comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num suã ꝑ prospectũ. & uent᷑ m̃s turbatꝰ ẽ. ad
illim. surrexi aꝑire fr̃i meo. Bonũ ẽ. ut ad aduen¬
tum dñi int̾iora turbent᷑. Si ad angłi aduentũ
nuria turbata est: quantomagis ad xp̃i nos
turbam᷑ aduentũ : In fluentib qͥppe diuinis
orporeus ꝑegrinat᷑ affectꝰ. & uisus ille ext̾io¬
n hominis exolescit. Ꝙ tu turbare. & tu festi¬
u.festinantes illi agnũ manducare p̃cipiunt᷑.
durge. aꝑi. ad ianuã xp̃c est. uestibula do¬
nus tuȩ pulsat. Si aꝑueris introibit. & intro¬
umrelinquet. s etiã priꝰquã ingrediat᷑ mer¬
udẽ ꝓmittit. Adhuc anima turbat᷑. adhuc
urietes domꝰ tuȩ palpat. adhuc ostiũ quęrit
ibi xp̃cest. Adhuc soluit uincłm carnis & cor¬
iris claustra. adhuc xp̃c fores pulsat. Manꝰ
uit inquit meȩ stillauert̃ myrrã. & digiti
nei pleni in manib clusurȩ. Quã myrram
fillat animȩ manꝰ. nisi illã quã obtulit iustꝰ
le nichodemꝰ magister in isrł. ille qͥ meruit

Expanded text:
ectum, et venter meus turbatus est ad illum: surrexi aperire fratri meo . Bonum est ut ad adventum Domini interiora turbentur. Si ad angeli adventum Maria turbata est , quanto magis ad Christi nos turbamur adventum! Influentibus quippe divinis, corporeus peregrinatur affectus, et usus ille exterioris hominis exolescit. Et tu turbare, et tu festina. Festinantes illi agnum manducare praecipiuntur . Surge, aperi, ad januam Christus est, vestibula domus tuae pulsat: si aperueris, introibit, et introidem relinquit; sed etiam prius quam ingrediatur, mercedem praemittit. Adhuc anima turbatur, adhuc parietes domus suae palpat, adhuc ostium quaerit ubi Christus est, adhuc solvit vinculum carnis, et corporis claustra, adhuc Christus foris pulsat: Manus autem, inquit, meae stillaverunt myrrham, et digiti mei pleni in manibus clausurae . Quam myrrham stillant animae manus, nisi illam quam obtulit justus ille Nicodemus magister in
Abbreviated transcription (Latin):
forolites. Xp̃c iusticia ẽ. in foro iniquitas
ritas est. in foro obtrectatio. Xp̃c fideses
inforo idola. Ꝙut illa uidua quã inalio
strinximꝰ libro cognoscat. ñ obtrectandi
locutũ studio s monendi: neq nos asꝑi
s sollicitũ gra reconciliationis accipias
sigiamꝰ gͦ foꝵ. fugiamꝰ plateas. Prudentiã aut̃
notã assume tͥ. ut custodiat te a muliere aliena
spict. fugiamꝰ plateas. Non enĩ iniuria tantũ¬
nodo est non inuenisse quẽ quȩris. s etiã pedes¬
mats sacram̃to. caue ne iterũ corporeȩ cupidita¬
tis illuuiȩ. lutulentiq actus t̾renis sordibus
inquinent᷑. Isti st̃ pedes quos dauid lauit in sp̃u.
qui te docet quẽ ad modũ eos inquinare ñ possis
Quomꝰ enĩ t̾renꝰ homo. in cȩlo hab̾et corporis pe¬
dese Ierłm enĩ sic̃ paulus te docuit in cȩlo est.
sbidem te docuit. quẽ admodũ in cȩlostare pos¬
si. cumdicit. Nr̃a aut̃ conu̾satio in cęlis est. con¬

Expanded text:
foro lites: Christus justitia est, in foro iniquitas: tus charitas est, in foro obtrectatio: Christus fides est, lesia est, in foro idola. Et ut illa vidua quam in alio perstrinximus libro , cognoscat non obtrectandi me locutum illa studio, sed monendi: meque non asperum, sed sollicitum; gratia reconciliationis accipiat: giamus ergo forum, fugiamus plateas. 47. Prudentiam autem notam assume tibi, ut custodiat te a muliere alinea rospicit . Fugiamus plateas. Non enim injuria tantummodo est non invenisse quem quaeras; sed etiam ples sacramento; cave ne iterum corporeae cupiditatis illuvie, lutulentique actus terrenis sordibus inquinentur. 59. Isti sunt pedes quos David lavit in spiritu, 228 qui te docet quemadmodum eos inquinare non possis, Quomodo enim terrenus homo in coelo haberet corporis pedes? Hierusalem enim, sicut Paulus te docuit , in coelo est. Et idem te docuit quemadmodum in coelo stare possis, cum dicit: Nostra autem conversatio in coelis est ; con
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ exemplũ. qr dñs sanguine ñ delectaret᷑ hu¬
mano. In uno enĩ oraculo ad abrahã prõpto docu¬
it filioꝵ salutẽ teligionis obseqͥso post habendã.
offerri aparentib dõ deb̾e filios. ñ deb̾e iug¬
re. Certe cũ filia tam sollicita fuerit de pati
uoto. cur pat̾ ñ dubitauerit de filiȩ parria
& cũ illa pat̾no cauerit m̃dacio. iste filiȩ ñe
rit interitin: Dicit aliquis. Qua ratione ilis
non ꝑmiserit parricidiũ fieri. hic sit passus p̃le
conueniret exemplũ. Ubi uͦ iã p̃cessisset exemp
necessariũ non iudicauit oraculũ. cũ factifor
ueteris quid fieri oporteret ostendit. Aut fori¬
se quia ñ una forma meritoꝵ. idõ ñuna form
factoꝵ: Pat̃ doluit. filia fleuit. ut̃q de di ms¬
ratione dubitauit. Non doluit abrahã. necc̃¬
licit parentis affectũ. Ubi audiuit diuinitati
oraculũ: ñ distulit sacrificiũ. s maturaut
seqͥum. Non dubitauit ysaac cũ imparib sa¬

Expanded text:
retur exemplum, quia Dominus sanguine non delectaretur humano. In uno enim oraculo ad Abraham prompto docuit filiorum salutem religionis obsequio posthabendam: offerri a parentibus Deo debere filios, non debere jugulari. Certe cum hic filia tam sollicita fuerit de patris voto, cur pater non dubitaverit de filiae parricidio: et cum illa paternum caverit mendacium, iste filiae non caverit interitum? 8. Dicet aliquis: Qua ratione illic Deus non permiserit parricidium fieri, hic sit passus impleconveniret exemplum. Ubi vero jam praecessisset exemplum, necessarium non judicavit oraculum; cum facti forma veteris quid fieri oporteret, ostendit. 9. Aut fortasse quia non una forma meritorum, ideo non una forma factorum. Pater doluit, flevit filia: uterque de Dei miseratione dubitavit. Non doluit Abraham, nec consuluit parentis affectum. Ubi audivit divinitatis oraculum, non distulit sacrificium, sed maturavit obsequium. Non dubitavit Isaac , cum imparibus se
Abbreviated transcription (Latin):
Adest eccłiȩ dies. quẽ abrahã uidit& gauĩs
non inuem eũ. Uocaui eũ. & ñ obaudunt
ꝑire quȩ dicit. Exurgã. ibo & circuibo cu¬
tatẽ in foro & plateis. & querã quẽ dilext
anima mea. Quȩsiui eũ & ñ inuenieũ.i

Expanded text:
Adest Ecclesiae dies, quem Abraham vidit, et gavisus non inveni eum: vocavi eum, et non obaudivit reperire, quae dixit: Exsurgam, ibo, et circumibo civitatem, in foro et in plateis, et quaeram quem dilexit anim
Abbreviated transcription (Latin):
uic ligatꝰ es. Quodã enĩ uir & uxor nexii int̃
camatorio copulant᷑. & quibdã inuicẽ sibi
it uiro potiꝰ cupiat placere quã dõ. Bona etiã
ulnera caritatis. & osculis p̃ferenda. Utilia
niuulnera amici. quã uoluntaria oscula ini-¬
nici. Deniq petrꝰ uulnerat᷑. uidas osculat᷑.
lũ oscula condẽnant. hunc uulnꝰ em̃dat. Illiꝰ
culis ꝓditionis uenena fundunt᷑. istiꝰ lacri¬

Expanded text:
ait: Ligatus es; quodam enim vir et uxor nexu inter ait: Ligatus es; quodam enim vir et uxor nexu inter se amatorio copulantur, et quibusdam invicem sibi i; ut viro potius cupiat placere, quam Deo. Bona etiam vulnera charitatis, et osculis praeferenda: Utilia enim vulnera amici, quam voluntaria oscula inimici . Denique Petrus vulnerat , Judas osculatur : illum oscula condemnant, hunc vulnus emendat: illius osculis proditionis venena funduntur, istius lacr
Abbreviated transcription (Latin):
soluendũ nisi ex causa foruicationis. in poste¬
piorib integricatis gr̃am donũq contexuit.
it doceret ñ dãnandas eẽ nuptias s ꝓbandas.
nuptiis tam̃ ipsis integritatis studia p̾feren¬
da. Quis enĩ tam auersus auero. qui nuptias
dãnet Quis tã alienꝰ aratione. qui coniugii
onera ñ sentiat: Etenĩ mulier innupta & iur¬
go cogitat quȩ st̃ dñi. ut sit sca . corpore & sp̃u.
lam quȩ nupta ẽ. cogitat quȩ st̃ mundi. quomꝰ
slaceat uiro. Ꝙ pret̃ has molestias quãuis nu-¬
undo ñ peccet: contritionẽ tam̃ habebit carnis
uimodi. Grauis enĩ partus labor est. gͣiuis cre-¬
indoꝵ & erudiendoꝵ liberoꝵ molestia. quib
ante p̃scripsit. nequis huiꝰmodi aduerteret᷑
niuriis. Multȩ enĩ in partus dolorib consti¬
futȩ. coniugio renundiare se dict̃. Multietiã
natrimonii onera ũferentes. alieni ab uxorio
iuertunt᷑ affectu. & idõ apłs ante p̃misit.
ugatꝰ es uxori. noli querere solutionẽ. & bene

Expanded text:
nis, in posterioribus integritatis gratiam donumque contexuit ; ut doceret non damnandas esse nuptias, sed probandas; nuptiis tamen ipsis integritatis studia praeferenda. Quis enim tam aversus a vero, qui nuptias damnet? Sed quis tam alienus a ratione, qui conjugii onera non sentiat? Etenim mulier innupta et virgo cogitat quae sunt Domini; ut sit sancta corpore et spiritu. Nam quae nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro . 32. Et praeter has molestias, quamvis nubendo non peccet, contritionem tamen habebit carnis hujusmodi: graves enim partus labores, gravis creandorum et erudiendorum liberorum molestia. Quibus ante praescripsit, ne quis hujusmodi averteretur injuriis; multae enim in partus doloribus constitutae, conjugio se renuntiare dicunt: multi etiam matrimonii onera non ferentes, alieno ab uxore avertuntur affectu. Et ideo Apostolus ante praemisit: Ligatus es uxori? Noli quaerere solutionem . Et bene
Abbreviated transcription (Latin):
confitet᷑ in se ẽẽ collatũ. ut fidelit̾ sciret pͥma
p̃ferre. scd̾a disponere. & idõ existimo inquit.
tanda. s quasi necessitatis sarcina declinanda.
Lex enĩ astrinxit uxorẽ. ut inlaborib & tristicia
filios generet. conuersio eiꝰ ad uirũ sit qđ ei ipse
dominet᷑. Ergo laborib & dolorib in genera¬
tione filioꝵ adicit᷑ nupta ñ uidua. & domina¬
tui uiri sola subdit᷑ copulata ñ uirgo. Om̃iũ aut̃
hoꝵ uirgo libera est. quȩ uerbo dĩ suũ spopon¬
dit affectũ. quȩ sponsũ benedictionis cũ facib
expectat. bonȩ lumine uoluntatis accenso. &
idõ ꝓuocat᷑ consiliis. ñ uinculis illigat᷑. S nec

Expanded text:
confitetur in se esse collatum; ut fideliter sciret prima praeferre, secunda disponere. Et ideo Existimo, inquit, tanda, sed quasi necessitatis sarcina declinanda. Lex enim astrinxit uxorem, ut in laboribus et in tristitia filios generet, et conversio ejus ad virum sit, quod ei ipse dominetur . Ergo laboribus et doloribus in generatione filiorum addicitur nupta, non vidua: et dominatui viri sola subditur copulata, non virgo. Omnium autem horum virgo libera est, quae Verbo Dei suum spopondit affectum, quae sponsum benedictionis cum facibus exspectat , bonae lumine voluntatis accenso. Et ideo provocatur consiliis, non vinculis illigatur. C
Abbreviated transcription (Latin):
imponens mauꝰ. ut dñm se & hominemdi¬
monstraret. Non immerito gͥ facta die. te
bȩ requirebant eũ. Quando enĩ nͥ ꝑ diesqu¬
cedit a xp̃o. Itaq nox habebat adhuc egrota¬
tium gemitiis. dies iam fidẽ plebis. iã letici¬
am sanatoꝵ. ut qđ scriptũ ÷ cõpleret᷑. Aas

Expanded text:
imponens; ut et Deum se et hominem demonstraret. Non immerito igitur facta jam bae requirebant eum, Quando enim nisi per dies qucedit a Christo. Itaque nox habebat adhuc aegrotantium gemitus, dies jam fidem plebis, jam laetitiam sanatorum; ut quod scriptum est, compleretur: A
Abbreviated transcription (Latin):
candã om̃ib integritatẽ. imitandã paucise
non om̃s inqͥt capiunt uerbũ istud s quibs
datũ est. hoc est ñ ẽ. cõmunis plurimisen
post hoc uerbũ offerunt᷑ pueri ad benedid¬
diim. qui corruptelȩ exꝑtes integricati
munꝰ immaculata ȩtate seruarent. laliu
enim regnũ cȩloꝵ. qui in puerilẽ castimos
tanquã innatura infantiȩ corruptele igi¬
ratione remeauerint. Est gͦ etiã cȩlesti us¬

Expanded text:
itatem, imitandam paucis: Non omnes, inquit, capiunt verbum istud, sed quibus datum est , hoc est, non est communis plurimis, et post hoc verbum offeruntur pueri ad benedicendum, qui corruptelae expertes, integritatis munus immaculata aetate servarent. 221 Talium enim est regnum coelorum, qui in puerilem castimoniam tamquam in naturam infantium corruptelae ignoratione remeaverint. Est ergo etiam coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
postea hisdem uerbis repetit. ut sciatis qi angłoꝵ
dñs uerba repetiuit dicens. Mulier quid plorase
Quẽ quęris: Quȩ ñ credidit. mulier est. Nã qͥ cre¬
dit: in uirũ ꝑfectũ resurgit in m̃surã ȩtatis ple¬
nitudinis. xp̃i. Mulier inquit. ñ de sexu s de cun¬
ctatione conuitiũ est. Et bene mulier quȩ nota.¬
bat᷑. quia iã uirgo credidat. Quid ploras : hoc
est. Iutͥ es causa plorandi. tutͥ auctrix es flendi.
quȩ es xp̃i incredula. Ploras quia ñ uides xp̃m.
crede & iudebis. Adest. xp̃c. nec unquã his aqͥb
quęrit᷑ deest. Quid ploras: Hoc est ñ lacrimis
opus est. s fide prõpta & dõ digna. Noli cogita.¬
re mortalia. & non lacrimabis. Noli cogitare
ꝑitura. & flendi causã hab̾e ñ poteris. Cur in¬
de ploras. unde aliũ gratulant᷑: Quẽ quȩris e
Hoc est ñ uides qi ad est xp̃c : Non uides quia

Expanded text:
postea iisdem verbis repetivit; ut sciatis quia angelorum postea iisdem verbis repetivit; ut sciatis quia angelorum Dominus verba repetivit dicens: Mulier, quid ploras? quem quaeris? Quae non credidit, mulier est; nam qui credit, in virum perfectum resurgit, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Mulier, inquit: non de sexu, sed de cunctatione convicium est. Et bene mulier, quae nutabat; quia jam virgo crediderat. Quid ploras? hoc est: Tu tibi es causa plorandi, tu tibi auctor es flendi, quae es Christi incredula. Ploras, quia non vides Christum: crede, et videbis. Adest Christus, nec umquam iis a quibus quaeritur deest. Quid ploras? hoc est, non lacrymis opus est, sed fide prompta, et Deo digna. Noli cogitare mortalia, et non plorabis: noli cogitare peritura, et flendi causam habere non poteris. Cur inde ploras, unde alii gratulantur? 18. Quem quaeris? hoc est: Non vides quia adest Christus? Non vides quia
Abbreviated transcription (Latin):
ingit affectu. Bene etiã scđm litt̾am alienũ
onum̃tũ fuit. q suũ monum̃tũ dñs ñ quȩ¬
it.habeant tumulũ qui sub lege st̃ mortis.
utor mortis suũ tumulũ ñ habebat. Nonenĩ
esepulchrũ mortis desidabat. qui de morte
pbeũ referebat. Ui dit gͦ marĩa resurrectio
ndm̃i. & pͥma uidit & credidit. Uidit& ma¬
imagdalena quãuis adhuc ista notaret᷑.
cloco ñ mediocrẽ aduertite quęstionẽ. Ne du¬
are de resurrectione dñi uirgines debeatis:
ete qđ meritoꝵ ñ sola carnis uirginitas fa-
ẜetiã m̃tis integritas. deniq maruia ma-¬
Mania foris. s non petrꝰ. ñ ioħs foris. Deniq curren¬
tes intrauert̾. & idõ ñ plorauert. & gratulantes re¬
cessert̃ . Illa quia ñ introuiit fleuit quȩ ñ credidit.
fraude sublatũ putauit. nec cũ angłos cerneret ere¬
dendũ arbitrabat᷑. Ꝙ idõ dict̃ ei angłi. Mulier.
quid ploras: Quẽ quȩ ris: Hoc angłi dict̃. Et dñs

Expanded text:
resurgit affectu. Bene etiam secundum litteram alienum monumentum fuit; quia suum monumentum Dominus non quaesivit. Habeant tumulum, qui sub lege sunt mortis: victor mortis suum tumulum non habebat; non enim ille sepulcrum mortis desiderabat, qui de morte trophaea referebat. Vidit ergo Maria resurrectionem Domini: et prima vidit, et credidit. Vidit et Maria Magdalena, quamvis adhuc ista nutaret.loco non mediocrem advertite quaestionem, ne dubitare de resurrectione Domini, virgines, debeatis. Videte quod meritum non sola carnis virginitas facit, sed etiam mentis integritas. Denique Maria MagMaria foris: sed non Petrus, non Joannes foris. Denique illi currentes intraverunt; et ideo non ploraverunt, et gratulantes recesserunt. Illa quae non introivit, flevit, non credidit, fraude sublatum putavit, nec cum Angelos cerneret, credendum arbitrabatur. Et ideo dicunt ei Angeli: Mulier, quid ploras? quem quaeris ? Hoc Angeli dicunt, et Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
pat᷑ incõmodũ. Debet gͥ bonȩ conscientiȩ m̃tis e̾e l¬
ticia. ñ in conditis comesationibꝰ. ñ nuptialib era¬
tata simphoniis. Ibi enĩ intuta uerecundia illech
suspecta ẽ. ubi comes deliciarũ ẽ. extrema saltat
Ab hac uirgines dĩ ꝓcul eẽ. de sid̾o. Nemo enĩutdri
quidã scłariũ doctor saltat sobriꝰ nisi insam. Ql

Expanded text:
tur bene consciae mentis esse laetitia, non inconditis comessationibus, non nuptialibus excitata symphoniis; ibi enim intuta verecundia, illecebra suspecta est, ubi comes deliciarum est extrema saltatio. Ab hac virgines Dei procul esse desidero. Nemo enim, ut dixit quidam saecularium doctor, saltat sobrius, nisi i
Abbreviated transcription (Latin):
nimo castitatẽ geritis. ciues scoꝵ estis & dome¬
stici dei. S tunc nobilitatẽ istã patriȩ possi¬
debitis: si xp̃m intra ciuitatis huiꝰ septa quȩ¬
ratis ingressi ꝑ fidem. actusq p̃ciosos pagi¬
charum clarificati lumine. fundati sura¬
angłi sc̃. qui castȩ animȩ palliũ tollum:
Aliud palliũ uirginũ est. aliud adolescem
enĩ non inforo & in plateis. s in ȩccłia pos¬
det᷑. & fortasse ut cũ ipsis qͦq ueni amꝰ n
quia & illi. xp̃m aliqͣndo reꝑiunt. si tam̃ u¬

Expanded text:
is castitatem, cives sanctorum estis et domestici Dei. Sed tunc nobilitatem istam patriae possidebitis, si Christum intra civitatis istius septa quaeratis, ingressi per fidem actusque pretiosos, patriarcharum clarificati lumine, fundati suangeli sunt, qui castae animae pallium tollunt? Aliud pallium virginum est, aliud adolescentenim non in foro, non in plateis, sed in Ecclesia possidetur. Et fortasse ut cum ipsis quoque veniamus in quia et illi Christum aliquando re
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑. & pietatis officia & cõpendia facultatũ:
e diuna cȩlesti int̾ sẽ c̃iuges auctoritate c̃strin
.& difficile manet mutuus amor. Iulit enim
tam de uiro & formauit feminã. ut sibi eos in¬
cem copularet dicens. & erunt duo in carne una.
in hoc de scdis s de pͥmis nuptiis dix̃. Neq enĩ
a scdđm accepit uirũ. neq sc̃ã ȩccłia scđm agno¬
tuirũ. Sacram̃tũ enĩ illud magnũ ẽ. in xp̃o
nȩccłia. & ideo custodiendũ est.S neq ysaac
am pret̾ rebeccã sciuit uxorẽ. neq abraham
rem cũ alia nisi cũ sara sepeliuit uxore. Nam
ũ rachel magis figura mysterii fuit. quam
ordo coniugii. Ꝙ tam̃ in ea quoq habemꝰ qđ ad pͥmi
conuigii gr̃am referre possimꝰ. si quã pͥmo sponsam
habuit plus amauit. nec fraus exclusit affectũ. nec
sponsȩ amorem conuigii int̾uentꝰ aboleuit. Itaq sc̃s
patriarcha nos docuit quantũ deferre pͥmis nuptuis

Expanded text:
feruntur et pietatis officia, et compendia facultatum? 89. feruntur et pietatis officia, et compendia facultatum? 89. Lex divina coelesti inter se conjuges auctoritate constrinxit, et difficile manet mutuus amor. Tulit enim costam de viro, et formavit feminam; ut sibi eos invicem copularet, dicens: Et erunt duo in carne una . Non hoc de secundis, sed primis nuptiis dixit; neque enim Eva secundum accepit virum, neque sancta Ecclesia secundum agnovit virum: Sacramentum enim illud magncustodiendum est. Sed neque Isaac aliam praeter Rebeccam scivit uxorem , neque Abraham patrem cum alia nisi Sara sepelivit uxore . 90. Nam in sancta Rachel magis figura mysterii fuit, quam ordo conjugii . Et tamen in ea quoque habemus, quod ad primi conjugii gratiam referre possimus; si quam primo sponsam habuit, plus amavit, nec fraus exclusit affectum, nec sponsae amorem conjugii interventus abolevit. Itaque sanctus patriarcha nos docuit, quantum deferre primis nuptiis
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ tͥquia consilu tribuã quȩ liberos habes: Quȩ
icausa nubendi: forte leuitatis error. & intẽ¬
ntiȩ usus. & saucũ cogit pectoris conscientia.
m mͥsermo est. cui utrunq integrũ ẽ. Habeat.
ncia remediũ. honesta consiliũ. Tu inquã filia
ud moliris: Cur heredes queris extraneos cũ
beas tuos: Non filios desid̾as quos habes. s ser¬
tutẽ quã ñ habes. Hȩc est enĩ uera seruitꝰ in qͦ
fractior amor.quẽ ñdefloratȩ pignꝰ uirginita.
& plena scĩpudoris & gr̃ȩ etas pͥma cõm̃dat.
i offensa grauior. suspectior insolentia. c̃cor
infrequentior. Quã ñ temporib inolitꝰ amor.
iuigens annis forma c̃ciliat. Molesta pietas
cordiȩ. unde solet mutuos mulcere affectus
rentũ. Generare liberos uis ñ fr̃s futos tuorũ.
adu̾sarios filioꝵ. Quid ÷ gͦ generare alios libe
nisi spoliare quos habes liberos. qͥb parit̃ au¬

Expanded text:
Nam tibi quid consilii tribuam, quae liberos habes? Quae Nam tibi quid consilii tribuam, quae liberos habes? Quae tibi causa nubendi? Forte levitatis error, et intemperantiae usus, et saucii cogit pectoris conscientia. mihi sermo est, cui utrumque integrum est. Habeat saucia remedium, honesta consilium. Tu, inquam, filia, quid moliris? Cur haeredes quaeris extraneos, cum habeas tuos? Non filios desideras, quos habes: sed servitutem, quam non habes. Haec est enim vera servitus, in qua infractior amor, quem non defloratae pignus virginitatis, et plena sancti pudoris et gratiae aetas prima commendat: ubi offensa gravior, suspectior insolentia, concordia infrequentior, quam non temporibus inolitus amor, non vigens annis forma conciliat. Molesta pietas, discordiae, unde solet mutuus amor mulcere affectus parentum. Generare liberos vis, non fratres futuros tuorum, sed adversarios filiorum. Quid est ergo generare alios liberos, nisi spoliare quos habes liberos: quibus pariter au
Abbreviated transcription (Latin):
cultus utilior. ubi fructꝰ uberior fit. quoa
pula aptior. senili grauitate disponit s
si maturiorib potiꝰ quã iuniorib cõmigtꝰ
ger. cur putes utiliorẽ nĩip̃tã ẽẽ quã indũ
Quod si ꝑ secutores fidei ꝑsecutores fuerut
etiã uiduitatis: utiq fide̾ sequentib uidꝰ¬
tas ñ ꝓ supplicio fugienda ẽ. s tenendapi¬
pixmio. S fortasse aliquib ꝓpt̾ suscipiind
liberos conugia iteranda uideant᷑. Quods
filioꝵ studium causa nubendi est: utiq il
fructus est filioꝵ causa ñ suppetit. quãqd
sura quod repetit. & ad ipsos uotoꝵ tumulos
ceptarũ orbitatũ imagines lam̃toꝵ strepitꝰ ꝑ¬
rescit. uł cũ accensis funalib nox ducit᷑: ñ ne
pe funebris exequias magis putat quã thala¬
lm p̃parari: Curgͥ filia dolores magis qͦs times.
petis. quã filios quos ñ iã sꝑas requiris: Sigra
: dolor. subt̃ fugienda causa eiꝰ est ñ petenda.

Expanded text:
cultus utilior, ubi fructus uberior sit, quarum cultus utilior, ubi fructus uberior sit, quarum copula aptior, senili gravitate disponit. Itaque si maturioribus potius quam junioribus committitur ager, cur putes utiliorem nuptam esse quam viduam? Quod si persecutores fidei, persecutores fuerunt etiam viduitatis: utique fidem sequentibus viduitas non pro supplicio fugienda est, sed tenenda. Sed fortasse aliquibus propter suscipiendos liberos conjugia iteranda videantur. Quod si filiorum studium causa nubendi est, utique ubi est fructus filiorum, causa non suppetit. Quamquapassura quod repetit, et ad ipsos votorum tumulos, exceptarum orbitatum imagines, lamentorum strepitus perhorrescit? Vel cum accensis funalibus nox ducitur, nonne pompae funebris exsequias magis putat, quam thalamum praeparari? Cur igitur, filia, dolores magis quos times, repetis; quam filios quos jam non speras, requiris? Si gravis est dolor, subterfugienda causa ejus est, non petenda. 88.
Abbreviated transcription (Latin):
totiens apłico iudicio p̃dicat᷑. Hȩc enĩmass
fidĩ. magistra ẽ. castitatis. Unde & illi qu e
suoꝵ adulteria & ꝓbra uenerant᷑. cȩlibatis
& uiduitatis statuere penas. ut emuli crin
multarent studia uirtutũ. specie qͥdem quilt¬
cunditatẽ quęrerent. s studio qͦ ꝓpositũ ci¬
tatis abolerent. Nã confectis & miles stim¬
diis arma deponit. & relicto officio qđ get¬
bat ad ꝓpͥa ueteranꝰ rura dimittit᷑. ut e ipi
ercitatȩ laborib uitȩ requiẽ consequat᷑. u
lios spe futurȩ quietis subeundis faciat gs
prõptiores. Agricola qͦ maturior torqura
est tondere quã premere. ut uiuenesati
luxuriã repͥmat. & adolescentẽ lascuuibl¬
ce succidat. parcoꝵ qͣndã partuũ castiaꝰ
docens etiã in uitib ex petendã. Simili be
uidua uelut emeritis ueterana stipendise
stitatis. & si comugii arma deponat. domis
tam̃ totius pacẽ gub̾nat. Ꝙ si uehendis nq
ociosa. maritandis tam̃ iuniorib ꝓuidais

Expanded text:
toties Apostolico judicio praedicatur; haec enim magistra fidei, magistra est castitatis. Unde et illi qui deorum suorum adulteria et probra venerantur, coelibatus et viduitatis statuere poenas; ut aemuli criminum multarent studia virtutum: specie quidem qua fecunditatem quaererent, sed studio quo propositum castitatis abolerent. Nam confectis et miles stipendiis arma deponit, et relicto officio quod gerebat, ad propria veteranus rura dimittitur; ut et ipse exercitae laboribus vitae requiem consequatur, et alios, spe futurae quietis, subeundis faciat operibus promptiores. Agricola quoque maturior torquendilis tondere quam premere, ut juvenescentem luxuriam reprimat, et adolescentem lasciviam falce succidat, parcorum quamdam partuum castitatem docens etiam in vitibus expetendam. 85. Similis huic vidua velut emeritis veterana stipendiis castitatis, etsi conjugii arma deponat; domus tamen totius pacem gubernat: etsi vehendis oneribus otiosa, maritandis tamen junioribus provida: ubi
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ sponsionis. Deniq ad abrahã dictũ ẽ. Nunc
scio qr amas dñm dm̃ tuũ. qi ñ peꝑcisti unico filio
tuo. habes gͥ indiciũ. qͦ docet᷑ p̃uaricandũ temere
ñ ẽẽ ꝓmissũ. Uerũ dõ parricidiũ ñ ꝓbari. in eadẽ

Expanded text:
dinem sponsionis. Denique ad Abraham dictum est: Nunc dinem sponsionis. Denique ad Abraham dictum est: Nunc scio quia amas Dominum Deum tuum; quia non pepercisti unico filio tuo . Habes igitur indicium, quo docetur praevaricandum temere non esse promissum. Verum Deo parricidium non probari in e
Abbreviated transcription (Latin):
sarios depulisset: ut qͥcqͥd ei pͥmũ intͣ domꝰ suȩ oc¬
curreret ostiũ. immolaret dõ suoꝵ p̃suli trium¬
phoꝵ. Itaq bello potitꝰ fusisq hostib domũ rediit.
Cui in ipso uestibulo filia memor pietatis. igna¬
ra oblationis. occurrit. S recordatꝰ ilico pater.
&e ꝓpͥe sponsionis admonitꝰ. ingemuit soluendi
muneris sponsionẽ. Heu me inqͥt filia. ꝑdidistime.
Ego enĩ aꝑui os meũ de te ad dñm. Tum illa. Opat̃.
simn me aꝑuisti ostuũ ad dñm. fac mͥ ita ut exiuit
de ore tuo. Duoꝵ tam̃ tantũ m̃siũ inducias postu¬
lauit. donec inmontẽ ascend̾et. & suꝑ uirginita¬
tem suã fleret. Deinde duob post exactis m̃sib
remeauit ad patrẽ. uotũ ille cõpleuit. His enim
uerbis utendũ ẽ. qndo scriptura diuina effectũ
rei ñ ꝓdidisset. quȩ refugit parricidũ m̃tionẽ.
cidiũ ñ ꝓbo. aduerto p̃uaricandę metũ ce formi¬

Expanded text:
sarios depulisset, ut quidquid ei primum intra domus suae limen ocsarios depulisset, ut quidquid ei primum intra domus suae limen occurrisset, hostiam immolaret Deo, suorum praesuli triumphorum. Itaque bello potitus, fusisque hostibus, domum rediit, cui in ipso vestibulo filia memor pietatis, ignara oblationis occurrit. Sed recordatus illico pater, et propriae sponsionis admonitus, ingemuit solvendi muneris sponsionem. Heu me, inquit, filia, perdidisti me; ego enim aperui os meum de te ad Dominum. Tum illa: O pater, si in me aperuisti os tuum ad Dominum, fac mihi ita ut exivit de ore tuo . Duorum tamen tantum mensium inducias postulavit, donec in montem ascenderet, et super virginitatem suam fleret. Deinde duobus post exactis mensibus, remeavit ad patrem. Votum ille complevit; his enim verbis utendum est, quando Scriptura divina effectum rei non prodidit, sed refugit parricidii mentionem.cidium non probo, adverto praevaricandae metum et formi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sationis & somno m̃tis amisit. posteritatis frugꝰ
auferre conat᷑ alienȩ. Itaq dũ temptatio litigat. fi¬
des fluctuat. donec machera xp̃i latentes distinguat
affectꝰ. Que hȩc est machera xp̃i: Illa de qͦ scͥptũ
est. gladiũ uemi mitt̾e int̾ram. Est enĩgladiꝰde qͦ¬
scriptũ ẽ. & tuam ipsiꝰ animã ꝑtransibit gladnis.
Qui aut̃ hic est gladiꝰ. quȩ machera. cognosce. Uer¬
simo. penetrans usq ad diuisionẽ animȩ & sp̃s.
gladiꝰ. ut pote scrutator cordis & renil. qͥ m̃daciũ
censita. de conscientia usurpata. ex fide prõpta.
Nc̃ decurse ex libro iudicũ inspiciamꝰ seriem lecti¬
onis. Non enĩ ociosis parricidiũ fuit aurib audi¬
endũ. Itaq repetamꝰ hẏstoriã. Iepthe uidex iudoꝵ¬
fuit. Is euentu belli conflictatꝰ ambiguo. prelioꝵ¬
enĩ uirtꝰ incerta. uotũ uouit huiꝰmodi. si aduer¬

Expanded text:
versationis, et somno mentis amisit, posteritatis fructus versationis, et somno mentis amisit, posteritatis fructus auferre conatur alienae. Itaque dum tentatio litigat, fides fluctuat; donec machaera Christi latentes distinguat affectus. Quae est haec machaera Christi? Illa de qua scriptum est: Gladium veni mittere in terram . Est enim gladi tuam ipsius animam pertransivit gladius . Quis autem sit hic gladius, quae machaera, cognosce: Versimo, penetrans usque ad divisionem animae, et spiritus, gladius, ut pote scrutator cordis et renis, qui mendacium censita, de conscientia usurpata, ex fide prompta. Nunc decursae ex libro Judicum inspiciamus seriem lectionis. Non enim otiosis parricidium fuit auribus audiendum. Itaque repetamus historiam. CAPUT II. Nufuit. Is eventu belli conflictatus ambiguo, praeliorumque veritus incerta, votum vovit hujusmodi , si adver
Abbreviated transcription (Latin):
sectus in partes matri ꝓpͥe reddet᷑. Unde salomon
qui ñ maiestatẽ diuinã. s argum̃tis ut homo inte¬
riorẽ int̾rogabat affectũ. illi potiꝰ iudicauit parini¬
lum ẽẽ reddendũ. quã uerã matrẽ dolor propriꝰ ꝓ¬
didisset. illã uͦ quam morituri paruuli miscdia ñ
mouebat. ex ortẽ ꝓnuntiauit ẽẽ naturȩ. quã exor
tem uidic ẽẽ pietatis. Ueritas gͦ ñ latuit. s tam̃ ꝑsi
mulationẽ alteriꝰ fluctuauit. Duiq etiã bona mat̃
euentu hesit ambiguo. dũ udicio ꝑiclitat᷑ incerto.
hȩc licet in figura suꝑiorib sint facta tẽporibꝰ:
scripta st̃ tam̃ ad correctionẽ nr̃am. ut intelligamꝰ
ꝓdi omĩa posse quȩ ficta st̃. & omĩa cõposita reuela
re de mulieribꝰ. duȩ in quã iste: fides ÷ atq tem¬
ptatio. lẽptatio. q cõmunis ab initio auctor erro¬
ris. quȩ postquã posteritatẽ suã carslalis uitio con¬

Expanded text:
sectus in partes matri propriae redderetur. Unde Salomon sectus in partes matri propriae redderetur. Unde Salomon qui non majestate divina, sed argumentis ut homo interiorem 214 interrogabat affectum; illi potius judicavit parvulum esse reddendum, quam veram matrem dolor proprius prodidisset: illam vero quam morituri parvuli misericordia non movebat, exsortem pronuntiavit esse naturae, . Veritas ergo non latuit, sed tamen per simulationem alterius fluctuavit: diuque etiam bona mater eventu haesit ambiguo, dum judicii periclitatur incerto. Haec licet in figura superioribus sint facta temporibus, scripta sunt tamen ad correptionem nostram; ut intelligamus prodi omnia posse quae ficta sunt, re de mulieribus, duae, inquam, istae fides est, atque tentatio. Tentatio, inquam, communis ab initio auctor erroris, quae postquam posteritatem suam carnalis vitio con
Abbreviated transcription (Latin):
fert᷑ fuisse iudiciũ. cũ duab litigan¬
tib mulierib int̃pellatꝰ ẽẽt. quarũ
altera conuersa ꝑ sõnũ. cũ infantem
oppressisset suũ postulabat alienũ:
altera ueri amoris conscia & culpȩ
nescia filiũ iure ꝓpͥum uindicabat.
Utraq gͥ ꝑseuerant᷑ nitente. cognitoris hesit inten¬
tio. Non enĩ poterat salomon arbit̃ ẽẽ int̾ioris archa¬
ni. cũ petentis utriꝰq mens e̾e̾t occultior. Ibi tunc
conuentꝰ ambiguo macherã ꝓmi tussit mandato.¬
quȩ ministris quo simularent criste ministerium dundi
iussit infantẽ. ut singulȩ mulieres singłas partes
adipiscerent᷑. Quo audito illa quȩ petebat alienũ.
non solũ adquieuit. s etiã diuisionẽ paruuli depo¬
scit. nullo affectu conuenta mat̾no. Illa uͦ que suũ
sciebat infantẽ ñ uinci metuens s orbari. nec iam
solatio ꝓpͥo s pignori suo confulens. orare hoc cȩpit.
ut incolumis magis puer tradet᷑ alienȩ. quam

Expanded text:
judicium , cum a duabus litigantibus mulieribus interpellatus esset: quarum altera conversa per somnum, cum infantem oppressisset suum, postulabat alienum: altera veri amoris conscia, et culpae nescia, filium jure proprium vindicabat. Utraque igitur perseveranter nitente, cognitoris haesit intentio; non enim poterat Salomon arbiter esse interioris arcani, cum petentis utriusque mens esset occultior. Eventu conventus ambiguo machaeram promi jussit, mandatoque ministris quo simularent triste ministerium, dividi jussit infantem, ut singulae mulieres singulas partes adipiscerentur: quo audito, illa quae petebat alienum, non solum acquievit, sed etiam divisionem parvuli depoposcit, nullo affectu conventa materno. Illa vero quae suum sciebat infantem, non vinci metuens, sed orbari: nec jam solatio proprio, sed pignori suo consulens, orare hoc coepit ut incolumis magis puer traderetur alienae, quam
Abbreviated transcription (Latin):
głoꝵ. & idõ dic̃. qͥ pocest caꝑe capiat. Scit enim
creator om̃ium affectꝰ ẽẽ uarios singłoꝵ. & idõ uirtu¬
gauit. Sic & ille gentiũ doctor. bonꝰ moꝵ auriga
nr̃oꝵ. & qͥdã int̾ioꝵ rector affectuũ. qͥ de seipso didi¬
cerat legẽ m̃tis legi corporis repugnare. eandẽ
tam̃ xp̃i gr̃ȩ cȩd̾e. scit inquã uarios incursus m̃¬
tiũ repugnare. & idõ neq intantũ adhortationẽ
integritatis intendit ut aboleret gr̃am nuptiarũ.
neq ita coniuigiũ p̃tulit. ut studia integritatis
omiserit.S a continentiȩ ꝑsuasione incipiens.
ad incontinentiȩ remedia descendit. & cũ bra¬
uium suꝑnȩ uocationis fortiorib demonstrasset.
deficere tam̃ in uia neminẽ passus ẽ. ita plaudens
pͥorib ut ñ despiceret & sequentes. Didicerat enĩ
ficerent. aliis corpꝰ suũ ut ad regnũ contend̾ent
ministrauit. Nec dñs ipse p̃ceptũ imposuit. sed

Expanded text:
gulorum. Et ideo dicit: Qui potest capere, capiat . 79. Scit enim gulorum. Et ideo dicit: Qui potest capere, capiat . 79. Scit enim creator omnium affectus esse varios singulorum; et igavit. Scit et ille gentium Doctor , bonus morum auriga nostrorum, et quidam interiorum rector affectuum, qui de se ipso didicerat legi mentis legem corporis repugnare; eamdem tamen Christi gratiae cedere: scit, inquam, varios incursus mentium repugnare; et ideo neque in tantum adhortationem integritatis intendit, ut aboleret gratiam nuptiarum: neque ita conjugium praetulit, ut studia integritatis exstingueret. Sed a continentiae persuasione incipiens, ad incontinentiae remedia descendit: et cum bravium supernae vocationis fortioribus demonstrasset; deficere tamen in via neminem passus est: ita plaudens prioribus, ut non despiceret et sequentes; didicerat enim e in via deficerent, aliis corpus suum , ut ad regnum contenderent, ministravit. 80. Nec Dominus ipse praeceptum imposuit, 208 sed
Abbreviated transcription (Latin):
abscidẽ. s magis uincere. Uictores enĩ recipit
ȩccła. ñ uictos. Q quid argum̃tis utar. cũ p̃sto
sit apłici forma p̃cepti : Sic enĩ habes. utinã &
abscidant᷑. qui uolunt uos circ̃cidi. Curenĩ coro¬
nȩ occasio & uirtutis usus eripit᷑ homini. qͥ natꝰ
adlaudẽ ẽ. ad uictoriã p̃paratꝰ. qui potiꝰ uirtu¬
te animȩ castrare se possit: St̃ enĩ spadones.
qui seipsos castrauert᷑ ꝓpt̾ regnũ cęloꝵ. S & hoc¬
non om̃ib imꝑat᷑. s ab om̃ib flagitat᷑. Et enĩ qui
mandata dat decretoꝵ. semꝑ debet tenere m̃¬
surã. & qui pensa distribuit. eqͥtatẽ debot exa¬
minis reseruare. Statera enĩ fallax. ab omina¬
tio est apud dm̃. Est gͦ minꝰ pondus & maiꝰ. sed
utrunq ñ recipit ȩccła. Pondꝰ enĩ maiꝰ & in mi¬
mum & m̃sure duplas immunda in c̾spectu
dñi utraq. Sunt pensa quȩ diuidit sapientia.
& ita diuidit. ut uirtutẽ uiresq estimet sin¬

Expanded text:
nim recipit Ecclesia, non victos. Et quid argumentis utar, cum praesto sit Apostolici forma praescripti? Sic enim habes: Utinam et abscindantur qui volunt vos circumcidi ! Cur enim coronae occasio, et virtutis usus eripitur homini, qui natus ad laudem est, ad victoriam praeparatus, qui potius virtute animae castrare se possit? Sunt enim spadones qui se ipsos castraverunt propter regnum coelorum . non omnibus imperatur, sed ab omnibus flagitatur. Etenim qui mandata dat, decretorum semper tenere debet mensuram: et qui pensa distribuit, aequitatem debet examinis reservare: Statera enim fallax, abominatio est apud Deum . Est ergo minus pondus et majus: sed utrumque non recipit Ecclesia; Pondus enim majus et minimum, et mensurae duplices, immunda in conspectu Domini utraque . Sunt pensa quae dividit sapientia; et ita dividit ut virtutem, viresque aestimet sin
Abbreviated transcription (Latin):
cusatores nr̃i pleriq de uobis st̃. Hoꝵ gͦ affectꝰ
redarguere malo. quã ꝑsonas ꝓdere. Criminis
aut̃ in uidia hȩc est qđ suadeo castitatẽ. Qui
hoc ñ libent᷑ accepit. ipse seꝓdit. Uirginitatẽ
inquit doces. & ꝑsuades plurimis. Ntinã non¬
uincerer. utinã tanti criminis ꝓbaret᷑ effectꝰ.
Non uererer inuidiã. si efficaciã recognoscerẽ.
Atq utinã me exemplis potiꝰ arguerẽtis. quã
sermonib cederetis. S uereor ne p̃dicatores mͥ
apposuisse uidear. qui me alienis cõm̃dent lau¬
dib. Iniciatas inquit sacris mysterũs & conse¬
cratas integritate puellas. nub̾e ꝓhibet. Utinã
possẽ reuocare nupturas. utinã possẽ flãmeũ
nuptiale pio integritatis mutare uelamine.
An indignũ uidet᷑. ut sacratȩ uirgines a sacro¬
scĩs altarib ñ abducant᷑ ad nuptias. & quib
licet sponsum eligere. non licet dm̃ pͥferres In

Expanded text:
cusatores nostri plerique de vobis sunt. Horum ego affectus cusatores nostri plerique de vobis sunt. Horum ego affectus redarguere malo, quam personas prodere. Criminis autem invidia haec est, quia suadeo castitatem. Qui hoc non libenter accipit, ipse se prodit. 25. Virginitatem, inquit, doces, et persuades plurimis. Utinam convincerer, utinam tanti criminis probaretur effectus! Non vererer invidiam, si efficaciam recognoscerem. Atque utinam me exemplis potius argueretis, quam sermonibus caederetis! Sed vereor ne praevaricatores mihi apposuisse videar, qui me alienis commendent laudibus. 26. Initiatas, inquit, sacris mysteriis, et consecratas integritati puellas nubere prohibes. 220 Utinam possem revocare nupturas! utinam possem flammeum nuptiale pio integritatis mutare velamine! An indignum videtur, ut sacratae virgines a sacrosanctis altaribus non abducantur ad nuptias? Et quibus licet sponsum eligere, non licet Deum praeferre? In
Abbreviated transcription (Latin):
meos. nisi noli iam foris flere. uade adelectos &
obseruantissimos sacerdotes. & dic illis. ascendo
quęstionẽ: Certe aꝑfectiorib quȩre. dicent tͥ
que distinctio sit int̾ patrẽ meũ & patrẽ ur̃m.
Nã qui iuxta diuinã generationẽ pat̃ mͥest:
is iuxta adoptionẽ pat̾ ur̃ est. Patrẽ meũ di¬
cendo acreaturis se cdĩ filiꝰ separauit. patrem
ur̃m dicendo. adoptionis sp̃ualis gram de signa¬
uit. Ita & dm̃ meũ dicendo mysteriũ suȩ in-¬
carnationis ostendit. ut quẽ patrẽ naturalit̃
habet. dm̃ appellet ꝓpt̾ suscepti corporis sa¬
nobis ex quo passus est xp̃c. Quando ut alia omit.¬
tam ꝓ incegritate seruanda mori uirginesst̃
paratȩ: Nichil de causa. nichil de ꝑsona lo¬¬
quor. Ubi enĩ dñi gr̃a. ibi etiã debet̾ẽe̾ pax dm̃.
Nec quẽquã publice arguo. s meipsũ defensa¬
tũ inuenio. Accusati enĩ sumꝰ. & nsi fallor ac¬

Expanded text:
i: Jam noli foris flere? Vade ad electos et ad i: Jam noli foris flere? Vade ad electos et ad observantissimos sacerdotes; et dic illis: Ascendo quaestionem? Certe a perfectioribus quaere, dicent tibi quae distinctio sit inter Patrem meum et Patrem vestrum. Nam qui juxta divinam generationem Pater mihi est, is juxta adoptionem Pater vester est. Patrem meum dicendo, a creaturis se Dei Filius separavit: Patrem vestrum dicendo, adoptionis spiritalis gratiam designavit. Ita et Deum meum dicendo, mysterium suae Incarnationis ostendit; ut quem Patrem naturaliter habet, Deum appellet propter suscepti corporis sanobis, ex quo passus est Christus; quando, ut alia omittam, pro integritate servanda mori virgines sunt paratae. Nihil de causa, nihil de persona loquor; ubi enim Domini gratia, ibi debet esse pax Domini. Nec quemquam publice arguo, sed me ipsum defensatum venio. Accusati enim sumus, et nisi fallor, ac
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ. nemo tulit dĩ sapientiã. nemo culit uene¬
rabilẽ castitatẽ. Non tollit᷑ xp̃c de monum̃to
iusti. nec de suȩ uirginis secreto. & pie mentis
archano. & siqui uolunt collere. auferre non
possunt. Iunc ait illi dñs. Mania respice adme.
Quando ñ credit mulier est. qndo conuerti in¬
cipit maria uocat᷑. Hoc est. nom̃ eiꝰ incipit. quȩ
parturit xp̃m. Est enĩ anima quȩ sp̃ualit̃ parit
illa conuersa respexit & dixit. Rabi qđ inter¬
ptat᷑ magister. Qui refpicit conuertit᷑. Qui
conuertit᷑. pleniꝰ intuet᷑. Qui uidet. ꝓficit. Ideoq
magistrũ appellat. quẽ mortuũ ẽẽ credebat. Allo¬
quit᷑. quẽ putabat amissum. Noli inqͥt me tang̾e.
Hoc est. & si correctionis tẽptam̃ta sc̃. ñ tangit tam̃
xp̃m nutantis affectiis. Noli inquit me tangere.
Hoc ẽ. noli tangere dĩ uirtutẽ. dĩ sapientiã. reue¬
rendã integritatẽ. honorabilẽ castitatẽ. s uade
ad fr̃s meos. Quid est aliud dicere. uade ad fr̃s¬

Expanded text:
tutem, nemo tulit Dei sapientiam, nemo tulit venerabilem castitatem. Non tollitur Christus de monumento justi, nec de suae virginis secreto, et piae mentis arcano: et si qui volunt tollere, auferre non possunt. 20. Tunc ait illi Dominus: Maria, respice ad me . Quando non credit, mulier est: quando converti incipit, Maria vocatur, hoc est, nomen ejus accipit, quae parturit Christum; est enim anima quae spiritaliter paritilla conversa respexit, et dixit: Rabbi, quod interpretatur magister. Qui respicit, convertitur: qui convertitur, plenius intuetur: qui videt, proficit. Et ideo magistrum appellat, quem mortuum esse credebat: alloquitur quem putabat amissum. 22. Noli, inquit, me tangere , hoc est, etsi correctionis tentamenta sunt; non tangit tamen Christum nutantis affectus. Noli, inquit, me tangere, hoc est, noli tangere Dei virtutem, Dei sapientiam, reverendam integritatem, honorabilem castitatem. 23. Sed vade ad fratres meos. Quid est aliud dicere, nis
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ÷ enĩ mulierẽ ñ tangere. & iterũ. uolo sic
om̃s homines ẽẽ sic̃ & meipsũ. & ĩcio. honũ ẽ.
illis si sic maneant sic̃ ꝙ ego. & qͣrto. hmiũ est
ꝓpt̃ instantẽ necessitatẽ. & hoc placere dño. &
hoc honestũ ẽẽ. postremo beatiorẽ ẽe̾ in uidui¬
tate ꝑseuerantiã. ñ tantũ suo consilio. s etiã
dĩ sp̃u definiuit. Quȩnã gͥ talis consiliarũ be-¬
nignitatẽ recuset. qͥ & uoluntati habenas in¬
dulgeat. & id suadeat aliis. qđ in seexꝑtꝰ utile
iudicauit: Non facilis cõprehendi. nec fastiai
iniciã. s ut cõmissi mͥ ruris oꝑariꝰ agrũ hun
ȩccłiȩ fertilẽ cernã. nc̃ integritatis flore un¬
nantẽ. nunc iuduitatis grauitate poslentẽ.
etiã coniugui fructib redundantẽ. Nã & sis
si. uniꝰ tam̃ agri fructꝰ st̃. Nec tanta hortorl

Expanded text:
enim mulierem non tangere ; et iterum: Volo sic omnes homines esse sicut et meipsum ; et tertio: Bonum est illis, si sic maneant sicut et ego ; et quarto: Bonum est propter instantem necessitatem : et hoc placere Domino, et hoc honestum esse: postremo beatiorem esse in viduitate perseverantiam, non tantum suo consilio, sed etiam Dei Spiritu definivit. Quaenam igitur talis consiliarii benignitatem recuset, qui et voluntati habenas indulgeat, et id suadeat aliis quod in se expertus utile judicavit, non facilis comprehendi, nec fastidioinjiciam, sed ut commissi mihi ruris operarius agrum hunc Ecclesiae fertilem cernam, nunc integritatis flore vernantem, nunc viduitatis gravitate pollentem, nunc etiam conjugii fructibus redundantem. Nam etsi diversi, unius tamen agri fructus sunt: ne
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͥ xp̃c ñ docuit qͦcl docemꝰ. etiã nosidde¬
testabile iudicamꝰ. Discutiamꝰ gͦ utrũ xp̃e¬
inte. cit c gritatẽ docuerit. an repudianl
putauerit. Q sunt inquit spadones qͥ seps
litia. quȩ regno cȩloꝵ militat. Itaq un

Expanded text:
s non docuit quod docemus, etiam nos id detestabile judicamus. Discutiamus ergo utrum Christus integritatem docuerit, an repudiandam putaverit: Et sunt, inquit, spadones, qui se ipsos ilitia, quae regno coelorum militat. Itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
quia diuini oꝑisseruare munꝰ. nec illis forte pa¬
rum sit lubrico corporis ñ teneri. Nã si erepta est
subeunda istiꝰ palma certaminis. erepta etiã ma-¬
teria ꝑiculi. &. quãuis ñ queunt coronari: non
queunt tam̃ unci. Habent alia genera uirtutũ.
quib cõm̃dare sedebeant. Si fides firmasit. ꝓ¬¬
flua miscłia. aliena auaricia. frequens gr̃a.S
inistis nulla culpa. qr facti ignorantia. Non eadẽ
causa eoꝵ qui in seipsos ferro utunt᷑. quo ñ im¬
pudeñt̃ defleximꝰ. Sunt enĩ qui uirtutis loco po¬
nant. ferro culpã cõpescere. De quib & si nr̃am
nolumꝰ ꝓferre sententiã quãuis sint statuta ma
iorũ. conside̾nͣt tam̃ neqͥd sit ad ꝓfessionẽ infir¬
mitatis. Ergo nemo militet ne aliqͣndo umcat᷑.
nec pedis utat᷑ obsequio qui gradiendi ꝑicłm
reformidat. nec oculi intendat officio qui con¬
cupiscentiȩ timet lapsũ. S quid ꝓdest carnẽ
abscidẽ. cũ etiã ipso culpa sit in aspectu: Nã

Expanded text:
um divini operis servare munus. Nec illis forte parum sit lubrico corporis non teneri; nam si erepta est subeundi istius palma certaminis, erepta etiam materia periculi: et quamvis non queunt coronari, non queunt tamen vinci. Habent alia genera virtutum, quibus commendare se debeant, si fides firma sit, proflua misericordia, aliena avaritia, frequens gratia. Sed in istis nulla culpa; quia facti ignorantia. 76. Non eadem causa eorum, qui in se ipsos ferro utuntur, quo non imprudenter defleximus; sunt enim qui virtutis loco ponant, ferro culpam compescere. De quibus etsi nostram nolumus proferre sententiam, quamvis sint statuta 207 majorum; considerent tamen, ne quis id ad professionem infirmitatis nec pedis utatur obsequio, qui gradiendi periculum reformidat: nec oculi intendat officio, qui concupiscentiae timet lapsum. Sed quid prodest carnem abscindere, cum etiam culpa sit in ipso aspectu? Nam
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓ consilio deferunt᷑. Duplex nanq for
nandati est. Una p̃ceptiua. alt̾a uolunta
Unde  dñs in alio dicit. ñ occides ubi p̃cepit.
hic lib̾ est ap̃cepto. cui defert᷑ arbitriũ.
qui p̃ceptũ impleuerint: posst̃ dicere.
uinutiles sumꝰ. qđ debuimꝰ facere fecimꝰ.
urgo ñ dicit. ñ dicit ille qui bona sua uen
auit usuris. mercedẽ fidei atq uirtutis
sibi consciꝰ meritoꝵq securꝰ expectat. Et

Expanded text:
 consilio deferuntur. Duplex namque forma mandati est: una praeceptiva, altera voluntaria. Unde et Dominus in alia dicit: Non occides, ubi praecepit; hic liber est a praecepto, cui defertur arbitrium.ui praeceptum impleverint, possunt dicere: Servi inutiles sumus: quod debuimus facere, fecimus . Hoc virgo non dicit, non dicit ille qui bona sua vendidit: tiplicavit usuris, mercedem fidei atque virtutis bene sibi conscius, meritorumque securus exspectat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
gere digitulis ñ queant: ab aliis supͣ
exigunt. cũ ipsi seruare nec modũ
sint. s iniusto sub fasce succũbant.
sura enĩ oneris. ꝓ mensura debet
gestantis. Alioquin impositi oneris
ina. ubi uectoris infirmitas est. Nã
tiũ fauces strangulat esca robustior.

Expanded text:
attingere digitulis non queant, ab aliis supra modum exigunt, cum ipsi servare nec modum possint, sed injusto sub fasce succumbant. Mensura enim oneris pro mensura debet esse gestantis, alioquin impositi oneris fit ruina, ubi vectoris infirmitas est; nam et infantium fauces strangulat esca robustior.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe reuelauit. cui triũphus de sisara sp̃uali. hoc
arma uicert̃. & idõ non popłs iuideoꝵ. s etiã iahel
uictoriã de hoste quȩ siuit. Infelix gͦ popłs qͥ hostẽ
quẽ fugauit. ꝑsequi fidĩ uirtute ñ potuit. Itaq
illoꝵ delicto salus gentibꝰ. illoꝵ desidia nob̾ serua¬
ta uictoria est. Iahel gͦ ꝓstrauit sysaram. quẽ tam̃
chorusco duce. hoc enĩ significat int̾p̃tatio barac
manꝰ uiroꝵ fugauerat iudeoꝵ. frequent̾ enĩut le¬
gimꝰ orationib & meritis ꝓpħarũ. cȩlestia patrib¬

Expanded text:
Ecclesiae revelavit, cui triumphus de Sisara spiritali, hoEcclesiae revelavit, cui triumphus de Sisara spiritali, hoarma vicerunt. Et ideo non populus Judaeorum, sed etiam Jael victoriam dequem fugavit, persequi fidei virtute non potuit. Itaque illorum delicto salus gentibus: illorum desidia nobis servata victoria est. 48. Jael ergo prostravit Sisaram, quem tamen corusco duce, hoc enim significat interpretatio Barach, manus veterum fugaverat Judaeorum; 199 frequenter enim, ut legimus, orationibus et meritis prophetarum coelestia Pat