comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riet᷑ in homine. Et alio loco. Qui głatur inquit indũo glo¬
riet᷑. Illi uͦ heretici se ipsos ase ipsis iustos fieri putantes. qͣsi
hoc eis ñ ds̾ dedit s ipsi sibi. non utiq in dño s insemet ip¬
sis gloriant᷑. Talib dicit apłs. Quis enum te discernit: qđ
idõ dic̃. quia deinassa illius ꝑditionis quȩ facta ẽ. exadã.
set quisenim te discernit. poss responde uł uoce uł cogita¬
tione et dicere. discerint me fides mea. discernit me oratio
mea. discernit me iusticia mea. mox apłs occurrit cogitatio¬
acceꝑuit qui se a se ipsis iustificari putant. ac ꝑhoc inscipsis
nationẽ discernuntur autẽ ñ meritis suis s ꝑ grãm mediato¬
ris. hoc ẽ. in sanguine scd̃i adam. iustificati gratis. Itaq cũ
audimꝰ quisenim te discernit. quid autẽ habes quod ñ acce-¬
pisti. si autẽ &e accepisti. quid gloriaris quasi ñ acceꝑiss ab illa

Expanded text:
rietur in homine et alio loco: Qui gloriatur, inquit, in domino glorietur. illi uero haeretici se ipsos a se ipsis iustos fieri putantes, quasi hoc eis non deus dederit sed ipsi sibi, non utique in domino sed in semet ipsis gloriantur. talibus dicit apostolus: Quis enim te discernit? quod ideo dicit, quia de massa illius perditionis, quae facta est ex Adam, set: Quis enim te discernit? posset respondere uel uoce uel cogitatione et dicere: Discernit me fides mea, discernit me oratio mea, discernit me iustitia mea\', mox apostolus occurrit cogitatioaccepinationem. Discernuntur autem non meritis suis; sed per gratiam Mediatoris; hoc est, in sanguine secundi Adam justificati gratis. Itaque cum audimus, Quis enim te discernit? Quid autem habes quod non accepisti? Si autem et accepisti; q
Abbreviated transcription (Latin):
Hiscđ̾ia eiꝰ p̃ueniet me. Cogitate qđ dictum ẽ. p̃ueniet me.
Si aliquid tuum pͥmũ attulisti. et extuo aliquo bono pͥmo dĩ
nuscđiam merusti ñte p̃uenit. Quando autẽ uł intelligis
quia p̃uentꝰ es. nͥ intelligas qđ ait apłs quid enim habes quod
ñ accepistis si autẽ accepisti quid głaris quasi ñ acceꝑis: hoc ẽ.¬

Expanded text:
icordia ejus praeveniet me. Cogitate quod dictum est, praeveniet me. Si aliquid tuum primum attulisti, et ex tuo aliquo bono primo Dei misericordiam meruisti, non te praevenit. Quando autem vel intelligis quia praeventus es, nisi intelligas quod ait Apostolus: Quid enim habes, quod non accepisti? Si autem accepisti, quid g
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ut a uob̾ udicer aut abhumano die. Quanta autẽ sit¬
abẏssus. audite ampliꝰ. Neq enĩ me ipsũ iudico. Tantãne
ꝓfunditatẽ creditis eẽ. in homine quȩ lateat ipsum homi
quȩ tam̃ abyssus nuda erat ocłis dĩ. Nam hoc illi xp̃s
p̃nutiabat qđ inse ipse ignorabat. Dichi minimũ est¬
entiam meã qͣndo examinare qͦ animo facio qͥcquid fa¬
cio: qͣntũ possunt homines de alio iudicare. plus hõ
utiq ipse de se. S ds̃ plus de homine. qͣm homo de se.

Expanded text:
est ut a vobis dijudicer, aut ab humano die. Quanta autem abyssus sit, audite amplius: Neque enim ego meipsum dijudico . Tantamne profunditatem creditis esse in homine, quae lateat ipsum hominQuae tamen abyssus nuda erat oculis Dei. Nam hoc illi Christus praenuntiabat, quod in se ipse ignorabat. Ergo omnisentiam meam, quando examinare potero, quo animo facio, quidquid facio, quantum possum homines de alio judicare, plus homo utique de se ipso, sed Deus plus de homine, quam homo de se.
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ conscius sum. s ñ in hoc iustificatus sum. Qui autẽ u¬
dicat me dñs ẽ. Non idõ bona ẽ. conscientia mea. quia
uos illam laudatis. Quid enim laudatis qđ ñ iudetis:
ille laudet qui uidet. Ille etiam corrigat. si quid ibi
uidet qđ eiꝰ ocłos offendit. quia & nos ñ dicimus ꝑfecte
nos sanos. s tundimꝰ pectus nr̃m & dicinus dõ ꝓpitiꝰ
esto ne peccem. Tam̃ płito. coram illo eñĩ loqͦur nicħ ali¬

Expanded text:
n in hoc justificatus sum. Qui autem judicat me, Dominus est . Non ideo bona est conscientia mea, quia vos illam laudatis. Quid enim laudatis, quod non videtis? ille laudet, qui videt: ille etiam corrigat, si quid ibi videt quod ejus oculos offendit. Quia et nos non dicimus perfecte nos sanos: sed tundimus pectus nostrum, et dicimus Deo, Propitius esto, ne peccem. Tamen puto, coram illo enim loquor, nihil ali
Abbreviated transcription (Latin):
niatur. Dispensator plane salutis ȩt̃nȩ cũ cȩt̃is innu-¬
merabilib conseruis meis sum. Qđ si uolens facio. merce¬
dem habeo. Si autem inuitus. tantũ dispensatio mͥ credi¬
ta ẽ. Neq enim eẽ. salutis illius dispensatorẽ ꝑũbum & sacra¬
mentũ. iam hoc ẽ. etiam ec̃. participẽ. Nam si ꝑbonos non
dispensaret᷑. ñ recte apłs diceret. Quȩ dicunt facite. quȩ au

Expanded text:
ar. dispensator plane salutis aeternae cum ceteris innumerabilibus conseruis meis sum. quod si uolens facio, mercedem habeo. si autem inuitus, tantum dispensatio mihi credita est; neque enim esse salutis illius dispensatorem per uerbum et sacramentum iam hoc est etiam esse participem. nam si per bonos non dispensaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
tes st̃ intribulationib qͥ desid̾ant patͥam. ipsi edificant
aurũ. argentũ. lapides p̃ciosos. Q autẽ amant adhuc
scłaria. et negociis t̾renis implicati st̃. & dediti st̃ uincłis
quibꝰdam ce affectionib carnis. domib suis. coniugibus
dam̃to: edificant qͥdẽ ipsiligna fenũ. stipulã.s quiᷤ secutꝰ
ẽ :̃ uniꝰcuiꝰq opꝰ qͣle sit ignis probabit. Ignis tribulationis.
tam̃ qͥdã eoꝵ ligna. fenum. stipulam in affectibꝰ carna¬

Expanded text:
t in tribulationibus, qui desiderant patriam, ipsi aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos: qui autem amant adhuc saecularia, et negotiis terrenis implicati sunt, et dediti sunt vinculis quibusdam et affectibus carnis, domibus suis, conjugibus, damento; aedificant quidem ipsi ligna, fenum, stipulam: sed quid secutus est? Uniuscujusque opus quale sit ignis probabit: ignis tribulationis et tentationis. tamen quidam eorum ligna, fenum, stipulam in affectibus carna
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾: siquis templũ dĩ corruꝑit. corrumpet illum ds̃. Ui¬
dete qͦmͦ minat᷑. Nonuis corrumpi domũ tuã. quare cor¬
rumpis domũ dĩ : certe ñ facis alicui qđ pati ñ uis. Non ẽ.
gͦ qua euadat᷑. Tenet᷑ ille qui se teneri ñ putabat. Omĩa gͦ
peccata hominũ aut ad corruptelam ꝑtinent flagitiorũ aut
adfacinora no cendi. Quia dõ nocere ñ potes infacinorib.
inflagitiis eum offendis inte illi facis iniuriã. facis em̃ in ui¬
sti qͦ accedis. quid manduces. quid bibas. immo. quẽ man¬

Expanded text:
uobis? si quis templum dei corruperit, corrumpit illum deus. uiuobis? si quis templum dei corruperit, corrumpit illum deus. uidetis quomodo minatur P non uis corrumpi domum tuam: quare corrumpis domum dei? certe non facis alicui quod pati non uis. non est ergo qua euadatur; tenetur ille qui se teneri non putabat. omnia enim peccata hominum ant ad corruptelam pertinent flagitiorum aut ad facinora nocendi quia deo nocere non potes in facinoribus, in flagitiis eum offendis, in corruptelis eum offendis, in te illi facis iniuriam. facis enim iniusti quo accedis, quid manduces, quid bibas, immo quem man
Abbreviated transcription (Latin):
te ab homine inhac uita cum plurimũ ꝓfecerit potest. Hos
tales etiã si ante qͣm ꝑueniant ad sp̾ualẽ mentis ȩcatẽ ubi ñ
lacte alant᷑ s solido cibo. dies uitȩ huiꝰ extremus inuenent
ꝑficiet in eis habitator illoꝵ quicquid intelligentiȩ minꝰ
habuer̃. qm̃ abunitate corporis xp̃i qui nob̾ uia factus est. &
atempli dĩ societate ñ recesserunt unde ut ñ recedant. regu¬
lam fidĩ pusillis magnisq commnunẽ in ȩccłia ꝑseuerant̃ te¬
nent. et in qͦ ꝑuenerunt in eo ambulant. et donec eis deus
zant. quia ñ obdurant contentiosis defensionibꝰ in manen¬
dos quod ãmͦ ambulando id ẽ. ꝓficiendo desudant intel¬
ligentię ꝑspicuitatẽ impetrantes ꝑfidĩ pietatẽ. Siqͥs¬
dĩ estis. et sp̃s dĩ habitat inuob̾: hoc dic̃ xp̃ianis. hoc dicit
fidelib. Nescitis quia templũ dĩ estis. & sp̃s dĩ habitat in

Expanded text:
 aenigmate ab homine in hac uita, cum plurimum profecerit, potest.  aenigmate ab homine in hac uita, cum plurimum profecerit, potest. tales etiam si, antequam perueniant ad spiritalem mentis aetatem, ubi non lacte alantur sed solido cibo, dies uitae huius extremus inuenerit, perficiet in eis habitator illorum, quicquid hic intellegentiae minus habuerunt. quoniam ab unitate corporis Christi, qui nobis uia factus est, et a templi dei societate non recesserunt. unde ut non recedant, regulam fidei pusillis magnisque communem in ecclesia perseueranter tenent et, in quod peruenerunt, in eo ambulant et, donec eis deus zant, quia non obdurant contentiosis defensionibus: inmanendo. sed quodam modo ambulando, id est proficiendo desudant intellegentiae perspicuitatem impetrantes per fidei pietatem. QDei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? hoc dicit Christianis, hoc dicit fidelibus: Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in
Abbreviated transcription (Latin):
to neminẽ ꝑire ꝑmictit. S qͥd sit edificare suꝑ hoc funda.¬
m̃tum. aurũ. argentũ. lapides. p̃tiosos. et ligna. fenũ.
stipulã. si subtiliꝰ disserere coner. uercor ne ad intelligen¬
dum difficilior sit ipsa expositio. Enitar tam̃ qͣntũ dñs
adiuuat et breuit̃ &e qͣntũ pot̾o dilucide expedire qđ
sentio. Ecce ille qͥ quesiuit amagistro bono qͥd boni facerx
ut hab̾et uitã ęt̾̃nam. et audiuit si aduitã uenire uellet
seruanda sibi eẽ. mandata & cum quereret quę manda¬
ta.dictũ ẽ. ei ñ occides. ñ mechab̾is. ñ furtũ facies. ñ falsũ
testimoniũ dices. honora patrẽ tuũ & matrẽ tuã. & di

Expanded text:
to neminem perire permittit. sed quid sit aedificare super hoc fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos et ligna, fenum, stipulam, si subtilius disserere coner, uereor, ne ad intellegendum difficilior sit ipsa expositio; enitar tamen, quantum dominus adiuuat, et breuiter et, quantum potero, dilucide expedire quod sentio. ecce ille, qui quaesiuit a magistro bono, quid faceret, ut haberet uitam aeternam, et audiuit, si ad uitam uenire uellet, seruanda sibi esse mandata, et cum quaereret, quae mandata, dictum est ei: non occides, non moechaberis, non furtum facies, non falsum testimonium dices, honora patrem tu
Abbreviated transcription (Latin):
do pollutũ. nec cuiꝰqͣm fermento corrumꝑet᷑. hȩc eñĩ fiunt
consẽssione peccatoꝵ qͣ ꝑfeminã serpens hominẽ pͥmũ etiã
inparadisi felicitate decepit. Non cõmunione sacram̃toꝵ in
qua condiscipłos iudas mundos inmundꝰ contaminare nõ
potuit. Amalis autẽ cum qͥb dĩ sacram̃ta cominunicant etiã
nunc in area ñdũ inhorreo. iam tam̃ boni discedunt & sepa¬
rant᷑ morum dissimilitudine ñ corporeũ segregatione alit̃
uiuendo ñ ad alia conuenticła ueniendo. Sic ne cummnat
imũ fiant nec abȩccłiȩ unitate discedunt. Expurga¬

Expanded text:
do pollutum nec cuiusquam fermento corrumperetur. haec enim fiunt do pollutum nec cuiusquam fermento corrumperetur. haec enim fiunt consensione peccatorum, qua per feminam serpens hominem primum etiam in paradisi felicitate decepit, non communione sacramentorum, in qua condiscipulos ludas mundos inmundus contaminare non potuit. a malis autem, cum quibus dei sacramenta communicant, etiam nunc in area, nondum in horreo, iam tamen boni discedunt et separantur morum dissimilitudine, non corporum segregatione, aliter uiuendo, non ad alia conuenticula ueniendo. sic nec cum malis unum fiunt nec ab ecclesiae unitate discedunt. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
pħatum legit᷑ impleriꝰq iam cernit᷑ toto orbe t̾rarum atq
in om̃ibꝰ gentib dilat᷑ur hic certe sic̃ scriptum ẽ. filiꝰ malus
ipse se iustũ sidicit exitũ autẽ suũ non abluit. hoc ẽ. ñ excu¬
sat ñ diluit. ñ defendit qđ furore scismatico inheretic pe¬
stẽ de domo dĩ exire ñ timuit: Quia si uere iustꝰ eẽt. sic̃ apłs
paulus cum fr̾ibꝰ falsis de quib in suis epłis ingenut. ita in ex
ulla sui communicatione ꝑsisteret. nec bonos ꝓpt̃ malos
desereret s malos ꝓpt̾ bonos potiꝰ toleraret. tanqͣm granũ
cum palea pondã caritatis trituram ferens. ñ tanqͣm leuissi¬
mus puliuis & si ante uentilationẽ flatib cedens. eo quippe
mͦ etiam cum iniquis qͦs necesse ẽ. usq adlitꝰ retia ista conti¬
neant in unitate catholica ꝑseuerans. ñ tam̃ cum fure con¬
curreret. nec peccatis commnunicaret alienis. nec cuiꝰqͣm im¬
munditiȩ contrectatione macłaret᷑ nec pollueret᷑ tangen¬

Expanded text:
atum legitur implerique iam cernitur, toto orbe terrarum atque in omnibus gentibus dilatatur? hic certe, sicut scriptum est, filius malus ipse se iustum dicit, exitum autem suum non abluit, hoc est non excusat, non diluit, non defendit, quod furore schismatico in haereticam pestem de domo dei exire non timuit, quia, si uere iustus esset, sicut apostolus Paulus cum fratribus falsis, de quibus in suis epistulis ingemit, et sicut ulla sui commaculatione persisteret nec bonos propter malos desereret, sed malos propter bonos potius toleraret, tamquam granum cum palea pondere caritatis trituram ferens, non tamquam leuissimus puluis etiam ante uentilationem flatibus cedens. eo quippe modo etiam cum iniquis, quos necesse est usque ad litus retia ista contineant, in unitate catholica perseuerans non tamen cum fure concurreret nec peccatis communicaret alienis nec cuiusquam inmunditiae contrectatione macularetur nec pollueretur tangen
Abbreviated transcription (Latin):
partis increm̃tũ corporis fac̃ inedificationẽ sui incaritate
In hoc templo scõ suo dñs ẽ. quod constat exmultis membris
sua quibq officia gerentib inunam edificationẽ carita¬
te constrictis. Qđ uiolat quisquis causa pͥncipatꝰ sui aca¬
tholica societate disiungit᷑. Quo sunt p̃cepta &e duo
hominẽ: peccatur autẽ indm̃. etiã corrumpendo templũ
eiꝰ. Inte eͤñ habitat ds̃ redemit te sanguine filii sui. qͣm.¬
qͣm & anteqͣm redimereris. cuiꝰ seruus eras. nͥ eiꝰ qͥ condidic
omĩa : peculiarit̃ quẽ ad modũ te hab̾e uoluit. redemp¬
tum sanguine filii sui. Et ñ estis ur̃i inquit apłs. empti
enĩ estis p̃cio magno glorificate & portate dm̃ incorpo.
re ur̃o. Ergo ille aquo redemptꝰ es fec̃ te domũ suã. Nũqͥd
tu us euerti domũ tuãe sic nec ds̃ suam. hoc est te ipsũ.
plum dĩ corruꝑit. corrumpet illum ds̃. Quȩ peccata ho¬
mines qͣndo faciunt. putant se ñ peccare. qͥa nulli homi¬

Expanded text:
cationem sui in charitate . In hoc templo sancto suo Dominus est; quod constat multis membris suis, sua quaeque officia gerentibus, in unam aedificationem charitate constructis; quod violat, quisquis causa principatus sui a catholica societate disjungitur. Dominus in templo hominem. Peccatur autem in Deum etiam corrumpendo templum ejus in te, etenim Dominus redemit te sanguine Filii sui quanquam et antequam redimereris, cujus eras, nisi ejus qui condidit omnia? Peculiariter quodam modo te habere voluit redemptum sanguine Filii sui. Et non estis vestri, inquit Apostolus; empti enim estis pretio magno: glorificate et portate Deum in corpore vestro . Ergo ille a quo redemptus es, fecit te domum suam. Numquid tu vis everti domum tuam? Sic nec Deus suam, hoc est, te ipsum. plum Dei corruperit, corrumpet illum Deus . Quae peccata homines quando faciunt, putant se non peccare, quia nulli homi
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ẽ. agricola tuus. qͥd gͦ noss fortasse oꝑarii sumus agri¬
ligentiã. pluere uineȩ suȩ ñ pocest. Qd si forte irrigare
potest. de cuiꝰ potest: ipse qͥdẽ duc̃ irruguũ. s ds̃ imploe foncẽ
Postremo inuinea sua increm̃tũ dare sarm̃tis ñ potest. for¬
mare fructus ñ potest. modificari semina ñ potest. tempo¬
ra gignendi temptare ñ potest. ds̃ autẽ qͥ omĩa potest.

Expanded text:
ipse est agricola tuus; ipse est agricola tuus; ligentiam: pluere vineae suae non potest. Quod si forte irrigare potest, de cujus potest? Ipse quidem ducit in rivum, sed Deus implet fontem. Postremo in vinea sua incrementum dare sarmentis non potest, formare fructus non potest, modificare semina non potest, tempora gignendi temperare non potest. Deus autem qui omnia potest,
Abbreviated transcription (Latin):
cum patre. uł nr̃ã in inuicẽ nob̾. cũ nusqͣm diẽ ut nos et
me eñĩ ds̃ pat̾. dictus ẽ agricola. Apłs dic̃. Dei agricul¬
tura. dĩ edificatio estis. Inrebꝰ huiꝰmodi uisibilibꝰ uitis ñ
ẽ. edificium. et edificiũ ñ ẽ. uinea. Nos autẽ uinea dĩ su¬
mus qͥa colit nos ad fructũ. Et edificiũ dĩ sumꝰ qͥa qͥ colit
nos habitat in nob̾. Et quid ait idẽ apłs: ego plantaui a.¬
pollo rigauit. s ds̃ increm̃tũ dedit. Ergo neq qͥ plan. tat ẽ.
aliqͥd neq qͥ rigat. s qui increm̃tũ dat ds̃. Ille gͦ increm̃¬
tum dat. Numqͥd forte isti funt agricole: agricola enim
dr̃. qͥ plantat qͥrigat. dix̃ autẽ apłs Ego plantaui apollo
rigauit. Querimꝰ unde ipse iam fecerit. Responde ͭ apłs.
Non ego autẽ s grã dĩ mecũ. Ergo quocumq te uerteris.
siue ꝑangłos dm̃ inuenies agricolã tuũ. siue ꝑpropħas

Expanded text:
cum Patre, vel nostra invicem nobiscum; nusquam dixit, Ut nos et cum Patre, vel nostra invicem nobiscum; nusquam dixit, Ut nos et me enim Deus Pater dictus est agricola. Apostolus dicit: Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis. In rebus hujus mundi visibilibus, vitis non est aedificium, et aedificium non est vinea: nos autem vinea Domini sumus, quia colit nos ad fructum; aedificium Dei sumus, quia qui colit nos habitat in nobis. Et quid ait idem Apostolus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Ergo neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Ille ergo incrementum dat. Numquid forte isti sunt agricolae? Agricola enim dicitur qui plantat, qui rigat: dixit autem Apostolus, Ego plantavi Apollo, rigavit. Quaerimus unde ipse hoc fecerit? Respondet Apostolus: Non ego autem; sed gratia Dei mecum . Ergo quocumque te verteris; sive per Angelos, Deum invenies agricolam tuum; sive per Prophetas,
Abbreviated transcription (Latin):
sentiens significat᷑. Cum uͦ addit᷑ qͥd unũ. potest aliqͥd
significari explurib unũ factũ qͣniuis diu̾sa natura. sic̃
anima &e corpꝰ ñ sunt utiq unũ. Quid eñitam diũsum.
nͥ addat᷑ aut subintelligat᷑ qͥd unũ. idẽ. unꝰ homo. aut
unũ animal. unde apłs. qͥ adheret meretrici inquit u¬
nũ corpꝰ ẽ.: Non dix̃ unũ sunt aut unũ ẽ. s addidit corpꝰ.
tamꝗͣ ex duob diũsis masculino oe feminino. unũ corpꝰ
adiunctione compositũ. Et quia adheret inqͥt dño unꝰ¬
sp̃s ẽ. Nõ dix̃ qͥ adheret dño unũ ẽ. aut unũ st̃. s addi¬
Si inherendo fit unus sp̃s exdiũsis duobꝰ. ita ut sine huma¬
no sp̃u beatꝰ sit dĩ sp̃s atq ꝑfectus. beatꝰ autẽ hominis sp̃s¬
ñ. nͥ cum dõ. Nec frustra existimo cumtanta in euuangłio
scđm ioħem. et totiens diceret dñs de ipsa unitate uł sua

Expanded text:
sentiens significatur; cum vero additur quid unum, potest aliquid sentiens significatur; cum vero additur quid unum, potest aliquid significari ex pluribus unum factum quamvis diversis natura, sicut anima et corpus non sunt utique unum, quid enim tam diversum? nisi addatur aut subintelligatur quid unum, id est, unus homo, aut unum animal; inde Apostolus qui adhaeret meretrici, inquit, unum corpus est, non dixit unum sunt aut unum est, sed addidit corpus, tanquam ex duobus diversis masculino et feminino unum corpus adjectione compositum. Et qui adhaeret Domino, innum est, aut unum sunt, sed addised inhaerendo fit unus spiritus ex diversis duobus, ita ut sine humano spiritu beatus sit Dei spiritus perfectus, beatus autem hominis spnon nisi cum Deo. Nec frustra, ut existimo, cum tanta in Evangelio secundum Joannem et toties diceret Dominus de ipsa unitate, vel sua
Abbreviated transcription (Latin):
facultate p̃polleat. ut sollertia disputandi. et suauitate
dicendi in hominis uoluntate inserat ueritatẽ. nutriat
caritatẽ. docendo tollat errorẽ exhortando torporem
neq qͥ plantat ẽ. aliqͥd neq qͥrigat. s qui increm̃tũ dat
ds̃. frustra quippe oꝑriꝰ omĩa moliretꝰ extrinsecꝰ. nͥ creator
unum sunt. Descio ũtrũ inueniat᷑ inscripturis dic¬
tum unum sunt. quorũ ẽ. diuersa nat᷑a. Si autẽ & aliqͣ
plura eiꝰdẽ naturȩ sint & diũsa sentiant. ñ sunt unũ in
qͣntũ diũsa sentiunt. Nam si iã unũ eẽnt ex eo qđ hoĩes
erant ñ diceret᷑ ut sint unũ sic̃ & nos unũ cũ suos discipłos
patri cõmendaret. At uͦ paulus & apollo. qr et homines¬
ambo. & idẽ sentiebant. qͥ plantat inqͥt &e qͥrigat unũ
sunt. Cum gͦ sic dr̃ unũ ut ñ addat᷑ qͥd unũ. &e plura
unũ dicant᷑ eadẽ nat᷑a atq essentia ñ dissidens. neq dis

Expanded text:
facultate praepolleat. ut sollertia disputandi et suauitate facultate praepolleat. ut sollertia disputandi et suauitate dicendi in hominis uoluntate inserat ueritatem, nutriat caritatem, docendo tollat errorem, exhortando toi-porem, neque qui plantat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. frustra quippe operarius omnia moliretur extrinsecus, nisi creator  Et nescio utrum inveniatur in Scripturis dictum, unum sunt, quorum est diversa natura. Si autem aliqua plura ejusdem naturae sint, et diversa sentiant, non sunt unum et quantum diversa sentiunt. Nam si jam unum essent ex eo quod homines erant, non diceret, Ut sint unum, sicut nos unum , cum suos discipulos Patri commendaret. At vero Paulus et Apollo, quia et ambo homines, et idem sentiebant: Qui plantat, inquit, et qui rigat, unum sunt . Cum ergo sic dicitur unum, ut non addatur quid unum, et plura unum dicantur, eadem nat
Abbreviated transcription (Latin):
nos. S neq qͥ plantat ẽ. aliquid neq qͥrigat. s qͥ mere¬
mentũ dat ds̃. hoc ẽ. erunt om̃s docibiles dĩ. Quidã
putant cum aliqͦs adiusticiã pietatẽq exhortant᷑. uires
ñ habiturã exhortationẽ suã. nͥ totũ illud qđ ut agat hõ
agunt cũ homine in hominis constituant potestate. sͦ so
dũ opꝰ bonũ uoluntas lib̾a nisi dĩ munere lib̾ata. Nec
attendunt id ipsum etiam se ipsos dono dĩ hab̾e qđ ea fa¬
cultate exhortant᷑. ut ad capessendam uitã bonã homi¬
nũ uoluntates pigras excitent. accẽdant frigidas. corri¬
gant prauas. auersas conũtant. repugnantes pacificent.
Sic enĩ possunt ꝑsuade qđ suadent. Aut si hȩc inuolun
tiꝰ arbitrio suo.Si autẽ meis hȩc agunt. ita ne tandẽ hõ
in hominis uoluntate tanta agit loquendo. et ds̃ agͣnt
aliqͥd adiuuando: immo uͦ ꝗͣtalibet homo sermonis

Expanded text:
nos. Sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui increnos. Sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum aat Deus tatemque exhortantur. uires non habituram exhortationem suam, nisi totum illud, quod ut agat homo agunt cum homine, in hominis constituant potestate non adidum opus bonum uoluntas libera nisi dei munere liberata — nec adtendunt id ipsum etiam se ipsos dono dei habere, quod ea facultate exhortantur, ut ad capessendam uitam bonam hominum uoluntates pigras excitent, accendant frigidas, corrigant prauas, auersas conuertant, repugnantes pacificent. sic enim possunt persuadere quod suadent. aut si haec in uoluntius arbitrio suo. si autem in eis haec agunt, itane tandem homo in hominis uoluntate tanta agit loquendo et deus illic non agit aliquid adiuuando? immo uero quantalibet homo sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
increm̃tũ dat ds̃. Quia dixerat ego plantaui. apollo riga¬
uit. s ds̃ increm̃tũ dedit. & itum. Nũqͥd paulꝰ ꝓuob̾ cru¬
cifixꝰ ẽ. aut innomine pauli baptizati estis: qͦmͦ se coli re-
so: nonne magnũ uidet᷑ plantare et rigare: s. neq qui
plantat ẽ. aliqͥd neq qͥrigat. qͦmͦ timuit. ñ se dic̃ aliqͥd
adsalutẽ eoꝵ qͦs in xp̃o edificare cupiebat. Itaq neq qͥ
Om̃s regni illiꝰ homines docibiles dĩ erunt. ñ abͥ om̃ib
audient. Et si abhominibꝰ audiant. tam̃ qđ intelligunc
intꝰ dat᷑. intꝰ choruscat. uitꝰ reuelat᷑: Qd faciunt homines
forinsecꝰ annunciantes: qͥd facio ego mͦ cũ loqͦr: strepi¬
tũ uerboꝵ ingero auribꝰ ur̃is. Nisi gͦ reuelet ille qͥ intꝰ ẽ.
quid dico autqͥd loqͦrs ext̾ĩor cultor arboris. intĩor est
creator qͥ plantat et qui rigat extrinsecꝰ oꝑat᷑. hoc facimꝰ

Expanded text:
incrementum dat Deus. Quia dixerat: Ego plantavi, Apollo rigaincrementum dat Deus. Quia dixerat: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit . Et iterum: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in noso. Nonne magnum videtur plantare et rigare? Sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat. Quomodo timuit? Non se dicit aliquid ad salutem eorum quos in Omnes regni illius homines docibiles Dei erunt, etc., usque audient. Et si ab hominibus audiunt, tamen quod intelligunt, intus datur, intus coruscat, intus revelatur. Quid faciunt homines forinsecus annuntiantes? quid facio ego modo cum loquor? Strepitum verborum ingero auribus vestris. Nisi ergo revelet ille qui intus est, quid dico, aut quid loquor? Exterior cultor arboris, interior est Creator. Qui plantat et qui rigat, extrinsecus operatur: hoc facimus
Abbreviated transcription (Latin):
Cifuerit iustꝰ minist̃. computo illũ cũ paulo. computo
illum cum petro. Cum istis cõputo iustos ministros. qͥa
uere iusti ministri głam suã ñ quęrunt. Ministri enĩ ft̃
ꝓducibꝰ hab̾i nolunt spẽ inse poni exhorrescunt. Ergo
computo cum paulo iustũ ministrũ. Qd em̃ dic̃ paulus:
ego plantaui. apollo rigauit. s ds̃ increm̃tũ dedit. Neq qͥ¬
plantat ẽ. aliqͥd neq qͥrigat s qͥ increm̃tũ dat ds̃. Quero
qͥdum. uenit ad fertilẽ terrã. Puto qͥa ipse lapideus ẽ: qͥ
rimũ fructum affert. Sp̃uał enĩ uirtꝰ sacram̃ti ita ẽ. ut
lux. et abilluminandis pura excipit᷑. &x si ꝑmmundos
transeat ñ inqͥnat᷑. Qiud uolebat simon nͥ laudari¬
inmiracłis extolli suꝑb̃ia: ipsa enĩ eũ compulit. ut pe cu¬
nia em̃dum putaret. donũ sp̃s scĩ. Cui suꝑbie contrariꝰ apls
inhumilitate man̾do. inmeridie. feruens spu. fulgens pru¬
dentia dic̃. Neq qui plantat ẽ. aliquid neq qͥrigat s qͥ

Expanded text:
fuerit minister justus, computo illum cum Paulo, computo illum cum Petro, cum istis computo justos ministros. Quia vero justi ministri gloriam suam non quaerunt ministri enim sunt, pro ducibus haberi nolunt, spem in se poni erubescunt. Ergo computo cum Paulo justum ministrum. Quid enim dicit Paulus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. C. plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Qui vero quidum venit ad fertilem terram. Puta quia ipse lapideus est, qurimum fructum affert. Spiritualis enim virtus Sacramenti ita est ut lux: et ab illuminandis pura excipitur, et si per immundos transeat, non inquinatur. Sint in miraculis, extolli superbia? Ipsa enim eum compulit, ut pecunia emendum putaret donum Spiritus sancti . Cui superbiae contrarius Apostolus, in humilitate manendo, in meridie fervens spiritu, fulgens prudentia, dicit: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
tempnebas corporale peccatum. contempnis qđ peccas intẽ.¬
cias de templo dĩ. Si eligeres inȩccłia facere adult̾ium intͣ
istos parietes. quid te eẽt. sceleratiꝰ mͦ autẽ tuipse es tẽplum
dĩ. Templũ intras. templum exis. Templũ indomo tua ma¬
nes. templũ surgis. Uide qͥd agas. uide ne offendas templi
habitatorẽ ne deserat te & unruiiam ueritaris. Nescitis in¬
quit quia corpora ur̃a et hoc de fornicatione loquebat᷑
apłs. ne contempuerent corporalia peccata templũ inuo¬
bis ẽ. sp̃s scĩ. quẽ habetis adõ: et ñ estis ur̃i. empti enun es¬
tis p̃cio magno. Si contempnis corpꝰ tuũ. consida p̃ciũtu
tũ. Scio ego & mecũ om̃is homo qui paulo attentiꝰ conside¬
rauerit. neminẽ dm̃ timentẽ subuerbis eiꝰ ñ se corrigere.
nͥ qͥ putat quia plus habet uiuere. Ipsa res ẽ. quȩ multos
occidit. cum dicunt crascras. & subito ostium claudit᷑.
Remansit foris cum uoce coruina qͥa ñ habuit gemitũ

Expanded text:
abetis a Deo? Contemnebas corporale peccatum, contemnis quod peccas in temcias de templo Dei. Si eligeres in ecclesia facere adulterium intra istos parietes, quid te esset sceleratius? Modo autem tu ipse es templum Dei. Templum intras, templum exis, templum in domo tua manes, templum surgis. Vide quid agas, vide ne offendas templi habitatorem, ne deserat te, et in ruinam vertaris. Nescitis, inquit, quia corpora vestra et hoc de fornicatione loquebatur Apostolus, ne contemnerent corporalia peccata templum in vobis est Spiritus sancti, quem habetis a Deo, et non estis vestri? Empti enim estis pretio magno . Si contemnis corpus tuum, considera pretium tut, et mecum omnis homo qui paulo attentius consideraverit, neminem Dominum timentem sub verbis ejus non se corrigere, nisi qui putat quia plus habet vivere. Ipsa res est quae multos occidit, cum dicunt, Cras, cras; et subito ostium clauditur. Remansit foris cum voce corvina, quia non habuit gemitum
Abbreviated transcription (Latin):
plũ enĩ dĩ scm̃ ẽ. inquit qđ estis uos. si gͦ nos sumꝰ templũ
dĩ. ara dĩ anima nr̃a ẽ. Sacrificium dĩ quid ẽ: forte hoc
facimꝰ mͦ. Imponimꝰinarã sacrificium. qͣndo dm̃ laudamꝰ.
docet nos psalmus dicens. Sacrificium laudis glorificabit
me. & ibi uia ẽ. ubi ostendam illi salutare dĩ At uͦ sacer¬
dotem si requiras suꝑ cȩlos ẽ. Interpellat ꝓte. qui int̾ra
eẽ. sapiens in hoc scło. stultꝰ fiat ut sit sapiens. Sapientia enĩ

Expanded text:
inquit, «quod estis vos» . Si ergo nos sumus templum Dei; ara Dei anima nostra est. Sacrificium Dei quid est? Forte hoc facimus modo, imponimus in ara sacrificium, quando Deum laudamus; docet enim nos psalmus, dicens: «Sacrificium laudis glorificabit me, et ibi via est, ubi ostendam illi salutare Dei» . At vero sacerdotem si requiras, super coelos est; interpellat pro te, qui in terra e
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ & aptum requiris interiorãtua munda. et om̃i inde
mala cupiditate depuła. p̃para tͥ incordis tui pace secretũ.
Uolens intemplo orare inte ora et ita age secretũ semꝑ ut
templũ dĩ sis. Ibi enim ds̃ exaudit ubi habitat. Anima¬
incorpore constituta. ñ solum nullas angustias. uerum eti
lium gaudioꝵ cum fit qd̾ ait apłs. Nescitis qm̃ corpora

Expanded text:
sanctum et aptum requiris, interiora tua munda, et omni inde mala cupiditate depulsa, praepara tibi in cordis tui pace secretum, volens in templo orare. In te ora, et ita age semper, ut templum Dei sis. Ibi enim Deus exaudit, ubi habitat. in corpore constituta, non solum nullas angustias sentit, verlium gaudiorum; cum sit quod ait Apostolus: Nescitis quoniam corpora
Abbreviated transcription (Latin):
Si int̃ media transut᷑ eamiiꝰ alia indext̾am. alia insimstrã se¬
parauit. St̃ gͦ qͥdam carnales et taiñ ȩccłiȩ gremio continent᷑.
uiuentes scđm quendã modũ suũ qͥb timemus ne seducant᷑
abhereticis. Quandii eñi carnales sunt diuisibiles sunt.

Expanded text:
Si inter media transiit caminus, alia in dextram, alia in sinistram seSi inter media transiit caminus, alia in dextram, alia in sinistram separavit. Sunt ergo quidam carnales, et tamen Ecclesiae gremio continentur, viventes secundum quemdam modum suum, quibus timemus ne seducantur ab haeret
Abbreviated transcription (Latin):
totum nrã anima impleuerit. Quanto stultiꝰ dr̃ ullis an¬
gustiis impediri alicubi trintatẽ. ut pat̾ et filiꝰ et sp̃s sc̃s
Nescitis qͥa templũ dĩ estis. et sp̃s dĩ habitat in uob̃: unde
bilitatẽ trinitatis penitus ignorat. qđ in aliquo possit habi¬
tare pat̾ autt᷑ filiꝰ in quo ñ habitet sp̃s sc̃s aut in aliqͦ sp̃s sc̃s
p̃sentiã. s ñ ubiq ꝑhabitationis grãm. Fropt̃ hanc eñi habita

Expanded text:
totum nostra anima impleverit: quanto stultius dicitur ullis angustiis impediri alicubi Trinitatem, ut Pater et Filius et Spiritus sanctus Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? Unde bilitatem Trinitatis penitus ignoret, quod in aliquo possit habitare Pater et Filius, in qupraesentiam, sed non ubique per habitationis gratiam. Propter hanc enim habi
Abbreviated transcription (Latin):
tempore temptationis maluerit tenere qͣm xp̃m: eum in
fundam̃to ñ habuit. qui hȩc pͥore loco habuit. cum inȩdi¬
ficio pͥus ñ sit aliquid fundam̃to. Ignis eñĩ de qͦeo loco est
locutꝰ apłs. talis debet intelligi. ut ambo ꝑeum transeant
id ẽ. et qͥedificat suꝑ hoc fundam̃tũ aurũ argentũ. lapides
p̃ciosos. et qͥedificat ligna fenum et stipulã. Cum eñi hoc
dixisset adiunxit. Uniꝰcuiꝰq opꝰ qͣle sit ignis ꝓbabit. Sicuiꝰ
opꝰ manserit qđ suꝑ edificauit mercedẽ accipiet. Si cuiꝰopꝰ

Expanded text:
tempore tentationis maluerit tenere quam Christum, eum in tempore tentationis maluerit tenere quam Christum, eum in fundamento non habuit; quia haec priore loco habuit, cum in aedificio prius non sit aliquid fundamento. Ignis enim, de quo eo loco est locutus Apostolus, talis debet intelligi, ut ambo per eum transeant; id est, et qui aedificat super hoc fundamentum, aurum, argentum, lapides pretiosos, et qui aedificat ligna, fenum et stipulam. Cum enim hoc dixisset, adjunxit: Uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit. Si cujus opus permanserit
Abbreviated transcription (Latin):
Ordinari querit. quia p̃t̃ ordinẽ ẽ. aqua suꝑoleũ. donec
gͦ ueniat ad ordinẽ suum inqͥetus motꝰ ẽ. donec teneat
locũ suũ. Contͣ. oleũ: funde subaqͣ. uerbi grã quẽ ad modũ
sum fert᷑. locum suum querit. & aqua locũ suũ querit pon.¬
de suo. Lapis ima petit. et tignũ. & columnȩ. et t̾raainde
edificat᷑ ista domus. De illo gͦ sunt genera rerum. quȩ pon¬
ponit᷑ fundam̃tũ. Ecclia uͦ dĩ inimo posita. tendit incȩlũ
dexc̃am. Ligna quippe et fenũ &e stipula ñ abfurde
accipi possunt. rerum rursũ scłariũ quamuis licite conces¬
sarũ tales cupiditates. ut amitti sine animi dolore ñ pos¬
sunt. Cum autẽ iste dolor urit. si xp̃sincorde fundam̃ti
habet locũ. id ẽ. ut nicħ ei ante ponat᷑. et malit homo qͥ
tali dolore urit᷑ rebꝰ quas ita diligit magis carere qͣm xp̃o.
ꝑignẽ fit salitus. Si autẽ res eiꝰmodi temporales &e scłares

Expanded text:
ordinari quaerit: quia praeter ordinem est aqua super oleum. Donec ordinari quaerit: quia praeter ordinem est aqua super oleum. Donec ergo veniat ad ordinem suum, inquietus motus est, donec teneat locum suum. Contra, oleum funde sub aqua, verbi gratia, quemadmodum sum fertur, locum suum quaerit; et aqua locum suum quaerit pondere suo. Lapis ima petit, et lignum, et columnae, et terra, unde aedificantur istae domus: de illo ergo sunt genere rerum, quae ponponitur fundamentum: Ecclesia vero Dei in imo posita tendit in coelum. m. Ligna quippe et fenum et stipula non absurde accipi possunt rerum saecularium, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Cum autem iste dolor urit, si Christus in corde fundamenti habet locum, id est, ut ei nihil anteponatur, et malit homo qui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit magis carere quam Christo; ignem fit salvus. Si autem res hujusmodi temporales ac saeculares
Abbreviated transcription (Latin):
mercedẽ accipiet. Nichil ꝑdet qͥa qđ amauit hoc inueniet.
uus erit. sic tam̃ qͣsi ꝑignẽ. S aliud ẽ. igne ñ ledi. aliud
ꝑignẽ saluari. Et undȩ e ꝓpt̃ fundam̃tũ. Non recedat
gͦ de corde fundam̃tũ.nt supͣ fenũ ponere fundam̃tũ ħ.
&e noli ante ponere fenũ fundam̃to. ut fenũ habeat pͥmũ
strum. Ipsum capt̃ ẽ. fundam̃tũ. S fundam̃tũ deorsum so¬
let eẽ. caput autẽ sursũ. Intelligat scĩtas ur̃a qđ dicam: for¬
tassis explicabo. innomine dñi xp̃i. Pondera gemina st̃.
um. hoc ẽ. pondꝰ. Fers lapidem manu. Pat̾is pondus. p̃mit
manũ tuã. quia locum suũ querit. Et uis uidẽ qͥd que¬
rat: subtrahe manũ. uenit ad t̾ram. qͥescit int̾ra. Perue¬
nit qͦ tendebat. inuenit locum suũ. Pondus gͦ illud mo¬
tus erat qͣsi spontaneus. sine anua sine seusu. Sunt a-¬
lia quę sursum petunt locum. Nãq si aqͣm mittas suꝑ
oleũ. ponde suo inima tendit. Locum enĩ suũ quęrit.

Expanded text:
mercedem accipiet: et nihil perdet; quia quod amavit, hoc inveniet. vus erit, sic tamen quasi per ignem . Sed aliud est igne non laedi, aliud per ignem salvari. Et unde? Propter fundamentum. Non recedat ergo de corde fundamentum. Noli super fenum ponere fundamentum, hoc est, noli anteponere fenum fundamento, ut fenum habeat primum strum, ipsum caput est fundamentum. Sed fundamentum deorsum solet esse, caput autem sursum. Intelligat Sanctitas Vestra quid dicam, fortassis explicabo in nomine Christi. Pondera gemina sunt.um: hoc est pondus. Fers lapidem manu, pateris pondus; premit manum tuam, quia locum suum quaerit. Et vis videre quid quaerat? Subtrahe manum, venit ad terram, quiescit in terra: pervenit quo tendebat, invenit locum suum. Pondus ergo illud motus erat quasi spontaneus, sine anima, sine sensu. Sunt alia quae sursum versus petunt locum. Namque si aquam mittas super oleum, pondere suo in ima tendit. Locum enim suum quaerit,
Abbreviated transcription (Latin):
lomon ȩdificauit tẽplũ ds̃ ẽ. et cui templũ edificat᷑ de
membris xp̃i hoc ẽ. de menbris dĩ ds̃ ñ ẽ: cum loquens de
dõ beatissimus mr̃ stephanꝰ dixerit. salomon edificauit ei
domũ: s sũmus ñ in manufactis templis inhabitat. et
tam̃ xp̃i menbra qͦrum capt̃ ẽ. suꝑ om̃s celos. templũ sunt
sp̃c̃ scĩ. quẽ constat uenisse de cȩlo. Istum negare dm̃ qͥd ẽ.
nͥ ñ eẽ. & nolle eẽ. templum ẽiꝰ : alloquit᷑ nos apłs dicens.

Expanded text:
lomon aedificavit templum. Deus est, et cui templum aedificatur de membris Christi, hoc est, de membris Dei, Deus non est? cum loquens de Deo beatissimus martyr Stephanus dixerit: Salomon aedificavit ei domum; sed Summus non in manufactis templis inhabitat . Et tamen Christi membra, quorum caput est super omnes coelos, templum sunt Spiritus sancti, quem constat venisse de coelo. Istum negare Deum quid est, nisi non esse et nolle esse templum ejus? Alloquitur nos Apostolus dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Permanet eñi qđ qͥsq cogitat. quȩ sunt dm̃i qͦmͦ placeat dõ.
Quod suꝑȩdificauit mercedẽ accipiet id ẽ. unde cogita
re ñ habuit. sine urente dolore ñꝑdit. Eicce qͣntũ mͥ uidet᷑.
inuentꝰ ẽ. ignis qͥnulld̾ꝵs eoꝵ damnet. s unũ dicet. al¬
tum cdampnificet. ambos ꝓbet. Si autẽ iguẽ illũ loco
isto uoluerimꝰ acciꝑe de quo dñs dicet sinistris. discedice
ame maledicti inignẽ ȩt̾nũ ut in eis etiam isti eẽ. cra¬
dant᷑ qͥ ȩdificant suꝑ fundam̃tũ ligna fęnũ. stipulã. eos¬
q exillo igne pꝰ tempꝰ ꝓmalis meritis imꝑtitũ lib̾et boni
meritũ fundam̃ti qͥd arbitramꝰ dextros quib dicet᷑ ueni¬
te benedicti patris mei possidete paratũ uob̃ regnum. aͥ
eos qͥ edificauerunt suꝑ fundam̃tũ. aurũ. argentũ. lapi
nem. sic̾ħ mͦ intelligendꝰ ũtriq mitendi st̃. et dextri sci¬

Expanded text:
permanet enim quod quisque cogitat quae sunt Dei, quo modo placeat Deo, permanet enim quod quisque cogitat quae sunt Dei, quo modo placeat Deo, quod superaedificauit mercedem accipiet id est, ure non habuit, sine urente dolore non perdit. Ecce, quantum mihi videtur, inuentus est ignis, qui nullum eorum damnet, sed unum ditet, alterum damnificet, ambos probet. Si autem ignem illum loco isto uoluerimus accipere, de quo Dominus dicet sinistris: Discedite a me, maledicti. in ignem aeternum; ut in eis etiam isti esse credantur. qui aedificant super fundamentum ligna, fenum, stipulam, eosque ex illo igne post tempus pro malis meritis inpertitum liberet boni meritum fundamenti: quid arbitrabimur dextros quibus dicetur: Venite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum, nisi eos, qui aedificauerunt super fumodo est intellegendus, utrique mittendi sunt, et dextri sci
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quib fruendo utiq lȩtabit᷑. S ꝑhunc ignẽ saluusent.
merito fundam̃ti. qͥa &e si utrũ id hab̾e mallet an xp̃m.
inꝑsecutione ꝓponeretur. illud xp̃o ñ ꝓponeret᷑. Uide
inapł in apłi uerb̾ hominẽ edificantẽ. suꝑ fundam̃tum.
aurũ argentũ lapides p̃ciosos. Qui sine uxore ẽ. inquit co
gitat que sunt dñi qͦmͦ placeat dõ. Uide alium ȩdificantẽ
ligna. fenum. stipulã. Qui autẽ matrimonio uinctus ẽ.
inqͥt. cogitat quȩ sunt mundi qͦmͦ placeat uxori. Uniꝰ¬
cuiꝰq opꝰmanifestabit᷑. Dies eñi dñi manifestabit. dies
utiq tribulationis. qm̃ inigne inquit reuelabit᷑. Tandẽ
tribulationẽ ignẽ uocat. sic̃ alibi legit᷑. Uasa figuli ꝓbat
fornax. et homines iustos temptatio tribulationis. Et
uniꝰ cuiꝰq opꝰ quale sit ignis ꝓbabit. Si cuiꝰ opꝰ ꝑmanserit.

Expanded text:
tur, quibus fruendo utique laetabatur; sed per hunc ignem saluus erit tur, quibus fruendo utique laetabatur; sed per hunc ignem saluus erit merito fundamenti, quia, etsi utrum id habere mallet an Christum a persecutore proponeretur, illud Christo non praeponeretur. Vide in apostoli uerbis hominem aedificantem super fundamentum aurum, argentutem ligna, fanum, stipulam: Qui autem matrimonio iunctus est, inquit, cogitat quae sunt mundi, quo modo placeat uxori. Uniuscuiusque opus manifestabitur; dies enim declarabit dies utique tribulationis, quoniam in igne, inquit, reuelabitur. Eandem tribulationem ignem uocat. sicut alibi legitur: Vasa figuli probat fornax et homines iustos tentatio tribulationis. Et uniuscuiusque opus quale sit, ignis probabit. Si cuius opus permanserit
Abbreviated transcription (Latin):
antẽ siue concedentẽ. dũ contra eiꝰ imꝑata siue concessa
suã ꝑflagitiã delegit implere libidinẽ. Siqͥs itaq ap̃ianꝰ
diligit meretricẽ eiq adherens unũ corpꝰ efficit᷑. iã infim¬
dam̃to ñ habet xp̃m. Siqͥs autẽ diligit uxorẽ suã. si scđm
ignorant dm̃. etiã ħ scđ̾m ueniã concedit apłs. immo
ꝑapłm. ip̃c. Potest gͦ et iste infundam̃to habe xp̃m. Si
enuim nich ei tal affectionis uoluptatis p̃ponat. qͣmuis
suꝑedificet ligna. fęnum. stipulam. xp̃s ẽ. fũtlamentũ.
Propt̃ hoc saluuserit ꝑignẽ. delitias quippe huiꝰmodi amo¬
resq t̾renos ꝓpt̾ coniugalem quidẽ copulam. ñ damna¬
biles. tribulationis ignis exuret. ad quem ꝑtinent ignes
& orbitates. & quȩcumq calamitates quȩ auferunt hȩc
ac ꝑhoc ei qui edificait erit edificatio ista.dãnosa. qͥa
ñ habebit qđ suꝑedificauit et corum amissione cruciabi¬

Expanded text:
erantem siue concedentem, dum contra eius imperata siue concessa erantem siue concedentem, dum contra eius imperata siue concessa suam per flagitia delegit explere libidinem! Si quis itaque Christianus diligit meretricem eique adhaerens unum corpus efficitur. iam in fundamento non habet Christum. Si quis autem diligit uxorem ignorant deum, etiam hoc secundum ueniam concedit apostolus, . Potest ergo et iste in fundamento habere Christum. Si enim nihil ei talis adfectionis uoluptatisque praeponat, quamuis superaedificet ligna. fenum, stipulam, Christus est fundamentum, propter hoc saluus erit per ignem. Delicias quippe huius modi amoresque terrenos, propter coniugalem quidem copulam non damnabiles, tribulationis ignis exuret; ad quem pertinent ignem et orbitates et quaecumque calamitates quae auferunt haec. Ac per hoc ei, qui aedificauit, erit aedificatio ista damnosa, quia non habebit, quod superaedificauit, et eorum amissione cruciabi
Abbreviated transcription (Latin):
beat. numqͥd pot̾it fides saluare eũ : &e qͥs ẽ. in quiunt de
qͦdic̃ apłs paulꝰ. ipse autẽ saluus erit sic tam̃ qͣsi ꝑignẽ:
simul quis iste sit inqͥramꝰ. Hunc tam̃ ñ eẽ. certissimũ ẽ.
ne duoꝵ apłoꝵ sententias mittamꝰ inrixam si unꝰ dic̃ ȩtiã¬
si mala oꝑa quis habuerit saluabit eum ꝑignẽ fides. aliꝰ
autẽ si oꝑa ñ habeat numqͥd poterit fides saluare eum :
Inueniemꝰ gͦ quis possit saluari ꝑignẽ. si pͥ inuenerimꝰ qͥd
sit hab̾e infundam̃to xp̃m. qđ ut de ipsa similitudine
qͣm tociꝰ aduertamꝰ. nichil inȩdificio p̃ponit᷑ fundam̃to.
Quisquis itaq sic habet in corde xp̃m. ut ei t̃rena et tẽ¬
poralia nec ea quęlicita sunt atq concessa p̃ponat fun
magis si salutaria p̃cepta contẽnens. cõmittat illicita nõ
p̃posuisse xp̃m. si pꝰ posuisse conuincit᷑. quẽ pꝰ habuit imꝑ¬

Expanded text:
beat, numquid poterit fides saluare eum? Et quis est, inquiunt, de beat, numquid poterit fides saluare eum? Et quis est, inquiunt, de quo dicit apostolus Paulus: Ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem? Simul quis iste sit, inquiramus; hunc tamen non esse certissimum est, ne duorum apostolorum sententias mittamus in rixam, si unus dicit: \'Etiamsi mala opera quis habuerit, saluabit eum per ignem fides\'; alius autem: Si opera non habeat, numquid poterit fides saluare eum? Inueniemus ergo quis possit saluari per ignem, si prius inuenerimus quid sit habere in fundamento Christum. Quod ut de ipsa similitudine quantocius aduertamus: nihil in aedificio praeponitur fundamento; quisquis itaque sic habet in corde Christum, ut ei terrena et temporalia nec ea quae licita sunt adque concessa praeponat, funmagis, si salutaria praecepta contemnens committat inlicita, non praeposuisse Christum, sed postposuisse conuincitur, quem posthabuit imp
Abbreviated transcription (Latin):
habes infundam̃to. S tam̃ quia diligis illam. & contrista¬
ris si ꝑdis illam. suꝑ fundam̃tũ posuisti. ñ aurũ. uł argen¬
tum. aut lapides p̃ciosos. s ligna fenuĩ. stipulã. Saluus ergo
eris. cum arde ceꝑit qd̾ edificasti. sic tam̃ tãqͣm ꝑignem.
Nemo em̃ suꝑ fundam̃tũ hoc ȩdificet adult̾ĩa blasphe¬
mias. sacrilegia. idolatriã. ꝑiuria. & putet se saluũ fut᷑ũ
ꝑignẽ. qͣsi ista sint ligna fenũ. stipulã. S qͥedificat amo.¬
rẽ t̾rȩnorũ suꝑfundam̃tũ regni cęloꝵ. id ẽ. suꝑ xp̃m ar¬
debit amor rerũ temporalium & ipse saluus erit ꝑido¬
inquiunt xp̃iani chatolici infundam̃to xp̃m. acuiꝰ u¬
nitate ñ recesserunt tam & si huic fundam̃to suꝑ edifi¬
cauerunt qͣmlibet pessimã uitã. uelut ligna fenũ. stipulã
doq ab illiꝰ ignis ꝑpetuitate saluare. Respondeat eis bre

Expanded text:
habes in fundamento. Sed tamen quia diligis illam, et contristahabes in fundamento. Sed tamen quia diligis illam, et contristaris si perdas illam; super fundamentum posuisti, non aurum, aut argentum, aut lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam. Salvus ergo eris, cum ardere coeperit quod aedificasti; sic tamen quasi per ignem. Nemo enim super fundamentum hoc aedificans adulteria, blasphemias, sacrilegia, idololatrias, perjuria, putet se salvum futurum per ignem, quasi ista sint ligna, fenum, stipula: sed qui aedificat amorem terrenorum super fundamentum regni coelorum, id est, supdebit amor rerum temporalium, et ipse salvus erit per idoinquiunt, Christiani catholici in fundamento Christum, a cuius unitate non recesserunt, tametsi huic fundamento superaediifcauemnt quamlibet pessimam uitam, uelut ligna, fenum, stipulamdoque ab illius ignis perpetuitate saluare. Respondeat eis breu
Abbreviated transcription (Latin):
at dõ. hoc ẽ. edificanti suꝑ xp̃i fundam̃tũ. aurũ. argentũ.
lapides p̃ciosos. alt̾i autẽ cogitanti ea quȩ sunt mundi qͦmͦ
placeat uxori. idẽ. ȩdificati suꝑ idẽ fundam̃tũ. ligna. fenũ.
stipulã. Illiꝰ eñi opꝰ ñ exurit᷑ qͥa ñea dilexit qͦrũ amissione cru¬
cietur. Exurit᷑ autẽ huiꝰ. qm̃ sine dolore ñ ꝑeunt quȩ cum a-¬
more possessa sunt. S qm̃ alteutra conditione ꝓpositas
potiꝰ mallet carere quam in xp̃o. nec timore amittendi talia
deserit xp̃m. qͣmuis doleat. cum amittit: saluus ẽ. qͥdẽ tam̃
sic qͣsi ꝑignem. quia urit eum dolor rerum qͣs dilexerat
amissarum. s ñ subuertit neq confumit fundam̃ti stabili¬
tate atq incorruptione munitũ. Tale aliquid etiã post
hanc uitam fieri in credibile ñ ẽ. et utrum ita sit queri pot̃.
& aut inueniri aut lat̾e ñ nullos fideles ꝑignẽ purgatori

Expanded text:
i fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos: alteri cogitanti quae sunt mundi, quomodo placeat uxori , id est aedificanti super fundamentum ligna, fenum, stipulam. Illius enim opus non exuritur, quia non ea dilexit, quorum amissione crucietur. Exuritur autem hujus, quoniam sine dolore non pereunt, quae cum amore possessa sunt. Sed quoniam alterutra conditione proposita, eis mallet carere quam Christo, nec timore amittendi talia deserit Christum, quamvis doleat cum amittit, salvus est quidem, sic tamen quasi per ignem, quia urit eum dolor rerum quas dilexerat amissarum, sed non subvertit, neque consumit fundamenti stabilitatem, atque incorruptione munitum, tale aliquid etiam post hanc vitam fieri incredibile non est. Et utrum ita sit quaeri potest, et aut invenire aut latere nonnullos fideles per i
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ q̃le sit. ignis ꝓbabit. diesem̃ dñi declarabit. qͥa migne re¬
uelabit᷑. Si cuiꝰ opꝰ ꝑmanserit. qđ suꝑedificauit. mercedẽ acci

Expanded text:
opus quale sit, ignis probabit; dies enim Domini declarabit, quia in igne reopus quale sit, ignis probabit; dies enim Domini declarabit, quia in igne revelabitur. Si cujus opus permanserit quod superaedificavit, mercedem acci