comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus cum fratre diuisit quid fortius quicum dõ luctatus
est quid modestius qui modestiam ita etloais et tempo¬
ribus deferebat ut filiae iniuriam mallet pae textre
coniugio quam uindicare. eo quad inier alienos positu rama¬
ripotius consulendum. quam cila colligenda censebat
laces situs in iuria: Quod euan geli auetoritate uacuatur: liui.
inin scriptara ut sit in nobis spr̃ filu bominis. quiuenit conferre gra¬
tun ton instre iniuriam: Demde formam iustitiae putauerunt.
utquis commania id est publita propublicis habeat priuata
prosuis: Nec hoc quidem secundum naturam: Natura erim
omnia omnibus in commune profudit: Si cenimds̃ generari ius¬
sit omnia ut pastus omnibus communis esset ex terra Engofont
omnum quaedam communis possessio : Natura igitur us com¬
mune generauit. Vsurpatio iusfecit priuatum: Quc in loco a¬
iunt placuisse sto icis quae interris gignuntur ommnia adusus

Expanded text:
bus cum fratre divisit? Quid fortius, qui cum Deo luctatus bus cum fratre divisit? Quid fortius, qui cum Deo luctatus est? Quid modestius eo qui modestiam ita et locis et temporibus deferebat, ut filiae injuriam mallet praetexere conjugio, quam vindicare; eo quod inter alienos positus amori potius consulendum, quam odia colligenda censebatlacessitus injuria: quod Evangelii auctoritate vacuatur ; vult enim Scriptura, ut sit in nobis spiritus Filii hominis, qui venit conferre gratiam, non inferre injuriam. 132. Deinde formam justitiae putaverunt, ut quis communia, id est, publica pro publicis habeat, privata pro suis. Ne hoc quidem secundum naturam, natura enim omnia omnibus in commune profudit. Sic enim Deus generari jussit omnia ut pastus omnibus communis esset, et terra foret omnium quaedam communis possessio. Natura igitur jus commune generavit, usurpatio jus fecit privatum. Quo in loco aiunt placuisse Stoicis, quae in terris gignantur, omnia ad usus
Abbreviated transcription (Latin):
abrabam: sus ciperat in senectute silium perre pro missionem
poscenti dño negandum ad sacrificium quam uis unicum nonf
tauit : Aduerte hic omnes uirtutes quartuor in uno facto Fuit si¬
pientiae do crede i iesilii gratiam anteserret auctoris praecepto
fuit iustitiae: acceptum reddere: Fuit fortitudin is appetitum
ratione cohibere: Dutebat hostiam pater. interrogabat filius
temptabatur affectus patrius. sed non uincebatur: Repeteba
filius appellationem paternam: conpungebant paterna uisce¬
ra. sed nonminusbat deuotionem: Accedit et quarta uirtus to¬
perintia: Tenebat iustus et pietatis modum et exsecutionis
ordinem. Denique dum sacri ficio necessaria uehit diimigne
adolet dumfilium ligat dum gladium eduuit : Hoc immo¬
landi ordine meruit ut silium reseruaret. Quid sapiemi¬
us scõ ucob quidm̃ uidit facie ad faciem et benedit cionemi me¬
ruit: Qurid iustius quiea quae ad quisi erat oblatis mineri¬

Expanded text:
Abraham. In senectute susceperat filium per repromissionem , Abraham. In senectute susceperat filium per repromissionem , reposcenti Domino negandum ad sacrificium, quamvis unicum, non putavit. 119. Adverte hic omnes virtutes quatuor in uno facto. Fuit sapientiae, Deo credere, nec filii gratiam anteferre auctoris praecepto: fuit justitiae, acceptum reddere: fuit fortitudinis, appetitum ratione cohibere. Ducebat hostiam pater, interrogabat filius, tentabatur affectus patrius, sed non vincebatur. Repetebat filius appellationem paternam, compungebat paterna viscera, sed non minuebat devotionem. Accedit et quarta virtus, temperantia. Tenebat justus et pietatis modum, et exsecutionis ordinem. Denique dum sacrificio necessaria vehit, dum ignem adolet, dum filium ligat, dum gladium educit, hoc immolandi ordine meruit, ut filium reservaret. 120. Quid sapientius sancto Jacob, qui Deum vidit facie ad faciem, et meruit benedictionem ? Quid justius, qui ea quae acquisierat, oblatis muneri
Abbreviated transcription (Latin):
de generem quamuerum atque perfectum Quomodo sapiens
marcion ati eunomius quimauult dm̃ malum quam bonum
habere quomodo sapiens quidm suum nantimet : In itium
enim sapientiae timordñi. Et alibi habes. Sapientes non decli¬
nant deore dñ sed tractant in confessionibursuis. Simulquoq:
dicente scriptura. Reputatum est ei adiustitiam. alterius urtu¬
tis eigratiam detulit Primo igitur nostri difinierunt pru¬
dentiam inueri consistere cognition : Quisenim illorumante
ab rabara dauid salomenem: Seinde iustitiam spectare adso¬
cictator gineris humani: Denique dauid ait, Dis persit dedit
pauperibus iusutia eius manet in aeternum Iustus misere¬
tur iustus commodat Sapienti et iusto totus mundus diui¬
tiarum est Iustus communia prosuis babet sua procomimunbus
lustus seipsum prior quam alios atuiat Illeenim iustus qui ne
sibi parcit. Et occulta sua latere non patitur. Vide quam iusu

Expanded text:
degenerem, quam verum atque perfectum? Quomodo sapiens degenerem, quam verum atque perfectum? Quomodo sapiens Marcion atque Eunomius, qui malunt Deum malum quam bonum habere? Quomodo sapiens, qui Deum suum non timet? Initium enim sapientiae timor Domini . Et alibi habes: Sapientes non declinant de ore Domini, sed tractant 32 in confessionibus suis . Simul quoque dicente Scriptura: Reputatum est ei ad justitiam; alterius virtutis ei gratiam detulit. 118. Primi igitur nostri definierunt prudentiam in veri consistere cognitione. Quis enim illorum ante Abraham, David, Salomonem? Deinde justitiam spectare ad societatem generis humani. Denique David ait: Dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum. Justus miseretur, justus commodat . Sapienti et justo totus mundus divitiarum est. Justus communia pro suis habet, sua pro communibus. Justus se ipsum, priusquam alios, accusat. Ille enim justus, qui nec sibi parcit, et occulta sua latere non patitur. Vide quam justus
Abbreviated transcription (Latin):
sitan aliquis dicat primoloco poni oportuisse. quoniam abhs
quattuor uirtutibus nascuntur officiorum genera Sed hoc
artis est ut primo officium definiatur postea certe ingene¬
ra diuidatur: Nos autem artem fugimus. exempla maio¬
num propenimus. quae ne que obscuritatem ad ferunt ad intel¬
lcgendum neque ad iractindum uersutias Sit igitur liobis uit
maiorum disciplinae speculum non calliditatis commentariũ
initandi reuerentia non disputandi astatia Fuit igiur in sco
ibrabam primoloco prudentia. deqodicit scriptura Credidit
ibraham do. et reputatum est illi adius titiam: Nemo enim pru¬
dens quid m̃ nescit. Denique insipiens dixit quia non est dr
uam sapiens non diceret. Quomodo enim sapiens quinon re¬
quirit auctorem suum quidicit lapidi. pator meus estu Quidi¬
cit diabolo ut manicheus. austormeus estu quomodo sapiens¬
ut arrianus. qui mauult inperfectum aultorem hacbere att

Expanded text:
sitan aliquis dicat primo loco poni oportuisse, quoniam ab his sitan aliquis dicat primo loco poni oportuisse, quoniam ab his quatuor virtutibus nascuntur officiorum genera. Sed hoc artis est, ut primo officium definiatur, postea certa in genera dividatur. Nos autem artem fugimus, exempla majorum proponimus: quae neque obscuritatem afferunt ad intelligendum, neque ad tractandum versutias. Sit igitur nobis vita majorum disciplinae speculum, non calliditatis commentarium: imitandi reverentia, non disputandi astutia. 117. Fuit igitur in sancto Abraham primo loco prudentia, de quo dicit Scriptura: Credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam . Nemo enim prudens, qui Deum nescit. Denique insipiens dixit quia non est Deus ; nam sapiens non diceret. Quomodo enim sapiens qui non requirit auctorem suum, qui dicit lapidi: Pater meus es tu Jerem II, 27: qui dicit diabolo, ut Manichaeus: Auctor meus es tu? Quomodo sapiens Arianus, qui mavult imperfectum auctorem habere atque
Abbreviated transcription (Latin):
batur: Dauid etiam fortis in bello patiens in aduersis in hic¬
rusalem pacificus inuictoria mansuetus inpeccato dolens in
senec tute prouidus. rerum modos. uicestemporum. persingu¬
larum sonos seruauit aetatem: Vt mihi uidetur non minus u¬
uendi genere quam cauendi suauitate praedulcis in mortale
dõ suifudisse meriti cantilenam: quitdhis uiris uirtutum
principalium officium defuit: quarum primoloco constitu¬
unt prudentiam quae inueri in uestigatione uersatur. et sci¬
entiae plenioris infundit cupiditatem : Secundo iustitiam.
quac suum cuique tribuit. alienum non uindicat. utilitatem
propriam neglegit. Vt communem aequitatem custodiat:
Tertio fortitudinem Quae et in rebus bellicis excelsi animi
magnitudine. et domi eminet corporisque prestat uiribus
Quarto temperantiam quae modum ordinem que seruat om¬
nium qua euel agenda uel dicenda arbi tramur: Haec for

Expanded text:
atur . 31 114. David etiam fortis in bello, patiens in adversis, in Hieatur . 31 114. David etiam fortis in bello, patiens in adversis, in Hierusalem pacificus, in victoria mansuetus, in peccato dolens, in senectute providus, rerum modos, vices temporum per singularum sonos servavit aetatum; ut mihi videatur non minus vivendi genere, quam canendi suavitate praedulcis immortalem Deo sui fudisse meriti cantilenam . 115. Quod his viris principalium virtutum officium defuit? Quarum primo loco constituerunt prudentiam, quae in veri investigatione versatur, et scientiae plenioris infundit cupiditatem: secundo justitiam, quae suum cuique tribuit, alienum non vindicat, utilitatem propriam negligit, ut communem aequitatem custodiat: tertio fortitudinem, quae et in rebus bellicis excelsi animi magnitudine, et domi eminet, corporisque praestat viribus: quarto temperantiam, quae modum, ordinemque servat omnium, quae vel agenda, vel dicenda arbitramur.
Abbreviated transcription (Latin):
tus: cam cibum suum fratricedendum put isset: Delecta¬
batur utique alimento secun dum naturam. sed secundum
pietate &ssit petito: pastor domino gregis fidus sore¬
ro gener sedulus. in labore inpiger. inconuiuo parcus.
in satis factione praeuius. in remuneratione largius. Beni¬
que sic fraternam mitigauit iracundiam. ut cuius uereba¬
tur in imicitias adipis ceretur gratiam, De iost ph quid
loquar qui utique habebat cupiditatem libertatis. Et
suscepit seruitutis necessitatem: Quam subditus in serui¬
tutt. quam inuirtute constans. quam benignus incar¬
cere sapiens in interpretatione. Inpotestate modera¬
tus in ubertate prouidus. infame iustus. Ordinem lau¬
dis rebus adiungens. Ecoportuni titem tem poribus aequitatẽ
populis offici sui moderatione dispensas lob quoque uixa
secundis atque aduersis rebus in reprehensibilis. patiens.
gratus dõ atque acceptus: uexabatur doloribus sed se consola

Expanded text:
tus, cum cibum suum fratri cedendum putasset: delectatus, cum cibum suum fratri cedendum putasset: delectabatur utique alimento secundum naturam, sed secundum pietatem cessit petito. Pastor domino gregis fidus, socero gener sedulus, impiger in labore, in convivio parcus, in satisfactione praevius, in remuneratione largus . Denique sic fraternam mitigavit iracundiam; ut cujus verebatur inimicitias, adipisceretur gratiam . 112. Quid de Joseph loquar, qui utique habebat cupiditatem libertatis, et suscepit servitii necessitatem? Quam subditus in servitute, quam in virtute constans, quam benignus in carcere, sapiens in interpretatione, in potestate moderatus, in ubertate providus, in fame justus, ordinem laudis rebus adjungens, et opportunitatem temporibus, aequitatem populis officii sui moderatione dispensans ? 113. Job quoque juxta secundis, atque adversis rebus irreprehensibilis, patiens, gratus Deo atque acceptus, vexabatur doloribus, sed se consolab
Abbreviated transcription (Latin):
sui uires depositam sterilitatem coniugis. Et supremam se¬
nec tutem. etiam contra usum naturae. do credidit .: Ad uer¬
te conuenire omnia. Appetitus non desuit. sed ropres sus
est animus aequalis gerendis. quinec magna prouilibus.
nocmirra pro mignis duteret. moderatio pronegotis ordore¬
ram õportunitas remporum mensura uerborum side primus
iustitia pretpius in proclio firenuus. hnunt toria nonacuarus do¬
mhos pitalis uxori sedulus Sc̃mm quoque enis nepotem iacob
ddec tibat domi securum degere Sedmater uoliut peregrinari
ut diret fraternae iracundue locum: V cit appetitum consili
slibritas Ex uldomo profugus aparentibus. ubi que tamen
conueni entem mensuram negotis tenuit. Et tem poribus opor¬
tumtatem reseruaut: Aceptus domi parentibus ut alter ma¬
turtate procuratus obsequii benedit donem daret altr
amore pio propenderet. Fraternoquoque uidicio praela¬

Expanded text:
sui vires depositas, sterilitatem conjugis, et supremam sesui vires depositas, sterilitatem conjugis, et supremam senectutem, etiam contra usum naturae Deo credidit . 110. Adverte convenire omnia. Appetitus non defuit, sed repressus est: animus aequalis gerendis, qui nec magna pro vilibus, nec minora pro magnis duceret, moderatio pro negotiis, ordo rerum, opportunitas temporum, mensura verborum. Fide primus, justitia praecipuus, in praelio strenuus, in victoria non avarus, domi hospitalis, uxori sedulus. 111. Sanctum quoque ejus nepotem Jacob delectabat domi securum degere: sed mater voluit peregrinari, ut daret fraternae iracundiae locum . Vicit appetitum consilii salubritas. Exsul domo, profugus a parentibus, ubique tamen convenientem mensuram negotiis tenuit, et temporibus opportunitatem reservavit. Acceptus domi parentibus, ut alter maturitate provocatus obsequii benedictionem daret, alter amore pio propenderet . Fraterno quoque judicio praela
Abbreviated transcription (Latin):
consideratio mouebat amplius. Nonne considerabat uxorem
in becillem ad labores. Teneram ad iniurias. decoram ad inco¬
tiua in solentium. Sine summo nom posse ducipericulo Etta¬
men subire omnia quam excusare consultius diiudicaaitꝰ De¬
inde cum descenderet in aegrptum. monuit ut diceret sesoro¬
rem esse non uxorem ipsius. Aduerte quanti appetitus t ime¬
bat uxoris pudorem. Timebat propriae salutis sus pectas ha¬
bebat aegyptiorum libi dines. et tamen pracua uit apud eũ
ratio ex soquendae deuotionis. Considerauit enim queddi fa¬
uore ubique tutus esse posset. offenss autem dño. etiam
domi non possit in lesus manere: Vicit igitur appetitum ra¬
tio. Et oboedientem sibi prestitit. Capto nepote nomperterrus
neque tot regum turbatus populis: bellum repeut. uictoriu
potius. praede partem cuius ipsesuit auctor recusauit. Pri¬
misso quoque sibi filio cum consideraret emortui corporis

Expanded text:
consideratio movebat amplius. Nonne considerabat uxorem consideratio movebat amplius. Nonne considerabat uxorem imbecillem ad labores, teneram ad injurias, decoram ad incentiva insolentium, sine summo non posse duci periculo? Et tamen subire omnia, quam excusare consultius dijudicavit. Deinde cum descenderet in Aegyptum, monuit ut diceret se sororem esse, non uxorem ipsius. 108. Adverte, quanti appetitus. Timebat uxoris pudori, timebat propriae saluti, suspectas habebat Aegyptiorum libidines; et tamen praevaluit apud eum ratio exsequendae devotionis. Consideravit enim quod Dei favore ubique tutus esse posset, offenso autem Domino, etiam domi non posset illaesus manere. Vicit igitur appetitum ratio, et obedientem sibi praestitit. 109. Capto nepote, non perterritus neque tot regum turbatus populis, bellum repetit: victoria potitus, praedae partem cujus ipse fuit auctor, recusavit . Promisso quoque sibi filio, cum consideraret emortui corporis
Abbreviated transcription (Latin):
Deordine quoque rerum. Et de oportunitate temporum. non
dissimulandum puto Sed primum illud quasi fund a mentum
estominium. Vt appetitus rationi pareat. Secundum et tertium.
idem est hoc est in utroque moderatio. Vatat enim apud nos spe¬
ciei liberalis que pulcbritudo. habetur et dignitatis contemplatio:
sequitur deor dinererum Et deo portunitate temporum: Ac per
hoc tria sunt quae iuideamus. utrum in aliquo scorum consumma¬
ta possimus docere : Primum ipse pater ab raham qui ad magis te¬
rium futurae successionis informatus et instructus est. Iuis sus exire
deterrasia eidetog ationesia et dedomo patris sui. Nonne multi pli¬
catie pecessitudinis perstrictus. affectu tamen appetitum rationi olu¬
dientem praebuit: Quemenim terraesuaȩ cogitationis. domusquo¬
que propriae gratus non delectaret : Ethunc ergo mulcebat su¬
orum suauitas. sed imperii caelestis et remunerationis ae cornȩ

Expanded text:
de ordine quoque rerum et de opportunitate temporum, non de ordine quoque rerum et de opportunitate temporum, non dissimulandum puto. 106. Sed primum illud quasi fundamentum est omnium, ut appetitus rationi pareat: secundum et tertium idem est, hoc est, in utroque moderatio. Vacat enim apud nos speciei liberalis, quae pulchritudo habetur, et dignitatis contemplatio. Sequitur de ordine rerum, et de opportunitate temporum. Ac per hoc tria sunt, quae videamus utrum in aliquo sanctorum consummata possimus docere. 107. Primum ipse pater Abraham, qui ad magisterium futurae successionis informatus et instructus est, jussus, exire de terra sua, et de cognatione sua, et de domo patris sui ; nonne multiplicatae necessitudinis praestrictus affectu, tamen appetitum rationi obedientem praebuit? Quem enim terrae suae, cognationis, domus quoque propriae gratia non delectaret? Et hunc ergo mulcebat suorum suavitas, sed imperii coelestis 30 et remunerationis aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ait. Et nos ridendi materiam requirimus. uthic rido¬
tes illic fleamus: Non solum profusos. sedomnes etam iocis
sermonem esse non indecorum: Nam deuoce quid loquas
qam simplitem et puram essesaus arbarir Cnoram autem
as se naturae st non indus mae. Sit sine distincta pronuntia¬
tionis modo et plena suci urilis. ut agresum ac subrusu cum
sugiat sonum nonut rib mum assectet scenicum sed mosticum
qud congruat consideremus. Tria autem in hoc genere spectaon¬
di cernimus Vnum utrationi appecitus non reluctetur: hoc
nin solum modo possunt officia nostra illi decoro conuenire
sinim appetitus rationi oboediat. facile id quod deceat inom¬
nibus officuis conseruari potest: Deinde nemaiore studio quã
ris ipsa est quae suscipitur uel minorem ac paruam magno am¬
bitu sus cepisse. aut magnam inferiore destitus se uide amur
Tertium demoderatione studiorum operumque nostrorum

Expanded text:
! ait Dominus: et nos ridendi materiam requirimus, ut hic riden! ait Dominus: et nos ridendi materiam requirimus, ut hic ridentes, illic fleamus? Non solum profusos, sed omnes etiam jocos sermonem esse, non indecorum est. 104. Nam de voce quid loquar, quam simplicem et puram esse satis arbitror: canoram autem esse naturae est, non industriae. Sit sane distincta pronuntiationis modo, et plena succi virilis; ut agrestem ac subrusticum fugiat sonum, non ut rythmum affectet scenicum, sed mysticum quid congruat, consideremus. Tria autem in hoc genere spectanda cernimus: unum, ut rationi appetitus non reluctetur; hoc enim solummodo possunt officia nostra illi decoro convenire. Si enim appetitus rationi obediat, facile id quod deceat in omnibus officiis conservari potest. Deinde ne majore studio quam res ipsa est quae suscipitur, vel minore: aut parvam magno ambitu suscepisse, aut magnam inferiore destituisse videamur. Tertium de moderatione studiorum, operumque nostrorum:
Abbreviated transcription (Latin):
bere soleat incremintum gratiae. habeat neuum offensions
Tractatus quoque dedoctrina fidei. demigis terio continenti¬
ae. dedis ceptatione iustitiae. adhortatione diligentiae¬
diligentiae Non unus semper sed ut se dederit lectio nobs
et arri piendus est et pro ut possumus prosequends Nequo
nimium prolixus. nequecito bnterruptus. neuel fas tidium
derelinquat uel desidiam prodat atque incuriam: Orato
pura simplex dilucida atque manifesta. ꝑlena grauitits
et ponderis non affectata eligantia sed non intermissa gra¬
res uiri : quae nobis praetereunda arbitror: Vnde iocandi
disciplina licet interdum honestaioca acsuauia sint: Tamen
ab ecdesi astica ab horrent regula: quoniam quae inscripti¬
ris scis̃ non repperimus eaquem ad modum usus pare possa¬
mus Quencla enim etiam in fabulis. neinflectant graura¬
tem scuerioris propositi uȩ uobis quiridetis. quia flebits

Expanded text:
bere soleat incrementum gratiae, habeat naevum offensionis? bere soleat incrementum gratiae, habeat naevum offensionis? 101. Tractatus quoque de doctrina fidei, de magisterio continentiae, de disceptatione justitiae, adhortatione diligentiae, non unus semper, sed ut se dederit lectio, nobis et arripiendus est, et prout possumus, prosequendus: neque nimium prolixus, neque cito interruptus; ne vel fastidium derelinquat, vel desidiam prodat atque incuriam. Oratio pura, simplex, dilucida, atque manifesta, plena gravitatis et ponderis: non affectata elegantia, sed non intermissa graares viri, quae nobis praetereunda arbitror, ut de jocandi disciplina. 29 Nam licet interdum honesta joca ac suavia sint, tamen ab ecclesiastica abhorrent regula; quoniam quae in Scripturis sanctis non reperimus, ea quemadmodum usurpare possumus? 103. Cavenda enim etiam in fabulis, ne inflectant gravitatem severioris propositi. Vae vobis, qui ridetis, quia flebitis
Abbreviated transcription (Latin):
seruandum nesit aliqua perturbatio. Sed tamquam mitis
et placidus etbeni uolentiae plenus et gratiae Sine ulla ser¬
moducatur contumelia: Absit pertinax in familiari sermo¬
ne contentio: Questiones enim magis excitare in anes quã
utilitatis aliquid afferre solet: Disceptatio sine ira. sua ui¬
tas sine a maritudinesit. monitio sine as peritate horta¬
tio sine offensione: Et sicut in omni actu uitae id cauere de¬
bemus nerationem nimius animimotus exludat. sed tene¬
amus consilii locum. Itaetiam in sermone formulam eam
tenere conuenit. Neaut ira excitetur aut odium. aurcu¬
piditatis nos trae aut ignauiae aliqua ex primamus in¬
dicia: Sit igitur sermo huius modi descripturis maxime
Quid enim magis nos oportet loqui decoruer satione optima
adhortatione obseruationis. disciplinae custodia habeat e¬
put eius rationem et finis modum Sermoenim tediosus. iram
excitat quamuero indtorum ut cumomnis confabulatio ha¬

Expanded text:
servandum, ne sit aliqua perturbatio: sed tamquam mitis servandum, ne sit aliqua perturbatio: sed tamquam mitis et placidus, et benevolentiae plenus et gratiae, sine ulla sermo ducatur contumelia. Absit pertinax in familiari sermone contentio; quaestiones enim magis excitare inanes, quam utilitatis aliquid afferre solet. Disceptatio sine ira, suavitas sine amaritudine sit, monitio sine asperitate, hortatio sine offensione. Et sicut in omni actu vitae id cavere debemus, ne rationem nimius animi motus excludat, sed teneamus consilii locum: ita etiam in sermone formulam eam teneri convenit, ne aut ira excitetur, aut odium, aut cupiditatis nostrae, aut ignaviae aliqua exprimamus indicia. 100. Sit igitur sermo hujusmodi de Scripturis maxime. Quid enim magis nos oportet loqui, quam de conversatione optima, adhortatione observationis, disciplinae custodia. Habeat caput ejus rationem et finis modum. Sermo enim taediosus iram excitat. Quam vero indecorum, ut cum omnis confabulatio ha
Abbreviated transcription (Latin):
tinis excitetur commotionibus. sed iugo quodam rationis
et habenis ad stricta mites tat: sunt autem geminimotus.¬
creti et dis pares: cogitationes. uerum ex quirere. et quasi emo¬
lere muneris habent : xp̃petitus ad aliquid agendum in pellit
atque ex eitat : Itaque ipsognere naturae suae et cogitationes
tranquilli tatem sed ationis infundunt. et appetrias motum
ugendi excutit Itaergo informatis mus ut bonarum rerum
subeat animum cogitatio Appetitus rationi obtemperet Si
uere ut illud decorum custodiamus animum uolumus in¬
tendere nerationem excludat rei alicuius affectus. sedra¬
tio qud honestati conueniat examinet : Et quoniam ad conser¬
utnonem decoris spectare diximus ut sciamus in factis dictisue
quimodus : prior autem ordo loquendi quam faciendi est
Sermo induo diuiditur In conloquium familiare. et intrac¬
tatum: Dis ceptationem que fidei atque iustitiae in utroque

Expanded text:
tinis excitetur commotionibus, sed jugo quodam rationis tinis excitetur commotionibus, sed jugo quodam rationis et habenis astricta mitescat. creti et dispares. Cogitationes verum exquirere, et quasi emolere muneris habent: appetitus ad aliquid impellit agendum atque excitat. Itaque ipso genere naturae suae et cogitationes tranquillitatem sedationis infundunt, et appetitus motum agendi excutit. Ita ergo informati simus, ut bonarum rerum subeat animum cogitatio: appetitus rationi obtemperet si vere ut illud decorum custodiamus, animum volumus intendere ne rationem excludat rei alicujus affectus: sed ratio quid honestati conveniat, examinet. 99. Et quoniam ad conservationem decori 28 spectare diximus, ut sciamus in factis dictisve quis modus: prior autem ordo loquendi quam faciendi est; sermo in duo dividitur, in colloquium familiare, et in tractatum, disceptationemque fidei atque justitiae. In utroque
Abbreviated transcription (Latin):
irascidebeatis: non potest enim fieri ut non rerum indignia¬
te moueamur. alioquin. non uirtus sed lentnudo et remissio
iudicatur Prascimini ergoita ut adcalpa abstineatis uel sic
Suiras cimini nolite peccare. sed uincite ratione iracundiã
uel certesic: Si iras cimini uobis iras cimini quia commotie fur
et non peccabitis. qui enim sibuiras citur quia cito motis
est desinet irasci alter. Quiautemuult iram suam iustan
probare . plus in flammatur et cito inculpam cadie: me¬
lior est autem secundum salomonem qui iracundiam conti¬
net quam qui urbem capit: quia ira etiam fortes decepit
cauire igitur debenius nein pertur bationes prius incida¬
mus quamanimos nostros rano componit : Exanimat eñ
mentem plerumque aut ira aut dolor. aut formidomor¬
tis. et in prouiso pertellit itu: Ideo praeuenire pulchrũ
est cogitatione quae uol uendo mentem exerceat: nere pen¬

Expanded text:
irasci debeatis. Non potest enim fieri, ut non rerum indignitairasci debeatis. Non potest enim fieri, ut non rerum indignitate moveamur: alioquin non virtus, sed lentitudo et remissio judicatur. Irascimini ergo ita, ut a culpa abstineatis. Vel sic: Si irascimini, nolite peccare, sed vincite ratione iracundiam. Vel certe sic: Si irascimini, vobis irascamini, quia commoti estis, et non peccabitis. Qui enim sibi irascitur, quia cito commotus est, desinit irasci alteri: qui autem vult iram suam justam probare, plus inflammatur, et cito in culpam cadit. Melior est autem secundum Salomonem , qui iracundiam continet, quam qui urbem capit; quia ira etiam fortes decipit. 97. Cavere igitur debemus, ne in perturbationes prius incidamus, quam animos nostros ratio componat; exanimat enim mentem plerumque aut ira, aut dolor, aut formido mortis, et improviso percellit ictu. Ideo praevenire pulchrum est cogitatione, quae volvendo mentem exerceat; ne repen
Abbreviated transcription (Latin):
litem quem ad flictarem. nisi iratus essem. Sediam dauid
et armatam dexteram in indignatione conpresserat. Et quan¬
to plus est non remaledicere quam non uindicare Etbellato¬
res aduersus nabal adultionem paratos. abiga il deprecat.¬
one reuo cauerat. Vnde aduertimus tempestiuis quoque in¬
ter cessionibus. non solum cederenos sed etiam delet tari opor¬
tere. eo usque autem delectatus est: ut benediceret inter ue¬
nientem: quo astudio uindiotae reuocatus foret: lam dixe¬
rat deinimicissuis. qm̃ declinauerunt in me iniquitatem:
et in ira molesti erant mihi audiamus turbietus in ira
quid dixerit Quis dibit mihi pennas sicut columbae. et
uolabo etrequiescim: Illi ad iracundiam prouocabant:
et nolite peccare morabs magister quinaturalem affectũ
inslectendum magis ratione doctrinae quim extir pandum
nouerit: moralia docet hoc est iras cimim ubiculpa est cu

Expanded text:
licem, quem afflictarem, nisi iratus essem! Sed jam David licem, quem afflictarem, nisi iratus essem! Sed jam David et armatam dexteram in indignatione compresserat . Et quanto plus est non remaledicere, quam non vindicare? Et bellatores adversus Nabal ad ultionem paratos, Abigail deprecatione revocaverat. Unde advertimus tempestivis quoque intercessionibus non solum cedere nos, sed etiam delectari oportere. Eo usque autem delectatus est, ut benediceret intervenientem, quod ab studio vindictae revocatus foret. 95. Jam dixerat de inimicis suis: Quoniam declinaverunt in me iniquitatem, et in ira molesti erant mihi . Audiamus turbatus in ira quid dixerit: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam ? Illi ad iracundiam provocabant, et nolite peccare . Moralis magister, qui naturalem affectum inflectendum magis ratione doctrinae, quam extirpandum 27 noverat, moralia docet; hoc est, Irascimini ubi culpa est, cui
Abbreviated transcription (Latin):
to pueri inter se mouentur. facile sedantur. Et maiore sua¬
uitate in serecurrent: Nesciunt se subdole artificiose que gra¬
tare. Nolite hos contem nere pueros de quibus dns ait : Nis
conuersi fuerits et efficiamini sicut pueriste. non in troib¬
tis in regnum caelorum Itaque ipse dns hoc est diuirtus
sicut puer Cum malediceretur non remale dicebat: cum
per cuteretur non repercus sit. Itaer go tecompara ut quasi puer
in uriam non teneas malitiam non exerceas. Omnia ate in no¬
center proficis cantur: Non consideres quid ab aluis intereuer¬
etur locumtuum serua. simplicitatem et puritatem tui pec¬
tris custodi Nolires pondere irato ad iracundiameius. sicut
inorudenti ad in prudentiam: Citoculpa culpam excutit.
silapides teras. nonne ignis erumpit : Frunt geniles ut
inmaius omnia uerbis extollere solent. ar drte tarentini
dictum philosophi quod aduilicum suum dixerit. Ote inse¬

Expanded text:
to pueri inter se moventur, facile sedantur, et majori suato pueri inter se moventur, facile sedantur, et majori suavitate in se recurrunt. Nesciunt se subdole artificioseque tractare. Nolite hos contemnere pueros, de quibus Dominus ait: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Itaque et ipse Dominus, hoc est, Dei virtus, sicut puer, cum malediceretur, non remaledixit: cum percuteretur non repercussit . Ita ergo te compara, ut quasi puer injuriam non teneas, malitiam non exerceas: omnia a te innocenter proficiscantur. Non consideres quid ab aliis in te revertatur. Locum tuum serva, simplicitatem et puritatem tui pectoris custodi. Noli respondere irato ad iracundiam ejus, sive imprudenti ad imprudentiam. Cito culpa culpam excutit. Si lapides teras, nonne ignis erumpit? 94. Ferunt gentiles, ut in majus omnia verbis extollere solent Architae Tarentini dictum philosophi, quod ad villicum suum dixerit: O te infe
Abbreviated transcription (Latin):
sedatio indignationis est . Atsite contumacia res pondentis
mouerit. Et peruersuts inpulerit ad indignationem sinon
potueris mitigare mentem reprime linguamtuam: Sicenin
scriptum est. cohibe linguamtuam amalo. et labiatua non
loquantur dolum. Deinde inquire patem. et sequere eam
Patem illam iacobscĩ: uide quanta primum. sedato animu
sinon praeualueris. frenos linguae inpone tuae. Deindere¬
conciliationis studium non peaetermittas. Haec oratorer
sieculi denostris usurpata insuis posuere libris sed ille
sensus huius habet gatiam qui prior dixit uitemus ergo ant
temperemus iracundiam nesit aut eius in laudibus exceptio
aut inuitiis ex aggeratio. Non medio cre est mitigare iracun¬
diam Non inferius. quam omnino non commoueri: hoc nos¬
trum: naturae illud: Denique commotiones inpueris in nox¬
ae sunt quae plus habent gratiae quam a maritudinis: Et sic¬

Expanded text:
sedatio indignationis est. Aut si te contumacia respondentis sedatio indignationis est. Aut si te contumacia respondentis moverit, et perversitas impulerit ad indignationem: si non potueris mitigare mentem, reprime linguam tuam. Sic enim scriptum est: Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Deinde inquire pacem, et sequere eam . Pacem illam sancti Jacob vide, qua tu primum sedato animum: si non praevalueris, frenos linguae impone tuae: deinde reconciliationis studium non praetermittas. Haec oratores saeculi de nostris usurpata in suis posuere libris: sed ille sensus hujus habet gratiam, qui prior dixit. 93. Vitemus ergo, aut temperemus iracundiam; ne sit ejus aut in laudibus exceptio, aut in vitiis exaggeratio. Non mediocre est mitigare iracundiam: non inferius quam omnino non commoveri. Hoc nostrum est, naturae illud. Denique commotiones in pueris innoxiae sunt, quae plus habent gratiae, quam amaritudinis. Et si ci
Abbreviated transcription (Latin):
reprimatur: Aut siprius occupatus fuerit animus ab indig¬
natione quam consilio prospici acprouideri protuerit nie
occuparetur meditare quomodo motum animitii uin¬
cas iracundiam temperes, Resiste irae sipores cede si non
potes quia scriptum est: ditelocum irae:. Iacobfratridig¬
nanti piecessit. Et rebecȩ id est patientiae instructus
consilio. ab esse maluit ecpere grinari. quam excitare
sratris indignationem. Et tunc redire. cum fratrem miti¬
tatum putaret Erideo tantam apud dm̃ inuenit grati¬
am: quibus deinde obsequiis. quantis munerib: fra¬
rem ipsum reconcibauit sib: ut ille praereptȩ benedic¬
tionis non meminisset delatae satis factionis Trgo
si praeuenerit ee ccupi uet it mentem iuam iracundia
et ascenderit inte non rebinquas locumtuum. Locus tuus pati¬
entia est Locus tuus sapientiaest. Locus tuus ratio. Locus tuur

Expanded text:
reprimatur. Aut si prius occupatus fuerit animus ab indigreprimatur. Aut si prius occupatus fuerit animus ab indignatione, quam consilio prospici ac provideri potuerit, ne occuparetur: meditare quomodo motum animi tui vincas, iracundiam temperes. Resiste irae, si potes: cede, si non potes; quia scriptum est: Date locum irae . 91. Jacob fratri indignanti pie cessit , et Rebeccae, id est, patientiae instructus consilio, abesse maluit et peregrinari, quam excitare fratris indignationem; et tunc redire, cum fratrem mitigatum putaret. Et ideo tantam apud Deum invenit gratiam. Quibus deinde obsequiis, quantis muneribus fratrem ipsum reconciliavit sibi; ut ille praereptae benedictionis non meminisset, meminisset delatae satisfactionis ! 92. Ergo si praevenerit et praeoccupaverit mentem tuam iracundia, et ascenderit in te, non relinquas locum tuum. Locus tuus patientia est, 26 locus tuus sapientia est, locus tuus ratio est, locus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
Quanti non dederunt terrori locum et dederunt suspicioni
Curnon illa totpora quibus ab ecdesia uacas. lectioni in per
Illum alloquimur cum oramus Illum audimus cum di¬
uina legimus oracula: Quid nobiscum alienis domibus:
Vnaest domus quae omnis capit: Illi potius ad nos conuen¬
ant quinos requirunt quid nobis cum fabulis: minis teru
alteribus xp̃i non obsequium hominibus deferendum rec¬
cimus. Humiles decet esse mites mansactos graues pa¬
nentos modum tenere in omnibus utnullum uitium essein
moribus. uel tacitus uultus uel sermo adnuntiet. Cautatur
enum lex peccati indignatio est quaeita animum pertur¬
lut. ut rationi non relinquat locum. Primum est igitur
si fieri potest ut morum tranquillitas. usuit quodamaffec¬
tione propositõ innaturam uertat. Deinde quoniam ita
plerum que motus infixus est naturae ac moribus. ut euelli
itque euitari nonqueat. Si praeuideri potuerit. ratione

Expanded text:
Quanti non dederunt errori locum, et dederunt suspicioni! 88. Quanti non dederunt errori locum, et dederunt suspicioni! 88. Cur non illa tempora, quibus ab Ecclesia vacas, lectioni impendaIllum alloquimur cum oramus, illum audimus cum divina legimus oracula. Quid nobis cum alienis domibus? Una est domus, quae omnes capit. Illi potius ad nos veniant, qui nos requirunt. Quid nobis cum fabulis? Ministerium altaribus Christi, non obsequium hominibus deferendum recepimus. 89. Humiles nos esse decet, mites, mansuetos, graves, patientes, modum tenere in omnibus; ut nullum vitium esse in moribus vel tacitus vultus, vel sermo annuntiet. CAPUT enim illex peccati indignatio est: quae ita animum perturbat, ut rationi non relinquat locum. Primum est igitur, si fieri potest, ut morum tranquillitas usu quodam, affectione, proposito, in naturam vertatur. Deinde quoniam ita plerumque motus infixus est naturae ac moribus, ut evelli atque evitari non queat: si praevideri potuerit, ratione
Abbreviated transcription (Latin):
cis et maxime ministrorum officuis arbitror dedinare ex¬
traneorum conuiuia uelut ipsi hospitalis sicis peregrinan¬
tbus. uelut ea cautione nullus sit obprobrio locus: Conuiuia
quippe extraneorum. occupationes habent. Tunc etiam epu¬
landi producunt cupiditatem. subrepunt etiam fabular
frequenter desaeculo acuoluptatibus: claudere aures non
potes. prohibere putatur superbae. Subrepunt etiam pre¬
tir uoluntatem pocula. melius est tuae domui semel excu¬
ses quam alienȩ srequenter Et ut ipse sobrius surgas: tan
ex aliena in solentia condemnari non debet praesentiatu
Viduarum ac uirginum domos. nisi uisitandi gratia iunio¬
res adirenon opus est Ethac cum senioribus hoc est uelca
epo. uel sigrauior est causa cum pres biteris: Quid necesse
est ut demus saecularibus obtrectandi locum: Quid opus
est ut ille quoque uisi tationes crebrae accipiant auctori¬
tem: quid si aliqua illarum sorte labatur: Curalien ilapsis
sub eas inuidiam: quam multos etiam fortes in lecebra decepn

Expanded text:
orum officiis arbitror, declinare extraneorum convivia: vel ut ipsi hospitales sitis peregrinantibus, vel ut ea cautione nullus sit opprobrio locus. Convivia quippe extraneorum occupationes habent, tum etiam epulandi produnt cupiditatem. Subrepunt etiam fabulae frequenter de saeculo ac voluptatibus: claudere aures non potes, prohibere, putatur superbiae. Subrepunt etiam praeter voluntatem pocula. Melius est tuae domui semel excuses, quam alienae frequenter: et ut ipse sobrius surgas, tamen ex aliena insolentia condemnari non debet praesentia tua. 87. Viduarum ac virginum domos, nisi visitandi gratia, 25 juniores adire non est opus: et hoc cum senioribus, hoc est, vel cum episcopo, vel si gravior est causa, cum presbyteris. Quid necesse est ut demus saecularibus obtrectandi locum? Quid opus est ut illae quoque visitationes crebrae accipiant auctoritatem? Quid si aliqua illarum forte labatur? cur alieni lapsus subeas invidiam? Quam multos etiam fortes illecebra decepit!
Abbreviated transcription (Latin):
si adño. et facies illis bracas linear: ut tegatur turpitu¬
dopudoris. Alumbis usque ad femora erunt. Et habebit
tasaaron et filueius cum intrabunt tabernaculum testi¬
monii. et cum accedent sacrificare ad aram sci et non indu¬
cent superse peccatum nemoriantur. Quod non nullirios

Expanded text:
est a Domino: Et facies illis brachas lineas, ut tegatur turpituest a Domino: Et facies illis brachas lineas, ut tegatur turpitudo pudoris. A lumbis usque ad femora erunt, et habebit eas Aaron et filii ejus, cum intrabunt in tabernaculum Testimonii: et cum accedent sacrificare ad aram Sanctuarii, et non inducent super se peccatum, ne moriantur . Quod nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
ones tatem abundantiorem habent. Et enim imita¬
honem natura industria auxit gratiam: Quod aliolo¬
o etam altius interpretatisumus. ut non solum abs conda¬
nus ab oculis: uerum etiam quae abs condenda accepimus
orum indicia usus que membrorum suis appellationibus
cuncupare indecorum putemus: Deniquesi casu aperiantur
ae partes confunditur ueretundia: Si studio impuden
aestĩimatur unde ecfilius noe cham offensam retulit
qua riudatum uidens patrem risit. Qui autem operuerunt
bitrem accepeunt benedicgionis gratiam. Ex quo mos
uetus et in urbe roma. et inpleris que ciuitatibus fuit. ut
iepaternae reuerentiae auctoritas minueretur Licet
oleriquese et in lauacro quantum possunt tegant. Ne uel
llic ibinudum totum est corpus. huius modi imecta por
noea sit: Sacer dotes quoque ueteri more sicut in exodo
egimus bracas accipiebant: Sicut admorsendictum

Expanded text:
honestatem abundantiorem habent . Etenim imitahonestatem abundantiorem habent . Etenim imitatione naturae industria auxit gratiam. Quod alio loco etiam altius interpretati sumus , ut non solum abscondamus ab oculis, verum etiam quae abscondenda accepimus, eorum indicia ususque membrorum suis appellationibus nuncupare indecorum putemus. 79. Denique si casu aperiantur hae partes, confunditur verecundia: si studio, impudentia aestimatur. Unde et filius Noe Cham offensam retulit, quia nudatum videns patrem risit: qui autem operuerunt patrem, acceperunt benedictionis gratiam . Ex quo mos vetus et in urbe Roma, et in plerisque civitatibus fuit, ut non lavarent, ne paternae reverentiae auctoritas minueretur: licet plerique se et in lavacro quantum possunt tegant; ne vel illic ubi nudum totum est corpus, hujusmodi intecta sit portio. 80. Sacerdotes quoque veteri more, sicut in Exodo legimus, brachas accipiebant, sicut ad 23 Mosen dictum
Abbreviated transcription (Latin):
atque suasit tegendas: Non ne igitur ipsanaturaest magistra
uere cundiae : Cuius exemplo modestiam hominum quam am¬
doscientiae quid deceret appellatam arbitror Id quod in ha
nostri corporis fabrda abditum reperit operuit et texit.
ut ostium illud quod extrans uerso faciendum in arca illa
noe iusto dictum est. inqua uel ecclesiae uel nos iri sigura
est corporis perquod ostium egeruntur reliqui ae ciborum
Ergonaturae opifex sic nostrae studuit uere cundiae sic deco¬
rum illud ethonertum in nostro custodiuit corpore: ut duc¬
tus quosdam atque exitus cuniculorum nostrorum postergi
religaret atque ab as pectu nostro auerteret. Nepurgatio
uentris uisum oculorum ofsenderet : De quo pulchre apos¬
tolus ait. Quaeuidentur inquit membra corporis nostri¬
nfirmiora necessariora sunt. Et quae putamus ignobi
ura membra corporis esse his abundantiorem hono¬
rem circumdamus. Et quae in honesta sunt nos tra

Expanded text:
it et suasit tegendas. 78. Nonne igitur ipsa natura est magistra it et suasit tegendas. 78. Nonne igitur ipsa natura est magistra verecundiae? Cujus exemplo modestia hominum quam a modo scientiae quid deceret appellatam arbitror id quod in hac nostri corporis fabrica abditum reperit, operuit et texit; ut ostium illud quod ex transverso faciendum in arca illa Noe justo dictum est ; in qua vel Ecclesiae, vel nostri figura est corporis: per quod ostium egeruntur reliquiae ciborum. Ergo naturae opifex sic nostrae studuit verecundiae, sic decorum illud et honestum in nostro custodivit corpore, ut ductus quosdam atque exitus cuniculorum nostrorum post tergum relegaret, atque ab aspectu nostro averteret, ne purgatio ventris visum oculorum offenderet. De quo pulchre Apostolus ait: Quae videntur, inquit, membra corporis infirmiora, necessariora sunt: et quae putamus ignobiliora esse membra corporis, his abundantiorem honorem circumdamus: et quae inhonesta sunt nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
indecorum loqui. sed ne aurem quidem debemus huius modi
prebere dictis: sicut iosephi Ne in congrua suae audiret ut¬
recundiae. ueste fugit relicta. Quoniam quem delectat
audiro: alterum loqui prouocat . Intellegere quoque quꝰd
turpesit. pudor maximo est: Spectare uero siquid huius¬
mnodi fortuitu accidat quanti horroris est Quod ergo in ali
displicet. Num quid porest inscipso placere Nec ipsanatura
nos docet quae perfette quidem om̃nes partes nostri corporis
explicauit ut et necessitati consuleret Et gratiam uenustaret:
sed iamen eas quae decore ad as pectum forent in quibus forms
a pex quasi in arce quadam locatus. Et sigurae suauitas et uultus
species emineret. Operandique usus esset paratior obuias atq
apertas reliquit. Cas uero in quibus esset naturalis obsequi um ne¬
cessitatis. nede forme sui praeberent spectaculum partim tam¬
quam in ipso emen dauit atque abs condit corpore partim docu¬

Expanded text:
indecorum loqui, sed ne aurem quidem debemus hujusmodi indecorum loqui, sed ne aurem quidem debemus hujusmodi praebere dictis: sicut Joseph ne incongrua suae audiret verecundiae, veste fugit relicta ; quoniam quem delectat audire, alterum loqui provocat. 77. Intelligere quoque quod turpe sit, pudori maximo est. Spectare vero si quid hujusmodi fortuitu accidat, quanti horroris est! Quod ergo in aliis displicet, numquid potest in se ipso placere? nec ipsa natura nos docet? quae perfecte quidem omnes partes nostri corporis explicavit; ut et necessitati consuleret, et gratiam venustaret. Sed tamen eas quae decorae ad aspectum forent, in quibus formae apex quasi in arce quadam locatus, et figurae suavitas, et 22 vultus specie semineret, operandique usus esset paratior, obvias atque apertas reliquit: eas vero in quibus esset naturalis obsequium necessitatis, ne deforme sui praeberent spectaculum, partim tamquam in ipso amandavit atque abscondit corpore, partim docu
Abbreviated transcription (Latin):
os fensionis est. Sed nondehis dico. quibus rara propera¬
tio ex causa nascrttiȩ : sed quibus iugis et continua inna¬
turam uertit᷑: Nec in illis egotam quam simulacrorum effi¬
gies probo:nec inistis tamquam excus sorum ruinas. est etiã
gressus probabilis : in quosit species auctoritatis. grauitatis¬
que pondus: tranquillitatis uestigium. Ita tamen tudium
disit atque affectio: sed monis sit purus acsimplex: Nihil
enim fucatum placet motum natura in formet: Si quid sane
innatura uitu est : industria emendet. ut ars desit: non de¬
sit correctio: Quodsi etiam istaspectictur altius. quanto
magis cauendum est nequid turpe ore exeant hoc enim
grauiter coinquinat hominem : Non enim cibus coinquinat sed
iniusta obtrectatio: sed uerborum obscenitas: Haec etiam uulgo
pudori sunti In nostro uero officio. nulluns erbum quod in ho¬
nes te cadat: Non indotiat uerecundiam: Et non solum nihil ipsi

Expanded text:
offensionis. Sed non de his dico, quibus rara properaoffensionis. Sed non de his dico, quibus rara properatio ex causa nascitur: sed quibus jugis et continua in naturam vertitur. Nec in illis ego tamquam simulacrorum effigies probo, nec in istis tamquam excussorum ruinas. 75. Est etiam gressus probabilis, in quo sit species auctoritatis, gravitatisque pondus, tranquillitatis vestigium; ita tamen si studium desit atque affectatio, sed motus sit purus ac simplex; nihil enim fucatum placet. Motum natura informet. Si quid sane in natura vitii est, industria emendet; ut ars desit, non desit correctio. 76. Quod si etiam ista spectantur altius, quanto magis cavendum est ne quid turpe ore exeat; hoc enim graviter coinquinat hominem. Non enim cibus coinquinat, sed injusta obtrectatio, sed verborum obscoenitas. Haec etiam vulgo pudori sunt. In nostro vero officio nullum verbum quod inhoneste cadat, non incutiat verecundiam. Et non solum nihil ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
cum in dero reperissem iuberemȩ neum quam preiret mihi. quu
uelut quodam in solentis in cessus uerbere oculos fertret meos
Id que dixi cumrederetur post offensam muneri hoc solume¬
cept. Nefefellit sententia uterque enim ab et clesia recessit: Vt
qualis incessus prodebatur. talis perfidia animi demontrarei
Namque alter arrianae infestactionis tempore fidem deserui
alter petuniae studio neiudicium subiret sacerdotale : senos¬
trum negauit: Hucebat in illorum incessu imago leuitatisi
species quaedam scurrarum percus santium : Sunt etiam qu
sensim ambulando imitantur strionicos gestus. et quasi qus¬
dam fercula pomparum : Et statuarum motus mutantium
ut quotiens cumque gradum transferunt modulos quos dan
seruare iudeantur: Nec cursim ambulare honestum arbi tras
nisi cum causa exigit alicuius periculi uel iustae necessitatis:
Namplerum que festinontes anhelos uidemus torquere ora.
quibus sicausa desit festinationis necessariae. neuũs iustae

Expanded text:
cum in clero reperissem, jussisse me ne umquam praeiret mihi; quia velut quodam insolentis incessus verbere oculos feriret meos. Idque dixi, cum redderetur post offensam muneri. Hoc solum excepi, nec fefellit sententia; uterque enim ab Ecclesia recessit, ut qualis incessu prodebatur, talis perfidia animi demonstraretur. Namque alter Arianae infestationis tempore, fidem deseruit: alter pecuniae studio, ne judicium subiret sacerdotale, se nostrum negavit. 21 Lucebat in illorum incessu imago levitatis, species quaedam scurrarum percursantium. 73. Sunt etiam qui sensim ambulando imitantur histrionicos gestus, et quasi quaedam fercula pomparum, et statuarum motus nutantium, ut quotiescumque gradum transferunt, modulos quosdam servare videantur. 74. Nec cursim ambulare honestum arbitror, nisi cum causa exigit alicujus periculi, vel justa necessitas. Nam plerumque festinantes anbelos videmus torquere ora, quibus si causa desit festinationis necessariae, naevus est justae