comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
acharias ep̃c seruus seruoꝵ dei. reuentissimo
⁊ scĩssimo fr̃i cheodoro ep̃o eccłic ticinensis. Pi¬
tatiũ quod nob̾ tua ueneranda frat̾nitas obtu¬
lit. ꝑ quod nos sciscitari uolunti. si liceat filium
cuiꝰ pat̾ altiꝰ filiã ex sacro baptismate susceptã.
id÷ sp̃ualẽ eiꝰdẽ patris filiã ꝗ dici crudele÷: i
matrimonio acciꝑe. qd̃ ap̃ te enormit̾ asseruisti
contigisse. S bñ tua sc̃a fr̃nitas coꝑtũ habet qd
oñs morsi pcepit dicẽł. turpitudinẽ. p .n.¬
ꝓpria consing uintate pcipimur abstineri: multo ni¬
gis aspuali patris nr̃i filia. om̃i occisione aut air¬
gunito se posito sub nimia districtione nos caugre
conuenit: ne uuã diuine ex iminationis incidt
siquis cali facitiori mitꝰ minime restrinxertsi¬
na luxurie. Uñ ⁊ om̃s oĩno cauendi sunt atali
sceleris cõmutione: ne inet̾nũ ꝑeant. S his quibꝰ¬
ꝑnitiose temeritatis animȩ suę salutẽ despiciens.

Expanded text:
acharias episcopus, servus servorum Dei, reverentissimo et sanctissimo fratri Theodoro, episcopo Ecclesiae Ticinensis. Pittacium quod nobis tua veneranda fraternitas obtulit, per quod nos sciscitari curasti si liceat filium, cujus pater alterius filiam ex sacro baptismate susceptam, id est spiritualem ejusdem patris filiam, quod dici crudele est, in matrimonio accipere; quod apud te enormiter asseruisti contigisse. Sed bene tua sancta fraternitas compertum habet quod Dominus Moysi praecepit dicens: Turpitudinem papria consanguinitate praecipimur abstinere, multo magis a spirituali patris nostri filia omni occasione aut argumento seposito sub nimia districtione nos cavere convenit, ne iram divinae examinationis incidat, si quis tali facinori mistus minime restrinxerit frena luxuriae. Unde et omnes omnino cavendi sunt a tali sceleris commistione, ne in aeternum pereant. Sed hunc quipernitiosae temeritatis, anime sueae salutem despicientes,
Abbreviated transcription (Latin):
suã lib̾tatẽ donauerit. ⁊ in matͥmonio s sociauit
dubitibatur a puo quosclã. utrũ huiꝰ mõi nuptiȩ legitime
&e uiacant᷑ annon. Nos itaꝙ uetustã ambig iitatem
aecidentes. calia conubia legitima eẽ cẽsiumnus. dl eium
ꝯuffiactu fiunt om̃s nuptie. ⁊ nicħ impiũ ilegib ooni¬
sũ incali copulatione fieri pot̃. quare p̾dictas nuptias

Expanded text:
in matrimonio sibi sociaverit, dubitabatur apud quosdam, utrum hujusmodi nuptiae legitimae esse videantur, an non. Nos itaque vetustam ambiguitatem decidentes, talia connubia legitima esse censuimus. Si enim ex affectu fiunt omnes nuptiae, et nihil impium et legibus contrarium in tali copulatione fieri potest, quare praedictas nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
mine ÷ iuuens cũ illa. Si aut̃ scierit uir uxorẽ suã de¬
liquisse. ⁊ ñ egerit penitentiã mulier. ⁊ si ꝑ manet infor¬
nicatione sua. ⁊ cũ uiuit cũ illa uir: reus peccati eiꝰ erit.¬
⁊ particeps mechationis eiꝰ. & dixi illi. Qͥd gͦ: Si ꝑmanet
inuitio suo mulier : & dixit. Dimittat illã uir. i uir ꝑse
maneat. Qđ si mulier dimissa penitũtiã eg̾it. ⁊ uolue¬
rit ad uirũ suũ reuerti. non recipiet᷑ auiro suo. Dixit.
Inmo si non receꝑit eã uir suus: peccat. ⁊ magnũ pecca¬
tum sĩbi ad mittit. ũ debet reciꝑe peccatͥoẽ q̃ penitñtiã
agit. ẜ ñ sepe. Seruus enĩ dei: penitñtia ÷ una. ꝓpter¬

Expanded text:
ens cum illa; si autem scierit vir uxorem suam deliquisse, et non egerit poenitentiam mulier, et permanet in fornicatione sua, et convivit cum illa vir, reus erit peccati ejus, et particeps moechationis ejus. Et dixi illi: Quid ergo, si permanet in vitio suo mulier? Et dixit: Dimittat illam vir, et vir per se maneat. Quod si mulier dimissa poenitentiam egerit, et voluerit ad virum suum reverti, non recipietur a viro suo? Dixit: Imo si non receperit eam vir suus, peccat, et magnum peccatum sibi admittit. Sed debet recipere peccatricem quae poenitentiam agit, sed non saepe. Servis enim Dei poenitentia una
Abbreviated transcription (Latin):
tes. de inceps non phibemꝰ. quin alii uiro si uolue¬
rit p̃dicta filia eius tantũ in dño nubat.Ur. san
te articulo. sub fidei pollicitatione firmasti. ħ eqͥ¬
tate dictancte de cernimꝰ: ut ũ illa uirũ illũ om̃i¬
no ut dr̃renuit. ⁊ in eadẽ uoluntatis auctoritate
ꝑsustit. ut uiro illi se ꝓrsus deneget nupturã: ne¬
quaꝗͣ eã inuitã ⁊ renitentẽ. eiꝰdem uiri cogas con¬
iuigio sociari. Quoꝵ enĩ unũ corpꝰ ÷. unꝰ debet eẽ
⁊ animꝰ. ne forte cum uirgo fuerit alicui inuita
discidii aut crimen fornicationis incurtat. cuiꝰ
uidł peccati malũ incũ redundare constat. qͥ eã
c̃iunx̃ in uitã. qd pari tenore deuiro: ĩ sentiendũ.
S

Expanded text:
tes deinceps non prohibemus, quin alii viro, si voluetes deinceps non prohibemus, quin alii viro, si voluerit, praedicta filia ejute articulo sub fidei pollicitatione firmasti, hoc aequitate dictante decernimus, ut, si illa virum illum omnino, ut dicitur, renuit, et in eadem voluntatis auctoritate persistit, ut viro illi se prorsus deneget nupturam, nequaquam eam invitam et renitentem ejusdem viri cogas conjugio sociari. Quorum enim unum corpus est unus debet esse et animus, ne forte cum virgo fuerit alicui invitdissidii, aut crimen fornicationis incurrat. Cujus videlicet peccati malum in eum redundare constat, qui eam conjunxit invitam. Quod pari tenore de viro etiam est s
Abbreviated transcription (Latin):
dimittunt. ut aut illicita. aut aliena p̾sumant.
si añ quã ap̃ ep̃os conꝑiuntiales discidũ causas
dixerint. ⁊ pͥus uxores quã uiditio dãpnent᷑ abie¬
cerint. a comunione cccłiȩ.⁊ sco popłi cetu. ꝓ eo qd̃
fidẽ ⁊ con uigia maculant. excludantur. Hich
ufficiat scđ leges. solus eorhr̃sinaro ep̃o¬
consensus. quoꝵ de conuitionib agr̃. Si con¬
sensus solus in nuptus forte defuerit᷑. cetã om̃ia
ĩ cũ ipso coitu celebrata frustrantur. iħe cͥsostomo
magno doctore testante qͥ ait. Matͥmoniũ ñ facit
filiam suã infantulã. nolentẽ flentẽ. ⁊ ꝓuirib re¬
nitentẽ. non assentientib s ualde dolentib matre
⁊ parentela. runaldo ridelli filio desponsauerit.
qm̃ canonũ.i legũ auctoritas talia sponsalia ut
infra ostendetur non approbit. neignorantib le¬
ges. ⁊ canones nimis durũ quod dicimꝰ uideatur.
concedansꝰ. Sin aut̃. legaitꝰ ur̃ utrisq puites audiat.

Expanded text:
dimittunt, ut aut inlicita aut aliena praesumant, si antequam apud episcopos conprovinciales dissidii causas dixerint, et priusquam uxores iudicio dampnentur, abiecerint, a communione ecclesiae et sancti populi coetu, pro eo quod fidem et coniugium maculant, excludantur. 306. ufficiat secundum leges solus eorum consensus, de quorum conjunctionibus agitur. Qui consensus si solus in nuptiis forte defuerit, caetera omnia etiam cum ipso coitu celebrata frustrantur, Joanne Chrysostomo magno doctore testante, qui ait : Matrimonium non facit filiam suam infantulam nolentem, flentem, et pro viribus renitentem, non assentientibus, sed valde dolentibus matre et parentela, Rainaldo Rodeli filio desponsaverit, quoniam canonum et legum auctoritas talia sponsalia ut infra ostenditur non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum quod dicimus videatur, concedamus. Sin autem, legatus noster utrasque partes audiat,
Abbreviated transcription (Latin):
manente inse sacram̃to regn̾ationis. ex comunicant᷑
quisquis reus: cͥminis. nec illo sacram̃to caret. ̃ si ñ¬
quã reconcilictur deo: ita manente uise uincło. ñ cari
coniugii sacm̃to: ⁊̃ si nũꝗͣ reconcilietur uiro. Care¬
bit aut̃. si mortuus fuerit uir eiꝰ. Reus uͦ ex comnu¬
nicationis. iõ nũq̃ carebit regñationis sacmento
Nter ueniente diuortio. ñ ab olet̾ confedatio gali¬
nuptialis. ita ut s coniuges sint: ĩ separati. Cũ illis
aut̃ adult̾iũ cõmittant. quib fuerint ̃ pꝰ suũ re¬
pudiũ copulati. Nec tñ nͥ inciuitate dei nr̃i. in mõ¬

Expanded text:
 Sicut autem manente in se sacramento regenerationis, excommunicatur quisquis reus est criminis, nec ullo sacramento caret, etiam si nunquam reconcilietur Deo, ita manente in se vinculo, non caret conjugit sacramento, et si nunquam reconcilietur viro. Carebit autem si mortuus fuerit vir ejus. Reus vero excommunicationis, imo nunquam carebit regenerationis sacramento nterueniente diuortio non aboletur illa confoederatio nuptialis, ita ut sibi coniuges sint etiam separati, cum illis autem adulterium committant, quibus fuerint etiam post suum repudium copulati, ue
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝑsorciarias atq maleficas. oc culto s nũꝗͣ ł nusqꝙ̃
in usto dei iuidicio ꝑ mittente. ⁊ diabolo p̃paran¬
te. concubitꝰ ñ seqr̃: hortandi sunt qͥb ista euenuit.
ut corde ẽcͥto. ⁊ sp̃u humiliato. deo ⁊ sacerdoti a eoib
peccatis suis purã confessionẽ faciant: ⁊ ꝓfusis lac¬
mis ac largiorib elemosinis. ⁊ orationib atq ieuiniss
dño satis faciant. &. ꝑ exorcismos ac ceta medicine ee¬
cłiastice munia. ministri occłiȩ tales qͣ tũ annuerit
dñs. qui ab imelec ac domĩ eiꝰ abrahe orationib sa¬
nauit: sanare ꝓcurent. Qui forte si sanare ñ potue¬
rint: sepaiare ualebunt.S. pꝰꝗͣ alias nuptias epe¬
erint illis incarne uuentib qͥb umcte fueruit.
pͥorib quos reliquerat. ĩ si possibilitas cũ cumbendi
eis reddita fuerit : reconciliari nequibt̃. Ex ꝯł ap̃¬
Omulier se ꝓclamauerit qđ uit suis nũꝗ comset
cũ ea. excant᷑ inde ad crucẽ. ⁊ si uerũ fuerit: sepa¬

Expanded text:
 sortiarias atque maleficas occulto, sed nunquam injusto Dei judicio permittente, et diabolo praeparante, concubitus non sequitur, hortandi sunt quibus ista eveniunt ut corde contrito et spiritu humiliato Deo et sacerdoti de omnibus peccatis suis puram confessionem faciant, et profusis lacrymis ac largioribus eleemosynis et orationibus atque jejuniis Domino satisfaciant, et per exorcismos ac caetera medicinae ecclesiasticae munia, ministri ecclesiae tales quantum annuerit Dominus, qui Abimelech, ac domum ejus, Abrahae orationibus sanavit , sanare procurent. Qui forte si sanari non potuerint, separari valebunt. Sed postquam alias nuptias expetierint, illis in carne viventibus quibus junctae fuerint rioribus quos reliquerant, etiam si possibilitas concumbendi eis reddita fuerit, reconciliari nequibunt. CAPmulier se proclamaverit quod vir suus nunquam coisset cum ea, exeant inde ad crucem, et si verum fuerit sepa
Abbreviated transcription (Latin):
iquis filiastrũ aut filiastrã suã ante ep̃m ad con¬
firmationẽ tenuerit : separetur ab uxore sua. et ił¬
e his qui filiastros suos ad confirmationẽ coram¬
licet sit peccatũ. tñ ñ usq ad seꝑationẽ conugii pu¬
niendũ ÷. Lugeant tñ. ⁊ digna penitñtia ħ diluentis
dño dicant. Delicta ignorantie nr̃ȩ ne menuneris.

Expanded text:
quis filiastrum aut filiastram suam ante episcopum ad conquis filiastrum aut filiastram suam ante episcopum ad confirmationem tenuerit, separetur ab uxore, et ale his qui filiastros suos ad confirmationem coramlicet sit peccatum, tamen non usque ad separationem conjugii puniendum. Lugeant tamen, et digna poenitentia hoc diluentes, Domino dicant: Delicta ignorantiae meae ne memineris.
Abbreviated transcription (Latin):
cer eos non cont̾hitur mat̾moniũ quos ad optio
iuingit. quanto pocius acirnali oportet inter se contib¬
nio cessare. quos ꝓceleite sacram̃tũ regeneratio sẽi suͦ¬
tolins appellatur is quẽ gra diuma q̃ quẽ humina
uoluntas. ut filius aius ut fr: ms eet elegit. prunt¬
uq aib altua corporis comitione se cernumur. hies¬
que uiri filiũ exalia femina genitũ de sacrofin¬
te leuau̾it. pꝰmodũ possit cũ codẽ uiro copulari qͥ
iõ ungi ñ posse decernimꝰ : q scđm sicros canionesn
amboꝵ consensu. nulliꝰ religionis obtentu dcbt on¬
uix dimitte coniugẽ. ꝑtint aut̃ ad ingens uxoris
exitiũ. que hñs odio uirũ. uł infirmitatẽ &ꝰ ñ consi¬
cem. ñ exconsensu ad tp̃s. ut uacetis orationi. ⁊ it̃n
rrutimini inio ipsũ: netẽptet uos satanas ꝑꝑ in cnti¬
reuertant᷑ inid ipsum. p̃seram cũ dicat apłs uxor
sui corporis potestatẽ ñ ht̃. s uir. sic̃ uir potestatẽ sui¬

Expanded text:
ter eos non contrahitur matrimonium, quos adoptio jungit, quanto potius a carnali oportet inter se contubernio cessare, quos per coeleste sacramentum regeneratio sancti Ss appellatur is, quem gratia divina quam quem humana voluntas ut filius ejus vel frater meus esset, elegit, prudentiusque ab alterna corporis commistione secernuntur. quae viri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo jungi posse decernimus, quia secundum sacros canones, nisi amborum consensu, nullius religionis obtentu debet conjunx dimittere conjugem. Pertinet autem ad ingens uxoris exitium, quae habens odio virum, vel infirmitatem ejus non consiicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi; et iterum revertimini in idipsum, ne tentet vos Satanas, propter incontirevertantur in idipsum: praesertim cum dicat Apostolus: Uxor sui corporis potestatem non habet, sed vir; sic vir potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
tans. ł excontͣrio si lib̾a mulier seruo ꝑ errorẽ uine¬
ta sit. pꝰea ueritas reꝑta fuerit. dicendũ : om̃ino
nuptias non constitisse. Int̾ libum enĩ ⁊ ancillã.
seruũ ⁊ lib̾am mulierẽ. nuptie cont᷑hi ñ possunt.
Qd̃ si calliditate. ⁊ c̃tinentia dñi seruus ancillã sipã¬
ut lib̾am uiro ingenuo coniunxit ⁊ dotẽ ꝓ ea p̃sti¬
tit. ut ꝑꝑ nuptias dãpnationẽ lucret᷑ totam. uł
ꝓparte. Si quid gͦ tale contig̾it ipsã donationẽ
nulla lege quantũ ꝑtinet aseruitutẽ: huiꝰ mõi
sciens aut̃ ꝗ ñ concubuerit. forte enĩ iõ ħ facit. ut
pͥea negoriũ moueat hõĩ libero. qd̾ ancillã eius
duxit uxorem. ł ingenuc mulieri. qđ seruo eiꝰ nupta
at tam̃ nesciens non phibuerit. ⁊ nuptiȩ integro
ure consistant: i seriuił condicionis ꝑsona eripiat᷑
ad ingenuitatẽ. illo sine dubitationẽ aꝑto. qd̾ lib̾i
qui exhuiꝰ moĩ nuptiis ꝓcreati fuerint. tam inge¬

Expanded text:
ex contrario, si libera mulier servo per errorem coniuncta sit, posteaque veritas reperta fuerit, dicendum est, omnino nuptias non constitisse. Inter liberum enim et ancillam vel servum et liberam mulierem nuptiae contrahi non possunt. Quod si calliditate vel conniventia domini servus vel ancilla ma dotem pro ea praestitit, ut propter nuptias donationem lucretur totam, vel pro parte. Si quid ergo tale contigerit, ipsa donatione nulla lege quantum pertinet ad servitutem, hujusmodi sciens autem quod non concubuerit, forte enim ideo hoc facit ut postea negotium moveat homini libero, quod ancillam ejus duxit uxorem, vel ingenuae mattamen nesciens non prohibuerit, et nuptiae integro jure consistant, et servilis conditionis persona eripiatur, ad ingenuitatem illo sine dubio aperto, quod liberi qui ex hujusmodi nuptiis procreati fuerint, tam inge
Abbreviated transcription (Latin):
si ħ licet. om̃s uiri possunt quas iure sorati sunt femi¬
nas. si has odio habuerint. diu̾sis afflictionib macera¬
re. ⁊ qd legitime non fuerint asũpte: statĩ cogere. qui
ñ ut mortale crim̃ contͣ se dicant. illatis intollerabilib
negotiari uͦ aliqñ licet: aliqñ non licet. Aliqñ ectũ
eccłiatticꝰ que sit. licet ei negotiari. facto.: iam ñ lice.
& xp̃iano cũ urore sua conuenire aliqñ licet. aliqũ¬

Expanded text:
si hoc licet, omnes viri possunt, quas jure sortiti sunt feminas, si has odio habuerint, diversis afflictionibus macerare, et quod legitime non fuerint assumptae, fateri cogere: quin etiam, ut mortale crimen contra se dicant, illatis intolerabilibus negotiari uero aliquando licet et aliquando non licet. antequam enim ecclesiasticus quis sit, licet ei negotiari; facto iam non licet. et Christiano cum uxore sua conuenire aliquando licet, aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
uod aut̃ ingͣasti dehis qui in matͥmonio iuncti
st̃. ⁊ nubere non possunt. si ille aliã. ł illa aliũ
ducere possit. quib scͥptũ est. Uir ⁊ mulier sise
con uinxerint. ⁊ p̾ea dixerit mulier deuiro qđ ñ possit
coire cũ ea. si pot̾ ꝓbare ꝑ iustũ iudiciũ ꝗ uerũ sit.
accipiat alium. Si aut̃ ille aliã acceꝑit. separentur.
hãt quasi sororẽ. Qđ si retinałm uugale uolunt
rescinde. maneant utriq in nupti. Nã si huic ñ
potuit naturalit̾ concordare. qͦ mͦ alt̃i conueniet:
circo eam dimittẽ mendatii fulsitate molitur. Qd
si mulier causatur ⁊ dicit. uolo mat̾ eẽ. ⁊ filios ꝑ¬
creare: ut̃q eoꝵ .uii. manu ꝓpinquoꝵ tactis sacͦ¬
scĩs reliquiis iure iurando dicat. ut nũqͣ ꝑ com¬
mixtionẽ carnis con uincti. una caro effecti fuissẽ.
tunc uidr̃ mulierẽ scđas posse contͣhere nuptias.
humanũ dico ꝑꝑ infirmitatẽ carnis coꝵ. Uir aut̃
qui frigide nature ÷ : maneat sine coniuge. Qđsi

Expanded text:
uod autem interrogasti de his, qui in matrimonio juncti sunt, et nubere non possunt, si ille aliam vel illa alium ducere possit, quibus scriptum est: Vir et mulier si se conjunxerint, et postea dixerit mulier de viro, quod non possit coire cum ea; si potest probare per justum judicium quod verum sit, accipiat alium; si autem ille aliam acceperit, seppro uxore, habeat quasi sororem. Quod si retinaculum jugale volunt rescindere, maneant utrique innupti: nam si huic non potuit naturaliter concordare, quomodo alteri conveniet? circo eam dimittere mendacii falsitate molitur. Quod si mulier causatur, et dicit: Volo esse mater, et filios rocreare, uterque eorum septima manu propinquorum tactis sacrosanctis reliquiis, jurejurando dicat, ut nunquam per commistionem carnis conjuncti una caro effecti fuissent; tunc videtur mulierem secundas posse contrahere nuptias. Humanum dico, propter infirmitatem carnis eorum . Vir autem qui frigidae naturae est, maneat sine conjuge. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
i mat̾ marito defuncto. filioꝵ suoꝵ tutelã gub̾nare
maluerit: renuntiet scdis nuptiis in uiditio sine
iure iurando. res aut̃ suas filio suo inpubi obliget.
ut pociꝰ sint int̾ se coniuges ⁊̃ scꝑati. quã cũ his qͥb aliis¬

Expanded text:
i mater marito defuncto filiorum suorum tutelam gubernare i mater marito defuncto filiorum suorum tutelam gubernare maluerit, renuntiet secundis nuptiis in judicio cum jurejurando; res autem suas filio suo impuberi obliget, ut potius sint inter se conjuges etiam separati, quam cum his q
Abbreviated transcription (Latin):
in libos postulant. pͥus ꝗͣ confiriatio oficii calis in
c̃os iure eueniat. fatrantur actis sacram̃to p̃stito. ad ali¬
asse nuptias ñ uenire. Sane inoptione hui mõi nulla
cogatur. S liba inconditiones qͥs p̃stitimꝰ uoluntate
descendat. Nã si malunt alia optare matͥmonia: cu¬
infamiã quidẽ solu̾c pot̾it. si p̃ces imꝑatori porrex̾it.
& diuino pͥncipis nutu pͥoris. opinioni restituta
fuerit. res aut̃ apͥore marito sibi relictas: nullo mͦ
lucͣbit᷑¬
migrauit nuptias. pͥui legii ł dignitatib pͥoris
mariti non utatur. capło U XIIII.
i mulier lib̾oꝵ suoꝵ tutelã ãministrau̾it. ⁊ pꝰ incho¬
Datã ad minutrationẽ ad scdas nuptias migrare uo
debet. de iñ siuelit. ad matͥmoniũ scđ ꝑ ueniat. Si aut̃
hac obseruatione contẽpta scđas contraxerit nuptias.
non solũ res ipũus .i. matris. libis eiꝰ hipotetice ciculo
sub ponatur. s ĩ resuictrici. exp̃sentis constitutionis

Expanded text:
atio officii talis in eos jure eveniat, fateantur in actis sacramento praestito ad alias se nuptias non venire. Sane in optione hujuscemodi nulla cogetur, sed libera in conditiones quas praestituimus voluntate descendat. Nam si maluerit alia optare matrimonia, tuinfamiam quidem solvere poterit, si preces imperatori porrexerit, et divino principis nutu priori opinioni restituta fuerit; res autem a priore marito sibi relictas nullo modo lucrabitmigravit nuptias privilegiis vel dignitatibus prioris mariti non utatur. CAP. LXXII. i mulier liberorum suorum tutelam administravit, et post inchoatam administrationem ad secundas nuptias migrare voldebet. Deinde, si velit, ad matrimonium secundum veniet. Si autem, hac observatione contempta, secundas contraxerit nuptias, non solum res ipsius, id est matris, liberis ejus hypothecae titulo supponatur, sed etiam res vitrici ex praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
uetat dñs. cũ exponere uoluisset. qͥd sibi uellet qd̾ait.
ego dico ñ dñs. ⁊ cũ alloqueretur fideles quibe̾nt
conuiges infideles. diristi. qr dñs iussit ne c̃iugia
sibimet diuerse religionis copularentur: ⁊ ip̃sum
ad hibiusti testimoniũ dñi dicentis. Non accipies
uxorẽ filio tuo. a filiab alienigenarũ. ne tͣducat
cũ pꝰ deos suos: ut ꝑeat anima ciꝰ. Ad didisti ĩ uerba

Expanded text:
uetat dominus, cum exponere uoluisses, quid sibi uellet, quod ait: ego dico, non dominus, cum alloqueretur fideles, quibus essent coniuges infideles, dixisti: quia dominus iussit, ne coniugia sibimet diuersae religionis copularentur' et ipsum adhibuisti testimonium domini dicentis: non accipies uxorem filio tuo a filiabus alienigenarum, ne traducat eum post deos suos et pereat anima eius. addidisti etiam uerba
Abbreviated transcription (Latin):
con uge que ñ ht̃ uerã. Ideo aut̃ nec iuberi debuer fi¬
deles ab infidelib separari. qr ñ contra uissionẽ dñi
gentiles fuer̃ ambo con iuncti. Qm̃ gͦ ab infideli fi¬
set utile ⁊ fidele consiliũ. Uñ cũ dixisset demuliere cuiꝰ
uir mortuus fuerit. beatior aut̃ erit si sic ꝑ manserit scd̾
meũ consiliũ. nequis ħ consiliũ cãꝗͣ humanũ. ⁊ ñ di¬
uinũ contẽpnendũ putaret. ad iecit. Puto aut̃ qd. iego
adño iubentur. s ascõ eiꝰ famulo utilit̾ suadentur.
oed en dño enspiraate suideri. Ausit enĩ ut quisqua ei¬
cholicꝰ dixerit. qñ suadet ip̃c sanct᷑. ñ dñm sulabio¬

Expanded text:
coniuge, qui non habet ueram. ideo autem nec iuberi debuerunt ficoniuge, qui non habet ueram. ideo autem nec iuberi debuerunt fideles ab infidelibus separari, quia non contra iussionem domini gentiles fuerunt ambo coniuncti. Quoniam ergo ab infideli fiset utile et fidele consilium. unde cum dixisset de muliere, cuius uir mortuus fuerit: beatior autem erit, si sic permanserit, secundum meum consilium, ne quis hoc consilium tamquam humanum et non diuinum contemnendum putaret. adiecit: puto autem, et ego a, quae non a domino iubentur, sed a sancto eius famulo utiliter suadentur, eodem domino inspirante suaderi. absit enim, ut quisquam catholicus dixerit. quando suadet
Abbreviated transcription (Latin):
litat sius stipendiis umꝗͣ: Quis plantat uineã. &. de
fructu eiꝰ non edit: Qͥs pascit gregẽ ⁊ de lacte gregiᷤ
nꝑcipit : & paulo pꝰ. Si alii inquit potestatis ur̃e par¬
acipant. non magis nos: Si non sumꝰ usĩ apotestate.
Iuiri ł femine non ꝓ hibent᷑ adño. ut neq iubeantur.
pũ si dimitẽ tales con uiges iuberentur. nullus locus
ũt consilio monentis apłi ne ħ fierit. Nullo mͦ enĩ qd
dnis iubet. seruus bonꝰ ꝓhib̾et. Item. Cum gͦ cepisset gen¬
con uigalib exqͥb si ñ ambo credent.s unꝰ. aut una.
⁊ infideł cũ fideli consentiret habitare. nec ꝓ hibi aoño
debuit fideł infidelẽ dimitte. nec iuberi. Iõ sł iiꝓhi
beri: qr iusticia ꝑmittit a fornicante discede. ⁊ infideł
hominis fornicatio ÷ maior corde. nec uera eiꝰ pudicitia
cũ con iuge dici pot̃. qr om̃e qđ ñ est exfide peccatũ :.
Quã us uerã fidelis habeat pudicitiã. ⁊̃ cũ infideli

Expanded text:
lantat uineam et de fructu eius non edit? quis pascit gregem et de lacte gregis non percipit? et paulo post, si alii, inquit, potestatis uestrae participant, non magis nos? sed non sumus usi hac potestate, viri vel feminae non prohibentur a Domino, ut neque jubeantur. Nam si dimittere tales uxores juberentur, nullus locus esset consilio monentis Apostoli ne hoc fieret. Nullo modo enim quod Dominus jubet, servus bonus prohibet. Item cum ergo coepisset genconjugibus, ex quibus si non ambo crederent, sed unus aut una, et infidelis cum infideli consentiret cohabitare, nec prohiberi a Domino debuit fidelis infidelem dimittere, nec juberi; ideo sciliberi, quia iustitia permittit a fornicante discedere et infidelis hominis fornicatio est maior in corde, nec uera eius pudicitia cum coniuge dici potest, quia omne quod non est ex fide, peccatum est: quamuis ueram fidelis habeat pudicitiam etiam cum infideli
Abbreviated transcription (Latin):
orrendus .⁊ incultꝰ uir ÷. Semel ambrosii¬
placuit. Nũqͥd uir ÷ alius eligendꝰ: Comparẽ
suũ ⁊ equus diligit. ⁊ si mutetur alius. traħe
lem repudias tuũ. ⁊ sepe putas mutandum.
incognita causa quasi cognita: pudoris ex eqͤris

Expanded text:
orrendus et incultus est vir qui semel orrendus et incultus est vir qui semel placuit: nunquid vir alius, eligendus est? Comparem suum equus diligit et si mutetur, alius traherlem repudias tuum, et saepe putas mutandum,  et statim incognita causa, quasi cognitam pudoris exsequeris
Abbreviated transcription (Latin):
est: ut exponens dñi sermonẽ quẽ plixũ in montem
hũit. uͥ uentũ est ad questionẽ de conuigib dimit¬
coniuges infideles. ut consentientes habitare secũ:¬
non dimict̾ent. Qd̃ utiq iõ monendũ ñ iubendũ
fuit. ꝓ ũ tanto pondere ꝓhibendi sunt hominesfã¬
cere licita. quã ius non expediant. quanto pondere
sunt mou̾e dignat᷑. ħ fecit parcendo infirmitati.
ñ p̃iuidicando ussioni. Uñ sic dixit. Non ut con¬
fundã uos ħscribo. s ut filios Rinimos moneo Qo
ht̃ questionis. uͥ ait ego dico non dñs: Item. uͥait.
Ecce ego paulus dico uob. qr si circũ cidamini. Ep̃s

Expanded text:
rmonem quem prolixum in monte habuit, ubi ventum est ad quaestionem de conjugibus dimitconjuges infideles, ut consentientes habitare secunon dimitterent. quod utique ideo monendum, non iubendum fuit, quia non tanto pondere prohibendi sunt homines facere licita, quamuis non expediant, quanto pondere sunt! monere dignatus est, hoc fecit parcendo infirmitati, non praeiudicando iussioni. unde si dixit: non ut confundam uos, haec scribo, sed ut filios meos carissimos moneo, quid habet quaestionis, ubi ait: ego dico, non dominus? item ubi ait: ecce ego Paulus dico uobis, quia si circumci
Abbreviated transcription (Latin):
Ithec consentit habitare cũ alo. non dimittat illam.¬
erit infideł. in muliere fideli. ⁊ scĩficata erit mulier
fuit uxor: Eruntq appellandi naturales. uł qr ulegi¬
cimũ ÷ matͥmoniũ ut uob̾ uidetur. nͥ illud qd pꝰbaptis¬
mũ assumit᷑. Ipse dñs dum int̾rogaretur auidis si li¬
cere dimitt̾e uxorẽ. aut expon̾et fieri nondebere. ad
cutus eẽ credat᷑. qͥ pꝰ baptisiũ uxores sorciunt᷑. memi¬
nerint ħ n auid eis interrogatũ: ⁊ uidis eẽ responsũ.

Expanded text:
nsentit habitare eum illa non dimittat illum.erit infidelis in muliere fideli, et sanctificata erit mulier fuit uxor, eruntque appellandi naturales, vel quia non legitimum est matrimonium ut nobis videtur, nisi illud quod post baptismum assumitur? Ipse Dominus, cum interrogaretur a Judaeis si liceret dimittere uxorem, atque exponeret fieri non debere, addcutus esse credatur, quae post baptismum sortiuntur, meminerint hoc et a Judaeis interrogatum, et Judaeis e
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ tantũ qđ absit inferior. sĩ fidẽ deo fregeris qͥnto
beatior siꝑsolueris. Nec ideo te uouisse peniteat. immo
gaudere te non licere. q cũ tuo detͥm̃to licuisset.
aggredere itaq intpidus. ⁊ dict̾a imple fact̾is. Ipse ad¬
uiuabit. qui uota tua expeat. Felix ÷ necessitas. que
meliora compellit. Una sola ẽẽ causa posset. quate io
ꝗs uouisti non solũ non hortarem. uerũ ã ꝓhibererq ent¬
seror si forte sua coniun rit. ħ tecũ suscipe aisen suit¬

Expanded text:
autem tanto — quod absit — miserior, si fidem deo fregeris, quanto autem tanto — quod absit — miserior, si fidem deo fregeris, quanto beatior, si persolueris. nec ideo te uouisse paeniteat, immo gaude iam tibi non licere, quod cum tuo detrimento licuisset. adgredere itaque intrepidus et dicta imple factis; ipse adiuuabit, qui uota tua expetit. felix est necessitas, quae in meliora compellit. Una sola esse causa posset, qua te id, quod uouisti, non solum non hortaremur, uerum etiam prohiberemus implere, si forte tua coniux hoc tecum suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
displiceres deo. ꝗ coniuge tuo nondũ defuncto. ñ
induereris. sic̃ anna. s sic̃ susinna. Augꝰ in epła ad
cosdem ipsos ꝑcinentes ad dext̃am regnũq celoꝵr. insus
gͣdib m̃itisq diftiuguere. atq ostende quo differat
uita conuigalis filios ꝓcreantiũ patrũ. matrũ fami¬
lias. uerũptam̃ religiosoꝵ ac pioꝵ. ab ea uita. quã deo
uoliustis. si nẽ ad eam uouendã exortandus eẽs. S: qi
iam uouisti. iã te ob strinxisti. aliud tͥ facere ñ licit.
Priusqͥ eẽs uoci reus: libum fuit quo eẽs inferior. quiᷤs
non sit gratulanda lib̾tas. qua fit. ut non debeat᷑.
quã cũ lucro redditur. Nunc uͦ q cenetur ap̃dm̃
s̃ponsio tua. nonte ad magnã iusticiã inuito. sed
a magna iniquitate de terreo. Non enĩ talis enitsi
non feceris quod uouisti. quał mansisses si uicħ
tale uoluisses. Minor enĩ tunc esses: non pcior. Modo

Expanded text:
displiceres deo. quod coniuge tuo nondum defuncto non displiceres deo. quod coniuge tuo nondum defuncto non induereri# sicut Anna sed sicut Susanna. Neque enim et osdem ipsos pertinentes ad dexteram regnumque caelorum in suis gradibus meritisque distinguere atque ostendere, quo differat uita coniugalis filios procreantium patrum matrumque familias uerum tamen religiosorum ac piorum ab ea uita, quam uos deo uouistis, si nunc ad eam uouendam exhortandus esses; sed quia iam uouisti, iam te obstrinxisti, aliud tibi facere non licet. priusquam esses uoti reus, liberum fuit, quo esses inferior, quamuis non sit gratulanda libertas, qua fit, ut non debeatur, quod cum lucro redditur. nunc uero, quia tenetur apud deum sponsio tua, non te ad magnam iustitiam inuito, sed a magna iniquitate deterreo. non enim talis eris, si non feceris, quod uouisti, qualis mansisses, si nihil tale uouisses. minor enim tunc esses, non peior; modo
Abbreviated transcription (Latin):
tu saltem constantissime ꝑscu̾a. Quod ce ñ exhortarer
parit̾ tẽꝑabatis a cõmixtione carnali. ideo maritꝰ cuuiꝰ
eẽ destiterat : immo uͦ tanto sanctiꝰ uit̃ uos conuiges
manebatis. quanto sanctiora concordit̾ placita serua
batis. Nicħ gͦ detua ueste. nicħ deauro ł argento. łqͣcũq
peccunia. ł reb ullis terrenis. sine arbitrio eiꝰ facere de¬
uuiduli uestt disfincus qͥ pot fiddib conuigatis ca¬
in religionis cius ił obseruantia conuenire. hunea
mareriis si depon̾e noluit. ne te uelud uidiq̃ illo u¬
uento u istars. puto q non fuerat in hic re usq aubs¬
erpedire obtẽpate candidis morib. quĩ nigellisues¬
tib repugnare: Quia ⁊ site induintũ monache de¬
lectabat. ⁊̃ hgrauiꝰ ponet marito obseruato exornatay
sumi. ꝗ illo inconsulto contẽptoq p̃sumi. Qđ si oi¬
no non sitiet. qͥd tuo ꝓposito de ꝑiret : Absit ut &hic

Expanded text:
tu saltem constantissime persevera. Quod te non exhortarer,tu saltem constantissime persevera. Quod te non exhortarer,pariter temperabatis a commistione carnali, ideo maritus tuus esse destiterat, imo vero tanto sanctius inter vos conjuges manebatis, quanto sbatis. nihil ergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel quacumque pecunia, rebus ullis terrenis tuis sine arbitrio eius facere dea uiduali ueste distinctus, qui potest fidelibus coniugatis salua religionis obseruantia conuenire. hunc te maritus si deponere noluit, ne te uelut uiduam illo uiuente iactares, puto, quia non fuerat in hac re usque ad disexpediret obtemperare candidis moribus quam nigellis uestibus repugnare, quia. etsi te indumentum monachae delectabat, etiam hoc gratius posset marito obseruato exoratoque sumi quam illo inconsulto contemptoque praesumi? quod si omnino non sineret. quid tuo proposito deperiret? absit, ut hinc
Abbreviated transcription (Latin):
adtp̃s ut uacetur orationi. n exconsẽnsu. Noluit con¬
iuges cirnali inuicẽ fraudare debito. It̃. Si dicat uir
oimicto qͥdẽ uxorẽ sine ulla causa fornicatio nis. sed
continens ꝑ manebo. idõ ne dicemꝰ eũ impune fecise
qđ fecit: Quis ħ dr̃e audebit. ⁊ qͥ uoluntatẽ dm̃i hec
dicentis intelligit. qm̃ nec continentiȩ causa dimiti
conuigẽ uoluit qͥ solam fornicationis causã excepit.
Item. Ecce placuit continentia mulieri. uiro ñ placuit.
Discessit auiro mulier. ⁊ cepit iuuere continent᷑. ipsa
scł casta mansura. s factura ꝗ dñs non uult. ad ult̾m
uirũ. qr cũ se noncontinuerit. alt̾am queret. Quio su¬
mꝰ dicturi mulicri: nõne ꝗ dic̃ ecłie sana doctrina.
redde debitũ uiro: nã dũ cu queris uñ amplius one¬
reris. ille uñ dãpnetur inueniat. Aug̃ ad ediciam¬
uod deo pari consensu ambo uoueratis. ꝑ seuerant̾ usq
infinẽ redde debiustis. A quo ꝓposito silapsus: ille.

Expanded text:
pus, ut vocetur orationi , nisi ex consensu, voluit conjuges carnali invicem fraudare debito. Item . Si dicat vir: Dimitto quidem uxorem meam sine ulla causa fornicationis, sed continens permanebo, ideone dicemus eum impune fecisse quod fecit? Quis hoc dicere audebit, qui voluntatem domini haec dicentis intelligit, quoniam nec continentiae causa dimitti conjugem voluit, qui solam fornicationis causam excepit? Item . Ecce placuit continentia mulieri, viro non placuit; discessit a viro mulier, et coepit vivere continenter, ipsa scilicet casta mansura, sed factura quod Dominus non vult adulterum virum: qui cum se non continuerit alteram quaeret. Quid sumus dicturi mulieri, nonne quod dicit Ecclesiae sana doctrina: Redde debitum viro , ne dum tu quaeris unde amplius honoreris, ille unde damnetur inveniat? CAuod Deo pari consensu ambo voveratis, perseveranter usque in finem reddere debuistis. A quo proposito si lapsus est ille,
Abbreviated transcription (Latin):
Si ñ ꝑꝑlibidinẽ. s ꝓpt̾ iniuriã dimittis uxorẽ. qͣre
exꝑtus infelices pͥores nuptias. nouarũ te inmittis
ꝑicło. Noc non qi pot̾at euenire. ut uixta eandelegi
uxor quoq marito daret repudiũ: eadẽ cautela
p̃cipitur. ne scđm accipiat uirũ. Et qr meretrix.i que
simel fuerat adult̾a. obꝓbriũ nontimebat: scđo ñ
nub̾e p̃cipitur uiro. qd̾ si talẽ duxerit: sub ad ult̾ii¬

Expanded text:
 libidinem, sed propter injuriam dimittis uxorem: quare expertus infelices priores nuptias, novarum te immittis periculo? Necnon quia poterat evenire, ut juxta eamdem legem uxor quoque marito daret repudium, eadem cautela praecipitur, ne secundum accipiat virum. Et quia meretrix, et quae semel fuerat adultera, opprobrium non timebat, secundo praecipitur viro, quod si talem duxerit, sub adult
Abbreviated transcription (Latin):
um̃e ꝑpende. ⁊ uide. si sic canonice a cua es solutꝰ uxere
icuai uxor ita pollicita ÷. ⁊ tu illa ad implete bonũ in¬
eptũ. ⁊ uetũ ur̃m. Alit̾ enĩ ñ debemꝰ uob necessitatẽ¬
uod debeant femine q̃ captis uiris ⁊ incaptitacem
auctis aliis uiris nupserant. putantes inter emitos
maritos ⁊ remeatis decaptiuitate pͥorib uiris copula¬
ri. ut ciuiq id qd̾ legitime hũit reformetur. ⁊ recipia
dade iꝑgͣuissimos hostilitatis incursus. ita qͥdam
dicatis ee oiu̾sa coniugia: ut ab ductis incartiuitatẽ
uiris femine eꝵ remanserint destitute. que uiros pera¬
credent libundos. ⁊ inalioꝵ conuigio sollicitiedine
liora conu̾so. non nulli eoꝵ qͥ putabant᷑ ꝑisse remearuit.
merito caritas tua uidetur ambig̃e. qͥd demulierib q̃
aliis sunt iuncte uiris. a nob debeat ordinari. S ꝙ no¬
agnouimꝰ. ut que dñs iitix̃ homo non separet. nec ẽẽ t̃
ut legitimarũ fecła nuptiarũ redintegnda credamꝰ.

Expanded text:
erpende et vide si sic canonice a tua es solutus uxore, et tua uxor ita pollicita est; et tu et illa adimplete bonum incoeptum, et votum vestrum; aliter enim non debemus vobis necessitateQuod debeant feminae quae, captis viris et in captivitatem ductis, aliis viris nupserant, putantes interemptos maritos, remeatis de captivitate prioribus viris copulari: ut cuique id quod legitime habuit reformetur, et recipiat ravissimos hostilitatis incursus ita quaedam dicatis divisa esse conjugia, ut adductis in captivitatem viris feminae eorum remanserint destitutae, quae viros procrederent liberandos, et in alioliora converso, nonnulli eorum qui putabantur periisse remeaverint, merito charitas tua videtur ambigere quid de mulieribus quae aliis junctae sunt viris a nobis debeat ordinari. Sed quia noagnovimus ut quos Dominus junxit, homo non separet, necesse est ut legitimarum reintegranda nuptiarum foedera credamus,
Abbreviated transcription (Latin):
sonib uit pote penit᷑ deuictus. donũ remcassc̃. & post
multos dies quorundã sapientiũ consilio adiã dicte
mulieris cubile reodisse diceris. Nunc aut̃ sit tua
uxore uti liceit: nr̃m reqͥris consiliũ. Si ita deniq al
n uius nuntius narrat non uidet᷑ nob̵ rationabilt̃
neq sana mente io factũ. qm̃ cũ om̃i homini ad mo¬
nachicĩ uitã tenendi. legalit̾ sc̃e ⁊ iuste sit ꝑagindũ.
i cont̾ leges inmacit̃ ⁊ inolent̃ atua uxore para c̃rore¬
mortis. patĩ cue infirmitatis dolorib exanimatꝰ. de¬
uia secutus nulla ut dr̃ licentia accepta. recessisti. ⁊
monast̾ia petisti. Non enĩ uiolentia. s expari uolu
steriũ recipiendꝰ : nisi uxor illiꝰ femineũ monast̾iũ
elegerit. aut ꝓfessa contiuentiã. habitũ cũ festinati¬
one mutauerit. Sc̃s enĩ basilius ep̃c de hac re caliter
dic. Si quis conuigatus uult conuerti ad monastiũ.

Expanded text:
 utpote penitus devictus, domum remeasse et post multos dies quorumdam sapientum consilio ad jam dictae mulieris cubile rediisse diceris. Nunc autem, si tua uxore uti liceat, nostrum requiris consilium. Si ita denique est ut tuus nuntius narrat, non videtur nobis rationabiliter neque sana mente id factum. Quoniam cum omni homini ad monachicam vitam tendenti legaliter et juste sit peragendum, tu contra leges minaciter et violentmortis partim tuae infirmitatis doloribus examinatus, devia secutus, nulla, ut dicitur, licentia accepta, recessisti et monasterium petisti. Non enim violentia, sed ex pari volsterium recipiendus est, nisi uxor illius femineum monasterium elegerit, aut professa continentiam, habitum cum festinatione mutaverit. Sanctus enim Basilius de hac re taliter dicit : Si qui
Abbreviated transcription (Latin):
uo incaptiuitate ursa mulier teneret᷑. iliud c̃uigii
cũ presticuta fontanũ cõmisisse cognoscimꝰ. do
se memorati eẽ ꝑdocuit. Qua dere dñe fili m̃ito il¬
lustris statiuimꝰ fide catholica suffragante. illudce
coniugiũ. qd̾ erat pͥmitꝰ gra diuina fundatũ. conuẽ¬
tũq scđe mulieris. pͥore suꝑ stite nec diuortio eieta.
maritũ uiulere incaptiuitate constitutũ. nullãbir
licentiã urores coꝵ migrare ad aliud matͥmoniũ. Ex qił

Expanded text:
um in captivitate Ursa mulier teneretur, aliud conjugium cum Restituta Fontanum commisisse cognoscimus, sed se memorati esse perdocuit. Qua de re, fili merito illustris, statuimus, fide Catholica suffragante, illud esse conjugium quod erat primitus gratia divina fundatum, conventumque secundae mulieris priore superstite nec divortio ejecta nmaritos vivere in captivitate, constitutum est nullam habere licentiam uxores eorum migrare ad aliud matrimonium. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
cãq sumo ituclio chiecbga coniugem tuã. cĩquã ꝓp̾o¬
camẽ cuã fouere acdiligere ꝓcurato. ⁊ ne illa ade ulle
pacto consencias discede. ugilant̾ antendas. Uni
si uult ate disceđe. corripe immo corrige ea. iracali
incentione ꝑ om̃ia reuocare sitage. Iam uͦ si amore
puditicie seꝑationẽ querit. ⁊ conuigalis comubiiso¬
lucionẽ efflagitat: certũ ÷ apło dicente. ꝙ mulier.
sui corporis potestatẽ non habet .s. uit. Uerũ si n ipse
pudicitiã sectatꝰ. religionis obtentu copuli dissoluere
uelit. tm̃ ne simulate fiat concedimus. Nã licet sit
scͥptũ ꝗo ds̃ conuinxit. homo non separet. ꝯs cñ ⁊ ñ hõ
separat. qñ diuini amoris intuitu. exconsensu utsq
fieri mutuã separationẽ urãm ꝓhibemꝰ.ex regist᷑ ad

Expanded text:
 conjugem tuam tanquam propriam carnem fovere ac diligere procurato, et ne illam a te ullo pacto consentias discedere, vigilanter attende. Unde si vult a te discedere, corripe, imo corrige eam, et a tali intentione per omnia revocare satage. Jam vero si amore pudicitiae separationem quaerit, et conjugalis connubii solutionem efflagitat, certum est, Apostolo dicente, quia mulier sui corporis potestatem non habet, sed vir. Verum si et ipse pudicitiam sectatus religionis obtentu copulam dissolvere vis, tantum ne simulate fiat concedimus. Nam licet sit scriptum: Quod Deus conjunxit, homo non separet, Deus tamen et non homo separat, quando divini amoris intuitu, ex consensu utriusque fieri mutuam vestram separationem prohibemus: siquid
Abbreviated transcription (Latin):
consenserint uita. nulla tenꝰ sine conscientia ep̃i
fiat. ut ab co singłarit̃ ꝓuiso constituantut loco. Nlĩ
uxore nolente. aut alt̾o eoꝵ. ⁊̃ ꝓtali re matmoniũ¬
Cui nos scͥpsimꝰ. ñ ħ alit̾ fieri posse: nͥ eandẽ uitã con¬
u dicunt aliqͥ religionis causa conuigia debere
dissoliu: sciendũ ÷ qr ⁊ si hoc lex humana conces¬
sit. Lextñ aiuina ꝓhibuit. ꝑ se enĩ ueritas dix̃. Que
ds coninxit: homo non separet. Que ĩ ait. N licet¬

Expanded text:
consenserint, nullatenus sine conscientia episcopi fiat; ut ab eo loco singulariter proviso constitnuantur. Nam uxore volente aut altero eorum, etiam pro taliCui nos scripsimus, non aliter hoc fieri posse nisi eandem vitam con dicunt religionis causa conjugia debere dissolvi, sciendum est quia etsi hoc lex humana concessit, lex divina prohibuit. Per se enim Veritas dicit: « Quod Deus conjunxit, homo non separet . » Qui etiam ai
Abbreviated transcription (Latin):
& ac uit᷑ plurib nuptiis. solent homines mouere
questionẽ. Uñ & breuit respondeam. Nec uillas nuptias
audco d ĩpnare. nec eis uererundiã numerositatis au¬
ferre. It̃. Nec cont᷑ humane uerecundie. sensũ audleo
are. ut quotiens uoluerit uiris mortuis nubat femi
ubet nuptias audeo condẽpnare. Augꝰ¬

Expanded text:
et de ultra pluribus nuptiis solent homines movere quaestionem: unde et breviter respondeo, nec ulli nuptias audeo damnare, nec eis verecundiam numerositatis auferre. Item: Nec contra humanae verecundiae sensum audeo dicere, ut quoties voluerit mortuis viris nubat feminibet nuptias audeo condemnare.
Abbreviated transcription (Latin):
ant copulata conuigia. Quare cont᷑ dñi iussum.
contͣ doctrinã suam. cont᷑ p̃ceptũ testam̃ti ueteris
⁊ noui ubi apłs. ut diuerse fidei maneant copuldã.
am inconiugio positos non sosũ monet.s ⁊̃ iubet.
secit cñ ut si alt̃ econuigib credidisset. alc̾m non
credentẽ. secũ tñ habitare cousentientẽ. ñ dimitẽt.
his uerbis cuis aliudħ. aliud eẽ illud satis eiuiden¬
ter ostendis. Illud enĩ de his conuigiis agr̃. q̃ sibi
pͥmitꝰ copulant᷑ ne nubat femina ñ sue religionis
iuro. ł ne uirtalem ducat uxorẽ. Id enĩ ut dicis
dis. s de conuinctis. ambo quippe unius eiꝰd infide¬
litatis fucr̃ qñ coniuncti sunt. s eungłiũ cũ uenis
:ħ sine scrupulo ullius dubitationis apparet. cur
fidelẽ cũ infideli conuigio ꝑmanere. non ⁊ dñs.
sic̃ apłs iubet. nͥ forte uto loco uacat illud. ꝙ tã fide¬
lit̾ ipse ait. An uultis exꝑĩtũ acciꝑe eiꝰ qui inme
An inħ explanando aliꝗͣto diligentius in morabor.

Expanded text:
contra Domini jussum, contra doctrinam sanctam, contra praeceptum Testamenti Veteris et Novi jubet Apostolus, ut diversae fidei maneant copulata cjam in conjugio positos non solum monet, sed etiam jubet, ut si alter ex conjugibus credidisset, alterum non credentem, secum tamen habitare consentientem non dimitteret\'. his uerbis tuis aliud hoc, aliud esse illud satis euidenter ostendis. illud enim de his coniugiis agitur, quae sibi primitus copulantur, ne nubat femina non suae religionis uiro uel uir talem ducat uxorem. id enim, ut dicis,dis, sed de coniunctis? ambo quippe unius eiusdemque infidelitatis fuerunt, quando coniuncti sunt; sed euangelium cum uenissaliud est hoc, quod sine scrupulo ullius dubitationis apparet, cur fidelem cum infideli in coniugio permanere non et dominus sicut apostolus iubet? nisi forte isto loco uacat, quod tam fidenter ipse ait: an uultis experimentum accipere eius, qui in meAn in hoc explanando aliquando diligentius immorabor?
Abbreviated transcription (Latin):
uigio ꝓrecedens. ⁊̃ fide ꝑdita sacram̃tũ fidei non di¬
mittit. qd lauacro regn̾ationis accepit. Redd̾et᷑ eni
ꝓcul dubio redeunti. si amississet abscedens. ht̃ aut̃ ħ
qͥ recesserit. ad cumulũ supplicũ. non ad meritũ p̃mii.
⁊ abusu carnał concupiscentiȩ in ꝑpetuũ continere.
absit ut uincłm int̾ illos con iugale rũpatur. Immo
firmiꝰ erit. quo magis ea pacta secum inier̃ q̃ carius
concordiq seruanda sunt: ñ uoluptariis corporũ
nerib. s uoluntariis affectib animoꝵ. Eugenu pͣp¬

Expanded text:
 fide perdita sacramentum fidei non amittit, quod lauacro regenerationis accepit. redderetur enim procul dubio redeunti, si amisisset abscedens. habet hoc autem qui recesserit ad cumulum supplicii, non ad meritum praemii.  ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum continere, absit ut uinculum inter illos coniugale rumpatur; immo firmius erit, quo magis ea pacta secum inierunt, quae carius concordiusque seruanda sunt, non uoluptariis corporum nexibus sed uoluntariis affectibus animorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitiã. ẜ pociꝰ laudandus. ꝗ̃ exmͣ bonã fecerit. Non
enĩ qͥ bonꝰ ꝑ manet. ipse polluit᷑. si societur malo. s qͥ
latũ. s fornicariã assũpsisse pudicitiã ꝗ aña ñ habebat.
m̃etͥtib honestiorẽ uitã eligere sine ꝗ aliqͦ timore. ꝗͣ uis
iuratoriã cuitionẽ erposuer̃. hii aut qͥ tale tus uirindũ
qegerunt. & cont̃ castitatẽ oꝑam suil deder pene pomii¬

Expanded text:
dicitiam, sed potius laudandus quod ex mala bonam fecerit. Non enim qui bonus permanet, ipse polluitur, si societur malo; sed qui latum, sed fornicariam assumsisse pudicitiam, quam antea non habebat. honestiorem vitam eligere sine aliquo amore, quamvis juratoriam cautionem exposuerunt. Hi autem qui tale jusjurandum xegerunt
Abbreviated transcription (Latin):
i uxor una caro sunt. & religionis causa uir dimittt
uxorẽ ł mulier uirũ inħ mundo remanentẽ. ł fortas¬
se ao illicita migrantẽ: que ÷ ista conuersio. inqua
ead̾ᷤ caro expaitẽ cransit ao continentiã. ⁊ erpate rẽ¬
manet inpollucione: Si uͦ ut̾sq conueniat continentem
uitã aucere. ħ quis audeat accusare. Item. um boni
onuiges aut meritũ aug̾e desidant. aut ante acdeiute
culpas aelere. ut se ad continentiã astringant. ⁊ meliorẽ¬
uitã appetant. licet. Si uͦ continentiã quã uir appeat
mislier recusat. diuidi c̃ iugiũ ñlicet. Semo¬

Expanded text:
ro sunt, et religionis causa vir dimittat uxorem, vel mulier virum in hoc mundo remanentem, vel fortasse ad illicita migrantem, quae ista conversio in qua eadem caro, et ex parte transit ad continentiam, et ex parte remanet in pollutione? Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accusare? Item. Cum boni conjuges aut meritum augere desiderant, aut anteactae vitae culpas vitam appetant, licet. Si vero continentiam quam vir appetit mulier recusat, dividi conjugium non licet. De
Abbreviated transcription (Latin):
łeietũ ł excõmimicatũ uidi. Sed ħi om̃s in nr̃a com¬
munione ⁊ fuerunt ihuc usq ꝑdurant. qr neminẽ
deicere ł remou̾e pot̾at. qͥ p̃dicons talia citubabat. in¬
telleristi imꝑator exsupͣ memoratis. ñ potuisse ut ñ
dicamꝰ p̾latũ suũ saltt̃ quẽ libri remouere. qͥ fuerant
olim remoti. nec dicere quẽꝗͣ iã ante ꝓstrati. Exder¬

Expanded text:
el excommunicatum videri. Sed hi omnes in nostra communione fuerunt et hucusque perdurant, quia neminem dejicere vel removere poterat, quae praedicans talia titubabat. Intellexisti, imperator, ex supra memoratis non potuisse, ut non dicamus praelatum suum saltem quemlibet removere qui fuerat olim remotum, nec dejicere quemquam jam ante prostrati.
Abbreviated transcription (Latin):
s puellis raptis. nec non desponsacis. in calcedonen¬
ni c̃cilio scͥptũ: Eos qͥ rapiunt puellas sub nomere
simul habitandi. co oꝑantes ⁊ coniuentes raptorb
decreuit scĩ synodus ut si quidẽ clerici st̃. decidit
degridu ꝓpͥo. Si uͦ laici. a nathematicent᷑. Quibus
Aatur intelligi. qualit̾ huiꝰ mali auctores dãpnas
sunt. qñ parcipes consilii coniuentes canto anathe¬
mate feriuntur. ⁊ iulta canonicã auctoritatẽ. adc̃¬
uigia legitima rapta siure uendicate nulla cenus
Inec dum eas quas rapuerant. cũ uoluntate paren¬
tium sub p̃fato desponsationis. ł dotalicũ nomine.
in coniuigiũ sũptas hñt. qñ in om̃iũ aures ħ fuert
constitutio ymulgata. ab earũ coniuntione separeai¬
tur. ⁊ publice penitñtiȩ subigantur. Rapte aut̃. pa
pantib placito coniugio socientur. Non in his regłan
conitituimꝰ. s ut uerbis magni leonis utam. ꝗ sit co¬
lexaibilius estimamus. ꝗ si unꝰ ex conuigatis obierit:

Expanded text:
e puellis raptis nedum desponsatis in Chalcedonensi concilio scriptum est: Eos qui rapuerant puellas sub nomine simul cohabitandi cooperantes et conniventes raptoribus, decrevit sancta synodus, ut siquidem clerici sgradu; si vero laici, anathematizentur. Quibus verbis datur intelligi, qualiter hujus mali auctores damnandi sint, quando participes consilii et conniventes tanto anathemate feriuntur, ut juxta canonicam auctoritatem ad conjugia legitima raptas sibi jure vendicare nullatenusi necdum eas quas rapuerunt, cum voluntate parentum sub praefato desponsionis vel dotalitii nomine in conjugium sumptas habent, quando in omnium aures haec fuerit constitutio tur, et publicae poenitentiae subigantur, raptae autem papartibus placito conjugio socientur. Nam in his regulam non constituimus, sed ut verbis magni Leonis utamur quid sit tolerabilius aestimamus. Quod si unus ex conjugatis obierit, et