comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
occidentis nõie totum orbem uolu¬
it significare: ꝑ quem futura erat
debitis filium hõis uenientem in
nubib Conuenient̃ enim etiam nũc
fulgur nominauit qd maxime de¬
atq manifesta consequenter disciplos
admonet atq om̃s fideles et qui in
eum credere uoluerunt de tismaticis
et heticis ne credant. Unum qd̃q eñi
cisia. et unaqueq heresis aut loẽ
suũ ht in orbe t̾rarum partem aliqͣ.
tenens. aut occultis atq obscuris
conuenticulis currositate hominũ
decipit. quoꝰ ꝑtinet ad id quod ait
si quis uob̾ dixerit ecce hic ẽ. xp̃e aut
illic qd significat terrarum partes
et ꝓuintiarum. aut inpenetrabilib
aut in derserto qd significat occulta
et occulta contienticula heticorum.
qd gͣ dit̃ aboriente in occidente ꝑuen¬
turum aduentum suum contra illos ua¬
let qui ꝑtrarum particulas nominant᷑
et dicunt apud se ẽẽ. xp̃m. Quod autem
ait sicut fulgur contra eos ualet qui octul¬

Expanded text:
occidentis nomine totum orbem voluit significare, per quem futura erat debitis Filium hominis venientem in nubibus . Convenienter enim Ecclesiam nunc fulgur nominavit, quod maxime atque manifesta, consequenter discipulos admonet, atque omnes fideles, et qui in eum credere voluerint, ne schismaticis atque haereticis credant. Unumquodque enim schisma, et unaquaeque haeresis, aut locum suum habet in orbe terrarum, partem aliquam tenens; aut obscuris atque occultis conventiculis curiositatem hominum decipit. Quo pertinet quod ait, Si quis vobis dixerit, Ecce hic est Christus, aut illic, quod significat terrarum partes et provinciarum: aut in penetralibus, aut in deserto, quod significat obscura et occulta conventicula haereticorum. Quod ergo dixit, ab oriente in occidentem perventurum adventum suum, contra illos valet qui per terrarum particulas nominantur, et dicunt apud se esse Christum. Quod autem ait, Sicut fulgur, contra illos valet, qui occul
Abbreviated transcription (Latin):
ex earum gñe quȩ apocriphȩ nominã¬
tur qd̃ non sit contra catholicam fi¬
dem s huic loco mͥ minꝰ congruere
iuisa ẽ considanti. om̃s huiꝰ similitu¬
dinis partes. de qua tñ expositione
temere nichil audeo iudicare. ne for¬
te non eiꝰ inconuenientia mͥ angusti¬
as faceret: s mea tarditas eam conue¬
mentiam non inuenerit. Quid aũt
mͥ uideatur non absurde hoc loco
accipi quantum potero breuiter
consũmatione scłi int̃ multa quȩ
loquutus ẽ hoc quoq dix. Tunc si¬
mile estimabitur regnum celoꝵ decẽ
pades suas etuenerunt obuiam
sponso. Quinq aũt excis erant fatuȩ
et .uͫ. prudentes. S quinq fatuȩ ac¬
ceptis lampadib suis non sunpse

Expanded text:
ex earum genere quae apocryphae nominanex earum genere quae apocryphae nominantur, non quod sit contra catholicam fidem; sed huic loco mihi minus congruere visa est, consideranti omnes hujus simulitudinis partes. De qua tamen expositione temere nihil audeo judicare, ne forte non ejus inconvenientia mihi angustias fecerit, sed mea tarditas in ea convenientiam non invenerit. Quid autem mihi videatur non absurde hoc loco accipi, quantum potero breviter consummatione saeculi, inter multa alia quae locutus est, hoc quoque dixit: Tunc simile aestimabitur regnum coelorum decem pades suas, et venerunt obviam sponso. Quinque autem ex eis erant fatuae, et quinque prudentes. Sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis, non sumpse
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ scriptum ẽ temptat uos dñs deus
ur ut sciat si diligitis eũ. non enim
sic hic dictum ẽ quasi nesciat ds̃:
s ut ipsi sciant quantum in dñi di¬
lectione ꝓfecerint. quod nͥ temptationi¬
bus que accidunt non plene ab omnib
agnoscitur et ipsum temptat ꝓ eo po¬
situm ẽ qd̾ temtari sinit. sic et eũ dicit᷑
noscit. fic̃ dictum ẽ nescio uos. aut ꝓ
eo qd̾ utilit̾ nescientes facit qd̾ scire in¬
utile ẽ. Ideo bñ accipitur et qd̾ dictum
ẽ solum scire patrem. sic dictum ẽẽ. qr
fecit filium scire. Et qd̾ dictum ẽ nescire
filiũ. sic dictum ẽẽ quia facit nescire
homines idẽ non eis ꝓdẽ. qd̾ inutilit̃
scirent. De aecem uginbus¬
nter ꝑabolas adeo dictas solet queren¬
tes multũ erercere ista quȩ de decem
uirginib posita ẽ et multi quid̃ hinc
multa senserunt que non sunt pret
fidem: s quomͦ partib eius omnib
conueniat expositio id elaborandũ
ẽ. legietiam in quadam scriptura

Expanded text:
sicut scriptum est, Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligatis eum . Non enim sic dictum est hoc, quasi nesciat Deus: sed ut ipsi sciant quantum in Domini dilectione profecerint; quod, nisi tentationibus quae accidunt, non plene ab hominibus agnoscitur. Et ipsum Tentat, pro eo positum est, quod tentari sinit. Sic et cum diciturnoscit, sicut dictum est, Nescio vos : aut pro eo quod utiliter nescientes facit, quod scire inutile est. Ideo bene accipitur, id quod dictum est, solum scire Patrem, si dictum esse quia facit Filium scire: et quod dictum est, nescire Filium, sic dictum esse quia facit nescire homines, id est, non prodit eis quod inutiliter IX. De decem virginibusparabolas a Domino dictas solet quaerentes multum exercere ista, quae de decem virginibus posita est. Et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sunt praeter fidem: sed quomodo partibus omnibus ejus conveniat expositio, id elaborandum est. Legi etiam in quadam scriptura,
Abbreviated transcription (Latin):
ille respondens ait. Am̃dico uobis: ns¬
cio uos. Uigilate gͦ: quia nescitis au
neq horam. Decem utiq uirgimi
quod quinq admittuntur. quins
ercluduntur. bonorum ac malorim
discretionem significat. Quappt siur¬
ginitatis nom̃ honorabile ẽ. cur eroe¬
tis exclusisq cominune ẽ: Uemde qͥd
sibi uult numerus in utraq parte
quinarius: Quidquid aũt signits
oleum mirum uidetur. quodia¬
entes petentib non communieat.
cum et iniuidere fas non sit easqus
ita ꝑfectȩ sunt ut ab sposo recipuant᷑:
quo nomine nullo dubitante qĩ
habent p̾scribente illa sententia eusd
dñi dicentis. Omni poscenti te tribue.
Quidẽ aũt quod poss clando non sus¬
ficere utrisq: Hȩc maxime augent
questionis difficultatem. quamqͣn
et cetera diligent consid̾ata. ut omll
in unam rationem concurrant: i
chilq in una parte dicatur qd̃ im¬
pediat aliam. magna cautio ẽ ad¬
hibenda ẽ. Uidetur itaq mͥ quins
uirgines significare. quinq ꝓitdol

Expanded text:
At ille respondens ait: Amen dico vobis, nescio vos. Vigilate ergo, quia nescitis diem, neque horam . Decem utique virginum quod quinque admittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. Quapropter si virginitatis nomen honorabile est, cur receptis exclusisque commune est? Deinde quid sibi vult numerus in utraque parte quinarius? Quid autem significat oleum, mirum videtur. Item quod sapientes petentibus non communicant: cum et invidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut a sponso recipiantur, quo nomine nullo dubitante Domihabent, praescribente illa sententia ejusdem Domini dicentis, Omni poscenti te, tribue . Quid est autem quod possit dando non sufficere utrisque? Haec maxime augent quaestionis difficultatem: quanquam et caetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationhilque una parte dicatur, quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videtur itaque mihi quinque uirgines significare quinquepertitam
Abbreviated transcription (Latin):
gregare filios tuos siẽ gallina cnge¬
gat filios suos sub alas suas et no¬
liusti. hoc gn̾s animantis magnum
affectum infilios ht̃ itaut eorum
infirintate affecta et ipsa infirmeᷤt
et qd̾ dificiliꝰ in ceteris animantibilt
iuuenies alis sius filios ꝓtegens cont
miluũ pugnat: sic etiam mat̾ uera
sapientia dei ꝑcarnis susceptionem
infirmitatem nrãm. ⁊ resistit diabꝰ¬
lo nec nos rapiat: in qua defensionl
qd isla adu̾sus miluum conatur affectu
hec adu̾sus diabolum ꝑfecit potestate.
Nuod dñs dix orate ne fiat fuga xxxix¬
ur̃a hreme uel sabbato id ẽ ne impe¬
dim̃to aliquo detineamini quia et
hxeme imbrib uel frigore et sabb̾o
in quo ꝓficisci non licebat imꝑpdieba¬
tur quis abitinere: uel aliud ne in
tristicia aut leticia rerum tꝑ̃alium
quis inueniatur die illa . xl.¬

Expanded text:
ngregare filios tuos, sicut gallina congrengregare filios tuos, sicut gallina congregat filios suos sub alas, et noluisti? hoc genus animantis magnum affectum in filios habet, ita ut eorum infirmitate affecta et ipsa infirmetur; et quod dfificilius in caeteris animantibus invenies, alis suis filios protegens, contra milvum pugnet: sic etiam mater nostra Sapientia Dei, per carnis susceptionem infirmitatem nostram, et resistit diabolo, ne nos rapiat. In qua defensione, quod illa adversus milvum conatur affectu, haec adversus diabolum perficit potestate.uod Dominus dixit, Orate ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato, id est, ne impedimento aliquo detineamini: quia et hieme, imbribuin quo proficisci non licebat, impediebatur quis ab itinere; uel aliud, ne in tristitia aut laetitia rerum temporalium quis inueniatur a die illa. CL
Abbreviated transcription (Latin):
maiꝰ enim ẽ aurum an templum qd̾
scĩficat aurum: et item dix̃ quid eñ
maiꝰ ẽ donũ analtare qd̾ scĩficat do¬
num: intelligendum templum et
altare ipsum rp̃m. aurum et clonũ
laudes et sacrificia p̃cum quȩ in eo
ꝑeum offerimꝰ: non enĩ ille ꝑ hȩc.
s ista ꝑ illum scĩficantur .xxx ui
ad: id qd̃ dix̃ decimare ulis mimitar
queq. camelum gliitientes referar
ad id qd̾ dixit p̃teritis grauiora leis
miscd̃iam et iuditium et fidem ut
iste sit sensus minima obseruantis
maxuna ꝯtempnitis. Ex hac enim
ꝑu̾sitate etiam ind̾ eis accidit quops¬
sunt hec ꝑallegoriam refferri. ut qͥ¬
nitterent baraban. quia iudelice
ipse non soluerat sabbatum qdͥis¬
na diligentia carnaliter obseruabit.
fidem que illi maxima cõtẽpnebam:
nam ⁊ culicis nomine non absurae
figurat᷑ seditiosus homicida ꝙ hoc
animal et strependo inquietat eũ
guine delectatur: et cameli nomis
ꝓpt̃ humilitatem se ad subeundahi¬
nera magnitudine fubicientem con¬

Expanded text:
majus est, aurum, an templum quod sanctificat aurum? et item dixit, Quid enim majus est, donum, an altare quod sanctificat donum? intelligendum templum et altare ipsum Christum; aurum et donum, laudes et sacrificia precum, quae in eo per eum offerimus. Non enim ille per haec, sed ista per illum sanctificantur. XXXV. ad id quod dixit, decimare illos minuta quaeque. Camelum glutientes, refertur ad id quod dixit, Praeteritis graviora Legis; misericordiam, et judicium, et fidem: ut iste sit sensus, Minima observatis, maxima contemnitis. Ex hac enim perversitate etiam illud eis accidit, quo possunt haec per allegoriam referri, ut dimitterent Barabbam , quia videlicet ipse non solveret sabbatum, quod magna diligentia carnalfidem, quae illi maxime contemnebant. Nam et culicis nomine non absurde figuratur seditiosus homicida; quia hoc animal et strependo inquietat, et sanguine delectatur: et cameli nomine propter humiliantem se ad subeunda onera magnitudinem, intelligitur con
Abbreviated transcription (Latin):
pulsando. quousq consuetudinẽ
desidioꝵ carnalium q̃ tanꝗͣ. turba
ostrepit cogitationi eoꝵ. qͥ lucemue¬
ritatis et̾ne uicde conantur. uel ipãm
hominũ carnaliũ turbam studia
spirutualia impedientem. fortissi¬
ina intentione suparent Itaq au¬
diens qui ait petenti dabitur. ⁊
querens inueniet et pulsanti aꝑiet᷑.
uenientes ad se ipsos scilicet ardore
stans eos tangit ati illuminat. Nã
eñi sic̃ illa dispensatio tempalis ita
etiam u̾bi et̾nitas transit. quȩ unise¬

Expanded text:
o atque pulsando, quousque consuetudinem o atque pulsando, quousque consuetudinem desideriorum carnalium, quae tanquam turba obstrepit cogitationi lucem veritatis aeternae videre conanti, vel ipsam hominum carnalium turbam studia spiritualia impedientem, fortissima intentione superarent. Itaque audiens Jesus qui ait, Patenti dabitur et quaerens inveniet, et pulsanti aperietur , venientes ad se, ipso scilicet desiderstans eos tangit, atque illuminat. Non enim sicut illa dispensatio temporalis, ita etiam Verbi aeternitas transit, quae in se
Abbreviated transcription (Latin):
xit in ore duoꝵ uel triũ testiũ stabit
omne u̾bũ. Ut eñi neq uulgaretur
qd̾ dicebat. neq careret humani testi¬
monii firmitate pautiorib qͣm du¬
ob dicere non potuit: uel ad saera¬
m̃tum caritatis ostendendum. mi¬
nus eñi qm̃ int̾ duos caritas ẽẽ non
potest. Erat autem ille non neccessita¬
te debiti ꝓpt̃ peccatum suum: sed
adsoluencda nr̃a peccata caritate pas
in eum pplĩ et g̃s̃. Duo aũt ceci secdẽ¬
tes iurta uiã. significant de utroq
ppło quoscdam iam coherentes ꝑfidẽ
dispensatione temꝑali scd̃m quam
.xp̃c uia ẽ. Desid̾antes illuminari. icͥ
est aliquid de u̾bi et̾nitate intelli¬
gere. qd̃ transeunte ihu impetrare
cupiebant: id ẽ ꝑmeritum fidei quo
eredit᷑ filiꝰ dei ⁊ nat᷑ hõ et passus ꝓpt̃
nos. ꝑ hanc eñi dispensationem
quasi transit iħc qr talis attio tem¬
poralis ẽ. Oportet aũt ut tm̃ clama¬
rent donee resistentis sͥ turbe trepi¬

Expanded text:
xit, In ore duorum vel trium testium stabit xit, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Ut enim neque vulgaretur quod dicebat, neque careret humani testimonii firmitate, paucioribus quam duobus dicere non potuit. Vel ad sacramentum charitatis ostendendum: minus enim quam inter duos charitas esse non potest. Erat autem ille non necessitate debiti propter peccatum suum, sed ad solvenda nostra peccata charitate passin eum populi et gentes. Duo autem caeci sedentes juxta viam, significant de utroque populo quosdam jam cohaerentes per fidem dispensationi temporali, secundum quam et desiderantes illuminari, id est, aliquid de Verbi aeternitate intelligere, quod transeunte Jesu impetrare cupiebant, id est, per meritum fidei qua creditur Filius Dei et natus homo et passus propter nos. Per hanc enim dispensationem quasi transit Jesus, quia talis actio temporalis est. Oportebat autem ut tantum clamarent, donec resistentis sibi turbae strepi
Abbreviated transcription (Latin):
pondere suo deducat ad intentum
eum uenumclari et uxoremaus e¬
filios et seruos et omnia quȩ harecte
et reddi. Intelligendum ẽ decem pei¬
torum legis eum fuisse debitorem:
et ꝓ cupiditate atq oꝑibus sius tal¬
quam urorem et filios penas solu̾e
debuisse quod ẽ p̃tium eius pͥrcui
enum uenditi supplitium dampnua¬
ti intelligitur. Quod dirit nolur
ignoscere cõseruo suo s abiit et mi¬
sit eum in carcerem et cetera Intell¬
gendum tenuit contra eum hins
animum habitisse ut supplitia il¬
ferre illi uellet. Conserui autem qui
narrauerunt dño quȩ fiebant po¬
test intelligi eçcłia. quȩ et illum sol¬
uit et illum ligat. xxuni. Qd̾ dicit
cdei. et discipuli dicunt quis potest
saluus fieri. Cum pauci sunt di¬
uites in comparatione multitudi¬
nis pauꝑm. intelligendum quod
om̃s quitalia cupiunt in eorum
numero aberi ammaduerterint. xxuiii
lis refert. ad confirmandum in pꝰ¬
terum testionium fecit: quia di¬

Expanded text:
pondere suo deducat ad interitumpondere suo deducat ad interitumeum venumdari, et uxorem ejus, et filios, et omnia quae habebat, et reddi: intelligendum est decem praeceptorum Legis eum fuisse debitorem; et pro cupiditate atque operibus suis, tanquam uxore et filiis, poenas solvere debuisse, quod est penim venditi, supplicium damnati intelligitur. Quod dixit: Noluit ignoscere conservo suo, sed abiit et misit eum in carcerem, etc., intelligendum: Tenuit contra eum hunc animum, ut supplicia illi vellet. Conservi autem qui narraverunt Domino quae fiebant, potest intelligi Ecclesia, quae et illum solvit, et illum ligat. XXVI. Ib. XIX, 2Dei; et discipuli dicunt, Quis potest salvus fieri? cum pauci sint divites in comparatione multitudinis pauperum: intelligendum quod omnes qui talia cupiunt, in eorum numero haberi animadverterint. XXVII. passurum refert, ad confirmandum in posterum testimonium fecit: quia di
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine passionis xp̃i in primo
aduentu indulgentia peccatorum
cdatur. et mane hodie tempestas. ni¬
bet enim cum tristicia celum. id est
nostis. signa aũt temporum non
potestis. Signa aũt dirit de aduẽ¬
tu suo uel passione cui simile ẽ ro¬
seum cȩlum uesꝑe. Et item de tribu¬
latione ante aduentum suum fu¬
turum.cui simile ẽ mane roseum
quos ꝑsequutio antixp̃i conturba¬
uerit: uel ut ipse restituat morien¬
carnis. Item qd̾ dicunt discipuli
quare nos non potiumꝰ eicere eũ.
ne illis mitacula facientibus extol¬
lerentur in suꝑbiam. amomis¬
sinapis granum. elationem t̾ien
ẽ curare ut transiret. xxu
no filii regni illiꝰ sub quo sunt ai
quales uult ẽẽ discipulos suos hi
non optemꝑando uel et contrauem¬
encdo sicut de alexandro erario ꝓpso
dicit. expedit ei ut mola asinana sis¬
pendatur in eollo eius et p̃cipitet
in ꝓfundum maris. id est congint
ei ut cupiditas rerum tempalum
cui stulti et ceci colligantur eumci

Expanded text:
sanguinem passionis Christi in primo adventu indulgentia peccatorum datur. Et mane: Hodie tempestas, rubet enim cum tristitia coelum, signifnostis, signa autem temporum non potestis. Signa temporum dixit de adventu suo, vel passione, cui simile est roseum coelum vespere; et item de tribulatione ante adtura, cui simile est mane roseum quos persecutio Antichristi conturbaverit; vel ut ipse restituat moriencarnis. Item quod dicunt discipuli, Quare nos non potuimus ejicere eum? ne illis miraculis faciendis extollerentur in superbiam, admonisinapis granum, elationem terrenam, est, curare ut transiret. XXIIno filii regni illius sub quo sunt omnia quales vult esse discipulos suos, non obtemperando, vel etiam contraveniendo, sicut de Alexandro aerario Apostolus dicit ; expedit ei ut mola asinaria suspendatur collo ejus, et praecipitetur in profundum maris: id est, congruit ei cupiditas rerum temporalium, cui stulti et caeci colligantur, eum devinctum
Abbreviated transcription (Latin):
mam pacem ierłm celestis uenturi
sumꝰ quotendit quisquis recte cre¬
dit in xp̃m: ꝓpterea sedicit turba
illam reficere dñs ne deficrant
in uia. ista enim dispenfatio qua
nobis dñs temꝑaliter et uisibilit
in homine apparere dignatus ẽ et
apłica auctoritate quasi paucoꝵ
piscium sapore coniuncto. hec gͦ
clispensatio quid aliud agit nisi
ut ad palmam suꝑnȩ uocationis
se dicit comp̃hendisse regnum dĩ
s ea quȩ retro sunt oblitus in ea quȩ
ante sunt extentus. scdm intenti¬
onem inquit sequor ad palmam
suꝑne uocatiomis. uerumtamen
in id ad qd̾ ꝑuenimꝰ in eo ambulemꝰ:
quia tercio clie adherentes. et ab illo
pasti non deficiemus inuia et iam
hie saue ꝑueniri ad commedendi
finem non potuit s relicte sunt
ꝓpt̾ mulieres et pueros. s tñ reliquiş¬

Expanded text:
mam pacem Jerusalem coelestis venturi mam pacem Jerusalem coelestis venturi sumus, quo tendit quisquis recte credit in Christum; propterea se dicit turbam illam reficere Dominus, ne deficiant in via. Ista enim dispensatio, qua nobis Dominus temporaliter et visibiliter in homine apparere dignatus est, eapostolica auctoritate quasi paucorum piscium sapore conjuncto: haec ergo dispensatio quid aliud agit, nisi ut ad palmam supernae vocationis se dicit comprehendisse regnum Dei, Sed ea quae retro sunt oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor, inquit, ad palmam supernae vocationis. Verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus ; quia tertio die Domino adhaerentes et ab illo pasti, non deficiemus in via. 8. Etiam hic sane perveniri ad comedendi finem non potuit, sed relictae sunt propter mulieres et pueros. Sed tamen s
Abbreviated transcription (Latin):
populus pasceretur: hic tñ non in
feno discumbitur s interra: ibi
enim celsitudo xp̃i ꝓpt̾ carnales
homines et ierłm terrena carna¬
lispe et desiderio tegitur: hic au̾t
remota cupiditate carnali con¬
uiuas noui testam̃ti spei ꝑma-¬
uentis firmam̃tum tanquam
ipsius montis soliditas nullo
feno interposito continebat.
care uidetur. et cum dominus
dicit de his quos quinq panib
pasturus erat non opꝰ habenti ire
s date illis manducare. sub his
enim uerbis figuraliter tanqũã
custodiendi detinentur. cum
hoc admonuissent discipuli. ut
dimitteret eos ieunos. huius uͦ
turbȩ quȩ ad un panes ꝑtinet
ultro misereri se clicit: quod ĩã
tertius dies eẽt ex quo ei ieiuni
adhesissent. in toto enim scło ge¬
neris humani tercium tempus
est quo fidei xp̃iane gr̃a data ẽ
primum ẽ ante legem. scdm sub lege.
t̃cium sub gratia: et qm̃ quartum
adhucrestat quando ad plenissi-¬

Expanded text:
populus pasceretur; hic tamen non in populus pasceretur; hic tamen non in feno discumbitur, sed in terra. Ibi enim celsitudo Christi propter carnales homines et Jerusalem terrenam carnali spe et desiderio tegitur: hic autem remota omni cupiditate carnali, convivas Novi Testamenti, spei permanentis firmamentum, tanquam ipsius montis soliditas, nullo feno interposito continebat. care videtur et Dominus, cum dicit de his quos quinque panibus pasturus erat, Non opus habent ire; sed date illis vos manducare . Sub his autem verbis figuraliter tanquam custodiendi detinentur, cum hoc admonuissent discipuli, ut dimitteret eos. Hujus vero turbae, quae ad septem panes pertinet, ultro se misereri dixit, quod jam tertius dies esset, ex quo ei jejuni haesissent. In toto enim saeculo generis humani tertium tempus est, quo fidei christianae gratia data est. Primum est ante Legem, secundum sub Lege, tertium sub Gratia. Et quoniam quartum adhuc restat, quo ad plenissi
Abbreviated transcription (Latin):
tates et mores mulierum et puerte
nominibus figurata sunt. Infirm
ẽ enim serus mulierum ad actione
et facilis ad lusum pueritia. Quod
autem lusi pueri tam simile est qͥͣn
idola colere. quando et apłs aciha
retulit hoc genus suꝑstitionis ĩ
ait. neq idolis seruiamus quemi¬
modum quidam eorum sicut sits¬
tum ẽ. sedit populus manducare
missa dei ꝑuenirent non umate
ꝑseuerantes temptauerunt domi¬
num: pueris autem qui sederins
manducare et bibere et exurrȩien
ludere non solum autem ibi sed
etiam in populo noui testam̃ti qui
non curant occurr̾e in uirum ꝑfe¬
tum. uel infirmitate uirium uel
mentis leuitate mulieribus et pil¬
ris conparandi sunt. Nam illis do
nsar ideo neq in uetere neq in no¬
uo testamento tales admittuntur
ad numerum. s siuie ibi.uͦ. milia. siue
hic quatuormilia exceptis mmilierib
et pariuilis fuisse dicuntur. Quã¬
assidue inscripturis mons appella¬
tur congruenter in monte uterq

Expanded text:
mitatis et erroris, mulierum et puerorum nominibus figurata sunt. Infirmus est enim sexus mulierum ad actiones, et facilis ad lusum pueritia. Quid autem lusui puerili tam simile est quam idola colere? quando et Apostolus ad hoc retulit hoc genus superstitionis, cum ait, neque idolis serviamus quemadmodum quidam eorum, sicut scriptum est: Sedit populus manducare promissa Dei pervenirent, non viriliter perseverantes tentaverunt Deum: pueris autem, qui sederunt manducare et bibere, et surrexerunt ludere. Non solum autem ibi, sed etiam in populo Novi Testamenti qui non perdurant occurrere in virum perfectum , vel infirmitate virium, vel mentis levitate, mulieribus et pueris comparandi sunt. Nam illis dic. Et ideo neque in Vetere, neque in Novo Testamento tales admittuntur ad numerum; sed sive ibi quinque millia, sive hic quatuor millia, exceptis mulieribus et pueris fuisse dicuntur . 6. Quamristum, qui assidue in Scripturis mons appellatur, ut congruenter in monte uterque
Abbreviated transcription (Latin):
ti tolle te nactate inmare de suꝑbra
dix̃ q̃ ad scłares ꝑtinet. Noc sibi ser¬
uus dei clicere debet ut eã a fe repel¬
lat quia ipsi non congruit: uel qd̃
ẽ. ablatus ẽ aiuideis. ut in g̃s tanqͣ.
in mare porro iaceret᷑rrn Qd̾ dñs¬
dic̃ et qui cecid̾it suꝑ lapidem istum
confringetur. suꝑ quem cecid̾it conte¬
ret eũ dehis dicit qd eadunt suꝑ eiumm
qui illum mͦi cõtempnunt uel iniurus
affitiunt. ideo nõdum penitꝰ intereũt
s tñ confringunt᷑ ⁊ nũc non recte am¬
bulant. Suꝑ quos aũt cadit uenier

Expanded text:
 Tolle et jacta te in mare, de superbia dixit quae ad saeculares pertinet: hoc sibi servus Dei dicere debet, ut eam a se repellat, quia ipsi non congruit. Vel quodest , ablatus est a Judaeis, ut in Gentes tanquam in mare porro jaceretur. iderit super lapidem istum confringetur: super quem vero ceciderit, conteret eum: de his dicit quod cadent super eum, qui illum modo contemnunt, vel injuriis afficiunt; ideo nondum penitus interereunt, sed tamen confringuntur, ut non recte ambulent: super quos autem cadit, veniet
Abbreviated transcription (Latin):
le ẽ regnum celorum hõi regi qui fec̃
nuptias filio suo. nuptias dix̃ ubum
incarnatum quia in ipso hõie fuscep¬
to eccłia deo copulata ẽ. Quod dix̃ tau¬
rimei et altilia occisa sunt. tauros
dix̃ pͥncipes plebium: altilia uͦ omĩa
tium quia ex omnib illis ad nupti¬
as uenerunt idẽ xp̃o crediderunt¬
fuerunt apd̾nos. unͫ. fr̃s et unꝰ accep¬
sterilit̃ transier̃t xxxiu Q d̾ dñs dix̃¬

Expanded text:
le est regnum coelorum homini regi qui fecit nuptias filio suo; nuptias dixit Verbum incarnatum, quia in ipso homine suscepto Ecclesia Deo copulata est. Quod dixit, Tauri mei et altilia occisa sunt: tauros dixit principes plebium; altilia vero, omnia tium; quia ex omnibus illis ad nuptias venerunt, id est, Christo credideruntFuerunt apud nos septem fratres, et unus accepsteriliter transierunt. XXXIII. Ib. X
Abbreviated transcription (Latin):
nis et inueniet fidem suã supt̾rã
significauit quidem ineitremo cõ¬
uii relinqui posse et desenescas suas
uerauerit usq infinem. hic saluus
recipiat. et latitudine cordis quȩ ipsam
ꝑseuerantiam in sportis uidetur sig¬
nificare contineat.xxn Quod dĩx

Expanded text:
nis inveniet fidem super terram? significavit quidem in extremo convivii relinqui posse et deseri escas suas: veraverit usque in finem, hic salvus recipiat, et latitudine cordis, quae ipsam perseverantiam in sportis videtur significare, contineat. LXII.
Abbreviated transcription (Latin):
manifestari incipiat. s tanquam
in utero idẽ nondum tam eiudenter
ut ad om̃s sicut in luce manifestũ ẽ.¬
se fateantur quod futurum credimꝰ
scd̃o aduentu dñi quo in claritate
uenturus. ẽ cuiꝰ aduentus p̾crrsor.
sꝑatur helx.as. sicut huiꝰ ioħs fuit. ⁊
ideo dicitur adño. Helyas iamuenit
et multa ei homines fecerunt et si sci¬
re uultis ipse est ioħ̃s baptista qui
uentiuus ẽ. quia in eodem spũ e
ineadem uirtute et tanqͣ. p̃cedemi.
p̾conis offitio et hic iamuenit et ile
uenturus ẽ Propterea et istum io

Expanded text:
manifestari incipiat: sed tanquam manifestari incipiat: sed tanquam in utero, id est, nondum tam evidenter, ut omnes sicut in luce manifestam esse fateantur; quod futurum credimus secundo adventu Domini, quo in claritate venturus est; cujus adventus praecursor speratur Elias, sicut hujus Joannes fuit. Et ideo dicitur a Domino: Elias jam venit, et multa ei homines fecerunt; et si vultis scire, ipse est Joannes Baptista, qui venturus est . Quia in eodem spiritu et in eadem virtute, tanquam praecedentis praeconis officio et hic jam venit, et ille venturus est. Prop
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cum aseragenario anno senec¬
tus dicatur incipere. et possit huma¬
na natiuitas usq ad centum uig̃iti
annos ꝑuentre manifestum ẽ. solam
senectam posse tam langam ẽẽ. qm
om̃s ȩtates ceterȩ priores. Etas igitur
ultima gm̃s humani quȩ incipit.
adñi aduentu usq insinem scłi.
quib gn̾ationib computetur in¬
certum ẽ. Et hoc utiliter latere dñs
tanꝗͣ furem in nocte ẽẽ uenturũ.
S tñ sexta ȩtate uisitatum ẽẽ gnͣs
humanum humili dñi aduentu
suꝑiꝰ distincts gn̾ationib edocetur
Qua iuisitatione incipit manifesta¬
ioħ̾s gestabat ut supra dictum ẽ
ideo ex senib parentib nascitur.
tanqͣ. senescente scło prophetia illa
innotescere inciprat. Et quinq m̃¬
sib se occultat mater eius sicur-
scriptum ẽ. Ocultauit se elisabeht
m̃sib quinq. Sexto aũt m̃se uisi¬
tatur amaria matre dm̃i. et exulta¬
uit infans in utero tanquam pri¬
mo aduentu domini quo in humi-¬

Expanded text:
Nam cum a sexagesimo anno senecNam cum a sexagesimo anno senectus dicatur incipere, et possit humana vita usque ad centum viginti annos pervenire, manifestum est solam senectutem posse tam longam esse, quam omnes aetates caeterae priores sunt. Aetas igitur ultima generis humani, quae incipit a Domini adventu, usque in finem saeculi, quibus generationibus computetur incertum est: et hoc utiliter Deus voluit tanquam furem in nocte esse venturum . 3. Sed tamen sexta aetate visitatum esse genus humanum humili Domini adventu, superius distinctis generationibus edocetur. Qua visitatione incoepit manifestaannes gestabat, ut supra dictum est, ideo ex senibus parentibus nascitur, tanquam senescente saeculo prophetia illa innotescere incipiat; et quinque mensibus se occultat mater ejus, sicut scriptum est, Occultabat se Elisabeth mensibus quinque. Sexto autem mense visitatur a Maria matre Domini; et exsultat infans in utero, tanquam primo adventu Domini quo in humi
Abbreviated transcription (Latin):
ne fulciri. Nam et actio temeraria ẽ
sine cogitatione et sine actione igna¬
ua cognitio. S pͥma uita hominis
cui nulla administratio creditur
recte quinq sensib corpis dedita ẽ:
qui sunt uisus. auditus. olfatus. gu¬
stus et tactus. Et ideo duȩ pͥmȩ eta¬
tes gñis humani. denis gn̾ationib
diffimuntur: tanq infantia et pue¬
ritia. Quinario geminato que gn̾atio
utroq sexu ꝓpagatur. Sunt gͦ gn̾a¬
tiones decem ab adam usq ad noe.
et inde usq ad abraham aliȩ decem
quas duas ȩtates infantiam et pu¬
eritiam gn̾is humani ẽẽ diximus
Adolescentia uͦ et iuuentus et graui¬
tas inde ab abraham usq addauid.
et inde usq ad transmigrationem
babilomȩ. et inde usq ad aduentũ
dñi quatuordenis gn̾ationib figu¬
rantur. septenario geminato ad e¬
amdem rationem utriꝰq serus cum
cognitio addita fuerit. Senectus
autem solet etiam tm tenere tempis
quantum relique omnes etates.

Expanded text:
ne fulciri. Nam et actio temeraria est ne fulciri. Nam et actio temeraria est sine cognitione, et sine actione ignava cognitio. Sed prima vita hominis, cui nulla administratio recte creditur, quinque sensibus corporis dedita est; qui sunt visus, auditus, olfactus, gustus, tactus. Et ideo duae primae aetates generis humani denis generationibus definiuntur, tanquam infantia et pueritia; quinario scilicet geminato, quoniam generatio utroque sexu propagatur. Sunt ergo generationes decem ab Adam usque ad Noe, et inde usque ad Abraham aliae decem; quas duas aetates infantiam et pueritiam generis humani esse diximus. Adolescentia vero et juventus et gravitas, id est, ab Abraham usque ad David, et inde usque ad transmigrationem in Babyloniam, et inde usque ad adventum Domini, quatuor denis generationibus figurantur; septenario geminato ad eamdem generationem utriusque sexus, cum cognitio addita fuerit. Senectus autem solet etiam tantum tenere temporis, quantum reliquae omnes aetates.
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm in quos finis scłoꝵ aduenit.
tus serta ȩtate signatur qua dñs
uenit. Sunt enim etates ser etiam in
uno homine infantia. pueritia ado¬
lescentia uiuentus grauitas et senec¬
tus. Bruma itaq gñis humani etas.
ab adam usq ad noe. Scd̾a a noe usq¬
ad abraham. Qui articuli euicdentis¬
simi sunt et notissimi. Tercia ab abra¬
am usq ad dd̃. Sic enim maths erĩa¬
glista partitur. Quarta add̾ uso ad
transmigrationem in babiloniam.
Quinta a transmigratione inbabi¬
loniam usq ad aduentum dñi. Ser¬
ła ab aduentu dñi usq ad finem scli
sꝑanda ẽ. quia ext̾ior homo tanq̃m¬
senectute corrumpitur. qui etiam
uetus dicitur et interior renouatur
de die indiem. Inde requies sempi¬
terna ẽ quȩ significatur sabbato
Nuic rei congruit quod homoserta
die factus ẽ ad imaginem et simili¬
tudinem dei. Nemo autem ignorat
hominum uitam iam aliquidmi¬
ministrantem cognitione et actio¬

Expanded text:
nos, in quos finis saeculorum devenit . nos, in quos finis saeculorum devenit . is, sexta aetate signatur, qua Dominus venit. Sunt enim aetates sex etiam in uno homine; infantia, pueritia, adolescentia, juventus, gravitas, et senectus. Prima itaque generis humani aetas est ab Adam usque ad Noe. Secunda, a Noe ad Abraham: qui articuli sunt evidentissimi et notissimi. Tertia, ab Abraham usque ad David: sic enim Matthaeus evangelista partitur . Quarta. a David usque ad transmigrationem in Babyloniam. Quinta, a transmigratione in Babyloniam usque ad adventum Domini. Sexta, ab adventu Domini usque in finem saeculi speranda esenectute corrumpitur, qui etiam vetus dicitur, et interior renovatur de die in diem. Inde requies sempiterna est, quae significatur SabbatoHuic rei congruit quod homo sexto die factus est ad imaginem et similitudinem Dei . Nemo autem ignorat hominum vitam jam aliquid administrantem, cognitione et actio
Abbreviated transcription (Latin):
quem uenturum ab exordio gñis hu¬
mani cecinerat incipit minui. atti
inde crescere p̃dicatio regni dei. Et
ideo baptirauit ioħs in penitentia
finitur enim uerus uita usq ad pe¬
nitentiam atq incle crescit noua
m̃ti ꝓpħia non silere colligitur. ab
his qui pie querunt et ad hȩc inus¬
tiganda diuinitus adiuuantur
maxime tñ illis euidentiorib itũ
figuris apparet qd̃ abel iustus a fr̃e
int̃ficituir et dñs aiudeis quod archa
noe tanquam in diluuio scłi eccłia
gubnatitr: qd̾ y.saac immolandus
ducttur et aries ꝓ illo insentib tanꝙͣ
crucifirus agnoscitur: quod in du¬
ob abtahȩ filiis uno de ancilla alt̾o
de sibera duo testam̃ta intelliguntur:
qd̾ duo populi in geminis esau et
honoratur sicut dominus iudeis
pse quentib apud gẽtes clarificatus
est. longum ẽ singula cominemora
re cum ita congludat apłs et dicat
hec aut omnia infigura contingebãt
eis scripta sunt au̾it ad correptionem

Expanded text:
quem venturum ab exordio generis huquem venturum ab exordio generis humani cecinerat, incipit minui, atque inde crescere praedicatio regni Dei. Et ideo baptizavit Joannes in poenitentiam : finitur enim vetus vita usque ad poenitentiam, atque inde incipit novatia non silere colligitur ab eis qui pie quaerunt, et ad haec investiganda divinitus adjuvantur. Maxime tamen illis evidentioribus rerum figuris apparet: quod Abel justus a fratre interficitur , et Dominus a Judaeis: quod arca Noe, tanquam in diluvio saeculi Ecclesia gubernatur : quod Isaac immolandus Deo ducitur, et aries pro illo in sentibus tanquam crucifixus agnoscitur : quod in duobus Abrahae filiis, uno de ancilla, altero de libera, duo Testamenta intelliguntur : quod duo populi in geminis, Esau schonoratur ; sicut Dominus Judaeis persequentibus, apud Gentes clarificatus est. Longum est commemorare singula, cum ita concludat Apostolus et dicat: Haec autem in figura contingebant eis; scripta sunt autem propter
Abbreviated transcription (Latin):
se declarat. uerbum aũt non solum
id quod ꝑ u̾bum declaratur sed
etiam se ipsum declarat.i¬
oħs baptista. confidata scriptura
quȩ de illo in euanglio legitur:
multis ꝓbabilib arͣfum̃tis nonab¬
surde creditur ꝓphetiȩ gestare pso¬
nam. Et eo maxime quod de illodĩs
dicit. plusq ꝓpħ̾a. Hic siquid toa
ꝓphetiȩ que ab xȩxordio gñis huna¬
ni usq ad aduentum dm̃ de dña
facta ẽ imaginem gestat. Est ait
augetur p̃dicatio ꝑ uniu̾sum osbi
terrarum: ab ipso dñi aduentu.
Propħia aũt minuitur post qu̾a
id quod p̾numtiabat aduenit.
Itaq dñs dicit lexet ꝓpħȩ usq acdͥ
ioħm baptistam. ab hinc regnum
dei p̾dicatur. Et ioħs ip̃e. Illum in¬
quit oportet crescere: me autem mi¬
nui. quod et diebus quib natisunt
et mortib quib passi sunt figuiatũ
ẽ. Nascitur namq ioħs ex quodies i¬
cipit minui: nascitur dñs ex quodi¬
es incipit crescere. Capite ille minui¬
stituta digito ostendit p̃sentem:

Expanded text:
 declarat; uerbum autem non solum id quod per uerbum declaratur, sed etiam se ipsum declarat.s Baptista, considerata scriptura quae de illo in Evangelio legitur, multis probabilibus documentis non absurde creditur prophetiae gestare personam, et eo maxime quod de illo Dominus dicit, Plus quam propheta . Hic siquidem totius prophetiae, quae ab exordio generis humani usque ad adventum Domini de Domino facta est, imaginem gestat. Est auteaugetur praedicatio per universum orbem terrarum ab ipso Domini adventu: prophetia autem minuitur postquam id quod praenuntiabat advenit. Itaque Dominus dicit: Lex et Prophetae usque ad Joannem Baptistam; abhinc regnum Dei praedicatur . Et Joannes ipse: Illum, inquit, oportet crescere, me autem minui . Quod et diebus quibus nati sunt, et mortibus quibus passi sunt, figuratum est. Nascitur namque Joannes ex quo dies incipiunt minui: nascitur Dominus ex quo dies incipiunt crescere. Capite ille minui in Joanne constituta digito ostendit praesentem,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥetate constitutos ut possent parẽ¬
tibus suis. hoc dicere cum hoc clixis¬
sent negabant pharisei reos ẽẽ. si
parentib sius non p̾starent honore.¬
cabitur: idẽ carnalium cupidi¬
tas scd̃m quam fentientes offende¬
bantur de pretermissis rerum signis
ueletiam traditionibus suis et p̃cepta
uitȩ non curabunt qui ea cupidita¬
te animum purgant. xUiiii
liam cananee mulieris non ueniẽs
ad domos eorum saluat. significat
g̃s ad quas non uenit saluas fore
ꝑuerbum suum. Quod ipsis rogan¬
tib filii sanantur intelligenda est
eccliȩ ꝑsona quȩ sibi ẽ et mater et
filii. nam simul ormnes quibus cõ¬
stat eccłia mater dicitur. singuli
autem id est ipsi filii apellantur.
cecos qui non intelligunt etiam¬
si optemperent iubentib. surcdos
qui non optemꝑant etiam si intel¬
ligunt: claudos qui p̃cepta non in¬

Expanded text:
ergo aetate constitutos, ut possent parenergo aetate constitutos, ut possent parentibus suis hoc dicere, cum hoc dixissent, negabant Pharisaei reos esse, si parentibus suis non praestarent honorecabitur: id est, carnalis cupiditas, secundum quam sentientes offendebantur de praetermissis rerum signis, vel etiam traditionibus suis; et praecepta vitae non curabant, quae a cupiditate animum purgant. XVIII. liam Chananaeae mulieris non veniens ad domos eorum, salvat; significat Gentes, ad quas non venit, salvas fore per verbum suum. Quod ipsis rogantibus filii sanantur, intelligenda est Ecclesiae persona, quae sibi est et mater et filii: nam simul omnes, quibus constat Ecclesia, mater dicitur; singuli autem iidem ipsi filii appellantur.caecos; qui non intelligunt, etiamsi obtemperant jubentibus: surdos; qui non obtemperant etiamsi intelligunt: claudos; qui praecepta non im
Abbreviated transcription (Latin):
ditum dixit duo testam̃ta legis in
ecłia Quem quis cum ex parte intelles¬
tus attigerit. sentit magna illic late
id est contemptu temꝑalium comit
sibi otium. ut sit diues cognition
ꝓpt̾ iudeos: sapientiam aũt ad doc-¬
inueniet fidem interra: Quia quid̃
qui cesserint diabolo de xp̃i aduentu
dubitabunt. Quod aũt petius implo¬
rat adño auxiltum ne mergatur:
significat quibusdam tribulationb
etiam posse ultima ꝑsequtione prie¬
gandam ẽẽ eccłiam Quod et paulus
significat dicens. Saluus erit sie-
tanquam ꝑ ignem. Quod sequitur
ut addorantes omnes qui in naui
erant dicerent uere filius dei est:
significat caritatem eius tunc mani¬
festam futuram ꝑspetiem iam uide¬
tibus qui ꝑfidem nunc ambulant.
res causa mei adte iam ꝑtinebit.
Quib uerbis significant filii iamnd
sibi ap̃ẽ parentum ꝓse oblationes
quod adeam ȩtatem ꝑuenissent ut
possent iam ipsi offerri ꝓse. In hac

Expanded text:
ditum, dixit duo Testamenta legis in ditum, dixit duo Testamenta legis in Ecclesia, quae quis cum ex parte intellectus attigerit, sentit illic magna laterid est, contemptu temporalium comparat sibi otium, ut sit dives cognitionepropter Judaeos, sapientiam autem ad docinveniet fidem in terra ; quia quidam qui cesserint diabolo, de Christi adventu dubitabunt. Quod autem Petrus implorat a Domino auxilium, ne mergatur, significat quibusdam tribulationibus etiam post ultimam persecutionem purgandam esse Ecclesiam. Quod et Paulus significat dicens: Salvus erit; sic tamen quasi per ignem . Quod sequitur, ut adorantes omnes qui in navi erant, dicerent, Vere Filius Dei es, significat claritatem ejus tunc manifestam futuram, per speciem jam videntibus, qui per fidem nunc ambulant. rs causa mei, ad te jam pertinebit: quibus verbis significant filii jam non sibi opus esse parentum pro se oblationes, quod ad eam aetatem pervenissent, ut possent jam ipsi offerre pro se. In hac
Abbreviated transcription (Latin):
etatem uite uel contemptum mor¬
tis: seragesimum uirginum ꝓpt̾
otiu interius. quia non pugnat
contra consuetudinem carnis. So¬
let enim otium concedi seragenariis
post militiam uel actiones publi¬
cas: tricesimum coniugatorum
quia hec ẽ etas p̾liantium. Ipsi eñi
hñt acriorem conflietum ne alibi
seꝑantur Tirania dicuntur quia
tribulatione p̾cedente seꝑabuntur
impii apiis. quod ꝑ bonos angłos
intelligitur fieri: quia offitia u̾i¬
dicte possunt implere boni bono
animo quomͦ lex quomͦ uiderꝰ in¬
feruorem fidei. uel quod dicatur
uenena expellere maiꝰ fit omnib
olerib id est doginatibus. Dogma
aũt plancta sectarum id est quod
placuit singulis sectisxii.
mulierem sapientiam dicit ferm̃¬
tum dilectionem quod ꝑferuere¬
facit et excitat. In fanne aũt satis
inhomine extoto corde extota ani¬
ma. ex tota m̃te: uel tria illa frictife¬
ra centesimum seragesimum tricenũ
uel tria illa hominum gn̾a. noe da¬

Expanded text:
etatem vitae vel contemptum moretatem vitae vel contemptum mortis: sexagesimum virginum, propter otium interius, quia non pugnant contra consuetudinem carnis; solet enim otium concedi sexagenariis post militiam, vel post actiones publicas: trigesimum conjugatorum, quia haec est aetas praeliantium; ipsi enim habent acriorem conflictum, ne libidseparata zizania dicuntur, quia tribulatione praecedente separabuntur impii a piis: quod per bonos Angelos intelligitur fieri; quia officia vindictae possunt implere boni bono animo, quomodo rex, quomodo fervorem fidei, vel quod dicatur venena expellere, majus fit omnibus oleribus, id est dogmatibus. Dogmata autem sunt placita sectarum, id est, quod placuit singulis sectis. XIImulierem, sapientiam dicit: fermentum, dilectionem; quod fervefacit et excitat. In farinae autem satis n homine, Ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente ; vel tria illa fructifera, Centenum, sexagenum, tricenum ; vel tria illa genera hominum, Noe, Da
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Hunc aũt atenebris ad lucem
sicut dictum ẽ de tenebris lucem
splendescere quia apeccatis homo
ita credituros sut non possint fer¬
re labores continentiȩ et ad scłm
redituri sunt Quod dictum ẽ assu-¬
mit secum septem alios intelligitur
quia cum quis ceciderit de iusticia
etiam simulationem habebit. Cupi¬
ditas enim carnis expulsa ꝑꝑeniten¬
tiam aconsuetis oꝑibus cum non in¬
uenerit in quibus delectationib
requiescat. aiudius redit et rursus
occupat m̃tem hominis. si conpul¬
sa eẽt negligentia subseqiita est
ut non introduceretur tanquam
habitator muncdatȩ domui sermo
dei ꝑfanam doctrinam.Et qm non¬
iurtutibus sp̃ualib sunt contraria:
s etiam ꝑ x. pocrisim inse ipsas uir¬
tutes habere simulabit: ꝓpterea as¬
sumptis secum aliis septem nequi¬
orib hoc ẽ ipsa septenaria simulati¬
one redit illa concupiscentia ut
ud seragesimum. aliud tricesimum.
centesimum ẽ martirum ꝓpter sati¬

Expanded text:
nis: nunc autem a tenebris ad lucem, nis: nunc autem a tenebris ad lucem, sicut dictum est, De tenebris lucem clarescere : quia a peccatis homo ita credituros, ut ferre non possint labores continentiae, et ad saeculum redituri sint. Quod dictum est, Assumit secum alios septem, intelligitur quia cum quis ceciderit de justitia, etiam simulationem habebit. Cupiditas enim carnis expulsa per poenitentiam a consuetis operibus, cum non invenerit in quibus delectationibus correquiescat, avidius redit, et rursus occupat mentem hominis, si cum pulsa esset, negligentia subsecuta est, ut non introduceretur tanquam habitator mundatae domui sermo Dei per sanam doctrinam. Et quonvirtutibus spiritualibus sunt contraria, sed etiam per hypocrisim se ipsas virtutes habere simulabit; propterea assumptis secum septem aliis nequioribus, hoc est, ipsa septenaria simulatione, redit illa concupiscentia, utud sexagesimum, aliud trigesimum: centesimum martyrum, propter sati
Abbreviated transcription (Latin):
tribus dieb et trib noctibus sic
erit filius hominis in corde terre.
trib dieb et trib noctib. Sextȩ feriȩ die
partem qua sepultus ẽ cũ p̾terita
nocte ꝓuocte et clie accipies: hoc
ẽ pro toto die sabbati noctem ac
diem. et noctem dñicam cum eod
die illucescente ac ꝑ hoc accipien¬
do partem pro toto. habes triduum
et tres noetes Quod enim dicuntur
decem menses p̾gnantis nouem
sunt pleni s initium decimi pro
toto accipitur. Et qd̃ se dñs ostendit
inmonte. pꝰ sex dies factum dicit.
unus euanglista. alter uͦ pꝰ octo di¬
ess dicit partem posteriorem primi
diei in quo futurum hoc dñs pro¬
misit: et partem priorem nouissi¬
midiei in quo completum est qd̾
ꝓmisit. ꝓ totis atq integris dieb
ad numerans ut intelligas eum qͥ
cdirit pꝰ ser dies solos medios. cõme¬
morasse qui uere oͣxti atq integri cõ¬
pletisunt. In genesi enim a lium¬
ne incipit dies et funit ad tenebras
ad significandum lapfum homi¬

Expanded text:
 noctibus; sic erit Filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus. Sextae feriae diei partem qua sepultus est cum praeterita nocte, pro nocte et die accipias, hoc est pro toto die; sabbati noctem et diem; et noctem dominicam cum eodem die illucescente: ac per hoc accipiendo partem pro toto, habes triduum et tres noctes. Quod enim dicuntur decem menses praegnantis, novem sunt pleni; sed initium decimi pro toto accipitur. Et quod se Dominus ostendit in monte, post sex dies factum dicit unus evangelista ; alter vero post octo dies dicit , partem posteriorem primi diei in quo futurum hoc Dominus promisit, et partem priorem novissimi diei in quo completum est quod promisit, pro totis atque integris diebus annumerans: ut intelligas eum qui dixit, post sex dies, solos medios commemorasse, qui vere toti atque integri completi sunt. In Genesi enim a lumine incipit dies, et finit ad tenebras , ad significandum lapsum homi
Abbreviated transcription (Latin):
in scĩs fcripturis uerbo dei. sicut illos
manna decȩlo. Eodem ipsoduce in
ierłm cęlestem tanquam interrã
ꝓmissionis introduci nos posse p̃¬
sumimus et in eternum ibi regen¬
te ipso et custodiente seruari. Ita dñs¬
etiam sacerdos nr̃ in etermum scd̃m
ordinem melchisedech qui se ipsum
obtulit holocaustum ꝓ peccatis nr̃is
et eius sacrifitii similitudinem ce¬
lebrandam in suȩ passionis inemo¬
riam commendauit : ut illud qd̾
melchisedech obtulit deo iam ꝑ orbẽ
ergo qm̃ rer nr̃ peccata nr̃a suscepit
ut nobis pugnandi et uincendi
cdemonstraret ȩremplum eoruma
catorum susceptionem regiam q
ꝑsonam matheris euangelista sipi¬
ficat gn̾ationem eius quȩ ẽ scd̃mes
nem abrahȩ suscipiens. quia pateri
populi fidelis: et suscessionem plio
deorsum uersus enumerans. ꝑuen
ad cdauid. in quo regni stabilim̃tu
maniffestissimum apparet: atqi
de ꝑsalomonem natum de illaa
qua pater euis peccauerat. stit

Expanded text:
in sanctis Scripturis verbo Dei, sicut illos in sanctis Scripturis verbo Dei, sicut illos manna de coelo; et eodem ipso duce in Jerusalem coelestem, tanquam in terram promissionis introduci nos posse praesumimus, et in aeternum ibi regente ipso et custodiente servari. Ita Denim sacerdos noster in aeternum secundum ordinem Melchisedech, qui seipsum obtulit holocaustum pro peccatis nostris, et ejus sacrificii similitudinem celebrandam in suae memoriam passionis commendavit, ut illud quod in Melchisedech obtulit Deo, jam per orbem rex noster peccata nostra suscepit, ut nobis pugnandi et vincendi demonstraret exemplum, eorumdem peccatorum susceptionem regiamque personam Matthaeus evangelista significans, generationem ejus quae es Abraham suscipiens, qui pater est populi fidelis, et successionem prolis deorsum versus enumerans pervenit ad David, in quo regni stabilimentum manifestissimum apparet; atque inde per Salomonem, natum de illa in qua pater ejus peccaverat, stirpem