comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
somper Quic quid deillo dicitur hoc nomine cõmu¬
tato inne bridio meo uindico sic religiosus fuit & a¬
mator pudicitiae : ut uirgo sostir&ur uxorẽ sic ti¬
mens dm cũ uniuersa domo sua ut oblitus dignitatis
omne consostium cũ monachis haber& &clericis tan¬
tasq: elemosynas facer& in populis ut fores eius pau¬
perũ atq debiliũ obsiderent examina ceste sio
semꝑ orans dm̃ ut illi quod optimũ ess& euenerit.
Raptus ẽ ne malitia in mutar& mentẽ eius quia pla¬
cita dõ erat anima illius Unde &ego possum uere
supereo ab uti apostoli uoce dicentis Inueritate
cogoui qnm non ẽ personarũ acceptor dr̃ sed in
omni proposito quitim& dm̃. & operatur iustitiã
acceptus e. illi : Pihil nocuit militanti paluda¬
mentum &b alteus & apparitorũ cateruae quia
sub habitu alterius alteri militabat: Sicut econ¬
trario nihil prodest aliis uile palliolum furua
tonica corporis in luuies &simulata paupestas.

Expanded text:
semper. quidquid de illo dicitur, hoc nomine commusemper. quidquid de illo dicitur, hoc nomine commutato in Nebridio meo uindico. sic religiosus fuit et amator pudicitiae, ut uirgo sortiretur uxorem; sic timens deum cum uniuersa domo sua, ut oblitus dignitatis omne consortium cum monachis haberet et clericis tantasque elemosynas faceret in populis, ut fores eius pauperum atque debilium obsiderent examina; certe sic semper orans deum, ut illi, quod optimum esset, eueniret. raptus est, ne malitia inmutaret mentem eius, quia placita deo erat anima illius. unde et ego possum uere super eo abuti apostoli uoce dicentis: in ueritate cognoui, quoniam non est personarum acceptor . deus, sed in omni proposito, qui timet deum et operatur iustitiam, acceptus est illi. nihil nocuit militanti paludamentum et balteus et apparitorum cateruae, quia sub habitu alterius alteri militabat, sicut e contrario nihil prodest aliis uile palliolum, furua tunica, corporis inluuies et simulata paupertas,
Abbreviated transcription (Latin):
dium quod desorore generatus augustae. & in ma¬
tertere nutritus sinu. Inuictissimo principi
itacarus fuit. ut ei coniugem nobilissimã quae¬
reret &bellis ciuilib africam dissidentẽ. hac uelut
obsides ibi fidam redder&: mihi a principio sta¬
tim illud est p̃dicandũ quod quasi uicinae mor¬
tis praescius. inter fulgorem palatii & honorũ
culmina quae adãtẽ anteibant sic uixit. ut᷑ se
ad x p̃m creder& profecturum Sacra naro¬
rat historia cornelium centurionẽ cohostir Ita¬
licae intantum acceptũ do ut angelũ ad eũ mit¬
ter & Et omne mysteriũ quo parus decircumci¬
sionis angustus trans ferebatur ad praeputii lati¬
tudinem adillius meriti ꝑtiner et qui primus ab a¬
postolo baptizatus salutem gentium dedicauit
scriptũq: est deeo Erat uir quidã incaesarea
nomine cornelids centurio cohostis quae dicitor
italica eligiosus & timens dm̃ cũ omni domo
sua faciens elemo synas multas plebi &orans dm̃

Expanded text:
dium, quod de sorore generatus Augustae et in madium, quod de sorore generatus Augustae et in materterae nutritus sinu inuictissimo pita carus fuit, ut ei conjugem nobilissimam quaereret, et bellis civilibus Africam dissidentem, hac velut obside sibi fidam redderet. Mihi a principio statim illud est praedicandum, quod quasi vicinae mortis praescius, inter fulgorem palatii, et honorum culmina, quae aetatem anteibant, sic uixit, ut se ad Christum crederet profecturum. sacra narrat historia Cornelium, centurionem cohortis Italicae, in tantum acceptum deo, ut angelum ad eum mitteret et omne mysterium, quo Petrus de circumcisionis angustiis transferebatur ad praeputii latitudinem, ad illius merita pertineret, qui primus ab apostolo baptizatus salutem gentium dedicauit. scriptumque est de eo: erat uir quidam in Caesarea nomine Cornelius, centurio cohortis, quae dicitur Italica, religiosus et timens deum cum omni domo sua, faciens elemosynas multas plebi et orans deum
Abbreviated transcription (Latin):
fama cõmendat Cuius uenerabiliorẽ pudicitiã ad¬
ulescentia facit: quae mostem iuuenis marrti sic fle¬
uit ut exemplũ coniugii dederit. sic tulit ut eum
profectũ creder& non amissum: orbitatis magnitu¬
do religionis occasio fuit : Nebridiũ suũ sic quaerit¬
absentem : ut in xp̃o p̃sentem nouerit: Cur ergo
adeã scribimus quã ignoramus triplex nimirum
causa ẽ : Prima qua pro officio sacerdotii omnes xp̃i¬
anos filiorũ loco diligimus & profectus eorũ nr̃ a
ẽ gloria : Altera qua pater de functi intima
mihi necessi tudine copulatus fuit extrema quae
& ualidior. quod filio meo auito roganti negare
nihil potui qui crebris litteris interpellatricẽ
duri iudicis superans & multorum mihi ad quos
ante suꝑ eadem materia scripserã exempla
proponens Ita suffudit pudorem negantis ut
plus considerarem quid ille cuper& quã quid me
facere conuenir& Alius forsitan laudet nebri¬

Expanded text:
fama commendat, cuius uenerabiliorem pudicitiam adfama commendat, cuius uenerabiliorem pudicitiam adulescentia facit, quae mortem iuuenis mariti sic fleuit, ut exemplum coniugii dederit, sic tulit, ut eum profectum crederet, non amissum. orbitatis magnitudo religionis occasio fuit. Nebridium suum sic quaerit, ut in Christo praesentem nouerit. cur ergo ad eam scribimus, quam ignoramus? triplex nimirum causa est: prima, qua pro officio sacerdotii omnes Christianos filiorum loco diligimus et profectus eorum nostra est gloria; altera, qua pater defuncti intima mihi necessitudine copulatus fuit; extrema, quae et ualidior, quod I filio meo Auito roganti negare nihil potui, qui crebris litteris inter- . pellatricem duri iudicis superans et multorum mihi, ad quos ante super eadem materia scripseram, exempla proponens ita suffudit pudorem negantis, ut plus considerarem, quid ille cuperet, quam quid me facere conueniret. 1 Alius forsitan laudet Nebri
Abbreviated transcription (Latin):
er eoꝵ peofficiũ put&ur ambitio. & quod
illius exemplo facimus qui ait discite ame
quia mitissum & humilis corde Gloriae facere
ad paitione dicaniur & ñ uiduã ad loqui & inangus¬
tia constitutã sed aule nos insinuare regali & sub
occasione sermonis amicitias potentiũ quaerere qđ
loquido non putabit qui scierit eẽ p̃ceptũ. Personã
pauperis ñ accipies iniudicio: Ne sub praetexto mi¬
sericordiae quod iniustu ẽ iudicemus: unũ quodque
diuiti obsunt opes sieis bene utatur. nec pauperẽ
egestas cõmendabilior ẽ facit Si inter sordes & in o¬
piã peccata ñ caueat: utriusq nobis testi monium
Et abraham patriar chact̃ cotidiana exempla suppe¬
ditant . quorum alter in sumnus diuitus ami curdt̃.
fuit alii cotidie inscelerib: de praehensi poenas legr¬
bus soluunt aloquimur igitur pauperẽ diurtem¬
nesciat ipsa quaepos sid&  neq enim mar suppiũ cius
discutimus sed animae puritatẽ loquimur ad eam
cuius faciem ignoramus &uistutes nouimus: quae nob

Expanded text:
ereor, ne officium putetur ambitio et, quod illius exemplo facimus, qui ait: discite a me, quia mitis sum et humilis corde, gloriae facere adpetitione dicamur et non uiduam adloqui et in angustia constitutam, sed aulae nos insinuare regali et sub occasione sermonis amicitias potentium quaerere. quod liquido non putabit, qui scierit esse praeceptum: personam pauperis non accipies in iudicio, ne sub praetextu misericordiae, quod iniustum est, iudicemus. unumquemque ediuiti obsunt opes, si bene utatur, nec pauperem egestas commendabiliorem facit, si inter sordes et inopiam peccata non caueat. utriusque nobis testimonium et Abraham, patriarcha et cotidiana exempla subpeditant; quorum alter in summis diuitiis amicus dei fuit, alii cotidie in sceleribus deprehensi poenas legibus soluunt. adloquimur igitur-pauperem diuitemne, sciat ipsa, quae possidet; neque enim marsuppium eius discutimus, sed animae puritatem –, loquimur ad eam, cuius faciem ignoramus et uirtutes nouimus, quam nobis
Abbreviated transcription (Latin):
lito cursu non fluat Non enim eodem lepore dicta¬
mus quo scribimus : quia in altero saepe stilum uestime
Iterum quae digna legis inscriptori In altero quic quid iñ¬
buccã uenerit celeri sermone conuoluimus Caninũ
libenter uidi qui tibi narrare poterit . quã difficile
& periculo sum manus dexterae usq in p̃sentẽ diẽ
quo ista dictaui uulnus sustinuerim

Expanded text:
lito cursu non fluat. non enim eodem lepore dictalito cursu non fluat. non enim eodem lepore dictamus, quo scribimus, quia in altero saepe stilum uertimus, iterum quae digna, legi sint, scriptbuccam venerit celeri sermone convolvimus. Caninium libenter vidi, qui narrare tibi poterit, quam difficile et periculosum manus dexterae, usque in praesentem diem, quo ista dictavi, vulnus sustinuerim
Abbreviated transcription (Latin):
Ecclesia quem scit suum eẽ libenters concedit aemu¬
lae dum uiuat. saltem apud aduersariã ne inter
legem diuisus & gratiã saluatoris mucrone feriatur
Vnde dicit & a postolus Ecce ego paulus dico uobis
quodsi legem obseruatis xp̃s uobis nihil prodest
hacc sub nubilo allegoriae dicta sunt c̃&erũ optime
nouit prudentia tua non easdem regulas esse in
tropologiae umbris & quae in historiae ueritate
quod sic ubi pedem offendimus. & sapienti lectori fri¬
uolum uideatur eẽ quod scripsimus culpã auctoris
referat Nos enim & haec ipsa in lectulo de cumben¬
tes. longaque aegrotatione confecti uix notario
celeriter scribenda dictauimus. non ut impleremus
materiã sed netibi in principio amicitiarũ aliquid
imperanteui deromur negare Ora nobis adño
sos pitatem ut post duo decim menses quib uigi lana¬
guore confectus sum possem aliquid dignum uestra
scribere uoluntate. Et ignosce sis catens oratio so¬

Expanded text:
ecclesia, quem scit suum esse, libenter concedit aemuecclesia, quem scit suum esse, libenter concedit aemulae, dum uiuat saltem apud aduersariam, ne inter legem diuisus et gratiam saluatoris mucrone feriatur. unde dicit et apostolus: ecce ego Paulus dico uobis, quod, si legem obseruatis, Christus uobis nihil prodest. Haec sub nubilo allegoriae dicta sint. ceterum optime nouit prudentia tua non easdem regulas esse in tropologiae umbris et quae in historiae ueritate. quod sicubi pedem offendimus et sapienti lectori friuolum uideatur esse, quod scripsimus, culpam auctoris referat. nos enim et haec ipsa in lectulo decumbentes longaque aegrotatione confecti uix notario celeriter scribenda dictauimus, non ut inpleremus materiam, sed ne tibi in principio amicitiarum aliquid imperanti uideremur negare. ora nobis a domino sospitatem, ut post duodecim menses, quibus iugi labore confectus sum, possim aliquid dignum uestrae scribere uoluntati; et ignosce, si scatens oratio so
Abbreviated transcription (Latin):
inscribitur. ubi nulla dubitatio ẽ. quic uncta quaedican¬
tur non salo moni mostuo sed xp̃i conueniat maiestati
Simulat ignorantiã & humanos prodispensatione carnis
mentitur affectus Sicut & in alio loco: ubi posuistis
lazarum Et ad mulierẽ fluentẽ sanguine quis
me tetigit Gladiũ postulat. de quo dixerat Nolite
putare quod uenerim pacẽ mittere suꝑterrã non
ueni mittere pacẽ sed gladiũ. Ueni eñi diuidere
hominẽ contrapatrẽ suũ & filiã contra matrẽ suã
& nurom contra socrum suã: & inimici hominis do¬
mestici eius Et temptae naturã naturae dñs uult¬
quãe secundũ utriusq uoluntatẽ uiuentẽ filium
in legem gratiã que diuidere: Non quo hoc prob&
sed quo ad arguendã calumniã synagagae. hoc uelle
sedicat illa quae nolebat ecclesiae filiũ ingratia
uiuere neo per baptismũ liberari. Libenter hab&
diuidi puerum non ut possideat sed ut interficiat

Expanded text:
inscribitur; ubi nulla dubitatio est, quin cuncta, quae dicaninscribitur; ubi nulla dubitatio est, quin cuncta, quae dicantur, non Salomoni mortuo, sed Christi conueniat maiestati - simulat ignorantiam et humanos pro dispensatione carnis mentitur affectus - sicut et in alio loco: ubi posuistis Lazarum? et ad mulierem fluentem sanguine: quis me tetigit?—,gladiumpostulat — de quo dixerat: nolite putare, quod uenerim pacem mittere super terram; non ueni mittere pacem, sed gladium. ueni enim diuidere hominem contra patrem suum et filiam contra matrem suam et nurum contra socrum suam. et inimici hominis domestici eius — et temptat naturam naturae dominus uultque secundum utriusque uoluntatem uiuentem filium in legem gratiamque diuidere, non quod hoc probet, sed quod ad arguendam calumniam synagogae hoc uelle se dicat. illa, quae nolebat ecclesiae filium in gratia uiuere nec per baptismum liberari, libenter habet diuidi puerum, non ut possideat, sed ut interficiat;
Abbreviated transcription (Latin):
surgens tulit filiũ delatere ecclesiae dormientis &
in suo conlocauit sinu Relege totã apostoli adgala¬
tas epistolã &anim aduestis quomodo filios ecclesiae
inuobis Uiuum tulit non ut possider& sed ut oc¬
cider& Non enim amore fecit hoc filu sed aemulȩ
odio & suũ mostuũ perlegis caeremonias insinu eccle¬
siae supposuit Longũ ẽ si uelim ꝑsingula currere
quo modo ꝑ apostolũ paulũ & ecclesi asticos uiros intel¬
lexerit ecclesia non esse suũ filiũ quiconebatur in lege
& in luce cognouerit quem in tenebris non uidebat IN¬
de iurgiũ ostũ ẽ p̃sente rege Altera dicente. filius
tuus mostuus ẽ. meus autẽ uiuit Atera responte. men¬
tiris filius quippe meus uiuit. et filius tuus mostuus ẽ
Atq in hunc modum contendebant corã rege Tunc
rex salomon qui mani feste saluator accipitur secundũ
p̃salmũ septuagesimũ primũ quititulo salomonis

Expanded text:
surgens tulit filium de latere ecclesiae dormientis et surgens tulit filium de latere ecclesiae dormientis et in suo conlocauit sinu. relege totam apostoli ad Galatas epistulam et animo aduertis, quomodo filios ecclesiae in uobis. uiuum tulit, non ut possideret, sed ut occideret. non enim amore fecit hoc filii, sed aemulae odio, et suum mortuum per legis caerimonias in sinu ecclesiae subposuit. Longum est, si uelim per singula currere, quomodo per apostolum Paulum et ecclesiasticos uiros intellexerit ecclesia non esse suum filium, qui tenebatur in lege, et in luce cognouerit, quem in tenebris non uidebat. inde iurgium ortum est praesente rege altera dicente: filius tuus mortuus est, meus autem uiuit, altera respondente: mentiris; filius quippe meus uiuit et filius tuus mortuus est. atque in hunc modum contendebant coram rege. tunc rex Salomon, qui manifeste saluator accipitur secundum psalmum septuagesimum primum, qui titulo Salomonis
Abbreviated transcription (Latin):
Si consideres piilatũ lauantem manus atq: dicentẽ.
mundus sum ego a sanguine iusti huius: Sicenturio¬
nẽ ante patibulũ confitentẽ. uere hic erat filiusdi
Sieos qui ante passionẽ ꝑ philippũ dñm uidere desi¬
derant : Iautꝰ ambiges primam peperisse ecclesiã
& postea natũ populũ iudaeorũ proquo dñs p̃cabatur
pater ignosce eis quod enim faciunt nesciunt. Vnaque
die crediderunt tria mlia et alia die quinq milia
quae eramus simul multitudinis enĩ credentiũ erat
anima & cor unum. Nullusq alius in domo nobiscũ
exceptis nobis duab: : Nonblas phemantiũ iudaeorũ
non gentilũ idolis seruientiũ mostuus ẽ autẽ filius
mulieris huius nocte dũ enĩ legis. sequitur obseruan¬
tiam & gratiae euangelii iugũ mosaicae Doctrinae
copulat tenebrarũ errore coopesta ẽ. Oppressitq
eum dor miens mater sua. quae non poterat dicere
Ego dormio. & cor meũ uigilat media noc te con¬

Expanded text:
si consideres Pilatum lauantem manus atque dicentem: si consideres Pilatum lauantem manus atque dicentem: mundus sum ego a sanguine iusti huius, si centurionem ante patibulum confitentem: uere hic erat filius dei, si eos, qui ante passionem per Philippum dominum uidere desiderant,. haud ambiges primam peperisse ecclesiam et postea natum populum Iudaeorum, pro quo dominus precabatur: pater, ignosce eis; quod enim faciunt, nesciunt. unaque die crediderunt tria milia et alia die quinque milia. atque eramus simul —multitudinis enim credentium erat anima et cor unum — nullusque alius in domo nobiscum exceptis nobis duabus, non blasphemantium Iudaeorum, non gentilium idolis seruientium. mortuus est autem filius mulieris huius nocte. dum enim legis sequitur obseruantiam et gratiae euangelii iugum Mosaicae doctrinae copulat, tenebrarum errore cooperta est. oppressitque eum dormiens mater sua, quae non poterat dicere: ego dormio et cor meum uigilat. media nocte con
Abbreviated transcription (Latin):
pore quo habebat hospitem saluatorẽ. Sed quia
le prosus ante fuerat Mat theus quoq Inꝑata¬
Aorω apostoloro poblicanus dicitur non quo ꝑ¬
manserit publicanus. post a postolicã dignitatem
sed quãt prius fucrit publicanus ut ubi suꝑ habun¬
dauit peccatũ. suꝑ habundar& gratia.
Simulq: considera quid dicat ecolesia contra syna¬
gogã calumniatricem: ego & mulier haec habita¬
bamus in domounc : Post resurrectionẽ enĩ dñi
saluatoris una deutroq: ecclesia congregata ẽ
& quam eleganter peper inquit apud eã in
cubiculo : Ecclesa enim degentib quae non habe¬
bat prius legem & proph&as. peperit in domo sy¬
nagogae. nec egressa ẽ decubiculo : sed ingressa
unde dicit incantico canticorũ. Introduxit me
rex incubiculũ suũ Etiterũ Et quidem non sper¬
nent te ad sumens introducã te in domũ matris
meae. & incubi culũ eius quae non concepit me
Testia ait. die post quã ego peperi. peperit & haec

Expanded text:
pore, quo habebat hospitem saluatorem, sed qui pore, quo habebat hospitem saluatorem, sed qui leprosus ante fuerat. Mattheus quoque in aataXoyq apostolorum publicanus dicitur, non quo permanserit publicanus post apostolicam dignitatem, sed qui prius fuerit publicanus, ut,. ubi abundauit peccatum, superabundaret gratia. Simulque considera, quid dicat ecclesia contra synagogam calumniatricem:egoetmulierhaechabitabamus in domo una. post resurrectionem enim domini saluatoris una de utroque populo ecclesia congregata est; et quam eleganter: peperi, inquit, apud eam in cubiculo! ecclesia enim de gentibus, quae non habebat prius legem et prophetas, peperit in domo synagogae nec egressa est de cubiculo, sed ingressa. unde dicit in Cantico canticorum: introduxit me rex in cubiculum suum. et iterum: et quidem non spernent te. adsumens introducam te in domo matris meae, in cubiculum eius, quae concepit me. tertia, ait, die post, quam ego peperi, peperit et haec.
Abbreviated transcription (Latin):
nio & de duob gregib unum ouile facer& me¬
dioq: pari& e distructo in easdem caulas. oues
prius morbidas congregare. hae sunt duae
uirgae quae iunguntar in hie zechihel: et dequibus
ꝑracchariã dñs refest : Et ad sumpsi mibi duas uir¬
gas unam uocaui decorem. & alterã uoc aui funicu
Vs & paui gregem: mulier quoq illa merarix
in euangelio quae ihũ pedes lacrimis lauat. cri¬
ne detergit. Et cui peccata omnia dimittunt᷑
manifeste pingit. ecclesiam degentib congrega¬
tam haec idcirco in prima fronte replicaui. Ne
cui uideatur in congruum simer &rices dicantur¬
. quarũ una salomonis iudicio filii possessione donata ẽ
Prudens quaerat auditor quo modo mer&rix sit eccle¬
sia quae non hab& maculam neq rugam pondic imu
ecclesiam ꝑ mansisse mer&ricẽ sed fuisse Nam &
insimonis le prosi domo saluator scribitur inisse
conuiuium: utiq non quia le prosus erat eo tem¬

Expanded text:
nio et de duobus gregibus unum ouile faceret menio et de duobus gregibus unum ouile faceret medioque pariete destructo in easdem caulas oues prius morbidas congregaret. hae sunt duae uirgae, quae iunguntur in Hiezechihel et de quibus per Zachariam dominus refert: et adsumsi mihiduas uirgas- unam uocaui decorem et alteram uocaui funiculum - et pauigregem. mulier quoque illa mere- \' trix in euangelio, quae Iesu pedes lacrimis lauat, crine detergit et cui peccata omnia dimittuntur, manifeste pingit ecclesiam de gentibus congregatam. haec idcirco in prima fronte replicaui, ne cui uideatur incongruum, si meretrices dicantur, quarum una Salomonis iudicio filii possessione donata est. prudens quaerat auditor: quomodo meretrix ecclesia, quae non habet maculam neque rugam? non dicimus ecclesiam permansisse meretricem, sed fuisse. nam et in Simonis leprosi domo saluator scribitur inisse conuiuium, utique non, qui leprosus erat eo tem
Abbreviated transcription (Latin):
adtypicos ꝑtin& intellectus dicente apostolo haec om̃a
infigurã contingebant illis Scripta sunt autẽ dero¬
bis inquos fines sacculorũ decucurrerunt:
Quidam graecorum autumant suꝑ srnagoga & ecclesia
sentiendũ : Et ad illud tempus cuncta: referenda
quando post crucẽ & resurrectionẽ tam in israhel
quã ingentiũ populo uerus salomon. id est pacificus
regnare coeperit : quod autẽ adulterae & merarices
sr̃ nagoga &ecolesia inscripturis dicantur nulla du¬
bitatio ẽ St hoc prima fronte uid&ur es seblas¬
phemum c&erũ si recurramus ad proph&as.
osee. uidelic& qui accipit uxorẽ fornicariã &
generat filios fornicationis & deinde adulterã
& adieteohihel qui hierusalẽ quasi meraricem
arguit quod secuta sit amatores suos & diuarica¬
uerit omni transeunti pedes lupanar que in loco
cel ebri extruxerit Animad uestemus xp̃m
Idcirco uenisse ut mer &rices donar& matrimo¬

Expanded text:
d typicos pertinet intellectus dicente apostolo: haec omnia d typicos pertinet intellectus dicente apostolo: haec omnia in figura contingebant illis, scripta sunt autem de nobis, in quos fines saeculorum decucurrerunt, quidam Graecorum autumant super synagoga et ecclesia sentiendum et ad illud tempus cuncta referenda, quando post crucem et resurrectionem tam in Israhel quam in gentium populo uerus Salomon, id est \'pacificus\', regnare coeperit. quod autem adulterae et meretrices synagoga et ecclesia in scripturis dicantur, nulla dubitatio est. Et hoc prima fronte uidetur esse blasphemum; ceterum, si recurramus ad prophetas, Osee uidelicet, qui accepit uxorem fornicariam et generat filios fornicationis et deinde adulteram, et ad Hiezechihel, qui Hierusalem quasi meretricem arguit, quod secuta sit amatores suos et diuaricauerit omni transeunti pedes lupanarque in loco celebri extruxerit, animo aduertimus Christum idcirco uenisse, ut meretrices donaret matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
ultum in utramq: pastem crebro fama mentitur
& tam debonis mala quã demalis bona falsorum¬
Core concelebrat: unde & ego gaudeo quidem suꝑ
testimonia erga me scitatis tuae Et amore sc̃i pres¬
brteri eusebii nec dubito quinme publice praedic&is
sed tacitũ uestrae prudentiae iudiciũ ꝑtimesco: Itaque
obsecro ut magis memineritis mei & dignũ uestra lau¬
de faciatis: Quod primũs adofficiũ p̃rouo casti & tibi
secundae in rescribendo pastes datae sunt non uenit
deincuria in amicos sed deignorantia: Si enim scissẽ
praeoccupassem sermonẽ tuũ Inter p̃tatio iudicii
salomonis suꝑ iurgio duarũ mulierũ mere tricum
quantũ ad simplicemi historiã ꝑtin& perspicua est.
Quod puer annorũ duo decim contra a&atis suae men¬
suram deintimo humanae naturae iudicarit affec¬
tu Vnde & ad miratus ẽ & ꝑtimuit illũ omnis isrħł
Quod scilic& eum manifosta non fugerent. qui tam
prudenter abscondita de praebendiss& quantum

Expanded text:
ultum in utramque partem crebro fama mentitur, et tam de bonis mala, quam de malis bona, falso rumore concelebrat. Unde et ego gaudeo quidem super testimonio erga me sanctitatis tuae, et amore sancti Presbyteri Eusebii: nec dubito quin me publice praedicetis, sed tacitum vestrae prudentiae judicium pertimesco. Itaque obsecro, ut magis memineritis mei, et dignum vestra laude faciatis. Quod primus ad officium provocasti, et mihi secundae in resde incuria in amicos, sed de ignorantia; si enim scissem, praeoccupassem sermonem tuum. Interpretatio iudicii Salomonis super iurgio duarum mulierum meretricum, quantum ad simplicem historiam pertinet, perspicua est, quod puer annorum duodecim contra aetatis suae mensuram de intimo humanae naturae iudicarit affectu. unde et admiratus est et pertimuit illum omnis Israhel, quod scilicet eum manifesta non fugerent, qui tam prudenter abscondita deprehendisset. quantum
Abbreviated transcription (Latin):
quã disfius: qđ prudenTer lalius u&at : pisi
foste itatibi ex osus est oriens: ut litteras
quoq tuas hũc uenire formides : Experges¬
cere expergescere : eugila de somno presta
uncm chariae scedulcm caritati: Inter deli¬
cias patriae. & cõmunis quã habuimꝰ pere¬
grinationis aliquando sus piria siamus¬
sestribe obsecraili si irascens. hratus lic& scribe:
niagnũ & in hoc desiderii habebo solamen: si
lmicilitteras uel in dignanłis accipiã : uale in dño¬

Expanded text:
quam dissuis, quod prudenter Laelius uetat; nisi quam dissuis, quod prudenter Laelius uetat; nisi forte ita tibi exosus est oriens, ut litteras quoque tuas huc uenire formides. expergiscere, expergiscere, euigila de sommo, praesta unam chartae scedulam caritati inter delicias patriae et communis, quam habuimus, peregrinationis aliquando suspiria. si amas, rescribe; si irasceris, iratus licet scribe. magnum et hoc desiderii habebo solamen, si amici litteras uel indignantis accipiam. IX. AD
Abbreviated transcription (Latin):
deiucissitudine littenccuum. sola
inquit res est quȩ homines absentes prȩsenes
facit: pec sad sam dedit quã quam hre non uesto
sexediam. Quid enĩ est ut itadicã tã presens
inter absentes quã per epistolas & adloqui &
audire quos diligas : Nam & rudes illiitalia ho¬
mines. quos cascosennius appellat. qui sibi ut
inrhi&oricis cicero ait uictufero uitã requi¬
sebant ante chasta & membrancrũ usum
aut indedo latis eligno codicelis: aut in costi¬
cib: arborum mutua epistolarũ adlo quia
missi tabanł. Vn de & postitores carum tubel¬
larios & scriptores : alibris arborũ librarios
uocauere : Quanto iiturnos expolito lã astibus
mundo id non debemus omittere : qđ sibi presti¬
teruNT apud quos erat cruda rusticitas. & qui
humanitatẽ quodã modo nesciebanT: Ecce
beatus chromatius cu sc̃o eusebio non plus
natura quãmorũ sibiȩ qualitate germano
litterariome ꝓuocauit officio : Tumodo
a nobis abiens : recentẽ amicitiã scindis potus

Expanded text:
icissitudine litterarum: sola, inquit, res est, quae homines absentes, praesentes facit. Nec falsam dedit, quanquam in re non vera, sententiam. Quid enim est ut ita dicam tam praesens inter absentes, quam per epistolas et alloqui, et audire quos diligas? Nam et rudes illi Italiae homines, quos Cascos Ennius appellat, qui sibi ut in Rhrebant, ante chartae et membranarum usum aut in dedolatis ex ligno codicellis aut in corticibus arborum mutua epistularum adloquia missitabant; unde et portitores earum tabellarios et scriptores a libris arborum librarios uocauere. quanto igitur nos expolito iam artibus mundo id non debemus omittere, quod sibi praestiterunt, apud quos erat cruda rusticitas et qui humanitatem quodammodo nesciebant! ecce beatus Chromatius cum sancto Eusebio non plus natura quam morum sibi aequalitate germano litterario me prouocauit officio. tu modo a nobis abiens recentem amicitiam scindis potius,
Abbreviated transcription (Latin):
pastes scis saecclesia adse rapere festinct
monachorũ circa cõmanenłuon: antiqua li me¬
in surgit auctoritas : Ego interim clumito siquĩs
cathechice p&riiungitur :i neus est : mel&ius
uitadis atq paulinus: tibi haerese sedicuNt: possẽ
csedere : si hoc unus ad serer& : Nunc aut duo
mentiuntur. aut om̃s. Idcirco obtestor beatitu¬
dinẽ tuã ꝑ crucẽ dñi. Per neces sariũ fidein ix
decus passionẽ Ita quicpostolos honore sequeris
sequaris & merito. itahisolio cũ duodecĩ iudica¬
turus sedecas. Itate alius senẽ cũ p&rocingat
lta municipatũ caeli cumpaulo consequaris: ut
mibilitteristuis apud quẽ inspria debeã conu¬
nicare significes : Polidespicere anima : ꝓqua¬

Expanded text:
partes scissa ecclesia ad se rapere festinat. partes scissa ecclesia ad se rapere festinat. monachorum circa commanentium antiqua in me surgit auctoritas. ego interim clamito: \'si quis cathedrae Petri iungitur, meus est\'. Meletius, Yitalis atque Paulinus tibi haerere se dicunt: possem credere, si hoc unus adsereret; nunc aut . duo mentiuntur aut omnes. idcirco obtestor beatitudinem tuam per crucem domini, per necessarium fidei nostrae decus, passionem: ita, qui apostolos honore sequeris, sequaris et merito, ita in solio cum duodecim iudicaturis sedeas, ita te alius senem cum Petro cingat, ita municipatum caeli cum Paulo consequaris, ut mihi litteris tuis, apud quem in Syria debeam communicare, significes. noli despicere animam,
Abbreviated transcription (Latin):
per fectasq personas indefessa uocȩ ꝓnuntians :
si ad arricinis merito si ab ost hodoxis : quihiũ¬
modi argiunt fidem : esse osthodoxi desieruũ :¬
Aut si eis pluc& haer&icũme cũ occidente:
haen&icum cũ aerypto hoc est cum damaso.
paroq condemnet᷑  Quid unũ hominẽ exceptis
socuis criminantꝰ: Siriuus tenuiter fluit : non
est alueiculpa sed fouis: Puͣd& dicene decauer¬
nis cellularũ : damnamus urbem: Insacco &
cinere uolutati: de epis copis senenłiã ferimus
Quid facit subtunica paenitepis regius animꝰ
Catena sordes & come non sunt diadematis
signa sed fl&us : permit taNT mihi quȩ sonihil
loqui: cur eum luceneNT qui non merecur
hiuidic̃ her&icus sum: quid adte quies ce
lam dictum est: planetimes: ne eloquentis¬
simus homo hisirosermone uel greco eccle¬
sias circum eã populos seducã : schisma con¬
ficiã. nihil alicui praeripui: Nihil otiosus
mundi arriana rabies fremit : hinc ad tres

Expanded text:
perfectasque personas indefessa uoce pronuntians. perfectasque personas indefessa uoce pronuntians. si ab Arrianis, merito; si ab orthodoxis, qui huiusmodi arguunt fidem, esse orthodoxi desierunt aut, si eis placet, hereticum me cum occidente, hereticum cum Aegypto, hoc est cum Damaso Petroque, condemnent. quid unum hominem exceptis sociis criminantur? si riuus tenuiter effluit, non est aluei culpa, sed fontis. pudet dicere: de cauernis cellularum damnamus orbem, si in sacco et cinere uolutati de episcopis sententiam ferimus. quid facit sub tunica paenitentis regius animus? catena, sordes et comae non sunt diadematis signa, sed fletus. permittant mihi, quaeso, nihil loqui. cur eum lacerant, qui non meretur inuidiam? hereticus sum: quid ad te? quiesce, iam dictum est. plane times, ne eloquentissimus homo in Syro sermone uel Graeco ecclesias circumeam, populos seducam, scisma conficiam. nihil alicui praeripui, nihil otiosus mundi Arriana rabies fremit; hinc in tres
Abbreviated transcription (Latin):
ETREUFRAMQUIDIM
urex dum mehips almis reuoce di¬
cenis: Cum consister& aduersum mee
peccator obmutui & humilicctus sum & silui de
bonis &uerum egouero tmquac surdus
non audiebam & tamquã mutus non aperiens
ossuun factussum ut homo non audiens: sed
qm̃ caritas om̃a superat. & ꝓpositũ uncituad¬
fectus nontã in iuriã facientibus seddouiee
quam tibi sespondeo postulanti: Apuchpicaños
enim non quipatit᷑ ut ait quidã: sed qui fucit
contumeliã miser est : & primo quidem aiłe quã
desidemea quã optime nosti tecum loquar: ad¬
uersus barbarium istius lociuer su cogor. cla¬
mure uulgato: qđ genus hoc hominũ. quȩ uehunc
tam barbaras morem ꝑmittit pa̾ria hospitio
ꝓhibemur haren aebellacient primãq u&ant
consiftere tesue: & c&era: Quae idcirco degersili
po&a sumpsimus ut quixp̃i pacẽ non seruat.
Pacẽ sultim discat ab hnico haeseicus uocor:
ono usic pixdicans trinitatẽ sabelliunȩ liupi¬
autis arguor: tres sub sistenes ueras. integiaes

Expanded text:
ecreueram quidem utendum mihi psalmistae uoce dicentis: cum consisteret aduersum me peccator, obmutui et humiliatus sum et silui a bonis et iterum: ego uero tamquam surdus non audiebam et tamquam mutus non aperiens os suum factus sum ut homo non audiens, sed quoniam caritas omnia superat et propositum uincit affectus, non tam iniuriam facientibus reddo uicem, quam tibi respondeo postulanti. apud Christianos enim non qui patitur, ut ait quidam, sed qui facit contumeliam, miser est. Et primo quidem, antequam de fide mea, quam optime nosti, tecum loquar, aduersus barbariam istius loci uersu cogor clamare uulgato: quod genus hoc hominum? quaeue hunc tam barbara morem permittit patria? hospitio prohibemur arenae. bella cient primaque netant consistere terra et cetera. quae idcirco de gentili poeta sumpsimus, ut qui Christi pacem non seruat, pacem saltim discat ab ethnico. hereticus uocor homousiam praedicans trinitatem; Sabellianae inpietatis arguor tres subsistentes, ueras, integras
Abbreviated transcription (Latin):
morbi subtrahunt: naufragia ab sorbuNT
& ni hilominus d&erminis litigamus.
de hoc numero suntilli quiagnum sequuntur
qui uestimenta sua non co inquinauerunt uir¬
gines enim permanserunt.: Obserua quid
signific& Co inquinauerunt: ego non audeo
exponere ne heliudius calumnidur: quod
autem ait quasdam eẽ uirgines tabernarias:
Ego tibi plus dico ẽẽ in his & adulteras. & quo
magis mireris & clericos eẽ caupones : & mo¬
nachos inpudicos sed quis non statim In¬
tellegat. nec tabernariam uirginem. nec ad¬
ulterum monachum. nec clericum posse eẽ
sisimulatũs. uirginita s incrimine est᷑
Ego certe ut personis aliis pra&er missis
aduirginem ueniam. quae institutorias
exerc& artes: Nescio ancorpore quod scio
mus & in more declamatorũ paululum
lusimus tunos heluidi coegisti qui iam
Aueritate superatum add&ractionem uitae
meae & ad maledicta conuerte: solent enĩ
hoc & mulierculae facere quaeuictoribus

Expanded text:
morbi subtrahunt, naufragia absorbent, morbi subtrahunt, naufragia absorbent, et nihilominus de terminis litigamus? De hoc numero sunt illi, qui Agnum sequuntur , qui vestimenta sua non coinquinaverunt, virgines enim permanserunt. Observa quid significet, coinquinaverunt. Ego non audeo exponere, ne Helvidius calumnietur. Quod autem ais quasdam esse virgines tabernarias; ego tibi plus dico, esse in his et adulteras, et, quo magis mireris, clericos esse caupones, et monachos impudicos. Sed quis non statim intelligat, nec tabernariam virginem, nec adulterum monachum, nec clericum posse esse si simulator virginitatis in crimine est? Ego certe, ut aliis personis praetermissis ad Virginem veniam: quae institorias exercet artes, nescio an corpore, quod scio,mus, et in morem declamatorum, paululum lusimus. Tu nos, Helvidi, coegisti, qui jam veritate superatum, ad detractionem vitae meae et ad maledicta converti solent enim hoc et mulierculae facere, quae victoribus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est quod apostolus breuiter xp̃o inse loquente
pum intellegentiae derelinquens:. Neque tam̃
alicui necessitatem in ponit. aut laqueum sed id
quodhonestum est suad&. uolens om̃s esse
sicut seipsum: & quam quam deuirginitate
praeceptum dñi non habeat. quia ultra homi¬
nes est: quodã modo inpudentis erat aduer¬
sum naturam cogerealio quinqͦmodo diceret
uolo uos eẽ quod angelisunt : unde & uirgo ma¬
ioris est pra&ii dum id contemnit: quodd si
fecerit : non deliquit: nihilhominus in co¬
haerentibus infest: Consilium autem do
tam quam misericor diam consecutus adño
ut sint fidelis Existimo ergo hoc bonum esse.
propter instantem necessitatem qui abonum
est homini sicesse: quaeestilla necessitas.
Vae praegnantibus & nutrientibus in illa die
Ideo silua succrescit: ut postea recidatur: Ideo
ager seritur : ut m&atur : Iamplenus est orbis
terranos non capit: Cotidie bella secant

Expanded text:
Hoc est, quod Apostolus breviter, Christo in se loquente,Hoc est, quod Apostolus breviter, Christo in se loquente,pum intelligentiae derelinquens. Neque tamen alicui necessitatem imponit aut laqueum, sed id quod honestum est, suadet, volens omnes esse sicut seipsum. Et quamquam de virginitate praeceptum Domini non habeat: quia ultra homines est; et quodammodo impudentis erat, adversum naturam cogere, alioque modo dicere, Volo vos esse, quod Angeli sunt: unde et virgo majoris est mercedis, dum id contemnit, quod si fecerit, non delinquit; nihilominus in cohaerentibus infert: Consilium autem do, tamquam misericordiam consecutus a Domino, ut sim fidelis. Existimo ergo hoc bonum esse propter instantem necessitatem; quia bonum est homini sic esse. Quae est ista necessitas? Vae praegnantibus et nutrientibus in illa die . Ideo silva succrescit, ut postea recidatur. Ideo ager seritur, ut metatur. Jam plenus est orbis, terra nos non capit. Quotidie bella 230 nos secant,
Abbreviated transcription (Latin):
aut offenditur & maritus in iurgia concita¬
tur: hinc discordia. seminarium repudii
Autsi aliqua inuenitur domus in qua ista non
fiant quaetamen rara uis est :psa dispen¬
satio domus Lnberorum educatio. necessita¬
tes mariti. correctio seruulorũ. quem axp̃i
cogitatione non teuocent: Defecerunt ait
scriptura sarrae muliebria: postquod dicitur
ad abraham: omnia quae cumq dicit tibi sarra
audi uocem eius: Quae non est in pastus anxi&a¬
tibus. & dolore. quaedeficientibus menstt̾u i
cruoris officiis. mulier eẽ desistit : Adĩ male¬
dictione fit libera nec est aduirum conuersio eius
sede contrario uir subiciturei: &dñĩ eiuoce prae¬
cipitur: Omnia quae cumque dicit tibi sarra
audiuocemeius. : & sic incipiunt uacare orationi
quia quam diu inconiugio debitum soluitur. oran¬
di praderitur instantia : Non negamus uiduas
sed quae uxores eẽ desierint. quae in ipsa necessita¬
te coniugii lmitantur uirginum castitatem:

Expanded text:
aut offenditur, et maritus in jurgia concitaaut offenditur, et maritus in jurgia concitatur. Hinc discordia, seminarium repudii. Aut si aliqua invenitur domus, in qua ista non fiant, quae rara avis est; tamen ipsa dispensatio domus, liberorum educatio, necessitates mariti, correctio servulorum, quam a Dei cogitatione non avocent? Defecerunt, inquit Scriptura, Sarae muliebria : post quod dicitur ad Abraham: Omnia quaecumque dicit tibi Sara, audi vocem ejus . Quae non est in partus anxietatibus et dolore, quae deficientibus menstrui cruoris officiis, mulier esse desiit, a Dei maledictione fit libera: nec est ad virum conversio ejus, sed e contrario vir subjicitur ei, et Domini ei voce praecipitur: 229 Omnia quaecumque tibi dicit Sara, audi vocem ejus : et sic incipiunt vacare orationi. Quia quamdiu in conjugio debitum solvitur, orandi praeteritur instantia. 21. Non negamus viduas, sed quae uxores esse desierint, quae in ipsa necessitate conjugii virginum imitentur castitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
dicias  Illa hõc agit utturpior pareat : & natura&e
bonum in fusc&: iniuria: Haec ad speculum
pingitur : & in contumeliam artificis conatur
pulchrior eẽ quam nataest Inde in fantes gar¬
riunt᷑ familia perstrepit liberi abosculis
liberi abore dependunt conpitantur
sumptus: inpendia praeparantur : hinc coquo¬
rum accincta manus cornesterit: hinc tex¬
tricum turba conmurmurat: Nuntiatur in¬
terim uiruenire cum sociis: illa adhirun¬
dinis modum. lustrat uni uersa pen&ralia :
sitorus rigeat : si pauimenta uerruerint si
ordinata sint pocula si prandium praepara¬
tum Responde queso interista uln sit dĩ
cogitatio: & haec felices domus : C&erum ubi
trmpana sonant tibia clamitat. Irragarrit.
crmbalum concrepat: quis ibi dĩtimor: para¬
situs : in contu meliis gloriatur : Ingrediun¬
tur expositae libidinum uictimae : & tenui¬
tate uestium: nudae inpudicis oculis inge¬
runtur: his infelix uxor. aut la&atur &perit

Expanded text:
ditias? Illa hoc agit, ut turpior appareat, et naturae ditias? Illa hoc agit, ut turpior appareat, et naturae bonum infuscet injuria. Haec ad speculum pingitur, et in contumeliam artificis conatur pulchrior esse quam nata est. Inde infantes garriunt, familia perstrepit, liberi ab osculis et ab ore dependent, computantur sumptus, impendia praeparantur. Hinc cocorum accincta manus carnes terit, hinc textricum turba commurmurat: nuntiatur interim vir venisse cum sociis. Illa ad hirundinis modum lustrat universa penetralia, si torus rigeat, si pavimenta verrerint, si ornata sint pocula, si prandium praeparatum. Responde, quaeso, inter ista ubi sit Dei cogitatio? Et hae felices domus? Caeterum ubi tympana sonant, tibia clamitat, lyra garrit, cymbalum concrepat, quis ibi Dei timor? Parasitus in contumeliis gloriatur: ingrediuntur expositae libidinum victimae, et tenuitate vestium nudae impudicis oculis ingeruntur. His infelix uxor, aut laetatur, et perit:
Abbreviated transcription (Latin):
efficimur sp̃s.: Quare: quia quisine uxore est
sollicitus : ea quaedĩ sunt : quo modo placeat dõ :
Quiautẽ cumuxoreest: sollicitus est quae sunt
huius mundi: quomodo placeat uxori .: Diuisa
est. mulier & uirgo quaenon est nupta cogitat
quae suntdĩ: ut sit scã corpore & spũ: Namquae
nupta est: cogitat quae mundi quomodo placeat
uiro: Quid oblatras quidrepugnas: uaselec¬
tionis haec loquitur diuisaestꝰ dicens mulier
& uirgo: uide quantae felicitatis sit quae & no¬
men sexus amiserit: uirgo iam mulier non
uocatur: quaenonẽ nupta cogitat quae sunt
dñi: ut sit scã corpore & spũ. Uirginis defi¬
nitio scãm eẽ corpore & spũ: quianihil
prosit carnem habere uirginem: simente
quis nupserit: Quae uero nupta est cogitat
quae sunt mundi quo modo placeat᷑ uiro
Idem tuputas eẽ diebus & noctibus uacari orãti¬
oni uacare ieiuniis. & ad aduentum mariti ex¬
polire faciem gressum frangere. simulareblan¬

Expanded text:
ore est, ore est, sollicitus est ea, quae domini sunt, quomodo placeat deo, qui autemcumuxoreest, sollicitusest, quae sunt huius mundi, quomodo placeat uxori. diuest mulier, et virgo: quae non est nupta, cogitat quae sunt Dei, ut sit sancta corpore et spiritu. Nam quae nupta est, cogitat, quae sunt mundi, quomodo placeat viro . Quid oblatras? quid repugnas? Vas electionis haec loquitur, 228 Divisa est, dicens, mulier, et virgo. Vide quantae felicitatis sit, quae et nomen sexus amiserit. Virgo jam mulier non vocatur. Quae non est nupta, cogitat quae sunt Domini, ut sit sancta corpore et spiritu. Virginis definitio, sanctam esse corpore et spiritu; quia nihil prosit carnem habere virginem, si mente quis nupserit. Quae vero nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro. Idem tu putas esse diebus et noctibus vacare orationi, vacare jejuniis; et ad adventum mariti expolire faciem, gressum frangere, simulare blan
Abbreviated transcription (Latin):
autem quamputatus est habuis se. custus fuit
porius quam maritus : relinquitur uirginem
eum mansisse cum maria: qui pater dñi mer unt
appellari : & quia de comparatione uirgintta¬
tis & nuptiarum sum aliquadicturus.
Obsecro lect̾uros nemeputent nuptiis detraxis se
Inuirginum laude: & aliquam fecisse
distantiam inter scõs u&eris teflamenti & noui:
Idest inter eos quibabuere coniugia. & hos
quia conplexu mulierũ penitus recesserunt:
uerum procondicione temporũ: aliae eos tunc
subiacuisse sententiae & aliae nos in quos fines
seculorum decucurrerunt: quamdiu lex illa
permansit. Crescie & multiplicamini & re¬
pl&e terram. & maledicta sterilis quae non facit
semen inisrł: Nubebant omnes & nubebantur¬
& derelictis parentibus: fiebant unacaro: quan¬
douero uox illa pertonuit. Tempus breuiatũ
est. reliquum est ut &quibabent uxores sicsint
quasi non habentes : adl aerentes dño unus cũ eo¬

Expanded text:
autem, quam putatus est habuisse, custos potius autem, quam putatus est habuisse, custos potius fuit, quam maritus: relinquitur, virginem eum mansisse cum Maria, qui pater Domini meruit appellari. 20. Et quia de comparatione virginitatis et nuptiarum sum aliqua dicturus, obsecro lecturos ne me putent nuptiis detraxisse in virginum laude, et aliquam fecisse distantiam inter sanctos veteris Testamenti et novi, id est, inter eos qui habuere conjugia, et hos qui a complexu mulierum penitus recesserunt, verum pro conditione temporum alii eos tunc subjacuisse sententiae, et alii nos, in quos fines saeculorum decurrerunt. Quampermansit: Crescite, et multiplicamini, et replete terram; et: Maledicta sterilis, quae non facit semen in Isret derelictis parentibus, fiebant una caro. Quando vero vox illa pertonuit: Tempus breviatum est: reliquum est, ut et qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant; adhaerentes Do
Abbreviated transcription (Latin):
dimus  & inqua de hostibus trium phamus:
sedut haec quae scripta sunt non negamus:
Itaea quaenon sunt scribta rennuimus: natum
dm̃ ẽẽ deuirgine credimus : quia legimus: ma¬
riam mipsisse postpartum noncredimus: quia
non legimus: nec hoc ideo dicimus quonuptias
condempnemus : Ipsaquippeui ginitas fruetius
est nuptiarum: sed quo nobiis desc̃is uiris temere
aestimare nihilliceat : Possumus enim hac cces¬
timationis festiuitate contendere. plures q̃q̃
uxores habuisse ioseph: quia plures habuerit
abraham plures habuerit iacob & dehis ẽẽ uxo¬
ribus fratres dñi : quod plerique : non tampiã quã
audaci temeritate confingunt: tudicis mariam
uirginem non mansisse: Egomihi plus uindico
&iamipsũ io seph uirginem fuisse permariam
&exuirginali coniugio: uirgo filius nascerdur:
Sienim in inrum scm̃ fornicatio non cadit & aliã
eum uxorem habus se nonscribitur. mariae

Expanded text:
dimus, et in qua de hostibus triumphamus. 19. dimus, et in qua de hostibus triumphamus. 19. Sed ut haec quae scripta sunt, non negamus, ita ea quae non sunt scripta, renuimus. Natum Deum esse de Virgine 227 credimus, quia legimus. Mariam nupsisse post partum, non credimus, quia non legimus. Nec hoc ideo dicimus, quo nuptias condemnemus, ipsa quippe virginitas fructus est nuptiarum: sed quod nobis de sanctis viris temere aestimare nihil liceat. Possumus enim hac aestimatione possibilitatis contendere, plures quoque uxores habuisse Joseph, quia plures habuerit Abraham, plures habuerit Jacob; et de his esse uxoribus fratres Domini, quod plerique non tam pia quam audaci temeritate confingunt. Tu dicis Mariam virginem non permansisse: ego mihi plus vindico, etiam ipsum Joseph virginem fuisse per Mariam, ut ex virginali conjugio virgo filius nasceretur. Si enim in virum sanctum fornicatio non cadit, et aliam eum uxorem habuisse non scribitur: Mariae
Abbreviated transcription (Latin):
saltitantẽ : dicis: Num quid meliores sunt
uirgines abraham isa ac & iacob. qui habuere
coniugia : Numquid non cotidie dĩ manibus
paruuli finguntur inuentribus. ut merito
erubescerȩ debeamus mariã nupsisse post
partum : quod si hoc illis turpe uid&ur:
super est. ut noncredant &iamdm̃ pergeni¬
talia uirginis natum : turpius ẽ enim
iuxta eo sdm̃ peruirginis pudenda genitũ.
quam uirginem uirosuo nupsisse post par¬
tum : Iunge silib& alias naturae contu¬
melias : : Nouem mensibus uterum insoles¬
centem : fastidia partum sanguinem pan¬
nos: ipsetibi describatur infans: tegmi¬
nẽ membra narum : solitos conudlutus :
Ingerantur dura prae sepia: uagitos par¬
uuli: octo uadie circum cisio tempus
pusgationis ut prob&ur inmundus
nonerubescimus: nonsilemus: quanto sunt humi¬
lora quae prome passus est : tanto illi plus debeo
& cumomnia replicaueris: nihilcruce contu¬
meliosius proferes: quam pro fitemur &ere¬

Expanded text:
saltitantem. Dicis: « Numquid meliores sunt saltitantem. Dicis: « Numquid meliores sunt virgines Abraham, Isaac, et Jacob, qui habuere conjugia? Numquid non quotidie Dei manibus, parvuli finguntur in ventribus, ut merito erubescere debeamus, Mariam nupsisse post partum? Quod si hoc illis turpe videtur, superest ut non credant, etiam Deum per genitalia virginis natum. Turpius est enim juxta eos, Deum per virginis pudenda genitum, quam virginem suo viro nupsisse post partum. » Junge si libet et alias naturae contumelias, novem mensibus uterum insolescentem, fastidia, partum, sanguinem, pannos. Ipse tibi describatur infans, tegmine membranorum solito convolutus. Ingerantur dura praesepia, vagitus parvuli, octavae diei circumcisio, tempus purgationis, ut probetur immundus. Non erubescimus, non silemus. Quanto sunt humiliora quae pro me passus est, tanto plus illi debeo. Et cum omnia replicaveris, cruce nihil contumeliosius proferes: quam profitemur, et cre