comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ndebã & rursus illa quasi diceret obsur desce aduersus in munda illa menbratua suꝑ¬
rã ut mostificentur. narrant tibi delectationes sed nonsicut lex dñitui ista contro¬
rsia incordemeo non nisi demeipso aduersũ meipsũ & alipius affixus laterimeo inusita
motus mei exitũ tacitus operiebatur ubiuero a fundo arcano alta consideratio traxit.
congessit totã miseriã meã in conspectu cordis mei. obosta est procella ingens. ferens in¬
ntẽ imbrem lacrimarũ & ut totũ effunderẽ cũ uocib:suis. surrexi ab alrpio solitu
mihi ad negotiũ flendi aptior suggerebatur. & secessi remotius quã ut pos set mihi
nerosaesse etiam eius praesentia sic tunc erã & ille sensit nescio quid enĩ puto dixerã in
io apparebat sonus uocis meae iã fletu grauidus & sic surrexerã mansit ergo ille ubi sede¬

Expanded text:
pendebam. et rursus illa, quasi diceret: "obsurdesce aduersus inmunda illa membra tupendebam. et rursus illa, quasi diceret: "obsurdesce aduersus inmunda illa membra tua, ut mortificentur. narrant tibi delectationes, sed non sicut lex domini dei tui." ista controuersia in corde meo non nisi de me ipso aduersus me ipsum. at Alypius affixus lateri meo inusitati motus mei exitum tacitus opperiebatur. Vbi uero a fundo arcano alta consideratio traxit et congessit totam miseriam meam in conspectu cordis mei, oborta est procella ingens ferens ingentem imbrem lacrimarum. et ut totum effunderem cum uocibus suis, surrexi ab Alypio — solitudo mihi ad negotium flendi aptior suggerebatur — et secessi remotius, quam ut posset mihi onerosa esse etiam eius praesentia. sic tunc eram, et ille sensit: nescio quid enim, puto, dixeram, in quo apparebat sonus uocis meae iam fletu grauidus, et sic surrexeram. mansit ergo ille ubi sedeba
Abbreviated transcription (Latin):
lenta putas nesine istis poteris sediam tepidissime hoc dicebat aperiebatur enĩ ab ea pasti
qua intenderẽ faciem & quo transire trepidabã casta dignitas continentiae serena & ñ
dis solute hilaris honeste blandiens ut uenirẽ neq dubitarẽ. & extendens ad me suscipiei¬
dũ & amplectendũ pias manus plenas gregib: bonorũ exemplorũ ibi tot pueri & puella
ibi iuuentus multa & om̃is aetas & graues uiduae . & uirgine sanis & inomnibus ipsa con¬
tinentia nequa quã sterilis sed fecunda mater filiorũ gaudiorũ demarito tednẽ &ir
debatme iñ risione hortatoria quasi diceret tu non poteris qđisti qđ istac: anuero isti &
te incũ noli metuere non se subtrabat ut cadas proice tesecurus excipiet & sanabit ie¬
erubes cebamnimis . qui a illarũ nugarũ murmura adhuc audiebam . & cunc tabundus

Expanded text:
lenta: "putas sine istis poteris?" Sed iam tepidissime hoc dicebat. aperiebatur enim ab ea parte, lenta: "putas sine istis poteris?" Sed iam tepidissime hoc dicebat. aperiebatur enim ab ea parte, qua intenderam faciem et quo transire trepidabam, casta dignitas continentiae, serena et non dissolute hilaris, honeste blandiens, ut uenirem neque dubitarem, et extendens ad me suscipiendum et amplectendum pias manus plenas gregibus bonorum exemplorum. ibi tot pueri et puellae, ibi iuuentus multa et omnis aetas et graues uiduae et uirgines anus, et in omnibus ipsa continentia nequaquam sterilis, sed fecunda mater filiorum, gaudiorum de marito te, domine. et inridebat me inrisione hortatoria, quasi diceret: "tu non poteris quod isti, quod istae? an uero isti et stas? proice te in eum, noli metuere; non se subtrahet, ut cadas: proice te securus, excipiet et sanabit teerubescebam nimis, quia illarum nugarum murmura adhuc audiebam, et cunctabundus
Abbreviated transcription (Latin):
de terius inolitũ quã melius in solitũ punctũq ipsũ tẽporis quo alius futurus erã quanto ꝓ¬
prius ammouebatur. tanto ampliorẽ incutiebat sretronec auertebat. sed sus pendebat re¬
tinebant nugae nugarũ. & uanitates uanitatiũ antiquae amicae meae. & suc cutiebant ueste
meã carneã & submurmurabant dimittis nenos & amomento isto nonerimus tecũ ultra
in aeternũ & amomento isto non tibi licebit hoc & illud ultra in aeternũ : & quae suggere¬
bant in eo qđ dixihoc &illudquae suggerebant dĩm̃s auertat ab anima seruitui misericor¬
diatua quas sor des sug gerebant quae dedecora: & audiebã eas iam longe minus quã di¬
midius non tam quã libere contradicentes eunde in obuiã. seduelut ador somusitantes o
discen dentẽ quasi furtim bellicantes ut respicerem retardabant tamen cunc tantem
me arripere atq ex cutere ab eis & transilire quo uocabar. cũ diceret mihi consuetudo ui¬

Expanded text:
t inolitum, quam melius insolitum, punctumque ipsum temporis, quo aliud futurus eram, quanta propius admouebatur, tanto ampliorem incutiebat horrorem; sed non recutiebat retro nec auertebat, sed suspendebat. Retinebant nugae nugarum et uanitates uanitantium, antiquae amicae meae, et succutiebant uestem meam carneam et submurmurabant: "dimittisne nos?" et "a momento isto non erimus tecum ultra in aeternum" et "a momento isto non tibi licebit hoc et illud ultra in aeternum". et quae suggerebant in eo, quod dixi "hoc et illud," quae suggerebant, deus meus? auertat ab anima serui tui misericordia tua! quas sordes suggerebant, quae dedecora! et audiebam eas iam longe minus quam dimidius, non tamquam libere contradicentes eundo in obuiam, sed uelut a dorso mussitantes et discedentem quasi furtim uellicantes, ut respicerem. retardabant tamen cunctantem me abripere atque excutere ab eis et transilire quo uocabar, cum diceret mihi consuetudo uio
Abbreviated transcription (Latin):
uideri & quo mihi erat istud ut puta retur & disputaretur de animomeo & blasphe¬
maretur bonũ nr̃i: quin etiam quo dipsa aetate lit terrario laborinimio pulmom̃s
cedere coeperat. & difficulter trahere suspiria. doloribus que pectoris testari se
saucium uocem que clariorẽ productiorẽ uerecusare primoperturbauerat me.¬

Expanded text:
uideri. et quo mihi erat istuc, ut putaretur et disputaretur de animo meo et blaspheuideri. et quo mihi erat istuc, ut putaretur et disputaretur de animo meo et blasphemaretur bonum nostrum? Quin etiam quod ipsa aestate litterario labori nimio pulmo meus cedere coeperat et difficulter trahere suspiria doloribusque pectoris testari se saucium uocemque clariorem productioremue recusare, primo perturbauerat me
Abbreviated transcription (Latin):
dicentem & sicut cibũ as solet amando consumentẽ sagit taueras tucor nr̃m caritate
tua & gestabamus uerbatua trans fixa uisceribus : & exempla seruorũ tuorũ quos¬
denigris lucidos & demortui sui uos feceras congesta insinũ cogitationis nrae. urebant
& absumebant grauemtorporẽ neinimauergeremus. & accendebant nos ualide ut om¬
nis ex lingua subdola contradictionis flatus inflammare nos acrius posset non extin¬
guere uerũ tamen quia propter nomentuũ quõ scĩ ficasti perterras etiam laudatores¬
utique haberet uotũ & propositũ nr̃m iac tantiae simile uidebatur. non opperiri¬
tam proximũ feriarũ tempus. sed depublica professione atq: ante oculos omniũ sita¬
ante discedere. ut conuersa in factũ meũ ora ora cunctorũ intuentiũ. quã uicinũ uin¬
demialiũ diem praeuenire uoluerim multa dicerent. quod quasi appetissem magn

Expanded text:
dicentem et, sicut cibum assolet, amando consumentem. Sagittaueras tu cor nostrum caritate dicentem et, sicut cibum assolet, amando consumentem. Sagittaueras tu cor nostrum caritate tua, et gestabamus uerba tua transfixa uisceribus et exempla seruorum tuorum, quode nigris lucidos et de mortuis uiuos feceras, congesta in sinum cogitationis nostrae urebant t absumebant grauem torporem, ne in ima uergeremus, et accendebant nos ualide, ut omnis ex lingua subdola contradictionis flatus inflammare nos acrius posset, non extiguere. uerum tamen quia propter nomen tuum, quod sanctificasti per terras, etiam laudatoutique haberet uotum et propositum nostrum, iactantiae simile uidebatur non opperitam proximum feriarum tempus, sed de publica professione atque ante oculos omnium sitaante discedere, ut conuersa in factum meum ora cunctorum intuentium, quam uicinum uindemialium diem praeuenire noluerim, multa dicerent, quod quasi appetissem magnus
Abbreviated transcription (Latin):
que scalpendi scabiem libidinũ & garriebam tibi claritati meae & diuitiis meis & salu¬
timeae dño dõ meo & placuit mihi inconspectutuo nontu multuose abripere. sedle¬
niter subtraheremꝰ ministeriũ linguae meae ndndinis loquacitatis. neulterius pueri
meditantes nonle gemituã nonpacemtuã sed insanas metatraas iasia forensatner
meditantes nonlegemituã non pacemtuã sed insanias mendaces & bella forensia mer¬
cafentur exoremeo & arma furori suo &opostune iam paucissimi dies superꝗ rent
aduindemiales ferias & statui tolerare illos ut sollemniter abscederem & redẽ¬
ptus ate iam non redirem uenalis consiliumergo nrm erat corãte. corã hominib autem nisi
nr̃is nonerat : & conuenerat internos nepassim cuiquã effunderetur. quam quã tunobis
a conualle plorationis ascendentibus & cantantibus canticũ graduum dederas sagitta
acutas & carbones uastatores aduersus linguam subdolam uelut consulendo contra¬

Expanded text:
que scalpendi scabiem libidinum, et garriebam tibi, claritati meae et diuitiis et saluti meae, domino deo meo. Et placuit mihi in conspectu tuo non tumultuose abripere, sed leniter subtrahere ministerium linguae meae nundinis loquacitatis, ne ulterius pueri meditantes non legem tuam, non pacem tuam, sed insanias mendaces et bella forensia mermeditantes non legem tuam, non pacem tuam, sed insanias mendaces et bella forensia mercarentur ex ore meo arma furori suo. et opportune iam paucissimi dies supererant ad uindemiales ferias, et statui tolerare illos, ut sollemniter abscederem et redemtus a te iam non redirem uenalis. consilium ergo nostrum erat coram te, coram hominibus autem nisi nostris non erat. et conuenerat inter uos, ne passim cuiquam effunderetur, quamquam tu nobis in conualle plorationis ascendentibus et cantantibus canticum graduum dederas sagittas acutas et carbones uastatores aduersus linguam subdolam uelut consulendo contra
Abbreviated transcription (Latin):
illo significatur sin u ibi nebridius uiuit dulcis amicusm̃s. tuus autẽ dñe adopti¬
uus. exliberto filius ibi uiuit: nam quis alius tali animae locus ibi uiuit: unde me
multa interro gabat homuncionem in expertũ iam non ponit aurem ados
meũ sed spiritale os ad fontẽ tuũ. & bibit quantũ potest sapientia prosuiditate
sua. sine fine felix nec eum sic arbitror in ebriari exea ut obliuiscatur mei cũ
tudñe quem potat ille nostrisis memor sic ergo eramus uere cundũ consolantes
tristem salua amicitia detali conuersione nostra. & exhortantes ad fidem građ
sui. uitae scilicet coniugalis nebridium autẽ opperientes quando sequeretur. qđ

Expanded text:
illo significatur sinu, ibi Nebridius meus uiuit, dulcis amicus meus, tuus autem adoptiillo significatur sinu, ibi Nebridius meus uiuit, dulcis amicus meus, tuus autem adoptiuus ex liberto filius: ibi uiuit. nam quis alius tali animae locus? ibi uiuit, unde me multa interrogabat homuncionem inexpertum. iam non ponit aurem ad os meum, sed spiritale os ad fontem tuum et bibit, quantum potest, sapientiam pro auiditate sua sine fine felix. nec eum sic arbitror inebriari ex ea, ut obliuiscatur mei, cum tu, domine, quem potat ille, nostri sis memor. sic ergo eramus, Verecundum consolantes tristem salua amicitia de tali conuersione nostra et exhortantes ad fidem gradus sui, uitae scilicet coniugalis, Nebridium autem opperientes, quando sequeretur. q
Abbreviated transcription (Latin):
sor. reddis uerecundo prorure illo cius cassiciaco ubi ab aestus scłi requieuimus
inte amoenitate sempiternae uirentis para drsitui qm̃ dimisisti eipeccata suꝑ trã
inmonte in caseato montetuo monte uberi angebatur ergo tunc ipso nebridius au¬
tem conlaetabatur quamuis enĩ & ipse nondũ xp̃ianus in illã foueã perdititio siss¬
simi erroris inciderat ut ueritatis filiitui carnẽ phantasma crederet . tamen indi
emergens sic sibierat nondũ imbutus ullis ecclesi aetuae sacramentis. sed in quisi ton
ardentissimus ueritatis quem non multo post conuersionẽ m nostrã & regeneratio¬
nem perbaptismũ tuũ ipsum etiã fidelem catholicũ castitate perfecta atq: con¬
tinentia tibi seruientẽ in africa apud suos cũ totadomus eius pere ũ xp̃iana fac¬
ta esset carne soluisti & nunc ille uiuit insinu abraham. quic quid illud est quod

Expanded text:
sor reddis Yerecundo pro rure illo eius Cassiciaco, ubi ab aestu saeculi requieuimus sor reddis Yerecundo pro rure illo eius Cassiciaco, ubi ab aestu saeculi requieuimus in te, amoenitatem sempiternae uirtutis paradisi tui, quoniam dimisisti ei peccata super terram in monte incaseato, monte tuo, monte uberi. Angebatur ergo tunc ipse, Nebridius autem conlaetabatur. quamuis enim et ipse nondum Christianus in illam foueam perniciosissimi erroris inciderat, ut ueritatis filii tui carnem phantasma crederet, tamen inde emergens sic sibi erat, nondum imbutus ullis ecclesiae tuae sacramentis, sed inquisitor ardentissimus ueritatis. quem non multo post conuersionem nostram et regenerationem per baptismum tuum ipsum etiam fidelem catholicum castitate perfecta atque continentia tibi seruientem in Africa apud suos, cum tota domus eius per eum christiana facta esset, carne soluisti. et nunc ille uiuit in sinu Abraham. quidquid illud est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
recundus deistonr̃o bono quod propter uincula sua quibus tenacissime tenebatur
deserise nr̃o consortio uidebat nondũ xp̃ĩanus coniuge fideli ea ipsa tamen artio¬
re prae ceteris compede abitinere quod agressi eramus retar dabatur nec xp̃ia¬
nũ esse alio modo seuelle dicebat. quã illo quo non poterat benigne sane obtulit quã¬
diu ibi essemus in reeius essemus retribues illidñẽ in resur rectione iustorũ quia
iam ipsam sortem retribuisti ei quãuis enĩ absentibus nobis : cũ romae iam essem.
corporali ae gritudine correptus & in eam xp̃ianus &fidelis factus ex hacuita e¬
migrauit : ita misertus es non solũ eius sed etiam nr̃i ne cogitantes egregiam erga
nos amici humanitatẽ nec eũ in gregetuo numerantes . dolore intolerabili cru¬
cia remur gratias tibi ds̃ nr̃ tuisumus indicant hor tationes tuae fidelis promis¬

Expanded text:
recundus de isto nostro bono, quod propter uincula sua, quibus tenacissime tenebatur, recundus de isto nostro bono, quod propter uincula sua, quibus tenacissime tenebatur, deseri se nostro consortio uidebat. nondum Christianus coniuge fideli ea tamen ipsa artiore prae ceteris conpede ab itinere, quod aggressi eramus, retardabatur nec christianum esse alio modo se uelle dicebat quam illo, quo non poterat. benigne tamen obtulit, ut, quamdiu ibi essemus, in re eius essemus. retribues illi, domine, in retributione iustorum, quia iam ipsam sortem retribuisti ei. quamuis enim absentibus nobis, cum Romae iam essemus, corporali aegritudine correptus et in ea Christianus et fidelis factus ex hac uita emigrauit. ita misertus es non solum eius sed etiam nostri, ne cogitantes egregiam erga nos amici humanitatem nec eum in grege tuo numerantes dolore intolerabili cruciaremur. gratias tibi, deus noster, tui sumus. indicant hortationes et consolationes tuae: fidelis promis
Abbreviated transcription (Latin):
quia magis terii illius sarcinã pene iam necesitate deponere cogebat aut sicurar¬
& conualescere potuissem certe in termitterẽ sedubi plena uoluntas sua candi &
quod haec quoque suberat nonmendax excusatio quae offensionẽ hominũ tẽpera¬
ret qui propter liberos suos me liberũ esse nũ quã uolebant plenus igitur tali gau¬
dio tolerabã illud interuallũ tẽporis donec decurreret: nescio utrũ uel uigintidi¬
es erant: sed tamen fostiter tolerabantur quia recesserat cupiditas quae mecũ sole¬
bat ferre graue ne gotiũ. & ego praemendus remanserã nisi patientia succederet
peccas seme in hoc quis quã seruorũ tuorũ fratrũ meorũ dixerit quodiam pleno
corde militiatua passus me fuerim uel una hora sedere in cathedra mendacii. at
ego non contendo sed tudñe misericor dissime nonne & hoc peccatũ cũ ceteris hor¬
rendis & funereis in aqua scã ignouisti & remisistimihi : macerabatur anxitudine ue¬

Expanded text:
quia magisterii illius sarcinam paene iam necessitate ponere cogebat aut, si curart conualescere potuissem, certe intermittere. sed ubi plena uoluntas uacandi et uquod haec quoque suberat non mendax excusatio, quae offensionem hominum temperaret, qui propter liberos suos me liberum esse numquam uolebant. plenus igitur tali gaudio tolerabam illud interuallum temporis, donec decurreret — nescio utrum uel uiginti dies erant — sed tamen fortiter tolerabantur, quia recesserat cupiditas, quae mecum solebat ferre graue negotium, et ego premendus remanseram, nisi patientia succederet. peccasse me in hoc quisquam seruorum tuorum, fratrum meorum, dixerit, quod iam pleno corde militia tua passus me fuerim uel una hora sedere in cathedra mendacii. at ego non contendo. sed tu, domine misericordissime, nonne et hoc peccatum cum ceteris horrendis et funereis in aqua sancta ignouisti et remisisti mihi? Macerabatur anxitudine Ve
Abbreviated transcription (Latin):
tis meis & mole miseriae meae agitauerã corde meditatusq fuerã fugam
in solitudinem sed prohibuistime & confirmastime dicens ideo xp̃spom
mortuus est eccedñe iacto inte curã meã ut uiuã & considerabo mirabi¬
la delegetua tuscis imperitiam meam & in firmita tẽ meã doceme & sa¬
name illetuus unicus in quo sunt om̃s thesauri sapientiae &scientiac
abs conditi redemit me sanguinesuo. noncalumnientur mibi superbi qm̃ cogito prae¬
tium meũ & manduco & bibo &rogo & paupercupio saturari exeo. inter illos qui edũ
& saturantur. M laudant dnm qui requirunt eũ¬

Expanded text:
tis meis et mole miseriae meae agitaueram corde meditatusque fueram fugam tis meis et mole miseriae meae agitaueram corde meditatusque fueram fugam in solituui pro ipsis mortuus est . Ecce, Domine, jacto in te curam meam ut vivam, et considerabo mirabilia de lege tua . Tu scis imperitiam meam et infirmitatem meam: doce me, et sana me. Ille tuus Unicus in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , redemit me sanguine suo. Non calumnientur mihi superbi: quoniam cogito pretium meum, et manduco, et bibo, et erogo, et pauper cupio saturari ex eo inter illos qui edunt et saturantur, et laudant Dominum qui requirunt eu
Abbreviated transcription (Latin):
co non pepercisti sed pronobis impiis tradidistieũ : quomodo nos a masti proqͥ¬
bus ille non rapina arbitratus esse aequalistibi factus est subditus usq ad
mortem crucis unus ille in mortuis liber. potestatẽ habens ponendi animã
suã & potestatẽ habens iterũ sumendieã pronobis tibi uictor &uictima & ideo
uictor quia uictima pronobis tibi sacerdos & sacrificiũ & ideo sacerdos. quia
sacrificiũ faciens tibi nos deseruis filios de tenascendo nobis seruiendo me¬
ri tomihi spesualida in illo est quod sanabis om̃s languores meos ꝑeũ qui se¬
det addex terãtuã & te interpellat pronobis alio qui desperarẽ multienĩ
& magnisunt idem languores mei multi sunt & magni sed amplior est medi¬
cinatua potuimus putare uerbũ tuũ remotũ eẽ a coniunctione hominis
& desperare denobis nisi carofieret & habita ret in nobis conteritus pecca¬

Expanded text:
co non pepercisti, sed pro nobis inpiis tradidisti eum! quomodo nos amasti, pro quco non pepercisti, sed pro nobis inpiis tradidisti eum! quomodo nos amasti, pro quibus ille non rapinam arbitratus esse aequalis tibi factus est subditus usque ad mortem crucis, unus ille in mortuis liber, potestatem habens ponendi animam suam et potestatem habens iterum sumendi eam, pro nobis tibi uictor et uictima, et ideo uictor, quia uictima, pro nobis tibi sacerdos et sacrificium, et ideo sacerdos, quia sacrificium, faciens tibi nos de seruis filios de te nascendo, tibi seruiendo. merito mihi spes ualida in illo est, quod sanabis omnes languores meos per eum, qui sedet ad dexteram tuam et te interpellat pro nobis: alioquin desperarem. multi enim et magni sunt idem languores, multi sunt et magni; sed amplior est medicina tua. potuimus putare uerbum tuum remotum esse a coniunctione hominis et desperare de nobis, nisi caro fieret et habitaret in nobis. Conterritus pecca
Abbreviated transcription (Latin):
superbia meretur inludi. unũ cũ hominib: habet id est peccatũ. aliud uiden
uult habere cũdõ ut quia carnis mostalitate nontegitur. pro immortalise
ostentet sed quia stipendium peccati mors est. hochabet commune homini
bus undesimul damnatur in mortẽ uerax autẽ mediator. quemsecretatu
misericordia de monstrasti humilibus & misistiut eius exemplo etiã ipsan¬
stus cũ dõ ut quoniam stipendiũ iustitiae uitaet pax est. ꝑiustitiã conuins¬
ctam dõ euacuaret mortem iustificatorum impiorũ quã cũ illis uoluit
habere communẽ hinc demonstratus est antiquis scĩs. ut ita ipsi ꝑfidem futurae
passionis eius. sicut nos perfidem prae teritae salui fierent inquantũ enĩ homo in
tantũ mediator inquantũ autem uerbum. non medius quia ae qualis dõ
& ds̃ apud dm̃ & simul unus ds̃ quomodonos a masti paterbone qui filio tuo uni¬

Expanded text:
perbia meretur indui, unum cum hominibus habet, id est peccatum, aliud uideri perbia meretur indui, unum cum hominibus habet, id est peccatum, aliud uideri uult habere cum deo, ut, quia carnis mortalitate non tegitur, pro inmortali se ostentet. sed quia stipendium peccati mors est, hoc habet conmune cum bus, unde simul damnetur in mortem. Verax autem mediator, quem secreta tua misericordia demonstrasti hominibus et misisti, ut eius exemplo etiam ipsastus cum deo, ut, quoniam stipendium iustitiae uita et pax est, per iustitiam coniunctam deo euacuaret mortem iustificatorum inpiorum, quam cum illis uoluit habere conmunem. hic demonstratus est antiquis sanctis, ut ita ipsi per fidem futurae passionis eius, sicut nos per fidem praeteritae, salui fierent. in quantum enim homo, in tantum mediator, in quantum autem uerbum, non medius, quia aequalis deo et deus apud deum et simul unus deus. In quantum nos amasti, pater bone, qui filio tuo uni
Abbreviated transcription (Latin):
doc trinae fastu exerentes potius quam tundentes pectora & adduxerunt sibi ꝑsi
milituddin aodissu consmrantes eamcontataacesielu
militudinem cordis sui conspirantes & socias superbiae suae potestates aeris huius
a quibus perpotentias magicas deciperentur. quaerentes mediatorẽ ꝑquẽ pur¬
garentur & nonerat diabolus enim erat transfiguransse in angelũ lucis & mu
tum ihlexit superbam carnem. quod carneo corpore ipse non est erant enĩ illi¬
mortales &peccatores. tuautẽ dñe cuire conciliari superbe quaerebant im¬
mortalis & sine peccato mediator autẽ inter dm̃ & homines opor tebat ut
haberet aliquid similedõ aliquid simile hominibus. ne in utroque hominibus
similis longe esset adõ aut inutroque dõ similis longe esset abhominib: atq:
ita mediator non esset fallax itaque ille mediator. quo ꝑsecreta uidiciatua¬

Expanded text:
doctrinae fastu exserentes potius quam tundentes pectora et adduxerunt sibi per doctrinae fastu exserentes potius quam tundentes pectora et adduxerunt sibi per similitudinem cordis sui conspirantes et socias sumilitudinem cordis sui conspirantes et socias superbiae suae potestates aeris hujus , a quibus per potentias magicas deciperentur, quaerentes mediatorem per quem purgarentur, et non erat. Diabolus enim erat transfigurans se in Angelum lucis . Et tum illexit superbam carnem, quod carneo corpore ipse non esset. Erant enim illimortales et peccatores; tu autem, Domine, cui reconciliari superbe quaerebant, immortalis et sine peccato. Mediator autem inter Deum et homines oportebat ut haberet aliquid simile deo, aliquid simile hominibus, ne in utroque hominibus similis longe esseta deo aut in utroque deo similis longe esset ab hominibus atque ita mediator non esset. fallax itaque ille mediator, quo per secreta iudicia t
Abbreviated transcription (Latin):
ceneor tantũ consuetudinis sarcina digna est hic esse ualeo nec uolo. illic uolo
nec ualeo miser ut rubique ideoq: consideraui languores peccatorũ meorum
incupiditate triplici & dexterãtuã inuocaui adsalutẽ meã uidienim splendo¬
rem tuum corde saucio & repercussus dixi quis illuc potest : proiectus sum a faci¬
eoculorũ tuorũ tues ueritas suꝑ om̃a praesidens atego perauaritiã meã non¬
amittere te uolui sed uoluitecũ possidere mendacium sicut nemo uultita falsũ
dicere. ut nesciat ipse quiduerũ sit itaq: amisite quia non dignaris commenda¬
cio pos sideri quem inuenirem quime reconciliarettibi : ambiendum mihi fu¬
it ad angelos qua praece quib sa cramentis multiconantes adte redire ne que
per seipsos ualentes. sicut audio temptauerunt haec. & inciderunt in desiderium
curiosarum uisionũ & digni habiti sunt in lusionibus elatienim tequae rebant

Expanded text:
teneor. tantum consuetudinis sarcina digna est! hic esse ualeo nec uolo, illic nolo teneor. tantum consuetudinis sarcina digna est! hic esse ualeo nec uolo, illic nolo nec ualeo, miser utrubique.. Ideoque consideraui languores peccatorum meorum in cupiditate triplici et dexteram tuam inuocaui ad salutem meam. uidi enim splendorem tuum corde saucio et repercussus dixi: quis illuc potest? proiectus sum a facie oculorum tuorum. tu es ueritas super omnia praesidens. at ego per auaritiam meam nonJamittere te uolui, sed uolui tecum possidere mendacium, sicut nemo uult ita falsum dicere, ut nesciat ipse, quid uerum sit. itaque amisi te, quia non dignaris cum mendacio possideri. Quem inuenirem, qui me reconciliaret tibi? ambiendum mihi fuit ad angelos? qua prece? quibus sacramentis? multi conantes ad te redire neque per se ipsos ualentes, sicut audio, temtauerunt haec et inciderunt in desiderium curiosarum uisionum et digni habiti sunt inlusionibus. elati enim te quaerebant
Abbreviated transcription (Latin):
alia eruens nec ego ipsẽ cũ haec agerem id est uis mea quia ida gebã nec ipse eras
tuquia luxes tupermanens quã de omnib: consulebã anessent. quidessent quan¬
ti penden daessent. & audiebam docentẽ aciubentẽ & saepe istud facio. hoc me de¬
lectat & abactionibus necessitatis quantũ relaxari possum adistã uoluntatẽ ue
lectat & ab actionibus necessitatis quantũ relaxari possum adistã uoluptatẽ re¬
fugio neq: in his omnib: quae percurro consulenste inuenio tutũ locũ animae
meae nisi inte quo colligantur sparsa mea nec ate quic quã recedat ex me & ali¬
quando intromittis me in affectum multũ inusitatũ introrsus ad nescio quã dulce¬
dinem quae si perficiatur in menescio quiderit quod uita ista nonerit sed recido
in haec erumnosis ponderib: & resorbeor solitis & teneor & multũ fleo sed multũ

Expanded text:
alia eruens: nec ego ipse, cum haec agerem, id est uis mea, qua id agebam, nec ipsa eras alia eruens: nec ego ipse, cum haec agerem, id est uis mea, qua id agebam, nec ipsa eras tu, quia lux es tu permanens, quam de omnibus consulebam, an essent, quid essent, quanti pendenda essent: et audiebam docentem ac iubentem. et saepe istuc facio; hoc me delectat, et ab actionibus necessitatis quantum relaxari possum, ad istam uoluptatem relectat, et ab actionibus necessitatis quantum relaxari possum, ad istam uoluptatem refugio. neque in his omnibus, quae percurro consulens te, inuenio tutum locum animae meae nisi in te, quo colligantur sparsa mea nec a te quicquam recedat ex me. et aliquando intromittis me in affectum multum inusitatum introrsus ad nescio quam dulcedinem, quae si perficiatur in me, nescio quid erit, quod uita ista non erit. sed reccido in haec aerumnosis ponderibus et resorbeor solitis et teneor et multum fleo, sed multum
Abbreviated transcription (Latin):
suis. aut etiam sicut detuis sed tamquã ex meritis suis aut etiam sicut ex tua gro¬
tia. non tamen socialiter gaudentes sed aliis inuidentes eam in his omnib: atq: in
huius cemodi periculis & laboribus uides tremorem cordis mei sed & uulnera mo
ueritas docens quid caueam & quid appetã cum adte referrem inferiora uisa
mea quae potui teque consulerẽ lus traui mundũ foris sensu quopotui. & aqͥ¬
tendi uitã corporis meideme sensusq ipsos meos inde ingressus sum in recessus
memoriae meae multiplices amplitudines plenas miris modis copiarũ in nu¬
merabiliũ & consideraui & ex paui & nihil eorũ discernere potui sinete. & nihil
eorũ esse te inueni nec ego ipse inuentor qui pera graui om̃a. & distinguere &
ro suis quaeque dignitatibus aestimare conatussum excipiens alia nuntiantibus
ensibus & interrogans. alia mecũ commixta sentiens ipsosq nuntios dinoscens atq:
dinumerans iamque in memoriae laetis opibus alia pertrac tans alia recondens¬

Expanded text:
suis; aut etiam sicut de tuis, sed tanquam ex meritis suis; aut etiam sicut ex tua gratia, non tamen socialiter gaudentes, sed aliis invidentes ea. In his omnibus atque hujusmodi periculis et laboribus vides tremorem cordis mei; et vulnera mea ueritas, docens quid caueam et quid appetam, cum ad te referrem inferiora uisa mea, quae potui, teque consulerem? lustraui mundum foris sensu, quo potui, et adtendi uitam corporis mei de me sensusque ipsos meos. inde ingressus sum in recessus memoriae meae, multiplices amplitudines plenas miris modis copiarum innumerabilium, et consideraui et expaui et nihil eorum discernere potui sine te et nihil eorum te esse inueni. nec ego ipse inuentor, qui peragraui omnia et distinguere et pro suis quaeque dignitatibus aestimare conatus sum, excipiens alia nutantibus sensibus et interrogans, alia mecum conmixta sentiens ipsosque nuntios dinoscens atque dinumerans iamque in memoriae latis opibus alia pertractans, alia recond
Abbreviated transcription (Latin):
uam ille ignorare posset etiam susta perfecte nosset: ista uero qui a
ion nouerat inͣpudentissime audens docere. prorsus illam nosse non
posset: uanitas est enim mundana ista etiam nota profiteri : pietas au¬
em tibi confiteri: undeille deuius adhuc ista multum locutus est. ut
onuictus ab eis qui ista uere didicissent. quis esset eius sensus inceteris
iuae ab ditiora sunt manifeste cognosceretur. nunc enim paruise aesti¬

Expanded text:
quam ille ignorare posset, etiamsi ista perfecte nosset: ista uero quia quam ille ignorare posset, etiamsi ista perfecte nosset: ista uero quia non nouerat, impudentissime audens docere, prorsus illam nosse non posset. uanitas est enim mundana ista etiam nota profiteri, pietas autem tibi confiteri. unde ille deuius ad hoc ista multum locutus est, ut conuictus ab eis, qui ista uere didicissent, quis esset eius sensus in ceteris, quae abditiora sunt, manifeste cognosceretur. non enim parui se aesti
Abbreviated transcription (Latin):
autem nescit : etiam si illa nesciat. qui uero &te &illa nouit non prop¬
ter illa beatior. sed propter te solum beatus est si cognoscens te. sicut
te glorificet & gratias agat. & non euanescat in cogitationibus suis
sicut enimmelior est quinouit possidere arborem & de usu eius
gratias agit tibi quamuis nesciat uel quođ cubitis altasit uel quan
ta altitudine diffusa. quam ille qui eam metitur & om̃s ramos
eius numerat. & neq possidet eam neq creatorem eius nouit auedi¬
ligit. sic fidelis homo cuius totus mundus diuitiarũ est & quasinihil
abens om̃a pos in hȩrendo tibi cui seruiunt pͥm̃a quamuis nec salten sep¬
ionum grros nouerit. dubitarestultum est quin utique meliorsit quã
iensor caeli & numerator siderum. & pensor elementorũ . & ne gle¬
ens tui qui om̃a in mensura &numero & pondere disposuisti: sed tam̃
uis qua crebat manicheum nescio quem etiam ista scribere sine quorũ
eritia pietas dicipoterat: dixistienim homini eccepietas est sapientia.

Expanded text:
te scit, etiamsi illa nesciat. Qui vero et te ut illa novit, non propter illa beatior, sed propter te solum beatus est, si cognoscens te, sicut Deum glorificet, et gratias agat, et non evanescat in cogitationibus suis. Sicut enim melior est qui novit possidere arborem, et de usu ejus tibi gratias agit, quamvis nesciat vel quot cubitis alta sit, vel quanlatitudine diffusa, quam ille, qui eam metitur et omnes ramos eius numerat et neque possidet eam neque creatorem eius nouit aut diligit, sic fidelis homo, cuius totus mundus diuitiarum est et quasi nihil det inhaerendo tibi, cui seruiunt omnia, quamuis nec saltem seprionum gyros nouerit, dubitare stultum est, quin utique melior sit quam mensor caeli et numerator siderum et pensor elementorum et neglegens tui, qui omnia in mensura et numero et pondere disposuisti. Sed tamen quis quaerebat manichaeum nescio quem etiam ista scribere, sine quorum peritia pietas disci poterat? dixisti enim homini: ecce pietas est sapientia.
Abbreviated transcription (Latin):
esset ut a equale tibi esset qđ de tenonesset & aliud praeterte nonerat.
unde faceres eads̃ una trinitas. & trina unitas & ideo denihilo. denihilo
fecisti caelũ & terrã magnũ quiddam & paruum quiddam qm̃omp̃s &
bonus es ad facienda om̃a bona magnũ caelũ & paruam terrã tueras
& aliud nihil unde fecisti caclũ & terrã. duo quaedam unum propete. al¬
terũ propenihil unũ quod superior tuesses alterũ quo inferias nihilesset
sed illũ caelũ caeli tibi dñe. terrã autẽ quã dedisti filiis hominũ cernendã
atq tangendã nonerat alias qualem nunc cernimus & tangimus in uisibilis
nim erat & in composita & abyssuserat super quã non erat lux & tenebrae
erant super abessum id est magisquã in abrsso ista quippe abrssus aquarũ
iam iruisibilium etiam in profundis suis habet speciei suae lucem ut cũq
sensibilem piscibus & repentibus in suo fundo animantibus. illud autẽ totũ

Expanded text:
esset, ut aequale tibi esset, quod de te non essesset, ut aequale tibi esset, quod de te non essunde faceres ea, deus, una trinitas et trina unitas: et ideo de nihilo fecisti caelum et terram, magnum quiddam et paruum quiddam, quoniam omnipotens et bonus es ad facienda omnia bona, magnum caelum et paruam terram. tu eras et aliud nihil, unde fecisti caelum et terram, duo quaedam, unum prope te, alterum prope nihil, unum, quo superior tu esses, alterum, quo inferius nihil esset. Sed illud caelum caeli tibi, domine; terra autem, quam dedisti filiis hominum cernendam atque tangendam, non erat talis, qualem nunc cernimus et tangimus. inuisibilis enim erat et inconposita et abyssus erat, super quam non erat lux, aut tenebrae erant super abyssum, id est magis quam in abysso. ista quippe abyssus aquarum iam uisibilium etiam in profundis suis habet speciei suae lucem utcumque sensibilem piscibus et repentibus in suo fundo animantibus: illud autem totu
Abbreviated transcription (Latin):
dastimihi quis legentiũ capere durabit : nec ideo tamen cessabit cormeũ tibi
dare honorem & canticũ laudis. dehis quae dictare non sufficit mutabilitas¬
enim rerum mutabiliũ ipsa capax E formarũ omniũ inquas mutantur
res mutabiles & haec quid est : Numquid animus Numquid corpus nũquid
species animiud corporis sidiciposset nihil aliquid. & est nonest. hoc eã
dicerem & tamen iam ut cũq erat . ut species caperet istas uisibiles & composi¬
tas & unde ut cũque erat nisi esset abste . a quosunt om̃a in quantũ cumq¬
sunt : sed tanto atelongius quanto dissimilius neque enĩ locis itaque tudnẽ
quinon es alias aliud & alias aliter. sedidipsum &idipsum et idipsum. scs̃ sc̃s
substantiatua fecistialiquid & denihilo fecistienim caelũ & terrã. non de
te nam es set aequale unigenitotuo. ac ꝑhoc & tibi & nullomodo ius tum

Expanded text:
dasti mihi, quis legentium capere durabit? Nec ideo tamen cessabit cor meum tibi dasti mihi, quis legentium capere durabit? Nec ideo tamen cessabit cor meum tibi dare honorem et canticum laudis de hisenim rerum mutabilium ipsa capax est formarum omnium, in quas mutantur res mutabiles. et haec quid est? numquid animus? numquid corpus? numquid species animi uel corporis? si dici posset: nihil aliquid et: est non est, hoc eam dicerem; et tamen iam utcumque erat, ut species caperet istas uisibiles et conpositas. Et unde utcusunt? Sed tanto a te longius, quanto dissimilius; neque enim locis. Itaque tu, Domine, qui non es alias aliud et alias aliter, sed idipsum et idipsum et idipsum, Sanctus, Ssubstantia tua, fecisti aliquid et de nihilo. Fecisti enim coelum et terram; non de te: nam esset aequale Unigenito tuo, ac per hoc et tibi; et nullo modo justum
Abbreviated transcription (Latin):
mae sed comparatione formosiorũ erat informe & sua debat uera rati
mae. sed comparatione for mosiorũ erat informe & suadebat uera ratio
ut omnis formae quales cũq reliquias omnino de traherem siuellem
prorsus in forme cogitare. & non poterã citius enĩ non esse censebã quod
quini forma priuaretim quã cogitabã cuuddam inter form e nbr¬
nec formatũ nihil in forme propenihil. & cessauit mensmea interro
gare hinc spm̃ meũ plenũ imaginib: formatorũ corporũ & eas
pro arbitrio mutantẽ atq: uariantẽ & intendiin ipsa corpora eorũq
mutabilitatẽ altius inspexi. quadesinunt esse qđ fuerant & incipiunt
esse quod nonerant eun demque transitũ deforma in formã ꝑ informe
quid dã fieri suspicatus sum nom peromnino nihil. sed nosse cupiebã non suspi¬
cari & si totũ tibi confiteatur uox &stilusm̃s. quic quid de ista quaestione eno¬

Expanded text:
mae, sed conparatione formosiorum erat informe, et suadebat uera ratimae, sed conparatione formosiorum erat informe, et suadebat uera ratimae, sed conparatione formosiorum erat informe, et suadebat uera ratio, ut omnis formae qualescumque reliquias omnino detraherem, si uellem prorsus informe cogitare et non poteram; citius enim non esse censebam, quod omni forma priuaretur, quam cogitabam quiddam inter formam nec formatum gare hinc spiritum meum plenum imaginibus formatorum corporum et eas pro arbitrio mutantem atque variantem, et intendi in ipsa corpora eorumque mutabilitatem altius inspexi, qua desinunt esse quod fuerant et incipiunt esse quod non erant, eumdemque transitum de forma in formam per informe quiddam fieri suspicatus sum, non per omnino nihil: sed nosse cupiebam, non suspicari. Et si totum tibi confiteatur vox et stilus meus, quidquid de ista quaestione eno
Abbreviated transcription (Latin):
ibilis forma sicut uita sicut iustitia. quia materies est corporũ. neq sensibi¬
is qm̃ quiduideatur & quidsentiat inuisibilis & in composita non est. dũ sibi
aec dicit humana coritatio conctur eã uel nosse ignorando uel ignorare
aec dicit humana cogitatio. conetur eã uel nosse ignorando uel ignorare
oscendo ego uero dñe si totũ confittar tibi oremeo & calamomeo quic¬
quid deista materia docuistime. cuius antea nomen audiens & non intelle¬
ens narrantibus mihi eis qui non intellegerent. eamque cũ speciebus innu¬
neris &uaruis cogitabã: & ideo non eã cogitabã. fedas & horribiles formas
perturbatis ordinibus uoluebat animus sed formas tamen & informe ap¬
pellabam non qđ careret forma sed quod talem haberet ut a ppareret
insolitũ & in congruũ auersa retur sensus m̃s. & conturbaretur infirmi¬
tas hominis ueram autem illud quod cogitabã non priuatione om̃is for¬

Expanded text:
gibilis forma sicut uita, sicut iustitia, quia materies est corporum, neque sensibigibilis forma sicut uita, sicut iustitia, quia materies est corporum, neque sensibilis, quoniam quid uideatur et quid sentiatur in inuisibili et inconposita non est", dum sibi haec dicit humana cogitatio, conetur eam uel nosse ignorando uel ignorareaec dicit humana cogitatio, conetur eam uel nosse ignorando uel ignorare noscendo? Ego uero, domine, si totum confitear tibi ore meo et calamo meo, quidquid de ista materia docuisti me, cuius antea nomen audiens et non intellegens narrantibus mihi eis, qui non intellegerent, eam cum speciebus innumeris et uariis cogitabam et ideo non eam cogitabam; foedas et horribiles formas perturbatis ordinibus uoluebat animus, sed formas tamen, et informe appellabam non quod careret forma, sed quod talem haberet, ut, si appareret, insolitum et incongruum auersaretur sensus meus et conturbaretur infirmitas hominis; uerum autem illud quod cogitabam non priuatione omnis for
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrac quia super lux ab erat sicut sonus ubi non est. silentiũ est & quid ẽ
eẽ ibi silentium nisi sonũ ibi nonesse nonnetud ne docuisti haec animã quae
tibi conficetur nonne tud ñe dociustime quod prius quã istam in formem¬
materiã formares atq: distingueres non erat aliquid noncolor non fi¬
gura non corpus non sps non tamen omnino nihil: erat quaedã in formi¬
cumque insinuaretur. nisi usitato aliquo uocabulo : quid autẽ in omnib:
mundi pastib: reperiri potest propinquus infirmitati omnimodae quã
terra & abrs sõs minus enim speciosa sunt prosuogradu infirmo quã cete¬
ra superiora plucida &lucentia om̃a cur ergo non accipiã informita¬
tem materiae quã sine specie feceras unde speciosum mundũ faceres ita
commode hominib: intimatam ut appellaretur terra in uisibilis & in cõ¬
osita: &cũ in ea quaerit cogitatio quidsensus at tingat. & dicit sibi. non est intelle¬

Expanded text:
tenebrae, quia super lux aberat, sicut sonus ubi non est, silentium est. et quid est esse ibi silentium nisi sonum ibi non esse? nonne tu, domine, docuisti hanc animam, quae tibi conmateriam formares atque distingueres, non erat aliquid; non color, non figura, non corpus, non spiritus? Non tamen omnino nihil: erat quaedam informicumque insinuaretur, nisi usitato aliquo uocabulo? quid autem in omnibus mundi partibus reperiri potest propinquius informitati omnimodae quam terra et abyssus? minus enim speciosa sunt pro suo gradu infimo quam cetera superiora perlucida et luculenta omnia. cur ergo non accipiam informitatem materiae, quam sine specie feceras, unde speciosum mundum faceres, ita conmode hominibus intimatarn, ut appellaretur terra inuisibilis et inconposita, ut, cum in ea quaerit cogitatio, quid sensus attingat, et dicit sibi: "non est intelle
Abbreviated transcription (Latin):
mane illa insaniebat dolore & quae rellis. & gemitu implebat aurestuas
contemnentis ista. cum & mecupiditatibus meis raperes ad finiendas ipsas
cupiditates & illius carnale desiderium iusto dolorum flagello uapula¬
ret amabat enim secum praesentiam monere matrum sed multis mul

Expanded text:
mane illa insaniebat dolore et querellis et gemitu implebat aures tuas mane illa insaniebat dolore et querellis et gemitu implebat aures tuas contemnentis ista, cum et me cupiditatibus raperes ad finiendas ipsas cupiditates et illius carnale desiderium iusto dolorum flagello uapularet. amabat enim secum praesentiam meam more matrum, sed multis mul
Abbreviated transcription (Latin):
ut aut reuocaret aut mecũ pergeret & finxime amicum nolle desere do¬
nec uento facto nauigaret & mentitus sum matri & illimatri. & euasi quia
hoc dimisisti mihi misericorditer seruans me ab aquis maris plenum
execrandis ordinibus usq: ad a quam gratiaetuae quame abluto sic ca¬
rentur flumina maternorũ oculorũ quibus prome cotidie rigabat
terram sub uultusuo: & tamen recusanti sineme redire persua siut in
loco qui proximus nostraẽ nauierat memoria beati cyprini maneret
ea nocte : sed ea nocte. clanculo ego profectus sum illa autẽ non mansit.
orando & flendo: & quid ate petebat dĩm̃s tantis lacrimis. nisi ut nauiga¬
re me nonsineres sed tualte consulens & exaudiens cardinem desiderii. eius
non curasti quod tunc petebat. ut me faceres quod semper petebat : flauit
uentus & impleuit uel anostra. & litus subtraxit aspectibus nr̃is in quo

Expanded text:
ut aut reuocaret aut mecum pergeret, et finxi me amicum nolle deserere, dout aut reuocaret aut mecum pergeret, et finxi me amicum nolle deserere, donec uento facto nauigaret. et mentitus sum matri, et illi matri, et euasi: quia et hoc tu dimisisti mihi misericorditer seruans me ab aquis maris plenum exsecrandis sordibus usque ad aquam gratiae tuae, qua me abluto siccarentur flumina maternorum oculorum, quibus pro me cotidie tibi rigabat terram sub uultu suo. et tamen recusanti sine me redire uix persuasi, ut in loco, qui proximus nostrae naui erat, memoria beati Cypriani, maneret ea nocte. sed ea nocte clanculo ego profectus sum, illa autem non mansit orando et flendo. et quid a te petebat, deus meus, tantis lacrimis, nisi ut nauigare me non sineres? sed alte consulens et exaudiens cardinem desiderii eius non curasti quod tunc petebat, ut me faceres quod semper petebat. flauit uentus et impleuit uela nostra et litus subtraxit aspectibus nostris, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
meos esse nolui. eoscum docerem cogebar perpetialienos. & ideo placebat ire
ubitalia non fieri om̃s quinouerant indicabant uerũ autẽ tuspesmea & por¬
tiomea interrauiuentium. admutandũ terrarũ locum prosalutȩ animae
meae & carthagini stimulos quibus inde abellerer amͦ mouebas. & romae in¬
lecebras quibus adtraherer proponebas mihi perhomines quidiligunt ui¬
tam mortuam. hinc insana facientes indeuana pollicentes & ad corrigen¬
dos gressus meos utebaris occulte & illorum mea peruersitate : nam & qui
perturbabant otium meũ foedarabie caecierant . & qui inuitabant ad a¬
liud terram sapiebant ego autem quidete stabar. hic uerã miseriam
illie falsam felicitatem appetebam : sed quare hinc abirem & illuc irẽ
tu sciebas ds̃. nec indicabas mihi nec matriquȩ me profectum a trociter
planxit &usque ad mare secuta est : sed fefellieam uiolenter me tenentem

Expanded text:
meos esse nolui, eos cum docerem cogebar perpeti alienos, et ideo placebat ire, meos esse nolui, eos cum docerem cogebar perpeti alienos, et ideo placebat ire, ubi talia non fieri omnes qui nouerant indicabant. uerum autem tu, spes mea et portio mea in terra uiuentium, ad mutandum terrarum locum pro salute animae meae et Carthagini stimulos, quibus inde auellerer, admonebas et Romae inlecebras, quibus adtraherer, proponebus mihi per homines, qui diligunt uitam mortuam, hinc insana facientes, inde uana pollicentes, et ad corrigendos gressus meos utebaris occulte et illorum et mea peruersitate. nam et qui perturbabant otium meum, foeda rabie caeci erant, et qui inuitabant ad aliud, terram sapiebant, ego autem, qui detestabar hic ueram miseriam, illic falsam felicitatem appetebam. Sed quare hinc abirem et illuc irem, tu sciebus, deus, nec indicabas mihi nec matri, quae me profectum atrociter planxit et usque ad mare secuta est. sed fefelli eam uiolenter me tenentem,
Abbreviated transcription (Latin):
ab amicis qui hoc suadebant promittebatur quamquam & ista ducebant an¬
mum tunc meum : sed illaerat causa maximat᷑ pene sola quod audiebam
quictius ibi studere adulescentes. & ordinatiore disciplinae cohercitione se¬
dari. ne in eius scholam quo magistro nonutuntur passun & proterue inru¬
ant nec eos admitti omnino nisi ille permiserit: contra apud car thaginẽ
foeda est & in temperans licentia scͥolasti corũ. inͣ rumpunt in pudenter. et
prope furiosa fronte perturbant ordinem quem quis que discipulis ad pro¬
ficiendum inscituerit: multa in iuriosa faciunt mira hebetudine. & punien¬
da legibus nisi consuetudo patrona sit hoc miscriores eos ostendens. quo iam
qua siliceat faciunt quod pertuã aeternã legem numquã licebit. & in pur
se facere arbitrantur cum ipsa faciendi caecitate puniantur. & in compa¬
rabiliter patianter peiora quam faciunt : ergo quosmores cumstuderem

Expanded text:
ab amicis, qui hoc suadebant, promittebatur; quanquam et ista ducebant anab amicis, qui hoc suadebant, promittebatur; quanquam et ista ducebant animum tunc meum: sed illa erat causa maxima et pene sola, quod audiebam quidari, ne in eius scholam, quo magistro non utuntur, passim et proterue inruant, nec eos admitti omnino, nisi ille permiserit. contra apud Carthaginem foeda est et intemperans licentia scholasticorum: inrumpunt inpudenter et prope furiosa fronte perturbant ordinem, quem quisque discipulis ad proficiendum instituerit. multa iniuriosa faciunt mira hebetudine et punienda legibus, nisi consuetudo patrona sit, hoc miseriores eos ostendens, quo iam quasi liceat faciunt, quod per tuam aeternam legem numquam licebit, et inpune se facere arbitrantur, cum ipsa faciendi caecitate puniantur et inconparabiliter patiantur peiora, quam faciunt. ergo quos mores cum studerem