comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uis ossa uitã ex animo cadaueri reddidert̃. Cum
sunamitis ad eũ uenisset in montẽ. & ad pedes eius
flebilit̃ corruisset. giety ꝓhibente ne faceret at
Dimitte eã qͥa anima eiꝰ in amaritudine. ẽ. & dñ
abscondit a me. & ñ nuntiauit mͥ. Plura ft̃ ꝗ it
exẽplis debeamꝰ docere scõs & dõ caros uiros ea
tantũ mͦ scisse quȩ eis a dño reuelata st̃. ignor¬
ta uͦ quȩ eis reuelata ñ fuert̃. & ad singulas
uisiones. tachariã. atq danihelẽ int̾rogare an¬
głos & supplicit̾ dep̾cari ut exponant sibi quȩ
sint illa quȩ uident. Unde ñ mirũ ẽ. & isaad
in suã maxime utilitatẽ nescisse qͥd agebat
re: p̃t̃misso illo qͥ innocent̃ habitat domi uelle
efferre. & suã magis ꝗ dĩ faceret uoluntatem
Ego puto diuine dispensationis fuisse ut ocus
cecaret᷑: & cũ ipse diceret. uox uor iacob ẽ. in¬
nꝰ aut̃ man̾ esau. tam̃ ñ uitelligeret minores
&̃ filiũ qͥ ad benedictionẽ: fr̃is prereptor astite.¬

Expanded text:
cuius ossa uitam exanimo cadaueri reddiderant, cum Sunamitis ad eum uenisset in montem et ad pedes eius flebiliter corruisset, Giezi prohibente, ne faceret, ait: dimitte eam, quoniam anima illius in amaritudine est et dominus abscondit a me et non nuntiauit mihi. plura sunt, quam ut exemplis debeamus docere sanctos uiros et deo caros ea tantummodo scisse, quae eis a domino reuelata sunt, ignorasse uero, quae reuelata non fuerant, et ad singulas uisiones Zachariam atque Danihelum interrogare angelum et suppliciter deprecari, ut exponant sibi, quae sint illa, quae uideat. unde non mirum est et Isaac in suam maxime utilitatem nescisse, quid facerre, I praetermisso illo, qui innocenter habitabat domum, uellet efferre et suam magis quam dei facere uoluntatem. ergo puto diuinae dispensationis fuisse, ut oculis caecaretur et, cum ipse diceret: uox uox Iacob, manus autem manus Esau, tamen non inteesse filium, qui ad benedictionem fratris praeceptor astite
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ salomonis quadragesimo pͥmo ȩtatis suȩ anno
regni sũpsit exordiũ & regnauit in iherłm annꝰ¬
XUI. cũ utiq pat̾ eiꝰ duodecimo anno regnare inci¬
rare neqͥuerit. Dũ hȩc & multa alia huiꝰmodi me¬

Expanded text:
filius Salomonis quadragesimo primo aetatis suae anno filius Salomonis quadragesimo primo aetatis suae anno regni sumpsit exordium, et regnavit in Jerusais, cum utique pater ejus undecimo anno regnare incirare nequiverit. Dum haec et multa istiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ hoc loco st̃ int̃p̃tata p̃tereo. Non qͦ opinioni
orũ ñ adqͥescam. sed qͦ tu hoc tantũ queras. qua¬
e uir iustꝰ aliqͥd ignorauerit. & contra suã fe¬
erit uoluntatẽ. Ad qđ districta responsio. ẽ:
uillũ homine. excepto qͥ ob nr̃am salutẽ carnẽ. ẽ.
lignatꝰ induere. plenã habuisse sententiã. & certis¬
imã ueritatẽ. Deniq paulus ex parte cognoscit:
eex parte ꝓphetat: & nc̃ ꝑ speculũ uidet in e¬
ugmate. & scđm qđ oportet orare. nescire nos
te.ẽ. destruet᷑. Samuhel ꝓpheta connumeratꝰ
puos si in psalterio ad unguendũ regẽ missus
cũ maximũ filiorũ iesse uidisset. ait. Gcoe coram¬

Expanded text:
super hoc loco sunt interpretata, praetereo, non quod opinioni eorum non acquiescam, sed quod tu hoc tantum quaeras, quare vir justus aliquid ignoraverit, et contra suam fecerit voluntatem. Ad quod districta responsio est: NULLUM HOMINEM, excepto eo qui ob nostram salutem carnem est dignatus induere, plenam habuisse scientiam, et certissimam veritatem. Denique Paulus ex parte cognoscit, et ex parte prophetat , et nunc per speculum videt in aenigmate, et secundum quod oportet orare, nescire nos te est destruetur . Samuel Propheta connum eratus Moysi in Psalterio, ad ungendum regem missus, cum 169 maximum filiorum Jesse vidisset Eliab, a
Abbreviated transcription (Latin):
sumpturꝰ eccłam. hec supra dictꝰ uir. Nos aut̃ dicimꝰ
ñ uenisse dnm nͥ ad oues ꝑditas doniꝰ isrł. nec uo¬
liusse pinẽ accipere filiorũ & dare eũ canib &
benedictionẽ primã uideorũ popło detuilisse. qui¬
b st̃ eredita eloqͥi dĩ & reꝓmissio & legislatio
& confessio testimenti. Perũ qͥ illi credere no¬
luert̃: ad iacob minorẽ popłm benedictionein
ẽẽ translitaĩ neq tam̃ maorẽ filiũ penitꝰ fuis¬
se despectũ. qͥa cũ sub intrauerit plenitudo

Expanded text:
supra dictus uir.\\ Nos autem dicimus supra dictus uir.\\ Nos autem dicimus non uenisse dominum nisi ad oues perditas domus Israhel nec uoluisse panem accipere filiorum et dare eum canibus et benedictionem primam Iudaeorum populo detulisse, quibus sunt credita eloquia dei et repromissio et legis datio et confectio testamenti; uerum quia illi credere noluerunt, ad Iacob, minorem populum, benedictionem esse translatam. neque tamen maiorem filium penitus fuisse despectum, quia, cum s
Abbreviated transcription (Latin):
peccata utriusq st̃ plebis. quȩ ap̃c in extensione
manuũ cruci secũ parit̾ affirit. Qđ isa ac que¬
rit ad iacob cur tã cito uenerit: admirat᷑ cele¬
rẽ credentiũ fidẽ. Qđ cibi delectabiles offerun¬
isrł: Quia sẽꝑ iniqͥtas. ẽ. inimica iusticiȩ. Esaus
discordiã excitat᷑. & necẽ fraudulentꝰ excogitat.
dicens in corde suo. Appropinquant dies passion
patͥs mer̃ & occidã iacob frẽm meũ. Diabolus fr̃i¬
cidas uideos in cam ante p̾meditans: esau mani
festissime confitet᷑. tẽpus qͦq int̾fectionis osten¬
dens. appropinquant enĩ dies passionis. ut int̾fici¬
am fr̃em meũ. Qua ꝓpt̾ rebecca id .ẽ. patienti
nuntiauit uiro fr̃is insidias: qͥ uocato iacob p̾cep
ei ut mesopotamiã ꝑgeret. & inde acciperet
urorẽ de genere laban syri.fr̃is matͥs suȩ.
Quomꝰ itaq fr̃is dolos fugiens mesopotamiã
dit iacob ita & xp̃c udeorũ incredulitate.q¬
pulsus ꝓficiscit᷑ in galileã. inde sibi ex gend¬

Expanded text:
triusque sunt plebis, quae Christus in extensione manuum cruci secum pariter adfixit. quod Isaac quaerit ab Iacob, cur tam cito uenerit, admiratur uelocem credentium fidem; quod cibi delectabiles offerunIsrahel. quia igitur iniquitas est inimica iustitiae, Esau in discordiam concitatur et necem fraudulentus excogitat dicens in corde suo: adpropient dies passionis patris mei et occidam Iacob, fratrem meum. diabolus fratricidae Iudae os in Cain ante praemeditans festissime confitetur: tempus quoque interfectionis ostendens: Appropinquent, inquit, dies passionis patris, ut interficiam fratrem meum. quapropter Kebecca, id est patientia, nuntiauit uiro fratris insidias, qui uocato Iacob praecepit ei, ut Mesopotamiam pergeret et inde acciperet uxorem de genere Laban Syri, fratris matris suae. quomodo itaque fratris dolos fugiens Mesopotamiam tendit Iacob, ita et Christus Iudaeorum incredulitate conpulsus proficiscitur in Galilaeam inde sibi ex gen
Abbreviated transcription (Latin):
lasticis magis sint apta ꝗ nob̾ de metris &. regionũsi¬
tu & philosophis disputandis. Prima questio. Quid sibi
uult qđ in genesi scriptũ. ẽ om̃is qͥ occiderit cam sep¬
tẽ. uindictas exsoluet: Sed̾a Si om̃ia fecit đs ualde¬
bona quare noe de mundis & immundis animalib p̃¬
cepit cũ immundũ nichil ẽẽ bonũ possit. & in nouo te¬
stamento post uisionẽ quȩ petro fuerat ostensa dicenti.
absit dñe a me qm cõmune & immundũ nũꝗ introuit
in os meũ uox de olo responderit. qđ ds mundauit tu

Expanded text:
lasticis magis sint apta, quam nobis, de metris et regionum silasticis magis sint apta, quam nobis, de metris et regionum situ et philosophis disputantia. 1. « Quid sibi uult, quod in Genesi scriptum est: omnis, qui occiderit Cain, septem uindictas exsoluet?, Si omnia deus fecit bona ualde, quare Noe de mundis et inmundis animalibus praecepit, cum inmundum bonum esse nihil possit et in nouo testamento post uisionem, quae Petro fuerat ostensa dicenti: absit, domine, quoniam commune et inmundum numquam introiuit in os meum, uox de caelo responderit: quod deus mundauit, tu
Abbreviated transcription (Latin):
puto dignior ẽ disputationis nr̃ȩ confabulationẽ. fore:
ꝗsi de scripturis sermocinem int̾ nos id ẽ. ut ego int̾¬
rogẽ. tu respondeas. qua uita nichil puto in hac luce io¬
cundius. qͦ animȩ pabulo om̃ia mella suꝑant᷑. Quã dul¬
cia in qͥt ꝓpheta gutturi meo eloqͥa tua: suꝑ mel ori
meo. Nã cũ idcirco ut ait p̃cipuus orator homines be¬
stiis differamꝰ. qđ loqui possumꝰ. qua laude dignꝰ. ẽ. qͥ in
ea re ceteros suꝑat. in qua homines bestias antecellt̃ꝰ
utrũq moderamen. ut nec ꝓposita solutionẽ deside¬
rent. nec epłȩ breuitatẽ. fateor qͥppe tͥ eos qͦs mͥ iam
pridẽ lactitanti dederas cibos ido ñ libent̃ lȩgo: qͥa
& plurimȩ epłe eiꝰ usq ad mille spacia uersuũ tendun¬
t. & raro de nr̃o dognate disputant. Quo fit ut & le¬
genti fastidiũ generet longitudo: & si qua breuia st̃ seo¬

Expanded text:
puto digniorem disputationis nostrae confabulationem fore, puto digniorem disputationis nostrae confabulationem fore, quam si de Scripturis sermocinemur inter nos; id est, ut ego interrogem, tu respondeas. Qua vita nihil puto in hac luce jucundius; quo animae pabulo omnia mella superantur. Quam dulcia, inquit Propheta, gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo. Nam cum idcirco, ut ait praecipuus orator, homines a bestiis differamus, quod loqui possumus: qua laude dignus est, qui in ea re caeteros superat, in qua homines bestias antecellunt?utrobique moderamen, ut nec proposita solutionem desiderent, nec epistola brevitatem. Fateor quippe tibi, eos quos mihi jam pridem Lactantii dederas libros, ideo non libenter leet plurimae epistolae ejus usque ad mille spatia versuum tenduntur, et raro de nostro dogmate disputant: quo fit, ut et legenti fastidium generet longitudo: et si qua brevia sunt, scho
Abbreviated transcription (Latin):
pia illa congestȩ uarietatis in unũ eligere aut ingentis laboris aptã & congrus
clauẽ aꝑiendi unꝰcuiq aditꝰ inuenire: quia ratio & qualitas ñ sinat ñ suas
psalmi clauẽ reꝑturi:. hui ipsiuis pͥmi psalmi aditũ ꝓpͥa sua && congrua claus
ormientẽ te & longo iã tẽpore le¬
gentẽ potiꝰ ꝗ scribentẽ: questiuncu¬
lis ad te missis excitare disposui. Non
quo & legere ñ debeas: hoc enĩ uelu¬
ti cotidiano cibo alit᷑. & pinguescit
oratio. sed quo lectionis fructꝰ sit
iste si scribas. Itaq qͣm & heri tabellario ad me renus¬
so nullas te iã epłas habere dixisti. exceptis his quas
aliquando in heremo dictaueras. quasq tota auiditate
legiatq descripsi. & ultro pollicitꝰ es te furtiuis nocti¬
um operis aliquas si uellẽ posse dictare: libent̃ accipio
ab offerente qđ rogare. uoluerã si negasses. Neq uͦ ullã

Expanded text:
pia illa congestae in unum uarietatis eligere, aut ingentis laboris, aptam et congruam pia illa congestae in unum uarietatis eligere, aut ingentis laboris, aptam et congruam clauem aperiendi uniuscuiusque aditus inuenire, quia ratio et qualitas non sinat, non suas endi uniuscuiusque psalmi clauem reperturi huius ipsius primi psalmi aditum propria sua et congrua claue ormientem te et longo iam tempore legentem potius quam scribentem quaestiunculis ad te missis excitare disposui, non quo et legere non debeas — hoc enim ueluti cotidiano cibo alitur et pinguescit oratio —, sed quo lectionis fructus sit iste, si scribas. itaque, quoniam et heri tabellario ad me remisso nullas te iam epistulas habere dixisti excepaliquando in heremo dictaveras, quasque tota aviditate legi atque descripsi; et ultro pollicitus es te furtivis noctium operis aliquas, si vellem, posse dictare; libenter accipio ab offerente, quod rogare volueram, etiam si negasses. Neque vero ullam
Abbreviated transcription (Latin):
quam n diapsalma uͦ qđ int̾iectũ plurimis psalmis ẽ cognoscendũ ẽ pluruns psa
demutationẽ aut ꝑsone aut sensus sub coniisione metri musici uichoari: ut
icubi diapsalma int̃cesserit aut aliquid aliud dici aut etiã ab altero dici. aut
in altero artis musicȩ modulo cantari intelligendũ sit De ꝑsonis ac sensib: ubi
diapsalma int̃cedere repꝑiemus : rationẽ asserere tẽ ptabimꝰ: ceterũ modi musici¬
disciplinã conseruare tranlatio greca u & latina ñ potuit. ec aut̃ in cõpendio¬
p̃standũ ut cognostat᷑ qua unusquisq eoꝵ. claue intelligentiȩ aperiendus sit
Nã lib omis similis est urbi pulchrȩ atq magne cui pluresedes diũseq sint quaq̃
fores ꝓprus clauib diũsisq claudant᷑: quȩ cũ unũ in locũ congestȩ ꝑmixte q su
uolenti unã quãq edẽ aꝑire maximã ignaro afferant difficultatẽ ut claues
uniuscuiq edis inueniat. sitq aut familiaris scientiȩ cognitã clauẽ cito exco¬

Expanded text:
 Diapsalma uero, quod interiectum plurimis psalmis est, cognoscendum est, demutationem aut personae aut sensus sub conuersione modi musici inchoari: ut, sicubi diapsalma intercesserit, aut aliquid aliud dici, aut etiam ab altero dici, aut in altero artis music» modulo cantari intellegendum sit. et de personis ac sensibus, ubi diapsalma intercedere reperiemus, rationem adferre temptabimus. ceterum modi musicdisciplinam conseruare translatio graeca et latina non potuit. hsec autem in conpendioestandum, ut cognoscatur, qua unusquisque eorum claue intellegentise aperiendus sit. nam liber omnis similis est urbi pulchrae atque magnae, cui plures aedes diuersaeque sint, quarum fores propriis clauibus diuersisque claudantur: quae cum unum in locum congestae permixtaeque sunt, uolenti unamquamque aedem aperire maximam ignaro adferant difficultatem, ut clauem uniuscuiusque aedis inueniat: sitque aut familiaris scientiae, cognitam clauem cito ex co
Abbreviated transcription (Latin):
eisdẽ litteris scribunt᷑. Res. aiN. iod. men. Se
pastores roim. amatores legunt᷑ reim. Unde ei¬
nit ut ubi iherłm in ꝓphetis. cũ amatorib sus¬
fornicationis scelere arguit᷑. ibi in nr̃is codicis
ꝓ amatorib pastorũ nom̃ sit immutatũ. Scio
tẽ ñ decet aristotelis argumenta conqͥreres
nec ex flumie tulliano eloquentiȩ ducendi
Eriuulus nec aures qͥntilliam flosculis & scolari
ieclamatione mulcendȩ pedestris. sed cotidiano
similis. & nulla lucubratione redolens oratione:¬
essaria. ẽ. quȩ rẽ. explicet. sensũ edisserat. obscu¬
a manifestet. neq uerborũ cõpositione. frondes¬
at. Sint alii diserti. laudent᷑ ut uolt. & infla¬
is buccis spumantia uerba trutinent. Michi
ufficit sic loqͥ ut intelligar. & ut de scriptu¬
is disputaus scripturarũ imiter simplicitatẽ.

Expanded text:
eisdem litteris scribuntur: res, ain, iod, mem, sed pastores \'roim\', amatores leguntur <reim\'. unde euenit, ut, ubi Hierusalem in prophetis cum amatoribusfornicatpro amatoribus, pastorum nomen sit immutatum. 14. Scio is disputantem, non decet Aristotelis argumenta conquirere, nec ex flumine Tulliano eloquentiae ducendus est rivulus: nec aures Quintiliani flosculis et scholari declamatione mulcendae. Pedestris, et quotidianae similis, et nullam lucubrationem redolens oratio necessaria est, quae rem explicet, sensum edisserat, obscura manifestet, non quae verborum compositione frondescat. Sint alii diserti, laudentur, ut volunt, et inflatis buccis, spumantia verba trutinent: mihi sufficit sic loqui, ut intelligar, ut de Scripturis disputans, Scripturarum imiter simplicitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ: singula magnorũ uoluminũ indicant. duab
aliqͥd respondere. sed qđ ab eloquentissimis uiris
ĩtulliano nr̃o scilicet & nouatiano. latino sermo¬
ne suit ȩditȩ. & si noua uolueriꝰ afferre sit latiꝰ
dispitandũ. Certe. expecto qͥd placeat. utrũ ne
epistolari breuitate sententias tͥ uelis digeri
aut singuloꝵ libros confici. Nã & origenes in quarto
pauli ad romanos tomo de circũcisione magnisice
disputauit: & de mundis atq immundis animalib in
leuitico plura disseruit. ut si ipse inuenire nichil
possẽ. de eiꝰ tam̃ fontib mutuarer. Ut ueriꝰ loquar
didimi de spũ scõ librũ in manib habeo: quẽ trais¬
latũ tͥ cupio dedicare. ne me estimes tantũmͦ
dormitare qͥ lectionẽ: sine. stilo sõnũ putas. Ante¬
latis itaq ꝓblematib quẽ epłȩ tuȩ subieceras
qͥd mͥ uideret᷑ adnexii. ueniã postulans &. festi¬
nationis parit̃ & me rarũ festinationis qͥa ad

Expanded text:
quae singula magnorum uoluminum indigent, ταῦτά quae singula magnorum uoluminum indigent, ταῦτά aliquid respondere, sed quod ab eloquentissimis uiris, Tertulliano nostro scilicet et Nouatiano, Latino sermone sint editae et, si noua uoluerimus adferre, sit latius disputandum. certe expecto, quid placeat: utrumne epistolari breuitate sententias tibi uelis digeri aut singulorum libros confici. nam et Origenes in quarto Pauli ad Romanos la/jTiquaiuiv tomo de circumcisione magnifice disputauit et de mundis atque inmundis animalibus in Leuitico plura disseruit, ut, si ipse inuenire nihil possem, de eius tamen fontibus mutuarem. et ut uerius loquar, Didymi de spiritu sancto librum in manibus habeo, quem translatum tibi cupio dedicare, ne me aestimes tantummodo dormitare, qui lectionem sine stilo somnum putas. antelatis itaque problematibus, quae epistulae tuae subieceras, quid mihi uideretur, adnexui ueniam postulans et festinationis pariter et morarum: festinationis, quia ad
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimo filio iheronimo damasus ep̃s in dñosa¬
lutẽ. Cõmentaria cũ legerẽ greco latinoq sermone
in en angłorũ int̃p̃tatione a nr̃is id ẽ orthodoris
iuris olim ac nuꝑ scripta de eo qđ legit᷑ osanna fili
d̾d̾ ñ solũ diuersa sed etiã contraria sibimet. ꝓferes¬
ta dilectionis tuȩ ardenti illo strenuitas ingenio. ab¬
accito notario. ut exciperet imperaui. Quo ad offi¬
ciũ p̃parato: qđ erã uoce ꝓmpturꝰ. ante mͥ cogitati¬
one pingebã. Interĩ iã & ego linguã & ille articulũ
mouebamꝰ: cũ subito hebreus int̾uenit. deferens ñ pau¬
ca uolumina. quȩ de smnagoga quasi lecturꝰ acceꝑat.
& qͥd facerẽ nescientẽ ita festinꝰ ex t̃ruit: ut om̃ib
p̃termissis ad scribendũ transuolarẽ qđ qͥdem usq ad
presens facio. Uerũ qͥa heri a diacono ad me misso
ut putas epłam ut egosentio cõmentariũ te ex¬
pectare diristi breuẽ responsionẽ ad ea desiderans

Expanded text:
ilectiss. filio HIERONYMO DAMASUS Episcopus in Domino salutem. Commentaria cum legerem Graeco Latinoque sermone in Evangeliorum interpretatione a nostris, id est, orthodoxis viris olim, ac nuper scripta de eo quod legitur, Osanna filio David ; non solum diversa, sed etiam contraria sibimet proferunt. Dilectionis tuae est, ut ardenti illo strenuitatis ingenio, abaccito notario, ut exciperet, imperaui; quo ad officium praeparato, quod eram uoce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. interim iam et ego linguam et ille articulum mouebamus, cum subito Hebraeus interuenit deferens non pauca uolumina, quae de synagoga quasi lecturus acceperat. et, quid facerem, nescientem ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transuolarem; quod quidem usque ad praesens facio. uerum, quia heri diacono ad me misso, ut tu putas, epistulam, ut ego sentio, commentarium te expectare dixisti breuem responsionem ad ea desiderans,
Abbreviated transcription (Latin):
siue mututi ꝓpt̾ suppellectilẽ qua egyptios
poliauert̃ possit intelligi. estimans curiositatẽ ẽẽ
nitã. maior querendi ardor exorit᷑. & ad simili¬
an uixta qͦsdã uocat: & ipsos caracteres sollicitꝰ
ltendens scriptũ repperio. Uamusin alubne isrł
lit teris scribit᷑. Hech. men . sin. iodonẽ. utrũ nã
dici negare ñ possumꝰ. Uerũ qͥnq plurali numero
ñ qͥnta ut illi int̾p̾tatist̃ singulari. sed nec gene¬
ratio inuenit᷑. adiuncta que. lingua hebrea dor đi¬
Si ẽẽt qͥnta generatio. sermone: legit᷑ illoꝵ. ame¬
gunta tantũ scripti st̃. & fit quasi sensus. Quinti
aut̃ ascendert̃ filii isrł de t̾ra egyꝓti. qđ qͥa miꝰ
uidebat᷑ intelligi. adiuncta generatio ẽ. Aqͥla uen
ut in ceteris. & in hoc maxime loco ꝓprie transt¬
lisse om̃is iudea ꝓclamat. & sinagogarũ subsellia¬

Expanded text:
supellectilem, qua Aegyptios. spoliauernot, possit intellegi. Aestimas curiositatem esse finitam? maior quaerendi ardor exoritur et in similiXrjV iuxta quosdam uocat, et ipsos characteres sollicitus adtendens scriptum repperio: uamusim alu bne israhel his litteris scribitur: heth, mem, sin, iod, mem, utrumnam dici negare non possumus, uerum \'quinque\' plurali numero, non cquinta\', ut illi interpretati sunt, singulari. sed nec cgeneratio\' inuenitur adiuncta, quae lingua Hebraea <dorermone legeretur illorum \'amee\', tantum scripti sunt et fit quasi sensus: \'quinque autem ascenderunt filii Israhel de terra Aegypti\'; quod quia minus uidebatur intellegi, adiuncta \'generatio\' est. Aquilam uero et in ceteris et in hoc maxime loco proprie transtulisse omnis Iudaea conclamat et synagogarum cons
Abbreviated transcription (Latin):
stantiã tuã dissipaui. int̃fice me: dñsq respondeat.
ñ ut uis morieris. & finies morte supplicia. uerum
longo tp̃re custodieris ad uitã. & tã infelicit᷑ in
hac luce uersaberis. ut qͥcũq te occiderit. benefi¬
ciũ prestet occiso. dũ te de tã multis liberet cru
machus ebdomadas siue septimꝰ ulciscet᷑: maiorum
nr̃orũ ista sententia. ẽ. qđ putant in septima gene¬
ratione a lamech int̾fectũ cam. Adã qͥppe genuit
cam. cam genuit enoch. enoch genuit cauiã. camã ge¬
nuit malaleel malaleel genuit matusalã. matusalã
genuit lamech qͥ septimꝰ ab adã. Non sponte ut¬
ut in qͦdã hebreo uolumine scribit᷑ int̾fecit can
meo & iuuenẽ in liuore meo qm septies iundica
bit᷑ de cam. de lamech aut̃ septuagies septies hȩ¬
qͥdẽ de cam qđ in septima generatione. int̾fed
sit. & uixta aliã editionẽ pęnã suis scelerib dede¬

Expanded text:
stantiam dissipaui, interfice me\' dominusque respondeat: stantiam dissipaui, interfice me\' dominusque respondeat: non, ut uis, morieris et finies morte supplicia; uerum longo tempore custodieris ad uitam et tam infeliciter in hac luce uersaberis, ut, quicumque te occiderit, beneficium praestet occiso, dum de tam multis te liberat crucmachus ebdomatos siue septimus ulciscetur, maiorum nostrorum ista sententia est, quod putent in septima generatione a Lamech interfectum Cain. Adam quippe genuit Cain, Cain genuit Enoch, Enoch genuit Gaidad, Gaidad genuit Maleleel, Maleleel genuit Mathusalam, Matgenuit Lamech, qui septimus ab Adam, non sponte ut in quodam hebraeo volumine scribitur interfecit Cain: mihi et iuuenem in liuore meo, quoniam septies uindicatum est de Cayn, de Lamech autem septuagies septies. ein septima generatione interfectus sit et iuxta aliam expositionem poenam sui sceleris dede
Abbreviated transcription (Latin):
corporis & furiatȩ mentis agitatũ eũ ẽẽ intelligit
qͥ mereat᷑ int̾fici. Uerũ ds̃ nolens eũ cõpendiosȩ mor¬
tis finire cruciatꝰ. nec tradens penȩ qua se ipse dãp¬
nauerat: ait. Non sic. id .ẽ ñ ut estimas morieris. &
mortẽ ꝓ remedio accipies. uerũ iuiues usq ad sep¬
tumã generationẽ. & conscientiȩ tuȩ igne. torque¬
beris. ita ut qͥcũq te: occiderit. scd̃m duplicẽ intel¬
ligentiã. aut in septima generatione aut septi¬
mo te liberet crutiatu. Non qđ ipse qͥ occiderit
cam. septẽ ultionib subiciendus sit: sed qđ septẽ
undictas quȩ in cam tanto tp̃re cucurrert᷑. soluat.
int̃fecto. occidens eũ qͥ uitȩ fuerat de relictꝰ ad pȩ¬
nã. Ut aut̃ qđ dicimꝰ manifestius fiat: cotidianȩ
consuetudinis ponamꝰ exẽplũ. Loquat᷑ int̾ uerba ser¬
uus ad dñm. Quia incendi domũ tuã & uniuersã sub¬

Expanded text:
corporis et furiatae mentis agitatu eum esse intellegit, corporis et furiatae mentis agitatu eum esse intellegit, qui mereatur interfici\'. uerum deus nolens eum conpendio mortis finire cruciatus nec tradens poenae, qua se ipse damnauerat, ait: non sic, id est: non, ut aestimas, morieris et mortem pro remedio accipies, uerum uiues usque ad septimam generationem et conscientiae tuae igne torqueberis ita, ut, quicumque te occiderit, secundum duplicem intellegentiam aut in septima generatione aut septimo te liberet cruciatu\', non quod ipse, qui percusserit Cain, septem ultionibus subiciendus sit, sed quod septem uindictas, quae in Cain tanto tempore cucurrerunt, soluat interfector occidens eum, qui uitae fuerat derelictus ad poenam. Ut autem, quod dicimus, manifestius fiat, cotidianae consuetudinis ponamus exemplum. loquatur inter uerbera seruus ad dominum: quia incendi domum tuam et uniuersam sub
Abbreviated transcription (Latin):
das .uii. siue septimꝰ uindicabit᷑. Septuaginta. &
theodotio. Et dix̃ ei dñs. Non sic: sed om̃is qͥ occi¬
derit cai. septẽ iundictas exsoluet. Postꝗ eam
occiderat fr̃em: int̾rogatꝰ a dño .ẽ. Ubi . ẽ. abel
fr̃ tuus: Contumeliose responderat. nescio Nũ qͥd
custos fr̃is mei sũ: Quãobrẽ maledictione dãpnatꝰ
ut gemens & tremens iuueret suꝑ t̾rã noluit ueniã
dep̃cari. sed peccatis peccata congeminans tantũ puta¬
uit nefas cui a dño ñ possit ignosci. Deniq respondit
dño. Maior causa mea. ẽ. ꝗ ut dunittar:. id ẽ. plus pec¬
caui. ꝗ ut merear absolui. Ecce eicis me hodie: a facie
tua t̃rȩ. & a facie tua abscondar. Et ero gemens &
trenens suꝑ t̾rã. & erit om̃is qͥ inuenerit me occidet
me. Gicior in qͥt a conspectu tuo & conscientia sceleris
lucẽ ipsã ferre ñ sustinens abscondar. & latitẽ. erit¬
q om̃is qͥ inuenerit me occidet me. dũ ex tremore.

Expanded text:
 Septuaginta et Theodotion: et dixit ei dominus: non sic, sed omnis, qui occiderit Cain, septem uindictas exsoluet. postquam Cain occiderat fratrem, interrogatus a domino: ubi est Abel, frater tuus? contumeliose responderat: nescio: numquid custos fratris mei sum? quam ob rem maledictione damnatus, ut gemens et tremens uiueret super terram, noluit ueniam deprecari, sed peccatis peccata congeminans tantum putauit nefas, cui a domino non posset ignosci. denique respondit ad dominum: maior causa mea, quam ut dimittar—\'id est:pluspeccaui, quamutmerear absolui\' —. ecce eicis me hodie a facie terrae et a facie tua abscondar et ero gemens et tremens super terram; et erit: omnis, qui inuenerit me, occidet me. \'eicior,\' inquit, \'a conspectu tuo et conscientia sceleris lucem ipsam ferre non sustinens abscondar, ut latitem, eritque: omnis, qui inuenerit me, occidet me, dum ex tremore
Abbreviated transcription (Latin):
rescripsi. Quid sibi uult qđ in genesi scriptũ ẽ.
om̃is qͥ occiderit cam .uii. uindictas exsoluetꝰ
Anteꝗ de questione dicamꝰ rectũ uidet᷑ ut ȩdi¬
tiones int̾p̃tũ singłoꝵ cũ ipso hebraico digeramꝰ
loccamo. Aqͥla Et dix̃ ei dñs. Propterea om̃is qͥ occi¬
derit cam. sẽptẽplicit̃ ulciscet᷑. Sĩ machus Et dir̃

Expanded text:
id sibi uult, quod in Genesi scriptum est: omnis, qui occiderit Cain, septem uindictas exsoluet? Antequam de quaestione dicamus, rectum uidetur, ut editiones interpretum singulorum cum ipso Hebraico digeramusioccamo; Aquila: et dixit ei dominus: propterea omnis, qui occiderit C
Abbreviated transcription (Latin):
in nonũ. paralipomenon duo. in decimũ sint: sermones
dierũ hesdrȩ in undecimũ. liber psalmoꝵ duodecimꝰ : salo¬
monis ꝓuerbia. eccłastes. canticũ canticoꝵ. in tertiũ de¬
cimũ & quartũ decimũ & qͥntũ decimũ. duodeci autẽ
om̃s ꝓpħȩ in sextũ decimũ : isaẏas. deinde iheremiaᷤᷤ. cũ
lam̃tatione & epła. sed & danihel & iherechiel. & iob
& hester. uiginti & duoꝵ libroꝵ numerũ consũmentͥ
Quibusdã aut̃ uisũ ẽ additis tobia & iudith. uiginti
quatuor libros scđm numerũ grecarũ litterarũ connu¬
merare. romana qͦq lingua media int̾ hebreos grecoᷤ q
collecta : qͥa his maxime trib lingius sacramentũ uolun¬
tatis dĩ. & beati regni expectatio p̃dicatur. ex quo illud
pilati fuit. ut his trib linguis regẽ iudeoꝵs dñm iħim

Expanded text:
in nonum, Paralipomenon duo in decimum sint, sermones in nonum, Paralipomenon duo in decimum sint, sermones dierum Esdrse in undecimum, liber Psalmorum duodecimus sit, Salomonis Prouerbia, Ecclesiastes, Canticum canticorum in tertium decimum decimum, Esaias deinde et Hieremias cum lamentatione et epistula, sed et Daniel et Ezechiel et Iob et Hester uiginti duum librorum numerum consumment. quibusdam autem uisum est, additis Tobia et Iudith uiginti quattuor libros secundum numerum graecarum litterarum connumerare, Romana quoque lingua media inter Hebraeos Graecosque collecta; quia his maxime tribus linguis sacramentum uoluntatis dei et beati regni expectatio praedicatur: ex quo illud Pilati fuit, ut his tribus linguis regem Iudseorum dominum
Abbreviated transcription (Latin):
habent titulũ. ut in numeris ꝑfectis ꝑfectȩ huiꝰ beati¬
tudinis ordo consisteret: ita tam̃ ut simplicẽ ocdoadẽ
& ocdoadẽ decadẽ. sacramentũ triadis quȩ a
nris trim¬
gnoscere possumꝰ. Nãq in octonũ numerũ ꝑ octonõ uer¬
sus scdm hebreos singularũ lit terarũ initia collecta sunt
sed & ipsa uirtꝰ psalmi sacramentũ ocdoadis edocet. Dt̃
aut̃ in eo ocdoades uiginti duȩ: nã octoni uersuᷤᷤ singularũ
litterarũ initis deputant᷑. E hoc ea racione efficitur: ut
quia psalmꝰ iste ꝑfectũ uirũ scđm doctrinã ęũgłicã con¬
sũmat. ꝑ om̃s uiginti & duas hebrei sermonis litteraᷤᷤ sa¬
cram̃to oedoadis erudirem᷑. Et ͤ a causa ẽ ut uiginti duos
libros lex & uetꝰ testamentũ deputet᷑.: ut cũ litterarũ nu¬
mero conuenirent. Qui ita scđ̾m traditionẽ ueterũ depu¬
tant᷑. ut moysi sint libri .u. ihesunaue sextꝰ. iudicum &
ruth septimꝰ : primꝰ & scđs regnoꝵ. octauus: tertiꝰ & quar

Expanded text:
habent titulum: ut in numeris perfectis perfectae hujus beatitudinis ordo consisteret; ita tamen, ut simplicem ogdoadem et ogdoadis decadem, sacramentum triadis quae a nostris Trinignoscere possumus. namque in octonum numerum per octonos uersus secundum Hebrseos singularum litterarum initia collecta sunt; sed et ipsa uirtus psalmi sacramentum ogdoadis edocet. sunt autem in eo ogdoades uiginti duae. nam octoni uersus singularum litterarum initiis deputantur: et hoc ea ratione efficitur, ut, quia psalmus iste perfectum uirum secundum doctrinam euangelicam consummat, per omnes uiginti et duas Hebrsei sermonis litteras sub sacramento ogdoadis erudiremur. Et ea causa est, ut in uiginti duos libros lex Testamenti Veteris deputetur, ut cum litterarum numero conuenirent. qui ita secundum traditiones ueterum deputantur, ut Moysei sint libri quinque, Iesu Naue sextus, Iudicum et Ruth septimus, primus et secundus Regnorum octauus, tertius et quartus
Abbreviated transcription (Latin):
& in his nullo ulteriore tendens ꝓcursu ipsosuo optate & adepte beatitudins¬
fine reqͥescat in musicis uͭ artib hec sunt offiti& genera & uarietates Psalmis
cũ cessante uoce pulsus tantũ organi concinentis audit᷑ Canticũ ẽ cũ cantantũ
chorus lib̾tate sua utens neq in consonũ organi astrictus obsequiũ. hymnoca¬
nore tantũ uocis exultat Canticũ aut̃ psalmiẽ: cũ organo p̃cinente subse¬
quens & emula orgam uax chori cantantis audit᷑ modũ psalterii modi¬
lis uocis imitata Psalmus uͦ cantici ẽ. cũ choro ante cantante humai
cantationis hymno ars organi canitantis consonantis audit aptat᷑ uocis
artis generib cõpetentes singulis quib q psal mis subseriptiones sunt cau¬
tate: Eex uirtutib aut̃ psalmꝙ & ex ipsis doctrine musice diũsitatib
causa unꝰ cuiusq suꝑscriptionis ostendit᷑ n eo enĩ psabno in qͦpsabu

Expanded text:
et in his 13 nullo ulteriore tendens et in his 13 nullo ulteriore tendens fine requiescat. In musicis uero artibus hse sunt officiorum et generum uarietates. psalmus est, cum cessante uoce pulsus tantum organi concinentis auditur. can ti cum est, cum cantantium chorus, libertate sua utens neque in consonum organi adstrictus obsequium, hymno canorae tantum uocis exultat. canticum autem psalmi est, cum organo praecinente subsequens et aemula organo uox chori canentis auditur, modos psalterii modulis uocis imitata. psalmus uero cantici est, cum choro ante cantante humanae cantionis hymno ars organi consonantis aptatur, uocisque r musicae artis generibus conpetentes singulis quibusque psalmis superscriptiones sunt coaptatae. ex uirtutibus autem psalmorum et ex ipsis doctrinae musicae diuersitatibus causa uniuscuiusque superscriptionis ostenditur. In eo enim psalmo, in quo tantum
Abbreviated transcription (Latin):
scriptionũ extitise: non enĩ sine causa tanta rerũ diuersitate hic titul& qdo
conuertitur ut nc̃ in finẽ. nc̃ psalmus. nẽ canticũ nc̃ canticũ psalmi nc̃
psalmus cantici. ad distinctionẽ psalmi qui subiaceat p̃parat᷑ Et quanꝗm
in singulis qͥb:q psalmis singularũ quarũq inscriptionũ caulas p̃stare ntan
ita ad cõpendiũ studiose intelligentie in breui sermunculo iurtutẽ
nulli alli causã suã prestat. Ob finẽ enĩ omĩa nichil uͦ aliuid post finẽ nãq
ad finẽ tendit᷑ sed in fine desinit̃ Ita finis & anteri& ꝑfectio est &x se m
nichil aluid ꝓtendens ꝓpͥa insem& sui ipse possessio ẽ Psalmigͥ qui inscribu¬
tur infinẽ: ita intelligendi sunt ut ex ꝑfectis atq absolutis bon& et̾noꝵ. doc¬
trinis & spetieb existant qͥa ad ea quȩ in hisdicunt᷑ fidei se nr̃e cursusextenat

Expanded text:
erscriptionum exstitisse. Non enim sine causa, tanta rerum diversitate hic titulorum ordo erscriptionum exstitisse. Non enim sine causa, tanta rerum diversitate hic titulorum ordo convertitur, ut nunc in finem, nunc psalmus, nunc canticum, nunc canticum psalmi, nunc psalmus cantici, ad distinctionem psalmi qui subjacet praeferatur. Et quamquam in singulis quibusque psalmis singularum quarumque inscriptionum causas praestare nitamur: tamen ad compendium studiosae intelligentiae, in brevi sermunculo virtutem nulli alii causam suam praestat. Ob finem enim omnia, nihil vero aliud post finem. Namque ad finem tenditur sed in fine desinitur. Ita finis et anteriorum perfectio est et se in nihil aliud protendens, propria in semet sui ipse possessio est. Psalmi igitur qui inscribuntur in finem, ita intelligendi sunt, ut ex perfectis atque absolutis bonorum aeternorum doctrinis et speciebus existant: quia ad ea quae in his dicuntur, fidei se nostrae cursus extendat,
Abbreviated transcription (Latin):
n celestia & ȩt̾na conscendit᷑. Nã & in tẽplo ꝑ hc̃ nume¬
ũ graduũ pͥncipes sacerdotũ in scõ scĩ ascendebant. ut
u neq ebdomada legis sine exgłors ocdoade. neq oc¬
oas eu głiorũ sine legis ebdomade uirũ posset presta
o ꝑfectũ qusq ille. ꝑfecte credidisset in his ꝑfectis
e beatis & scĩs scõrũ ꝑfectꝰ. in hoc utroq qͥ in qͥnae¬
c̃m graduũ cantico. ẽ ebdomadis & oedoadis nunis.¬
legis obseruatione cõpletos & in sacramento. exgli¬
co distribitos ita dicta sint: tam̃ ab solutiꝰ uniꝰcuꝰq
uri uirtutẽ. ex suꝑscriptionib psalmorũ &i dictars¬
psorũ intelligentia consequem᷑. St aut̃ suꝑser iptionũ
omium tituli diuersi. Nã p̾ter eos qͥ auctorui suonri
nominib aut causarũ aut tẽporũ significationib p̃
notant᷑: st̃ alii qͥb titulus in finẽ. ẽ: alii qͥb tantum
psalmus cantici uł canticũ psalmi Et necesse est diuersas causas diuersarũ sib¬

Expanded text:
in templum per hunc numerum graduum principes sacerdotum in sanctorum sancta scandebant: ut, quia neque hebdomas legis sine euangeliorum ogdoade, neque ogdoas euangeliorum sine legis hebdomade uirum posset praestare perfectum, quisque perfecte credet beatis sanctis sanctorum perfectus in hoc utroque, qui in quindecim graduum 12 cantico est, hebdomadis et ogdoadis numelegis observatione completos, et in sacramento evangelico distributos ita dicta sunt: tamen absolutis uniuscujusque numeri virtutem ex superscriptionibus psalmorum et dictipsorum intellegentia consequemur. sunt autem superscriptionum omnium tituli diuersi. nam praeter eos, qui auctorum suorum nominibus aut causarum uel temporum significationibus prae- notantur, sunt alii, quibus titulus in finem est; alii, quibus tantpsalmus cantici, vel canticum psalmi: et necesse est diversas causas diversarum sup
Abbreviated transcription (Latin):
llius qui cantico psalmi suꝑscribit᷑ erit causa noscenda  bi aut̃ est
ssalmꝰ cantici illic ꝑ cognitionis scientiã usus boni oꝑistractatur qm̃do
esiderabilem nobis fideliũ gestoꝵ. efficientiã p̃stat anterior de do ad
t diuersitati coaptata: ut ẽ ꝓsalmꝰ ꝑ corporei organi motũ in cõmemo¬
ione gestoꝵ fit Canticũ uͦ ꝑ sapientiȩ cognitionẽ hab& in se doctrine
uentiã Canticũ uͦ psalmi ẽ: cũ p̃eunte gestoꝵ. merito cognitio scientie
stat᷑ Psalmus deinde cantici ẽ: cũ ꝑadepte scientiȩ cognitionẽ: fideliũ
estoꝵ opus inchoat᷑ & gerit᷑ ꝑ has gͥ suꝑscriptionũ ꝓpͥetates intelligentiã

Expanded text:
illius, qui canticum psalmi superscribitur, erit causa noscenda. ubi autem est psalmus cantici. illic per cognitionis scientiam usus boni operis tractatur, cum quando desiderabilem nobis fidelium gestorum efficientiam praestet anterior de deo adest diuersitatibus coaptata: ut psalmus per corporei organi motum in commemoratione gestorum sit, canticum uero per sapientiae cognitionem habeat in se doctrinae scientiam; cantipraestatur. Psalmus deinde cantici est, cum per adeptae scientiae cognitionem fidelium gestorum opus inchoatur et geritur. Per has ergo superscriptionu
Abbreviated transcription (Latin):
uinscriptione significationis alicuiꝰ habent᷑: ut ẽ pͥmꝰ uł secundus: &
iteri cõplures: alit̃ intelligendũ est ex doctrina sp̃ssc̃i ad sp̃italẽ intel¬
igentiã uł cognitionẽ genalis scientiȩ fuisse cantatos: ut unusquisq
i his scđm fidei sue sinceritatẽ rationẽ intelligentie sꝑitalis expeteret
qpora aut dies aut aluid aliqͥd cõplexe sunt: uł ex int̃ptatione nomi
uuł ex cõparatione gestoꝵ uł ex consimiliũ spetie ex quib reb psalmi
insistat ostendunt ut sicubi ẽ ꝓdie sabbi. aut ꝓ occultis filii aut ꝓdie
ataua ꝑ corporalẽ suꝑscriptionẽ significationẽ q sp̃ualis psalmi intelli¬

Expanded text:
 significationis alicujus habentur, ut est primus vel secundus, et caeteri complures alii, intelligendum est ex doctrina Spriritus sancti ad spiritalem cognitionem generalis scientiae fuisse cantatos: ut unusquisque ex his, secundum fidei suae sinceritatem, rationem intelligentiae spiritalis expeteret.tempora, aut dies, aut aliud aliquid conplexae sunt, uel ex interpretatione nominum, uel ex comparatione gestorum, uel ex consimilium specie, ex quibus rebus psalmus consistat, ostendunt: ut, sicubi est pro die sabbati, aut pro occultis filii, autpro die octaua, percorporalem superscriptionum significationem spiritalis psalmi intelleg
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ẽm lȩtitiã retro dinumeratã. post pugnã pre¬
dictoꝵ filiorũ matris. post agnitionẽ sui. cur aut
qualis. uel aquo creata sit. post uirtutẽ equitatui dnico
ceteris auib remota a frequentia hominũ. diligit incolere
doctrinȩ suȩ sermone genitã. & uitȩ exemplo nutritã
qui naturas auiũ descripserunt ẽẽ narrat᷑: ut preter
unũ coniuge̾ nesciat. de quib si alt̾ decep̾tus fuerit: at̃ iã

Expanded text:
omnem laetitiam retro dinumeratam, post pugnam praedictorum filiorum matris, post agnitionem sui, post curam, qualis vel a quo creata sit, post virtutem equitatui Dominico caeteris avibus remota a frequentia hominum diligit incolere doctrinae suae sermone genitam et vitae exemplo nutritam qui naturas avium descripserunt narratur, ut praeter unum conjugem nesciat. De quibus si alter casu defectus erit, alteri jam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in se salutarẽ significat disciplinã. quam in xp̃o suscepit
ȩccła Qua pro eius nomine in diuersis mẽbris diuersas tor¬
mentorũ amaritudines tolerante : fasciculus myrrȩ effici
profuturus gignitur sucus. similis salicis subtilissimis contm¬
tisq uirgulis: in modũ fasciculoꝵ ramusculos. ab eis qͥ arbors¬

Expanded text:
rem significat disciplinam, quam in Christo suscepit Ecclesia, quae pro ejus nomine in diversis membris diversas tormentorum amaritudines tolerando, fasciculus myrrhae efficitprofuturus gignitur succus, similis est salici, subtilissimis contortisque virgulis in modum fasciculorum, ramusculos ab eis qui arbor
Abbreviated transcription (Latin):
ornatus dinoscit᷑ Sed ut pulchrior fiat earũ aspectus: au¬
ri materiã necessariã habent. ꝑ quã conexȩ in suo teneant᷑
geminȩ de lapideo corde excidit᷑. necessariũ habet fulgen¬
tissimũ sp̃s scĩ adium̾entũ: ꝑ quẽ noui & ueteris testam̃¬
ti uerba oͬstenderunt saluatorẽ mundi uenisse. concatena
ta quasi una ueritatis catenulaͦ. Sed necessariũ est tribus

Expanded text:
ornatus dignoscitur. Sed ut pulchrior fiat earum aspectus auri materiam necessariam habent, per quae connexae in suo teneanturdinem gemmae de lapideo corde exciditur, necessarium habet fulgentissimum sancti Spiritus adjumentum, per quem Novi et Veteris Testamenti verba leta quasi una veritatis catenula sermo effectus,
Abbreviated transcription (Latin):
sumnposuisse. ⁊in capite eũgłi sui hebracislum siquer
magna mnnacła p̃cessisse. maxima ꝯiecuta fuisie.
ie iceuto salua fide abhis qui ista dñi fac̾e potiuis¬
Se creddun sne picło anime sue crelli ⁊ legi poise
nequibidam diu̾ticłis adeandem uiam reerrras. eie
wartatiois scilum temꝑabo. ut ñ alia dicam quaq
Somatius ⁊ heliodorus ep̃i: saiutem ieronimo.

Expanded text:
composuisse, et in capite Evangelii sui Hebraicis litteris magna miracula praecessisse, maxima consecuta fuisse: et idcirco salva fide ab his qui Deum ista facere posse credunt sine periculo animae suae credi et legi posse. nec quibusdam diverticulis ad eamdem viam recurrens: sic narrationis stylum tentabo: et non alia dicam quam sem
Abbreviated transcription (Latin):
inͥ omni u̾bo ⁊ oꝑe. ⁊ cogitatioe ꝑfecti sunt. mox de
corꝑe egͥssi ad regͥnum celeste ꝑueniunt : ad cuius ui¬
cinła ꝑtinet locus ille uͥ sonum cantilene dulcis. cũ
odore suauitatis ac splendore lucis audisti. Tu aut̃e
quia nunc ad corpꝰ reuerti ⁊ rursum int̾ homines ui¬
uere debes. si actus tuos curiosius discutere ⁊ mores
sermonesq tuos in rectitudine ac simplicitate ser¬
uare studueris. accipies post mortem ⁊ ip̃e locum
mansionis inter hec que cernis agmina letabunda
sp̃uum beatoꝵ. Nam ego cum adtempus absces¬
sisem ate: ad hoc ut quid de te fieri deberet agnos¬
cerem Hec michi cum dississet multũ detestatus cũ

Expanded text:
in omni verbo, et opere et cogitatione perfecti sunt, mox de in omni verbo, et opere et cogitatione perfecti sunt, mox de corpore egressi ad regnum coeleste perveniunt, ad cujus vicinia pertinet locus ille, ubi sonum cantilenae dulcis cum odore suavitatis ac splendore lucis audisti. Tu autem quia nunc ad corpus reverti, et rursum inter homines vivere debes, si actus tuos curiosius discutere et mores sermonesque tuos in rectitudine ac simplicitate servare studueris, accipies et ipse post mortem locum mansionis inter haec, quae cernis, agmina laetabunda spirituum beatorum. Namque ego, cum ad tempus abscessissem a te, ad hoc feci, ut quid de te fieri deberet agnoscerem. Haec cum mihi dixisset, multum detestatus sum
Abbreviated transcription (Latin):
illas letal sp̃uum candidatoꝵ: dixit mͥ. Scis que st̃
ista omĩa que iudisti: Respondi ego. Non. Et ait.
ualt illa quã aspexisti flammis feruentib ⁊ frigori¬
b horrenda rigidis: ip̃e ẽ locus in quo examinande
⁊ castigande sunt anime illoꝵ qui diffentes ꝯfite¬
ri ⁊ emendare scelera que fecerant. in ip̃o tandem
mortis articło ad penitentiam ꝯfugiunt. ⁊ sic de cor¬
ꝑe exeunt. Qͥ tamen qr ꝯfessionem ⁊ penitentiam
uł in morte habuerunt: om̃s in die iudicii ad regnũ
etiam ante diem uidicii lib̾entur adiuuant. Porro
puteus ille flammiuomus ac putidꝰ que uidisti: ip̃m
est os gehenne. In quo quicunq semel inciderit.¬
nunqmͣ inde lib̾abitur in euum. Locus uͦ iste florifer
in quo pulcherrimam hanc uiuentutem iocundari
ac flugere ꝯspicis. ip̃e ẽ in quo recipiuntur anime
introduci. Q tamen om̃s in die iudicii ad uisionem
xꝑi ⁊ gaudia regni celestis intrabunt. Nam qui cũꝙ

Expanded text:
illas lętas spirituum candidatorum, dicit mihi: 'Scis, quę sint ista omnia, quę vidisti?' Respondi ego: 'Non.' Et ait: 'Vallis ista, quam aspexisti, flammis ferventibus et frigoribus horrenda rigidis, ipse est locus, in quo examinandę et castigande sunt anime illorum, qui differentes confiteri et emendare scelera, quę fecerunt, in ipso tandem mortis articulo ad penitentiam confugiunt et sic de corpore exeunt. Qui tamen, quia confessionem et penitentiam vel in metiam ante diem judicii liberentur, adjuvant. Porro puteus ille flammivomus ac putidus quem vidisti ipsum est os gehennae, in quo quicunqnunquam inde liberabitur in aevum. Locus vero iste florifer, in quo pulcherrimam hanc juventutem jocundari ac fulgere conspicis, ipse est in quo recipiuntur animaeintroduci qui tamen omnes in die judicii ad visionem Christi et gaudia reg
Abbreviated transcription (Latin):
seius ignib eẽ cremandam. Postꝗͣ aũt eam petrꝰ suf¬
focauit incellula. tantus fetor eum qui sacris illam ar¬
inis ꝑemerat. ⁊ astantes obsedit: ut nemini ambiguũ
gum̃tũ: qd infenestrellula latͥnarũ pãni cissi ac putͥ¬

Expanded text:
saevis ignibus concremandam. Postquam autem eam Petrus ofsaevis ignibus concremandam. Postquam autem eam Petrus offocavit in cellula, tantus fetor ipsum qui sacris illam armis peremerat et astantes obsedit ut nemini ambiguum gumentum quod in fenestrellula latrinarum panni scissi ac putr
Abbreviated transcription (Latin):
accidit suꝑ uenire castro illi quẽ pͣlibauimꝰ iuua
is ꝓ reuentia ꝓxime basilice cui ille appendicem
habebat cellulam: in ipsiꝰ uestibulo uigilabant.
Et ecce medicła int̾iori ubi cõmanebat. solita de
qua audierant turba ꝑstrepuit. Ad fenestram
itaq sese ꝓripiunt. ⁊ intro ꝓspiriunt: ⁊ in medi¬
o petri conflictũ atq mulieris attendunt. Quoꝵ
ille roboratior p̃sentia. iam iam laxabundꝰ exelaniat
ꝓ deo stolam sibi abeccła sacerdotalem ociꝰ exiberi.
Qua raptim sibi imecta. collo diabolice illiꝰ pelicis
implicuit. et intantũ ꝑ niciei illiꝰ iugulũ torsit: ut
etiam paium̃to ꝑfferneret. ac penitus suffocaret. Hoc
in crastiiũ milites ep̃o referunt. Ad ẽ ep̃c. uictoriam
stupet ꝗͣ ꝑ petrũ exercuit ds̃: clientes ꝓprios dirigit.
qui tecto retecto ⁊ fune demisso. guleꝙ in nexo extra¬
here anũ ingentissimã. ⁊ abopido elatam. addixere

Expanded text:
accidit supervenire castro illi quem praelibavimus Vivaraccidit supervenire castro illi quem praelibavimus Vivaris pro reverentia proximae basilicae, cui ille appendicem habebat cellulam, in ipsius vestibulo vigilabant. Et ecce in aedicula interiori ubi commanebat solita de qua audierant turba perstrepuit; ad fenestram itaque sese proripiunt, intro prospiciunt, et in medio Petri conflictum atque mulieris attendunt, quorum ille roboratior praesentia jamjam lassabundus exclamat. Pro Deo stolam sibi ab ecclesia sacerdotalem ocius exhiberi; qua raptim sibi injecta, collo diabolicae illius pellicis implicuit. Et in tantum perniciei illius jugulum torsit ut eam pavimento prosterneret, ac penitus suffocaret. Hoc in crastinum milites episcopo referunt. Adest episcopus, victoriam stupet quam per Petrum exercuit Deus, clientes proprios dirigit, qui tecto retecto, et fune demisso, gulaeque innexo extraxere anum ingentissimam, et ab oppido elatam addixere
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ in solentissima ds̃ pietate sanauãt: insolentiori
diabolus infestatione ꝑtentat. In tempesta enĩ cuiꝰ¬
ꝑiam noctis hora. dum̃ cubitũ sese deponẽt: in opi¬
nate ad purũ sine exiuiis speties. imino uera effigi¬
es sibi mulieris apparet. Que cum ceta corꝑis. tum
maxime puerperis ignomiam impudenter ꝯstenderis:
ad fedos usus premissis lenocinis moliebat᷑ allicere.
Porro blandiciis minus agens. hominem terrore
mactabat. cum neutro posset. iuectis etiam mani¬
b pellicere u uolebat. et quo ille iuuacius fla¬
gicio resistebat: tanto pestis hinc et inde rabidi¬
or incũbebat. Abilla gͦ nocte omib se ei noctib
temina ip̃a p̾bebat. ⁊ qͥb potãt uersutiis tͣpi
licentie inurebat. ui tantũq fatigabat: ut mane
uenientib ad se uisitandi gr̃a. iux respondere ua¬
leret. iux id qd̾ ꝑpetiebatur ediceret. Cum gͥ
multis qd abeo ferebatur ueniret inscrupulum.

Expanded text:
ergo insolentissima Deus pietate sanaverat, insolentiori ergo insolentissima Deus pietate sanaverat, insolentiori diabolus infestatione pertentat. Intempesta enim cujuspiam noctis hora dum cubitum sese deponeret, inopinate ad purum sine exuviis species, imo vera effigies sibi mulieris apparet. Quae cum caetera corporis, tum maxime puerperii ignominiam impudenter ostendens, ad foedos usus lenociniis moliebatur allicere. Porro blanditiis minus agens, hominem terrore mactabat, cum neutro posset, injectis etiam manibus pellicere vi volebat, et quo ille vivacius flagitio resistebat, tanto pestis hinc et inde rabidior incumbebat. Ab illa ergo nocte omnibus se ei noctibus femina ipsa praebebat, et quibus poterat versutiis turpi licentiae inurebat, intantumque fatigabat ut mane ad se venientibus visitandi gratia vix respondere valeret, vix id quod perpetiebatur edicere. Cum igitur multis quod ab eo ferebatur veniret in scrupulum,