comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ demoniae subiecta erant: sed
potius dehoc quod nomina eorũ
scripta eẽnt incȩlo: Et est sensus
Siuideritis hominem hgna opera
agentem quȩ mereantur scribi
incelis: deillius salute congaude¬
tote: Here cumflentibus. curate.
ñ cumhis quilugent et deflent
amissionemrerum temporalium.
sed pocius cumhis quisua aut ꝓxi¬
morum deflent peccata: sicut
samũhel. ue flebat sa ul. eo quod¬
dñs recessisseom abeo: Et paulus.
multos corynthiorums qui post¬
formcationem nonegerunt poeni¬
tentiam: Siue etiam cumhis lu¬
gere precipit quilugent quod dif¬
feruntur aregno ccielorum securi
um dep̃mnio Dequibus om̃ibus dñs
dicitie Beati quilugent. qm ipsi con¬
solabuntur: Idipsum inuicem senti¬
entes: hic sermo apercius habetur
ingreco: Est autem sensus: Sic sen¬
ate dealio sicut deuobis: Id ẽ sicut
uobis bona optatis sic etalis Et sic̃
uos diligitis. sic alioschiligite: Uelita
aestimate uos diligia fratre ueluti
a uobis ipsis: Nonsitis altti sapi¬

Expanded text:
 daemonia eis subjecta erant, sed potius de hoc quod nomina eorum scripta essent in coelo, et est sensus: Si videritis hominem digna opera agentem, quae mereamur scribi in coelis, de illius salute congaudetote. Flere cum flentibus curate: non cum his qui lugent et deflent amissionem rerum temporalium, sed potius cum his qui sua aut proximorum deflent peccata, sicut Samuel deflebat Saul, eo quod recessisset Dominus ab eo; et Paulus multos Corinthiorum, qui postfornicationem non egerant poenitentiam. Sive etiam cum his lugere praecipit, qui lugent quod differtur a regno coelorum, securi jam de praemio, de quibus omnibus Dominus dicit: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Idipsum invicem sentientes. Hic sermo apertius habetur in Graeco. Est autem sensus: Sic sentite de alio sicut de vobis, id est, sicut vobis bona optatis, sic et aliis; et sicut vosipsos diligitis, sic alios diligite; vel, ita aestimate vos diligi a fratre veluti a vobismetipsis. Non alta sapi
Abbreviated transcription (Latin):
haec dicuntur. id. ÷ de quo haecelicunt
melchisedeth: dnm̃ significans saluatorem
dealia tribuest quãdesacer do¬
tali: de illa uidelicoe dequa nullus
altario presto fuit. hocest cdetribu
iula :: Non aut̃ ordine tantũ modo
neq::
testamento uł p̃ceptis mu¬
catũ

Expanded text:
haec dicuntur, id est, de quo hic dicuntur, haec dicuntur, id est, de quo hic dicuntur, minum significans Salvatorem, de alia tribu est, quam sacerdotali, de illa videlicet de qua nullus altari praesto fuit, hoc est, de tribu Juda. Non enim ordine tantummodo, neque Testamento vel praeceptis, mutatum
Abbreviated transcription (Latin):
&e aaron: ideo clicitppłm sub illo sacer¬
dotio legẽ accepisse: quia morses
etaaron principes erant illis tẽporibus
in ppło. qui ipsã legẽ ad ministrauer̃
detribus acer dotali existens .:
Ergosacer docio leuitico multo melior
est ordo sacerdocu mel chi sedech.
quitty pũ gerebat sacer dotis nr̃i
Nequaquã enĩ dixisset scđm
or dinẽ melchi sedech: sullud
sacerdociũ aaron melius ẽẽt sub quo
ppłs iudeorũ legẽaccepit: Siaũt
ut et legis trans laciofiat. hoc est alege
moysi. necesse est. transire aellegẽ
eugłii. Neq enĩ potest sinelege
sacerdos: & sine testamento eẽ. et sine
preceptis.: Sũmis nisibus laborat
a pł̃s. utalege moysi facerte eos
transire allegẽ eugłii acarnalib
ad spiritalia: in quoenĩ hȩcdicuntur¬
im dealia tribuest: dequa nullus
altario prestofuit: Manifestũ est
enĩ qđ ex iuda ortus sit dñs nr̃
inquatribu. nihil desacerdotibus
morses locutus est: In quoenĩ ait

Expanded text:
et Aaron. Ideoque dicit populum sub ipso sacerdotio legem accepisse, quia Moyses et Aaron principes erant illis temporibus in populo; qui ipsam legem administraverunt de tribu sacerdotali exeuntes. Ergo sacerdotio Levitico multo melior est ordo sacerdotii Melchisedech, qui typum gerebat sacerdotis nostri: nequaquam enim dixisset secundum ordinem Melchisedech, si illud sacerdotium Aaron melius esset, sub quo populus Judaeorum legem accepit. Si autem ut et legis translatio fiat, hoc est, a lege Moysi necesse est transire ad legem Evangelii. Neque enim potest sacerdos sine lege et sine Testamento esse et sine praeceptis. Summis nisibus laborabat Apostolus ut a lege Moysi faceret eos transire ad legem Evangelii, a carnalibus ad spiritualia. In quo enim haec dicuntur, de alia tribu est, de qua nullus attari praesto fuit. Manifestum est enim quod ex Judas ortus sit Dominns noster, in qua tribu nihil de sacerdotibus Moyses locutus est. In quo enim ait,
Abbreviated transcription (Latin):
spĩtaleest & scđmuirtutẽ uitȩ inso lubilis.
id ÷ scđm potencia uite in deficientis
quȩ nullo mortis interuentu solui poterit:
Nabecenĩ xp̃s inseuitã insolubilẽ: quia
quã uis ad tẽpus mortuls eẽt carne. tam̃
aeternũ diuinitate uiuitꝰ & insuper
humanitate post quã uictor amortuis
resurrexit: Unde ds̃ pater contestatur

Expanded text:
spiritale est, et secundum virtutem vitae insolubilis, spiritale est, et secundum virtutem vitae insolubilis, id est secundum potentiam vitae indeficientis: quae nullo mortis interventu solvi poterit: habet enim Christus in se vitam insolubilem: quia quamvis ad tempus mortuus esset carne, tamen in aeternum divinitate vivit, et insuper humanitate, postquam victor a mortuis resurrexit. Unde Deus Pater contestatur
Abbreviated transcription (Latin):
quapropt̃ dicatur ita: Et amplius adhuc
manifestũ est. sub̵ destructũ eẽ
sacer docium legis: per hoc qđ xps̃
quãper hoc quia detribu leui non fuit:
Quod enĩ dicit siscđmordinẽ melchi¬
sedech exurgera aliis sacerdos: non
dubitati uieloquitur sed ad fir matiue:
Quasi dicerae. Amplius ad huc ꝑ hoc
demonitratur destructũ eẽ. sacer¬
docium legis: quiascđm ordinẽ melchi¬
sedech. surrexit xps alius sacerdos
qui non scłm carnalis mandati legẽ factusẽ.
sacerdos sicut a aron:⁊ Legẽ carnalis
manclati uocat: quia ex maxima parte
carnalis erat. carnalia p̃cipiens. in circũ¬
cisione. inmunclacione corporis. in hostus
etoblacionib carnalibus. indiscrecione
ciborũ dierũ actẽporũ. dicens. mane extra
castra. lauacor pus tuum: aufer hoc
uł illudꝰ abstine ab his cibis obserua
ista tẽpora. ceteraq his similia: quȩ om̃ia
morte finienclaerant:: xp̃ĩaut̃ sacerdociũ

Expanded text:
quapropter dicatur ita: Et amplius adhuc quapropter dicatur ita: Et amplius adhuc manifestum est: subaudi, destructum esse sacerdotium legis, per hoc quod Chrm Melchisedech: per hoc, quia de tribu Levi non fuit. Quod enim dicit: Si secundum ordinem Melchisedech exsurgeret alius sacerdos, non dubitative loquitur, sed affirmative: quasi diceret, Amplius adhuc per hoc demonstratur destructum esse sacerdotium legis: quia secundum ordinem Melchisedech surrexit Christus alius sacerdos, qui non secundum carnalis mandati legem factus est sacerdos, sicut Aaron. Legem carnalis mandati vocat, quia ex maxima parte carnalis erat, carnalia praecipiens in circumcisione, in mundatione corporis, in hostiis et oblationibus, in discretione ciborum, dierum ac temporum, dicens: Mane extra castra: lava corpus tuum: offer hoc vel illud: abstine ab his cibis: observa ista tempora caeteraque his similia, quae omnia morte finienda erant. Christi autem sacerdotium
Abbreviated transcription (Latin):
trans latu̾est sacer clociũ detribu.
intribũ: desacer dotali uidelicce
ad regalẽ: ut eadẽ ipsa sit et sacerdotalis
etregalis in xp̃o. quiestrex cȩ sacerdos:
Intuere misteriũ. primũ fuit regale
sacer dociũ in mel chisedech. scđm
consequenciã huius sermonis: scđmaũt
fuit sacerdocium solũ modo sacer dotale
in ãaron:: Terciũ iterũ fuit regale
sacerdociũ inxpo: sicut cȩ primo.
ex qua dñs ortus est permariam uirginẽ
cũ sẽper regia eet ce nuquã sacerdo talis
in xpofuit utrũq: etregalis &e sacerdo¬
talis. trans lato extoto sacerdocio
atribu leui queantea sacerdo talis erat:
Etamplius ad huc manifestũ est siscdm
ordinẽ melchi sedech exurgerce.
alius sacerdos : qui nonscłm legem
mandati carnalis factus est: sed scđm
uirtutẽ uidemsolubilis: Contestat᷑
enĩds̃ pater loquens ad filium qm̃
tues sacerdos inȩternũ scđm ordinẽ
melchi sedech: Iefectus dictionis
isto in loco habetur satis necessarius:

Expanded text:
sacerdotium de tribu in tribum: de sacerdotali videlicet ad regalem: ut eadem ipsa sit sacerdotalis et regalis in Christo, qui est rex et sacerdos. Intuere mysterium. Primum fuit regale sacerdotium Melchisedech, secundum consequentiam hujus sermonis; secundum autem fuit sacerdotium solummodo sacerdotale in Aaron; tertium iterum fuit regale sacerdotium in Christo, sicut et primum. ex qua Dominus ortus est per Mariam Virginem, cum semper regia esset, nunquam sacerdotalis, in Christo fuit utrumque et regalis et sacerdotalis: translato ex toto sacerdotio a tribu Levi, quae antea sacerdotalis erat. Et amplius adhuc manifestum est, si secundum ordinem Melchisedech exsurgat alius sacerdos, qui non secundum legem mandati carnalis factus est, sed secundum virtutem vitae insolubilis. Contestatur enim. Deus Pater, loquens ad Filium. Quoniam tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Defectus dictionis isto in loco habetur satis necessarius:
Abbreviated transcription (Latin):
quando apłs istã scribebat epłam: romani
om̃ib gentibus imperabant: Et siquis
nobilium p̃cipuã causã habebat ex aliquo
negotiosiuẽ ex oppressione aliorũ. siue
exp̃diorũ uł mancipͥorũ ratione: romã
concur rebat ubi erat imperator.
& iudices causarũ: Potuit ergo fieri
ut phebes matrona obhui modicausam
tunc deuenerit romã: qua propter
p̃cepit apłs credentibus. ut ei in omni
negotio auxiliũ p̃berent. siue in testib:
siue in uictu uł aliquo sub sidiotẽporali
Redditq causã. quare talia p̃cipiat.
c̃tenĩ ipsa ad stitit. id ÷ ministrauit atq¬
auxiliũ p̃buit. multis & mihi:¬

Expanded text:
quando Apostolus istam scribebat Epistolam, Romani quando Apostolus istam scribebat Epistolam, Romani omnibus gentibus imperabant, et si quis nobilium praecipuam habebat causam ex aliquo negotio, sive ex oppressione aliorum, sive ex praediorum vel mancipiorum ratione, Romam concurrebat, ubi erat imperator, et judices causarum. Potuit ergo fieri ut Phoebe matrona ob hujusmodi causam tunc deveniret Romam; quapropter praecepit Paulus credentibus, ut ei in omni negotio auxilium ferrent, sive in vestibus, sive in victu, vel aliquo subsidio temporali. Redditque causam quare talia praecipiat. Etenim ipsa quoque astitit, id est ministravit atqauxilium praebuit
Abbreviated transcription (Latin):
isti qui plenis rapacitate. suꝑbia.
om̃iq ne fario actu. nonde bent
dedignari :: Itaq imitanđ ÷ om̃ib
uiribus: Ds̃ aut̃ pacis sit cũ omnib:
uobis amen: Dspacis inteblitgitur
scãtrinitas: cuius misdĩa reconciliatũ est
genus humanũ. & cuius dono. pax et
concordia datur : cunctis fidelibus:
Et satis pulchre inpace finiuit duobus
ppłis in concordiã reuocatis: hostendens
qui a non nisi in pacificis. ds̃ pacis
quȩ est inministerio ec cłae quȩ est
chenchris. ut eã suscipiatis in dño dine
scĩs a hoc est sicut conuenit scĩs: siuent
ut quidã codices habent digne satis.
Id ÷ habunde & humane: & ad sistatis ei.
ID est  auxili emini & subsidium
p̃bete. inquocũq negotio. siue causa
indiguerit ur̃i auxilii : Chenchris
portus est corinthi ubierat eccła fideliũ
cui ministrabat phebes nobilissima
matrona uictũ et uestim̃tũ ut pote
fidelissima infidexpi: Ergo tunc tẽporis

Expanded text:
isti qui pleni sunt rapacitate, superbia, isti qui pleni sunt rapacitate, superbia, omnique nefario actu non debent dedignari? Itaque imitandus est omnibus viribus. Deus autem pacis sit cum omnibus vobis. Amen. Deus pacis intelligitur sancta Trinitas, cujus misericordia reconciliatum est genus humanum, et cujus dono, pax et concordia datur cunctis fidelibus. Et satis pulchre in pace finivit, duobus populis in concordiam revocatis, ostendens quia non nisi in pacificis Deus pacis quae est in ministerio Ecclesiae, quae est in Cenchris, ut eam suscipiatis in Domino digne sanctis, hoc est, sicut convenit sanctis, sive, ut quidam codices habent, digne satis, id est abunde et humane; et assistatis ei, id est auxiliamini, et subsidium praebete, in quocunque negotio, sive causa, indiguerit vestri, auxilii. Cenchrae portus est Corinthi, ubi erat Ecclesia fidelium, cui ministrabat Phoebe nobilissima matrona victum et vestimentum, utpote fidelissima in fide Christi. Ergo tunc temporis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uolunta tẽ dĩ & refrigerer uobiscũ :
Illequȩrit refrigerari. quicalore
solis uritur. uł ꝗ pugnando et
luctando calefit: atq las satur:
Et beatus apłs fortiter pugnabat
contraphilo sophos. contraiudȩos.
contra hereticos. ideoq
desiderabat ad tẽpus tã corpore
quã sp̃u requiescere: Unde ipse
dicit quodã loco. Si ad bestias
pugnaui ephȩsi:: Bestias ibi¬
appellat: philosophos & hereticos
l deo aut̃ ex orabat. ut romanis uis
orationibus ei subuenirent: quiatimebat
conp̃hendi dũ uenir& hiero solimã
ab infidelibus iudȩis. & retrudi
in carcere uł occidi. et non posset
neq scĩs deferre munera & oblationẽ
suã neq post modũ uenire romã:
sicut in desiderio habebat : hinc
decutitur pontificũ suꝑbia & p̃latoꝵ
atq: principlũ et potentiũ huĩ scłi.
quide dignatur exhortare subiectos
erat omnium gentium . omni i gratia
spũs scĩ repletus.¬
dedignatus auxilium subiectorũ
expetere inorationibus. quantomagis

Expanded text:
 voluntatem Dei, et refrigerer vobiscum. Ille quaerit refrigerari, qui calore solis uritur, vel qui pugnando et luctando calefit atque lassatur. Et beatus Apostolus fortiter pugnabat contra philosophos, contra Judaeos, contra haereticos, ideoque desiderabat ad tempus tam corpore quam spiritu requiescere. Unde ipse dicit quodam loco: Si ad bestias pugnavi Ephesi . Bestias appellat philosophos et haereticos. Ideo autem exorabat, ut Romani suis orationibus ei subvenirent quia timebat comprehendi, dum veniret Hierosolymam, ab infidelibus Judaeis, et retrudi in carcerem, vel occidi, et non posset neque sanctis deferre munera et oblationem suam, neque postmodum venire Romam, sicut in desiderio habebat. Hinc decutitur pontificum superbia et praelatorum atque principum et potentium hujus saeculi, qui dedignantur exorare subjectos us et pontifex erat omnium gentium, omnique gratia Spiritu sancti repletusdedignatus auxilium subjectorum expetere in orationibus, quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
res. tanquam non habentes sint.
Uxorem namq: hab& sed quast non
hab&: qui ahodie uid&ur illam
habere. sed crastina die moritur
& desinit post modum uxorem ha¬
bere: Ideoq debet in p̃senti scło
futuram uitam imittri: in qua er̃
electi similes angłisdĩ: ALTER
Uxorem habet. sed quasi non habet
qui sic scit debita carnis exolue¬
re ut tam̃ ꝑ eam mundo tottem̃¬
te non cogatur inherere uideli¬
cet sic reddens debitum uxori
ut non displiceat creatori: Et¬
qui flent: tanquam non flentes:
F let quilibet amissione caroꝵ.
& miseriis huius scłi. sua quoq
& aliorum peccctt. sed qua si non
fl&: quia consolationem hab& ins¬
pe cęlestis remunerationis. ut im

Expanded text:
do, tanquam non habentes sint. do, tanquam non habentes sint. Uxorem namque habet, sed quasi non habet, qui hodie videtur illam habere, sed crastina die moritur, et desinit postmodum uxorem habere: ideoque debet in praesenti saeculo futuram vitam imitari, in qua erunt electi similes angelis Dei. Aliter, uxorem habet, sed quasi non habet, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere, videlicet sic reddens debitum uxori, ut non displiceat Creatori. Etqui flent tanquam non flentes, sint. Flet quilibet amissione proximorum, et miserias hujus saeculi, sua quoque et aliorum peccata: sed quasi non flet, qui consolationem habet in spe coelestis remunerationis, ut imp
Abbreviated transcription (Latin):
filiis orbata:. Deamissione quo¬
q: coniugis Similiter &iam
labores & dolores sustinet uir
deamissione filiorũ: & morte
uxoris: A quibus omnibus sunt
illi liberi: qui uir ginitatem ser¬
uantꝰ imitantes illam uitã quȩ
post mortem erit: Qua propt̃
ni fic eẽ id ẽ. in in tegritate cor¬
poris uiuere. iirginita tem q:¬
seruare nut possit. eẽ. lib abhis
necestatibus: Quod uero seqͥt:
tribulationem carnis habebunt se¬
huius modi: illitales uidelicet
qui matrimonio copulantur.
Quod supra appellauit necessita¬
tem in scantem: hoc in hoc loco
sensus: Suddeo uobis et consi¬
lium dõ. ut castittitẽ seruetis
uolens uos seruare neintribu¬
lationem carnis incidatis: ait̃:
Ego uobis parco. id ÷ dimito uel
consentio accedereuos adhanc
tribulationem carnis: si non
ue est : quia in breui finietur:
Ideoq: non .ẽ. ppłs dĩ iti ꝓpagan¬
dus generatione carnali. sicut
actenus a principio mundi: sed
iam regeneratione colligetidus.
Reliquum est hoc remanet. uel hoc

Expanded text:
fuerit orbata, de amissione quoque conjugis. Similiter etiam labores et dolores sustinet vir de amissione filiorum et morte uxoris, a quibus omnibus sunt illi liberi, qui virginitatem servant, imitantes illam vitam quae post mortem erit. Quapropter ni sic esse, id est in integritate corporis vivere, virginitatem servare, ut possit esse liber ab his necessitatibus. Quod vero sequitur, Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi: illi tales, videlicet qui matrimonio copulantur, quod supra appellavit necessitatem instantem, hoc in hoc loco sus: Suadeo vobis, et consilium do ut casti sitis, volens vos servare ne in tribulationem carnis incidatis. Aliter: Ego vobis parco, id est dimitto, vel consentio accedere vos ad hanc tribulationem carnis, si non ae, breve est, quia in brevi finietur, ideoque non est populus Dei ita propagandus generatione carnali, sicut hactenus a principio mundi, sed est jam regeneratione colligendus. Reliquum est, id est hoc remanet, vel hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tem: id ẽ. recũbendo manduca¬
sre: Sic autem peccantes infr̃s.
dũ cõmeditis corã illis carnes ĩdo¬
lis consecratas recumbentes ini
E dolio: Sies cas orindalirat ffa¬
trem m̃m quem lib& credetem
simplicẽ. & adhuc infirmum in¬
M fide: non manducctbo carnem¬
R idolis consetratam in eternum¬
E nefitẽm m̃m scandalisem: erant
quidam apud corinthios quisci¬
enciam habentes omnia munda
eẽ. comedebant cybos idolis con¬
secratos: & prouocabant simpli¬
ces & infirmos infide ad similia.
qui dicebant. Nisi isti qui pruden¬

Expanded text:
tem, id est, recumbendo manducare. Sic peccatis in fratres, dum comeditis coram illis carnes idolis consecratas, recumbentes in idolio. Si esca scandalizat fratrem meum, quemlibet credentem simplicem et adhuc infirmum in fide, non manducabo carnem idolis consecratam in aeternum, ne fratrem meum scandalizem. Erant quidam apud Corinthios, qui, scientiam habentes omnia munda esse, comedebant cibos idolis consecratos, et provocabant simplices et infirmos in fide ad similia, qui dicebant: Nisi isti qui pruden
Abbreviated transcription (Latin):
gemittamte ad gentes: Nonne
dñm iħm uidi: Utiq uidi illũ
dum ꝑgerem damascum & postea
intemplo : Nonne opus m̃m
Id .ẽ. operatio & plantario mea¬
uosestis indño. Estis omnino:
Etsi aliis sub audis gentibus & iudȩ¬
is non sum apłs: sed tam̃ uobis
corinthiis sum apłs. quos inspacio
unius anni et sex m̃sium: ad fidem
xp̃i mea p̃dicatione ad duxi:
Nõ solum ergo corinthiis erat apłs.
sed pȩne omnibus gentibus. sicut
ipsedix̃: Quio peratus est p&ro
in a posto latum circum cisionis.
operatus est & mihi inter gentes:
N am signaculum. id ẽ signum & in¬
dicium apostolatus mer uos estis
& ur̃a credulitas qui ꝑ meam p̃dica¬
tionem credidistis indño: Mea
haec . ẽ: quia uos estis signum apos
apłs: Uosenim estis defensio mea:
quibus eugłm p̃dicaui: Numquid
non habemꝰ ego & barnabas man¬

Expanded text:
ge mittam te ad gentes . Nonne ge mittam te ad gentes . Nonne Dominum Jesum vidi? Utique vidi illum dum pergerem Damascum, et postea in templo. Nonne opus meum, id est, operatio et plantatio meavos estis in Domino? Estis omnino Et si aliis, subaudis gentibus et Judaeis, non sum Apostolus, sed tamen vobis, Corinthiis, sum, apostolus, quos in spatio unius anni et sex mensibus, ad fidem Christi mea praedicatione adduxi. Non solum ergo Corinthiis erat apostolus, sed pene omnibus gentibus, sicut ipse dixit: Qui operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes : Nam signaculum, id est signum et indicium, apostolatus mei vos estis et vestra credulitas, qui per meam praedicationem credidistis in Domino. Mhaec est, quia vos estis signum apostapostolus. Vos enim estis defensio mea quibus Evangelium praedicavi. Nunquid non habemus, ego et Barnabas
Abbreviated transcription (Latin):
tiam & scienciam habent scirent
aliquid ditatis. eẽ. in his idolis ne¬
quaquam hoca gerent : manducci¬
bo ergo & ego ut cos secrer ꝑhas
carnes: E contra alii erant ꝑfec¬
ciores quilicet scirent omnia
ẽẽ munda adeo factanolebant
carnes idolo titas comedere:
quia sciebant illas ꝑ inuocationẽ
demoniorum eẽ. inmundas.
& ne scandalizarent fratrem
suum prouocando eũ ad cõme¬
dendum dicebant ista. quȩ a płs
Ante inquid moriar fame: quã
ut frẽmmm scandalizẽ man¬
ducando carnes idolotitas:
Et nonsolum abstinebo ab illis:
sed &iam ab omnibus proquib
ille potest scandalizari Potest
ut apłs ex se talia diceret ꝓuo¬
uidetur negare confirmat: Sunt
autem increpatiue legenda : ñ sũ
degenere patri archarum descen¬
dens: Lib quoq erat ab omni
debito ipsorum : quia nihil ab eis
acceperat: Nonsum apłs. Dice¬
batura quibus dam iudeis non
credentib & in suꝑ corinthi is
rit: quos increpat apłs inquiens:
Sum utiq quia ipse mihi dixit: lon¬

Expanded text:
tiam et scientiam habent, scirent deitatem esse in his idolis, nequaquam hoc agerent. Manducabo ergo et ego ut consecrer per has carnes. Econtra erant alii perfectiores, qui, licet scirent omnia esse munda a Deo facta, nolebant carnes idolothytas comedere, quia sciebant illas per invocationem daemoniorum esse immundas, et ne scandalizarent fratrem suum provocando eum ad comedendum, dicebant ista quae ApostolAnte, inquit, moriar fame, quam ut fratrem meum scandalizem manducando carnes idolothytas. Et non solum abstinebo ab illis, sed etiam ab omnibus pro quibus ille potest scandalizari. Potest ut Apostolus ex se talia diceret, provovidetur negare, confirmat. Sunt autem increpative legenda: Non sum de genere patriarcharum descendens: liber quoque erat ab omni debito ipsorum, quia nihil ab eis acceperat. Non sum Apostolus? Dicebatur a quibusdam Judaeis non credentibus, et insuper a Corinthiis rit quos increpat Apostolus, inquiens: Sum utique, quia ipse mihi dixit: Lon
Abbreviated transcription (Latin):
anos ꝑ ipsum creatisumus & redẽp¬
t: Sed non in omnibus ẽ sciencia.
sub ista: ut credant unum uerum
dm̃ solum modo eẽ: qui trinitatem¬
habet in ꝑsonis. et unitatem
in substancia Quidam autem cons¬
ciencia infirma idoli quasi idolo¬
titum idẽ idolis datum & conse¬
cratum manducant. & conscien¬
cia illorum infirma polluitur.
q̃m dum firmiores infide urdent
recumbere inidolio & comme¬
dere idolo tita. aliquid numinis
etreligiosum putant eẽ in ido¬
lis: Et in hoc illorum ẽ. consci¬
encia infirma uł quia putantes
omnia. ẽẽ munda. comedunt ido¬
lotita: uelquia aliquid numinis
facit nos acceptabiles deo &
laudabiles apud illum: Neq eñi
si non manducauerimus sub̃
desacrificiis idolorum deficiemꝰ
ut alios crbos non habeamus quos
possimus manducare: neq si
mandu cauerimꝰ carnes ido¬
lis consecratas. habundabimꝰ.
sub ut alioꝵ crborum. refec¬
cionem nonqueramus:: Uide
y te neforte haelicenti ur̃a. sub
qua creditis omnia munda mun

Expanded text:
nos per ipsum, creati sumus et redempti. Sed non in omnibus est scientia, subaudis ista, ut credant unum verum Deum solum modo esse, qui trinitatemhabet in personis, et unitatem in substantia. Quidam autem conscientia usque nunc in idolis quasi idolothytum, id est idolis datum et consecratum, manducant, et conscientia ipsorum cum sit infirma, polluitur, quoniam dum firmiores in fide viderint recumbere idolo, et comedere idolothyta, aliquid numinis et religiosum putant esse in idolis. Et in hoc est illorum conscientia infirma, vel quia putantes omnia esse munda, comedunt idolothyta, vel quia aliquid numinis facit nos acceptabiles Deo, et laudabiles apud illum, neque enim si non manducaverimus, subaudis de sacrificiis idolorum, deficiemus, ut alios cibos non habeamus, quos possumus manducare, neque si manducaverimus carnes idolis consecratas, abundabimus, subaudis ut aliorum ciborum refectionem non quaeramus. Videte autem ne forte haec licentia vestra qua creditis omnia munda mund
Abbreviated transcription (Latin):
raonis & dequib dicitur ego dixi
dii estis: Nobis tamen apłis aliisq
fidelibus unus ẽ. deus pater subs¬
tancialiter. ex ꝗo omĩa constant.
& aquo originem cuncta sũpserunt
& nos in illo consistimus siue in illum.
quasi intra illum subsistimus quia om̃is
creatura intra illum consistit. & ipse
ẽ extra om̃ia & intra omia.: Et unꝰ¬

Expanded text:
raonis , et de quibus dicitur: Ego dixi, dii estis . Nobis tamen apostolis aliisque fidelibus, unus est Deus Pater, substantialiter, ex quo omnia constant, et a quo originem cuncta sumpserunt, et nos in illo, subsistimus, sive in illum, quasi intra illum subsistimus, quia omnis creatura intra illum consistit, et ipse est extra omnia et intra omnia, et un
Abbreviated transcription (Latin):
eum preponere conebantur : dum
dicerent. Nũquit tumaiores patre
nrõ abraham utergo illorũ suꝑbiam¬
confunder& apłs: dixit: intuemini
& adtendite diligenter quantus fuerit
melchi sedech sacerdos lĩsumi: cui
decimas deditabraham patriarcha
dep̃cipuis id ÷ demelioribus spolis:
sedech quã abraham: hacꝑhoc maius
et sanctius fore sacerdotiũ xp̃i quã
iudeorũ: Quas idicer&e:. Quemuos
excellenciorẽ om̃ĩb hominibus
ȩstimatis : hic decimas obtulit melchi¬
sedech qui figura xp̃ip̃cessit:¬

Expanded text:
eum praeponere conabantur, dum eum praeponere conabantur, dum dicerent: Nunquid tu major es patre nostro Abrahamconfunderet Apostolus, dixit: Intuemini, et attendite diligenter, quantus fuerit hic Melchisedech, sacerdos Dei summi, cui deccipuis, id est de melioribus spoliis.sedech quam Abraham, ac per hoc majus et sanctius fore sacerdotium Christi quam Judaeorum, quasi diceret: Quem vos excellentiorem omnibus hominibus aestimatis, hic decimas obtulit Melchisedech, qui in figura Christ
Abbreviated transcription (Latin):
qđ nec illius nec istius inicium legitur:
uel finis illius quidẽ quia nonest scriptũ.
istius aut̃ quia omnino non est: Neq:
enĩ subquonatus est melchi sedech
legitur. neq quando mortuus est
narratur : sed subbito introducitur
sicut helias. Neq omnino creden¬
dũest qđ mel chisedech sinepatre aut
sed propterea hocdicitur deillo: quia
subito introducitur indiuina
scriptura sicut diximus. & genealogia
illius non cõmemoratur: De quo
& dr̃ qđ assimilatus filiodĩ in his
om̃ib superius dictis : manoe
sacerdos in aeternũ noninse sed in xp̃o:
Nam mel chi sedech mortuusest: sed
fguraeĩ aeternaliter. inxp̃oman&:
Si militudo aut̃ hic non ꝓęqualitate
ponitur : sed ꝑfigura: Intue mini
aut̃ quantus sit hiccui decimas
dedit dep̃cipuis: abraham patriarcha
Conuertit sermonẽ suum adeos qui
gloriantur seifilios eẽ. abrahȩ.
et nobilitatẽ generis ab illo ducere
seiactant:Unde ineuaagelio d nõ

Expanded text:
quod nec illius, nec istius initium legitur quod nec illius, nec istius initium legitur vel finis. Illius autem, quia non est scriptum; istius quidem, quia omnino non est: neque enim sub quo natus est Melchisedech legitur, neque quando mortuus est narratur; sed subito introducitur, sicut et Elias. Nec omnino credendum est quod Melchisedech sine patre aut sed propterea hoc dicitur de illo, quia subito introducitur in divina Scriptura, sicut diximus, et genealogia illius non commemoratur: de quo et dicitur, Assimilatus autem Filio Dei, in his omnibus superius dictis, manet sacerdos in aeternum. Non in se, sed in Christo. Nam Melchisedech mortuus est, sed figura ejus aeternaliter in Christo manet. Similitudo autem hic non pro aetate ponitur, sed pro figura. Intuemini autem quantus sit hic, cui decimas dedit de praecipuis Abraham patriarcha. Convertit sermonem suum ad eos qui gloriantur se filios esse Abrahae, et nobilitatem generis ab illo ducere se jactant: unde in Evangelio Domino
Abbreviated transcription (Latin):
S ed primum ut a pls dicit in hoc as simi¬
latur filio dĩ quia interp̃tatur rex
iusticiȩ: Mel chonenĩ siue mel chi.
regẽsonat: Sedech uero: iusticie
siue iustus: Et quis est uerus rex
iusticie nis i xps quidicit inpsalmo.
ego aut̃ constitutus sum rex habeo:¬
ipseenĩ iuste & recte regit cegu¬
bernat electos suos : iusticiȩ
aniatores effectos :: Deinde aut̃ as¬
similacur filiodĩ: perhoc qđ dicit
Salẽ quippe : interp̃tatur pax.:
Xp̃s igitur nos iustificat quiestrex.
iusticiȩ. et ipse pacificat omĩa
quȩ incelis & quȩ interris sunt:
quinascendo & moriendo resur¬
gendo. atq ascendendo pacem
intulit munclo. quiscđm diuini¬
tatẽ & sine fine etsine initio
Rexest exeterno patrȩ & eͥnus.
quãuis extẽporali matre tẽporalis
eẽt : Sicut enĩ istius mel chi sedech
non legimus inicium uł finẽ in
scriptura sacra: sic non nouimus
habee aliquid horũ innatura
dĩtatis. Et in hocest simil itulo.

Expanded text:
sed primum ut apossed primum ut aposlatur Filio Dei, quia interpretatur rex justitiae. Melchon etenim, sive Melchi, regem sonat; Sedech vero justus, sive justitia: et quis est verus rex justitiae, nisi Christus? qui dicit in psalmo, Ego autIpse enim juste et recte regit et gubernat electos suos, justitiae amatores effectos, deinde autem assimilatur Filio Dei, per hoc quod dicitur Salem quippe interpretatur pax. Christus igitur nos justificat, qui est rex justitiae, et ipse pacificat omnia quae in coelis et quae in terris sunt, qui nascendo et moriendo, resurgendo atque ascendendo, pacem attulit mundo, qui secundum divinitatem sinc fine et sine initio rex est, ex aeterno Patre aeternus, quamvis ex temporali matre temporalis esset: sicut istius Melchisedech non legimus initium vel finem in Scriptura sacra: sic non legimus enim aliquid horum in natura deitatis: et in hoc est similitudo,
Abbreviated transcription (Latin):
salẽ oppidũ supramemoratũ:
Primũ quidẽ quiinterp̃tatur rexiusti¬
ciȩ : de ineleaut̃ & rex salẽ quod est
rexpacis. si nepatre sine matre : sine
genealogia neque miciũ dier̃ neq:
apłs melchisedech intypodnĩ
saluatoris introducit.: Quãuis enĩ
ꝓphaeȩ prioris tẽporis. in aliquare
figurã xp̃i ex presserint : hictam̃
melchisedech. specialius. qui non fuit
degenere iudȩorũ. intypũ p̃cessit
sacer docii filudĩ dequot dicitds̃
Tues sacerdos inȩternũ scđmorelinẽ
melchisedech: Ordinẽ aut̃ eiꝰ multis
modis interp̃tari poss łmus: sicut
iam supradictũ est. Scilicae qđ
solus rex fuerit ce sacerdos : & ante
circũcisionẽ functus sacerdocio utnon
gentes aiudȩis. sed iudȩi agentilibus
sacerdocium acceperint:. Neq unctus
oleo uisibili ut mosaica p̃cepta
instituunt sedoleo exultacionis.
fideiq puritate:: Neq: carnis
et sanguinis uictimas immolauerit
sedpane &e uino simplici puroq
sacrificio xpidedicauerit sacerdociũ:

Expanded text:
alem oppidum supra memoratum. Primum quidem qui interpretatur rex justitiae, deinde rex Salem quod est rex pacis, sine patre, sine matre, sine genealogia, neque initium dierum, neque Apostolus Melchisedech in typum Domini salvatoris introducit. Quamvis enim ophetae prioris temporis, in aliqua re figuram Christi expresserint, tamen Melchisedech specialius, qui non fuit de genere Judaeorum, in typo praecessit sacerdotium Filii Dei, de quo Deus Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Ordinem autem ejus multis modis interpretari possumus, sicut jam supradictum est, scilicet quod solus rex fuerit et sacerdos, et ante circumcisionem functus sacerdotio ut non gentes a Judaeis, sed Judaei a gentibus sacerdotium acciperent, neque unctus oleo visibili, ut mosaica praecepta constituunt, sed oleo exsultationis fideique puritate, neque carnis et sanguinis victimas immolaverit, sed pane et vino simplici puroque sacrificio Christi dedicaverit sacerdotium,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis declaratur: quia nisi sacer¬
docium melchi sedech quiinfigura
xp̃i sacerdocii p̃ces sit maioris
dignitatiseẽt: nequaquã
abraham om̃sq filuẽi ab illo deci
matierĩneeñt : Dũenĩ sacerdociũ
a sacerdocio decimatur: maioris
clignitatis unũ altero ostenditur
Siergo consũmacio ꝑ sacer docium

Expanded text:
verbis declaratur, quia nisi sacerverbis declaratur, quia nisi sacerdotium Melchisedech, qui in figura Christi sacerdotium praecessit, majoris dignitatis non esset, nequaquam Abramati essent. Dum enim sacerdotium a sacerdotio decimatur, majoris dignitatis unum altero ostenditur. Si ergo consummatio per sacerdotium
Abbreviated transcription (Latin):
homines lecimas accipiunt: ibiaut̃
contestatur quia uiuit: hic inquit
hocest inp̃senti scło uł intẽplo qđ
ad huc stabat morientes homines
filu uidelice leui: quimortales
dicit psal mista: Iurabit dns
etnon poenitebit eum: tues sacerdos
ingernũ scđm ordinẽ mel chisedech.:
Et ut ita dictũsit. perabraham & leui
quidecimas accepit adhuc infili is
suis ułaccipit hactenus a fratribus
Adhuc enĩ in lũbis hocest in propagacione
seminis patris erat leui: quando
obiuauit ei melchisedech. Quo moclicit
leui decimatũ eẽ a melchi sedech. cum
neclũ natuse̾ẽt presertim cũ etfilius
fuerit naturalis iacob utiq noninse
est decimatus sed in abraham decuius
ꝓgeniȩ descendit:: Quando abraham
decimas obtulit melchi sedech.
in illo om̃s filiieĩ deder̃:: Qua propt̃
dicitapłs. quia le quidecimas in
filussuis a fratribus suis lecimatusẽ:
ꝑ abraham siue inabraham:: Quibus

Expanded text:
homines decimas accipiunt, ibi autem homines decimas accipiunt, ibi autem contestatur, quia vivit. Hic, inquit, hoc est in praesenti saeculo vel in templo quod adhuc stabat, morientes homines, filii videlicet Levi, qui mortales dicit Psalmista: Juravit Dominus et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Et ut ita dictum sit, per Abraham et Levi qui decimas accepit, in filiis suis, vel accepit hactenus a fratribus Adhuc enim in lumbis. Hoc est, in propagine seminis. Patris erat. Levi. Quando obviavit ei Melchisedech. Quomodo dicit Levi decimatum esse a Melchisedech, cum necdum natus esset, praesertim cum et filius fuerit naturalis Jacob? utique non in se est decimatus, sed in Abraham, de cujus progenie descendit, quando Abraham decimas obtulit Melchisedech, in illo omnes filii ejus dederunt. Quapropter dicit Apostolus, Qui decimas in filiis suis a fratribus accepit, decimatus est per Abraham, sive in Abraham. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
hic ostendit incircũcisũ sacerdotẽ:
sacerdote circũciso multo ẽẽ. sublimi¬
orẽ. Quomodo ergo hoc ostendit
utiq: quia ipse leui ex quo sacer¬
dotalegenus orcũ est: decimatus est
amel chisedech. in lũb ꝓgenitoris
sui: lamq: erat abraham circũcisus.
qđ in semine eĩ benedicerentur
oms gentes. quando benedictus est
a melchi sedech sacerdote incircum¬
ciso: dansei decimas tocius p̃dȩ :
Benedicens aut̃eum melchi sedech
dixit Benedictus ab rahamdõ.
quo progente hostes in manuei sunt:
ctaliaqȩ secuntur in eodẽ loco: Sine
ulla auc̃ contraclictione : qđł minus est
amel iore benedict tur. Quasi dicerae:
Omnibus luce clarius uidetur
quod minor amaiore benedicitur:
Vnde abraham quas iminor amelchi¬
sedechtã quã a meliore benedicitur.
uł benedictione percepit: pro¬
inde maiorẽ ac melior typus xp̃i:
quã illius qui promissiones dexpõ¬
habebat: Ethic quidẽ morientes

Expanded text:
Hic ostendit incircumcisum sacerdotem Hic ostendit incircumcisum sacerdotem sacerdote circumciso multo esse sublimiorem. Quomodo ergo haec ostendit? utique quia ipse Levi, ex quo sacerdotale genus ortum est, decimatus est a Melchisedech in lumbis progenitoris sui; jamque erat Abraham circumcisus: quod in semine ejus benedicerentur omnes gentes, quando benedictus est a Melchisedech sacerdote incircumciso, dans ei decimas totius praedae. Benedicens autem eum Melchisedech ait: Benedictus Abraham Deo, quo protegente hostes in manu ejus sunt, et alia, quae sequuntur in eodem loco. Sine autem ulla contradictione, quod minus est, a meliore benedicitur. Quasi diceret: Omnibus luce clarius videtur quod minor a majore benedicitur. Unde Abraham quasi minor, a Melchisedech tanquam a meliore benedicitur, vel benedictionem percepit: proinde major est ac melior typus Christi quam illius qui promissiones de Ch
Abbreviated transcription (Latin):
suis quã quã & ipsi delũb̾ exiernt
abrahȩ Tanta inquitẽs excelencia
sacerdocii : ut& iam ipsi quie undem
habuerant ꝓgenitorẽ. etabuno
patre descenderant: ꝓpt̾ excellencie
meritũ quomeliores erant fratrib:
Acꝓpterea nisimaioris dignitatis. ẽ &
mel chisedech quã abraham.
nequaquã abraham aliengenȩ decimas
dedisset: sicut a aron maioris meriti
fuit quã frs illius reliquarũ tribuum::
Dicit ergo: Et quidẽ defilus leui
accipientes sacer dociũ sicut accipit
aa ron &e filueĩ : mandatũ etp̃ceptũ
habent scđm legẽ sũ mere decimas
apło. quasi meliores illis: Et hoc
a fratribus suis. cũ unum eundẽq:
hubuis sent ꝓgenitorẽ iusta qđ
apl̃s manifestat dicens. Quãt quã
& ipsi fr̃s leui delũb̾ exierint
habrahȩ.. Cuius aut̃ generacio id ÷
melchi sedech non adnumeratur in eis.
id÷ infiliis leui Decimas sũpsit
abraham:: & hunc hocest abraham
quihabebat rȩꝓmissiones defilio
dĩ : benedixit ille melchisedech:

Expanded text:
suis: quanquam et ipsi de lumbis exierint Abrahae. Tanta inquit est excellentia sacerdotii, ut etiam ipsi qui eumdem habuerant progenitorem et ab uno patre descenderant propter excellentiae meritum, quo meliores erant fratribus ac propterea nisi majoris dignitatis esset Melchisedech quam Abraham, nequaquam Abraham alienigenae decimas dedisset, sicut Aaron majoris meriti fuit, quam fratres illius tribuum reliquarum; dicit ergo: Et quidem de filiis Levi accipientes sacerdotium, sicut accepit Aaron et filii ejus, mandatum et praeceptum haba populo, quasi meliores illis, et hoc a fratribus suis, cum unum eumdemque habuissent progenitorem, juxta quod Apostolus manifestat, dicens: Quanquam et ipsi fratres Levi de lumbis exierint Abrahae. Cujus autem generatio. Id est Melchisedech. Non annumeratur in eis. Id est, in filiis Levi. Decimas sumpsit ab Abraham, et hunc. Hoc est, Abraham. Qui habebat promissiones. De Filio Dei. Benedixit. Ille Melchisedech.
Abbreviated transcription (Latin):
qui est uita et in quo uitã aeter¬
nam habituri sumus: Illi recon¬
ciliantur: qui in imicisunt ab in¬
uicem : Quo modo ergo extitit
nobis omp̃s ds̃ iratꝰ & inimicus.
cum de illo dicat᷑ qui a nichil
oditeoꝵ quae fecit. Scien¬
dum quid non naturã nr̃am
quã ipse fecit sccm & bonam
odio habebat : sed uicia & pec¬
cata quȩ nobis ipsi ad traximꝰ
Qua ꝓpter quadã iusticia dĩ tra¬
diti sumꝰ diabolo: quã diu sub
peccatis fuimꝰ: Sicut legitur
post quã enĩ meruit homo
audire t̃raes & int̾rã ibis.
Hoc ẽ. totus terrenus effectus
es & idcirco mori eris: dictũ est
diabolo in serpente t̾rã cõme¬
des: id est peccatores deuorabis
Ablatis autem uiciis & peccatis
ꝑ passionẽ filiei : reconciliati sumꝰ
inid qđ ante fuimꝰ: Vnde dicit
apłs: Siin qui ens cũ inimici

Expanded text:
qui est vita, et in quo vitam aeternam habituri sumus. Illi reconciliantur qui inimici sunt ad invicem. Quomodo ergo exstitit nobis omnipotens Deus iratus et inimicus, cum de illo dicatur, quod nihil odit eorum quae fecit. Sciendum quod non naturam nostram, quam ipse fecit sanctam et bonam, odio habebat, sed vitia et peccata quae ipsi nobis attraximus. Quapropter quadam justitia Dei traditi sumus diabolo, quandiu sub peccato fuimus. Sicut legitur, postquam meruit homo audire: Terra es, et in terram ibis, hoc est totus terrenus effectus es et idcirco morieris. Dictum est et diabolo in serpente: Terram comedes, id est peccatores devorabis. Ablatis autem vitiis et peccatis, per passionem Filii ejus reconciliati sumus in id quod ante fuimus. Unde dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
abõnib sordib uiciorum. quid
necesse fuit pati xp̃m. Quam
questionem hoc modo soluit:
sta duo. passio uidelicet xp̃i
& bapcis mꝰ itti sunt coniuncta
utneq baptismꝰ possit saluare
a peccatis. & ꝑ fectũ hominem
reddere sinefide passionis xp̃i.
quia sine fide inpossibile est
placere deo. neq fides passi¬
onis xp̃i pos sit remissio nem
peccatorum dare sine gra
baptis matis: nisi in sanguine
mar tyrii sui fuerit baptiza¬
dus. qui a dñs dix̃ nisi quire¬
natus fuerit exciqua & spũ
scõ. non potest incrare in
regnum dei Sienĩ cũ inimici

Expanded text:
ab omnibus sordibus vitiorum, quid ab omnibus sordibus vitiorum, quid necesse fuit Christum pati? Quam quaestionem ita dissolvit: Ista duo, passio videlicet Christi et baptismus, ita sunt conjuncta, ut neque baptismus possit lavare a peccatis, et perfectum hominem reddere sine fide passionis Christi, quia sine fide impossibile est placere Deo: neque fides passionis Christi possit remissionem peccatorum dare sine gratia baptismatis, nisi in sanguine martyrii sui fuerit baptizatus, quia Dominus dixit: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnu
Abbreviated transcription (Latin):
ti ꝑfidem: xp̃s ꝓnobis mortuus :
Ad quid cõm̃dat ds̃ suã caritatẽ
nobis Ut illam imitem᷑ eo
mo do quo superius diximꝰ: Nul¬
to magis igitur iustificati nunc
in san guine ipsius: seduierimꝰ
mori: multo magis iam remissio¬
nem ꝑeccatorum habentes iN
ra id estaum dicta diei iudicii:
quȩ uentura ẽ. reꝓbis : Licet
autem legamꝰ plerisq in locis.
om̃i potentem dm̃ iram habere
non debemꝰ putare quod in illũ
cadat ulla ꝑtur batio. qui a ipse
semꝑ idẽ manet: iuxta qđ
psal mista dic̃: Iusemꝑ id ẽ
ipse es: Sed iraiłiius. appellat᷑
uin dicta & ultio ipsius: Quã¬
ille sineualiqua mutabilitate
exerc&e scđm quod ei sapientis¬
simus orator dicit Tuautem
dñe sabahot cum tranquillitate
iudicas. In hoc loco proponit
sibibeatus augustinus questio¬
nem &e diciti Suinquid in san¬
guine passionis filudei accepimꝰ
remissionem peccatorum
quid necesse est ut baptizem
Et si inbaptismate acepimꝰ remi¬
sionem peccatoꝵ. et mundamͦ

Expanded text:
ortuus est. Ad quid commendat Deus suam charitatem in nobis? Ut illam imitemur eo modo quo superius diximus. Multo magis igitur justificati nunc per sanguinem ipsius, salvi erimus natus est mori, multo magis jam remissionem peccatorum habentes in ra, id est vindicta diei judicii quae ventura est reprobis. Licet autem legamus plerisque in locis omnipotentem Deum iram habere, non debemus putare quod in illum cadat ulla perturbatio, quia ipse semper idem manet juxta quod Psalmista dicit: Tu semper idem ipse es , sed ira illius appellatur vindicta et ultio ipsius, quaille sine aliqua mutabilitate exercet, secundum quod ei sapientissimus orator dicit: Tu autem. Domine Sabaoth, cum tranquillitate judices . In hoc loco proponit sibi beatus Augustinus quaestionem, dicens: Si inquit, in sanguine passionis Filii Dei accepimus remissionem peccatorum, non necesse est ut baptizemur: et si in baptismate accepimus remissionem, et mundamur
Abbreviated transcription (Latin):
talia facicitis Id est si cut ego
uobis laui pedesita & uos alteru¬
trum & sicut ego ꝓ uobis animam
meã non dubito ponere. itti et uos
ñ dubitetis neque ꝓme. neq fra
tribus sine cessittis fueriti causa
amoris mei animas ponere: Qud
eẽ. mortuum: tripliciter accipi
potest: Bectus siquidem ambro¬
sius. hoc modo dic̃: Mor tuus est
scđm tem pus: quia paruo &bre¬
ui tempore potuit teneri amorte:
tercia enĩ die resurrexit:
ATITE .R. Scđm tempus mor tuus
est : id est tunc quando totus mun¬
dus sub pec cato tenebatur: Dequo
tẽpore dic̃ apłs alibi. post quã ue¬
nit plenitudo tem poris misit
inquid accepto exaudiuite.
Potest & tercio modo intelligi:
Quia mor tuus est scđm tẽpus. idẽ¬
tem poraliter in carne non in ani.¬
ma: quia peccatũ non fec necdo
lus inuentus est. in ore eiꝰ:: Tẽp:
enĩ dicit̾ eẽ: ubi aliqua uaritas
est: Uer bi grã. ubioritur sol
Autum nus . nil hominus inxemem:
.ẽ. & uariationi subiacet: Mor¬

Expanded text:
faciatis , id est sicut ego vobis lavi pedes, ita et vos alterutrum: et sicut ego pro vobis animam meam non dubito ponere, ita et vos non dubitetis, neque pro me, neque pro fratribus, si necessitas fuerit causa amoris mei animas ponere. Quodcundum tempus esse mortuum, tripliciter accipi potest: beatus si quidem Ambrosius hoc modo dicit: Mortuus est secundum tempus, quia parvo et brevi tempore potuit teneri a morte: tertia enim die resurrexit. Aliter; Secundum tempus mortuus est, id est tunc quando totus mundus sub peccato tenebatur. De quo tempore dicit Apostolus alibi: Postquam venit plenitudo temporis, misit inquit, accepto exaudivi te . Potest etiam tertio modo intelligi, quia mortuus est secundum tempus, id est corporaliter, in corpore, non in anima: quia peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus. Tempus enim dicitur esse, ubi aliqua varietas est, verbi gratia: Ubi sol oritur sol autumnus nihilominus in hiemem. est et variationi subjacet, mor
Abbreviated transcription (Latin):
niits . ẽ: tempus eẽ. non potest̃ :¬
Uix enim ꝓ iusto : quis morit᷑: nam
ꝓbono forsicant quis audeat mo¬
rio Sub audis aut nullus aut
accipitur: ut inpsalmo: Ds̃ quis
similis erit tibi: Nullus:: Prora¬
ro: ut hic & cilibi ubi dr̃: Quis
sapiens et in telleget haec
ro inueni&ur: Et .ẽ. sensus : Nixpo¬
test aliquis inueniri . qui non solum
pro impiis. sed nec ꝓiustis & bonis
uelit mori. : Et cum raro inueni¬
a tur quiꝑ iusto & bono audeat
mori: xp̃sꝓ impiis mortuus est :
Inter iustũ & bonum hoc distait.
qr iustus fit studio et exercitati¬
one uirtutum: sic̃ scĩ martyres:
Bonus uero in nocenti a: sic̃ sunt
par uuli qui mun dan tur in bap¬
SE
accipi iustus & bonus: Cõmen¬
dat autẽ suam caritatem deus¬

Expanded text:
mpus esse non potest. Vix enim pro justo quis moritur, nam pro bono forsitan quis audeat mori? Subaudis aut nullus, aut accipitur, ut in psalmis, Deus, Quis similis erit tibi? Id est nullus. Pro raro, ut hic, et alibi ubi dicitur: Quis sapiens et intelliget ista? Raro invenitur. Et est sensus: Vix potest aliquis inveniri, qui non solum pro impiis, sed nec ore pro justis et bonis audeat mori. Et cum raro inveniatur qui pro justo et bono audeat mori, Christus pro impiis mortuus est. Inter justum et bonum hoc distat, quia justus sit studio et exercitatione virtutum: sic sancti martyres; bonus vero in innocentia, sicut sunt parvuli qui inundantur in bapst accipi justus et bonus. Commendat autem
Abbreviated transcription (Latin):
eo fili us fecerunt causa dilectionis
et miscđiae : hoc iudas causa cupi¬
ditatis. demones uero & iud ȩi
atquȩ pilcitus causci inuidię:
raditus ẽ. ergo ꝓpter delicta nr̃a.
et resurrexit ꝓpter iustificationẽ

Expanded text:
et Filius fecerunt causa dilectionis et misericordiae, hoc Judas causa cupiditatis, daemones vero et Judaei atque Pilatus causa invidiae. Traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is peccator & om̃ĩs infidelis:
Fortis uero: iustus & fidelis atquȩ
agnoscens dm̃: Pietas est. cultꝰ
& religio dĩ a quo dicitur pius
id est religiosus: Econtra
impiettis ẽ. in religiositas.
a quo uenit impius id est in re¬
ligiosus: Tanta fuit caritas
xp̃i ut non solum ꝓ illis qui
cum paratione reꝓborum
religiosi erant: sed etiã pro
impus moreretur. quos postea
ꝑfidẽ suam iustos fecit:: Quã
caritatẽ nobis cõmenda uit
ut illã im mi tem : sic̃ discipu

Expanded text:
nfidelis, fortis vero justus et fidelis atque cognoscens Deum. Pietas est cultus et religio Dei, a qua dicitur pius, id est religiosus. E contra impietas, est irreligiositas a qua venit impius, id est irreligiosus. Tanta fuit charitas Christi, ut non solum pro illis qui comparatione reproborum religiosi erant, sed etiam pro impiis moreretur quos postea per fidem suam justos fecit. Istam charitatem nobis commendavit, ut illam imitaremur, sicut discipu