comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
OAΚ ahpo:: Qđ magis ad sensũ qua ad uerbũ transferre possum
uniuersi : Quic quidigit᷑ uium & inquo delectabilis ẽ uita mostalium
bxx annorũ spatio conp̃bhendit᷑ : Sinaitẽ multũ &ut int̃p̃tatus ẽ simmachus
õ traoppinionẽ ostuaginta anniss̃ quicquid supͣ fuerti morbis & infir¬
mitate transigit᷑ : Quaec̃ socia senectututis senectus : caligantib oculis dolen¬
tib ułcadentib: duris simis priusdentib: : Qđ penius diuinus sermo in eccle¬
si aste describit : Quendoueniant dies malitiat᷑ : & in quib: dicłmꝑ ñẽ nob̵
uoluntas : quando obscurat᷑ sol & lux & luna & stellat : &cͥuestunt᷑ nubes post
plauict̃ indic qua mouebunt᷑ cistodesdomꝵ: a sabuestunt᷑ uiriustutis cessanti
molentes qͣuia paucȩ factes & obscurant᷑ quȩuident in foraminib: & claudunt᷑
Iamue inforo in infirmitate uocis molertis exurget ad uocc̃ auis & humilunt¬
om̃s filie cantici & quidem ab alto aspicient: & ꝓuormiua & florebit

Expanded text:
 quod magis ad sensum quam ad uerbum transferre possumus \'uniuersi\'. quicquid igitur uiuimus et in quo delectabilis est uita mortaliumnterpretatus est Symmachus, c o ntra opinionem, octoginta anni sunt; quicquid supra fuerit, morbis et infirmitate transigitur, quae est socia senectutis, caligantibus oculis, dolentibus uel cadentibus durissimis prius dentibus, quod I plenius diuinus sermo in Ecclesiaste describit: quando ueniunt dies malitiae et in quibus dicimus: non est nobis uoluntas; quando obscuratur sol et lux et luna et stellae et conuertuntur nubes post pluuiam; in die, qua mouebuntur custodes domus et subuertuntur uiri uirtutis cessantque molentes, quia paucae factae sunt, et obscurantur, quae uident in foraminibus, et clauduntur ianuae in foro in infirmitate uocis molentis et exurget ad uocem auis et humilomnes filiae cantici et quidem ab alto aspicient et pauor in uia et florebit
Abbreviated transcription (Latin):
nuitatis pressus iugo ignoras alienos deos. Quomod oclem̃tis sim quondã dẽ quinũ quã tui
oblitꝰ ẽ. nunc ꝑtanta spatia tẽpoꝵ mistriis tuis ñ adducitur in soluat captiuitatẽ & utut
cius dicã ex pectatũ tibimittat anti cdiristum : ob qđ inquã facurt & tam &x ecrabile
auertit ate oculos suos : ignoras: mem̃ touocis parentũ tuor Sanguseius suꝑ nos& suꝑfi
lios nrõs & uenite occidamꝰ eũ & nr̃a erit hereditas & ñ habem regẽnisi cesarẽ Habes qđ
elegisti usquȩ ad finẽ mundi seruiturus es cesari donec gentium intro eat plenitu do
& si comis isrł saluus fiat. Vt quiquondã erat in capite uerteret᷑ in caudam. Hectibiuis
quentis sime induplicis p̃fecturae honore trans acto nunc in xp̃o honoratior tumo
fuerit. aut in comto elo quio respondendũ. Quor alterũ pudoris alterũ caritatus

Expanded text:
captiuitatis pressus iugo ignoras alienos deos. quomodo clementissimus deus, qui numquam tui captiuitatis pressus iugo ignoras alienos deos. quomodo clementissimus deus, qui numquam tui oblitus est, nunc per tanta spatia temporum miseriis tuis non adducitur, ut soluat captiuitatem et, ut uerius dicam, expectatum tibi mittat antichristum ? ob quod, inquam, facinus et tam execrabile scelus auertit oculos suos ? ignoras ? memento uocis parentum tuorum: sanguis eius super nos et super filios nostros et: uenite, occidamus eum et nostra erit hereditas et: non habemus regem nisi Caesarem. habes, quod elegisti: usque ad finem mundi seruiturus es Caesari, donec gentium introeat plenitudo et sic omnis Israhel saluus fiat, ut, qui quondam eiat in caput, uertatur in caudam. Haec tibi, uditissime, in duplicis praefecturae honore transacto nunc in Christo honoratior, tumufuerit aut incompto eloquio respondendum, quorum alterum pudoris, alterum caritatis
Abbreviated transcription (Latin):
comisisti. cnctis curcace seruistipationib: Ob qđ fustũ : utiꝙ prept̃ dolatrã : Cũꝙ
munes : erebro miser t̃tui est ds̃ a miset iudices & saluateros quite defamulatu moibitar
&am mauit̃arũ phrlistiim quoque a diuersarũ gentium liberarunt. Nouis sime sibre¬
gibus offendistidm̃: Nomĩstua ꝓuntia babrlonio uastante deletaest. Per septiua gorti
issime refer̃ Extrutũ stteplum sabdaricrege ꝑsacũ at ꝗmedoꝵ arorobales Fliosal
el &ihũ filio iose dech sacer dotemuigno: Que pissiftis a medis argptus machedonibiis que
ñ numero. Nec tibiadducã in riemeriuã anthiocum ep̃iphanea crudelis snũ ominiumt
noꝵ. Neo gn pompeium gabinium scaurũ carũ cassum sossiumꝗ plicabo qui
nusurhibus & p̃cipie in sultaiuere hierosolime. Ad etremumn subuespasi ano decito
urbsccipta teplũ que sub uersũ .ẽ. Demde cuitatis usꝗ ad adranũ principẽ ꝑ quinquagina

Expanded text:
commisisti, cunctis circa seruisti nationibus. ob quod factum? utique propter idolatriam. cumque seruires crebro, misertus tui est deus et misit iudices et saluatores, qui te de famulatu Moabitarum et Ammanitarum, Philistiim quoque et diuersarum gentium liberarunt. nouissime sub regibus offendisti deum et omnis prouincia Babylonia uastante deleta est et per septuaginta nissime referunt —, extructum est templum sub Dario, rege Persarum atque Medorum, a et Iesu, filio Iosedech, sacerdote magno. quae passi sitis a Medis, Aegyptiis Macedonibusque, non numero nec tibi adducam in memoriam Antiochum Epiphanen, crudelissimum omnium tyrannorum, nec Gnaeum Pompeium, Gabinium, Scaurum, Uarum, Cassium Sossiumque replicabo, qui tuis urbibus et praecipue insultauere Hierosolymae. ad extremum sub Uespasiano et Tito urbs capta templumque subuersum est. deinde ciuitatis usque ad Adrianum principem per quinquaginta
Abbreviated transcription (Latin):
ArX: Qñdis n rĩdiftior̃ inratuad fecim Anninrĩsi cut a rancameduarisant
Prtutate humarȩ uitae quec sententia edi hiucusq subletrac̃ & quẽ in prieriuer¬
siculo sommo cõ pasaidicens. ꝑ cutiente te cossoniã efunt unc sermonilo quen¬
tiũ c̃partt : Vt quomodo serino qui lnhort uersat᷑. dũpfestur int̃cipit᷑ & cẽ de¬
sabiacemis ã iuento in nob at sup̃ dixim sententiadi : acesai aut̃ ira & furordĩ c̃re¬
brus dixim : Ñ quod s̃ ulci sact̃ iratus sed quo patientib paenas iritus et̃ uideat᷑
mop̃t̃ uolat ha&pas a ranetie incassũt exit᷑ : De quosuꝑ ꝑ sena her& icorũ: Ine fua
scriptũe Telã araneue texunt: quaeparua& leuia porest capere animalia it
muscas culices & c&eraistius modi : A fostiorib: aut rũpit᷑ instarleuiũ ineclesia
simplicũq: quicorũ decipunt᷑ errorib cũ ui ros in fidciueritetẽ robuflos. nua¬
leant obtinert᷑ : Dies comnorũ nrorũ . In .psis septuaginta anni : Suut̃ in po

Expanded text:
cut aranea meditati sunt. breuitatem humanae uitae, quae sententiae dei huc usque subiecta est et quam in priori uersiculo somnio comparat dicens: percutiente te eos somnium erunt, nunc sermoni loquentium comparat, ut, quomodo sermo, qui in ore uersatur, dum profertur, intercipitur et enobis, ut supra diximus, sententia dei. quae sit autem ira et furor dei, crebrius diximus, non quo deus ulciscaturiratus, sed quo patientibus poenas iratus esse uideatur. t opus araneae incassum texitur. de quo super persona hereticorum in Isaia scriptum est: telam araneae texunt, quae parua et leuia potest capere animalia, ut muscas, culices et cetera istius modi, a fortioribus autem rumpitur, instar leuium in ecclesia simplicumque, qui eorum decipiuntur erroribus, cum uiros in fidei ueritate robustos non ualeant obtinere. Dies anno rum nostrorum in ipsis septu ag int a anni, si autem
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: sed fugit interea fugit in repar abile tẽpus : &iterũ rebediures
siqua diu mostalib: ulla ẽ uiximꝰ : Posuisti iniquita tes corãte : neglegentias
ΠΑΡΟΡΑCΕΙC & nos in linguũ nra muesbere possum: errores siue ignorantics
Unde dic̃ & in alio loco : Delictaiuuentutis mecȩ &ignorantias meas. ñe
memineris : &iterũ delicta qui s intellegit : ab ocultis ieis munda mednẽ :¬
& ab alienis parceseruotuo : Alie naenĩ a nob̵ s̃uitia : qutesepcuo luntate int̃dum
ignoratione &errore cõmitim : &tam̃ cũ ñ sit uoluntas in crimine : ẽrror in
siue ignorat ionib: scłmdicere : Nisi foste eo qđ in scło & inuittehuius tẽport : uitia
cõmittant᷑ : Qđq intulit in inlum inatione siue in luce uultustaĩ hunhab&

Expanded text:
dicens: sed fugit interea, fugit inreparabile tempus et iterum: Rhaebe, diu, res dicens: sed fugit interea, fugit inreparabile tempus et iterum: Rhaebe, diu, res si qua diu mortalibus ulla est, uiximus. Posuisti iniquitates nostras coram te, negleg entias παροράϭειςet nos in linguam nostram uertere possumus \'errores\' siue \'ignorantias\'. unde dicit et in alio loco: delicta iuuentutis meae et ignorantias meas ne memineris et iterum: delicta quis intellegit? et ab occultis enim nobis sunt vitia, quae saepe voluntate, interdum ignorantia et errore committimus: et tamen cum non sit voluntas in crimine, error in cusive ignorationibus, saeculum dicere: nisi forte, quod in saeculo et in vitae hujus tempore committantur. quodque intulit: i n inluminatione siue in luce uultus t u i, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
taliũ : &esũs loquet᷑ : Omis carofoenũ & omis gloriacius quasi flos focni : Ftenũ arute :
flosdecidit : Iuxta lxx quoq : similit̃ explanandũ ẽ : Omne qđ in sđo longũ uid& ÷
Apud te ds̃ breue c̃ : Die senĩ &anm quib: hiumana uita c̃tractac̃ si cõparent᷑ a& ñi¬
tati: reputabant᷑ ꝓnihilo : Sicutienĩ herba manecreuit. floruit & sic cat᷑ aduesperã
indurescit & deperit : Itcerti omis hominũ pͥldiritudo : Consuptienĩ sumꝰ in fu¬
ror&uo & in indignationetua c̃turbatisumꝰ : LXX : Quia defecimꝰ inisatua :
& in furor&uoturbati sumꝰ ÷ ꝓeo qđ nos deximus t̃batisumꝰ s ymimachus& aquila
tranfialer accele rauim:: Breuitatẽ aut̃ significathumane: Qđq lntulit in
iratut & infuror&uo sententiae dĩ ostendit ꝑ seucrantiã : cuiom̃s homines sub
uideat᷑ : tm̃ conparationea & ni tatis breuissit : Qđ & inlustris po& a tostat᷑

Expanded text:
talium et Isaias loquitur: omnis caro faenum et omnis gloria eius quasi flotalium et Isaias loquitur: omnis caro faenum et omnis gloria eius quasi floimiliter explanandum est: omne, quod in saeculo longum uidetur, apud te, deus, breue est. dies enim et anni, quibus humana uita contracta est, si comparentur aeternitati, reputabuntur pro nihilo. sicuti enim herba mane creuit, floruit et siccatur, ad uesperam indurescit et deperit, ita erit omnis hominum pulchritudo. Consumpti enim sumus in f uror e tuo et in indignatione tua conturbatiurbati sumus; Symmachus et Aquila transtulerunt: accelerauimus; breuitatem autem uitae significat humanae. quodque intulit: in ira tua et in furore tuo, sententiae dei ostendit perseuerantiam, cui omnes homines subiuideatur, tamen comparatione aeternitatis breuis sit. quod et inlustris poeta testatur
Abbreviated transcription (Latin):
mone conpl&o stulto ar nolle rep&ent animã ⁊ uãate. quaie aut̃ parast
cuiuser̃ : om̃is huma na c̃dicio somnio c̃p̃arubit᷑ : Si cut enĩ mane uirens herba
& susflorib uernans delestat oculos c̃tẽplantiũ paulatĩq marcescens Ama tie
paldritudinẽ & in stenũ qđ c̃ terendũ ẽ uestit᷑ : Ita om̃is species hominũ uernat
in paruulis for& iniuenib: uig& in ꝑfeclae &auisuiris : &rtpentedũnescranꝰ¬
nescit aput r̃ugaet᷑ feccies atisprias extenta c̃ trahit᷑ &extremofine qđ hicdicit᷑ues pert ude
seneelute iuixmoueri potest : Ita ut ñ cognoscat᷑ quis priorfuerit : sed poene in aliũ
cõmat& : Quidloquim de in faniiue tẽporib usq ad extrtinã & decrepitã senec iute
cũ ho & langor staciat & in aedic meror ut uultus prias pulderrimꝰ feminarum
aed iamã traenseai foeditatẽ utamor inodia cõmii&: suꝑ hac condicione mor¬

Expanded text:
mone completo: stulte, hac nocte repetent animam tuam a te; quae autem praeparasti, mone completo: stulte, hac nocte repetent animam tuam a te; quae autem praeparasti, cuius erunt? omnis humana condicio somnio comparabitur. sicut enim mane uirens herba et suis floribus uernans delectat oculos contemplantium paulatimque marcescens amittit pulchritudinem et in faenum, quod conterendum. est, uertitur, ita omnis species hominum uernat in paruulis, floret in iuuenibus, uiget in perfectae aetatis uiris et repente, dum nescit, incanescit caput, rugatur facies, cutis prius extenta contrahitur et extremo fine, quod hic dicitur uespera, id est senectute, uix moueri potest, ita ut non cognoscatur, quis prior fuerit, sed paene in alium commutetur. quid loquimur de infantiae temporibus usque ad extremam et decrepitam senectutem, cum hoc et languor faciat et inediae et maeror, ut uultus prius pulcherrimus feminarum ad tantam transeat foeditatem, ut amor in odia commutetur? super hac condicione mor
Abbreviated transcription (Latin):
ł soͣ a di irorexlidoo & erepifeola quae nomino pari a płi soribit᷑ mille cimnos punadie solitos
appellari atscilic& qui o munđ in sexdiebif idricatus ẽ: sexmilib annorũ tentũ credatͥ
sabsistere : & poflecienire sẽptenariũ namerũ &o tonariũ inquo uerus eporc& sebbatis s
Rqr cũcisionispurita s reddit᷑: Vnde&octobeatitudinib: benorũ operũ proemia ꝓmittunt᷑
Senba caut plefus hoc modo Anũ hoc neuos p̃terȩat dilectissomꝰ quiauna dies apud dnm̃
que si milleami &mille anni qua siunasdies : Ñ morat᷑ dñ in ꝓinisso. iet quidã norare
exaestimant : Percutiente cossõniũ erunt mane quasi herba trensiens m̃ane floruit
aria habraicã hic sensus ẽ: Maliũ c̃uersioni nriae c̃tulit & sclati qđ om̃is uitta mor¬
tliũ qua sisõ niũ ita uelocimoste c̃tracta ẽ : quae in similitudine florũ cedq foenis : In
code poene tẽpore sic cat᷑ & deperit : ꝑcutiente inquid tecos idẽ homines &illa ser¬

Expanded text:
 loco, et ex Epistola quae nomine Petri Apostoli inscribitur, mille annos pro una die solitos appellari: ut scilicet quia mundus in sex diebus fabricatus est, sex millibus annorum tantum credatur subsistere et postea uenire septenarium numerum et octonarium, in quo uerus exercetur sabbatismus et circumcisionis puritas redditur. unde et octo beatitudinibus bonorum operum praemia promittuntur. scribit autem Petrus hoc modo:unum hocquasi mille anni et mille anni quasi unus dies. non moratur dominus in promisso, ut quidam moram aestimant. percutiente te eos somnium erunt, mane quasi herba transiens. mane floruit cum hic sensus est: multum conuersioni nostrae contulit et saluti, quod omnis uita mortalium quasi somnium ita ueloci morte contracta est, quae in similitudine florum atque faeni in eodem paene tempore siccatur et deperit. percutiente, inquit, te eos, id est homines; et illo ser
Abbreviated transcription (Latin):
exire mouita suaet ẽpore franger& : : Cui cũ imineat ifta c̃dicio ut ostasintertar
& quũius longo uixrit tẽpore tam̃fine dis soluat᷑ exgrtno cotidiae ci loqueris ꝑ
ꝓpha&ts : Reuestimini filu adam qui ura culpa offendistis dm̃: & de in mornalib:
facti estis mostides : p̃cipientis audire noluistis imperiũ : deomni ligno qđ c̃ in pora¬
diso comedes deligno aut̃ scien diboni& mali ñ cõmedes : In quacũq enĩdieguslaucris
& dixisti conuestiminifilii hominũ : hunchab& ensũ : Obsecro utlominẽ quẽ ad tatum
imaginẽ & similitudinẽ c̃didisti : &ianto eũ henor are dignatus es at deser uofiliũ nun¬
cuperes netũ humili es peccato ꝑp&uo nesuꝑillũ uigeat antiqua sententia : Terra es
&int̃rã ibis : Iuenĩ nob̵ poenetentiã ꝓmi sistidicens. nolemorcẽpecatoris. tentum
utreuestat᷑ aũiuat : Tud ixistiomniũ scõrũ tuorũ cdloquio : Conuestimini siuo

Expanded text:
extremo uitae suae tempore frangeretur; cui cum immineat ista condicio, ut ortus intereat et, quamuis longo uixerit tempore, tamen fine dissoluatur extremo, cotidie ei loqueris per prophetas: reuertimini, filii Adam, qui uestra culpa offendistis deum et de inmortalibus facti estis mortales. praecipientis enim audire noluistis imperium: de omni ligno, quod est in paradiso, comedes; de ligno autem sciendi boni et mali non comedes. in quacumque enim die gustaueris ecro, ut hominem, quem ad tuam imaginem et similitudinem condidisti et tanto eum honore dignatus es, ut de seruo filium nuncupares, ne eum humilies peccato perpetuo, ne super illum uigeat antiqua sententia: terra es et in terram ibis. tu enim nobis paenitentiam permisisti dicens: nolo mortem peccatoris, tantum ut reuertatur et uiuat; tu dixisti omnium sanctorum tuorum eloquio: conuertimini — siue
Abbreviated transcription (Latin):
festina quae sote. & herentis insolo nauiculae funẽ
magis praecidae quam solue : Nemo renuntiatu¬
rus scło benepotest uendere: quae contempsit
ut uender& quicquid insumptus d&uotuleris
plucro computa.: Antiquum dictum est: auaro
tam de est quod hab& : quam quod non hab&.¬
Credenti tõtus mundus diditiarũ: Infidelisautẽ
uam obolo indig& : Sic uiuamus quasi nihil
habentes & omnia possidentes Victus atq uesti¬
tus diuitiae xp̃ianorũ: sihabes in potestate
hens caute & pede temptim tuas possessiun¬
culas uendideris. non hab& xp̃s unde alat
pauperes suos: Totum dõ dedit: quise obtulit
A postoli nauem tantũ &r&ia relinquerunt
uidua duo aera mittit ingazo filacium: & pra¬
festur croe sidiuitiis facile contempnit om̃¬
nia : qui se semper cogitat eẽ moriturum.

Expanded text:
festina, quaeso te, et haerentis in salo nauiculae funem festina, quaeso te, et haerentis in salo nauiculae funem magis praecide, quam solue. nemo renuntiaturus saeculo bene potest uendere, quae contempsit, ut uenderet. quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro conputa. antiquum dictum est: auaro tam deest, quod habet, quam quodnonhabet-credenti totus mundus diuitiarum estinfidelis autem etiam obolo indiget. sic niuamus quasi nihil habentes et omnia possidentes. uictus atque uestitus diuitiae Christianorum. si habes in potestate hens caute et pedetemptim tuas possessiunculas uendideris, non habet Christus, unde alat pauperes suos. totum deo dedit, qui se obtulit. apostoli tantum nauem et retia reliquerunt: uidua duo aera mittit in gazophylacium et praefertur Croesi diuitiis. facile contemnit omnia, qui se semper cogitat esse moriturum.
Abbreviated transcription (Latin):
idonne tibiuid&ur iam hic interris regnicelestis
habitaculũ dolo offendaris inscripturis scĩs
simplicitate & quasi uuilitate uerborũ que
ueluitio int̃proũm uelde in dustria sicplatas sunt
utrusticam concionem facilius instruerent. &
inuna eademq sententia alier doctus aliter
audir& indoctus. Non sum tam p&ulans s hebes
fateor sedenti praeme fero⁊ magistrũ ntuuuens
comitem spondeo p&enti ditur. pulsanti a perã
quaerens inuenit: discamus interris quotum
nobis scientia ꝑ seuer& incaelo: Obui is te manibus
excipiam : & ut inepte abquid acde hermagoras
timiditate effugiam quicquid quaesieris tecũ
scire conabor habes hic amantissimũ tui
fratrem eusebium : quilitterarũ tuarũ mihi
gratiam du plicauit. Referens honestatẽ mo¬
rũ tuorũ. contemptũ scłi. fidem amicitiae anio¬
rem xp̃i. Nam prudentiam & eloquii uenusta¬
tẽ : &iamabsq illo ipsa opistola praeferebat.

Expanded text:
nonne tibi uidetur iam hic in terris regni caelestis nonne tibi uidetur iam hic in terris regni caelestis habitaculum? nolo offendaris in scripturis sanctis simplicitate et quasi uilitate uerborum, quae uel uitio interpretum uel de industria sic prolatae sunt, ut rusticam contionem facilius instruerent et in una eademque sententia aliter doctus, aliter audiret indoctus. non sum tam petulans et hebes,fateor, sed eniti prae me fero: magistrum rennuens comitem spondeo. petenti datur, pulsanti aperitur, quaerens inuenit. discamus in terris, quorum nobis scientia perseueret in caelo. Obuiis te manibus excipiam et, ut inepte aliquid ac de Hermagorae tumiditate effutiam, quidquid quaesieris, tecum scire conabor. habes hic amantissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum tuarum mihi gratiam duplicauit referens honestatem morum tuorum, contemptum saeculi, fidem amicitiae, amorem Christi. nam prudentiam et eloquii uenustatem etiam absque illo ipsa epistula praeferebat.
Abbreviated transcription (Latin):
scribit ecclesias. Octauo enim adbebraeos
aplerisq extranumerũ ponitur. Timotheũ
instruit actitum filemonẽ ꝓfugrtiuo famulo
dep̃catur. Suꝑ quo tacere melius puto quam
pauca scribere: Actus apło nudam quidem
sonare uidentur historiam & nascentis eode¬
siae infantioon texere. sed si nouerimus
scriptorẽ eorũ lucam eẽ medicũ cuius laus est
incuangelio: Anim aduestemus pariter om¬
nia uerba illius animae languentis ẽẽ me¬
dicamina : iacobus p&rus iohannes iudas sep¬
teme postolas ediderunt tam mrsticas tam sue¬
cinetas & breues pariter aclongas. breues in
uerbis longa s̃ insententiis utrarus non in earũ
lectione cacuttiat : Apocalipsis iohannis tot
hab& sacramenta quod uerba : parũ dixi & pro
merito uoluminis : lausomnis inferior est: In
uerbis singulis: multiplices latent intellegentia
Srote frater carissime interhaec uiuerece
ia meditari Nihil aliud nosse mhil quereset

Expanded text:
scribit ecclesias — ectaua enim ad Hebraeos scribit ecclesias — ectaua enim ad Hebraeos a plerisque extra numerum ponitur —, Timotheum instruit ac Titum, Philemonem pro fugitiuo famulo deprecatur. super quo tacere melius puto quam pauca dicere. Actus apostolorum nudam quidem sonare uidentur historiatn et nascentis ecclesiae infantiam texere, sed, si nouerimus scriptorem eorum Lucam esse medicum, cuius laus est in euangelio, animaduertimus pariter omnia uerba illius languentis animae esse medicamina. Iacobus, Petrus, Iohannes, ludas septem epistulas ediderunt tam mysticas quam succinctas et breues pariter et longas: breues in uerbis, longas in sententiis, ut rarus non in earum lectione caecutiat. Apocalypsis lohannis tot habet sacramenta, quot uerba. parum dixi et pro merito uoluminis laus omnis inferior est; in uerbis singulis multiplices latent intellegentiae. Oro te, frater carissime, inter haec uiuere, ista meditari, nihil aliud nosse, nihil quaerere,
Abbreviated transcription (Latin):
is rahelis ꝓselitorum ac ꝑ singulas familias mu¬
rorum & turrium opera diuisa Aliutd in cortice
praeferunt. aliud reinent in medulla : cernis me
scripturarũ amore raptum ex cessisse modum
opistole & tamen non implesse quod uolui. Au¬
diuimius tanten quid nosse cupere debeamus ut
&nos quoque possimus dicere: concupiuit anima
mea des iderare iustificattones tuas In omni tẽpor
C&erum socraticum illud impl&ur innobis hoc
tantum scio quod nescio: tangam & noum bre¬
uiter testamentũ. mattheus. marcus lucas &
io hannes quad rigadm̃ &uerũ cherubim
quod inter p̃tatur scientiae multitudo ꝑ totũm
corpus oculatisunt. Scintille micant discur¬
runt fulgora. pedes babent rectos & insubli¬
metenentes terga pennata & ubiq uolitantia
tenentes semutuo sibique ꝑplexisunt. & quasi
rota in rota uoluuntur & pergunt quocũq
cos flatus scĩ sp̃s duxerit: paulus apłs ad septẽ

Expanded text:
Israhelis, proselitorum ac per singulas familias muIsrahelis, proselitorum ac per singulas familias murorum et turrium opera diuisa aliud in cortice praeferunt, aliud retinent in medulla. Cernis me scripturarum amore raptum excessisse modum epistulae et tamen non inplesse, quod uolui. audiuimus tantum, quid nosse, quid cupere debeamus, ut et nos quoque possimus dicere: concupiuit anima mea desiderare in stificationes tuas in omni tempore. ceterum Socraticum illud inpletur in nobis: \'hoc tantum scio, quod nescio\'. tangam et nouum breuiter testamentum: Mattheus, Marcus, Lucas, Iohannes, quadriga domini et uerum cherubin, quod interpretatur \'scientiae multitudo\', per totum corpus oculati sunt, scintillae micant, discurrunt fulgora, pedes habent rectos et in sublime tendentes, terga pennata et ubicumque uolitantia. tenent se mutuo sibique perplexi sunt et quasi rota in rota uoluuntur et pergunt, . quocumque eos flatus sancti spiritus duxerit. Paulus apostolus ad septem
Abbreviated transcription (Latin):
claro sermone ꝓnuntiat dauid si monides nr̃¬
pindarus & alcaeus flaccus quoque & tatullus
psalterio ab inferis excitat resurgentem salo mon paci¬
ficus &a mabilis dñi mores corrigit naturã doc&.
ecdesiam iungit & xp̃m scõrum que nuptiarum
tpd populum liberat depericulõ & iter fecto
aman qui inter p̃tatur iniquitas pastes conuiui
ardiem celebrem mittit in posteros paralipore¬
non liber idest instrumenti uoieris enĩtoda d¬
tantus actalis est ut absq ullo siquis scientiam
scripturarũ sibi uoluerit arrogare seipsum hi¬
ridett Pec singula quippe nomina iuneturasq
uerborũ ap̃r ter missact. in regum libris tan¬
guntur historiae & innumera biles explicantur
euangelii quaestiones. ezras & neemias adiutor
uidelic& & consolator ad ño in unũ uolumen
artantur instaurant templum indros extru¬
unt ciuitatis omnisq illa turba populi redeun¬
tes in patriam & descriptio sacerdotum leuitarũ

Expanded text:
claro sermone claro sermone Pindarus et Alcaeus, Flaccus quoque, Catullus e decacordo psalterio ab inferis excitat resurgentem. Salomon, pacificus et amabilis domini, mores corrigit, naturam docet, ecclesiam iungit et Christum sanctarumque nuptiarum typo populum liberat de periculo et interfecto Aman, qui interpretatur iniquitas, partes conuiuii et diem celebrem mittit in posteros. Paralipomenon liber, id est instrumenti ueteris ἐπιτομή, tantus ac talis est, ut, absque illo si quis scientiam scripturarum sibi uoluerit adrogare, se ipsum inrideat. per singula quippe nomina iuncturasque uerborum et praetermissae in Regum libris tanguntur historiae et innumerae explicantur euangelii quaestiones. Esdras et Neemias, adiutor uidelicet et consolator a domino, in unum uolumen artantur: instaurant templum, muros extruunt ciuitatis; omnisque illa turba populi redeuntis in patriam et discriptio sacerdotum, Leuitarum,
Abbreviated transcription (Latin):
pauperem regem uaticin&ur & praedic& sedentem
suꝑ fullum filium asinae subiugalis. Malachias
aperte & infine omnium ꝓph&arũ deabiectione
isrł & uocatione gentium Non est mihi ait uolun¬
tas inuobis dicitdñs exercituum & munus non
suscipiam demanu ur̃a sabostuenim solis usque ad
occasum magnumẽ nomen meum Ingentibus
& inomni loco sacrificatur & offestur nomini meo
oblatio munda: Esaiam hieremiam ezechi el
danihel quispossit uel in tellegere uel exponere
quorum primus non ꝓph&iã mihi uid&ur texere
sed e uangelum Secundus uirgam nuceam: &ollã
succensam a facie a quilonis & pauum spoliatum
suis coloribus & quadruplex diuersis m&ris nectit
alfab&um: Tertius priñcipia & finem tantis
hab& obscuritatibus inuoluta ut apud hebreos ipse
pastes cumexordio geneseos anteaninos triginta
ter quãttuor ꝓph&as temporũ conscius & totius
mundi philõhistor lapidem p̃cisum demonte
sine manibus & regna omnia subuestentem

Expanded text:
pauperem regem uaticinetur et praedicet sedentem pauperem regem uaticinetur et praedicet sedentem super pullum filium asinae subiugalis. Malachias aperte et in fine omnium prophetarum de abiectione Israhel et uocatione gentium: non est mihi, ait, uoluntas in vobis, ait Dominus exercituum, & munus non suscipiam de manu vestra. Ab ortu enim Solis usque ad occasum, magnum est nomen meum in gentibus: & in omni loco sacrificatur, & offertur nomini meo oblaDanihel quis possit uel intellegere uel exponere? quorum primus non prophetiam mihi uidetur texere, sed euangelium; secundus uirgam nuceam et ollam succensam a facie aquilonis et pardum spoliatum suis coloribus et quadruplex diuersis metris nectit alphabetum; tertius principia et finem tantis habet obscuritatibus inuoluta, ut apud Hpartes cum exordio geneseos ante annos XXXta ter 4or prophetas temporum concius et tocius mundi philoystoricos lapidem prescisum de monte sine manibus et regna omnia subvertentem
Abbreviated transcription (Latin):
operuit caelos gloria eius & laudis eius plena est
terra splendor eius ut luxerit cornua inmanibus
eius ibi absconditaẽ fortitudo eius. Sophonias
speculator & archanorũ dñi cognitor audit elamo¬
rem ad posta piscium & heiulatum a secunda
& contritionẽ a collibus indicit quoque ululatũ
habitatoribus pilae quia conti cuit omnis popu¬
lus chanaan. disperierunt uniuersi qui inuolut
erant argento aggeus festiuus & la&us quisemi¬
nauit in lacrimis ut ingaudio m&er&. destructũ
templũ aedificat dm̃q patrẽ inducit loquentem
Adhuc unum modicum que &ego commouebo
caelũ & terrã & mare & aridam & mouebo om̃s
zentes & ueni& desideratus cunctis gentibus
Saccharias memor dñi sui multiplex in ꝓph&ia hie¬
sum uestibus sordidis & lapidem oculorum septem
cande brumque aureum cum totidem lucernis qd
oculis. duas quoque oliuas asinistris lam̃padis cer¬

Expanded text:
operuit caelos uirtus eius et laudis eius plena est operuit caelos uirtus eius et laudis eius plena est terra et splendor eius ut lux erit; cornua in manibus eius, ibi abscondita est fortitudo eius. Sophonias, speculator et arcanorum domini cognitor, audit clamorem a porta piscium et eiulatum a secunda et contritionem a collibus. indicit quoque ululatum habitatoribus Pilae, quia conticuit omnis populus Chanaan, disperierunt uniuersi, qui inuoluti erant argento. Aggeus, festiuus et laetus, qui seminauit in lacrimis, ut in gaudio meteret, destructum templum aedificat deumque patrem inducit loquentem: adhuc unum modicumque, et ego commouebo caelum et terram et mare et aridam et mouebo omnes gentes; et ueniet desideratus cunctis gentibus. Zacharias, memor domini sui, multiplex in prophetia, Iesum uestibus sordidis indutum et lapidem oculorum septem candelabrumque aureum cum totidem lucernis, quot oculis, duas quoque oliuas a sinistris lampadis cer
Abbreviated transcription (Latin):
puaiouũ animor & moab. & in septimio octa unque
qͥuae suntinmonte samariae: & ruiturã dsnũ
qacsno minoremq testatus psecernat ficto¬
rem locustat instantem dñm suꝑ murũ litum
uel adamantinũ & uncinum pomorũ adtbra¬
entema sapplicia peccatoribus & famẽ interrã
non famem panis. neque sitim aqu&e sed audien di
spiritali Ionas columba pulcherrima naufragio
suo passionemdñi praefigurans mundũ ad paeni¬
tentiamrouocat & sub nomine nineus salutom¬
gentibus nuntiat. micha demorasthi coheresxp̃
iastationẽ annuntiat filiae latronis & obsidionem
ponit contraeã quia maxillam percus serit iudicis
isrł. Naum consolator orbis Increpat ciuitatem
sanguinum & posteuersionẽ illius loquitur
Ec̃cesuꝑ montes pedes euangelizantes & annuntian¬
tes pacem. habacuc luctator fostis & rigidus stat
suꝑ custodiam suam & figit giadum suꝑ munitio¬
nem ut xp̃m incruce contem pleur &dicar

Expanded text:
filiorum Ammon et Moab et in septimo octauoque filiorum Ammon et Moab et in septimo octauoque quae sunt in monte Samanae, ruituram domum majorem minoremque testatur. Ipse cernit fictorem locustae, et stantem Dominum super murum litum, vel adamantinum, et onychinum pomerium, et trahentem supplicia peccatoribus, et famem in terra, non famespiritali. JONAS, columba pulcherrima, naufragio suo passionem Domini praefigurans, mundum ad poenitentiam revocat, et sub nomine Ninive gentibus salutem nuntiat. MICHAEAS, de Morasthi, cohaeres Christi, vastationem annuntiat filiae latronis, et obsidionem ponit contra eam: quia maxillam percusserit judicis Israel. NAHUM, consolator orbis, increpat civitatem sanguinum, et post eversionem illius loquitur: Ecce super montes pedes evangelizantis et annuntiantis pacem. HABACUC, luctator fortis et rigidus, stat super custodiam suam et figit gradum super munitionem, ut Christum in cruce contempletur et dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
nabad usque adoseae quiductus est in assyrios reg¬
mim iuda & regnum describit isrł. Si historiam
respicias uerba simplicia sunt. Si inlitteris sensum
latentem ecclesiae paucitas & her&icorũ contra eccle¬
siam bella narrantur. duodecim ꝓph&ae in unius
uoluminis angustias coartati multa aliud quam
sonant in littera praefigurant. Osee crebro no¬
minat effraim samariam ioseph iezrahol isrł¬
& uxorem fornicariam & fornicationis filios & ad¬
ulteram cubiculo clausam mariti. multe tẽpore
sedere uiduani & subueste iugubri uiri adseredi¬
tum praestolari. io eł filius fatuel describit
terram duo decim tribuum ȩruca brucho lucusta
cim paulatim & ꝑ incrementa surgentes quinde¬
cim graduum numerũ efficiunt qui lnpsalterio
i stice continentur. amos pastor & rusticus &¬
ruborum mora destringens paucis uerbis explicar
nonpotest Quisenim digne exprimat trnac&
quattuor scelera damasci gaze strmio dumoq

Expanded text:
Nabat, usque ad Osee, qui ductus est in Assyrios, regNabat, usque ad Osee, qui ductus est in Assyrios, regnum Iuda et regnum describit Israhel. si historiam respicias, uerba simplicia sunt; si in litteris sensum latentem, ecclesiae paucitas et hereticorum contra ecclesiam bella narrantur. duodecim prophetae in unius uoluminis angustias coartati multo aliud, quam sonant in littera, praefigurant. Osee crebro nominat Effraim, Samariam, loseph. Iezrahel et uxorem fornicariam et fornicationis filios et adulteram cubiculo clausam mariti multo tempore sedere uiduam et sub ueste lugubri uiri ad se reditum praestolari. Iohel, filius Bathuel, describit terram duodecim tribuum eruca, brucho, locustcim paulatim et per incrementa surgentes quindecim graduum numerum efficiunt, qui in psalterio mystice continentur. Amos, pastor et rusticus ruborum mora destringens, paucis uerbis explicari non potest. quis enim digne exprimat tria et quattuor scelera Damasci, Gazae, Tyri, Idumeae,
Abbreviated transcription (Latin):
Scio inquit quod redemptor meus uiuat & in nouissi¬
mod&erra surrecturus sim. & rursum circũ dabor
pellemea & incarnemea uidebodm̃ quem uisurus
sumego ipse & oculimei conspecturi sunt & nan
alius reposita est haec spesmea insinumeo. Alenuiam
adhiesum naue trpum dñi nonsolum ingestis uerũ
& innomine transit iordanẽ hostium regna sub¬
uestit diuidit terram uictori populo & ꝑsingulas
urbes uiculos montes flumina torrentes atque¬
i confima ecdesiae caelestisq hierusalem spiritalia
regnadescribit inuidicum libro quod principes
pl& uaticinium dicentes emitte agnũ dominãtorẽ
terrae de p&ra desesti ad montem filiaesion. Samui¬
hel in heli mostuo &lnoccisione saul uderẽlegẽ
abolitam porro insadoch atquedauid noui sacer¬
doti nouiq imperii sacramenta testatur. mala¬
chim idest tertius & quastus regum liber
Valomone usque a diechoniam & abheroboam filio

Expanded text:
scio, inquit, quod redemptor meus uiuat et in nouissiscio, inquit, quod redemptor meus uiuat et in nouissimo de terra resurrecturus sim. et rursum circumdabor pelle mea et in carne mea uidebo deum, quem uisurus sum ego ipse et oculi mei conspecturi sunt et non alius. reposita est haec spes mea in sinu meo. ueniam ad Iesum Naue, typum domini non solum in gestis, uerum et in nomine: transit Iordaneu, hostium regna subuertit. diuidit terram uictori populo et per singulas urbes, uiculos, montes. flumina, torrentes atque confinia ecclesiae caelestisque Hierusalem spiritalia regna discribit. in Iudicum libro quot principes plet uaticinium dicentis: emitte agnum, domine, dominatorem terrae de petra deserti ad montem filiae Sion. Samuhel in Heli mortuo et in occisione Saulis ueterem legem abolitam, porro in Sadoc atque Dauid noui sacerdotii nouique imperii sacramenta testatur. Malachim, id est tertius et quartus Regum liber, a Salomone usque ad Iechoniam et ab Hieroboam, filio
Abbreviated transcription (Latin):
generis humani de diuisioneterrae de confusione
misticis diuinisq praeceptis in p̾romtuẽ leuiticus
liber in quosingula sacrificia immo singulae
paene syllabae &uestes aaron & totus ordo leuincus
spirant caelestia sacramenta mumeriuero non¬
netotius erithm&icae & ꝓph&ie balaam & qua¬
draginta duarem ꝑ heremũ mansionũ mysteri
continent deutero nomium quoq secunda lex¬
& euange licat legis praefiguratio Nonne sic ea
hab& quaepriora sunt ut tamen nouasint om¬
made u&eribus hucusque morses huc usque
neritatexãe. Quibus quinque uerbis loquis¬
euelle apostolus inec clesia gloriatur. Iob exem¬
plar patientiat quaenon mnsteria suo sermone
tom plectitur proia incipit uertice propositione¬
assumptione confirmatione conclusione dẽminat
Singula in hac uerba plena sunt sensibus. & utde
caeris sileam resurrectionem corporũ sic ꝓph&at
ut nullus deea uel manifestius uelcautius scripserit

Expanded text:
generis humani, de diuisione terrae, de confusionegeneris humani, de diuisione terrae, de confusionemysticis diuinisque praeceptis. in promptu est Leuiticus liber, in quo singula sacrificia, immo singulae paene syllabae et uestes Aaron et totus ordo Leuiticus spirant caelestia sacramenta. Numeri uero nonne totius arithmeticae et prophetiae Balaam et quadraginta duarum per heremum mansionum mysteria continent? Deuteronomium quoqet Evangelicae legis praefiguratio, nonne sic ea habet quae priora sunt, ut tamen nova sint omnia de veteribus. Hucusque Moyses, hucusque Pentateuchus: quibus quinque verbis loqui se velle Apostolus in Ecclesia gloriatur. JOB exemplar patientiae, quae non mysteria suo sermone complectitur? Prosa incipit, versu labitadsumptione, confirmatione, conclusione determinat. singula in eo uerba plena sunt sensibus et, ut de ceteris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel cautius scripserit:
Abbreviated transcription (Latin):
litate uerborum inimo audatia edisserunt  aliiseqd
ipsi non intellegunt : taceo demei similibus quisi
foste adscripturas scãs post seculares litieras uene¬
runt :& sermone composito: aurem populi mulserint
Quie quid dixerint hoc legemdĩ pͥutant ⁊ mec scire
dugiantur: quit proph&ae qͥuidapłi senserint.
guo adsensum suũ in congeua aptant testimonia quasi
grande sit & non uitio sissimũ dicendigenus. depta¬
uare sententias & aduoluntatem sũa scripturam
trahere repugnantem quasi non legerimus homero¬
centonas & uirgilio centonas. ac noñ sic &iam mironẽ
sine xp̃o possimus dicere xp̃ianum quia scripserita
iamꝰ redit & uirgo redount saturnia regna Iam
noua ꝓgenies caelo dimititur alto & patrem loquen
memorans fixusq manebat Puerilia sunt haec
&circum latorũ ludo similia docere quod ignores
immo utcum stomacho loquar ne bocquidem
scire quod nescias: uidelic& manifestissima est
genesis inquadecreatura mundi deexhordio

Expanded text:
litate verborum, imo audacia edisserunt aliis, quod ipsi non intelligunt. Taceo de mei similibus, qui si forte ad Scripturas sanctas, post saeculares litteras venerint; et sermone composito aurem populi mulserint, quidquid dixerint, hoc legem Dei putant: nec scire dignantur, quid prophetae, quid apostoli senserint, sed ad sensum suum incongrua aptant testimonia, quasi grande sit et non uitiosissimum dicendi genus deprauare sententias et ad uoluntatem suam scripturam trahere repugnantem. quasi non legerimus Homerocentonas et Uergiliocentonas ac non sic etiam Maronem sine Christo possimus dicere Christianum, quia scripserit: iam redit et uirgo, redeunt Saturnia regna, iam noua progenies caelo demittitur alto, et patrem loquentmemorans fixusque manebat. puerilia sunt haec et circulatorum ludo similia, docere, quod ignores, immo, ut cum Clitomacho loquar, nec hoc quidem scire, quod nescias. Uidelicet manifestissima est Genesis, in qua de creatura mundi, de exordio
Abbreviated transcription (Latin):
Ac nequis contenio se in una eedesa pluges epis copos
suis se contendat : audi a aliud tes donorue episcopi
fuani festis sint cõprobatur. eundem es se cpiscosq
atqr pest bbteru Qbrogter hoe eeliquite ense uit qũ
dceran corrgensa constitueres peusc iutore e presbr¬
teros sicut &i ggo tibimandau. Siquie sore carcuint
unuis noreras utu silios habens sideles i dxenh pecosã¬
tione luxorsar aut non subditosi O posta eniepiscopũ
siner imone cst: qua sidi dispensidior tibi dad tino
fhicum inuoli neglegen gratiom qure pbedardest
propnale per impositione manuupo prosbirgiu
eto elparus. in prima epistola ꝓreshtie pas lonqurt¬
Sinuobis pracorcompresbrter saces pepai cos irei
a sobus englori eo quae nuelandu et pasti seps uelen¬
tfinr xp̃i & in spicere non exneces sitate s seduolun

Expanded text:
acne quis contentiose in una ecclesia plures episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime conprobatur eundem esse episcopum atque presbyterum: propter hoc reliqui te Cretae, ut, quae deerant, corrigeres et constitueres per ciuitates presbyteros, sicut ego tibi mandaui: si quis est sine crimine, unius uxoris uir, filios habens fideles, non in accusatione luxuriae aacne quis contentiose in una ecclesia plures episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime conprobatur eundem esse episcopum atque presbyterum: propter hoc reliqui te Cretae, ut, quae deerant, corrigeres et constitueres per ciuitates presbyteros, sicut ego tibi mandaui: si quis est sine crimine, unius uxoris uir, filios habens fideles, non in accusatione luxuriae aut
Abbreviated transcription (Latin):
diciconũ uiderim : & in domesticis conuiuiis: bene¬
dictiones pres brteris dare discant. Qui hoc faciunt:
non serecte facere : & audiaNT apłos: Non est dimũ
ut relin quenes uerbum dĩ ministremꝰ mensis: Scian
quare diciconi constitutisinT : Legant acta apłorum.
secor denur condicionis suae: presbrter & epis¬
copus : aliut &atis : aliut dignitatis . ẽ nomen.:
unde adtimotheũ & adtitum : deordinatione epis¬
copi & diaconis dicitꝰ : depres brteris omnino r&i¬
c&tr : quia h episcopo : & presbrter contin&ur
Qui pro uehitur deminori ad mauis prouehitur :
A ut hitꝰ ex presbrtero ordin&ur diaconus. ut
presbrterminor diacono cõproba᷑. in quem
crescit ex paruo : aut si exdiucono ordinatur
presbrter: pouerit se lucris minorẽ : sacer do¬
tio esse maiorem : & ut sciamꝰ traditiones a pos¬
tolicas sumptas deu&eri testum eno : qđ a aron
& filueius atq leuitae in templo fuerun hoc

Expanded text:
diaconum uiderim et in domesticis conuiuiis benediaconum uiderim et in domesticis conuiuiis benedictiones presbyteris dare. discant, qui hoc faciunt, non se recte facere et audiant apostolos: non est dignum, ut relinquentes uerbum dei ministremus mensis. sciant, quare diaconi constituti sint, legant Acta apostolorum, recordentur condicionis suae. presbyter et episcopus, aliud aetatis, aliud dignitatis est nomen. unde ad Timotheum et ad Titum de ordinatione episcopi et diaconis dicitur, de presbyteris omnino reticetur, quia in episcopo et presbyter continetur. qui prouehitur, de minori ad maius prouehitur. aut igitur ex presbytero ordinetur diaconus, ut presbyter minor diacono conprobetur, in quem crescit ex paruo, aut si ex diacono ordinatur presbyter, nouerit se lucris minorem, sacerdotio esse maiorem. et ut sciamus traditiones apostolicas sumptas de ueteri testamento: quod Aaron et filii eius atque leuitae in templo fuerunt, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
burbarae nationes : unum xp̃m adoranT unã obser
uant regulã ueritatis: Si auctoritas quaerit᷑ orbis:
maior est urbe : Ubicũq fuerit episcopus siue romȩ
siue eugubii siue constaninopoli. siue regii siue alex¬
andriae siue tanis : eiusdem meriti : eiusdem & sacer¬
dotii: potenia diuitiarũ & paupertatis: humilitas : uel
sublimiorem uel inferiorẽ episcopum facit : coerum
om̃s apostolorũ successores suNT : Sed dicis : quomodo
romae ad testimonium diciconi. presbrter ordinatꝰ
Quid mihi proferrunius urbis consuccudinem: Quid
paucitatem. dequa ostũ est supercilium in leges ecłae
uindicas : Omne qđ rarũ est : plus app&itur : Pdleiũ
apud indos. pipere pr&iosius est : Dia conos paucitas
honorabiles : presbrteros : turba contemptibiles facit
C&erum inecclesia romae : &iam pres brteri sedent:
& stanT diconi: Lice paulatim increbrescentibus
uitus inter presbrteros: absenđe episcopo sedere

Expanded text:
barbarae nationes unum Christum adorant, unam obarbarae nationes unum Christum adorant, unam ouant regulam ueritatis. si auctoritas quaeritur, orbis maior est urbe. ubicumque fuerit episcopus, siue Romae siue Egubii siue Constantinopoli siue Regii siue Alexandriae siue Tanis, eiusdem meriti, eiusdem et sacerdotii. potentia diuitiarum et paupertatis humilitas uel sublimiorem uel inferiorem episcopum facit, ceterum omnes apostolorum successores sunt. Sed dices: \'quomodo Romae ad testimonium diaconi presbyter ordinatur?\' quid mihi profers unius urbis consuetudinem ? quid paucitatem, de qua ortum est supercilium, in leges ecclesiae uindicas? omne, quod rarum est, plus adpetitur; puleium apud Indos pipere pretiosius est. diaconos paucitas honorabiles, presbyteros turba contemtibiles facit. ceterum in ecclesia etiam Romae presbyteri sedent et stant diaconi, licet paulatim increbrescentibus uitiis inter presbyteros absente episcopo sedere
Abbreviated transcription (Latin):
tracuatum est: Par uictibi uident tantoriũ ao ortum
testimonia sclangat tuba euangelica filius conitruu
que ihs amauit plurimã quidẽ peccore seluatoris
doctrinario fluena potauit: Presbuce ele tet
domia & filuis cuis quos ego dilgo inueguater qꝗli
al iarpis tolt picibscer gaio carissimo quẽ egodilgo
inueritate. Quod aut̃ postea unus electus ẽ ÷ qui
cauris pre ponertur. inchis matis reme diu saceuẽ
neemus quis q ad se crahens : xp̃i ecdesiã rusmeerera
Vaon ersuex an driae amarco euangelista usqo at
dano aldionisium epis copos presbrteri sempunun
dese clectum a in excelsiori gradu conlo cotur
epis copum nomin abant. quomodo siexer citus
imperatorem faciat : aut dicconi eliganT dese quem
industrium noueriNT & archidiaconũ uocent : Quid
enim facit. excepta ordinatione episcopus qđ presbi¬
ter non facit: nec altera romanae urbis ecclesĩa :
altera totius orbis cestimanda est : & gullia & brit¬
taniae & africce & persis & oriens & india & om̃s

Expanded text:
tractum est. parua tibi uidentur tantorum uirorum testimonia? clangat tuba euangelica filius tonitrui, quem Iesus amauit plurimum, qui de pectore saluatoris doctrinarum fluenta potauit: presbyter Electae dominae et filiis eius, quos ego diligo in ueritate, et in alia epistula : presbyter Gaio carissimo, quem ego diligo in ueritate. quod autem postea unus electus est, qui ceteris praeponeretur, in scismatis remedium factum est, ne unusquisque ad se trahens Christi ecclesiam rumperet. nam et Alexandriae a Marco euangelista usque ad Heraclam et Dionysium episcopos presbyteri semper unum de se electum et in excelsiori gradu conlocatum episcopum nominabant, quomodo si exercitus imperatorem faciat aut diaconi eligant de se, quem industrium nouerint, et archidiaconum uocent. quid enim facit excepta ordinatione episcopus, quod presbyter non facit ? nec alteralia totius orbis aestimanda est. Et Galliae, Britanniae, Africae, et Persis Oriens et India, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
quae aut consequi non possumus. aut forsitan
cito inuenta perdumus. Rapia enim quam
latinus uestit in malitiam : apud grecos duo
significat : & malitiã & ad flictionẽ : quum
Rarucĩ grecidicunt: & hic mugis ꝓmulitia
trans ferri debuit : Qđ si contentiose quis ducit᷑.
nolens rakian adflictionẽ sonare : & angus¬
tias sed malia: illo sensu explunundũ est
quomundus in maligno hoc est inmalo posi¬
tussit : & in dñica oratione dicamꝰ: liberanos¬
amolo : & sufficit nobis contramalitiã huius
saeculi : praesens habere cestamen
usecundo quae sistiloco debeati apłi pauli. prima
adcorin hios epistola: in qualo quitur: Omne
peccatũ qđ fecerit homo extra corpus ẽ : qui aut̃
fornicatur incorpus suum peccat : Legamergo
paulo superius & sic adhaec uerba ueniamus
ne de extremis pastib & ut ita dicã cauda
capituli : totam sententiã nos se cupiamus : Corpus
inquit non est fornicationis sed dño : & dñs

Expanded text:
quae aut consequi non possumus aut forsitan quae aut consequi non possumus aut forsitan cito inuenta perdamus? xayia enim, quam Latinus uertit in \'malitiam\', apud Graecos duo significat, et malitiam et adflictionem, quam κάκωσιν Graeci dicunt et hic magis pro malitia transferri debuit. quod si contentiose t quis ducitur nolens κακίαν adflictionem sonare et angustias, sed malitiam, illo sensu explanandum est, quo mundus in maligno, hoc est in malo, positus sit — et in dominica oratione dicimus: Ii be rat nosamalo — et sufficiat nobis contra malitiam huius sa 296 2. In secundo quaesisti loco de beati Apostoli Pauli prima ad Corinthios Epistola, in qua loquitur: « Omne peccatum quod fecerit homo, extra corpus est. Qui autem fornicatur in corpus suum peccat . Legamus ergo paulo superius, et sic ad haec verba veniamus, ne de extremis partibus, et ut ita dicam, cauda capituli totam sententiam nosse cupiamus. Corpus, inquit, non fornicationi, sed Domino, et Dominus