comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣto longiꝰ est illud qd̾ desideratur.
tantomagis deficit qui desiderat. Idẽ
engo deficere: in id iiumquẽq totis
studiis migrare qd̾ diligat. Illuo
cogitat. illi ad heret. illud personat.
qd̾ receperit diligendũ: in id quadã
aĩc defectione tnsfundit ᷑: ut si mat̾
filii expectet p̾sentiã. quẽadiodũ
expcitabat tobie uxor filiũ peregri¬
nantẽ. deficiens a desiderio. ⁊ in ãgu¬
stiis constituta. ⁊ tanqĩ resoluta
uiribus. Quid enĩ aliud nͥ defcctũ
qñdam eiꝰ uba significant: Es ed
quo magis lassatur affectus. eo ã¬
plius amor crescit et quo diutius
abest qui desideratur: eo expectantis
desideria maiore quadã ui amoris
ignescunt. Caro deficit: sed cupiditas
alitux. et augetur. hinc gͦ colligere pos¬
sumꝰ. quid sit defecit in salutare tuũ
aĩa mea. E tenĩ spũt adherens auma
deficit eo qd̾ est aĩa: et fit unus spũs.
Qñi qui ad heret dño: unus sp̃s est. ⁊ ta¬

Expanded text:
quanto longius est illud quod desideratur, quanto longius est illud quod desideratur, tanto magis deficit qui desiderat. id est ergo deficere, in id unumquemque totis studiis migrare quod diligat. illud cogitat, illi adhaeret, illud personat quod receperit diligendum, in id quadam animae defectione transfunditur, ut si mater filii expectet praesentiam, quemadmodum expectabat Tobiae uxor filium peregrinantem deficiens a desiderio et in angustiis constituta et tamquam resoluta uiribus. quid enim aliud nisi defectum quendam eius uerba significant ? sed quo magis lassatur affectus, eo amplius amor crescit et, quo diutius abest qui desideratur, eo expectantis desideria maiore quadam ui amoris ignescunt. caro deficit, sed cupiditas alitur et augetur. Hinc ergo colligere possumus quid sit: defecit in salutare tuum anima mea. etenim spiritui adhaerens anima deficit ab en quod est anima et fit unus spiritus, quoniam qui adhaeret domino unus spiritus est. ita
Abbreviated transcription (Latin):
gntionis defectionẽ huiꝰmodi iudice¬
mus. Neq eiũ hoc solũ dixit. defenit
amima mea: sed defecit in salutare tuũ.
Itaq ut de bsu capiamiꝰ exemplum:
si u̾bi grã dicantus. defecit ille ĩ illã:
uidetur expͥnu hoc ũbo. quod totus
ir miulieris desideriũ cupiditate trã¬
sienit. Et quicqͥd est qd̾ behemienter
expetinus: nisi eius maturiorẽ ha¬
bramus effectũ: id nos uidet᷑ longa
quadam intentione lassare. Amor
impaciens dic noctuq meretricias
fores pulsans si diutius potiendi de¬
sideria diferant᷑. ip̃a defiut cxxcitatõe¬
dum sperat. In quo utiqz nõ fuus ano¬
ris: sed incrementũ est. Et quiqquid
desiderabile si nõ contingat desiderãti.
deficit in illud. et qͣ ipãm deponit ãa
qui desiderat: si tamen spes propior
assurgat: dat uires spes proxima.
Si autẽ ab sentia sit dilecti: eo ip̃o
qd̾ absentẽ desiderat. que concupiuit
amime suc patitur defectionẽ. Itaq

Expanded text:
gationis defectionem huiusmodi iudicegationis defectionem huiusmodi iudicemus. neque enim hoc solum dixit: defecit anima mea, sed: defecit in salutare tuum. itaque ut de usu capiamus exemplum, si uerbi gratia dicamus: \'defecit ille m illam\', uidetur exprimi hoc uerbo, quod totus in mulieris desiderium cupiditate transierit. et quicquid est quod uehementer expetimus, nisi eius maturiorem habeamus effectum, id nos uidetur longa quadam intentione lassare. amor inpatiens die noctuque meretricias fores pulsans, si diutius potiendi desideria differantur, ipsa deficit expectationedum sperat; in quo utique non finis amoris, sed incrementum est. et quicquid est desiderabile, sinon contingat desideranti, deficit in illud et quasi ipsam deponit animam qui desiderat. si tamen spes propior adsurgat, dat uires spes proxima, si autem absentia sit dilecti, eo ipso quod absentem desiderat qui concupiuit animae suae patitur defectionem. itaque
Abbreviated transcription (Latin):
eciam ieremias ꝓpha humilitatẽ
bac interpretatione signari. Ã it enu̾m
sub hac litt̾a in threnis: quia nõ iepei¬
let in eternũ dñs. Quia cũ himmuilia¬
uerit: inserebitur scd̾m multitudi¬
nem nũe sue. quia non humilia¬
uit toto corde suo. neq reppulit fili¬
os hominũ. Gonũ est gͦ curuari. ut
humiliem᷑ dño. et dñs miscreatur.
Demiq et in suꝑiorib sub hac licta
idem ierrmias ꝓpha ostendẽs gemiit᷑.
et humilitatẽ plebis: ait. Om̃is ppłs
eius ingemiscentes: querentes pans̃.
Dederunt desideria sua i estam. nt i¬
ficiant amiã. Uide dñe et aspice.
quia facta est sine honore. Ergo qui
anune sue querit refectionẽ. humi¬
litate cuructur. quo possit citius ad
curuatus multo ampliuis animã
ac mente qmͣ corꝑe: exorsus est dauio
dicens. Defecit in salutare tuũ anima
mea: et in uerbum tuum supersꝑx
on usitatus sermo nos raui.¬
capiat: ut tanqmͣ corꝑee fati¬

Expanded text:
etiam Hieremias propheta humilitatem etiam Hieremias propheta humilitatem hac interpretatione signari; ait enim sub hac littera in Threnis: quia non repellet in aeternum dominus, quia cum humiliauerit ae suae, quia non humiliauit toto corde suo neque reppulit filios hominum. bonum ergo curuari, ut humiliemur domino et dominus misereatur. denique et in superioribus sub hac littera idem Hieremias propheta ostendens gemitus et humilitatem plebis ait: omnis populus eius ingemescentes, quaerentes panem, dederunt desideria sua in escam, ut reficiant animam. uide, domine, et aspice, quia factaest sine honore. ergo qui animae suae quaerit refectionem, humilitate curuetur, quo possit citius ad que, tamquam curuatus multo amplius anima ac mente quam corpore, exorsus est Dauid dicens: defecit in salutare tuum anima mea, et i n uerbum tuum spero. non usitatus sermo nos capiat, ut tamquam corporeae fati
Abbreviated transcription (Latin):
cefellissent. Nemo ergo glietꝰ se castũ
habere cor: quẽadmodũ salomõ dirit.
Saed qui gliat᷑ in dño głiet᷑ qui scĩs
sius cor mũdũ creairr dignatus est.
et munaculatũ facere iustificationi¬
bus suis. Que sint iustificationes
audisti dicentẽ. Dic miquitates tu¬
as ut iustificeris. Ergo qui miqui¬
tates suas dicit: iustificatur. Qui
iustificatur. nõ confuditur. quia
pudorem pccõꝵ matura confessionẽ
Sonus interpretationis iple
nos docet: quid sit curuari.
Qui niclinat᷑ enĩ in terrã: curuari
udetur. Onde ait ꝓpħ̃a sub hac licta
paulommus cõsũmauerũt me in
terra. Curuatur autẽ qui agit peni¬
tentiam. eo qd̾ ceruicẽ suã curuet
dum humiliatur ad dñm. ⁊ inte¬
norem magis ceruicẽ id est ceruicẽ
mentis et cordis. Iam de hac cenu¬
te dictum est. Nec sic flectas ut cutulũ
collũ tuũ. Qui enĩ cor suũ ñ flecti t
frustra ceruicẽ suã flexerit. ocet

Expanded text:
fefellissent. nemo ergo glorietur castum fefellissent. nemo ergo glorietur castum se habere cor, quemadmodum Salomon dixit, sed qui gloriatur in domino glorietur, qui sanctis suis cor mundum creare dignatus est et inmaculatum facere iustificationibus suis. quae sint iustificationes, audisti dicentem: dic iniquitates tuas, ut iustificeris. ergo qui iniquitates dicit iustificatur, qui autem iustificatur non confunditur, quia pudorem peccatorum matura confessione psonus interpretationis ipse nos docet quid sit curuari; qui enim inclinatur in terram, curuari uidetur. unde ait propheta sub hac littera: paulo minus consummauerunt me i n terra. curuatur autem qui agit paenitentiam, eo quod ceruicem suam curuat, dum humiliatur ad dominum, et interiorem magis ceruicem, id est ceruicem mentis et cordis. nam de hac ceruice dictum est: nec si flectas u t circulum collum tuum; qui enim cor suum non flectit, frustra ceruicem suam flexerit. Docet
Abbreviated transcription (Latin):
prorumpit. Didicisti cor eẽ mũdan¬
dum: disce quẽadmodũ mundes. Mũ¬
dat hunc fontẽ iustificatio legitinia:
hoc est cõfessio pccõꝵ. Deniq publica¬
nus ille qui pcc̃a propͥa fatebatur:
iustificatus de templo magis quã
phariseus exiuit: quia iciunia sua
et munera phariseus atq innocẽ¬
tia p̾ferebat. Munda ergo aquã tuã:
illam aquͣi de quadictũ est. ⁊̃ qua
alta consiliũ in corde uiri. ẜonam
tibi aquã natura dedit: nisi eam ce¬
no tuo polluas. ipsa te diluit: si
pura. si simpler. si etiam naturalis sit.
si nichil habeat sordidũ. atiis tertuũ
Quid mali est. si ca aqua que iun¬
dare debeat polluat: & ed nõ est aqua
tua: que te polluit. Ista aqua aliena
est. eniqs dictũ est tibi: ab aqua a¬
liena abstincte. ã liena aqua mentit᷑.
et fallit ⁊ contra riuũ nature tue pro¬
fluit.Ideo ait. ffilii aliem mentiti stͣ
mͥ. Nam si alien nõ fuissẽt. utiq ñ

Expanded text:
prorumpit. Didicisti cor esse mundanprorumpit. Didicisti cor esse mundandum; disce quemadmodum mundes. mundat hunc fontem iustificatio legitima, hoc est confessio peccatorum. denique publicanus ille, qui peccata propria fatebatur, iustificatus magis de templo quam Pharisaeus exiuit, quia ieiunia sua et munera Pharisaeus atque innocentiam praeferebat. munda ergo aquam tuam, illam aquam de qua dictum est: aqua alta consilium in corde uiri. bonam tibi aquam natura dedit, nisi eam caeno tuo polluas; ipsa te diluit, si pura, si simplex, si etiam naturalis sit, si nihil habeat sordidum atque terrenum. quid mali est, si ea polluat aqua quae mundare debeat! sed non est aqua tua quae te polluit, ista aqua aliena est. denique dictum est tibi: ab aqua aliena abstine te. aliena aqua mentitur et fallit et contrarium naturae profluit. ideo ait: filii alieni mentiti sunt mihi; nam si alieni non fuissent, utique non
Abbreviated transcription (Latin):
tuam uel nudis cogitationibz inqͥna¬
tam lauare nõ possis. Et pilatus ma¬
nus lauit: sed cor suũ lauare nõ po¬
tuit. mansit scelere pollutus: ꝙͣuis
manus suas aque infusione lauis¬
set. Andi et qr cogitatio inquinat. Nõ
quod intrat in os coinquinat hoĩem:
sed qd̃ exit de ore. De corde enĩ exeunt co¬
gitationes male. homicidia. adulte¬
ria. fornicationes. furta. falsa testi¬
monia: blasphemie. Lec st̾ que com
quinant hominẽ. Si ergo comqui
naris intus: prius munda qd̃ intus
est. si quod intus est mundaueris. ⁊
exteriora mũdasti. nt si aqua tur bi¬
dum fluat. frustra lacũ putas esse
mũdandũ. si fons profluat tenulẽ¬
tus. R̾eceptacula enĩ tersisse nichil
proderit: cũ infonte sit uitiũ. Ipse
tibi ante purgandus es: ut fluat
omẽ quod purũ est. Cor tuũ cogita¬
tionum tuaꝵ est scaturigo. In illo
fonte uel turbida aqua impuritatis
euomitur: uel sincera pictatis unda

Expanded text:
tuam inmundis cogitationibus inquinatuam inmundis cogitationibus inquinatam lauare non possis. et Pilatus manus lauit, sed cor suum lauare non potuit; mansit scelere pollutus, quamuis manus suas aquae infusione lauisset. audi, quia et cogitatio inqmnat: non quod intrat in os coinquinat hominem, sed quod exit de ore. de corde enim exeunt cogitationes maiae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimnquinant hominem . Si ergo intus coinquinaris, prius munda quod intus est. Si quod intus est mundaveris, et exteriora mundasti: ut si aqua turbidum fluat, frustra putes lacum esse mundandum, si fons profluat coenulentus; receptacula enim proderit, cum in fonte sit uitium. ipse tibi ante purgandus es, ut fluat omne quod purum est. cor tuum cogitationum tuarum est scaturrigo. in illo fonte uel turbida aqua inpuritatis euomitur uel sincera pietatis unda
Abbreviated transcription (Latin):
quitur hunulitatẽ. ⁊ docet quid nos
debeanus imitari: eo qd̃ ꝓpħa tantus
imaculatũ cor sibi deposcit. Supra
postulauit. cor mũdũ erea in me deus.
Non dixit. fac. sed crea: ut de integro cor
eius instauret. et mũdet. M aior qui¬
dam in hoc sermone ambitus est. Grã¬
de enĩ cor est a dũo creatũ: qd̾ recipiat
u̾bum de celestib uirtutib ac potesta¬
tib. Eo grande cor: quod recipiat ip̃m
dũm dicentẽ. In habitabo in illis:
et deambulabo in ip̃is. Ut hec igitur
recipiat: creatorẽ sibi cordis sui non
angłm fieri. sed ip̃m dñm deprecatur:
qui celũ creauit et terram. Et bene
ait inmaculatũ: quia cor hominis
ueluti quadã indecentium cogitatio¬
num colluuione maculatur. Si
cogitatio ip̃a polluit: quanto etiam
facta ip̃a contaminant: Noli extra¬
ordinariis cogitationib aduuersa
id inquinamẽto graui polluas qd̾
putas habere te mũdũ. Manus
lauas. qiͣ possis crimen eluere: cũ mentẽ

Expanded text:
quitur humilitatem et docet quid nos quitur humilitatem et docet quid nos debeamus imitari, eo quod propheta tantus inmaculatum cor fieri sibi deposcit. supra postulauit: cor mundum crea in me, deus. non dixit \'fac\', sed \'crea\', ut de integro cor eius instauret et mundet. maior quidam in hoc sermone ambitus est; grande enim cor est a domino creatum, quod recipiat uerbum de caelestibus uirtutibus ac potestatibus, grande cor, quod recipiat ipsum dominum dicentem: inhabitabo in illis et deambulabo in ipsis. ut haec igitur recipiat, creatorem sibi cordis sui non angelum fieri, sed ipsum dominum deprecatur, qui caelum creauit et terram. Et bene ait \'inmaculatum\', quia cor hominis ueluti indecentium cogitationum conluuione maculatur. si cogitatio ipsa polluit, quanto etiam facta ipsa contaminant! noli extraordinariis cogitationibus aduersaid inquinamento graui polluas quod putas habere te mundum. manus lauas. quasi possis crimen eluere, cum mentem
Abbreviated transcription (Latin):
debum tanq̃ ebrictas quedã mo¬
ribids audientis intũditur: seritas
pdidit. Eobrii estote. ⁊ iuste. ⁊ nolutt
habent ut sobrius ille ãt qui dom
sobet gd ior autiã ae. nec titubot
chbicto de pt̾idie quste aute sobrius.
itiquo opͥm gr̃a cũ fidei sobrictair
resplendet. Sequitur. C onbiaetait
marime iuxta grecum: con¬
uertantr mn. Si ad ie legiius.
sis proprus eiubescant. uel certe
mitere ⁊ tanti emendatione decto
noauant morea suos delutrĩq
babe atła. iurtũtũ induant discis¬
blrta . Ei autẽ ita legimus. com¬
uertantur sũ. hec est qnĩ ereuteborr
m preceptis fuis: conultcant n
iam nõ peccanti. iam non erranti. Cõ¬
uertantur inquit qui timẽtes te pro¬
priis renũciauere. peccatis: ut consor¬
tio iustoꝵ ꝓph̃a ad uberius prouchatur
et ip̃e de ea grã que in ip̃o est plurimũ
conferat audientib. Conuertantur
gͥ iani non peccante me iusti ad iustũ.
De testimoniis autẽ puto iam non
ꝓphetie. uel regni gr̃a: tantomagis se¬

Expanded text:
delium tamquam ebrietas quaedam moribus audientis infunditur. meritoque addidit: sobrii estote iuste et nolite habent, ut sobrius ille sit, qui non habet ignorantiam dei nec titubat ebrietate perfidiae; iuste autem sobrius, in quo operum gratia cum fidei sobrietate resplendet. Sequitur uersus septimuime iuxta Graecum: conuertantur mihi. si \'ad me\' legimus, sis propriis erubescant uel certe mmittere et tanti emendatione doctoris exuant mores suos delictorumque labe detersa uirtutum induant disciplinam. si autem ita legimus: conuertantur mihi, hoc est: quoniam exercebor in praeceptis tuis, utiam non peccanti, iam non erranti. conuertantur, inquit, qui timentes te propriis renuntiauere peccatis, ut consortio iustorum propheta ad uberius prouehatur et ipse de ea gratia, quae in ipso est, plurimum conferat audientibus. conuertantur igitur iam non peccante me iusti ad iustum. de testere prophetiae uel regni gratia, tanto magis se
Abbreviated transcription (Latin):
qu nõ bidetur ało caruali. aluit quia
duos aulos haleus eccłia ⁊ ioralem
imiysticũ. ficei gulo plus bidet xp̃in.
psticus enĩ oculus acutior est. no¬
ralis dultior. Et fortasse isti ocli sũt
quribus paulus iudebat etna: ubi e¬
pit corpalia nõ bidere. Deniq qui
ip̃m non uidebat. pͥusqm oculos a¬
nutteret. bidit cũ postea quã uisim

Expanded text:
aut quia duos oculos habens Ecclesia, moralem et mysticum, fidei oculo plus videt Christum; mysticus enim oculus acutior est, moralis dulcior. 27. Et fortasse isti oculi sunt, quibus Paulus videbat aeterna, ubi coepit temporalia non videre. Denique qui Christum non videbat, priusquam oculos amitteret, vidit 1584 eum posteaquam amisit
Abbreviated transcription (Latin):
uit ꝯuẽadiodũ illis adherens xp̃o aĩa
deficit in unũ sp̃m. et fit unis syue.
iba ⁊ deficiant eculi. ut fiat bia mẽs.
exrii enĩ mentis isti st̃. quli scilicet
iiterioris honĩs. non hi aculi qui mi¬
nisterio fugiuit᷑ obtutus. Est eiuim
aulus. ⁊ uiens carnis. scd ille cecus e
aulus: Qui nõ uidet que duuina sũt.
qui fiustra mente carnis nitlatus¬
est. Est et alius oculus. sensus ip̃s.
quo eccl̾ia bidet xp̃m: sicut ip̃e dicit
ad spousam. Corde nos cepisti uno ab

Expanded text:
ne, quemadmodum illic adhaerens Christo animo deficit in unum spiritum et fit unus spiritus, ita et deficiant oculi, ut fiat una mens. oculi enim mentis isti sunt, oculi scilicet interioris hominis, non hi oculi qui ministerio funguntur obtutus. est enim oculus et mens carnis, sed ille caecus est oculus, qui non uidet quae diuina sunt, qui fest. Est et alius oculus sensus Christi, quo Ecclesia videt Christum, sicut ipse dicit ad Sponsam: Corde nos cepisti ab
Abbreviated transcription (Latin):
eiͦ sp̃ ñno ab eo defecit suus: qui se
ip̃m negat. ut ad hereat xpõ. Dudeq
semite eius cognostũtur a dño. qͥa nõ
sunt carius: sed x̃i semite. Et enim
requientiũ deũ bia xp̃s est. Et nos ꝓ
Alud cõcu piscamꝰ eternũ. illud salutare
di.Non concupiscamus pecumam:
qm̃ auarissum concupiscũt. Non cõ¬
cu piscanius alieue uroris decorẽ. nõ
ambitonis exagitemus desiderio: nõ
sclari intendanius głie: nõ fallacis
curũssriptionis studiis occupeimi r
nõ prorimũ cutũuenure iniquitatẽ
cipianius: uon postremo partes uul¬
pium simꝰ in terirne uoluptatis n¬
teriora demersi: tanqnͣ exules etnor
et de illa suꝑne spei presumptione
deserti.Ittollat igitur se anima nrã
deficiens siuis uirib: ut adbereat sa¬
sapĩa. Qui igitur deficit sibi. ut uirꝰ
tuti ad hercat: amittit qd̾ suũ ẽ. ac¬
cipit qd̾ eteniũ est. scquitur. defece¬
Esupra quãdo cõsolaberis me.¬

Expanded text:
itus, immo ab eo deficit spiritus suus qui se ipsum negat, ut adhaereat Christo. unde semitae eius cognoscuntur a domino, quia non sunt carnis, sed Christi semitae. Etenim requirentium deum uia Christus est. et nos igitur illud concupiscamus aeternum, illud salutare dei; non concupiscamus pecuniam quam auarissimi concupiscunt, non concupiscamus alienae uxoris decorem, non ambitionis exagitemur desiderio, non saeculari intendamus gloriae, non fallacis circumscriptionis stunon proximum circumvenire iniquitate cupiamus, non postremo partes vulpium simus in terrenae voluptatis interiora demersi, tamquam exsules aeternorum, et de illa supernae spei praesumptione dejecti. Attollat igitur se anima nostra deficiens suis uiribus, ut adhaereat sasaptuti adhaereat, amittit quod suum est, accipit quod aeternum est. 7. Sequitur: Defeces: Quando consolaberis me
Abbreviated transcription (Latin):
Peruneoꝵ si quis postea bemat ni
ett lesiam. credat in dĩm ihni. audi¬
at euangłm. cõpungatur corde. tũt
deiũ orcipiet ꝯm̃ atrocia ⁊ grauia
delnquerit agnoscere. ⁊ i his q̃ agno¬
uent enabesceie. Quis sit aiste᷑ exer¬
cen i preceptis dnĩ. ñ quuia drate
ego audẽ exerte bor in p̾ceptis fuus t
Ien lege didicisti ⁊ pc est. si bos adnsar
endert. ueliumentũ. ut nõ deseren
nesi cũ qui forte iuste mniquitatem
gerat. dest si lesus ꝑ legẽ se cupiat
uiaditare urta pepta moysi iust
Uia liep facere miquitatẽ: se ni aoi¬
enãgelui xrepta. Et idco aut. Nõ sedi
are iustos. sed ptõres. quia iudoi
od binditandũ se auctoritati legis
usuntur. Iabos loc et in apo to
bi estote. et iuste. Non sodrios nos.
ed etiam iuste sobrios ec̃ debere. ꝓ¬
cols euidenter. Potest aliquis ⁊ eẽ
sobetad et no̾ iuste sobrius. ut sobri¬
us sit a bino. nõ sit sobnus equlc¬
te atos iusticia. Est enim crapula

Expanded text:
uerum eorum si quis postea ueniat in uerum eorum si quis postea ueniat in ecclesiam, credat in dominum Iesum, audiat euangelium, conpungatur corde, tunc demum incipiet quam atrocia et grauia deliquerit agnoscere et in his quae agnouerit erubescere. Quid sit autem exerceri in praeceptis domini nostri, quia dixit: ego autem exercebor in praeceptis tuis, in lege didicisti, hoc est: si bos aduersarii ceciderit ueliumentum, ut non deserendra nisi in eum, qui forte iuste iniquitatem gerat, id est: si laesus per legem se cupiat uindicare iuxta praecepta Moysi, iuste uidetur facere iniquitatem, sed noeuangelii praecepta. et ideo ait: non ueni uocare iustos, sed peccatores, quia Iudaei ad uindicandum se auctoritate legis utuntur. Habes hoc et in apostolo: sobrii estote et iuste. non solum sobrios nos, sed etiam iuste sobrios esse debere docuit euidenter. potest aliquis et sobrius esse et non iuste sobrius, ut sobrius sit a uino et non sit sobrius aequitate atque iustitia — est enim crapula
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑius ait idem ꝓpheta: si red¬
didi retribuẽtib michi mala.
Nunquid ille maledicit his qui in
se iqua. gesserunt: Non utiqz.
Didebat caritatẽ etiã iimiissimis
deferendã: cũ uenisset euãgelii predi¬
cator. Unde arbitror quia qͣiͣ medic
uelit eos ipõs sanare. qui lescrint.
ut iniquitatis sue cõtemplatione
cõuenti. de propͥs flagitiis crube¬
scant. In quo non solũ ꝓpheticã
incipit probare pacientiam:
uerum etiam emendare ĩ solentiã¬
correptionẽ nr̃i. Et dum incipit
no pudere cõmissi: ne diutius pu¬
deat. deserere que erubescenda sunt
sed qiͣ bonus medicus bult illos
euibescore. erubescentes autẽ possint po¬
ribis renũtiare peccatis. Considciemꝰ
Nũs aliques fornicantes. miqsule ui¬
duis ac pupilis aliena inpientes:
⁊ihis non solũ. non cuibesterr. s
etiami gliari solere: tanqͣ bel pulco¬
sudirs. bel potentie sue titules de le¬
reptea ⁊ de quib bñoixit aplo qs glia¬
tanta cõmitant. nõ confund ũtur.

Expanded text:
ius ait idem Propheta: Si reddidi retribuentibus mihi mala . Numquid hic maledicit iis, qui in se iniqua gesserunt? Non utique. Videbat enim charitatem etiam inimicissimis deferendam, cum venisset Evangelii praedicator. Unde arbitror quia quasi medicus velit eos ipsos sanare qui laeserint; ut iniquitatis suae contemplatione conventi, de propriis flagitiis erubescant: in quo non solum propheticam incipiunt probare patientiam, verum etiam emendare suam insolenticorrector est nostri; et dum incipit nos pudere commissi, ne diutius pudeat, deserere quae erubescenda sunt, sed quasi bonus medicus vult illos bescentes autem possint prioribus renuntiare peccatis. considera mihi nunc aliquos fornicantes, inequitantes uiduis ac pupillis, aliena rapientes et in his non solum non erubescere, sed etiam gloriari solere, tamquam uel pulchritudinis uel potentiae suae titulos deferentes, de quibus bene dixit apostolutanta committant, non confundantur.
Abbreviated transcription (Latin):
so iam sponso introur cupientes
legintur excluse: Non arbitror.
Nam qͦuiodo diceret. si bomus. si scs̃¬
ciset propheta: deiectus atq exclu¬
sus a dei regno. Iocunditatem fecisti¬
et ꝓphe cum seruo tuo.

Expanded text:
so iam sponso introire cupientes leguntur exclusae ? non arbitror. nam quomodo diceret bonus et sanctus propheta deiectus atque exclusus a dei regno: iucunditatem fecisti cum seruo tuo
Abbreviated transcription (Latin):
bsus propła est sc̃s̃ dauid: quia omĩa
iuditio dei fiunt. ut egrũ corpus ali¬
quis habeat. ut salubre. ut diues. ut
puꝑ sit. ut moriatur iuuenis uel
senex. Si quis intendat scripturis di¬
unus: ntelligit het ficri iuditio dei.
richil eiũ est p̾ter dei scientiã. E xem¬
plum querimus nõ est absconditũ.
Si quidẽ iob nuĩqñ cunisisset ꝓpͥis
facultates: nisi esset traditꝰ adusarie
potestati. Dedit enĩ dñs potestatem
diabolo in facultates cius: ut tẽpta¬
retur qualẽ amisso pat̾monio habet
affectũ. dedit in filios. dedit ĩ corpus
curs: ut probaretur quod nõ dolore
liberoꝵ defunctoꝵ. aut cruciatu cor¬
poris. a constantia mẽtis animiq
deficeret. Et dũs quidẽ nou̾at forte
sed in illo docere atq examunare nos
uoluit: utrũ imitatores eẽ possenꝰ
Deniqs et abraham temptauit: qũ
filiũ eius unicũ sibi petiit ĩmola¬
.. sciebat utiq mentẽ abrabe. Seo

Expanded text:
usus propheta est sanctus Dauid, quia omnia usus propheta est sanctus Dauid, quia omnia iudicio dei fiunt, ut aegrum corpus aliquis habeat, ut salubre, ut diues, ut pauper sit, ut moriatur iuuenis uel senex. si quis intendat scripturis diuinis, intellegit haec fieri iudicio dei; nihil enim est praeter dei scientiam. exemplum quaerimus? non est absconditum, siquidem Iob numquam amisisset proprias facultates, nisi esset traditus aduersariae potestati. dedit enim dominus potestatem diabolo in facultates eius, ut temptaretur, qualem amisso patrimonio haberet affectum; dedit in filios, dedit in corpus eius, ut probaretur, quod non dolore liberorum defunctorum aut cruciatu corporis a constantia mentis anima defetisceret. dominus quidem nouerat fortem, sed in illo docere atque examinare nos uoluit, utrum imitatores eius esse possemus. denique et Abraham temptauit, quando filium senis unicum sibi petiuit immolari. sciebat utique mentem Abrahae, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uisitastis me. Et quanto ista lemiora
sũt: quã si dicat. Iniuirias nͥ fecistis:
nudastis me: uerberastis me. Quem
si quis interrogauerit. qñ tibi ĩuirias
fecimus. qñ spoliauimus. quando
Propt̾ea caueamus diligentius ne
cui uel minimo contumeliã irrogemꝰ
ne ip̃i dño in illis minimis contume¬
liosi fuisse uideamur. Qua ratione
autẽ dixerit. qui timnent te uidebũt
me. et letabũtur: ip̃e exposuit dicẽs.
Quia in u̾ba tua suꝑsperaui. ixc est
dicere. intus me biderunt. initus me
teligerunt. nitus me aspexerunt.
ubi syem assumpsi de tius uerbis:
ubi tua u̾ba percepi. Scati gͦ qͥ bidẽt
iustũ. et letantur: quia sperãt in dei
u̾ba. Quam multi autẽ st̾ qͥ ederũt
uistos: quia ꝑscrutant᷑ dei uerba qui
uisti sunt. Et cũ aliquos doctos au¬
drunt imipii: cos ꝓpt̾ doctrinã uita¬
ui u̾itate tua humiliasti me.
potest intelligere que st̃ diui¬
ne prouidentie. utitur eo sermone qͥ

Expanded text:
uisitastis me. et quanto ista leuiora uisitastis me. et quanto ista leuiora sunt, quam si dicat: \'iniurias mihi fecistis, nudastis me, uerberastis me\'! quem si quis interrogauerit: \'quando tibi iniurias fecimus, quando spoliauimus, quando propterea caueamus diligentius, ne cui uel minimo contumeliam inrogemus, ne ipsi domino in illis minimis contumeliosi fuisse uideamur. Qua ratione autem dixerit: qui timent te uidebunt me et laetabuntur, ipse exposuit dicens: quia in uerba tua supersperaui. hoc est dicere: intus me uiderunt, intus me tetigerunt, intus me aspexerunt, ubi speubi tua verba percepi. Beati ergo qui vident justum, et laetantur; quia sperant in Dei verba. Quam multi autem sunt qui oderunt justos, qui perscrutantur Dei verba, qui justi sunt: et cum aliquos doctos audiunt impii, eos propter doctrinam vitaueritate t u a h humil ias ti m e. qui potest intellegere quae sunt diuinae prouidentiae, utitur eo sermone quo
Abbreviated transcription (Latin):
factus est honoremꝰ in paupere. de qͣ
ait. Dedistis mnͥ mãducare. Quia
qd̾ bui eoꝵ dedistis: michi dedistis.
taui eñ coronat imaginẽ impera¬
toris: utiq illum honorat. cuius
imaginẽ coronauit. et qͥ statuam
contempserit imperatoris: impera¬
tori utq cuiꝰ statuã cõtempserit. fẽ¬
ciłe bidetur niuriam. Gentiles lig¬
niũ adorant: quia dei imaginẽ putãt.
ed niuisibilis dei imago ñ in eo
quã buicuiq xp̃s imposuit. Cauca¬
mus ue aliquid detrahamꝰ his. qͥbus
debenius aduuingere. Sed qd̾ peius
est nõ solũ nõ honestamꝰ pauperes:
sed etiã debonestamus. destruimus.
ꝑsequimꝰ. et ignoranius. qd̾ ꝑ has
iitignies dei congreganꝰ muirias.
cũ factos ad dei imaginẽ putamus
cẽ ledendos. Qui enĩ irridet pauꝑem:
gracerbat cũm qui fecit illũ. Sed
aderit ille qui dicat. E surini. ⁊ ñ
dedistis mͥ in anducare. Es itiui: et nõ
dedistis mͥ bibeie. eger eram: et non

Expanded text:
factus est honoremus in paupere, de quo factus est honoremus in paupere, de quo ait: dedistis mihi manducare, quia quod uni eorum dedistis mihi dedistis. qui enim coronat imaginem imperatoris, utique illum honorat cuius imaginem coronauit, et qui statuam contempserit imperatoris, imperatori utique cuius statuam consputauerit fecisse uidetur iniuriam. gentiles lignum adorant, quia dei imaginem putant; sed inuisibilis dei imago non in eoquam unicuique Christus inposuit. caueamus, ne aliquid detrahamus his quibus debemus adiungere. sed, quod peius est, non solum non honestamus pauperes, sed etiam dehonestamus destruimus persequimur, et ignoramus, quod has in imaginem dei congregamus iniurias, cum factos ad dei imaginem putamus esse laedendos; qui enim inridet pauperem exacerbat eum qui fecit i II u m. sed aderit ille, qui dicat: esuriui et non dedistis illum manducare, sitiui et non dedistis mihi bibere, aeger eram et non
Abbreviated transcription (Latin):
pot illũ bidet in corꝑe: nõ in uesti¬
mẽto. nõ in patrinonio. ñ ĩ nultu.
sed unitus uidet. Non inqmͣ illum
uidet nisi eius uident mentẽ: nisi
eius sermonẽ intenderit. nisi seus
illius potuerit comp̾hendere: sapi¬
entiam de tractu eius assumẽ. Tũt
igitur letabitur: cũ ista ꝑspexerit.
cum ista cognouerit. Ita ergo ⁊ nos
sicubi auonnius iustũ. festinemꝰ
uidere: si cut illa mulier q̃ audiuit
in domo pharisci discũbere do. iħ̾m.
⁊ ingressa est. et cius pedes ꝑfudit un¬
guento. Illsꝰ imitatores Cimus. ilãq
ectłiam in illa muliere figuratam
esse quis dubitet: Sicubi gͦ uistus
sedeat: sicubi accumbat: festineuis
bidere cũ. Poreciosũ est uidere birũ
nestum: ut bideas eũ scd̃m imagi¬
nem dei. Quod foris est nichil pro¬
dest. qd̾ uitus est: sanat. sane. et
n eo qui foris est. illũ qui nitus est
frequent aspicimus: ut si iuderin᷑
pauperẽ. illũ ad cuuis simulitudinẽ

Expanded text:
non illum uidet in corpore, non in uestinon illum uidet in corpore, non in uestimento, non in patrimonio, non in uultu, sed intus uidet. non, inquam, illum uidet nisi eius uiderit mentem, nisi eius sermonem intenderit, nisi sensus illius potuerit conprehendere, sapientiam de tractatu eius adsumere. tunc igitur laetabitur, cum ista perspexerit, cum ista cognouerit. ita ergo et nos, sicubi audimus iustum, festinemus uidere, sicut illa mulier quae audiuit in domo Pharisaei discumbere dominum Iesum et ingressa est et eius pedes perfudit unguento. illius imitatores simus; namque ecclesiam in illa muliere figuratam esse quis dubitet? sicubi ergo iustus sedeat, sicubi accumbat, festinemus uidere eum. pretiosum est uidere uirum iustum, ut uideas secundum imaginem dei. quod foris est nihil prodest, quod intus est sanat. sane et in eo qui foris est illum qui intus est frequenter aspicimus, ut, si uiderimus pauperem, illum ad cuius similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
castistas incontinentẽ. auaritiã libe¬
ralitas: impietatẽ fides. ⁊e hoc quois
parili uilis animantis sumanus
exemplũ. lam sicut prodesse diximꝰ
nuitum animal cũ uidetur. ita obeẽ
pcipimꝰ lupũ. si aliquẽ bidendo puene¬
rit. Docẽ enĩ fcrũtur amittere. qͥs
prius lupus uiderit. Basilicus qͣ
hoc est noxiꝰ seipens. quodcũq uiderit
prior animal: fertur occidere. Et al¬
legatur statim necari: qui potuerit
se serpente huuͦncor preuideri. ⁊pẽ qͣz
serpens moridicit᷑. si fuerit hominis
preuentus aspectu. Ergo si tanta uir¬
tus uel in oculis serpentis. uel ĩ ocur
honunis est. ut si alt̾in alter prior
uiderit. possit occidere. num ẽ uirtus
tus est grã: Cuni presertim tantũ
opetur fides. ut et illa que fimbria
dñĩ tetigit sauaretur et ille cui in¬
tendit dñs i̾s. statim ex eiꝰ oculis
grãm sanitatis hauriret: Yed qui
iudet iustũ: debet scire quod uideat.

Expanded text:
castitas incontinentiam, auaritiam libecastitas incontinentiam, auaritiam liberalitas, impietatem fides. de hoc quoque parile uilis animantis sumamus exemplum. nam sicut prodesse diximus mutum animal cum uidetur, ita obesse percipimus lupum, si aliquem uidendo praeuenerit; uocem enim feruntur amittere quos prius lupus uiderit. basiliscus quoque, hoc est noxius serpens, si quodcumque uiderit prior animal, fertur occidere, et allegatur statim necari qui potuerit a serpente huiusmodi praeuideri. ipse quoque serpens mori dicitur, si fuerit hominis praeuentus aspectu. ergo si tanta uirtus uel in oculis serpentis uel in oculis est hominis, ut, si alterum alter prior uiderit, possit occidere, non est uirtus tis est gratia, cum praesertim tantum operetur fides, ut et illa quae fimbriam domini tetigit sanaretur et ille cui intendit dominus Iesus statim ex eius oculis gratiam sanitatis hauriret? Sed qui uidet iustum debet scire quod uideat.
Abbreviated transcription (Latin):
chxrosolunã ingrederent᷑: magnifice
exti piebantꝰ ab eccłia. ab aplis. ⁊ ma¬
iorib uatu. Eum autẽ ab ire uellent.
ne discederent rogabant᷑: ⁊ ut postea
de paulo legimus cũ lacrimis deduce¬
batur. Nam si est tanta uis ĩ natura¬
libus. ut animal iusum prosit icte¬
nas ita ut mortui qͦ cornu eiꝰ ani¬
mantis prodesse dicatur. si fuerit de¬
monstratũ his qui huimodi inciderĩt
passionẽ: dubitare possumꝰ ut iusti
sa net aspectus: Ergo ule anmal
ut sanare honinẽ possit momento
exiguo quo uidetur. homo iustus si
tamen cum fide ab eo aspiciat᷑. qui
utilitatẽ ab eo ꝑcipere desiderat. nichil
confert: Num uel ip̃i oculoꝵ radii
uitutem quandã uident᷑ infiuudere.
his qui fidelit̾ eum uidẽ desiderant:
E ed quẽadmadũ iustus letificat cor
nuocentiũ cũ uidetur: ita improbi
iustor cognitione torquent᷑. qͥa uel
tacitis scõꝵ morib arguunt᷑. Corquet

Expanded text:
Hierosolymam ingrederentur, magnifice Hierosolymam ingrederentur, magnifice excipiebantur ab ecclesia, ab apostolis et maioribus natu. cum autem abire uellent, ne discederent rogabantur et, ut postea de Paulo legimus, cum lacrimis deducebatur. nam si est tanta uis in naturalibus, ut animal uisum prosit ictericis, ita ut mortui quoque cornu eius animantis prodesse dicatur, si fuerit demonstratum his qui huiusmodi inciderint passionem, dubitare possumus, quod iusti sanet aspectus ? ergo animal uile ut sanare hominem possit momento exiguo quo uidetur: homo iustus, si tamen cum fide ab eo aspiciatur qui utilitatem ab eo percipere desiderat, nihil confert? non uel ipsi oculorum radii uirtutem quandam uidentur infundere his qui fideliter eum uidere desiderant ? Sed quemadmodum iustus laetificat cor innocentium, cum uidetur, ita inprobi iustorum cognitione torquentur, quia uel tacitis sanctorum moribus arguuntur. torquet
Abbreviated transcription (Latin):
nioꝵ. ⁊ ĩ euãgelio pleriq dñm ihm
uideis nõ poterant: sicut gcraseni
roxabãt eũ. ut abiret de regionibus
puto qued sicut illic indaice forma
impietatis expͥiuitur: ita hic ecclie
gr̃a reueletur. Prophat eĩ totũ orbẽ
irplendũ ec̃ timore diuino: et idco
qͣi timiẽtes deũ scõꝵ dicit conitione
letari. Qui enĩ uidet iustũ ⁊ gandet.
etiã ip̃e bult ec̃ iustus. Pulcium ẽ eñ
uet in alis delectetur: qd̾ uult ip̃e mist
seruaresi possit. et st eĩ nisitũ bonio.
ut castũ pudicus: prudentẽ sapiens:
affectu pio diligat misericors libera¬
leni: et uirtutes siras maliis amet.
plerisi enĩ iusti aspectus. ãmoni¬
tio correptionis est: ꝑfemtiorib uero
leatia est. Quã pulcrũ gͦ. ut biccaris¬
prosis. Forũ ergo uir uistus. Idro¬
tenra deuiqs apłs pulus ascendit ie¬
iofoliniam. ut uistos uideret: et cũ
petro mansit dieb quindetini. ut ex
eius aliqͥd cohabitatione proficeret.
proptea ipe paulus et harabas cũ

Expanded text:
nique in euangelio plerique dominum Iesum uidere non poterant, sicut Geraseni rogabant eum, ut abiret de regionibus puto quod, sicut illic Iudaicae forma impietatis exprimitur, ita hic ecclesiae gratia reueletur. prophetat enim totum orbem replendum esse timore diuino et ideo quasi timentes deum sanctorum dicit cognitione laetari; qui enim uidet iustum et gaudet, etiam ipse uult esse iustus. pulchrum est enim ut in aliis delectetur, quod uult ipse in se seruare, si possit. est enim insitum bonis, ut castum pudicus, prudentem sapiens affectu pio diligat, misericors liberalem, et uirtutes suas in aliis amet. plerisque enim iusti aspectus admonitio correctionis est, perfectioribus uero laetitia est. quam pulchrum prosis! bonum ergo uir iustus. Propterea denique apostolus Paulus ascendit Hierosolymam, ut iustos uideret, et cum Petro mansit diebus quindecim, ut ex eius aliquid cohabitatione proficeret. propterea ipse Paulus et Barnabas, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ditia dei. usus affluentia secundoꝵ
Quid eiũ magnũ faciuiꝰ. si quãdo
ni secundis suniꝰ. laudamus deum.
qñ in diuitiis sumꝰ. qñ nullis uexa¬
mur ĩuriis: Illud ẽ magnificũ.
si subiectus ĩnuriis. contumeliis.
iuditiũ dei laudes: si uexatus egri¬
tudine. iudicia dei poices. Site ĩ opia
nõ reuocct: quo minꝰ laudes insticiã
dei. Ergo semꝑ laudanda st̃ uidicia
dei: sicut scriptũ est. E xultauerunt
tioꝵ tuoꝵ semꝑ exultant. Qui enĩ
nõ ex aliquo scloꝵ prouentu. sed ex
cognitione rationis induit leticiã.

Expanded text:
dicia dei usus affluentia secundorum. dicia dei usus affluentia secundorum. quid enim magnum facimus, si, quando in secundis sumus, laudamus deum, quando in diuitiis sumus, quando nullis uexamur iniuriis? illud est magnificum, si subiectus contumeliis iudicium dei laudes, si uexatus aegritudine iudicia dei praedices, si te inopia non reuocet, quominus laudes iustitiam dei. ergo semper laudanda sunt iudicia dei, sicut scriptum est. exultauerunt fciorum tuorum semper exultant? qui enim non ex aliquo secundorum prouentu, sed ex cognitione rationis induit laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
etiam nõ idem est fides ⁊ cognitio.
uides ubi fides. nõ statim cognitio.
Eibi ãt corunitio. et fides est ⁊ prudẽ¬
cia: nec ab eo possumꝰ diligentiami
separare. Habuit gͦ cognitonẽ scũs
Aauid. ut pote ꝓpła ꝑfectus: qñquidẽ
ita ꝑ fecte cognonit. ut huimliaret
in ip̃ beritate. Siue ergo ĩ adu̾sis
positus agnouit. probationis grã
ea q̃ laboriosa et adu̾sa st̃ sustinẽda:
iustũ autẽ cẽ dei iuditiũ. ⁊ ideo bene
certantes mĩqmͣ deseri. uel relĩqni.
et coronam his post labores posse
deferri: siue in scdis ⁊ prosꝑis positꝰ
cognouit etiã diuitias rerũ. diuer¬
sosq successus. tẽptationis causa
solere suppetere. ut is qui his utit
rerun prosꝑitate temptetur. In cõ
ut humilitate sua uel prosperorũ
exluderet temptamẽta. uel adu̾soꝵ
subiret constantiã. equanimitatẽ
tolerantiam. Nõ gͦ magnopere lau¬
dabilis ec̃t propheta: si laudaret u¬

Expanded text:
etiam non idem est fides et cognitio, etiam non idem est fides et cognitio, uides, ubi fides, non statim cognitio, ubi autem cognitio, et fides est et prudentia nec ab eo diligentiam possumus separare. Habuit ergo cognitionem sanctus Dauid utpote propheta perfectus, quandoquidem ita perfecte cognouit, ut humiliaretur in ipsa ueritate. siue ergo in aduersis positus agnouit probationis gratia ea quae laboriosa et aduersa sunt sustinenda, iustum autem dei esse iudicium et ideo bene certantes numquam deseri uel relinqui et coronam his post labores posse deferri; siue in secundis et prosperis positus cognouit etiam diuitias rerum diuersosque successus temptationis causa solere suppetere, ut is qui his utitur rerum prosperitate temptetur. in eo iut humilitate sua uel prosperum excluderet temptamenta uel aduersorum subiret constanti aequanimitate tolerantiam. Non ergo magnopere laudabilis esset propheta, si laudaret iu
Abbreviated transcription (Latin):
ura decernitur. Uincenti inquit dabo
sedere mecum in sede mea. Uita gͦ nrã
eranrinatur igne. sicut splendor arge
igitur. uera iuditia tua ẽe cognoui:
hiuliatus eñ sum ut hc uuderẽ.
quia hi qui exaltati sunt corde aulos
ad ueritatẽ apire nõ possũt. Eũ autẽ
humiliam᷑ pcc̃a nr̃a cognoscimus:
et ip̃a humilitate delicta nrã purga¬
nius.Unmuliatus sum niquit. ⁊
saluũ me fecit. In ueritate gͦ humi¬
liatur. qui humiliatus est ad salu¬
teui: nec baue ꝑtulit passionẽ. qui
salutẽ beritatis scquutus est. Distat
igitꝰ inter cognoscere et timere. ut
co rru̾tanur. Deniq euãgłii lectio
darere uos debet.Ait ciũ dũs ad cos.
prt tredebant ei ex uidcis. Si mau¬
tis ueritatẽ. et u̾itas liberabit uos.
si mauscritis uiquit. cognostetis.
Pides quia nõ a pͥncipio potuit
xxmoscere. quicũq timeus deum.
uerbũ eius audiuit. Non solũ autẽ.
itõ idem est timor ⁊ cognitio: uerũ

Expanded text:
ma decernitur. uincenti, inquit, dabo ma decernitur. uincenti, inquit, dabo sedere mecum in sede mea. uita ergo nostra examinatur igne sicut splendor argenigitur uera iudicia tua esse cognoui. humiliatus enim sum, ut haec uiderem, quia hi, qui exaltati sunt corde, oculos ad ueritatem aperire non possunt; cum autem humiliamur, peccata nostra cognoscimus et ipsa humilitate delicta nostra purgamus. humiliatus sum, inquit, et saluum me fecit. in ueritate ergo humiliatus qui humiliatus est ad salutem, nec uane pertulit passionem, qui salutem ueritatis secutus est. Distat igitur inter cognoscere et timere, ut eo reuertamur. denique euangelii lectio docere nos debet; ait enim dominus ad eos, qui credebant ei ex Iudaeis: si mantis ueritatem et ueritas liberabit uos. si manseritis, inquit, cognoscetis. nides quia non a principio potuit cognoscere quicumque timens deum uerbum eius audiuit. non solum autem non idem est timor et cognitio, uerum
Abbreviated transcription (Latin):
discipulos quot panes haberent: et
illi respondissent. quia quĩq tãtũ
inquit iiter tantos homines: A x
autẽ dicebat temptans eos: sciebat
eiuĩ quod facturus cẽt. Qui ergo
iustus est: exauine iusticie sue cre¬
tenit pͥmissa precatio: qm̃i ĩtellectũ
dar sibi poposcit. ut mãdata dei di¬
sceret. Icdepta ergo intellectꝰ ⁊ cog¬
intionis gr̃a; agnouit iusta esse
deituditia .Agnoscere autẽ ꝑfeci
est. Demiq aliud est credere: aliud
agnostere. Fides timc̃tis: agnitio
sapientis. Qui enĩ timet: ratio¬
nem nõ querit. Sapiens autem
et agitionẽ cor niuestigat. q̃ cũq
papere desidemt. Eredidi inquit.
ꝓpt̾ quod loquutus sum. Cognouit ãt̃
intelligens quod loquutus est. In quo
ergo iusta uiditia dei sunt: Quia ꝑ
labores et tribulationes. ⁊ affliciones:
ad celeste p̾miũ ꝑuenitur. sicut enĩ
certantib athictis corona defertur
iusto iuditio hominũ: ita legitime
certantib ip̃ianis diuino iudicio pal¬

Expanded text:
haberent, et illi respondissent quia quinque tantum inquit, inter tantos homines? hoc autem dicebat temptans eos; sciebat enim quid facturus esset. qui ergo iustus est, examine iustitiae suae crefecit praemissa precatio, quoniam intellectum dari sibi poposcit, ut mandata dei disceret. accepta est ergo intellectus et cognitionis gratia, agnouit iusta dei esse iudicia. agnoscere autem perfecti est. denique aliud est credere, aliud agnoscere: fides timentis, agnitio sapientis. qui enim timet, rationem non quaerit, sapiens autem et agnitionem eorum inuestigat quaecumque percipere desiderat. credidi, inquit, propter quod Locutus sum; cognouit autem intellegens quod locutus est. In quo ergo iusta iudicia dei sunt ? quia per labores et tribulationes et adflictiones ad caeleste praemium peruenitur. sicut enim certantibus athletis corona defertur iusto iudicio hominum, ita legitime certantibus christianis diuino iudicio pal
Abbreviated transcription (Latin):
ulti st̃ qui dicuntur dii:
sed non st̃. Ego in gentibus
mendatiũ est: ieccł̾ia u̾itas. Hanc
tamen ueritatẽ habuit puio synago¬
ga. que habebat eloquia dei.C st enĩ
iitas et in ueteri testamẽto: que fut
antea in populo iudeoꝵ. Notus cnĩ
niuida deus. Dens autẽ beritas est.
Eigo i uidea ilitas. ffuit gͥ beritas
in patrib. moyse. et ihũ naue. in sa¬
mul. et indauid. helia. hxlisco. et in
illis septem milib uiror qui non
strua uerũt genua bail. scd quia po¬
sterior soboles iudeoꝵ a patrũ morib
deuiauit: recessit ab illis ueritas. et
ad eccliam uenit. Recessit eĩ ab illis:
ꝗ fige eũ. T radiderũt cnĩ ueritatem.
et elegerũt miquitatẽ. Snĩs gͦ alie
perationes u̾itatis exortes. Smniũ
hereticor gn̾ationes non tenẽt urri¬
tatẽ. Sola eccłia u̾itatẽ pio affectu
possidet: quia gn̾atio uideoꝵ q̃ ante
cam possidebat amisit. Populus gͥ
uideoꝵ prior fidei gn̾atio. ⁊ ideo inf̾ã¬
cior et infirmior: qui lubrico adole¬

Expanded text:
ulti sunt qui dicuntur dii, sed non sunt. ergo in gentibus mendacium est, in ecclesia ueritas. hanc tamen ueritatem habuit primo synagoga, quae habebat eloquia dei; est enim ueritas et in ueteri testamento, quae fuit ante in populo Iudaeorum; notus enim in Iudaea deus. deus autem ueritas est, ergo in Iudaea ueritas. fuit igitur ueritas in patribus, Moyse et Iesu Naue, in Samuhel, in Dauid, Helia, Heliseo et in ilcurvaverunt genua Baal. Sed quia posterior soboles Judaeorum a patrum moribus deviavit, recessit ab illis veritas, et ad Ecclesiam venit. Recessit enim ab illis, cifige eum ; tradiderunt enim veritatem, et elegerunt iniquitatem. Omnes ergo aliae generationes veritatis exsortes, omnium haereticorum generationes non tenent veritatem: sola Ecclesia veritatem pio affectu possidet; quia generatio Judaeorum, quae ante eam possidebat, amisit. Populus ergo Judaeorum prior fidei generatio, et ideo infantior et infirmior, qui lubrico adole
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus sextus. Expectabam salutare tuum
dũe. et precepta tua dilexi.
ui expectat: sperat. Caritatem ergo
sꝑes precedit: sequitur salus. spes
igitur precurrit effectũ: ideo qui expecta¬
uit salutem a dño. precepta dnĩ fecit.
Unde et dñs. amicos appellat ĩ euãgelio
nõ seruos: qui sua precepta fecerunt.
Qui diligit cĩ. facit. et qui fecerit. me¬
rito dilectionis remuneratione donatur.
sequitur u̾sus septimus. Custodiuit

Expanded text:
sus sextus: expectabam salutare tuum, domine, et praecepta tua feci. qui expectat sperat caritatem ergo spes praecedit, sequitur salus. spes igitur praecurrit effectum. ideo qui expectauit salutem a domino, praecepta domini fecit. unde et dominus amicos appellat in euangelio, non seruos qui sua praecepta fecerunt. qui diligit enim facit et qui fecerit merito dilectionis remuneratione donatur. Sequitur uersus septimus: custodiuit
Abbreviated transcription (Latin):
ad iiaginẽ scriptura tamẽ de ho¬
muine loquita est. qd̾ sit ad imagi¬
nem. Habenius ciũ aliquid: angłi fortas¬
se non habebant. Sbi enĩ abundauit
pam: suꝑabundauit gr̃a. Nobis ⁊̃ na¬
tus ꝓp̃s ex birgine. legimus enĩ. Puer
sede cõstituit. Non lego angles in dei
sede iusi stantes: nisi ministerium
deferentes. Non lego anglos: ses homies
consepultos np̃o: et in xpõ irsuscitates.
Denuq ait apls. Qiuia comuuititat
nos in x̃o: cuius grã estis salustai
et simul suscitauit. simulq fecit
sedere in celestib in xp̃o ihũ ffilius
ergo hominis ad dexteram dei. ñ ãgss
non archangls: nec cherubin et se¬
raphi. Illi laudant: filiꝰ homĩs
sedet. Silius honũs angłoꝵ orc lau¬
datur. qd̾ anglos malos uicent. Et
rrequitiis spĩtalib qͣst̾ ĩ celestibus
triumphauent: qd fecerit similes
anglor homines. in quibz ante crãt
cortagia mortuor. Derbo nniquit ce¬
li diũ firmati st̾: et spũ oris eius oĩs

Expanded text:
ad imaginem; scriptura tamen de hoad imaginem; scriptura tamen de homine locuta est quod sit ad imaginem. habemus enim aliquid quod angeli fortasse non habeant; ubi enim abundauit peccatum, superabundauit gratia. nobis est natus Christus ex uirgine; legimus enim: puer sede constituit. non lego angelos in dei sede nisi stantes, nisi ministerium deferentes, non lego angelos, sed homines consepultos Christo et in Christo resuscitatos. denique ait apostolus, quia conuiuificauit nfecit simul suscitauit simulque fecit sedere in caelestibus in Christo Iesu. filius ergo homims ad dexteram dei, non angelus, non archangelus nec Cherubim et Seraphim. illa laudant, filius hominis sedet filius hominis angelorum ore laudatur, quod angelos malos uicerit, de nequitiis spiritalibus quae sunt in caelestibus triumphauerit, quod fecerit similes angelorum homines, in quibus ante erant contagia mortuorum. Ue rb o, inquit, domini caeli firmati sunt et spiritu oris eius omnis