comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lippus aminice filius. alexandri pater:
regnũ macedonie adeptus: uiginti.ꝓ.
annis cenuit. Quib hos om̃s acerbita¬
tũ aceruos. cunctas q maloꝵ moles stru¬
xit. Hic primũ alexandro fratre obses
thebanis datus. per trienniũ apud epa¬
minundã. strenuissimũ imperatorem
& sũmum philosophũ eruditꝰ est. Ipso
autẽ alexandro scelere euridicis matris
occiso. quanuis ea iã cõmisso adulterio
ꝙ faliero primũ filio int̾fecto. filia que
uiduata. generi nuptias mariti morte
pepigisset. cõpulsus a popło regnũ quod
paruo occisi fratris filio tuebat᷑ suscepit.
Qui cũ foris concursu exurgentiũ un¬
cdiq hostiũ. domi autẽ dep̃hensarum se¬
pe insicliarũ metu fatigaretur: primũ
bellũ aͣtheniensib gessit. Quib uictis¬
arma ad illiricos transtulit. multis q
militib hostiũ trucidatis: larisam
urbem nobilissimã cepit. Inde thesĩa¬
uam non magis amore uictorie. quã
ambitione habendoꝵ equitũ thessaloꝵ

Expanded text:
lippus Amintae filius, Alexandri pater, regnum Macedonum adeptus 25 annis tenuit: quibus hos omnes acerbitatum acervos cunctosque malorum moles struxit. Hic primum ab Alexandro fratre obses Thebanis datus, per triennium apud Epaminondam, strenuissimum imperatorem, et summum philosophum, eruditus est. Ipso autem Alexandro scelere Eurydicis matris occiso, quamvis etiam commisso adulterio, et altero primum filio interfecto, filiaque viduata, generi nuptias mariti morte pepigisset, compulsus a populo regnum, quod parvo occisi fratris filio tuebatur, suscepit, qui cum foris concursu exsurgentium undique hostium, domi autem deprehensarum saepe insidiarum metu fatigaretur, primum bellum cum Atheniensibus gessit. Quibarma ad Illyrios transtulit multisque milibus hostium trucidatis Larissam urbem nobilissimam cepit. inde Thessaliam non magis amore uictoriae quam ambitione habendorum equitum Thessalorum,
Abbreviated transcription (Latin):
der rex epirotarũ. alexandei illius mag¬
ni auunculus. traiectis in italia copus
cũ bellũ aduersus romanos pararet. et
circa finitimas rome. urbes firmare
uires exercitus sui aurilia q uel sibi ad¬
quirere uel hostib subtrahere studens.
bellis exerceret᷑. a samnicib qui lucane
genti suffragabant᷑. maximo bello in
lucania uictus: atq occisus est. Sed qm̃
aliquantũ romanas clades. recensendo
progressus sum uel alexandri illius men
tione comonit᷑ de philippo macedonũ
rege qui olimpiadem huiꝰ alexandri epi¬
roce sororem: urorem habuit. ex qua:
Alexaflclruos magnũ genuit. paueis¬
simis annis retro repetitis: magna par¬
uis in quantũ potero colligam. Cap̃¬

Expanded text:
der rex Epirotarum, Alexandri illius Magni auunculus, traiectis in Italiam copiis cum bellum aduersus Romanos pararet et circa. finitimas Romae urbes firmare uires exercitus sui auxiliaque uel sibi adquirere uel hostibus subtrahere studens bellis exerceretur, a Samnitibus, qui Lucanae genti suffragabantur, maximo bello in Lucania uictus atque occisus est. Sed, quoniam aliquantum Romanas clades recensendo progressus sum, uel Alexandri istiutione commonitus, de Philippo Macedonum rege, qui Olympiadem hujus Alexandri Epirotae sororem uxorem habuit, ex qua Alexandrum Magnum genuit, paucissimis annis retro repetitis, magna parvis, in quantum potero, colligam. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
greci cũ coniugib et liberis confuge¬
rant: ibi acerbissimũ bellũ gessit. Nã¬
q de superiorib locis sagitis grandib¬
q saris. ceterisq telis. romani grauit̃
attriti: tandem usq ad congressum ho¬
stium ꝓruperunt. quadraginta milia
gallogrecoꝵ: eo prelio incerfecta referunt᷑.
Marcus consul aduersus ligures
profectus. superatusq quatuor mi¬
lia militũ amisit. et nisi uictus ce¬
lerit̾ refugisset in castra: eandem
int̾necionis cladem quã belius du¬
dum ab hisdem hostib acceperat
pertulisset: Cap̃. xlu.

Expanded text:
graeci cum conjugibus et liberis confugegraeci cum conjugibus et liberis confugerant, ibique acerbissimum bellum gessit, namque de superioribus locis sagittis, grandibus saxis, caeterisque telis Romani graviter contriti, tandem usque ad congressum hostium perruperunt, quadraginta millia Gallograecorum eo praelio interfecta referuntur. Marcius consul adversus Ligures profectus, superatusque, quatuor millia militum amisit: et nisi victus, celeriter refugisset in castra, eamdem internecionis cladem, quam Baebius dudum ab eisdem hostibus acceperat, pertulisset. M. Cl
Abbreviated transcription (Latin):
torũ seraginta milia. ex quib quadra¬
ginta milia resa. capta plusquã quin¬
q milia fuisse referunt᷑. Alter consul
scipio cũ boioꝵ gente conflixit. In quo
prelio uginti milia hostiũ interfecit.
Sequenti anno scipio affricanus ha¬
bens in auxilio eumenen attali filiũ.
aduersus hannibalem qui tunc antio¬
chi classi p̃erat: bellũ nauale gessit.
Antiochus uicto hannibale acq in fu¬
gam acto. simulq omni exercitu amis¬
so. pacem rogauit. filiũ q affricani qͤm
utrũ explorantem. an in prelio cepis¬
set incertũ est: ultro remisit. Cap̃¬
n hispama ulteriore xl iiii
lucius emilius proconsul a lusita¬
nis cũ uniuerso exercitii cesus: inte¬
rut. Iucius belius in hispaniam
quidẽ suꝑfiusse constat. ut interne¬
cionem ipsam rome. maxilienses nun¬
ciare curauerint. Fuluius consul de
grecia in gallogreciã. que nunc est
galatia. transuectꝰ ad olimpũ mon¬
tem ꝑuenit. ad quem uniuersi gallo¬

Expanded text:
torum sexaginta millia, ex quibus quadratorum sexaginta millia, ex quibus quadraginta millia caesa, capta plus quam quinque millia fuisse referuntur. Alter consul Scipio cum Boiorum gente conflixit, in quo praelio viginti millia hostium interfecit. Sequenti anno Scipio Africanus, habens in auxilio Eumenem Attali filium, adversus Annibalem, qui tunc Antiochi classi praeerat, bellum navale gessit, Antiochus, victo 273 Annibale atque in fugam acto, simulque omni exercitu amisso, pacem rogavit: filiumque Africani, quem utrum explorantem, an in praelio cepisset, incertum est, ultro remisit. In Hispania ulteriore L. Aemilius proconsule a Lusitanis cum universo exercitu caesus interiit. L. Baebius in Hispaniam quidem superfuisse constat, ut internecionem ipsam Romae Massilienses nuntiare curaverint. Fulvius consul de Graecia in Gallograeciam, quae nunc est Galatia, transvectus, ad Olympum montem pervenit, ad quem universi Gallo
Abbreviated transcription (Latin):
digitius pretor in hispania citeriore: pene
omnẽ amisit exercitũ. Marcus fuluius
pretor: cheltiberos cũ prorimis gentib ui¬
cit: regemq eoꝵ cepit. Minutius a ligu¬
rib in extremũ periculi adductus est.¬
et insidiis hostiũ circũuent᷑. uir numidã¬
rum equitũ industria liberatus est. Sci
pio affricanus int̾ ceteros legatos ad anti¬
ochũ missus: etiã cũ hannibale colloqͥũ
familiare habuit. Sed interfecto pacis
negotio ab anthiocho discessit. In utraq
hspania ꝑ flaminiũ fuluiũq pretores
bella mulcũ horrida eruentaq utriq
poplis gesta sunt. Publio cornelio scipi¬
one. marco acrio glabrione consulibus
antiochus quanuis termophilas occu¬
passet. ex quarũ munimine tutior ꝓp¬
cer dubios belli euent᷑ fieret. tamen cõ¬
misso bello a consule glabrione suꝑatꝰ.
ui: cũ paueis fugit ẽ prelio. ephesum¬
q peruenit. Is habuisse fertur arma¬

Expanded text:
Digitius praetor in Hispania citeriore paene Digitius praetor in Hispania citeriore paene omnem amisit exercitum. M. Fuluius praetor Celtiberos cum proximis gentibus uioit regemque eorum cepit. Minucius a Liguribus in extremum periculi adductus et insidiis hostium circumuentus uix Numidarum equitum industria liberapio Africanus, inter caeteros legatos ad Antiochum missus, etiam cum Annibale colloquium familiare habuit. Sed infecto pacis negotio, ab Antiocho discessit. In utraque Hispania per Flamininum, Fulviumque praetores, bella multum horrida cruentaque utrisque populis gesta sunt. P. Cornelio Scipione, M. Acilio Glabrione consulibus, Antiochus quamvis Thermopylas occupasset, quarum munimine tutior propter dubios belli eventus fieret, tamen commisso bello, a consule Glabrione superatus, vix cum paucis fugit e praelio, Ephesumque pervenit. Is habuisse fertur arma
Abbreviated transcription (Latin):
uersam boorũ gentem. igni ferroq ua¬
stantes prope modũ usq ad nichilum
deleuerunt. Iucio ualerio flaco. mar¬
co portio catone. consulib anthiochus
rex sirie bellũ contra popłm romanũ
instruens: in enropam transiuit ex
asia. Tunc etiam hannibal propter
erereitandi belli rumores. qui de eo
apud romanos ferebat᷑. exhiberi romam
a senatu romã iussus. clam ex affrica pro¬
fectus: ad antiochũ migrauit. Quẽ cũ apd̃
ephesum inuenisset cunctantẽ mox in
bellum impulit. Tunc etiã lex que ab
appio tribuno plebi lata fuerat. ne qua
mulier plusquã semiunciã: auri hab̾et.
neue uersicolori uestimento. nec uehiculo
per urbem uteret᷑: post uiginti annos ab¬
rogata est. Publio scipione affricano. ite¬
rum tito sempronio longo consulib apd̃
mediolanũ. decem milia galloꝵ cesa. seqͤn¬
ti autẽ prelio: undecim milia galloꝵ. ro¬
manoꝵ uero quinq milia occisa. Publiꝰ

Expanded text:
uersam Boiorum gentem igni ferroque uauersam Boiorum gentem igni ferroque uastantes propemodum usque ad nihilum deleuerunt. L. Valerio Flacco M. Porcio Catone consulibus Antiochus rex Syriae bellum contra populum Romanum struens in Europam transiit ex Asia. tunc etiam Hannibal propter excitandi belli rumores, qui de eo apud Romanos serebantur, exhiberi Romam a senatu iussus, clam ex Africa. profectus ad Antiochum migrauit: quem cum apud Ephesum inuenisset cunctantem, mox in bellum inpulit. tunc etiam lex, quae ab Oppio tribuno plebi lata fuerat, ne qua mulier plus quam semunciam auri haberet neue uersicolori uestimento nec uehiculo per Vrbem uteretur, post uiginti annos abrogata est. P. Soipione Africano iterum T. Sempronio Longo consulibus, apud Mediolanium decem milia Gallorum caesa, sequenti autem proelio undecim milia Gallorum, Romanorum uero quinque milia occisa sunt. Publius
Abbreviated transcription (Latin):
hec uarietas seriptoꝵ utiq fallacia est.
allatie autẽ causa. profecto adulatio est.
dũ uictoris laudes accumulare. uirtu¬
temq patrie extollere: uel presentib
uel posteris student. Alioquim si iͥnftm¬
tus non fuisset numerus. nec qualiscũ¬
q fuisset expressus. Quod si gloriosum
est duci et patrie plur imos hostium ꝑ¬
emisse. quantomagis letũ patrie et
duci potest beatũ. ui. Deri suoꝵ uel
nullos. uel parcissimos perdidisse: Ita
lucidissime patet quia simili impuden¬
tia mentiendi qua occisoꝵ hostiũ nume¬
ro adicit᷑. socioꝵ quoq amissoꝵ dãpna
minuunt᷑. uel etiam omĩo reticentur.
Igit᷑ semproniꝰ tuditanꝰ in hispania cite¬
riore bello oppressus: cũ omni exereitu
romanoꝵ interfectus est: Cap̃. xliii.¬
onsul marcellus in etruria a
bois oppressus: magnam partẽ
erercitus perdidit. Cui postea furuis
alter consul aurilio accessit. atq ita uni¬

Expanded text:
haec uarietas scriptorum utique fallacia est; haec uarietas scriptorum utique fallacia est; fallaciae autem causa profecto adulatio est, dum uictoris laudes accumulare uirtutemque patriae extollere uel praesentibus uel posteris student: alioquin, si inquisitus non fuisset numerus, nec qualiscumque fuisset expressus. quodsi gloriosum est duci et patriae plurimos hostium peremisse, quanto magis laetum patriae et duci beatum potest uideri suorum uel nullos uel paucissimos perdidisse. ita lucidissime patet, quia simili impudentia mentiendi, qua occisorum hostium numero adiicitur, sociorum quoque amissorum damna minuuntur uel etiam omnino reticentur. Igitur Sempronius Tuditanus in Hispania citeriore bello oppressus cum omni exercitu Romano interfectus est; consul Marcellus in Etruria a Bois oppressus magnam partem exercitus perdidit; cui postea Furius alter consul auxilio accessit: atque ita uni
Abbreviated transcription (Latin):
nius consul sortitus. post multa et gra
ussima prelia quib macedones iucti
sunt: pacem philippo dedit. Deinde cũ
duce ipsoꝵ. nobilissimos obsides demetͥ¬
um philippi filiũ. et armiden nauidiᷤ
filiũ: ante currũ duxit. Nomani cap¬
tiui qui sub hannibale uenditi fue
pitib rasis. ob detersam seruitutem:
currũ triumphantis sccuti sunt. Et o
dem temꝑe insubres boii. atq cerno¬
manni. contractis in unũ uirib amil¬
care peno duce qui in icaliam reman¬
serat: cremonã placentiã q uastantes
dificillimo bello. a lucio fuliuo imꝑa¬
tore pretore suꝑati sunt. Postea flami¬
nius proconsul phillippũ regem. et
cũ eo tracas. macedonas. illir icos. mul¬
tas q preterea gentes que in auxilio eiꝰ¬
uenerant: bello subegit: Uicti macedo¬
nes. castra amiserunt. nouem milia ho¬
minũ: eo die cesa. sex milia capta: poli¬
bius scͥpsit. Ualeruis dicit: quadraginta
milia crucidata. Claudius uero tr igi¬
ta duo milia int̾fecta cõmemorat. Sed

Expanded text:
nvissima praelia, quibus Macedones victi sunt, pacem Philippo regi eorum dedit. duce eorum, nobilissimos obsides, Demetrium Philippi et Armenem Nauidis filium, ante currum duxit. Romani captivi, qui sub Hannibale per Graeciampitibus rasis ob detersam servitutem, currum triumphantis secuti sunt. Eo tempore Insubresboi atque Caenomanni, contractis in unum viribus cum Hamilcare Poenorum duce, qui in Italia remanserat, Cremonam, Placentiamque vastantes, difficillimo bello, a Lucio Fulvio praetore superati sunt. Postea Flamminius proconsul Philippum regem, et cum eo Thracas, Macedones, Illyricos, multasque praeterea gentes, quae in auxilium ejvenerant, bello subegit. Victi Macedones castra amiserunt. Octo millia hostium eo die caesa, quinque millia capta Polybius scribit. Valerius dicit quadraginta millia trucidata: Claudius vero triginta duo millia interfecta commemorat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
successore decessit. Minutius tribunꝰ
plebi cũ maxima ex parte decessoris
sui grachi statuta conuulsisset. le¬
gesq abrogasset: grachus cũ fuluio
lacco ingenti stipat᷑ agmine. capito¬
lium ubi contio agitabat᷑ ascendit.
bi maximo tumultu excitato. qͥdam
preco a grachianis int̾fectus uelut¬
uiuũ signũ belli fuit. Flaccuis duob
filuis armatis cinc̃tus. comitante eti¬
am gracho togato. breuem q gladrũ
sub sinistra occultante. quanuis et
preconẽ frustra premisset quiseruos
ad libertatem uocaret: ianũ tanqͣ.
arcem occupauit. Contra decius
brut᷑ uir consularis aclilio publi¬
cio cum ingenci certamine irruit.
ibi flaccus diu obtinatissime dimi

Expanded text:
successore, decessit. Minutius tribunus successore, decessit. Minutius tribunus plebis, cum maxima ex parte decessoris sui Gracchi statuta convulsisset, legesque abrogasset, Gracchus cum Fulvio Flacco ingenti stipatus agmine, Capitolium, ubi concio agitabatur, ascendit. Ibi maximo tumultu excitato, quidam praeco a Gracchianis interfectus, velut signum belli fuit. Flaccus duobus filiis armatis cinctus, comitante etiam Graccho togato, brevemque gladium sub sinistra occultante, quamvis et praeconem frustra praemisisset, qui servos ad libertatem vocaret, Dianium, tanquam arcem, occupavit. E contra Decius Brutus, vir consularis, cum C. Publio, cum ingenti certamine irruit, ibique Flaccus diu obstinatissime dimi
Abbreviated transcription (Latin):
perdita pereuntib magis om̃ibus op¬
tandũ fuerit ne perirent: Cap̃.¬
nno ab urbe
septimo. lucio cecilio. metello et quin¬
totico flaminio cosulib cartago in af¬
frica restitu uissa. uicesimo sed̾o demũ
anno quã fuerat euersa. deductis ciui¬
um romanoꝵ familis. que eam inco¬
ierent. restituta et repleta est. magno
ante prodigio p̃cedente. Nam cũ men¬
sores ad limitandũ cartaginiensem agr̃
missi. stipites terminoꝵ indices firos¬
et nocte a lupis reuulsos mordicos cor¬
rososq repperissent. aliquandii besita¬
tum est. utrũ romane paci expediret
cartaginẽ reformari. Todem anno gͣ
chus. grachi illius qui iam occisus
in seditione fuerat frat̃. tribunꝰ plebi
pertumultũ creat᷑. magna rei ꝑniti¬
es fuit. Nam cũ sepe popłm romanĩ
largitionib promissis q nimus in
acerbissimas seditiones excitauisset.
marime legis agrarie causa proqͦ
etiam frater euus grachus fuerat oc¬
cisus. tandem a tribunatu minutio

Expanded text:
perdita, pereuntibus magis omnibus, optandum fuerit ne periret. Anno ab Urbe ilio Caecilio Metello, et T. Quintio Flaminio coss. Carthago in Africa restitui jussa, vigesimo secundo demum anno, quam fuerat eversa, deductis civium Romanorum familiis, quae eam incolerent, restituta et repleta est, magno ante prodigio praecedente. Nam cum mensores ad limitandum Carthaginensem agrum missi, stipites terminorum indices fixos nocte a lupis revulsos mordicus, corrososque reperissent, aliquandiu haesitatum est utrum Romanae paci expediret Carthaginem reformari. Eodem anno Caius Gracchus, Gracchi illius, qui jam occisus in seditione fuerat, frater, tribunus pleb. per tumultum creatus, magna Reip. pernicies fuit. Nam cum saepe populum Romanum largitionibus, promissisque nimiis in acerbissimas seditiones excitavisset, maxime legis agrariae causa, pro qua etiam frater ejus Gracchus fuerat occisus, tandem a tribunatu, Minutio
Abbreviated transcription (Latin):
gñe: p̃tereuntes infestant sagictis ue¬
nenatis. abituri etiã abduita ethyopie.
adusta trogoditarũ. et ycthyophagorũ.
gnitudinẽ. earum que nigre sunt: exp̃s¬
se liquorem redunt amarissimũ. Que
candide: aquas reuomunt. etiã potu
accõmodatas. Altãm insulã. iunoniam
appellari ferunt: in qua pax ille edles
ignobilit̃ ad culm̃ fastigate. Texcia huie
proximet eoddẽ noĩe: nuda oĩa. Quarto
loco. eapraria appellat᷑: enormib lacertiˢ
plusqͣm referta Sequit᷑ nuaria. aere
nebuloso et eoacto: ac ꝓpt̾ea semꝑ niua¬
bis. Deu decanaria: repleta canib for¬
ma eminentissimis. Uñ etiã duo exhibi¬
ti sunt: iuibe regi. Inea. edificioꝵ duraq̃
uestigia. auiũ magna copia. nemora
pomifera. palmeta cariotas ferentia.¬
multa nux pinea. larga mellatio. Am¬
nes siluris ꝑiscib habundantes. ꝑhibñt
etiam expui in eam undoso maribelu¬
as. Deiñ eum monstra ila. eum putre¬

Expanded text:
genere praetereuntes infestant sagittis uegenere praetereuntes infestant sagittis uenenatis. Habitari etiam addit Aethiopiae adusta Trogodytarum et Ichthyophagorum gnitudinem; earum quae nigrae sunt, expressae liquorem reddunt amarissimum, quae candidae, aquas reuomunt etiam potui accommodatas. Alteram insulam Iunoniam appellari ferunt, in qua pauxilla aedes ignobiliter ad culmen fastigata. Tertia huic proximat eodem nomine, nuda omnia. Quarto loco Capraria appellatur, enormibus lacertis plus quam referta. Sequitur Niuaria aere nebuloso et coacto ac propterea semper niualis. Deinde Canaria repleta canibus forma eminentissimis, unde etiam duo exhibiti sunt Iubae regi. In ea aedificiorum durant uestigia. Auium magna copia, nemora pomifera, palmeta carmulta nux pinea, larga mellatio, amnes siluris piscibus abundantes. Perhibent etiam exspui in eam undoso mari beluas; deinde, cum monstra illa cum putre
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Quã płimi ꝓpt̃ solis ardorẽ ꝑuiã negauert
facta etiã uł gñtiũ. uł insulaꝵ ꝯmemoratione:
ad confirmande fid̾i argumentũ. omne
illud mare ab india ad usq gadis. uo.¬
lurt intelligi nauigabile. Chori tñ flati¬
b: euius sp̃e pret̃ arabiã. egiptũ. mauri¬
taniã. uehere qͣmuis queant classẽ. dũmͦ
ab eo ꝓmontorio ind̾ie eursus dirigatt᷑.
qd̃ alii leptenaerã. alii drepenũ nõiaue¬
runt. ad dit etiẽ stationum loca: et sya¬
cioꝵ modũ. Nam ab indica ꝓminentia. ad
malieũ insulã. affirmant ẽẽ quindecieseen¬
dena milia passuũ. a malichoad scen¬
con: ducenta uigintiqͥnꝙ milia. Inde ad
istius ferunt humano gm̃ maccessa. sic
reluctat᷑ ut mercantiũ ibi transitꝰ infes¬
tari ex arabicis insulis dicat: quas as¬
chite hũt arabes: quib crenata datum
nom̃. Nam bubulis utrib contabulataᷤᷤ
crates suꝑponunt. uectitati hoc ratis

Expanded text:
tis, quam plurimi propter solis ardorem peruiam negauerunt, tis, quam plurimi propter solis ardorem peruiam negauerunt, facta etiam uel gentium uel insularum commemoratione ad confirmandae fidei argumentum, omne illud mare ab India usque Gades uoluit intellegi nauigabile, cori tamen flatibus, cuius spiritus praeter Arabiam, Aegyptum, Mauretaniam euehere quamuis queant classem, dummodo ab eo promunturio Indiae cursus dirigatur, quod alii Lepten acran, alii Drepanum nominauerunt. Addidit etiam stationum loca et spatiorum modum: nam ab Indica prominentia ad Malichu insulam adfirmat esse quindecies centena milia passuum, a Malichu ad Scaeneon ducenta uiginti quinque milia, inde ad istius ferunt humano generi inaccessa, sic reluctatur, ut mercantium ibi transitus infestari ex Arabicis insulis dicat, quas Ascitae habent Arabes. Quibus e re nata datum nomen; nam bubulis utribus contabulatas crates superponunt uectitatique hoc ratis
Abbreviated transcription (Latin):
arcida noĩe hic cyri sepulchrum.
caput. babylonia est:tam nobilis
ut ꝓͥpter eam et assyrii et mesopotha¬
miꝰ in babylonie nom̃ transierint.
Urbs ẽ. sexaginta milia passuũ eixcuitu
patens. muris eͥcundata. quoꝵ altitudo
ducentos pedes detinet. latitudo.ł. ter
uis in singulos pedes cdigitis. ult᷑ qm m̃¬
sura nr̃a est altiorib. Interluit᷑ eufrate.
Belli iouis demplũ. quẽ inuentorẽ ce¬
lestis discipline trãdit etiã. ip̃a religio¬
que dm̃ credit. In emulationẽ urbis
huius otesi fontẽ parthi conduder unt.
Tempꝰ ad occeani horas reũti. rep̃ssoin
ethiopiã stilo. Namq ut athlanticos
estus acciꝑe ab occidente et hispania du¬
dũ duixeramus: ab his qͦ partib mundi
uñ primũ achloctiei nomen inciuat. ex pͥ¬
im par est. Pelegus aramiũ. usꝙ ethio¬
pum littora ꝓmouet᷑. Ethiopicum esd
massilieum ꝓmontorium. Unde rursꝰ occeanꝰ
athlanticus. Iuba gͥ rex fuit: uniũse par¬

Expanded text:
arcida nomine; hic Cyri sepulcrum. caput Babylonia est, tam nobilis, ut propter eam et Assyrii et Mesopotamia in Babyloniae nomen transierint. Vrbs est sexaginta milia passuum circuitu patens, muris circumdata, quorum altitudo ducentos pedes detinet, latitudo quinquaginta, ternis in singulos pedes digitis ultra quam mensura nostra est altioribus. Interluitur Euphrate. Beli ibi Iouis templum, quem inuentorem caelestis disciplinae tradidit etiam ipquae deum credit. In aemulationem urbis huius Ctesiphontem Parthi condiderunt. Tempus ad Oceani oras reverti, represso in Aethiopiam stilo: namque ut Atlanticos aestus occipere ab occidente et Hispania dudum dixeramus, ab his quoque partibus mundi unde primum Atlantici nomen induat, exprimi par est. Pelagus Azanium uspum litora promouetur, Aethiopicum ad Massylicum promunturium, unde rursus oceanus Atlanticus. Iuba igitur uniuersae par
Abbreviated transcription (Latin):
ico. sempronio. gracho. gaio.
ualerio. falcone. consulib cũ
faliseis bellauere romani. Soq prelio:
quindecim milia faliscoꝵ interfecta sc̃.
Rodem anno gallicis alpini noui exstite¬
re hostes. Aduersũ quos uaria sorte bel¬
latũ est. Nam in pͥmo conflictu ualerio
consule. tria milia quingenti cecidere

Expanded text:
. Sempronio Graccho C. Valerio Falcone consalibos cum Faliscis bellauere Romani, eoque proelio quindecim milia Faliscorum interfecta sunt. eodem anno Galli Cisalpini noui exstitere hostes. aduersum quos uaria sorte bellatum est; nam in primo conflictu Valerio consule tria milia q
Abbreviated transcription (Latin):
eũ uidicaturũ. neq illa nisi irato atq
auersato d̾o. posse cã infelicit̾ ꝑturbari
atq ꝑmiscer i. neq ista sic nisi propicio
⁊ miserante cõponi. His demnde tẽporib
grauissimo motu terre concussa sicilia
insuꝑ exestuantib echne montis ignib
fauillis q calidis cũ detrim̃to plur imo
agroꝵ ac uillarũ uastata est. Tunc etiã
athlante ciuitas locis adherens. terre
contigua repentino maris impetu abs¬
cisa atq in insulã desolata est. Achenien¬
sium quoq miserabiles reliquias pestis
inuasit. diuq populata est: Cap̃

Expanded text:
eum iudicaturum, neque illa nisi irato atque eum iudicaturum, neque illa nisi irato atque auersato Deo posse tam infeliciter perturbari ac permisceri neque ista sic nisi propitio et miserante conponi. His deimde temporibus graoissimo motu terrae conomsa Sicilia, insuper exaestuantibus Aethnae montis ignibus fanillisque calidis cum detrimento plurimo agrorum uillarumque uastata est. Tnnc etiam Atalaote ciuitas, Locris adhaorens terrae contigua, repentino maris impetu abscissa atque ia insulam desolata est. Atheniensium quoque miserabiles reliquias pestis innasit diuque populata est. A
Abbreviated transcription (Latin):
certamini dedit. Artarxerses ergo. ⁊ pre¬
da fraterne expeditionis ⁊ exercitu potitꝰ:
potestatẽ regni parricidio firmauit. Ac¬
sic uniuersa asia atq eur opa partim in
se singłe. partim int̾ se inuicẽ funerib
ꝙ. flagitus permiscebant᷑. Sece paruissi¬
na pagina. uerbisq paucissimis. quan¬
cos de tot ꝓuinciis poplis atq urbib non
magis explicui actus operũ. quã impli¬
cui globos miseriaꝵ. Quis enĩ cladem
illiꝰ temꝑis. quis fando funera explicet
aut equare lacͥmis possit dolores: ue¬
rũtamen hec ipsa qͥa multo int̾iectu
scłoꝵ exoleuerunt: facta st̃ nobis exer¬
ticia ingenioꝵ & oblectam̃ta fabularũ.
Quanqͣm si qͥs intentiꝰ adhibeat animũ
sese q toto p̃tis affectu ipsis pene causis
bellĩq pͣspiciat. ac rursus ueluti marce
spectacłĩ constitutꝰ utrũq in suis quali¬
tatib tempꝰ permetiatur. facile clixerĩ

Expanded text:
certamini dedit. Artaxerxes ergo et praecertamini dedit. Artaxerxes ergo et praeda fraternae expeditionis et exercitu potitus potestatem regni parricidio firmauit. sic uniuersa Asia atque Europa, partim in se singulae, partim inter se inuicem funeribus et flagitiis permiscebantur. Ecce paruissima pagina uerbisque paucissimis quantos de tot prouinciis populis atque urbibus non magis explicui actus operum, quam inplicui globos miseriarum. quis enim cladem illius temporis, quis fando funera explicet aut aequare lacrimis possit dolores? uerumtamen haec ipsa, quia multo interiectu saeculorum exoleuerunt, facta sunt nobis exercitia ingeniorum et oblectamenta fabularum. quamquam si quis intentius adhibeat animum seseque toto mentis adfectu ipsis paene causis bellisque permisceat ac rursus uelut in arce spectaculi constitutus utrumque in suis qualitatibus tempus permetiatur, facile dixerim
Abbreviated transcription (Latin):
cliscordia maximas labi cunctat uel bo¬
na uel etiã mala que foris gerunt᷑. int̾nis
esse radicata & emissa principus domi ab¬
stersere odia &. foris bella presserunt. Reli¬
queruntq posteris suis de runa sui exem¬
plum de reparatione consiliũ. Si t̾̃n ob infir¬
missimã humane mentis mutabilitatem
qd̃ in affuctis reb consulit᷑. in ꝓsperis serua¬
ret᷑. Hisdem fere cdieb bellũ eiuile ĩmo
etiã plusquã ciuile. uix parricidio termi¬
natũ apud ꝑsas gerebat᷑. Cap̃.¬
ortuo enĩ rege XU¬
dario. cũ artar xerses ꝙ. cyrus
filu eius de regno ãbigerent. tandẽ mag¬
nis apparatib magnisq prouinciarũ
ac popłõꝵ ruinis utrĩq certatũ. In quo
conflictu cũ e diuerso concurrentes sibi
ambos fratres mutuo casus obiectauiss
prior artarxerses uulneratꝰ a fratre equi
uelocitate morti aͣdemptꝰ euasit. Cyrus
aucẽ mox a cohorte regia oppressus: fmẽ

Expanded text:
discordia maximas labi, cunctaque uel bodiscordia maximas labi, cunctaque uel bona uel etiam mala quae foris geruntur internis esse radicata et emissa principiis, domi abstersere odia et foris bella presserunt, reliqueruntque posteris suis de ruina sui exemplum, de reparatione consilium: si tamen ob infirmissimam humanae mentis mutabilitatem, quod in adflictis rebus consulitur, in prosperis seruaretur. Isdem fere diebus bellum ciuile, immo etiam plus quam ciuile, uix parricidio terminatum, apud Persas gerebatur. mortuo enim rege Dario cum Artaxerxes et Cyrus filii eius de regno ambigerent, tandem apparatibus magnis, prouinciarum ac populorum ruinis utrimque certatum: in quo conflictu cum e diuerso concurrentes sibi ambo fratres mutuo casus obiectauisset, prior Artaxerxes uulneratus a fratre equi uelocitate morti exemptus euasit. Cyrus autem mox a cohorte regia oppressus finem
Abbreviated transcription (Latin):
discordie animositatesq preterite in obli¬
uionẽ perpetuã. atq inmortale silentiũ
declucant᷑. Quod pactionis genus quasi
nouã uite institutionẽ. nouã q fe lici¬
tatẽ status sui informantes: amnestiã
uocauerunt. id÷ abolitionẽ maloꝵ. Sapi¬
entissima fuit atheniensiũ presertĩ post
tanta miseriarũ docum̃ta ꝓuisio. Si qͦ
pacto res humane. manente consensu ho¬
minũ. ita ut orclinant᷑ ualerent. Sed ad eo
hoc placitũrit̃ ipsa beneplaciti uerba: cor¬
ruptũ est: ut uix intercedente biennio. so¬
crates ille clarissimꝰ filosophoꝵ adactꝰ ma¬
lis ueneno sibi apud eos uitã extorserit.
cdeinde uix quadraginta annis int̾ueni¬
entib ut alia sileam idẽ athenienses adep¬
ca sibi penitꝰ libertate: sub phillippo ma¬
cedonũ rege seriuerunt. Uerũtñ sapien¬
tissimi om̃iũ achenienses. etiã suis malis
satis docti concordia minimas res crescere.

Expanded text:
discordiae animositatesque praeteritae in oblidiscordiae animositatesque praeteritae in obliuionem perpetuam atque immortale silentium deducantur. quod pactionis genus quasi nouam uitae institutionem nouamque felicitatem status sui informantes amnestiam uocauerunt, id est abolitionem malorum. sapientissima Atheniensium, praesertim post tanta miseriarum documenta, prouisio: si quo pacto res humanae manente consensu hominum ita ut ordinantur ualerent: sed adeo hoc idem placitum inter ipsa paene placiti uerba corruptum est, ut uix intercedente biennio Socrates ille clarissimus philosophorum adactus malis ueneno sibi apud eos uitam extorserit, deinde uix quadraginta annis interuenientibus, ut alia sileam, idem Athenienses adempta sibi penitus libertate sub Philippo Macedonum rege seruierint. uerumtamen sapientissimi omnium Athenienses etiam suis malis satis docti concordia minimas res crescere,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe intellexit: clamore conseqͥtur. oratiõe
retinet. p̃cib legat. Proponens ante o¬
culos quos fugere uel ad quos refugere
uelint. Sibi adu̾sum criginta dños
ñ aduersũ ciues miseros: bellũ ẽẽ sus¬
ceptũ. Quin potiꝰ om̃s qui se memineritł
athenienses sequi oportere acheniensiũ
libertatis ultores. Itaq hec adortatio tan¬
tũ apud eos ualuit. ut mox reuersi in
ciuitatẽ tyrannos arche decedere: atti
eleusmã migrare compulerint. Qͥ post¬
quã in societatem urbis ciues suos eate¬
nus exules receperunt: tyrannos in bel¬
lum emulatione suscitant. Quib liber¬
tas alioꝵ quasi ipsoꝵ seruitus uidebatur.
Tunc indicta pugna cũ prius quasi ad
colloquiũ conuenirent. eireũuenti insi¬
dis: ueluti pacis uictime trucidant᷑. Ita
reuocati in unũ post in explebiles mag¬
noꝵ lacrimas gaudioꝵ: hec pͥma fun¬
damina recuperate libertatis instaurats
ꝓposica iuris urandi concestatione. uti

Expanded text:
esse intellegit, clamore consequitur, oratione esse intellegit, clamore consequitur, oratione retinet, precibus ligat, proponens ante oculos eorum, quos fugere uel ad quos refugere uellent; sibi aduersum triginta dominos, non aduersum ciues miseros bellum esse susceptum. quin potius omnes, qui se meminerint esse Athenienses, sequi oportere Atheniensium libertatis ultores. itaque haec adhortatio tantum apud illos ualuit, ut mox reuersi in ciuitatem tyrannos arce decedere atque Eleusinam emigrare conpulerint. qui postquam in societatem urbis ciues suos, eatenus exules, receperunt, tyrannos in bellum aemulatione suscitant, quibus libertas aliorum quasi ipsorum seruitus uidebatur. tunc indicta pugna cum prius quasi ad conloquium conuenirent, circumuenti insidiis ueluti pacis uictimae trucidantur: ita reuocati in unum, post inexplebiles magnorum lacrimas gaudiorum haec prima fundamina recuperatae libertatis instaurant proposita iuris iurandi contestatione, uti
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ exules transibulus uirstre¬
nuus. et generis nobilitate int̾ suos cla¬
rus. Qui auctor audendi pro patria fu¬
it. Itaq castellũ filenatticoꝵ finiũ col¬
lecti exules capiunt. Multaꝵ q ciuica¬
tũ opib adiuti uires capessunt. Quib
lisias quoq siracusanus orator. quasi
in auriliũ urbis que ei cessit. patria
cõmunis eloquentie quingentos mili¬
tes cũ stipendus suis misit. Atrox id p̾liũ
fuit. Sed hus propria libertate. illis ꝓ
aliena dñatione certantib animeꝵ ato
causarum. ipsa quoq tulit pugna iu¬
cdiciũ. Nam uicti tyranni: in urbem
us satellites legerant. tunc suspectos ꝓdi
tionis arbis custodia remouerunt. Tran¬
sibulũ quoq ipsum temptare corrup¬
tione ausi sunt. Quod ubi frustra spe¬
ratũ est arcessitis a lacedemona auxili¬
is: rursus in bellũ ruunt. Ubiduo se¬
uissimi om̃iũ longe tyrannoꝵ trucidan¬
tur. ceteros uictos ⁊ in fugam uersos.
transibulus ubi uel maxime athenienses

Expanded text:
inter exsules Thrasybulus, vir strenuus, et generis nobilitate inter suos clarus, qui auctor audendi pro patria fuit. Itaque castellum Phylen Atticorum 135 finium collecti exsules capiunt, multarumque civitatum opibus adjuti, vires capessunt: quibus Lysias quoque, Syracusanus orator, quasi in auxilium urbis, quae esset patria communis eloquentiae, quingentos milites cum stipendiis suis misit. Atrox id praelium fuit, sed his pro propria libertate, illis pro aliena dominatione certantibus, animorum atque causarum ipsa quoque tulit pugna judicium: nam victi tyranni in urbem us stionis, urbis custodia remouerunt. Thrasybulum quoque ipsum temptare corruptione ausi sunt: quod ubi frustra speratum est, arcessitis a Lacedaemona auxiliis rursus. in bellum ruunt. ubi duo saeuissimi omnium longe tyrannorum trucidantur. ceteros uictos et in fugam uersos Thrasybulus ubi uel maxime Athenienses
Abbreviated transcription (Latin):
lina incesti accusat᷑. qd̃ cũ fabia uirgi¬
ne uestali cõmississe arguebat᷑: catul
gr̃a fult̾ euasit. Lucullus synopen
expugnaturꝰ obsederat. Hanc seuleu¬
cus archipirata et leochares spado qͥ
p̃sidu causa p̾erant: expoliatã att
incensam reliquer̃t. Lucullus miseroꝵ
hostiũ intestina clade ꝑmotꝰ celeri cur¬
su ĩmissũ restinxit incendiũ. Ita mi¬
sera ciuitas uice uersa hostiũ. socioꝵ¬
q unde defendenda disꝑdita. et unde
disperdenda seruata est. Cap̃

Expanded text:
lina moesti accusatus, quod cum Fabia uirgilina moesti accusatus, quod cum Fabia uirgine Vestali commisisse arguebatur, Catuli gratia fultus euasit. Lucullus Sinopem expognatnrus obsederat; hanc Seleucus archipirata et Cleoohares spado, qui praesidii causa praeerant, expilatam atque incensam reliquerunt. Lucullus miserorum hostium intestina clade permotus celeri occursu inmissum restinxit incendium. ita misera ciuitas uersa uice hostium sociorumque unde defendenda disperdita et unde disperdenda seruata est. a
Abbreviated transcription (Latin):
spectator cladis aliene: nouũ genꝰ uie¬
torie adeptꝰ est. mor mariũ adort᷑ i¬
eit fugauit q In quo prelio plusꝙͣ
iindecĩ milia marianoꝵ militũ int̃¬
fecta referunt᷑. Lucullus postea cũ
codem mario nauali p̃lio congressus
triginta et duo naues regias et cõplu¬
res honerarias: aut demersit aut reꝑ.
Multi ibi ex his quos silla ꝓseripserat.
int̾empti sunt. Marius postera die
de spelunca ubi latebat extractꝰ. meri¬
tas hostilis animi penas luit. Eodẽ
uero lucullus impetii apamiã uasta¬
uit. et sub monte olimpo prius mu¬
nitissimã ciuitatẽ capta. expugna¬
tam q diripuit. Metridates ad uersũ¬
bizantiũ instruta classe nauigaus. tẽ¬
pestate correptꝰ octoginta rostratas na
ꝑdidit. Ipse cũ quassa iã naui mergere¬
tur: in meparonẽ seleuei pirate. ipso pi¬
rata: uiuante transiliuit. Inde sinoꝑen.
ac post amson. cũ magna difficultate
ꝑuenit. Todẽ anno apud roman cati¬

Expanded text:
spectator cladis alienae, novum genus vicspectator cladis alienae, novum genus victoriae adeptus est, mox Marium adortus vicit fugavitque. In quo praelio plus quam undecim millia Marianorum militum interfecta referuntur. Lucullus postea cum eodem Mario navali praelio congressus, triginta et duas naves regias, et complures onerarias, aut demersit aut cepit. Multi ibi ex his quos Sulla proscripserat, interempti sunt. Marius postera die de spelunca, ubi latebat, extracttas hostilis animi poenas luit. eodem uero Lucullus impetu Apamiam uastauit et sub monte Olympo Prusam munitissimam ciuitatem captam expugnatamque diripuit. Mithridates aduersuByzantium instructa classe nauigans tempestate correptus octoginta rostratas naues perdidit; ipse cum quassa iam naui mergeretur, in myoparonem Seleuci piratae ipso rata iuuante transiluit. inde Sinopem ac post Amisum cum magna diffioultate peruenit. Eodem anno apud Romam Cati
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cor a mamerto uicti. cũ duob milib
equitũ: in moeseam profugerunt.
Atq inde in nem᷑iã digressi. in colles.
camposq maritimos inciderunt. Ubi
non solũ montes usti uel sara quasi
quadam fuligine offuscata cernuntur.
uerũ etiã campi ambusto solo squalidi
ꝑ quinquaginta milia passuũ. sine ul¬
lo ignis uel fornacis indicio. et pendulo
in ꝓfundũ cineres putres iacent. Trib
etiam locis corr ide uoragines ostendunt᷑
quas greci phiras uocant. In qͥbus diu.
oberrantes. inopinatis tandẽ periculis
exempti sunt: et clam in regis castra ne¬
nerunt. Deiotarꝰ rex gallo grecie. p̃fectõ
regis in bello trucidauit. Incerea metͥ¬
dates apud ciricũ cadem mora qua obsi¬
debat obsessus: in magnã penuriã pes¬
tilentiãq exercitũ suũ coartauit. Nã
morbo in eadem obsidione amisisse fert᷑.
ipse cũ paucis abrepta nauicula fugit
e castris. Lucullus incruento milite

Expanded text:
praetor a Mamerco uicti, cum duobus milibus praetor a Mamerco uicti, cum duobus milibus equitum in Moesiam profugerunt atque inde in Maeoniam digressi in colles camposque Inarimos inciderunt. ubi non solum montes usti uel saxa quasi quadam fuligine ob-\' fuscata cernuntur, uerum etiam campi ambusto solo squalidi per quinquaginta milia passuum sine ullo ignis uel fornacis indicio et pendulo in profundum cinere putres iacent; tribus etiam locis torridae uoragines ostenduntur, quas Graeci physas uocant. in quibus diu oberrantes inopinatis tandem peexempti sunt, et clam in regis castra venerunt. Dejotarus rex Gallograeciae praefectos regis bello trucidavit. Interea Mithridates apud Cizinum eadem hora qua obsidebat obsessus, in magnam penuriam, pestilentiamque exercitum suum coarctavit. Nam morbo in eadem obsidione amisisse fertur. Ipse cum paucis, arrepta navi, clam fugit e castris. Lucullus incruento milite
Abbreviated transcription (Latin):
res ayud se retentũ. breui ducem fecit.
in locũ archelai: qͥ se ad sillam cũ uxore
uberisq contulerat. Mariꝰ et eumacꝰ du¬
ces a metͥdate aduersũ lucullũ missi.
magno exercitii breui congregato cũ
Iublio rutilio apud calce doniã congres¬
si sunt. eũq cũ plurima exercit᷑ ipsiꝰ
parte ceciderunt. Cãp̃.¬
ucullus metͥdatẽ ciricenos obfi¬
dentẽ. fossa cinxit eũ q quod fa¬
ciebat pati compulit. Atq ad ipsos ci¬
ricenos ut bono animo e̾ent nuntiũ
misit unũ ex militib natandi peritũ.
Qui duob utrib suspensus. mediam
ipse regulam tenens. plantisq subremi¬
gans: septẽ milia passuũ tnͣsmeauit.
Metridates inopia laborans. partem
copiarũ instructam armis: domũ ab¬
ire p̃cepit. Quã lucullus excipiens uni¬
uersam disꝑdidit. Nam ampliꝰ quam
quindecĩ milia hominũ tune int̾fe¬
eise narrat᷑. Tunc etiã fanniꝰ qui se me¬
tridati iunrerat. et metrofanes regiꝰ

Expanded text:
rex apud se retentum breui ducem fecit rex apud se retentum breui ducem fecit in locum Archelai, qui se ad Sullam cum uxore liberisque contulerat. Marius et Eumachus duces a Mithridate aduersus Lucullum missi, magno exercitu breui congregato cum P. Rutilio apud Chalcedonam congressi sunt eumque cum plurima exercitus ipsius parte ceciderunt. Lucullus Mithridatem Cyzicenos obsidontem fossa cinxit eumque quod faciebat pati conpulit atque ad ipsos Cyzicenos, ut bono animo essent, nuntium misit unum ex militibus nandi peritum: qui duobus utribus suspensus mediam ipse regulam tenens plantisque subremigans septem milia passuum transmeauit. Mithridates inopia laborans partem copiarum instructam armis domum abire praecepit: quam Lucullus excipiens uniuersam disperdidit, nam amplius quam quindecim milia hominum tunc interfecisse narratur. tunc etiam Fannius, qui se Mithridati iunxerat, et Metrophanes regius
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ. flaccũ consulẽ. cui legat᷑ erat apd̃
nichomediã occidit. ac mox arrepto
exercitu metridatis. filiũ ex asia ad
miletopolĩ fug . stationẽ regis inua¬
dit. ipsũ qͣr ꝑganio pellit. Fugientẽ q
insecut᷑ apud picanã obsedit. Et ꝓfecto
cepisset. si luciꝰ lucullus cruilib discor¬
dus curã rei publice p̾tulisset. eumq
mari coartare obiecta classe uoluisset.
Inde fimbria iliensib irat᷑. a quib pro
sillane partis studio obiectu portarum
repulsus uidebat᷑. ipsam urbem ilium
antiquã rome parentẽ. fundit᷑ cede
incendioq deleuit. Sed eam silla con¬
tinuo reformauit. Inde funbria apud
tiatirã. cũ ab exercitu sille obsideret᷑.
desperatione ad actus. in templo escola¬
pii manu sua int̾fectus est. Fannius et
adiurerunt. Quoꝵ ortatu metr ida¬
ces cũ sertorio ꝑ legatos in hispaniam
missos fed̾ pepigit. Sertorĩ ad eũ marcũ
mariũ firmandi fed̾is causa misit. qͥm

Expanded text:
simus, Flaccum consulem, cui legatus ierat, apud simus, Flaccum consulem, cui legatus ierat, apud Nicomediam occidit; ac mox arrepto exercitu Mithridatis filium ex Asia ad Miletopolin fugat, stationem regis inuadit ipsumque Pergamo pellit fugientemque insecutus apud Pitanam obsedit, et profecto cepisset, si L. Lucullus ciuilibus discordiis curam reipublicae praetulisset eumque mari coartare obiecta classe uoluisset. inde Fimbria Iliensibus iratus, a quibus pro Sullanae partis studio obiectu portarum repulsus uidebatur, ipsam urbem Ilium, antiquam illam Romae parentem, funditus caede incendioque deleuit. sed eam Sulla continuo reformauit. idem Fimbria apud Thyatiram cum ab exercitu Sullae obsideretur, desperatione adactus in templo Aesculapii manu sua interfectus est. Fannius et adiunxerunt: quorum hortatu Mithridates cum Sertorio per legatos in Hidpaniam missos foedus pepigit. Sertorius ad eum M. Marium firmandi foederis causa misit: quem
Abbreviated transcription (Latin):
lia de exercitu archelai int̾fect᷑a. uix
decẽ milia suꝑfuisse referunt᷑. Comꝑta
clade metridates lectissima septuagin¬
ta milia militũ archelao in subsidium
nes archelai filius trucidat᷑ est. Tercio
bello om̃s copie quas archelaus habebat
extincte. Nam iuginti milia militũ eiꝰ n
paludem cõpulsa. cũ sille fidem implo¬
rarent. insaciabili uictoris ira int̾fecta sc̃
totideniq alia in flumen coacta ac neca¬
ta. Reliqui miseroꝵ: passim trucidati
sunt. Porro autẽ metridates in asia nobi
lissimaꝵ urbiũ principes occid̾e. bona
q publicare animo intenderat. Cũq iã
mille secentos int̾fecisset. ephesi ȩremplũ
uerentes excluso p̃sidio eiꝰ portas obieceit.
Similit̾ sinirmei. sardii. colofinii. trail¬
lianiq fecer̃t. ꝑcurbatus q metridatẽ
ꝑ archelaum ducem suũ. cũ silla de pa¬
ce pepigit. Incerea fimbria marianoꝵ
scelerũ satelles. homo omniũ andacis¬

Expanded text:
lia de exercitu Archelai interfecta, vix lia de exercitu Archelai interfecta, vix decem millia superfuisse referuntur. Comperta clade, Mitridates lectissima septuaginta millia militum Archelao in subsidium nes, Archelai filius, trucidatus est. Tertio bello omnes copiae quas Archelaus habebat exstinctae sunt. Nam viginti millia militum ejus in paludem pulsa, cum Syllae fidem implorarent, insatiabili ira victoris interfecta sunt: totidemque alia in flumen coacta ac necata, reliqui miserorum passim trucidati sunt. Porro Mitridatlissimarum urbium principes occidere bonaque eorum publicare animo intenderat. cumque iam mille sescentos ita interfecisset, Ephesii exemplum uerentes excluso praesidio. eius portas obiecerunt; similiter Smyrnaei Sardi Colophonii Trallianique fecerunt. perturbatus Mithridates per Archelaum ducem suum cum Sulla de pace pepigit. interea Fimbria Marianorum scelerum satelles, homo omnium audacis
Abbreviated transcription (Latin):
et inchomede regib Post cũ uenisset
ephesũ crudeli p̃cepit edicto. ut ꝑ tota
asiamm᷑ qͥeiunq inuenti eẽnt eiues ro¬
mani: sub una die om̃s necarent᷑. Et
factũ est. nec explicari aut cõprehendi¬
ullo modo uerdis potest. que tunc mł¬
titudo romanoꝵ ciuiũ cesa sit: quis
meror plurimaꝵ prouinciaꝵ: quis ge¬
mit᷑ occidendoꝵ parit̃ atq occidenti¬
um fuerit. cũ singlĩ quiq aut prodẽ
umocentes. hospites et aniiicos. aut ipsi
ꝑiclitari pena hospitũ cogerent᷑: Arche¬
laus quoq dux metridatis cũ centũ tri¬
ginta milib peditũ atq eqͥtum in acha¬
iam p̾missus. athenas cunctã q greciã
la cui post consulatũ metridaticũ bel¬
lum obuen̾at. archelaũ apud pireum
atheniensiũ portũ septemplici muro
cõminutum diu obsedit. Ipsam athe¬
niensiũ urbẽ ui cepit. postea iusto p̃lio
cũ archelao conflixit. Cencũ decẽ mi¬

Expanded text:
et Nicomede regibus. post cum uenisset et Nicomede regibus. post cum uenisset Ephesum, crudeli praecepit edicto, ut per totam Asiam quicumque inuenti essent ciues Romani sub una die omnes necarentur. et factum est; nec explicari aut coullo modo verbis potest quae tunc multitudo Romanorum civium caesa sit. Quis moeror plurimarum provinciarum, quis gemitus occidendorum pariter atque occidentium fuerit, cum singuli quique aut prodere innocentes hospites et amicos, aut ipsi periclitari poena hospitum cogerentur. Archelaus quoque, dux Mitridatis, cum centum viginti millibus peditum atque equitum in Achaiam praemissus, Athenas cunctamque Graeciaela, cui post consulatum Mitridaticum bellum obvenerat, Archelaum apud Pyreum Atheniensium portum, septemplici muro communitum, diu obsedit, ipsamque Atheniensium urbem vi cepit; postea justo praelio cum Archelao conflixit. Centum et decem mil
Abbreviated transcription (Latin):
uel ut ueriꝰ dicã bella metridatice cla¬
dis. multas simul inuoluens ꝓuincias:
tracta et ꝓtenta ꝑ quadraginta annos
fuit. Nam secencesimo seragesimo sed̾o
ut dixi anno ab urbe condita. quo etiã
pͥmum ciuile bellũ ceꝑat: mardescens¬
erat. Consulatu uͦ ciceronis et anconis
ut uerbis poete obtimis loquar. barba¬
rico uix consũmata ueneno est. Sed in
his cemporib triginta gerendi belli inue¬
niunt᷑ anni. qualit̃ autẽ quadraginta
a plerisq distincti sunt: non facile dis¬
cernit᷑. Igit᷑ metͥdates rex ponti att ar¬
menie. postquã nichomedẽ bichinie
regem. amicũ popłi romani. regno pri¬
uare molitꝰ est: atq a senatu monitus
si facere tẽptaret bellũ. sibia populo
romano inferendũ fore: iratꝰ capadotiã
continuo ꝑuasit. atq expulso ab ea ari¬
obarzane rege. cunctã prouintiã igni
ferroq uastauit. Bithiniã deinde pa¬
riclade corripuit. paflagnniã: simili
exitu afflixit. pulsis ex ea philomene

Expanded text:
ut verius dicam, belli Mithridatici clades, multas simul involvens provincias, tracta et protenta per quadraginta annos fuit. Nam sexcentesimo sexagesimo secundo ut dixi anno ab Urbe condita, quo etiam primum ciuile bellum coeperat, inardescens, consulatu uero Ciceronis et Antonii, ut uerbis poetae optimi loquar, barbarico uix consummata ueneno est. sed in his temporibus triginta gerendi belli inueniuntur anni. qualiter autem quadraginta a plerisque dicti sint non facile discernitur. Igitur Mithridates rex Ponti atque Armeniae postquam Nicomedem Bithyniae regem amicum populi Romani regno priuare molitus est atque a senatu monitus, si facere temptaret, bellum sibi a populo Romano inferendum fore, iratus Cappadociam continuo peruasit atque expulso ab ea Ariobarzane rege cunctam prouinciam igni ferroque uastauit. Bithyniam deinde pari clade corripuit. Paphlagoniam simili exitu adflixit pulsis ex ea Pylaemene