comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa diuina circũspicis: Dicat & sabel¬
lianꝰ. Ego te ipsũ patrẽ & filiũ & sp̃m̃
scm̃ arbitror Respondebit &e cñs slon
audis patrẽ. ñ audis filiũ: Nũqͥd ulla
confusio est Scͥptura ipsa nos docet.
patrẽ eẽ qͥ detulit iudiciũ. filiũ esse qͥ
iudicat. Non audisti me dicentem.
solus ñ sum: sed ego & qͥ misit me pat᷑:
dicat & manicheus Ego auctorem.
carnis nr̃ȩ diabolũ credo Respondebit
ei Ergo qͥd facies in cȩlestib: Uade
ad auctorẽ tuũ: Ego eos uolo mecũ
eẽ quos dedit mͥ pat̾. ta te a diabolo
creatũ manicheȩ arbitraris: Ad illiꝰ
gͦ festina sedem: ubi ignis & sulphur.
ubi ñ restinguit᷑ eiꝰ incendiũ. ne uinꝗͦ
pena moriatur Mitto alia hereticorũ
portenta ñ nomina: qͥ dies erit uidi¬
cii. quȩ erit forma scietentiȩ: Respon¬
debit his om̃ib & ille moraliter fopłs
m̃s qͥd feci tͥ. aut qͥd contristaui te
nonne ex egypto eduxite. & ex domo

Expanded text:
opera divina circumspicis? 118. Dicat et Sabelopera divina circumspicis? 118. Dicat et Sabellianus: Ego teim arbitror. Respondebit et Dominus: Non audis Patrem, non audis Filium. Numquid hic ulla confusio est? Scriptura ipsa te docet Patrem esse, qui detulit judicium: Filium esse, qui judicat. Non audisti me dicentem: Solus non sum; sed ego, et qui misit me Pater . 119. Dicat et Manichaeus: Ego auctorem carnis nostrae diabolum credo. Respondebit ei: Ergo quid facies in coelestibus? Vade ad auctorem tuum. Ego eos volo mecum esse, quos dedit mihi Pater. Tu te a diabolo creatum, Manichaee, arbitraris: ad illius ergo festina sedem; ubi ignis et sulphur, ubi non restinguitur ejus incendium, ne umquam poena moriatur. 120. Mitto alia haereticorum portenta, non nomina; quid eis erit judicii, quae erit forma sententiae? Respondebit his omnibus et ille moraliter: Populus meus, quid feci tibi, aut quid constristavi te ? Nonne ex Aegypto eduxi te, et ex domo
Abbreviated transcription (Latin):
dic inqu̾a dñe. fac me ad imaginem
tliam Respondebit & ille Ad quã ima¬
ginem: Quã negasti. dic. fac me incor¬
ruptibilẽ Refert utiq Quomͦ te incor¬
ruptibilẽ facere possum. quẽ tu creatu¬
ram dicendo capaceni corruptibili¬
tatis ẽẽ uoluisti: Mortui resurgent
incorrupti. & corruptibilẽ dicis quẽ
Qd postulas qͦd negasti: Ego te bo
& tu expectas ueniã peccatorum
Sed nemo potest donare peccata nͥ
solus ds Itaq cũ uerus & solus tͥ ds̃
ñ sim: ñ possũ utiq tua peccata do¬
Nego te inqͥt dm̃ Respondebit &
dñs Dixit insipiens in corde suo: ñ
est ds̃ De quo dictũ putas. de iudeo
de gentili. an de diabolo: De quouis die¬
tũ sit fotiniane. tolerabilior est ille qui
tacuit Tu uͦ & uoce ausus es dicere: ut
insipiente insipientior ꝓbareris Ne¬
gas gͦ inqͥt dm̃: cũ ego dixerim dii estis
& filii excelsi om̃s: & tu dm̃ negas. cuiꝰ

Expanded text:
dic, inquam: Domine, fac me ad imaginem dic, inquam: Domine, fac me ad imaginem Dei. Respondebit ille: Ad quam imaginem? Quam negasti? 115. Dic: Fac me incorruptibilem. Referet utique: 492 Quomodo te incorruptibilem facere possum, quem tu creaturam dicendo, capacem corruptibilitatis esse voluisti? Mortui resurgent incorrupti, et tu corruptibilem dicis quem et tibi: Quid postulas, quod negasti? Ego te bonum et tu exspectas veniam peccatorum? Sed nemo potest donare peccata, nisi solus Deus. Itaque cum verus et solus tibi Deus non sim, non possum utique tua peccata dote, inquit, Deum. Respondebit ei Dominus: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus . De quo dictum putas, de Judaeo, de gentili, an de diabolo? De quovis dictum sit, Photiniane, tolerabilior est ille, qui tacuit: tu vero et voce ausus es dicere, ut insipiente insipientior probareris. Negas ergo, inquit, Deum; cum ego dixerim: Dii estis, et filii excelsi omnes . Et tu Deum negas, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
tas ñ adorat. laudat᷑ trinitas ñ laudat
Ego malo sicut serapbin credere. &e sic̃
om̃s potestates uirtutesq celestes ad orare
Igit᷑ ꝓsecutionẽ tuã uideamꝰ quẽ admo¬
aũ concilies tͥ indicem Dic sane. dic inꝙͣ
ego te. xp̃e puto eẽ dissimilem patri
Respondebit & ille Discerne si potes:
discerne inqu̾a quo putes eẽ dissimilen
die aliud Creaturã in quies te arbitror
Respondebit & ap̃c Si duorũ hominũ
testimoniũ uerũ est: tu nec mͥ nec patͥ
saltem eredere debiusti. Qui genitũ no
Non possũ gͦ tͥ tua peccata donare Sub¬
iectũ dico refert & ad hoc Cur gͥ liber¬
tatẽ ac ueniã ab eo petis. quẽ putas
ꝙꝓ seruitio eẽ subiectũ Uideo herere
ꝓsecutionẽ tuã: ñ urgeo. qͥa peccatorũ
meorũ ipse sũ conscius Non inuideo
ueniã qͥa ipse opto indulgentiã uotũ
tuũ scire desidero An allego. apud
iudicẽ desideria tua: Non ꝓdo eri¬
mina. seriem tuorũ expecto uotorũ
dic utiq ea quȩ in cõmuni uoto sunt.

Expanded text:
tas, non adorat: laudatur Trinitas, non laudat. Ego malo sicut Seraphim credere, et sicut omnes Potestates Virtutesque coelestes adorareIgitur prosecutionem tuam videamus, quemadmodum concilies tibi judicem. Dic sane, dic, inquam: Ego te, Christe, puto esse dissimilem Patri. Respondebit et ille: Discerne, si potes; discerne, inquam, in quo putes esse dissimilem. 109. Dic aliud: Creaturam, inquies, te arbitror. Respondebit et Christus: Si duorum hominum testimonium verum est, tu nec mihi, nec Patri saltem credere debuisti, qui genitum nomNon possum ergo tibi tua peccata donare. 112. Subjectum dico. Referet ad hoc: Cur igitur libertatem ac veniam ab e servitio esse subjectum? 113. Video haerere prosecutionem tuam: non urgeo, quia peccatorum meorum ipse sum conscius. Non invideo veniam, quia ipse opto indulgentiam: votum tuum scire desidero. En allego apud judicem desideria tua: non prodo crimina, seriem tuorum exspecto votorum. 114. Dic itaque ea quae in communi voto sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc gͦ imꝑator auguste: carptim
&s brenit̃ impolita magis ꝓposui. qua
enodata digessi Qͦd siqua arriani
in con sũmata arbitrant᷑: ego uix fa¬
teor inchoata: Si qua adhuc suꝑesse
opinant᷑: ego ꝓpe omĩa Infidelib eñ
totũ deest. s habundat fidelibus.
Deniq una confessio petri. habun¬
uiui Sat est senĩ generationẽ scire
diuinã. ñ diuisam . ñ diminutam: non
ab impiis credit᷑ Incrassatũ ẽ enĩ ut
scͥptũ est cor popłi huiꝰ. & aurib sui
grauit᷑ audierunt. neqͣndo oculis suiᷤ¬
uideant & aurib saidiant. & corde
intelligant Namq udaico more. au¬
res suas arrian claudere solent aut
serere tumultus. quocienscũq uerbũ

Expanded text:
ec ego, Imperator auguste, carptim ac breviter impolita magis proposui, quam enodata digessi. Quod si qua Ariani inconsummata arbitrantur, ego vix fateor inchoata: si qua adhuc superesse opinantur, ego prope omnia; infidelibus enim totum deest, abundat fidelibus. Denique una confessio Petri abunvivi ; sat est enim generationem scire divinam, non divisam, non diminutam, non ab impiis creditur: Incrassatum est enim, ut scriptum est, cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, evideant, et auribus audiant, et corde intelligant . Namque, more res suas Ariani claudere solent, aut serere tumultus, quotiescumque verbum
Abbreviated transcription (Latin):
sententia: appella ad patrẽ. rescinde ad¬
udiciũ qͦd pat̃ detulit dic. qͥa dissimi¬
lem habet filiũ: respondebit tͥ Ego gͦ
mentit᷑ sũ qͥa dxifilio. faciamꝰ hominẽ
acd ima ginẽ & similitudinȩ nraña:¬
dic qͥa creauit. respondebit tͥ Curgͦ
adorasti quẽ creaturã putasti᷑ Dic
qͥa minorẽ gen̾auit filiũ. respondebit.
credere: teferet ad hoc Non tͥ dixerã
hic est filiꝰ nĩs dilectissimꝰ in quo cõ¬
placui. ipsũ audite Quid est ipsum
audite. dicentẽ utiq Omĩa quȩ pater
habet: mea sunt Hoc audiert̃ apłi. sic̃
scͥptũ est.: & cecidert̃ infaciẽ suam.
& tumuert̃ ualde. Si cecidert̃ qui
confessi st̃ qͥd facient qͥ negauerunt:
Sedd illos iħs tetigit. & leuauit.: uos
iacere patiet᷑. ne uideatis głam qũa

Expanded text:
sententia, appella ad Patrem, rescinde judicium, quod Pater detulit. Dic quia dissimilem habet Filium. Respondebit tibi: Ego ergo mentitus sum, qui dixi Filio: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostracreavit. Respondebit tibi: Cur ergo adorasti, quem creaturam putasti? 126. Dic quia minorem generavit Filium. Respondebit: credere. Referet ad hoc: Non tibi dixeram: Hic est filius meus dilectissimus, in quo complacui, ipsum audite ? Quid est, ipsum audite? Dicentem utique: Omnia quae Pater habet, mea sunt . Hoc audierunt apostoli, sicut scriptum est: Et ceciderunt in faciem suam, et timuerunt valde . Si ceciderunt qui confessi sunt, quid facient qui negarunt? Sed illos Jesus tetigit et levavit: vos jacere pat
Abbreviated transcription (Latin):
taq cũ uerus & bonꝰ dĩ filius iii.
utiq om̃ps ds̃ dĩ filiꝰ num hinc quoq
eam de qua dubitare nequeas lectionẽ
Eece uenit inqͥt cũ nubibus. & uiclebit
eũ omĩs earoculus & qui eũ cõpimpert̃
& plangent se suꝑ eũ om̃s trib terre

Expanded text:
taque cum verus et bonus Dei Filius, utique omnipotens Deus Dei Filius: num hinc quoqueeam de qua dubitare nequeas, lectionem: Ecce venit, inquit, cum nubibus, et videbit eum omnis oculus, et qui eum compunxerunt: et plangent se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eontinentiã. uicit ꝑ contemptũ diui¬
tarũ uieit ꝑ fidem Caleauit ambitionem:
sugauit ꝑ intẽꝑantiam: lasciuã religa
ui hoc medicamentũ petrus uidit. &
rena sua instrumenta uidelicet questies
& subsid̾ia dereliqͥt. renuntians carnis
comncupiscentiȩ tamqũa eorruptȩ naui
in qũa quasi sentina quedã multarũ in¬
gredit᷑ passionũ. Magnũ gͦ medicamentũ.
qđ ñ solũ cicatricẽ uetusti uulneris ampu¬
tauit s etiã causã passionis incidit. Of¬
des thesauris om̃ib opulentior. o uulne¬
rũ nr̃oꝵ peccatorũq medicina p̃stan¬
tor Consideremꝰ qͥa nobis. ꝓdest bene
ereciere Michi enĩ ꝓdest scire. qͥa ꝓpt̃

Expanded text:
per continentiam, vicit per contemptum diviper continentiam, vicit per contemptum divitiarum, vicit per fidem: calcavit ambitionem, fugavit intemperantiam, lasciviam relegavit. 92. Hoc medicamentum Petrus vidit, et retia sua, instrumenta videlicet quaestus et subsidia dereliquit, renuntians carnis concupiscentiae tamquam corruptae navi, in quam quasi sentina quaedam multarum ingreditur passionum. Magnum ergo medicamentum, quod non solum cicatricem vetusti vulneris amputavit, sed etiam causam passionis incidit. O fides thesauris omnibus opulentior! o vulnerum nostrorum, peccatorumque medicina praestantior! 93. Consideremus quia nobis prodest bene credere. Mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe flectit humanitas: quos nec uirtꝰ
potuerit suꝑaro. nec ratio Deniq dñs
illũ homin̾ẽ qͥ ex iherico descendens.
ineidit in latrones que ñ asꝑiorib lõgis
medicamentis. ñ ꝓpħico rigore curauerat¬
curauerat. oleo enrauit & uino Ueniant
gͦ ad hunc om̃s qͥ sanari uolunt. acci¬
piant medicamentũ. qͦd & a patre detu¬
lit. & p̾parauit in celo. ex illis confectũ
immortalib sueis Hoc ex terra ñ pullu¬
lat. expers est enĩ om̃ĩs natura huiuꝰ
confectionis. Diumo enĩ consilio susce¬
pit hane carnem: ut ostenderet legẽ
carnis. legi esse subditã mentis Susce¬
pit carnẽ: ut quasi bomo uinceret qui
si quasi ds̃ exerta potestate diuinitatẽ
suã tantĩmodo inuiolabilem demon¬
strasser Aut cur suscipet carnẽ: nͥut
tẽptari se natuȩ atq iifirmitatis meȩ con¬
aitione pateret᷑ Teptari debut. com¬
pati mͥ debuit. ut seirem qucadinodũ tẽp¬
tatus uincerem. passus euaderem: Uicit

Expanded text:
Saepe flectit humanitas, quos nec virtus Saepe flectit humanitas, quos nec virtus potuerit superare, nec ratio. Denique Dominus illum hominem qui ex Hiericho descendens, incidit in latrones, quem non asperioribus Legis medicamentis, non prophetico rigore curaverat, oleo curavit et vino . 90. Veniant ergo ad hunc omnes qui sanari volunt; accipiant medicamentum, quod et a Patre detulit, et praeparavit in coelo, ex illis confectum immortalibus succis. Hoc ex terra non pullulat; expers enim est omnis natura hujus confectionis. Divino enim consilio suscepit hanc carnem, ut ostenderet legem carnis legi esse subditam mentis. Suscepit carnem, ut quasi homo vinceret, qui si quasi Deus exerta potestate divinitatem suam tantummodo inviolabilem demonstrasset? Aut cur susciperet carnem, nisi ut tentari se naturae atque infirmitatis meae conditione pateretur? Tentari debuit, compati mihi debuit; ut scirem quemadit
Abbreviated transcription (Latin):
Dñm dm̃ tuũ adorabis: & illi soli series
Unꝰ ds̃. non ut ipse sit pat̃ & aliꝰ sic̃ im¬
pius sabelliꝰ asserit: sed qͥa patris & filis
patr̃e eẽ & filiũ eẽ. & unũ opus patris
nram ad uos & patrẽ loquit᷑ & aliũ lo¬
quitur. sed unitas directionis ẽ. quia
unitas potestatis est. Sic & alibi habes
qͥ dilexit nos & dedit consolationẽ
et̃nã & spem bonã in gr̃a. consolet᷑
corda urã & confirmet. Quantam
unitatẽ ostendit. ut consolationis unitas
ñ plura litas sit Conticescat gͦ ꝑfidia:
aut si rationẽ non uincit᷑ morali hunui¬
nitate flectat᷑. Consideremus quã mori¬
liter egerit dñs: ut nos ñ solũ sidem sed
etiã mores doceret Nãq in forma honi¬
nis constitut᷑. subditꝰ erat iosepb & ma¬
riȩ NIũqͥd gͦ minor & hommib qui
legis subditũ patri: in corpore scilict
in quo erat subditꝰ matͥ Igamꝰ & nos¬
moraliter. ꝑsuadeamꝰ illis qͦd sibi ꝓsit.
insidiose agamꝰ. sed religiose monemus

Expanded text:
Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Unus Deus, non ut ipse sit Pater et Filius, sicut impius Sabellius asserit: sed quia Patris et Filii, Patrem esse, et Filium esse, et unum opus Patris nostram ad vos . Et Patrem loquitur, et Filium loquitur: sed unitas directionis est; quia unitas potestatis est. Sic et alibi habes: qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia; consoletur corda vestra, et confirmet . Quantam unitatem ostendit, ut consolationis unitas, non pluralitas sit! Conticescat ergo perfidia, aut si ratione non vincitur, morali humanitate flectatur. 88. Consideremus quam moraliter egerit Dominus; ut nos non solum fidem, sed etiam mores doceret. Namque in forma hominis constitutus, subditus erat Joseph et Mariae . Numquid ergo minor et hominibus, quia legis subditum Patri? In corpore scilicet, in quo erat subditus matri. moraliter, persuadeamus illis quod sibi prosit, insidiose agimus, sed religiose monemus.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃misit & usq ad mortẽ dixit. ut i¬
telligeremꝰ obedientiã mortis ñ diui¬
nitatis fuisse sed incarnationis. in qua¬
& officia nr̃a suscepit & nomina Bicdi¬
cimꝰ itaq unã eẽ potentiã trinitatis:
qu̾a nos in ipsa atq post ipsã docu¬
it passionẽ . filiꝰ enĩ patit᷑ ꝑ corporis sa¬

Expanded text:
t usque ad mortem dixit, ut intelligeremus obedientiam mortis non divinitatis fuisse, sed humanitatis, in qua officia nostra suscepit et nomina. Dicimus itaque unam esse potentiam Trinitatis, quam nos in ipsa atque post ipsam docuit passionem. Filius enim patitur per corporis sa
Abbreviated transcription (Latin):
& audite. Hȩc ñ in occulto ab mitiolo¬
cutꝰ sũ. cũ fierent illic eram & ne̾ dñs
esse se missũ Uidetis gͦ qͦd simplicitas
sermonis ñ iniuria missionis sit Ipse gͥ mis¬
sus a patre: Ipse est missꝰ a spũ & ut
cognoscas nullã maiestatis ẽẽ distan¬
tiã: etiã filiꝰ spm mittit. sic̃ ipse dixit.
Cũ uenerit paraclitꝰ qu̾ẽ ego mittam

Expanded text:
et audite haec: non in occulto ab initio loet audite haec: non in occulto ab initio locutus sum; cum fieesse se missum. Videtis ergo quod simplicitas sermonis, non injuria 485 missionis sit. Ipse igitur missus a Patre, ipse est missus ab Spiritu. 76. Et ut cognoscas nullam majestatis esse distantiam, etiam Filius Spiritum mittit, sicut ipse dixit: Cum venerit autem Paraclitus, quem ego mittam
Abbreviated transcription (Latin):
patre unũ est: Qͦd enĩ dimũ est: dis¬
simile ñ est Int̾̃ maiorẽ autẽ mino¬
rẽq discretio ẽ Ergo de filio & de patre
p̃sentis docet lectionis exemplum qͥa
nec pat̾ minorẽ habet. nec maiorẽ
dĩ filius. cũ in patre & filio nulla dis¬
tantia diuinitatis sit. sed una maiestaᷤ¬
Nec illud sane metuo: qͦd solent ob¬
tendere minorẽ ẽẽ qͥa missus est Si
enĩ & minor ñ docet᷑. & honorificen¬
tiȩ docet᷑ equalitas. cũ ita om̃s hono¬
rificent filiũ sicut honorificant patrẽ:
constat eo minorẽ ñ eẽ quo missus est.
Non gͦ humani sermonis angustias. sed
uerborũ caritatẽ intuere. oꝑib crede.
cutus ẽ ab spũ sco eẽ se missũ Nũqͥd gͦ sp̃u
minor est filiꝰ. qͥa missus ab sp̃u est. Habes
gͥ scͥptũ. qͦd filiꝰ a patre & spu eiꝰ dicat
eẽ sc missum. Ego sũ inqͥt pͥmus & ego in
et̃nũ. & manꝰ mea fundauit terrã. & dex¬
& prosperũ iter eiꝰ feci ꝰccedite ad me

Expanded text:
Patre unum est ? Quod enim unum est, dissimile non est: inter majorem autem minoremque discretio est. Ergo de Filio, et Patre praesentis docet lectionis exemplum, quia nec Pater minorem habet, nec majorem Dei Filius; cum in Patre et Filio nulla distantia divinitatis sit, sed una majestaNec illud sane metuo, quod solent obtendere minorem esse, quia missus est. Si enim et minor non docetur, et honorificentiae docetur aequalitas; cum ita omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem , constat eo minorem non esse, quod missus est. 75. Non ergo humani sermonis angustias, sed verborum claritatem intuere, operibus crede. cutus est ab Spiritu sancto esse se missum . Numquid ergo Spiritu minor Filius, quia missus ab Spiritu est? Habes igitur scriptum quod Filius a Patre et Spiritu ejus dicat esse se missum: Ego sum, inquit, primus, et ego in aeternum et manus mea fundauit terram, dexi prosperum iter eius feci. accedite ad me
Abbreviated transcription (Latin):
bet głam: ut patris & filii una sit gła
Non est gͦ minor in claritate. quia
una gła: ñ minor diumitate qͥa pleni¬
tudo diuinitatis in xp̃o est & quomͦ¬
in qͥt scͥptũ est. pat̾ uenit hora. clarifica
filiũ tuum: Qui hoc dicit: clarificati¬
one qͥdẽ maiget hd̾c usq oculos ha¬
bes qͥd reliquũ est ñ legiti: Sequit᷑
enĩ. ut filius clarificetre Nũ qͥd &
pater indigit: quia elarificandus a filio:

Expanded text:
oriam habet, ut Patris et Filii una sit gloria. Non est ergo minor in claritate, quia una gloria: non minor divinitate, quia plenitudo divinitatis in Christois, scriptum est: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum ? Qui hoc dicit, clarificatione, inquis, indiget. Hucusque oculos habes: quod reliquum est non legisti; sequitur enim: Ut Filius tuus clarificet te . Numquid et Pater indiget, qui cla
Abbreviated transcription (Latin):
Aut quomͦ minor de quo dictũ est: ñ
estimabit᷑ aliꝰ ad eũ: Utiq in cõparabi¬
lis cr̃ ad qũe nemo aliꝰ estimari potest
Sed ita in cõparabilis: ut & patͥ neque¬
at anteserri. Qͦa si de patre dictũ pu¬
tant: impietatẽ sabellii ñ euadent. ut
pat̾ susceptionẽ humanȩ carnis attribu¬
ant Persequam᷑ sequentia. Qui a semet¬
ipso inqͥt loquitur. głam suã quȩrit.
Uide unitatẽ. quȩ & patrẽ signat &
fliũ. Non potest ñ esse qͥ loquitur.
sed ñ potest a semetipso eẽ quod loqͥtur.

Expanded text:
e quo dictum est: Non aestimabitur alius ad eum? Utique incomparabilis dicitur, ad quam nemo alius aestimari potest: sed ita incomparabilis, ut Patri nequeat anteferri. Quod si de Patre dictum putant, impietatem Sabellii non evadent, ut Patri susceptionem humanae carnis attribuant. 81. Persequamur sequentia: Qui a semetipso, inquit, loquitur, gloriam suam quaerit . Vide unitatem, quae et Patrem signat et Filium. Non potest non esse, qui loquitur: se
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse sic ait abrahȩ. cũ repmisisset d̾. qm̃
nullũ ialiũ maiorẽ habebat. iurauit ꝑ
seipsũ dicens Nisi benedicendo bene¬
dixero te. & multiplicando multiplica¬
uero te Ergo maiorẽ ñ habuit. xp̃s:
&̧ ideo ꝑ se nirauit. & bene addidit
Homines enĩ ꝑ maiorẽ uirant. qͥa ho¬
mines maiorẽ habent. ds̃ ñ habet.
Alut si uolunt de patre dictũ uideri:
reliqua ñ coherent Neq enĩ pat̾ uisꝰ
ẽ habrahȩ. nec dõ patͥ pedes lauit. sed
in eo futuri hominis est sigura. Beniq¬
dĩ filius dicit. Abrahã diem meum
uidit & gauisus est Ipse est gͦ qͥ ꝑse

Expanded text:
ae cum repromisisset Deus, quoniam nullum alium majorem habebat, juravit per seipsum, dicens: Nisi benedicendo benedixero te, et multiplicando multiplicavero te . Ergo majorem non habuit Christus, et ideo per se juravit. Et bene addidit: Homines enim per majorem se jurant; quia homines majorem habent, Deus non habet . 72. Aut si volunt de Patre dictum videri, reliqua non cohaerent; neque enim Pater visus est Abrahae, nec Deo Patri pedes lavit, sed ei in quo futuri hominis est figura. Denique Filius Dei dicit: Abraham diem meum vidit, et gravisus est . Ipse est ergo qui pe
Abbreviated transcription (Latin):
in hunc mundũ Nec ipsa littera noᷤ
docet scĩficationẽ. ñ diuinitatẽ. eguisse
sed carnẽ Deniq ipse dñs dixit Ego me¬
metipsũ scĩfico ꝓ ipsis: ut agnoscas qͦd
ꝙ seĩficatur in carne ꝓ nobis. & cliui¬
nitate scĩficat Hic idẽ qu̾e misit pater.¬

Expanded text:
in hunc mundum. Nec ipsa littera nos in hunc mundum. Nec ipsa littera nos docet sanctificatione divinitatem eguisse, sed carnem. Denique ipse Dominus dixit: Et ego memetipsum sanctifico pro ipsis ; ut agnoscas quod et sanctificatur in carne pro nobis, et divinitate sanctificat. 79. Hic idem est quem Pater
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine meo Uide unitatẽ: qͥa que
ds̃ pat̃ mittit. mittit & filiꝰ: & quem
mittit pat̾ mitut ae sp̃s. Aut si nolt̾
filiũ missũ. qͥa dexterã patͥs filiũ legi¬
mus. ĩpsi de patre quod de filio abnu¬
unt fatebunt᷑. mͥ forte aut alterũ sibi
patrẽ. aut alterũ sibi filiũ inueniant
questiones: quia regnũ dĩ sic̃ scriptũ
est. ñ in ꝑsuasione uerbi ẽ. sed in os¬
tensione uirtitis Seruemꝰ distincti
onem deitatis & carnis Unꝰ in utraq
loquit᷑ dĩ filiꝰ. quia in eodẽ utͣq natura
et. Et si. idc̃ loquit᷑. ñ uno semꝑ loquit᷑
modo. intende in eo nc̃ głamdĩ. nẽ ho¬
minis passiones. qͥa quasi ds̃ loquit᷑ quȩ
et diuna qͥa uerbũ est: quasi homo cdi¬
cit quȩ sunt humana: quia in mea subs¬
tantia loquebat᷑. bic ẽ panis uiuus qui
descendit de cȩlo fanis hic caro est:
ieut ipse dixit hic panis qũe ego da¬
bo caro mea est: hic ẽ qͥ de cȩlo descen¬
ait. hic ẽ qu̾e pat̾ scĩficauit. & misit

Expanded text:
in nomine meo . Vide unitatem, quia quem Deus Pater mittit, mittit et Filius: et quem mittit Pater, mittit et Spiritus. Aut si nolunt Filium missum, quia dexteram Patris Filium legimus; ipsi de Patre quod de Filio abnuunt, fatebuntur: nisi forte aut alterum sibi Patrem, aut alterum sibi Filium inveniant quaestiones; quia regnum Dei, sicut scriptum est , non in persuasione verbi est, sed in ostensione utraque loquitur Dei Flius; quia in eodem utraque natura est: et si idem loquitur, non uno semper loquitur modo. Intende in eo nunc gloriam Dei, nunc hominis passiones. Quasi Deus loquitur quae sunt divina, quia Verbum est: quasi homo dicit quae sunt humana, quia in mea substantia loquebatur. 78. Hic est panis vivus, qui descendit de coelo . Panis hic caro est, sicut ipse dixit: Hic panis quem ego dabo, caro mea est . Hic est qui descendit de coelo, hic est quem Pater sanctificavit, et misit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ filio patrẽ signat. Non est enim
diuersa nec singłaris equalitas. qͥa
nemo ȩqualis ipse sibi solus est Ergo
eugłista int̾pretatus est. qͥd sit ꝓprium
filium clĩ se dicere. hoc est ȩqualem se
facere dõ Unde id secutus apłs dixit
Non rapiunã arbitrat᷑ꝰ est esse se egua¬
lem dõ Quod enĩ quis ñ habet: rape
conatur Ergo ñ quasi rapinã habebat
etiũ alitatẽ cũ patre. quã in natura
sui taniqu̾ã ds̃. & dñs possidebat.
Unde addidit: fornã serui accepit.
Contrariũ utiq. seruus ȩ quali &qua¬
lis gͦ in cũ forma minor in suscepti¬
onem carnis & hominis passione t Iã
quomͦ eadẽ posset minor eẽ. equalisq
natura: Quomͦ autẽ si minor est. ea¬
cdem similit̾ facit quȩ pat facit: Nã
qũe admodũ eadẽ oꝑatio diuersȩ
esset potestatis: Nũ qͥd sic potest. Ẽ¬
posse dici Ipse loquit᷑ ad abraham.

Expanded text:
cui Filius sit aequalis; non est enim diversa, nec singularis aequalitas; quia nemo aequalis ipse sibi solus est. Ergo Evangelista interpretatus est quid sit proprium Filium Dei se dicere, hoc est, aequalem se facere Deo. 70. Unde id secutus Apostolus dixit: Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . Quod enim quis non habet, rapere conatur. Ergo non quasi rapinam habebat aequalitatem cum Patre quam in substantia sui tamquam Deus et Dominus possidebat. Unde addidit: Formam servi accepit . Contrarium utique servus, et aequalis. Aequalis ergo in Dei forma; minor in susceptione carnis, et hominis passione. Nam quomodo eadem posset minor esse aequalisque natura? Quomodo autem, si minor est, eadem similiter facit, quae Pater facit? Nam quemadmodum eadem operatio diversae esset potestatis? Numqpo
Abbreviated transcription (Latin):
filius dĩ factꝰ est E si hoc ad p̃iudiciũ
trabis: num gͦ filiꝰ in natura dĩ minor
ẽ. quã sui angłi qͥ ei seruiunt & mini¬
strant: Ita dũ minorẽ uultis asserere:
suum. Deniq & in carne constituto an¬
głi ministrabant. ut nichil ei agnoscas
ꝑ naturã corꝑis imminutũ NIeq enĩ
ds sui pati potuit detrimentũ: cũ id qͦd
assũpsit ex uirgine. nec accessio diume.
nec diminutio potestatis sit Non est
admẽ habet diuinitatis & głȩ Maior
enĩ & minor. in his quȩ corporalia¬

Expanded text:
i hoc ad praejudicium trabis; num ergo Filius in natura Dei minor est, quam sui angeli qui ei serviunt et ministrant ? Ita dum minorem vultis asserere, suum . Denique et in carne constituto angeli ministrabant; ut nihil eum agnoscas per naturam corporis imminutum; neque enim Deus sui pati potuit detrimentum, cum id quod assumpsit ex Virgine, nec accessio divinae nec diminutio potestatis sit. 65. Non est dinem habet divinitatis et gloriae. Major enim
Abbreviated transcription (Latin):
& uenit nͥ ꝑ resurrectionẽ : deniq ad¬
didit. ut de assũptione se dixisse signaret:
Propterea dixi uobis priusqũa fiat ut
cũ factũ fuerit credatis Loquebat᷑ enĩ
passionẽ sui corporis & resurrectione̾:
ꝑ quã credere ceꝑant qͥ ante dubitabãt
Neq enĩ ds̃ de loco ad locũ transit qͥ
ubiq semꝑ est: ut homo ẽ qͥ uadit. ipse
est qui uenit Deniq & alibi dicit Sur¬
gite eamꝰ inqͥt In eo gͦ uadit & uenit:
quod est cõmune nobiscũ Nlam quomͦ
potest minor ẽẽ ds̃: cũ ds̃ ꝑfectus ce
plenus sit. S minor. in natura. hominiᷤ
& miraris si ex ꝑsona hominis patrẽ di¬
xit maiorẽ. qͥ in ꝑsona hominis se uer-¬
mem dixit esse ñ homnẽ: Dixit enĩ
Ego autẽ sũ uermis & ñ homo d̃ alibi
Sicut ouis ad occisionẽ aductus ẽ Si in
hoc minorẽ dicis negare ñ possũ. sed ut
uerbo utar scͥpture ñ minor natꝰ. secd
minoratus ẽ. hoc ẽ minor factus est Quo¬
modo autẽ minor factꝰ est. nͥ quia

Expanded text:
et venit, nisi per resurrectionem? Denique addidit, ut de assumptione se dixisse signaret: Propterea dixi vobis priusquam fiat; ut cum factum fuerit, credatis . Loquebatur enim passionem sui corporis, et resurrectionem per quam credere coeperant, qui ante dubitabant; neque enim Deus de loco ad locum transit, qui ubique semper est. Ut homo est qui vadit, ipse est qui venit. Denique et alibi dicit: Surgit, eamus hinc . In eo ergo vadit et venit, quod est commune nobiscum. 61. Nam quomodo potest minor esse Deus, cum Deus perfectus et plenus sit? Sed minor 482 in natura hominis et miraris si ex persona hominis Patrem dixit majorem, qui in persona hominis se vermem dixit esse, non hominem; dixit enim: Ego autem sum vermis et non homo ; et alibi: Sicut ovis ad occisionem ductus est . 62. Si in hoc minorem dicis, negare non possum: sed, ut verbo utar Scripturae, non minor natus, sed minoratus , hoc est, minor factus est. Quomodo autem minor factus, nisi quia:
Abbreviated transcription (Latin):
eugłista testat᷑. & equalem eẽ quia filiꝰ
est. ipse significat dicens. Propterea
enĩ uolebant occidere eũ iudȩi. qͥa
ñ solũ soluebat sabbatũ. sed & patr̃ẽ
ꝓpriũ dicebat dm̃. equalem se faci¬
ens aõpũ ñ uidei hoc dicunt sed
euangłista testat᷑. quod equalem
se faciebat do. ꝓpriũ se filiũ cdĩ di¬
cens. ñ enĩ scͥptũ est ex ꝑsona iudȩ¬
orũ dicentiũ. ꝓpterea uolebamus

Expanded text:
evangelista testatur; et aequalem esse, quia Filius evangelista testatur; et aequalem esse, quia Filius est, ipse significat dicens: Propterea enim volebant eum occidere Judaei, quia non solum solvebat sabbatum, sed et Patrem proprium dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . 68. Non Judaei hoc dicunt, sed Evangelista testatur, quod aequalem se faciebat Deo, proprium se Filium Dei dicens. Non enim scriptum est ex persona Judaeorum dicentium: Propterea vo
Abbreviated transcription (Latin):
eñ ista: ubi ne diuinis tractatꝰ indueit᷑.
Naior etiã uulgo dici solet. qͥ aliqũe
instituit & insormat In clĩ autẽ sapien¬
tia ñ cadit. ut instituta sit alteriꝰ disei¬
plins. cũ ipsa disciplinarũ om̃tũ tra¬
dicerit institutũ Qũã bene autẽ po¬
fusse ñ carnis Ergo si ñ inuenerunt.
quea dmodũ possint ꝓbare maiorem:
ñ uerbis calũpnient᷑. sed uerborũ rati¬
onẽ requirant Ergo illos interrogo:
quo putent ẽẽ maiorem : si quia pat̾ ẽ
es maiorẽ putant. S ñ hic ȩtas aet̾epꝰ.
neq canities patͥs & flii pueritia est.
Hȩx enĩ maiorẽ solent facere patrem
Cȩterũ pat̾ & filiꝰ. gen̾a̾ntis & nati no¬
mina st̃: quȩ ñ uident᷑ separare sed
uingre. Non enĩ pieta. nature detͥ¬
mentũ est Nãq homines sibi muicẽ
conciliat: necessitudo ñ separat Itaq
si nec de natura afferre posst̃ aliqũa
questionẽ. uł testimoniis credant.
Beniq filiũ ñ esse eo minorẽ quia filiꝰẽ

Expanded text:
 inducitur. Major enim vulgo dici solet, qui aliquem instituit et informat: in Dei autem sapientiam non cadit, ut instituta sit alterius disciplinis; cum ipsa disciplinarum omnium tradiderit institutum. Quam bene autem poi non invenerunt quemadmodum possent probare majorem, non verbis calumnientur, sed verborum rationem requirant. Ergo illos interrogo quo putent esse majorem? Si quia Pater est, eo majorem putant: sed non hic aetas et tempus, neque canities Patris, et 483 filii pueritia est; haec enim majorem solent facere patrem. Caeterum pater et filius generantis et nati nomina sunt, quae non videntur separare, sed jungere; non enim pietas naturae detrimentum est: namque homines sibi invicem conciliat necessitudo, non separat. 67. Itaque si nec de natura afferre possunt aliquam quaestionem, vel testimoniis credant. Denique Filium non esse eo minorem, quia Filius est,
Abbreviated transcription (Latin):
mea sunt. sine dubio qͥa nichil excipit᷑.
quã pat̾ habet. eandẽ habet & filiꝰ uo¬
luntatẽ Una gͦ uoluntas: ubi una o¬
ꝑatio In do eniꝰ uoluntatis series. oꝑati¬
onis esfectus est S alia uoluntas homi¬
nis alia dĩ Deniq ut scias uitã in uolun¬
tate esse hominis: quia mortẽ timemꝰ.
passionẽ autẽ ap̃i in uoluntate diui¬
na. ut pateret᷑ ꝓ nobis. cũ petrus dñm
uellet a passione reuocare: dñs ait.
Non sapis quȩ dĩ st̃. sed quȩ sunt ho¬
minũ Suscepit gͦ uoluntatẽ meã. su¬
scepit tristitiã meã Consident̃ tͥstitiã¬
nomino: quia erucẽ p̾dico Mea est
uoluntas qũã suã dixit: qͥa ut homo
suscepit tristitiã meã. ut homo locu¬
tus est Ideo ait. ñ sicut ego uolo. sed
sient tu uis Mea ẽ tͥstitia: qũa meo
mͥ dolet Ergo ꝓ me & in me doluit:
quia ꝓ se nichil habuit qͦd doleret.
Doles gͥ dñe iħ̾u ñ tua s mea uulnera
ñ tuã mortẽ sed nr̃am infirmitatem

Expanded text:
mea sunt ; sine dubio, quia nihil excipit; quam habet Pater, eamdem habet Filius voluntatem. Una ergo voluntas, ubi una operatio; in Deo enim voluntatis series operationis effectus est. Sed alia voluntas hominis, alia Dei. Denique ut scias vitam in voluntate esse hominis; quia mortem timemus: passionem autem Christi in voluntate divina; ut pateretur pro nobis: cum Petrus eum vellet a passione revocare, Dominus ait: Non sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum . 53. Suscepit ergo voluntatem meam, suscepit tristitiam meam. Connomino, quia crucem praedico, mea est voluntas, quam suam dixit, quia ut homo suscepit tristitiam meam, ut homo locutus est, et ideo ait: Non, sicut ego volo, sed sicut tu vis. Mea est tristitia, quam meo mihi dolet. Ergo pro me et in me doluit, qui pro se nihil habuit quod doleret. Doles, Domine, non tua, sed mea vulnera, non tuam mortem, sed nostram infirmitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
sũ agere qͦd uult Dixit enĩ Ut faciã
noluntatẽ tuã ds̃ m̃s uolui &x alibi
Noluntarie sacrificabo tibi Scuit
sẽs apłe siħm in potestate habere
quȩ uellet. & ideo cũ uideret ambu¬
lare cũ supͣ mare ait dñe si tu es
iube me uenire ad te suꝑ aquam
Petrus credidit qͥa si xp̃s iubeat.
naturȩ possit conditio mutari. ut
humanis se subiciat unda uestigiis.
et discrepantiũ naturarũ possit eon¬
uenire coneordia Petrus poscit ut

Expanded text:
sum agere quod vult. Dixit enim: Ut faciam sum agere quod vult. Dixit enim: Ut faciam voluntatem tuam, Deus meus, volui . Et alibi: Voluntarie sacs Jesum in potestate habere quae vellet; et ideo cum videret ambulare eum supra mare, ait: Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas . Petrus credidit quia si Christus jubeat, naturae possit conditio mutari; ut humanis se subjiciat unda vestigiis, et discrepantium naturarum possit convenire concordia. Petrus poscit ut
Abbreviated transcription (Latin):
misit me Ergo ut quasi int̾positis ple¬
nioris expositionis paulisꝑ induciis.
cur dixerit si possibile est. uoluntatiᷤ
interim liberȩ dnm fuisse doc eamu.
intantũ ꝓcessistis impietatis ut ne¬
getis qͦd filiꝰ dĩ liberȩ uoluntatis sit.
At certe soletis etiã sco sp̃m deroga¬
re:& negare ñ potestis scͥptũ esse.
sp̃s ubi uult spirat Ubi uult inqͥt
ñ ubi iubetur Ergo si sp̃s ubi uult spi¬
rat. filiꝰ q̃d uult ñ agit: & certe idẽ
dĩ filiꝰ in eũgłio suo dicit. ubi uellet
spirandi suppetere spũi facultatem
Nũqͥd gͦ suꝑiorẽ fatet᷑. qͥa illi licet
quod sibi ñ licet: Apostolus quoq
diuidens singłis ꝓut uult frout¬
uult inqͥt. hoc ẽ ꝓ libere uolun¬
tatis arbitrio. ñ ꝓ necessitatis ob¬
sequio &̾ diuidit sp̃s ñ mediocria.
sed quȩ ds̃ consueuit oꝑari: grãm
curationũ & oꝑationẽ uirtutum
Er̾go diuidit sp̃s ꝓut uult. filiꝰ dĩ non
liberat quẽ uult:. Sed audi etiã ip¬

Expanded text:
 Ergo ut quasi interpositis plenioris expositionis paulisper induciis, cur dixerit: Si possibile est, voluntatis interim liberae Dominum fuisse doceamus. In tantum processistis impietatis, ut negetis quod Filius Dei liberae voluntatis sit! At certe soletis etiam sancto Spiritui derogare, et negare non potestis scriptum esse: Spiritus ubi vult, spirat . Ubi vult, inquit, non ubi jubetur. Ergo si Spiritus ubi vult, spirat, Filius quod vult, non agit? Et certe idem Dei Filius in Evangelio suo dicit, ubi velit spirandi suppetere Spiritui facultatem. Numquid ergo superiorem fatetur; quia illi licet, quod sibi non licet? 48. Apostolus quoque dividens singulis prout vult vult, inquit, hoc est, pro liberae voluntatis arbitrio, non pro necessitatis obsequio. Et dividit Spiritus non mediocria; sed quae Deus consuevit operari, gratiam curationum, et operationem virtutum. Ergo dividit Spiritus prout vult, Filius Dei non liberat, quem vult? Sed audi etiam ip
Abbreviated transcription (Latin):
batur Utrũq uerũ est. & plenũ utrũq
rationis. qͦd & ille qͥ est inferior non
timet. & ille qͥ suꝑior est gerit ti¬
mentis affectũ Ille enĩ quasi homo
ium mortis ignorat. iste quasi ds̃
in corpore constitutus fragilitatem
carnis exponit. ut eoꝵ qͥ sacramentũ
incarnationis abiurant. exeluderet᷑
impietas Deniq & hec dixit. & mani¬
chens ñ credidit ualentinꝰ ñ egauit.
marcion fantasma putauit Eo usq
autẽ hominẽ qũe in ueritate cor¬

Expanded text:
batur . 44. Utrumque verum est, et plenum utrumque batur . 44. Utrumque verum est, et plenum utrumque rationis; quod et ille qui est inferior, non timet: et ille qui superior est, gerit timentis affectum: ille enim quasi homo vim mortis ignorat, iste quasi Deus in corpore constitutus fragilitatem carnis exponit; ut eorum qui sacramentum Incarnationis abjurant, excluderetur impietas. Denique et haec dixit, et Manichaeus non credidit, Valentinus negavit, Marcion phantasma judicavit. 45. Eousque aute
Abbreviated transcription (Latin):
secd potens etiã clĩ filius. Certe osten¬
dat aliqͥs qͥd sit qͦd ñ possit dĩ filiu.
qͥs ei adiutor cũ cȩlũ faceret fuit. quiᷤ
adutor cũ conderet mundũ: aut qui
in constitutionẽ angłoꝵs & domina¬
tionũ adutore ñ eguit. eguit ut ho¬
possibile est transfet a me calicẽ hẽ
& ideo si omp̃s ẽ. quomͦ de possibi¬
litate ambigit: Ergo qͥa omĩpoten¬
tẽ ꝓbaui: ꝓbaui utiq ambigere eũ
substantiã gerit. hominis assũpsit
affectũ Deniq supͣ habes qͥa ꝓgre¬
ssus pusillũ ꝓcidit in faciẽ suã oranᷤ
& dicens Pat̃: si possibile ẽ transfer¬
qͣsi homo loquit᷑ Ds̃ enĩ possibile
aliqͥd aut impossibile nesciebat
Aut aliqͥd impossibile do. cũ scͥptũ
sit. impossibile enĩ tͥ nichil est:
de quo aut̃ dubitat de se an de
patre: De eo utiq cui dicit. trans¬
fer. dubitat hominis affectu Ergo
intͣ homines constitues dm̃: Es du¬
bitat de patre ds̃. & de piorre formidat

Expanded text:
tur et Filius. 40. Certe ostendat aliquis quid sit, quod non possit Dei Filius: quis ei adjutor cum coelum faceret, fuit: quis adjutor cum conderet mundum? An qui in constitutione Angelorum et Dominationum adjutore non eguit, eguit ut hopossibile est, transfer a me calicem hunc . Et ideo omnipotens est, quomodo de possibilitate 478 ambigit? Ergo quia omnipotentem probavi, probavi utique ambigere eum substantiam gessit, hominis assumpsit affectum. Denique supra habes quia progressus pusillum procidit in et dicens: Pater, si possibile est. Noquasi homo loquitur; Deus enim possibile aliquid aut impossibile nesciebat? Aut aliquid impossibile Deo, cum scriptum sit: Impossibile enim tibi nihil est ? 43. De quo autem dubitat? de se, an de Patre? De eo utique qui dicit: Transfer: et dubitat hominis affectu. Ergo infra homines constituis Deum? Et dubitat de Patre Deus, et de morte formidat?
Abbreviated transcription (Latin):
nsit cũ patͥ regnũ filius tradat nec
alicui p̃feratur Hȩc enĩ docum̃ta
petatis st̃. quod & pat̾ filio & filiuᷤ
pat᷑ tradit Ita enĩ sibi tradunt: ut
neq ille qͥ accipit quasi alienũ ad¬
quirat. nec qͥ tradit amittat. Ad dexte¬
rã quoq sedere nulla p̃latio est. nec ad
sinistrã iniuria Diumnitas enĩ gradum
neseit. nec loco aliquo eireũ seribitur.
nec temporib definit᷑ Angustis animiᷤ
s ista pensamꝰ nulla differentia earitatis.
nullũ discrimen est unitatis S cur
uidisti uidicem aduertisti angłos p̃¬
dicantes. Ilu laudant & tu uituꝑas:
Dominationes & potestates uen̾ant᷑.
ae tũ calũpniaris: Adorant om̃s sẽĩ
eiꝰ ñ adorat cͥi filius. ñ adorat sp̃s
trina repetitio: Si trina repetitio. eur
una laudatio Si una laudatio. eur tri
filiũ sequestraret. ñ bis. ne spm̃ p̃teriret.
ñ quat᷑. ne creatura se adiungeret &
ut ostenderet trinitatis unã esse ditatẽ:

Expanded text:
ec aliquid praeferatur? Haec enim documenta pietatis sunt, quod et Pater Filio, et Filius Patri tradat; ita enim sibi tradunt, ut neque ille qui accipit, quasi alienum acquirat: nec qui tradit, amittat. 105. Ad dexteram quoque sedere nulla praelatio est, neque ad sinistram injuria; divinitas enim gradum nescit, nec loco aliquo circumscribitur, nec temporibus definitur. Angustis animis homines ista pensamus. Nulla differentia charitatis, nullum discrimen est unitatis. 491 10vidisti judicem, advertisti Angelos praedicantes. Illi laudant, et tu vituperas! Dominationes et Potestates venerantur, et tu calumniaris! Adorant omnes sancti ejus: non adorat Dei Filius, non adorat Spiritus trina repetitio? Si trina repetitio, cur una laudatio? Si una laudatio, cur trinFilium sequestraret: non bis, ne Spiritum praeteriret: non quater, ne creaturas conjungeret. Et ut ostenderet Trinitatis unam esse deitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
quos uedit uiuificet & oꝑatio unast:
uides qͥa ñ solũ fliꝰ uoluntatẽ patͥs.
sed etiã pat̃ filii faciat uoluntatem
Qd est autẽ uiuificare. nͥ ꝑ filii passio¬
nem: Passio autẽ xp̃i. uoluntas est
seat uoluntatẽ Una gͥ est uoluntas Quȩ
autẽ uoluntas patͥes. nͥ ut ueniret iħe
n hune mundũ. & nos mundaret a uiciẽ:
Auddi lepsũ dicentem. Si uis: potes me
mundare Respondit ap̃s. uolo: & sta¬
tim secutus ẽ effectꝰ sanitatis Uides qͥa¬

Expanded text:
quos velit vivificet, et operatio una sit; vides quia non solum Filius voluntatem Patris, sed etiam Pater Filii faciat voluntatem? Quid est autem vivificare, nisi per Filii passionem? Passio autem Christi voluntas est ificat voluntatem. Una igitur est voluntas. 51. Quae autem voluntas Patris, nisi ut veniret Jesus in hunc mundum, et nos mundaret a vitiis? 480 Audi leprosum dicentem: Si vis, potes me mundare . Respondit Christus, Volo; et statim secutus est effectus sanitatis. Vides q
Abbreviated transcription (Latin):
Non turbat᷑ ut iurtꝰ. ñ turbat᷑ eiꝰ diu¬
nitas: sedd turbat᷑ anima. turbat᷑ scdm
humanȩ fragilitatis assumptionem:
& ideo quia suscepit animã: slscepit
&: animȩ passiones Non enĩ ds̃ eoqͦd
ds̃ erat. aut turbari aut mori posset
Deniq ds̾ ds̃ inqt m̃s quare me dere¬
liquisti: Ut homo gͦ loquit᷑ meos
eireũferens metꝰ. qͦd in ꝑiculis positi a
dũo deseri nos putamꝰ Ut homo tur¬
bat᷑. ut homo flet. ut homo erucisigit᷑.
ecarnẽ erueisixert̃ Es alibi apłs petruᷤ
ait ꝓp̃o passo scđm carnẽ Caro gͥ est
passa. qiuinitas autẽ mortis libera
passioni corpus naturȩ humanȩ lege
concessit An uͦ mori diumitas potest.
cũ anima ñ possit: Nolite inqͥt
timere eosqͥ corpus posst̾ oceidere.
ammã autẽ non possunt. Si gͦ anima oc
dñm maiestatis crucifixũ esse ñ quasi in ma¬
iestate sua crucisixũ putemꝰ. sed quia idẽ
ds̃. idẽ homo. ꝑ diuinitatẽ ds̃ ꝑ susceptio¬
id est humanȩ atq diuinȩ: in natura

Expanded text:
n turbatur ejus divinitas: sed turbatur anima: turbatur secundum humanae fragilitatis assumptionem. Et ideo quia suscepit animam, suscepit et animae passiones; non enim Deus eo quod Deus erat, aut turbari aut mori potuisset. Denique, Deus, Deus, inquit, meus, quare me dereliquisti ? Ut homo 481 ergo loquitur, meos circumferens metus; quod in periculis positi, a Domino deseri nos putamus. Ut homo turbatur, ut homo flet, ut homo crucifigitur. rucifixerunt . Et alibi apostolus Petrus ait: Christo passo secundum carnem . Caro igitur est passa, divinitas autem mortis libera: passioni corpus naturae humanae lege concessit; an vero mori divinitas potest, cum anima non possit? Nolite, inquit, timere eos qui corpus possunt occidere, mam autem non possunt . Si ergo anima occinum majestatis crucifixum esse, non quasi in majestate sua crucifixum putemus : sed quia idem Deus, idem homo, per divinitatem Deus, per susceptioid est, humanae atque divinae, in natura
Abbreviated transcription (Latin):
offendit᷑ honore suo xp̃e: feccamꝰ om̃s.
Quis gͦ ueniã ꝓmerebit᷑. qͥ defert ho¬
norificentiã. an qͥ irrogat contumeliã:
aut si te ratio ñ mouet: spẽs saltẽ ui¬
dicii ipsa cõmoueat. Attolle oculos ad
iudicẽ tuos: intuere quis sedeat. cũ quo
sedeat. ubi sedeat. Sedet. xp̃c ad dexte¬
rã patris Aut si oculis hoc ñ potes com¬
p̃hendere: audi ꝓpħam dicentem. Dixit¬

Expanded text:
offenditur honore suo Christus? Peccamus omnes: offenditur honore suo Christus? Peccamus omnes: quis ergo veniam promerebitur, qui defert honorificentiam, an qui irrogat contumeliam? 102. Aut si te ratio non movet, species saltem judicii ipsa commoveat. Attolle oculos ad judicem tuos, intuere qui sedeat, cum quo sedeat, ubi sedeat. Sedet Christus ad dexteram Patris. Aut si oculis hoc non potes comprehendere, audi dicentem
Abbreviated transcription (Latin):
ricatio missionis Nec uereare ne displi¬
ceat patͥ qͦd fecit filiꝰ. cũ ipse dicat.
quecũq placita st̃ ei facio semꝑ & alibi.
Oꝑa quȩ ego facio. ipse facit Quomodo
Unus enĩ ds̃ sicut scͥptũ est. qͥ iustifica¬
uit circũcisionẽ exside: & p̃putium
ligent̃ aduerte: inuenies
sic demonstrasse se xpm̃.
ut ds̃ in homine cerneret᷑.
Nec maliciose accipias de
patre filiũ głiantem. cũ audiaᷤᷤ
patrẽ in filiũ cõplacentem Sed si mora
lib flecti ñ queunt. ꝓuocemꝰ ad iudicẽ
Ad quẽ tandẽ ibimꝰ: Nempe ad eum
qͥ iudiciũ habet. Nũqͥd ad patr̃e: Sed
pat̾ ñ uidicat. quẽqũa Om̃e enĩ uidi¬
ciũ dedit filio: ñ largiendo Uide qu̾a
te noluerit suo filio derogare: ut tibi
tu Nempe prudentis auctoris est:
prius conciliare sibi udicem hominẽ
honoras. am̃ ñ honoras: Qͥd gͦ conci¬
liat cognitorẽ. hon orificentia an iniu¬
ria Pone me peccasse qͦa ñ est. Num

Expanded text:
ricatio missionis. 98. Nec vereare ne displiricatio missionis. 98. Nec vereare ne displiceat Patri, quod fecit Filius; cum ipse dicat. Quaecumque placita sunt ei, facio semper ; et alibi: Opera quae ego facio, ipse facit . QuomodUnus enim Deus, sicut scriptum est, qui justificavit circumcisionem ex fidligenter adverte; invenies sic demonstrasse se Christum, ut Deus in homine cerneretur: nec malitiose accipias de Patre Filium gloriantem, cum audias Patrem in Filio complacentem libus flecti non queunt, provocemus ad judicem. Ad quem tandem ibimus? Nempe ad eum qui judicium habet. Numquid ad Patrem? Sed Pater non judicat quemquam; omne enim judicium dedit Filite noluerit Filio suo derogare, ut tibi tu. Nempe prudentis actoris est prius conciliare sibi judicem. Hominem honoras, Deum non honoras? Quid ergo conciliat cognitorem, honorificentia, an injuria? Pone me peccasse, quod non est; num
Abbreviated transcription (Latin):
ris reuerentiã signant: Quia in eruce
est uides qͥa regnũ dĩ donat ñ uides:
Quia mortẽ gustauit legis. qͥa latronẽ
qͦͥq añ paradisũ mutanit ñ legis: Mu¬
lieres flentes intueris ad tumulũ non
intueris angłos excubantes: Qa dixe¬
rit legis qͥd gesserit ñ legis: Dicis cha¬
naneȩ mulieri dixisse dnm. ñ sũ missus
nͥ adoues quȩ ꝑierunt domꝰ isrł. ñ di¬
cis. qm̃ id qͦd ab ea rogatus est. fecit:
Unde intelligere te conuenit. qͥa missu
ñ id significat. qͦa alieno coactus sit mi¬
perio sed quod uolinttario functus sit
arbitratu Alio qͥn: contẽptũ ostendis
patris: Si enĩ ut tu int̾pretaris pat̾¬
norũ famulus p̃ceptorũ xp̃c uen̾at
in iudeam. ut solis eiꝰ incolis mede¬
ret᷑. & chananeȩ priꝰ flliã ut legimꝰ
lib̾auit. ñ utiq alieni fuit executor im¬
perii. s uoluntarii liber arbitrii ubi
autẽ libertas uoluntatis: ibi nulla p̃ua¬

Expanded text:
ris reverentiam signant? Quia in cruce ris reverentiam signant? Quia in cruce est, vides: quia regnum Dei donat, non vides. Quia mortem gustavit, legis: quia latronem quoque ad paradisum invitavit , non legis. Mulieres flentes intueris ad tumulum, non intueris angelos excubantes . Quid dixerit legis, quid gesserit non legis. Dicis Chananaeae mulieri dixisse Dominum: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel : non dicis, quoniam id quod ab ea rogatus est, fecit. 97. Unde intelligere te convenit, quia missus non id significat, quod alieno sit coactus imperio, sed quod voluntario functus sit arbitratu: alioquin contemptum ostendis Patris. Si enim, ut tu interpretaris, paternorum famulus praeceptorum Christus venerat in Judaeam, ut solis ejus incolis mederetur, et Chananaeae prius filiam, ut legimus, liberavit; non utique alieni fuit exsecutor imperii, sed voluntarii liber arbitrii. Ubi autem libertas voluntatis, ibi nulla praeva
Abbreviated transcription (Latin):
Scͥptũ est enĩ Maledictꝰ om̃is qͥ pendet
in ligno Scđm carnẽ utiq pependit.
& ideo maledictũ qͥa nr̃a maledicta
susceptt Ile fleuit ne tu homo aui fle¬
res ille iniurias passus est ne tu inuiriã
tuã dolores Grande remediũ. solatiũ
habere de xp̃o Ille enĩ ꝓ nobis pa
tientiꝰ tulit. & sumus qͥ patienter
hȩc ꝓ illiꝰ nomineferre nequeanuᷤ:
Quis appetitꝰ ñ discat ignoscere. qͣndo
orabat: Uides ne illas quas putas
xp̃i insrmitates: tuas eẽ uirtutes:
Cur de remediis nr̃is ei questionẽ mo¬
uemus: Lacrimȩ illȩ nos liberant:
fletꝰ illi nos abluunt At dubitatio
illa nos firmat. ne tu si ceꝑis dubitare.
desꝑes Quanto maior est iniuiria. tan¬
to uberior debet᷑ grã. Sed in ipsis m¬
iuriis cognosce diuinitatem
eruce pen debat. & elem̃ta
ei omĩa seruiebant. Sol
resugit. dies occidit. ob fu¬
sȩ & circũ fusȩ tenebrȩ &
terra texia tremuit: ñ tremuit
qui pependit Qͥa aluid hec qũã aucto¬

Expanded text:
 pendet in ligno . Secundum carnem utique pependit; et ideo maledictum, qui nostra maledicta suscepit. Ille flevit, ne tu homo diu fleres: ille injurias passus est, ne tu injuriam tuam doleres. 95. Grande remedium, solatium habere de Christo. Ille enim pro nobis haec patientius tulit, et sumus qui patienter haec pro illius nomine ferre nequeamus! Quis appetitus non discat ignoscere, quandoorabat? Videsne illas quas tu putas Christi infirmitates, tuas esse virtutes? Cur de remediis nostris ei quaestionem movemus? Lacrymae illae nos lavant, fletus illi nos abluunt, ac dubitatio illa nos firmat; ne tu si coeperis dubitare, desperes. Quanto major est injuria, tanto uberior debetur gratia. 96. Sed in ipsis injuriis cognosce divinitatem. In cruce pendebat, et elementa ei omnia serviebant. Sol refugit, dies occidit, offusae et circumfusae tenebrae, terra tremuit: non tremuit qui pependit . Quid aliud haec, quam Aucto