriptura ẽẽ ꝓposui. Illa pͥma cõ¬
petentiũ ẽ. & ad baptismũ uenire si¬
tientiũ. Hanc de scripturis scĩs ostendi.
& illã ꝓpe cotidianã. & ubi illã osten¬
dimꝰ penitentiã cotidianã: Non ha¬
beã ubi melius ostendã quã in oratione
cotidiana. Dñs orare nos docuit. qͥd ad
patrẽ dicamꝰ ostendit: & in his uerbis
posuit. Dimitte nob̃ debita nr̃a sic̃ &
nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Quȩ de¬
bita fr̃s. ⁊ quandoqͥdẽ debita hic intelli¬
gi ñ possunt nͥ peccata : Quȩ debita di¬
de sequentib hostib residuũ factũ est
qͥd oramus ut climittat᷑ nͥ ꝓpt̃ manꝰ
deficientes contra amalech Dimit
cinã. firmauit pactũ. Hic p̃ces dictat.
ibi p̃canti respond&. Nouit qͦ iure re
agat᷑ in celo. quomͦ impetrari possint¬

Expanded text:
riplicem quippe ejus considerationem in sancta Scriptura esse proposui. Illa prima competentium est et ad Baptismum venire sitientium: hanc de Scripturis sanctis ostendi. Est alia quippe quotidiana. Et ubi illam ostendimus poenitentiam quotidianam? Non habeo ubi melius ostendam, quam in oratione quotidiana, ubi Dominus orare nos docuit, quid ad Patrem dicamus ostendit, et in his verbis posuit: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quae debita, fratres? Quandoquidem debita hic intelligi non possunt nisi peccata; quae debita dide sequentibus hostibus residuum factum est, quid oramus ut dimittatur, nisi propter manus deficientes contra Amalech? Dimittcinam, firmavit pactum. Hic preces dictat, ibi precanti respondet: novit quo jure res agatur in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
alẽ manducauert̃. & eundẽ potũ sp̃u¬
alẽ bibert̃. Erant enr̃ ibi qͥ qd̃ mandu¬
cabant intelligebant. erant ibi qͥb
xp̃c̃ plus in corde quã manna in ore
sapiebat. Quid de aliis loquam᷑ͦ Inde
erat pͥmꝰ ipse moyses famulus dĩ. fidelis
in tota domo eius sciens quid dispen¬
sar& & quia illo tpr̃ ita dispensari
deberent clausa p̾sentiũ. aꝑta futu¬
roꝵ. Breuit̃ gͦ dixerĩ. quicũq in man¬
na xp̃m intellexert̃. eundẽ quẽ nos

Expanded text:
tualem manducaverunt, et eumdem potum spiritutualem manducaverunt, et eumdem potum spiritualem biberunt. Erant enim ibi qui quod manducabant, intelligebant: erant ibi quibus plus Christus in corde, quam manna in ore sapiebat. Quid de aliis loquamur? Inde erat primitus ipse Moyses famulus Dei, fidelis in tota domo ejus , sciens quid dispensaret, et quia illo tempore ita dispensari deberent clausa praesentium, aperta futurorum. Breviter ergo dixerim: quicumque in manna Christum intellexerunt, eumdem quem nos
Abbreviated transcription (Latin):
creauit aut generando ꝓcreauit.
& tam̃ dicit᷑ pat̾ impioꝵ ñ ꝓpt̃ gene¬
rationẽ sed ꝓpt̾ unitationẽ. Sicut
contra de bonis dicit̾ ergo abrahȩ se¬
men estis: cũ loquat᷑ gentib quȩ stir¬
pẽ carnis ex abrahȩ genere ñ ducebant.
filii enĩ erant ñ nascendo sed immitan¬
do. Abrogat᷑ aut̃ & alienat᷑ a ꝑfidis
pat̾ abrahã. quando eis dicit. Si filui
abrahȩ essetis. facta abrahȩ faceretis.
Ꝙ ut malȩ arbores de abrahȩ pater¬
nitate głantes eradicarent᷑. filu
abrahȩ de lapidib ꝓmittunt᷑. Sic
ergo hoc loco dic̃. Patres ur̃i mandu¬
cauert̃ manna in heremo. & mortui
sunt. Non enĩ intellexert̃ qđ mandu¬
cauerunt. Itaq ñ intelligentes cibũ
nͥ corporalẽ accepert̃. Sic & apłs
dicit patres nr̃os ñ patres infideliũ.
ñ patres impioꝵ manducantes & mo¬
rientes : sed patres nr̃os patres fide¬
liũ spũalẽ cibũ manducasse. & ideo
eundẽ. Patres nr̃i inqͥt eundẽ cibũ sp̃ũ¬

Expanded text:
 generando procreavit: et tamen dicitur pater impiorum, non propter generationem, sed propter imitationem. Sicut e contra de bonis dicitur, Ergo semen Abrahae estis : cum loquatur Gentibus, quae stirpem carnis ex Abrahae genere non ducebant. Filii enim erant, non nascendo, sed imitando. Abrogatur autem et alienatur a perfidis pater Abraham, quando eis Dominus dicit, Si filii Abrahae essetis, opera Abrahae faceretis . Et ut malae arbores de Abrahae paternitate gloriantes eradicarentur, filii Abrahae de lapidibus promittuntur . Sicut ergo hoc loco dicit, Patres vestri manducaverunt manna in eremo, et mortui sunt: non enim intellexerunt quod manducaverunt; itaque non intelligentes, cibum nonnisi corporalem acceperunt: sic et Apostolus dicit, patres nostros, non patres infidelium, non patres impiorum, manducantes et morientes; sed patres nostros, patres fidelium, spiritualem cibum manducasse, et ideo eumdem. Patres nostri, inquit, eumdem cibum spiri