comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dies : & inclinentur ũbrȩ
donec sic̃ ait apłs absorbea¬
tur qđ mortale ẽ. auita:
adã ad montẽ mirrę &
ad collẽ thuris: coniungar
do odorẽ gr̃ȩ propinare
ñ dem̃nunt. Tota pulcra
es amica mea & macula
non .ẽ. inte. sic̃ dic̃ apłs : ut
exiberet sibͥ eccłam sine ma¬
cula & ruga. Nec hoc uacat
quod ait tota pulcra es: in
om̃ib scilicet pusillis & mag¬
nis. Id ÷ non solũ martirib:¬
& confessorib eruditis & uir¬
ginib sed etiã in continen¬
tib elemosinaris ac peniten¬
tib. Ven delibano sponsa
mea. ueni delibano. ueni.
condonatã sibi peccatoꝵ
remissionẽ ibi ꝑceperit: ad
xp̃m uenire non poderit.
Coronaberis de capite ama¬
na. deuertice sanir & her¬
mon. Sanir. int̃pretatur
densitas lucernȩ: hermon
consecratio. Quȩ omĩa refe¬
runtur ad xp̃m: qui quos
illuminat consecrat. Ipsõs¬
quoq coronat : quos illumi

Expanded text:
tur umbrae. Donec, sicut ait Apostolus, absorbeatur quod mortale est a vita. Vadam ad montem myrrhae et ad collem thuris. Coniungar do odorem gratiae propinare non desinunt. Tota pulchra es, amica mea, et macula non est in te. Sicut dicit Apostolus, ut exhiberet sibi ecclesiam sine macula et ruga. Nec hoc vacat quod ait, Tota pulchra es, in omnibus scilicet pusillis et magnis, id est non solum in martyribus, confessoribus, eruditis et virginibus, sed etiam in continentibus, eleemosynariis ac poenitentibus. Veni de Libano, sponsa mea, veni de Libano veni. condonata sibi peccatorum remissione perceperit, ad Christum venire non poterit. Coronaberis a capite Amana de vertice Sanir et Hermon. Sanir interpretatur dens lucernae, Hermon consecratio: quae omnia referuntur ad Christum, qui quos illuminat, consecrat, ipsosque coronat, quos ill
Abbreviated transcription (Latin):
tũ confidere non debemꝰ ne nr̃a
uirtutẽ uideam̃ ꝓfiteri sic mul¬
tũ pusillanimit̃ agere & diffi¬
dere ñ debemꝰ. ne dĩ aduitor is
nr̃i impotentiã uideam pro¬

Expanded text:
tum confidere non debemus, ne nostram virtutem videamur profiteri; sic multum pusillanimiter agere et diffidere non debemus, ne Dei adjutoris nostri impotentiam videamur pro
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscendũ: sc petrus
quandocũq uerbis ederet
timorẽ quẽ tã uehementẽ
Animo conceperat. ut ꝑ¬
durare posset usq ad ter¬
tiã dm̃i negationẽ. tota tri¬
na negatio ei tẽpori depu¬
tanda . ẽ. quando eũ trinȩ
negationi sufficiens timor

Expanded text:
concupiscendum. sic Petrus concupiscendum. sic Petrus quandocumque uerbis ederet timorem, quem tam uehementem animo conceperat, ut perdurare posset usque ad tertiam domini negationem, tota trina negatio ei tempori deputanda est, quando eum trinae negationi sufficiens timor
Abbreviated transcription (Latin):
cantare gallus inciperet
suꝑ fluo dixisse marcus
dep̃henderet᷑ ex ꝑsonadñi¬
sd m̃ lico tibi quia tu in¬
qs nocte hac priusquã gal¬
Aslus bis uocẽ dederit .ter.¬
Ns me negaturus es Sed quia
ante primũ gallicantum
cepta . ẽ. illa trina negatio
adtenderunt illi tres non
quando eã cõpleturus eẽt
petrus. sed quanta futura
quanquã manimo eius et
ante primũ gallicantũ
tota possit intelligi. Quã¬
uis enĩ uerbis negantis
ante primũ cepta. ante
scđm aut̃ gallicantũ ꝑac¬
ta sit tota illa trina nega¬
tio: tam̃ affectione animi
& timore petryante pri¬
mũ. tota cepta .ẽ. Nec int̃¬
ẽ. quantis morarũ inter¬
uallis trina uoce enunti¬
ata sit : cũ cor eiꝰ etiã ante
primũ gallicantũ tota pos¬
nderet. tã magna scilicet
formidine imbibita ut pos¬
set dñm non solũ semel. sed
iterũ & tercio interroga¬
tus negare. ut rectiꝰ diligen¬
tiusq ad tendentib: quoms
corde suo qui eã uuderitad

Expanded text:
cantare gallus inciperet, cantare gallus inciperet, superfluo dixisse Marcus deprehenderetur ex persona Domini: Amen dico tibi, quia tu in nocte hac, priusquam gallus bis vocem dederit, ter me negaturus es. Seante primum galli cantum coepta est illa trina negatio, adtenderunt illi tres, non quando eam conpleturus esset Petrus, sed quanta futura quamquam in animo eius et ante primum galli cantum tota \'possit intellegi. quamuis enim uerbis negantis ante primum coepta, ante secundum autem galli cantum peracta sit tota illa trina negatio, tamen affectione animi et timore Petri ante primum tota concepta est. nec interest, quantis morarum interuallis trina uoce enuntiata sit, cum cor eius etiam ante primum galli cantum tota possederit, tam magna scilicet formidine inbibita, ut posset dominum non solum semel, sed iterum et tertio interrogatus negare, ut rectius diligentiusque adtendentibus, quomodo corde suo qui eam uiderit ad
Abbreviated transcription (Latin):
saluatorẽ. Et petrus de ardore
fidei promittebat. & saluator
quasĩ cłs futura nouerat. Et̃
nota quia petrus in noc te
neget: & neget tertio. Postꝗ
Aut̃ gallus cetinit. & decres¬
centib tenebris uiema lux
nuntiata ẽ: conuersus a mare
fleuit. ternȩ negationis sor¬
des lacrimis lauans. Non .ẽ.
sane arbitrandũ ẽẽ contra¬
riũ : qđ marco dicente priꝰ¬
quã gallus bis uocẽ dederit
ter me es negaturus. ceteri
euangliste simplicit̾ dixer̃
priusqua gallus cantet. ter
me negabis . Iota enĩ pe¬
tri negatio : trina negatio
ẽ. In eadẽ nãq ꝑmansit
negatione animi ꝓpositoq
mdatii: donec ad monitus. qͥd ei
p̃dictũ sit amaro fletu &
cordis dolore sanaretur.
Hec aut̃ tota id ÷ trina ne¬
gatio si post primũ galli
cantũ inciperet. falsum
dixisse uide rent᷑ tres. qui
dixerunt dixisse dñm quid
antequã gallus cantaret ter
eũ petrus. ẽẽt negaturus
Rursus ñ totã tr̃mã nega¬
tionẽ ante peregisset quã

Expanded text:
aturus. » Et Petrus de ardore fidei promittebat, et Salvator quasi Deus futura noverat. Et nota quia neget, et neget tertio. Postquam autem gallus cecinit, et decrescentibus tenebris vicina lux nuntiata est, conversus, flevit amare, ternae negationis sordes lacrymis lavans. Non est sane arbitrandum esse contrarium quod, Marco dicente: Priusquam gallus bis vocem dederit, ter me es negaturus, caeteri evangelistae simpliciter dixerunt: Priusquam gallus cantet, ter me negabis. Tota enim Petri negatio, trina negatio est. In eadem namque permansit negatione animi propositoque mendacii, donec admonitus quid ei praedictum sit, amaro fletu et cordis dolore sanaretur. Haec autem tota, id est, trina negatio, si post primum galli cantum inciperet, falsum dixisse viderentur tres, qui dixerunt dixisse Dominum quia antequam gallus cantaret, ter eum Petrus esset negaturus. Rursus, si totam trinam negationem ante peregisset, quam
Abbreviated transcription (Latin):
gladiũ suũ : & ꝑcussit seruum
auriculã eiꝰ: Petrus hoc fec̃. ut
fecerat. Sciebat enĩ qͦmͦ finees
puniendo sacrilegos. mercedẽ
iustitiȩ & sac̃dotii ꝑhennis ac
ceꝑit Seruus uͦ principis sac̃¬
dotũ malchus appellat᷑ auri

Expanded text:
gladium, percussit servum auriculam. » Petrus hoc fecit, ut fecerat. Sciebat enim quomodo Phinees puniendo sacrilegos mercedem justitiae et sacerdotii perennis acera. Servus quoque principis sacerdotum Malchus appellatur  Al
Abbreviated transcription (Latin):
nouerat sed nob̾ aꝑte declaratũ.
qđ effec tũ iã suę p̾cis obtineret
ut fidẽ uidelicet discipłoꝵ quã
terrena adhuc fragilitas argu¬
ebat suo sanguine purgaret.
& quicquid illa scandali de eiꝰ
morte ꝑtulisset hoc ipse totũ
moriendo deleret : immo uni¬
uersũ late terrarũ orbẽ pecca¬
tis mortuũ. sua morte in noxia.
cęlestẽ resuscitaret ad uita. N unc

Expanded text:
noverat, sed nobis aperte declaratum, noverat, sed nobis aperte declaratum, quod effectum jam suae precis obtineret, ut fidem videlicet discipulorum quam terrena adhuc fragilitas arguebat, suo sanguine purgaret; et quidquid illa scandali de ejus morte pertulisset, hoc ipse totum moriendo deleret, imo universum late terrarum orbem peccatis mortuum sua morte innoxia, coelestem resuscitaret ad vitam. Et c
Abbreviated transcription (Latin):
bis tristis ẽ id ÷ ꝓpt̃ nos tristis
ẽ: necesse ut & ꝓpt̃̾ nos sit con¬
fortatꝰ. & nob. Et factus in¬
os agonia : ꝓlixius orabat. Quid
ꝓse ille cũ agonia peteret. qui
in terris positus cęlestia cum
potestate tribuebat : sed ad ꝓ¬
pinquante morte nr̃ȩ m̃tis
inse certam̃ exp̃ssit: qui uim
quandã terroris ac formidi¬
nis patitur. cũ ꝑ solutionem
carnis ȩt̃no iuditio ꝓpinqua¬
mus. Neq enĩ tunc cuiꝰ libȩt
anima inmerito terret᷑. quaoi¬
do post pusillũ hoc muenit
Et factus .ẽ. sudor eiꝰ nic̃ gut¬
tȩ sangumis decurrentis in¬
&. terrã. Ne meę sudorẽ hune.
infirmitati deputet : quia et con¬
tra naturã . ẽ. sudare sanguinẽ.
neq ad heresim infirmitas ꝑti¬
nere ullo mͦ poterit: qđ aduer¬
sus heresim phantasa m̃tien¬
tẽ ꝓficit: ꝑsudorẽ sanguis ad
corporis ueritatẽ. sed potius in¬
telligat ꝑ irrigatã sacratãq
eiꝰ sanguine terrã. nonsibi qui

Expanded text:
bis tristis est, id est, propter nos tristis bis tristis est, id est, propter nos tristis est, necesse est ut et propter nos sit confortatus et nobis. Et factus in agonia, prolixius orabat. Quid pro se ille cum agonia peteret, qui in terris positus coelestia cum potestate tribuebat? Sed, appropinquante morte, nostrae mentis in se certamen expressit, qui vim quamdam terroris ac formidinis patimur, cum per solutionem carnis aeterno judicio propinquamus. Neque enim tunc cujuslibet anima immerito terretur, quando post pusillum hoc invenitEt factus est sudor ejus sicut guttae sanguinis decurrentis in terram. Nemo sudorem hunc infirmitati deputet, quia et contra naturam est sudare sanguinem. Neque ad haeresim infirmitatis pertinere ullo modo poterit, quod adversus haeresim phantasma mentientem proficit, per sudorem sanguinis ad corporis veritatem. Sed potius intelligat per irrigatam sacratamque ejus sanguine terram, non sibi qui
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit enĩ lucas. Cũ orasset. appa¬
ruit illi angłs decȩlo confortans
eũ. Alibi legimꝰ : quia angłi acces¬
serunt & ministrabant ei. In do¬
cum̃to gͦ utriusq naturȩ et ei an¬
głi ministrasse. et eũ angłs confor¬
tasse describit᷑ : qm̃ qui ds̃ ante
scła extitit. homo factus .ẽ. in
fine scłoꝵ. Qui et priusquã per
resurrectionis exaltaret᷑ głam
diuinitate suꝑ angłos fuit. sed
tam̃ ab angłis ut scriptũ ẽ huma¬
nitate minoratus. ex qua et mor¬
ti subiacuit. At post quã mortẽ
resurgendo calcauit: humani¬
tatẽ suã etiã maiestatib archan¬
głoꝵ suꝑposuit. Certe siquid
sibi heresis ex hoc blanditur.
ut infirmũ affirmet cuiꝰ opus
fuerit angłi confortantis auxi¬
lio: memmerit creatorẽ angłoꝵ
creaturȩ suȩ non eguisse p̃sidio.
quippe qui ñ uellet .Xii. milia le¬
gionũ decelis angłoꝵ deduceret.
Tũ deinde necesiario eo mͦ eũ con¬
fortatũ : quo & tristẽ eẽ. Nã sino¬

Expanded text:
at. Apparuit autem illi angelus de coelo, confortans eum. Alibi legimus quia angeli accesserunt, et ministrabant ei. In documento ergo utriusque naturae, et ei angeli ministrasse, et eum angelus confortasse describitur, quoniam qui Deus ante saecula exstitit, homo factus est in fine saeculorum. Qui et priusquam per resurrectionis exaltaretur gloriam, divinitate super angelos fuit, sed tamen ab angelis, ut scriptum est, humanitate minoratus , ex qua et morti subjacuit. At postquam mortem resurgendo calcavit, humanitatem suam etiam majestatibus archangelorum superposuit. Certe si quid sibi haeresis ex hoc blanditur, ut infirmum affirmet cui opus fuerit angeli confortantis auxilio, meminerit Creatorem angelorum creaturae suae non eguisse praesidio. Quippe qui, si vellet, duodecim millia legionum de coelis angelorum deduceret. Tum deinde necessario eo modo eum confortatum, quo et tristem esse. Nam si no
Abbreviated transcription (Latin):
inquit eũ cũ gladus & fustibus
querere : qui ultrose uris tradat
manib: & in nocte quasi latitan¬
tẽ & urõs oculos declinantẽ ꝑ
ꝓditorẽ inuestigare qͥ quotidie
intẽplo doceat. Sed idõ aduer¬
sũ me in tenebris congregami¬
ni. quia potestas ura qua cont᷑
lucẽ mundi armammi intene¬

Expanded text:
inquit eum cum gladiis et fustibus quaerere, qui ultro se vestris tradat manibus; et in nocte quasi latitantem et vestros oculos declinantem per proditorem investigare, qui quotidie in templo doceat. Sed ideo adversum me in tenebris congregamini, quia potestas vestra qua contra lucem mundi armamini, in tene
Abbreviated transcription (Latin):
eo ut illoꝵ suasu barabam dimit¬
ti. iħm uͦ quẽ paulo ante osanna
concinentes filiũ dauid regẽq cla¬
mabant. peterent crucifigi. Qui
in dñi passione dextrã auriculã
id ÷ sp̃alẽ legis intelligentiã ꝑdidit :
sinistra tantũ hoc ẽ uilitate lit t̾ȩ
contentus. Que uidelicet auris
petri gladio decidit᷑ : non qđ ille
seniũ intelligendi audientib tollat.
sed diuno ablatũ iuditio negligen¬
tib ꝓdat. Uerũ eadẽ dextraauris
mhis qͥ exeodẽ popło cređe uo¬
luer̃ diuinȩ dignatione pietatis
pristio ẽ restituta officio Vn

Expanded text:
eo ut illoeo ut illoti, Jesum vero, quem paulo ante Hosanna concinentes filium David regemque clamabant, peterent crucifigi. Qui in Domini passione dexteram auriculam, id est, spiritalem legis intelligentiam perdidit, sinistra tantum hoc est utilitate litterae contentus: quae videlicet auris Petri gladio deciditur, non quod ille sensum intelligendi audientibus tollat, sed divino ablatum judicio negligentibus pandat. Verum eadem dextra auris in his qui ex eodem populo credere maluerunt, divinae dignatione pietatis pristino est restituta officio.
Abbreviated transcription (Latin):
moueat qđ futurũ ẽ. Permit¬
me scripta sunt. Sed int̃ moras
uerboꝵ interrogantiũ dñm & illiꝰ
respondentis. petrus defensionis
auiditatȩ maiore ꝓchño cõmotione
ꝓcussit. sed non potuer̃ etã simul
dici quȩ simul fieri potuer̃. Non
enĩ diceret respondens aut̃ iħs: nisi
illoꝵ interrogationi responderet
Nã defacto petri quid iudicaue
rit. matheus solus dicit. Ubietiã
non dix matheus respondit iħs
petro. conuerte gladiũ tuũ sed
dix̃. tunc ait illi ił n conuerte
gladiũ tuũ : qđ post factũ appa¬
Is set auriculã eiꝰ: sanauit eũ. Nũꝙ
pietatis suȩ dñss oblunscit᷑ qui etia
hostes suos non patit᷑ uulnerart
Illt iusto mortẽ infer̃. ille ꝑsecutoꝵ
uulnera sanat : mistice docens et
ipsos si conuertant᷑ posse sanari qͥ
insũȩ sunt mortis consensione uul¬
nerati Iuta allegoriã seruus
iste popłs ẽ iudȩoꝵ principib sac̃do¬
tũ inlebito mancipatꝰ obsequio. ad¬

Expanded text:
moveat quod futurum est, permitmoveat quod futurum est, permitme scripta sunt. Sed inter moras verborum interrogantium Dominum et illius respondentis, Petrus, defensionis aviditate, majore pro Domino commotione percussit. Sed non potuerunt etiam simul dici quae simul fieri potuerunt. Non enim diceret: Respondens autem Jesus, nisi illorum interrogationi responderet. Nam rit, Mattheus solus dicit. ubi etiam non dixit Mattheus \'respondit Iesus Petro: conuerte gladium tuum\', sed dixit: tunc ait illi Iesus: conuerte gladium tuum, quod post factum appasset auriculam ejus, sanavit eum. Nunquam pietatis suae Dominus obliviscitur, qui etiam hostes suos non patitur vulnerari. Illi justo mortem inferunt, ille persecutorum vulnera sanat: mystice docens et ipsos si convertantur posse sanari, qui in suae sunt mortis consensione vulnerati. Juxta allegoriam servus iste populus est Judaeorum, principibus sacerdotum indebito mancipatus obsequio, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnobis om̃ib: Et si non frustra por¬
tat gladiũ qui ultor dm̃ncę ire po¬
sitꝰ ẽ. in eũ qui malũ oꝑat᷑. at tam̃
quicũq gladiũ supserit. gladio
ribit. Quo gladio: Illo nẽpe qui
igneus uertit᷑ ante paradisũ. &
gladio sp̃s qui indĩ describitur
ait. Non enĩ sine causa gladium
portat. Recte hic ꝑ gladiũ um¬
dicta intelligit᷑ Reconde gla¬
duũ. Ac ñ diceret. Quiescat um¬
dicta. Alit̃. Conuerte gladiũ
m locũ suũ id ÷ uerbũ p̃dicationis
conuerte ad gentes. ubi scłm a płm
ostiũ aꝑtũ & ingens inueniat.
Post quã plenitudo gentiũ intra¬
uerit : dicit petro ꝑ quẽ totus
p̃dicatoꝵ signat᷑ ordo. Conuerte
gladiũ uerbi p̃dicationis. ad isrł:¬
ceꝑint gladiũ gladio peribut
Intelligat᷑ potius totũ factũ quo
usus .e. gladio petrus dño displi¬
cuisse. Illud enĩ uerius . ẽ. qđ cũ
eũ interrogassent dicentes. dñe
si ꝑcutimꝰ in gladio tumnc respon¬
dit. Sinite usq huc: id ÷ non uos

Expanded text:
ortat gladium, qui ultor Dominicae irae positus est in eum, qui malum operatur: attamen quicumque gladium sumpserit, gladio peribit. Quo gladio? illo nempe qui igneus vertitur ante paradisum : et gladio spiritus, qui in Dei describitur ait: Non enim sine causa gladium portat , recte hic per gladium vindicta intelligitur. Reconde gladium, ac si diceret, quiescat vindicta. Aliter. Converte gladium in locum suum, id est, verbum praedicationis converte ad gentes, ubi secundum Paulum, ostium apertum et ingens inveniat. Aliter. Postquam plenitudo gentium intraverit, dicit Petro, per quem totus praedicatorum signatur ordo: Converte gladium verbi praedicationis ad Isrceperint gladium, gladio peribunt ; intelligebatur potius totum factum, quo usus est gladio Petrus Domino displicuisse. Illud enim verius est, quod cum eum interrogassent dicentes: Domine, si percutimus in gladio? tunc respondit: Sinite usque huc, id est, non vos
Abbreviated transcription (Latin):
duodecĩ Apłoꝵ auxilio etiã siom̃s
me defenderent: qui possũ habere
gio apud ueteres: sex milib cõple¬
bat᷑ hominũ: Pro breuitate tẽpo¬
ris numerũ non occurrimꝰ expli¬
care : tipos tantũ dixisse sufficiat.
Septuaginta duo milia angłoꝵ
in quot gentes hominũq lingua
diuisa .ẽ. de duodecĩ legionib fieri
Sequens sententia ꝓmptũ ad
patiendũ demonstrat animũ
qđ frustra ꝓpħȩ cecinerint. nͥ
dñs eos uera dixisse passione sua

Expanded text:
duodecim apostolorum auxilio, etiamsi omnes me defenderent, qui possum habere gio apud veteres sex millibus complebatur hominum. Pro brevitate temporis numerum non occurrimus explicare, typos tantum dixisse sufficiat: septuaginta duo millia angelorum, in quot gentes hominum lingua divisa est, duodecim legionibus fieri. Sequens sententia promptum ad patiendum demonstrat animum, quod frustra prophetae cecinerint, nisi Dominus eos vere dixisse, passione sua
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ incredulitatẽ seruus fac¬
ut totã literȩ uilitatẽ audiat
insinistra. Sed dnis iħs in bis
qui exiudeis cređe uolueri nt
reddit aurẽ dextrã. & fac̃ seruu
genus regale & sac̃dotale. Alit̃¬

Expanded text:
qui per incredulitatem servus facut totam litterae utilitatem audiat in sinistra. Sed Dominus Jesus in his qui ex Judaeis credere voluerunt, reddit aurem dextram, et fecit servum genus regale et sacerdotale. Alit
Abbreviated transcription (Latin):
niscens aut̃ & ꝓpt̃ qđ missus
ẽ: ꝑficit dispensationẽ ad quã
missus .ẽ. & clamat Sed non
qđ ego uolo : sed qđ tu. Si mo¬
rit᷑ mors me non moriente
scđm carnẽ uidelicet. transeat
ait calix. Uerũ quia ñ aliter
Idem nãq aba qđ & pat̃ ñg¬
nificat. Sed aba hebreũ. pat᷑
grecũ. ẽ. & latinũ. Ut gͦ ut rũ¬
q. popłm in eũ crediturum
abutroq eũ inuocandũ. eẽ
doceret : utraq lingua eũ pͥmꝰ
ipie iuocat. Ipse ẽ enĩ bonus
pastor : qui amimã dando pro
orub sũis. unũ de duob gregib
ouile ꝑficit. Idõq utriusq uoce
gregis auxiliũ patris flagitat:
ut nos utriͦq exẽplo illius infor¬
mati. ubi aduersa nmmere
senserimꝰ. nos patrẽ dm̃. hebrei
aba iuocantes. una fidĩ & cari¬
tatis deuotione p̃sidiũ cęleste
quęramꝰ. Unde doctor egregiꝰ
formã docendi adño fumens:
ita suos alloquit᷑ auditores.
Accepistis sp̃m adoptionis fi¬

Expanded text:
niscens autem et propter quod missus niscens autem et propter quod missus est, perficit dispensationem ad quam missus est, et clamat: Sed non quod ego volo, sed quod tu. Si moritur mors, me non moriente secundum carnem videlicet, transeat a me calix iste; verum quia non aliter Idem namque Abba quod et Pater significat. Sed abba Hebraeum, pater Graecum est et Latinum. Ut ergo utrumque populum in eum crediturum, ab utroque eum invocandum esse doceret, utraque lingua eum primus ipse invocat. Ipse est bonus pastor, qui animam dando pro ovibus suis , unum de duobus gregibus ovile perficit. Ideo utriusque voce gregis auxilium Patris flagitat, ut nos utrique exemplo illius informati, ubi adversa imminere senserimus, nos Patrem Deum, Hebraei Abba invocantes, una fidei et charitatis devotione praesidium coeleste quaeramus. Unde doctor egregius formam docendi a Domino sumens, ita suos alloquitur auditores: Accepistis spiritum adoptionis fi
Abbreviated transcription (Latin):
traheret suscepit. Et rursus
pobȩdientiã fortitud mẽ mentis
ostendens ait. Uerũ tam̃ ñ me¬
a uoluntas : sed tua fiat. Vt cũ
hoc imnet qđ fieri nolumus.
sic ꝑ infirmitatẽ petamꝰ ut non
fiat : quatinꝰ ꝑ fortitudinẽ para¬
ti simꝰ. ut uoluntas conditoris nr̃i
pat̃. omĩa tibi possibilia sunt
trans fer calicẽ hunca me. qͥd
erat illa uox niñ sonꝰ infirmi¬
tatis nr̃e : Multi adhuc infir¬
mi contristant᷑ futura mor¬
te. Sedhabent rectũ cor.
uitent mortẽ quantũ possunt
Sed si non possunt : dicant
luntatẽ humanã exprest&:
uide iã rectũ cor. Sed non
quod ego uolo : sed qđ tu non
ueni inquit facere uolunta¬
tẽ meã. sed uoluntatẽ eiꝰ qui misit
me. Suã uoluntatẽ dixit
quã tẽporalit̃ supsit ex uir¬
gine. Uoluntatẽ uͦ eiꝰ qͥ eũ
misit. eã uidelicet signans.
quã in tẽporalit̃ ęt̃nus ha¬
buit cũ patre cõmuñe. Orat
transire calicẽ : ut ostendat
uere qđ homo erat. Remi¬

Expanded text:
trahetrahertitudinem mentis ostendens, ait: Verumtamen non mea voluntas, sed tua fiat. Ut cum hoc imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus, ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus ut voluntas Conditoris nostri omnia tibi possibilia sunt, transfer calicem hunc a me. Quid erat illa vox, nisi sonus infirmitatis nostrae? Multi adhuc infirmi contristantur futura morte, sed habeant rectum cor, vitent mortem quantum possunt; sed si non possunt, dicant qluntatem humanam expressam. Unde jam rectum cor: Sed non quod ego volo, sed quod tu. Non veni, inquit, facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Suam voluntatem dixit, quam temporaliter sumpsit ex virgine; voluntatem vero ejus, qui eum misit, eam, videlquam intemporaliter aeternus habuit cum patre communem. Orat transire calicem, ut ostendat vere quia et homo erat. Remi
Abbreviated transcription (Latin):
Querit᷑ quomͦ iłs principes sa¬
cerdotũ magist̾ratus tẽpli & se¬
niores qui ad se uenerit allo quu¬
tus dicat᷑ qui apud alios euangłi¬
stas non ipsi uenisse . uerũ inatri¬
o caiphȩ exspectantes ministrans
miftiie ꝑhibent᷑. Sed quia pon¬
tifices pharisei & seniores itade
dñi nece aiebant. ut uelut ipsi
a sangumne eiꝰ uiderent᷑ in noxii:
non tradat᷑ ꝑnos sed ꝑ discipłm
suũ. non cõp̃hendat᷑ a nobis sed
a tribuno turbisq non a nobis
ꝓillo barabbas sed eligat᷑ a po¬
płis ad extremũ non a nobis
sed ap̃side dãnet᷑. neq nr̃a sed
romane militiȩ manu cruci
affigat᷑ : uolens euangłista eos
maxime quoꝵ cuncta consilio
gerebant᷑ sanguinis eiꝰ oftende
& magistratꝰ tẽpli & seniores
ad cõp̃henclendũ uenisse salua¬
torẽ: ut hinc conici daret᷑ quia
sic̃ illi non ꝑseipsos sed ꝑeos quos
miserunt ad cõphendendũ xp̃m.
quid aliud quã ipsi in suȩ iussionis
potestate uenerunt. sic om̃s qͥ cru¬

Expanded text:
Quaeritur quomodo Jesus principes sacerdotum, magistratus templi, et seniores qui ad se venerint alloqui dicatur, qui apud alios evangelistas non ipsi venisse, verum in atrio Caiphae exspectantes, ministros misisse perhibentur. Sed quia pontifices, Pharisaei et seniores ita de Domini nece agebant, ut velut ipsi a sanguine ejus viderentur innoxii: Non tradatur per nos, sed per discipulum suum, non comprehendatur a nobis, sed a tribuno turbisque; non a nobis pro illo Barabbas, sed eligatur a populis; ad extremum non a nobis, sed a praeside damnetur, neque nostra, sed Romanae militiae manu cruci affigatur: volens evangelista eos maxime quorum cuncta consilio gerebantur sanguinis ejus ostendere et magistratus templi et seniores ad comprehendendum venisse Salvatorem, ut hinc conjici daretur quia sicut illi non per seipsos; sed per eos quos miserunt apprehendendum Christum, quid aliud quam ipsi in suae jussionis potestate venerunt? sic omnes qui cru
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ peccatoꝵ. Cũ dixisset dormite
iã & requiescite & adungeret suf¬
ficit. ac deinde inferret uenit hora
ẽ dormite ia & requiescite siluis¬
se hnĩm aliquantũ. ut hoc fieret
qđ promiserat : & tunc intulisse
ecce appropinquauit hora. siue
uenit hora. Idõ post illa uerba
positũ .ẽ. sufficit id ÷ qđ requie¬
iustis ĩã sufficit. Sed quia cõmemo¬
rata ipsa non .ẽ. int̾positio filentu
ut in illis uerbis alia ꝓnuntiatio

Expanded text:
 etc. Cum dixisset: Dormite jam, et requiescite, et adjungeret: Sufficit, ac deinde inferret: Venit horaest, Dormite et requiescite, siluisse Dominum aliquantum ut hoc fieret quod praemiserat, et tunc intulisse: Ecce appropinquat hora, sive venit hora. Ideo post illa verba positum est sufficit, id est, quod requievistis jam sufficit. Sed quia commemorata ipsa non est interpositio silentiiut in illis verbis alia pronuntiatio
Abbreviated transcription (Latin):
uersũ temerarios dictũ est :
qui quicquid crediderint. pu¬
tant se posse consẽqui. Itaq
quantũ de ardore mentis. con¬
fidimus : tantũ de carnis fra¬
gilitate timeanus. Sed tam̃
mortificantur. facit hic lo¬
cus & aduersũ euticianos qͥ
dicunt unã in mediatore dei
& hominũ dño & saluatore

Expanded text:
versum temerarios dictum est, versum temerarios dictum est, quia quidquid crediderint, putant se posse consequi. Itaque quantum de ardore mentis confidimus, tantum de carnis fragilitate timeamus. Sed tamen mortificantur. Facit hic locus adversum Eutychianos, qui dicunt unam in Mediatore Dei et hominum Domino et Salvatore
Abbreviated transcription (Latin):
tes non tẽptationẽ penitꝰ refutan¬
tes. sed uires sustmendi intẽptati¬
onib dep̃cantes. Ergo & in p̃senti¬
arũ non ait. uigilate & orate ne
tẽptemini : sed ne intretis intẽp¬
tationẽ. hoc ẽ. ne tẽptatio uos su¬
peret ultima. & intra suos casses
teneat. Verbi gr̃a : Martir quiꝓ
confessione dñi sanguinẽ fudit. tẽp¬
tatus .ẽ. quidẽ sed tẽptationis reti¬
b non ligatus. Qui aut̃ negat: in
plagas tẽptationis incurrit. Dato¬
apłis p̃cepto orandi & ipse auul¬
passurus ꝓ om̃ib : significans tan¬
tũ orationẽ suã quantũ & passionẽ
a nr̃a distare: Et positis genibus
tẽ mentis. habitu carnis ostendat.
Auulsus .ẽ. aut̃ ab eis quantũ ẽ iac
tus lapidis : tãquã hoc eos tipice
admoneret. ut in eũ dirigerent
lapidẽ. icd .ẽ. usq ad ipsũ ꝑduce¬
rent in teptationẽ legis quȩ scrip¬
ta erat in lapide. Usq ad illũ
enĩ potest ꝑuenire ille lapis. qm̃
finis legis . ẽ. xp̃s. adiustitiã om̃i¬

Expanded text:
 non tentationem penitus refutantes, sed vires sustinendi in tentationibus deprecantes. Ergo in praesentiarum non ait: Vigilate et orate, ne tentemini, sed, ne intretis in tentationem. Hoc est, ne tentatio vos superet ultima, et intra suos casses teneat. Verbi gratia, martyr, qui pro confessione Domini sanguinem fudit, tentatus quidem est, sed tentationis retibus non est ligatus. Qui autem negat, in plagas tentationis incurrit. lis praecepto orandi, et ipse avulpro omnibus, significans tantum orationem suam, quantum et passionem a nostra distare, et positis genibus tem mentis habitu carnis ostendat. Avulsus est autem ab eis quantum jactus est lapidis, tanquam hoc eos typice admonuerit, ut in eum dirigerent lapidem, id est, usque ad ipsum perducerent in tentationem legis, quae scripta erat in lapide. Usque ad illum enim potest pervenire ille lapis, quoniam finis legis est Christus ad justitiam omni
Abbreviated transcription (Latin):
Y ael quod uenisti: Ruob modis hoc
intelligendũ ẽ. Ad quod uenisti:
id÷ ad qđ scelus dilapsus . es. ut
discipłs traderes magistrũ
Siue ad quod uenisti: subaudit᷑
hoc age. Relinque osculũ : Q
imple traditionis officiũ: Hoc¬

Expanded text:
, ad quod venisti? Duobus modis hoc intelligendum est. Ad quod venisti, id est, ad quod scelus delapsus es, ut discipulus traderes magistrum,Sive ad quod venisti? subaudiatur, hoc age, relinque osculum et imple traditoris officium.
Abbreviated transcription (Latin):
& non tenuistis me. Similit̃ & iols
refert eũ dixisse. Ego palã locutꝰ
sum mundo hiic: semꝑ docui in
sinagoga & intẽplo. ubi om̃s iudei
accedens ad eũ ait Aue rabbi:
Et osculatus . ẽ. eũ. Impudens qͥdẽ
& scelerata confidentia magistrũ
uocare: & osculũ ei ingerere quẽ
tradebat. Tam̃ alhuc aliquid ha¬
bet de uerecundia discipłi : cũ non
eũ palã tradidit ꝑsecutorib
sed ꝓsignũ osculi. Suscepit aut̃ dñs
osculũ traditoris : non qđ simula¬
re nos doceat sed ne. ꝓditionẽ
fugere uideat᷑. Simul & illuel daui¬
ticũ cõplens. Cũ bis qui oder̃ pacẽ:¬

Expanded text:
et non tenuistis me. Similiter et Joannes refert dixisse: Ego palam locutus sum huic mundo, ego semper docui in synagoga et in templo, ubi Judaei accedens ad Jesum dixit: Ave, Rabbi; et osculatus est eum. Impudens quidem et scelerata confidentia magistrum vocare, et osculum ei ingerere quem tradebat; tamen adhuc aliquid habet de verecundia discipuli, cum non eum palam tradidit persecutoribus, sed per signum osculi. Suscipit autem Dominus osculum traditoris, non quo simulare nos doceat, sed ne proditionem fugere videatur, simul et illud Davidicum complens: Cu
Abbreviated transcription (Latin):
conuertentes. Tunc dicit
illis iħs. Om̃s uos scandalum
patiemini inme in ista nocte.
Predicit qđ passuri sunt: ut
cũ passi fuerint non desꝑent
salutẽ. sed agentes pęnitenti¬
am liberentur. Et signanter
addidit innocte ista scanda¬
lizabimini : quia quomͦ qui
in ebriantur nocte in ebrian¬
tur. sic & qui scandalũ patiun¬
t᷑. in nocte & intenebris sus¬

Expanded text:
otitia est. Tunc dicit illis Jesus: Omnes vos scandalum patiemini in me in ista nocte. Praedicit quod passuri sunt, ut, cum passi fuerint, non desperent salutem, sed agentes poenitentiam, liberentur. Et signanter addidit, in ista nocte scandalum patiemini; quia quomodo qui inebriantur, nocte inebriantur: sic et qui scandalum patiuntur, in nocte et in tenebris sus
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Si aut̃ non biberet eũ. ab ip
sic õm̃ino neq gustaret a maritu¬
dinẽ eiꝰ sĩ tam̃ possibile. ẽẽt. quan¬
tũ ad iustitiã dei. Qđ enĩ dicebat
si posubile.ẽ: non ad potentiã dei

Expanded text:
Quia si non biberet eum, ab ipsut omnino neque gustaret amaritudinem ejus, si tamen possibile esset quantum ad justitiam Dei. Quod enim dicebat: si possibile est, ad potentiam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
& disꝑgent᷑ oues gregis. Sexa¬
gesimo qͦq octauo psalmo.
qui totꝰ ad nõ canitur. huic
sensui congruente: qm̃ quẽ
tu ꝑcussisti ipsi ꝑsecuti sunt.
ꝑcutitur aut̃ pastor bonꝰ ut
demultis gregib errorũ.
fiat unus grex & unꝰ pastor.¬

Expanded text:
et dispergentur oves gregis . Sexagesimo quoque et octavo psalmo, qui totus a Domino canitur, huic sensui congruente: Quoniam quem tu percussisti, ipsi persecuti sunt. 218 Percutitur autem pastor bonus, ut  suis; et de multis gregibus errorum fiat unus grex, et unus pastor
Abbreviated transcription (Latin):
cendit adortũ ad areolã
aromatis. Descendit ad
ortũ suũ quando uisita¬
uit aduentu suo isrł popłm
suũ : sic̃ ipse ait. Non sũ
missus: nisi adoues que pe¬
rierunt domus isrł areo¬
lã aut̃ aromatis : iprã scãm
Mlriam uirginẽ intelli¬
gendã accipimꝰ. Ex ea
quippe nobis odor iustitię
Ego dilecto meo. & dilec¬
tus m̃s m qui pascitur
int̃ lilia Ego xp̃i regnũ :¬
& ille rex meus. Ego xr̃i
corpus : & ille caput meũ.
Pascit᷑ int̃ lilia cũ in corde
uirgmũ requiescit. uł cũ
illic ꝑ grãm quã ipfe tri

Expanded text:
cendit ad hortum suum ad areolam cendit ad hortum suum ad areolam aromatis. Descendit in hortum suum, quando visitavit in adventu suo Israel populum suum, sicut ipse ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierant domus Israel. Areolam autem aromatis ipsam sanctam Mariam virginem intelligendam accipimus: ex ea quippe nobis odor iustitiae Ego dilecto meo, et dilectus meus mihi qui pascitur inter lilia. Ego Christi regnum et ille rex meus; ego corpus ipsius et ipse caput meum. Pascitur inter lilia cum in corde virginum requiescit, vel cum illi
Abbreviated transcription (Latin):
tus meus. &̾ iste .ẽ. Amicus
meus filiȩ hirłm : Adhas
grãrũ uarietates & ad istã
misterioꝵ ornam̃ta iustos
intendere ꝑsuadet: cũ sp̃onñ
decorẽ m eiꝰ m̃bris contẽ¬
plandũ insmuat. Quo abi¬
it dilectus tuus o pulcher¬
rima mulierũ. quo deeli¬
nauit dilectus. & quere¬
mꝰ eũ tecũ: Tãquã sc̃ru
tantes atq dicentes. Quid
tantã pulcritudinẽ eius
posuisti ut in querendo
eũ nr̃m cor ardens efficere¬
tur Nunc oftende quo
Abierit : uł ubi declinaue¬
rit. Bene aut̃ appellat᷑
rima mulierũ de qua¬
rau ios fidelib loqritur.
Emulos enĩ uos dĩ emula¬
tione. despondi enĩ uos
uni uiro uirgmẽ castã
exibere .xp̃o. Et congrue
de ipso dicit: quo declina¬
uit dilectus tuus. Decli¬
nauit enĩ quodã modo qͥ
cũ informa dĩ. ẽẽt. ñ rapi¬
nã arbitratus . ẽ eẽ. se ȩqua¬
dĩ. non eũ repperiet: nisi
crediderit informa ser¬
iii. inqua se id circo humili¬
auit ut nos iacentes erige¬
ret. Pilectus meus des¬

Expanded text:
meus et iste est amicus meus, filiae Hierusalem. Ad has gratiarum varietates et ad ista mysteriorum ornamenta iustos intendere persuadet, cum sponsi decorem in eius membris contemplandum insinuat. Quo abiit dilectus tuus, o pulcherrima mulierum? Quo declinavit dilectus tuus et quaerimus eum tecum. Tanquam stantes atque dicentes: Quia tantam pulchritudinem ejus exposuisti, ut ad quaerendum eum, nostrum cor ardens efficeretur, nunc ostende quo abierit, vel ubi declinaverit. Bene autem appellatur rima mulierum, qu loquitur: Aemulor enim vos Dei aemulatione, despondi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo. Et congrue de ipso dixit: quo declinavit dilectus tuus. Declinavit enim quodammodo qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequai, non eum reperiet nisi crediderit in forma servi, in qua se idcirco humiliavit, ut nos iacentes erigeret. CAPUT VI Dilectus meus des
Abbreviated transcription (Latin):
reȩ que fundatȩ sunt suꝑ
bases aureas. Crura quȩ to
colũne fundate suꝑ bases
aureas describunt᷑ : quia ius¬
ti qui ceteris caritate sub¬
portant scripturarũ exto
firores in becillitatẽ in¬
firmoꝵ sustinere & non no¬
bis placere. Et paulo post
tã quã bases aureas scriptu¬
ras scãs insinuans dicit
Quȩcũq scripta sunt ad
nr̃am doctrinã scriptas.
ut ꝑ patientiã & consolatio¬
nẽ scripturarũ sp̃e habeamꝰ:

Expanded text:
reae quae fundatae sunt super reae quae fundatae sunt super bases aureas. Crura, quae tocolumnae fundatae super bases aureas describuntur, quia iusti, qui ceteros caritate supportant, Scripturarum ex totfirmiores imbecillitatem infirmorum sustinere, et non nobis placere. Et paulo post tanquam bases aureas Scripturas Sanctas insinuans dicit: Quaecunque enim scripta sunt, ad nostram doctrinam scripta sunt, ut per patientiam et consolationem Scripturarum s
Abbreviated transcription (Latin):
dicit.Tu aut̃ cũ oleaster
eẽs insertos es millis & so¬
cius radicis &pinguedi¬
pis oliue factus es
abia illius : lilia distillan¬
tia mirrã primã. Doc¬
ne uirgines & in hoc pas¬
sionẽ eiꝰ p̃dicantes: ut pro
illo qui ꝓnobis mortuus. ẽ
non recusent susciꝑe mortẽ
Manus illius tornatiles au¬
reȩ plenȩ iac in tis: Inma¬
nib xr̃i deputantur: qui
ea quȩ bona sunt oꝑari non
desmunt. Idcirco tornati
autare sibi fundam̃tũ bonũ.¬
uitam : Venter tuus
eburneus : distinctus sapbi¬
ris. Inuentre aut̃ ipsius de¬
putant᷑ : qui credentes infi¬
de parturiunt. Eburneus
etiã uent̾. ipse fons baptismi
ex quo renascim᷑ ñ in con¬
gruent̃ accipit᷑. quia ebur¬
nea defunctis elefantis spe¬
ciosa & in corruptibilia
ossa noscunt᷑ : P ropterea &
nobis ab apło dr̃. Anigno¬
ratis quia quicũq baptita¬
ti sũmus in xx̃o itĩu. in
morte ipsius bapteatisu
fessione clarissimis sc̃ĩs.
Crura illius colũne marmo¬

Expanded text:
dicit: Tu autem cum oleaster esses, insertus es in illis, et socius radicis et pinguedinis olivae factus es. Labia illius lilia distillantia myrrham primam. Docne virgines, et in hoc passionem eius praedicantes, ut pro illo qui pro nobis mortuus est non recusent suscipere mortem. Manus illius tornatiles aureae plenae hyacinthis. In manibus Christi deputantur qui ea quae bona sunt operari non desinunt. Idcirco tornatilaurizare sibi fundamentum bonuvitam. Venter eius eburneus, distinctus sapphiris. In ventre autem ipsius deputantur, qui credentes in fide parturiunt; eburneus etiam venter ipse fons baptismi ex quo renascimur non inconvenienter accipitur; et quia ebora defuncti animantis speciosa et incorruptibilia ossa noscuntur, propterea et nobis ab Apostolo dicitur: An ignoratis quia quicunque baptizati sumus in Christo Iesu, in morte ipsius baptizati fessione clarissimis sanctis. Crura illius columnae marmo
Abbreviated transcription (Latin):
non spiritalia sed carnalia
sapiunt: merito deprtan¬
tur. adolescentularũ aũ
quarũ non .ẽ. numerus.
eoꝵ. ẽ multitudo. qui sẽꝑ
que scã sunt audire para¬
tisunt. nec tam̃ que au.¬
diunt operib: ad implere
contendunt. De quib apłs
entes. Et licet ista sint ge
tam̃ quia in electis ñ diuer¬
sitas sed unitas com̃datur
audi qđ sequit᷑ Vna est
colũba mea. ꝑfecta mea:
alit̃ sapit : Perfecta qͥ mun¬
dũ relinquens đm̃ magis
quã tẽporalia sequi diligit
scđm illud ineuangłio Siuis
ꝓfectus. ẽẽ : uade uende om̃ia
quȩ habes & da pauꝑibus.¬

Expanded text:
non spiritualia sed carnalia non spiritualia sed carnalia sapiunt merito deputantur. Adolescentularum autem quarum non est numerus, eorum est multitudo qui semper quae sancta sunt audire parati sunt, nec tamen quae audiunt operibus adimplere contendunt, de quibus Aposentes. Et licet ista sint genattamen quia in electis non diversitas, sed unitas commendatur, audi quid sequitur. Una est columba mea perfecta mea. aliter sapit; perfecta, quia mundum relinquens me magis quam temporalia sequi diligit, secundum illud in Evangelio: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes et da pauperibus
Abbreviated transcription (Latin):
rilis non ẽ in eis. Sic ut
cortex mali pumici genȩ
tue. absq occultis : hos qua¬
tuo uersus in hoc libro
constat. eẽ. conscriptos
quos dõdonante iã sũꝑiore
loco tractauimꝰ. In quib:
tam̃ iudȩoꝵ & gentiũ po¬
płos conuersuros : cũ gemel¬
lis indilectionis fructu p̃¬
eoꝵ meritis declarauit.
Sexagnita sunt reginȩ:¬
& occtoginta concubinȩ
& adolescentularũ quarũ
non ẽ numerus. Insexa¬
genario numero ascen¬
dente senario ꝑdenariũ.
adimpletã omnẽ bonoꝵ
ꝑfectionẽ que decẽ legis
p̃ceptis consũmatur agnos¬
cimus. Quẽ ad iodũ ipse
senarius totis suis partib
constat : breuit̃ aduerte
Nã sexta pars . ẽ. eiꝰ : unus
Tertia duo Media aut̃ tres
eẽ probat᷑ Unũ aut̃ duo
& tres. Tex ẽẽ quis nesciat
Qđ mnalio numero distri¬
butis partib & munũ re¬
dacti siita adimplere diffi
describunt᷑. Concubmnae
tutẽ generant : m illis qͥ
suscepto semine uerbi dei

Expanded text:
rilis non est in eis. Sicut rilis non est in eis. Sicut cortex mali punici genae tuae absque occultis tuis. Hos quatuor versus bis in hoc libro constat esse conscriptos, quos Deo donante iam in superiore loco tractavimus: in quibus tamen Iudaeorum et gentium populos conversuros cum geminae dilectionis fructu preorum meritis declaravit. Sexaginta sunt reginae et octoginta concubinae et adolescentularum quarum non est numerus. In sexagenario numero, qui ascendente senario per denarium adimpletur, omnem bonorum perfectionem quae decem legis praeceptis consummatur agnoscimus. Quemadmodum autem ipse senarius totis suis partibus constet, breviter adverte: nam sexta pars eius unus, tertia duo, media autem tres esse probantur. Unum autem et duo et tria, sex esse quis nesciat? Quod in alio numero, distributis partibus et in unum reductis, ita adimplere difficdescribuntur. Concubinae tutem generant, in illis qui suscepto semine verbi Dei
Abbreviated transcription (Latin):
rłm describit᷑: cui meter¬
nũ similitudo angłorũ
adño condonat᷑. Terri¬
bilis : sc̃ castroꝵ acies or¬
dinata. Quanti tiranni
& ꝑsecutores una cũ aue¬
tore suo diabolo conatis
eccłȩ uirtutẽ irrũpere:
& p̃ualere nullo modo
potuerunt. habent enim
sc̃ȩ̃ eccłȩ castroꝵ aciẽ ordina¬
tã : quando muniente xr̃o
nec martires ꝓsecutio. nec
uirgines carnalis delecta¬
tio nec misericordes cupi¬
ditas. nec humiles tẽpora¬
lis głȩ deuincit ambitio.
Auerte oculos tuos a me:
quia ipñ me a uolare fecer̃.
Non me seꝑ incorpore cons¬
piciendũ requiras: quẽ sp̃u
ꝑfidẽ melius cernis. Idcir¬
co enĩ incelis ascendi ut
non sẽꝑ tibi localis appa¬
reã. qui sic omĩa diuinita¬
tis meȩ presentia repleo :
ut ubiq. adsim cunctaq
contmeã. & a nullo loco
continear. Capilli tui sic̃
greges caprarũ : quȩ ap¬
paruer̃ de galaad. Dentes
tui sic̃ grex ouiũ : quȩ as¬
cenderunt de lauacro :
Om̃s gemellis fetib & ste¬

Expanded text:
ra describitur, cui in aeternum similitudo angelorum a Domino condonatur. Terribilis sicut castrorum acies ordinata. Quanti tyranni et persecutores una cum auctore suo diabolo conati sunt ecclesiae virtutem inrumpere, et praevalere nullo modo potuerunt! Habet enim sancta ecclesia castrorum aciem ordinatam quando muniente Christo nec martyres persecutio, nec virgines carnalis delectatio, nec misericordes cupiditas, nec humiles temporalis gloriae devincit ambitio. Averte oculos tuos a me, quia ipsi me avolare fecerunt. Non me semper in corpore conspiciendum requiras, quem spiritu per fidem melius cernis. Idcirco etenim in caelis ascendi, ut non semper tibi localis appaream qui sic omnia divinitatis meae praesentia repleo, ut ubique adsim cunctaque contineam et a nullo loco continear. Capilli tui sicut grex caprarum quae apparuerunt de Galaad, dentes tui sicut grex ovium quae ascenderunomnes gemellis fetibus, et ste
Abbreviated transcription (Latin):
recedunt & ꝑsacram̃ta ui¬
sibilia se renatos & ablutos
& nutritos agnoscunt: re¬
sident iuxta fluenta ple
fluentis simis donis Genȩ
illius sic̃ areole aromatũ :¬
conite apigm̃tariis. Sic̃
enĩ in oculis colũbarũ iure
apłos accipimus sp̃u scõ re¬
pletos ita & ingenis quȩ
uicine sunt oculis: eas eccłas

Expanded text:
redunt, et per sacramenta visibilia se renatos, ablutos et nutritos agnoscunt; resident iuxta fluenta plefluentissima dona. Genae illius sicut areolae aromatum consitae a pigmentariis. Sicut enim in oculis columbarum iure apostolos accipimus Spiritu Sancto repletos, ita et in genis, quae vicinae sunt oculis, eas eccles
Abbreviated transcription (Latin):
ta. soror mea de sanguine
meo & sponsa infidemea
sic̃ osee propła dic̃. Despon¬
sãbo te mͥ infide Miscui
mirrã mẽa cũ aromatib:¬
meis. Suscipe qui ꝓpt̾ me
passi. uł mortui sunt: cum
meritis eoꝵ martires meos¬
Comedi fauũ meũ cum
melle meo: bibi uium
meũ cũ lacte meo eos
qui tenera uł uebem̃tio¬
ra doctrina ueteris ac
noui testam̃ti eruditi sunt.
suscepi in corpore meo.
Comedite amici mei &
bibite : & in ebriamim ca¬
rissimi. Dic̃ dñs in euan¬
głio ad apłos. Iã non dicã
uos seruos: sed amicos
Petro aut̃ apło millo uase
decȩlis emisso quo ei diuer¬
fa genera animantiũ sũnt
ostensa: dictũ .ẽ. Petre mac¬
ta & manduca : Id ÷ mor¬
tifica quod sunt: & quod
ipse es effice. Ergo come¬
dite amici & bibite. sit
confido: Ego etiãa tẽporalib
delectationib: consopitus.
quodã modo sensib conqͥ¬
esco: sed futura desidero.
eternaq conquiro Vox
dilecti mei pulsantiss. Diẽ
ina pocalipst dñs: Ego

Expanded text:
ta; soror mea de sanguine ta; soror mea de sanguine meo, et sponsa in fide mea, sicut et Osee propheta dicit: Desponsabo te mihi in fide. Messui myrrham meam cum aromatibmeis. Suscipe qui propter me passi vel mortui sunt, cum meritis eorum, martComedi favum meum cum melle meo, bibi vinum meum cum lacte meo. Eos qui tenera vel vehementiore doctrina Veteris et Novi Testamenti eruditi sunt, suscepi in corpore meo. Comedite, amici mei, et bibite et inebriamini carissimi. Dicit Dominus in Evangelio ad apostolos: Iam non dicam vos servos, sed amicos. Petro autem apostolo in illo vase de caelis emisso, quo ei diversa genera animantium sunt ostensa, dictum est: Petre, macta et manduca: id est, mortifica quod sunt et quod ipse es effice. Ergo comedite, amici, et bibite: sit confido. Ego etiam a temporalibus delectationibus, consopitis quodammodo sensibus, conquiesco; sed futura desidero aeternaque conquiro. Vox dilecti mei pulsantis. Dicit in Apocalypsi Dominus: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
insignia cũ precipuis scĩ
no ł ons patens: eruditio
popłoꝵ: Puteus. profundi¬
tas doctrinarũ. Quȩ flu¬
unt impetu delibano: quia¬
cũ uerboꝵ sp̃ũ emittentur.¬
Surge aquilo & ueni aust̃ :
perfla ortũ meũ & fluant
aromata illius Unusidẽ¬
q: sp̃s. aquilo atq auster
Aquilo dũ estuantib refrige¬
ria prebet : austerdũ du¬
ros quosq ad credendũ uł
ad benefaciendũ resoluit:
Aquilonẽ aut̃ in bonã par¬
tẽ poni phalmista docet.
Mons sion. latera aquilo¬
nis ciuitas regis magni
Et rursũ et echiel ꝓpħa
łacta .ẽ. suꝑ me manus
gens uemebat abaquilone:
& qm̃ in duob unus aduer¬
titur: non ait ꝑflate. sed
suꝑfla lortũ meũ & flu¬
ant aromata illius. In fp̃i¬
ra credentiũ popłm.
in hortũ suũ. & comedat
fructũ pomoꝵ suorum:
fidelib in pauperib suis: re¬
tribuiturus pro tẽporalib:
regnũ ȩternũ. Ven in
hortũ meũ soror mea. spon¬
sa festina adregnũ meũ
plebs nomine meo dedica¬

Expanded text:
 praecipuis S. rum. Fons patens eruditio populorum; puteus, profunditas doctrinarum; quae fluunt impetu de Libano, cum fervore Spiritus emittunturSurge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluant aromata illius. Unus idemque Spiritus Aquilo atque Auster Aquilo dum aestuantibus refrigeria praebet, Auster dum duros quoque ad credendum vel ad benefaciendum resolvit. Aquilonem autem in bonam partem poni Psalmista docet: Mons Sion latera Aquilonis civitas Regis magni. Et rursum Ezechiel propheta: Facta est super me manus gens veniebat ab Aquilone. Et quoniam in duobus unus advertitur, non ait: Perflate, sed Perfla hortum meum, et fluant aromata illius: inspira credentem populum, in hortum suum et comedat fructum pomorum suorum. fidelibus in pauperibus suis, retributurus pro temporalibus regnum aeternum. Veni in hortum meum, soror mea sponsa. Festina ad regnum meum, plebs nomini meo dica
Abbreviated transcription (Latin):
caput aut̃ mulieris uir. Ca¬
put uͦ xp̃i : ds̃. Et idõ sicut
inmetallis nichil .ẽ. simile
auro : ita nec increaturis
quicquiã cõparabit᷑ creato¬
ri. Est aut̃ caput xẽi deus.
scđm quod paulo ante me
Inprincipio erat uerbum
& uerbũ erat apud dm̃
& ds erat uerbũ. Comȩ
eiꝰ sic̃ elate palmarũ: nigrȩ
quas coruus: Hi & enĩscĩ
capiti suo id ÷ xp̃o tãquã
comȩ adherere noscunt᷑.
qui insimilitudine corui
peccatores se cognoscunt.
de quib ẽ. qui dicit. Suius¬
tũ me uoluero facere corã
te : os meũ condẽnabit me
Et rursus alius. qm̃ ini qui¬
tatẽ mcã ego cõgnosco.
Cuq consona uoce ioħ̃s elec¬
tus pronuntians : ait. Si
dixerinus. quia peccatũ
non habemus: nos ipsos se¬
ducimꝰ. & ueritas in nobis
non .ẽ. Si uͦ confessi fueri

Expanded text:
caput autem mulieris vir, caput vero Christi Deus. Et ideo sicut in metallis nihil simile auro, ita nec in creaturis quidquam comparabitur Creatori. Est autem caput Christi Deus, secundum quod paulo ante ex In principio erat Verbum erat apud Deum et Deus erat Verbum. Comae eius sicut elatae palmarum, nigrae quasi corvus. Hi etenim sancti capiti suo, id est Christo, tamquam comae adhaerere noscuntur, qui in similitudine corvi se peccatores agnoscunt; de quibus est ille qui dicit: Si iustum me voluero facere coram te, os meum condemnabit me. Et rursum alius: Quoniam iniquitatem meam ego agnosco. Cuique consona voce Iohannes electus pronuntiat: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non
Abbreviated transcription (Latin):
Que enĩs sunt amme quae
non eccłam miris laudib
efferant. cũ etiã nee concu¬
binȩ id÷ carnales in eiꝰ p̃co¬
nio sileant quando eã in¬
uictã in martirib & uictri¬
cẽ in uirgmnib: admirant᷑
Quȩ .ẽ. ista quȩ progeditur

Expanded text:
e sunt animae quae non ecclesiam miris laudibus efferant, cum etiam nec concubinae, id est carnales, in eius praeconio sileant, quando eam invictam in martyribus et victricem in virginibus admirantur? Quae est ista quae progredit