comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amqͥ. poragracis paulus ssationibus aibis:
Adsolimam uenturus erat. quo spiritus illum
Uergere sacpo mone: cupiens in lit ore inqtio
ꝑ erpotuum momorare uale simul undiq sacros
Euocat. hasr eoddons caro depector uetes
Odelecta manus quae xp̃i militat pusis
Osumiꝰ mo plebs natadõ : moministis mous
In populo narract fidesi suaguine uostro
Mundus semper ero not dobiti etis auar
Clausa tulonta luam. ferilemque in seramneucgbi¬
Leuinus culpabit age: uos conuenit inde
Asuram pr̃ despertpram. cduenert auctor
Quimeriti discussor erit serͦuoa rapascet P
Sparsimus atfruus tenuos malaterrado lebio¬
Uadlouidexe crucis uenerandam gontibus untbr̃
Quo me uissauocant: uaru luctomen agonis
Hicdabio certore mihis nanłcunota subibit.¬
Qui cursum complete uolu milm soi sest
Pocnaruri quas uota gerunt : regniq facultas
Perpotua proret patii serutte ministrił
Aecdosiam xp̃i : pretium quam sangiune nob
Fõtit morbesuo famuli retinero laboient :

Expanded text:
amque peragratis Paulus stationibus orbis Ad Solymam venturus erat, quo Spiritus illum 231 Pergere saepe monet, cupiens in littore noto Perpetuum memorare vale, simul undique sacros Evocat, has reddens charo de pectore dilecta manus, quae Christi militat armis! O summo plebs nata Deo! meministis amoris In populo narrata fides; a sanguine vestro Mundus semper ero, nec debitor oris avari Clausa talenta luam, sterilemque in semijunus culpabit ager; vos convenit inde suram praestare piam; cum venerit auctor, Qui meriti discussor erit, servosque reposcet 232 Sparsimus, at fructus tenues mala terra dolebVado videre crucis venerandam gentibus urbem, Quo me jussa vocant, varii luctamen agonis Hic dabitur certare mihi, nam cuncta subibQui cursum complere volet; mitissima sors est Poenarum, quas vota gerunt, regnique facultas pro rege pati: servate, ministri, Ecclesiam Christi, pretium quam sanguine nobis Fecit in orbe suo; famuli retinere laborent 233
Abbreviated transcription (Latin):
A. tria: concurrigomitu miserat froquenti
Turbauidere locum. qui funore tristis a cerbo
ertore inuit ait᷑ quam uocem unta setutest
Infamulis operatti facit : turedditius astris
equalis quȩ patri demaiestate ꝑenni:
ura supernaregis: sed qđ caro corpore matris

Expanded text:
Atria; concurrit gemitu miserata frequenti Turba videre locum, qui funere tristis acerbo Pectore, vivit, ait; quam vocem vita secuta est, In famulis operata facit! tu redditus astris, Aequalisque Patri de majestate perenni Jura superna regis; sed quod caro, corpore matris
Abbreviated transcription (Latin):
Lius uelle aditum. quilimine por uiarecto
Lanua nomon in est. per quam defonto louatei
Aduns gra diunour ouos: hanequaorito clinct:
Sirabidas fauiis cus ÷ ost morsus que cruentos
Apꝗsauo fugax quisparsos uocibus agnos
Euosat : atquẽ gregoꝵ ꝓ praadomorte red ẽptũ
Nonsinto insiclus es amari uulna edcs
R urius ahhaste capi: mpsto afuoro tumiu ltu

Expanded text:
Ejus velle aditum, cui limine pervia recto 228 Janua nomen inest, per quam de fonte levatae Ad vitam gradiuntur oves; hanc quaerite cuncti, Si rabidas fauces cura est morsusque cruentos A pastore fugax, qui sparsos vocibus agnos Evocat, atque gregem, propria de morte redemptum, Non sinit insidiis et amari vulnere dentis Rursus ab hos
Abbreviated transcription (Latin):
irginis ortatibi regnum spoliauit auerni
Viuaque doproprio reuocasti membrasepuldiro
Teque᷑ ꝓbans uoluisse mori qͣuaparte resurgis.
Etꝰ dua natus eras tpmsortga uincula soluis
ux aliis altorna reditꝰte auccore simulque
Ex eppli dlantẽituo. qͥui subditti dudumͫ
Cõgifo elecus succumbere tarttirt soruis
Ducitur ad paulum auus conspectib in sons
Coepit adessepuer uitaeiam dignus honore
ulca tripus cameris noe cdoscribitur arc̃a.¬

Expanded text:
irginis orta tibi, regnum spoliavit Averni, Vivaque de proprio revocasti membra sepulcro, Teque probans voluisse mori, qua parte resurgis, Et qua natus eras, jam ferrea vincula solvisux aliis alterna redit te auctore, simulque Exemplo donata tuo, qui subdita dudum Cogis, et electis succumbere tartara servis. Ducitur ad Paulum, cujus conspectibus insons Coepit adesse puer, vitae jam dignus honore,am. Fulta tribus cameris Noe describitur arca
Abbreviated transcription (Latin):
Spargorqt inseram ꝑduxit tempora noccom¬
Lãm pades. ut uerbi lucerent igno fideles :
Solus ab ox cubus uulcicibus. eug cus exul
ensasopore graui eomiusit membra fonestrae:
malo parcaquies .o. semper dedica omno e didicittis
Quom nox sola tene nuniquãd: iesuscitat a chofum¬
Ad meliora caput: nescit uigilare perido :
Quipacitur doĩ mire dp̃ quidinane fenestrae
Quaeris ldule chaos quidue hac in parte quiescis
Quaruiturus eris: res ost inimica saluti
Pendula soqui furitiutiqlio somnia prono   indinac¬

Expanded text:
Spargeret, in seram produxit tempora noctemLampades, ut verbi lucerent igne fideles. Solus ab excubiis vivacibus Eutychus exsul Mersa sopore gravi commisit membra fenestrae. O male parta quies! o semper dedita somno 227 Quem nox sola tenet, nunquamque resuscitat Ad meliora caput! nescit vigilare periclo, Qui patitur dormire Deo! quid inane fenestrae Quaeris, adulte, chaos? quidve hac in parte quiescis, Qua ruiturus eris? res est inimica saluti Pendula celsa sequi, furtivaque somnia prono
Abbreviated transcription (Latin):
Omiserandtimanus cuitu praesture labonras¬
Porpatucim curesseputts  tetoste facollis
Eruitur fugitiua suiss quo iat pauoscss dia
Qucipereunte dolos: cacloque adiungere cõptas
Quuin tersis remanere negas : nunc ordo figurae
Explorandus era latobis. ta e. uidonđ apertis:
Dicitur osolo demetrius atria demens
Argonto posuisse deae : cum plura cãpaci
Protulerit natura sinu quibus istume tallis
Quodsi sci loquos uolumus abordino libros
I nucniemus iter puris quia sonsib aurum
Comparat̃ argentum nitidis scriptiura loquelis :
Nampsalmus lice iste canat tomoninditemorsos
Altius haec momoras populo cumttilia dictas q
Aurtum atq. argentun tomplorum ferte decori:
Quodia c& interius mentu nam dura metalli
Argentum cui uoco sonant bona tymͦpana cordis
Utdñm duquanctacolant depoctore sensusuo
Dofermone sonus si cauru doginataa uegcsũ cclo¬
Argentumq potunte ho ats ipia templa pararis
Nosquia templo sumus sicrimnina cimneta repedant

Expanded text:
miseranda manus! cui tu praestare laborasPerpetuam cur esse putas? te teste, sacellis Eruitur fugitiva suis; quo jure pavescis? Qua pereunte doles, coeloque adjungere tentas, 224 Quam terris remanere negas? Nunc ordo figurae Explorandus erit, latebrisque videndus apertis. Dicitur e solo Demetrius atria demens Argento posuisse Deae, cum plura capaci Protulerit natura sinu, quibus ista metallis sanctiloquos volvamus ab ordine libros, Inveniemus iter, puris quia sensibus aurum Comparat, argentum nitidis scriptura loquelis. Nam Psalmus licet ista canat, tamen, inclyte Moses, Altius haec memoras, populo cum talia dictas: Aurum atque argentum templorum ferte decori, 225 Quod jacet interius menti, non dura metalli ue ministrat Argentum, cui voce sonant bona tympana cordis, Ut Dominum duo juncta colant, de pectore sensus, De sermone sonus, sic aurum dogmata legis, Argentumque petunt haec ad pia templa parari. Nos, quia templa sumus, si crimina cuncta recedant,
Abbreviated transcription (Latin):
.S. uolat: & caelum talos petiere fauillao:
Quinquagintt etiam protiumꝰ posuere libellis
Xilicinum moium  quoniam meruere nocontes
Sic abolere nefas huius haec causa figurae est¬
Leg sacet nutnoruis delicta resoluit utolimt dula
Deluit intoto dauid sua criminauios almo. T¬
Contracusiso furgat: nam quinquagosimus annus
Cum iuboleus ad est: proprii distractioruris
Antiquo donatur eroi seruire coactas
Li bertas qmissapotiti mala dobite laxat
Credito o limen patriao uetus aspidit exul
Quinquaginta etiam cultas distoltur arca
Quat depronsa uodis atque aoquoros tuta faliuiami
Subminmero pectitis dgit soruattiq crescit
Porspatu parcentis opera: quia xp̃s ulnque
Condidit aecclosiam uetuia fabricante capacem
Quio sic coept a frccs latissima  funditur aruis:

Expanded text:
olat, et coelum tales petiere favillae. Quinquaginta etiam pretium posuere libellis Millia nummorum, quoniam meruere nocentes Sic abolere nefas; hujus haec causa figurae estge sacer numerus delicta resolvit, ut olim 219 Diluit in toto David sua crimina Psalmo, Contractusque fugat; nam quinquagesimus annus Cum jubilaeus adest, proprii distractio ruris Antiquo donatur hero; servire coactos Libertas amissa petit; mala debita laxat Creditor, et limen patriae vetus aspicit exsul. Quinquaginta etiam cubitis distenditur arca, Quae deprensa vadis, atque aequore tuta salutem Sub numero pietatis agit, servataque crescit Per spatii parcentis opem, quia Christus ubique Condidit ecclesiam venia fabricante capacem, Quae, sic coepta fretis, latissima funditur arvis.
Abbreviated transcription (Latin):
nfelix epͥhesi domotrius arte locabat
a crilogis delubralocis argontea suptus
Coluore uctasuotu pretio maiouudianae
Eodere cunctaiuidens prisci moniment furtus
Vngomit se ueias his uocibus oxoteit sinus
N onpule o socu nostrara cotidisse diantim
Qum mundi suspoxit honor mantalibus ulttop
Quae speranda salus. si non ꝑsegula possunt i¬
Eme carere du : quae nunc simultiora sacellis
Quae poterunt dare tura focis : quos aduona paulus
Ttrittto es quiequida ctimus ꝓnomin diuum n
Mute me tollo uocat: quoium discoddit ꝗborbob inurdo¬
Religio pulsi fugam petiere᷑ ꝓ bnates
Fimihi iam iudeo subitis lapsuraruinis
Conditte fanci chu tom̃pli quoq nolulis acdona t¬
Incinores stregemq dori: quãprendimus arcemi

Expanded text:
nfelix Ephesi Demetrius arte locabat Sacrilegis delubra locis argentea, suetus Solvere vota suae pretio majore Dianae, Cedere cuncta videns prisci monumenta furoris Ingemit, et varias his vocibus excitat iras: Non pudet, o socii, nostram cecidisse Dianam, Quam mundi suspexit honor? mortalibus ultra 221 Quae speranda salus, si non per saecula possunt Fine carere Dei? quae nunc simulacra sacellis, Quae poterunt dare thura focis? quos advena Paulus Territat, et, quidquid gerimus pro numine divum, Muta metalla vocat, quorum discedit ab orbe Relligio, pulsique fugam petiere Penates. Et mihi jam video subitis lapsura ruinis Condita fana diu, templi quoque nobilis aedem In cinerem stragemque dari! quam prendimus arcem,
Abbreviated transcription (Latin):
Nͥicipot anspauli socio celebrȩti subipso
Sctretiuir tute boni tqncoria quippe
Fortia cum molibus fabricabat maggere tectis¬
Longius haecabiens poregrinus in orbouiator
Frigit ast hiomes solos hispellibus arce +
Nos quoque ꝑ culpam᷑ primade sederepulsi łuĩ
Exilio mundiacimur iuaredditt tandom
Quap triae ropetamus iter munimina nobis
Incastris sunt pculetuis : notriminis imbros ł¬
cmpostas mundene fprat scelerumq uapores uidoꝵ¬
Enicus compcator agat  subcogmine tali  ꝯ p̃tetionis

Expanded text:
Nec vacat ars Pauli, socio celebrata sub ipso, Nec vacat ars Pauli, socio celebrata sub ipso, Secreti virtute boni, tentoria quippe Fortia mobilibus fabricabat in aggere tectiLongius haec abiens peregrinus ubique viator 211 Erigit, atque hiemes solesque his pellibus arcet. Nos quoque, per culpam prima de sede repulsi, Exsilio mundi jacimur; via reddita tandem est, Qua patriae repetamus iter; munimina nobis In castris sunt, Paule, tuis, ne criminis imbres Tempestas mundana ferat, scelerumque vapores Ignitus tentator agat; sub tegmine tali Tuta s
Abbreviated transcription (Latin):
Sponte geru : quod foima cona : nan debilis euo
Et decinatis soluo iam uisibus alorsagulle¬
łlaminiuomo subsole iaco. ponnasquo grauatas
Eius inigno foue: nocturna quelumina pandit
Atque oculos radus ardentibus mcrit acgros infirmo
Aducterenu odlituradiemi: sic dona caloris: Iiuuentit¬
Lang uida sumit auisi cͦuius dofomit uires
Accipit : rrsoi roparat dispendia saeditous
Cuine solti foren quae feruidus incutit aestus: iuunrtis
Perlaticum purganda uꝗdum tor morgit᷑ undis¬
Effigiem defente leuat: quis apertior oets
Religionis orit: cumuori lumine sobs
T angimur : antiqui contagia soluimus aeui ueriso¬
Accedente fide: limphamor matro orati:
Consuiciur nouttite rũdes: uif fstia rursus
Fitrecidiua soni: gomino uoniontibus oitu
Hic melior nattilis ad est: bone conscius huius
Almis exempli quom sp̃s egit opimam
Incichara uersar emanum : ronouaboris inquit
aoro aquila qua lege datur sentire ꝓbatisa
Laude placere trpi quod firmant cantica iusti

Expanded text:
forma tenet; nam debilis aevo Et declinatis senio jam visibus aleFlammivomo sub sole jacet, pennasque gravatas Ejus in igne fovet, nocturnaque lumina pandit, Atque oculos radiis ardentibus ingerit aegros, 209 Ad veterem reditura diem; sic dona caloris Languida sumit avis, cujus de fomite vires Accipit, et prisci reparat dispendia saecli. ne sola forent, quae fervidus incutit aestus, Per laticum mundanda vadum, ter mergituEffigiem de fonte levat; quis apertior actus Relligionis erit? cum veri lumine Solis Tangimur, antiqui contagia solvimus aevi,Accendente fide: lympha mox matre renati 210 Conspicimur novitate rudes: infantia rursus Fit recidiva seni; gemino manantibus ortu Hic melior natalis adest, bene conscius hujus Alitis exempli, quem Spiritus egit opimam In cithara versare manum: Renovaberis, inquit, More aquilae; qua lege datur sentire probatis Laude placere typi, quod firmant cantica justi.
Abbreviated transcription (Latin):
ttica discedens iamliquerat agmina paulus
Eloquis superatapiis: bimarisque corichi X¬
aa gema iuncet pecens  ꝓopulosam epperit urbom ⁊
Quaclic& altorni contingore ae quoris undas
Pẽg potucis sitiebat ciquas: ibi ponticus ille
A qͥ la tumc prae ceptor erat : uirplurima lauidis
Instrumentagerens: cuius se paulus amico
C ontulit hospitio: sociam dignatus adire
Aris amore domum : nam sconi factor uterque
Me comicante tibi: quae sit mili moenibusisis
Turbquides: insiste loquens egopectora firro
Istamonent nullos umquam demunere tardo
Possequeri: gratis qͣuod dat demoncia xp̃i

Expanded text:
ttica discedens jam liquerat agmina Paulus, Eloquiis superata piis, bimarisque Corinthi Moenia juncta petens populosam reperit urbem, Quae, licet alterni contingeret aequoris undas, Perpetuas sitiebat aquas; ibi Ponticus ille Aquila tunc praeceptor erat, vir plurima laudis Instrumenta gerens, cujus se Paulus amico Contulit hospitio, sociam dignatus adire Artis amore domum; nam scenifactor uterque Me comitante, tibi; quae sit mihi moenibus istis Turba, vides; insiste loquens; ego pectora firmo. Ista monent nullos unquam de munere tardo Posse queri, gratis quod dat clementia Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Complexusque fidem. sic incipit esso soplusta n¬
Olupe paule rapax. dodit ho bono dicesiacob
Nomon haber eibi quidiam no manebit in orbe
Quod nonore tudas: post quam sollotiagria oreta¬
Cessit. & inuictas in dogmate uncis athonas
Curopicureus ł stoicus im̃pia soli

Expanded text:
Complexusque fidem sic incipit esse soO lupe, Paule, rapax! dedit hoc benedictio Jacob Nomen habere tibi; quid jam remanebit in orbe, Quod non ore trahas, postquam solertia Graet invictas in dogmate vincis Athenas? Cur Epicureus, vel Stoicus impia soli
Abbreviated transcription (Latin):
Hi matis alternis soluerunt uocibus ora: Sub¬
Corporis atq animae cominissus partibus exittet
P lonus homo: sodnunostuclus diuersa sequentes
Ambouplunt qͣuo dnouter hab&̃ : uas lumine plenũ
Subdit utrunique dõ: uideo clamans caromenti
Quamsit iniquamee: rursus salubiter in fĩtr
N onp̃rapma departe geri : quod gbia donat : s. xp̃i
Sancitiq ne pȩdibus posse cessara lucot na
Praseo detus fide uestigia suggurite orbi adundo¬

Expanded text:
Hi magis alternis solverunt vocibus ora: poris atque animae commissus partibus exit Plenus homo, sed nunc, studiis diversa sequentes, Ambo volunt quod neuter habet; Vas lumine plenum Subdit utrumque Deo, Video, clamans, caro menti Quam sit iniqua meae, rursusque salubriter infit Non propria de parte geri quod gratia donat. 206 Sanctaque ne pedibus possit cessare lucerna, Praeco datus fidei vestigia suggerit orbi. A
Abbreviated transcription (Latin):
Figere paulus amans: cunctossimul amne fluenti
deluit. accheripatuit cui luminis ante
Gratia non perimi. oreuit post uittirenasci
Plandloquis olim captciest sermonibus acuet
Daceptura urum: nuncimꝓbus ora puellae
Q uitunc daemonagie sepetensq ad erimina seue
Dcquo praedo fuit: multis uentura canendo
Ueccati praeceptor erat: sedapostolus adom
I ammelior caeleste leucins inimagine signum
Qui fuerat terrenus homo neccerture cepit̃   pai¬
Nam fallit quod abhoste uenit: metuamiss utomines
Hoc auderenefas ner cofrumpamur a mari
ꝑelledoli si uera canat qui falsa ministrat:¬

Expanded text:
Figere Paulus amans, cunctos simul amne fluenti Diluit aetherei, patuit cui luminis ante Gratia non perimi, crevit post vita renasci. Blandiloquis olim capta est sermonibus Eva, Deceptura virum; nunc improbus ora puellae Qui tunc daemon agit, repetens ad crimina sexum, De quo praeda fuit, multis, ventura canendo, Peccati conceptor erat; sed Apostolus Adam Jam melior, coeleste levans in imagine signum, Qui fuerat terrenus homo, nec certa recepit, Nam fallit, quod ab hoste venit, metuamus ut omnes Hoc audere nefas, nec corrumpamur amari Melle doli, si vera canat, qui falsa ministrat
Abbreviated transcription (Latin):
Ligno mersa cauo uindis tenuore beatis:
Ofelix dedade locus. cuiclarare fulgent
Lumina ꝓtenebris inquodedit esse ꝑennem
M ox antiqua diem: niueam or anslatus in aulam
Aoclesiae. cunctis ferens modo donasalutis:
Quambene carcer erat : tota concurritur urbe
Qui primus nouci tecta petat: quiue oscula figat¬
Postibus: & tactt sacretur parte chilinri¬
Lam nocturna quies perror pora serpere fessa
Coeperat᷑ exilut tellus imitata ruinam ⁊tir
Visceribus concussasuis: ꝙ cliustra relcxans
Totciuagatur humus: seruitq canentib ymnum
Tempestas famulata soli pro. quanta patescis¬
Anullo superanda fides: ueniente periclo
Poena fugit geminoq. metu discrimina crescunt
Vt perdant toimenta locum: tremo factus ab alto
E xcutiens sua membra thoro cum liberacustos
Cernere a tranetis gladumucrone rotecto
I n ĩugulum uubt ferre matium sed nonlico illi
Paulo testẽ mori : cuius solamine uitam
Repperit. atq suo meruit decarcene solui
Doscendensq domum: sacris foment minis trat¬

Expanded text:
Ligno mersa cavo, vinclis tenuere beatis. O felix de clade locus! cui clara refulgent Lumina pro tenebris, in quo dedit esse perennem Nox antiqua diem, niveam translatus in aulam Ecclesiae, cunctisque ferens modo dona salutis, Quam bene carcer erat! tota concurritur urbe, Qui primus nova tecta petat quive oscula figaPostibus, et tacta sacretur parte cylinJam nocturna quies per corpora serpere fessa Coeperat; exsiluit tellus minitata ruinam, Visceribus concussa suis, et, claustra relaxans, Mota vagatur humus, servitque canentibus hymnum Tempestas famulata soli. Pro quanta patesciA nullo superanda, fides! veniente periclo, Poena fugit, geminoque metu discrimina crescunt Ut perdant tormenta locum. Tremefactus, ab alto Excutiens sua membra toro, cum libera custos, Cerneret antra necis, gladii mucrone retecto, In jugulum vult ferre manum, sed non licet illi, 199 Paulo teste, mori, cujus solamine vitam Reperit, atque suo meruit de carcere solvi, Descendensque domum sacris fomenta ministrat
Abbreviated transcription (Latin):
ci: iubes ergo parumper
Elaquium genitale praemi. studumq docentem
Dispensare suum laxans protempore nres b¬
I ngenu stictsq feren nefina profapt qoaos¬
Conculcat arer ant mundutis sancta reseruans

Expanded text:
i: juvat ergo parumper Eloquium genitale premi, studiumque docentem Dispensare suum, laxans pro tempore vires Ingenii, strictasque ferens, ne fusa profani Conculcata terant, mundatis sancta reservans
Abbreviated transcription (Latin):
Fauetee inde queri culpis hoc imputo adae
Venas pbena suae: quidenim r ea fauce parentum
ꝑon daies sibi iu ẽ petitꝰ sago ille berugnus
Nidonare uelit quicquid temerarius error
Corraprs auai s pulit: uia sola salitis
Affecius pa contserit: miseratio semper
Conditiqno caro: praestans idebitti xp̃s¬
N ispius aecoleRat̃ iustusq his muner a cardat

Expanded text:
at inde queri; culpis hoc imputet Adae Venae poena suae; quid enim rea fauce parentum Progenies sibi jure petat? sator ille benignus Ni donare velit, quidquid temerarius error, Corrupto natale, tulit: via sola salutis Affectus parcentis erit; miseratio semper Conditione caret; praestans indebita, Christus His pius accelerat, justusque his munera tardat
Abbreviated transcription (Latin):
Mencdaci subteste sonat : uocemq fidelem¬
Perfidus auetor hab&: sed non defertur hongri
Quod cogit formido loqui nec mente cohere
Nudus amor ẽdimier: paulus miseratus ab atros
Daemone cordapremi nolensq licere ꝓfano
Di uinas aperire uias. fuge diero & istas Is¬
Vltonus tompture caue : nil iussamoratus
Hostis abest : uacuamq: domum possessor iniquus
Descrit aeꝓfugo inulier sanata perido
Conticuit delade uiris quao cocpta peregit
Plusque tacens hoc esse doco demunero uulgi
Haec quostum faciebat horis :quos turbidus imple
Quocarso illa furor populiq ꝓcacis in auro
Sõditiono prmiunt  romanis obuia sacris
Sacradari riusque nouos exiro ꝑ orbem
Etueteros cetidissedeos tunc agininar aptum
Fustibus innumoris eliso corpore pauli

Expanded text:
Mendaci de teste sonat, vocemque fidelPerfidus auctor habet, sed non defertur honori, Quod cogit formido loqui, nec mente cohaeret Nudus amore timor. Paulus, miseratus ab atro Daemone corda premi, nolensque licere profano 196 Divinas aperire vias, Fuge, dixit, et ista Ulterius tentare cave! Nil jussa moratus, Hostis abest, vacuamque domum possessor iniquus Deserit, ac profugo mulier sanata periclo Conticuit de laude viri; quae coepta peregit, Plusque tacens hoc esse docet, de munere vulgi Haec quaestum faciebat heris, quos turbidus implet, Quo caret illa, furor, populique procacis in aure Seditione fremunt, Romanis obvia sacris Sacra dari, ritusque novos exire per orbem, Et veteres cecidisse deos. Tunc agmina raptim, 197 Fustibus innumeris eliso corpore Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
Qua sintorspotios parili numor antur amictu
Infemoie ex uulae : quibus indumenta pudeus
Progredions adtempla sece studeatq sacerdos
Obstriotis renibus mosteria costus adiro
Quodstatur lex prisc mais deuinctaq iussit

Expanded text:
Quas inter species parili numerantur amictu In femore exuviae, quibus indumenta pudoris Progrediens ad templa locet, studeatque sacerdos, obstrictis, mysteria castus adire. Quod statuit lex prisca magis, devinctaque juss
Abbreviated transcription (Latin):
escius intereu curis laxare quicten
aulus in orbe doca uerbꝑq ligonibus omnes
Excolit. & fidei cõgit flauescer e mossem
Eauoruri fugionto gelu: quem p̃s almus
Aaec sasias ꝓfer e uottit : neo mesia quiuit
Diuos agiis huiustunc somina forre salitis
Lecundaꝰi eiuna solo uir quippe macedo
In somnis bȩcuisus uit : miserere precamur
Illiricos dignarosinus : ꝓ gtia quantum  di¬
Impuis a parat: subito siammantur n quauso ap
Qua sositum i auitepus habent: siquocte fugata
Doctiloquus conueruertit iter : fructuquo luoduele
Uescitur esurions maecdonia ꝑque soporips paulou¬
Dona salutiforami meruit comprobondere linguan
Q uestio  erebro sonat: si plonus munere largo
Praedicat omnipotens. nonueniꝑ dore mundum
Sedsaluare magis ̃ ftuit quac causa negari
Nacccilus aliis quedari: cum ꝓdigaihũben
Incommiune udit pietus succur n erecunctis.
Suppett tffatu emploium eopici : nosque
Locti o multiplicem doce hacmparte figuram:
Dequcipauco cancim: luca narrante relatum.

Expanded text:
escius interea curis laxare quietem Paulus in orbe docet, verbique ligonibus omnes Excolit, et fidei cogit flavescere messem, Errorum fugiente gelu, quem Spiritus almus Haec Asiae proferre vetat, nec Mysia quivit, Dives agris, hujus tunc semina ferre salutis, 190 Fecundo jejuna solo; vir quippe Macedo In somnis haec visus ait: Miserere, precamur! Illyricos dignare sinus! o gratia quantum visa parat! subito flammantur amore, Qui positum jam tempus habent; sic, nocte fugata. Doctiloquus convertit iter, fructuque loquelae Vescitur esuriens Macedonia, perque soporis Dona salutiferam meruit comprendere linguam. Quaestio crebra sonat, si plenus munere largo Praedicat omnipotens: Non veni perdere mundum, 191 Sed salvare magis; faciat quae causa, negari Haec aliis, aliisque dari? cum prodiga Jesu In commune velit pietas succurrere cunctis. Suppetit affatim exemplorum copia, nosque Lectio multiplicem docet hac in parte figuram, De qua pauca canam, Luca narrante, relatu.
Abbreviated transcription (Latin):
Constitucis in carne ieum : prae putia serro
Circumcide libens sufcedera. necte superna
Decrettp sẽt temur opomi udeimus inisto
Uulnere pnetũdi quae testumenta reconditꝰ
ꝑraescius uterris gonsoresiungatolimpi:
Quae didicitꝰ iurare puer: qui primus adundam
R epperit eedesiaes currentem fonte rebetoam
Eoporis illelocus quo circum ciditar abram
Luxuriem lasciuus habe: uituq minister
Naturae sublege iace : pater ipse futurus
Seminis unde saliis aduittm pullulat orbis
Quacuat qđ culpa graute. truncata libido
Virgineun ꝓmittit opus. haec nam quo ꝓpago
Diuinum concepititor hino sacramaria ost
Adpartum genoratti nouum qͣuae coniugis exꝑs¬
Mater in est natusq di deuirginis aluo¬
Emiot. atque hominem medicitor inomnia cõple ꝑfeto
hincterrena leuans. illinc caelostici or aestans:
P raẽcerit prgouetus xp̃o n asceiito figurausrepi
Haecfacies ius omne nouat  cultroq fugato
Sp̃s ardescens. corcir cumcidit mundis

Expanded text:
Constituas in carne meum, praeputia ferro Constituas in carne meum, praeputia ferro Circumcide libens, et foedera necte superna. Secretam scrutemur opem, videamus in isto Vulnere pacta Dei, quae testamenta recondit Praescius, ut terris consortia jungat Olympi, Quae didicit jurare puer, qui primus ad undam Reperit ecclesiae currentem fonte Rebeccam. Corporis ille locus, quo circumciditur Abram, Luxuriam lascivus habet, vitiique minister Naturae sub lege jacet, pater ipse futurus Seminis, unde salus ad vitam pullulat orbis, Evacuat, quod culpa gravat, truncata libido Virgineum promittit opus; haec namque propago Divinum concepit iter; hinc sacra Maria est Ad partum generata novum, quae, conjugis exMater inest, natusque Dei de Virginis alvoEmicat, atque hominem mediator in omnia complet, Hinc terrena levans, illic coelestia praestans. Praeterit ergo vetus, Christo nascente, figura. Haec facies jus omne novat, cultroque fugato, Spiritus ardescens cor circumcidit in undis,
Abbreviated transcription (Latin):
Cernitis actornums sȩdis memoratia lictustis antiius
Quaep opulo docili cetinerunt ore prophetas
I nnobis complosse dm̃: quimaluit empgor
Omnibus esse salus. nullum discernere passus
In pretio quo uiꝰtt redit : mihi iumt apertam
Sentibus han s monstrare uam. quiuotumorari
Larderiq iuuait quidue haetꝰ enigmata ꝓ dest
cutssinspinlexnuliquetat quelestis amori
Materiaost festina fides hanc xp̃s adoptitt
N ane facit esse sucm: quaquisq merebit᷑ uti
Cieumoisus ad est: noire rencscitur undus¬
ꝑ estorem sceati uere sequi: phuect er goministris
Iiesiul soriptsq pis ab soluere gentes
Hoc illsnonsitue iuigugi tamen esse cauendum
E xperanea forant. nec suffoctta eruorei
Quao mꝰaculanti cu c̃dant: neracuor hoste libido
Hosimpura promat. quos lux babtismate mundat:
larius ut siqueant huns documenta figurae
Etprogrtssaprius curiam discedat inicigo
Pruncpium meminisse uuict ds̃ in quit ad abram
Vttestamentum tibi nuno suboliq pori En ne

Expanded text:
Cernitis aeternum saeclis memorata vetustis, Quae populo docili cecinerunt ore prophetae, In nobis complesse Deum, qui maluit emptor 187 Omnibus esse salus, nullum discernere passus. In pretio, quo vita redit: mihi jussit apertam Gentibus hanc monstrare viam; quid vota morari, Tardarique juvat? quidve haec aenigmata cana Ut veniant, lex nulla vetat, coelestis amoris Materia est festina fides, hanc Christus adoptat, Hanc facit esse suam, qua quisque merebitur uti, Circumcisus adest, et jure renascitur undis. Pastorem statuere sequi, placet ergo ministros Ire simul, scriptisque piis absolvere gentes, Hoc illis non stare jugum, tamen esse cavendum 188 er Exsecranda forent; ne, suffocata cruore Quae maculantur, edant; ne, saevior hoste, libido Hos impura premat, quos lux baptismate mundat. Clarius ut liqueant hujus documenta figurae, Et progressa prius, cur jam discedat imago, Principium meminisse juvat: Deus inquit, Abraham, Ut testamentum tibi nunc sobolique perenne
Abbreviated transcription (Latin):
T onubu frigeres amor. citincorta propago
Noc sollomne gerens. nulles adineter& umquaauo
xiema destirpe uiros. ubi nomine prisco u¬
Pontifices iube osso suos & quacrit in omni
Cautu tribũ quosrite ꝓ̃bo nunc sanguinisisto
Quasine nilla otus subsistit litteradomum
Haomolius nouitate mano uariueq recurrens¬
Alterna ratione uices no forte sacer dolsligb
Tuno goor are uolit. oum nocdũ mento copacqs¬
Cornit a desi gitigol. sumnque pistat nobilis ardor  aud¬
Discondi que fumos ut tiꝑtius ora resolut sap¬
Nequisquam ieunus eat: nam somine uerbi¬
P rolom posse dari: paulus quoq sacpius inquit᷑¬

Expanded text:
nubii frigeret amor, cum certa propago, Hoc solemne gerens, nullos admitteret unquam de stirpe viros, ubi nomine prisco Pontifices jubet esse suos, et quaerit in omniCauta tribu, quos rite probet, nec sanguinis iste sine nulla vetus subsistit littera, demum Hac melius novitate manet, variatque recurrensAlterna ratione vices, ne forte sacerdos Tunc generare velit, cum necdum mente capaceCernit adesse greges; cumque instat nobilis ardor Discendique fames, ut apertius ora resolvaquisquam jejunus eat; nam semine verbProlem posse dari Paulus quoque saepius inquit
Abbreviated transcription (Latin):
Q uem secum ꝓdire uetat. quideinde tꝗcentem
Sponte uocat: nouit mundans interna magister
Quae uerbumiam corduferant: quo sobstruat᷑ intus
Erroi iniquus adhuc: ut tuno doctrina ministr&¬
Officium cumtutt uenit: nesancta quodinquitꝰ
Incipiant iolare canes : cocnoque grauctiͦ
Inmangarittis uertant contagiã poreii¬
Alterares ctiam suꝑ est. in carmino durđ
Sed quibus exueteri patuerunt  omnia fonte
Ore acttas cenui facile ꝗst aduertere guitas :¬
Egeodus ille liber memorat uelamina sacri
Eontificis  quan mpe quent splendescere ueste
Officiiquȩ habitum ngido componere cultu¬
Q uis sogmontatus modis alttribus ad stat:¬

Expanded text:
Quem secum prodire vetat, qui deinde tacentem Sponte vocat; novit mundans interna magister, Quae verbum jam corda ferant, quos obstruat intus Error iniquus adhuc, ut tunc doctrina ministrOfficium, cum tuta venit: en sancta quod, inquit, Incipiant violare canes, coenoque gravati 192 In margaritas vertant contagia pora res etiam superest in carmine dura, Sed, quibus ex veteri patuerunt omnia fonte, Ore datas tenui facile est advertere guttasExodus ille liber memorat velamina sacri Pontificis, qua nempe queat splendescere veste, Officiique habitum nitido componere culQui segmentatus mediis altaribus astat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊uae sagis laneis ał lineis aut cilicinis siuo¬
T ecta sub artibiguo loteat nefonto figura:
Qua dcibitur ratione cans: denomino saope
A rgumenta trahi. docunsentaq maxima igigni :¬
Scripturae cetinere piae: uudt altuis ergo
F actus marte comes: sub cuius simagin causod
Sionocitatus orat. qualiue decorus honoro est

Expanded text:
la sonant, quae sagis laneis vel ligneis aut cilicinis, siTecta sub ambiguo lateat ne forte figura, Qua dabitur, ratione canam; de nomine saepe Argumenta trahi, documentaque maxima gigni Scripturae cecinere piae: juvat altius ergo Factus in arte comes, sub cujus imagine causae Sic vocitatus erat, qualive decorus honore est
Abbreviated transcription (Latin):
Cum totum saluare que anc: noquero uetusto
Nore premi nouitatis opem. deflexaq recro
Cirigit. & caosis illustratꝰ sentibus gbem+nalc+
Iuris a postolici ꝓcores qͥuibus omnicai pracsens
Quaesint gosta refert: potrus eui maxima cura est¬
Seduce lactauocans las explicat qre loquolas :

Expanded text:
Cum totum salvare queant? ne quaere vetusto More premi novitatis opem, deflexaque retro Dirigit, et caesis illustrat sentibus orbem. Juris apostolici proceres, quibus omnia praesens, Quae sint gesta, refert. Petrus, cui maxima cura estSe duce
Abbreviated transcription (Latin):
laudere nomopotest. pariusque arturo figuris¬
uod capitur : mimus est spatio capiontis: in aurds. fabr¬
eceria est opifex rerum non sustmes usum abcaliquo fabaetu¬
uom simulant qͥuosipse creat ͦ quamduraluetis
Crimina ÷ qua mstultam soso sapientia ura
Iudicu ost sensura die. cum corpora xp̃s
Surgore cuncta iub& tormentaq fine carebunt
Utq reos crucie seruat quos de ugrat ignis
S ic caro uinctadõ carnales expiãt uisiẽtus¬
Et com̃missa sibi eoramhas ex amimat ultor uindi¬
Quauoluit molente pati quam fuioris expers¬
Diuificare uolens: post tartara reddidet astris. ÷¬
raultos addona uocant: dionisius ipse
Primus inar es Eci. noua praomia unget hiõnora:¬

Expanded text:
laudere nemo potest, parvisque arctare figuuod capitur, minus est spatio capientis; in auro Materia est, opifex rerum non sustinet usum Quem simulant quos ipse creat: quam dura luetis Crimina! quam stultam sese sapientia vestra Judicii est sensura die! cum corpora Christus Surgere cuncta jubet, tormentaque fine carebunt, Utque reos cruciet, servat, quos devoret ignis. Sic caro, juncta Deo, carnales expiat actusEt commissa sibi coram hac examinat ultor,Qua voluit moriente pati, quam, funeris expersVivificare volens post tartara reddidit astris. multos ad dona vocant. Dionysius ipse 204 Primus in arce loci nova praemia jungit honor
Abbreviated transcription (Latin):
H duosunt caeci ꝓ̃ perantibus undiqque curbis¬
Quihño dixeresimul: fili optime dauid
Daĩcanebras calie graues dacernere lucem
Quam nescimus adhuc: subitum tunc illa medela¬
Semꝑ amicamanus iubar intulit atque reliquit
N ox oculos ex ulq dies inluminat orbes:
Expauit qͥ redur inopina er epuseula qusuli
hopopulos lique esseduos quos noxia uenae ougi¬
Caerauit nalura suae : elomentia pliũ
Cumclebr auititer: cumtempora carnis habere
Sb uolutt delucenouat purgatq. figurund
Qum delictadabant: moxq integra fulsic imago
Quae meruit sentire dm̃ : parssiunctacerebros
Maxima sunt oculi : creatͥ hõsin munere xp̃s
Quicaput e splendor rerum. ẽ: parsomnib: ima
Sunt᷑ infine pedes: hos sanat in aggero cura
Uocisapostolicae: quoniam speciosa uocantur
Quae pͥacem cunitis portant᷑  uostigiaterris
Ot iugeat medicina sequens bonitate prioris.
P aulatim que salus in totum transeat orbem.

Expanded text:
 duo sunt caeci, properantibus undique turbisino dixere simul: Fili optime, David, Da tenebras exire graves, da cernere lucem, Quam nescimus adhuc! Subitum tunc illa medelSemper amica manus jubar intulit, atque reliquit Nox oculos, exsulque dies illuminat orbes, Expavitque redux inopina crepuscula visus. Hos populos liquet esse duos, quos noxia venae Caecavit natura suae, clementia Jesu, Cum celebravit iter, cum tempora carnis habere Se voluit, de luce novat, purgatque figuram, Quam delicta dabant, moxque integra fulsit imago, Quae meruit sentire Deum: pars juncta cerebro Maxima sunt oculi, creat hos in munere Christus, Qui caput et splendor rerum est: pars omnibus ima 185 Sunt in fine pedes, hos sanat in aggere cura Vocis apostolicae, quoniam speciosa vocantur, Quae pacem cunctis portant vestigia terrisUt vigeat medicina sequens bonitate prioris, Paulatimque salus in totum transeat orbem.
Abbreviated transcription (Latin):
Accedat delegedi: gens lura quid ubtra
Adlapides ferrumque uocas : hocumbra figurae
Nonspetios mansura fuit : simulatt relinquẽ o¬
Quae iam cerco uides: xp̃i ꝓcesit aboue
Entimanons omnesq. iube defontłe renasei

Expanded text:
Accedat de lege Dei: gens dura, quid ultra Ad lapides ferrumque vocas? haec umbra figurae, 186 Non species mansura fuit; simulata relinque, Quae jam certa vides; Christi processit ab ore Vita manens, omnesque jubet de fonte re
Abbreviated transcription (Latin):
Nec mora tesiphone madefc̃am sangͥne sumit
Inportuna facem fluideq cruore rubentẽ.
Induitur palam torto q incingit᷑ angue.
Egrediturq domo luctus comitat᷑ euntẽ
Et pauor ⁊ terror trepidoq insania uultu.
Nexaq iuꝑeis distendẽs brachia nodis.
Cesariem excussit mote sonuere colubre.
Parsq iacent hum̾is. pars cͥcũ pectora lapse.
Sibila dant saniẽq uom̃t linguisq coruscat¬
Inspirant q graues animas nec uuln̾a m̃bris.
Ulla ferunt mens estq duros sentiat ictus.
Atculit ⁊ secum liquidi qͦ monstra ueneni.
Oris cerberei spumas ⁊ uirꝰ echinne
Erroresq uagos ⁊ cete obluua m̃tis.
Et scelus ⁊ lacrimas rabiemq ⁊ cedis amorẽ.
Omnia trita simul q̃ sangͥne mixta recẽt.
Coxerat ere cauo uiridi u̾sata cicuta.¬
Uictus ⁊ ostentis que płima uiderat exit.
Conditor urbe sua tanqͣm fortuna locox.
Non sua se premeret. In eodẽ.¬

Expanded text:
Nec mora, Tisiphone madefactam sanguine sumit inportuna facem, fluidoque cruore rubentem induitur pallam tortoque incingitur angue egrediturque domo. Luctus comitatur euntem et Pavor et Terror trepidoque Insania vultu.nexaque vipereis distendens bracchia nodis caesariem excussit. Motae sonuere colubrae, parsque iacent umeris, pars circum pectora lapsae sibila dant saniemque vomunt linguisque coruscaInspirantque graues animos; nec uulnera membris Vlla ferunt: mens est quae diros sentiat ictus. Attulerat secum liquidi quoque monstra ueneni, Oris Cerberei spumas et uirus Echidnae Erroresque uagos caecaeque obliuia mentis Et scelus et lacrimas rabiemque et caedis amorem, Omnia trita simul, quae sanguine mixta recenti Coxerat aere cauo, uiridi uersata cicutaVictus et ostentis, et quae plurima uiderat, exit Conditor urbe sua, tamquam fortuna locorum, Non sua se premeret; lo
Abbreviated transcription (Latin):
ante se. ¶ Hoc docet philosophia p̃cipue bene de¬
bere benefitia. bene solu̾e. Int̾dum ã solutio est ip¬
tunt.⁊ ascendentib manum porrigunt. Muraris
hominem ad d̾os ire: ds̃ ad homines uenit: ĩmo q̃d̾
est ꝓpus in homines uenit. Nulla sine deo mens bo¬
na est. Semina in corꝑib humanis diuina disꝑsa sunt.
que si bonꝰ cultor excepit: similia origini ꝓdeunt. ⁊ pa¬
ria his ex quib orta sunt surgunt. si malus ñ aliter
quam humus st̾ilis ac palustris necat ac deinde pur¬
gamenta creat ꝓ frugib¬

Expanded text:
atias. Hoc docet philosophia praecipue, bene debere beneficia, bene solvere; interdum autem solutio est iptunt et ascendentibus manum porrigunt. Miraris hominem ad deos ire ? Deus ad homines venit, immo quod est propius, in homines venit; nulla sine deo mens bona est. Semina in corporibus humanis divina dispersa sunt, quae si bonus cultor excipit, similia origini prodeunt et paria iis, ex quibus orta sunt, surgunt; si malus, non aliter quam humus sterilis ac palustris necat ac deinde creat purgamenta pro frugib
Abbreviated transcription (Latin):
nter micia pͥncipatus: cotidie secretum sibi
horarũ sum̾e solebat. nec quicquã amplius ꝙͣ
muscas captare. ac stilo p̾ accuto ꝯfigere. ut cui¬
dam interroganti eẽt nequis intꝰ cũcesare nõ
tit. Mitt᷑a quoq equabili uicior atq uͥtutum
nii naturam: mopia rapar metu seuus.

Expanded text:
nter initia principatus cotidie secretum sibi horarum sumere solebat nec quicquam amplius quam muscas captare ac stilo praeacuto configere, ut cuidam interroganti, essetne quis intus cum Caesare, non tit, mixtura quoque aequabili uitiorum atque uirtutum, nii naturam inopia rapax, metu saeuus.
Abbreviated transcription (Latin):
entia bene iudicatur. ¶ Periue sunt semꝑ
inuriis facultates absentiũ ⁊ quodam iodo
uidetur ocrasio indelictum t̾here. quȩ ñ potest
aminum ꝑuadentis desultatione t̾rere. Epła rui.
ꝙ misericordi humanitate ocedimus. Regnantis
biles thesauros fame: neglecta uilitate pecuniȩ.

Expanded text:
ensione patiatur. perviae sunt enim semper iniuriis facultates absentium et quodam modo videtur occasio in delictum trahere, quae non potest animum pervadentis de resultatione terrere. Ideoque d misericordi humanitate concedimus. regnantis biles thesauros famae, neglecta vilitate pecuniae.
Abbreviated transcription (Latin):
b ut eos laudis nr̃ȩ comitetur assensus. Nam
siequoꝵ cursus hominũ clamorib incitatur.
⁊ insonantum manib agatur ut a mutis ani¬
malib uelocitas expetatur. qnͣtum ĩ homines
stimulari posse credimus. quos ad laudis auidi¬
tatem natos a singłariter inuenimus.: Ppła. xiiii.¬
ibentes om̃ib prebeamus assensum.
quotiens uox ẽ uxta poscentiũ. Non decet ẽẽ
difficile benefitiũ: ꝙ ñ patit᷑ largitate detri

Expanded text:
bus, ut eos laudis vestrae comitetur assensus. nam si equorum cursus hominum clamoribus incitatur et insonantium manibus agitur, ut a mutis animalibus velocitas expetatur; quantum et homines stimulari posse credimus, quos ad laudis aviditatem natos singulariter invenimus. Siibentes omnibus prebeamus assensum, quoties est vox iusta poscentium. Non decet esse difficile beneficium, quod non patitur largitate detri
Abbreviated transcription (Latin):
candi sunt pͥncipes affectuosis ciuiũ studiis ad aug¬
menta ciuitatum. Quia nemo potest diligere:
quod habitatores intellig̾e ñ amare. ¶Ques¬
ipse ꝑ aera uagentes. ꝓprios nidos amant. errati¬
les fere: ad cubilia dumosa festinant. uoluptuosi
pisces campos liquidos tnͣseuntes: cau̾nas suas stu¬
diosa indagatione ꝑ quirunt.¬

Expanded text:
candi sumus affectuosis civium studiis ad augmenta civitatis, quia nemo potest diligere quod habitatores intellegit non amare. uipsae per aera vagantes proprios nidos amant; erratiles ferae ad cubilia dumosa festinant; voluptuosi pisces campos liquidos transeuntes, cavernas suas studiosa indagatione perquirunt
Abbreviated transcription (Latin):
yx laterna iue clausis feroraureaflamiꝰ.
Et tuta est gremio parua latñameo.
¶ Flec philomena nephas incesti tereos ⁊ q̃ reo.
Muta puella fuit garrula fercur auis.
¶ Pica loqͣr certa dominũ te uoce saluto
Sime ñ uideas: ẽẽ negab̾ auem. muli ħ lo¬

Expanded text:
x lanterna viae clusis feror aurea flammis, Et tuta est gremio parva lucerna meo Flet Philomela nefas incesti Tereos, et quae Muta puella fuit, garrula fertur avis.  Pica loquax certa dominum te voce saluto: Si me non videas, esse negabis avem. LXXVII
Abbreviated transcription (Latin):
te non ẽẽ si ñ putes. Quid est p̃cipuum: In
primis labris animã habere. hec res efficit
e iure qui ritum lib̾um: s e iure nature. li¬
ber animusn est: qui seruitutem suam ef¬
fugit. Hec est assidua ⁊ ineluctabilis ⁊ per
diem ⁊ noctem ȩqualit̾ premens sine inter¬
uallo. sine cõmeatu. Sibi seriure: gͣuissima
est. seruitus. ꝗͣ discutere facile ẽ: si desicris
multa te poscere. si desieris tͥ referre merredem. si ante
ocłos ⁊ naturã tuam posueris: ⁊ etatem. licet pͥma
sit: at tͥ ipse chix̾is. Quidins anio: Quid hanelo:
Quid sudo: Quid t̾ram quid foꝵ uerso: Nec mul
turam. Primodiscedemus a sordidis. Oeinde ip̃m
animũ quosũmo magnoq opus ẽ: seducenus
a corꝑe. Deuide in occultis ex̾citata subtilitas nõ
erit iaꝑta det̾ior. Nich est autem aꝑtius his salu¬
tarib quȩ contra nequitiã nr̃am furorẽ quȩ dis¬
cutiuntur quȩ dãpnamus nͨ pominus. citoneqͥ¬

Expanded text:
te non esse, si non putes. Quid est praecipuum? In te non esse, si non putes. Quid est praecipuum? In primis labris animam habere: haec res efficit non e iure Quiritium liberum sed e iure naturae. Liber est autem, qui seruitutem suam effugit: haec est assidua et ineluctabilis et per diem ac noctem aequaliter premens, sine interuallo, sine commeatu. Sibi seruire grauissima est seruitus: quam discutere facile est, si desieris multa te poscere, si desieris tibi referre mercedem, si ante oculos et naturam tuam posueris et aetatem, licet prima sit, ac tibi ipse dixeris: "Quid insanio? quid anhelo? quid sudo? quid terram, quid forum uerso? Nec mult rerum naturam: primo discedemus a sordidis; deinde animam ipsum, quo sano magnoque opus est, seducemus a corpore; deinde in occultis exercitata subtilitas non erit in aperta deterior. Nihil est autem apertius his salutaribus, quae contra nequitiam nostram furoremque discuntur, quae damnamus nec ponimus. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
sic ferre: quasi uolueris tibi accid̾e. Debuisses
enim uelle: si scisses om̃ia ex decti dei fieri. fłe
queri.⁊ gem̾e: descisc̾e est. Quid est precipy¬
um: animus contͣ calamitates fortis ⁊ cõ¬
tumax. luxurie. ñ adu̾sus tantum: s infe¬
stus. Nec auidus ꝑicłi: nec fugax. qui sciat
fortunam ñ expectare: s facere.⁊ adu̾sus
utͣmq intrepidus inconfususq ꝓdire. nec
illius tumultu: nec huius fulgore ꝑcussus.
Quid est p̃cip̾um: Non admitt̾e in animo ma¬
la consilia. puras ad celum eleuare manus
nullum bonum pet̾e quod ut ad te tnͣseat: a¬
liquis dare debet. aliquis amittere. Optari ꝙ
sine adu̾sario optat᷑. bonam m̃tem. Cet̾a mag¬
noestima mortalib etiam si quis domũ casꝰ
attulit. sic intueri quasi exiturã qua uenerinit.
Quid est p̃cipuum: altos supͣ fortuita sp̃s
tollere. hominis meminisse. ut si ne fel ix eris :
hoc scias ñ futurum diu. siue infelix. scias ħ

Expanded text:
sic ferre, quasi tibi uolueris accidere debuisses sic ferre, quasi tibi uolueris accidere debuisses enim uelle, si scisses omnia ex decreto dei fieri: flere, queri et gemere desciscere est. Quid est praecipuum? Animus contra calamitates fortis et contumax, luxuriae non auersus tantum sed infestus, nec auidus periculi nec fugax, qui sciat fortunam non expectare sed facere et aduersus utramque intrepidus inconfususque prodire, nec illius tumultu nec huius fulgore percussus. Quid est praecipuum? Non admittere in animo mala consilia, puras ad caelum manus tollere, nullum bonum petere quod, ut ad te transeat, aliquis dare debet aliquis amittere, optare quod sine aduersario optatur: bonam mentem; cetera magno aestimata mortalibus, etiamsi quis domum casus adtulerit, sic intueri quasi exitura qua uenerint. Quid est praecipuum? Altos supra fortuita spiritus tollere, hominis meminisse, ut, siue felix eris, scias hoc non futurum diu, siue infelix, scias hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ab aliis fracta sint. nunc cũ maxime deus extru¬
ut alia. alia sũmittat. Nec mollit̾ ponit. s ex
fastigui suo nullas meditatura reliquias ictat.
Magna ista q parui sumus credimꝰ. Multis re¬
b ñ ex sua nat᷑a: siex humilitate nr̃a magnitu¬
do est. Quid p̃cipuum reb humanis ẽ : Non clas¬
sib maria cõplesse. nec in rubi ⁊ inmaris littore
signa fixisse. Nec defitiente ad iniurias t̾ra: er¬
rasse in occeano ignota querentẽ. s animo om̃ia
uidisse.⁊ qua maior nulli uictoria ẽ uicia domu¬
isse. Innumerabiles sunt qui urbes habuerunt
in potestate. paucissimiqͥ se. Quid ẽ precipuũ
Erig̾e animum supͣminas ⁊ ꝓmissa fortune. Nicħ
dignum hab̾e illum putare quod sꝑes. Quod
enĩ dignum ht̃ qd̾ concupiscas : Quia diuinoꝵ
conu̾satione quotiens ad humana recid̾is. non
ex claro sole redierunt. Quid ẽ p̃cipuũ: pos¬
se leto animo adu̾sa tolerare: quicquid accid̾it

Expanded text:
ab aliis fracta sint: nunc cum maxime deus extruab aliis fracta sint: nunc cum maxime deus extruit alia, alia summittit, nec molliter ponit sed ex fastigio suo nullas habitura reliquias iactat. Magna ista, quia parui sumus, credimus: multis rebus non ex natura sua sed ex humilitate nostra magnitudo est. Quid praecipuum in rebus humanis est? Non classibus maria complesse nec in Rubri maris litore signa fixisse nec, deficiente ad iniurias terra, errasse in oceano ignota quaerentem, sed animo omne uidisse et, qua maior nulla uictoria est, uitia domuisse: innumerabiles sunt qui populos, qui urbes habuerunt in potestate, paucissimi qui se. Quid est praecipuum? Erigere animum supra minas et promissa fortunae; nihil dignum putare, quod speres. Quid enim habet, quod concupiscas? qui a diuinorum conuersatione quotiens ad humana recideris, non ex claro sole redierunt. Quid est praecipuum? Posse laeto animo aduersa tolerare; quicquid acciderit,