comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meum: inquilĩnus ero in tabernaculo tuo usq in scła
Non uincitur acccła. non cradicabitur. nec cedit quib
ad quam nos deducit qui factus est spes nr̃a. Inquilinꝰ
ero in tabernaculo tuo usq in scła. Si diu eris inqͥlinus.
quasi hoc illi diccremus: laboraturus ergo es in terra
inter tantas temptationes. Nam si paucoꝵ dierum
hic esset acccła. cito finirentur temptatoris insidiae.
bene paucoꝵ dierum uelles esse temptationes. Quomͦ
colligeret natos om̃s. nisi diu hic esset. nisi usq in finem
protenderetur : Noli inuidere &ȩteris post futuris.
noli quia iam transisti pontem miscdias uelle pͥcidere
Sit hic usq in scła Et quid de temptationib quae
necesse est ut abundent. Quantomagis ueniunt scan¬
dala. Etenim ipse ait. Qm̃ abundauit iniquitas. re.¬
frigescet haritas multoꝵ. Sed illa aeccła quas clamat
a finib terrae in his est. de quib sequitur dicens. Qui

Expanded text:
meum: inquilinus ero in tabernaculo tuo usque in saecula. meum: inquilinus ero in tabernaculo tuo usque in saecula. Non vincetur Ecclesia, non eradicabitur, nec cedet quibusad quam nos deducet qui factus est spes nostra. Inquilinus ero in tabernaculo tuo usque in saecula. Si diu eris inquilinus, quasi hoc illi diceremus, laboraturus ergo es in terra inter tantas tentationes: nam si paucorum dierum hic esset Ecclesia, cito finirentur tentatoris insidiae. Bene; paucorum dierum velles esse tentationes: sed quomodo colligeret natos omnes, nisi diu hic esset, nisi usque in finem protenderetur? Noli invidere caeteris post futuris; noli, quia jam transisti, pontem misericordiae velle praecidere: sit hic usque in saecula. Et quid de tentationibus, quae necesse est ut abundent quanto magis veniunt scandala? Etenim ipse ait: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum. Sed illa Ecclesia quae clamat a finibus terrae, in his est de quibus sequitur dicens: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uaces ibi. & sufficiat tibi quia non ad te bostis tela ꝑ¬
ueniunt. Age ibi aliquid. non cessent manus. Opera tua
diximus est qui clamat. Quis nr̃m inquilinus usq in se¬
cula. Paucis dicbus hic uiuimus. & transimus. Inquilĩni
illa acterna in cęlis nemo te iubebit migrare. id est mi¬
grare faciet. Hic ergo inquilinus. Unde ẽtiã dicit᷑
in alio psalmo. Inquilinus ego sum apud te & peregrinꝰ
sicut om̃s patres mei. Hic ergo inquilini sumus. ibi nob̾
cdñs mansiones dabit aeternas. Multac inquit mansioneᷤᷤ
sunt apuͥ patrem meũ. Mansiones illas non tamquam
inquilinis dabit. sed tamquã cuub in acternũ mansuris
Hic tamen fr̃s quia non modico temporo futura erat
aeccła in hac terra. sed hic erit acccła usq in finẽ scłi:
ideo dixit. Inquilinus ero in tabernaculo tuo usq in scła
Seuiat quantum libet uimicus. me oppugnet. insidias
mihi pracparet. scandalis crebrescat. & faciat angi cor

Expanded text:
vaces ibi, et sufficiat tibi quia non ad te hostis tela pvaces ibi, et sufficiat tibi quia non ad te hostis tela perveniunt. Age ibi aliquid; non cessent manus: opera bona diximus, est qui clamat. Quis nostrum est inquilinus usque in saecula? Paucis diebus hic vivimus, et transimus: inquilini eilla aeterna in coelis nemo te jubebit migrare. Hic ergo inquilinus. Unde etiam dicitur in alio psalmo: Inquilinus ego sum apud te, et peregrinus, sicut omnes patres mei . Hic ergo inquilini sumus; ibi Dominus nobis mansiones dabit aeternas: Multae, inquit, mansiones sunt apud Patrem meum . Mansiones illas non tanquam inquilinis dabit, sed tanquam civibus in aeternum mansuris. Hic tamen, fratres, quia non modico tempore futura erat Ecclesia in hac terra, sed hic erit Ecclesia usque in finem saeculi: ideo hic dixit, Inquilinus ero in tabernaculo tuo usque in saecula. Saeviat quantumlibet inimicus, oppugnet me, insidias mihi praeparet, scandalis crebrescat, et faciat angi cor
Abbreviated transcription (Latin):
a facit inmici: qui est &e petra super quã acdificata est
accła Caues ne feriaris a diabolo. fugo ad turrim Nũ¬
quam ts ad illam turtim diabolica iacula secutura sunt:
dbi stabis munitus & fixus. Quomodo autẽ fugies ad tur¬
tim. He forte quisq in temptatione positus corpora¬
liter quęrat turrim istã. & cũ eam non inuenerit fati¬
gctur. aut deficiat in temptatione. ante te est turris
Recordare xp̃m. & intra in turrim. Quomodo recorda¬
ris xp̃m ut intres in turrim. Quicquid pateris cogi
ta quia prior passus est: &e cogita quo fine ẽ pasls.
qualis in ilo praccessit. &e intrasti in turrim non con¬
sentiendo inimico. Si enim consenseris inimico. tunc¬
ad te perueniunt obpugnantis iacula inimicr. Tũ po¬
tius in illum iaculare tela quib feriat᷑. quib uincatua.¬
Quac sunt ista tela: Uerba dĩ. fides tua. spes ipsa
tua. opera bona. Non dico sic esto in ista turre ut

Expanded text:
a facie inimici, qui est et petra super quam aedificata est a facie inimici, qui est et petra super quam aedificata est Ecclesia. Caves ne feriaris a diabolo? Fuge ad turrem: nunquam te ad illam turrem diabolica jacula secutura sunt; ibi stabis munitus et fixus. Quomodo autem fugies ad turrem? Ne forte quisque in tentatione positus corporaliter quaerat turrem istam; et cum eam non invenerit, fatigetur, aut deficiat in tentatione. Ante te est turris: recordare Christum, et intra in turrem. Quomodo recordaris Christum, ut intres in turrem? Quidquta quia ille prior passus est: et cogita quo fine passus estqualis in illo praecessit: et intrasti in turrim, non consentiendo inimico. Si enim consenseris inimico, ad te pervenit oppugnantis jaculum. Tu potius in illum Quae sunt ista tela? Verba Dei, fides tua, spes ipsa tua, opera bona. Non dico: Sic esto in ista turre, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim ambularemus. nisi speraremus. Quid ait ipse
apłs. Quod enim iudet quis quid sperat: Si autem
quod non uidemus speramus. per patientiã exspectamꝰ
Et item. Spe enim salui facti estis. Deduxisti me qͥa
factus es spes mea. Turris fortitudinis a facie inimici
Añgitur cor meum inquit unitas ista a finib terrae.
& laboro inter temptationes & scandala. Inuident pa¬
gani quia uicti sunt: insidiantur heretici pallio uelati
nominis xp̃iani. Intus in ipsa aeccła uim patit᷑ frum̃tũ
a palca. Inter haec omnia cum añgitur cor meum: cla¬
mabo a finib terrae. Sed non me descrit ipse qui me
exaltabit super petrã. ut deducat me usq ad so: quia
et si laboro diabolo per tot loca ce tempora & occasi¬
ones insidiants aduer sum me: hc est mli tutris sorti¬
euiduns. Quo cum confugero. non solũ uitabo mimici¬
tesar sed etiam in illũ quem uoluero securus ipse iacula¬
bor lpse cnim axp̃e est turris. ipso nobis factus c̃ turris

Expanded text:
non enim ambularemus, nisi speraremus. Quid ait ipse Apostolus? Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus. Et item: Spe enim salvi facti sumus . 5. Deduxisti me, quia factus es spes mea: turris fortitudinis a facie inimici. Angitur cor meum, inquit ista unitas a finibus terrae, et laboro inter tentationes et scandala: invident Pagani, quia victi sunt; insidiantur haeretici pallio velati nominis christiani; intus in ipsa Ecclesia vim patitur frumentum a palea: inter haec omnia cum angitur cor meum, clamabo a finibus terrae. Sed non me deserit ipse qui me exaltavit super petram, ut deducat me usque ad se: quia etsi laboro, diabolo per tot loca et tempora et occasiones insidiante adversus me, hic est mihi turris fortitudinis; quo cum confugero, non solum vitabo tela inimici, sed etiam in illum quae voluero securus ipse jaculabor. Ipse enim Christus est turris; ipse nobis factus est turris
Abbreviated transcription (Latin):
enim praedicarent illam. nisi nossent illam. Sed qui
ueritatem ipsius. Ipse illam requiret ei. non sibi. id est
non ut ipse habcat ex hac praedicatione comimoda tẽ¬
poralia. sed ut prosit ipsius menbris. id est fidelib eius
cum ueritate ministrando quod nouit. ut qui uuit ñ
iam sibi uiuat. sed ei qui pro omnib moctuus est.
lam nomini tuo ds̃ in scłm scti. ut reddã uota mea da
die in diem. Si psallis nomini dĩ. ne psallas aa tẽpus.
Uis in scłm scłi psallere: Uis in acternũ psallere
Redde ei uota tua gde die in diem. Quid est reade uota
tua de die indiem. De die isto in illum diem perseue̾ta
Redde uota in isto dic. donec peruenias ad illum diem
Hoc est qui perseuerauerit usq in finẽ. hic salius erit

Expanded text:
enim praedicarent illam, nisi nossent illam. Sed qui enim praedicarent illam, nisi nossent illam. Sed qui veritatem ipsius, ipse illam requiret ei, non sibi: id est, non ut ipse habeat ex hac praedicatione commoda temporalia, sed ut prosit membris ipsius, id est fidelibus ejus, cum veritate ministrando quod novit; ut qui vivit non jam sibi vivat, sed ei qui pro omnibus mortuus est .lam nomini tuo, Deus, in saeculum saeculi, ut reddam vota mea de die in diem. Si psallis nomini Dei, ne psallas ad tempus. Vis in saeculum saeculi psallere? vis in aeternum psallere? Redde ei vota tua de die in diem. Quid est, redde ei vota tua de die in diem? De die isto in illum diem. Persevera reddere vota in isto die, donec venias ad illum diem: hoc est, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit
Abbreviated transcription (Latin):
in animũ ipsius ut faciat inustũ dm̃. & putat quiã
s permanserit peccator & noluerit recedere ad iniquita¬
tibus suis. ueniet ille & ibi cum est positurus. ubi po¬
nit seruos suos qui ei obtemperant. Et uistũ hoc erit.
ut ibi te ponat perseuerantẽ in peccatis. ubi positurꝰ
est illos qui recesserunt a peccatis: Dic uis in iustrt
esse. ut &e dm̃ facias iniustum: Quid uis ergo conuer¬
terẽ dm̃ ad uoluntatem tuam. Tu conuertere ad ua¬
luntatem di. Quis est ergo qui hoc facit. nisi ex illis
paucis de quib dicitur. qui perseuerauerit usq in finẽ
hc saluus erit: Merito & hic miscdiam & ueritatem
eius quis requiret ei Quid est ei. Sufficeret quis ro¬
quiret. Quare addidit ei. nisi quia multi quęrunt
miscd̾iam cus & ueritatẽ discere in libris enuis. & cum di¬
dicerint sibi uiuunt non illi. sua quęrunt non quȩ ihu
ueritatẽ: sed praedicando illam norunt illam: Non

Expanded text:
in animum ipsius ut faciat injustum Deum, et putet quia in animum ipsius ut faciat injustum Deum, et putet quia si permanserit peccator, et noluerit recedere ab iniquitatibus suis, veniet ille, et ibi eum positurus est ubi ponit servos suos qui ei obtemperant. Et justum hoc erit, ut ibi te ponat perseverantem in peccatis, ubi positurus est illos qui recesserunt a peccatis? Sic vis injustus esse, ut et Deum facias injustum? Quid vis ergo convertere Deum ad voluntatem tuam? Tu convertere ad voluntatem Dei. Quis est ergo qui hoc facit, nisi ex illis paucis, de quibus dicitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Merito et hic misericordiam et veritatem ejus quis requiret ei? Quid est, ei? Sufficeret, quis requiret: quare, addidit, ei, nisi quia multi quaerunt misericordiam ejus et veritatem discere in libris ejus; et cum didicerint, sibi vivunt, non illi; sua quaerunt, non quae Jesu veritatem? Sed praedicando illam, norunt illam: non
Abbreviated transcription (Latin):
cit & alio loco. Unuersae uiae dñi miscdia & ueritas.
requirentib testamentum euis & testimonia cius. Mag¬
nus sermo de ueritate & miscdia. sed breuitatem ꝓmisi¬
mus. Breuiter accipite quid sit ueritas & miscdia. quia
non parũ est quod dictũ est uniuersas uiae dñi miseri¬
cordia & ueritas. Miscdia dicitur. quia non merita nr̃a
attendit ds. sea bõnitatem suam. ut peccata nobis om̃ia
dimitteret. & uitam aeternã promitteret. Uerita s
autem. quia non fallit reddere quod promisit. Agnoscam
hic cam &e nos: faciamus ut quomodo nobis as erhibiuit
miscłiam suam ce ueritatem suã. miscdiam dimitten¬
do peccata nr̃a. ueritatem exhibendo promissa sua. sic
&e nos faciamus hic miscdiam & ueritatẽ. mniscdiam carca
infirmos. cuta egentes. circa nr̃os ẽtiam inimicos. uerita¬
tem non peccando nec adiciendo peccata suꝑ peccatũ
qm̃ qui multũ sibi pollicetur de miscłia dĩ. subrẽpit

Expanded text:
cit et alio loco: Universae viae Domini misericordia et veritas, requirentibus testamentum ejus et testimonia ejus . Magnus sermo de veritate et misericordia, sed brevitatem promisimus. Breviter accipite quid sit veritas et misericordia; quia non parvum est quod dictum est, Universae viae Domini misericordia et veritas. Misericordia dicitur, quia non merita nostra attendit Deus, sed bonitatem suam, ut peccata nobis omnia dimitteret, et vitam aeternam promitteret: veritas autem, quia non fallit reddere quae promisit. Agnoscamus hic eam, et nos faciamus: ut quomodo nobis Deus exhibuit misericordiam suam et veritatem suam; misericordiam dimittendo peccata nostra, veritatem exhibendo promissa sua: sic et nos faciamus hic misericordiam et veritatem; misericordiam circa infirmos, circa egentes, circa inimicos etiam nostros; veritatem non peccando, nec adjiciendo peccatum super peccatum. Quoniam qui multum sibi pollicetur de misericordia Dei, subrepit
Abbreviated transcription (Latin):
ONSIDERANDUM cum ur̃a ka¬
ritate psalmum istum suscepimus. Breuis
est: aderit dñs. ut sufficienter ex co &
breuiter loquamur. quantum adiuuerit
ipse qui nos uibet loqui. Dic ero uolentib officiosus.
ut non sim tardis molestus: nec paucis multus. nec occu¬
patis onerosus. Titulus cius non nos tenet. Est cnim
In finem in unnis ipsi cdlauid. In inis utiq in laudib.
omni credenti. Et ipsi dauid non alium quam ipsum
accipere debemus. qui uenit ex semine dauid. ut esset
homo inter homines. & aequales angelis faceret homine̾
Uocem autem in isto psalmo si in menbris ciuis & in cor¬
pore sumus sicut illo exhortante praesumere audemus
nr̃am debemus agnoscere. non alicuius extranei: Nr̃am
autem non sic dixi. quasi corum tantum qui in pracsen¬
tia sumus modo: sed nr̃am qui sumus per totũ mundũ.
qui sumus in oriente usque in occidentem. Et ut no¬
ueritis sic esse uocem nr̃am. loquitur hic quasi unus ho¬
mo. Non est autem unus homo. sed tamquam unus

Expanded text:
onsiderandum cum Vestra Charitate psalmum istum suscepimus. Brevis est; aderit Dominus ut sufficienter ex eo, et breviter loquamur. Quantum adjuverit ipse qui nos jubet loqui, sic ero volentibus officiosus, ut non sim tardis molestus, nec paucis multus, nec occupatis onerosus. Titulus ejus non nos tenet. Est enim, In finem, in hymnis, ipsi David. In hymnis, utique in laudibus. , ad justitiam omni credenti . Et ipsi David, non alium quam ipsum accipere debemus, qui venit ex semine David, ut esset homo inter homines, et aequales Angelis faceret homines. Vocem autem in isto psalmo, si in membris ejus et in corpore sumus, sicut illo exhortante praesumere audemus, nostram debemus agnoscere, non alicujus extranei. Nostram autem non sic dixi, quasi eorum tantum qui in praesentia sumus modo; sed nostram qui sumus per totum mundum, qui sumus ab oriente usque in occidentem. Et ut noveritis sic esse vocem nostram, loquitur hic quasi unus homo: non est autem unus homo, sed tanquam unus
Abbreviated transcription (Latin):
ElR ¶¶O diumorũ eloquiorum &e
dulcedo intelligendi uerbum dĩ aduiuan¬
te ipso qui dat suauitatem ut terra nr̃a
det fructũ suum & nos ad loquendum &
uos ad audiendũ exhortatur. Ulideo sine fastidio uos¬
audire. & gaudeo palato cordis ur̃ a quo ia quod salubre
est non respuitur. sed cum auiditate percipitur.: & utilitet
continetur. Loquamur ergo uobis & hodie quantũ dñs do¬
nat do isto psalmo. quẽ modo cantauimus. Eitulus eiꝰ est
In fine pro idithun psalmus ipsi dauia. lam uobis insinuatũ
esso quid sit idithim recolo. E interpretatione enim hẽ¬
breac linguae ut ad nos peruenit latino dicit᷑ idithim̃
transiliens eos. Transilit ergo iste qui cantat quosdam.

Expanded text:
ectatio divinorum eloquiorum, et dulcedo intelligendi verbi Dei, adjuvante ipso qui dat suavitatem, ut terra nostra det fructum suum , et nos ad loquendum, et vos ad audiendum exhortatur. Video vos sine fastidio audire, et gaudeo palato cordis vestri, a quo id quod salubre est non respuitur, sed cum aviditate percipitur, et utiliter continetur. Loquamur ergo vobis et hodie, quantum Dominus donat, de isto psalmo quem modo cantavimus. Titulus ejus est, In finem, pro Idithun, Psalmus ipsi David. Jam vobis insinuatum esse quid sit Idithun, recolo. Ex interpretatione enim hebraeae linguae ut ad nos pervenit, latine dicitur Idithun Transiliens eos. Transilit ergo iste qui cantat quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
in uana uetustate humiliantur. Patitur quis tribulatio¬
nem pro pecunia. patitur tribulationẽ pro honore tem¬
porali. patitur tribulationẽ pro commodis huius uitę.
passurus est tribulationem &e humiliandus. Quare non

Expanded text:
in vana vetustate humiliantur. Patitur quis tribulationem pro pecunia, patitur tribulationem pro honore temporali, patitur tribulationem pro commodis vitae hujus; passurus est tribulationem, et humiliandus: quare non
Abbreviated transcription (Latin):
propt̃ dm̃. Quare non propter xp̃m. Quare non ꝓ
sapore salis: An nescis tibi esse dictũ. uos estis sal t̾rę.
Et sal si infatuatum fuerit. ad nihil ualebit aliud.
nisi ut foras proiciatur. Bonum est ergo sapient̃ humili¬
ari. Ecoe nunc nonne humiliantur heretici. Nonne
leges contra illos cdatac sunt. Etiam ab hominibus contra
quos diuinę regnant quae illos etiam ante cdamnauerunt
ecce humiliantur. eocc fugantur. ecce per secutionẽ patiun¬
tur. sed sine sapore. pro fatuitate. pro uanitate. lam enĩ
sal infatuatũ est. ideo proicctum est foras. ut conculect᷑
ab hominib. Audiuimus titulũ psalmi. audiamus etiam
uerba psalmi.

Expanded text:
propter Deum? quare non propter Christum? quare non propter saporem salis? An nescis tibi esse dictum, Vos estis sal terrae; et, Si sal infatuatum fuerit, ad nihilum vaiebit aliud, nisi ut foras projiciatur ? Bonum est ergo sapienter humiliari. Ecce nunc nonne humiliantur haeretici? Nonne leges contra illos datae sunt etiam ab hominibus, contra quos divinae regnant, quae illos ante etiam condemnaverant? Ecce humiliantur, ecce fugantur, ecce persecutionem patiuntur, sed sine sapore; pro fatuitate, pro vanitate. Jam enim sal infatuatum est: ideo projectum est foras, ut conculcetur ab hominibus. Audivimus titulum Psalmi; audiamus etiam verba Psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
SALM nuus titulus c̃. In finẽ in imnis.
ntellectus ipsi dauid. Quid sit finis comimne¬
moramus. quia nostis. Finis enĩ legis xp̃c ad
dirigat᷑ in xp̃m. Quare finis dicit᷑. Qm̃ quicquia
agimus. ad illũ referimꝰ. Et cũ ad cũ ꝑuenerimnꝰ. ultra
quod quȩramꝰ ñ habebimꝰ Dicit enĩ finis qui consumit.
dicitur finis qui perficit. Aut̃ cnuĩ intelliginus cũ au¬
dimꝰ finitus ẽ cibus qͥ manducabat᷑. & alit̾ intelligunꝰ

Expanded text:
salmi hujus titulus est: In finem, in hymnis, intellectus ipsi David. Quis sit finis commemoramus breviter, quia nostis. Finis enim Legis Christusdirigatur in Christum. Quare finis dicitur? Quoniam quidquid agimus, ad illum referimus; et cum ad eum pervenerimus, ultra quod quaeramus non habebimus. Dicitur enim finis qui consumit, dicitur finis qui perficit. Aliter quippe intelligimus cum audimus, Finitus est cibus qui manducabatur; et alit
Abbreviated transcription (Latin):
ginem dĩ. Ergo in honore positus ñ intellexit ait. com¬
paratus ẽ iumentis insensatis. & similis factus ẽ illis. Ag¬
noscamus ergo honorẽ nr̃m. & intelligamus. Si intellig¬
mus: uidemus ñ esse istã regionẽ gaudendi sed gemendĩ.
ñ iam exultandi sed adhuc plangendi. Sed si exultatio
quȩdã habitat in cordib nr̃is: nondũ ẽ inre sed in spe.
Ex promisso lȩtam̃. quia scimus ñ nos fallere promittentẽ
Uerũ quod attinet ad prȩsens tempus in quo malo. in
quib angustus simus. audite. Et si uiã istã tenetis. quod
auditis in uobis agnoscite. Quisquis enĩ nondũ tenet
iter pietatis: mirat᷑ quia talia gemunt menbra dauio.
Non enĩ in se uidet ista. Quandiu in se ista ñ uidet.

Expanded text:
ginem Dei? Ergo, in honore positus non intellexit, ait, comginem Dei? Ergo, in honore positus non intellexit, ait, comparatus est jumentis insensatis, et similis factus est illis . Agnoscamus ergo honorem nostrum, et intelligamus. Si intelligimus, videmus non esse istam regionem gaudendi, sed gemendi; non jam exsultandi, sed adhuc plangendi. Sed etsi exsultatio quaedam habitat in cordibus nostris, nondum est in re, sed in spe. Ex promisso laetamur, quia scimus non nos fallere promittentem. Verum quod attinet ad praesens tempus, in quo malo, in quibus angustiis simus audite; et si viam istam tenetis, quod auditis in vobis agnoscite. Quisquis enim nondum tenet iter pietatis, miratur quia talia gemunt membra David: non enim videt in se ista. Quamdiu et in se ista non videt
Abbreviated transcription (Latin):
Nos cũ illo incȩlo ꝑ spẽ: ipse nobiscũ in terra ꝑ karitatẽ.
Ergo intellectus ipsi dauid. Ammoneam cũ audimꝰ. o in¬
telligat acccła. Pertinet eiũ ad nos magna cura intellagen¬
diin quo malo nunc sumꝰ. & de quo malo ut liberem̃ optamꝰ
reminiscentes orationis dñicȩ. ubi in fine dicimꝰ. Libera nos
a malo: Int̾ multas ergo tribulationes huius scłi planga
aliquid psalmꝰ iste de ingellectu. Ille cũ isto non plorat. qͥ
Nã in multis reb a bestus superamͥ. Ui aut̃ homo
ad imaginẽ cdĩ factũ se nouit: ibi ẽẽ ampluis aliquid in
reb quas habet homo. inuenit se eo ꝓprie discretũ a peco¬
re. quo ipse habeat intellectũ. Unde quosdã conteninentẽ
in se quod propriũ & pręcipuũ a conditore accęperunt:
iñcrepat ipse conditor dicens. Holite c̃ẽ sicut equuis &
mulus. quib non ẽ intellectꝰ. Et alio loco dicit. Homo
in honore positus. In quo honore. nisi quia factus ad ima¬

Expanded text:
charitatem. Ergo, intellectus ipsi David. Admoneamur cum audimus, et intelligat Ecclesia: pertinet enim ad nos magna cura intelligendi in quo malo nunc sumus, et de quo malo ut liberemur optamus, reminiscentes orationis dominicae, ubi in fine dicimus, Libera nos a malo . Inter multas ergo tribulationes hujus saeculi, plangit aliquid psalmus iste de intellectu. Ille cum isto non plorat, quiNam in multis rebus a bestiis superamur: ubi autem homo ad imaginem Dei factum se novit, ibi aliquid in s vero omnibus rebus quas habet homo, invenit se eo proprie discretum a pecore, quod ipse habeat intellectum. Unde quosdam contemnentes in se quod proprium et praecipuum a Conditore acceperunt, increpat ipse Conditor dicens: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Et alio loco dicit: Homo in honore positus. In quo honore, nisi quia factus ad ima
Abbreviated transcription (Latin):
nos quasi alterũ computare. quia erunt duo in carne una.
Dacramentũ magnũ est hoc. Ait ciũ apłs. Ego aut̃ dico
in xp̃o &e in acccła. Quia ergo totus xp̃c caput & corpꝰ
ẽ cũ audimus intellectus ipsi cdauid: intelligamus & nos in
dauid. intelligant inenbra xp̃i. & in menbris suis intelligat᷑

Expanded text:
erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est, ait Apostolus, ego autem dico in Christo et in Ecclesia . Quia ergo totus Christus caput et corpus est; cum audimus, Intellectus ipsi David, intelligamus et nos in David. Intelligant membra Christi, et in membris suis intel
Abbreviated transcription (Latin):
dũm cũ dicit. quomodo filius eius c̃. Questionem propo¬
suit. filiũ non negauit. Audistis dñm. discite quomͦ filius
sit. Audistis filiũ. discite quom dñs sit: Hanc questionẽ
soluit fides catholica. Quomodo dñs. Quia in prinçipio
erat uerbũ. & uerbũ erat apud dm̃. & ds erat uerbũ. Quo¬
modo filius. Quia uerbũ caro factũ cẽ: & habitauit in no¬
bis. Quia ergo dauid in figura xp̃e est. xp̃c autẽ ut sȩpe

Expanded text:
t, quomodo filius ejus est Quaestionem proposuit, non filium negavit. Audistis Dominum; dicite quomodo filius sit: audistis filium; dicite quomodo Dominus sit. Hanc quaestionem solvit fides catholica. Quomodo Dominus? Quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quomodo filius? Quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Quia ergo David in figura Christus est, Christus aute
Abbreviated transcription (Latin):
scđ̾m aliquid filius est dauid.: sedm aliquid dñs ẽ dauid.
filuis dauid scđm carnẽ dñs dauid scđm diunitat em
Si enĩ ꝑ ipsum facta st̃ om̃ia.ꝑ ipsũ ce ipse dauio faeꝰ
ẽ. ex ciuius semine uenit ad homines. Proinde cũ int̾ro
carne & amisise diuinitatẽ. & corrigit cos questione ꝓpa¬
sita. Quomodo ergo inquit ipse dauid in sp̃u dicit cum
dñm. dixit dñs dño meo sede ad dexterã meã quo adusq

Expanded text:
secundum aliquid filius est David, secundum aliquid Dominus est David: secundum aliquid filius est David, secundum aliquid Dominus est David: filius David secundum carnem, Dominus David secundum divinitatem. Si enim per ipsum facta sunt omnia , per ipsum et ipse David factus est, ex cujus semine venit ad homines. Proinde cum interrocarne, et amisisse divinitatem; et corrigit eos quaestione proposita: Quomodo ergo ipse David in spiritu dicit eum Dominum, Dixit Dominus Domino meo, Sede ad dexteram meam, quoadu
Abbreviated transcription (Latin):
In illo cñi ꝑficim. quia ipsiuis im̃enbra c̃apitis sumꝰ. Et
dictus est finis legis. quia sine illo nemo perficit legẽ
Cũ ergo auditis in psalmis in finẽ. multi enĩ psalmu
ita suꝑscripti sunt. Ñ sit ur̃a cogitatio ii consũptionẽ.
scd in consũmationẽ. In imnis in laudib. Siue cnũ tribu¬
lem̃ & angustemur. siue letem̾ & exultemus. ille laudan¬
dus est qui & in tribulationib crudit. & in letitia con¬
recedere. ñ ut laudet in prosperis & maledicat in adũsis.
sed quẽadinodũ psalmus ille pręscribit beuȩdicã dñm in
onini tempore. semꝑ laus cius in ore meo. Gludes. agnos¬
ce patrẽ blandientẽ. Cribularis. agnosce patrẽ emendan.¬
tẽꝰ Diue blandiat᷑. siue emendet. eũ crudit cui parat he¬
reditate. Quid est ergo intellectus ipsi dauid: Crat qui¬
dem dauid ut nouimꝰ propħa sc̃s. rex isrł. filius iesse. Sed
xp̃o in figura ponit᷑ propt̃ originẽ carnis ipsius. Nã

Expanded text:
In illo enim perficimur, quia ipsius capitis membra sumus. Et dictus est finis Legis, quia sine illo nemo perficit Legem. Cum ergo auditis in Psalmis, In finem, multi enim psalmi ita superscripti sunt, non sit vestra cogitatio in consumptionem, sed in consummationem. 2. In hymnis: in laudibus. Sive enim tribulemur et angustemur, sive laetemur et exsultemus, ille laudandus est, qui et in tribulationibus erudit, et in laetitia conre non debet: non ut laudet in prosperis, et maledicat in adversis; sed quemadmodum psalmus ille praescribit, Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo . Gaudes, agnosce patrem blandientem; tribularis, agnosce patrem emendantem. Sive blandiatur, sive emendet, eum erudit cui parat haereditatem. 3. Quid est ergo, Intellectus ipsi David? Erat quidem David, ut novimus, propheta sanctus, rex Israel, filius Jesse : sedChristo in figura ponitur, propter originem carnis ipsius. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
pluit: Quare: Quia facit oriri solem suũ suꝑ bonos ce
malos. & pluit suꝑ iustos &e iniustos. Holi ergo głari
pagane. quia te clamante ad dm̃ pluit ds. qui suꝑ iustos &
iniustos pluit. Audiuit te ad temporalia. non te audit
ad aeterna: nisi in monte eius aqͥoraueris. Adorate dñmin
haritati ur̃as. Quantũ dñs donauit locuti sumꝰ karitati
ur̃as. Et quicquid loquim̃ in nomine dñi. qm̃i dĩ est loqͦn¬
tis ꝑ nos. imber est dĩ. iudete uos qualis terra sitis. Nã
quando pluua uenit suꝑ terrã. si bona terra est: fructus
bonos parit. Simala terra est: spinas parit. Pluiua tamen
dulcis est &e suꝑ fructus ce suꝑ spinas. Qui istis uerbis au¬
ditis peior factus fucrit. & spinas de pluiua generauit:
ignẽ speret. pluã non accuset. Qui autẽ melior factur
fuerit. &e fruges de bona terra genuerit. horreũ speret.
plumã laudet. Aut quid sunt nubes. aut quid est

Expanded text:
pluit? Quare? Quia facit solem suum oriri super bonos et pluit? Quare? Quia facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Noli ergo gloriari, pagane, quia te clamante ad Deum, pluit Deus, qui super justos et injustos pluit. Audivit te ad temporalia; non te audit ad aeterna, nisi in monte sancto ejus adoraveris. «Adorate Dominum in ti sumus. Et quidquid loquimur in nomine Dei, quoniam Dei est loquentis per nos, imber Dei est: videte vos qualis terra sitis. Nam quando pluvia venit super terram, si bona terra est, fructus bonos parit; si mala terra est, spinas parit: pluvia tamen dulcis est et super fructus et super spinas. Qui istis verbis auditis pejor factus fuerit, et spinas de pluvia generaverit, ignem speret, pluviam non accuset: qui autem melior factus fuerit, et fruges de bona terra genuerit, horreum speret, pluviam laudet. Aut quid sunt nubes, aut quid est
Abbreviated transcription (Latin):
terrarũ. lapis praccisus de monte sinc manib. Quid est pre¬
cĩsus de monte sinc manibus: Natus de gente uidacorũ
sine opere hominũ. Om̃s enim qui nascunt᷑. de opere marita¬
l nascunt᷑ lule de uirgine natus. sino manibus natus est.
Per manus enĩ opus humanũ significat᷑. Quo manꝰ huma¬
nac ñ accesserunt. ibi maritalis amplaxus ñ fuit: fętus
tamen fuit. Natus est ergo de monte sine manib lapis
illo. Creuit & crescendo fregit om̃ia regna terrarum
factus est aut̃ mons magnꝰ. & impleuit uniuersã faciõ terrȩ.
Hec est aeccła catholica. cui uos communicare gaudeto
lili autẽ qui ñ ei communicant: quia pract̾ ipsum montẽ
adorant & laudant dm̃. non exaudiunt᷑ ad uitã acternã
Et si ad quedã temporalia exaudiant᷑. non sibi ergo blandi¬
antur. quia eos in quibusdã exaudit ds. Ham &e paganos
exaudit in quibusclã. Nonne clamant pagani ad dm. &

Expanded text:
terrarum, lapis praecisus de monte sine manibus. Quid est, praeterrarum, lapis praecisus de monte sine manibus. Quid est, praecisus de monte sine manibus? Natus de gente Judaeorum sine opere hominum. Omnes enim qui nascuntur, de opere maritali nascuntur; ille de virgine natus, sine manibus natus est; per manus enim, opus humanum significatur: quo manus humanae non accesserunt, ubi maritalis amplexus non fuit, fetus tamen fuit. Natus est ergo de monte sine manibus lapis ille: crevit, et crescendo fregit omnia regna terrarum. Factus est autem mons magnus, et implevit universam faciem terrae. Haec est Ecclesia catholica, cui vos communicare gaudete. Illi autem qui non ei communicant, quia praeter ipsum montem adorant et laudant Deum, non exaudiuntur ad vitam aeternam; etsi ad quaedam temporalia exaudiantur. Non sibi ergo blandiantur, quia eos in quibusdam exaudit Deus: nam et Paganos exaudit in quibusdam. Nonne clamant Pagani ad Deum, et
Abbreviated transcription (Latin):
pis et̃ enĩ ille qui praccisus est de monte sine manib iã uide¬
mus quantũ crẽuerit. & quantas terraę regiones occupa¬
uerit: & usq ad quas gentes ꝑuenerit. Quid est mons un¬
de praccĩsus est lapis sine manibus: Regnũ uidaeorũ Pri¬
mo quod colebant unũ dm̃ inde praecisus ẽ lapis dñs nr̃ the
xp̃c. Ipse dictus ẽ lapis quẽ reprobauert̃ aedificantes. hic faz¬
ctus c̃ in caput anguli. Lapis iste praccisus est sinc manib
illo lapide confracta esse om̃ia regna terrae. Quac erant
regna terrac. Regna idolorũ. Regna dę moniorũ fracta
sunt. Regnabat saturnus in multis hominib Ubi est
regnũ cuis : Regnabat mercurius in multis hominibus.
Qui ẽ regnũ eius : Fractũ est. Redacti suit illi in regnũ
xp̃i inquib ille regnabat. Regnũ cȩleste quale erat carta¬
gini. ubi nc̃ est regnũ cȩleste. Lapis ille fregit om̃ia regna

Expanded text:
enim lapis ille qui praecisus est de monte sine manibus, jam videenim lapis ille qui praecisus est de monte sine manibus, jam videmus quantum creverit, et quantas terrae regiones occupaverit, et usque ad quas gentes pervenerit. Quid est mons unde praecisus est lapis sine manibus? Regnum Judaeorum: primo quod colebant unum Deum. Inde praecisus est lapis Dominus noste. Ipse dictus est, «Lapis quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli» . Lapis iste praecisus de monte sine maillo lapide omnia regna terrae. Quae erant regna terrae? Regna idolorum, regna daemoniorum fracta sunt. Regnabat Saturnus in multis hominibus: ubi est regnum ejus? Regnabat Mercurius in multis hominibus: ubi est regnum ejus? Fractum est, redacti sunt illi in regnum Christi, in quibus ille regnabat. Regnum Coelestis quale erat Carthagini! ubi nunc est regnum Coelestis? Lapis ille fregit omnia regna
Abbreviated transcription (Latin):
diris ne deficiat. ideo cędis ne pereat. Caaltate dñm dm̃
nr̃m. Et adorate in monte sco eius. qm̃ sc̃s dñs as̃ nr̃. Quonꝰ¬
pedũ eius. intellęximus autẽ quid sit adorare scabellũ pedũ
eius. sic &e modo post exaltationẽ dñi dĩ nr̃i ne quis illum
praet̾ montẽ eius exaltet. comniendauit & montẽ ipsius
Mons ipsuis quis est. Leginius alibi de hoc monte. quia
lapis fuit praecisus de monte sine manib. & confregit
oĩia regna terrae. & creuit ipse lapis. Danihelis usio ẽ
ista qua narro. Creuit lapis ipse qui praccisus ẽ de mon¬
de sine manib Et factus ẽ inquit mons magnꝰ. ita ut im¬
płeret unuersam faciẽ terraȩ In ipso magno monte ado¬
remus. si exaudiri uolumus Heretici non adorant in isto
monte. quia mons iste impleuit uniuersam faciẽ terrae
Hescrunt in parte. & totũ amiserunt. Si agnoscant
aeccłam catholicã. adorabunt in isto monte nobiscũ. La¬

Expanded text:
diris, ne deficiat; ideo caedis, ne pereat. «Exaltate Dominum Deum diris, ne deficiat; ideo caedis, ne pereat. «Exaltate Dominum Deum nostrum, et adorate in monte sancto ejus: quoniam sanctu scabellum pedum ejus;» intelleximus autem quid sit adorare scabellum pedum ejus: sic et modo post exaltationem Domini Dei nostri, ne quis illum praeter montem ejus exaltet, commendavit et montem ipsius. Mons ipsius quis est? Legimus alibi de hoc monte quia lapis fuit praecisus de monte sine manibus, et confregit omnia regna terrae, et crevit lapis ipse. Danielis visio est ista quam narro. Crevit lapis iste qui praecisus est de monte sine manibus, «et factus est,» inquit, «mons magnus, ita ut impleret universam faciem terrae» . In ipso monte magno adoremus, si exaudiri volumus. Haeretici non adorant in isto monte; quia mons iste implevit universam faciem terrae: haeserunt in parte, et totum amiserunt. Si agnoscant Ecclesiam catholicam, adorabunt in isto monte nobiscum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Virtus in infirmitats ꝑficit᷑. Ergo fr̃s quicumq in xp̃o
proficimꝰ. non nos putemꝰ sinc flagello futuros. quia quan¬
tumlibet ꝓficiamus. nouit ipse peccata nr̃a. Aliquando
& nobis ostendit illa. & uidemꝰ & nos peccata nr̃a. Et cũ
int̾ tales homines uersari cȩperimus. ut iã homines quia
in nobis rep̃hendant non inueniant: rep̃hendit ille. adhucqͥ
om̃ia nouit. e uindicat in om̃s affectiones. quia ꝓpitius ẽ
nobis. Nam si non iundicet &e deserat: perĩmus. Ds tuꝑ
pitius fuisti illis. & uindicans in om̃s affectiones coꝵ. Eral
tate dñm dm̃ nr̃m. Iterũ exaltenus illũ qui bonꝰ est & cũ
sȩuicrit. Quomodo laudandus est. Quomͦ exaltandus ẽ:
Tu potes hoc exhibere filio tuo. & ds̃ non potest. Non
enim bonus es cũ blandiris filio tuo. & malus cũ cȩdis filiũ
tuũ. Et cũ blandiris pat̾ es. & cum cȩdis pat̾ es. Ideo blau¬

Expanded text:
«Virtus in infirmitate perficitur.» Ergo, fratres, quicumque in Christo «Virtus in infirmitate perficitur.» Ergo, fratres, quicumque in Christo proficimus, non nos putemus sine flagello futuros: quia quantumlibet proficiamus, novit ipse peccata nostra; aliquando et nobis ostendit illa, et videmus et nos peccata nostra. Et cum inter tales homines versari coeperimus, ut jam homines quid in nobis reprehendant non inveniant; reprehendit ille adhuc qui omnia novit, et vindicat in omnes affectiones, quia propitius est nobis. Nam si non vindicet, et deserat, perimus. «Deus, tu propitius fui Deum nostrum.» Iterum exaltamus illum: qui bonus est et cum ferit, quomodo laudandus est, quomodo exaltandus est? Tu potes hoc exhibere filio tuo, et Deus non potest? Non enim bonus es quando blandiris filio tuo, et malus cum caedis filium tuum. Et cum blandiris, pater es; et cum caedis, pater es: ideo blan
Abbreviated transcription (Latin):
angłm satanȩ a quo colafiraret᷑. Cece quomodo ꝓpitius dĩ
erat uindicans in om̃s affȩctiones eiꝰ. Quas sunt affectiones
in quas sic uindicabat: Ipse exposuit. ipse dixit. In mag¬
nitudine inquit reuelationũ ne extollar. ddatus ẽ mihĩ
stimulus carnis meȩ angłs satanas qui me colafiret. Cã
perfectus erat. ut tam timendũ esset ne extolleretur
Nam non poneret ds̃ medicamentũ. ubi uulnus ñ esset
Et rogauit ut tolleret᷑. eger ille rogauit ut aufcrretur
medicamentũ: propt̃ quod ter dñm rogaui inquit ut au¬
ferret cũ a me. id est stimulũ carnis a quo colafirabat᷑
Aliquẽ forte dolorẽ corporiꝰ.rogaui inquit ut auferret᷑
eũ a me. & dixit mili. Sufficit tibi gr̃a mea Ham¬
uirtus in infirmitate ꝑficit᷑ Ego noui quem curo. Hon
nuibi det qui aegrotat c̃siliũ. Tamquã emplastrũ mor¬
dax urit te. scã sanat te. Rogat medicũ ut tollat
emplastrũ. & non tollit. nisi cũ fuerit sanatũ qͦ posuerat

Expanded text:
uo colaphizaretur. Ecce quomodo propitius erat Deus, vindicans in omnes affectiones ejus. Quae sunt affectiones in quas sic vindicabat? Ipse exposuit, ipse dixit: «In magnitudine,» inquit, «revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet.» Tam perfectus erat, ut tamen timendum esset ne extolleretur: nam non poneret Deus medicamentum, ubi vulnus non esset. Et rogavit ut tolleretur; aeger ille rogavit ut auferretur medicamentum: «Propter quod ter Dominum rogavi,» inquit, «ut auferret eum a me,» id est, stimulum carnis a quo colaphizabatur, aliquem forte dolorem corporis: «rogavi,» inquit, «ut auferret eum a me; virtus in infirmitate perficitur» . Ego novi quem curo; non mihi det qui aegrotat consilium. Tanquam emplastrum mordax urit te, sed sanat te. Rogat medicum ut tollat emplastrum; et non tollit, nisi cum fuerit sanatum quo posuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
Discernendo iudicium habes. faciendo iustitiam habes.
Declĩna a malo ait & fac bonũ. quere pacẽ & sẽquere eam
Primo debes habere iudicium. & postea iustitiam.
Qͦđ iudiciũ: Vt pͥmo uidices qͥd sit malũ & qͥd sit bonũ
Et quã iustitiam : Declines a malo. & facias bonum.
Hoc autem non a te habebis. quia ude quid dixit.
illũ: quia fecit ipsam iustitiã. quã habemꝰ ipse in nob fecit
Quis enun nobis fecit iustitiã. nisi qui nos ustificauit.
De xp̃o autem dictũ est. Qui ustificat impium. Nlos
ergo impii. ille iustificator: quando & ipsam iustitiam
ip̃se in nobis fecit qua illi placcamꝰ. ut ad dexterã nos po¬
nat & ñ ad sinistrã. ut dicat ad dexterã positis. Ueni.

Expanded text:
Discernendo, judicium habes; faciendo, justitiam habes. Discernendo, judicium habes; faciendo, justitiam habes. «Declina a malo,» ait, «et fac bonum; quaere pacem, et sequere eam» . Primo debes habere judicium, et postea justitiam. Quod judicium? Ut primo judices quid sit malum, et quid sit bonum. Et quam justitiam? Declines a malo, et facias bonum. Hoc autem non a te habebis; quia vide quid dixit: illum qui fecit ipsam justitiam quam habemus; ipse in nobis fecit. Quis enim in nobis fecit justitiam, nisi qui nos justificavit? De Christo autem dictum est, «Qui justificat impium» . Nos ergo impii, ille justificator, quando et ipsam justitiam ipse in nobis fecit qua illi placeamus, ut ad dexteram nos ponat, et non ad sini
Abbreviated transcription (Latin):
Dic ergo ut peccaret homo. ipse sibi sufficit ad peccatũ
Ut iustificet᷑. ñ sibi sufficit. nisi ab illo iustificet᷑ qͥ solus
est iustus. Ut ergo illi se homines dent formandos as
iustitiã. cum terrusset popłos psalmꝰ iste & dixisset.
confiteant᷑ nomini tuo magno qm̃ terribile & sc̃m est.
& honor regis uidiciũ diligit. ueluti quęrentes iã po¬
pulos territos quomodo usti uiuero debeant quia in
scipsis non possunt habere iustitiã: cominendauit illis &
plasmatorẽ iustitiac illoꝵ. & secutus ait. Tu parasti
aequitatẽ. iudiciũ & iustitiã in iacob tu fccisti. Debemus
enĩ ce nos habere udiciũ. debemus habere iustitiã. Sed
ille in nobis facit uidiciũ & iustidiã. qui nos fecit in quib
faceret. Quomodo & nos debemus habere uidiciũ & uisti¬
tiam. Iudicuim habes. quando discernis malũ a bono.
lustitiã autem. quando sẽqueris bonũ: & declinas a malo

Expanded text:
Sic ergo ut peccet homo, ipse sibi sufficit ad peccandum: Sic ergo ut peccet homo, ipse sibi sufficit ad peccandum: ut justificetur, non sibi sufficit, nisi ab illo justificetur, qui solus est justus. Ut ergo illi se homines dent formandos ad justitiam, cum terruisset populos psalmus iste, et dixisset, «Confiteantur nomini tuo magno, quoniam terribile et sanctum est; et honor regis judicium diligit;» veluti quaerentes jam populos territos quomodo justi vivere debeant, quia in seipsis non possunt habere justitiam, commendavit illis et plasmatorem justitiae illorum, et secutus ait: «Tu parasti aequitatem; judicium et justitiam in Jacob tu fecisti.» Debemus enim et nos habere judicium, debemus habere justitiam; sed ille in nobis facit judicium et justitiam, qui nos fecit in quibus faceret. Quomodo et nos debemus habere judicium et justitiam? Judicium habes, quando discernis malum a bono; justitiam autem, quando sequeris bonum, et declinas a malo.
Abbreviated transcription (Latin):
ad modũ quisq gessit in corpore siue bonũ siue malum.
Et honor regis iudiciũ diligit. Ergo timeamꝰ. ergo
faciamus iustitiã: ergo faciamus aequitatẽ. Sed quis
facit acquitatẽ: Quis facit iustitiã: Homo pecator.
homo iniquus. homo ꝑuersus. homo auersus a luce ue¬
ritatis: Quid debet facere homo: Conuertere se
tantũ ad dm. ut ipse in illo formet aequitatẽ. quã ip¬
se formare non potest sed deformare. ladoneus ẽ homo
ad se uulnerandũ. numquid idontus ẽ ad sanandũ se:
Quando uult aegrotat. non quando uult surgit. Si
uult : uiuat intemperant̃ uel in frigore uel in calore.
eo die aegrotat quo uoluerit. Cum autẽ intemperant᷑¬
uiuendo cȩperit aegrotare. surgat quando uult. Qui
iacuit quando uoluit. surgat si potest quando uult.
Ut iacẽret ȩgrotꝰ. intẽperantiã suã habuit necessariã
Ut autem surgat. necessariã habet artificis medicinam.

Expanded text:
admodum quisque gessit in corpore, sive bonum, sive malum : admodum quisque gessit in corpore, sive bonum, sive malum : «et honor regis judicium diligit.» Ergo timeamus, ergo faciamus justitiam, ergo faciamus aequitatem. 7. Sed quis facit aequitatem? quis facit justitiam? Homo peccator, homo iniquus, homo perversus, homo aversus a luce veritatis? Quid debet facere homo? Convertere se tantum ad Deum, ut ipse in illo formet aequitatem, quam ipse formare non potest, sed deformare. Idoneus est homo ad vulnerandum se; numquid idoneus est ad sanandum se? Quando vult aegrotat, non quando vult surgit. Si vult, vivat intemperanter vel in frigore vel in calore; eo die aegrotat, quo voluerit: cum autem vivendo intemperanter coeperit aegrotare, surgat quando vult; qui jacuit quando voluit, surgat, si potest, quando vult. Ut jaceret aegrotus, intemperantiam suam habuit necessariam: ut surgat autem, necessariam habet artificis medicinam.
Abbreviated transcription (Latin):
stram ponat᷑. aut qui ad sinistrã debet stare errante dõ ad
dexterã ponat᷑. Non potest errare ut ibi ponat malũ
ubi debet ponere bonũ. nec ibi ponat bonũ ubi debet po¬
nere malũ. Si errare non potest. nos erramꝰ: si ñ timemꝰ
Si autẽ timnuerimus modo tc̃ quod tuncamꝰ ñ habebimꝰ
Qm̃ terribile & sc̃m est. Et honor regis iudiciũ diligit
Sic ergo tueant eũ popłi. ut corrigant se: non quasi
multũ pracsumentes de miscđia eus dimittant se ce
malc uiuant. Biligit enĩ miscłiam. sea diligit & iudiciũ
Quae ẽ miscdia: Ult modo praedicet tibi ueritatẽ. ut
modo elamet ad te ut conuertaris. Parua miscđia est
quia uixisti in malis factis. & adhuc te ñ tulit cũ pec¬
cares: Ut credenti ignosceret peccata tua parua mi¬
scd̾ia c̃ : Putas quia sic somꝑ erit miscłia. ut neminem
puniat: Holi sic putare. Cerribile &e sc̃m nom̃ ciꝰ. & ho

Expanded text:
stram ponatur; aut qui ad sinistram debet stare, errante Deo ad stram ponatur; aut qui ad sinistram debet stare, errante Deo ad dexteram ponatur: non potest errare, ut ibi ponat malum, ubi ponere debet bonum; nec ibi ponet bonum, ubi debet ponere malum. Si errare non potest, nos erramus, si non timemus; si autem timuerimus modo, tunc quod timeamus non habebimus. «Quoniam terribile et sanctum est; et honor regis judicium diligit.» Sic ergo timeant cum populi, ut corrigant se: non quasi multum praesumentes de misericordia ipsius, dimittant se, et male vivant; diligit enim misericordiam, sed diligit et judicium. Quae est misericordia? Ut modo praedicet tibi veritatem, ut modo clamet ad te ut convertaris. Parva misericordia est, quia vixisti in malis factis, et adhuc non te tulit cum peccares, ut credenti ignosceret peccata tua? parva misericordia est? Putas quia sic semper erit misericordia, ut neminem puniat? Noli sic putare. Terribile et sanctum nomen ejus;
Abbreviated transcription (Latin):
fama ipsius dicit᷑ Pariũ nomen erat. iã mͦ nomen mag¬
num factũ est. Quae gens est quae non nomen xp̃i
no. qui ante paruo nomini tuo irascebant᷑. Confiteant᷑
nomini tuo magno. Quaro confiteant᷑: Qm̃ terribili
& sc̃m est. Ipsum nomen tuum terribilo &e sc̃m est. Sic
praedicat᷑ crucifieus. sic praedicat᷑ humiliatus. sic p̃dicat᷑
uidicatus: ut ueniat excelsus. Ueniat uiuus. inuirtute
ueniat iudicaturus. Modo parcit᷑ poptis blaspheman¬
tibus. quia patientia dĩ ad penitentiã te adducit. Nlon
enim qui modo parcit semꝑ habebit parcere. aut qui mͦ
predicat᷑ ut timeatur non est uenturus ut uidicet:
Uenturis est fr̃s mei. uenturus est: tinicamꝰ illũ. & sic
uiuamus. ut ad dexterã illius inueniam̃. Uenturus est
enĩ & iudicaturus. ut alios ponat ad sinistrã. & alios ad
dexterã. Et non illud facit ipse quomodocumq ut erret
forte in hominib & qui ad dexterã ponendus est ad sini¬

Expanded text:
fama ipsius dicitur. Parvum nomen erat; jam modo nomen magfama ipsius dicitur. Parvum nomen erat; jam modo nomen magnum factum est. Quae gens est quae non audivit nomuli qui ante parvo nomini tuo irascebantur: «Confiteantur nomini tuo magno.» Quare confiteantur? «Quoniam terribile et sanctum est.» Ipsum nomen tuum terribile et sanctum est. Sic praedicatur crucifixus, sic praedicatur humiliatus, sic praedicatur judicatus, ut veniat et excelsus, veniat vivus, in virtute veniat judicaturus. Modo parcit populis blasphemantibus, quia patientia Dei ad poenitentiam adducit . Non enim qui modo parcit, semper habet parcere; aut qui modo praedicatur ut timeatur, non est venturus ut judicet. Venturus est, fratres mei, venturus est: timeamus illum, et sic vivamus, ut ad dexteram illius inveniamur. Venturus est enim, et judicaturus, ut alios ponat ad sinistram, alios ad dexteram . Et non illud facit ipse quomodocumque, ut erret forte in hominibus, ut qui ad dexteram ponendus est, ad sini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dies festos illoꝵ. Alia sunt nr̃a ieuinia. quas celebra¬
mus ꝑ dies paschae futuros. ꝑ alia atq alia quae sollem.¬
na nobis sunt in xp̃o. Per istos autẽ dies ad hoc ienina¬
mus. ut quando ipsi lȩtant᷑.: nos pro illis gemamus.
Lȩtitia enĩ sua ammonet dolorẽ nr̃m. & faciunt nos re¬
cordari quã miseri sint adhuc: Sed quia uidemꝰ multos
inde liberatos ubi & nos fuimꝰ. nec de illis desperare debemꝰ.
Et si adhuc irascunt᷑ nos oremus. Et si adhuc commo¬
uetur particula terrae quae remansit. nos ꝑmancamꝰ
in gemitu pro ipsis.: ut & ipsis tribuat intellectũ. & no¬
biscũ audiant uoces istas. de quib modo gaudemꝰ. Dñs
in sỹon: iam confiteant᷑ nomini tuo magno. Pariũ fuit
nomen tuũ. quando irascebant᷑. factũ est magnũ. iam
confiteant᷑. Quomodo dicimꝰ pariũ fuisse nomen xp̃r
antequam clare diffamaret᷑ xp̃c: Quia nomen ipsius

Expanded text:
per dies festos illorum. Alia sunt jejunia nostra quae celebraper dies festos illorum. Alia sunt jejunia nostra quae celebramus per dies Paschae futuros, per alia atque alia quae solemnia nobis sunt in Christo: per istos autem dies ad hoc jejunamus, ut quando ipsi laetantur, nos pro illis gemamus. Laetitia enim sua admonent dolorem nostrum, et faciunt nos recordari quam miseri sint adhuc. Sed quia videmus multos inde liberatos, ubi et nos fuimus, nec de illis desperare debemus. Et si adhuc irascuntur, nos oremus; et si adhuc commovetur particula terrae quae remansit, nos permaneamus in gemitu pro ipsis, ut et illis Deus tribuat intellectum, et nobiscum audiant voces istas, de quibus modo gaudemus. «Domin Sion, jam «confiteantur nomini tuo magno.» Parvum fuit nomen tuum, quando irascebantur: factum est magnum; jam confiteantur. Quomodo dicimus parvum fuisse nomen Christi, antequam praeclare diffamaretur Christus? Quia nomen ipsius