comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tercio ꝓpter electos ut eos castigeit:
omalis actis emendent. Sospi¬
tate autẽ pollent nec cũ homt¬
nibꝰ falagella sentiunt : ut postd
eos grauior dolor excruciet miseria tꝰcor.¬
oni autẽ iło inedia. oppressio¬
ne. langore afficiuntur. ne in ma¬
lis delectentur: aut si aliqua con
ꝓpacientia coronentur.
qͥ đaboni hicdi uitus redundant
potentia sublimantur : ualitu¬
dine roborantur: mali autẽ
tate laborant:M. Quibꝰ ebec¬
tis diuicie iđo conceduntur ut
bona qͥ amant rebꝰ im plere ua¬
leant. & ꝑ hec etiã ammoneant᷑
si hec tẽporalia suauia qͣntoma¬
gis eterna uidentur. Potentia
sublimantur. pͥmo ꝓpt̾ se ipsoᷤ
ut bona queiente conceperunt
potenter exercere possint: Scđõ
ꝓpt̾ electos ut eis ubona tutela
suit : Tercio ꝓpt̾ reꝓbos ut eos
repͥmant ne tantũ quantũ uo¬
lunt noceant. Sanitate solidan¬
tur. ne iusti de eorũ egritudine
contristentur : sed de eorũ salu¬

Expanded text:
tertio propter electos, ut eos castigent, et tertio propter electos, ut eos castigent, et a malis actibus emendent. Sospitate autem pollent, nec cum hominibus flagella sentiunt, ut post eos gravior dolor excruciet. Boni autem ideo inedia, oppressione et languore afficiuntur, ne in malis delectentur: aut si aliqua contpro patientia coronentur. am boni hic divitiis abundant, potentia sublimantur, valetudine roborantur; mali autem e laborant?-- M. Quibusdam electis divitiae ideo conceduntur, ut bona, quae amant, rebus implere valeant; et per haec etiam admonentur si haec temporalia suavia, quanto magis aeterna videntur. Potentia sublimantur primo propter seipsos, ut bona quae mente conceperunt, potenter exercere possint. Secundo, propter electos, ut eis in bonis tutela sint. Tertio, propter reprobos, ut eos reprimant, ne tantum quantum volunt noceant. Sanitate solidantur, ne justi de eorum aegritudine contristentur, sed de eorum salu
Abbreviated transcription (Latin):
bona exteriꝰ simulant que interiꝰ
non amant. tunc filiidi ad huc
in errore positi ꝑ eoꝵ. exem pla
boarripiunt. que toto corde di li¬
na deserunt que non amauerunt.
isti firmuiꝰ incepto bono ꝑsistunt:
ut olim cũ mali angłi cetiderunt
boni firmiꝰ steterunt. A d uersita¬
te aut̃ eos impellunt cũ eis tempo¬
ralia quȩ pluꝰ iusto diligunt au
les mmone cessarii cõꝓbantur :
cum eos electi examinati ad celes¬
tia deportantur. Dpotentia maloꝵ.
UR mali hicdiuitus asfluunt :
potentia florent : sanitate uigent :
Et contra boni inopia tabescunt:
a malis iniuste oppͥmuntur: debi
pͥmo ut mala que concupiscunt
iusto udiciodĩ explere ꝑpecun¬
am ualeant: Scd̾o ut si qua bona
fecerint ꝑ hec remunerentur.
Om̃ia enĩ que faciunt. ꝓterrenis
agunt. unde & merced̾e suã reci¬
piunt. Potentia splendent : pͥmꝰ
ꝓpter se ipsos ut mala que amant
potenter expleant. Scło ꝓpter
reꝓbos ut eos in malis defendant:

Expanded text:
bona exterius simulant, quae interius bona exterius simulant, quae interius non amant Tunc filii Dei, adhuc in errore positi, per eorum exempla, bona arripiunt, quae toto corde dilina deserunt, quae non amaverunt, isti firmius in coepto bono persistunt: ut olim cum mali angeli ceciderunt, boni firmius steterunt. Adversitate autem eos impellunt, cum eis temporalia, quae plus justo diligunt, aules, imo necessarii comprobantur, cum per eos electi examinati ad coelestia deportantur. D. Quid dicis ur mali hic divitiis affluunt, potentia florent, sanitate vigent, et contra boni inopia tabescunt, a malis injuste opprimuntur, debilbundant, primo ut mala, quae concupiscunt, justo Dei judicio explere per pecuniam valeant; secundo ut, si qua bona fecerint, per haec remunerentur. Omnia enim quae faciunt, pro terrenis agunt, unde et mercedem suam recipiunt. Potentia splendent, primo propter seipsos, ut mala, quae amant, potenter expleant; secundo propter reprobos, ut eos in malis defendant;
Abbreviated transcription (Latin):
dia redeunt. Sic etiam timor cari¬
tatẽ ad regnũ ducit : & ipse non in¬
troibit. Sicut: diabolus en̾i seruit
d̾o ita menbra eiꝰ seruuint electis etiã
talimꝰ. P. Quomͦ seruit dialus do.¬
Aa. Quia głosus pͥnceps despexit
esse in palatio. fecit eũ ds laboriosũ
fabrum in hoc mundo: ut coactus
totis uiribꝰ seruiat : qͥ uacare do fru¬
endo nolebat. Unde dicitur. Fãciam
eũ tͥ seruum sempiternũ. Cuiꝰ fabri
caminus est afflitio & tribulatio. fol
pes. sunt tortores & ꝑsecures: linre
uł serre sunt lingue male dicentiũ
& detrahentiũ. Tali camino & his
instrunentis purgat ipse aureaua¬
sa celestis regis: hoc sunt electi in qͥbꝰ
renouat imaginẽdi. Reꝓbos aut̃ qͥ cõ¬
tra regem agunt: ipse tortor ut hosteᷤ
punit. Talimͦ seruit diabolus do.M.
Qualiterseruiunt menbraeiꝰ electis:
.M.Cũ ebs trahunt ad regnũ simula¬
tione : uł impellum ad uersitate
Simul atione qͥde eos trahunt. c̾

Expanded text:
dia redeunt: sic etiam timor charidia redeunt: sic etiam timor charitatem ad regnum ducit, et ipse non introibit; sicut enim diabolus servit Deo, ita membra ejus serviunt electis etiam tali modo. 4. Quomodo diabolus D. Quia gloriosus princeps despexit esse in palatio; fecit eum Deus laboriosum fabrum in hoc mundo, ut coactus totis viribus serviat, qui vacare Deo fruendo nolebat, ut dicitur: Faciam tibi eum servum sempiternum . Cujus fabri caminus, est afflictio et tribulatio; follpes, sunt terrores, et persecutores; limae vel serrae, sunt linguae maledicentium et detrahentium. Tali camino et his instrumentis purgat ipse aurea vasa coelestis regis: hoc sunt electi, in quibus renovat imaginem Dei, reprobos autem qui contra regem agunt, ipse torret et ut hostes punit. Tali modo servit diabolus Deo. D. Qualiter serviunt membra diaboli electis?-- M. Cum eos trahunt ad regnum simulatione, vel impellunt adversitate. Simulatione quidem eos trahunt, cum
Abbreviated transcription (Latin):
datur. P. Cum scriptum sit nicds
.M. Tuncta diligitdĩ quetreaut
sed non cuncta in uno loco locabit.
Sicut pictor om̃s colores diligit.
sed qͦsda prealiis eligit: & unũ que¬
q apto loco ponit: ita ds unũ ꝗͦq
sibi conuenienti loco disponit. Ide¬
odicitur eos diligere qͦs incelesti pa¬
latio recipit: illos odisse qͦsꝰ infer¬
nali carcere mergit. Dlibo arbitriop.
Libertas eligendi mału uł bonum.
Noc in paradiso homo habuit liber̃.:
potest iusi eũ subsequaturd ap̾tatisy.
Quiu dicis dehis qͥ scłm relui quunt:
religionis habitum sumunt: tran̾¬
acto aliqͦ tẽpore reiciunt. & peio¬
res ꝗͣ pͥus fuerint fuint Quidã
uͦ aliqͣ bona incipiunt postea de¬
serunt : ad iniqͥtatẽ redeunt. Aa.
Deliis dicitur. Simulatores & callidi
ꝓuocant iram di. Sepeseruus erran¬
tẽ filium ad patre ꝑtrahit. & ipse
ad opꝰ suum recedit: ita istielectos
add̾m ꝑtrahunt & ipsi ad mala stu¬

Expanded text:
udatur. D. Cum scriptum sit: Nihil udatur. D. Cum scriptum sit: Nihil e?--M. Cuncta diligit Deus quae creavit; sed non cuncta in uno loco locavit. Sicut pictor omnes colores diligit, sed quosdam prae aliis eligit, et unumquemque apto loco ponit; ita Deus unumquemque sibi convenienti loco disponit; ideo dicitur eos diligere, quos in coelesti palatio recipit; illos odisse, quos in infernali carcere mergit. 3. De libero arbiLibertas eligendi bonum vel malum. Hoc in paradiso homo habuit liberum; potest agere, nisi eum subsequatur. D. Quid dicis de his qui saeculum relinquunt, religionis habitum sumunt, et transacto aliquo tempore rejiciunt, et pejores quam prius fuerint fiunt? quidam vero aliqua bona incipiunt, postea deserunt, et ad iniquitatem redeunt?--M. De his dicit Job: « Simulatores et callidi provocant iram Dei . » Saepe servus errantem filium ad patrem pertrahit, et ipse ad opus suum recedit; ita et isti electos ad Deum pertrahunt, et ipsi ad mala stu
Abbreviated transcription (Latin):
saltẽ uocabułu habet ad eotalis
habet. cũ fit ꝑ ilła substantiã qu
fecit ds̃. luste uͦ dapnat eos diia
est nondat eis gaudiunt: qͥ non
faciunt uł alit̾ facint quã sit p¬
ceptũ. P. Quis est auctor pecan¬
sum: grauius est totomundo. M¬
quid autẽ mali uł peccati agitin
totũ in laud̾e cłi uertitur: & ida
in om̃i creatura dei nihil mali
e̾e̾ itel fieri com ꝓbatur. D. Quis
dicis: Nomicidium & ad ulter¬
um non est mału.M. Homici¬
occisio goliȩ adauid: & holost¬
nis auidith. Quod tunc malim
dicitur: cum ꝓprio inpulsu ꝑpma¬
tur. Coniugium bonũ creditur
sed ideo małũ est ad ulteriũ qa q
ter fit qu̾a sit contessum. Quetas
in laudẽ dei uertumtur : cumabe
iuste puniuntur. Sicat eñime¬
tor ẽ laudabilis quodmilites suos
remunerat ita est etiam laudal¬
lis imino laudabilior qͦd p̃dones
latrones dampnat. Ita utiq sicu
ds in saluatione iustorũ głorifia
sic inꝑditione impiorũ ꝑ om̃ala¬

Expanded text:
saltem vocabulum habet a Deo, tali modo habet, cum fit per illam substantiam, quam fecit Deus. Juste vero damnat eos Deus, id est non dat eis gaudium, qui non faciunt vel aliter faciunt quam sit praeceptum. D. Quis est auctor peccatsum, gravius est toto mundo. Quidquid autem mali vel peccati agitur, totum in laudem Dei vertitur; et ideo in omni creatura Dei nihil mali esse vel fieri comprobatur, D. Quid dicis? homicidium vel adulterium non est peccatum?--M. Homicioccisio Goliae a David, et Holophernis a Judith; quod tunc malum dicitur, cum proprio impulsu perpetratur. Conjugium bonum creditur; sed ideo malum est adulterium, quia aliter sit quam sit concessum. Quae tamen in laudem Dei vertuntur, cum ab eo juste puniuntur. Sicut enim imperator est laudabilis, qui milites suos remunerat; ita est etiam laudabilis, imo laudabilior, qui praedones et latrones damnat. Ita utique sicut Deus in salvatione justorum glorificatur, sic in perditione impiorum per omnia la
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mali e⁊ cã n accepit. A qͦ se abstiñe cũ p̃¬
amisant ⁊ malũ ꝙ ĩ or̃erant ip̃a pena
sua disc̾nent. Qͥ si auusso tanto bouo uł¬
lũ malũ ĩ cͣrerens qͣle ꝑdidissñt bonũ for¬
te nescirent. ulcior eĩ fit salꝯ cũ dolor
excͣciat ⁊ sanitatis amisse dulcedinẽ langᷤ¬
ris amaritudo ꝯm̃dit. At sicad ħ illi mã
lum ñ discendo s exꝑiendo sñtire ceꝑuit ꝙꝓ
melius ignorarent. ut ex ip̃a misi̾a sua sẽ¬
Anoũat fortaisis boni nͣł amissio mou̾et sal¬

Expanded text:
bstinere cum poamiserant, et malum quod incurrerant, ipsa poena sua discernerent: qui si amisso tanto bono, nullum malum incurrerent, quale perdidissent bonum forte nescirent. Dulcior enim fit salus, cum dolor excruciat; et sanitatis amissae dulcedinem languoris amaritudo commendat: ac sic, ad non discendo, sed experiendo, sentire coeperunt quod melius ignorarent; ut ex ipsa miseria sua senmoverat fortassis boni n
Abbreviated transcription (Latin):
gia teneamꝰ Adam nos obnoxiauit malisõi
nusit ⁊ penã. ho qͥ culpam nr̃am susciꝑe
at poie ꝯceptus d uatus sñ pcc̃o potuit de
suscepͦne pene nr̃e ciapã nrãm sił ab ho¬
ieuit ⁊ penam. Et ut totũ dicã adam ub̾ eri

Expanded text:
gia teneamus. Adam nos obnoxiavit malis omnmisit et poenam; hic, qui culpam nostram suscipere ut pote conceptus et natus sine peccato non potuit, de susceptione poenae nostrae culpam nostram simul abolevit et poenam: et ut totum dicam, Adam nobis eri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝙ nascit᷑ eiꝯ siłitudinẽ expͥmit. Nãq in
reb aliis qͣs ꝑentis ꝓliq c̾tũ ẽ ħitudinẽ
hr̃e nlła sic gignit ut oĩo nlłiꝯ ĩdigens sola
ꝑse adgignendã ꝓlẽ sufficiat. Nlła sic gigni¬
tur ut mlła admixta siłitudine omĩmo¬
dã siertudinẽ ꝑentis exibat. Si gͦ ũbũ iũ¬

Expanded text:
s similitudinem exprimit? Namque in rebus aliis, quas parentis prolisque certum est habitudinem habere, nulla sic gignit ut omnino nullius indigens sola per se ad gignendam prolem sufficiat; nulla sic gignitur, ut nulla admista dissimilitudine omnimodam similitudinem parentis exhibeat. Si ergo Verbum sum
Abbreviated transcription (Latin):
ec olite gͦ qnͣta ⁊ qualia ue audiẽ¬
te atq ꝓbante dic̾e solebatis dead
futa᷑. Et oblitus ꝙ non solum de se s t̃ degͤ
reddat sua suoꝵq detͥm̃ta ñ cogitat. ꝙ̃
ñ delinqũciũ pcc̃a ꝯt̾stant uec ꝓficienti
mali ue g̾atur ignorat. Qͥ ñ p̾dicat ꝑse¬
ueranciam iustis. pñĩam prauis. cõtemꝑ¬
pͣ dr̃e ꝯtemptorib ad monicõnus sue fu¬
turũ cogitate iudiciũ. ꝙ ip̃e forte nõ
cogitat amatorib mũdi. nolite daig̾e
urũdũ. si eũ mũdi amor oblectat. am¬
bicõsis. ambicõm iam fiẽ ĩpotute. si eũ
ambicõ riuuosa p̾cipitat. Ebnsis. eb ͥ¬
carsͣ cauete. si se mero us ad alienacõ¬
nom m̃tis ĩgurgitet. Sũptuosis dapibi
crudis ñ nͨ suis abstinẽtiã laudare qͥ
calcat uicõ cupioitatrctͦ. Cupidus
amorẽ ñ pꝰ dissuad̾e pecutue. iimititia

Expanded text:
ecolite ergo quanta et qualia, me audiente atque probante, dicere soleatis de adfutura; et oblitus quod non solum de se, sed etiam reddat, sua suorumque detrimenta non cogitat: quem non delinquentium peccata contristant, nec proficientiumalive geratur, ignorat: qui non praedicat perseverantiam justis, poenitentiam pravis, contemp contemptoribus admonitionis suae: Futurum cogitate judicium, quod ipse forte non cogitat; amatoribus mundi: Nolite diligere mundum, si eum mundi amor oblectat; ambitiosis: Ambitioni finem imponite, si eum ambitio ruinosa praecipitat; ebriosis: Ebrietatem cavete, si se mero usque ad alienationem mentis ingurgitat. Sumptuosis dapibus crudus, non potest suis abstinentiam laudare, quam calcat; vitio cupiditatis addictus, cupidis amorem non potest dissuadere pecuniae; inimicitia
Abbreviated transcription (Latin):
gende diułt̾e atq ĩ aliꝙͣ solitudinẽ tam
studio qͥetis ꝙͣ ip̃m otficii nr̃i despcõne se¬
ced̾e. mła res alia nb̃is exigit ĩ melius ꝯ¬
mutare ꝯsiliũ nͥ ꝙ u̾iti estis ꝑicłm Ma
dis ĩ tuẽscentib fluctuantẽ ĩ cẽpestate
relinq̃re. ad ꝙͣ sic̃ sauctiꝰ ẽ ñ acced̾e itase¬
mel susceptitiu ꝯuenit flucluantis pelagi

Expanded text:
gendae dimittere, atque in aliquam solitudinem non tam studio quietis quam ipsius officii vestri desperatione secedere, nulla res alia vobis exegit in melius mutare consiliudis intumescentibus fluctuantem in tempestate relinquere? Ad quam sicut satius est non ascendere, ita semel susceptam convenit fluctuantis pelagi
Abbreviated transcription (Latin):
tuia ꝑfc̃m. ꝯtemplarina fastigium. ħ
nłłi prsꝰ iniurias ir rogare illiꝯ irro¬
executor actiue stud ĩ se pͦcuntib diru¬
t̾e ꝯtemplatiue sectator offensas quĩb
ꝯ pescit. ĩ mod̾atis cupiditatĩb ꝑcumonie
frenos ꝯpouit. tangit᷑ desid̾iis coynali

Expanded text:
um; contemplativa fastigium. Haec nulli prorsus injurias irrogare, illius irroexsecutor activae studet in se peccanti dimittere; contemplativae sectator offensas, quibuscompescit, immoderatis cupiditatibus parcimoniae frenum imponit; tangitur desideriis carnali
Abbreviated transcription (Latin):
gi se coridie postulat ut ĩfirmꝰ inmorta¬
litatis indimñto uestiricupit ut nud̾ de¬
fendi se ab ĩpugͣtõne ĩ uisibłiũ hostiũ
supplicat ut fragłicate carnis opp̾sus ⁊
colestem sibi donari pr̃iam desid̾at ut ꝑe¬
gͥnus. Actiua uita ht sollicitũ cͦsum. ꝯ¬
templatiua gaudiũ sẽpit̾nũ. Inhͣc adqͥ¬

Expanded text:
gi se quotidie postulat, ut infirmus; immortalitatis indumento vestiri cupit, ut nudus; defendi se ab impugnatione invisibilium hostium supplicat, ut fragilitate carnis oppressus, et coelestem sibi donari patriam desiderat, ut peregrinus. 2. Activa vita habet sollicitum cursum, contemplativa gaudium sempiternum. In
Abbreviated transcription (Latin):
cum ueciudia q̃uãpud hoĩes ⁊ ne iñ¬
trar ꝓhibe̾ deber si sibimet̾ int̾dũ
male ꝯ̃ sulento loqͣ Magna erit iñquid
rigam. ac deiñ pñi . sat̃ melior ꝙͣ mõ
sim ero. Młti .n post ruinã surrexe¬
rut̃. ⁊ post mod̾ meliores suert̃. sic ni¬

Expanded text:
verecundia, quae apud homines est, ne intraret prohibere deberet, sic sibimet ipsi interdum male consulendo loquitur. Magna erit, inquit rigam. Ac deinde poenitendo satis melior quam modo sum ero. Multi enim post ruinam surrexerunt, et postmodum meliores fuer
Abbreviated transcription (Latin):
angłos qui me uident ocłos meos
leuare potꝰ ꝙͣ dicam cũ reatũ meñ
gli .i. dyame accusabũt neqͣꝙͣ pectabo
ĩmo p̃p̃ te dñe morte afficiar sota die
astodiamq uiãs meas ut ñ delinꝙͣ¬
det ab irruentib bestiis eruat d si

Expanded text:
ident, oculos meos levare potero? Quid dicam, cum reatum meum geli et diaboli me accusabunt. Nequaquam peccabo, imo propter te, Domine, morte afficiar tota die custodiamque vias meas, ut non delinse ab irruentibus bestiis eruet. Sed c
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ iũ doleat. Nam si dño suo aliquis pͦ¬
caret u ñ dolorẽ ñ hrẽt quid putas dñᷤᷤ
eniᷤᷤ de eo drẽt quõ ei offñsam poss di¬
nttr̾ quã diu eũ ꝓfessione sua neqͣ
scit dolorem hr̃e. Rudicłm pociꝰ quam

Expanded text:
 et dolorem. Nam si domino suo aliquis peccaret, et inde dolorem non haberet, quid putas dominus ejus de eo diceret? Quomodo ei offensam posset dimittere, quandiu eum de offensione sua nequaquam sciret dolor
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuestigãt᷑ mł̃tis ⁊ maxĩe tardioribꝰ in¬
geniis mag̃ patẽt ⁊ iõ plꝰ placumm
ex ilł. qui hoc flagitãt qͥ int̾ alios ĩstãaͣ.
ad loc me sollicitat accipiã met̃ dispu.
ut boso q̃rat. ⁊ anselmꝰ re̾ndeat de loc.¬

Expanded text:
investigantur, multis et maxime tardioribus ingeniis magis patent, et ideo plus placent: unum ex illis qui hoc flagitant, qui inter alios instantius ad hoc me sollicitat, accipiam mecum disputantem: ut Boso quaerat, et Anselmus respondeat hoc
Abbreviated transcription (Latin):
icut hõ ꝑcaritate a
sue uature
ĩ apothesũ gracie asce̾n¬
dẽs est deificatus ira ds ꝑ
caritatem ab apostasi su¬
e nate in ypothesmi nr̃e
miserie descendes ẽ huma
ne nat᷑e. aᵈ apothosis. aᵈ ỹpothesis.

Expanded text:
icut homo per charitatem a suae naturae in apotheosim gratiae ascendens est deificatus: ita Deus per charitatem ab apotheosi suae naturae in hypothesim nostrae miseriae descendens est humannae naturae, aliud apotheosis, aliud hypothesis.
Abbreviated transcription (Latin):
un̾i ĩ oĩs ħo erubescat cum ꝙ agit
rẽ magnã succide̾ uolentis. sic̃ .n. i ͨ
mĩora in circtu arbusta pͥus cura̾
suctide ne sibi arborem ip̃am fucci¬
tirpanda ne quas̾ crim̃ ip̃m destru¬

Expanded text:
nis homo erubescat, cum quid agit rem magnam succidere volentis. Sicut enim ille minora in circuitu arbusta prius curat succidere, ne sibi arborem ipsam succit exstirpanda, ne qua sibi crimen ipsum destru
Abbreviated transcription (Latin):
łꝰ dicit. si ꝯmedites ⁊̃ ĩuic̾e mordotiꝰ
uideto ne ab in uicẽ osumanũ. Cõ¬
medit mãq alt̾m alter ⁊ quasi mor¬
sum in eo facit quocieus ꝯ aliqͥs ali¬
quem male loquẽdo uiliorẽ efficit
uñ ncc̃e ÷ ut ad in uicẽ ꝯsumãtur
penis iudel gehennalib detrusi
msrime puniant᷑. sic gͥ hus qui al

Expanded text:
icit: Si comeditis, et invicem mordetis, videte ne ab invicem consumamini . Comedit namque alter alterum, et quasi morsum in eo facit, quotiescunque aliquis aliquem male loquendo viliorem efficit. Unde necesse est ut ab invicem consumantur, poenis videlicet gehennalibus detrusi miserrime
Abbreviated transcription (Latin):
ns̃ laqueo ꝯstringit.Ira ⁊ enim
oñi absq discipline rigore ñ euadi¬
cedenciũ regulaꝵ obẜuatõ. De qua
disciplina panlus apłs ita loꝗtur
dicẽs. In disciplina ꝑseua̾te tãꝙͣn
filiis uob̾ offert se ds. Q si exͣ disci

Expanded text:
s laqueo constringit; iram enim Domini absque disciplinae rigore non evadicedentium regularum observatio: de qua disciplina Paulus apostolus ita loquitur, dicens: In disciplina perseverate, tanquam filiis vobis offert se Deus. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ollit .n. caritatẽ sñ qua ĩpossibłe
mari incimore ⁊ plus namꝙ pcc̃at
qui amorẽ ꝓximi acorde alt̾us mi¬
nuit. ꝙͣ qui uictũ ab ore paupis ra¬
pit. Nam sicũ aĩa pauꝑior p̃ciosio¬

Expanded text:
 charitatem, sine qua impossibile manet in morte . Plus namque peccat qui amorem proximi a corde alterius minuit, quam qui victum ab ore pauperis rapit. Nam sicut anima pretiosio
Abbreviated transcription (Latin):
liis bona audire. Nam cũ bõa de ali¬
quo ꝓferunt᷑. hii qui boĩ s̃ eiꝰ fcã e¬
mulant᷑ eoq ꝓpensius ĩ sua boĩtate
ꝑseuerare. nitunt᷑ quo alii eiꝰd̾ bõita¬
tis sectatores lautant᷑. si & ꝑuĩtenteᷤ¬
t᷑ ꝑagut quãto glosiores bonos esse
mał sedula relatõe ꝑcipuit porro
si mali fiu̾nt erubescut cũ de aliis
bona referri audiũt aquib se met¬
ipõs uacuos eẽ osidan̾t. tantoq faci¬
lius ad pnĩam reuocant᷑ quauto
płes ⁊ forte debiliores se bona oꝑari
mare bona loqui nich mali crete̾¬

Expanded text:
cum bona de aliquo referuntur, hi qui boni sunt ejus facta aemulantur; eoque propensius in sua bonitate perseverare nituntur, quo alii ejusdem bonitatis sectatores laudantur. Si autetur, peragunt, quanto gloriosiores bonos esse malis sedula relatione percipiunt. Porro si mali fuerint, erubescunt, cum de aliis bona referri audiant, a quibus semetipsos vacuos esse considerant; tantoque facilius ad poenitentiam revocantur, quanto plures, et forte debiliores se bona operarmare, bona loqui, nihil mali crede
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝰ pectandi .n. fom̃ta malicie p̃stat
Nataͣle siquid̾ ⁊ ut sicut illd̾ quod a
nlłis fieiꝰ audio face̾ formido sic illd̾
iiꝰ psumo ⁊ quo płes eand̾ rem feasse
ꝯnouo̾ eo miꝰ eam face̾ dubito. bonꝰ
qͣ sic nec penuites de aliquo criãli fuit

Expanded text:
 peccandi, quasi fomenta malitiae praestat. Naturale siquidem est ut, sicut id quod a nullis fieri audio, facere formido, sic illudlius praesumo: et quo plures eamdem rem fecisse cognovero, eo minus eam facere dubito. Bonus quoque, si nec poenitens de aliquo criminali fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝙ c̾ ea spe sim adduct̾ꝰ ut qͥcꝙͥ face̾m
illis solis aqͥb exigebat᷑ eĩt: ñ tñ et pau¬
lo post eisdem id ipsũ ut uilem rem
fastidiendꝰ cõtẽptu eẽt obruendũ. scio
enĩ in eo nõ tam p̃cantib satifface̾ po¬

Expanded text:
Ad quod cum ea spe sim adductus, ut quidquid facerem illis solis a quibus exigebatur, esset notum, et paulo post idipsum ut vilem rem fastidientibus, contemptu esset obruendum: scio enim me in eo non tam precantibus satisface
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ẜam impioꝵ cõfixit. ⁊ int̾ has duas
moriuoꝵ resurrexiões. gentes igno¬
rantes deũ in angelis t̾raꝵ in carne
reseruandas. que ꝑ mille ãnos res¬
ni in t̾ra uistoꝵ instigante dyabulo
mouende sũt ad pugnã ꝯtͣ iustos reg¬
nantes. ⁊ dño pro iustis pugnante
imbre igneo ꝯpescendas atq ita mor¬
ruos. cũ cet̾is ĩimpietare mortuis ad
et̾na supplicia ĩ in corrupnbile̾ tarne re¬
salutem nisi deo in uitante xxui¬
uenire. nlłm inuitatũ salutẽ. nͥ deo auxi¬
liante oꝑari. nlłm nisi orantẽ auxiliũ
missũ ꝓ electõe arbitrii. ne in genui
ã. nõ eẽ adeo creatã. s adya muetã
qui ⁊ ip̃e bonꝰ creatus ẽ. s qui alibo̾ arbi¬
ꝯrentus solus ꝑire suasit aliis. ut qui
ess sue malicie inuencor. fieret ⁊ alioꝵ
auctor. Et ex eo malũ uł maliciã paͣrtu¬

Expanded text:
m confinxit: et inter has duas mortuorum resurrectiones gentes ignorantes Deum in angulis terrarum in carne reservandas: quae post mille annos regni in terra justorum instigante diabolo movendae sunt ad pugnam contra justos regnantes et Domino pro justis pugnante, imbre igneo compescendas: atque ita mortuas cum caeteris in impietate mortuis ad terrena supplicia in corruptibili carne resalutem nisi Deo invitante venire; nullum invitatum salutem suam nisi Deo auxiliante operari; nullum nisi orantem auxilium seipsum pro electione arbitrii, ne ingenuitaa non est a Deo creata, sed aus a Deo creatus est: sed quia libero arbicontentus solus perire suasit aliis, ut qui esset suae malitiae inventor, fieret et aliorum auctor, et ex eo malum vel malitia percu
Abbreviated transcription (Latin):
teriis adintient᷑ Illas aũt qui ñõ
inscẽ trinitans inuocacue epud
hencos bapnxari sũt ⁊ ueniunt:
ad nos bapuzori deb̾e xruniams
nõ rebaptigari neq enĩ credendũ
sũt paulianiste. ꝓclifmbeorice
uł spurisiphori. ⁊ fatunati qui uo
tant᷑ nũt bomosiani. mẽtani ⁊
manichei. uariata impietatis et̾¬
mita uł cer̾i istoꝵ originis siue
ordinis pestisa quidus pͥrcipia si¬
fuisse. absq deo ut cherinthus ⁊ hebi¬
on. ⁊ harthemon ⁊ fotinus. Existis
inqͥt si qui ai uos uenerĩt nõ requi¬
rendũ ab hiis uir̃ũ baprian sunt. ain

Expanded text:
teriis admittantur. Illos autem qui non in sanctae Trinitatis invocatione apud haereticos baptizati sunt, et veniunt ad nos, baptizari debere pronuntiamus, non rebaptizari. Neque enim credendum sunt Paulianistae, Proclianiboritae, vel Spurisifori, Fotiniam, qui nunc vocantur Bonosiani, Montani, et Manichaei, variata impietatis germina: vel caeteri istorum originis sive ordinis pestisque, qui duo principia sifuisse absque Deo, ut Cerinthus et Hebion et Harithemon et Fotmus. Ex istis inquam siqui ad nos venerint, non requirendum ab iis, utrum baptizati sint, an
Abbreviated transcription (Latin):
deo mi serãte hẽmꝰ. ut ad quiescanius
salutari inspiracõi nr̃e porestatis ẽ
Ut adipiscam᷑ ꝙ ad quiescendũ ammo¬
nicõe cupimꝰ. diuini ẽ muneris ur
S ubi una fũes ẽ. uhi in nõie prĩs

Expanded text:
Deo miserante, habemus: ut acquiescamus salutari inspirationi, nostrae potestatis est: ut adipiscamur, quod ad acquiescendum admonitione cupimus, divini est muneris: ut , ubi
Abbreviated transcription (Latin):
acorꝑe uiuit. ⁊ sensus suos atq ingenia uiua¬
tit̾ tenet. n cũ corꝑe morit᷑. ut arabs asserit
neq ptꝰ modũ in teruurã sic̃ z enondicit quia
cũ carne ip̃a carnis uiuacitare nascuntur
⁊ cũ tarnis morte finiũt᷑. ⁊ iõ nͨ rõne regũtur
sit̃ plato ⁊ alexander putant. S ad oĩa nature¬

Expanded text:
ore vivit, et sensus suos atque ingenia vivaciter tenet: neque cum corpore moritur, ut Arabs asserit: neque postmodum interituram, sicut Zenon dicit: quia cum carne ipsa carnis vivacitate nascuntur: et cum carnis morte finiuntur: et ideo nec ratione reguntur, sicut Plato et Alexander putant: sed ad omn
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oẽs celestes uirtutes corꝑee licz nõ carne
subsistant. Ex eo aũt corꝑeas eẽ credũt ĩtllcũaleᷤᷤ
naturas. quod locałr cirtũ scribũt᷑ sic̃ ⁊ animã
hũana.q̃ carne clauditꝰ᷑. ⁊ demones qui ꝑ subãm
Angelice nature sũt. Ꝙ ĩ mortales sũt intellet¬
in tellcũales naͣs qr carne carñt. nͨ hẽnt quo
cadant ut resurrcõe egeant ptꝰ ruinã. De aĩa¬

Expanded text:
omnes coelestes virtutes corporeae, licet non carne subsistant. Ex eo autem corporeas esse credimus intellectuales naturas, quod localiter circumscribuntur: sicut et anima humana quae carne clauditur: et daemones qui per substantiam angelicae naturae sunt. Immortales credimus intelleintellectuales naturas, quia carne carent, nec habent quo cadant, ut resurrectione egeant post ruinam. Cla
Abbreviated transcription (Latin):
cie retinetur: s si cũ hoc affcũ causa ucãdi
dño eligit᷑. Alioqũi diuortiũ mag̃ ꝯiugii
uidebitur ẽẽ qua castitatis. De u̾gĩrate¬
Nam nat᷑am corꝑis in regritate. pugnã
castimonie pace. De acceptõe ciborũ¬
ne sum̾e̾ quic qͥd deꝰ edendũ p̃cepit. ab¬
stin̾e aũt ab aliquibꝰ nõ qiͣ amalis. s qiͣ nõ
nc̃c̃ariis nõ est malũ. Moderari ub carni¬
um usum ꝓ ncͣcitate ⁊ rempore. ꝓpͥe xͥano
fornitatõi cõꝑandas aut stupro.ciboꝰ
uo̾ crede̾ malos. uł mali causa ca̾ri ꝑcipi¬

Expanded text:
acandi Domino eligitur, alioquin divortium magis conjugii videbitur esse quam castitas. VirNam naturam corporis integritate, pugnam castimoniae pace. Bonum est in cibone sumere quidquid Deus edendum praecepit; abstinere autem aliquibus, non quasi a malis, sed quasi non necessariis, non est malum. Moderari vero carnium usum pro necessitate et tempore, proprie fornicationi comparandas, aut stupro; cibos vero credere malos, vel mali causa creari percipi
Abbreviated transcription (Latin):
creatas sic̃ origenes fingit. neq cũ corꝑibꝰ per
coitũ seminãtur. sic̃ lutiferiani. ⁊ cirillus et
aliqui larinoꝵ p̃sũprores affirmãt. qͣi nature
uulua ꝯpingi atq formari. Ac formato iã
corꝑe. Aĩam creari ⁊ in fundi ut uiuat in urd
hõmo ex aĩa constãs ⁊ corꝑe ⁊ egrediatur

Expanded text:
creatas, sicut Origenes fingit; neque cum corporibus per coitum seminantur, sicut Luciferiani, Cyrillus et aliqui Latinorum praesumptores affirmant, quasi naturae vulva, et compingi atque formari; ac formato jam corpore animam creari atque infundi, ut vivat in utero homo ex anima constans et corpore, et egrediatur
Abbreviated transcription (Latin):
ost resurr̾cõe ⁊ iudiciũ nõ credamus
restitutõe futurã. qua origenes delirat. ut
demones uł impii hõies post torm̃ta. qiͣ suppli¬
tiis expurgani. uł illi in angelicã redeãt qua
tur. s nos credamꝰ ip̃i iudici oĩm ⁊ retributo¬
ri iusto quidixit. Ibũt impii in suppliciũ et̾¬
nũ. Iusti aut inuitã et̾nam ut ꝑcipiãt fruc¬
ꝓtũ operum suoꝵ. Quod añ mũdũ angeli¬

Expanded text:
ost resurrectionem et judicium non credamus restitutionem futuram, quam Origenes delirat, ut daemones vel impii homines post tormenta, quasi suppliciis expurgati, vel illi in angelicam, qua creati tur. Sed nos credamus ipsi judici omnium et retributori justo, qui dixit: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam , ut percipiant fructum operum suorum.
Abbreviated transcription (Latin):
tudine militũ ad suscipiendã spon¬
sa uenit. & eã cum cantu gaudens
ad ducit: ita cũ iustus in extremũs
agit. angłs sui custos cũ multitudi
dulcissimȩ me lodie cantu & in men¬
solumine ac suauissimo odore ad
celeste ꝑdlucit palatium : in spitale
paradisum . D. Est hic paradisus lo
cꝰ uel ubi. M. Non est locus corpo¬
ralis qͥa sp̃c non habitant in locis:¬
eterna sapientia ꝑfecit abinitio.
& in intellectuali cęlo: ubi ipsa di¬
uinitas qualis est ab eis facie ad fa
anime cu̾ acorpore eximuntur: mox
illuc inducuntur . D. Qui sunt per¬
fecti : M. Quibꝰ precepta non suffi¬
ciunt. sed plus qu̾a preceptũ ẽ faci¬
unt: ut martires monachi uirgines.
Martirũ & enĩ & uirginitas & scłi ab¬
renũntiatio non sunt p̾cepta : sed di¬
una consilia. Ideo qui hec faciuit. reg¬
nũ celorũ quasi hereditario iure pos¬
sidebunt. ut dicitur. Centuplũ acci¬
pietis & uitã eternam possidebitis.
łt alibi. Cũ dederit dilectissus som

Expanded text:
tudine militum ad suscipiendam sponsam venit, et eam cum cantu gaudens adducit: ita cum justus in extremis agit, angelus sui custos cum multitudindulcissimae melodiae cantu, et immenso lumine, ac suavissimo odore, ad coeleste perducit palatium, in spiritualem paradisum. D. Est hic paradisus locus corporeus, vel ubi?-- M. Non est locus corporalis, quia spiritus non habitant in locisaeterna sapientia perfecit ab initio, et est in intellectuali coelo; ubi ipsa Divinitas, qualis est, ab eis facie ad facanimae, cum a corpore eximuntur, mox illuc inducuntur. D. Qui sunt perfecti?--M. Quibus praecepta non sufficiunt, sed plus quam praeceptum est faciunt, ut martyres, monachi, virgines; martyrium etenim, virginitas, et saeculi abrenuntiatio non sunt praecepta, sed divina consilia: ideo qui haec faciunt, regnum coelorum quasi haereditario jure possidebunt, ut dicitur: Centuplum accipietis, et vitam aeternam possidebitis . Et alibi: Cum dederit dilectis suis som
Abbreviated transcription (Latin):
his dicitur. Ut illis ꝓficiat ad honorẽ :
nobis autẽ ad salutẽ. U. Qui sunt iusti :¬
.m. Quip̾cepta dñi implent sine quere¬
la. lłi a corporibꝰ exuti in terrenum pa¬
radisũ uel pocius in aliqͦd sꝑitale gau¬
dium abangelis ꝑducuntur : cũ sp̾c
in locis corporalibꝰ non habitare credã¬
tur . D. Est qͥdã ordo iustorũ qͥ in ꝑfecti
dicuntur: qͥ tamen om̃s in libro dei scri
nis uiuentiũ inmaiorẽ głam sunientur:
om̃s post iudicium angłis consocientur.

Expanded text:
dicitur: Ut illis proficiat ad honorem, nobis vero ad salutem. D. Qui sunt isti?--M. Qui praecepta Domini implent sine querela, hi a corporibus exuti in terrenum paradisum, vel potius in aliquod spirituale gaudium, ab angelis perducuntur; cum spiritus in locis corporalibus non habitare credantur. Est quidam ordo justorum qui imperfecti dicuntur, qui tamen omnes in libro Dei scribnis viventium in majorem gloriam assumentur, ut omnes post judicium angelis consocientur.
Abbreviated transcription (Latin):
nis in frni cum dyabõ torquear
uic deniq timori. de pictate¬
suꝑ inponit pietatẽ cũ m̾ti
sic metuenti sui sp̃iꝰ aspirat ꝯpa¬
sionem pieq recołe facit ꝙͣ misa erit
siado seꝑata ⁊ ĩn ĩferno cum dyabolo
e hiniuo scĩam super ĩponit pie¬
ens fit fortis spc̃ sc̃i dono ad oꝑand̾ qͥ
am̃ fortis ad oꝑand̾ que pie tundo sat
ẽẽ facienda suiꝰ ex ꝑm̃ito didicit spt̃ scĩ¬

Expanded text:
nis inferni cum diabolo torqueatur. Huic denique timori superimponit pietatem, cum menti sic metuenti sui ipsius aspirat compassionem, pieque recolere facit quam misera erit si a Deo separata et in inferno cum diabolo ero scientiam superimponit pieens, fit fortis Spiritus sancti dono ad operandum quae am fortis ad operandum, quae pie timendo scit esse facienda, suo experimento didicit Spi
Abbreviated transcription (Latin):
impet᷑re ⁊ ad pactuni ĩ ꝯstitũt accedẽ ab
oniĩ cłꝑa sint absoluti p̾t̾ita. ⁊ si cõtmn:¬
g̃it ut post hanc ueniã itm̃ pectẽt si
sictam̃ ut nlłs palaciũ enis ingretli¬
atͣ doñ factum fit hec uñ cłpe relaxãt᷑.¬

Expanded text:
impetrare, et ad pactum ibi constitutum accedere, ab omni culpa sint absoluti praeterita: et si contigerit ut post hanc veniam iterum peccent, si sic tamen, ut nullus palatium ejus ingrediatur; donec factum sit hoc unde culpae relaxent
Abbreviated transcription (Latin):
scito oiã ex ncc̃tiͭ  frasse quia ipẽ noluit.
uolinitatẽ uͦ eius ulła p̃cessit necc̃itas
qͣrͣ si nõ fuerũt usi quia ip̃ẽ uoluit
si nõ noliusset nõ fuissẽt. E itaq nemo
tulitaiãm eiꝰ ab illo s ipẽ posinit eã

Expanded text:
 quia ipse voluit. Voluntatem vero ejus nulla praecessit necessitas. Quare, si non fuerunt nisi quia ipse voluit; si non voluisset, non fuissent. Sic itaque nemo tulit animam ejus ab illo; sed ipse posuit eam,
Abbreviated transcription (Latin):
litudo łi expͥmitur. D. Que imago
mago informa acciptort ist¬
itł quantitate consideratur. Di¬
uinitas consistit intriniate.
huiꝰ imaginẽ tenet anima. que
habet memoriã ꝑ quã preterita¬
lectum quo presentia & inuisi¬
bilia intelligit: habet uolun¬
tatẽ qua mala re̾puit & bona
eligit. Indeo consistunt om̃s
uirtutes. Huiꝰ similitudinẽ
habet anima: quȩ capax est
om̃iꝰ uircutum. Et sicut tłs non¬
tura cũ ipse cõp̃hendat om̃ia :
ita anima anulla uisibili crea¬
tura potest cõp̾hendi. cũ ipsa
om̃ia uisibilia cõp̃hendat. Non
eñi potest ei cełi obsistere quin
celestia tractet : non abissus
qͥn in fernalia cogitet. hec est
sub stantia spitalis . P. formauit
rum manibꝰ .aa. lussu tantũ.
ꝑhec uerba in nuitur nobis eiꝰ
fragilis natura. d. Quare de
tam iuli materia creauit eum:¬

Expanded text:
litudo Dei exprimitur. D. Quae imago litudo Dei exprimitur. D. Quae imago mago in forma accipitur, svel quantitate consideratur. Divinitas consistit in Trinitate; hujus imaginem tenet anima, quae habet memoriam per quam praeterilectum quo praesentia et invisibilia intelligit, habet voluntatem qua mala respuit et bona eligit. In Deo consistunt omnes virtutes: hujus similitudinem habet anima, quae capax est omnium virtutum. Et sicut Deus comtura, cum ipse comprehendat omnia, ita anima a nulla visibili creatura potest comprehendi, cum ipsa omnia visibilia comprehendat: non enim potest coelum ei obsistere quin coelestia tractet, non abyssus quin infernalia cogitet: haec est substantia spiritualis. D. Formavit eum Deus manibus?--M. Jussu tantum. Per haec verba innuitur nobis ejus fragilis natura. D. Quare de tam vili materia creavit eum?
Abbreviated transcription (Latin):
porali substantia. I. Unde corporali:¬
m. Nequatuor elemͣtis: unde omi¬
cro cosmus id est minor mũdus di¬
citur. Nabet namq exterra carnen.
exaqua sangumẽ : exarre flatum:
exigne calorẽ. Caput eiꝰ rotunđu in
celestiꝰ spere mođu: in quo duo oculi
ut duoluminaria incelomicant. qͦd
etiam septẽ foramina ut septe̾ cȩli
armoniȩ ornant. Pectus in quo fla¬
tus &tusis uersatur. simulat aerẽ
in quo uenti & tonitrua concitantur.
Uenter om̃s liquores. ut mare om̃a
flumina recipit. Pedes totum cor¬
poris pondꝰ. ut terra cuncta sustinent.
Excelesti igne uisum : exuperiort ae¬
rt auditũ: ex inferiori olfactum.
exaqua gustũ. Exterra habet tactũ.
Parcicipium duritiȩ lapidu habet in
ossibꝰ uirorem arborum in unguibus.
decorẽ graminum incrinibꝰ. senstis
cũ animalibꝰ. lłec est sub stantia corpo¬
ralis .N. Unde spitalis : ãa. Exspita¬
li igne ut creditur : inqͦ imago & simi¬

Expanded text:
porali substantia. D. Unde corporalisporali substantia. D. Unde corporalis?--M. De quatuor elementis: unde et microcosmus, id est minor mundus dicitur: habet namque ex terra carnem, ex aqua sanguinem, ex aere flatum, ex igne calorem. Caput ejus est rotundum, in coelestis sphaerae modum: in quo duo oculi ut duo luminaria in coelo micant; quod etiam septem foramina, ut septem coelum harmoniae ornant. Pectus, in quo flatus et tussis versantur, simulat aerem, in quo venti et tonitrua concitantur. Venter omnes liquores, ut mare omnia flumina recipit. Pedes totum corporis pondus, ut terra cuncta, sustinent. Ex coelesti igne visum, ex superiore aere auditum, ex inferiore olfactum, ex aqua gustum, ex terra habet tactum. Participium duritiae lapidum habet in ossibus, virorem arborum in unguibus, decorem graminum in crinibus, sensum cum animalibus: haec est substantia corporalis. D. Unde spiritalis?--M. Ex spirituali igne, ut creditur, in quo imago et simi
Abbreviated transcription (Latin):
merita con firmatisunt. ut nũ qui¬
neccadere nec peccare possent. D.
Quid t̾ non possent: aa. Num qua
ueluit .d.Cur non etiam illisi¬
milit̾ sunt confirmati: cm. Non tam
du expectauerunt.D. Num casus
illorũ fuit causa confirmationis
istoꝵ. aa. Neqͦquam sedmeritum
ꝓpso Cum enĩ uiderent illos ma¬
su suꝑdtendos eligere indignãsunt.
o summobono fortit̾ in heserunt.
unde continuo in remuneratione con¬
fimationẽ acceperunt. Et qͥ pͥꝰ desua
beatitudme erant incerti: tunc fac¬
tisunt certi. D. Quałe formã habent
ingłi : aa. Quoda modo dei. Ut eñĩ
imago cerȩ impͥmitur signaculo.
sic eypressa e̾ in eis similitudo dei.
DQuȩ similitudo :m. In eo quod sunt
lux. qͦd sunt in corporei: & om̃i pul¬
chritudine decorati. B. Sciunt om̃ia
uł possunt om̃a : Aa. Nichil est in te¬
tum natura qͦd eos lateat : cum in
deo om̃ia conspiciant. Sane om̃ia que
facere uolunt : sine difficultate pote

Expanded text:
mox ita confirmati sunt, ut nunquamox ita confirmati sunt, ut nunquam cadere nec peccare possint. D. Quid est, non possint?--M. Nunquam velint. D. Cur non etiam illi similiter sunt confirmati?--M. Non tam diu exspectaverunt. D. Num casus illorum fuit causa confirmationis istorum?--M. Nequaquam, sed meritum ipsorum. Cum enim viderent illos malum superbiendo eligere, indignati sunt, et summo bono fortiter inhaeserunt: unde continuo in remuneratione confirmationem acceperunt; et qui prius de sua beatitudine incerti erant, tunc facti sunt certi. D. Qualem formam habent angeli?--M. Quodammodo Dei. Ut enim imago cerae imprimitur signaculo, sic expressa est in eis Dei similitudo. D. Quae similitudo?--M. In eo quod sunt lux, quod sunt incorporei, et omni pulchritudine decorati. D. Sciunt omnia, vel possunt omnia?--M. Nihil est in rerum natura quod eos lateat, cum in Deo omnia conspiciant. Sane omnia quae facere volunt, sine difficultate poter
Abbreviated transcription (Latin):
natura in ẽ eis plurima seien¬
tia: nontamen scuit om̃ia. Et
quanto illoꝵ natura est subtilior
hominum: tanto in om̃ibꝰ artibꝰ
peritioressunt quan ullus homi¬
nũ. Futura nesciunt. nisi quantũ
ex trans actis colligunt : & quantũ
eos dssinit scire. Porro cogitatu¬
nes & uoluntates nescit nideus:
ocui ipse uoluerit reuelare.D.
Sepe mala cogitatio ꝓꝑfecto re
ratur. m.lmagies fantas matũ
a se in missas ab animabꝰ concipi de
in cogitationibꝰ formari conspici¬
unt : qͥ a animas quȩ lux sunt mox
queda tenebre obtegunt. spetieᷤᷤ
aut̃ uirtutum ad eo in misas et
in mente conceptas non uident.
qͥa ut nr̃ aspectꝰ iubar solis. ita ipsi
fulgorẽ iusticiȩ ferre non p̾ualen.
lustos aut̃ ne qͦquã temptarent. sise
ab eis superari scirent. P. Possunt
omia quȩ uolunt : aa. Bonũ quid
nec uolunt nec om̃ino poterunt. ad
mału uͦ ual de efficacessunt : non ta¬
debonis angłis :m. Post lapsum illos

Expanded text:
natura inest eis plurima sciennatura inest eis plurima scientia, non tamen sciunt omnia. Et quanto illorum natura est subtilior hominum natura, tanto in omnibus artibus peritiores sunt, quam ullus hominum. Futura nesciunt, nisi quantum ex transactis colligunt, vel quantum Deus eos sinit scire. Porro cogitationes et voluntates nemo scit nisi Deus, et cui ipse voluerit revelare. D. Saepe mala cogitatio pro perfectratur?--M. Imagines phantasmatum a se immissas ab animabus concipi, et in cogitationibus formari conspiciunt, quia animas, quae lux sunt, mox quaedam tenebrae obtegunt. Species autem virtutum a Deo immissas et in mente conceptas non vident, quia ut noster aspectus jubar solis, ita ipsi fulgorem justitiae ferre non praevalent. Justos autem nequaquam tentarent, si se ab eis superari scirent. D. Possunt omnia quae volunt?--M. Bonum quidem nec volunt, nec omnino poterunt. Ad malum vero valde efficaces sunt; non taelis?--M. Post lapsum illorum
Abbreviated transcription (Latin):
luit. Angłi eni in mortalessunt.
idto in recupabiles ꝑmanserunt.
D. Quare non creauit eos ds̃ tales:
ne peccare possent:M. ꝓpter uis¬
tiã : ut aliqͦd meritũ illoꝵ ẽẽt.
qͦd iuste remunerare debuisset.
Si en̾i ita creati fuissent ut pec ca¬
re non possent. quasi ligati essent:
od indemeritum non haberent
qͦ a quasi coacti facerent. Dedit
gͦ eis as liberum arbitrium. ut
sua sponte & uellent & possent
eligerebonum. Et si hoc uolun¬
ta se elegissent: iuste in remu¬
neratione accipetent : neum qͣm
peccart possent. D. Cum eos pre¬
sciret dr̃ tales futuros : quate
creauit eosd m. Propt̾ omatũ
sui oꝑis. Ut gͣ piotor. nigrum
colorem subsernit ut albus uł
rubeus p̃sdiesio sit: siccoslati¬
one maloꝵ. iusti clariores funt
P. Curnon creauit alios angło
essent quales illi fuissent sip¬
mansissent: non uisa ulla pena
peccantium. Quod tn possibile
Nam ut illi peccauerunt. mox
in penas ꝓruerunt. B. Sciunt

Expanded text:
luit; angeli autem immortales sunt, luit; angeli autem immortales sunt, ideo irreparabiles permanserunt. D. Quare non creavit eos Deus tales, ne peccare possent?--M. Propter justitiam, ut aliquod meritum illorum esset, quod juste remunerari debuisset. Si enim ita creati fuissent, ut peccare non possent, quasi ligati essent, et inde meritum non haberent, quod quasi coacti hoc facerent. Dedit enim Deus his liberum arbitrium, ut sua sponte et vellent et possent eligere bonum, et si hoc voluntarie eligerent, juste in remunerationem acciperent, ne unquam peccare possent. D. Cum Deus praesciret eos tales futuros, quare creavit eos?--M. Propter ornamentum sui operis. Ut enim pictor nigrum colorem substernit, ut albus vel rubeus pretiosior sit, sic collatione malorum justi clariores fiunt. D. Cur non creavit alios angeloessent, quales illi fuissent, si permansissent, non visa ulla poena peccantium: quod erat impossibile, nam ut illi peccaverunt, mox in poenas proruerunt. 9. De
Abbreviated transcription (Latin):
& amisit .H. Quid alii peccauer᷑:
aliis preferrentur inpotentia . D.
Quid euenit eis: Di. Cumeo ꝓ¬
iectisunt: pͥncipes illorũ ine̾ri¬
tialt̃ lacum. idut in infernum.
alii in hunc aerem tenebrosũ.
in quotamen ut m inferno ar¬
dentes luunt supplicium.D.
Quare non om̃s in infernum:¬
m. Ut electi peos ꝓbentur &e
magis coronentur : reꝓbi aut̃
ꝑ eos seducantur. & mextremo
examine cũ eis et̃no incendiotra¬
clantur . D. Quare non sunt re¬
uersi: m. Nõ poturerunt.D.
Quare: Aa. Quia sicut nullo
instigante ceciderunt : ita nullo
ad iiuante surgere debuerunt.
Quodeis erat in possibile. Et ali¬
ud eis oberat. Quia sicut sua spon¬
te małũ elegerunt iuste ablata
est eis uolu̾tas totiꝰboni. & ideo
non uołunt. os qͥ no lunt num qͣm
redire poterunt. D. Cur non re¬
demit eos xꝑc sicut homines.
metet : alii extra redeptionem
remanerent. Nec illũ sołu redi¬
merct: cũmori non posset. Os̾
eñi ꝓsatis factione nͥ mortẽ no¬

Expanded text:
rparet. D. Quid alii peccaveruntalii praeferrentur in potentia. D. Quid evenit eis?--M. Cum eo projecti sunt principes eorum in exitialem locum, id est in infernum; alii hunc tenebrosum aerem, in quo tamen, ut in inferno, ardentes luunt supplicium. D. Quare non omnes in infernum?--M. Ut electi per eos probentur, et magis coronentur; reprobi autem per eos seducantur, et in extremo examine cum eis aeterno incendio tradantur. 8. Cuversi?--M. Non potuerunt. D. Quare?--M. Quia sicut nullo instigante ceciderunt, ita nullo adjuvante resurgere debuerunt: quod erat eis impossibile. Et aliud eis oberat, quia sua sponte malum elegerunt, juste ablata est eis voluntas totius boni: et ideo non volunt; et quia nolunt, nunquam redire poterunt. D. Cur non redemit eos Christus, sicut homines? meret, alii extra redemptionem remanerent; nec illum solum redimeret, cum mori non posset. Deus enim pro satisfactione non nisi mortem vo
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis in carnatus. alter filius di. Et
alia causa erat. Filius ẽ dei similitudo.
Angłs autẽ & homo assum ꝑserant sibi
similitudinem di. Debuit gͦ ille in car¬
nari cui specialiter in iuiria facta fuerat:
ut istum miseri cordit̾ saluaret. ilłu
iuste dampnaret. A. liud etiam. Quia
om̃ia ꝑfilium. iło & redẽptio ꝑ eum.D.
Cur uoluit nasci deuirgine : m. Quat¬
Tuor modis facit ds̃ homines. Uno
modo absq matre & patre sed de ter¬
ra ut acłam. Scđo modo desoloni¬
ro ut euam. Tercio modo de uiro
& femina ut cottidie om̃s nascuntur.
Quartomodo de sola uirgine. qͦ d pri¬
ui legium xp̃o reseruatum est. ut
sicut mors ꝑfeminam uirginẽ in¬
nã uirginẽ intraret quȩ morte̾
excluderet. D. Cur de maria

Expanded text:
Virginis, qui esset incarnatus; alter Filius Dei. Et Virginis, qui esset incarnatus; alter Filius Dei. Et alia causa erat. Filius est similitudo Dei; angelus autem et homo assumpserant sibi similitudinem Dei. Debuit ergo ille incarnari, cui specialiter injuria facta fuerat: ut istum misericorditer salvaret, illum juste damnaret. Aliud etiam quia omnia per Filium, ideo et redemptio per eum. D. Cur voluit nasci de virgine?--M. Quatuor modis facit Deus homines. Uno modo absque patre et matre; sed de terra, ut Adam; secundo modo, de solo viro, ut Evam; tertio modo, de viro et femina, ut quotidie nascuntur omnes; quarto modo de sola femina, quod privilegium Christo soli reservatum est: ut sicut mors per feminam virginem innam virginem vita intraret, quae mortem exclu
Abbreviated transcription (Latin):
iliud oberat. Angłs in sui natura
mualidus erat hominẽ redimere:
siautẽ homo fieret minus posset. P.¬
Quare noncreauit alium hominẽ ut
genꝰ adȩ redeptio non ꝑtineret. De su¬
oeñi genere esse debuit: quiꝓ homine
satis faceret .M. Curnon misit patri¬
arch̃as uł ꝓphetam : m. Patͥ arche & ꝓ¬
phete inpeccatis concepti &. natierant.
aideo genꝰ humanũ redimere non pote
rant. D. E uolue cetera.M. Quia
gͥ angłis redimere nondebuit. & homo
satis facere non debuit. nec potuit. dei
induabꝰ naturis factus est unaꝑsona.
łt in illa natura quads̃ erat uicit dia¬
bołu ut ipse uicit hominẽ : & omibꝰ pre¬
destinatis cełu aperuit. õ angłis corqua
ta quahomo fuit ꝓ iniuria mauis mim¬
do soluit cum mortẽ indebitã subiit :
quod solus homo faceredebuit . B. Bene
dictus sermo oris tui: quidecelo mͥ de¬
duxit filium di. Sed dic mͥ curfilius
lii intͥnitate cõputarentur. unus filius

Expanded text:
aliud oberat. Angelus in sui natura aliud oberat. Angelus in sui natura invalidus erat hominem redimere. Si autem homo fieret minus posset. Quare non creavit alium hominem de genus Adae redemptio non pertineret. De suo enim genere esse debuit qui pro homine satisfaceret. Cur non misit patriarcham vel prophetam? Patriarchae et prophetae in peccatis concepti et nati erant, et ideo genus humanum rerant. D. Evolve caetera.--M. Quia igitur angelus redimere non debuit, et homo per se satisfacere non potuit, Dei in duabus naturis factus est una persona. Et in illa natura, quae Deus erat, vicit diabolum, ut ipse vicerat hominem, et omnibus praedestinatis coelum aperuit, et anra qua homo erat pro injuria majus mundo solvit, cum mortem indebitam subiit, quod solus homo facere debuit. Quare edictus sermo oris tui, qui de coelis mihi deduxit Filium Dei. Sed dic mihi cur Filius Filii in Trinitate computarentur: unus Filius