comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iladͥiuina cꝑa que fecit quorum ius et potentia ualebat quidem in pñs sed
dedarabat aliquis in futuru Aperuit cecorũ lumina/ celestis uirtutis
lucem non iudentib reddidit S hoc facto significabat fore ut zũsus
adgentes que deum nesciebant isipientiũ pcctora illuminabat luce sapiẽ
ad ueritatem ꝯtemplandam oculos cordis aperiet. uere enĩ ceti sunt qui ce¬
lestia non uidentes et tenebris ignorantie aramfixi terrena ⁊ fragibia
uenerantur patefecit. aures surdoru non utiq hactenus uis illa celestis
opata est. si aeclarabat brem fore ut qui erant ui̾tatis exꝑtes et auddirent
et intelligerent diuinas olei uoces. uere eni surdorum dixis qui celestia
⁊ uera ⁊ facienda non audit̃. Mutorum linguas in eloquiu soluit Aq¬
q̃ oñderet mor futuru. ut rerum celestiu nꝑ ignari ꝑcepta sapĩẽ disci¬
plma dedeo et ueritate dissererent. Nam qui diuinitatis rõnem igno

Expanded text:
diuina illa opera quae fecit: quorum uis et potentia ualebat quidem in praesens, sed diuina illa opera quae fecit: quorum uis et potentia ualebat quidem in praesens, sed declarabat aliquid in futurum. aperuit caecorum lumina. caelestis uirtus, lucem non uidentibus reddidisse: sed hoc facto significabat fore ut conuersus ad gentes quae deum nesciebant insipientium pectora inluminaret luce sapientiae et ad ueritatem contemplandam oculos cordis aperiret. uere enim caeci sunt qui caelestia non uidentes et tenebris ignorantiae circumfusi terrena et fragilia uenerantur. patefecit aures surdorum. non utique hactenus uis illa caelestis operata est: sed declarabat breui fore ut qui erant ueritatis expertes, et audirent et intellegerent diuinas dei uoces. uere enim surdos dixeris qui caelestia et uera et facienda non audiunt. mutorum linguas in eloquium soluit. adquae ostenderet mox futurum ut rerum caelestium nuper ignari percepta sapientiae disciplina de deo et u
Abbreviated transcription (Latin):
tatis esse pectare s ꝓpositi ac uoluptatis. Una enĩ nobis magna ⁊ p̃cipua
cum ꝙͣne luctatio est cuiꝰ infinite cupiditates p̃mũt aiam̃. nec deum reti¬
nere patiũtu ficũ uoluptatib ⁊ illecebris sua tub mancipatã morte affiti¬
ut sempiterna quib ut repugnare possumꝰ deus nobis uam suꝑande
carms etaperiut ⁊ oñdit Que uirtꝰ ꝑfecta et omib nuũs absolutã coro¬
nam uncentib et mercedem ĩ mortalitatis impartit¬
Ixi de humilitate et fragilitate ⁊ passione cir hec deus subire
maliũt Huncipiũs crucis ratio teddenda est et uis enarranda
quid summꝰ pr a principio disposiũt et quẽad modũ cuncta q̃
gesta sunt orqͥmauĩt . Hon cantũ diuinatio ꝓphetarum que inepm̃
uera protessit s etia ratio ipiũs passionis docet. Quecũq enĩ passus est nõ
furrunt inania si habuerunt fignram et significationem magnam sicutȩtĩa

Expanded text:
tatis esse peccare, sed propositi ac uoluntatis. una enim nobis et magna et praecipua tatis esse peccare, sed propositi ac uoluntatis. una enim nobis et magna et praecipua cum carne luctatio est, cuius infinitae cupiditates premunt animam nec dominium retinere patiuntur, sed eam uoluptatibus et inlecebris suauibus mancipatam morte adficiunt sempiterna. quibus ut repugnare possemus, deus nobis uiam superandae carnis et aperuit et ostendit. quae uirtus perfecta et omnibus numeris absoluta coronam uincentibus et mercedem inmortalitatis inpertitfigura. Dixi de humilitate, et fragilitate, et passione, cur haec Deus subire maluerit: nunc ipsius crucis ratio reddenda est, et vis enarranda. Quid summus pater a principio disposuerit, et quemadmodum cuncta quae gesta sunt ordinarit, non tantum divinatio Prophetarum, quae in Christum uera praecessit, sed etiam ratio ipsius passionis docet. quaecumque enim passus est, non fuerunt inania, sed habuerunt figuram et significantiam magnam sicut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ed ut certum eẽt adeo missu. non ita illũ nasci oportuir sicut¬
homo nascitur ex utroq mortali concretus Szedut apparẽt etiã
in hor̃e illum oe celestem creatꝰ est sine opera genitoris Hab
eñ spiritalem piem̃ denm et sicut pr̃ spũs eiuis deus sine matre. fint ergo
siron uotant ut hominem pduce̾ ad deum possit id est ad ĩ mortalitatem qr
sideus tantum fuiss ut supͣdictum est exempla uirtutis homĩ prebere
non poss s ni homo tantur non possi ho mines ad iustitia cogẽ nisi auctoitas
Nuirtus homine maior accedẽt Et enĩ cum constet homo ex cr̃ ne
et sensu et oporteat spiritu institie eꝑib emereri ut fiat eternꝰ Caro qm̃ter¬
rena est iõq mortalis copulatum spiritũ sibi trabit setu et abĩmortalitate dũc
ad mortem ergo spũs expers cariis duxesse homĩ ad ĩ mortalitatẽ nullo pacto
nem Ideo carne induit se ut desideriis carnis edomitis doceret non ncc̃i

Expanded text:
 ut certum esset a Deo missum, non ita illum nasci oportuit, sicuthomo nascitur ex mortali utroque concretus: sed ut appareret etiam in homine illum esse coelestem, creatus est sine opera genitoris. Habebat enim spiritalem patrem Deum; et sicut pater spiritus ejus Deus sine matre, ita mater σίτην vocant, ut hominem perducere ad Deum posset, id est, ad immortalitatem: quia si Deus tantum fuisset ut supra dictum est exempla virtutis homini praebere non posset; si homo tantum, non posset homines ad justitiam cogere, nisi auctoritas, ac virtus homine major accederet. Etenim cum constet homo ex carne et spiritu, et oporteat spiritum justitiae operibus emereri, ut fiat aeternus; caro quoniam terrena est, ideoque mortalis, copulatum sibi spiritum trahit secum, et ab immortalitate ducit ad mortem. Ergo spiritus carnis expers dux esse homini ad immortalitatem nullo pacto nem. Ideo carne se induit, ut desideri
Abbreviated transcription (Latin):
glidiis presidiũ neq terrore penarũ cũ p̾ceptorũ celestiũ salubritas huãnis pec¬
arboni Quod quiodem Citero iudit disputans enĩ de legib sic ut una inquit
eadem q nã mundus om̃ib oꝑib int̾ se ⁊grũctib coheret ⁊ nitit Sic om̃es

Expanded text:
gladiis praesidum neque terrore poenarum, cum praeceptorum caelestium salubritas humanis pecgladiis praesidum neque terrore poenarum, cum praeceptorum caelestium salubritas humanis pecac boni. quod quidem Cicero uidit. disputans enim de legibus sicut una inquit eademque natura mundus omnibus partibus inter se congruentibus cohaeret ac nititur, sic omnes
Abbreviated transcription (Latin):
non auci et gẽmarum donis corruptibilib s et̾nis uirtutib muncribꝰ or¬
colẽtur non essent dissensiones et bella cã scitent hones uniꝰ sedei filios cẽ Iõq di¬
ne necessitudinis sacro ⁊ ĩuolabili uinculo copulatis nulle fierent insidie am̃i
sarent cuiꝰ moĩ penas deus aĩam interfectorib ppararet qui lamdestina
didicissent et suo a puo esse contenti ut fragilib ⁊ caducis solida ⁊ eterna ꝓferrẽt
Hon essent adulteria ⁊ stupra et mulierũ prostitutiones si cẽt om̃ib notu
tampnari adeoquit quid appetitur ultra generandi cupiditatẽ nec feiãm
nctĩtas cogẽt pudorẽ suũ profanate uictũ sibi abscenissimũ querat cũ ⁊ mates
tia et fides morarentur. deniq ad regendos hoiẽs. non opꝰ cẽt tam multis ⁊ tã
nariis legib cũ ad pfectã inocentiam de lex una sufficẽt. neq carcerib neq

Expanded text:
non auri et gemmarum donis corruptibilibus, sed aeternis virtutum muneribus ornon auri et gemmarum donis corruptibilibus, sed aeternis virtutum muneribus orsolus Deus coleretur, non essent dissensiones et bella, cum scirent homines unius se Dei filios esse; ideoque divinae necessitudinis sacro et inviolabili vinculo copulatis, nullae fierent insidiae, cum scirent cujusmodi poenas Deus animarum interfectoribus praepararet, qui clandestina eo praecipiente didicissent, et suo, et parvo esse contenti, ut fragilibus, non essent adulteria et stupra et mulierum prostitutiones, si esset omnibus notum damnari a deo quidquid adpetitur ultra generandi cupiditatem, nec feminam necessitas cogeret pudorem suum profanare, ut uictum sibi obscenissimum quaerat, cum et martia, et fides moraretur! Denique ad regendos homines non opus esset tam multis et tam variis legibus, cum ad perfectam innocentiam Dei lex una sufficeret; neque carceribus, neque
Abbreviated transcription (Latin):
Rergo putant uistũ eẽ neminẽ ante oculos hñt uistina s cã nolũt
cernꝰere Quid est. enĩ ilłã uel in carmĩb uel m om̃ĩ ẜmone describãt
conquerentes euis abñtia cũ sit fa cilimũ bonos cẽsi uelint Quid
nobii manẽ iustitiã depingitis ⁊ optatis cadere de celo tanꝙͣ in aliquo simulat
signatam Ecte in conspcũ ur̃o est. suscipite si potestis eã q in domicilio uro
pectoris collocate nec difficile aut aliemĩ a tpr̃ib existimetis Estote equi et
boni ⁊ sequetur nos suasponte noluntate iustitia quã queritis deponite oẽ
malã cogitatione de cordib uris et statim illud tempꝰ aureũ renertet: q¬
desid̾at in terra quad fiei̾ nullo pacto põt. Sed ne tũ quidem potuit cũ pu¬
terram enis .s. qui execratur malitia exigit q bonitatẽ / cuiꝰ templum est
non lapides autlutu. s homo ipẽ que figuram dei gestat Quoo templum

Expanded text:
rgo putant iustum esse neminem, ante oculos habent iustitiam, sed eam nolunt cernere. quid est enim cur illam uel in carminibus uel in omni sermone describant conquerentes eius absentiam, cum sit facillimum bonos esse, si uelint? quid nobis inanem iustitiam depingitis et optatis cadere de caelo tamquam in aliquo simulacro figuratam? ecce in conspectu uestro est: suscipite si potestis eamque in domicilio uestri pectoris conlocate, nec difficile aut alienum a temporibus existimetis. estote aequi ac boni, et sequetur uos sua sponte iustitia quam quaeritis. deponite omnem malam cogitationem de cordibus uestris, et statim uobis tempus illut aureum deratis in terra; quod fieri nullo pacto potest: sed ne tum quidem potuit, cum puper terram: ejus scilicet qui execratur malitiam, exigitque bonitatem; cujus templum est, non lapides, aut lutum, sed homo ipse, qui figuram Dei gestat. Quod templum
Abbreviated transcription (Latin):
Eadeusunt parens et indulgentissimꝰ appropinquãte ultiõ tpt̃ẽ nun¬
cui misit quiuetꝰ illud scłm fugatã q iustitia teducẽt ne hũanĩ
genꝰ maximis et ꝓpetius agitaretur errorib Rednit ergo spẽs illes
sit uistitias no omi huiãno gni sit dati nec in eam multitude iitũsten senfui
sitas quos a liosoco declaram. et ubicũq fortine maderit explicabit fauns

Expanded text:
deus ut parens indulgentissimus adpropinquante ultimo tempore nunium misit, qui uetus illut saeculum fugatamque iustitiam reduceret, ne humanum genus maximis et perpetuis agitaretur erroribus. rediit ergo species illius sit iustitia, non omni humano generi sit data nec in eam multitudo uniuersa consensesitas: quod et alio loco declaraui et ubicumque opportune inciderit explicabitur. nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Salomonẽ q parem̃ enis clauio potentissimos reges fiusse et cosclem ꝓphãs eciã
ys fortasse sit noti qui aduunas lrãs non attigerunt/ quor altũs qui postius
ingnamit troiane urbis excidiuĩ tentũ ⁊ quãdraginta añ cessit ãins Hluuis pr̃¬
dinuinoy scriptor ymnoy in psalmo trigesino ẜo sic ait Ubo dei celi solidati sũt
Etuttauit cor meñ xbum bonũ dico ego oa mea regi ꝯtestans idelices¬

Expanded text:
Salomonem patremque ejus David potentissimos reges fuisse, et eosdem prophetas, etiam Salomonem patremque ejus David potentissimos reges fuisse, et eosdem prophetas, etiam iis fortasse sit notum, qui divinas litteras non attigerunt; quorum alterum, qui posterius regnavit, trojanae urbis excidium centum et quadraginta annis adiuinorum scriptor hymnorum in psalmo XXXII sic ait: uerbo dei caeli solidati sunt eructauit cor meum uerbum bonum, dico ego opera mea regi, contestans uidelice
Abbreviated transcription (Latin):
prouidens in spii quantũ facinus admissuri ceñt. btm̃ esse ait qui non abierit
in conscilio impiorũ Et Salomon in librosapĩẽ iis nerbis usus est Cirtũ ueniamꝰ

Expanded text:
providens in spiritu quantum facinus admissuri essent, Beatum esse ait, qui non abierit providens in spiritu quantum facinus admissuri essent, Beatum esse ait, qui non abierit in consilio impiorum. Et Salomon in libro Sapientiae , his verbis usus est: Circumveniamus
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽq formaret Quo magistio adei a dei religione ꝑfunctꝰ ob eã ipã
iurtutem quã simł docuit et fecit ab omĩb gentib et meruit ⁊ potuit deus
credi Ergo cũ magnus ppłus ad eum nel ob iustitia quã docebat uel obmira¬
cula que faciebat subinde ꝯfluẽt et p̃cepta eis audiret ⁊ missu adeo dei
qi filiu credẽt Tu priores iudcoru ac sacerdotes ira stimulat ꝙ ab eo tanꝙͣ
peccatores increpabantur ⁊ inuidia deprauati ꝙ ꝯfluente ad cum multita¬
dine contempnise ac deferi idebat. et ꝙ caput sceliẽ illorũ fuit stulticia . et et
rore cecati et ĩmemores p̾ceptoru celestim ⁊ ꝓpharum coiert aduersus eum
impiĩq ꝯsciliũ aduersꝰ cum uel de eo tollendo cruciandoq cepunt. quod
prophete multoante descripserant klam ⁊ dauid in pͥmo psalmorũ suoru

Expanded text:
hominemque formaret. quo magisterio ac dei legatione perfunctus ob eam ipsam hominemque formaret. quo magisterio ac dei legatione perfunctus ob eam ipsam uirtutem, quam simul et docuit et fecit, ab omnibus gentibus et meruit et potuit deus credi. ergo cum magnus populus ad eum uel ob iustitiam quam docebat uel ob miracula quae faciebat subinde conflueret et praecepta eius audiret et a deo missum deique filium crederet, tum primores Iudaeorum ac sacerdotes et ira stimulati, quod ab eo tamquam peccatores increpabantur, et inuidia deprauati, quod confluente ad eum multitudine contemni se ac deseri uidebant, et, quod caput sceleris illorum fuit, sturore caecati, et immemores praeceptorum coelestium ac prophetarum, coierunt adversus eum, impiumque consilium de eo tollendo cruciandoque ceperunt: quod prophetae multo ante descripserant. Nam et David, in principio Psalmorum suorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Eno nuc̃ ad ipã passionem que uelut ob probriũ nobis obiestari
solet ꝙ et hominem ⁊ ab homib insigni supplitio affectu et ex¬
cruciatu colamus ut doccam cam ip̃a passionem ab cocũ magna ⁊ ad¬
uina rõe susceptã et in ea sola uirtutẽ ⁊ ueritatem et sapiam̃ ꝯtineri neq eĩ
sibaptismꝰ in terra fuiss et ꝑomne uitam in suma felicitate regnass quisꝙͣ
cas opes ⁊ fragilem potñtiam et alicni bnficii bona non tantũ suscipiũt. uerum
etiam ꝯsecrant et scientes semori et mortuoru deẜuiunt. fortunam iam extir¬
cam colentes. quã ne muaz quidem pñtem q sapientes colendam sibi unꝙͣ puta¬
uerunt Hec enĩ põt aliquid in reb terrems cẽuenerabile celoq dignum. sed
sola est uirtus sola iustitia que pot uerbuz bonu ⁊celeste ⁊ ꝑpetun Indicari qr
nec datur cuiq nec affertur Qua uirtute ac iustitia qm̃ instruitꝰ xpũs

Expanded text:
enio nunc ad ipsam passionem, quae velut opprobrium nobis objectari solet, quod et hominem, et ab hominibus insigni supplicio affectum et excruciatum colamus; ut doceam eam ipsam passionem ab eo cum magna et divina ratione susceptam, et in ea sola et virtutem, et veritatem, et sapientiam contineri. Neque enim, si beatissimus in terra fuisset, et per omnem vitam in summa felicitate regnasset, quisquam cas opes et fragilem potentiam et alieni beneficii bona non tantum suspiciunt, uerum etiam consecrant et scientes memoriae mortuorum deseruiunt fortunam iam extinctam colentes, quam ne uiuam quidem praesentemque sapientes colendam sibi umquam putauerunt. nec enim potest aliquid in rebus terrenis esse uenerabile caeloque dignum, sed sola est uirtus, sola iustitia quae potest uerum bonum et caeleste et perpetuum iudicari, quia nec datur cuiquam nec aufertur. qua uirtute ac iustitia quoniam Christus ins
Abbreviated transcription (Latin):
pulcro ac uinus egressus in galileam ꝓfectus est ut disapulos queret᷑ in sepns¬
crouo nichil reꝑtu est. nisi cxuine quib ĩuolutũ corpꝰ inluserant Illu aũt infe
ros non remansuruz. s tertia die resurrecturũ propħe cecinert̃ dauiq in psal ͦ xx
Non derelinques niam̃ mea apud inferos neq fanctũ tiuĩ dabis iudere intitu
It intertio Ego dormiui ⁊ sompnũ cepi et exurrexi qũ dns auxiliatꝰ ẽ michi
Osee ant p̃mũs duodecĩ ꝓphãru de resurrectione testificatꝰ et. hicfilius
meus sapiens prtpter quod nũt resistet in tribulatione filiorũ suorũ de maũ
infernorĩ eruam eum. ubi est iuditiii tuũ mors autubi est aculenis tiuus It a
holoco niuificabit nos post biduuz die tertia Et iõ sibilla posituru esse morti
Ttermuũ post tridui sompnu et morte morietur trib dieb sompno suscepto¬

Expanded text:
pulcro ac vivus egressus, in Galilaeam profectus est, ut discipulos suos quaereret: in sepulpulcro ac vivus egressus, in Galilaeam profectus est, ut discipulos suos quaereret: in sepulcro vero nihil repertum est, nisi exuviae quibus involutu tertio resurrecturum prophetae cecinerant. David in psalmo XV: non derelinques animam meam ad inferos neque dabis sanctum tuum uidere interitum. item in tertio: ego dormiui et somnum cepi, et surrexi, quoniam dominus auxiliatus est mihi. Osee quoque primus duodecim prophetarum de resumeus sapiens; propter quod nunc non resistet in tribulatione filiorum suorum, et de manu inferorum eruam eum. Ubi est judicium tuum, mors, aut ubi est aculeus tuus? Idem alio loco: Vivificabit nos post biduum die tertio. Et ideo Sibylla impositurum esse morti terminum dixit post tridui somnum:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspensus igẽ atq affixus exdamatut ad dnm̃ note magna ⁊ ultrosp̃¬
posuit Et eadem hora terre motꝰ factus est / et uelum templi quos
et ab hora noua sceta usq ad horaz nonaz tenebre fuerunt Quade rea¬
mos ꝓphã testatur Eterit in illo die dic dñs occidit sol meridie ⁊ tenebra¬
bitur dies luas ⁊ ꝯuertam dies festos urõs in luctu ⁊ cantica ura in lam en¬
tationem It Ie remias exterrita est que panit ⁊ teduitaĩa. et occidit ei sol
cũ adhuc medius dies eet et confusa est ⁊ maledicta reliquos eorũ ingandiu
quidem celestib faanꝰ suii intellige̾ quieuerunt Sed qmĩ predixãt se tertia die
ab inferis resurrecturũ metuentes ne adiscipulis surrepto etamoto corpore u¬
runt en cruci ⁊ conclusum firmrit᷑ in monum̃to militari custohia arcamdedert¬
Uerum tertia die ante luoein terre motu facto irpente patefactũ est sepulcrum
custodib quosattonitos obsti pefecerat. pauor nichil udentib integer ee se¬

Expanded text:
spensus igitur atque affixus exclamavit ad Dominum voce magna, et ultro spirposuit. Et eadem hora terrae motus factus est. Et velum templi, quodet ab hora sexta usque in nonam tenebrae fuerunt. Qua de re Amos propheta testatur: Et erit in illo die, dicit Dominus, occidet sol meridie, et tenebrabitur dies lucis; et convertam dies festos vestros in luctum, et cantica vestra in lamentationem. Item Hieremias: Exterrita est quae parit, et taeduit animam; et subivit sol ei, cum adhuc medius dies esset; confusa est, et maledicta: reliquos eorum in gladium quidem coelestibus facinus suum intelligere quiverunt. Sed quoniam praedixerat se tertio die ab inferis resurrecturum, metuentes ne a discipulis surrepto et amoto corpore, urunt eum cruci, et conclusum in monumento firmiter militari custodia circumdederrum tertio die, ante lucem terrae motu facto, repente patefactum est sepulcrum, et custodibus, quos attonitos obstupefecerat pavor, nihil videntibus, integer e se
Abbreviated transcription (Latin):
in refugiuĩ It Ieremias dnẽ significa michi ⁊ aegnoscam Tunc uidi meditatio¬
nescoui Ego sicut agnꝰ sine malitia abduetꝰ sum ad uictima inme cgita¬
uerunt cogitationes ditentes. Uenite mittamꝰ lignis in panem euis et nom̃¬
enis qr ip̃e est cib ac uita homint qui credunt in carnem quas portauis in
quicem qua pependit de qua cñ aꝑtius p̃e moyses in dentro nomio ita pre¬

Expanded text:
it oraculo: Momine, significa mihi et cognoscam: tunc uidi meditatioit oraculo: Momine, significa mihi et cognoscam: tunc uidi meditationes eorum. ego sicut agnus sine malitia perductus sam ad uictimam: in me cogitauerunt cogitatum dicentes: uenite, mittamus lignum in panem eius et eradeius, quia ipse est cibus ac uita omnium qui credunt in carnem quam portauit et in crucem qua pependit. de qua tamen apertius ipse Moyses in Deuteronomio ita prae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eũ loquebatur qui fuerat illa passurꝰ post annos mille ⁊ qui quaginta
tot eñĩ colliguntur anni a regno dauid usq ad crucẽ xpĩ dni d ⁊ salomon
filius eis qui yerosolimã condidit cã ipam̃ ꝑituram esse in ultionẽ sc̃ẽ crucie
reitiam israel aterra quam dedi illii ⁊ domu hanc qua edificauit illis in no¬
mine meo pioitim illam ex omĩb et erit israel in ꝑditionẽ / et in opprobriu
ppło ⁊ domus hec est deẜta et omĩs qui transiet ꝑ uia admirabitur ⁊ dicetso¬
ꝑ quã rem dñs fecit terre huic ⁊ domui hec mala et dicent quia reliquerũt
anm̃ deũ suu Et ꝑsecuti sunt regnũ suũ dilectissimũ deo / et cruciauert eum i
humilitate magna ꝓpter hoc ĩpo̾itauit illis dens mala hec Quidampliꝰ de faci¬
nore iudeorũ dici pot̾ ꝙ̃ excecatos eos fuisse atq insaciabili furore torreptos.
qui hec quotidie legentes neqi intellexert/ neq quĩ facẽtit cauere noluerũt

Expanded text:
 dei per eum loquebatur, qui fuerat illa passurus post annos mille et quinquaginta, tot enim colliguntur anni a regno Dauid usque ad crucem Christi. sed et Solomon filius eius, qui Hierosolymam condidit, eam ipsam perituram esse in ultionem sanctae crucireiciam Israhel a terra quam dedi illis, et domum hanc quam aedificaui illis in nomine meo, proiciam illam es omnibus, et erit Israhel in perditionem et in inproperium populo, et domus haec erit deserta, et omnis qui transiet per illam admirabitur et dicet: propter quam rem deus fecit terrae huic et huic domui haec mala? et dicent: quia reliquerunt dominum deum suum et persecuti sunt regem suum dilectissimum deo et cruciauerunt illum in humilitate magna: propter hoc inportauit illis deus mala haec. Quid amplius iam de facinore Iudaeorum dici potest quam excaecatos tum fuisse atque insanabili furore correptos, io qui haec cottidie legentes neque intellexerunt neque quin facerent cauere potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
desci r aegipn ipi non ꝑseucrauert in testam̃to meo et ego neglexieos iẽ
dnis Idemalio loco similit ait dereliqui domũ mea dimisi hẽditatem meã
in manius inimicoru eiis ficta est hẽditas mea michi. sic̃leo in silua dedit ipã¬
suꝑ me nocem suaz io odiui em cun sit hr̃ditas euis celeste regnũ non utiq ip̃m
hr̃ditatem sedicit odisse s hr des qui aduersꝰ cu ing̃ti et impii extiterunt
facta est inquit hrͣditas mea michi sicut leo i preda ⁊ denoratio fastꝰ su hrdib
meis qui me ymolauerunt sic̃ pecꝰ. dedit sup me notem suam ÷ sñia adiĩẽ

Expanded text:
i, quia ipsi non perseuerauerunt in testamento meo, et ego neclexi eos, dicit dominus. idem alio loco similiter ait: dereliqui domum meam, dimisi hereditatem meam in manus inimicorum eius. facta est hereditas mea mihi sicsuper me uocem suam, idcirco odiui eam. cum sit hereditas eius caeleste regnum, non utique ipsam hereditatem se dicit odisse, sed heredes, qui aduersus eum ingrati et inpii extiterunt. facta est inquit hereditas mea mihi sicut leo, id est praeda et deuoratio factus sum heredibus meis, qui me immolauer
Abbreviated transcription (Latin):
cillitas crnis falubriter ponit curat Hec enĩ interĩ pauas./ admonendi grã
retuli ne quis errorẽ fuge̾ cupiens. maiore implicetut errore. dũ penetrale
uitatis ignorat/ postea plemꝰ ⁊ uerius contͣ om̃s mendatiorũ sectas ꝓprioq
sepatoq oꝑe pugnabimꝰ Sequitur ut qmĩ satis de religione uera ⁊ sapiã lo

Expanded text:
cillitas carnis, salubriter curat. Haec interim paucis admonendi gratia cillitas carnis, salubriter curat. Haec interim paucis admonendi gratia retuli, ne quis errorem fugere cupiens, majori implicetur errore, dum penetrale veritatis ignorat. Postea plenius et uberius contra omnes mendaciorum sectas proprio separatoque opere pugnabimus. Sequitur, ut, quoniam satis d
Abbreviated transcription (Latin):
itinẽ recto et celestes lrãs corrũperunt ut nouã sibi doct̾nam sine ulla radice
ac stabilitate ꝯponerent Non nulli aũt falsorũ ꝓphetarũ uatianio illecti de
quib ⁊ ueri ꝓphete /⁊ ipã predixerant exciderit adoct̾na dei et traditionez
ueram reliquerunt S illi om̃s demonias fraudib irretiti quas prospice̾ ⁊
cauẽ debuerant diuinum nomen ⁊cultum ꝑmnprudentia ꝑdiderunt Cum
phriges ac nouatiã aut ualentia aut martionite aut atropiani. aut arria¬
ni senquilib alii nominantut xpiãni ẽẽ desinerũt qui xp̃i noĩe amisso huãna
uel aquosiquis exierit aspeinte ac salutis etue alienꝰ est Nemine̾ sibi oport
ptinaci ꝯtertatione blandiri Agitur enĩ deuita ac salute. an insidiligentẽ
ac cante consulatur amissa rextincta erit Sed tñ quia singuli quiq cetus

Expanded text:
itinere recto et caelestes litteras corruperunt, ut nouam sibi doctrinam sine ulla. radice itinere recto et caelestes litteras corruperunt, ut nouam sibi doctrinam sine ulla. radice ac stabilitate coquibus, et veri prophetae, et ipse praedixerat, exciderunt a doctrina Dei, et traditionem ueram reliquerunt. sed illi omnes daemonicis fraudibus inretiti, quas prospicere et cauere debuerant, diuinum nomen et cultum per inprudentiam perdiderunt. cum enim Phryges aut Nouatiani aut Valentiniani aut Marcionitae aut Ani, seu quilibet alii nominantur, christiani esse desierunt, qui Christi nomine amisso, humana vel a quo si quis exiverit, a spe vitae ac salutis aeternae alienus est. Neminem sibi oportet pertinaci concertatione blandiri. Agitur enim de vita et salute: cui nisi caute ac diligenter consulatur, amissa et extincta erit. Sed tamen quia singuli quique coetus
Abbreviated transcription (Latin):
Iubrica cudeũ noscẽ ⁊ se ⁊ colẽ simularent. augendis opib ⁊ honori studentes
affectabant maxi ͫ sacerdotiũ et a potiorib uicti. secedere cũ suffragatorib suis¬
inaluert̃ ꝙͣ ferre eos. ꝓpositos quib ꝗuib ꝯcupierant ip̃i ante ꝓponi: Quidam
u̾õ nõ satis celestib lris cruditi cũ ueritatis accusatorib rũdere non possent ꝓbi¬
tientib uel impossibile uel incongruens eẽ deus in uterũ se mulieris indudẽt.
ncc celestẽ illã maiestatem ad tanta infigmitate potuisse deduci ut hõib
contemptia derisui ꝯtumelie ludibrio eẽt. postremo etiã cruciamenta ꝑferret
atq exec̃bili patibulo figẽtur Que omiã cũ neq ingemo neq doct̾ na offen¬
dẽ ac refutar possent/ nec enĩ ui rationẽq penitꝰ prouidebant depͣnati sunt ab

Expanded text:
lubrica, cum Deum nosse se et colere simularent, augendis opibus et honori studentes, lubrica, cum Deum nosse se et colere simularent, augendis opibus et honori studentes, affectabant maximum sacerdotium, et a potioribmaluerunt quam eos ferre praepositos quibus concupierant ipsi ante praeponi. quidam uero non satis caelestibus litteris eruditi cum ueritatis accusatoribus respondere non possent, obicientibus uel inpossibile uel incongruens esse ut deus in uterum se mulieris includeret nec caelestem illam maiestatem ad tantam infirmitatem potuisse deduci, ut hominibus contemtui derisui contumeliae ludibrio esset, postremo etiam cruciamenta perferret atque exsecrabili patibulo figeretur, quae omnia cum neque ingenio neque doctrina defendere ac refutare possent — nec enim uim rationemque penitus peruidebant —, deprauati sunt ab
Abbreviated transcription (Latin):
Eil quoniã multe heses extiterunt et in faucib demonũ pplũs dei
scusus est detminanda est nobis ueritas breniter etm pprio suo
domicilio collocanda ut signis aqua inte cupiet hnetie soy
ad deiritos lacus deferant qui non hñt nena Sed ubrimu aei
ꝯcordiam sancti corpis tũpet at monuisse ut suma prudentia canẽm ꝰ Ine qͥn
in laqueos et frandes ulius ad ũsarii nr̃i cũ quo nos deus iuctarii uoluit inc¬
demus: sum dedisse certa mandata que ĩꝑpetiũ aistodire deberem/quoꝵ pleriq
ĩmemotes deẜto innẽ celesti masibi demos ꝑ anfractus et p̃cipitia diderunt ꝑ quã
partẽ plebẽ in cauta et simplicem ad tẽbras morte qi oleducerent Quod quãtũ
actidit cxpona. fuerunt quidã nr̃oru uel nimis stabilita fide uel minus edocti
canti qui olissidiũ facerent unitatis et ecctiã dissiparent Sed ii quor fides fuit

Expanded text:
ed quoniam multae haereses extiterunt, et instinctibus daemonum populus Dei scissus est: determinanda est nobis veritas breviter, et in suo proprio domicilio collocanda; ut si quis aquam vitae cupiet haurire, non ad detritos lacus deferatur, qui non habent venam, sed uberrimum Dei concordiam sancti corporis rumperent, ac monuisse, ut summa prudentia caveremus, ne quando in laqueos et fraudes illius adversarii nostri, cum quo nos Deus luctari voluit, incideremus. Tum dedisse certa mandata, quae in perpetuum custodire deberemus: quorum plerique immemores, deserto itinere coelesti, vias sibi devias per anfractus et praecipitia condiderunt; per quas partem plebis incautam et simplicem, ad tenebras mortemque deducerent: quod quatenus acciderit, exponam. Fuerunt quidam nostrorum vel minus stabilita fide, vel minus docti, vel minus cauti, qui discidium facerent unitatis, et Ecclesiam dissiparent. Sed ii, quorum fides fuit
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ut sup̃ docui ab unctione appellatꝰ est xp̃s denide homic̃in fuisse eñ
Ierrmias docet dicens et homo est et quis ignorat cũ Ite isaxas Et mittit cis đs
hoicm qui saluabit cos iditans sanabit eos S et mouses in nius ita loquitur
Orietur stella ex iacob et exurget homo exisrael propterea Millesins apolo
sultus utrũ ne deus an homo fuit. hoc modo rũdit Mortalis erat ẜmcarnẽ¬

Expanded text:
quidem, ut supra docui, ab unctione appellatus est Christus. deinde hominem fuisse eundem quidem, ut supra docui, ab unctione appellatus est Christus. deinde hominem fuisse eundem Hieremias docet dicens: et homo est et quis cognouit eum? item Esaias: et mittet eis dominus hominem, qui saluabit eos et iudicans sanabit eos. sed et Moyses in Numeris ita loquitur: orietur stella ex Iacob et exsurget homo ex Israhel. propterea Milesius Apollo consultus utrumne deus an homo fuerit, hoc modo respondit
Abbreviated transcription (Latin):
edutẽ factꝰ est ⁊ dei filius ꝓspiritũ et homis ꝑ carnem id est ⁊dens ⁊ homo dei uir¬
tus meo er opib que fecit apparuit fragilitas homis ex passione quã pertulit qͥm
cur susceꝑit paulo post docebo Iteruz ⁊ deũ fuisse et hoiẽ ex utroq ꝯn̾e pinix¬
tu ꝓphis naticinantib disciniꝰ Usaias deũ fiusse testatur iis uerbis fatigata est e¬
giptꝰ et negotiatio ethiopii ⁊ subami uiri alti ad te tñsgredientur et tin er̃t ẜui
i postte ambulabũt uicti ꝯpedib ⁊ adorabũt te et tẽ p̃cabunt᷑ qmĩ inte deus est¬
et non est alius deus p̃ter te Iu enĩ deuses ⁊ nos nesaebamꝰ deusisił saluator
Confundentur et reuercantur om̃s qui aduerfantur tibi et cadent in fusi¬
qui ĩuenit oiẽm uia prudentie et dedit ca lacob pucro suo r isrriel dilecto sibi
quitatẽ ꝓpterea uneit tedeus tiuis oleo cxultationis quo uerbo a nomẽ oñdit. Si¬

Expanded text:
educere. factus est et dei filius per spiritum et hominis per carnem, id est et deus et homo. dei uirtus in eo ex operibus quae fecit apparuit, fragilitas hominis ex passione quam pertulit: quam cur susceperit paulo post docebo. interim et deum fuisse et hominem ex utroque genere permixtum prophetis uaticinantibus discimus. Esaias deum fuisse testatur his uerbis: fatigata est Aegyptus, et negotiatio Aethiopum et Sabain uiri alti ad te transgredientur et tui erunt serui et post te ambulabunt uincti conpedibus et adorabunt te et in te precabuntet non est Deus alius praeter te. Tu enim es Deus, et non sciebamus, Deus Israel salvator. Confundentur et reverebuntur omnes qui adverqui inuenit omnem uiam prudentiae et dedit eam Iacob puero suo et Israhel dilecto sibi. unxit te dominus deus tuus oleum exultationis. quo uerbo etiam nomen ostendit, si
Abbreviated transcription (Latin):
tis actederet Cum igr̃ auit ad docendos hoĩẽs non ut deus uenit curse tam huĩ¬
repulit Ant dminitate intanit Cur non maiestatez suaz subipã salnte
mortesatispatefecit. s ut iualidus inditiu ductꝰ est ut mortalis ddampa¬
natus ut mortalis occixꝰ Refutabo hec diligent̾ / nec quicqppatiar errare Illa
enĩmagna et mirabili rõne sunt facte quaquicũ p̾cepit non tuĩ mirari
dosmetdez al homib esse cruciatu. uerui etiã facile puidebit/ ne deum q¬
dem potnisse fe creli siea ipã que arguit facta non essent Quitũqi dat p̃cept
homib al uita mores q fugit aliorũ Quero olebeat ne ip̃ẽ face̾ que p̃cepit
segiegare mt̃ quos habitet ip̃e et ipi eodem mõ niuendũ est quo docetesse
uiuenar nosialiter ieit ip̃e p̃ceptiesus fidem detrahat/ leniorem qi doct¬
nam suam faciat. si reipã rescluat quod uerbis nitatur astringẽ unusquisq

Expanded text:
tis accederet. \'cur igitur aiunt \'ad docendos homines non ut deus uenit? cur se tam humitis accederet. \'cur igitur aiunt \'ad docendos homines non ut deus uenit? cur se tam humireppulit aut diuinitate uitauit? cur non maiestatem suam sub ipsa saltem morte patefecit, sed ut inualidus in iudicium ductus est, ut nocens damnatus, ut mortalis occisus? \' refutabo haec diligenter nec quemquam patiar errare. illa enim magna et mirabili ratione sunt facta: quam quicumque perceperit, non tantum mirari desinet deum ab hominibus esse cruciatum, uerum etiam facile peruidebit ne deum quidem potuisse credi, si ea ipsa quae arguit facta non essent. Quicumque praecepta dat hominibus ad uitam moresque fingit aliorum, quaero debeatne ipse facere quae praecipit segregare inter quos agit, et ipsi eodem modo uiuendum est quo docet esse uiuendum, ne si aliter uixerit, ipse praeceptis suis fidem detrahat leuioremque doctrinam suam faciat, si re ipsa resoluat quod uerbis nitatur adstringere. unus quisque
Abbreviated transcription (Latin):
aliter fiẽi põt ut sit illius plena a ꝑfecta doctrina nisi heãt raditem ac fun¬
damentum stabile qr apud hoiẽs affira ꝑmancat Ipm̃ aũt subite carnis et cr̃¬
poris imbecillitatem uir tutem q in se recipe cuiꝰ dector est ut cam sinul
et uerbis doceat et factis Ir subiectam eẽ morti ⁊ passionibꝰ cunctis quoni¬
am et in passione tolleranda et in morte subcunda urtutis offitia gͥsant
que omia ut dixi ꝯsumatus doctor ꝑferre debet ut doccat posse ꝑferri Dis¬
cantigẽ horẽs ⁊ intelligant qtͣ deus sumus cum lega tur ac ñitiu suu mittẽt
ad crudicnolam p̃ceptis iustite sue ĩ mortalitatem uoluit eũ carne indin
iaruciatu affici ⁊ morte multari. Hanicu uistitia nulla cẽt interra doctri¬
nam misit qnasi uiua legem ut nomen ac tem plũ nouu conderet ut
uerum ac pũ cultum pomnem terram et uerbis rexemplo seminaret

Expanded text:
aliter fieri posse ut sit illius plena et perfecta doctrina habeatque radicem ac funaliter fieri posse ut sit illius plena et perfecta doctrina habeatque radicem ac fundamentum stabilisque aput homines ac fixa permaneat, ipsum autem subire carnis et corporis inbecillitatem uirtutemque in se recipere cuius doctor est, ut eam simul et uerbis doceat et factis; item, subiectum esse morti et passionibus cunctis, quoniam et in passione toleranda et in morte subeunda uirtutis officia uersantur. quae omnia ut dixi consummatus doctor perferre debet, ut doceat posse perferri. Discant igitur homines et intellegant quare deus summus cum legatum ac nuntium suum mitteret ad erudiendam praeceptiet cruciatu affici, et morte multari. Nam cum justitia nulla esset in terra, doctorem misit, quasi vivam legem, ut nomen ac templum novum conderet; ut verum ac pium cultum per omnem terram verbis et exemplo seminaret
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatem Hon possu pro uisticia nec dolorem ferre nec mortem qr fragi¬
te facia doloris ac mortis. pͥor uado ꝑea que sustineri non posse pretendis Sip̃a¬
pientem sequi non potes seque̾ antecedentẽ. sublata omĩs hoc mõ excusatio
est et fateti hominẽ nctẽ est sua culpa ĩuistũ eẽ qui doctorem uirtutis in cun¬
doducẽ non sequetur Uides ergo ꝙ to pfectior sit mortalis doctor qr dux esse
mortali põt ꝙ ĩ mortalis quia paciam̃ doce̾ non põt qr subiectꝰ passionibus
non est Nec hoc tñ eo ꝑtinet ut hominem deo p̃feram s ut õnlam neq ho¬
minẽ ꝑfecta doctrina cẽ posse nisi sitidem deus ut au̾cte celesti ncc̃itatem
parendi homĩb imponat / neq deum nisi mortali corpore mduatur ut pre¬
cepta sua factis adimplendo cetoͬs parendi nãitate ꝯstringat. Liquido igitur
apparet en qui uite due ⁊ insticie sit magister corporalem osse oportere n

Expanded text:
cupiditatem.\' \'non possum pro iustitia nec dolorem ferre nec mortem, quia fragite faciam doloris ac mortis. prior uado per ea quae sustineri non posse praetendis: si praecipientem sequi non potes, sequere antecedentem.\' sublata omnis hoc modo excusatio est et fateri hominem necesse est sua culpa iniustum esse qui doctorem uirtutis et eundem ducem non sequatur. uides ergo quanto perfectior sit mortalis doctor, quia dux esse mortali potest, quam inmortalis, quia patientiam docere non potest qui subiectus passionibus non est. nec hoc tamen eo pertinet ut hominem deo praeferam, sed ut ostendam neque hominem perfecta doctrina esse posse, nisi sit idem deus, ut auctoritate caelesti necessitatem parendi hominibus inponat, neque deum, nisi mortali corpore induatur, ut praecepta sua factis adinplendo ceteros parendi necessitate constringat. liquido igitur apparet eum qui uitae dux et iustitiae sit magister corporalem esse oportere nec
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ et ẜmonem sigt et ratione⁊ / ꝗa ille est et uor ⁊ sapientia ddei
Seno rerũ nẽ dispositoie atq opificem umiuersitatis sosuetidipd cis
setione prodeo accipe Sed nichil cbstant uerba cũ sĩia ⁊gruat entati Est
enñ spiis dei quẽ uie animũ Iouis nũcupanit Nani Trimegistus que uersere¬
tem pene unmersam nesçio quõ muestiganit uirtutez maresturẽ qi orbo sepe
deseripsit sit declarat supnis illud ex empluz quo faretur ẽẽ ineffibilem ꝙ̃¬

Expanded text:
enim et sermonem significat et rationem, quia ille est et uox et sapientia dei.Zenon rerum naturae dispositorem atque opificem uniuersitatis λόγον praedicat, lent Iouem pro deo accipere. sed nihil obstant uerba, cum sententia congruat ueritati. est enim spiritus dei quem ille animum Iouis nominauit. nam Trismegistus, qui ueritatem paene uniuersam nescio quo modo inuestigauit, uirtutem maiestatemque uerbi saepe descripsit, sicut declarat superius illut exemplum, quo fatetur esse ineffabilem
Abbreviated transcription (Latin):
auit illa carmina sibillina s a mrisficta atq ꝯposita quod profecto non pu¬
tabit qui Ciceronem Uarronemꝙ legit aliosq uetẽs qui erithream sibillam
et cetaͣs ꝯmemorant. quar ex libris ista exempla proferimꝰ qui auctores ante
pͥorib tpr̃ib prodcliramento habita sint cũ ca nemo intellige̾t. denuntiabat
enĩ monstruosa queda miracula quoꝵ nec ratiolnec tempus net austor designa¬
batur deniq e rithrea fore ait ut dicẽtur nsana et mendax ait enĩ dicens sibil¬

Expanded text:
 ut aiant non esse illa carmina Sibyllina, sed a nostris ficta atque conposita. quod profecto non putabit qui Ciceronem Varronemque legerit aliosque ueteres, qui Erythraeam Sibyllam ceterasque commemorant, quarum ex libris ista exempla proferimus: qui auctores ante prioribus temporibus pro deliramentis habita sint, cum ea nemo intellegeret, denuntiabant enim monstruosa quaedam miracula, quorum nec ratio nec tempus nec auctor designabatur. denique Erythraea fore ait ut diceretur insana et mendax. ait enim:
Abbreviated transcription (Latin):
magica moliri cuiꝰ peritia ad nichil aliud ꝙͣ ad circinscribendos oculos ualet
Ir successurus otandicã sicut solebat in montem p̃cepit discipulis ut nanicula
sumerent seq p̃cederent tq illi urgente ia uesꝑa profecti centrio uento labo¬
rare ceꝑunt Cñ q iam mediũ fretumꝰ tenerent tũ pedib mare ing̃ssꝰ Consecu
est eos tanꝙ̃ in solido gradiens non ut poete orionem mentiũtur in pelago
intidentem qui elemersa corꝑis parte humore supueniet undas et rusus
no silere uentii protinꝰ uissit et fluctꝰ qui maxime ferebantur ⁊ qui esce̾ statĩ¬
qn sulb uerbo eiis tñequillitas in secuta est mentiũtur fortasse ler sandte docen

Expanded text:
magica moliri, cuius peritia nihil aliut quam ad circumscribendos oculos ualet. idem secessurus orandi gratia, sicut solebat, in montem praecepit discipulis, ut nauiculam sumerent seque praecederent. atque illi urguente iam uespera profecti contrario uento laborare coeperunt. cumque iam medium fretum tenerent, tum pedibus mare ingressus consecutus est eos tamquam in solido gradiens, non ut poetae Orionem mentiuntur in pelago incedentem, qui demersa corporis parte umero supereminet undas. et rursus xcitatus e somno silere uentum protinus iussit et fluctus qui maximi ferebantur conquiescere: statimque sub uerbo eius tranquillitas insecuta est. mentiuntur fortasse litterae sanctae docent
Abbreviated transcription (Latin):
suo uenerari uexari a cerbissime ꝯuiges suas cernerent inolari ac prostitu
inrgines diripi pueros allidi pariui los Omiã deniq igni fertoq uastari
captiuas in ppetuũ terris sius exterminari eoq exulta uerunt sup amantis¬
simu ⁊ probatissimu dei filiu Itaq post illorũ obitu cũ eos Hero interemiss
Iucdeori nomen ⁊ gentem uespasianus ex tinguit fecit q oiã que illi futura esse¬
predixerunt

Expanded text:
suo uexari acerbissime coniuges suas cernerent, uiolari ac prostitui suo uexari acerbissime coniuges suas cernerent, uiolari ac prostitui uirgines, diripi pueros, allidi paruulos, omnia denique igni ferroque uastari, captiuos in perpetuum terris suis exterminari, eo quod exultauerint super amantissimum et probatissimum dei filium. itaque post illorum obitum, cum eos Nero interemisset, Iudaeorum nomen et gentem Vespasianus extinxit fecitque omnia quae illi futura praedixerant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃tos cibos secum gustarent At illi quĩq panes ⁊ duos pisces in pera fe hr̃e dixcrunt
auferri ab ea uissit ac multitudinem ꝑ quigennos distributam discumbẽ quod
cum discipuli fatiũt frangebat ip̃e panem minutati carnemq pisciuĩ q ominue¬
bat et utraq in manibus angebantur et cum apponi illa ppło discipulis impe¬

Expanded text:
quantos secum cibos gestarent. At illi quinque panes et duos pisces in pera se habere dixerunt. quantos secum cibos gestarent. At illi quinque panes et duos pisces in pera se habere dixerunt. Afferri ea jussit, ac multitudinem per quinquagenos distributam discumbere. Quod cum discipuli facerent, frangebat ipse panem minutatim, carnemque piscium comminuebat, et utraque in manibus ejus augebantur. Et cum apponere illa populo discipulis impe
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos suscitaret uelut osompno solutos ad uita reuocaret Que uidentes
tu iudei demomaca potentia fieĩ arguebant auz omia sic futura ut facta sunt
Archane illoꝵ lre ꝯtinerent Legebant quippe cu aliorĩ ꝓphetarsi ysaie uer¬
badicentis./ Confortamĩ manꝰ resdute et genua debilia consolidamĩ qui
estis pusitti aĩo nolite timere nolite metuere ds nr̃ inditiũ tribuet ip̃e ueiẽt
et saluos nos faciet. Tum apientur oculi cecorum et aures surdorũ audient luz
saliet claudus uelut teruus et plana erit lingua mutorũ quia rupta est in¬
tuor aũt irsurrectio erit et claudoru cuesus uelox et surdus audiet ceci ui¬
lum multitudo sequeretur nel debiliũ uel egroru nel eorum qui curandos
suoc offerre cupiebant Ascandit in montẽ quemda deẜtum ubi adoraret ubi
cu triduo moratꝰ cẽt ar fame pplũs laboraret/ uocauit disapulos suos querens

Expanded text:
mortuos suscitaret uelut e somno solutos ad uitamque reuocaret. quae uidentes mortuos suscitaret uelut e somno solutos ad uitamque reuocaret. quae uidentes tunc Iudaei daemonica potentia fieri arguebant, cum omnia sic futura ut facta sunt arcanae illorum litterae continerent. legebant quippe cum aliorum prophetarum tum Esaiae uerba dicentis: confortamini, manus resolutae, et genua debilia, consolamini. qui estis pusilli animi, nolitet salvos faciet nos. Tunc aperientur oculi cecorum et aures surdorum audient. Tunc saliet claudus velut cervus et plana erit lingua mutorum». 67 Et tuorum autem resurrectio erit et claudorum cursus velox et surdus audiet et ceci vilum multitudo sequeretur vel debilium, vel aegrorum, vel eorum qui curandos suos offerre cupiebant, ascendit in montem quemdam desertum, ut ibi adoraret. Ubi cum triduo moratus esset, ac fame populus laboraret, vocavit discipulos, quaerens
Abbreviated transcription (Latin):
ebat egros ar debiles. etomi morbor gñe laborantes. nno uerbo uno qi mom̃to red¬
debat incolumes adeo ut mẽbris omib capti receptis repente uirib rrborat
ipĩ lectulos suos reportauerũt in quib fuerant paulo añ delati Claudis uo ac pe¬
dñ uicio afflictis non mõ gradiendis etiã currench dabat facultatem su quoru
cecalumma in altissimis tẽbris erant. eorũ oculos in pristinũ testituebat aspestũ
Multorũ qͦ lingnas in eloquiũ ẜmonemq soluebat ie surdoru patefactis au¬
rib insinuabat anditũ. pollutos ⁊ asꝑsos macuilis repurgabat Et hoc omia non
manib aut aliq̃ metela s uerbo ac uissione faciebat Sic enĩ sibilla p̃dixerat oĩa
bilia cũm ipẽ eẽt dei uerbñ celesti uirtute ac ptãte sbmissum Necsatis fuit ꝙ intes
imbecillib ieodẽt ꝙ debilib integritate ꝙ egris ⁊ languentib sanitatem nisi

Expanded text:
ebat, aegros ac debiles et omni morborum genere laborantes uno uerbo unoque momento redebat, aegros ac debiles et omni morborum genere laborantes uno uerbo unoque momento reddebat incolumes, adeo ut membris omnibus capti receptis repente uiribus roborati ipsi lectulos suos reportarent, in quibus fuerant paulo ante delati. claudis uero ac pedum uitio adflictis non modo gradiendi, sed etiam currendi dabat facultatem. tum quorum caeca lumina in altissimis tenebris erant, eorum oculos in pristinum restituebat aspectum. mutorum quoque linguas in eloquium sermonemque soluebat item surdorum patefactis auribus insinuabat auditum, pollutos et aspersos maculis repurgabat. et haec omnia non manibus aut aliqua medella, sed uerbo ac iussione faciebat, sicut etiam Sibylla praedixbilia, cum ipse esset Dei Verbum, coelesti virtute ac potestate subnixum . . . ; Nec satis fuit quod vires inbecillis redderet, quod debilibus integritatem, quod aegris et languentibus sanitatem, nisi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ponia de ẜa natitate diximꝰ qua se in homĩb in carne demonstrauit
ueniamꝰ ad oꝑa illa miranda que cũ eeñt celestis iuditia grtutis ma¬
gnu indei purauert̃ Cn p̾mu cepit adolesẽ. tinstꝰ est aihõe ꝓ¬
uheta iniordane flumine ut lauacro spiritali petã non sua que utiq nõ hẽbat.
s crͣns quã gerebat aboleret: ut ꝙ ad modu udeos suscepta religione arcũ cisi¬
one. sis etia gontes baptismo purifiai rous ꝑfusione saluaret Tunt nox de celo
ac potestate celesti que iam pridem ꝓphetis nuntiantib anebant. que oꝑa
tã multa sunt ut unꝰ liber ad ꝯplenda omiã satis non sit Enumerabo igr̃ illa
brenitex atq gñatum sine ulla ꝑsonaru ac locora designatione ut ad exponendã
passionis eius crucis q rationem possum ꝑuenire quo iam dudu festinat oĩo.
uirtutes enĩ fuerunt quas apollo portentificas appellauit . Ꝙ quacũq iter faci¬

Expanded text:
Quoniam de secunda natiuitate diximus, qua se hominibus in carne monstrauit, ueniamus ad opera illa miranda, quae cum essent caelestis indicia uirtutis, magum Iudaei putauerunt. cum primum coepit adolescere, tinctus est ab Iohanne propheta in Iordane flumine, ut lauacro spiritali peccata non sua, quae utique non habebat, sed carnis quam gerebat aboleret, ut quemadmodum Iudaeos suscepta circumcisione, sic etiam gentes baptismo id est purifici roris perfusioac potestate caelesti: quae iam pridem prophetis nuntiantibus canebantur. quae opera tam multa sunt, ut unus liber ad conplectenda omnia satis non sit. enumerabo igitur illa breuiter atque generatim sine ulla personarum ac locorum designatione, ut ad exponendam passionis eius crucisque rationem possim peruenire, quo iam dudum festinat oratio. uirtutes eius fuerunt quas Apollo portentificas appellauit, quod quacumque iter faci
Abbreviated transcription (Latin):
et radidatꝰ est dierũ scłi qui susatauit de terra pastorẽ ouiu Quil aũt futa¬
rus esset ille pastor delarauit alio loco dicens Exultent celidesuꝑ ⁊ nubes in¬
huant iustitia. apiatur terra ⁊ pullulet saluator Ego enĩdns deus coraui eñ
natꝰ est puer ⁊ clatus est nobis filius cuiꝰ imꝑiũ suꝑ humeros cuis ⁊ uocatũ est no¬
men ens magm conscilii nantius Idarco enĩ missus est adeo pĩe ut uniũsis gẽ¬
tib q̃ sub celo sunt singularis ⁊ ueri dei sanctũ mistiũ renelaret/ ablatũ ꝑfido pplo

Expanded text:
et recordatus est dierum saeculi, qui suscitauit de terra pastorem ouium. quis autem futuet recordatus est dierum saeculi, qui suscitauit de terra pastorem ouium. quis autem futurus esset ille pastor, declarauit alio loco dicens: exsultent caeli desuper et nubes induant iustitiam, aperiatur terra. et pullulet saluator. ego enim dominus deus creaui eum. est nomen eius \'magni consilii nuntius\'. idcirco enim missus est a deo patre, ut uniuersis gentibus quae sub caelo sunt singularis et ueri dei sanctum mysterium reuelaret ablatum perfido populo,