comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui suauissimũ odorẽ ex
bona conuerfatione dede¬
runt & incorruptionis
integritate ꝑdurant: Dõ
auctore tantoꝵ bonoꝵ
grãm ꝑceperunt Guttur
illius suauissimũ .ẽ: & to¬
tus desiderabilis : Hi qui
misteria eiꝰ exponunt & in
lege eiꝰ quotidie metditant᷑ :
ipsĩ in scã doctrina saporẽ
suauissimũ administrant.
Et totus desiderabilis : ubi
cens. Carissimi nunc filui
dĩ sumus. & non dũ appa¬
ruit quid erimus. Scimus
qm̃ cũ apparuerit similes
ei erimus : quia uidebimꝰ

Expanded text:
qui suavissimum odorem ex bona conversatione dederunt et in incorruptionis integritate perdurant, Deo auctore tantorum bonorum gratiam perceperunt. Guttur illius suavissimum et totus desiderabilis. Hi qui mysteria eius exponunt et in lege ipsius quotidie meditantur, ipsi in sancta doctrina saporem suavissimum administrant. Et totus desiderabilis. Ubi cens: Carissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus. Scimus quia cum apparuerit, similes ei eri
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Qualis. ẽ dilectus
tuus exdilecto : quia sic
adiurasti nos: Uox int̃¬
rogantiũ electoꝵ & fidẽ
eccłȩ exeius responsione
inquirentiũ. qualis ẽ di¬
lectus tuus exdilecto.
id ÷ qualis . ẽ. ds̃ ex dõ uł
filius a patre insimilitu¬
dine hominũ ȩqualitatẽ
declarans personarum
Qui enĩ ñ discernuntur
mn nomine. uniꝰ. eẽ. natu¬
re &̾ ineadẽ ꝑmanere
credunt᷑ głe maiestate
Dilectus m̃s candidus &
rubicundus: electus exmi¬
lib Candidus : quiꝰ in prin¬
uerbũ. Rubicundus: qui a
ex uirgme genitus uerbũ
carofactũ . ẽ & habitauit
in nobis. Candidus in uir¬
gmitate : rubicundus in
rubicundus: Iste formosus
instola sua: gradiens inmul¬
titudine fortitudinis suȩ̨
Clectus exmilib ipse : de
quo inpsalmis canitur.
Quis similis erit dõ inter
filios dĩ ͣ Et iterũ. Speci¬
osus forma prȩfiliis bo¬
minũ : diffusa .e. gr̃am

Expanded text:
Qualis est dilectus tuus ex dilecto, quia sic adiurasti nos? Vox interrogantium electorum et fidem ecclesiae ex eius responsione inquirentium. Qualis est dilectus tuus ex dilecto? Id est, qualis est Deus ex Deo, vel Filius a Patre, in similitudine nominum aequalitatem declarans personarum. Qui enim non discernuntur in nomine unius esse naturae et in eadem permanere creduntur gloriae maiestate. Dilectus meus candidus et rubicundus, electus ex milibus. Candidus quia in prinVerbum. Rubicundus, quia ex Virgine genitus Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Candidus in virginitate, rubicundus in rubicundus iste formosus in stola sua gradiens in multitudine fortitudinis suae. Electus ex milibus. Ipse de quo in Psalmis canitur: Quis similis erit Deo inter filios Dei? Et iterum: Speciosus forma prae filiis hominum, diffusa est gra
Abbreviated transcription (Latin):
scđm euangłm qui se humi¬
liat. exaltabit᷑. Hi qui se
confessione peccati deiciunt.
seđm quod in hoc libroscri¬
bit. palmarũ proceritati
non immerito cõparan¬
tur. Oculi eiꝰ fic̃ colũbȩ
suꝑriuulos aquarũ Sp̃ũ
sc̃o repleti electi eiꝰ: Absq
ullo felle amaritudinis
ꝑmanentes & scriptura¬
rũ riuulis popłos irrigan¬
tes Quȩ lacte sũnt lote.
& resident iusta fluenta

Expanded text:
m Evangelium, qui se humiliat exaltabitur, hi qui se confessione peccati deiiciunt, secundum quod in hoc libro scribitur, palmarum proceritati non immerito comparantur. Oculi eius sicut columbae super rivulos aquarum. Spiritu Sancto repleti electi eius absque ullo felle amaritudinis permanentes et Scripturarum rivulis populos imbuentes. Quae lacte sunt lotae et resident iu
Abbreviated transcription (Latin):
palliũ meũ : custodes muro¬
rũ. Et enĩ quandã eccłam
ad solũ usq demoliti sunt¬
& altaria simul cũ euan¬
głus. uł ceteris libris cano¬
nicis ignib cremauerunt.
Sacerdotib in carcere clu¬
sis. uł in metallo condẽra¬
tis : quando nec sacrifi¬
candi locus. nec baptitan¬
di lib̾tas. nee comunican¬
di ẽ. ad tributa licentia
Cũ hec omia persequen¬
cdo denegauer̃. tume quo¬
quasi quoddã palliũ abs¬
tulerunt. Adiuro uos
filie hirłm si inueneritis
dilectũ meũ. ut nuntie¬
tis ei quia a more langue¬
o. Scõs quosq coniurat
siue qui iã olim dõ coniun¬
tisunt siue qui ꝑ istas tri¬
bulationes ad ipsũ contẽta
uita mundi ꝑueniunt.
ut insinuent eccłe inhis
ꝑsecutionib constitutȩ in¬
effabilẽ cirea dm̃ dilecti¬
onẽ feruentẽ. nee instan¬

Expanded text:
pallium meum custodes muropallium meum custodes murorum. Etenim quando ecclesias ad solum usque demoliti sunt, et altaria simul cum Evangeliis vel ceteris libris canonicis ignibus cremaverunt, sacerdotibus in carcere reclusis vel in metallo condempnatis, quando nec sacrificandi locus, nec baptizandi libertas, nec communicandi est attributa licentia; cum haec omnia persequendo denegaverunt, tunc quoquasi quoddam pallium abstulerunt. Adiuro vos, filiae Hierusalem, si inveneritis dilectum meum ut nuntietis ei quia amore langueo. Sanctos quosque coniurat, sive qui iam olim Deo coniuncti sunt, sive qui per istas tribulationes ad ipsum contempta vita mundi perveniunt, ut insinuent ecclesiam in his persecutionibus constitutam ineffabili circa Deum dilectione ferventem nec in tan
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ut locutus. ẽ: Promis¬
ñones eiꝰ audiens ȩstua ui
desiderio quando beatos
eẽ. qui persẽcutionẽ pati¬
untur ꝓpt̃ iustitiã qm̃
ꝓmittente cognorii. Quȩ¬
siui & non mueni illum
uocaui. & ñ respondit mͥ
Sic in conculeationima¬
lignantiũ derelicta sum.
quan auxiliator de. eẽt. qui
ab imimicis defenderet. uł¬
sũbuenire ñ posset. Sic &
beatus iob in passione po¬
situs dixit. Clamaui ad
te : & ñ exaudistime. Sto
& non recipi esme. Im¬
mutatus es mͥ incrudelẽ.
tuȩ aduersaris m. Inue¬
nerunt me custodes : qui
circũeunt ciuitatẽ. Com¬
p̃henderunt me scłi potes¬
tates : qui quañ rẽ publicã
regere dinoseuntur. Per¬
cusserunt me : uulneraue¬
runt me: Plagis & suppli¬
ciis in corpore meo deba¬
chatisunt : & onerantes
unculis in carcerib con¬
cluserunt prolongantes
ex quisitis crucutib uitã.
neͤ mortẽ celerit̃ inferen¬
tes: ne facile abillatis pe¬
nis exui possim Tulerunt

Expanded text:
est ut locutus est. Promisest ut locutus est. Promissiones eius audiens aestuavi desiderio, quando beatos esse qui persecutionem patiuntur propter iustitiam, quoniam promittente cognovi. Quaesivi et non inveni illum, vocavi et non respondit mihi. Sic in conculcatione malignantium derelicta sum quasi auxiliator deesset et qui ab inimicis defenderet subvenire non posset, sicut et beatus Iob in passione positus dixit: Clamo ad te et non exaudis me, sto et non respicis me; immutatus es mihi in crudelem, tuae adversaris mihi. Invenerunt me custodes qui circumeunt civitatem. Comprehenderunt me saeculi potestates, qui quasi rempublicam regere dinoscuntur. Percusserunt me, vulneraverunt me. Plagis et suppliciis in corpore meo debacchati sunt, et onerantes vinculis in carceribus concluserunt, prolongantes exquisitis cruciatibus vitam nec mortem celeriter inferentes, ne facile ab illatis poenis exui possem. Tulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. quȩ michi illate sunt
exꝑmissu eiꝰ. Tactus aut̃
iste aduenientis plage in¬
telligit᷑ cruciatus : scđm
illud in iob dicente satana
ad dm̃ Alioquin tange os¬
sa & carnẽ eiꝰ : niñ in faciẽ
benedixerit tͥ. Surrexi.
ut aperirẽ dilectõ meo.
Manus meȩ. stilla uerunt
mirrã. Digiti mei : pleni
mirra probatissima Eui¬
gilans corde xp̃m confes¬
sasũ : nec deterrita sup¬
plicus corporalib: in pas¬
sionib & oꝑib meis: con¬
fessoꝵ mortificatio & intel¬
lectus apparuit In conspec¬
tu dñi mors p̃ciosa scõrum
Pessulũ ostii aperui dilecto
meo. Omĩ dubietate remo¬
ta xp̃o credidi: eũq meffa¬
bile amore dilexi& clara
uoce innationib p̃dicaui.
atq ut michi ad. ẽẽt. intri¬
bulationeb inuocaui. At
ille declinauerat. Att
transierat. In hoc quasi
declinauit atq trransiuit :
cũ me ꝑsequentib tradidit.¬
& iniquis ut in meo corpo¬
re deseuirent ipse ꝑmisit
Anima mea li quefacta

Expanded text:
rum quae mihi illatae sunt rum quae mihi illatae sunt ex permissu eius. Tactus autem iste advenientis plagae intelligitur cruciatus, secundum illud in Iob dicente Satana ad Dominum: Alioquin tange ossa, et carnem eius, nisi in faciem benedixerit tibi. Surrexi ut aperirem dilecto meo, manus meae stillaverunt myrra, digiti mei pleni myrra probatissima. Evigilans corde Christum confessa sum, nec deterrita suppliciis corporalibus in passionibus et operibus meis; confessorum mortificatio et in electis apparuit: In conspectu Domini mors pretiosa sanctorum. Pessulum ostii mei aperui dilecto meo. Omni dubietate remota, Christo credidi eumque ineffabili amore dilexi et clara voce in nationibus praedicavi, atque ut mihi adesset in tribulationibus invocavi. At ille declinaverat atque transierat. In hoc quasi declinavit atque transivit, cum me persequentibus tradidit et iniquis ut in meo corpore desaevirent ipse permisit. Anima mea liquefacta
Abbreviated transcription (Latin):
ueriãtionẽ de posui: & indu¬
tus sũ nouũ. eũ qui scđm dm̃
creatus . ẽ. Siquid etiã con¬
tagu dũ in terrenis gradi
ministros sacram̃toꝵ per
carnalib infectos uitus ñ
sine merore conspitio. Et id¬
circo quia malis quib re¬
nuntiauerã in quorũdam
p̃uaricationeꝰ e fuscatã sentio
Expoliaui me tunica mea.
quomodo induar eaꝰ laua¬
ui pedes meos. quomodo
inquinabo eos : Iugubricor
de ꝓnuntiat. tãquã aꝑtis
loquens. Nũquid condecet
ut uestib peccatoꝵ quibus
credens me exui iterum
induar & sordib quib: ab¬
luta sũ.rursũ male uiuen¬
do inquinari me patiar
Uel si oportet ut a profec¬
tu ad defectũ. uł anitore
iustitiȩ ad peccatoꝵ nigre¬
meus misit manũ suã per
foram̃ : & uenter meus in¬
tremuit ad tactũ eius.:
as transire ꝑdocuit: Et uen¬
ter m̃s conturbatus . ẽ. ad
tactũ .eiꝰ. quando inimi¬
nente ꝑsecutione infirmi¬
ores mei conturbati intre¬
inuerunt a cerbitate pęna¬

Expanded text:
ationem deposui, et induta sum novum, eum qui secundum Deum creatus est. Si quid etiam contagii dum in terrenis gradioministros sacramentorum, per carnalibus infectos vitiis non sine moerore conspicio. Et idcirco quia malis quibus renuntiaveram in quorumdam praevaricatione me fuscari persentio, poliavi me tunicam meam, quomodo induar eam? Lavi pedes meos, quomodo inquinabo eos? Ide pronuntio, tanquam apertius loquens: nunquid condecet ut vestibus peccatorum quibus credens me exui iterum induar? aut sordibus quibus abluta sum rursus male vivendo inquinari me patiar? Vel si oportet ut a profectu ad defectum, vel a nitore iustitiae ad peccatorum nigremeus misit manum suam per foramen et venter meus intremuit ad tactum eius. Mas transire perdocuit; et venter meus conturbatus est ad tactum eius, quando imminente persecutione infirmiores mei conturbati intremuerunt acerbitate poena
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait Ipsũ xp̃m non
sentire adnuntiant Prop¬
terea uox sponsȩ uelut ꝓ
talib ingenuscentis subse¬
quitur Ex poliaui metu¬
nea mea. quomodo indu¬
ar illã lauaui pedes meos:
quomodo inquinabo illos:

Expanded text:
s ait: Ipsum Christum non sincere annuntiant. Propterea vox sponsae, velut pro talibus ingemiscentis subsequitur: Spoliavi me tunica mea, quomodo induar illa? Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos?
Abbreviated transcription (Latin):
reliqua fideliũ multitudine
que iustitiȩ dulcedine deco¬
rat᷑. Ciprus cũ nardo :
Nardos & crocos fistulae
cma monũ . cũ uniuersis
lignis libani. Incorruptio
& fortitudo uirtus & mar¬
tiriũ doctrina & bonafa¬
ma repperiuntur mnuni¬
uersis popłis. baptism̃ate

Expanded text:
reliqua fidelium multitudine reliqua fidelium multitudine quae iustitiae dulcedine decoratur. Cypri cum nardo, nardus et crocus, fistula et cinamomum cum universis lignis Libani. Incorruptio et fortitudo, virtus et martyrium, doctrina et bona fama reperiuntur in universis populis bapt
Abbreviated transcription (Latin):
intantũ preminet: ut cunc¬
tas mundi suauitates ex su
scripturarũ in doc trma
tua. Mel & lac sub lingua
tua: eo quod in lacte par¬
uulos nutris. in melle di
putredines tollens. Et odor
uestim̃toꝵ tuoꝵ sic̃ odortu¬
ris. dicitur ꝑprophetã ad
es & ut ornam̃tũ noue nup¬
tȩ dispones eos. Promde ues¬
tmm̃ta eccłȩ om̃s uidelicet
scĩ prȩclari inuerbis
& operib: reddunt sũaui¬
tatẽ odoris. Ortus con¬
clusus soror mea sponsa me
A: ortus conclusus & fons
signatus : Huic sponsȩ quae
uelut ortus concluditur
iciet ut ꝑtranseat inte
om̃is in circũcisus & immun¬
dus. ł otest etiã ortus con¬
clusus & fons signatus. ip¬
sa mat̃ dm̃ica maria intel¬
ligi: que uirgo concipiens
uirgoq pariens. conclusi
orti & signati fontis inte¬
meratũ mse decus exibuit.
Emissiones tuȩ paradisus.
maloꝵ punicoꝵ cũ pomoꝵ
fructib Profectus tui: con¬
gregatio sc̃oꝵ martirum:
cũ pomorũ fructib cum

Expanded text:
in tantum praeeminet, ut cuncin tantum praeeminet, ut cunctas mundi suavitates exsupeScripturarum in doctrina tua, mel et lac sub lingua tua, eo quod in lacte parvulos nutris, in melle divccatorum putredines tollis. Et odor vestimentorum tuorum sicut odor thuris. Dicitur per prophetam ad es et ornamentum novae nuptae dispones eos. Proinde vestimenta ecclesiae, omnes videlicet sancti praeclari in verbis et operibus, reddunt suavitatem odoris. Hortus conclusus soror mea sponsa, hortus conclusus et fons signatus. Huic sponsae quae velut hortus concluditur,iciet ut pertranseat in te omnis incircumcisus et immundus. Potest etiam hortus conclusus et fons signatus ipsa mater Domini sancta Maria intelligi, quae virgo concipiens virgoque generans conclusi horti et signati fontis intemeratum in se decus exhibuit. Emissiones tuae paradisus malorum Punicorum cum pomorum fructibus. Profectus tui congregatio sanctorum martyrum; cum pomorum fructibus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
rasticor meũ soror mea.
sponsa mea: uulnerasti cor
meũ. inino oculoꝵ tuoꝵ.
& inuno erme colli tui
Uulnus istud cordis dilecti¬
o.ẽ. ingentis amoris. Itaq
millo oculo eccła xp̃o cõpla¬
cuit. qm̃ non tẽporalia sed
eterna prospexit. Sicq. etiã
muno erme colli: quȩ non
ornari uisibilib sed futuris
studuit. An forte iste unus
oculus & crinis colli. ille.ẽ.
etiã aniinã suã poneret
ꝓpt̃ eũ  Quã pulcrȩ sunt
mãmȩ tuȩ soror measpon¬
sa. Quã admirandi sunt
illi doctores qui nascentes
infide homines nutriunt.¬
& garrientiũ molestias
popłoꝵ tãquã piȩ nutrices
equo animo ꝑferunt. donec
quos spirituale lacte edu¬
cauerint. ad ꝑfectiora
perdũcant: Pulciora ube¬
ra tua umo: & odor unguen¬
toꝵ tuoꝵ suꝑ omĩa a rom̃a¬
ta : Iã & supra ubera ista
ris scilicet legis traditionẽ
atq preceptũ. Et odor
unguentoꝵ tuoꝵ suꝑ om̃ia
aromata : Distributio gr̃a
entiȩ. alii scientia. & cetera

Expanded text:
asti cor meum, soror mea sponsa, vulnerasti cor meum, in uno oculorum tuorum et in uno crine colli tui. Vulnus istud cordis dilectio est ingentis amoris: itaque in illo oculo ecclesia Christo complacuit, quo non temporalia, sed aeterna prospexit. Sicque etiam in uno crine colli, quia non ornari visibilibus, sed futuris studuit. An forte iste unus oculus et crinis colli ille est cetiam animam suam poneret propter eum. Quam pulchrae sunt mammae tuae, soror mea sponsa. Quam admirandi sunt illi doctores qui nascentes in fide homines nutriunt et garrientium carnalium molestias populorum tanquam piae nutrices aequo animo perferunt, donec quos spirituali lacte educaverint ad perfectiora perducant. Pulchriora ubera tua vino et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Iam et supra ubera ista ris scilicet legis traditionem atque praeceptum. Et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Distributio gratientiae, alii scientiae et cetera,
Abbreviated transcription (Latin):
nata : Consurgit quasi auro¬
ra : cũ spretis tenebrarum
oꝑib. caste & sobrie uiuit in
coniugatis. Pulcra ut luna :
cũ in continentib candoris
nitore resplendet. Electa
ut sol. cũ inuirginib ꝑfec¬
tionis decore refulget. Si¬
cut illa bona terra meu
angłio. quȩ suscepto semine
uerbidĩ. tricesmũ sexage¬
sĩmũ. atq centeñmũ. fruc¬
tũ produxit. Terribilis.
terribilis. que gentiũ ritus
idoloꝵq cultus sũbuertit.¬
& ipsa in fide xp̃i ꝑdurans
agentib superari ñ potuit.
ł st & meo multũ terribilis.
cũ ei in retro dat᷑ potestas

Expanded text:
nata. Consurgit quasi aurora, cum spretis tenebrarum operibus caste et sobrie vivit in coniugatis; pulchra ut luna, cum in continentibus candido nitore resplendet; electa ut sol, cum in virginibus perfectionis decore refulget, sicut illa bona terra in Evangelio, quae suscepto semine verbi Dei tricesimum, sexagesimum atque centesimum fructum produxit. Terribilis uterribilis quae gentium ritus idolorumque cultus subvertit, et ipsa in fide Christi perdurans a gentibus superari non potuit? Est et in eo multum terribilis, cum ei in Petro datur illa potestas
Abbreviated transcription (Latin):
ducandi pascha de signat.
quȩ ut sepius inculcatum. ẽ
quarta decima die mensis
primi ꝑducta aduesperã
& quinta decima luna iã
terris apparente. iuixta
edicta legis instabat. Et ait¬
Ns illis. Desiderio desidera ui hoc¬
 pascha manducare uobiscũ :¬
Santequã patiar. Desiderat
primo tipicũ pascha cũ disci¬
płis manducare. & sic pas¬
sionis suȩ mundo misteria
declarare . quatinus & anti¬
qui legalisq pasehe proba¬
tor existat. E hoc ad fue
dispentationis figurã ꝑti¬
nuisse docendo carnaliter
ultra uetet exiberi: immo
umbra transeunte. uerũ
paschȩ lum̃ aduenisse de¬
monstraret. Qđ pulcre
tẽporib iosue consũmeͬndi
manne. tẽpis & ordo pre¬
figurat. ubi seriptũ ẽ. Et fe¬
cerunt phase quarta deci¬

Expanded text:
ducandi paschae designat, quae, ut saepius inculcatum est, quarta decima die mensis primi perducta ad vesperam, et quinta decima luna jam terris apparente, juxta edicta legis instabat. Et ait illis: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum antequam patiar. Desiderat primo typicum pascha cum discipulis manducare, et sic passionis suae mundo mysteria declarare, quatenus et antiqui legalisque paschae probator existat, et hoc ad suae dispensationis figuram pertinuisse docendo, carnaliter ultra vetet exhibenti, imo, umbra transeunte, veri jam paschae lumen advenisse demonstret. Quod pulchre temporibus Josue consummandi mannae tempus et ordo praefigurat, ubi scriptum est: Et fecerunt paschae quarta deci
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ante fuissequã nasceret᷑:
quia nulli posset. ẽẽ. bene
nisi ei qui fuerit. sed simplici¬
t̃ dictũ . ẽ. multo meliꝰ. ẽẽ
non subsistere quã male
ꝓsubsistere Respondens aut̃

Expanded text:
est ante fuisse quam nasceretur, quia nulli possit esse bene, nisi ei qui fuerit, sed simpliciter dictum est, multo melius esse non subsistere, quam male subsistere. Respondens autem
Abbreviated transcription (Latin):
matheus sine dochice loquitur.
pluralẽ uidelicet numerũ ꝓsin¬
gulari ponens. Nã ioħs dut̃me
eo qđ fur fuisset. & loculos ha¬
bens ea quȩ mittebant᷑ porta¬
ret. Potest etiã intelligi qđ &
alii discipłi aut senserint hoc
Aut eis iuda dicente ꝑsuasũ sit
atq. om̃iũ uoluntatẽ matheus
& marchus etiã uerbis expres¬
serint. Sed uidas ꝓpterea di¬
xerit quia fur erat. ceteri uero
solo illo id commemorare uolu¬
isse: cuiꝰ ex hac occasione furan¬
di consuetudinẽ credidit intiman
derĩ: sed deillo potius sub nu¬
mero plurali. qui nec d̃o ac
discipłis eiꝰ fidelit̃ ad hesisse. ne¬
q. pauperũ curã habuisse ꝓba¬

Expanded text:
Matthaeus, synecdochic ῶs loquitur, pluralem, videlicet, numerum pro singulari ponens. Nam Joannes disteo quod fur fuisset, et, loculos babens, ea quae mittebantur portaret. Potest etiam intelligi quod et alii discipuli aut senserint hoc aut dixerint aut eis Iuda dicente persuasum sit adque omnium uoluntatem Mattheus et Marcus etiam uerbis expresserint, sed ludas propterea dixerit, quia fur erat, ceteri uero solo illo id commemorare uoluisse, cuius ex hac occasione furandi consuetudinem crm crediderim, sed de illo potius sub numero plurali, qui nec Domino nec discipulis ejus fideliter adhaesisse, neque pauperum curam habuisse proba
Abbreviated transcription (Latin):
bibimꝰ cũ illo : post quã resur¬
rex amortuis. Sed multo conse¬
quentius . ut sic̃ supͣ tipicũ agni
esũ. sic etiã puto pascha tipicum
neget se ultra gessurũ. donec
ostenia & manifestata resurrec¬
tionis suȩ gła. regni dĩ fides mim¬
do adueniat : ut ꝑ duo maxima
legis edicta. esũ uidelicet potũq
paschalẽ spiritalit̃ immutata
disceres omia legis sacramenta
uł iussa quȩ carnalit̃ sonare
uidebantur. Ad spiritalẽ iã nẽ
obseruantiã fuisse trans feren¬

Expanded text:
bibimus cum illo, postquam resurbibimus cum illo, postquam resurxit a mortuis . Sed multo consequentius, ut sicut supra typicum agni esum, sic etiam potum paschae typicum neget se ultra gustaturum, donec ostensa et manifestata resurrectionis suae gloria, regni Dei fides mundo adveniat. Ut per duo maxima legis edicta, esum videlicet potumque paschalem spiritaliter immutata, disceres omnia legis sacramenta, vel jussa quae carnaliter sonare videbantur, ad spiritalem jam nunc observantiam fuisse transferen
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: Non manducabo illud:
donec impleatur in regnodei.
Quantũ iosue uerbis consonat
qui ait. Nec uñ sunt ultra cibo
illo filii nr̃ł. sed comederunt
de frugib: terrȩ chanaan
illud. donee impleat᷑ in regno
dĩ. id ÷ nequaquã ultra mosa¬
icũ paseha celebrabo. donee in
eccła spiritalit̾ intellectũ cõple¬
At᷑. Ipsã ẽ. enĩ regnũdĩ: de quo
alibi discipłis ait. Regnũ deim
tra uos ẽ. In quo regno dñs ho¬
dieq uetus pascha impletũ man¬
ducat. quando ea quȩ moyses
rudi popło carnalit̃ obseruan¬
cla p̾ccepit. in m̃bris suis hoc
ẽ ipiã eccła spiritalit̾ exercet
dico enĩ uobis. qđ non bibã de
generatione uitis. donec regnũ
dĩ ueniat. ł otest quidẽ hic uer¬
siculus & simplicit᷑ accipi. quod
abhac horacene usq ad tẽpus
resurrectionis quo in regnũdĩ
erat uenturus. uinũ bibiturus
ñ. ẽẽt. ł ostea nãq illũ cibũ po¬
tũq sũpsisse testat᷑ apłs petrus.
qͥ ait. Qui manducauimꝰ &t

Expanded text:
c non manducabo illud donec impleatur in regno Dei. Quantum Josue verbis consonat, qui ait: Nec usi sunt ultra cibo illo filii Israel, sed comederunt de frugibus terrae Chanaan illud donec impleatur in regno Dei, id est, nequaquam ultra Moysaicum pascha celebrabo, donec in Ecclesia spiritaliter intellectum compleatur: Ipsa est enim regnum Dei. De quo alibi discipulis ait: Regnum Dei intra vos est . In quo regno Dominus hodieque vetus pascha impletum manducat, quando ea quae Moyses rudi populo carnaliter observanda praecepit, in membris suis, hoc est in ipsa Ecclesia spiritaliter exercetbibam de generatione vitis, donec regnum Dei veniat. Potest quidem hic versiculus et simpliciter accipi, quod ab hac hora coenae, usque ad tempus resurrectionis, quo in regno Dei erat venturus, vinum bibiturus non esset. Postea namque illum, cibum potumque sumpsisse, testatur apostolus Petrus, qui ait: Qui manducavimus et
Abbreviated transcription (Latin):
Suitis. usq indiẽ illũ cũ illud¬
S bibã nouũ in regnodĩ. Sitẽ sĩ¬
nagogã : & om̃is sparsim scrip¬
tura. & aꝑtius testat᷑ nsaias
incantico de illa cantato. Ui¬
nea inquiens dñi sabaoth do¬
mus inrł ẽ. De qua nimirum
uinea dñs multo tẽpore bibebat.
quãuis plurib: ramis mama¬
ritudinẽ uitis alienȩ conuersis
quia tã & si multis in illa plebe
exorbitantib a recto fidei iti¬
nere. non defuere plurimito¬
to legis tẽpore quoꝵ piis cogi¬
tationib sũmisq uirtutib delec¬
taretur ds̃. Uerũ passom
carne dño ac resurgente a
mortuis. tẽpꝰ fuit ut legalis
illa & figuralis obseruatio
cessaret. atq ea que scđm lit¬
terã gerebant᷑ in spiritalẽ trans¬
lata sensũ. melius in nouotes¬

Expanded text:
lum, cum illud bibam novum in regno Dei. Vitem sinagogam, et omnis sparsim Scriptura, et apertius testatur Isaias in cantico de illa cantato: Vinea, inquiens, Domini Sabaoth, domus Israel est . De qua nimirum vinea Dominus multo tempore bibebat, quamvis pluribus ramis in amaritudinem vitis alienae conversis, quia tametsi multis in illa plebe exorbitantibus a recto fidei itinere, non defuere plurimi toto legis tempore, quorum piis cogitationibus summisque virtutibus delectaretur Deus. Verum passo in carne Domino ac resurgente a mortuis, tempus fuit ut legalis illa, et figuralis observatio cessaret, atque ea quae secundum litteram gerebantur, in spiritualem translata sensum, melius in novo tes
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s. ait łã non bibã de genimi¬
ne uitis: usq indiẽ illũ cũ illud
bibã norũ in regnodĩ. Aesiaꝑ¬
te dicat. Non ultra carnali¬
b synagoge cerimonus delec¬
tabor: in quib etiã ista pascha¬
lis agni sacra locũ tenuere p̃¬
cipuũ. Aderit enĩ tẽpus meȩ
resurrectionis: aderit dies ille
cũ ipse in regno dĩ positus. id÷
gła uitȩ immortalis sublimat.
de salute eiusdẽ popłi fonte gr̃e
sp̃alis regenerati nouo uobiscũ
gaudio ꝑfungar. Manduca

Expanded text:
ait: Jam non bibam de genimine vitis, usque in diem illum, cum illud bibam novum in regno Dei, ac si aperte dicat: Non ultra carnalibus Synagogae caeremoniis delectabor, in quibus etiam ista paschalis agni sacra locum tenuere praecipuum. Aderit enim tempus meae resurrectionis, aderit dies ille cum ipse in regno Dei positus, id est, gloria vitae immortalis sublimatus, de salute ejusdem populi fonte gratiae spiritalis regenerati novo vobiscum gaudio perfundar. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ni illi. ꝑ quẽ filius hominis tra¬
det᷑. Nec primo. nec scđo. cor¬
reptus aꝑditione retrahit pe¬
dẽ: sed patientia dm̃ nutrit
impudentiã suã & thesauritat
sibi irã in die ire. Pȩnã p̃dicit
ut quẽ pudor ñ uicerat. cor¬
rigant denuntiata supplicia
Sed & hodie quoq & insempi¬
ternũ. ue illi homini qͥ ad m̃s&
dñi malignus accedit: qui mn¬
sidiis m̃te conditis. qui p̃cordi¬
is aliquo scelere pollutis. mis¬
terioꝵ xẽi oblationib sacro¬
sc̃is participare ñ metuit. Et
ille enĩ in exẽplũ udȩ filiũ
hominis tradit ñ quidẽ iu¬
deis peccatorib sed tam̃ pecca¬
torib menbris uidelicet sius.
quib: illud inestimabile & in¬
uiolabile dominici corporis
ac sangumnis sacram̃tũ teme¬
rare p̃sumit. Ille dnĩm uendit
qui eiꝰ timore atq a more ne¬
glecto. terrena ꝓ illo & ca¬
duca mmo etiã criminosa
diligere & curare conuinci¬

Expanded text:
ni illi, per quem Filius hominis tradetur . Nec primo nec secundo correptus a proditione retrahit pedem, sed patientia Domini nutrit impudentiam suam, et thesaurizat sibi iram in die irae . Poenam praedicit, ut quem pudor non vicerat, corrigant denuntiata supplicia. Sed et hodie quoque, et in sempiternum vae illi homini, qui ad mensam Domini malignus accedit, qui insidiis mente conditis, qui praecordiis aliquo scelere pollutis mysteriorum Christi oblationibus sacrosanctis participare non metuit. Et ille enim in exemplum Judae Filium hominis tradit, non quidem Judaeis peccatoribus, sed tamen peccatoribus membris, videlicet, suis, quibus illud inaestimabile et inviolabile dominici corporis ac sanguinis sacramentum temerare praesumit. Ille Deum vendit, qui, ejus timore atque amore neglecto, terrena pro illo et caduca, imo etiam criminosa diligere et curare convinci
Abbreviated transcription (Latin):
rauit dñs & non penitebit
eũ tues sac̃dos inȩterrũ scđm
ordinẽ melchisedee ł rangit
aut̃ ipse panẽ quẽ discipłis por¬
rigit : ut ostendat corporis
sui fractionẽ non absq sua
sponte ac ꝓcuratione uenturã.
sed nic̃ alibi dicit potestatẽ se
habe ponendi animã suã . & po¬
testatẽ se hab̾e iterũ sum̃dieã.
Quẽ uidelicet panẽ. certiquoq
gr̃a sã cram̃ti priusquã fran¬
geret benedix̃ : quia naturã
humanã quã passurus assũpsit.
ipsẽ una cũ patre & sp̃ũ sc̃o gr̃a
diumȩ uirtutis impleuit. Bene¬
dixit panẽ & fregit quia hominẽ
assũptũ ita morti sublere dig¬
natus . ẽ ut ei diuinȩ immortalitatii

Expanded text:
tebit eum, Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Frangit autem ipse panem, quem discipulis porrigit, ut ostendat corporis sui fractionem non absque sua sponte ac procuratione venturam; sed, sicut alibi dicit, potestatem se habere ponendi animam suam, et potestatem se habere iterum sumendi eam . Quem, videlicet, panem certi quoque gratia sacramenti, priusquam frangeret benedixit, quia naturam humanam quam passurus assumpsit, ipse una cum Patre et Spiritu sancto gratia divinae virtutis implevit. Benedixit panem et fregit, quia hominem assumptum ita morti subdere dignatus est, ut ei divinae immortalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Qui intinguit manũ mecũ
inparapside. Hic me tradet.
Omira dm̃ potentia: Primũ
dixerat imus ex uob mȩ tra¬
det: ꝑseuerat ꝓditor inma¬
lo Manifestius arguit Eta¬
m̃ nom̃ proprie non designat:
Iudas ceteris contristatis &
retrahentib: manũ. & inter¬
dicentib cibos ori suo teme¬
ritate & impudentia qua
ꝓditurus  etiã manũ cũ
magistro mittit i parapside.
ut audatia bonã conscientiã

Expanded text:
Qui intingit mecum manum in paropside hic me tradet. O mira Domini potentia? Primum dixerat: Unus ex vobis me tradet. Perseverat proditor in malo: manifestius arguit, et tamen nomen proprie non designat. Judas caeteris contristatis ac retrahentibus manum, et interdicentibus cibos ori suo, temeritate et impudentia qua roditurus erat, etiam manum cum magistro mittit in paropsidem, ut audacia bonam con
Abbreviated transcription (Latin):
ad celestia ꝓmissa paulatim
ꝓuocans obseruare non cessat.
donec tẽpore p̃fixo desidera¬
tũ pascha cũ discipłis mandu¬
cans. ita demũ mane illucescen¬
te mundissima sui cordis &
sangumis misteria mcrucis
altari consecrata quañ at mĩa
terrȩ rȩꝓmissionis imbuendis
fidelib auferat ñ dico uob¬
ISquia unus ur̃m me traditu
sione p̃dixerat. & de ꝓditore
p̃dicit : dans locũ pęnitentiȩ̨
ut cũ intellexisset sciri cogita¬
tiones suas & occulta consilia :
peniteret eũ factisui. Et tam̃
non designat specialit̃: ne mani¬
feste coarg.tus impudentior
fieret: Mittit crim̃ in numero:
ut agat conscius penitentiã. Cũ¬

Expanded text:
ad coelestia promissa paulatim ad coelestia promissa paulatim provocans, observare non cessat: donec tempore praefixo desideratum Pascha cum discipulis suis manducans, ita demum mane illucescente, mundissima sui corporis et sanguinis mysteria in crucis altari consecrata quasi azyma terrae repromissionis imbuendis fidelibus afferat. Et iteruis quia unus ex vobis me tradet, sione praedixerat, et de proditore praedicit, dans locum poenitentiae, ut cum intellexisset sciri cogitationes suas et occulta consilia, poeniteret eum facti sui. Et tamen non designat specialiter, ne manifeste coargutus impudentior fieret. Mittit crimen in numero, ut agat conscius poenitentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ suũ ẽẽ. fadetur. uerbu ẽ
nutritoriũ animarũ. Uerbũ
dedõ uerbo ꝓcedens & panis
de pane cȩlest̾i. qui positus.ẽ.
suꝑm̃sam de qua scriptũ ẽ Pre¬
parasti in conspectu meo m̃sa
aduersus eos qui tribulant me.
Et potus iste quẽ ds̃ uerbũ san¬
guinẽ suũ fatetur. uerbũ est
potans & mebrians preclare
ratio uitis uerȩ quȩ dicit.
ł go sũ uitis uera. Et ẽ. san¬
guis uue illius quȩ missam
torcular passionis ꝓtulit
potũ hunc : sicut & panis . ẽ.
uerbũ xp̃i factũ detritico il¬
lo qđ cadens i terrã multũ
reddidit fructũ. Nonenim
panẽ illũ usibilẽ quẽ tenebat
in manib: corpus suũ dicebat
ds̃ uerbũ. sed uerbũ in euius
misterio fuerat panis ille fran¬
gendus. Nec potũ illũ unibi¬
lẽ sanguinẽ suũ dicebat. sed
uerbũ in cuiꝰ misterio potus
ille fuerat effundendus. Non
caro dĩ uerbũ aut sanguis
quid aliud potest. ẽẽ. nisi uer¬
bũ qđ nutrit. & uerbũ qđ le¬

Expanded text:
corpus suum esse fatetur, verum est nutritorium animae; Verbum de Deo Verbo procedens et panis de pani coelesti, qui positus est super mensam, de qua scriptum est : Praeparasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me. Et potus iste, quem Deus Verbum sanguinem suum fatetur, Verbum est potans et inebrians praeclare ratio vitis verae, quae dicit: Ego sum vitis vera . Et est sanguis uvae illius, quae missa in torcular passionis protulit potum hunc. Sic et panis est verbum Christi factum de tritico illo, quod cadens multum reddit fructum. Non enim panem illum visibilem, quem tenebat in manibus, corpus suum dicebat Deus Verbum, sed verbum in cujus mysterio fuerat panis ille frangendus. Nec potum illum visibilem sanguinem suum dicebat, sed verbum, in cujus mysterio fuerat potus ille fundendus. Nam corpus Dei Verbi aut sanguis, quid aliud potest esse, nisi verbum quod nutrit, et verbum quod lae
Abbreviated transcription (Latin):
paschȩ sacram̃ta transire Nẽ
in honorẽ tanti tãq terribilis
sacramti placuisse magutris
eccłȩ pͥmo nos dñicȩ passionis
participatione muniri pͥmo spi¬
ritalib epulis interiꝰ exteriusq
sacrari: ac deinde terrenis da¬
pib corpus & uilib escis refici.
runt ex illo om̃s. Cũ appropin¬
tatis sũscipit. Et qui nichil lig¬
nũ pasñoni exhibuit. bumiliter
m ꝑcussione benedicit. Ut hinc
ui de licet ostendat quid unus¬
quisq inflagello culpe sue
facere debeat : s̃ ipse equanimi¬
t̃ flagella culpe portat alienȩ
Ut hinc ostendat quid incor¬
reptione faciat subditus. sim
flagello pontus patrigr̃as a¬
ẽ. calix noui testam̃ti msan¬
gume meo: ad distinctionẽ
ueteris testam̃ti respicit. quod
hircoꝵ & inituloꝵ. ẽ sanguine
dedicatũ dicente int̾ asꝑgen¬
dũ laegis latore. Hic sanguis¬
ad uos ds̃. Necesse ẽ. enĩ exẽ¬
plaria quidẽ cȩlestiũ hismim¬

Expanded text:
Paschae sacramenta transire. Nunc Paschae sacramenta transire. Nunc in honore tanti tamque terribilis sacramenti placuisse magistris Ecclesiae, primo nos Dominicae passionis participatione muniri, primo spiritualibus epulis interius exteriusque sacrari, ac deinde terrenis dapibus, corpus et vilibus escis refici. Tunc ite ex eo omnes. Cum appropintatis suscipit, et qui nil dignum percussione exhibuit, humiliter in percussione benedicit, ut hinc videlicet ostendat quid unusquisque in flagello culpae propriae facere debeat, si ipse aequanimiter flagella culpae portat alienae, ut hinc ostendat quid in correptione faciat subditus, si in flagello positus Patri gratias aest calix novum testamentum in sanguine meo, ad distinctionem veteris Testamenti respicit, quod hircorum et vitulorum est sanguine dedicatum, dicente inter aspergendum legislatore: Hic est sanguisad vos Deus . Necesse est enim exemplaria quidem coelestiu
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat. Similit̾ & calicẽ post¬
quĩa cenauit dicens. Hic est¬
Ic calix nouũ testam̃tũ in
ꝓsangume meo qui pro uobis
sit plena sententia. Similiter
& calicẽ post quã cenauit: deđ
eis. Quia gͦ panis corpus con¬
firmat uinũ uͦ sangumẽ oꝑa¬
tur mcarne : hic adcorpus
portet : uinũ h̃ici calicis aqͣ
miscetur: Attestante enĩ ioħe:
aquȩ popłi sunt. Et neq a quã
solã. neq solũ uinũ: nic̃ nec gra¬
nũ frum̃ti solũ sine aquȩ admix¬
tione & confectione in panẽ
cuiquã licet offerre. ne talis
uidelicet oblatio quasi caput
amenbris secernendũ. eẽ. sĩgni¬
dẽptionis amore pati potuisse.
uł nos sine xp̃i pasnone salua¬
ri ac patrofferre posse confin¬
gat. Qđ s̃ quẽ mouet qđ cena¬
tis saluator apłis suũ corpus ac
sanguinẽ tradiderit quare nos
uniuersalis eccłȩ consuetudime
ieumi doceamur eadẽ sacram̃¬
cenatos cõmuicasse apłos. quia
necesse erat pascha illud tipicũ
antea cõsũmari & sic adueri

Expanded text:
calicem, postquam coenavit, dicens: Hic est calix novum testamentum in sanguine meo, quod pro vobis sit plena sententia: Similiter et calicem, postquam coenavit, dedit eis. Quia ergo panis cfirmat, vinum vero sanguinem operatur in carne, hic ad corpus portet, vinum Dominici sanguinis aqua miscetur; attestante enim Joanne, aquae populi sunt. Et neque aquam solam, neque solum vinum, sicut granum frumenti solum sine aquae admistione et confectione in panem cuiquam licet offerre: ne talis videlicet oblatio, quasi caput a medemptionis amore pati potuisse, vel nos sine Christi passione salvari ac Patri offerri posse confingat. Quod si quem movet, cum coenatis Salvator apostolis suum corpus ac sanguinem tradiderit, quare nos universalis Ecclesiae consuetudine jejuni doceamur eadem sacramecoenatos communicasse apostolos, quia neceantea consummari, et sic ad veri
Abbreviated transcription (Latin):
cha Cenaculũ magnũ lex spi¬
ritalis . ẽ: quȩ de angustiis lite¬
re egrediens insublimi loco.
recipit saluatorẽ. Nã qui ad¬
huc occidentẽ litterã seruaue¬
rit. qui non aliud mnagnͦ quã
pecus intellexerit: iste nmirũ
mimis pascha facit. quia sp̃s¬
dere necdũ didicit. At qui aquȩ
baiulũ hoc ẽ gr̃ẽ preconem
onẽ preparat. quia cuncta
uł pasche sacram̃ta ł cetera
legis decreta de eo scripta in

Expanded text:
cha. Coenaculum magnum, lex spiritualis est, quae de angustiis litterae egrediens, in sublimi loco recipit Salvatorem. Nam qui adhuc occidentem litteram servaverit, qui non aliud in agno quam pecus intelin imis pascha facit, quia majesdere necdum didicit. At qui aquae bajulum, hoc est gratiae praeconem onem praeparat: quia cuncta vel paschae sacramenta, vel caetera legis decreta esse sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
suo ioħs. quia cũ intmxissẽt
dñs panẽ. dedit iude simori
scariothis: & post bucellã tunc
introiuit in illũ sathanas. Sed
non .ẽ. contrariũ lucȩ qui eum
&̾ ante bucellã a sathana inua¬
sũ iã. ẽẽ. cõmemorat: quia quẽ
nunc intrauit ut deciperet. pꝰ¬
modũ intrauit ut sibi iã tradi¬
tũ plemꝰ possideret. Nunc in¬
trauit ut quañ adhuc alienũ
tẽptaret tunc ut quasi ꝓpͥũ
ad quȩcũq uellet agenda no¬
xia traheret. Infelix iudas¬
damnũ qđ exeffussione unguen¬
ti se fecisse credebat: uult ma¬
gistri p̃cio cõpensare. Hec certã
postulat sumã ut saltĩ lucrosa
uideret᷑ ꝓditio. sed quaĩ uile
tradens mancipiũ. in potesta¬
te ementiũ posuit quantũ uel¬
lent dare. Quod aut̃ dix̃ abut
adsumos sac̃ dotes ut proderet
eũ illis: ostendit eũ ñ a princi¬

Expanded text:
 intinxisset Dominus panem, dedit Judae Simonis Iscariotis, et post buccellam, tunc introivit in illum Satanas. Sed non est contrarium Lucae, qui eum et ante buccellam a Satana invasum jam esse commemorat, quia quem nunc intravit ut deciperet, postmodum intravit ut sibi jam traditum plenius possideret. Nunc intravit, ut quasi adhuc alienum tentaret, tunc ut quasi proprium ad quaecunque vellet agenda noxia traheret. Et a, quod ex effusione unguenti se fecisse credebat, vult magistri pretio compensare. Nec certe jam postulat summam, ut saltem lucrosa videretur priditio, sed quasi vile tradens mancipium, in potestate eminentium posuit, quantum vellent dare. Quod autem dixit: « Abiit ad summos sacerdotes, ut proderet eum illis, » ostendit eum non a princi
Abbreviated transcription (Latin):
domiciliũ : non habemꝰ tab̃na¬
culũ. Audiant quib. ȩdificanda¬
rũ domoꝵ cura. ẽ. & ambitio¬
sarũ porticuũ cogitat᷑ instruc¬
tio quos p̃cios rũ marmorũ
pompa & distineta auro laque¬
&̾ ideirco eũ discipłi int̾rogarit
Obi ius paremus tibi mandu¬
care pascha: At iħs dixit.
Ite in ciuitatẽ ad quendam

Expanded text:
domicilium, non habemus tabernaculum. Audiant quibus aedificandarum domorum cura est, et ambitiosarum porticuum cogitatur instructio. Quos pretiosorum marmorum pompa et distincta auro laqueEt idcirco eum discipuli interrogant: Ubi vis paremus tibi manducare pascha ? At Jesus dixit: Ite in civitatem ad quemdam,
Abbreviated transcription (Latin):
sustinuit. Ceteriaut̃ qui non
erant ꝓdituri dicunt. Nuqͥd
ego sũ dñe : Iste quippe qui
ꝓditurus erat. non dñm sed
magistrũ uocat : quasi excu¬
sationẽ habeat si dño denega¬
to faltĩ magistrũ prodide¬
Irit. Cenantib aut̃ eis accepit
iħs panẽ. & benedix̃. ac fregit
 Accipite & comedite. hoc est
Scorpus meũ. Post quã typicũ
pascha fuerat impletũ & ag¬
ni carnes cũ apł is comederat.
assupsit panẽ qui confortat
cor hominis & aduerũ pas¬
chȩ transgredit᷑ sacram̃tũ
ut qͦmͦ mn p̃figuratione ei mel¬

Expanded text:
s signum. Caeteri enim qui non erant prodituri dicunt: Nunquid ego sum, Domine? Iste quippe qui proditurus erat non Dominum, sed magistrum vocat, quasi excusationem habeat, si Domino denegato, saltem magistrum prodiderit. Coenantibus autem eis, accepit Jesus panem et benedixit, ac fregit  Accipite et comedite, hoc est corpus meum; postquam typicum pascha fuerat impletum, et agni carnes cum apostolis comederat, assumit panem, qui confortat cor hominis, et ad verum paschae transgreditur sacramentum, ut, quomodo in praefiguratione ejus Mel
Abbreviated transcription (Latin):
quartũ decimũ primi mensis
appellat : quando ferm̃to ab¬
iecto. pascha id ÷ agnus occidi
consueuerat ad uesꝑam. Qđ¬
exponens apłs ait Et enĩ pas¬
cha nr̃m immolatus ẽ xp̃s.
Hoc & enĩ pascha tune neces¬
se erat occidi hoc .ẽ. paterno
consilio ac definitione santitũ
Quilicet die sequenti. hoc.ẽ.
quinta decima sit luna cruci¬
fixus : hac tam̃ nocte qua ag¬
nus immolabat᷑ & carnis fan¬
gumisq suis discipłis tradidit
misteria celebranda & auide¬
is tentus ac ligatꝰ ipsius im¬
molationis hoc ẽ. passionis suȩ

Expanded text:
quartam decimam primi mensis appellat, quando, fermento abjecto, pascha, id est, agnus, occidi consueverat ad vesperam, exponens Apostolus ait: Etenim pascha nostrum immolatus est Christus . Hoc etenim Pascha tunc necesse erat occidi, hoc est paterno consilio ac definitione sancitum. Qui licet die sequente, hoc est, quinta decima sit luna crucifixus, hac tamen nocte qua agnus immolabatur, et carnis sanguinisque suis discipulis tradidit mysteria celebranda, et a Judaeis tentus ac ligatus ipsius immolationis, hoc est, passionis suae,
Abbreviated transcription (Latin):
Itis uobiscũ: me aut̃ non semper
habetis Alia oborit᷑ questio qua¬
re iħs post resurrectionẽ dixe¬
rit ad discipłos ecce ego uobiscũ
sũ usq ad consũmationẽ mundi:
& nunc loquit᷑. me aut̃ non sẽꝑ
habetis. Sed mͥ uidet᷑ in hoc loco
dep̃sentia dicere corporali: qu a
nequaquã cũ eis ita futurus erat
post resurrectionẽ quomodo
nunc in om̃i conuictu & fami¬
liaritate. Cuiꝰ rei memor apłs:
ait. Et si noueramus ił m xp̃or

Expanded text:
is benefacere, me autem non semper habebitis. Alia oboritur quaestio, quare Jesus post resurrectionem dixerit ad discipulos: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem mundi , et nunc loquitur: Me autem non semper habebitis. Sed mihi videtur in hoc loco de praesentia dicere corporali, quia nequaquam cum eis ita futurus sit post resurrectionem, quomodo nunc in omni convictu et familiaritate. Cujus rei memor Apostolus ait: Etsi noveramus Jesum Chr
Abbreviated transcription (Latin):
inprimis putauit latere qua¬
ñ hominẽ. quid post quã ui¬
dit conscientiã suã posita in¬
rant undecĩ apłi qđ nichil
tale contra dñm cogitarent.
sed plus credunt magistro
quã sibi. Et tim̃tes fragilita¬
tẽ suã: tristes in terrogant de
peccato. cuius conscientiã. non

Expanded text:
e putabat latere quasi hominem. Sed miser postquam vidit conscientiam suam larant undecim apostoli, quod nihil tale contra Dominum cogitarent: sed plus credunt magistro, quam sibi: pertimescentes fragilitatem suam, tristes interrogant de peccato, cujus conscientiam non
Abbreviated transcription (Latin):
homo laguenã aquȩ baiulans
Inditiũ quidẽ p̃scientię diuini¬
tatis. ẽ: qđ cũ discipłis loquens
quid alibi futurũ sit nouit.
ł ulchre aut̃ paraturis pas
ostendatur huiꝰ paschȩ miste¬
riũ ꝑ ablutionẽ ꝑfectã mun¬
di tõtius. eẽ. celebrandũ: a qua
quippe lauacrũ gr̃ȩ: la gueria
fragilitatẽ designat eoꝵ per
quos eadẽ erat gr̃a mundo
ministranda. Unde aiunt
Habemꝰ aut̃ thesaurũ istum
inuasis fictilib: Parant ergo
tipicus delimine ac postibus
cruor auferat᷑ & ad tollenda
crimina uiuifici fontis baptis¬
ma consecretur. Consulte aut̃
sunt pret̃missa uocabula: ut
om̃ib pascha celebrare uolenti¬
b hoc .ẽ. xẽi sacram̃tis imbui.
xp̃m suę m̃tis hospitio susciꝑe

Expanded text:
homo lagenam aquae bajulans. Indicium quidem praesciae divinitatis est, quia cum discipulis loquens quid alibi futurum sit novit. Pulchre autem paraturis pascostendatur hujus paschae mysterium pro ablutione perfecta mundi totius esse celebrandum. Aqua quippe lavacrum gratiae, lagena fragilitatem designat eorum, per quos eadem erat gratia mundo ministranda. Unde aiunt: Habemus autem thesaurum istum in vasis fictilibus . Parant ergo typicus de limine ac postibus cruor auferatur, et ad tollenda mundi crimina vivifici fontis baptisma consecretsunt praetermissa vocabula, ut omnibus verum pascha celebrare volentibus, hoc est Christi sacramentis imbui, eumque suae mentis hospitio suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa enĩ quȩ facta sunt:
tura docet quȩ dic̃. Qui ma¬
net inȩternũ: creauit omia
simul. In quib om̃ib etiã i¬
fernalis ille ignis eternus
de quo dñs dicit. Ite mignẽ
ȩternũ. quẽ parauit pater
m̃s diabolo & angłis eiꝰ. Simul
factus fuisse miiie dubita¬
tur. In eo enĩ qđ dic̃ creauit
om̃ia simul niehil non simul¬
factũ in om̃ib creaturis
quaquã adhuc innocenti
penã dñs preparasset. si ñ
illius delictũ p̃paratã penã
p̃cessisset. Sed hoc etiã facit

Expanded text:
omnia enim quae facta sunt somnia enim quae facta sunt stura docet, quae dicit: Qui vivit in aeternum, creavit omnia simul . In quibus omnibus etiam infernalis ille ignis aeternus, de quo Dominus dicit: Ite in ignem aeternum, quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus 600 simul factus fuisse minime dubitatur. In eo enim quod dicit, creavit omnia simul, nihil non factum in omnibus creaturis quaquam enim adhuc innocenti poenam Dominus praeparasset, si non illius delictum praeparatam poenam praecessisset. Sed et hoc etiam si
Abbreviated transcription (Latin):
no. ẽẽt positus generandi
officio destinatus ciboꝵ q.
esui deputatus. immutatio¬
nẽ in meliorẽ sublimiorẽ¬
q & spiritalẽ uitã sine mor¬
te reciperet. Si quãdiu m
bac conuersatione positus
eẽt: in mandati custodia ho¬
mo ꝑmaneret. Clementia
gͦ ceditoris ad illũ statũ
ad que peccans adhuc non
uenerat. ꝑ passionẽ dñi re¬
uocat᷑. Quẽsinde cecidisset
sic̃ angłs nũquã iterũ reuo¬
caret : qm̃ non adillũ gra¬
dũ uł ordinẽ unde primus
homo ceciderat. sed ad aliũ
sublimiorẽ quẽ sperauit restitutio¬
tui fiet. dicente dno crunt
sic̃ angłi dĩ incęlo. Scilicet
qui non sic̃ homines in para¬
diso. In illa er̃ immortali¬
tate quȩ generande proli.
&̾ ciboꝵ esui deputata ꝓtẽpo¬
re . ẽ quãuis redẽpti hommes
redire ñ potuerunt. sed post
mortẽ resurgentes spiritali¬
moriendo angłicȩ felicitatis
consortes erunt. Tẽpus uero
diabolicȩ transgressionis sĩ

Expanded text:
no positus, generandi no positus, generandi officio destinatus, ciborumque esui deputatus, immutationem meliorem, sublimioremque, et spiritualem vitam sine morte reciperet, si quandiu in hac conversatione positus esset, in mandati custodia homo permaneret 6. Clementia ergo Conditoris ad illum statum ad quem peccans adhuc non pervenerat per passionem Domini revocatur, quem, si inde cecidisset, sicut angelus, nunquam iterum revocaret, quoniam non ad illum gradum, vel ordinem, unde primus homo ceciderat, sed ad alium sublimiorem, quem speravit, restitutio fiet, dicente Domino: Erunt, sicut angeli in coelo . Scilicet, quia non sicut homines in paradiso; in illam enim mortalitatem, quae generandae proli et ciborum esui deputata pro tempore est, quamvis redempti, homines redire non poterunt; sed post mortem resurgentes spiritualimoriendo, angelicae felicitatis consortes erunt. 7. Tempus vero diabolicae transgressionis si r