comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑ aliqͥd. Nichil apd̾ testimo¬
niũ ueritatis: aliqͥd in umbra cali¬
ginis. Adhuc fortassis epulabat᷑ ille
splendide. fulciebat cuneis obseqͣntiũ.
ambiebat᷑ agminib bellatoꝵ: quẽ ꝓ¬
pheta suꝑ exaltatũ ⁊ eleuatũ udit.
mox ad contẽplandã sũma ꝑtͣnsiit.
quẽ magnũ aliqͥd forte crediderat.
que auento tollit᷑. & tanꝗͣ spuma
gracilis que aꝓcella disꝑgitur. & tã¬
memoria hospitis uniꝰ diei p̾tere¬
untis. Nã qui tot mom̃ĩtanearũ
rerũ exempla congessit: ñ tã uile qͥd
nauit. Mala autẽ etiã cũ uident᷑ ẽẽ
ñ st̃: qͥa a bono creatore facta ñ sũt:
& ab eo qui uere ⁊ sũme ẽ. procul sũt.
Bona autẽ id ÷ que bonꝰ artifex condi¬
dit. ut tu qͥs es queris. esse simul
& ñ esse possũt: quia in rerũ nat᷑a.
quas rationabił artifex ẽẽ ꝯstituit.
alternitas ista ñ inuenit locũ. Qa
enĩ int̾ esse ⁊ ñ esse ꝯfundi malũ ẽ.
ac potiꝰ nichil est: ic circo ã bono cre¬

Expanded text:
videntur aliquid. Nihil apud testimonium veritatis, aliquid in umbra caliginis. Adhuc fortassis epulabatur ille splendide , fulciebatur cuneis obsequentium, ambiebatur agminibus bellatorum, quem propheta superexaltatum et elevatum vidit : et mox ad contemplanda summa pertransiens, quem magnum aliquid forte crediderat, quae a vento tollitur: et tanquam spuma gracilis, quae a procella dispergitur; et tanmemoria hospitis unius dici praetereuntis . » Nam qui tot momentanearum rerum exempla congessit, non tam vile quid navit. Mala ergo, etiam cum videntur esse, non sunt, quia a bono creatore facta non sunt, et ab eo, qui vere et summe est, procul sunt. Bona autem, id est ea quae bonus artifex condidit, ut tu quisquis es, quaeris, esse simul et non esse non possunt, quia in rerum natura, quas rationabilis artifex esse constituit, alternitas ista non invenit locum. Quia enim inter esse et non esse confundi malum est ac potius nichil est, idcirco a bono cre
Abbreviated transcription (Latin):
ficat. S ecce uirga aaronan tabna¬
culo contͣ nature ordinẽ reperit᷑
amigdalas ꝓtulisse. Alioqͥn qͥd est
tot in egẏpto pharaoni magnaliaẽ
tiis ꝑeuntib ꝑ diuisũ mare tranl¬
ferre. largissima fluenta ex aridi
sari rupe ꝓducere. ⁊ hericontina
menia ñ armis frem̃tib. s tubis
eis incendii uires extingueret

Expanded text:
ficat. Sed ecce virga Aaron in tabernaficat. Sed ecce virga Aaron in tabernaculo contra naturae ordinem reperitur amigdalas protulisse. Alioquin quid est tot in Aegypto Pharaoni magnalia ptiis pereuntibus per divisum mare transferre, largissima fluenta ex aridi saxi rupe producere, Iericontina moenia non armis frementibus sed tubis furentis incendii vires extinguere,
Abbreviated transcription (Latin):
est gͥ alternitatẽ istã de qua
queritur. scilicet utrũ possit aliqͥ
fuisse simul ⁊ ñ fuisse esse ⁊ ñ esse
futurũ ẽẽ ⁊ futurũ ñ e̾ẽ. naturis
existentiũ rerũ nulla posse ratiõs
congruere: ad solas autẽ uerborũ
pugnas que de disserendi ac raciost¬
nandi sunt ꝯsequentiis ꝑtin̾e. Qũ¬
obrem indubitabili fide credendũ
ẽ dm̃ omĩa posse. siue faciat. siue nõ
faciat. Nã qđ malũ ẽ. potiꝰ debet dici
nichil ꝙͣ aliqͥd. Atq id̾o nichil p̾iu¬
dicat. si dicamꝰ dm̃ omĩa posse licet ma¬
la omĩa ñ possit: cũ mala ñ urtra omo
s extra omĩa potiꝰ debeant supputari
Hinc ẽ qd̾ sepe diuina uirtꝰ armatos
dialecticoꝵ sillogismoꝵ eoꝵq uersu¬
tias destruit: & que apd̃ eos necessa¬
ria. iã in euitabilia uidicant᷑. om̃iũ
philosophoꝵ argum̃ta confundit
Audi sillogismũ. Si lignũ ardet.
ꝓfecto uritur. s ardet. ergo ⁊ uritͣ
S ecce moyses uidet rubũ ardero

Expanded text:
tur alternitatem istam, de qua quaeritur, scilicet, utrum possit 628 aliquid fuisse simul et non fuisse; esse, et non esse; futurum esse, et futurum non esse, naturis existentium rerum nulla posse ratione congruere; ad solas autem verborum pugnas, quae de disserendi ac ratiocinandi fiunt consequentiis pertinere. Quamobrem indubitabili fide credendum est, Deum omnia posse, sive faciat, sive non faciat. Nam quod malum est, potius debet dici nihil, quam aliquid, atque ideo nihil praejudicat, si dicamus Deum omnia posse, licet mala omnia non possit; cum mala non intra omnia, sed extra omnia potius debeant supputari. Hinc est, quod saepe divina virtus armatos dialecticorum syllogismos, eorumque versutias destruit; et quae apud eos necessaria jam atque inevitabilia judicantur, omnium philosophorum argumenta conAudi sylogismum: Si lignum ardet, profecto uritur; sed ardet, ergo et uritur. Sed ecce Moyses videt rubum ardere
Abbreviated transcription (Latin):
quens ẽ ut dicat. ñ ego sũ qͥ potui.
& possũ. s qͥ ĩ mobilit᷑ ⁊ et̾nalit̾ pos¬
sũ. Illud enĩ posse qd̾ apd̾ dm̃ erat
ante scła. illud ẽ hodie. Et illud posle.
qd̾ sibi ẽ hodie: erat nichilominꝰ añ¬

Expanded text:
n: Ego sum qui potui et possum, sed qui inmobiliter et aeternaliter possum. Illud enim posse, quod apud Deum erat ante saecula, illud est hodie, et illud posse, quod sibi est hodie, erat nichilominus an
Abbreviated transcription (Latin):
ansietudinẽ tiuine uartis glari
muli reuelare: eniãt d̃ialec¬
nisiue potiꝰ ut putant᷑ hereticia
osi underuit. ueniant inquã ubas
eltinantes. questiones suas buece
outripantib uentilantes. ꝓponẽ¬
m assum̃tes. & ut illis uidetͥ ine.¬
nabilia concludentes. aedicant.
hipepit concubuit: s peꝑut. ergo
meubuit. Nunqͥa hoc ante redẽp¬
unil humane mysteriũ ñ iuãe¬
ut in expugnabił roboris argum¬
efitare uͥginẽ ante ruinã: & repa¬
rare u̾ginẽ ptꝰ ruinã. Utrũq scili¬
ra bonu erat. S licet eatenꝰ neutrõ
prerit utrũq tam̃ posse facesre
dendꝰ erat. Et certe mirabiliest &
ualde p̃cellentiꝰ urginẽ incorrup¬
amanere pꝰt partũ. ꝗͣ corruptam
Auirginale decꝰ redire pt lapsu
aa imaiꝰ est quẽlibet clausis ianuiꝰ
ingreda quã eas que pa tuerintna¬
nuas claudi.Si gͦ natꝰ ex uͥgine te

Expanded text:
ivinae virtutis gloriam mortalibus revelare? Veniant dialectici, sive potius, ut putantur, haeretici, ipsi viderint; veniant, inquam, verba trutinantes, quaestiones suas buccis concrepantibus ventilantes, proponentes, assumentes, et ut illis videtur inevitabilia concludentes, ac dicant: si peperit, concubuit: sed peperit, ergo concubuit. Nunquid hoc ante redemptionis humanae mysterium non videbatur inexpugnabilis roboris argumvirginem ante ruinam, et reparare virginem post ruinam. Utrumque scilicet bonum erat, sed licet eatenus neutrum fecerat, utrumque tamen posse facere credendus erat. Et certe mirabilius est, et valde praecellentius virginem incorruptam manere post partum, quam corruptam ad virginale decus redire post lapsum; quia et majus est, quemlibet clausis januis ingredi, quam eas, quae patuerint, januas clau
Abbreviated transcription (Latin):
Dic mͥ uersute questiõis obiector
dis etiã tu qͥa qͥcqͥd ds̃ facit bonõ
atq icło aliquid ẽ. & qͥcqͥd ille ñs
nichil est: Audi scͥpturã. Uidiis
qͥt ds̃ cuncta que fec̾at: & erãt
de bona. Et illud. Sine ipso facti
nichil. S qͥa hoc negare ñ pott
rerã nat᷑a ñ habet. Nichilem sie¬

Expanded text:
is obiector, credis etiam tu, quia quicquid Deus facit bonum est, atque ideo aliquid est, et quicquid ille non facit nichil est? Audi scripturam: Vidit, inquit, Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona. Et illud: Sine ipso factum est nichil. Sed quia hoc negare non potes, rerum natura non habet. Nichil enim si
Abbreviated transcription (Latin):
pas aoubita s dm̃ hoc ñ posecitaliqͥd
uen al sit ⁊ ñ sit. si hoc fieri bonũ te
lasi bona oĩa fecit. immo simalũ ẽ.
I hoc rachil ẽ hoc ds omino ñ facit:
Rsine ipso factũ ẽ nichil Huc acce¬
Sit qͥa uoluntas sũmi ⁊ omi potentis
onficis tã efficax causa est om̃ib̾ rebꝰ
oristendi uł ñ existendi. ut qd ileuult
ose ñ possit ñ esse. & qd̾ ñ uult ẽẽ. non
maleat ẽe. Uirtꝰ qͥppe dei fec̃ ut qd̾ con¬

Expanded text:
cur addubitas Deum hoc posse, ut aliquid simul sit et non sit, si hoc fieri bonum est? lia sed bona omnia fecit. Immo si malum est ac per hoc nichil est, hoc Deus omnino non facit, quia sine ipso factum est nichil. Huc accedit, quia voluntas summi et omnipotentis opificis tam efficax causa est rebus existendi vel non existendi, ut quod ille vult esse, non possit non esse, et quod non vult esse, non valeat esse. Virtus quippe Dei fecit, ut q
Abbreviated transcription (Latin):
ai futurũ ñ esse. Unde gͦ dei uirtus
potentior ⁊ mirabilior eẽ ꝑpendit᷑rinde
astulte sapientib an suo posse inua¬
lida iudicet᷑. Si enĩ qͥcqͥd est ab ipso est.
nse reb hanc uim existentie ꝯtulite
nt ptquã semel extiterint. ñ extitisse
quitates ⁊ scelera uident᷑ esse
sine qͦ factũ ẽ nichil. Qua ꝓpt̾ si crid
boni factũ ẽ ab hoĩbꝰ. ꝑdere fuũ esse
uł fuisse ñ potest: quia opꝰ dei ẽ etiã¬
si ꝑ hoĩes factũ ẽ. Unde ꝓpħa dic̃. Dĩa¬

Expanded text:
at futurum non esse. Unde ergo Dei virtus potentior et mirabilior esse perpenditur, inde a stulte sapientibus inpos et invalida iudicatur? Si enim quicquid est, ab ipso est, ipse rebus hanc vim existentiae contulit, ut postquam semel extiterint, non extitisse quitates sine quo factum est nihil . Quapropter si quid boni factum est ab hominibus, perdere suum esse et fuisse non potest, quia opus Dei est, etiamsi per homines factum est. Unde propheta di
Abbreviated transcription (Latin):
dogmatũ nitunt᷑ eẽ cultores. q
cant. Nunquid potest ds̃ ag̃e. n
que facta sũt. factañ fuerinte
ego in pͥma fronte respondeo. qu
efficere: cũ utiq scriptũ sit. Di
re uolo qd̾ d̾s d̾e nichilo facitꝰ
qͥd: tu ostendere niteris qd̾ dea
faciat nichil. S iã queso cunctasi
euome. om̃s pestiferi languoris
mores subuniꝰ conamine screati
effunde. ut multiplici morboui
antidoti sufficiat haustus occu¬
rere: nec ad curationẽ tui. pluril
cõpellam confectionũ generib n¬
gere. Age ergo. dic qͦmodo potess

Expanded text:
dogmatum nituntur esse cultores, et dicant: Nunquid potest Deus agere, ut quae facta sunt facta non fuerint? Quibus ego prima fronte respondeo, quiefficere; cum utique scriptum sit: « Omnia probare volo, quod Deus de nichilo faciat aliquid, tu ostendere niteris, quod de aliquo faciat nichil. Sed iam, quaeso, cuncta simul evome, omnes pestiferi languoris humores sub unius conamine screatus effunde, ut multiplici morbo unius antidoti sufficiat haustus occurrere, nec ad curationem tui pluribus compellamur confectionum generibus indigere. Age ergo, dic quomodo potest
Abbreviated transcription (Latin):
dͥ si m̃itũ cuiꝰq diligent̾ attendit᷑: nũ¬
quid esau sc̃s iure uocabit᷑. de qͦ nimi¬
tũ diuina uoce dr̃. esau odio hũi
Nunqͥd ammon sc̃s etit: qͥ dũ in sororiᷤᷤ
concubitũ impudent̾ exarsit. fr̃is ab¬
salon gladiũ. ultorẽ uidelic⁊ incestu¬
osi cͥminis ꝓpͥo sangͥne madefec̃: Nun¬
qͥd manasses. nunqͥd ochorias. scĩ rec¬
te dici posĩ: Quoꝵ alt̾ scͥpt᷑a teste oẽm
celi malitiã coluit. alt̾ dũ heel ebub
dm̃ accaron de uite dut᷑uitate con¬
suluit: mniserando exitu uitã in ꝑfidie
sue desꝑatione conclusit. Aliud nãꝙ
ẽ. ex uite m̾itis scm̃ ẽẽ: aliud ex mi¬
nistĩo conditionis dic. Non mirũ si
spẽ sc̃s ab indignis accipit᷑ cũ & fi¬
lius sit ab impiis comp̃hensus.

Expanded text:
si meritum cujusque diligenter attenditur, nunquid Esau sanctus jure vocabitur? De quo nimirum divina voce dicitur: « Esau odio habui . » Nunquid Amnon sanctus erit, qui dum in sororis concubitum impudenter exarsit, fratris Absalon gladium ultorem videlicet incestuosi criminis proprio sanguine madefecit? Nunquid Manasses, nunquid Ochozias recte sancte dici possunt, quorum alter, scriptura teste, omnem caeli miliciam coluit, alter, dum Beelzebub, deum Accaron, de vitae diuturnitate consuluit, miserando exitu vitam in perfidiae suae desperatione conclusit? Aliud namque est ex vitae meritis sanctum esse, aliud ex ministerio conditionis dici. XI. Non mirum, si Spiritus sanctus ab indignis accipitur, cum et Filius sit ab impiis comprehensus.
Abbreviated transcription (Latin):
pontifices paiͥb succecdent: ⁊ gn̾is ser¬
es teperet᷑ in sac̾dotib. Refert iosephꝰ
istũ caiphã umiꝰ tm̃ anni pontificau
ab hero de p̃tio redemisse. Namut it
loquar. in manu ceci lum̃ ÷ positums
ñ qd̾ ille conspicẽt. s qd̾ aliis submuim¬
straret. Non enĩ ex m̃to ꝓpħicũ sp̃m¬

Expanded text:
ifices patribus succederent, et generis series texeretur in sacerdotibus. liefert losephus istum Caiphan unius tantum anni pontificatum ab Herode precio redemisse. Nam, ut ita loquar, in manu ceci lumen est positum, non quod ille conspiceret, sed quod aliis ministraret. Non enim ex merito ille p
Abbreviated transcription (Latin):
tare my stĩum. ⁊ ordinatio clericoꝵ. E
de baptisio qͥdẽ. beatꝰ augustinꝰ in ex¬
positiõe ioħis euuangłiste. de euchari¬
stia uͦ dñiei corꝑis. in libro suo pascha¬
siris ita concordit̾ disputauit. ut neꝙ
ꝑ bonos sacerdotes meliora illa mistiat
neq ꝑmalos fieri peiora testent᷑. Ni¬
mirũ siue ꝑ fures suie ꝑ adult̾os. siue
etiã ꝑ homicidas. hec saceam̃ta fiant:
oꝑam dedit: euucleatiꝰ ab soliutũ cẽ. ñ
ambigiti Suꝑ ordinationib aut̃ clericoꝵ
frequens icc̾co disputo ñ ꝓcessiti: qͥa duob
illis sacͣmentis eudent̃ expõitis. hesitandi
de t̾cio. locũ dubietas ñ inuenit. Nc̃ aut̃
excedens curiositas hominũ nouam mu¬
do ingerit q̃stionẽ: ⁊ ꝑspicue luci pł i
tendendo minꝰq uidendo conat᷑ inferre

Expanded text:
ium, et ordinatio clericorum. Et de baptismo quidem B. Augustinus in expositione Joannis evangelistae; de Eucharistia vero Dominici corporis in libro suo Paschasius ita concorditer disputant, ut neque per bonos sacerdotes meliora illa mysteria, neque per malos fieri pejora, testentur. Nimirum sive per fures, sive per adulteros, sive etiam per homicidas haec sacramenta fiant, operam dedit, enucleatius absolutum esse non ambigit. Super ordinationibus aufrequens idcirco disputatio non processit, quia, duobus illis sacramentis evidenter expositis, hesitandi de tercio locum dubietas non invenit. Nunc autem modum excedens curiositas hominum novam mundo ingerit questionem et perspicuae luci plus intendendo minusque videndo conatur inferre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓditoris iam crumena turgͥet: inte
ipsas ꝑsecutoꝵ manꝰ. p̃cisam seruo
malcho auriculã reddidit. Itaq qͣnte
subiacebat: aꝑte monstrauit. Qđ aut̃
aagitanti herodi. miraicła ñ exhibuit:
dispensationis fuit ratio. ñ desectio
pocestatis. Erat enĩ is qui optabat in¬
signus: nam es a qͦ sꝑabat᷑. ñ deerat
potestatis effectus. Porro & meruce
mouet᷑. dũ sol obscuratꝰ ueli insuꝑ
facta diuisio. scissio lapidũ. resurrd̃
mortuoꝵ: cuncta hec liquido testan¬
cur qd̵ inferioris potencie ñ fu̾it ure
suppticia positus. q̃m iudelieꝵ in dex¬
cera pat̾ue gle̾ sublimatꝰ. Codẽ itaꝙ
modo. etiã de sp̃u scõ credendũ est.
quia uniꝰ uͥtutis ÷ & cũ uenalitati
ita manꝰ impositioẽ p̾betur. Sic̃ gͥ
redẽptor nr̃ dũ uenderet᷑. dũ pate¬
cet᷑. a sua ñ potuit maiestate defice̾.
nalitatis obrepat. dispendiũ tñ pa¬
ti ꝓpͥe uuirtutis ignorat. Licet enim

Expanded text:
proditoris iam crumena turgeret, inter proditoris iam crumena turgeret, inter ipsas persecutorum manus precisam servo Malcho auriculam reddidit. Itaque quantsubiacebat, aperte monstravit. Quod autem flagitanti Herodi miracula non exhibuit, dispensationis fuit ratio, non defectio potestatis, Erat enim is, qui optabat indignus, nam ei, a quo sperabatur, non deerat potestatis effectus. Porro et in cruce movetur, dum sol obscuratur, veli insuper facta divisio, scissio lapidum, resurrectio mortuorum: cuncta haec liquido testantur, quod non inferioris potentiae fuerit inter supplicia positus, quam nunc videlicet in dextera paternae gloriae sublimatus. Eodem itaque modo etiam de Spiritu sancto credendum est, quia unius virtutis est, et cum venalitati ita manus impositione prebetur. Sicut igitur Redemptor noster, dum venderetur, dum pateretur, a sua non potuit maiestate deficere,nalitatis obrepat, dispendium tamen pati propriae virtutis ignorat. Licet enim
Abbreviated transcription (Latin):
fine conclusit: Nam pꝰ digestã isrłi¬
tulit dicens. Balaam qͦ filiũ beor in¬
c̾fecert̃ gladio. Sic nimirũ. siue sẏ mo¬
macisen quilib cͥminosi. suscipien¬
dis se eccłiasticis miꝰst᷑riis applicant:
te largitoris accipiũt: i dignũ tũ
ꝓpͥi excessus stipendiũ ñ euadunt ho
sum ÷ ad salutẽ. Atq inde illi mȩc̾re
mortis ꝑicłm corruunt: uñ alii ad ca¬
pesienda uite p̃ima urgeciꝰ cõuales¬
cunt. Certe qui illam sacre scͥpte pa¬
ginã que de p̃sato balaam loqͥt᷑ ocłoa
uigilante ꝑcurrit. nullatenꝰ dubi¬
tat hc̃ infelioẽ uirũ ut reuera ꝑ oĩa
symoniac̃: excepto qd̾ symon necdũ

Expanded text:
ine conclusit? Nam post digestam Israetulit, dicens: « Balaam quoque filium Beor interfecerunt gladio . » Sic nimirum sive Simoniaci, seu quilibet criminosi suscipiendis se ecclesiasticis ministeriis applicant: te largitoris accipiunt, et dignum tamen proprii excessus stipendium non evadunt. Hoc visum est ad salutem. Atque inde illi in aeternae mortis periculum corruunt, unde alii ad capescenda vitae premia vigetius convalescunt. Certe qui illam sacrae scripturae paginam, quae de prefato Balaam loquitur, oculo vigilanti percurrit, nullatenus dubitat hunc infelicem virum, ut re vera per omnia symoniacum – excepto quod Symon necdum
Abbreviated transcription (Latin):
gre suꝑna ꝓuereuit : obsceno ariolatꝰ
rõie ꝓͥa pruitas decurpabat. Ubi
consid̾andũ. ẽ. qͣm ꝓfundũ di sit atq
sibtile uditiũ inmo qm t̾cibilis sit
as in confiliis suꝑ filios hominũ. cũ
uidelicꝵ miserabilis ille uir. neq. ꝓp̃
pabat indignꝰ. iuine ultioĩs sentenciã
Aeclinare ñ potuit. Quid mitũ si op̃s¬
uichilominꝰ ad huc antiqͣ examinis
sui iura custodiat. ⁊ eand̾ assuece
discretionis regulã teneat ut qđ̾ in
bala am feca̾t. hodie in suis simisib ñ
disimiłr oꝑecͣ. quatinꝰ ⁊ ꝓ largitate
cdem̃tiȩ. tłona sua indignis exhibeat.
e ꝓ censum iusticie. digne eos ultiõĩs
animadu̾sione ꝑcellats Qđ rep¬

Expanded text:
rna provexerat, obsceno ariolatus nomine propria pravitas deturpabat. Ubi considerandum est, quam profundum Dei sit atque subtile iudicium, immo quam terribilis sit Deus in consiliis super filios hominum, cum videlicet miserabilis ille vir neque propter pabat, indignus, divinae ultionis sententiam declinare non potuit. Quid ergo minihilominus adhuc antiqua examinis sui iura custodiat et eandem assuetae discretionis regulam teneat, ut, quod in Balaam fecit, hodieque in suis similibus non dissimiliter operetur, quatinus et pro largitate clementiae dona sua indignis exhibeat et pro censura iusticiae dignae eos ultionis animadversione percellat?
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ manducat ⁊ bibit. ũ diiidicans
indignꝰ accip̃: ꝑspi cuũ ẽ quia
res bona. malo u̾titur ad ꝑui¬
ciem: que bono utiq  ꝑ uissa est
ad salutẽ. Hec tñ.¬
Nec tñ. Eres mala
quia nocet  nec iõ sac᷑
mentũ eẽ desĩt. quia
execrandꝰ
accip̃. s potius assetẽ¬
qͥa indigno eadẽ res
facta est
occasio mortis:. hue
bonis ꝓcu¬
tata ÷ ad remedium salutis. In¬
dubitant̃ gͥ credendũ est: qͣd si
consecratio cuiꝰubet ȩccłiastici or¬
dinis. intͣ catholicã siat ȩccłiam. in
unitate uidelic⁊ orthodoxe fidĩ &
in utͦq nimirũ recta sit sides qͥcqͥd
bono ꝑbonũ tradat᷑. hoc ȩciã malo¬

Expanded text:
 bibit, non dijudicans indignus accipit, perspicuum est quia res bona malo vertitur in perniciem, quae bono utique provisa est ad salutem: nec tamen res mala quia nocet; nec ideo ramentum desiit, quia exsecrandus accepit: sed potius asserenquia indigno eadem res facta est occasio mortis, quae bonis procurata est ad remedium salutis. Indubitanter igitur credendum est quod si consecratio cujuslibet ecclesiastici ordinis intra catholicam fiat Ecclesiam, in unitate videlicet orthodoxae fidei, ut in utroque nimirum recta sit fides; quidquid bono per bonum traditur, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
bonos ⁊ malos. & pluit suꝑ iustos ⁊ in¬
iustos. qͥd mirũ si ymbrẽ gr̃e sue ce
in harenosũ littus effundatꝰ Qd
sui radns feriat ut ce ip̃i irãto can¬
tare possint. qđ infelix ille balaam:
Dixit homo inqͥt cuiꝰ obturatꝰ ÷ ods ÷¬

Expanded text:
bonos et malos, et pluit super justos et injustos , » quid mirum si imbrem gratiae suae et in arenosum littus effundat? Quisui radiis feriat? Ut et ipsi merito cantare possint, quod infelix ille Balaam: « Dixit homo, inquit, cujus obturatus
Abbreviated transcription (Latin):
secrationib dat᷑: alius qͥ in baptis¬
mo tribuit᷑. S quis ħ sacͥlega teme¬
ritate p̃sumat: cũ manifeste clamz
apłs. unus ds̾. una fides: unũ baptis¬
maᷤ Et itm. Siis qͥuenit aliũ xp̃m

Expanded text:
secrationibus datur, alius, qui in baptismo tribuitur. Sed quis hoc sacrilega temeritate presumat? cum manifeste clamet apostolus: Unus Deus, una fides, unum baptisma; et iterum: Si is, qui venit, alium
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino cause ⁊ curñ &e in cousecra¬
tionib ad eundẽ utͥusq sacram̃ti
redeamꝰ auctorẽ. ut equȩ dicamꝰ
hic ÷ qͥ consecrat. Nunqͥd enĩ colũ¬
ba iuia. suꝑ mediatorẽ di & hominũ
cũ uirtute baptizaudi uenit̾ &e cũ cõ¬
sectandi uirtute ñ uenit: Quid aut̃

Expanded text:
n et in consecrationibus ad eumdem utriusque sacramenti redeamus auctorem, ut aeque dicamus: hic est, qui consecrat. Nunquid enim columba illa super mediatorem Dei et hominum cum virtute baptizandi venit, et cum consecrandi virtute non venit? Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
inceragͥ atq integra
fides ht̃. qͦd sicut baptismu
itã inchilominꝰ sac̃dotalis consect¬
tio. nulla sordentiũ ministroꝵ labe
bet sit cͥminib inuolutus ille quie
secrat: is qui consecrat᷑ nullo ꝓpt̾
sacͥ muueris detͥmento ꝑcell stͦ. neq
aliqua cȩlestis gr̃e diminutione sia

Expanded text:
itur atque integra fides habet, quod sicut baptismus, ita et nihilominus sacerdotalis consecratio nulla sordentium ministrorum labe bet sit criminibus involutus ille qui consecrat, is qui consecratur nullo propter hoc sacri muneris detrimento percellitur nec aliqua caelestis gratiae diminutione fra
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa doctor insignis in monast̾io qͥãt
ꝯstituit bone ꝯu̾satiõĩs iniciũ: sa
pt᷑ ad sablimioris uite in sc̃a religũ
ꝓuocat institittũ: ut illic honete us
sp̃italib exerciciis roboratꝰ. tanqu
Alacte ad solidũ cibũ transiens. ut¬
ticẽ ꝑfectiois ascendat. Ad hoc au̾
inmaterno uentre ꝯcipit᷑. ut egres¬
tur. Et certe necesse ut mat̾ ab ortu¬
culo nec ex ginguus dentes ꝓdem
nec ad gradiendũ genua coniabescũ
Porro autẽ cũ ipsa cenobitarũ rede
ꝑfectionẽ se ñ habere ꝑhibeat .s uo¬
entẽ ꝑfici ad heremi instituta pai¬
ter transmitat: cur nos ad ꝑfectĩ
arcẽ ⁊ ipsi conscendere floccipene¬
mrus: et quidẽ ne ad meliora ꝓficie
seꝑ ałiis inuidemꝰ᷑: Respiciensiba
ambulantẽ iohes: clamat. Eccẽ q¬

Expanded text:
in monasterio quidem constituit bonae conversationis initium, sed post ad sublimioris vitae in sancta religione provocat institutum; ut illic honeste vispiritalibus exercitiis roboratus, tanquam a lacte ad solidum cibum transiens, verticem perfectionis ascendat. Ad hoc animal in materno ventre concipitur ut egrediatur. Et certe necesse est ut mater abortculo nec ex gingivis dentes prodeunt, nec ad gradiendum genua convalescunt. Porro autem, cum ipsa coenobitarum regula perfectionem se non habere perhibeat, sed volentem perfici ad eremi instituta patenter transmittat, cur nos ad perfectionis arcem et ipsi conscendere floccipendimus, et quidem, ne ad meliora proficiant, semper aliis invidemus? Respiciens Jesum ambulantem Joannes, clamat
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. ad heremũ dirigit᷑. Hic qͣde
collocat : s illuc cohortator ĩuitat
Hic sp̃itale certamen inciꝑe: illic
edocet ꝯsũmare. Hic ãmonet ty¬
ronatꝰ arma corriꝑe: ut illic no¬
uerit phalangas hostiũ uiuioꝵꝙ
barbariẽ ñ eneruit̾ obtruncare.
S forte dicat᷑ qͥa nos sc̃i uiriu̾ba
ad nr̃e uoluntatis arbiterim
uiolent᷑ inflectimꝰ. & potiꝰ argu¬
mentis in nitim᷑. ꝗͣ in hac uit̃p̃tatina
u̾boꝵ nob̾ suffraget᷑ ueritas. Inqͥranĩ
acdhuc beatissimũ uirũ: ut qd̃ suꝑhi
disceptationis articło sentiat. enuea¬
tius elucescat. Et illa quidẽ eiꝰ uerba
que supra posuimꝰ: in ipso sc̃e regules
reꝑiunt᷑ exordio. Uideamꝰ ñc̃ qͦ eand̃
regłam fine concludat. Regłam aut̃
hanc descripsimꝰ.: ut hanc obseruãt
in monasteriis. aliquatenꝰ uł honesta

Expanded text:
ponit, ad eremum dirigit. Hic quidem ponit, ad eremum dirigit. Hic quidem collocat, sed illuc cohortatus invitat. Hic spiritale certamen incipere, illic edocet consummare. Hic admonet tironatus arma corripere, ut illic noverit phalangas hostium vitiorumque barbariem non enerviter obtruncare. Sed forte dicatur quia nos sancti viri verba ad nostrae voluntatis arbitrium violenter inflectimus, et potius argumentis innitimur quam in hac interpretatione verborum nobis suffragetur veritas. Inquiramus adhuc beatissimum virum, ut quod super hujus disceptationis articulo sentiat enucleatius elucescat, et illa quidem ejus quae supra posuimus in ipso sanctae regulae reperiuntur exordio. Videamus nunc quo eamdem regulam fine concludat: « Regulam autem hanc descripsimus, ut hanc observantes in monasteriis aliquatenus, vel honesta
Abbreviated transcription (Latin):
Qd facinnt animi intentionẽ figũt.
s ad aliũ ꝓculdubio finẽ tendunt.
fic nimirũ sic monachꝰ quẽ tamen
etas uł egritudo ñ agrauat. & ĩ mo¬
nastio corporalit̾ degere. & ad hemũ
toto desiderio debet meduillitus
anhelare: quatinꝰ illic ꝑ intentio¬
ne m̃as uelut nobił arbor radicitꝰ
hereat: hic se adtẽpꝰ sub obedien¬
tie regłaris exerceat disciplina: ut
uidelicet monast̾ii ꝯu̾satio nilali¬
ut ꝗͣ heremi sit p̃paratio: & altiora
ꝓposito totũ militet. ad qd̾ se priꝰ
inmonast̾io ꝯstrtutꝰ exercet.dic ia¬
cob qd ꝑduas annoꝵ septimanas.
laban opilionis more seruinit: ad
hos dũtaxat ut solã rachelis copu¬
lã mereret᷑ intendit. Et iã quide
liam coningali iure susceꝑat: sed
ꝑ amoris intimi desideriũ in ue¬
nuste rachelis amplexib qͥescebat.
In ilł itaq scẽ regule u̾bis gue supͣ
posuuimꝰ ꝑspicue declarat᷑. quiasẽs
benedictus dũ in monast̾ĩo hoĩem

Expanded text:
quod faciunt animi intentionem figunt, quod faciunt animi intentionem figunt, sed in alium procul dubio finem tendunt, sic nimirum, sic monachus, quem tamen aetas vel aegritudo non aggravat, et in monasterio corporaliter degere, et ad eremum toto desiderio debet medullitus anhelare, quatenus illic per intentionem mentis velut nobilis arbor radicitus haereat; hic se ad tempus sub obedientiae regularis exerceat disciplina, ut videlicet monasterii conversatio non aliud quam eremi sit praeparatio, et altiori proposito totus militet ad quod se prius in monasterio constitutus exercet. Sic Jacob, quod per duas annorum septimanas Laban opilionis more servivit, ad hoc duntaxat ut solam Rachelis copulam mereretur intendit. Et jam quidem Liam conjugali jure susceperat, sed per amoris intimi desiderium in venustae Rachelis amplexibus quiescebat . In illis itaque sanctae regulae verbis, quae supra posuimus, perspicue declaratur quia S. Benedictus, dum in monasterio hominem
Abbreviated transcription (Latin):
suescit: illic roboratꝰ iã cõminꝰ dimi¬
cat. & singłare certam̃ xp̃i mona¬
chus ñ recusat. Hic uelut puer fime¬
lat pugne ꝓludiũ: illic doctamanꝰ
ad prelia conserit arma. nec ꝑ horres¬
cit constipatos impetꝰ bellatoꝵ. Illic
hõ de scło ueniens. uelut urbẽ parmi¬
lam segor de sodomis egressus ingre¬
dit. Cũ uͦ ad heremũ tͣnsit. iã cũ eodẽ
loth montana ꝯscendit. Ad ꝑfectio¬
nis gͥ sũmã tendenti. monasterium
tͣnsitꝰ debet ẽẽ ñ mansio: ñ habita¬
tio s hospiciũ: ñ finis intentionis.
s quedã quies itin̾is. Ad hoc plane
quisq signat᷑ idonens. ut eumad
eccłiasticũ ordinẽ sac̃dotał electio
ꝓuehat: ad hoc grãmaticoꝵ scolas ingre¬
dit ut cũ fuerit in arte ꝑfectus dis¬
cedat. Ad hoc scita legũ quispiã stu¬
det acddiscere: ut causarũ forensĩ
lites luculent᷑ ualeat in tribunalib
uadicũ ꝑorare. Sicut gͦ isti ñ in hoc

Expanded text:
suescit; illic roboratus jam cominus dimisuescit; illic roboratus jam cominus dimicat, et singulare certamen Christi monachus non recusat. Hic velut per simulatae pugnae proludium; illic docta manus ad praelia conferit arma, nec perhorrescit constipatos impetus bellatorum. Illic 198 homo de saeculo veniens, velut urbem parvulam Segor de Sodomis egressus, ingreditur; cum vero ad eremum transit, jam cum eodem Loth montana conscendit . Ad perfectionis igitur summam tendenti et monasterium transitus dicitur esse non mansio, non habitatio, sed hospitium; non finis intentionis, sed quaedam quies itineris. Ad hoc plane quisque signatur idoneus ut eum ad ecclesiasticum ordinem sacerdotalis electio provehat; ad hoc grammaticorum scholas ingreditur, ut, cum fuerit in arte perfectus, discedat; ad hoc scita legum quispiam studet adipisci, ut causarum forensium lites luculenter valeat in tribunalibus judicum perorare. Sicut ergo isti non in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nitarũ. hoꝵ qͥ ñ conu̾siõis feruore
nouicio. s monast̾ii ꝓbatiõe diut᷑na.
didicert contͣ diabolũ multoꝵ sola¬
tio docti pugnare. Et bene instructi
frat̾na ex acie ad singłarẽ pugnã
heremi. securi iã sine ꝯsolatiõe alt̾iꝰ
sola manu uł brachio ꝯtra uicia
carnis uł cogitationũ deo auxili¬
ante sufficuit pugnare. Ex quib
utiq manifeste colligit᷑ qͥa doctor
almificus. de monasterio fratrũ
quẽ libet ad heremũ conscendere
mettauit. Auctortatẽ quippedat
ut dutiirna priꝰ ꝓbatione frat̾᷑ in
monastio discat: qualit̾ in heremo ꝯtͣ
eallidi tẽptatoris argum̃tũ confligat.
Hic enĩ pugnare multoꝵ solatio fre¬
tus inchoat᷑: ut illic ptꝰmodũ sola ma¬
nu uł brachio infatigabilit̾ se ⁊ in¬
desinent᷑ exercens. carnis ingruen¬
tĩb uiciis uł cogitatiõib ñ succũbat.
Hic tiro: illic miles. Hic rudis ⁊tener
q̃si sub cãpi doctore certaminibas¬

Expanded text:
conversionis fervore novitio, sed monasterii probatione diuturna didicerunt contra diabolum, multorum solatio jam docti, pugnare; et bene instructi fraterna ex acie, ad singularem pugnam eremi, securi jam sine consolatione alterius, sola manu, vel brachio, contra vitia carnis, vel cogitationum, Deo auxiliante, sufficiunt pugnare. » Ex quibus utique manifeste colligitur quia doctor almificus de monasterio fratrem quemlibet ad eremum conscendereincitavit. Auctoritatem quippe dat, ut diuturna prius probatione frater in monasterio discat qualiter in eremo contra callidi tentatoris argumenta confligat. Hic enim pugnare multorum solatio fretus inchoat, ut illic postmodum sola manu vel brachio infatigabiliter se et indesinenter exercens, carnis ingruentibus vitiis, vel cogitationibus non succumbat. Hic tiro; illic miles. Hic rudis et tener, qui sub campi doctore certaminibus as
Abbreviated transcription (Latin):
euangeliũ: & ptꝰ uetꝰ. nouũ chorusca¬
remerito adr testam̃tũ. Iure gͦ diueᷤᷤ
iste cũ reꝓbis ẽ dãpnatꝰ in tartarum:
qͥa cũ electis noluit uim inferre regno
celoꝵ. Siqͥs autẽ nob̾ obiciat. qd̾ diuiti
abrabam dicit. habent moysen ⁊ ꝓpħis¬

Expanded text:
Evangelium: et post Vetus, Novum coruscaEvangelium: et post Vetus, Novum coruscare merito dicitur Testamentum. Jure ergo dives iste cum reprobis est damnatus in tartarum, quia cum electis noluit vim inferre regno coelorum. Si quis autem nobis objiciat, quod diviti Abraham dicit: « Habent Moysen,
Abbreviated transcription (Latin):
auo p̃cepta diuitis. Iste siquidẽ dic̃.
qui habet dͥuas tunicas. det ñ habenti.
ille induebat᷑ purpura & bysso: qui
habet escas similit̾ faciat. ille epulabat᷑
cotidie splendide. S in utroq durus
& inhumanꝰ conuncit᷑: dũ & nudũ
latarũ canes lingerent. nec uestiret:¬
& cupienti saciari de micis que cade¬
bant de mensa. uictũ sibi funditꝰ de¬
negaret. Magna res: ñ mirũ si longũ
habet inicñ. Nouũ itaq testam̃tũ saltĩ
q̃ntũ ad hanc ꝑtinet humanitatẽ. iã¬
erat ceptũ: & si nondũ undiq e̾ẽt ad ꝑ¬
fectionẽ usq ꝑductũ. Ergo dat᷑ intelli¬
gi qͥa diues iste tẽpore iohis fuit: sedeiꝰ
mandatis obtẽꝑare contẽpsit. De quo
uidelicet tẽpore. saluator ait. A tẽpo¬
re ioħis baptiste regnũ celoꝵ uim
patit᷑: & molenti diripiũt illud. Ex
quo gͦ temꝑe regnũ celoꝵ iim dicit᷑
pati. ꝑspicuũ ẽ quia iã & legi succedit

Expanded text:
sunt peccata divitis. Iste siquidem dicit: sunt peccata divitis. Iste siquidem dicit: Qui habet duas tunicas, det non habenti; ille induebatur purpura et bysso. Qui habet escas similiter faciat; ille epulabatur quotidie splendide, sed in utroque durus et inhumanus convincitur, dum et nudum Lazarum canes lingerent, nec vestiret et cupienti satiari de micis, quae cadebant de mensa, victum sibi funditus denegaret. Magna res, non mirum, si longum habet initium. Novum itaque Testamentum, saltem quantum ad hanc pertinet humanitatesi nondum undique esset ad perfectionem usque perductum. Ergo datur intelligi, quia dives iste tempore Joannis fuit, sed ejus mandatis obtemperare contempsit. De quo videlicet tempore Salvator ait: « A tempore Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud . » Ex quo igitur tempore regnum coelorum vim dicitur pati, perspicuum est, quia jam et legi succedit
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ũbis. doctor insignis hoc dũtoxat
appbare nitit᷑ qͥa si diues ille in uet̾i
testam̃to firisset inuentꝰ. tartareis pe.¬
nis nullatenꝰ e̾tͥt addictus. Iuxta ergo
hãc assertionẽ iccirco periit: qͥa sub noba
gr̃a ꝯstitut᷑. euangłm seruare ꝯtẽpsit.
S eddiu̾so tu moueris ⁊ dicis. Quomͦ
iã tuo nouũ testam̃tũ illuxisse dicatur.
cũ xp̃c nec dũ in cruce sufpensꝰ. nec.
aũ ꝑresurrectiõs ⁊ ascensior̃s głam
fuerat sublimatus: Immo ipsũ euan¬
geliũ qd̾ seruari precipit᷑: necdũ erat
in orbem terrarũ ꝑ apłoꝵ ora diffusum.
Postremo nec sp̃s sc̃s hominũ corda reple¬
uerat: qui ad mandata seruanda uires
tus: qͥa iħc necdũ erat clarificatꝰ. Huic
questioni salua doctoꝵ reu̾entia: qd̾ nc̃
occurrit breuit̾ respondemꝰ. Dicit in
Iohes antẽ p̃cipit. qui habet duas tuni¬
cas. aet ñ habenti: & qui habet escas. si¬
milit̾ faciat. Sicut autẽ duo sub hac
sententia mandata iohannis: ita sunt

Expanded text:
ignis hoc duntaxat approbare nititur quia, si dives ille in Veteri Testamento fuisset inventus, tartareis 223 poenis nullatenus esset addictus. Juxta ergo hanc assertionem idcirco periit, quia sub nova gratia constitutus Evangelium servare contempsit. Sed e diverso, tu moveris, et dicis, quomodo jam tunc Novum Testamentum illuxisse dicatur, cum Christus necdum in cruce suspensus, necdum per resurrectionis et ascensionis gloriam fuerat sublimatus? Imo ipsum Evangelium, quod servari praecipitur, necdum erat in orbem terrarum per apostolorum ora diffusum. Postremo nec Spiritus sanctus hominum corda repleverat, qui ad mandata servanda vires tus, quia Jesus necdum erat clarificatus . » Huic quaestioni, salva doctorum reverentia, quod nunc occurrit, breviter respondemus: Dicit in es autem praecipit: « Qui habet duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat . » Sicut autem duo sub hac sententia sunt mandata Joannis: ita duo
Abbreviated transcription (Latin):
purificat: in conspectu dei multip¬
cata sordescat: Nã si diurnũ ieiur¬
umbonũ ẽ: biduanũ uł triduanus
meliꝰ est. Sic uigilare. sic psallere. si
laborare. sic obedire: sic meditatiõ
scͥpturarũ uigilant̾ insist̾e. Unꝰqͥsq
pius labor. quo ꝓaxior est: eo ꝓpen¬
sioris mercedis gła dignꝰ est. Solũ ai
hoc pietatis genꝰ quo magis auget᷑. e
deteriꝰ iudicabit᷑: Hicis. ut qͥd ꝑcut
scopo: qui ine deliqͥsse ꝑ carnẽ ⁊ spm̃
recognosco. Istũ correptiõe cogitatio¬
nũ. illã cũ cet̾is afflictiõib etiã ꝑcu¬
sione uͥgarũ: ut qͥa leta me caro t̃t
ad culpã. afflicta reducat ad ueniã
Lorica est hõ indutꝰ ad carnẽ. ferre
mẽbra diuisa circulis ambit: mit
cũ labore metaneas. allidit in pau
similia. nisi dũ ꝑ hec corpꝰ affligiti

Expanded text:
purificat, in conspectu Dei multiplipurificat, in conspectu Dei multiplicata sordescat. Nam si diurnum jejunium bonum est, biduanum, et triduanum melius est. Sic vigilare, sic psallere, sic laborare, sic obedire, sic meditationibus Scripturarum vigilanter insistere. Unusquisque pius labor quo prolixior est, eo propensioris mercedis gloria dignus est; solum autem hoc pietatis genus quo magis augetur, eo deterius judicabitur? Dicis, ut quid percutior scopo, qui me deliquisse per carnem et spiritum recognosco: Istum correptionum, illam cum caeteris afflictionibus etiam percussione virgarum, ut quia laeta me caro traxit ad culpam, afflicta reducat ad veniam. Lorica est homo indutus ad carnem, ferreis membra diversa circulis ambit, mittit eum labore metanoeas, allidit in pavic, et his similia, nisi ut, dum per haec corpus affligit
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ.S dic obsecro fr̃. ut cũ pace
tua loquar᷑: detestaris illas que ex
more fuit in capło disciplinas :
Dãpnas fortassis & hoc qͦd sepe fri.
de leui qualibet offensione confesso:
uicenas fortasse. uł ut multũ qͥna¬
genas u̾berũ plagas subire p̾cipiorꝰ
S qͥa discipline iste ad tolerandũ
leues sũt & exigue. atq int̾ fr̃s re¬
gularit̾ assuete: ꝑspicuũ ẽ. qͥa ñ de¬
rogas. ñ rep̃hendis: neꝯtͣ cõmunẽ
sci ordinis ꝯsuetudinẽ. uenire ui¬
dearis. Age gͥ. si qͥnqͣgenas ut dic¬
tũ ẽ licet impon̾e. cur ñ etiã sexa¬
genas. uł etiã si p̾sumimꝰ dic̾e usq
centenas: Qd̾ si centenariũ ĩ hoc
pie deuotionis sacͥficio numerũ li¬
Satis eiũ absurdũ est. ut cuuiᷤᷤ rei
pars minima grate suscipit᷑: ma¬
xima reꝓbet᷑. Et nimis ineptũ ẽ
credi. ut bonũ quid debeat incipi.
si ñ ꝑmittat᷑ augeri. Quomͦ enim
potest fieri. ut si parua disciplina

Expanded text:
terium. Sed dic, obsecro, frater, ut cum pace terium. Sed dic, obsecro, frater, ut cum pace tua loquar, detestaris illas, quae ex more fiunt in capitulo disciplinas? damnas fortassis et hoc quod saepe fratri de levi qualibet offensione confesso, vicenas fortasse, vel, ut multum, quinquagenas verberum plagas subire praecipimus? Sed quia disciplinae istae ad tolerandum leves sunt et exiguae, atque inter fratres regulariter assuetae, perspicuum est quia non derogas, non reprehendis, ne contra communem sancti ordinis consuetudinem venire videaris. Age igitur, si quinquagenas, ut dictum est, licet imponere, cur non etiam sexagenas, vel etiam, si praesumimus dicere, usque centenas? Quod si centenarium in hoc piae devotionis sacrificio numerum lisatis enim absurdum est, ut cujus rei pars minima grate suscipitur, maxima reprobetur et nimis ineptum est credi, ut bonum quid debeat incipi, sed non permittatur augeri. Quomodo enim potest fieri, ut si parva disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
filio ñ peꝑcit: s ꝓ nob̾ om̃ib tradidit
illũ. De filio autẽ alibi. Qui dilexit
examinatiõis auctor existor qͥ me ad
examinandũ ultroneus offero. Pre.¬
terea qͥa tympanũ ẽ pellis arida ille
iuxta ꝓpħam in tympano dm̃ ue
racit̾ laudat: qͥ confectũ ieiumo coꝵ¬
pus ꝑ disciplinã u̾berat. Plane ⁊ sacͥ
canones ñ nullos qui delinquunt.
uapulare p̾cipiunt. Unde sc̃i pleriq
pontifices. quosdã ad penitentiã ue¬
nientes priꝰ in ocłis suis u̾berari p̾¬
cipiunt: sicq deinceps penitentie
iudiciũ ponũt. Nã & ante nos. õib
fere scĩs monasteriis. hec discipline
regła neqͥꝙͣ fuit in cognita: & si ñ
adeo frequentata. Unde ⁊ singłos an¬
nos penitentie:. millenis st opis re¬
dim̾̃e ꝯsueuerãt. Tu qͦ ñ discipli¬
ne regłam. s longioris discipline
detestaris insaniã: nec ꝓhibes cũ
disciplina dici psalmũ: s ꝑhorres¬
cis ut ꝯtinuet᷑ cũ disciplina psal¬

Expanded text:
Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum ; » de Filio autem alibi: « Qui dilexit,examinationis auctor existo, qui me ad examinandum ultroneus offero. Praeterea, quia tympanum est pellis arida, ille, juxta Prophetam, in tympano Dominum veraciter laudat , qui confectum jejunio corpus per disciplinam verberat. Plane et sacri canones nonnullos, qui delinquunt, vapulare praecipiunt; unde sancti plurimi pontifices quosdam ad poenitentiam venientes, prius in oculis suis verberari praecipiunt, sicque deinceps poenitentiae judicium imponunt. Nam et ante nos, omnibus fere sanctis monasteriis haec disciplinae regula nequaquam fuit incognita etsi non adeo frequentata; unde et singulos annos poenitentiae millenis scopis redimere consueverunt. Tu quoque non disciplinae regulam, sed longioris disciplinae detestaris insaniam, nec improbas cum disciplina dici psalmum, sed perhorrescis, ut continuetur cum disciplina Psal
Abbreviated transcription (Latin):
nsepulchro mortuus iacuit. ita nichi¬
umiinꝰ pt̃ resurrectionẽ suã. dieb to¬
adecũ discipłis fuit: quatinꝰ nos sua
uebra piꝰ magister edoceat. uit ꝑ capi
ns ur̃i uestigia gradientes. & mortur
undo .& uelit ꝑegͥni hospidemͣ in
uilo. Mystice qͦq peccator inlege dĩ
apulare p̃cipitur. excedi qͣdragenariꝰ
uligarũ nuinierꝰ ꝓhibet᷑: qͥa qͥsqͥs in hac
puta ꝑfectã eg̾it penitentiã: nullã pt᷑

Expanded text:
sepulcro mortuus jacuit, ita nihilominus post resurrectionem suam diebus totidem cum discipulis fuit, quatenus nos sua membra pius Magister edoceat, ut per capitis nostri vestigia gradientes et mortui mundo et velut peregrini hospitemur in saeculo. Mystice 157 quoque peccator in lege dum vapulare praecipitur, excedi quadragenarius plagarum numerus prohibetur, quia quisquis in hac vita perfectam egerit poenitentiam, nullam p
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ. qͥd ineptũ. si nc̃ sc̃a eccłia in paciͦ
ocio utit᷑. quo dudũ utebat᷑ in bello:
Nã & apłs iterũ dicit. Castigo corpus
meĩ. & in seruitutẽ redigo. Et alibi.
Sci ludibria & u̾bera exꝑti. Porrodũ
manꝰ carnificis nc̃ ab infligendo u̾be
uotio ipsa sibimet unde sc̃ĩs mr̃ib
particeps fieri mereat᷑ exhibeat a
Nã cũ sponte me ꝓpriis manibꝰante
ꝯspectũ dñi u̾bero: deuotiõis inge¬
nue desideriũ si cariufex accurreret.
promptꝰ ostendo. Quia si ꝓ amore xp̃i
tã dulcis mͥ est pena cũ deest: qͦ susci¬
ꝑet᷑ animo si ꝑsecutor offerret: Gellẽ
ꝑ rp̃o subire martyriũ.: ñ habeo cessan¬
te studio facultatẽ: ipse me u̾berib
atterens. ostendo saltini feruentis ani¬
mi uoluntatẽ. Enimuͦ si me ꝑsecutor
allideret. ipse me u̾berarẽ: quia u̾be¬
randũ me. ultroneus exhiberẽ. Nã
si sollerter script᷑a discutit᷑. ipse rex

Expanded text:
d ineptum, si nunc sancta Ecclesia in pacis otio utitur quo dudum utebatur in bello? Nam et Apostolus iterum dicit: « Castigo corpus meum, et in servitutem redigo . » Et alibi: « Sancti ludibria et verbera experti . » Porro dum manus carnificis nunc ab infligendo martyta devotio ipsa sibimet, unde sanctis martyribus particeps fieri mereatur, exhibeat? Nam cum sponte me propriis manibus ante conspectum Dei verbero, devotionis ingenuae desiderium, si carnifex occurreret, promptus ostendo. Quia si pro amore Christi tam dulcis est mihi poena, cum deest; quo susciperetur animo, si persecutor offerret? Vellem pro Christo subire martyrium, non habeo, cessante studio, facultatem; ipse me verberibus atterens, ostendo saltem ferventis animi voluntatem. Enimvero si me persecutor allideret, ipse me verberarem, quia verberandum me ultroneus exhiberem. Nam si solerter Scriptura discutitur, ipse rex
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: qͥa suꝑ eũ diuina retributio ui¬
qilauit. Nã dũ equũ suũ male custo¬
diens obdormiret: subito fur habe¬
nã quã ille suis in nexuerat manib
astute subduxit: equũq cũ frenos¬
mul & sella transposuit. Euigila
itaq subtili se sensit multatũ eẽ i¬
dicio: qͥa ex eadẽ manu qua portu
rapuerat. aucto fenore caballũ sib
subreptũ ẽẽ cognouit. S quãuis u
hoc hoie e uestigio sit ultio secuta pͥ
culpã: non mirũ qd̾ aqͥbdã reꝑb
aliqͣndo pena differt᷑. siusq scelerib

Expanded text:
dicit quia super eum divina retributio vidicit quia super eum divina retributio vigilavit. Nam dum equum suum male custodiens obdormiret, subito fur habenam, quam ille suis innexuerat manibus, astute subduxit, equumque cum freno sumit, et sellam transposuit. Evigilans itaque subtili se sensit multatum judicio, quia ex eadem manu qua porcum rapuerat, aucto fenore caballum sibi subreptum esse cognovit. Sed quamvis in hoc homine e vestigio sit ultio secuta post culpam, non mirum quod a quibusdam reprobis aliquando poena differtur, suisque scelerib
Abbreviated transcription (Latin):
pigeat minimũ quid audire qd̾
loquor. In hoc enĩ copiosior gr̃apu¬
re ac ñ suspecte caritatis ostendit᷑.
si qͥcqͥd uenit in m̃tẽ ñ tã urbane
qͣ sim plicit᷑ ꝓferatur. Certerur¬
quidã pamibo noĩe clarũs quidem
gen̾e. s tenuis facultate. rome ꝯ¬
stitutus in uno inecũ u̾sabat᷑ hos¬
picio: cũ henricꝰ pie memorie rex.
coronã suscepit imꝑii. In ipsis aũ
uigiliis dñice natiuitatis. ꝓpique
iam noctis imminentib tenebtis. nõ
paruus porcoꝵ grex ꝑ longã nundi¬
narũ porticũ ducebatur. Tunc p̃fatꝰ
pambo int̾ opaca uenaliũ unũ e
porcis irruens arpaxauit. fauceᷤ ne
grunniret obstruixit: sicq gratu¬
labundꝰ ad socios ut incrastinũ pa¬
raret᷑ aduexit. Illucescenteitaq sad¬
sca sollẽpnitate suo fruit᷑ scelere. & sa¬
ciatꝰ ex ultat de sui cͥminis ĩꝑiuntade.
Pictabat enĩ fortasse. qd̾ hoc ñ aitende.¬
rec đs. S subseqͣnte ꝓxima nocte di¬

Expanded text:
pigeat minimum quid audire quod pigeat minimum quid audire quod loquor. In hoc enim copiosior gratia purae ac non suspectae charitatis ostenditur, si quidquid venit in mentem, non tam urbane quam simplicitquidam, nomine Pambo, clarus quidem genere, sed tenuis facultate, Romae constitutus, in uno mecum versabatur hospitio, cum Heinricus piae memoriae rex, coronam suscepit imperii. In ipsis autem vigiliis Dominicae Nativitatis, propinquae jam nocti imminentibus tenebris, non parvus porcorum grex per longam nundinarum porticum ducebatur. Tunc praefatus Pambo inter opaca venalium unum e porcis irruens arpaxavit, fauces ne grunniret obstrinxit; sicque gratulabundus ad socios, ut in crastinum pararetur, abduxit. Illucescente itaque sacrosancta solemnitate, suo fruitur scelere, et satiatus exsultat de sui criminis impunitate. Putabat enim fortasse, quod hoc non attenderet Deus; sed subsequente proxima nocte, di
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt alienũ suem furtine surripuit:
& cauee clandestinꝰ inclusit. Uir tam̃
ille pieratis oꝑib intentꝰ ꝯsueuerat
ẽẽ: & p̃cipue humanitatẽ ꝑegrinis
⁊hospitib sedulus exhibebat. Int̾ea
ad est diues iħc in effigie pauꝑis: & tã
tomoris. Ile ꝓtinꝰ reu̾ent̾ assurgens.
int̃ cet̾a officiose humanitatis ĩpen¬
dia cepit illũ forpicib atcondere. S
dũ tornat ac satagit: etce repperit
auos in occipicio sub crinib ocdos lati¬
tantes. Ex pauit hõ. stupensq cõtre¬
muit: & qͥd uellet ẽẽ qd cerñ epaui¬
dus inqͥsiuit. Cui mox ille. Ego in¬
qͥt iħc uocor: qui undiq cuncta
contẽplor. Et isti sunt oculi. quibꝰ
etiã suem uicti: quẽ nuꝑ incauea cõ¬
clusisti. Mexq disparuit. Iile ꝓti¬
nus ad corrediens. & diuinã circa
se clem̃tiã recognouit: & qd̾ iiq
p̃sũpserat. satisfactiõe purgauit.
S qui tͥ tã unanimi frat̾negr̃e fa¬
miliaritate ꝯiungor: obsecroñte

Expanded text:
e subripuit, et caveae clandestinus inclusit. Vir tamen ille pietatis operibus intentus consueverat esse, et praecipue humanitatem peregrinis et hospitibus sedulus exhibebat. 698 Interea adest dives Jesus in effigie pauperis, et ttonsoris. Ille protinus reverenter assurgens, inter caetera officiosae humanitatis impendia coepit illum forcipibus attondere; sed dum tornat ac satagit, ecce reperit duos in occipitio sub crinibus oculos latitantes. Expavit homo, stupensque contremuit, et quid vellet esse quod cerneret pavidus inquisivit; cui mox ille: Ego, inquit, Jesus vocor, qui undique cuncta contemplor; et isti sunt oculi, quibus etiam suem vidi, quem nuper in cavea conclusisti; moxque disparuit. Ille protinus ad cor rediens, et divinam circa se clementiam recognovit, et quod inique praesumpserat satisfactione purgavit. Sed qui tibi tam unanimi fraternae gratiae familiaritate conjungor, obsecro, non te
Abbreviated transcription (Latin):
ar cora se facient uerberari. Ubi et ins
pditui: Pro mensura peccati erit et
iutarũ modꝰ. ita ut quadragenariũ
nuinerũ dũtaxat ñ excedant: ne fede
uerat᷑ ante ocłos tuos obeat frat̾ tuuᷤ.
ASundelicet illi popło legale p̃ceptõ
nobest allegorie mysteriũ Quadrage¬
niꝰ siqͥdẽ numerus: huniane uite

Expanded text:
 coram se facient verberari; » ubi et mox additur: « Pro mensura peccati erit et plagarum modus, ita ut quadragenarium numerum duntaxat non excedant, ne foede laceratus ante oculos tuos obeat frater tuus . » Quod videlicet illi populo legale praeceptum nobis est allegoriae mysterium. Quadragenarius siquidem numerus humanae vitae