comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit tibi sarra audiuiuo cemeius que nonest pastur
anxiaatibus & dolare: qr deficientib: menstruicruoris
officiis muler esse desistit. ut di malediccione sitlbera
neces ad uirum. conuersio eius. sede contrario uirsubicitur
ei : & sic incipiuN uacarioracione. quia quã diu in coniugiũ
debitum soluitur: orandip̃teritur in stancia: non ne¬
alicui neces sitatem in ponit ut laqueũ sedid quod ho¬
nestum. ẽ suadens uolens omi esse sicut seipsum. & qua¬
quã deuir ginitate p̃ceptum dñi non habeat. quiaul¬
tra homi nes est. & quodã modo inpudentiserat. aduersũ.
naturam. cogere: alio que modo uolo dicere uosessequod
angelis . unde & urgo maloris ẽ mercis. dũ id contẽnit
quod si fecerit non de linquani hilominus in quoheren¬
tibus infest: Consiliũ aũtdotam quã miseri cordiã con.¬
secutus ad nõ ut simfidelis: & istimoergo hoc bonum esse

Expanded text:
dicit tibi Sara, audi vocem ejus . Quae non est in partus dicit tibi Sara, audi vocem ejus . Quae non est in partus anxietatibus et dolore, quae deficientibus menstrui cruoris officiis, mulier esse desiit, a Dei maledictione fit libera: nec est ad virum conversio ejus, sed e contrario vir subejus : et sic incipiunt vacare orationi. Quia quamdiu in conjugio debitum solvitur, orandi praeteritur instantia. 21. Non nealicui necessitatem imponit aut laqueum, sed id quod honestum est, suadet, volens omnes esse sicut seipsum. Et quamquam de virginitate praeceptum Domini non habeat: quia ultra homines est; et quodammodo impudentis erat, adversum naturam cogere, alioque modo dicere, Volo vos esse, quod Angeli sunt: unde et virgo majoris est mercedis, dum id contemnit, quod si fecerit, non delinquit; nihilominus in cohaerentibus infert: Consilium autem do, tamquam misericordiam consecutus a Domino, ut sim fidelis. Existimo ergo hoc bonum esse
Abbreviated transcription (Latin):
recumsocur: illa adi rundinis modũ lustrat uniuerta
poen&raliu sithorus rigeat : si pauimenta uerri orin
si ordinatusint poculu si prandium preparatumi
Perponde queso interistu. ubi sit li coqi ta cio& & haee fe¬
licos domus: ca& erũ ubitimpana so inanłtibiacla¬
mitat lira garrit x Cimbalũ concrepat: quis ibiditimor
parasitus in contumelis gloriatur. ingrediuntur & poni¬
telbidinũ uictime & tenuitate uestt um. nud e in pudicis
oculis ingeruntur : his infelixuxor ouãl&atur & perit:
autꝰ offonditur & maritus hinc iugia concitantur. hic di cordia
seminarit repudii: autsi aliqua inuenitꝰ dom: inquaista non
fian q tamenrara ali is ẽ ipsadis pensacio dom liberorũ
edo cacio: pecessita is mariti correccio seruulti quẽ axp̃ido¬
gitacione ñ a uocẽñ: defecet aitscriptura sarremul¬
ebriaẽ ÷ post quod dicitur ad abraba: omniaq cũ quao

Expanded text:
sse cum sociis. Illa ad hirundinis modum lustrat universa sse cum sociis. Illa ad hirundinis modum lustrat universa penetralia, si torus rigeat, si pavimenta verrerint, si ornata sint pocula, si prandium praeparatum. Responde, quaeso, inter ista ubi sit Dei cogitatio? Et hae felices domus? Caeterum ubi tympana sonant, tibia clamitat, lyra garrit, cymbalum concrepat, quis ibi Dei timor? Parasitus in contumeliis gloriatur: ingrediuntur expositae libidinum victimae, et tenuitate vestium nudae impudicis oculis ingeruntur. His infelix uxor, aut laetatur, et perit: aut offenditur, et maritus in jurgia concitatur. Hinc discordia, seminarium repudii. Aut si aliqua invenitur domus, in qua ista non fiant, quae rara avis est; tamen ipsa dispensatio domus, liberorum educatio, necessitates mariti, correctio servulorum, quam a Dei cogitatione non avocent? Defecerunt, inquit Scriptura, Sarae muliebria : post quod dicitur ad Abraham: Omnia quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
nuptaẽ: cogitatqͥ s mundiquo modo placeatiuro: quid ob¬
latras quid repugnas : uaseleccionis haecloquitur.
diuisa ẽ dicens mulier & uirgo : Vide quaĩle folicitatis
sitqr & nomen sexus amiserit: uirgoiã muler ñ uocat
Virginis: desinicio: scamerre corporȩ & spũ quianihilꝓsit
carnẽ habere uirginẽ : simente quis nupserit : qͣi uero
nupta ẽ cogitat qͣs mundi quomodo placeat uiro :¬
dem tupdtas esredieb & noctibur uacarioratione
uacare ieiuniis & ad aduentu marit &polia fefucia
Qrersum frangere si mulare blandicias: illa hocagit
ut turpior parfat & naturebonũ fusc& in iuria : haec
adspeculum p ingitur. & in contumeliam arteficiscona¬
tur pulcrioresse quãnata est inde infantes gurriũn
famiba ꝑstrepit. lberi aboculis : lberi abhore de¬
pendẽn : Computantur sumptus impendiaf̃paranum
hinc cocorum accinctamanus carnesterit : hurueni¬
cũ turba com mumdrat: nunciatur inte rim uirueni¬

Expanded text:
nupta est, cogitat, quae sunt mundi, quomodo placeat viro . Quid oblatras? quid repugnas? Vas electionis haec loquitur, 228 Divisa est, dicens, mulier, et virgo. Vide quantae felicitatis sit, quae et nomen sexus amiserit. Virgo jam mulier non vocatVirginis definitio, sanctam esse corpore et spiritu; quia nihil prosit carnem habere virginem, si mente quis nupserit. Quae vero nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro. Idem tu putas esse diebus et noctibus vacare orationi, vacare jejuniis; et ad adventum mariti expolire faciem, gressum frangere, simulare blanditias? Illa hoc agit, ut turpior appareat, et naturae bonum infuscet injuria. Haec ad speculum pingitur, et in contumeliam artificis conatur pulchrior esse quam nata est. Inde infantes garriunt, familia perstrepit, liberi ab osculis et ab ore dependent, computantur sumptus, impendia praeparantur. Hinc cocorum accincta manus carnes terit, hinc textricum turba commurmurat: nuntiatur interim vir veni
Abbreviated transcription (Latin):
nachos ingudicos : sed quis non statim intellegat ueler¬
berhas iami uirgine nec adulterum monachũ nec deri
aluis pter missir aduirginẽ uenia. queunstuto raa umeiret
lusimus: tunos eluidico egisti. qui lam euangebo corur¬
detraccionem uitaomoae & ad malodicta conuero
srolent enim : hoc & mulier cule faceselaudics preue
dominisnima loobtant mangulis  illuddues dceue¬

Expanded text:
nachos impudicos. Sed quis non statim intelligat, nec tabernariam virginem, nec adulterum monachum, nec clericum aetermissis ad Virginem veniam: quae institorias exercet lusimus. Tu nos, Helvidi, coegisti, qui jam Evangelio corusdetractionem vitae meae et ad maledicta converti solent enim hoc et mulierculae facere, quae victoribus dominis male optant in angulis, illud dico praeve
Abbreviated transcription (Latin):
qua diulox illa ꝑmansit. crescite & multipli camini
& repl&e terram: & maledicta sterelis que non fa¬
cit sem̃ mirł: Nubebañ oms & nubebantur : & de¬
relictis parentibus. fiebant una caro: quandoue¬
ro uox illa ꝑtonuit: tẽpus breuiatũ ẽ. reliquũ ẽ ut & qui
habẽT uxores. sic sint quasiñ haben adherentes dñõ un¬

Expanded text:
Quandiu lex illa permansit: Crescite, et multiplicamini, et replete terram; et: Maledicta sterilis, quae non facit semen in Israel , nubebant omrelictis parentibus, fiebant una caro. Quando vero vox illa pertonuit: Tempus breviatum est: reliquum est, ut et qui habent uxores, sic sint, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃i sd diedecime postasten si onem saluatorir ꝓ pl&acͥ iucare ffe¬
rente quis cripsit cũq conplerentꝰ dies pente costes eranioms pa¬
ntꝰ in eodeloca : & factureͥrepente decaelo sonius ta quã aduemen¬
ti sprꝰ uehementis. & repleuittotaꝰ domũ ubieramt sodentes & a pa¬
ruerꝰ illis disꝑtite linguae tam qua ignis sedoq supra singuloreuꝵ

Expanded text:
i die decimo post ascensionem saluatoris expleta est Luca referente, qui scribit: cumque conplerentur dies pentecostes, erant omnes pariter in eodem loco et factus est repente de caelo sonus tamquam aduenientis spiritus uehementis et repleuit totam domum, ubi erant sedentes. e t apparuerunt llli
Abbreviated transcription (Latin):
statim enĩ ut ꝓtullcyi sialiter scepit qui contra niticur dicit illud qd
ꝓbatũ erit honestoaliquo officio scriptorũ suissemtitũ. ubicnĩ
hoc nom potent si potuit in ea nacrratione quãc eorsũ a postolusat:
que uutem scꝯbo uobis. Pec ce coradõ quie non mentior credi ad
infirmari quac mentitus coloco ubidoxit depecro & barnaba cũ uideria qua
Non recte in grediunt᷑ adueritatẽ cuangelii. Sicnim recte ilhingrediebant᷑
istementitus est siaut̃ ibimentitus est ubiuerũ dixit᷑. anibiuerũ dixisse
uidebit᷑ ubi hocdixerit quod latorsapit . Cũ uero eoitra seniũ lactoris
aliquid occurrerit officioso mendatio deputalit᷑: Nonenimi de c̃ẽ po¬
teruns cause quur exestim&ur non solũ potuisse uerũ eici debuis se
mentiri si huic regulue concodit locus nonopus ẽ hanccausam nul¬
tis uerbi agere pruesertim apud te cuisapient̃ puidentidictũ satst:

Expanded text:
statim enim, ut protuleris, si aliter sapit, qui contra nititur, dicit illud, quod statim enim, ut protuleris, si aliter sapit, qui contra nititur, dicit illud, quod prolatum erit, honesto aliquo officio scriptorem fuisse mentitum. ubi enim hoc non poterit, si potuit in ea narratione, quam exorsus apostolus ait: Quae autem scribo uobis, ecce coram deo, quia nfirmarique mentitus eo loco, ubi dixit de Petro et Barnaba: cum uiderem, quia non recte ingrediuntur ad ueritatem euangelii? si enim recte illi ingrediebantur, iste mentitus est; si autem ibi mentitus? est, ubi uerum dixit? an ibi uerum dixisse uidebitur, ubi hoc dixerit, quod lector sapit, cum uero contra sensum lectoris aliquid occurrerit, officioso mendacio deputabitur? non enim deesse poterunt causae, cur existimetur non solum potuisse, uerum etiam debuisse mentiri, si huic regulae conceditur locus. non opus est hanc causam multis uerbis agere praesertim apud te, cui sapienter prouidenti dictum sat est.
Abbreviated transcription (Latin):
rur sus dista qđ legaem dumtamen his respondere negoc ueris qđ iacui
diuest ut expestõ primas &iam quus udte aedhuc prbt literces pre¬
pecra ueram mittendus ꝑquendam fretre nr̃m ꝓsuturum quipos¬
tea colleginobis fecctus iaem ex hac uita eni gacuit nec eas cunc ipie
perferre potuit quia continuodum prosiciseedisponit epis copatu
sarcina d&entus hacdeinde breui defunctuse &ui ammittereuolui¬

Expanded text:
espondere ne graueris, quod iam diu est, ut expecto. primas etiam, quas ad te adhuc presbyter litteras praeparaueram mittendas per quendam fratrem nostrum Profuturum, qui postea collega nobis factus iam ex hac uita migrauit nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo, dum proficisci disponit, episcopatus sarcina detentus ac deinde breui defunctus
Abbreviated transcription (Latin):
nimo egestinis hdño scclurem ex quo coepicd tes cnbere hactua
se npta denderarernumquẽ mnihi melior occarrit occano quec te p
diseruum hoe ministru si delissimũ miliq carissimum meacibi oster
to filio uro decrit nec gratio in ꝓmerendis nec dilizentie incuslo¬
diendis nec ala entas inperserendis nacfides in reddendis tantis
meo ut frat̾nam uoluntatem nulla uoluntas mador inpediae
tii ucergo ducos lamepistolaes misi nullam acutẽ tua postea recipi eas¬
dem ipias mittere uolui. credens eas non ꝑuenisse. qu dsi apuc¬
nerꝰ hac fortasse tuȩ potius adme ꝑuenir eominume potutr cca
ipra scnpta queltm misisti tterunutte sifosate seruactas imminas
rurius dista qđ legaem dumtamen his respondere negoc ueris qđ ueni

Expanded text:
onymo Augustinus in domino salutem. Ex quo coepi ad te scribere ac tua scripta desiderare, num- . quam mihi melior occurrit occasio, quam ut per dei seruum ac i ministrum fidelissimum mihique carissimum mea tibi adferto filio nostro deerit nec gratia in promerendis nec diligentia in custodiendis nec alacritas in perferendis nec fides in reddendis; tantummeo, ut fraternam uoluntatem nulla uoluntas maior inpediat. Quia ergo duas iam epistulas misi, nullam autem tuam postea recepi, easdem ipsas rursus mittere uolui credens eas non peruenisse. quodsi et peruenerunt ac fortasse tuae potius ad me peruenire minime potuerunt, ea ipsa scripta, quae iam misisti, iterum mitte, si forte seruata sunt; sin minus, rursus
Abbreviated transcription (Latin):
uellem discurrere nondicam ame quinibilsum sed acu&erũ grecoꝵ
docerem interpͥtationibus dis crepare : uelemi amice carissime
&cctesili : dignitate paerens : & hoc ame rogatus obseruec ut quid qđ
mihi scripseris aed me primum faccias ꝑuenire: agust.

Expanded text:
uellem discutere, non dicam a me, qui nihil sum, sed a ueterum Graecorum uellem discutere, non dicam a me, qui nihil sum, sed a ueterum Graecorum docerem interpretationibus discrepare. uale, mi amice carissime, aetate fili, dignitate parens, et hoc a me rogatus obserua, ut, quicquid mihi scripseris, ad me primum facias peruenire.
Abbreviated transcription (Latin):
ad eaq nonscripsisti: eut situus est ingenue consitere ut si in desensionemn
ei odiquoc senpsero in te culpasit qui ꝓuo casti : non inme qui res pondere con¬
pulsussum Ad dis preterea teparatũ ẽẽ ut si quidine intius scriptis
mouerit cot corrigere uoluero fratͥne accipias & non solumnca intebo¬
niuolentia ga uisurũ sed ut hoc ipsum saciam de pͥcarq rursumdico quod
sentio : prouocas senietacentẽ stimulas uideris lastare dostrinam. non¬
est acutem & cecis mec putarimaliuolum ergorcũ cuimagis sicuere
debeo : &si incuuiungelias þac ꝓph&is ꝑuersi homines inueniunt qđ
nitantur reprehendere miraris silntuis libris & maexime inscrip¬
turarũ expositione que uel obs curissime sunt quedam arestoliro¬
a discrepare uideantur : & hoc dico non quod in operibustuis
quiorũ tuorũ libros & quordam comentariolus inpralmo : quossi

Expanded text:
ad ea quae non scripsisti; aut si tuus est, ingenue confitere, ut si in defensionem ad ea quae non scripsisti; aut si tuus est, ingenue confitere, ut si in defensionem mei aliqua scripsero, in te culpa sit qui pulsus sum. Addis praeterea te paratum esse, ut, si quid me in tuis scriptis mouerit aut corrigere uoluero, fraterne accipias et non solum mea in te beniuolentia gauisurum, sed, ut hoc ipsum faciam, deprecaris. rursum dico, quod sentio: prouocas senem, tacentem stimulas, uideris iactare doest autem aetatis meae putari maliuolum erga eum, cui magis fauere debeo. et si in euangeliis ac prophetis peruersi homines inueniunt, quod nitantur reprehendere, miraris, si in tuis libris et maxime in scripturarum expositione, quae uel obscurissimae sunt, quaedam a recti linea discrepare uideantur? et hoc dico, non quod in operibus tuis quiorum tuorum libros et quosdam commentariolos in psalmos, quos si
Abbreviated transcription (Latin):
beetur: queso ut me patienter ccudies nonscripsisti librũ & quo¬
modo mibi repre hensionis a temeȩ ꝑcelios seripta delacta sunt:
cur haeb& italice quod tu non scripsisti quaratione poscis ut resen¬
beem cedcaq scripiisete denegas.: Nectam hebessum ut si diuer¬
a senseris melesum putem: sedsimea comminus distare prehendas¬
a micitia in hoc necessitudinis lura uiolaentur neuideamur cer¬
tare pueriliter & fecutoribus &iuicem ul darastonbus nr̃is tri¬
buere matenam contempnendi: hec scribo quiecte pure atr¬
cene diligere cupio nec quie qua in mea mente r&inere quod dista
debus : Noneni conuenit ut bules centia usque cod haene &atẽ
inmonasterio locum scis fratiibus laborare desudacns celiquid con
piccmcere quac nosse qui mepiimus cedamicitias prouocauit que
postme orientem inscipturarũ cruditione lacctussum: Iitur
aut tuũ negocto librũ si forte nontuus e & desine flagitare rescnptũ

Expanded text:
batur, quaeso, ut : me patienter audias. non scripsisti librum. et quobatur, quaeso, ut : me patienter audias. non scripsisti librum. et quomodo mihi reprehensionis a te meae per alios scripta delata sunt ? cur habet Italia, quod tu non scripsisti? qua ratione poscis, ut rescribam ad ea, quae scripsisse te denegas ? nec tam hebes sum, ut, si diuersa senseris, meamicitia, in hoc necessitudinis jura violantur. Ne videamur certare pueriliter, et fautoribus invicem vel detractoribus nostris tribuere materiam contendendi; haec scribo, quia te pure etchristiane diligere cupio, nec quidquam in mea mente retinere quod distet a labiis. Non enim convenit ut ab adolescentia usque ad hanc aetatem, in monasteriolo cum sanctis fratribus labore desudans, aliquid contpi amare quam nosse, qui me prior ad amicitiam provocavit, quem post me orientem in Scripturarum eruditione laetatus sum. Igitur aut tuum negato librum, si forte non tuus est, et desine flagitare rescriptum
Abbreviated transcription (Latin):
lugum cum ep̃o ducere. ego quondam miles : nunc uoleranus & tuas
&aliorum debtolecudare uistonas non ipserur sus esfesto corpose
dimicare : nesimne cedscribendum frequenter inpuleris illius re¬
corder istoria quod connibedem iuueniliter exultantem quintus nax¬
imus pacientia sua fregit ⁊ om̃a fert &ces ceninum quoq sepe ego
longos cantando pucrum memine condere soles mune oblita miba tor
car mina uer qpoue mocrimiã fugit. out magis descripturis tcis
loqueer uer gelli ille gela adites regi diud benesitia omnes q dilt¬
as luueno diligets flio ostendit senestutem hec appalere nondebe¬
re nec obleta sus cipere: quod cutem iuraste aduer sum me
librum non scripsise neque romam musisie quem non scripseꝯs
seda forte aliquec intuis slriptis reppersantur quitemeo sensu dis¬
crepent : non meatr lesum sedate seriptũ quod tibi restum uide¬

Expanded text:
iugum cum episcopo ducere. ego quondam miles, nunc ueteranus et tuas iugum cum episcopo ducere. ego quondam miles, nunc ueteranus et tuas et aliorum debeo laudare uictorias, non ipse rursus effeto corpore dimicare, ne, si me adscribendum frequenter inpuleris, illius recorder historiae, quod Hannibalem iuueniliter exultantem Quintus Maximus patientia sua fregerit. omnia fert aetas, animum quoque; saepe ego longos cantando puerum memini me condere soles. nunc oblita mihi tot carmina; uox quoque , Moerim iam fugit. et — ut magis de scripturis sanctis loquar — Berzelli ille Galaadites regis Dauid beneficia omnesque delicias iuueni delegans filioĮ ostendit senectutem haec appetere non debere nec oblata suscipere. Quod autem iuras te aduersum me librum non scripsisse neque Romam misisse, quem non scripseris, sed, si forte aliqua in tuis scriptis repperiantur, quae a meo sensu discrepent, non me a te laesum, sed a te scriptum, quod tibi rectum uide
Abbreviated transcription (Latin):
ut simpliciter fatear dignationituȩ s̃ primum id circores poride¬
re nolui quiactua liquido epistolam non credebam nec ut uulgo
dequibus ꝓuerbiũ est litum melle glediũ : De inde illud cauebã
ne ep̃o communionis meȩ uiderer ꝓcaciter respondere & cliqua
inro phendentis epistolac reprehendere presertim cũ quedam in
illa heraica iudicarem : ad etremũ n&uiure xxpostulaeres &di¬
ceres quid eni epistolam mea uideras a nota xibi manus in subs¬
criptione signa de prehenderas uttam facile amicũ lederes & al¬
tenus malitia in mea uentres contumeliam : Igitur ut antelam
scripsi ocut micte eandem epistolaemtuam subscriptam manu:
ccut senem lutitantem incellolam lascescere desine.⁊ sin aute tuã
uis uel ostendere uel exercere dostiinam : quere luuenes & disser¬
tos & nobiles quorũ rome dicuntur esse quam plurimi qui possint
& ccudiccnetecũ congredi & in disputotione itarum scypturarum

Expanded text:
ut simpliciter fatear, dignationi tuae primum idcirco respondeut simpliciter fatear, dignationi tuae primum idcirco respondere nolui, quia tuam liquido epistulam non credebam nec, ut uulgi de quibusdam prouerbium est, litum melle gladium; deinde illud cauebam, ne episcopo communionis meae uiderer procaciter respondere et aliqua in reprehendentis epistula reprehendere, praesertim cum quaedam in illa haeretica iudicarem; ad extremum, ne tu iure expostulares et diceres: \'Quid enim? epistulam meam uideras et notae tibi manus in subscriptione signa deprehenderas, ut tam facile amicum laederes et alterius malitiam in meam uerteres contumeliam?\' igitur, ut ante iam scripsi, aut mitte eandem epistulam tua subscriptam manu aut senem latitantem in cellula lacessere desine. sin autem tuam uis uel ostentare uel exercere doctrinam, quaere iuuenes et disertos et nobiles, quorum Romae dicuntur esse quam pet audeant tecum congredi et in disputatione sanctarum scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
r&icis maens timuisse dis crimince & nccuigationis mutasse consilium:
que cum ita sint satis mirari nequeo quomodo ipse epistoloe & rome &
init alic hebenec plepto dicatur &cedmesolum non ꝑuenenit cuisolimis¬
sa est. Prȩsertim cumidem fratersi sinnius interc&eros trastatus
tuos dixeriteamse non incefrica non apudte sed insulae adrie cente
hoc ferme quinquenniũ sepperisse: Deoemicitia omnis tollendec suspicio
est. & sic cũ amico. quasi cum altero ee loquendum noh nulli fecmilias es
mei & ucsa xp̃i quorum hiero solimis & inscis locis ꝑmagna copia est sug¬
gerebant: non simplicitate cenimo fcestum sedlatudem ced querimus cylas
& gloriolam populi requirente. ut denobis cresceres ut multi cognos ce¬
rentte pro uocaroine timer&e seribere ut doctum metacere uthipertũ
& tandem repensre quigarrulitati mec modum inponer& : ego ccutm

Expanded text:
retices, maris timuisse discrimina et nauigationis mutasse consilium. retices, maris timuisse discrimina et nauigationis mutasse consilium. quae cum ita sint, satis mirari nequeo, quo modo ipsa epistula et Romae et in Italia haberi a plerisque dicatur et ad me solum non peruenerit, cui soli missa est, praesertim cum idem frater Sisinnius inter ceteros tractatus tuos dixerit eam se non in Africa, non apud te, sed in insula Hadriae ante hoc ferme quinquennium repperisse. De amicitia omnis tollenda suspicio est et sic cum amico quasi cum altero se loquendum. nonnulli familiares mei et uasa Christi, quorum Hierosolymis et in sanctis locis permagna copia est, suggerebant non simplici a te animo factum sed laudem atque rumusculos et gloriolam populi requirente, ut de nobis cresceres, ut multi cognoscerent te prouocare, me timere, te scribere ut doctum, me tacere ut inperitum et tandem repperisse, qui garrulitati meae modum inponeret. ego autem,
Abbreviated transcription (Latin):
mices uin eptebeato si rion operam nonudentes cliorum lyetae
esium mathicam consideremus: supest utdiligas diligentẽ aduscnp¬
turarum campo iuuenis senem nom puoces : Nos nr̃a habuimus tẽ¬
pora &currimus quentũ potiuimus nundete curre atem olonga
spectia trans mnit tentẽ : nobis debolur ociũ suimulq eccã uenia
achonor&uo dixerim nesoluis mibi depo&is ccliquid prio posuisse ui¬
dearis memento decs uas e intelli &uulgieris puerbui quod bos
laessus fortiusfigat pedem. tristis hec distauimus utinum mere¬
remur complexustuos &collactione mutua uel doceremur ediqud
uel disceremus : HenOtUMUs
omino uiro sto &pcepe beatissimo a gustino hieronimus crebras
ad me epistolas dirigis &sepe compellis ut rospondeam cuidam
epistol&ue culus cedime ut centelam scripsi ꝑsisis nũ dicc conui exemplecha
doper quedam eliũ temisisse significas & interim ꝓsuturũ r&rastum
de itinere & epm constitutũ uelocimorte subtrastum illum culus nomͦ

Expanded text:
micos reprehensio, si nostram peram non uidentes aliorum iuxta Persium manticam consideremus. superest, ut diligas diligentem et in scripturarum campo iuuenis senem non prouoces. nos nostra habuimus tempora et cucurrimus, quantum potuimus; nunc te currente et longa spatia transmittente nobis debetur otium simulque, ut cum uenia et honore tuo dixerim, ne solus mihi de poetis aliquid proposuisse uidearis, memento Daretis et Entelli et uulgaris prouerbii, quod bos lassus fortius figat pedem. tristes haec dictauimus; utinam mereremur conplexus tuos et conlatione mutua uel doceremus aliqua ueOMINO VERE SANCTO ET BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONVMUS. Crebras ad me epistulas dirigis et saepe compellis, ut respondeam cuidam epistulae tuae, cuius ad me, ut ante iam scripsi, per Sisinnium diaconum exemplaria do per quendam alium te misisse significas; et interim Profuturum retractum de itinere et episcopum constitutum ueloci morte subtractum, illum, cuius nomen
Abbreviated transcription (Latin):
decuit melustus. in misen cordice & corgu&me oleũ ccutem pec
catoris non inpingu& capudieu nisi qui ce magis cemat oblut¬
gector scencens quam aedulactor unguens capud : egoccutem dis¬
ficileme bonus iudex lego qđ scripserim sed acut timidior recco
aut cupidior uideo &icm interdum uicicmea sed hec malo ccu¬
dire a melioribus nec cum mereste fortasse reprebendero

Expanded text:
dabit me iustus in misericordia et arguet; oleum autem pdabit me iustus in misericordia et arguet; oleum autem pcatoris non inpinguet caput meum, nisi quia magis amat obiurgator sanans quam adulator unguens caput. ego autem difficillime bonus iudex lego, quod scripserim, sed aut timidior recto aut cupidior. uideo etiam interdum uitia mea, sed haec malo audire a melioribus, ne, cum me recte fortasse reprehendero,
Abbreviated transcription (Latin):
loqui cuperem. &dexpĩ anistudio conferre sed huhic desideriomeo.
nulluepisto loc satest uberius id possum. ꝑfratrem. quem miscendũ
&x alendũ dulcibus atque utilibus sermonicacionibus tius misisse
me gaudeo & tamen quantum uellem necipse quod eius pace dixerim
forsitat capit quãquã ni hilomeilli ꝑtulerim. ego enim nefateortu
capaciorem. sed ipsumuideo fieri pleniorem quo me sine dubitati¬
one antecellit. & postec quã rediorit. quod d nõ adiuuante pros¬
perat uiri spero cumeius. pestons ediste commulati pcerticeps fuero
non est impl&urus qđ in me ced huc uoccuũ ent atq euidũ sensorũ
tuorũ itasi& ut ego &icm tunc egentior sim ille copiosiot: scene
id est fractꝰ cliqua scripta nr̃a fert secum cum quibus legendis si
dignationẽ aedhibuens &ioem sinceram frectͥ neeq seuenta tem
cedhibeat que so non enim oliter intelligo qđ scriptu est emen¬

Expanded text:
loqui cuperem et de Christiano studio conferre, sed huic desiderio meo loqui cuperem et de Christiano studio conferre, sed huic desiderio meo nulla epistula sat est. uberius id possum per fratrem, quem miscendum et alendum dulcibus atque utilibus sermocinationibus tuis misisse me gaudeo. et tamen, quantum uellem, nec ipse — quod eius pace dixerim — forsitan capit, quamquam nihilo me illi praetulerim. ego enim me fateor tui capaqiorem, sed ipsum uideo fieri pleniorem, quo me sine dubitatione antecellit, et posteaquam redierit, quod domino adiuuante prosperatum hi spero, cum eius pectoris abs te cumulati particeps fuero, non est inpleturus, quod in me adhuc uacuum erit atque auidum sensorum tuorum. ita fiet, ut ego etiam tunc egentior sim, ille copiosior. sane idem frater aliqua scripta nostra fert secum, quibus legendis si dignationem adhibueris, etiam sinceram fraternamque seueritatem adhibeas quaeso. non enim aliter intellego, quod scriptum est: emen
Abbreviated transcription (Latin):
timonice quȩ codhibita sunt cedseruende utilitati mendacu cliter
oportere intellegi ostenderem ut ubiq corũ firina uentas docer&n
quãe enii testimonia mendatia esse nondebent tam nondebent fecue¬
re mendatia sed hoc intelligentiȩ relinquotue. ad mota enim lec¬
tioni diligentiore consideratione multo id fortasse faccilius uidebis
qua ego ad hane autem considerationẽ cogitte pi&aes que cognoscis
flustucre austoritatem diuinorũ senptorũ ineis quod uult quisq
credat quod non uult noncredat sist mel fuerit persua sum eliqube
illos uiros ꝑ quos nobis hec ministratas inscripturissuis osfitio sepetu¬
isrenmentiri nus farte regulas quaes dem datururos quib nouerim:
uboportecedmentiri & ubi nonoposteat : quo di ficripotest nullo modo
mendacibus dubnsque racionibus id&plices que sonec me honero sum
test ueritus. fauere nonmendacio multualia sinceris simo cordituo

Expanded text:
timonia, quae adhibita sunt adstruendae utilitati mendacii, aliter timonia, quae adhibita sunt adstruendae utilitati mendacii, aliter oportere intellegi ostenderem, ut ubique eorum firma ueritas doceretur. quam enim testimonia mendacia esse non debent, tam non debent fauere mendacio. sed hoc intellegentiae relinquo tuae. admota enim lectioni diligentiore consideratione multo id fortasse facilius uidebis quam ego. ad hanc autem considerationem coget te pietas, qua cognoscis fluctuare auctoritatem diuinarum scripturarum, ut in eis, quod unIt quisque, credat, quod non uult, non credat, si semel fuerit persuasum aliqua illos uiros, per quos nobis haec ministrata sunt, in scripturis suis officiose potuisse mentiri; nisi forte regulas quasdam daturus es, quibus nouerimus, ubi oporteat mentiri et ubi non oporteat. quod si fieri potest, nullo modo mendacibus dubiisque rationibus id explices quaeso nec me onerosum test ueritas fauere mendacio. Multa alia cum sincerissimo corde tuo
Abbreviated transcription (Latin):
tionsc In conis est &sidesura:. Ini uenimur autem &sad si testes di qui¬
a testimonium diximus ceduer susdĩ quod sus cita uerit xp̃m quem ii
suscitauit: si quis inuc dicer& quid in hoc nendatio per orsercis cum
id dixeris quod aicm si salsumst cedlauidemdi mgcine pertiua
non ne huius dacestatus in saniam quibus pors& uerbis & signis catio¬
nibus in lucem pen&ralic sui cordis apperir& cloemans non mino¬
re autsortasse miciore scelere indõ lcudari faelsitatem qua uen¬
tate uituperan: agendum est igitur ut aed cognitione diuinarũ
scripturarũ talis homo accedat quide scis libris tamsce & ueraci
ter exestim& ut nolit cliquacorũ paerte dilectari ꝑ officiosa men¬
datia potiusq id qđ non incellegit tranicat qua corsuuꝰ preserat
illi ueritati. profecto enim cum hoc dicit credis ibi expasit & cad
id agit ut diuinarum scripturarũ austoritatibus: non credamus
& egoquidem qualibus cũq uiribus quaesdns suggerit om̃a illaces¬

Expanded text:
autem et falsi testes dei, quia testimonium diximus aduersus deum, quod suscitauerit Christum, quem non suscitauit. si quis huic diceret: \'quid in hoc mendacio perhorrescis, cum id dixeris, quod, etiamsi falsum sit, ad laudem dei maxime pertinet" nonne huius detestatus insaniam, quibus posset, uerbis et significationibus in lucem penetralia sui cordis aperiret clamans non minore aut fortasse etiam maiore scelere in deo laudari falsitatem quam ueritatem uituperari? agendum est igitur, ut ad cognitionem diuinarum scripter existimet, ut nolit aliqua eorum parte delectari per officiosa mendacia potiusque id, quod non intellegit, transeat, quam cor suum praeferat illi ueritati. profecto enim, cum hoc dicit, credi sibi expetit et id agit, ut diuinarum scripturarum auctoritatibus non credamus. Et ego quidem qualibuscumque uiribus, quas dominus suggerit, omnia illa tes
Abbreviated transcription (Latin):
nt̾m sisimũ diceconti huc exem plaene peruener᷑ inque ortaris
me ut tige itice puatĩ suꝑ quodem a postoli capitulo cane as
uen tert st quidaet abendo oculos perdliderat: Letuden do decdiee¬
ratur gredendur putaui: nefrteme respondente lesus uste ex¬
Diumeni laenguenti mulcotempose edãdemus pene cpistolaus uel
lus quisubtuo nomine scripserat oblitisumus memores ilius uersi¬
coli munca inluctu in portuna necrratio ⁊ Itaq situor est epistolia
perntueseribe udimitte exempletio ueriore ut ebs q alla udi¬
ore sihomocha hicpturardi di putatione ueriem docde ulia:¬

Expanded text:
nostrum Sisinnium diaconum huc exemplaria peruenerunt, in qua hortaris me, ut zzakivoidiav super quodam apostoli capitulo canam uantem, ut, qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperarum credendum putaui, ne forte me respondente laesus iuste exdum enim languenti multo tempore adsidemus, paene epistulae tuae uel eius, qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus memores illius uersiculi: Musica in luctu importuna narratio. itaque si tua est epistula, aperte scribe uel mitte exemplaria ueriora, ut absque ullo rancore stomachi in scripturarum disputatione nersemur et u
Abbreviated transcription (Latin):
doꝰ facere questionẽ & uas fragile cetq test& uͦ rebellus con¬
trafigulũ tuu : Nu quid figmentũ potestdicere ei quise finx
quureme sic fecisti aut non hab& potesta temfigulus luti&̧ ea¬
da messa facere aliud quidem uecs. in honore aliud uero in con¬
tumeliu. A& noigitur silencio contiurce& scito fragilitate tua ads
xister&: quidsi⁊ õo ap̃łs scrĩbit isecunda adchoninios
dlius odon mortis tigorten.: alius odorture aduita & adhaee quista

Expanded text:
deo facere quaestionem et, uas fragile atque testaceum, rebellas condeo facere quaestionem et, uas fragile atque testaceum, rebellas contra figulum tuum? numquid figmentum potest dicere ei, qui se finxit: quare me sic fecisti? aut non habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere aliud quidem uas in honorem, aliud uero in contumeliam? aeterno igitur silentio conticesce et scito fragilitatem tuam etexisteret : Quid sit, quod apostolus scribit in secunda ad Corinthios: aliis odor mor
Abbreviated transcription (Latin):
dicitesaius tusidne sabahot reliquis & nob semacut sidoma
factier semus a ficit gomurra sunilis fuis semus. Cl q testinonia
proposuirra quib dud& uocatio p̾dicit ur & gentiũ: & populi
iudaeoruꝰ transitad aurentem. disputationem : & id urcodicit
gentes. que non soctabant᷑ iusticia ad pͥhendis seiusticiam
qui a non suꝑ bierim sed inxp̃o crediderimtꝰ ⁊srahelis autẽ
magnt̃ partem. ido coruiste : qui a offenderit in lapidem
Legi incuius docm
commentarus. sic res pondirse apliñ ut ma¬
gis implicuerit quã soluerit quescionem. Aiteni adid qđ
ꝓ posuerat: quod eni dicemus num quid miquitus apuddiñ
& nonẽ uolentis neq currentis sed miserentisdi & cuiu suult
miser&ur & quos uult indurat & uoluntati eius quis potestre¬
sistere: Sic aplinrespondisse o homo qui tra& cinises audes

Expanded text:
dicit Esaias: nisi dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma dicit Esaias: nisi dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus et sicut Gomorra similes fuissemus. cumque testimonia proposuisset, quibus duplex uocatio praedicitur et gentium et populi Iudaeorum, transit ad cohaerentem disputationem et idcirco dicit gentes, quae non sectabantur iustitiam, adprehendisse iustitiam, quia non superbierint, sed in Christum crediderint, Israhelis autem magnam partem ideo corruisse, quia offenderit in lapidem legi in cuiusdam commentariis sic respondisse apostolum, ut magis inplicuerit, quam soluerit quaestionem. ait enim ad id, quod proposuerat: quid ergo dicimus? numquid iniquitas apud deum? et: non est uolentis neque currentis, sed miserentis dei et: cuius uult, miseretur et, quem uult, indurat et: uoluntati eius quis potest resistere? sic apostolum respondisse:\' o homo, qui terra et cinis es, audes
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerunt : Haec auꝰ uasa misericordiae nonsoluͥ populus gen¬
auͥ est : sed &hii qui & iudueis credereuoluerꝰ & inurcredentiũ ef¬
fectusostpopulus & quo ostenditur nongentes elfer sed honi¬
nuꝰ uolum tater: atq itufastu est. utimplera urillud qđ dictũ
est posate uocaui non plebemea plebemea: hoce populũ gen¬
tiliuꝰ : & quib: prius dicebatur non plobs mea : non uocentur
filudiuiui : quod nec solum degentibus dicere uider&ur &¬
id eor qui & ir rahȩlis mulatudine crediderͥ uasamiseri car¬
diue & olectionis appellat : Clumatenim esaias ꝓ irł
si fuerit numerus fiboru irł ta qua arena maris : reliquie
saluofiens:Hõẽ &iam simbetudo noncredicdertt
timen pancior edent:: Uerbuͥ auͥ consumatũ atii breuiatum
in suads ae quitate librauit. uthumi litate incarnationtͥxpli eos sal¬
uas. fuceror ÷ qui in euđ credereuoluis s ems : hocipsũ & in aliolo co

Expanded text:
uoluerunt. haec autem uasa misericordiae non solum populus genuoluerunt. haec autem uasa misericordiae non solum populus gentium est, sed et hi, qui ex Iudaeis credere uoluerunt, et unus credentium effectus est populus. ex quo ostenditur non gentes eligi, sed hominum uoluntates atque ita factum est, ut impleretur illud, quod dictum est per Osee: uocaui non plebem meam plebem meam, hoc est populum gentium, et, quibus prius dicebatur: \'non plebs mea\', nunc uocentur filii dei uiui. quod ne solum de gentibus dicere uideretur, etiam eos, qui ex Israhelis multitudine crediderunt, uasa misericordiae et electionis appellat. clamat enim Esaias pro Israhel: si fuerit numerus filiorum Israhel tamquam harena maris, reliquiae saluae fienthocest:etiam si multitudo non crediderit, tamen pauci credent. uerbum enim consummatum atque breuiatum in sua deus aequitate librauit, ut humilitate et incarnatione Christi eos saluos faceret, qui in eum credere uoluissent. hoc ipsum et in al
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝰ diloctu ÷ &eritin lo co ubi dictũe einꝰ pleps mea uos. ibiuo
sodo cabuñ filuidi uiui & c& era que secuntur: Si inquidpa
utientiadiꝰ indurabit pharaonẽ & multitempr poenas distulit
iridis ut iustius condemp nar& quostan totẽ poresustinuerat.
nͥ di acusandu patiencia est. & in finitaclementia sedeo rũ du¬
titiu qui bonitate dĩ ipdicionem sua abusisur alio quin
unus estcalorsolis: & secundu essencias subiacenten aliabq¬
facit alia indu rate alic soluit: aliu constringit : liquaturenĩ
cenu & indusdtur lutũ: & tamen non est caloris diuersa naturo:
Sic & bonitus di atq clementia: uasaire que abtas in interitũ
ideͥ populũ irł. indurat: uasaau miseri cordiae que prepara¬
uit ingloric qu& uocauit hocestnos quinon. solum & iudaeis
sumus: s& etiã xgentibus non saluati in rationabiliter:
&absque uidicii. ueritate sedcausis precedentibus: quia alu
non susciperunt. fi liunidi aliinon recipere sua sponte

Expanded text:
t erit in loco, ubi dictum est ei: non plebs mea uos, ibi uocab untur filii dei uiui et cetera, quae sequuntur. si, inquit, patientia dei indurauit Pharaonem et multo tempore poenas distulit Israhelis, ut iustius condemnaret, quos tanto tempore sustinuerat, non dei accusanda patientia est et infinita clementia, sed eorum duritia, qui bonitatem dei in perditionem suam abusi sunt. alioquin unus est solis calor et secundum essentias subiacentes alia liquefacit, alia indurat, alia soluit, alia constringit; liquatur enim cera et induratur lutum et tamen non est caloris diuersa natura. sic et bonitas dei atque clementia uasa irae, quae apta sunt in interitum, id est populum Israhel, indurat, uasa autem misericordiae, quae praeparauit in gloriam, quae et uocauit, hoc est nos, qui non solum ex Iudaeis sumus, sed etiam ex gentibus, non saluat inrationabiliter et absque iudicii ueritate, sed causis praecedentibus, quia alii non susceperunt filium dei, alii recipere sua sponte
Abbreviated transcription (Latin):
nalia & regu̾ purporas. nontimebant: promiserateni dñr
prius quã pater&ur & dixerat cuͥ auͥ trademꝰ uos nohte
cogitare quomodo autquid. loquamini. dabitur eni uobis
in illa hora quidlo quamini. Noneniꝰ uos estisqui loquimini
sed i prꝰ patrisuriꝰ quidlo quitur inuobis: Ego audaster
absq sprsciꝰ gratia sed promodolo atq: mensura undes alua¬
tor clumaba t intemplodicens : quisititueniat adme & bi¬
bat: qui creditimne sicut dixit scriptura flumin a deuen¬
treeius fluenta qua euiuae hoc auͥ dixit deipuꝰ que maccep¬
turieram credentes meuꝰ & in eodem loco codfest nondueniꝰ
seiurams : postquã auͦ babti zantur in spu sco & effunditur ineos
spr sci gratia : tuncliberilo queꝰ ad principeriud aeorũ oboedise¬
de magiso porta anhominib: Ctiortuos suscitam int̾flugella

Expanded text:
nalia et regum purpuras non timebant. promiserat enim dominus, nalia et regum purpuras non timebant. promiserat enim dominus, priusquam pateretur, et dixerat: cum autem tra dent uos, nolite cogitare, quomodo aut quid loquin illa hora, quid loquamini. non enim uos estis, qui loquimini, sed spiritus patris uestri, qui loquitur in uobis. ego audacter bsque spiritus sancti gratia, sed pro modulo atque mensura. unde saluator clamabat in templo dicens: qui sitit, ueniat ad me et bibat. qui credit in me, sicut dicit scriptura, flumina de uentre eius fluent aquae uiuae. hoc autem dixit de spiritu, quem accepturi erant credentes in eum. etin eodem loco infert: nondum enim se iurant. postquam autem baptizantur in spiritu sancto et effunditur in eos spiritus sancti gratia, tunc libere loquuntur ad principes Iudaeorum: oboedire magis deo oportet an hominibus? mortuos suscitant, inter flagel
Abbreviated transcription (Latin):
pͥ dicaren : & inesaiam. quidẽ supliminare templdici¬
tur fuis secoꝰ motũ. & repl&a omꝰs domus fumo idestterrore &
tenebris u&erique ignorantia In principioaueuan gelii
repl&ur spuꝰ ecolesia ut gratia euis atq feruore omniacreden
sedixeratꝰ pͥdicaturaxpmꝰ lingua sanar&ur : Nonemꝰ iohannes
lucasq discordans ut quod illeprima resurrectionis diedatuee significit
hicquinqua gesino uenis rediscribat. Sed ꝑfestus a postolicus ut
qui primũ remitendo rũ peccatorũ gratia acciperam postea acci
perem operationes uistutũ : & cunsta donationũ genetẽ
q: ab aplo descripta memora uimus & quod magis neces sariũ
erat. diuersitatem linguarũ uniuersarũ q: gentiũ : ut
ad noncia turixpmꝰ nullo egerem interpr&e unde & in lica¬
onia cũ audirsem paulũ & barnabam. loquilinguissuis
deos in homines conueros esse credebam : & reuera indumꝰ¬
tũ uistutis spr̃ sui graticc est qua posidentis. iudicũ tribu¬

Expanded text:
praedicarent. et in Esaia quidem superliminare templi dicitur fuisse commotum et repleta omnis domus fumo, id est errore et tenebris uerique ignorantia. in principio autem euangelii repletur spiritu ecclesia, ut gratia eius atque feruore omnium credese dixerat, praedicatura Christum lingua sanetur. non ergo Iohannes Lucasque discordant, ut, quod ille prima resurrectionis die datum esse significat, hic die quinquagesimo uenisse describat, sed profectus apostolicus est, ut, qui primum remittendoperent operationes uirtutum et cuncta donationum genera, quae ab apostolo descripta memorauimus, et — quod magis necessarium erat — diuersitatem linguarum uniuersarumque gentium, ut adnuntiaturi Christum nullo egerent interprete. unde et in Lycaonia, cum audissent Paulum et Barnaban loqui linguis suis, deos in homines conuersos esse credebant. et re uera indumentum uirtutis spiritus sancti gratia est, quam possidentes iudicum tribu
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq: marrat in consoquentibus ram eiuenuir semus mache¬
donia nulle requiem habuit. caronta sedomñe tribuliatio nẽ
parsi foris pugne: inturtimores sed qui consolit̃ hamilor conto¬
latur ẽ nos đe in aduontutiti non solũ auͥ in aduentu eiur ede
in colatio Er go protere uu lefaciens troianis siuetro ediual
nis tuan golu has solatium quẽ intellegun. nonibi repentu
sed post tribu latione & ꝑ secutiones apħ suꝑuenisse: pruten
ergo quã uenire titus multa ꝑpesius agit gratia somni poten
tids̃ imepo ihũ quẽ gentib pdicabat quod dignũ scolegerat
xpiꝰ nomine cruoris effusio & intertorm enta lucdicra Cu enĩ
quis uider a tanta ꝑseuerantia stare mar tyresat que torqri
ingentes &s sibł tacitã coq aci oeqͥuo dinisi uerũ essẽeuan geliis
nu quã sanguine defender&ur Neqemꝰ delicata & diuicusstu¬
dens ac secura confersio ẽ sedin carcerib inplugir: in ꝑse cutionib

Expanded text:
semus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra, sed omnem tribulationem passi. foris pugnae, intus timores. sed, qui consolatur humiles, consolatus est nos deus in aduentu Titi, non solum autem in aduentu eius, sed etiam in solacio. ergo propterea ualefaciens Troianis siue Troadensibus nis Evangeliique solatium: quem intelligimus non ibi repertum, sed post tribulationes, et persecutiones Apostoli supervenisse. Prius ergo quam venisset Titus, multa perpessus, agit gratias Deo in Christo Jesu, quem gentibus praedicabat, quod dignum se elegerit,; et pro Christi nomine cruoris effusio, et inter tormenta laetitia. Cum enim quis viderit tanta perseverantia stare Martyres, atque torquerin gentes et subit tacita cogitatio, quod, nisi uerum esset euangelium, numquam sanguine defenderetur. neque enim delicata et diuitiis studens ac secura confessio est, sed in carceribus, in plagis, in persecutionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
status in huius sđiuufluctu& & alius inualle clius in campis alius moriatur in monte
nec in monte sim plicit̃ sed iniontis monte id est in excelso uerstice cũmquenos di auxilio dis¬
titutes hostis inuaserit duxeritq cceptiuos ñ disperemus selutem sed iterũ armemur
ad pelium potestfieri ut uincccmus ubiuncti sumꝑ & in eodem locotr iũ phemusub i fui¬
edom cas posiras nec secundũ morem legit᷑ ꝓfectidemont eor castram&atis in stłion siue i
pliuior sod paembitũ terrae idumueorũ uenit ae dȩxtrenĩ & ait ꝓfactifilu irł aastra

Expanded text:
status in huius saeculi uia fluctuet et alius in ualle, alius in campis, alius moriatur in monte, status in huius saeculi uia fluctuet et alius in ualle, alius in campis, alius moriatur in monte, nec in monte simpliciter, sed in montis monte, id est in excelso uertice. cumque nos dei auxilio destitutos hostis inuaserit duxeritque captiuos, non desperemus salutem, sed iterum armemur ad proelium. potest fieri, ut uincamus, ubi uicti sumus, et in eodem loco triumphemus, in quo fuiEdom eas positas. nec secundum morem legitur: profecti de monteOr castra metati sunt in Selmona siue in Phinon, sed post ambitum terrae Idumaeorum uenit ad
Abbreviated transcription (Latin):
het ħ haber & elem̃tum cumaũ legatur perhedimagis mont intelligit᷑ elegi
potest: ascendit accron seccerdos inmontis montem id est inuestice eius ex quo aenim¬
aduestimus ñ inmorte simpliciter sed in monte montis pontificem mostuu ut digi
locus mentis ilhus monstrusocur. montur aut eo anno quo noues populus seꝓimn¬
in extremis finibustirre iduma eorũ & quã quam in morte saccerdotiũ edeaꝵaro filio
derelinquerit lex quieos quie c̃ẽ impleuerint perducat ad summũ tacm ipsa sublimi¬
snon esttrans fluenta iordanis ainextremis terranorũ operu sinib: & plangit ei
populus xxx diebus aa romplangit hesus ũ plangitur in lege discensus ad inferus in euã¬
gelio a paradiso transinigratio audt quoq: cciiconeus qđ uenis s& irł et in loco explora¬
id est anathena eadom dicereniñ est pigrũ logentib netess ariu quod semꝑ humanus

Expanded text:
heth haberet elementum. cum autem legatur per he, magis \'mons\' intellegitur et legi heth haberet elementum. cum autem legatur per he, magis \'mons\' intellegitur et legi potest: ascendit Aaron sacerdos in montis montem, id est in uerticem eius. ex quo animaduertimus non in monte simpliciter, sed in monte montis pontificem mortuum, ut dignus locus meritis illius monstraretur. moritur autem eo anno, quo nouus populus reproin extremis finibus terrae Idumaeorum. et quamquam in monte sacerdotium Eleazaro filio dereliquerit lexque eos, qui eam inpleuerint, perducat ad summum, tamen ipsa sublimitas non est trans fluenta Iordanis, sed in extremis terrenorum operum finibus. et plangit eum populus triginta diebus. Aaron plangitur, Iesus non plangitur. in lege descensus ad inferos, in euangelio ad paradisum transmigratio. audit quoque Chananaeus, quod uenisset Israhel, et in loco exploraid est anathema. eadem dicere mihi non est pigrum, legentibus necessarium, quod semper humanus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi codterrũ seꝓmisionis transcendereualoaĩ In ec credentem populum desolitudine
huius munde dicere & nota quod p̃mostem ꝓphaiue & coquas contradictior
um carnem atquetersenumtranssire ñ possit & cũ multis p̃cibus & conatuuũ ñ
inpetrent sed egrediatur edomadur suscos inpopulo multo & in manu fosti int̃prda¬
tio quoq nominis morti & offeise et negato trasitui conuenit : ubi en imudati ibi pec
ubi percatu ibioffensa ubi offensa ibimors haec mansio dequa psecd mistacanit : cos¬
mouebit dñs desertum cades: ꝓfectiq decccdes ẽcestram&atisunt in or mante in ex¬
trema terrae edom ascenditos ac cron sacerdos inmonte orugta p̃ceptum dñi &
sis eratq accroncxx annorũ quaendo mortuus est inmonteor &ccudiuit cunanȩ u
rex carad qui habitabat ad ccustrũ in t̾racunaan qđ uenis sent filu ir ł . XXXiii ma

Expanded text:
ipsi ad terram repromissionis transcendere ualeant nec credentem populum de solitudine ipsi ad terram repromissionis transcendere ualeant nec credentem populum de solitudine huius mundi educere. et nota, quod post mortem prophetiae et aquas contradictionis Idumaeum carneum atque terrenum transire non possint et cum multis precibus et conatu uiam non inpetrent, sed egrediatur Edom aduersus eos in populo multo et in manu forti. interpretatio quoque nominis morti et offensae et negato transitui conuenit. ubi enim mandatum, ibi peccatum; ubi peccatum, ibi offensa; ubi offensa, ibi mors. haec est mansio, de qua psalmista canit: commouebit dominus desertum Cades. Profectique de Cades castra metati sunt in Or monte, in extremo terrae Edom. ascenditque Aaron sacerdos in montem Or iuxta praeceptum domini et i trium annorum, quando mortuus est in monte Or. et audiuit Chananaeus rex Arad, qui habitabat ad Austrum in terra Chanaan, quod uenissent filii Isra