comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oderant illur: ⁊ miserunt lega¬
cionẽ post illum dicentes. Nolu¬
mus huric regnare suꝑ nos. Ci¬
ues autent impios iudeos dicit:
de quibz alibi protestatut. Nunt
autem ⁊ uiderunt ⁊ oderunt: ⁊
me et prem̃ meũ. Qui non solũ
presentem usq ad mortem cructꝰ
oderunt: s etiam post resurrectio¬
nem aus ĩmiserunt ꝑsetucionẽ
aplĩs et predicacionem regni
celestis spreuerunt. Et factum
est cum rediret accepto regno.
S̾ iguificat tempus quando
in maiestate manifestissima ⁊
emmnentissima daritate uenturꝰ
est: qui es humilis apparut
cum diceret. Regnum meum

Expanded text:
 miserunt legationem post illum, dicentes: Nolumus hunc regnare super nos. Cives impios Judaeos dicit, de quibus alibi protestatur: Nunc autem et viderunt et oderunt et me et Patrem meum, qui non solum praesentem usque ad mortem crucis oderant, sed etiam post resurrectionem ejus immiserunt persecutionem apostolis et praedicationem regni coelestis spreverunt . Et factum est ut rediret accepto regno. Significat tempus quando in manifestissima et eminentissima claritate venturus est, qui eis humilis apparuit cum
Abbreviated transcription (Latin):
ocauit autẽ paterfa¬
milias decem seruos
suos: quia elegit bi¬
scipulos ꝑ litteram legis imib̃u¬
tos. Dat illis decem muas: qã
legis dicta spũaliter intelligẽba
reuelat. Post passionem quippe¬
⁊ resurrectionent suam aꝑuit
illis sensum: ut intelligerent
scrip turas. Mna uanq quã
greci muam uotant: decẽ dra
gunis appenditur. Et omnis¬
scẽ scripture sermo. quia uite ce¬
lestis ꝑfectionem suggerit: qiͣ
nunieri ceritenarii pondẽ fulgescit.
Et ait illis. Negocianũ dumt ue¬
nio. Uerba inguit legis et pro¬
phetaꝵ mistica interpretacione
discussa pplĩs afferte atq ab eis

Expanded text:
ocat itaque paterfamilias decem ser vos, quia eligit discipulos per litteram legis imbutos. Dat illis decem minas, quia legis dicta spiritaliter intelligenda revelat. Post passionem quippe resurrectionemque suam, aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas. Mina namque, quam Graeci innam gmis appenditur, et omnis Scripturae sermo, quia vitae coelestis perfectionem suggerit, quasi numeri centenarii pondere fulgescit. Et ait illis: Negotiamini dum venio. Verba, inquit, legis ac prophetarum mystica interpretatione discussa, populis offe
Abbreviated transcription (Latin):
asiud nemo potest ponere. preter
I quis autem suꝑedi¬
tum hoc. aurum et argentũ la¬
pides precioses. liguũ. fenũ. sti¬
manifestũ erit. Dies enim dñ
declarabit. quia in igne reuela¬
bitur. Et uniuscunisq opus
quale sit: ignis ꝓbabit. Si cuiꝰ

Expanded text:
 praeter i quis autem superaedir hoc aurum et argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stimanifestum erit. Dies enim Domini declarabit illud, quia in igne revelabitur: et uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit. Si cujus
Abbreviated transcription (Latin):
et iohannes. iacobus et andrefis
philippus et thomas. bartholo¬
meus et matheus. iacobus al¬
phei et sỹmon zelotes et iudas
uerantes unanimiter ĩ oractõe
cũ mulierib et maria matre

Expanded text:
et Iohannes, Iacobus et Andreas, Philippus et Thomas, Bartholomaeus et Matthaeus, Iacobus Alphaei et Simon Zelotes et Iudas uerantes omnes unanimes in orationibus cum mulieribus et Maria, quae
Abbreviated transcription (Latin):
posuit in sua potestate: sed acci¬
pietis uirtutem suꝑuenientis
spũs sancti in uos̃. et eritis in
testes in ihxerusalem. et in om̃i
uidea et samana. et usq ad
ultimũ terre. Et cum hec dixis¬
set: uidentib illis eleuatus est.
et nubes suscepit eum ab ccł̃is

Expanded text:
otestate. Sed accipietis virtutem supervenientis Spiritus Sancti in vos: et eritis mihi testes in Hierusalem: et in omni Judea et Samaria et usque ad ultimum terre. Et cum hec dixisset videntibus illis elevatus est: et nubes suscepit eum ab oculis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculum aspicitis
si drñcam paccuniã
teneamus. Ita urm fratres
karissuni sollicite perisate. qͥa
quo audius. In usura quipe
pecunia etiam ntor data recipit᷑.
Cum enim ⁊ hic redditur quod
acceptum fuerat. etiam illud
suꝑ impenditur quod acceptũ
nõu est. Pensate ago fratres
karissimi. quia de accepta hac
uecbi peritra usuras solutis.
et curate ut ex eo quod audistis
alia studeatis intessigere que nõ
audistis. quatinus alia ex aliĩ
cossigentes. eiam illa discatis
ex uobismetipĩs agere que nec¬
dum ex predicatoris ore didi¬
cistis. Pigrum uero seruũ qua
sentencia feriat audianus.
Tollite ab eo talentum. et date
a qui habet decem talenta. O por¬
tunũ ualde uidebatur ut cum¬
a malo secuo unũ talentum
tollitur: et pocius qui duo quã¬
qui quinq talenta acceperat
daretur. Illi aui dari debuit:
qui minus qm qui plus huit.
S sicut suꝑius diuinus. Per
quinq talenta quinqz uidelicz
sensus id est exterioꝵ sciencia
designatur. ꝑ duo autẽ intellet¬

Expanded text:
iculum aspicitis si dominicam pecuniam teneamus, ita vestrum, fratres charissimi, sollicite pensate, quia quod auditis. In usura quippe pecunia etiam non data recipitur. Cum enim hoc redditur quod acceptum fuerat, illud etiam superimpenditur quod acceptum non est. Pensate ergo, fratres charissimi, quia de accepta hac verbi pecunia usuras solvetis, et curate ut ex eo quod auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicistis. Pigrum vero servum qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo tei qui habet decem talenta. Opportunum valde videbatur, ut cum malo servo unum talentum tollitur, ei poqui quinque talenta acceperat daretur. Illi enim 1466 dari debuit qui minus quam qui plus habuit. Sed, sicut superius diximus, per quinque talenta, quinque videlicet sensus, id est exteriorum scientia designatur, per duo autem intellec
Abbreviated transcription (Latin):
Plange quasi uirgo plebs mea. ulu¬
late pastores ĩ cinere et cilicio. Quia
ueniet dies dñi magna et amara
ualde.u. Ululate pastores ⁊ clama¬
te aspergite uos cinere. Quia .uiii.¬

Expanded text:
Plange quasi virgo plebs mea: ululate, pastores, in cinere et cilicio, quia veniet dies Domini magna et amara valde. Vers. Ululate, pastores, et clamate, aspergite vos cinere. Quia. I
Abbreviated transcription (Latin):
epulto namq sexta fe¬
ria domino: reuerse a
momumẽto mulieres
luerũt secundũ mandatum si¬
cut lucas aperte designat. Cum
autem transiss sabbatum ues¬
peraqz adueniente tempꝰ ope¬
randi rediss: mox prompte
ad deuocoẽm emerũt que minꝰ
parauerunt aromata sic̃ mar¬
cus cõmemorat ut uenientes
ungerent ihm̃. Et ualde ma¬
ne una sabbatorum ueniunt
ad monumentũ: orto iã sole.

Expanded text:
epulto namque sexta feria Domino, reversae a monumento mulieres,luerunt secundum mandatum, sicut Lucas aperte designat. Cum autem transisset sabbatum, vesperaque adveniente tempus operandi rediisset, mox prompte ad devotionem emerunt quae minus paraverant aromata, sicut Marcus commemorat, ut venientes ungerent eum. Et valde mane una sabbatorum, venerunt ad monumen
Abbreviated transcription (Latin):
cescente mane in prima sabba¬
ti ad sepulchrũ ꝑuenerunt: idest
mini ungere desiderabant para¬
uerunt. Sed parata uespere aro¬
mata mane ad sepulchrũ detu
breuitatis causa obscurius po¬
suit:sed alii euͣngeliste quo or¬
dine sit factum euidentius ostẽ¬

Expanded text:
cescente mane in primam Sabbati ad sepulcrum pervenerunt, id estmini ungere desiderabant, sed parata vespere aromata mane ad sepulcrum detulebrevitatis causa obscurius posuit, sed alii evangelistae quo ordine sit factum evidentius osten
Abbreviated transcription (Latin):
E
eccłie scribe. Hec dicit
filius dei qui habet
oculos tanqͣm flãmam ignis.
et pedes eius similes auricalco
Noui oꝑa tua et fidem et carita¬
tem tuam et m̃isterium. et pa-¬
tientiam tuã. et oꝑa tua noui¬
suna plura priorib. Sed heõ
aduersum te pauca. qr ꝑmittis
mulierem iezabel. que se dicit
ꝓphetem et docere et seducere ser¬
uos meos fornicari et mãdura¬
re de ydolatitis. Et dedi illi tem¬
pus ut penitentiã ageret: et
non uult penitere a fornicati¬
one sua. Et ecce mitto eam ĩ
lectum. et qui mechantur cũ
ea in tribulatõem maximã¬
ernt. nͥ penitentiam egerint
ab oꝑib suis. et filios eorrum
int̾ficiam ĩ mortem. Etscient

Expanded text:
e Ecclesiae scribe: Haec dicit Filius Dei, qui habet oculos tamquam flammam ignis, et pedes ejus similes aurichalco: Novi opera tua, et fidem, et charitatem tuam, et ministerium, et patientiam tuam, et opera tua novissima plura prioribus. Sed habeo adversus te pauca: quia permittis muliereprophetam docere: et seducere servos meos fornicari: et manducare de idolotitis. Et dedi illi tempus ut penitentiam ageret: et non vult penitere a fornicatione sua. Ecce mitto eam in lectum: et qui mechantur cum ea in tribulationem maximam: nisi penitentiam egerint ab operibus ejus: et filios ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
filiis israel. scilz de sacrificiis
ydolorum edere et fornicari ita
habes. et tu tenẽtes datrinam
nicholaitarũ. Similiter penitẽ¬
ciai age. Si quo minus:ue¬
niã tibi cito et pugnabo cum¬
illis in gladio oris mei. Qui
sp̃us dicat eccłiis. Uincẽti dabo

Expanded text:
filiis Israel. edere de sacrificiis idolorum ehabes et tu tenentes doctrinam Nicolaitarum. Similiter poenitentiam age: si quo minus, veniam tibi cito, et pugnabo cumillis in gladio oris mei. Qui ritus dicat Ecclesiis. Vince
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i secundum car¬
nem ex semine abralx.orta de
tribu iuda : nurga de radice yesse:
clara ex styrpe dauid. Filia ilx¬
ris. ancilla dei. regina gentiũ.
domina regum. sporisa comini.
mater xp̃i. conditoris templũ.
spũs sancti sacrarium. uelut co¬
lumba speciosa. pulcra ut lima
electa ut. Signaculũ fidei. repa¬
ratio uie. introitus uite. ianua
celi. decus mulierũ. caput urgi¬
nũ. Ortus conclusus. fons sĩgna¬
tus: puteus aquarũ uiuentiũ.
Multiplicabr ut cedrus libani.
florens ut palma. relut oliua
fructifera in domo domini. Drr¬
go sancta. uirgo prudens. et una
pore decora. animo fulgida. fide
ꝑspicua. mente preclara. amo¬
re uirginitatis deuota. Ad obe¬
diendum parata. ĩ misterio gͥ
credito cauta. ĩꝑsecutõe pacifica.
ĩ passione xp̃i mente compassa.
Apropletis dei p̾dicta. ab archã¬
gelo salutata: a spu scõ fecun¬
data. atq ab eodem obumbrata.
Seminis uirilis ignara. prole
filii fecunda. uiro inmipta. ex

Expanded text:
ti secundum carnem, ex semine Abrahae orta ex tribu Juda, virga de radice Jesse, clara ex stirpe David, filia Jeris, ancilla Dei, regina gentium, domina regum, sponsa Domini, mater Christi, Conditoris templum, Spiritus sancti sacrarium, velut columba speciosa, pulchra ut luna, electa ut sol , signaculum fidei, reparatio Evae, introitus vitae, janua coeli, decus mulierum, caput virginum, hortus conclusus, fons signatus, puteus aquarum viventium. Multiplicatur ut cedrus Libani, florens ut palma, velut oliva fructifera in domo Dei . Virgo sancta, virgo prudens, et una pore decora, animo fulgida, fide perspicua, mente praeclara, amore virginitatis devota, ad obediendum parata, ministerio sibi credito cauta, in persecutione pacifica, in passione Christi mente compassa est. A prophetis Dei praedicta, a phgelo salutata, a Spiritu sancto fecundata, atque ab eodem obumbrata, seminis viri ignara, prole filii fecunda: virgo innupta, ex
Abbreviated transcription (Latin):
creta cordis apparent: ⁊ uix
sibi quisq sufficit ut ei testĩo¬
nũ ꝑhileat consciencia sua.
Quis gloriabitur mundum
se hẽre coe: Inde est quod apls
dicit. M ichi autem minimũ
est: ut a nobis uidicer: aut ab
humano die. Sz neq me ip̃i
iudico. Qua propter cum de
se quisiz aut nulls modo aut
uix po sit ueram ꝓferre senten¬
tiam. quomodo potest iudicare.
tum scat nemo quid agatur
in homine nisi spiritus lpĩs:
Ite prus ad uendentes: ⁊ emi¬
te uolis. Non consiliũ dedis¬
se putande sunt : s crunen

Expanded text:
creta cordis apparent; et vix creta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabitur mundum se habere cor ? Inde est quod Apostolus ait: Mihi autem minimum est, ut a vobis judicer, aut ab humano die; sed neque memetipsum judico . Quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse put
Abbreviated transcription (Latin):
edia autem nocte
idest nullo sciente
aut sꝑante. quippe
cum ipse dicat dommus. de die
autem illa et hora nemo scit. ⁊
ficat penitus latere cum uenit
clamor factus est. Ecre sponsus
uenit: surgite obunam ei. In
ictu culi in nouissima tuba:
onmes resurgenius. Ergo
surrexerunt omnes ille uirgi¬
nes ⁊ aptauerunt lampades
reddendas racionez oꝑum su¬
oꝵ. Oportet enimi noz echi¬
beri aute tribunal xpisti. ut
illic recipiat unusquisq qd̃
siue malum. Et dicerunt
stulte ad sapientes. Date no¬
bis de oleo uestro: quia lampa¬
des nr̃e extinguntur. Quorũ
amin facta aliena fulcruntur¬
laude: eadem subtracta deficiũt.
Et de consuetudine id semper ĩ¬
quirit: mde gaudere animus
solet. I taq hominũ qui corda
non uident testimoniũ uolunt
habere apud deum. qui cordis
inspectorest. Quid ergo respon¬
derunt sapientes: Ne forte nõ
sufficiat nobis ⁊ uobis. Umis¬
quisq enim prose racõen reddet
nec alieno testio onto quisqͣm
adiuuabitur apud deum cui se¬

Expanded text:
edia autem nocte, id est nullo sciente aut sperante — quippe cum ipse dicat dominus: de die autem illa et hora nemo scit; etficat penitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu oculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades reddendas operum suorum. oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quo siue malum. et dixerunt stultae ad sapientes: date nobis de oleo uestro, quia lampades nostrae extinguntur: quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt, et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. itaque hominum, qui corda non uident, testimonium uolunt habere aput deum, qui cordis inspector est. sed quid responderunt sasufficiat nobis et vobis. Unusquisque enim pro se rationem reddet, nec alieno testimonio quisquam adjuvatur apud Deum, cui se
Abbreviated transcription (Latin):
aus pontifer tanto o¬
nere inter eccliarum
sollititudinẽ et pauꝑum curã
uel uniuerse plehis negoria ⁊u¬
deret se grauiter ꝑgrauai. pe¬
it sibi a rege sccium. ad huiꝰ¬
dum. Cui rex p̾buit assenfũ :

Expanded text:
pontifex tantum onus inter eclesiarum sollicitudinem et pauperum curam vel universae plebis negotia videret se graviter praegravari, petiit sibi a rege socium huidum. Cui rex praebuit assensum,
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate quã prius paupe¬
rum curam gerebat. et maigis.
magisqz deiceps p̾sdia pait¬
pum̃ subm̃istrare uidebatur.
Nõnulli uero ei detrahebãtur
ep̃atu relicto alteri toadidille
et in quorũdam animalium
multiplicatõe delectaretur.S
ille incepto oꝑe persistebat. et
laudem humanam fugiens
et iactanciã uanitatis deui
poris: plenus dierum migr̃a¬
ille ubi ip̃a basilica ĩqua menis¬
ratus dei uirsepultus est sita¬
est: nominatur nauis eo qd̃
ibidem portus nauigii esse ui¬
detur. Locus amenissimus. du¬
copiosus. partim flum̃ib int̾¬
fusa. ĩmensa planicie. ut ibidõ
hĩtantes similitudinẽ ꝑadysi
indeantur possidere. In quo lo¬
co gratia domini ad salutem
humani generis ꝑseuerare di¬
gnetur ip̃o prescante qui ĩ tri¬
nitate ꝑfecta uiuit et regnat
unus deus eternus et fine fins
incõmutabilis ꝑmanens ĩ
secula seculorum. amen. Ce

Expanded text:
humilitate qua prius pauperum curam gerebat, magis magisque deinceps praesidia pauperum subministrare videbatur. Nonnulli vero ei detrahebant, cur episcopatu relicto alteri tradidisset et in quorundam animalium multiplicatione delectaret. Sed ille inceptor opere persistebat, et laudem humanam fugiens et iactantiam vanitatis devitpore, plenus dierum in paille, ubi ipsa basilica, ubi memoratus Dei vir sepultus est, nominatur Navis, eo quod ibidem portus navigiae esse videretur, locus amoenissimus inter ducopiosus, pratis, fluminibus interfusa inmensa planicies, ut ibidem habitantibus similitudinem paradisi videantur possidere. In quo loco gratia Domini ad salutem generis humani perseverare dignatur, ipso praestante, qui in Trinitate perfecta vivit et regnat unus Deus aeternus et sine fine incommutabilis permanet in secula seculorum. Amen. E
Abbreviated transcription (Latin):
regis imꝑio deseruirent. Qua af¬
fictione uniuersus populus re¬
gionis illius congregatus:ad
memoratũ uirũ dei multitudo¬
⁊ta lamentatione confusa uoce
uenire ceberet. Ille motus pie-¬
tate nõ sustinens eqrũ eiulatũ
et lacremas: cũ dericis in dicto
moratam populi sui releuaret
afflictionem. Misit ergo quẽdã
lum qui memoratũ regem pro
hec scelere redarguere deberet: Et
denĩciaret ei celerem interitũ
nisi hoc ẽẽt celerius emendatũ¬
confestim precepit popusũ illũ
affrictione releuectus: usq ho¬

Expanded text:
regis imperio deservirent. Qua adflictione universus populus regionis illius congregati ad memoratum virum Dei, tanta multitudta lamentatione, confusa voce venire deberet. Ille Eutem motus pietate, non sustinens eorum heiulatum et lacrimas, cum clericis, indicto orati populi sui relevaret adflictionem. Misit quendam t, memoratum regem pro hoc scelere redarguere deberet et denuntiaret ei celerem interitum, nisi hoc fuerit celerius einendatuconfestim praecepit populo adflictione relevatus B
Abbreviated transcription (Latin):
leticiam bonoꝵ oꝑum ĩ corde
atqz consciencia põsuerunt. si
uit apostolus monet. Probet
se homo inquit: et tune ĩ semet¬
ipso hẽbit gioriam ⁊ non mal¬
tero. Cardate autem sponso dor¬
mierunt oumes quia ex utroqz
genere continenciũ hominum
siue coꝵ qui coram deo exultãt.
siue eox qui in laudubz hoñn
ad quiesecunt moriuntur hoc-
int̾uallo temporis: donec sub
aduentu dorini fiat resurrectio

Expanded text:
laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt: sic et Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero. Tardante vero sponso, dormierunt omnes: quia ex utroque genere continentium hominum, sive eorum qui coram Deo exsultant, sive eorum qui in laudibus hominum acquiescunt, moriuntur hoc intervallo temporis, donec sub adventu Domini fiat resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
mines uero acceperũt
lampades suas: et
uenerunt obutam
sponso. Intelligendum ẽ ergo
xpusti nomine senseri de quib
agitur: non añ possunt qui
xp̃istiani non sunt sponso xp̃o
raure obuiam. Sz quinq
fatue acceptis lampadibz sius:
non sumpserunt oleum secura.
Qꝯulti enim quͣnus de xpisti
bonitate plurimũ sperẽt: gau¬
dium tamen non habent dum
continenter uruũt. uoisi ĩ lau¬
dib hominũ. Non ergo heñt
oleum secum. Nam ip̾sam se
Qui auten non propterea
gaudet. quia deo intrinsecus
placet: non habet oleum secũ.

Expanded text:
mnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enbonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter vivunt, nisi in laudibus hominum; non ergo habent oleum secum. Nam ipsam laetqui autem non propterea gaudet, quia Deo intrinsecus placet, non habet oleum secum.
Abbreviated transcription (Latin):
or. hoc est aduitus.
plane eum significat
qui dixit. Qui me mi¬
ut mecum est: et nõ reliquit me
solum. quia ego que placita sũt
ei. faciosemꝑ. Et item. Pater meꝰ
inquit usqz modo oꝑatur ⁊ ego
opor: et psalmista ex ꝑsona ĩcar-¬
nationis eius lequens ait. Ecce
deus adiuuat me: et dominus
susceptor est anime mee Sadoch
namq iustificatus. dicit᷑. ⁊ illũ
exprimit de quo ꝓpha ait. Iustus
dominus et iusticias dilexit: eqͥ¬
tatem uidit nultus eius. Ysaias
u̾o ex ꝑsona dei patris. taliter
lequitur de xp̃o. Iustificabit ip̃e
iustus serues meos multos: et
iniquitates eorũ ip̃x portabit.
Mim id est frater lcõ u

Expanded text:
or, hoc est, aditus, plane eum significat, qui dixit: Qui me misit, mecum est, et non reliquit me solum, quia ego quae placita sunt ei facio semper . Et item: Pater, inquit, meus usque modo operatur, et ego operor . Et Psalmista ex persona incarnationis ejus loquens, ait: Ecce Deus adjuvat me, et Dominus susceptor est animae meae. Sadoch quoque justificatus dicitur, et illum exprimit de quo Propheta ait: Justus Dominus, et justitiam dilexit, aequitatem vidit vultus ejus . Isaias vero ex persona Dei Patris taliter loquitur de Christo: Justificabit ipse justus servos meos multos, et iniquitates eorum ipse portabit . Achim, id est, frater meu
Abbreviated transcription (Latin):
Pro eccl̃ia certans: in eccl̃ia pas¬
sus est in loco sacro. sacro dñice
natiuitatis tempore. inter consa¬
cerdotes et i antis ireligiosorum
quatinus ĩ agone pontificis. sic
rent. et ꝑsequentium̃ reuelarẽt
impietãtem. et nomen eoꝵ sem¬
piterno macularet obprobrio.
Adeo ĩo in martiris ꝑsecutores
ultio diuina deseuit: ut ĩ breui
sublati de medio nõ compare¬
rent. Et alii quidem sine confes
sione et uiatico subito rapti: a¬
lii digitos uel linguas ꝓprias
dentib frustratun decerpentes.
alii sanie defluentes. ⁊ toto cor¬
pore tabefacti. et tortionib ĩau¬
ditis ante mortẽ cruciati. alii
paralisi dissoluti. alii amentes
effecti. Alii cũ insania expirãtes:
manifesta reliquerũt indicia.
qd̃ ĩiuste ꝑsecutionis. et excogi¬
tati patricidii penas exsolu̾ent.
¶Gaudeat igitur uirgo mater
reportasse triumphũ. Gaudeat
nouũ pro sui liberatione. zacha¬
riam ĩmolatum in templo. Gau¬
deat noui abel sanguine:pro se

Expanded text:
pro Ecclesia certans, in ecclesia passus est in loco sacro, Dominicae nativitatis tempore, inter consacerdotes et manus religiosorum, quatenus in agone pontificis rarent, et persequentium revelarent impietatem, et nomen sempiterno macularent opprobrio.Adeo vero in martyris persecutores ultio divina desevit, ut in brevi sublati de medio non comparerent. Et alii qusione et viatico subito rapti sunt; alii digitos vel linguas proprias dentibus frustatim decerpentes; alii, sanie defluentes, et toto corpore tabefacti, et torsionibus inauditis ante mortem cruciati; alii, paralysi dissoluti; alii, amentes effecti; alii cum insania exspirantes, manifesta reliquerunt indicia, quod injustae persecutionis et excogitati parricidii poenas exsolverent. Gaudeat igitur virgo mater reportasse triumphum; gaudeat novum pro sui liberatione Zachariam immolatum in templo. Gaudeat novi Abel sanguinem pro se
Abbreviated transcription (Latin):
clamore nainqz sangui¬
nis huius. cõmota est
et cõtremuit terra. sed et
uirtutes celorum mote sunt:adeo
ut quasi ĩultionem sanguinis
ĩnecentis surgeret gens contra
gentem. et regnũ aduersus reg¬
num ĩmo ut regnũ in seip̃m fi¬
eret diuisum. t̾roresqz de celo et
signa magna fierent. Primo
miraculis: cecis uisũ. claudis gͥs¬
sum. surdis auditum. lequelã¬
mutis restituens. Deinde lepro
borũ incurabiliũ geña curãs.
liter imꝑans. ad ĩusitata quoq
et ĩ audita signa potencie sue
manũ extendit. Nam et oculis
et membris genĩtalib priuati:
meritis ip̃ius noua mebra me¬
ruerunt susciꝑe. Quidam autẽ
qui sancti mĩracula depraua¬
re p̾sumpserunt: repente ꝑcussi.
ccacti sunt ea p̾dicare ues ĩuiti
Deniq adu̾sus omnes emulos
suo usz adeo martir preualuit.

Expanded text:
clamore namque sanguinis hujus commota est et contremuit terra; sed et virtutes coelorum motae sunt adeo ut quasi in ultionem sanguinis innocentis surgeret gens contra gentem et regnum adversus regnum, imo ut regnum in se ipsum fieret divisum, terroresque de coelo et signa magna fierent. Sed utcoruscare: caecis visum, claudis gressum, surdis auditum, mutis loquelam restituens. Deinde leprosborum incurabilium genera curans,liter imperans; ad inusitata quoque et inaudita signa potentiae suae manum extendit. Nam et oculis et membris genitalibus privati, meritis ipsius nova membra meruerunt suscipere. Quidam autem qui sancti miracula depravare praesumpserunt, repente percussi, coacti sunt ea praedicare vel inviti. Denique adversus omnes aemulos suos usque adeo martyr praevaluit,
Abbreviated transcription (Latin):
dei thomas. ãno ab incarnati¬
one domini secundũ dyonisiũ
milesimo centesimo septuagesi¬
nuarii feria tercia. Hora quasi un¬
decima. ut domini natalis ad
laborem eius fieret ad requiem
ad quam nos ꝑducere dignet
idem deus et dõminꝰ nr̃ ihesus

Expanded text:
incarnatione Domini, secundum Dionysium, millesimo centesimo septuagesinuarii, feria tertia, hora quasi undecima, ut Domini natalis ad laborem ejus fieret natalis ad requiem. Ad quam nos perducere dignetur idem Deus et Dominus noster Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
E qua plenius lcõuͦ.
sicut audiuimus. regno¬
rum scribit hystoria.
ita dicens. Et ĩgressa regina il x¬
rusalem cũ multo comitatu ⁊ di¬
uiciis: cũ cametis portantib aro¬
mata. et aurũ infinitũ nimis.
et gẽmas pretiosas uenit ad
salomonẽ. et locuta est ei uniu̾sa
que hẽbat in corde suo. Ergo in
figura regine huius neuit eccl̃ia
ex gentibz et a finib terre. iponẽs
finem cupiditatib ⁊ diuiciis ter¬
soluens intmicicias inter deũ
hominẽ in carne sua. Uenit
post ueteres et ꝓphanas suꝑsti¬
tiones audire et dicere de fidei il¬
luminatõe et de iudicio futuro
de anime ĩmortalitate. de spe re¬
surrectionis et gloria. Uenit gͦ¬

Expanded text:
e qua plenius, sicut audivimus, Regnorum scripsit historia, ita dicens: Et ingressa regina Jerusalem cum multo comitatu et divitiis, cum camelis portantibus aromata, et aurum infinitum nimis, et gemmas pretiosas, venit ad Salomonem, et locuta est ei universa quae habebat in corde suo. Ergo in figura reginae hujus Ecclesia venit ex Gentibus et a finibus terrae, imponens finem cupiditatibus vitiisque tersolvens inimicitias inter Deum et hominem in carne sua . Venit post veteres et profanas superstitiones audire et discere de fidei illuminatione et judicio futuro, de animae immortalitate, de spe resurrectionis et gloriae. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
Ic nanqz qui sorden¬
tib circundatur pã-¬
nis: regiis ꝑ chaldeos
munerib honoratur. Hic qui
in presepe humilis iacet: luĩe
noui syderis choruscat e celo. Hic
qui uagitus reddit infantie:
angelici ex̃citus uocib collau-¬
datur. Hic qui femineo lacte
nutritur. multa hominũ mi-¬
lia paruissimo pane satiauit.
Quid illud adiciam: Quod
deum illũ. et dei uerũ esse filiũ
resurgens a mortuis lazarus
probãt. recepto lumine cecus
annũciat. uenandis enis tal-¬
cata uestigiis maris unda te-¬
statur. Et qd̃ precellit hec oĩa:
resultans e celo uox paterna
confirmat. Propterqd̃ dilectis¬
gnis uocib honoremus. diliga¬
mus p̾ omnib castitatem. q̃r
ut placere hanc sibi xp̃s osten¬
deret pudicitiam uteri uirgĩa¬
lis elegit. Sectemur mĩam:
quia pietatis est ut saluenur.
quia ob hoc unigenitus dei effi¬
e dignatus est homo. ut uerita¬
tem predicans uniu̾sam mũ¬
di faciem dampnata inigͥtate

Expanded text:
ic namque qui sordentibus circumdatur pannis, regiis per Chaldaeos muneribus honoratur. Hic qui in praesepi humilis jacet, lumine novi sideris coruscat e coelo. Hic qui vagitus reddit infantiae, angelici exercitus vocibus collaudatur. Hic qui femineo lacte nutritur, multa hominum millia parvissimo pane satiavit. Quid illud adjiciam, quod Deum illum et verum Dei esse Filium resurgens a mortuis Lazarus probat, receptus ad lumen caecus annuntiat, venerandis ejus calcata vestigiis maris unda testatur, et quod praecellit haec omnia, resultans e coelo vox paterna confirmat? Propter quod, dilectisgnis vocibus honoremus. Diligamus prae omnibus castitatem: quia ut placere hanc sibi Christus ostenderet, pudicitiam uteri virginalis elegit. Sectemur misericordiam; quia pietatis est quod salvamur. quia ad hoc Unigenitus Dei effici dignatus est homo, ut veritatem praedicans, universam mundi faciem damnata iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
sicut prius. irate sunt ualde
et cogitabant tollere genus ia¬
cob qui erant int eos. ⁊ ceꝑũt
occidere de populo et ꝑsequĩ. El
debeslabat iudas filiõs esau ĩ
ydumea et eos qui erant arala¬
thane quia cirtunsedebant isra¬
elitas. et ꝑcusserunt ees plagaͬ
est maliciã filiorum uean qui.
erant populo isra eli ilaqueum
et inscandalĩ insidiantes eis
ĩuia. et condisi sunt ab eo in
turrib. et applicuit ad eos et
anathematiz auit eos. Et inoi¬
dit turres eorũ igni cũ om̃ib
qui in eis erant. Lectio tertia.

Expanded text:
sicut prius et iratae sunt valde et cogitabant tollere genus Iacob qui erant inter eos et coeperunt occidere de populo et persequi et debellabat Iudas filios Esau in Idumea et eos qui erant in Acrabattene quia circumsedebant Israhelitas et percussit eos plaga alitiam filiorum Bean qui erant populo in laqueum et in scandalum insidiantes in via et conclusi sunt ab eo in turribus et adplicuit ad eos et anathematizavit eos et incendit turres eorum igni cum omnibus qui in eis erant et tra
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quẽ et ysaias ꝓfitetur dẽ¬
um. et gabriel annũtiat sal¬
uatorem: Quis iutacte puer¬
pere aluũ dubitet floruisse. qd
uno pene ore atqz eodem spiritu
p̾locuntur euangelista angelꝰ
et ꝓpheta: Obi tanti talesq st
testes. nõ erubescit u̾itas: sed ̃¬
auditor ĩcredulus confutatur.
S iam uideanus quas pro
as: quibz ne rursus ñurie ille
uirtutib decorentur. Et ante
omnia femineo se sexu concipi
patitur: qui in exordio mũdi
ommpotenti manu de mascło
oꝑatus est feminã. Sed hanc
humilitatem nascendi: uirgi¬
nalis matris sublimat ĩtegri
ut infans lacte pascatur. tamẽ
ut rerum potens uirgineis nu¬
tritur uberib. atq ut primũ
illum in has seciili ꝓceslas. et
fluctuantis sentirã mundi
uterus mat̾nus effudit. uillil
nis induitur ille ꝓ nobis: qui.
cum crearet om̃ia. terras luce
ꝑfudit. celũ syderib adornauit᷑.
et ignea solem claritate uesti:¬
uit. Obuoluitur quidẽ pãnis.

Expanded text:
tur, quem et Isaias profitetur Detur, quem et Isaias profitetur Deum, et Gabriel annuntiat Salvatorem? Quis intactae puerperae alvum dubitet floruisse, quod uno pene ore, atque eodem spiritu proloquuntur evangelista, angelus et propheta? Ubi tanti talesque sunt testes, non erubescit veritas, sed auditor incredulus confutatur. Sed jam videamus quas pro as, quibusve rursus injuriae illae virtutibus decorentur; et ante omnia femineo sexu se concipi patitur, qui in exordio mundi omnipotenti manu de masculo operatus est feminam. Sed hanc humilitatem nascendi virginalis matris sublimat integritut infans, lacte pascatur; tamen ut rerum potens virginibus nutritur uberibus, atque ut primum illum in has saeculi procellas, et fluctuantis sentinam mundi uterus maternus effudit, vilissi siquidem induitur ille pro nobis, qui cum crearet omnia, terras luce perfudit, coelum sideribus adornavit, et ignea solem claritate vestivit. Obvolvitur quidem pannis,
Abbreviated transcription (Latin):
de carne: non tamen
generata ꝑ carnem. Et secreto
quodam in comp̾hensoq ꝯcep¬
tu ꝓcedit de mortali femina:
diuina progenies. Nec mirum¬
sane si extitit diuina natiui¬
mana: aut si illam matren nõ
uiolauit partus. quam cohit
fedauit. Ait ille enim quondã
futurorum conscius ysaias: po¬
pulis et gentib signum noue
salutis aperiens. Ecce uirgo ĩ
tissimus lucas dominice gen̾a¬
tionis relator egregius dicens.
Missus est angelus gabriel a
deo ad uirginem desponsatam
uiro cut nomen erat ioseph. Et
ait ad illam. Ecce concipies in
utero. et paries filium. et uoca¬
bis nomeu eius ih̃m̃. Ihesus
autem carissimi: latino sermo¬
ne saluator dicitur. R̾ Genedic¬
cre qualiter se ĩuicẽ
concordantibz sentẽ¬
ciis:testimonia di¬
uina contirmantur. Et cum
p̾dicantium diuersa sint tem¬
pora: nõ tamen dinersa nar-¬
ratio. Nam partum uirginis
quemi iste predixerat. ille testa¬
tur. Quis igitur de natiuita¬
te xp̃i. quis de redempcõe cũcte¬

Expanded text:
de carne, non tamen de carne, non tamen generata per carnem, et secreto quodam incomprehensoque conceptu procedit de mortali femina divina progenies. Nec mirumsane, si exstitit divina nativiptio, aut si illam matrem non violavit partus, quam coitus non foedavit. Ille quondam futurorum conscius Isaias populis et gentibus signum novae salutis aperiens: Ecce, inquit, tissimus Lucas dominicae generationis relator egregius dicens: Missus est angelus Gabriel a Deo ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, et ait ad illam: Ecce concipies in utero, et paries filium, et vocabunt nomen ejus Jesum . Jesus autem, carissimi, Latino sermone Salvator dicitur. ce qualiter se invicem concordantibus sententiis testimonia divina confirmantur, et cum praedicantum diversa sint tempora, non diversa narratio. Nam partum virginis, quem ille praedixerat, iste testatur. Quis igitur de divinitate Christi, quis de redemptione cuncte
Abbreviated transcription (Latin):
Ustissime fratres de
festiuitate presentis
diei in omni se gau¬
dum totus ubiq
suscitat mundus: quia hodie
pmissus a seculis uniuerse
oroi uidex natus est et redemp¬
tor. Et neccesse estut ĩcõmune
nes omnes qui futuri exam̃is
suscepimus fidem: habeainus
metũ quidem de iudice. sed de re¬
cemptore leticiara. Ginnis
namq fidelis anima timore
corrigitur: correctione letatur.
Et ĩ hoc carissimi: qͣnta erga
humanũ genus orñipotentis¬
dei patris dispensatio est: qͣnta ue
benignitas. ut quem iudicem
ĩparabat incredulis. hũc credi¬
turis p̾mitteret redemptorem
quatinus precurrens misericor¬
dia: seuitatem aduentãtis iu¬
dicis p̾ueniret. Hodie itaq na¬
tus est xp̃us: sed in natinitate
eius nr̃a omĩium habet natalẽ.
Quia qui priuilegia prime
xp̃o sarictiore partu redimus ad
uitam. ¶ydie peꝑit maria. sed
ip̃a suum parturunt auctorem.
Hodie edidit mũdo homineur.
quẽ non suscepit ab homine.
uid est hoc miraculi
fratres. Nascitur caro

Expanded text:
ustissime, fratres, festivitate praesentis diei in omne se gaudium totus ubique suscitat mundus, quia hodie promissus a saeculis universo orbi judex ortus est, et redemptor. Et necesse est, ut in commune nos omnes qui futuri examinissalutarem suscepimus fidem, habeamus metum quidem de judice, sed de redemptore laetitiam. Omnis namque fidelis anima timore corrigitur, correctione laetatur. Et in hoc, carissimi, quanta erga humanum genus omnipotentis Patris dispensatio est, quantave benignitas, ut, quem judicem praeparabat incredulis, hunc credituris 30 praemitteret redemptorem: quatenus, praecurrens misericordia, severitatem adventantis judicis praeveniret. Hodie itaque natus est Christus, sed in nativitate ejus nostra omnium habet vita natalem: quia, qui privilegia primae  nos Christo, sanctiore partu redimus ad vitam. Hodie peperit Maria, sed ipsa suum parturivit auctorem. Hodie edidit mundo hominem quem non suscepit ab homine.  est miraculi, fratres? Nascitur caro
Abbreviated transcription (Latin):
per legem ꝓmissio abra x aut
semini eius. ut heres ẽẽt mũdi
s per uaticiam fidei. Si enims
qui ex lege heredes sunt. exina¬
nita est fides. abolita est ꝓmissie
eperatur. ubi enim nõ
est lex nec preuarica:¬
tio. Ideo ex fide ut scd̃m gr̃am
firma sit ꝓmissio om̃i semini
non ei qui ex lege est solum. sz
etiam ei qui ex fide est abralx.

Expanded text:
aut semini ejus, ut haeres esset mundi, sed per justitiam fidei. Si enim qui ex lege 25 haeredes sunt, exinanita est fides, abolita est promissio. peratur. Ubi enim non est lex, nec praevaricatio. Ideo ex fide ut secundum gratiam firma sit promissio omni semini: non ei qui ex lege est solum, sed et ei qui ex fide est Abrahae,
Abbreviated transcription (Latin):
ait ad popilum suum. Ecce po¬
pulus filiorum israel: multuꝰ
et fortior nobis est. Uenite sapi¬
enter opprimamꝰ eum: ne forte
mustiplicetur. Et si ingruerit
contra nos bellum: addatur mni

Expanded text:
ait ad populum suum: Ecce,pulus filiorum Israel multus, et fortior nobis est. Venite, sapienter opprimamus eum, ne forte multiplicentur: et si ingruerit contra nos bellum, addatur vi
Abbreviated transcription (Latin):
casleu centesimo et qua¬
dragesimo qͥnto anno:¬
edificauit rex antyechus abhomi¬
nandũ ydolum desolatõis suꝑ al¬
tare dei. Et per uniu̾sas ciuitates.
uidee ĩ circuitu edificauenĩt aras.
Et ante ianuas domorũ et ĩ ꝑla¬
teis ĩcendebant thura. et sacrifica¬
bant et libros dei combusserut igni
scindentes eos. et apud quẽtunq
ĩueniebantur libri stestamẽti dñi
et quicunqz obseruabant legem de¬
mini: setundũ edictum regis tui
uirtute sua faciebãt hos
populo israel:qui inueni¬
ebantur: in omni mense in cuu¬
tatib. Et quinta et uicesima die
mensis: sacrificabant suꝑ aram q̃
erat contra altare. Et mulieres qi
curuncidebant filios suos: trucida¬
bantur secundum iussum regis
antyochi. Et suspendebant pueros
a ceruicibz per uniuersas domos
earum. et eos qui circunciderũt eos
trucidabant. Et multi de ꝑopulo
israel diffinierunt apud se ut nõ
manducarent ĩmunda. ⁊ elegerũt
magis mori qͣm cibis coinquari
ĩmundis. Et noluerũt infring̾e

Expanded text:
o et quadragesimo anno aedificavit rex Antiochus abominandum idolum desolationis super altare Dei et per universas civitates Iudae in circuitu aedificaverunt aras et ante ianuas domorum et in plateis incendebant tura et sacrificabant et libroet scidit eos, et apud quemcunque inveniebantur libri testamenti Domini, et quicunque observabant legem Dei, secundum edictum regis Antiochi rtute sua faciebant haec populo Israhel qui inveniebantur in omni mense in civitatibus et quinta et vicesima die mensis sacrificabant super aram quae erat contra altare et mulieres quae circumcidebant filios suos trucidabantur secundum iussum regis Antiochi et suspendebant pueros a cervicibus per universas domos eorum et eos qui circumciderunt eos trucidabant et multi de populo Israhel definierunt apud se ut non manducarent inmunda et elegerunt magis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infringere
Abbreviated transcription (Latin):
t incuruabitur sub¬
lumnitas hominum.
et humiliab̃r alti¬
tudo uirorum. Et
eleuabrtur dominꝰ solus in die
illa et yola penitus cont̾entur.
Et introibunt in speluricas pe¬
trarum. et ĩ uoragines terre a fa-
cie formdinis domini: et a gla
maiestatis eius cum surrexerit
nutere terram. In die illa ꝓiciet
homo ydola argenti sui. et simu¬
lacra auri sui que fecerat sibi:
ut adoraret talpas et uespertili¬
ones. Et ĩgredietur scissuras pe¬
trarum. et cau̾nas sarorum a
facie formidinis domini. et a
gloria maiestatis eius cũ sur¬
rexenit ꝑcutere terram. Quiesci¬
te ergo ab honine cuius spũs
ĩ narib eius est: quia excelsus
cce enim dominator
dominus ex̾cituũ au¬
ceret ab iherłm et ab
iuda ualidũ et fortem. Et om̃e
robur panis. et om̃e robur aque
fortem et uirũ bellatorem. et iu-¬
dicem. et ꝓphetam. et ariolum. et
senem pͥncipem suꝑ qͥnquagĩta
et honorabilem uultu. et consi¬
liariũ. et sapientem de architec¬
tis et prudentem elcquii misti-¬

Expanded text:
t incurvabitur sublimitas hominum, et humiliabitur altitudo virorum, et elevabitur Dominus solus in die illa, et idola penitus conterentur; et introibunt in speluncas petrarum et in voragicie fortitudinis domini et gloria maiestatis eius, cum surrexerit percutere terram. In die illa prohyciet homo ydola argenti sui et symulacra auri sui, que fecerat sibi ut adoraret, talpas et vespertiliones; et ingredietur fixuras petrarum et cavernas saxorum a facie fogloria majestatis ejus, cum surrexerit percutere terram. Quiescite ergo ab homine, cujus spiritus in naribus ejus est, quia excelsus cce enim dominator Dominus Deus exercituum, auferet ab Hierusalem et a Juda validum et fortem et omne robur panis et omne robur aquae fortem et virum bellatorem iudicem et prophetam et ariolum et senem principem super quinquaginta et honorabilem vultu et consiliarium sapientem de architectis et prudentem eloquii mysti
Abbreviated transcription (Latin):
inter cetos magis dilectus ps̃ Celi
ihũ recumbens. enangelii fluenta
de ip̃o sacro dñici pectoris fonte po¬
nus de paradysi fluminibz euan¬
toto t̾rarum orbe diffudit. ps̃ Erui

Expanded text:
inter caeteros magis dilectus, qui stri recumbens, et Evangelii fluenta de ipso sacro dominici pectoris fonte ponus de paradisi fluminibutoto terrarum orbe diffudit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
lia conscendere. eur abstractũ¬
a monasterio ecclesiastici ordĩs
officio sublimauit leuitarq
septuũ ad suũ adiutorium
asciuit. Nec multo post pro res
intecrisit propositum. Secuti
sunt nanqz eum multi ex
monasterio fratres sui: quorũ¬

Expanded text:
erio abstractum, ecclesiastici ordinis officio sublimavit, levitamque septimum ad suum adjutorium ascivit; nec multo post pro respintermisit propositum. Secuti sunt namque eum multi ex monasterio fratres sui, ger
Abbreviated transcription (Latin):
electus domini inuenitur. capit
et ad beati petri aplĩ basilicam
ducitur: rbiq ad pontificalis
grẽ officiũ consetratus paꝑa ur¬
bis efficitur.

Expanded text:
lectus domini invenitur, capitur, trahitur, et ad beati Petri apostoli basilicam ducitur; ibique ad pontificalis gratiae officium consecratus, papa urbis efficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uir tantum de red
tum posset illic cõmorantib
ad quotidianũ uictum suffuc̃e.
Reliqua uero cum ormni demꝰ
predis uendidit: ac pauperib
erogauit. Nobilitatemq illam
qr ad saulum indebatur habere:
totam ad nantiscendam suꝑne
gloriam dignitatis. dumna grã
largiente conuectit. Et qui añ
serico contextus. ac gẽmis mi¬
cantib solitus erat per urbem
procedere trabeatus: post uli cõ¬
tectus tegnme ministrabat pau¬
per ipsis pauꝑib. Etenĩ mu-¬
tato repente seculi hĩt.u. mona¬
sterium peciit: ⁊ ex mundi huiꝰ
naufragio rudus euasit. In
quo tanta ꝑfationis gracia
cepit conuersari: ut iam tunc
in ipsis micus ꝑfectoꝵ nu¬
mero posset deputari. In erat
a deq tanta abstinencia in
cibis. uigilancia in or̃onib.
strenuitas in ieuunus: ut infir¬
mato stomaco uix consistere

Expanded text:
iis tantum de reddvit, quantum posset illic commorantibus ad quotidianum victum sufficere; reliqua vero cum omni domus praesidio vendidit, ac pauperibus erogavit; nobilitatemque illam, quam ad saeculum videbatur habere, totam ad nanciscendam supernae gloriam dignitatis, divina gratia largiente, convertit. Et qui ante serico contextu ac gemmis micantibus solitus erat per urbem procedere trabeatus, post vili contectus tegmine, ministrabat pauper ipse pauperibus. 5. Etenim mutate repente saeculi habitu, monasterium petiit, et ex hujus mundi naufragio nudus evasit. In quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut jam tunc in ipsis initiis perfectorum posset numero deputari. Inerat denique ei tanta abstinentia in cibis, vigilantia in orationibus, strenuitas 3 in jejuniis, ut infirmato
Abbreviated transcription (Latin):
dei sine rectore esse non poterat.
beatum gregorium licet totis
iuirib renitentem plebs omĩs
elegit. Quem ille apicem attẽ¬
cius fugere tentans: esse omĩno¬
se indignũ tali honore clamita¬
pararet. urbi solicitudo ⁊ por¬
tis ugilie deputantur. donec
in eo diuina numina comple¬

Expanded text:
Dei sine rectore esse non poterat, beatum Gregorium licet totis viribus renitentem, plebs tamen omnis elegit. Quem ille apicem attentius fugere tentans, esse se omnino indignum tali honore clamitapararet, Urbi sollicitudo et portis vigiliae deputantur, donec in eo divina munia comple
Abbreviated transcription (Latin):
temporis mortuo sal.¬
manasar rege. cũ reg.¬
naret senacherib filius eius ꝓ
eo. et filios israel exosos hab̾et.
consolabatur eos. diuidebat q
unicuiq ꝓut poterat. de facil¬

Expanded text:
temporis, mortuo Salmanasar rege, cum regnaret Sennacherib filius ejus pro eo, et filios Israel exosos haberet consolabatur eos, dividebatque unicuique, prout poterat, de facul
Abbreviated transcription (Latin):
hibebat: Deniq cũ reuersus eẽs
uex scenacherub: fugiens a ni¬
dea ꝓ plaga qͣm crta eũ deus.
fecerat ꝓpter blaffemiã suam
et iratus multos eccideret ex
filiis israel: tlyhias sepelieba
corpora eorũ. Atubi renũcia¬
tum est regi: iussit eum occidi
et abstuli omnẽ substãciã ei
RTempus est ut reu̾tar ad eum
qui me misit. uos autẽ lenedicite
deum. Et enarrate om̃ia mirabili
ens. u̾. Genedicite deũ celi et cors
om̃ib uiuentibz confitem̃i ei.

Expanded text:
reversus esset rex Sennacherim fugiens a Iudaea plagam quam circa eum Deus fecerat propter blasphemiam suam et iratus multos occideret ex filiis Israhel Tobias sepeliebat corpora eorum at ubi nuntiatum est regi iussit eum occidi et tulit ei omnem substantiam eiTempus est ut revertar ad eum qui me misit; vos autem benedicite Deum, et enarrate omnia mirabilia ejus. Vers. Benedicite Deum, coeli, et coram omnibus viventibus confitemimi ei.
Abbreviated transcription (Latin):
ficiet impiũ. Et erit iusticia q̃-¬
gulum lumboꝵ enus:et fides
cinctoriũ renũ eius. Habitabͭ
lupus cũ agno: et pardus cũ
ede accubabit. Uitulus et leo-
et ouis simul morabuntur:
et puer paruulus minabit ess.
Ditulus et ursus pascentur
sunul. requiescent catuli eorũ:
et leo quasi bos comedet palea
Et delectabitur infans ab ube
suꝑforamina aspidis. et in ̃¬
cau̾nam reguli: qui ablattatꝰ
fuerit manũ suam mittet. No
uerso monte sancto meo: quia
repleta est terra sciencia dñi. si¬
cut aqua maris oꝑientes ecs.¬

Expanded text:
impium. Et erit iustiti cingulum lumborum eius: et fides cinctorium renum eius. Habitabit lupus cum agno: et pardus cum edo accubabit. Vitulus et leo et obis simul niorabuntur: et puer parvulus minabit eos. Vitulus et ursus pascentur: et simul requiescent catuli eorum. Et leo quasi bos comedet paleas et delectabitur infans ab ubere. Super foramine aspidis et in cbernam reguli: qui ablactatus fuerit manum suam mittit. Non verso monte sancto meo, quia repleta est terra scientia Domini: sicut aqua maris operientis
Abbreviated transcription (Latin):
exempło agnes beatissima ma
gnum de se pudicicie excitait
exemplum. cum uirginitatem
pretulit uite ommemq a se a¬
morem terrenum ꝑ amorem
celestem expellens. topheum
crucis xp̃i arcipuit: ⁊ tam con
quam fecro fortiter dunicauit
dientem: ⁊ reruit minacem
iidicem. Nescit aliquem ama
re qui transit. ⁊ dum nimis
uirginitatẽ diligit: nec ludi¬
bria nec flãmas nec supplicia
nec carnifices metuit. postremo
nec gladium furentis ꝑ cusso¬
ompellitur uirgo
ornamenta susci¬
pere carnis sed re
humani placere studebat. qͥa
gines xpisti coronam puella¬
ris exempli: ⁊ oblata sub spe¬
cie pietatis mumiscula uiroꝵ
tota intencione respuite. et
quasi rabidi canis morsus cũ
omni gaudio recusate. a quo
non accepis quod inineas dei.
non accipias quod diligas
cienscunq ab homine conse-¬
cuta fueris censum: sic accipe
ut te sporisam xpisti agnoscas.

Expanded text:
Agnes beatissima de se magnum pudicitiae excitavit exemplum, cum virginitatem praetulit vitae, omnemque a se amorem terrenum per amorem coelestem expellens, tropaeum crucis Christi arripuit; et tam contquam ferro, fortiter dimicavit dientem et renuit: minantemridet. Nescit aliquid amare, 457 quod transit; et dum nimis virginitatem diligit, nec ludibria, nec flammas, nec supplicia, nec carnifices metuit: postremo nec gladium furentis persecutoompellitur virgo ornamenta suscipere corporis, sed renhumani placere studebat, quia gines Christi, normae puellaris exempla, et oblata sub specie pietatis munuscula virorum tota intentione respuite, et quasi rabidi canis morsus omni cum gaudio recusate. A quo non receperis quod timeas Dei, non accipias quod diligas tiescumque ab homine consecuta fueris censum, sic accipe, ut te Christi sponsam agnoscas.