comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
us in oboedientiam pec catores constitutis unt mul
Itec& punius doedienti amꝰ iusti constituuntur multi:
Om̃s est solutaperplexit a simpudent̃ de uni uersita¬
te calumnia concitectur in eptissime in scirponodus
quȩritur. Pronuntiat apostolus no n om̃s esse sednus¬
tos qui ꝑ inoboe dientiã primihominis peccatce didicissent
Et multos esse non oñs qui ꝑcelterius oboedienciã iustrẽ
essent cȩdepti: Nibilhic de ex ortu humaenitatisagtur
mori sundiuersis studiir publicant᷑ in oboedientia:
Eoboedientia studiorum: operam non generationis osto¬
dit. Certe ubio postunius si quid secundũ tes aper &a posti¬
lus pronuncicere: om̃s ad condempnationẽ iren ascendo
paucos aut̃ aduitam credendo quocm in hocloco ubi su¬
mã disputacionis complendecerat᷑. Debuit enĩ diceri
sicut ꝑ in oboedientiã uni: hominis peccatores constiti¬
ti sunt om̃r immo nom ꝑ in oboedientiã : sed sicut ꝑgenera

Expanded text:
us inobedientiam peccatores constituti sunt multi; ita et per unius obedientiam justi constituentur multi . Omnis est soluta perplexitas, impudenter de universitate calumnia concitatur, ineptissime in scirpo nodus quaeritur. Pronuntiat Apostolus, non omnes esse, sed multos, qui per inobedientiam primi hominis, peccata didicissent; et multos esse, non omnes, qui per alterius obedientiam, justitiam essent adepti. Nihil hic de exortu humanitatis agitur, mores in diversis studiis publicantur: inobedientia et obedientia studiorum operam, non generationis, ostendit. Certe ubi opportunius, si quid secundum te saperet Apostolus, pronuntiaret omnes ad condemnationem ire nascendo, paucos autem ad vitam credendo, quam in hoc loco, ubi summa disputationis complenda erat? Debuit enim dicere, Sicut per inobedientiam unius hominis peccatores constituti sunt omnes; imo non per inob
Abbreviated transcription (Latin):
cantis exemplum : qui non in p̃uaricationis eius similitudine
sunt red dire ad catholicam uerita tem: ut in eos quoque
mostem regnaesse fa teccris : Quin on peccauerunt propria
non faciendo peccatcc sedregnummortis insimilitudinem p̃uarica¬
tionis ei : decuius stirpesunt natitcmquam hereditare Omi¬
serie iure subi erunt: sicqui ppeintellexerunt hȩc apostolica
uerba doctor es ecclesiȩ quiuiderunt ea non posserec tem tel¬
legi nisi meis intellega tur obnoxie suessionis origo peccati ꝓpt̃
quod dixerunt par uul ossecundum ad cc̃rarnali ternatos
contagium mostis antiquẽ primanatiui tarte contrechere:

Expanded text:
in praevaricationis ejus similitudine s redire ad catholicam veritatem, ut in eos quoque mortem regnasse fatearis, qui non peccaverunt, propria non faciendo peccata, sed regnum mortis in similitudine praevaricationis ejus, de cujus stirpe sunt nati, tanquam haereditario miseriae jure subierunt? Sic quippe intellexerunt haec apostolica verba doctores Ecclesiae, qui viderunt ea non posse recte intelligi, nisi in eis intelligatur obnoxiae successionis origo peccati; propter quod dixerunt, parvulos secundum Adam carnaliter natos, contagium mortis antiquae prima nativitate contrahere :
Abbreviated transcription (Latin):
nem primũ conexione generationis sine studio sine
uoluntortis peccati traxisse contagium quȩ am¬
modum illi paruuli quiꝑtinent ad hominẽ secundũ sine
studio propri e uoluntotis ꝑpcocem regenerationis iusti¬
tiȩ pccsticipes fiunt: si aut̃ semen exutraque pcste deposcis
dicens & non potest peccare qui a semenei: in ipsoman & :
quod infuturo seculo bonopocius apparebit: ubi quiert¬
qͥ pec careñ potert̃ non in hoc sȩculo maligo ubi & hi qui ꝑtinen
ad sȩculum peccatto non hcbiturum habent unde cotidie
pruit oppinio nompeccati naturclis & doce tẽclias ẽẽ tau¬
sces substcntiȩ cclics uoluntatis: hac neinte llegentia
hec nost romacgis imput& ingenio quã a posto lico dogmatii
eccq: hucloco addidit audiamus Lex autẽ sub intrauit᷑ ut
ab undeor & delictum ubi autẽ abundauit peccatum suꝑ¬
abundauit gratic: Vt sicutregrauit peccatũ in mostem:

Expanded text:
nem primum, connexione generationis, sine studio suae nem primum, connexione generationis, sine studio suae voluntatis, peccati traxisse contagium, quemadmodum illi parvuli, qui pertinent ad hominem secundum, sine studio propriae voluntatis, per pacem regenerationis justitiae participes fiunt. Si autem semen ex utraque parte deposcis: dicens, Et non potest peccare, quia semen ejus in ipso manet . Quod in futuro saeculo bono potius apparebit, ubi qui erunt, peccare non poterunt; non in hoc saeculo maligno, ubi et hi qui pertinent ad saeculum peccata non habiturum, habent unde quotidie truit opinionem peccati naturalis, et docet alias esse causas substantiae, alias voluntatis. Ac ne intelligentia haec nostro magis imputetur ingenio, quam apostolico dogmati, ea quae huic loco addidit, audiamus. Lex autem subintravit, inquit, ut abundaret delictum: ubi autem abundavit peccatum, superabundavit gratia; ut sicu
Abbreviated transcription (Latin):
indiuerso proposito ꝑsoncrũ stoli dissima docer&ꝰ
quum res non similes ad conlationem uenirent natura
uidelic& &uoluntas ut in pceste mccli seminum necessitas
poner &ur In pcste uero bonistudiiso lalibesttos : mmoiã
non libefits qm̃ non supp& ebcet facultas. Elegen diboni
& cauendimclisinaturcelis reatus fuiss& : Di c̃ ergo apł
&stitisse multiplicari que iustitiam: A CS R Vbiest
quod dixeras non peccatum transisse sed mostem
Eccenunc dicis non ꝑin oboedientiam quȩ unius hominis
commemo rato est: Non solum extitisse uerũ &icẽ tran¬
sis se peccatũ. Anquid prius dixeris fostassis oblitus es
gratulcndũ ẽ obliuionituȩ : quiccuero compelleres dice¬
re. Nam quod tibi uid&ur inconlatione contrariũ par¬
tium non debere ex uncpcstem poninecessi toctem se¬
minis & excltera studiam uoluntatis sto lidum esse ro¬
perire sluderes sic in mala parte illos quiꝑtinent adhomi¬

Expanded text:
in diverso proposito personarum stolidissima doceretur, in diverso proposito personarum stolidissima doceretur, cum res non similes ad collationem venirent, natura videlicet et voluntas; ut in parte mali seminum necessitas poneretur, in parte vero boni studii sola libertas; imo jam non libertas, quoniam non suppetebat facultas eligendi boni et cavendi mali, si naturalis rtum, multiplicarique justitiam. AUG. Ubi est quod dixeras, non peccatum transisse, sed mortem ? Ecce nunc dicis, per inobedientiam, quae unius hominis commemorata est, non solum exstitisse, verum etiam transisse peccatum. An quid prius dixeris fortassis oblitus es? Gratulandum est oblivioni tuae, qua verum compelleris dicere. Nam quod tibi videtur, in collatione contrariarum partium non debere ex una parte poni necessitatem seminis, et ex altera studium voluntatis, stolidum esse reperires, si videres, sic in mala parte illos qui pertinent ad homi
Abbreviated transcription (Latin):
lauacrum regenerationis exspirant᷑ siue grandior es
siue in fant ulis co& cotis. Vnde maluit uerbum futuri tẽ¬
poris ponere & constituer& dicere non constituti s unt :
Quõ iustarnl auidicia quȩ sineullo peccato erit infuturi
sȩculi & ccernitarte uicturi sunt : Quumaut̃ depeccato¬
rib: non dix it constituentur sed constituti sunt sȩculũ
hoc quod pr&erit ubi iamuiciata est humananatura
uerbo tem poris pr&eriti ex pressit: Imueru demultis
quice ipsi sunt om̃s : satistibi res ponsum est : Tu aut̃ quos
apł dixit om̃s non potuisti contradicendo exponere:
& dicendo non sunt om̃s aliquod tenulla nec essitas coge¬
re : si catholicũ qua pelagi anũ sensum tenere maluisses:
Omnes enĩ propterea dicunt᷑ & multi ut discernant᷑
ab eis quicũ sint om̃i sunt toemen pauci. Iul̃ dix. ccxvi
Qodsutoo intullisse nonminus docebatur impia esse¬
A quam inepto sententta quia & comparatio ipsa :¬

Expanded text:
lavacrum regenerationis exspirant, sive grandioris, lavacrum regenerationis exspirant, sive grandioris, sive infantilis aetatis. Unde maluit verbum futuri temporis ponere, et constituentur dicere, non, Constituti sunt, quoniam justi illa justitia, quae sine ullo peccato erit, in futuri saeculi aeternitate victuri sunt. Cum autem de peccatoribus non dixit, Constituentur, sed, constituti sunt, saeculum hoc quod praeterit, ubi jam vitiata est humana natura, verbo temporis praeteriti expressit. Jam vero de multis quia ipsi sunt omnes, satis tibi responsum est. Tu autem quos Apostolus dixit omnes, non potuisti nisi contradicendo exponere, et dicendo, Non sunt omnes; ad quod te nulla necessitas cogeret, si catholicum quam Pelagianum sensum tenere maluisses. Oab eis, qui cum sint omnes, sunt tamen pauci. CCXVI. JUL. Quod si ita intulisset, non minus docebatur impia esse, quam inepta sententia, qua et comparatio ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
constitutis multi Itec ꝑoboedientiã suamꝰ iusti constituent᷑
multi : Outsi imitacionẽ quamuos in magis angustus
constitutiꝰa ꝑsequente uerita te coartartiinuenis se uos
putactis quec exire poss&is hoc loco ille commendccre uola¬
issa debuit dicere sicut pimitacionẽ in oboediencieun:
do do debuerit apł loqui si hoo uell& dicere quoduos di¬
citis: Neputes ali quid magnum esseprouoluntate
nr̃a uerba componere non auetorit as uolunta tẽ
in uerbis eius exponere : Dixit ergo ꝑ ino boedientiam
unius hominis: quem generationis principe in ouerat
peccatores constitos essemultos qm̃ illa in ob oedienti¬
coest naturchumana uiciatcc& ꝑ oboedienciã uni
hominis quir egenerationis est princepsĩ ustos constituit
multos quic illi : oboedientia natura humana sanat᷑:
Qui factus ÷ oboediens usque ad mostem crucis ut iusti
constituantur ꝑ eius gratiam: &iã qui non hic ꝑsuã conuer¬
sationẽ iustiessepotuerunt : sicut hi qui continuo post

Expanded text:
am justi constituentur multi: aut, si imitationem, quam vos in magnis angustiis constituti et persequente veritate coarctati, invenisse vos putatis, qua exire possetis, hoc loco ille commendare voluisset, debuit dicere, Sicut per imitationem inobedientiae unius odo debuerit Apostolus loqui, si hoc vellet dicere, quod vos dicitis: ne putes aliquid magnum esse, pro voluntate nostra verba componere, non auctoris voluntatem in verbis ejus exponere. Dixit ergo, per inobedientiam unius hominis, quem generationis principem noverat, peccatores constitutos esse multos; quoniam illa inobedientia est natura humana vitiata: et per obedientiam unius hominis, qui regenerationis est princeps, justos constitui multos; quia illius obedientia natura humana sanatur, qui factus est obediens usque ad mortem crucis , ut justi constituantur per ejus gratiam, etiam qui non hic per suam conversationem justi esse potuerunt; sicut hi qui continuo post
Abbreviated transcription (Latin):
iuta ialim pendio popore sui im mom dixistiautorica
patri aut libro cradactorir poeni que maeduc lepa¬
um comitem uernula peccatorum eius alipiur nuper
d&r ullie obuiarem hinc mihiest longior fecta responsic¬
tiuu obui Mamatibi poena est disputtrtor luc
penur & longe ante quam nasceremini magnapoena here
Deditenim ingeniisui denuo fiderquuonuenciui
que incellegientur ogerrime exponanturan di ficidb¬
me uix sine horrore audiantur. conuincantur autẽ
facciliime confodiantur acerrime & propcer honesta¬
cis reuerentiam. obliuioni ex ceiminata mandeneuu
Non quomodo uir udicant quilegun
solirest editur nouar nos erse her&icor eriminatur
quia repugne muro poinionid. de abbate n tiar mu¬
pulchro. quodrecundum euangelu sententia m mnun¬
dolxtrin secur colore uestitum spurtitar est &in¬
quitate confestum sublaude bartismatsieetiete
mao ncheerum sorde natunrle peceatumo uicerlee
eceholice punr hactenur secc re mentauo nc ciolirio

Expanded text:
ia id impendio poposcisti, imo indixisti auctoritate patria, ut libro tractatoris Poeni, quem ad Valerium comitem vernula peccatorum ejus Alypius nuper detulit, obviarem, hinc mihi est longior facta responsio. AUG. Magna tibi poena est disputator hic Poenus: et longe antequam nasceremini, magna poena haeresis Dedit enim ingenii sui denuo fideique monumenta, quae intelligantur aegerrime, exponantur difficillime, vix sine horrore audiantur; convincantur autem facillime, confodiantur acerrime, et propter honestatis reverentiam oblivioni exterminata mandentur. Non quomodo vis judicant qui legunsolus est editus, novos nos esse haereticos criminatur : quia repugnemus opinioni, quae dealbati instar sepulcri, quod secundum Evangelii sententiam, mundo extrinsecus colore vestitum, spurcitia est et iniquitate confertum , sub laude Baptismatis eructat Manichaeorum sordes ac naturale peccatum, ut Ecclesiae catholicae pura hactenus Sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
uł dx Nihulergo perlegem dĩ agipotest con¬
tiedm̃ legirccustorem quo uno conpendio exclu¬
ditur quidem quid quid aeberrantibur consue¬
uit obici sed ñ ad docendum quam sit ueritaos
locupler cui credimus: illis quoque scriptunerum
locir quae intellestum sententiae. eloquiionum
prolexitate uel auerunt expositionir luconi so¬
lemur afferre utorriginis sua edignitaten re¬
sebata possideant nec abstẽ mate sccoro uelut
nono uut degeneuntia sepcorentur : AtiGNO

Expanded text:
. V. JUL. Nihil ergo per legem Dei agi potest con. V. JUL. Nihil ergo per legem Dei agi potest contra Deum legis auctorem. Quo uno compendio excluditur quidem quidquid ab errantibus consuevit objici: sed nos ad docendum quam sit veritas locuples cui credimus, illis quoque Scripturarum locis, quae intellectum sententiae elocutionum perplexitate velarunt, expositionis lucem solemus afferre; ut originis suae dignitatem reserata possideant, nec ab stemmate sacro velut notha aut degenerantia separentur. AUG.
Abbreviated transcription (Latin):
lum hominum abexostu usq obitum uidemus ali¬
enum non pestin& ad omni potentis iustum iudi¬
tiuma si non estoriginale peccatum: Iuł dix:
Namsilex dĩfons est ac magistrir iusticiae auxiliis
quoq: eiusdĩ aequitios a diuuari pocestin pugnari
non potest: Nullumergo amminiculam iniqui¬
cote de illiur scripture uiribus conpantrinatunr
rerum sinit quae hanc unam promulga tonir
cousam habuit. ut eius testimoniis. remediismninis
ul cionibus iniquitas deler&ur: AtigR: Eius
testimoniis declanrtur. quod homouani catisimilir
faccturest: dies eius uelutum brx p̃cereunt Cum
qua eum uanitate nasci nonsolum ueridica scrip¬
tune quac plangitur. uerum &iam laoborio soc
& erumnosa cur quaerudicur ostendit. in eius ye¬
li sidie non circum cider &ur ostauo in eiur
ultionibus legicur iursos interimi &iam paruo¬
las quorum parenter aodircundiam prouoca¬
uerunt dm̃ ut incernicione bellica delerentur

Expanded text:
lum hominum ab exortu usque ad obitum videmus alilum hominum ab exortu usque ad obitum videmus alienum, non pertinet ad Omnipotentis justum judicium, si non est originale peccatum. IV. JUL. Nam si lex Dei fons est ac magistra justitiae; auxiliis quoque ejus, Dei aequitas adjuvari potest, impugnari non potest. Nullum ergo adminiculum iniquitati de illius Scripturae viribus comparari natura rerum sinit, quae hanc unam promulgationis causam habuit, ut ejus testimoniis, remediis, minis, ultionibus iniquitas deleretur. AUG. Ejus testimoniis declaratur, quod homo vanitati similis factus est, dies ejus velut umbra praetereunt . Cum qua eum vanitate nasci, non solum veridica Scriptura qua plangitur, verum etiam laboriosa et aerumnosa cura qua eruditur, ostendit. In ejus reli, si die non circumcideretur octavo . In ejus ultionibus legitur, jussos interimi etiam parvulos, quorum parentes ad iracundiam provocaverunt Deum, ut internecione bellica delerentur
Abbreviated transcription (Latin):
simo inpurssimimanichei dozmar&iner& dicens.
Om̃s subpeccto nascimur: quorum ipse ostus inuitio
est Tuergo iam iudica quam non puro sensu hoc ca¬
holicum dogma rep̃hendar. Teque corrigere ambro¬
sio iudicantene differaes: I Dx: Testimonia
armen scriptumtrum quibur conenrnos agi aliquid
posse existimant non nulla p̃terienem. quȩ meex¬
plana tum ire pollicitus eram. ut docerem ambi¬
gua queque legis uerba quae crbinimicis nostrir as¬
su mi solent nec ueritati p̃iudicare prospicue
& secundum hoc esse incellegenda quod absolutirsi¬
mis scripture scẽ austoritatibur. & in supenrbil
ratione firmatur: siquidem hoc ipso quaon sic di¬
uine legis imperitus interpres. & prosinus appa¬
reat. quisquis putat eius sanstione defendi: quod
iusticia non potest uindicari: AUG R Llos
quod dicitis pocius non pocest ulla iusticiae nrtione
defendi quia miseria generir humani aquanul¬

Expanded text:
ssimo impurissimi Manichaei dogma retineret, dicens, « ssimo impurissimi Manichaei dogma retineret, dicens, « Omnes sub peccato nascimur, quorum ipse ortus in vitio est » ? Tu ergo jam judica quam non puro sensu hoc catholicum dogma reprehendas, teque corrigere Ambrosio judicante ne differas. III. JUL. Testimonia tamen Scripturarum, quibus contra nos agi aliquid posse existimant, nonnulla praeterieram, quae me explanatum ire pollicitus eram, ut docerem ambigua quaeque legis verba, quae ab inimicis nostris assumi solent, nec veritati praejudicare perspicuae, et secundum hoc esse intelligenda, quod absolutissimis Scripturae sanctae auctoritatibus et insuperabili ratione firmatur. Siquidem hoc ipso, quam sit divinae legis imperitus interpres et profanus apparet, quisquis putat ejus sanctione defendi, quod tia non potest vindicari. AUG. Vos quod dicitis, potius non potest ulla justitiae ratione defendi. Quia miseria generis humani, a qua nul
Abbreviated transcription (Latin):
quicquam penereli quum eraet si ȩquir iudicibur
uteremur Nug .Rostrrtuos illos quã
libsex libriame scripti sunte post comiemonrtio¬
nem quippe doctorum catholicorum. quos mani¬
cheor ftccismihi sub hoc crimine obiciendum qđ
ill in catholiceecclesia didicerunt adq docuest
quam duob priorib: uoluminib: explicaui sequen¬
tor quattuor singulo stuis singulir reddidiredar¬
guens: Ten eburs heresis ur̃ȩ luce catholice ueritatis
quam deserendo cȩcatur insanis & rei dequa nul¬
laumquam in ecclesiaxp̃i contro uersia fuit: si¬
cut nouur her&icus aquos iudices quȩris. quasi
tibi uideri aequi iudices possint nisi quos urõ erro¬
re deceperis: quem uero iudicem poter ambrosio
repperire mehorem: De quo magister tus pe¬
licgius ait quod eius sidem. & purisimum inscrip.¬
turis sensum nein imicus quidem ausus est rep̃hende¬
re Num qui dergo istesensur inscripturir puri¬

Expanded text:
quidquam pene reliquum erat, si aequis judicibus quidquam pene reliquum erat, si aequis judicibus uteremur. AUG. Contra tuos illos quatuor libros sex libri a me scripti sunt. Post commemorationem quippe doctorum catholicorum quos Manichaeos facis, mihi sub hoc crimine objiciendo quod illi in catholica Ecclesia didicerunt atque docuerunt, quam duobus prioribus voluminibus explicavi, sequentes quatuor singulos tuis singulis reddidi; redarguens tenebras heraesis vestrae luce catholicae veritatis, quam deserendo caecatus insanis, et rei, de qua nulla unquam in Ecclesia Christi controversia fuit, sicut novus haereticus, aequos judices quaeris: quasi tibi videri aequi judices possint, nisi quos vestro errore deceperis. Quem vero judicem poteris Ambrosio reperire meliorem? De quo magister tuus Pelagius ait, quod ejus fidem et purissimum in Scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere? Numquid ergo iste sensu in Scripturis puri
Abbreviated transcription (Latin):
manicheorum appellatione offuscare conerir
uł dx Uerum ut primum rerpine relicuit:
consiliumerat quantum maxime tuliss& ipsi¬
us rei natura breuiter promissa conplere: nisi
me astuosiorem denuo ingredi prouintiam. bea¬
tissime pater flore uoluirser: qui qñ tantum uoc¬
les reuerentia scĩ tatis ut p̃ceptistuis segnĩt oboe¬
dire in relegiosum udicem obtinuisti foccile.
ut in longioresuias compendium illiur quam elegerã.
breuitatis extenderem : soc uebis itaq operi tua auc¬
toritate suscepto cuius obhoc potssimum nomen in¬
serui: ut stilus securior & hilarior geder&ur sub
tante ꝓotrocinio iussionis: fuit igitiir concepta
animo non in postuna netio breuitatis: qui a in illir
quat tuor libiscunta fere quaeinuenta amanacheir
augr contrirñ fuerantore prolata cotholicȩ si dei ue¬
ritas proqua & cum qua labentis mundi odia pro¬
meremurTam disputa cionibus inuistir quã
sa crelegir testimoniis armata protriuenrt: nec

Expanded text:
Manichaeorum appellatione, offuscare coneris. Manichaeorum appellatione, offuscare coneris. II. JUL. Verum, ut primum respirare licuit, consilium erat, quantum maxime tulisset ipsius rei natura, breviter promissa complere, nisi me actuosiorem denuo ingredi provinciam, beatissime pater Flore, voluisses: qui, quoniam tantum vales reverentia sanctitatis, ut praeceptis tuis segniter obedire irreligiosum judicem, obtinuisti facile ut in longiores vias compendium illius, quam elegeram, brevitatis extenderem. Favebis itaque operi tua auctoritate suscepto, cujus ob hoc potissimum nomen inserui, ut stilus securior et hilarior graderetur sub tantae patrocinio jussionis. Fuit igitur concepta animo non importuna ratio brevitatis: quia in illis quatuor libris cuncta fere, quae inventa a Manichaeis Augustini contra nos fuerant ore prolata, catholicae fidei veritas, pro qua et cum qua labentis mundi odia promeremur, tam disputationibus invictis, quam sacrae legis testimoniis armata, protriverat, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Iulia nurdixit : Magnirlic& impedituscengo¬
ribur. quos intuentimihi actem pestate et elur¬
rum statum partĩ in dignatio ingerit partim
misenrtio non cobiecenrmtomen promisionis meae.
fidem ui delic&. ut qui suenrm facctus debitor. soluen¬
do quoq: es se cunrrem promittendo: Naminlibrir
quosad snrtrem nostrum turbantium ep̃m. uirum
iacgno uirtutum sulgore conspicuum: contrx au¬
gustini dictami scripta pollicitursum. sinihil
quod studiir obsister& euenir& in commodi occur¬
surum meprotinus eorum corgumentis omnibus.
quiex sententia manichaearum trxduce pecarti.
id est malum natunele desenderent a quo sum ac¬
tenus munere uacria in dirsimulabi neces sita¬
te sus pensur Atĩq R. Utinam imiterir
turbantium pstlua scripta : & posthastuar.
lauder quibureum disuirum magno uirtutum
sulgore conspicuum a uestro errore libenetum
responsum est h illis libristuir & demonsortũ
tibi quae catholica lumina in sccẽrum scriptunt¬
rum trrctatione clarissima hocobprobrio id est

Expanded text:
ULIANUS. Magnis licet impeditus angoribus, quos intuenti mihi hac tempestate Ecclesiarum statum, partim indignatio ingerit, partim miseratio; non abjeceram tamen promissionis meae fidem; videlicet ut qui fueram factus debitor, solvendo quoque esse curarem. Nam in libris quos ad fratrem nostrum Turbantium episcopum, virum magno virtutum fulgore conspicuum, contra Augustini scripta dictavi, pollicitus sum, si nihil quod studiis obsisteret, eveniret incommodi, occursurum me protinus eorum argumentis omnibus, qui ex sententia Manichaeorum traducem peccati, id est, malum naturale defenderent: a quo sum hactenus munere varia et indissimulabili necessitate suspensus. AUGUSTINUS. Utinam imiteris Turbantium post illa tua scripta, et post has tuas laudes, quibus eum dicis virum magno virtutum fulgore conspicuum, a vestro errore liberatum! Responsum est autem illis tuis libris, et demonstratum tibi, quae catholica lumina in sanctarum Scripturarum tractatione clarissima hoc opprobrio, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
tt nto negotio iudicer uoci ferrbamur uteo quȩ sub¬
reptonibus cesta constorbat emen decrentur poti¬
us quam ponerentũr uexamine. molesue dignitao¬
tir obsticerit nẽc discep̃tionem tempur aut locum
promiserit imp&nrre : quodutrum ille tra
queni scrib&ur tam nequiter fecerit quamter

Expanded text:
 vociferabamur, ut ea quae subreptionibus acta constabat, emendarentur potius, quam punirentur examine, mole suae dignitatis obstiterit, nec disceptationi tempus aut locum permiserit impetrare. Quod utrum ille ad quem scribitur, tam nequiter fecerit, quam te
Abbreviated transcription (Latin):
quod adillum peruenis se cognouertin dicere soln¬
gicona damn natorernores re nupticorume  Denid
inillo opere nupticorum bonum a concupis centliȩ cua¬
malis mrelo quobene utitur pudicitia coniugtrliy qua¬
hipotui diputtrcione discreui: Quolibrsaccerte
her&ici pelagiani inquo opere libres queri denu
respondi e ibiuinir est illi unum eoqueni demir¬
ts & concupiscentia me scripsisse memonrusmii¬
ser sibi anercio quo qui e cesgtuoluit exprimoiu¬
liconi libro decerpenda uterat Quibur ut
quan tocius responderem ⁊ demualerius poposen
Q strstum est ut sub codem titulo &iam secundum
librum scriberem contrir quem iulia nun alios oe¬
conimialo quacitate conscriosit:duo siuno¬

Expanded text:
scentia: eo quod ad illum pervenisse cognoveram, dicere Pelagianos, damnatores nos esse nuptiarum. Denique in illo opere, nuptiarum bonum a concupiscentiae carnalis malo, quo bene utitur pudicitia conjugalis, quali potui disputatione discrevi. Quo libro accepto, haeretici Pelagiani in quo opere libris quatuor respondisse sibi visus est illi uni meo, quem de Nuptiis et Concupiscentia me scripsisse memoravi, missas sibi a nescio quo, qui eas, ut voluit, ex primo Juliani libro decerpendas curavit: quibus ut quantocius responderem, idem Valerius poposcit. Et factum est ut sub eodem titulo etiam secundum librum scriberem, contra quem Julianus alios octo nimia loquacitate conscripsit. I
Abbreviated transcription (Latin):
micarnis : que concordia nulla con cupiscerentur in licita:
O quã multũ erras: qui exista que nuncẽ corruptibilitate
adque in firmitate. naturȩ sanctas pecra disi delicias adq illa
beatitudinẽ cognicis: aliccerat. illa in mortalitas ubi ho¬
mopoterat non mori aliaẽ ista morte litas. ubi homoñ potest
nis imoris Aliaerit sũma inmortalites: ubi homo
non poterit moris Quidlitigecs de concupiscenticc. litigante:
hocẽ delege immẽ bris repugnante legim̃tis: lex pec catidi¬
citur: quia suacd& peccata cdque utite dixerĩ iub& & sie
m̃te seruicctur. si ne excusatione. pec cactur: Peccectum
dicitur. quicpec cccto. stcctac est appeticione pecccrere¬
atus eiꝰ regeneratione solutus est : Conflictus eius ad agonem
uelictus ẽ malũ e clarumest : non uirũ b: nostre uoluntatis
ut putar huic obsistimur nisi diuinit᷑ adiuuemdr : debel¬
lendum hoc malũ est: non ne gandum: uincendũ est inon¬

Expanded text:
mi carnisque concordia, nulla concupiscerentur illicita. mi carnisque concordia, nulla concupiscerentur illicita. O quam multum erras, qui ex ista, quae nunc est, corruptibilitate atque infirmitate naturae sanctas paradisi delicias atque illam beatitudinem conjicis! Alia erat illa immortalitas, ubi homo poterat non mori: alia est ista mortalitas, ubi homo non potest nisi mori: alia erit summa immortalitas, ubi homo non poterit mori. Quid litigas de concupiscentia litigante, hoc est, de lege in membris repugnante legi mentis? Lex peccati dicitur, quia suadet peccata atque, ut ita dixerim, jubet; et si ei mente serviatur, sine excusatione peccatur. Peccatum dicitur, quia peccato facta est, appetitque peccare. Reatus ejus regeneratione solutus est, conflictus ejus ad agonem relictus est. Malum est, clarum est. Non viribus nostrae voluntatis, ut putas, huic obsistimus, nisi divinitus adjuvemur. Debellandum hoc malum est, non negandum: vincendum est, non
Abbreviated transcription (Latin):
catholicus &xp̃iama secpientia p̃ditus ipsam cibi
inliciti concupiscentiã quc̃etu si non ꝑmittectur imple¬
re quod apetit: asseris in nocentẽ iã fecmẽ sac crile gẽ ñ cu¬
pccuit᷑ Etam̃ sianima uti que uoluntto te correcteo hano
a petentiam corporis. resrenass& inipso ut ait exortu ex¬
tinctcess& origo pec cectii sed quo nͥ represso app&itu in¬
licit itibi adpeccato consumacionẽ ꝑuentũẽ : Non extin
taẽ origo peccati. sed &iã manauit. in posteros: & tantecẽ camis
& sp̃ĩdissensio subsecuta : ut in nacturã sicut idẽ doctor alio
lo codic̃ ꝑ p̃uccri cationem. primi hominis. uerteretur: sedtucd¬
uersus hec eo nactureclem. esseomnium sensuũ uoluptoe ⁊ẽ testi¬
monio uniuer sitectis docerete dicis: qua sim̃ poss& incorpore
Non mortis. huius seduite illius itecesse omnium sen¬
suũ uoluptas. naturȩ sufficiens : ut sũma in iura uirtutis ani¬

Expanded text:
catholicus, et christiana sapientia praeditus, ipsam cibi catholicus, et christiana sapientia praeditus, ipsam cibi illiciti concupiscentiam, quam tu, si non permittatur implere quod appetit, asseris innocentem, jam famem sacrilegam nuncupavit? Et tamen si anima utique voluntate correcta, hanc appetentiam corporis refrenasset, in ipso, ut ait, exortu exstincta esset origo peccati: sed quoniam non represso appetitu illiciti cibi, ad peccati consummationecta est origo peccati, sed etiam manavit in posteros: et tanta est carnis et spiritus dissensio subsecuta, ut in naturam, sicut idem doctor alio loco dicit, per praevaricationem primi hominis verteretur . Sed tu adversus haec, « naturalem esse omnium sensuum voluptatem testimonio universitatis docere te » dicis: quasi non posset in corpore, non mortis hujus, sed vitae illius, ita esse omnium sensuum voluptas naturae sufficiens, ut summa in jura virtutis ani
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ utraque maelacess& temen uoluntaes . cupidita temi ñ
uolunteet ẽ cupiditas. duxit : Necp̃ces sit uoluntaetem:
nec restitit uoluntati: deniq sicente peccati consũ mati¬
onem ab opere inlitito. auerteretur uoluntas: sine
labore ullo cupiditas in licitas eda retur i hiclo quens
beatus ambtosius: Caro in quid in naturam regres sam¬
uigoris sui. agnoscit altricẽ : adq: auso deposito contu¬
maciae : moderationis anime Coniugatꝰ arbitrio qualis
suit cum in habitanda para disi secreta suscepit: antequã ue¬
neno pesti feri serpentis infecta. seccrilegã a stc mẽ scire diui¬
norum que memoriam pceptorum. anime sensibus. in he¬
rentem: edacitatis studio p̃terir&: Hinc pec catũ manas¬
so ꝓdicitur : tãquã corpore anima quȩ getutorib dũcor¬
poris natu ratẽptat᷑ animam ale sana cũ patitur: que
siap p&entiam corporis refrenas s& : in ipsoorto esse

Expanded text:
jam utraque mala esset, tamen voluntas cupiditatem, non jam utraque mala esset, tamen voluntas cupiditatem, non voluntatem cupiditas duxit: non praecessit voluntatem, nec restitit voluntati. Denique, si ante peccati consummationem ab opere illicito averteretur voluntas, sine labore ullo cupiditas illicita sedaretur. Hinc loquens beatus Ambrosius: « Caro, » invigoris sui agnoscit altricem, atque ausu deposito contumaciae, moderantis animae conjugatur arbitrio: qualis fuit cum inhabitanda paradisi secreta suscepit, antequam veneno pestiferi serpentis infecta, sacrilegam famem sciret, divinorumque memoriam praeceptorum animae sensibus inhaerentem, edacitatis studio praeteriret. 143. Hinc peccatum manasse proditur, tamquam corpore animaque genitoribus, dum corporis natura tentatur, anima male sana compatitur. Quae si appetentiam corporis refrenasset, in ipso ortu exstincta
Abbreviated transcription (Latin):
diso ante male succdẽc uene naserpentis. ante corruptam
sermone soccrilego uoluntatẽ: in liciti cibi. libido ia futi&
quod intolerabilius dicitur ad malũ ꝓuocabat &malceñ fuitꝰ
& uidebant illi hommes fructũ ligni ꝓhibiti & cotcupiscebant
sedut non mandu ccereN c̃cupiscentiae ip̃s carnis concupiscen¬
ticc̃ repugnabant: Quiuebeent in loco illo tantae beati¬
tudinis. ñ habentes in se ipsis pacẽmentis. & corporis nonus¬
que adeode mentes. estis ut istec cre doctis : Nonus que a deo
in pudentes ut iste diccetis: er go intellegite: uel intellegentibus ols¬
trepere ucncelo quec citatemolite: preces sit incelequo lun¬
tas qua ser penti sublolo crederotur & recuta est meelo
concupiscentiã quac ubo in hiceret᷑ inlicito: Nonita queibi quec¬
ls cũque. cubiditas: qua licum que reluetaetecẽ uoluntati: sede
potrus. deprecuaete: de precuccta seruiuit: Acꝑ hoc quẽcuis

Expanded text:
diso ante malesuadi venena serpentis, ante corruptam diso ante malesuadi venena serpentis, ante corruptam sermone sacrilego voluntatem, illiciti cibi libido jam fuit? et, quod intolerabilius dicitur, ad malum provocabat, et mala non fuit? et videbant illi homines fructum ligni prohibiti, et concupiscebat, sed ut non manducarent, concupiscentia spiritus carnis concupiscentiae repugnabat; et vivebant in loco illo tantae beatitudinis non habentes in se ipsis pacem mentis et corporis? Non usque adeo dementes estis, ut ista credatis; non usque adeo impudentes, ut ista dicatis. Ergo intelligite, vel intelligentibus obstrepere vana loquacitate nolite. Praecessit mala voluntas, qua serpenti subdolo crederetur; et secuta est mala concupiscentia, qua cibo inhiaretur illicito. Non itaque ibi qualiscumque cupiditas qualicumque reluctata est voluntati; sed ei potius depravatae depravata servivit. Ac per hoc quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
quod est necqst subire supplicium : Aut siẽ lex quidẽ perca¬
ti sed quandoei ñc̃sentio ñ peccat instimabilis potentiao uolm¬
taris. buernere q̃uae sicdcipmit tat absurdites cogt ipsum non
pes s ane peecatum sedreuertit eo : ut quod dicis assta tst
nam sinon peccat nelex peccactiẽ: silex pec catiẽ peccat si uos
peccat solum quiecest: quomodoei obristi potest ut non pee¬
ceturis quae repelli ñ potest ut ceppecceti. opere desinat᷑ a
Aus̃s ãi secondo librotuo. iã respondi. quacr tomeo: teque
in ania disxisse conuicii seduideant: quilegunt: utrum resporden¬
dũsit homini quiintan tã pro greditur in soeniã ut constctea e
malũ erse peccatum bonã ẽẽ diccet concupiscentiam pecccctorũ
Atec m̃ respondere cũ pellimunolentes desserere hominum
ingenict tardiora: ad quos iste litterȩ potuerint ꝑuenire : Qquidẽ
ergo. quod lo queris nescietis. quod lo quoris: rgone & in para¬

Expanded text:
quod est, necesse sit subire supplicium? Aut si est lex quidem peccaquod est, necesse sit subire supplicium? Aut si est lex quidem peccati, sed quando ei non consentio non peccat; inaestimabilis potentia voluntatis humanae, quae si dici permittat absurditas cogit ipsum non peccare peccatum. Sed revertitur eo, ut quod dicis asystaton sit: nam si non peccat, nec lex peccati est; si lex peccati est, peccat: si vero peccat, solum quia est, quomodo ei obsisti potest ut non peccetur, quae repelli non potest ut a peccati opere desinatur. AUG. Secundo libro tuo jam respondi quarto meo, teque inania dixisse convici: sed videant qui legunt, utrum respondendum sit homini, qui in tantam progreditur insaniam, ut cum fateatur malum esse peccatum, bonam esse dicat concupiscentiam peccatorum. Et tamen respondere compellimur, nolentes deserere hominum ingenia tardiora, ad quos istae litterae potuerint pervenire. Quid est ergo quod loqueris, nesciens quid loquaris? Ergone et in para
Abbreviated transcription (Latin):
& concupiscentiam. ante peccatum. in pcereediso. suisse resillae
declarat: quicc ad delictum uiec ꝑ con cupis centiet̃ fuit: quȩedin
pome. decore oculus incitas s& spem &icem. iocendi irri¬
tauit. saporis: ñ ergo potuit. hecec concupiscentice quecumimo¬
dum nonten& peccat : quumuero intrcclimitem concessoꝵ
ten&ur asfeccionaturclis: &mnocens est non inquam
potuit frustusesse peccati: qued oc&ur non suti quidem uicio
seduoluntatis occasio fuissepec caetii lege & dehoc secdndum
lbrũ meũ inuenies. hoc quod dicimus : &iamtuo posse animo
ꝑ suader : quod uero quocsi. acutu leposuisti. legem quidẽ
pecati. esse im mẽ bris nĩs: sed tunc. habere peccatum. quan¬
do ei. consensimus tuncuero solum p̃eliũ suscittore quando
nencorsentimur. & indicere misericẽ pecc&urbac tec quisñ
prudens pugiere ꝑspiciat Pam silex petcceti idost percatũ
ere bptas peccati membrisest inserte nactura litere
Quidpedest. nonei p̃bere consensum : quũ propt̃ hoc ipsum

Expanded text:
radiso fuisse, res illa declarat, quia ad delictum via per concupiscentiam fuit, quae cum pomi decore oculos incitasset, spem etiam jucundi irritavit saporis. Non ergo potuit haec concupiscentia, quae cum modum non tenet, peccat; cum vero intra limitem concessorum tenetur, affectio naturalis et innocens est: non, inquam, potuit fructus esse peccati, quae docetur, non suo quidem vitio, sed voluntatis, occasio fuisse peccati. Lege et de hoc secundum librum meum: invenies hoc quod dicimus etiam tuo posse animo persuaderi. Quod vero quasi acutule posuisti, legem quidem peccati esse in membris nostris; sed tunc habere peccatum, quando consentimus; tunc vero solum praelium suscitare, quando non consentimus, et indicere miseriam pace turbata; quis non prudens pugnare perspiciat? Nam si lex peccati, id est, peccatum, et necessitas peccati membris est inserta naturaliter; quid prodest non ei praebere consensum, cum propter hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
uerb̵ que inme qͥ eorũ fidẽ secor& tueor in digesto furore
rutcctis÷ a postolus dic̃spũ abulate : &c̃ cupiscentias
cccrnis neꝑ feceritis : Rogo qureas. appellat sinulles.
cur eas ꝑficiuetat. sibone sin. Sed adhuc qđ lesin

Expanded text:
verbis, quae in me, qui eorum fidem sequor et tueor, indigesto furore verbis, quae in me, qui eorum fidem sequor et tueor, indigesto furore ructatis. Apostolus dicit, Spiritu ambulate, et concupiscentias carnis ne perfeceritis . Rogo, cur eas appellat, si nullae sunt? cur eas perfici vetat, si bonae sunt. Sed adhuc quales sint,
Abbreviated transcription (Latin):
seinuicẽ cotidiana congressio utq uolumus ipsa stcciamus
Dũ sp̃s celestice & diuma querit cccroter renȩa & secula¬
diã ffti: itdũ & sp̃u& in carne uolumas di gerit᷑ que ꝑ cũ renataẽ
anima seruetur: Qđ aꝑte adq manifeste ap̃ tolus. succ uoce declarat.
x aduersant᷑ sibi utñq: uultis ipsc stcciatis. Hanctuc̃ cordicẽ caris
& sp̃s quã nos obtare & cedno dic̃ orarecy prianꝰ nec ĩ para diso ante
peccatũ suis sec̃ cedis Autsi fuit quur ñ sicteris. eam. ꝑ p̃uaricatio¬
nẽ primihominis uitiec tec̃ peris se natur ã beatae ꝙͥ pacianim
& corporis miserã sucessisse discordiã : & indigticcris nob̵ qđ ł ut ca¬
tolicis sacer dotib idẽ uob fecciamꝰ nostro. sermone c̃uitiũq
dicimꝰ uos negare gratiã xp̃i: Cũ uos istis uera catholicis sa¬
cerdotib impuden tissime acꝓfanis sime c̃iiciemini hĩs

Expanded text:
se invicem quotidiana congressio, ut non quae volumus ipsa faciamus, se invicem quotidiana congressio, ut non quae volumus ipsa faciamus, dum spiritus coelestia et divina quaerit, caro terrena et saeculain spiritu et in carne uoluntas Dei geritur, quae per eum renata est anima seruetur. quod aperte adque manifeste apostolus Paulus sua uoce declarat,  carnis et spiritus, quam nos optare, et a Domino dicit orare Cyprianus, nec in paradiso ante peccatum fuisse concedis: aut si fuit, cur non fateris eam per praevaricationem primi hominis vitiata periisse natura, beataeque paci animae et corporis miseram successisse discordiam? Et indignaris nobis, quod velut catholicis sas negare gratiam Christi: cum vos istis vere catholicis sacerdotibus impudentissime ac profanissime conviciemini his
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ tuentur: quũ nos. laudemus. quidẽc clementiam. remediorũ
sed legum anentẽ iusticioc E Aũs ũ utinc̃ẽ ccetholicus agnos¬
certs sacerdotes: quilonge prius. quẽc esse caepistis dixerunt
Concupiscentiã carnis que concupiscit. aduersus spm̃i quec̃¬
uis aduersus eam. &icm. sp̃s concupiscat : quelex intellegitur
es sepeccati resistens. legim̃tis. pͥpec catum quod inparadiso
ꝑp&ratũ c : humanã uiciasse neturã unde sine illec modonas¬
citur ne moei que sp̃s aduer scctur in sc̃isutiuste uiuant pugiendo
contraillã donec ꝑ fecta hominis. saluit &ccerne cũ spũ plemin si¬
ne concordante iansit: Dic̃ ambrosius ꝑp̃ucticectionẽ primi
hominis. innaturã uertis sedis̃ sensionẽ ccernis & sp̃set̃e que
dis sensionem sic cyprianus. ostendit: inquo poene punicam dide¬
xim. ut puto inndere non audes quod stcceremme aususes estn

Expanded text:
itatem tuentur: cum nos laudemus quidem clementiam remediorum, itatem tuentur: cum nos laudemus quidem clementiam remediorum, sed legum manente justitia. AUG. Utinam catholicos agnosceres sacerdotes, qui longe priusquam esse coepistis, dixerunt concupiscentiam carnis, quae concupiscit adversus spiritum, quamvis adversus eam etiam spiritus concupiscat, quae lex intelligitur esse peccati, resistens legi mentis post peccatum quod in paradiso perpetratum est, humanam vitiasse naturam: unde sine illa modo nascitur nemo; eique spiritus adversatur in sanctis, ut juste vivant, pugnando contra illam, donec perfecta hominis salute, et carne cum spiritu plenissime concordante jam non sit. Dicit Ambrosius, per praevaricationem primi hominis in naturam vertisse dissensionem carnis et spiritus; eamque dissensionem sic Cyprianus ostendit, in quo Poeno Punicam dialexim, ut puto, irridere non audes, quod facere in me ausus es: « Es
Abbreviated transcription (Latin):
nuesp eter̃ c̃ demde qucendo turbeet pecẽ mise rcebilis esis fec
ytanto crimine plecitur : dissipa ite qui&is Quando autẽ ꝑ¬
fiert ini quitto tẽ dc̃ nabilis c sedllex pecati sicut meret᷑ i pseci¬
mentaũ iecex cusseet homini suolunteetẽ quicelex & cogeris &
maturalis &nũ quã recedens supertri uti quece uoluntecte ñ
porest & nemo propt hoc reus ẽ qđ uiere ñ potuit: sed necipsalex
peccat quiceliudstecere ñ potuit d̾s autẽ ineunte bili ee rect̃t uicc̃¬
senbit necuihioc tamtũmal oscicet cebullo cogitur:. Omnibus igł
ab solutus hic solus incrimine repperitur qui mira fronte in putat
simedis putatur : Qui gradibus punicce dialex eos ut cõmendo¬
res: donco euertis tiudiciaut simulres gratiam subruisti ut in
criminatus ut ñ solum aliquo peccare sedipsede gȩpeccetti. dĩtuus
nocentior apparer& : &posthec ꝓstonissime : catholicis scccer¬
dotib: conuitiũ ftccis ut dicas eosnegere graticẽ xp̃i cuius. aeqͥ¬

Expanded text:
n est. Deinde, quando turbat pacem, miserabilis est, nec pro tanto crimine plectitur dissipatae quietis: quando autem perficit iniquitatem, damnabilis est. Sed lex peccati sicut meretur ipsa tormentum, ita excusat hominis voluntatem. Quia lex et cogens, et naturalis, et nunquam recedens, superari utique a voluntate non potest: et nemo propter hoc reus est, quod vitare non potuit. Sed nec ipsa lex peccat: quia aliud facere non potuit. Deus autem inevitabilia reatui adscribit; nec ut hoc tantum mali faciat, ab ullo cogitur: omnibus igitur absolutis, hic solus in crimine reperitur, qui mira fronte imputat asime disputator, qui gradibus Punicae dialexeos, ut commendares dona, evertisti judicia; ut simulares gratiam, subruisti justicriminatus es, ut non solum aliquo peccatore, sed ipsa lege peccati, Deus tuus nocentior appareret. Et post haec profanissime catholicis sacerdotibus convicium facis, ut dicas eos negare gratiam Christi, cujus aequ
Abbreviated transcription (Latin):
bnrta amastione ficusto adimanto omnib: q eorũ sa¬
tellitib: & nuncate in italia qđ girunt̃ gemimꝰ eructa¬
ta. Nc̃ꝵ: quoore quafronte concilium malignan¬
tium dicir consensionem totcatholicorum. qui dosto¬
rer ec clesiarum fuerunt antenor : Quasiuero ÷ in conci¬
lio epis coporum qđ nsa lubrit̃ sediastant᷑ propt̃ uestnor
questioner debere dicitir congegari sederent ep̃i qͦr¬

Expanded text:
satellitibus, et nunc a te in Italiam, quod graviter gemimus, eructata. AUG. Quo ore, qua fronte concilium malignantium dicis, consensionem tot catholicorum, qui doctores Ecclesiarum fuerunt ante nos? Quasi vero, si in concilio episcoporum, quod non salubriter, sed jactanter, propter vestras qu
Abbreviated transcription (Latin):
iduntũ quede fendi & obhoc uos impertis aurib denominib: ctt tholico¬
rũ uirrorũ qui ꝓp̃t̃ fidẽ ap̃ tolicãe quẽc tuemur nob̵ cũ lceboranttiero
Inane fitegorem: ut quitimu essen celesticni a uobis dici ã miterent
ccelestis fidei dignitectẽ : & qui ex pecuiss& neccuobis pelec gigeni di¬
cerentur in maniche orũ pelccgus p̃cipitarent᷑ Suterent que se
imperiti quiq ñ posse xp̃ianos appellati: sieos traduciani pelagian
uocaessent : Quũ eregione prudentes. statuerent quã uis nominum
inuidicc̃sibi & iniuriam sust inert : dã magis quã fidem catholicc̃ relin¬
quendã sedne uel hocipsum c̃uicugenus. ur̃o inuentũ in genio glorie¬
ris recordamini ab omnib quidẽ heredicis diuers conus uocabul
solore suscipere : Sed in sonodo armensi uehementius clccruis se:
quid apud plumbeos animos ł ambiguntes uerbi uel cominatio
noui uoc boli possit. sccceleris obt inereinã quũ subł ariano

Expanded text:
tholicorum virorum, qui propter fidem apostolicam quam tuemur, nobiscum laborant, ciere inanem fragorem, ut qui timuissent Coelestiani a vobis dici, amitterent coelestis fidei dignitatem; et qui expavissent ne a vobis Pelagiani dicerentur, in Manichaeorum pelagus praecipitarentur; putarentque se imperiti quique non posse Christianos appellari, si eos Traduciani Pelagianos vocassent: cum e regione prudentes statuerent, quamvis nominum invidiam sibi et injuriam sustinendam magis, quam fidem catholicam relinquendam. Sed ne vel hoc ipsum convicii genus vestro inventum ingenio glorieris; recordamini, ab omnibus quidem haereticis diversa nos vocabula solere suscipere: sed in synodo Ariminensi vehementius claruisse, quid apud plumbeos animos vel ambiguitas verbi, vel comminatio novi vocabuli possit sceleris obtinere. Nam cum sub Ariano
Abbreviated transcription (Latin):
tiare ñ potuit : Nullum habens deastib: meritum
sed hocsolum r& inens qđ tanti opincis digatione
porsedit AũoR Quare trgo gnrueiugum iu¬
ꝑ eum adie exitur deuentre matrireiur : Quustior¬
tecorrupcibilitier corporis uthad agit uar&ur an¬
maeiur : quustinta mentir obtunsio ut &iampla¬
grerudiatur tarditas eiur quousq iulia negnr¬
uirer corde quourq diligir uanitatem & querin

Expanded text:
tiare non potuit, nullum habens de actibus meritum, tiare non potuit, nullum habens de actibus meritum, sed hoc solum retinens, quod tanti opificis dignatione possedit. AUG. Quare ergo grave jugum super eum a die exitus de ventre matris ejus ? Cur tanta corruptibilitas corporis, ut hac aggravetur anima ejus ? Cur tanta mentis obtunsio, ut etiam plagis erudiatur tarditas ejus? Quousque, Juliane, gravis es corde? quousque diligis vanitatem, et quaeris
Abbreviated transcription (Latin):
libenari. I Xx quȩ qm̃ ut locur inter imhicpa¬
tiebacurmuniui reuestamur illo undedigernsumꝰ
dehocipso ubicumq opostunum suerit pleniur loquittu¬
rii &cequanta confersionir iuce & eor quibaptimia par¬
uulir denegrerent. Quorqui eiur p̃iuditio iustittia
dĩ aud &ir maculare reprabaui protesticnr aliudn
non tenere. quam instituta mysteria irdem̃ q̃ trrdita
sunt uerbir inomniprorsur & ate eẽ trrstienda nec pro
causarum uari&ate deberemutari: uerum fieri
peccatorem ex malo ꝑfecte bonumt in nocentem autem
quinullum hab&m alum propriȩ uołcatir exbono
fieri meliorem idẽ obtimum : ut ambo quidem inx põ
membne trensean consecnrti: sed un dep̃hensur
inmalauita alter in bonanatune: ille enim in noco¬
tiam quam exostur accepenrt pnrua astione corri¬
pit: hicuero sine laude sinecrimine uołtatir. hoc
solum hab& qđ a do conditore suscepit: qui in racae¬
ta primiuitate felicior. bonum simplicitaꝙ suȩui¬

Expanded text:
LIV. JUL. Quae quoniam, ut locus interim hic patiebatur, munivi, revertamur illo unde digressi sumus; de hoc ipso, ubicumque opportunum fuerit, plenius locuturi. Ecce quanta confessionis luce, et eos qui Baptisma parvulis denegarent, et vos qui ejus praejudicio justitiam Dei audetis maculare, reprobavi: protestans aliud me non tenere, quam instituta mysteria iisdem, quibus tradita sunt verbis, in omni prorsus aetate esse tractanda, nec pro causarum varietate debere mutari: verum fieri peccatorem ex malo perfecte bonum; innocentem autem qui nullum habet malum propriae voluntatis, ex bono fieri meliorem, id est, optimum: ut ambo quidem in Christi membra transeant consecrati; sed unus deprehensus in mala vita, alter in bona natura. Ille enim innocentiam quam exortus acceperat, prava actione corrupit: hic vero sine laude, sine crimine voluntatis, hoc solum habet, quod a Deo conditore suscepit, qui infucata primaevitate felicior, bonum simplicitatis suae vi
Abbreviated transcription (Latin):
aun sondti cit: aut contraspm̃ concupisciti derios citẽmalũ
unti atanaturtee integritate c̃tratũ quomale benentui
pittandi cosficio castitas coniugums & decpmalo ducitui¬
lxini generationis obnoxiae uinculum: regeneratione saluandũ
mortis huius qui ale in pcerte cdsso. antepee catũ: prosecto nerat
alialex in membris nt̃s repugnar legimipti : quiee &quendo
nolimus & quandonon consentimꝰ nec ei membranrã ut im¬
pleat quod apecĩt. xbem̃ hcebitat tamen in eis & mentẽ
re sistentẽ repugnantẽ quesolicitat: ut ipsecon flictus eiã
sñsit dao nabilis quiccñ ꝑfecit iniquitatẽ sit tam̃ misera¬

Expanded text:
um dejicit, aut contra spiritum concupiscit; agnoscite malum vitiata naturae integritate contractum: quo malo bene utitur propagandi officio castitas conjugum, et de quo malo ducitur generationis obnoxiae vinculum, regeneratione solvendum.mortis hujus, quale in paradiso ante peccatum, profecto non erat, alia lex in membris nostris repugnat legi mentis: quia et quando nolumus, et quando non consentimus, nec ei membra nostra ut impleat quod appetit exhibemus; habitat tamen in eis, et mentem resistentem repugnantemque sollicitat; ut ipse conflictus etiamsi non sit damnabilis, quia non perficit iniquitatem; sit tamen misera