comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
side adncctiitur quib ẽftisa oppidũ nobiliᷤ¬
simum. in ꝑside pͥmum oria ẽ ars magica.
ad quam nenroth gigas post confusiones lin¬
guaruim abiit. ibiꝙͦ ꝑsas ignem colere docit¬
iͦt. Namom̃s iillis partib solem colunt. qui
ipõꝵ lingua eldicitur. Mesopotanna: g̃cã
ethimologiam poisioet. quod duob flum¬
nibus ambiatur. nam ab oriente tigritiu ht.
ab occiduo eu fratem. nicipit aũ aseptent̾de
inter montẽ taurum ⁊ caticasum. cuius ame¬
ridie sequitur babi loniami. deinde caldea.
nouussime arabia eudemon. Babilonie regi¬
onis caput babilon urbs ẽ. aqua ⁊ ntincupa¬
ca tam nobilis ut caldea ⁊ assiria. ⁊ mesopotamia
metus nom̃ aliquando transierant. Arabia
appellata .i. saciti. hoc enĩ significate int̃p̃¬
tatur. solo nomine. eo quod sit regio turti¬
fera. odores creant. hinc eam g̾ri eudemon.¬
quasi beatã nommnauercint. incinuis saltibuᷤ

Expanded text:
rsidi annectitur, quibus est Susa oppidum nobilisrsidi annectitur, quibus est Susa oppidum nobilissimum. In Persia primum orta est ars magica, ad quam Nemroth Gigas post confusionem linguarum abiit, ibique Persas ignem colere docuit; nam omnes in illis partibus Solem colunt, qui ipsorum lingua El dicitur. 13. Mesopotamia Graecam etymologiam possidet, quod duobus fluviis ambiatur. Nam ab Oriente Tigrim habet, ab Occiduo Euphratem; incipit autem a Septentrione inter montem Taurum et Caucasum, cujus a Meridie sequitur Babylonia, deinde Chaldea, novissime Arabia εὐδαίμων. 14. Babyloniae regionis caput Babylon urbs est, a qua nuncupata, tam nobilis, ut Chaldaea, et Assyria, et Mesopotamia in ejus nomen aliquando transierint. 15. Arabia appellata, id est, sacra. Hoc enim significare interpretatur, eo quod sit regio thurifera, odores creans. Hinc eam Graei beatam nominaverunt, in cujus saltibus
Abbreviated transcription (Latin):
uenint. Huuis ameridie rubram mareẽ. a
septenͥtone ircantum mare. ab occidrio solis pla¬
gamedia. regua inea decem ⁊ octosrit. por¬
ucta acaspo iutore usq adterras scitartm.
Assiria uocata abassur filio sem. qͥ eã regi¬
onem post diliuuurin pͥmus uicoluit. hec
abortu indiam amerdie mediam tangiti ab
occiduo: tigrum. a septentͥone montẽ caucasũ.
usq uͥ porte caspie siuit. in hanc regionẽ pͥmꝰ¬
a regib medio ⁊ ꝑso: cognominate qͥ eas ꝓtun¬
cias bellando aggressisunt. exquib media
aboccasui. tuinsuersa. parthia regna amplectit᷑.
Asepteitone armenia ocimmidat᷑ ab orta folis:¬
caspios uidet ameidie: ꝑsidem. huiuis t̾ra
medicam arborem gignit. quamalia regio mi¬
uime parctirit. sunt autẽ medie due maior
⁊ minor. Persida tendens abortii usq ad indo ᷤᷤ
ab occasi uibrum mare ht̃. ab aqͥione uͦ:
meridiem cangit. abaustio carnaniã que ꝑ-¬

Expanded text:
verunt. Huius a meridie Rubrum mare est, a verunt. Huius a meridie Rubrum mare est, a septentrione Hyrcanum salum, ab occidui solis plaga Media. Regna in ea decem et octo sunt, porrecta a Caspio litore usque ad terras Scytharum. Assyria vocata ab Assur filio Sem, qui eam regionem post diluvium primus incoluit. Haec ab ortu Indiam, a meridie Mediam tangit, ab occiduo Tigrim, a septentrione montem Caucasum, ubi portae Caspiae sunt. In hac regione pa regibus Medo et Perso cognominatae, qui eas provincias bellando adgressi sunt. Ex quibus Media ab occasu transversa Parthia regna amplectitur, a septentrione Armenia circumdatur, ab ortu Caspios videt, a meridie Persidam. Huius terra Medicam arborem gignit, quam alia regio minime parturit. Sunt autem Mediae duae, maior et minor. Persida tendens ab ortu usque ad Indos, ab occasu Rubrum mare habet, ab aquilone vero Mediam tangit, ab austro Carmaniam, quae Pe
Abbreviated transcription (Latin):
ticũ agien. ebenũi qͦ lignum. ⁊ cinamum.
⁊piper. ⁊ calamũ a romaticũ mitit ⁊ ebur.
lapides qͦ p̃ciosos. berillos. cͥsoprasos. ⁊ adamã¬
tem. carbunculos. lignites margaritas. ⁊ unio¬
nes qͥb nobilium feminarũ ardet ambirtio.
bisunt ⁊ montes aurei. quos adire ꝓpt̃
diicones griphas. inmensoꝵ hominũ mon¬
stra mpoisibile ẽ. Parthieꝰ ab indie finibus
usq ad meso potamiã gn̾alit̾ nominatur:
⁊ relique ꝓxime regiones euis nom̃ itaxerunt.¬
sunt eniminea aracusia. parchia. asfiria. me¬
cdia. ⁊ ꝑsita. que regiones inuicẽ sibi comunnc¬
te. inittum ab indo flumine sumunt. tigri
clauduntur locis montuosis ⁊ asꝑiorib fite.
hñtes fliuios. idaspem.⁊ arbem. Sunt enim
int̃ se finib sitis discrete. nomina aꝓpͥis au¬
ctorib itatinhentes. Aracusia ab oppido suo
uruncupara. Parchiam parchi absicia ueni¬
entes occupauerunt. eãq asuo nomine nõa¬

Expanded text:
tacum avem, ebenum quoque lignum et cinnamum, tacum avem, ebenum quoque lignum et cinnamum, et piper, calamum aromaticum, mittit et ebur, lapides quoque pretiosos, berillos, chrysoprasos, et adamantem, carbunculos, lychnites, margaritas et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio. Ibi sunt et montes aurei, quos adire propter dracones et gryphes, et immensorum hominum monstra impossibile est. Parthia ab Indiae finibus usque ad Mesopotamiam generaliter nominatur; et reliquae Sunt enim in ea Aracusia, Parthia, Assyria, Media et Persida, quae regiones invicem sibi coniunctae initium ab Indo flumine sumunt, Tigri clauduntur, locis montuosis et asperioribus sitae, habentes fluvios Hydaspem et Arbem. Sunt enim inter se finibus suis discretae, nomina a propriis auctoribus ita trahentes. Aracusia ab oppido suo nuncupata. Parthiam Parthi ab Scythia venientes occupaverunt, eamque ex suo nomine voca
Abbreviated transcription (Latin):
nedlio fons ꝓrumpens: tonim nemꝰ urrigat.
Quuidit᷑ꝙ inquatuor nascentia flitmina. cuiꝰ
sori pꝰpeccm̃ hominis adittis int̾clusus ẽ. sep
istc̃enĩ undiq rumphea flammea .i. mu
igneo acceinctuis. itarit eus ctĩ celo pene
pri fiagͣntiã orclinatumẽ. ut homines flã¬
ne. angłas uͦmalos anglibam submoueant.
ne ciuearm uł spũi tranig̾ssionis aditus pa-¬
inctisi pateat. India uocata ab indo fluumine.
quoex parte occitentali clauditur. hocame¬
ndiano mari porrecta usq ad ortũ solis. et
iseptentone usq ad montẽ caucasum ꝑue¬
nit. hnis gentes multas. ⁊ opida. insulamꝙͦ
tbrobanne genimis ⁊ elefantis refectam.
srisam ⁊ argirem auro ⁊ argento fecuudaᷤᷤ. uti
icmqͦ arborib. foliis siuinquam carentẽ. ht̃
tes intlos. terra indie fauoniis spi salub̾runa.
inannobis metit fruges. uuice hiemris ethe¬
saias patitur. gignit aũ tinc̾ti coloris hoĩes.
elefantos ingentes. monoceron bestiam. sip¬

Expanded text:
medio fons prorumpens, totum nemus irrigat, dividiturque in quatuor nascentia flumina. Cujus post peccatum hominis aditus interclusus est. Septus est enim undique romphaea flammea, id est, muro igneo accinctus: ita ut ejus coelo pene pheae flagrantiam ordinatum est, ut homines flammae, angelos vero malos angeli submoveant, ne cui carni vel spiritui transgressionis aditus Paradisi pateat. India vocata ab Indo flumine, quo ex parte occidentali clauditur. Haec a meridiano mari porrecta usque ad ortum Solis, et a septentrione usque ad montem Caucasum pervenit; habens gentes multas et oppida, insulam quoque robane gemmis et elephantis refertam, Chrysam et Argyrem auro argentoque fecundas, Tylem quoque arborum foliis nunquam carentem. Habet tes Indos. Terra Indiae Favonii spiritu saluberrima; in anno bis metit fruges, vice hiemis Etesiis potitur; gignit autem tincti coloris homines, elephantes ingentes, monoceron bestiam, psit
Abbreviated transcription (Latin):
que⁊ liinarta dñr. Principalit̾ aũ lacꝰ dicit̃
ut luciluis resultant edes eqlieq lacusꝙ. cuꝰ
cdiminutio lacunar facit. t horattus. neq
aureum mea renidet in domo lacunar. Iñ
fit alia diminticio lacunarum. ⁊ ꝑ antisticon
laquearrum facit. Absida g̾co serione lari¬
int̃p̾tanir lucida eo quod lumine accepto: ꝑ
artum resplendeat. sed utit̃ ab sidam anab¬
siclem dicere debeamꝰ. hoc u̾bi genꝰ ambigiũ
quidam doctoꝵ existimant. Testtido ẽ eameri
templi obliqua. nã in mod̾ testudinis ueters
temploꝵ tecta faciebant. que iõ sic fiebat. utt
celi imaginẽ recldẽt. quod constat eẽ conuẽ.
Auii cesftidinẽ uolunt ẽẽ loc̃ in partẽ atrii
acdu̾sum uenientib. Arcus dicti: quod sintar¬
ca comtisione cuitiati. ipĩ ⁊ fornices. Paumĩa¬
paumenta: eo quod pauiant᷑ .i. cedantus.
mentum testaceum. eo quod fractis testis calee¬
que curra sunt: eo conueniunt. Tessella sunt e
quib domicilia sternuntur a tesseris nonias

Expanded text:
naria dicuntur: principaliter autem lacus dicitur, ut Lucilius: resultant aedesque lacusque: cujus diminutio lacunar facit, ut Horatius: Neque aureum mea renitet in domo lacunar. Inde fit alia diminutio, lacunarium, et per antistichon laquearinterpretatur lucida, eo quod lumine accepto per arcum resplendeat. Sed utrum absidam an absidem dicere debeamus, hoc verbi genus ambiguum quidam doctorum existimant. Testudo est camera templi obliqua. Nam in modum testudinis veteres templorum tecta faciebant; quae ideo sic fiebant ut caeli imaginem redderet, quod constat esse convexum. Alii testudinem volunt esse locum in parte atrii adversum venientibus. Arcus dicti quod sint arta conclusione curvati; ipsi et fornices. Pavimauimentum testaceum, eo quod fractis testis calque circa sunt eo conveniant. Tessella sunt e quibus domicilia sternuntur, a tesseris nominata,
Abbreviated transcription (Latin):
nose. Polumpne ꝓ longicudre ⁊ rotuindica
qnqua racio erat columprarum alcatidimꝰis.
fapers latituduium genera rotundarum.
quatuor dorice. ionice. ttiscanice. corinthee. men¬
sura ciassitidinis. ⁊ altitudinis: int̾ se distan.
tes Quntumgeniis ẽ. earum que uocantur
amtice quaternis angłis aut ampliꝰ. paribꝰ
limum int̾uallis. sapitolia dicta quod sit̃
isuipnatun capita. sicut suꝑ collum caput.
spstͥlia sunt que suꝑ capitella colu p̃nartĩ
ponuntur. ⁊ ẽ grecum. legule quod tegant¬
ds ⁊ imbrices quod capiant imbres. latẽs

Expanded text:
. Columnae pro longitudine et rotunditate Antiqua ratio erat columnarum altitudinis tertia pars latitudinum. Genera rotundarum quatuor: Doricae, Ionicae, Tuscanicae, Corinthiae, mensura crassitudinis et altitudinis inttes. Quintum genus est earum, quae vocantur Atticae, quaternis angulis aut amplius, paribus laterum intervallis. Capitella dicta, quod sint columnarum capita, sicut super collum caput. Epistylia sunt, quae super capitella columnarum ponuntur, et est graecum, aedes, et imbrices, quod accipiant imbres. Tegulae
Abbreviated transcription (Latin):
euis ad lucem uenire inpossibile uideattir. Qua¬
tius. tenis in lenno. quartus initalia. oms̃ itacon.¬
stiucti.: ut disso luere eos nec sclã quid̃ posint.
fanumẽ curros maxima. quã g̃c̃i ac latini comu¬
ne exipsuis rei usti farum appellauertuit. eo

Expanded text:
eius ad lucem venire inpossibile videatur. Quaeius ad lucem venire inpossibile videatur. Quaticus, tertius in Lemno, quartus in Italia; omnes ita constructi ut dissolvere eos nec saecula quidem possint. Farum turris est maxima quam Graeci ac Latini in commune ex ipsius rei usu farum ap
Abbreviated transcription (Latin):
pͥscus capitolii fundamenta rome aꝑiret. in loco
fundamenni capud hominis litt̾is tuscis: notatũ
inuenit. ⁊ ꝓinde capitolium appellauit. Arces
sunt partes urbis excelse. atq munite. nã que¬
dictũ putant. accuitu equoꝵ eo quod ibi cͥcum
metas crurrant equi. leatrum aũ abspectaculo
ppłs stans: desuꝑ atq spectans ludos scenicoᷤᷤ
contemplaretur. Anficeatrum uͦ uocatum: quod
ex duobus sit theatris conpositum. nam anfite¬
atrum: rotandumẽ. teatrum iͦ exmecdio anfitea¬
trum ẽ seiicͥculi figuuam hñs. Lab̾intus ẽ ꝑlexis
parictib ectificium. qualis ẽ apud eretam ade¬
daio faetus. ubiffut iminotauruis inelususn
quo siquis int̾ierit: sine glomere limi exitun
imnuenire nonualet. Quiis edificii talis ẽ aris
nntus simulacra ⁊ monstͥfice essigres in partes di¬
uu̾ias. transittis inuumeram ꝑtenebras. ⁊ cetera ad
erxorem ingredientium facta. ita ut de tenehris

Expanded text:
Priscus Capitolii fundamenta Romae aperiret, in loco Priscus Capitolii fundamenta Romae aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris Tuscis notatum invenit, et proinde Capitolium appellavit. Arces sunt partes urbis excelsae atque munitae. Nam quaedictum putant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Theatrum autem ab spectaculo pulus stans desuper atque spectans ludos scenicos conteex duobus sit theatris conpositum. Nam amphitheatrum rotundum est, theatrum vero ex medio amphitheatrum est, semicirculi figuram habens. Labyrinthus est perplexis parietibus aedificium, qualis est apud Cretam a Daedalo factus, ubi fuit Minotaurus inclusus; in quo si quis introierit sine glomere lini, exitum invenire non valet. Cuius aedificii talis est situintus simulacra et monstrificae effigies, in partes diversas transitus innumeri per tenebras, et cetera ad errorem ingredientium facta, ita ut de tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
this. tibi quondam iomanus ẽ cesus ex̾itus.
iciissas dixx capttis. Eduam urbem mesopo¬
cane condidto nembrot filius eris post quam
de babilone migrauit: inqua ⁊ regnauit. que
anta iare cogno minataẽ. ipẽ construxit:¬
ealãpne que postea uͥso nomitie a falenco rege
dictaẽ seleucia. filadelfiam urbem arabie con¬
didit rafaim. gens antiquissima quã intsece¬
iuno filii loth. Seleuicus unius expueris ale¬
randri post mortem erusdem alexanctrioe¬
cupato regno orientis urbem incondid̃
umꝙ exantiochi patͥs sui nomine antiochiã
mimcupauit. ⁊ sirie capuit instutut. ip̃e qͦ
laodiciam ⁊ selericiã apaniam ⁊ eclissam ur¬
bem construxit. Damascum sirie conditam
⁊ nucupatam. ad amasco dispñsatore abhe
filio. hec aña in om̃i s̃ria tenuit pͥncipatum.
ntedum enrim florebant ibi antiochia. la¬
odicia.⁊ apamia. quas urbes post alexandrt̃
constirictas eẽ cognosciinus. hicẽ damascus

Expanded text:
this, ubi quondam Romanus est caesus exercitus, this, ubi quondam Romanus est caesus exercitus, et Crassus dux captus. 13. Edessam urbem Mesopotamiae condidit Nembroth, filius Chus, 196 postquam de Babylone migravit, in qua, et regnavit, quae ante Chalannen, quae postea verso nomine a Seleuco rege dicta est Seleucia. Philadelphiam urbem Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, quam interfecerunt filii Loth. Seleucus, unus ex posteris Alexandri, post mortem eiusdem Alexandri occupato regno orientis urbem in Syria condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse quoque Laudiciam et Seleuciam, ipse Apamiam et Edessam urbem construxit. Damascum Syriae conditam et nuncupatam a Damasco dispensatoris Abrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum; necdum enim florebant ibi Antiochia, Laudicia et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus
Abbreviated transcription (Latin):
hebetatur. hancaũ insula cretensis non ht̃.
⁊ siueniat habunde statim moritur. Noctua
autemẽ nonẽ bubo. nam bubo maiorẽ. No¬
cticorax ip̃a ẽ noctua. quia noctẽ hamatiẽ
enimaiuis lucifuga. ⁊ solem uidere non parit᷑.
Strix nocturna auis. hñs nomende sono
uocis. quando tnim clamat stridet. de qualu¬
canus. quod trepidus bubo. quod stͥr noctna
queranture hecauis iuilgo amadicitiu: ab
deditis pullis escam plene non p̃beat. pͥusꝙͣ
loris agnoscat. Postquam eos tetros ꝓlumis
asper̾it in toto agnitos habundancius pas¬
cit. hic pͥor incadau̾ib ocłm petit. Cornix
annosa auis apudiatinos g̃co nomine appł.¬
lantirr: qu̾as aiuint homines hominũ curaᷤᷤ
significationib ag̾e. insidiarum uias monst᷑.¬
re. fritura p̃dicere. magnũ nefas hoc credẽ.
int̾ multa auspicia tͥbuunt. etiam pluiuaᷤᷤ
portend̾e uocib. Unde ẽ illud. tẽ cormx¬

Expanded text:
hebetatur. Hanc autem insula Cretensis non habet; hebetatur. Hanc autem insula Cretensis non habet; et si veniat aliunde, statim moritur. Noctua autem non est bubo; nam bubo maior est. Nycticorax ipsa est noctua, quia noctem amat. Est enim avis lucifuga, et solem videre non patitur. Strix nocturna avis, habens nomen de sono vocis; quando enim clamat stridet. De qua Lucanus6, 689: Quod trepidus bubo, quod strix nocturna queruntur. Haec avis vulgo amma dicitur, ab d editis pullis escam plene non praebeat, priusloris agnoscat; postquam vero eos tetros plumis aspexerit, in toto agnitos abundantius pascit. Hic prior in cadaveribus oculum petit. Cornix, annosa avis, apud Latinos Graeco nomine appellatur; quam aiunt augures hominum curas significationibus agere insidias viarum monstrare, futura praedicere. Magnum nefas hoc credere His inter multa auspicia tribuunt, et pluvias portendere vocibus, unde est illud: Tunc cor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtilio ꝓtempore nom̃ accepit. eo quodlucem
fugiens: crepusculo uesꝑtino ccũ muolat p̃ci¬
piti. motu acta. ⁊ tenuissimis brachiorũ men¬
branis suspensa: anmal murium simue: ñ
tam uoce resonans quam stͥclore. spẽ qͦ uolati¬
le simul ⁊ qua diuipes. quod in aliis auib reꝑi¬
rinon solet. Lucinia auis inde nomen sump¬
sit. quod cantu suo significare sdlet dieisurꝰ
gentis exortum. quasi fucinia. ead̾ ⁊ ac̃dula.
acredula cantus. Ulula auis. Mi ił o ⁊ io
enim clamat aut sletĩ imitatur: aut gcami¬
tum. tinde ⁊ aput angures. si lamentetu: ꝑ¬
sticiam. tacens ostendere fertur. ꝓsꝑitatem.
Ignauiis bubo dirum mortalib omen. De¬
niq apud augutes malum portendere fer¬
tur᷑ nam cum in urbe uisa flu̾t: solitudiñe
significare nidettir. Noctua dicitur peo ꝙ
nocte cͥcumuolat. ⁊ ꝑdiem non possit ud̾e.
namex tato splencdore orco solis: iusus illuis

Expanded text:
ertilio pro tempore nomen accepit, eo quod lucem ertilio pro tempore nomen accepit, eo quod lucem fugiens crepusculo vespertino circumvolet praecipiti motu acta, et tenuissimis brachiorum membris suspensa; antam voce resonans, quam stridore; specie quoque volatilis, simul et quadrupes, quod in aliis avibus reperiri non solet. 37. Luscinia avis inde nomen sumpsit, quod gentis exortum, quasi lucinia. Eadem et acredula, acredula cantus. Ulula avis ἀπὸ τοῦ ὀλολύζum enim clamat aut fletum imitatur aut gemitum. Unde et apud augures si lamentetur tristitiam, tacens ostendere fertur prosperitatem. ignavus bubo dirum mortalibus omen. Denique apud augures malum portendere fertur: nam cum in urbe visa fuerit, solitudinem significare dicunt. Noctua dicitur pro eo quod nocte circumvolat et per diem non possit videre; nam exorto splendore solis, visus illius
Abbreviated transcription (Latin):
inde eas ilienses: mennonias uocant. quinto a̾
anno: adiliui ueniunt. ⁊ eũ biduo cireũuo¬
lauernt: tertia die meuntes prignam. uicusim
se unguib lacerant rostrisq dilacerant. Preinie
aues dicte ab ircinio saltu germame uͥnascuntur.
quarum penne adeo ꝑobscurumemicant. ut quã¬
uis nox obcenta densis cenebris sit: adpͣsidium
itineris dirigencdi iacte int̾iaceant. crrsusq uie
pareat. indicio plumarũ fuigentium. Qnoerota¬
minis. que semetipãm puigat rostro in anũ aꝗͣ.
fundens hec serpentium oua nascit᷑ ueseit᷑ gratissi¬
ims exeis escam iaidis suis deportans. Meropes
eos deniq ⁊gailus: qui parentessuos recond̾e
atq alere dicuntur. Coredulus gentis tiolatił
quasi coredens. Moneduia auis dicta quasimo¬
necula. que eũ auitim inuenit: esfert. ⁊ ocultat.
Cicero ꝓualeriano stacteo flacteo. non plus au¬
ramtibi quam monedule cõmutendum. ueᷤᷤ¬

Expanded text:
inde eas Ilienses Memnonias vocant. Quinto autem inde eas Ilienses Memnonias vocant. Quinto autem anno ad Ilium veniunt, et cum biduo circumvolaverint, tertia die ineuntes pugnam vicissim se unguibus rostrisque dilacerant. Hercyniae aves dictae ab Hercynio saltu Germaniae, ubi nascuntur, quarum pinnae adeo per obscurum emicant ut quamvis nox obtenta densis tenebris sit, ad praesidium itineris dirigendi praeiactae interluceant, cursusque viae pateat indicio plumarum fulgentium. Onocrotaminis, quae semetipsam purgat, rostro in anum aquam fundens. Haec serpentium ova vescitur, gratissimam ex eis escam nidis suis deportans. Meropes eosdemque et gaulos, qui parentes suos recondere atque alere dicuntur. Coredulus genus volatile, quasi cor edens. Monedula avis, quasi monetula, quae dum aurum invenit, aufert et occultat. Cicero pro Valerio Flacco 76: 'Non plus aurum tibi quam monedulae committendum.' Vesp
Abbreviated transcription (Latin):
modum concinere. Olores autẽ latinũ no
bonam ꝓgnosim faicere dictnt. sicut emilius
ait. Cignuis inauspiciis semꝑ letissimus aieᷤᷤ
hunc optant naute qtua se non mergant in
animal insimilitudine autis pennas habe
iiidetur. tamen ateru altius non eleuattir.
Duasua fouere negligit. s ꝓiecta tantũ modo
fotu pultu̾s animantur. Aidea uocata. qͣsi
ansauolare ardea. formidat enim himbres.
⁊ supri nubes erolat. ut procellas imnbrcũ
senttre non possit icũ autẽ altus uolatierit:
significat tempestate. hancimalti tantu lu m
nominant. fẽnix arabie aris dicta. quod co¬
ssgłaris ⁊ unica. namarabes fingłarem fenicẽ
uocant. hec quingentos uitraannos uudenᷤ
dũse iuid̾it senuure: collectis aromatũ uirgu¬
lis: rogum sibi instittut. ⁊ contĩsa ad radium
solis alartim plausu uolitarum sibi iucendiũ
inexcelsis nemorib texeat indos ex fruticibtis
cinami. et quod non possut iͥ homines con¬

Expanded text:
modum concinere. Olores autem Latinum nommodum concinere. Olores autem Latinum nombonam prognosim facere dicunt, sicut Aemilius ait 4: Cygnus in auspiciis semper laetissimus ales; hunc optant nautae, quia se non mergit in animal in similitudine avis pinnas habere videtur; tamen de terra altius non elevatur. Ova sua fovere neglegit; sed proiecta tantummodo fotu pulveris animantur. Ardea vocata quasi ausa volare Ardea. Formidat enim imbres, et supra nubes evolat, ut procellas nubium sentire non possit. Cum autem altius volaverit, significat tempestatem. Hanc multi Tantalum nominant. Phoenix Arabiae avis, dicta quod cosingularis et unica. Nam Arabes singularem fenicem vocant. Hec, ultra quingentos annos vivens, dum se viderit senuisse, collectis aromatum virgulis, rogum sibi instituit et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarie sibi incendium in excelsis nemoribus texit nidos ex fruticibus cinnami, et quoniam non possunt ibi homines con
Abbreviated transcription (Latin):
dicar: etatẽimllis color ꝓdit. nã senectute¬
ingescunt. nig̾scunt. Ciconie uocate a sono
quod crepitant. quasi cicanie. quẽ sonũ
oris potius quam uocis eẽ. quia cũ quati¬
ente rostro facitint. he rieris mincie: socie¬
tatis comites. serpentium hostes anaria
transuolant. inafiam collecto agmine ꝑg̃c.
cornices duces eais p̃cedunt. ⁊ ip̃e qua si qe¬
citus pioseqtumtur. eximia illis cireafi¬
las pietas. Namadeo indos inpensius fo¬
unit. ut assit uo incubitu pluma exuant.
quantum autem tempcis inpenderit in
sit toitis plumis albus. Nuiuis enim memi¬
int cignu igrum. diȩ. Ole enim g̾ce: to¬
tum dicitur. signiis antẽ acanendo c̃ appł¬
latris. eo quod carminis dulcedinem mo¬
dulantis uocib fundit. Ideo aũ suauit̃ eũ
fertosumiter: uarias reddece moduiationes.
fenint inhiꝑboreis partib p̃cinentib cita¬
redis. olores plurimos aduoiare. apteq at¬

Expanded text:
dicat. Aetatem in illis color prodit; nam senectutdicat. Aetatem in illis color prodit; nam senectute nigrescunt. Ciconiae vocatae a sono quo crepitant, quasi cicaniae: quem sonum oris potius esse quam vocis, quia eum quatiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae, societatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt, et ipsae quasi exercitus prosequuntur. Eximia illis circa filios pietas; nam adeo nidos inpensius fovent ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus inpenderint in sit totus plumis albus: nullus enim meminit cygnum nigrum. Olor enim Graece totum dicitur. Cygnus autem a canendo est appellatus, eo quod carminis dulcedinem modulatis vocibus fundit. Ideo autem suaviter flexuosum iter varias reddere modulationes. Ferunt in Hyperboreis partibus praecinentibus citharoedis olores plurimos advolare, apteque ad
Abbreviated transcription (Latin):
iumq urbis bitumĩe ⁊ cocto latẽ fecit. uo¬
cabulum autẽ sumpsit aconfusione. eo quod
ibi confuse sut. atꝙ ꝑmyete ligue: etificam¬
um turrem. Iudti asserunt semfilium noe q̃
didisse urbem salem inqua regnum fuit esd
inelchisedech. hane pꝰea tenuerunt iebuse. ex
quib ⁊ sortita uocabłm ẽ iebus. sicꝙ duob no¬
minib copłatis. iebus ⁊ salem. tiocataẽ ihrfm.

Expanded text:
rumque urbis bitumine et cocto latere fecit. Vorumque urbis bitumine et cocto latere fecit. Vocabulum autem sumpsit a confusione, eo quod ibi confusae sint atque permixtae linguae aedificantium turrem. Iudaei asserunt Sem, filium Noe, quem didisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, ex quibus et sortita vocabulum est Iebus; sicque duobus nominibus copulatis Iebu
Abbreviated transcription (Latin):
De ciuitatibus..
e auctoribus conlitarũ
urbium płmq dissensio
imienitur ad eo ut nec qͥ¬
dem urbis rome origo
possit diligent̾ agnosci.
Nam salustius dicit ur¬
bem romam sicuti ego accepi: condidere atꝙ ha¬
bitauere ininicio fiani ⁊ cum his ab origennes.
Alii dnt̃ ab euandro sccłm quod uugilius.
tunc rex euancdrus romane conditor aicis. alii
aromulo: ut ennus tam letis nata auspiciis. ul¬
la inclita roma. Si igitur tante ciuicatis. racio
non apparet: non mirũ simaliaꝵ opinione
dubitatur. Unde nec historicos nec cõmentato¬
res uana dñtes. inꝑite condep̃mare debemus.
qr antiquitas ip̃a creauit errorem. sane qͣsdã
originem referunt. paucis admod̾ uerbis retex̃e
oportet pͥmus añscdiliuuum eam ciuitatẽ enoc
ex nomine filii sii in india condidit. quã ur¬
bem sola multituidine sue post̾itatis: impleũ.
Pmuspꝰ dluuirmn nembrochꝰ gigas babilo¬
uem urbem mesopotamie funclauit. bane
semiramis regina asfruorun ampliatut ani¬

Expanded text:
De civitatibus. 1. De auctoribus conditarum urbium plerumque dissensio invenitur, adeo ut ne urbis quidem Romae origo possit diligenter agnosci. Nam Sallustius dicit: Urbem Romam, sicuti ego accepi, condidere, atque habuere initio Trojani, et cum iis Aborigines. Alii dicunt ab Evandro, secundum quod Virgilius: Tunc rex Evandrus Romanae conditor arcis. Alii a Romulo, ut: En hujus, nate, auspiciis illa inclyta Roma 2. Si igitur tantae civitatis certa ratio non apparet, non mirum si in aliarum opinione dubitatur. Unde nec historicos, nec commentatores varia dicentes imperitiae condemnare debemus, quia antiquitas ipsa creavit errorem. Sane quasdamoriginem referunt, paucis admoduoportet. Primus ante diluvium Cain civitatem Enoch ex nomine filii sui in Naid condidit, quam urbem sola multitudine suae posteritatis implevit. Primus post diluvium Nembroth gigans Babylonem urbem Mesopotamiae fundavit. Hanc Semiramis regina Assyriorum ampliavit, mu
Abbreviated transcription (Latin):
care quod terrentes sint ⁊ longe terrentes. teres
ẽ enim auquid rotundum cum ꝓcitate ut colũ¬
ma. nam ⁊ quamuis quadice aut late constru-¬
antrir. procul tamen uidentib rotunde existi¬
mantur. Ideo quia om̃is cuiusq angłi simu¬
lachrum ꝑlongũ aeris spaciũ euanescit: aiq ꝯ¬
sumittir ⁊ rocundũ uidectir. Propugnacła pin¬
ur inportari rexportari aliquid: propͥe autem
porta. aut urbis aut castroꝵ uocaitir. sic̃ sciꝑius
dictumẽ. Uicus ut p̃dicitimẽ. ipẽ habitatioẽs tir¬
bis funt. Unde ⁊ uicimi dicti. uie ip̃e spacia angta

Expanded text:
catae, quod teretes sint, et longae. Teres catae, quod teretes sint, et longae. Teres enim est aliquid rotundum cum proceritate, ut columna. Nam quamvis quadratae, aut latae construantur, procul tamen videntibus rotundae existimantur; ideo quia omne cujusque anguli simulacrum per longum aeris spatium evanescit, atque consumitur, et rotunduvel inportari vel exportari aliquid. Proprie autem porta aut urbis aut castrorum vocatur, sicut superius dictum est. Vicus, ut praedictum est, ipsae habitationes urbis sunt; unde et vi
Abbreviated transcription (Latin):
atitem incus. eo quod sit uice eutitatis. tił qd̾
uias hat᷑ tantum sine mitris. Castirim anti¬
qui dicebant opid̾̃ loco altissimo situm. quasi
casam altam. quasi pluralis numercis curus
castra. diminutium castellumẽ. Pagistĩt
hee ⁊ conciliabula. dicta au̾tem donuentii ⁊ soci¬
etate multoꝵ inunum. Compita sunt nͥuslis
ẽ conuentus fieri rusticoꝵ. ⁊ cdicta compita: quod
loca multa magris eod̃ ꝯpetunt. ⁊ quo conueni¬
tur arusticis. Suburbana sunt eirrũiecta cuu-¬
tatis eclificia quasi suburbe. Menia sunt mu
riciuitatis dictiabeo quod mumant cuuicatẽ
quasi munimenta urbis .i. tucamenta. Mumitĩ
autem dictum quasimanu fem̃. sic manꝰ inu¬
ri: amuninone dicti quasi muntri quod mu-¬
mant ⁊ tucen᷑tur int̾iora urbis. Mecria autẽ
duplicẽ hũt significationẽ. nam int̾clum me¬
maabusuie dici: omina edificia priblice cuita¬
tis ut diuidimus: murcis ⁊ menia pandimus
urbis. pͥe aũ merua sunt tantum muri. Murꝰ

Expanded text:
it vice civitatis, vel quod vias habeat tantum sine muris. Castrum antiqui dicebant oppidum loco altissimo situm, quasi casam altam, cuius pluralis numerus castra, diminutivum castellum est sive Haec et conciliabula dicta, a conventu et societate multorum in unum. Conpita sunt ubi usus est conventus fieri rusticorum; et dicta conpita quod loca multa in agris eodem conpetant; et quo convenitur a rusticis. Suburbana sunt circumiecta civitatis aedificia, quasi sub urbe. Mri civitatis, dicta ab eo, quod muniant civitatem, quasi munimenta urbis, id est, tutamenta. Munium autem dictum, quasi manu factum, sic et muri a munitione dicti, quasi muniti, quod muniant et tueantur interiora urbis. Moenia autem duplicem habent significationem. Nam interdum moenia abusive dicuntur omnia aedificia publica civitatis, ut: Dividimus muros, et moenia pandimus urbis: proprie autem moenia sunt tantum muri: murus
Abbreviated transcription (Latin):
noiẽ diicis nam quodã corsa nomine ligꝰ
mulier tͣaurum exg̃oe que ꝓpe litora tege¬
aucto remeare uid̾et. cuipiens scire incognita
sͥ pabula. tatrum acet̾is dig̾dientẽ usꝙ adĩ¬
sulam nauigio ꝓsectitaẽ. Qͦua regĩsa: insule

Expanded text:
nomine ducis. Nam quaedam Corsa nomine Ligus nomine ducis. Nam quaedam Corsa nomine Ligus mulier, cum taurum ex grege, quem prope litora regem corpore aucto remeare videret, cupiens scire incognita sibi pabula, taurum a ceteris digredientem usque ad insulam navigio prosecuta est. Cuius regressu insul
Abbreviated transcription (Latin):
aũ g̾ce sto. ⁊ cades. quafi opere mordme sint po¬
site. Sarctus hereule ꝓereattis. cũ magna mł¬
tituctine alibia profectus. sardamam occupa¬
uit. ⁊ ex suio tiocabło insule nom̃ dedit. hecĩ
affrico mari facie uestigii humani morien.¬
tem quam incidentẽ lacior ꝓminet. fermela
terib parib. que inm̾idiem ⁊ septentonem
ũtunt. ex quo ante cõmercium a nauiganti¬
b g̾coꝵ iehus appellataẽ terra. paret inlongi¬
dine quadraginta. Inea neꝙ serpens gignit᷑
neꝙ lupus. s solifuga tantũ animal etiguũ.
hominib ꝑnitiosum. uenenũ ꝙͦ ibi non nasei¬
itir. nͥ herba ꝑscͥptures płimos ⁊ poecas memo
rata resistet apiastro simił: que homimbus
ritus contrabit. ⁊ quasi reclentes int̾mit. fon¬
tes h̃t sarclinia. calidas. infirmis. medillam
p̃bentes. furib cecitatẽ. si sac᷑mento dato ocłos
aquis rius tetig̾it. lorsice insule exordium
incorice ligtres dederunt. appeliattes eã ex

Expanded text:
ades, quasi opere in ordinem sint positae. 39. Sardus, Hercule procreatus, cum magna multitudine a Libya profectus Sardiniam occupavit, et ex suo vocabulo insulae nomen dedit. Haec in Africo mari facie vestigii humani, in Orientem quam in Occidentem latior prominet, ferme paribus lateribus, quae in Meridiem et Septentrionem vertunt, ex quo ante commercium a navigantibus Graecorum ἴχνος appellata est. 40. Terra patet in longidine quadraginta: in ea neque serpens gignitur, neque lupus, sed solifuga tantum animal exiguum hominibus perniciosum: venenum quoque ibi non nascitur, nisi herba per scriptores plurimos et prata, apiastro similis, quae hominibus rictus contrahit et quasi ridentes interimit. Fontes habet Sardinia calidos, infirmis medellam praebentes, furibus caecitatem, si sacramento dato oculos aquis eius tetigerint. Corsicae insulae exordium incolae Ligures dederunt appellantes eam ex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ loca eoꝵ ꝓmontoria dm. sic salusti
ellesponitis aꝑitus disatatur. Diccũ autem
egtum. pp̃ herculis tacit᷑uitatẽ. qr ꝓhibitus
hospicio alaomedonte tͦianoꝵ rege simulaũ¬
abscessum ⁊ inde contra tͦiam cũ silentio ue¬
nit. quod dicit᷑ sige. Maleum ꝓmontorium
e̾cie quod intrat mare.⁊ ꝑmilia quinqua¬
cinta ꝓtenctitur. uͥ uuda ita seua ẽ. tit ꝑ seqͥ
naiugantes uideatur. Hoc aũ ꝓmontorium
amalco rege arguioꝵ nomen accep̃. Peloruim
ꝓmontoritim sicilie respiciens aquilouẽ scdm
stram spectans ab aeris crassitidine dictum
Nam. tt̃.a. c̃. ẽ pinguis ⁊ crassus. austro
enimꝑflaitiu. Lilibeum ꝓmontoriũ sicilieso¬
lis occasum intendens. uocatũ ab eiuidem
nommis ciuitate. que ibi ẽ sita. Boreã ꝓmon-¬
torium numidie uocatũ. eo quod aquilonẽ
intendat. hoc ippone reguim pꝰea dictũ ꝓeo
quodsit equore tͥer iuꝑtum. Colpis hispanie
promontorium. De montib cet̾isq terre¬

Expanded text:
 promuntoria dicitur. Sic SallustiuHellespontus apertius dilatatur. Dictum autem Sigeum propter Herculis taciturnitatem, quia prohibitus hospiabscessum, et inde contra Trojam cum silentio venit, quod dicitur sige. Maleum, promontoriumGraeciae, quod intrat mare, et per milia quinquaginta protenditur; ubi unda ita saeva est ut persequi navigantes videatur. Hoc autem promuntorium a Maleo rege Argivorum nomen accepit. Pelorum promuntorium Siciliae respiciens Aquilonem, secustrum spectans, ab aeris crassitudine dictum, nam παχὺς est pinguis et crassus: Austro enim perflatur. Lilybaeum promuntorium Siciliae, solis occasum intendens, vocatum ab eiusdem nominis civitate, quae ibi est sita. Borion promuntorium Numidiae, vocatum ita quod Aquilonem intendat. Hoc Hipponem Regium postea dictum, pro eo quod sit aequore interruptum. Calpis Hispaniae promuntorium. De montibus ceterisque terr
Abbreviated transcription (Latin):
inoitus ollesponti maris. inquo uerses pon¬
imnex nauib fecit. ⁊ ing̾ciam tranfit. Loos
nsisa acliacens ꝓtuncie attice. inqua hipocͣs
nadicus natus ẽ. que rit uarro testisẽ artela¬
neficii pͥmain ornamento feminarum incla¬
nur. Ciclades insule amiqititus grecie fuert̃.
quas inde cicladas antumant. dictas .ꝙ. licet
spaciis longiorib adelo ꝓicete morbem. tamen
cura delum fite sunt. Nam orbem cicloni gͣi
lque̾nttu quidam uͦ nonq. in orbem digeste:
s pp̃ scopłõs quicca eant̃ sunt dictas putant
eicladas. Heȩ inellespontũ. int̾ egeũ ⁊ maleum
mare constittite. cͥcirindant᷑ ꝙ̃ pelago mirteo.
Sunt autem om̃s ntimero quinquaginta tres.
tonentes a septentͥone inm̃die: muia quin¬
genta. aboriente inoccasii: milia dticenta. Me¬
tropolis earum rodis. Delos insrila in medio
cieladum sita. ⁊ dicta delos dicitur. ꝙ. pꝰdiluui¬
um ꝙ. ogigii temꝑib notattiꝵ. cũ orbẽ multis
mensib continua nox inumbrasset. añ omnes

Expanded text:
es pontem ex navibus fecit, et in Graeciam transiit. Coos insula adiacens provinciae Atticae, in qua Hippocrates medicus natus est; quae, ut Varro testis est, arte lanificii prima in ornamento feminarum inclaruit. Cyclades insulae antiquitus Graeciae fuerunt, quas inde Cyclades autumant dictas quod, licet spatiis longioribus a Delo proiectae, in orbem tamen circa Delum sitae sint; nam orbem κύκλον Graii loquuntur. Quidam vero non quod in orbem digestae, sed propter scopulos qui circa eadem sunt, dictas putant Cyclades. Haec in Hellesponto inter Aegeum et Maleum mare constitutae circumdantur etiam pelago Myrtoo. Sunt autem numero quinquaginta tres, tenentes a septentrione in meridiem milia quingenta, ab oriente in occasum milia ducenta. Metropolis earum Rhodos. Delos insula in medio Cycladum sita. Et dicta Delos fertur, quod post diluvium, quod Ogygi temporibus notatur, cum orbem multis mensibus continua nox inumbrasset, ante omnes
Abbreviated transcription (Latin):
no herculis filio habitata. De qua uirgilus
cnea taxas. diuidit᷑ aũ a sardana: uigniti
milrumfreco cinẽta ligaistici equoris sinuad
ꝓspectum italie. Est aũ multis ꝓmontoriis
anglosa gignens lerissima pabła.⁊ lapidem

Expanded text:
no Herculis filio habitata. De qua Virgilius: Cyrnaeas taxos. Dividitur autem a Sardinia XX millium freto, cincta Ligustici aequoris sinu ad prospectum Italiae. Est autem multis promontoriis angulosa, gignens laetissima pabula, et lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
abis a rotumditate cireulidictꝰ. qͥi
sicut rotaẽ uñ breuis etiam rocelli.
orbictilus appellatur: undiq enun occeanꝰ
cͥcum fluens euis incͥculo ambro fines. Dini¬
sus ẽ aũ tͥfarte. equib una pars asia. alta
europa. t̾cia affrica: minicupantur. quas tis
partes orbis: uet̾es non equalit̾ diuseium.
Namasia americdie ꝑorientẽ tisq ad septentͥ¬
onem: ꝑuenit. Puropa uͦaseptentone usq ad
occidentẽ. atq inde affrica: ab occidente usꝙ
ad meridiem. Unde eudent̾ orbem dimidi¬
um ilue tenent. enropa ⁊ affrica. alium uͦdi
midium sola asia. S iõ iste due partes fcẽst̃.
quia int̾ ntqͦ ab occeano mare magnũ iugͥdi¬
lieris ẽ appellata. que aput ann¬
intereia orbis parte disposita. ab ortu solis
ameridie occeano. ab occiduo nr̃o marifi¬
nitir. aseptentͥone meotide laci. ⁊ tanal
fluiio: t̾minatur: ht̾ aũ puincias multas
⁊ regiones. quarum breuiter nomina ⁊ situs

Expanded text:
rbis a rotunditate circuli dictus, quia rbis a rotunditate circuli dictus, quia sicut rota est; unde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in circulo ambit fines. Divisus est autem trifarie: e quibus una pars Asia, altera Europa, tertia Africa nuncupatur. Quas tres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt. Nam Asia a meridie per orientem usque ad septentrionem pervenit; Europa vero a septentrione usque ad occidentem; atque inde Aad meridiem. Unde evidenter orbem dimidium duae tenent, Europa et Africa, alium vero dimidium sola Asia; sed ideo istae duae partes factae sunt, quia inter utramque ab Oceano mare Magnum ingredilieris est appellata, quae apud antin tertia orbis parte disposita, ab oriente ortu solis, a meridie Oceano, ab occiduo nostro mare finitur, a septentrione Maeotide lacu et Tanai fluvio terminatur. Habet autem provincias multas et regiones, quarum breviter nomina et situs
Abbreviated transcription (Latin):
media inrindi regione posita
om̃ib partib celi inmodum
centri. equali int̾tiallo consi¬
itens. que singłari numero
totum orbem significat. płã¬
li uero singulas partes. cuius nomina diuĩsa
dat uanio. namterra dicta a suꝑiori parte qua
teritur. Humus abinferiori uł humida
terra ut submari. Celluis aũ qr frrictus eius
tollimus. hec ⁊ ops dic̾ta. eo ꝙ opẽ fert
frugib. sad̃ ⁊ arua abarando ⁊ colendo di¬
cta. pͥeaũ adistinctione aque arida nimi¬
cupatur. sicrit scͥptura ait. quod uocau̾it
ds̃ terram aridam. Naturalis enim ꝓͥetas
siccitas ẽ terris Nam ut huiida sit. hoc
aquarim asfinitate sortituu. liuus motĩ
aui dñt nonclum eẽ inconcauis erus. qͥmotas
citati rupti aliqui montes tumuliq sedere
arii aquas generales dũt interris moiu. ⁊ eas
simł concutere sicuit uas ut dicit lucretius
cutiunt terre qͦ hiatus aut motu aquein¬
ferioris sit. aut crebris conitruis. aut de con¬
cauis t̾re ercimpentib uentis. De orbe .ii.¬

Expanded text:
media mundi regione posita, omnibus partibus caeli in modum centri aequali intervallo consistens; quae singulari numero totum orbem significat, plurali vero singulas partes. Cuius nomina diversa dat ratio; nam terra dicta a superiori parte, qua teritur; humus ab inferiori vel humida terra, ut sub mari; tellus autem, quia fructus eius tollimus; haec et Ops dicta, eo quod opem fert frugibus; eadem et arva, ab arando et colendo voa, ad distinctionem aquae, arida nuncupatur, sicut 142 Scriptura ait quod vocaverit Deus terram aridam. Naturalis enim proprietas siccitas est terrae; nam ut humida sit, hoc aquarum affinitate sortitur. Cujus motum alii dicunt ventum esse in concavis ejus, qui motus citatu rupti aliquot montes tumulique sedere.' Alii aquam dicunt genetalem in terris moveri, et eas simul concutere, sicut vas, ut dicit Lucretius cutiunt. Terrae quoque hiatus aut motu aquae inferioris fit, aut crebris tonitruis, aut de concavis terrae erumpentibus ventis. De orbe . O
Abbreviated transcription (Latin):
riis celebres memorantur. Geon fluuius de
paradiso exiens atq uniu̾sam ethiopiam
cingens. uocatus hoc nomine quod inc̾m̃
to sue exundationis terram egipti inriget.
efficit fecunditatẽ. Unde ⁊ nilus dictus est.
quasi. NIa N ua o .ii. Namantea nilus
latine melo dicebantir. apparet aũ innilide¬
lacu. De quo in meridiemu̾sus: exciptt᷑ abe¬
gipto. nbi aqͥlonis flatib reꝑcussus aqͥs retͦ¬
luctantib intumescit. ⁊ inundationẽ egip¬
son cõmemorat. exiens de paradiso ꝑgit ad
indie regiones. Dicttis aũ phison .i. caterua
quia decem magnis fluminib sub adiunctiꝰ
impletur. ⁊ effiettur umis. Ganger atĩuoca¬
tus arege gangare indie. fercur atĩnili mͦ
exaltare.⁊ suꝑ orientis terras eirimpere.
Tigns fluuius mesopotamie de paradiso ex¬
orens. ⁊ contra assirios ꝑgens. ⁊ post multos
cireuitus in mare mortiutm influens. uocatꝰ
nitẽ hoc nomine pp̃ uelocitatem. instar ri¬

Expanded text:
riis celebres memorantur. Geon fluvius de riis celebres memorantur. Geon fluvius de Paradiso exiens atque universam Aethiopiam cingens, vocatus hoc nomnto suae exundationis terram Aegypti irriget. t, qui efficit fecunditatem. Unde et Nilus dictus est, quasi nean y len trahens. Nam antea Nilus Latine Melo dicebatur. Apparet aulacu, de quo in meridiem versus excipitur Aegypto, ubi Aquilonis flatibus repercussus aquis retroluctantibus intumescit, et inundationem Aegypiptura cognominat, exiens de Paradiso pergit ad Indiae regiones. Dictus autem Phison, id est caterva, quia decem fluminibus magnis sibi adiunctis inpletur et efficitur unus: Ganges autem vocatus a rege Gangaro Indiae. Fertur autem Nili modo exaltari et super Orientis terras erumpere. Tygris fluvius Mesopotamiae pergens contra Assyrios post multos circuitus in mare Mortuum influit. Vocatur autem hoc nomine propter velocitatem instar be
Abbreviated transcription (Latin):
cuuis aqua pͥor aut flumen quã fliuiuis.
i pͥor aqua quã dleciusus. Duostint aũ
fluminum gn̾a. untum torrens: auud ui
uum. Dequo uirgilius. donec me flumine
ruuo: abluero. Torrens ẽ aquea ueniens cũ
impetu. dicitis aũtorrens: qiria ꝑluitia cres¬
eit. siccicate torrescit .i. arescit. Dequo pacu
hius. flameo uapore torrens torret. Ciug̃ciab
hieme nomen dedercint. nos ab estate. sllia
tempore quosuct̾scit. nos atp̃r qͦ siccat᷑ Am¬
nis fliuiuisẽ. nemore acfrondib redimitꝰ.
⁊ ex ip̃a amenitate amnis uocatus. decͣsus ꝓͥe
fiis cursus. siuie aquarum sit. seu quarũ¬
libet rerum. Riuidicti: ꝙ diruentur ad ir¬
rigandꝰ .i. adindricent̾ aqrias inagris. ñãirri¬
gare inlucere ẽ. Gurges ꝓͥe lacus altus influ¬
mine. Puteus lacuis defossus. exquo haurtur
aqua. apotatione dictus. fons capudẽ aque
nascentis. quasi aquas stindens. quid̃a aũ flu¬
uiorum pͥisex causis nomina acceꝑunt.
exqtib non nuui notandisunt qͥm histo¬

Expanded text:
us aquae. Prius autem flumen quam fluvius, id est, prior aqua quam decursus. Duo sunt autem fluminum genera, unum torrens, alterum vivum. De quo Virgilius: Donec me flumine vivo abluero. Torrens est aqua veniens cum impetu. Dictus autem torrens, quia pluvia crescit, siccitate torrescit, ivius13: Flammeo vapore torrens torret. Cui Graeci ab hieme nomen dederunt, nos ab aestate; illi a tempore quo succrescit, nos a tempore quo siccatur. Amnis fluvius est nemore ac frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis vocatus. Decursus proprie finis cursus, sive aquarum sit seu quarumlibet rerum. Rivi dicti quod deriventur ad inrigandum, id est ad inducendum aquas in agris; nam inrigare inducere est. Gurges proprie locus altus in flumine. Puteus est locus defossus ex quo hauritur aqua, a potatione dictus. Fons caput est aquae nascentis, quasi aquas fundens. Quidam autem fluviorum propriis ex causis nomina acceperunt, ex quibus nonnulli notandi sunt qui in histo
Abbreviated transcription (Latin):
hicantea caurus dictus. que pleriq argestĩ
dñt. nonut inpnidens uulgus agresfem.
Septentͥo dictꝰ. eo quod acͥculo septẽ stellaꝵ
consurgit. que u̾tente se mundo. resupina¬
to capite: ferii uident᷑. Circuis dictus : eo qd̃
corosit iunctus. hunc hispani gallic̃ uocat᷑.
hp̃ quod eis aparre gallicie flat. Aquilodi¬
ctus eo quod aquas stringat.⁊ nubes dissi¬
pãt. Est enĩgelidus uentiis ⁊ sicctis. Idem ⁊ bo¬
rea qui ab iꝑboreis montib flat. Inde enĩori¬
go eiud̃ uentiẽ. Unde ⁊ frigidꝰ ẽ. Natura
enimomĩm sepcentonalium uentoꝵ frigida
⁊ siccaẽ. australium humida ⁊ calida. Ex
om̃ib au uentis: duo cardinales sunt. sep¬
tento ⁊ auster. lthefie aũ fabrei afionie fit
quib nomen inditumẽ: quod c̃c̃o anmtp̃
flatus agere incipiunt. Pmnatitos enĩg̾ce an¬
nus larine dicitai: hec autẽ cursum suũ abo¬

Expanded text:
Hic antea Caurus dictus, quem plerique Argesten Hic antea Caurus dictus, quem plerique Argesten dicunt, non ut inprudens vulgus Agrestem. Septentrio dictus eo quod circulo septem stellarum consurgit, quae vertente se mundo resupinato capite ferri videntur. Circius dictus eo quod Coro sit iunctus. Hunc Hispani Gallicum vocant, propter quod eis a parte Galliciae flat. Aquilo dictus eo quod aquas stringat et nubes dissipet; est enim gelidus ventus et siccus. Idem et Boreas, quia ab Hyperboreis montibus flat; inde enim origo eiusdem venti est; unde et frigidus est. Natura enim omnium septentrionalium ventorum frigida et sicca est, australium humida et calida. Ex omnibus autem ventis duo cardinales sunt: Septentrio et Auster. Etesiae autem flabra Aquilonis sunt, quibus nomen inditum est quod certo anni tempore flatus agere incipiunt; ἐνιαυτὸς enim Graece, annus Latine dicitur. Haec autem cursum rectum a Bo
Abbreviated transcription (Latin):
quorum nomina expͥis causis signatas̃. Nam¬
subsolanus uocatiis. eo quod subortti solis nas¬
nat. Dequo lucretius. altitonans uult̾nus. et
auster fulmine pollens. Auster ab haurendo
aquas uoeattis. unde ⁊ crassum aerem facit:
que ex corrupio aere nascit᷑. auster in reliquaᷤᷤ¬
flans regiones. tuansmittit. sic̃ auster̾ pesti¬
lentiam gignit: sicaquilo repellit. luro aust̃
dicttis. quod ex una parte hãt eurum. exalt̾a
austrum. Austroaffricus quod uinctris sit.
hinc⁊ inde austro: ⁊ asfrico. ip̃ẽ ⁊ libanotus.
nomine appellatus. eoquod fiores ⁊ germina
rius flatu: iunuificentur. Hic latine fauoniꝰ
dicitur. pp̃ quod foueat que nascantur. aus¬
troaũ flores soluuntur. azephiro fcunt. As¬
fricus apͥa regione uocatus. i nasfrica erũ ini¬
cium flandiꝰ sumit. Corcis ẽ: qui ab occidñ¬
te estiuao flat ⁊ uocatus corus : quod ip̃e uen¬
torum cͥculum daudat. ⁊ quasi coraim faciat.

Expanded text:
quorum nomina pquorum nomina pSubsolanus vocatus eo quod sub ortu solis nasnat; de quo Lucretius: Altitonans Vulturnus, et Auster fulmine pollens. Auster ab hauriendo aquas vocatus, unde et crassum aerem facit, et quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas religiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit. Euroauster dictus, quod ex una parte habeat Eurum, et ex altera Austrum. Austroafricus, quod junctus sit hinc inde austro et Africo. Ipse est et Libonotus, nomine appellatus eo quod flores et germina eius flatu vivificentur. Hic Latine Favonius dicitur propter quod foveat quae nascuntur. Austro autem flores solvuntur, a Zephyro fiunt. Africus a propria regione vocatus; in Africa enim initium flandi sumit. Corus est qui ab occidente aestivo flat. Et vocatus Corus quod ipse ventorum circulum claudat, et quasi chorum faciat.