comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uciã qm̃ mathei narrationẽ contextom considerantes. & eitres
alios conumgentes usq infinẽ innullo eos. uł sibi. uł in t̃se repugna¬
red ocuimus : marcũ similit̃ udeamus. ut exceptis his quaecũ ma¬
theo diac. dequib iã quod disserendũ uidebatur ab soluimus. ceraeiꝰ. inspec¬
ta atq. conlata nullieoꝵ repugnare monstrarentur usq caenã dnĩ. Nãinde
iã om̃a om̃iũ quattuor quẽ ad modũ sibi conueniat̃ usq ad finẽ consideratu

Expanded text:
oniam Matthaei narrationem contextim considerantes, et ei tres alios conferentes usque in finem, in nullo eos vel sibi vel inter se repugnare docuimus, Marcum similitttheo dixit, de quibus iam quod disserendum uidebatur absoluimus, cetera eius inspecta adque conlata nulli eorum repugnare monstrentur usque ad cenam domini. nam inde iam omnia omnium quattuor, quemadmodum sibi conueniant, usque
Abbreviated transcription (Latin):
sum ẽ quando id futurum et̃&e Utrũ quã primũ antequã alibi ab eis
usus ed̃. anpost ea quã eũ alicubi & iã p̃ter gulilatam iudissent idq
ipsũ quod discipulos matheus dicit isse ingalilaeum inmontẽ nõ ex primit
diem. nec norrandi ordinẽ ita conteaxit ut necessitatẽ ingerat. Nihil
aliud intellegendi quam hoc primitus factũ nõ aduer scitur. quidem nar¬
rationibus c& eroꝵ. & dat eis intellegendis atq capiendis locũ. ueruntoñ
quod dñs non ubi primũ sede monstraturus erat sed ingtililaetĩ ubi necessurio
posteausus est seuidendũ mandaiuit & ꝑ angłmdicentẽ. Eccȩ p̃cedit uosingo¬
lilȩã ibieũ uidebitis. & ꝑseipsũ dicens. Itenuntiate fr̃ib meis ut eãt inga

Expanded text:
sum est, quando id futurum esset, utrum quam primum, antequam alibi ab eis sum est, quando id futurum esset, utrum quam primum, antequam alibi ab eis uisus esset, an, posteaquam eum alicubi etiam praeter Galilaeam uidissent, idque ipsum, quod discipulos Mattheus dicit isse in Galilaeam in montem, non exprimit diem nec narrandi ordinem ita contexit, ut necessitatem ingerat nihil aliud intellegendi quam hoc primitus factum, non aduersatur quidem narrationibus ceterorum et dat eis intellegendis adque accipiendis locum. uerum tamen quod dominus non ubi primum se demonstraturus erat, sed in Galilaea, ubi necessario postea uisus est, se uidendum mandauit et per angelum dicentem: ecce praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis, et per se ipsum dice
Abbreviated transcription (Latin):
uero uisũ adiscipulis dñm post resur rectionẽ nusquã cõme mortins ue¬
hem̃t cõgunt quaerere qũȩ ad modũ dictum sit. eccep̃cedit uos ingaililȩã
ibi eũ uidebitis. Nã & ipsematheus siomnino nõ dicer &. Vndecim discipu¬
los abisse in monte ingalilȩa ubi constituerat eis iħ is. & illic eũ uidisse
atq adorasse. Nihil exhac p̃dicatione compl&ũ ad litterã putare mus.
Sedtotũ figurata significatione p̃dictũ. sicut illud scđm lucã. Ecce
hodie & eras eicio daemonia & sanitates ꝑfitio. & tertiadie consuma¬
bor. quod ad lit terã certũ ẽ non ẽẽ cõploxũ . Itẽ si angłs dixissc& p̃cedit
uos ingalilaeam ibi primũ eũ uidebitis. aut ibi tantũ uidebitis eũ. aut
nõ nisi eũ uidebitis. &eris euangłistis. matheus sinedubio repugna¬
r&. Cũ gͦ dictũ ẽ eccep̃cedit uos ingalileam. ibicum uidebitis. Nec p̃res¬

Expanded text:
uero uisum a discipulis dominum post resurrectionem nusquam commemorans ueuero uisum a discipulis dominum post resurrectionem nusquam commemorans uehementer cogunt quaerere, quemadmodum dictum sit: ecce praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis. nam et ipse Mattheus si omnino non diceret undecim discipulos abisse in montem in Galilaeam, ubi constituerat eis Iesus, et illic eum uidisse adque adorasse, nihil ex hac praedictione conpletum ad litteram putaremus, sed totum figurata significatione praedictum, sicut illud secundum Lucam: ecce hodie et eras eicio demonia et sanitates perficio et tertia die consummabor, quod ad litteram certum est non esse conpletum. item si angelus dixisset: praecedit uos in Galilaeam, ibi primum eum uidebitis\' aut \'ibi tantum eum uidebitis\' aut \'nonnisi ibi eum uidebitis, ceteris euangelistis Mattheus sine dubio repugnaret; cum uero dictum est: ecce praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis, nec expres
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃ssc̃i. docentes eosseruare om̃a quaecũ mandaui uobis. Etecce ego
uobiscũ sũ om̃ib dieb usq ad consumationẽ scłi. itaimatheus clausit euan¬
gliũ suũ. Ac ꝑ hoc sialioꝵ consideratȩ narrationes ad diligentiorẽ inqui¬
sitionẽ . nõ compellerent. Nihil aliud arbitraremur. Nisidñm postre¬
sur rectionẽ nusquã p̃ter ingalileã primũ eẽ ad discipulis uisũ. Itẽ simareꝰ
de illa p̃nuntiatione angł̃i tacuisset. poss&& cuiquã putari. matheus
ideo dixcisse dis cipulos abisse ingalileã in montẽ atq ibi ad orisse dnm.
ut impl& ĩt uider&ur quod ipse ꝑ angłm mandatũ ac p̃nuntiatũ eẽ
narrauerat. Nũc aũt & lucas ac iohannes satis delucide manifestan¬
tes ipsos dieresurrectionis eius uisũ eẽ : dñm in hierus alẽ adiscipulis
suis. Vinde ita longe estgalilȩci. ut unodie abeis utroq loco uideri non
possc&. & marcus illã quidẽ p̃dicationẽ angłi. similit̃ narrans ingalilȩa

Expanded text:
omnia quaecumque mandaui uobis. et ecce ego uobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. ita Mattheus clausit euangelium suum. Ac per hoc, si aliorum consideratae narrationes ad diligentiorem inquisitionem non conpellerent, nihil aliud arbitraremur nisi dominum post resurrectionem nusquam praeter in Galilaea primum esse a discipulis uisum. item, si Marcus de illa praenuntiatione angeli tacuisset, posset cuiquam putari Mattheus ideo dixisse discipulos abisse in Galilaeam in montem adque ibi adorasse dominum, ut impletum uideretur quod ipse per angelum mandatum ac praenuntiatum esse narrauerat. nunc autem et Lucas ac Iohannes satis dilucide manifestantes ipso die resurrectionis eius uisum esse dominum in Hierusalem a discipulis suis, unde ita longe est Galilaea, ut uno die ab eis utroque loco uideri non posset, et Marcus illam quidem praedictionem angeli similiter narrans, in Galilaea
Abbreviated transcription (Latin):
quo nos p̃cedens nonde seruit. Illa erit reuelatio tamquã ueragalilȩa cũ simi¬
les eierimus ibieũ uidebimus sicutiest. Ipscerit &iã beatior trans migratio
excisto scło inillã xnitatẽ sieius p̃cepta sic amplettamur ut ad eiꝰ. dexteram
tã inã. Hinc illuc trans migrabunt. & ibieũ uidebt̃ : quomodo nõ uident
impii. Tolletur enĩ impius ut nõ uideat claritatẽ dñi. & impiilum̃ nõ uide¬
bũt. Haec ẽ aũt in qͥt uita & na uteognos cãtte imũ uerũ dm̃. & quẽ misisti

Expanded text:
quo nos praecedens non deseruit. Illa erit revelatio tanquam vera Galilaea, cum simiquo nos praecedens non deseruit. Illa erit revelatio tanquam vera Galilaea, cum similes ei erimus; ibi eum videbimus sicuti est . Ipsa erit etiam beatior transmigratio ex isto saeculo in illam aeternitatem, si ejus praecepta sic amplectamur, ut ad ejus dexteram m in vitam aeternam . Hinc illuc transmigrabunt, et ibi eum videbunt, quomodo non vident impii. Tolletur enim impius, ut non videat claritatem Domini : et impii lumen non videbunt. Haec est autem, inquit, vita aeterna, ut cognoscant te
Abbreviated transcription (Latin):
galilȩam. quod aũt gaudentes mirarentur disruptis & euictis difficul¬
tatibus aperiri sibi ostium in dño ꝑ inluminationẽ fidelium: hoc intelli¬
gitur ibi eũ uidebitis. id est. ibi m̃ bra eius inueni& is ibi uiuũ corpus eius
in his qui uos susceperint agnoscetis. Scđm illud aũt qđ galilea int̾p̃iat᷑.
reuelatio non iã in formaser ui intellegendũ est. sed inilla inquaȩqua¬
lis est patri quã ꝓmisit apud iohannẽ dilectorib: suis cum dicera. &
ego diligãeũ & ostendã me ipsũ illi. Nonutiq scđm id quod iã uidebãt.
& quod & iã resurgens cũ cicatricib nõ solũ uidendũ sed&&ĩatangen
dũ post modũ ostendit. sed scđm illã in effabilẽ lucẽ qua in luminat omẽmn
hominẽ uenientẽ in hũc mundũ scđm quã luc& intenebris. & tenebrae
eũ non conp̃hendũt illuc nos p̃cessit. unde ad nos ueniens non recessit. &

Expanded text:
Galilaeam. quod autem gaudentes mirarentur disruptis et euictis difficulGalilaeam. quod autem gaudentes mirarentur disruptis et euictis difficultatibus aperiri sibi ostium in domino per inluminationem fidelium, hoc intellegitur: ibi eum uidebitis, id est ibi membra eius inuenietis, ibi uiuum corpus eius in his qui uos susceperint agnoscetis\'. secundum illud autem quod Galilaea interpretatur :\'reuelatio\' non iam in forma serui intellegendum est, sed in illa in qua aequalis est patri, quam promisit aput Iohannem dilectoribus suis, cum diceret: et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi. non utique secundum id quod iam uidebant et quod etiam resurgens cum cicatricibus non solum uidendum sed etiam taneffabilem lucem, qua illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, secundum quam lucet in tenebris, et tenebrae eum non comprehendunt . Illuc nos praecessit, unde ad nos veniens non recessit, et
Abbreviated transcription (Latin):
rit. p̃cedã uos ingalilȩã & ibi me uidebitis. quod & sic complaũ est.
Tam̃ pt multa conploxũ ẽ : cum sic mandatũ sit tam quã sine p̃iudi¬
tio necessitatis ut autꝰ solũ. aut hoc primũ expectar&ur fieride¬
itafactũ sit. Sed angłi ex mandato dñi. & ipsius posteadñi. euan¬
głistae aũt narrantis. Sed qdita ab angło & ad nõ dictũ sit ꝓph&i¬
caedictũ. accipiendũ ẽ. Galilȩcinãq int̾p̃tatur uł trans migatio.
uł re uelatio. Priusitaq scđm trans migrationis significationem.
quid alid occurrit intellegendũ. p̃ced & uos ingalileã. ibi eũiude¬
bitis. Nisi quia xp̃i grã deppło isrhł. trans migratura erat ad gentes.
quib apl̃i p̃dicantes euangłm nullo modo crederentur nisi eis ipsedñs
uiam incordibus hominũ p̃parar&. & hoc intellegitur p̃cedãuos in

Expanded text:
rit : praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis, quod etsi conpletum est, rit : praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis, quod etsi conpletum est, tamen post multa conpletum est, cum sic mandatum sit — quamquam sine praeiudicio necessitatis —, ut aut hoc solum aut hoc primum expectaretur fieri deita factum sit, sed angeli ex mandato domini et ipsius postea domini, euangelistae autem narrantis, sed quod ita ab angelo et a domino dictum sit, prophetice dictum accipiendum est. Galilaea namque interpretatur uel \'transmigratio\' uel \'reuelatio.\' prius itaque secundum transmigrationis significationem quid aliud occurrit intellegendum praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis, nisi quia Christi gratia de populo Israhel transmigratura erat ad gentes? quibus apostoli praedicantes euangelium nullo modo crederentur, nisi eis ipse dominus uiam in cordibus hominum praepararet; et hoc intellegitur: praecedit uos in
Abbreviated transcription (Latin):
quod primo mulieribus apparuisse ine uangłio legitur. Postea inqͥt
duod ecim quib: lib&. qua horcilib& ipsotam̃ resurrectionis die De¬
inde apparuit plusquã quingentis fr̃ĩb simul. siue istis cumilli undecomn
erãt congregati clausis ostiis ꝓpt̃ m&ũ iud aeoꝵ. Vndecũ exissaethomas
uenit adeos iħs. Siue postocto illos dies. quando lib& nihil hab& ad¬
uersi. Postea inquit apparuit ia cobo. Nontũc aũt primũ accipere
debemus uisũ ẽẽ iacobo. Sed aliqua ꝓpria manifestatione singularit̃.
deinde apłis om̃ibus. Nec illis tunc primũ sediam ut familiarius con¬
uer sar&& ur cũ eis usq addiem ascensionis suce . Nouissimo aũt om̃iũ
inquit quasi abortiuo apparuit & mihi. Sed hoc iam deccelopt
nõ par ũtẽpus ascensionis suae. Nũciã uideamus quod distulerimꝰ.
cuius misteri grã scđm matheũ. & marcũ. Resurgens itamandaue¬

Expanded text:
quod primo mulieribus apparuisse in euangelio legitur. postea, inquit, quod primo mulieribus apparuisse in euangelio legitur. postea, inquit, duodecim quibuslibet, qua hora libet, ipso tamen resurrectionis die. deinde apparuit plus quam quingentis fratribus simul, siue isti cum illis undecim erant congregati clausis ostiis propter metum Iudaeorum, unde cum exisset Thomas, uenit ad eos Iesus, siue post octo illos dies quando libet, nihil habet aduersi. postea, inquit, apparuit Iacobo, non tunc autem primum accipere debemus uisum esse Iacobo, sed aliqua propria manifestatione singulariter. deinde apostolis omnibus, nec illis tunc primum, sed iam ut familiarius conuersaretur cum eis usque ad diem ascensionis suae. nouissimo autem omnium, inquit, quasi abortiuo apparuit et mihi, sed hoc iam de caelo post non paruum tempus ascensionis suae. Nunc iam uideamus, quod distuleramus, cuius mysterii gratia secundum Mattheum et Marcum resurgens ita mandaue
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ad modũ uoluit. sic̃ p&rusdicit quando cũ cornelio & his quicũ
illo fuerant p̃dicabat. quisimul inquit manducauimus & bibimꝰ
cũ illo. Post ea quã re surreãẽ aimortuis ꝑ dies quadrtiginta. nõ qđ
cotidie ꝑdies quĩi draginta eiorillo manducassent && bibissẽt. Nã
erit contrariũ io hannt q̃ut octo dies illos int̃ p̃o suit quib eis uisusũ
cillis uisus & cum illis coniuuatus est nihibrepugnat. & fortasse¬
di ideo dictũẽ ꝑquai dreiginia dies. qui quat̃ denisunt in misterio ul
totius mũ di. uł totius tẽporalis scłi. quia & illi primidecẽ dies.
in quib: erant illiocto dies. A parte totũ possunt more scripturtirum
non dissone computari. Confertłur gͦ & quod cit apłs pciulus. ut nihil
ad ferait quaestionis. Resurreã inquit t̃tiodie scđm scripturis. & cp¬
paruit cephae. nondixit primo appariut cepha. Nã et& contrariũ

Expanded text:
quemadmodum uoluit; sicut Petrus dicit, quando eum Cornelio et his qui cum quemadmodum uoluit; sicut Petrus dicit, quando eum Cornelio et his qui cum illo fuerant praedicabat: qui simul, inquit, manducauimus et bibimus cum illo, posteaquam resurrexit a mortuis, per dies quadraginta, non quod cotidie per dies quadraginta cum illo manducassent et bibissent; nam erit contrarium Iohanni, qui octo dies illos interposuit, quibus eis uisus noillis uisus et cum illis conuiuatus est, nihil repugnat. et fortasse ideo dictum est: per quadraginta dies, qui quater deni sunt in mysterio uel totius mundi uel totius temporalis saeculi, quia et illi primi decem dies, in quibus erant illi octo dies, a parte totum possunt more scripturarum non dissone conputari. Conferatur ergo et quod ait apostolus Paulus, utrum nihil adferat quaestionis. resurrexit, inquit, tertio die secundum scripturas et apparuit Cephae. non dixit l\'primo apparuit Cephae,\' nam esset contrarium,
Abbreviated transcription (Latin):
ccelũ itanarrans. Edux aũt illos foras inb& hatiã. & eleuatis manib¬
suis benedixit eis. & factum ẽ cum benedicer& eis. recessit ab eis. &¬
tur incaelũ. totiẽs gͦ euangłicis libris commemoratus: est ab homi¬
nibus uisus ante quã ascendiss& inccelũ. Int̾rã scilic& nouies & inaere
semel ascendens. Sed nõ omã scripta sunt. sicut ioħans fatetur. crebra
eñierat eus cumillis conuersatio. ꝑdies quad raginta. prius quã asen¬
dissc& inccelũ. Nontam̃ eis ꝑ om̃s quad raginta continuos apparuerat.
Post diem primũ resurrectionis eius alios octo dies int̃uenisse. dic̃ ioħans
post quos eis rursus cipparuit : Tertio aũt ad mare tyberiadis. fortas¬
sis continuo consequentidie nihilenĩ repugnat. & deinde quandouo¬
luit constituenseis. quod & ante p̃didcercit. ut eos ingalilea montẽ p̃cede¬
r& atq omnino ꝑ illos quad raginta dies quotiens uoluit. quib uoluit

Expanded text:
caelum, ita narrans: eduxit aucaelum, ita narrans: eduxit ausuas et benedixit eis. Factumque est cum benedixit illis discessit ab eis, tur in caelum. totiens ergo in euangelicis libris commemoratus est ab hominibus uisus, antequam ascendisset in caelum: in terra scilicet nouiens et in aere semel ascendens. Sed non omnia scripta sunt, sicut Iohannes fatetur. crebra enim erat eius cum illis conuersatio per dies quadraginta, priusquam ascendisset in caelum. non tamen eis per omnes quadraginta continuos apparuerat. nam post diem primum resurrectionis eius alios octo dies interuenisse dicit Iohannes, post quos eis rursus apparuit, tertio autem ad mare Tiberiadis. fortassis continuo consequenti die — nihil enim repugnat — et deinde, quando uoluit, constituens eis, quod et ante praedixerat, ut eos in Galilaeae montem praecederet, adque omnino per illos quadraginta dies, quotiens uoluit, quibus uoluit.
Abbreviated transcription (Latin):
memoratũ dñm u sũeẽ ab hominib p̾t resurrectionẽ. Semelad monum̃tũ
mulierib iterũ eisdẽ egredientib: cmontm̃ toinitinero : Tertiopcero.
Quarto duob euntib in custeblit & runto ꝓlurib inhio r ufalẽ nibi ñ erit
thomas Secto ubieũ uidit thomas Septimo d mare tyberiadis. Ottuuo
inmontẽ galilece scđ̃m mctheũ.Mono qđ dicit mareꝰ nouis me reũbentib
quia iam nonerant int̾racumillo conuiuaturi. Detimo inipsodie. nõ iã inpa
sedeleuatũ innube cĩ ncaelũ ascender&. quod marcus && luccis cõmemo¬
rant. Marcus quidẽ post illud quod eis discumbentibus apparuit. itaicon¬
tinuans utdicer&e. & dñs quidẽ postquã locutus est eis assũptus est incelũ.
Lucas cũt prae t̃ missis om̃ib quae ꝑ quad raginta dies agi cbillo cũ disci¬
pulis potuer̃ illi primo diei resurrectionis eius quando inhieruscilẽ
plurib: apparuit. coniungit tacite nouissimũ diem quo ascendit in

Expanded text:
e ab hominibus post resurrectionem: semel ad monumentum mulieribus; iterum eisdem egredientibus a monumento in itinere; tertio Petro; quarto duobus euntibus in castellum; quinto pluribus in Hierusalem, ubi non erat Thomas; sexto, ubi eum uidit Thomas; septimo ad mare Tiberiadis; octauo in monte Galilaeae secundum Matthaeum; nono, quod dicit Marcus, nouissime recumbentibus, quia iam non erant in terra cum illo conuiuaturi; decimo in ipso die, non iam in terra, sed eleuatum in nubem, cum in caelum ascenderet, quod Marcus et Lucas commemorant. Marcus quidem post illud, quod eis discumbentibus apparuit, ita continuans, ut diceret: et dominus quidem, postquam locutus est eis, assumtus est in caelum; Lucas autem praetermissis omnibus quae per quadraginta dies agi ah illo cum discipulis potuerunt illi primo diei resurrectionis eius, quando in Hierusalem pluribus apparuit, coniungit tacite nouissimum diem, quo ascendit in
Abbreviated transcription (Latin):
agnouerint utnuntiare possent. Alar cussine dubio praet̾misit.
quod ideo memoriȩ cõm̃dandũ ẽ. ut ad suescamus aduertere euan¬
glistaꝵ morẽ. it apraet̃ mittentiũ quȩ non cõmemorant. & conum¬
gentiũ quae cõmemorant ut eis quiusũ in hac considerationẽ nõ habẽt.
nõ aliundemaime error oriatur quo putent eos nõ sibi congruere.
Lucas gͦ sequit᷑ & dicit. dumhaec aũt loquunt᷑. iħs stetit in medio eorũ
& dicit eis. Paxe uobis ego sũ nolite timere. Conturbatiuero & conte¬

Expanded text:
agnouerunt, ut nuntiare possent, Marcus sine dubio praetermisit. agnouerunt, ut nuntiare possent, Marcus sine dubio praetermisit. quod ideo memoriae commendandum est, ut adsuescamus aduertere euangelistarum morem ita praetermittentium quae non commemorant et coniungentium quae commemorant, ut eis qui usum in hac consideratione non habent non aliunde maxime error oriatur, quo putent eos non sibi congruere. Lucas ergo sequitur et dicit: dum haec autem locuntur, Iesus stetit in medio eorum et dicit eis: pax uobis, ego sum, nolite timere. conturbati
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt uisos ẽẽ mulieribus. Ignorantes enĩ cũ quoloquerent᷑.
meritopossent. eẽ. solliciti nequid passim de xp̃i resurrectione iac¬
ti tantes in manus inciderent iud aeoꝵ. Quod aũt ait marcus ad¬
nuntiuuer̃ ceteris. nec illis credider̃. cum lucas dicat quodiã inde
loquehantur uere resur rexisse dñm & si moniapparuisse. Vd
intellegendum est nisi aliquos ibi fuisse qui hoc nolent credere.
Cuiciũt non eluceat preet̃ misisse marcũ. quȩ lucas narrando
explicauit. hoc ẽ : quaecũ illis locutusfuerit iħs. antequã cognos¬
cerent eũ . & quomodo eũ in pames fractionss agnouerint. Quo¬
do quidẽ moxut did̃ eis apparuisse in alia effigiae. euntib inuillã
continuo conutẽ. & illi euntes nunticiuer̃ c&eris. nec illis credi¬
der̃ quasi possent nuntiarerquem non agnouerant aut possẽt
agnoscere quib alia effigies eius apparuerat: Quomodogͦ eum

Expanded text:
dixerunt uisos esse mulieribus; ignorantes enim, cum quo loquerentur, dixerunt uisos esse mulieribus; ignorantes enim, cum quo loquerentur, merito possent esse solliciti, ne quid passim de Christi resurrectione iactantes in manus inciderent Iudaeorum. quod autem ait Marcus: adnuntiauerunt ceteris nec illis crediderunt, cum Lucas dicat, quod iam inde loquebantur uere resurrexisse dominum et Simoni apparuisse, quid intellegendum est nisi aliquos ibi fuisse qui hoc nollent credere? cui autem non eluceat praetermisisse Marcum quae Lucas narrando explicauit, hoc est quae cum illis locutus fuerit Iesus, antequam agnoscerent eum, et quomodo eum in fractione panis agnouerint? quando quidem mox ut dixit eis apparuisse in alia effigie euntibus in uillam continuo coniunxit: et illi euntes nuntiauerunt ceteris nec illis crediderunt, quasi possent nuntiare quem non agnouerant aut possent agnoscere quibus alia effigies eius apparuerat. quomodo ergo eum
Abbreviated transcription (Latin):
a dep̃o est. facta ꝑmissio usq ad sac ram̃tũ panis. ut unitate cor¬
poris eius participata. remqri intellegatur inpedimentum
inimici ut xp̃s possit agnosci. nam ipsos. eẽ. istos dequibus lucas
narrat csedendum ẽ. quia dicit ipsos euntes nuntiasse ceteris.
sicut lucas eos dicit surgentes eadem hora regressos ẽẽ inhierusa¬
lẽ & inuenisse congregatos undetim & eos quicũ ipsis erant di¬
centes quod surrexit dñs uere & apparuit simoni. & tunc
&ĩã ipsos narrasse quae gesta erant inuia. & quomodo eũ cog¬
nouerunt infractione panis. Iam ergo erat fama quod re sur¬
rexerat dh iħs ab illis mulierib facta. & simone pae rocuiã
apparuerat. Hoc eni istiduo inuenerunt loquentes ad quos inhieri¬
salẽ uener̃. fieri itaq potest ut timore prius inuia noluer int dicere
quod eum audierant resurrexisse quando tantũ modo angelos

Expanded text:
a Christo est facta permissio usque ad sacramentum panis, ut unitate cora Christo est facta permissio usque ad sacramentum panis, ut unitate corporis eius participata remoueri intellegatur inpedimentum inimici, ut Christus possit agnosci. Nam ipsos esse istos, de quibus et Marcus narrat, credendum est, quia dicit ipsos euntes nuntiasse ceteris, sicut Lucas eos dicit surgentes eadem hora regressos esse in Hierusalem et inuenisse congregatos undecim et eos qui cum ipsis erant dicentes, quod surrexit dominus uere et apparuit Simoni, et tuncetiam ipsos narrasse quae gesta erant in via, et quomodo eum cognoverint in fractione panis. Jam ergo erat fama quod resurrexerat Jesus, ab illis mulieribus facta, et a Simone Petro, apparuerat: hoc enisalem uenerunt. fieri itaque potest, ut timore prius in uia noluerint dicere, quod eum audierant resurrexisse, quando tantum modo angelos
Abbreviated transcription (Latin):
mendat cipłs dicens. unus panis. unũ corpus multi sumus. Utcũeis
remoto scilic& in pedim̃to quotenebantur neagnoscerent. Neq
eni clausis oculis ambulcibant sed inerat aliquid quod non sinerent᷑.
agnoscere quod uidebant. Quo scilic& caligo & aliquis umoref¬
ficere sol&. non quiad ñs non poterat transformare carñe suã.
ut alia reuera e&̃ effigies nonquam solebant illi contueri quando
quidẽ & ante passionẽ suam transformatus est. inmontẽ. ut faci¬
eseius clarescer& sicut sol. qualeuult enĩ corpus da qualicumq
corpore uerumde uero facit. quideaqua uera uinũ uerũ fecit.
Sed non ita fecerat cum apparuit illis duobus in alia effigie. nõ
enĩ sicut erat apparuit eis quorum oculi tenebantur neignos¬
cerent eũ. Non aũt in congruent̃ accipimus hoc inpedimentũ
inoculis eorum asatana fuisse neagnoscer&ur iħs. Sed tamen

Expanded text:
mendat apostolus dicens: unus panis, unum corpus multi sumus, ut, cum emendat apostolus dicens: unus panis, unum corpus multi sumus, ut, cum eremoto scilicet inpedimento. quo tenebantur, ne agnoscerent. neque enim clausis oculis ambulabant; sed inerat aliquid quo non sinerentur agnoscere quod uidebant, quod scilicet et caligo et aliquis umor efficere solet. non quia dominus non poterat transformare carnem suam, ut alia re uera esset effigies, non quam solebant illi contueri, quando quidem et ante passionem suam transformatus est in monte, ut facies eius claresceret sicut sol — quale uult enim corpus de qualicumque corpore uerum de uero facit qui de aqua uera uinum uerum fecit —, sed non ita fecerat, cum apparuit illis duobus in alia effigie. non enim sicut erat apparuit eis quorum oculi tenebantur, ne agnoscerent eum. non autem incongruenter accipimus hoc inpedimentum in oculis eorum a satana fuisse, ne agnosceretur Iesus; sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
municipia & coloniae solent uocari exetraciuitatẽ quae caput
& quasimat̃ coerarũ unde metro polis appellatur. Quodaũt
ait marcus eis in aliam effigiem dñm apparuisse. Hoc lucas diẽ
quod eoꝵ oculi tenebantur neagnoscerent eum. Oculis quippe
eoꝵ acciderat aliquid quod itamanere ꝑ missum est. usq. ad fac¬
tionẽ panis. Certimister icausa ut eis in illo alia ostender&
effigies. & sic eum non nisi infractione panis agnoscerent. Sic̃
luca narrante monstratur. Promerito quippe mentis eorũ
adhuc ignorantes quod opor tebat depm mori & resur¬
gere simile aliquid eoꝵ oculi passi sunt nonueritate fallente. sed
ipsis ueritatẽ ꝑcipere non ualentib: & aliud quam res est. opinin¬
tibus nequisquã sec p̃m agnouisse arbitrteur. sieiuis corporipar¬
nceps non est: id est eccłae. cuius unitatẽ in sacrimento panis com¬

Expanded text:
municipia et coloniae solent uocari extra ciuitatem, quae caput municipia et coloniae solent uocari extra ciuitatem, quae caput et quasi mater est ceterarum, unde metropolis appellatur. Quod autem ait Marcus, eis in alia effigie dominum apparuisse, hoc Lucas dicit, quod eorum oculi tenebantur. ne agnoscerent eum. oculis quippe eorum acciderat aliquid, quod ita manere permissum est usque ad fractionem panis. certi mysterii causa, ut eis in illo alia ostenderetur effigies et sic eum non nisi in fractione panis agnoscerent, sicut Luca narrante monstratur. pro merito quippe mentis eorum adhuc ignorantis, quod oportebat Christum mori et resurgere. simile aliquid eorum oculi passi sunt, non ueritate fallente, sed ipsis ueritatem percipere non ualentibus et aliud quam res est opinantibus, ne quisquam se Christum agnouisse arbitretur, si eius corporis particeps non est, id est ecclesiae, cuius unitatem in sacramento panis com
Abbreviated transcription (Latin):
itamisti cus erat ut nom poss& in locũ uidȩ nisi aluis. idest mat¬
thias ad conseruandum sacramentũ eiusdẽ numeri subroga¬
ri. quod lib& ergo eorũ sit nihil inde existit quod ueritati uł
istoꝵ alicui ueracissimo narratori repugnare uideatur.
Probabilit̃ tam̃creditur postea quã p&ro apparuit. Deinde
apparuisse istis duobus quorum erat inus cleophas. de quib
lucas totũ narrat. Mlar cus breuit̃ ita prestrincit Post haer
aũt inquit duobus ex eis ambulantibus oftensus est in alia effige
euntib inuillã. Castellum quippe illud non absurde accipimus
&ĩã uillã potuisse appellari. quod nunc iam appellatur ipsa
b& hleem quaeciuitas antea uocitataẽ quãuis nunc honoris
amplioris nominedñi qui in illanatus est. Sic ꝑ eccłas omnium
gentium diffamato. & incodicibus quidẽ grecis magis agrũ inue¬
nimus quã uillam. Agri aũt nomine non castella tantũ uerũ& iã

Expanded text:
ita mysticus erat, ut non posset in locum Judae nisi alius, id est Matita mysticus erat, ut non posset in locum Judae nisi alius, id est Matthias, ad conservandum sacramentum ejusdem numeri subrogari ; quodlibet ergo eorum sit, nihil inde existit quod veritati vel istorum alicui veracissimo narratori repugnare videatur: probabiliter tamen creditur posteaquam Petro apparuit, deinde apparuisse istis duobus, quorum erat unus Cleophas, de quibus Lucas totum narrat, Marcus autem breviter ita perstringit: Post haec autem, inquit, duobus ex eis ambulantibus ostensus est in alia effigie, euntibus in villam. Castellum quippe illud non absurde accipimus etiam uillam potuisse appellari, quod nunc iam appellatur ipsa Bethlem, quae ciuitas antea uocitata est, quamuis nunc sit honoris amplioris nomine domini. qui in illa natus est. sic per ecclesias omnium gentium diffamato. et in codicibus quidem Graecis magis agrum inuenimus quam uillam; agri autem nomine non castella tantum. uerum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
p&ro. & his dũtanat om̃ib quos euagłistae quattuor. & paulus
apłs cõmemorauer̃. Ceterum si apparuit alicui eoꝵ prius quã p&ro¬
quos om̃s tacuerunt . quis uł dicere audeat. uł negare. Neq enĩ & paul
dix̃. Apparuit primo cephae. sed apparuit inquit cephae. postea unde¬
cim. Deinde apparuit plus quã quingentis fr̃ib simul. Sicut autem
non appar& quibus duodecim. quẽ ad modum nec quibus quingentis.
Fiericũt enĩ potest ut deturba discipuloꝵ fuerint istiduodecim. Nes¬
cio qui nam illos quos apłos nominaiuit noniã duodecim sed undecĩ
dicer&. & sicut non nulli &iã codices habent quoscredo ꝑturbatos
iuda extincto undecim erant. Sed siue illicodices uerius habe¬
ant quiundecim habent. Siue alios quo sdam duo decim a posto¬
los paulus uelit intellegi siuesacratuom illum numeria & icon¬
in undecim ftare uoluerit. quia duodenarius in eis numerus

Expanded text:
Petro, ex his dumtaxat omnibus quos euangelistae quattuor et Paulus Petro, ex his dumtaxat omnibus quos euangelistae quattuor et Paulus apostolus commemorauerquod omnes tacuerunt, quis uel dicere audeat uel negare? neque enim et Paulus dixit: apparuit primo Cephae,\' sed: apparuit, inquit, Cephae, postea duodecim, deinde apparuit plus quam quingentis fratribus simul. sic autem non apparet quibus duodecim, quemadmodum nec quibus quingentis. fieri enim potest, ut de turba discipulorum fuerint isti duodecim nescio qui. nam illos quos apostolos nominauit non iam duodecim, sed undecim diceret, sicut nonnulli etiam codices habent, quod credo perturbatos ictum, qui iam Iuda extincto undecim erant. sed siue illi codices uerius habeant qui undecim habent, siue alios quosdam duodecim apostolus Paulus uelit intellegi, siue sacratuin undecim stare voluerit; quia duodenarius in eis numerus
Abbreviated transcription (Latin):
mouere quod petr̃ũ non intrantẽ. sed ꝓcumbentẽ dicit. Idẽ lucas
uidisse solalinte amina & discessisse mirantẽ. cum io hannes di¬
cat sopotius itauidisse. hoc est. discipulũ illum quẽ diligebat iħis nõ
intrasset inmonum̃tun quoprior uenerat. Sed cum se inclinasset uidis¬
se posita linteamina sed &ipsũ dicit posteci intrasse. Ita & p&rus
intellegendus est. Primo ꝓcumbens uidisse quoð lucas commemorat.
iohannes tac&. Posteaũt ingressus. Sed ingressus tam̃ ante quã iołns
intrar&. ut om̃s uerũ dixisse sine ulla repug nantia repperiantur.
Ordo ergo rerum qui ẽẽ potuit quẽ ad modũ dñs excepto quod ĩã mulie¬
rib locutus erat &iã marib discipulis uisus fuerit scđm testimonia.
Nonsolum quat tuor euangłistaꝵ. Sed & ĩã pauli apłi contexendus
& demons trandus est. Om̃iũ gͦ iuroꝵ primo apparuisse intellegitur

Expanded text:
mouere, quod Petrum non intrantem, sed procumbentem dicit idem Lucas mouere, quod Petrum non intrantem, sed procumbentem dicit idem Lucas uidisse sola linteamina et discessisse mirantem, cum Iohannes dicat se potius ita uidisse, hoc est discipulum illum, quem diligebat Iesus, non intrasse in monumentum. quo prior uenerat, sed, cum se inclinasset, uidisse posita linteamina; sed et se ipsum postea dicit intrasse. ita et Petrus intellegendus est primo procumbens uidisse, quod Lucas commemorat, Iohannes tacet; post autem ingressus, sed ingressus tamen, antequam Iohannes intraret, ut omnes uerum dixisse sine ulla repugnantia repperiantur. Ordo ergo rerum qui esse potuit, quemadmodum dominus excepto quod iam mulieribus locutus erat etiam maribus discipulis uisus fuerit, secundum testimonia non solum quattuor euangelistarum, sed etiam Pauli apostoli contexendus et demonstrandus est. omnium ergo uirorum primo apparuisse intellegitur
Abbreviated transcription (Latin):
aũt illa nunticiuerat quando uidit lapidẽ ab uolsũ amonum̃to.
& post ea facta sunt haec diusione angłoꝵ ato. ipsius dñi quibus¬
numero apparuerat mulierib: semel ad monum̃tum. Et iterũ
occurrens reuertentib a monumento. Hoc aũt antequã duob
illis inuia uisus fuisset. quoꝵ erat unus cleophas. Namq & cleophas
loquens cumdño quẽ nondũ agnoscebat. Non p&& rũ dix̃ isse ad
monum̃ tũ Sed abier̃ inquit quidã ex nr̃is ad monum̃tũ. & ita in¬
uenerunt sicut mulieres diaxer̃. Quod & ipse recapitulando in¬
tellegitur dixisse: Illud scilic& quod primo mulieres nuntiaue¬
rant p&ero & iahanni ablato corpore ihu. Ac ꝑ hoc cum ipselucas
p&rũ dixxerint cucurrisse ad monumentũ. Intellegitur ad testa
re iohanni quod duo ierant ad monum̃tũ. Sed p&ru solũ primo
com memerauit. quia illi primitus maria nuntiauerat. Itẽ potest

Expanded text:
autem illa nuntiauerat, quando uidit lapidem auulsum a monumento; autem illa nuntiauerat, quando uidit lapidem auulsum a monumento; et postea facta sunt haec dnumero apparuerat mulieribus; semel ad monumentum, et iterum occurrens revertentibus a monumento. Hoc autem antequam duobus illis in via visus fuisset, quorum erat unus Cleophas. Namque et Cleophas loquens cum Domino quem nondum agnoscebat, non Petrum dixit isse ad monumentum; sed, abierunt quidam ex nosuenerunt, sicut mulieres dixerunt, quod et ipse recapitulando intellegitur dixisse, illud scilicet quod primo mulieres nuntiauerunt Petro et Iohanni de ablato corpore domini. ac per hoc cum ipse Lucas Petrum dixerit cucurrisse ad monri Iohanni, quod duo ierant ad monumentum; sed Petrum solum primo commemorauit, quia illi primitus Maria nuntiauerat. item potest
Abbreviated transcription (Latin):
& abier̃ quidã eae nr̃is ad monument ũi. & ita inuenerunt sicut
mulieres dixcer̃ ipsũ uero non inuener̃ : Haec scđm lucã ita narrant
ut meminisse ac re colere potuer̃ quod amulieribus dictũerat. uł
adiscipulis quicurrer unt ad monumentum quando eis nuntiatũ
est. quod ablatũ indesit corpuseiuis. & ipse quidẽ luccis p&rũ tan¬
tum dicit cũcurrisse ad monumention ut ꝓcumbentẽ uidit linteu¬
mina solaposita. & ab isse setũmirantẽ quod factum fuerat. hoc
aũt de paro commemorat prius quã narrae de hisduobus quos
inuenit inuia. Post quã narrauit demulierib quae uiderant an¬
głos. & ab eis audierant quod resurre xiss& iħs tamquã tunc
p&rus ad monum̃tũ cucurrerit. Sed intellegitur hoclucas reca¬
pitulando posuisse pero : Tunc eni cucurrit p&rus ad monum̃¬
tum quando & iohannes cum tantũ modo amulieribus praecipue
amaria magdalenae nuntiatũ eis fuerat de corpore ablato: Tũc

Expanded text:
d monumentum. et ita inuenerunt sicut mulieres dixerunt, ipsum uero non uiderunt. haec secundum Lucam ita narrant, ut meminisse ac recolere potuerunt quod a mulieribus dictum erat uel a discipulis, qui cucurrerant ad monumentum, quando eis nuntiatum est, quod ablatum inde sit corpus eius. et ipse quidem Lucas Petrum tantum dicit cucurrisse ad monumentum et procumbentem uidisse linteamina sola posita et abisse -secum mirantem quod factum fuerat. hoc autem de Petro commemorat, priusquam narret de his duobus, quos inuenit in uia, posteaquam narrauit de mulieribus, quae uiderant angelos et ab eis audierant, quod resurrexisset Iesus, tamquam tunc Petrus ad monumentum cucurrerit. sed intellegitur hoc Lucas recapitulando posuisse de Petro. tunc enim cucurrit Petrus ad monumentum, quando et Iohannes, cum tantum modo a mulieribus, praecipue a Maria Magdalene, nuntiatum eis fuerat de corpore ablato; tunc
Abbreviated transcription (Latin):
riadis qđ facile uid& qui recol& ill ud miraculũ depanib: quinq qđ itte
nar rar e incipit id ẽ iohannes. Post hac abut iħs trans mare galilece
quod ẽ tiberi adis. ubi aũt pitiri potest. Primũ ad discipulis postresur¬
rectionẽ uideridepuisse. nisi ingalilȩa. Sirecolantur uerba illius cin

Expanded text:
riadis, quod facile uidet quiriadis, quod facile uidet quinarrare incipit idem Joannes: Post haec abiit Jesus trans mare Galilaeae, quod est, Tiberiadis . Ubi autem putari potest primum a discipulis post resurrectionem videri debuisse, nisi in Galilaea? si reco
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionis eius. Ioħans aũt quã uis fatecitur multa se prae t̃misisse
quae fecit iħs. Uoluit tam̃ & ia t̾tiã eius rep̃sentationẽ discipulis post
re surrectionẽ factã cõmemorare admare tiberiadis septẽ scilic&
discipulis. peero. thomae. nathanaheli. filiis cebedȩi. & aliis duob qđ
nominati nõ ex pressit cũ piscarentur quando iussueuis retiamit tentes
indextert̃ partẽ extraxxer̃ magnos piscescentũ quinqua gintatres.
quando pa&r̃ii .t̃. interrogtuit. utrũ cib illo amar&ur. & ei pascen¬
das cõm̃dauit ouessucis. & de euis ipsius passione p̃diac̃. & deipso iohame
ait. sic eũ uolomanere donec ueniã. Ad hoc iohanne euangłiũ suũ t̃mi¬
nauit. Iã nũc quaerendũest. quando primũ uisussit. adiscipulis inga¬
lȩci . quiu & hoc qđ t̃tio narrat ioħnes ingalilaa factũẽ ad mare tibe¬

Expanded text:
surrectionis eius. Iohannes autem, quamuis fateatur multa se praetermisisse surrectionis eius. Iohannes autem, quamuis fateatur multa se praetermisisse quae fecit Iesus, uoluit tamen etiam tertiam eius repraesentationem discipulis post resurrectionem factam commemorare ad mare Tiberiadis, septem scilicet discipulis, Petro, Thomae, Nathanaheli, filiis Zebedaei et aliis duobus quos nominatim non expressit, cum piscarentur, quando iussu eius retia mittentes in dextram partem extraxerunt magnos pisces centum quinquaginta tres, quando etiam Petrum ter interrogauit, utrum ab illo amaretur, et ei pascendas commendauit oues suas et de eius ipsius passione praedixit et de ipso Iohanne ait: sic eum uolo manere, donec ueniam. ad hoc Iohannes euangelium suum terminauit.- Iam nunc quaerendum est, quando primum uisus sit a discipulis in Galilaea, quia et hoc quod tertio narrat Iohannes in Galilaea factum est ad mare Tibe
Abbreviated transcription (Latin):
signis. Cũ gdicer&. & dñs quidẽ post quã locutus ẽ eis ad sũpt̾ẽ inccelum.
Satis uidetur ostendere. nouissimũcum illis int̃ra hunc habuisse sermonẽ
qũauis non om̃i modo ad id coartare iudeatur. Nõ an eni post quã haet locu¬
tus est eis. sed post quã locutus est eis. unde admittit sinecessitas coger&
nõ istã fuisse nouissimã locutionẽ. nec istum fuisse nouissimũ diem quo eis
int̃ ra p̃sens fuit sed ad om̃aquae cum eis omibus illis diebiis locutus estpos¬
se ꝑtinere quod dictũ est. postquã locutus est eis ad sumptus est incaelum:
Sed quiac quae su pradi xximus magissuadent hunc nouissimũ diem fiuisse
quam intellegt̃itur undecim. quithomã absente decẽ fuer̃. Ideo posthãc
locutionẽ quã marcus commemorit aduictis & iã consequent̃ illis
uerbis uł discipuloꝵ uł ipsius quae cõmemorantur in actib: apłoꝵ creden¬
dũ est. ad sũptũ dñm incaelum quadra gesimo scilic& die. Postdiem re¬

Expanded text:
icit: et dominus quidem, postquam locutus est eis, adsumtus est in caelum, satis uidetur ostendere nouissimum cum illis in terra hunc eum habuisse sermonem, quamuis non omni modo ad id coartare uideatur. non enim ait \'postquam haec locutus est eis\\ sed: postquam locutus est eis, unde admittit, si necessitas cogeret, non istam fuisse nouissimam locutionem nec istum fuisse nouissimum diem, quo eis in terra praesens fuit, sed ad omnia quae cum eis omnibus illis diebus locutus est posse pertinere quod dictum est: postquam locutus est eis, adsumtus est in caelum. sed quia ea quae supra diximus magis suadent hunc nouissimum diem fuisse, quam ut intellegantur undecim, qui Thoma absente decem fuerunt, ideo post hanc locutionem, quam Marcus commemorat, adiunctis etiam consequenter illis uerbis uel discipulorum uel ipsius, quae commemorantur in actibus apostolorum, credendum est adsumtum dominum in caelum, quadragensimo scilicet die post diem re
Abbreviated transcription (Latin):
quidicit nouissime retionbentibuis illis undecim apparuit cxt hom̃a ill
fuisse cogi futeri. Nisi forte quauis uno absente indecim. tam̃ uolit
appellare quu eadẽ tũc apłica soci&tis hoc nimero nuncupat᷑ur ante¬
qua mathias in locũ uide suib rogar&xur aut si hoc duruẽ sic accipere
illuo g accipicimus post multas demonstrationes eius quibus ꝑdiesqua¬
dragintu discipulis p̃sentatus est. eũ & iã nouissime recũbentib: illis¬
und et̃ app ariuisse idẽ ipso quad rage simodic. & qm̃ iã erat ab eis as¬
censurus incorlũ. Hoceis illo die matxime ex ꝓbrtre uoluisse quichis
quiui derĩt eũ resur redeisse amortius noneredider̃ antequa ipsieũiude¬

Expanded text:
qui dicit: nouissime recumbentibus illis undecim apparuit, etiam Thomam illic qui dicit: nouissime recumbentibus illis undecim apparuit, etiam Thomam illic fuisse cogit fateri. nisi forte quamuis uno absente undecim tamen uoluit appellare, quia eadem tunc apostolica societas hoc numero nuncupabatur, antequam Matthias in locum Iudae subrogaretur. aut si hoc durum est sic accipere, illud ergo accipiamus, post multas demonstrationes eius, quibus per dies quadraginta discipulis praesentatus est, eum etiam nouissime recumbentibundecim apparuisse, id est ipso quadragesimo die. Et quoniam jam erat ab eis ascensurus in coelum, hoc eis illo die maxime exprobrare voluisse, quia his qui viderant eum resurrexisse
Abbreviated transcription (Latin):
quod inde thomas exierit. ante quia eis dñs hat loquentib appa¬
rere . Hinc iam iohannes alicam cõ memoret sun denonstruationẽ
ortus ethomas cũeis. uenit ihs ianuis clausis &estetit inmedio &

Expanded text:
quod inde Thomas exierit, antequam eis dominus haec loquentibus appaquod inde Thomas exierit, antequam eis dominus haec loquentibus appareret. Hinc iam Iohannes aliam commemorat sui demonstrationem intus et Thomas cum eis; uenit Iesus ianuis clausis et stetit in medio et
Abbreviated transcription (Latin):
estis testes hoꝵ. & ego mitto ꝓmissũ patris mei inuos. Uos aũt sed eteqͦ¬
ad usq induamini uir tutẽ exalto. Ecce quomodo com me moriuit. & lu¬
cas promissionẽ sp̃ssc̃i quod non inuenimus ad nõ factũ nisi ine uangło
io hannis quod non p̃tere unter aduertendũ est. ut me mine rimusquẽ¬
ad modũ sibi euan głistȩ inuicem cid testantur. Dequib & ĩa quae ipsi
non dicunt & tam̃ dicta nouerunt: Post haec lucas quae gesta sunt om̃a
p̃t̃mittit necom comemorat nisi quando iħs ascendit inccelũ. Atq.
idtam̃ ita coniungitur quandohoc se quatur haec uerba quae dixit
Cũ hoc gestũ sit. ina sabbator quodie dñspesurrecẽ. Illud aũt qualra¬
gesimodie sicut idẽ ipselucas in apłoꝵ aictib nchrtit. Quod aũt dicit
ioh annes noncũ ilis fuisse tunc apłm thomã cũ scđn lucã dio illi
quoꝵ erat unus cleophas. regressi hierusclẽ inuener congregcttos
undeton & eos quicũ ipsis erant. Procul dubio intellegendũ est :

Expanded text:
testes horum. et ego mitto promissum patris mei in uos: uos autem sedete, quoad usque induamini uirtutem ei alto. ecce quomodo commemorauit et Lucas promissionem spiritus sancti, quam non inuenimus a domino factam nisi in euangelio Iohannis. quod non praetereunter aduertendum est, ut meminerimus, quemadmodum sibi euangelistae inuicem adtestentur de quibusdam etiam quae ipsi non dicunt et tamen dicta nouerunt. post haec Lucas quae gesta sunt omnia praetermittit nec omnino commemorat, nisi quando Iesus. ascendit in caelum, adque id tamen ita coniungit, quasi hoc sequatur haec uerba, quae dixit, cum hoc gestum sit una sabbatorum, quo die dominus resurrexit, illud autem quadragensimo die, sicut idem ipse Lucas in apostolorum actibus narrat. quod autem dicit Iohannes non cum illis fuisse tunc apostolum Thomam, cum secundum Lucam duo illi, quorum erat unus Cleopas, regressi Hierusalem inuenerint congregatos undecim et eos qui cum ipsis. erant, procul dubio intellegendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ego ipsesum. Pal pate & uidete quia sp̃s carnẽ & ossa non hab&
sicut mȩ uidetis habere Et cũ hoc dixiss& ostendit eis manus &
pedes. Hanc osten sionẽ dñi post resur rectionẽ intelligitur
& iohannes cõmemortisse sic loquens. Cũ e& ergo sero dieillo unas abbatoꝵ
& foresessent clause ubierant discipuli ꝓpt̃ metũ iudaeoꝵ: Uenit iħs &
stetit in medio & dixit eis paeuobis. & hoc cum hoc dixxiset ostendit eis
manus && latus hac ꝑhoc his uerbis iohannis possunt conuingi eaquae
lucas dicit. Idẽ aũt iohannes p̃t̃mittit. It aeñi lucas sequitur ad huc cũit
illis non credentibus && mirantibus p̃gaudiodiã. hab&is hic aliquid qđ
manducetur. At illi obtuler̃ eipartẽ piscis cissi & fauũ mellis. & cũman¬
dus cass& corã eissumens reliquias dedit eis. Hisitẽ uerbis possũt adum¬
gi quae lucas tac&: dicit aũt iohannes. Gauisi sunt gͦ discipuli uiso d ñõ
Diaẽgͦ eis iterũ pateuobis. sicut misitme pat̾ & egomitto uos. Hoccũ

Expanded text:
quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me uidetis habere. et cum hoc dixisset, ostendit eis manus et pedes. hanc ostensionem domini post resurrectionem intellegitur et Iohannes commemorasse sic loquens: cum esset ergo sero die illo una sabbatorum et fores essent clausae, ubi erant discipuli propter metum Iudaeorum, uenit Iesus et stetit in medio et dixit eis: pax uobis. et hoc cum dixisset, ostendit eis manus et latus. ac per hoc his uerbis Iohannis possunt coniungi ea quae Lucas dicit, idem autem Iohannes praetermittit. ita enim Lucas sequitur: adhuc autem illis non credentibus et mirantibus prae gaudio dixit: habetis hic aliquid quod manduceturducasset coram eis, sumens reliquias dedit eis. his item uerbis possunt adiungi quae Lucas tacet, dicit autem Iohannes: gauisi sunt ergo discipuli uiso domino. dixit ergo eis iterum: pax uobiscum; sicut misit me pater, et ego mitto uos. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quos ascendit in montẽ quoꝵ medios integros ad tendentes matheus.
& marcus diacer̃. Post sex dies quod lucas dixxit post octo dies. Nũc iã
c&erauide amus quem admodum matheo congruãt. Luccis enĩ aper¬
tissime dicit duos angłos uisos fuisse amulieribus quȩ uene rant ad mo¬
numentum quoꝵ singulos intellexeramus commemoratos aduob
unum amatheo. id est illum ex tramonumentũ sedebat in lapide
alterum amarco id est illum qui intra monumentum sed ebat adextris.
Sedlucas itamarrat. & dies erat paras ceues & sabbatum in luce scebat
Sub secutae aũt mulieres quaecum ipso uenerant dega lilea uiderũt
monumentum & quem ad modum positum erat corpus eius. & reuer¬
tentes parauer̃ aromata & unguentu & sabbato quidẽ siluerũt
scđm mandatum. Una aũt sabbati ualde diluculo uener̃ ad monum̃¬
tũ por tantes quae parauer̃ aromata. & inuener̃ lapidẽ reuolu¬

Expanded text:
quos ascendit in montem. quorum medios integros attendentes Mattheus quos ascendit in montem. quorum medios integros attendentes Mattheus et Marcus dixerunt post sex dies, quod Lucas dixit post octo dies. Nunc iam cetera uideamus, quemadmodum Mattheo congruant. Lucas enim apertissime duos angelos dicit uisos fuisse a mulieribus, quae uenerunt ad monumentum, quorum singulos intellexeramus commemoratos a duobus, unum a Mattheo, id est illum qui extra monumentum sedebat in lapide, alterum a Marco, id est illum qui intra monumentum sedebat a dextris. sed Lucas ita narrat: et dies erat parasceues et sabbatum inlucescebat. subsecutae autem mulieres, quae cum ipso uenerant de Galilaea, uiderunt monumentum et quemadmodum positum erat corpus eius. et reuertentes parauerunt aromata et unguenta; et sabbato quidem siluerunt secundum mandatum. una autem sabbati ualde diluculo uenerunt ad monumentum portantes quae parauerant aromata et inuenerunt lapidem reuolu