comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citas cũ prudẽtia. sapiẽtia uo
catur. Diule ẽ multa scire:
et recte uiu̾e. Did si utrũq
nõ ualemꝰ. melius est ut bñ
tinet ad btĩtudĩem ꝯseq̃ndã

Expanded text:
 cum prudentia vocari sapientiam. 11. Utile est multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene tinere ad beatitudinem consequendam
Abbreviated transcription (Latin):
re quis pot̾it : Iħ̾s fili ꝯ sirach.
Cum iracundo ne faciasi
rixas cor hoĩs mutat faciẽ
illiꝯ. siue ĩ bono. siue ĩ malo
Testigiũ boni cordis et
faciẽ bonã. difficile ĩ ueĩes.
et cum labore. Non ẽ capd̾
neqͥ ꝯ suꝑ capꝯ colubri. et
non est ira sr̃ nrã munici.
Memoiare timorẽ dei et
nõ irascaris ꝓximo. Ged̃¬

Expanded text:
re quis poterit ? JESUS SIRACH. Cum iracundo non facias rixas . Cor hominis immutat faciem illius, sive in bonum, sive in malum . Vestigium cordis boni, et faciem nonam, difficile invenies et cum labore . Non est caput nequius super caput colubri, et non est ira super iram inimici . Memorare timoris Dei, et non irascaris proximo . Se
Abbreviated transcription (Latin):
bona age et per hoc nõ deo sed
hoĩb plac̾e desid̾at ĩ uanum
laborat. Magnus gͦ imusqͥq
nesciat. ne dũ magnitudĩem¬
sibi arrogant̾ tribuat amitta¬
des humanas oꝑtat. mẽtem

Expanded text:
ur, et per hoc non Deo, sed hominibus placere desiderat, in vanum laborat. Magnus ergo unusquisque nesciat, ne dum si sibi magnitudinem arroganter tribuit, amittas humana obviat, me
Abbreviated transcription (Latin):
manet sic̃ sol. nã stultus sic̃
lunͣ mutat᷑ Sapiẽs nõ hodit
mãdata et nisticias. Uirsa¬
piẽs. ꝑlebẽ suã erudit. Sapĩa
i ore fideł plantab̾. uir pitꝰ.
multos erudit. et aĩe sue sua¬
ius est. Uir sapiens replebr
bñdcõe. sapiẽs in ppło dabit᷑¬

Expanded text:
sol, nam stultus ut luna mutatur . Sapiens non odit mandata et justitias . Vir sapiens plebem suam erudit . Sapientia in ore fidelium plantabitur . Vir peritus multos erudit, et animae suae suavis est . Vir sapiens implebitur benedictione, sapiens in populo ha
Abbreviated transcription (Latin):
entia nõ cognouit mũdus¬
deui. Per sapientiam enĩ¬
nõ placuit deo.set per stul¬
ticiam p̾dicatõis saluos fa¬
c̾e credentes. Sapĩa hiius
huiꝯ mũdi. stulticia ẽ apd̾
dm̃. salamõ. Inclina cor
tuum: ad cognoscẽdã pru¬
dentiam. Bi eĩ sapientiã in¬
uocaueris et ĩclinaueris cor
tuum prutẽtie. si quesieris eã

Expanded text:
it mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes. Sapientia enim hujus mundi, stultitia est apud Deum . SALOMON. Inclina cor tuum ad cognoscendam prudentiam . Si enim sapientiam invocaveris, et inclinaveris cor tuum prudentiae, si quaesie
Abbreviated transcription (Latin):
statũ agnouit sapĩa. oĩs sa¬
pientia timor dm̃ est. et in
illatim̾e dñi. In oĩsapĩa dis¬
positio legis. hõ prudes pla¬
cebit magnatib. Melior
est hõ deficiẽs asapientia. et
deficiens sensu ĩ timore dei. qͣ¬
ille qui habũdat sensu. et
transgredit᷑ legẽ altissimi.
Sapiẽs ĩ uerbis se ip̃m pla¬
cabilẽ facit. grã faturoꝵ ef

Expanded text:
stus agnovit sapientiam. Omnis sapientia est timor Dei, et in illa timere Deum, in omni sapientia dispositio legis . Homo prudens placebit magnatibus . Melior est homo qui minuitur sapientia, et deficiens sensu in timore Dei, quam qui abundat sensu et transgreditur legem Altissimi . Sapiens in verbis seipsum amabilem facit . Gratia autem f
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhũlitatẽ mentis saluabr̃
castitas caris. Puncipalit̾
his duob uitus diabłs hũa¬
no gen̾i dñat᷑ idest ꝑ suꝑbiã
mentis et luxuriã canns. per
lec eĩ duo uicia diabłs hũ amĩ
genus possicet. uel dũ mẽtez
ĩ suꝑbiã. erigit .ł. dũ per luxu¬
riam carnẽ corrũpit. Prima
formcatõis ocłi tela sunt. scd̃a

Expanded text:
mentis salvabitur castitas carnis. Principaliter his duobus vitiis diabolus humano generi dominatur, id est, superbia mentis et luxuria carnis. Per haec enim duo vitia diabolus humanum genus possidet, dum mentem in superbiam erigit, vel per luxuriam carnem corrumpit. Prima fornicationis oc
Abbreviated transcription (Latin):
sapientis fons uite. ut de¬
clines a ruina mortis. Qͥ
cum sapientib gradit᷑ sa¬
piens erit. et auicꝯ stultoꝵ
efficit᷑ siłis eis. Sapiẽtia ti¬
met. et declinat amalo
Coronͣ sapientiã duncie
eoꝵ. et ĩ prudentia stultoꝵ
fatuitas: In corde prudẽtis
ꝙq erudiet. Labia sapietiũ
dissemurãt scĩam. cor stultoꝵ

Expanded text:
ut declinet a ruina mortis . Qui cum sapientibus graditur, sapiens erit, amicus stultorum efficietur similis eis. Sapiens timet, et declinat a malo . Corona sapientum divitiae eorum, et imprudentia stultorum fatuitas. In corde prudentis quoque erudietur. Labia sapientum disseminabunt scientiam, cor st
Abbreviated transcription (Latin):
effõd̾is illam. tunc ĩtelliges
timorem dum. et scĩam dei
ĩuenies. Dñs dat sapientiã
pudentia. Habe fiduciã ĩ dño
deo tuo extoto cordetuo. et
ne ĩitaris prudentie tue.
Ne sis sapiens. apud temet¬
ipsumi. Bt̃s hõ qui ĩuenit
sapientiã. et qui affluit pru¬
dentiã. Melior est aquisitio

Expanded text:
intelliges timorem Dei, et scientiam Domini invenies. Dominus dat sapientiam, prudentia. Habe fiduciam in Domino ex toto corde tuo, et non innitaris prudentiae tuae, ne sis sapiens apud temetipsum . Beatus homo qui invenit sapientiam, et cui affluit prudentia . Melior est
Abbreviated transcription (Latin):
demde cilis capita eoꝵ ctop¬
iat.⁊ cũ gemitu.⁊ crebris
suspirus eis demũcier. qd sic̃
adã ꝓiectꝰ est de paradiso. ita
ut eos ex̃ ianuas ecr̃e expel¬
lãt. Clerꝰ u̾o ꝓseqͣtur eos cã

Expanded text:
 capita eorum coopriat, et cum gemitu et crebris suspiriis eis denunciet, quod sicut Adam projectus est de paradiso, ita ut eos extra januas Ecclesiae expellant. Clerus vero prosequatur eos cum
Abbreviated transcription (Latin):
Si u̾o ĩ quid mał ꝯceptos.
exadult̾io factos. ł. editos
cula. cõmunio t̾buat᷑: ita
tam̃ ut oĩtp̃r uite sue fietibꝰ
⁊ humilitati ĩsistãt.¶ Ro¬

Expanded text:
Hi vero qui male conceptos ex adulterio fetus, vel editos cula communio tribuatur, ita tamen ut omni tempore vitae suae fletibus et humilitati insistant.
Abbreviated transcription (Latin):
ad nespũ.⁊ tũc reficiat᷑ de sicco
cibo idt. pane ⁊ legumumbꝰ
siccis. s coctis aut pomis. aut
olib crudis. Unũ eligat er
et ceruisã bibat. s sobrie .⁊ iniͥ.

Expanded text:
ad vesperam, et tunc reficiatur de sicco cibo, id est, pane et leguminibus siccis, sed coctis, aut pomis, aut oleribus crudis, unum eligat ex et cervisiam bibat, sed sobrie. Et
Abbreviated transcription (Latin):
um labia mendatia: qͥ autẽ
fidelit̾ agũt placẽt deo. uir
iracũdo ꝓuocat rixas. q̃ pa¬
tiens mittigat suscitatas. hõ
peruersꝯ suscitat lices et u̾¬
bosus separat principes. Eẽꝑ
uirgia querit malꝯ angłs
orius Dens qmipe muni¬
tate est. ⁊ illi ẽi gr̃am he
merent᷑: qui se ab ĩ incerg
non accipitur insi aute dis¬
cordia ab aĩo pellatur. Hinc¬
culpa discordie ꝓ q̃ nec mu¬
mis accipit᷑. Qincꝙ̃ eĩ pro¬
tulerit. obiuirgantis furor
est non dilectõ correxionis

Expanded text:
bia mendacia: qui autem fideliter agunt, placent Deo . Vir iracundus provocat rixas: qui patiens est, mitigat suscitatas . Homo perversus suscitat lites, et verbosus separat principes . Semper jurgia quaerit malus, angelus eus quippe in unitate est, et illi ejus gratiam habere merentur qui se ab invicem non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur. culpa discordiae, pro qua nec munus accipitur. Quidquid enim protulerit, objurgantis furor est, non dilectio correctionis.
Abbreviated transcription (Latin):
qui talenta ꝯtulit: ratõem
posituis recdlit. qr his qui
mic̃ pie spũali dona tribuit.
districte ĩ iuidicio merita exqͥ¬
nt. Ronũ ꝙ ĩ tranquillitate
sint᷑ intribulatõe manifes¬
tatur. Sũt nãq nõ nulli
qui donũ ĩ telligentie ꝑci¬
piunt. sed sola que carins
sunt sapĩt. Isidorꝰ Inter¬
dum peceantib nob̾ dona suͣ
deus nõ renuit. ut ad spem
diuine ꝓpiciatõis mes hũa

Expanded text:
qui talenta contulit, rationem positurus redit: quia is qui nunc pie spiritalia dona tribuit districte in judicio merita exquiret. Bonum quod in tranquillitate sumitur, in tribulatione manifestatur. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed sola quae carnis sunt, sapiunt. ISIDORUS. Interdum peccantibus nobis, sua Deus dona retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens huma
Abbreviated transcription (Latin):
est eiꝯ. Cũ quisq aliqo do¬
nũ dei accipit. nõ appetat am¬
pliꝯ ꝙͣ ꝙdmeruit: ne dũ alte¬
rius membri offm̃ arripere
temptat. id qo̾ ineruit ꝑdat
Cõturbat corporis ordinez
totũ. qui nõ suo ꝯtentus
officio. sbripit alienũ. Q̾o
eĩ sapientes sumꝰ: qd̃ diui¬
tes qd potentes existimꝯ
nõ alt̾ius sed potiꝯ diuino
mun̾e sumꝰ. utam ergo ⁊¬
obtime diuinis beneficus.
quatenꝯ et dm̃ nõ peniteat
dedisse. et nob̾ accepisse sit
utile. In diuisio donoꝵ diu̾¬
si ꝑcipiũt diu̾sa dei munera.
sit ꝓhumilitatis studio. ꝙ
alter ad miretur ĩ altero.

Expanded text:
est ejus. Cum quisque aliquod donum Dei accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum. Quod enim sapientes sumus, quod divites, quod potentes existimus, non alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. In divisione bonorum diversi percipiunt diversa Dei munera, sit pro utilitatis studio, quod alter admiretur in altero.
Abbreviated transcription (Latin):
sanet. Sunt nõ nulli qui
sollerti cura spũalia p̾cepta
scrutant᷑. sed que ĩ telligẽdo
penetrant. uiuendo ꝯculcant
repente docẽt ꝙ nõ ope sed
meditatõe didicerũt. et qd̃
uerb̃ p̾dicant: oꝑib ĩ pug¬
nant. Nemo quippe ampniꝰ
ĩ eccła nocet. quam qui ꝑ
nãq hũc. redarguere nullo
p̾sumit. Aqͣm quippe lim¬
pidissimam pastores bibũt.
cũ flenta ueritatis recte in¬
telligentes hauriũt. sed eandẽ
pedib ones bibũt. cũ sb̾iecti
quiq nõ sectãtur uerbaque
auoiũt. sed sola que conspi¬
crunt exempla praintatis

Expanded text:
s. Sunt nonnulli qui solerti cura spiritualia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant vivendo conculcant. Repente docent quae non opere, sed meditatione didicerunt, et quod verbis praedicant moribus impugnain Ecclesia nocet, quam qui, pnamque hunc redarguere nullus . Aquam quippe limpidissimam Pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt. Sed eamdem pedibus oves bibunt, cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae conspiciunt exempla
Abbreviated transcription (Latin):
namq ab oĩ potente teo cos¬
noscinur. Quio ꝓdẽ si eisde
redemptori nr̃o per fidẽ uin¬
gimur. si ab eo morib die iũ¬
gam̃. Isidorus. Bt̾s ẽ aũt
qui et recte credendo bene
fidem custodit. Xp̃i anus eĩ
malus. duni scd̃m euͣgłi doc¬
trinã nõ uiuit. etiam ip̃am
fidẽ ꝙͣ uerbo colit. oborta tẽp¬
tatoe facile ꝑdit. Deus si cre¬
dit᷑ merito ĩ uocatur et q̃rit᷑
ac ꝑhoc tũc perfecte laudat᷑
qñ excreditur. Fides neq̃ quã
in extorquetur. sedratione
atq exemplis sua det᷑. Incor¬
de respicit teus fidẽ: ubi nõ
possunt se hoĩes excusare.
Fites enĩ que corde retinet᷑
ꝯfessione oris ad salutẽ ꝓfertͤ
corde no amat̃ s humano t̾¬
rore eandẽ per yprocrism te¬
nere se sumulant. et qͥ esse nõ
possunt aꝑte mali. per t̾rorẽ

Expanded text:
namque ab omnipotenti Deo cognoscimur. Quid prodest si eidem Redemptori nostro per fidem jungimur, si ab eo moribus disjungamur? ISIDORUS. Beatus est autem qui et recte credendo bene rectam custodit. Christianus enim malus, dum secundum Evangelii doctrinam non vivit, etiam ipsam fidem quam verbo colit, oborta tentatione facile perdit. Deus si creditur, merito invocatur et quaeritur; ac per hoc tunc perfecte laudatur, quando et creditur. Fides nequaquam vi extorquetur, sed ratione atque exemplis suadetur in corde. Respicit Deus fidem, ubi se non possunt homines excusare: fides enim quae corde retinetur confessione oris ad salutem profertur. corde non amant, sed humano terrore, eamdem per hypocrisim tenere se simulant: et qui esse non possunt aperte mali, per terrorem
Abbreviated transcription (Latin):
zelus rectitudinis exigit
ut erga sb̾iectos semat: fu¬
ror ip̃e de amore sit nõ de
crudilitate. Quatinꝰ. et
nutus arbitrio ut debeat pͥeẽ
atq auitio obstinatõis. ali¬
enus. cũ sibi regninnis cul¬
uentꝰ est quib aliis pͥsit. ⁊¬
excorde debet fug̾e. ⁊ ĩuitus

Expanded text:
zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et nutus arbitrio, ut debeat praeesse, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde debet fugere, et invitus
Abbreviated transcription (Latin):
alienꝰ. Q negligit recta fa¬
cere desmnat recta doc̾e. Pꝯ
quippe senretip̃m corrig̾e
debet. qui alios ad bñ uiuẽ¬
dum ammonere studet. ita
ut ĩ oĩb semerip̃m formã

Expanded text:
i negligit recta facere, desinat recta docere; prius quippe semetipsum corrigere debet qui alios ad bene vivendum admonere studet, ita ut in omnibus semetipsum formam
Abbreviated transcription (Latin):
remissaz effic̾ aĩa et negli¬
gentẽ erga dei p̾cepta: ne
delicta sua potest admemo¬
riã reuocare. si obliuisces
ea. nõ se instigat ad penitẽ
sum cordis ꝯpũctõ. uͥ fu̾it
ĩmod̾atꝯ risus et iocus. de

Expanded text:
rem efficit animam, et negligentem erga Dei praecepta, nec delicta sua potest ad memoriam revocare; sed obliviscens ea non se instigat ad poenitensum cordis compunctio, ubi fuerit immoderatus risus ac jocus.
Abbreviated transcription (Latin):
tici ĩ u̾bi mali. Sĩs plaga.
tristicia cordis ẽ. Austiciam
nou des aĩc tue. Iocunditas
cordis: hec ẽ inta hoĩs. Tusti¬
ciam expelle ate. Multos
eĩ occidit tristicia: et nõ est
utilitas milla. Cor prauuz
dabit tristiciã ⁊ hõ ꝑitꝯ re¬
sistet illi. Atristicia eĩ festi¬
nat mors. Tristicia cordis
flectit ẜuicẽ. Non ded̾is in
tristicia cortuu. s repelle eĩ
ate. Isidorus. uis aũt ni¬
qͣ ẽẽ tristis: bene uiue. Se
sustinẽt. bona ita. gaudu
semꝑ ht. cõ scĩa aũt rei: sep
securꝯ est. Sic̃ uestim̃tum

Expanded text:
aga tristitia cordis est. Tristitiam non des animae tuae. Jucunditas cordis, haec vita hominis est . Tristitiam expelle a te, multos enim occidit tristitia, et non est utilitas in illa . Cor pravum dabit tristitiam, et homo peritus resistit illi . Ad tristitiam enim festinat mors. Tristitia cordis flectit cervicem . Non dederis in tristitiam cor tuum, sed repelle eam a te . ISIDORUS. Vis autem nunquam esse tristis? bene vive. Secviter sustinet. Bona vita gaudium semper habet. Conscientia autem rei semper securus est. Sicut vestim
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃. sp̃s tristis: ex sicat ossa.
Risꝯ dolore imiscebit᷑: et ex¬
aema gaudn: luctus occupat
d.uasi per risui. stultus opa¬
tur scelus: querit de nsor sa¬
piam et nõ unieniet. et doc¬
trme prudentiũ fatiles. Pa¬
rata sunt de risoribo iudicia
Et mallei peucientes stultoꝵ

Expanded text:
 vero tristis exsiccat ossa . Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupabit . Quasi per risum stultus operatur scelus . Quaerit derisor sapientiam, et non invenit: doctrina prudentum facilis . Parata sunt derisoribus judicia, et mallei percutientes stultorum
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens: grauitate moꝵ
hilaritate frõtis tẽperat.
Si felicitas eluceat: non
sis iactas. si calamitas cõ¬
cigerit: pusillaminis non¬
existas. Qͥ temporariꝰ ẽ ĩ le¬
ticia: phenins erit ĩ pena.
Goriꝰ. presentia gaudi se¬
cuntur ꝓpetua lamenta. Ne¬
mo et eĩ potest et hic regni¬
re cũ scło: et illic regnare
cum xͦ. Si q̃ est p̾sentis tẽ¬
poris leticia: ita est agẽda.
ut nũꝙͣ amaritudo seq̃ntiᷤ
iudicii: recedat amemoria
ꝯsitorus. Habeto tẽpam̃tũ
Et ad bona gͥ et ad mala
tempa cor tuuz. basilius ⁊
Noli dissolutis labuis risuz
pro ferre.amentia nãq ẽ.
cum strepitu rid̾e. s subri¬
dendo tantũ leticia mẽtis
indica. Non ꝯueĩt ei qui
ad ꝑfectõe intit᷑: iocari cũ
paruulo. Esto ĩ malicia par¬
uulꝯ: et uir perfectꝰ ĩsẽsu¬

Expanded text:
sapiens gravitate morum hilaritates frontis temperat. Si felicitas eluceat, non sis jactans; si calamitas contigerit, pusillanimis nonexistas. Qui temerarius est in laetitia, perennis erit in poena. GREGORIUS. Praesentia gaudia sequuntur perpetua lamenta. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Si qua est praesentis temporis laetitia, ita est agenda ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria. ISIDORUS. Habeto temperamentum Et ad bona igitur et ad mala tempera cor tuum. BASILIUS. Noli dissolutis labiis risum proferre. Amentia namque est cum strepitu ridere, sed subridendo tantum laetitiam mentis indica. Non convenit ei qui ad perfectionem nititur jocari cum puero. Et in laetitia parvulus, et vir perfect
Abbreviated transcription (Latin):
S quanta st̃ ĩ ꝯpatõe pas¬
sionu illiꝯ que patimur.
Ille ãt oprobria irrisiones.
ꝯtumelias.alapas. Sput̾
flagella.spmeã coronam.¬
et nos miẜi ad nr̃a ꝯfusi¬
ouem imosmone fatigal¬
muir unoq uerbo deicimꝰ
Et quid agio de eo ꝙr dr:

Expanded text:
d quanta sunt in comparatione passionum illius, quae patimur? Ille enim opprobria, irrisiones, contumelias, alapas, sputa, flagella, spineam coronam,et nos miseri ad nostram confusionem uno sermone fatigamur, uno verbo dejicimur. Et quid agimus de eo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
pellando. llarius. Stultꝯ
iusta ĩfirmitates suas sẽtit.
et ureͣ in becillitatẽ sue natẽ
sapit. Gregoriꝰ Sic̃ nec
auris escas nec guttur u̾ba
cognoscit: ita stultus quisq
semictam sapĩe nõ ĩ telligit
Satuũ cum sapientibꝰ ĩ pre¬
dicatõe nõ suscipies: uec

Expanded text:
RIUS. Stultus juxta infirmitates suas sentit, et juxta imbecillitatem naturae suae sentit. GREGORIUS. Sicut nec auris escas, nec guttur verba agnoscit, ita nec stultus quisque sententiam sapientiae intelligit. Fatuum cum sapientibus in praedicatione non suscipies, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Actendite aũt a nob̾ ne
forte grauent᷑ corda ur̃a ĩ cra¬
pula et ebrierate et curis huio
uite. paulus. Nolite ĩ ebri¬
ari uino ĩquo est lireuria. Salo¬
mo uxuriosa res est uniũ: et
cumultuosa ebretas. Qͥcũq
ihis delectant᷑. nõ erũt sapiẽte ᷤ
Ne ĩtuearis uinũ qñ flauescit¬
ber. et sicut regulus uenena
diffundit. Nullũ secretũ est
ubi regnat ebrietas. Ih̃s filiꝰ
sirach Dparius ebriosus. nõ

Expanded text:
Attendite autem vobis, ne forte graventur corda vestra crapula vel ebrietate, et curis hujus vitae . PAULUS. Nolite inebriari vino, in quo est luxuria . SALOMON. Luxuriosa res vinum, et tumultuosa ebrietas: quicunque in his delectatur, non erit sapiens . Nec intuearis vinum quando flavescber, et sicut regulus venena diffundit . Nullum secretum est ubi regnat ebrietas. JESUS SIRACH. Operarius e
Abbreviated transcription (Latin):
multas. Sic̃ igins ꝓbat fer
Ihonimꝯ. Ubicũq sacͣitas at¬
q ebrictas fuerit: ibi libido
dñatur. Uͥ religiosus nũꝙͣ
umũ redoleat ne audiat illd
lum porrigere. s propinare
Mͥcqͥd inebriat. et statum
mentis sb̾uertit simlit̾ ut¬

Expanded text:
t . Sicut ignis probat ferrum HIERONYMUS. Ubicunque saturitas atque ebrietas fuerit, ibi libido dominatur. Religiosus nunquam vino redoleat, ne audiat illud lum porrigere, sed propinare. Quidquid inebriat, et statum mentis evertit, similiter f
Abbreviated transcription (Latin):
aũt corporis est debilitas.
Plerũq eĩ gula. et habun¬
dantia iuim : turpit̾ ĩ luxuri¬
am soluit. Unũ quippe non
ĩexcessu. Isidorus Ebrietas
aũt: per turbatõem fac̃ mẽtiᷤᷤ
Furore cordis flãmaui libi¬
dinis. Ebrietas ita mentẽ
alienat. ut ubi sit nesciat.
Unde etiã malũ nõ sentit᷑:
qd̾ per ebrietatẽ ꝯmititur.
Plerisq laus ẽ multũ bib̾e
et non ĩ ebriari. Aludiant

Expanded text:
corpus debilitat. Plerosque enim gula et abundantia vini turpiter in luxuriam seducunt. Vinum quippe non in excessu. ISIDORUS. Ebrietas autem perturbationem gignit mentis furorem cordis, flammam libidinis. Ebrietas autem ita mentem alienat, ut ubi sit nesciat: unde etiam malum non sentitur quod ebrietate committitur. Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant
Abbreviated transcription (Latin):
citur ad subtilitate acumimᷤ.
si hoc nõ eraserit aliene luna
p̃itatis. Tantũ ergo nrali
tolerandi stͥ: quãtu et am¬
pliꝯ ambundãt. Sic debe¬

Expanded text:
citur ad subtilitatem acuminis, si hoc non eraserit aliena lima pravitatis. Tantum ergo magis mali tolerandi sunt, quantum et amplius abundant. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
pn non est bonuz: ut decli¬
nes aueritate iudicui. Qui
dic̾ impio iustus es: maledi¬
cent ei ppłi. et de testabũt᷑
eũ tͥbo. et qui arguũt eum
laudabũt᷑ ⁊ sr ip̃os ueĩet be¬
nedictõ. Qͥ cognoscit ĩ iudi¬
cio facie: nõ facit bene. Iħr

Expanded text:
 non est bonum, ut declines a veritate judicii . Qui dicit impio: Justus es, maledicent ei populi, et detestabuntur eum tribus: et qui arguunt eum laudabuntur, et super ipsos veniet benedictio . Qui cognoscit in judicio faciem, non facit bene .
Abbreviated transcription (Latin):
ad perfectionez querendaz
itorius S tultus mator est
qui anturie amena prata os¬
piciens: obluscit it̾ quotẽ¬
debat. In offenso pede it̾ nr̃z
agit᷑. si deus ac ꝓeimo inte¬
gra mente diligat᷑. de sẽsibꝰ
Luc̾ua corporis tui est
occłs tuus. Si aũt occłs tuꝯ¬

Expanded text:
tionem quaerendam. GREGORIUS. Stultus viator est qui, in itinere amoena prata conspiciens, obliviscitur quo tendebat. Inoffenso pede iter nostrum agitur, si Deus ac proximus integra mente diligatur. CAPUT Lucerna corporis tui est oculus tuus. Si oc
Abbreviated transcription (Latin):
corius. Habundare ĩ ꝯniiiᷤ
loquatitas solet.sẽper eĩ uo¬
luptas comutatur epulas.
Cũ corpꝰ ĩ refectiomis delec¬
tatẽe resoluit᷑. cor ad mane
gaudiũ relaxat᷑. Sẽꝑ epulaᷤᷤ
loquacitas seqͥt᷑: cũq uent̾

Expanded text:
ORIUS. Abundare in conviviis loquacitas solet, semper enim voluptas comitatur epulas. Cum corpus in refectionis delectatione resolvitur, cor ad inane gaudium relaxatur. Semper epulas loquacitas sequitur, cumque venter
Abbreviated transcription (Latin):
et labia multoꝵ enarrabũt
sensuz eio. Bonor et gła ĩ ser¬
mone sensaci. lingua uͦ ĩ pru¬
dentis sb̾uersio est ip̃io. Si
Ex insu cognocit᷑ uir: et ab
occursu faciei cognoscit᷑ sen¬
satꝰ. Non est sensꝯ ubi abũ¬
dat amaritudo. Amictꝯ cor¬
poris: et risꝯ dentiũ: et gres¬
sus hoĩs emnĩtiant de eo. In
labus sẽsati meĩtur gr̃a. ta¬
citus et sensatꝯ. honorabitur¬
Et ẜua te abinsensato ut nõ
molestiã hẽas de flecte abĩ¬
sensato. ⁊ ĩueĩes reqͥer. et nõ
exac̾bau̾is instulticia illuis
Pungens occłi deduc̃ lacri¬
mas: et qui pũgit cor: ꝓfeit
sensu. In medio sanatoru:

Expanded text:
t labia multorum enarrabunt sensum ejus . Honor et gloria in sermone sensati . Lingua vero imprudentis subversio est ipsius . Si Ex visu cognoscitur vir, et ab occursu faciei cognoscitur sensatus. Non est sensus ubi abundat amaritudo . Amictus corporis, et risus dentum, et ingressus hominis enuntiant de illo . In labiis sensati invenitur gratia . Tacitus et sensatus honorabitur. Serva ab insensato, ut non modestiam habeas . Deflecte ab insensato, et invenies requiem, et non exacerbaberis in stultitia illius . Pungens oculum deduxit ad lacrymas: et qui pungit cor, profert sensum . In medio insensatorum
Abbreviated transcription (Latin):
titur. uta tñ ꝑcussio ĩtelligi¬
tur que hic cepta illic ꝑficit᷑
ut ĩ his qͥ oĩno nõ corrigũt᷑.
p̾cedentiũ ꝑcussio flagelloꝵ.
frequẽtiũ sit untiũ tormen¬
tor. Se uꝰdã secreto dei uiditõ
hic male est: illuc bene scil
ut dũ hic castigati corrigũ¬
tur: ab et̾ua dampnatione
lib̾ent᷑. quibusdã uero ħ bñ
male. Qͥdaz corrigi nolen¬
tes.⁊ flagellari in hac uita
ĩcipiũt: et in et̾na pcussiõe
dãpuãtur. Murmurare in
fligellis dei poc̃or hõ nõ deb
qr maxĩe per hoc ꝙ corripit᷑
eĩ dat᷑. Unus quisq aũt tũc
leuiꝯ portat ꝙ parit᷑ si sua
discusserit mala. ꝓquib illi
infert᷑ retͥbutõ iusta. Iusto
in adu̾sis probari se cognos¬
cat nõ deici. Uiri scĩ plo for¬

Expanded text:
cussio intelligitur, quae hic coepta, illic perficitur: ut in illis qui omnino non corriguntur, praecedentium percussio flagellorum sequentium sit initium tormentorum. Quibusdam, secreto Dei judicio, hic male est, illic bene: scilicet ut dum hic castigati corriguntur, ab aeterna damnatione liberentur; quibusdam vero hic bene male: quia corrigi nolentes, et flagellari in hac vita incipiunt, et in aeterna passione damnantur. Murmurare in flagellis Dei peccator homo non debet, quia maxime per hoc quod corripitur emendatur. Unusquisque autem nunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala, pro quibus illi infertur retributio justa. Justi in adversis probari se cognoscant, non dejici. Viri sancti plus for
Abbreviated transcription (Latin):
tins facito stat̾am. et frenos
ori tuo rectos. Attende ne
forte labaris ĩ lingua. et ca¬
das ĩ ꝯspectu mumicorum
insi diantiũ tͥ. et sit casus
tuus in satiabił ĩ morte. Sr̃¬

Expanded text:
tuis facito stateram, et frenos ori tuo rectos; et attende ne forte labaris in lingua, et cadas in conspectu inimicorum insidiantium tibi, et sit casus tuus insanabilis in mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
rigatur. Item ille ĩ noĩe sal¬
uatoris petit. qui illud petit
ꝙ adueram salutẽ ꝑtinet.
N amsi id ꝙ nõ expedit petat᷑.
non ĩ noĩe ihũ petitur. Ip̃e eĩ¬

Expanded text:
rigatur. Ille ergo in nomine Salvatoris petit, qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
suma sinceraq or̃onis ĩ tẽtõ
Oratõ frequens diabłi ia¬
cula submonet. Oratio ꝯti¬
nua. diabłi cela exuꝑat. In¬
ns enuicitur quia demonia
cunt᷑. In libro clemẽtis. drͣ.¬
Disciplina nob̾ est orare ꝓ
interfectõib et sersecutorib
nris Basiliꝯ. Oratio nãq grã¬
oratoes purissimas. a dũo
nob̾oĩa utilia tribuuntur.
Et cuncta noxia ꝓcul dubio
ascendunt ad dũm quas
ad eum merita nr̃i oꝑis in¬
sariꝰ. Sic lectioni et oratiom
debetis incumbere. ut ĩter¬
dum etiã mamb aliquid

Expanded text:
sima sinceraque orationis intentio. Oratio frequens diaboli jacula submovet. Oratio continua diaboli tela exsuperat. Imnstantia, quia daemonia cuntur. EX LIBRO CLEMENTIS. Disciplina nobis est orare pro interfectoribus et pro persecutoribus nostris. BASILIUS. Oratio namque granorationes purissimas omnia nobis utilia tribuuntur a Domino, et cuncta noxia procul dubio ascendunt, quas ad eum merita nostri operis imSARIUS. Sic lectioni et orationi debetis incumbere, ut interdum etiam manibus aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
queritur pudicicia: ut faci
potest. qui matrimonii nexi¬
bus non tenẽtur. Mundi uͦ
ꝯtemptꝰ ex possit. ut iustici¬
ficile hec implere possunt. qͥ

Expanded text:
quaeritur pudicitia, ut facilmni levius potest, qui matrimonii nexibus non tenentur. Mundi vero contemptus exposcitur, ut justitificile implere possu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯg̾gati ut unammes haĩte¬
tis in domo. et sit uob̾cor
unũ et aĩa una ĩ dño. ut nõ
s sit uob̾ oĩa comunia: et
distribuat᷑ incuiq uestrũ

Expanded text:
congregati, ut unanimes habitetis in domo et sit vobis cor unum et anima una in Deo, et non sed sint vobis omnia communia et distribuatur unicuique vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
ita uestiat᷑. sic̃ aliꝯ fr̃ eiꝰ
uestiebat᷑ hĩc uos ꝓbate
quãtu ub̾ desit ĩ illo ĩt̾iore
scõ hĩtucordis qͥ pro hĩtu
corporis litigatis. ¶amẽ
custodibꝰ habete ꝙ poĩtis
Ita samne ut nullꝯ sibi aliqͥ¬

Expanded text:
ita estiatur, sicut alius frater ejus vestiebatur; hinc vos probate quantum vobis desit in illo interiore sancto habitu cordis, qui pro habitu corporis litigatis. Tamen custodibus habete quod ponitis. Ita sane, ut nullus sibi aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ qui tardiꝯ irascit᷑ et ad
accipe or̾onis effectũ. Q
aũt nũꝙͣ uult pet̾e ueĩa.
aut nõ exaĩo petit : sine cã
est ĩ monastio. etiã si ĩde
nõ ꝓiciat᷑. Proinde uob
a uerbis durioribꝰ paitite
que si emissa fuerĩt ex ore
ur̃o nõ pigeat ex ip̃o ore
fcã sunt uuln̾a. Quãdo
aũt necessitas discipline
ĩ moribꝰ cobercẽdis dice nos

Expanded text:
quam qui tardius irascitur ad quam qui tardius irascitur ad accipere orationis effectum; quae autem numquam uult petere ueniam aut non ex animo petit, sine causa est in monasterio, etiamsi non inde proiciatur. proinde uobis a uerbis durioribus parcite; quae si emissa fuerint de ore uestro, non pigeat ex ipso ore facta sunt uulnera. quando autem necessitas disciplinae minoribus coherc
Abbreviated transcription (Latin):
siuie pꝰ egritudĩe reficien¬
doꝵ siue aliqͣ ĩ becillitate
siune febrib laborãtii. uii
alicui deb ĩ uiigi ut ip̃e de
cellario petat qd cuiq opꝰ
eẽ ꝓ spexit. Sie aũt qui
cellario siue uestib. sue
qui codicib p̃pomĩt᷑ siue m̃¬
dices hora certa singłis die¬
bꝰ petãt᷑ exͣ horã qͥ petient¬
nõ accipiat. uestimẽta uͦ
et calciam̃ta. qñ fu̾int in¬
digẽtibꝰ necessaria dare nõ
differãt sb̾ quoꝵ custodia
sũt q̃ poscũt᷑. Lites aũt¬
aut nullas habeatis aut
ꝙͣ celerrime fimatis. ne na
homicidã. Sic eĩ legitis qͥ
ħdit fr̃e suũ homicida est.
Quicũq ꝯuicio uł male¬
dicto. uł etiã crim̃s obiec¬
tisfactõe qͣntociꝮ curare qd̾
fecit ⁊ ille quilesꝯ est sine
disceptatõe diitt̾e. Si ãt¬
debita relaxare de bebunt
mores h̾e debetis. Melior
est eĩ qui ꝙͣuis ira sepe tẽp¬
nat ut sibi dumitat cui
se fecisse agnoscit ĩ iuriã

Expanded text:
siue post aegritudinem reficiensiue post aegritudinem reficiendarum sine aliqua imbecillitate etiam sine febribus labalicui debet injungi, ut ipse de cellario petat quod cuique opus esse perspexerit. Sive autem qui cellario, sive qui vestibus, sive qui codicibus praeponuntur, sine mudices certa hora singulis diebus petantur: extra horam qnon accipiant. uestimenta uero et calciamenta quando fuerint indigenti necessaria, dare non differant, sub quarum custodia sunt, quae poscuntur. Lites aut nullas habeatis aut quam celerrime finiatis, ne ira homicidam sic etiam legitis qui odit fratrem suum homicida est Quicumque convicio vel maledicto vel etiam criminis obiectisfactione quantotius curare quod fecit et  lesus est sine disceptacione dimittere Si autdebita relaxare debebunt pnctiores habere debetis melior est autem qui quamvis ira sepe temp  sibi dimittat cui se fecisse agnoscit iniuriam
Abbreviated transcription (Latin):
dactũ. cin necessariũ fu̾it p̾¬
beat᷑. Sid si aliꝙͥ rẽ sͥ colla¬
ta celau̾it furti iuditio ꝯdẽp¬
net᷑. Indumẽta ur̃a scd̾
arbitri p̾positi lauẽt᷑. siue a
ub̾ siue a fullonib ne int̾iori
aĩc sordes ꝯͣhat mũde uestis
nimꝰ appetitꝰ. Lauacrum
necessitas cogit mimme de¬
neget᷑. s fiat sine munne
etiã si nolit inbente p̃posito
faciat qd̃ faciẽdu est. ꝓ sa¬
lute. Si ãt ip̃e uelit et forte
nõ expedit sue cupitati nõ
obediat᷑. Aliqñ eĩ si noceat
enã ꝓdesse c̾dit᷑ quod delec
tat Demq si latẽs ẽ dolor
ĩce pore famulo dei dicẽti
ꝙͥ sibi doleat sine dubita¬
tõe credat᷑. S tñ utrũ sanã¬
do illi dolori ꝙ delectat expe¬
diat. si nõ est certũ medicꝰ ꝯ¬
sulat᷑. Leq eãt adhalne¬
minꝯ ꝙͣ duo uł tres. Nec ille
qui ht̃ aliquo eundi neces¬
sitatẽ. cũ qͥb ip̃e uolu̾it. s
cũ qͥb p̾positꝰ uisserit ire de¬
bebit Egrotãciu cur.⁊

Expanded text:
dactum, cui necessarium fuerit, praebeatur. quod si aliqua rem sibi conlatam celauerit, furti iudicio condemnetur. Indumenta uestra secundum arbitrium praepositae lauentur siue a uobis sine a fullonibus, ne interiores animae sordes contrahat mundae uestis nimius appetitus. lauacrum necessitas cogit minime denegetur set fiat sine murmure etiam ut si nolit iubente preposito faciat quod faciendum est pro salute Si autem velit et fors ipse expedit sue cupiditati non obediatur aliquando etiam si noceat prodesse creditur quotat. Denique si latens est dolor in corpore, famulo Dei dicenti quid sibi doleat, sine dubitatione credatur: sed tamen utrum sanando illi dolori, quod delectat, expediat, si non est certum, medicus consulatur. nec eant ad balneminus quam tres. nec illa, quae habet aliquo eundi necessitatem, cum quibus ipsa uoluerit, sed cum quibus praeposita iusserit, ire debebit. aegrotantium cura
Abbreviated transcription (Latin):
sustiu̾e uĩditã. Quã si fer¬
re nõ curau̾t etiã si ipse
nõ abscesit de ur̃a sccieta¬
tepicrat᷑. Nõ eĩ et hoc fit
crudelr s miẜicordit̾ ne cõ¬
tagione pestifera płimos
ꝑdat Et hoc ꝙ dixi de oc¬
culo nõ figendo: etiã ĩ cet̾is
ĩueĩendis ꝓhibendis uidi¬
candis. ꝯuĩcẽdis uindican¬
disq pcc̃is diligẽt᷑ et fide¬
et hodio incior Quicũq
lum eͣt occulte ab aliquo
lr̃as uł q̃ lib munuscula
accipiat. si ultro ꝯfitetur
parcat᷑ illi.⁊ oretur ꝓ illo
citur scd̃m arbitriũ p̾positi¬
sb̾ imo custode uł duobus
uel quot suffic̾e potuerĩt
adeas excuciendas ne ati¬
nea ledãt᷑. Et sic̃ pascim̃
abumo cellario: sic ĩ diuimi
in abimo uestiario. Et si fi̾
pot̾ nõ ad uos ꝑtineat qd
tia ꝓferat᷑. utrũ hoc recipiat

Expanded text:
vindictam: quam si ferre recusaverit, etiamsi ipse non abscesserit, de vestra societate projiciatur. Non enim et hoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne contagione pestifera plurimos perdat. Et hoc quod dixi de oculo non figendo, etiam in caeteris inveniendis, prohibendis, indicandis, convincendis vindicandisque peccatis, diligenter et fideet odio vitiorum. Quicumque lum, ut occulte ab aliqua litteras vel quaelibet munuscula accipiat, si hoc ultro confitetur, parcatur illi, et oretur pro illo. citur, secundum arbitsub una custode uel duabus uel quot sufficere potuerint ad eas excutiendas, ne tinea laedantur, et, sicut pascimini ex uno cellario, sic induamini ex uno uestiario. et si fieri potest, non ad uos pertineat, quid tia proferatur, utrum hoc recipiat
Abbreviated transcription (Latin):
Sane quẽ ad modũ egrotã¬
tes nessesse hñt minꝯ acci¬
pere ne grauẽtur. ita exposi¬
ta egritudĩe sic tractãdi st̃.
ut sciciꝯ recreẽtur. etiã hni
qui de humillima paupta¬
lecit recẽtio egritudo. ꝙ di¬
uitib anterior ꝯsuetuto
Sed cũ iures pristinas re¬
parau̾it: redeãt adfelicio¬
rẽ ꝯsuetudie suã. q̃ famu¬
quãto minꝯ ĩ diget. Rec¬
ibi eos teneat uoluptas
iã negetato: qͦs necessitaᷤ
leuarat ĩ firmos. Illi se exiᷤ¬
timẽt diciores qͥ ĩ sustinẽda
placere s morib. Quãdo¬

Expanded text:
Sane quemadmodum aegrotantes necesse habent minus accipere, ne graventur, ita exposita aegritudine sic tractandi sunt, ut citius recreentur, etiam hi qui de humillima salerit retencior egritudo quod divitibus anterior consuetudo Set cum vires pristinas reparaverint  eant ad feliciorem consuetudinem suam Qui famuquanto minus indigent ne cibi eos teneat voluptas iam vegetatos quos necessitas levaret infirmos Illos estimant diciores qui in sustinenda placere sed moribu
Abbreviated transcription (Latin):
maxime ubi etas ꝯsentit ad
toritas. Stude nõ solũ occłoᷤᷤ
tuos castos ẜuare. sed et lingã
si mente quis nupserit.
nose uiuentes. in senectute
ꝯtinẽtes fieri delectant᷑. et
tunc eligunt castitatẽ ẜuare
enĩ expectat gła. in quib
fuerunt laboriosa certamĩa
est bonũ uirgntas. q̃ ĩ hoc
mũdo sollicitudiem scli a
est.Castitas securitas mẽ¬
tis. scuintas corporis. uirgi¬
tenus reparatur. Nã qͣ uis
carne nõ mente nullũ pre¬
miũ habet ĩretͥbutõe. Me¬

Expanded text:
maxime viri aetas consentit, toritas. Stude non solum oculos tuos castos servare, sed et linguam. si mente quis nupserit. riose viventes, et in senectute continentes fieri delectantur; et tunc eligunt castitati servire, enim spectat gloria, in quibus fuerunt laboriosa certamina.est bonum virginitatis: quia in hoc saeculo sollicitudinem saeculi amest Castitas securitas mentis, sanitas corporis. Virgitenus reparatur. Quamvis poecarne, non mente, nullum praemium habet in remissione.
Abbreviated transcription (Latin):
tia homine deo ꝓrimũ fac̃
ubi ista manserit. ibi et d̾
manet. Mens em̃ ꝑ occłos
capit᷑ castitas hoĩe ad dm̃¬
ĩcelo ꝯiungit. Castitas ho¬
tegritate corporis custodire
si occłoꝵ ꝯcupiscentias no¬

Expanded text:
tia hominis Deo proximum facit: ubi ista manserit, ibi et Deus manet. Mors enim per oculos capitur. Castitas hominem ad coelos conjungit. Castitas hotegritatem corporis custodire, si oculorum concupiscentias no
Abbreviated transcription (Latin):
q. ꝓp̾a facimꝰ uolintate. ad
nat᷑e refermiꝯ necessitatem
isidorus. Recedẽs hõ a deo: sta
reu̾tendo unde cecidit resipis¬
cat. Satis delicate sepalpãt
qui uolunt sine labore incia
suꝑare Perfecte abrenũciat
utio. qui ocasionẽ euitat u

Expanded text:
a facimus voluntate, ad naturae ferimus necessitatem. ISIDORUS Recedens homo a Deo, statertendo, unde cecidit, resipiscat. Satis delicate se palpant, qui volunt sine labore vitia superare. Perfecte renuntiat vitio, qui occasionem evita
Abbreviated transcription (Latin):
Augꝰtinꝰ Nullacaro ex ul¬
muss Non purgant᷑ in ala
Et male arboris nodo. malꝰ
claiis aut cuneus ĩfigẽdo
est Nõ poterũt ĩ die uidicu
alioꝵ uirtutes alioꝵ uua
subleuare. Entundati eñi

Expanded text:
. AUGUSTINUS. Nulla caro exsulYMUS. Non purgantur mala  Malo arboris nodo, malus clavus, aut cuneus infigendus est. Non poterunt in die judicii, aliorum virtutes, aliorum vitia sublevare. Circumdati enim
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩa et eĩ uirtus ẽ hũilitatiᷤᷤ
etiã cum peruersa mente re¬
quirit᷑. a bonitate sue studio
nõ mutat᷑. iuia dei socios he
desidat. Ãdiurtutes difficile¬
sudores patimur. ut ad celu
conscẽdere ualeamꝰ. Sicut
paulatim hõ amimiis uitiis
in maxiua ꝓrumpit. ita gra¬
datĩ ad ea que st̾ excelsa con
tendũt. sine dubiꝰ celeriter
fuant᷑. Prius uicia extirpã¬
da sunt in hoĩe. deinde uiserẽ¬
de uirtutes. Nam coherere¬
et comũgi non potest u̾itas
cũ mendatio. Alis aũt iur¬
tutes tuas aug̾e: plublicare

Expanded text:
ia etenim virtus est, humilitas etiam cum perversa mente requiritur, a bonitatis suae studio non mutatur. In via Dei socios habere desiderate. Isudores patimur, ut ad coelum conscendere valeamus. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maxima proruit, ita gradatim ad ea quae sunt excelsa constendunt sine dubio celeriter finiantur. Prius vitia stirpanda sunt in homine, deinde inserendae virtutes. Nam conjungi non potest veritas cum mendacio. Vis autem virtutes tuas augere, publicare
Abbreviated transcription (Latin):
Eestinare debet unusquisq
ad dñi penitendo dũ potest.
ne si dum potest noluerit ⁊¬
sr̃na gr̃a respecti. ĩ extremis
purgant atq ĩ bonis fcĩs.
niala gesta ꝯmutant. Quibꝰ
iuste totũ ꝙ deliq̃rant ignos¬
penitendo cognoscũt. E st
aũt peĩtencia medic amentũ
uulueris. spes salutis. perꝙͣ
pit. qua aĩa cruciat᷑. et caro
et barbã mittit. ait demõsties
babundantiã criminũ. Sb
caput ptto grauat᷑. Capilli eĩ¬

Expanded text:
Festinare debet unusquisque ad Deum poenitendo dum potest, ne si dum potest noluerit,superna respersi gratia, in extremis purgant: atque bonis factis mala gesta commutant, quibus juste totum quod deliquerant, ignospoenitendo cognoscunt. Est autem poenitentia medicamentum vulneris, spes salutis, per quam poena, qua anima cruciatur et caro et barbam nutriunt, ut demonstrent abundantiam criminum, quibus caput peccatoris gravatur. Capilli e
Abbreviated transcription (Latin):
ac scd̃m eũgłice perfectõis
salutare mandatu. nichil
de crastino cogitare. ꝙͣ per¬
fectõe ꝓrsꝯ anemine isi
cenobita impleri posse certis¬
describens ita btĩficat. atque
collandat. Si au̾tis asalbo
pedẽ tuũ fac̾e uoluntatẽ tuã
idie scõ m̃o. Et ul. Bemite¬

Expanded text:
icae perfectionis salutare mandatum, nihil de crastino cogitare . Quam perfectionem prorsus a nemine nisi a coenobita impleri posse certisdescribens, ita beatificat atque collaudat: Si averteris a sabbato pedem tuum, facere voluntatem tuam in die sancto meo, et gl
Abbreviated transcription (Latin):
fic̃: nec implicat se negotii
scłarib militãs deo. Iuitas
prm̃ dr̃ Monacho eĩ non
solũ ꝓpt̾ea dicit᷑ qr uxorer
non ht̃. sedreligiom dei et
ẜuitio ip̃iꝯ mancipatꝰ est.¬
et cura illi ẽ. ꝙ̃ admodũ d̾o¬
eligit castitatẽ q̃ deo cara est¬
chus si uentrẽ suũ et lĩgnã
nõ fecerit. confidat qr nõ mo¬
netur ĩet̾nu. Monachuc
edens multu. et opans mul¬
tum nõ ꝯfidat ĩ hoc. Qͥ ãt

Expanded text:
e negotiis saecularibus militans Deo. EX VITIS PATRUM Monachus enim non solum propterea dicitur quia uxorem non habet, sed religioni Dei, et servitio ipsius mancipatus est: cura illi est quemadmodum saeelegit castitatem, quae Deo curae estchus, si ventrem suum et linguam non fecerit, confidat quia non morietur in aeternum. Monachus edens multum, et operans multum, non confidat in hoc. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
perfectos pres.:⁊ quor hono¬
rem posident. heͥ utant᷑ et
meritũ. Monachus habeat
smmplicitatẽ colũbe. ne ciꝙͣ
machinetur malũ. Babeat
et serpentis astuciã ne alio¬
rũ supplantet᷑ ĩ sidiis. Mo¬
nacho teneat huilitatem
desit̾ at uichil aliud dignet᷑¬
aspice̾. set sit ei cella pro pa¬
diso. Uariar scriptura⁊ poma
despat.his utatꝰ delicus. har
fruat᷑ amplexu. Ille uerus
est monachꝰ qͥ aurũ ꝯtẽpnit
et scripturas sectatur. et dũ
per pauptate iicedit orna¬
tiori distat ornatu. Monachiᷤ
specialr expetenda ẽ solitudo
et urbis hĩtacio fugienda
Non queras ĩ monacho hai¬
nachis dicit᷑. redundat ni
clericis. Aduerso nos loqͣces
ꝓse nniti. onacho cũcor¬
pore clausus clellula latent
dona spũalia non exornãt
qui penetrare ĩ tima neque¬
unt. saltim necessaria foris
opent᷑. Monacho qͥ int̾ra
possessionem querit mona¬
cho non est. Isidorus. Tñc
se quisq monachũ iudicet.
uerit. basilius Celeste em̃

Expanded text:
perfectos Patres: ut quorum honorem possident, habere nitantur et meritum. Monachus habeat simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetur dolos. Habeat et serpentis astutiam, ne aliorum supplantetur insidiis. Monachus teneat humilitatem desiderat, nihil aliud indagat, sed est ei cella pro paradiso, varia Scripturarum dona discerpit, his utitur deliciis, harum fruitur amplexu. Ille verus est monachus qui aurum contemnit, et Scripturas sectatur; et cum in paupertatem incidit, ornatior instat ornatu. Monachis specialis expetenda est solitudo, ex urbe habitatio facienda. Non quaeras in monacho glonachos dicitur, redundat in clericos. Adversum nos loquaces, pro se muti. Monachus cum corpore clausa cellula lateat,dona spiritualia non exornant. Qui penetrare ad intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Monachus qui intra possessionem quaerit, monachus non est. ISIDORUS. Tunc se quisque monachum judicet, cunctis. BASILIUS. Coeleste enim
Abbreviated transcription (Latin):
i uoluntate sit: nã ex dnu¬
no aduitorio erit ĩ per fec¬
tione. Illic quoactus patit᷑
tenebras ultionis. qͥ hic libẽ¬
ter sustiuit tenebras uolũ¬
tatis. uolũtas aũt bona est
sic aduersa alt̾io sic̃ nr̃a per¬
timescere. nulli qd̾ t uiste mi¬
pendi desideras denegare ne¬
cessitate ꝓprĩ iusta uires succꝰ¬
le. Semꝑ innidia abona uo
luntate alioꝵ : maliis multa
opat᷑ bona. ciprianus Nec
excusat oppressũ necessitas

Expanded text:
 voluntate, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Illic coactus patitur tenebras ultionis, qui hic libenter sustinuit tenebras voluntatis. Voluntas autem bona est, sic adversa alterius sicut nostra pertimescere: nulli quod tibi juste impendi desideras, denegare: necessitati proximi juxta vires occurle. Semper invidia a bona voluntates aliorum in aliis multa operatur bona. CYPRIANUS. Nec excusat oppressum necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
putant sua minui ꝓct̃a.
Gorius Celoꝵ et eĩ regnuz
nullus murmurãs accipit nec
peccanti sed dole q malio de¬
trahit inte potiꝰ ꝑtuesce. Be¬
tractoẽm om̃is rephendũt. õs
uituꝑant. Qũ aliis de trãhis
te discute. Qñ aliũ mordes
utq simile crimen impẽdit
Et qui detrahentẽ audit. et
his qui detrahit. Inuitas pa¬
trũ dr̃. Meliꝯ est cõmede ca¬

Expanded text:
putant minui peccata. GREGORIUS. Coelorum etenim regnum nullus murmurans accipit, nuleccanti, sed condole. Quo in alio detrahis, in te potius pertimesce. Detractores omnes reprehendunt, omnes vituperant. Quando alii detrahis, teipsum discute. Quando alium mordes,Uterque simile crimen impendit, et qui detrahentem audit, et is qui detrahit. EX VITIS PATRUM. Melius est comedere ca
Abbreviated transcription (Latin):
litate et maties ĩfacies tec
est monachi. Si potueris
hec res suꝑ alia mandata:
effrem. Sic̃ eĩ satadensa i¬
bona t̾ra culta. sic aĩa moũ¬
chi fructificãs cogitatõib
diuinaꝵ scripturaꝵ. Sicut
lampas luicida ĩ loco tenebio¬
sa refulgens. sic monachus
mente sobria. et corde per¬
uigil ĩ tp̃r plalmo die sue ⁊
orome. Sic̃ pondo salis de¬
pͥmit ĩ firmĩ. sic sopnꝯ mo¬

Expanded text:
litate, et maceries, decus est monachi. Si potueris haec res super alia mandata. EPHRAEM. Sicut enim sata in bona terra culta, sic anima monachi fructificans cogitationibus divinarum Scripturarum. Sicut lampas lucida in loco tenebroso refulgens, sic monachus mente sobria, in corde pervigil, in tempore psalmodiae suae et orationis. Sicut pondus salis deprimit infirmum, sic somn
Abbreviated transcription (Latin):
hõ uersutus scelat scĩa. cor
ĩsipiẽtiũ ꝓuocat stulticiam
Qͥ aũt satuus ẽ: apit stulti¬
ciã suã. Cor stultoꝵ: dissimi¬
le erit. Stultus passit᷑ nupi¬
cia sua. Stulticia gaudium
stulti. Nõ decẽt stultũ uerba
ꝯposita. nec prĩcipem labia
mentientia. Expedit eĩ urso¬
Magis occurre rapus fecib.
quam fatuo confidenti ni stul¬
duntias cum sapientiã em̾e
non possit: Ho stultus. plau¬
det mamibꝰ cũ spond̾it ꝓami¬
cosuo. Stultus si tacuerit
ĩtelligẽs uocabr. O sculti

Expanded text:
iam, cor insipientium provocabit stultitiam . Qui autem fatuus est, aperit stultitiam suam . Cor stultorum dissimile erit . Stultus pascitur imperitia . Stultitia gaudium stulto . Non decent stultum verba composita, nec principem labium mentiens . Expedit magis ursae occurrere raptis fetibus, quam fatuo confidenti sibi in stululto, cum sapientiam emere non possit ? Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Stultus si tacuerit, intelligens . Os stulti,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ht̃. Auaricia modũ igno¬
rat.et cũ oĩa deuoret nescit
penito sat᷑ari. E surit sẽper
et ĩ obs est. et cũ feraribus
dentib uniu̾sa mũdi regua.
discerpͤsit: Tũc se adhuc ie

Expanded text:
non habet. Avaritia modum ignorat, et cum omnia devoret, nescit penitus saturari. Esurit semper et inops est, et cum feralibus dentibus universa mundi regna discerpit, et se adhuc je
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Iu hore fatuoꝵ cor illorum
et ĩ corde sapientiũ o illoꝵ.
Confusio prĩs est de filio in¬
dissipliuato: qui docet fatu¬
um. qiͣ qui ꝯglutinet testã.
Cum stulto nõ multũ loqͣris
et cũ ĩ sensato nõabiens. Ilre¬
uã et salã et massã ferri faci¬
liꝯ ẽ portare. quã hoĩe ĩ pru¬
dentẽ et fatuũ et impum
Precordia fatui. qĩ rota car¬
ri. et sic̃ axis uersat᷑. sic cogi¬
natus stulti. Melior est qui
abscondit stulticiã suã quã
qui abscondit prudentiam

Expanded text:
. In ore fatuorum cor illorum, et in corde sapientum os illorum . Confusio patris est de filio indisciplinato . Qui docet fatuum, quasi qui conglutinat testam. Cum stulto non multum loquaris, et cum insensato ne abieris massam ferri, facilius est portare, quam hominem imprudentem, et fatuum, et impium. Praecordia fatui, quasi rota carri; et quasi axis versatilis, sic cogitatio stulti . Melior est homo qui abscondit stultitiam suam, quam ui abscondit sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
ut nũꝙͣ amaritudo seq̃ntis
iidicii. recedat amemoria
Plerumq eĩ hostis callido
mentẽ cũ pcc̃o supplantat
quos securitatis pestifere
blanducns se ducit. Qͥ mẽ
te securꝰ est. ꝑpetratis imqͥ¬
nocens non est. Cuniq mẽs

Expanded text:
ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria. Plerumque enim hostis callidus mentem cum peccato supplantat: et , securitatis pestiferae blanditiis seducit. Qui igitur mente securus est perpetratis iniqunoce
Abbreviated transcription (Latin):
finem u̾o intã et̾na. salam̃.
Melior ẽ finis or̾onis quã
principiũ. Sta ĩtestamẽto
tuo. et millo colloquere et
quia paulus male cepit.
s bene fimuit. Laudantur¬
uide exordia. s finis ꝓdictio¬
nis ꝯdẽpnat᷑. Cepisse mul¬
toꝵ ẽ. adculmẽ ꝑuenisse
quupe bonũ agit᷑. si añ ter¬
nimrũ uite deserat᷑. Ille be¬
ne mumolat. qui sacrificiũ

Expanded text:
vitam aeternam . SALOMON. Melior est finis orationis quam principium . Sta in testamento tuo, et in illo colloquere, etquia Paulus male coepit, sed bene finivit. Judae laudantur exordia; sed finis perditionis damnatur. Coepisse multorum est, ad culmen venisse quippe bonum agitur si ante terminum vitae deseratur. Ille bene immolat qui sacrificium