comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o : non ꝓ stãtu suo. Diuisus hic est: non ille. Uoces diuers.
semitȩ multȩ: s unumi ꝑ eas significatur. unꝰ querit᷑. Non
diusiones sub̾ȩ in quat̾uario isto expresse sunt. ñ dimensi oẽs.
piales incorporibus intueniur: ñ distinctio ꝑsonals. qͣlem in tͥn¬
cit adorani: ñ num̾̃us ꝓpͥetatum. qͣlem in ꝑsonis ipsis iẽe satem᷑.
esi ñ alud in ꝑsonis. Alioqͥn hoc singłm horũ indeo. qd qͣsuor
imul: hoc qͣtuor ipsa. qd̾ singłm est. Nobis autẽ quia ñ po̾sumꝰ
ũ deo simplicitate ꝯtend̾e: dũ cõtendimꝰ app̃hend̾e unũ. ocẽrit
celuti qͣdruplicatum. facit hoc specłm & enignia: ꝑ qd̾ solum
nt̾im uidere datur. Cum autem uidebimꝰ facie ad faciem: uide¬
uimꝰ sicuti ÷ Nec eñ iam tunc fragilis acies m̃tis nr̃e. qͣntumlibet ue¬
heñter iitendens. aliqͣtenꝰ resiliet. dissiliet ue in sũam pluritatẽ.
bliget se mag̾ ad unabit. ꝯformabitq unitati illꝰ. uł potiꝰ unita

Expanded text:
ces diversae, semitae multae: sed unum per eas significatur, unus quaeritur. Non divisiones substantiae in quaternario isto expressae sunt; non dimensiones, quales in corporibus intuemur; non distinctio personalis, qualem in Trinitate adoramus; non numerus proprietatum, qualem personis ipsis inesse fatemur, etsi non aliud a personis. Alioquin hoc singulum horum in Deo, quod quatuor simul; hoc quatuor ipsa, quod singulum est. Nobis autem, quia non possumus cum Deo simplicitate contendere, dum contendimus apprehendere unum, occurrit veluti quadruplicatum. Facit hoc speculum et aenigma, per quod solum interim videri datur. Cum autem videbimus facie ad faciem, videbimus sicuti est. Nec enim jam tunc fragilis acies mentis nostrae, quantumlibet vehementer intendens, aliquatenus resiliet, dissilietve 457 in suam pluralitatem. Colliget sese magis, adunabit, conformabitque unitati illius, vel potius unitati
Abbreviated transcription (Latin):
de locis. nichil de rebus trahens in se. nichil ex se deponens in
ris: non habens qd̾ ad numerum diuidat: non quȩ colligat
ad unum. Unum qͥppe est: s non unitum. Non partibꝰ constat.
ut corpꝰ: non affectibus distat ut anima: non formis substat.
ut om̃e qd̾ factum est.S neq formȩ: ut istis uisum est. Mag

Expanded text:
rebus trahens in se, nihil ex se deponens in eis; non habens quod ad numerum 452 dividat, non quae colligat ad unum. Unum quippe est, sed non unitum. Non partibus constat, ut corpus; non affectibus distat, ut anima: non formis substat, ut omne quod factum est; sed neque formae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
plicem. duplicem cd̃m: & non ad merum simplex ꝑuenistis: neq ad
quo meliꝰ cogitari non potest. Tamen non ÷ simplex. qd̾ uł uni
uerie obnoxium formȩ: qͣm nec uirgo. uel uni cognita uiro. Se¬
curus loquor. ne is qͥdem qͥ uel duplex÷. erit meus. Habeo enĩ
meliorem. Esto qd̾ hunc numeroso & multiplici anteponam s

Expanded text:
rum simplex pervenistis, neque ad id, quo melius cogitari non potest. Tam non est simplex, quod vel uni fuerit obnoxium formae, quam nec virgo vel uni cognita viro. Securus loquor, ne is quidem qui vel duplex est, erit meus. Habeo enim meliorem. Esto quod hunc numeroso et multiplici
Abbreviated transcription (Latin):
t nẽ reduc oculos mi eugeni ad eun qͥ nẽ ÷ curie. seueo
clesiȩ statum. et studia p̾latorum: eorum p̾sertim qͥ sunt
incireititu tuo. d de his actenꝰ ego. Palpaui: non focus
parietem. libi licet fodere et uidere: ut pote ꝓpħe filio
ratio habet. ñ autiquitas habuit: ũ consentit auctorits
Et si de sua consuetudine calĩtpnia struitur: i neliꝰ ꝓfe¬
cto ila. qͣm sũnus ordo contempnitur. fr̃iuolum tam̃
satis. unde maxiie obtiñe id uolunt. Nos sumꝰ inqͥunt
qͥ i om̃i celebritate dõno papȩ conuinctiores assistinꝰ
sedenti ꝓpiores assidemꝰ: ꝓcedentem posteriores p̃cedinꝰ
Boc totum non dignitatis pͥuilegium. s sedulitatis de¬
bitum. est: diaconi nonien sollempni ipsa administratio¬
ne unt̃ precans. Deniq prbris ordinata consessione ambi¬
eutibus maiestateni: uos ad pedes sedetis. Prdpiores assisti¬
tis. ut habeat paratiores. In eũgiiis legimꝰ: quia facta÷ con¬

Expanded text:
Et nunc reduc oculos, mi Eugeni, ad eum qui nunc est curiae sivae Et nunc reduc oculos, mi Eugeni, ad eum qui nunc est curiae sivae Ecclesiae statum et studia praelatorum, eorum praesertim, qui sunt in circuitu tuo. 16. Sed de his hactenus. Ego palpavi, non fodi parietem. Tibi licetratio habet, non antiquitas habuit, non consentit auctoritas. Et si de sua consuetudine calumnia struitur, melius profecto illa, quam summus Ordo contemnitur. Frivolum tamen satis, unde maximo obtinere id volunt. Nos sumus, inquiunt, qui in omni celebritate domino Papae conjunctiores assistimus, sedenti propiores assidemus, procedentem posteriores praecedimus. Hoc totum non dignitatis privilegium, sed sedulitatis debitum est, diaconi nomen solemni ipsa administratione interpretans. Denique presbyteris ordinata consessione ambientibus majestatem, vos ad pedes sedetis. Propiores assistitis, ut habeat paratiores. In evangiliis legimus, quia facta est con
Abbreviated transcription (Latin):
teicum loqueris. Putas fore posse qđ dicitur: Dutas hic sumꝰ
qͦusq hec fiant: Qͥs det uiuere. ut uidere contingat: o si uide¬
ren in uita mea eccłiam dĩ talibꝰ iunixam columnis. osi
am̃ mei sponsam cerñem tantȩ cõmissam fidei: tante
ereditam puritati. Suid me beatius. qͥd ue securiꝰ: cum
eusmoddi cuxa me. uitȩ meȩ ẽustodes spectareni simul et
testes: Q usbꝰ omnia mea secure secreta cõmitteremͥ coni¬
muniearem consilia: qͥbus me totum resunderem. tanꝙͣ
alteri michi. Qu̾i si uellem aliqͣtenꝰ deuiare. non sin̾ent:
srenarent p̃ciptem. dormitantem ettarent. A uor me
reuerentia et libertas extollentem repͥmeret: exceden¬
tem corrig̾et. Quorum me constantia et fortitudo nu¬
tantem firmaret: erigeret diffidentem. Quorum me sides
scĩtas. ad queꝙ sc̃a. ad queq honesta. ad queq pudica. ad
queq amabilia &e bone fame ꝓuocaret.

Expanded text:
 al. spiritum, tecum loqueris: Putas fore posse quod dicitur? Putas hic sumus,  al. spiritum, tecum loqueris: Putas fore posse quod dicitur? Putas hic sumus, quousque haec fiant? Quis det vivere, ut videre contingat? O si viderem in vita mea Ecclesiam Dei talibus innixam columnis! O si Domini mei sponsam cernerem tantae commissam fidei, tantae creditam puritati! Quid me beatius, quidve securius, cum ejusmodi circa me vitae meae et custodes spectarem simul et testes? Quibus omnia mea secreta secure committerem, communicarem consilia; quibus me totum refunderem, tanquam alteri mihi. Qui, si vellem aliquatenus deviare, non sinerent, frenarent praecipitem, dormitantem excitarent. Quorum me reverentia et libertas extollentem reprimeret, excedentem corrigeret: quorum me constantia et fortitudo nutantem firmaret, erigeret diffidentem: quorum me fides et sanctitas ad quaeque sancta, ad quaeque honesta, ad quaeque pudica, ad quaeque amabilia et bonae famae provocaret.
Abbreviated transcription (Latin):
prbro p̾sentatus illi ÷ piscis quem uulgo uocant star¬
gioneni ꝑcunet̾atus legatus quanti uenierit: non as
uiato et u̾ecundo. Item cum eẽmus in quodam oppi¬
ao. adña illsꝰ oppidi obtulit illi ꝓ deuotione cum ma¬
nitĩdio qluas uel tres parapsides pulchras: lignea tam̃.
Quas alqͣndui inituens homo scrupulosȩ conscientis.
pissee: qui ligneas refutauit: Non fuerunt qui dicere potu¬
sent legato: ditauimꝰ abraham Ipse uͦ cum sanuele libere
conciouabatur ad om̃s. Loquimini de me coram dñs. et corã
rp̃o eiꝰ. ittrum bouem cuiꝰ quam tulerim. anasinum. si quem¬
piam calũpniatus sum: si oppressi aliquen: si de manu cuiꝰ¬
si talium daretur uirorum copia  sttuam¬
s̃da ab eternitate illorũ tͥ temporum beatitudo uideretur. eũ
te quaquau̾sum ꝓcedens stipatuni uideres. tam melito agini¬
ne beatorium: Si te noui. heres. et altum trahens suspirium.

Expanded text:
presbytero praesentatus illi est piscis, quem vulgo vocant sturpresbytero praesentatus illi est piscis, quem vulgo vocant sturgionem. Percunctatus legatus quanti venierit, « Non ainvito et verecundo. Item cum essemus in quodam oppido, domina illius oppidi obtulit ei pro devotione cum manutergio duas vel tres paropsides pulchras, ligneas tamen: quas aliquandiu intuens homo scrupulosae conscientiae,pisset, qui ligneas refutavit? Non fuerunt qui possent legato dicere: Ditavimus Abraham . Ipse vero cum Samuele libere concionabatur ad omnes: Loquimini de me coram Domino et coram Christo ejus, utrum bovem cujuspiam tulerim aut asinum; si quempiam calumniatus sum, si oppressi aliquem, si de manu cujutituam . O si talium daretur virorum copia, secunda ab aeternitate illorum tibi temporum beatitudo videretur, cum te quaquaversum procedens, stipatum videres tam inclyto agmine beatorum? 15. Si te novi, haeres, et altum trahens suspirium
Abbreviated transcription (Latin):
lagrem ao ineanim uenire faccum duleis memorie
pemeauit ut pene expensis et eqͥs descientibus uuo pise¬
mo isbb eraniꝰ nine puetus est P ost tͥaie credo secutus
ep̃. erar enum illi causa cum adu̾sario. et agendi adeto
dies: cepit reqͥ rere suffragia amicorum. sunq ꝑ siiglo
sol lie tt arentur uentum÷ ad martinum. fiducia erat mo
pormulo: qul non posset immemor⁊ et̾ recentis benefici
rum martinꝰ decepisti me inquit. nesciebam tibi immiu̾
neg ds ium. Tolle equum tuim: ecce in stabulo est. Et hoa
eadem resignauit illi. Qd dicis mi eugeni: Ñ ne altrraiꝰ
seli res . redisse legatum de t̾ra auri sine auro. tnͣsisse ꝑ
teri argerti. et argentum nescise. donum insuper qđ po¬
terat ct̃ siispeetum. ileo reiecisse: s om̃ locum suauem uͥ
que egationem in partibꝰ aquitaniȩ ꝓpͥis sumptibꝰ are¬
nie amiministrauit: idq annos plures. Rem loquor.
quam uidi ipse. E ram cum illo in t̾ra illa. cum a qͥdã

Expanded text:
r ad medium venire factum dulcis memoriae remeavit, ut pene expensis et equis deficientibus, vix perve ubi eramus tunc, pervectus est. Postridie, credo, secutus episcopus erat enim illi causa cum adversario, et agendi aderat dies coepit requirere suffragia amicorum. Cumque per singulos sollicitarentur, ventum est ad Martinum. Fiducia erat major in illo, qui non posset immemor esse recentis beneficii. Tum Martinus: « Decepisti me, » inquit: « nesciebam tibi imminere negotium. Tolle equum tuum, ecce in stabulo est. « Et hora eadem resignavit illi. Quid dicis, mi Eugeni? Nonne alterius saeculi res est, redisse legatum de terra auri sine auro? transiisse per terram argenti, et argentum nescisse? donum insuper, quod poterat esse suspectum, illico rejecisse? 14. Sed o mihi locum suavem, ubi legationem in partibus Aquitaniae propriis sumptibus strenue administravit, idque annos plures. Rem loquor quam vidi ipse. Eram cum eo in terra illa, cum a quodam
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ sic. Ipsi regnauerunt et ñ ex me: principes extiterunt. et
ego non cognoui. Iam si regnare sine do iuuat: habes głam
s non ap̃ dñ. At si int̾dictum tenemꝰ: audiamꝰ edictum. Qͥ
maior est ur̃m ait fiat sic̃ unior: && qui p̾cessor est. sicut qͥ min
tis Que et commendatur ipiiꝰ exemplo iegis latoris: qͥ scitꝰ
uingit. Ego auteni in medio ur̃m suni: tanquam qͥ mini
mt. Qͥs se iam titulo hoc inglorium putet: quo se pͥor qñs
e presigniuit: Merito paulus głatur in eo dicens. Ministri
pisunt et ego. Et addit: Ut minus sapiens dieo: pluꝰ ego.
laboribus plurimis. in carceribus abundantius: in
agis supra modum. in mortibus frequenter. Op̃clarũ
imnisterium. Qͦ non id głosius pͥncipatu: Si głari oportet.¬

Expanded text:
Deus sic: Ipsi regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et Deus sic: Ipsi regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et ego non cognovi . Jam si regnare sine Deo juvat, habes gloriam, sed non apud Deum. At si interdictum tenemus, audiamus edictum. Qui maior vestrum est, fiet sicut minor, et qui precessor est, sicut qui mintracio, que et commendatur ipsius exemplo legislatoris, qui secutus adiungit: Ego autem in medio vestrum sum, sicut qui ministrat . Quis se jam titulo hoc inglorium putet, quo se prior Dominus gloriae praesignivit? Merito Paulus gloriatur in eo, dicens: Ministri Christi sunt, et ego. Et addit: Ut minus sapiens dico, plus ego. In laboribus plurimis, in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus frequenter . O praeclarum 420 ministerium! Quo non id gloriosius p
Abbreviated transcription (Latin):
bona sunt nec mala. Usus tamen hoꝵ bonus. abusio inala
sollicitudo peior. questus turpior. Esto. ut alia qͣcunꝙia¬
tione hec tͥ uendices: s ñ apłico uire. Nec enĩ tͥ ille dare qͦ
ñ habuit potuit. Qͦd habuit hoc dedit: sollicitudinem itt
dixi suꝑ eccłias. N quid dñationen: Audi ipsum. Non
dnãntes ait in clero. s forma facti gregis. Et ne dictum sola hu¬
militate putes. ñ etiam ueritate: uox dñi ẽ in euangelio.
Reges gentium dñantur eorum: et qui potestatem habent
suꝑ eos benesici uocantur. & infert. Uos autem ñ sic. planũ
est. apłis int̾dicitur dnãtus. Igͦ ec tu. & tibi usurpare aude.
aut dnãns apłicatum: aut apłicus dnãtum. P lane ab alt̾u¬
tro ꝓhiberis. Si utrumq simul habere uoles: ꝑdes utrunq. d¬
lioqͥn non te exceptum illorum numero putes. de qͥbus quertꝰ

Expanded text:
bona sunt, nec mala: usus tamen horum bonus, abusio mala, bona sunt, nec mala: usus tamen horum bonus, abusio mala, sollicitudo pejor, quaestus turpior. Esto, ut alia quacunque ratione haec tibi vindices: sed non apostolico jure. Nec enim tibi ille dare quod non habuit potuit. Quod habuit, hoc dedit, sollicitudinem, ut dixi, super Ecclesias. Nunquid dominationem? Audi ipsum. Non dominantes, ait, in clero, sed forma facti gregis . Et ne dictum sola humilitate putes, non etiam veritate, vox Domini est in Evangelio: Reges gentium dominantur eorum, et qui potestatem habent super eos, benefici vocantur: et infert: Vos autem non sic . Planum est: Apostolis interdicitur dominatus. 11. I ergo tu, et tibi usurpare aude aut dominans apostolatum, aut apostolicus dominatum. Plane ab alterutro prohiberis. Si utrumque simul habere voles, perdes utrumque. Alioquin non te exceptum  al. exemptum illorum numero putes, de quibus queritur
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd elaborandum in agto dm̃ tui: Et plurimum. ⁊  plane
ress aliqd ꝓ secto tuo relieturꝰ es sucessora. et uleabraiet ali ali
Rusq in finem. Circa undecimam dentꝙ horam oparo ocua
siunttur. &e mituntiur in uineam. Antecessores tui apli audi¬
uunt: qͥa mesuis qͥlem multa. oꝑarii ũ pauci. Patam tebl
undicato hereditatem. Sam si filiꝰ: et heres. Ut ꝓbes heredẽ.
migila ad euram: ce non ocio torpeas. ne et cibi dieiđ. r d
uit dleliciis resolutum: aut resupinum pompis. gite
horuim tibi tabule testatoris assignant. Si qͥ dc Siplit dem
nore contentus sis: curam potiꝰ hereditabis et oꝑam. qͣn
qui speculator suꝑ omrua constitueris.: Eiumũ ꝓspectus
inqͥt hoc do tibi. Qͥd illud: Num scio: hon est aurun. neq argẽ¬
tum: cum ipse dicat. argentum et aurum nonẽ mͥ. Si habere
contingat. utere non pro libito: s pro tempore. Sic eris utens
illis qͣsi non utens. Ipsa qͥdem qͦd ad animi spectat bonũ. nec

Expanded text:
aliquid elaborandum in agro Domini tui? Et plurimum. Non plane ies. Aliquid profecto tuo relicturus es successori, et ille aliis, et alii aliis usque in finem. Circa undecimam denique horam operarii otii arguuntur, et mittuntur in vineam. Antecessores tui Apostoli audierunt, quia messis quidem multa, operarii vero pauci . Paternam tibi vindicato haereditatem. Nam si filius, et haeres . Ut probes haeredem, evigila ad curam; et non otio torpeas, ne et tibi dicatur: Quid aut deliciis resolutum, aut resupinum pompis. Nihil horum tibi tabulae testatoris assignant. Sed quid? Si illarum tenore contentus sis, curam potius haereditabis et operam, quam qui speculator super omnia constitueris? Enim vero prospectus inquit, hoc tibi do. Quid illud? Unum scio: non est aurum neque argentum, cum ipse dicat: Argentum et aurum non est mihi . Si habere contingat, utere non pro libitu, sed pro tempore. Sic eris utens illis, quasi non utens. Ipsa quidem, quod ad animi bonum spectat, nec
Abbreviated transcription (Latin):
loro detrahere. aut dethentem audire: qͥa horũ dapnabi
ntuitum: cum pecuniam tanqͣm paleani dicaris habe.
miuiꝰ sepe. nec noxie minꝰ insidiari uidicantibꝰ solet: de quo
nqrime qͥd in tua lateat conscientia. latere te nolum. Ca il¬
iud sit queris: Acceptio ꝑsonarum. Ñ parui de reũ pecc̾i en¬
istimes. s facies pecc̃orum sumis. et ñ potiꝰ causas iudicas
meritorum. Ẽst itẽ uiciũ. cuiꝰ si te immunem sentis. int̾ õs
qͥs noui ex his qͥ cathedras asceuderunt. sedebis me uidi&e
sicilitas credulitatis hec est. cuiꝰ callidissime uulpecule
magnorũ neminem cõꝑi satis cauisse uersutias. Inde eis
ipais ꝓ nichilo ire mutte: inde innocentium freqͥ̾ns ad dictio.
mde p̾iudlicia in absentes. Sratulor aitẽ tibi. nec enii alsen¬
tationis ap̃te u̾eor inc̃rere notam⁊ qͣtulor inqͣm p̾sidere
te usq adhuc absq horum omnium querela multa: an

Expanded text:
Porro detrahere, aut detrahentem audire, quid horum damnabilius Porro detrahere, aut detrahentem audire, quid horum damnabilius intuitum, cum pecuniam tanquam paleam dicaris habereminus saepe, nec noxie minus insidiari judicantibus solet: de quo maxime, quid in tua lateat conscientia, latere te nolim. Quid illud sit quaeris? Acceptio personarum. Non parvi te reum peccati existimes, si facies peccatorum sumis et non potius causas dijudicas meritorum. Est item vitium, cujus si te immunem sentis, inter omnes quos novi ex his qui cathedras ascenderunt, sedebis me judice  prophetam. . Facilitas credulitatis haec est, cujus callidissimae vulpeculae magnorum neminem comperi satis cavisse versutias. Inde eis ipsis pro nihilo irae multae, inde innocentium frequens addictio, inde praejudicia in absentes. Gratulor autem tibi: nec enim assentationis apud te vereor incurrere notam: gratulor, inquam, praesidere te usque adhuc absque horum omnium querela multa: an
Abbreviated transcription (Latin):
tinuerunt contͣria sͥ fortuna: qͣm qui ꝓpicia ñ ꝑdiderũt.
decentior. aut sermo insolentior. aut inmioderatior cura
sapientiam scribi in ocio: cauendum et in ocio ocium est.
fugienda ꝓide ociositas: nugarum mater. nouerca uir¬
tutum: Inter secłares. nuge. nuge sunt: in ore sacerdotis
blasphemie. Iuterdum tamen si incidant. ferendȩ fortassis.
referendȩ nunqͣn. Magis int̾ueniendum caute. et ꝓrudeu¬
ter nugactati. Prorumpendum sane inseruumnqͥd. qͥd ñ mͦ
iuiliter .s libenter audiant: et supersedeant oꝯciosis. Lon¬
scrasti os tuum euangłio: talibꝰ iam aꝑire illicrdum.
assuescere sacleguim est. Labia sacerdotis ait custodi¬
unt scientiam. et legem regͥrunt de ore eiꝰ. ñ nugas ꝓfe¬
eto uel fabulas. Y̾bum scurrile. qͦd fasceti. urbaniue
niomine colorant. ñ sufficit ꝑegͥnari ab ore. ꝓcul et ab au¬
et releganlum. fẽde ad cachinnos moueris. fels moues

Expanded text:
tinuerunt, contraria sibi fortuna, quam qui propitia non perdiderunt. tinuerunt, contraria sibi fortuna, quam qui propitia non perdiderunt. decentior, aut sermo insolentior, aut immoderatior cura sapientiam scribi in otio , cavendum et in otio otium est. Fugienda proinde otiositas, mater nugarum, noverca virtutum. Inter saeculares nugae, nugae sunt; in ore sacerdotis, blasphemiae. Interdum tamen si incidant ferendae fortassis; referendae nunquam. Magis interveniendum caute et prudenter nugacitati. Prorumpendum sane in serium quid, quod non modo utiliter, sed libenter audiant et supersedeant otiosis. Consecrasti os tuum Evangelio: talibus jam aperire illicitum, assuescere sacrilegium est. Labia sacerdotis, ait, custodiunt scientiam et legem requirunt de ore ejus : non nugas profecto vel fabulas. Verbum scurrile quod faceti urbanive nomine colorant, non sufficit peregrinari ab ore: procul et ab aure relegandum. Foede ad cachinnos moveris, foedius moves.
Abbreviated transcription (Latin):
nocens. si aut punias eũ cui forte parcendum eẽt: aut par¬
uen̾is. nolo dissimules. Si constantẽ in tuis. condolentem
in alienis: gaude. Recti cordꝰ hoc Fregione ꝑuersisuni: si
cum in ꝓpͥis dep̃hendaris fortasse inipatiens: ntrime
tam̃ in alienis compatiens sentiaris. Qd si in ꝓsperis
Nichil ne est qͥͦd consid̾ationem sollicitet: Est utiq si
diligenter attendas. quam rarus semꝑ excit̾it: quiñ
uel modice in ꝓsꝑitate animum relaxarit. a sui eustoc¬
a. & disciplina. Qndo hec icautis non fuit ad discipli¬
nam. qͦd ignis. ad ceram. qͦd solis radius ad niuem. ull
glaciem: Sapiens dauid. sapientior salomon fuit: s blax¬
dientibꝰ nimis sccłis rebus. alter ex parte. alter ex toto de¬
sipuit. Magnꝰ qui uicedens in aduersa non excidit. uel pa¬
rum asapientia: nec minor eui p̾sens felicitas. si arrisit
non irrisit. Quamqͣm faciliꝰ inuen̾is qui sapientiam re¬

Expanded text:
nocens, si aut punias eum cui forte parcendum esset, aut parnocens, si aut punias eum cui forte parcendum esset, aut parveneris nolo dissimules. Si constantem in tuis, condolentem in alienis gaude. Recti cordis hoc; e regione perversissimi, si cum in propriis deprehendaris fortasse impatiens, minime tamen in alienis compatiens sentiaris. Quid in prosperis? nihilne est quod considerationem sollicitet? Est utique si diligenter attendas, quam rarus semper exstiterit, qui non vel modice in prosperitate animum relaxaverit a sui custodia et disciplina. 425 Quando haec incautis non fuit ad disciplinam, quod ignis ad ceram, quod solis radius ad nivem vel glaciem? Sapiens David, sapientior Salomon fuit: sed blandientibus nimis secundis rebus alter ex parte, alter ex toto desipuit. Magnus qui incidens in adversa, non excidit vel parum a sapientia: nec minor cui praesens felicitas si arrisit, non irrisit. Quanquam facilius inveneris qui sapientiam re
Abbreviated transcription (Latin):
tius clementia tua: discretio qͦq mod̾atrix earũclem
iurtutum. Qualis uidelicet in donandis inutriis. qͣlis
as in ulciscendis: qͣm in utͦq ꝓuidus. modi. loci. tem¬
porisq obseruator. Prorsus consid̾anda tria hec. inusu
urtutum harum: ne ñ sutt uirtutes. si p̾ter hec repi¬
antur. Nẽpe eiꝰmodi non natura. Qtutes. s. usus facite
qam ex se indifferentes eẽ noscuntur. Tuum est aut ab¬
utendo. & confundendo facere uicia: aut bene ordina¬
teq utendo uirtutes. Solent discretionis oc ulo cali¬
gante. alt̾utrum s p̃ripe loca: terminos occupare. Por¬
ro caliginis due sunt cause: ira et mollior affectus. Is
uidicii censuram eneruat: illa p̃cipitat. Qmͦ ab alt̾o ũ
pielitet᷑. aut pietas clem̃tie: aut zeli rectitudo: Turba¬
tꝰ p̃ ira ocłs. clem̃ter nil intuetur. suffusus fluxu qͣdam
et muliebri mollicie. animi rectuni ñ uidet. Ñ eris in¬

Expanded text:
tuus, clementia tua, discretio quoque moderatrix earumdem tuus, clementia tua, discretio quoque moderatrix earumdem virtutum, qualis videlicet in donandis injuriis, qualis sis in ulciscendis, quam in utroque providus modi, loci, temporis observator. Prorsus consideranda tria haec in usu virtutum harum; ne non sint virtutes, si praeter haec reperiantur: nempe ejusmodi, non natura virtutes, sed usus facit. Nam ex se indifferentes esse noscuntur. Tuum est, aut abutendo et confundendo facere vitia; aut bene ordinateque utendo, virtutes. Solent discretionis oculo caligante alterutrum sibi praeripere loca, terminos occupare. Porro caliginis duae sunt causae, ira et mollior affectus. Is judicii censuram enervat, illa praecipitat. Quomodo ab altero non periclitetur, aut pietas clementiae, aut zeli rectitudo? Turbatus prae ira oculus clementer nil intuetur; suffusus fluxa quadam et muliebri mollitie animi rectum non videt. Non eris in
Abbreviated transcription (Latin):
bendo. Uigilanter discerne qͣlis exte. & qͣlis sis dono
der: et non sit in sp̃u tuo dolus. Grit autẽ. nͥ fideliter
partiens tua tibi: et que sunt dĩ deo sine fraude resig¬
nes. Ex te mala. bona a dño eẽ: ꝑsuasum tibi ñ ambi¬
go. Sane int̾ considerandum qͣlis sis. etiam qͣlis fueris ad
memoriam reuocandum: conferenda posteriora pͥorib̾.
ẜfeceris ne in uirtite. in sapientia. in intellectu. in sua¬
uitate morum: an ab his forte qͦd absit defeceris: pati¬
entior sis. an impatientior solito. tracundior lenior ne
insolentior an humilior: affabilior. an aristerior: exora¬
bilior an difficilior: pusillior animo an magnanimi¬
or ÷ seuerꝰ magis. an plusculum dissolutus: timoratior
an forte fidentior quam oportet. Quam latꝰ tͥ patet
rampꝰ. in hoc gen̾e consid̾ andi. Memoro ego pauca.
ueliti quedam seminaria ꝓferens: non tam̃ ipse se¬
rens. s dans semen serenti. O poitet innotescat tͥ delus

Expanded text:
bendo. Vigilanter discerne, qualis ex te, et qualis sis dono bendo. Vigilanter discerne, qualis ex te, et qualis sis dono Dei; et non sit in spiritu tuo dolus. Erit autem, nisi fideliter partiens, tua tibi, et quae sunt Dei, Deo sine fraude resignes. Ex te mala, bona a Domino esse, persuasum tibi non ambigo. Sane inter considerandum qualis sis, etiam qualis fueris ad memoriam revocandum. Conferenda posteriora prioribus. Profecerisne in virtute, in sapientia, in intellectu, in suavitate morum; an ab his forte quod absit! defeceris. Patientior sis, an impatientior solito, iracundior leniorne, insolentior an humilior, affabilior an austerior, exorabilior an difficilior, pusillior animo an magnanimior, serius magis an plusculum dissolutus, timoratior an forte fidentior quam oportet. Quam latus tibi patet campus in hoc genere considerandi! Memoro ego pauca, veluti quaedam seminaria proferens; non tamen ipse serens, sed dans semen serenti. Oportet innotescat tibi zelus
Abbreviated transcription (Latin):
in p̾senti a sese exules ꝑ obliuionem. in alia ꝑ manẽ solli¬
erudinem mugrant scła: non ꝓfutura. immo nec fut̃a
Similiter animꝰ distentꝰ in mutta: multis laceret᷑ cur̃
necesse ẽ. Nempe immoderata extensio extenuationẽ
et extenuatio nimia scissionem facit. Iam uͦ alta pͥ¬
sumptio. ꝗͥd nͥ ruinosa p̾cipitatio est: Legisti namq
ante riunam exaltat᷑ cor. Qͥd e regione nimiȩ puulli¬
nunitatis deiectio: nͥ desꝑata quedam absoitio est:I
hanc fortis non cleicietur: prudens longioris uite ñ ab¬
ducet᷑ incerto: modestus moderabit᷑ curas: temꝑabit
a suꝑfluis. non deerit necessariis. Poiro ustus altiora
se ñ p̃sumet: s loquet᷑ cum iusto. Si iustꝰ fuero. ñ leuabi
ambules. et tota equitate u̾seris. ut nec plus uero tͥ tri¬
buas. nec plus iusto parcas. Porro plus uero tribius. ñ
mͦ arrogando tͥ qͦd ñ habes bonum. s qͦd habes ascri¬

Expanded text:
in praesenti a sese exsules per oblivionem, in alia per inanem solliin praesenti a sese exsules per oblivionem, in alia per inanem sollicitudinem migrant saecula, non profutura, imo nec futura. Similiter animus distentus in multa, multis laceretur curis necesse est. Nempe immoderata extensio extenuationem, et extenuatio nimia scissionem facit. Jam vero alta praesumptio, quid nisi ruinosa praecipitatio est? Legisti namque, Ante ruinam exaltatur cor . Quid e regione nimiae pusillanimitatis dejectio, nisi desperata quaedam absorptio est? In hanc fortis non dejicietur. Prudens longioris vitae non abducetur incerto. Modestus moderabitur curas, temperabit a superfluis, non deerit necessariis. Porro justus altiora se non praesumet, sed loquetur cum justo: Si justus fuero, non levabo ambules, et tota aequitate verseris, ut nec plus vero tibi tribuas, nec plus justo parcas. Porro plus vero tribuis, non modo arrogando tibi quod non habes bonum, sed et quod habes adscri
Abbreviated transcription (Latin):
li supra. non euadere in longiꝰ. non extendi in latiꝰ. Tens
medium: si ñ ius ꝑdere modum. Locus mediꝰ tutus est.
habttare in longo. qͦd uitra modum sit. s ne ii lato qͥdem
qͥd extͣ sit: porro nec in alto uel uno. qͦd alterum supra.
alt̾m infra sit. Deniq et longitudo ext̾minium habere¬
.iiu. solet. et dilatatio scissuram. et altitudo rui¬
inam: et ꝓfundum absortionem. Dico hec planiꝰ. ne me
pits ea loqui que apłs comp̾hendere hortatur eũ om̃is
scĩs iongitudinem. latitudinẽ. sublimitatemi. et ꝓfui¬
aum: qͥd alt̾ius erit et dispitationis et tempis. Nunc aũ
iongum clico. cum sͥ homo longiorem ꝓmittit uitam :
letum cum in suꝑfluas animꝰ distendit᷑ curas: altum cũ
de se p̃sumit plus. ꝓfundum. eum plus deicit. Qͥ glonga
sͥ metit᷑ tempora. ñne uere ingredit᷑ iter ext̾minis. tͣnsiẽs
uite t̃minos. ꝓductiori sollicitudine: Inde. est qͦd hoĩes.

Expanded text:
li supra, non evadere in longius, non extendi in latius. Tene li supra, non evadere in longius, non extendi in latius. Tene medium, si non vis perdere modum. Locus medius tutus est. habitare in longo, quod ultra modum sit: sed ne in lato quidem quod extra sit: porro nec in alto vel imo, quod alterum supra, alterum infra sit. Denique et longitudo exterminium habere solet, et dilatatio scissuram, et altitudo ruinam, et profundum absorptionem. Dico haec planius, ne me putes ea loqui quae Apostolus comprehendere hortatur cum omnibus sanctis, longitudinem, latitudinem, sublimitatem, et profundum, : quod alterius erit et disputationis, et temporis . Nunc autem longum dico, cum sibi homo longiorem promittit vitam; latum, cum in superfluas animus distenditur curas; altum, cum de se plus praesumit; profundum, cum se plus dejicit. Qui ergo longa sibi metitur 424 tempora, nonne vere ingreditur iter exterminii, transiens vitae terminos productiori sollicitudine? Inde est, quod homines
Abbreviated transcription (Latin):
uacat nascenti in peccato. fragili corpore. et m̃te sterili: Uen
gͦ repletꝰ. cui infirmitas corꝑis. & fatuitas cordis cumulã
traduce sorde. mortis adiectione. Salubris copula. ut cogi¬
tans te summum pontificem. attendas pariter uilissimũ
pulũem non fuisse. s eẽ. Imitet᷑ cogitatio naturam. iniute
Nne natura. in ꝑsona hominis. uili limo. uite spiraculũ
colligauit: ĩIne auctor nature in sui ꝑsona. u̾bum lum¬
umq contẽperauit: Ita tibi sume formam. tam de nr̃ȩ
cone eetione originis qͣm de sacram̃to redenitionis: ut al
seclene non alta saꝑiens sis. s humilia de te sentiens. hun¬
libꝰq consentiens. ꝑ roinde si consideras qͣntus es. cogita
etiam qͣlis: et in axime. Hec te sane consid̾atio tenet in te.
nec ate auolare sintt. non ambulare in magnis. neq in
mirabilibꝰ suꝑ te. In te consistito. N infra deici. non attol¬

Expanded text:
vacat nascenti in peccato, fragili corpore, et mente sterili? Vere vacat nascenti in peccato, fragili corpore, et mente sterili? Vere ergo repletus, cui infirmitas corporis, et fatuitas cordis cumulatur traduce sordis, mortis addictione. Salubris copula, ut cogitans te summum Pontificem, attendas pariter vilissimum cinerem non fuisse, sed esse. Imitetur cogitatio naturam; imitetuNonne natura in persona hominis vili limo vitae spiraculum colligavit? Nonne Auctor naturae in sui persona Verbum limumque contemperavit? Ita tibi sume formam tam de nostrae concretione originis, quam de sacramento redemptionis: ut altus sedens, non alta sapiens sis, sed humilia de te sentiens, humilibusque consentiens. etiam qualis et maxime. Haec te sane consideratio tenet in te; nec a te avolare sinit, non ambulare in magnis, neque in mirabilibus super te. In te consistito. Non infra dejici, non attol
Abbreviated transcription (Latin):
pocomata ab inicio maledicta. Disrumpe uelandis ⁊ foliorũ
elantium ignominiam: non plagam euruagmr pina
bele fucum fugacis honoris huiꝰ. et malegolorateareo uem
głiole ut nude nudum consideres: qma puidudegeni dui le
utes matͥs tue Nunqͥd insulatus⁊ qunqͥa rneu aẽmis aut
dondus sericis aut coronatꝰ pennus aut suffareiat̾ mecallif:
bicuneta hec ueluti nubes quasdam matutinas ueloctero
transeuntes. et cito ꝑtͣnsitiuas dissipes. et ersuffiesa facie con¬
siderationis tue: occurret tͥ homo nudus & pauper de nu¬
sr et miserabilis. hoiio dolens qͦd homo sit. erubescens
qͦd nudus sit. plorans qͦd natus sit. murmurans qͦd sit. hõ
natus ad saboren non ad honorem. homo nat̾ de mulie¬
re. et ob hoc cum reatu. breui uiuens tempore. ideoq d
metu: repletꝰ multis miseriis. et ꝓpt̾ea cum fletu. Et ueu
multis: qͥa corporis et anime simul. Qͥa eium calamitate

Expanded text:
perizomata ab initio maledicta. Dirumpe velamen foliorum perizomata ab initio maledicta. Dirumpe velamen foliorum celantium ignominiam, non plagam curantium. Dele fucum fugacis honoris hujus, et male coloratae nitorem gloriae, ut nude nudum consideres, quia nudus egressus es de utero matris tuae . Nunquid infulatus? numquid micans gemmis, aut floridus sericis, aut coronatus pennis, aut suffarcinatus metallis? Si cuncta haec, veluti nubes quasdam matutinas, velociter transeuntes et cito pertransituras, dissipes et exsuffles a facie considerationis tuae, occurret tibi homo nudus, et pauper, et miser, et miserabilis; homo dolens quod homo sit, erubescens od nudus sit, plorans quod natus sit, murmurans quod sit; homo natus ad laborem , non ad honorem; homo natus de muliere, et ob hoc cum reatu; brevi vivens tempore, ideoque cum metu; repletus multis miseriis , et propterea cum fletu. Et vere multis, quia corporis et animae simul. Quid enim calamitate
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs es.S noli oblunsci etiam qͥd. Nam & ego non sum oblis
id me ꝓmisisse repetiturum. in oportunitate. Quam ꝯportis¬
ne cum eo qui es. etiam qͦd ante eras consideras. Qͥd dico eras.
łt nunc es. Qadesirias intueri. qͦd non desisti eẽ: Una sane con¬
sideratio est. qͥd fueris. et qͥd sis. Nã qͥs sis factus: altera. Non oports
ut ista extundat illam. in serittinio tui. Es enĩ ut dixi adhuc qͥ
eras. et ñ minꝰ hoc es. qͣm qͦd faetus es post: forte et magis. Uens
qua natus es: mittuatus hoc non in hoc muater reieo¬
un illud. s istucl adiectum. Tractenius utrumꝙ simil: nan
t prefatum me memini. collate erimucem aube res uraio¬
es ficit. Dixi supra consideranti qͥd sis. naturam occurrerei
qua es homo. Ham homo natis es. Porro ꝑcunctanti qͥs sis. ꝑ¬
uitis. oportet attendas. si non uis tue cousiderationis fru¬
uui er utilitate fraudari. Tolle ꝓude nune hereditaria hec

Expanded text:
s es. Sed noli oblivisci etiam quid? Nam et ego non sum oblitus, s es. Sed noli oblivisci etiam quid? Nam et ego non sum oblitus, id me promisisse repetiturum in opportunitate. Quam opportune cum eo qui es, etiam quod ante eras, consideras! Quid dico, eras? Et nunc es. Quid desinas intueri, quod non desisti esse? Una sane consideratio est, quid fueris, et quid sis: nam quis sis factus, altera. Non oportet ut ista extundat 423 illam in scrutinio tui. Es enim, ut dixi, adhuc quod eras: et non minus hoc es, quam quod factus es post, forte et magis. Denique illud natus es, mutuatus hoc, non in hoc mutatus. Non rejectum illud, sed istud adjectum. Tractemus utrumque simul: nam, ut praefatum me memini, collatae ex invicem ambae res utiliores fient. Dixi supra consideranti quid sis, naturam occurrere, qua es homo: nam homo natus es. Porro percunctanti quis, persnatus, oportet attendas, si non vis tuae considerationis fructu et utilitate fraudari. Tolle proinde nunc haereditaria haec
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum ab epãtu deponere. etiam tradere sathane potes
Stat gͦ inconcussum pͥuilegium tuum tibi: tam inci¬
tis claubus. qm in ouibus cõmencdatis. Accipe aliud. qͦ
gabant. & dñs apparebat in littore: qͦdq iocundiꝰ era
incorpore rediuiuo. Sciens petaꝰ qͥa dñs est. in mare s
misit. et sic uenit ad ipsum. aliis nauigio ꝑuenientib
aͥd istud: Nempe signum singłaris pontificii petri:.ꝑ
qͦd non nauem unam ut ceteri quiq suam: s sełni ipsum suse¬
pert gubernandum. Mare enim scłm est: naues ecclie. Inde
est qͦd alt̾a uice instar dñi gradiens super aquas. unicum
se xp̃i uicarium designauit: qui non uni popło. s cuncti
p̃esse deberet. Siqͥdem aque multe: pplĩ multi. Ita cum qss
cet̾orum habeat suam. tibi una cõmissa est gratissima naus
facta ex omibus: ipsa uniu̾̃salis eccłia. toto orbe diffusa. En¬

Expanded text:
ipsum ab episcopatu deponere etiam et tradere satanae potes? ipsum ab episcopatu deponere etiam et tradere satanae potes? Stat ergo inconcussum privilegium tuum tibi tam in datis clavibus, quam in ovibus commendatis. Accipe aliud, quogabant, et Dominus apparebat in littore; quodque jucundius erat, in corpore redivivo. Sciens Petrus quia Dominus est, in mare se misit, et sic venit ad ipsum, aliis navigio pervenientibus . Quid istud? Nempe signum singularis pontificii Petri, per quod non navem unam, ut caeteri quique suam, sed saeculum ipsum susceperit gubernandum. Mare enim saeculum est; naves, Ecclesiae. Inde est quod altera vice instar Domini gradiens super aquas, unicum se Christi vicarium designavit, qui non uni populo, sed cunctis praeesse deberet: siquidem aquae multae, populi multi . Ita cum quisque caeterorum habeat suam, tibi una commissa est grandissima navis; facta ex omnibus ipsa universalis Ecclesia, toto orbe diffusa.
Abbreviated transcription (Latin):
pianitu ii disfinguitur nichil. et fote psentes ceticontlise¬
pulrerant: cũ cõmitcens umi. uintãtem om̃ib cõmenclares
ili no grege. et uino rastore scam alud. Una est coliũba fa.
unosa mea. ꝑfecta mea. Ubi imiitas ibi ꝑfectie n ende¬
uineei perfectionem non habent. s diuisionem: rece¬
umtsra umnitate. Inde÷ qͦd alii singli sar hlas quitdeb.
qui pieb es: scientes facramentum. Denis. lacobꝰ q̃ uideba¬
sut coluimpna ẽ eccłie. una÷ contentꝰ iero s olimita. peteo
pniuersitatem cedens. ł ulchre u ibi postẽ suseit aue seb̃
uesuncti frĩs ubi occisus est ule. Nam cliebus e ft᷑ dris. Pord
helanne dĩi fr̃ẽ. qͥs se alter ingerat petri prerogatus en iur¬
tacano nes elios alis in partem sollicitu dinis. fel in plen un¬
fuen potestatis uocat᷑ es. Alor potestas eeras aurõ ał diono¬
anua tua extenditur et in ipsos qͥ potestatem fax alios du¬
unetunte. ene di causa eretert tu ep̃o celum claudere tiu

Expanded text:
ihil. Et forte praesentes caeteri condiscipuli erant, cum committens uni, unitatem omnibus commendaret in uno grege et uno pastore, secundum illud: Una est columba mea, formosa mea, perfecta mea . Ubi unitas, ibi perfectio. Reliqui numeri perfectionem non habent, sed divisionem, recedentes ab unitate. Inde est quod alii singuli singulas sortiti sunt plebes, scientes sacramentum. Denique Jacobus, qui videbatur columna Ecclesiae, una contentus est Hierosolyma, Petro universitatem cedens. Pulchre vero ibi positus est suscitare semen defuncti fratris, ubi occisus est ille: nam dictus est frater Domini . Porro cedente Domini fratre, quis se alter ingerat Petri praerogativae? udinis, tu in plenitudinem potestatis vocatus es. Aliorum potestas certis arctatur limitibus: tua extenditur et in ipsos, qui potestatem super alios acceperunt. Nonne, si causa exstiterit, tu episcopo coelum claudere, tu
Abbreviated transcription (Latin):
simn. Et rursum. Ego me non arbitror app̾hendisse. Hec
sciencia scõrum: hec longe ab illa que inflat. Manc qͥ appo¬
nit. apponitꝰ dolorem: s dolorẽ hunc. uemo unquam sapi¬
eutium subterfugit. Est qͥppe medicinalis dolor: ꝑ quemi
stupor ille letalis animi duri. et impenitentis exeludit.
at ideo sapiens qui dicere potuit.: et dolor meus in conspe¬
ctu meo semꝑ. Nunc iam repetende reliqͥe: si que sunt.
loci illiꝰ. a quo paulo ante diuertimꝰ. Age indagem̃ ad hus
ep̃orum. tu heres apłorum. Tu pͥmatu abel. guberuatu noe
patriarchatu abraham. ordine melchisedech. dignuisaite
aaron. auctoritate nioyses. iudicati samuhel. potestaor
petuus. unctione xꝑe. Tu es cui laues tracdite. eui oues ere¬
dite suiit. ẜ unt quidem et alii celi ianitores. et gregi ur
pastores. s tu tanto glosius. qͣnto et diferentiꝰ utrumq. pre
eeceris nomen hereditasti. Habent illi s̃ asignatos greges

Expanded text:
sim: et rursum, Ego me non arbitror comprehendisse . Haec sim: et rursum, Ego me non arbitror comprehendisse . Haec scientia sanctorum: haec longe ab illa quae inflat. Hanc qui apponit, apponit et dolorem : sed dolorem hunc nemo unquam sapiens subterfugit. Est quippe medicinalis dolor, per quem stupor ille lethalis animi duri et poenitentis extunditur. Et ideo sapiens, qui dicere potuit: Et dolor meus in conspectu meo semper . Nunc jam repetendae reliquiae, si quae sunt, loci illius, a quo paulo ante divertimus. episcoporum, tu haeres Apostolorum, tu primatu Abel, gubernatu Noe, patriarchatu Abraham, ordine Melchisedech, dignitate Aaron, auctoritate Moyses, judicatu Samuel, potestate Petrus, unctione Christus. Tu es cui claves traditae, cui oves creditae sunt. Sunt quidem et alii coeli janitores, et gregum pastores: sed tu tanto gloriosius, quanto et differentius utrumque prae caeteris nomen haereditasti. Habent illi sibi assignatos greges,
Abbreviated transcription (Latin):
cui non destt: Om̃ia illi desunt: qui ni sͥ dẽẽ putas. Qdisis
umnꝰ pontiser e s : Nunqͥd qͥa summ̃ pontisex. ides sumi
infimum noris eẽ. ⁊ summum putas. Q summꝰ. eut addi
non posstt. Grauiter erras: si te illum existimes. Adsit. Non
tu de illis es: qui dignitates uirtutes putant. sibi aute sep¬
ta urtis. quam dignitas auit. Augustis relinqͥto illam sen
bi gra. nabucho donosor. alexandro. anthioco. herocdi i u
considera non consummatione summum de dier s cõpatiõe.
Nee me putes compationem dicere meritoꝵ s ministerioriu.
Sic te eristimet homo ut ministrum xꝑi: et qͦd absq pus¬
Alias. niti te ad sũmum uelim. non putare sũmum
aut uelle putari anteqͣm sis. Nam qͦmͦ ꝓficis. si iam
sufficis tibi: Non sit ꝓiide aut pigrũ tibi uestigare qͥd
desit: aut fateri quod desit u̾ecundum. Loquere et tu
uoce antecessoris tui. ñ qͦd iam acceꝑin. aut iam ꝑfectꝰ

Expanded text:
cui non desit? Omnia illi desunt, qui nihil sibi desse putat. Quid si cui non desit? Omnia illi desunt, qui nihil sibi desse putat. Quid si summus Pontifex sis? Numquid quia summus Pontifex, ideo summus? Infimum noris esse, si summum putas. Quis summus? Cui addi non possit. Graviter erras, si te illum existimes. Absit. Non tu de illis es qui dignitates virtutes putant. Tibi ante experta virtus, quam dignitas fuit. Augustis relinquito illam sentbi gratia. Nabuchodonosor, Alexandro, Antiocho, Herodi. Tu vero considera non consummatione summum te dici, sed comparatione. Nec me putes comparationem dicere meritorum, sed ministeriorum. Sic te existimet homo, ut ministrum Christi, et quod absque praAlias niti te ad summam velim, non putare summum, aut velle putari antequam sis. Nam quomodo proficis, si jam sufficis tibi? Non sit proinde tibi aut pigrum vestigare quid desit, aut fateri quod desit verecundum. Loquere et tu voce antecessoris tui, Non quod jam acceperim, aut jam perfectus
Abbreviated transcription (Latin):
sisset. Erecdo erubescens in sũmo positum apice uideri hoiẽm iucdlẽ
aut latere fumꝰ lucernȩ extincte super candelabrũ. Sunua
in tecto. rex fatuus in souo sedens. Et nunc audi canti
aus summꝰ ⁊ animꝰ infimꝰ. sedes pͥma et uita ina. lingͣ mas¬
uiloqua. et manꝰ ociosa. sermo multus et fruetus utallus.
uustꝰ grauis & accus leis. iugens auctoritas e nutans stabi¬
ditas. Admoii speculum. fedus se in eo uultꝰ agnoseat: tu tiun
gaude dissimilem inuieniri. Inspice tamen et tu. ne forte et¬
sist undde merito placeas tibi. etiam in quo debeas displicere
non desit. Nolo gleris testimonio conseientie. s nori minus.
ut codem ipso humilieris. Rara uor: nichil mn conscuis fum.
sautior in bonis ambulas: si & mala non lateant. Qua obrem
ut dixi noueris te ut inter angustias que non desunt. sruaris
conscientie bono: magis autem ut scias quid deut tibi. MNã

Expanded text:
sisset. Credo erubescens in summo positum apice videri hominem nudum, sisset. Credo erubescens in summo positum apice videri hominem nudum, aut latere fumus lucernae exstinctae super candelabrum? Simia in tecto, rex fatuus in solio sedens. Et nunc audi canticdus summus, et animus infimus: sedes prima, et vita ima; lingua magniloqua, et manus otiosa; sermo multus, et fructus nullus; vultus gravis, et actus levis; ingens auctoritas, et nutans stabilitas. Admovi speculum: foedus se in eo vultus agnoscat: tu tuum gaude dissimilem inveniri. Inspice tamen et tu, ne forte, etsi sit unde merito placeas tibi, etiam in quo debeas displicere, non desit. Volo glorieris testimonio conscientiae tuae, sed non minus ut eodem ipso humilieris. Rara vox, Nihil mihi conscius sum . Cautior in bonis ambulas, si et mala non lateant. Quamobrem, ut dixi, noveris te, ut inter angustias quae non desunt, fruaris conscientiae bono; magis autem ut scias quid desit tibi. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
s sapientiam scõꝵ. ipsa est timoi dñi: et habes qͦs tuum est.
habes sine defraudatione integrum pat̾num fundum. Pre¬
ciosissimꝰ fundus uirtus est. bonus fundus humilitas: in
quo omne edificium spũale constructum crescit in templum
scm̃ in dño. ꝑ hanc non nulli possedere cẽ portas uumicoꝵ
Que enĩu̾tutũ eque potis. demonum omnem debellare su¬
ꝑbiam. et tyrannidem hominum: Cet̾um cum om̃i indif¬
ferenter ꝑsonȩ. hec sit quedam turris fortitudinis a facie
inimici: nescio quo pact̾o tamen uis eiꝰ maior in maiori¬
buis: et in clariorib clarior comꝓbatur. Nulla splendidior
gemina in om̃i p̾cipue ornatui summi pontificis. Q enĩ
celsior ceteris. eo in humilitate apparet illustrior et se ipso.
in sedas nescio quo mͦ stilus excurrerit: describere incho¬
ans qualem te oporteat eẽ: cum necdum qͥs sis pleni exp̾s¬

Expanded text:
sed sapientiam sanctorum ipsa est timor Domini, et habes quod tuum est. sed sapientiam sanctorum ipsa est timor Domini, et habes quod tuum est. Habes sine defraudatione integrum paternum fundum. Pretiosissimus fundus virtus est. Bonus fundus humilitas in quo 421 omne aedificium spirituale constructum crescit in templum sanctum in Domino. Per hanc nonnulli possedere etiam portas inimicorum. Quae enim virtutum aeque potest daemonum omnem debellare superbiam, tyrannidem hominum? Caeterum cum omni indifferenter personae haec sit quaedam turris fortitudinis a facie inimici; nescio quo pacto tamen vis ejus major in majoribus, et in clarioribus clarior comprobatur. Nulla splendidior gemma, in omni praecipue ornatu summi Pontificis. Quo enim celsior caeteris, eo humilitate apparet illustrior et se ipso. in secundas nescio quomodo stilus excurrerit, describere inchoans qualem te oporteat esse, cum necdum, quis sis, plenius expres
Abbreviated transcription (Latin):
dictam in nationibus increpationes in popłis: in alligando
reges eorum in compedibus. et nobiles eorum in manicis
ferreis. Si hec facis. honorificas ministerium tuum: et mi¬
nisterium te. Ñ mediocris iste pͥncipatus. Exturbare est
hoc malas bestias a t̾minis tuis: quo greges tui securi in pã¬
cua educantur. Domabis lupos: s ouibus ñ dũaberis.
Pascendas utiq non p̾ mendas suscepisti. Si bene consid̾asti
qͥs sis: hec te oportere facere non ignoras. Porro scienti. q ñ
facienti: peccatum est tibi. Ñ es oblitꝰ ubi legeris. Seruꝰ sci
in bello: non molles in sericis. Si filiꝰ es apłoꝵ et ꝓpħarum: &e
qͦd non aliunde nobile. qͣm morum ingenuitate. et fideifo¬
titudine fuie. ꝑhanc uicerunt regna. oꝑati sunt iustici¬
am: adepti sunt ꝓmissiones. Hoc cyrographum pat̾
ne hereditatis tuȩ qͦd tibi euoluimꝰ: uͥ inspicias porti
tasti. Posside fidem. posside pietatem. posside sapientiã

Expanded text:
dictam in nationibus, increpationes in populis, in alligando dictam in nationibus, increpationes in populis, in alligando reges eorum in compedibus, et nobiles eorum in manicis ferreis. Si haec facis, honorificas ministerium tuum, et ministerium te. Non mediocris iste principatus. Exturbare est hoc malas bestias a terminis tuis, quo greges tui securi in pascua educantur. Domabis lupos, sed ovibus non dominaberis. Pascendas utique, non premendas sucepsisti. Si bene considerasti quis sis, haec te oportere facere non ignoras. Porro scienti et non facienti, peccatum est tibi . Non es oblitus ubi legeris: Servus sciin bello, non molles in sericis. Si filius es Apostolorum et Prophquod non aliunde nobile, quam morum ingenuitate, et fidei fortitudine fit. Per hanc vicerunt regna, operati sunt justitiam, adepti sunt repromissiones . Hoc chirographum paternae tuae haereditatis, quod tibi evolvimus, ubi inspicias portiotasti. Posside fidem, posside pietatem, posside sapientiam,