comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terii sacramentũ: Nne in umbͣ era
aqͣ de petͣ. qͣsi sangͥs de xp̃o: qͥ fugra¬
tes se ppłos sequebat᷑ ut bib̾ent. ⁊ ñ
sitirent: redimerent᷑ ⁊ ñ peritent:
S iam discessit umbra noctis ⁊ ea
sac̾dotũ ad nos aduenientẽ. iudin
& audiuimꝰ offerentẽ ꝓ nob̃ sangͥnĩ
suũ. Sequim᷑ ut possumꝰ sac̃dotes¬
ut offeramꝰ ꝓ ppło sacͥficuum. Ecsi
infimi m̾ito. tñ honorabiles sacͥ
corpꝰ offert᷑. Immo ipse offerre ma¬
nifestat᷑ in nob̃: cuiꝰ sermo scĩficat
tͤm aduocatꝰ adsistit. s nunc eñ
ñ uidemꝰ. tunc uidebimꝰ cũ imago
tͣnsierit. u̾itas uen̾it: cum iam ñ
ꝑ sƿecłm. s facie ad faciem ea gͤ
ꝑfecta uidebunt᷑. Ascende gͦ homo
in celũ. ⁊ uidebis illa qͦꝵ umbra
hic erat uł imago. uidebis ñ ex par¬
te. ñ in eniginate. s in ꝯsummati¬
one: ñ in uelamine. s in luce. Hide¬
bis uerũ lum̃. et̾num. atq ꝑpetuũ
sac̃dotem. cuiꝰ ħ imagines uidebas

Expanded text:
nne in umbra erat aqua de petra quasi sanguis de Christo, qui fugientes se populos sequebatur, ut biberent et non sitirent, redimerentur et non perirent? sed iam discessit umbra noctis et casacerdotum ad nos uenientem, uidimus et audiuimus offerentem pro nobis sanguinem suum. sequimut offeramus pro populo sacrificium: etsi infirmi merito, tamen honorabiles sacricorpus offertur: immo ipse offerre manifestatur in nobis, cujus sermo sanctificat nunc eum non uidemus; tunc uidebimus, cum imago transierit, ueritas uenerit. tunc lam non per speculum, sed facie ad faciem ea quae sunt perfecta uidebuntur. Ascende ergo, homo, in caelum et uidebis illa, quorum umbra hic erat uel imago; uidebis non ex parte, non in aenigmate, sed in consummatione, non in uelamine, sed in luce. uidebis uerum lumen, aeternum atque perpetuum sacerdotem, cuius hic imagines uidebas
Abbreviated transcription (Latin):
nutͥuit: ħ uendit. Crecꝰ tñ ñ ht̃ in
In qͣ gͦ imagine ambulat hõ: In ea
utiq ambulat ad cuiꝰ similitudinẽ
factꝰ ẽ: id ẽ ad imaginẽ dĩ. Imago
ad unaginẽ. Hec imago uenit in
t̾ras. Utinã ñ in umbra ambulare¬
mꝰ: s in imagine. In xp̃o enĩ ambu¬
lat: qͥ sequit᷑ eũgłm. Id̾o discipło
in umbra ambulauit. Id̾o ñ errat
lat: habens solem sͥ ititiȩ refulgen¬
tẽ. Bona imago. ñ ceris pict᷑ȩ figͣata
radiantis: s plenitudine diuinita¬
tis exp̃ssa. In qua imagine. ⁊ pat̾ si¬
nitas oꝑationis effulget. Et si iam
latarum suscitau̾it: ⁊ patͥs opꝰ. ⁊ fi¬
lui edo. Filiꝰ uocauit. pat̾ audunt:
latarꝰ ambulauit. Lego qͥa eũ demo¬
ne fatebant᷑. ⁊ pat᷑m. qͥ dĩ filiũ p̃ca

Expanded text:
nutriuit hic uendit. Graecus tamen non nutriuit hic uendit. Graecus tamen non In qua ergo imagine ambulat homo? In ea utique ambulat ad cujus similitudinem factus est; id est, ad imaginem Dei. Imago ad imaginem haec imago uenit in terras, ut iam non in umbra ambularemus, sed in imagine; in Chriato enim ambulat qui sequitur euangelium. ideo discipulo in umbra ambulauit; ideo non erratlat, habens solem sibi iustitiae refulgentem. bona imago non ceris picturae figurata radiantis, sed plenitudine diuinitatis expressa. in qua imagine et pater siunitas operationis effulget. etsi iam Lazarum suscitauerit, et patris opus et filii credo. filius uocauit, pater audiuit, Lazarus ambulauit. lego quia eum daemones fatebantur; et patrem, qui dei filium preca
Abbreviated transcription (Latin):
bes: beatior. si auaritiã ñ haberes.
Aliud bonũ m̃tis et̾num: aliud ua¬
nũ carnał cupiditatis incendium.
fides enim dõ militat: auaritia tẽp¬
tatori. Ista cong̾it qͦd sͥ ꝓsit: illa qͦd
ꝓficiat alienis. Qd gͥ tam uanũ:
qͣm nescire cui laboret heredi: Qͥs
enim scit: si aut filios aut nepoteᷤᷤ¬
ipͥos suꝑuiuat: Sepe aut in tabu¬
lis testam̃ti scͥptꝰ heres. funesto obi¬
tu testatorẽ p̃cedit ad tumulũ. aut
hereditatẽ suꝑstes absorbet. aut
luxuriosꝰ dissipat. aut stultissimꝰ
ñ tuet᷑: aut ꝓscͥptꝰ amictit. Si qͤm
gͦ uidis studiose diuitias ꝯgͤgantẽ.
dic ⁊ tu: uane cont᷑bat᷑. Thesauri¬
tat: ⁊ ignorat eui congͣgat ea. Neq
enĩ secum potest auferre qͥ possidẽt.
& cũ moriet᷑ relinqͤt alienis dunti¬
as suas. Succedit freqͤnt̾ innnicꝰ. ⁊
ingͣtꝰ: ⁊ decessori successor insultat.
Uͦs ille dilexit: iste ꝑsequit᷑. Qs ille

Expanded text:
bes, beatior si auaritiam non haberes. bes, beatior si auaritiam non haberes. aliud bonum mentis aeternum, aliud uanum carnalis cupiditatis incendium; fides enim deo militatauaritiatemptatori; ista congerit quod sibi prosit, illa quod proficiat alienis. quid igitur tam uanum quam nescire cui laboret heredi ? quis enim scit, si aut filius aut nepos proprius superuiuat ? saepe aut in tabulis testamenti scriptus heres funesto obitu testatorem praecedit ad tumulum aut heredi- tatem superstes absorbet aut luxuriosus dissipat aut stultissimus non tuetur aut proscriptus amittit. si quem ergo uideris studiose diuitias congregantem, dicettu:uane conturbatur; thesaurizat, et ignorat cui congregat ea. neque enim secum potest auferre quae possidet et, cum morietur, relinquet alienis diuitias suas. succedit frequenter inimicus et ingratus et decessori successor insultat; quos ille dilexit iste persequitur, quos ille
Abbreviated transcription (Latin):
uanitati suȩ. uita spĩtał absorbeat:
ut si fupͣ uenenũ płima mella fun¬
dantur. egre ac nimis sero uirꝰ ab¬
olet᷑. Aqͣ etiam multa dui cũ uene¬
ni felle luctat᷑. si ñ illud expuat. s
absorbeat. Id̾o laboriosã penitenti¬
poliat᷑ uͥ gr̃a ẽ: absorbet᷑ uͥ peniten
tia. Ibi remittit᷑. ħ absorbet᷑. Et id̾o
scͥptum ẽ. Ueati quoꝵ remisse st̃
iniqͥtates: ⁊ qͦꝵ tecta st̃ pecc̃a. Et
reqͥeuit paulisꝑ ingemiscens. hu¬
manȩ conditionis erumipnã. quia
om̃is hõ uiuens. Et pꝰ diapsalma re¬
sumpto spũ ait. Quãqͣm in inagine
di ambulet homo: tnͣ uane ꝯt̾bat᷑.¬
Thesauritat: ⁊ ignorat cui congͤgat
ea. Hide qͦmͦ ante asꝑitatẽ suȩ sen¬
tentiȩ temꝑauit: pꝰea rectionẽ suȩ
uocis absoluit. Temꝑauit dicendo:
qr in imagine di ambulat hõ. Beatꝰ
homo: qͥ ad similitudinẽ di ꝑ fidẽ
ambulat. Deatꝰ. qͥa in te fidem ha¬

Expanded text:
novitate suae vitae spiritualis absorbeat; novitate suae vitae spiritualis absorbeat; ut si supra venenum plurima mella fundantur, aegre ac nimis sero veneni virus aboletur. Aqua etiam multa diu cum veneni felle luctatur, si non illud exspuat, sed absorbeat. Ideo laboriosa poenitentispoliatur, ubi gratia est: absorbetur, ubi poeniabsconditur, et ideo scriptum est: beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Et requieuit paulisper, ingemescens humanae condicionis aerumnam, quia omnis homo uiuens, et post diapsalma resumpto spiritu ait: quamquam in imagine dei ambulet homo, tamen uane contat, et ignorat at cui congr egat ea. uide quomodo ante asperitatem suae sententiae temperauit, postea rationem suae uocis absoluit. temperauitdicendo, quia in imagine dei ambulat homo. beatus homo, qui ad similitudinem dei per fidem ambulas; beatus quia in te fidem ha
Abbreviated transcription (Latin):
uiores uite istius fecit dies. ꝗͤ ante ⁊
nongentis ⁊ qͥngentis annis exten¬
cͤricła claudunt᷑. Sic gͦ intelligen¬
dũ. Ecce pecc̃o obnoxios dies meos
nosti. Dies enim uitȩ huiꝰ qͤ peccato
ẽ obnoxia: breues sunt. Dies autẽ
uitȩ et̾nȩ: sine fine. Aut c̃te sic. Nr̃m
ẽ enim argum̃tis querere u̾itatẽ.
tuum ẽ eligere qͥd sequaris. Nepec¬
catũ inqͥt c̃resceret. adbreuiasti
dies uitȩ humanȩ. qͣ uiuimꝰ in hus
t̾ris. ⁊ tñ cum maturior in hoc breui
c̃su istiꝰ uitȩ finis sit mortis cełitate¬
peccatoꝵ. substantia mea tanqͣm
nicħ ante te. qr ⁊ si ad imaginẽ ⁊ si¬
inilitudinẽ di facti sumꝰ. gͣuat nos
tñ in hoc corꝑe constitutos qͣdã t̾re¬
na contagio: qͤ ñ gͣuaret. sinos exi¬
ere uet̾em hominẽ. cũ induimꝰ gr̃am.
qͣm suꝑuestire mallemꝰ. Minorẽ enĩ
mͦ. Et id̾o ingemiscimꝰ ⁊ laboramꝰ.
donec mortale hoc uet̾is hominis
indum̃tũ. errore effectũ obnoxium

Expanded text:
uiores uitae istius dies fecit, quae ante et nongentis et septingentis annis extencurricula claudatur. sic ergo intellegendum: ecce peccato obnoxios dies meos nosti; dies enim uitae huius quae peccato est obnoxia breues sunt, dies autem uitae aeternae sine fine. Aut certe sic — nostrum est enim argumentis quaerere ueritatem, tuum est eligere quid sequaris —: ne peccatum, inquit, cresceret, adbreuiasti dies uitae humanae qua uiuimus in his terris, et tamen, cum maturior in hoc breui cursu istius uitae finis sit peccatritate substantia mea tamquam nihilum ante te; quia etsi ad imaginem et similitudinem Dei facti sumus, gravat tamen nos in hoc corpore constitutos quaedam terrena contagio: quae non gravaret, si nos exuere magis veterem hominem, cum induimus gratiam, quam supervestire mallemus; minorem etiam mus. Et ideo ingemiscimus et laboramus, donec mortale hoc veteris hominis indumentum, et errori effectum obnoxium,
Abbreviated transcription (Latin):
głio: u̾itas in udicio đi. Q ͤ ꝙͤ nẽ cele¬
brant᷑ in eccłia. eoꝵ umbra erat in
sermonib ꝓpħarũ. umbͣ in diliuuo.
umbͣ in rubro mari: qnͣ baptitatist̃
pat̾s nr̃i in nube ⁊ in mari. umbͣ m
petͣ qͦ aqͣm fluxit: ⁊ ppłm seqͤbat᷑. s̃¬

Expanded text:
io, veritas in judicio Dei. Ergo quae nunc celebrantur in Ecclesia, eorum umbra erat in sermonibus prophetarum: umbra in diluvio, umbra in Rubro mari; quando baptizati sunt patres nostri in nube, et in mari: umbra in petra, quae aquam fluxit, et populum sequebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uam lucẽ: in innoxiã uitã ⁊ in¬
tegͣm reformans. Id̾o uir iustꝰ se¬
curꝰ nouȩ lucis ⁊i gr̃ȩ: dicit. Erit mͥ
celum nouũ ⁊ t̾ranoua: ⁊ nouum
.lum̃. N enim luc̃na. ⁊ lum̃ soł.¬
qr illic lucebit. aut lunȩ: s dñs illu¬
minabit suꝑ ppłm suũ. Iula gͦ desi¬
daui. illa exoptaui: ud̾o diẽ homi¬
nis ñ reqͥsiui. Qͦd si palestas accipimꝰ
dies. ex nomine inrtelligimꝰ plenos
c̃taminis ⁊ laboris. qm̃ palestȩ luc¬
tatores in agone dicunt᷑: qͥ luctant᷑
ad coronã. Q qr ⁊ nob̃ lucta ñ solũ
aduersꝰ carnẽ ⁊ sangͥnem ẽ. s etiã
aduersꝰ sp̃italia neqͥtiȩ in celestib:

Expanded text:
uam lucem innoxiam uitam et inuam lucem innoxiam uitam et integram reformatis. ideo uir iustus securus nouae lucis et gratiae dei dicit: erit mihi caelum nouum et terra noua et nouum lumen. non enim lucerna et lumen solis illic lucebit aut lunae, sed dominus inluminabit super populum suum. illa ergo desideraui, illa exoptaui et ideo diem hominis non requisiui. Quodsi \'palaestas\' accipimus \'dies\', ex nomine intellegimus plenos certaminis et laboris, quoniam palaestae luctatoies in agone dicuntur qui luctantur ad coronam. ergo quia et nobis lucta non solum aduersus carnem et sanguinem est, sed et aduers
Abbreviated transcription (Latin):
locũ. iterum ueniam ad uos. ⁊ ac¬
cersiã uos ad meipsum. ut uͥ ego
sũ ⁊ uos sitis: ⁊ qͦ uado scitis. ⁊ ui¬
am scitis. Est gͦ uia: ꝑ quã resurgeis
xp̃c ascendit. Et ille qͥdem ascen¬
dit suꝑ omnes celos: ad di sedem.
homines autẽ a pͥmo celo ad scd̾m.
.&. deinceps a scd̃o ad t̾cium. ⁊ ab
ilo ꝑ distinctiones fere ꝑ septimũ
gͦ numerꝰ uiarũ ẽ. ⁊ nuni̾us mas¬
sionũ. utiq numerꝰ dierũ ẽ: ꝑ qͦs
ad celi altitudinẽ ꝑnenit᷑. Ecce ue¬
t̾es inqͥt posuisti dies meos. Alius
ht̃: palestas posuisti dies meos. Si¬
scdm septuaginta uiros. uet̾es ac¬
cipimꝰ dies. hoc ẽ scdm uet̾em ho¬
minẽ intelligunꝰ ex actos. s iam
tꝰ dies pͣteriit: ⁊ nouus uenit. A¬
lꝰ enim dies hominis. aliꝰ dies xp̃i:
qͦm abraham uidit. ⁊ gauisus ẽ
deqͦ ⁊ dauid ait. Hc ẽ dies quem
fecit dñs: exultemꝰ ⁊ letem᷑ in eo. Sc̃s
gͦ in die dñi exultat. in die nouo
in qͦ dñs ds illuxit nob̃. ⁊ dedit no¬

Expanded text:
iterum venio ad vos, et accersam vos ad meipsum; ut ubi ego sum, et vos sitis: et quo vado scitis, et viam scitis . Est ergo via per quam resurgens Christus ascendit. Et ille quidem ascendit super omnes coelos ad Dei sedem: homines autem a primo coelo ad secundum, et deinceps a secundo ad tertium, et ab illo per distinctiones fere ad septimum us mansionum, utique numerus dierum est per quos ad caeli altitudinem peruenitur. Ecce, inquit, ueteres posuisti dies meos. alius habet: palaestas posuisti dies meos. sisecundum Septuaginta uiros \'ueteres\' accipimus \'dies\', hoc est: secundum ueterem hominem intellegimus exactos. sed tus dies praeteriit, nouus uenit. alius enim dies hominis, alius dies Christi quem Abraham uidit et gauisus est, de quo et Dauid ait: hic est dies quem fecit dominus; exultemus et laetemur m eo. sanctus ergo in die domini exultat, in die nouo in quo deus dominus inluxit nobis et dedit no
Abbreviated transcription (Latin):
ułunꝰ ex hominib. usꝰ ꝯmunitate
substantiȩ: uł qr ad formã unũ¬
ti hominis erudit᷑. Uñ ⁊ addidit
notũ s fieri numerũ dierũ qͥ ẽ. ut
sciat qͥd desit sͥ. ad ꝑfectionẽ utiꝙ
qͥd desit: ñ ad istiꝰ corꝑis uitã. deqͦ
ꝓpħa dauid cupiebat absolui diceis.
Ieume qͦd incolatꝰ meꝰ ꝓlongatꝰẽ.¬
& habitaui cum habitantib cedar
Deniq dierũ numerũ cognoscere
uolebat: ñ etiam noctiũ. He enĩ
dies ⁊ noctes st̃: ibi uͦ dies soli: ibi
net ⁊ dies xp̃i: qͥa heri ⁊ hodie ipse
ẽ. ⁊ in scła. Quẽ autẽ numerũ q̃¬
rat: accipe. In domo inqͥt patris
mei: mansiones multȩ sunt. Dat
g unicuiq locum dñs ihe. hocẽ¬

Expanded text:
us ex hominibus usus communitate substantiae, vel quia ad formam univti hominis eruditur. 17. Unde et addidit notum sibi fieri numerum dierum qui est, ut sciat quid desit sibi, ad perfectionem utique quid desit, non ad istius corporis uitam, de quo propheta Dauid cupiebat absolui dicens: heu me quod incolatus meus prolongatus est! habitaui cum habitantibus Cedar. denique dierum numerum cognoscere uolebat, non etiam noctium. hic. enim dies et noctes sunt, ibi uero dies soli, ibi net et dies Christi, quia heri et hodie ipse est et in saecula. quem autem numerum quaerat, accipe : i n domo, inquit, patris mei mansiones multae sunt. dat ergo unicuique locum dominub Ie
Abbreviated transcription (Latin):
quã nicħ ẽ eiꝰ substantia. Uñ. ⁊ ali¬
bi ait: qm̃ ñ iustificabit᷑ in ꝯspectu
tuo om̃is homo uiuens. Qd symma¬
chꝰ manifestiꝰ exp̃ssit dicens. Et uita
mea tanqͣm nich ante te. Sunt a¬
tẽ qͥ breues putent dies dictos: qͥa
palmꝰ portio ẽ manꝰ metientis: ia
liqͥd ꝯp̃hendentis. Id̾o tanqͣm breue
dies estimant nuncupatos: cũ cog¬
nitio dĩ ꝑ m̃suram ut supͣdiximus
possit intelligi. Celestis autẽ ista cigs¬
nitio: ut ad mensurã facta sint
om̃ia. N gͦ breues s magnȩ dies ꝓ¬
pħȩ possunt intelligi: qͣs ds mencͥ
ẽ palmo. qͦmensꝰ ẽ celum. Neq enĩ

Expanded text:
quam nihil est ejus substantia. Unde et aliquam nihil est ejus substantia. Unde et alibi ait: quoniam non iustificabitur in conspectu tuo omnis homo uiuens, quod Symmachus manifestius expressit dicens: et uita mea tamquam nihil ante te. Sunt autem qui breues putant dies. dictos, quia palmus portio manus est metientis, et aliquid comprehendentis, ideo tamquam breves dies aestimant nuncupatos; cum cognitio Dei per mensuram, ut supra diximus, possit intelligi: coelestis autem ista cognitio, ut ad mensuram facta sint omnia. Non ergo breves, sed magni dies Prophetae possunt intelligi, quos Deus mensus est palmo, q
Abbreviated transcription (Latin):
chitectoꝵ m̾siurȩ paleste dici ferits.
quib ad structurȩ num̾um. uel
modũ spacii colligendũ. edificia
metiunt᷑. locũq eum in qͦ edifici¬
a sunt locanda: & qͥa ꝑ ysaiam
quã. ⁊ celum palmo. ⁊ uniu̾sam
t̾ram clausa manu: qui statuit
montes in statera: uideamꝰ
ne forte hic sensꝰ hoc sermou¬
ne sit colligendꝰ. eo qͦd cognitos
dies omniũ habeat d̾s. cui nichil¬
omniũ inmensũ sit. qͦd omĩa m̃su¬
ra qͣdam suȩ scientiȩ comp̃hendat:
capilli capitis ur̃i om̃s nuni̾ati st̃.
Hoc gͦ dicit ꝓpħa. Ecce nouisti dies
diani. peccata mea añ ocłos tuos
posuisti: ⁊ id̾o substantia mea tan¬
quã nicħ ante te. Qͥd enim ẽ homo:
nͥ qͥa memor es eiꝰ: Homo uanitati
simił factꝰ ẽ. Homo in pecc̃o. ⁊ si ali¬
qͥd habeat ꝓbitatis atq uͥtutis. rec¬
te cet̾is t̾renis animantib anfert᷑.
& in ꝯspectu animaliũ quib ẽ ppo¬
sitꝰ añcellit. in ꝯspectu autẽ ditas¬

Expanded text:
chitectorum mensurae palaestae dici feruntur, quibus ad structurae numerum uel modum spatii colligendum aedificia metiuntur locumque eum, in quo aedificia sunt locanda, et quia per Esaiam quam et caelum palmo et uniuersam terram clausa manu? quis statuit montes in statera?, uideamus, ne forte hic sensus hoc sermone sit colligendus, eo quod cognitos dies omnium habeat deus, cui nihil inmensum sit, qui omnia mensura quadam suae scientiae comprehendat, capilli capitis uestri omnes numerati sunt. hoc ergo dicit propheta: ecce nouisti dies s mei, peccata mea ante oculos tuos posuisti et ideo sui stantia mea tamquam nihil ante t e. quid enim est homo nisi quia memorsimilis factus est. Homo in peccato: et si aliquid habeat probitatis atque virtutis, recte caeteris terrenis animantibus antefertur, et in conspectu animalium quibus est praepositus, antecellit; in conspectu autem Dei tam
Abbreviated transcription (Latin):
iustꝰ ⁊ si amicꝰ ei ẽ insolens. dolet ꝓ
a temptatore impellit᷑. Siꝓ ami¬
co dolet. multomag̃ ꝓ uxore. ꝓfi¬
lio: si eos qͦ insolentes sͥ exꝑiatur.
Et si fr̃ exagitat. ut esau scm ia¬
cob. dolet ⁊ qͤrit sͥ frẽm reconcili¬
are. uł fugere a facie eiꝰ. ut rebec¬
ca suadebat: ne iracundia frĩs
occasionẽ nocendi aliqͣm reꝑiret.
Et si ꝓximꝰ aut domesticꝰ dolet:
aut si minist̾. aut lib̾tꝰ. aut seruiᷤ.
fert patient̾. ⁊in biis omnibꝰ ta¬
cet: ne ei respondeat. a qͦ eũ cer¬
nit impelli. Conuitiat᷑ gͦ ex do¬
mesticis aliqͥs: dolet ⁊ tacet. Con¬
uitiat᷑ lib̾tꝰ: tacet. Conuitiat᷑ ser¬
uus: tacet. Sic uincit᷑: qͥ laqͤum
eiꝰ animȩ ꝑ escam uocis extendit.
Tace cũ tͥ seriuis. ⁊ maxime tuus
ꝯtumeliã facit. ⁊ dic in corde tuo
ego taceo. tu autẽ ne taceas dñe.
& adde. ne discedas a me: ut da¬
iud ꝓpħa dicebat. Hc ẽ. ne solum

Expanded text:
tus, etsi amicus ei est insolens, dolet pro tus, etsi amicus ei est insolens, dolet pro a temptatore impellitur. si pro amico dolet, multo magis pro uxore, pro filio, si eos quoque sibi insolentes experiatur, et si frater exagitat, ut Esau sanctum Iacob, dolet et quaerit sibi fratrem reconciliare uel fugere a facie eius, ut Rebecca suadebat, ne iracundia fratris occasionem nocendi aliquamrepperiret, et si proximus aut domesticus, dolet, et si minister aut libertus aut seruus, fert patienter et in his omnibus tacet, ne ei respondeat a quo eum cernit impelli. conuiciatur ergo ex domesticis aliquis : dolet et tacet; conuiciatur libertus: tacet; conuiciatur seruus: tacet. sic uincitur qui laqueum eius animae per escam uocis extendit. tace, cum tibi seruus et maxime tuus contumeliam facit, et dic in corde tuo: ego taceo, tu autem ne taceas, domine, et adde: n e discedas a me, ut Dauid propheta dicebat, hoc est: ne solum
Abbreviated transcription (Latin):
iunio animã meã: ⁊ oratio mea¬
mea in sinu meo conuertet᷑. Qͥd ẽ
in aliqͦ: Qͥa tẽ maxime aut sermo
ñ oportunꝰ elabit᷑. aut affectꝰ mo¬
uet᷑. qñ uł in dolore aliqͦ ⁊ tͥstitia
sumꝰ. uł indignatioe animꝰ egͣscit:
uł aliqͥb sollicitudinib impedit᷑.
ant disceptationib occupat᷑. Qͥd
gͥ molesti: Primũ de auctore pec
cati: ⁊ angłis eiꝰ intellige. Deinde
xp̃i. Impellit᷑ uxor: ut sci iob. Amucꝰ.
qͦd in ipso libro manifestat᷑. filiꝰ: ut
abessalon. Seruus. lib̾tus. domesticꝰ
qͥa inimici hominis etiã domestici
eiꝰ. ut exagitent eum singłi. Qͦd
gͥ remedium aduersꝰ huiꝰ modi
animoꝵ egͥtudines: nͥ patientia.
nͥ silentiũ: Et qͦd ẽ gͣuius. ille te
magis lacessit. qͥ bñficiis tiuis usꝰ
sit. ⁊ int̾ ipsos ampliꝰ ille exasꝑat.
qͥ plꝰ tͥ debeat. qͦ magis ingͣti ho¬
minis aẽbitate. aut uił alicuiꝰ
psonȩ indignitate mouearis. ̃¬

Expanded text:
junio animam meam, et oratio junio animam meam, et oratio mea in sinu meo convertetur . Quid est, in aliquo? Quia tunc maxime aut sermo non opportunus elabitur, aut affectus movetur; quando vel in dolore aliquo et tristitia sumus, vel indignatione animus aegrescit, uel aliquibus sollicitudinibus impeditur aut disceptationibus occupatur. qui igitur molesti ? primum de ipso auctore pec- cati et angelis eius intellege, deinde am Christi. impellitur uxor, ut sancti Iob, amicus, quod in ipso libro manifestatur, filius, ut Abessalon, seruus, libertus atque domesticus, quia inimici hominis etiam domestici eius, ut exagitent eum singuli. quod igitur remedium aduersum huiusmodi animorum aegritudines nisi patientia, nisi silentium ? et, quod est grauius, ille te magis lacessit, qui beneficiis tuis usus sit, et inter ipsos amplius ille exasperat, qui plus tibi debeat, quo magis ingrati hominis acerbitate aut uilis alicuius personae indignitate mouearis. E
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eũ impellebat ad mortẽ. Id̾o daiuid
adu̾sus auctorẽ magis p̃liabat᷑. qͣ
ministr̃ ꝑsequebat᷑. Qͥd enĩ magnũ
de homine inualido uindicari. qͦm
ad furorẽ alt̾ urgebat: in cuiꝰ nece
peccator hũisset uoluntatis effectũ:
d̾o taceat lingͣ hominis: di u̾bum
loquat᷑. Deniq ⁊ xp̃c tacebat ante
pllati iudicium ꝯstitutꝰ. ut nob da¬
ret formã tacendi: qr lingͣ corꝑis fa¬
cił ẽ ad errorem. ꝓcliuis ad lapsum.
Sunt autẽ ⁊ qͥ tacentes loqͣnt᷑. sic̃
moyses qͥ stabat attonitꝰ. ⁊ tacebat:
cui dixit tacenti ds. Qͥd clamas ad
me: Et susanna qͤ tacebat in ꝑicłis
suis: ⁊ dñs exaudiuit eam. qͣ etiã¬
sim te u̾bum d̃ĩ sit. ⁊ tacebis in d̾i
ubo. ⁊ tacitꝰ clamabis: ut audia
in qͦ ea qͦ secum in hoc psalmo medi¬
tatũ eẽ se dicit. ante in eo loquutꝰ
ẽ xp̃c. Sic enim scͥptum ẽ. Ego aut̃
cum in aliqͦ molesti eẽnt mͥ. indu¬
ebam me cilicio. ⁊ humiliabã in ie¬

Expanded text:
t ad mortem. ideo Dauid aduersus auctorem magis proeliabatur quam ministrum persequebatur. quid enim magnum de homine inualido uindicari, quem ad furorem alter urgebat, in cuius nece peccator habuisset. uoluntatis effectum? ideo taceat lingua hominis, dei uerbum loquatur. denique et Christus tacebat ante Pilati iudicium constitutus, ut nobis daret formam tacendi, quia lingua corporis facilis est ad errorem, procliuis ad lapsum. sunt autem et qui tacentes loquantur sicut Moyses, qui stabat attonitus et tacebat, cui dixit tacenti deus: quid clamas ad me?ut Susanna, quae tacuit in periculis suis et dominus exaudiuit eam. ergo etiamsi in te uverbo, et tacitus clamabis, ut audiarin quo ea quae secum in hoc psalmo meditatum esse se dicit, ante in eo locutus est Christus. Sic enim scriptum est: Ego autem cum in aliquo mihi molesti essent, induebam me cilicio
Abbreviated transcription (Latin):
nuatã: loquutos antẽ ueriuana.
qͦ confesso culpã. iam nocere ñ pos¬
sent. Exclusi gͥ a cͥminatioĩs inui¬
dia. dolum adhibebant. ut insur
ebã. Consid̾a uim sermonis. Ñ dixͣ
s nͣ audiebam dixit: ⁊ qͦd intentiõe
m̃tis uocẽ loqͤntis exclud̾et. nec aꝑi¬
ret os suũ sic̃ mutꝰ. Beatꝰ qͥ potest tas¬
tã hr̃e uͥtutẽ. ut lacessitꝰ ñ irascat᷑.
ꝯmotꝰ se nolit ulcisci. Inimici hoc
agunt: ut ꝓuocent ad iracundiã.
Maledict᷑: ut maledicamꝰ. Erimi¬
nant᷑: ut cͥm̃ retorqͤamꝰ. Conuitiat᷑.
uit excitent nos ad uicissitudinẽ ꝯtu¬
meliȩ. Uñ p̃clare ƿetriꝰ de dño iħu
xp̃o in epła sua posuit. qͦd cũ male¬
diceret᷑ ñ maledicebat: cũ pat̾et᷑ ñ
ominabat᷑. Ad eiꝰ gͦ similitudinẽ⁊¬
tuta formare. accusatꝰ tacet. lesꝰ re¬
mittit. dissimulat lacessitꝰ:⁊ ñ aꝑit
uult silere qͣm dicere. Ipse enĩ dñs¬

Expanded text:
nuatam, locutos autem ueri uana, nuatam, locutos autem ueri uana, quae confesso culpam iam nocere non possent. \'Exclusi igitur a criminationis inuidia dolum adhibebant, ut insurgebam\'. considera uim sermonis. non dixit ', sed \'non audiebam\' dixit et quod intentione mentis uocem loquentis excluderet nec aperiret os suum sicut mutus. beatus qui potest tantam habere uirtutem, ut lacessitus non irascatur, commotus se nolit ulcisci. inimici hoc agunt, ut prouocent ad iracundiam, maledicunt, ut maledicamus, criminantur, ut crimen retorqueamus, conuiciantur, ut excitent nos ad uicissitudinem contumeliae. unde praeclare Petrus de domino Iesu in epistula sua posuit, quia cum malediceretur non maledicebat, cum pateretur non comminabatur. ad eius similitudinetuta formare, accusatus tacet, laesus remittit, dissimulat lacessitus, et non avult silere quam dicere. Ipse enim Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ons temptatioĩs ꝑmictit᷑. cũ cril¬
þa animȩ gͣuior reꝑit᷑. uñ habes
llud in libro regnoꝵ regis achab
incͤpauit. ⁊ mortẽ ei denuntiauit:
inuenisti qͥd in me: Et respondit
helias. Inueni: qr fecisti malignũ
in conspectu dñi. Hides gͦ. qi regib
ñ temere uł a ꝓpħis d̃i nł asaẽdo¬
tib facienda iniuria sit: si nulla
sint gͣuiora pecc̃a in qͥb debeant
tionib corrigant᷑. Tñ dauid ad
hc̃ locum dicit. qͦd nicħ inuenisse
uideant᷑. ⁊ id̃o inimicieiꝰ uanita¬
loqͤrent᷑ inuen̾int. Aut certe qr ⁊ si
peccaui: tñ pecc̃a mea penitendi
dolore purgabã. In qͦ illi cũ dolo
mecũ loqͤbant᷑: ut me obuirgatio¬
ne ꝯfundent. ⁊ a conu̾sione reuo¬
carent. Et uide ne hoc mag̃ sense¬
rit. qͤsisse eos mala eiꝰ. s cũ uellent
accusare. pͣuentos eo qͦd uuln̾a sua
ipse patefec̾it. sui accusator existeis.
& ideo uim accusatioĩs eoꝵ ẽẽ te¬

Expanded text:
oris temptationis permittitur, cum culoris temptationis permittitur, cum culpa animae grauior repperitur. unde habes illud in libro Regnorum regis Achab increpauit et mortem ei denuntiauit: inuenisti, inquit, m e ? et respondit Helias: inueni, quia fecisti malignum in conspectu domini. uides ergo, quia regibus non temere uel a prophetis dei uel a sacerdotibus facienda iniuria sit, si nulla sint grauiora peccata in quibus debeant tionibus corrigantur Tamen Dauid in hoc loco dicit quod nihil inuenisse uideantloquerentur inuenerint. \'aut certe quia, etsi peccaui, tamen peccata mea paenitendi dolore purgabam; in quo illi cum dolo mecum loquebantur, ut obiurgatione confunderent et a conuersione reuocarent\'. et uide ne hoc magis senserit, quaesisse illos mala eius, sed, cum uellent accusare, praeuentos, quod uulnera sua ipse patefecerit sui accusator existens, et ideo uim accusationis eorum esse te
Abbreviated transcription (Latin):
cħ ꝓsint: ⁊ respondeat tͥ. audite
solatores maloꝵ. ne in luctu alt̾us
ẽtam̃ garrulȩ disputatioĩs induca:
ne ñ accedas cũ oporteat. ne asce¬
das. ⁊ durior sit sermo tuius. Denic
qͥo dicat᷑ de talib: doceat te sc̃s iob.
Simul mͥuenert̃ temptatiões gͣuis¬
snnȩ: cͥciundedert̃ me. Consid̾antes
amicis impugnatũ. a ꝓximis desti¬
tutũ. S ne mysticꝰ qͥd abhorreat
eripiant eos de temptatiõib qͣs fer¬
re ñ possent. Qͤm gͦ longe stant: qͥ
ad adium̃tũ sc̃ ictͥbuti: S ñ illise
sepant. s qͥ urget᷑ temptatiõib. pu¬
illi iuuandi tempꝰ nutu sui imꝑa¬
tous sui expectent: qͥ athletã suũ
qͥgłosiꝰ uinc̾et. duitiꝰ certare p̾cepit.
it uidet᷑ hoc mag̃ seq̃ntib ꝯuieni¬
re: qi angłis ꝓtectionis excubias re¬
laxantib. insidiabant᷑ inimici:
q̃rentes in anima eiꝰ muenire qͦd
noceat. Tunc enĩ potestas illis gͣui¬

Expanded text:
 et respondeat: audite,  et respondeat: audite, consolatores malorum, ne in luctu alterius certamen garrulae disputationis inducas, ne non accedas, cum oporteat, ne accedas et durior sit tuus sermo. denique quid dicatur de tahbug, doceat te sanctus Iob : simul mihi uenerunt temptationes grauissimae, circumdederunt me considerantes. amicis inpugnatum, a proximis destitutum. Sed ne mysticus quidem abhorreat eripiant eos de temptationibus quas ferre non.possunt. quomodo ergo longe stant qui ad adiumentum sunt attributi ? sed non illi se separant, sed qui urgetur temptationibus puulare, cum illi iuuandi tempus nutu sui imperatoris expectent, qui athletam suum, quo gloriosius uinceret, diutius certare praecepit. et uidetur hoc magis sequentibus conuenire, quia angelis protectionis excubias relaxantibus insidiabantur inimici, quaerentes in anima eius inuenire quod noceat. tunc enim potestas illis graui
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ iob dolore ꝓrupisset inuocẽ. Qe¬
rendũ ẽ enim un incipias: ne in
ipso sermone offendat ꝯsolatio tua
Etiam tacit᷑nitas ipsa medicmac̾.
peccatũ ñ fugit: Etenim si medi
medendi tempꝰ expectat. ut digesti
egͥtudinib medicinȩ subsidia defi¬
rant᷑. ne ac̃ba adhuc ⁊ immat᷑a
ut assert̃ egͥcudo curatioĩs reme¬
diis reluctet᷑. ⁊ bñficiũ sentire ñ
possit: qͣntomag̃ explorare nos ou
nit. ut oportune a nobis medicab¬
lis sermo ꝓcedat. qͥ ñ accend̾e luetũ
s linire uideat᷑: uis urget doloris i¬
mit᷑ cor mulieris afflictȩ: ꝙͣ iam ma¬
turo obitu maritũ amisit. aut filis
Qͥd ꝓperas. cũ te illa ñ audiat: nͥ de¬
feruescat dolor: Nel sic: sepe litesde
ꝯsolationib uidimꝰ excitatas. Sip¬
ut doleas: ñ ut litiges. Ordo sermo¬
nis ipse qͤrendꝰ ẽ: ne pecc̃m apd d̃m
incͤras. dũ desid̾as hoĩem ꝯsolari ne
dicat᷑ tͥ. audi hec. ⁊ alia multa gͤn

Expanded text:
nisi Iob dolore prorupisset in uocem. quaenisi Iob dolore prorupisset in uocem. quaerendum est enim unde incipias, ne in ipso sermone offendat consolatio tua; etiam taciturnitas ipsa medicina est peccatum non fugit ? etenim si medicus medendi tempus expectat, ut digestis aegritudinibus medicinae subsidia deferantur, ne acerba adhuc et inmatura, ut asserunt, aegritudo curationis remediis reluctetur et beneficium sentire non possit, quanto magis explorare nos con- uenit, ut oportune a nobis medicabilis sermo procedat, qui non accendere luctum, sed lenire uideatur! uis urget doloris, premitur cor mulieris afflictae, quae inmaturo obitu maritum amisit aut filios: quid properas, cum te illa non audiat, nisi deferuescat dolor? saepe lites de consolationibus uidimus excitatas. ut doleas, non ut litiges. ordo sermonis ipse quaerendus est, ne peccatum apud deum incurras, dum desideras hominem consolari, ne dicenti tibi: audi haec1 et alia
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ioris cordis confessio. qñ enumꝰan¬
t᷑ om̃ĩa. qͥb secͤta m̃tis uisc̾a ama¬
rissio ꝯpungunt᷑ affectu: ⁊ dome¬
tico felle exacbant᷑. Deplorat gͥ ꝓpħa
ab amicis se ⁊ ꝓximis impugnatũ:
a qͥb utiq ñ impugnari debuit. s
iuuari. Qͦd utiq cũ sc̃i iob qͤrimonia
concͤrit. qr ⁊ ipse arguebat tͤs illos
reges ꝯsolatores maloꝵ. qͥ maiora
ei inferebant c̃tamina. cũ ad oso¬
landũ eũ amicitiȩ gr̃a ꝯuenissent:
qͦd utiq cauendũ ẽ nob̃. Consolatio
ꝯmotionẽ excitet. Certe ipsiꝰ corꝑis
medicina nos doceat: qͣ feruientib
uuln̾ib molliora medicam̃ta
sueuit adhib̾e. qͥb dolorẽ alleuet.
Id̾o fouent᷑ pͥmo uuln̾a. pꝰ secant᷑:
ne offendat ipsa durities. ⁊ incisio
uulnꝰ exasꝑet. Qnto gͥmag̃ cau̾e
nos ꝯuenit: ut cũ uen̾imꝰ ad oso¬
landũ. ñ facile. nͣ ꝑfunctorie. lo¬
quam᷑: Septem dieb tacuit iob.
Tacuert̃ amici: nec loquuti ẽẽnt.

Expanded text:
dis confessio; quando enumerantur omnia quibus secreta mentis viscera amarissimo compunguntur affectu, et domestico felle exacerbantur. Deplorat igitur Propheta ab amicis se et proximis impugnatum, a quibus utique non impugnari debuit, sed juvari. Quod utique cum sancti Job querimonia concurrit ; quia et ipse arguebat tres illos reges consolatores malorum, qui majora ei inferebant certamina, cum ad consolandum eum amicitiae gratia conuenissent; quod utique cauendum est nobis. consolatio commotionem excitet. certe ipsius corporis medicina nos doceat, quae feruentibus uulneribus molliora medicamenta consueuit adhibere, quibus dolorem alleuet. ideoque fouentur primo uulnera, post secantur, ne offendat ipsa durities et incisio uulnus exasperet. quanto igitur magis cauere nos conuenit, ut, cum uenerimus ad consolandum, non facile, non perfunctorie loquamur! septem diebus tacuit Iob, tacuerunt amici nec locuti essent,
Abbreviated transcription (Latin):
alud ẽẽ qͦd ad sapientiã m̃tis re¬
fert᷑: aliud qͦdͣ humilitatẽ cordis. Sa¬
pientia m̃tis sublimis ẽ: sapientia
autẽ carnis ñ debet inflari. Humi¬
liabat gͦ in leunio animã suam:
ut castigandũ nr̃ȩ carnis cumorẽ
doc̾et. Exaltabat animã ꝓpħa

Expanded text:
aliud esse quod ad sapientiam mentis realiud esse quod ad sapientiam mentis refertur, aliud quod ad humilitatem cordis. sapientia mentis sublimis est, sapientia autem carnis non debet inflari. humiliabat ergo in ieiunio animam suam, ut castigandum nostrae carnis tumorem doceret, exaltabat animam propheta
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ quẽ possis ferire. defendas. ne
ab aliqͦ trucidet᷑: ⁊ qͦd ẽ maiꝰ. axp̃o¬
qͥ dixit: mͥ uindictã ego retͥbuam.
Ic ẽ oratio qͤ in sinũ ꝯu̾tit᷑ dep̃can¬
tis. fructũ ferens eoꝵ qͤ uoluit ĩpe¬
tͣre. ut dona in eiꝰ animã ac m̃tẽ
rec̾rant qͤ poposcit a dño: sic enĩ
in pt̾iorib hͥ idem ꝓpħa te docuit
dicens. Sic bñdicam te in uitam̾a.
&. in nomine tuo leuabo manꝰ me¬
as: tanqͣ adipe ⁊ pinguedine re¬
pleat᷑ anima mea. Ipse ẽ sunꝰ anime
secͤtum orationis eiꝰ. penetlia uo¬
luntatis: ⁊ qͣdam rec̾rentiũ uo¬
toꝵ intima receptacła. Uñ ⁊ iꝰti
in abrabe sinu reqͥesc̾e̾ legunt᷑. qͦd
in eiꝰ gr̃a. in eiꝰ reqͥe. in eiꝰ placidita¬
te reqͥescant: qͥ ei ꝯformẽ induerint
liaba in ieiunio animã suã: qͦmͦ
ipse dauid ait in post̾iorib. si non
humilit̾ sentiebam. s exaltaui
animã meã. Uerum is consideret

Expanded text:
tuum, quem possis ferire, defendas, ne tuum, quem possis ferire, defendas, ne ab aliquo trucidetur et, quod est maius, a dixit: mihi uindictam, ego retribuam. haec est oratio quae in sinum conuertitur deprecantis, fructum referens eorum quae uoluit impetrare, ut dona in eius animam ac mentem recurrant quae poposcit a domino, sicut in posterioribus hic idem propheta te docuit dicens: sic benedicam te in uita mea et in nomine tuo leuabo manus meas. tam- quam adipe et pinguedine repleatur ansecretum orationis ejus penetralia voluntatis, et quaedam recurrentium votorum intima receptacula. Unde et justi in Abrahae sinu requiescere leguntur , quod in ejus gratia, in ejus requie, in ejus placiditatliabat in ieiunio animam suam, quomodo ipse Dauid ait in posterioribus: si non humiliter sentiebam, sed exaltaui animam meam. uerum is consideret
Abbreviated transcription (Latin):
seqͣntib uos. Ipse ẽ ꝑ omĩa iustꝰ. qͥ
hec custodit ⁊ seruat. Pmũ qͥa ta¬
cet. ⁊ ñ respondet inimicis: dem̃
qr orat. hoc ẽ ñ ẽ ociosꝰ affectu. Et
qͥ orat bona orat: ñ ea qͤ cuq pos¬
sint suo inimico nocere. Plus ẽsͥ
orare: qͣm tacere. Iustꝰ maledicen
tib bñdicit. Plꝰ ẽ ⁊ hoc: qͣm orare
ꝓ se. Securꝰ enim sui. bñdicit eiqͥ
ñ timet: aut etiam ei qͤm añ me
tuebat. Iustꝰ diligit in unicũ. Plus
ẽ dilig̾e quã bñdic̾e: qͥa maiorẽ
m̃tis dilectio. quã sermonis gr̃a
calumpniantib ⁊ perseqͤntib uos.
peccatis eoꝵ ueniã postulemꝰ. sicut
duino udicio iob sc̃s electꝰ ẽ: ciniꝰ
oratio regum illoꝵ calumpnianti¬
ũ iꝰte aboleret offensam. Qͦ ⁊ sun¬
firmꝰ es ora: ⁊ si fortis es ora. Infirmꝰ
ꝓte oras: for. s ꝓ inimico tuo ora.
bonũ scutũ: infirmitatis oratio.
lu oras: ⁊ dñs te ꝓtegit. Bonũ scu¬
tũ etiam tͥumphantis. ut ininic̃

Expanded text:
persequentibus uos. ipse est per omnia iustus, qui haec custodit et seruat, primum quia tacet et non respondet inimicis, deinde quia orat, hoc est non est otiosus affectu. et qui orat bona orat, non ea quaecumque possint suo inimico nocere. plus est ergo orare quam tacere. iustus maledicentibus sibi benedicit. plus est hoc quam orare pro se; securus enim sui benedicit ei quem non timet t inimicum. plus est diligere quam benedicere, quia maior est mentis dilectio. quam sermonis gratia. calumniantibus et persequentibus uos. peccatis eorum ueniam postulemus, sicut diuino iudicio Iob sanctus electus est, cuius oratio regum illorum calumniantium iusto aboleret offensam. Ergo et si infirmus es ora et si fortis es ora; infirmus pro te oras, fortis pro inimico tuo oras. bonum scutum infirmitatis oratio; tu oras et dominus te protegit. bonum scutum etiam triumphantis, ut inimicum
Abbreviated transcription (Latin):
larras iꝰtitias meas: usurpasti tͥ
it de lege arguas: qͥ contͤ legẽ ipse
stetisti: Qͥd lacͥmarũ tempꝰ amit¬
tis. qͥd ꝯc̃tando uanos sermones
aut audis aut loq̃ris. cũ tͥ scͥptũ
sit. ñ accipias auditũ uanũ. ẽ le¬
g̾is in eũgłio. ꝓ om̃i sermone oci¬
oso iudiciũ eẽ subeundũ: Et si aliꝰ
loqͥt᷑: tace. Et si aliꝰ ꝯuitiat᷑: aurẽ
tuã obstrue. Dauid tacendo uicit
adu̾sarios suos. ⁊ qr sic̃ mutꝰ factꝰ

Expanded text:
narras iustitias meas? usurpasti tibi narras iustitias meas? usurpasti tibi ut de lege arguas, qui contra legem ipse stetisti. quid lacrimarum tempus amittis ? quid concertando uanos sermones aut audis aut loqueris, cum tibi scriptum sit: non accipias auditum uanum, cum legeris in euangelio pro omni sermone otioso iudicium esse subeundum? etsi alius lcquitur, tace, etsi alius conuiciatur, aurem tuam obstrue. Dauid tacendo uicit aduersarios suos et, quia sicut mutus factus
Abbreviated transcription (Latin):
uit tacentẽ. Qͤ si uoluisset loqͥ fo
isti satisfacere ꝓ delictis dño d̾o cul
illi soli int̾iore corde te purga: illũ con¬
tuere. qͥpotest pecc̃a diluere. Adiri¬
uet te: qͥputauit arguendũ. Demq
cũ malediceret᷑ dand. ⁊ eiꝰ dux abes¬
sa iniuriã uellet ulcisci: dicit ad
uĩ dauid. Dunitte illũ ut maledicat.
qͣn dix̃ illi dñs: ut indeat humili¬
te: ⁊ pecẽm tuũ remittat: Nam cũ
ise accusator tuis eẽ debeas. ⁊ co¬
ac̃uare flagitia. teq ipsũ offerre
supplicio: qͦmͦ negare obiecta desi¬
dis: Penitentic patientiã qͤrit. pa¬
nentia mitigat delicta magna. Q¬
ña. ñ alterũ uuln̾are. Nemo aliuĩ
uuln̾ando: se sanat. Medice cura
te ipsũ. Si medicꝰ: qͣntomagis reꝰpͥꝰ
curare se debet: Confiteris pecc̃m
tuũ: ⁊ medicũ ꝓfiteris alienũ: Et¬
siu̾itatis ẽ qͦd retorqͦs: temꝑis ñ ẽ.
leccatori enim dixit d̃s: qͣre tu e¬

Expanded text:
vit tacentem: quae si voluisset loqui, fovit tacentem: quae si voluisset loqui, foqui proposuisti satisfacere pro delictis Domino Deo tuo, illi soli interiore corde te purga, illum contuere, qui potest peccata diluere. Adjuvat te, qui putaverit arguendum. Denique cum malediceretur David, et ejus dux Abessa injuriam regis vellet ulcisci, dixit ad eum David: Dimitte illum, ut maledicat; quoniam dixit illi dominus, utuideatis humilite et peccatum tuum remittat. nam cum ipse accusator tuus esse debeas et coacerbare flagitia teque ipsum offerre supplicio, quomodo negare obiecta desideras? paenitentia patientiam quaerit, patientia mitigat delicta magna. qnera, non alterum uulnerare. nemo alium uulnerando se sanat. medice, cura te ipsum. si medicus, quanto magis reus prius curare se debet! confiteris peccatum tuum et medicum profiteris alienum: etsi ueritatis est quod. retorques, temporis non est; peccatori enim dixit deus: quare t u e
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. testimoniũ ꝑhibe de malo. Si¬
autẽ bene: qͥd me cedis: uides qͥm¬
admodũ qͣsi uͤ infirmꝰ. ⁊ qͣsi is qͥ seur¬
dicare ñ posset: puerili qͦdã loqͥbat
affectu: Ita gͦ ⁊tu si habeas qͦ rear¬
guas arguentẽ. meliꝰ tacebis: nep
darguendi iucissitudine ꝯmotione
tuã ꝓdas. Meliꝰ ẽ enĩ dissimulare
inuiriã: qͣm cũ redarguis uindicar
Bonꝰ motꝰ qͥ loqͥ male nescit: cuiꝰ ex
atꝰ. qͥ cũ tacet intͣse loqͥt᷑: dñs dat
dice sermonẽ. Ialia loq̃bat᷑ int᷑se
racharias: c̃ obmutuisset. Et uͭ qrlo
e ut loqͤret᷑ exauditꝰ a xp̃o ẽ. Penis
qͣm xp̃c indulsit. ⁊ gr̃am adiunxit
mandatis ante ñ credidit. Qͥd dedm̃
omniũ uͥtutũ loqͦr. c̃ mulier susan¬
na nec sexͦ infirmitate tͣbata. cũse
ad ꝑicłm mortis cognouit addictã.
uocẽ ñ emiserit: Accusabat᷑: itt¬
cebat. Ducebat᷑ ad mortẽ: ⁊ silentio
se tegebat. ne mid aret pudorẽ.Intͤ¬
se tñ loqͦbat᷑ do: qͥ eam mag̃ audi¬

Expanded text:
e de malo: si bene, quid me caedis ? Vide quemadmodum quasi vere infirmus, et quasi is qui se vindicare non posset, puerili quodam loquebatur affectu: ita ergo et tu si habeas quo redarguas arguentem, melius tacebis; ne redarguendi uicissitudine commotionem tuam prodas; melius est enim dissimulare iniuriam quam, cum redarguis, uindicare. bonus mutus qui loqui male nescit, cuius ex beatus, qui cum tacet intra se loquitur: \'dominus dat dicere sermonem. Talia loquebatur intra se Zacharias, cum obmutuisset: et vere quiet ut loqueretur, exauditus a Christo est. Denique  indulsit et gratiam adiunxit mandatis ante non credidit. quid de domino omnium uirtutum loquor , cum mulier Susanna nec sexus infirmitate turbata, quibus se ad periculum mortis cognouit addictam, uocem emiserit ? accusabatur et tacebat, ducebatur ad mortem et silentio se tegebat, ne se tamen loquebatur Deo, qui eam magis audi
Abbreviated transcription (Latin):
adqͥramꝰ medicinã salutis: ⁊ futu¬
onib cũ dolore ⁊ lacͥmis. exigenda
ẽ penitentia ẽ: ut illam głam di
uidere meream᷑. Neq temouent.
qͦd luctꝰ. dolor. ꝯmaceratio corpis:
gͣuissimȩ passiones sunt. Et si gͣuis¬
sicut testis uͥq ẽ apłs paulꝰ. Nonpi¬
geat gͦ nos hic leuiora deferre. ut
ibi plena laudis ⁊ głȩ possimꝰ adipist
minum iħm: cui ẽ laus ⁊ honori
gła. ꝑpetuitas. a scłis ⁊ nunc ⁊ sem¬

Expanded text:
acquiramus medicinam salutis, et futuionibus, cum dolore et lacrymis exigenda poenitentia est, ut illam gloriam Dei videre mereamur. Neque te moveat quod luctus, dolor, commaceratio corporis, gravissimae passiones sunt; etsi gravissicut testis est apostolus Paulus. non pigeat ergo nos hic leuiora deferre, ut ibi plena laudis et gloriae possimus adipisci, dominum Iesum, cui laus, honor, gloria, perpetuitas a saeculis et nunc et sem
Abbreviated transcription (Latin):
in merore: nẽ in ꝯsolatione. Iu qͥa
in deliciis: nẽ in suppliciis. Chaos
int̾ uos magnũ ẽ: ut neq illoꝵ ad te
gr̃a. nec tua ad illos possit pena
tͣnsire. Audis gͦ qͥd dicat dauid: au¬
di dum tͥ corrigere ⁊ em̃dare ꝑmit¬
tit᷑. Si ħ em̃daueris. illic reqͥesces.
na delectent: gͣue fel mouere ꝯsue¬
runt. Ñ ille iocunda qͤrebat positꝰ
in regno: qͥ eligebat mortẽ scoꝵ. ꝙͣ
uitã flagitiosoꝵ. Inimici inqͥt mei
uuiunt. ⁊ ꝯfirmati st̃ suꝑ me. ⁊ mł¬

Expanded text:
in maerore, nunc in consolatione; tu quia in maerore, nunc in consolatione; tu quia in deliciis, nunc in suppliciis. chaos inter uos magnum est, ut neque illorum ad te gratia nec tua ad illos possit poena transire.\' audis ergo quid dicat Dauid? audi, dum tibi corrigere et emendare permittitur; si hic emendaueris, illic requiesces. na delectent; graue fel uomere consuerunt. non ille iocunda quaerebat positus in regno, qui eligebat mortem sanctorum quam uitam flagitiosorum. Inimici, inquit, mei uiuunt et con firmati s
Abbreviated transcription (Latin):
Iretendes ꝯditionis infirmitatẽ:
qi nemo sñ pecc̃o. Respondebit tͥ. De¬
biuisti gͦ agere penitentiã. Ded̾am
remediũ: cur refutasti: Subtexes
pudorẽ: qͦd honores tuos erubueriᷤ.
beet. Et si tu erubuistime coram
amicis tuis: ⁊ ego erubescã te coram
patͤ meo qͥ in celis ẽ. Disce uerũ cẽ qͦd
scͥptũ ẽ: qr ẽ u̾ecundia adducens pec¬
catũ. Dauid in ꝯspectu suo dolorẽ
ponebat. ne unquã obliuisceret᷑:
dauid iniqͥtatẽ suã ipse ꝓnuntiabat.
Dauid de pecc̃o suo: ñ de opib cogi¬
tabat. Dauid ñ erubescebat sua re¬
censere pecc̃a. ne de his erubesc̾et &
in medio iudicio ꝯstitut᷑: ⁊ tuerubes¬
cebas: N eẽt hodie in reqͥe seruulꝰ meꝰ
iob: si eruibuisset tͦs illos reges ami¬
cos suos. Ã ipse dauid: si erubuisset
bescam ei mea secta reserare. Et q
ũ in mea ponere potestate. meo se
iudicio uoluntatiq ꝯmitt̾e. nec e¬
pellẽ amicos: qͥ meã studuerint
facere uoluntatẽ. I̾oq qm̃ illi añ

Expanded text:
infirmitatem, quia nemo sine peccato? Respondebitur tibi: Debuisti ergo agere poenitentiam, dederam remedium, cur refutasti? Subtexes pudorem, quod honores tuos erubueris? Dicet: Si tu erubuisti me coram amicis tuis, et ego te erubescam coram patre meo qui est in caelis. disce uerum esse quod scriptum est, quia est uerecundia adducens peccatum. Dauid in conspectu suo dolorem suum ponebat, ne umquam obliuisceretur; Dauid iniquitatem suam ipse pronuntiabat; Dauid de peccato suo, non de opibus cogitabat; Dauid non erubescebat sua recensere peccata, ne de his erubesceret in meo iudicio constitutus: et tu erubescebus ? non esset hodie in requie seruulus mpus Iob , si erubuisset tres illos reges amicos suos, non ipse Dauid, si erubuisset bescam ei mea secreta reserare. et quia um in mea ponere potestate, meo se iudicio uoluntatique committere, nec epellem amicos qui meam studuerint facere uoluntatem. ideoque quoniam illi ante
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mirũ. si in gͣuissimis temptatio¬
nib corde tͣbato. putat se homom̃¬
tis suȩ deseri fortitudine. Ipse tedi¬
ceat dicens. Fortitudo mea ⁊ lausu¬
meret᷑. sepiꝰ putabat eẽ qͤrendum.
&e sic uͥ fluctuabat. putabat ser̃
desertũ. Sic apłi excitabant dor¬
mientẽ. ne obdormiret sͥ: ñ qr eñ
obdormisse cdebant. Sic helyseꝰ ut
suꝑioꝵ utam̃ exemplis. uͥ ẽ inqͥt
ds helyȩ. ñ qͦ putaret absentẽ. s q
p̃sentiam eiꝰ in bñficiis reqͥrebat.
Sic iheremias seqͤbat᷑ ut medicũ
dicens. Sana me dñe ⁊i sanabor: sal¬
uũ me fac ⁊ saluabor. Ñ laborans
seqͥns pꝰ te. Sic eccłia reqͥrebat eñ
in canticis canticoꝵ. ⁊ rogabat si
lias iherłm: ut suscitarent diles¬
cionẽ. Qrebat ut inueniret qͣm sua
dilectioẽ retinebat: nec umꝗͣ senti¬
ebat absentẽ. Sic gͦ dauid ñ q̃rebat᷑
a xp̃o se eẽ desertũ: s uidicabat illo
ĩsente se ñ posse t̃bari. Deniq ut sei¬

Expanded text:
non mirum si in grauissimis temptationon mirum si in grauissimis temptationibus corde turbato putat se homo mentis suae fortitudine deseri. ipse te doceat dicens: fortitudo mea et laumereretur, saepius putabat esse quaerendum et, sicubi fluctuabat, putabat se esse desertum. sic apostoli excitant dormientem, ne obdormiret sibi, non quia eum obdormisse credebant. sic Heliseus, ut superiorum utamur exemplis, ubi est, inquit, deus Heiae?, non quo putaret absentem, sed quia praesentiam eius in beneficiis requirebat. sic Hieremias sequebatur ut medicum dicens: sana me, domine, et sanabor; saluum me fac, et saluabor. non laboraui sequens post te. sic ecclesia requirebat eum inlias Hierusalem, ut suscitarent dilectionem . Quaerebat ut inveniret, quem sua dilectione retinebat, nec unquam sentiebat absentem. Sic ergo et David non querebatur a Christo se esse desertum, sed iudicabat illo praesente se non posse turbari. Denique ut sci
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ ꝑtͣbationis agnoscit. Peniq tͣ¬
batum ẽ cor dauid adnisꝰ nabal ho¬
minẽ pestilentẽ. nec gr̃am repperit:
occ̾rit abige. qͦ mitigaret ꝯmotionẽ
indignationis. ⁊ scificationẽ bñdic¬
tionis acciꝑet. At uͦ nabal duro. iri¬
gido corde. u̾bum uxoris ferre ñ po¬
tuit. obstupefactꝰ obriguit: mortẽ
incidit. Qͤ autẽ ꝓpħam deseruit for¬
titudo: utr̃ carnis an m̃tis: Sicar¬
nis. ñ utiq desꝑanda sanitas. nã
uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑: de qͦ
ñ medioc̾ter disputauit arbiter
temꝑare utͥusq certam̃. ut restͥu¬
gͥet carnẽ si sciret uł ẽneret fortio¬
rẽ. ne in legẽ peccati captiuã duot
mentẽ. Reuocabat itaq carnẽ iu¬
tutẽ aut̃ m̃ti iungebat: ⁊ sic adeo¬
ronã meruit ꝑuenire. Qͣ qͦd dieit
ꝓpħa. si carnis fortitudo deseruit:
m̃tis fortitudo p̃ualuit. Qd si for¬
titudine̾ m̃tis accipimꝰ deseruisse.

Expanded text:
suae perturbationis agnoscit. denique tusuae perturbationis agnoscit. denique turbatum est cor Dauid aduersus Nabal hominem pestilentem et gratiam repperit. occurrit Abigaea, quae mitigaret commotionem indignationis et sanctificationem benedictionis acciperet. at uero Nabal duro et rigido corde uerbum uxoris ferre non potuit et obstupefactus obriguit, mortem incidit. Quae autem prophetam deseruit fortitudo, utrum carnis an mentis ? si carnis, non utique desperanda sanitas; nam uirtus in infirmitate perficitur. de quo non mediocriter disputauit arbiter temperare utriusque certamen, ut restringeret carnem, si cerneret fortiorem, ne in lege peccati captiuam duceret mentem. reuocabat itaque carnem, uirtutem autem mentis iungebat; sic ad coronam meruit peruenire. ergo, quod dicit propheta, si carnis fortitudo deseruit, mentis fortitudo praeualuit. quodsi fortitudinem mentis accipimus deseruisse,
Abbreviated transcription (Latin):
tia: ⁊de bono ⁊ de malo dr᷑. Concu¬
piuit ⁊ deficiet anima mea in atͥa
dñi: ꝓ bono. In lege autẽ alit̾. Nã ꝯcu¬
piscentiã nesciẽbã. nͥ lex dic̾et. ñ ꝯcui¬
pisces: utiq ꝓ malo. Deniq subiecta
mꝰ tnͣ sic acciꝑe. Ante te om̃e desid̾iũ
pono. hoc ẽ tibi manifesto q̃ impetͣre
desid̾o: ut ad seriem petitionũ. ñ ad
deat᷑. Iactantia enĩ insolens etiam
in integro: dep̃catio etiã in pecẽore
laudabił. Addidit etiã hoc ꝓpħa. qi
cũ cor suum ꝯtbatum sit: deserue¬
rit se fortitudo sua. Magnũ ꝑiełm
si cor exagitet᷑: qͦ eͤdimꝰ ad iꝰtitiã. S
tñ ut in magnis ꝑicłis egͥcudinũ si
dolor sentit᷑. ⁊ sensꝰ eiꝰ expͥmit᷑. reme¬
diũ salutis ostendit᷑. dolere enĩ tole¬
rabiliꝰ ẽ qͣm ñ dolere. aliud enĩ uiui¬
ficationis. ⁊ adhuc manentis insig¬
ne si doleas. aliud suppͤmȩ mortis in¬
diciũ. si nullꝰ sencꝰ doloris sit: ita. ⁊ cor
salutis signa demonstt᷑. qnͣ causas

Expanded text:
tia et de bono et de malo dicitur: concupiuit et defecit anima mea in atria domini pro bono, in lege autem aliter: nam concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret: non concupisces, utique pro malo. denique subiecta mus tamen sic accipere: \'ante te omne desiderium pono\', hoc est tibi manifesto quae impetrare desidero, ut ad seriem petitionum, non ad itutum; iactantia enim insolens etiam in integro, deprecatio etiam in peccatore laudabilis. Addidit etiam hoc propheta, quia, cum cor suum conturbatum sit, deseruerit se fortitudo sua. magnum periculum, si cor exagitetur, quo credimus ad iustitiam. sed tamen ut in magnis periculis aegritudinum, si dolor sentitur et sensus eius exprimitur, remedium salutis ostenditur — dolere enim tolerabilius est quam non dolere; aliud enim uiuificationis adhuc manentis insigne, si doleas, aliud supremae mortis indicium, si nullus sensus doloris sit —, ita et cor salutis signa demonstrat, quando causas