comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nutium fucurore cornũ scimant. & noces eius obẜuant uolatus¬
q rimant᷑. Densus auc alcior significat ꝙ mens iusti qũ muda¬
re se incipit q̃ tenebrosa &e innunda & temeraria primo aser
repellie. Si qd oniis in pudentia acq culpa tenebrosa est et.
mortius pascit᷑ sic cormuis. Lumim aut̃ uicmia uirtus: qͥ nĩtis
puricate. ⁊ simplicitate resplendet. Et idõ camꝙͣ emictit᷑ &e fu¬
gacur culpa &e separat᷑ ab innocentia ut nichil remaneat in uin
isti mente tenebrosum. Demq egressus corus nõ ren̾tit᷑ ad
insiũ. qr fugitans omis culpa est equitatis. nec probitati uidet᷑
et iuscicre conueĩre. Demq eualisse se credit iniustus taꝙͣ de i
uindis cum nistus ab enis se confortio sepaiit diluuii cuiusdã &
corrupcele familiaris ut cormuis. qui cum siccitate tre nusꝙͣ mue¬
nit: nõ reulus est s remansit. Contidr̃andium et q̃re nõ reores¬

Expanded text:
nuntium futurorum coruum aestimant et uoces eius obseruant uolatusnuntium futurorum coruum aestimant et uoces eius obseruant uolatusque rimantur. sensus autem altior significat quod mens iusti, quando mundare se incipit, quae tenebrosa et inmunda et temeraria sunt primo a se repellit, siquidem omnis inpudentia atque culpa tenebrosa est et mortuis pascitur sicut coruus, lumini autem uicina uirtus, quae mentis puritate et simplicitate resplendet. et ideo tamquam emittitur et fugatur culpa et separatur ab innocentia, ut nihil remaneat in uiri iusti mente tenebrosum. denique egressus coruus non reuertitur ad iustum, quia fugitans omnis culpa est aequitatis nec probitati uidetur et iustitiae conuenire. denique euasisse se credit iniustus tamquam de uinculis, cum iustus ab eius se consortio separauerit, diluuii cuiusdam et corruptelae familiaris, ut coruus, qui, cum siccitatem terrae nusquam inuenerit, non reuersus est, sed remansit. considerandum etiam quare non regres
Abbreviated transcription (Latin):
docet nos scripta ordine esse ẜuandum. d aut osciũ archesit ÷
qđ apuit iustns sedm̃ corporis rõm supradũm est. edm̃ alciorem
ant̃ int̾p̃cacõm illud dicendum indet᷑. qr corporis sensus ułu̾t ostio¬
rum silẽs hñt᷑. ser hos enim tãꝙͣ per olcium ingredit᷑ in nr̃am me¬
cẽ ulu̾t q̃dam sensibilium cõphensio. Ergo mens nĩa pos fensus
respic̾e idec. ⁊ maxie piusionẽ q̃ om̃ibus sensibus corporis p̾sta¬
bilior stimat᷑. qr domestica ẽ lumimi. Et ꝑ eam aspicientes celũ.
cr̃am maria. solem quoq luuiã & scellas. quibus axis ornat᷑. incelli¬
oimus dm esse opatorẽ mundi acq rectore. nec sii anc tore do can¬
coꝵq opumi condicore. hec potuisse fieri credimus aut posse con¬
sistere.Per hane gͥ fenestram coruiũ pͥmum iultul emisit. Que¬
reda en nec tñ lacet qͣnͣtum ad lram ꝑtines. quia pleriq qͣi ad¬

Expanded text:
docet nos scriptura ordinem esse seruandum. Quod autem ostium arcae sit, docet nos scriptura ordinem esse seruandum. Quod autem ostium arcae sit, quod aperuit iustus, secundum corporis rationem supra dictum est. secundum altiorem autem interpretationem illud dicendum uidetur, quia corporis sensus uelut ostiorum similes habentur. per hos enim tamquam per ostia ingreditur in nostram mentem uelut quaedam sensibilium conprehensio. ergo mens nostra per hos sensus respicere uidetur et maxime per uisionem, quae omnibus sensibus corporis praestabilior aestimatur, quia domestica est luminis et per eam aspicientes caelum terram maria, solem quoque, lunam et stellas quibus axis ornatur intellegimus deum esse operatorem mundi atque rectorem nec sine auctore deo tantorumque operum conditore haec potuisse fieri credimus aut posse consistere. per hanc igitur fenestram coruum primum iustus emisit. quaerenda causa nec tamen latet quantum ad litteram pertinet, quia plerique quasi ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ incesima mensis cepit diliuiũ. Uer gͦ mitiũ anni stunat. Nõ
scdinꝰ usum qr̃is. s secundũ nac̾e progatuiã. ut qr tune spes auni
in choat. & incipit se fruc tui ostende: cunc uideat᷑ anui esse pͥn¬
p̃sentium usus ostendit. tunc enini seminũ iactus. uere cũ ex qͦ
plenior gra se incipit dimoniitare ex eo anni origo subducit᷑. Et
idõ qr alia rõne primus putat᷑ diuersa stiacioe septimus hecur
Tune gͦ sedit archa. hoc est in mente septio septia iuceluria me¬
sis sr̃ monte. Quadrati ex illo mun̾ii diluuiũ cepit. Sil consi¬
dera qr eisde nim̾is quibus aliqua incipiuns: resoliuint᷑. Ui
diliuinuim cepit selõ mente auni septima ⁊ incesima mẽsis. el¬
diebus influxit diluuiu. Centum quq̃ginta diebus alis cessit dilu
cuauit. X. diebus aliis exactis postquã uisa siuit capita montĩ
undecimo mense prima die mensis dimisit cornii scũs noe. Ita
constat eodẽ nũo quo cumulatũ ẽ. diliuuũ esse in mimitũ. Uii

Expanded text:
anni aestimatur, non secundum usum temporis, sed secundum naturae praerogativam; ut quia tunc spes anni inchoat, et incipit se fructus ostendere, tunc videatur anni esse prinpraesentium usus ostendit tunc enim seminum jactus, vere tamen ex quo plenior gratia se incipit demonstrare, ex eo anni origo subducitur; et ideo qui alia ratione primus putatur, diversa aestimatione septimus habetur. Tunc ergo sedit arca, hoc est, in mense septimo, septima et vigesima mensis super montem quadrati. Ex illo minui diluvium coepit. Simul considera quia eisdem numeris quibus aliqua incipiunt, resolvuntur; ut diluvium coepit secundo mense anni, septima et vigesima mensis: diebus influxit diluuium, centum quinquaginta diebus aliis cessit diluuestuauit, quadraginta diebus aliis exactis, postquam uisa sunt capita montium, undecimo mense prima die mensis dimisit coruum sanctus Noe. ita constat eodem numero quo cumulatum est diluuium esse inminutum. unde
Abbreviated transcription (Latin):
cus agresces cogitationũ: Icaq insipientis aĩa ferios acuit mo¬
cus atͦq adolec ueuena ẜpentum. Sapientis aut uigor mitigas
&e cohercet. Et induxit dominus spin israel sup tram. & cessa¬
unt aqua. Non puco ita hoc dim ut spiis noie uentum accipia¬
mus. Neq enim uentus poterat siccare diliuuiũ. Alioquin cũ
mare cotidie uentis exagitet᷑. exmnaniret᷑ profecto. Nam qũo
nõ enacuaret᷑ mare uenco e in. eui cellisset toto diffusũ orbe di¬
limũ usq ad hereulis ut auint colũpuas. & mare magnii tectis
bili diluiuũ illd repressũ elłe nõ dubium ẽ eclesti opacione uõ fla¬
cu. Uñ icriptũ ett. Omia ace spectant: ut des illis cibum in
tpr̃e. Aperiente te manũ cuami: unuisa implebunt᷑ bonitace antẽ te

Expanded text:
tus agrestes cogitationum. itaque insipientis anima ferinos acuit motus agrestes cogitationum. itaque insipientis anima ferinos acuit motus atque adolet uenena serpentum, sapientis autem uigor mitigat et coercet. et induxit dominus spiritum super terram, et cessauit aqua. non puto ita hoc dictum, ut spiritus nomine uentum accipiamus. neque enim uentus poterat siccare diluuium: alioqui cum mare cotidie uentis exagitetur, exinaniretur profecto. nam quomodo non euacuaretur mare uentorum ui, cui cessisset toto diffusum orbe diluuium usque ad Herculis ut aiunt columnas et mare magnum tectis bili diluuium illud repressum esse non dubium est, caelesti operatione, non flatu. unde scriptum est: omnia. a te expectant ut des illis cibum in tempore. aperiente te manum tuam uniuersa implebuntur bonitate, au e r te
Abbreviated transcription (Latin):
ntiq cophendic &e ramos. si quis ramũ noiet: et fructus qui in
eo sunt parit̾ uno acq eodem sermone complectit᷑. Nec illul
dciosum qđ primo dixit q memor fut deus uoc. deuide beluarĩ
postea umẽtorum. He est eur post noe nõ aiancia qͥ miciora sut
pose hoĩem uoĩauit. s ferotiora: In quo uidet᷑ illa esse to⁊ ut ea
q serotora erant: utruisq ptis i ciuitate mansuescent. ał iides
excituis. quo inferiozes in medio collocaret quo magis hinc uide a
forcoribus inuarentẽ &e dnnicatõm utriusq puis assumereni: In
huis scripai secies manifestat᷑ Aluore aut sensu: cercũ esł.q inii.¬
tus in medio hc̃. uõ in pte egitationes cordis sui & quo ad carpii
hane nitam hẽat necesse est in corpore cãq illa archa beltias granẽ
Aulla enim mens est. nllã anima q̃ nõ recipiat et malorũ nio¬

Expanded text:
utique conprehendit et ramos, si quis ramum nominet, etiam fructus qui in utique conprehendit et ramos, si quis ramum nominet, etiam fructus qui in eo sunt pariter uno atque eodem sermone conplectitur. nec illud otiosum quod primo dixit quia memor fuit deus Noe, deinde bestiarum, postea iumentorum, hoc est cur non ea animantia quae mitiora sunt post hominem nominauit, sed ferociora. in quo uidetur illa esse ratio, ut ea quae ferociora erant utriusque partis uicinitate mansuescerent. quod uidetur exercitus, quo inferiores in medio conlocaret, quo magis hinc inde a fortioribus iuuarentur et dimicationem utriusque partis adsumerent. in his scripti series manifestatur. altiore autem sensu certum est quod iustus in medio habet, non in parte cogitationes cordis sui et, quoad carpit hanc uitam, habeat necesse est in corpore tamquam in illa arca bestias graues. nulla enim mens est, nulla anima, quae non recipiat etiam malarum mo
Abbreviated transcription (Latin):
monte umbrolo ⁊ opaco. Eccliã quoq uenis alibano sie: hnt canti¬
ca cantieorum: Ita enum legimut. Ades huc alibano sponsa: ades
huc alibano. Transibis ⁊ percransibis aprincipio sidei: acubilibo
leonũ ⁊ montibus pardorum. Ql g̾enciles ppli qui uelut bestia¬
lium passionum granes paciebantur incursus: nune alticudiue.
fulei ⁊ sublimitate deuocionis meant. Per hos gͥ montel xpiit ad¬
uenit. copͥmens euanglicis disputationibus feroces istiui corporis.
mocus. Acq illam alticudiem cordis. & le excollente srbiam. obe:¬
diencia. ⁊ humilitate sui destruens. micoq feuc tus manluetudis¬
e presule domus nec̃itudines eiut reliqͥs cõp̃hendit. Sunl expͥmi in¬
decur quidam reliquarii cõsensus nec̃itudinĩ. &e enim eñ omi ins¬
uicem sib i cari sum: una est donius. Cum aut discrepant: sepantͤ
de semdint᷑ in plures domos. Ubi gͦ caritas: ibi semoris nõie d
quo pendent çeteri: domui oĩs significat᷑. ut siqͥs arborẽ dicus

Expanded text:
umbroso et opaco . Ecclesia quoque venit a Libano, sicut habent Cantica Canticorum. Ita enim legimus: Ades huc a Libano, sponsa, ades huc a Libano. Transibis et pertransibis a principio fidei, a cubilibus leonum, et montibus pardorum , quo gentiles populi, qui velut bestialium passionum graves patiebantur incursus, nunc altitudine fidei, et sublimitate devotionis meant. Per hos igitur montes Christus advenit, comprimens Evangelicis disputationibus feroces istius corporis motus, atque illam altitudinem cordis, et se extollentem superbiam obedientia et humilitate sui destruens: meritoque fructus mansuetudi praesule domus necessitudines eius reliquas conprehendit. simul exprimi uidetur quidam reliquarum consensus necessitudinum. etenim cum omnes inuicem sibi cari sunt, una est domus; cum autem discrepant, separantur et scinduntur in plures domos. ubi ergo caritas, ibi senioris nomine, de quo pendent ceteri, domus omnis significatur, ut si quis arborem dicat,
Abbreviated transcription (Latin):
ntisle. Tune adiicille noc ꝙ aqua omit recellillet. Ne lie anus
condisus ostendit᷑ septio mẽse septia & incelima mensis Ne sic
annus condusus ostẽdit᷑. sexcentesimo primo anno noe in sedõ:
anno septima & iucesima mensis. Qd gͥ ad explanatiõm aptã
ptinet eodẽ mense: atq codẽ die resticuit᷑ equalitas tre post di¬
luiũ quo corrupta ẽ incipiente infusione dilunii. Ueris enim
tpre om̃s ag iget. ⁊ tra parturit trnctus. Tune incipiunt
minare arbores. germinare fructus. Duntẽ gͦ retormauit do¬
minus & resticunit qualitatẽ. Alente gͥ sedo har est aprili. Pri¬
mus enim mensis Mlartius ẽ quo ht̃ iuscus nacale. quͥ noc tuii
dieꝵq equalicas stimat᷑. hx est oc tauã ut romaui pucant uelus

Expanded text:
uertisse, tunc aduertisse Noe quod aqua omnis recessisset. ac sic annus uertisse, tunc aduertisse Noe quod aqua omnis recessisset. ac sic annus conclusus ostendannus conclusus 253 ostenditur sexcentesimo primo anno Noe, in secundo anno septima et vigesima mensis. Quod igitur ad explanationem apertam pertinet, eodem mense atque eodem die restituitur aequalitas terrae post diluvium, quo corrupta est incipiente infusione diluvii. Veris enim tempore omnis ager viret, et terra parturit fructus. Tunc incipiunt gemmare arbores, germinare fructus. Divitem ergo reminus et restituit. qualitatem. mense igitur secundo, hoc est, aprili — primus enim mensis martius est, quo habet iustus natalem, quando noctium dierumque aequalitas aestimatur hoc est octauo ut Romani
Abbreviated transcription (Latin):
tacõm qͣndã ⁊ mansione. Uinequid enim pͣt natura mouet᷑
in mimdum est. Hec gͥ es ł anime sancas. Hec salubritas mẽtis
ut affluentia erroris sistat culpa ne serpat. Cessante in centino
culpe atq delicti: salus cuca est. atq in offensus uigor anime
se refundit. Et sedit archa inquit sepcio mẽle septima de iuce¬
sima mensis. Nisi diligent intendas: et scdm̃ litceram diffici¬
hi loci iscins cõp̾hensio ett. Et pͥmĩ oim cauendum. ne que
septimi mensis repetito crebra perthet. Sic enim scriptũ est. Sex¬
centelimo anno septimo mente septima & incelima mensis ee¬
pisse diluuium : el. diebus fuisie intulionẽ aquarũ Dedille ar¬
cham in monte septio mente Sepcima et incelima mensis poscea
aquarũ factam postea apparuille capita montiũ. dinde por ⁊.
reneraisse. Dimissã columbã reu̾cisse nacua. Itm post septe diẽ
dimissam ren̾tisse cũ ramo oliue: Tercio post septe dimiissã nõ re¬

Expanded text:
m quandam et mansionem; quidquid enim praeter naturam mouetur immundum est. haec igitur est animae sanitas, haec salubritas mentis, ut affluentia cesset errois, sistatur culpa, ne serpat. cessante incentiuo culpae atque delicti salus tuta est atque inoffensus uigor animae se refundit. Et sedit arca inquit septimo mense septima et uicensima mensis. nisi diligenter intendas, etiam secundum litteram difficilis loci istius conprehensio est. et primum omnium cauendum, ne quem septimi mensis repetitio crebra perturbet. sic enim scriptum est, sescentesimo anno septimo mense septima et uicensima mensis coepisse diluuium, centum. quinquaginta diebus fuisse infusionem aquarum, sedisse arcam in monte septimo mense septima et uicensima mensis: postea aquarum factam, postea apparuisse capita montium: deinde post qreuertisse, dimissam columbam reuertisse uacuam, iterum post septem dies dimissam reuertisse cum ramo oliuae, tertio post septem dies dimissam non re
Abbreviated transcription (Latin):
d uobis omia in quo oe lui qui simplr uitelliguns ui nõ erpe¬
dant ẜͥmonis examen. nõ nobꝰ udenẽ elle contrari. Eouuis
eiuim qui putant holera ad escam nobis dei nutut ae uilta
cu quo hiis magis uti quã carualibus epulis debeaniui. E&
aut libent huis acquiescere ut gein hoĩm ad parlimonian

Expanded text:
i uobis omnia? in quo et hi qui simpliciter intellegunt, ut non expendant sermonis examen, non nobis uidentur esse contrarii. sunt enim qui putant quod holera ad escam nobis dei iussu adtributa uideantur, quo his magis uti quam carnalibus epulis debeamus: ego autem libenter his adquiescerem, ut generi hominum ad parsimoniam
Abbreviated transcription (Latin):
sint sient scriptum est. Uerbo domini celi firmati sunt spũ oris
ciul omit uirtus eorum. qui spũt ereator est umulorũ. Sic et̾ iob.
dicit spiis diuimis ꝗ fecit me. Nunc considẽmus ꝗd sit qd ait scͥp¬
cura clausi lunt tontet aquaꝵe a cacharac te celi. Nec obsenrum
arbitror. Hiis enim causis minnit dilumũ quibus crenit. Erup¬
ci erant tontes aquarii apte fuerant catharac te celi ut uadiq in¬
fluentibus aquas tra ĩundatet᷑ debuerant claudi ea ex quibus dilu¬
uii origo mananit: ut enis incipet esse deftus. Hec lr̃a sonat. Sub¬
tilior at̾ int̾p̾tacio exprimit: eo qđ diliuuũ aĩe initio m̃cis ⁊ luxii¬
nie corporalis influxerat ut malitia passiom. passio malicie inis¬
eoͥtudinẽ laborabat: disceptatione in probitate ae passionũ acer
bitate prius cãe debuerunt egritudims amputari: principium
enim medicine est cãs langoris meidẽ. ne diueinis ea q̃ nocent ad
meremtũ egritudims miscrent᷑. Qd nos et̾ lex docet. Cum enĩ¬

Expanded text:
domini caeli firmati sunt et spiritu oris eius omnis uirtus eorum. qui spiritus est creator uniuersorum, sicut etiam Iob dicit: spiritus diuinus qui fecit me. Nunc consideremus quid sit quod ait scriptura: clausi sunt fontes aquarum et cataractae caeli. nec obscurum arbitror. his enim causis minuitur diluuium, quibus creuit. erupti erant fontes aquarum, apertae fuerant cataractae caeli, ut undique influentibus aquis terra inundaretur. debuerant claudi ea ex quibus diluui origo manauit, ut eius inciperet esse defectus. hoc littera sonat, subtilior autem interpretatio exprimit eo quod diluuium animae uitio mentis et luxuriae corporalis influxerat, ut malitia passioni, passio malitiae mis diutina aegritudine laborabat disceptationum inprobitate et passionum acbitate, prius debuerunt causae aegritudinis amputari. Principium enim medicinae est causas languoris incidere; ne diutius ea quae nocent, ad incrementum aegritudinis mi
Abbreviated transcription (Latin):
incipiat tecura procedẽ. Qno significat᷑ nunꝙͣ dm̃ eo numero
ul tpr̃e int̾itum hoĩm fuisse ft̾urum. quo fecit exordium. nisi in¬
rum suorum : ut nõ penitus deleat eorum sbãn quos ip̃e donaiis
Frt enpn sunc oni fonces abyssi ⁊ carac te celi aperce sui.
Du chiliiu scriptura conuenienter exp̃ssit dicens. seluunus
cerram paritꝰ esse cõmota. equibus elementis conscus istius mũ¬
dr omic principium. Undiq gͦ in fiuentibus aquarũ molibo
conclusiumm gemus hoĩm purgetur. hec scdĩ tram. Sl anie ed¬

Expanded text:
incipiat fetura procedere. quo significatur numquam deum eo numero incipiat fetura procedere. quo significatur numquam deum eo numero uel tempore interitum hominum fuisse facturum. quo fecit exordium, nisi inrum suorum, ut non penitus deleat eorum substantiam quos ipse donauit. Et erupti sunt omnes fontes abyssi et cataractae caeli apertae sunt. uim diluuii scriptura conuenienter expressit dicens caelum et terram pariter esse commota, ex quibus elementis constat istius mundi omne principium. undique ergo influentibus aquarum molibus conclusum genus hominum perurgetur. haec secundum litte
Abbreviated transcription (Latin):
In sius amiciis consunnat᷑ ho : eũ sua doce moriat᷑. Nichil ante
hoiem tra deliqͥrat. ullis etrauit in fructibus in homine solo se d¬
oenerasse cognoseit: spinas & tribulos pro fruc tibus ferrens. Qd
illa seruant᷑. ideo nõ pose collectos fructus infundit᷑ aqua: ne be¬
nesticium magisꝙͣ diluuium tr̾a sentiret. Deniq uer no apd ÷¬
egiptios ipĩe si mĩse diuerso ulus exundat. ne iaciendis sem̃ib
e̾ra molescat. & blandiore sinu. clemĩtiore gremio semia missa
inscipiant᷑. Qd aut̃ sexentesimo anno noc fit dilumum: illd iu¬
decur ostendẽ. q sexto die adam creatus est. Idlem miis par et in¬
anctore &e in repatore seruatur. qr fros sexagesumi. & lexcentesimi
sextus est nũs. Idem aut ⁊ primus & septimus mensis diꝰ. 
magis primũ obhuare debemus. ꝙ post diluuium uerno tp̃re:
colendorum cura reparet᷑ agrorum: ⁊ placidi atq uberis solis

Expanded text:
in suis diuitiis consumatur homo, cum sua dote moriatur\'. nihil ante in suis diuitiis consumatur homo, cum sua dote moriatur\'. nihil ante hominem terra deliquerat, nullis errauit in fructibus: in homine solo se degenerasse cognoscit, spinas et tribulos pro fructibus ferens. quod illa seruantur? ideo non post collectos fructus infunditur aqua, ne beneficium magis quam diluuium terra sentiret. denique uerno apud Aegyptios tempore, sed mense diuerso Nilus exundat, ut iaciendis seminibus terra mollescat et blandiore sinu, clementiore gremio semina missa suscipiat. quod autem sescentesimo anno Noe fit diluuium, illud uidetur ostendere, quia sexto die Adam creatus est. idem numerus, auctore et in reparatore seruatur, quia fons sexagesimi et sescentesimi sextus est numerus. idem autem et primus et septimus mensis dicitur. sed magis primum obseruare debemus quod post diluuium uerno tempore colendorum cura reparetur agrorum et placidi atque uberis soli
Abbreviated transcription (Latin):
diendo laco. ce iundicatĩ ce ignoscitĩ geminã ea presserit pocestatẽ
Rel qi hise uuindicat pruis in pec̃ores: ĩdo ance dnin hieiti. soscem
uero postea ut insa semiarium ꝓpagetur. indulget : ĩo dm̃ postro
nominauist. Deniq fcũtus mundum deus: dicit᷑. In prmcipio le¬
aderelenis celum oe certam. Et dixit deus. fiat lux. Et et ulla no
aantium fecura sẽ fundit. Te gͦ fecit diluuium qn dolor maior
corum foret qui in iua habundantia puniebant᷑. Iunculcio t̾ri¬
fecundior. segeces spectantur cricico ⁊ ordo campi replentur.
come arborum uenti fruc hus floribus uesciunt. Non de est
tra obsequiis sius nõ bestie munibus sius q̃ sollẽpnes soluunt᷑
inpartus ut homini nichil desit. Homo solus parcibus sius deest
Nescit auc lorem suum aquo ei omĩa mĩstrant᷑ negligis condi¬
corẽ. Despicit ho remuneratorẽ sium: cum deus opus suũ Non
delpex̾it. Pereant cum homine onmia: pp qͣm nata sunt omnia

Expanded text:
dicendo et uindicaturi et ignoturi geminam expresserit potestatem et, quia hic uindicat prius in peccatores, ideo ante dominum dixerit, quoniam uero postea ut iusti seminarium propagetur indulget. ideo deum postea nominauerit. denique facturus mundum deus dicitur: in principio fecit deus caelum et terram. et dixit deus: fiat lux. Est etiam illa non animantium fetura se fundit. tunc ergo fecit diluuium, quando dolor maior eorum foret qui in sua abundantia puniebantur, tunc ultio terrifecundior. segetes spectantur tritici, hordeo campi replentur, comae arborum uenturi fructus floribus uestiuntur: non deest terra obsequiis suis, non bestiae muneribus suis, quae sollemnes soluuntur in partus, ut homini nihil desit: homo solus partibus suis deest, nescit auctorem suum, a quo ei omnia ministrantur, neglegit conditorem. despicit homo remuneratorem suum, cum deus opus suum non despexerit. pereant cum homine omnia, propter quem nata sunt omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
uideorum. homo sp̃ii dei describit. & homo sub lege uutritis
& illi uolunt attramento dm̃ scriplisse. nõ spii. Ergo us ad su¬
piora redamus. delet deus resutrectionem carnis: tãꝙ apicum sꝙͥ¬
cione. quo declarat ꝙ sefluant hoim natuutaiẽ iy mpietate eiꝰ¬
relurrec tiom̃ carnis. Belutrectioni aut comuni usu nacure con¬
craria udetint esse purgucio. quia purgacione reci dr erepeimif
resuriectionis suxuriaꝰ. Onĩe auit qd purgacur spẽm anii. ouro¬

Expanded text:
Iudaeorum! homo spiritu dei scribit et homo sub lege nutritus, Iudaeorum! homo spiritu dei scribit et homo sub lege nutritus, et illi uolunt deum atramento scripsisse, non spiritu. ergo, ut ad superiora redeamus, delet deus resurrectionem carnis tamquam apicum scriptionem. quo declaratur quod superfluam hominum natiuitateresurrectionem carnis. Resurrectioni autem communi usu naturae contraria videtur esse purgatio; quia purgatione reciditur, et reprimitur resurrectionis luxuria. Omne tamen quod purgatur, speciem
Abbreviated transcription (Latin):
meliora. Ac̃cramĩcum collit᷑. iubicantia nõ ext̾minat᷑. Deleho.
inquit corruptela cariis: ut secibũ in corruptionẽ. Delebo resur¬
tectionẽ carnis afacie tr̃e ut seribam in celesubut resurgences.
delebo d libro tr̾e: ut scribam in libro iuse. Celeant᷑ domine :¬
meus. domine deleantur cito elemita ferri: ue seribantur elem̃
ca xp̃i ab oleacur resurrectio trena: ut celescis gra redundet. e¬
ni moyses pͥpara gemiimi. legem accipe. suscipe apices. qđ iam
mat in ec̾uum. Ucĩam ip̃e nõ trangal. et ip̃at iͥ mea culpa
frãte sunt priores: nt posterioret manerent: fregitui eas in pec¬
coribus indeorum. Quid eium proderat ut cabulas cenent
quarũ p̾seripta tenere nõ pollent. Ecee salãs cabulas dicunt le
cenere s nõ tenẽt. licune se lege diuina elemĩta: s nõ legunt.
lioito dei scriptas else tabulas moyses dicit: illi digitum dei
bere nõ actramẽto: s: spi dei mui. Olacrilegium in eptum ppli

Expanded text:
m tollitur, substantia non exterminatur. \'delebo\' inquit \'corruptelam carnis, ut scribam incorruptionem. delebo resurrectionem carnis a facie terrae, ut scribam in caelestibus resurgentes. delebo de libro terrae, ut scribam in libro uitae\'. deleantur, domine meus, domine, deleantur cito elementa ferri, ut scribantur elementa Christi. aboleatur resurrectio terrena, ut caelestis gratia redundet. ueni, Moyses, praepara gremium, legem accipe, suscipe apices, quos iatuat in aeternum. utinam ipse non frangas! et ipsas mihi mea culpa fractae sunt priores, ut posteriores manerent. fregisti eas in pectoribus Iudaeorum; quid enim proderat ut tabulas tenerent, quarum praescripta tenere non possent? ecce secundas tabulas dicunt se tenere, sed non tenent. dicunt se legere diuina elementa, sed non legunt. digito dei scriptas esse tabulas Moyses dicit: illi digitum dei ribere non atramento, sed spiritu dei uiui. o sacrilegum ineptum populum
Abbreviated transcription (Latin):
x quadam ornacus nr̃i. & cegiminis cã sit aries ꝑ ulumi uestium
ordine quodã gregẽ ducens. sic̃ ordo quidã uite ususq nr̃i ubo ex¬
plicat᷑. Arbictor aut̃ ꝙ illud u̾bum magis incelligę debeamus. qđ
e u̾bum dei. cũ quo aries iste hẽre iudeat᷑ nõ medioerem cognino¬
mo introducit eterne salutis. qui se pro nob imolandum obculit.
qui canqͣ ouis ad uictimã ductus est. & siẽ aries coram condente:
se sñ uoce : sic nõ aperint os suii. Ex quo ordinẽ qũdã ibe̾ hemus ⁊
cã per u̾bum naturalis ⁊ moralis. Naturalis: qua condidit. Nlo¬
ralis qua redinit. Phia quoq geminã spem sui constitius in u̾bo
naturalẽ & moralẽ. Racionabilis enim utriusq portio est. Na:¬
turalẽ secundum mũdi creacionẽ quã u̾bo assignat. Morale sed¬

Expanded text:
et quadam ornatus nostri et tegminis causa sit. Aries per usum vestium ordine quodam gregem ducens, sicut ordo quidam vitae ususque nostri verbo explicatur. Arbitror autem quod illud verbum magis intelligere debeamus, quod est Verbum Dei, cum quo aries iste habere videatur non mediocrem cognatiomum introduxit aeternae salutis. Qui se pro nobis immolandum obtulit, qui tamquam ovis ad victimam ductus est, et sicut aries coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suum . Ex quo ordinem quemdam substantiae causa per Verbum naturalis et moralis: naturalis qua condidit, moralis qua redemit. Philosophia quoque geminam speciem sui constituit in verbo, naturalem et moralem. Rationabilis enim utriusque portio est. Naturalem secundum mundi creationem, quam verbo assignat: moralem se
Abbreviated transcription (Latin):
xenis e scudium nõ de esse. Tdo enum ais diligent quoi lol¬
licra Camius ne inmanitas culpe nobis possis obrẽpe. Denia
nõ in unum malum dixit. s in multa inala. & anuentute uil¬
didic. Ex illa enim etace crescit malicia licet alibi legerimus ꝙ
nõ sit sine pec̃o nec unius dei inffans. S & infancia sũ pec̾o:
uo sic ppͥ corporis infiruntate. Diligencia enim & icudiumm p̃e¬
candi incipiat auiuẽcute. uc puer qͣi infirmus peccet iuucĩs:
cãꝙͣ improbut. qui studiole cupiat poca cõmicte. ⁊ in crimibꝰ
elietur. Apd plerosq cium umocencia ꝓ ignauia & culpa pro
laude hecur. Iea se luxuria de deliciis. & adulterioꝵe affectibo
niuenes iactare consuere. Crescis gͦ cum ecatibus culpa. Onie
Qͥ genus hoim iam nõ cosumẽdum declarat cum dicit nõ aditiã
perent̾e oẽm carnẽ. s in ꝑte uindicta seruat᷑. Qnid sit etiam

Expanded text:
sse. ideo enim ait diligenter, quasi solliciti simus, ne immunitas culpae nobis possit obrepere. deinde non in unum malum dixit, sed in multa mala et a iuuentute addidit; ex illa enim aetate crescit malitia, licet alibi legerimus quod non sit sine peccato nec unius diei infans, sed et infantia sine peccato non sit propter corporis infirmitatem, diligentia autem et studium peccandi incipiat a iuuentute, ut puer quasi infirmus peccet, iuuenis tamquam inprobus, qui studiose cupiat peccata. committere et in criminibus glorietur; apud plerosque enim innocentia pro ignauia et culpa pro laude habetur. ita se luxuria et deliciis et adulteriorum affectibus iuuenes iactare consuerunt. crescit ergo cum aetatibus culpa. omne igitur genus hominum iam non consumendum declarat, cum dicit: non adiciam percutere omnem carnem, sed in parte uindicta seruatur. Quid sit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
undat. Acq ica bonis epulent᷑ doctrine cibis: epulumq eius ex¬
hibeat desidrancibus. Tum p̾terea nelciat insi sedm̃ matura in:¬
uere in euius instento ce ordine dei lex est. Nullĩ se uandũsie¬

Expanded text:
vidat, atque ita bonis epulentur doctrinae cibis, epulumque ejus exvidat, atque ita bonis epulentur doctrinae cibis, epulumque ejus exhibeat desiderantibus. 93. Tum praeterea nesciat nisi secundum naturam vivere, in cujus instituto et ordine Dei lex est. Nulli se transversar
Abbreviated transcription (Latin):
nech plenitudo gentium intret et sic omis israel saluns fieret.
Itaq sic̃ testamenta hoim prins heredem ferunt postea legatii.
exprimunt melioribus hereditate inferioribus legata ita in do:¬
mini celtam̃to und ⁊ nos hunc morẽ accepimus: heres scribr.
nata honus nobilis legicimo creatus coningio legato donat᷑ infe¬
cum ecc̃e qui eet fucurnt. Demiq & infra aic. Heu̾tar ad te
infucurum. & erit sarre filius. In quo utriiq possumus accipe
& hune conuentum ecc̃e. ⁊ fidelium resurrec tiom̃. Tercio deci¬
mo quoq anno qd circuncidit᷑ ysinael r̃o enidens. qr il qui in¬
cipere ht̃ cognitiõe femine arit debet recide̾ in se ardorẽ libidi¬
nis ut aseflius abstineat cõmixtionibus coniuntom cin se legi¬
time relernet. Mente quoq iapientis hospitalem ẽẽ decet ut
et̃ aliis ĩꝑtias sui gram ⁊ prudentie sue fruc tum. aliis quoq di¬

Expanded text:
nec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret. nec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret. Itaque sicut testamenta hominum prius haeredem ferunt, postea legatum exprimunt, melioribus haereditatem, inferioribus legata: ita in Domini testamento, unde et nos hunc morem accepimus, haeres scribitur natura bonus, nobilis, legitimo creatus conjugio; legato donatur infetum Ecclesiae, qui esset futurus. Denique et infra ait: Revertar ad te in futurum, et erit Sarrae filius . In quo utrumque possumus accipere, et hunc conventum Ecclesiae, et fidelium resurrectionem. 91. Tertiodecimo quoque anno quod circumciditur Ismael, ratio evidens; quia is qui incipere habet uti cognitione feminae, ante debet recidere in se ardorem libidinis: ut a superfluis abstineat commixtionibus, conjunctioni tantum se legitimae reservet. 92. Mentem quoque sapientis hospitalem esse decet; ut etiam aliis impertiat sui gratiam, et prudentiae suae fructum aliis quoque di
Abbreviated transcription (Latin):
corpiis: ibi ⁊ aquile. q̃ adoraueruni usance in corpore. Et diais
inquit in cord suo. Si centum annorum nascet᷑. & li sarra nona¬
p̾ceriit. Deo omĩa sunt possiblia. ⁊ idõ fucile et istud ut senbus
renocet uiuentutis annos iuires refundat. sterilibus dec tecundita¬
tem. Nec illdꝰ pͥtereundum ꝙ promissa sibi gnone legitima.i.¬
Uiidit abraham dõ ysmael uiuat hic in conspectu tuo Iusti
e ec̾ pro pecoribus interuenite: & idõ uł ho credant iudei. qr et ÷¬
pro ipis int̾uenit si cñ eredant. Ho ẽ enin uiuere in conspec tu
dei: digna dei u̾bo negocia gerere. Celi enim domini sr iuscos:
Unde ⁊ dominus ait̃. Etiã ecce sarra uxor tua pariet tibi filiũ
de ismael aut̃ exaudim ce. et cum dicit confirmat promissa. Cõ¬
futuram ut uerum cognoscẽt ꝓphã. qđ de ysmael audisse se di¬
xit dens prouidens qr cecitas israel ex pte heret contingere. do¬

Expanded text:
corpus, ibi et aquilae quae adoraverunt versantem in corpore. 87. Et dixit, inquit, in corde suo: Si centum annorum nascetur filius, et si Sarra nonapraeteriit, sed Deo omnia sunt possibilia; et ideo facile etiam istud, ut senibus revocet juventutis annos, vires refundat, sterilibus det foecunditatem. 88. Nec illud praetereundum, quod promissa sibi generatione legitima respondit Abraham Deo: Ismael vivat hic in conspectu tuo . Justi est etiam pro peccatoribus intervenire; et ideo vel hoc credant Judaei, quia et pro ipsis intervenit, si tamen credant. Hoc est enim vivere in conspectu Dei, digna Dei Verbo negotia gerere; oculi enim Domini super justos. 89. Unde et Dominus ait: Etiam. Ecce Sarra uxor tua pariet tibi filium . . . . De Ismael autem exaudivi te . Etiam cum dicit, confirmat promissa; confuturam; ut verum cognosceret Propheta quod de Ismael se audisse dixit Deus, providens quia caecitas Israel ex parte haberet contingere, do
Abbreviated transcription (Latin):
miere S ut in cinore aliqui nõ penitus resoluant᷑. ⁊ magis per¬
cimore dirigant ad opera iurtutis. Uerbi g̃tis pieciele
sistat ut pluis dm̃ cimeas ce ꝑpecua mag supplicuuqu poslen¬
cia putes ee intanda. Qne dum tim̃es. accenlaris dil eliam
ꝑfuie ieacũs ⁊ secleri. Nursus iracudia succensuss. dintio.
comocom timore modereris. Et benedirit doneuiti doeii f¬
los eius dicens. Ereseitece mulaiplicamum et teplede cia pe sci
doninanum eiuis ⁊ cimor nt̃i et eremor erit omibus bestis
terre. & om̃ibis anibus celi. & in omibus q̃ mouent᷑ sr̃ t̾rani. &
in omibus piscibus maris. Hec pͥrogatina potestatis in ceceris
animalibus idet᷑ hoĩ accributa: ⁊ in sr̃ioribus ꝑtibus.  co
te t̾ram. & dominamini euis ⁊ pocestate hece super pisces ma

Expanded text:
ia, ut in timore aliqui non penitus resoluatur et magis timore dirigatur ad opera uirtutis, uerbi gratia si persecutor insistat, ut plus deum timeas et perpetua magis supplicia quam praesentia putes esse uitanda, quae dum times, accendaris ad gloriam perfidiae iratus et sceleri, rursus iracundia succensus diuino commotionem timore modereris. Et benedixit dominus Noe et filios eius dicens: crescite et multiplicamini et replete terram et dominamini eius. et timor uestri et tremor erit omnibus bestiis terrae et omnibus auibus caeli et in omnibus quae mouentur super terram et in omnibus piscibus animalia. uidetur homini adtributa et in superioribus partibus, sed eo te terram et do minamini eius et potestatem habete super pisces ma
Abbreviated transcription (Latin):
mundus ilte ex contrariis continecͤ aere. & tra igne ⁊ aqua.⁊
Uoltra quoq corpora. trigore. & calore humore & siccitate. q̃¬
dam nate ordĩem ẜuant. Nam si naturalis ordo ac mẽsura cõ¬
fundit᷑: cune nec̃e ẽ seqͥt᷑ intericus. Ergo cercum ordiem ꝙͣr doini¬
nus remota contulione dilumi ad perleueranciã mundi promit¬
cit fucurum. Alcior aut sensus hac hec. ne ꝑ senie incelligamus
principium. per mẽsem incelligamus fine. In utroq salucis esł
qͥrit᷑. nec poc eẽ lublato fine principium. & fims in principium
recurrit. Ereo semper in cade recursum dum in he mundo ẽ.
genius memorat hũanum. ut cum incipit aumuis. Huucus. quata

Expanded text:
ra, igni et aqua. nostra quoque corpora frigore et calore, umore et siccitate quendam naturae ordinem seruant. nam si naturalis ordo ac mensura confunditur, tunc necesse est sequatur interitus. ergo certum ordinem temporum dominus remota confusione diluuii ad peraeuerantiam mundi promittit futurum. altior autem sensus hoc habet, ut per semen intellegamus principium, per messem inteliegamus finem. in utroque salutis est quaeritur nec potest esse sublato fine principium et finis in principium recumt.\' ergo semper in eadem recursurum, dum in hoc mundo est, genus memorat humanum, ut cum incipit annus, finiatur, cum f
Abbreviated transcription (Latin):
mur resurrectionis consortium. Et uecus hõ nr sunl sit confi
mis uagitibus circuncidi mares lex iubet et̃ uernaculos: qr sic ab
exosenlari simulacrum. fatentis uiolare nnidum. pietate ledere sil
ne quisqͣ infletur qdđ sibi iustus uideatur. Ecatis maturioris pro¬
cessu abraham circuncidi iubecur. Nec ienex ergo proselitus. nec
inffans uͥnaculus excipitur.qr onĩis et al pec̾o obnoxia. ⁊ idõ ois
etas sacranito ylonea. Et erit inquit telcaitu meumi in carne:

Expanded text:
mur resurrectionis consortium. Et vetus homo noster simul sit confixmur resurrectionis consortium. Et vetus homo noster simul sit confixmis vagitibus circumcidi mares lex jubet, etiam vernaculos; quia sicutxosculari simulacrum, parentis violare nidum, pietatem laedere. Simul ne quisquam infletur, quod sibi justus videatur, aetatis maturioris processu Abraham circumcidi jubetur. Nec senex ergo proselytus, nec infans vernaculus excipitur; quia omnis aetas peccato obnoxia, et ideo omnis aetas sacramento idonea. 82. Et erit, inquit, testamentum meum
Abbreviated transcription (Latin):
tes sunt q̃ crediderunt.qr precio sanguinis xp̃i. redẽpta eccłia
Ergo ⁊ iudens ce grecui quicũq crediderit debec scire se cireũ¬
cidere apec̃̾is ut possit salnus fieri. Et domesciens ⁊ alienigȩ¬
na ⁊ iuscus & pecor circucidatur remissione pec̃orum. ut pcẽm
ii oꝑetur amplius. qr nemo ascendit in regnii celorum nisi ꝑ sãc¬
mencum babtismatis. Nec proderit srioris iusticia tpr̃is si in fi¬
ne uite mlticia deliqͥrit. Ido paulus ait. Precio epti eltis: uoli¬
te fieri ẜui hoĩm. Dunt enim contraria q ẜuitus peco contrahit᷑
& p̃cio pecm remittit᷑. hec gͥ simplici expone habundare ad intelle¬
lant ebdomadis nũos cura discutimus uiam: nec mundii radio
formamus nec celum impuluere qͥrimus. nͥ intra angustos aba¬
cos orbe concludimus s uera aꝑimus mistia. una saluce̾ ẽẽ xp̃i.
resurrec tõm. Cõplancem᷑ gͦ similitudini mortis eiuis: ut merea¬

Expanded text:
tes quae crediderunt; quia pretio sanguinis Christi redempta est Ecclesia. tes quae crediderunt; quia pretio sanguinis Christi redempta est Ecclesia. Ergo et Judaeus, et Graecus, et quicumque crediderit, debet scire se circumcidere a peccatis, ut possit salvus fieri: et domesticus, et alienigena, et justus, et peccator circumcidatur remissione peccatorum, ut peccatum non operetur amplius; quia nemo ascendit in regnum coelorum, nisi per sacramentum baptismatis. Nec proderit superioris justitia temporis, si in fine vitae justitiam dereliquerit. Ideo Paulus ait: Pretio empti estis; nolite fieri servi hominum. Sunt enim c Haec igitur simplici expositione abundare ad intellellant, hebdomadis numeros cura discutimus inani, nec mundum radio formamus, nec coelum in pulvere quaerimus, nec intra angustos abacos orbem concludimus: sed vera aperimus mysteria, unam salutem esse Christi resurrectionem. Complantemur ergo similitudini mortis ejus, ut merea
Abbreviated transcription (Latin):
ralibus. si hinc mundus exieris: mundus resurgens. Circucide
e te nõ carne s uitio carnali & circuncide tuũ nõ solum u̾na¬
culum. s et̾ p̾cio emptum. Si ad singla referas: u̾naculi sũt
nacurales mocus pcio ep̃ti. rõne &e doc trina acquisici. Eget
antẽ illi. ⁊ hic tanꝙͣ uirgulta purgacione et meisione luxurie
ne enagentur ut scerilia sarmnta. ⁊ obumbrent inucilia fruc¬
tuosa. irsut qͥdam omi uitio distenta multis in cassum laborat
Ita cauẽdum ne et̃ nr̃a ment płibus occupata. nõ solum bonos ñ¬
deñet partus: s et̾ in utilibus płisq degenet. Simul ut iuicis
ucata nõ facile siluescat: dissoluatur cito s posteritati rebuet᷑
Nam &e ingemosi mlt̾a pariunt q̃ utile est circucidẽ. & qui ÷¬
doctrinam diligentia assecuti sunt uidere in se debent in scĩa
Misterii aut rõ dilucida. Uernacliꝰ enim uidei p̾cio ẽpꝑti: gen¬

Expanded text:
ralibus, si hinc mundus exieris, mundus resurges. Circumcide ralibus, si hinc mundus exieris, mundus resurges. Circumcide igitur te non carne, sed vitio carnali. Et circumcide tuum non solum vernaculum, sed etiam pretio emptum. Si ad singula referas, vernaculi sunt motus naturales: pretio empti, ratione et doctrina acquisiti. Egent autem et illi et hi, tamquam virgulta, purgatione et incisione luxuriae; ne evagentur ut sterilia sarmenta, et obumbrent inutilia fructuosis. Velut quaedam omni vitio distenta multis incassum laborat:  ita cavendum ne etiam nostra mens pluribus occupata, non solum bonos ingeneret partus, sed etiam inutilibus plerisque degeneret; simul ut vitis putata non facile silvescat, dissolvatur cito, sed posteritati reservetur. Nam et ingeniosi multa pariunt, quae utile est circumcidere, et qui doctrinam diligentia assecuti sunt, videre in se debent inscientiam. Mysterii autem ratio dilucida. Vernaculi enim Judaei pretio empti sunt gen
Abbreviated transcription (Latin):
eis querit᷑ abicinencia. Deniq egiptii quarto decimo anno ci¬
encidũt mares & temine apd eos eode anuo circũcidi ferunt᷑.
Qđ ab eo iidel anno incipiat flagere passio motus nirilii
⁊ feminatum inẽscrua sumãt exordia. Legis aut̃ lator: et̾ne
signaculum circuncisionis carnalis in solis maribus exigit. eo
qđ adͥmixtionis nsum uir̾ mlt̾e uchem̃tior sit. Et ĩo ipius inpe¬
tum infringȩ uoluit circumcisionis signadõ. S ⁊ q uiri lici¬
to se errare credunt si solo se abstincant adulcio. nĩȩtriceos aut
liceat. nec femine misceri alt̾i. Alciore aut int̾p̃tatione illua
panditur.ꝙ si mens purgata ⁊ circumcisa sit exuta se flius uo¬
luptatibus. ⁊ cogitationibus: restringit aĩam ad sui cascimoi¬
am: plerisq sensibus infusã honorum facit partuũ gn̾atricẽ
ip̃e es⁊ resurrectiõnis dies. Dominica enim die resurrexit do¬

Expanded text:
ris quaeritur abstinentia. Denique Aegyptii quartodecimo anno ciris quaeritur abstinentia. Denique Aegyptii quartodecimo anno circumcidunt mares, et feminae apud eos eodem anno circumcidi feruntur; quod ab eo videlicet anno incipiat flagrare passio virilis, et feminarum menstrua sumant exordia. Legis autem lator aeternae signaculum circumcisionis carnalis in solis maribus exigit, eo quod ad mixtionis usum vir muliere vehementior sit; et ideo ipsius impetum infringere voluit circumcisionis signaculo. Vel quia viri licito se errare credunt, si solo se abstineant adulterio: meretricios autliceat, nec feminae misceri alteri. Altiore autem interpretatione illud panditur, quod si mens purgata et circumcisa sit, exuta superfluis voluptatibus et cogitationibus restringit animam ad sui castimoniam, purisque sensibus infusam bonorum facit partuum generatriceipse est resurrectionis dies; dominica enim die resurrexit Do
Abbreviated transcription (Latin):
cuia uoluptatũ carnalium. s qͣi tamulatu debico obnoxia ca¬
to menci ẜuiat. Sedm̃ ꝑsonan aut abrahe euidens miscerium
ecce qͥ tocum orbem fidei hereditate polledit. Bene pr elecçio
oraculum perfectionis accipit. Cireucndacit inquit om̃e maseu¬
duriciã cordis uti. Et hic pleriq sic accipiunt ut sie cireñe ndi¬
ce om̃em maleulinum ut̾in. hoc ẽ mente uiam. Nichil est enim
ad apiens uuluã : scũs domino uocabit᷑. Qiud aut mĩte sancti¬
us q̃ dat bonarum semitã cogitationum. quibus apit iuiluã aie
conclusã pariẽdi scerilitate. ut possit illas inuisibiles gñones e¬
dere ucero illo: uidel spic̾ali. de quo dicit ysayas. In utero as¬
cepinius ⁊ parturinimꝰ spm̃ salucis: Circunicisio gͦ cordis uitel¬
sioibilis. circiuncisio carnis mandat᷑ sensibilis. Illa in mĩtate. is¬
caꝰ in signaculo. Gemina itaq circumcisio q et animi &e corpo¬

Expanded text:
ium voluptatum, sed quasi famulatu debito obnoxia caium voluptatum, sed quasi famulatu debito obnoxia caro menti serviat. Secundum personam autem Abrahae evidens mysterium Ecclesiae, quae totum orbem fidei haereditate possedit, bene pater electiooraculum perfectionis accipit. Circumcidatis, inquit, omne mascuduritiam cordis vestri . Et hic plerique ita accipiunt, ut sit: Circumcidatis omne masculinum vestrum, hoc est, mentem vestram; nihil est enim adaperiens vulvam sanctus Domino vocabitur . Quid autem mente sanctius, quae dat bonarum semina cogitationum, quibus aperit vulvam animae conclusam pariendi sterilitate; ut possit illas invisibiles 348 generationes edere utero illo videlicet spiritali, de quo dicit Esaias: In utero accepimus et parturivimus spiritum salutis ? Circumcisio ergo cordis intelligibilis, circumcisio etiam carnis mandatur sensibilis. Illa in veritate, ista in signaculo. Gemina itaque circumcisio; quia et animi et corpo
Abbreviated transcription (Latin):
&e oẽm ht̃ mircutẽ. ⁊ ymago bonicatis est. Unde et seliꝰ isciuit so¬
phiste traxerunt definicõm sapientis huius.ꝙ sapiens uir honus
dicendi picus sit. Bedãmus nunc ad domum dei: quo iuchil
plenius. Quid enim melius sapĩa: Qnid penis nauitate:
Inid decerius sr̃sticione : Idõ cãꝙͣ ei cui promiẜat plenitudi¬
nem pertec tionit art. Angebo ce nalde et pona ce in gences
et reges de te erunt. Quia cins qui fidelis e cocus mundus diui¬
tiarum est ⁊ anget᷑. nõ minunit᷑ ut icultut. Ponicͤ in gences i¬
ab raham. hx est fides eius ad gentes transfert᷑. & regeł scliꝰ qui÷
crediderunt &e se subiciunt domino ihũ. cui dicit᷑. Tibi offerẽt
reges nuim̾a. Nec illud absurdum q ex gene abrahe n solum re¬
ees crunt dignitate: uͥm et̃ illi reges qui peco nõ biuant. nec ini¬
cat eos malicia. supͣ quos regnum mori nõ heat. mentis quoq
bone cognouimus reges esse. ⁊ principes inuentones q̃ sie abraha

Expanded text:
et omnem habet virtutem, et imago bonitatis est. Unde et saeculi istius sophistae traxerunt definitionem hujusmodi, quod sapiens vir bonus dicendi peritus sit. 77. Redeamus nunc ad donum Dei quo nihil plenius. Quid enim melius sapientia? Quid pejus vanitate? Quid deterius superstitione? Ideoque tamquam ei cui promiserat plenitudinem perfectionis, ait: Augebo te valde, et ponam te in gentes, et reges de te erunt : quia ejus qui fidelis est, totus mundus divitiarum est, et augetur, non minuitur ut stultus. PoniAbraham, hoc est, fides ejus ad gentes transfertur, et reges saeculi qui crediderunt, et se subjiciunt Domino Jesu cui dicitur: Tibi offerent reges munera . Nec illud absurdum, quia ex genere Abrahae non solum reges erunt dignitate, verum etiam illi reges qui peccato non serviant, nec vincat eos malitia, supra quos regnum mors non habeat. Mentis quoque bonae cognovimus reges esse et principes inventiones, quae sicut Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
pro xp̃i nomine: Nam si illam iudicasset alicinus momia esle la¬
piam: nõ nciq dicisset. p̾cor domine nõ sunt dioxuuis an hesterna
⁊midiis cerciam q diem neq ex quo cepisti loqui buo cuo. Qua¬
cili enim collocucioni ⁊ cardiori lingua ego sum. Deniq quasi ni¬
erudito respondet᷑ ei ꝙ exuditet᷑ adomino. Eeo aꝑiã os cun & ins¬
qr ad xp̃i aduentum. ui exponens nb̾ ꝓphĩca oraclã. u piofe.¬
tens lectiomi: ueceris cestimoia ul uci qadãm os legis apuit.
ut fidei damor in totum petueniret orbem. Un ⁊ mystiee ait sara
cõcdusit me dñs ne nõ paria. Intra gͦ ad ancillã meã & filium fa¬
cies ex illa. Ot cognoscas in p̃destinatione fuisse semꝑ ȩcc̃am dei
& patam fidei fecundicatem qñ inberes dominus pro rũpet si uo¬
luncate domim cerco rebuata tpri. Demq sie scripcuni ẽ. Tempo

Expanded text:
probrium pro 346 Christi nomine. Nam si illam judicasset alicujus momenti esse saprobrium pro 346 Christi nomine. Nam si illam judicasset alicujus momenti esse sapientiam, non utique dixisset: Precor, Domine, non sum dignus ante hesternam et nudiustertianam diem, neque ex quo coepisti loqui servo tuo; gracili enim collocutione, et tardiore lingua ego sum . Denique quasi inerudito respondetur ei quod erudiretur a Domino: Ego aperiam os tuum, et insque ad Christi adventum, qui exponens nobis prophetica oracula, et proferens Lectionis veteris testimonia, veluti quoddam os legis aperuit; ut fidei clamor in totum perveniret orbem. Unde et mystice ait Sara: Conclusit me Dominus ut non pariam; intra ergo ad ancillam meam, et filium facies ex illa . Quo agnoscas in praedestinatione fuisse semper Ecclesiam Dei, et paratam fidei fecunditatem, quando juberet Dominus prorumpere, sed voluntate Domini certo