comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rienti ausus est dicere. dic ut lapides isti panos fiant. Quasi ueno fig¬
m̃tum nr̃m ignoret ip̃e qui finxit. aut nõ curet hoĩes qui pascit
cidens nõ ueret᷑ ad orare malignũ. Hec inquit omĩa tibidabo. supe¬
cidens ad oraueris me. Tu ne illa fecisti miser: Quomͦ dabis que
ille creauit᷑. aut quomͦ abste sꝑanda. quo mͦ tua adoratic̃ẽ petenda.
que ab illo condita in iliꝰ sunt posita dicione: Iam uco quod ait
mitte te de orsum. caue tibi quicũq es qui templi pinnaculũ con¬
tatem. Quã infidelis ei qui ministeriũ hoc sanguine ꝓprio con¬
secrauit. si eo queras głam tuam que nichil ẽ. queras que tua sunt
non que cħu xp̃i. Quã in digne respondes eiꝰ dignationi. qui in
dispensatione. humilitatis sue sublimẽ ẽẽ te fecit. cestia tibi sa¬
sursũ sunt .s que suꝑ terram. S ⁊ om̃is quide uirtutũ eminẽ.¬

Expanded text:
rienti ausus est dicere: Dic ut lapides isti panes fiant: quasi vero figrienti ausus est dicere: Dic ut lapides isti panes fiant: quasi vero figmentum nostrum ignoret ipse qui finxit, aut non curet homines qui coeli rocidens non veretur adorare malignum? Haec omnia, inquit, tibi dabo, si procidens adoraveris me. Tune illa fecisti, miser? Quomodo dabis quae ille creavit? Aut quomodo abs te speranda, quomodo tua adoratione petenda, quae ab illo condita in illius posita sunt ditione? Jam in hoc quod ait: Mitte te deorsum, cave tibi, quicunque es qui templi pinnaculum conetatem! Quam infidelis ei es, qui ministerium hoc sanguine proprio consecravit, si in eo quaeras gloriam tuam, quae nihil est, quaeras quae tua sunt, non quae Jesu Christi? Quam indigne respondes ejus dignationi, qui in dispensatione humilitatis suae sublimem esse te fecit, coelestia tibi sasursum, sed quae super terram! Sed et omnis qui de virtutum eminent
Abbreviated transcription (Latin):
sese tẽptationem dñi nõ legisse. Uerum ubi ego arbitror nõ hoc di¬
çeret. si legisse se meminiss qm̃ tẽptatio ẽ uita hõĩs suꝑ terram.
Hoc enĩ qui meminit. nõ ea t̃m triplici tẽptatione tẽptatum fuisse
dñm arbitrat᷑. que facta ẽ iniciunio deserti. in pinnaculo tẽpli. inu̾tice
montis. Sane in omnib erat maniifesta tẽptatio. ueꝵ illa que ext̃ẽ
⁊ de inceps usq ad mortem crucis ei nõ defuit. ⁊ si occultior uehem̃tior
ẽẽ noscuntur. Sane ꝙ ad spem uite eterne ꝑtinet nec dũ ex hibitũ.
nec dũ ꝓpalatum est nob̾. Nichil ꝓiñ mirũ si sit minus aꝑta tẽpta¬
tio. u etiã causa tẽptationis occulta. Ceteꝵ ⁊ diuturnor ⁊ ualidior
ip̃a ẽ. quo adu̾sus spem nt̃am quioꝗd ht̃ malignitatis exerat ini¬
micus. Itaq primo quidem ut auctori nature ingratos faciat. am

Expanded text:
sese Domini tentationem non legisse. Verum, ut ego arbitror, non hoc disese Domini tentationem non legisse. Verum, ut ego arbitror, non hoc diceret, si legisse se meminisset, quoniam tentatio est vita hominis super terram . Hoc enim qui meminit, non ea tantum triplici tentatione tentanum fuisse Dominum arbitratur, quae facta est in jejunio deserti, in pinnaculo templi, in vertice montis . Sane in his omnibus erat manifesta tentatio. Verum illa quae extunc et deinceps usque ad mortem crucis ei non defuit, etsi occultior, vehementioesse noscuntur. Sane quod ad spem vitae aeternae pertinet, nondum exhibitum, necdum propalatum est nobis. Nihil proinde mirum, si sit minus aperta tentatio, ubi etiam causa tentationis occulta. Caeterum et diuturnior, et validior ipsa est, quod adversus spem nostram quidquid habet malignitatis, exserat inimicus. 5. Itaque primo quidem ut auctori naturae ingratos faciat, amp
Abbreviated transcription (Latin):
nõ amemoria. nõ ab effectione. hoc cogita semꝑ. in his iugit̃ dolecta¬
re. his uelud quibdam stimũlis urgens sollicita aĩam tuam. his
facib cam in flamare curato. ad reclamandũ eum. qui tã multiplitit̃
suũ tibi erga te cõmendat amorẽ. Mem̃to sane qd̾ idem ait. Si di¬
ligitis me: mandata maea ẜuate. Serua ergo mandata creatoris tui
serua mandata bñfactoris tui. redẽptoris tui. tui remuneratoris.
Itaq ꝑ quat̃nariũ hunc. de calogũ legis multiplicans: ueram
habes quadragesimã. tenes quadragesimã sp̃alem. Tantũ sta in
timore. ⁊ p̃para aũm tuam ad tẽptationem. Caue ẜpentis astutuã.
obẜua insicdias inimici. Dempe quadruplici tẽpram̃to. quadrifariã
impedire conatur actionẽ quã exigeris gratiꝵ. Tep̃tatus est inhis
ꝓsimilitudine absq peccato. Erit forte qui miretur ⁊ dicit. quartã

Expanded text:
non a memoria, non ab affectione. Haec cogita semper, in his jugiter delectanon a memoria, non ab affectione. Haec cogita semper, in his jugiter delectare. His velut quibusdam stimulis urgens sollicita animam tuam, his facibus eam inflammare curato, ad redamandum eum qui tam multipliciter suum tibi erga te commendat amorem. Memento sane quod idem ait: Si diligitis me, mandata mea servate . Serva igitur mandata Creatoris tui, serva mandata benefactoris tui, redemptoris tui, remuneratoris Itaque per quaternarium hunc decalogum legis multiplicans, veram habes quadragesimam, tenes quadragesimam spiritualem. Tantum sta in timore, et praepara animam tuam ad tentationem. Cave serpentis astutiam, observa insidias inimici. Nempe quadruplici tentamento quadrifariam impedire conatur actionem quam exigeris gratiarum. Tentatus est in his similitudine absque peccato . Erit forte qui miretur et dicat, quartam
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ ⁊ si gratis p̃stare uelles: nolles tñ ut hanc tibi ille p̃ten¬
deret ingratitudinis causam. Ceteꝵ exhoc iam t̃tium opus tue
redẽp̃tionis attende. Non ẽ uelam̃ excusationis. laboratũ prorsus
in ea. Gratis hoc quoq p̃stitum est. s gratis quod adte ꝑtinet.
nam quod ad illũ plane nõ gratis. Sałus factus es ꝓ nichilo. nõ
de nichilo tñ. Quq̃d adhuc dormitat affectio: Inimo uõ mortua
ẽ illa nõ dormit. que huic bñficio nõ respondet.que se totam
nõ effu̾dit ingr̃arum accionem ⁊ uocem laudis. Nam et cetera duo
cuidentissime terciũ hoc cõmendat: ut in eis quoq uera fuisse
dilectio comprobet᷑. nõ ꝓpterea de facili p̃stans qd̾ nollet aliter.
s quod non alit̃ oporteret. Itaq fecit te ds̃ tuus. fecit tam multa
Quid adhuc restat: factus est ip̃e tetum caro una: te quoq faciet

Expanded text:
Verum etsi gratis praestare velles, nolles tamen, ut hanc tibi ille praetenVerum etsi gratis praestare velles, nolles tamen, ut hanc tibi ille praetenderet ingratitudinis causam. 3. Caeterum ex hoc jam tertium opus tuae redemptionis attende. Non est velamen excusationis; laboratum prorsus in ea. Gratis hoc quoque praestitum est, sed gratis quod ad te pertinet. Nam quod ad illum, plane non gratis. Salvus factus es pro nihilo, non de nihilo tamen. Quid adhuc dormitat affectio? Imo vero mortua est illa, non dormit, quae huic beneficio non respondet, quae se totam non effundit in gratiarum actionem, et vocem laudis. Nam et caetera duo evidentissime tertium hoc commendat, ut in eis quoque vera fuisse dilectio comprobetur; non propterea de facili praestans quod nollet aliter, sed quod non aliter oporteret. Itaque fecit te Deus tuus, fecit tam multa bitavit in nobis . Quid adhuc restat? Factus est ipse tecum caro una: te quoque secum
Abbreviated transcription (Latin):
bñficio. quã libalissimus fuit. Quãta tibi largitus ẽ ad sustentati¬
onem : quanta aderuditionem: quãta ad ꝯsolationẽ. quanta ex hoc
iam ad cormptionẽ. quanta ad delectauonẽ. Ueꝵ hec duo gratis. ⁊
duplicit̃ gratis fecit. Quid dico dupliciter gratis: Sine merito
tuo. sine labore suo. Nempe dixit ⁊ facta sunt. An id circo minus
deuotus. minꝰ obnoxius. minus gratus es. qd̾ hec quid̾ sicut ꝓ nich
sic d̾ nichilo fecit: Puersi cordis est: occasiones in gratitudinis uesti¬
gare. Nemo id facit. nisi qui ⁊̃ gratis ẽẽt ingratus. Puto enim
neutrum tibi propterea minus utile: qd̾ pr̃anti minime diffici¬
le fuit. Alioquin si forte quod ei laboriosum tͥ magis cõmodum
ducis. ex te tibi iuditiũ hoc. nec te alibi illud putem quã apud te
didicisse. Sic p̃stares ip̃e libentius fratri tuo. absq in cõmodo tuo.

Expanded text:
beneficio, quam liberalissimus fuit? Quanta tibi largitus est ad sustentatibeneficio, quam liberalissimus fuit? Quanta tibi largitus est ad sustentationem! quanta ad eruditionem! quanta ad consolationem! quanta ex hoc jam ad correptionem! quanta etiam ad delectationem! Verum haec duo gratis, et dupliciter gratis fecit. Quid dico, dupliciter gratis? Sine merito tuo, sine labore suo. Nempe dixit, et facta sunt . An idcirco minus devotus, minus obnoxius, minus gratus es, quod haec quidem sicut pro nihilo, ita de nihilo fecit? Perversi cordis est occasiones ingratitudinis vestigare. Nemo id facit, nisi qui etiam gratis est ingratus. Puto enim neutrum tibi propterea minus utile, quod praestanti minime difficile fuit. Alioquin si forte quod ei laboriosum, tibi magis commodum ducis, ex te ipso tibi judicium hoc, nec te alibi illud putem quam apud te didicisse. Sic praestares libentius ipse fratri tuo absque incommodo tuo.
Abbreviated transcription (Latin):
retur officiũ. siꝗs sopitã quauis occasione exaitasse inte ratio¬
ner. ꝗs nõ alus tibi uehem̃tissime sucenseret: si q̃ forte¬
huiꝰ beneficii in memorem:. aut benefactori. dep̃hendiss ingra¬
tum : Enim uõ dñs deus tuus ip̃a tibi instrum̃ta ⁊ largitus ex
suo quoq illustrauit officio. Quo mͦ non is om̃i iure sibi gr̃as
exigit ampliores : Nlam ne hoc quidẽ licet maximo contentus ẽ¬
munere quidedit ut ẽẽs qui añ nõ fueras. adiecit etiã uride
subsisteres qui iami eras. Nec minus lib̾aliter hoc quã illud mira¬
celestia sese elem̃ta. inusus creasse tuos añ docuerat. Nempe facta
memorantur : ut ẽent in signa ⁊ tpr̃a ⁊ dies ⁊ annos. Cui putas :
Nulli utiq nisi tͥ. Cetere siquidem creature om̃es: aut in nullo
egent his omĩb. aut nõ intelligunt ea. Quã copiosus inscđo hoc

Expanded text:
retur officium, si quis sopitam quavis occasione excitasse in te ratioretur officium, si quis sopitam quavis occasione excitasse in te rationem: quis non alius tibi vehementissime succenseret, si quando forte beneficii hujus immemorem te, aut benefactori deprehendisset ingratum? Enimvero Dominus Deus tuus, ipsa etiam tibi instrumenta largitus, ex suo quodque illustravit officio. Quomodo non in his omni jure sibi gratias exigit ampliores? 2. Nam ne hoc quidem, licet maximo, contentus munere, qui dedit ut esses qui ante non fueras, adjecit etiam unde subsisteres qui jam eras. Nec minus liberaliter hoc, quam illud miracoelestia sese elementa in usus creasse tuos, ante docuerat. Nempe facta memorantur, ut essent in signa, et tempora, et dies et annos . Cui putas? Nulli utique nisi tibi. Caeterae siquidem omnes creaturae aut in nullo egent his omnibus, aut non intelligunt ea. Quam copiosus in secundo hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Cogita qualem te fecit. Nempe ⁊̃ scłm corpus egregiam creaturam
s scđm aĩam magis: ut pote ymaginẽ creatoris insignen. ratta¬
onis participem. capacẽ beatitudinis sempiterne. Porro scd̃m am¬
bo suul p̃ceteris creaturis maxime ãmirandani. coherentem
sibi in cõphensibili artificio: inuestigabili sapientia conditoris.
Itaq tã magnum hoc donum. quã migna res homo. S quam
gratuitũ putas: Planũ est quia nichil añ ꝓmeruit qui penitꝰ
nichil fuit. An postea sꝑabatur gr̃am retributurus auctori
Dixi dño deus mõ estu: qm̃ bonoꝵ meoꝵ non eges . Non gͦ ne¬
cefsariam retributurus grãm ei qui sic ꝑomĩa sibi sufficit. sed
deuotas relaturus grãs ei qui sic meruit sꝑabatur. Quid nigr̃as
agat : Siquis ocłoꝵ lum̃: siquis usũ aurium. siꝗs nariũ. siquis
manuum. siꝗs pedũ tibi impeditum. aliquo mͦ repasse uide¬

Expanded text:
Cogita qualem te fecit: nempe etiam secundum corpus egregiam creaturam, Cogita qualem te fecit: nempe etiam secundum corpus egregiam creaturam, sed secundum animam magis, utpote imagine creatoris insignem, rationis participem, capacem beatitudinis sempiternae; porro secundum ambo simul prae caeteris creaturis maxime admirandam, cohaerentem sibi incomprehensibili artificio, investigabili sapientia conditoris. Itaque tam magnum hoc donum, quam magna res homo. Sed quam gratuitum putas? Planum est quia nihil ante promeruit, qui penitus nihil fuit. An postea sperabatur gratiam retributurus auctori? Dixi Domino: Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges . Non igitur necessariam retributurus gratiam ei qui sic per omnia sibi sufficit, sed devotas relaturus gratias ei qui sic meruit sperabatur. Quidni gratias agat? Si quis oculorum lumen, si quis usum aurium, si quis narium, si quis manuum, si quis pedum tibi praepeditum aliquando reparasse vide
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩ ꝑhibent quitalia curiosius uestigarũt. ad rugitũ leonis
nulla bestim stare posse. nec ea quidem que ad u̾sus utum ei tor¬
ta aĩositate repugnat. Et plerũq suꝑat ferientem. que non sustinet
nigientem. Uere bestia. uere racionis exꝑs. quitã pusillanimis est.
ut solo timore cedat. qui sola futuri exagg̾tione laboris uic̾rus
añ ꝯflictũ. nõ telo s tulu ꝓsternit̃. Non dr̃ rescitistis usq ad san¬
guinem ait strenuus ille dux: ꝗ leonis huĩ nouãt uanũ cẽ rugitũ
Et alius ꝗdam. Resistite ait diabolo. ⁊ fugiet auobis:
bñfactori nr̃o. redẽptori nr̃o. remunãtori nr̃o. aut potius spoi nr̃e.
Ip̃e enim retributor ip̃e retributio nr̃a. nec aliud iam ꝗͣ ĩpni ep¬
pectamus ab ip̃o. Primũ quod nob p̃stitit. nos ꝙ̃i sumus. Siadem
ip̃e fecit nos ⁊ non ip̃i nos. Paruum ne tibi uidet̃ quia te fecit

Expanded text:
Sic enim perhibent qui talia curiosius vestigaveruut, ad rugitum leonis Sic enim perhibent qui talia curiosius vestigaveruut, ad rugitum leonis nullam bestiam stare posse, ne eam quidem quae adversus ictum ejus tota animositate repugnat: et plerumque superat ferientem, quae non sustinet rugientem. Vere bestia, vere rationis expers, qui tam pusillanimis est, ut solo timore cedat, qui sola futuri exaggeratione laboris victus, ante conflictum, non telo, sed tuba prosternitur. Nondum restitistis usque ad sanguinem , ait strenuus ille dux, qui leonis hujus noverat vanum esse rugitum. Et alius quidam: Resistite, inquit, diabolo, et fugiet a vobis nefactori nostro, redemptori nostro, remuneratori nostro, aut potius spei nostrae. Ipse enim retributor, ipse retributio nostra: nec aliud jam quam ipsum exspectamus ab ipso. Primum quod nobis praestitit, nos ipsi sumus: siquidem ipse fecit nos, et non 867 ipsi nos. Parumne tibi videtur istud quia te fecit?
Abbreviated transcription (Latin):
titur ea. Ego inquit inflagella paratus sum. Sit dãpnum. sit
conuiciũ. sit lesio corporalis. paratus sum ⁊ nõ sum turbatus.
qm̃ dolor m̃s inconspectu meo semꝑ. Quid ni exteriora omĩa
pariupendã in huiꝰ estimatiõe doloris: filius inquit utĩ mei
ꝑsequitur me: ⁊ cosuuciãnti seruo indignabor. Cor meuma dereli¬
quid me : dereliquit me uirtus mea: ⁊ lumã oculoꝵ meoꝵ. et
cãpna tp̃alia plangam. aut ancõmoda corꝑalia reputabo. Huic ni¬
miꝵ nõ modo mansuetũ oritur ͤ  draconis flatus no noceat. sĩ
magnammitas. quã rugitus leonis non tereat: ad u̾sarius ũr
taquã leo rugiens ait petrus. Gratias illi magno leoni de tribu u¬
da rugire iste põt. ferire non põt. Rugiat quantũ uult . tm nõ
fugiat ouis xp̃i. Quanta minatur. quanta exaggerat. quanta in¬
tentat. Non simꝰ bestie. ut ꝓsternat nos uacuus hic rugitus.

Expanded text:
titur ea. Ego, inquit, in flagella paratus sum . Sit damnum, sit titur ea. Ego, inquit, in flagella paratus sum . Sit damnum, sit convicium, sit laesio corporalis; paratus sum, et non sum turbatus: quoniam dolor meus in conspectu meo semper. Quidni exteriora omnia parvi pendam in hujus aestimatione doloris? Filius, inquit, uteri mei persequitur me, et convicianti servulo indignabor? Cor meum dereliquit me, dereliquit me virtus mea, et lumen oculorum meorum: et damna temporalia plangam, aut incommoda corporalia reputabo? 6. Hinc nimirum non modo mansuetudo oritur, cui draconis flatus non noceat; sed etiam magnanimitas, quam rugitus leonis non terreat. Adversarius vester tanquam leo rugiens, ait Petrus . Gratias magno illi Leoni de tribu Juda: rugire iste potest, ferire non potest. Rugiat quantum vult: tantum non fugiat ovis Christi. Quanta minitatur! quanta exaggerat! quanta intentat! Non simus bestiae, ut nos prosternat vacuus ille rugitus.
Abbreviated transcription (Latin):
miseranda ꝑnicies. Occupemꝰ illam fr̃s in quib expedit. ne forte
ad inutilia illicitaq ꝓrumpat. Sic nimiꝵ solet amorẽ amor ex¬
pungere. solet timor depelli timore. Nolite timere eos qui corpus
occidunt ait dñs: aĩe aũt non hñt quid faciant. Et confestim.
Ostendam aũt uob̃ quem timeatis. Timete eũ qui potestatem ht̃¬
ht̃ corpus ⁊ aĩm ꝑdere ingehennã. Ita dico uobis hunc timete.
Ac simanifestius dicat. Hunc timete: ne illos timeatis. Repleat
sci eis qui transitoria uob̃ auferunt. qui ingerunt forte supplicia.
Irascimini ei q̃ sola uob̾ nocere põt. sola facere ut omĩa illa nõ
prosint. Uultis scire que nã sit illa: Iniquitas ꝓͥa. Ita dico uob̾
huic irascimini. Nulla enim nocebit adu̾sitas: sinulla dñetur ini¬
quitas. Qui ꝑfecte huic irascit᷑ ceteris nõ mouetur: magis ⁊ amplec¬

Expanded text:
et miseranda pernicies. Occupemus illam, fratres, in quibus expedit, ne forte et miseranda pernicies. Occupemus illam, fratres, in quibus expedit, ne forte ad inutilla illicitaque prorumpat. Sic nimirum solet amorem amor expungere, solet timor timore depelli. Nolite timere eos qui corpus occidunt, ait Dominus, animae autem non habent quid faciant: et confestim, Ostendam autem, ait, vobis quem timeatis. Timete autem eum qui potestatem habet corpus et animam mittere in gehennam. Ita dico vobis, hunc timete . Ac si manifestius dicat: Hunc timete, ne illos timeatis. Repleat sci eis qui transitoria vobis auferunt, qui convicia inferunt, qui ingerunt forte supplicia, Irascimini ei quae sola vobis nocere potest, sola facere ut omnia illa non prosint. Vultis scire quaenam illa sit? Iniquitas propria. Ita dico vobis, huic irascimini. Nulla enim nocebit adversitas, si nulla dominetur iniquitas. Qui perfecte huic irascitur, caeteris non movetur, magis et amplec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc uiciũ dũ adhuc uiuimus.si pꝰ mortem uolumus ministrum
tante nequicie nõ tim̾ẽ. Nemo alteriꝰ bonũ inuido inspiciat ocło.
Nempe hoc ip̃m qd̃ iam inse ẽ. tabe sua illud inficere.⁊ quodam̃
modo interficere ẽ. Qui hoĩem odit. homicidã illũ ueritas ip̃a
testatur. Ꝙd ⁊ ille qui hõiem bonum odit in hoĩe. nũꝗd ñõ homi¬
cida poterit appellariꝰ. Ad huc uiuit homo.⁊ ille iam reus ͤ mortis
eiꝰ. ad huc ardet ignis quẽ dñs iħc misit int̾ram. ⁊ qui inuidus¬
est tanquã qui sp̃m extinxerit iam dãpnatur. ue nob̾ a dracone.
Immanis bestia ẽ. flatu igneo ꝗcꝗd attingerit necat: nõ m̃õ bestiaᷤᷤ
die sp̃m reor. Quantos ⁊̃ sublimis ut uidebatur uite. flatu huiꝰ dra¬
conis misere satis adustos. turpit̃ in os eius ingemuimꝰ cecidisse.
Quam meliꝰ sibi ip̃is irasci potuerant ne peccarent. Nimiꝵ affectio
naturat ira hõium ẽ : s ab utentib bono nature grauis ꝑdicio ⁊

Expanded text:
 hoc, dum adhuc vivimus, si post mortem volumus ministrum tantae nequitiae non timere. Nemo alterius bonum invido aspiciat oculo. Nempe hoc ipsum jam, quod in se est, tabe sua illud inficere, et quodam modo interficere est. Qui hominem odit, homicidam illum Veritas ipsa testatur . Quid et ille qui bonum odit in homine? 866 nunquid non homicida poterit appellari? Adhuc vivit homo, et ille jam reus est mortis ejus. Adhuc ardet ignis, quem Dominus Jesus misit in terram , et invidus tanquam qui spiritum exstinxerit, jam damnatur. 5. Vae vobis a dracone! Immanis est bestia, flatu igneo quidquid attigerit, necat; non modo bestias um iracundiae reor. Quantos etiam sublimis ut videbatur vitae, flatu hujus draconis misere satis adustos, turpiter in ejus os ingemimus cecidisse? Quam melius sibi ipsis irasci potuerant ne peccarent? Nimirum affectio naturalis ira hominum est; sed abutentibus bono naturae gravis perditio est,
Abbreviated transcription (Latin):
magis exinaniri posse. nõ posse repleri. Bonũ ergo interim magis ab¬
iectio ẽ quã elatio. bonũ magis necessitas quã uoluptas. ꝙ cum utraq
res ciciũs transeat: altera penam habeat. altera sit paritura coronã.
utilis tribu¬
latio. que ꝓbationẽ oꝑatur. ducit ad glam. Cũ
intribulatiõe. eripiam ⁊ głificabo eum. Agamus
nr̃a nos consolatur. Res enĩ ut dixi neces¬
saria tͥbulatio
que ingłam uertitur: tristicia q̃ mutat᷑
ingaudium.
Gaudiũ sane longũ quod nemo tollat
a nob̾. gaudium
multiplex. gaudiũ plenũ. Res necessaĩa
ista necessitas. que coronã parit. Non contẽpnamius fĩs. sem̃ modi¬
cum est. magnus exiñ fructus exurgit. forte insipidum. forte
acerrimũ est. forte granum sinapis. Non consideremus q̃ uident᷑.
s que non uidentur in co. Que enim uidentur temporila sunt.
que aũt nõ iudent̃ eterna. Prelibemꝰ pͥmicias głe iglemur u speic¬

Expanded text:
magis exinaniri posse, non posse repleri. Bonum ergo interim magis abmagis exinaniri posse, non posse repleri. Bonum ergo interim magis abjectio, quam elatio est; bonum magis necessitas, quam voluptas: quod, cum utraque res citius transeat, altera poenam habeat, altera sit paritura coronam. 3. Utilis tribulatio, quae probationem operatur, ducit ad gloriam. Cum in tribulatione, eripiam eum, et glorificabo eum. Agamus tribulatione nostra nos consolatur. Res enim, ut dixi, necessaria, tribulatio, quae in gloriam vertitur; tristitia, quae mutatur in gaudium, gaudium sane longum, quod nemo tollit a nobis, gaudium multiplex, gaudium plenum. Res necessaria est ista necessitas, quae coronam parit. Non contemnamus, fratres: semen modicum est; magnus exinde fructus exsurgit. Forte insipidum, forte acerbum est, forte granum sinapis. Non consideremus quae videntur, sed quae non videntur in eo: quae enim videntur, temporalia sunt; quae autem non
Abbreviated transcription (Latin):
titudine. inplenitudine claritatis. Fallax gła ⁊ uana ẽ cdaritas.
dies hoĩum breuis: sapiens eiꝰ mõi nõ optabit. magis loquetur ex
corde ei qui intuetur cor. ⁊ diem hõis non desideraui tu scis. Ego tñ
plus aliquid quã nõ desiderat desidero. ut ne recipiã quidem. Scio eͥ
cuiꝰ uox sit: ego claritatem abhoĩe non accipio. Quã uero miseri
qui głam que ab inuitem ẽ querimus.⁊ nolumꝰ eã que asoloẽ deo
Sola quidem ea quã solam negligimꝰ. longitudinẽ ht̃. sola repleti¬
onem. Breues dies hominis. ⁊ dies eius tãquã flos agri sic efflorebit.
Exsiccatum ẽ inquit fenũ ⁊ cecidit flos. u̾bũ aũt dñi inet̃nũ ma¬
net. uesus nimir dies qui nõ nouit occasum. eterna ueritas. uera
eternitas. ac ꝑ̃iñ uera et̃naq sacietas. Alioquin quomͦ gła illa reple¬
bit : que fallax ⁊ uana est: Deniq ⁊ in anis dicit᷑. ut nou̾is te exea

Expanded text:
ltitudine, in plenitudine claritatis. Fallax gloria, et vana est claritas, ltitudine, in plenitudine claritatis. Fallax gloria, et vana est claritas, dies hominum brevis. Sapiens ejusmodi non optavit; magis loquetur ex corde ei qui intuetur cor: Et diem hominis non desideravi, tu scis . Ego tamen plus aliquid quam non desiderat desidero, ut ne recipiam quidem. Scio enim cujus vox sit: Ego claritatem ab homine non accipio . Quam vero miseri, qui gloriam quae ab invicem est quaerimus, et nolumus eam quae a solo est Deo! Sola siquidem ea, quam solam negligimus, longitudinem habet, sola repletionem. Breves dies hominis, et dies ejus tanquam flos agri sic efflorebit. Exsiccatum est, inquit, fenum, et cecidit flos; verbum autem Domini in aeternum manet . Verus nimirum dies, qui non novit occasum, aeterna veritas, vera aeternitas; ac proinde vera, aeternaque satietas. Alioquin quomodo gloria illa replebit, quae fallax et vana est? Denique et inanis dicitur, ut noveris 876 te ex ea
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quam uita nec simplicit̃ uita: s uita mortalis. Moretur no
dicamus: qñ morti certissie iam ꝓpinquat. Q uid uero agĩ
ex quo primum incipimꝰ uiuere: nisi morti propinquare ⁊ inciꝑe
mori: S dies qualescũq uite huiꝰ pauci ⁊ mali fiunt: sicut sq̃s pa¬
triarcha testatur. Ibi uere uiuitur: uͥ uiuida uita ẽ ⁊ uitalis. Ibi
dies boni. uͥ int̃minabił longitudo dieꝵ. Grãs ei qui tã nõ modo
fontit̃: s ⁊ suauit̃ disponit uniu̾sa. Eoꝵ nempe paucitas dieꝵ fi¬
nietur breui. quoꝵ sufficit cuiq malicia sua. ubi aũt dieꝵ bonitas.
eternitas quoq nõ de erit. Longitudine dieꝵ replebo eũ. Quod pͥus
dixãt głificabo eum. euidentius hoc u̾siculo declarauit. Cuitñ
non sufficeret abeo głificari: cuiꝰ ꝑfecta sunt oꝑa : Non enĩ tanta
magnifica gła. glorificans tam magnifice in longitudine. in mł¬

Expanded text:
est; nec simpliciter vita, sed vita mortalis. Moritur homo, est; nec simpliciter vita, sed vita mortalis. Moritur homo, dicimus, quando morti certissime jam appropinquat. Quid vero agimus ex quo primum incipimus vivere, nisi morti appropinquare, et incipere mori? Sed et dies qualescunque vitae hujus, pauci et mali sunt, sicut sanctus patriarcha testatur . Ibi vere vivitur, ubi vivida vita est et vitalis: ibi dies boni, ubi interminabilis longitudo dierum. Gratias ei, qui tam non modo fortiter, sed et suaviter disponit universa. Eorum nempe paucitas dierum finietur brevi, quorum sufficit cuique malitia sua. Ubi autem dierum bonitas, aeternitas quoque non deerit. 2. Longitudine dierum replebo eum. Quod prius dixerat: Glorificabo eum, evidentius hoc versiculo declaravit. Cui tamen non sufficeret ab eo glorificari, cujus perfecta sunt opera? Non enim tanta magnifica gloria, glorificans tam magnifice, in longitudine, in mu
Abbreviated transcription (Latin):
ta pauli sententiam ꝓmissionẽ hãt pietas uite eꝰ que nũc est
eternũ est : Quid tam longum quã quod nullo fine preciditur:
Bonus finis uita et̃na. bonus finis qui fiñe nõ habet. Et sane
cuĩ finis xonus est. ip̃m etiam bonũẽ. Amplectam̃ itaq scĩficati¬
temur ⁊ pacem. sñ qua nemo uidebit deũ. Longitudine inquit
dieꝵ replebo eum ⁊ ostendam illi salutare meum. Dextere dci ẽ
Oꝑi inquit manuũ tuaꝵ porriges dexterã. Delectationes ue
dexteta hac usq infinem. Hanc nimiꝵ ꝯille sibi porrige or¬
tauit ⁊ optinuit dextetam. de qͣ psalmꝰ ait. bitam pet̾ut. ater
tribuist ei. longitudinẽ dieꝵ in scłm⁊ in scłri seculo: Mam¬
festuis deniq sapiens dicit. In sinistra cius liuicie ⁊ gloriaitan
dextera aũt longiturnitas uite. Quis est homo qui uult uitam
diligit dies uidere bonos: hec enim uiti qua uiuimꝰ mags mons

Expanded text:
ta Pauli sententiam, promissionem habeat pietas vitae ejus quae nunc est, ta Pauli sententiam, promissionem habeat pietas vitae ejus quae nunc est, uam quod aeternum est? quid tam longum, quam quod nullo fine praeciditur? Bonus finis, vita aeterna; bonus finis, qui finem non habet. Et sane cujus finis bonus, ipsum quoque bonum est. Amplectamur itaque sanctificatitemur et pacem, sine qua nemo videbit Deum . Longitudine, inquit, dierum replebo eum, et ostendam illi salutare meum. Dextrae Dei est tabat: Operi, inquit, manuum tuarum porriges dexteram . Delectationes in dextera hac usque in finem. Hanc nimirum et ille sibi porrigi optavit, et obtinuit dexteram, de quo Psalmista ait: Vitam petiit a te, et tribuisti ei longitudinem dierum in saeculfestius denique Sapiens dixit: In sinistra illius divitiae et gloria, in dextera autem ejus longiturnitas vitae . Quis est homo qui vult vitam, diligit dies videre bonos? Haec enim vita, qua vivimus, magis mors
Abbreviated transcription (Latin):
intentio. ⁊ omnis expectatio tua de sursum sit. Clama incelũ
ut exaudiaris. ⁊ qui in celis ẽ pat̃ mittat tibi auxiliũ de sc̃o.
⁊ de sẏon tueatur te. Mittat interĩ auxiliũ de tribulatione. en¬
piat atribulatione. glorificet inresurrectione. Magna sunt ħ.
s tu magne dñe ꝓmisisti. Extua ꝓmtssione sꝑamnus s̃n aude¬
nus dicere: si core clamamus pio. certe debes ex promisso. Am̃:
satis huic competit tp̃ri uersus psalmi. Celebraturis ꝓrime
mĩcam resurrectionẽ: iã nũc cuiq nr̃m sua ꝓmittitur. ut fe¬
stiuius incapite suo factum recolant m̃bra. quod iise ip̃is p̃stolan¬
tur aliqñ faciendum. Congruus finis psalmi. ubi psallesto fic¬
nis ꝓmittitur tam beatus. Iocunde cõpletur. dum ineo spondẽt᷑
reple tio tam iocunda. Longitudine inꝗt dieꝵ replebo eum:
⁊ ostendam illi salutare meũ. Sepius uos ãmoneo fĩ. quod ape¬

Expanded text:
intentio, et omnis exspectatio tua desursum sit. Clama in coelum intentio, et omnis exspectatio tua desursum sit. Clama in coelum ut exaudiaris, et qui in coelis est Pater mittat tibi auxilium de sancto, et de Sion tueatur te. Mittat interim auxilium de tribulatione, eripiat a tribulatione, et glorificet in resurrectione. Magna sunt haec, sed tu, magne Domine, promisisti. Ex tua promissione speramus, inde audemus dicere: Si corde clamemus pio, certe debes ex promisso. Amen.petit huic tempori versus Psalmi. Celebraturis proxime Dominicam Resurrectionem, jam nunc cuique nostrum sua promittitur: ut festivius in capite suo factum recolant membra, quod in se ipsis praestolantur aliquando faciendum. Congruus finis Psalmi, ubi psallenti finis promittitur tam beatus. Jucunde completur, dum in eo spondetur repletio tam jucunda. Longitudine, inquit, dierum replebo eum, et ostendam illi salutare meum. Saepius vos admoneo, fratres, quod jux
Abbreviated transcription (Latin):
solatiĩ aliꝗd: aliꝗd auxilii inuenire: Si queras intra te. aruit
cor tuũ ⁊ obliuioni datũ te reꝑis tanquã mortuũ acorde.Si infra
te. corpus qd̾ corrũpitur aggriuat aĩam. Si cuca te.⁊⁊ terrena in¬
habitatio sensum reprimit multa cogitantẽ. Quero gͦ supra. s
cautus esto uentosa agmina transilire. Quia eñi om̃s datum
optimũ z omne donũ ꝑfectum nõ nisi de sursũ est. nouerunt
mediũ iter latrunculi obsidere. Transi igit̃ transi ꝑ uigiles illas
nequicias: que tam in defesse custodiunt. ⁊ obseruant . ueꝗs in
illam possit euadere ciuitatẽ. Si te ꝑcusserint. si uulnã uerint.
dimitte eis palliũ ꝙ inegypto olim ioseph ad ultere dereliꝗt
dimitte sindonem. ut cũ illo eugłico iuuene ꝓfugias nudus
ab eis. Nũꝗd non solum illius pallum datũ est in manib impii
cor. sursum clamor. sursum desideria. sursum ꝯuersatio sursũ

Expanded text:
solatii aliquid, aliquid auxilii invenire? Si quaeras intra te, aruit solatii aliquid, aliquid auxilii invenire? Si quaeras intra te, aruit cor tuum, et oblivioni datum te reperies, tanquam mortuum a corde. Si infra te, corpus quod corrumpitur, aggravat animam. Si circa te, etiam terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem . Qaaere ergo supra te, sed cautus esto ventosa agmina transilire. Quia enim omne datum optimum, et omne donum perfectum nonnisi desursum esse noverunt, medium iter latrunculi obsedere. Transi ergo, transi pervigiles illas nequitias, quae tam indefesse custodiunt et observant, ne quis in illam possit evadere civitatem. Si te percusserint, si vulneraverint, dimitte eis pallium, quod in Aegypto olim Joseph adulterae dereliquit : dimitte sindonem, ut cum evangelico illo juvene profugias nudus ab eis . Numquid non solum pallium ejus et sindonem cor, sursum clamor, sursum desideria, sursum conversatio, sursum
Abbreviated transcription (Latin):
illius. Longe tñ p̃his om̃ib felicissimꝰ ille erit. qũe assũpseris ad
te ip̃m . ꝗ̃ repleueris in bonis domus tue. ⁊ daritati tue ꝯforma¬
ueris eum. Et nũc filioli clamenius incelũ. ⁊ miserebit᷑ nr̃i deus
nr̃. Clamemus iricelũ. quia sub celo omĩa labor ⁊ dolor. uanitas
⁊ afflictio spẽ. Deniq pͣuũ  ẽ corhoĩs ⁊ in ꝑscrutabile. proni sen¬
sus eius in malũ. Nonẽ ur me bonium hoc est incarne mei.
lex peccati in ea habitat adu̾sus sp̃m ꝯcupiscit. Postremo ⁊ cor
meũ dereliquit me. ⁊ corpus mortuũ est ꝑꝑ peccitum.Sufficit
aũt dici quoq malicia sua.⁊ est mundus ip̃e positus in maligno.
Quã nequã in omib scłm p̃sens. quam nequit̃ ad u̾sus aĩam se¬
cunctis aĩantib ẜpens. Hec ergo sub sole omnia. bec omnia subcelo
ad quod hoꝵ om̃ium ꝯfugium facis: In quo hoꝵ om̃iũ speras

Expanded text:
ejus! Longe tamen prae his omnibus felicissimus ille erit, quem assumpseris ad ejus! Longe tamen prae his omnibus felicissimus ille erit, quem assumpseris ad te ipsum, quem repleveris in bonis domus tuae, et claritati tuae conformaveris eum. 4. Et nunc, filioli, clamemus in coelum, et miserebitur nostri Deus noster. Clamemus in coelum, quia sub coelo omnia labor et dolor, et vanitas, et afflictio spiritus. Denique pravum est cor hominis et imperscrutabile , proni sensus ejus in malum. Non est in me bonum, hoc est in carne mea. Lex peccati in ea habitat, adversus spiritum concupiscit. Postremo et cor meum dereliquit me, et corpus mortuum est propter peccatum. Sufficit autem diei quoque malitia sua; et est mundus ipse positus in maligno. Quam nequam in omnibus saeculum praesens! quam nequiter adversus animam saecunctis animantibus serpens. Haec ergo sub sole omnia: haec omnia sub coelo. Ad quod horum omnium confugium facis? In quo horum omnium speras
Abbreviated transcription (Latin):
en rambulauero inmedio umbre mortis ait quidã. non timebo
mala qm̃ tu mecum es. Ita ergo nob̾ cum ẽ omnib dieb usq ad con¬
sumationẽ seculi. Qñ aũt erimꝰ nos cum ip̃o: Nimirũ qñ rapiet̃
obuiam xp̃o in aera: ⁊ sic semꝑ cum domino erimꝰ. Qũ apparebunꝰ
cum ip̃o in gła: Nempe cum xp̃e apparuerit uita nta. In teñ sane
abscondatur necẽe est. ut p̃cedat tribulatio ereptionẽ: ereptio
głificationem. uox lib̾ati. Conu̾tere aĩa mea inrequiem tuam
quia dñs bñfecit tibi. ꝗa cripuit alam meã de.m.o.in. ala. p
meos alapsu. Eripiam eũ ⁊ glorificibo eũ. felix qui te interim q¬
solatorem ⁊ adiutorem ht̃: adiutor inoportimitatib intribulatiõe.
at quam felicior quẽ iam eripuisti.⁊ exemisti tantis malis. quã
felicior qui iam exemptus de laqueo uenãtiũ. qui ĩã raptus ẽ
ne malicia mutet intellectũ illiꝰ: aut ne fictio decipiat animã

Expanded text:
. Si ambulavero in medio umbrae mortis, ait quidam, non timebo mala, quoniam tu mecum es . Ita ergo nobiscum est omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Quando autem nos erimus cum ipso? Nimirum quando rapisemper cum Domino erimus. Quando apparebimus cum ipso in gloria? Nempe cum Christus apparuerit vita nostra. Interim sane abscondatur necesse est, ut praecedat tribulatio ereptionem, ereptio glorificationem. Vox liberati: Convertere, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus benefecit tibmeos a lapsu . Eripiam eum, et glorificabo eum. Felix, qui te interim consolatorem et adjutorem habet, adjutor in opportunitatibus, in tribulatione. At quam felicior, quem jam eripuisti et exemisti tantis malis! quam felicior, qui jam exemptus de laqueo venantium, qui jam raptus est ne malitia mutet intellectum illius, aut ne fictio decipiat animam
Abbreviated transcription (Latin):
num. Omĩo enim ualde potens est incelis. qui tami potens extitit
in terris. scd̃m magnitudinẽ grẽ : magnitudine głe exaltatus. Nam
⁊ iuxta raditũ quantitatem rami ꝓdire noscuntur.⁊ quot radicib ar¬
bor m̃nititur: tot ramis sicut aiuint decorat᷑. Sic ergo licet nõ habe¬
amus nr̃a. consolatio ẽẽ nob̾ magna debẽt patroni nr̃i miracula
Doctrina uero instruit nos.⁊ dirigit gressus nr̃os inuiã pacis. Por¬
ro uite iusticia omĩo roborat ⁊ aiãt nos. ut tanto magis accendam̃¬
ab agenda que docuit: quanto arii sumus eũ rorcil docułi snut¬
Soasit ocrino quidei uiuus ⁊ efficrx erstmplutti oeis estio pliuta
fatiers suadibiuls quod dt dum monstrat fatibrle⁊ qauod siadetur
In hunc ergo modum sc̃itas confortat. pietal in format. uistitia
ꝯfuuat. Quante. enim pietatis fuit. qd non solũ pienrtib ꝓ fuuc tin

Expanded text:
num. Omnino enim valde potens est in coelis, qui tam potens exstitit num. Omnino enim valde potens est in coelis, qui tam potens exstitit in terris: secundum magnitudinem gratiae, magnitudine gloriae exaltatus. Nam et juxta radicum quantitatem rami prodire noscuntur: et quot radicibus arbor innititur, tot ramis, sicut aiunt, decoratur. Sic ergo, licet non habeamus nostra, consolatio magna nobis esse debent patroni nostri miracula. Doctrina vero instruit nos, et dirigit gressus nostros in viam pacis. Porro vitae justitia omnino roborat et animat nos; ut tanto magis accendamad agenda quae docuit, quanto certi sumus eum non alia docuisit. Sermo quidem vivus et efficax, exemplum operis est, plurimum faciens suadibile quod dicitur, dum monstrat factibile quod suadetur. 8. In hunc ergo modum sanctitas confortat, pietas informat, justitia confirmat. Quantae enim pietatis fuit, quod non solum praesentibus profuit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quib se ip̃m dñi bñdictus iniecit. tñ utilis est omĩo. utilis est¬
umento dñi ꝑꝑ foueas tẽp̃tationũ. ne ineas incidat consentien¬
do. s magis resistat: ⁊ uiriliter agat. sustineatq dñm neͤ disperet.
tum ẽẽ. in uoca me in die tribulationis: eruam te ⁊ honorificabis
me.Cigo ut dicere ceꝑami. nõ credebat beatus bñdictus tunc
ẽs fructificandi tp̃c. qñ adhuc tantis tẽptationib urgebatur.S
bant. doctrina pietatem. uita iusticiam. Uides oiumãtur xp̃i ra¬
mos foliis uirentes: uerriantes florib. onustos fructu: Suꝑ istos
in nitere. ut gressus rectos facias pedib tuis. S quomͦ tibi apporio
eiꝰ miratula: Numꝗd ut miracula facere uellis : Dequaquam. s
ut miraculis eiꝰ in nitaris: uidelicet ut confidis ⁊ gaudeas. quod
sub tali pastore positus es. quod tantum meruisti habere patro¬

Expanded text:
quibus seipsum Domini Benedictus injecit; tamen utilis est omnino: utilis jquibus seipsum Domini Benedictus injecit; tamen utilis est omnino: utilis jumento Domini propter foveas tentationum, ne in eas incidat consentiendo, sed magis resistat, et viriliter agat, sustineatque Dominum ne desperet. tum esse: Invoca me in die tribulationis, eruam te et honorificabis me . 7. Ergo, ut dicere coeperam, non credebat beatus Benedictus tunc esse fructificandi tempus, quando adhuc tantis tentationibus urgebatur; sebant, doctrina pietatem, vita justitiam. Vides, o jumentum Christi, ramos foliis virentes, vernantes, floribus, onustos fructu. Super istos innitere, ut gressus rectos facias pedibus tuis. Sed quomodo tibi appono ejus miracula? nunquid ut miracula facere velis? Nequaquam, sed ut miraculis ejus innitaris: videlicet ut confidas et gaudeas quod sub tali positus es pastore, quod tantum meruisti habere patro
Abbreviated transcription (Latin):
syris ali iquseõ cruiei portantes nõ suã. qui religiosa intentione
carntes argariantur: ⁊ que non amant. amore głẽ quã desiderant
facere compelluntur. Nam in eo quod dr̃ in tp̃r suo. arguunt᷑ ꝗdam
añ tp̃c fructificare uolentes. Non ne erum ⁊ arborib nr̃is cicius
quam oporteat pullulantib. timemus om̃i florib intempestiuis :
Sit sunt aliqui quoꝵ fructus ꝗa ninus ꝓpere: minus ꝓspere ori¬
uis. ⁊ ouis pͥmogenita tondere festiriantes. uultis nosse ꝗͣ sol¬
licite iduitauerit sc̃s iste magister ur̃: Et hunc ramũ uobis
appono. qm̃ trib annis soli deo notus. hominib mansit incogͥtꝰ
fructum quidẽ multum tulit ut ip̃i cernitis. s in tp̃r suo. Neq
enim credebat tp̃s ẽẽ fructificaridi: qñ tanta carniis tẽptatione
grauatus est ut pene cederet. perie discederet. Ego enim nec istũ
quidem ramũ p̃teribo. qm̃ ⁊ si irsutus quodã mõ spinarũ aculeis

Expanded text:
Simone Cyrenaeo crucem portantes non suam: qui religiosa intentione carentes, angariantur; et quae non amant, amore gloriae quam desiderant, facere compelluntur. Jam in eo quod dicitur, in tempore suo , arguuntur quidam ante tempus fructificare volentes. Nonne enim et arboribus nostris, citius quam oporteat pullulantibus, timemus omnino floribus intempestivis? Sic sunt aliqui, quorun fructus, quia nimis propere, minus prospere orivis, et ovis primogenita tondere festinantes. Vultis nosse quam sollicite id vitaverit sanctus iste magister noster? Et hunc ramum vobis oppono; quoniam tribus annis soli Deo notus, hominibus 969 mansit incognitus. Fructum quidem multum tulit, ipsi cernitis; sed in tempore suo. Neque enim credebat tempus esse fructificandi, quando tanta carnis tentatione gravatus est, ut pene eederet, pene discederet. Ego enim nec istum quidem ramum praeteribo, quoniam etsi hirsutus quodam modo spinarum aculeis,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ea sunt ꝑ omĩa que mundus põt habere. Non solum ip̃a uita
s ⁊ꝓmissio uite eterne. ⁊ expectatio uistoꝵ leticia ẽ. ⁊ tanta leti¬
cia. ut omne quod concupiscitur ei nõ ualet cõparari. Hanc ergo
prudentiam nob̃ apłi scĩ seminauerunt.

Expanded text:
potest. Non solum ipsa vita, sed et promissio vitae aeternae et exspectatio justorum, laetitia est, et tanta laetitia, ut omne quod concupiscitur, ei non valeat comparari. Hanc igitur prudentiam nobis apostoli sancti seminaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qui hereditatẽ capiunt salutis. ⁊tu sedebis : Quid seminasti ut iã
metas : Non ẽ tuum : non ẽ tuũ hoc. s quib paratũ ẽ apatre.
Quid eis iri uides : Profecto ip̃i sedebunt. ip̃i inquã uermiculi
terre iudicantes sedebunt ⁊ tu nõ modo non stab̾. s udicandus astã
mittentes semina sua. uenientes aũt uenient cũ exultatione
portantes manipulos suos. Duo manipuli sunt quos
queris. honoris scilicer ⁊ quietis. Sessionem affeitis ⁊ altitudinem :
s non sit ñ sic: non colliges quia nõ seminasti. Qui serrinauerũt
siborem ⁊ uilitatem: metent honorẽ parit̃ ⁊ quietem. Pro ꝯfusiõe

Expanded text:
qui haereditatem capiunt salutis; et tu sedebis? quid seminasti, ut jam qui haereditatem capiunt salutis; et tu sedebis? quid seminasti, ut jam metas? Non est tuum, non est tuum hoc, sed quibus paratum est a Patre. Quid eis invides? Profecto ipsi sedebunt; ipsi, inquam, vermiculi terrae judicantes sedebunt, et tu non modo non stabis, sed judicandus astabis. mittentes semina sua, venientes autem venient cum exsultatione portantes manipulos suos . Duo manipuli sunt quos quaeris, honoris scilicet et quietis. Sessionem affectas et altitudinem; sed non sic, impie, non sic: non colliges, quia non seminasti. Qui seminaverunt borem et vilitatem, metent honorem pariter et quietem. Pro confusione
Abbreviated transcription (Latin):
te perierint hec uniu̾sa:. Seminauit int̃ra nr̃a tota trinitas. semi¬
nauerunt angłi pariter ⁊ apłi: sem inauerunt ⁊ martyres. ⁊ confessẽs
⁊ uirgines. Seminauit ⁊ filius. ip̃e est qui exiit seminare semen¬
suum. Pater enim non exiit. s filius apatre processit. ⁊ uenit ĩ
mundum. ut qui prius erat cogitatio pacis incorde patris . fieret
paruerunt discipuł disꝑtite lingue tanquã ignis. In pota trinitas
seminauit: ꝑater scilicet panem de celo. filius ueritatem. sp̃c carita
tatem. Ingłi quoq seminauerunt qñ cadentib aliis ip̃i ste¬
terunt. Dixit enĩ luafer ille. iam non lucifer s tenebrifer ⁊ uespus.
Sedebo in monte testamenti ⁊ similis ero altissimo. Oimpudens õ
in prudens. Milia milium ministrãt ei. ⁊decies centena milia as¬
Quid laborasti ut iam sedeas : Omnes amministratorii sp̃c ĩ ꝑꝑ eo¬

Expanded text:
te perierint haec universa? Seminavit in terra nostra tota Trinitas, semite perierint haec universa? Seminavit in terra nostra tota Trinitas, seminaverunt angeli pariter et apostoli, seminaverunt martyres, et confessores, et virgines. Seminavit Deus Patesuum. Pater enim non exiit, sed Filius a Patre processit, et venit in mundum; ut qui prius erat cogitatio pacis in corde Patris, fieret enit, et apparuerunt discipulis dispertitae linguae tanquam ignis. Ita tota Trinitas seminavit: Pater scilicet pacem de coelo, Filitatem. 11. Angeli quoque seminaverunt, quando cadentibus aliis ipsi steterunt. Dixit enim Lucifer ille, non jam lucifer, sed tenebrifer et vesperus: Sedebo in monte testamenti, similis ero Altissimo . O impudens et imprudens! Millia millium ministrant ei, et decies centena millia asquid laborasti, ut jam sedeas? Omnes administratorii sunt
Abbreviated transcription (Latin):
legitur. ⁊ aque q̃ suꝑ celos sunt laudent nom̃ dm̃. que sunt uir¬
seminemus angłis gaudiũ magnum ꝑ occulta suspiria. ⁊ cetera huiꝰ¬
modi que solis eis sunt nota. Gaudiũ ẽenim angłis dei suꝑ uno pec¬
catore penitentiam agente. Hinc dicebat apłs ꝓuidentes bona non
tantum coram deo. s etiam coram hominib. Coram deo dixit. coram¬
eͥs qui uultui eius assistunt. Ip̃is erum maxime placet cum nos
uident octulte orãtes. ioli deo aut ruminantes psalmũ aliquẽ.
aut tale aliquid faciẽ h tulit uttes. Sic seminate ⁊ uos: sic
fructificate hem̃i. fructificaridi. Seminate ⁊uos: quia tam
multi añ uos semina deret. perie d uerunt. fructificate. quia
uobis semirauerunt.m̃ ⁊ si irsutus O genus adam quã multi
senunauerunt in te. et iniecit. tñ quam p̃tiosum semen. Qũa
male ꝑibis⁊ quã merito: simũ perierit inte tantũ semen.
simul ⁊ seminantium labor. Cui ꝑdicioni traderis ab agricola. si in

Expanded text:
legitur: Et aequae quae super coelos sunt, laudent nomen Domini : quae sunt virseminemus angelis gaudium magnum per occulta suspiria, et per caetera hujusmodi, quae solis eis sunt nota. Gaudium enim est angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente. Hinc dicebat Apostolus: Providentes bona non tantum coram Deo, sed etiam coram hominibus eis qui vultui ejus semper assistunt. Ipsis enim maxime placet, cum vos vident occulte orantes, aut ruminantes psalmum aliquem, aut tale aliquid facientes. Sic seminate et vos, sic fructificate, charissimi. Seminate et vos, quia tam multi ante vos seminaverunt; fructificate, quia vobis seminaverunt. O genus Adam, quam multi seminaverunt in te, et quam pretiosum semen! quam male peribis, et quam merito, si perierit in te tantum semen, simul et seminantium labor! Cui perditioni traderis ab agricola, si in
Abbreviated transcription (Latin):
Ppterea ualem magis elige a dambulandum iauẽ edicmad elige¬
tancdum. Ileq eñi ut in serendis arlotib montana solemus ebigẽ
quod frequent᷑ arida sint ⁊ petrosa. In ualib parigue ẜructus. ilbisx¬
ficsu nst pluent aibi plena spica. ibi centesitꝰ orctur fubitus. aet
illuart ualles habundabunt frumento. Audis quia ubior. n allis

Expanded text:
propterea vallem magis elige ad ambulandum, vallem elige ad planpropterea vallem magis elige ad ambulandum, vallem elige ad plantandum. Neque enim vel in serendis arboribus montana solemus eligere, quod frequenter arida sint et petrosa. In vallibus pinguedo est: ibi proficiunt plantae, ibi plena spica, ibi centesimus oritur fructus, juxta illud, Et valles abundabunt frumento . Audis quia ubique vallis
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũtñ ne ip̃i quidem penitus ociosi fuerunt. s nec aprocessione le¬
guntur expulsi. fĩs mei piũ xp̃i ium̃tum qui cũ propħadice̾ potestis.
ut ium̃tum factus sum apud te ⁊ ego semꝑ tecum: uos quib insidet
⁊ dei sapiẽtiam. si uestes nõ habeo quas pedib ur̃is prosternam: tẽp̃¬
tabo ut ramos cedere de arborib. ut tante ꝓcessiom uł parũ aliꝗd
non desit ministerii mei. Arbor fuit beatus benedictus grandis
atq fructifera: tanquã lignũ quod plantatũ ẽ secus de cursus aquaꝵ
ubi sunt de cursus aquaꝵ: Profecto inuallib. quia int̃ mediuma
montium pertransibũt aque. Quis en ĩ non uideat ⁊̃ hos torrentes
montium ardua declinare ⁊ mediã ad himailitatem sem ꝑ diu̾tedecallus.
Sonproferto dic ⁊ eus iuꝑbis resistit. humilibi auit dat g̃ amn Securte¬
pens antiquus: mordens ungulas equi. ut cadat ascensor ed retro.

Expanded text:
Verumtamen ne ipsi quidem penitus otiosi fuerunt, sed nec a processione leVerumtamen ne ipsi quidem penitus otiosi fuerunt, sed nec a processione leguntur exclusi. Fratres mei, pium Christi jumentum, qui cum Propheta dicere potestis, Ut jumentum factus sum apud tet Dei sapientiam : si non habeo vestes quas pedibus vestris prosternam, tentabo vel ramos caedere de arboribus, ut tantae processioni vel parum aliquid non desit ministerii mei. 4. Arbor fuit beatus Benedictus, grandis atque fructifera, tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Ubi sunt decursus aquarum? Profecto in vallibus; quia inter medium montium pertransibunt aquae. Quis enim non videat etiam torrentes montium ardua declinare, et mediam ad humilitatem semper devertere vallis? Sic profecto, sic Deus superbis resistit, humilibrpens antiquus, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro: