comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũ in forma dĩ eẽt non rapinã arbitrat᷑ꝰ ẽ
essese aequalẽ deo sed sem et ipsũ exinani¬
uit formã serui accipiens: forma enĩ illic
⁊ figurahic: unã declant aequalitatẽ essen¬
ciae: xp̃s ergosplendor patris ẽ. ⁊ figura
substanciae eiꝰ qr ꝑ illũ pater manifesta¬
tus ẽ. sicut ipse dicit: Pat̃ manifestaui nom̃
tuum hominib: i ȩqualis .ẽ. illi in substan¬
cia dĩtatis: Sequitur: Porttrsq omĩa u̾bo
uirtutis sucie: dicendo portans. facilitatẽ
continendi uoluit expͥmere: Posuit q
poitans: peo ꝙ. ẽ. gubnans ⁊ regens: Uerbũ
igit᷑ dĩ patris omĩa que fecit uerbo uirtu¬
tis suce portat : hoc ẽ potentia uirtutis
minus ẽ gub̵ nare mundum: quã creasse :
Nã increando exnihilo substanciae rerum
ꝑducte sunt : in gubnando uero eaquȩ
facta sunt neadnihilũ redeant̃. continen¬
tur : Ergo dũ ec omnia regunt᷑ i adin¬
uicẽ si bi repugnancia co aptant᷑ max¬
nũ & ad mirabile uirtutis di inditiũ deda¬

Expanded text:
et, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens; forma enim illic, et figura hic, unam declarant qualitatem essentiae: Christus ergo splendor Patris est, et figura substantiae ejus: quia per illum Pater manifestatus est, sicut ipse dixit: Pater, manifestavi nomen tuum hominibus: et aequalis est illi in substantia deitatis. Sequitur: Portansque omnia verbo virtutis suae. Dicendo portans, facilitatem continendi voluit exprimere: posuitque portans, pro eo quod est gubernans et regens. Verbum igitur Dei Patris, omnia quae fecit verbo virtutis sminus est gubernare mundum quam creasse. Nam in creando ex nihilo substantiae rerum productae sunt, in gubernando vero ea quae facta sunt, ne ad nihilum redeant, continentur. Ergo dum haec omnia reguntur, et ad invicem sibi repugnantia coaptantur, magnum et admirabile virtutis Dei judicium decla
Abbreviated transcription (Latin):
se in quo ipse peritissimꝰ extitit : cũ reli¬
quas greco sermone scripserit: Post
discessum uero apł : luchas eugłisite
greco sermone eã conp̃hen dit.
ex quo post modũ trans lata. est
modis olim ds̃ loquens
patribus in ꝓphetis: No¬
uissime diebus istis. locus
est nob̵ in filiõ: Omĩs intencio beati apłi
in hacepłeẽ. ut iud aeos cognatossuos.
qui et hebrei abheber appellantur. in
quo assupti sunt. alege morsi transire
faciat ad gr̃am eugłii. abseruatione car¬
nali aspũ alẽ: Simulq eminentiam
grẽ quȩ ꝑfiliũ data .ẽ. fide libs: discernit
alegalib umbris quȩ angelicis ministra¬
ciomibus exibete fuerunt: Unde ⁊pͥ
mum ponit ꝓphetas diuersis modis
uariisq locutionibus. patrib fuisse
locutos dicens: multi fariam. id .ẽ. multis
locutionib: Multisq modis. hoc ẽ mul¬
tis qualitatib: Olim in p̃terito indelicet
tẽpre: loquens ds̃ pat̃ ꝑ prophetas

Expanded text:
se; in qua ipse peritissimus exstitit, cum relise; in qua ipse peritissimus exstitit, cum reliquas Graeco sermone scripserit. Post discessum vero apostoli Lucas evangelista Graeco sermone eam comprehendit; ex quo postmodum translata est modis olim Deus loquens patribus in prophetis, novissime diebu istis locutus est nobis in Filio. Omnis intentio beati Apostoli in hac Epistola est ut Judaeos cognatos suos qui et Hebraei, ab Heber appellantur, in quo assumpti sunt a lege Moysi transire faciat ad gratiam Evangelii, ab observatione carnali ad spiritalem; simulque eminentiam gratiae, quae per Filium data est fidelibus, discernit a legalibus umbris, quae angelicis ministrationibus exhibitae fuerunt. Unde hic primum ponit prophetas diversis modis variisque locutionibus Patribus fuisse locutos, dicens: Multifariam, id est, multis locutionibus. Multisque modis, hoc est multis qualitatibus. Olim, praeterito videlicet tempore. Loquens Deus Pater per prophetas
Abbreviated transcription (Latin):
nonuncitur apłs dic̃s habemꝰ pontificem
& apłm confessionis nr̃ȩ iħm iustũ: nolu¬
erit nomen a postolatꝰ sui mn pͥmordio
huius epłȩ ponere : Non enĩ congrũ um
dux̃ ut ubi xp̃m dicturꝰ erat apłm : in ibi
&iam seapłm nominar& maximeq¬
mertulo : Necii libet uideret᷑ sep̃ferre
xp̃o: Sed maluititicito nomine defi¬
guris en legis eos instruere & aduerita
dicunt eẽ barnabe quidã luce qͥdã
dem̃tis dicentes qm̃si pauli eetipse
utiq more solito sic̃ in aliis ita & iã inista
nom̃ suum p̃poneret: Sedsi pauli non
erit quit eiꝰ nomine non .ẽ. titulata
ergonecbarnabȩ nec luce neq: clem̃¬
tis aut alicuius erit. eoꝙ nulius nomi¬
ne tytulat᷑ : Cui ergo horũ adscriben¬
da .ẽ. utiq: gregio p̃dicatori quippeq̃
& lucido sensu ⁊ genere locutionis
cq̃ꝓbat̾ illius essequanquam subaligr
atest a ꝑciori stilo conphensasit om̃ib
eius epłis : Nã fertur apłs hanc hebre¬
his missã hebreo sermone conscripsis¬

Expanded text:
olus, dicens: Habemus Pontificem et Apostolum confessionis nostrae Jesum Justum, noluerit nomen apostolatus sui in primordio hujus epistolae ponere. Non enim congruum duxit, ut ubi Christum dicturus erat Apostolum, inibi etiam se apostolum nominaret, maximeqin titulo, ne cuilibet videretur se praeferre Christo, sed maluit tacito nomine de figuris legis eos instruere, et ad veridicunt esse Barnabae, quidam Lucae, quidam Clementis, dicentes, quoniam si Pauli esset, ipse utique more solito, sicut in aliis, ita etiam in ista nomen suum praeponeret; sed si Pauli non erit, quia ejus nomine non est titulata: ergo nec Barnabae, nec Lucae, neque Clementis aut alicujus erit, eo quod nullius nomine titulatur. Cui ergo horum ascribenda est? Utique egregio praedicatori; quippe quae ex lucido sensu, ex genere locutionis comprobatur illius esse, quanquam subtiliori atque apertiori stylo comprehensa sit omnibus Epistolis; nam fertur Apostolus hanc Hebraeis missam, Hebraeo sermone eum conscripsis
Abbreviated transcription (Latin):
ostendet ut ducis ꝑsonas apperet ingła
⁊ splendore: ꝑ splendorẽ quipe : unita¬
tẽ dedarauit essenciae cũ deo patre:
In nomine autẽ łtie ꝑ sonã dĩ patris
exp̃ssit : Inplendore autẽ ꝑ sonã filii :
Etsic ẽ. filius splendor desplendore: sic̃
lux deluce. ds̃ dedõ. lum̃ delumine:
pͥncipiũ depͥncipio: Seq̃ : & figura
substanciae eiꝰ: Quantũ ad homines
ꝑtinet: aliud ẽ. figura. aliud substancia:
Quia dũ pingitur imago ⁊figura alicuius hominis
in pariete : non .ẽ. ilud figura ꝙ ẽ substancia:
Apł̃s aut̃figurã in hoc locoꝓipsa substancia
ipaequalitate essencice posuit: Et quod

Expanded text:
ut duas personas aperiret in gloria et splendore. Per splendorem quippe unitatem declaravit essentiae cum Deo Patre; in nomine autem gloriae, personam Dei Patris expressit; in splendore autem, per onam Filii; et sic est Filius splendor de splendore, sicut lux de luce, Deus de Deo, lumen de lumine, principium de principio. Sequitur: Et figura substantiae ejus. Quantum ad homines pertinet, aliud est figura, aliud substantia: quia dum pingitur imago et figura alicujus hominis in pariete, non est illud figura, quod est substantia. Apostolus autem figuram in hoc loco pro ipsa substantia et aequalitate ess
Abbreviated transcription (Latin):
data ẽ. filiis ac post modũ ꝑfilios filiis
administrata: Seqͥt᷑: Quẽ constituit
heredẽ uniuersoꝵ: Heres dr̃ abhero:
id ẽ. dño: eo ꝙ libera potestate inhere¬
dictite pat̾na dominet᷑: Constituit esgo
ds̃ pat̃ filiũ suũ heredẽ uniuersorum.
hoc ẽ. tocius mundi seu omnium creatu
potencia dĩtatis.⁊ inqua et̃naliter
ipse possidet omnia cũ patre: sed po¬
cius scđm humanitatẽ aubo assũ tam
constituitus .ẽ. ille dñs ⁊ heres suꝑ omnẽ
creaturã sicut illids̃ pat̃ ꝓmisit dicens:
ostulaame ⁊ dabotibi gentes heredi¬
tatẽ tuã ⁊ possessionẽ t̃minosterrȩ :
łtipse filius resurgens amortuis: sicloqͥt᷑
exꝑsona humanitatis: Data ẽ. inqͥens¬
mͥ om̃is potestas incȩlo ⁊ int̾ra: Nonergo
diuidimꝰ ꝑsonas. sed distinguimus
naturas: Unde anĩ aduertendũ .ẽ. sol¬
tancia humanitatis loqui: nunc uero

Expanded text:
data est filiis, ac postmodum per filios filiis administrata sequitur. Quem constituit haeredem universorum. Haeres dicitur ab hero, id est, domino: eo quod libera potestate in haereditate dominetur. Constituit ergo Deus Pater Filium haeredem universorum, hoc est totius mundi, seu omnium creaturpotentia deitatis, et qua aeternaliter ipse possidet omnia cum Patre; sed potius secundum humanitatem a verbo assumptam constitutus est ille Dominus et haeres super omnem creaturam: sicPostula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae . Et ipse Filius resurgens a mortuis, sic loquitur ex persona humanitatis: Data est mihi, inquiens, omnis potestas in coelo et in terra . Non ergo dividimus personas, sed distinguimus naturas. Unde animadvertendum est soltantia humanitatis loqui, nunc vero
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando pronegacione. ut in p̃senti
loco ꝑnon: et inpsalmo dicente ꝓphaea:
Si reddidi. retribuentib mihi mala. id ÷
non reddidi: Ordo uerborũ ẽ: non in¬
tro hibunt in requiem meam sicut iuraui
Ira eñdĩ: iuindicta illius est Loquidm̃.
magnũ est: iurareuero: nimis metu¬
endũ: Cũ enĩ om̃is sermo illius ꝓ
uim rei. & ut terrorẽ incuciat
auditorib:: Sic dr̃ & irasci more humano
cũ sẽper ipse idẽ maneat: quatinus
dũ audimus illũ iratũ metuamus
pectare: Qm̃ aut̃ dicit ñ intrabunt in re¬
quiem meam: hic sicut supradictu est
geminã requiem debemus intelligere
unã silice t̃rȩ  ꝓmissionis ꝓmissam.
a brahȩ qua illi ꝑdider̃ ꝓpt̃ in fidelitatẽ
suam: alterã uero uitã ȩternã de qua
apl̃s sp̃italiter loquit᷑. in quã non in

Expanded text:
aliquando pro negatione, ut in praesenti aliquando pro negatione, ut in praesenti loco pro non, et in PsaSi reddidi retribuentibus mihi mala; id est, non reddidi. Ordo verborum est: Non introibunt in requiem meam, sicut juravi Ira enim Dei vindicta illius est: loqui enim Dei magnum est: jurare vero nimis metuendum, cum enim omnis sermo illius pro vim rei, et ut terrorem incutiat auditoribus. Sic dicitur et irasci more humano, cum semper ipse idem maneat, quatenus dum audimus illum iratum, metuamus peccare. Quod autem dixit: Non intrabunt in requiem meam, hic sicut supra dictum est, geminam regulam debemus intelligere, unam scilicet terrenae promissionis promissam Abrahae, quam illi perdiderunt propter infidelitatem suam, alteram vero vitam aeternam, de qua Apostolus spiritalite
Abbreviated transcription (Latin):
curiositatis quad raginta annis opera
mea ꝓbauer̃: offensus fui generationi
huic: plus ẽ. dici offensũ. siue infensũ
quamiratũ. Qm̃ qui irascitur. facile
pocest abirare moueri: Quiuero infessus¬
s i ue offensus fuerit: autiuix aut nullo
modo potest placari: It aomp̃s ds̃
offensus id ÷. ualde et in placabilit̃ iratus
fuit illis sexcentis milib quȩ perier̃
in deserto: Et dixi ad morsen & a aron
uł &eiam adiosuȩ: Sẽper errant corde:
sed illi sẽꝑ corde errauer̃ auia ueri¬
tatis & rectitudinis deuiantes: Qui¬
cũq et nĩ dĩ uoluntatẽ non secundat.
errat arectitudine iusticiȩ: Ipsi uero
ñ cognouer̃ uias meas: Non cognouer
dicit: hocẽ non ad probauer̃ nec eleger̃
actiones meas. et p̃ceptamea:: Uł non
cognouer̃ : quia noluer̃ ad hoc cognoscere
uttenerent & obseruarent illa:
Sicut iuraui in iramea. si intro ibunt
in requiem meam: Sraliquando ponitur
ꝓ ad firmacione : aliquando ꝓlubitacione:

Expanded text:
curiositatis quadraginta annis opera curiositatis quadraginta annis opera mea probaverunt. Offensus fui generationi huic. Plus est dici offensum, sive infensum, quam iratum: quoniam qui irascitur, facile posive offensus fuerit, aut vix aut nullo modo potest placari; ita omnipotens Deus offensus, id est valde et implacabiliter iratus fuit illis sexcentis millibus qui perierunt in deserto. Et dixit ad Moysen et Aaron, vel etiam ad Josue: Semper hi errant corde. sed illi semper corde erraverunt, a via veritatis et rectitudinis deviantes. Quicunque enim voluntati Dei non obsecundat, errat a rectitudine justitiae. Ipsi vero non cognoverunt vias meas. Non cognoverunt dicit, hoc est non approbaverunt, nec elegerunt actiones meas et praecepta mea; vel non cognoverunt, quia noluerunt ad hoc cognoscere ut tenerent et observarent illa. Quibus juravi in ira mea, si introibunt in requiem meam. Si, aliquando ponitur pro affirmatione, aliquando pro dubitatione,
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur: ꝓbauer̃ & uider̃ operamea.
qua draginta annis:: Quod dicit ꝓbauer̃
opera & mirabilia mea non est ita
intelligendũ utdicatur ꝓbauer̃ id ÷
eleger̃ causa graciarũ actionũ. sed potius
ꝓbatio hic ad curiositatẽ ẽ. referenda
et tẽptationẽ : ꝓ bauer̃ inquit operamea :
hocest curiositatis causa exquisier̃
quad raginta annis. et ad sequentia
coniungi: Quad ragenarius aut̃ numerus.
misticus indiuina scriptura habetur.:
contradnm̃: Consũmataq: totagła
uictoriȩ in passione: etresurrectione :
qua draginta diebus fuit cũ discipulis
ante quã cȩlorũ altitudinẽ pęnetrarce::
Primis ergo quad raginta diebus tẽptati¬
onẽ huius peregrinationis ostendit:
Corpus enĩeĩ id ÷. eccła. neces se est
ut tẽptationes paciatur in p̃senti scło:
ut post modũ ꝑuenire possit ad
ille consolator quidixit : Ecce ego
uobis cũ sũ om̃ib: dieb usq ad con¬
sumacionẽ scł̃i Sequitur : propt̃

Expanded text:
Sequitur: Probaverunt et viderunt opera mea. Sequitur: Probaverunt et viderunt opera mea. Quadraginta annis. Quod dicit: Probaverunt opera et mirabilia mea, non est ita intelligendum, ut dicatur: probaverunt, id est elegerunt causa gratiarum actionum, sed potius probatio het tentationem. Probaverunt, inquit, opera mea, hoc est curiositatis causa exquisierunt quadraginta annis, et ad sequentia jungi. Quadragenarius autem numerus mysticus in divina Scriptura habetur: contra Dominum, consummataque tota gloria victoriae in passione et resurrectione, quadraginta diebus fuit cum disantequam coelorum altitudinem penetraret. Primis ergo quadraginta diebus tentationem hujus peregrinationis ostendit, Corpus enim ejus, id est Ecclesia, necesse est ut tentationes patiatur in praesenti saeculo , ut postmodum pervenire possit ad ille Consolator, qui dixit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi. Sequitur: Propter
Abbreviated transcription (Latin):
spei firmã retinuerimus: nolite ob¬
durare cordaurã. nes imilia paciamini
qualia ꝓgenitores ur̃i passis: priuati
requie ꝓmissa: Ortat᷑ apłs hebreos
his uerb̾ utnonessent infideles et in¬
creduli & ꝑderent requiem & t̃nam.
sibi ad nõ ꝓmissam: sicut ꝑ lider̃
patres eorũ requiem tẽporalẽ : Nolite
inquit obdurare cordaurã sicut sub̃¬
obdurauer̃ patres ur̃i in exacerbati¬
one id ÷ a maricatione: quando me
ada maritudinẽ prouocauer̃: scđm
diem tẽptationis eorũ indeserto.
ubitẽptauer̃ me patres urĩ multis modis
dicentes: Numquid poterit ds̃
parare m̃sã in deserto: etnunquid
Non loquit᷑ iã psalmista ad illos ꝗ mor¬
tuis indeserto. mur murando contra
dnm̃ &e in creduli existendo.
inquit id ÷ indie nouitestam̃ti uł
om̃it pre quã diu dicetur hodie.
Nolite obdurare cordaurã .: Hodie
nãq prosẽpit̃no ponitur: donec
mundus etuita p̃sens man&e:

Expanded text:
spei firmam retinuerimus, nolite obspei firmam retinuerimus, nolite obdurare corda vestra, ne similia patiamini qualia progenitores vestri passi sunt, privati requie promissa. Hortatur Apostolus Hebraeos his verbis, ut non essent infideles et increduli, et perderent requiem aeternam sibi a Domino promissam, sicut perdiderunt patres eorum requiem temporalem. Nolite, inquit, obdurare corda vestra, sicut obduraverunt patres vestri. In exacerbatione. Id est, amaricatione, quando me ad amaritudinem provocaverunt. Secundum diem tentationis eorum in deserto, ubi tentaverunt me patres vestri. Multis modis, dicentes: Nunquid poterit Deus parare mensam in deserto? Et: Nunquid non loquitur Psalmista ad illos qui mortui sunt in deserto murmurando contra Deum, et increduli existendo, inquit, id est in die Novi Testamenti, vel omni tempore, quandiu dicitur hodie, nolite obdurare corda vestra; hodie namque pro sempiterno ponitur, donec mundus et vita praesens manet.
Abbreviated transcription (Latin):
tamur in aegyptũ:⁊ Ds igitur iratus
quod siccito obliti fuissent bene¬
ficiorũ ac mirabilium eĩ : iurauit
quod non e̾et int ratura generatio
illa in requiem. et patriam olim
patribus ꝓmissam: Sicq illa sex¬
centa milia quȩ egres sasunt de
modo: caleb uidelicae filiũ iephonȩ
& iosuȩ filiũ nun: qui sediti onẽ
ppłi con pecere nisisunt. ereduli
promis sionibus dñi : Nontandũ aut̃
tres requies ab apło in hac epła cõ¬
memorari: Unã sabbati quare¬
quieuit ds̃ ab operib: suis: sec undã¬
in palestina inquã ingressi israhel¬
itȩ requiecurierant amiseria et
laborib: multis: Tertiam quoq:
quȩ ueraest requies. regnũ uidelicoe
cȩlorũ : ad quã quos peruenire
contigerit. plenissime requiescent.
a laborib & erũnis huius scłi:
de quahic apł̃s cũ ꝓphetando spiritalit̃
loquitur dicens. Qura ꝓpt̃ sũb quia
domus dĩ sum̃. si fidẽ rectã etgłam

Expanded text:
tamur in Aegyptum. Deus igitur iratus, tamur in Aegyptum. Deus igitur iratus, quod sic cito obliti fuerunt operum ac mirabilium ejus, juravit quod non esset intratura generatio illa in requiem et patriam olim patribus promissam, sicque illa sexcenta millia quae egressa sunt de modo Caleph, videlicet filium Jephonae, et Josue filium Nun, qui seditionem populi compescere nisi sunt, creduli promissioni Domini. Notandum autem, tres requies ab Apostolo in hac epistola commemorari, unam sabbati, quo requievit Deus ab operibus suis, secundam Palaestinam, in quam ingressi Israelitae, requieturi erant a miseria et laboribus multis; tertiam quoque, quae vera est requies, regnum videlicet coelorum, ad quam quos pervenire contigerit, planissime requiescent a laboribus et aerumnis hujus saeculi, de qua hic Apostolus prophetando spiritaliter loquitur, dicens: Quapropter, subaudi, quia domus Dei sumus, si fidem rectam et gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
ueteris testam̃ti ut manifestior
fiat oratio: Eductus ppł̃s
is rahel iticus de egipciaca seruitute
insignis & mirabilibus dni. cũ multã
uiam deserti ꝑambulas sent pasti
achõ manna aqua depetra potati.
eiꝰq ꝓtectione tutati : consili ũ
inier̃ oms mittere desingulis
tribubus principes speculatores.
quideberent speculari atq
mis sam. Quipergentes: lus trauer̃
terrã: Reuersiq sunt post
tricẽ. sed habere urbes munitas.
ut pote destirpe enachim. hoc est
Sigantũ:: Is rahel ite uero ingrati
quomodo eos clausos in medio
tanta ex ercitus multitudine
e gyptiorũ. eripuerit de
periculis & iam fluuiorũ.
fontes de paera sine defectu
donauerit: manna tribuerit.
aliaq innumerabilia beneficia
eis contulerit: nec dõ credider
des perantes de eĩ potentia.
Necehorũ aliquid rememoratis unt: sed
timore desperabili pert̾riti mur mu¬
rando dixer̃:: Utinã non intro¬
ducat nos dñs in terrã illam. Reuer¬

Expanded text:
Veteris Testamenti, ut manifestior Veteris Testamenti, ut manifestior fiat oratio. Eductus populus Israeliticus de Aegyptiaca servitute in signis et mirabilibus Domini, cum multam viam desertam perambulassent, pasti a Domino manna, aqua de petra potati, ejusque protectione tutati, consilium inierunt omnes mittere de singulis tribubus principes exploratores, qui deberent speculari atque ncessam. Qui per gentes lustraverunt terram, reversique sunt post tricem, sed habere urbes inexpugnautpote de stirpe Enac, id est gigantum. Israelitae vero ingrati  quomodo eos clausos in medio tanta exercitus multitudine Aegyptiorum eripuerit, de periculis etiam fluviorum, fontes de petra sine defectu donaverit; manna tribuerit, aliaque innumerabilia beneficia eis contulerit, necdum crediderunt, desperantes de ejus potentia, nec horum aliquid remorati sunt; sed timore desperabili perterriti murmurando dixerunt: Utinam non introducat nos Dominus in terram illam! rever
Abbreviated transcription (Latin):
Domus inquit dĩ. sumus. sif icluciam
id ÷ fidẽ rectã &e głam spei nraẽ firmã
retinuerimus usq ad finẽ mortis nraẽ :¬
uł usq addiem iudicii Głaspei
nr̃ȩ est: quagła murnos inspe iã e̾e̾.
filios dĩ . & quo modo tenemus
inspe: credimus nos poses uros inre:
Ponaenĩ quȩ nobis promissasunt
in hac poenali uita. habere nequaquã
possum̃ : quã obrẽ habentes fidẽ
rectã. spẽ certã. spectem̃. pacienter
p̃mia nobis adñõ promissa Seꝗtur:¬
Odie siuocẽ eĩ audieritis nolite
obdurare cordaura: & cȩtera.
usq sintrabunt in requiem meam :
Despe paulo superius locutus
fuerat beatus apłs: quod oporteat
sperare eaq̃: futuras unt: et dat¬
inde testimonium ꝓph&eicũ
sub cõparatione. quomodo illi
perier̃ quides perauer̃ depotentia
om̃i potentis liꝰ & quid ꝓmeruer̃
pauci qui subpe certa promissis
di credider̃: Quia ergo
obscure locutus est apłs: ne¬
cesse est replicari historiam

Expanded text:
Domus, inquit, Dei sumus, si fiduciam, Domus, inquit, Dei sumus, si fiduciam, id est fidem rectam, et gloriam spei nostrae firmam retinuerimus usque ad finem mortis nostrae, vel usque ad diem judicii. Gloria spei nostrae est, qua gloriamur nos in spe jam esse filios Dei, et quomodo tenemus in spe, credimus nos possessuros esse in re. Bona enim quae nobis promissa sunt, in hac poenali vita habere nequaquam possumus, quamobrem habentes fidem rectam, spem certam spectemus patienter praemia nobis a DoHodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vostra: et caetera, usque: Si introibunt in requiem meam. De spe paulo superius locutus fuerat beatus Apostolus, quod oporteat sperare ea quae futura sunt, et deinde testimonium propheticum sub comparatione, quomodo illi perierunt qui desperaverunt de potentia omnipotentis Dei, et quid promeruerunt pauci qui sub spe certa promissis Dei crediderunt: quia ergo obscure locutus est Apostolus, necesse est replicari historiam
Abbreviated transcription (Latin):
inuentus est: quanto maiorẽ honor ẽ.
hab& fabricator adomo quã ipse
fabricauit : Red ditq causamꝰ quare
maioris głȩsit fabricator domus.
quã domus abeo fabricata: Omĩs nãq
domus fabricatur abalico:: Qui aut̃
omĩa creauit: sub ds̃ est: Nic facto¬
rẽ a factura discernit: utriusq domus
auctorẽ dm̃. e̾ẽ intellegi uolens
intestimoniũ eorũ sub̵ uerborũ quȩ
dicenda erant: xp̃saut̃ tanquã
filius indomos ua habitat : ordinans
et disponens illam: Quanta differentia
est. int̾famulũ quẽ pater familias
p̃ponit domui suȩ et filium quẽ dere
enĩ fidelis et deuotus famulus fuit
is rahelitica intestimoniũ eorũ uerborũ
quȩ per illũ dicenda. erãt ad ppłm.
qm̃testis erat uerborũ dni ad ppłm.
libere ordinat domũsuam:: Quȩ domꝰ¬
sumus nos: sifiduciã cegłam spei usq
ad finẽ firmã retineamus: Ortatur
iterũ apłs hebreos fortiter stare
infide. et ꝑseuerare in bono
opere : iungens semore solito illis:

Expanded text:
inventus est, quanto majorem honorem habet fabricator a domo, quam ipse fabricavit. Redditque causam quare majoris gloriae sit fabricator domus quam domus ab eo fabricata. Omnis namque domus fabricatur ab aliquo. Qui autem omnia creavit, Deus, subaudis est. Hic factorem a factura discernit, utriusque domus auctorem Deum esse intelligi volens,in testimonium eorum. Subaudi verborum. Quae dicenda erant. Christus autem tanquam filius, in domo sua. Habitat, ordinans et disponens illam. Quanta differentia est inter famulum, quem paterfamilias praeponit domni suae, et filium quem relinautem fidelis et devotus famulus fuit in plebe Israelitica, in testimonium eorum verborum quae per illum dicenda erant ad populum, quoniam testis erat verborum Dei ad populum, libere ordinat domum suam, tanquamsumus nos, si fiduciam et gloriam spei usque ad finem firmam retineamus. Hortatur iterum Apostolus Hebraeos fortiter stare in fide et perseverare in bono opere, jungens se more solito illis.
Abbreviated transcription (Latin):
it. & potestatẽ dedit: Ego autẽ
licet potesititem haberem deeugłio
uiuere nullo horum quȩ superi¬
us dixiusussum : quia nullos sũptꝰ
auobis accepi. ut eugłm non face¬
rẽ uenile. & uos libent possem¬
g haec ut itafiant in me: P oterant
illi dicere: uere ideo apłs talia
scripsit nobis. ut quod antea non
accepit a nobis modo accipiat:
ut demꝰ ei quȩ necessaria sunt:
Adhaec ille: Non deͦ inquid
ista dico. ut quod actenus non
fici nune facere incipiam: sed
ut uos ad caritatems uocem::¬
8 Bonum. ẽ enĩ mͥ magis mori fame.¬
x siti nuditate: quam ut głam
meam qũa spesd merecepturum
ꝓmercede p̃dicationis. aliquis¬
S euacuet: siue destruat dindomͥ
munera: Tunc enim gła illius
eua cuaretur: si mercedem accipi¬
ens inp̃senti. nonsperar& aliam
mercedem accipere infuturum.
nec redarguer& delinquentes:
e Nansi euangelizauero sub solum¬
modo ꝓpt̃ hoc: ut ꝓpt̃ assiduta¬
aliunde non habeo: Haec in

Expanded text:
it et potestatem dedit. Ego autem it et potestatem dedit. Ego autem licet potestatem haberem de Evangelio vivere, nullo horum quae superius dixi usus sum, quia nullos sumptus a vobis accepi, ut Evangelium non facerem venale, et vos libere possemi haec ut ita fiant in me. Poterant illi dicere: Vere ideo Apostolus talia scripsit nobis, ut quod antea non accepit a nobis, modo accipiat, ut demus ei quae necessaria sunt. Ad haec ille: Non ideo, inquit, ista dico, ut quod hactenus non feci, nunc facere incipiam, sed ut vos ad charitatem provocem. Bonum est enim mihi magis non mori fame, siti, nuditate, quam ut gloriam meam, quam spero me recepturum pro mercede praedicationis, quis evacuet sive destruat, dando mihi munera. Tunc enim gloria illius evacuaretur, si mercedem accipiens in praesenti, non speraret mercedem aliam accipere in futurum, nec redargueret delinquentes. Nam etsi evangelizavero, subaudis solummodo propter hoc, ut propter assiduitaaliunde non habeo. Haec in
Abbreviated transcription (Latin):
Siali id ÷ pseudo apłi. potestatis
ur̃ȩ hoc. ẽ. facultatis ur̃ȩ. bonorũ¬
q temporalium participes sunt:
& non pocius nos sub debemus par¬
ticipare bonis ur̃is. quisa cram̃ta
eugłii uobis p̃dicamus Uerũ
omnia in comoda fustinemꝰ ego &bar¬
nabas. sitim uidelicet. fam̃ nudica¬
tem. omnemq: in digentiam: neqđ¬
Id ẽ. nedicatur de nob̾ quod causa
questus & lucri temporalis pocius
salutis animarum & remunera¬
tionis aeternȩ: habeatur que
eugłim uenale: Nescitis qm̃
qui insacrario . id.ẽ. intemplo
idolorum operantur excorian¬
douictimas & quoquendo. quȩ
desacrarios edunt. Id .ẽ. dehis
uiuunt quȩ ibi offeruntur :¬
& que ꝑtinent ad sacrarium.:
altari participantur: Siquan¬
do holocaustum offerebatur in
altari domꝰ dñi : totum animal
sibi uindi cabat altare: Si
quando uͦ uictimȩ aliaq sacri¬
ficia offerebantur: partim cre¬
mabantur in altari: partim sume¬
bant seruitores in suos usus:
lta & dñs ordinauit. iđ disposu¬

Expanded text:
Si alii, id est pseudoapostoli, potestatis vestrae, hoc est facultatis vestrae bonorumque temporalium, participes sunt, quare non potius nos? subaudis, debemus participare bonis vestris, qui sacra monita Evangelii vobis praedicamus. Verum omnia incommoda sustinemus ego et Barnabas, sitim videlicet, famem, nuditatem omnemque indigentiam, ne qune dicatur de nobis, quod causa quaestus et lucri temporalis potius salutis animarum et remunerationis aeternae, habeaturqueum venale. Nescitis quoniam qui in sacrario, id est in templo idolorum, operantur, excoriando victimas et conquerendo, quae de sacrario sunt edunt? id est de his vivunt quae ibi offeruntur, et quae pertinent ad sacrarium, et altari participant. Si quando holocaustum offerebatur in altari domus Domini, totum animal sibi vindicabat altare; si quando vero victimae aliaque sacrificia offerebantur, partim cremabantur in altari, partim sumebant servitores in suos usus. Ita et Dominus ordinavit, id est disposu
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemiȩ de tractiones imꝓperantiũ
tibiopat̃ ceciderunt suꝑme : Uoxxp̃i
ad patrẽ demꝓperiis iud ceoꝵ: Quan¬
do ergo imꝓperabant filio dicentes
samarittinus ẽs demoniũ habes. ⁊cete¬
ratalia: dõ patri imꝓperabant quierat
⁊ nr̃a. sic̃ ipsedix̃. Nonuenit facere
uoluntatẽ meã sed eiꝰ qͥmisitme : Simi¬
lit̃ nos nondebemꝰ placereꝰ neq ꝓ pͥãuo

Expanded text:
es, improperantium tibi, o Pater, ceciderunt super me: vox Christi ad Patrem de improperiis Judaeorum. Quando ejus improperabant Filio dicentes : Samaritanus es, et daemonium habes, et caetera; talia Deo Patri improperabant qui erat et nostra, sicut ipse dixit: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui misit me. Similiter nos non debemus nobis placere, neque pro
Abbreviated transcription (Latin):
& ad man du candũ licita: E tnon nob pla¬
cere suadendo scilicet illi suesci cõmunib¬
cybisuł corã eisedere illos quosilli abor¬
in bonum ad ȩdifficationẽ. fidei ut uerbo
& exẽ plourõ om̃iq: conũ satione edifficen¬
t̃ illi infide: qͥ ad huc in firmi sunt: Etenĩ
xp̃c non sibi placuit: solũ modo: sed illi
dequo ipsedixit. quȩ placita sunt ei
facio semꝑ.⁊ bonis hominib: sic̃ scriptũ ẽ:¬

Expanded text:
 ad manducandum licita; et non nobis placere, suadendo scilicet illis vesci communibus, vel coram eis edere illos cibos quos ipsi abhorin bonum, ad aedificationem, fidei, ut verbo et exemplo vestro, omniumque conversatione aedificentur illi in fide qui adhuc infirmi sunt. Etenim Christus non sibi placuit, solummodo, sed Patri, de quo ipse dicit: Quae placita sunt ei facio semper , et bonis hominibus, sicut scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
narrabilis dilectio ut nicus filius disemet¬
ipsum ꝓno traderet mortiꝰ dñs ꝓseruis.
creitor ꝓcreatura: Sicut ergo ille
ꝓnobis animã posuit ita & nossq neces¬
sitas fuerit ꝓeius nomine animas pone¬
re debemus : Etnon solũ ꝓnomine eiꝰsed etuã¬
pfr̃ibus nr̃isꝓpt̃ amorẽ nominis eius::
Quod uero dic̃ apłs quise tradidit in odorẽ
obtulit noe e gressus dearcha. ñ debemus

Expanded text:
narrabilis dilectio ut unicus Filius Dei semetipsum traderet morti, Dominus pro servis, Creator pro creatura. Sicut ergo ille pro nobis animam suam posuit, ita et nos, si necessitas fuerit, pro ejus nomine animas ponere debemus: et non solum pro nomine ejus, sed etiaris, propter amorem nominis ejus. Quod vero dicit Apostolus, qui se tradidit in odorem obtulit Noe egressus de arca, non debemus
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ filii barissimi: Ortatur
Sapłs ephesios ut sinr imita¬
tores dĩ sicut filii harissimi: Imitari autẽ
ẽ. seqͥimitacio autẽ ẽ. q̃đ cũmaginatio:
ille sapiens prudens misericors iustus & uerꝰ
simꝰ & nos scđm modulum nr̃e capacitatis
sapientes. prudentes simꝰ iusti & ueraces simꝰ¬
& miseri cordes. diligent᷑ amicos in dm̃.
&inimicos ꝓpt̃ dm̃:: Sic̃ inqͥtfilius barissimꝰ

Expanded text:
sicut filii charissimi. Hortatur Apostolus Ephesios ut sint imitatores Dei, sicut filii charissimi. Imitari autem est sequi. Imitatio autem est quaedam imaginatio; ille sapiens, prudens, misericors, justus et verus: simus et nos secundum modulum nostrae capacitatis sapientes, prudentes, simus justi et veraces et misericordes, diligentes amicos in Deo, et inimicos propter Deum. Sicut, inquit, filius charissimus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ipse uobis ad iutoriũ bone
uoluntatis & oꝑacionis p̃stiterit: patrẽ
autdico nõ ꝑnaturã sed ꝑ ad optionẽ
Deq̃r: Etambulate id ẽ uiuitȩ. conũ samini
& crescite indilectione dĩ &̃ dilectione¬

Expanded text:
 ipse vobis adjutorium bonae voluntatis et operationis praestiterit. Patrem autem dico non per naturam, sed per adoptionem. Sequitur: Et ambulate, id est vivite, conversamini et crescite, in dilectione Dei et pr
Abbreviated transcription (Latin):
lari : ꝑpriaȩ tam̃ illud: qđ in longũ ꝓtendit᷑
repellit ĩtafides hominẽ munitꝰ. ⁊ adiaboli
iaculis ⁊ infestationib defendit. illa tam̃
quȩ fueritbonis oꝑibus adornata: Tela
autẽ diaiboli ignea appellat suggescionẽ
prauã: quanos incendit admala oꝑa
agenda ⁊ q̃ extinguit᷑ ꝑuirtutẽ fidȩi:
Etgaleã salutis assũmitte: Gale incapete
ponit᷑ om̃sq corporis sensus munit ⁊ꝓtegit.
uisũ i delicet in occulis. auditũ in aurib.
gustũ in ore : olfatũ innarrib: tactũ in toto
m̃bra : itai cogitationes ĩ te disponuntur:
Ponamus igit̾ galeã in capite : id ẽ ꝓtectio¬
nẽ xp̃i rec̃damꝰ insecreto m̃tis nrãe. ha¬
bentes in illo fiduciã non in nob ipsis
⁊ ipse tuebit᷑ om̃s sensus nr̃os. uei diabo¬
lo hoste antiquo possint uulnerari:
Et gladiũ sps̃ qđ .ẽ. uerbũ dĩ sub assũmite:
Cladiũ sp̃s sc̃i intelligit᷑ uerbũ dĩ utapłs

Expanded text:
lari, proprie tamen illud quod in longum protenditur, repellit, ita fides hominem munit, et a diabolo jaculis et infestationibus defendit, illa tamen quae fuerit bonis operibudenique diaboli ignea appellat suggestionem pravam, quae nos incendit ad mala opera agenda, et quae exstinguitur per virtutem fidei. Et galeam salutis assumite. Galea in capite ponitur, omnesque corporis sensus munit et protegit, visum videlicet in oculis; auditum in auribus, gustum in ore, olfactum in naribus, tactum in toto membra, ita cogitationes mente disponuntur. Ponamus igitur galeam in capite, id est protectionem Christi recondamus in secreto mentis nostrae, habentes in illo fiduciam, non in nobismetipsis, et ipse tuebitur omnes sensus nostros, ne a diabolo hoste antiquo possint vulnerari; et gladium spiritus, quod est verbum Dei, subaudis assumite. Gladius Spiritus sancti intelligitur verbum Dei, ut Apos
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑacio non a nobis sed adõ ÷: Sed ques¬
tio ẽ. si ipsed at ⁊ uoluntatẽ ⁊ possibi¬
litatẽ quamercede nos digni sumus
ungimꝰ uoluntatẽ nr̃am ⁊ obsequiũ
uoluntati. ⁊ possibilitati illius: lau¬

Expanded text:
 a nobis, sed a Deo. Sed quaestio est: Si ipse dat voluntatem et possibilitatem, qua mercede digni sumus?jungimus voluntatem nostram et obsequium voluntati et possibilitati illius, lau
Abbreviated transcription (Latin):
infide. indilectione. sicut sẽꝑ oboedistis.
mea cũ apuduos. eem multo magis nunc¬
oboedite uerbis nr̃is. in absentia: Mul¬
tisunt enĩ qui in p̃sentia oboedientes st̃
sed in absencia in hoboedientes existunt:
sicut serui quiad occulũ seruiunt .:

Expanded text:
in fide et dilectione, sicut semper obedistis, mea, cum apud vos essem, sed multo magis obedite nunc verbis nostris in absentia. Multi sunt enim qui in praesentia obedientes sunt, et in absentia inobedientes exsistunt, sicut servi qui
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uocar&ur ⁊ eẽt quifilius hominiserat.
inmonte: Uel etiã nomen deditilli qđ ẽ
suꝑ omnẽ nomẽnutiħs uocaretur: id ẽ
salucitor: licet enĩ legamus homines
in genesi. ⁊ angłos in libro beati iob filios
dĩ appellatos eẽ . tam̃ nullus illoꝵ appel¬
latꝰ ẽ saluatorneq filius chĩ ꝓpriae¬

Expanded text:
i vocaretur et esset, qui Filius hominis erat,in monte. Vel etiam nomen dedit illi quod est super omne nomen, ut Jesus vocaretur, id est salvator. Licet enim legamus homines in Genesi, et angelos in libro beati Job, filios Dei appellatos esse, tamen nullus illorum appellatus est salvator: neque Filius Dei pr
Abbreviated transcription (Latin):
im̃itari ẽ sequi : Et ẽ sens: Si xp̃mnon
potestis imitari & seqͥ s altẽ me imitamini
discpłm eiꝰ infide : in oꝑe indoccrina:
VUtsicut ego credo operor doceo: itti ⁊ uos
creditis operemini . doceatis et obserua

Expanded text:
imitari est sequi, et est sensus: Si Christum non potestis imitari et sequi, saltem me imitamini discipulum ejus in fide, in opere, in doctrina: ut sicut ego credo, operor, doceo, ita et vos credatis, operemini, doceatis. Et observa
Abbreviated transcription (Latin):
baptismi renouationẽ polluisti male
illũ qui te in baptismomundauit:
qui a in p̃senti scło possumus. eẽ
ꝑfecti: Unũ autẽ. sub uerbũ dicã:
Quȩ qͥdẽ recrorsũ obliuis cens: Quȩ sunt

Expanded text:
baptismi renovationem polluisti male illum qui te in baptismate mundaviquia in praesenti saeculo non possumus esse perfecti. Unum autem, subaudis verbum dicam, quae quidem retro sunt oblivisce
Abbreviated transcription (Latin):
minime: Non de her&ico loqi sed dexpĩano:
Unus quisq in qͥd fidelis in suo sensu habund
id ẽ. qđ credit oꝑe implecit : stude atque
habundare uirtutibus: Et siqͥd aliud sapit
ꝙ contra fidẽ sit ꝓpt̃ bonaa opera q̃ habet
reuelabit illids̃ ut illud orrigat: Sicut
in ebat: et hoc qđ intellegebat opere
implebat : merui treuelationẽ ꝑcipere
ad nõ ut ternã mersionẽ daret baptiza¬
turis : Ad qđ ꝑuenimus id ẽ infide adquãt
cante: in ea maneamꝰ ambulantes de uir¬
tute in uirtutẽ: Utidẽ sapiamus. sub̵¬

Expanded text:
Minime. Non de haeretico loquor, sed de Christiano. Minime. Non de haeretico loquor, sed de Christiano. Unusquisque, inquit, fidelis in suo sensu abundet, id est, quod credit opere impleat studeatque abundare virtutibus: et si quid aliud sapit quod contra fidem fit, propter bona opera quae habet, revelabit illi Deus, ut illud corrigat, sicut viebat, et quod intelligebat opere implebat, meruit revelationem percipere a Domino, ut trinam mersionem daret baptizandis. Ad quod pervenimus, id est in fide ad quam cante, in ea maneamus ambulantes de virtute in virtutem, ut idem sapiamus, sub
Abbreviated transcription (Latin):
Quaest̃ pͥora extendens me: Quȩ sunt pͥora
p̃mia ⁊ gaudit patriae cȩlestis. q̃ nobis
futura sunt. ⁊ sine fine mansura: Aliter:
Beatus apł̃s omĩa bona q̃ in hoc scło habebat
ꝑhacta. ad cõparationẽ. et̃noꝵ ꝓnihilo
deputabat: & sic cotidiae uiuebat quasi
semꝑ incipiens: Ideoq dixit: obliuis cor
p̃teritorũ : desiderans semꝑ ad alia tende¬
re: Ad destinatum ꝑsequor: id ẽ ꝓmissum
tendo: Adbriuiũ : id ẽ. ad coronam
ad cõparationẽ alioꝵ hoc senciamus sub
infidelium ⁊minus intellegencium hocsa¬
piamus quia non sumꝰ ꝑfecti ad cõpatraco¬
nẽ illam. quã ꝑcepturis ums inderiudici:
Etsiquid aliud sentitis ł sapitis dehoc qd̃di¬
cimus ⁊ hocnon ẽ ex uob. sed ds illuid uob¬
manifestauit: Beatus beda loquens
quodã loco dedictis apłi. ubi ait ÷imus quisq
in suo sensu habundet: & siquid aliud sipitis
⁊ hoc uobis deus reuelauit: Quid ergo
sier&icus ẽ debecinsuo sensu habundare

Expanded text:
ora extendens me. Quae sunt priora? Praemia et gaudia patriae coelestis, quae nobis futura sunt et sine fide mansura. Aliter beatus Apostolus omnia bona quae in hoc saeculo habebat perfecta, ad comparationem aeternorum pro nihilo deputabat, et sic quotidie vivebat quasi semper insipiens, ideoque dixit: Obliviscor praeteritorum, desiderans semper ad alia tendere. Ad destinatum persequor, id est ad promissum tendo, ad bravium, id est ad coronam ad comparationem aliorum, hoc sentiamus, subaudis, fidelium et minus intelligentium hoc sapiamus, quia non sumus perfecti ad illam comparationem quam percepturi sumus in die judicii. Et si quid aliter sentitis, vel sapitis de hoc quod diximus, et hoc non ex vobis, sed Deus illud manifestabit. Beatus Beda loquens quodam loco ex dictis Apostoli ait: Unusquisque in suo sensu abundet et si aliud quid sapitis, et hoc vobis Deus revelabit. Quid ergo: Si haereticus est debet in suo sensu abundare?
Abbreviated transcription (Latin):
uni uersitas uero peccatorũ corpus
appellatur. Quiad id circo corpus
mortis dicitur: quiimeertẽ ȩcerna
inferti: Dequo corpore mortis id ẽ.
uni uersiti te omium peceltorum
exorabit apłs liberari: lgitur ego
ipsemente seruio legidi carne
autẽ legipeccati: Rationabilittite
m̃tis & intencione seruio legi dei
consencien do ei dum nolo tonipis¬
centice earnali subidcere.
Corne autẽ legi pececeti id c̃. consue¬
tucint male qiiet concupisco¬

Expanded text:
um corpus appellatur. Quod idcirco corpus mortis dicitur, quia mortem aeternam infert. De quo corpore mortis, id est universitate omnium peccatorum, exorabat Apostolus liberari. Igitur ego ipse mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. Rationabilitate mentis et intentione servio legi Dei, consentiendo ei, dum volo concupiscentiae carnali subjacere, carne autem legi peccati, id est consuetudini malae, qui
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibilia: In anima quoq
in cõmuetibilitatẽ. nec pot erunt
ultra concupiscere. Aut aliquidin
onuna cogitare. sed indei omini potentis
contẽplatione er̃ intenti: Et hoc ꝑ
gãm dĩ patris. & adiutoriũ d̃ iħu¬

Expanded text:
corruptibilia, in anima quoque corruptibilia, in anima quoque incommutabilitatem, nec poterunt ultra concupiscere aut aliquid mali cogitare, sed in Dei omnipotentis contemplatione erunt intenti, et hoc per gratiam Dei Patris et adjutorium Domi
Abbreviated transcription (Latin):
corpus nr̃m adhuc mortale.
trahiti nos quoti dicie ad concupis
scđmbeatum gregorium.: Alia
lex quȩ est in membris repugnans
legim̃tis intelligitur tialla cio car¬
nis. id ẽ: ꝓmotio ad libidinẽ. uł
certȩ om̃is concupiscentia mala:
In felix ẽgo homo quisme libe¬
rauit decorpore mortis huius.
sona generis humani loquitur.
sic̃ & superius: uł exꝑsona illorũ
qui recedunt appeccatis. & exto¬
to corde desiderant dõ serui re.
sed inpugnantur a concupis cencus
carnis & delectacionib corporis.
ideoq desiderant liberari acorpo¬
re mortali corruptibili. ꝑ quod
trahuntur: ad concupiscentiam:
es
Sednon om̃s homines. liberbuntur
enim licet recipiant corpera in moreti¬
ilico tinen non ideo libestibuntur
a corruptione: quia corruptibilice
nima poenas at̃nasluant: flecti
autem liberabuntur indie iudicii
ab omni fecce peccati et mortali¬
tatis atq corruptionis qui treci¬
pient corpora inmorcalia: & in¬

Expanded text:
corpus nostrum adhuc mortale corpus nostrum adhuc mortale trahit nos quotidie ad concupiscsecundum beatum Gregorium: Alia lex quae est in membris, repugnans legi mentis, intelligitur titillatio carnis, id est promotio ad libidinem: vel certe omnis concupiscentia mala. Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? sona generis humani loquitur, sicut et superius; vel ex persona illorum qui recedunt a peccatis, et ex toto corde desiderant Deo servire, sed impugnantur a concupiscentiis carnis et delectationibus corporis; ideoque desiderant liberari a corpore mortali et corruptibili, per quod trahuntur ad concupiscentiam. ed non omnes homines liberabuntur enim licet recipiant corpora immortalia, tamen non ideo liberabuntur a corruptione, quia corruptibilia enima poenas aeternas luant: electi autem liberabuntur in die judicii ab omni faece peccati, et mortalitatis, atque corruptionis, quia recipient corpora immortalia et in
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. mala consu& udo peccandi:
Inuenio igitur. mihi uolenti facere
bonum. ut non concupiscam : qm̃
mihi malum adiacet. consu& udo
uidelicet praua & concupiscencia
peccati: Or do uerborum . ẽ: Mibi
uolenti facere bonum: inuenio
legem bona & utilem:: Ac sidice¬
ret aliis uerbis : Quia delectã¬
cio carnis. & suggestio dicibo im¬
pellunt me admalum michi uolen
ti facere bonum : inuenio legẽ mo¬
ysi quȩ p̃cepit declinare mala
& facere bona: Condelector enim
legi dĩ scđm in teriorem hominem:
id ẽ. scđm racion abilitatẽ mentis:
exdicit non concupisces: & ego de¬
lector illi quia nolo concupiscere:
deoq qđ illam delectat delectat
ame: Video autẽ cliam legem
in menbris meis repugnantẽ legi
mentis metie id ẽ racion abilitati
& intencionimentis : & captiuantẽ
me in lege peccto. id .e. captiua¬
re uolentem in lege male consue¬
tudinis quȩ .ẽ. in membris meis:
legem membrorum. appellat onus
pondus quȩ morcalitatis. quia

Expanded text:
id est mala consuetudo peccandi. id est mala consuetudo peccandi. Invenio igitur legem mihi volenti facere bonum, ut non concupiscam quoniam mihi malum adjacet, consuetudo videlicet prava et concupiscentia peccati. Ordo verborum est: mihi volenti facere bonum, invenio legem bonam et utilem, ac si diceret aliis verbis: Quia delectatio carnis et suggestio diaboli impellunt me ad malum, volenti mihi facere bonum invenio legem Moysi quae praecipit declinare mala et facere bona. Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem, id est secundum rationabilitatem mentis. Lex dicit: Non concupisces, et ego condelector illi, quia nolo concupiscere, ideoque quod illam delectat, delectat et me. Video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, id est rationabilitati et intentioni mentis, et captivantem me in lege peccati, id est, captivare volentem in lege malae consuetudinis, quae est in membris meis. Legem membrorum appellat onus pondusque mortalitatis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
piscenciam: Scio eñi non in habi¬
tat inme hoc ẽ. in cairne met bonũ:
Cum dicit non in habitat inme : totũ
posuit ꝓparte. sicut maria in euan¬
gło: Tulerunt inquit dnm̃ meum
id ẽ corpꝰ dñi mei: Sed sub iungens
hoc ẽ. in carne mea : exposuit ipse
quid eẽ. qđ dix̃ non habitat ĩme
aliqđ bonũ. & separauit affectũ m̃ ts
adesi derio carnisin qua nil bonũ ẽ.
quia semꝑ delectatur. carnalia
opera ꝑficere. Nam uelle adiacet
mentis ut non concupiscc malum
qđ non uelum: ꝑ ficere autem bonũ
non inuenio. quia non possum non
concupiscere: Per fectum bo¬
num est: non solum ꝑficere sed
nec concu piscere Non enĩ qđ
uolo bonum hoc facio. quia nol¬
lem concupis cere & concupisco
sed qđ nolo milum hocago. quia con¬
cupisco: Siautẽ qđ nolo illud fa¬
cio . iđ .ẽ. si concupis cõ & delector
in carnalib: desideriis non ego
operor illud. desi derium raciona¬
bilita tementis. & intencione. sed
quod habitat in me peccatum.

Expanded text:
piscentiam. Scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Cum dicit, non habitat in me, totum posuit pro parte, sicut et Maria in Evangelio: Tulerunt, inquiens, Domid est, corpus Domini mei; sed subjungens: hoc est in carne mea, exposuit ipse quid esset quod dicit: Non habitat in me aliquod bonum, et separavit affectum mentis a desideriis carnis in qua nihil est boni: quia semper delectatur carnalia opera perficere. Nam velle adjacet mentis, ut non concupiscam malum quod non velim: perficere autem bonum non invenio, quia non possum non concupiscere. Perfectum bonum est non solum non perficere, sed nec concupiscere. Non enim quod volo bonum hoc facio, quia nollem concupiscere, et concupisco; Sed quod nolo malum hoc ago, quia concupisco. Si autem quod nolo illud facio, id est si concupisco et delector in carnalibus desideriis, jam non ego operor illud desiderium rationabilitate mentis et intentione, sed quod habitat in me peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
imperite contra suam utilita tem
petunt sic̃ paulus & filii zebedei.
ds̃ omips cooperatur illis in bo¬
num. aut nond ando qđ p&unt.
aut etiã mutando aliud ꝓipso
qđ p&unt: Neq imputat illis
inpeccatum: sed et tribuit quȩ
ds omip̃s implendo: q̃ ad salatem
illoꝵ ꝑtinent: Nã quos presciuit.
ꝑmansuros: illos. et p̃destnauit
siue p̃finiuit & p̃ordina uit. con¬
formes fieri imaginis filii sui. id ẽ.
similes filii ingła humanitatis
filii sui. qui refor mauit corpus
humilicatis nr̃e ut idẽ apłs alibi
dicit. configuratum cor pori
claritatis suȩ: licet enĩ in po¬
tentia diuinitatis non simꝰ ȩqua
similes ei qm̃ uidebimus cũ sicu
d ẽ: Uel ceste adhoc p̃destina¬
uit eos confor mes fieri imaginis
fili sur ut sic xp̃s peccatũ non fec̃
nec dolus inuentus ẽ in ore eius.
ita & illi qͥfr̃s uolunt existere

Expanded text:
epte atque imperite contra suam utilitatem petunt, sicut et Paulus et filii Zebedaei, Deus omnipotens cooperatur illis in bonum aut non dando quod petunt, aut etiam mutando aliud pro ipso quod petunt; neque imputat illis in peccatum, sed ea tribuit quae  implendo quae ad salutem illorum pertinent. Nam quos praescivit, rmansuros, illos et praedestinavit, sive praefinivit et ordinavit conformes fieri imaginis Filii sui, id est similes fieri in gloria humanitatis Filii sui, qui reformavit corpus humilitatis nostrae, ut idem Apostolus alibi dicit: Configuratum corpori claritatis suae . Licet enim in potentia divinitatis non simus aequasimiles ei, quoniam videbimus eum sicuti est : vel certe ad hoc praedestinavit eos conformes fieri imaginis Filii sui, ut sicut Christus peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus , ita
Abbreviated transcription (Latin):
genitus: dii potest unigenitus
Quicũq enĩ primꝰ apperit uul¬
uam matris nascendo. nec habet
alios fr̃s sequentes: & pͥmogenitꝰ :
& unigenitus: Qui uesð primus
egredit̃ abutero materno & habet
post modum fr̃s sequentes: solũ¬
modo primogenitus. ẽ.: F ilius

Expanded text:
i potest unigenitus. Quicunque enim primus aperit vulvam matris nascendo, nec habet alios fratres sequaces, et primogenitus est, et unigenitus: qui vero primus egreditur ab utero materno et habet postmodum fratres sequentes, solummodo primogenitus est. Filius