comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ductorẽ nc̃ ꝑdicti. Mira¬
bile dictu. et malefidis dif¬
ficile creditu: protinꝰ illa
iuuenes ꝑ med̾rum pontis
ligna ferentes clarissime
tem rediit. & quid factum
sit om̃rib indicauit
ne dicamr. cui magis
aptum nom̃ est demens
quã clemens. qũe sacerdos
ꝓ culpa uoluptatis et contu¬
macie in interitũ carnis satha¬
ne tradiderat. et ita maledicti¬
onis sententia septem annis de¬
uinxerat: ut non solum in eod̃ẽ
loco. toto corpore tremendo. ue¬
rũ etiã de loco ad locũ cursitan¬
do instabili ferret᷑ motu. in ba¬
silica uero saluatoris ante me¬
moriam magni dunstani pre¬
sentatus. cum forte ad nocturnas
uigilias responsoriũ uidete mi¬
raculũ inciperet᷑. saltũ in subli¬
me dedit. demoniũ cũ sanguine
euomuit: et post hec om̃i temꝑe
sedm om̃mmodam sensatoꝵ quã¬
litatem quietus & loco & cor¬
pore mansit:

Expanded text:
et ductorem nunc perdidi. Mirabile dictu, et malefidis difficile creditu, protinus illa juvenes per medium pontis ligna ferentes clarissime tem rediit, et quid factum sit omnibus indicavit.ne dicam, cui magis aptum nomen est demens, quam Clemens, quem sacerdos pro culpa voluptatis et contumaciae, in interitum carnis Satanae tradiderat, et ita maledictionis sententia septem annis devinxerat, ut non solum in eodem loco toto corpore tremendo, verum etiam de loco ad locum cursitando instabili ferretur motu. In basilica vero Salvatoris ante memoriam magni Dunstani praesentatus, cum forte ad nocturnas vigilias responsorium: Videte miraculum, inciperetur, saltum in sublime dedit, daemonium cum sanguine evomuit, et post haec omni tempore secundum omnimodam sensatorum qualitatem quietus et loco et corpore mansit
Abbreviated transcription (Latin):
uixi debet appretiari: ꝓpterea qd nichil
est indigmꝰ. qũã ꝓpt̾ uiciũ scbentis. ui¬
tutẽ minuere bene ꝓmerentis. Potius
in illo dm̃ magnificemꝰ. nom̃q illius
certatim minuicem exaltemꝰ. agentes
ei gr̾̃as. qui illum ante mundi consti¬
tutionẽ in eterna sua sapientia ele¬
git. & angloꝵ tẽpora ꝑ ostensionem
corporalis presentie illius beatificare
uoluit. Uenerem᷑ qͦ illum in deo. eiꝰq
merita sũmis honorib attollamꝰ: cer¬
ti qd̃ ad dei głam ꝑtineat. quicqͥd
in eiꝰ uen̾atione nr̃a deuotio infor¬
mat. Amemꝰ illũ ex om̃ib cordium
nr̃oꝵ medullis. ac ꝑ illum quicqͥd
a deo fidelit petierimꝰ nos receptu¬
ros speremus: ꝓpterea qd̃ nichil no¬
bis dei clementia poterit denegare.
si qũe ille diligit. nos studueri¬
mus. & animo diligere. & obseqͥo
uen̾ari. Gła om̃ipotenti deo patri
qui illũ fecit. gła unigenito dei fi¬
lio qui illum redemit. gła sp̃ui sc̃o

Expanded text:
dixi debet appretiari, propterea quod nihil dixi debet appretiari, propterea quod nihil est indignius, quam propter vitium scribentis virtutem minuere bene promerentis. Potius in illo Deum magnificemus, nomenque illius certatim invicem exaltemus, agentes ei gratias, qui illum ante mundi constitutionem in aeterna sua sapientia elegit, et Anglorum tempora per ostensionem corporalis praesentiae illius beatificare voluit. Veneremur quoque illum in Deo, ejusque merita summis honoribus attollamus, certi quod ad Dei gloriam pertineat, quidquid in ejus veneratione nostra devotio informat. Amemus illum ex omnibus cordium nostrorum medullis, ac per illum quidquid a Deo fideliter petierimus, nos recepturos speremus: propterea quod nihil nobis Dei clementia poterit denegare, si quem ille diligit, nos studuerimus et animo diligere, et obsequio venerari. Gloriam omnipotenti Deo Patri, qui illum fecit; gloria unigenito Dei Filio qui illum redemit; gloria Spiritui sancto
Abbreviated transcription (Latin):
contra oppositam sc̃i auctoritatẽ.
substantiã ȩccłe xp̃i subripientem.
post paucos dies penam sue teme¬
ritatis soluisse. Uidetis quib abstineo:
ꝓpterea qd̃ estimationẽ audientium
suꝑgredi nolo. Que tam̃ si cõmemora¬
rem. incredibilis esse ñ deberem: ꝓpte¬
rea qd̵ nichil est difficultatis. tibi dñs
torũ in conuiuiis agentiũ fecimus.
qui dum pulcherrimũ est. medium
carmen recidere assolent. quo et te¬
dium audientib tollatur. rursumq
audiendi oblectatio maior excitet᷑.
Ad postremũ uero dicendi p̃ceptis.
uel infine huiꝰ orationis parere uolu¬
imꝰ: qui cõmotis animis auditoꝵ. fi¬
nem ponunt officiis oratorũ. Nam
lacrima ut tullius ait. nil citins ares¬
cit. Quod si ego sicut oportuit officiũ
ꝑegi. grates obsecro om̃ipotenti deo
mecũ ex soluite: cuiꝰ ut ꝑagi posset
accum est miseratione. Sin uero minus
apposite dixi. ñ ideo minꝰ is de quo

Expanded text:
contra oppositam sancti auctoritatem contra oppositam sancti auctoritatem substantiam ecclesiae Christi subripientem, post paucos dies poenam suae temeritatis solvisse? Videtis quibus abstineo, propterea quod aestimationem audientium supergredi nolo; quae tamen si commemorarem, incredibilis esse non deberem, propterea quod nihil est difficultatis, ubi Dominutorum in conviviis agentium fecimus, qui dum pulcherrimum est, medium carmen recidere assolent, quo et taedium audientibus tollatur, rursumque audiendi oblectatio major excitetur. Ad postremum vero dicendi praeceptis vel in fine hujus orationis parere voluimus, qui commotis animis auditorum finem ponunt officiis oratorum. Nam lacryma, ut Tullus ait, nil citius arescit. Quod si ego, sicut oportuit, officium peregi, grates obsecro omnipotenti Deo mecum exsolvite, cujus ut peragi posset actum est miseratione, sin vero minus apposite dixi, non ideo minus is de quo
Abbreviated transcription (Latin):
atis esse ista eristimo dñi ꝙ
patres kim̃i: uel ad insinuan¬
doꝰ temporales sc̃i uiri labores.
uel ad eius sempiternã głam ca-¬
tholice eccłe fidelib cõmendan¬
dam. Non quo plura non sint.
& fortasse his maiora. que ad hec
narrari ualeant. s qd̃ ea solummꝰ
uoluerim narrare. que fidem si¬
cut ꝓemio dixi. ñ tuderent᷑ exce¬
dere. Quis namq statim mͥ cre¬
dulitatẽ accõmodaret. si dicerem
aut uestem illũ in colũna lucis
suspendisse. aut extremã cogna¬
ti parentis egestatẽ. ad sũmas di¬
uitias. nũmi dimidio ꝑduxisse:
Quiꝰ animũ horror ñ ꝑcelleret. si
audiret monachum ierosolimam
ꝓperantẽ. ab exercitu imꝑatoris con¬
stantinopolim circũuentũ. ad so¬
lam sc̃i illius inuocationẽ. ab eoꝵ
molestissima uruptione liberatũ:
Quem in quã stupor ñ apprehen¬
deret. considerantẽ uel furem ã
sc̃o ꝑterrefactũ. res a requie illius
exportatas. in atrio tẽpli illibatas
reliquisse: uel ciuem cantuarie

Expanded text:
atis esse ista existimo, domini et Patres charissimi, vel ad insinuandos temporales sancti viri labores, vel ad ejus sempiternam gloriam catholicae Ecclesiae fidelibus commendandam; non quo plura non sint, et fortasse his majora, quae ad haec narrari valeant: sed quod ea solummodo voluerim narrare, quae fidem sicut prooemio dixi non viderentur excedere. Quis namque statim mihi credulitatem accomodaret, si dicerem aut vestem illum in columna lucis suspendisse, aut extremam cognati parentis egestatem ad summas divitias nummi dimidio perduxisse? Cujus animum horror non percelleret, si audiret monachum Jerosolymam properantem, ab exercitu imperatoris Constantinopolim circumventum, ad solam sancti illius invocationem ab eorum molestissima irruptione liberatum? Quem, inquam, stupor non apprehenderet considerantem, vel furem a sancto perterrefactum res a requie illius exportatas in atrio templi illibatas reliquisse; vel civem Cantuariae
Abbreviated transcription (Latin):
honoris apło ꝑsol uens: in oĩ
obsequio illi studebat deferre.
basilicas in nomine fabricare.
fabricatas mimerib decorare.
Dum gͦ quoda tẽpore p̾fatꝰ rex
ꝓpter quasdã difsensiones ciri¬
tatem obsideret rofensem. et
facta capiendi illam difficul¬
tate. ad patͥmoniũ beati apłi
deuastando inuaderet. mancda¬
uit eidem beatissimus ponti¬
fex ab stulticia qͥescere andre¬
am sicut ad prestancdũ facilẽ.

Expanded text:
honoris apostolo persolvens, in omni honoris apostolo persolvens, in omni obsequio illi studebat deferre, basilicas in ejus nomine fabricare, fabricatas muneribus decorare.Dum ergo quodam tempore praefatus rex propter quasdam dissensiones civitatem obsideret Rofensem, et facta capiendi illam difficultate, patrimonium beati apostoli devastando invaderet; mandavit eidem beatissimus pontifex ab stultitia quiescere Andream sicut ad praestandum facile
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ se quisq pio timore sollicitꝰ.
S rofensis episcopus abiens in
ciuitatẽ suam. mox ut intrauit
uehementer egrotauit: postq
paucos dies. prout ueriloquus
pͥdixerat uates. ẽ scło migrauit.
athelwoldꝰ uero priusquam
ad ꝓpͥe sedis urbem ueniret.
tiltimo corporis langore correp¬
tus: celestis sedis habitationẽ
suscepit. Suꝑ cuiꝰ morte uenera¬
bilis pater admodu contristatꝰ.
siue qd̃ sc̃issime semꝑ religionis
fuerit. seu qͦd magnam. de sub¬
stituendo sacerdote litis occa¬
sionẽ uiuentib dereliquerit.
dep̾catꝰ est dñm. deserte eccłȩ
benignum fore ꝓuisorem. Cuni
mox dep̾canti adsistit familia¬
ris sins andreas apłs: precib
eius dm̃ dicit annuere. bathen¬
sem abbatem nomine elfegum
monet adducendum. & ex diui¬
nitatis consilio. Wentane eccłȩ
antistitem p̾ficiendum. Ita qͥc¬
quid rerũ ipse desiderasset. ꝑ
interp̃tẽ apłm confestim a deo
consequebatur. S & ille iicem

Expanded text:
pro se quisque pio timore sollicitus. pro se quisque pio timore sollicitus. Sed Rofensis episcopus abiens in civitatem suam, mox ut intravit vehementer aegrotavit, postque paucos dies, prout veriloquus praedixerat vates, e saeculo migravit. Athelwoldus vero priusquam ad propriae sedis urbem veniret, ultimo corporis languore correptus, coelestis sedis habitationem suscepit. Super cujus morte venerabilis Pater admodum contristatus, sive quod sanctissimae semper religionis fuerit, seu quod magnam de substituendo sacerdote litis occasionem viventibus dereliquerit, deprecatus est Dominum desertae Ecclesiae benignum fore provisorem. Cui mox deprecanti assistit familiaris suus Andreas apostolus, precibus ejus Deum dicit annuere. Bathensem abbatem, nomine Elfegum, monet adducendum, et ex divinitatis consilio Wentanae Ecclesiae antistitem praeficiendum. Ita quidquid rerum ipse desiderasset, per interpretem apostolum confestim a Deo consequebatur. Sed et ille vicem
Abbreviated transcription (Latin):
cendunt. inde ab inuicem unca¬
ria pacis relatione chiuidendi.¬
Extendens autem manum sum¬
mus dei sacerdos. ut coessentes
secũ minores pontifices be. ne¬
diceret. atq di.e muteret: ex¬
timplo erupit in flecum. flecũ
adeo magnum. ut uix de sc̃o
pectore. uocem ualeret efferre.
Expauescunt ad factũ pontifi¬
ces insolitũ: fletuum causas sol¬
liciti ꝑquirunt. et post modicũ
hoc ad quesita responsum acci¬
piunt. Ea inquit re fleo: qm uo̾
in proximo morituros scio.Cũq
illi referrent. noli sc̃issime pat̾
tam dira nob ꝓphetia occ̃rere.
nͣ enim moriemur. s iterum.
atq iterum parit᷑ nos incolu¬
mes indebimꝰ. tali qd̃ dixerat
responsione firmabat. Quod dixi
necesse est fieri. Moriemim nã¬
q hinc seculo. s unietis deo.
Monemini in hac uita diutiꝰ
nͣ mansuri: s ad deum uadetis.
eternaliter cum illi uicturi. Di¬
u̾tunt gͦ pontifices ab inuicem.
merentes ꝓ iuicem: magis t̃n

Expanded text:
cendunt, inde ab invicem vicacendunt, inde ab invicem vicaria pacis relatione dividendi.Extendens autem manum summus Dei sacerdos, ut coessentes secum minores pontifices benediceret atque dimitteret, extemplo erupit in fletum, fletum adeo magnum, ut vix de sancto pectore vocem valeret efferre. Expavescunt ad factum pontifices insolitum, fletuum causas solliciti perquirunt, et post modicum hoc ad quaesita responsum accipiunt. Ea, inquit, re fleo, quoniam vos in proximo morituros scio. Cumque illi referrent: Noli, sanctissime Pater, tam dira nobis prophetia occurrere; non enim moriemur, sed iterum atque iterum pariter nos incolumes videbimus. Tali quod dixerat responsione firmabat: Quod dixi necesse est fieri. Moriemini namque huic saeculo, sed vivetis Deo: moriemini in hac vita diutius non mansuri, sed ad Deum vadetis aeternaliter cum illo victuri. Divertunt ergo pontifices ab invicem moerentes pro invicem, magis tamen
Abbreviated transcription (Latin):
docti. ac ꝑ uarias uirtutum
dis. ciplinas. ad summos ȩccłȩ
honores fuissent ꝓuecti.Plerisq
ergo dieb in mutua sermocina¬
tione simul & exultatione ꝑactis.
narium ꝓficisci. Illi uero comita¬
bant᷑ deducentes eum. quousq
illos ina dirimeret. que unum¬
quemq ab altero separatum:
ad locum quo ire disponebat di¬
rigeret. Cumq imminente iam
uesꝑa. ꝓcul adhuc aloco dista¬
rent. tardius. cule em̃ qͣ. hora
postulabat de urbe exierant.
deprecatur archͥep̃m rofensis
antistes. ut ad incinum eccł ȩ
sium patͥmoniũ diu̾tat. noctur¬
nuͣ tempꝰ secum tͣnͣsigat. mane
uero si ita placuerit. migͣtionẽ
faciat. Cui ille postulatiom dig¬
nanter annuens. ait.Si confrat᷑
nr athelyoldus mecum uenire
uoluerit. in me nulla uenien¬
di mora erit. assentiunt ergo
pontifices in eodem: pariterq
paratum sibi habitacłm sube¬
unt. Iam aurea lux. noctis fu¬
gauerat umbras: cum beati
illi in uiam ꝓgressi collem as¬

Expanded text:
docti, ac per varias virtutum docti, ac per varias virtutum disciplinas ad summos Ecclesiae honores fuissent provecti. Plerisque ergo diebus in mutua sermocinatione simul et exsultatione peractis, narium proficisci. Illi vero comitabantur deducentes eum, quousque illos via dirimeret, quae unumquemque ab altero separatum ad locum quo ire disponebat dirigeret. Cumque imminente jam vespera procul adhuc a loco jam distarent tardiuscule enim quam hora postulabat de urbe exierant, deprecatur archiepiscopum Rofensis antistes, ut ad vicinum ecclesiae suae patrimonium divertat, nocturnum tempus secum transigat, mane vero, si ita placuerit, migrationem faciat. Cui ille postulationi dignanter annuens, ait: Si confrater noster Athelwoldus mecum venire voluerit, in me nulla veniendi mora erit. Assentiunt ergo pontifices in eodem, pariterque paratum sibi habitaculum subeunt. Jam aurea lux noctis fugaverat umbras, cum beati illi in viam progressi collem as
Abbreviated transcription (Latin):
festo fieret dunstano. uel quia
ꝑ esfusionem sanguinis inno¬
irentis ad regnum ꝑueniret:
uel qm parum prudentie
ac fortituchinis illi messet.
nͣ erat tam̃ con silium re¬
sistere. ꝓpterea qd̃ filius re¬
gis. & proximꝰ tunt heres ui¬
deretur esse. Attamͣ in die con¬
secrationis sue post imposi¬
tam coronã. fertur dunstanꝰ
hoc illi p̾dixisse. Qm aspirasti
ad regnum ꝑ mortẽ fratris
tui. quem occidit ignomini¬
osa mater tua. non deficiet
gladius de domo tua. seui¬
ens in te om̃ib dieb uite tue.
interficiens de semine tuo.
quousq regnũ tuũͣ transferat᷑
in regnum alienm: cinꝰ ritũ
et linguam gens cui p̾sides
nͣ nouit. Nec expiabitur insi
longa uindicta peccatũ tuũ.
et pecc̃m matris tue. & peccͣm
uiroꝵ. qui interfuere confilio
woldum Wentanȩ eccl̃ȩ
antistitem. cũ alio quodam
rofensi ep̃o cantuariam ueni¬
re. magnumq dunstano de
aduentu suo gaudiũ presta¬
re. ꝓpterea qd̃ eius cura alti.

Expanded text:
festo fieret Dunstano, vel quia festo fieret Dunstano, vel quia per effusionem sanguinis innocentis ad regnum perveniret, vel quia parum prudentiae ac fortitudinis illi inesset, non erat tamen consilium resistere, propterea quod filius regis et proximus tunc haeres videretur esse. Attamen in die consecrationis suae, post impositam coronam, fertur Dunstanus hoc illi praedixisse: Quoniam aspirasti ad regnum per mortem fratris tui, quem occidit ignominiosa mater tua, non deficiet gladius de domo tua saeviens in te omnibus diebus vitae tuae, interficiens de semine tuo, quousque regnum tuum transferatur in regnum alienum, cujus ritum et linguam gens, cui praesides, non novit. Nec expiabitur, nisi longa vindicta, peccatum tuum, et peccatum matris tuae, et peccatum virorum qui interfuere consilio woldum Wentanae Ecclesiae antistitem cum alio quodam Rofensi episcopo Cantuariam venire, magnumque Dunstano de adventu suo gaudium praestare, propterea quod ejus cura alti,
Abbreviated transcription (Latin):
cenacłm sub pedib solutum:
hostes solo precipitati. ac ru¬
entium trabiũ pondere opp̃s¬
si. Ubi uero cum suis sc̃s ac¬
cubitabat.. ibi nulla rume
garus immatura morte pre¬
reptus. et wardum filium
suum. & regni & mor hered̾e
reliquit. In cinꝰ electione dũ
qͥdam principes palatini ad¬
quiescere nollent: dunstanꝰ
arrepto crucis uexillo. quod
pre se ex more ferebat᷑ in me¬
dio constitit. edwardum illis
ostendit. elegit. sacrauit: pa¬
trisq ac magistͥ. affectuͣ. quo¬
aduixit ei impendit. Uersumq
in gaudiũ est om̃ib. qd paulo
ante tͥste putauerant: eristi¬
mantes iuuenẽ regem inhu¬
manũ futurũ: consilia sapi¬
entũ non curaturũ. s ꝓ libidi¬
ne om̃ia acturũ. S postꝗͣ. secꝰ
esse cognouere. secus & ipsi
rem tenuere. & displicuisse
sibi regem: uehementer displi¬
cuit. S illo post tͥennii tempꝰ
nou̾cali fraude occiso. ethelredꝰ
frater eius regnandi ceptra
obtinuit. Que res qͣmuis in¬

Expanded text:
coenaculum sub pedibus solutum, coenaculum sub pedibus solutum, hostes solo praecipitati ac ruentium trabium pondere oppressi; ubi vero cum suis sanctus accubitabat, ibi nulla ruinae garus immatura morte praereptus, Edwardum filium suum et regni, et morum haeredem reliquit; in cujus electione dum quidam principes palatini acquiescere nollent, Dunstanus arrepto crucis vexillo, quod prae se ex more ferebatur, in medio constitit, Edwardum illis ostendit, elegit, sacravit, patrisque ac magistri affectum quoad vixit, ei impendit: versumque in gaudium est omnibus quod paulo ante triste putaverant, existimantes juvenem regem inhumanum futurum, consilia sapientum non curaturum, sed pro libidine omnia acturum; sed postquam secus esse cognovere, secus et ipsi rem tenuere, et displicuisse sibi regem vehementer displicuit. Sed illo post triennii tempus novercali fraude occiso, Ethelredus frater ejus regnandi sceptra obtinuit. Quae res quamvis in
Abbreviated transcription (Latin):
satum est a contentioni: bus.
quousq ꝑ successionẽ filiorum
prior discordia renouata est.
Qui abeuntes. & iniqͥtatis sue
defensorẽ heornelinũ scotoꝵ
pontificẽ assumentes:homi¬
nem uidelicet tam ingenio.
qmͣ loquacitate fere insuꝑa¬
dilem: ad hominem dei. in
uillam que uocat᷑ kalne ten¬
dunt. turgenti spu scandalũ
ꝓponunt Dunstanꝰ aut̃ẽ lon¬
go qͥdem senio . & magnis
ȩccłȩ laborib ef. fractus. iam
preter orationem post tergũ
om̃ia posuerat. At tamen ne
pars iniqua diuino qͦndam
miraculo uicta. nc̃ de adipis¬
cenda gloriaretur uictoria:
hoc in hostes. responsionis ia¬
culum u.ibrat. Qm̃ inquit
tanto tẽpore elapso. calũnie
ansam non p̾tendistis. nunc
autem senescentẽ me. ac ta¬
citurnitati oꝑam dantem.
antiqͥs querelis deseruire con¬
tenditis: fateor uincere uos
nolo. ecclȩ sire causam xp̃o iu¬
dici cõmitto. Dixit: & qd dixit.
irati dei censura firmauit.
Mox et enim concussa clomꝰ.

Expanded text:
satum est a contentionibus, satum est a contentionibus, quousque per successionem filiorum prior discordia renovata est. Qui abeuntes, et iniquitatis suae defensorem Heornelinum Scotorum pontificem assumentes, hominem videlicet tam ingenio quam loquacitate fere insuperabilem, ad hominem Dei in villam, quae vocatur Kalne, tendunt, turgenti spiritu scandalum proponunt. Dunstanus autem longo quidem senio et magnis Ecclesiae laboribus effractus, jam praeter orationem post tergum omnia posuerat. Attamen ne pars iniqua divino quondam miraculo victa, nunc de adipiscenda gloriaretur victoria, hoc in hostes responsionis jaculum vibrat. Quoniam, inquit, tanto tempore elapso calumniae ansam non praetendistis, nunc autem senescentem me ac taciturnitati operam dantem, antiquis querelis deservire contenditis; fateor, vincere vos nolo, Ecclesiae suae causam Christo judici committo. Dixit, et quod dixit, irati Dei censura firmavit. Mox etenim concussa domus,
Abbreviated transcription (Latin):
riarum accusant. se uirtutis
amatores ꝓnunciant. ut in p̾¬
sentia regis conueniat᷑. orant.
Dunstanꝰ itaq hiis que qͣi rati¬
onabiliter postulabantur contͣ¬
ire nolens. coacto concilio.
Wentoniam uenit. ubi ex sen¬
tentia totiꝰ concilii. de aduersa¬
riis uictoriam cepit. St̃iq ex u¬
re nichil sibi suꝑesse conspi¬
cerent. usi aucilio regis & pͥn¬
cipum ad preces se uertunt.
quib ep̃m flagitant. qͣtinus
intromisse ꝑsone de eccłiis
expellantur. expulse restitu¬
ant᷑. Dubitante igit᷑ uiro dei
nulłuq ad rogata responsum
porrigente. res mira & seculis
inaudita: ecce dñici corporis
forma uexillo crucis infixa.
atq in editiore domꝰ parte lo¬
cata. humanos expͥmens mo¬
dos. om̃ium conpescuit uoces
hoc ut fiat. Ad qua uocem
rex. om̃sq maiores natu. fere
usq ad exhalationem ꝑterri¬
ti. clamore pariter. & dei lau¬
datione aream cõplent. Et his
qͥdem adu̾sariis uiuentib ces¬

Expanded text:
riarum accusant, se virtutis riarum accusant, se virtutis amatores pronuntiant, ut in praesentia regis conveniatur orant. Dunstanus itaque his quae quasi rationabiliter postulabantur contraire nolens, coacto concilio Wentoniam venit, ubi ex sententia totius concilii de adversariis victoriam cepit. Cumque ex jure nihil sibi superesse conspicerent, usi auxilio regis et principum, ad preces se vertunt, quibus episcopum flagitant, quatenus intromissae personae de ecclesiis expellantur, expulsae restituantur. Dubitante igitur viro Dei, nullumque ad rogata responsum porrigente, res mira et saeculis inaudita, ecce Dominici corporis forma vexillo crucis infixa, atque in editiore domus parte locata, humanos exprimens modos, omnium compescuit voces hoc ut fiat. Ad quam vocem rex, omnesque majores natu fere usque ad exhalationem perterriti, clamore pariter et Dei laudatione aream complent. Et his quidem adversariis viventibus ces
Abbreviated transcription (Latin):
gloꝵ principib. ep̃is. albatib.
et umuersis eccłiastice digni¬
tatis ordinib. imposuit re.
gi coronam corã om̃i mul¬
titudine pͦpłi angloꝵ. letan¬
tib cunctis. & meffabilib ui¬
bilationis uocib. dm̃ in dun¬
stano laudantib
quibdam in locis ꝯfusione
agebatur. ut ñ solum a uita
seculariuͣ. excellentiꝰ nichil ha¬
beret: uerum etiam imꝓbis ac¬
tib longe inferior iaceret. Qua
rẽ de pastores eccłiarũ turbati.
dunstanũ ut ꝓprium pͥmatẽ
adeunt. res male gestas expo¬
nunt: correctionis consilia ꝑ¬
qͥrunt. At ille in homines ne¬
fandos sue auctoritatis ꝓferens
sententiã. aut canonice inqͥt
est uiuendũ. aut eccl̃iis exeun¬
dũ. Ex quo factũ est. ut con¬
pluriũ eccłarũ clerici. dum
contempnerent ꝓposita condi¬
tione corrigi. auctoritate pon¬
tificis sint. expulsi. Qu rege
adito. uel quos regis grͣa proxi¬
mos effecerat. dunstanũ inui¬

Expanded text:
glorum principibus, episcopis, abbatibus glorum principibus, episcopis, abbatibus et universis Ecclesiae dignitatim coram omni multitudine populi Anglorum, laetantibus cunctis, et ineffabilibus jubilationis vocibus Deum in Dunstano laudantibusquibusdam in locis confusione agebatur, ut non solum a vita saecularium excellentius nihil haberet, verum etiam improbis actibus longe inferior jaceret. Qua de re pastores ecclesiarum turbati, Dunstanum ut proprium primatem adeunt, res male gestas exponunt, correctionis consilia perquirunt. At ille in homines nefandos suae auctoritatis proferens sententiam: Aut canonice, inquit, est vivendum, aut ecclesiis exeundum. Ex quo factum est ut complurium ecclesiarum clerici, dum contemnerent proposita conditione corrigi, auctoritate pontificis sint expulsi. Qui, rege adito, vel quos regis gratia proximos effecerat, Dunstanum inju
Abbreviated transcription (Latin):
amplificationẽ exposuisset. et
paratũ illum ad om̃em satis¬
fationẽ reddidisset septennẽ
ei penitentiam ĩdixit. ut in to¬
to hoc spacio coronã regni non
gestaret: ietuniũ in ebcdomada
biduale transigeret. auitos pau¬
ꝑib thesausos large disꝑgeret.
Super hec sacrandis deo uirgi¬
nib. monasterium ali quod fun¬
daret. qͣtinꝰ qui unã ꝑ peocm d̾o
uirginẽ abstulisset. plures ei ꝑ
plura scłi uolumina aggrega¬
ret.Clericos etiam male accio¬
nales de ȩccłiis propelleret. mo¬
nachoꝵ agmina introduceret.
rustas deoq acceptas legũ ratio¬
nes sanctiret. sc̃as conscriberet.
conscriptas ꝑ om̃s fines imꝑiĩ
sui populis custodiendas
mandaret. Nichil ergo residu¬
um erat. qd̃ minꝰ aut segnius
rex impleret. ꝙͣ. a ractore uite
sue preceptum fuisset. Septi¬
mo aut̃ anno. cũ redeunte qͣi
ubeleo termino penitentie
tẽpus exactum funsset: sacer
p̾sul accitis om̃ib imꝑii an¬

Expanded text:
amplificationem exposuisset, et amplificationem exposuisset, et paratum illum ad omnem satisfactionem reddidisset, septennem ei poenitentiam indixit, ut in toto hoc spatio coronam regni non gestaret, jejunium in hebdomada biduale transigeret, avitos pauperibus thesauros large dispergeret; super haec sacrandis Deo virginibus monasterium aliquod fundaret, quatenus qui unam per peccatum Deo virginem abstulisset, plures ei per plura saeculi volumina aggregaret; clericos etiam male actionales de ecclesiis propelleret, monachorum agmina introduceret; justas Deoque acceptas legum rationes sanciret, sanctas conscriberet, conscriptas per omnes fines imperii sui populis custodiendas mandaret. Nihil ergo residuum erat quod minus aut segnius rex impleret quam a rectore vitae suae praeceptum fuisset. Septimo autem anno, cum redeunte quasi jubilaeo termino, poenitentiae tempus exactum fuisset, sacer pontifex, accitis omnibus imperii An
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ infamia regis grauissimo dolo¬
re affeciꝰ. mox illum ueluti alte¬
rum dauid cum bethsabȩe dor¬
mientem. alter ille s longe seue¬
rior nathan intrepidꝰ adiit. furi¬
bundꝰ ad eum introiit. Assurgens
aut̃ẽ rex uenienti obuiam ponti¬
fici. extendit manu. ut ad eum
regium deduceret thronũ. Qui
remiens manũ dare. ocłos cum
quadam animi indignatione in
illum torsit. ⁊ ait. Tu pontificis
manũ audes contingere. qui uir¬
ginẽ deitatis munere arratam. nͣ
tuniusti p̃ripere: Sponsam con¬
ditoris tui adulterasti. & amicum
sponsi. aliquo tuo obseqͥo. existi¬
mas posse placari: Nolo amicus
esse: cui xp̃c fuerit immicus i
Territus ergo uerboꝵ tomtiuo
rex. obiurgantis se pecdib ponti¬
ficis ꝓsternit᷑ extimplo: scelus
flebiliter fatet᷑. ueniam humi¬
liter p̾catur. Quod ut uidit pon¬
tifex expauit. ꝑfusumq regem
lacrimis. lacrimis et ipse ma¬
dens. tellure leuauit. Deinde
cum magnitudinẽ peccati ꝑ

Expanded text:
pro infamia regis, gravissimo dolopro infamia regis, gravissimo dolore affectus, mox illum veluti alterum David cum Bethsabee dormientem, alter ille, sed longe severior Nathan, intrepidus adiit, furibundus ad eum introiit. Assurgens autem rex venienti obviam pontifici extendit manum, ut eum ad regium deduceret thronum. Qui renuens manum dare, oculos cum quadam animi indignatione in illum torsit, et ait: Tu pontificis manum audes contingere, qui virginem Deitatis munere arratam non timuisti praeripere? Sponsam Conditoris tui adulterasti, et amicum sponsi aliquo tuo obsequio existimas posse placari? Nolo amicus esse cui Christus fuerit inimicus. Territus ergo verborum tonitruo rex, objurgantis se pedibus pontificis prosternitur, extemplo scelus flebiliter fatetur, veniam humiliter precatur. Quod ut vidit pontifex, expavit, perfusumque regem lacrymis, lacrymis et ipse madens, tellure levavit. Deinde, cum magnitudinem peccati per
Abbreviated transcription (Latin):
nib mundi pompis. ad di uma
confugerent seruitia. & hu quos
iam eccłasticus ordo admiserat. de
uirtute contenderent. scientes ne¬
minẽ ad honorem posse ꝑtingere
quẽ nͣ uirtutũ merita uiuarent.
Ob hiniꝰ qͦ disciplinȩ excellentiã
tanta pacis constantia. tanta re¬
rum extitit opulentia. ut om̃ia
mundi elementa. ipsũ qͦ elemen¬
toꝵ creatorẽ dm̃ regiis temporib
arridere putares. Sic pontificis
sapientia dictabat regis iusticiã:
regis iusticia obtinuit dei misccłam
¶tiam.
ed hec cominuma totins
ȩccłȩ gaudia cupiens distur¬
bare malignꝰ. accendit aninium
rͥanissimi regis. in amorẽ deo
deuote uirginis: ut qͣ̃m atrami¬
te iusticie dunstanũ deicere non
potuisset: eum quẽ p̃cipue dun¬
stanꝰ diligebat. et suꝑ quẽ totiꝰ
religionis uigor incumbebat. de¬
icere tẽptaret. Perpetrato itaq
in uirginem uelatam pecc̃o. atq
ad publicam populi audientiã
ꝑlato. dunstanꝰ tam ꝓ culpa. qͣm

Expanded text:
nibus mundi pompis, ad divina nibus mundi pompis, ad divina confugerent servitia; et hi quos ecclesiasticus Ordo admiserat, de virtute contenderent, scientes neminem ad honorem posse pertingere, quem non virtutum merita juvarent. Ob hujus quoque disciplinae excellentiam, tanta pacis constantia, tanta rerum exstitit opulentia, ut omnia mundi elementa, ipsum quoque elementorum creatorem Deum regiis temporibus arridere putares. Sic pontificis sapientia dictabat regis justitiam; regis justitia obtinuit Dei misericortiam.ed haec communia totius Ecclesiae gaudia cupiens disturbare malignus, accendit animum Christianissimi regis in amorem Deo devotae virginis, ut, quem a tramite justitiae Dunstanum dejicere non potuisset, eum, quem praecipue Dunstanus diligebat et super quem totius religionis vigor incumbebat, dejicere tentaret. Perpetrato itaque in virginem velatam peccato atque ad publicam populi audientiam perlato, Dunstanus tam pro culpa quam
Abbreviated transcription (Latin):
am que adulterma frau¬
de uiros suos int̾fecissent. pos¬
tremo om̃s quos irato deo uiue¬
re sciebat: ex om̃ib regni sui
finib ꝓtͣbatos. durturno aut
ꝓptuo relegauit exilio. Hinꝰ qͦ
consilio om̃s eccłarum ministͦs.
qui spreto ꝓfessionis sue mini¬
sterio. aut uenandi studio inten¬
ti. aut questuosis negotiis dediti.
seu concumbendi insolentia de¬
turpati. etatem agere solebant.
om̃s hos aut districta animadu̾¬
sione decreuit cohercendos. aut
cita subuersione de eccłiis expel¬
lendos. Ex quo factum est. ut
quarũdam clarissimarũ ministri
eccłarũ. dum in eligendo qdcun¬
q deliberarent. uoluptatẽ hones¬
tati p̾ferrent. regali sanctione
de eisdem ȩccłiis expulsi: meliorib
se et alteriꝰ ordinis hominib sua
loca relinquerent. Propter hec gͥ
scissime instituta discipline. tantꝰ
in regno angloꝵ diuinitatis cultꝰ
excreuit. ut & nobilissimi quiq
atq in scło potentissimi. spretis om¬

Expanded text:
am quae adulterina frauam quae adulterina fraude viros suos interfecissent, postremo omnes quos irato Deo vivere sciebat, ex omnibus regni sui finibus proturbatos, diuturno aut perpetuo relegavit exsilio. Hujus quoque consilio omnes ecclesiarum ministros, qui spreto professionis suae ministerio, aut venandi studio intenti, aut quaestuosis negotiis dediti, seu concumbendi insolentia deturpati, aetatem agere solebant; omnes hos aut districta animadversione decrevit coercendos, aut cita subversione de ecclesiis expellendos. Ex quo factum est ut quarumdam clarissimarum ministri ecclesiarum, dum in eligendo quodcumque deliberarent, voluptatem honestati praeferrent, regali sanctione de eisdem ecclesiis expulsi, melioribus se et alterius Ordinis hominibus sua loca relinquerent. Propter haec igitur sanctissimae instituta disciplinae tantus in regno Anglorum divinitatis cultus excrevit, ut et nobilissimi quique, atque in saeculo potentissimi, spretis om
Abbreviated transcription (Latin):
mentes. placido sermone tran¬
qͥllare: horũ mepta dissoluere
coniugia. illoꝵ hereticam refu¬
tare opimonẽ: hic neglecta re¬
nouare. illic noua construere.
neq ant suꝑfluas ȩdificationes
aggredi. aut neccessarias preter¬
mutere: uiduis. orphanis. ac ꝑe¬
grinis. ex iustis eccł̃e redditib
subuenire. Pecumam nͣ lucri
estimatione. s pietatis adquisi¬
tione habere. Totã oꝑam suã
patriȩ impendens. & magis re¬
pellere eiꝰ extidia. qũa ꝓpria
ꝑicła. ꝓinde rex consilio eiꝰ ut
uite sue credens. & om̃e qd̃
ab eo diceret᷑. qͣi ab om̃ipoten¬
tis ore ꝓlatũ fuisset suscipiens.
quecunq statuenda erant sta¬
tuit. quecunq dampnanda
dampnauit. Hoc consiliario õs
diabolice malignitatis ministͦs.
fures. sacrilegos. ꝑ iuros. fidei
iuolatores. ueneficii cõposito¬
res. libidinis appẽ titores. adħ
quicunq contra patͥam con¬
spirassent. qui in parentes ma¬
nus extendifsent. mulieres eti¬

Expanded text:
mentes placido sermone tranmentes placido sermone tranquillare, horum inepta dissolvere conjugia, illorum haereticam refutare opinionem; hic neglecta renovare, illic nova construere; neque superfluas aedificationes aut aggredi, aut necessarias praetermittere; viduis, orphanis ac peregrinis ex justis ecclesiae redditibus subvenire; pecuniam non lucri aestimatione, sed pietatis acquisitione habere; totam operam suam patriae impendere, et magis repellere ejus excidia, quam propria pericula. Proinde rex consilio ejus, ut vitae suae credens, et omne quod ab eo diceretur, quasi ab Omnipotentis ore prolatum fuisset suscipiens, quaecunque statuenda erant statuit, quaecunque damnanda damnavit. Hoc consiliario omnes diabolicae malignitatis ministros, fures, sacrilegos, perjuros, fidei violatores, veneficii compositores, libidinis appetitores; ad hoc quicunque contra patriam conspirassent, qui in parentes manus extendissent, mulieres eti
Abbreviated transcription (Latin):
delib poculum p̾bens: dunsta¬
ni nomen celebre facit.
latꝰ sui stola: a romano ut
diximꝰ pontifice infulatꝰ. ⁊ uni¬
uerse angloꝵ genti. necnon et
aliis regionib angloꝵ regno
suppositis patͥarcha destinatꝰ.
festinabat singulas regionis
digredi ciuitates: ut siqͥb no¬
men fidei incognitũ fuisset
predicaret: & domesticos fidei
apłica traditiotis. ad bonũ opꝰ
instrueret. Nec facile erat qũe¬
piam auditorũ eiꝰ ñ esse docibi¬
lem: ꝓpterea qd̃ tanta illi rerũ
subtilitas inerat. tanta dicendi
facultas: ut nichil esset. aut
inuentii sapientiꝰ. aut dictu
ornatiꝰ. aut auditu iocundnis.
Cum autẽ a forinsetis reb. re¬
quies clata fuisset. tunc coniunc¬
tiꝰ cum deo manere. sacris ui¬
gili. is insistendo. diuinas scrip¬
turas legendo. aut earũ codices
emendando. Sũmũq studiũ
erat: ut nunꝗͣ. a diuinis oꝑi¬
b uacaret: s nunc uerũ iudi¬
cium inter uirũ & uirũ diꝰcer¬
nere. nunc inpacatas hominũ

Expanded text:
delibus poculum praebens, Dunstani nomen celebre facit. latus sui stola a Romano, ut diximus, pontifice infulatus, et universae Anglorum genti, necnon et aliis regionibus Anglorum regno suppositis patriarcha destinatus, festinabat singulas regionis digredi civitates, ut si quibus nomen fidei incognitum fuisset praedicaret, et domesticos fidei Apostolica traditione ad bonum opus instrueret. Nec facile erat quempiam auditorum ejus non esse docibilem, propterea quod tanta illi rerum subtilitas inerat, tanta dicendi facultas, ut nihil esset aut inventu sapientius, aut dictu ornatius, aut auditu jocundius. Cum autem a forinsecis rebus requies data fuisset, tunc conjunctius cum Deo manere, sacris vigiliis insistendo, divinas Scripturas legendo, aut earum codices emendando; summumque studium erat ut nunquam a divinis operibus vacaret. Sed nunc verum judicium inter virum et virum discernere, nunc impacatas hominum
Abbreviated transcription (Latin):
latu attingit. Uiso aũt illo om̃s p̃ gau¬
dio lacrimas fundunt. s p̃stitȩ salutis
auctorẽ cognoscentes ampliꝰ mirant᷑.
Romuleam gͥ adurbem usq ꝓgressi
& inde ad patrios lares feliciter reuer¬
si: immensam tũ regi. tuͣ ceti̾s in pala¬
tio degentib in aduentu suo leticiam

Expanded text:
latu attingit. Viso autem illo omnes prae gaulatu attingit. Viso autem illo omnes prae gaudio lacrymas fundunt; sed praestitae salutis auctorem cognoscentes amplius mirantur. Romuleam igitur ad urbem usque progressi, et inde ad patrios lares feliciter reversi, immensam tum regi, tum caeteris in palatio degentibus in adventu suo laetitiam
Abbreviated transcription (Latin):
senti ꝑicło maxime indigebat. Quẽ
ad se post relictos illos flebili uoce
clamatũ. orat ut ꝓ sui lib̾atione dño
p̃ces effundat. referons se indubitan¬
ter credere. qd̃ nichil ei diuina pietas
denegaret: qũe a puero in magna
gr̃a acceptũ haberet. Tũ uen̾abilis odo
animo ad dm̃ erecto. toto corpore t̾rȩ
ꝓcũbit: magnosq diuine clementiȩ
singultuũ ymbres effundit. Surgens¬
q de solo: postulat sibi repletã uino
fialam deferri.Suꝑ quã inuicte cru¬
cis signaculũ edens. humilit̃ uinũ uiro
porrexit: atq ut in dño ꝑ omĩa ꝯfide¬
ret fidelit̾ admonuit. Bibit itaq ho¬
mo qd̾ erat in calice. ⁊ eocdem mom̃to
cũ redderet phialam. redditã sibi oĩ¬
modam sentiebat medelam. Proinde
curuatꝰ ad genua prb̃i. grãs refert.
ascensoq equo. premissos comites uo¬
lucer in seqͥtur: quos celeri cursu uiã
terentes. sequenti die impigro & ip̃e uo¬

Expanded text:
aesenti periculo maxime indigebat. Quem aesenti periculo maxime indigebat. Quem ad se post relictos illos flebili voce clamatum, orat ut pro sui liberatione Domino preces effundat, referens se indubitanter credere quod nihil ei divina pietas denegaret, quem a puero magna gratia acceptum haberet. Tum venerabilis Odo, animo ad Deum erecto, toto corpore terra procumbit, magnosque divinae clementiae singultuum imbres effundit; surgensque de solo postulat sibi repletam vino phialam deferri; super quam invictae crucis signaculum edens, humiliter vinum viro porrexit, atque ut in Domino per omnia confideret fideliter admonuit. Bibit itaque homo quod erat in calice, et eodem momento cum redderet phialam, redditam sibi omnimodam sentiebat medelam. Proinde curvatus ad genua presbyteri, gratias refert, ascensoque equo praemissos comites volucer insequitur, quos celeri cursu viam terentes sequenti die impigro et ipse vo
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũ potuit obstitit. Postmodũ uͦ ratio¬
ne simul &. antiquoꝵ exẽploꝵ auctorita¬
te uictus: religioso desiderio cessit. leuiti¬
cam stolam humero circũdedit: paruoq
tor accessit. Ex quo tẽpore tã ipse dux. qͣm
ceteri pene om̃s regalis palatii pͥncipes.
in sũma cũ ueneratione habere. secreta
male actȩ uite ei aꝑire: & de his emen¬
dandis eiꝰ consilio libent̾ credere
deriũ ꝓficiscendi romã. & scĩs apłis
ibidem supplicancdi. Moxꝙ regia licen¬
tia simul ac munificentia donatus:
adiuncto sibi uenerabili prb̃ro odone.
cũ magno comitatu ꝓfectus est. S
cũ itineris aliquantulũ ꝑ egissent.
acerba tactus infirmitate acrit̃ cepit
egrotare: adeo ut uix recipci flatus
posset aera spirare. Cũq ꝑ sex ꝯtinu¬
os dies & languor augmentũ. & com¬
meatus acciꝑet detͥmentũ: septimo
iubet om̃em tͦbam cepta uia ꝓgredi.
solo odone secũ retento: cuiꝰ ope in p̃¬

Expanded text:
quantum potuit obstitit. Postmodum vero, ratioquantum potuit obstitit. Postmodum vero, ratione simul et antiquorum exemplorum auctoritate victus, religioso desiderio cessit; leviticam stolam humero circumdedit, parvoque tor accessit. Ex quo tempore tam ipse dux quam caeteri pene omnes regalis palatii principes in summa eum veneratione habere; secreta male actae vitae ei aperire, et de his emendandis ejus consilio libenter crederederium proficiscendi Roman et sanctis apostolis ibidem supplicandi: moxque regia licentia simul ac munificentia donatus, adjuncto sibi venerabili presbytero Odone, cum magno comitatu profectus est. Sed cum itineris aliquantulum peregissent, acerba tactus infirmitate acriter coepit aegrotare, adeo ut vix reciproci flatus posset aera spirare. Cumque per sex continuos dies et languor augmentum, et commeatus acciperet detrimentum, septimo jubet omnem turbam coepta via progredi, solo Odone secum retento, cujus ope in pr
Abbreviated transcription (Latin):
quarũ linguarũ plerusq t̃c tẽporis
in gente angloꝵ usus erat: a discipłis
beatȩ memoriȩ theodori archiepiscops
ꝓfectus. Factusq est in utraq lingua ual¬
de gnarus. ita ut posset poemata fingere.
ꝓsam continuare: et om̃imo qͥcqͥd ei ani¬
clericali tonsura decorat᷑. usq ad subdia¬
conatꝰ minist̾iũ dñi sui admonitione
ꝑductꝰ est. In quo gradu ꝑ aliqͦt annos
ita scitate uitȩ ⁊ p̃dicationis sinceritate
pollebat: ut quicũq illũ agnosceret. sp̃c
sc̃i tẽplum esse ñ dubitaret. om̃iũq testi¬
monio dignꝰ esset. qͥ ad altiora ȩccłȩ mi¬
nist̾ia. licet ȩtas eiꝰ qnͣtũ ad instituta ca-¬
nonũ spectat hoc ꝓhiberet: ꝓuehi debe¬
ret. Uñ suasus a dnͣo suo. ut ad sacerdo¬
tium se sineret transferri. qͣtinꝰ ab illo
diuinũ cotidie officiũ audiret. cuiꝰ uitã
catissimã manꝰ uero munditie plenas
agnouisset: ille obiecta immatura ȩtate

Expanded text:
quarum linguarum plerisque tunc temporis quarum linguarum plerisque tunc temporis in gente Anglorum usus erat, a discipulis beatae memoriae Theodori archiepiscopi profectus; factusque est in utraque lingua valde gnarus, ita ut posset poemata fingere, prosam concinnare, et omnino quidquid ei aniclericali tonsura decoratus, usque ad subdiaconatus ministerium domini sui admonitione perductus est: in quo gradu per aliquot annos ita sanctitate vitae et praedicationis sinceritate pollebat, ut quicunque illum agnosceret, Spiritus sancti templum esse non dubitaret; omniumque testimonio dignus esset qui ad altiora Ecclesiae ministeria, licet aetas ejus quantum ad instituta canonum spectat hoc prohiberet, provehi deberet. Unde suasus a domino suo ut ad sacerdotium se sineret transferri, quatenus ab illo divinum quotidie officium audiret, cujus vitam castissimam, manus vero munditiae plenas agnovisset, ille, objecta immatura aetate,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ modũ exasꝑatꝰ: grauissima illum
correptione affligit. iusq hereditatis
qd̾ ad illu lege pͥmogenitoꝵ uenire de¬
bebat subtrahit. Tũ puer exultans in
subiret in terra. ꝓpt̾ quã ascribendũ
se esse ꝯfideret in cęlo: dimissis paren¬
tib. parentũ diuitiis. nudꝰ & om̃i mũ¬
dano cdecore pͥuatꝰ aufugit. Adito itaq¬
duce qͦndã nomine athelmo. qͥ tẽpore
regis eluuredi .&. xp̃ianissimꝰ. ⁊ int̾ cete¬
ros optimates regni angloꝵ. unꝰ de sub¬
limiorib erat: postulabat illiꝰ se poten¬
tia & auctoritate a parentũ suoꝵ furo¬
re defendi. Ebona adolescentis indo¬
le gaudens. nec dignũ aliquatenꝰ esse
iudicans. ut tale decus paganis ritib
sub patris imꝑio deseruiret: paterno
affectu illũ suscepit. defensione mum¬
uit: auxiltis necessarus simul & ñ ne¬
cessariis fouit. Deinde greca ac latina
lingua magistͥs edocendũ tradidit.

Expanded text:
num modum exasperatus, gravissima illum num modum exasperatus, gravissima illum correptione affligit, jusque haereditatis, quod ad illum lege primogenitorum venire debebat, subtrahit. Tum puer, exsultans in subiret in terra propter quam ascribendum se esse consideret in coelo, dimissis parentibus, parentum divitiis, nudus et omni mundano decore privatus aufugit. Atduce quodam, nomine Athelmo, qui tempore regis Eluvredi et Christianissimus, et inter caeteros optimates regni Anglorum unus de sublimioribus erat, postulabat se illius potentia et auctoritate a parentum suorum furore defendi. Qui bona adolescentis indole gaudens, nec dignum aliquatenus esse judicans, ut tale decus paganis ritibus sub patris imperio deserviret, paterno affectu illum suscepit, defensione munivit, auxiliis necessariis simul et non necessariis fovit, deinde Graeca ac Latina lingua magistris edocendum tradidit,
Abbreviated transcription (Latin):
enerabilis xp̃i con¬
fessor odo. nobilib
s paganis parenti¬
b oriundꝰ. sic̃ rosa
ẽ spinis floruit. uel
quali preciosum de uilib uasculis arõ¬
ma ꝓcessit. Nam ex impia illa senatoꝵ
multitudine fert᷑ genꝰ habuisse: que
olim sceleratissimũ predonẽ inguarẽ
comitata. nauali manu in regnũ anglo¬
rum est aduecta. Hos ille natiuitatis
pͥncipes sortitꝰ. et eoꝵ accurratissima e¬
ducatione pueriles annos tnͣslatꝰ. festi
mones magna animi oblectatione au¬
dire: domũq reu̾tens. que audirrat
parentũ aurib sedulo infundere.
Suꝑ quib bõnoꝵ studioꝵ pͥmordiis
pater impiꝰ impie irritatꝰ. ꝓhibebat¬
ne om̃ino ap̃m nominaret. neue pa¬
ternas institutiones. xp̃iane religio¬
nis uen̾atione immutaret. Uerũ ille
ꝓhibentis imꝑiũ penitꝰ despiciens. ma¬
gis ac magis eccłę limina terere. et
diuini u̾bi intento animo semina ꝑci¬
pere: et que ceꝑat. absq pauore domi
nunciare. Hinc iterũ pater supͣ huma¬

Expanded text:
enerabilis Christi confessor Odo, nobilibus sed paganis parentibus oriundus, sicut rosa e spinis floruit, vel quasi pretiosum de vilibus vasculis aroma processit. Nam ex impia illa senatorum multitudine fertur genus habuisse, quae olim sceleratissimum praedonem Inguarem comitata, navali manu in regnum Anglorum est advecta. Hos ille nativitatis principes sortitus, et eorum accuratissima educatione pueriles annos translatus, festmones magna animi oblectatione audire, domumque revertens quae audierat parentum auribus sedulo infundere. Super quibus bonorum studiorum primordiis pater impius impie irritatus, prohibeat omnino ne Christum nominaret, neve paternas institutiones Christianae religionis veneratione immutaret. Verum ille, prohibentis imperium penitus despiciens, magis ac magis Ecclesiae limina terere, et divini Verbi intento animo semina percipere, et quae coeperat absque pavore domi nuntiare. Hinc iterum pater supra huma
Abbreviated transcription (Latin):
situs: scio inqͥt filii. scio quid oꝑet᷑ in
me deus. Et hunc quidem Wigornen¬
sis ꝓuincia me uiuente pastorẽ habe¬
bit: s tota brutannia eod̾e me defunc¬
to rectore gaudebit. Nec enĩ lege strin¬
git᷑ sc̃ĩ sp̃c donũ. Que ꝓphetia qm ue¬
ra extit̾it: eccła dei que eiꝰ regimine
sic̃ p̃cdixit ep̃c sc̃s. diui postmodũ glo

Expanded text:
situs, Scio, inquit, filii, scio quid operetur in situs, Scio, inquit, filii, scio quid operetur in me Deus. Et hunc quidem Wigornensis provincia me vivente pastorem habebit, sed tota Britannia eodem, me defuncto, rectore gaudebit; nec enim lege stringitur sancti Spiritus donum. Quae prophetia quam vera exstiterit, Ecclesia Dei, quae ejus regimine, sicut praedixit epis
Abbreviated transcription (Latin):
ni ꝑpessio poterat a rectitudine
deterrere. Quappt̃ quia nec sꝑabat
aliquid nec expauescebat: om̃ium
impotentiũ iram exarmabat. Cad
inqm rege. regno ꝓ suis criminib
eliminato. & misera morte dampna¬
to: eadgaro fr̃i eiꝰ thronꝰ regiꝰ suꝑ to¬
tam angliã confirmatꝰ est. Hic om̃s
pene antecessores suos moꝵ ꝓbitate
p̃cedens: cunctas imqͥtates que dieb
fris sui emerserant. cõpressit.euertit.
et ꝓ posse in nichilũ egit. Preterea
mox ubi regaũ obtinuit. reuerendũ
abbatẽ dunstanũ ab exilio reuocauit.
et eũ in ep̃atũ wigornensem ꝓmouit.
Qui electus pontifex in gradũ sup¬
cepti honoris consecrandꝰ. cantuariã
ꝓ more aduenit: seq ab ip̃ius sedis
antistite beato uidelicet odone sacra¬
ri expetiit. Annuit ipse libens. Uerũ
dubiũ nulli ueniret: homiẽ qͥ ad
Wiciotum pontificatũ ꝓmouendꝰ
aduenerat. in pontificem cantuarioꝵ
a circumstantib cur sic ageret inqui¬

Expanded text:
ni perpessio poterat a rectitudine ni perpessio poterat a rectitudine deterrere. Quapropter quia nec sperabat aliquid, nec expavescebat, omnium impotentium iram exarmabat. Eadginquam, rege regno pro suis criminibus eliminato, et misera morte damnato, Eadgaro fratri ejus thronus regius super totam Angliam confirmatus est. Hic omnes pene antecessores suos morum probitate praecedens, cunctas iniquitates quae diebus fratris sui emerserant compressit, evertit, et pro posse in nihilum egit. Praeterea mox ubi regnum obtinuit, reverendum abbatem Dunstanum ab exsilio revocavit, et eum in episcopatum Wigornensem promovit. Qui electus pontifex in gradum suscepti honoris consecrandus, Cantuariam pro more advenit, seque ab ipsius sedis antistite, beato videlicet Odone, sacrari expetiit. Annuit ipse libens. Verum dubium nulli veniret, hominem qui ad Wiciorum pontificatum promovendus advenerat, in pontificem Cantuariorua circumstantibus cur sic ageret inqui