comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hugonẽ a ꝓposito resilere Qui
oportunitate ĩuenta. ꝙ magnꝰ
haberet᷑. festinat ut reuocet ꝑeũ¬
tes aũt p̃dicti sõdales et subu̾so¬
res lugonis. uiso bernardo p̃dam
ambiũt suã. et omẽ ei loquẽdi
adimũt facultatẽ. omẽ aditũ
int̾cludũt At ille cũ ei loqui nõ
posset. clamabat ꝑ eo ad dmñ
Quo orante cũ lacͥmis. subita et
uehemẽs ĩundacio pluuie mox
erupit Tonsederãt aũt in campo.
Maer sorenꝰ eẽt. et iul tale spera¬
rent Disꝑsi gͥ om̃s ad repentinũ
ymbrẽ. Uicũ ꝓximũ petunt Alt
bernardꝰ hugonẽ tenens. mecum
ait sustinebis huiꝰ pluue tuttas
renitatẽ Ibi renouatũ est fedus. et
ꝓpositũ confirmatũ. ꝙ ñ potuit
deinceps uiolari Bidebat ista pet¬
cator et irascebat᷑. dentibꝰ suis fre¬
mebat et tabescebat. iustꝰ aũt con¬
fidens iii dño. glõse descło triump¬
habat Iamq eo publice et pͥuatim
p̃dicante. matres filios abstonde¬
bant. uxores detinebãt maritos :

Expanded text:
posito resilire. Qui opportunitate inventa, quod magnus haberetur, festinat ut revocet pereuntes autem praedicti sodales et subversores Hugonis, viso Bernardo praedam ambiunt suam, et omnem ei loquendi adimunt facultatem, omnem aditum intercludunt. At ille, cum posset, clamabat pro eo ad Dominum: quo orante cum lacrymis, subita et vehemens inundatio pluviae mox erupit. Consederant autem in campo, quod aer serenus esset, et nil tale sperarent. Dispersi igitur omnes ad repentinum imbrem, vicum proximum petunt. At Bernardus Hugonem tenens: « Mecum, » ait, « sustinebis hujus pluviae guttas. renitatem. Ibi renovatum est foedus et propositum confirmatum, quod non potuit deinceps violari. 15. Videbat ista peccator, et irascebatur, dentibus suis fremebat et tabescebat; justus autem confidens in Domino gloriose de saeculo triumphabat. Jamque eo publice et privatim praedicante, matres filios abscondebant, uxores detinebant maritos,
Abbreviated transcription (Latin):
gremitꝰ dissimiliũ dolorũ. u̾ba u̾bis
ceꝑũt ꝯferri. et res rebꝰ cõꝑari
Cũq int̾ ipsa u̾ba familiaris a¬
micitie. hugoni ĩfunde̾t᷑ spũs
u̾itatis. aliam iam faciẽ habere
ceꝑunt u̾ba mutue collocutionis
Datis ita dextris insõdalicium
noue uite. lontre digniꝰ ueriꝰ q
ftĩsũt cor unũ et aĩa unna in

Expanded text:
gemitus dissimilium dolorum, verba verbis gemitus dissimilium dolorum, verba verbis coeperunt conferri, et res rebus comparari. Cumque inter ipsa verba familiaris amicitiae Hugoni infunderetur spiritus veritatis, aliam jam faciem habere coeperunt verba mutuae collocutionis. Datis itaque dexteris in sodalitium novae vitae, longe dignius veriusque facti sunt cor unum et anima una in
Abbreviated transcription (Latin):
¶d̾ deuotꝰ iuueĩs haut secus
accepit. quã side celo sonnuisset¬
Etix Exultans itaz spũal iam
stere. et quoscũq potãt aggre¬
trare. cepit nouũ hoĩem induere.
et cũ quibꝰ de lict̾is sc̃li seu de scło
agere solebat. de seriis et cõuersioẽ
tͣr tare. ostendẽs gaudia mũdi fu¬
gitiua. uite miserias. telerẽ mortẽ.
uitam pꝰ mortẽ. seu in bonis seu
ini mal ꝑpetuã fore ¶d multa :
Quot quot ad hoc p̃ordinati erãt.
oꝑante ni eis grã dei. et uerbo
uirtutis eiꝰ. et oratiõe et instãcia
p̃ui eiꝰ. pͥmo tũctati. deinde cõ¬
pũcti. alter pꝰ alt̾m credebant. et
cõsentiebãt Int̾ quos adiũctꝰ est
ei hugo masticonẽsis. qͥ postea
rapta a pontiniato cenobiõ. qd¬
ifpe ipse ibidem abbas edificauit.
antissiodorẽsi eccłie p̃fuit mito
et honore pontificis Mit audiẽs
de conu̾sione socii et amicilm̃i.
est utriq pͥmo facultas mutui
colloquii. pꝰ dissimiles lacͥmas. et

Expanded text:
d devotus juvenis haud secus accepit, quam si de coelo sonuisset. Exsultans itaque spiritualis jam stere, et quoscunque poterat aggregare. Coepit novum hominem induere, et cum quibus de litteris saeculi seu de saeculo agere solebat, de seriis et conversione tractare, ostendens gaudia mundi fugitiva, vitae miserias, celerem mortem, vitam post mortem, seu in bonis seu in malis perpetuam fore. Quid multa! Quotquot ad hoc praeordinati erant, operante in eis gratia Dei et verbo virtutis ejus, et oratione et instantia servi ejus, primo cunctati, deinde compuncti, alter post alterum credebant et consentiebant. Inter quos adjunctus est ei Hugo Matisconensis, qui postea raptus a Pontiniaco coenobio, quod ipse ibidem abbas aedificavit, Autissiodorensi Ecclesiae praefuit merito et honore pontificis. Hic audiens de conversione socii et amici chariest utrique primo facultas mutui colloquii, post dissimiles lacrymas et
Abbreviated transcription (Latin):
gnita miracła. ut piger ẜuꝰ
silendo occultarẽ Ne ut uniꝰ
talenti treditã quãtitatem.
dum niterer canciꝰ custodire.
culpa de foff defosse pecunie
ñ carerem Idc̾to optimum
fore arbitratꝰ sum. ut pecu¬
nie cõmerciũ qd ab oĩpotẽ¬
te accepi. in laudem oĩpotẽtis
ceptum felicit̾ atq fidelit̾ ad.
finẽ usq ꝑduc̾e̾. si ip̃e digne
tanta mirabilia oꝑarim t̾ris¬
oꝑa. ut magnitudo quidẽ
bonũ nichil me p̃terire pacia¬
tur. młtitudo uo̾ gestoꝵ qmͣ¬
plima cogat omitt̾e̾. inĩcerto
estuat aĩꝰ. dũ delib̾are non
ualet. quid teneat quid o¬
mittat ꝓ fiteor nã si cũcta
uoluero ãnect̾e. et dies defi¬
ciet me narrante. et modũ
excedã uolumĩs Rursꝯ si
pauca ꝯp̃liendã. irrisiones
metuo ypocritarũ dicenciũ
qm̃ hic hõ cep ͭ edificare. et
ñ potuit sũmare Et offen¬
sam pociꝰ ꝑtimesco ãtistitis.
ne dũ seriẽ expon̾e̾ nitor. ar¬
tatꝰ eloquii siccitate. magł

Expanded text:
gnita miracula ut piger servus silendo occulerem, ne vel unius talenti creditam quantitatem dum niterer cautius custodire, culpa defossae pecuniae non carerem. Idcirco Optimum fore arbitratus sum, ut pecuniae commertium, quod ab omnipotente accepi, in laudibus omnipotentis coeptum feliciter atque fideliter ad finem usque perducere; si ipse dignettanta mirabilia operariopera, ut magnitudo quidem bonorum nihil me praeterire patiatur, multitudo vero gestorum quamplurima cogat omittere, in incerto aestuat animus, dum deliberare non valet quid teneat, quid omittat. Profiteor namque, si cuncta voluero annectere, et dies deficiet me narrante, et modum excedam voluminis: rursus si pauca comprehendam, et irrisiones metuo hypocritarum dicentium, quoniam Hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare : et offensam potius pertimesco antistitis, ne dum seriem exponere nitor arctatus eloquii siccitate, magis
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ordĩe ꝑisiq ancillarũ
dei ꝯstruxit moͣst̾i̾um C ͫ xiiͫ
Qualr̃ btõꝵ pauli et marcia¬
lis fũdauit ecclias. et de
De incendio urbis parisia¬
tidie studio in meliꝰ uir
ardore deuotõnis tenobia

Expanded text:
Quo ordine Parisius ancillarum Dei construxit monasterium. 18. Ubi beatorum Pauli et Martialis fundavit ecclesiam et de De incendio urbis Parisiatudio cottidie in melius vir ardore devotionis coeno
Abbreviated transcription (Latin):
Descͥptõ hĩtꝰ et forme eiꝰ.
et iugitas or̃onis Cͫͫnonũ
¶d̾ britãniam adiens. patẽ
cũ pͥncipe fecit. et qnͣta fu¬
cilitate apᵈ regẽ quid qͥd¬

Expanded text:
Descriptio habitus et formae eius et iugitas orationis. 13. Ubi Britanniam adiens pacem cum principe fecit. 14. Quanta facilitate apud regem D
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs eiꝰ laudabile est Ouia
igr̃ oñ pene miratła con¬
fessorũ. ut młtiplices uittoi̾e
martyrũ litt̾arũ iam mo¬
nobilium ex gestis eoꝵ reli-¬
quere molem uoluminũ. nos
modo uł exiguum. iuxta qͣli¬
tatem ingenii aptare tempta¬
mꝰ librũ In quo de ortu uite¬
q cursu et głi̾oso obitu scĩ ac
btĩssimi cõfessõis et ep̃i eligii.
q̃ ad plenũ exꝑti sumꝰ. ad¬
uiuante suꝑna gr̃a explicã¬
dũ suscepimꝰ. Id eciã añ nos
iam factũ. ab aliquibꝰ erudi¬
tissimis cõperimꝰ. Ged quia
illi curis obligati secularibꝰ.
ut et ip̃i profitent᷑. cũ festina¬
cõne finierũt ẜmonẽ. ĩdignũ
duximꝰ. ut tam larga boĩtas
tamq eximia scĩtas. arto
parcoq attenuaret᷑ affatu
Quãuis gͦ nos tante rei nar¬
racõne minꝰ simꝰ idonei. ĩ
dignũq uideat᷑ tam laudate

Expanded text:
 laudabile est. Quia igitur omnium paene miracula confessorum et multiplices victoriae martyrum litterarum iam moltique nobilium ex gestis eorum reliquere molem voluminum, nos modo vel exiguum iuxta qualitatem ingenii aptare temptamus librum, in quo de ortu vitaeque cursu et glorioso obitu sancti ac beatissimi confessoris et episcopi Eligii, quae ad plenum experti sumus, adiuvante superna gratia, explicandum suscepimus. Id etiam ante nos iam factitatum ab aliquibus eruditissimis comperimus, sed quia illi curis obligati saecularibus, ut et ipsi profitentur, cum festinatione finiere sermonem, indignum duximus, ut tam larga bonitas tamque eximia sanctitas arto parcoque attenuaretur affatu. Quamvis ergo et nos tantae rei narratione minus simus idonei, in dignum que videatur tam
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmoẽ uel tenui. edificatõnis¬
hystoriã pande̾ libri plebi ͤ
ne. et apli̾ca ãmoneamur
auctoitate. De scõꝵ gestis
seu uirtutibꝰ. nõnuilla cõme¬
morare. ut scͥptũ est Laude¬
mꝰ uiros glłiosos. qui uice¬
rũt regna m̃di. ut sit meõ¬
ria eoꝵ in bñdictõne. et no

Expanded text:
ui aedificationis pandere historiam plebi; stolica ammoneamur auctoritate de sanctorum vita seu virtutibus nonnulla commemorare, ut scriptum est: Laudemus viros glorioses, gui vicerunt regna mundi, ut sit memoria eorum in benedictione,
Abbreviated transcription (Latin):
Uin adhuc puerulus¬
graui capitis dolore uepa¬
retur. decidit in lectũ Adducta
aũt ad eũ est muliertła. qͣiͣ dolorẽ
mitigatura carmĩbus Quã cum
ille apppm ꝙͣtẽ sentiret cũ quibꝰdã
carmĩalibꝰ ĩstrumẽtis. tũ ĩdigna¬
cione magna epclamãs. ase rep¬
pulit et abiecit. Aderat aliqñ sollẽp¬
nis illa nox natĩtatis dñice. et ad
sollempniͤa uigilias om̃s ut mo¬
ris est parabãt᷑ ¶uq̃ celebrandi
nocturni officiĩ hora aliꝙͣtisꝑ ꝓte¬
laret᷑. contigit sedentẽ expectãtẽq
bernardũ cũ cetis. inclinato capi¬
te paululũ soporari Iffuit illico
puero suo se reuelans. pueri iliũ
scã natĩtas. tenere fidei sugtrerẽs
ĩcremẽta. et diuiẽ in eo ĩchoans
mistia cõtemplatioĩs apparuit em̃
uelut denuo ꝓcedens sponsꝯ e tha¬
lamo suo Apparuit ei qͣi iterũ añ
oculos suos nascẽs ex ut̾o matris
U̾trinis. u̾bũ infaris. speciosꝯ for¬
ma p̃filiis hom̃. et pueri scĩ in

Expanded text:
um adhuc puerulusgravi capitis dolore vexaretur, decidit in lectulum. Adducta autem ad eum est muliercula, quasi dolorem mitigatura carminibus. Quam cum ille appropinquantem sentiret cum quibusdam carminalibus instrumentis, cum indignatione magna exclamans, a se repulit et abjecit. 5. Aderat aliquando solemnis illa nox Nativitatis Dominicae, et ad solemnes vigilias omnes, ut moris est, parabantur. Cumque celebrandi nocturni officii hora aliquantisper protelaretur, contigit sedentem exspectantemque Bernardum cum caeteris inclinato capite paululum soporari. Adfuit illico puero suo se revelans pueri Jesu sancta nativitas, tenerae fidei suggerens incrementa, et divinae in eo inchoans mysteria contemplationis. Apparuit enim ei velut denuo procedens sponsus e thalamo suo. Apparuit ei quasi iterum ante oculos suos nascens ex utero matris Virginis Verbum infans, speciosus forma prae filiis hominum, et pueri sancti in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in lis q̃ ad illud ꝑtĩnẽt sacͣmẽ¬
tũ. et sensus ei ꝓfũdior. et ẜ̃mo
copiosior suppẽte uideret᷑ Uñ et
pꝰ modũ in laudẽ eiꝰdẽ trenitͥtis et
treniti.et scẽ eiꝰ natĩtatis. ĩsigne
edidit opustulũ. int̾ inicia oꝑm
suoꝵ seu tͣctatuũ. sup̃ta matia
ex eo euãcelii loco ubi legitur¬
fRlissꝰ ẽ trubriel angelꝰ a dnõ. ĩ
ciuitatẽ. naareth. et cet̾a q̃ ibi se¬
quũt Neq illud tacendũ ꝙ ab
ip̃is iam puerilibꝰ ãnis. si quos
poterat nũmos habe̾. claudesti¬
nas faciens elemosinas. ꝓ etate
mimo supͣ etatẽ pietatis oꝑa

Expanded text:
 in iis quae ad illud pertinent sacramentum, et sensus ei profundior, et sermo copiosior suppetere videatur. Unde et postmodum in laudem Genitricis et Geniti, et sanctae ejus Nativitatis, insigne edidit opusculum, inter initia operum suorum seu tractatuum, sumpta materia ex eo Evangelii loco, ubi legitur: Missus est Gabriel angelus a Deo in civitatem Galilaeae , et caetera quae ibi sequuntur. Neque illud tacendum, quod ab ipsis jam puerilibus annis, si quos poterat nummos habere, clandestinas faciens eleemosynas, pro aetate, imo supra aetatem pietatis opera
Abbreviated transcription (Latin):
tistes dñi dyonisiꝰ ma¬
nꝰ expandens. et oclõs
ad celũ erigens ait IPeꝰ deus
meꝰ. qui c̾asti me. et gr̃ã tua
et̾na sapĩa tua docuistime.
et cõsilia sec̾torũ tuoꝵ ñ abscõ¬
disti a me. sed semꝑ ĩmiẜicor¬
dia et miẜatoĩbꝰ tus mlt̾is
consolatꝰ es me. et fuisti me
et oñdisti michi. at dignat ꝰ
es oꝑari ꝑ me. maxĩe quia
nũc huilitatẽ meã uisitasti
ꝑte et uocasti senectutẽ meã
tuo desidio fatigatã ad te.
sciens qr iã ex mlto temꝑe
largiꝰ cõcupuii uidere te¬
rii. cũ frĩbꝰ meis ẜuis tuis sus¬
cipe me Tuosq tue tustodie
cõmendo. quos mĩstĩo nõ et
tibi tuo santriẽ acquisisti Cũt¬
tos eciã qui te ꝑ nos in noĩẽ
tuo pecierĩt. ut pollicitꝰ es cle¬
nẽt̾ exaudi. qñ tuũ est. re

Expanded text:
tistes Domini Dionysius manus expandens, et oculos ad coelos erigens, ait: Deus, Deus meus, qui creasti me, et gratia tua aeterna sapientia tua docuisti me, et consilia secretorum tuorum non abscondisti a me: sed semper in misericordia et miserationibus multis consolatus es me, et fuisti mecet ostendisti mihi, atque dignatus es operari per me. Maxime quia nunc humilitatem meam visitasti per te, et vocasti senectutem meam, tuo desiderio fatigatam, ad te: sciens quia jam ex multo tempore largius concupivi videre terii cum fratribus meis servis tuis suscipe me: tuosque tuae custodiae commendo, quos ministerio nostro, et tibi tuo sanguine acquisisti: cunctosque etiam, qui te, per nos in nomine tuo petierint, ut pollicitus es, clementer exaudi: quoniam tuum est
Abbreviated transcription (Latin):
dei sacerdos lũana
rabie. cui ẜuiuit et bestia Oui
p̃currebat ad torm̃ta. ne tar¬
de iret ad głia Prouocabat
in se penã. ut maior eẽt uicto¬
ria Confligebãt inter se illic̃
carnifices. hĩc palmata uox
martyris Ambiebat supplicia.
ut torm̃to crescẽte. crescẽt et co¬
rona ¶ua pp̃ iterũ uelut ab
ũcio uirgis in cõsptu om̃ii. scĩ
martyres nudi cesi. et suis
uestibꝰ reinduti. e regione p̃do¬
li mercurii. ad lotũ cõstitutũ
educti. ad decollatõem sũt ge¬

Expanded text:
Dei sacerdos humana rabie, cui servivit et bestia: qui praecurrebat ad tormenta, ne tarde iret ad gloriam. Provocabat in se poenam, ut major esset victoria. Confligebant inter se, illinc carnifices, hinc palmata vox martyris. Ambiebat supplicia, ut tormento crescente, cresceret et corona. Quapropter iterum, velut ab initio, virgis in conspectu omnes sancti martyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum educti, ad decollationem sunt ge
Abbreviated transcription (Latin):
grani hiemaret mẽse ianua¬
rio febre ualida correptꝰ. lecto
decubuit Qui statĩ ut in fe¬
bribꝰ solebat. cibi abstinẽtiã
sibi mndixit. arbitratꝰ hac cõ¬
tinẽcia morbũ posse depelli.
uł certe mitigari Eed acce¬
dente ad febrẽ. dolore lateis
illoq ad huc ĩediam ⁊et̾inẽte
neq corpꝰ alit̾ ꝙͣ rarissimo
potu sustentante. septĩo pꝰ ꝙͣ
decubuit die satra cõione

Expanded text:
tibi hyemaret, mense Ianuario, febre valida correptus, decubuit. Qui statim, ut in febribus solebat, cibi sibi abstinentiam indixit, arbitratus hac continentia morbum posse depelli vel certe mitigari; sed accedente ad febrem laterisilloque adhuc inediam retinente, neque corpus aliter quam rarissimo potu sustentante, septimo postquam decubuit die, sacra communione
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ uisioĩs eisdẽ exponit
Denĩ ad lotũ desigͣtũ ꝑiter
eos ꝑgre hortãs. ip̃e ꝓ prodi¬
tore pͥor tũctis accedit Eũq
diligent̾ strutati fuissẽt lo¬
reꝑerũt et furtũ Pox ãt
accersito dyacono. durissis̃
eũ u̾b̾ ĩcrepauerũt. ñ tamẽ¬

Expanded text:
visionis eisdem exponit. Dein de ad locum designatum pariter eos pergere ortans, ipse pro proditore prior cunctis accedit. Cumque diligenter scrutati fuissent loreppererunt et furtum. Mox autem, accersito diacono, durissimis eum verbis increpaverunt, non tame
Abbreviated transcription (Latin):
iam felix Illli postremo ĩ ꝓfũdo
Gr̃ates tibi int̾ hec et pp̃ hec
qm̃ reddidisti ei magna pro
ꝑuis. et requieste̾ eũ fecistũ
amenitatẽ sempit̾uã. et int̾¬
uirẽtis ꝑadisi tui delicias
Qui ad hͦ forsitã raptꝰ est a
nob̾. ne malicia ĩmutaret
ĩcellectũ eiꝰ Et sic̃ de ꝑferto
qdã scptũ est Niuẽs inter

Expanded text:
jam felix; illi postremo in profundGratias tibi inter haec et propter quoniam reddidisti ei magna pro parvis, et requiescere eum fecisti inter amoenitatem sempiternam, et virentis paradisi tui delicias, qui ad hoc forsitan raptus a nobis est, Ne malitia mutaret intellectum ejus ; et sicut de perfecto quodam scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dec nos de obitu sãcti
ne legentibꝰ ĩgerem fastidi¬
ũ eo ꝙ ꝓlixe iam extendit᷑
or̃o. dignũ fore iudicauerã.
moda miracła̾ q̃ ad sacͣtissi¬
mũ corpꝰ eiꝰ assidue dñs
migͣuit. cũ torpꝰ eiꝰ de¬
latũ esset ad sepult̾am.
remãsit fortuitu ĩ loco quo
iacue̾at rachina caprina
ex ep̃o ualde optĩa. q̃ nimiꝵ
ĩ beselio fuea̾t pͥdie supposita
feretro Quiã ilico tũctis dis
ex more tradio sepulte̾. tũ
mĩstͥ exequiaꝵ redissẽt. at
ablatã recõnouissẽt. uelie¬
mẽt̾ mox cont̾iti. ceperũt
eandẽ in diu̾sa ꝑ quire̾ Cũq
dui discurrẽtes. et hut illuc

Expanded text:
ec nos de obitu vel supne legentibus ingererem fastidium, eo quod prolixe iam extenditur oratio, dignum fore iudicaveram, moda miracula, quae ad sacratissimum corpus eius assiduae Dominus migravit, cum corpus eius delatum esset ad sepulturam, remansitjacuerat rachina caprina ex episcopio valde optima, quae nimirum in besilio fuerat pridie supposita feretro, quam illico cunctis discex more tradito sepulturae, cum ministri exsequiarum rediissent, atque ablata recognovissent, vehementer mox contriti coeperunt eamdem in diversa perquirere; cumque diu discurrentes, e
Abbreviated transcription (Latin):
fuei̾s s pociꝰ t̾ͥũphi ĩanis
glĩa sclĩ Conferat᷑ si potest ui¬
uoꝵ diuitũ pompa. hñc pegͥ¬
no defũcto eguãda Illos eñi
uiuẽtes ĩ miẜ̃ia confusis plã¬
sibꝰ pplõꝵ honorat ĩsania. eli
scłi pompã. ĩ tartara diratͣ¬
sinu letꝰ prĩarchaꝵ excipit᷑
Illi diuiciaꝵ mole opp̃ssi. post

Expanded text:
 triumpho, inanis gloria saeculi; conferatur si potest virorum divitum pompa huic peregrino defuncto aequanda: illos enim viventes in miseria confusis plausibus populorum honorat insania; Eligsaeculi pompam in tartara dira trsinu laetus patriarcharum excipitur; illi divitiarum mole oppressi functi
Abbreviated transcription (Latin):
plebẽ plnlippensiũ sig̃cat᷑ ꝙͣ uidentes it̾m in lȩciciã se
excitarent. ⁊ apłi animꝰ letaret᷑ qr meliori aĩo fit qͥ ad
aros suos mittit reuisendos. Excipite illũ indño gͦ
cũ oĩ gaudio ⁊ huiꝰ modi in honore habete. qr ꝓpt
suã uͦ sppler⁊ id q̃ ex uob̃ deerat cͥca meũ officiũ. Qꝗͣ ĩdiundua eẽt
caritaᷤ epafrodi᷑ ⁊ pleb̾. tñ ⁊̃ ab apło ꝯm̃dat᷑ ut ãpliꝰ cariorẽ illũ
fauat: maxĩe ꝑꝑ hoᷤ qͥ forte tã cari ñ eẽnt cͥca eiꝰ affectũ. Iõĩenĩ
plebe diu̾sita ÷. hĩc : unde et prȩliũ eius
hortatione fideliũ ut ĩpleret qd̾ deerat plebi in
t̃ditione iurta dispensationẽ apłi. Qͥ gͦ amat aĩã¬

Expanded text:
cat, quem videntes iterum in laetitiam se excitarent, et Apostoli animus laetaretur; quia meliori animo fit, qui ad charos suos mittit revisendos. Excipite ergo illum in Domino cum omni gaudio, et hujusmodi in honore habete; quia prsuam; ut suppleret id quod vobis deerat circa meum officium. Quamquam individua esset char forte tam chari non essent circa ejus affectum; in omni enim plebe diversitas est. Hinc est unde et praelium ejus hortatione fidelium; ut impleret quod deerat plebi in traditione juxta dispensationem Apostoli. Qui ergo a
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ dedisse. Sigͦ a patre oĩa qͣr ñ dicat᷑ cuncta filio su
o ꝑgñrationẽ dedisse: & ꝗuis ȩqͣlẽ sibi genuerit fili¬
ũ: ordo tñ exigit ut in noĩe pat̾s agant᷑ oĩa. Hoc pat̃
ocessit filio pꝰ erucẽ: ut oĩa in noĩe filũ saluent᷑. Deni¬
q dic̃ dñs de discipłis ad patrẽ. Pat̃ qͦs dedisti mͥ

Expanded text:
r dedisse. Si ergo a Patre omnia, quare non dicatur cuncta Filio suo per generationem dedisse? Et quamvis aequalem sibi genuerit Filium, ordo tamen exigit ut in nomine Patris agantur omnia. Hoc Pater concessit Filio post crucem, ut omnia in nomine Filii salventur. Denique dicit Dominus de discipulis ad Patrem: Pater, quos dedi
Abbreviated transcription (Latin):
enim sollicitus sit de re cito ꝑititura: Ac ꝑ
hoc postulationes ur̃ȩ notȩ ait fiant apud
deum. Que noticia assiduitate fit: et uigilan¬
tia orationis. Tunc demũ munitionibue
pacis suȩ que omnẽ suꝑat mentẽ ait. custo¬
diet corda ur̃a. in xp̃o iħu. Hoc ideo dixit :
quia cum deo qui habet pacem. non timet
omnem mentẽ aduersã. Tutus ÷ enĩ pace
dei omnis diligens deumin xp̃o iħu. Quiꝰ
enim ñ metuat cũ: quẽ scit dei esse amicũ :
si qua laus disciplinȩ: hȩc cogitate quȩ ⁊
didicistis et accepistis ⁊ audistis & uidistis
in me. hȩc agite: & deus pacis erit uobis¬
cum. In conclusione quȩ reliqua erant ad
imitatationem ꝑfectionis exponit: ut
ea quȩ ñ solum iuituperationem
ñ cadunt: uerũ etiã laude digna sunt
et cogitantes et agentes secuti formam
apłi: deum pacis habeant secũ. Deus nr̃
uere deus pacis est: qui ñ rogatus quasi
potens. ñ timidus quasi infirmꝰ. ad pacem

Expanded text:
enim solliciti sint de re cito peritura? Ac per enim solliciti sint de re cito peritura? Ac per hoc, postulationes vestrae notae, inquit, fiant apud Deum. Quae notitia assiduitate fit, et vigilantia orationis. Tunc demum munitionibus pacis suae, quae omnem exsuperat mentem, custodiat corda vestra in Christo Jesu. Hoc ideo dixit, quia cum Deo qui habet pacem, non timet omnem mentem adversam; tutus enim est pace Dei omnis diligens Deum in Christo Jesu. Quis enim non metuat eum, quem scit Dei esse amicum? Si qua laus: hec cogitate que et didicistis, et accepistis, et audistis, et vidistis in me; haec agite, et Deus pacis erit vobiscum. In conclusione, quae reliqua erant, ad imitationem perfectionis exponit; ut ea quae non solum in vituperationem non cadunt, verum etiam laude digna sunt, et cogitantes et agentes, secuti formam Apostoli, Deum pacis habeant secum. Deus noster vere Deus pacis est, qui non rogatus quasi potens, non timidus quasi infirmus ad pacem
Abbreviated transcription (Latin):
sitis. Sed per omnia oratione et
prece cum gratiarum actione. postu-¬
lationes uestrȩ innotescant apud deum.
et pax dei quȩ exuperat omnem sensum
exemplo eorum alios uult lucrar.
sum enim modestia eorum manifest a
fuerit idest rationabilis conuersatio: lu¬
cebunt opera eorum:⁊ ñ deerunt qui imi¬
tentur bonum illorum. Ut non solum
propriorum gestorum ÷ sed & aliorum
augmentum consequantur: ut sicut dictũ
tso. labores fructuum suorum edant er.¬
Quando enim fructus operum suorum alios
adquirit ad opus bonum: labores qui ad¬
quisiti sunt proficiẽt eiꝰ. quorum exemplo
bona opera imitari ceperunt. Pominus ait
prope est: in nullo solliciti sitis. hoc est prȩ¬
paratos esse debere. ⁊ uigilare in oratione
et prece deo gr̃as agentes: seposita mundi
soslicitudine illud sperare ⁊ ante oculoes
habere quod dominus reꝑmisio. Unde ⁊
gr̃as ei agendas docet. Domino enim im¬
minente: sollicitudo seculi cessat. Ut quid

Expanded text:
sitis: sed per omnia oratione et sitis: sed per omnia oratione et prece, cum gratiarum actione postulationes vestrae innotescant apud Deum. Et pax Dei, quae exsuperat omnem mentemexemplo eorum alios vult lucrari; cum enim modestia eorum manifestata fuerit, id est, rationabilis conversatio, lucebunt opera eorum, et non deerunt, qui imitentur bonum illorum; ut non solum propriorum gestorum, sed et aliorum augmentum consequantur; ut sicut dictum est , labores fructuum suorum edantQuando enim fructus operum suorum alios acquirit ad opus bonum, labores eorum qui acquisiti sunt, proficient eis, quorum exemplo bona opera imitari coeperunt. Dominus, ait, prope est. In nullo solliciti sitis: hoc est, praeparatos esse debere, et vigilare in oratione et prece, Deo gratias agentes, seposita mundi sollicitudine, illud sperare, et ante oculos habere, quod Dominus repromisit, unde et gratias ei agendas docet; Domino enim imminente, sollicitudo saeculi cessat. Ut quid
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudium enim eius costantia illorum ad prȩ¬
sens est: et in futurum corona
Discipulis enim in agone uictoribus : dig¬
nus erit corona magister. Fucodiam rogo
et sinticen obsecro: idem sapere in domi¬
no. Et te rogo germane compar: adiuua il¬
las quȩ necum laborauerunt̾ in euange.¬
lio cum clemente et cȩteris qui sunt michi
participes operum: quorum nomina sunt
in libro uite. Eucodiam et sinthicem ad pru¬
dentiam amplificandam hortatur adici¬
uantibus quos memorat: ut sicut inN
operibus euangelii ꝓfecerant. proficerent
& in scientia et sapientia dei: quos om nes
merito fidei in libro uitȩ haberi pronunci¬
at. Gaudete in domino semper: iterum dico
gaudete. Letus apłs in operibus et
fide eorum: ad cumulandam alacritatem
suam. exoptat illos in hoc studio proficien-¬
tes in domino semper gaudere. Hoc est
enim quod iterat: ut se uera affectioNe
gaudere illis ostendat. Modestia uestira¬
in notescat omnibus hominibue ÷
dominus prope est: in nullo sollicitei

Expanded text:
gaudium enim ejus ad praesens constantia illorum est, et in futurum corona. Discipulis enim in agone victoribus, dignus erit corona magister. Evodiam rogo, et Syntychen obsecro idem sapere in Domino. Et te rogo etiam, germane compar, adjuva illas, quae laboraverunt mecum in Evangelio cum Clemente, et caeteris, qui sunt mihi participes operum, quorum nomina sunt in libro vitae. Evodiam et Syntychen ad prudentiam amplificandam hortatur, adjuvantibus quos memorat, ut sicut in operibus Evangelii profecerant, proficerent et in scientia et sapientia Dei, quos omnes merito fidei in libro vitae haberi pronuntiat. Gaudete in Domino semper, iterum dico, gaudete. Laetus Apostolus in operibus et fide eorum, ad cumulandam alacritatem suam exoptat illos in hoc studio proficientes, in Domino semper gaudere; hoc est enim quod iterat, ut se vera affectione gaudere in illis ostendat. Modestia vestra nola sit omnibus hominibus, Dominus prope est. In nullo solliciti
Abbreviated transcription (Latin):
nã sine hesitationib faciant ⁊ murmurationib:
qr si negligent᷑ ⁊ ĩ deuote aliqͥd agit᷑ ad effectũ ñ ꝑ¬
uenit. qr inrep̾hensionẽ cadit. Sed ut omĩ sĩplici
suȩ resplendeant: ut int̾ diffidentes tã clariappa¬
reant inta. ꝯu̾satione. morib quẽadmodũ sol ⁊
luna int̃ stellas splendore sullimes sc Sic̃ enĩ stel¬
lȩ apparente sole obscurant᷑ ĩta ⁊ iniusti ⁊ inficdi.
p̾sentib fidelib aut iustis curpes ⁊ deformatiui¬
dent᷑ ut gła sit apłi in aduentũ filii dĩ cuiꝰ plan¬
tatio tales edidit fructꝰ. labor enĩ ⁊ efficatia eiꝰ tẽ
sacfieiũ. i ministiũ fidĩ tr̃e gaudeo. Si enĩ op pͥss
fuerit a ꝑfił̾cur eos ag̾gau̾it suȩ c̃spirationi:
g tulandũ sibi sig̾cats eit enĩ effeccũ hr̃e mortẽ
suã. Magna enĩ mesticia ẽ: si patit᷑ qͥs ꝓ eis in qͥb
debe cestat᷑. ut inuicẽ participes sint gaudũ cõ¬
munis: ⁊ plebs ⁊ magist̃ idoneus S ꝑo aut̃ in dño

Expanded text:
urmurationibus; quia si negligenter et indevote aliquid agitur, ad effectum non pervenit, quia in reprehensionem cadit: sed ut omni simplicitsuae respondeant; ut inter diffidentes tam clari appareant vita, conversatione, moribus, quemadmodum sol et luna inter stellas splendore sublimes sunt. Sicut enim stellae, apparente sole, obscurantur; ita injusti et infidi praesentibus fidelibus et justis, turpes et deformati videntur; ut gloria sit Apostoli in adventu Filii Dei, cujus plantatio tales edidit fructus. Labor enim et efficacia ejus tunc sacrificium et ministerium fidei vestrae, gaudeo. Si enim oppressus fuerit a perfidis, cur eos aggregaverit suae conspirationi, gratulandum sibi significat; scit enim effectum habere mortem suam. Magna enim moestitia est, si patitur quis debere testatur; ut invicem participes sint gaudii communis et plebs et magister idoneus. Spero autem in Domino
Abbreviated transcription (Latin):
go ex abrahã ẽ. ex ipso tͣhi debet ⁊ nom̃ ñ exheber:
qͥ sexta gnr̃one ÷ suꝑ abrahã Sienĩ in abrahã reforma¬
ri cep̃ gn̾s humanũ ⁊ ipse ÷ pat̃ fidei: exipso ⁊ nom̃
⁊ lingua hebrea: pͥma enĩ lingua q̃ erat sine noĩe
heb trahat nonr̃abrahã tñ caldeꝰ fuit. ñ tñ caldei¬

Expanded text:
Heber, qui sexta generatione est super Abraham . Si enim in Abraham reformari coepit genus hominum, et ipse est pater fidei, ex ipso et nomen et lingua Hebraea. Prima enim lingua, quae erat sine nomine, Heber trahat nomen; Abraham enim Chaldaeus fuit, non tame
Abbreviated transcription (Latin):
sanaret᷑ s: signa infideliũ causa fiunt. hã huic ñ ad
detͥm̃tũ ꝯtigit egͥcudo. s ad augm̃tũ. ꝓbationes enĩ
diu̾sȩ sc̃ credentiũ. aliꝰ enĩ ꝑ egͥtudinẽ aliꝰ amissione
caroꝵ: aliꝰ ꝑ dãpnũ pecuniȩ aliꝰ ꝑ tͥbulationes ꝓbat᷑.
si in necessitate stabilis inueniat᷑ auxiliũ a diu̾sa
moneat: in hac aũ ꝯtristandũ se si exisset ep afroditꝰ
ã corꝑe sig̾cat: Tristiciã se si exisset habiturũ dixerat
suꝑ tͥsticiã ꝗ habebat de infirmitate eiꝰ frat enĩ necesca¬
riꝰ ȩccłiis. Nã ad thessalonicenses. uidece ait ne cont̾ste¬
iꝰ ⁊ auxiliũ reqͥrebat. ñ tñ ut qͣsi ꝑditũ lug̾et᷑. Sollicitꝰ
itaq misi eũ ut cũ illũ uiditis it̾m gaudeatis: ⁊ ego

Expanded text:
sanaretur? Sed signa infidelium causa fiunt; nam huic non ad detrimentum contigit aegritudo, sed ad augmentum. Probationes enim diversae sunt credentium; alius enim per aegritudinem, alius amissione charorum, alius per damnum pecuniae, alius per tribulationes probatur, si in necessitate stabilis inveniatur, auxilium a diversa i debere admoneat: in hac autem contristandum se, si exisset Epaphroditus a corpore, significat? Tristitiam se, si exisset, habiturum dixerat super tristitiam, quam habebat de infirmitate ejus; erat enim necessarius Ecclesiis. Nam ad Thessalonicenses: Videte, ait, ne contristeejus et auxilium requirebat; non tamen ut quasi perditum lugeret. Sollicitus itaque misi
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudinẽ suã ꝗͣ gerit cirea ꝓfectũ illoꝵ: qr impi¬
ger ad scribendũ eis quȩ necessaria st̃ utilitati illoꝵ.
Uidete canes uidete malos oꝑarios: uidete ꝯcisionẽ. Hos
gñre uitandos ⁊ sꝑnendos docet qͣsi canes qͥ pͥmũ obla¬
tͣnt dehinc morsu seuo male oꝑant᷑ in carnẽ. Nosenĩ sumꝰ
ne fiduciã hm̃s. Q ͣ ꝗͣ ego habeã fiduciã ⁊ in carne. Ma¬
infestũ ÷ qr c̾dentes ipsi circũcidt̃ cor suũ. ut ãputata er¬
roris nebula. aspiciant ⁊ agnoscant dñm c̾at᷑e. ħ¬
ã habebat: ut si uellet głaret᷑ de carnis circ̃cisione.
S sciens uacuã eẽ. hanc głam: repudauit eã.Siqͥs
uidet᷑ ꝯfidẽ in carne: ego magis circ̃cisꝰ octaua die

Expanded text:
llicitudinem suam, quam gerit circa profectum illorum; quia impiger est ad scribendum eis, quae necessaria sunt utilitati illorum. Videte canes, videte malos operarios, videte concisionem. Hos genere vitandos et spernendos, docet, quasi canes qui primum oblatrant, dehinc morsu saevo male operantur in carnem. Nos enim sumus ne fiduciam habemus; quamquam ego habeam fiduciam et in carne. Manifestum est quia credentes ipsi circumcidunt cor suum; ut amputata erroris nebula, aspiciant et agnoscant Dominum creaturae. am habebat, ut si, vellet, gloriaretur de carnis circumcisione: sed sciens vacuam esse hanc gloriam, repudiavit eam. Si quis videtur confidere in carne, ego magis
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ gͣ se ut desid̾ati desiderent. Desiderat gͦ om̃s hoᷤ¬
ñ humana cupiditate s in amore. xp̃i. ñ carnis affectu
ꝓbetis quȩ st̃ utilia: ut sitis sinceri & in offensi in diẽ
Adiucore dõ ordinẽ discipline xp̃ianȩ uult eos ĩbue¬
re:ut qr firmati infide sc̃. ñ suit nescii sacm̃ti credu¬
litatis suȩ: ⁊ scientes discern̾e utiliaꝰ tͣriis. iusticiȩ
oꝑib: ornent doctͥnã dñi: fructũ facientes ĩmortali¬
tatiꝰ ad abũdantiã oĩu bonoꝵ ut głosus in his appare¬
at magist᷑ gt̃iũ. Sc̾ire aut̃ uos uolo fr̃s. qd̾ quȩ ad me
attinent ad ꝓfectũ eugłii uenert̃ ita ut uincła mea

Expanded text:
illorum erga se, ut desiderati desiderent. Desiderat ergo omnes hos non humana cupiditate, sed in amore Christi: non carnis affectu, probetis quae sunt utilia; ut sitis sinceri et inoffensi in diem adjutore, ordinem disciplinae christianae vult eos imbuere; ut quia firmati in fide sunt, non sint nescii sacramenti credulitatis suae: et scientes discernere utilia a contrariis, justitiae operibus ornent doctrinam Domini, fructum facientes immortalitatis ad abundantiam omnium bonorum, ut gloriosus in his apparet magister gentium. Scire autem vos volo, fratres, quod quae ad me pertinent, ad profectum Evangelii venerunt; i
Abbreviated transcription (Latin):
ista tumotheũ se missurũ sig̾cat᷑: ꝑ quẽ ad fidẽ as¬
noscat qͣ circa hos agant᷑. Erat en ĩ apło unaninis
qr ⁊ circa eos sollitior signat᷑ ñ sic̃ qͥdã qͥ dũ seme¬
ipsos cõm̃dari uolebant. negligentes erant ae
disciplina ⁊ conu̾sationȩ frm. Ñ enĩ deuoto als¬

Expanded text:
istam Timotheum se missurum significat, per quem ad fidem agnoscat, quae circa hos agantur. Erat enim Apostolo unanimis; quare et circa eos sollicitior signatur, non sicut quidam, qui dum semetipsos commendare volebant, negligentes erant de disciplina et conversatione fratrum. Non enim devoto a
Abbreviated transcription (Latin):
milẽ dic̃ factũ hõib qd̾ insubiectis aꝑit dics̃. hu¬
miliauit semetipsũ factꝰ obediens usq ad mortẽ:
mortẽ aũ crucis. Hinc ÷ unde habitu reꝑtꝰ ut hõ
ẽretinens ⁊t uirtutẽ suã ne appareret in eo: ut
ut in noĩe iħu oẽ genuflectat᷑. celestiũ t̾restriũ ⁊

Expanded text:
od in subjectis aperit, dicens: Humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Hinc est unde habitu repertus ut homo est; retinens enim virtutem suam, ne appareret in eo, ut ut in nomine Jesu omne g
Abbreviated transcription (Latin):
Qs ñ tercũ cęli cupidꝰ sꝑneret oẽm curã p̾sentẽ: Qͣs ñ pa¬
rach̃si suꝑioris desicłio oĩa hec pꝰponeret: qͥ ñ u̾boꝵ ar¬
chanoꝵ memor humana eloqͥa deuitaret: Qs ñ pꝰ tanta
exitia eligẽt reqͥem: s qi caritatẽ oĩb añ posuit᷑ ħ secu
Digna ⁊u̾sationẽ uult eos exib̾e disciplinȩ dñicȩ ut ñ pȩ¬
inteat eũ uoluisse reman̾e in carne. Nc̾ siue c̃ uenero
⁊ uido uos sine absens audiã de uob̃ qd̾ stetᷤ in uno
aũ salutis. Vnanimes uult eos eẽ infide ⁊ deuotione ꝯtͣ
ut in nullo pauentes minas aut t̾rores adu̾sarioꝵ. custo¬
diant fidẽ scientes qi eis qͥ ꝓ xp̃o cͥhulant̾ ad salutẽ¬

Expanded text:
 curam praesentem? quis non paradisi superioris desiderio omnia haec postponeret? quis non verborum arcanorum memor humana eloquia devitaret? quis non post tanta exitia eligeret requiem? Sed quia charitatem omnibus anteposuit, hoc secuDignam conversationem vult eos exhibere disciplinae Dominicae; ut non poeniteat eum voluisse remanere in carne. Ut sive cum venero et videro vos, sive absens audiam de vobis quod stetis in uno autem salutis. Unanimes vult eos esse in fide et devotione contra praesens; ut in nullo paventes minas aut terrores adversariorum, custodiant fidem, scientes quia eis qui pro Christo t
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o apud uos. qͣ nos inuicẽ ꝯsolamsi solatiũ caritatiᷤ
meo. si miserationes ħ ÷ si affectꝰ pietatis in amore ÷ im¬
plete gaudiũ meũ. ħ q̃ numerat cc̃ uera ꝓbanda sig̃cat.
si ista q̃ subt̃ mandat fuerint seruata. ut unanunes siñ
⁊ sp̃u humiles ñ se uiuicẽ ꝓuocantes s in caritate gau¬
dentes ut gaudiũ plenũ sit in eis apłi. Sicgͦ eos ꝯstringit
ut si ħ ñ custodierint. nec in cȩt̾is ꝓbati uideant᷑. Ut qr
in aliis nolt̃ se imꝓbatos uideri: ista qͦq seruent. ut ꝑfec¬
ti sint. Sine dubio enĩ erant int̾ eos dissentientes ⁊ inqͥe¬
ti. ⁊ qͥ in ani głȩ stud̾ent. tendẽ ⁊ uinc̾e̾ uolentes c̃
animi a trocitate. uͥ p̾miũ ñ ÷. s parit lites ⁊ rũpit
caritatẽ. Quȩ enĩ pot̃ eẽ plebs in qͣ uasa aurea ⁊ ar¬
gentea cantũ sint. ñ ⁊ lignea ⁊ fictilia: S posst̃ ex¬
ercitioboĩ ĩ mutata fieri aurea ⁊ argentea: qr ñ nate

Expanded text:
in Christo apud vos, qua vos invicem consolamur, si solatium charitatis meo, si miserationes, hoc est, si affectus pietatis in amore est, implete gaudium meum. Haec quae enumerat, tunc vera probanda significat, si ista quae subter mandat, fuerint servata; ut unanimes sint, et spiritu humiles, non se invicem provocantes, sed in charitate gaudentes; ut gaudium Apostoli plenum sit in eis. Sic ergo eos constringit, ut si haec non custodierint, nec in caeteris probati videantur; ut quia in aliis nolunt se improbatos videri, ista quoque servent, ut perfecti sint. Sine dubio enim erant inter eos dissentientes et inquieti, et qui inani gloriae studerent, contendere et vincere volentes cum animi atrocitate, ubi praemium non est: sed parit lites, et rumpit charitatem. Quae enim potest esse plebs, in qua vasa aurea est argentea tantum sint, non et lignea et fictilia? Sed possunt exercitio boni immutata fieri aurea et argentea; quia non naturae
Abbreviated transcription (Latin):
ne positꝰ ñ ociosũ ⁊ qd̾ uiuitꝰ. hc̃ enĩ fructũ oꝑis sui:
sit ap̃ dm̃. ut ex optatis ⁊ ꝓmissis fruat᷑. In carne u̾o ut
sit adhuc necessariũ dic ꝓpt̾ instructionẽ credentiũ:
c̃ͣ dissolui ⁊ c̃ xp̃o eẽ multomag̃ meliꝰ dicatꝰ certũ tñ
ħ scire se ꝑtestat᷑ qr manebit in carne ad ꝓfectũ fideliẽ
ue gła eors abundet in dño ꝑficiens ad laudẽ apłi cũ
it̾m uidint eũ Crem̃tũ enĩ faciunt scientiȩ: ⁊ pleniꝰ fun¬
dant᷑ inf̾ide. Qnͣtũ effectũ hũit circa c̾̃dentes: ut ħ qd̾
multo meliꝰ sibi ec̃ dic̃ ñ eligat. sed ħ uelit qd expediat

Expanded text:
ne positus non otiosum est, quod vivit; habet enim fructum operis sui. sit apud Deum, ut exoptatis et promissis fruatur; in carne vero ut sit adhuc, necessarium dicit propter instructionem credentium. Et cum dissolvi et cum Christo esse multo melius ducat; certum tamen hoc scire se protestatur, quia manebit in carne ad profectum fidelium; ut gloria eorum abundet in Domino, proficiens ad laudem Apostoli, cum iterum viderint eum. Crementum enim faciunt scientiae, et plenius fundantur in fide. Quantum affectum habuit circa credentes, ut hoc quod multo melius sibi
Abbreviated transcription (Latin):
to ⁊ efficatia dari posse mercedẽ. Imꝑita enĩ malicia. ad¬
uersũ se sẽꝑ machinat᷑ dũ nescit. Ad calcandã gͦ hoꝵ ma¬
liuolentiã qͥ tecti fallatia insidias inte eiꝰ tendebant: dĩ
p̾sidiis se muniri testat᷑ hisqͦs utiq socios gaudii sui
dic̃ adiuuantib or̃one. ꝓpt̃ cõmunẽ alacritatẽ ⁊ sp̃s
sci sumministͣtionẽ qͥ tͣ uoluntates illoꝵ ⁊ uias aꝑiret
nes cõpesce̾t. Innullo gͦ dic̃ se ꝯfundi indo ppq̃ etͥna

Expanded text:
voto et efficacia dari posse mercedem: imperita enim malitia adversum se semper machinatur, dum nescit. Ad calcandam ergo horum malevolentiam, qui recti fallacia insidias vitae ejus tendebant, Dei praesidiis se muniri testatur, iis quos utique socios gaudii sui dicit, adjuvantibus oratione propter communem alacritatem, et ss subministrationem, qui contra voluntatem illorum et vias aperiret nes compesceret. In nullo ergo se dicit confundi in doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
toexẽplo apłi qd̾ ds̃ ad÷ ut tueat᷑ diligentes se .S. ⁊ alios
falsos fr̃s ñ fidutia neq dilectione dĩ. s ꝯtentione zeli
sincera qͥdẽ s diu̾sa uoluntate. xp̃m annunciabant.
Alii enĩ bona uoluntate ħ agebant ad głam dĩ soliꝰ. alii
astutia simulationis xp̃m annunciabant᷑: ut posseÑ
seditiones excitare apło qͣsi auctori huiꝰ sectȩ: qͥ multos
ag̾gau̾at suȩ ꝯspirationi. Maior enĩ inuidia crescebat
apło: qnͣdo ex lat̾e eiꝰ multi uidebant᷑ docẽ. Qd̾ enĩ : Dũ¬

Expanded text:
toli, quod Deus adest, ut tueatur diligentes se; sed et alios falsos fratres, non fiducia, neque dilectione Dei, sed contentione zeli sincera quidem, sed diversa voluntate Christum annuntiabant; alii enim bona voluntate hoc agebant ad gloriam Dei solius; alii astutia simulationis Christum annuntiabant; ut possent seditiones excitare Apostolo, quasi auctori hujus sectae, qui multos aggregaverat suae conspirationi. Major enim invidia crescebat Apostolo, quando ex latere ejus multi videbantur docere. Quid enim? Du
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit ñ totũ. Totũ enĩ corpꝰ uir : ⁊ mulier qr portio
uiri ÷ mulier. Qcũq enĩ aliud peccatũ admiserit:
ext᷑ se peccat. ł ornicariꝰ uͦ in carnẽ suã peccat age.
si aut laqueo uitã finiat aut ferrose trucidet:
ñ in corpꝰ suũ uidet᷑ peccare: Non in corpꝰ suũ pec¬
cat᷑ s in animã cui ui fac̃. ł ornicari aut̃ corꝑale
delictũ ẽ: qd̾ ⁊ corpꝰ contingit ⁊ aĩam. Non u sine d̃
cit ut peccet in carnẽ quis sine aĩa nicħ possit. ꝑ
id gͦ qd̾ in carnẽ q̃ ex se ẽ peccat. adoriginẽ enĩ retu¬
lit: in corpꝰsuũ dr̃ peccare.: ut desinat a fornicatio¬
ne. qͦsi sibi parcens. Nouatianꝰ tñ dic̃. Hic qͥ forn¬
cat᷑ ñ in corpꝰ suũ uidet᷑ peccare: s in xp̃i. Alit̃ e¬
nĩ ħ ꝓnunciat ut ⁊̃ illũ qͥ forncat᷑ in sp̃m sc̃m

Expanded text:
perit, non totum. Totum enim corpus vir est et mulier, quia portio viri est mulier, quicunque enim aliud peccatum admiserit extra se peccat: fornicarius vero in carnem suam peccat. Age si laqueo vitam finiat, aut ferro se trucidet, non in corpus suum videtur peccare? non in corpus suum peccat, sed in animam cui vim facit, fornicari autem corporale delictum est, quod et corpus contcit, ut peccet in carnem, quamvis sine anima nihil possit per id quod in carnem quae ex se est peccat. Ad originem enim retulit, in corpus suum dicitur peccare, ut desinat a fornicatione, quasi sibi parcens. Novatiano tamen hic is qui fornicatur non in corpus suum videtur peccare sed in Christi. Aliter enim
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m in carne uenise: hic artix pc̃. Et qui nega
filiũ nec patrẽ ht̃ Isti ambulabant. et qͦꝵdã fidẽ ne im¬
prudentes a mundi sapientib udicarent᷑ subu̾tebañ :
qi prudentes scłi stultũ iudicant c̃ audiunt resurrecciõẽ
p̾dicatores:⁊ fides ur̃a m anis er it. ħ enĩ credidert̃ apło
p̾dicante qi mortui resurgent: et hac spe actͣcti st̃ ad
fidẽ  utiq ad detͥm̃tũ illoꝵ ꝓfice̾ asserit. si credi

Expanded text:
m in carne venisse, hic est Antichristus. Et qui negat Filium, nec Patrem habet, isti ambulabant et quorumdam fidem ne imprudentes a mundi sapientibus judicarentur subvertebant, quia prudentes saeculi stultum judicant, cum audiunt resurrectionem praedicatores, et fides nostra inanis est. Hoc enim crediderunt Apostolo praedicante, quia mortui resurgent, et hac spe attracti sunt ad fidem, quod utique ad detrimentum illorum proficere asserit, si credi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sationẽ docet ut nullꝰ iea scandalũ paciat᷑.
ffensiogͦ uidȩis fic c̃ idola q̃ illi abominant᷑. xp̃i¬
anũ qͥ se dic̃ legẽ ⁊ ꝓpħas acciꝑe uident ñ horrere.
recis uͦid÷ gentilib ħ ÷ offensio. si ĩ eoinqͦst̃ ñ solũ
ex num̾o suo uident his qͤ immica dõ st̃ adherere.Sic̃¬

Expanded text:
stram docet, ut nullus in ea scandalum patiatur. Offensio ergo Judaeis fit, cum idola, quae illi abominantur, christianum, qui se dicit Legem et prophetas accipere, vident non horrere.est gentilibus, haec est offensio, si in eo in quo sunt, non solum ex numero suo videt his quae inimica sunt Deo adhaerere. C
Abbreviated transcription (Latin):
niq ne nos in eadẽ causa inueniam̃ cõmonet᷑. ne
diabolo tͣdam̃ cuiꝰ serpentes hñt figurãꝰ Neq m̃¬
muraueritissic̃ qͥdã ex ipsis murmurauert̃. Mur¬
murari: falso ad inuicẽ de p̾positis ⁊ rectorib quȩ¬
ti qͦͣntum ad m̃tẽ lociꝑtinet: qr solet murmur
sieri ⁊ uista ex causaꝰ. Et pierunt ab erterminatore
Hoc t in locũ uide concessert anticipantes illũ qr tclers
tis eiꝰ ad p̾miũ si obedientes fuerimꝰ ueniamꝰ: aut
ꝓ pensiorẽ penã meream̃ mobedientes. Non ÷ enĩ¬
ambiguũ illos peccantes plus subiciendos corm̃tis:
qͥb peccantiũ ꝑene adhoc relatȩ st̃. ne peccarent.
Hȩcaut̃ om̃a infigura ꝯtingebant illis: scripta st̃
aut̾ ad correptionẽ nrã in qͦs fines scłoꝵ deuenert̃.¬

Expanded text:
nique ne nos in eadem causa inveniamur, commonet ne diabolo tradamur, cujus serpentes habent figuram. Neque murmuraveritis, sicut quidam ex ipsis murmuraverunt . Murmurare est falso ad invicem de praepositis et rectoribus queri, quantum ad mentem loci pertinet; quia solet murmur fieri et justa ex causa. Et perierunt ab exterminatore. Hoc est, in locum Judae concesserunt, anticipantes illum; quia tradtis ejus aut praemium, si obedientes fuerimus, aut propensioreambiguum, illos peccantes plus subjiciendos tormentis, quibus peccantium poenae ad hoc relatae sunt, ne peccarent. « Haec autem omnia in figura contingebant illis. Scripta sunt autem ad correptionem n
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ credentes facti st̃ socui laboris apłi qi. ita recte ĩdi¬
dant. ut cẽ ipsi exhortarent᷑ cȩt̾os ad fidẽ reccã. De¬
niq apollo qͣnius fuerit exercitatꝰ in scͥpturis. ab
his tñuiã dñi diligentiꝰ instructꝰ ÷. Idõsotios la¬
boris suidic̃ eos.s in xp̃o iħu. Cooꝑariĩ enĩ eiꝰ fu¬
ert̃ in euͣgłio dĩ. Aqͥla uir pͥscillȩ eiqͥs ñ ociose ro

Expanded text:
 credentes facti sunt socii laboris Apostoli, qui ita recte crediderant, ut etiam ipsi exhortarentur caeteros ad fidem rectam. Denique Apollo, quamvis fuerit exercitatus in Scripturis, ab his tamen viam Domini diligentius instructus est, ideo socios laboris sui dicit eos, sed in Christo Jesu: cooperarii enim ejus fuerunt in Evangelio Dei. Aquila vir Priscillae est, quo
Abbreviated transcription (Latin):
uit iã uacarisibi dic̃ uenire romã: qd̾ olĩ optaui¬
rat Romanosgͥ qr in lege inducti fuerant. int̾im
ꝑ ȩpłam corrigit. Illos aut̃ qͥ ñ audiert̃ adhuc p̾di¬
cationẽ utilius eẽ p̾sentia sua docerr̃ ut fundati
recta fide. difficile aliud aliqͥd reciꝑent. Uent̾u
tñ se ꝓmisit tpr qͦ adhispaniã erat iturꝰ q̃r illic
xp̃cñ erat p̃dicat᷑ ut occuparet m̃tes illoꝵs. Et qi
pseudo apłis difficile fuit it̃ ad illos. idõ tardiꝰ si

Expanded text:
vit, jam vacare sibi dicit venire Romam, quod olim optaverat. Romanos igitur, quia in legem inducti fuerant, interim per Epistolam corrigit: illos autem qui non audierunt adhuc praedicationem, utilius esse praesentia sui doceri, ut fundati recta fide difficile aliud aliquid reciperent. Venturum tamen se promisit tempore quo ad Hispanias erat iturus: quia illicn erat praedicatus, ut occuparet mentes illorum, et quia pseudoapostolis difficile fuit iter ad illos, ideo tardius si
Abbreviated transcription (Latin):
dio ur̃m qͥħ opꝰ fec̃. Cognito oꝑe isto: pellendũ il¬
lũ fuisse de cetu fr̃nitatis dic̃. Om̃s enĩ crim̃ eiꝰ scie¬
bant: ⁊ ñ arguebant. Publice ^ nou̾cã suã loco uxo¬
ris habebat. in qͣ re neq testib opꝰ erat. neq t̾giu̾satio¬
ne aliqͣ pot̾at tegi cͥm̃. Ego qͥdẽ sic̃ absens corꝑe: p̃

Expanded text:
ime abjecit, cognito opere isto pellendum illum fuisse de coetu fraternitatis, omnes enim crimen ejus sciebant, et non arguebant. Publice enim novercam suam loco uxoris habebat; in qua re neque testibus opus erat, neque tergiversatione aliqua poterat tegi crimen. Et paulo post: Abs
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑangłos malos: & hoĩes mali: increduli his apłoꝵ
in iuriȩ. obletam̃to st̃. Mundꝰ aut̃ iccirco infideli-¬
qr amantes xp̃m. stulti st̃ mundo. Uosaũ pruden¬
tes in xp̃o. Qͥprudens in xp̃o iudicat᷑ a ꝑfidis ñ rec¬
te asserit xp̃m. Deniq marcionqͥ negat filiũ dĩ
⁊ incarnaridm̃ potuisse: prudens ÷ mundo. Et
latione ⁊ c̃ stulticia sic̃ uidet᷑ mundans p̾dicanteᷤᷤ¬

Expanded text:
angelos malos. Et homines mali atque increduli: his apostolorum injuriae oblectamenta sunt: mundus autem idcirco infideli amantes Christum, stulti sunt mundo. Vos autem prudentes in Christo. Qui prudens in Christo judicatur a perfidis, non recte asserit Christum. Denique Marcion, quia negat Filium Dei, et incarnari Deum potuisse, prudens est mundo, elatione et cum stultitia, sicut videtur mundanis, praedicante
Abbreviated transcription (Latin):
tia m̃bra desint ẽẽ m̃bra xp̃iꝰ. An nescitis qr qͥ ad¬
hȩret meretrici unũ corpꝰ fit: ħ dix̃ qri qͥ conta¬
mminationi se admiscet: unũ fit c̃ eo cui se admis¬
cet fornicatio enĩ ambos unũ fac̃ ut qͦmͦ in nat᷑a
sic in macła unũ sit̃. Ert̃ inqͥt duo ĩ carne una. Manife.¬
stũ : ut qͥa mulier d̾uiro ÷ ãbo ĩ carne una sit̃. Qaut̃ adhery¬

Expanded text:
nt esse membra Christi. An nescitis quia qui adhaeret meretrici, unum corpus sit? Hoc dicit, quia qui contaminationi se admiscet, unum fit cum eo, cui se admiscet; fornicatio enim ambos unum facit ut quomodo in natura sic et in macula unum sint. Erunt inquit, duo in carne una. Manifestum est, ut quia mulier de viro est, ambo in carne unum sint. Qui aute