comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ora prosiliuit. Tanto gͥ benefitio
accepto tacitus gaudene si lenter
abscessit. ⁊ reuersus ad suos se donũ
loq̃ndi accepisse testatus est balbu¬
tiens ut pote qui fari mͦ addiscebat
Cito percrebruit apud suos coenos
⁊ compatriotas xp̃iano deum ⁊ scãm
Mariam fecisse miscd̾iam. Sacer¬
dos etiam uillc que mortaria dicit᷑.
fame precurrenti nullo mͦ credens
xp̃iantim negabat posse loqui uł
audire donec ad suam presentiam
deductus est. Post hec penitentia
ductus idem sacerdos culpans infi¬
delitatem stiam timore concussus
adgt memoriam beate inigis:⁊ pro¬
stratus ante altare et adherens pa¬
uimento tantum doloris ⁊ lacerenaꝵ
effudit redintegr̃as gemitus. sde
⁊ hoo aditiens suis peccatis ausus fuit
de potentia dñi ⁊ matris eiusoubi¬
tare. ut intuentib daretur suspi¬
cari pp̃m euidem uł igne torrere
uł quolib passionis genere uepari
donec pertunctantib om̃ia ꝑ ordi

Expanded text:
et ora prosilivit. Tanto igitur beneficio et ora prosilivit. Tanto igitur beneficio accepto tacitus gaudens, silenter abcessit, et reversus ad suos se donum loquendi accepisse testatus est balbutiens, utpote qui fari modo addiscebat. Cito percrebuit apud suos coaevos et compatriotas Christiano Deum et sanctam Mariam fecisse misericordiam. Sacerdos ejusdem villae quae Mortaria dicitur, famae praecurrenti nullo modo credens, Christianum negabat posse loqui vel audire, donec ad suam praesentiam deductus est. Post haec poenitentia ductus idem sacerdos, culpans infidelitatem suam, timore concussus adiit memoriam beatae Virginis, et prostratus ante altare et adhaerens pavimento, tantum doloris et lacrymarum effudit redintegrans gemitus, quod et hoc adjiciens suis peccatis ausus fuit de potentia Domini et matris ejus dubitare, ut intuentibus daretur suspicari ipsum eumdem vel igne torreri, vel quolibet passionis genere vexari; donec percunctantibus omnia per ordi
Abbreviated transcription (Latin):
ceteros uenit ad suffragia bea¬
te ⁊ gloriose dei genitricismarie:
confertissimis ꝓpłoꝵ turbis sola
mente ⁊ nutib ad deuumn clamas
nam liugua non poterat. Prese̾s
ergo semper sic aderat. p̾stolans
tempꝰ ⁊ horam: qnͣdo respiceret
eum diuina gr̃a. Et dum ab
editius a sacrario qui tãtã ppłi
imporcunitatẽ ferre non pocerãt
pelleretur. subsistens ⁊ respectans
inuitus excedebat. cum ecce fidem
eius indesicientem. qmnis alicͦ¬
tempore ꝓbationis pertractans
respexit deus: ⁊ uise sunt ei due per¬
sone coronate ad modum sponsi ⁊
sponse de superis descendere. Alipx
fulgurea totam eccłiam implenit.
Erat antẽ species głose unrgĩs tam
in uestimentis qͣm infacie candore
mirabili. quales celestes ⁊ lucis et̾¬
ne incolas dignum est apparere.
Tunc ergo dulci manu sua fauces
egroti pertractans ⁊ ora iunculumn
lingne ⁊aurium resoluit: iurtu¬
tem imperiose domine. fluxu cruo¬
ris attestante. qui per nares ⁊ aures

Expanded text:
caeteros venit ad suffragia beacaeteros venit ad suffragia beatae et gloriosae Dei genitricis Mariae, confertissimis populorum turbis sola mente et nutibus ad Deum clamans, nam lingua non poterat. Praesens ergo semper aderat praestolans tempus et horam quando respiceret eum gratia divina, et dum ab aedituis a sacrario qui tantam populi importunitatem ferre non poterant pelleretur, subsistens et exspectans invitus recedebat, cum ecce fidem ejus indeficientem quamvis aliquo probationis tempore protractam respexit Deus, et visae sunt ei duae personae coronatae ad modum sponsi et sponsae de supernis descendere, et lux fulgurea totam ecclesiam implevit. Erat autem species gloriosae Virginis tam in vestimentis quam in facie candore admirabili, quales coelestes et lucis aeternae incolas dignum est apparere. Tunc vero dulci manu sua fauces aegroti pertractans et ora vinculum linguae et aurium resolvit, virtutem imperiosae dominae fluxu cruoris attestante qui per nares et aures
Abbreviated transcription (Latin):
exoutitur. ⁊ accurcens ad altare lin¬
gua insolita plenissime cepit fari.
⁊gr̃as agere beate uirgini: ⁊ or¬
dinem sue liberationis edicere.
Scilicet dum graui sompno p̾mit᷑:
oue columbe ceperunt ut sibi ui¬
debatur aures ip̃ius scalpendo sb̾¬
uellere: ad q̃m terroris impulsum
excitus.dona que dormiens ⁊ in¬
scius. gaudens acceperat. ⁊ iugi¬
lans testabat᷑. Hoc signo heresis
qd̃ necdum intelligerat baptismũ
qd̾ accipiunt asserere uititur. Eare
i hoc dormiente ⁊ nesciente oꝑata
est. Alii duo muti recesserunt: ñ
reserato lingue offitio. Cur hoc
acciderit: melius nouit ille qui
solum uaaman syrum dicit esse
curatum. cum multi leprosi essẽt
in ifcł sub heliseo ꝓpheta. Item
de aliꝯ muto ⁊ surdo ꝑ usionem
de pago laudunensi de suꝑ
flunuium seram nõie: qui surdus
⁊ mutus ab infacitia exticit. Xp̃i¬
anus nomen erat huic: etatẽ fere
annoꝵ decem ⁊ octo. Hic ⁊ inter

Expanded text:
excutitur, et accurrens ad altare linexcutitur, et accurrens ad altare lingua insolita plenissime coepit fari et gratias agere beatae virgini, et ordinem suae liberationis suae edicere. Scilicet dum gravi somno premitur, duae columbae coeperunt, ut sibi videbatur, aures illius scalpendo subvellere, ad quem terroris impulsum excitatus, dona quae dormiens et inscius gaudens acceperat et vigilans retestabatur. Hoc signo haeresis sancti eo quod nec dum intelligant baptismum quod accipiunt, asserere nititur. Ecce in hoc dormiente et nesciente operata est; alii duo muti recesserunt non reserato linguae officio. Cur hoc acciderit melius novit ille qui solum Naaman Syrum dicit esse curatum, cum multi leprosi essent in Israel sub Eliseo propheta. XI. Item de alio muto et surdo per visionem de pago Laudunensi desuper fluviolum Seram nomine qui surdus et mutus ab infantia exstitit; Christianus nomen erat huic, aetate fere annorum decem et octo. Hic et inter
Abbreviated transcription (Latin):
rie uirginitas assertion̾e acciperet.
Renonantur ⁊ hic dona antiqua
sp̃e sc̃i: qui pastorem pu̾m implens
citharistam fecit ⁊ ꝓpħam. Dimm
hec ergo cam copiose uatraret sicut
fluius torrens q̃m spẽ dñi cogit:
clansis oculis tamqͣm lucem transi¬
toriam exostis. laicis ⁊ illiteratis uix
dignabatur facere uerbun. tãqͣm
ignoranttam eoꝵ prochesus. qͥ mag¬
na ⁊ profinida intus audiebat. ⁊ lu¬
men non huiꝰ seculi intuebatur. Q
autem lingnas infantiũ facit di¬
sertas. ⁊ infirma inundi eligit ut
fortia queq confrindat: etrã hunc
testem sue głificationis facere dig¬
natus est. Constiruti gͥ tempore
testimonii expleto: ut diximus pꝰ
paulo dicessit. Cuiꝰ etiam fatiem tãta
grã perfuderat: ut candore ⁊ clari¬
tate uultus. angelicum nescio qͥd
⁊ diuinum assignaret. De muto ꝑ
uiutgnem sanato. x.¬
res muti ad eaidem memori
Qui dum nocte sopitimecc̃a iac̾ent:
imus eoꝵ uisione tarbatus sompno

Expanded text:
riae virginitas assertionem acciperet. riae virginitas assertionem acciperet. Renovantur et hic dona antiqua sancti Spiritus, qui pastorem puerum implens citharistam facit et prophetam. Dum haec ergo tam copiose narraret, sicut fluvius torrens quem Spiritus Domini cogit, clausis oculis tanquam lucem transitoriam exosus; laicis et illitteratis vix dignabatur facere verbum, tanquam ignorantiam eorum pertaesus, qui magna et profunda intus audiebat et lumen non hujus saeculi intuebatur. Qui autem linguas infantium facit disertas, et infirma mundi eligit ut fortia quaeque confundat, etiam hunc testem suae glorificationis facere dignatus est. Constituti igitur tempore testimonii expleto, ut diximus, post paulo decessit; cujus etiam faciem tanta gratia perfuderat ut candore et claritate vultus angelicum nescio quid et divinum assignaret. X. De muto per visionem sanato. Tres muti ad eamdem memoriaqui dum nocte sopiti in ecclesia jacerent, unus eorum visione turbatus somno
Abbreviated transcription (Latin):
dei predixit: quia sne genitrici escam
uon reficeret. Et quidem multos ex
eadem urbe ignis inuasit. Que ⁊ qͣla
restant nescimus. Huiꝰ autem uisi¬
onił tam melaritate qua excolitur
ab om̃i etate sexu ⁊ conditione. qͣm
in copia nunertum ⁊ oblationum:
tot st testes quot hodie superstites
qui uidere nolunt. Nam puer post
paulo moriturum se testatꝰ est: ⁊
ita euenid. Neq mensem suꝑuixit
Mirum autem ualde ⁊ de hoo pu̾o
eiat. qd̾ ab mitio mundi oẽm histo¬
uam uet̾em retexens cocã natrati¬
onem suam cursim richinice dige¬
rebat. De noua etiã lege textũ enͣn¬
gelii ⁊ astusdm̃ sidordine recense¬
⁊ dictata ab aliis ꝓnuntiaret.
Super sc̃itate etiam ⁊ uͥginitate io¬
seph: qui fuit custos ⁊ sponsussa¬
cre uirginis inter cetera ait. Qui
tenet sceptrum florentis uirge: cu¬
stos erit gloriose puelle. Et mirã
ubi legerat ioseph florem uͥgini¬
tatis tenuisse: ꝑ qͥmetiã beate ax¬

Expanded text:
Dei praedixit, quia suae Genitricis ecclesiam Dei praedixit, quia suae Genitricis ecclesiam non reficeret. Et quidem multos ex eadem urbe ignis invasit, quae et qualia restent nescimus. Hujus autem visionis tam in claritate qua excolitur ab omni aetate et sexu et conditione, quam in copia munerum et oblationum, tot sunt testes, quot hodie superstites qui videre volunt. Nam puer se post paulo moriturum esse testatus est, et ita evenit, neque mensem supervixit, mirum autem valde et de hoc puero erat, quod ab initio mundi omnem historiam veterem retexens, totam narrationem suam cursim rhithmice digerebat. De nova etiam lege textum Evangelii et actus Domini sic ordine recense dictata ab aliis pronuntiaret. Super sanctitate etiam et virginitate Joseph qui fuit custos et sponsus sacrae Virginis, inter caetera ait: Qui tenet sceptrum florentis virgae, custos erat gloriosae puellae. Et mirum ubi legimus Joseph florem virginitatis tenuisse, per quam etiam beatae Ma
Abbreviated transcription (Latin):
eius inutiles effitiebantur. ⁊ tn
scdo accepit gr̃am liberationis.⁊
suaues habiit sompnos: ⁊ ad nig̾s¬
sum ꝓcessionis matris ecc̃e dñ freꝙ̃s
tarda conutatur a quiete excuslus.
ob gr̃aram actionem tumpit cla¬
morib echera. ⁊ ii se celebrata denuo
uenefitra testatur. Nariat ⁊ om̃ib
se raptam fuissẽ ande derim ⁊ dñam
nr̃am dei genitricem pro ppło sup¬
plicantem uidisse. ut degnaretur
deus hũc morbum a ppło eu̾tere.
⁊ hanc stintillam que acciderat au¬
ferre. ⁊ adhoc a filio suo responsum
benigne accepisse. Mater tues ma¬
ris stella fiat uoluntas tua. Dum
item queritur eadem uirgo beata
supet domo sua q̃ milis ⁊ abiecta pre
ceteris erat: item a filio suo audiuit
qd̃ de transinare ⁊̃ de crans renũ pe¬
cuntam faceret afferri de qua domꝰ
elꝰ edificaretur. ⁊ in om̃ilim oculis
respitientium claritate magna ⁊
gła illustraret eam. Populo etiã
suessionensi mala euenire ex paite

Expanded text:
ejus inutiles efficiebantur, et tamen ejus inutiles efficiebantur, et tamen secundo accepit gratiam liberationis et suaves habuit somnos, et ad ingressum processionis matris ecclesiae, dum frequens turba comitatur, a quiete excussus ob gratiarum actionem rumpit clamoribus aethera, et in se celebrata denuo beneficia testatur, narrat, et omnibus se raptum fuisse ante Deum, et Dominam nostram Dei Genitricem pro populo supplicantem vidisse, ut dignaretur Deus hunc morbum a populo evertere et hanc scintillam quae acciderat auferre, et ad hoc a filio suo responsum benigne accepisse: Mater, tu es maris stella, fiat omnis voluntas tua. Dum item queritur eadem virgo beata super domo sua quae vilis et abjecta prae caeteris erat; item a Filio suo audivit, quod de trans mare et de trans Rhenum pecuniam faceret afferri, de qua domus ejus aedificaretur, et in omnium oculis respicientium claritate magna et gloria illustraret eam; populo etiam Suessionensi mala evenire ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
inseruitio tenens: scd̾o ia ñ est
onis huiꝰ celitus effuise: quidã pu¬
er undẽnis pecorum custos ardens
pedib a matre sua aduectus est.
Sancos dies cbifecit: ⁊ remedio do¬
loeis accepto ad domũ reuectus est.
euusdem fluuii. S dum nutu diui¬
no puer idem ñ ĩ memor tanti bene¬
fitii flagraret desid̾io uisende domꝰ
ueate uirgius ⁊ super hoc cotidie mo¬
lestus matrem pertugeret. ut sues¬
sionem qͣi pro gr̃ãrum actione re¬
dire deberent: illa penitus ñ acqui¬
escente qr sano inquit copia ñ dat᷑
saltim necessitas rediuine infir¬
mitatis cõpellat qd̾ sano defid̾anti
negatur. Audiat ille qui itnetur
corda ⁊ defideria peccatoꝵ. Adhanc
uocem statĩm cepit pͥorib torm̃tis
uexare: igne cabifico iam depascen¬
te carneseiꝰ. Expauit mater ⁊ post¬
habita om̃ium cura ad urbem do¬
mumq beate uirgiis parit̾ ingre¬
diuntur. Ex pristina gͥ passione
⁊ presenti renouatione iã artus

Expanded text:
in servitio tenens, secundo jam non est in servitio tenens, secundo jam non est onis hujus coelitus effusae, quidam puer undennis, pecorum custos, ardens pedibus a matre sua advectus est, paucos dies ibi fecit, et remedio doloris accepto, ad domum revectus est. ejusdem fluvii; sed dum nutu divino puer idem non immemor tanti beneficii flagitaret desiderio visendae domus beatae Virginis, et super hoc quotidie molestus matrem perurgeret, ut Suessionem quasi pro gratiarum actione redire deberent; illa penitus non acquiescente, quia sano, inquit copia non datur, saltem necessitas redivivae infirmitatis compellat quod satis desideranti negatur; audiat me qui intuetur corda et desideria peccatorum. Ad hanc vocem statim coepit prioribus tormentis vexari, igne tabifico jam depasente carnes ejus. Expavit mater et, posthabita omnium cura, ad urbem domumque beatae Virginis pariter regrediuntur. Ex pristina igitur passione et praesenti renovatione jam artus
Abbreviated transcription (Latin):
tauerat. quasi torporem casualẽ
⁊ accidentalem a se excutere. et
quo amplius iutitur. ampliꝰ im¬
peditur. donec illa uexatio indel¬
lectam dedit auditui: quia regredi
ad monast̾ium faciliꝰ poterat. ad
suam u̾o domũ progredi om̃is facul¬
tas uegabatur. Tamdem uinculis
perfidie sue ligatus rediens. uł po¬
tius a uuindice sue perfidie potesta¬
te reductus ad memoriã beate dei ge¬
nitricis marie. dum eiꝰ cum lacri¬
mis altare amplectit᷑ recognit᷑ ab
operis p̃̾posito. tu ne inqͥt faber nr̃
quas u̾to ut in p̃sentiaꝵ cerni¬
tis sustineo. Sic enim ⁊ sic: fecit mͥ
deus. Nunc u̾o ꝓmito d̾o ⁊ beate
iurgini ⁊ paratus sum ei toto ãno
aut om̃i uita mea seruire: tãtũ
ut respicere me dignetur ꝓpitia
⁊ misericors dña: ⁊ huiꝰ tanti pec¬
catoris misereat. Dum hec autem
lacrimis ⁊ rugitu amplexus al¬
care obsecrat: liberatus ab hac ner¬
uorum contrastione stabilitatẽ

Expanded text:
taverat, quasi torporem casualem taverat, quasi torporem casualem et accidentalem a se excutere, et quo amplius nititur, eo amplius impeditur, donec sola vexatio intellectum dedit auditum, quia regredi ad monasterium facilius poterat, ad suam vero domum progredi omnis facultas negabatur. Tandem vinculis perfidiae suae ligatus rediens, vel potius a vindice suae perfidiae potestate reductus ad memoriam beatae Dei genitricis Mariae, dum ejus cum lacrymis altare amplectitur, recognitus ab operis praeposito: « Tunc es, inquit, faber noster quas merito ut inpraesentiarum cernitis sustineo. Sic enim et sic fecit mihi Deus: nunc vero promitto Deo et beatae Virgini, et paratus sum ei toto animo aut omni vita mea servire, tantum ut respicere me dignetur propitia et misericors Domina, et hujus tanti peccatoris misereatur. » Dum haec cum lacrymis et rugitu amplexus altare obsecrat, liberatus ab hac nervorum contractione, stabilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
argnens eum mendatii. ⁊ ãmonens
eum pene q̃ posset eum iuste conseqͥ
quia ñ erat mentitus hominib s
deo ⁊ sc̃e Marie per qͥndecim dies se
ibidem gratis operari ꝓmisit qͣi
hac exhibitione seruitii m̾ito liber
esse deberet: ab hoc annuali serui¬
tio qd̵̃ prosequi nolebat. Hglgͦ
quindecim dieb expletis recede¬
bat reclamante operis p̃posito.
⁊ sucornsente ei uota fidei ⁊ pac¬
monente. faber tamen ñ mimis
in proposito permanens: recede¬
bat. Cum ergo transisset uillam
ultra scm̃ coedardum est. ⁊ iam
montem ascendens dum altitu¬
dinem eius uicitur apprehen¬
dere. sic sttlis manib ⁊ pe¬
dib cepiti fieri edienbris cou¬
trahi: ut om̃i facultate iti¬
neris ad domũ reducentis ne¬
gata. compulsus sic cũ lacri¬
mis repecere urbem suessonicã
⁊ mnemoriã beate uirginis. qua
ip̃e inendax in uadem relinque¬
rat. ⁊ openi eiꝰ flagitare. Nan
pertinax ⁊ perfidus ñ semel tẽp¬

Expanded text:
arguens eum mendacii et admonens arguens eum mendacii et admonens eum poenae quae posset eum juste consequi, quia non erat mentitus hominibus, sed Deo et sanctae Mariae: per quindecim dies se ibidem gratis operari promisit, quasi hac exhibitione servitii merito liber esse deberet ab annuali servitio quod prosequi nolebat. His ergo quindecim diebus expletis, recedebat reclamante operis praeposito, et succensente ei vota fidei et pacmonente. Faber tamen non minus in proposito permanens recedebat. Cum ergo transisset villam ultra Sanctum Medardum est, et jam montem ascendens dum altitudinem nititur ejus apprehendere; sic inutilis manibus et pedibus coepit fieri et membris contrahi, ut omni facultate itineris ad domum reducentis negata, compulsus sit cum lacrymis repetere urbem Suessonicam, et memoriam beatae Mariae Virginis quam ipse mendax in vadem reliquerat, et opem ejus flagitare. Nam pertinax et perfidus non semel ten
Abbreviated transcription (Latin):
aber ferrarius de pago ln¬
drinensi conuentionem fec̾at
aniinam. ut ibidem suessione re¬
maneus utensilia mationũ refic̾et:
⁊ qd̃ sui ess officii. ⁊ qd̃ inberetar
dodo anno expleret. Postea u̾o pe¬
nitentia ductus circumuentĩ ĩ pre¬
tii pactione. estimans se ꝓposita
orrasione domus sue ⁊ familiole
uisende ⁊ disponende non tñ tacita
qd̾ eum angebat querela de p̾cto:
domũ regredit᷑ qͣi statim reuerfur᷑
⁊ lene aut graue qd peprgerat pro¬
sequdarus. Et lxo mͦ licentiã obti¬
niusse dicitur: quia cum ñ haberet
uadrͣm q̃ si prose daret dabit dñam¬
suam sc̃am martam uadem sue
regressionis cuissime ⁊ pastidĩs sue
perfiriende. Sic ergo ualde adcredi¬
tato dimissus est. Tum u̾o qualem
reliquerat pro se uademn parũ me¬
mor. ultra expectacum moratus.
cum ei placiit reuersus est. ut po¬
te qui renuntiaturus se nolle pro
tali pretio .i. sexagnnta solidoꝵ toto
anno seriure. Tum u̾o is qui p̾erat
operi cum quo ⁊ pactionem fecerat

Expanded text:
aber ferrarius de pago Laudunensi conventionem fuerat annuam ut ibidem Suessione remanens utensilia materonum reficeret, et quod sui esset officii, et quod juberetur toto anno expleret; postea vero poenitentia ductus, circumventum in pretii pactione se aestimans, proposita occasione domus suae et familiae visendae et disponendae, non tamen tacita, quod eum angebat querela de pretio, domum regreditur, quasi statim reversurus, et leve aut grave quod pepigerat prosecuturus; et modo hoc licentiam obtinuisse dicitur, quia, cum non haberet vadem quem pro se daret, dedit dominam sanctam Mariam vadem suae regressionis citissimae et pactionis suae perficiendae: sic ergo vade adscreditato dimissus est. Tum vero qualem reliquerat pro se vadem parum memor, ultra exspectatum moratus cum ei placuit reversus est, utpote qui renuntiaturus se nolle pro tali pretio, id est sexaginta solidorum toto anno servire. Tum vero is qui praeerat operi, cum quo et pactionem fecerat,
Abbreviated transcription (Latin):
pondit. Qd̾ ⁊ fcm est. Et ifo esdem
xp̃iano prose ⁊ de se loq̃nte omĩa
nota fc̃a siuit testimonium ꝑ hiben¬
tib uicinis qui aderatit. qũsurdus
⁊ mutus ab infantia exticit. cesti¬
monium perhibente gr̃e dei ip̃o ef¬
fectu rei. quia plane loc̃ibatur et
audiebat. Tunc u̾o laudes camĩitur
deo altissimo: tñc clangor timpanoꝵ
⁊ erãt tubarum stridores imitantia
tũc preces ⁊ latrime ⁊ gr̃aruast .o.
ab om̃i etate ⁊ sexu ⁊ conditione. ⁊
gła dei in cõmime p̃dicatur. De euĩdan

Expanded text:
m est. Et ipso eodem Christiano pro se et de se loquente, omnia facta sunt testimonium perhibentibus vicinis qui aderant, quoniam surdus et mutus ab infantia exstitit, testimonium perhibente gratiae Dei ipso effectu rei, quia plane audiebat et loquebatur. Tunc vero laudes canuntur Deo altissimo, tunc clangor tympanorum et aera tubarum stridores imitantia: tunc preces et lacrymae et gratiarum actio ab omni aetate et sexu et conditione et gloria Dei in commune praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
ed ecce terribile miraculum
sequitur: qd̃ a temꝑe uide pro¬
ditoris raro contigisse legimus. Tres
siquidem iuuenes eiusdem t̾ritorii car¬
nis consangninitate ad inticẽ ꝓpin¬
qui. uidentes tantam pecuntã ad fe¬
retrum deferri. detrahere nobis cepe¬
runt. diceutes nos q̃stus gr̃a magi¬
cis arcib talia facere miracula. Quoꝵ
imus alios duos exhortatur. ut secũ
ad feretrum eant. simulantesq illd̾
ofculari de nñmis super altare posi¬
tis ora sua lambendo repleant. An¬
nuentib illis tantum faciꝰ ꝑpetra
dus ille cepta ꝑsistetis in malitia
dimisso foris equo cui sedebat. ecͣcͣm
intrauit: ad feretrũ uenit. simiulãs
q illud reuecenter exosculari. de acer¬
uo nũmoꝵ qͣmͣtum potuit ore rapuit
⁊ ꝓtimis exiuit. Conscensoq equo¬
ad socios qui eum p̾stolabant᷑ redq̃t.
nũmos quos rapnerat ostendit.
ut q secum ad proximam taber¬
nam potatum irent inuitauit.
Respondentib illis se quid̃ cũ illo

Expanded text:
ed ecce terribile miraculum sequitur, quod a tempore Judae proditoris raro contigisse legimus. Tres siquidem juvenes ejusdem territorii, carnis consanguinitate ad invicem propinqui, videntes tantam pecuniam ad feretrum deferri, detrahere nobis coeperunt, dicentes nos quaestus causa magicis artibus talia facere miracula. Quorum unus alios duos exhortatur ut secum ad feretrum eant, simulantesque se illud osculari, 541 de nummis super altare positis ora sua lambendo repleant. Abnuentibus illis tantum facinus perpedus ille coepta persistens in malitia, dimisso foras equo cui sedebat, ecclesiam intravit, ad feretrum venit, simulansque se illud veneranter deosculari, de acervo nummorum quantum potuit ore rapuit, et protinus exivit, conscensoque equo socios qui eum praestolabantur repetens, nummos quos rapuerat ostendit, usque secum ad proximam tabernam irent potatum invitavit. Respondentibus illis se quidem cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
corpus suffitienter iam iam cale¬
factum deponitir ⁊ ad fecetrum
reportatur ⁊ aqua lauationis re¬
liquiaꝵ lauatur. in ore autẽ etus
aliqͣntulum ex ea distillatur. Nec
mora ecce puer deo miserante. nõ
ta sunt ⁊ alia miracula q̃ in an¬
que sigillatim ñ facile potest ex¬
plicare cuiꝰqͣm facundia. Hec uero
de plurib panca narrasse suffitiãt
mus narratione uerissima. hue usq¬

Expanded text:
corpus jam sufficienter calecorpus jam sufficienter calefactum deponitur, et ad feretrum deportatur, aqua lotarum reliquiarum abluitur, in ore etiam ejus aliquantulum ex ea distillatur. Nec mora, ecce puer, Deo miserante, non ta sunt et alia miracula, quae in Anquae singillatim facile non posset explicare cujuslibet facundia. Haec vero de pluribus 542 pauca narrasse sufficiat, mus narratione veracissima. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ uetum erat. misd̾ia scilicet
domine nr̃e nos fusse p̃monitos.
ad naues ult̾ius ñ ascendimꝰ. s emp¬
tis q̃ necessaria erant discessimꝰ.¬
ueniinus. ⁊ honorifice ab ep̃o cłicis q
ac monachis suscepti fumus. In
ip̃a autem urbe sunt balnea calida:
tiue ab algł terme nocantur. Puer
easdem termas ingressus e minus
cante sibi prouidens aque calentis
uehementia depressus: usq in pro¬
fundum termarum est submeisus.
uitalem sp̃m iam funditꝰ. emisisse
amiltis dicebatur. S auditis mi¬
raculis domine nr̃e: ad enis feretrũ
cum multa deuotione fidei decule¬
runt eum. Nos ergo uidentes cor¬
pusiam pene refrigerattm duos
ignes fieri ⁊ in medio eoꝵ ꝓꝑter
recipiendos calores corpus pueri sus¬
pendi. ita ut capud inferitis pe¬
des uero pend̾ent supetiꝰ. ⁊ demde
os eius aperirt: lignum parĩu ne
clauderetur inter superiores ⁊ infe¬
riores dentes poni fecimus. Quo fc̃õ
multa aque exundantia enomita

Expanded text:
quod verum erat, misericordia scilicet quod verum erat, misericordia scilicet Dominae nostrae nos fuisse praemonitos, ad naves ulterius non ascendimus, sed emptis necessariis discessimet honorifice ab episcopo clericisque ac monachis suscepti sumus. In ipsa autem urbe sunt balnea calida, quae ab aliis thermae vocantur. Puer s suis easdem thermas ingressus, sed minus caute sibi providens, aquae calentis vehementia depressus, usque in profundum thermarum est submersus. vitalem spiritum jam funditus emisisse a multis dicebatur. Sed auditis miraculis Dominae nostrae, ad ejus feretrum cum multa fidei devotione eum detulerunt. Nos ergo videntes corpus jam refrigeratum, duos ignes fieri, et in medio eorum propter recipiendos calores illud suspendi, ita ut caput inferius, pedes vero penderent superius, deinde os ejus aperiri lignumque parvum inter superiores et inferiores dentes poni fecimus. Quo facto, et multa aquae abundantia evomita,
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse. ganisi nos em̃darũ nona¬
rum uestrũ oportutudatẽ inuenis¬
se. ad portum descendimꝰ. nanes q
intregressi tamtã uarietatẽ di¬
uersarum merciũ diligent̃ ⁊ aui¬
de. utpote nouitatis uidende cu¬
riosi perspitiebamus. Qd̃ cemẽs
hos̃pes nr̃ innotuit consuetudiẽm
hyberucensium mercatoꝵ esse. ut
ignotos hoĩes incante nanes suas
introgressos. subitõ ⁊ inprouise
panib alittore ꝓpuilsis. ad ext̾as
liationes tr̃asducanit. ⁊ barbaris
uendant. monuit q ut ab eortim
S cum eĩ monita parupenden¬
tes. naues it̾m freq̃ntare ñ omit¬
teremtis. ecce benigna deigeni¬
tricis ꝓnisione seq̃niti nocte non
dorimiendo s ingelando cõmotut᷑
est idem hospes nr̃. ut dic̃et nobis
ne ult̾nus nanes illas ingredere¬
aliqͣm introierit. absq om̃i du¬
bio se protinus abducendum.
⁊ barbaris sciret esse uendendum
Od̾ cum nobis mane facto iureiu¬
rando notificasset: nos credentes

Expanded text:
venisse, gavisi nos emendarum novavenisse, gavisi nos emendarum novarum vestium opportunitatem invenisse, ad portum descendimus, navesque introgressi, tantam varietatem diversarum mercium diligenter et avide, utpote novitatis videndae curiosi, perspiciebamus. Quod cernens hospes noster, innotuit nobis consuetudinem Hibernentium negotiatorum esse ut ignotos homines incaute naves suas introgressos, subito et improvise, navibus a littore propulsis, ad exteras nationes transvehebant, et barbaris vendebant, monuitque ut ab eorum Sed, cum ejus monita parvipendentes, rursum naves frequentare non omitteremus, ecce benigna Dei Genitricis provisione, sequenti nocte non dormiendo, sed vigilando, commonitus est idem hospes noster nobis dicere ne ulterius naves illas ingredereillarum intraret, absque omni dubio se protinus transducendum et barbaris sciret esse vendendum. Quod cum nobis mane facto jurejurando notificasset, nos credentes
Abbreviated transcription (Latin):
aberat expetiit. reste q lignea collo
suo circimuligata in uniꝰ arhoris
ramo se suspendit. Eqtus cui in¬
sederat uacuus ad ppłm tieniens
mirum intuentib spectaculũ p̾buit.
Statim p̾fati duo iuuenes socii sui
eqim̃i recognoscentes. ⁊ qͥd ei contigis
set ãmirantes. equi uestigia per¬
siluam celerit̾ peruenerũt. eũ q
reste suspensum ⁊ iam mortuum
inuenerunt. Soluentes autẽ eiꝰ
marsupiũ qd̃ ad balteum pende
recenti saliua oris eius infectos reꝑ¬
pererunt. Quos ꝓtinus cũ maxĩo
eiulatu ad feretrũ deportantes:
super altare reposnerĩtt. t̾re q pro¬
strati ꝓ defũcti cognati sui aĩa mi¬
sericordiam sc̃e dei genitricis ĩplo¬
rantes coram uni̾isis facmꝰ qd̾ mi¬
ser ꝑpetrauerat retulerunt: uiden¬
tes popłi cateruas audito tanto soe¬
lere obstupescere. ⁊ pro tam celeri
uindicta pectora sua tundendo uberã
Ade uenimus ad fortisstmũ castr̃
timas uanes de hybernia insula tc¬
audientes q nanes qͣm płimas ad¬

Expanded text:
erat, expetiit, resteque linea collo suo circumligata, in unius arboris ramo se suspendit. Equus cui insederat, vacuus ad populum rediens, mirum intuentibus stuporem praebuit. Statim praefati duo juvenes, comparis sui equum recognoscentes, et quid ei contigientes equi vestigia, persilvam celeriter pervenerunt, eumque reste suspensum, et jam mortuum invenerunt. Deponentes autem eum, et marsupium, quod ad ejus balteum pendebrecenti saliva oris ejus infectos, repererunt. Quod protinus cum maximo luctu ad feretrum reportantes super altare reposuerunt, terraeque prostrati, et pro defuncti cognati sui anima misericordiam sanctae Dei Genitricis implorantes, coram universis facinus quod miser perpetraverat retulerunt. Videres populi catervas audito tanto scelere stupentes, et pro tam celeri vindicta pectora sua tundendo ubertim nde venimus ad fortissimum illud ctimas naves de Ibernia insula vaudientesque naves multas ad
Abbreviated transcription (Latin):
chinis ⁊ tormentis impugnaret:
richardus burgutidionũ dux. cum
suo francoꝵ q exercitiradueniens
super eum uruit. Cum qͦ congressus
cum suis attrocit̾ resistebat: quo¬
usq antelinus ep̃c ex ciitate cũ
armatis mopmato prosiliens:
tricis marie supparum p̃ferens
creuit ad horam hostib cedere.
qͣm cum suoꝵ detrimento pugnare.

Expanded text:
chinis et tormentis impugnaret, Richardus Burgundionum dux cum suo Francorumque exercitu adveniens, super eum irruit. Cum quo congressus, cum suis atrociter resistebat, quousque Antelmus episcopus ex civitate cum armis inopinato prosiliens, tricis Mariae supparum praeferens, crevit ad horam hostibus cedere, quam cum suorum detrimento pugnare;
Abbreviated transcription (Latin):
te uideam᷑: erit in futurũ diligentib xp̃m
incorrupta cõmunio. nec cõpositi manebim. Nã
& qͥ cõpositi nc̃ sumꝰ. unũ erimꝰ: & in unã sub̾am
tnsformabim᷑. Neq enĩ in resurrectione alius
erit alio inferiꝰ. sic̃ nc̃ fragilis in nobis ẽ. carnis
infirmitas & corporalis habitudo nat᷑ȩ uł uul¬
nerib patet. uł inuiriis subiacet. uł sui one¬
ris mole de p̾ssa supra t̾ras nequit extollere al¬
tius atq eleuare uestigiũ: s in simplicis cre¬
dum reuelatũ ẽ. qđ erimꝰ. s scimꝰ quia cũ reue¬
latũ fuerit: similes eierimꝰ Itaq cum dei

Expanded text:
te uideamur, erit in futurum diligentibus Christum te uideamur, erit in futurum diligentibus Christum incorrupta conmunio nec conpositi manebimus; nam et qui conpositi nunc sumus unum erimus et in unam substantiam transformabimur. neque enim in resurrectione aliud erit alio inferius, sicut nunc fragilis in nobis est carnis infirmitas et corporalis habitudo naturae uel uulneribus patet uel iniuriis subiacet uel sui oneris mole depressa supra terras nequit extollere altius atque eleuare uestigium., sed in simplicis credum reuelatum est quid erimus, sed scimus, quia cum reuelatum fuerit, similes ei erimus. itaque cum dei
Abbreviated transcription (Latin):
significasse: cũ dicit. Si duo ex uob̾ c̃uenerint
suꝑ t̾ram: de om̃i re quãcunq petieritis fiet uob̾
apatre meo qui in cȩlis ẽ. Itaq alii. duos animã
& corpus accipiunt: alii animã & sp̃m. ut si i
nec se impugnent inuicẽ diuersis cupiditatibꝰ.
omĩa in effectũ uideant᷑ orata posse de diici.
Quod ita fit: cũ fuerint utraq unum. si sub¬
tractis inimicicũs uł solutis. duo condant᷑ in
mus sp̃u. oremꝰ & mente. Licet pleriq duospo.¬
pulos accipiant ex isrł & exgentib in unũ re¬
surrectionis tempore c̃gregandos. ut fiat inȩt̾¬
num manfura ꝑfectio: & id qđ exparte ẽ. de¬
struat᷑. Pleriq etiã: uirũ & uxorẽ c̃sentien¬
tes sibi studio caritatis accipiunt. Itaq si mn
hac uita tres m̃surȩ in eodẽ ferm̃to manse.¬
rint donec ferm̃tent᷑ & fiant unũ. ut eqͥlitatũ
nulla distantia sit. nec cõpositi ex triũ diu̾sita¬

Expanded text:
significasse, dum dicit: Si duobus ex vobis convenerit, significasse, dum dicit: Si duobus ex vobis convenerit, super terram, de omni re quamcumque petieritis, fiet vobis a Patre meo, qui in coelis est . 193. Itaque alii duos, animam et corpus accipiunt: alii animam et spiritum; ut nec se impugnent invicem diversis cupiditatibus, omnia in effectum videantur orata posse deduci. Quod ita fit, cum fuerint utraque unum, si subtractis inimicitiis, vel solutis, duo condantur inmus spiritu, oremus et mente . Licet plerique duos populos accipiant, ex Israele et ex gentibus in unum resurrectionis tempore congregandos; ut fiat in aeternum mansura perfectio, et id quod ex parte est destruatur. plerique autem uirum et uxorem consentientes sibi studio caritatis accipiunt. itaque si in hac uita tres mensurae in eodem fermento manserint, donec fermententur et fiant unum, ut aequalitatum nulla distantia sit nec conpositi ex trium diuersita
Abbreviated transcription (Latin):
S qͥa m̃sura ȩqualitatis sine adium̃to ȩccłiȩ
atq doctrina difficile ꝑseuerat: iccirco muli¬
er illa quȩ figurã ȩccłiȩ gerit. tã diuuiã illis
uirtutũ doctrinȩ sp̃ualis admiscet: donec fer¬
mentet᷑ totꝰ ille interior homo cordis absconditꝰ
& in gr̃am panis cȩlestis assurgat. Bene enĩ fer¬
unũ fei uĩtum. qͣndo cro ñ c̃cupiscit aduersus sp̃m.
nec sp̃s ad iersus carnẽ: s facta carnis morcificamꝰ
Cal ⁊ e. flatudĩ flatũ uit fumpsisse se c̃scia
scłaris necessitudinis. c̾tagia t̾rena declinat. Unde
&& a is. non in carne s in sp̃u ambulare nos p̃cepit:¬
ut sc̃ificati ꝑ lauactĩ regenerationis. uecerẽ ho.¬
mint̃ cum sus desiderus exuentes. induti nouũ
resurrect.ons tẽpore incorrupta corporise ani¬
mȩ &e sp̃s marere cõmunio. & nc̃ omĩa quȩ peti¬
mus impetremꝰ. Quod plerisq uidet᷑ etiã dñs

Expanded text:
sed quia mensurarum aequalitas sine adiumento ecclesiae sed quia mensurarum aequalitas sine adiumento ecclesiae atque doctrinae difficile perseuerat, idcirco mulier illa, quae figuram ecclesiae gerit, tamdiu uirtutem illis doctrinae spiritalis admiscet, donec fermentetur totus ille interior homo cordis absconditus et in gratiam panis caelestis adsurgat. bene enim ferdversus spiritum, nec spiritus adversus carnem: sed facta carnis mortificamus, et anima ex flatu Dei flatum vitae sumpsisse se conscia, saecularis necessitudinis contagia terrena declinat. Unde et Apostolus non in carne, sed in sput sanctificati per lavacrum regenerationis, veterem hominem cum suis desideriis exuentes, induti novum,resurrectionis tempore incorrupta corporis et animae et spiritus manere communio: et tunc omnia quae petimus, impetremus . Quod plerisque videtur etiam Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
uetut quoddã ferũ tantis officiũ. scripturarũq
docir ina quȩ uelut cȩlestiũ collatione sermonũ.
& ubertan. con scit: infusus toto homini atq
ꝑmixtus ui ssunoleuerit. ut fiant unũ etiã ipsa¬
ꝑ ferm̃tũ. Qđ utiq ti ncfit: cũ sibi triahȩc pari
quadã cupiditatũ lance consentiunt. & eqͥlis
aspirat c̃cordia uoluptatũ. Hocgͥ eccłiȩ opus
non tumultuariũ. nec fortuitũ. s diuturna
meditatione collatũ: ut hȩctria unũ sint in¬
tegra alege peccati. Cuiꝰ sententiȩ assercorẽ:
habemꝰ apłm dicentem. Ipse aut̃ dñs scĩficet
uos ꝑomĩa: ut integer sp̃s & anima & corpꝰ sine
querela in diem dñi nr̃i tħu xp̃i eruet᷑. Qđ ꝑse¬
cui cõparat᷑ regnũ cȩloꝵ. mulier illa euange¬
lica abscondit in farinã mensuris tribꝰ. donec
ferm̃tet᷑ totũ. Tresenĩ i isurȩ st̃ ut dixi. carnis
& nima corporalib ñ incuruat᷑ erroribꝰ. acm̃¬
sura uiuendi in toto homine in offensa seruat᷑.

Expanded text:
uelut quoddam fermentantis officium scripturarumque doctrinam, quae uelut caelestium conlatione sermonum et ubertate concrescit, infusus toto homini atque permixtus usus inoleuerit, ut fiant unum etiam ipsa fermentum. quod utique tunc fit, cum sibi tria haec pari quadam cupiditatum lance consentiunt et aequalis adspirat concordia uoluntatum. Hoc igitur ecclesiae opus non tumultuarium nec fortuitum, sed diuturna meditatione conlatum, ut haec tria unum sint integra a lege peccati. cuius sententiae adsertorem habemus apostolum dicentem: ipse autem dominus sanctificet uos per omnia, ut integer spiritus et anima et corpus sine querella in die domini cui conparatur regnum caelorum, mulier illa euangelica abscondit in farinae mensuris tribus, donec fermentetur totum; tres enim mensurae sunt, ut dixi, carnis et anima corporalibus non incuruatur erroribus ac mensura uiuendi in toto homine inoffensa seruatur.
Abbreviated transcription (Latin):
conditũ est a seculis & generationibꝰ: qͦ nichil
potest ad exp̃ssionẽ ꝑennitatis eiꝰ atcestatius
dici. Erat enim ꝓpħa. Namita erat absconditꝰ
sacrilegis. manifestus in sc̃is. p̃destinatꝰ ante
possimꝰ fr̃s inuestigare mysteriũ absconditũ
alienȩ capax potest ẽẽ naturȩ. Nec sũ dubiꝰ
animi. quod aliqui de hoc mundo dictũ pu¬
tent. donec fermentet᷑ in lege. ꝓpłns. euange¬
lio: ut dm̃ om̃is lingua fateatur. Itaq discu¬
dlamꝰ omĩa: diligentiꝰ requiramꝰ. Nemo in¬
uenit: nͥ qui ante quesierit. E dificemꝰ turrim:¬
& cõputemꝰ sumptꝰ scripturarũ. Conferamꝰ
impensas: ne etiã de nobis aliqͥs dicat. hic uo¬
luit edificare: & non potuit consũmare. Qui
edificat cdomũ: bonũ debet iacere fundam̃tũ.
Bonum fundam̃tũ: est fides.B ni f.n om̃tum

Expanded text:
conditum est a saeculis et a generationibus: quo nihil conditum est a saeculis et a generationibus: quo nihil potest ad expressionem perennitatis ejus attestatius dici . Erat enim profecto, ut absconditus sacrilegis, manifestatus in sanctis, praedestinatus ante possimus, fratres, inuestigare mysterium absconditum im deus alienae capax potest esse naturae. Nec sum dubius animi quod aliqui de hoc mundo dictum putent, donec fermentetur in lege prophetis euangelio, ut dominum omnis lingua fateatur. itaque discutiamus omnia, diligentius requiramus. nemo inuenit nisi qui ante quaesierit. aedificemus turrem, conputemus sumptus scripturarum, conferamus inpensas, ne qui etiam de nostro aliquo dicat: hic uoluit aedificare et non potuit consummare. qui aedificat, bonum debet iacere fundamentum. bonum fundamentum est fides, bonum fundamentum
Abbreviated transcription (Latin):
Uui simile estimo regnũ dei: Simile ẽ. fer¬
mento. quod acceptũ mulier abscondit in
farina: donec ferm̃tatũ est totum. Hȩc de requi¬
rendis questionib cõparatio: quȩ tantũ ambigui¬
tatis offendit. ut diuersas habeat sententia. plu¬
rimoꝵ. Opportune itaq granũ tritici supr di¬
ximꝰ xp̃m: quia suberat nobis sp̃uale ferm̃tũ.
eoqd pleriq ferm̃tũ xp̃mputant. qđ uirtutẽ
attollat acceptum: & qͥa ferm̃tũ ex fari añ
secreta penetralia calor sapientiȩ gelestis a. du¬
cat. Ꝙ quia in matheo legimꝰ. trib mens ⁊i rab¬
scondicũ ẽẽ ferm̃tum: congruere uisũ eftut
dei filium crederemꝰ absconditũ ulege. ad¬
ꝑtũ in ꝓpħis. euangelicis p̃dicationib adim
pletum: ut ꝑfcctã fidẽ nobis adquirat exom¬
nibꝰ. & scriptoꝵ collatione formatꝰ nnobis qui
sumꝰ corpus ipsiꝰ. om̃ia & in om̃ib impleatur.
Ipseenĩ erat uerbũ dei. atq mysteriũ qđ abs¬

Expanded text:
ui simile aestimabo regnum dei? simile est fermento quod acceptum mulier abscondit in farina, donec fermentatum est totum. haec de requirendis quaestionibus conparatio tantum ambiguitatis offundit, ut diuersas habeat sententias plurimorum. oportune itaque granum tritici supra diximus Christum, quia suberat nobis spiritale fermentum, eoque plerique fermentum Christum putant, quod uirtutem attollat acceptam. et quia fermentum ex farina ui, non secreta penetralia color sapientiae caelestis obducat. et quia in Matthaeo legimus tribus mensuris absconditum esse fermentum, congruere uisum est ut dei filium crederemus absconditum in lege, adopertum in prophetis. euangelicis praedicationibus apletum; ut perfectam fidem nobis acquirat ex omnibus, et scriptorum collatione formatus in nobis, qui sumus corpus ipsius, omnia et in omnibus impleatur; ipse enim erat Verbum Dei, atque mysterium quod abs
Abbreviated transcription (Latin):
inuenies qđ iuxta p̾scriptũ le. ueteris a io fr̃s
diuersos filios uterinos ex una ixore ginerue¬
rint. Tradit᷑ enĩ mathã qui asalom onege ꝰ ꝑcit
la cob ginerasse filiũ. & uxore suꝑstice deci isso:
quã postea melchi accepit uxorem. ex qͣ gei rat᷑
heli. Rursus neli fr̃e sine liberis dece lente. oli¬
copulatꝰ ẽ. fi is uxori. & generauit f liũ ioseph:
qui uixta le/ iacob filiꝰ dicit᷑. qm semen tr̃is

Expanded text:
inuenies quod iuxta praescriptum legis ueteris duo fratres inuenies quod iuxta praescriptum legis ueteris duo fratres diuersos filios uterinos ex una uxore generauerint. traditur enim Matthan, qui a Salomone genus duxit, Iacob generasse filium et uxore superstite decessisse, quam postea Melchi accepit uxorem, ex qua generatus est Heli rursus Heli fratre sine liberis decedente copulatus est fratris uxori et generauit filium Ioseph, qui iuxta legem Iacob fili
Abbreviated transcription (Latin):
cerdos in ȩt̃nũ: scd̾m ordinẽ melchisedech. Be
iegͥ ut̃q tenuit fidẽ: ut marheus ꝑreges ductã
psã originẽ declararet. Simul in hoc qͦq uituli
igura signat᷑: qđ ubiq sacerdotale ministeriũ
putatẽc̃. seruandũ. Nec mireris si ab abrahã
plures scd̾m lucam in successiones usq ad xp̃m
sunt. pauciores scd̾m matheum: cũ ꝑ aliaspso¬
is generationẽ fatearis ẽẽ detorsam. Pocest u
fieri. ut alii longeuã transigerent uitã. alteri
ligenerationis uiri. immatura ȩtate decesserint:
iũ uideamꝰ plures senes cũsuis nepotib uiuere.
ilios uͦ uiros statim filiis obire susceptis. Illus
q̃q adũtimꝰ: qđ sc̃s matheus iacob qui fuit
pat᷑ ioseph filiũ mathã eẽ. memorauerit. lu
esũ ioseph cui desponsata maria erat filiumm
heli: heli aut̃ filiũ melchi. ẽẽ descripserit. Quom u¬
nius duo patres idest heli & iacob: quom etiã duo
paterni aui mathai & melchit᷑ S si uere queris:

Expanded text:
cerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. bene igitur uterque tenuit fidem, ut Matthaeus per reges ductam psam sanctiorem ipsam declararet. simul in hoc quoque uituli figura signatur quod ubique sacerdotale mysterium putat esse seruandum. nec mireris si ab Abraham plures secundum Lucam successiones usque ad Christum sunt, pauciores secundum Matthaeum. cum per alias personas generationem fatearis esse decursam; potest enim fieri ut alii longaeuam transegerint uitam, alterius uero generationis uiri inmatura aetate decesserint, cum uideamus conplures senes cum suis nepotibus uiuere, alios uero uiros statim filiis obire susceptis. Illud quoque aduertimus, quod sanctus Matthaeus Jacob, qui fuit pater Ioseph, filium Matthan esse memorauerit, Lucas uero Ioseph, cui desponsata erat Maria, filium Heli, Heli autem filium Melchi esse descripserit. quomodo unius duo patres, id est Heli et Iacob? quomodo etiam duo paterni aui, Matthan et Melchi? sed si sequaris,
Abbreviated transcription (Latin):
corporalib inspexit angustus coartatos. nonerat
enim qui faceret bonũ.ñeratusq ad unũ: des¬
cendere in t̾ras ipse dignatꝰ ẽ. ut parietem illũ
legis hoc est molẽ qͣndã & suꝑstitionẽ intellect̾
corporalis auferret: quȩ quasi p̃meret & obũbra¬
ret corda popłoꝵ. Melior gͥ maceria: quã paries.
menta seruabat. quẽ dñs iħc abstulit quala
miliciã quo clariorẽ obseruantiã religionis u¬
deret: ut iam ñ unũ iudõꝵ genꝰ quasi cori

Expanded text:
corporalibus inspexit angustiis coartatos - non erat corporalibus inspexit angustiis coartatos - non erat enim qui faceret bonum, non erat usque ad unum - descendere in terras ipse dignatus est, ut parietem illum legis, hoc est molem quandam et superstitionem intellectus corporalis auferret. quae quasi premeret et obumbraret corda populorum. melior igitur maceria quam paries. edimenta seruabat, quem dominus Iesus abstulit quasi duram militiam, quo clariorem obseruantiam religionis infunderet, ut iam non unu
Abbreviated transcription (Latin):
lex est: quia sp̃ualis. Ei gͦ nonbona. qui ñputat sp̃u¬
alem. qui mente exiguus humilisq factꝰ. eam
quȩ si ꝑ legẽ ẽ. maiestatẽ scilicet xp̃iuidere ñ po¬
tuit: quã utiq tanquã supra illũ parietẽ respici¬
ens ille mente sublimis isaias. głam dei uidit. quȩ
uidet᷑ in montibꝰ. ñ incollibꝰ. Docuit itaq nos eccla
in canticis canticoꝵ : quod iste paries dño nr̃o ihu
Uox fr̃is mei. ecce hic uenit saliens suꝑ montes:. tn
parietẽ nr̃m. ꝓspiciens ꝑ fenestras: ꝓspiciens ꝑ
retia.Respondit fr̃ m̃s: & dix̃ mͥ. Surge ueni
ꝓrima mea. speciosa mea. colũba mea: q̃mecce
hiemps transũt. pluuia abũt. discessit. Flores sibi
uisi st̃ in terra. tempꝰ secandi aduenit. uox turtu¬
ris audita est. flores apłi. tempꝰ messis fructꝰ est
xp̃c. Uoxturturis. uox eccłȩ. Iure gͥ dĩ filiꝰ postea¬
quã t̃renos homines nec ad suꝑna gradientes ꝙ

Expanded text:
Lex est, quia spiritalis. Ei ergo non bona, qui non putat spiritLex est, quia spiritalis. Ei ergo non bona, qui non putat spiritalem: qui mente exiguus humilisque factus, eam quae super Legem est, majestatem scilicet Christi videre non potuit. Quam utique tamquam supra illum parietem respiciens ille mente sublimis Esaias gloriam Dei vidit , quae videtur in montibus, non in collibus. 27. Docuit itaque nos Ecclesia in Canticis canticorum, quod iste paries Domino nostro uox fratris mei; ecce hic uenit saliens super montes, trparietem nostrum, prospiciens per fenestras, prospiciens per retia. respondit frater meus et dixit mihi: surge, ueni, proxima mea, speciosa mea, columba mea, quoniam ecce hiems transiuit, pluuia abiit. discessit sibi. flores uisi sunt in terra, tempus secandi aduenit, uox turturis audita est. lores apostoli, tempus messis fructus est Christi, uox turturis uox ecclesiae. iure igitur dei filius posteaquam terrenos homines nec ad superna gradientes et
Abbreviated transcription (Latin):
etem sepis soluens. quẽ parietẽ exponit apłs inimi¬
cicias ẽẽ. in carne. Has gͥ inimicicias tulit dñs et
pacẽ refudit: legẽq mandatoꝵ indecretis euacu¬
auit. ut duos conderet in uno nouo homine: in
quo non solũ exteriorẽ & interiorẽ. s etiã iudeum
significat a grecũ: ut e̾ẽt om̃a & in om̃ib xp̃c. Dñs¬
enĩ sabbati suꝑstitionẽ tulit sabbati corporalis: &
quasi mediũ soluit legis parietẽ. qui nos ab eapie¬
tate quȩ scđm dm est decretoꝵ difficultate ꝓhibe¬
bat. eoquod uixta mossi legem. ñ erat facile atq
possibile gentib militare dõ: cũ in anis suꝑstitio
iudõꝵ.purũ affectũ gentiũ a subeunda obserua¬
tione reuocaret. Quid gͦ lex: Imtilis: Absit. Sed
utilis incredulis. infirmis necessaria. quȩ lubricos
& errantes p̃cepti salutaris austeritate cobiberet:
qr obseruationũ attentione concludet. Bona autẽ

Expanded text:
etem saepis soluens. quem parietem exponit apostolus inimietem saepis soluens. quem parietem exponit apostolus inimicitias esse in carne. has ergo inimicitias tulit dominus et pacem refudit legemque mandatorum in decretis euacuauit, ut duos conderet in uno nouo homine, in quo non solum exteriorem et interiorem, sed etiam Iudaeum significat et Graecum, ut esset omnia et in omnibenim sabbati, superstitionem tulit sabbati corporalis, et quasi medium solvit Legis parietem: qui nos ab ea pietate quae secundum Deum est, decretorum difficultate prohibebat, eo quod juxta Moysi legem non erat facile atque possibile gentibus militare Deo, cum inanis superstitio Judaeorum purum affectum gentium a subeunda observatione revocaret. Quid ergo? Lex inutilis? Absit: sed utilis incredulis, infirmis necessaria, quae lubricos et errantes praecepti salutaris austeritate cohiberet, et observationum attentione concluderet. Bona autem
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Hȩc si maneat: domꝰ tuta ẽ.Deniq auferã
inquit maceriã ei: & erit indireptionẽ. Opte¬
mus ut hȩc integrasit maceria domꝰ nr̃ȩ: domꝰ
sp̃ualis quȩ in nobis est. Non enĩ ab homine edi¬
ficari potest. s adõ uiuo qui ait: & maceriã cir¬
cundedi. ꝑdidert̃ gͥ salutẽ: qui maceriã ꝑdi¬
derunt. Maneat gͦ maceria: maneat hȩc sepis.
Uis scire quã sit utilis sepis: Sepi aures tuas spi¬
nis & tribulis : & noli audire linguã nequã.
Sepis enim ista: te defendit aculpa. Ergo dñs
iħc qui postea scdm carnẽ uenit inlucẽ. uet̾is
illiꝰ munitionẽ sepis instaurans: in maioꝵ nos
actũ & antiquã simplicitatẽ fidĩ reformauit.
Unde de eo & ꝓphetia dixit. Uocaberis edificator
sepis. Tulit enim illũ obicẽ qui unitatẽ m̃tis & corpo¬
ris seriemq uitȩ sumplicis diuidebat: atq ipse fa¬
ctus ẽ. pax nr̃a qui fecit utraq unũ. & mediũ pari¬

Expanded text:
dit. haec si maneat, domus tuta est. denique auferam dit. haec si maneat, domus tuta est. denique auferam inquit maceriam eius, et erit in direptionem. optemus ut haec integra. sit maceria domus nostrae, domus spiritalis, quae in nobis est; non enim ab homine exaedificari potest, sed a deo uiuo, qui ait: et maceriem circumdedi, perdiderunt igitur salutem qui maceriem perdiderunt. maneat ergo maceria, maneat haec saepis. uis scire quam sit utilis saepis? saepi aures tuas spinis et tribulis et noli audire linguam nequam; saepis enim ista te defendit a culpa. ergo dominus Iesus, qui postea secundum carnem uenit in lucem, ueteris illius munitionem saepis instaurans in maiorum nos actum et antiquam simplicitatem fidei reformauit. unde de eo et propheta dixit: uocaberis aedificator saepis. tulit enim illum obicem, qui unitatem mentis et corporis seriemque uitae simplicis diuidebat, atque ipse factus est pax nostra qui fecit utraque unum et medium pari