comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cebat tñ sublimitatẽ noĩs: hũili¬
tas cordis Ddemq sic̃ sẽpiꝰ fate¬
bat᷑. inter sũmos quosq honores
et fauores ppłoꝵ uł sublimiũ ꝑ¬
sonaꝵ. alt̾m sibi mutuatꝰ hoĩe
uidebat ᷑. seq reputabat ab sentẽ.
uelut qͦddam sõmum suspicutꝰ.
ubi ił simpliciores eifrͤs. ut asso¬
let familiarit᷑ loq̃batur. amita
eiꝰ hũi litate fr̃uentes. ibi se ĩ¬
uenisse gaudebat. et in ꝓpͥam
redisse ꝑsonã Et tũ tantu uirũ
hũc scm̃ apud deũ et hoĩes cõ¬
mendarẽt faltrn i signia u̾tutũ.

Expanded text:
cebat tamen sublimitatem nominis humilitas cordis. Denique, sicut saepius fatebatur, inter summos quosque honores et favores populorum vel sublimium personarum, alterum sibi mutuatus hominem videbatur, seque reputabat absentem, velut quoddam somnium suspicatus. Ubi vero simpliciores ei fratres, ut assolet, familiariter loquebantur, amica ejus humilitate fruentes, ibi se invenisse 1256 gaudebat, et in propriam rediisse personam. Et cum tanta Virum hunc sanctum apud Deum et homines commendarent sacrarum insig
Abbreviated transcription (Latin):
libꝰ quos sibi comites sũpseat
gnauit̾ mĩstra ͭ. Sicq achiue
alũpnꝰ fortune. et doctꝰ ar¬
chitectꝰ ecclie se rome ãplitu¬
dini cõtulit. et g̾tiã cui doctͥ¬
na ac miraculoꝵ meõria
manet neqͣquã deseruit
Magno eĩ apłoꝵ amore et
martyrii desidi̾o. festĩancie
itinei̾s romã accelerans ĩsi¬
stebat. ut siml̾ cũ eis si ita uel¬
let xp̃s occũberet Sed uota eiꝰ
p̃ueĩt dispositõ diuĩa. et uiri
dyabolici demẽtissiã satis ue

Expanded text:
tes sumpserat, gnaviter ministravit: sicque Achivae alumnus fortunae, et doctus architectus, Ecclesiae se Romanae amplitudini contulit et Graeciam, cui doctrina ac miraculorum memoria manet, nequaquam deseruit. Magno enim apostolorum amore, et martyrii desiderio, festinantiae itineris Romam accelerans insistebat, ut simul cum eis, si ita vellet Christus, occumberet. Sed vota ejus praevenit dispositio divina, et viri diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
Ed post aliquot ãnos.
cũ pelio latedemonioꝵ
positꝰ. petrũ et paulũ
apłoꝵ capita rome tentos. ec
pecrũ ergastulo paulũ sc̃do̾
uĩcuł ꝑuulgata fama affici
comꝑisset. atlienas rediens.¬
ep̃o. plebẽ tͣdidit. et ꝑ cõti¬
guas ꝑrochias u̾bisꝑgens

Expanded text:
aliquot annos cum Pelio Lacedaemoniorum positus, Petrum et Paulum apostolorum capita Romae tentos, et Petrum ergastulo, Paulum secundo vinculis, pervulgata fama affici comperisset, Athenas rediens,plebem tradidit, et per contigu
Abbreviated transcription (Latin):
elemosinis. qmͣque studiosꝰ
in conponẽda peͬce eccłiarũ
Precipue ꝙͣ deuotꝰ extit̾it
in ditandis scõꝵ cenobiis.
pñti oꝑe declarare. minꝰq
necessariũ. et maxĩe ob fasti¬
dienciũ lectoꝵ uitandũ tediũ.
p̾ẜtĩ cũ nullis abolenda tp̃ibꝰ
luce clariora. eaꝵ rerũ extẽt
indicia Idcirco nũc ad obitũ
ip̃iꝰ describendũ uertẽs ar¬
ticłm. qͥd in ip̃a ĩfirmitate
positꝰ gesserit. et unũ qd̾
quodq memorato regi eiq
pꝰ mortẽ contigit. breuit
narrabo miracłm¬

Expanded text:
eleemosynis, quamque studiosus in componenda pace ecclesiarum, praecipueque quam devotus exstiterit in ditandis sanctorum coenobiis, praesenti opere declarare, minusque necessarium, et maxime ob fastidientium lectorum vitandum taedium: praesertim cum nullis abolenda temporibus luce clariora earum rerum exstent indicia. Idcirco nunc ad obitum ipsius describendum vertens articulum, quid in ipsa infirmitate positus gesserit, et unum quodquodque memorato regi ejus post mortem contigit, breviter narrabo mirac
Abbreviated transcription (Latin):
a pastoribꝰ uenerabãt᷑ Que re¬
trio pãnospagos appellat᷑. ex noĩe
siluani et faunii Treci eĩ silua¬
nũ pan. et fauuos sicarios pa¬
Tertia regio possedo. nospa¬
gos appellat .q̃ ĩtendit portũ nep¬
Dicit᷑ Quiꝰ simulachrũ. et dyaue
affigiẽ.egei ibidẽ colebãt. et q ͦ
recursꝰ tociꝰ pplĩ luna renascẽte.
ĩ młtis functoibꝰ cõfluebat¬
regio ĩ eadẽ urbe est. ubi ydolũ
martis et simulachrũ hertul
in colle tritonii mõtis ĩ medio
urbis positi steterat. ad colendũ
multis ĩmolatoĩbꝰ et delusioĩbꝰ
martẽ et herculẽ. quos illi deos
maxĩos et fortissiõs adorabant
Uui eciã excerͣbant᷑ iudicia. et
docebãt fora. ĩgeniiq oĩs soler¬
cia Qui locꝰ ariopagꝰ appellat᷑.
a marte MMars enĩ aris trte
uocatur Ouĩta pars

Expanded text:
 quae regio Pagos appellatur ex nomine Sylvani et Fauni: Graeci enim Sylvanum Pan, et Faunos ficarios PaTertia regio Possedonos pagos appellatur, quae intendit portum Nepdicitur, cujus simulacrum et Dianae effigiem Aegii ibidem colebant: et quo recursus totius populi, luna renascente, in multis functionibus confluebregio in eadem urbe est, ubi idolum Martis et simulacrum Herculis in colle Tritonii montis, in medio urbis positi, steterat, ad colendum multis immolationibus et delationibus Martem et Herculem, quos illi deos maximos et fortissimos adorabant. Ubi etiam exercebantur judicia et docebantur fora, ingeniique omnis solertia, qui locus Areopagus appellatur a Marte: Mars enim Ares Graece vocat
Abbreviated transcription (Latin):
Ci ini aduẽtu pauli qͥ¬
Dã uir nobiłꝰ eãt. qui
simistes idest consetre¬
talis appollo kronospatita. qm̃
ĩ eadẽ urbis regrione cetos p̃cel¬
lebat nominabat᷑. cuiꝰdã app¬
ollinis nobilissimi atheniensiũ
pͥncipis ꝓsapia diriuatꝰ Cuiꝰ
pr̃ nycholaꝰ uir magni ĩgenii
litteraꝵ studio pollens. ciuis
et argolice artis magister fuit
Quiꝰ igit᷑ filiꝰ appollo. dũ inter

Expanded text:
i in adventu Pauli quidam vir nobilis erat qui Symmistes, id est, consecretalis Apollo Kronospagita, quoniam in eadem urbis regione caeteros praecellebat, nominabatur, cujusdam Apollinis nobilissimi Atheniensium principis prosapia derivatus: cujus pater Nicolaus, vir magni ingenii, litterarum studio pollens civis et Argolicae artis magister fuit. Hujus igitur filius Apollo, dum inter
Abbreviated transcription (Latin):
ermispagos ex noĩe mercurii.
qui ermis g̾te dicit᷑ appellata. ĩ
qua statũculũ ip̃iꝰ mercurii
ueneratione sui mẽte ceperat
menibꝰ. mari florido. mellitis
ut sic dictũ 2iuul. et fluminibꝰ
satis pinguissimis nemoribꝰ
cõsitis. et aromatibꝰ odoratis.
uinetis nectareis. et uberta¬
tis copia effluẽtibꝰ. oliuetis
habũdãtissimis. uirectis florẽ¬
tibꝰ. pascuis pecoribꝰ sufficiẽ¬
tissimis. auri argenti ceteroꝵ¬
q metalloꝵ om̃ copiis. naui¬
ũ quoq ac uectit aliũ cõmea¬
tibꝰ. et uoluptatũ cũctarũ afflu¬
enciis. ultͣ urbes alias erornata.
quõdã nobilissĩe floruit sed q̃
suo priori seculo cũctis mũdi
felicitatibꝰ suꝑerat. modo gen-¬
ciuĩ frequẽti et condenso ĩpetu
opp̃ssa et ĩtercepta dirimitur

Expanded text:
is pagus ex nomine Mercurii, qui Hermes Graece dicitur, appellata, in qua staticulum ipsius Mercurii veneratione sui, mente ceperat moenibus, mari florido, mellitis, ut sic dictum sit, rivulis et fluminibus, satis pinguissimis nemoribus, consitis et aromatibus odoratis, vinetis nectareis et ubertatis copia effluentibus, olivetis abundantissimis, viretis florentibus, pascuis pecoribus sufficientissimis, auri, argenti, caeterorumque metallorum omnium copiis, navium quoque ac vectigalium commeatibus et voluptatum cunctarum affluentiis, ultra urbes alias exornata, quondam nobilissime floruit. Sed quae suo priori saeculo cunctis mundi felicitatibus supererat, modo gentium frequenti et condenso impetu oppressa et intercepta dirimitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Rima rerrio est. q̃ etreũ¬
mt mare respicit. ĩ qua
situs mons extat suꝑe¬
minens urbi. ubi saturni et pt
priapi auree statue uariaꝵ illusio¬
nũ colebant᷑ demẽtiis Gec enĩ re¬
trio karonopagos appellatͦ. ex sa¬
turni noĩe. qͥ g̾te cornos uocatur

Expanded text:
rima regio est, quae Aegem mare respicit, in qua situs mons exstat supereminens urbi, ubi Saturni et Priapi aureae statuae variarum illusionum colebantur dementiis: haec enim regio Kronos pagos appellatur ex Saturni
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ ritu paganoꝵ. audiuit
paulũ apłm noua et ĩaudita
antea dogiata p̃dicantẽ Et
cũ ei r esistere ñ ualeret ĩueĩt
ueram esse Doct̾nã. quã paulꝰ apᵈ
athenas docuit Relĩquens ergo
demoniacas ludifitationes/ et
trentilitas adĩuentiones. ꝓuolutꝰ
apli pedibꝰ. dep̃catus est eui. ut
illi uerã doct̾nã et uiã salutis¬

Expanded text:
nibus ritu paganorum, audivit Paulum apostolum nova et inaudita antea dogmata praedicantem: et cum ei resistere non valeret, invenit eram esse doctrinam, quam Paulus apud Athenas docuit. Relinquens ergo daemoniacas ludificationes et gentilitias adinventiones, provolutus apostoli pedibus, deprecatus est eum, ut illi veram doct
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ illiꝰ qui domi remansiat. ue¬
niens ad filios suos appositꝰ est ad
eos Oui cũ aliqnͣtũ tep̃ꝰ ibi fẽcissẽt.
obiit in senectute bona Goror qͦ¬
eoꝵ in scło nupta. et scło dedita. cũ
ni diuiciis et deliciis scli ꝑiclitaret᷑.
tandẽ aliqñ inspirauit eideus: ut
frẽs suos uisitaret ¶uq̃ uenissẽt
qͣi uisura uenerabilẽ ler nardum
frem suũ. et ad eẽt cũ comitatu
suꝑbo et apparatu. illẽ detestans et
execrans eam tamꝙͣ rete dyaboli ad
capiendas aĩas. nullatenꝰ atquies¬
tebiat exire ad uidendũ eam Qd̾
audiens illa. confusa et cõpũcta ue¬
hemẽter.cũ nulla ei frm̃ suoꝵ occur¬
rere dignaret᷑. tota in latͥmis reso¬
luta. et si pectatͥx sum m̃qͥt ꝓ talibꝰ¬

Expanded text:
pater illius, qui domi remanserat, veniens ad filios suos, appositus est ad eos. Qui cum aliquantum tempus ibi fecisset, obiit in senectute bona. Soror qin saeculo nupta et saeculo dedita, cum in divitiis et deliciis saeculi periclitaretur, tandem aliquando inspiravit ei Deus ut fratres suos visitaret. Cumque venisset quasi visura venerabilem Bernardum fratrem suum, et adesset cum comitatu superbo et apparatu; ille detestans et exsecrans eam tanquam rete diaboli ad capiendas animas, nullatenus acquiescebat exire ad videndum eam. Quod audiens, illa confusa et compuncta vehementer, cum nullus ei fratrum suorum occurrere dignaretur, tota in lacrymas resoluta: « Et si peccatrix sum, inquit, pro talib
Abbreviated transcription (Latin):
trit aliqñ ꝑactis
uitfiliis. ut egressꝯ foras.
et loca uitina tirtuiens
oraret ad dm̃ñ. qͣtinꝰ
acceptũ hrẽt obsequũ
suũ. et frm̃ suoꝵ Gubĩ¬
to uͦ stans in ip̃a oratõe
modite mñt̾clusis oculis

Expanded text:
it aliquando peractis vigiliis, ut egressus foras, et loca vicina circuiens, oraret ad Dominum, quatenus acceptum haberet obsequium suum et fratrum suorum. Subito vero stans in ipsa oratione, modice
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit. fac̾e̾ ꝑata sum Hant gᵒ pro¬
missionẽ audiens. exiit ad eam
cũ frĩbꝰ suis: fr̃ eiꝰ Et quia eam
a uiro seꝑare ñ pot̾at. pͥmo uerbo
ome mũdi tlĩa in cultu uestium.
et in oĩbꝰ scli pompis inter dixit.
et sic eam dimisit Illa uͦ obedientis R¬
sime parẽs p̃cepto. rediit aꝓpria.
muta uepente scdm̃ oĩpotenciam dep¬
tere excelsi Etupebãt aũt oñs ado¬
lestentulã nobilẽ. delicatã. subita
mutacõe in habitu et uictu. in me¬
dio scli uitã duce̾ he̾mititã. mñstare
ieuiniis et uigiliis. et continus
oracioĩbꝰ: et ab oĩ sclõ ⁊ prorsus se
fat̾e̾ alienã Uiennio sit biꝑit cũ
uiro suo. qui etiã uirtute eiꝰ ꝑsẽue¬
rancie uictꝰ. tandẽ liberã a se dinit¬
tens. facultatẽ ei concessĩt ẜuiẽdi
deo cuise ꝓbauit Illa ui optata lib̾ta¬
te potita. monasteriũ ulleiũ adieõ.
cũ scimonialibꝰ inibi deo ẜuientibꝰᷤ.
reliquũ uite sue deo uouit. ubi tan

Expanded text:
it, facere parata sum. » Hanc ergo promissionem audiens, exiit ad eam cum fratribus suis frater ejus. Et quia eam a viro separare non poterat, primo verbo omnem mundi gloriam in cultu vestium et in omnibus saeculi pompis interdixit; et sic eam dimisit. Illa vero obedientissime parens praecepto, rediit ad propria, mutata repente secundum omnipotentiam dexterae Excelsi. Stupebant autem omnes adolescentulam nobilem, delicatam, subita mutatione in habitu et victu, in medio saeculi vitam ducere eremiticam, instare jejuniis, et vigiliis, et continuis orationibus, et ab omni saeculo prorsus se facere alienam. Biennio sic vixit cum viro suo: qui etiam virtute ejus perseverantiae victus, tandem liberam a se dimittens, facultatem ei concessit serviendi Deo cui se probavit. Illa vero optata libertate potita, monasterium Julleium adiens, cum sanctimonialibus inibi Deo servientibus reliquum vitae suae Deo vovit: ubi tan
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Ine uͦ duodetim libras rñdit
Tũt dinittẽs eũ. ad oratioẽm
confutrit Post paululũ uͦ uedi¬
ens trirardꝰ. mulierẽ qnͣdam
de cãstellione foris eẽ. et uelle
ei loqui nũtiauit Ad ꝙͣ cũ eg̾deret᷑
pcidens ad pedes eiꝰ eadẽ mulier.
duodecim librarũ bñdictõ ei
tribuit. et oracionũ suffragia
implorãs uiro suo ꝑicłose etrro¬
tanti Quã breuit᷑ allocutꝰ. di¬
misit a seͬ uade inquiens. sanũ
ĩueniẽs uirũ tuũ Illa uͦ abiẽs
mn domũ suã. sit̃ audierat sic
menit Abbas ił consolãs pusil¬
lanimitatẽ cellerarii sui. ad
sustinẽdũ dñm decet̾o reddidit
fortiorẽ Aec tñ semel hoc. sed
sepe cũ huiꝰ modi instaret ne¬
cessitas. ei certũ est diuinũ af¬
fuisse auxilũ uñ ñ sꝑabatur
Propt̾ ꝙ uiri prudentes. intel¬
litentes manũ dnĩ ẽẽ cũ eo ito¬
ter teneritudinẽ mẽtis eius qͣi

Expanded text:
spondit. Tunc dimittens eum, ad orationem confugit. Post paululum vero rediens Gerardus, mulierem quamdam de Castellione foris esse, et velle ei loqui nuntiavit. Ad quam cum egrederetur, procidens ad pedes ejus eadem mulier, duodecim librarum benedictionem ei obtulit, orationum suffragia implorans viro suo periculose aegrotanti. Quam breviter allocutus dimisit a se: « Vade, » inquiens, « sanum invenies virum tuum. » Illa vero abiens in domum suam, sicut audierat, sic invenit. Abbas vero consolans pusillanimitatem cellarii sui, ad sustinendum Dominum de caetero reddidit fortiorem. Nec tantum semel hoc, sed saepe, cum hujusmodi instaret necessitas, ei certum est divinum adfuisse auxilium, unde non sperabatur. Propter quod viri prudentes, intelligentes manum Domini esse cum eo, teneritud
Abbreviated transcription (Latin):
catione ẜmonẽ ad eos habebat.
hõĩbꝰ supͣ hoĩe loquẽs. uix intel¬
litrebat᷑ Tamẽ iuxͣ sentenciã scĩ
iob. nefas putantes qtͣdic̾s ẜ̃mo¬
nibꝰ scĩ. ñ extusabãt ĩfirmitatẽ
siiã. sed accusabãt ¶ũq ad rutũ
arguentis hũilarent᷑. qͥ argue¬
bant᷑: cepit eciã spũali matristro
adu̾sꝯ frẽs humiles et subiectos.
zelus suus eẽ suspectꝰ Nñ ftm̃
est ut fieret matristra magistri.
pia lũilitas discipłoꝵ Cogita¬
bat enĩ eos multo meliora et ui¬
cimiora saluti. suo in silencio me¬
ditari. ꝙͣ ab ip̃o audirent. deuo¬
tiꝰ et effitatiꝰ salutẽ suã oꝑarii.
ꝙͣ ex eiꝰ exemplo acciptẽs Time¬
bat uͦ ex p̾dicatcoẽ sua eos standa¬
lizari potiꝰ qmͣ aliqͥd edificatiõĩs
conciꝑe Cũq suꝑ hoc turbaretͥ
et cont̾staret . et diu̾se coritatõẽs
ascenderẽt in cor eiꝰ. pꝰ multos
cotitationũ fluctꝰ. et cruciatꝰ
cordis. decreuit ab ext̾ioribus

Expanded text:
catione sermonem ad eos habebat, hominibus supra hominem loquens, vix intelligebatur. Tamen juxta sententiam sancti Job, nefas putantes contradicere sermonibus Sancti , non excusabant infirmitatem suam, sed accusabant. Cumque ad nutum arguentis humiliarentur qui arguebantur, coepit etiam spirituali magistro adversus fratres humiles et subjectos zelus suus esse suspectus. Unde factum est ut fieret magistra magistri pia humilitas discipulorum. Cogitabat enim eos multo meliora et viciniora saluti suo in silentio meditari, quam ab ipso audirent; devotius et efficacius salutem suam operari, quam ex ejus exemplo acciperent. Timebat vero ex praedicatione sua eos scandalizari potius, quam aliquid aedificationis concipere. Cumque super hoc turbaretur et constristaretur, et diversae cogitationes ascenderent in cor ejus; post multos cogitationum fluctus et cruciatus cordis, decrevit ab exterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ip̃e eẽt qui loq̃retur. s spũs dei
loqueretur in eo Et ex tũt mani¬
festiꝰ in eo et ꝑ eũ loquẽs spũs sc̃õ.
et ẜ̃monẽ ei potentiorẽ et sensum
ei stͥpturis abũdanciorẽ suggerẽs.
apdr auditores qͦ trrãm ei addidit
et auttoritatẽ Inde erat qd̾ tam
confident᷑ ꝙͣ utilit̾ lo quebatͦ ad do¬
cendũ. ad arguendũ. ad torripiẽ¬
dũ. ut dum p̃dicaret uerbũ dei.
quit qͥd afferebat᷑ ĩmediũ. sit pa¬
tens et placens afficiebat. et cra
id uñ atrebat . efficax ad monẽdũ.
ut mirarent᷑ om̃s in uerb trẽ q̃¬

Expanded text:
n ipse esset qui loqueretur, sed Spiritus Dei loqueretur in eo. Et extunc manifestius in eo et per eum loquens Spiritus sanctus, et sermonem ei potentiorem et sensum ei in Scripturis abundantiorem suggerens, apud auditores quoque gratiam ei addidit et auctoritatem. Inde erat quod tam confidenter quam utiliter loquebatur ad docendum, ad arguendum, ad corripiendum, ut, dum praedicaret verbum Dei, quidquid afferebat in medio, sic patens et placens efficiebat, et circa id unde agebatur, efficax ad movendum, ut mirarentur omnes in verbis
Abbreviated transcription (Latin):
E
illo magister tislebertꝰ
ra se scrutatꝰ. quasdã nouita¬
cũ iam fideliũ scandalũ et
murmur ĩualesce̾t. in remẽsi
consilio a uenerabili eugenio
papa celebrato. uocatꝰ ad me¬
diũ est. et librũ trad̾e̾ ussus
Ibi uenerabilis abbas adu̾sus
nouitates ꝑ bidũũ agens. scoꝵ
testimoniis tani modeste qmͣ
fidelit̾ eas redarguebat De¬
mũ apostolico iudicio. et auc¬
toritate uniuersalꝰ eccłie. p̃fa¬
te nouitates dampnabantur.
ep̃s eidem dãpnationi consenciẽs.
et publice refutans. q̃ sc̃pserat.
indulgentiã correctꝰ. conseqͥt᷑
Raxime ꝙ ab inicio ꝓmiserat
siĩ uulla obstinatione se ꝓ arbi¬
trio eccłie scẽ correpturũ suam

Expanded text:
e illo magister Gislebertusra se scrutatus, quasdam novitacum jam fidelium scandalum et murmur invalesceret, in Remensi concilio, a venerabili Eugenio papa celebrato, vocatus ad medium est, et librum tradere jussus. Ibi venerabilis Abbas adversus novitates per biduum agens, sanctorum testimoniis tam modeste, quam fideliter eas redarguebat. Demum apostolico judicio et auctoritate universalis Ecclesiae, praefatae novitates damnabantur: episcopus eidem damnationi consentiens, et publice refutans quae scripserat, indulgentiam correctus consequitur; maxime quod ab initio promiserat, sine ulla obstinatione se pro arbitrio Ecclesiae sanctae correcturum suam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ip̃e fetit m̃dũ. in locato est
diu̾sorio natꝰ Qua pp̃ non
uidet᷑ equũ. ut qͣtis accepto
agrro p̃parẽ domũ. ĩ qͣ ei filii
renascãt᷑ Sed et de eiꝰ p̃cio.
captiuoꝵ est sepultura com¬
ꝑata ꝑpterea rationabile
iuidic̾at᷑. ut p̃tio sumã locum.
ubi illi qui ĩ cõmertio sãgius¬
illiꝯ morte intercedente. De
captĩtate dyaboli et mortis
ꝑpetue baptiz ati fuerĩt redi¬
mant᷑ Cõmutatõem uo̾ pecii.
qui te illi deuotissĩe obtulisti

Expanded text:
cum ipse fecerit mundum, in locato est diversorio natus. Quapropter non videtur aequum, ut gratis accepto agro, praeparem domum, in qua ei filii renascantur. Sed et de ejus pretio captivorum est sepultura comparata. Propterea rationabile judicatur, ut pretio sumam locum, ubi illi, qui in commercio sanguiniillius, morte intercedente, de captivitate diaboli et mortis perpetuae baptizati fuerint, redimantur. Commutationem vero pretii qui te illi devotissime obtulisti
Abbreviated transcription (Latin):
illesꝰ ac eciã ꝑꝑetui torm̃ti
ymagĩaria cõtrematione
qui ⁊umpheã iguitã incu¬
stodiã ꝑadysi. truoris tui la¬
tice fidelibꝰ tius ad uitã p̃¬
bens. tnͣsitũ extĩxisti Inter¬

Expanded text:
illaesus hac etiam perpetui tormenti imaginaria concrematione qui rhomphaeam ignitam in custodiam paradisi, cruoris tui latice, fidelibus tuis ad vitam praebens transitum, exstinxisti
Abbreviated transcription (Latin):
Ui cũ pꝰmultas et ꝑ¬
necessai̾as ppłi qͥ eum
seꝙ̃do carcerẽ irrupe¬
rant ex hortatõnes. et ad ab¬
sentes directa ĩstitutõnũ p̃¬
cepta. Dñita missarũ solẽpnia
ut confirmarẽt᷑ pticiptõne
corꝑis et sangũs doͥ nri ihũ¬
xͥ fideles. uelut iã in celis poĩtꝰ
celebraret. Hoͣ ꝯͣ frõgebatur
panis sc̃s̃. quo ip̃e et ppłs cõ¬
municare debebant. ⁊esplẽ¬
duit huiꝰ moĩ lux de celo sũ
eũ. et ⁊ om̃s qui ibi aderãt.¬

Expanded text:
i cum post multas et pernecessarias populi, qui eum sequendo, carcerem irruperant, exhortationes, et ad absentes directa institutionum praecepta, Dominica missarum solemnia, ut confirmarentur participatione corporis et sanguinis Domini fideles, velut jam in coelis positus celebraret: hora, qua frangebatur panis sanctus, quo ipse et populus communicare debebant, resplenduit hujus modi lux de coelo super eum et om
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ. qui est datũ uide̾. cum
młtitu dĩe angłoꝵ Et accipi¬
ens panẽ scm̃. ded ͭ illi dices̃
Accipe hoc care meꝰ. ꝙ mox
complebo tibi unacũ prẽ meo.
qm̃ metũ est maxĩa metes
tua. et hiis qui audierint
te salꝯ in regno meo pluric
fatias fortit. et meõria tua
ei̾t in laude Dilectõ aũt et
benignitas ꝙͣ hẽs. semꝑ pro
quibꝰ cũq pecierit impetra¬

Expanded text:
um videre, cum multitudine angelorum: et accipiens panem sanctum, dedit illi, dicens: Accipe hoc, chare meus, quod mox complebo tibi una cum Patre meo: quoniam mecum est maxima merces tua, et his qui audierint te, salus in regno meo. Nunc facies fortiter, et memoria tua erit in laude, Dilectio autem et benignitas, quam habes semper, pro quibuscunque petierit, impetra
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ancti uo̾ dñi tortoribꝰ
ductist̃. et ĩ cõsp̾tu scõꝵ
rustici et elentherii. ut torm̃toꝵ
ipĩꝰ terrore ab ĩtentioẽ sua re¬
sipisc̾e̾nt. p̃tiosꝰ campi doctor
eoꝵ. et fortissĩꝰ atlileta dei dyo¬
nisiꝰ expoliat᷑. et toto corꝑe nudꝰ
uitissim flagellat᷑. n ͨ uĩcit᷑ Oui
ĩter crepitꝰ uerberũ dei głła
collaudare. et tõmilitores suꝙ
ut ad hec se ĩuictos p̃ꝑarent.
cõmone̾. om̃s q̃ fideles ut hĩc
ĩ dñica fide corroborarẽt᷑. nõ
desinebat p̃dicare dicẽs lau¬
dẽ dñi loq̃t᷑ os meũ. et bñdi¬
Dt tat oĩs caro no  ͥ scm̃ eiꝯ.

Expanded text:
ancti vero Domini, tortoribus ducti sunt, et in conspectu sanctorum Rustici et Eleutherii, ut tormentorum ipsius terrore ab intentione sua resipiscerent, pretiosus campiductor eorum, et fortissimus athleta Domini Dionysius exspoliatur, et toto corpore nudus, vicissim flagellatur, nec vincitur. Qui inter crepitus verberum Dei gloriam collaudare, et commilitones suos, ut ad haec se invictos praepararent, commonere: omnesque fideles, ut hinc in Dominica fide corroborarentur, non desinit praedicare, dicens: Laudem Domini loquetur os meum, et benedicat omnis caro no
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcendio. bt̃s dyonisiꝰ
pontifex doͥ fuiss splendidior
auro eductꝰ. patibulo c̾tiai
scipitis torm̃taliũ ĩstrumẽ¬
toꝵ cõfixione appendit᷑ uñ
diutiꝰ tortꝰ n ͨ mortuꝰ depo¬
nit᷑. et in carce̾ glaucini tres
sił electi do. cũ fideliũ młtitu¬
dĩe recludũt᷑ DDucebantu
sane a delicto obligatis iusti
in uĩcłi̾s cõdempnãdi adãp¬
natis. et ĩnotentes a noten¬

Expanded text:
incendio, beatus Domini pontifex Dionysius fuisset splendidior auro eductus, patibulo cruciarii stipitis, tormentalium instrumentorum confixione appenditur. Undiutius tortus nec mortuus, deponitur, et in carcere Glaucini, tres simul electi Domini, cum fidelium multitudine recluduntur. Ducebantur sane a delicto obligatis, justi in vinculis, condemnandi a damnatis, et innocentes a nocen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa ur̃a Flagellãt᷑ eciã rusticꝰ
et eleutheriꝰ satis acerrime.
et ĩmẽso cachenaꝵ pondere
simł scĩ dm̃ onerãt᷑. et ĩ erga¬
stulũ tenebrosissimi carcis re¬
trudũt᷑ Indeq ad p̃fecti au¬
ditionẽ reducti. ĩ catastis ex¬
tensi et flagellati. dño trãs
bilis xp̃o hostia dyonise¬

Expanded text:
 Flagellantur etiam Rusticus et Eleutherius satis acerrime, et immenso catenarum pondere simul sancti Domini onerantur, et in ergastulum tenebrosissimi carceris retruduntur. Indeque ad praefecti auditionem reducti, in catastis extensi et flagellati, Domino gratias bilis Do
Abbreviated transcription (Latin):
o uiri fideles et dilct̃issimi
frẽs Idõq uidete. ne deficia¬
tis int̾bulatioĩbꝰ meis. sed
magis armẽt᷑ corda ur̃ã. et
ad sinulia pp̃ amorẽ do̾ nr̃i

Expanded text:
o viri fideles, et dilectissimi fratres. Ideoque videte, ne deficiatis in tribulationibus meis, sed magis armentur corda vestra, et ad similia propter amorem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
T sic cũ ambusto toto
corꝑe suiss leuat. ad
bestias ferocissimas ĩrabiẽ
młt̾o ut ieiunio excitatas.
ꝓiectꝰ subrigit᷑ Ouas cũim¬
petu ualidissiõ cõspexiss actur¬
re̾. contͣ eas faciẽs signũccis.¬

Expanded text:
t sic cum ambusto toto corpore fuisset levatus, ad bestias ferocissimas, in rabiem multo jejunio excitatas, projectus subrigitur. Quos cum impetu validissimo conspexisset accurrere, contra eas faciens signum c
Abbreviated transcription (Latin):
qͣlis ille puer fuit. quẽ statuit
dñs in medio discłoꝵ et dixit
Taliũ est regnũ celoꝵ Tu
Denodans gͦ filũ de pollite
dext̾e mee. donabã illi omẽm¬

Expanded text:
qualis ille puer fuit quem statuit Dominus in medio discipulorum, et dixit: Talium est regnum coeloruDisnodans ergo filum de pollice dextrae meae, donabam illi
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ similit̾ coronatũ Widẽsq
mo cominꝰ accersiuit me blã¬
da uoce dicẽs Karole successor
fratͥq meꝰ positq in termis
sibi destĩatis sed ꝑ dei mĩãmi¬
apostolatũ ded ͭ sr̃ om̃s reges
et gentes francoꝵ Qui nisi

Expanded text:
m similiter coronatum. Videns me, cominus accersivit, blanda voce dicens: Karole, successorfrater meus, positus in thermis sibi destinatis; sed per miseriapostolatum dedit super reges et super gentes Francorum; qui nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Ponqi illuc irem filo
glomeĩs regente g̾ssus
uidi ibi pr̃em meũ ludouitũ
stare usq ad femora Et dũ
eẽm nimis dolore aggͣuatꝰ̃
ad corpꝰ tuũ Et ꝑmisit te
deꝰ hut uenire. ut uideres
ppt̾ q̃ pcc̃a egro et om̃s qos
uidisti. talia toleramꝰ supp¬
licia Uuio enĩ die sũm isto
feruẽtis dolii balneo. alt̾a¬
uo̾ die tnͣsmictor ni alio isto
suauissime a q̃ dolio Et hͦ
patrociniis hactenꝰ genꝰ
si mͥ sb̃ueneĩs cito tu et
epĩ mei et abbates. et oĩs
ordo eccliastic9. cũ missis
almodiis. uigiliis et elemo¬
sinis. uelocit̾ libabor de isto
a q̃ bullientis dolio Nam
frat̾ meꝰ lothariꝰ. et eiꝰ
filiꝰ ludouicꝰ. scĩ petri. sc̃ĩ¬
exempti sũt ex istis penis.
resperissem. uidi ibi duo dolia
delictis Tũc cepi gͣuit̾ horrere
gernes̃ aũt ductor meꝰ me
in tanto pauore. dixit ad me
Seque̾ me ad dexterã ꝑtem
luculẽtissime uallis ꝑadysi Et
gͣde̾m᷑. cõtemplatꝰ sũ in ĩgen¬

Expanded text:
 illuc irem, filo glomeris regente gressus vidi ibi patrem meum Ludovicum stare usque ad femora: et dum essem nimis dolore aggravatusad corpus tuum; et permisit te Deus huc venire, ut videres, propter quae peccata ego, et omnes quos vidisti, talia toleramus supplicia. Uno enim die sum in isto ferventis dolii balneo; et altero die transmittor in altero isto suavissimo aquae dolio: et hoc patrociniis hactenus genus si mihi subveneris cito, tu et mei episcopi, et abbates, et omnis ordo ecclesiasticus, missis almodiis, vigiliis, et eleemosynis, velociter liberabor de isto aquae bullientis dolio. Nam frater meus Lotharius, et ejus filius Ludovicus, sancti Petri, sexempti suRespexi, et vidi duo dolia delictis. » Tunc coepi graviter horrere. Cernens autem ductor meus me in tanto pavore, dixit ad me: « Sequere me ad dexteram luculentissimae vallis paradisi. » Et contemplatus sum in ingen
Abbreviated transcription (Latin):
nocte qͣdã dũ ꝯsuetas orões
explesset. paululũ ĩ discubi¬
tu requiestẽs. cep ͭ subito in
sompnis ueliemĩt̾ satage̾ euẽ
mox clei̾tꝰ excitatũ. cũ tau¬
sam illiꝰ uisioĩs int̾rogaret.
ĩquit simplitiꝰ lemouetĩne
ecce mõ felix qͥ sat̾docio sortit᷑
missos ad nos destinauit nũ¬
cios. ut eiꝰ parti solacium
p̃beamꝰ Cũ ip̃is equidẽ nũt
reĩt repente p̃dicti nũcii le¬
stibulũ domꝰ pulsare Qui
ilico ingͥssi nũciant ep̃i mor¬
tem. tũctaq ita ẽẽ gesta. sit᷑
iam eligiꝰ p̃dixeat Tũc bo̾
offerentes ei copiosã pecuĩai.
a felice pro ãminiculo eps¬
ep̃atꝰ missã. nullatenꝰ sua¬
d̾e potuerũt. ut qͥppiã ep

Expanded text:
nocte quadam, dum consuetas orationes explesset, paulolum in discubitu requiescens, coepit subito in somnis vehementer satagere. Quem mox clericus excitum cum causam visionis illius interrogaret, inquit, 'Simplicius Lemovecenae ecce modo jam Felix qui sacerdotio sortitur, missos ad nos destinavit, ut ejus parti solatium praebeamus; cum ipsis quidem nunc runt repente praedicti nuntii vestibulum domus pulsare; qui ilico ingressi nuntiant episcopi mortem cunctaque ita esse gesta, sicut iam Eligius praedixerat. Tunc vero offerentes ei copiosam pecuniam a Felice pro adminiculo episcopatus missam, nullatenus suadere potuerunt, ut quippiam ex
Abbreviated transcription (Latin):
tuus Etatĩq fui raptꝰ
in spũ Et qui me sustulea̾t
neũ. clarissimũ uibar lu-¬
nũs emittentẽ. sic̃ solent
comete fac̾e qnͣ apparent
Cẽpitq illũq dissolu̾e. et
dixit ad me Accipe filum¬
loc glomeĩs mitantis. et
liga ac noda firmit̾ in
r inteas
ĩfernoꝵ penas Goc dicto p̃ces¬
sit me uelocit̾. distorquens fi¬
lũ luciflui glomeĩs. duxita
me in profũdissimas ualles
et igneas. q̃ erãt plene puteis
ardentibꝰ pice et fu sulphure
plimboq et tera Iadipe Ibi ĩ¬
uem pontifices prĩs mei et

Expanded text:
statimque fui raptus in spiritu, et qui me sustulit inneum clarissimi jubar luminis emittentem, sicut solent cometae facere quando apparent; coepitque illum dissolvere, et dixit ad me: Accipe filum glomeris micantis, et liga ac noda firmiter inrinthaeas infernorum poenas; et hoc dicto praecessit me, velociter distorquens filum luciflui glomeris; duxitque me in profundissimas valles et igneas, quae erant plenae puteis ardentibus pice, et sulphure, plumboque, et cera, et adipe. Ibi inveni pontifices patris mei et
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ Et dũ debuimꝰ illos
et pplm̃ illoꝵ de pace et con¬
tordia ãmon̾e. seminauimꝰ
discordias. et fuimꝰ ĩcentores
maloꝵ Idõ nũt ĩcendimur
in istis tartareis suppliciis.
et nos et alii homicidiorũ
et rapinaꝵ amatores Cuc
etiã et tui epĩ et satellites
uenient qͥ similia amant
nũc fat̾e̾ Et dũ hec treme-¬
bũdꝰ auscultarẽ. ecce ingri¬
mi demones aduolãtes cum
lebant. app̃hende̾ filum glo¬
meris. quẽ in manu tenebã.
et ad se tͣhe̾ Ged reu̾berãtibꝰ
radiis illiꝰ glomeris. non¬
ualebãt illũ actĩt̾e Ddeinde
post tergũ meũ currẽtes.
uoluerũt me aduntare. et
in ipõs puteos sulphureos
p̃cipitare Bed ductor meꝰ
qui portabat glomerẽ. lacta¬
uit suꝑ scapulas meas filum
glomeis. et duplicauit illud.¬
et traxit me pꝰ se fortit᷑ Sicqz
ascendiniꝰ suꝑ mõtes igneos
altissimos. de quibꝰ oriebãt᷑
paludes et fluĩa feruẽcia. et
oĩa metalloꝵ gna ebulliẽcia
Iui repꝑi ĩnumeras aĩas

Expanded text:
rum, et dum debuimus illos et populum eorum de pace et concordia commonere, seminavimus discordias, et fuimus incentores malorum. Ideo nunc incendimur in istis tartareis suppliciis, et nos, et alii homicidiorum et rapinarum amatores. Huc etiam tui episcopi et satellites venient, qui similiter amant nunc facere. Et dum haec tremebundus auscultarem, ecce, nigerrimi daemones advolantes cum lebant apprehendere filum glomeris quem in manu tenebam, et ad se attrahere; sed, reverberantibus radiis illivalebant illum attingere. Deinde post tergum meum currentes, voluerunt me aduncare, et in ipsos puteos sulphureos praecipitare. Sed ductor meus qui portabat glomerem, jactavit super scapulas meas filum glomeris, et duplicavit illum, traxitque me post se fortiter, sicque ascendimus super montes igneos altissimos, de quibus oriebantur paludes et flumina ferventia, et omnia metallorum genera bullientia. Ubi reperi innumeras animas
Abbreviated transcription (Latin):
gustiatꝰ. putaui me statim
in ilł suppliciis demergẽdũ
a trigantibꝰ nig̾rimis. qui
ipãm uallẽ inflãmabãt diu̾¬
illuminãte oclos meos. uidi
a lat̾e uallis paulisꝑ albesce
lucẽ. ibiq duos fontes flu̾e.
unꝰ eãt nimiũ talidꝰ. alt̾
No̾ clarꝰ et tepidꝰ. et erant
ibi duo dolia ¶ Qmalit̾¬

Expanded text:
gustiatus, putavi me statim gustiatus, putavi me statim in ipsis suppliciis demergendum a gigantibus nigerrimis, qui ipsam vallem conflammabant geneilluminante oculos meos, vidi e latere vallis paulisper albescere lumen ibique duos fontes fluere. Unus erat nimium calidus, alter vero clarus et tepidus, et erant ibi duo dolia,
Abbreviated transcription (Latin):
nemꝰ torm̃ta Et tũ ad hec
timidꝰ intenderẽ. audiui
tentes potent̾ torm̃ta paciũt᷑
Et respexi. et ecce uidi suꝑ
ripas flumĩs bullientes for¬
naces piceas et sulphureas.
et scorpionibꝰ et ẜ̃pentibꝰ di¬
u̾si gnĩs Ibieciã uidi aliquos
prĩs mei principes. et frm̃¬
auũcłoꝵq udo meoꝵ. Dicentes
maliciã et suꝑbiã. et mala con¬
silia silia. q̃ regibꝰ nrĩs et ti¬
tatem Cũq hiis condolendo
tremiscerẽ. act᷑berũt ad me
dracones aꝑtis faucibꝰ ple¬
nis igne sulphuro et pite.
uolentes me inglutire Ged
ductor meꝰ tͥplitauit super
clai̾tate suꝑata sũt ora eoꝵ
ignea Et protraxit me ua¬
lidius Et descendimꝰ in unã
una ꝑte tenebrosa et ardẽs
uelud chybanꝰ ignis. ex alt̾a
uo̾ ꝑte tam amenissima et
splendidissima. ut nulla rõ¬
ne dice̾ ualeã Werti gͦ me
ad tenebrosam et flãmiuomiã
ꝑtem. uidiq ibi aliquos re¬
ges de gnͬe meo in magĩs
suppliciis Et tũc nimis ã¬

Expanded text:
Et cum ad haec timidus accederem, audivi tentes potenter tormenta patientur . Et respexi, et vidi super ripas fluminis bullientis fornaces piceas et sulphureas, plenas et scorpionibus, et serpentibus diversi generis: ubi etiam vidi aliquos patris mei principes, et fr meorum, dicentes malitiam et superbiam, et mala consilia, quae regibus nostris et titatem. Cumque dolendo contremiscerem, accurrerunt ad me dracones apertis faucibus plenis igne et sulphure et pice, volentes me inglutire. At ductor meus triplicavit super claritatis superata sunt ora eorum ignea: et pertraxit me validius: et descendimus in ima parte tenebrosa, et ardens, velut clibanus ignis; ex altera vero parte tam amoenissima et splendidissima, ut nulla ratione dicere valeam. Vertique me contra tenebrosam et flammivomam partem, vidique ibi aliquos reges de genere meo in magnis suppliciis: et inde nimis an
Abbreviated transcription (Latin):
Gõ karolꝰ gͣtuito dei
dono ⁊ex gmanorũ.
at patriciꝰ r oͣnorũ.
at imꝑator francoꝵ. satra
nocte dnĩce dixi. post telebra
Dũ irẽt repausare. et uellẽ
sompnũ taꝑe. ueĩt uox ad
me t̾ribilit̾ dicens Earole
exiet a te modo sp̃s̃ tuus.

Expanded text:
go Carolus gratuito Dei dono rex Germanorum et patricius Romanorum, atque imperator Francorum, sacra nocte Dominici diei post celebradum irem repausare, et vellem somnum capere, venit vox ad me terribiliter dicens: « Carole, exiet a te modo spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
lens eos suꝑ hoc At illi una¬
nimit̾ mẽte uirili succensi
ĩquiunt. ñ posse se pati. ut
sinant eos ingredi fines
obuiã eis ꝑrexit Erat ãt
uigilias ascensionis dñi nr̃i

Expanded text:
eos consulens. At illi unanimiter mente virili succensi, inquiunt, non posse pati, ut sinant eos ingredi fines cum eis pergit. Erat autem vigilia asc
Abbreviated transcription (Latin):
gnita miracła. ut piger ẜuꝰ
silendo occultarẽ Ne ut uniꝰ
talenti treditã quãtitatem.
dum niterer canciꝰ custodire.
culpa de foff defosse pecunie
ñ carerem Idc̾to optimum
fore arbitratꝰ sum. ut pecu¬
nie cõmerciũ qd ab oĩpotẽ¬
te accepi. in laudem oĩpotẽtis
ceptum felicit̾ atq fidelit̾ ad.
finẽ usq ꝑduc̾e̾. si ip̃e digne
tanta mirabilia oꝑarim t̾ris
oꝑa. ut magnitudo quidẽ
bonũ nichil me p̃terire pacia¬
tur. młtitudo uo̾ gestoꝵ qmͣ¬
plima cogat omitt̾e̾. inĩcerto
estuat aĩꝰ. dũ delib̾are non
ualet. quid teneat quid o¬
mittat ꝓ fiteor nã si cũcta
uoluero ãnect̾e. et dies defi¬
ciet me narrante. et modũ
excedã uolumĩs Rursꝯ si
pauca ꝯp̃liendã. irrisiones
metuo ypocritarũ dicenciũ
qm̃ hic hõ cep ͭ edificare. et
ñ potuit sũmare Et offen¬
sam pociꝰ ꝑtimesco ãtistitis.
ne dũ seriẽ expon̾e̾ nitor. ar¬
tatꝰ eloquii siccitate. magł

Expanded text:
gnita miracula ut piger servus silendo occulerem, ne vel unius talenti creditam quantitatem dum niterer cautius custodire, culpa defossae pecuniae non carerem. Idcirco Optimum fore arbitratus sum, ut pecuniae commertium, quod ab omnipotente accepi, in laudibus omnipotentis coeptum feliciter adque fideliter ad finem usque perducere, si ipse dignettanta mirabilia operare in terrisopera, ut magnitudo quidem bonorum nihil me praeterire patiatur, multitudo vero gestorum quamplurima cogat omittere, in incerto aestuat animus, dum deliberare non valet quid teneat, quid omittat. Profiteor namque, si cuncta voluero annectere, et dies deficiet me narrante, et modum excedam voluminis: rursus si pauca comprehendam, et irrisiones metuo hypocritarum dicentium, quoniam Hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare : et offensam potius pertimesco antistitis, ne dum seriem exponere nitor arctatus eloquii siccitate, magis
Abbreviated transcription (Latin):
ti est. et frm̃ caĩtas eadẽ fre¬
quẽt̾ ex poscit. si dei iuuerit
ad meõriã dñs reduxerit.
qmͣqm ĩperito digerã stilo
Nõ leporẽ ẜmoĩs ĩquirens.
sed scĩ simplicẽ uitã simpli¬
ci ẜ̃mõe. ip̃iꝰ animatꝰ p̃cibꝰ.
enarrare temptabo E iuꝰqz
uite cursũ. licet ẜmcẽ ĩtulto
ingenti tñ amoi̾s optentu. fer¬
re conator in publicum Uot
glia relatu celebret᷑ in mũdo.
breueq uite spaciũ. et̾na me¬
moria conpenset in seculum
Atq in hoĩm ore dulti ꝯmeõ¬
racõne uiuat in t̾ris. qui cũ
sup̃mis utẽ uiuit in celis
Et si quidẽ uelit quis. omẽm
eiꝰ ordinem uite litt̾arũ trade̾.
moĩmentis. certũ est qr tanta
sũt.q̃ et uolumẽ magnũ reqͥ¬
rant et ociũ At gͤ ego cum

Expanded text:
ti est et fratrum caritas eadem frequenter exposcit, si Dei iuverit ad memoriam Dominus reduxerit, quamquam inperito digeram stilo, non leporem sermonis inquirens, sed sancti simplicem vitam simplici sermone, ipsius animatus precibus, enarrare temptabo, eiusque vitae cursum, licet sermone inculto, ingenti tamen amoris ore conabor in publicum; ut gloria relatu celebretur in mundo, breveque vitae spatium aeterna memoria compenset in saeculum, atque in hominum ore dulci commemoratione vivat in terris, qui cum suppremis beate vivit in caelis. Et si quidem velit quis omnem eius ordinem vitae litterarum tradere monimentis, certum est, quia tanta sunt, quae et volumen magnum requirant et otium. At ego cum
Abbreviated transcription (Latin):
lis q̃ uł ex eiꝰ ore sacͣtissimo. uel
fideli ueligiosoꝵ relatu cõꝑta cot¬
nouimꝰ. sic̃ et miracłoꝵ mlt̾itudĩe
stient̾ p̃tereũtes. studio breuitatis
duximꝰ sequestrada Gi itritͥ puri¬
tatis ur̃e examini. nr̃a placuerit
ad breuiacio. subcͣctis uł appositis
aut emẽdatis que unas uisa fu̾int

Expanded text:
simo, vel fideli religiosorum relatu comperta cognovimus, sicut et miraculorum multitudinem scienter praetereuntes, studio brevitatis duximus sequestranda. Si igitur puritatis vestrae examini nostra placuerit abbreviatio, subtractis vel appositis aut emendatis quae vestrae visa fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
domo coruscãdo cõscendere.
at ĩt̾ mirãciũ obtutꝰ spe¬
ra ignea ccis similitudĩẽ
p̃ferens. ueloti cursu densi¬
tatem nubiũ p̃teriẽs. celi
altitudĩe penetͣre iħ oc gͦ
ordĩe. scã eiꝰ aĩa sarcinã
carnis abiecta utz t̾renis
pressionibꝰ lib̾ata. ad suũ
leta reuolauit auctorẽ. et
ĩ ãtiꝙͣ possessionẽ diu hic
ꝑegͥnata. celo gaudente. t̾ra
plorante. ãgli̾s eciã plan¬
dentibꝰ. tandẽ ouãs cõstẽ¬
dit Ita ꝙͣtũ habe̾t uir
bts̃ in plebe amorẽ. cõfestĩ
orb̾ in celo resonabat Od̾q
plateas c̾rente nũcio uariꝰ
subito rumor ĩpleue̾at. et
uniꝰ obitu qͣiͣ coĩ orbitatꝭ
uuln̾e. tota simł citus la¬
mẽtabat᷑ Quid młta:
Compositũ cõtinuo ex more¬
corpꝰ feretroq indicum.
ad eccłia deferũt i ln ex¬
cubias uicissim agentes.
magno põdere aggͣuat᷑

Expanded text:
conscendere, atque inter mirantium obtutus sphaera ignea crucis in se similitudinem praeferens, velocique cursu denuitatem nubium praeteriens, coeli altitudinem penetrare. Hoc ergo ordine sancta ejus anima sarcina carnis abjecta, atque terrenis pressionibus liberata, ad suum laeta revolavit auctorem et in antiquam possessionem, diu hic peregrinata, caelo gaudente, terra plorante, angelis etiam plaudentibus, tandem ovans conscendit. Itaque quantum haberet vir beatus in plebe amorem, confestim urbis in caelo resonabat omnesque plateas, currente nuntio, varius subito rumor impleverat et unius obitu quasi commune orbitatis vulnere tota simul civitas lamentabat. Quid multa? Conpositum cocorpus, feretroque inditum, ad ecclesiam deferunt, ibique excubias vicissim agentes, magno pondere aggravatur.
Abbreviated transcription (Latin):
feci̾s me. et ñ intres in iudi¬
ciũ cũ ẜuo tuo. qr ñ iustifica¬
corꝑe mortis quiꝰ saluũ fac
ĩ regnũ tuũ celeste. qr utrũ¬
q tuũ est. et qnͣ uoluisti me
iubes exire Tu semꝑ fiusti
ꝑtector meꝰ.ĩ manꝰ tuas cõ¬
mẽdo spm̃ meũ ẜcio me ñ
mereri. ꝯspectũ tuũ. tñ tu
scis qr semꝑ spes mea ĩ mĩa

Expanded text:
feceris me ; et non intres in judifeceris me ; et non intres in judicium cum servo tuo, quia non justificacorpore mortis hujus, salvum fac in regnum tuum coeleste, quia utrumque tuum est, et quando voluisti me ex eo exire. Tu semper fuisti protector meus, in manus tuas commendo spiritum meum; scio me non mereri, conspectum tuum, tamen tu sci
Abbreviated transcription (Latin):
cũ modicꝰ calor teperet.
in p᷑tore. n ͨ p̃ter sensum
catis ad se discipłis et soda¬
libꝰ. dũ ĩ mutuos miscerẽt᷑
amplexꝰ. ꝑ singlõs plorãs
oĩbꝰ ualedicebat dicens
Iam ñ ultͣ loquar uobiscũ.
et faciẽ meã ampliꝰ ñ uide¬
bitis Ildõq ualete in pace.
et me iã de cet̾o sinite qͥesc̾e.
pñtẽq mat̾iam ꝑmittite
tandẽ redire ad t̾rã ¶ec
at̃ audiẽtes qͥ cͥcũstabant.
nullo gne qͥuerãt temꝑari
a fletu Cõplebant᷑ enĩ cũctoꝵ¬
occupebat uocẽ. herentemq
linguã. Uist̾a cõmota qͣcie¬
bant. at ĩ medios conatꝰ
ẜmo temitu int̾rũpebat᷑
Uix tñ int̾ dira suspiria.
et amaras lacͥmas. h ͨ solũ¬
mõ u̾ba resonabãt dolemꝰ
quidẽ ĩpacienciꝰ nr̃i causa.
ꝙ nos solacio abscessꝯ tui
destituis. s cui causa patͭ
laborem ad ꝑhẽnem reqͥẽ
uadis Tũt ille supplices
eleuãs. diu tacitã p̃cem
fudit. deinde ĩ hocẽ prorũpẽs
Recor dare q̃so ꝙ sit̃ lutũ

Expanded text:
cum modicus calor teperet in pectore, nec praeter sensum catis ad se discipulis et sodalibus, dum se in mutuos miscent amplexus, per singulos plorans, omnibus vale dicebat, dicens: Jam non ultra loquar vobiscum, et faciem meam amplius jam non videbitis, ideoque valete in pace, et me jam de caetero sinite quiescere, parentemque materiam permittite tandem redire ad terram. Haec autem audientes qui circumstabant, nullo genere quiverunt temperari a fletu; complebantur enim cunctooccupabat vocem, haerentemque linguam viscera commota quatiebant, atque in medios conatus sermo gemitu interrumpebatur; vix tamen inter dira suspiria, et amaras lacrymas, haec solummodo verba resonabant. Dolemus quidem impatientius nostri causa, quod nos solatio abscessus tui destituis, sed tui causa, Pater laborem ad perennem requiem vadis. Tunc ille supplices elevans, diu tacitam precem fudit, deinde in vocem prorumpens,; recordare quaeso, quod sicut lutum
Abbreviated transcription (Latin):
et pͥncipes tenebraꝵ ñ oct᷑¬
rant mͥ Pec cõt̾bent me.
ptãtes aeris huiꝰ. s clemẽs
dexte̾a tua ꝓtegat. et potẽ¬
cia tua defendat Ilt manꝰ
orõis. flagitatũ asuꝑis
hora pͥꝰ noctis. uisꝰ est subi

Expanded text:
et principes tenebrarum non occurrant mihi, non conturbent me potestates aeris hujus, sed clemens dextera tua protegat, et potentia tua defendat, ac manus orationis flagitatum a superis hora p
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ Quid hic tu eligi ᷑ ad
Et qͥd ad te ĩmũdissĩe dyabo ͭ ͤ
Iln noĩe ihũ xp̃i obinutesce.
et exi ab illo Oui cõtinuo ue¬
hemẽt decͥpens hoĩem. exiit
ab eo CMũdecim uo̾ ãnis ob¬
sedãt et cͥciaua̾t uirũ. pessimꝰ
ille spũs Etatim gͦ pͥstine
sanitati restitutꝰ lõ surrex̃.

Expanded text:
 Ad 'Et quid ad te, inmundissime diabole? In nomine Iesu Christi obmutesce et exi ab illo'. Et continuo vehementer decerpens hominem, exiit ab eo; quindecim vero annis obsederat et cruciaverat virum pessimus ille spiritus. Statim ergo pristinae sanitat
Abbreviated transcription (Latin):
Orro resplendebant ii
eũ u̾tutes eximie. mo¬
destia cũ ue̾cũdia. sapĩa cũ
simplicitate. seueritas cum
mãsuetudĩe. Doc̾tna cũ hũili¬
tate. hũilitas cũ rigore Et
cũ eẽt aliis miẜicors. sibiipi
sibi abstinendo seuerꝰ Oĩbꝰ
largꝰ. sibi soli ⁊ estrictꝰ int̾
cuiꝰ colloquia. sacra semꝑ re¬
sonabãt u̾ba Oui de pacẽ sol¬
licitꝰ. de salute prĩe curiosꝰ.
die noctuq pro quiete ecclia
bat Cuiq ut uocabulũ no¬
minis. ita et u̾tꝰ amĩ et
celestiũ grãꝵ magnificẽcia
cit. in eo tñ usq ad finem

Expanded text:
orro resplendebant in eo virtutes eximiae: modestia cum verecundia, sapientia cum simplicitate, severitas cum mansuetudine, doctrina cum humilitate, humilitas cum rigore; et cum esset aliis misericors, sibi ipssibi abstinendo severus; omnibus largus, sibi soli restrictus: inter cujus colloquia sacra semper resonabant verba; qui de pace sollicitus, de salute patriae curiosus, die noctuque pro quiete Ecclesibat; cuique ut vocabulum nominis, ita et virtus animi et coelestium gratiarum magnificentia cit, in eo tamen usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur quodã temꝑe tã
extitit. ut regionem
adire debuiss Cũq die qͣdã
nobili suo comitatu itor agẽs.
ꝑtes eiusdem ꝓuĩcie ꝑagraret.
occrit enĩ uir quidã ĩmũdo
et nimis seuo spũ repletꝰ Mic¬

Expanded text:
gitur quodam tempore causa extitit, ut regionem,adire debuisset. Cumque die quadam nobili suo comitatu iter agens partes eiusdem Provintiae peragraret, occurrit ei vir quidam inmundo et nimis saevo replet
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis potĩt explicare: Qs
inꝙͣ eo. in oꝑe dei promp¬
cior. in orõne feruẽtior in
locucõe sollicicior. in sobria¬
etate ꝑcucior ꝑcior. in lacͥ¬
maꝵ largitate profusior.
i corꝑe hionestior. in corde
potuit unꝙͣ ĩueĩri : Pre¬
se cõnexas sibiq mutuo
coherentes extoluit. ut pe¬
ne in singłis eminet Ma¬
buit nẽpe prudenciã in
discernẽdo. iusticiam in
iudicando. iii arrepto ꝓpo¬
sito fortitudĩe. et in qͣlita¬
te discretõis temꝑãtiam
ta mũdi stultitia. xpm secu¬

Expanded text:
bis poterit explicare? Quis, inquam, eo in opere Dei promptior, in oratione ferventior, in lectione sollicitior, in sobrietate parcior, in lacrymarum largitate profusior, in corpore honestior, in corde potuit unquam inveniri? Praese connexas, sibique mutuo cohaerentes excoluit, ut pene in singulis emineret: habuit nempe prudentiam in discernendo, justitiam in judicando, in arrepto proposito fortitudinem, in qualitate discretionis temperantiam. ta mundi stultitia
Abbreviated transcription (Latin):
pienciã ͦ ¶uid iustiꝰ. qui oĩ
dotuit diuicias ot xpõi di¬
lectõnẽ penitꝰ ẽẽ cõtempnẽ¬
das : Quid forciꝰ. qui int̾
francoꝵ ꝓt̾uã gentem. bar¬
baras quoq naciones. et
arroganciũ probrosas cõ¬
nobiliũ felicitate spreta.
maluit in hũitioribꝰ tuto
gressu ꝑte. ꝙͣ pendulo gͣ¬
du in sublimibꝰ fluctua¬
re . Magnoꝑe etem̃ ꝯcupi¬
uit int̾ hoĩes ẽẽ ĩgloriꝰ.
ut corã dõ apperet głiosꝰ
MMenteq in xĩo fũdata.

Expanded text:
qui omni docuit divitias ob Christi dilectionem penitus esse contemnendas? Quid fortius, qui inter Francorum protervam gentem barbarasque nationes, et arrogantium probrosas connobilium felicitate spreta, maluit in humilioribus tuto gressu pergere, quam pendulo gradu in sublimibus fluctuare? Magnopere etenim concupivit inter homines esse inglorius ut coram Deo appareret gloriosus; menteque in Christo funda
Abbreviated transcription (Latin):
lapidibꝰ p̃ciosis. seu p̃dia
ac p̃potentes uillas Eant
itrit᷑ qnͣtotiꝰ. et tnͣfferant
cũ deuehũt scĩ dyonisii mar

Expanded text:
lapidibus preciosis, seu predia et prepotentes villas. « Eant igitur quantocius et transferant cum devehunt sancti Dionisii mar
Abbreviated transcription (Latin):
rolũ imꝑatorẽ ac taluũ. et
se ił palã a dõ directũ. ut
uolũtas oĩpotẽtis dei. filio
suo ludonico regi et protei̾bꝰ
regni frãcoꝵ pãderet᷑ Nã
tyribꝰ dyonisio. rustico et eleu

Expanded text:
lum imperatorem ac Calvum, et se illis a Deo palam directum, ut voluntas Dei omnipotentis filio suo Ludovico regi et proceribus regni Francorum panderetur. 23. Nam tiribus Dionisio Rustico et Eleu