comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris fuit quȩ quidem nihil heobens momenti. tec¬
men uelut quedam ta bula ui debatur quam
intanto nau frccno contineres quam uictis
remis sisti serolic& lccestis. Xtenim resre¬
ꝓ&icione clarescat ideom conicheus credeberis
ab ineptis quibus qu&xollercendus negrcotiac expĩ
non inomnibus una efficientia uider &ur: Ao
hoc tunime sineadcatu nostro expositionis tucce pro¬
cessibus intullistidicens In hominibus quidem ma¬
ioris c&ectis posse in paruulis ues uꝰ non posse
conpleri sedes sein paruulis aliud breuius. ex illius
egencius quod lic& tuex cogites teomen nequaquã¬

Expanded text:
ris fuit? Quae quidem nihil habens momenti, taris fuit? Quae quidem nihil habens momenti, tamen velut quaedam tabula videbatur, quam in tanto naufragio contineres, quam victis remisisti, sero licet, lacertis. Ut enim res repetitione clarescat: ideo Manichaeus credebaris ab ineptis quibusque tolerandus, ne gratiae Christi non in omnibus una efficientia videretur: ad hoc tu nunc, sine adactu nostro, expositionis tuae processibus intulisti, dicens Apostoli joris aetatis posse, in parvulis vero non posse compleri; sed esse in parvulis aliud brevius, exilius, egentius; quod licet tu excogites, tamen nequaqua
Abbreviated transcription (Latin):
remstudio rum miscere seminib: concorere AeS¬
R Eocdem peradom dicis sed proculdubio sant un&
quedicis naturebona sunt semina seduitiantur &
senin aeis queuiticctis propageontur : & uicias saltem
species tecorporum doceaet quorum quum mis sic o¬
ferres utdõ quitotus &equites est quisine iusticia ds̃
es se non potest perspicuae iniquitatis criminçes¬
criberes ÷ AVS R Uos hoc pocius focti tiscͥiuõ
si pccruuli sineullius peccati merito premuniturga¬
ui iugo iniquus est ds̃ sed quia illenon est ini
quam per spicuae & ipsehaneiniusticiae spociem
quecm eius mentiris adherer eiudicus: logs suoe
xuotopitate decmnauerit: AGS Ineius
lege s criptiiest animap aruuli: sidieoe tecuo
non circum cidiatur interiturã de populo suo
quo merito dic si potes Qed omnino non fotest
& tamenoriincele peccatum negaendonontec¬
Nes s Iuł drx̃. Qucceer gotot blas phemia¬
rum necessitas fuit. sen ec istce quam am ploocba¬

Expanded text:
rem studiorum miscere seminibus conareris? AUGrem studiorum miscere seminibus conareris? AUG. Eadem per eadem dicis: sed procul dubio sunt vana quae dicis. Natura bona sunt semina, sed vitiantur et semina, eisque vitiatis propagantur et vitia. Saltem species te corporum doceat, quorum cum sit oferres? ut Deo, qui totus aequitas est, qui sine justitia Deus esse non potest, perspicuae iniquitatis crimen adscriberes? AUG. Vos hoc potius facitis: quoniam si parvuli sine ullius peccati merito premuntur gravi jugo, iniquus est Deus: sed quia ille non est iniquus, quam, perspicuae, ut ipse hanc injustitiae speciem, quam ejus mentiris adhaerere judiciis, legis suae auctoritate damnaverit. AUG. In ejus lege scriptum est, animam parvuli, si die octavo non circumcidatur, interituram de populo suo : quo merito? dic, si potes. Sed omnino non potes; et tamen originale peccatum negando non taces. CXXVI. JUL. Quae ergo tot blasphemiarum necessitas fuit, si nec ista quam amplexaba
Abbreviated transcription (Latin):
sex suum quoc escom in hominibus quamin pecoribus
uegens auctoremsuum eumquem corporum in di¬
cat conditorem diceboli opus & fruticem uocares
Aq̃s R E rubesce tuesille laudator libidinis
eruberce in quam libido istecqu&ibi multum pla¬
c& contraquam necesse est ut pugn& qui non uult
ei solicitaenti consentiendo pestrare peccatum non
ercet in parcdiso. ante peccatum: ccutergo nullccibi
erat autuo luntatem mentis nec precedebat nec
&cedebat non est talis modo hocin seipso sentit omnis
homo & tu homo es cohibereniten distudium & agnos¬
ceuitium und& rechitur originalepeccatum: hoc in
hominibus propagetis in uenerunt nuptiae
Nonfecerunt hoc noces sitccte utuntur castitcte be¬
neutuntur id circo nulla ractioneculpantur: hoc in
peccoribus ideo non estmclum quia non eis caro con¬
cupiscit aduersus sp̃m quod malum in hominibus
primo in nocentiam crimines auciccresali enodeh ane

Expanded text:
sexuum, quae tam in hominibus quam in pecoribus sexuum, quae tam in hominibus quam in pecoribus vigens, auctorem suum eum quem corporum indicat conditorem, diaboli opus et fruticem vocares? AUG. Erubesce: tu es ille laudator libidinis. Erubesce, inquam: libido ista, quae tibi multum placet, contra quam necesse est ut pugnet, qui non vult ei sollicitanti consentiendo perpetrare peccatum, non erat in paradiso ante peccatum. Aut ergo nulla ibi erat, aut voluntatem mentis nec praecedebat, nec excedebat. Non est talis modo: hoc in se ipso sentit omnis homo; et tu homo es. Cohibe renitendi studium, et agnosce vitium unde trahitur originale peccatum. Hoc in hominibus propagatis invenerunt nuptiae, non fecerunt: hoc necessitate utuntur, castitate bene utuntur, idcirco nulla ratione culpantur. Hoc in pecoribus ideo non est malum, quia non in eis caro concupiscit adversus spiritum: quod malum in hominibus t, ut primo innocentiam crimine sauciares alieno, dehinc
Abbreviated transcription (Latin):
est ut nonȩ qualiter indiuersis & cotibus graticem
fcctere reuerstcri aq̃s r Iamresponsumestiucena
loqueris gloriosa est graticedĩ &icm quum dimit¬
tit singulac quorum que peccateo quice &ipsec singu¬
lcc̃e ademmultitudinem ꝑtinet peccatorum ex qua
iustificat homines quis celuum faceit populum suum
copeccati s eorum : Ad quem populum dignis sime non
pestine is quicopcer uulos ad eumpertinere noncul¬
tis Iuił dnx̃ quod cum receptum est ate apccrutu
nullcm fuisse necessi ta tem naturȩ humane calum¬
nicem conciteendi obhoc solum nebceptis meetis gratia
ucrios habere proescetibus dicer&ur effectustro
per succsionis colore sublecto si quid neruorum hebes
si quidingeniis si quiduistuti sanitrte reprobare
nocturcle peccatum quoduides ratione auetontae¬
te equit& te destructum quo enim es deceptus in¬
tuitu ut commixtionem corporum qued r̃ instiauit
& concilicetricom ipsius commixtionis uoluptoetẽ

Expanded text:
es, ut non aequaliter in diversis aetatibus gratiam es, ut non aequaliter in diversis aetatibus gratiam faterere versari. AUG. Jam responsum est: vana loqueris. Gloriosa est gratia Dei, etiam cum dimittit singula quorumque peccata; quia et ipsa singula ad eam multitudinem pertinent peccatorum, ex qua justificat homines qui salvum facit populum suum a peccatis eorum : ad quem populum dignissime non pertinetis, quia parvulos ad eum pertinere non vultis. CXXII. JUL. Quod cum receptum est a te, apparuit nullam fuisse necessitatem naturae humanae calumniam concitandi, ob hoc solum, ne Baptismatis magis gratia varios habere pro aetatibus diceretur effectus. Quo persuasionis colore sublato, si quid nervorum habes, si quid ingenii, si quid virtutis, annitere probare naturale peccatum, quod vides ratione, auctoritate, aequitate destructum. Quo enim es deceptus intuitu, ut commixtionem corporum, quam Deus instituit, et conciliatricem ipsius commixtionis voluptatem
Abbreviated transcription (Latin):
flcri que contendere cummagna iniuria creco¬
toris si non indigent auxilio scclucctoris ut depotes¬
tcte deceptoris eruantur. Iuł diX Ego enim hoc
contentus sum : quod mihi estu deore compulsus : qui co
quod predicauit apostolus in libera litate gaticce
nom possit cunctisccequaliter &actibus conuenire
tusi quid attulleris quođ a primanescentum
cc& ccte remisionem confirmes ex sequi illud tacm̃
non amouisti quia non complecrtur inpceruulis
unde apostolus gaticm xpi pronunciauit esse
lccud ecbilem: Nam cum medicinco mysterii pecca¬
to primihominis quȩ fosincm fuisse docebaet sequen¬
tib ante ferr& ait iuditium ex uno delicto in
condempnationem graticm autem ex multis de¬
lictis iniustificationem : Illudergo per quod prrddu¬
lit graticem qui & multis uidelic& delictis iustifie¬
tionem operatur nec secundum te constrot in pecra¬
uulis adque ad hoc quamuis reluc tecreris ateractus

Expanded text:
flarique contendere, cum magna injuria Creaflarique contendere, cum magna injuria Creatoris, si non indigent auxilio Salvatoris, ut de potestate deceptoris eruantur. CXXI. JUL. Ego enim hoc contentus sum, quod mihi es tu dare compulsus, quia quod praedicavit Apostolus in liberalitate gratiae, non possit cunctis aequaliter aetatibus convenire: tu si quid attuleris, quod et in prima nascentium aetate remissionem confirmes exsequi; illud tamen non admovisti, quia non compleatur in parvulis unde Apostolus gratiam Christi pronuntiavit esse laudabilem. Nam cum medicinam mysterii, peccato primi hominis, quem formam fuisse docebat, sequentibus anteferret, ait, Judicium ex uno delicto in condemnationem, gratia autem ex multis delictis in justificationem. Illud ergo per quod praetulit gratiam, quia ex multis videlicet delictis justificationem operatur, nec secundum te constat in parvulis; atque ad hoc, quamvis reluctareris, attractus
Abbreviated transcription (Latin):
quoque ex hac miseria beatificat: &hoc non isto
seculo quod uniuessum ds̃ hominib: uoluit esse poe¬
nele: Ex quo primos homines forcs deparadysi
feli cita te demisit sed infutus aerno unde nunc
xp̃s membrissuis sc̃ĩ sp̃s pignus impertit iul die
Confessus es ergo celiter opercri graticom in mecio¬
ribus aliter inminoribus: nec quic quecm̃ pittẽs
res ponsionitucce rȩlictum locisi inferaes. macgnam
quidem sed in remisionepec catorum essedistontiãc
Vt& siunum peccatum tamen inueniat quod re¬
mitiart: Uerumnihil hac argumentatione
promo ues neque enim refert in quac speciȩ uccri¬
os unius graticce fatecoris affectus dummo do
ucrios posse esse saotecreΛTS RAliudestuco¬
rios effectus gratice dicere quia &s scriptur a scã
multi fosmem dicit graticẽđi: &acliud est graticm
remisionis peccatorum paruulis denegoore eos¬
que in ecclesic ueritatis si noneruuntur de potes¬
tate tenebrarum mendeciter exorcizari ex suf¬

Expanded text:
quoque ex hac miseria beatificat. Et hoc non in isto quoque ex hac miseria beatificat. Et hoc non in isto saeculo, quod universum Deus hominibus voluit esse poenale, ex quo primos homines foras de paradisi felicitate dimisit; sed in futuro aeterno, unde nunc Christus membris suis sancti Spiritus pignus impertit. CXX. JUL. Confessus es ergo aliter operari gratiam in majoribus, aliter in minoribus. Nec quidquam putes responsioni tuae relictum loci, si inferas, magnam quidem, sed in remissione peccatorum esse distantiam; ut etsi unum peccatum, tamen inveniat quod remittat. Verum nihil hac argumentatione promoves: neque enim refert in qua specie varios unius gratiae fatearis effectus, dummodo varios posse esse fateare. AUG. Aliud est varios effectus gratiae dicere, quia et Scriptura sancta multiformem dicit gratiam Dei ; et aliud est gratiam remissionis peccatorum parvulis denegare, eosque in Ecclesia veritatis, si non eruuntur de potestate tenebrarum, mendaciter exorcizari exsuf
Abbreviated transcription (Latin):
us angustius exsilius necuistute in coga nec medi ei¬
noc idonea nec honestate sclua nec pudore securo:
Vnumillud peccatum sepromittt auferre quod nec
debuit imputare: Et ex hoc unoquos liberat in iusti¬
ficationem concture mittere, A q̃s R Iamrespon¬
sum est ecedem multum dicis noninueniendo quid di¬
cas cum dicitis nullum peccatum paruulis imputan¬
dum iniustum facitis dm̃ quieis graue iugum adicexi¬
tus deuentre matris imposuit : Quod &si scriptur ce
non dicer & quista icecus est mente qui non uideat
miseriam genenis humania fl&ibus incipere pcr¬
uulorum In iusttm ficcitis &iam dilegem que oetoaio
die non circisi animam damnat infanuis : Unam
quoque iudicatis esse preceptum ubi s cccrificium pro
peccato infante nato iub&ur offerri. Siautem
reatus iste originis &scriptura sc̃a prođitur & ipse
seprodit &iam hoc peccatum inter illeo est multa
peccatec ex quibus iustificat gratiae quipcer uulos

Expanded text:
us, angustius, exilius, nec virtute magna, nec medicius, angustius, exilius, nec virtute magna, nec medicina idonea, nec honestate salva, nec pudore securo, unum illud peccatum se promittit auferre, quod nec debuit imputare; et ex hoc uno, quos liberat, in justificationem conatur emittere. AUG. Jam responsum est: eadem multum dicis, non inveniendo quid dicas. Cum dicitis nullum peccatum parvulis imputandum, injustum facitis Deum, qui eis grave jugum a die exitus de ventre matris imposuit . Quod etsi Scriptura non diceret, quis tam caecus est mente, qui non videat miseriam generis humani a fletibus incipere parvulorum? Injustam facitis etiam Dei legem, quae octavo die non circumcisi animam damnat infantis : vanum quoque judicatis esse praeceptum, ubi sacrificium pro peccato, infante nato, jubetur offerri . Si autem reatus iste originis, et Scriptura sancta proditur, et ipse se prodit; etiam hoc peccatum inter illa est multa peccata, ex quibus justificat gratia, quae parvulos
Abbreviated transcription (Latin):
dit: postea quamieruntomnes exuno in condemp¬
nationem Inceliis fieri misericordiam graticce¬
uł dix̃ Idergototum perquod stulticiam sorden¬
tes decipiebas animas tuexpositione euanuissemani¬
festum est : AQSR Eucnuisti sedtũ quiuidere uel
confiteri nõuis remissionem peccatorum: &iamad
illos pertinere quiunum habent ad quam medicinalẽ
graticm non pestinent paeruuli : Sinullum habent
quo simpiȩ negatis quiccei seclucctorem negatis
uł dix. Nam cuma postolus pronuncicet gratio
in pacruulis quidem non posse constare in illis hautẽ
quiiam pri fecte c&cetissunt solisideo impleri quia
adunum illud alia quoque motu propriȩuolunto¬
tiscddiderint: Confiteris sine dubio diuersem
esse operationem gatice prodiuersita te uenien¬
tum. In his quippe quimotu pro prie uoluntatis
utuntur supp&itẽ imateria gloriandiquia ex
multis criminibus iniustificationem quos adopteo¬
ritẽ dacit: In pccruulis autem secundum tei eiuni¬

Expanded text:
dit, posteaquam ierunt omnes ex uno in condemdit, posteaquam ierunt omnes ex uno in condemnationem, in aliis fieri misericordiam gratiae JUL. Id ergo totum, per quod stultitia sordentes decipiebas animos, tua expositione evanuisse manifestum est. AUG. Evanuisti, sed tu, qui videre vel confiteri non vis remissionem peccatorum etiam ad illos pertinere, qui unum habent: ad quam medicinalem gratiam non pertinent parvuli, si nullum habent: quos impie necatis, quia eis salvatorem negatis. CXIX. JUL. Nam cum Apostolus pronuntiat, Gratia in parvulis quidem non posse constare; in illis autem, qui jam perfectae aetatis sunt, solis ideo impleri, quia ad unum illud alia quoque motu propriae voluntatis addiderint; confiteris sine dubio, diversam esse operationem gratiae pro diversitate venientium. In his quippe, qui motu propriae voluntatis utuntur, suppetit ei materia gloriandi; quia ex multis criminibus in justificationem, quos adoptarit, educit: in parvulis autem, secundum te, jejuni
Abbreviated transcription (Latin):
conterat sentire cõepisti: Etamen qui uelut defensi¬
one iusticiccedĩ niteris ut euestas quod de paruulorũ
non regeneratorum damnatione totaexp̃i sentit
graue iugum superparuulos unde sitiustum
Vinon trechunt originalepeccatum nec aduestitͥuos po
tius peruestere instituto iusticiȩ : & hoc omnipoten¬
tisdi a quoliel sub quo istampo enam sineullo merito
innumerabilibus omnium hominum milium hoc est
i maginem dĩ adie exitus deuentrematris eorum
dicitis in rogari: Postremonumquam dicturus es
undesit iustum ut ꝓceruuli inulla sua nullaplerumq
&icom suorum culpasinebaptismate mostui a parenab:
& propinquis fidelibus sepcrentur : Et adđi res¬
num non ammittantur : necinteruasa factor in ho¬
norem sicut cclii paruuli baptitati: Sed interuara
in contumeliam quia nullum est tercium genus uoso¬
rum sineullis malis meritis deputentur: Dis plic&
her&icȩ prudentiae urcõe quodeatholica fides cre¬

Expanded text:
conterat, sentire coepisti? Et tamen qui velut defensiconterat, sentire coepisti? Et tamen qui velut defensione justitiae Dei niteris, ut evertas quod de parvulorum non regeneratorum damnatione tota Christi sentit jugum super parvulos unde sit justum, si non trahuntius pervertere instituta justitiae, et hoc omnipotentis Dei, a quo vel sub quo istam poenam sine ullo merito innumerabilibus omnium hominum millibus, hoc est, imaginum Dei, a die exitus de ventre matris eorum, dicitis irrogari. Postremo, nunquam dicturus es, unde sit justum ut parvuli nulla sua, nulla plerumque etiam suorum culpa, sine Baptismate mortui, a parentibus et propinquis fidelibus separentur, et ad Dei regnum non admittantur, nec inter vasa facta in honorem, sicut alii parvuli baptizati, sed inter vasa facta in contumeliam quia nullum est tertium genus vasorum, sine ullis malis meritis deputentur. Displicet enim haereticae prudentiae vestrae, quod catholica fides cre
Abbreviated transcription (Latin):
meliores adque adunum quidem colensomnes quos
susceperit sc̃ificationis euehere sed oͥmnos in ea¬
demuitiorum: palude do prehendere : Verum
alios inuẽneri instatu in nocentum alios instudi¬
is noxiorum. Hocergo quia dicimus quod fideisani¬
tate presidiorationis ad que intellegentis poraate
munitur : Per quod& xp̃i gratia iure laudatur
Necdõ applicatur ullus reatus tudicis auetorita tem
nutcresacramenti ad quea cumine pistillo omni
optunsiore auferriauetoritatem gracienisi ei
calumniandiflagitium ascribitur nisiusticiȩ insti¬
tuta ꝑuerterit nisihis quiscientiam non habent alie¬
ne conscienciȩ crimen impggerit: ꝓostremonihile ã
efficere si nonin omnibus uni formiter predic&ur
operari XqSiꝵ Quid est quod acumen non mecim sed
omnium catholicorum disputatorum cumquibus in¬
concussum teneo quod frustralabefacta reco nami¬
nipistillo comparandum putcestranquoduos fragiles

Expanded text:
meliores: atque ad unum quidem collem omnes, quos meliores: atque ad unum quidem collem omnes, quos susceperit, sanctificationis evehere, sed non omnes in eadem vitiorum palude deprehendere; verum alios invenire in statu innocentium, alios in studiis noxiorum. Hoc ergo quia dicimus, quod fidei sanitate, praesidio rationis, atque intelligentiae pietate munitur, per quod et Christi gratia jure laudatur, nec Deo applicatur ullus reatus; tu dicis auctoritatem nutare Sacramenti, atque acumine pistillo omni obtunsiore asseris, auferri auctoritatem gratiae, nisi ei calumniandi flagitium adscribatur, nisi justitiae instituta perverterit, nisi his qui scientiam non habent, alienae conscientiae crimen impegerit; postremo nihil eam efficere, si non in omnibus uniformiter praedicetur operari. AUG. Quid est quod acumen, non meum, sed omnium catholicorum disputatorum, cum quibus inconcussum teneo, quod frustra labefactare conamini, pistillo comparandum putasti? An quod vos fragiles
Abbreviated transcription (Latin):
nec sufficere ucclebis : Nonsolum prestigiastuas
sed &iam illius quam innos in flammabas figmen¬
tum inuidie perdidisti. Grauiter quippe nos infi¬
dem commisse iactaobas : Quidicimus gratiam qui¬
demxp̃i uni formiter esse tradendam. Nec debe¬
re uerba eius & instituta concuti sed e quecliter
cunctis ccse imbutis Adoptionis & sc̃ificationis pro¬
motionis quedona conferre : Uerum non omnes
accedentes in unis reatibus inuenire sed eos quidem
qui propria uolunt cote peccauerint sinecuius ope¬
ert nullum potest esse peccatum libercredereatu
& demcelis facer ebonos: In nocentes autem in fucata
prime uita te felicis. pronullo opere male uolunto¬
tis arguere cuius apud eos nouit experientiam non
fuisse ACS sꝵ Odementiam singularem hos dispu¬
tare est an in scenire cummiseriarenatos esse
paruuli flendo testantur: Quos nonuis xpm̃
non ammittis in regnum: quod regum si xp̃i ana
caritate diligeres ab illo reparari magam esse¬
XUii miseriam iudicares : Iuł dix Sed debono facere

Expanded text:
nec subfugere valebis, tamen non solum praestigias tuas, sed etiam illius, quam in nos inflammabas, figmentum invidiae perdidisti. Graviter quippe nos in fidem commisisse jactabas, qui dicimus gratiam quidem Christi uniformiter esse tradendam, nec debere verba ejus et instituta concuti; sed aequaliter cunctis a se imbutis adoptionis et sanctificationis et promotionis dona conferre: verum non omnes accedentes in unis reatibus invenire; sed eos quidem qui propria voluntate peccaverint, sine cujus opere nullum potest esse peccatum, liberare de reatu, et de malis facere bonos; innocentes autem infucata primaevitate felices, pro nullo operae malae voluntatis arguere, cujus apud eos novit experientiam non fuisse? AUG. O dementiam singularem! Hoc disputare est, an insanire? Cum miseria se natos esse parvuli flendo testantur, quos non vis Chrinon admittis in regnum: quod regnum si christiana charitate diligeres, ab illo separari magnam esse miseriam judicares. CXVII. JUL. Sed de bono facere
Abbreviated transcription (Latin):
es se non indonoeius dicentes quia ꝑ eius imita ti¬
onem fiunt iusti non per sum ministrationẽ sp̃sscĩ
effudit & qua siuigilant̃ additis. Postincar¬
nationem tamen eius propt̃ antiquos uidelic&
quos sine graticc eius fuisse dicitos iustos eo qͥuod non
habuerint eius exemplum: quidsi ergo & post incar¬
nationẽ xp̃inondum audito euuangelio proposue¬
runt sibi ecliqui homines superiorũ &emplaiustoꝵ
Ius te que uixerunt quid agitis ubiuos uid &isi tane
uer istiuistutis premia non merentur: siergo &
iustorum imitacione iusticia xp̃s gratis mostuus est
quicfuerunt iusti &ante ipsum quo simitari pos¬
sent quiiuisti esse uoluissent quid est &iam quoda pł
nonccit: Imitactores estotex p̃i sicut dẽgo sed a it imi¬
tactoris mei estote sicut & egoxp̃i: Ergo seillis uolu¬
it esse prexp̃i uid&is nequemclauos consequantur

Expanded text:
esse, non in dono ejus, dicentes, quia per ejus imitatiesse, non in dono ejus, dicentes, quia per ejus imitationem fiunt justi, non per subministrationem Spiritus sancti, effudit: et quasi vigilanter additis, « post incarnationem tamen ejus; » propter antiquos videlicet, quos sine gratia ejus fuisse dicitis justos, eo quod non habuerint ejus exemplum. Quid si ergo et post incarnationem Christi, nondum audito Evangelio, proposuerint sibi aliqui homines superiorum exempla justorum, justeque vixerint? quid agitis? ubi vos videtis? Itane vero isti virtutis praemia non merentur? Si ergo ex justorum imitatione justitia; Christus gratis mortuus est : quia fuerunt justi et ante ipsum, quos imitari possent, qui justi esse voluissent. Quid est etiam quod Apostolus non ait, Imitatores estote Christi, sicut et ego; sed ait, Imitatores mei estote, sicut et ego Christi ? Ergo se illis voluit esse pro Christo? Videtisne quae mala vos consequantur,
Abbreviated transcription (Latin):
estuitus om̃s inter in noxia flammas laudcbant
im̃  E ttom ipsiom̃s paucierant quõ treseraono quid
hab & uirium argumentaciotucc qucc propterea
om̃i nonuis om̃ sintellggi quõ idem ipns dicti sunt mul¬
ti: quaendo quidem qui uere sunt om̃rideo nonnũ quã
dicuntur & multi ut discernantur cibeis qui cũ que
iteesunt om̃s ut sint tampauci capilli qui ppehominis
Iułð Hotum denique quodegerat enodauit dicens
Sicut enim ꝑ in oboedienciam unius hominis peccato¬
res constituti sunt multi. Itec & ꝑuni: oboedienci c̃õ
iusti constituentur multi: Vt sicut nomo p̃mi auistu¬
tis mer&ur ñ isi quiadea postincas nationem tamen
xp̃i sc̃i tartis ei : imittetione contenderit Itec in ada
p̃ucori catͦ nemo teneat᷑ nisi qui in trcons gressione
legis q̃uecsi primi hominis imitctione deli querit
AC̃S PX Hoc est occultũ & horrendum uirurbere
hȩresis ureutuelitis graciam xp̃i in exemploei:

Expanded text:
est vetitus, omnes inter innoxias flammas laudabant est vetitus, omnes inter innoxias flammas laudabant Deum, et tamen ipsi omnes pauci erant, quoniam tres erant : quid habet virium argumentatio tua, qua propterea omnes non vis omnes intelligi, quoniam iidem ipsi dicti sunt multi? Quandoquidem qui vere sunt omnes, ideo nonnunquam dicuntur et multi, ut discernantur ab eis, quicumque ita sunt omnes, ut sint tamen pauci. Capilli quippe hominis i sunt. CXLVI. JUL. Totum denique quod egerat, enodavit dicens, Sicut enim per inobedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi; ita et per unius obedientiam justi constituentur multi : ut sicut nemo praemia virtutis meretur, nisi qui ad ea, post incarnationem tamen Christi, sanctitatis ejus imitatione contenderit; ita in Adam praevaricator nemo teneatur, nisi qui in transgressione legis primi hominis imitatione deliquerit. AUG. Hoc est occultum et horrendum virus haeresis vestrae, ut velitis gratiam Christi in exemplo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc diu. caligare non siuerit addens eos quo somnes
dixerat deberemultos intellegi qui imitatione non
generatione peccassent. ACSRX Potes dicere
non omnes gentes semini abra hȩfuisse promissas
ubi dictum est in semin&uo benedicentur omnes gen¬
tes quicceas dixit & multas ubilgit᷑ poctrẽ multa¬
rum gentiũ posuite. Potes inquam hocdicere & in
eo quoq: loco seripturȩ prenuncianti. quod reb: ipsis
uidemus i pleni Tuouanilo quio contradicere
Nerohibere nosintellegere omner gentes ubi pre¬
mssesunt quod ccliud quam omnes gentes quiceꝑtuã
diel&i cam omnes non pro omnib : Sedpromultis
queomnes non sunt positees ađ que intellggenda sdo¬
cess: Si autem possunt quidam ubi dicuntur multi
non om̃s intellg Sed tecmendicuntur om̃suere que
sunt om̃s rec tedicuntur : & multi ncipse omnes pau¬
i intollegaentur sicut illiscĩ quosigis ardens urere

Expanded text:
hoc diu caligare non siverit, addens eos quos omnes hoc diu caligare non siverit, addens eos quos omnes dixerat, debere multos intelligi, qui imitatione, non generatione peccassent. AUG. Potes dicere, non omnes gentes semini Abrahae fuisse promissas, ubi dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes ; quia easdem dixit et multas, ubi legitur, Patrem multarum gentium posui te ? potes, inquam, hoc dicere, et in eo quoque loco Scripturae praenuntianti quod rebus ipsis videmus impleri tuo vaniloquio contradicere; et prohibere nos intelligere omnes gentes, ubi promissae sunt, quid aliud quam omnes gentes? quia per tuam dialecticam, omnes non pro omnibus, sed pro multis quae omnes non sunt, positas atque intelligendas doces. Si autem possunt quidem, ubi dicuntur multi, non omnes intelligi; sed tamen ubi dicuntur omnes, vereque sunt omnes, recte dicuntur et multi; ne ipsi omnes, pauci intelligantur; sicut illi sancti, quos ignis ardens urere
Abbreviated transcription (Latin):
aequitatis &opercc eius bonahonesto que defundere
& preceptis eius mode rationem prudentiae
iusticicm uindicare Aq̃S R Ipsec te conuincit
in pccruulis equitas dĩ qm̃ magac est iniquit ees
si iugo grccui p̃munt᷑ & pceruuli sin eullo merito uin¬
culoque peccati. Iu ł dix Acperhocnggare ꝗquã eI
procolterius peccato possedamncri negare
ullum peccatum ad posteros naturȩ conditione
transire ad que credere adque asserere hominẽ
deinstituta adõ fecunditate genitum liberi arbi¬
triiiustis legibus conuenire ut uit & omne quod ma¬
lumest exercect omne quod bonum est: Nec secun¬
dum uos estim& amorem & necessitate criminũ
substanciȩ suȩ causis id est psi scdhesisse seminib:
nec recipicet tcomstultam toom insanam tamimpi¬
am sentenciam in contumeliam uidelic& naturȩ
rationis dĩ a postoli uolumine contineri qui adixe¬
rcot ꝑunum hominem peccatum in hunc mundum
intrasse &in om̃s homines transisse mostem : quũ

Expanded text:
aequitatis, et opera ejus bona honestaque defendere, aequitatis, et opera ejus bona honestaque defendere, et praeceptis ejus moderationem, prudentiam, justitiam vinin parvulis aequitas Dei: quoniam magna est iniquitas, si jugo gravi premuntur et parvuli sine ullo merito vinculoque peccati. CXLV. JUL. Ac per hoc, negare quemquam pro alterius peccato posse damnari, negare ullum peccatum ad posteros naturae conditione transire: atque credere, atque asserere, hominem de instituta a Deo fecunditate genitum liberi arbitrii justis legibus conveniri, ut vitet omne quod malum est, exerceat omne quod bonum est, nec, secundum vos, aestimet amorem et necessitatem criminum substantiae suae causis, id est, ipsis adhaesisse seminibus; nec recipiat tam stultam, tam insanam, tam impiam sententiam, in contumeliam videlicet naturae, rationis, Dei, Apostoli volumine contineri, quia dixerit per unum hominem peccatum in hunc mundum intrasse, et in omnes homines transisse mortem ; cum
Abbreviated transcription (Latin):
Itachoo dicis qua sicelib breuiorsis futus us quumlo¬
quacissime in quiras quemammodum a postolima¬
nifestͥes simis uerbis nebulcs ingeras uanitctis
rat xp̃s ceduitam sed om̃s dixit Ad que omnes quia
sicut sine ad comnullus ad mortem itasine xp̃o null:
aduitam : Sicut dicimus delitterarũ magsts& sunci¬
uita te sol: est om̃s istehic litteras doc& non quia om̃s
discunt sed quia omnes nemonisi cbipso : Quos autẽ
om̃s dixerat multos posteadixit : Eosdemtomen
oñs multos que significans : sicut enim ꝑunius in obo e¬
dientiam peccatores constrtuti sunt multi. Itoc ꝑunius
oboedienciam iusti constituentur multiadhuc que¬
rat ꝑquid peccatũ inueniat᷑ in paruulo rerpondent
ei pacginece scaẽ ꝑunũ hominẽ pec catum in mundũ
intrauit sanc tas quidem a postoli essepcoginces con¬
fitemur non ab cliud nisi quarationi pi&actifidei
conguentes erudiuntnos &dm̃ credere in uio lcobilis

Expanded text:
Ita hoc dicis, quasi alibi brevior sis futurus; cum loIta hoc dicis, quasi alibi brevior sis futurus; cum loquacissime inquiras quemadmodum Apostoli manifestissimis verbis nebulas ingeras vanitatis.rat Christus ad vitam: sed omnes dixit atque omnes, quia sicut sine Adam nullus ad mortem, ita sine Christo nullus ad vitam. Sicut dicimus de litterarum magistro, si in civitate solus est, Omnes iste hic litteras docet: non quia omnes discunt, sed quia nemo nisi ab ipso. Quos autem omnes dixerat, multos postea dixit; eosdem tamen omnes multosque significans. Sicut enim per unius inobedientiam peccatores constituti sunt multi, ita et per unius obedientiam justi constituentur multi . Adhuc quaerat per quid peccatum inveniatur in parvulo. Respondent ei paginae sanctae, Per unum hominem peccatum in mundum intravit » . Sanctas quidem Apostoli esse paginas confitemur, non ob aliud, nisi quia rationi, pietati, fidei congruentes, erudiunt nos et Deum credere inviolabilis
Abbreviated transcription (Latin):
nosse multorum est nosse autem uel paucissimorũ
hominum: uel omnino nullorum poss& enimomnip̃s
non creare quos omnium serum prescius maclus fu¬
tuss ignorcore non poss& nisiuti &iam melis plu¬
rib: optime optimus poss&. Unde nos coliquid
a postolus docuit idest utirã suã potenciã que mons¬
trcer& in eis que atulit in multa pacientia uasa
ire &ut notees foccer& diuraces gloriȩ suȩ inuasa
misericordiȩ sednolunt credere pelagoni quod
in unohomine t ota est maossa uitiate & totoo dam¬
natec. A quouitio & demnatione solesanat & libe¬
ra gratio quar eenim urxetus uix scluus erit num¬
quid libercere iustum labor estdõ absit : Sedutos¬
tendatur quod merito fuerit decmnata natura
non uult̃ feccile d&anto malo nec ipseomnips
liberare propter quod & peccate procliuia sunt
& laborio sc iusticia nisiamantibus sed cantars
quehos amantes facit e dõ est Iuł dix cxlii.
Uerum quia hic fui longior ꝑgamus codreliqua aq̃Sr

Expanded text:
nosse multorum est: nosse autem vel paucissimorum nosse multorum est: nosse autem vel paucissimorum hominum, vel omnino nullorum. Posset autem omnipotens non creare, quos omnium rerum praescius malos futuros ignorare non posset, nisi uti etiam malis pluribus optime optimus posset: unde nos aliquid Apostolus docuit, id est, ut iram suam potentiamque monstraret in eis, quae attulit in multa patientia vasa irae, et ut notas faceret divitias gloriae suae in vasa misericordiae . Sed nolunt credere Pelagiani, quod in uno homine tota est massa vitiata, et tota damnata: a quo vitio et damnatione sola sanat et liberat gratia. Quare enim justus vix salvus erit ? Numquid liberare justum labor est Deo? Absit: sed ut ostennon vult facile de tanto malo nec ipse Omnipotens liberare. Propter quod et peccata proclivia sunt, et laboriosa justitia, nisi amantibus. Sed charitas quae hos amantes facit, ex Deo est . CXLIII. JUL. Verum quia hic fui longior, pergamus ad reliqua. AUG.
Abbreviated transcription (Latin):
paruuli premuntur quo modo est iustus ds̃ sinullus nas¬
citur reus Iuł dix Nunc autem quum a postolus
non solum non post posuerit culpegratiam uerum
&icem p̃posuerit dicens Multo in plures habundasso
bene ficia quam in repsisse dispendia ꝑ opinionem
aut̃ traducis multomcgis const& nocuisse peccata
quam pro fuisse graticm in refut abiliter appro¬
batum est cpostolum pcculum nihilsensisse d& ra¬
duce sed eius sententiao traducianos cũ manicheis
magistrissuis pocriter fuisse destructos : Aq̃SR
Non dixit a postolus pcculus multo in plures habun¬
dccsse beneficia quacm in repsis sedispondia non
hoc dixit prorsus scelleris supse non fcellis: Multo
mecgis enim habundesse gratiam dix̃ in multos non
in mecgis multos sed macgis habundesse: In compara¬
tione ncomque ꝑ euncium pauci sunt quis aluant᷑
sine compccratione autẽ ꝑ euntium &ipsimultis
sed quecre sint illi plures quacm illi consiliũ dĩ uelle

Expanded text:
parvuli premuntur, quomodo est justus Deus, si nullus nasparvuli premuntur, quomodo est justus Deus, si nullus nascitur reus? CXLII. JUL. Nunc autem, cum Apostolus non solum non postposuerit culpae gratiam, verum etiam praeposuerit, dicens multo in plures abundasse beneficia, quam irrepsisse dispendia; per opinionem autem traducis, multo magis constet nocuisse peccata, quam profuisse gratiam: irrefutabiliter approbatum est, apostolum Paulum nihil sensisse de traduce, sed ejus sententia Traducianos cum Manichaeis magistris suis pariter fuisse destructos. AUG. Non dixit apostolus Paulus, « multo in plures abundasse beneficia, quam irrepsisse dispendia: » non hoc dixit; prorsus falleris, si ipse non fallis. Multo magis enim abundasse gratiam dixit in multos, non in magis multos; sed magis abundasse. In comparatione namque pereuntium pauci sunt qui salvantur; sine comparatione autem pereuntium et ipsi multi sunt. Sed quare sint illi plures, quam illi, consilium Dei velle
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis inuenisse ut languentib: euessis que natur cdi¬
bus mertia fomenta uoluntactibus amouisse AqBr
anires ponsum est quum dedistantia presentis & fu¬
turis scceculi loquuti sumus: Hic enim accipimus
ꝑpignus sp̃s & cestandi & uincendi uires ibi autem si¬
ne hoste ullo e terno &interno inefftebili hac sempi¬
ternec pacce ꝑfruemur. Quis quis ergo omnia que ibi
ab endc sunt hic uult habere fidem seindicat non habe¬
re Iuł dix Ostendit autem inter hec ueritas quia
&ips prodess& effu scc generclit̃ medicina motibus
ad que mostelib: Illis quoqui eam nullo studio neculla
intentione meruissent. Non ta men continuo nocer&
culpa nascentib: quinihila deam a sensionis amouere
potuissent: ac ꝑrohoc &si e queclis esse gatia pecca¬
ti qu& cexatio clccrebot ⁊ amenn&sum qui de mei:¬
modicoppensionem eo usque constare ut quis quam nas¬
ciprobar &ur reus: A q̃s Re In illograui iugo quo &iã

Expanded text:
tudinis invenisse, et languentibus eversisque naturalitudinis invenisse, et languentibus eversisque naturalibus, inertia fomenta voluntatibus admovisse. AUG. Jam responsum est, cum de distantia praesentis et futuri saeculi locuti sumus . Hic enim accipimus per pignus Spiritus, et certandi et vincendi vires: ibi autem, sine hoste ullo externo et interno, ineffabili hac sempiterna pace perfruemur. Quisquis ergo omnia quae ibi habenda sunt, hic vult habere, fidem se indicat non habere. CXLI. JUL. Ostendit autem inter haec veritas, quia etsi prodesset effusa generaliter medicina motibus atque mortalibus, illis quoque qui eam nullo studio nec ulla intentione meruissent; non tamen continuo noceret culpa nascentibus, qui nihil ad eam assensionis admovere potuissent. Ac per hoc, etsi aequalis esset gratiae peccatique taxatio; clarebat tamen, ne tum quidem ejusmodi appensionem eo usque constare, ut quisquam nasci probaretur reus. AUG. In illo gravi jugo, quo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
iustum & consitere origincde peccatum puni ro cum nul¬
lius peccati meritum habentes sicut & icmipse consite¬
ris non potest sine euersi oneiusticiae: Iuł di& Ro¬
tendeigitur quid dis putacio totco consocerit siga
ciaxp̃i & cadcceculpa indiuersis efsec tibus a quedit̃
censer&ur ut uel numes d operationum precesensent
queo percotionum genere dirsidebaont : Docendume¬
rat teontis pro suis segacicm : quantiscul pacno cuis¬
s& ut appensionis illius quatrut in abantur ccequitcos
&momentee constrarent. Subeuenire orgode ⁊ bu¬
it &icomillis omnino locis illis quipcestib: medicina qui¬
bus insedera tegritudo : Id est si aliquid ininotibus gene¬
tdium in sensibus coeuntium in cibs cenitatem embro¬
rum in infelicitate nascenium Anti quum crimen¬
crimen effecerat inmutationem horum qued ixim
remedia contullissent. Alio quin grande testimo¬
nium inbecille astis nihilque profuture neclocum egri¬

Expanded text:
justum, et confitere originale peccatum. Punire enim nuljustum, et confitere originale peccatum. Punire enim nullius peccati meritum habentes, sicut etiam ipse confiteris, non potest sine eversione justitiae. CXL. JUL. Attende igitur quid disputatio tota confecerit. Si gratia Christi et Adae culpa in diversis effectibus aequaliter censerentur, ut vel numero operationum pares essent, quae operationum genere dissidebant; docendum erat, tantis profuisse gratiam, quantis culpa nocuisset: ut appensionis illius, qua trutinabantur, aequitas et momenta constarent. Subvenire ergo debuit etiam illis omnino locis illisque partibus medicina, quibus insederat aegritudo; id est, si aliquid in motibus genitalium, in sensibus coeuntium, in obscenitate membrorum, in infelicitate nascentium, antiquum crimen effecerat, immutatione horum quae diximus, remedia contulisset: alioquin grande testimonium imbecillae artis, nihilque profuturae, nec locum aegri
Abbreviated transcription (Latin):
prouocatco curectur cppere & siun aspũtotus mun¬
dus uel rugens uel rcpiens refrcr&ur uolun atẽ
unius cuius que non naotiuitootẽ tinctcm imitccti¬
one fuis sepeccati: AGSR Quee cum que loa uer¬
ites cob originede peccato non aliencebis pecruulosinisi
eos negecueris mostuos quodsi feceris mos tuum ꝓ
non ibi dicubi Iuł die Quam uis nimis moliter etęrit
& si enim xp̃s ex eo quouenit tem poreuniuersi somnibus do¬
cer&ur &iter interclusis se mostis & uitcomdo nasse ꝑ¬
p& uecm ut nemo pͣorsus & eodie quo uerbum casufactũ
est ut in peccatum lcbeber&ur aut propeccato pencem
timer& non ta menea condicio prime in iquitatis que
libercditas . docer&ur & trecemȩ quẽm sub uenire non
merentibus potest & sol& dr̃ cumlccude dementiae : pu¬
nire autem non peccantes non potest sine euersione i usti¬
cicce: ACS R Quic cergo gracuiug cedieexitus
deuentrematris puniti sunt pacruali agnosceiudi cem

Expanded text:
provocata curatur; apparet, et si uno spiritu totus munprovocata curatur; apparet, et si uno spiritu totus mundus vel rugiens vel rabiens refragetur, voluntatem uniuscujusque, non nativitatem, tinctam imitatione fuisse peccati. AUG. Quacumque te vertas, ab originali peccato non alienabis parvulos, nisi eos negaveris mortuos: quod si feceris, mortuum prnon ibi, dic ubi. CXXXIX. JUL. Quamvis nimis molliter egerim: etsi enim Christus ex eo quo venit tempore, universis hominibus doceretur et iter interclusisse mortis, et vitam donasse perpetuam, ut nemo prorsus ex eo die, quo Verbum caro factum est, aut in peccatum ltimeret; non tamen a conditione primae iniquitatis, quae liberalitatis doceretur extremae: quoniam subvenire non merentibus, potest et solet Deus, cum laude clementiae; punire autem non peccantes non potest, sine eversione justitiae. AUG. Quia ergo gravi jugo a die exitus de ventre matris, puniti sunt parvuli; agnosce judicem
Abbreviated transcription (Latin):
nunc sixpi anus catholicus esses ceppccrer& tibi & cedã
delictogenercendo trcons mittens & xp̃s rognercendo
dimittens Carnoditer autem genercot adcmspiri¬
tcliter regenercetxp̃s: Noliergo queroreinuti dꝰque
propctinem carnis quam pro pagine non pes tinere ad
regenerationem spiritalem si non contendis. Uonerc¬
infirmiteotem ues dccrnisinunc xp̃i grcotiacestoomen
instituit posteccoius ꝑ sic R saenitoctem : cuius sconitcotis fu¬
turae adque perp&ua en uno pigus sp̃m scm̃ dedit
per quedifsunditur in nostris cordibus eccritas ut nos
aedagonem interim relicte carnis nonuin catinfirmitas
Iuł drx Sin autem his omnib: in eoquem suscipiun
anactura ordine perm cnentibus adhostectionibus
sigis &xemplis promisnone uel munerum uel poe¬
necrum cedsidem uoluntes sinemdictione necossitoo¬
tis allicitur. & hccecper institutao : permisteria
perdona non oppressa sed &x pectcota sed libercssed

Expanded text:
nunc. Si Christianus catholicus esses, appareret tibi et Adam nunc. Si Christianus catholicus esses, appareret tibi et Adam delictum generando transmittens, et Christus regenerando dimittens. Carnaliter autem generat Adam, spiritualiter regenerat Christus. Noli ergo quaerere in utroque propaginem carnis; quam propaginem non pertinere ad regenerationem spiritualem, si non contendis, attem vero carnis nunc Christi gratia certamen instituit, postea ejus perficiet sanitatem: cujus sanitatis futurae atque perpetuae nunc pignus Spiritum sanctum dedit , per quem diffunditur in nostris cordibus charitas , ut nos ad agonem interim relicta carnis non vincat infirmitas. CXXXVIII. JUL. Sin autem his omnibus in eo, quem suscipiunt a natura, ordine permanentibus, adhortationibus, signis, exemplis, promissione vel munerum, vel poenarum, ad fidem voluntas sine inductione necessitatis allicitur, et haec per instituta, per mysteria, per dona; non oppressa, sed exspectata, sed libera, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cione liberactur nisi peristum nemo aduitcm regenereo¬
onisnis ꝑ illum : Ac ꝑ hoc non genercditas unius pacstis
locum &cludit celterius quia exhis ipsis quigenerceliten
moriuntur madam quos uultuiui ficat xp̃s non ergotibi¬
uidebuntur inter soista contracria si nonsistibi ipse
contracrius : Iuil dix. Uerumuthic quoque quanium
muniamur adues tocsalo comedicantis. locum intellogȩ
uul neratis: Cixp̃s sceluauit uniuersos adam quo que
uniuersis noduisse fingctur : AsR. Num quidi deo
nan mittunur omnes in dam nacionem. ponadã
quõm quos uult ab heced comnacionq: libercctxp̃s qui
propterea omnes libercoredictus est nlumincreoni
nem hominem qui a nemo quem quam in luminat si non
e peruertis secradatur. Sixp̃s coliquid correxit in
sensibus carnis esti m& urcos adieculpaturbcs s
xp̃s fecit inedicinam i reper propcoginem dicatur adcem
pergenercctionẽ trccns missis se delictum AC OR
cemadistees res ponsum est sed audibreuiter &iccm

Expanded text:
tionem generationis nisi per istum, nemo ad vitam regenerationis nisi per illum. Ac per hoc non generalitas unius partis locum excludit alterius; quia ex his ipsis qui generaliter moriuntur in Adam, quos vult vivificat Christus. Non ergo tibividebuntur inter se ista contraria, si non sis tibi ipse contrarius. CXXXVI. JUL. Verum ut hic quoque quantum muniamur advertas: a loco medicantis locum intellige vulnerantis. Si Christus salvavit universos, Adam quoque universis nocuisse fingatur. AUG. Numquid ideo non mittuntur omnes in damnationem per Adam, quoniam quos vult ab hac damnatione liberat Christus? Qui propterea omnes liberare dinem hominem , quia nemo quemquam illuminat, si nonea pervertisse credatur: si Christus aliquid correxit in sensibus carnis, aestimetur eos Adae culpa turpasss fecit medicinam ire per propaginem, dicatur Adam per generationem transmisisse delictum. AUG. Jam ad ista responsum est: sed audi breviter etiam
Abbreviated transcription (Latin):
eapu Digerecrapulam contentionis & &pergis¬
cere& intellege delictum & unius &unum dequodictũ
est Cienm obonius delictum multimos uisunt Mal¬
tiquippe isti ipsisunt omnes dequibus alio locodi¬
cit sicut incedam omnes moriuntur & ibiuidebis &
paruulos quia & proipsis &icmte consitente mostu¬

Expanded text:
AUG. Digere crapulam contentionis, et expergisAUG. Digere crapulam contentionis, et expergiscere, et intellige delictum, et unius, et unum, de quo dictum est, Si enim ob unius delictum multi mortui sunt : multi quippe isti ipsi sunt omnes, de quibus alio loco dicit, Sicut in Adam omnes moriuntur : et ibi videbis et parvulos, quia et pro ipsis etiam, te confitente
Abbreviated transcription (Latin):
adhorreresentencia & ut compendiototus cepostoli sensus
elucecct Ait grcetia & multir delictis in iustificacionem
Multa autem delicto nec secundumtȩ pccruuli hecbent qui
necseundum tehabent qui primum pecca receperunt &
tcomen eos negcrenon potes adhanc ex multis delictis
iustificantem ctiam quum adbaptisma ueniunt
pestinerem ultcergo delictec sunt tocius populi quo
sunt& paeruuli ad quẽ populum ciuitatis dĩ quum perue¬
nit gractic& multis ⁊ ustificans inuenit in eo & multec¬
delictec aliquorum & pecuca cdicorum & singule
pacruulorum quesimulutique multec sunt omnia
& multitudine suaredarguunt Multac& in ania
uerbatua si autem secundum a postolum sicut pu¬
tees nullum delictum heebent pceruuli undeergo
secundum copostolum mostui sunt quia & secundum
te &icm proipsis mostucis est xp̃s unus enim proom
ꝑstrum gencium non dencescentibus dis putcesse : sed
dehis qui icmmotu proprice uoluntatis utuntur

Expanded text:
abhorrere sententia: et ut compendio totus Apostoli sensus abhorrere sententia: et ut compendio totus Apostoli sensus eluceat, ait, Gratia ex multis delictis in justificationem: multa autem delicta nec secundum te parvuli habent, quielicta nec secundum te habent, qui primum peccare coeperunt: et tamen eos negare non potes ad hanc ex multis delictis justificantem gratiam, cum ad Baptisma veniunt, pertinere. Multa ergo delicta sunt totius populi, in quo sunt et parvuli; ad quem populum civitatis Dei cum pernit grata aliquorum, et pauca aliorum, et singula parvulorum; quae simul utique multa sunt omnia, et multitudine sua redarguunt multa et inania verba tua. Si autem secundum Apostolum, sicut putas, nullum delictum habent parvuli; unde ergo secundum Apostolum mortui sunt? Quia et secundum te, etiam pro ipsis mortuus est Christus: Unus enim pro omistrum Gentium non de nascentibus disputasse, sed de his qui jam motu propriae voluntatis utuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
hic̃p̃ Sic̃ aut homines peccare in apiences &m̃dũ habentes multa delita ꝑcipiũ
cantem delictis quur incis dem multis &iam singuala
quorum lib& computre non uultis non obcliudnisi
ut cebea par uulo simpicces epcr&s. Vobis que ꝑnicies
pessimȩ iniquitatis incumbat ut cbilla &iam con¬
dio res primum peccare in cipientes nondumq: habentes
multa sed in singula uel pecuca peecate alienos essedica
peccato nostrum dogn a comunit R Immouestro¬
rum dogna subuestit quia istocgratia quecm peccatopre¬
tulit ex multis delictis iustificat : Mideo pȩstinens ad
pussilos cum mccgiis necullum pr&erit pussillorum qui
remittit omnia omnium suorum Idest pus sillorum
uerit peccatogcetian ut quõm fi destua nonccopit re¬
media prelacte uulneribus scltem capiatin angustig̃u
non &xcedentia compcrationem redactcoquodsi scrip¬
tum uspium reperis. Paulum tamen cebhecc constebit

Expanded text:
tis? Si autem homines peccare incipientes, et nondum habentes multa delicta, perciptis? Si autem homines peccare incipientes, et nondum habentes multa delicta, percipcantem delictis; cur in eisdem multis etiam singula quorumlibet computare non vultis, non ob aliud, nisi ut ab ea parvulos impie separetis; vobisque pernicies pessimae iniquitatis incumbat, ut ab illa etiam grandiores primum peccare incipientes, nondumque habentes multa, sed singula, vel pauca peccata, alienos esse dicapeccato, nostrum dogma communit. AUG. Imo vestrum dogma subvertit: quia ista gratia quam peccato praetulit, ex multis delictis justificat, et ideo pertinens ad pusillos cum magnis, nec ullum praeterit pusillorum, qui remittit omnia omnium suorum, id est, pusillorumi aequaverit peccato gratiam; ut quoniam fides tua non capit remedia praelata vulneribus, saltem capiat in angustum non excedentia comparationem redacta: quod si scriptum uspiam repereris; Paulum tamen ab hac constabit