comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tanto eius bñficio. quart adhuc estis ĩ¬
grati: Hoc est nempe qd̃ uobis sepe di¬
cebant unde cordis ur̃i oculos astuta
fallacia caligabant. et adhuc etiã con¬
iusti inde se iactant. inde nos lacerand.
q nos facimus ꝑsecutõnem. ip̃i paciunt᷑.
Hoc eis remansit om̃i ex ꝑte suꝑatis. un¬
de adhuc nebulas faciant imꝑitis: huic se
qͣi ostendentes eẽ in eccłia u̾itatis. que ꝑse¬
cutõnem patitur nõ que facit. Non uos
gͦ adhuc fallant. hoc eis facimꝰ qd̃ maio¬
res suos et ip̃m quẽ predicant uelut mͣr¬
tyrialis głe uirum. ceciliano fecisse głan¬
tur. Hoc egit ille apud imꝑatorẽ conui¬
ctus cecilianus. ut illius uidicio dãpna¬
retur. hoc & nos egimus. ut isti conui¬
cti similia paterentur. Si male fetit:
quare hoc ille donatus faciebat: Si aũ
reste fecit. quare hoc catholica ꝑ̃ti do¬
nati nõ faciat: Inmo recte fieri nec illi
dubitant qui hoc maiores suos quos mł¬

Expanded text:
tanto eius beneficio quare adhuc estis intanto eius beneficio quare adhuc estis ingrati? hoc est nempe, quod uobis saepe dicebant, unde cordis uestri oculos astuta fallacia caligabant, et adhuc etiam conuicti inde se iactant, inde nos lacerant, quia nos facimus persecutionem, ipsi patiuntur. hoc eis remansit omni ex parte superatis, unde adhuc nebulas faciant imperitis, hinc se quasi ostendentes esse ecclesiam ueritatis, quia persecutionem patitur, non facit. non uos ergo adhuc fallant; hoc eis facimus., quod maiores suos et ipsum quem praedicant uelut martyralis gloriae uirum Caeciliano fecisse gloriantur. hoc egit ille apud imperatorem, conuictus Caecilianus ut illius iudicio damnaretur: hoc et nos egimus, ut isti conuicti similia paterentur. si male fecit, quare hoc illi Donatus faciebat? si autem recte fecit, quare hoc catholica parti Donati non faciat? immo recte fieri nec illi dubitant. qui hoc maiores suos, quos mu
Abbreviated transcription (Latin):
tit absolutũ. S tamen ueluos iuidetẽ
qͣntum adiuuerint causam nrãm ep̃i
ur̃i qui de illa uoluerint etiã falsita¬
te głiari. Si eñi donatus ille uregłe
martyrialis. apud imꝑatoris cognitio¬
nem rerum asseruit cecilianumẽt
illo uiro glie martirial accusanar
instante cetilianꝰ ab imꝑatore damp¬
natus est. respondeant uobis qͣndo hec age¬
bantur qͥs erat martyr. utrum donatus
qui hominẽ apud imꝑatorẽ ꝑ sequebat᷑
an cecilianus qui illo ꝑseq̃nte ab ĩꝑato¬
re dampnabatur. Ubi est nunc illa defi¬
nitia regula ip̃oꝵ. cõmunionẽ dona¬
ti cẽ eccłiam u̾itatis. que ꝑsecutonem
pantur nõ que fecit : Ette patit᷑ cecilia¬
nus. donatus facit. Quis eoꝵ est uir gle
martyrialis : Atcendite. adu̾tice. nolite
in errorem ꝑniciosũ adhucusq seduci
Neritatẽ que uobis occultabatur. d̾s a¬
ꝑire dignatus est: falsitatẽ que uobis
offendebatur d̾s confutare dignatus ẽ

Expanded text:
tit absolutum. sed tamen uel uos uidete, tit absolutum. sed tamen uel uos uidete, quantum adiuuerint causam nostram episcopi uestri, qui de illa uoluerunt etiam falsitate gloriari. si enim Donatus ille uir gloriae martyralis apud imperatoris cognitionem reum asseruit Caecilianum et illo uiro gloriae martyralis accusante et instante Caecilianus ab imperatore damnatus est, respondeant uobis, quando haec agebantur, quis erat martyr, utrum Donatus, qui hominem apud imperatorem persequebatur, an Caecilianus, qui illo persequente ab imperatore damnabatur? ubi est nunc illa definitiua regula ipsorum communionem Donati esse ecclesiam ueritatis quae persecutionem patitur, non quae facit? ecce patitur Caecilianus, Donatus facit: quis eorum est uir gloriae martyralis? Adtendite, aduertite, nolite in errorem perniciosum adhuc usque seduci. ueritatem, quae uobis occultabatur, deus aperire dignatus est, falsitatem. quae uobis offundebatur, deus confutare dignatus est;
Abbreviated transcription (Latin):
tum. et martyrialis głie iurum sic com¬
mendare uoluerunt: ut dicerent qd ape
imꝑatoris constantini cognitõnem ip̃e
rerum et asseruerit et conucit cecilis.¬
num. Ille gͦ nir głie martyrialis apd̃
imꝑatoris cognitõnẽ recum conftituit
et asseruit cetilianum : ip̃amq ogne¬
cõnem ceciliani dampnatio consecuta ẽ
illo uiro glie martyrialis acculante ꝯ¬
et iustante cecilianus ab imꝑatore dõ¬
pnatis est. Qd quidẽ non fallum esse
coniucimꝰ. qui eiusdem imꝑatoris late¬
uas quib se int̾ ꝑtes audisse ep idicas¬
se cestatur ubi ceciliano absoliato ateꝑ
purgato illoꝵ calũpnias etestatuse
platas de arciio prublico recitauiꝰ. sẽ¬
pra quas om̃ino quid respondent nich
inuenire potuerunt: et sid eas cenfir¬
mandas contra seipõs alia ꝓtulerut
Pinde a maiorib eoꝵ apud impatorẽ
accusatũ constitit cecilranũ damipni¬
tum aut̃ non constrtit: ĩro etiã corsti¬

Expanded text:
tum et martyralis gloriae uirum, sic comtum et martyralis gloriae uirum, sic commendare uoluerunt, ut dicerent, quod apud imperatoris Constantini cognitionem ipse reum et asseruerit et conuicerit Caecilianum. ille ergo uir gloriae martyralis apud imperatoris cognitionem reum constituit et asseruit Caecilianum illamque cognitionem Caeciliani damnatio consecuta est, illo uiro gloriae martyralis accusante et instante Caecilianus ab imperatore damnatus est. quod quidem nos falsum esse conuicimus. qui eiusdem imperatoris litteras, quibus se inter partes audisse et iudicasse testatur, ubi Caeciliano absoluto atque purgato illorum calumnias detestatus est, prolatas de archiuo publico recitauimus. contra quas omnino quid responderent nihil inuenire potuerunt et ad eas confirmandas contra se ipsos alia protulerunt. proinde a maioribus eorum apud imperatorem accusatum constitit Caecilianum, damnatum autem non constitit, immo etiam consti
Abbreviated transcription (Latin):
obrecunt: et ip̃i ꝑ diem int̾iorib tenebris
luoluti. mirabili cecitate contͣ se ip̃os tam¬
ta dixu̾nt. legunt᷑ actis apud carthaginĩ
magistratũ exp̃ssa u̾ba pͥmiani ubi dic̃
qid̾ ꝑentes eoꝵ nr̃i maiores uariis exiliis
uexauerunt. Et in collatione ꝓbare co¬
nantur. accusantib maiorib suis abĩ¬
patore cecilianũ exilio eẽ dampnatum.
Dicunt in litt̾is suis cõmunionẽ suam
eccłiam u̾itatis que ꝑsecutõnem patit̾
nõ que facit. et conanit᷑ ostend̾e cecilianũ
dampnatũ iudicio imꝑatoris ꝑseq̃ntib
maiorib sius. Et hoc dicunt fc̃m nõ ꝑ
donatũ casensem. s ꝑ eum quẽ p̃ cet̾is
pdicant donatũ carthaginensẽ. Hoc .n.
scͥptis sius ꝑ suos mͦ iac̾tare dicutirr
ubi uicti udicem accusand. qr nostem
cordis ip̃oꝵ nocturna u̾itas cõfutauit.
Donanim illum. illũ inqͣm donatũ quẽ
dicerunt eccłie carthaginis ornamen¬

Expanded text:
obiecerunt et ipsi per diem interioribus tenebris obiecerunt et ipsi per diem interioribus tenebris inuoluti mirabili caecitate contra se ipsos tanta dixerunt. Leguntur actis apud Carthaginis magistratum ex- „ pressa uerba Primiani, ubi dicit, quod parentes eorum nostri maiores uariis exiliis uexauerunt, et in conlatione probare conantur accusantibus maioribus suis ab imperatore Caecilianum exilio esse damnatum. dicunt in litteris suis communionem suam ecclesiam ueritatis, quae persecutionem patitur. non quae facit, et conantur ostendere Caecilianum damnatum iudicio imperatoris persequentibus maioribus suis, et hoc dicunt factum non per Donatum Casensem, sed per eum, quem prae ceteris praedicant, Donatum Carthaginiensem. hoc enim scriptis suis per suos modo iactare dicuntur, ubi uicti iudicem accusant, quia noctem cordis ipsorum nocturna ueritas confutauit. Donatum illum, illum, inquam, Donatum, quem dixerunt ecclesiae Carthaginis ornamen
Abbreviated transcription (Latin):
et consulib ep̃alium concilioꝵ questioes
uanissimas excitarent. fieri eñi potest. ut
in codicib sit ista uarietas dum alii etiã
dies et consules diligentia maiore deseͥ¬
bunt. alii tanqͣm suꝑfluũ pretermittũt.
sicut etiã codex de quo pͥmum legirnus
iidiciũ constantini. quo it̾ ꝑtes. setilia¬
nũ ĩnocentẽ. illos aut̃ calũpniosissimos
p̃nuntiauit diem et consulem nõ habe¬
bcit: alius aut̃ ciuiẽ contra eoꝵ alũpuiã
postea ꝓtulimus habebao. Quia etia illic
rlitas sine die et consule recitauimus
et tamen etiã ip̃i alias eiusdem ĩꝑatoris
lict̾as in causa felicis ordinatoris cetili¬
ani quas mirabili cetitate contra serpõs
ꝓtuleruno. sine die et consule recitariũt.
nes eis inde aliqͥd obrecimus. ne simuib
ut ip̃i tempora necessaria suꝑfliuis librs
occuparem᷑. Hec aut̃ mͦ dicimus ticuos
qui nosturnã sñiam cognitioni iuidicis

Expanded text:
et consulibus episcopalium conciliorum quaestiones et consulibus episcopalium conciliorum quaestiones uanissimas excitarent. fieri enim potest, ut in codicibus sit ista uarietas, dum alii etiam dies et consules diligentia maiore describunt, alii tamquam superfluum praetermittunt: sicut etiam codex, de quo primum legimus iudicium Constantini, quo inter partes Caecilianum innocentem, illos autem calumniosissimos pronuntiauit, diem et consulem non habebat, alius autem, quem contra eorum calumnias postea protulimus, habebat. qui etiam illic toris litteras sine die et consule recitauimus, et tamen etiam ipsi alias eiusdem imperatoris litteras in causa Felicis ordinatoris Caeciliani, quas mirabili caecitate contra se ipsos protulerunt, sine die et consule recitarunt. nec eis inde aliquid obiecimus, ne similiter ut ipsi tempora necessaria superfluis uerbis occuparemus; haec autem modo dicimus, ut uos qui nocturnam sententiam cognitioni iudicis
Abbreviated transcription (Latin):
eñi tunc ad horam antiqua arcuia et̃¬
cłistica discutienda nobis fuerunt. unde
ista consuetudo etiam uetum fuisse doce¬
retur: nec tam̃ inanes eis ⁊̃ nos calũpuias
mou̾e uoluimꝰ. qͣre in ꝙypͥani concilio di¬
es inueniretur: in ip̃oꝵ aut̃ nõ uiueni¬
retur quia illi uanas moras uolebans.
innectere qͣs nos conabamur au̾tere.
Nam eciã hoc exigebant. ut de scͥpturi
sc̃is ostenderemus alicubi dies et consu¬
les eẽ conscͥptos: quasi ep̃oꝵ concilia
septuris canonicis aliqͣndo fu̾uit cõꝑa¬
ta. aut possint etiã ip̃i de scͥpturis sc̃ĩs
ꝑferre concilium. ubi apłi iudices sed̾int.
et accusatum aliquẽ uel dãpnau̾int uł
ab soluerint. Et tam̃ respondimus eis.
etiã ꝓpħas liberos suos p̾notatis ⁊ defi¬
nitis cõmendasse temꝑib. quo anno ciũ
regis. quoto mense anni quoto die men¬
sis fc̃m suꝑ eos fu̾it u̾bum dñi ut ostẽ¬
deremꝰ quã manit̾ et calũpniose de dieb

Expanded text:
enim tunc ad horam antiqua archiua eccenim tunc ad horam antiqua archiua ecclesiastica discutienda nobis fuerunt, unde ista consuetudo etiam ueterum fuisse doceretur. nec tamen inanes eis etiam nos calumnias mouere uoluimus, quare in Cypriani concilio dies inueniretur, in ipsorum autem non inueniretur, quia illi uanas moras uolebant innectere, quas nos conabamur auertere. nam etiam hoc exigebant, ut de scripturis sanctis ostenderemus alicubi dies et consules esse conscriptos; quasi episcoporum concilia scripturis canonicis aliquando fuerint conparata aut possint etiam ipsi de scripturis sanctis proferre concilium, ubi apostoli iudices sederint et accusatum aliquem uel damnauerint uel absoluerint. et tamen respondimus eis etiam prophetas libros suos praenotatis et definitis commendasse temporibus, quo anno cuius regis, quoto mense anni, quoto die mensis factum super eos fuerit uerbum domini, ut ostenderemus, quam inaniter et calumniose de diebus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm nõ eẽt incredibile. temꝑe ꝑsecutõnis
in pͥuatam domũ paucos epos congrega¬
ri qͣndo et in ip̃o carcere celebrant᷑ sacra¬
menta xp̃i. in quo inclusi hommes tene¬
bantur ꝓ fide xcp̃i. Qnͣtum nos gͦ ad ii¬
uerint gesta martẏrum ꝓferendo. quis
nõ uideat. qui nõ similem noctem ht̃
in corde. qualem illi habebant qui hec ñ
uidebant: Qui etiã hinc gestis ip̃is cir¬
tensib calũpniabant᷑. qr ibi dies et con¬
sules legebantur. et exigebant a nobis
ut aliqua eccl̃iastica concilia ꝓferremꝰ
ubi dies recitarentur ⁊ consules Ip̃i .N.
carthaginiense conciliũ factum sine
die ⁊ consule ꝓferebant. Di cebant eñi
etiã concilium cypͥani consules nõ habere
ubi tamen legituꝵ dies: in illo aut̃ car
thaginensi ipoꝵ nec dies. Nos aut̃ qd̾
in manib erat romanũ conciliũ mel¬
chiadis. sicut illud cirtense. et diem ha¬
bere demonstrabamus et consules. sleꝙ

Expanded text:
quam non esset incredibile tempore persecutionis quam non esset incredibile tempore persecutionis in priuatam domum paucos episcopos congregari, quando et in ipso carcere celebrarentur sacramenta Christi, in quo inclusi homines tenebantur pro fide Christi. quantum uos ergo adiuuerint gesta martyrum proferendo, quis non uideat, qui non similem noctem habet in corde, qualem illi habebant qui haec non uidebant? Qui etiam hinc gestis ipsis Cirtensibus calumniabantur, quia ibi dies et consules legebantur, et exigebant a nobis, ut aliqua ecclesiastica concilia proferremus, ubi dies recitarentur et consules. ipsi enim Carthaginiense concilium factum sine die et consule proferebant. dicebant enim etiam concilium Cypriani consules non habere, ubi tamen legitur dies, in illo autem ipsorum Carthaginiensi nec dies. nos autem quod in manibus erat Romanum concilium Miltiadis, sicut illud Cirtense, et diem habere demonstrabamus et consules. neque
Abbreviated transcription (Latin):
q̃d̾ tempus fu̾it appareret. Que marty¬
rum gesta contra seipõs ꝓtulisse conui¬
cti sunt. In his quippe gestis manifestũ
est. illo tempore ꝑsecutionis xp̃ianas ple¬
bes solitas congregari. Undẽ constitit nõ
ẽẽ incredibile qd̃ etiã illi ep̃i ĩ pͥuatam
domum similit̾ conuenisse legebantur
ut plebi que poterat sicut gestis marty¬
rum continebatur etiã ꝑsecutõnis temꝑe
congregari. occulte ordinaret᷑ ep̃c. qui
posset sibi etiã ip̃e occulte cl̾icos ordina¬
re in tanta ncc̃itate. ubi ant̾ior ep̃c cũ
clero lapsus. ꝑ epłam ip̃ius scd̃i. que ab
istis alligata est monstrabat᷑. Ex hiis
martyrum gestis que sibi ꝓferebant. ã¬
moniti sumus. et in alia gesta mirm
intendere. et inuenimꝰ ⁊ diximꝰ. feruẽ¬
te tempore ꝑsecutõnis. et pͥuatam doniũ
qd̃ illi fieri potuisse negauerant congrega¬
tõni xp̃ianoꝵ fuisse concessam. et in carc̾e
fuisse martyres baptratos: ut uiderent

Expanded text:
quod tempus fuerit appareret. quae martyquod tempus fuerit appareret. quae martyrum gesta contra se ipsos protulisse conuicti sunt; in eis quippe gestis manifestatum est illo tempore persecutionis christianas plebes solitas congregari. unde constitit non esse incredibile, quod etiam illi episcopi in priuatam domum similiter conuenisse legebantur, ut plebi, quae poterat, sicut gestis martyrum continebatur, etiam persecutionis tempore congregari, occulte ordinaretur episcopus, qui posset sibi etiam ipse occulte clericos ordinare in tanta necessitate, ubi anterior episcopus cum clero lapsus per epistulam ipsius Secundi, quae ab illis allegata est, monstrabatur. ex his martyrum gestis, quae ipsi proferebant, admoniti sumus et in alia gesta martyrum intendere, et inuenimus et diximus feruente tempore persecutionis et priuatam domum, quod illi fieri potuisse negauerant, congregationi christianorum fuisse concessam et in carcere fuisse martyres baptizatos, ut uiderent,
Abbreviated transcription (Latin):
cum pilato dñm ꝑsecutus sit: ꝓutan¬
tes unum fuisse. obiciunt eungłio cͥ¬
men falsitatis. sicut isti putantes unũ
fuisse stratonem. uel cassianũ: obicuĩt
melchiadi maculam traditionis. Et tñ
illi tolerabilius errant.qr nõ solum no¬
men uerum etiã dignitas consonat.
uterq eñi legitur rex herodes. isti aut dig¬
nitatem consonare mentiti sunt: qr utsꝙ
fiusse diacones nullom legere potuerũs
Adhuc dies erat q̃ndo cirtense contiliũ:
si tam̃ conciliũ dicendũ est. in qͦ uix un¬
decim uel duodeci ep̃i fuerũt unde reci¬
tauimus traditores fuisse quosdã qui cũ
scd̃o tigisitano contra cecilianũ sententiaᷤᷤ
ꝓtułunt. falsum uolentes ostend̾e. dixe¬
runt ꝑsecutõnis tempore nõ potuisse in
aliqͣm domũ illos undecim uel duodeci
ep̃os congregari. Et ut ꝓbarent tempꝰ
fuisse ꝑsecutõnis ꝓculerunt martyrũ
gesta. ut dieb et consulib consideratis.

Expanded text:
cum Pilato dominum persecutus sit, putancum Pilato dominum persecutus sit, putantes unum fuisse obiciunt euangelio crimen falsitatis, sicut isti putantes unum fuisse Stratonem uel Cassianum obiciunt Miltiadi maculam traditionis. et tamen illi tolerabilius errant, quia non solum nomen, uerum etiam dignitas consonat — uterque enim legitur rex Herodes —, isti autem dignitatem consonare mentiti sunt, quia utrosque fuisse diaconos nullo modo legere potuerunt. Adhuc dies erat, quando Cirtense concilium — si tamen concilium dicendum est, in quo uix undecim uel duodecim episcopi fuerunt —, unde recitauimus traditores fuisse quosdam, qui cum Secundo Tigisitano contra Caecilianum sententias protulerunt, falsum uolentes ostendere dixerunt persecutionis tempore non potuisse in aliquam domum illos undecim uel duodecim episcopos congregari, et ut probarent tempus fuisse persecutionis, protulerunt martyrum gesta, ut diebus et consulibus consideratis
Abbreviated transcription (Latin):
nominis aliem. Nunc aut̃ stratoni ⁊̃
cassiam nomĩe addere dicuntur. qd̾ ĩ col¬
latõne tacuerunt: qͣi straton solus cog¬
nomĩalem hab̾e potiuss. ꝙ cassianus
nõ potuit. Nec attendere potuerũt int̾¬
na sua nocte impediti. nõ solum duos
ioh̾es unum baptistam. alterũ eungłi¬
stam: s etiam duos symones. unũ petrũ
alt̾m magum. In ip̃o deniq tam ꝑuo nu¬
mero apłorum nõ solum duos iacobos
unum alphei. alterũ zebedei: s etiã
duos uidas. unum scm. alterũ diabo¬
lum. Cui tamen uide apło sc̃o. qͥsquis
similiter mente cecus de cͥmine iude
traditoris calũpniaretur: nõ nͥ. istos¬
imitaretur. Non eñi mirũ est si tales
istos calumpniatores post tam longũ
tempus patitur existimatõ melchiadi.
de duob cassianis. uel de duob stratoni¬
titur herodib. Nam qr nõ est exp̾ssũ
quis herodes ꝓ xp̃o occisis infanibus.
continuo mortiius fu̾it. et qͥs herodes

Expanded text:
nominis alieni. Nunc autem Stratoni etiam nominis alieni. Nunc autem Stratoni etiam Cassiani nomen addere dicuntur, quod in Collatione tacuerunt, quasi Straton solus cognominalem habere potuisset, et Cassianus non potuerit. Nec attendere potuerunt interna sua nocte impediti, non solum duos Joannes, unum Baptistam, alterum Evangelistam, sed etiam duos Simones, unum Petrum, alterum Magum: in ipso denique tam parvo numero Apostolorum, non solum duos Jacobos, unum Alphaei, alterum Zebedaei; sed etiam duos Judas, unum sanctum, alterum diabolum; cui tamen Judae apostolo sancto quisquis similiter mente caecus de crimine Judae traditoris caluimitaretur. non enim mirum est, si tales istos calumniatores post tam longum tempus patitur existimatio Miltiadis de duobus Cassianis uel de duobus Stratoniduobus Herodibus. nam quia non est expressum, quis Herodes pro Christo occisis infantibus continuo mortuus fuerit et quis Herodes
Abbreviated transcription (Latin):
uum tempus in eodẽ clero ecliseNe
mane duos petros diacones fuisse gta
mente ceci tenebrosas calũpnias innecte¬
bant. Addentes etiã manifestissimã falsi¬
tatem. qd̃ non solum nomen s etiã loca
et regiones et ꝑsone conuenirent: qͥb
nõ alius s ip̃e esse straton ostenderetur:
cum in illis gestis om̃ino nichil conue¬
niens pret̾ similitudinẽ nominis leg̾e¬
tur. qua plena est consuetudo ger̾s hu-¬
mani: ut nõ solum duos s etiã plures
homines uno noĩe uocitentur. Nam
ip̃i quoq donatũ suum carthaginensẽ
ne inuidicio melchiadis ip̃e putaret᷑ eẽ
dãpnatus. quẽ multum ꝓ magno hñt
a donato casensi distinguendũ ẽẽ clama¬
uerunt. quia donatus carthaginensis ꝯt̾
cecilianum missus fuerat ad melchiadis
ep̃ale iudiciũ: tam trassam noctem in
corde gestantes. ut donatum infamari
nollent. similitudine noĩs sui. et melchi¬
adem maculari uellent. similitudineꝰ

Expanded text:
vum tempus in eodem clero Ecclesiae vum tempus in eodem clero Ecclesiae Romanae duos Petros diaconos fuisse. Ita mente caeci, tenebrosas calumnias innectebant, addentes etiam manifestissimam falsitatem, quod non solum nomen, sed etiam loca et regiones et personae convenirent, quibus non alius, sed ipse esse Straton ostenderetur: cum in illis gestis omnino nihil conveniens, praeter similitudinem nominis, legeretur; qua plena est consuetudo generis humani, ut non solum duo, sed etiam plures homines uno nomine vocitentur. Nam ipsi quoque Donatum suum Carthaginensem, ne in judicio Melchiadis ipse putaretur esse damnatus, quem multi pro magno habent, a Donato Casensi distinguendum esse clamaverunt, quia Donatus Carthaginensis contra Caecilianum missus fuerat ad Melchiadis episcopale judicium: tam crassam noctem in corde gestantes, ut Donatum infamari nollent similitudine nominis sui, et Melchiadem maculari vellent similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
tes destruere iuidiciũ romani ep̃ mel
chiadis quo purgatus et ab sobatus est
cecilianus: etiã ip̃m meldiadem trad¬
torem fuisse dixerunt. Cuiꝰ ciminatois
cum ab eis cẽt exacta ꝓbatio. gesta ꝓ¬
lixissima recitarunt. ubi melchiadit
nomen. qid̾ aliud tradid̾it no fuetr bt
recitariuit etiã alia gesta ubi degeba¬
tur melchiadem misisse diacones cuor
littis inaxentii imꝑatoris. ⁊ p̃feen pre¬
torii ad prefectũ ur̃bis ut reapent lo¬
ca que fuerano a xp̃ianis temꝑe ꝓse¬
cutionis ablata. ubi tum meschi ãdis
crimen nullũ penitus appareret dixe¬
runt suꝑiorib traditõnis gestitu ted¬
ditorem stratonem fuisse retitatũ :qd
uocabatur. unus etiam ex diaconis q̃s
Ad recipienda loca miserat melchiadeᷤ
eundem ip̃m eẽ concendentes et a ostẽ¬
dentes. neꝙ eñi stratonẽ qlui tradiderat
sal tem diaconũ fuisse monstrabano
Qd etiã si eẽt. respondiniꝰ ers. Ait e ꝑ¬

Expanded text:
tes destruere iudicium Romani episcopi tes destruere iudicium Romani episcopi Miltiadis, quo purgatus et absolutus est Caecilianus, etiam ipsum Miltiadem traditorem fuisse dixerunt. cuius criminationis cum ab eis esset exacta probatio, gesta prolixissima recitarunt, ubi Miltiadis nomen, quod aliquid tradiderit, non fuit. et recitauerunt etiam alia gesta, ubi legebatur Miltiadem misisse diaconos cum litteris Maxenti imperatoris et praefecti praetorio ad praefectum urbi, ut reciperent locacutionis ablata. Ubi cum Melchiadis crimen nullum penitus appareret, dixerunt superioribus traditionis gestis traditorem Stratonem fuisse recitatum, quod vocabatur unus etiam ex diaconis, quos ad recipienda loca miserat Melchiades, eumdem ipsum esse contendentes et non ostendentes. Neque enim Stratonem qui tradiderat, saltem diaconum fuisse monstrabant. Quod etiam si esset, respondimus eis, ante par
Abbreviated transcription (Latin):
titur. qr ꝑ noctem dicitur. nec qudiunt
uit et iterũ. ad sunnũtiandũ mraue
miscd̾iam tuam. et u̾tatẽ tuam per
noctem. aut qd̾ dixunt. nocte uerusse ad
dñim tenendũ ꝑsecutores. nõ aicenden¬
tes qm̃ ip̃is nocturnis horis etiã dnĩs
uitatem suis discipulis p̾dicauis. nrec
adutere uoluerunt. qd̾ scͥptam ẽ apłin
paulum usq ad medium noctio ꝓdugis¬
uesermonẽ: ei haberent u̾m qd dice¬
rent. nox eos impedire nõ posset. S
sane tenchro sissimã noctem ainsuas nẽ¬
tib patiebantur. cindo contra ser̃õs tã¬
ta ꝓferebant nec adu̾itatis lacem ꝑu¬
sanit amnumisi corrigebant. Et ad hue pati¬
q dies eras. qͣndo forensi more de tepore
prescribebant. dicentes cauesaen lorisa
er̃. et agiiam om̃ino nõ posse. nee ĩel¬
ligentes nichil se homimor ostendisse.
nisi qͣntum timuerint ne ag̾etur uibi
roꝵ ꝑusitas et catholica uitas meder¬
straretur. Adhuc dies erat qͣndo uoler¬

Expanded text:
citur, quia per noctem dicitur. nec audiunt citur, quia per noctem dicitur. nec audiunt uit, et iterum: ad annuntiandam mane misericordiam tuam et ueritatem tuam per noctem. aut quod dixerunt nocte uenisse ad dominum tenendum persecutores, non adtendentes quoniam ipsis nocturnis horis etiam dominus ueritatem suis discipulis praedicauit,. nec aduertere uoluerunt quod scriptum est, apostolum Paulum usque ad medium noctis produxisse sermonem. si haberent uerum quod dicerent, nox eos impedire non posset. sed sane tenebrosissimam noctem in suis mentibus patiebantur, quando contra se ipsos tanta proferebant nec ad ueritatis lucem peruersum animum corrigebant. et adhuc utique dies erat, quando nobis forensi more de tempore praescribebant, dicentes causam lapsam esse et agi iam omnino non posse, nec intellegentes nihil se hominibus ostendisse nisi quantum timuerint ne ageretur, ubi eorum peruersitas et catholica ueritas monstraretur. Adhuc dies erat, quando uolen
Abbreviated transcription (Latin):
rant᷑. Et ideo postea instante uidice com¬
senserunt. quia sentiebant oraub Ap¬
parere: nichil se aluid uindicare noler¬
eo subscribere nisi se uaba sua ne sibi se¬
geoenur timtre Maluerunt eñi ꝓse¬
citiones suas quib cumꝙ nebuls poste¬
a defendere: qͣm eas tam cito dampna¬
re. B uidete rogamus uos queadins¬
dum ip̃a sua defensione se peius. onpb¬
cent: et agant causam nraua.ee ot ĩno
ꝑimant suam. Nam post colleronẽ. pe¬
Iea qͣm uicti appellare uoluerũt o ue¬
cta sunt eis hec uͥba. et ea conantur pe¬
iore sua implicatõne defenderee qudoab
eis quid egerint queritis. Itaere uos
putant cor nõ habere ut nõ atellobo¬
ta dicunt que om̃ino nõ dicerent.nisi
aliquid utile qd dicerent muear ẽtdo
eni ferat iuctos homines conãri. uod
nidices audiendi necessitas cencar nt¬
ut usq ad ultimã pene nocdis ꝑtem sede
cogantur: Aut ideo nõ est uerum qd̃ di¬

Expanded text:
rant, et ideo postea instante iudice conrant, et ideo postea instante iudice consenserunt, quia sentiebant omnibus apparere nihil se aliud indicare nolendo suscribere, nisi se uerba sua ne sibi legerentur timere. maluerunt enim prosecutiones suas quibuscumque nebulis postea defendere quam eas tam cito damnare. Sed uidete, rogamus uos, quemadmodum ipsa sua defensione se peius implicent et agant causam nostram et omnino perimant suam. nam post conlationem, posteaquam uicti appellare uoluerunt, obiecta sunt eis haec uerba, et ea conantur peiore sua implicatione defendere, quando ab eis quid egerint quaeritis. ita enim uos putant cor non habere, ut non intellegae omnino non dicerent, si aliquid utile quod dicerent inuenirent. quis enim ferat uictos homines conqueri, quod n saepe iudices audiendi necessitas tenet, ut usque ad multam partem noctis sedere cogantur, aut ideo non est uerum quod di
Abbreviated transcription (Latin):
sone pot̾it piudicare ꝑsona. Hec uba
negarent forte se dixisse: nisi sua pos¬
sent subscriptione coniunci. Etce esm
diligenter actum est ꝓ salute ur̃a ut
ubis nr̃is subscriberemꝰ. qd̾ fieri om̃o
nolebant: et ut facerent tandem aliqͣn¬
do pudore compulsi sunt. Nam extãt
uba toꝵ ubi hoc facere recusaruno. let
rursus alia uba ubi hoc faccre conset¬
seriins qd pͥmo negauerant. Om̃ia sc̃p¬
ta sunt: om̃ib subsc̾ͥptum est. Ideo eñe
uidebantur nolle subscribere uitͥ negare
se possent dixisse qd̃ dixerunt: et de ge¬
stis corrptis indici calũpniari. Nie od
ma quia non possunt. dicunt apmdedi
corruptum. qui ut contra illos uidicar
nõ nisi ip̃i fecerunt. qui contra serpor. ꝓ
nobis tanta dixerunr. que ut negare ñ
posient etiam si coacti et muiti fers. ol¬
men ꝓsetunõib subscͥpserino Ideo nole¬
bant subscribere: ut liceret eis ꝑͥ. alĩpiri¬
am corruptoꝵ gestorum negare id dyce¬

Expanded text:
sonae poterit praeiudicare persona. Haec uerba se sonae poterit praeiudicare persona. Haec uerba se negarent forte dixisse, nisi sua possent suscriptione conuinci. ecce quam diligenter actum est pro salute uestra, ut uerbis nostris suscriberemus, quod fieri omnino nolebant et ut facerent tandem aliquando pudore conpulsi sunt. nam exstant uerba eorum, ubi hoc facere recusarunt, et rursus alia uerba, ubi hoc facere consenserunt quod primo negauerant; omnia scripta sunt, omnibus suscriptum est. ideo enim uidebantur nolle suscribere, ut negare se possent dixisse quod dixerant et de gestis corruptis iudici calumniari. quod modo quia non possunt, dicunt ipsum esse corruptum, qui ut contra illos iudicaret non nisi ipsi fecerunt, qui contra se ipsos pro nobis tanta dixerunt, quae ut negare non possent, etiamsi coacti et inuiti, suis tamen prosecutionibus suscripserunt. ideo ergo nolebant suscribere. ut liceret eis per calumniam corruptorum gestorum negare quod dixe
Abbreviated transcription (Latin):
dace sunt. De piscib ꝓpter occultos. de
area ꝓpter manifestos malos. qd̾ sic̃
illi ante littus. sic isti ante uentilabrũ
bonis in eccłia misceantur. Ip̃i eñi nos
admonent. ut in area paleam mani¬
festos in eccłia malos intesligamus
qui pisces reꝑbos intra natantia retiã
ꝓpter malos oͣccultos intelligi uolũt. qr
sicut illos nesciunt piscatores. sic istos
nesciunt sacerdotes. cur gͦ ñ dicamus
sic eñi et palea manifesti sunt mali. qr
in aꝑto tam uident trituratores: S
sicut illi non possunt ante lictoris exi¬
tum seꝑari: sic nec illa potest antẽ fi¬
nem debitum uentilari. Custodit aũ
ds uinocentiã scõꝵ et fidelium suoꝵ
sicut piscium bonorũ sicut piugunara fe¬
mentoꝵ ut intra ista reta. nõ ei noceant
ꝑmixta genera reprobanda. et in ustara¬
rea non eis noceat ꝑmixta palea uener¬
landa: quia sicut illi dixerunt reles eẽ
subscripserunt. nec cause causa nec per¬

Expanded text:
datae sunt, de piscibus propter occultos, de datae sunt, de piscibus propter occultos, de area propter manifestos malos, quod, sicut illi ante litus, sic isti ante uentilabrum bonis in ecclesia misceantur. ipsi enim nos admonent, ut in area paleam manifestos in ecclesia malos intellegamus, qui pisces reprobos intra natantia retia propterea malos occultos intellegi uolunt, quia, sicut illos nesciunt piscatores, sic istos nesciunt sacerdotes. cur enim non dicamus: \'sic ergo et palea manifesti sunt mali, quia in aperto eam uident trituratores\'? sed sicut illi non possunt ante litoris exitum separari, sic nec illa potest ante finem debitum uentilari. custodit autem deus innocentiam sanctorum et fidelium suorum sicut piscium bonorum, sicut pinguium frumentorum, ut intra ista retia non eis noceant permixta genera reprobanda et in ista area non eis noceat permixta palea uentilanda, quia, sicut ipsi dixerunt relegerunt suscripserunt, nec causae causa nec per
Abbreviated transcription (Latin):
manifestos. De quib scͥptum est. ueni¬
et ferens uentilabrum in manu sua: et
mundabit aream suam. frumenta re¬
condet in horreo: paleas aut̃ comburet
igni in extinguibili. uos itaq iudicate
aꝑite oculos: aures intendite u̾itati. Si
ꝓpͥt̾ea sicut ip̃i dixerunt dñs eccłiam re¬
tib comꝑauit. quia nõ manifestos. sed
latentes in ea malos intelligi. uoluit. qͦs
ita nõ iudent sacerdotes quẽ adinodum
pisces mira retia subfluctib nõ iudend
piscatores. nunqͥd et area sub aqua uel
sub terra trituratur. aut certe noctur¬
nis horis nõ in sole conteritur: aut s̃
ea rusticus cecus oꝑatur: Qnͣto gͦ me¬
lius se ip̃os corrigunt. qͣm eungłia scã
ꝑu̾tunt: et ad uanum sue mentis er¬
rorem. eloquia dñica detorquere conan¬
tur. Aut tñi et illa piscium similitu¬
do nõ ꝓpter occultos. s tantũ ꝓpt̾ mix¬
tos in ecclia malos. a dño posita ẽ: aut
certe fingulis reb ꝓprie similitudines

Expanded text:
manifestos, de quibus scriptum est: uenimanifestos, de quibus scriptum est: ueniet ferens uentilabrum in manu sua et mundabit aream suam, frumenta recondet in horreo, paleas autem conburet igni inextinguibili. uos itaque iudicate, aperite oculos, aures intendite ueritati. si propterea, sicut ipsi dixerunt, dominus ecclesiam retibus conparauit, quia non manifestos, sed latentes in ea malos intellegi uoluit, quos ita non uident sacerdotes, quemadmodum pisces intra retia sub fluctibus non uident piscatores, numquid et area sub aqua uel sub terra trituratur aut certe nocturnis horis, non in sole conteritur aut in ea rusticus caecus operatur? quanto ergo melius se ipsos corrigunt quam euangelia sancta peruertunt et ad uanum suae mentis errorem eloquia dominica detorquere conantur! aut enim et illa piscium similitudo non propter occultos, sed tantum propter mixtos in ecclesia malos a domino posita est aut certe singulis rebus propriae similitudines
Abbreviated transcription (Latin):
futuri. Neq eñi palea que in area
est ꝑmixta frumentis etiã ip̃a sub
fluctib lacet. que sic ocłis om̃num est
conspicua : ut potius occulta sint ĩ ea
frumenta. cum sit ip̃a manifesta. De
hac aut̃ aree similitudine. quia ⁊ ip¬
sam int̾ ceteras ex eungłio posueramꝰ
nichil in litt̾is sius contra nos scribere
potuerunt: nisi iheremiã ꝓpħam dix¬
isse. quid palee ad tͥcicum. Qd̾ ideo di¬
xit. quia simlia nõ sunt. nõ qr ꝑmix¬
ta ex̃ non possunt: qr in horreo non
simul erunt. nõ qr in area ꝑit̾ nõ t̾t᷑an¬
tur. Quamꝙͣ iheremias cum hoc ag̾ec.
nõ dicebat de ppło d̾i s de sompniis ho¬
minũ. et iusionib ꝓph̾arum: qr hec
duo nulla similitudine comꝑanda st̃.
sicut plenitudini tritici manitas po¬
glio. qd̾ aree sit eccłia comꝑata. s mox
eungłicoꝵ u̾borum cõmemorat̃one cõ¬
uicti. ad id se conu̾terunt. ut etiã ibi di¬
cerent occultos malos significatos nõ

Expanded text:
futuri. neque enim palea, quae in area futuri. neque enim palea, quae in area est permixta frumentis, etiam ipsa sub fluctibus latet, quae sic omnium oculis est conspicua, ut potius occulta sint in ea frumenta, cum sit ipsa manifesta. de hac autem areae similitudine, quia et ipsam inter ceteras ex euangelio posueramus, nihil in litteris suis contra nos scribere potuerunt nisi Hieremian prophetam dixisse: quid paleis ad triticum? quod ideo dixit, quia similia non sunt, non quia permixta esse non possunt, quia in horreo non simul erunt, non quia in area pariter non triturantur. quamquam Hieremias, cum hoc diceret, non agebat de populo dei, sed de somniis hominum et uisionibus prophetarum, quia haec duo nulla similitudine conparanda sunt, sicut plenitudini tritici inanitas pagelio, quod areae sit ecclesia conparata, sed mox euangelicorum uerborum commemoratione conuicti ad id se conuerterunt, ut etiam ibi dicerent occultos malos significatos, non
Abbreviated transcription (Latin):
cente ꝓpħ̾a. non adiciet ultra ꝑ te tͣnsire
incirtumcisus et ĩmundus. Nunc gͦ
transeunt uł occulti. Nam ex hoc ipsũ
qd̾ ait. non adiciet ultra: ostendit cos
prius solere tͣnsire: S ultra nõ tͣnsitu¬
ros. Et a nobis inuidiose reqͥrebãt. quo¬
modo potuerit in ecłia xp̃i dẏabolus se¬
minare zitania cum ip̃i fat̾entur in
eccłia malos saltem occultos eẽ ꝑmix¬
tos. nec uellent attendere a diabolo u¬
tiq seminatos. Hoc ip̃m etiã qd sibi acu¬
tum inuenisse iudebatur: contͣ se potĩ
ꝓferebant. Si eñi dñs ꝓpt̾ea retib bo¬
nos et malos pisces ꝑiter congreganti¬
b eccłiam comꝑauit᷑. quia malos ĩ ec¬
ełia nõ manifestos s lacentes intelligi
uoluit. quos ita nesciunt sacerdotes
quẽ admodũ sub fluctib. qͥd ceꝑint re¬
tia nesciunt piscatores. ꝓpt̾ea gͥ et a¬
roe comꝑata est. ut enã manifesti ma¬
li bonis in ea ꝑmixti p̃nuntiarent᷑

Expanded text:
cente propheta: non adiciet ultra per te transire cente propheta: non adiciet ultra per te transire incircumcisus et inmundus.nunc ergo transeunt uel occulti. nam et hoc ipsum, quod ait non adiciet ultra\', ostendit eos prius solere transire, sed ultra non transituros. et a nobis inuidiose requirebant, quomodo potuerit in ecclesia Christi diabolus seminare zizania, cum ipsi faterentur in ecclesia malos saltem occultos esse permixtos nec uellent adtendere a diabolo utique seminatos. Hoc ipsum etiam, quod sibi acutum inuenisse uidebantur, contra se potius proferebant. si enim dominus propterea retibus bonos et malos pisces pariter congregantibus ecclesiam conparauit, quia malos in ecclesia non manifestos, sed latentes intellegi uoluit, quos ita nesciunt sacerdotes, quemadmodum sub fluctibus quid ceperint retia nesciunt piscatores, propterea ergo et areae conparata est, ut etiam manifesti mali bonis in ea permixti praenuntiarentur
Abbreviated transcription (Latin):
quub in mari adhuc positis pisces ma¬
los bonis ꝑmixtos uel occultos esse
confessi sunt. Unde manifestum est
nõ nisi in futuro scło post udicune
nullũ incirtũcisum ⁊ ĩnundum per¬
eccliam tͣnsitur. Ouolentia iu̾tatis
que suos nõ in carne s in corde torquet
inimicos. ut eam confiteantur inuiti.
Ecte manifestum est qd̾ dicebatur a no¬
bis. distinguenda eẽ temꝑa eccłie ñ eã.
nc̃ eẽ talem. qualis post resurrectionẽ
futura ẽ: nunc malos habere ꝑmix¬
tos. tunc om̃mno nõ habiturã. ad illã
eiꝰ puritatem. nõ ad huiꝰ temꝑis per¬
mixtionem illa diuina testimonia ꝑ¬
tinere. quib eam d̾s p̃dixit ab omnĩ
maloꝵ ꝑmixtione ꝑenitꝰ alienã. Ecce
ip̃i etiam u̾itate eu̾ngłica non aliucł
coacti sunt confiteri. qui malos occultoᷤ.
nunc ei ꝑmixtos ẽẽ dixerunt. Eite nc̃
tͣnsit ꝑ illam. licet occultus ĩmundus.
Non gͦ est tempus qd̃ predictum ẽ di¬

Expanded text:
quibus in mari adhuc positis pisces maquibus in mari adhuc positis pisces malos bonis permixtos uel occultos esse confessi sunt? unde manifestum est non nisi in futuro saeculo post iudicium nullum incircumcisum et inmundum perecclesiam transiturum. o uiolentia ueritatis. quae suos non in carne, sed in corde torquet inimicos, ut eam confiteantur inuiti! Ecce manifestatum est quod dicebatur a nobis, distinguenda esse tempora ecclesiae: non eam nunc esse talem, qualis post resurrectionem futura est; nunc malos habere permixtos, tunc omnino non habituram; ad illam eius puritatem. non ad huius temporis permixtionem illa diuina testimonia pertinere, quibus eam deus praedixit ab omni malorum permixtione penitus alienam. ecce etiam ipsi ueritate euangelica non aliud coacti sunt confiteri, qui malos occultos nunc ei permixtos esse dixerunt. ecce nunc transit per illam licet occultus inmundus. non est ergo tempus, quod praedictum est di
Abbreviated transcription (Latin):
dñi qui dixit. nõ uenit filius hominis
ut udicet mundũ. s ut saluet᷑ mun¬
dus ꝑ ip̃m. neq eñi reconciliari des et
saluari ꝑ ip̃m mundus potest. nisimũ¬
di nomĩne intelligatur ecd̾ia. que sola
ꝑ eum deo reconciliata saluatur: tam̃
Ir illa similitudine qͣm ex eũngłio cõ¬
meniorauimꝰ. qd̾ et boni ⁊ mali pisces
quousq in littore hoc est in fine scli sepa¬
rentur. intra eadem retia ꝑmixti conti¬
nentur: uicti euidentia ueritatis. ma¬
los in ecclia iisq in finem scli ꝑmixtos
eẽ confessi sunt. s eos occultos eẽ dixũnt:
cm̃ sic a sacerdotib ignorantur. Nuẽad¬
modum pisces intra retia cium adhuc
inmari sunt ⁊ piscatorib intra retia
nõ uidentur. Quomͦ gͦ testimonium
ꝓpħicum qd̾ in sua responsione posue¬
runt. quo egłie dictum est. nõ adiciet
ultra ꝑ te tͣnsire incircumcisus et ren¬
miuidus: ad hoc tempus ꝑtin̾e intelli¬
gitur qͣndo eccłia retib comꝑata est.

Expanded text:
hominis ut iudicet mundum, sed ut saluetur mundus per ipsum — neque enim reconciliari deo et saluari per ipsum mundus potest. nisi mundi nomine intellegatur ecclesia, quae sola per eum deo reconciliata saluatiir —, tamen in illa similitudine, quam ex euangelio commemorauimus, quod et boni et mali pisces, quousque in litore, hoc est in fine saeculi, separentur, intra eadem permixti retia continentur, uicti euidentia ueritatis malos in ecclesia usque in finem saeculi permixtos esse. confessi sunt, sed eos occultos esse dixerunt, quoniam sic a sacerdotibus ignorantur, quemadmodum pisces intra retia, cum adhuc in mari sunt, a piscatoribus intra retia non uidentur. quomodo ergo testimonium propheticum, quod in sua responsione posuerunt, quo ecclesiae dictum est: non adiciet ultra per te transire incircumcisus et inmundus, ad hoc tempus pertinere intellegitur, quando ecclesia retibus comparata est,
Abbreviated transcription (Latin):
seͥptis suis. etia mͦ cõmemorant ubi ait
nolite ugum ducere cum infidelibus.
que eni ꝑticipatio luci ad tenebras. ⁊
cet᷑a que supra cõmemorauimꝰ ⁊ qͣm
recte intellig̾entur ostendimꝰ. qd aliud
agunt. nisi ut nos cõmemorent. qͥbs
hoc apłs scripserit. In eodem qͥppe ip̃o
ppło corinthioꝵ qd̾ dicim demonstramꝰ
ne forte arbitrentur ꝓpħaꝵ tanturn
moris fuisse. et nõ ad noui testament.
sad uetis consuetudinẽ ꝑtin̾e. sie se¬
guere rephensibiles quali meo omnes
ppło arguantur. et sic alloqui laudabi¬
Red quasi om̃s ibi laudentur. Eace ꝙ
AS corinthios. sic apłs loquitur. Paglu

Expanded text:
ptis suis etiam modo commemorant, ubi ait: nolite iugum ducere cum -infidelibus; quae enim participatio luci ad tenebras? et cetera, quae supra commemorauimus et quomodo recte intellegerentur ostendimus, quid aliud agunt, nisi ut nos commemorent, quibus hoc apostolus scripserit? in eodem quippe ipso populo Corinthiorum quod dicimus demonstramus, ne forte arbitrentur prophetarum tantummodo moris fuisse et non ad noui testamenti, sed ad ueteris consuetudinem pertinere sic arguere reprehensibiles, quasi omnespopulo arguantur; et sic alloqui laudabiles, quasi omnes ibi laudentur. Ecce et ad Corinthios sic Apostolus loquitur: Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
tum aciemq purgemus qua cernit᷑ qͣn¬
tum in hac uita licet qͥd sit iustũ. quid
pium. que sit sapientie pulchritudo. Q̾
quisqͥs cernit p̃ponit. longe om̃ium lo¬
calium spacioꝵ plenitudini. et sentit
ut ista cernat. non ꝑ locoꝵ spacia diffũ¬
di aciem mentis sue s incorꝑea poten¬
tia stabiliri. Cui aspectui qm̃ multum
li sensu tracta imaginarie cogitatõ nr̃a
u̾sat et continet derestamur istam h̾e¬
sim que suoꝵ phantasmatũ fidem secu¬
ta. et diumam substantiã ꝑ locoꝵ spa¬
cia qͥmuis infinita. uelut informẽ mo¬
lem disiecit atq diffudit et eam ex una
ꝑte truncauit ut inueniret locũ malo
qd̾ uidere nõ potuit. nõ eẽ naturã. S
cont᷑ naturã. et ip̃m malũ tanta specie
et formis et pace ꝑtium in singłis naturis.
uigente decorauit. quia sine his bonrs
nullam poterat cogitare naturã. iat esa
mala que sibi rephendit ĩnumerabiliũ

Expanded text:
ctum aciemque purgemus, qua cernitur, quanctum aciemque purgemus, qua cernitur, quantum in hac uita licet, quid sit iustum, quid pium; quae sit sapientiae pulchritudo: quae quisquis cernit, praeponit longe omnium localium spatiorum plenitudini et sentit, ut ista cernat, non per locorum spatia diffundi aciem mentis suae, sed incorporea potentia stabiliri. Cui aspectui quoniam multum li sensu tracta imaginarie cogitatio nostra uersat et continet, detestemur istam haeresim, quae suorum phantasmatum fidem secuta et diuinam substantiam per locorum spatia quamuis infinita uelut informem molem disiecit atque diffudit et eam ex una parte truncauit, ut inueniret locum malo, quod uidere non potuit non esse naturam, sed contra naturam, et ipsum malum tanta specie et formis et pace partium in singulis naturis uigente decorauit, quia sine his bonis nullam poterat cogitare naturam, ut ea mala, quae ibi reprehendit, innumerabilium
Abbreviated transcription (Latin):
uocare auderemꝰ. Qd̾ aut̃ in eius pulchͥ¬
tudinis ꝑ te laboramꝰ. dum nos fluentia
deserunt temꝑalia que diligimus. et pͤ¬
catoꝵ penas luimus. et sempitͥna dili¬
gere cõmonemur. Non gͦ in hac pulchͥ¬
tudine queramus. qd̃ non accepit. que
ideo infima est quia qd̃ querimꝰ nõ acce¬
pit. et in eo qd̃ accepit laudemꝰ d̾m: qͥ
tantũ speciei bonum etiã huic qͣmius
infime dedit. Net ei tamen ut amatores
eius inhereamus s ut dei laudatores eã
tͣnsgrediamur. ut supra eam collocati. de
illa udicemus. nõ ei conexi in illa udice¬
mur. festinemurnamq ad illud bonũ
qd̃ nec locis crassatur. nec temꝑe uoluit᷑:
et unde spẽm formamq accipiunt om̃es
locales temꝑalesq nature. Ad qͦd uiden¬
d̾m uidebunt. Non eñi eos oculos ad il¬
lud bonũ cernendum p̃parari oportet.
et nõ ubiq integra: s aliam ꝑtem hic
habens. et alibi aliam. uerum illum aspͤ¬

Expanded text:
uocare auderemus; quod autem in eius pulchruocare auderemus; quod autem in eius pulchritudinis parte laboramus, dum nos fluentia deserunt temporalia, quae diligimus, peccatorum poenas luimus et sempiterna diligere commonemur. Non ergo in hac pulchritudine quaeramus, quod non accepit; quae ideo infima est, quia quod quaerimus, non accepit; et in eo, quod accepit, laudemus deum, quia tantum speciei bonum etiam huic quamuis infimae dedit. nec ei tamen ut amatores eius inhaereamus, sed ut dei laudatores eam transgrediamur, ut supra eam conlocati de illa iudicemus, non ei conexi in illa iudicemur. festinemusque ad illud bonum. quod nec locis grassatur nec tempore uoluitur et unde speciem formamque accipiunt omnes locales temporalesque naturae. ad quod uidendeum uidebunt. non enim eos oculos ad illud bonum cernendum praeparari oportet, et non ubique integra, sed aliam partem hic habens et alibi aliam. uerum illum aspe
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibili qm et naturã dicis. et cor¬
ruptibilem dicis. quid sit ex deo qͥd ex
nichilo: Et quid queris do naturã con¬
trariam. quẽ si confiteris sũme ẽẽ ui¬
des ei nõ eẽ contrariũ: Cur gͦ inqͥs qd̃
nature dedit d̾s tollit corruptio Nõ
tollit nisi ubi ꝑmittit d̾s. Ibi aut̃ per¬
mittit. ubi ordinatissimũ et iustissimũ
iudicat. ꝓ rerum gradib. et ꝓ meritis
animaꝵꝰ. Nam et spẽs uocis emissa
p̃terit. et silentio perimitur. et tamen
sermo nr̃ expret̾euntiũ u̾boꝵ decessi¬
one ac suctessione ꝑagitur. et mod̾atis
silentioꝵ int̾uallis decenter suauit̾q
distinguitur. Ita sese ht̃ etiam tẽꝑaliũ
naturaꝵ infima pulchritudo. ut rerum
tͣnsitu ꝑagatur et distinguat᷑ morte
nascentium. Cuiꝰ pulchritudinis ordi¬
nẽ et modos. si posset caꝑe sensus nost̾
aty memoria. ita nobis plac̾et : ut de¬
fectus quib distinguit᷑. nec corruptões

Expanded text:
corruptibili, quam et naturam dicis, et corcorruptibili, quam et naturam dicis, et corruptibilem dicis, quid sit ex deo. quid sit ex nihilo? et quid quaeris deo naturam contrariam. quem si confiteris summe esse, uides ei non esse contrarium ? Cur ergo, inquis, quod naturae deus dedit, tollit corruptio? non tollit, nisi ubi permittit deus; ibi autem permittit, ubi ordinatissimum et iustissimum iudicat pro rerum gradibus et pro meritis animarum. nam et species uocis emissae praeterit et silentio perimitur; et tamen sermo noster et praetereuntium uerborum decessione ac successione peragitur et moderatis silentiorum interuallis decenter suauiterque distinguitur. ita sese habet etiam temporalium natururum infima pulchritudo, ut rerum transitu peragatur et distinguatur morte nascentium. cuius pulchritudinis ordinem et modos si posset capere sensus noster atque memoria, ita nobis placeret, ut defectus, quibus distinguitur, nec corruptiones
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ. contabescat et deffluat concordia
ꝑtium. Querat etiam nc̃ ꝑ istam cor¬
ruptionem quo tendatur: utrum esse
aut nõ eẽ. Nõ puto usq adeo cecum ⁊
tardum ut dubitet qͥd sibi ip̃e respõ¬
deat. et non sentiat: qntomagis qͥdq
corrumpitur. tantomagis ad int̾itũ tend̾e
Om̃e aut̃ qd̃ ad int̾itum tendit: ad nõ
eẽ tendit. Cum g d̾m incõmutabiliter
et incorruptibilit̾ eẽ credendũ sit id aũ
qd̃ dicitur nichil penitus nõ eẽ manife¬
stum sit. et cum ista tibi ꝓposueris eẽ
magis augetur corruptio. tantomagis
tendere ut nõ sit quid dubites dic̾e. in
una quoq natura corruptibili. qͥd in
ea sit ex deo. quid sit ex nichilo cũ spẽs
scd̾m naturã sit. corruptio contͣ natu¬
ram: quia spẽs aucta cogit ẽẽ. et d̾m
fatetur sũme eẽ. corruptio u̾o aucta co¬
git nõ ẽẽ: et constat qd̃ non est nichil
ẽẽ : Quid inqͣm dubitas dicere in nat᷑a

Expanded text:
brorum, contabescat et diffluat concordia brorum, contabescat et diffluat concordia partium. quaerat etiam nunc per istam corruptan non esse: non puto usque adeo caecum et tardum, ut dubitet quid sibi ipse respondeat, et non sentiat quanto magis quodque corrumpitur, tanto magis ad interitum tendere. Omne autem quod ad interitum tendit, ad non esse tendit. Cum ergo Deum incommutabiliter et incorruptibiliter esse credendum sit, id autem quod dicitur nihil, penitus non esse manifestum sit: et cum ista tibi proposueris esmagis augetur corruptio, tanto magis tendere ut non sit: quid dubitas dicere in unaquaque natura corruptibili quid in ea sit ex Deo, quid sit ex nihilo; cum species secundum naturam sit, corruptio contra naturam? Quia species aucta cogit esse, et Deum fatemur summe esse: corruptio vero aucta cogit non esse, et constat quod non est, nihil esse. Quid, inquam, dubitas dicere, in natura