comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunionis aliquẽ si duisium sense¬
rit amouentes. Non solum ergo mͥ
saluo uire cõmunionis ad huc uerũ
querere: s ȩtiam diu̾sum sentire
suetiꝰ. qͥd hum iliꝰ: Nulla nos certe
deterret auetoritas: aquerendo quid
uerum sit. Quando habeat inquit
q in his q̃stionib quę non dũ eliqua¬
tissima ꝑspectione discussȩ sunt. No¬
uerat enim quantã sacram̃ti ꝓfun-¬
ditatem tunc omnis eccłia uaria di¬
sputacione uersabat. liberumq fa¬
ciebat querendi arbitriũ: ut exami¬
nata uĩtas pandetur. Neq enim
m̃tiebatur.⁊ simpliciores collegas suoᷤᷤ
inu̾bo caꝑe cogitabat: ut cum se di¬
u̾sum sentire prompsissent. tunc
contͣ quã ꝓmiserat ex cõmunicandos
eẽ censeret. Absit ab anima tam scã:
ista scelerata ꝑfidia. Qui hoc de tali
iuiro quasi cum eius laude sentĩt:
nichil aliud quam se ipsos tales esse
ꝓfitentur. Ego cyprianum catholi¬
cũ epm̃. catholicum martyrem: &e

Expanded text:
communionis aliquem si diuersum sensecommunionis aliquem si diuersum senserit amouentes. non solum ergo mihi saluo iure communionis adhuc uerum quaerere sed etiam diuersum sentire suetius, quid humilius? nulla nos certe deterret auctoritas a quaerendo quid uerum sit. quando habeat, inquitque in his quaestionibus quae nondum eliquatissima perspectione discussae sunt. nouerat enim, quantam sacramenti profunditatem tunc omnis ecclesia uaria disputatione uersabat, liberumque faciebat quaerendi arbitrium, ut examinata ueritas panderetur. neque enim mentiebatur et simpliciores collegas suos in uerbo capere cogitabat, ut, cum se diuersum sentire prodicontra quam promiserat, excommunicandos esse censeret. Absit ab anima tam sancta ista scelerata perfidia: qui hoc de tali viro quasi cum ejus laude sentiunt, nihil aliud quam se ipsos tales esse profitentur. Ego Cyprianum catholicum episcopum, catholicum martyrem, et
Abbreviated transcription (Latin):
heticoꝵ baptismo. quidq ego ei rescrip¬
serit. censens scilicoe quod semel
atq itũm. ⁊ sepe censuimus ħeticos
ad ȩccłiam uenientes eccłiȩ baptismo
baptizari. ⁊ scĩficari oportẽ. Item lectȩ
sũt ub̃ ⁊ alię uibaiani litẽ. quib pro
sua sincera ⁊ religiosa deuotione ad
epłam niam rescribens non tantum
consensit. s ⁊ instructum se ẽẽ grãs egi.¬
his u̾bis beati cypriani accepimꝰ eum
aiuibaiano eẽ consultũ.⁊ quod respõ¬
derit consulenti: ⁊ quod ille se instru¬
ctum eẽ grãs egit. Dunqͥd iam ꝑtina¬
ces existimari debemꝰ. si considare uo¬
luerimꝰ eamd̃ ipsam epłam qua hoc
iubaiano ꝑsuasum ẽ: donec enimꝑ
suadetur ⁊ nobis si hoc ꝑsuaderi ue¬
risracionib potest. securos nos de ui¬
re catholicȩ cõmunionis facit ipse
cyprianus. Sequit᷑ enĩ ⁊ dicit. Suꝑest
ut de hac ipsa re singłi quid sentiamꝰ.
ꝓferamꝰ. neminẽ iudicantes aut aure

Expanded text:
haereticorum baptismo quidque ego ei rescriphaereticorum baptismo quidque ego ei rescripserim, censens scilicet quod semel adque iterum et saepe censuimus haereticos ad ecclesiam uenientes ecclesiae baptismo baptizari et sanctificari oportere. item lectae sunt uobis et aliae Iubaiani litterae quibus pro sua sincera et religiosa deuotione ad epistulam nostram rescribens non tantum consensit, sed etiam instructum se essehis uerbis beati Cypriani accepimus eum a Iubaiano esse consultum et quod responderit consulenti et quod ille instructum se esse gratias egit. numquid iam pertinaces existimari debemus, si considerare uoluerimus eandem ipsam epistulam qua hoc Iubaiano persuasum est? donec enim persuadeatur et nobis, si hoc persuaderi ueris rationibus potest, securos nos de iure catholicae communionis facit ipse Cyprianus. Sequitur enim et dicit: superest ut de hac ipsa re singuli quid sentiamus proferamus, neminem iudicantes aut a iure
Abbreviated transcription (Latin):
infamauer̾. ⁊ in transmarino iudicio
non conuicerunt. se ab orbis t̾rarum
cõmunione separarunt. cũ ętiam si
uera crimina obicerent. multo fũt
maiora sceła heresum ⁊ scismatũ.
unde sine baptismo sicut sensit ipse
uenientes ⁊ incatholicam cominunio¬
nẽ ñ ꝑ baptismũ recepti. ñ potuerũt
macłare &prianũ. neq in eo ipso
in quo se dicunt imitari cyprianũ
inueniũt quid respondeant de recep¬
to baptismo maximianistaꝵ. Cum
eos quos ex eo numõ. quos concilio fuo
in quo dampnauerant reuocauert᷑.
Quappt̾ si temꝑib cypriani ꝑdiclit
eccłiam maloꝵ cõmunio: nec habent
isti suȩ cõmunionis originẽ. Si aut̃
ñ ꝑdidit: ñ hẽnt suȩ p̃cisionis aliquã
defensionẽ. In suꝑ nec exemplũ cypri¬
ani sectantes. qc unitatis uincłm di¬
ruꝑunt: nec ipsũ conciliũ q maxi
considemꝰ ȩtiam conciliũ cypriani.
Quid ait cyprians: Audistis inquit
ocritatem nrãm de illicito ⁊ ꝓphano

Expanded text:
infamauerunt et in transmarino iudicio infamauerunt et in transmarino iudicio non conuicerunt, se ab orbis terrarum communione separarunt, cum etiam si uera crimina obicerent multo sunt maiora scelera haeresum et schismatum. unde sine baptismo sicut sensit ipse uenientes et in catholicam communionem non per baptismum recepti non potuerunt maculare Cyprianum. neque in eo ipso, in quo se dicunt imitari Cyprianum, inueniunt quid respondeant de - recepto baptismo Maximianistarum cum eis, quos ex eo numero, quos concilio suo in quo damnauerant reuocauerunt. quapropter si temporibus Cypriani perdidit ecclesiam malorum communio, non habent isti suae communionis originem. si autem non perdidit, non habent suae praecisionis aliquam defensionem, insuani sectantur, quia unitatis vinculum disruperunt; nec ipsum concilium, quia Mconsideremus etiam concilium Cypriani. Quid ait Cyprianus? Audistis, inquit, ocritatem nostram de inlicito et profano
Abbreviated transcription (Latin):
emersit. de quo cęlo cȩcidit: Nos itaq
ut dicẽ cęꝑam in eiꝰ eccłiȩ cõmunione
securi sumus. ꝑ cuiꝰ uniu̾sitatẽ nũc id a¬
gitur qd̃ ⁊ ante agrippinũ. ⁊ int̾ agrippi¬
nũ ⁊ cẏprianũ ꝑ eius uniu̾sitatem si¬
milit̾ agebatur. Et cuiꝰ uniu̾sitatem
neq agrippinꝰ deseruit. neq eẏprianꝰ.
neq illi qui eis consenserant quauis
alit̾ quã ceti̾ saꝑent. s cum eis ipsis a
quib diu̾sa senserunt. in eadem unita¬
tis cõmunione manser̾. Ipsi aut̃ consi¬
dent: ubi sint qui neq unde ꝓpagati
s̃ possũt dice̾. Si iam tũc ęccłiam re¬
ceptissime baptismo hereticis ⁊ scisma¬
ticis cõmunionis contagione ꝑdide¬
rant: neq ipsi cypriano consentiũt.
Ille enĩ cũ receptorib hereticoꝵ ⁊ scis¬
maticoꝵ ac ꝑ hoc cũ ipsis ȩtiã receptis
manẽ̾ se in cõmunione ꝓfessus ẽ: isti
aut̃ ꝓpt̾ nom̃ traditoꝵ quos in africa

Expanded text:
emersit, de quo caelo cecidit? nos itaque, emersit, de quo caelo cecidit? nos itaque, ut dicere coeperam, in eius ecclesiae communione securi sumus, per cuius uniuersitatem nunc id agitur, quod et ante Agrippinum et inter Agrippinum et Cyprianum per eius uniuersitatem similiter agebatur, et cuius uniuersitatem neque Agrippinus deseruit neque Cyprianus neque illi qui eis consenserant, quamuis aliter quam ceteri saperent, sed cum eis ipsis a quibus diuersa senserunt in eadem unitatis communione manserunt. ipsi autem considerent ubi sint, qui neque unde propagati sint possunt dicere, si iam tunc ecclesiam recepti sine baptismo haeretici et schismatici communionis contagione perdiderant, neque ipsi Cypriano consentiunt. ille enim cum receptoribus haereticorum et schismaticorum ac per hoc cum etiam ipsis receptis manere se in communione professus est, isti autem propter nomen traditorum,. quos in Africa
Abbreviated transcription (Latin):
datum apud ħeticos imꝓbabant. et
baptirabant eos qui inde ueniebant.
quid gͦ ante agrippinũ a quo ista cȩpit
quasi noua ratio adu̾sus consuetudinẽ
dimicans. nũquid ñ erat eccłia: Quio
deniq pꝰ agrippinũ quando nisi ad pri-¬
stinam consuetudinẽ reditũ eẽt altum
meliori consiliũ ñ eẽt necẽẽ &priano.
nũqͥo ñ erat ȩccłia qr talis pom̃a consu¬
etudo tenebatur. ut baptismꝰ xp̃i non
nisi ap̃i baptismus haberet᷑. etiam si
apud hereticos. uł scismaticos datus
fuisse ꝓbaretur: Quod si erat etiam
tunc ȩccłiȩ. ⁊ bereditas xp̃i non inter¬
rupta ꝑierat. s ꝑ oms gentes augm̃ta
capiens ꝑmanebat: tutissima ratio ẽ
in eadem consuetudine ꝑmane̾. quȩ
tunc bonos ⁊ malos una complexione
portabat. Si aut̃ non erat tũe ȩccłia.
quia sacrilegi beretici sine baptismo
recipiebant᷑. ⁊ hoc unui̾sali consuetudi¬
ne tenebatur: unde donatꝰ apparuit
de qua tra germinauit. de quo mari

Expanded text:
datum aput haereticos inprobabant et datum aput haereticos inprobabant et baptizabant eos qui inde ueniebant, quid ergo? ante Agrippinum, a quo ista coepit quasi noua ratio aduersus consuetudinem dimicans, numquid non erat ecclesia? quid denique? post Agrippinum, quando, nisi ad pristinam consuetudinem reditum esset, alterum moliri concilium non esset necesse Cypriano, numquid non erat ecclesia, quia talis per omnia consuetudo tenebatur, ut baptismus Christi non nisi Christi baptismus haberetur, etiamsi aput haereticos uel schismaticos datus fuisse probaretur? quodsi erat etiam tunc ecclesia et hereditas Christi non interrupta perierat, sed per omnes gentes augmenta capiens permanebat, tutissima ratio est in eadem consuetudine permanere, quae tunc bonos et malos una conplexione portabat. si autem non erat tunc ecclesia, quia sacrilegi haeretici sine baptismo recipiebantur et hoc uniuersali consuetudine tenebatur, unde Donatus apparuit, de qua terra germinauit, de quo mari
Abbreviated transcription (Latin):
qui eis in africa consenser̃: uł si forte
aliqui ex transinarinis t̃ris. longeq¬
discretis nullo quidem siue plena¬
rio. siue saltem regionali concilio: s
epłari colloquio cõmoti s. ut hoc esse
faciendũ putarent. qd ⁊ consuetudo ec¬
cłiȩ pristina ñ habebat. ⁊ pꝰea catholicꝰ
orbis tr̃arũ robustissima firmitate cõ¬
sensionis exclusit. ut quod ꝑdisputati¬
ones eiusmodi in aliquoꝵ m̃tes irreꝑe
cȩꝑat: de salute ueniens unitatis pͥo¬
tentior ui̾tas ⁊ uniũsalis medicina
sanarce. Nũc itaq sermonẽ uideant:
quẽ securus aggrediar. Si assequi et
ostende non potuero quomͦ refellant᷑
ea quȩ de concilio cypriani uł epłis eius
affirmant xpi baptismũ ꝑ hereticos
dari non posse: in eccłia manebo securͦ.
in cuiꝰ cõmunione cũ eis qui sibi non
consenserant mansit ipse eyprianus.
ȩccłiam fuisse: quia erant ibi pauci.
uł si hoc putant ętiã multi qͥ baptismũ

Expanded text:
qui eis in Africa consenserunt, uel si forte qui eis in Africa consenserunt, uel si forte aliqui ex transmarinis terris longequdiscretis nullo quidem siue plenario siue saltem regionali concilio, sed epistulari conloquio commoti sunt, ut hoc esse faciendum putarent, quod et consuetudo ecclesiae pristina non habebat et postea catholicus orbis terrarum robustissima firmitate consensionis exclusit, ut, quod per disputationes eiusmodi in aliquorum mentes inrepere coeperat, de salute ueniens unitatis \'potentior ueritas et uniuersalis medicina sanaret. hunc itaque sermonem uideant quam securus adgrediar. si adsequi et ostendere non potuero, quomodo refellantur ea, quae de concilio Cypriani uel epistulis eius adfirmant, Christi baptismum per haereticos dari non posse, in ea ecclesia manebo securus, in cuius communione cum eis qui sibi non consenserant mansit ipse Cyprianus. ecclesiam fuisse, quia erant ibi pauci uel, si hoc putant, etiam multi, qui baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
manifestum esse
omĩb posse auctoritatẽ
beati eypriani ad reti-¬
nendum uincłm pacis.
nulloq modo uiolan¬
dam unitatis ęccłiȩ saluberrimam
hearitatem: magis ꝓ nobis quam pro
donatistis eẽ ꝓponendam. Sienĩ cypͥ¬
ani exemplo uti uoluerint. ad rebapti¬
zandos catholicos. quia ille censuit in
catholica baptizandos hereticos: nospo¬
tius exemplo eius utimur quo aper¬
tissime statuit a catholica cõmunioe
id est axp̃ianis toto traꝵ orbe diffusis.
ȩtiam malis ⁊ sacrilegis admissis nullo
mͦ ꝑseꝑationem cõmunionis eẽ recedẽ¬
duni: quaudo quidẽ nec eos qui ut ei¬
dem uidebat᷑ nõ baptizatos sacrilegos
ĩ cõmunionẽ catholicam recipiebant a
iure cõmuniõĩs noluit amouẽ dicens.
neminẽ uidicantes aut auire cõmuni¬
onis aliquẽ si diu̾sum senserit amouẽ¬
tes. Uideo tam̃ quid ad huc ame possit
inquiri. uidelicet ut respondeam ueri¬
similib illis rationib quib uel ante
agrippinus. uł ipse cyprianus. uł illi

Expanded text:
manifestum esse omnibus posse auctoritatem beati Cypriani ad retinendum uinculum pacis nulloque modo uiolandam unitatis ecclesiae saluberrimam caritatem magis pro nobis quam pro Donatistis esse proponendam. si enim Cypriani exemplo uti uoluerint ad rebaptizandos catholicos, quia ille censuit in catholica baptizandos haereticos, nos potius exemplo eius utimur, quo apertissime statuit a catholica communione id est a christianis toto terrarum orbe diffusis etiam malis et sacrilegis admissis nullo modo per separationem communionis esse recedendum, quandoquidem nec eos qui, ut eidem uidebatur, non baptizatos sacrilegos in communionem catholicam recipiebant, a iure communionis uoluit amouere dicens: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. Uideo tamen quid adhuc a me possit inquiri, uidelicet ut respondeam uerisimilibus illis rationibus, quibus uel ante Agrippinus uel ipse Cyprianus uel illi,
Abbreviated transcription (Latin):
cere. ⁊ dampnare. quando non nisi in
die dni uasa lignea diuini ardoris in¬
cendio concrementur. ⁊ fictilia ab eo
cui data est ferrea uirga frangantur.
Sic gͥ arguens cypͥanus eos qui tanꝗͣ
maloꝵ consorcium deuitantes se ab
unitate diruꝑant: ostendit magnã
domum quã dix̾ apłs ubi eeñt ñ solũ
aurea uasa ⁊ argentea. s ⁊ lignea ⁊ fic¬
tilia non se intellexisse nisi ęccłiam
ubi eẽnt boni ⁊ mali donec infine sic̃¬
in area uentilata purgetur. Quod si
ita ẽ in ipsa ȩccłia idest in ipsa domo
magna erant uasa in contuineliam.
quoꝵ sermo ut cancer serpebat. Nm
cum apłs de illis loqueretur hoc do¬
cuit: ⁊ sermo inquit eoꝵ ut cancer ser¬
pit. Ex quib est hȩmeneus ⁊ philetus
qui circa ui̾tatem aberrauer. dicentes
resurrectionẽ iam factam ẽẽ: ⁊ fidem
quorundam subuertũt. firmũ autem

Expanded text:
cere et damnare, quando non nisi in cere et damnare, quando non nisi in die domini uasa lignea diuini ardoris incendio concrementur et fictilia ab eo cui data est ferrea uirga frangantur. sic igitur arguens Cyprianus eos, qui tamquam malorum consortium deuitantes se ab unitate dirruperant, ostendit magnam domum quam dixit apostolus, ubi essent non solum aurea uasa et argentea, sed et lignea et fictilia, non se intellexisse nisi ecclesiam, ubi essent boni et mali, donec in fine sicarea uentilata purgetur. quod si ita est, in ipsa ecclesia, id est in ipsa domo magna erant uasa in contumeliam, quorum sermo ut cancer serpebat. nam cum de illis apostolus loqueretur, hoc docuit: et sermo, inquit, eorum sicut cancer sert, inquit, Hymenaeus et Philetus, qui circa ueritatem aberrauerunt dicentes resurrectionem iam factam esse et fidem quorundam subuertunt. idem
Abbreviated transcription (Latin):
res ⁊ feneratores. nec quos liboe. homines
s epõs. quam quã ⁊ istos de quib ait apłs.
sermo eoꝵ sicut cancer serpit uellem intelligẽ
foris fuisse: s me cyprianus ipse non
sinit. Cum enĩ ad antonianum scͥbens
ostend̾et ante tempꝰ ultimę separatioĩs
iustoꝵ ⁊ iniquoꝵ. nullo mͦ ẽẽ ꝓpter
cõmixtionem maloꝵ abuuitate eccłiȩ
recedendum: ubi declarat quam sit
sc̃s. ⁊ illa quam meruit martyrii cla-¬
ritate dignissimus: ait. Quantꝰ arro¬
gantiȩ tumor ẽ. quanta humilitatis
⁊ lenitatis obliuio.⁊ arrogantię suę
quanta iactacio. ut quis audeat aut
facẽ posse se credat. quod nec apłis con¬
cessit dñs ut ⁊ irania. afrum̃to putet
se posse discernẽ. aut quasi ipsi paleã
ferre ⁊ aream purgare concessum sit.
paleas conetur atritico separare. cumq
apłs dicat. in domo aut̃ magna non
solum uasa aurea sunt ⁊ argentea.
s ⁊ lignea ⁊ fictilia: contempnẽ ⁊ aln

Expanded text:
res et faeneratores, nec quoslibet homines, res et faeneratores, nec quoslibet homines, sed episcopos. quamquam et istos, de quibus ait apostolus: sermo eorum sicut cancer serpit, uellem intellegere foris fuisse; sed me Cyprianus ipse non sinit. cum enim ad Antonianum scribens ostenderet ante tempus ultimae separationis iustorum et iniquorum nullo modo esse propter commixtionem malorum ab unitate ecclesiae recedendum, ubi declarat quam sit sanctus et illa quam meruit martyrii claritate dignissimus, ait: quantus arrogantiae tumor est, quanta humilitatis et lenitatis obliuio et arrogantiae suae quanta iactatio, ut quis audeat aut facere posse se credat, quod nec apostolis concessit dominus, ut zizania a frumento putet se posse discernere aut, quasi ipsi palam ferre et aream purgare concessum sit, paleas conetura tritico separare, cumque apostolus dicat: \'in domo autem magna non solum uasa aurea sunt et argentea, sed et lignea
Abbreviated transcription (Latin):
am remissionem accipit peccatoꝵ.
aut siꝓpt̃ uim sacram̃ti ad pũctum
temporis accipit: ⁊ foris ⁊ intꝰ eadem
uis operatur sicut uis nominis xp̃i.
expulsionem demonioꝵ ętiam foris
oꝑabatur. & enim inuenimꝰ apłos ĩ
reticoꝵ sacrilegam pͣuitatem: ita
ut dicant sermonem eoꝵs sicut can¬
cer serpere. Quid enim ⁊ illos qui
dicelunt manducemꝰ ⁊ bibamus
cras enĩ moriemur: nonne corrup¬
tores moꝵ bonoꝵ ꝑmala colloquia
paulus eẽ manifestat continuo sub¬
iungens. corrumpũt mores bonos
colloquia mala: & tam̃ intꝰ eos fius
se significauit: cũ ait. Quomͦ dicunt
quidam inuobis. quia resurrectio mor¬
tuoꝵ nonest: duaros aut̃ ubi ñ detes¬
tatur: aut uero potuit quicquã dici
uehem̃tius. quã ut ydoloꝵ seruitus
auaricia diceretur. sicut idem apłs
pofuit: Nec cyprianus alit̾ uitellexit:
⁊ litis fius ubi opus erat inseruit. Qui
tam̃ confitetur temporib suis in eccłia
fuisse. non qualescũq auaros. s rapto¬

Expanded text:
remissionem accipit peccatorum, aut si propter uim sacramenti ad punctum temporis accipit, et foris et intus eadem uis operatur, sicut uis nominis Christi expulsionem daemoniorum etiam foris operabatur. At enim inuenimus apostoloreticorum sacrilegam prauitatem, ita ut dicant sermonem eorum sicut cancer serpere. quid enim? et illos, qui dicebant: manducemus et bibamus, cras enim morimur, nonne corruptores morum bonorum per mala conloquia Paulus esse manifestat, continuo subiungens: corrumpunt mores bonos conloquia mala? et tamen eos intus fuisse significauit cum ait: quomodo dicunt quidam in uobis quia resurrectio mortuorum non est? auaros autem ubi non detestatur? aut uero potuit quicquam dici uehementius, quam ut idolorum seruitus auaritia diceretur, sicut idem apostolus posuit nec Cyprianus aliter intellexit et litteris suis ubi opus erat inseruit? qui tamen confitetur temporibus suis in ecclesia fuisse non qualescumque auaros, sed rapto
Abbreviated transcription (Latin):
abnuimꝰ eum qui apud hereticos uel
in aliquo scismate extͣ cõmunionẽ ȩccłiȩ
baptizatur non ei ꝓdeẽ in quantum
hereticoꝵ ⁊ scismaticoꝵs ꝑuersitati cõ¬
sentit: nec illos qui baptizant quãuis
ipsũ ⁊ uerum dant baptismi sacͣm̃tũ.
recte tam̃ fac extͣ eccłiam colligere.
⁊ contͣ eccłiam sentire. S aliud ẽ non
hab̾e aliquid. aliud nõ uire habere
uł illicita usurpare. Non itaq ideo
agnoscenda ⁊ ueneranda sũt. Dicit
sane de hac re ñ unũ s duo uł am-¬
plius facta eẽ concilia: s tam̃ africa-¬
na. Nam ⁊ in quodam septuaginta ⁊
unũ epõs fuisse cõmemorat: quorũ
omĩũ auctoritati uniu̾sȩ ȩccłiȩ cũ lon¬
ge plurib epĩs toto orbe diffusȩ au¬
ctoritatem non dubitamꝰ.cũ ipsius
cypriani pace p̃ponere. cuiꝰ uniu̾sȩ
eccłiȩ in eiuilsibile m̃brum se esse
gaudebat. Non ẽ aut̃ aqua ꝓphana
ȩtiam si aꝓphanis ⁊ ad ulti̾s inuocetur.

Expanded text:
abnuimus eum qui apud haereticos vel abnuimus eum qui apud haereticos vel in aliquo schismate extra communionem Ecclesiae baptizatur, non ei prodesse in quantum haereticorum et schismaticorum perversitati consentit; nec illos qui baptizant, quamvis ipsum et uerum dent baptismi sacramentum, recte tamen facere extra ecclesiam colligere et contra ecclesiam sentire. sed aliud est non habere aliquid, aliud non iure habere uel inlicite usurpare. non itaque idagnoscenda et ueneranda sunt. Dicit sane de hac re non unum, sed duo uel amplius facta esse concilia, sed tamen Africana. nam et in quodam septuaginta et unum episcopos fuisse commemorat, quorum omnium auctoritati uniuersae ecclesiae cum longe pluribus episcopis toto orbe diffusae auctoritatem non dubitamus cum ipsius Cypriani pace praeponere, cuius uniuersae ecclesiae ineuulsibile membrum se esse gaudebat. Non est autem aqua profana etiamsi a profanis et adulteris inuocetu
Abbreviated transcription (Latin):
xepistus uitas sit: magis uitatẽ quã
consuetudinẽ sequi debemꝰ. His om̃ib
sententiis declaratur ñ extͣ eccłiȩ cõ¬
munionẽ nos eẽ constitutos: donee ue¬
ritas quam dicunt huic confuetu¬
dini eẽ p̃ponendam liquida eluxerit
Si aut̃ u̾itas id aꝑuerit ẽẽ retinen¬
dum quod illa consuetudo p̃scripse¬
rat: manifestum erit nec illam frust̾
fuisse institutam atq roboratam. et
uigilantiꝰ ȩtiam post istas disputaci¬
ones tanti sacram̃ti saluberrimam
obseruationẽ in eccłia catholica non
potiusse unitari. s concilioꝵ ȩtiam mai¬
ore robore confirmatam religiosissime
custodiri. Scrũit gͦ ad uibaianũ cypri¬
anꝰ de hereticoꝵ baptismo qui uident᷑
ei foris positi ⁊ extra ęccłiam constitu¬
ti uendicare sibi rem nec uiris sui nec
potestatis: quod nos inquit nec ratum
possumꝰ nec legitimũ putare. quando
hoc apud eos ẽẽ constet illicitũ. Nec nos

Expanded text:
Christus ueritas sit, magis ueritatem quam Christus ueritas sit, magis ueritatem quam consuetudinem sequi debemus . his omnibus sententiis declaratur non extra ecclesiae communionem nos esse constitutos, donec ueritas quam dicunt huic consuetudini esse praeponendam liquide luxerit. si autem ueritas id aperuerit esse retinendum quod illa consuetudo praescripserat, manifestum erit nec illam frustra fuisse institutam , adque roboratam et uigilantius etiam post istas disputationes tanti sacramenti saluberrimam obseruationem in ecclesia catholica non potuisse mutari, sed conciliorum etiam maiore robore confirmatam religiosissime custodiri. Scribit ergo ad Iubaianum Cyprianus de haereticorum baptismo, qui uidentur ei foris positi et extra ecclesiam constituti uindpotestatis, quod nos, inquit, nec ratum possumus nec legitimum putare, quando hoc apud eos esse constet illicitum. Nec nos
Abbreviated transcription (Latin):
facta ui̾tatis: cedat error uĩtati. Quia
⁊ petrus qui prius circuncidebat: cessit
paulo ui̾tatem p̃dicanti. Noluit qͥdem
iste dicere consuctudinẽ: s errorem.
Uerumtam̃ cũdicit quia ⁊ petrus
qui prius circũcidebat cessit paulo
uitatem p̃dicanti: satis indicat quos
aliud ętiam de baptismo fieri solelir.
Simul ⁊ ãmonet nos non fuisse un¬
possibile ut de baptismo cyprianꝰ
aliquid alit̾ saꝑet quam ueritas po¬
stulabat: quȩ ab ęccłia ⁊ ante illum
⁊ post illum retenta ẽ: si potuit ali¬
quid ȩtiam petrus alit̾ saꝑe quod
ui̾tas ñ habebat. quam paulo apło
doctore didicimus:
tem felixabus laccensi: dix̃. In he
feticis sine eccłiȩ baptismo admitten¬
cdis nemo consuetudinem rationi ⁊
uĩtati p̃ponat: quia confuetudinem
ratio ⁊ u̾itas semꝑ excludit. Si ratio
si ueritas: obtime. s hoc mox iudebi¬
mꝰ. Itum aliam fuisse consuetudinẽ
ȩtiam u̾bis huius apparet:
tem honoratus atucca: dix̃. Cum

Expanded text:
itatis cedat error ueritati, quia et Petrus qui prius circumcidebat cessit Paulo ueritatem praedicanti. noluit quidem iste dicere consuetudinem, sed errorem; uerumtamen cum dicit: quia et Petrus qui prius circumcidebat cessit Paulo ueritatem praedicanti, satis indicat quod aliud etiam de baptismo fieri solebat. simul et ammonet nos non fuisse inpossibile, ut de baptismo Cyprianus aliquid aliter saperet quam ueritas postulabat, quae ab ecclesia et ante illum et post illum retenta est, si potuit aliquid etiam Petrus aliter sapere quod ueritas non habebat, quam Paulo apostolo doctore didicimus. Item reticis sine ecclesiae baptismo admittendis nemo consuetudinem rationi et ueritati praeponat, quia consuetudinem ratio et ueritas semper excludit. si ratio, si ueritas, optime. sed hoc mox uidebimus; interim aliam fuisse consuetudinem etiam uerbis huius apparet. Item Honoratus a Tucca dixit: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
nia peccata remittent᷑ filiis hominũ:
et blasphemiȩ. Qui autẽ blasphemauerit
in sp̃m scm̃: non habet remissã: s reus ẽ.
ȩini peccati. Itẽ beatꝰ apłs dixit. Nõ potestis
calicẽ dni bibere: et calicẽ demoniorum.
Non potestis m̃se dni cõmunicare et m̃¬
sȩ demoniorũ. Hȩc qui subtrahit sr̃ib
nris deciꝑit mi sepos: ut qui possunt
agentes pęnitenciam uerã dõ patri ad
ducant᷑. ut magis ꝑeant: et qͥ erigere se
possunt plꝰ cadant. Nã cũ inminorib
peccatis agant peccatores pęnitenciam
iusto tp̃r. et scdm discipline ordinem
adȩxomologesim ueniant᷑. & ꝑmanus
impositionẽ epĩ et clerici uis cõmunica¬
cionis accipiant: nc̃ crudo tp̃r ꝑsecuti¬

Expanded text:
nia peccata remittentur filiis hominum et blasphemiae. qui autem blasphemauerit spiritum sanctum, non habet remissam, sed reus est aeterni peccati, item beatus apostolus dixerit: non pote stis calicem Domini bibere et calicem daemoniorum. non potestis mensae Domini communicare et mensae daemoniorum. haec qui subtrahit fratribus nostris decipit miseros: ut qui possunt agentes paenitentiam ueram Deo qua patriducantur, ut magis pereant et qui erigere se possunt plus cadant. nam cum in minoribus peccatis agant peccatores paenitentiam iusto tempore, et secundum disciplinae ordinem ad exomologesin ueniant, et per manus inpositionem episcopi et cleri ius communicationis accipiant, nunc crudo t
Abbreviated transcription (Latin):
epłe exemplum uob̾misi. Et credo uobis
id quod rescripsi non displicere. S et il¬
lud aduos ꝑferre litteris meis debui: ur¬
gente causa dero inurbe consistenti
litteras me misisse & qm̃ oportuit me
ꝑdericos scribere. Scio autem nr̃os plu¬
rimos habentes eẽ: paucos uero qui il¬
lic sunt uix administerium. cotidia¬
num oꝑis sufficere. Necesse fuit no¬
uos aliquos constituere. qui mitterẽt᷑.
fecisse autem me sciatis lectorem saturũ
et yppodiaconum. & oꝑtatum confessorẽ
quosiam pridem cõmuni consilio clero
proximo feceramꝰ: quando aut saturo
die paschȩ semel atq iterum lectionẽ
dedimus aut modo cum prb̃is dicto¬
examimnantes an congruerent illis omĩa
quȩ eẽ. deberent in his quȩ adclerum
parabantur. Nichil ergo ame absentib
uobis nouum factum est s qđ iã pͥdem
cõmuni consilio omĩum nr̃m ceꝑat ne¬
cessitate uigente promotum ẽ.¬

Expanded text:
e exemplum uobis misi: et credo uobis id quod rescripsi non displicere. sed et illud ad uos perferre litteris meis debui urguente causa clero in urbe consistenti litteras me misisse. et quoniam oportuit me per clericos scribere, scio autem nostros plurimos absentes esse, paucos uero qui illic sunt uix ad ministerium cotidianum operis sufficere, necesse fuit nouos aliquos constituere qui mitterentur. fecisse me autem sciatis lectorem Saturum et hypodiaconum Optatum confessorem, quos iam pridem communi consilio clero proximos feceramus, quando aut Saturo die Paschae semel atque iterum lectionem dedimus aut modo cum presbyteexaminantes an congruerent illis omnia quae esse deberent in his qui ad clerum parabantur. nihil ergo a me absentibus uobis nouum factum est, sed quod iam pridem communi consilio omnium nostrum coeperat necessitate urguente promotum e
Abbreviated transcription (Latin):
hisdem litt̾is et scriptura et sensus & car¬
the ipse quoq mouerunt. nequid exuen
uł substractum sit uł immutatũ: eamde
aduos epłam. autenthicam remisi. ut recq¬
noscatis an ipsa sit quã crem̃tio ypodiaco¬
no ꝑferendam dedistis. Perquam. & ena
graue est: si epłȩ dericȩ ueritas mencho
aliquo et fraude corrupta est. Hoc igo
ut scire possimꝰ. et scripturam & fubscͥ¬
cionem anura sit recognoscite: & nobis
quid sit inuero rescribite. Opto uos frati¬

Expanded text:
iisdem litteris et scriptura et sensus et chariisdem litteris et scriptura et sensus et chartae ipsae quoque moverunt ne quid ex vero vel subtractum sit vel immutatum, eamdem ad vos epistolam authenticam remisi, ut recnoscatis an ipsa sit quam Crementio hypodiacono perferendam dedistis. perquam etenim graue est, si epistulae clericae ueritas mendacio aliquo et fraude corrupta est. hoc igitur ut scire possimus, et scripturam et subscriptionem an uestra sit recognoscite et nobis quid sit in uero rescribite. opto uos, frat
Abbreviated transcription (Latin):
UPRIANTUSEÃBUERIS
et diaconib Rome cõsistentib
fr̃ib salutem. Cum de exessu boni uiri co¬
lege mei rumor apd nos incertus eẽt fiate
limĩ et opinio dubia nutaret: accepi auos
literas adme missas ꝑcrimentiũ ypodia¬
conum quib plenissime degłoso eiꝰ eitti
instruerer. Et exultaui. satis: quod prom
tegritate administrationes eiꝰ consũmatio
quoq honesta processerit. In quoᷤ uob̾ plun
mum gratulor quod eiꝰ memoriam tam
celebri et illustri testimonio prosequami¬
ni: ut ꝑuos innotesceret nob̾. qđ & uobis
eẽt cura prepositi memoriam głosum a
nobis quoq fidĩ ac uirtutis preb̾et ex¬
plum. Nam quantum ꝑniciosa est a
sequentium. lapsum ruina p̃posia: in
tantum contra utile est & salutare. cum
se ep̃s ꝑfirmamentum fidĩ frĩb p̾bet im¬
mittandum. Legi etiam alias litteras: in
quib nec qui scripserit nec ad quos scͥptui
sit significant̃ exp̃ssum ẽ. Et qm̃ me in

Expanded text:
prianus presbyteris et diaconibus Romae consistentibus fratribus salutem. Cum de excessu boni viri collegae mei rumor apud nos incertus esset, fratres charissimi, et opinio dubia nutaret, accepi a vobis litteras ad me missas per Crementium hypodiaconum, quibus plenissime de glorioso ejus exitu instruerer; et exultavi satis quod, pro integritate administrationis ejus, consummatio quoque honesta processerit. In quo vobis quoque plurimum gratulor quod ejus memoriam tam celebri et illustri testimonio prosequamini, ut per vos innotesceret nobis quod et vobis esset circa praepositi memoriam gloriosum, et nobis quoque fidei ac virtutis praeberet exemplum. Nam quantum perniciosa res est ad sequentium lapsum ruina praepositi, in tantum contra utile est et salutare cum se episcopus per firmamentum fidei fratribus praebet imitandum. II. Legi etiam alias litteras in quibus nec quis scripserit, nec ad quos scriptum sit, significanter expressum est. Et quoniam me in
Abbreviated transcription (Latin):
ut magis ac magis adpenitenciã compo¬
nantur. Nec delicto priori adiciant ad¬
huc. aliud delictum: cdũ nob̾ nec euãgło
seruire. nec scłm untuersorum confesso¬
rum litteras causas fuas examinare ꝑ¬
et nr̃ meminisse. frat̾nitatem uniuersam

Expanded text:
ut magis ac magis ad patientiam conpout magis ac magis ad patientiam conponantur nec delicto priori adiciant adhuc aliud delictum, ut dum nobis nec euangelio seruire nec secundum uniuersorum confessorum litteras causas suas examinari pernostri meminisse. fraternitatem uniuersam
Abbreviated transcription (Latin):
YPRIANUS
prb̃is et diaconib fribus
salutem. Dñs loqͥtur et di¬
cit. Suꝑquem respiciam
nisi suꝑ humilem et quietũ et trem̃tem
sermones meos: Hoc cũ debeamꝰ om̃s esse:
ẽ. ut post grauem lapsũ uera penitencia
& humilitate tota promereri dnm̃ pos¬
sint. legi autẽ et uniuersorum confessoꝵ
litteras quas uoluerunt ꝑme collegis om¬
nib innotescere. & ad eos pacem a se datam
ꝑuenire. Quib dũ apd nos ratio constiti̾t
quid post amissum egerint. quȩ res cũ
omĩum nt̃m cõsilium & sentenciam spec¬
tet: pretudicare ego et soli mͥ rem cõ¬
munem uidicare non audeo. Et ideo in¬
misi: qui ꝑscͥpserunt placere sibi quod
statuimꝰ. nec aduos recedenctum ẽẽ. do¬
nec pacem nob̾ dño redditam. inunum
conuenire et singłoꝵ causas examinare
possimꝰ. S quid mͥ calidoniꝰ collega meus
scripserit quidq ei rescripserim ut scire¬
tis: utriꝰq epłę exemplum litteris meis
uuiixi. Qđ totum peto frib nr̃is legatis:

Expanded text:
PRIANVS PRESBVTERIS ET DIACONIBVS FRATRIBVS S. Dominus loquitur et dicit: super quem respiciam nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? hoc cum debeamus omnes esseus laborandum est ut post grauem lapsum uera paenitentia et humilitate tota promereri Dominum possint. legi autem et uniuersorum confessorum litteras quas uoluerunt per me collegis omnibus innotescere et ad eos pacem a se datam peruenire, quibus apud nos ratio constiterit quid post commissum egerint. quae res cum omnium nostrum consilium et sententiam spectet, praeiudicare ego et solum mihi rem communem uindicare non audeo. et ideo inmisi: qui perscripserunt placere sibi quod statuimus nec ad uos recedendum esse, donec pace nobis a Domino reddita in unum conuenire et singulorum causas examinare possimus. sed et quid mihi Caldonius collega meus scripserit quidque ego ei rescripserim ut sciretis, utriusque epistulae exemplum litteris meis iunxi. quod totum peto fratribus nostris legatis,
Abbreviated transcription (Latin):
et auxilio dñi. qui mites et humiles &
penitenciam uere agentes in bonis opi¬
nionib ꝑseuerauerint quominꝰ illis
quoq diuino remedio confulat᷑. Au¬
dientib etiam si qͥ fuerint ꝑicło p̃uen¬
ti. et inexitu constituti uigilantia ur̃a
non desit: implorantib diinã gr̃ãm
misccłia dnĩ nõ denegetur. Oꝑto uos fis̃¬

Expanded text:
et auxilio Domini qui mites et humiles et et auxilio Domini qui mites et humiles et paenitentiam uere agentes in bonis opinionibus perseuerauerint, quo minus illis quoque diuino remedio consulatur. audientibus etiam, si qui fuerint periculo praeuenti et in exitu constituti, uigilantia uestra non desit, inplorantibus diuinam gratiam misericordia Domini non denegetur. opto nos,
Abbreviated transcription (Latin):
YPRIAN US
prb̃is et cdia conib fribus
as quas uob frequenter
misi nichil rescͥpsisse : cũ frat̾nitatis nr̃e
uł itilitas uł necessitas sic utiq guber¬
netur. si auobis instructi rerũ gerenda¬
rum consilium. luare possimus. Sñ
tam̃ uideo facultatẽ ueniendi aduos nõdũ
ẽẽ. et iam estatem cepisse qđ tempꝰ infirmi¬
tatib assiduis et grauib infestat: occurren¬
ctum ꝑuto frĩb nr̃is. ut qui libellos amar
mitatis ꝑicło occuꝑati fuerint: non ex¬
pectent presenciam nrãm apud pb̃rin¬
quẽciq presentem uł si prb̃r reꝑtꝰ nõ
fuerit et uigere exitꝰ ceꝑit apd diaconum
quoq exhomologesim fac ere delecti fui
possint ut manu eis imposita inpeniten¬
ciam ueniant ad dñm cũ ꝑace: quã d¬
ri marares litteris ad nos factis des¬
uerunt. Ceteram quoq partem leuis
quȩ  lapsa ẽ p̃sentia ur̃i fouete. et ut a fi¬
de et miscdia dni non deficiant ur̃o so¬
latio facdlate. Neq enun deserent᷑ ab ope

Expanded text:
PRIANVS PRESBVTERIS ET DIACONIBVS FRATRIBVS as quas ad uos frequenter misi nihil rescripsisse, cum fraternitatis nostrae uel utilitas uel necessitas sic utique gubernetur, si a uobis instructi rerum gerendarum consilium limare possimus. quoniam tamen uideo facultatem ueniendi ad uos nondum esse et iam aestatem coepisse, quod tempus infirmitatibus adsiduis et grauibus infestat, occurrendum puto fratribus nostris, ut qui libellos a marmitatis periculo occupati fuerint, non expectata praesentia nostra apud prque praesentem, uel si presbyter repertus non fuerit et urgere exitus coeperit, apud diaconum quoque exomologesin facere delicti sui possint, ut manu eis in paenitentiam inposita ueniant ad Dominum cum pace quam dari martyres litteris ad nos factis desiderauerunt. Ceteram quoque partem plebis quae lapsa est praesentia uestri fouete et ut a fide et misericordia Domini non deficiant uestro solacio focillate. neque enim deserentur ab ope
Abbreviated transcription (Latin):
inscripturis dnĩcis ꝑitus: caute omĩa
et consulte geras. Recte autem sensisti
cura imꝑtiendã frĩb nr̃is pacẽ: quam
sibi ipsi uera penitẽtia eo dnic̃ȩ confessi¬
onis gła reddiderunt. sermonib suis
iustificati. quib se ante. dampnauerãt.
Cum eigo abluerint ome delictum et
madam pͥmã assistente sibi dño posterio¬
re iurtute deleuerint: iacere ultra fub
diabolo quasi prostrati non debent. qͥ
extorres facti et bonis suis omib spoliati
erexerunt se et cũ xp̃o se stare ceꝑunt. atq
utinam sic et ceteri post lapsum pęniten¬
tes instatum pͥstinum reformentur.
Quos nc̃ urgentes et pacẽ temere atq im¬
portune extorquentes quomͦ disposu¬
erimus ut scues: librũ tibi cũ epłis mi
mero quinq misi. quas adderum et
ad plebem et ad martires quoq et cõfesso¬
res feci. Quȩ epłȩ etiam plurimis collegis
nr̃is missȩ placuerunt et rescripserunt
se quoq nobiscum in eodem consilio scđm

Expanded text:
pturis dominicis peritus caute omnia et consulte geras. recte autem sensisti circa inpertiendam fratribus nostris pacem quam sibi ipsi uera paenitentia et dominicae confessionis gloria reddiderunt sermonibus suis iustificati, quibus se ante damnauerant. cum ergo abluerint omne delictum et maculam primam adsistente sibi Domino posteriore uirtute deleuerint, iacere ultra sub diabolo quasi prostrati non debent, qui extorres facti et bonis suis omnibus spoliati erexerunt se et cam Christo stare coeperunt. atque utinam sic et ceteri post lapsum paenitentes in statum pristinum reformentur: quos nunc urgentes et pacem temere atque inportune extorquentes quomodo disposuerimus ut scires, librum tibi cum epistulis numero quinque misi quas ad clerum et ad plebem et ad martyres quoque et confessores feci: quae epistulae etiam plurimis collegis nostris missae placuerunt, et rescripserunt se quoque nobiscum in eodem consilio secundum
Abbreviated transcription (Latin):
diã fatiunt. qm̃ nõ paucorum nec eccłȩ
uniꝰ. aut uniꝰ prouincie. s tocius orbis
sius publicam pacẽ. Hoc enĩ et uerecũ¬
diȩ et disciplinȩ et uitȩ ipsi omĩum
re suo.honor habendus est: disponere omĩa
consiti cõmuniᷤ religione possimms. Cete¬
rum quam irreligiosum ẽ. & ipsis quoq
festinantib ꝑniciosũ⁊ ut cũ extorres facti¬
et patͥa pulsi acbonis suis omĩb spoliati
non dum ad eccłam redierint quidam
de lapsis confessores ipsos p̃uenire et ante
adeccłam introire festinent. Qui simini
et agon cotidie celebrat᷑. Si cõmissi uere
et sirmit pęnitent. & fidĩ calor p̃ualet:
qui differri potest potest coronari. Opto

Expanded text:
diam faciunt, quoniam non paucorum nec ecclesiae diam faciunt, quoniam non paucorum nec ecclesiae unius ant unius prouinciae sed totius orbis sius publicam pacem. hoc enim et uerecundiae et disciplinae et uitae ipsi omnium re suo honor habendus est, disponere omnia consilii communis religione possimus. Caeterum, quam irreligiosum est et ipsis quoque festinantibus perniciosum, ut, cum extorres et patria pulsi ac bonis suis omnibus spoliati, nondum ad Ecclesiam redierint, quidam de lapsis confessores ipsos praevenire et ante eos ad Ecclesiam introire festinent! Qui si nimiet agon quotidie celebratur. Si commissi vere et firmiter poenitet et fidei calor praevalet, qui differri non potest, potest coronari. Opto
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃is et diaconib fr̃ĩb
salutem. Legi literas uras
lubie consiliũ ũrm nõ deeẽ. frĩb nr̃is
ut temeraria. festinatione deposita. religi¬
osam patienciã dõ p̃beant. ut quando
inunũ ꝑeiꝰ miscłiam uenerimꝰ. de omib
spetieb scłm eccłasticam. disciplinã tractare
possimus: maxime cũ scriptum sit. Mem̃¬
to unde oecideris: et age penitenciam. Pe¬
nitenciam. autem ille agit: qui diuinis
preceptis mitis et patiens et sacerdotib
dĩ obtemꝑans obsequiis suis et oꝑibus
iustis dñm promeretur. Qm̃ tam̃ signi¬
sicastis quosdam immod̾atos eẽ. ad com¬
municationem accipiendam festinant̃
uigere: et desiderastis in hanc rem formã
uob ame dari ut sciatis plene scripssisse
me adhanc rẽ proximis litt̃is aduos fac¬
tis. Credo ut qui libellum amartirib ac¬
ceꝑĩt et auxilio eorum aduiuari apud
dm̃ indelictis fuis possunt si p̃mi aliqͣ
missa. ad dñm remittent᷑. Ceteri uͦ qui¬
in nullo libello amartirib accepto inui¬

Expanded text:
presbyteris et diaconibus fratribus salutem. Legi litteras vestlubre consilium vestrum non deesse fratribus nostris, ut, temeraria festinatione deposita, religiosam patientiam Deo praebeant, ut, cum ius misericordiam uenerimus, de omnibus speciebus secundum ecclesiasticam disciplinam tractare possimus, maxime cum scriptum sit: memento unde cecideris et age paenitentiam. paenitentiam autem ille agit qui diuini praecepti memor mitis et patiens et sacerdotibus Dei obtemperans obsequiis suis et operibus iustis Dominum promeretur. Quoniam tamen significastis quosdam inmoderatos esse et ad communicationem accipiendam festinanter urguere, et desiderastis in hanc rem formam uobis a me dari, satis plene scripsisse me ad hanc rem proximis litteris ad uos factis credo, ut qui libellum a martyribus acceperunt et auxilio eorum adiuuari apud Dominum in delictis suis possunt, si premi missa ad Dominum remittantur. ceteri uero qui nullo libello a martyribus accepto inui
Abbreviated transcription (Latin):
cumulet. late enĩ patet quando dr̃ ille
cũ sius. et possunt nobis et uigeni et tri¬
geni et amplius offerri: qui propinqui
et affines et liberti ac domestici ẽe.⁊ asseue¬
rentur. eiꝰ qui accepit libellum. Et ideo
peto ut eos quos ipsi uidetis et nostis quo¬
rum pęnitenciã satiffactioni praximam
conspicitis. designetis nominatim libello:
et sic adnos fidĩ ac discipline congruentes
literas dirigatis. Opto uos fratres hat̃i fortis¬
simi ac dilectissimi in dño semꝑ bene ua¬

Expanded text:
cumulet. late enim patet quando dicitur ille cumulet. late enim patet quando dicitur ille cum suis et possunt nobis et uiceni et triceni et amplius offerri qui propinqui et adfines et liberti ac domestici esse adseuerentur eius qui accepit libellum. et ideo peto ut eos quos ipsi uidetis, quos nostis, quorum paenitentiam satisfactioni proximam conspicitis, designetis nominatim libello et sic ad nos fidei ac disciplinae congruentes litteras dirigatis. opto nos, fortissimi ac dilectissimi fratres, in
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ipsos eccła nr̃a erubescere incipiat.
uisitamur et castigam᷑ frequent̃: et ut
innob̾ dnimandata in corrupta et in¬
iuolata ꝑmaneant admonem᷑. Quod
quidem nec illic apud uoscessare cognos¬
oo: quominꝰ plurimos quoq exuobis in¬
ftruat ad eccłȩ disciplinã diuina censu¬
ra. hoc autem totum potest fieri: si ea q̃
giosa contemplatione moderamini in¬
telligentes et cõpͥm̃tes. easq ꝑsonas acci¬
pientes inbeneficuis ũris aut gratificẽt᷑
aut illicite cogitationes nundinas au¬
cupentur. De hoc adclerum et ad plebẽ
litteras feci: quas utrasq uob̾ legi man¬
cdaui.S : illud ad diligenciam ur̃am re¬
digere et em dare debetis ut nominatĩ
designetis eos quib pacẽ dari desicłatis.
Audio enĩ quibdã sio libellos fieri ut
dicat᷑. Comunicet ille cũ suis. Qđ nũ qͣm
omino amartirib factũ ẽ. Ut incerta et
certa peticio: inuidiã nobis postmodũ

Expanded text:
quoque ipsos ecclesia nostra erubescere incipiat. quoque ipsos ecclesia nostra erubescere incipiat. uisitamur enim et castigamur frequenter et ut Domini mandata incorrupta et inuiolata permaneant admonemur. quod quidem nec illic apud uos cessare cognosco quo minus plurimos quoque ex uobis instruat ad ecclesiae disciplinam diuina censura. hoc autem totum potest fieri, si ea quae giosa contemplatione moderemini, intellegentes et conprimentes eos qui personas accipientes in beneficiis uestris aut gratificantur aut inlicitae negotiationis nundinas aucupantur. De hoc et ad clerum et ad plebem litteras feci, quas utrasque uobis legi mandaui. sed et illud ad diligentiam uestram redigere et emendare debetis, ut nominatim designetis eos quibus pacem dari desideratis. audio enim quibusdam sic libellos fieri ut dicatur communicet ille cum suis quod numquam; omnino a martyribus factum est, ut incerta et caeca petitio inuidiam nobis postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
sam magis impellit᷑ adruinã. Uel ex uob̾
xaq discant: qđ docere debuerant. Petici¬
ones et desicłia ur̃a ep̃o seruent: ad pacẽ
uobis petentib dandam maturũ et pac¬
catum tempꝰ expectent. Ante ẽ. ut adiõ
pacem mat̾ pͥor fumat. Tunc scłm ura
desidia de filiorũ pace tractet᷑. Et qm̃
audio fortissimi et harissumi fr̃s upu¬
dencia uos quorũdã p̃mi et ueretũdiã
ur̃am ium pati: oro uos quib possum
p̃cib ut euãgłũ memores et cõsidantes
quȩ et qualia inpret̾itum antecessore
un martires concesserint. quã sollicia
in om̃ib fuerint uosquoq solliciti et
cauti petenciũ desicłia pondetis. utpote
amici dñi et cũ illo post modũ udica¬
turi inspiciatis. & actum et oꝑa et meri¬
ta singłorum. ipsorum quoq delictoꝵ
genera et qualitates cogitetis: ne siquid
abrupte et indigne uł auob ꝑromissum
uł auobis factum fuerit apud gentiles

Expanded text:
sam magis impellitur ad ruinam. Vel ex vobis sam magis impellitur ad ruinam. Vel ex vobis itaque discant quod docere debuerant. Petitiones et desideria vestra episcopo servent, et ad pacem vobis petentibus dandam maturum et pacatum tempus exspectent . Ante est ut a Domino pacem mater prior sumat, tunc secundum vestra desideria de filiorum audio, fortissimi et carissimi fratres, inpudentia uos quorundam premi et uerecundiam uestram uim pati, oro uos quibus possum precibus ut euangelii memores et considerantes quae et qualia in praeteritum antecessores uestri martyres concesserint, \' quam solliciti in omnibus fuerint, uos quoque sollicite et caute petentium desideria ponderetis, ut pote amici Domini et cum illo postmodum iudicaturi inspiciatis et actum et opera et merita singulorum, ipsorum quoque delictorum genera et qualitates cogitetis, ne si quid abrupte et indigne uel a uobis promissum uel a nobis factum fuerit, apud gentiles
Abbreviated transcription (Latin):
siunt. a quib dam prb̃is resoluantur.
qͥ nec timorem dĩ nec ep̃i honorẽ cogitat̾es
cũ uos ad me litteras direxeritis quib exa¬
minari desidia ur̃a et quib dã lapsis pa¬
cem dari postulatis. cũ ꝑsecutione finita
conuenire in unũ cũ clero et recolligi
atq extiemi delicti factam ante manũ
ab ep̃o et clero inpenitenciam impositã
offerre pro illis. et eucharistiã dare. idẽ¬
scm̃ dni corpus prophanare. audeant ci
scriptũ sit. Qui edit panẽ aut bib̾it cale
dnĩ indigne: reuserit corꝑis et sangui¬
nis dnĩ. Et lapsis quidem potest in hoc
uenia cõcedi. Quis nõ mortuus uiuificari
proꝑet: Quis nõ ad salutem fuã uenire
festinet: S p̃positorũ ẽ. p̃ceptũ tenere: &
uł proꝑantes uł ignorantes instruere. ne
qui ouium pastores eẽ. debent lanũ fiat
Ea enim concetłe quȩ inꝑniciem uertat
deciꝑe est. Nec erigit᷑ sic lapsus: s ꝑdĩ offen¬

Expanded text:
fiunt a quibusdam presbyteris resoluantur, fiunt a quibusdam presbyteris resoluantur, qui nec timorem Dei nec episcopi honorem cogitantes, cum uos ad me litteras direxeritis, quibus examinari desideria uestra et quibusdam lapsis pacem dari postulastis, cum persecutione finita conuenire in unum cum clero et recolligi adque extremi delicti factam, ante manum ab episcopo et clero in paenitentiam inpositam, offerre pro illis et eucharistiam dare idudeant, cum scriptum sit: qui ederit panem aut biberit calicem Domini indigne reus erit corporis et sanguinis Domini. Et lapsis quidem potest in hoc uenia concedi. quis non mortuus uiuificari properet? quis non ad salutem suam uenire festinet ? sed praepositorum est praeceptum tenere et uel properantes qui ovium pastores esse debent lanii fiant. Ea enim concedere quae in perniciem vertant, decipere est; nec erigitur sic lapsus, sed per Dei offen
Abbreviated transcription (Latin):
UPRIANTUS
martirib & confessorib
Sollicitudo loci nr̃i et
timor dĩ compellit for¬
tissimi ac beatissimi martires admonerẽ
uos litteris nr̃is. uta qͥbdam deuote &
fortit̾ seruatur fides diũ abhisdẽ quoq¬
lex et disciplina dnĩ rescruet᷑ Ilam cum
om̃s milctes. xp̃i custoitire oporteat p̾cep¬
da imꝑatoris sui: tunc uos magis p̾cep¬
tis euis obtemꝑare plus conuenit: qui
exemplum oetis facti estis et uirtutis
et timoris dĩ. Et crediderã qͥdẽ prbos
et diaconos qui illic p̃sentes sunt mo¬
nere uoset instruere. plenissime cuta
euãgłii legẽ sic̃ inp̃tertiũ semꝑ sub
ancessorib nr̃is factum ẽ. ut diaconi
ad carterem cõmeantes martyrum de¬
sidia consiliis suis & scͥptuarũ p̃ceptis
gubernarent: s nc cũ maximo animi
dolore cognosco nõ tantũ illic nõ sugge¬
ri duna precepta s adhuc potiꝰ impe¬
diri: ut ea quȩ auobis ipsis & cura dm̃
caute. et cura sacerdotem dĩ honorifice

Expanded text:
PRIANVS MARTVRIBVS ET CONFESSORIBVS Sollicitudo loci nostri et timor Dei conpellit, fortissimi ac beatissimi martyres, admonere uos litteris nostris ut a quibus tam deuote et fortiter seruatur fides Domini ab isdem lex quoque et disciplina Domini reseruetur. nam cum omnes milites Christi custodire oporteat praecepta imperatoris sui, tunc uos magis praeceptis eius obtemperare plus conuenit, qui exemplum ceteris facti estis et uirtutis et timoris Dei. et credideram quidem presbyteros et diaconos qui illic praesentes sunt monere uos et instruere plenissime circa euangelii legem, sicut in praeteritis semper sub antecessoribus nostris factum est, ut diaconi ad carcerem commeantes martyrum desideria consiliis suis et scripturarum praeceptis gubernarent. sed nunc cum maximo animi dolore cognosco non tantum illic non suggeri diuina praecepta, sed adhuc potius impediri, ut ea quae a uobis ipsis et circa Deum caute et circa sacerdotem Dei honorifice