comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
betur: Ionas inculpa dep̃hendit᷑. in pro.¬
fundũ mergit᷑. cȩto sorbente deuorat᷑. atq
illuc gestante belua ꝑuenit. quo ire spõ¬
te contempnit. Ecce fugitiuũ dei tem¬
pestas inuenit. sors ligat. mare suscipit.
belua in cludit. et qͥ auctoris uoci obedire
renititur: ad locũ quo missus fuerat. suo
reus carcere portat᷑. Iubente dño minis¬
trare hõ ꝓpħiam noluit. aspirante dõ.
in usũ suȩ uoluntatis redigit. ꝑ quod sibi
uoluntas humana uiciata nr̃a contͣ.
dicit: Per scrutem᷑ adhuc hebreoꝵ sapi¬
entiã. ut uideamꝰ qͥd ꝓuidendo prohi¬
buit. qͥd ꝓhibendo ꝓuocauit Certe cũ
ad redemptoris nr̃i miracula credenti.¬
um turba conflueret: cũ sacerdotes po¬
puli inuidiȩ facibꝰ accensi. mundũ post
eum ire proclamarent. dicentes. uidetis
quia nichil proficimꝰ. ecce mundus totꝰ
post eum habut. ut abillo uĩ tante con¬
cursionis absciderent. finire eius potẽ¬

Expanded text:
betur. Jonas in culpa deprehenditur, in probetur. Jonas in culpa deprehenditur, in profundum mergitur, ceto sorbente devoratur, atque illuc gestante bellua pervenit, quo ire sponte contemnit. Ecce fugitivum Dei tempestas invenit, sors ligat, mare suscipit, bellua includit, et quia auctori suo obedire renititur, ad locum quo missus fuerat, suo reus carcere portatur. Jubente Deo ministrare homo prophetiam noluit, aspirante Deo bin usum suae voluntatis redigit, per quod sibi voluntas humana contradicit. 32. Perscrutemur adhuc Hebraeorum sapientiam, ut videamus quid providendo prohibuit, quid prohibendo provocavit. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentium turba conflueret, cum sacerdotes populi, invidiae facibus accensi, mundum post eum ire proclamarent dicentes: Videtis quia nihil proficimus, ecce mundus totus post eum abiit ; ut ab illo vim tantae concursionis absciderent, finire ejus poten
Abbreviated transcription (Latin):
imimicis regis: Porro saul cogitabat tradẽ
dauid. in manibus philistinoꝵ. Sed dauid
dispositionis intimȩ fauore roboratus:
centum sedare ꝑhibuit. et ducenta p̃putia¬
reportauit: Cuius nimirũ oꝑis saular¬
gum̃to superatꝰ: suꝑna prouidencia in
sapienciȩ suȩ ẽ consilio conp̃hensus. qͥa
unde succrecentis militis uitã se extin¬
guere credidit: uirtutis eius głam inde
cumulauit: Sed quia nõ num quam
astute aliquid saꝑe etiã electi moliunt᷑.
libet. ad medium aliũ sapientẽ deduc̾e.
et quo sinu int̃ni consili astutia morta.¬
lium conp̃hendit᷑ demonstrare Prudẽ¬
t̃ quippe ionas saꝑe uoluit. cũ ad p̾dicã¬
dã niniuitarũ pęnitenciã missus. quia
electis gentibus iudeã deserrͤtimuit.
p̃dicationis officiũ implere recusauit.:
Hauẽ petuit. fugere tharsis elegit. sed
ꝓtinꝰ tempestas exorit᷑. sors mitit᷑. ut u¬
delicet cognoseat᷑. cuiꝰ mare culpa tur

Expanded text:
inimicis regis . Porro Saul cogitabat inimicis regis . Porro Saul cogitabat David in manibus Philisthinorum . Sed David dispositionis intimae favore roboratus, centum se dare reportavit. Cujus nimirum operis Saul argumento superatus, superna providentia in sapientiae suae est consilio comprehensus; quia unde succrescentis militis vitam se exstinguere credidit, virtutis ejus gloriam inde cumulavit. 31. Sed quia nonnunquam astute aliquid sapere etiam electi moliuntur, libet ad medium alium sapientem deducere, et quomodo in internis consiliis astutia mortalium comprehendatur, demonstrare. Prudenter quippe Jonas sapere voluit, cum ad praedicandam Ninivitarum poenitentiam missus, quia electis gentibus Judaeam deseri timuit, praedicationis officium implere recusavit . Navim petiit, fugere Tharsis elegit; sed protinus tempestas exoritur, sors mittitur, ut videlicet cognoscatur cujus culpa mare
Abbreviated transcription (Latin):
dei consiliũ mutaret᷑. sed dumo iu¬
dio quos declinare conati sunt. rem¬
tendo seruierunt: Inde qͥppe coacti sunt
dei uoluntatẽ ꝑagere. unde hanc moliti
sunt astute cõmutare Sic diuinũ cõsiliũ
dũ deuitat᷑ implet᷑. sic humana sapientia
dũ reluctat᷑ conp̃hendit᷑ Timuerũt fr̃s ne
ioseph fuꝑ eos excresceret. sed hoc qd̾ diui¬
nitus dispositũ fuerat. cauendo actũ ẽ ut
ueniret: Humana gͦ sapiencia inse ipsa
conprehensa ẽ. que uoluntati dei unde ꝑ
utencionẽ restrut. inde eius impletioni
militauit Sic saul dũ dauid subiectum
cotidiano sucerescere uirtutũ successu cõs¬
piceret. suã ei in conuigio filiã spopõdit.
atq ineius dote. centũ dari ab eo philisti¬
noꝵ p̾putia pepetiit. ut cũ miles prouo¬
catus ult se excrescere quereret: inunicoꝵ
gladus traditus uitã finiret sicut scriptũ
ẽ Non ht̃ necesse rex sponsalia. nͥ tantũ
centũ p̃putia philistinoꝵ. ut fiat ultio de

Expanded text:
i consilium mutaretur: sed divino judicio, quod declinare conati sunt, retendo servierunt. Inde quippe coacti sunt Dei voluntatem peragere, unde hanc moliti sunt astute commutare. Sic sic divinum consilium dum devitatur, impletur; sic humana sapientia dum reluctatur, comprehenditur. Timuerunt fratres ne Joseph super eos excresceret: sed hoc quod divinitus dispositum fuerat, cavendo actum est ut eveniret. Humana ergo sapientia in seipsa comprehensa est, quae voluntati Dei unde per intentionem restitit, inde ejus impletioni militavit. Sic Saul dum David subjectum quotidiano succrescere virtutum successu conspiceret, suam ei in conjugium filiam spopondit, atque in ejus dotem centum dari ab eo Philisthinorum praeputia petiit, ut cum provocatus miles, ultra se excrescere quaereret, inimicorum gladiis traditus vitam finiret, sicut scriptum est: Non habet necesse rex sponsalia, nisi tantum centum praeputia Philisthinorum, ut fiat ultio de
Abbreviated transcription (Latin):
uos egens factus ẽ: cũ diues eẽt. Et qͥa
iudei dñm accusando tradidunt: quẽ
traditũ gentiles occid̾unt: potest ꝑoris
gladium. accusantiũ hebreoꝵ lingua
signari de quibꝰ ꝑ psalmistã dr̃ Filu
hominũ. dentes eorum arma et sagit¬
tȩ: et linga eorũ machera acuta Qui
euugłio etiã teste clamauer̾t. crucifige
crucifige Per uolenti uͦ manũ. ipsa
crucifigens gentili tas pot̾ exprum.
que in redemptoris morte. hebreorum
uoces oꝑe impleuit: Ds itaq hunc pmuꝑẽ et de uiolenti manu
et de oris gladio saliũi fecit. quia uideli.¬
cet redemptor nr̃. et uires gentiltum.
et linguas hebreorũ moriendo exhu¬
manitate ꝑtulit. sed ex diuinitatis sue
potencia resurgendo suꝑ auit: Qua
uidelicet resurrectione. quid aliud agit᷑.

Expanded text:
cum dives esset . Et quia Judaei accusando Dominum tradiderunt, quem traditum Gentiles occiderunt, potest per oris gladium, accusantium Haebraeorum lingua signari, de quibus per Psalmistam dicitur: Filii hominum dentes eorum, arma, et sagitta: et lingua eorum, machaera acuta . Qui Evangelio etiam teste clamaverunt: Crucifige, crucifige . Per violenti vero manum, ipsa crucifigens gentilitas exprimi potest, quae in Redemptoris morte Hebraeorum voces opere implevit. Deus itaque hunc pauperem et de violenti manu, et de oris gladio salvum fecit; quia videlicet Redemptor noster et vires gentilium, et linguas Judaeorum moriendo ex humanitate pertulit, sed ex divinitatis suae potentia resurgendo superavit. Qua videlicet resurrectione qui
Abbreviated transcription (Latin):
Prima uirtus ẽ. ne ꝑpetrari debeant. in¬
trata corrigere Sed plerumq culpas
non solum mminentes minime uitamꝰ.
uerũ etiã nec commissas agnoscimus.
Et peccatoris mens tanto altius tenebras.¬
cit: quanto nec dampnũ suȩ cȩcitatis
intelligit. Unde fit plerumq duum
muneris largitate. ut culpam pena
subsequatur: et flagella oculos delinq̃n¬
tis aꝑiant. quos int̾ uitia securitas cȩca¬
bat: Torpens qͥppe animus ꝑcussione
tangit᷑. ut excitet᷑: quatinꝰ suȩ statum
rectitudinis. qͥ securꝰ ꝑdidit: afflictꝰ con¬
sidet quo iacet Hunc itaq ipsa asꝑitas
correptionis. origo fit luminis Unde et
ꝑ paulũ dicit᷑ Ome qd̾ arguitur: alu.¬
mine manifestatur Argum̃tũ gͦ salu.
tis ẽ : ius doloris Hinc ẽ enĩ qđ salomõ
ait:. Curatio. cessare faciet peccata
maxima Hinc iterũ dicit Quẽ enĩ
diligit dñs: castigat. flagellat omẽm
filium quẽ recipit. hincuoce angłica

Expanded text:
Prima virtus est, ne perpetrari debeant vitrata corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tenebrescit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Unde fit plerumque divini muneris largitate, ut culpas poena subsequatur, et flagella oculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur, quatenus qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret, quo cecidit. Huic itaque ipsa asperitas correptionis origo fit luminis. Unde et per Paulum dicitur: « Omne quod arguitur, a lumine manifestatur . » Argumentum est ergo salutis vis doloris. Hinc est enim quod Salomon ait: « Curatio cessare faciet peccata maxima . » Hinc iterum dicit: « Quem diligit Dominus corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . » Hinc voce angelica
Abbreviated transcription (Latin):
Qui quia racionis sensũ nõhñt. flent᷑ et
rident. et tanto in magna exultacione
se dilatant: quanto et insensibiles malũ
quod patiunt᷑ ignorant. Sospitate gͦ
dñs merentes erigit. quia electoꝵ mens
nõ de p̾sentis uitȩ insania. sed de certi¬
tudine ȩt̾nȩ salutis hilarescit Unde
apte mox de hac ipsa prauoꝵ destrue.¬

Expanded text:
Qui quia rationis sensum non habent, flentur, et Qui quia rationis sensum non habent, flentur, et rident; et tanto in magna exsultatione se dilatant, quanto et insensibiles malum quod patiuntur ignorant. Sospitate ergo Dominus moerentes erigit, quia electorum mens non de praesentis vitae insania, sed de certitudine aeternae salutis hilarescit. Unde apte mox de hac ipsa pravorum destruc
Abbreviated transcription (Latin):
epe in hoc mundo etiã lȩti qͥlibet erec.¬
Oti sunt dũ de ipsa gła suȩ prosꝑita.¬
tis intumescunt: Sed merentes dñs
sospitate erigit. quia afflictos suos
adgłam uerȩ leticiȩ soliditate sustollit
Sospitate quippe nõ insania ereti s̃.
qͥ in bonis actibus positi. spe in dm̃ fir¬
ma gratulant᷑. Non nulli enĩ sic̃ dixi.¬
mus. et iniqͥtates ꝑ petrant. et gaude
non cessant. Deqͥbꝰ ꝑ salomonẽ dr̃. Qui
letant᷑ cũ male fecerint: et exultant
in rebus ꝑ essimis. Et rursũ Sunt im¬
pii. qͥ ita securi funt: ac si iustoꝵ facta
habeant Hũ nimirũ nõ sospitate eri¬
gunt᷑. sed insama. qͥ suꝑbiunt cũ affligi
debuerunt. et inde miseri in exultaci.¬
one difluunt. unde abonis flentur:
Freneticoꝵ uidelicet sensibꝰ similes.
insaniam qua preualent. uirtutem
putant. qui ex morbo ẽẽ nesciunt hoc.
qd̃ amplius sanis possunt. et quasi se¬
creuissẽ uiribus estimant. dum ad uitȩ
t̃minũ ꝑ augm̃ta langoris appropinquãt

Expanded text:
epe in hoc mundo etiam laeti quilibet erecti sunt, dum de ipsa gloria suae prosperitatis intumescunt. Sed moerentes Dominus sospitate erigit, quia afflictos suos ad gloriam verae laetitiae soliditate sustollit. Sospitate quippe, non insania erecti sunt, qui in bonis actibus positi, spe in Deum firma gratulantur. Nonnulli enim, sicut diximus, et iniquitates perpetrant, et gaudere non cessant; de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Et rursum: Sunt impii, qui ita securi sunt, ac si justorum facta habeant . Hi nimirum non sospitate eriguntur, sed insania, qui superbiunt cum affligi debuerant; et inde miseri in exsultatione defluunt, unde a bonis flentur. Phreneticorum videlicet sensibus similes, insaniam qua praevalent, virtutem putant; qui ex morbo esse nesciunt hoc, quod amplius sanis possunt; et quasi crevisse se viribus aestimant, dum ad vitae erminum per augmenta languoris appropinquant.
Abbreviated transcription (Latin):
deamꝰ quid illi proder̃t̃ somnia sua:
somniatorẽ inputeũ deponunt. eumq
hismahelitis transeuntibꝰ uendunt Q
in egiptũ ductus : seruituti subditus.
luxuriȩ accusatione dampnatꝰ. castita¬
tis meritis adiutus. propħie iudicio erep¬
tus. om̃i egipto prelatus est Per suꝑnã
ĩ sapienciã ꝓuidꝰ frum̃ta cõgessit. et
futuro ꝑiculo necessitatis obiauit.
Cumq in orbẽ fames inhorruit: de ali¬
mñtoꝵ preparatione sollicitus iacobfili¬
os i egiptũ misit. qͥ frumentoꝵ dispẽ¬
satiom p̃positũ ioseph nescientes iue¬

Expanded text:
deamus quid illi proderunt somnia sua. deamus quid illi proderunt somnia sua. somniatorem in puteum deponunt, eumque Ismaelitis transeuntibus vendunt. Qui in Aegyptum ductus, servituti subditus, luxuriae accusatione damnatus, charitatis merito adjutus, prophetiae judicio ereptus, omni Aegypto praelatus est. Per supernam vero sapientiam providus frumenta congessit, et futuro periculo necessitatis obviavit. Cumque in orbem famis inhorruit, de alimentorum praeparatione sollicitus, Jacob filios in Aegyptum misit, qui frumentorum dispensationi praepositu
Abbreviated transcription (Latin):
sapiencia inflati.dũ desid̾iis suis
diuina iudicia contraire conspitiunt:
astutis eis reluctari machinationibꝰ
conantur: et quo ad uotũ suũ uĩ suꝑnę
dispositionis intorqueant: callidis
cogitacionibus insistunt. subtiliora
consilia exquirunt. sed inde uolun.¬
tatẽ di ꝑagunt. unde hanc minu.¬
tare contendunt. atq omĩpotentis
consilio dũ resistere nitunt᷑. obsequĩt.¬
qͥa sepe et hoc eius dispositiom apte mili¬
tat. quod ei ꝑhumanũ studiũ fruiole re¬
sultat: Sapientes gͦ dñs inipsa eoꝵ astucia
cõp̃hendit. quando eius cõsilus humana fac¬
ta etiã tunc congrue seruiunt: cũ resis.¬
tunt. Qd̃ mehius ostendimꝰ. si pauca ad¬
Sompniũ uidat. qđ sol ac luna se cũ re¬
lqͥs stellis adorabant. Que qͥa pure
fribus retulit. eoꝵ corda protinꝰ future
dñacionis inuidia pauorq ꝑcussit
Cũq ad se hunc uenire conspicerent:
ialicia seuiente dixerunt: Ecce somp¬
mator uenit. uenite occidamꝰ eũ. et ui¬

Expanded text:
sapientia inflati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis eis reluctari machinationibus conantur; et quo ad votum suum vim supernae dispensationis intorqueant, callidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt; sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt; atque omnipotentis Dei consilio, dum resistere nituntur, obsequuntquia saepe et hoc ejus dispositioni apte militat, quod ei per humanum studium frivole resultat. Sapientes ergo Dominus in ipsa eorum astutia comprehendit, quando ejus consiliis humana facta etiam tunc congrue serviunt, cum resistunt. Quod melius ostendimus, si pauca gesomnium viderat, quod sol et luna se cum reliquis stellis adorabant. Quae quia pure fratribus retulit, eorum corda protinus futurae dominationis invidia pavorque percussit. Cumque ad se hunc venire conspicerent, malitia se vertentes dixerunt: Ecce somniator venit: Venite, occidamus eum, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia beati iob amici ẽẽ nõ possent.
nͥ in quibusdã quoq magna morũ ho¬
nestate fulgerent. restat ut ineorũ
uerbis uirtutẽ sensuũ moralit̾ inqͥra¬
mus. quatenꝰ dum loquutionis eorũ
pondus discutit᷑. cuiꝰ doctrinȩ fuerĩt

Expanded text:
Sed quia beati 184 Job amici esse non possent, Sed quia beati 184 Job amici esse non possent, nisi in quibusdam quoque magna morum honestate fulgerent, restat ut in eorum verbis virtutem sensuum moraliter inquiramus, quatenus dum locutionis eorum pondus discutitur, cujus doctrinae fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
gentũ proꝑate: Quia enĩ argenti uoca¬
bulo diuina eloquia signantur: psalmis¬
ta testatur dicens E loquia dm̃ cloqͥa
casta. argentũ igne examinatũ. Qui
gͦ argentũ nõ habent ad aquas uocant᷑.
quia nimirũ gentilitas que scripturȩ
sacrȩ precepta nõ acceꝑat. sacri eloqͥi
mundacione satiatur Quã tanto
nũc auidius potat. quanto hanc diu
sicca sitiebat: E adẽ gͦ diuina eloquia.
et messis et diuitiȩ uocant᷑. Messis.
quia ieiunã mentẽ reficiunt. diuitiȩ.
quia magna nos moꝵ uenustate cõpo¬
nunt: E adẽ et comedi dicunt᷑ et ebibi.
quia nimirũ dũ quedã meis ob̾cura
sunt. que nõ nisi in terpretata in telli¬
ginus. hec quasi mandendo glutimus
Dum quedã uͦ ad intelligendũ facilia
ita sumimus. ut inuenimꝰ. ea quasi
non mansa bibimꝰ. quia nõ infracta
sorbemus: Hec sub intellectu mistico
breui loquutione transeurrimus.
nequid forsitan preterisse uiderem᷑

Expanded text:
gentum, properate . Quia enim argenti vocagentum, properate . Quia enim argenti vocabulo eloquia divina signantur, Psalmista testatur, dicens: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . Qui ergo argentum non habent, ad aquas vocantur, quia nimirum gentilitas, quae Scripturae sacrae praecepta non acceperat, sacri eloquii inundatione satiatur, quam tanto nunc avidius potat, quanto hanc diu sicca sitiebat. Eadem ergo divina eloquia et messes et divitiae vocantur: messes quia jejunam mentem reficiunt; divitiae, quia magna nos morum venustate componunt. Eadem et comedi dicuntur et bibi, quia nimirum dum quaedam in eis obscura sunt, quae non nisi interpretata intelligimus, haec quasi mandendo glutimus; dum quaedam vero ad intelligendum facilia ita sumimus ut invenimus, ea quasi non mansa bibimus, quia non fracta sorbemus. Haec sub intellectu mystico brevi locutione transcurrimus, ne quid forsitan praeterisse videremur.
Abbreviated transcription (Latin):
laborauit Hos famelicos fidei dñs p̃¬
uidit. cũ ꝑ euugłiũ dixit. B eati qͥ esu¬
riunt et siciunt iusticiam qm̃ ipsi sa¬
turabunt᷑ Dehis famelicis anna pro¬
pħante dr̃ Repleti priꝰ propanibus
se locauerunt. et famelici saturati sunt.
Sed qͥa messẽ ꝑdidit: recte subiungi¬
tur: qualit̾ ipse etiã stultus ꝑit cũ dr̃
Et ipsũ rapiet armatus Antiquus
hostis iudaicũ populũ armatꝰ rapuit.
quia meo uitã fidei. fraudulente sug¬
gestionis iaculis extinx̾. ut unde se
in herere dõ credet. in de eius ordini re¬
pugnaret: Qd̃ profecto discipłos ue¬
ritas p̃monet dicens. Uenit hora. ut
om̃is qui int̾ficit uos arbitret᷑ se obse¬
quium p̃stare dõ: Sequit᷑ Et ebibẽt¬
sitientes diuitias eius himis stulti
diuitias sitientes bibunt. quia fluen¬
tis sacre loquutionis. que iudaicus
popłs in suꝑbiȩ ostentacione possede.¬
rat. cõuersȩ gentiliũ mentes irrigant᷑

Expanded text:
laboravit. Hos famelicos fidei Dominus prlaboravit. Hos famelicos fidei Dominus pridit, cum per evangelistam dixit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . De his famelicis Anna prophetante dicitur: Repleti prius, pro panibus se locaverunt, et famelici saturati sunt . Sed quia messem perdidit, recte subjungitur qualiter ipse etiam stultus perit, cum dicitur: Et ipsum rapiet armatus. Antiquus hostis Judaicum populum armatus rapuit, quia in eo vitam fidei fraudulentae suggestionis jaculis exstinxit, ut unde se inhaerere Deo crederet, inde ejus ordinationi repugnaret. Quod profecto discipulos Veritas praemonet, dicens: Venit hora ut omnis qui interficit vos arbitretur obsequium ssitientes divitias ejus. - Hujus stulti divitias sitientes bibunt, quia fluentis sacrae locutionis, quae Judaicus populus in superbiae ostentatione possidet, conversae gentilium mentes irrigantur.
Abbreviated transcription (Latin):
diator dĩ et hominũ debet in telligi qͥ
ait: Ego sum hostiũ. ꝑme siquis intro¬
ierit saluabitur Filii igͥ huius stul.¬
ti extͣ portã proficiunt. et inporta cõ¬
terunt᷑. quia prauȩ iudeoꝵ soboles ante
mediatoris aduentũ in legis obseruati.¬
one floruerunt. sed inipsa redemptoris
nr̃i presencia adiumitatis obsequio¬
ꝑfidiȩ suȩ meritis repulsi cecidunt: Quos
inmirũ nõ ẽ qͥ eripiat. quia scilicet dũ
ipsũ redemptorẽ extinguere ꝑsequen.¬
do conati sunt. oblatũ sibi remedium
creptionis absciderunt. De quo bene
medet. et ipsũ rapiet armatus. Hutus¬
Quedã namq spicarũ grana sunt :¬
uerba propħarũ Que stultus habu¬
it. sed non comedit. qͥa iudaicus popu¬
lus legẽ quidẽ uerbotenus tenuit. sed
ꝑ fatuitatis fastidiũ ab eiꝰ intellectu ie.¬
iunauit Huius uͦ stulti messem fame¬
licus comedit. quia nimirũ gentilis
populus. uerba legis intelligendo edi¬
dit. ad que plebs iudaica sine intellectu

Expanded text:
diator Dei et hominum debet intelligi, qui ait: Ego sum ostium, per me si quis introierit, salvabitur ? Filii igitur hujus stulti extra portam proficiunt, et in porta conteruntur, quia pravae Judaeorum soboles ante Mediatoris adventum in legis observatione floruerunt; sed in ipsa Redemptoris nostri praesentia a Divinitatis obsequiorfidiae suae meritis repulsi ceciderunt. Quos nimirum non est qui eripiat, quia scilicet dum ipsum Redemptorem exstinguere persequendo conati sunt, oblata sibi ereptionis remedia absciderunt; de quo bene medet, et ipsum rapiet armatus. 5. GQuaedam namque spicarum grana, sunt verba prophetarum, quae stultus habuit, sed non comedit, quia Judaicus populus legem quidem verbo tenus tenuit, sed per fatuitatis fastidium ab ejus intellectu jejunavit. Hujus vero stulti messem famelicus copopulus verba legis intelligendo edidit, a quibus Judaica plebs sine intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
qñ opus fuum quod ignorabatur ostendit
Crus reuelat. quia qͥbiis desidioꝵ passibus
lucris mundi in hiet. manifestat Flumi¬
na etiam transit. quia actiones huius
scłi. que cotidie ad t̾minũ defluunt. inde.¬
finent̃ appetit. dũq alias relinquit. alias
assequitur. qͣsi semꝑ deflumine ad flum̃
tendit Hec paucis ꝑ excessum diximus.
ut mens asolio sc̃ȩ intencionis excussa
quo iacetit monstraremus: quia si ad ea
q̃ suꝑ ipsam sunt in hiare cessauerit: sub
semet ipsã etiã indesment̃ ruit In alto
autẽ figitur. si amorẽ temporalium de.¬
serens. ad spẽ in cõmutabilis ȩt̃nitatis

Expanded text:
ndo opus suum, quod ignorabatur, ostendit. ndo opus suum, quod ignorabatur, ostendit. Crura revelat, quia quibus desideriorum passionibus lucris mundi inhiet, manifestat. Flumina etiam trasaeculi, quae quotidie ad terminum defluunt, indesinenter appetit; dumque alias relinquit, alias assequitur, quasi semper de flumine ad flumen tendit. Haec paucis per excessum diximus, ut mens a solio sanctae intentionis excussa quo jaceat monstraremus, quia si ad ea quae super ipsam sunt inhiare cessaverit, sub semetipsam etiam indesinenter ruit. In alto autem figitur, si amorem temporalium deserens, ad spem incommutabilis aeternitatis
Abbreviated transcription (Latin):
caldeoꝵ filia mollis et tenera nõ uocat᷑.¬
quia mens pͣuis desidiis dedita. in eoquẽ
anxie appetit huius scłi labore. relin¬
qͥtur. ut foris mundo uelut ancilla serui¬
at. que intꝰ dm̃ ut filia nequaꝗͥ amat.
Unde et molã tollere. ac farmã molere
iubetur: Mola ingirũ ducit᷑. et farina
profertur. Una queque aut̃ mundi
huius actio mola ẽ. que dũ multas cu¬
ras congerit. humanas m̃tes quasi per
quia seducto cordi semꝑ minutissimas
cogitaciones gignit: Nonnumꝗͣ uͦ qui
qͥetus alicuiꝰ eẽ meriti credit᷑: positus
in qualibet actione denudat᷑. Unde
illic protinꝰ sub infertur De nuda tur¬
pitudinẽ tuã. discooꝑi humerũ. reuela
crus. transi flumina In administraci¬
one quippe oꝑis. turpitudo demidat᷑.
dũ uilis mens abiectaq in actionis osten¬
tacione cognoscit᷑. que qͥeta priusmag.¬
na putabatur:. Humerũ mens discooꝑit.

Expanded text:
ChaldaeoChaldaeoquia mens pravis desideriis dedita in eo, quem anxie appetit, hujus saeculi labore relinquitur: ut foris mundo velut ancilla serviat, quae intus Deum ut filia nequaquam amat. Unde et molam tollere, ac farinam molere jubetur. Mola in gyro ducitur, et farina profertur. Unaquaeque autem mundi hujus actio mola est, quae dum multas curas congerit, humanas mentes quasi per quia seducto cordi semper minutissimas cogitationes gignit. Nonnunquam vero qui quietus alicujus esse meriti credebatur, positus in qualibet actione denudatur. Unde illic protinus subinfertur: « Denuda turpitudinem tuam, discooperi humerum, revela crura, transi flumina . » In administratione quippe operis turpitudo denudatur, dum vilis mens, abjectaque in actionis ostentatione cognoscitur; quae quieta prius magna putabatur. Humerum mens discooperit,
Abbreviated transcription (Latin):
sidus obdurat᷑. quod se terrenis cõcupis¬
centuis subicit. sedẽ iudicii amutit.
Hulliq apud se solio p̾sidet: quia exa¬
nie discretionis caret. et quasi aiudi.¬
el sin sessione repellitur. qͥa ꝑ exteri¬
ores concupiscentias uagatur: Liquet
enĩ quod mens que intus confilii sedem
ꝑdidit. foras se ꝑdesidia innumerabilit̃
spargit: Et quia agere intellecta dissi¬
mulat: cecat᷑ recte. ut eciã nesciat quod
agat Et sepe iusto udicio in sua ipsa
uoluntate relinquitur: et subea que an¬
xie appetit laboriosa mundi ministeria
relaxatur Unde apte illic subditur
Quia ułtͣ nõ uocab̾is mollis et tenera Tol¬
le molam. et mole farmã: Cõstat nimi¬
rum quod tenere suȩ filiȩ parentes par.¬
cunt. nec duris atq seruilibus hanc oꝑibꝰ
liam uocat. qñ dilectã uniꝰcuusq am¬
mam a laboriosis huiusmundi seruitiis
reuocat. ne dũ exterioribꝰ actibus affici¬
tur: ab int̾nis desideriis obduret᷑. Seo

Expanded text:
is obduratur, in eo quod se terrenis concupiscentiis subjicit, sedem judicii amittit, nullique apud se solio praesidet, qui examine discretionis caret. Et quasi a judicii sui sede expellitur, qui per exteriores concupiscentias vagatur. Liquet enim, quod mens, quae intus consilii sedem perdidit, foras se per desideria innumerabiliter spargit, et quia agere intellecta dissimulat, caecatur recte, ut etiam nesciat quid agat, et saepe justo judicio in ipsa sua voluntate relinquitur, et sub ea, quae anxie appetit, laboriosa mundi ministeria relaxatur. Quia ultra non vocaberis mollis et tenera; tolle molam, et mole farinam . Constat nimirum quod tenerae suae filiae parentes parcunt, nec duris atque servilibus hanc operibliam vocat, 193 quando dilectam uniuscujusque animam a laboriosis hujus mundi servitiis revocat; ne dum exterioribus actibus afficitur, ab internis desideriis obduretur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
gitur: Sede in terra Acsi aꝑte ex¬
ꝓbrans dicat Quiꝰ cȩlesti cõuersati¬
one noluisti te erigere. sub temet ipso
prostratus in t̾renis actibus humiliare
Unde et necessario protinꝰ additur
Honẽ soliũ filiȩ caldeorũ Galdei nãq
feroces interp̃tant᷑. Ualde namq fero¬
ces sunt. qui uoluntates proprias seq̃n¬
tes. nec suis parcere mortibus scuint
Ferocia funt terrena desideria. que
nõ solum contͣ p̃cepta conditoris. sed
sepe etiam contͣ ꝑcussionũ uerb̃a. durã
atq insensibilẽ mentẽ reddunt. Sed
silia ferociũ soltũ non ht̃. qͥa mẽs q̃ad a¬

Expanded text:
gitur: Sede in terra. Ac si aperte exgitur: Sede in terra. Ac si aperte exprobrans dicat: Quia coelesti conversatione noluisti te regere, sub temetipso prostratus in terrenis actibus humiliare. Unde et necessario protinus additur: Non est solium filiae Chaldaeorum. Chaldaei namque feroces interpretantur. Valde autem feroces sunt, quia voluntates proprias sequentes, nec suis parcere moribus sciunt. Ferocia sunt terrena desideria, quae non solum contra praecepta Conditoris, sed saepe etiam contra percussionum verbera duram atque insensibilem mentem reddunt. Sed filia ferocium solium non h
Abbreviated transcription (Latin):
Bescende. sede in puluere uirgo filia
babilonis. sede m terra. nõ ẽ soltũ filię
caldeoꝵ Hoc enĩ loco humana mess¬
uirgo non incorrupta ut arbitror dr̃. sed
in fecunda Et quia babilon confusio
int̃pretatur: recte infecunda mens babi¬
lonis filia uocatur: que in eo quod nequa¬
quã bona oꝑa germinat. dum nullo
ordine rectȩ uitȩ componit᷑. qu̾si confu¬
sione matre generatur. Sinautẽ uͥgo
non infęcunda dicit᷑. sed incorrupta: p̾tq̃
statũ salutis ꝑdidit. ad confusionis suȩ
cumulũ appellatur qđ fuit: Cui aꝑte
ꝑ increpationẽ dr̃ diuina uoce. descẽde
In alto quippe humanus animus stat.
quando suꝑnis retͥbucionu  inhiat. sed
abhoc statu descendit. cũ turpit̃ uictus
sese defluentibus mundi desideriis su¬
bieit:. Cui bene mox addit᷑. Sede inpul.¬
uere: Descendens enĩ in puluere resi¬
det. quia cȩlestia deserens. terrenis
cogitacionibus asꝑsus minfimis uiles¬
cit. Ubi ahuc ingeminando subun¬

Expanded text:
scende, sede in pulvere, virgo filia Babylonis, sede in terra, non est solium filiae Chaldaeorum . » Hoc enim loco humana mensvirgo, non incorrupta, ut arbitror, dicitur, sed infecunda. Et quia Babylon confusio interpretatur, recte infecunda mens Babylonis filia vocatur, quae in eo quod nequaquam bona opera germinat, dum nullo ordine rectae vitae componitur, quasi confusione matre generatur. Sin autem virgo non infecunda dicitur, sed incorrupta, postquam statum salutis perdidit, ad confusionis suae cumulum appellatur quod fuit. Cui apte per increpationem dicitur divina voce: Descende. In alto quippe humanus animus stat, quando supernis retributionibus inhiat. Sed ab hoc statu descendit, cum turpiter victus sese defluentibus mundi desideriis subjicit. Cui bene mox additur: Sede in pulvere. Descendens enim in pulvere residet, quia coelestia deserens, terrenis cogitationibus aspersus in infimis vilescit. Ubi adhuc ingeminando subjun
Abbreviated transcription (Latin):
pro nomine iħu contumeliã pati.
Quid gͦ eoꝵ mentibꝰ labor ẽ. quibꝰ et
pęna uerbum labor non ẽ: homo gͦ
ad laborẽ nascit᷑. quia ille huiusinũdi
ueracit᷑ mala sentit. qui eiꝰ bona inhi¬
ant̾ appetit. Nam cuius mens ad al¬
trahit. quanto ꝑ spem ad sumina sub.¬
stollit:. Annon quasi auis paulus aduo¬
latũ natus fuerat. qͥ tot ad u̾sa sustinẽs
dicebat: Hr̃ã conu̾satio incelis ẽ: Et rur¬

Expanded text:
pro nomine Jesu contumeliam pati . pro nomine Jesu contumeliam pati . Quid ergo eorum mentibus labor est, quibus et poena verberum labor non est? Homo ergo ad laborem nascitur, quia ille hujus mundi veraciter mala sentit, qui ejus bona inhianter appetit. Nam cujus mens ad altrahit, quanto per spem ad summa sustollit. An non quasi avis, Paulus ad volatum natus fuerat, qui tot adversa sustinens dicebat: Nostra conversatio in coelis e
Abbreviated transcription (Latin):
quoq appellatione hominis. carna.¬
lium uita signari: Unde paulus ait
Cũ enĩ sit int̾ uos zelus ⁊ contencio.
nonne carnales estis : Quibꝰ paulo p̾t
subicit dicens. Nonne homines estis:
In hac itaq uita homo ad laborẽ nasci¬
tur. quia carnalis quisq cũ transeun¬
tia appetit. desidiorũ suoꝵ se ponde
affligit. Erauis quippe labor ẽ. hanc
ipsam p̃sentis uitȩ głam querere. que.¬
sitã quandoq ꝑciꝑe. et ꝑceptã cũ cir¬
cumspectione custodire Grãuis labor
ẽ. hoc cũ magna fatigatione app̾hen¬
dere. quodis qͥ apprehendit. noue¬
rit diu stare non posse. Scĩ autẽ uiri
quia transeuntia non amant. nõ solũ
nulla temporalium desid̾iorũ põda
tolerant. sed et siqua adu̾sa consur¬
gunt: in ipsis suis p̃ssuris ⁊ angoribꝰ
nõ laborant: Quid enĩ flagellis du.¬
rius: Et tam̃ de flagellatis apłis
seriptũ ẽ Ibant gaudentes a cons¬
pectu concilii. qm̃ digni habiti sunt

Expanded text:
quoque appellatione hominis carnaquoque appellatione hominis carnalium vita signari, unde Paulus ait: « Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? Quibus paulo post subjecit, dicens: Nonne homines estis? In hac itaque vita homo ad laborem nascitur, quia carnalis quisque cum transeuntia appetit, desideriorum suorum se pondere affligit. Gravis quippe labor est, hanc ipsam praesentis vitae gloriam quaerere, quaesitam quandoque percipere, et perceptam cum circumspectione custodire. Gravis labor est, hoc cum magna fatigatione apprehendere, quod is qui apprehendet, noverit diu stare non posse. Sancti autem viri quia transeuntia non amant, non solum nulla temporalium desideriorum pondera tolerant; sed et si qua adversa consurgunt, in ipsis suis pressuris et languoribus non laborant. Quid enim flagellis durius? et tamen de flagellatis apostolis scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tit. sed deͤa procul dubio. que pecean.¬
do iim ꝑcussionis ex torsit Sed cu.¬
randũ magnoꝑe est. ut cũ rebus ex.¬
terioribus ponde doloris afficim᷑: spe
ad suꝑna tendamus. quatinꝰ eo mens
ad alta ꝑueniat : quo nos exterior pę¬
na castigat. Un ⁊ apte subiu̾git᷑. Homo ad¬
qͥa mimrũ is qui accepta ẽ p̾ditus raci.¬
one considerat. quod ualde sibi sit in.¬
possibile. ut ꝑͣegrinationis suȩ tempo¬
ra sine gemitu euadat. Unde bene
paulus cũ tribulationes suas discipls
enumeraret: adiunxit. Ipsi enĩ sci.¬
tis. quod in hoc positi sumus Sedin.
eo quod earo flagellis afficit᷑: mensad¬
appetenda altiora subleuatur: paulo
rursus attestante qui ait Et licet his
qͥforis ẽ nr̃ homo corrũpit᷑. tñ is qui
intus ẽ renouat᷑ de die indiem Homo
gͦ ad laborẽ nascit᷑. ⁊ auis ad uolatũ.
quia inde mens ad summa euolat. uñ¬
caro ininfimis durus laborat Pot̾

Expanded text:
tit, sed de ea procul dubio, quae peccantit, sed de ea procul dubio, quae peccando vim percussionis extorsit. Sed curandum magnopere est ut cum in rebus exterioribus pondere doloris afficimur, spe ad superna tendamus; quatenus eo mens ad alta perveniat, quo nos exterior poena castigat. Unde et apte subjungitur: imirum is qui accepta est praeditus ratione, considerat quod valde sibi sit impossibile, ut haec peregrinationis suae tempora sine gemitu evadat. Unde bene Paulus cum tribulationes suas discipulis enumeraret, adjunxit: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Sed in eo quod appetenda altiora sublevatur, Paulo rursus attestantqui foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est, renovatur de die in diem . Homo ergo ad laborem nascitur, et avis ad volatum, quia inde mens ad summa evolat, uncaro in infimis durius laborat. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdeunt flagella penarũ. de humo
dolor nõ egredit᷑. quia sensus nr̃i ma¬
litia exigit. ut arebus insensibilibꝰ
feriatur Ecce enĩ cermimuis. quod
ad correctionẽ nr̃am expectatus im
sus aer mardescente sole siccatur:
Mare procellis tumescentibus seuit.
et alios ad transmeandũ susceptos
cumulũ unda contͣdicit Terra nõ
solum germina fecunditatis mmi¬
nuit. sed etiã semina accepta consu¬
mit. In quibꝰ muinirũ cuuctis patent̃
aspicitur: hoc quod quidã sapiens de
dño testat᷑ dicens Pugnabit cũ eo orb
terrarũ contͣ insensatos. Orbis qͥppe
terrarũ cũ dño contͣ uisensatos pugnat.
quando inpena deliquentium. et ele.¬
mentoꝵ aduersitas militat.. Sed t̃n
de humo dolor nõ egredit᷑. qͥa res que¬
libet in sensibilis. ad afflictionẽ nr̃am
stimulo nr̃ȩ actionis excitatur De hu¬
mo dolor nõ egreditur: quia nequaꝗͣ
pena de ea nascitur creaturã quȩ ꝑcu¬

Expanded text:
prodeunt flagella poenarum, de humo prodeunt flagella poenarum, de humo dolor non egreditur, quo modo sensus nostri malitia exigit, ut a rebus insensibilibus it. Ecce enim cernimus, quod ad correptionem nostram exspectatus imbsus aer inardescente sole siccatur, mare procellis intumescentibus saevit, et alios ad transmeandum susceptos cumulum unda contradicit; terra non solum germina fecunditatis imminuit, sed etiam semina accepta consumit. In quibus nimirum cunctis patenter aspicitur hoc, quod quidam sapiens de Domino testatur, dicens: Et pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos . Orbis quippe terrarum cum Domino contra insensatos pugnat, quando in poena delinquentium et elementorum adversitas militat. Sed tamen de humo dolor non egreditur, quia res quaelibet insensibilis ad afflictionem nostram stimulo nostrae actionis excitatur. De humo dolor non egreditur, quia nequaquam poena de ea nascitur creatura, quae percu
Abbreviated transcription (Latin):
negligenti intelligenciȩ donũ tͥbuit᷑:
uł studiosus quisq sensus sui tarditate
p̃peditur Ad quã citius respondet᷑.
dcirco enĩ sepe et desidiosus ingeni¬
um accipit. ut de negligencia tustiꝰ
pumat᷑. quia qd sine labore asseqͥ
potuit. scire contempnit. Et id circo
non nũquã studiosus tarditate in telli¬
genciȩ premit᷑. ut eo maiora p̃mia
retribucionis inueniat: quo magis
instudio inuentionis elaborat Nichil
gͦ ẽ in t̾ra sine causa. qñ et studioso tar¬
ditas ad premiũ proficit. et desidioso
ligenda autẽ que recta sunt. aliqͣndo
laboris studio. aliquãdo uͦ dolore ꝑcus¬
sionis erudimur. Unde cũ dictũ sit.
nchil fit in t̾ra sine causa: apte protinꝰ
addit᷑. et de humo nõ egrediet᷑ dolor¬
Dolor namq quasi de humo egredit᷑.
cũ homo ad dĩ imaginẽ conditus. de
rebus in sensibilibus flagelatur Sed
quia ꝑ occulta merita mentiũ. aꝑta

Expanded text:
negligenti intelligentiae donum tribuitur, negligenti intelligentiae donum tribuitur, vel studiosus quisque sensus sui tarditate praepeditur? Ad quam citius respondetur, dcirco enim saepe et desidiosus ingenium accipit, unde negligens etiam justius puniatur. Quia quod sine labore assequi potuit, scire contemnit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat, quo magis in studio inventionis elaborat. Nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, et desiderio ligenda autem quae recta sunt, aliquando laboris studio, aliquando vero dolore percussionis erudimur. Unde cum dictum sit, Nihil in terra sine causa; apte protinus addit- Dolor namque quasi de humo egreditur, cum homo ad Dei imaginem conditus, de rebus insensibilibus flagellatur. Sed quia per occulta merita mentium, aperta
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tardioribus sitis aperit. quod uelocio¬
ribus fastidiũ claudit. Qui et idcirco
ad intelligentiȩ alta ꝑueniunt. quia
agere que intellexerint. uł mimiina
nulla contempnunt Et dũ sensũ ma¬
nibus aduiuuant: sese ultͣ altitudinẽ
ingenosoꝵ leuant. Unde bene ꝑsalo¬
monẽ dicit᷑. Stellio manibꝰ nitit᷑. et
moratur in edibus regis: Plerumq enĩ
aues. quas aduolatũ penna subleuat. in
uepribus resident. et stellio qͥ aduolatũ
pennas nõ habet. nitens manibus regni
edificiũ tenet. quia nimirũ sepe inge¬
mosi quiq dũ ꝑ negligenciã torpent. in
prauis actibus. remanent. et simplices
quos ingenii penna nõ adiuuat. ad ob¬
tinenda ęt̾ni regni męnia uirtꝰ oꝑatio¬
nis leuat Stellio gͦ dũ manibus intit᷑
in regis edibus morat᷑. quia illuc simplex
ꝑ intencionẽ recti oꝑis ꝑuenit. quo ĩge¬
niosus minime ascendit Sed his audi¬
tis: questio nr̃o cordi suboritur: cur uł

Expanded text:
hoc tardioribus sitis aperit, quod velociohoc tardioribus sitis aperit, quod velocioribus fastidium claudit. Qui et idcirco ad intelligentiae alta perveniunt, quia agere quae intellexerunt, vel minima nulla contemnunt; et dum sensum manibus adjuvant, sese ultra altitudinem ingeniosorum levant. Unde bene per Salomonem dicimoratur in aedibus regis . Plerumque aves quas ad volandum penna sublevat, in vepribus resident; et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus regni aedificium tenet. Quia nimirum saepe ingeniosi quique dum per negligentiam torpent, in pravis actibus remanent, et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda aeterni regni moenia virtus operationis levat . 2. Stellio manibus nititur, in regiis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascendit. Quaestio suboritis, quaestio nostro cordi suboritur, cur vel
Abbreviated transcription (Latin):
ingeniũ qͥdẽ in telligenciȩ accipit. sed
tam̃ ueritatis sentencias agnoscere
legendo contempnit Scit quia intelli¬
gere studendo preualeat. sed ab om̃i doc¬
trine studio fastidiosius cessat. diuitie
quoq mentis sunt. uerba sacrȩ locutio¬
nis: Sed has diuitias stultus oculis as¬
picit. et in ornamenti sui usum mini¬
me assumit. quia uerba legis audiens.
magna quidẽ ẽẽ considerat. sed ad cõp̃.¬
hendenda hec nullo studio amoris ela¬
borat. At contͣ alius situm ht̃. ingemũ
nõ ht̃. A mor ad meditacionẽ ꝑtrahit.
sensus hebitudo contͣdicit Et sepe hoc
indiuinȩ legis eruditione qñq studẽdo
in telligit. quod ꝑ negligenciã ingenio¬
sus nescit Hiuus gͦ stulti diuitias sitien¬
tes bibunt. dum p̃cepta dei que ingeniosi
fastidientes nescielit. hebetes amantes
assequunt᷑ In his minirũ. tenebras hebi¬
tudinis. illustrat oculus amoris Ham

Expanded text:
ingenium quidem intelligentiae accipit, sed ingenium quidem intelligentiae accipit, sed tamen veritatis sententias cognoscere legendo contemnit; scit quia intelligere studendo praevaleat, sed ab omni doctrinae studio fastidiosus cessat. Divitiae quoque mentis, sunt verba sacrae locutionis; sed has divitias stultus oculis aspicit, et in ornamenti sui usum minime assumit, quia verba legis audiens, magna quidem esse considerat, sed ad comprehendenda haec nullo studio amoris elaborat. At contra alius sitim habet, ingenium non habet; amor ad meditandum pertrahit, sensus hebetudo contradicit; et saepe hoc in divinae legis eruditione quandoque studendo intelligit, quod per negligentiam ingeniosus nescit. Hujus ergo stulti divitias sitientes bibunt, dum praecepta Dei, quae ingeniosi fastidientes nesciunt, hebetes amantes assequuntur. In his nimirum tenebras hebetudinis illustrat oculus amoris; nam
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi aꝑte diceret. Uerbi messem loq̃n¬
do excolunt. sed hanc male utuendo
minime contingunt: Urãm gͦ famẽ
messis ista reficiat. quia uobis hanc ꝑ
fatuitatis suȩ fastidiũ seruant Bene
Antiquus namq hostis quasi in ermis
uincitur: cũ mala aꝑta suggerens hu¬
manȩ menti. bona omĩa simul destru
ere conatur. Sed armatus uenit.
quando bona alia intacta deserens. la¬
tent᷑ alia corrũpit. Nam sepe quosdã
in intellectu nõ temptat. eisq in sacri
eloquii meditacione nõ obuiat. sed
tam̃ eoꝵ uitã in operatione supplantat
Qui dũ de scientiȩ uirtute laudantur.
nequaquã suoꝵ oꝑum dampna respiti¬
unt: Cumiq in fauoris delectationẽ ani¬
mus ducit᷑: uitȩ suȩ uulnera nõ medet᷑
hunc gͦ armatus hostis rapuit.quẽ frau¬
de tectus. in alia deserens. ex alia par.¬
tes diuicias eius Sepe stultus habet
interni liquoris fontẽ. sed nõ bibit. quia

Expanded text:
Ac si aperte diceret: Verbi messem loquenAc si aperte diceret: Verbi messem loquendo excolunt, sed hanc male vivendo minime contingunt. Vestram ergo famem messis ista reficiat, quia vobis hanc per fatuitatis suae fastidium servant. Bene Antiquus namque hostis quasi inermis vincitur, cum mala aperta suggerens, humanae menti bona omere conatur. Sed armatus venit, quando bona alia intacta deserens, latenter alia corrumpit. Nam saepe quosdam in intellectu non tentat, eisque in sacri eloquii meditatione non obviat; sed tamen eorum vitam in operatione supplantat, qui dum de scientiae virtute laudantur, nequaquam suorum operum damna respiciunt; cumque in favoris delectationem animus ducitur, vitae suae vulneribus non medetur. Hunc ergo armatus hostis rapuit, quem fraude tectus in alia deserens, ex alia parescit. --Saepe stultus habet interni liquoris fontem, sed non bibit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
qui eum quẽ ꝑdisciplinã habere negli¬
gunt patrem. afflictionis suȩ tempre
ꝑ adiuitoriũ non inuentunt ereptorẽ:
medit: Habet etiam stultus messẽm.
quando iniquus quisq donum reotȩ in¬
telligenciȩ accipit Scripture sacrȩ
sentenciis docetur: bona loquit᷑. sed tam̃
nullo modo hoc quod dieit oꝑatur Uer¬
ba dei profert. nec tam̃ diligit Laudã¬
do exaggerat. uiuendo caleat Quia
gͦ stultus iste recta et intelligit et dicit.
sed tamen hec oꝑando nõ amat. messem
habendo ieiunat: Quam nimirũ fame¬
licus comedit. quia his qͥ addm̃ scĩs desi¬
deriis anelat. discit quod audit. agit qđ
didicerit Et dũ doctoris praui recta
p̃dicatione reficit᷑. quid aliud quã stulti
fruge satiatur: Annon famelicos suoᷤ
ueritas ut stulti messẽ comederẽt admo¬
nebat. cum ꝑdesideria scã flagrantibꝰ
de pharisers p̾ciꝑet dicens. que dicunt
facite. uixta uͦ oꝑa eoꝵ nolite facere:

Expanded text:
qui eum, quem per disciplinam habere negliqui eum, quem per disciplinam habere negligunt patrem, afflictionis suae tempore per adjutorium non inveniunt ereptorem. medant. --Habet etiam stultus messem, quando iniquus quisque donum recte intelligentiae accipit: Scripturae sacrae sententiis docetur, bona loquitur, sed tamen nullo modo hoc quod dicit operatur: 186 verba Dei profert, nec tamen diligit; laudando exaggerat, vivendo calcat. Quia ergo stultus iste recta et intelligit et dicit, sed tamen haec operando non amat, messem habendo jejunat. Quam nimirum famelicus comedit, quia is qui ad Deum sanctis desideriis anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; et dum doctoris pravi recta praedicatione reficitur, quid aliud quam stulti fruge satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comederent, admonebat, cum per desideria sancta flagrantibus, de Pharisaeis praeciperet, dicens: Quae dicunt facite, juxta opera vero eorum nolite facere .
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ isaias longe ante p̾nuncians: ait
Dñs ad iudiciũ ueniet. cũ senatoribus
populi sui. De his portis. salomon iter̃
dicit.. Date ei defructu manuũ suarũ.
et laudent eam inportis oꝑa eius:
Tunc quippe scã ȩccłia defructu manu¬
um suarũ accipit. cũ eã ad ꝑcipienda
cȩlestia. laboris sui retͥbucio attollit.
Tunc eã sua oꝑa mportis laudant.
qn̾ eius membris in ipso regni aditu
dr̃: Esuruu et dedistis mͥ manducare.
Sitiui: et dedistis mͥ bib̾e: hospes erã:
et collegistis me Nudus et co oꝑuisti
me Et cet̾a Filu gͥ huius stulti. añ
portam elati sunt. sed mmporta conte.¬
rentur. quia amatores huius scłi inp̃
senti uita suꝑbiunt. sed in ipso regii
aditii. ȩt̾na animadu̾sione feriunt᷑:
Bene aut̃ subdit᷑. et nõ erit qui eripi.¬
at: Illos qͥ ppe ueritas ab ȩt̾̃na aduer¬
sitate eripit: quos intemporalibus ꝓspiꝰ
ꝑdisciplinam p̃mit: Qui gͦ nunc renu¬
it premi. tunc non ualet eripi. quia i¬

Expanded text:
quoque longe ante praenuntians ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . De his portis Salomon iterum dicit: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus . Tunc quippe sancta Ecclesia de fructu manuum suarum accipit, cum eam ad percipienda coelestia laboris sui retributio attollit. Tunc eam sua opera in portis laudant, quando ejus membris in ipso regni aditu dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nudus, et cooperuistis me , et caetera. Filii igitur hujus stulti ante portam elati sunt, sed in porta conterentur, quiaesenti vita superbiunt, sed in ipso regni aditu aeterna animadversione feriuntur. Bene autem subditur: Et non erit qui eripiat. Illos quippe veritas ab aeterna adversitate eripit, quos in temporalibus prosperis per disciplinam premit. Qui ergo nunc renuit premi, tunc non valet eripi, quia ini
Abbreviated transcription (Latin):
maximũ. ita ut ostium in uenire non
possent. Quidẽ quod malis adu̾san.
tibus. intra domũ loth reducit᷑. et mu.¬
nit᷑. nͥ quod iustus qͥsq dum pͣuoꝵ insidia
sustinet. ad mentẽ reu̾tit᷑. et mꝑt̾ritus
manet: Sodomitȩ autẽ uiri in domo
loth inuenire ostium nequeunt. quia
corruptoresmentiũ contͣ uitã iusti nuilli
accusationis aditũ deprehendunt
cussi enĩ cęcitate qͣsi domũ circuu̾nt. qͥ
inuidentes facta dictaq ꝑscrutant᷑: Sed
qͥa his de uita iusti. fortis undiq ac lau¬
dabilis actio obuiat: errantes nil aliss
quã parietẽ palpant. B ene gͦ. dieit
Quasi in nocte: sic palpabunt minẽ¬
ridie qͥa dũ bonũ qd̾ uident accusar
nequeunt. cȩcati malitia. malũ qđi
uident ad accusationẽ querunt Ubi et¬

Expanded text:
maximum, ita ut ostium invenire non maximum, ita ut ostium invenire non possent . Cum de tibus, intra domum Lot reducitur et munitur, nisi quod justus quisque, dum pravorum insidias sustinet, ad mentem revertitur et imperterritus manet? Sodomitae autem viri in domo Lot invenire ostium nequeunt, quia corruptores mentium contra vitam justi nullum accusationis aditum deprehendunt. Percussi enim caecitate quasi domum circumeunt, qui invidentes facta dictaque perscrutantur. Sed quia eis de vita justi fortis undique ac laudabilis actio obviat, errantes nihil aliud quam parietem palpant. Bene ergo dicitur: Quasi in nocte, sic palpabunt in meridie, quia dum bonum quod vident accusare nequeunt, caecati malitia, malum quod vident ad accusationem quaerunt. 39.