comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pletũ. quorũ iniquorũ int̾ uos constitu¬
torũ. sacrificia dñs ñ accepta Aliorum
uͦ ex uobis atq in uobis acceptare sacri.¬
ficia qui dei p̃cepta custodiunt. hoc ñ ẽ
cur possit dici. ubi nullus omnino ur̃m
ẽ. qui scłm legem quȩ demonte syna pro¬
cessit manibꝰ suis sacrificiũ possit offerre:
Neq hoc ita p̃dictum et impletũ est ut
uos ꝓpħica sententia respondere ꝑmit¬
tat. quia manibꝰ ñ offerimus carnem. cor¬
de et ore offerimus laudẽ: Scd̃m illud
in psalmo: Immola deo sacrificiũ laudis:
Etiã hinc contradicit uobis. qui dicit. ñ
ẽ mͥ uoluntas in uobis Deinde ne existi¬
metis. ñ offerentibꝰ uobis nec illo accipi¬
ente de manibꝰ ur̃is deo sacrificium non
offerri quo quidẽ ille ñ eget qui donorũ
nr̃orũ nullius indiget: tamen quia sine
sacrificio ñ ẽ qđ ñ illi s nobis utile ẽ ad¬
iungit et dicit Quia aboriente sole usq
in occidentẽ nomen meũ clarũ factũ ẽ.

Expanded text:
 iniquorum inter vos constitutorum sacrificia Dominus non acceptat; aliorum vero ex vobis atque in vobis acceptare sacrificia, qui Dei praecepta custodiunt. Hoc non est cur possit dici, ubi nullus omnino vestrum est, qui secundum Legem, quae de monte Sina processit, manibus suis sacrificium possit offerre. Neque hoc ita praedictum et impletum est, ut vos prophetica sententia respondere permittat, Quia manibus non offerimus carnem, sed corde et ore offerimus laudem, secundum illud in Psalmo: Immola Deo sacrificium laudis . Etiam hinc contradicit vobis, qui dicit, Non est mihi voluntas in vobis. 13. Deinde ne existimetis, non offerentibus vobis, nec illo accipiente de manibus vestris, Deo sacrificium non offerri; quo quidem ille non eget, qui bonorum nostrorum nullius indiget: tamen quia sine sacrificio non est, quod non illi, sed nobis utile est, adjungit et dicit, Quia ab oriente sole usque in occidente
Abbreviated transcription (Latin):
Iosse debetis et intelligere qui potestis. cre¬
dere autem qui intelligere nundũ potestis.
in ea substantia qua łs ẽ. non quasi ꝑ corpo¬
ris molem sensus locis ꝓpriis distributos.
sicut incarne mortali quorumcumq anima¬
lium alibi ẽ usus. alibi auditus. alibi olfactꝰ.
ꝑ totum autem tactus: Absit hoc credere in
illa in corporea in mutabiliq natura: dudi¬
re gͦ ibi et uidere id ipsum ẽ: Dicitur et olfac¬
tatis: Et gustus intelligi potest. scđm quẽ
łs et odit amaricantes. et nec frigidos nec
calidos. s tepidos euomit ex ore suo E cł̃s
uinus. unde dicit sponsa de sponso: Sinis¬
tra eius sub capite meo. et dextera eius am¬
plexabitur me: Non sunt hȩc in deo ꝑdiu̾¬
sa corporis loca: Cum enim dicit᷑ scire. ibi
sunt omnia. et uidere. et audire. et olface¬
re. et gustare. et tangere. sine ulla eius
mutatione substantiȩ. sine ulla mole. quȩ
in alia parte maior. in alia minor. etiãm in
sensibus puerili pectore cogitatur. quan¬

Expanded text:
osse debetis, et intelligere qui potestis, credere autem qui intelligere nondum potestis, in ea substantia quae Deus est, non quasi per corporis molem sensus locis propriis distributos, sicut in carne mortali quorumque animalium alibi est visus, alibi auditus, alibi gustus, alibi olfactus, per totum autem tactus. Absit hoc credere in illa incorporea immutabilique natura. Audire ergo ibi et videre, idipsum est. Dicitur et olfactatis . Et gustus intelligi potest, secundum quem Deus et odit amaricantes, et nec frigidos nec calidos, sed tepidos evomit ex ore suo : et Deuvinus, unde dicit sponsa de sponso: Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me . Non sunt haec in Deo per diversa corporis loca. Cum enim dicitur scire, ibi sunt omnia; et videre, et audire, et olfacere, et gustare, et tangere; sine ulla ejus mutatione substantiae, sine ulla mole quae in alia parte major, in alia minor: etiam in senibus puerili pectore cogitatur, quan
Abbreviated transcription (Latin):
nascuntur mortales. habent sec um iram dĩ:
Quam iram dei: Quam excepit primꝰ adã:
Sic enim peccauit primus homo. et audi¬
uit morte morieris: factus ẽ mortalis ille.
et cepimus nasci mortales Cum ira dei na¬
ti sumus: Uenit inde filius non habens pec¬
catum et indutus ẽ carne. indutus ẽ morta¬
litate Q si ille nobiscum communicauit
iram dei. nos pigri sumus cum illo cõmu¬
nicare grãm dei Qui gͦ non uult credere
infilium. ira dei manet suꝑ illum: Quȩ ira:
De qua dicit apłs: fuimus enim et nos na¬
tura filii irȩ. sicut et cȩteri Omnes gͦ filii
irȩ. quia de maledicto mortis uenientes:
illum capias in mortalem: Quando enim
ceperis eius in mortalitatem. nec tueris.
mortalis: Uiuebat: moriebaris. mortuus ẽ.
ut uiuas: Attulit gr̃am dei. abstulit irã dĩ
Deus bibit mortẽ. ne mors biberet hominẽ.

Expanded text:
nascuntur mortales, habent secum iram Dei. Quam iram Dei? Quam accepit primus Adam. Si enim peccavit primus homo, et audivit, Morte morieris ; factus est mortalis ille, et coepimus nasci mortales; cum ira Dei nati sumus. Venit inde Filius non habens peccatum, et indutus est carne, indutus est mortalitate. Si ille nobiscum communicavit iram Dei, nos pigri sumus cum illo communicare gratiam Dei? Qui ergo non vult credere in Filium, ira Dei manet super eum. Quae ira Dei? De qua dicit Apostolus, Fuimus et nos natura filii irae sicut et caeteri . Omnes ergo filii irae; quia de maledicto mortis venientes. illum capias immortalem: quando enim ceperis ejus immortalitatem, nec tu eris mortalis. Vivebat, moriebaris: mortuus est, ut vivas. Attulit gratiam Dei, abstulit iram Dei. Deus vicit mortem, ne mors vinceret hominem.
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitatis dm uidere non poterat. semet¬
ipsum ex inaniiit non mutando diuini-¬
atatem suã s nr̃am mutabilitatẽ assumendo.
et formã serui accipiens uenit ad nos ĩhunc
mundũ. qui in hoc mundo erat. quia mundꝰ
ꝑ eum factus ẽ. ut exemplũ sursũ uidentib
dm. exemplũ deorsum mirantib hominem.
ex emplũ sanis ad ꝑmanendũ. ex emplum in¬
firmis ad conualescendũ. ex emplũ moritu.¬
ris ad non timendũ. exemplũ mortuis ad
resurgendũ eẽt. in omnib ipse primatum
tenens Quia enĩ homo abbeatitudinẽ seqͥ
non debebat nisi dm. et sentire non pote-¬
rat łm sequendo dm hominẽ factũ. seque
retur simul et quẽ sentire poterat. et quem
sequi debebat: Amemꝰ gͦ eum. in hereamus
illi caritate diffusa in cordib nr̃is ꝑspiritũ

Expanded text:
mortalitatis Deum videre non poterat, semetmortalitatis Deum videre non poterat, semetipsum exinanivit, non mutando divinitatem suam, sed nostram mutabilitatem assumendo; et formam servi accipiens , venit ad nos in hunc mundum , qui in hoc mundo erat, quia mundus per eum factus est ; ut exemplum sursum videntibus Deum, exemplum deorsum mirantibus hexemplum sanis ad permanendum, exemplum infirmis ad convalescendum; exemplum morituris ad non timendum, exemplum mortuis ad resurgendum fieret: ipse in omnibus primatum tenens: ut quia homo ad beatitudinem sequi non debebat nisi Deum, et sentire non poterat Deum; sequendo Deum hominem factum, simul sequeretur et quem sentire poterat, et quem sequi debebat. Amemus ergo eum, et inhaereamus illi, caritate diffusa in cordibus nostris per Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
quod nobis ut reformemur ad imaginem
dei. prebet imago ȩqualis patri. cum desa-¬
pientia scriptura loquitur. defilio loquit᷑.
imaginis exemplo et nos non discedamus
adeo. quia et nos imago dei sumus. non
quidẽ ȩqualis facta quippe apatre ꝑfiliũ:
non nata cle patre sicut illa. et nos quia
illuminam᷑ lumen. illa uͦ quia illuminans¬
lumen. et icleo illa sine exemplo nobis
exemplũ ẽ: Neq enĩ imitamur p̃cedentẽ
aliquẽ ad patrẽ. a quo nunquã ẽ omnino
separabilis. quia id ipsum ẽ. qđ ille de quo
ẽ. nos autẽ nitentes imitam᷑ manentẽ et
sequimur stantẽ. et in ipso ambulantes ten¬
dimus ad ipsum. quia factus ẽ. nobis uia
temporalis ꝑhumilitatẽ. qui mansio nobis
ȩterna ẽ. ꝑdiuinitatẽ: Quoniã quipye sꝑi¬
ritib mundis intellectualib qui suꝑbia ñ
lapsi sunt informa dei et deo ȩqualis. et
d̾s prebet exemplũ. ut se idem exemplum
redeundi etiã lapso preberet homini. qui
propt̾ in mundiciã peccatorũ penamq

Expanded text:
quod nobis ut reformemur ad imaginem Dei praebet imago aequalis Patri, cum de sapientia Scriptura loquitur, de Filio loquitur, imaginis exemplo et nos non discedamus a Deo, quia et nos imago Dei sumus: non quidem aequalis, facta quippe a Patre per Filium, non nata de Patre sicut illa. Et nos, quia illuminamur lumine; illa vero, quia lumen illuminaus: et ideo illa sine exemplo nobis exemplum est. Neque enim imitatur praecedentem aliquem ad Patrem a quo nunquam est omnino separabilis, quia idipsum est quod ille de quo est. Nos autem nitentes imitamur manentem, et sequimur stantem, et in ipso ambulantes tendimus ad ipsum: quia factus est nobis via temporalis per humilitatem, quae mansio nobis aeterna est per divinitatem. Quoniam quippe spiritibus mundis intellectualibus, qui superbia non lapsi sunt, in forma Dei et Deo aequalis et Deus praebet exemplum: ut se idem exemplum redeundi etiam lapso praeberet homini, qui propter immunditiam peccatorum poenamque
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. et extensȩ sunt manus eius ꝓnobis: Id̃o
extensȩ sunt manus eius incrũce. ut manꝰ
nr̃ȩ extendantur in bona oꝑa quia crux
iysuis nuscd̃iam nobis prebuit Ecce leua¬
uit ille manus. et obtulit ꝓnobis sacrifici¬
um deo se ipsum. et ꝑ illud sacrificium de-¬
leta sunt omnia peccata nr̃a: Leuemus et
nos manus nrãs ad dm̃ in prece. et non con¬
fundantur manus nr̃ȩ leuate ad dm̃. ut
exerceantur in bonis oꝑibus: Quid enim fa.¬
cit qui leuat manus unde p̃ceptum ẽ. ut
leuatis manibꝰ oremus ad dm̃: Apłs enun
dicit: Leuantes puras manꝰ ad dm̃. sine ira
et disceptatione. ut cum leuas manꝰ ad
dm̃. ueniant tibi inmentẽ oꝑa tua Quia
enim manꝰ iste leuantur ut impetres qđ
us. ipsas manꝰ cogita in botus oꝑibus exer¬
cere ne erubescant leuari ad dm: Mulier

Expanded text:
ce, et extensae sunt manus ejus pro nobis. Ideo extensae sunt manus ejus in cruce, ut manus nostrae extendantur in bona opera; quia crux ipsius misericordiam nobis praebuit. Ecce levavit ille manus, et obtulit pro nobis sacrificium Deo seipsum, et per illud sacrificium deleta sunt omnia peccata nostra. Levemus et nos manus nostras ad Deum in prece; et non confundentur manus nostrae levatae ad Deum, si exerceantur in bonis operibus. Quid enim facit qui levat manus? Unde praeceptum est ut levatis manibus oremus ad Deum? Apostolus enim dicit: Levantes puras manus, sine ira et disceptatione . Ut cum levas manus ad Deum, veniant tibi in mentem opera tua. Quia enim manus istae levantur ut impetres quod vis, ipsas manus cogitas in bonis operibus exercere, ne erubescant levari ad Deum. In
Abbreviated transcription (Latin):
apłi testimonio cauere debemus. ne
nos arbitremur non accepisse sꝑm
timoris dei. quod sine dubio magnũ
ẽ dei donũ. de quo dicit ysaias pro¬
pħa Requiescet suꝑ eum sꝑc sapien¬
tiȩ et intellectus. sꝑc consilii et forti¬
tudinis. sꝑs scientiȩ et pietatis. sꝑe timo¬
ris dñi. non quo timore petrus xꝑm ne-¬
gauit. s illius timoris sꝑm accepimꝰ. de
quo dicit ipse dñs xꝑc Eum timete. qͥ
habet potestatem et corpus et animam
ꝑdere ingehennã: Ita dico uobis hunc
timete: Hoc autẽ dixit ne illo timore
negaremus eum. quo turbatus ẽ petrus:
hunc enĩ auferri uoluit anobis cũ priꝰ
dixit: Nolite timere eos qui corpꝰ occi¬
dunt. et postea non habent quid faciatt:
huius timoris non accepimus sꝑm. sed
uirtutis. et caritatis. et continentiȩ: De
quo sꝑu idem ipse ad romanos ait: Gla-¬
mur intribulationibꝰ. scientes qm̃ tribu¬
latio patientiã oꝑatur. patientia ꝓbatio¬
nem. ꝓbatio spem. spes autẽ non confun

Expanded text:
i testimonio cavere debemus, ne nos arbitremur non accepisse spiritum timoris Dei, quod sine dubio magnum est Dei donum, de quo dicit propheta Isaias: Requiescet super eum spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, spiritus timoris Domini . Non quo timore Petrus Christum negavit, sed illius timoris spiritum accepimus, de quo dicit ipse Christus: Eum timete, qui habet potestatem et animam et corpus perdere in gehennam: ita dico vobis, hunc timete. Hoc autem dixit, ne illo timore negaremus eum, quo turbatus est Petrus. Hunc enim auferri voluit a nobis, cum prius dixit: Nolite timere eos qui corpus occidunt, et postea non habent quid faciant . Hujus timoris non accepimus spiritum, sed virtutis et charitatis et continentiae. De quo spiritu idem ipse ad Romanos ait: Gloriamur in tribulationibus; scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio
Abbreviated transcription (Latin):
bis: Ip̃sa caritate fit quã donũ dei esse
manifestat. ut tribulatio non auferat s
potius operet᷑ patientiam:¬

Expanded text:
bis, ipsa charitate fit, quam Dei donum esse manifestat, ut tribulatio non auferat, sed potius operetur patientiam
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. s et ꝑuniuersam terrã. nec qͥ tan¬
tum hoc tempore. s quid dicam: Ex a-¬
bel iusto usq infinẽ scłi quamdiu gene¬
rant et generantur homines. quis quis
iustorũ ꝑhanc uitã transitũ facit. quicqͥd¬
gͦ om̃s corpus. singłi menbra ẽ. utiq caput
cuius hoc sit corpus: Q ipse ẽ. inquit ca¬
put corporis ȩccłiȩ pͥmogenitus ipse pͥ¬
matũ tenens. et quia de illo ait etiã quod
semꝑ caput omnis principatus et potes¬
tatis sit. ad iungitur ista ȩccłia quȩ nunc
peregrina ẽ. illi cȩlesti ȩccłiȩ ubi angłos
ciues habemus. quia ȩquales nos futuros
post resurrectionẽ corporum impudent̃
nobis arrogaremus. nisi ueritas ꝓmisisset
dicens. erunt ȩquales angłis dei. et fit una
eccłia ciuitas regis magni

Expanded text:
sumus, sed et per universam terram; nec qui tansumus, sed et per universam terram; nec qui tantum hoc tempore, sed quid dicam? Ex Abel justo usque in finem saeculi quamdiu generant et generantur homines, quisquis justorum per hanc vitam transitum facit, quidqergo omnes corpus, singuli membra; est utique caput cujus hoc sit corpus. Et ipse est, inquit, caput corporis Ecclesiae, primogenitus, ipse primatum tenens . Et quia de illo ait etiam, quod semper caput omnis principatus et potestatis sit , adjungitur ista Ecclesia, quae nunc peregrina est, illi coelesti Ecclesiae, ubi Angelos cives habemus; cui aequales nos futuros post resurrectionem corporum impudenter nobis arrogaremus, nisi Veritas promisisset, dicens: Erunt aequales Angelis Dei ; et fit una Ecclesia, civitas Regis magni
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑc scđm ȩccłiam. id ẽ. caput et corpus p̃.¬
dicatur & enim caput et corpus unus xꝑc
non quia sine corpore non ẽ integer. s qͥa
et nobiscum integer eẽ. dignatus ẽ. qui et
sine nobis semꝑ ẽ integer. non solũ in eo
quod uerbũ ẽ. unigenitus filius ȩqualis
patri s et in ipso homine quẽ suscepit & cũ
quo simul cłs et homo ẽ Ueruntamen fr̃s.
quomͦ corpus eius nos. si non et nobis cum
ẽ. caput et corpus. id ẽ. corpus cum capite
suo. sponsa cum sponso suo: Quasi singu¬
lariter loquitur apud ysaiam certe unus
idemq loquitur: E uidete quid ait. Helud
sponso alligauit mͥ mittrã. et uelud spon.¬
sam induit me ornamento Ut sponsus
et sponsa. eundem dicit sponsum scđm ca¬
put. sponsam scđm corpus: Duo udentur
et unus ẽ Alioquin. quomͦ menbra. xꝑi su¬
mus. apło aꝑtissime dicente. uos estis cor.¬
pus xꝑi et menbra: Menbra xꝑi et corpꝰ
sumus om̃s simul. non qui hoc loco tantũ

Expanded text:
cundum Ecclesiam, id est, caput et corpus praedicetur. Etenim caput et corpus unus est Christus: non quia sine corpore non est integer, sed quia et nobiscum integer esse dignatus est, qui et sine nobis semper est integer, non solum in eo quod Verbum est unigenitus Filius aequalis Patri, sed et in ipso homine quem suscepit, et cum quo simul Deus et homo est. Verumtamen, fratres, quomodo corpus ejus nos sumus, et nobiscum est caput et corpus, id est, corpus cum capite suo? Sponsa cum sponso suo quasi singulariter loquitur apud Isaiam: certe unus idemque loquitur; et videte quid ait: Velut sponso alligavit mihi mitram, et velut sponsam induit me ornamento . Ut sponsus et sponsa: eumdem dicit sponsum secundum caput, sponsam secundum corpus. Duo videntur, et unus est. Alioquin quomodo membra Christi sumus? Apostolo apertissime dicente, Vos estis corpus Christi et membra . Membra Christi et corpus sumus omnes simul; non qui hoc loco tantum
Abbreviated transcription (Latin):
consequens ut ꝓpter hȩc euangelica testi¬
monia etiam peccatores amisericordibꝰ sus¬
cipi uel pasci iubeantur. illud attendat quod
iam suꝑius memoraui. quia utiq peccatores
et maxime scelerati sunt qui oderunt et ꝑ¬
secuti sunt ȩcclesiam dequibus tamen dici
tur. benefacite his qui oderunt uos. et hoc
exemplo dei patris adstruitur qui facit so¬
lem suum oriri suꝑ bonos et malos. et plu¬
it suꝑ iustos et in iustos: Non gͦ suscipiamus
peccatores ꝓpter quod sunt peccatores. sed
tamen eos ipsos quia et homines sunt huma¬
na consideratione tractemus: Perse quamur
in eis ꝓpriam iniquitatem. misereamur cõ¬
munem conditionem. et sic infatigabiles cũ
tempꝰ habemus operemur bonum ad om̃s
maxime autem addomesticos fidei Michi¬

Expanded text:
consequens, ut propter haec evangelica testiconsequens, ut propter haec evangelica testimonia, etiam peccatores a misericordibus suscipi vel pasci jubeantur: illud attendat quod jam superius memoravi, quia utique peccatores et maxime scelerati sunt, qui oderunt et persequuntur Ecclesiam: de quibus tamen dictum est, Bene facite his, qui oderunt vos . Et hoc exemplo Dei Patris astruitur, qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos. Non ergo suscipiamus peccatores propter quod sunt peccatores; sed tamen eos ipsos, quia et homines sunt, humana consideratione tractemus. Persequamur in eis propriam iniquitatem; misereamur communem conditionem: et sic infatigabiles, cum tempus habemus, operemus bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei
Abbreviated transcription (Latin):
quod peccator ẽ. uelint et impiis et pec¬
catoribus redde uindictam. ut hoc ipsũ
quod impii et peccatores sunt deleatur
in eis: Bene fac humili ꝓpter hoc quod hu¬
milis ẽ. et ne dederis impio. ꝓpter hoc
quod impius ẽ: Quoniã et altissimus odio
habet peccatores et impiis reddet uindic¬
tam. qui tamen quia non solum peccatores
et impii. uerum etiam et homines sunt. fa¬
cit oriri solem suum suꝑ bonos et malos.
et pluit suꝑ iustos et iniustos: Ita nulli ho¬
impunitas relaxanda Hinc itaq maxime
intelligendum ẽ. quam non sit contemp.¬
nenda elemosina. quȩ quibusq pauperibꝰ
iure humanitatis ĩpenditur quanbo qͥdẽ
dñs subleuauit indigentiam pauperum
etiam exhis loculis quos exopibus imple¬
bat aliorum: Quod si forte quis dixerit. nec
illos debiles et mendicos quos dñs iussit po¬
tius in uitari. nec illos quibus solebat de lo¬
culis erogare peccatores fuisse. ideo non eẽ

Expanded text:
quod peccator est velint. Et impiis et pecquod peccator est velint. Et impiis et peccatoribus redde vindictam. Et hoc ipsum quod impii et peccatores sunt, deleatur in eis. Benefac humili, propter hoc quod humilis est, et ne dederis impio, propter hoc quod impius est, quoniam et Altissimus odio habet peccatores, et impiis reddet vindictam. Qui tameet impii, verum etiam et homines sunt, facit oriri solem suum super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Ita nulli hoimpunita relaxanda sunt. Hinc itaque maxime intelligendum est, quoniam non sit contemnenda eleemosyna, quae quibusque pauperibus jure humanitatis impenditur; quandoquidem Dominus sublevabat indigentiam pauperum, etiam ex iis loculis, quos ex opibus implebat aliorum. Quod si forte quis dixerit, nec illos debiles et mendicos, quos Dominus jussit potius imitari, nec illos quibus solebat de loculis erogare, peccatores fuisse; ideo non esse
Abbreviated transcription (Latin):
eum ẽẽ peccatorem: Odit gͦ in illo quod
et cds odit. ut perimatur quod homo fecit.
et liberetur quob ds fecit: Peccatum qͥppe
homo fecit. ipsum autem hominẽ ds: Q duo
ista nomina cum dicimus homo peceator
non utiq frustra dicuntur Quia peccator
ẽ corripe. et quia homo ẽ. miserere: Nec
omnino liberabis hominẽ. nisi eum ꝑsecu¬
tus fueris peccatorem: huic officio omnis
inuigilat disciplina. sicut cuiq regenti ap
ta et accommodata ẽ. non solum eꝑo regẽ¬
ti plebem suam. s etiam pauꝑi regenti bo¬
to regenti coniugem suã. patri regenti ꝓ.¬
lem suã. iudici regenti ꝓuinciã suam. regi
regenti gentem suam: Omnes hi cum boni
sunt eis quos regunt bene utiq uolunt et
tem qui etiam regentes regit. dant oꝑam
ut idem ipsi quos regunt et conseruentur
homines et pereant peccatores: Ita impless
quod scriptum ẽ: Da misccłiam et ne sus-¬
cipias peccatorem. ne hoc in illo saluum

Expanded text:
eum esse peccatorem? Odit ergo homo quod eum esse peccatorem? Odit ergo homo quod et Deus odit: ut perimatur quod homo fecit, et liberetur quod Deus fecit. Peccatum quippe homo fecit, ipsum et hominem Deus. Et duo ista nomina cum dicimus, Homo peccator, non utique frustra dicuntur. Quia peccator est, corripe; quia homo est, miserere. Nec omnino liberabis hominem, nisi eum persecutus fueris peccatorem. Huic officio omnis invigilat discipta et accommodata est, non solum episcopo regenti plebem suam, sed etiam pauperi to regenti conjugem suam, patri regenti prolem suam, judici regenti provinciam suam, regi regenti gentem suam. Omnes hi, cum boni sunt, eis quos regunt bene utique volunt. Etem, qui etiam regentes regit, dant operam ut iidem ipsi quos regunt, et conserventur homines, et pereant peccatores. Ita implent quod scriptum est, Da misericordi, et ne suscipias peccatorem, ne hoc in illo salvum
Abbreviated transcription (Latin):
telligamus domesticos fidei cum alibi aꝑ¬
te sit positum. iustus ex fide uiuit: Non
tamen aliis hominibus etiam peccatoribꝰ
miscdiȩ claudenda sunt uiscera. nec si eti.¬
am ad uersum nos hostilem animũ gerast.
ipso nr̃o saluatore monente ac dicente. di¬
ligite inimicos ur̃os benefacite eis qͥ ode.¬
runt uos: Neq hoc inueteribus libris tã.¬
citum ẽ: Ibi enim legitur: Si esurierit ini¬
micus tuus ciba illum. si sitit potum da
ideo tamen falsa sunt quȩ supra posuimꝰ.
quia et ipsa diuina precepta sunt. da mi-¬
sericordiam et ne suscipias peccatorem:
Illa enim obhoc dicta sunt. ne cuiquam
peccatori ꝓpterea benefacias quia pecca¬
tor ẽ. ut bene autem facias ei qui te odit.
non quia peccator. s quia homo ẽ. Ita u¬
trumq p̃ceptum tenebis. nec ad uindican¬
dum remissus. nec ab subueniendũ in hu-¬
manus: Omnis enim qui recte arguit
peccatorem. quid aliut quam non uult

Expanded text:
telligamus domesticos fidei, cum alibi aptelligamus domesticos fidei, cum alibi aperte sit positum, Justus ex fide vivit ? Non tamen aliis hominibus, etiam peccatoribus, misericordiae claudenda sunt viscera, nec si etiam adversum nos hostilem animum gerant: ipso nostro Salvatore dicente ac monente, Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Neque hoc in libris veteribus tacitum est. Ibi enim legitur, Si esurierit inimicus tuus, ciba illum; si sitit, potum da  . Nec ideo tamen falsa sunt quae supra posuimus; quia et ipsa divina praecepta sunt, Da misericordiam, et ne suscipias peccatorem. Illa enim ob hoc dicta sunt, ne cuiquam peccatori propterea bene facias, quia peccator est: ut bene quid facias ei qui te odit, non quia peccator est, sed quia homo est. Ita utrumque praeceptum tenebis, nec ad judicandum remissus, nec ad subveniendum inhumanus. Omnis enim qui recte arguit peccatorem, quid aliud quam non vult
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt qui existimant elemosinas iustis tan¬
tummodo eẽ prebendas. peccatoribus aut̃
nichil eius modi dari oportere. ne contra dm̃¬
conemur cuius in eis indignatio declarat᷑
tanquam ex hoc etiam nobis possit irasci.
quia eis uolumus subuenire. quos uult
ipse punire: Adhibent etiam testimonia
sc̃arum scripturarum ubi legimus: Da mi¬
sericordiam et ne suscipias peccatorẽ. et
impiis et peccatoribus redde iuĩdictam:
Bene fac humili. et ne dederis iꝑio. qm̃
et altissimus odio peccatores. et impuis
reddet uĩdictam: hȩc uerba quomͦ accipi¬
enda sint non intelligentes de testabili
crudelitate induuntur. Unde nos opor.
ne cognatione ꝑuersa. cum diuina uolun¬
tate consentiatis: Omnibus eẽ imꝑtientã
miscłiam docet paulus apłs aꝑtissimȩ di-¬
cens: Infatigabiles inquit cum tempus ha¬
bemus. operemur bonum ad om̃s. maxime
autem ab bomesticos fidei Unde reuera
satis apparet. in huius modi operibus uis.¬
tos eẽ preponendos: Quos enim alios in¬

Expanded text:
Sunt qui existimant eleemosynas justis tantummodo esse praebendas; peccatoribus autem nihil ejusmodi dari oportere. In hoc conemur, cujus in eis indignatio declaratur: tanquam ex hoc etiam nobis possit irasci, quia eis volumus subvenire, quos vult ipse punire. Adhibent et testimonia Scripturarum sanctarum, ubi legimus Da misericordiam, et ne suscipias peccatorem, et impiis et peccatoribus redde vindictam. Bene fac humili, et ne dederis impio; quoniam et Altissimus odio habet peccatores, et impiis reddet vindictam . Haec verba quemadmodum accipienda sint non intelligentes, detestabili crudelitate induuntur. Unde nos opertene cogitatione perversa cum divina voluntate non consentiatis. Omnibus esse impertiendam misericordiam docet apostolus Paulus apertissime dicens: Infatigabiles, inquit, cum tempus habemus, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei . Unde revera satis apparet, in hujusmodi operibus justos esse praeponendos. Quos enim alios in
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑc ẽ. in dextera dei sedens. quȩ sursũ sunt
sapite non quȩ suꝑ terrã. cepistis sapere gͦ
sursum sunt non quȩ suꝑ terram. nonne factꝰ
es cȩlum: Carnem portas. et corde iam cȩ-¬
lum es Conuersatio enim tua in cęlis ẽ:¬

Expanded text:
unt sapite, non quae super terram» . Coepisti sapere quae sursum sunt, et non quae super terram sunt; nonne factus es coelum? Carnem portas, et corde jam coelum es: conversatio enim tua in coelis e
Abbreviated transcription (Latin):
Apłs. qui aliis dicebat uos qui spiritales estis
instruite huiusmodi in sꝑu lenitatis: Alios
tanquam spiritales alloquitur. et ipse car.¬
nalis ẽ: S quid dixit ipsis spiritalib qͥa
in ꝑfectione cȩlesti et angelica. nundum
erant in illius patriȩ securitate s in huiꝰ
peregrinationis solitudine uersabantur:
Quid eis dixit: Certe spiritales eos uocat
Uos inquit qui spiritales estis. instruite
huius modi insꝑu lenitatis intendens te
ipsum ne et tu tempteris: Ecce quã sꝑi.¬
ritalem iam appellauit ȩtatem. timuit il¬
li temptationis fragilitatem. unde poss
temptari spiritalis: et si non exmente.ii.¬
tiq ex carne Spiritalis enim quia scdm
carnalis: Ioem spiritalis. ibemq carnalis
Ecce spiritalis mente seruio legi dei:. Ecce
carnalis. carne autem legi peccati: Ibem ip¬
se et spiritalis et carnalis: Item plane Quã¬

Expanded text:
s, qui aliis dicebat, Vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis? alios tanquam spirituales alloquitur, et ipse carnalis est? Sed quid dixit et ipsis spiritualibus, quia fectione coelesti et angelica, nondum erant in illius patriae securitate, sed in hujus peregrinationis sollicitudine versabantur? quid eis dixit? Certe spirituales eos vocavit: Vos, inquit, qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis, intendens te ipsum, ne et tu tenteris . Ecce, quem spiritualem jam appellavit, timuit illi tentationis fragilitatem, unde posset tentari spiritualis, etsi non ex mente, utique ex carne. Spiritualis enim, quia secucarnalis: idem spiritualis, idemque carnalis. Ecce spiritualis: Mente servio legi Dei. Ecce carnalis: carne autem legi peccati. Idem ergo ipse et spiritualis et carnalis? Idem plane, quam
Abbreviated transcription (Latin):
querit᷑ ut ab aliis qui non ita requiruntur
non deserat᷑ ȩccłia. sed prebeant cibaria cũ-¬
seruis suis. quos alit̃ uiuere non posse no¬
uerunt Cum autem omniũ id ẽ ep̃orum.
clericorum. et laicorum. ẽ commune pericu¬
lum. hii qui aliis indigent non deserantur
abhis quibꝰ indigent Aut igitur ad loca
munita om̃s transeant. aut qui habent ne-
cessitatem remanendi non relinquant᷑ ab
eis ꝑ quos illorum ẽ ȩccłiastica supplenda
necessitas. ut aut parit̃ uiuant. aut pa-¬
riter sufferant. quod eoᷤ pater familias uo¬

Expanded text:
quaeritur, ut ab aliis, qui non ita requiruntur. quaeritur, ut ab aliis, qui non ita requiruntur. non deseratur ecclesia, sed praebeant cibaria conseruis suis, quos aliter uiuere non posse nouerunt. cum autem omnium, id est episcoporum et clericorum et laicorum est commune periculum, hi, qui aliis indigent, non deserantur ab his. quibus indigent. aut igitur ad loca munita omnes transeant aut, qui habent remanendi necessitatem, non relinquantur ab eis, per quos illorum est ecclesiastica supplenda necessitas, ut aut pariter uiuant aut pariter sufferant, quod eos pater familias uo
Abbreviated transcription (Latin):
Cum autem ꝑsequent᷑ uos in ciuitate rete¬
ista fugite in aliam Quis aut̃ credat dendũ
hoc ita dominum fieri uoluisse. ut necessa¬
rio ministerio sine quo iuiuere nequeunt
desererentur greges. quos suosanguine
comparauit: Humquid hoc fecit ipse qͣn¬
do portantibus parentibus in egyptum par-¬
uulus fugit. qui necdum ȩccłias cong̾gau̾at
quas ab eo desertas fuisse dicamꝰ: Nũ quid
quando apłs paulus ne illum comprehen¬
deret inimicus. per fenestram in sporta sũ-¬
missus ẽ. et effuigit manus eius. deserta ẽ
quȩ erat ibi ȩccłia necessario ministerio. &
non ab aliis frĩbus ibidem constitutis quod
oportebat impletum ẽ: Eis quippe uolen-¬
tibꝰ hoc apłs fecerat. ut seipsum seruaret ȩc¬
clesiȩ. quem ꝓprie ꝑsecutor ille querebat:
faciant ergo serui xp̃i. ministri uerbi et sacra¬
menti eius quod precepit siue ꝑmisit fugi¬
ant omnino de ciuitate in ciuitatem quan¬
do eoꝵ quis quam specialiter a ꝑsecutoribꝰ

Expanded text:
Cum autem persequentur uos in ciuitate ista, fugite in aliam. quis autem credat ita hoc dominum fieri uoluisse, ut necessario ministerio, sine quo uiuere nequeunt, desererentur greges, quos suo sanguine comparauit? numquid hoc fecit ipse, quando portantibus parentibus in Aegyptum paruulus fugit, qui nondum ecclesias congregauerat, quas ab eo desertas fuisse dicamus? numquid, quando apostolus Paulus, ne illum comprehenderet inimicus, per fenestram in sporta submissus est et effugit manus eius, deserta est, quae ibi erat, ecclesia necessario ministerio et non ab aliis fratribus ibidem constitutis, quod oportebat, impletum est? eis quippe uolentibus hoc apostolus fecerat, ut se ipsum seruaret ecclesiae, quem proprie persecutor ille quaerebat. faciant ergo serui Christi, ministri uerbi et sacramenti eius. quod praecepit siue permisit. fugiant omnino de ciuitate in ciuitatem, quando eorum quisquam specialiter a persecutoribus
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit eẽ sub lege. sic quemadmodũ apłs
culpat Neq enim hȩc eum ꝓpter circum¬
cisionẽ arbitror dicere. aut illa sacrificia qͤ
tunc a patribus facta nunc axꝑianis non
fiunt. et cȩtera huius modi: S hoc ipsum
etiam quod lex dicit non concupisces. qd
fatemur certe xꝑianos obseruare debere.
atq euangelicam maxime p̃dicationem
illustrare. legem dicit eẽ scãm. et man¬
datum scm. et iustum et bonum Q inde
subiungit: Quod gͦ bonum ẽ. michi factũ
ẽ mors: Absit S peccatum ut appareret

Expanded text:
quid sit esse sub lege sic, quem ad modum apostolus culpat. neque enim hoc eum propter circumcisionem arbitror dicere aut illa sacrificia, quae tunc facta a patribus nunc a Christianis non fiunt, et cetera eius modi, sed hoc ipsum etiam, quod lex dicit: Non concupisces, quod fatemur certe Christianos obseruare debere atque euangelica maxime inlustratione praedicare. legem dicit esse sanctam et mandatum sanctum et iustum et bonum: deinde subiungit: Quod ergo bonum est, mihi factum e
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim ait. eius quo illuminante aut uiben-¬
te loquor: s prorsus ipsam locutionem illi tͥbu¬
it cuius munere loquebatur: Nam et si cruci-
nem faceret: et hominem deum: Quid tamen
ꝓpter quid. et quid scdm quid dicatur: ad¬
iuuante domino prudens et diligens et pius
glorificat suos. scđm hoc utiq quod dñs głiȩ
ẽ. et tamen dñs gloriȩ crucifixus ẽ. quia recte
dicitur et dñs crucifixus. non ex uirtute di-
deum ut nichil mali faciatis non ut nos ꝓba¬
ti pareamus.s ut uos quod bonum ẽ faciatiᷤ:

Expanded text:
non enim ait, ejus quo illuminante aut jubente loquor; sed prorsus ipsam locutionem illi tribuit cujus munere loquebatnem faceret, et hominem Deum. Quid tamen propter quid, et quid secundum quid dicatur, adjuvante Domino, prudens et diligens et pius glorificat suos; secundum hoc utique, quod Dominus gloriae est. Et Dominus gloriae crucifixus est; quia recte dicitur: Et DeusDeum, ut nihil mali faciatis: non ut nos probati pareamus, sed ut vos quod justum est faciatis.
Abbreviated transcription (Latin):
luctatio aduersus carnẽ et sanguinẽ. id est
aduersus homines. aduersus eos quos uide¬
tis. s aduersus eos quos non uicletis. ad uer¬
sus principes et potestates. et rectores mũ.¬
di tenebrarum harum Cum enĩ diceret rec¬
tores mundi. dicebat quippe de diabolo et
angłis eius. cauendũ erat ne male intellige¬
rent hõines et putarent a diabolo & demonib
mundũ regi S quia mundus dicit᷑ et in¬
dus eum non cognouit. et de quibus dic
tum ẽ. totus mundus in maligno positus ẽ.
ex posuit et apłs cuius mundi. eẽnt rectores.
dixerit tenebrarũ: Quarũ tenebrarũ recto.¬
res. sunt diabolus et angłi eius: Omnium
infideliũ omniũ iniquorũ dequibus dictũ
ẽ. lux lucet intenebris. et tenebrȩ eam non
comprehenderunt

Expanded text:
uctatio adversus carnem et sanguinem, id est adversus homines; non adversus eos quos videtis, sed adversus eos quos non videtis; adversus principes et potestates et rectores mundi tenebrarum harum . Cum diceret enim rectores mundi dicebat quippe de diabolo et angelis ejus, cavendum erat ne male intelligerent homines, et putarent a diabolo et daemonibus ejus mundum regi. Sed quia mundus dicitur hdtum est, Totus mundus in maligno positus est ; exposuit Apostolus cujus mundi essent rectores, dixerit, tenebrarum harum. Quarum tenebrarum rectores sunt diabolus et angeli ejus? Omnium infidelium, omnium iniquorum, de quibus dictum est: Lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt
Abbreviated transcription (Latin):
prophetia dicuntur non sunt de malo
uoto imprecantis.s de prescio sꝑu ꝓnun¬
ciantis Nam illa quȩ de malo uoto sunt.
prohibent᷑ cum dicitur Benedicite. et no¬
lite. maledicere: Hȩc autem sepe inueni¬
untur in sermone scõrum sicut apłs paulus.¬
illud tanquã stomachatus et indignatus
etiam male optasse uidetur apłs. Utinam¬
et abscidantur qui uos conturbant Quos
utiq si consideres ꝑsonam scribentis ma¬
gis eum elegantissimo ambiguo. bene op.¬
tasse intelligis: Sunt enim spadones qui
se ipsos absciderunt ꝓpter regnũ cȩlorũ

Expanded text:
prophetia dicuntur. non sunt de malo uoto inprecantis, sed de praescio spiritu denuntiantis. nam illa, quae de malo uoto sunt, prohibentur, cum dicitur: benedicite et nolite male dicere. haec autem saepe, inueniuntur in sermone spera sua. Nam et illud tanquam stomachatus et indignatus, etiam male optasse videtur Apostolus: Utinam abscindantur qui vos conturbant! Quod utique, si consideres personam scribentis, magis eum elegantissimo ambiguo bene optasse intelliges. Sunt enim spadones qui se ipsos absciderunt propter regnum coelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
sccłm apprehensionẽ: Non relabamur unde
iam transiliuimꝰ. nec remaneamꝰ in illis in
quȩ iam uenimus: Curramus. intenclamꝰ.
inuia sumus. nec tam sis securus ex eis quȩ
transisti. quã sollicitus ꝓ eis quo nundum
ostende nobis patrem. et sufficit nobis Unũ
autẽ quȩ et una dicitur in alio psalmo U¬
nam petii a dño hanc requiram:¬

Expanded text:
dum apprehensionem. Non relabamur unde jam transilivimus, nec remaneamus in illis in quae jam venimus. Curramus, intendamus, in via sumus: nec tam sis securus ex eis quae transisti, quam sollicitus pro eis ad quae nondum ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Unum autem, quae et una dicitur in alio psalmo: Unam petii a Domino, hanc requiram
Abbreviated transcription (Latin):
dicit quẽ currens intuebatur apłs. et de
sua in ꝑfectione confitebatur. aliud inse
intuens. aliud alibi querens: Ait enim Nõ
quia iam acceperim. aut quia iam ꝑfectꝰ
sim: fr̃s ego me ipsum non arbitror compre¬
hendisse: Et ne diceres non apprehendit
quid dicat: Quid gͦ agi apłȩ : Nondum ap¬
prehendisti: Nondum ꝑfectus es: Quid a¬
gis: Ad quam actionẽ me hortaris: Quid
mͥ imitandum sequendumq ꝓponis: Unũ
autẽ inquit quȩ retro oblitus. in ea quȩ an¬
te sunt extentus. sccłm intentionẽ sequor

Expanded text:
dicit, quem currens intuebatur Apostolus, et de sua imperfectione confitebatur, aliud in se intuens, aliud alibi quaerens. Ait enim, Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim, fratres, ego meipsum non arbitror apprehendisse. Et ne diceres, Si non apprehendit quid dicat. Quid ergo agis, Apostole? Nondum apprehendisti, nondum perfectus es? Quid agis? ad quam actionem me hortaris? quid mihi imitandum sequendumque proponis? Unum autem, inquit, quae retro sunt oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentione
Abbreviated transcription (Latin):
ufẽnam ab eis cor lapideum. et dabo eis
c̃or carneum. quod de nouo testamen-¬
Quod non ideo dictum putemꝰ ut carna-¬
liter uiuant: qui debent spiritaliter ui-¬
uere S quia lapis sine sensu ẽ cui cõpa-¬
ratum ẽ cordurũ. cui nisi carni sentien¬
ti cor intelligens debuit cõparari. quan¬
doquidem ipsum cor lapideum non signi-¬
ficat nisi durissimam uoluntatem et
aduersus deum omnino inflexibilẽ: Fi.

Expanded text:
uferam ab eis cor lapideum, et dabo eis cor carneum. Quod de novo TestamenQuod non ideo dictum putemus, ut carnaliter vivant qui debent spiritualiter vivere: sed, quia lapis sine sensu est, cui comparatum est cor durum, cui nisi carni sentienti cor intelligens debuit codoquidem ipsum cor lapideum, non significat nisi durissimam voluntatem et adversus Deum omnino inflexibilem.
Abbreviated transcription (Latin):
r̃s illi sunt dequibus in euangłio ait:
dixit unicã suã Hȩc ẽ unica catholica. qͦ
toto orbe copiosa diffunditur. quȩ usq
ad ultimas gentes crescendo porrigitur:
Unde in ȩuangłio dicit E p̃dicabitur hoc
ȩuangłium in uniuerso orbȩ intestimoni¬
um omnibꝰ gentibꝰ et tunc ueniet finis:
Narrabo gͦ inquit nomen tuũ fr̃ibꝰ meis
Narrabo nomen tuũ humilibꝰ et se inuicẽ
diligentibꝰ sicut ame dilecti sunt fr̃ibus
meis: In medio ȩccłiȩ lauclabo te In medio
eccłiȩ gaudens p̃dicabo te Eł iterũ łcce¬

Expanded text:
res illi sunt, de quibus in euangelio ait: quam modo dixit unicam suam; haec est unica catholica, quae toto orbe copiosa diffunditur, quae usque ad ultimas gentes crescendo porrigitur, unde in euangelio dicit: Et praedicabitur hoc euangelium in uniuerso orbe in testimonium omnibus gentibus et tuNarrabo nomen tuum fratribus meis: narrabo nomen tuum humilibus, et se invicem diligentibus sicut a me dilecti sunt fratribus meis. In medio Ecclesiae cantabo te: in medio Ecclesiae gaudens praedicabo te. 24. vers.
Abbreviated transcription (Latin):
tem quȩ de maledicto dei uenerat. suspendit
in ligno: atq ita uetus homo nr̃ simul con¬
fixus ẽ cruci. ut non mendaciter dictum in-¬
telligatur in lege. maledictus omĩs qui pendet
in ligno Quid ẽ maledictus: nisi terra es et in
terram ibis: Et quid ẽ omĩs: nisi quia et ipse. xp̃c:
Qui cum eẽt uita mortuus ẽ: tamen uera morte
non ficta:¬

Expanded text:
tem quae de maledicto Dei venerat, suspendit tem quae de maledicto Dei venerat, suspendit in ligno, atque ita vetus homo noster simul confixus est cruci : ut non mendaciter dictum intelligatur in Lege, Maledictus omnis qui pendet in ligno . Quid est, maledictus, nisi, Terra es, et in terram ibis ? Et quid est, omnis; nisi quia et ipse Christus, qui cum esset vita, mortuus est tamen vera morte, non ficta
Abbreviated transcription (Latin):
Non ergo fecit ipse peccatum: s eum ꝑ nobis ds̃
pater peccatum fecit. hoc ẽ ut dixi sacrificiũ
ꝓ peccato Si enim recolas uł relegas: inuenies
in libris ueteris testamenti. peccata appellari
sacrificia ꝓpeccatis: Similitudo etiam carnis
peccati in qua uenit ad nos: dicta ẽ ipsa. peccatũ:
Misit inquit deus filium suum insimilitudine
carnis peccatiꝰ et de peccato dampnauit pecca¬
tum in carne: hoc ẽ de similitudine carnis pec-¬
cati quȩ ipsius erat. dampnauit peccatum in car-¬
ne peccati quȩ nr̃a ẽ: Propter hoc etiam de il-¬
lo dicitur: Quod enim mortuus est peccato¬
mortuus ẽ semel: quia similitudine carnis pec¬
cati mortuus ẽ quando moriendo exutus ẽ car-¬
ne: ut ꝑ hoc mysterium significaret eos qui in
morte ipsius baptizantur mori peccato ut ui-¬
uant deo Sic etiam ꝓ cruce factus ẽ ꝓ nobis
maledictum: Pendens quippe in ligno. mor-¬

Expanded text:
. Non ergo fecit ipse peccatum, sed eum Deus pro . Non ergo fecit ipse peccatum, sed eum Deus pro nobis peccatum fecit, hoc est, ut dixi, sacrificium pro peccato. Si enim recolas vel relegas, invenies in libris Veteris Testamenti peccata appellari sacrificia pro peccatis. Similitudo etiam carnis peccati, in qua venit ad nos, dicta est et ipsa peccatum: Misit, inquit, Deus Filium suum in similitudine carnis peccati, et de peccato damnavit peccatum in carne : hoc est, de similitudine carnis peccati, quae ipsius erat, damnavit peccatum in carne peccati, quae nostra est. Propter hoc etiam de illo dicitur: Quod enim mortuus est peccatmortuus ecati mortuus est, quando moriendo exutus est carne: ut per hoc mysterium significaret, eos qui in morte ipsius baptizantur, mori peccato, ut vivant Deo. Sic etiam per crucem factus est pro nobis maledictum . Pendens quippe in ligno, mor
Abbreviated transcription (Latin):
It offeret munus suum domino agnum
quidam nr̃i interpretes transferre noluerunt
ueluti locutionem inusitatam uitantes: et dixe¬
runt ꝓ peccato non in peccatum: cum sit sensus
in ea locutione qui non fuerat ꝑturbandus In
peccato quippe dictum ẽ: quia hoc ipsum qd̾ ꝓ
ter scilicet eumfilium ꝓ nobis fecit peccatum.
id÷ sacrificium ꝓpeccato Sic ergo agnus in ho¬
locaustoma ut ipsum pecus eẽt peccatum. id ÷
sequitur in salutare dicit: tanquam ipsum sit
salutare cum sit sacrificium salutaris: quod pꝰ¬
ea repetendo manifestat: Nam et illud propec¬
uod enim apłm dixisse commemoras. qm̃ xp̃
lege diligentius: et ne forte m̃dosum incurre¬
ris codicem. aut latinus interpres errauerit gr¬
cum inspice: inuenies non xp̃m ꝓ nobis fecisse
peccatum :: sed apatre deo ipsum xp̃m factum
ẽẽ peccatum. id÷ sacrificium ꝓpeccato Ait enĩ
apłs: Obsecramus ꝓ. xp̃o: reconciliari deo Fum
qui non nouerat peccatum: ꝓ nobis peccatum fec̃

Expanded text:
t offeret munus suum domino agnum quidam nostri interpretes transferre noluerunt ueluti locutionem inusitatam uitantes et dixerunt "pro peccato", non "in peccatum", cum sit sensus in ea locutione, qui non fuerat perturbandus. "in peccatum" quippe dictum est, quia hoc ipsum, quod pro ter scilicet deum filium pro nobis fecit peccatum, id est sacrificium pro peccato. sicut ergo agnus in holocaustoma, ut ipsum pecus esset holocaustoma, sequitur, in salutare dicit, tanquam ipsum sit salutare, cum sit sacrificium salutaris. Quod postea repetendo manifestat: nam et illud pro pecuod enim Apostolum dixisse commemoras, Quoniam lege diligentius, et ne forte mendosum incurreris codicem, aut latinus interpres erraverit, graecum inspice; et invenies non Christum pro nobis fecisse peccatum, sed a Patre Deo ipsum Christum factum esse peccatum, id est, sacrificium pro peccato. Ait enim Apostolus: Obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo: eum qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit
Abbreviated transcription (Latin):
lex non ẽ ex deo: Quis nisi infidelis hoc
dixerit: S ex lege dicit iusticiam suã in qͣ
homo putat sufficere sibi legem ad facien¬
da diuina mandata. confidens in uirtute
sua: Ex fide autem iusticiã ideo dicit eẽ
ex deo. quia d̃s unicuiq partitur mensurã
fidei. et ad fidem ꝑtinet credere. quod in no.
bis operetur ls et uelle. sicut operabatur
in illa purpuraria cuius aperuerat cłs men¬
tem ut intenderet ea quȩ a paulo diceban¬
tur: Ac ꝑ hoc nec ipsi uidei qui credideruit
in xꝑm inquibus et paulus fuit. ex lege he.¬
rede ᷤ omnino dicendi sunt. s potius expro.¬
missione: Ideo enim dictum ẽ. in ysaac uo¬
insemine:¬

Expanded text:
lex non est ex Deo? Quis nisi infidelis hoc dixerit? Sed ex lege dicit justitiam suam, in qua homo putat sufficere sibi legem ad facienda divina mandata, confidens in virtute sua. Ex fide autem justitiam, ideo dicit esse ex Deo, quia Deus unicuique partitur mensuram fidei : et ad fidem pertinet credere quod in nobis Deus operetur et velle ; sicut operabatur in illa purpuraria, cujus aperuerat sensum, ut intenderet in ea quae a Paulo dicebantur . Ac per hoc, nec ipsi Judaei qui crediderunt in Christum, in quibus et Paulus fuit, ex lege haeredes omnino dicendi sunt, sed potius ex promissione. Ideo enim dictum est, In Isaac voin semine
Abbreviated transcription (Latin):
qui faciunt duo genera timentium.
sic duȩ sunt seruitutes quȩ faciunt
duo genera seruorum: Est timor qͤm
ꝑfecta caritas foras mittit. et alius ti.¬
mor castus ꝑmanens in scłm scłi: Illũ
timorẽ qui non ẽ in caritate atcende¬
bat apłs cum dicebat: Non enim acce¬
pistis spm seruitutis iterũ intimore:
Illũ autẽ timorẽ castũ attendebat¬
cum dicebat. noli altum sapere s time
seruitus simul foras cum ipso timore
mittenda Utrumq enim iunxit apłs. hoc
ẽ et seruitutẽ et timorẽ dicendo: Non
enim accepistis sꝑm seruitutis. iterum
intimore: Ad hanc seruitutẽ seruũ ꝑtinẽ¬
tẽ intuebatur et dñs dicens: Iam non di¬
cam uos seruos. quia seruus nescit quid

Expanded text:
qui faciunt duo genera timentium; sic duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem perfecta charitas foras mittit , et est alius timor castus permanens in saeculum saeculi . Illum timorem qui non est in charitate, attendebat Apostolus, cum dicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore . Illum autem timorem castum attendebatcum dicebat: Noli altum sapere, sed time .est etiam servitus simul foras cum ipso timore mittenda: utrumque enim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timorem, dicendo, Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Ad hanc servitutem servum pertinentem intuebatur et Dominus dicens, Jam non dico vos servos; quia se
Abbreviated transcription (Latin):
uus non manet in domo inȩternũ. filius
autẽ manet in ȩternũ: Quoniã itaq de.¬
dit nobis potestatẽ filios dei fieri. non ser¬
ui s filii simus. ut miro quodã et in effa.¬
bili s tamen uero modo serui non serui
eẽ possimus. serui scilicet timore casto
ad quẽ ꝑtinet seruus intrans in dñi sui
gaudiũ non serui autẽ timore foras mnit¬
tendo. ad quẽ ꝑtinet seruus non manens¬
in cdomo in ȩternũ Ut autẽ tales serui ñ
serui simus. dnm̃ facere scimus: Hoc seruꝰ
ille nescit: Quid nescit: Quid faciat dñs
eius: & cum aliquid boni facit. sic extol¬
litur. quasi hoc ipse faciat et non dñs
eius. et głatur inse. non in dño. głatur
cum se ipse deceperit. quia sic głatur qͣsi
non acceperit: Grãs ago deo meo in om¬
ni memoria ur̃i semꝑ in cunctis oratio¬
nibus meis ꝓ omnibus uobis cum gaudio
de precationẽ faciens suꝑ communicati¬
one ur̃a in euangelio a prima die usq
nunc. confidens hoc ipsũ quia qui cępit

Expanded text:
t in domo in aeternum; filius autem manet in aeternum . Quoniam itaque dedit nobis potestatem filios Dei fieri , non servi, sed filii simus: ut miro quodam et ineffabili, sed tamen vero modo, servi non servi esse possimus; servi scilicet timore casto, ad quem pertinet servus intrans in gaudium domini sui; non servi autem timore foras mittendo, ad quem pertinet serin domo in aeternum. Ut autem tales servi non servi simus, dominum facere scimus. Hoc servus ille nescit, qui nescit quid faciat dominus ejus: et cum aliquid boni facit, sic extollitur quasi hoc ipse faciat, non dominus ejus; et gloriatur in se, non in Domino gloriatur, cum se ipse deceperit, quia sic gloriatur quasi  dicens: Gratias ago Deo meo in omni memoria vestri, semper in cunctis orationibus meis pro omnibus vobis cum gaudio deprecationem faciens super communicatione vestra in Evangelio, a prima die usque nunc; confidens hoc ipsum, quia qui coepit
Abbreviated transcription (Latin):
dui ram ortus ẽ sol iam dies calet et ille tan¬
quam in nocte ẽ. quia non uigilat ut uideat
iam ortum diem. sic quibusdã iam p̃sente
deo iam predicata ueritate in ẽ adhuc som¬
nus animȩ: Illis gͦ uos si uigilatis dicitis co¬
tidie: Surge. qui dormis et exurge a mortu¬
is et illuminabit te xꝑc

Expanded text:
diem; jam ortus est sol, jam dies calet, et ille tandiem; jam ortus est sol, jam dies calet, et ille tanquam in nocte est, quia non vigilat ut videat jam ortum diem: sic quibusdam jam praesente Christo, jam praedicata veritate, inest adhuc somnus animae. Illis ergo vos, si vigiletis, dicetis quotidie: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te C