comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
olee Et cuiꝰ tanta seueritas. quã eiꝰ qui naturalib
ramis ñ pepercit : s ꝓpt̃ infidelitatẽ frangit illos: S qͥs¬
qͥo nult diligẽ dm̃. & cauere ne offendat ⁊ non se arbi¬
tretur duobus dñis posse seruire: & intentionẽ coroic
sio recussam ab om̃i duplicitate explicet. Ita eni sentiet
de dño ubonitate. & insimplicitate cordis queret illum.¬
loo inquit dieo uobis non habere sollicitudine in auura¬
uram quis edatis. neq corpori quid induatis ⁊ ne forte
ꝓ uduti conquirenda nr̃a decorqueatt intentio. cis alai q̃ nrsr

Expanded text:
turalibus ramis non pepercit, sed propter infidelitatem fregit illos ? Sed quisquis vus diligere Deum, et cavere ne offendat, non se arbitretur duobus dominis posse servire, et intentionem cordis sui rectam ab omni duplicitate explicet: ita enim sentiet de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaeret illumo, inquit, dico vobis, non habere sollicitudinem animae vestrae quid edatis, neque corpori vestro quid induatis. Ne forte, et ad ipsa conquirenda nostra de
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianũ tale coniugiũ. S necesse ẽ. ut qͥs qͥs eqꝵ elemos nã
facere uoluerit ex prefepto dĩ: quencũq adũsũ habuerit
in imicus sit p̃cepto di: & ioo inter intideles deputet᷑. Pre¬
ceorũ ÷. aerĩ detatib ut bona sua conuersatione. ac̃
morib lucri faciat uxorẽ maritus sidelis: uł maritũ nu¬
lier fidelis. Qua ꝓpt̃ non sibi debent occultate bona oꝑa
sua: quib inuitandi sunt ad inuicẽ. ut alt̾ alt̾ũ possit ad xp̃i¬
ane fioei cõmunionẽ inuitare: nec furta facienda sunt
ut ꝓmereat᷑ dĩ. Quod si occultandũ ẽ. ali qͥd. quandu
alterꝰ in firmitas equo animo id non potest suftuniere⁊
ficari totiꝰ capituli consideratione facile apparet. in qua
simul inueniatur quã sinstrã uocet. Cauete inquit fa¬
cere iusticiã ur̃ñ corã hominib. ut uideamini ab eis:
alioqͥn mercedem non habebitis apud patrẽ ur̃m qͥ incȩ

Expanded text:
christianum tale conjugium: sed necesse est ut quisquis eorum eleemosynam christianum tale conjugium: sed necesse est ut quisquis eorum eleemosynam facere voluerit ex praecepto Dei, quemcumque adversum habuerit, inimicus sit praecepto Dei, et ideo inter infideles deputetur: praeceptum est autem de talibus, ut bona sua conversatione ac moribus lucrifaciat uxorem maritus fidelis, vel maritum mulier fidelis; quapropter non sibi debent occultare bona opera sua, quibus invitandi sunt ad invicem, ut alter alterum possit ad christianae fidei communionem invitare. Nec furta facienda sunt, ut promereatur Deus. Quod si occultandum est aliquid, quamdiu alterius infirmitas aequo animo id non potest sustinere, qficari totius capituli consideratione facile apparet, in qua simul invenietur quam sinistram vocet. 8. Cavete, inquit, facere justitiam vestram coram hominibus ut videamini ab eis: alioquin mercedem non habebitis apud Pa
Abbreviated transcription (Latin):
debileni museratus ẽ. & minas inmicoꝵ inse. atq inalios xp̃i
discipłos ꝑtulit: Deide si non oportet scire inimicũ
cũ elemosinã facimus : quomͦ cũ ipso inimico faciemꝰ. ut
Mud impleamuis pceptũ. si esurierit imncꝰ tuus eyba illũ
si sitiert potũ da illis Tercia solec esse carnaliũ opmuo. ta a cilir¬
cͥa & irridenda. ut ñ eã cõmemorarẽ. nisi exꝑtꝰ ẽẽm. ñ pau
coserrare detineri⁊ qui dicunt simtrȩ nomine ipoore sig¬
nificari. ut qm̃ in re famulari tenatiores pecuniarũ solent
sint: & ñ hoc p̾ceptũ etiã feminis datũ sit. Gui dͦ sinistre
iubetur femina occultare opus miscłiȩ suȩ.In etrã
uir sinistra orit feminȩ ÷ quod ab surdissime dre. Aut si qͥs¬
piã putat inuicẽ sibi sinstros ẽẽ. si abddt̾o ita exoget᷑ aliqͥd
de re familiari. ut sit contra alt̾iꝰ uoluntatẽ: non erit

Expanded text:
debilem miseratus est, etiam iras inimicorum in se atque in alios Christi debilem miseratus est, etiam iras inimicorum in se atque in alios Christi discipulos pertulit ? Deinde si non oportet scire inimicum, cum eleemosynam facimus, quomodo cum ipso inimico faciemus, ut illud impleamus praeceptum, Si esurierit inimicus tuus, ciba illum, si sitierit, potum da illi ? 7. Tertia solet esse carnalium opinio, tam absurda et ridenda, ut non eam commemorarem, nisi expertus essem non paucos eo errore detineri, qui dicunt sinistrae nomine uxorem significari: ut quoniam in re familiari tenaciores pecuniarum solent sint, et non hoc praeceptum etiam feminis datum sit. Cui ergo sinistrae jubetur femina occultare opus misericordiae suae? An etiam vir sinistra erit feminae? quod absurdissime dicitur. Aut si quispiam putat invicem sibi sinistras esse; si ab altero ita erogetur aliquid d
Abbreviated transcription (Latin):
Non si głificent᷑ ͦ sicut suꝑiꝰ dͣctacũ ẽ. L aus enĩ htimana
nͨ appeti ãrecte faciente. s subsequi debet recte facien¬
tem ut illiꝑficiant qui etiã imitari possunt qd̾ lau¬
dant: ñ ut hc putet aliquis eos sibi ꝓ desse cũ laudant.
Te aut̃ faciente elemosinã: nesciat sinstra tua quid
faciat dextera tua. Si intellexeris sinistrã in fideles dicr:
uidetur nulla ẽẽ. culpa placere uesle fidelibus: cũ ꝓrsus
nichilommus in quorulibet hominuĩ laride fructiꝰ e finẽ
boni oꝑis. constituere ꝓhibeamur. Quod aut̃ ad id̃ ꝑtinet. ut te
imiten ur. quib recte tua facta placuerint: non cantũ fidelib
s etiã in fidelib exibendũ ẽ: ut laudandis bonis oꝑib nr̃is.
dm̃ honorent. & ueniant ad salutẽ. Si aut̃ sinistrã inimici
putaueris. ut nesciat inimicus turis cũ elemosinã facis ⁊
cun upse dñs inimicis uidens circunstantib miscdit̃ sanauit
homines: Cur apłs petrus sanato eo quẽ adportã fpeciosã

Expanded text:
nt, ut glorificentur, sicut superius tractatum est. laus enim humana non appeti a recte faciente, sed sequi debet recte facientem, ut illi proficiant qui etiam imitari possunt quod laudant, non ut hic putet aliquid eos sibi prodesse quem laudant. te autem faciente elemosynam non sciat sinistra tua, quid faciat dexvidebitur nulla esse culpa, placere fidelibus velle: cum prorsus nihilominus in quorumlibet hominum laude fructum et finem boni operis constituere prohibeamur. Quod autem ad id pertinet ut te imitentur, quibus recte facta tua placuerint, non tantum fidelibus, sed etiam infidelibus exhibendum est, ut laudandis bonis operibus nostris Deum honorent, et veniant ad salutem. Si autem sinistram inimicum putaveris, ut nesciat inimicus tuus cum eleemosynam facis; cur ipse Dominus inimicis Judaeis circumstantibus misericorditer sanavit ortam Speciosam,
Abbreviated transcription (Latin):
oniia opanra tunc esse munda & placere inconspectudĩ.
s fiant simplici corde .i. intentione suꝑna fine illo carita¬
bs qua & plenitudo legis ẽ. caritas. Oculũ gͥ hic acciꝑe de¬
benius ipsã intentionem: qua facimꝰ qͥcqͥd facimꝰ. Quȩ si
nuncla fuerit & recta. & alluid aspiciens quod aspiciendũ

Expanded text:
omnia opera nostra tunc esse munda, et placere in conspectu Dei, si fiant simplici corde, id est intentione superna, fine illo charitatis, quia et plenitudo legis charitas. Oculum ergo hic accipere debemus ipsam intentionem, qua facimus quidquid facimus, quae si munda fuerit et recta, et illud aspiciens quod aspiciendum
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudo. quȩ in hac uita in cohata ẽ: & cui capessendȩ atq ob¬
nra temporalit̾ nunc agitur. atq speratur et̃na. & cũ ȩc̃na pͥora
sint dignitate. quamuis temporalib prius actis ad illa transeat᷑.
trium primarum peticionum impetrationes qͣmqͣm in hac uita
quȩ isto scło agit᷑. exordium capiant : Iam & sc̃ĩficatio nominis
dĩ. ab ipso humilitatis dñi aduentu agi oepit: & aduentus
regni enis quo in claritate uenturus ẽ. non iam finito scło.
ẜinfine scłi manifestabit᷑ ꝑfectio uoluntatis eius : Sicut ince

Expanded text:
beatitudo, quae in hac vita inchoata est, et cui capessendae atque obbeatitudo, quae in hac vita inchoata est, et cui capessendae atque obnostra temporaliter nunc agatur, atque speretur aeterna, et cum aeterna priora sint dignitate, quamvis temporalibus prius actis ad illa transeatur; trium primarum petitionum impetrationes quanquam in hac vita, quae isto saeculo agitur, exordium capiant nam et sanctificatio nominis Dei ab ipso humilitatis Domini adventu agi coepit; et adventus regni ejus, quo in claritate venturus est, non jam finito saeculo, sed in fine saeculi manifestabitur; et perfectio voluntatis ejus, sicut i
Abbreviated transcription (Latin):
mus. quo sexto loco pecit᷑: s abillo etiã liberemur. quo iam
inducti sumus. Qđ cũ factũ fuerit. nichil remanebit fõr¬
inidolosũ: nec om̃ino metuenda erit ulla temptatio. Qd
tam̃ in hac uita quã diu istã mortalitatẽ circumfẽrimus.
inquã serpentĩna ꝑsiasione inducti sumꝰ. non sꝑandũ est
posse fieri: s tñ aliqñ futurũ sꝑandũ ẽ. Et hec ẽ. spes qus
non uidetur. Dequa cũ loqueret apłs ait. Spes qutẽ quȩ
uidetur: ñ ẽ. spes. S tam̃ sapientia quȩ in hac uita quoq
concessa ẽ. fidelibꝰ seruis dĩ. non ẽ. desꝑanda. Ea ẽ. aut̃. itt
id quod dño reuelante fugiendũ ẽẽ. intellexerimꝰ. caritissima
uigilancia fugiamus : & id quod dño reuelante appeten¬
dum ẽẽ. in telleocerimꝰ: flagrantissima caritate appetamꝰ.
Ita enĩ relicto mortalitatis huiusonere. ipsa morte depo¬
sita. ex om̃i homini̾ parte oportuno tempore ꝑficietur

Expanded text:
mus, quod sexto loco petitur; sed ab illo etiam liberemur, quo jam mus, quod sexto loco petitur; sed ab illo etiam liberemur, quo jam inducti sumus. Quod cum factum fuerit, nihil remanebit formidolosum, nec omnino metuenda erit ulla tentatio. Quod tamen in hac vita quamdiu istam mortalitatem circumferimus, in quam serpentina persuasione inducti sumus, non sperandum est posse fieri; sed tamen aliquando futurum sperandum est, et haec est spes quae non videtur: de qua cum loqueretur Apostolus, ait, Spes autem quae videtur, non est spes . Sed tamen sapientia, quae in hac quconcessa est, fidelibus servis Dei non est desperanda. Ea est autem, ut id quod Domino revelante fugiendum esse intellexerimus, cautissima vigilantia fugiamus; et id quod Domino revelante appetendum esse intellexerimus, flagrantissima charitate appetamus. Ita enim reliquo mortalitatis hujus onere ipsa morte deposito, ex omni hominis parte opportuno tempore perficietur
Abbreviated transcription (Latin):
terrtus drin negauit. Sunt etiã humanȩ tenpt atirne eu¬
credo cũ bono quisq animo scdm humana tñ fragilitatẽ
in aliquo consilio labit᷑: aut irritat᷑ in fr̃em studio corrigen¬
di. paulo tam̃ ampliꝰ quã xp̃iana tranquillitai postulat.
De quibꝰ apłs dicit. T̃ emptatio uos non app̃hendat nͥ hu¬
mana: cũ idem dicat. fidelis dĩ qui non uos sinat temp¬
tari supͣ qđ potestis ferre: s faciat cũ temptatione etiã ꝓ uen¬
tũ. ut positis tolerare. Inqua sententia fatis osftendit. ñ id nob̾
orandũ ẽẽ. ut ñ temptemur: s ne intemptationẽ inducanĩ.
Inducimꝰ enĩ: si tales acciderint. quas ferre ñ possumus. D
cũ temptationes pericłose in: quas inferti atq induci ꝑni¬
ciosũ ẽ. aut ꝑsperis rebus temporalibus aut aduersis oriant.
slemo frangit᷑ur aduersarũ molestia: qui ꝓsperarũ delecta¬
cione non cãpitur. Uttima & septima peticio ẽ. S liba nõ a

Expanded text:
territus dominum negauit. sunt etiam humanae temtationecredo, cum bono quisque animo, secundum humanam tamen fragilitatem in aliquo consilio labitur aut irritatur in fratrem studio corrigendi, paulo tamen amplius, quam christiana tranquillitas postulat. de quibus apostolus dicit: temtatio uos non apprehendat nisi humana, cum idem dicat: fidelis deus, qui non uos sinat temtari super quam potestis ferre, sed faciet cum temtatione etiam exitum, ut possitis tolerare. in qua sententia satis ostendit non id nobis orandum esse, ut non temtemur, sed ne in temtationem inducamur. Inducimur enim, si tales acciderint quas ferre non possumus. Sed cum tentationes periculosae in quas inferri atque induci perniciosum est, aut prosperis rebus temporalibus, aut adversis oriantur, nemo frangitur adversarum molestia, qui prosperarum delectatione non capitur. 35. Ultima et septima petitio est, Sed libera nos a
Abbreviated transcription (Latin):
eiem. admuditiã: & idõ caput ungit qui letatur inte¬
rius. mente atq ratione. ħoc enĩ recte accipimꝰ caput
quod in anima p̾minet: & quo cetera hominis regi& gu¬
bernari manifestũ ẽ. & hoc facit qui non toris querit leci¬
subiecta ent̃ eẽ. debet: nullomꝰ ẽ. totiꝰ humanȩ nature ca¬
put. Nemo quidẽ unqͣm carnẽ suã odio habiit sicut apss
cdcit. cũ de diligenda uxore p̾cepit ⁊ s caput muliers uir
cui iuro caput ẽ. xp̃c. Interius ergo gaudeat in ieiunio
suo. eo ipio quo sic se ieuinando auertit auoluptate scłi
desiberat habere. Ita eni a faciẽ lauabit . idẽ. ccr mundabit
quo uisurus ẽ. dm̃. non int̾posito uelamine: qe iadi firme¬

Expanded text:
ciem ad munditiam,%et ideo caput unguit qui laetatur inteciem ad munditiam,%et ideo caput unguit qui laetatur interius mente atque ratione. hoc enim recte accipimus caput, quod in anima praeminet et quo cetera hominis regi et gubernari manifestum est; et hoc facit qui non foris quaerit laetisubiecta esse debet, nullo modo est totius naturae humanae caput. nemo quidem umquam carnem suam odio habuit, sicut apostolus dicit, cum de diligenda uxore praecipit; sed caput mulieris uir, cui uero caput est Christus. interius ergo gaudeat in ieiunio suo eo ipso, quo sic se ieiunando auertit a uoluptate saechabere desiderat. ita enim et faciem lauabit, id est cor mundabit, quo uisurus est deum non interposito uelamine propter infirm
Abbreviated transcription (Latin):
tere i siꝑtlui cũltius. an ambitione aliqua faeiat. quuia ẽ
sub ouina pelle cauendos lupos dñs p̾cepit S exfructib inqͥt
illis subtrahi. ł negari. quȩ isto uelamine ł consueti sunt
ł consequi cupiunt: tunc necesse ẽ. appareat utrũ lupus
mouina pelle sit. an ouis insua. Non enĩ ꝓpt̾ea ornatu suꝑ¬
fluo debet aspectus hominũ mulcere xp̃ianis. quia illum
parcum habitum. ac necessarium. etiã similatores sepe usur¬
pant ut incautos decipiant: quia & ulȩ oues non debent de¬
ponere pesles suas. si aliqͣndo eis lupi contegunt. Queri gͦ so¬
lec quid sit quod ait. uos aut̃ ieumantes ungite capita ur̃a:
& facies ur̃as lauate. ne uideamini hominib ieuinantes.
Honenĩ quispiã recte p̾ceperit. quãuis faciẽ cotidiana consue¬
bere. Qe si turpisimũ om̃s fatent̾: intelligendũ ẽ. hoc p̃cep¬
tin ungendi caput & faciẽ lauandi. adinteriorẽ hominẽ ꝑ¬
tiuere. Ungere gͦ capit. ad leticiã ꝑtinet : lauare aut̃ fõ¬

Expanded text:
temtu superflui cultus an ambitione aliqua faciat, quia et sub ouina pelle cauendos lupos dominus praecipit; sed ex fructibus, inquit, illis subtrahi uel negari quae isto uelamine uel consecuti sunt uel consequi cupiunt, tunc necesse est appareat, utrum lupus in ouina pelle sit an ouis in sua. non enim propterea ornatu superfluo debet aspectus hominum mulcere christianus, quia illum parcum habitum ac necessarium etiam simulatores saepe usurpant, ut incautos decipiant, quia et illae oues non habent deponere pelles suas, si aliquando eis lupi se contegunt. Quaeri ergo solet, quid sit quod ait: uos autem ieiunantes unguite capita uestra et facies uestras lauate, ne uideamini hominibus ieiunantes. non enibere. quod si turpissimum omnes fatentur, intellegendum est hoc praeceptum unguendi caput et faciem lauandi ad interiorem hominem pertinere. unguere ergo caput ad laetitiam pertinet, lauare autem fa
Abbreviated transcription (Latin):
petamus ut ueniat regnũ eius. siue in nosmetipsos ut mites¬
camus. nec ei tesistamus. siue incęlo. interras. in claritate
aduentꝰ dñi. quo nos gruidebimus & laudabimus dicente
llo. Uenite benedicti patris mei: accipite regnũ quod uob
paratũ ẽ. aborigine mundi. In dño enĩ inquit ꝓpħa laucli¬
bitur anima mea: audiant mites ce ioc̃dentur. Si scien¬
lude boris n au muluis aliuis huꝰ temporis luctus e. secui. uou
in menoris meis repugnantem legi menti mee. eductam nerrri
lacrmosa u oce testari. Muer ego homo: quis melihari. deto¬
detut isiei am. qula saturabunt᷑: oremꝰ ut panis nr eoticlianus
derui nobus hodie: quo fult atq sustente pan i iN setusianan
ilam sat iritatẽ uenire posimus.Si consilium ẽ. quo beati

Expanded text:
petamus ut veniat regnum ejus, sive in nos ipsos, ut mitespetamus ut veniat regnum ejus, sive in nos ipsos, ut mitescamus, nec ei resistamus; sive de coelo in terras in claritate adventus Domini, quo nos gaudebimus, et laudabimur, dicente illo, Venite, benedicti Patris mei, accipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . In Domino enim, inquit propheta, laudabitur anima mea; audiant mites, et jucundentur . Si scienlugebimus. nam nullus alius huius temporis luctus est, nisi cum m membris meis repugnantem legi mentis meae, et luctum nostrum lacrimosa uoce testari: mquoniam ipsi saturabuntur; oremus ut panis noster quotidianus detur nobis hodie, quo fulti atque sustentati, ad plenissimam illam saturitatem venire possimus. Si consilium est quo beati
Abbreviated transcription (Latin):
ritas cũ̃ cotidianris patuis dr̃: tunc autẽ potꝰ cũ labore. nullo¬
cdisputandi & sermocinandi quasi frangendi atq manden¬
di opus erit: s solo haustu sincẽre atq ꝑspicue ueritatis.
Et peccata nobis nunc dimittunt. & nunc dimittimuis. que
harũ quatuor reliquarũ scdã peticio est: tunc aut̃ nulla
erit uenia peccatoꝵ: quia milla peccata & temptaciones. ꝯ¬
temporalem istam uitam infestant. Non aut̃ erunt. cũ per¬
fectum erit quod dictum ẽ. Abscondes eos in abscondito
uultus tui. Et malũ a quo liberari optamus. & ppsa lib̾atio
amalo. adhanc utiq uitam ꝑtinet: quã & nisticia dĩ mor¬
talem meruimus. & unde ipĩius misericordia liberemur:
congruere illi septenario numero: ex quo totꝰ iste sermo
manauit. Si enĩ timor cl̃ ẽ: quo beati sunt pauꝑes sp̃u. qͣm
beati sunt mites quia ipsi hereditate possidebunt terram.

Expanded text:
ritas, cum quotidianus panis dicitur; tunc autem potus, cum nullo labore ritas, cum quotidianus panis dicitur; tunc autem potus, cum nullo labore disputandi et sermocinandi, quasi frangendi atque mandendi, opus erit, sed solo haustu sincerae et perspicuae veritatis. Et peccata nunc nobis dimittuntur, et nunc dimittimus; quae harum quatuor reliquarum secunda petitio est: tunc autem nulla erit venia peccatorum, quia nulla peccata. Et tentationes temporalem istam vitam infestant; non autem erunt, cum perfectum erit quod dictum est, Abscondes eos in abscondito vultus tui . Et malum, a quo liberari optamus, et ipsa liberatio a malo ad hanc utique vitam pertinet, quam et justitia Dei mortalem meruimus, et unde ipsius misericordia liberamur. congruere illi septenario numero, ex quo totus iste sermo manavit. Si enim timor Dei est quo beati sunt pauperes spiritu,beati sunt mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram;
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dobis ꝓmittit᷑. Reliqua uero quatuor quȩ pecimus: add
temparalẽ ista uitã ꝑtinere michi uidentur. Quo pͥmũ ẽ.
panem nr̃m cotidranum da nobis hodie. Hoc ipso enĩ quoci
dictus ẽ. cotidianus panis. siue sp̃alis signifecet᷑. siue insacram̃to
aut in uictu isto uisibili ad dempꝰ ꝑtinet quod appellauit ho¬
die. uot qura sp̃italis cybꝰ nonẽ. sempit̾nus: s quia nte qui
cotidianꝰ dictꝰ ẽ. in scripturis. siue instrepitu sermonis. siue
quibusdã temporalibus signis eribetur animȩ. Quȩ om̃ta
eps utiq non erunt. cũ erunt om̃s docibiles dõ: & ipsam in¬
estabilem lucem ueritatis. non motu corporũ significãtes sed puritate
mentis haurientes. Nlam fortasse ꝓpt̾ea & panis dictus ẽ. nompotus :¬
quia panis frangendo atq mandendo in alimentũ conuertit̃.
sicut scripte aperiendo. & disserendo animã pascrnt. Potus
aut̃ paratꝰ sicutiẽ. transit in corpꝰ. ut isto tempore panis sit ue¬

Expanded text:
petimus, ad temporalem istam vitam pertinere mihi videntur. Quorum primum est, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Hoc ipso enim quod dictus est quotidianus panis, sive spiritualis significetur, sive in Sacramento aut in victu isto visibilis, ad hoc tempus pee: non quia spiritualis cibus non est sempiternus; sed quia iste qui quotidianus dictus est in Scripturis, sive in strepitu sermonis, sive quibusque temporalibus signis exhibetur animae: quae omnia tunc utique non erunt, cum omnes erunt docibiles Deo , et ipsam ineffabilem lucem veritatis non motu corporum significantes, sed puritate mentis haurientes. Nam fortasse et propterea panis dictus est, non potus,quia panis frangendo atque mandendo, in alimentum convertitur, sicut Scripturae aperiendo et disserendo animam pascunt; potus vero paratus, sicuti est, transit in corpus: ut isto tempore panis sit ve
Abbreviated transcription (Latin):
bat ut placeret hominib s ut dõ: ad ciuuiꝰ amorẽ corda
hominu uolebat conuertere. eo ipso quo placebat hominib
Itaq & non se placere honunib recte dicebat. quia in eo
ipso ut dõ placeret intuebat᷑ ⁊ & placendũ ẽẽ om̃ib recte
precipiebat. non ut hoc appeteretur tanquã merces recte
factoꝵ: s quia dõ placere ñ posset. qui non se his quos
saluos fieri uellet preberet imitandũ. Imitari aut̃ illũ
qui sibi ñ placuerit: nullo pacto qͥs qͦm potest. Sicut gͦ
non absurde loqueret᷑ qui diceret. in hac oꝑa qua na¬
ium quero non nauim quero s patͥam ⁊ sic apłs conue
s dõ placeo. quia ñ hoc appeto: s ad id refero ut me uniten¬
tur quos ialuos fieri uolo⁊ sicut dicit de oblatione que
fit inscõs. ñ quia quęro datũ. s inquiro fructũ .i. quod
quęro datũ ur̃m. non hoc quero s fructũ ur̃m. ħoc

Expanded text:
bat, ut placeret hominibus, sed ut deo, ad cuius amorem corda bat, ut placeret hominibus, sed ut deo, ad cuius amorem corda hominum nolebat conuertere eo ipso, quod placebat hominibus. itaque et non se placere hominibus recte dicebat, quia in eo ipso ut deo placeret intuebatur et placendum esse omnibus recte praecipiebat, non ut hoc appeteretur tamquam merces recte factorum, sed quia deo placere non posset qui non se his quos saluos fieri uellet praeberet imitandum. imitari autem illum qui sibi non placuerit nullo pacto quisquam potest. sicut ergo non absurde loqueretur qui diceret: "in hac opera, qua nauem quaero, non nauem quaero, sed patriam": sic apostolus sed Deo placeo, quia non hoc appeto, sed ad id refero ut me imitentur, quos salvos fieri volo. Sicut dicit de oblatione quae fit in sanctos, Non quia quaero datum, sed inquiro fructum : id est, Quod quaero datum vestrum, non hoc
Abbreviated transcription (Latin):
di .o. s suꝑ candelabrũ ut luceat om̃ib qui in domo sunt.¬
& sic luceat lum̃ ur̃m coram hominib. ut uideant facta
ur̃a bonas S ñ ibi finẽ constituit. addidit enĩ. Et gl̾ifi¬
oent patrẽ ur̃m qui in celisẽ. Hic aut̃ quia hoc repre¬
hendit si ibi sit sinis recte factoꝵ. id ẽ. si ꝑpt̾ea recte
faciamꝰ. ut tantũ uideam᷑ ab hominib ⁊ postea qͣm dix̃.
cauete facere iusticiam urãm coram hominib. ut uidea¬
mini ab ens: nichil addidit. In quo apparet non hoc eum
ꝑ hibuisse ut recte fiat corã hominib ⁊ s ne idõ recte fiat
corã hominib. ut uideam᷑ ab eis. id ẽ. ut hoc intueam᷑:
& ibi finẽ nr̃i ꝑpositi collocemꝰ. Nam & apłs dicit. Siad¬
huc hominib placerẽ. xp̃i seruus non ẽẽm ⁊ cũ alio loco
dicat. placete. om̃ib ꝑ om̃ia: sicut ego om̃ib ꝑom̃ia pla¬
ceo. Qd qui non intelligunt contrariũ putant. cũ ille
se dixerit non placere hominib ⁊ quia ñ idõ recte facie¬

Expanded text:
n domo sunt. sic luceat lumen uestrum coram hominibus, ut uideant bona facta uestra? sed non ibi finem constituit. addidit etiam: et glorificent patrem uestrum, qui in caelis est. hic autem, quia hoc reprehendit, si ibi sit finis recte factorum, id est si propterea recte facimus, ut tantum uideamur ab hominibus, posteaquam dixit: cauete facere iustitiam uestram coram hominibus, ut uideamini ab eis, nihil addidit. in quo apparet non hoc eum prohibuisse, ut recte fiat coram hominibus, sed ne ideo recte fiat coram hominibus, ut uideamur ab eis, id est ut hoc intueamur et ibi finem nostri propositi collocemus. Nam et apostolus dicit: si adhuc hominibus placerem, Christi seruus non essem, cum alio loco dicat: placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo. quod qui non intellegunt, contrarium putant, cum ille se dixerit non placere hominibus, quia non ideo recte facie
Abbreviated transcription (Latin):
ut non tunc dicat᷑ cotidianus panis: quia ibi temporis
uolubilitas quȩ dieb dies succedere facit. unde appellat
cotidie. nulla erit. Ut aut̃ dictum ẽ. hodie siuocem euis
hodiei. or quis aut̃ etia uia que uictu corporis necesario

Expanded text:
ut non tunc dicatur quotidianus panis; quia ibi temporis ut non tunc dicatur quotidianus panis; quia ibi temporis volubilitas, quae diebus dies succedere facit, unde appelletur quotidie, nulla erit. Ut autem dictum est, Hodie si vocem ejus hodie. Si quis autem etiam de victu corporis necessario,
Abbreviated transcription (Latin):
diei parte sacramentũ illud celebremus: Restat igit᷑ ut
cotidianũ panẽ accipiamus sp̃italem: p̃cepta scilicet diui
na que cotidie oportet meditari & oꝑari. Nam de ipsis dñs
dicit: oꝑamini escam quȩ non corrumpit᷑. Gotidianꝰ aut̃
iste eb nunc dicitur: quãdiu ista uita demporalis ꝑdies
discedentes succedentesq ꝑ agitur. Et reuera quãdiũ nunc
insuꝑiora. nunc in inferiora .i. nunc insp̃italia. nuric incar¬
nalia. animi affectus alt̾nant ⁊ tamqͣm ei qui aliquando
pascitur eybo. aliquando fam̃ patit᷑. cotidie panis ẽ. ne¬
cessarius: quo reficiatur esuriens. & relabens erigatur. Sic̃
itaq corpus nr̃m & in hac uita ante illam scilicet immuta¬
cionem ꝙbo reficitur. quia sentit dispendum: sic & animꝰ
qm̃ temporalib affectibus quasi dispendium ab intentio¬
ne cdi patitur. p̃ceptoꝵ crbo reficitur. Da nobis hodie autẽ

Expanded text:
diei parte Sacramentum illud celebremus. 27. Restat igitur ut diei parte Sacramentum illud celebremus. 27. Restat igitur ut quotidianum panem accna, quae quotidie oportet meditari et operari. Nam de ipsis Dominus dicit. « Operamini escam quae non corrumpitur, » quotidianus autem iste cibus nunc Dei: quandiu ista vita temporalis per dies discedentes succedentesque peragitur, et revera quandiu nunc in superiora, nunc in inferiora, id est, nunc in spiritalia, nunc in carnalia animi affectus alternat: tanquam ei qui aliqpascitur cibo, aliquando famem patitur; quotidie panis necessarius est, quo reficiatur esuriens, et relabens erigatur. Sicut itaque corpus nostrum in hac vita, ante illam scilicet immutationem, cibo reficitur, quia sentit dispendium: sic et animus, quoniam temporalibus affectibus quasi dispendium ab intentione Dei patitur, praeceptorum cibo reficiatur. Da nobis hodie autem
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Ut gͦ illi taceant. neq de hac re suam sententiam defendant.
ł ipsa auctoritate ȩccłiastica quod sine scandalo ista faciunt.
neq ab eis qui ȩccłiis p̾sunt facere ꝑhibent᷑. neq obtemꝑantes
dampnant᷑. Unde ꝑbat᷑. ñ hunc in illis partibus intelligi co¬
tidianũ panẽ. Nam magni peccati crimine dguͣntur:
uichil maliquam partem disseramus. Illud certe debet
occurrere cogitantib regulam nos orandi a dño accepisse:
quam transgredi non oportet. ł addendo aliqͥd ł p̃teundo. Qd
cumita sit. quisẽ. qui audeat dicere. semel tantũ nos orare
debere orationem dñicam Aut certe etiam si iterũ ł
t̾cio usq ad eam tam̃ horam qua corpori dñi cominu¬
nicamꝰ: postea uero non sit orandũ ꝑ reliquas partes diei
Non enĩ iam dicere poteramus da nobis hodie: quodiã
accepimus. Aut poterit quisq cogitare ut etiã ultima

Expanded text:
sit: ut ergo illi taceant, neque de hac re suam sententiam defendant sit: ut ergo illi taceant, neque de hac re suam sententiam defendant vel ipsa auctoritate ecclesiastica, quod sine scandalo ista faciunt, neque ab eis qui ecclesiis praesunt facere prohibentur, neque non obtemperantes damnantur; unde probatur non hunc in illis partibus intelligi quotidianum panem; nam magni peccati crimine arguerentur, nihil in aliquam partem disseramus, illud certe debet occurrere cogitantibus, regulam nos orandi a Domino accepisse, quam transgredi non oportet vel addendo aliquid, vel praetereundo. Quod cum ita sit, quis est qui audeat dicere, semel tantum nos orare debere orationem dominicam; aut certe etiam si iterum vel tertio, usque ad eam tantum horam qua corpori Domini communicamus, postea vero non sic orandum per reliquas partes diei? Non enim jam dicere poterimus, da nobis hodie, quod jam accepimus: aut poterit quisque cogere, ut etiam ultima
Abbreviated transcription (Latin):
S hoꝵ triũ quid sit ꝓbabilius: considerari potest. Nami forte
quispiã moueatur cũ oremus ꝓ his adipiscendis quȩ huic
uitȩ sunt necessaria. ueluti uictus & teguinentũ: cũ ipse dñs
dicat. Nolite solliciti e̾e̾ dicentes quid edatis: uł quid induami¬
ni.An potest quisq de ea re ꝓqua adipiscenda orat uon esse
sollicitꝰ. cũ tanta intentione atumi oratio dirigendasit. ut
adhoc tantũ illud referat᷑. quod de claudendis cubiculis
num dĩ. deide ista querite: s hec omĩa inquit apponent᷑ uob̃.
scilicet etiam non querentib. Quomodo autem recte dicat᷑
non querere aliquis. quod ut accipiat intentissime dm̃ dep̃¬
catur: nescio utrum inueniri quȩat. De sacram̃to aut̃ corporis
dñi. ut illi non moueant questionem. qui plurim in orientalib
partib cotidie cenȩ dñicȩ communicant. cum iste panis dictus cotidianus

Expanded text:
Sed horum trium quid sit probabilius, considerari potest. Nam forte Sed horum trium quid sit probabilius, considerari potest. Nam forte quispiam moveatur, cur oremus pro his adipiscendis quae huic vitae sunt necessaria, veluti est victus et tegumentum, cum ipse Dominus dicat, Nolite solliciti esse quid edatis, vel quid induamini. An potest quisque de ea re pro qua adipiscenda orat, non esse sollicitus; cum tanta intentione animi oratio dirigenda sit, ut ad hoc totum illud referatur quod de claudendis cubiculis num Dei, et deinde ista quaerite; sed, haec omnia, inquit, apponentur vobis, scilicet etiam non quaerentibus. Quomodo autem recte dicatur non quaerere aliquis, quod ut accipiat intentissime Deum deprecatur, nescio utrum inveniri queat. 26. De Sacramento autem corporis Domini ut illi non moveant quaestionem, qui plurimi in orientalibus partibus, non quotidie coenae dominicae communicant, cum iste panis quotidianus dictus
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas dĩ÷ i. ut quemadmodĩ condelectam legi scd̾m int̾rionẽ
hominẽ: ita etiã corporũ immutacione facta huic nr̃ȩ delectatio¬
nͥ nulla pars nr̃a terrenis dolorib seu uoluptatibus aduersetur.
Nec illud aueritate abhorret. ut accipiamus fiat uoluntas tua
uiro qui patris uoluntatẽ impleuit. ita infemina quȩ illi despon¬
sata ẽ. Cebũ enĩ & t̾ra conuienient̾ intelligitur quasi uir & femi¬
na: qmi t̾ra celo fecundante fructisera est. Quarta peticio est.
panẽ nr̃m cotichianũ da nobis hocde. Panis cotidianus. aut ꝓbis
om̃ibus dictus est. quȩ hinꝰ uitȩ necessitatem sustentant. De quo cũ
p̃ciꝑet ait. nolite cogitare de crastino: ut ido sit additumla nob̃
hodie. aut ꝓ sacramento corporis xp̃i qd̾ cotidie accipimus: aut
ꝓ sp̃itali cibo. De quo idem dñs dicit. oꝑaminiescani que non
corrumpitur: & illud. ego sũ panis uiuus qui de celo descendi.

Expanded text:
luntas Dei, id est, ut quemadmodum corde delectamur legi secundum interiorem hominem, ita etiam corporis immutatione facta, huic nostrae deectationi nulla pars nostra terrenis doloribus seu voluptatibus adversetur. Nec illud a veritate abhorret, ut accipiamus Fiat voluntas tua,sia, tanquam in viro qui patris voluntatem implevit, ita et in femina, quae illi desponsata est. Coelum enim et terra convenienter intelligitur quasi vir et femina, quoniam terra coelo fecundante fructifera est. Quarta petitio est: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Panis quotidianus aut pro his omnibus dictus est quae hujus vitae necessitatem sustentant, de quo cum praecipit, ait: Nolite cogitare de crastino. Et ideo sit additum: Da nobis hodie, aut pro sacramento corporis Christi, quod quotidie accipimus, aut pro spiritali cibo, de quo idem Dominus dicit: Operamini escam quae non corrumpitur; et illud, Ego sum panis vitae, qui de coelo descendi .
Abbreviated transcription (Latin):
pec oaidauat aut portulauu: nedenciat fidesta . Ci at
bos grponent ni: firotil illud quod ame querit exponunt
fbrũdi uero non audserint hoc exponere : noncaude. er pornut
melinglio sine oensione non intelligunt. in aliqus i eo cio
temeritade ec lpar. siunt igt temptaciones ꝑlatta ial nen
porteserte euis. ẜ pmisu qdñi ad homines. aut ꝓ sinis pec. te

Expanded text:
ego autem postulaui, ne deficiat fides tua. cum autem hoc exponunt mihi, simul illud quod a me . quaerunt exponunt sibi. si uero non ualuerint hoc exponere, non audeant id quod in euangelio sine offensione non intellegunt, in aliquo libro cum temeritate culpare. Fiunt igitur temtationes per satanan non potestate eius, sed permissu d
Abbreviated transcription (Latin):
se inuicẽ cogitacionũ accusantiũ atq excusantiũ. indie qua udicabit
dñs occulta hominũ. Quaꝑpt̃ si om̃is anima rationalis etiã cupidi¬
tate cecata. tam̃ cũ cogitat & ratiocinat᷑ qͥdqͥd in ea ratiocinacione
uerũ ẽ. ñ ei tribuendũ ẽ. s̃ ipsi lumini ueritatis: aquo ł tenuit̾ ꝑ sui¬
capacitate illustrat᷑. ut uerũ aliquid inratiocinando sentiat: Ed
mirũ sidiaholi anima praua cupiditate ꝑuersa. qͥcqͥd tam̃ uerũ
de isto iuro cogitauit. cũ eii temptare uellet ipsiꝰ di uoce. idest
ipsi merraiti noce audisse phibet᷑ Ecqͥd aut̃ falsũ. illi cupidi¬
cau tr buit. quas chiaboli nom̃ accepit . Amqim etia pe curaor

Expanded text:
 accusantium, aut etiam excusantium, in die qua judicabit Dominus occulta hominum . Quapropter si omnis anima rationalis etiam cupiditate caecata, tamen cum cogitat et ratiocinatur, quidquid in ea ratiocinatione verum est, non ei tribuendum escapacitate inlustratur, ut uerum aliquid in ratiocinando sentiat: quid mirum, si diaboli anima praua cupiditate peruersa quidquid tamen uerum de iusto uiro cogitauit, cum eum temtare uellet, ipsius dei uoce , id est ipsius ueritatis uoce, laudasse perhibetur, quidquid autem falsum, illi cupiditati tribuitur, qua diaboli nomen accepit? quamquam etiam per creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
ad ortisitionẽ intueat᷑. Ad hanc g regulã hoc totũ
cogitemꝰ. in miltia uero regni dĩ ista ñ cogitem. Iaeni
etea sraliq̃ndo defuerint quod plerũq ꝓpt exeritacũ¬
nem nr̃am dĩ sinit ⁊ ñ solũ ñ debilitant ꝓpostu nrine¬

Expanded text:
acquisitionem intucatur. 58. Ad hanc ergo regulam hoc totum acquisitionem intucatur. 58. Ad hanc ergo regulam hoc totum cogitemus, w in militia uero regni dei ista non cogitemus. ita enim, etiam si aliquando defuerint, quod plerumque propter exercitationem nostram deus sinit, non solum non debilitant propositum, n
Abbreviated transcription (Latin):
utensilia quȩ offerebant᷑. ñ ad unũ tantũ diẽ uide᷑
uictus iste ꝑcuratus: & qđ id ẽ seripsit qui furabatur
iam ñ furetur. magis aut̃ laboret oꝑans marub sus
bonũ. ut habeat unde tribuere cui opus ẽ male in¬
telligentib ñ uidetur seruare p̃ceptũ dñi qui ait
respicite uolatilia cęli qm̃ ñ serunt neq metunt
neq congregant in horrea. & considerate lilia agri
quomͦ crescunt. ñ laborant neq nent. cũ istis p̾cepit
possuit tribuere ÷ & qd̾ sepe de se ipso ait. qd̾ manib
sius oꝑatꝰ ẽ ne quẽ grauaret. & de illo scriptũ ẽ qd̾
coniinxerit se aquile ꝑpt̾ artis similitadinẽ. ut
simul oparent᷑ unde uitã transigerent: ñ uidet᷑
imitatꝰ aues cęli. & lilia agri. His & huiꝰ modi scri¬
turarũ locis satis apparet. dñm nr̃m ñ hec in ꝓba¬
re si quis humano more ista ꝓcuret: s si quis ppot̃
ista dõ militet. ut in oꝑib nõn regnũ dĩ. s iforũ

Expanded text:
utensilia, quae offerebantur , non ad unum tantum diem videtur victus esse procuratus. Et quod idem scribit, Qui furabatur, jam non furetur; magis autem laboret operans manibus suis bonum, ut habeat unde tribuere cui opus est : male intelligentibus non videtur servare praeceptum Domini, quod ait, Respicite volatilia coeli, quoniam non serunt, neque metunt, neque congregant in horrea; et, Considerate lilia agri qupossint tribuere. Et quod saepe de scipso dicit, quod manibus suis operatus sit, ne quem gravaret ; et de illo scriptum est quod conjunxerit se Aquilae propter artis similitudinem, ut simul operarentur unde victum transigerent : non videtur imitatus aves coeli et lilia agri. His et hujusmodi Scripturarum locis, satis apparet Dominum nostrum non hoc improbare, si quis humano more ista procuret; sed si quis propter ista Deo militet, ut in operibus suis non regnum Dei, sed istorum
Abbreviated transcription (Latin):
aduersitas nr̃e beatitudini. quod ẽ. pax. Itẽ fiat uolun¬
tas tua recte intelligit᷑. obediat᷑ p̾ceptis tuis. sicut incelo
& int̾ra: id ẽ. sicut ab angłis. ita sib hominibus. Nam fieri
uoluntatẽ dĩ cũ optenꝑat᷑ p̃ceptis eiꝰ. ipse dñs apxit. Cũ
dicit m̃s cybusẽ. ut faciã uoluntatẽ eiꝰ qui me misit:

Expanded text:
at nostrae beatitudini, quod est pax. Item Fiat voluntas tua, recte intelligitur, obediatur praeceptis tuis: sicut in coelo et in terra, id est, sicut ab Angelis, ita ab hominibus. Nam fieri voluntatem Dei, cum obtemperatur praeceptis ejus, ipse Dominus dicit, cum ait, Meus cibus est ut faciam vol
Abbreviated transcription (Latin):
magister: scit enĩ pat̾ ur quio uobis neccessariuĩ sit. anteqͣm
petatis aheo. Si enĩ uerba multa ad id ꝑfẽrunt᷑ ut maruat᷑.
& doceat᷑ ignarꝰ ⁊ quid eis opꝰ ẽ. ad rerum om̃ium cognitorẽ
cui om̃ia quȩ sunt eo ipso quo sunt loquunt᷑. seseͦ indieant
facta. & ea quȩ futura sunt eius artẽ sapientiãq ñ latent:
inqua sunt quȩ transierunt & quȩ futura sunt. om̃ia p̾sen¬

Expanded text:
magister. Scit enim Pater vester quid vobis necessarium sit, antequam magister. Scit enim Pater vester quid vobis necessarium sit, antequam petati, ab eo. Si enim verba multa ad id proferuntur, ut instruatur et doceatur ignarus, quid eis opus est ad rerum omnium cognitorem, cui omnia quae sunt, eo ipso quo sunt, loquuntur, seseque indicant facta; et ea quae futura sunt ejus artem sapientiamque non latent, in qua sunt et quae transierunt, et quae transitura sunt, omnia praesen
Abbreviated transcription (Latin):
to. Et pat̾ inquit ũr qui uidet in abscondito: reddet uob̾.
Et hoc tali claufula terminandũ fuit. Non enĩ hoc monet
nunc ut oremus. sed quomꝰ oremus: neq suꝑiꝰ ut faciamus
quod non mundat nisi una & simplexintentio inȩternã uita
solo & puro amore sapientiȩ. Orantes aut̃ nolite ait multiloqͥ¬
ẽẽ: sicut hetnici. Arbitrant᷑ enĩ: quod inmultiloqͥo suo exardi¬
antur. Sicut ypocritarũ ẽ. prȩbere se spectandos inoratione qͦrũ
fructusẽ. placere hominib ⁊ ita hetnicoꝵ ẽ. id ẽ. gentiliũ. in mul¬
tiloqͥo seputare exaudiri: & reuera om̃e multiloqͥum agentilibꝰ
uenit. qui exercende linguȩ potiꝰ mundando animo dant o¬
peram ⁊ & hoc nugatarii studũ genꝰ etiã ad dm̃ p̾ces flectendũ tͣns¬
ferre conant̾: arbitrantes sicut hominem iudicem uerbis ad¬
duci ad sententiã. Nolite itaq similes ẽẽ. illis. Dicit unꝰ & uerꝰ

Expanded text:
to. Et Pater, inquit, vester qui videt in abscondito, reddet vobis. to. Et Pater, inquit, vester qui videt in abscondito, reddet vobis. Et hoc tali clausula terminandum fuit: non enim hoc monet nunc ut oremus, sed quomodo oremus; neque superius, ut faciamus quod non mundat, nisi una et simplex intentio in aeternam vitam solo et puro amore sapientiae. 12. Orantes autem nolite, ait, multum loqui, sicut Ethnici: arbitrantur enim quod in multiloquio suo exaudiantur. Sicut hypocritarum est praebere se spectandos in oratione, quorum fructus est placere hominibus; ita Ethnicorum, id est Gentilium, in multiloquio se putare exaudiri. Et revera omne multiloquium a Gentilibus venit, qui exercendae linguae potius quam mundando animo dant operam. Et hoc nugatorii studii genus etiam ad Deum prece flectendum transferre conantur, arbitrantes sicut hominem judicem verbis adduci in sententiam. Nolite itaque similes illis esse, dicit unus et verus
Abbreviated transcription (Latin):
midandũ ẽẽ. aut fugiendũ: s si hoc animo fiant. ut
fructus in eis explectet᷑ placendi hominib. Seruat etiã
ipse dñs eadẽ uerba. eũ adiungit similit̃. A men dico uob
ꝑceperunt mercedem suam. Hinc ostendens id se ꝑhibere
ut ea merces appetat᷑ qua gaudent stulti. cũ saudant᷑
abhominib Uos aut̃ cũ oratis inquit: introite in cubi¬
crila ur̃a. Que sunt cubicula. nisi ipsa corda quȩ in psal
ait patrẽ ur̃m in abscondito. Parũ ẽ. intrare incubicula. si
ostiũ pateat inportunis: ꝑ quod ostiũ ea quȩ foris sunt
inꝑhe se in mergunt. & interiora nr̃a appetunt. Foris aut̃¬
ẽẽ. diximꝰ om̃ia temporalia & uisibilia : quȩ ꝑ ostiũ id ẽ ꝑ
carnalẽ sensũ cogitaoiones nr̃as pẽnetrant: & turba uanoꝵ
tantasmatũ orantib obstrepunt. Claudendũ ẽ. gͦ ostiũ .i.
patrẽ. quȩ fit in intimis cordis. ubi oratur pat̾ in abscondi¬

Expanded text:
midandum esse aut fugiendum; sed si hoc animo fiant, ut midandum esse aut fugiendum; sed si hoc animo fiant, ut fripse Dominus eadem verba, cum adjungit similiter: Amen dico vobis perceperunt mercedem suam; hinc ostendens id se prohibere, ne ea merces appetatur, qua stulti gaudent cum laudantur ab hominibus. 11. Vos autem cum oratis, inquit, introite in cubicula vestra. Quae sunt ista cubicula, nisi ipsa corda, quae in Psalmait, Patrem vestrum in abscondito. Parum est intrare in cubicula, si ostium pateat importunis, per quod ostium ea quae foris sunt improbe se immergunt, et interiora nostra appetunt. Foris autem diximus esse omnia temporalia et visibilia, quae per ostium, id est per carnalem sensum, in cogitationes nostras penetrant, et turba vanorum phantasmatum orantibus obstrepunt. Claudendum est ergo ostium, iPatrem, quae fit in intimis cordis, ubi oratur Pater in abscondi
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Simplex aut̃ quomͦ erit. si duobꝰ dñis seruit. nec una
intentione reñ ȩternarũ purificat aciẽ suã ⁊ s eã mortaliũ
quoq fragiliũq rerũ amore obnubilat: Sit gͦ elemosina
me. Di enĩ prȩmiuĩ ab eo expectas. qui conscientiȩ solus in¬
specto ẽ. fusfitiat tibi ad ꝑmerendũ prȩmiũ ipsa conscien¬
cia. Quita latina exemplaria sic habent: & pater tuus qui
udet inabscondito. reddet tibi palã: S quia in grecis quȩ pͥora
sunt. ñ inuenimꝰ palã: ñ putauimꝰ hinc ẽẽ. aliqͥd disse¬
rendũ. Et oatis inquit non eritis sic̃ ypocͥte: qui amant
stare in sinagogis. & in angulis platearum stantes orare.
ut uideant᷑ ab hominib. Neq hic uideri ab hominib ne¬
fasẽ: s in eo hȩc agere ut uidearis ab hominib. & suꝑ¬
fluom totiens ea dicunt᷑. cũ sit iã una regula custodi¬
enda. quia cognitũ ẽ non si hec sciant homines for¬

Expanded text:
erit. Simplex autem quomodo erit si duobus dominis servit, nec una erit. Simplex autem quomodo erit si duobus dominis servit, nec una intentione rerum aeternarum purificat aciem suam, sed eam mortalium quoque fragiliumque rerum amore obnubilat? Sit ergo eleemosyme. Si enim praemium ab eo exspectas qui conscientiae solus inspector est, sufficiat tibi ad promerendum praemium ipsa conscientia. Multa latina exemplaria sic habent, Et Pater tuus qui videt in abscondito, reddet tibi palam: sed quia in graecis, quae priora sunt, non invenimus, palam, non putavimus hinc esse aliquid disserenduantes orare, ut videantur ab hominibus. Neque hic videri ab hominibus nefas est; sed ideo haec agere ut videaris ab hominibus: et superfluo toties eadem dicuntur, cum sit jam una regula custodienda, qua cognitum est, non si haec sciant homines, for
Abbreviated transcription (Latin):
etiã si pecunias. ł si quid ẽ. aliud quod in opi largiendũ est ñ
habent. Multi aut̃ faciunt foris. & intus ñ faciunt ⁊ qui ł
ambitione ł alicuuꝰ temporalis rei gr̃a uolunt miscdes uid̃i:
inquib sola sinistra oꝑari existimanda est. Itẽ alii quasi me¬
dium inter utrosq locum tenent ⁊ ut & intentione quȩ in
dm̃ est elemosina faciant. & tam̃ inserat se huic optime uo¬
luntati. ñ nulla etiã laudis ł alicuiꝰ rei fragilis & temporalis
cupiditas. S dñs nr multo uehemerttiꝰ ꝑhibet solã sinistrã in noł
opari. quando etiã misseri ea uetat oꝑibus dexterȩ: ut scilicet ñ
modo sola temporaliũ rerĩ cupiditate caueanus elemosinã
facere: s nec ita in hoc oꝑe attendamus dm̃: ut sese misceat
ładiungat exterioꝵ appeticio cõmodoꝵ. Agitur enĩ de
corde mundando: quod nisi fuerit simplex mundũ ñ

Expanded text:
etiam si pecuniam uel si quid est aliud, quod inopi largiendum est, non etiam si pecuniam uel si quid est aliud, quod inopi largiendum est, non habent. multi autem foris faciunt et intus non faciunt, qui uel ambitione uel alicuius temporalis rei gratia uolunt misericordes uideri: in quibus sola sinistra operari existimanda est. item alii quasi medium inter utrosque loDeum est eleemosynam faciant, et tamen inserat se huic optimae voluntati nonnulla etiam laudis vel cujusce rei fragilis et temporalis cupiditas. Sed Dominus noster multo vehementius prohibet solam sinistram in nobis operari, quando etiam misceri eam vetat operibus dexterae: ut scilicet non modo sola temporalium rerum cupiditate caveamus eleemosynam facere; sed nec ita in hoc opere attendamus Deum, ut sese misceat vel adjungat exteriorum appetitio commodorum. Agitur enim de corde mundando, quod nisi fuerit simplex, mundum non
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tu facereillie Ergo illi sic faciunt: ut sciat sinstra eorũ. quid faciat¬
culpatũ simara uidetur signisicare: quam ipsam delectationẽ laudis.
Dextera aut̃: significat intentionẽ implendi prȩcepta diuina
Cũ itaq conscientiȩ facientis elemosinã miscet se& appeticio
laudis humanȩ: nt sinistra conscia oꝑis dextere. Nesciat. S e
niftra tua. quid faciat dͥextera tua: id est non se misceat consci¬
entiȩ tuȩ laudis humane appeticio: cũ in elemosina facienda diumũ
prȩceptũ contendis implere. ut sit elemosma tua in abscondito.
Quid ẽ. in abscondito. nisi in ipsa bona conscientia que huma¬
nis oculis demonstrari non potest. nec uerbis aperiri: quando¬
quidẽ multi multa mentiunt᷑: Quaꝑpt̾ si dextera intrinsec̾
agit in abscondito: ad sinistrã ꝑtinẽt exteriora omnia quȩ sunt
uisibilia & temporalia. Sit ergo elemosina tua in ip̃sa cons¬
cientia tua. ubi multi elemosinas uoluntate boͬna: faciunt

Expanded text:
 tua. Ergo illi sic faciunt, ut sciat sinistra eorum quid facus sinistra videtur significare, quam ipsam delectationem laudis. Dextera autem significat intentionem implendi praecepta divina. Cum itaque conscientiae facientis eleemosynam miscet se appetitio laudis humanae, fit sinistra conscia operis dexterae: Nesciat ergo sinistra tua quid faciat dextera tua, id est, non se misceat conscientiae tuae laudis humanae appetitio, cum in eleemosyna facienda divinum praeceptum contendis implere. 9. Ut sit eleemosyna tua in abscondito. Quid est, in abscondito, nisi in ipsa bona conscientia, quae humanis oculis demonstrari non potest, nec verbis aperiri? Quandoquidem multi multa mentiuntur. Quapropter si dextera intrinsecus agit in abscondito, ad sinistram pertinent omnia exteriora, quae sunt visibilia et temporalia. Sit ergo eleemoscientia tua, ubi multi elemosynam faciunt bona uoluntate,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i exparte ꝑficietur in scis in eternũ: sic̃ ne̾ oelestes an
& hoc ꝑmisit dñs sins in resurrectione. E runt inquit sic̃
angłi incȩlis. & idõ post illam peticionem qua dicumus¬
celo e interra: id ẽ. sicut ẽ. in angłis qui sunt incelis
uoluntas tua: ut om̃imꝰ tibi adhereant. teq perfruantur.
nullomͦꝰ errore obnubilante sapientiã eoꝵ ⁊ nulla miseria
impediante beatitudinẽ eꝵ: ita fiat inscis tuis qui int̾m
sunt. & de t̾ra quo corpus attinet factisunt. Et qͣmins in
cȩlestẽ habitationẽ atq imnutationẽ. tam̃ de t̾ra assumen¬
di funt. Adhoc respicit etiã illa angłoꝵ p̃dicatio Gła in
excelsis dõ. & int̾ra pax hominib bone uoluntatisiut cũ

Expanded text:
omni ex parte perficiatur in sanctis in aeternum; sicut nunc coelestes angomni ex parte perficiatur in sanctis in aeternum; sicut nunc coelestes anget hoc promisit Dominus suis: In resurrectione erunt, inquit, sicut angeli in coelis . Et ideo post illam petitionem qua dicimuscoelo et in terra: id est, sicut est in Angelis qui sunt in coelis, voluntas tua, ut omnimodo tibi ad haereant teque perfruantur, nullo errore obnubilante sapientiam eorum, nulla miseria impediente beatitudinem eorum; ita fiat in sanctis tuis qui in terra sunt, et de terra, quod ad corpus attinet, facti sunt, et quamvis in coelestem habitationem atque immutationem, tamen de terra assumendi sunt. Ad hoc respicit etiam illa Angelorum praedicatio, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis : ut c