comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est aũt qđ ugilantib pastoribus angłs apparae. eosq dĩ claritas circum¬
fulgo: nisi qđ illi p̃ceteris uidere sublimia merentur. qui fidelib gre¬
gibus p̃esse sollicitȩ sciunt: Dumq ipsi pie suꝑ gregem uigilant: d¬
iuina suꝑ eos gr̃a largiis coruscat: Regem uͦ natum angłs nunciat.
ciusq uoci angłoꝵ chori concinunt. & congaudentes clamant: Gła in excelsis
dõ: & in t̾ra pax hominib bone uoluntatis: Prius quippe quã redemptor
atq munditia. ꝑ primȩ culpȩ meritum ꝑ cotidiana delicta longe distabamꝰ:
Quia enĩ peccando extranei eramus adõ: extraneos nos a suo consortio depu
tabant angłi ciues dĩ S quia nos cognouimus regẽ nrm̃. recognouer̃ nos angłi
ciues suos Iua enĩ cęli rex t̾ram nr̃ȩ carnis assumpsit: infirmitatẽ nram illa¬
iam angelica celsitudo ñ despicit: Ad pacem nr̃am angłi redeunt: intencionẽ
cioris discordiȩ post ponunt: & quos infir mos prius abiectosq despȩ

Expanded text:
e autem vigilantibus pastoribus angelus apparet, eosque Dei claritas circumfulget, quia illi prae caeteris videre sublimia merentur, qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt, dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat. 2. Regem vero natum angelus nuntiat, ejusque voci angelorum chori concinunt, et congaudentes clamant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Prius quippe quam Redemptor atque munditia per primae culpae meritum, per quotidiana delicta longe distabamus. Quia enim peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo cotabant Angeli cives Dei. Sed quia nos cognovimus Regem nostrum, recognoverunt nos Angeli cives suos. Quia coeli Rex terram nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostram angelica celsitudo non despicit. Ad pacem nostram Angeli redeunt, intentionem prioris discordiae postponunt: et quos i
Abbreviated transcription (Latin):
sedm potestatem dico: s scdm naturam Nam de potestate euis. scriptum est
n ꝓpria uenit: In natura & enim sua ante tempora natus ẽ: in nr̃ã uenit
ex tempore: Qui gͦ eternus ꝑmanens. temporalis apparuit: alienũ est ubi
descendit & quia ꝑ ꝓpħam dicitur om̃is caro foenũ: factus homo. fęnũ
urm̃ uertit in frumentũ: qui de semae ipso ait Nisi granũ frumenti
cadens in t̾ra mortuum fuerit: ipsum solum man&e Unde & natus in
p̃sepio reclinatur: ut fideles om̃s uidelicae scã animalia carnis suȩ frum

Expanded text:
secundum potestatem dico, sed secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: secundum potestatem dico, sed secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria venit . In natura etenim sua ante tempora natus est, in nostra venit ex tempore. Qui ergo aeternus permanens temporalis apparuit, alienum est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet . Unde et natus in praesepio reclinat
Abbreviated transcription (Latin):
ua largiente dño missarum sollempnia ter hodie cȩlebraturi
sumus: loqui dui de euangelica lectione ñ possumꝰ : sed nos aliqͥd uel
breuiter dicere. redemptoris nr̃i natiuitas ipsa compellit Iuid est qđ
nascituro dño mundus describitur: nisi hoc qđ aꝑte monstratur.q ill e
ueniebat in carne. qͥ electos suos ascriberae in eternitate. Quo contra
de reꝓbis ꝑ ꝓpħam dicitur Deleantur de libro uiuentuĩ: &e cũ iustis ñ
scribantur Qui bene &iam in bethleem nascitur: Bethleem quippe.
domus panis interp̾tatur Ipse namq ẽ. qui ait Ego sum panis uuuis.
qui de cȩlo descendi Lociis ergo in quo dñs nasceretur: domus panis ante
uocatus est.: quia futurũ ꝓfecto erat. ut ibi ille ꝑ materiã carnis appa¬
rer&e. qui electoꝵ mentes in ȩterna sacietate reficer&e Iui ñ in paren-
tũ domo. sed in uia nascitur: ut ꝓfecto ostenderae. quia phumanitate
quã assumpserat. quasi in alieno nascebatur Alienũ uidelicae. non

Expanded text:
 largiente Domino, missarum solemnia ter hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris nostri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro Domino mundus describitur, nisi hoc quod aperte monstratur, quia ille veniebat inper Prophetam dicitur: Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietaret, quia per humanitatem suam quam assumpserat quasi in alieno nascebatur. Alienum videlicet non
Abbreviated transcription (Latin):
memi nistis: deflete: Morum oꝑumq maculas: lacrimis tergite: Amemꝰ
iam redemptoris nr̃i uestigia : quȩ peccando contempsimus: Ecce ut dixi¬
mus ad recipiendos nos suꝑnȩ pietatis sinus aperitur: nec maculosa in-
nobis uita contempnitur: Per hoc qđ inquinationẽ nram̃ ꝑhorrescimus.
internȩ iam munditiȩ concordamus Reuertentes nos dñs clementer am¬
plectitur : quia & peccatoꝵ uita. ei esse indigna iam non potest. quȩ

Expanded text:
meministis, deflete; morum operumque maculas lacrymis tergite. Amemus meministis, deflete; morum operumque maculas lacrymis tergite. Amemus jam Redemptoris nostri vestigia, quae peccando contempsimus. Ecce, ut diximus, ad recinobis vita contempnitur. Per hoc, quod inquinationem nostram perhorrescimus, internę iam / munditię concordamus. Revertentes nos dominus clementer amplectitur, quia peccatorum vita ei esse indigna iam non potest, quę
Abbreviated transcription (Latin):
nemio oblata remedia diuinȩ pietatis abiciat: Ecce supna benignitas.
auersos nos reuoeat: & nobis reuertentibus. suȩ clementiȩ sinum parat. Unus¬
quisq igitur pens&. quo debito constringitur: quando illum dĩ expectuts
nec contemptus ex aspatur: QSui gͦ ꝑmanere noluit: redeat: Qui stare con
tempsit: saltim post lapium surgat: Quanto nos amore conditor nr̃ ex
pectat insinuat: cum ꝑ ꝓpħam dicit: Attendi & auscultaui: nemo quesd
bonum est loquitur: Non est qui recogitae in corde suo: & dicat: Qiid feci:
Certe numquam cogitare mala debuimus: Sed quia cogitare recta no.¬
lumus: ecce adhuc sustin& ut recogitemus: Uidete tantȩ pietatis sinũ.
considerate aptum uobis miscdie gremium Quos malȩ cogitantes ꝑdicdit.
reducite: & penitentem peccatricem mulierẽ. in exemplũ uobis imitau¬
onis anteferte Iueq uos in ad olescentia. queq in uiuentute aeliquisse

Expanded text:
nemo oblata remedia divinae pietatis abjiciat. Ecce superna benignitas nemo oblata remedia divinae pietatis abjiciat. Ecce superna benignitas aversos nos revocat, et nobis revertentibus suae clementiae sinum parat. Unusquisque ergo penset quo debito constringitur, quando illum Deus exspectat, nec contemptus exasperatur. Qui ergo permanere noluit redeat, qui stare cotempsit, saltim post lapsum surgat. Quanto nos amore conditor noster expectet, insinuat, cum per prophetam dicit: Attendi et auscultavi: Nemo, quod bonum est, loquitur. Non est, qui recogitet in corde suo et dicat: Quid feci! Certe numquam cogitare mala debuimus; sed quia cogitare recta noluconsiderate apertum vobis misericordiae gremium; quos male cogitantes perdidit, reducite, et poenitentem peccatricem mulierem in exemplum vobis imitationis anteferte; quaeque vos in adolescentia, quaeque in juventute deliquisse
Abbreviated transcription (Latin):
tutem confessionis retorsit: ac nobis sequentibus. miscdiȩ ꝓ missionẽ innuit.
cũ ꝑ ꝓpħam dixit: Nolo mortem peccatoris: sed ut conuertatur & uiuat:
Hinc iterum sub iudeȩ spetie. unicuiq peccatrici animȩ dicitur: Di dere¬
beaueret uir uxorem suam & alla recedens duxerit uirum alterũ: nunoa
reuertetur td eum ułtra. Numquid non polluta & contaminata erit nuiea
aieut elns Eeee paradigimna turpis mulieris dedit: ostendit. qdt post tupi¬
tudinen recapi nor possit. De d hoce ipsum paradigma qd ꝓtulit. ꝑpmilcau
fornicantẽ animã ut recipiat expectat: Pensate fratres pondus tantȩ pietsts
Drcerte adđ fieri non potest: & demonstrat quia hoc ipse facere etiam cont moros
potest: scee uocat & quos inquinatos denuntiat: hos ȩtiam amplerti quort
a quibus desertum eẽ se queritur: Nemo gͦ tantȩ miscdiȩ tempias ꝑdati

Expanded text:
tutem confessionis retorsit. Hanc nobis frequentis misericordiae promissionem innuit, tutem confessionis retorsit. Hanc nobis frequentis misericordiae promissionem innuit, cum per prophetam dixit: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat Hinc iterum sub Judaeae specie unicuique peccatrici animae dicitur: Si dereliquerit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alterum, nunquid revertetur ad eam ultra? nunquid non polluta et contaminata erit mulier dicit Dominus . Ecce paradigma turpis mulieris dedit. Ostendit quod post turpitudinem recipi non possit. Sed hoc ipsum paradigma quod protulit per mifornicantem animam ut recipiat exspectat. Pensate, fratres, pondus tantae pietatis. Dicit quod fieri non potest, et demonstrat quia hoc ipse facere etiam contra morem potest. Ecce vocat, et quos inquinatos denuntiat, hos etiam amplecti quaerit, a quibus desertum esse se queritur. Nemo ergo tantae misericordiae tempus perdat,
Abbreviated transcription (Latin):
Al oyses quippe sedit in lapide: cũ lex requieuit in ȩccła Sed hȩc eadem lex.
manus graues habuit: quia peccantes quosq non misericorditer ꝑtulit: sed
seuera districtione ꝑcussit: Aaron uͦ. mons fortitudinis: hur aut̃. ignis inter¬
p̾tatur: Quẽ itaq iste mons fortitudinis signat. nisi redemptorẽ nr̃m de quo ꝑ
ꝓpħam dicitur: erit in nouissimis diebus p̾paratus mons domus dnĩ in uerticem
montium: Aut quis ꝑ ignem nisi sp̃s sc̃s figuratur : de quo isdem redempto
dicit. ignẽ ueni mittere in terram. Aaron gͦ & hur graues manus moysi
sustinent. atq sustentando leuiores reddunt: quia mediator dĩ & hominũ
cum igne scĩ sp̃s ueniens. mandata legis grauia quȩ dũ carnaliter tenerent᷑
portari non poterant: tolerabiliora nobis ꝑ sp̃italem intelligentiã ostendit:
uasi enim manus moysi. leues reddidit: quia pondus mandatoꝵ legis. ad uir¬

Expanded text:
. Moyses quippe . Moyses quippe manus graves habuit, quia peccatores quosque non misericorditer pertulit, sed severa districtione percussit. Aaron vero mons fortitudinis. Hur autem ignis interpretatur. Quem itaque iste mons fortitudinis signat, nisi Redemptorem nostrum, de quo per prophetam dicitur: Erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium ? Aut quis per ignem, nisi sanctus Spiritus figuratur, de quo idem Redemptor dicit: Ignem veni mittere in terram ? Aaron ego et Hur graves manus Moysi sustinent, atque sustentando leviores reddunt, quia mediator Dei et hominum cum igne sancti Spiritus veniens, mandata legis gravia, quae dum carnaliter tenerentur, portari non poterant, tolerabilia nobis per spiritualem intelligentiam ostendit. Quasi enim manus Moysi leves reddit, quia pondus mandatorum legis ad vir
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ reatus nr̃i: Ecce peccatores uid& & sustin&: resistentes tole-¬
rat. & tam̃ cotidie ꝑ euangelium clementer uocat Confessionẽ nram̃ ex
puro corde desiderat: & cuncta quȩ deliquimus relaxat: Temꝑauit nob̾
districtionẽ legis: miscdia redemptoris: In illa quippe scriptum est: Siquis
hoc uel illud fecerit: morte moriatur: Siquis hȩç uel illa fecerit: lapidibꝰ
obruatur Aparuit conditor nr̃ in carne: confessioni peccatoꝵ non
penã sed uitam ꝓmittit: Mulierem sua uulnera confitentẽ suscipit.
& sanã dimittit Inflexit ergo ad miscdĩam. duritiã legis: quia quos iuste
illa dampnat: ipse misericorditer liberat: Unde bene quoq in lege scrip¬
tum est: quia manus moysi erant graues: Sumentes igitur lapidem. posu¬
erunt subter: in quo sedit: Aaron aut̃ & hiir: sustinebant manus eius:

Expanded text:
multitudinem reatus nostri. Ecce peccatores videt et sustinet, resistentes tolemultitudinem reatus nostri. Ecce peccatores videt et sustinet, resistentes tolerat, et tamen quotidie per Evangelium clementer vocat. Confessionem nostram ex puro corde desiderat, et cuncta quae delinquimus relaxavit. Temperavit nobis districtionem legis misericordia Redemptoris. In illa quippe scriptum est: Si quis hoc vel illud fecerit, morte moriatur. 1598 Si quis haec vel illa fecerit, lapidibus obruatur . Apparuit conditor et Redemptor noster in carne, confessioni peccatorum non poenam, sed vitam promittit; mulierem sua vulnera confitentem suscipit, et sanam dimittit. Inflexit ergo ad misericordiam duritiam legis, quia quos juste illa damnat, ipse misericorditer liberat. Unde bene quoque in lege scriptum est quia manus Moysi erant graves; sumentes ergo lapidem, posuerunt subter, in quo sedit; Aaron autem et Hur sustentabant manus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
igne non afficit: In illis ergo cordibus dñs requiescit. quȩ amor p̃sentis
scłi non incendit: quȩ carnis desideria non exurunt: quȩ incensa suis anxie-¬
tatibus. in huius mundi concupiscenti is non arescunt. Unde & mariȩ di-¬
citur: dp̃s sẽs suꝑ uenioe in te : & uirtus altissimi obumbrabit tibi unbro¬
sa gͦ loca. in meridie ad pascendum hinulus inquirit: quia talibus men-¬
tibus dñs pascitur: quȩ ꝑ respectum gr̃ȩ temperate corporalibus deside-¬
rus non uruntur: Plus gͦ penitens mulier pascebat intꝰ. quã phariseus dñm pascebat foris.
qr abestu carnaliũ qͣsi hinulus redemptor nr̃ ad illius mentem fugerat: quã
post uitiorum ignẽ. penitentiȩ umbra tẽperabat: Pensemus quant& piȩtatis¬
fuerit. peccatricem mulierem non solum ad se admittere: sed &iam ei ad
tangendum pedes p̃bere Consideremus grãm misericordis dĩ: & damnemꝰ

Expanded text:
igne non afficit. In illis ergo cordibus Dominus requiescit, quae amor praesentis igne non afficit. In illis ergo cordibus Dominus requiescit, quae amor praesentis saeculi non incendit, quae carnis desideria non exurunt, quae incensa suis anxietatibus in hujus mundi concupiscentiis non arescunt. Unde et Mariae diitus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . Umbrosa ergo loca in meridie ad pascendum hinnulus quaerit, quia talibus mentibus Dominus pascitur, quae per respectum gratiae temperatae corporalibus desideriis non uruntur. Plus ergo poenitens mulier pascebat intus quam Pharisaeus Dominum pascebat foris, quia ab aestu carnalium quasi hinnulus Redemptor noster ad illius mentem fugerat, quam post vitiorum ignem poenitentiae umbra temperabat. 8. Pensemus quantae pietatis peccatricem mulierem non solum ad se admittere, sed ei etiam ad tangendum pedes praebere. Consideremus gratiam misericordis Dei, et damnemus
Abbreviated transcription (Latin):
xit multum: Ac si aꝑte dicat: & si durum est ualde qđ cõquitur ha¬
bund& tamen amoris ignis. quo ȩtiam dura consumantur: lib& inter
hȩc consideracionẽ tantȩ pietatis intueri : peccatricis mulieris oꝑa sea
penitentis qua estimatione ueritas apud se seruat: quȩ eius aduersario
sub tanta distributione enumerat: Ad pharisei prandium dñs discum-
sed apud penitentem mulierem. mentis epulis delectabat᷑ A
phariseum ueritas pascebatur foris: apud peccatricem mulierẽ sed tam
conuersam. pascebatur intus Unde & ei scã ȩccła quẽ subspecie hynuli
ceruoꝵ querit : in canticis canticoꝵ dicit Indica mͥ quẽ diligit anima
mea : ubi pascas ubi cubis in meridie Ceruoꝵ quippe hẏnulus. dns appel¬
latur : iuxta assumptam carnẽ. antiquoꝵ filius patrum: feruentior uͦ
in meridie ȩstus ardescit: & umbrosum locũ hinulus quęrit. quẽ estus

Expanded text:
xit multum. Ac si aperte dicat: Et si durum est valde quod coquitur, axit multum. Ac si aperte dicat: Et si durum est valde quod coquitur, abundat tamen amoris ignis quo etiam dura consumantur. 7. Libet inter haec considerationem tantae pietatis intueri. Peccatricis mulieris opera, sed poenitentis, qua aestimatione Veritas apud se servat, quae ejus adversario sub tanta distributione enumerat. Ad Pharisaei prandium Dominus discumbebat, sed apud poenitentem mulierem mentis epulis delectabatur. Apud Pharisaeum Veritas pascebatur foris, apud peccatricem mulierem, sed tamen conversam, pascebatur intus. Unde et ei sancta Ecclesia, quem sub specie hinnuli cervorum quaerit, in Canticis canticorum dicit: Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie . Cervorum quippe hinnulus Dominus appellatur, juxta assumptam carnem antiquorum filius patrum. Ferventior vero in meridie aestus ardescit, et umbrosum locum hinnulus quaerit, quem aestus
Abbreviated transcription (Latin):
suo in canticis canticorum dicitur: Osculetur me osculo oris sui. Osculum
recte conditoris sui desiderat: quȩ se ei obsequi ꝑ amorẽ parat Oles
caput meum non unxisti Si pedes dñi. mysterium incarnacionis eus
accipimus : congrue ꝑcaput illius. ipsa diuinitas designatur: Unde
& ꝑ paulum dicitur: Caput xp̃ĩ ds̃: In eo quippe & non in se quasi in
homine credere iudaicus populus fatebatur: Sed phariseo dicitur. oleo
caput meum non unxisti: quia ipsam quoq diuinitatis potentiã in qui
se iudaicus populus credere spopondit: digna laude p̾dicare neglexit:
Hȩc aut̃ unguento unxit pedes meos Quia dum incarnacionis eius
mysterium gentilitas credidit: sũma laude & iam eius ima p̾dicauit:
Ded iam redemptor nr̃ enumerata bona concludit: cum ꝑsententiã
subdit: Propter qđ dico tibi Remittuntur ei peccata multa: qnĩ dile¬

Expanded text:
suo in Canticis canticorum dicitur: Osculetur me osculo oris sui . Osculum suo in Canticis canticorum dicitur: Osculetur me osculo oris sui . Osculum recte conditoris sui desiderat, quae se ei obsequi per amorem parat. Oleo caput meum non unxisti. Si pedes Domini mysterium incarnationis ejus accipimus, congrue per caput illius ipsa divinitas designatur. Unde et per Paulum dicitur: Caput Christi, Deus . In Deo quippe, et non in se quasi in homine, credere Judaicus populus fatebatur. Sed Pharisaeo dicitur, Oleo caput meum non unxisti, quia ipsam quoque divinitatis ejus potentiam, in qua se Judaicus populus credere spopondit, digna laude praedicare neglexit. Haec autem unguento unxit pedes meos, quia dum incarnationis ejus mysterium gentilitas credidit, summa laude etiam ejus ima praedicavit. Sed jam Redemptor noster enumerata bona concludit, cum per sententiam subdit: Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dile
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem mulieris. quasi bona gentilitatis enumerat: ut in quo malo iuda¬
ieus populus iaceat. agnoscat: Nam sic phariseus retunditur: ut ꝑ eum
sic ut diximus. ꝓfidus ille populus ostendatur: Intraui in domũ tua: aquam
pedibus meis non dedisti. hȩc aut̃ laerimis pedes meos rigauit: Aquuauo
pe extra nos est: lacrimarum humor. intra nos Quia uidelic&e inficdelis aus
populus. nec ea quȩ extra se erant umquã ꝓadnõ tribuit: conũsa auit qua¬
litas ꝓ eo non solum rerum substantiam: sed etiam sanguinẽ fudit. Deluu
mͥ non dedisti: hȩc aũt ex quo intrauit. non cessauit osculari pedes meot.
Osculum quippe: dilectionis est signum: Et infidelis ile populus. do ou¬
lum non dedit: quia ex caritate eum amare noluit: eui ex timore seruiurt
Uocata aut̃ gentilitas. redemptoris sui uestigia osculari non cessat: quia in
eius continuo amore suspirat: Unde & sponsȩ uoce de eodem redemptore

Expanded text:
ejusdem mulieris quasi bona gentilitatis enumerat, ut in quo malo Judaejusdem mulieris quasi bona gentilitatis enumerat, ut in quo malo Judaicus populus jaceat agnoscat. Nam sic Pharisaeus retunditur, ut per sicut, diximus, perfidus ille populus ostendatur. Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti, haec autem lacrymis rigavit pedes pe extra nos est, lacrymarum humor intra nos. Quia videlicet infidelis ille populus, nec ea quae extra se erant unquam pro Domino tribuit; conversa autem gentilitas pro ea non solum rerum substantiam, sed etiam sanguinem fudit. Osculum mihi non dedisti; haec autem ex quo intravit, non cessavit osculari pedes meos. Osculum quippe dilectionis est signum. Et infidelis ille populus Deo osculum non dedit, quia ex charitate eum amare noluit, cui ex timore servivit. Vocata autem gentilitas Redemptoris sui vestigia osculari non cessat, 1597 quia in ejus amore continuo suspirat. Unde et sponsae voce de eodem Redemptore
Abbreviated transcription (Latin):
quidem doloris tribuit: sed non ministrando quȩ desunt. uim doloris mi-¬
nime abscidit: Osculatur mulier pedes. quos tergit: Qđ nos quoq plene
agimus: si studiose diligimus. quos ex largitate continemus : ne grauis nob̾
sit necessitas ꝓximi: ne ipsa eius indigentia quȩ sustentatur. fiat onerosa:
& cum manus necessaria tribuit: animus a dilectione torpescat: Potest qͦq
ꝑ pedes. ipsum mysterium incarnacionis eius intelligi : quo diuinitas terrã
git. quia carnem sumpsit: Uerbum enim caro factum est: & ha
in nobis: Osculamur igitur redemptoris pedes: cum mysterium incarna-¬
tionis eius ex toto corde diligimus: Unguento pedes ungimus: cum ipsã
humanitatis eius potentiam. sacri ȩloquii bona opinione p̾̃dicamus: Sed
hoc phariseus uid&. & inuid& : quia cum iudaicus populus gentilitatẽ dm̃
p̃dicare conspicit: sua apud se malitia tabescit: Ded redemptor nr̃ facta

Expanded text:
quidem doloris tribuit, sed non ministrando quae desunt vim doloris miquidem doloris tribuit, sed non ministrando quae desunt vim doloris minime abscidit. Osculatur mulier pedes quos tergit. Quod nos quoque plene agimus, si studiose diligimus quos ex largitate continemus, ne gravis nobis sit necessitas proximi, ne ipsa nobis ejus indigentia quae sustentatur fiat onerosa, et cum manus necessaria tribuit, animus a dilectione torpescat 6. Potest quoque per pedes ipsum mysterium incarnationis ejus intelligi, quo divinitas terram tetigit, quia carnem sumpsit. Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis . Osculamur ergo Redemptoris pedes, cum mysterium incarnationis ejus ex toto corde diligimus. Unguento pedes ungimus, cum ipsam humanitatis ejus potentiam sacri eloquii bona opinione praedicamus. Sed hoc Pharisaeus videt et invidet, quia cum Judaicus populus gentilitatem Deum praedicare conspicit, sua apud se malitia tabescit. Sed Redemptor noster facta
Abbreviated transcription (Latin):
mulier pedes rigat: Qđ nos quoq ueraciter agimus: si quibus lib& ultimis
menbris dnĩ. ꝑ compassionis affectum inclinamur: si scĩs eius in tribulacione
compatimur: si eoꝵ tristiciam. nram̃ putamus: Capillis mulier pedes qͦs
rigauerat. tersit: Capilli quippe: suꝑfluunt corpori & quid abundans
terrena substantia : nisi capilloꝵ speciem ten&: Quȩ dum ad usũ necessi-¬
tatis suꝑfluit: ȩtiam abscisa non sentit᷑: Capillis gͦ. pedes dnĩ tergimus: quan¬
do scĩs tͤuis quibus ex caritate compatimur: &iam ex his quȩ nobis super-¬
fluunt miseremur: quatinus sic mens ꝑ compassionẽ doleatꝰ ut etiam larga
manus affectum doloris ostendat: Rigat namq lacrimis redemptoris pedes.
sed capillis suis non tergit: qui ut cumq ꝓximoꝵ dolori compatitur : sed tam̃
eis ex his quȩ sibi fluunt non miseretur: Plorat & non tergit: qui uerba

Expanded text:
mulier pedes ejus rigat. Quod nos quoque veraciter agimus, si quibuslibet ultimis mulier pedes ejus rigat. Quod nos quoque veraciter agimus, si quibuslibet ultimis membris Domini per compassionis affectum inclinamur, si sanctis ejus in tribulatione compatimur, si eorum tristitiam nostram putamus. Capillis mulier pedes quos rigaverat tersit. Capilli quippe superfluunt corpori. Et quid abundans terrena substantia, nisi capillorum speciem tenet? Quae dum ad usum necessitatis superfluit, etiam abscissa non sentit. Capillis ergo pedes Domini tergimus, quando sanctis ejus, quibus ex charitate compatimur, etiam ex his quae nobis superfluunt, miseremur, quatenus sic mens per compassionem doleat, ut etiam larga manus affectum doloris ostendat. Rigat namque lacrymis Redemptoris pedes, sed capillis suis non tergit, qui utcunque proximorum dolori compatitur, sed tamen eis ex his quae sibi superfluunt non miseretur. Plorat et non tergit, qui verba
Abbreviated transcription (Latin):
iudaͣicũ populum. Quẽ peccatrix mulier. sed ad uestigia dni ueniens
& plorans. nisi conũsam gentilitatẽ designat. Quȩ cum alabastro ue¬
nit: unguentum fudit: retro secus pedes stetit: lacrimis pedes rga¬
uit: capillis tersit: eosdemq quos infundebat & tergebat pedes. osculari
non desiit: Nos gͦ nos illa mulier expressit: si toto corde ad dnm̃ post
peccata redeamus: si eius penitentię luctus imitemur: Quid nãq un-¬
guento. nisi bonus odor opinionis exprimitur : Unde & paulus dicit:
opinionis bonȩ odore ȩccłam resꝑgamus: quid in dnĩ corpore nisi un¬
guentum fundimus. Sed secus pedes mulier stetit: Contra pedes enim
dñi stetimus: cum in peccatis positi. eius itinerib renitebamur: Sed
si ad ueram penitentiam pꝰ peccata conuertimur : iam retrosecꝰ pedes
stamus: quia eius uestigia sequimur quẽ impugnabamus: Lacrimis

Expanded text:
Judaicum populum, quem peccatrix mulier, sed ad vestigia Domini veniens Judaicum populum, quem peccatrix mulier, sed ad vestigia Domini veniens et plorans, nisi conversam gentilitatem designat? Quae cum alabastro venit, unguentum fudit, retro secus pedes Domini stetit, lacrymis pedes rigavit, capillis tersit, eosdemque quos infundebat et tergebat, pedes osculari non desiit. Nos ergo, nos illa mulier expressit, si toto corde ad Dominum post peccata redeamus, si ejus poenitentiae luctus imitemur. Quid namque unguento, 1596 nisi bonae odor opinionis exprimitur? Unde et Paulus dicit: opinionis bonae odore Ecclesiam respergamus, quid in Domini corpore nisi unguentum fundimus? Sed secus pedes Jesu mulier stetit. Contra pedes enim Domini stetimus cum, in peccatis positi, ejus itineribus retinebamur. Sed si ad veram poenitentiam post peccata convertimur, jam retro secus pedes stamus, quia ejus vestigia sequimur quem impugnabamus. Lacrymis
Abbreviated transcription (Latin):
ad medicum uenerat ȩgra sanata est: sed de salute eius ad huc alii egro¬
tant Nam simul discũbentes conquesti sunt intra se dicentes Quis ẽ hic.
qui etiam peccata dimittit. Sed cęlestis medicus egros non respicit: quos
etiam de medicamento fieri deteriores uid& Eam quã sanauerat : per
pietatis suȩ sententiã confirmat dicens Fides tua te saluã fecit: uade
in pace: Pides & enim saluam fecit: quia hoc qđ petiit. posse se accipere
non dubitauit: Sed ipsam quoq spei certitudinẽ iam ab illo acceperat: a
quo ꝑ spem ętiam salutem querebat: In pace aut̃ ire p̾cipitur: ut a ueri¬
tatis itinere in uiam scandali ulterius non deriuetur Unde & ꝑ racharr
citur: Ad dirigendos pedes nr̃os in uiam pacis Tunc enĩ gress
nrõs in uiam pacis dirigimus. quando ꝑ illud actionũ iter ꝑgimus.
tellectu disseramus: Quẽ namq phariseus de falsa iusticia p̾sumens. nisi

Expanded text:
ad medicum venerat aegra sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegroad medicum venerat aegra sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegrotant. Nam simul discumbentes conquesti sunt, intra se dicentes: Quis est hic qui etiam peccata dimittit? Sed coelestis medicus aegros non despicit, quos etiam de medicamento fieri deteriores videt. Eam autem quam sanaverat per pietatis suae sententiam confirmat, dicens: Fides tua te salvam fecit, vade in pace. Fides etenim salvam fecit, quia hoc quod petiit posse se accipere non dubitavit. Sed ipsam quoque spei certitudinem jam ab illo acceperat, a quo per spem etiam salutem quaerebat. In pace autem ire praecipitur, ut a veritatis itinere in viam scandali ulterius non derivetur. Unde et per Zachariam dicitur: Ad dirigendos pedes nostros in viam pacis . Tunc enim gressus nostros in viam pacis dirigimus, quando per illud actionum iter pergimus, tellectu disseramus. Quem namque Pharisaeus de falsa justitia praesumens nisi
Abbreviated transcription (Latin):
frãneticus funẽ portat. ex quo ligetur: Enu merantur e bona peccatries.
enumerantur mala falsi iusti cum dicitur: Intraui in domũ tuã: aquam
pedibus meis non dedisti: hȩc aut̃ lacrimis rigauit pedes meos. & capillis
suis cersit: Osculum michi non dedisti: hȩc aut̃ ex quo intrauit. non cesauit
osculari pedes meos Oleo caput meum non unxisti: hȩc aut̃ unxit unguen¬
to pedes meos: Post enumeracionẽ uero sub infertur sententia: Propter qd
dico tibi: remittuntur ei peccata multa. quia dilexit multum Quid fr̃s
mei ẽẽ dilectionẽ credimus. nisi ignẽ : & quid culpam. nisi rubiginẽ: unde
nunc dicitur: Remituntur ei peccata multa: quia dilexit multum:
Ac si aꝑte diceretur: Incendit plene peccati rubiginẽ: quia ard& ualide
ꝑ amoris ignem: Tanto namq amplius peccati rubigo. consumitur.
quanto peccatoris cor magno caritatis igne concrematur: Eece ea quȩ

Expanded text:
phreneticus funem portat ex quo ligetur. Enumerantur ei bona peccatricis, phreneticus funem portat ex quo ligetur. Enumerantur ei bona peccatricis, enumerantur mala falsi justi, cum dicitur: Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti; haec autem lacrymis rigavit pedes meostravit, non cessavit osculari pedes meos. Oleo caput meum non unxisti; haec autem unguento unxit pedes meos. Post enumerationem vero subinfertur sententia: Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Quid, fratres mei, esse dilectionem credimus, nisi ignem? et quid culpam, nisi rubiginem? Unde nunc dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Ac si aperte diceretur: Incendit plene peccati rubiginem, quia ardet valide per amoris ignem. Tanto namque amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor magno charitatis igne concrematur. Ecce ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
aut labi possumus. si lapsi non sumus & si censura magisterii deb& semꝑ
uirtute discipline uitia ꝑsequi : oporto tamen ut sollicite discernamus.
quia districtionẽ debemus uitiis : compassionẽ naturȩ Si enĩ feriendus
est peccator: nutriendus est ꝓximus: Cum uͦ iam ꝑpenitentiã ꝑcutit ipse qđ
fecit᷑ iam nr̃ pximus peccator non est: quia cum dĩ se iusticia contra se
dirigit: & hoc in se punit. qđ iusticia diuina rephendit: Secliam iste supbus
& arrogans. qua sententia conuincatur audiamus: De duobus quippe eide¬
bitoribus para digia opponitur. quoꝵ unus minus. alius amplius debe
U trorumq debito dimisso: quis amplius largitorẽ debiti diligat: interro gauir
Quibus uerbis ꝓtinus ille respondit: Ille plus diligit: cui plus dimitaitur Qua
in re notandum est: quia dum sua sententia phariseus conuincitur : quasi

Expanded text:
aut labi possumus, si lapsi non sumus. Et si censura magisterii debet semper aut labi possumus, si lapsi non sumus. Et si censura magisterii debet semper virtute disciplinae vitia persequi, oportet tamen ut sollicite discernamus quia districtionem debemus vitiis, compassionem naturae. Si enim feriendus est 1595 peccator, nutriendus est proximus. Cum vero jam per poenitentiam percutit ipse quod fecit, jam noster proximus peccator non est, quia cum Dei se justitia contra se git, et hoc in se punit, quod justitia divina reprehendit. 4. Sed jam iste superbus et arrogans qua sententia convincatur audiamus. De duobus quippe ei debitoribus paradigma opponitur, quorum unus minus, et alius amplius debet; utrorumque debito dimisso, quis amplius largitorem debiti diligat, interrogatur. Quibus verbis protinus ille respondit: Ille plus diligit cui plus dimittitur. Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
elatus. uim suȩ ualitudinis ex aggerabat: In egritudine gͦ & sensum ꝑdiderat.
qui hoc ipsum quoq qđ a salute longe e&̾ ignorabat: Sed inter hȩc. nos gemitꝰ
cogit quosdam nr̃i ordinis uiros intueri: qui sacerdotali officio p̾diti. siquid
fortasse iuste exterius uel tenuiter egerint: dtinus subiectos dispiciunt: &
peccatores quosq in plebe positos de dignantur: eisq compati culpã suã
confitentibus nolunt: ac uelut pharisei more. a peccatrice muliere tangi
a spiciunt: Quȩ ꝓfecto mulier. si ad pharisei pedes ueniss&: nimirũ calcib
repulsa disceder& In quinari enim se alieno peccato. creder&: Sed quia
ic uera sua iusticia non replebat: de alieno uulnere egrotabat
necesse semꝑ est. ut cum peccatores quosq conspicimus: nos m& ipsos prius
in illoꝵ calamitate defleamus: quia fortasse in similibꝰ aut lapsi sumus.

Expanded text:
elatus, vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum perdiderat, elatus, vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum perdiderat, qui hoc ipsum quoque, quod a salute longe esset, ignorabat. Sed inter haec nos gemitus cogit quosdam nostri ordinis viros intueri, qui, sacerdotali officio praediti, si quid fortasse juste exterius vel tenuiter egerint, protinus subjectos despiciunt, et peccatores quosque in plebe positos dedignantur, eisque compati culpam suam confitentibus nolunt, ac, velut Pharisaei more a peccatrice muliere tangi despiciunt. Quae profecto mulier si ad Pharisaei pedes venisset, nimirum calcibus repulsa discederet. Inquinari enim se alieno peccato crederet. Sed quia hunc vera justitia non replebat, de alieno vulnere aegrotabat. Unde semper necesse est ut cum peccatores quosque conspicimus, nosmetipsos prius in illorum calamitate defleamus, quia fortasse in similibus aut lapsi sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpenitentiam conterens flebat: Capillos ad compositionẽ uultus exhibuerat.:
sed iam capillis lacrimas tergebat: Ore suꝑba dixerat: sed pedes dnĩ osculans.
hoc in redemptoris sui uestigia figebat: Quot gͦ in se habuit oblectamenta.
tot de se inuenit holocausta Conuertit ad uirtutum numerum. numerum¬
tricem mulierem. sed etiam suscipientẽ dnm̃ reprehendit : dicens intra se:
Hic si essoe ꝓpħa: scir& utiq quȩ & qualis e&̾ mulier quȩ tangit eum. quia pec-¬
catrix est Ecce phariseus ueraciter apud se suꝑbus & fallaciter iustus. ȩgram
rep̃hendit de egritudine: medicum de subuentione: Qui ipse quoq de elati onis
uulnere egrotabat: & ignorabat: Inter duos aut̃ egros. medicus aderat: sed
unus eger in febrȩ integrum sensum tenebat: alter uͦ in febre carnis. & sensũ
ꝑdiderat mentis Illa quippe flebat quȩ fecerat: phariseus aut̃ de falsa iusticia

Expanded text:
per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum crimtricem mulierem, sed etiam suscipientem Dominum reprehendit, dicens intra se: Hic, si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est. Ecce Pharisaeus veraciter apud se superbus, et fallaciter justus, aegram reprehendit de aegritudine, medicum de subventione, qui ipse quoque de elationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Inter duos autem aegros medicus aderat; sed unus aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat quod fecerat; Pharisaeus autem de falsa justitia
Abbreviated transcription (Latin):
figuratur: Septem gͦ demonia maria habuit: quȩ uniũsis uitiis plena fuit:
Ded hȩc quia turpitudinis suȩ maculas aspexit: lauanda ad fontem miscdię
bescebat intus: nichil eẽ credidit. qđ uerecundaretur foris. Iuid igitur mi¬
ramur fr̃s. Mariam uenientem. an dnm̃ suscipientẽ : Suscipientẽ dicam.
an trahentem: Sed melius trahentem. & suscipientem: Quia nimitũ ipse
fam ꝑmiscdłiam traxit intus: qui ꝑ mansuetudinẽ suscepit foris: Sed iũ textum
scĩ euangelii ꝑcurrentes: ipsum quoq ordinem quo uenerit sananda. uideamꝰ.
Attulit alaba strum unguenti: & stans retro secus pedes iħu. lacrimis cȩpit
rigare pedes eus: & capillis capitis sui tergebat: & osculabatur pedes eius.
& unguento ungebat Liqu& fr̃s. qđ il licitis actibus prius mulier intenta.
unguentum sibi ꝓodore suȩ carnis adhibuit Quod gͦ sibi turpiter exhibuerat.
hoc iam dõ laudabiliter offerebat Oculis terrena concupierat: sed hos iam

Expanded text:
figuratur. Septem ergo daemonia Maria habuit, quae universis vitiis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, lavanda ad fontem misericorubescebat intus, nihil esse credidit quod verecundaretur foris. Quid ergo miramur, fratres, Mariam venientem, an Dominum suscipientem? Suscipientem dicam, an trahentem? dicam melius, trahentem et suscipientem, quia nimirum ipse eam per misericordiam traxit intus, qui per mansuetudinem suscepit foris. Sed jam textum sancti Evangelii percurrentes, ipsum quoque ordinem quo venerit sananda, videamus. 2. Attulit alabastrum unguenti, et stans retro secus pedes Jesu, lacrymis coepit rigare pedes ejus, et capillis capitis sui tergebat, et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Liquet, fratres, quod illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam
Abbreviated transcription (Latin):
ogitanti mͥ de mariȩ penitentia: flere magis lib&. quã aliquid dicere:
Cuius enim uel saxeum pectus. illȩ huius peccatricis lacrimȩ ad exemplum
penitendi non emolliant. Considerauit namq qͥd fecit: & nolut moderari
quid facer&: Suꝑ conuiuantes ingressa est: non iussa uenit.: inter epulas.
lacrimas obtulit: Dicite quo dolore ard&.: quȩ flere & inter epulas non eru¬
cẽ mariã credimus. de qua marcus septem demonia eiecta fuisse testatur:
Et quid septem demoniis: nisi uniũsa uitia designantur : Quia enĩ septem¬

Expanded text:
ogitanti mihi de Mariae poenitentia, flere magis libet quam aliquid dicere. Cujus enim vel saxeum pectus illae hujus peccatricis lacrymae ad exemplum poenitendi non emolliant? Consideravit namque quid fecit, et noluit moderari quid faceret. Super convivantes ingressa est, non jussa venit, inter epulas lacrymas obtulit. Discite quo dolore ardet, quae flere et inter epulas non erut, illam esse Mariam credimus de qua Marcus septem daemonia ejecta fuisse testatur. Et quid per septem daemonia, nisi universa vitia designantur? Quia eni
Abbreviated transcription (Latin):
gustabit in ȩternum: S sicut bonis necesse ẽ. ut meliores etiam ꝑ contumelia
existant: ita semꝑ reꝓbi. de beneficio peiores fiunt Nam accepta p̃dicacione.
it̃um dic̃t: Nunc rognouimꝰ: quia demoniũ habes: Quia eñi et̾nȩ morti inheserant et ean¬
dẽ mortẽ eui inheserant ñ uidebãt: dũsolã mortẽ carnis aspicerent ⁊ ĩueritatis sermone
caligabant dicentes Abraham mortuus est &e ꝓpħȩ : & tu dicis. siquis ser-¬

Expanded text:
videbit in aeternum. Sed sicut bonis necesse est ut meliores etiam per contumelias videbit in aeternum. Sed sicut bonis necesse est ut meliores etiam per contumelias existant, ita semper reprobi de beneficio pejores fiunt. Nam accepta praedicatione iterum dicunt: Nunc cognovimus quia daemonium habes. Quia enim aeternae morti inhaeserant, et eamdem mortem cui inhaeserant non videbant, dum solam mortem carnis aspicerent, in Veritatis sermone caligabant, dicentes: Abraham mortuus est, et prophetae mortui sunt, e
Abbreviated transcription (Latin):
irascentium abscondendo se. declinauit dẽ Nemo gͦ se contra acceptas con¬
tumelias erigat: nemo conuiti is conuicium reddat Imitacione &enim di.
gloriosiusest. in uiriã tacendo fugere: quã respondendo suꝑare S contra
hoc. suꝑbia dicit in corde: Turpe est. ut accepta in uiria taceas Quis quis
conspicit. quia contumeliam accipis & taces: non pitat quia patientiam
exhibes. sed crimina cognose is: Sed unde uox ista in corde nr̃o contra paci¬
entiam nascitur. nisi qͥa inimis cogitacionẽ fiximus dedum in t̾ra głam
querimꝰ. placere ei qui nos de cęlo conspicit. non curamus: Accepta gͦ contu¬
melia: meditemur in oꝑe uocem dĩ Ego non quero głam meam: est qui
querat & iudic& Hoc aut̃ qł de dõ scriptum est. abscondit se: intelligi & alit̾

Expanded text:
irascentium abscondendo se declinavit Deus. Nemo ergo se contra acceptas conirascentium abscondendo se declinavit Deus. Nemo ergo se contra acceptas contumelias erigat, nemo conviciis convicium reddat. Imitatione etenim Dei, gloriosius est injuriam tacendo fugere, quam respondendo superare. 5. Sed contra hoc superbia dicit in corde: Turpe est ut, accepta injuria, taceas. Quisquis conspicit quia contumeliam accipis et taces, non putat quia patientiam exhibes, sed crimina agnoscis. Sed unde vox ista in corde nostro contra patientiam nascitur, nisi quia in imis cogitationem fiximus. et dum in terra gloriam quaerimus, placere ei qui nos de coelo conspicit non curamus? Accepta ergo contumelia, meditemur in opere vocem Dei: Ego non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Hoc autem quod de Domino scriptum est, A
Abbreviated transcription (Latin):
cutores suos dñs sese abscondendo declinauerit: Iui si diuinitatis suȩ po¬
tentiam exercere uoluissae: tacito nutu mentis in sus eos ietibus liga¬
r&e. aut in penas subitȩ mortis obruer&e S qui pati uenerat. exercere
iudicium nolebat᷑. Certe sub ipso passionis tempore. & quantũ poterat
ostendit: & tamen hocꝰ qđ uenerat ꝑtulit Nam cum ꝑsecutoribꝰ suis se
querentibꝰ dicerce ego sum: sola hac uoce eoꝵ suꝑbiam ꝑͥculit: oe om̃s in
terram strauit: Qui gͦ hoc in loco potuit manus lapidantium non seabs¬
condendo euadere: Cur abscondit se. nisi qđ homo inter homines factus
redemptor noster: alia uerbo nobis loquitur. alia exemplo: Quid aũt nob
hoc exemplo loquitur: nisi ut ȩtiam cum resistere possumus. iram suꝑbien¬
tium humiliter decdinemus: Unde &e ꝑ paulum dicitur Date locũ irȩ
uanta humilitate iram ꝓximi fugere debeat. ꝑpendat homo: si furoras

Expanded text:
mi, cur persecutores suos Dominus sese abscondendo declinaverit, qui si divinitatis suae pomi, cur persecutores suos Dominus sese abscondendo declinaverit, qui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibus ligaret, aut in poena mortis subitae obrueret. Sed quia pati venerat, exercere judicium nolebat. Certe sub ipso passionis tempore, et quantum poterat ostendit, et tamen hoc ad quod venerat, pertulit. Nam cum persecutoribus suis se quaerentibus diceret: Ego sum, sola hac voce eorum superbiam perculit, et omnes in terram stravit . Qui ergo hoc in loco potuit manus lapidantium non se abscondendo evadere, cur abscondit se, nisi quod homo inter homines factus Redempthoc exemplo loquitur, nisi ut, etiam cum resistere possumus, iram superbientium humiliter declinemus? Unde et per Paulum dicitur: Date locum irae . Quanta humilitate iram proximi fugere debeat, perpendat homo, si furores
Abbreviated transcription (Latin):
abraham fierce ego sum: Ante enim. p̾teriti temporis est : sum. p̾sentis:
Et quia p̃teritum & futurum tempus diuinitas non habae. sed semꝑ ee̾ hab&:
nonait. ante abraham ego fui: sed ante abraham ego sum Unde & ad mo-¬
ysen dicitur Ego sum qui sum: & dices filiis urł Iui est. misit me ad uos:
Ante gͦ uel post abraham habuit: qui ce accedere potuit ꝑ exibitionẽ p̃sen-¬
tiȩ. & recedere ꝑ cursum uitȩ: Ueritas uͦ semꝑ ee̾ hab&e: quia ei quicquã¬
nec priore tempore incipitur. nec subsequenti t̾minatur: S sustinere ista
ȩternitatis uerba. mentes infidelium non ualentes: ad lapides currunt Et
quem intelligere non poterant: obruere querebant. Quid aut̃ contra furo¬
rem lapidantium. dñs fecit: ostenditur. cum ꝓͥtinus subinfertur: Ire
aut̃ abscondit sẽ: & exiuit de templo Mirum ualde est frs rm̃i: cur pe

Expanded text:
Abraham fieret, ego sum. Ante enim praeteriti temporis est, Sum praesentis. Abraham fieret, ego sum. Ante enim praeteriti temporis est, Sum praesentis. Et quia praeteritum et futurum tempus Divinitas non habet, sed semper esse habet, non ait: Ante Abraham ego fui, sed Ante Abraham ego sum. Unde et ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum. Et, Dices aliis Israel: Qui est misit me ad vos . Ante ergo et post Abraham habuit, qui et accedere potuit per exhibitionem praesentiae, et recedere per cursum vitae. Veritas vero semper nec priore tempore incipitur, nec subsequenti terminatur. Sed sustinere ista aeternitatis verba, mentes infidelium non valentes, ad lapides currunt, et quem intelligere non poterant, obruere quaerebant. Quid autem contra furorem lapidantium Dominus fecit, ostenditur cum protinus subinfertur: Jesus autem abscondit se, et exivit de templo. Mirum valde est, fratres charissi
Abbreviated transcription (Latin):
ueritati. eundem abraham &e ꝓpħas. quasi uenerantes p̾ferunt: S aꝑta
nobis racione ostenditur: quia qui dm̃ nesciunt: dĩ quoq famulos falso
uenerantur & notandum qđ uidit eos dñs aꝑta sibi impugnatione resis-¬
tere : & tam̃ eis se iterata ñ desinit uoce p̾dicare dicens Abraham pat̾ uester
exultauit ut uideroe diem meum: & uidit. & gauisus est: Tunc qͥppe diem dnĩ
abraham uidit: cum infigura summȩ trinitatis. tres angłos hospitio suscepit
Quibus ꝓfecto susceptis. sic tribus quasi uni locutus est: quia & si in ꝑsonis nu-¬
merus trinitatis est. in natura unitas diuinitatis S carnales mentes au-¬
dientium. oculos a carne non subleuant: dũ in eo solam carnis ȩtatem
pensant. dicentes Quinquaginta annos nondum habes. & abraham uidis-¬
ti : quos benigne redemptor nr̃. a carnis suȩ intiutu summouae. & ad di¬
uinitatis contemplacionem trahit: dicens Am̃ am̃ dico uobis: ante quã

Expanded text:
as quasi venerantes praeferunt. Sed aperta nobis ratione ostenditur quia qui Deum nesciunt Dei quoque famulos falso venerantur. 3. Et notandum quod vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se iterata non desinit voce praedicare, dicens: Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum; vidit, et gavisus est . Tunc quippe diem Domini Abraham vidit, cum in figura summae Trinitatis tres angelos hospitio suscepit; quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uni locutus est, quia etsi in personis numerus Trinitatis est, in natura unitas divinitatis est. Sed carnales mentes audientium oculos a carne non sublevant, dum in eo solam carnis aetatem pensant, dicentes: Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne Redemptor noster a carnis suae intuitu submovet, et ad divinitatis contemplationem trahit, dicens: Amen, amen dico vobis, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
absconditur. qui eius ũba sequi contempnunt : Eam quippe quã non inue¬
nit humilem: ueritas fugit mentem: & quam multi sunt hodie. qui iudeoꝵ¬
duritiam detestantur. quia p̾dicationem dnĩ audire noluerunt. & tam̃
quales illos arguunt fuisse ad fidem. tales ipsi sunt ad oꝑationẽ: Precepta
dĩ audiunt᷑ miracula cognoscunt: sed conuerti a suis prauitatib renuunt:
Ecce uocat: & redire nolumus Ecce sustin&e: oe eius patientiam dissimulamꝰ
Dum gͦ tempus est fr̃s. prauitatem suam unus quisq deserat: tdi patientiam
ꝑtimescat: ne quem nunc tranquillum dispicit: iratum post modum eua-¬

Expanded text:
absconditur, qui ejus verba sequi contemnunt? Eam quippe, quam non invenit humilem, veritas fugit mentem. » Hoc duritiam detestantur, quia praedicationem Domini audire noluerunt, et tamen quales illos arguunt fuisse ad fidem, tales ipsi sunt ad operationem. Praecepta Domini audiunt, miracula cognoscunt, sed converti a suis pravitatibus renuunt. Ecce vocat, et redire nolumus. Ecce sustinet, et ejus patientiam dissimulamus. Dum ergo tempus est, fratres, pravitatem suam unusquisque deserat, Dei patientiam pertimescat, ne quem nunc tranquillum despicit, iratum postmodum nequa
Abbreviated transcription (Latin):
ensate fr̃s um̃i. mansuetudinem dĩ Relaxare peccata uenerat.
&e dicebat Quis ex uobis arguit me de peccato: Non dedignatur ex
racione ostendere se peccatorem ñ esse: qui ex uirtute diuinitatis po-¬
terat peccatores iustificare: Sed terribile est ualde qđ subditur.
Qui est ex dõ. uerba dĩ audit: Propterea uos ñ auditis. quia ex dõ non¬

Expanded text:
rissimi, mansuetudinem Dei. Relaxare peccata venerat, et dicebat: Quis ex vobis arguet me de peccato? Non dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui ex virtute divinitatis poterat peccatores justificare. Sed terribile est valde quod subditur: Qui ex Deo est verba Dei audit; propterea vos non auditis, quia ex D