comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab hoc capicio usq integtũ utrũq tempꝰ. Insibnte uͥ hoc qd̃e¬
non habet.s lamina est aurea. que sacris littĩs cũ nomẽ habet
inscptũ. Hec quidem desc̃o uelamiie. & coronis pontificũ au¬
reis scͥptura sacra tace̾ uidet᷑. Coronaꝵ uͦ breuit᷑ fecit ĩsequentibꝰ
meneionẽ dicens. fecerũt m timicas oꝑe textili a aron ꝙ filis etus.
telligi ute q eebyso factas esse. si ñ iosepus coronas esse aure¬
as designaret. qui stante ad buc templo. q legali obseruancia
talis udumenti. ñ tantũ legendo s ꝓ uidendo eognoscere
Derũptamẽ sĩue bẏssine. seu fuerint auree coroitule. cũ cõ¬
stit eas factas esse cũ mitiis: dicamꝰ breuit̾ defigura. Mitiaᷤ
cũ eoroiulis sacͥdotes habent exbysso: qui sic uisum. auditũ
gustũ. olfactũ. s ꝙ tactũ suũ ĩ uenustate castimoiie custo¬

Expanded text:
ab occipitio usque ad utrumque tempus. In fronte vero hoc quidab occipitio usque ad utrumque tempus. In fronte vero hoc quidnon habet: sed lamina est aurea, quae sacris litteris Dei nomen habet inscriptum. Haec quidem de secundo velamine et coronis pontificum aureis, Scriptura sancta tacere videtur. Coronarum vero breviter fecit in sequentibus mentionem dicens: Fecerunt et tunicas opere textili, Aaron et filii ejus, telligi utrasque ex bysso factas esse, si non Josephus coronas esse aureas designaret, qui stante adhuc templo, et legali observantia talis indumenti, non tamen legendo, sed et videndo cognoscere. Verum sive byssinae seu fuerint aureae coronulae, cum constet eas factas esse cum mitris, dicamus breviter de figura. Mitras cum coronulis habent sacerdotes ex bysso, qui sic visum, auditum, gustum, olfactum, et tactum suum in venustate castimoniae custo
Abbreviated transcription (Latin):
Qualit̾ aũt hec thyara fuit fc̃a: iosephus docet dicõ
Suꝑ caput aũt gestabat pilleũ ĩ modũ pariuli calamauci
aut cassidis. quod extendit᷑ supͣ sĩmutatẽ capitis. q modi u̾¬
ticis medietatẽ eicedit. Et tale ẽ ut uideat᷑ ixlim textura cõ¬
fectũ. habens uittas que cõuolute sepius nectunt᷑: ne facile
mẽ. qd totã capitis suꝑficiem celaret aptarũ ꝑfecte uł labo¬
rante sac̾dote circa sacrificia corruat. Qd̃ tam̃ cuꝰ e̾e̾t coloris
ñ ostendit. Et hec qͥdem minoris sac̾dotis. De pontificis uͭ thy¬
ra hoc modo testat᷑. Pilleũ aũt similit̾ oꝑatũ habet pontifex
sic̃ reliqͥ sac̾dotes: a alit̾ cõsutũ exhẏacincto uariato. Circũda
t᷑̃ aũt ei. m aurea corona tͥbꝰ incibꝰ facta supͣ qmͣ surgit ĩ media
scͥpta eiꝰ mirabili uarietate subĩtulit dicens. Habet aũt florẽ
similẽ plantaguii. ꝙ ꝑcircuitũ tota corona his floribꝰ est celata

Expanded text:
Qualiter autem tiara haec fuerit facta, Josephus docet dicens: Super caput autem gestat pileum in modum parvuli calamaci aut cassidis, quod extenditur supra summitatem capitis, et modice verticis medietatem excedit, et tale est, ut videatur ex lini textura confectum, habens vittas quae convolutae saepius connectuntur, ne facile men, quod totam capitis superficiem celaret, apte perfectum, ne laborante sacerdote circa sacrificia corruat. Quod tamen cujus esse coloris, non ostendit. Et haec quidem de minoris sacerdotis; de pontificis vero tiara, hoc modo testatur: Pileum autem similiter operatum habet pontifex, sicut reliqui sacerdottur autem ei et aurea corona tribus vicibus facta, supra quam surgit in media scripta ejus mirabili varietate, subintulit dicens: Habet autem florem similem plantagini, et per circuitum tota corona his floribus est caelata,
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑. Nulli aũt dubiũ quin baltheus siue cingulũ cuisu¬
phumerale ad stringebat᷑. tunicã hẏacinetinã. que ꝙ. suꝑhi¬
meralis tunica uocabat᷑ cingebat. Cuncta ꝙ enĩ que hue¬
usq dicta st̃.: ad pontificis habitũ ꝑtinent. De hĩe c̃õsequẽ¬
t filioꝵr eꝰ balthei simul. ꝙ cet̾a ĩ clum̃eta ex pom̃t᷑ c̃dicit.
Doero fiłiis a aron tuancas lineas parabis e baltheos ⁊t̃n

Expanded text:
ium, quin balteus sive cingulum, cui superhumerale astringebatur, tunicam hyacinthinam, quae et superhumeralis tunica vocabatur, cingebat. Cuncta etenim quae hucusque dicta sunt, ad pontificis habitum pertinent, dehinc consequentur filiorum ejus baltei simul et caetera indumenta exponuntur, cum dicitur: Porro filiis Aa
Abbreviated transcription (Latin):
bitꝰ p̃monstrãt. c̃ memoriã s̃ ꝑpetue claritatis sẽꝑ ĩ esse cũcti ᷤ
sese iuudentibꝰ siue audientibꝰ ostẽdũt. c̃ se ante om̃a regnũ

Expanded text:
bitus praemonstrat; cum memoriam sibi perpetuae claritatis semper inesse cunctis bitus praemonstrat; cum memoriam sibi perpetuae claritatis semper inesse cunctis sese viventibus sive
Abbreviated transcription (Latin):
c̾mint᷑. Que eñi ruminãt atq ungulã findũt animaha
ea q̃ constat esse cornuta. ut ostẽdat᷑ mystice quod illi tantũ
ecclie dĩ spũali cõiunctiõe ĩ corporari possunt. qͥ fortitudine
fidĩ adbella uicioꝵ exist̾e ꝓbant᷑ ĩ uicti. Procedũt aũt cornua
ex ip̃o altari thymiamatis: cõ oꝑa uͥtutũ electi ñ ad faciem
hominũ specietenꝰ ostendũt. s ex int̾na mentis radice fpxo
atq immobil exercent affectu. At cõtͣ ypocte quasi cornib
aliunde mutuatis habentes speciem pietatis: ututẽ eiꝰ negãt.
Quibꝰ apte cõgruit illa ysopi fabula qua refert cornic̃e im¬
bolaris parionis penins exornatã frustͣ esse desua pulchri¬
tudine głatã. imnio postmodũ relo exardescente pau om̃i
pennaꝵ uͥtute. m ip̃a uita eẽ spoliatã. Uestit᷑ aũt altare au¬
to purissimo. c̃ ꝑfectiqͥ uera ĩ t̾ne sapĩe luce refulgent: c̃¬
ĩ omibꝰ qͥ agũt splendorẽ carittis uelut cotidiani glam ha¬

Expanded text:
cernuntur. Quae enim ruminant atque ungulam findunt animalia, ea etiam constat esse cornuta; ut ostendatur mystice quod illi tantum Ecclesiae Dei spirituali conjunctione possunt incorporari, qui fortitudine fidei ad bella vitiorum existere probantur invicti. Procedunt autem cornua ex ipso altari thymiamatis, cum opera virtutum electi, non ad faciem hominum specie tenus ostendunt, sed ex interna mentis radice, fixo atque immobili exercent affectu. At contra hypocritae, quasi cornibus aliunde mutuatis, habentes speciem pietatis, virtutem ejus negant. Quibus apte congruit illa Aesopi fabula, qua refert cornicem involutis pavonis pennis exornatam, frustra de sua esse pulchritudine gloriatam, imo propemodum zelo exardescente pavonum, omni pennarum virtute, et ipsa vita esse spoliatam. Vestitur altare auro purissimo, cin omnibus quae agunt, splendorem charitatis velut quotidiani gloriam ha
Abbreviated transcription (Latin):
Nꝰ ut exportent᷑ os castigent᷑. ueniãq accipiant curant labor are
cũ obhoc solũ dona temporalia sim̃ẽ debeant a subctitis qd̃ ex
et̾na bona p̃dicando aberrore correxerĩt. adq aduiã ui̾taris
de duxerint. ad imitacionẽ pͥmoꝵ scẽ eccl̃ie a octoꝵ: qͥ illis aqͥb
temꝑalia accipiebãt subcdia ꝯficdent̾ agebant. Si nos uobis¬

Expanded text:
 ut exportentur et castigentur, veniamque accipiant, curant laborare, cum ob hoc solum dona temporalia sumere debeant a subditis, quod eos aeterna bona praedicando ab errore correxerint, atque ad viam veritatis deduxerint, ad imitationem primorum sanctae Ecclesiae doctorum, qui illis a quibus temporalia percipiebant subsidia, confidenter aiebant
Abbreviated transcription (Latin):
rigenddo iaculo teneuclo elitpeo. ense librãbo. ꝙ q cũq mces¬
fitas taerit. Qualem ioͥb habuisse legit᷑: qudlo amasam n̾tse¬
cit stricta scilicit ad mẽsurã habitꝰ fui. Eigo ꝙ sac̃dotes po¬
rati inministeriũ c̃r utunt᷑ hac tuuica. ut habeuteꝰ pul¬
chritudine uestimentoꝵ nudoꝵ coleritate discutrant. Bet¬

Expanded text:
rigendo iaculo, tenendo clisitas traxerit; qualem et Joab habuisse legitur, quando Amasam interfecit , stricta scilicet ad mensuram habitus sui. Ergo et sacerdotes parati in ministerium Dei utuntur hac tunica, ut habentes pulchritudinem vestimentorum, nudorum celeritate discurrant.
Abbreviated transcription (Latin):
aurõ sculptũ. infronte portanꝰ. qͣndo expurgati asordibꝰ ui¬
cior que expͥmo parente habuimꝰ. ymaginẽ ꝙ simlitudinẽ
nr̃i cõditoris. ad qmͣ creari sumꝰ ĩ nobis r̃ecipimꝰ. ꝙ hãc uos
recepisse ñ ĩ secreto celamusꝰ: s cũctis palam facti̾o uoce ꝓmul¬
gamꝰ : uixta illud apħ. Sic̃ portauimꝰ ẏmaginẽ t̾rem porte

Expanded text:
ctum Domini auro sculptum in fronte portamus, quando expurgati a sordibus vitiorum, quae ex primo parente habuimus, imaginem et similitudinem nostri Conditoris, ad quam creati sumus, in nobis recipimus; et hanc nos recepisse non in secreto celamus, sed cunctis palam factis, et voce promulgamus, juxta illud Apostoli: Sicut portavimus imaginem terreni, porte
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ꝙ filii eꝰ ipãm luc̾nam collocare iuibent᷑. Que est gͦ hec dis¬
tinctio. ut ad nutͥenda lucem ĩ domo dm̃ ppłs oleum offerat.
lec ꝙ religiosi auditores ꝓmita adobecliendũ ficl̃ corda afferat̃
doctores uͦ eis ignem uerbi celestis qͦq illuminarent᷑ ad agnos¬
cendũ . & ĩflament᷑ a ddiligendñ d̃m p̃cando ministrent. Per
olei nãq pinguediñe qua s lassi atq. infirmi artꝰ recreant᷑¬

Expanded text:
autem et filii ejus ipsam lucernam collocare jubentur. Quae est ergo haec distinctio, ut ad nutriendam lucem populus oleum offerat iles et religiosi auditores prompta ad obediendum fidei corda afferant: doctores vero eis ignem verbi coelestis, quo illuminentur ad agnoscendum, et inflammentur ad diligendum Deum, praedicando ministrent. Per olei namque pinguedinem, qua et lassi atque infirmi artus recreant
Abbreviated transcription (Latin):
porest caꝑe capiat. Et paulo post. ersdem qͥ uł uxorẽ uł alios cog¬
natos. & implicam̃ti mũdi huiꝰ ꝓpt̾ ip̃m reliquerint centu¬
psũ ꝓmittit ĩ hac uta p̃miũ.q ĩ scło futuro uitã et̾nã. Unde
certe gr̃a distinctioĩs ñ moỹses hoc ĩ cdumẽto uestire aaron ꝙ
tuũ. ꝙ filios eꝰ cũ eo. m facies ĩ ꝗd feminalia liuea. ut oꝑiant
caruẽ turpitudinis sue. Tufeminalia pontifici. m filiis eius
tu castitatis regulã docebis: tu abstmẽdũ abuxorio cõplexu.
his qͥ sac̾docio functuri sũt intima. nullitam̃ uolẽtum hoꝰ¬
modi cõtinẽcie ugũ impones.s qͥcũq sac̾dotes fieri. q mi
instͦo seruire altaris uolũt. ip̃i sua sponte uxoris seru ẽeͤ
dlesistant. Qd uͭ ꝑfeceruit. m suscepto semel cõtiñecie ꝓposi¬
d ministros se scũarii atq altaris fore cõsenciũt aderit lee

Expanded text:
potest capere, capiat. Et paulo post eisdem qui vel uxorem, vel alios cogpotest capere, capiat. Et paulo post eisdem qui vel uxorem, vel alios cognatos, et implicamenta mundi hujus propter ipsum reliquerint, centuplum promittit in hac vita praemium, et in saeculo futuro vitam aeternam. Unde certe gratia distinctionis non Moyses hoc indumento vestiri Aaron et tcarnem turpitudinis suae, tu feminalia pontifici et filiis ejus facies, tu castitatis regulam docebis, tu abstinendum ab uxorio complexu eis qui sacerdotio functuri sunt intimabis. Nulli tamen violentum hujusmodi continentiae jugum imponesnisterio servire altaris volunt, ipsi sua sponte uxorum servi esse desistant. Quid ubi perfecerint, et suscepto semel continentiae proposito, ministros se sanctuarii atque altaris fore consentiunt, aderit lex
Abbreviated transcription (Latin):
lios eiꝰ. sic̃ ̃ ip̃a u̾ba maniste ꝓbant ꝑtinent. Sic q fit ut
aaron cunctis que cõmemorant᷑ octo uestibꝰ induat᷑ femina¬
labꝰ iudelicet lineis. ticta liuea. tunica hẏacinctina suꝑh¬
merali. racionali. baltheo. tẏara. petalo aur̾eo. filii uͦ orus
quatuor tantũ exhis. hoc ẽ feminalibꝰ linea strlcta. cẏngu¬
lo ⁊chẏara utant᷑  uerũ qr deciteris supͣ tractatũ ẽ. fe
minala que ad oꝑeudam carnẽ turpitudinis fieri mandant᷑ il¬
lam castimonie porciouẽ. que appetitũ copule cõiugalis cohibet
desiguant ꝓpͥe sine qͣ nemo uł sac̾dociũ susciꝑe uł ad altaris po¬
ueore c̃uinctioĩs fidera soluerit. Quod indelicet genus uͥtu¬
tis. nulli ꝑlegẽ dĩ uecessario imꝑatũ s uoluntaria ẽ deuociõe ctño
offerendũ dicente ip̃o de hoc. Non oñĩs capiũt u̾bũ illud. ad ꝗͣ
tam̃ benigna mox exhortaciõe eos qͥ possũt muitat dicens. Qlu

Expanded text:
lios ejus, sicut etiam ipsa verba manifeste probant, pertinet, sicque fit, ut Aaron ipse cunctis quae commemorantur octo vestibus induatur: feminalibus videlicet lineis, tunica linea, tunica hyacinthina, superhumerali, rationali, balteo, tiara, petalo aureo. Filii vero ejus quatuor tamen ex his, id est, feminalibus, linea stricta, cingulo et tiara utantur. Verum aec quae ad operiendam carnis turpitudinem fieri mandantur, illam castimoniae portionem, quae ab appetitu copulae conjugalis cohibet, proprie designant, sine qua nemo vel sacerdotium suscipere, vel ad altaris pouxoriae conjunctionis foedera solverit. Quod videlicet genus virtutis nulli per legem Dei necessario imperatum, sed voluntaria est devotione Domino offerendum, dicente ipso de hoc: Non omnes capiunt verbum istud . Ad quam tamen benigna mox exhortatione eos, qui possint, invitat dicens: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
lis aureis iminisse suꝑhumerale. c̃ raciouali cõstringant: cũ
agnita luce pat̾e ꝑhennis. ĩ illã ineffabilem glãm suspiramꝰ. ut¬
q ad hãc uitiare ineream᷑. cõcordi semꝑ fide. q uita. m oꝑe. q
ꝑfessione intab̾nacło p̃sentis ecclie dño seruire studeamꝰ. ¶d aũt
suꝑhumerale strictũ erat baltheo. ut insequentibꝰ uͥ pontifex ĩ¬
duit᷑ aꝑciꝰ ĩdicat᷑: ⁊ desuꝑ humerale ĩquid imposuit. quod stũ¬
gens baltheo aptauit racionali: qͥs ñ uidet. qd̃ custos bonoꝵ

Expanded text:
lis aureis immissae, superhumerale cum rationali constringunt, cum lis aureis immissae, superhumerale cum rationali constringunt, cum agnita luce patriae perennis, in illam ineffabilem gloriam suspiramus, utque ad hanc intrare mereamur, concordi semper fide et vita, opere et professione, in tabernaculo praesentis Ecclesiae Domino servire studeamus. Quod autem superhumerale strictum erat baltheo, ut in sequentibus ubi pontifex ius indicatur, et superhumerale, inquit, imposuit, quod stringens baltheo, aptavit rationali: quis non videat, quod custos bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
se dilectioĩ dĩ. o ꝓxim. ita ut siue scdã seu adu̾sa queq
õccurrerũt. numqmͣ saluberrna pie deuocioĩs retiuacła
laxet. Hoc ẽ enĩ sacerdotẽ ĩ utͦq humero uncinos qͥ cate¬
nulas racionalis excipiãt hab̾e̾. o inpsꝑis eũ. q ĩ asꝑis
rirũ euentꝰ. fixũ dõ placendi studiũ gere. q huiꝰ intẽcioe
studii. ĩ ipĩus simul. & pxim amore firmari. Inserũt gͦ
se uncini siꝑ humeralis cetenulis aurei que deraciona¬
lis sũmitarib offerunt᷑ : cũ ea que mene racionabilit̾ de
ĩ t̾na luce caritatis de gustat. mox alacͥt̾ bñe oꝑandi lidẽ¬
t̃ amplerata suscipit. ne foete ciciꝰ habitꝰ iacionalis pul¬
cherrimus apectore sac̾dotis relabat᷑. sinon eũ accelerans bo¬
nioꝑis uncunus qͥ cõtineat apphendat. Subrogent᷑ eisdẽ cate¬
nulis ĩ auxiliũ. m uite hẏacinctine qͥbꝰ ut̃ q habitꝰ sac̾dotis adin¬
uicẽ copulet᷑. idẽ ligature desiderii celestis fortissime. que anu¬

Expanded text:
oximi, ita ut sive secunda seu adversa quaeque occurrerint, nunquam saluberrima piae devotionis retinacula laxet. Hoc est namque sacerdotem in utroque humero uncinos qui catenulas rationalis excipiant, habere; et in prosperis eum, et in asperis rerum eventibus, fixum Deo placendi studium gerere, et hujus intentione studii, in ipsius simul et proximi amore firmari. Inserunt ergo se uncini superhumeralis catenulis aureis, quae de rationalis summitatibus offeruntur; cum ea quae mens rationabiliter de interna luce charitatis degustat, mox alacritas bene operandi libenter amplexata suscipit, ne forte citius habitus rationalis pulcherrimus a pectore sacerdotis relabatur, si non eum perseverans boni operis uncinus, qui contineat, apprehendat. Subrogentur eisdem catenulis in auxilium et vitae hyacinthinae, quibus uterque sacerdotis habivicem copuletur, id est, ligaturae desiderii coelestis fortissimae, quae annu
Abbreviated transcription (Latin):
fex. sc̃s ĩ uocens. impollutꝰ. segregatꝰ. apeccatorib. q ex celsior
celis factꝰ. Qui uere habuit laminã ĩ capite suo aureã. inqͣ
ẽẽt sc̃m d̃ñ sculptũ: qr uenit ĩ nomine patͥs dicens. ego in
patre. ꝙ pat̾ inme ẽ : a qͥ uidit me iudit ⁊ patrẽ. Hlactenꝰ aa¬
ron ⁊ filioꝵ eiꝰ habitꝰ qualis esse debeat celesti designat᷑ oracło.

Expanded text:
fex, sanctus, innocens, impollutus, segregatus a peccatoribus, et excelsior coelis factus, qui vere habuit laminam in capite suo auream, in qua esset sanctum Domini sculptum, quia venit in nomine Patris, dicens: Ego in Patre, et Pater in me est, et qui videt me, videt et Patrem . Hactenus Aaron et filiorum ejus habitus qualis e
Abbreviated transcription (Latin):
nãq ingrediens uł egrediens morit᷑. side eo sonitꝰ ñ audiat᷑.
eꝑ irã contꝰ se occulti iudicis exigit si sine p̃dicaciõis sonitu
incedit. Qd̃ si iosephi u̾bis ĩtende uoluerimꝰ qͥbꝰ clicit. mnala
intunica pontificis.Lxxͦ. duo fuisse. m eiꝰde nunis tyntina¬
bula: congriut hoc figuris mysterioꝵ. uͭ sic̃ ĩ humero. ac pec¬
tore. apsĩcũ ferre numerũ iussus ẽ. ita ꝙ̃ discpłoꝵ. lxxii.¬

Expanded text:
moritur, si de eo sonitus non audiatur; quia iram contra se occulti judicis exigit, si sine praedicationis sonitu incedit. Quod si Josephi verbis intendere voluerimus, quibus dicit, mala in tunica pontificis septuaginta duo fuisse, et ejusdem numeri tintinnabula, congruit hoc figuris mysteriorum; ut sicut in humero ac pectore apostolicum ferre numerum jussus est, ita etiam di
Abbreviated transcription (Latin):
facient. Racionale. q suꝑ humerale. tunicã liueã o strictã
Interlor erat linea. siue bẏssina. quod lini esse genꝰ nobilis¬
simũ cõstat : ex terior uͦ tunita tota hẏacinctina nichil om¬
nino coloris alteriꝰ admittens. Cuiꝰ specie unformi. mani¬
feste uita sac̾dotis. qualit esse debeat docet᷑. hoc ẽ suꝑnis
solũ desidiis incessant̃ ĩ tenta. o cõu̾sacionẽ iuita apłm ha¬
bens ĩ celis sui saluatoris ĩdesiderant᷑ exspectans aduientũ

Expanded text:
facient; rationale et superhumerale, tunicam et lineam strictam. Interior autem erat linea, sive byssina, quod lini esse genus nobilissimum constat. Exterior vero tunica tota hyacinthina, nihil omnino coloris alterius admittens. Cujus speciem uniformi vita manifeste sacerdotalis, qualis esse debeat, docetur: hoc est, supernis solum desideriis incessanter intenta, et conversationem juxta Apostolum habens in coeli
Abbreviated transcription (Latin):
em iuncture inferioris. Qmͣ de iuinctura suꝑiore que erat
suꝑ scapulas dixerat. ĩ ter quas uidelicet iuncturas  dis¬
tabat. qd̵ suꝑior catenulis. ĩ ferior uͦ erat uttis facta ligan¬
tibꝰ. E unde aꝑte subiungit᷑. Et stringat᷑ racionale auulis
iuuctura fabrefacta. m ase ĩuicẽ iacionale. a suꝑhumerale
nequeant separari. Non aũt putandũ est utrũq indumẽtũ simul
esse t̾minatũ. Racionale quod mẽsurã palmi ĩ altitudine habuit
ñ multo amplrus qmͣ pectꝰ solum reg̾e̾ sufficiebat. suꝑhume¬
rale aũt usq adeingulum ꝑtingebat. sic̃ inposterioribus mani¬
festime ostendit ubi scͥptun ẽ. Nec ante o retro ita cõueniebãt
s. ut suꝑ humerale q racionale mutuo necterent᷑ stricta ad
balteum. o anulis fortibꝰ copulata. quos iungebat uita hỹa¬
cuictina ne laxe fluerent. q ase ĩ uicem mouerent᷑. Hec de ip̃a

Expanded text:
unctura superiore, quae erat super scapulas, ante dixerat. Inter quas videlicet juncturas hoc distabat, quod superior catenulis, inferior vero erat vittis facta ligantibus. Unde apte subjungitur: Et stringatur rationale annulis junctura fabrefacta, et ab invicem rationale et superhumerale nequeant separari. Non autem putandum est, utrumque indumentum simul esse terminatum. Nam rationale quod mensuram palmi in altitudine, sicut et in latitudine habuit, non multo amplius quam pectus solum tegere sufficiebat. Superhumerale autem usque ad cingulum pertingebat, sicut in posterioribus manifestissime ostenditur, ubi scriptum est: Haec et ante et retro ita conveniebant sibi ut superumerale et rationale mutuo necterentur stricta ad balteum et anulis fortius copulata quos iungebat vitta hyacinthina ne laxe fluerent et a se invicem moverentur sicut pra
Abbreviated transcription (Latin):
dem decet sac̾dotem menoriã patrũ ĩ pectore suo ferre. s ꝑ¬
maxime tẽ qͣndo ministͣturus corã d̃no ad altare accedit: ut
quo sacͣcius est ministeriũ. eo sollerciꝰ toto semꝑ mũdant stu
pla respiciat. Hoꝵq sedulus imitator existens: aptũ se diu¬
tꝰ suũ memoriale corã dño portat cora ĩ em̾ũ: qnͣdo p̾sul qͥs

Expanded text:
idem oportet sacerdotem memoriam patrum in pectore suo ferre, sed permaxime tunc, quando ministraturus coram Domino, ad altare ascendit, ut quo sacratius est ministerium, eo solertius toto se semper mundans studpla respiciat, horumque sedulus imitator existens, aptum se divitus suum memoriale cora
Abbreviated transcription (Latin):
habendi glam cõquirit Demq uͥgmibꝰ stultis nil castitas ꝓfuit
cingant᷑ gͦ filii a aron tuuicis lineis: ut castitatẽ carins habeant sa¬
e̾dotes. Accingant᷑ baltheis: ne ip̃a castitas sit romissa. & negliens
uento elacioĩs auimũ ꝑflandi aditũ pandat: ne crescente ĩ qͥtate
refrigesce̾ faciat ĩ iqͥtatẽ ipsoꝵ. nebonoꝵ gressus oꝑũ iactancie

Expanded text:
habenti gloriam conquirit. Denique virginibus stultis nil castitas profuit habenti gloriam conquirit. Denique virginibus stultis nil castitas profuit cingantur ergo filii Aaron tunicis lineis, ut castitatem habeant. Sacerdotes accingantur balteis, ne ista castitas sit remissa et negligens; ne vento elationis animum perflandi aditum praebeat, ne crescente iniquitate, refrigescere faciat charitatem ipsorum, ne bonorum gressus operum jactantia
Abbreviated transcription (Latin):
me exhis que suꝑiꝰ exposita st̃ intelligi ualet. Tunicas nã¬
q habent sacdotes lineas: cũ totũ corpꝰ suũ candori castita¬
tis dedicant. Baĩtheis tunicas cuigũt: cũ eandẽ castimo¬
niã iugilanti mentis custodia curcũspiciunt: ne cõscien¬
cia illius desidiosiores erga bonoꝵ oꝑum exerticia rema¬
neant : ne ꝑiactanciã castimonie ip̃ius q̃ castimonie me¬
ritũ minuant. Si qͥ enĩ tunica talari indutꝰ absq em¬
gulo ĩ cedit : deflint tunica acrelicto corꝑe uentisq fri¬
goribꝰ intrandi spaciũ iͥbuit. quin ꝙ p̃peditis gressibꝰ ĩcedẽdi¬
tibus usũ retardat uł q calcantibꝰ se causa efficit᷑ ruine. Sie
nimirũ sic castimonia carnis sepe ñ iullis castimoniã cordis
adimit cũ tanto regni huiꝰ bonis insiste̾ oꝑib curant: qͣnto
minꝰ ꝑspiciũt : nichil castimonie custoctia absq abioꝵ aug¬
mẽto bonoꝵ ualeat. Que ram̃ adunctis bonis actibꝰ magnã

Expanded text:
me ex his quae superius exposita sunt, intelligi valet. Tunicas namque habent sacerdotes lineas, cum totum corpus suum candore castitatis dedicant. Balteis tunicas cingunt, cum eamdem castimoniam vigilanti mentis custodia circumspiciunt, ne conscientia illius, desidiosiores erga bonorum operum exercitia remaneant, ne per jactantiam castimoniae, ipsius etiam castimoniae meritum perdant. Qui enim tunica talari indutus absque cingulo incedit, defluit tunica, ac relicto corpore ventis et frigoribus intrandi spatium tribuit; quin et praepeditis gressibus incedendi usum retardat; vel etiam calcantibus se causa efficitur ruinae. Sic nimirum castimonia carnis saepe nonnullis castimoniam cordis adimit, cum tanto segnius bonis insistere operibus curant, quanto minus perspiciunt, quia nil castimoniae custodia absque aliorum augmento bonorum valeat, quae tamen, adjunctis bonis actibus, magnam
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩ sequentibꝰ aꝑciꝰ scͥptũ ẽ. ut suꝑ humerale q racion ale mu¬
tuo necterent᷑. quoꝵ suꝑior nexio huc usq descͥpta est. Seqͥt᷑
aũt de inferiori. que erat subtꝰ ascellas scͥptura it a subiciens
Cacies & duos anulos aureos quos repones ĩ fũmitatibꝰ
racionalis: ꝙ ĩ oris que eregione st̃ suꝑ humeralis st̃ o posteri
ralis. s ĩ oris illis. qͦ eregiõe st̃ suꝑ humeralis: hoc est ĩ oris
racionalis. que uidelicet ore ẽ regione suꝑ humeralis st̃.
Anuli enĩ qͥ ĩ ultimis. ꝙ ĩ infimuis angulis erant racionalis:
habebant contͣ se irut᷑q late̾ suꝑ humeralis eque anulos ali¬
os qͥbꝰ ip̃i uitis ligantibꝰ iungerent᷑. De quibꝰ subsequent̾ ad¬

Expanded text:
ut in sequentibus apertius scriptum est: ut superhumerale et rationale, mutuo necterentur, quorum superior connexio hucusque scripta est. Sequitur autem de inferiori quae erat subtus ascellas, Scriptura ita subjiciens: Facies et duos annulos aureos quos pones in summitatibus rationalis, et in oris quae e regioneralis, sed in oris illis, quae e regione sunt superhumeralis: hoc est in oris rationalis, quae videlicet ore e regione superhumeralis sunt. Annuli enim illi qui in ultimis et infimis erant angulis rationalis, habebant contra se in utroque latere superhumeralis aeque alios annulos, quibus ipsi vittis ligantibus jungerent
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcipimꝰ : recte deeadẽ tunca subiungit᷑. ¶ Ncuiꝰ medio supͣ capi¬
ub̾ꝰ ne facile rũpant᷑. Capiciũ qͥppe tuince hẏaciictine firmissimã
habet orã. & exsese textam rextam ne facile rũpant᷑: c̃ pͥmordiũ
bone nr̃e actioĩs forti radice timoris diuini subnixũ. q contͣ
om̃s ĩ sidias hostis antiqͥ ꝓbat᷑ esse munitũ. Talis nãq ora
collũ sac̾doris ꝑ gỹrum uestit m ornat: qͣndo rectori fiduciã
loquendi subditis. ac p̃dicandi celestia maximani p̾̃bet. hoc qd̾
ip̃e ñ solum ĩ ꝓcursu uite sue recte uixerit. s ipm qͦ exordrũ¬

Expanded text:
incipimus, recte de eadem tunica subjungitur: In cujus medio suprait capitium, etc. Capitium quippe tunicae hyacinthinae firmissimam habet oram, et ex sese textam, ne facile rumpatur, cum primordium bonae nostrae actionis forti radice timoris divini subnixum, et contra omnes insidias hostis antiqui probatur esse munitum. Talis namque ora, collum sacerdotis per gyrum vestit et ornat, quando rectori fiduciam loquendi subditis ac praedicandi coelestia maximam praebet, hoc quod ipse non solum in procursu vitae suae recte vixerit, sed ip
Abbreviated transcription (Latin):
bet ꝙ anulos aureos. eqͥbꝰ eecłie cathene pendeant: id ẽ iu¬
gem inemoriã ꝑpetue. o nũqm finende claritatis ĩcelesti
patͥa. Ee qua solũ memoria fieri cõsueuit: ut cõtinua in¬
nobis possintuinclã caritatis mane̾. Hlabet duos uncinoᷤᷤ

Expanded text:
beat et annulos aureos, e quibus eaedem catenae pendeant, id est, jubeat et annulos aureos, e quibus eaedem catenae pendeant, id est, jugem memoriam perpetuae et nunquam finiendae charitatis in coelesti patria, ex qua solum memoria fieri consuevit, ut continua nobis possint vincula charitatis manere. Habeat duos uncinos
Abbreviated transcription (Latin):
sordidat. uł castitatẽ pure cogitacioĩs integͥtas ñ seqͥtur
ꝑfecte actioĩs. S ne hec abĩ uicẽ ualeant dissoli. habeat sa¬
cerdos in racionali duas cathenas ex aur̃o purissimo: idẽ
continuacionẽ caste q ñ ficte dilectioĩs cordisuo firmit̾
affixam. ꝗͣ nũqm manꝰ m ligua illiꝰ abeqͥtate puri sensus
dissentire ꝑmitat. Et bñe duas. ut̃ ĩhis que ad diume¬
culrã culrũ seruitutis. m ineis que ad frat̾ne subsidia necessĩta
nilas expͥmit᷑ aureas. quod sic̃ catemila explurimis auti
ugulis una contexit᷑ ita caritas ex multifaria uͥtutũ oꝑaci¬
one ꝑficit᷑. Quas ꝓfecto uͥgulas exponens apłs ait. Catri¬
tas paciens ẽ. benigna ẽ. Carttas ñ emulat᷑. ñ agit ꝑperã.
ñ inflat᷑. ñ ẽ ambiciosa. ñ querit que sua st̃. ñ irritat᷑. ñ¬
cogitat malũ ñ gaudet suꝑ ũqͥtate. cõgaudet aũt iu̾ta¬
ti. Om̃a suffert. om̃a credit. om̃a sperat om̃a sustinet. Ha¬

Expanded text:
rdidat, vel castitatem purae cogitationis, integritas non sequitur perfectae actionis. Sed ne haec ab invicem valeant dissolvi, habeat sacerdos in rationali duas catenulas ex auro purissimo, id est, continuationem castae et non fictae dilectionis, cordi suo firmiter affixam, quae nunquam manus et linguam ipsius ab aequitate puri sensus dissentire permittat. Et bene duas: ut et in his quae ad divinae cultum servitutis, et in eis quae ad fraternae snulas exprimitur aureas; quia sicut catenula ex plurimis auri virgulis una contexitur, ita charitas ex multifaria virtutum operatione perficitur. Quas profecto virgulas exponens Apostolus, ait: Charitas patiens est, benigna est: charitas non aemulatur, non agit perperam, non inflatur, non emalum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem. hoc ẽ eccł̃ie sue dñs ꝑ ꝓpħam manifeste ꝓmisit di¬
cens. Aadextãm enĩ m leuã penetͣbis. o sem̃e tuũ gentes here¬
ditabit. Quod aũt omx rubri fert᷑ esse coloris igniculos uz¬
delicet habens albis ciugentibꝰ ⁊onis. quis ñ uideat. quod
uł ardorẽ caritatis. uł lucem designet sciencie. comitante
rona castitatis. Cutꝰ modi lapidibꝰ inscͥpta patrũ nomina ges¬
tat sac̾dos: eum exempla secutꝰ p̃cedenciũ iustoꝵ. caritati.
castitari. hummilitati. doctͥne. cetis q uͥtutũ oꝑibꝰ iuge studiũ
impendit. Et hoc mut᷑q humero: ut siue iuideus quis. seu
degentibꝰ adsit. claritatem semꝑ. ĩ doctore ui̾taris. a pieta¬
tis. ꝑ qmͣ ip̃e ad meliora ꝓfecerit aspectet. P acies ĩ raciona¬
anulos aureos quos pones ĩ utͣq racionalis sũmitate. Cate¬
uas q aureas iunges anulis qͥ st̃ in marginibꝰ eiꝰ. os rp̃aꝵ cathe¬
narum extrema duobꝰ copulabunt᷑ uncinis. ĩ utͦq lat̾e suꝑ¬

Expanded text:
prophetam manifeste promisit, dicens: Ad dexteram enim, et ad levam penetrabis, et semen tuum gentes haereditabit . Quod autem onyx rubri fertur esse coloris, igniculos videlicet habens albis cingentibus zonis; quis non videat, quod vel ardorem charitatis, vel lucem designet scientiae comitante zona castitatis? Cujusmodi lapidibus inscripta patrum vocabula gestat sacerdos, cum exemplo praecedentium justorum, charitati, castitati, humilitati, doctrinae, caeterisque virtutum operibus juge studium impendit. Et hoc in utroque humero, ut sive de Judaeis quis, seu de gentibus adsit, claritatem semper in doctore veritatis et pietatis, per quam ipse ad meliora profecerit, aspectet. Facies in rationaanulos aureos quos pones in utraque rationalis summitate catenasque aureas iunges anulis qui sunt in marginibus eius et ipsarum catenarum extrema duobus copulabis uncinis in utroque latere sup
Abbreviated transcription (Latin):
tuos suscitate. lepsos mũdate. demones eicite. Et itm. Signa
aut eos qui crediderĩt hec sequent᷑. In nomine meo demonia
eicient: linguis loquent᷑ nouis serpentes tollent. Et si mor

Expanded text:
tuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite . Et iterum: Signa tuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite . Et iterum: Signa autem eos qui credunt haec sequentur: In nomine meo daemonia ejicient, linguis loquentur novis, serpentes
Abbreviated transcription (Latin):
fẽe tͥiutitis ñ fictant teneam᷑. Quatuor namiq ordine ͤ gẽ¬
marũ habet inpectore sac̾dos: qͣndo om̃e quod cogitat
prudencia circumspectũ. fortitudine firmũ. iusticia exi¬
miũ. temꝑancia amalis om̃ibꝰ fuerit secretũ. S idemor¬
diues t̾nas habent gẽmas: cũ eadem prudencia. fortitu¬
do iusticia. q temꝑancia scẽ tͥuitatis fuerint fide cõsecͥ¬
te. Quia enĩ uita nostra inp̃senti fide m oꝑaciõe recta cõ¬
sistit: apte sac̾dos ut semꝑ actione sit p̃cipius. iii u̾sus
gẽmarum inpectore baiulat Eut uͦ cũ oꝑibꝰ ficũ sinceritate
sit castꝰ t̾nas insingłis u̾sibus habet gemas. quatmꝰ om̃ibꝰ
sese ĩ tuentibꝰ. ꝙ uere fidĩ cõfessionem. q exempla semꝑ bone
actioĩs ostendat. ut & ip̃e unitaciõe recte fidi. & oꝑacioĩs sũ¬
mi menior sac̾dotis meret̃ effici. Posu̾mꝰ sane ĩ uario decore
lapidum ñ solũ claritatẽ multifariam sac̾dotalis actus ꝙ

Expanded text:
e Trinitatis non fictam teneamus? Quatuor namque ordines gemmarum habet in pectore sacerdos, quando omne quod cogitat, prudentia circumspectum, fortitudine firmum, justitia eximium, temperantia a malis omnibus fuerit secretum. Sed iidem ordines ternas habent gemmas, cum eadem prudentia, fortitudo, justitia, temperantia, sanctae Trinitatis fuerit fide consecrata. Quia enim vita nostra in praesenti fide et operatione recta consistit, apte sacerdos, ut operatione sit praecipuus, quatuor versus gemmarum in pectore bajulat. Ut vero cum operibus fidei sinceritate sit castus, ternas in singulis versibus habet gemmas, quatenus omnibus sese intuentibus, et verae fidei confessionem et exempla semper bonae actionis ostendat, ut et ipsi imitatione rectae fidei et operationis summi membra sacerdotis merlapidum, non solum claritatem multifariam sacerdotalis actus et
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ caritatis erga ꝓximi curã suũ ĩdinet affectũ. ne¬
cesse ẽ ꝑ om̃a cor sac̾dotale nequaqm reget desiderioꝵ. ma¬
n̾e. s ardente semꝑ studio. extendi ad cõphendu brauiũ

Expanded text:
tudinem charitatis erga curam proximi suum inclinet affectum, netudinem charitatis erga curam proximi suum inclinet affectum, necesse est per omnia cor sacerdotale nequaquam segne et desidiosum manere, sed ardenti semper studio extendi ad comprehendendum bravium
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uisibili loqͥmͣ. aut cogitamꝰ raciõe fixa subfistũt m eaqͦ
que uisibilit̾ agimꝰ. aut ageuda disponimꝰ. equo iudi¬
cio iuste discrecioĩs ꝓbant᷑ ẽ̾ẽ librata. Quod aũt mensu¬
rã palii habebat ꝑ quadrũ. conatũ ĩ fatigabilẽ ac ꝑꝑe¬
tuum pie intẽciõit ostendit. Qui enĩ palmo aliquid ma¬
tit᷑. sũmo utiq conamine dispansis digitis manũ extẽ¬
dit. ut possit mensurã qm querit plene. q absq scru¬
pulo dubietatis tene̾. ynde mi̾to sic̃ ꝑmauũ oꝑacio.
ita ꝑ palmũ expͥmit᷑ ip̃a ĩ flexibilis cõtencio bone oꝑaci¬
oĩs. dũ suã qͣs q dextam. ĩ uniu̾sa que ualet ĩsigna uͥ¬
tutum dilatare satagit. Et bũe racionale tam ĩ longitudine
qͣm ĩ latitudine mensuram palmi hab̾e̾ p̃cipit᷑. q siue in
longitudinẽ uire et̾ne desideriũ mentis erigat seu ĩ lati

Expanded text:
invisibili loquimur aut cogitamus, ratione fixa subsistunt; et ea quoque invisibili loquimur aut cogitamus, ratione fixa subsistunt; et ea quoque quae visibiliter agimus, aut agenda disponimus, aeque judicio justae discretionis probantur esse librata. Quod autem mensuram palmi habebat per quadrum, conatum indefatigabilem ac perpetuum piae intentionis ostendit. Qui enim palmo aliquid metitur, summo utique conamine dispansis digitis manum ostendit, ut possit mensuram quam quaerit plene, et absque scrupulo dubietatis tenere. Unde merito sicut per manum operatio, ita per palmum exprimitur ipsa inflexibilis contentio bonae operationis, dum suam quisque dexteram in universa quae valet insignia virtutum dilatare satagit. Et bene idem rationale tam in longitudine quam in latitudine mensuram palmi habere praecipitur; quia sive in longitudinem vitae
Abbreviated transcription (Latin):
ira ĩ racionali iudicii quo uestis sac̾dotis tegebat᷑ simmub ꝙ
ornabat᷑. cordis. q cogitacionũ eiꝰ castitas expͥmit᷑. Et bñe
ptꝰ suꝑhumerale racionale iudicii seqͥt᷑: ut cũ ante homri¬
ues quis ĩ nocens manibꝰ apparuerit: multomagis ĩ cõ¬
spectu sũmi iudicis nũdus corde assiste̾ cõtendat. om̃a
gerens ĩdust̃e: uͭ qͥc qͥd foris erga ꝓximos agit. aut iudi¬
cat. totũ m regła int̾ne raciõis ꝓbatum ac suo cõditori pla¬
citũ fulgeat. Itẽ racionale iudicii sac̾dos ĩ pectore ferre
p̃cipit᷑. quod debet rector subtili semꝑ examine. bona
studiose cogitare. Duplex aũt fcm̃ ẽ tacionale: ut facihꝰ
lapicdũ pondꝰ sustine̾t. S hec duplicacio uestis ĩ legalis
pectore sac̾dotis iypicenos ammonet: ut racionẽ ex̃ami¬
uis o ĩ uisibilis intꝰ arbit̾ ꝓbet. & nũqmͣ humana foris
estimacio mi̾to cõdempnet. Seu c̾te duplex ĩ pectore feri¬

Expanded text:
ita in rationali judicii, quo pectus sacerdotis tegebatur simul et ornabatur, cordis et cogitationum ejus castitas exprimitur. Et bene post superhumerale, rationale judicii sequitur; ut cum ante homines quis innocens manibus apparuerit, multo magis in conspectu summi judicis mundos corde assistere contendat, omni agens industria ut quidquid foris erga proximos agit, aut judicat, totum ex regula internae rationis probatum, ac suo Conditori placidum fulgeat. Item rationale judicii sacerdos in pectore ferre praecipitur, quia debet rector subtili semper examine bona studiose cogitare. Duplex autem factum est rationale, ut facilius lapidum pondus sustineret. Sed haec duplicatio vestis in legalis pectore sacerdotis typici nos admonet ut rationem nostri examinis et invisibilis intus arbiter probet, et nunquam humana foris existimatio merito contemnet. Seu certe duplex in pectore feri
Abbreviated transcription (Latin):
entis. Diligencius ea que dixerat ĩculcat᷑. ut sedulo lecto¬
rem ammoneat . neminẽ ĩ t̾ doctores uitatis colũpnas
iudelicet atͥii celestis. posse cõputari. qͥ nõ ĩstarꝰ eris in¬
uincibilẽ int̾ adu̾sa pacienciã hab̾e̾ didicit̾. ñ se celestium
s obseruancia. ꝙ adnunciaciõe u̾boꝵ undiq uelut argẽ¬
ti laminis munire at q exornare curau̾t. ñ se om̃i sub¬
iectiõe p̃ceptis diuinis quasi argẽteo capiti subpon̾e stu¬
duerit. ñ tumore d̃ uelut enea basi stabilire ꝯsueuit.¶ N
longitudine occupabit atͥum cubitos.c: ĩ laritudine .I. al¬
uitatis diem suo aduentu cõsecrare dignatꝰ ẽ. Altitudo

Expanded text:
aeneis. Diligentius ea quae dixerat inculcat, ut sedulo lectoaeneis. Diligentius ea quae dixerat inculcat, ut sedulo lectorem admoneat, neminem inter doctores veritatis, columnas videlicet atrii coelestis, posse computari, qui non instar aeris invincibilem inter adversa patientiam habere didicerit, non se coelestium et observantia et annuntiatione verborum, undique velut argenti laminis munire atque exornare curaverit, non se omni subjectione praeceptis divinis quasi argenteo capite supponere studuerit, non in timore Dei velut aenea basi stabilire consueverit. In longitudine occupabit atrium cubitos centum, in latitudine vitatis diem, suo adventu consecrare dignatus est. Altitudo
Abbreviated transcription (Latin):
merent᷑. Nemo enĩ repente fit sũmus. s gradatim necesse
est. aminoribꝰ ad ꝑfectiora tenciamꝰ. Diximꝰ aũt sepiꝰ qr hẏacinc¬
tus sp̃e celestiũ bonoꝵ. purpura passionẽ temꝑaliũ maloꝵ.
cueoccus bẏstinctꝰ ardorẽ ꝑfecte dilectioĩs: byssus retorta re
rii st̃ iniuice uariat i: cũ una queq uͥtꝰ fideliũ uicinaꝵgͥ
uͥtutũ societate. q uelud quadam consanguinitate amplꝰ
clarescit. Qanrius q singłi colores p̃fati. singh̃s electoꝵ
possint ꝯuenire ꝑsonis. Qͥa em̃ aliqͥs abꝰ celestia speculari
pura est. Hic qr feruencior i ĩ dm q inpximũ dilectione flam¬
mascit : coccus bỹ tinctꝰ ẽ. Ille qi specialit̾ integͥtate carmiꝰ
si intrditũ atrii dñi tentoriũ decorar pulchra uarianciũ
coloꝵ diu̾sitare cõtextũ. Oõs colũpne atͥii ꝑcircuitum
uestite erũt argenti laminis capitibꝰ argenteis: q basibꝰ

Expanded text:
merentur. Nemo enim repente fit summus, sed gradatim necesse merentur. Nemo enim repente fit summus, sed gradatim necesse est a minoribus ad perfectiora tendamus. Diximus autem saepius quod hyacinthus spem coelestium bonorum, purpura tolerantiam temporalium malorum, coccus bis tinctus ardorem perfectae dilectionis, byssus retorta refrii sunt invicem variati; cum unaquaeque virtus fidelium vicinarum sibi virtutum societate, et velut quadam consanguinitate amplius clarescit. Quamvis etiam singuli colores praefati singulis electorum possint convenire personis; quia enim aliquis altius coelestia speculari pura est. Hic qui a ferventiore in Deum et proximum dilectione flammescit, coccus bis tinctus est. Ille qui specialiter integritate carnis si introitum atrii Domini tentorium decorant, pulchra variantium colorem diversitate contextum. Omnes columnae atrii per circuitum vestitae er
Abbreviated transcription (Latin):
scãm intrant eccłiam ad regulam euangl̃ioꝵ fidem suã parit̃
ꝙ actꝰ compon̾e debent ut continẽtes abillebris carnalibꝰ. cunctoᷤᷤ
sui corꝑis sensus diuinis subigant imperiis. Non solum enim
hoc tentoriũ iiͦiͦi colũpnis subleuat᷑. s  ip̃m in longitudine
sua quinariũ numerũ ꝑuiii multiplicarum habet: cũ qͥlibet
humiles ac pii auditores adfidem uenienteᷤᷤ. ñ solũ exãgłi
u̾bis imbu. uerũ q euagłicam ip̃i ag̾e̾ uitam desiderantes
cunctos sui corꝑis sensus. inobedienciã caritatis expendũt.
Recte aũt mĩtroitu atrii tentoriũ ñ sic̃ in reliquo atͥo debyᷤ¬
so retorta. S de quatuor fit colorib nobilissimis. Hỹacincto
scilicit. q purpura. coccoq bis tincto. q ip̃a bỹssõ retorta oꝑe
plumari: q pulchra qͥdem his qͥ catetizant᷑ eccł̃ie fides fa¬
cies exterius fulget. s multo p̃clarior eiꝰ dignitas ac uͥtꝰ
apparebit. his qui eam ꝑsacͣmentũ baprismatis ĩ gredi

Expanded text:
siam intrant, ad regulam Evangeliorum fidem suam pariter et actus componere debent; ut continentes ab illecebris carnalibus cunctos sui corporis sensus divinis subigant imperiis. Non solum enim hoc tentorium quatuor columnis sublevatur, sed et ipsum in longitudine sua quinarium numerum per quatuor multiplicatum habet, cum quilibet humiles ac pii auditores ad fidem invenientes, non solum Evangelii verbis imbuti, verum etiam evangelicam ipsi agere vitam desiderantes, cunctos sui corporis sensus in obedientiam charitatis expendunt. Recte autem hoc in introitu atrii tentorium, non sicut in reliquo atrio, de bysso retorta, sed de quatuor fit coloribus nobilissimis, hyacintho scilicet et purpura, coccoque bis tincto ab ipsa bysso retorta, opere plumarii; quia pulchra quidem his, qui catechizantur, Ecclesiae facies exterius fulget, sed multo praeclarior ejus dignitas ac virtus apparebit his qui eam per sacramentum baptismatis ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ totidẽ malis punicis: ut ostende̾t mystice quod eadẽ fides
 oꝑacio iusticie uniu̾sũ ess mũdũ aberroꝵ tenebris adue¬
raia lucẽ ꝑductura. Tres nãq dies acnoctes: habent horas
lxxii. Et qi sol iste uisibilis om̃s mũdi partes ĩ lex duabͦ
horis supͣ infraq lustndo tͥbꝰ uicibꝰ cutuit. apte hic numu̾s
ad docendũ figurate. qd̃ sol iuisticie xp̃c m̃ orbẽ illitminatutꝰ¬

Expanded text:
cum totidem malis punicis, ut ostenderet mystice, quod eadem fides et operatio justitiae universum esset mundum ab errorum tenebris ad veram lucem perductura. Tres namque dies ac noctes habent horas et quia sol justitiae visibilis omnes mundi partes in LXXII horis supra infraque lustrando, tribus vicibus circuit, apte hic numerusad docendum figurate, quod sol justitiae Christus orbem esset illu
Abbreviated transcription (Latin):
omib ⁊ sacficis memor exstet: ut idem sup scpta ĩueste
p̃sulis sui patrũ nomina uicdeus curaret sedulo ne ab
illoꝵ mitis des ascens ad erroꝵ contagia declina¬
ret. Ad hoc eñ ualet qd̾ dictũ est. Et pones
inut᷑ q late̾ suꝑhumeralis memoriale filiis
isrł. Nc̃ qͦ pontifex ĩsuꝑhumerali nomi¬
na gestat patarchaꝵ: cũ doctor quisq siue p̃sul eccł̃ie ĩ om̃i¬
cione iutam dirigere. M onus exanglice ꝑfectioĩs ferre sa¬
tagit. Qre uidelicet nomina patrũ apte ĩ lapidibꝰ p̃ci¬
mina patrum ĩ scͥpta: cũ q ip̃e claritate bonoꝵ oꝑum cũc¬
tis admirandis exstiterit. Mian  dem claritatẽ nase¬
nouit̾ ĩ uentã. s antiqua sͥ patrũ as auctoritate traditã
ẽẽ docuerit. Duplici aũt racione hec ĩhumis portat. ut ꝙii¬
se p̃ceptis dĩcis humilit̾ subditꝰ ĩcedat. m auditoribꝰ suis
semꝑ celestia sine sua. siue patrũ oxempla que sequant᷑ ꝓ

Expanded text:
onibus et sacrificiis memor existeret; ut idem populus scripta in veste praesulis sui patrum nomina videns, curaret sedulo, ne ab illorum meritis desciscens, ad errorum contagia declinaret. Ad hoc enim valet quod dictum est: Et pones in utroque latere superhumeralis memoriale filiis Israel. Nunc quoque pontifex in superhumerali nomina gesta patriarcharum, cum doctor quisque sive praesul ecclesiae, in omnieorum imitationem vitam dirigere, et onus evangelicae perfectionis ferre satagit. Quae videlicet nomina patrum apte in lapidibus pretimina patrum inscripta, cum et ipse claritate bonorum operum cunctis admirandus exstiterit, et eamdem claritatem nnoviter inventam, sed antiqua sibi patrum auctoritate traditam esse, docuerit. Duplici autem ratione haec in humeris portat, ut et ipse praeceptis dominicis humiliter subditus incedat, et auditoribus suis semper coelestia, sive sua, sive
Abbreviated transcription (Latin):
cuis ĩracional hoc ẽ ĩ suꝑioribꝰ eiꝰ angulis ꝑ anulos aureos
uident᷑ fuisse aduexe. uͭ cum ĩ dueret᷑ pontifex. satenule qͥ
de racionali peudebant possent c̃ uucmis suꝑ humeralis
adnecti. quatinꝰ ut᷑q sͥ mutuo firma posiciõe cohererent.
Scptũ namq ẽ aꝑcius ĩ posterioribꝰ. fecerũt in racionali. q
catenas sͥ ĩ uicẽ coherentes de auro purissimo. q luos un
emos totidẽ q anulos aureos. Porro anulos posuerũt ĩ utͦꝙ
late̾ racionalis. equibꝰ penderent due catene aurei qua ĩ serue¬
runt uncinis qͥ ĩ suꝑhimeralis angulis eminebãt. De qyoꝵ
figitia mehꝰ in racionalis exposicione tractabir᷑ U. Racio¬

Expanded text:
 annulos aureos videntur fuisse annexae; ut cum indueretur pontifex, catenulae quae de rationali pendebant, possent cum uncinis superhumeralis annecti, quatenus utraque sibi mutuo firma positione cohaererent; scriptum namque apertius est in posterioribus: Fecerunt in rationali et catenulas sibi aureos. Porro annulos posuerunt in utroque latere rationalis, equibus penderent duae catenae, quos inseruerunt uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant. De quorum figura melius in rationalis expositione tractabitur. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
mysteriũ reperit᷑. Edificacionẽ arche noe centesimo anno
conpleuit : qr scãm eccłiam quam ĩ hac interim uita edi¬
ficat dns infutura ꝑficit. Abrahe centenario filius nascit᷑
detͣ. Centum annos peregͥnat᷑ ip̃e int̾ra reꝓmissionis: qr
quiq filii abrahe ꝑfidem efficimur. inspe suꝑne hered̾itatiᷤ
debemꝰ peregͥnam in p̃senti ecclia duce̾. uitam. Seũysaãc ingera

Expanded text:
mysterium reperitur. Aedificationem arcae Noe centesimo anno complevit; quia sanctam Ecclesiam, quam in hac interim vita aedificat Dominus, in futura perficit. Abrahae centenario filius promissidetur. Centum annos peregrinatur ipse in terra repromissionis; quia qui filii Abrahae per fidem efficimur, in spe supernae haereditatis debemus peregrinam in praesenti Ecclesia ducere vitam. Sevit itaque
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ regni celestis purpura adu̾sus iricioꝵ bella magnan¬
mꝰ semꝑ cocco bẏstincto gemine dilectioĩs flãmeus. sẽꝑ re¬
rorra bẏsso castit᷑ate carnis sacerdos siue dochor fideliũ de¬
bet esse uitidus. Sumes q la. pades duos onchinos: s
sculpes ĩ eis nom̾ina filioꝵ. ifrł. Sex nomiina ĩ lapide uno.
ssex reliqua in alt̾o. iuxta ordinẽ natiuitatis eoꝵ. oꝑe sculp

Expanded text:
semper regni coelestis purpura, adversus vitiorum bella magnanisemper regni coelestis purpura, adversus vitiorum bella magnanimus, semper cocco bis tincto geminae dilectionis flammans, semper retorta bysso castigatae carnis sacerdos sive doctor fidelium, debet esse nitidus. Sumesque lapides duos onychinos, et sculpes in eis nomina filiorum Israel. Sex nomina in lapide uno, et sex reliqua in altero, juxta ordinem nativitatis eorum, ope
Abbreviated transcription (Latin):
inut᷑q lat̾e̾ suꝑ humeralis. ut ĩt̾ ad u̾sa q ꝓspera
cõcordi sẽꝑ actiõe ꝙ cogitaciõe cõditori nr̃o
seruramꝰ. Deserit namq hora breuzor laciorẽ
ac discordante mesura ĩ unũ redire neque¬
unt: sicũ ex tͥusecꝰ bona fac̾e ꝓet̾na retͥbucione nitimur cerni¬
murꝰ intencione placẽdi hõminibꝰ insecreto mẽtis implicam᷑
humani q fauoris magis ꝗͣ uite ĩ uisibilis p̃mia reqͥrimꝰ.
pĩq textura ꝙ cũcta oꝑis uarietas erit ex auro q hẏacincto
ꝙ pur pura coccoqbistrcto. q bysso retorta. Nõ ĩuna parte
suphumeralis aurum in alt̾a ẏ acinctꝰ. ĩ ala rursum. alii atq
fuere contexti. qr e. i. nimirũ ĩ actiõe sac̾dotali. numꝗͣ
aliqͣ magnaꝵ uir unt tutũ uł ad horã debet ĩ t̾muti. s
semꝑ auro sapiencie lucidꝰ. semꝑ yacincto spei ĩ suꝑna erectꝰ.

Expanded text:
in utroque latere superhumeralis, ut inter adversa et prospera in utroque latere superhumeralis, ut inter adversa et prospera concordi semper actione et cogitatione Conditori nostro serviamus. Deserit namque ora brevior latiorem, ac discordante mensura in unum redire nequeunt, si cum extrinsecus bona facere pro aeterna retributione cernimur, intentione placendi hominibus, in sec. Ipsaque textura et cuncta operis varietas, erit ex auro, hyacintho et purpura, coccoque bis tincto, et bysso retorta. Non in ima parte superhumeralis aurum, in altera hyacinthus, in alia rursum alii atque  ipso fuere contexti, quia nimirum in actione sacerdotali, nunquam aliqua magnarum virtutum, vel ad horam debet intermitti; sed semper auro sapientiae lucidus, semper hyacintho spei in superna erectus,