comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Q̃ q̃nꝰͣ dt̃ese ^Insipientes cuitẽ mortẽ quasi sum mũ¬
sasipi st malorum reformidant: sapientes quasi¬
requiem post labores & finẽ malorum
expetunt: duab aũ ex causis: mortem
insipientes uerent᷑ Una qͥ eam interitũ
apellent: interitus cũ hominis eẽ. non
potest cũ anima suꝑstes corporis sit¬

Expanded text:
re. Insipientes autem mortem quasi summure. Insipientes autem mortem quasi summumalorum reformidant: sapientes quasiquiem post labores, et finem malorum expetunt. 33. Duabus autem ex causis mortem insipientes verentur. Una, quod eam interitum appellant: interitus autem hominis esse non potest, cum anima su
Abbreviated transcription (Latin):
referendus ẽ. sed ad uitã: Non enĩ habemꝰ qđ in
morte metuamꝰ : si nichil qđ tim̃dum sit uita
nr̃a commisit: Et enĩ prudentib delictorum
supplicia terrori sunt Delicta autẽ non mor¬
tuorũ cictus sunt: sed uiuentiũ: Uita gͥ ad nos
refertur : cuiꝰ actus in nr̃a potestate ẽ: Mors
autẽ nichil adnos Est enĩ separatio animȩ
& corporis: Anima absoluit᷑: corpꝰ resoluit᷑:
Quȩ absol uit᷑ gaudet : qđ resol uit᷑ int̾ram
sucĩ nichil sentit: Quod nichil sentit : ni¬
chil cignoscit: Lam̃ si mors malũ. quomodo
iuuenes nontiment fieri senes nec finitimã
morti uerent᷑ aetatẽ : pacientiusq deficit.
qui p̃sumta morte deficit: quã qͥ in opinata.
His quoq qui mortẽ malũ putant: aptũ res¬
ponsũ cibitror : quia ꝑuitã ad mortẽ est
transitus. ꝑ mortẽ aũ aduitã reditus: Neq
enĩ nisi qui mortui fuerint poss resurge¬

Expanded text:
referendus est, sed ad vitam. Non enim habemus quod in referendus est, sed ad vitam. Non enim habemus quod in morte metuamus, si nihil quod timendum sit vita nostra commisit. Etenim prudentibus delictorum supplicia terrori sunt: delicta autem non mortuorum actus sunt, sed viventium. Vita igitur ad nos refertur, cujus actus in nostra potestate est: mors autem nihil ad nos; est enim separatio animae et corporis: anima absolvitur, corpus resolvitur. Quae absolvitur, gaudet: quod resolvitur in terram suam, nihil sentit: quod nihil sentit, nihil ad nos. 32. Tamen si mors malum, quomodo juvenes non timent fieri senes, nec finitimam morti verentur aetatem; patientiusque deficit qui praesumpta morte deficit, quam qui inopinata. His quoque qui mortem malum putant, aptum responsum arbitror, quia per vitam ad mortem est transitus: per mortem autem ad vitam reditus. Neque enim nisi qui mortui fuerint, possunt resurge
Abbreviated transcription (Latin):
it᷑ paniors malũ: Nam neq apud uiuentes mors est:
leq apud defunctos: Apud alios enĩ non ẽ. qui¬
suridhuc uiuunt: alii transier̃: Itaq neq apud eos
sil mara ẽ. qui eã ad huc nesciunt: neq apud eos
dinã lib̃ati sunt: Quod sĩ terribilis apud uiuen¬
lutes ȩstucit᷑ : non mors ipsa t̾ribilis sed opinio
hide morte quã unus quisq ꝓ suo int̾p̃tatur af¬
sufectu : aut ꝓsũa conscientia ꝑhorrescit : Sue gͥ¬
i unus quisq conscientiȩ uulnus accuset : non mor¬
anetis acerbitatẽ: Deniq iustis mors quietis ÷ portus :¬
n nocentib naufragiũ putat᷑ Certe his quibus
sigrauis ẽ. timor mortis: non est̃ graue mori sed
graue est uiuere sub metu mortis: Metꝰ autẽ:
tati: Nam ꝑueritatẽ uirtus: ꝑ opinionem in¬
firmitas: Opinio autẽ : non mortis utiq sed ui¬
te est : Ergo illud graue uita magis inuenit᷑
essẽ Liqu&e gͥ quia metꝰ mortis non ad mortẽ

Expanded text:
ur mors malum. Nam neque apud viventes mors est, ur mors malum. Nam neque apud viventes mors est, neque apud defunctos: apud alios enim non est, quia adhuc vivunt, alii transierunt. Itaque neque apud eos amara est, qui eam adhuc nesciunt, hoc ipso dicatur. 31. Quod si terribilis apud viventes aestimatur, non mors ipsa terribilis est, sed opinio de morte, quam unusquisque pro suo interpretatur affectu, aut pro sua conscientia perhorrescit. Suae igitur unusquisque conscientiae vulnus accuset, non mortis acerbitatem. Denique justis mors quietis est portus, nocentibus naufragium putatur. Certe iis quibus gravis est timor mortis, non est grave mori, sed grave est vivere sub metu mortis. Non ergo mortati. Nam per veritatem virtus, per opinionem infirmitas. Opinio autem non mortis utique, sed vitae est. Ergo illud grave vitae magis invenitur esse. Liquet igitur quia mortis metus non ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
sinit: Pleriq criminu suoꝵ ab solutione lȩ¬
tantur : si em̃daturi recte si ꝑ seueraturi
in eis stulte : qͥt longe illis plus dãpnatio
ꝓfuisset ne increm̃ta facerent peccatorũ
ꝓbant digni morte sint: sed illos qui talia
condẽpnant in aliis qualia ipsi agunt in¬
excuscibiles habi. ut & sua dãnatos sententia
Cum enĩ alios condẽpnant: se ipsos condẽnant:
Nec sibi eos blandiri oportere quia pęnarum
ad tẽpus in munes uident᷑. & exortes reatus.
cũ grauiores pęncis intrase Lucant. & sibi
rei sint qͥ aliis non uident᷑: atq iise initor¬
queant grauiorẽ conscientiȩ sententiã. cũ
de aliorum peccatis iudicant Sed noli inqt
ohomo diuinȩ bonitatis ⁊ pacientiae thesciu¬
ros contẽnere Bonitas enĩ dĩ ad penitentiã
te ꝓuocat: ad correctionẽ inuitat : Duriaa
ciutẽ tua qua in erroris ꝑtinatia ꝑseueras.
futuri iudicu auget seueritatẽ: ut dignã
pus etributionẽ tuorũ accipicis delictorũ: Non igit᷑¬

Expanded text:
sinit. 29. Plerique criminum suorum absolutione laetantur. Si emendaturi sunt, recte: si perseveraturi in eis, stulte; quia longe illis plus damnatio profuisset, ne incrementa facerent peccatorum. approbant, digni morte sunt : sed et illos qui talia condemnant in aliis qualia ipsi agunt, inexcusabiles haberi, ut et sua damnatos sententia . Cum enim alios condemnant, se ipsos condemnant. Nec sibi eos blandiri oportere, quia poenarum ad tempus immunes videntur, et exsortes reatus; cum graviores poenas intra se luant, et sibi rei sint, qui aliis non videntur; atque in se intorqueant graviorem conscientiae sententiam, cum de aliorum peccatis judicant. Sed noli, inquit , o homo, divinae bonitatis et patientiae thesauros contemnere; bonitas enim Dei ad poenitentiam te provocat, ad correctionem invitat: duritia autem tua, qua in erroris pertinacia perseveras, futuri judicii auget severitatem, ut dignam retributionem tuorum accipias delictorum. 30. Non igit
Abbreviated transcription (Latin):
dhi siticit: Quotidie lucrũ quȩrimꝰ: inulluꝰ
cupiditati modus ponit᷑: Non saitiabit᷑ in¬
quid oculus uidendo: nec auris auditu
uidiligit crrgentũ : ñsatiabit᷑ argento Noͣ¬
ui ullus finis laboris. mullus ÷ fructꝰ ha¬
n bundantiae: Cupimꝰ quotidie scire noua:
t quid ÷ ipsa scientia. nͥ quotidiana dolori
cid iectio : om̃ia quȩ s̃ iam fuerunt : et ni¬
chil sub sole ẽ. nouũ. s om̃ia uanitas: Iotã
uitã hodio habui: dixit ȩcclesiastes Iui
non uenit nec inanem hunc suscepit labo¬
rẽ: Circum ut inquit cormeũ ut scirem
impu leticiam & ut considerarẽ & quere¬
rem scpientiã et numerũ : et ut scirem
ꝑ impium lȩticiam & molestiã et iactati¬
onem. et inueni ego eã amariorẽ quã mor¬
tẽ: Non quia amira sit mors: sed quia
impio amara Et tam̃ imarior uita quã
mors Grauius enĩ ad peccatũ uiuere.
quã inpeccato mori: Quia impius quã diu

Expanded text:
 sitiat. Quotidie lucrum quaerimus, et nullus  sitiat. Quotidie lucrum quaerimus, et nullus cupiditati modus ponitur. Non satiabitur, inquit, oculus visu, nec auris auditu . Qui diligit argentum, non satiatur argento. Nullus finis laboris, et nullus est fructus abundantiae. Cupimus quotidie scire nova; t quid est ipsa scientia, nisi quotidiani doloris adjectio? Omnia quae sunt jam fuerunt, et nihil sub sole est novum, sed omnia vanitas. Totam vitam odio habui , dixit Ecclesiastes. Qui anc vitam non venit, nec inanem hunc suscepit laborem. Circuivit, inquit, cor meum, ut scirem impii laetitiam, et considerarem, et quaererem sapientiam, et numerum, et ut scirem per imperium laetitiam, et molestiam, et jactationem; et inveni ego eam amariorem, quam mortem : non quia amara sit mors, sed quia impio amara; et tamen amarior vita, quam mors. Gravius est enim ad peccatum vivere, quam in peccato mori; quia impius quamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
neruorũ sonos ita pulsat carnis istius ꝑcessio¬
nes: ut consonũ reddat morũ atq uirtutũ
consentientẽq concentũ. ut in om̃ib cogitati¬
onib suis. in om̃ib oꝑib id eustodiat: ut om̃ia
consilic & facta sibi concinant: Anima ÷ gͦ
quȩ utit᷑: corpus qͥ usui est: Ac ꝑhoc aliud qđ
inimꝑio : aliud qđ inministerio: Aliud quod
sumus : ciliud qđ nr̃m est: Siquis cinimȩ
puleritudinẽ diligit : nos diligit: Siqͥs cor¬
poris diligit decorẽ : non ipsũ hominẽ sed
curnis diligit puleritudinẽ. quȩ tam̃ cito
marcescit & de fluit Unde illi intende :
dequa dicit ꝓpħai Qui ñ accipit inuanum
cinimã suc̃ In uanũ accipit animã sucĩ. ut
iã dehuiꝰ uitae dicamꝰ molestus: qͥ secul aria
struit. cedificat corporalia: Quotidie ad
edendũ ⁊bibendũ surgimꝰ: et non ullus ex¬
la pletur ut non post momentũ esuriat ac¬

Expanded text:
nervorum sonos, ita pulsat carnis istius passionervorum sonos, ita pulsat carnis istius passiones, ut consonum reddat morum atque virtutum consentientemque concentum; ut in omnibus cogitationibus suis, in omnibus operibus id custodiat, ut omnia consilia et facta sibi concinant. Anima est ergo quae utitur, corpus quod usui est; ac per hoc aliud quod in imperio, aliud quod in ministerio: aliud quod sumus, aliud quod nostrum est. Si quis animae pulchritudinem diligit, nos diligit: si quis corporis decorem diligit, non ipsum hominem, sed carnis diligit pulchritudinem, quae tamen cito marcescit et defluit. 28. Unde illi intende, de quo dicit Propheta: Qui non accepit in vanum animam suam . In vanum accepit animam suam ut jam de hujus vitae dicamus molestiis qui saecularia struit, aedificat 402 corporalia. Quotidie ad edendum et bibendum surgimus, et nullus expletur, ut non post momentum esuriat ac
Abbreviated transcription (Latin):
infundit᷑ anima corpori &iã confundi putetur.
exemplo nobis sit huiꝰ luminis gra Si quidẽ et
lum̃ terreno loco infundit᷑.: sed non confundit᷑:
Non sit gͦ confusci oꝑcitio quorũ dispar substan¬
tia ẽ: sed sit cinima in corpore ut uiuificet cor¬
pus hoc gub̾n&. in luminet : Negare tam̃ nõ tol
possumꝰ : q c̃pcitit᷑ corpori suo : Nã & contris¬
tat᷑: Si quidẽ iħs cut Tristis ÷ anima meausq
ad mortẽ: affectũ hominis inse expͥmens :
Et alibi: Anima mea turbata ẽ Si quidẽ et mo¬
dulcitor modulis suis cuit tibiȩ aut eẏthare.
cuit organi. uoce. gestu. affectuq compatit᷑.
intristib sonis tristior. in letis letior. inaicuti¬
orib excitatior : in ipsis mitiorib mitior atq.
mansuetior. ut sonos cantuũ ipse cõmendet
& quodã modo modulet᷑ affectꝰ: Anima qͦq
in hoc corpore tãquã infidib musicis quȩ
sobria ÷ tam̃. summis ut ita dicã digitis uelud

Expanded text:
infunditur anima corpori, etiam confundi putetur, infunditur anima corpori, etiam confundi putetur, exemplum nobis sit hujus luminis gratia. Siquidem et lumen terreno loco infunditur, nec tamen confunditur. Non sit ergo confusa operatio, quorum dispar substantia est: sed sit anima in corpore, ut vivificet corpus, hoc gubernet, illuminet. 27. Negare tamen non possumus quod compatiatur corpori suo; nam et contristatur. Siquidem Jesus ait: Tristis est anima mea usque ad mortem , affectum hominis in se exprimens. Et alibi: Anima mea turbata est valde . Siquidem et modulator modulis suis, aut tibiae, aut citharae, aut organi, voce, gestu, affectuque compatitur. In tristibus sonis tristior, in laetis laetior, in acutioribus excitatior, in ipsis mitioribus mitior atque mansuetior; ut sonos cantuum ipse commendet, et quodammodo moduletur affectus. Anima quoque in hoc corpore tamquam in fidibus musicis, quae sobria est tamen summis, ut ita dicam, digitis velut
Abbreviated transcription (Latin):
audiendo afficit᷑ Et idõ dicit seriptura Ocłi
tui recta uideint: & infra: Ne multꝰ fueris
cid alienã: Noli intende in oculos uiuenculȩ.
extraneis laqueis loquor: nr̃i nobis laquer
sunt cauendi In ipso hoc corpore nr̃o laquei¬
ẽ circũ fusi nobis sunt : quos debemꝰ uitare: Nõ
credamꝰ nos huic corpori : non misceam cũ eo¬
in cinimã nrãm Cũ cimico inquid misce animum
tuũ : noncũ inimico: Inimicũ tͥ corpꝰ est tuũ quod
bationesq sunt: Noli cũ eo miscere animã tuã:
ne utrũq confundas Nã si miscet᷑ gͦ melior fit
caro quȩ inferior ẽ. quã anima quȩ suꝑior: qͥa
anina uitã corpori tradit. caro aũ mortẽ animȩ
trans fundit : Confundit᷑ gͦ utriusq oꝑaitio : con¬
fundit᷑ ꝓpe ipsa utriusq subst̃antia Igit᷑ suscipit
inse anima insensibilitatẽ defuncti corporis: et
corpꝰ om̃ib animȩ uirtutib fungit᷑ Ac ne forte qr

Expanded text:
audiendo afficitur. Et ideo dicit Scriptura: Oculi audiendo afficitur. Et ideo dicit Scriptura: Oculi tui recta videant . Et intra: Ne multus fueris ad alienam. Noliextraneis laqueis loquor? Nostri nobis laquei sunt cavendi. In ipso hoc corpore nostro laquei circumfusi nobis sunt, quos debemus vitare. Non credamus nos huic corpori, non misceamus cum eo animam nostram. Cum amico, inquit, misce animum tuum, non cum inimico . Inimicum tibi est corpus tuum quod rbationesque sunt. Noli cum eo miscere animam tuam, ne utrumque confundas. Nam si miscetur, ergo melior fit caro quae inferior est, quam anima quae superior; quia anima vitam corpori tradit, caro autem mortem animae transfundit. Confunditur ergo utriusque operatio, confunditur prope ipsa utriusque substantia. Igitur suscipit in se anima insensibilitatem defuncti corporis, et corpus omnibus animae virtutibus fungitur. Ac ne forte quia
Abbreviated transcription (Latin):
scpientia quȩ inimica ÷ dõ Subicicimꝰ animã
nrãm soli dõ : & dicat unus quisque Nõne dõ
sub iecta erit anima mea : non scło subdita:
non mundo inquid subdita Non potest ħ pecu¬
niosus : non potest auarus dicere. sed dicit
iustus & continens: Aucirus autẽ dicit Anima
habes multa bona in annos multos posita: reqͥ¬
esce. manduca. & bibe. & epulare: Quia auari
canimiͣ subdita ÷ luxurię corporali : iusti cuitẽ
anima utit᷑ corpore ut inst̃rum̃to aut organo
quȩ uelud p̃clara artifex quo uult obseqͥum
corporis ducit. & effingit de eo spetiem quam
elegerit. & es quas uoluerit facit in eo re¬
sonare uirtutes: pangens nunc modulõ cas¬
titatis. nunc modulos temꝑantiȩ. sobrietatis
carm̃. in tegritatis dulcedinẽ. uir ginitatiꝰ sua¬
uitatẽ : grauitatẽ uiduitatis: Int̾dũ tamen
modulator compatit᷑ organo suo: Et idõ hones¬
ta modulare : ut sit honesta cõpassio: Nã et
ille qui uidet. uidendo plerũq & audiens

Expanded text:
inimica est Deo. Subjiciamus animam nostram soli Christo, ut dicat unusquisque: Nonne Deo subjecta est anima mea ? Non saeculo subdita, non mundo, inquit, subdita. Non potest hoc pecuniosus, non potest avarus dicere: sed dicit justus et continens. Avarus autem dicit: Anima, habes multa bona in annos multos posita, requiesce, manduca, bibe, epulare ; quia avari anima subdita est luxuriae corporali: justi autem anima utitur corpore ut instrumento aut organo, quae velut praeclara artifex quo vult obsequium corporis ducit, et effingit de eo speciem quam elegerit, et eas quas voluerit, facit in eo resonare virtutes, pangens nunc modulos castitatis, nunc modulos temperantiae, sobrietatis carmen, integritatis dulcedinem, virginitatis suavitatem, gravitatem viduitatis. Interdum tamen modulator compatitur organo suo. Et ideo honesta modulare, ut sit honesta compassio. Nam et ille qui videt, videndo plerumque, et audiens
Abbreviated transcription (Latin):
nobis qua maxime dõ adꝓpinquam offenduit
ea quȩ plenasint obꝓbrui cilicuiꝰ aut sceleris:
quo nos astudio p̃cationis auertant: Quoti¬
ens inimicus cordis nr̃i conat̾ inserere qͦ nos
reflectat asc̃ĩtatis ꝓposito. & piis uotis. Quo¬
tiens corporeos inflãmat ardores : qͦciens occur¬
scre facit oculos meretricios. quib castũ iusti
tẽpt& affectũ : ut in ꝑuiso amoris spiculo feri¬
at imparatũ:. Quotiens inserit animo tuo uer¬
bũ iniquũ. & cogitationes cordis absconditas.
Dequo tͥ dicit lex: Adtende tͥ ne ficit uerbũ abs¬
qͥd cogitas mala incorde tuo : Ne ue cũ ab un¬
daueris auro & argento et opimis agrorum
quasi bonꝰ miles xp̃i iħu: & inferiora despici

Expanded text:
nobis, qua maxime Deo appropinquamus, offunduntur ea quae plena sunt opprobrii alicujus aut sceleris, quo nos a studio precationis avertant! Quoties inimicus cordi nostro conatur inserere, quo nos reflectat a sanctitatis proposito et piis votis! Quoties corporeos inflammat ardores! Quoties occursare 400 facit oculos meretricios, quibus castum justi tentet affectum, ut improviso amoris spiculo feriat imparatum! Quoties inserit animo tuo verbum iniquum, et cogitationes cordis absconditas! De quo tibi dicit lex: Attende tibi, ne fiat verbum absominus: Quid cogitas mala in corde tuo? Neve cum abundaveris auro et argento, et opimis agrorum quasi bonus miles Christi Jesu, et inferiora despici
Abbreviated transcription (Latin):
porib nullas eẽ. Corpꝰ qͥdẽ uirib sic̃ sensib uti animã
ñ negandũ est : tñ qm̃ ista st̃ uiuentis officia. qͥs haec
dubitauerit ad animã pocius ꝑtinere : cũ gͥ maiorẽ
uires inpueris grandiusculis quã in infantib esse
uideamͦ ac deinde ad olescentes iuuenesq indies ui¬
rib p̃stent. donec rursus corpore senescente minu¬
ant̾ : ñ leue qͣntũ mͥ uidet᷑. crescentis cũ corpore ac
deinde senescentis animȩ indiciũ ẽ m. Non usq qͣq
absurdũ ÷ qͥdicis: S ego uires ñ magis in ãplitudi¬
ne corporis ȩtatisq increm̃tis. quã in exercitatione
qͣdã &e ꝯformatione m̃broꝵ eẽ: soleo putare Id ad¬
eo : ut tͥ ꝓbẽ. Quȩro abste itru aliũ alio ꝑtinacius
ambulare ac minus defetigari. maiorũ uiriũ eẽ. ar

Expanded text:
 corpus quidem viribus, sicuti sensibus, uti animam non negandum est; tamen quoniam ista sunt viventis officia, quis haec dubitaverit ad animam potius pertinere? Cum igitur majores vires in pueris grandiusculis quam in infantibus esse videamus, ac deinde adolescentes, juvenesque in dies viribus praestent, donec rursus corpore senescente minuantur; non leve, quantum mihi videtur, crescentis cum corpore, ac deinde senescentis animae indicium est. 36. A. Non usquequaque absurdum est quod dicis: sed ego vires non magis in amplitudine corporis aetatisque incrementis, quam in exercitatione quadam et conformatione membrorum esse soleo putare: id adeo ut tibi probem, quaero abs te utrum alium alio pertinacius ambulare ac minus defatigari, majorum virium esse ar
Abbreviated transcription (Latin):
n&. tã &si minꝰ nob̾ de uocabulis laborandũ est .D. Assen
linea : ipso t̃minat᷑ Figurã rectis lincis nullã uidemꝰ
fieri posse : nͥ ipso angulus el audat᷑. Deinde unde cumq
secari linea potest̃. ꝑ ipsũ seccit᷑ : cũ. se om̃ino nullã iise
ad mittat sectionẽ. Nulla linea lineae: n ꝑ ipsũ copula¬
tur. Postremo cũ cet̾is planis figuris. nã dealtitudine

Expanded text:
et; tametsi minus nobis de vocabulis laborandum est. E. Assentet; tametsi minus nobis de vocabulis laborandum est. E. Assentlinea, ipso terminatur; figuram rectis lineis nullam videmus fieri posse, nisi ipso angulus claudatur; deinde undecumque secari linea potest, per ipsum secatur, cum ipsum omnino nullam in se admittat sectionem; nulla linea lineae, nisi per ipsum copulatur. Postremo cum caeteris planis figuris nam de altitudine
Abbreviated transcription (Latin):
intelligamꝰ : ilud enĩ dico lineȩ pͥncipiu: aqͦ incipit
longitudo. qd uolo sine ulla longitudine intelliga
Nam si longitudinẽ intelligis: nequaquã ꝓfecto in¬
telligis unde ipsa incipit longitudo D. Tale om̃i¬
no .m. hoc gͦ qͥ iam te intelligere uideo. potentissimũ
om̃ium quae demonstrata sunt si quidem hoc ÷ quod
nullam diuisionẽ patiat᷑: punctũ uocat᷑ cũ mediũ
ten& figurȩ. Si cuitẽ pͥncipiũ lieae ÷ uł lineis. aut etiã
finis. uł cũ om̃ino aliquid notat qͥsine partib intelligẽ¬
dum sit: nec tam̃ obtineat figurȩ mediũ. signũ dicit᷑
stgͦ signũ : nota sine partibus: Est cuitẽ punctũ: nota
medium figurae tenens. Ita fit ut om̃e punctũ etiam
signũ sit : non aũ om̃e signũ punctũ uideat᷑ Uolo enim
dehis nominib in t̃nos conuenire. ut minꝰ indisputan¬
do circũ loquam᷑. quã quã pleriq punctũ appellent
non qd om̃is figurȩ mediũ: s quod solius circuli uł pilȩ te̾¬

Expanded text:
intelligamus? Illud enim dico lineae principium a quo incipit longitudo, quod volo sine ulla longitudine intelligas. Nam si longitudinem intelligis, nequaquam profecto intelligis unde ipsa incipit longitudo. E. Tale omnino. A. Hoc ergo quod jam te intelligere video, potentissimum omnium, quae demonstrata sunt. Siquidem hoc est, quod nullam divisionem patiatur; et punctum vocatur, cum medium tenet figurae: si autem principium lineae est vel lineis, aut etiam finis; vel cum omnino aliquid notat quod sine partibus intelligendum sit, nec tamen obtineat figurae medium, signum dicitur. Est ergo signum nota sine partibus. Est autem punctum, nota medium figurae tenens. Ita fit ut omne punctum etiam signum sit, non autem omne signum punctum videatur. Volo enim de his nominibus inter nos convenire, ut minus in disputando circumloquamur: quanquam plerique punctum appellent, non quod omnis figurae medium, sed quod solius circuli vel pilae ten
Abbreviated transcription (Latin):
pit etiã mnmist̾ iis. ut om̃ia corporea contẽpnat: uni¬
uersoq huic mundo renuntiet. qͥ ut uidemꝰ corporeuꝰ
est : qͥsquis se talẽ reddi desiđat qualis adõ factus ẽ
id est similẽ dõ Non enĩ alia salus animȩ ẽ: aut re¬
nouatio. aut reconciliacio auctori suo. Quq̃ obrem.
qͣnta sit anima scđm inqͥsicionem hanc tͥ respondere
ñpossum. s possũ affirmare neq illã longã et̃ nec la¬
tam. nec robustã: neq aliquid horũ. quȩ inm̃suriꝰ cor¬
porum queri solent Eth cur existimẽ : rationẽ tibi
Uidet᷑ enĩ mͥ quasi nichil eẽ. anima : si nichil ÷horum
A.Priꝰ gͦ si uidet᷑ ostendã tͥ multas eẽ. res qͣs non possis
dicere nichil eẽ. nec tam̃ in eis inuenire aliqͣ hꝰ modi
spacia qualia in anima reqͥris : ut ñsolum non tibi
ex eo anima nichil eẽ. uideat᷑ qͥ in ea ñ inuenis longi¬
tudinẽ. siue aliquid tale : s eo p̃ciosior est. & pluris

Expanded text:
pitur etiam in mysteriis, ut omnia corporea contemnat, universoque huic mundo renuntiet, qui, ut videmus, corporeus est, quisquis se talem reddi desiderat, qualis a Deo factus est, id est, similem Deo: non enim alia salus animae enovatio, aut reconcilaitio auctori suo. Quamobrem quanta sit anima secundum inquisitionem hanc tibi respondere ssum; sed possum affirmare, neque illam longam esse, nec latam, nec robustam, neque aliquid horum quae in mensuris corporum quaeri solent. Et hoc cur existimem, rationem tibi videtur enim mihi quasi nihil esse anima, si nihil est horum. A. Prius ergo si videtur, ostendam tibi multas esse res quas non possis dicere nihil esse, nec tamen in eis invenire aliqua hujusmodi spatia, qualia in anima requiris: ut non solum non tibi ex eo anima nihil esse videatur, quod in ea non invenis longitudinem, sive aliquid tale; sed eo pretiosior et pluris
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ sp̃m scm̃ cuiꝰ corpora nr̃a esse dixerat tẽplũ.
debet᷑ gͦ latria sp̃ui scõ: Nam si tẽplũ ei facere
sic̃ salomon fecit delignis & lapidib iuberem᷑.
utiq faciendo tẽplum latrian ex hib̾e conuin¬
cerem᷑. quanto magis latrian debemꝰ. cui tẽ¬
plum non facimꝰ s sumus: ac ꝑhoc si & patri
solus filius nec solus sp̃s sc̃s : sed ipsa trinita
aut filius: cum sit in illa trinitate pat̾ filu. soliuĩ
et patris nfilii sit sp̃s Sed ꝓpt̾ uncĩ eandemq
naturam atq insepairabil ẽ uitã. ipsa trinitã
quantũ ab homine potest fide p̃cedente intel¬

Expanded text:
 sanctum, cuius corpora nostra esse dixerat templum? debetur ergo latria spiritui sancto. nam si templum ei facere, sicut Salomon fecit, de lignis et lapidibus iuberemur, utique faciendo templum latrian exhibere conuinceremur; quanto magis latrian debemus, cui templum non facimus, sed sumus! Ac per hoc, si et patri solus filius nec solus spiritus sanctus sed ipsa trinitasaut filius, cum sit in illa trinitate pater filii solius et patris et filii sit spiritus, sed propter unam eandemque naturam atque inseparabilem uitam ipsa trinitas, quantum ab homine potest, fide praecedente intel
Abbreviated transcription (Latin):
sentire: cũ quo eos delectabat errare: Iu tan¬
tum ora ꝓeis & insta eis: immo uͦ adduc eos in
domũ dĩ tecũ. qui intua domo st̃ tecũ: Nec te
pudeat nec pigeat indomũ dĩ cũ illis uenire.
qui indomũ tuc̃ soliti fuerant conuenire: pre¬
sertim qm̃ catholica icit̾ aliquos cite petit.
ciliquos repetit Petit eos quos apudte inuenit:
repetit eosꝰ quos ipsa ꝑdidit: Non excrucietur
dc̃pnis. sed potuis lȩtetur & lucris: ad qͥrens
filios quos nonhabuit. non plangat quos habu¬

Expanded text:
sentire, cum quo eos delectauit errare. tu tansentire, cum quo eos delectauit errare. tu tantum et ora pro eis et insta eis, immo uero adduc eos in domum dei tecum, quia in tua domo sunt tecum. uel te pudeat uel pigeat in domum dei cum illis non uenire, qui in domum tuam soliti fuerant conuenire, praesertim quoniam catholica mater aliquos a te petit, aliquos repetit. petit eos, quos apud te inuenit, repetit eos, quos per te perdidit. non excrucietur damnis, sed potius laetetur et lucris. adquirat filios, quos non habuit, non plangat, quos habu
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̃ illcim uͦ dĩ formaĩ quã nec exinanit̾ amisit.
dixit: Ego & pat̃ unũ sumus Ethomo scilic&
factus : & ꝑmanens ds̃: Homo enĩ aissũptus ÷
adõ: non in homine consũptus ẽ. ds  Ideo ucil¬
de rationabilit̾ & patresminor est homo xp̃c.:
et patri aequalis ÷ ipse ds̃ xp̃s Cum gͥ hine¬
catholicȩ fidei p̃sentib nobis cũ magna exul¬
tacione popłi dĩ sociatũ te eẽ. gaudeamꝰ. qͣre
adhuc de tuorũ segnitiiea tristes sum obse
uante auferas istũ merorẽ de cordib nr̃is
U eq enĩ credendũ ÷ cuctoritatẽ tuã ad ꝑuersi¬
tatem tuorũ plurimũ ualere potuisse: et
ad correptionẽ ualere nichil posse: Anforte
contẽpnunt te: Quia aeccłȩ catholicȩ partici¬
betnt ad mirari. quia uettissimum errorẽ
semili quadã iuuentute uicisti  absit ut tibi
resistant uera dicenti. cui consenserunt aue¬
ritate deuianti Absit ut nolint tecũ recta

Expanded text:
propter illam uero dei formam, quam nec exinanitus amisit, propter illam uero dei formam, quam nec exinanitus amisit, dixit: Ego et pater unum sumus et homo scilicet factus et permanens deus; homo enim adsumptus est a deo, non in homine consumptus est deus. ideo ualde rationabiliter et patre minor est homo Christus et patri aequalis est idem ipse deus Chcatholicae fidei praesentibus nobis cum magna exultatione populi dei consociatum te esse gaudeamus, quare adhuc de tuorum segnitia tristes sumus? obuante auferas istum maerorem de cordibus nostris. neque enim credendum est auctoritatem tuam ad peruersitatem tuorum plurimum ualere potuisse et ad correctionem ualere nihil. an forte contemnunt te, quia in ecclesiae catholicae particibeant admirari atque uenerari, quia uetustissimum errorem senili quadam iuuentute uicisti? absit, ut tibi resistant uera dicenti, cui consenserunt a ueritate deuianti; absit, ut nolint tecum recta
Abbreviated transcription (Latin):
quoq cccepit apatre: Nec sic accepit ut eã. ȩq̃¬
lis: quasi prius fuerit in ȩqualis. sed natꝰ eqͣliꝰ¬
est Sicut sẽꝑ natus: ita semꝑ aequalis: Non itaq
in aequalẽ genuit. & equalitatẽ iã nato addidit.
s gignendo eandẽ dedit. quia ȩqualẽ non inpa¬
rem genuit: Ideo informa dĩ esse ȩqualem dõ
non ei rapina fuerat sed natura: qm̃ id nascen¬
do sũpsit. non suꝑbiendo p̃sumsit: Propterea uͦ
patrẽ dicit eẽ. maiorem: qui semed ipsũ exina¬
niuit formã serui accipiens. non amittens dĩ:
ꝓpt̃ quã serui formã non tantũ patre uerum
etiam se ipso isp̾ũ scõ minor factꝰ ẽ: nec tantũ
hac excellentissima trinitate. s eticã minorat᷑
pculominꝰ ab angłis: Nominib quoq. minor fuit.
quando puer pcirentib subditꝰ fuit Propt̃ hanc
itaq formã serui quã ueniente plenitudine tẽ¬
poris exinanitꝰ accepit : dixit: Sait̃ in cuorme ẽ:

Expanded text:
quoque accepit a Patre; nec sic accepit unde esset aequaquoque accepit a Patre; nec sic accepit unde esset aequalis, quasi prius fuerit inaequalis; sed natus aequalis, sicut semper natus, ita semper aequalis. Non itaque inaequalem genuit, et aequalitatem jam nato addidit; sed gignendo eam dedit, quia aequalem non imparem genuit. Ideo in forma Dei aequalem esse Deo, non ei rapina fuerat , sed natura; quoniam id nascendo sumpsit, non superbiendo praesumpsit. 9. Propterea vero patrem dicit esse maiorem, quia semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens non amittens dei. propter quam serui formam non tantum patre uerum etiam se ipso et spiritu sancto minor factus est nec tantum hac excellentissima trinitate sed etiam minoratus est paulo minus ab angelis. hominibus quoque minor fuit, quando puer parentibus subditus fuit. propter hanc itaque formam serui, quam ueniente plenitudine temporis exinanitus accepit, dixit: Pater maior me est;
Abbreviated transcription (Latin):
quisq uł nonsit Neq enĩ abel & adam ideo
unius ncit᷑e atq substantie  fuer̃: quia iste
fuit homo de homine ille de nullo: Sigͦ utruꝰq
& indõ patre. et indõ filio. si utriusq natura
quęrat᷑ ut̃q ds̃. nec magis alt̃ altero ds̃.: si ciũ
origo pat̾ est ds̃. de quo filius ds̃ Dequo ciutem
pcit̾ : nullus est ds̃ Frustra itaq adħ responđe
conantes dicunt Sedhomo cũ passione gene¬
rat : ds̃ cuitẽ sine passione genuit filiũ. hoc
enĩ non solũ illos ad iuuat nichil. sed nos ad¬
iuuat plurimũ: Nam si tẽporailib & passibi¬
lib rebus ds̃ tribuit ut qđ sunt hoc generent.
quanto magis ipse aet̾nus et in passibilis non
aliud quã ÷ ipse generauit unus unicum.
p̃ceder& nec ȩtate : sed ideo totũ qͥ hab&e et qđ
potest non tribuit sibi sed patri: quia non est
cise ipso. sed aipatre Equalis enĩ÷ patri: sed hoc

Expanded text:
quisque vel non sit. Neque enim Abel et Adam ideo quisque vel non sit. Neque enim Abel et Adam ideo non unius naturae atque substantiae fuerunt, quia iste fuit homo de homine illo, ille de nullo. Si ergo utriusque  in Deo Patre et Deo Filio, si utriusque natura quaeratur, uterque Deus, nec magis alter altero Deus: si autem origo, Pater est Deus de quo Filius Deus; de quo autem Pater, nullus est Deus. 8. Frustra itaque ad hoc respondere conantes dicunt: Sed homo cum passione generat, Deus autem sine passione genuit Filium. Hoc enim non solum ipsos nihil, sed nos adjuvat plurimum. Nam si temporalibus et passibilibus rebus Deus tribuit ut quod sunt hoc generent, quanto magis ipse aeternus et impassibilis, non aliud quam est ipse generavit, unus unicum; praecederet, nec aetate! Sed ideo totum quod habet, quod potest, non tribuit sibi, sed Patri, quia non est a seipso, sed a Patre. Aequalis est enim Patri, sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
iste dñs. ille seruus Si cuitẽ ad tendas quid illuse¬
quisq sit ad se ipsũ uł inse ipso: hoc ẽ. ipse qđ is dic¬
& ille. qui & ille homo⁊ sicut iste. Unde in aut̃¬
telligit prudentia tua non abeis racionabi ssolũ¬
lit̃ dici a quoꝵ errore te dñs libauit ideo pluri
patris & dĩ filii naturã esse diuersã. qͥa isteus as¬
pat̃ ÷ ille filius: & ideo patrẽ non genuissẽ magi
id qͥ est ipse. quia non genuit patrẽ filu sui uã:
qđ ÷ ad illum ipse Quis enĩ non uideat ista uoca¬
bulci ñ insẽ ipsĩs demonstrare diũsas natura.
sed alterius ad alt̾um significare ꝑsonas tale
est̃ &ĩam illud qͥsimili loquunt᷑ errore : ideo¬
i filiũ al terius eẽ. naturȩ diuersȩq substantiȩ.¬
mi quici pat̾ ds̃ non ẽ. de altero dõ. filius aũ ds̃t
li quidẽ. sed patre dõ Ethic enĩ non indicat᷑¬
il substantia s origo : id. non qͥd sit. sed unde sit

Expanded text:
dominus ille seruus; si autem adtendas, quid dominus ille seruus; si autem adtendas, quid quisque sit ad se ipsum uel in se ipso, hoc est iste, quod ille, quia et ille homo est sicut iste. unde intellegit prudentia tua non ab eis rationabiliter dici, a quorum errore te dominus liberauit, ideo dei patris et dei filii naturam esse diuersam, quia iste pater est ille filius, et ideo patrem non genuisse id, quod est ipse, quia non genuit patrem filii sui, quod est ad illum ipse. quis enim non uideat ista uocabula non in se ipsis demonstrare naturas, sed alterius ad alterum significare personas? Tale est etiam illud, quod simili loquuntur errore, ideo filium alterius esse naturae diuersaeque substantiae, quia pater deus non est dest quidem, sed de Patre Deo: et hic enim non indicatur substantia, sed origo, id est, non quid sit, sed unde sit
Abbreviated transcription (Latin):
cil terius substantiȩ sed eiꝰ cuius÷ ipse quã uis non
patrẽ filii sui gener&: qđ est ipse: hȩc enĩ ꝓpin¬
quitatis sunt nomina non natura: & ideo cid
aliquid dicta uł relatiua dicunt᷑ quȩ aliqͣndo
eadem. aliquando diuersa Eadem scilic& cum
frat̃ refert᷑ ad fratrẽ. amicus ad cimicũ. ui¬
cinus ad uicinum. cognatꝰ ad cognatũ: & si
qua similia quȩ infinitũ ÷ om̃ia uelle ꝑcur¬
rere. In his enĩ qđ ÷ iste ad illũ: hoc ẽ. ille ad
istum Diuersa sunt aũ sicut pat̾ ad filiũ. filiuꝰ
ad patrẽ. socer ad generũ. gener ad socerũ.
dñs ad seruũ : seruus ad dnm Inhis enĩ nonẽ.
quidem hoc iste cid illũ. q ille ad istũ: sed am¬
bo tam̃ homines s Ratio diuersa ẽ: non na nqu
tura Qm̃ si adtendas qͥd sit alt̾ ad al terum t
non ÷ hoc cid illũ iste qđ cid istũ ille : qͥa iste pa it̃q¬
ter ẽ. ille filius. cut iste socer: ille gener. cuit it̃ e

Expanded text:
alterius naturae sed eius, cuius est ipse, quamuis non alterius naturae sed eius, cuius est ipse, quamuis non patrem filii sui generet, quod est ipse. haec enim propinquitatis sunt nomina non naturae et ideo ad aliquid dicta uel relatiua dicuntur, quae aliquando eadem sunt aliquando diuersa. eadem scilicet cum frater refertur ad fratrem, amicus ad amicum, uicinus ad uicinum, cognatus ad cognatum et si qua similia, quae infinitum est omnia uelle percurrere. in his enim, quod est iste ad illum, hoc est ille ad istum. diuersa sunt autem sicut pater ad filium, filius ad patrem, socer ad generum, gener ad socerum, dominus ad seruum, seruus ad dominum. non est quidem hoc iste ad illum, quod ille ad istum, sed ambo tamen homines sunt. relatio diuersa est non natura, quoniam, si adtendas, quid sit alter ad alterum, non est hoc ad illum iste, quod ad istum ille, quia iste pater est ille filius aut iste socer ille gener aut iste
Abbreviated transcription (Latin):
tre simul ⁊ filio: et tanta insolo sp̃ũ scõ. quanta
simul inpatre. ⁊ filio. & sp̃u scõ Neq enĩ pat̾ ut
hab̾& filiũ dese ipso minuit se ipsũ : sed ita genu¬
it dese alt̾um se ut tot maner& insẽ: et esset cũ
ger de integro. non p̃cidit unde ꝓcedit: sed tant
cum illo. qͣntꝰ ex illo: Nec minuit ꝓcedendo: nec
aug& herendo: Ethȩc om̃ia nec confuse unum
sunt : nec disiuncte trias. & cũ sint unũ triast̃:
et cũ sint tria. unũ sunt Proinde gͦ si tã multis
cordib fideliũ suorũ donciit ut essent cor unũ.
qͣnto magis conseruat inse ipso ut sint ħ tria
cui soli latria illa debet᷑ Qui cũ reb quȩ nas¬
cunt᷑ intẽpore substantiã tribuerit. & suȩ subs¬
tantiȩ ꝓlem quȩq res gignat. uide quã impie
dicctur ipse nongenuisse id q÷ ipse. cũ homo ex
eiꝰ dono id gener& qđ est ipse : id est hominẽ non

Expanded text:
tre simul et filio et tanta in solo spiritu sancto quanta tre simul et filio et tanta in solo spiritu sancto quanta simul in patre et filio et spiritu sancto. neque enim pater, ut haberet filium de se ipso, minuit se ipsum, sed ita genuit de se alterum se, ut totus maneret in se et esset in ger de integro non praecedit, unde procedit, sed tantus cum illo quantus ex illo nec minuit eum procedendo nec auget haerendo. et haec omnia nec confuse unum sunt nec disiuncte tria sunt, sed, cum sint unum, tria sunt et, cum sint tria, unum sunt. proinde, qui tam multis cordibus fidelium suorum donauit, ut esset cor unum, quanto magis conseruat in se ipso, ut sint haec tria cui soli latria illa debetur. Qui cum rebus, quae nascuntur in tempore, sua bonitate tribuerit, ut suae substantiae prolem quaeque res gignat, uide quam impie dicatur ipse non genuisse id, quod est ipse, cum homo ex eius dono id generet, quod est ipse, id est hominem non
Abbreviated transcription (Latin):
gła inscła scłorũ am̃ Non enĩ sic est ex dõ patreꝙ
unigenitꝰ filius: quẽ aid modũ ex illo ÷ uniuersa
cretitura quã exnichilo creauit: Hunc quippe md¬
de sua substantia genuit: non ex nichilo fecit: iiu¬
N ec eũ extẽpore genuit ꝑquẽ cuncta tempora ni.¬
c̃didit : qm̃ sic̃ flãma splendorẽ quẽ gignit tẽ lũ¬
Ipse est quippe sapientia dĩ patris: dequa scrip la ds¬
tum ẽ Candor est enĩ lucis aet̾ne Luci ergo dis o
cuius candor ẽ. id ÷ dõ patri: sine dubio coȩt̃na itria
est Et ideo non sic̃ in principio fec̃ ds̃ caelũ et tepue¬
t̾ram. ita in pͥncipio fecit uerbũ : sed in princi pler¬
pio erat ũbum: Sp̃s quoq sc̃s non sic̃ crectt᷑a psinr
denichilo ẽ. factꝰ : sed sic apatre ꝓcedit. ut neo uga¬
afilio nec apatre sit factus: Haec trinitas ssubst¬
uniust eiꝰdemq nat᷑ae atq substantiȩ : ñ minorli si¬
insingulis quã in om̃ib nec maior in om̃ib quã

Expanded text:
nim sic est ex deo patre nnigenitus filius, quem ad modum ex illo est uniuersa creatura, quam ex nihilo creauit. hunc quippe de sua substantia genuit, non ex nihilo fecit, nec eum ex tempore genuit, per quem cuncta tempora condidit, quoniam, sicut flamma splendorem, quem gignit, temse est quippe sapientia dei patris, de qua scriptum est: Candor est enim lucis aeternae. luci ergo, cuius candor est, id est deo patri sine dubio coaeterna est et ideo non, sicut in principio fecit deus caelum et terram, ita in principio fecit uerbum, sed in principio erat uerbum. spiritus quoque sanctus non sicut creatura ex nihilo est factus, sed sic a patre procedit, ut nec a filio nec a patre sit factus. Haec trinitas unius est eiusdemque naturae atque substantiae non minor in singulis quam in omnibus nec maior in omnibus quam
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo gͦ uni tantũ debet᷑ dõ. si & patri de¬
bet᷑ ⁊ filio nͥ quici unꝰ ds̃ cui soli ꝑlatrian ser¬
uire iussi sumus ita dr̃ ds̃ solus. ut & pater
intelligat᷑ ⁊ filius. immo uͦ etiã sp̃s sc̃s: de illo
quippe dicit apłs Nescitis quia corpora ur̃a

Expanded text:
quo modo ergo uni tantum debetur deo, si et patri dequo modo ergo uni tantum debetur deo, si et patri debetur et filio, nisi quia unus deus, cui soli per latrian seruire iussi sumus, ita dicitur deus solus, ut et pater intellegatur et filius, immo uero etiam spiritus sanctus? de illo quippe dicit apostolus: Nescitis, quia corpora uestra
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o ꝑ egrino : de tua tuorũq non corporali tan¬
tum salute. sed popłi p̃cipuȩ quȩreremꝰ: de tua qͥdẽ
lȩtos de tuorũ uͦ tristes nos eiꝰ responsa fecer̃: qͥ nõ¬
dum sint accłȩ catholicae salubri correctione
sociati Et quia id cito fut᷑um sꝑcibamꝰ. adhuc ñ
essẽ factũ multũ dolemꝰ: dñe eximie meritoqa facim
honorabilis & głose frat̾ Proinde ixaritatẽ tuãsui sõ¬
in pace dñi salutantes. et p̃cipimus ⁊ rogamus: itũ÷ dñi¬
ut eos qͥ didicisti docere non differas. unũ scilic&e s ꝓcul
dm̃ eẽ. solum. cui seruitꝰ illa debet̾ quȩ latria isrure¬
greco uocabulo nuncupat᷑ Ipsũ enĩ uerbũ estius necs¬
in lege ubi scriptũ ÷ dñm dm̃ tuũ adorabis: ⁊ illi solus p¬
soli seruies: Qm̃ si dm̃ patrẽ tantũ modo dixepse quis¬
rimꝰ : respondet᷑ nobis: Ergo latria dõ filio nõs cinst
debetur: Quod nefas est dici Si cutẽ debetu᷑.

Expanded text:
nostro Peregrino de tua tuorumque non corporali tantum salute sed spiritali praecipue quaereremus, de tua quidem laetos, de tuorum uero tristes nos eius responsa fecerunt, quod nondum sint ecclesiae catholicae salubri correctione sociati, et, quia id cito futurum sperauimus, adhuc non esse factum multum dolemus, domine eximie meritoque honorabilis et religiose frater. Proinde caritatem tuam in domini pace salutantes et praecipimus et rogamus, ut eos, quod didicisti, docere non differas. unum scilicet deum esse solum, cui seruitus illa debetur, quae latria Graeco uocabulo nuncupatur. ipsum enim uerbum est in lege, ubi scriptum est: Dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies. quem si deum patrem tantum modo dixerimus, respondebitur nobis: \'Ergo latria deo filio non debetur\', quod nefas est dici. si autem debetur,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ÷̃ ut eã si possemꝰ ostendemus corporalis r¬
qͣntitatis ñ eẽ. & tñ magnũ aliqͥt eẽ: ex hac una ĩqͥ¬
sitione totꝰ lib̾ nom̃ accepit. ut appellaret᷑ De ani¬
mȩ qͣntitate. In qͦlibro illud qđ dixi om̃s artes
animã secũ attulisse mͥ uiđi: nec aliud qͥcquam
est id qđ dr̃ discere. quã reminisci ac recordari:
ñsic accipiendũ ÷ qͣsi exh apꝓbet᷑ anima. uł hic ĩalio
corpore. uł alibi siue incorpore siue extͣ corpꝰ aliqͣndo
uixisse. & ea quȩ int̾rogata respond&. cũ hic ñdidi¬
cerit : in alia uita ante didicisse. Pieri enĩ potest
sic̃ iã ȩtiã in ħ oꝑe supͣ diximꝰ. ut hoc idõ possit. quia
nat᷑a intelligibilis ẽs & conectitur ñ solũ intelligib

Expanded text:
t, ut eam, si possemus, ostenderemus corporalis quantitatis non esse, et tamen magnum aliquid esse; ex hac una inquisitione totus liber nomen accepit ut appellaretur, de Animae quantitate. 2. In quo libro illud quod dixi, omnes artes animam secum attulisse mihi videri; nec aliud quidquam esse id quod dicitur discere, quam reminisci ac recordari , n sic accipiendum est, quasi ex hoc adprobetur animam uel in alio corpore uel alibi siue in corpore siue extra corpus aliquando uixisse et ea, quae interrogata respondet, cum hic non didicerit, in alia uita ante didicisse. fieri enim potest, sicut iam in hoc opere supra dixi-mus, ut hoc ideo possit, quia natura intellegibilis est, ut conectatur non solum intellegib
Abbreviated transcription (Latin):
Necesse ẽ. gͦ imagines corporũ si parua sunt corpora
in qͥb apparent: paruas apparere : d. Necesse om̃i¬
no M. Curgͦ cũ tam paruo spacio sit anima quã
corpꝰ eiꝰ ÷ : tã magnȩ inea posst̃ expͥmi imagines. ut
& urbes ⁊ latitudo t̾rarum. & queq alia ingen¬
tia apud se possit imaginari : uolo enĩ cogites
paulo diligentius. qͣnta & quã multa memoria
nr̃a contineat : quae utiq anima continet᷑. Quisgͦ.
fundus ÷ qͥsinus. quȩ inm̃sitas quȩ possit ħ caꝑe.
cũ & eam tantã qͣntum corpꝰ ẽ. suꝑior ratio docuisse
uideat᷑ : U. Non inuenio qͥd respondeã : nec satis ex¬
plicare possũ. quantũ me ista moueant. Et multũ
me ipsũ derideo. qͥ suꝑ iori rationi tã cito consenserã:
ut existo corporis modo. quanta sit anima t̾̃minarẽ
M. Nongͦ iam tͥ talȩ aliquid uidet᷑. qͣlis uentꝰ ẽ : D. Nul¬
lo modo Nã etiam si geris cui quasi fluctũ uentũ¬

Expanded text:
Necesse est ergo imagines corporum, si parva sunt corpora in quibus apparent, parvas apparere. E. Necesse omnino. A. Cur ergo, cum tam parvo spatio sit anima quam corpus est ejus, tam magnae in ea possunt exprimi imagines, ut et urbes, et latitudo terrarum, et quaeque alia ingentia apud se possit imaginari? Volo enim cogites paulo diligentius, quanta et quam multa memoria nostra contineat, quae utique anima continentur. Qui ergo fundus est, qui sinus, quae immensitas quae possit haec capere, cum et eam tantam quantum corpus est superior ratio docuisse videatur? E. Non invenio quid respondeam, nec satis explicare possum, quantum me ista moveant: et multum me ipse derideo, qui superiori rationi tam cito consenseram, ut ex isto corporis modo quanta sit anima terminarem. A. Non ergo jam tibi tale aliquid videtur, qualis ventus est? E. Nullo modo: nam etiamsi aer
Abbreviated transcription (Latin):
esse ꝓbabilit̾ credit᷑. uniũsum istũ mundũ possĩt
implere : in numerabiles tales tantosq mundos
secũ imaginare anima potest. Quas imagines.
qͦspacio c̃tineat : suspicari ñ possũ .m. Uides ergo
ne meliꝰ sit eam cređe ut suꝑiꝰ dixerã. nec longam.
nec latã. nec altã. sic̃ mͥ deiusticia concesseras : D.
Eacile assentirer : nͥ me  contͬbar&e qͦrursum pacto
tantorũ spaciorũ imagines innumerabiles. nulla
sua & longitudine ⁊ latitudine. & altitudine caꝑe¬
gent̃ discutiamꝰ hȩc tria: id ÷ longitudinẽ. latitu¬
dinẽ. & altitudĩnẽ. Itaq enitere cogitare longi¬
tudinẽ : quȩ adhuc nullã latitudinẽ assũpserit.
D. Nichil possũ tale cogitare. Si enĩ filum araneȩ
in animo c̃stituero. quo nichil exilius soleamꝰ uidẽ:

Expanded text:
esse probabiliter creditur, universum istum mundum possit implere, innumerabiles tales tantosque mundos secum anima imaginari potest, quas imagines quo spatio contineat suspicari non possum. A. Vide ergo ne melius sit eam credere, ut superius dixeram, nec longam, nec latam, nec altam, sicut mihi de justitia concesseras. E. Facile assentirem, nisi me plus conturbaret, quo rursum pacto tantorum spatiorum imagines innumerabiles nulla sua et longitudine, et latitudine, et altitudine capegenter discutiamus haec tria, id est longitudinem, fatitudinem, et altitudinem. Itaque enitere cogitare longitudinem, quae adhuc nullam latitudinem assumpserit. E. Nihil possum tale cogitare: si enim filum araneae in animo constituero, quo nihil exilius solemus vide
Abbreviated transcription (Latin):
emisscs. caelũ remotissimũ petere. fidesq facta
fuerit pari conatu hominis utrũq eẽ. factum:
creuisse illũ tantillo tẽpore atq. auctũ uirib
crbitrari. Quo qͥd dici potest ꝑuersius: de inde¬
si anima crescit: uide quã sit inscitũ. in erem̃

Expanded text:
emissas, coelum remotissimum petere; fidesque facta fuerit, pari conatu hominis utrumque esse factum; crevisse illum tantillo tempore, atque auctum viribus arbitrari. Quo quid dici potest perversius? 40. Deinde anima si crescit, vide quam sit inscitum, increm
Abbreviated transcription (Latin):
tale ẽẽ. credis. Nc̃ uͦ inea expͥmis similitudinẽ corpo¬
ris: q ꝑfectũ mortale ẽ ad. Quo modo gͦ sũ similis
dõ. cũ immortalia nulla possim facere ut ille: a.
Quomͦ nec imago corporis tui potest ħ ualere. qͥ tuũ a¬
corpꝰ ual& : sic anima ñ mirandũ ÷ si potentiã tanta
queris qͣnta sit. nonꝰ enĩ intelligo utrũ eiꝰ qͣsi spccium
latitudinis. uł longitudinis. ł roboris. uł horũ simul
om̃ium reqͥras: an quantũ ualeat nosse ueliss So¬
lemꝰ enĩ querere qͣntꝰ fuerit hercules. id ÷ in quot
pedes stat᷑a eiꝰ porrecta fuerit: & itẽ qͣntus uir
fuerit. id ÷ quante potentiae atq uirtutis. Ad. Utrũ¬
q de anima scire cupio .a. At qui illud suꝑiꝰ dici

Expanded text:
 in ea exprimis similitudinem corporis, quod profecto mortale est. E. Quomodo ergo sum similis Deo, cum immortalia nulla possum facere ut ille? A. Quomodo nec imago corporis tui potest hoc valere quod tuum corpus valet; sic anima non mirandum est si potentiam tantam quaeris quanta sit? Non enim intelligo utrum ejus quasi spatium latitudinis vel longitudinis, vel roboris, vel horum simul omnium requiras; an quantum valeat nosse velis. Solemus enim quaerere quantus fuerit Hercules, id est, in quot pedes statura ejus porrecta fuerit. Et item quantus vir fuerit, id est, quantae potentiae atque virtutis. E. Utrumque de anima scire cupio. A. Atqui illud superius dici
Abbreviated transcription (Latin):
maior: unde ipse. & qͦ ille ferebat᷑. Quae cũ ita sint.
id ÷ cũ minora ut dictũ est ponđa maiorib cedant:
multũ tñ refert quanto insese agant᷑ impetu Nã
si maiore impetu minor ueluti uehem̃ti aliqͦ torm̃¬
to emissus infligat᷑ maiori. uł laxius iaculato. uł
iã languescenti : quã uis ab eodẽ resiliat. fetardat
illũ tñ: aut etiã retro agit ꝓ modo ictuũ atq. pon

Expanded text:
m unde ipse et quo ille ferebantur? Quae cum ita sint, id est cum minora, ut dictum est, pondera majoribus cedant; multum tamen refert quanto in sese agantur impetu: nam si majore impetu minor, velut vehementi aliquo tormento emissus infligatur majori vel laxius jaculato, vel jam languescenti; quamvis ab eodem resiliat, retardat illum tamen aut etiam retro agit pro modo ictuum atque pon
Abbreviated transcription (Latin):
hec sola possideat. At si crescere animã putamꝰ
cũ addit᷑ uiribus: minui putanda ÷ cũ demit᷑.
Demit᷑ ciũ insenecta : demit̾ aut̃ in labore studiorũ
Atq his tẽporib doctrine aggerari atq extrahi

Expanded text:
hoc sola possideat. At si crescere animam putamus, cum additur viribus; minui putanda est, cum demitur. Demitur autem in senecta, demitur in labore studiorum; atque his temporibus doctrinae aggerari atque exstrui
Abbreviated transcription (Latin):
ita eẽ. hanc arborẽ deteriorẽ quã ÷ iusticia. ut nec cõ¬
paranda qͥdem tͥ uideat᷑. & ħ lignum ñ . eẽ. nichil c̃fes¬
sus sis: plac& ne tͥ ut ipsã iusticiã nichil. eẽ. credam :
að. Quis h demens crediđit : A. Recte om̃ino S fortasse

Expanded text:
e deteriorem quam est justitia, ut nec comparanda quidem tibi videatur, et hoc lignum non esse nihil confessus sis; placetne tibi ut ipsam justitiam nihil esse credamus? E. Quis hoc demens crediderit? A. Recte omnino: sed fortasse