comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mel chis sedȩch adia cit : sine dubio eñi ait qđ minimues
ameliore benedicitꝰ quod quidem nutiq ad tradition
r&ulit offici ac desiastici quisen ambien& reguli tus¬
tionis dominici quabenedicuntꝰ subiectidno meliore ec lis
quibenedicuntꝰ ab ea dni enimisten in his uerbis que ipsit
cuius conparatione minimꝰ dir abrahã quẽ constat inons¬
b: fidelib signũ habere testimomi nobilitatis ac fidȩigdꝰ
hic melchis sedȩc l nutiq sicbenediisse intellegitꝰ ards
sic̃ faciunt om̃s sacer dotes ut ee dilegatione dardlo
dictionẽ uerb solẽnib: sed quas ꝓpiya qua non ꝑuerba se
ꝑ naturã accipit sub stantialit᷑ ut sit ei ꝓpna sacerdos
au quos antestites dicimꝰ regulã habent uerb̵ solẽ nbies
dinatã & traditã sibi quã suꝑponentes hominbi lene¬
dicunt nonquos uolunt sedȩ aAiquando quos nolunt qr
pr regulȩ ipse scit cuidan debeat uel in fundi sacratissima

Expanded text:
ch, adiecit: sine dubio enim, ait, quod minimum est, a meliore benedicitur. quod quidem non utique ad traditionem rettulit officii ecclesiastici. quis enim ambigeret regulam traditionis dominicae, qua benedicuntur subiecti domino, meliorem esse his qui benedicuntur ab ea? domini enim mysterium in his uerbis, quae ipsum cuius conparationem minimus dicitur Abraham, quem constat in omnibus fidelibus signum habere testimonii nobilitatis ac fidei! igitur hic Melchisedech non utique sic benedixisse intellegitur Abraham, sicut faciunt homines sacerdotes, ut ex delegatione daret benedictionem uerbis solemnibus, sed quasi proprium, quam non per uerba, sed per naturam accepit substantialiter, ut sit ei propria. sacerdotes autem, quos antestites dicimus, regulam habent uerbis solemnibus ordinatam et traditam sibi, quam superponentes hominibus benedicunt, non quos uolunt, sed et aliquando quos nolunt, quia dator regulae ipse scit cui dari debeat uel infundi sacratissima
Abbreviated transcription (Latin):
in plende legis inuenti remunerandi sunt : & subiea
neglegentes s̃ sic dicit recedite ame nescio uos ops¬
riiiniquitatis & seqr : &iter impioruperibit Vn¬
de &psalmꝰ caeptus ẽ & terminatus ut causa im poro
tractata nullialiquã ꝑditioni docerentꝰ ob noxisiuas
dixi id circodicitꝰ ds scrre uiam iustoru: quia inlege
eiꝰ ambulant it aũ impioru quia ex tradi legẽ ẽ perib
qui a oms uiȩ impiorũ tenebro se dic salo mompiorũ ai

Expanded text:
implendae legis inuenti remunerandi sunt. Et subieciimplendae legis inuenti remunerandi sunt. Et subiecineclegentes sunt, sic dicit: recedite a me; nescio uos, operarii iniquitatis. Et sequitur: et iter impiorum peribit. unde psalmus coeptus est et terminatus, ut causa impiorum tractata nulli alii quam perditioni docerentur obnoxii. sicut enim dixi, idcirco dicitur deus scire uiam iustorum, quia in lege eius ambulant; iter autem impiorum, quia extra dei legem est, peribit, quia omnes uiae impiorum tenebrosae, dicit Sol
Abbreviated transcription (Latin):
con refurgunt impi in uidicio dignuȩ qđ dic̃ ut quid etũ
udicio resurgant quinullu negotiudĩ credi sibima¬
er̃ cuiuss edderent rationem spernentesem legem
& negantes ne unde p̃stent ratione is ut in iudicio
tͥrogati uixtalogẽ sibi creditam prestent causas ad¬
ꝓgante sergo & rebelles indminuenti ad hocre surgent
t uideat ueruee qđ credere noluer : ut pereant quia
m indace iudicauer : & adiecit neq peccatores in con¬
lio iustoꝵ in hoc psalmo tria genera hominũ signifi¬
iat impiorũ & peccatorũ & iustorĩ quo ordine caep¬
tus ẽ error sedimpii ab his alienis quia sub dide cr&so
sc̃ dixi uiuere noluer: pec catores au subdi lege agen¬
tes ante tiꝰbunal xpi sistendir segregati auistis ut
accepta alegis p̃stent ratione em̃ dandiinq.b. ope¬
r̃a ñdeder̃ : ut plus haberent laudis qua uitupera¬
tionis iusti uero ualde ꝓpensiores in&xercitio

Expanded text:
on resurgunt impii in iudicio. dignum est quod dicit ut quid enim in iudicio resurgant, qui nullum negotium dei credi sibi maluerunt, cuius redderent rationem? spernentes enim dei legem et negantes non est unde praestent rationem, ut in iudicio interrogati iuxta legem sibi creditam praestent causas. adrogantes ergo et rebelles in deum inuenti ad hoc resurgent, ut uideant uerum esse quod credere noluerunt, ut pereant, quia deum mendacem iudicarunt. Et adiecit: neque peccatores in consilio iustorum. in hoc psalmo tria genera hominum significat: impiorum et peccatorum et iustorum, quo ordine coeptus est error. sed impii ab his alieni sunt, quia sub dei decreto, sicut dixi, uiuere noluerunt; peccatores autem sub dei lege agentes ante tribunal Christi sistendi sunt segregati a iustis, ut acceptae legis praestent rationem, emendandi in quibus operam non dederunt, ut plus haberent laudis quam uituperationis; iusti uero ualde propensiores in exercitio
Abbreviated transcription (Latin):
filius didir: quantũ au ad adlocutione quanos ad loqutꝰ
ꝑ ipsũdoc& sacramtũ suũ sapientia dir di: quantũ auados
haec nulli alii possent comp&ere nisi filio di ꝓptꝰ qđ em & dõ
enim conueniens erat degener diciuerbu di & urtutã
& sapientia di hoce enĩ di uerbũ uirtus sapientia x p̃sas
pio apuddm ade uincendas eñi in creduloru mtes coact
scriptura erupit ut ostender& xpͥimeedm. cuominis

Expanded text:
itur dei; quantum autem ad adlocutionem, qua nos adloquituper ipsum docet sacramentum suum, sapientia dicitur dei; quantum autem Haec nulli alii possent conpetere nisi filio dei. propter quod enenim conueniens erat degener dici uerbum dei et uirtutem et sapientiam dei; hoc est enim deus: uerbum uirtus sapientia. Chrisipio apud deum, ad euincendas enim incredulorum mentes coacta scriptura erupit, ut ostenderet Chris
Abbreviated transcription (Latin):
an audier : quaratione ergo poterit dici quiabea¬
itudo tempons huius nihil amplius contulit doni qũa
userib ẽ conlatũ qđ quidem ad iniuriã ꝓficit saluatons
tnhil habuent nouu qđ in hortu imperisui suscipi¬
ntib sedonar & cuidem laborare solent diuites ut
pduie festo natalis sui & quisita inuitatis denta ꝓfos¬
ta
quanta ergo iniunadnie : ut his quos ad nouu & in auditũ diet
festũ & omni laude digñũ inuitauit ndicat᷑ habuisse insc ꝑta
que donar& : &ubiẽ illud euangelista io hannis qđ dic̃in su¬

Expanded text:
et non audierunt? Qua ratione ergo poterit dici quia beaet non audierunt? Qua ratione ergo poterit dici quia beatitudo temporis huius nihil amplius contulit doni, quam ueteribus est conlatum? quod quidem ad iniuriam proficit saluatoris, ut nihil habuerit nonum, quod in ortu imperii sui suscipientibus se donaret, cum id elaborare soleant diuites, ut in die festo natalis sui exquisita inuitatis dent apoforeta. quanta ergo iniuria domini est, ut his, quos ad nonum et inauditum diem festum et omni laude dignum inuitauit, non dicatur habuisse inexperta quae donar
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m accipere : ut ꝗ sp̃r &ernꝰ ẽ &ernã habeat urtã quas¬
pit eũ : pignꝰ ẽ eñi minor talitatis qui eñ accipit eũ & mas
meiꝰ dilectione transpuncta acuita ꝑgit incaelos ad euq
ictoriȩ xp̃i qua uicit mortẽ sp̃reiꝰ: ut in quo fuehs
sp̃s eiꝰ ab infegs tener n possit : acꝑ ute prianan
hoc inu&esbi seĩs nontta fiu it sp̃s¬
s sicut nunc ẽ infidelib: quia & euntes descło apud inferos
ꝑtraducem geners omne sem̃ eiꝰ subiectũ fecit infehs
inulte teneba tꝰ sententia data adȩ : Cũꝓph&isergo
iustis uiris sc̃m fuisse spm ñ est ambiguũ cũ ꝓph&is pro¬
p̃ dispensationem : Cum iustis uero causascitatis sic̃ legi¬
signi e& adoptionis in eo sed mestorũeiꝰ gratia nam filui
di crdentes tunc ee caȩper̃ quando manifestatus ẽ fili¬
usdi uicta morte cuncte creaturȩ : siin adam au uel ce¬
teris sic dicatꝰ fuisse sp̃s sc̃s sic̃ nunc ẽ infidelib: quȩ no¬
ia donadedit dscũregnũ filii suidedicauit in nobis &

Expanded text:
rnam habeat nitam qui accepit eum; pignus est enim inmortalitatis, Qui enim accepit eum et manet in eius dilectione, transpuncta hac uita pergit in caelos ad eum, uictoriae Christi, qua uicit mortem, spiritus eius, ut in quo fuerit spiritus eius ab inferis teneri non possit. ac per hoc in ueteribus sanctis non ita fuit sp sicut nunc est in fidelibus, quia exeuntes de saeculo apud inferos  Adae, quod per traducem generis omne semen eius subiectum fecit inferis, simul tenebatur sententia data Adae. Cum profetis ergo et iustis uiris sanctum fuisse spiritum non est ambiguum: cum profetis propter dispensationem, cum iustis uero causa sanctitatis, sicut legisignum esset adoptionis in eo, sed meritorum eius gratia; nam filii dei credentes tunc esse coeperunt, quando manifestatus est filius dei uicta morte cunctae creaturae. Si in Adam autem uel ceteris sic dicatur fuisse spiritus sanctus, sicut nunc est in fidelibus, quae noua dona dedit deus, cum regnum filii sui dedicauit in nobis? et
Abbreviated transcription (Latin):
ues au cumultir suffragantib: causis ad uoluptatẽ possit in¬
ucilaud abilis ẽ si auertat hinc aniniu : aliaergoremune¬
ratione dignꝰ ẽ diues pudicus & alia pauꝑpudicus: quod sirex
pudicussit multue glonosũ ut omnia in potestate habens
oncontingat qđ scit inpune a seposse fies : hic uere dintim& :

Expanded text:
multis suffragantibus causis ad uoluptatem possit inlici, laudabilis est, si auertat hinc animum. alia ergo remuneratione dignus est diues pudicus et alia pauper pudicus. quod si rex pudicus sit, multum est gloriosum, ut omnia in potestate habens non contingat, quod scit impune a se posse fieri. hic uere
Abbreviated transcription (Latin):
tass hunc necessitas fecit studiis cupidũ: Libido in pauperes
& diuite eadem ẽ : & dam nabilior in paupere qua indute
pauperemem ipsa egestas reuo care deb& acupiditate la¬
oriae : Cogitare enĩ deb& quia unde hac impleat non ha¬
b& : & dũ hoc festinat implere alia multa mala adimit
necesse ẽ : quib: forte nec ad psens euadat autcerte hocis

Expanded text:
udii cupidum. Libido in paupere et diuite eadem est, sed damnabilior in paupere quam in diuite est. pauperem enim ipsa egestas reuocare debet a cupiditate luxoriae; cogitare enim debet quia unde hoc impleat non habet et, dum hoc festinat implere, alia multa mala admittat necesse est, quibus forte nec ad praesens euada
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ filios dified his qui credunt in nomine eiꝰ: quios
& sanguinei neq & uoluntate carnis neq &x uoluntate umꝰ
dõ ut spiritalit̃ nascerentꝰ: aut sipihus gratia ista concessa
ꝓbatꝰ : tuno nihil nouu aduentus xp̃i contulis sedicat᷑ ade
certe carnalis & terrena fuit faotura non spintalisn¬
factusẽ ideoq npatuit sp̃m scmm accipere qđ nonerat pis¬
ritalis & cui concessũ nonerat patrẽ dmm̃ in oratione uoca

Expanded text:
s qui credunt in nomine ejus, qui non ex sanguine, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, Deo, ut spiritualiter nascerentur? Aut si prius gratia ista concessa probatur, tunc nihil novum adventus Christi contulisse dicatur. Adae certe carnalis et terrena fuit factura, non spiritualisue non potuit spiritum sanctum accipere, qui non erat spiritalis et cui concessum non erat patrem deum in oratione uocar
Abbreviated transcription (Latin):
tͥuati caelestes dicuntꝰ ecce ab solutue donũdĩ multoplus
atuȩ concessise tẽpore saluatoris qua acciperat adam:
uañ solũ instauratus sed & melioratus in eo in stauratus
mupeo catis ablatus ẽ inc&eris melioratus hoc em̃ & ius¬
na& ratio eciebat ut tunc uberior e& lem̃tiadi in
ads beneficis quando mistenũ diuinitatissue in notesce
molut creature ut cognoscentes quod incognitũ fuit
sulis & genera tionb diumus sacram̃ tũ in trinitate con¬
bere ꝓipsa nouitatis qua si dedicatione peocatis ablitun
redo nũper ꝓph&as ꝓmissũ ẽ ut tunc dar&ꝰ quan domis¬
teriũdĩ declarari haber& intrium¬
quit ñ erat datus quaihis nerat clanficatus clanꝰficatio em̃h¬

Expanded text:
i multo plus gratiae concessisse tempore saluatoris, quam acceperat Adam, quia non solum instauratus est, sed et melioratus: in eo instauratus, quia peccatis ablutus est, in ceteris melioratus. boc enim et iustitia et ratio exigebat, ut tunc uberior esset clementia dei in dandis beneficiis, quando mysterium diuinitatis suae innotescere uoluit creaturae, ut cognoscentes, quod incognitum fuit a saeculis et generationibus, dei unius sacramentum in trinitate consistere pro ipsa nouitatis quasi dedicatione peccatis abluti ioc donum per profetas promissum est, ut tunc daretur, quando mysterium dei declarari haberet in triumquit, non erat datus, quia Iesus non erat clarificatus. clarificatio e
Abbreviated transcription (Latin):
eoq ꝑfecta & inꝑfectas omnia manꝰ indigent peoib: qua
iambulauer̃ otiose er manꝰiteit pedes indigent mani
calciare se enim poss neq curare : cumergo corpus ꝑ¬
otũsit mebiꝰs uolare tamnͥ potest : neq tantũ ferre
untũ potest burdo : cuinhis ꝑfecta sint gubernare se
mnesciunt: nec ad hibere sibi poss medicina : Vnde dic
ẽmnodlito fieiꝰ sic equus & mulus quib ñs intelleotus & a qua
Cu̾repugnent inuicõ in suo ꝑfectas : implent eñi id ad quoda
ta sint: sine homine tam nihil possunt neq homo qu aus
tior sit sine his : Hinc apostolus in ꝑfectos & ꝑfectos nosdi
ad comparationẽ eñi infideliũ nos ꝑfeotisumꝰ ꝗ dm̃ cogn¬

Expanded text:
erfecta sunt omnia. manus indigent pedibus, quia, nisi ambulauerint, otiosae erunt manus. iterum pedes indigent manibus; calciare se enim non possunt neque curare. Cum ergo corpus perfectum sit membris, uolare tamen non potest neque tantum ferre quantum potest burdo. cum in his perfecta sint, gubernare se tamen nesciunt nec adhibere sibi possunt medicinam. unde dictum est: nolite fieri sicut ecus et mulus, quibus non est intellectus. et aqua cum repugnent inuicem, in suo perfecta sunt; implent enim id ad quod fperfecta sint, sine homine tamen nihil possunt neque homo, quamuis perfectior sit, sine - his. hinc apostolus inperfectos et perfectos nos dicit. ad conparationem enim infidelium nos perfecti sumu
Abbreviated transcription (Latin):
quo putant ꝑfectionẽ adȩ instauran credentibus : ande
hac in stauratio nibul ultra donihabeat diuini qusuer
tamꝰ sublege uiler& creatohs ne dominatio &xtoller& eue
flatus suꝑbia in memor fier& siu conditois posituserg
titꝰ inuita factus ẽ adam ut habitar& interra fides u
giridignatae ut incaelis sit habitationra scypturai
testatꝰ quia factus e inquit primꝰ homo adam in am
uiuentẽ secundus au homo in spuuiui ficante primꝰas

Expanded text:
 putant perfectionem Adae instaurari credentibus, uideamus ai haec instauratio nihil ultra doni habeat diuini quam fuerat tamen sub lege uiueret creatoris, ne dominatio extolleret eum et inflatus superbia inmemor fieret sui conditoris. positus ergo est, uertetur in uitam. factus est Adam ut habitaret in terra; fides autem largiri dignata est, ut in caelis sit habitatio nostra. Scriptura ipsa testatur, quia factus est, inquit, primus homo Adam in animam uiuentem, secundus autem
Abbreviated transcription (Latin):
ligus neim factu qualiuti potuit sermone ꝑ qđ &x sister &
nonstra t hocy uit ꝗ generatioeiꝰ uitaminseha
lnosenimuiuimꝰ quidem sed nosi possumꝰ aliisdare uita

Expanded text:
opus in ea factum quali uti potuit sermone, per quod existeret, opus in ea factum quali uti potuit sermone, per quod existeret, demonstrauit, quia generatio eius uitam in se habet. Nos enim uiuimus quidem, sed non possumus aliis dare uitam,
Abbreviated transcription (Latin):
gistae intellegentia hominũ ad diuinas res capien¬
das
&c hus capax fier & cum audit omma ꝑ ipsũ factasꝰ ut nictiq
facturã ipsũputar & quia om̃a ꝑipsu audit facta ado s
enimipse ꝑse fiebat: qđ ut ad iuc absolutius trader& adq¬
cit & si ne ipso inquid factue nihil hoc dics & dusit omne ios¬
tra uersiam &argum ta t̾rena qua uis den sint quidifis¬
dont : tam̃ quando sineipso nibul factuostendit nullo mods
illuĩ facturã eẽ suspicanꝰ debere edocuit: quomodo em̃ potes
dicuipse tefactura. Cum nibildicat᷑ dssine ipso fecisse fe
ad salute homine redimenda deniq subiecit: quod factus
inquit in ipso uitae in ipsoidẽ in uerbo qđ factue uitaees¬
erat : & postea aut data aut factae in illo uita sed ipsũ uerl
uitam uult intellegieeꝰ sidepatredo pot est dici ꝗ aludis¬
naemͦlo quiꝰ non st idonea adres ex plicandas diumar

Expanded text:
gusta est intellegentia hominum ad diuinas res capiengusta est intellegentia hominum ad diuinas res capiendas, ex his capax fieret, cum audit: omnia per ipsum facta sunt, ut non utique facturam ipsum putaret, quia omnia per ipsum audit facta a deo.enim ipse per se fiebat. Quod ut adhuc absolutius traderet, adiecit: et sine ipso, inquit, factum est nihil. hoc dicens exclusit omnem controuersiam et argumenta terrena. quamuis de non sint qui diffidant, tamen, quando sine ipso nihil factum ostendit, nullo modo illum facturam esse suspicari debere edocuit. quo modo enim potest dici ipse esse factura, cum nihil dicatur deus sine ipso fecisse? si enim ad salutem hominum redimendam. Denique subiecit: quod factum est, inquit, in ipso uita est. in ipso\', id est in ueerat, et postea aut data aut facta est in illo vita; sed ipsum Verbum vitam vult intelligi esse. Si de Patre Deo potest dici quod aliud ipana enim eloquia non sunt idonea ad res explicandas divinas
Abbreviated transcription (Latin):
ereatue᷑ qua qđ de substantĩ di processit num qua fuit post¬
lstantia quod uero creatue tunc coepit in substantiam
ngreatuest : acꝑ hoc initiu ñ hab& trinitas sala declara¬
noigitꝰ misterii merita fideiminor auit qua quanto oc¬
atius ẽ qđ creditꝰ tanto magis ꝓpensior credentis ẽ mer
i &minor poena diffidentis declaratio au misterii sic
miorac fecit mereri credentes itamaiores & suscita¬
it diffendentib: poenas manifestior enilex plus facit
tũ nam sufficer& testimonio saluatonsqua sibi ꝓpisupa¬
ramn dixerat dm quis eni credentiu dubitar& nihil a pa¬
tre dfferre insubstantia filiu sed ꝗaher&icorũ ꝑuer¬
itas infidelitatis commtis fidei iura pulsare caȩpe
admee it declarer& qđ silii uen ratio nrsticae conti¬
nebat ꝑ ost qđ diuinademtia humane in firmitati pro¬
udisse uidetur ut aperir& qđ clausũ potions fidȩ i me¬
sitis reseruauerat: unde adiecit dicsomaꝑ ipsum fac

Expanded text:
est, quia quod de substantia dei processit numquam fuit per substantiam, quod uero creatum est tunc coepit in substantiam, cum creatum est, ac per hoc initium non habet trinitas sola. Declaratio igitur mysterii merita fidei minorauit, quia, quanto occultius est quod creditur, tanto magis propensior credentis est merces et minor poena diffidentis. declaratio autem mysterii, sicut minora fecit mereri credentes, ita maiores exsuscitauit diffidentibus poenas. manifestior enim lex plus facit reum. Nam suffecerat testatio saluatoris, qua sibi proprium patrem dixerat deum. quis enim credentium dubitaret nihil a patre differre in substantia filium? sed quia hereticorum peruersitas infidelitatis commentis fidei iura pulsare coeperae, ut declararet quod filii ueri ratio mystice continebat, per quod diuina clementia humanae infirmitati prouidisse uidetur, ut aperiret quod clausum potioris fidei meritis reseruauerat. Unde adiecit dicens: omnia per i
Abbreviated transcription (Latin):
omperi quosdam e&x fratyb mys non plene dis cussise s¬
turas sed simplicitate animiad seuerare qđ adam fcs
ductiratione qua sol & ad seueraria plurimis qua ꝑsidas
instauratus ẽ homo : ita ut ad pristinũ redditus statidu
omne acciper& qđ intͥinitia adam fuerat consecutis e
citds quae ñ possunt dici accepisse sp̃m dico ꝑfecta omaeng¬
nera animaliũ in suo ꝑfaectas̃ ut impleant adid qđ sunt fas
ita & homo in suo ꝑfectusẽ ut potens sit discernere malio
nis : praua rectis e eni animal intellegibile ꝑfectu adidq̃
factumẽ capax ẽ eni discendie& cogitandi faciendi itque
nascidicere & totũscire que uident nibil ultra nosse qu
qualissit nescit : que seergo nescit qualis sit quo modios
ertionẽ eiꝰ ẽ accipit eñi ut poss& qđ nature suae nonerat :¬

Expanded text:
onperi quosdam ex fratribus nostris non plene discus. sisse scripturas, sed simplicitate animi adseuerare quod Adam faducti ratione, qua solet adseuerari a plurimis quia per fidem instauratus est homo ita, ut ad pristinum redditus statum hoc omne acciperet quod inter initia Adam fuerat consecutus, ecit deus, quae non possint dici accepisse spiritum sannera animalium in suo perfecta sunt, ut impleant ad id quod sunt facta; ita et homo in suo perfectus est, ut potens sit discernere mala a bonis, praua a rectis. est enim animal intellegibile, perfectum ad id quod factum est; capax est enim discendi excogitandi faciendi, ut quae perfectum nasci dicere et totum scire, quem uident nihil ultra nosse quam on discit qualis sit, nescit. qui se ergo nescit qualis sit, quo modo omnia perfectionem eius est? accepit enim ut posset quod naturae suae non erat
Abbreviated transcription (Latin):
ru sit patre uided in filio quiẽ imago inui sibilis dina
quia patrẽ iniuisibilẽ dixit filiũ uisibilẽ fecit : cunci
iui sibilis sit quanto magis creator eoru sed hocsgis
d. dequibi dix pat̃ uolo ut ubiegosu & isti sint mecu& iude
daritatẽ me & & alio lo cobeatiinquid mundo corde quia
pasi in sua imagine : sicut enim nemo dignꝰ inuentust̃ ape¬
lplane differt in substantia quia uerus filius ẽ dif¬
t auincausa uel graduꝗ om̃is potentia a patre infilio
orẽ patꝰ ipso dño testante dicente sidiligeritis megau¬
itis quia uado ad patre quia pat maior me : ẽ que mo
ustodiens a postolus paulus unꝰ inquit dspat &̧ quo om̃a

Expanded text:
n filio, qui est imago inuisibilis dei. Numquid quia patrem inuisibilem dixit filium uisibilem fecit, cum utique inuisibilis sit, quanto magis creator eorum! sed hoc side quibus dixit: pater, uolo ut ubi ego sum et isti sint mecum et uideant claritatem meam; etalio loco: beati, inquit, mundo corde, quia deus quasi in sua imagine. sicut enim nemo dignus inuentus est apl plane differt in substantia, quia uerus filius est; differt autem in causa uel gradu, quia omnis potentia a patre in filiomaior est pater ipso domino testante et dicente: si diligeretis me, gauderetis, quia uado ad patrem, quia pater maior me est. Quem modum custodiens apostolus Paulus: unus, inquit, deus pater, ex quo omnia
Abbreviated transcription (Latin):
nsealdu hioc potest uita eiꝰ¬
diuiuat & alia possit creare
neuuant ui tamdir habere inseia ay¬
emorat interc&era dicens quie imago inuisibilis di
ꝯmogenitus ante omne creaturt̃ a. quo in ipso condita
nt omnia incaelis & interra uisibilia & inuisibilia siue¬
des siue dominationes siue principatus. siue potestates
nmapipsum & in ipsocreatas conueniunt euangelia
duorũ a postolorũ io hannis & pauli ea demeni dicit quia filiusd
te omnẽ creatur a genituse ut crear& potentias spintalen
& mundum & quae ineosunt iusi ita ado bilia qł̃on

Expanded text:
sed dum hoc potest vita ejuet alia possit creare vant, vitam dicitur habere in semetstolus Paulus memorat inter caetera dicens: Qui est imago invisibilis Dei, primogenitus ante omnem creaturam: quoniam in ipso condita sunt omnia in caelis et in terra, uisibilia et inuisibilia, siue sedes siue dominationes siue principatus siue potestates; omnia per ipsum et in ipsum creata sunt. Conueniunt euangelia duorum apostolorum Iohannis et Pauli; eadem enim dicunt, quia filius dei ante omnem creaturam genitus est, ut crearet potentias spiritales et mundum et quae in eo
Abbreviated transcription (Latin):
puadm : Conuenit enim ut qđ ante omnia apuddmerat :¬
lli subieciatꝰ initio unde & adiecit & dserat uerbnu nun
stendit aperte quia quae supra dictea sunt congruu¬
erbo quia drest inquid uerbum & dedo alitꝰ nonoport&
entiri qua ut semꝑdicatꝰ fuisse : sienim caepit creatura ẽ:
ireaturae᷑ di non ẽ quid quid enie aut dsẽ aut creatura

Expanded text:
m. conuenit enim ut quod ante omnia apud deum erat nuili subiciatur initio. Unde et adiecit: et deus erat uerbum. nunc ostendit aperte quia quae supra dicta sunt congruunt uerbo, quia deus est, inquit, uerbum et de deo aliter non oportet sentiri, quam ut semper dicatur fuisse. si enim coepit, creatura est; si creatura est, deus non est quidquid enim est, aut dens est aut creatura
Abbreviated transcription (Latin):
cuse sedei quiposs& facere qui& iam homine factur userat:
ꝓfecit sic̃ nos loquimurorgano corporali absit : Vi¬
desergo ꝗ uocabula quidẽ nobis & do communia sunt sed
dscrepant inestectu alitꝰ enꝰi dr facit qua facimus
nos& loqui dir̃ sed iͥmore nrosic & uerbũdi n tale uerbuꝰ

Expanded text:
tus est, sed ei qui posset facere, qui etiam hominem facturus erat, tus est, sed ei qui posset facere, qui etiam hominem facturus erat, sicut fecit? sicut nos loquimur, organo corporali? absit. uides ergo quia uocabula quidem nobis et deo communia sunt, sed discrepant in effectu; aliter enim deus facit quam . facimus nos, et loqui dicitur, sed non more nostro. Sic et uerbum
Abbreviated transcription (Latin):
dr uocatꝰ ne ssmiunadiꝓficer& si quod dedo erat dsmin¬
me dicer & igitꝰ & unitas di seruatae & debita honon ficen¬
geliũ prius qua dedo loquatꝰ patre quia questiones ñded
fiunt sed de uerbo dinemo enim dubitat dedo sed deeo¬
audiens dm̃ dici uerbũ di corporalib eni modospulsad
quia uerbũ hominis homo dicinꝰ potest: Guctiq ls
naturasit simplex noni nembris conpositus neqpile
quntus habeat & fons. neq ante & post: aut summu &i
mi sedsi potest dicitotus ꝑ omnia idem nuqua uarius aut
ne qua fililiominu hominis sunt difilius dirẽ: sed quia &
comiixtione fili hominũ hominis sunt: non hoc exemplo
silius didre quia &x simplicido simplicit natuse : & quem¬
id modu uerbu nri &x nobise hoc &xemplo intellegitꝰ di
ratione uerbudĩ dedoẽ quia uerbũdires ẽ non sonꝰ q̃ de¬
perit: nec eniꝗ comonia uocabula nobis & dosunt unara
mopere & in subiectis & dix inquid de fiat lux & facta est

Expanded text:
dei proficeret, si quod de deo erat deus minime diceretur. igitur et unitas dei seruata est et debita honorificenngelium, priusquam de deo loquatur patre, quia quaestiones non de deo fiunt, sed de uerbo dei. nemo enim dubitat deaudiens Deum dici Verbum Dei; corporalibus enim modis pulsatur, quia verbum hominis homo dici non potest: cum utique Deus natura sit simplex, non membris compositus, neque qui intus habeat et foris, neque ante et post, aut summum et imum; sed si potest dici, totus per omnia idem, nusquam varius vel ne, qua filii hominum homines sunt, dei filius deus est. sed quia ex conmixtione filii hominum homines sunt, non hoc exemplo filius dei deus est, quia ex simplici deo simpliciter natus est. et quemadmodum uerbum nostrum ex nobis est, hoc exemplo intellegitur dei ratione Verbum Dei de Deo est; quia Verbum Dei res est, non sonus qui deperit. Nec enim quia communia vocabula nobis et Deo sunt, una ropere? et in subiectis: et dixit, inquit, deus: fiat lux; et facta est
Abbreviated transcription (Latin):
ides eiusdem euangelistae in reuelatione sua de monstrat:
pipat̃ sed filius uerbudi ãpellatus e ut quia ds̃ si ne uer
eratꝰ naliunde sed dedo ee signisicatũ intellegat᷑ & quiade
dõ e non absorde drdicat᷑ itaq non duos deos facit dm̃ fus¬
sea pͥud dm sieniessent duo diuersi essent natura necun¬
us uoluntatis : sieninos homines uiunius sumꝰ natur& di¬
uerse tam sumꝰ uolunta tis. quanto magis ubidiuer¬

Expanded text:
ides eiusdem euangelistae in Reuelatione sua demonstrat; anon pater sed filius, uerbum dei\' appellatus est, ut, quia deus sine uerbo erat, non aliunde, sed de deo esse significatum intellegatur et, quia de deo est, non absurde deus dicatur. Itaque non duos deos facit deum fuisse apud deum. si enim essent duo, diuersi essent natura nec unius uoluntatis. si enim nos homines, cum unius sumus naturae, diuersae tamen sumus uoluntatis, quanto magis, ubi diuer
Abbreviated transcription (Latin):
inosina seruata iustitia commend& oratione : cum ie iunio
iniqorationem : & inieiuniũ cormeli miseri cordia comm¬
uit : ipse gnihabundans copis ieiunabat : Sed & nͥ habentes
urebat: ut illorũ securitas ieiuniũ eiꝰ facer& acceptabile :¬
ad sergo indig& & nͥnullis carere deb& ieiuniu ut possit me

Expanded text:
 orationem cum ieiunio. denique orationem et ieiunium Corneli misericordia commendauit. ipse enim abundans copiis ieiunabat, sed et non habentes pascebat, ut illorum saturitas ieiunium eius faceret acceptabile. nonnullis ergo indiget et nonnullis carere debet ieiunium, ut possit me
Abbreviated transcription (Latin):
oscblinati uallesrepl&e colles ꝓstrati inpudentia calcatẽa
recundia confota animab ad celũdata facultas liber¬
esreddita disrupta acresoluta captiuitastorpueruni
eedre confusac̃ malitia puꝯ ficatus Squalor satanas
batus : Caro ad confusionem prudentiũ mundi incelos siub¬
lata caelestia terrestia & inferna uniusdi & dm̃ demonl
rari debemꝰ deuotido cbmino destia uite & animil&itia tirps
& inhonesta uitantes ut ad fructu paschaȩ uenire mereams¬

Expanded text:
lles repletae, colles prostrati; inpudentia calcata, uerecundia confota; animabus ad caelum data facultas, libertas reddita, disrupta ac resoluta captiuitas; torpuerunt tenebrae, confusa est malitia, purificatus squalor; satanas s dei filius adprobatus, caro ad confusionem prudentium mundi in caelos sublata, caelestia terrestria et inferna unius dei et domini drari debemus deuoti deo cum modestia uitae et animi laetitia turpia et inhonesta uitantes, ut ad fructum paschae uenire meream
Abbreviated transcription (Latin):
utcũ ea sine cuius qua suspitione cautedormir& : qudo
miꝰ fatifuisse aut consilii sed quomodo fatifuit quod conts¬
riuẽ : quiuincitem qđ natu in eo ẽ hic inanit fatu & instuds
certe fatoruuertitꝰ causa ut sciat quis aliquid aut n poss
conp̃hendere : om̃sergo senatores unuhabent fatũ nil¬

Expanded text:
ut cum ea sine cuiusquam suspicione caute dormiret. quid putamus: fati fuisse aut consilii? sed quo modo fati fuit quod contrarium est? qui uincit enim quod natum in eo est, hic inanit fatum. Et in studiis certe fatorum uertitur causa, ut sciat quis aliquid aut non possit conprehendere. omnes ergo senatores unum habent fatu
Abbreviated transcription (Latin):
rint renascirursus non poterunt : sihaec initiundo hominis
causa dec reuit cur illorũ ipsorucor pohib siha c pͥstatiris cre¬
ditꝰ stultũputant nisi ꝗcipsi stultis quibidondant qua potes

Expanded text:
rint, renasci rursus non poterunt. si haec in mundo hominum rint, renasci rursus non poterunt. si haec in mundo hominum causa decreuit, cur illorum ipsorum corporibus si haec praestaturus credatur, stultu
Abbreviated transcription (Latin):
identia ee in ea qu̾a uide testimo nio resur rectionis fir¬
manꝰ aut utruq enim accipit᷑ aut utruq refellitꝰ ut quiñ
defendet nec audeat accusare: quare aũ crucifigise ꝑmi¬
tantũ romindauit ut dayficanse ꝑea testatus sit : nam
& ait potestate habeo ponendi anima mea & potestatẽ
habeo itert sumdieam: nonergo coactus ẽ monꝰ quipo¬
testatõ habuit & mon & resurgere: hanc ab nuit nompo¬
teyt dicere uiolentꝰ illimortẽ in lataeni siemꝰ istamnegat na
mor tuu illũ potayt ad seuerare quiahiat illic contonete
ubimortitr aditus legitꝰ ne moeti &̧ supeni onbi postrat
aut&e postremis supenora condemnat quia contraguos
nonẽ qđ unius corpons ẽ demortius au qđ resurgant dor
dicunt stuatũ creder esuident em ex emipla quib crsdibieu
dic& : oma enim semina usibus necesa i a nisi de solutaisie¬

Expanded text:
rouidentiam esse in ea, quam uidet testimonio resurrectionis firrouidentiam esse in ea, quam uidet testimonio resurrectionis firmari; aut.utrumque enim accipitur aut utrumque refellitur, ut, qui non defendet, nec audeat accusare., Quare autem cruci figi se permitantum commendauit, ut clarificari se per eam testatus sit. nam et ait: potestatem habeo ponendi animam meam et: potestatem habeo iterum sumendi eam. non ergo coactus est mori, qui potestatem habuit et mori et resurgere. hanc qui abnuit, non poterit dicere uiolenter illi mortem inlatam. si enim istam negat, nec mortuum illum poterit adseuerare, quia haec illic continentur, ubi morti traditus legitur. nemo enim ex superioribus postrema aut ex postremis superiora condemnat, quia contrarium non est quod unius corporis est. De mortuis autem quod resurgant, dolo dicunt stultum credere. uident enim exempla quibus credibile iudicetur. omnia enim semina usibus necessaria, nisi dissoluta fue
Abbreviated transcription (Latin):
nib: crederamꝰ non rationabilit̃ in ꝓuidi &in consultinta¬
remur si ad uo cantẽ spem nͥ sequeremur quidisperationsts¬
rũ inuentores diuersis disputationib: inuicose confodei
nullus ad alterũ transiens ꝙ unꝰ quisq in quo inbutus sure
ꝑmanebat ꝑ id qđ em uerba contradictioni se fatiganos¬
tradicere non audirent qua emi maior poteit ẽẽ testisi¬
tio uehtatis qua ẽ operatio uirtutis siquis auoperauir¬
tũ deneg& acusans scyptur as q uomodo poteht stultã fi¬
du uides legenti xp̃m di filiũ crucifixũ reuoluat &inueni&
e surrexisse eũ amortuis : & intellegat notiose eu mortui
neq inuitũ qui potuit resurgere sedee mistenũ quicũqer
c̃ ille aut tacobit decruce quia si dixeyt stulta cruce non
peyt dicere stulta resurrectione excusat enimre sur rectio
fucem aut si lo cudos fuerit decruce non poterit negare ꝓ¬

Expanded text:
nibus credideramus ? nonne rationabiliter inprouidi et inconsulti notanibus credideramus ? nonne rationabiliter inprouidi et inconsulti notaremur, si aduocantem spem non sequeremur, qui desperationi frum inuentores diuersis disputationibus inuicem se confoderunt, nullus ad alterum transiens, quia unus quisque in quo imbutus fuerat permanebat per id quod enim uerba contradictioni obnoxia scontradicere non auderent. quae enim maior poterit esse testificatio ueritatis, quam est operatio uirtutis? Si quis autem opera uirtutum deneget accusans scripturas, quo modo poterit stultam fidum uidetur legenti Christum dei filium cruci fixum, reuoluat et inueniet resurrexisse eum a mortuis et intellegat non otiose eum mortuum este neque inuitum, qui potuit resurgere, sed esse mysterium. quicumque ergo est ille, aut tacebit de cruce - quia, si dixerit stultam crucem, non poterit dicere stultam resurrectionem; excusat enim resurrectio crucem — aut, si locutus fuerit de cruce, non poterit negare p
Abbreviated transcription (Latin):
re degeremꝰ in quonunc manent pagani nullis uirtutũ sig¬
nis ad tracti sed nudis uerbis quaȩ sacrauocant ꝑcipimꝰ ꝓdisse
putantes : Non qđ diuinitas comm dauerat sed qđ uentus
consu&udo tradiderat inqua qđ non lat& diuersis in lusi ua¬
nitatib: nullam spem salitis agnouimꝰ quideni poterat pdi
res ab hominb: inuenta : ut au ad sidemdi accederet¬
sol redi Vidiꝰ etõ mortuos ecutatos lȩ osos minlo¬
smitto caconato oculos restitutos demonia eiertib
urpiar: simulonis in firmitates curatas nuncqus
stulti fuimꝰ iudic&ꝰ cum nudis uerbis credidimꝰ auta
das inuenta sint: Siergo traditioni humane milisa¬
dente iurtute: que ad in ludeodas mtes hominũ muatẽ
fidem dedimꝰ quanto magis. huic quam diuina & deisican
omnia signa quae dm in uocant contestant᷑ nonne dignesis¬
ti iudicaremur siuir tutib non credoremꝰ quser no¬

Expanded text:
re degeremus, in quo nunc manent pagani, nullis uirtutum sigre degeremus, in quo nunc manent pagani, nullis uirtutum signis adtracti, sed nudis uerbis quae sacra uocant percepimus prodesse putantes, non quod diuinitas commendarat, sed quod uetus consuetudo tradiderat, in qua — quod non latet - diuersis inlusi uanitatibus nullam spem salutis agnouimus, quid enim poterat prodesse res ab hominibus inuenta? ut autem ad fidem dei accederesed rebus. uidimus enim mortuos excitatos, leprosos mundatos, caeco nato oculos restitutos, demonia eiecta et simul omnes infirmitates curatas. Nunc quando stulti fuimus iudicetur: cum nudis uerbis credidimus, auticandas inuenta sint si ergo traditioni humanae nulla suadente uirtute, quae ad inludendas mentes hominum inuenta est, fidem dedimus, quanto magis huic, quam diuinam et deificam omnia signa, quae deum inuocant, contestantur! nonne digne stulti iudicaremur, si uirtutibus non crederemus, qui sermo
Abbreviated transcription (Latin):
pertopydem ꝓp̃t hoc prudenter sibi uidebantur q cui
limuentio: haȩc displicer & non erat nune quia saun
msticor dia inlustratue genꝰ humanũ & de stultã fi¬
aratũ chmee qł prolege cedebat stultu au qđ pittaba tur
fudentꝰ inuentũ uel al hac appellatione ce sare deberent
manere uolentes ind&ecto chmine cognoscentes nomen
pentie ase alienu ee sedict ad dant ad cumulu confessionissuȩ
stltitia depͥhensi fatuos uocant aquib conuincuntur: sed
demuram & postertate acusant in p̃ceptis au non negant
bil possi rep̃ hendi quifidẽ nram acusant non magis contra
os sed contra auctostate nram suscipiunt noseni stultos
inquasireifatuae fidem deder mꝰ illu aumendacem & circũ¬
entorem nec non & malitio sum ꝓnuntiant: qua fidẽ trade
& ꝑquam deciperentꝰ credentes igitur prus non nos stubae
redidisse ꝓbemꝰ deinde causam actur auctois: Cumerro¬

Expanded text:
propter hoc prudentes sibi uidebantur, quia, cui foeda inuentio haec displiceret, non erat, nunc, quia dei misericordia inlustratum est genus humanum et declaratum crimen esse quod pro lege cedebat, stultum autem quod putabatur prudenter inuentum, uel ab hac appellatione cessare deberent permanere uolentes in detecto crimine, cognoscentes nomen sapientiae a se alienum esse. Sed ut addant ad cumulum confessionis suae, in stultitia deprehensi fatuos uocant, a quibus conuincuntur. sed fidem nostram et posteritatem accusant, in praeceptis autem non negant nihil posse reprehendi. qui fidem nostram accusant, non magis contra nos, sed contra auctorem nostrum suscipiunt nos enim stultos, qui quasi rei fatuae fidem dederimus, illum autem mendacem et circumuentorem nec non et malitiosum pronuntiant, qui fidem traderet, per quam deciperentur credentes. igitur prius non nos stulte credidisse probemus, deinde causam acturi auctoris. Cum in erro
Abbreviated transcription (Latin):
ne robustus & fortis inuentuse : ostendens in necessi tat
plus inditimore iugilandũ quia necessitas addi auxdie
melia pati: inditia enimeritorũ futurorũ &x icia sunt
iniuste fiunt fiune fidelib: siue in tribulationib: siuei
contumelus : itaq intantũ doplacuit iustus tobias e
lnd qđ nosinutat ad diuma obsequia screm tobias nonsoluus
me sie merita consecutus ei quia accidit ad cumuluglos ees
a empla laudantꝰ ł nob quoq poterit ꝓuenir esi seuug¬

Expanded text:
ne robustus et fortis inuentus est ostendens in necessitate ne robustus et fortis inuentus est ostendens in necessitate plus in dei timore uigilandum, quia si necessitas ad dei auxilium ntumeliam pati. indicia enim meritorum futurorum exitia sunt, quae iniuste fiunt fidelibus siue in tribulationibus siue in contumeliis. Itaque in tantum deo placuit iustus Tobias, ut aliud quod nos inuitat ad diuina obsequia. sanctus enim Tobias non solum iustitiae suae merita consecutus est, quia accedit ad cumulum gloriaeenim exempla laudantur, quod nobis quoque poterit prouenire, s
Abbreviated transcription (Latin):
uondillũ nonẽ temptan nos ꝑmittit quia diligit nos ut
dliborẽ possit nobis pͥmia dare amplisima : denique
solo ut temptationes ab eocessarent depͥcanti dns ait:
sut tibigratia mea nam uirtus in infirmitate ꝑfi
shinc subsecutus ait cumin firmior tunc fortissum
us xpi quamergo laudabilis sit scs tobias sc yptura
anir: Cuius deuotionẽ nec captiuitas minuit nec ocu
iamisio quo minꝰ dm̃ benedicer& ꝑsua sit neq e austa
÷uomtũ fecit laude dignꝰ tobias: inopiaeñ inquit hu¬
uit uirũ & quihumiliatur nͥ potest seruare iustitia
sc̃i aũ tobiȩ er etus addm animꝰ nec captiuitatẽ fracas
nec mopie humiliatus: quia & contra int̾ dictu o cos
corpora sepultur a mandabat & dedi largitione sas
de ipso ariguomiseri corserat sciens hanc magis lops¬
hic non dubitat dȩꝓmuissis di quideparuolargit᷑ : speeto
turorũ animũ suu consulens dõdicatus tobias tempto¬

Expanded text:
apud illum non est, temptari nos permittit, quia diligit nos, ut post laborem possit nobis praemia dare amplissima. denique apostolo, ut temptationes ab eo cessarent, deprecanti dominus ait: sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. hinc subsecutus ait: cum infirmor, tunc fortior sumristi. Quam ergo laudabilis sit sanctus Tobias, scriptura docemur, cuius deuotionem nec captiuitas minuit nec oculorum amissio quo minus deum benediceret persuasit, neque exhausta augmentum fecit laude dignus Tobias. inopia enim, inquit, humiliat uirum; et qui humiliatur non potest seruare iustitiam. sancti autem Tobiae erectus ad deum animus nec captiuitate fractus est nec inopia humiliatus, quia et contra interdictum occisorum corpora sepulturae mandabat et de dei largitione securus de ipso exiguo misericors erat sciens hanc magis deo plhic non dubitat de promissis dei, qui de paruo largitur. Spe ergo futurorum animum suum consolans deo dicatus Tobias in temptatio
Abbreviated transcription (Latin):
eniauetor uita ẽ nuultutiq opus suu mortiee obno
illorũ qui uitanda sunt lit teris & ex emplis ostendo
sic pͥsens lectio contestat᷑ : Diergo famulus sc̃stob
post lege & emplũ nobis datus eͥ ut que legimꝰ quo¬
dofiant sciamꝰ & sitemptationes aduenerint aq
timore non recedamꝰ: neq augx ilium aliunde q
osperemꝰ memores scyptuee : pusillus fui & semu & nu
uergo decipipõe qui tota mtesperat indo : Lic& ad
p: tiybulationes orte fuerint ꝑ insidias satane ex¬
qlinosdocent scoru uiroru non haec adoꝑmittinis

Expanded text:
enim auctor uitae est, non uult utique opus suum morti esse obnoxium. enim auctor uitae est, non uult utique opus suum morti esse obnoxium. illorum quae uitanda sunt, litteris et exemplis ostendit, sicut praesens lectio contestatur. Dei ergo famulus sanctus Tobias post legem exemplum nobis datus est, ut quae legimus quo modo fiant sciamus et, si temptationes aduenerint, a dei timore non recedamus neque auxilium aliunde quam ab eo speremus memores scriptum esse: pusillus fui et senui et ergo decipi potest, qui tota mente sperat in deo. licet ad tempus tribulationes ortae fuerint per insidias satanae, exempla nos docent sanctorum uirorum non haec a deo permitti, nis
Abbreviated transcription (Latin):
nhilꝓficiens immod&imtũ faciens in pudentis simꝰsatanas
nseolu immobile uenit diseruu sed& magistrũ : inipsaenꝰi
uessitate positus non tantũ inditimore durauit : ueru
umuxorẽ contrana sugerente increpans docuit om̃a
redõ ꝑmittente accidunt fortitꝰ toller anda qđ ad dupli¬
supe nam ꝑtin& in ꝑiuidi satane quia nec hunic suasit
quod uoluit: & cumhuic inuid& alios fecit discere qđ nec hs
scire uolebat: quantuergo ꝓsit tx temptatiodiseru
obsit diabulo hȩc lectione plemus edocemiur : Cumen
putat senocere eis ꝓ mou& eos : & cu unũ ꝑ sequitꝰ mult
ꝓuocat: Videntes eni auxiliis dihunc ꝓtegi multin
tatores eiꝰ ex istunt : l.ueruer gouolens facere ꝑdi¬
remuner arentur dignioreseos facit : & cumcaelat
lens & legem & & empla bonoruoperũ dar& qu
modesta & tranquilla agipossit uita cumdi timore:

Expanded text:
nihil proficiens, immo detrimentum faciens inpudentissimus satanas nihil proficiens, immo detrimentum faciens inpudentissimus satanas non solum inmobilem inuenit dei seruum, sed et magistrum. in ipsa enim necessitate positus non tantum in dei timore durauit, uerum etiam uxorem contraria suggerentem increpans docuit omnia, quae deo permittente accidunt, fortiter toleranda. quod ad duplicem poenam pertinet inprouidi satanae, quia nec huic suasit quod uoluit et, cum huic inuidet, alios fecit discere quod nec hunc scire uolebat. Quantum ergo prosit temptatio dei seruis et obsit dia-10 bolo, hac lectione plenius edocemur. cum enim putat se nocere eis, promouet eos et, cum unum persequitur, multocat. Videntes enim auxiliis Dei hunc protegi, multi imitatores ejus existunt. Lucrum ergo volens facere munerentur, digniores eos facit: et cum zelatur nolens et legem et exempla bonorum operum daret, quibus modesta et tranquilla agi possit uita cum dei timore. qui
Abbreviated transcription (Latin):
grandis animierat & satis inere deuotionis hisomnibi no
iuncer&ꝰ certe uel affectu cahtatis cogente franger
morte simul omniu filiorũ : sed quia antelegem editams
gemincorde suo scriptah abebat nulla damna neqior¬
tates minore illũ indi deuotione fecer̃ it formades
nda erat demonstrar& non in uerbis sed auctor infactis&
nine ferri nom posse : p&it iteru ut illi ipsũ scuo uidnere ꝑ¬
ordꝰ acapite usq ad ungues &cũ hoc ꝑmissũ e& ꝗ fidesei habe¬
uepta igitꝰ potestate recrudescente inse crudelitatis seui
ipussit̃ iurũ iustũ plaga magnanimis. ut niile& incorpo
end immune e& auulnere : qđ ne mo hominu tollerarepos
issolus iob: quiiuncere potuit satanan &cunec sic nequitia
dili aliquid contradm̃ uro iusto elicer& memor fuit pysti
npere quia facile quis decipitꝰ ꝑdomesticũ & in hisomni

Expanded text:
grandis animi erat et satis merae deuotionis, his omnibus non grandis animi erat et satis merae deuotionis, his omnibus non uinceretur, certe uel affectu caritatis cogente frangeretur morte simul omnium filiorum. sed quia ante legem editam legem in corde suo scriptam habebat, nulla damna neque orbitates minorem illum in dei deuotione fecerunt, ut formamnda erat, demonstraret non in uerbis, sed actor in factis!homine ferri non posse, petit iterum, ut illum ipsum saeuo uulnere percuteret a capite usque ad ungues. et cum hoc permissum eaccepta igitur potestate recrudescente in se crudelitatis saeuitia percussit uirum iustum plaga magna nimis, ut nihil esset in corpore quod inmune esset a uulnere, quod nemo hominum tolerare posset, nisi solus Iob, qui uincere potuit satanan. et cum nec sic nequitia diaboli aliquid contra deum uiro iusto eliceret, memor fuit pristinae lierem decipere, quia facile quis decipitur per domesticum. Et in his omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
neq uoluminib lectitasi& tało sepͥstetit ut nulli¬
salqud in se conlatũ haber& sedipse caerisconserra&¬
niu dñs ꝑ hib& nisi huic quinꝰ imitator inuenitꝰ sed auctor¬
eorũquae gessit unde & uerus dicultor ad serttꝰ᷑ : Nullaens
potest simulatio commentitiaȩ ueritatis in eo udenꝰ qua
te se non hab& talem : omnisem qui fingitꝰ hoc fingit qs
cernitꝰ imitan & his tam hominib: adhucpotior as qua
dicant᷑: in his eailaudib: nulla ꝓbamtatiꝰbulationũ fierꝰ
sed ꝓpositudõ dicatũ mexercitio & obseruationib: constitus¬
ut ꝑmitter& ei diuersis tẽptationib: ꝓbare eiꝰiustitiã it i
multis constrictus alicubi herer& ut & poss& modueȩcider
ꝗa adhoo solent peccantib cliuer se poene inferri ut quan
mooma potest ferre tormta aliquod illor u eliciat ei ue¬
tatis confessionem itaq ꝑmissue teptatonom̃a ei sxtermi¬
nare & ꝑdere usq ad morte filioruͥ ut si damnu ferr&a
ne nferr& neq seruoru aut totius substantiae: aut siqua

Expanded text:
n voluminibus lectitasset, talem se praestitit, ut nullius aliquid in se collatum haberet, sed ipse caeteris conferrnium dominus perhibet, nisi huic, qui non imitator inueniteorum quae gessit? Unde et verus Dei cultor asseritur. Nulla enim potest simulatio commentitiae veritatis in eo videri, qui ante se non habet talem. Omnis enim qui fingit, cernitur imitari. Et his tamen omnibus adhuc potiora sunt quae dicantur. in his enim laudibus nulla probamenta tribulationum fuerunt, sed propositum deo dicatum in exercititeretur ei diuersis temtationibus probare eius iustitiam, ut in multis constrictus alicubi haereret et posset modum excedere, quia ad hoc solent peccantibus diuersae poenae inferri, ut, quia nemo omnia potest ferre tormenta, aliquod illorum eliciat ei ueritatis confessionem. Itaque permissum est temtatori omnia eius exterminare et perdere usque ad mortem filiorum, ut, snon ferret neque seruorum aut totius substantiae; aut si, quia
Abbreviated transcription (Latin):
creaturȩ in possibile c cur nꝰ laudanda fidesẽ quşo
s dmirabilis abrahã qui contramundi sententiã dõ credere
indietauit quia potest facere qđ ꝓmittit natura chal¬
bus magister crudelitatis apparuit qua uis astrologie
doccredatꝰ dedõ quod quomodo fiat inuestigari ñ possit :¬
usrmitatẽ eñi suã dipotentiã confirmauit : quia ad ma¬
estatis suae unica magnitudinem ꝓtestanda facere dispo¬
er&ꝰ quae in possibilia & inaudita s̃ mundo quo facto osten¬
er& sednm creaturȩ : & creatura subiecer& se esciuus
pis &eris omnib in possibile uider&ꝰ quoru incrediditate

Expanded text:
creaturae inpossibile est, cur non laudanda fides est, quaet admirabilis Abraham, qui contra mundi sententiam deo credere non dubitauit, quia potens est facere quod promittit. natura Chaldeus magister credulitatis apparuit: quamuis astrologiaehoc credatur de deo, quod quo modo fiat inuestigari non possit. infirmitatem enim suam dei potentia confirmauit, quia ad maiestatis suae unicam magnitudinem protestandam facere disponeret quae inpossibilia et inaudita sunt mundo, quo facto ostenderet se dominum creaturae et creatura subiceret se ei, cuius opus ceteris omnibus inpossibile uideretur, quoru