comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te. Spħie autem genera septem sunt.
Primum genꝰ extasis. qͦd est m̃tis excessꝰ
sic̃ uidit petrꝰ uas illud submissum in
genus uisio. sic̃ apud ysaiam legitur:
uidi dñm sedentem suꝑ solium excel
sum. Tercium genꝰ somnium. sic̃ iacob
subnixam in cȩlo scalam dormiens uidit.
Quartum genꝰ ꝑnubem. sic̃ ad moysen.
&e ad iobpost plagam loquit᷑ ds. Qͥn¬
tum genus uox de cȩlo sic̃ ad abrahã
sonuit dicens:. ne initias manum tuã
inpuerum: & ad saulum in uia: sau¬
le saule. qͥd me ꝑsequeris: Sextum
genꝰ accepta parabola sic̃ apud salo¬
monem in ꝓu̾biis: &e apud balaam.
cum euocaret᷑ a balac. Septimũ gen̾.
Unum scđm ocłos corporis. sic̃ uidit
abraham tres uiros sub ilice mambrȩ.
&e moyses ignem in rubo: & discipłi
transfiguratum dñm in monte inter
moysen ce helyam: ce cȩt̾a huiꝰmodi.
petrꝰ discum illum submitti de cȩlo
cumuariis animalib: ce sic̃ ysaias
dñm in sede altissima ñ corporalit̾ s

Expanded text:
tiae autem genera septem sunt. Primum genus, extasis, quod est mentis excessus; sicut videtur Petrus vas illud submissum in genus visio; sicut apud Isaiam legitur: Vidi Dominum sedentem super solsum.' Tertium genus somnium; sicut Iacob subnixam in cQuartum genus per nubes; sicut ad Moysen et ad Job post plagam loquitur Deus. Quintum genus vox de coelo; sicut ad Abraham sonuit, dicens: Ne injicias manum tuum in puerum ; et ad Saulum in via: Saule, Saule, quid me persequeris? Sextum genus accepta parabola; sicut apud Salomonem in Proverbiis: et apud Balaam cum evocaretur ad Balac . Septimum genus Unum, secundum oculos corporis; sicut vidit Abraham tres viros sub ilice Mambre; et Moyses ignem in rubo; et discipuli tranfiguratum Dominum in monte inter Moysen et Eliam; et caetera hujusmodi. t vidit Petrus discum illum submitti de coelo cum variis animalibus; et sicut Isaias Dominum in sede altissima non corporaliter, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uulgo uocata qđ ante retroq diusa
atq aꝑta ẽ in armos tantũ clausa.
qͣsi arma latisa .c. litt̾a ablata: camisias
uocati qđ inhis dormimꝰ incamis. id ÷

Expanded text:
vulgo vocata, quod ante et retro divisa atque aperta est, in armos tantum clausa, quasi armi clausa, C litera ablata. Camisias vocamus, quod in his dormimus in camis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ latini certamina greci agonaᷤᷤ uo¬
cant. a freq̃ntia qua celebrant᷑. siqui¬
dẽ et omnẽ cętum atq comientũ. agona
dici: alũ qđ incirculis et quasiagoniiꝰ. id÷
sine angłosis locis ederent᷑. nuncupatos
agonas putant
d̾ gn̾̃ib agonum

Expanded text:
e Latine certamina, Graeci ἀγῶνας vocant, a frequentia qua celebrabantur. Siquidem et omnem coetum atque conventum agona dici; ali quod in circulis et quasi agoniis, id est sine angulo locis, ederentur nuncupatos agonas putant. De generibus agonum
Abbreviated transcription (Latin):
lum gentium scͥpturas. s etiam ⁊ diuinaᷤ¬
litceras in bibliothecam suam contulit.
Nam .lxx. milia libroꝵ huiꝰ temporib
alexandriȩ inuenta sunt. Hic etiam ce¬
ab eleazaro pontifice petens scͥpturas
uet̾is testamenti in grecam uocem ex he-¬
brea lingua ꝑ.lxxͣ. int̾ptes tͣnsferre cura¬
uit: qͣs in alexandrina bibliotheca ha¬
buit. siquidem singłi in singłis eellulis¬
cuius eoꝵ codice inuentum ẽẽt quodin
cet̾is uel inu̾boꝵ ordine discreparet. fue¬
runt ce alii int̾ptes. qͥ ex hebraica lingua
in grecã sac᷑ eloqͥa transtulerunt: sicut
aquila symiacꝰ.⁊ theodotion: sic̃ etiam¬
est uulgaris illa int̾ptatio euiꝰ auctor
ñ apparet: & obhoc sine nomine int̾p¬
tis.S. editio nuncupat᷑. Pret̾ea sextam &e
iiii. editionem origenłs miro labore rey¬
perit: ⁊cum cȩt̾is editionib comyara¬
uit. Presbit̾ quoq iheronimꝰ tͥum lin¬
quium easdem scͥpturas conu̾tit: eloqͥn¬

Expanded text:
lum gentium scripturas, sed etiam divinlum gentium scripturas, sed etiam divinas in bibliothecam suam contulit. Nam LXX millia librorum huius temporibus Alexandrie sunt inventa, hic etiam ab Eleazaro pontifice petens scripturas veteris testamenti, in grecam vocem ex hebrea lingua per LXX interpretes transferre curavit; quas in alexandrina bibliotheca habuit. Siquidem singuli in singulis celluliscuius eorum codice inventum esset, quod a ceteris vel in verborum ordine discreparet. Fuerunt et alii interpretes, qui ex hebrea lingua in grecam sacra eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus et Theodotion, sicut etiam vulgaris illa interpretatio, cuius author non apparet et ob hoc, quia sine nomine interpretis, Va editio nuncupatur. Preterea sextam et septimam editionem Origenes miro labore reperit et cum ceteris editionibus comparavit. Presbyter quoque Hieronymus, trium linquium easdem scripturas convertit, eloquen
Abbreviated transcription (Latin):
ibliotheca a greco nomen accepit:
eo quodibi recõ.dant᷑ libri. Nam
biblio libroꝵ: theca reposito int̾ptatur
bibliothecam uet̾is testam̃ti esdras scͥba
pꝰ incensam legem a chaldeis. dũ iudei
regressi fuissent irłm. diuino afflatus
uolumina que fuerant a gentib corru¬
pta correxit: totumq uetuᷤᷤ testam̃tum
in .xͣx.iͦiͦ. libros constituit: ut tot libri
eẽnt in lege. quot habebant᷑ ce litterȩ.
Apud grecos autem bibliotheeam pͥmꝰ
Ses incensiꝰ antheniꝰ euexit in ꝑsas: lon¬
goq pꝰ temyore seleueꝰ nicanor rursꝰ
ingreciam retulit. Hine studium regi¬
bus urbibq cȩt̾is natum est comparan¬
diuolumina diu̾sarum gentium: &e ꝑ
intͣp̾tes in grecam linguam u̾tendi. de¬
hinc magnꝰ alexander uł successores
eoꝵs instruendis omnium libroꝵ bibli¬
othecis animum intenderunt. Maxime
ptolomeus cognom̃to phyladelphꝰ. omĩs
litt̾ature sagacissimꝰ cum studio biblio¬
thecarum pisi stratum emularet᷑: ñ so¬

Expanded text:
ibliotheca a Graeco nomen accepit: eo quod ibi recondantur libri. Nam biblion librorum, theca repositio interpretatur. Bibliothecam Veteris Testamenti Esdras scriba post incensam legem a Chaldaeis, dum Judaei regressi fuissent in Jerusalem, divino afflatus volumina, quae fuerant a gentibus corrupta correxit; totumque Testamentum in XXII libros constiessent in Lege quot habebantur et litterae. Apud Graecos autem bibliothecam primus xes, incensis Athenis, evexit in Persas, longoque post tempore Seleucus Nicanor rursus in Graeciam rettulit. Hinc studium regibus urbibusque ceteris natum est conparandi volumina diversarum gentium, et per interpretes in Graecam linguam vertendi. Dehinc magnus Alexander vel successores eius instruendis omnium librorum bibliothecis animum intenderunt; maxime Ptololiterature sagacissimus, cum studio bibliothecarum Pisistratum emularetur non so
Abbreviated transcription (Latin):
abẽẽ. Lupꝰ gͦ raro inuenit᷑ bonam signi¬
ficationem hab̃e: s sepiꝰ contrariam. Nã
aut diabolum sig̃cat. ut est illud in e¬
uangłio. lupꝰ rapit & dis ꝑgit oues: aut
hereticos aut dolosos homines: de qͥb

Expanded text:
abesse. Lupus ergo raro invenitur bonam signiabesse. Lupus ergo raro invenitur bonam significationem habere, sed saepius contrariam. Nam aut diabolum significat, ut est illud in Evangelio: Lupus rapit et dispergit oves ; aut haereticos vel d
Abbreviated transcription (Latin):
uespasianum uidelicet & titum egres¬
sos de saltu gentium deuorare iudaicos
pueros qui irriserunt saluatorem no¬
strum. in caluarie loco crucifixum.
item ibiueniebat leo & ursꝰ: & tollebat
arietem de grege. Lupꝰ greca diriuatio¬
ne in linguam nr̃ãm transfert᷑. Lupos
enim illilicos dict̃. Licos autem grece
a morsib appellat᷑: qͦd rabie rapacita¬
tis queq inuenerit trucidet. Auii iupo
uocatos aiunt qͣs i leopos. qͦd qͣsi leoni
ita sit illiuirtꝰ in pedib: unde & qͥcqͥd
p̾sserit pede non uiuit. Rapax autem
bestia & cruores appetens: de qͦrustici
aiunt uocem hominem ꝑdere. si eum
lupꝰ pͥor uidit. Unde &e subito tacent i
đr lupꝰ infabula. certe si se p̃uisum sen¬
serit: deponit ferocitatis audaciam.
Lupi toto anno non ampliꝰ quam .xͦii.
dies coeunt: famem diu portant: & pꝰ
longa ieiunia multum deuorant. Iupoᷤᷤ
ethiopia mittit ceruice iubatos: & tm
uarios. ut nullum colorem illis dicant

Expanded text:
Vespasianum videlicet et Titum, egresVespasianum videlicet et Titum, egressos de saltu gentium devorare Judaicos pueros, qui irriserunt Salvatorem nostrum in Calvariae loco crucifixum. Et iterum ibi: Veniebat leo et ursus et tollebat arietem de grege . Lupus Graeca derivatione in linguam nostram transfertur. Lupos enim illi lycous dicunt. Lycos autem Graece a morsibus appellatur, qui rabie rapacitatis quaeque invenit trucidat. Alii lupos vocatos aiunt, quasi leopos, quod quasi leoni, ita sit illi virtus in pedibus: unde et quidquid presserit pede, non vivit. Rapax autem bestia et cruoris appetens. De quo rustici aiunt, vocem hominem perdere, si eum lupus prior viderit. Unde et subito tacenti dicitur, lupus est in fabula. Certe si se praevisum senserit, deponit ferocitatis audaciam. Lupi toto anno non amplius quam dies duodecim coeunt. Famem diu portant, et post longa jejunia multum devorant. Lupos Aethiopia gignit cervice jubatos, et tantum varios, ut nullum colorem illis dicant
Abbreviated transcription (Latin):
telligendum sit ꝑtinere ad uoluptatũ
ce libidinis amputationem. quam ad
membrorum corporis truncationem.
Tales gͦ canonica auetoritas excommu¬
nicare: ce ad pęnitentiam redigere p̃ce¬
pit. Ursus fertur dictꝰ quod ore suofor¬
met fȩtꝰ. quasi orsus. Nam aiunt eos
informes generare partꝰ: & carnem qͣn¬
dam nas ei qͣm mat̾ lambendo in m̃bͤ
componit. Unde est illud. Sic format
lingua fȩtum cum ꝓtulit ursa. S hoc
immaturitas partꝰ facit. Deniq .xxx.
die generat unde euenit ut p̃cipitata
fȩcunditas informis ꝓcreet᷑. Ursorum ca¬
put inualidum: uis maxima in brachii
&e lumbis. unde int̾dum erecti insistuñ.
Ursus gͦ aliqͣndo iuxta allegoriam signi¬
ficat diabolum insidiatorem gregis dei:
aliquando autem duces seuos & crude¬
les: unde in libro regum scͥptum est. qͦd
pueros qͥ helyseum ꝓpħam irridebant.
duo ursi egressi de silua comederint:
quod sig̾cant duos pͥncipes romanoꝵ

Expanded text:
telligendum sit pertinere ad voluptatum telligendum sit pertinere ad voluptatum et libidinis amputationem, quam ad membrorum corporis detruncationem. Tales ergo canonica auctoritas excommunicare et ad poenitentiam redigere praecepit. Ursus fertur dictus, quod ore suo formet fetus, quasi orsus. Nam aiunt eos informes generare partus, et carnem quamdam nasci, quam mater lambendo in membra componit. Unde est illud, Sic format lingua fetus cum protulit ursa. Sed hoc immaturitas partus facit. Denique tricesimo die generat. Unde evenit, ut praecipitata fecunditas informes procreet. Ursorum caput invalidum, vis maxima in brachiis et lumbis. Unde interdum erecti insistunt. Ursus ergo aliquando juxta allegoriam significat diabolum insidiatorem gregis Dei, aliquando autem duces saevos et crudeles. Unde in libro regum scriptum est , quod pueros, qui Elisaeum prophetam irridebant, duo ursi egressi de silva comederunt: quod significat duos principes Romanorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cupiunt nocere quam ꝓdesse: &e ter¬
renis cupiditatib intenti. ea que si
utiliter seruant. Castores a castran¬
do dict̾i sunt: nam testicłi eorum ap¬
tisunt medicaminib ꝓpt̾ qͦs cum ꝑ¬
senserint uenatorem ipsi se castrant:
& morsib tures suas amputant. De qͥ¬
bus cycero in scauriana redimunt se
a parte corporis ꝓpt̾ qͦd maxime expe¬
tuntur: uuenalis: qui se eunuchum
ipse facit. cupiens euadere damno te¬
sticuli. Ipsi sunt & fibri. qͥ etiam ⁊ pon¬
tiei canes uocant᷑. Mira gͦ est animan¬
tium quorumdam prudentias mul¬
tomagis quoꝵdam hõrum
stupenda ẽ dementia: qͥ c̃aturam dei
inse conditam estimant uitiorũ esse
efficatiam. Unde quidam heretiei ex¬
titerunt qͥ genitalia membra sibi am¬
putauerunt. qͦ faciliꝰ seruare possent
nubendi continentiam: illam senten¬
tiam dñi male int̾ptantes. qͣ ait. Sunt
eunuchi qui se ipsos castrauerunt ꝓpt̾
regnum cȩlorum. Cum hoc magis in¬

Expanded text:
cupiunt nocere quam prodesse, et tercupiunt nocere quam prodesse, et terrenis cupiditatibus intenti ea, quae suerant, inutiliter servant. Castores a castrando dicti sunt. Nam testiculi eorum apti sunt medicaminibus. Propter quos cum persenserint venatorem, ipsi se castrant et morsibus vires suas amputant. De quibus Cicero in Scauriana: Redimunt se ea parte corporis: propter quam maxime expetuntur. Juvenalis: Qui se eunuchum ipse facit cupiens evadere damno testiculi. Ipsi sunt et fibri, qui etiam et pontici canes vocantur. Mira ergo est animantium quorumdam prudentia: sed multo magis quorumdam hominum stupenda est dementia, qui creaturam Dei in se conditam aestimant vitiorum esse efficaciam. Inde quidem haeretici exstiterunt, qui genitalia membra sibi amputaverunt, quo facilius servare possent nubendi continentiam, illam sententiam Domini male interpretantes, qua ait: Sunt eunuchi, qui se ipsos castraverunt propter regnum coelorum ; cum hoc magis in
Abbreviated transcription (Latin):
pusculum ad colores sunt quosui¬
det facillima conuersione uariat᷑:
lentia. Cameleo pardus dictus.
qͦd dum sit ut pardus albis ma¬
culis suꝑasꝑsus. collo equi similis.
pedib bubalis: capite tam̃ camelo
ẽ similis: hẽ ce ethiopia gignit. nec
abre ẽ quod harum bestiarum co¬
lor ce fact̾ura ad significationem
uariorum erroꝵ atq uitiorum tns¬
feratur: si alicubi in scripturis illiꝰ
mentio fu̾it reꝑta. Linx dietꝰ. qr in
luporum genere numerat᷑. Bestia
macłis terga distincta ut pardus:
s similis lupo. Huiꝰ urinam conu̾¬
tere se in duriciam p̾ciosi lapidis
dicunt. qui liguriꝰ appellatur: qͦd
& ipsas lincessentire hoc docum̃to
ꝓbatur. nam egestum liquorem a¬
renis in qͣntum potu̾int contegunt
inuidia qͣdam naturaline talis e¬
gestio tͣnseat in usum humanum:
linces dicit plinꝰ scđs extra unum
non admittere fȩtum. Similiter ce
ista bestia typum tenet inuidorũ ho¬
minum atq dolosorum: qui magis

Expanded text:
pusculum ad colores, quospusculum ad colores, quosdet facillima conversione variari. lentia. Cameleopardus dictus, quod, dum sit, ut pardus, albis maculis aspersus, collo equo similis, pedibus bubulis, capite tamen camelo est similis. Hunc Aethiopia gignit. Nec ab re est, quod bestiarum harum color et factura ad significationem variorum errorum atque vitiorum transferatur, si alicubi in scripturis illius mentio fuerit reperta. Lynx dicitur, quia in luporum genere numeratur, bestia maculis terga distincta, ut pardus, sed similis lupo. Hujus urinam convertere se in duritiam lapidis pretiosi dicunt, qui ligurius appellatur: quod et ipsos lynces sentire hoc documento probatur. Nam egestum liquorem arenis, inquantum potuerint, contegunt, invidia quadam naturali, ne talis egestio transeat in usum humanum. Lynces dicit Plinius secundus extra unum non admittere fetum. Similiter et ista bestia typum tenet invidorum hominum atque dolosorum, qui magis
Abbreviated transcription (Latin):
cam & indiã elefanti pꝰ nascebant᷑:
nẽ sola eos india gignit. Clefa s aut̃¬
sig̾cat peccatorem immanib scele¬
ribus & facinoꝵ deformitate squali¬
dum: attam̃ tales sepe ad xp̃m conu̾¬
tuntur: unde scͥptum est in ubro re¬
gum. quod adducerent᷑ ad salomo¬
nem simie & elefanti: quia ipse est
pax nr̃a qui fecit utraq unum. ⁊ san¬
guine suo mundauit conscientiam
nrãm ab oꝑib mortuis. Gripꝰes uoca¬
tur. quod sit animal pennatum: &
quadruyes. Hoc genꝰferarum in yꝑ¬
corporis leones funt: alis & facie aqͥl
similes: eqͥs uehement̾ infesti. Nam
&e homines uiuos discerpunt. Hi pos¬
sunt significare ferocitatem ꝑsecuto¬
rum. & elationem suꝑborum: Qi
infestisunt hominib qͥ simplici¬
tatem xp̃ianam sequunt᷑. & rationa¬
biliter uiuunt. Cameleon ñ habet
unum colorem: s diu̾sa est uarieta¬
te conspersus ut pardus. Dictus
autem ita qͦd huiꝰ cameleontis cor¬

Expanded text:
cam et Indiam elephanti prius nascebantur; cam et Indiam elephanti prius nascebantur; nunc sola eos India gignit. 17. significat peccatorem immanem sceleribus, et facinorum deformitate squalidum: attamen tales saepe ad Christum convertuntur. Unde scriptum est in libro Regum, quod adducerentur ad Salomonem simiae et elephanti , quia, ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum , et in sanguine suo mundavit conscientiam nostram ab operibus mortuorum. Griphes vocatur, quod sit animal pennatum et quadrupes. Hoc genus in Hypcorporis leones sunt, alis et facie aquilis similes, equis vehementer infesti. Nam et homines vivos discerpunt. Hi possunt significare ferocitatem persecutorum, et elationem superborum, qui infesti sunt hominibus, qui simplicitatem Christianam sequuntur et rationabiliter vivunt. Cameleon non habet unum colorem, sed diversa est varietate conspersus, ut pardus. Dictus autem ita, quod hujus cameleontis cor
Abbreviated transcription (Latin):
a cornib unicorni orum humilita¬
temmeam. Elefantem greci a magni¬
tudine corporis uocatum putant: qͦd
formam montis p̃ferat. Grece enim¬
mons ełphyc dr. Apud indos autem.
a uoce barro uocat᷑. Unde ce uox eiꝰ
barritꝰ: &e dentes ebur. Ros trum
lo munitꝰ eburneo. Hos boues lucaᷤ
dictos ab antiqͥs romanis: boues: qr
nullum ammal grandiꝰ uidebant.
Lucas. qͥa in lucania illos pͥmos pyrrꝰ
in p̃lio obiecit romanis. Nam hoe
genus animantis in reb bellicis ap
tũ ẽ. In his enim ꝑsi ce indi ligneis tͣri¬
culis dimicant. Intellectu autem ce
memoria multa uigent: gregatim
incedunt: motu qͦualent salutant.
Murem fugiunt: auersi coeunt.
Quando autem parturiunt. in aqͥs
uel in insulis dimittunt fȩtꝰ ꝓpt̾ dra¬
cones: qͥa iimici st̃. & ab eis impliea¬
ti necant᷑. Biennio autem portant
fetꝰ. nec ampliꝰ quam semel gignuñs.
nec plures s tantum untm. uiuuñ¬
autem annos. cce apud solam affri¬

Expanded text:
a cornibus unicornium humilitaa cornibus unicornium humilitatem meam . Elephantem Graeci a magnitudine corporis vocatum putant, quod formam montis proferat. Graece en immons lophos dicitur. Apud Indos autem a voce barrus vocatur. Unde et vox ejus barritus, et dentes ebur. Rostrum alo munitus eburneo. Hi boves lucas dicti ab antiquis Romanis: boves, quia nullum animal grandius videbant: lucas, quia in Lucania illos primos Pyrrhus in praelio objecit Romanis. Nam hoc genus animantis in rebus btum est. In eis enim Persae et Indi ligneis turriculis dimicant. Intellectu autem et memoria multa vigent, gregatim incedunt, motu quo valent salutant, murem fugiunt. Aversi coeunt, quandvel insulis dimittunt fetus propter dracones, quia inimici sunt, et ab eis implicati necantur. Biennio autem portant fetus, nec amplius, quam semel gignunt, nec plures, sed tantum unum. 55 Vivunt annos trecentos. Apud solam Afri
Abbreviated transcription (Latin):
nonseruiunt. s suouentri. Cornu
suo gͥ rinoceros iste ñ iam homines
s bestias ꝑcutit: quando illa paulꝰ
doctrine suȩ fortitudine nequaꝙͣ
ꝑimendos humiles impetit. s suꝑ¬
bos uentris cultores oceidit. Quȩ gͦ
in paulo scͥpta eognouimus. suꝑest
ut facta & in aliis credamus. Multi
qͥppe ad humilitatis gratiam. ex illiꝰ
popłi elatione conu̾sisunt: quors
seuitiam dñs dum sub iugo inspi¬
ranti timoris edomuit: nimirum
rinocerotis sibi fortitudinem sub¬
egit. Rinoceron xp̃s dñs potest intelligi
ꝓpt̾ inuict̾am fortitudinem: ut in deu¬
teronomio. Cuiꝰ fortitudo similis est
rinocerotis. Rinoceron ut supra dix¬
imus fortes qͦsq siue potestates seculi
hꝰ. ut in iob. Nunquid uolet rino¬
cerosseruire tͥ: Monoceron hoc est
unicornis xp̃s est:ut in psalmo. Et di¬
lectus sieut filius unieorn orum ad
est singłaris potentiȩ. & unum scõrum
regnum. Unicornis suꝑbi uł unum ha¬
bentes testamentum: ut in psalmo.

Expanded text:
non serviunt, sed suo ventri . Cornu suo igitur rhinoceros iste non jam homines, sed bestias percutit, quando illo Paulus doctrinae suae fortitudine nequaquam perimendos humiles impetit, sed superbos ventris cultores occidit. Quae ergo in Paulo scripta cognovimus, superem, ut facta et in aliis credamus. Multi quippe ad humilitatis gratiam ex illius populi elatione conversi sunt, quorum saevitiam Dominus dum sub jugo inspirati timoris edomuit, nimirum rhinocerotis sibi fortitudinem subegit. Rhinoceros Christus Dominus potest intelligi propter invictam fortitudinem, ut in Deuteronomio: Cujus fortitudo similis est rhinocerotis . Rhinoceros, ut supra diximus, fortes quoque sive potestates saeculi hujus in Job: Nunquid volet rhinoceros servire tibi? Monoceros, hoc est, unicornis, Christus est, ut in psalmo: Et dilectus sicut filius unicornium , id est, singularis potentiae, et unum sanctorum regnum. Unicornis superbi vel unum habentes testamentum, ut in psalmo: Et
Abbreviated transcription (Latin):
intrat ꝑ os eiꝰ inuentrem. ⁊ carpens
omnia in t̾ranea eiꝰ sic morit᷑. ycN¬
Nieoaioni. grece uocatꝰ. eo quod odore
suo &e salubͥa cybors & uenenosa ꝓdatͦ.
de qͦ dracuntiꝰ ait. Predicit suillus uĩ
cuicunq ueneni. Suillus autem a se¬
tis est nuncupat᷑. Hic etiam serpentes
insequit᷑ qui cum adu̾sus aspidem
pugnat. Caudam erigit: qmͣ as pis
maxime incipit obseruare qͣsiminan-¬
tem: ad quam cum uim suam trans¬
feret. decepta corripit᷑. Melo uł qͦd
sit rotundissimo m̃bro. uł qͦd fauos
petat: & assidue mella captet. Musio
appellat᷑. quod murib infestꝰ sit. He̾
uulgꝰ captum a captura uocant. alii
dicunt. qͦd captat. id est uidet. Nam
tanto acute cernit. ut fulgore lumi¬
nis noctis tenebras suꝑet: unde agͣco
ut in ysaia scđm lxx. Ecce quemad¬
modum leo aut catulus leonis: in ue¬
nationem quam capit itaueniet.
⁊ uenabunt᷑ eos de omni monte. Ue¬
nator diabolus. in cuiꝰ figura nembrot

Expanded text:
intrat per os ejus in ventrem, et carpens intrat per os ejus in ventrem, et carpens omnia interanea ejus, sic moritur; ichneumon Graece vocatus eo quod odore suo et salubria ciborum et venenosa prodantur. De quo Dracontius ait: Praedicit suillus vim cujuscunque veneni. Suillus autem a setis est nuncupatus. Hic etiam serpentes insequitur. Qui cum adversus aspidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxime incipit observare quasi minantem, ad quam cum vim suam transfert, decepta corripitur. Melo, vel quod sit rotundissimo membro, vel quod favos petat, et assidue mella captet. appellatus, quod muribus infestus sit. Hunc vulgus cattum a captura vocant. Alii dicunt, quod cattat, id est videt. Nam tanto acute cernit ut fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde a Graeco ut in Isaia secundum LXX: Ecce quemadmodum leo aut catulus leonis in venatione quam capit ; ita venieet venabuntur eos de omni monte . Venator diabolus, in cujus figura Nemrod
Abbreviated transcription (Latin):
bitrantur:eo quod multa in eis simi¬
litudo rationis humanȩ sentitur.
ua tͥstantur: fȩtꝰ qͦs amant ante se
gestant: neglect̾i circa matrem he¬
enim cum cauda ẽ: qͣm quidam
cluram uocant. Spinge uillosȩ sunt
comis. maminis ꝓminentib dociles
ad feritatis obliuionem. Cy nocefali ⁊
ipsi similes simiis. s facie modũ canis:
unde &e nuncupati.Satiriei facie ad.¬
modum grata: & gesticłatis motib
inquieti. Cauitrices toto aspectu pene¬
a cȩt̾is distant. Sunt enim in facie pro¬
dueta barba: ce lata cauda. Similię
aut̃ callidos mentẽ. & peccatis fetidos
homines sig̾cant: qͥ aliqͣndo ꝑconu̾¬
sionem &e penitentiam ad pacificum
nr̃m deducunt᷑: &e eiꝰ agunt seruiciũ.
sic̃ supͣdictum est de elefantis &e simi¬
is qui adducebant᷑ ad salomonem.
Enidros bestiola. ex eonuncupata
qͦd in aqͥs u̾setur: & maxime innilo
que si inuenerit dormientem coco¬
drillum. uolitat se inluto pͥmum:⁊

Expanded text:
bitrantur eo quod multa in eis simibitrantur eo quod multa in eis similitudo rationis humanae sentitur: va tristantur: fetus, quos amant, ante se gestant: neglecti circa matrem haeenim cum cauda est, quam quidam cruram vocant. Spingae villosae sunt comis, mammis prominentibus, dociles ad feritatis oblivionem. Cynocephali et ipsi similes simiis, sed facie in modum canis, unde et nuncupati. Satyrici facie admodum grata, et gesticulatis motibus inquieti. Callitrices toto aspectu a caeteris distant. Sunt enim in facie producta barba, et lata cauda. Simiae autem callidos mente, et peccatis fetidos homines significant. Qui aliquando per conversionem et poenitentiam ad pacificum nostrum deducuntur, et ejus agunt servitium, sicut supra dictum est de elephantis et simiis, qui adducebantur ad Salomonem. Enhydros bestiola, ex eo nuncupata, quod in aquis versetur, et maxime in Nilo. Quae si invenerit dormientem crocodilum, volutat se in luto primum, et
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ait in euangłio. Ite dicite uul¬
piilli. Q alibi. Uulpes inquit fo¬
ueas hñt. ce uolucres cęli nidos. In uul¬
pibus hereticos. & in uoliicrib cȩli
malignos sp̃s expͥmens. qui in pecto¬
ribus humanis sibi latibula q̃ruñ.
ubi suggestiones suas ꝑũsas interse¬
rant: ce uoluytates pessimas expleañ.
Item uulpes diabolus uł demones:
ut in psalmo. Tradent᷑ in manꝰ gla-¬
dii:partes uulpium erunt. & in
iheremia. Ept̃ montem syon qͥ dis¬
periit:uulpes ambulauerunt in
eo. Uulpes heretier in cantieis canti¬
corum. Capite nob̃ uulpes pusillaᷤᷤ
ext̾minantes uineas: id ẽ plebes fide¬
lium. Iin libro iudicum de sãson
uit faculas in caudis eorum. Simie
grecum ẽ nom̃. id ẽ p̾ssis naribus:
unde & simias dicimus. quod sub¬
p̃ssis narib sint &e facie feda. rugiꝰ
turpit̾ follicantib. licet ⁊ capella-¬
rum sit p̃ssum hab̃e nasum. Nui
simias latino sermone uocatas ar-¬

Expanded text:
Dominus ait in Evangelio: Ite, dicite vulDominus ait in Evangelio: Ite, dicite vulpi illi . Et alibi: Vulpes, inquit, foveas habeant: et volucres coeli nidos ; in vulpibus haereticos, et in volucribus coeli malignos spiritus exprimens, qui in pectoribus humanis sibi latibula quaerunt, ubi suggestiones suas perversas interserant, et voluntates suas pessimas expleant. Item vulpes diabolus vel daemones, ut in psalmo: Tradentur in manus gladii, partes vulpium erunt . Et in Jeremia: Propter montem Sion quia disperiit . Vulpes ambulaverunt in eo. Vulpes, haeretici in Canticis canticorum: Capite nobis vulpes pusillas exterminantes vineas , id est, plebes fidelium. Et in libro Judicum de Samson vit faculas in caudis eorum . Simiae Graecum nomen est, id est, pressis naribus. Unde et simias dicimus, quod suppressis naribus sint, et facie foeda, rugis turpiter follicantibus: licet et capellarum sit pressum habere nasum. Alii simias latino sermone vocatas ar
Abbreviated transcription (Latin):
syrofenissa mulier cui dñs ait. ñ ẽ
bonum sumere panem filiorum ⁊
mittere canib. Respondit ei dicẽs.
Etiam dñeinam ce catelli edunt
de micis que cadunt de mensa
dnoꝵ suors. Mensa qͥppe est scrip¬
tura sc̃a: que nob panem uitȩ de-
monstrat. Micȩ puerorum. int̾na
sunt mistia scͥpturarum: qͥbus hu-¬
edunt catelli: qͥa conu̾si ad fidem
qui erant despecti in gentibus.
non litterȩ suꝑficiem in scͥpturis.
s sp̃ualiũ sensuũ medullã. qͣ in bonis
actib ꝓficere ualeant inquiruN.
Uulpis dicta. quasi uolupis. Est
enim uolubilib pedib: & nunꝗͣ
rect̾is itinerib s tortuosis anfracꝰ¬
tibus currit: fraudulentum ani¬
mal. insidiisq decipiens.Nam dũ
non habuit escam. fingit morteor
sicq descendentes qͣsi ad cadauer
auesrapit ce deuorat. Uulpis enim
mistice diabolum dolosum uel he-¬
reticum callidum siue peccatorẽ
hominem sig̾cat.Unde de herode

Expanded text:
Syrophoenissa mulier, cui Dominus ait: Non est Syrophoenissa mulier, cui Dominus ait: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus , respondit ei dicens: etiam Domine, nam et catelli edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Mensa quippe est scriptura sacra, quae nobis panem vitae ministrat, micae puerorum, interna sunt mysteria Scripturarum, quibus huedunt catelli: quia conversi ad fidem, qui erant despecti in gentibus non litterae superficiem in scripturis, sed spiritalium sensum, quibus in bonis actibus proficere valeant, inquirunt. Vulpes dicta, quasi volupes. Est enim volubilibus pedibus, et nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currit: fraudulentum animal insidiisque decipiens. Nam dum non habuerit escam fingit mortem, sicque descendentes quasi ad cadaver aves rapit et devorat. Vulpes enim mystice diabolum dolosum, vel haereticum callidum, sive peccatorem hominem significat. Unde de Herode
Abbreviated transcription (Latin):
bus edacitatem suam nouit accep¬
do pane saciare. Hismerito compa¬
rantur udei. qͥ xp̃ianȩ fidei mun̾e
signati: eccłiam dei clamosa p̃dica¬
tione defende festinabunt: Sicut
paulo apłocontigit: ut qui ante
fuit ꝑsecutor xp̃ian nominis: p̾ea
diuino munere iungeret᷑ apłis. Ca¬
nes homines rixosi uł detͣctatores altu¬
tro. seseq lacerantes: ut in apło. Qd
si inuicem mordetis &e comeditis: ui¬
dete ne ab inuicem consumamnini.
Catuli abusiue dñr. quarũlibet
bestiarum filii: nam ꝓpͥe catuli ca-¬
num sunt ꝑ diminutionem dicti.
Lincisci autem dicunt᷑ ut ait pli¬
nius canes nati ex lupis ce canibus:
Cumint̾ se forte miscent᷑ solent
& indi femininas canes noctu in
siluis alligatas admitt̃e ad tigres
bestias a quib insiliri & nasci ex eo¬
dem fȩtu canes adeo acerrimos et
fortes:ut in complexu leones pro¬
sternant. Catuli gͦ significant gen¬
tiles: unde est in euangłio quod

Expanded text:
bus edacitatem suam novit accepbus edacitatem suam novit accepto pane satiare. His merito comparantur Judaei, qui Christianae fidei munere saginati, Ecclesiam Dei clamosa praedicatione defendere festinabunt: sicut Paulo apostolo contigit, ut qui ante fuit persecutor Christiani nominis, postea divino munere jungeretur Apostolis. Canes, homines rixosi vel detractores alterutro se lacerantes ut in Apostolo: Quod si invicem mordetis et comedetis, videte ne ab invicem consumamini . Catuli abusive dicuntur quarumlibet bestiarum filii. Nam proprie catuli canum sunt, per diminutionem dicti. Lycisci vero dicuntur ut ait Plinius canes nati ex lupis et canibus, cum intra se forte miscentur. Solent et Indae feminae canes noctu in silvis alligatae admitti ad tigres bestias, a quibus insiliri et nasci ex eodem fetu canes adeo acerrimos et fortes, ut in complexu leones prosternant. Catuli ergo significant gentiles. Unde est in Evangelio, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Erue a framea animam meam.
&e de manu canis unicam meã . Ulam
in meliore parte canis ponit᷑: ut in
eccłiaste. ubi scͥptum est. Melior est
canis uiuus leone mortuo. Hic leonẽ
diabolum. canem uͦ gentilem uel ho¬
minem peccatorem accipiendum po¬
to: qui ideo melior đdr. quod ad fidẽ
&e penitentiam possit euenire. Hinc
de iudeis scͥptum est. Conu̾tentur
ad uesꝑum &e fam̃ patient᷑ ut canes.
circuibunt quitatem. Canes intel¬
liguntur muti sac̾dotes uł imꝓbi:
ut in eccłia. canes muti non ualen-¬
tes latrare. Canes udei in psalmo.
Qm̃ circundederunt me canes
multi. Canes popls gentium: ut
in euangłio. Non ẽ bonum sum̾e
panem filiorum: & mittere canib.
Canes hereties: ut in deuteronomio.
Non inferes p̾cium canis in domo dei
tui. Iin apło. Uidete canes
uidete malos oꝑarios: uidete conci¬
siones. Canis uͦ uoracissimum ani¬
mal atq importunum consueuit
illas domꝰslatratib defendere: in qͥ¬

Expanded text:
almo: Erue a framea animam meam, almo: Erue a framea animam meam, et de manu canis unicam meam . Nam in meliore parte canis ponitur, ut in Ecclesiaste, ubi scriptum est: Melior est canis vivus leone mortuo . Hic leonem diabolum, canem vero gentilem vel hominem peccatorem accipiendum puto. Qui ideo melior dicitur, quod ad fidem et poenitentiam possit venire. Hinc de Judaeis scriptum est: Convertantur ad vesperam, et famem patientur ut canes, et circuibunt civitatem . Canes intelliguntur muti sacerdotes vel improbi, ut in Isaia: Canes muti non valentes latrare . Canes, Judaei. In psalmo: Quoniam circumdederunt me canes multi . Canes, populus gentium, ut in Evangelio: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus . Canes, haeretici, ut in Deuteronomio: Non inferes pretium canis in domum Dei tui . Et in Apostolo: Videte canes, videte malos operarios, videte concisiones . Canis vero voracissimum animal atque importunum consuevit illas domus latratibus defendere, in qui
Abbreviated transcription (Latin):
dictione beniamin: lupꝰ rapax mane co-¬
medet p̾dam. uesꝑe diuidet spolia. Qi¬
bus dictis apl̃s paulus designat᷑. de ben¬
iamin styrpe ꝓgenitꝰ: qui mane rapuit
p̾dam. id est in pͥmordiis fideles quos
potuit deuastauit: uesꝑe autem spolia
diuisit: qͥa fidelis postmodum factus.
sacra eloqͥa audientib discretione mi¬
rifica dispens auit. Canis nom̃ latinũ.
a canore latratꝰ appellatum existimãt.
eo qͦd insonat: inde ce canere. nichil
autem sagatiꝰ canib plus enm cȩt̾is
sensus ammalib hñt. Namq solisua
nomina recognoscunt: dños suos dili¬
gunt: dñoꝵ tect̾a defendunt: ꝓ dñis
suis se morti obiciunt: uoluntarie cõ
dño ad p̃dam currunt: corpꝰ dñi sui
etiam mortuum ñ relinquunt. Quo¬
rum postremonat᷑a ẽ. extra homines
ẽẽ ñ poss. In canib duosunt expecꝰ¬
tanda: aut fortitudo aut uelocitas.
Canis autem diu̾sas significationes
ht̃: nam aut diabolumul iudeum.
siue gentilem popłm signui ficat.

Expanded text:
ita: Benjamin lupus rapax mane comedet praedam, vespere dividet spolia . Quibus dictis apostolus Paulus designatur, de Benjamin stirpe progenitus, qui mane rapuit praedam, id est, in primordiis fideles, quos potuit devastavit: vespere autem spolia divisit: quia fidelis postmodum factus sacra eloquia audientibus dispensatione mirifica dispensavit. Canis nomen Latinum a canore latratus appellatum existiment, eo quod insonat; unde et canere. Nihil autem sagacius canibus; plus enim sensus ceteris animalibus habent. Namque soli sua nomina recognoscunt; dominos suos diligunt; dominorum tecta defendunt; pro dominis suis se morti obiciunt; voluntarie cum domino ad praedam currunt; corpus detiam mortuum non relinquunt. Quorum postremo natura est, extra homines esse non posse. In canibus duo sunt exspectanda: aut fortitudo, aut velocitas. Canis autem diversas significationes habet. Nam aut diabolum vel Judaeum, sive gentilem populum significat.
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑. Nunqͥd illum popłm quem suꝑ¬
bire innece fidelium stulta sua elatio¬
ne considas sub iure tue p̃dicationis
inclinas subaudis ut ego: qui ce contͣ
me illum singłari cornu extolli con¬
spicio. ce tamen mͥ cum uoluero ꝓtinꝰ
subdo. Rinocerotam gͦ paulo apł̃o per
similitudinem comparare possumus:
qui pꝰ ꝑsecutor &e blasphemꝰ extitit. sicut
de eo scͥptum est. Saulus adhuc spirãs
minarum & cedis in discipłos dñi. acces¬
sit ad pͥncipem sacerdotum &e petiit ab
eo epłas in damascum ad synagogas: ut

Expanded text:
dicatur: Nunquid illum populum, quem superdicatur: Nunquid illum populum, quem superbire in nece fidelium stulta sua elatione consideras, sub jure tuae praedicationis inclinas? subaudis, ut ego, qui et contra me illum singulari cornu extolli conspicio, et tamen mihi, cum voluero, protinus subdo. Rhinocerotem ergo Paulo Apostolo per similitudinem comparare possumus, qui prius persecutor et blasphemus exstitit, sicut de eo scriptum est: Saulus adhuc spirans minarum et caedis in discipulos Domini, accessit ad principem sacerdotum, et petiit ab eo ep
Abbreviated transcription (Latin):
pente uelut merimis inuenit᷑. Buxei qͦꝙ
coloris ẽẽ describit᷑: qui etiam eum ele¬
fantis qndo certamen aggredit̾ eo cor¬
nu qͦd innare singłarit̾ gestat. uentrẽ
adu̾santium ferire ꝑhibetur: ut cum
ea quȩ molliora st̃ uulnerat. impug¬
nantes se facile sternat. Potest gͦ ꝑhunc
rinocerotam uel certe monocerotam sei¬
licet unicornẽ isrłitcꝰ popłs intelligi. qui
dum de accepta lege non oꝑa s solam in¬
ter cunctos homines elationem sump¬
sit qͣsi int̾ cęt̾as bestias cornu singlare
gestauit. Unde passionem suam dñs
ꝓpħa canente ꝓnuncians. ait. Libera
me de ore leonis: & a cornib unicorni¬
orum humilitatem meam. Tot qͥppe
in illa gente unicornes uel certe rinoce¬
rotes extiterunt: qͦt contͣ p̾dicamenta
ueritatis de legis opibus singulari ⁊ fa¬
tua elatione confisi sunt. Beato gͥ iob
sc̃ȩ eccłiȩ tẏpum tenenti d̃r. Nunquid
uolet rinoceros seruire tibi: Ac si aꝑtiꝰ

Expanded text:
pente velut inermis invenitur. Buxei quoque pente velut inermis invenitur. Buxei quoque coloris esse describitur. Qui etiam cum elephantis quando certamen aggreditur, eo cornu, quod in nare singulariter gestat, ventrem adversantium ferire perhibetur, ut cum ea, quae molliora sunt vulnerat, impugnantes se facile sternat. Potest ergo per hunc rhinocerotem vel monocerotem scilicet unicornem ille populus intelligi, qui dum de accepta lege non opera sed solam inter cunctos homines elationem sumpsit, quasi inter caeteras bestias cornu singulare gestavit. Unde passionem suam Dominus, Propheta canente, pronuntians ait: Libera me de ore leonis, et a cornibus unicornium humilitatem meam . Tot quippe in illa gente unicornes vel certe rhinocerotes exstiterunt, quot contra praedicamenta veritatis de legis operibus singulari et fatua elatione confisi sunt. Beato igitur Job sanctae Ecclesiae typum tenenti dicitur: Nunquid volet rhinoceros servire tibi? Ac si apertius
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ad ueritatem fidei conuertuntur.
Leopardꝰ ex adult̾io leenȩ & pardi nas¬
eitur. & t̾eiam originem efficit. sicut ce
plinius innaturali hẏstoria dicit. leo¬
nem cũ pardo. aut pardum cum lee¬
na concumbe: & ex utroq coitu dege¬
neres partꝰ creari: ut mulꝰ ex eqͣ & asino.¬
Rinocerota grece uocatꝰ. latine int̾p̃¬
tatur in nare cornu. Idem & monoce¬
ron. id ẽ unicornis. eo qͦd unum cor¬
nu inmedia fronte habeat pedum.iiiͦi.
ita acutum & ualidum. ut quicquid
impetierit. aut uentilet aut ꝑforet.
Nam &e cum elefantis sepe certamen
ht̃: ⁊ in uentre uulneratum ꝓsternit.
Tante autemfortitudinis ẽẽ dr ut nul¬
lauenantium uirtute capiat᷑. D sicut
hi asserunt qͥ de scͥbendis naturis ani¬
malium laboriosa inuestigatione suda¬
uerunt. Uirgo ei puella ꝓponitur:que
uenienti sinum aꝑit. in quo ille omĩ
ferocitate postposita caput deponit. sic¬
q soporatꝰ. ab eis a qͥb capi querit᷑. re¬

Expanded text:
tes ad veritatem fidei convertuntur. tes ad veritatem fidei convertuntur. Leopardus ex adulterio leaenae et pardi nascitur, et tertiam originem efficit: sicut et Plinius in naturali Historia dicit, leonem cum pardo aut pardum cum leaena concumbere, et ex utroque coitu degeneres partus creari, ut mulus ex equo et asina.inocerota graece vocatus, latine interpretatur, in nare cornu. Idem et monoceros, id est, unicornis, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quatuor, ita acutum et validum, ut quidquid impetierit, aut ventilet aut perforet. Nam et cum elephante semper certamen habet, et in ventre vulneratum prosternit. Tantae autem fortitudinis esse dicitur, ut nulla venantium virtute capiatur: sed, sicut hi asserunt, qui describendis naturis animalium laboriosa investigatione sudaverunt, virgo ei puella proponitur, quo venienti illa sinum aperit, in quo ille, omni ferocitate postposita, caput deponit, sicque soporatus, ab eis, a quibus capi quaeritur, re
Abbreviated transcription (Latin):
la partum:. seu potiꝰ dimitat dolore co¬
gente. Ita postea corruptis & cicatͥcosis se¬
dibus. genitale semen infusum ñ erit
acceptum. s insitum resilit. Nam plinius
rere ñ posse. Uitiant᷑ enim intͥnsecus se
mouentib catulis. Pardus post pante¬
rem. genꝰ est uarium ac uelocissimum
mortem ruit. Pardus autem mistice
sig̾cat diabolum. diu̾sis uitiis pleniss
mum: ul peccatorem quemlibet. scele
um: unde dic̃ ꝓpħa. Ethiops ñ mutauit
pellem: ce pardus uarietatem suam̃. Itẽ
pardus antixp̃s maliciȩ uarietate aspsꝰ.
ut in apocalipsi. Ibestia que ascende¬
bat de mari: similis pardo. De illis
dic̃ qui in nigredine peccatorum ⁊ ua¬
rietate errorum ꝑseuerant. Alibi tam̃
scͥptum est. Habitabit lupꝰ cum agno
& pardus cum hedo cubabit: quod in
aduentu xp̃i completum est: quando
illi qui antea feroces fuerunt. cum inno¬
centibus uitam ducunt: & qͥ errorum
macłis polluti erant. pęnitentiam agen¬

Expanded text:
la partum, seu potius dimittit, dolore cola partum, seu potius dimittit, dolore cogente. Ita postea corruptis et cicatricosis sedibus genitale semen infusum non acceptum, sed inritum resilit. Nam Plinius rere non posse; vitiantur enim intrinsecus se moventibus catulis. Pardus secundus post pantherem est, genus varium ac velocissimum mortem ruit. Pardus autem mystice significat Diabolum diversis vitiis plenissimum, vel peccatorem quemlibet maculisersum. Unde dicit propheta: Aethiops non mutavit pellem, et pardus varietatem suam . Item pardus Antichristus malitiae varietate aspersus, ut in Apocalypsi; Et bestia, quae ascendebat de mari, similis erat pardo ; de illis dicit, qui in nigredine peccatorum et varietate perseverant. Alibi tamen scriptum est: Habitabit lupus cum agno, et pardus cum haedo cubabit . Quod in adventu Christi completum est, quando illi, qui antea feroces fuerunt, cum innocentibus vitam ducunt, et qui errorum maculis polluti erant, poenitentiam agen
Abbreviated transcription (Latin):
quod uidelicet absconsum animal pul¬
uere. formicas ut diximꝰ frumenta ge¬
stantes int̾ficit: quia nimirum aposta¬
ta angłs in t̾ram de cęlis ꝓiectꝰ est. iusto¬
rum mentes que bonorum sibi oꝑum
ꝑfectionem p̃parant. in ipso actionis¬
itinere obsident. Cumq has ꝑinsidias
suꝑat: qͣsi formicas frum̃ta gestantes
imꝓuisꝰ necat. Pant̾ dictꝰ. siue qͦd oĩum
ammalium sit amicꝰ. excepto dracone:
siue qͥaex sui gn̾is societate gaudet.⁊ ad
eandem similitudinem qͥcqͥd accipit
reddit. Pan enim grece: omne dr. Bestra
minutis orbicłis fuꝑpic̃ta: ita ut oculatiᷤ
ex fuluo circłis. nigͣ uel alba distingua¬
tur uarietate. Hec semel. omnmo par¬
turit. Cuiꝰ cause ratio manifesta est. Nã
cum in ut̃o matͥs coaluere catuli. matu¬
risq ad nascendum uirib pollent. o¬
diunt enim temporum moras: itãq one
ratam fȩtib uuluam tanqm obstantẽ
partui unguib lacerant. Effundit il¬

Expanded text:
Quod videlicet animal absconsum pulQuod videlicet animal absconsum pulvere, formicas, ut diximus, frumenta gestantes interficit; quia nimirum apostata angelus in terram de coelis projectus, justorum mentes, quae bonorum sibi operum refectionem pitinere obsidet: cumque has per insidias superat, quasi formicas frumenta gestantes improvisus necat. Panther dictus sive quod omnium animalium sit amicus, excepto dracone: sive quia et sui generis societate gaudet, et ad eamdem similitudinem, quidquid accipit, reddit. Pan enim Graece omne dicitur: bestia minutis orbiculis superpicta, ita ut oculatis ex fulvo circulis nigra vel alba distinguatur varietate. Haec semel omnino parturit. Cujus causae ratio manifesta est. Nam cum in utero matris coaluerint catuli, maturisque ad nascendum viribus pollent, odiunt teratam foetibus vulvam tamquam obstantem partui unguibus lacerant: effundit il
Abbreviated transcription (Latin):
ut inpsalmo. Ortus est sol & congre¬
gatisunt: & in cubilibus suis fe col¬
locabuntur. Tigͥsuocata ꝓpt̾ uolu¬
crem fugam. Ita enim nominant:
ꝑse ⁊ medi sagittam. Est enim bestia
uariis distincta macłis. uirtute ⁊
uelocitate mirabilis: ex cuiꝰ noĩe
flumen tygris appellat᷑. quodis
rapidissimus sit omnium fluuio.¬
rum. Has magis hyreania gignit.
Tigris autem mistice designat
astutiam diaboli: unde in iobscͥp¬
tum est. Tigris ꝑiit. eo quod non
hab̾et p̾dam: &e catuli leonum dis¬
sipatisunt. Hunc uocabulo tigͥ¬
disrepetit: quem leonis appellatione sig
etatem. ñ incongrue tigͥs uocatur. Mͦ
enim se siẽ ꝑditus humanis sensib
obicit: mͦ quasi angłm lucis ostendit.
M stultorum mentes blandiendo per¬
suadet: mͦ ad culpam trendo ꝑtra¬
hit. M suadere uitia aꝑte nititur: mͦ
in suis suggestionib sub uirtutissyecie
palliat. Hȩc itaq belua quȩ tanta ua¬
rietate resꝑgitur. iure tygris uocatur:

Expanded text:
ut in psalmo: Ortus est sol, et congreut in psalmo: Ortus est sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis se collocabunt . Tigris vocata propter velocem fugam. Ita enim nominant Persae et Medi sagittam. Est enim bestia variis distincta maculis, virtute et velocitate mirabilis. Ex cujus nomine flumen Tigris appellatur, quod is rapidissimus sit omnium fluviorum. Has magis Hircania gignit. Tigris autem mystice significat astutiam Diaboli. Inde in Job scriptum est: Tigris periit eo quod non haberet praedam, et catuli leonum dissipati sunt . Hunc vocabulo tigridis repetit, quem leonis appellatione signetatem non incongrue tigris vocatur. Modo enim se, sicut est perditus, humanis sensibus objicit: modo quasi angelum lucis ostendit: modo stultorum mentes blandiendo persuadet: modo ad culpam terrendo pertrahit: modo suadere vitia aperte nititur: modo in suis suggestionibus sub virtutis specie palliatur. Haec itaque bellua, quae tanta varietate respergitur, jure tigris vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
malignoꝵ sp̃uum errore generati:
qui & simul om̃s uniu̾sam mundi
ciuitatem quam p̃diximꝰ babyloniã
faciunt: & tamenide singłi babyloniȩ
filii. quasi non leene plenȩ. catuliuo¬
cantur. Dic̃ enim syon tota ȩccłia dr.
filii autem syon. sc̃orum singłi qͥq
memorant᷑: ita ce filii babylonis sin¬
guli quiq reꝓborum: & eadem baby¬
lonia.simul omnes reꝓbi uocantur.
Leo diabolus obfortitudinem ⁊ cru¬
delitatem: ut inpsalmo. Nequando
rapiat ut leo animam meam. Ialibi.
Sedet in insidiis cum diuitibus in
occultis: sicut leo in cubili suo. Leo¬
nes sunt potestates huiꝰ scłi: ut inihe¬
remia. Grex disꝑsus. popłs meus:
leones eiecerunt eos. Catuli leonũ
demones sue praui homines: ut
inpsalmo. In medio catulorum leo¬
num dormiui conturbatꝰ. Ialibi.
Catuli leonum rugientes ut rapiañ.
& querant a deo es cam sibi. Cubile
leonum p̃sens mundꝰ. uel qͦdlibet
Item cubile leonum corda reꝓboꝵ.

Expanded text:
malignorum spirituum errore generati: malignorum spirituum errore generati: qui et simul omnes universam mundi civitatem, quam praediximus Babyloniam, faciunt, et tamen idem singuli Babyloniae filii quasi non leaenae plene catuli vocantur. Sicut enim Sion tota Ecclesia dicitur, filii autem Sion sanctorum singuli quique memorantur: ita et filii Babylonis singuli quique reproborum, et eadem Babylonia simul omnes reprobi vocantur. Leo, Diabolus ob fortitudinem et crudelitatem, ut in Psalmo: Ne quando rapiat, ut leo, animam meam ; et alibi: Sedet in insidiis cum divitibus in occultis, sicut leo in cubili suo . Leones sunt potestates hujus saeculi, ut in Jeremia: Grex dispersus populus meus, leones ejecerunt eos . Catuli leonum, daemones sive pravi homines, ut in psalmo: In medio catulorum leonum dormivi conturbatus . Et alibi: Catuli leonum rugientes, ut rapiant et quaerant a Deo escam sibi . Cubile leonum, praesens mundus: vel quodlibet Item cubile leonum, corda reproborum,
Abbreviated transcription (Latin):
Rursum in iobscͥptum est. Rugitus le¬
onis &e uox leenȩ: & dentes catuilorum
leonum contͥai sunt. Leene autem no¬
mine. aliquando seã eccl̃a: aliqͣndo
babylonia designat᷑. Peo enim qͦd cõtͣ
adusarios audax ẽ. leena eccł̃ia dicit᷑:
Sicut eiꝰdem beati iob uocib approbat᷑.
quod derelictam ab ȩccl̃ia uideam in¬
dicans ait. Non calcauerunt eam filii
institatorum: nec ꝑtransibit ꝑ eam lee¬
na. Leena ȩccłia: ut in iob. Nunquid
capies leenȩ p̃dam. aut animas catu¬
lorum eiꝰ impleb̾: catuli leenȩ: apłi.
Ubi ⁊ supͣ aliquando leenȩ nomine.
huiꝰ mundi ciuitas id est babylonia ex¬
primitur: quȩ contͣ uitam innocenti¬
um. immanitate crudelitatis effrenat᷑.
que antiqͦ hosti quasi seuissimoleoni
sociata. ꝑu̾sȩ ꝑsuasionis eiꝰ semina cõ¬
cipit: & reꝓbos ex se filios ad similitu¬
dinem illius quasi crudeles catulos
gignit. Catuli autem leonum sunt.
quilibet reꝓbi ad iniquam uitam

Expanded text:
Rursum in Job scriptum est; Rugitus leRursum in Job scriptum est; Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum contriti sunt . Leaenae autem nomine aliquando sancta Ecclesia, aliquando Babylonia designatur. Pro eo enim, quod contra adversarios audax est, leaena Ecclesia dicitur, sicut ejusdem beati Job vocibus approbatur, qui derelictam ab Ecclesia Judaeam indicans ait: Non calcaverunt eam filli institorum nec pertransibit per eam leaena . Leaena Ecclesia in Job: Nunquid capies leaenae praedam? aut animas catulorum ejus implebis? Catuli leaenae, Apostoli ubi et supra. Aliquando leaenae nomine hujus mundi civitas, id est, Babylonia exprimitur, quae contra vitam innocentium immanitate crudelitatis effrenatur: quae antiquo hosti, quasi saevissimo leoni, sociata, perversae persuasionis ejus semina concipit, et reprobos ex se filios ad similitudinem illius quasi crudelis catulos gignit. Catuli autem leonum sunt quilibet reprobi ad iniquam vitam