comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
baptizato. exterminaret᷑ in baptismo:
tamqũa moriturus infans ibi pereat.
quo currendum ẽ cum illo ne pereat.
Quis ergo hȩc uerba in libro sapien¬
tiȩ scripta. de paruulis sine baptisma¬
te mortius dicta esse crederet. diceret.
scriberet. recitaret: si ea sicut oportue¬
rat cogitaret:
Ioli credere. nec dicere nec docere.
aliquas mansiones esse extra re-¬
gnum di quas esse dñs dixit in do¬
mo patris sui: siuis esse catholicus.
Non enim ait sicut hoc testimoniũ
ipse posuisti. multȩ mansiones sunt
apud patrem meum: quod si ita dixis¬
set. non alibi essent intelligendȩ quã
in domo patris eius: sed aꝑte ait. in
domo patris mei mansiones multȩ
sunt. Quis itaq audear aliquas partes
domus dei separare a regno di: ut cũ
reges terrȩ non tantum in domo sua
nec tantum in patria sua. sed longe
lateq etiam transmare regnare inue-¬
niantur. rex qui fecit cęlum & terram
nec in tota domo sua regnare dicat᷑:

Expanded text:
baptizato exterminaretur in baptismo, baptizato exterminaretur in baptismo, tamquam moriturus infans ibi pereat, quo currendum est cum illo ne pereat. quis ergo haec uerba scripta in libro Sapientiae de paruulis sine baptismate mortuis dicta esse crederet, diceret, scriberet, recitaret. si ra. sicut oportuerat, cogitaret ? Noli credere nec dicere nec docere \'aliquas mansionum esse extra regnum dei, quas esse dominus dixit in domo patris sui ̒, si uis esse catholieus. non enim ait, sieut hoc testimonium ipse posuisti: multae mansiones sunt apud patrem meum — quod si ita dixisset, non alibi essent intellegendae quam in domo patris eius — sed aperte ait: in domo patris mei mansiones multae sunt. quis itaque audeat aliquas partes domus dei separare a regno dei, ut, cum reges terrae non tantum in domo sua nec tantum in patria sua, sed longe lateque etiam trans mare regnare inueniantur, rex qui fecit caelum et terram nec in tota domo sua regnare dicatur?
Abbreviated transcription (Latin):
de medio iniquitatis illum educere.
placita enim erat d̾o anima eius. ꝙ
consummatus in breui expleuit tem¬
pora longa: siuis esse catholicus. Hoc
enim ad illos om̃ino non ꝑtinet: sed
ad eos potius qui baptizati & pie iuiuen¬
tes. diu non ꝑmittuntur hic uiuere.
non annis sed sapientiȩ gra consũma-¬
ti Iste uero error quo putatur hoc de
paruilis antequã baptirarent᷑ morien¬
tib esse dictum: ipsi sacro sco lauacro
intolerabilem facit iniuriam. si paruu-¬
lus qui baptizatus rapi poterat. ꝓpt̃ea
prius rapit᷑. ne malitia muter intelle¬
ctum illius. aut ne fictio decipiar am¬
mam eius: quasi in eodem baptismo
hȩc esse malitia credatur. & fictio. qua
in peius mutetur ꝙ decipiatur: si non
ante rapiatur. Deinde qm̃ placita erat
do anima eius. ꝓꝑauir de medio ini-¬
quitatis illum educere. ita ur nec
paululum remoraret᷑. ut quod in eo
p̃destinaret impleret: sed contra suaor
p̃destinationẽ facere maluit: tamqũa
festinans ne quod ei placuerat in non

Expanded text:
io iniquitatis illum e du cer e; pla cita enim erat deo anima cius, et: cons u mmatus in breui repleuit tempora longa ̒, si uis esse catholicus. hoc enim ad illos omnino non pertinet, sed ad eos potius, qui baptizati et pie uiuentes diu non permittuntur hic uiuere non annis, sed sapientiae gratia consummati. iste uero error, quo putatur hoc de paruulis antequam baptizentur morientibus esse dictum. ipsi sacrosancto lauacro intolerabilem facit iniuriam, si paruulus, qui baptizatus rapi poterat. propterea prius rapitur, ne malitia mutet illius intellectum aut nc fictio decipiat animam eius; quasi in eodem baptismo haec esse malitia credatur et fictio qua in peius mutetur et decipiatur, si non ante rapiatur. deinde quoniam placita erat deo anima eius, properauit de medio iniquitatis illum educere, ita ut nec paululum remoraretur, ut quod in eo praedestinarat inpleret, sed contra suam praedestinationem facere maluit tamquam festinans, nc quod ei placuerat in non
Abbreviated transcription (Latin):
Alterum: ꝑ infinitum tẽpus atq ita semꝑ
dm̃ animas dare sic̃ semꝑ ẽ ipse qui dat
Tertiũ: anim̃ã meritũ aliqd ꝑdidisse ꝑ carne
quod habuerit ante carnem.
Quartum: animã ꝑ carnem reparare ha-¬
bitudinem priscam. & ꝑ eandem carnẽ
renasci: ꝑ qũa meruerat inquinari.
Quintũ: quod anima meruerit esse pec¬
catrix ante omne peccatum.
Sextum: infantes anteqũa baptirentur
morte prȩuentos ꝑuenire posse ad ori-¬
ginalium indulgentiã peccatoꝵ.
Septimum: quos dñs prȩdestinauit ad

Expanded text:
Alterum, « Per infinitum tempus, atque ita semper Alterum, « Per infinitum tempus, atque ita semper Deum animas dare, sicut semper est ipse qui dat. » Tertium, « Animam meritum aliquod perdidisse per carnem, quod habuerit ante carnem. » Quartum, « Animam per carnem reparare habitudinem priscam et per eandem carnem renasci, per quam meruerat inquinari\'; quintum, \'quod anima meruerit esse peccatrix ante omne peceatum\'; sextum \'infantes antequam baptizentur morte praeuentos peruenire posse ad originalium indulgentiam peccatorum\'; septim
Abbreviated transcription (Latin):
rarum memoriam in te paruam esse
cognoui. sed eruditio minor est quam
tantȩ indoli laboriq congruebat. Itaq nec
ampliꝰ quam oportet tibi tribuendo ua-¬
nescere uolo. nec rursus te abiciendo ac
desperando frigescere. Utinã tua scripta
conlegere possem: & colloquendo potius
quam scribendo. quȩ sint emendanda
monstrarẽ. facilius hoc negotium ꝑage¬
retur nr̃a inter nos sermocinatione qũa
litteris: quȩ si scribenda esset multis uo-¬
luminib indigeret. Uerum ista capita¬
lia quȩ certo etiam numero comprehen¬
dere uolui: instanter ammoneo ne cor¬
rigere differas. ꝙ ea ꝓrsus a fide & pre-¬
dicatione tua facias aliena: ut quanta
tibi facultas est disputandi. munere
di utaris utiliter ad edificationem. non
ad destructionem sane salubrisq doctri¬
nȩ. Sunt autẽ ista de quib ut potui iam
disserui. sed breuit̾ ea repetendo ꝑcurrã.
Unum est quod animã ñ ex nichilo. sed
de seipso dm̃ fecisse dixisti.

Expanded text:
rarum memoriam in te paruam esse rarum memoriam in te paruam esse cognoui; sed eruditio minor est, quam tantae indoli laborique congruebat. itaque te nec amplius quam oportet tibi tribuendo uanescere uolo nec rursus te abiciendo ac desperando frigescere. utinam tua scripta tecum legere possem et conloquendo potius quam scribendo quae sint emendanda monstrarem! facilius hoc negotium perageretur nostra inter nos sermocinatione quam litteris; quae si scribenda esset, multis uoluminibus indigeret. uerum ista capitalia, quae certo etiam numero conprehendere uolui, instanter ammoneo, ne corrigere differas et ea prorsus a fide et praedicatione tua facias aliena, ut quanta tibi facultas est disputandi munere dei utaris utiliter ad aedificationem, non ad destructionem sanae salubrisque doctrinae. Sunt autem ista, de quibus, ut potui, iam disserui; sed breuiter ea repetendo percurram. unum est, quod \'animam non ex nihilo, sed de se ipso deum fecis
Abbreviated transcription (Latin):
& germanitꝰ in corde sensisti: in tuę
correctionis tanto bono etiã moras
odisti. Parum quippe tibi fuit dicere
imꝓbi obstinatiq esse udicii nolle ad
tramitẽ rationis inflecti. nisi ad de¬
res citius. ut hinc ostenderes qũa sit
execrandus qui bonum quod facit
quando quidẽ quam tardius facit tan-¬
ta tibi uidet᷑ seueritate culpandus. ut
merito imꝓbi iudicii obstinatiq di¬
catur. Audi ergo te ipsũ. tuisq potissi¬
mum & maxime elocutis fructibus
utere: ut citius te ad rationis tramitẽ
grauitate mentis inflectas. quam te
in de minus erudite parumq consulte
lubrico ȩtatis auertas. Nimis longũ
est. omĩa quȩ in tuis libris. uł potius
in te ipso uolo emendari. ꝑtractare atq
discutere: & saltẽ breuem tibi de singu¬
lis corrigendis reddere rationẽ. Nec
ideo tu tamen te contemnas. ꝙ arbitre¬
ris ingenium ꝙ eloquium tuum par¬
ui esse pendendum. Nec scãrum scriptu¬

Expanded text:
et germanitus in corde sensisti, in tuae et germanitus in corde sensisti, in tuae correctionis tanto bono etiam moras odisti. parum quippe tibi fuit dicere inprobi obstinatique esse iudicii nolle ad tramitem rationis inflecti, nisi adderes \'citius\', ut hinc ostenderes quam sit exsecrandus qui bonum hoc numquam facit, quando quidem qui tardius facit tanta tibi uideatur seueritate culpandus, ut merito inprobi iudicii obstinatique dicatur. audi ergo te ipsum tuque potissimum et maxime eloquii tui fructibus utere, ut citius te ad rationis tramitem grauitate mentis inflectas, quam te inde minus erudite parumque consulte lubrico aetatis auerteras. Nimis longum est omnia, quae in libris tuis uel potius in te ipso uolo emendari, pertractare atque discutere et saltem breuem tibi de singulis corrigendis reddere rationem. nec ideo tamen te contemnas et arbitreris ingenium et eloquium tuum parui esse pendendum. nec sanctarum scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
studeas etiam ꝓpriam sententiã non tue¬
ri sumꝓbabilis detegat᷑: q sit tibi cordi.
ꝓprio damnato iudicio meliora magis
& quȩ sunt ueriora sectari. Modo ꝓba
Rm̃e non te fallaciter ista dixisse. ut de
tua urdole non solum ingeniosa uerũ
etiam cauta. pia. modesta. gaudeat ca¬
tholica eccłia. non de contentiosa ꝑti-¬
natia heretica exardescat insania. Nc̃
est ut ostendas. quanta post hȩc bona
uerba quȩ tua cominemoraui since¬
ritate pectoris dixeris. quod continuo
subiecisti. Nam ut est inquis optimi p¬
positi laudandiq consilii. facile ad ue¬
riora transduci ita & imꝓbi obstinatiq
iudicii est. nolle citius ad tramitẽ ratio¬
nis inflecti. Esto igit᷑ optimi ꝓposit lau¬
dandiq consilii: & facile ad ueriora tͣns¬
ducere. nec sis imꝓbi obstinatiq iudicii.
ut nolis citiꝰ ad tramitem rationis in¬
flecti. Si enim hȩc liberalit̾ elocutus es.
si non in labiis ista sonuisti sed intus

Expanded text:
studeas etiam propriam sententiam non tuestudeas etiam propriam sententiam non tuesi inprobabilis detegatur, et sit tibi cordi proprio damnato iudicio meliora magis et quae sunt ueriora sectari\'. modo proba, carissime, non te fallaciter ista dixisse, ut de tua indole non solum ingeniosa, uerum etiam cauta, pia, modesta gaudeat catholica ecclesia, non de contentiosa pertinacia heretica exardescat insania. nunc est, ut ostendas quanta post haec bona uerba quae tua commemoraui sinceritate pectoris dixeris, quod continuo subiecisti: nam ut est, inquis, optimi propositi laudandique consilii facile ad ueriora transduci, ita inprobi obstinatique iudicii est nolle citius ad tramitem rationis inflecti. esto igitur optimi propositi laudandique consilii et facile ad ueriora transducere; nec sis inprobi obstinatique iudicii, ut nolis citius ad tramitem rationis inflecti. si enim haec liberaliter elocutus es, si non in labiis ista sonuisti, sed intus
Abbreviated transcription (Latin):
parte non inuidentis assensum: modo
miscdiȩ prȩscientiȩq diuinȩ & effectũ
amplificet & affectum. Hȩc uerba tua
sunt. ubi te confiteris consentire dicen¬
ti: quibusdam non baptizatis sic tem
porarie collatum esse paradysum
ut suꝑ sit illis in resurrectione premi¬
um regni cȩloꝵ. contra sententiã prin¬
cipalem. qua constitutum ẽ non intra¬
turum in illud regnum qui non rena-¬
tus fuerit ex aqua ꝙ sp̃u sco. Qũa sen¬
tentiam principalem timens iuolare
pelagius. nec illos sine baptismo in
regnum cȩloꝵ credidit intraturos:
quos non credidit reos. Tu autẽ & ori-¬
ginalis peccati reos paruulos confite¬
ris: & tamen eos sine lauacro regene¬
rationis ab solius. & in paradysum
mittis: & postea etiam regnum cęloꝵ
& ociosior inuenire potueris. sine ulla
dilatione iam corrige si animũ catho¬
licum geris. id est si ueracit̃ pręlocutus
es dicens: quod tͥ ipsi credulus non sis
approbare posse quȩ dixeris. ꝙ quod seꝑ

Expanded text:
e non inuidentis assensum, modo misericordiae praescientiaeque diuinae et effectum amplificet et affectum. haec uerba tua sunt. ubi te confiteris consentire dicenti quibusdam non bapporarie collatum esse paradisum, ut supersit illis in resurrectione praemium regni coelorum, contra sententiam principalem, qua constitutum est, non intraturum in illud regnum, qui non renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto. Quam sententiam principalem timens violare Pelagius, nec illos sine Baptismo in regnum coelorum credidit intraturos, quos non credidit reos: tu autem et originalis peccati reos parvulos confiteris, et tamen eos sine lavacro regenerationis absolvis, et in paradisum mittis, et postea etiam regnum coeloruet otiosior invenire potueris, sine ulla dilatione jam corrige, si animum catholicum geris, id est, si veraciter praelocutus es, dicens, « quod tibi ipsi credulus non sis, ea probari posse quae dixeris; et quod semper
Abbreviated transcription (Latin):
sit tibi cordi. ꝓprio damnato iudicio
meliora magis ꝙ quȩ sint ueriora secta¬
ri. Iste quippe animus etiam in dictis
ꝑ ignorantiam non catholicis: ipsa ẽ
correctionis prȩmeditatione ac p̃para-¬
tione catholicus. Sed iste sit modus hu¬
ius uoluminis. ubi requiescat paulu¬
lum lector ut adea quȩ secuntur eius
intentio ab alio renouetur exordio.¬

Expanded text:
sit tibi cordi, proprio damnato judicio, sit tibi cordi, proprio damnato judicio, meliora magis et quae sint veriora sectari. » Iste quippe animus etiam in dictis per ignorantiam non catholicis, ipsa est correctionis praemeditatione ac praeparatione catholicus. Sed iste sit modus hujus voluminis, ubi requiescat paululum lector, ut ad ea quae sequuntur, ejus intentio ab alio renovetur exordio
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃s sint in uno homine: quȩ dã-¬
nabiles essent in singulis singulȩ. sed
si tu ꝓ eis nulla contentione pugna-¬
ueris. immo uͦ eas fidelib uerbis et
litteris expugnaueris: laudabilior
eris censor in teipsum. qu̾a si quelibet
alium recta ratione rep̃henderes. &
mirabilior eoꝵ emendator. quam si
nullam illarum sensisses. Adsit dñs
tuȩ menti. & tantã spui tuo sp̃u suo
facilitatẽ humilitatis. lucem uerita¬
tis. dulcedinem caritatis. pacem pie
tatis infundat: ut uictor tui animi
esse malis in ueris. qũã cuiliber contra-¬
dicentis in falsis. Absit autẽ ut te arbi¬
treris hȩc opmando a fide catholica
recessisse. quauis ea fidei sinrt aduersa
catholicȩ: si coram do cuiꝰ in nullius
corde oculus fallitur. ueraciter te dixis¬
se resipiscis. non te tibi ipsi esse credu-¬
lum ea ꝓbari quȩ dixeris posse ac stude¬
re te semꝑ etiam ꝓpriam sententiã non
tueri si imꝓbabilis detegatur: eo quod

Expanded text:
ut omnes sint in uno homine, quae damut omnes sint in uno homine, quae damnabiles essent in singulis singulae. sed si tu pro eis nulla contentione pugnaueris, immo uero eas fidelibus uerbis et litteris expugnaueris, laudabilior eris censor in te ipsum, quam si quemlibet alium recta ratione reprehenderes, et mirabilior eorum emendator, quam si numquam illa sensisses. adsit dominus tuae menti et tantam spiritui tuo spiritu suo facilitatem humilitatis, lucem ueritatis, dulcedinem carittatis infundat, ut victor tui animi esse malis in veris, quam cujuslibet contradicentis in falsis. Absit autem ut te arbitreris, haec opinando, a fide catholica recessisse, quamvis ea fidei sint adversa catholicae; si coram Deo, cujus in nullius corde oculus fallitur, veraciter te dixisse respicis, « non te tibi ipsi esse credulum, probari ea quae dixeris posse; ac studere te semper etiam propriam sententiam non tueri, si improbabilis detegatur, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
nascantur in xp̃o. p̃ueniunt᷑ occiduo
scriptum es se. raptus est ne malitia mu-¬
taret intellectum eiꝰ: ꝙ cȩtera quȩ in eã
sententiam in sapientiȩ libro legunt᷑.
Nonum: aliquas mansiones esse extra
regnum dei earum quas dñs esse dixit
in domo patris sui.
Decimum est.sacrificium xp̃ianoꝵ pro
eis qui non baptirati de corꝑe exierint
offerendyo.
Undecimũ. aliquos eoꝵ qui sine baptismo
xp̃i ex hac uita migrauerunt. interim
non in regnum sed in paradisum. postea
uero in resurrectione mortuoꝵ etiam
ad regni cȩloꝵ beatitudinẽ ꝑuenire.
Hȩc interim undecim multum aꝑteq
ꝑuersa & fidei catholicȩ aduersa. nunc
iam nichil cuncteris extirpare atq abi-¬
cere ab animo. a uerbo. a stilo tuo. si uis
ut de non solum ad altaria transisse
catholica: sed uere catholicum essegau-¬
deamus. Nam hȩc si ꝑtinaciter singu-¬
la defendant᷑ tot hereses facere possunt:
quot opiniones esse numerant᷑. Quo¬
circa considera qu̾a sit horrendum

Expanded text:
occiduo, scriptum esse, Raptus est ne malitia mutaret intellectum illius: » et caeterea quae in eam sententiam in Sapientiae libro leguntur. Nonum, « Aliquas mansiones esse extra regnum Dei, earum quas Dominus esse dixit in domo Patris sui. » Decimum est, « Sacrificium Christianorum pro eis qui non baptizati de corpore exierint offerendum. » Undecimum, « Aliquos eorum qui sine Baptismo Christi ex hac vita sed in paradisum, postea uero in resurrectione mortuorum etiam ad regni caelorum beatitudinem peruenire\'. Haec interim undecim multum aperteque peruersa et fidei catholicae aduersa nunc iam nihil cuncteris extirpare atque abicere ab animo, a uerbo, ab stilo tuo, si uis, ut te non solum ad altaria transisse catholica, sed uere catholicum esse gaudeamus. nam haec si pertinaciter singula defendantur, tot hereses facere possunt, quot opiniones esse numerantur. quocirca considera, quam sit horrendum
Abbreviated transcription (Latin):
uas in honore scificatum utile dño
ad omne opus bonum semꝑ paratũ.
ꝙͣ bene uiuendo. & sana dicendo. for¬
ro autẽ si ipsum oporter ut diligam
sicut facio: quantomagis te frater cuiꝰ
erga me beniuolentiam. ꝙ cuius catho¬
licam fidem cautam & sobriam opti-¬
me noui : Unde factum est. ut eos
libros qui tibi displicuerunt. ꝙ in quibꝰ
nomen meum aliter qũa uelles positũ
comꝑisti. describendos michiq mitten¬
dos. uere fr̃na planeq sincera dilectio¬
ne curares. Tantum ergo ab est ut hinc
tuȩ caritati succenseam quia fecisti. ut
potius nisi fecisses integra iura amicitiȩ
succensere deberem. Ago itaq uberes
grãs. Qũ eadmodum autẽ acceperim
factum tuum: hinc manifestius indi-¬
caui: quod hunc adte librum mox
ut illos legi sine aliqua dilatione

Expanded text:
uas in honore sanctificatum, utile domino, uas in honore sanctificatum, utile domino, ad omne opus bonum semper paratum et bene uiuendo et sana dicendo. porro autem si ipsum oportet ut diligam, sicut facio, quanto magis te, frater, cuius erga me beniuolentiam et cuius catholicam fidem cautam et sobriam optime noni! unde factum est, ut eos libros, qui tibi displicuerunt et in quibus nomen meum aliter quam uelles positum comperisti, describendos mihique mittendos uere fraterna planeque sincera dilectione curares. tantum ergo abest, ut hinc tuae caritati succenseam, quia fecisti, ut potius, nisi fecisses, integro iure amicitiae succensere deberem. ago itaque uberes gratias. quemadmodum autem acceperim factum tuum, hinc manifestius indicaui, quod hunc ad te librum, mox ut illos legi, sine aliqua dilatione
Abbreviated transcription (Latin):
natam dicere compellantur. Melius ẽ
enim homini fateri se nescire quod nescitꝰ
quam in heresim uel damnatã incur¬
rere. uł nouam condere: dum temere
audet defensare quod nescit. Alia
huius hominis falsa & absurda. in
quib non tam ꝑiculose. uerũtamen
a tramite ueritatis ex orbitat. qm̃
multa sunt. ꝙ ad ipsum etiam si dñs
uoluerit aliquid de libris eius uolo
scribere. ibi forsitan om̃ia. uł si omnia
non potero plurima ostendam. Istum
autẽ librum. quẽ ad te potius qui cu¬
ram ꝙ fidei nr̃e et existimationis meȩ.
ut uerus catholicus & bonus amicus fi¬
deliter benigneq gessisti. quam ad aliũ
qũequam scribendum putaui: tu legen-¬
dum dabis uel describendum quibus
potueris uel quibus dandum esse iui-¬
dicaueris. In qͦ
istius uiuenis prȩ¬
sumptionem
ita reprimendã
ꝙ redarguendam
putaui: ut tam̃
eum diligam nec damnari sed emenda-¬
ri uelim. atq ita ꝓficere in domo ma

Expanded text:
natam dicere conpellantur. melius est natam dicere conpellantur. melius est enim homini fateri se nescire quod nescit quam in heresim uel damnatam incurrere uel nouam condere, dum temere audet defensare quod nescit. alia huius hominis falsa et absurda, in quibus non tam periculose, uerum tamen a tramite ueritatis exorbitat, quoniam multa sunt, et ad ipsum etiam, si dominus uoluerit, aliquid de libris eius uolo scribere; ibi forsitan omnia uel, si omnia non potuero, plurima ostendam. Istum autem librum, quem ad te potius, qui curam et fidei nostrae et existimationis meae ut uerus catholicus et bonus amicus fideliter benigneque gessisti, quam ad alium quemquam scribendum putaui, tu legendum dabis uel describendum quibus potueris uel quibus dandum esse iudicaucris. in quo istius iuuenis praesumptionem ita reprimendam et redarguendam putaui, ut tamen eum diligam nec damnari, sed emendari uelim atque ita proficere in domo mag
Abbreviated transcription (Latin):
sine baptismo exierint ꝑuenire posse
ad uitam ȩternam cęloꝵq regnum.
originali peccato ꝑ quodlibet aliud re¬
soluto: ne dicant animas alicubi ante
carnem fuisse. & hoc merito in carnẽ
peccatricem fuisse detrusas: ne dicant
peccata quȩ in eis inuenta non sunt.
quia prȩscita sunt merito fuisse punita
cum ad eam uitam ubi ea cõmitterent
ꝑmissȩ non fuerint ꝑuenire. Nichil
ergo istoꝵ quatuor dicentes. qm̃ qd̾libet
eoꝵ falsum atq impium est. inueni¬
ant etiam scripturarum de hac re cer-¬
tissima testimonia: & hanc sententiã
suam non solum me non uetante. ue¬
rum etiam fauente & grãs agente de¬
fendant. Si autẽ non inueniunt certis¬
simam de hac re auctoritatẽ diuinoꝵ
eloquioꝵ. & aliquid illoꝵ quatuor ꝑ
inopiam dicere compellunt᷑. cohibeant
se. ne ꝑ ipsam inopiam etiam paruui¬
loꝵ animas non habere originale
peccatum scđm pelagianam heresim
olim damnabilem nuꝑrime quidem¬

Expanded text:
sine baptismo exierint. peruenire posse sine baptismo exierint. peruenire posse ad uitam aeternam regnumque caelorum originali peccato per quodlibet aliud resoluto; ne dicant animas peccasse alicubi ante carnem et hoc merito in carnem peccatricem fuisse detrusas; ne dicant peccata, quae in eis inuenta non sunt, quia praescita sunt, merito fuisse punita, cum ad eam uitam, ubi ea committerent, permissae non fuerint peruenire\'. nihil ergo istorum quattuor dicentes, quoniam quodlibet eorum falsum atque impium est, inueniant etiam scripturarum de hac re certissima testimonia et hanc sententiam suam non solum me non uetante, uerum etiam fauente et gratias agente defendant. si autem non inueniunt certissimam de hac re auctoritatem diuinorum eloquioium et aliquid illorum quattuor per inopiam dicere conpelluntur, cohibeant se, ne per ipsam inopiam etiam pa: uulorum animas non habere originale peccatum secundum Pelagianam heresim olim damnabilem nuperrimeque dam
Abbreviated transcription (Latin):
non metiens. ne taceret ausus est dice¬
re inquinari animam meriusse per
carnem. & esse meruisse animã peccatri-¬
cem: cuius nullum meritum seu bo¬
num seu malum ante carnem potuir
inueniri: & paruulis sine baptismo
de corpore exeuntibus solui posse ori
eius ȩccłia: eosq sine lauacro regeneratio¬
nis de hac uita emigrantes non ad requi¬
em tantum ire. sed ad regnum cęloꝵ posse
ctiam ꝑuenire. & alia multa absurda. q̃
omnia colligere atq in isto libro digerere
longum uisum est. Absit ergo ut anima¬
rum ꝓpago si falsa est a talib refellat᷑.
ꝙ animarum nouarum insufflatio si
uera est a talib defendatur. Qu̾aobrem
quicumq uolunt defendere. qd̃ dicun¬
tur animȩ nouȩ nascentib insufflari.
non de parentibus trahi: aliquid illoꝵ
quatuor quȩ supra commemoraui caue¬
ant om̃imodo. hoc est ne dicant a d̾o fieri
animas peccatrices ꝑ alienum origina¬
le peccatum. ne dicant paruulos qui

Expanded text:
non metiens, ne taceret, ausus est dicenon metiens, ne taceret, ausus est dicere \'inquinari animam meruisse per carnem et esse meruisse animam peccatricem\', cuius nullum meritum, seu bonum seu malum, ante carnem potuit inuenire, et \'paruulis sine baptismo de corpore exeuntibus solui posse origeius ecclesia, \'eosque sine lauacro regenerationis de hac uita migrantes non ad requiem tantum ire, sed ad regnum caelorum posse etiam peruenire\' et alia multum absurda. quae omnia colligere atque in isto libro digerere longum uisum est. absit ergo, ut animarum propago, si falsa est, a talibus refellatur et animarum nouarum insufflatio, si uera est, a talibus defendatur. Quamobrem quicumque uolunt defendere, quod dicuntur animae nouae nascentibus insufflari, non de parentibus trahi, aliquid illorum quattuor, quae supra commemoraui, caueant omni modo, hoc est: \'ne dicant a deo fieri animas peccatrices per alienum originale peccatum; ne dicant paruulos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sint ex nichilo. Hoc enim qui credit.
ꝙͣ si uerbis neget. re ipsa clamat ani-¬
mas dĩ habere substantiam:. & ipsiꝰ
genus eẽ. non munere sed natura. Nã
de quo quisq naturȩ suȩ originem
ducit: de illo naturȩ suȩ genus duce¬
re.negari sobrie nullo
pacto potest.
Iste autẽ ita est sibi
ipse contra¬
rius: ut genusdi
esse animas
dicat non natura
ꝙ̃ tamen non factas ex nichilo. sedex
illo dicat originem ducere: ac sic eas
quod prius negauerat ad dĩ naturam
reuocare non dubitat. Animarum¬
autẽ nouarum sine ꝓpagine insuffla-¬
tionem. defendi quidem minime ꝓhi-¬
bemus: sed ab eis qui potuerint aliqͥd
inuenire uel incanonicis libris quod
non sit ambiguum dissoluendȩ huic
obligatissimȩ quęstioni. uel in racioci¬
nationibus suis quod non sit contra¬
rium catholice ueritati. non atalib
qualis iste apparuit. qui non inueni¬
endo quid diceret. & deliberationẽ suã
nolendo suspendere uires suas om̃ino

Expanded text:
sint ex nihilo\'. hoc enim qui credit, sint ex nihilo\'. hoc enim qui credit, etsi uerbis neget, re ipsa clamat animas dei habere substantiam et ipsius genus esse non munere, sed natura. nam de quo quisque naturae suae originem ducit, de illo naturae suae genus ducere negari sobrie nullo pacto potest. iste autem ita sibi est ipse contrarius, ut genus dei esse animas dicat non natura, sed munere et tamen non factas ex nihilo, sed ex illo dicat originem ducere; ac sic eas, quod prius negauerat, ad dei naturam reuocare non dubitat. Animarumautem nouarum sine propagine insufflationem defendi quidem minime prohibemus, sed ab eis qui potuerint aliquid inuenire uel in canonicis libris, quod non sit ambiguum dissoluendae huic obligatissimae quaestioni, uel in ratiocinationibus suis. quod non sit contrarium catholicae ueritati, non a talibus qualis iste apparuit, qui non inueniendo quid diceret et deliberationem suam nolendo suspendere uires suas omnino
Abbreviated transcription (Latin):
fenditur. possent accipere a parte to¬
tum esse dictum. os de ossibus meis. ꝙ
caro de carne mea. ut illic intelligeret᷑
& anima qu eadmodum uerbum car¬
nem factum non sine anima accipimꝰ.
si qũeadmodum alia testimonia docent
Habere humanã animam xp̃m. ita &
isti aliquib non ambigus testimoniis
ꝓpaginem astruerent animarũ. Pari ui¬
ce igit᷑ ammonemꝰ etiã hos qui anima-¬
rum ꝓpaginem destruunt. ut nouas a d̾o
suffiari animas certis documentis asse-¬
rant: & tunc illud quod dictum ẽ. os
ex ossibus meis & caro de carne mea
non tropice a parte totum ut simul
intelligatur & anima: sed ꝓprie de sola
carne dictum esse defendant. Quȩ cum
ita sint: uideo librum istum iam esse
claudendum. Om̃ia quippe quȩ michi
maxime necessaria uidebant᷑. continet.
quib hi qui legerint sciant cauere se
debere. ne huic homini cuiꝰ duos libros
michi misisti. in hoc consentiant ur
credant animas sic ex di flatu esse ut ñ

Expanded text:
fenditur, possent accipere a parte tofenditur, possent accipere a parte totum esse dictum: os de ossibus us mis et caro de carne mea, ut illic intellegeretur et anima, quemadmodum uerbum carnem factum non sine anima accipimus, si, quemadmodum alia testimonia docent habere humanam animam Christum, ita et isti aliquibus non ambiguis testimoniis propaginem astruerent animarum. pari uice igitur ammonemus etiam hos, qui animarum propaginem destruunt, ut nonas a deo sufflari animas certis documentis asserant et tunc illud, quod dictum est: os ex ossibus meis et caro de carne mea, non tropice a parte totum. ut simul intellegatur et anima, sed proprie de sola carne dictum esse defendant. Quae cum ita sint, uideo librum istum iam esse claudendum. omnia quippe, quae mihi maxime necessaria uidebantur, continet, quibus hi qui legerint sciant cauere se debere, ne huic homini, cuius duos libros mihi misisti, in hoc consentiant, ut credant \'animas sic ex dei flatu esse, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: cum caro eius non tota sit sumpta. Qua¬
ꝓpter cum his testimoniis qͦd ad hanc
rem ꝑtinet utiq ambiguis. non solua¬
tur hȩc quȩstio: illud tamen scio sic ar-¬
gumentari homines. qui ex hoc pu¬
tant animam mulieris non esse de
anima uiri. quia non est dictum. ani-¬
ma ex anima mea. sed caro de carne
mea: quẽadmodum argumentantur
appollinaristȩ uł quicumq sunt alii
aduersus animam dñi. quam ꝓpt̃ea
negant quia scriptum legunt. uerbũ
caro factum est.Si enim & anima inqui¬
unt ibi esset. debuit dici uerbum homo
factum ẽ. Sed istis ꝓpterea dicitur carnis
nomine solere scripturam totum homi¬
nem nuncu¬
pare. sicuti est. ꝙ uide¬
bit om̃ĩs
caro salutare di. ñ
enim caro
sine anima aliqͥd
sc̃ãrum scripturarum locis. non solum
carnem. uerum etiam animã humanã
id est rationalem inesse homini xp̃o sine
ulla ambiguitate monstratur. Unde
& isti a quib animarum ꝓpago de¬

Expanded text:
est, eum caro eius, non tota sit sumpta. Quaest, eum caro eius, non tota sit sumpta. Quapropter, cum his testimoniis, quod ad hanc rem pertinet, utique ambiguis non soluatur haec quaestio, illud tamen scio sic argumentari homines, qui ex hoc putant animam mulieris non esse de anima uiri, quia non est dictum: \'anima de anima mea\', sed: caro carne mea, quemadmodum argumentantur Apollinaristae uel quicumque sunt alii aduersus animam domini, quam propterea negant, quia scriptum legunt: uerbum caro factum est. \'si enim et anima\', inquiunt, \'ibi esset, debuit dici: uerbum homo factum est\'. sed istis propterea dicitur carnis nomine solere scripturam totum hominem nuncupare — sieuti est: et uidebit omnis caro salut a r e d e i; non enim caro sine anima uidere sanctarum scripturarum locis non solam carnem, uerum etiam animam humanam, id est rationalem, inesse homini Christo sine ulla ambiguitate monstratur. unde et isti, a quibus animarum propago de
Abbreviated transcription (Latin):
tacitum est. occultatum est. non nega¬
tum: sed neq affirmatum. Ac ꝑ hoc
sicubi forte non tacitum ẽ. clarioribus
documentis est astruendum. Unde
nec illi qui defendunt animarum ꝑ¬
paginem. ex eo quod non sufflauit d̃s
in faciem mulieris aliquid adiuuan¬
tur: nec illi qui eam negant. ideo quia
non dixit adam. anima de animamea.
debent sibi ꝑsuadere quod nesciunt.
Sicut enĩ eadem non soluta sed manen¬
te quęstione potuit tacere scriptura
quod mulier dõ sufflante sicut uir eiꝰ
acceperit animam. sic eadẽ non soluta
sed manente quȩstione potuit tacere
scriptura. ut adam non diceret anima
de anima mea. Ac ꝑ hoc si primȩ mu-¬
lieris anima ex uiro est. a parte totũ
significatum est. ubi legitur. hoc nunc
os ex ossibus meis: & caro de carne mea.
cum tota ex uiro. non caro sola sit sum¬
pta.Si aut̃ẽ non est ex uiro. sed eam ds
insufflauit. sicut uiro: a toto pars signi¬
ficata est. ubi legitur de uiro suo sumpta

Expanded text:
tacitum est, occultatum est, non negatacitum est, occultatum est, non negatum, sed neque affirmatum. ac per hoc sicubi forte non tacitum est, clarioribus documentis est astruendum. unde nec illi, qui defendunt animarum propaginem, ex co, quod non sufflauit deus in faciem mulieris, aliquid adiuuantur nec illi, qui eam negant, ideo quia non dixit Adam: \'anima de anima mea\', debent sibi persuadere quod nesciunt. sicut enim eadem non soluta, sed manente quaestione potuit tacere scriptura, quod mulier deo sufflante sicut uir eius acceperit animam, sic eadem non soluta, sed manente quaestione potuit tacere scriptura, ut Adam non diceret: \'anima de anima mea\'. ac per hoc, si primae mulieris anima ex uiro est, a parte totum significatum est, ubi legitur: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea, cum tota ex uiro, non caro sola sit sumpta. si autem non est ex uiro, sed eam deus insufflauit sicut uiro, a toto pars significata est, ubi legitur: de uiro suo sumpta
Abbreviated transcription (Latin):
anima eas necesse est intelligi. Alioqͥn
non ita se ammonerent᷑ ornare. non in
tortis crinib. aut auro. uł margaritis.
aur ueste p̾ciosa. sed quod decet inquit
mulieres ꝓmittentes pietatem ꝑ bonam
conuersationem. Utiq pietas intus est :¬
in anima uł in sp̃u. Et tamen mulieres
appellatȩ sunt etiam ut se intus ornareq̃:
ubi nullus est sexus. Cum itaq isti sic
interse alternante sermone certaue¬
rint: ego inter eos sic iudico. ut ne in¬
cognitis fidant.& temere audeant affir¬
mare quod nesciunt. utrosq cõmoneã.
Si enim scriptum esset. insufflauit flatũ
uitȩ in faciẽ mulieris. ꝙ facta ẽ in animã
uiuam. nec sic esset iam consequens. ut
non propagaretur ex parentibus anima.
nisi etiam de filio eoꝵ Hoc scriptum
similiter legeretur. fieri enim potuit:
ut membrum non animatum de cor-¬
pore extractum indigerer animari: filii
uero anima expatre per matrem ꝓpa-¬
ginis transfusione traheretur. Cum uͦ

Expanded text:
anima eas necesse est intellegi. alioquin anima eas necesse est intellegi. alioquin non ita se ammonerentur ornare: non in tortis crinibus aut auro uel margaritis aut ueste pretiosa, sed quod decet, inquit, mulieres promittentes pietatem per bonam conuersationem. utique pietas intus est in anima ucl in spiritu, et tamen mulieres appellatae sunt, etiam ut se intus ornarent, ubi nullus est sexus. Cum itaque isti sic inter se alternante sermone certauerint, ego inter cos sic iudieo, ut, ne incognitis fidant et temere audeant affirmare quod nesciunt, utrosque commoneam. si enim scriptum esset : \'insufflauit flatum uitae in faciem mulieris et facta est in animam uiuam\', nec sic esset iam consequens, ut non propagaretur ex parentibus anima, nisi etiam de filio eorum hoc scriptum similiter legeretur. fieri enim potuit, ut membrum non animatum de corpore extractum indigeret animari, filii uero anima ex patre per matrem propaginis transfusione traheretur. cum uero
Abbreviated transcription (Latin):
uerit flatum uitȩ. Ideo inquiunt. qr
iam de uiro fuerat animata. Nam si
non fuisset: nequa qua nos inquiunt
scã scriptura huiꝰ rei cognitione frau¬
dasset. Ad illud uero quod ait adam.
hoc nunc os ex ossibus meis. & caro de
carne mea. nec ait sp̃s uel anima de
sp̃u meo. uel de anima mea:. sic ab eis
responderi potest. queadmodum suꝑiꝰ
demonstratum est. ut a parte totum
intelligatur hoc dictum. os & caro mea:
sed quȩ animata fuerint detracta. ñ
mortua. Neq enim hoc om̃ipotentẽ
facere potuisse ideo negandum ẽ. quia
nullus hominum potest aliquid cũ
anima de humana carne p̃cidere. Nła
quod adam secutus adiunxit. hȩc uo¬
opinio confirmaretur istoꝵ. qm̃ de
illi qui contra sentiunt possunt dice¬
re. quia non scriptum ẽ carnẽ mulie¬
ris. sed mulierem de uiro suo sumptã.
totam debere accipi cum anima ꝙ sp̃y.
Nam ꝙ si anumma sexu caret. non tam̃
quando appellantur mulieres excepta

Expanded text:
uerit flatum uitae; ideo, inquiunt, quia uerit flatum uitae; ideo, inquiunt, quia iam de uiro fuerat animata. nam si non fuisset, nequaquam nos, inquiunt, sancta scriptura huius rei cognitione fraudasset. ad illud uero quod ait Adam: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea nec ait: \'spiritus\' uel \'anima de spiritu meo\' uel \'de anima mea\', sic ab cis responderi potest. quemadmodum superius demonstratum est, ut a parte totum intellegatur hoc dictum \'os et caro mea\', sed quae animata fuerint detracta, non mortua. neque enim hoc omnipotentem facere potuisse ideo negandum est, quia nullus hominum potest aliquid cum anima de humana carne praecidere. nam quod Adam secutus adiunxit: haec uoopinio confirmaretur istorum: \'quoilli qui contra sentiunt possunt diccre, quia non scriptum est carnem mulieris, sed mulierem de uiro suo sumptam. totam debere accipi cum anima et spiritu. nam etsi anima sexu caret, non tamen quando appellantur mulieres excepta
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is caro adte ueniat: quia ex carne
intelligitur totus homo. Ex toto autẽ
pars. cum dicitur xp̃c sepultus: cũ
sola eius caro sepulta sit. Iam illud qͦd
in hoc apłi testimonio positum est.
minem mouear. Ipse enim dat. Sed ad¬
huc quęrimus unde det. utrum exno¬
ua insufflatione. an ex ꝓpagine Ipse
quippe dare etiam carnis substantiam
rectissime dicirur: quam tamen dare
ex ꝓpagine non negatur. Nunc uidea-¬
mus illud de genesi testimonium:. ubi
facta mulier de latere uiri. ad ducta
est ad eum ꝙ dixit. Hoc nunc os ex
ossibus meis: & caro de carne mea.Hoc
quippe iste putat quod dicere debue¬
rir adam. anima ex anima mea.ł spiritꝰ de
spũ meo: sietiam hoc de illo tractum ẽet
Sed illi qui ꝓpaginem asserunt anima-¬
rum hinc se putant inuictius suam
munire sententiam. quia cum scriptũ
sit detraxisse dm̃ costam de latere uiri.
eamq edificasse in mulierem: non est
additum quod in eius faciem suffla¬

Expanded text:
te omnis caro ueniet, quia ex carne te omnis caro ueniet, quia ex carne intellegitur totus homo; ex toto autem pars, cum dicitur Christus sepultus, cum sola eius caro sepulta sit. iam Llud quod in hoc apostoli testimonio positum est, minem moueat; ipse enim dat. sed adhuc quaerimus unde det, utrum ex noua insufflationc an ex propagine. ipse quippe dare etiam carnis substantiam rectissime dicitur, quam tamen dare ex propagine non negatur. Nunc uideamus illud de Genesi testimonium, ubi facta mulier de latere uiri adducta est ad eum et dixit: hoc nunc os ex ossibus meis is et caro de carne m ea. hoc quippe iste putat, \'quod dicere debuerit Adam: "anima ex anima mea" uel: "spiritus de spiritu meo", si etiam hoc de illo tractum esset\'. sed illi qui propaginem asserunt animarum, hinc se putant inuictius suam munire sententiam, quia, cum scriptum sit detraxisse deum costam de latere uiri eamque aedificasse in mulierem, non est additum, quod in eius faciem suffla
Abbreviated transcription (Latin):
debet opprimi. quia forte ita dictum
est om̃s homines. ut scdm̃ solam carnẽ
intelligerentur. sic iste hinc non de¬
bet premere defensores ꝓpaginis ani-¬
marum. quia dictum est omne genꝰ
hominum ex uno sanguine: tamquã
ꝓpterea sola caro ꝑtineat ad ꝓpaginẽ
Si enim hoc est uerum quod isti assert̃.
ut non sit anima ex anima. sed caro
ex carne sit tantum: ita dictum est ex
uno sanguine. ut non totus homo
significaretur a parte: sed tantum uniꝰ
hominis caro. Illud uero quod dictũ
est in quo om̃s peccauerunt. sola om-¬
nium hominum intelligenda caro¬
est. quȩ inde tranffusa est:a toto par-¬
tem. significante seriptura. Si autẽ
illud est uerum qd totus homo ex
gnificatur a parte.id est totus homo qͥ
ex anima constat & carne. uel potius
ut iste amat loqui. ex anima & sp̃u
ꝙ̃ carne. Nam ꝙ ex parte totum. &
ex toto partem: diuina eloquia signi¬
ficare consueuerunt. Ex parte enim
totum significatum est ubi legitur

Expanded text:
debet opprimi, quia forte ita dictum debet opprimi, quia forte ita dictum est \'omnes homines\', ut secundum solam carnem intellegerentur, sic iste non hinc debet premere defensores propaginis animarum, quia dictum est: omne genus hominum ex uno sanguine, tamquam propterea sola caro pertineat ad propaginem. si enim hoc est uerum, quod isti asserunt, ut non sit anima ex anima, sed caro ex carne sit tantum, ita dictum est e x uno sanguine, ut non totus homo significaretur a parte, sed tantum unius hominis caro; illud nero quod dictum est: in quo omnes peccauerunt, sola omnium hominum caro intellegenda est, quae inde transfusa est, a toto partem significante scriptura. si autem illud est uerum, quod totus homo ex gnificatur a parte, id est totus homo. qui ex anima constat et carne, uel potius, ut iste amat loqui, ex anima et spiritu et carne. nam et ex parte totum et ex toto partem diuina eloquia significare consuerunt. ex parte enim totum significatum est, ubi legitur: ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui non uult temere animarum nega¬
re ꝓpaginem. antequam liquido cla-¬
reat utrum ita an non ita sir. habet
quod in istis uerbis apłi intelligat. ex
uno eum sanguine dixisse ex uno ho-¬
mine. a parte totum significante locu-¬
tionis modo. Si enim ipsis licet intelli-¬
gere a parte totum quod scriptum est.
ꝙ factus est homo in animam uiuen¬
tem. ut illic intelligatur & sp̃s de quo
scriptura ibi tacuit. cur aliis ñ liceat
sic accipere quod dictum est ex uno san¬
guine. ut illic & anima & sp̃c possit
intelligiꝰ Qm̃ homo significatus no
mine sanguinis. non solum constat
ex corpore. uerum etiam ex anima ꝙ
sp̃u. Sicut enim qui ꝓpaginem defen-¬
dit animarum non hinc istum de¬
bet opprimere. quia de primo homi-¬
ne scriptum est. in quo om̃s peccaue¬
runt. non enim dictum ẽ in quo om̃i¬
um caro peccauit. sed om̃s dictum ẽ.
id est om̃s homines. cum homo non
sola sit caro: sicur ergo hinc iste non

Expanded text:
qui non vult temere animarum negaqui non vult temere animarum negare propaginem, antequam liquido clareat utrum ita, an non ita sit, habet quod in istis verbis Apostoli intelligat, ex uno cum sanguine dixisse, ex uno homine, a parte totum significante locutionis modo. Si enim ipsi licet intelligere a parte totum quod scriptum est, Et factus est homo in animam vivam ; ut illic intelligatur et spiritus, de quo Scriptura ibi tacuit: cur aliis non liceat sic accipere quod dictum est, ex uno sanguine; ut illic et anima et spiritus possit intelligi, quoniam homo sigmine sanguinis non solo constat ex corpore, uerum etiam ex anima et spiritu? sicut enim qui propaginem defendit animarum non hinc istum debet opprimere, quia de primo homine scriptum est: in quo omnes peccauerunt — non enim dictum est: \'in quo omnium caro peccauit\', sed \'omnes\' dictum est, id est omnes homines, cum homo non sola sit caro —. sicut ergo hinc iste non
Abbreviated transcription (Latin):
dicat mulierem ex iuro esse scđm corpus:
ex d̾o autem scđdm animam & sp̃m. quo¬
modo erit uerum quod ait apłs. om̃ia
autẽ ex d̾õ. si mulieris corpus ita est ex
uiro. ut non sit ex doͦ Quappter ut
apostolo preferatur: mulier ex uiro est.
siue scđm solum corpus. siue scđm to-¬
tum quo constat humana natura. Ni-¬
chil enim horum tamquam certum
affirmamus: sed quid hoꝵ uerum sit
ad huc querimus. Et uir ꝑ mulierem:
siue ex patre tota hominis natura du-¬
catur quȩ ꝑ mulierem nascit᷑. siue so¬
la caro unde adhuc quęstio ẽ. Omnia
tamen ex do. unde nulla quȩstio est.
id est & corpus. & anima. & sp̃s. & ui¬
ri & mulieris. Et si enim non ex dõ
nata uel tracta sunt uł manarunt.
ita ut eius naturȩ sint. tamen ex d̾o
sunt. Aquo enim creata. condita uel
facta sunt: ab illo habent ut surt: Sed
ex uno sanguine omne genus hominu.
animam & sp̃moriginaliter retulit ad
auctorem. corpus ad traducem. Immo uͦ

Expanded text:
dicat mulierem ex uiro esse secundum corpus, dicat mulierem ex uiro esse secundum corpus, ex deo autem secundum animam et spiritum, quomodo erit uerum quod ait apostolus: omnia autem ex deo, si mulieris corpus ita est ex uiro. ut non sit ex deo? quapropter ut apostolo praeferatur, mulier ex uiro est siue secundum solum corpus siue secundum totum. quo constat humana natura — nihil enim horum tamquam certum affirmamus, sed quid horum uerum sit adhuc quaerimus — et uir per mulierem, siue ex patre tota hominis natura ducatur, quae per mulierem nascitur, siue sola caro, unde adhuc quaestio est, omnia tamen ex deo, unde nulla quaestio est, id est et corpus et anima et spiritus et uiri et mulieris. etsi enim non ex deo nata uel tracta sunt uel manarunt, ita ut eius naturae sunt. A quo enim creata, condita, facta sunt, ab illo habent ut sint. 28. « Sed ex uno sanguine omne genus hominum : animam et spiritum originaliter retulit ad auctorem, corpus ad traducem. » Imo vero
Abbreviated transcription (Latin):
git ex d̾o. quando de hominib agrt᷑.
non ꝙ corpora sed tantum animas
& sp̃s uult intelligi: Si uero quod di¬
ctum est. omĩa autẽ ex d̾o. & de corpore
utriusq sexus. & de anima ac sp̃u di¬
ctum est: ergo scd̾m omĩa est mulier
ex uiro. Mulier enim ex iuro: uir ꝑ mu¬
lierem. om̃ia ex d̃o. Quȩ om̃ia. nisi de
quibus loquebat᷑ id est & ille uir ex
quo mulier. & illa mulier quȩ ex uro.
ꝙ ille uir qui ꝑ mulierẽ: Neq enĩ ille
uir ꝑ mulierem ex quo uiro mulier.
sed uir. qui natus est postea ex uiro ꝑ
mulierẽ. qũead modum hodieq na-¬
scunt᷑. Ac ꝑ hoc si cũ ista diceret aplõ
de corporibus loquebat᷑. ꝓculdubio
corpora utriusq sexus ex dõ. Porro si
non uult ex d̾o esse hominum nisi ani-¬
mas ꝙ sp̃s. ꝓfecto etiam scđm animam
& sp̃m mulier ex uiro. q nichil iam relin¬
quetur eis qui contra animarum ꝓpa-¬
ginem disputant.Si autẽ ita diuidit. ut

Expanded text:
git \'ex deo\', quando de hominibus agitur, git \'ex deo\', quando de hominibus agitur, non et corpora, sed tantum animas et spiritus uult intellegi? si uero quod dictum est: omnia autem ex deo, et de corpore utriusque sexus et de anima ac spiritu dictum est, ergo secundum omnia est mulier ex niro; mulier enim ex niro, uir per mulierem, omnia ex deo. quae \'omnia\' nisi de quibus loquebatur, id est et ille uir, ex quo mulier, et illa mulier, quae ex uiro, et ille uir. qui per mulierem ? neque enim ille uir per mulierem, ex quo uiro mulier. sed uir. qui natus est postea ex uiro per mulierem. quemadmodum hodieque nascuntur. ac per hoc si, cum ista diceret apostolus, de corporibus loquebatur, procul dubio corpora utriusque sexus ex deo. porro si non uult ex deo esse hominum nisi animas et spiritus, profecto etiam secundum animam et spiritum mulier ex uiro et nihil iam relinquetur eis qui contra animarum propaginem disputant. si autem ita diuidit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
in quo om̃ia. Deinde ubi dicit idem
apłs. sicut enim mulier ex uiro ita q
uir ꝑ mulierẽ: exponat nobis iste qũa
ꝓpaginem significare uoluerit. animȩ
an corporis. an utriusq Sed non uult
ẽẽ animas ex ꝓpagine. Restat ergo ut
scđm ipsum. atq om̃s qui animaruor¬
ꝓpaginem destruunt corpus tantum
masculinum & femininum significa¬
ret apłs dicens. sicut enim mulier ex
uiro ita & uir ꝑ mulierem: quia mu¬
lier ex uiro facta est. ut etiam uir
ꝑ mulierem postea nasceretur. Si ergo
hec apłs dicens. non etiam animas ꝙ
sp̃s. sed tantum corpora utriusq sexus
uolebat intelligi. cur continuo sub-¬
iunxit: omĩa autem ex do. nisi quia
ꝙ corpora ex d̾̃o. Ita quippeait. Sicut
enim mulier ex uiro. ita & uir ꝑ mu¬
lierem: om̃ia autẽ a d̾̃o. Eligat gͦ iste
un sit dictum. Si de corporib. ꝓfecto
ꝙ corpora ex dõ sunt. Quid ẽ ergo
quod ubicumq iste in scripturis le¬

Expanded text:
in quo omnia. deinde ubi dicit idem in quo omnia. deinde ubi dicit idem apostolus: sicut enim mulie - ex uiro ita et uir per mulierem, exponat nobis iste quam propaginem significare noluerit, animae an corporis an utriusque; sed non uult \'esse animas ex propagine\': restat ergo, ut secundum ipsum atque omnes, qui animarum propaginem destruunt. corpus tantum masculinum et femininum significarit apostolus dicens: sicut enim mulier ex uiro ita et uir per mu lierem. quia mulier ex uiro facta est, ut etiam uir per mulierem postea nasceretur. si ergo haec apostolus dicens non etiam animas et spiritus, sed tantum corpora utriusque sexus uolebat intellegi, cur continuo subiunxit: omnia autem ex deo. nisi quia et corpora ex deo? ita quippe ait: sicut enim mulier ex uiro ita et uir per mulierem. omnia autem ex deo. eligat ergo iste unde sit dictum. si do corporibus. profecto et corpora ex deo sunt. quid est ergo. quod ubicumque iste in scripturis le