comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sup̃te seremcutis obẜuent: quos et
alcbionidas uocaint quib millos mo¬
tus procellose tempestatis horrescant.
et insurgit mare ⁊ repente cõpͥmitur
abs aspohiemis int̾ ingruentes procel¬
ias cẽpestates q̃uentor demgit cehim
bila fluctus q cõponit elis oĩbus su¬
bido infusa tranquillitas qnͣtũ pre¬
sinrie debeas ohõ ad miagine dei fc̃s
agnoscis sitũ quicłe ip̃iuot̾itẽ stiroio
deuocioms nunitens. Illa tẽpestateoin¬
oens in surge seurre uentos int̾ hibu¬
tempis sena nõ reuocatur n reflectit
s lpellitur demq mlictore suaouacõ¬
stitint ubi ea relabente fluctumdi oa¬
adhuc arena suscipiat. ⁊ in surgen¬
tes fluctus ĩ murinurare acq Alla¬
bi uidet reforms .t. et neprtes qd̃
ouoꝵ indeatur hr̃e contẽpcum. cõti¬
mio ubi deposint indificat oua. et
suo ꝑtus corpe fouet nec saluti ꝓpͥe
allumonẽ lictoris ꝑtimesat s secu¬
ta de dei grã uentis cõunctit et flucti

Expanded text:
praesumptae serenitatis obseruent, quos et praesumptae serenitatis obseruent, quos et alcyonidas uocant, quibus nullos motus procellosae tempestatis horrescant. et insurgit mare et repente ut\' atque aspero hiemis inter graues procellas tempestatesque uentorum deterget caeli nubila fluctusque componit elementis omnibus subito infusa tranquillitas, quantum praesumere debeas, o homo, ad imaginem dei factus agnoscis, si tamen auiculae istius fidem studio deuotionis imitens. illa tempestates uidens insurgere, saeuire uentos inter hiberni saeua, non reuocatur neque reflectitur, sed inpellitur. denique in litore sua oua constituit, ubi ea relabente fluctu adhuc arena suscipiat: nec insurgentes fluctus quos immurmurare atque allabi videt, reformidat. 42. Et ne putes quod ouorum uideatur habere contemptum, continuo, ubi deposuerit oua, nidificat et suo partus corpore fouet nec saluti propriae adluuione litoris pertimescit, sed secura de dei gratia uentis se committit et fluctib
Abbreviated transcription (Latin):
mus q̃ ce̾ a quas inaus fluminũ q
usantur. cũ quib possimiꝰ eingere⁊ca¬
q ab alchione finonẽ. adoriamur ca ẽ
aius maritima q̃ in littorib fetus su¬
os eoe solec ita ut in arenis oua dep¬
nat medio fere hiemnis. Nãid tpis so¬
uẽdis habet deputatu parcub qnͣto
marime ĩ surgit mare littorib q ue¬
hem̃cior fluctus ulio. tur quo mnag̾
repentine placroitatis sollep̃mtate
ains uꝰ eluceat gr̃a uã qi ubi undosũ
fu̾it mare: positis oms subito untes¬
ait etomĩs acount uentoꝵ ꝑcele flat᷑¬
q aiuarũ untescunt ac placidũ uen¬
asstat. donͨ oua fouent alchiones
su.i. Septẽ ã dies fotus sunt. Abit
oetursis eoucit pullos fetus qr absol¬
uit. Ilico alios quoq septẽadiũgit di¬
es quibr emic̾at partus suos donec ine¬
piant adolescere. Nec imreris tamexi¬
guũ mnitͥerdi tẽpus cũ absolucio fetuũ
tam paucoꝵ uierum sit. Santam aut̃
gr̃am inmmiscula ais dicus intoultã
ht̃ uiros quatuordecĩ dies uautici

Expanded text:
is fluminumque versantur, cum quibus possumus emergere. Itaque ab halcyone sermonem adoriamur. Ea est avis maritima, quae in littoribus fetus suos edere solet, ita ut in arenis ova deponat medio fere hyemis. Nam id temporis fovendis habet deputatum partubus, quando maxime insurgit mare, littoribusque vehementior fluctus illiditur, quo magis repentinae placiditatis sollemnitate auis huius eluceret gratia. namque ubi undosum fuerit mare, positis ouis subito mitescit et omnes cadunt uentorum procellae Batusque aurarum quiescunt ac placidum uentis stat mare, donec oua fouet alcyone sua. septem autem dies fotus sunt, quibus decursis educit pullos fetusque abaoluitabsoluit. ilico alios quoque septem adiungit dies, quibus enutriat partus suos, donec incipiant adolescere. nec mireris tam exiguum nutriendi tempus, cum absolutio fetuum tam paucorum dierum sit. tantam autem gratiam minuscula auis diuinitus indultam habet, ut hos quattuordecim dies nautici
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ etrĩ mibe̾ ꝙͣ uri. optat paulus nu
lietib: ꝙ ĩturturib pseuerat. Et alibi
iimores ortatur ut mibuit.qr m
lieres nr̃e turturũ pirdicicia ĩpler
ux possunt. Ergo tirturib deus hẽ
infirdit affcm hanc u̾tutẽ cõtinenci¬
e dedit qui solus pot̾ pͥscͥbere quod
omo sequantur. Turtur nõ uritur
flore uientutis nõ tẽptatur occa¬
sioms illecebra. Turtur nescit pͥmã
ftoem uritam face̾ qr uouit custiõ¬

Expanded text:
 enim nubere quam uri. optat Paulus in mulieribus quod in turturibus perseuerat. et alibi iuniores hortatur ut nubant, quia mulieres nostrae tm-turum pudicitiam implere uix possunt. ergo turturibus deus hunc infudit adfectum, hanc uirtutem continentiae dedit, qui solus potest praescribere quod omnes sequantur. turtur non uritur flore iuuentutis, non temptatur occasionis inlecebra; turtur nescit primam fidem inritam facere, quia nouit castimon
Abbreviated transcription (Latin):
mongeua senectutem plimarũ
tegiine alarũq remigio mroatos
ceuistans soboles pẽms ppis fouet
Et ꝙ dicã collaticio abo pascit qñ
⁊ ip̃a repat nature oispendiaut bu¬
it atq inde subleuans seuem ful¬
et ⁊̃ pstinos usus dissueta iam reou

Expanded text:
senectutis plumarum tegmine alarumque remigio nudatos circum instans suboles pinnis propriis fouet et — quid dicam? — collaticio cibo pascit, quando etiam ipsa reparat naturae dispendia, ut hinc atque inde subleuantes senem fulet in pristinos usus desueta iam pii
Abbreviated transcription (Latin):
labor eẽt. ꝯso diginitas pinces sĩgłi
ptiri curas discernerent obseqia.
sors. nullius ĩmunus laboris̃. Hertͣ
pulchimus retũstatus. Nec ĩ solesoe¬
but quisquam ppetua potestate nec
diuturno ẜuicio frangebatur. qr et si¬
ne ũndia erat orome munis: et tẽ¬
pis mod̾acõe delata promocio ⁊ tole¬
rabilior in debatur q̃ cõi ardebat sor¬
te custodia. Nemo au debatatuĩ ser¬
uicõ p̾m̾e cunꝰ sͥ successuri ĩ honorẽ
mutua forent subeunda fastidia. Ne¬
mimi labor grauis: ꝙ̃ dignitas secu
nolle depone potestates postȧ qm̃
post̾aꝙͣ nõ ordo fcũs ẽ suscipiende

Expanded text:
labor, communis dignitas, per vices singuli partiri curas discerent, obsequiasors, nullus immunis laboris. Hic erat pulcherrimus rerum status, nec insolescebat quisquam perpetua potestate, nec diuturno servitio frangebatur; quia et sine invidia erat ordine muneris et temporis moderatione delata promotio; et tolerabilior videbatur quae communi cadebat sorte custodia. Nemo audebat alium servitio premere, cujus sibi successuri in honorem mutua forent subeunda fastidia: nemini labor gravis, quem dignitas secutnolle deponere potestates: posteaquam posteaquam non ordo factus est suscipie
Abbreviated transcription (Latin):
et nom br̃ẽ cõuigii coquod pͥmꝰ¬
amor fefellit cain dilai morte deceptã
q. et infidelis ad ppetintatem firt ⁊¬
amarus adgr̃am qui plus uoloris
ex morte quã suaintatis excaritate
genaint. Itaq itare cõiĩccõm recu¬
nxoris. Discite mmulieres qnͣta situi¬
dit.Si hoiem q̃ro: nõ iuemo. Nõ
eĩ nullus ẽ ausus qñ nec paulus
ausus ẽ leges tencirox indintatis

Expanded text:
et nomen habere conjugii; eo quod pamor fefellerit eam dilecti morte deceptam, quoniam et infidelis ad perpetuitatem fuit, et amarus ad graqui plus doloris ex morte, quam suavitatis ex charitate generaverit. Itaque iterare conjunctionem recuuxoris. Discite, mulieres, quanta sit vidit? Si hominem quaero, non invenio. Homo enim nullus est ausus, quando nec Paulus ausus est leges tenendae viduitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ratum signacolligitis et pidentes
tempestatẽ futiocam ꝓpe medio reuo¬
latis exequoꝵ et adlictoꝵ tuta cõcen¬
rituno delc̃ate profunto refunrgentes.
naoo luroitis. Ip̃a ardea que plaidib
in hepere consueint notas deserit se¬
des mibres̃q formdms supͣ mibes
uolat. ut procellas mibiũ sencire nõ
possit Considemus uolucces inaris ꝙ̃¬
ora et cuc̃ tempis dulcora sͥ stagna
se conferatatq iabsoditot̾rarumsi¬
nu incogintas alim̃ta tim̃tur Noc¬
turnas sut̃ anscrũ qͥs nõ mretur
excubias. San ingiliasuas eciam
cantus assidintate testãtur. Dem
eo ĩ romana capitolia agallo hoste
suarunt itoillis debes romia ꝙ r̾g¬
nas dii tui dormebant et ingila¬
baut auseres. Ioeo illis dieb ause
a et ip̃e silr̾ usumatandi ⁊ mun̾e dele¬
tantur uñ pͥa cognaciouĩ auib isti

Expanded text:
urarum signa colligitis et praeuidentes tempestatem futuram propere medio reuolatis ex aequore et ad litorum entes vado luditis. Ipsa ardea quae paludibus inhaerere consuevit, notas deserit sedes, imbresque formidans supra nubes volat; ut procellas nubium sentire non possit. Consideremus diversas ora et tunc temporis dulciora sibi stagna se conferant, atque in abscondito terrarum sinu cognita sibi alimenta rimentur. Nocturnas autem anserum quis non miretur excubias, qui vigilias suas etiam cantus assiduitate testantur? Denique eo etiam Romana Capitolia a Gallo hoste servarunt. Merito illis debes, Roma, quod regnas. Dii tui dormiebant, et vigilabant anseres. Ideo illis diebus 98 aia et ipsae similiter usu natandi et munere delectantur. Unde prima cognatio videtur avibus isti
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊pigrior sop̃no renũciat s ĩpigͦ
sins excutitur stratis. incẽ exequi
et ꝙͣ accepit grãm paritura. ⁊tq offi¬
ciorepresentat. Iõ milla destõ. qr de¬
uocio naturalis. Sõtuta custodia. qͥ
uolũtas lib̾a. Huc eciã uolũtatesor¬
borem alleuant ut puices fuugant᷑
ductus sui uuutĩe. Precedit cuma ⁊¬
añ signanꝰ p̾currit deinde comititur
⁊ seqti sortẽ ducendi aginimo de¬
dit Qind hic pulcuus et laborem
oĩbus et honorẽ ẽẽ cõem nec pauas
airogan potenciã. s quadũ ĩ om̃s
uolũcaria sorte transcbi. Antiq̃hoc r¬
pif ͤ muiꝰ et ĩstar libẽ c̾itatis ẽ dic.i

Expanded text:
t pigrior somno renuntiat: sed impigre suis excutitur stratis, vicem exsequitur, et quam accepit gratiam pari cura atque officio repraesentat. Ideo nulla desertio, quia devotio naturalis: ideo tuta custodia, quia voluntas libera. 51. Hunc etiam volantes orborem allevant; ut per vices fungantur ductus sui munere. Praecedit enim uante signa praecurrit: deinde convertitur, et sequenti sortem ducendi agminis cedit. Quid hoc pulchrius, et laborem omnibus et honorem esse communem, nec paucis arrogari potentiam, sed quadam in omnes voluntaria sorte transcribi? 52. Antiquae hoc rlicae munus, et instar liberae civitatis est. Sic ab
Abbreviated transcription (Latin):
ualma ices salutis: inctoria p̾cium
regressionisẽ. Qñtũ eciã distat ĩt̾ di¬
texta lictore. quib uexillum exeũ¬
diauia de celo. Itaqr aurige plansũi¬
auẽ referunt. hu solunt uota s̃nati
Quro deionadignũ loquar ꝙ cetus
excepit aduitam᷑ ieodidit ad ꝓpħa¬
di grãm emĩdauit aqua ꝙ̃ t̾rena de¬
tlexerant. Psallebat in uto ceci qui
merebat int̾us ut utriusq re de p̃¬
cio nõ p̾t̾eatur eli. Berrarũ salus in

Expanded text:
palma merces salutis, uictoria pretium palma merces salutis, uictoria pretium regressionis est. quantum enim distat inter ditexta litora, quibus uexillum exeundi aura de caelo est. itaque aurigae plausum inanem referunt, hi soluunt uota seruati. quid de Iona dignum loquar, quem cetus excepit ad uitam, reddidit ad prophetandi gratiam? emendauit aqua quem terrena deflexerant, psallebat in utero ceti qui maerebat m terris et, ut utriusque redemptio non praetereatur elementi, terrarum salus in
Abbreviated transcription (Latin):
hic naturalis color ẽ ꝙ nullus ad if
fucus equaint. Hoc quoq piscis ẽ uel¬
lus. Set ipi inurices qͥ ĩ signedant
regiũ sunt maritũet q̃ prator grã
uł ortoꝵ amenitas potest cerulei ma¬
ris equi pare pictom. Aurĩ licet in
ta s̾uatur. Lilia in ortis einimuis in¬
tent uela ĩ nauib. Hic odor illic uẽ¬
tus aspirat q̃ucilicas in folio. Inna¬
urib qħca cõru̾̃cia lilia suauitatem ua¬
tiũ uela hom̃ũ salutem ĩuehunt. Ad¬
de pisces salientes: et delfinos ludẽ¬
tes. Adde rauco sonates fluctus mur¬
inure. Adde currentes nanes adlicto¬
ra uł de litcoribrexeuntes. Et cũ ecarci¬
bus emittũtur quadrige. qñto stu¬
dio spectanciuet amore cectatur. Eqꝰ
Illemuanum qr uacuns: ista aduti¬
litacem quasi plena frim̃ti. Quid
uentor spiramne ubinemo refra¬
gatur s oms fautores sunt ubine¬
mo uñcitur quicũq puen̾it. s om̃s
pmpes q̃ puecte fiunt coronantur. u̾

Expanded text:
hic naturalis color est, quem nullus adhuc hic naturalis color est, quem nullus adhuc fucus aequauit. hoc quoque piscis est uellus. sed et ipsi murices, qui insigne dant regium, sunt maritimi. et quae pratorum gratia uel hortorum amoenitas potest caeruli maris aequiperare picturam? uolatus licet in tura. seruatur. naturam in hortis eminus nitent, uela in nauibus; hic odor, illic uentus aspirat. quae utilitas in folio? in nauibus quanta commercia! lilia suauitatem narium, uela hominum salutem inuehunt. adde pisces salientes et delphinas ludentes, adde rauco sonantes fluctus murmure, adice currentes naues ad litora uel de litoribus exeuntes. et cum e carceribus emittuntur quadrigae, quanto studio spectantum et amore certatur! equus ille in uanum, quia uacuus, ista ad utilitatem quasi plena frumenti. quiduentorum spiramine, ubi nemo refragator, sed omnes fautores sunt, ubi nemo uincitur quicumque peruenerit, sed omnes puppes, quae peruectae fuerint, coronantur, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
secreta elem̃tor adire sine fupie c̾ro¬
re mortis usurpent s iam assurga¬
nius ip̃i deprofundo maris: et aliqntu¬
lũ s̾mo nr̃ eiñgat atq ad supiora se
inueo candore respleiroent salubres
corporis ciboet potui mmis gͣti quõ
eciã nõ indecorus lapis coralliũ in
mari ħba sit si maerem tusferatur la¬
pidis firiitate solidetur uñeciam
ostiris p̾cisissimã inargaritam nat᷑a
molli carne solidan̾it. Que difficile
apiro reges ĩuemũtur ea in lictoribus
qiͣ uilia iacent uulgo Et in satis aspis
⁊ cautib colliguntur aureum ĩ uellus
aqua initrit et lauã ĩ mnemoratu spe¬
ciem metall gignunt lictora cinus
colorem nillus ad huc eoꝵ qui fucis
duisis oboucũt uellera unitari po¬
cuit Ade natiue matitime grãm
humana ĩplere nescit industria scimꝰ
qua sollicitirome uellera ouiũeciã
mumus p̾ciosa currentur. Sint licet
optima neqͣꝙ̃ tũ huo fucus ĩpascitꝰ

Expanded text:
secreta elementorum adire sine supremo terrosecreta elementorum adire sine supremo terrore mortis usurpent. Sed iam adsurgamus ipsi de profundo maris et aliquantum sermo noster emergat atque ad superiora se niueo candore resplendent, salubres corporis cibo et potui nimis grati: quomodo etiam non indecorus lapis coralium in mari herba sit, si in aerem transferatur, lapidis firmitate solidetur: unde etiam ostreis pretiosissimam margaritam naturamolli carne tantum. quae difficile apud reges inueniuntur, ea. litoribus quasi meridiano iacent uulgo et in saxis asperis et cautibus colliguntur. aureum etiam uellus aqua nutrit et lanam in memorati speciem metalli gignunt litora, cuius colorem nullus adhuc eorum qui fucis diuersis obducunt uellera potuit imitari. adeo naturae maritimae gratiam humana implere nescit industria. scimus qua sollicitudine uellera ouium etiam minus pretiosa curentur; sint licet optima, nequaquam tamen his fucus innascitur.
Abbreviated transcription (Latin):
currentes uelis in medus fluctib
sistant sicut bins piscicłs enimus tã¬
ta facilitate memoratur in gentem
statũe ut qiͣ urdicatũ mau hereudes¬
nec mou̾i. Aliqñ ouiẽĩ ĩmobilem ẜua.
Auet huic putas sanccreatoris mini̾e
tantũ potuisse suppete u̾trtis. Quidgia¬
dio loquar aut serras aut cunes maut¬
mos aut baleuas aut tigenas. Qud ⁊̃
caxat grauiꝰ quã uenenuĩ noce phibe̾.
et lmedicabile unluus serpere: ita eti¬
am turtur aculeo suo mortuaampli
ꝙͣ uiua picłi aufferre memoratur. Le¬
ri formidabile: citam et q̃ nõ facile pꝰsit
aufi corruptelã ĩuehit. Uoluit eĩte cre
cunctus ad nõ tuo debeas salutis spa¬
re p̾sidiũ. uenamꝰ. ad athlanticũ mat
bus ambulare insulas putas. mõ¬
tes alcissimos sũmis ad celũ uͥtutibͤ
emin̾e. Que nõ in alta nilictoribus
s mathlancici maris profimdo ferũtꝰ
inderi ut eoꝵ ꝯspectu naute uaigũ
di ullis locis pͥsũpcõne ieuocentur is

Expanded text:
currentes uelis in mediis fluctibus currentes uelis in mediis fluctibus sistant, sicut breuis pisciculus echeneis tanta facilitate memoratur nauem ingentem statuere, ut qneri; aliquamdiu enim inmobilem seruat. an et huic putas sine creatoris munere tantum potuisse subpetere uirtutis? quid gladios loquar aut serras aut canes maritimos aut balaenas aut xygaenas, quid etiam taxat grauius quam uenenum nocere fertur et inmedicabile uulnus serpere, ita etiam turtur aculeo suo mortua amplius quam uiua periculi adferre memoratur. leri formidabile, citam et quae non facile possit noluit corruptelam inuehit. uoluit enim te crealuit a domino tuo debeas salutis sperare praesidium. ueniamus ad Atlanticum mare. bus, ambulare insulas putes, montes altissimos summis ad caelum uerticibus eminere! quae non in acta nec in litoribus, sed in Atlantici maris profundo feruntur uideri, ut eorum conspectu nautae a nauigandi in illis locis praesumptione reuocentur nec
Abbreviated transcription (Latin):
solus moiscreta atq cõfusa. reliqua
gena cleuĩciam cẽpis q̃runt mlr̃es
sole ꝑtes suos ĩdem̃t᷑ effundunt. ua¬
na eĩ et intẽpans libidogenandi ua¬
gã parienoi etateniexhibet. pdisces
tauta iaria tũsuttunt ut utilita¬
tẽ aliquã gr̾a suo q̃runt nos quoq
diffusa equora transfretamus. Set
qũto honestius quod successiomis
amore quã ꝙ pecinẽ auiditate susci¬
pitur. Deinq uns ad pietatem nob
ad q̃stum tnͣsinissio deputatur. Illiso¬
bolem p̾ferunt oĩb m̃cib cariorem:
nos m̃cem longe ĩparem adpidi incẽ
misera lucti cup̾idiẽ reportamus. Ita¬
q illi prĩam repetunt uos d̾elinqurꝰ
Illis uiuairoo increm̃tũ gi̾ns acqui¬
ritur: uob̾ mmnuitur nauigũdo. Quiᷤ
gͥ neget d̾initis illis ĩ fusum ĩgemũ
esse hiꝰ atq uͥtutem cũ indeat istos in
aquilone tam sollepnẽ obeunde fccũ¬
ditatis pegnacõm inuaci ĩgemocõ¬
pon̾e alios exiguo corpetm̃ ualiditatis
assim̾e ut maxuas uauiũ plems

Expanded text:
Reliqua genera clementiam temporis quaerunt, mulieres solae partus suos inclementer effundunt. Vaga enim et intemperans libido generandi vagam pariendi aetatem exhibet. Pisces tanta maria transmittunt, ut utilitatem aliquam generi suo quaerant. Nos quoque diffusa aequora transfretamus: sed quanto honestius, quod successionis amore, quam quod pecuniae aviditate suscipitur? Denique illis ad pietatem, nobis ad quaestum transmissio deputatur. Illi sobolem referunt omnibus mercibus cariorem: nos 93 mercem longe imparem ad periculi vicem misera lucri cupidine reportamus. itaque illi patriam repetunt, nos derelinquimus: illis nando incrementum generis adquiritur, nobis minuitur nauigando. quis igitur neget diuinitus illis infusum ingenium esse huiusmodi atque uirtutem, cum uideat istos in aquilonem tam sollemnem obeundae fecunditatis peregrinationem uiuaci ingenio conponere, alios in exiguo corpore tantum ualiditatis adsumere, ut maximas hic plenis
Abbreviated transcription (Latin):
cinun aeiem uolatib ferri. ad nccĩta¬
te stili putamus cẽ reu ocandũ estisuos
lapsus. Nec uereor ne fastidiũ uobis
obrepat ĩuolatibus requiendis ꝙn¬
obrepsic ingurgitib pscrutairois. iut
aliquis nobis indisputacõe obdorim¬
at cũ possit ainũ cautior excitari S
ptco qͥ ĩt in utos pisces ingilauit ñ
dubito ꝙ int̾ amoras aues sop̃inm
exite nõ possit cũ tali adinguarto
grã pronocetur sino inle putetur ꝙ

Expanded text:
cuum aeris uolatibus ferri ad necessitacuum aeris uolatibus ferri ad necessitatem stili putauimus esse reuocandum. eritis uos lapsus. nec uereor ne fastidium nobis obrepat iobrepsit in gurgitibus perscrutandis, aut aliqui ex nobis in disputatione obdormiat, cum possit auium cantibus excitari. sed profecto qui inter mutos pisces uigilauerit non dubito quod inter canoras aues somnum sentire non possit, cum tali ad uigilandum gratia prouocetur. neque uero uile putetur,
Abbreviated transcription (Latin):
dã ut hn qui alñ intuentur uł oioẽ¬
do ex pͥme uolunt eor qualitatem
q̃ uł intuentur uł locũtur assumant
ut ⁊ cũ pignoribꝰ imorennur et cum
ueloab: celi rapiaĩ asꝑcũ stilo quoq a
cardiore utamur.aut rupido. Itaq cũ
caueo ne mari dim̾sa pt̾cam et aquis
optu me lateant effugit omẽ uolacile.
Duna dnm inclmatus nnos. aquaru
gurgites scrutor acieos iso respexi no¬
datus. Nec umbra siltem pẽne meppe¬
tis declinauit que in aliquis potint
teluce uerũ ubi oc̃ negociũ expe ditũ
put. u ⁊ absolutũ me eẽ ceoͥdi et oiem
qͥntum cosũmatũ arbitratus sum. ue¬
bitum: qĩ pacto leto imimĩe etħa cantu
nulce ꝯsuerunt. Quoduelut sollep̃n¬
⁊ surgente ioccidente dic instaurare
suo referant creatori. Magnũ gͥ in cen¬
turũ extitande nobis deuocionis ami¬
qui pene fuat elapsus ex oculis et aqͥle
modo alta petens uolatus suos obdux¬
erat mibib nͥ qr oculos abluti aquad
degigite lenamus ad celũ speculatina¬

Expanded text:
 ut hi qui aliquid intuentur, vel dicendo exprimere volunt, eorum qualitatem quae vel intuentur vel loquuntur, adsumant; ut cum pigrioribus immoremur, et cum velocibus celeri rapiamur adspectu, stylo quoque aut tardiore utamur aut rapido. Itaque cum caveo ne mari demersa praetereant, et aquis operta me lateant, effugit omne volatile; quia dum inclinatus imos aquarum gurgites scrutor, aerios non respexi volatus; nec umbra saltem pennae me praepetis reclinavit, quae in aquis relucere potuit. Verum ubi omne negotium expeditum solutum esse me credidi et diem quintum consummatum arbitratus sum, uebitum, quasi peracto laetae munere aethera cantu mulcere consuerunt. quod uelut sollemniter surgente et occidente die instaurare suo referant creatori. magnum igitur incentiuum excitandae nobis deuotionis amiqui paene fuerat lapsus ex oculis et aquilae modo alta petens pondus suos obduxerat nubibus, nisi quia oculos abluti aqua dum de gurgite leuamus ad caelum, speculati ua
Abbreviated transcription (Latin):
gatur el mniltures indulge ocubi¬
tum ⁊ cõuigali quodam usumip¬
cialis q copule sorte misciatq ita
sũ ullo maiculoꝵ cõcipe seĩe. et sine
cõũccḋe gen̾are uatosq exhus in
mulcamꝰ etatem longe irite proou¬
ce̾ ut us ad centũ ãnos uite coꝵ se¬
nes producatur nec facile eos ang¬
ti eui fims excipiat Quro nunt qͥ
solent nr̃a rroere imst̾ia. cũ audi¬
unt qu lod uͥgo gencunt. Inpossibi¬
suetudo tem̃ass existimant ꝑtumi.
iasculo parit ⁊ millus refellit. ⁊¬
ma exempla añ pͥmisit quib suscep¬
te ĩ carͣconis decorẽ probaret. et astͥ¬

Expanded text:
gantur vultures indulgere concubitui et conjugali quodam usu nuptialisque copulae sorte misceri, atque ita sine ullo masculorum concipi semine et sine conjunctione generare, natosque ex his in multam aetatem longae vitae procedere, ut usque ad centum annos vitae eorum series producatur, nec facile eos angusti aevi finis excipiat. Quid aiunt qui solent nostra ridere mysteria, cum audiunt quod virgo generavit, et impossibisuetudo temerasset, existimant partum? masculo parit, et nullus refellit, ma exempla ante praemisit, quibus susceptae incarnationis decorem probaret, et astr
Abbreviated transcription (Latin):
ueretur tẽptatq mitum suũ nature
iã sollempnitate finidatum et tenos
fetus nõlatibulis aliquibrascorota
piciant tuciores fore existimat. Caus
urm ꝑuulos suos nõ uestim̃tis cegat.
rectis qr absconroat. Quis no claudat
eos septis cubiculoꝵ.Quis nõ ita dili¬
gent̾ undiq fenestrat obstruat ne
qua possit aura uł leint̾ penetrare. Mde¬
rito quotam sollicite nrommus ac fo¬
uenius exuimnis codem̃cie celestis ⁊¬

Expanded text:
uetemptatque dictum suum naturae iam sollemnitate fundatum. illa teneros fetus non latibulis aliquibus abscondit aut piciat, tutiores fore extimat. quis nostrum paruolos suos non uestimentis tegat, tectis abscondat, quis non claudat eos saeptis cubiculorum, quis non ita diligenter undique fenestras obstruat, ne qua possit aura uel leuiter penetrare? merito quos tam sollicite induimus ac fouemus, exuimus eos clementiae caelestis
Abbreviated transcription (Latin):
cantus eont dulassima suaintate uñ
uꝰuoces psitati uulteomẽqr merula¬
rm. utinã saltẽ lascuna canat: q̃ dor¬
ientẽ oesono excitet. Ea eĩ aus sigre
solet diei surgentis exortũ. et effusio¬
iẽ uiluculo uefre leticiã. Sam̃ si illoꝵ
su auitas deẽ sunt gem̃tes turturss
i rauce colũbe. Sũ eciã corur plenauo
niam de aliquacilib reptilib dixiniꝰ
arouũ ẽ ut subito. adaues cel ur̃ ascẽ¬

Expanded text:
suauitate ? unde mihi uoces sittaci dulcedinemque merularum? utinam hoc luscinia canat, quae dormientem de somno excitet; ea enim auis signare solet diei surgentis uersari et effusiorem diluculo deferre laetitiam. tamen si illorum suauitas deest, sunt gementes turtures et raucae columbae, tum etiam cornix plena uoconiam de aquatilibus reptilibus diximus, arduum est ut subito ad aues caeli se
Abbreviated transcription (Latin):
possit resisto posumebat et siluiusq
retia ⁊ si incidiss uinũsa dirũpet. Et
tã fuscinã nõ euasit aut nexus iñ¬
culi ualidioeis incurrit. q se nõpos¬
sexuere. Sñ dubio et hoĩm ĩiquitas
quo grauiora ꝯmiserit eo magis sce¬
lere suo tuta nõ pot̾it qu aliquãdo
dissoluat quoo proscelerũ p̾cio ꝯsta
difficile posse intare. iscis gͦes ohomo.
Auoi qr piscis sis. Siłe ẽ regnũ celoꝵ re¬
s misso ĩ mariꝙ ex oĩgene piscium
cooͥauit. Cũ a eẽt impsetũ. duxerũt
ad luctus. Et sedentes elegerunt op¬
timos ĩuasis suis: malos foras mi¬
serunt. Sic etit in cõsũa cõe scłi. ex¬
ibunt angeli angeli et seꝑabunt ma¬
los de medio uistoꝵ.et mittent eos
ĩ caminũ ignis. Sũt gͦ et boĩ et ma¬
l pisces. bonũ ẜuantur adp̾ciũ. ina¬
li statim ardent. Donim piscem nͨ
retia ĩuoluũt s eleuat nec hamus
is ꝑfũdit sãginẽ Incuiꝰ oris cõfõne

Expanded text:
possit resistere: praesumebat et silurus quod possit resistere: praesumebat et silurus quod retia, et, si incidisset, uniuersa disi\'umperet: et tamen fuscinam non euasit aut nexus uinculi ualidioris incurrit, quibus se non posset exuere. sine dubio et hominum iniquitas quo grauiora commiserit, eo magis scelere suo tuta esse non poterit, quin aliquando dissoluat quod pro scelerum pretio constat difficile posse uitari. piscis ergo es, o homo. audi quia piscis es: simile est regnum caelor mare, quod ex omni genere piscium congregavit. Cum autem esset impletum, duxerunt id ad littus, et sedentes elegerunt optimos in vasis suis, malos autem foras miserunt. Sic erit in consummatione saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medin caminum ignis . Sunt ergo boni et mali pisces, boni servantur ad pretium, mali statim ardent. Bonum piscem nec retia involvunt, sed elevant; nec hamus ris perfundit sanguine, in cujus oris confessione
Abbreviated transcription (Latin):
te ħ. accreuit ĩuiria sicut ĩ nobis nõ ex
uãcepit. s exauaricia ut aut qr adusũ
turus in se potenciorierẽplũ ĩiurie
Itaq qͥ alt̾m ledit sͥlaq̃ũ pat ĩ quẽ ipẽ
incidat. Et tu piscis es qui iuscera in¬
uadis. aliena qͥ dem̃gis isirmũ qͥcrede¬
tem ꝑsoq̃ris usq in profundunb sa¬
ue ne dũ illũ seq̃rs: incidas ipẽ ĩ
ualidiorẽ. et deducat ce in alienas
bat. Quid int̾ c̃ ĩter duntẽ i probe
cupiditatis inglunic absorbentem
ciũ aliũ rpletum: definctus ẽ diues
et inchei sua spolia profuerunt. uri¬
mo magis eũ rapinaꝵ suatũ detes¬
tabiliorem fecit infamia. Captus
ti in eo repiunturqr alios deuorau¬
at Et tu oiues hẽs in sinutuo altͥi
deuoratorem. Ille hẽbat facultates
mens duo primoma tius facultati¬
b adoidisti et ad huc̃ canto nõ saci¬
aris augiñto et dicis ꝙ alios ĩdica¬
to ĩiustior. et ĩquoũquior. auaro a¬
uatior uide neidẽ teqii piscẽ illum
a. Q pͥsums de potencia quod nedt

Expanded text:
ec accrevit injuria, sicut in nobis non ex natura coepit, sed ex avaritia. Aut quia ad usum turus in se potentiori exemplum injuriae. Itaque qui alterum laedit, sibi laqueum parat, in quem ipse incidat. Et tu piscis es, qui viscera invadis aliena, qui demergis infirmum, qui cedentem persequeris usque in profundum. Cave ne dum illum persequeris, incidas ipse in validiorem, et deducat te in alienas bat. Quid interest inter divitem improbae cupiditatis ingluvie absorbentem us aluum repletum? defunctus est diues et nihil ei sua spolia profuerunt, immo magis eum rapinarum suarum detestabiliorem fecit infamia. captus ti in eo repperiuntur, qui alios deuorauerant! et tu diues habes in sinu tuo alterius praedatorem. ille habebat facultates mens duo patrimonia tuis facultatibus addidisti et adhuc tanto non satiaris augmento et dicis quod alios uindicato iniustior et iniquo iniquior et auaro auarior. uide ne idem te qui piscem illum a. sed praesumis de potentia quod nemo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
eni caris p̾cepti impabilis ĩt̾pres.
qͥuodam suni cõcauo mitrit ac fouet
cassa oĩa tep̃tamca sunt cancriquia
apire cdausum ostreum nullampot
argum̃ta confugit ⁊ ĩ sidias noua frau
centur. explorat siqũ ostreum remo¬
tis in locis ab or̃uento ꝯͣ solis radios
ipticum illurd sinĩ aꝑiat et reseret
dausa testarum ut liboaere iscens i
iuoluptatem qñdam capiat et tuc̃ clã¬
culo calculũ imntcens ĩpedit cõdusio¬
nẽ ostreeac si aptã daustra repiens cu¬
co inserit ctelas usceraq int̾na de¬
tuscitur Sunt gͥ hoiẽs quicancri usu
raliene usum circũsꝙp õms inccept
et ĩficintatẽ ꝓpͥe u̾tutis astu quodam
suffulciant frati dolum nectant et al¬
tius pascantur erũpna. Sucx ppͥus es¬
tocontentus et ahena te dapna non
pascint. Romis ẽ cib simplicitas in¬
nocencie sue bonahñs insidian nescit
aliems̃. nec auaticiefacib maroescit

Expanded text:
iem carnis praecepti imperialis interpres iem carnis praecepti imperialis interpres quodam sinu concauo nutrit ac fouet cassa omnia temptamenta sunt cancri, quia aperire clausum ostreum nulla ui pargumenta. confugit et insidias noua fraudcentur, explorat si quando ostreum in remotis locis ab omni iam contra solis radios diptycum illud suum aperiat et reseret claustra testarum, ut libero aere uisceris sui uoluptatem quandam capiat, et tunc clanculo calculum inmittens inpedit conclusionem ostrei ac sic aperta claustra repperiens tuto inserit chelas uisceraque interna depascitur. sunt igitur homines, qui cancri usu in alienae usum circumscriptionis inrepant et infirmitatem propriae uirtutis astu quodam subfulciant, fratri dolum nectant et alterius pascantur aerumna: tu autem proprio esto contentus et aliena te damna non pascant. bonus cibus est simplicitas innocentiae. sua bona adtonita insidiari nescit alienis nec auaritiae facibus inardescit.
Abbreviated transcription (Latin):
sue caris inc̾cipit. Sic spõtanea ue¬
uit pͥoa ⁊ talib capr̃ arm̃tis qualia
sunt eoꝵ qui ĩ gemũ suũ sepecõu̾tut
et du̾sis nocendi artes mouent ⁊
singuloꝵ iñtes sensus q ptep̾tent
cũ contmentib posici ꝯtinenciam p̾¬
dicantes ĩcortu ĩtẽpancium tãqui
deui abstiroio castitatis: et demsũ
intẽpancie uolutabris. ut qui eos au¬
diunt aut uroent in cauto facilita¬
te se crenant coq acius labutur dĩ
delinare nõ norunt nec cau̾e ꝙ no¬
ceat. quo gramor sic et magis noxio
ĩprobitas bemgintatis obumbrata
uelannẽ et iocauendoi suat qͥ ames
hũtes et callidor ingemoꝵ uestigia
quib ureture possint quicuͥ inscopu¬
los fraudis inaderit. Cancer quoq
quas cibigiã pͥstigias stcint Naq et
ipẽ ostreo uelcãtur et carins eius e
uenacio cuc piculosa dist cilisqr tes¬
tis ualidiorib esca int̾ior includitur.
aruelut muris quibdam molio¬

Expanded text:
suae carnis intercipit. sic spontanea uesuae carnis intercipit. sic spontanea uenit praeda. et talibus capitur argumentis, qualia sunt eorum qui ingenium suum saepe commutant et diuersas nocendi artes mouent, ut singulorum mentes sensusque pertemptent cum continentibus positi continentiam praedicantes, in coetu intemperantium tamquam devii ab studio castitatis, et demersi intemperantiae volutabris; ut qui eos audiunt aut vident, incauta facilitate se credant; eoque citius labuntur, dum declinare non norunt, nec cavere quod noceat, cum gravior sit et magis noxia improbitas benignitatis obumbrata velamine. Et ideo cavendi sunt qui crines habentes, et callidorum ingeniorum vestigia, quibus irretire possint quidquid in scopulos suae fraudis inciderit. Cancer quoque quas cibi gratia praestigias instruit! Namque et ipse ostreo delectatur, et carnis ejus euenatio tum periculosa - difficilis, quia testis ualidioribus esca interior includitur; nam uelut muris quibusdam mollit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pimũ libido fuere cõsuei̾it tãꝙͣa
colubri iccu exteroitur. et tanꝙͣ acor¬
tiuta diffintor illi uenenũ etut sci¬
as quia deadult̾a dixit: adiecit. Ocu¬
liti cũ inderint alienam Ostium
loq̃tur pusa. Nec quisquam uelut con¬
traria posuisse nos credat. ut. ad boñ
ec.ad malũ. iupehꝰ exemplo ut̾emur
cũ ad ĩstitucõm utr̃q proficiat sieru
hibet s̾pens: aut rełĩꝙ̃tes scã cõugi¬
a lubca et noria salutarib p̾fertm
quodfacit qui cũ spente miscetur.
et qr de ãstucia cepumis s̾monem
sub tere qua umisquis frem siñ
ctrcũuenire et decipe intititur et c̃
uouas se fraudes cõpon̾e ut ꝙ̃ ui
btie nõ pot̃ cutũscribat dolo et
cucoquo atis oboucat. frauoulen
figitur ei atq euis nebuloso ĩgem¬
ocolorem subit et siłi sp̃e t̾ga obduc¬
tus: płimos pisciũ sũulla suspicõne
frauois ad lapsos dũ uatando nõ p̾¬
cauet et saxum opmantur cãibus
furtiue actis includit: et sumi qͦdã

Expanded text:
uinum libido feruere consueuerit, tamquam a colubrae ictu extenditur et tamquam a cornuta diffunditur illi uenenum. et ut scias quia de adultera dixit adiecit: oculi tui cum uiderint alienam, os tuum loquetur peruersa. nec quisquam uelut contraria posuisse nos credat, ut et ad bonum et ad malum uiperae huius exemplo uteremur, cum ad institutionem utrumque proficiat, si erhibet serpens, aut relinquentes sancta coniugia lubrica et nocitura salutaribus praeferamus, quod facit qui cum serpenti miscetur. Et quia de astutia coepimus sermonem subtexere, qua unusquisque fratrem suum circumuenire et decipere nititur et in nouas se fraudes componere, ut quem ui optinere non potest circumscribat dolo et fuco quodam artis obducat, fraudulentfigitur ei atque eius nebuloso ingenio colorem subit et simili specie terga obductus inmerito piscium sine ulla suspicione fraudis adlapsos, dum nota non fuisse et saium opinantur, cassibus furtiuae artis includit et sinu quodam
Abbreviated transcription (Latin):
hc suius drilcior sit. nõ eĩ tani diu
sol ei fieto quã du cetis ĩmorature
q̃ dulas atq potabilis sic quis aut ig¬
clina secũtur et adsupiora ascendũt
illic flãtum aquilonis tñ oportumorẽ
cet̾is iroicat ĩquo gniare et ꝑtus pos¬
sint ꝓpͥos enut̾re quod tem fetus la¬
borem aliene regioms fie uix possint
quos illic fouetaeris magnaclemen¬
cia. Itaq pacto minĩe õs simleo quo
uenerant agime reu̾tũtur. Que nam
ista sit rõ cõsidennis. Obiectus ẽ pon¬
suo flatib. uñsi grauis anc ꝓcella
finit. tempestates mouẽtur itaut de
profũto arena utatur cuiꝰ rer fluctus
arenosus uroicõ ẽ Qui uentoꝵ motu
ĩsurgens alcius tũ pon de grauior.
hautꝰ dubie. nõsolum uaingantibus

Expanded text:
hic sinus dulcior sit. non enim tamdiu hic sinus dulcior sit. non enim tamdiu sol ei fluctu quamdiu ceteris inmoratur, e dulcis ac potabilis sit. quis autem igflumina s aquilonis, tum oportuniorem ceteris iudicant, in quo generare et partus possint omnesque enutrire, quod teneri fetus laborem alienae regionis ferre uix possint, quos illic fouet aeris blanda clementia. itaque peracto munere omnes simul eo quo uenerant agmine reuertuntur. Quaenam ista sit ratio consideremus. obiectus est Pons flatibus; unde gravis illic procella furit, et tempestates moventur, ita ut de profundo arena vertatur: cujus rei fluctus arenosus indicio est, qui ventorum motu insurgens altius, tum pondere gravior, haud dubie non solum navigantibu
Abbreviated transcription (Latin):
uocaiur ad supiora sic̾ obliuiosi in¬
atores. Quicũ ⁊ consulco pͥt̾ierunt
insua rententes uestigia incuriesue
multum repetiti itins laborẽ susci
diũ t̾gressionis relicti itin̾s cõpenoio¬
sacelitate cõpenset ut mͥ faciendum
rbitror iuaxinie cũ deauib ẜmosit.

Expanded text:
uocanmr ad superiora sicut obliuiosi matores, qui cum inconsulto praeterierint, in sua reuei-tentes uestigia incuriae suae multam repetito itineris labore suscipdium regressionis reliqui itineris compendiosa celeritate compenset, ut mihi faciendum arbitror, maxime cu
Abbreviated transcription (Latin):
urdentur ut̾us gmnsesse consorci.a
Decũda qͦ cogtõ oĩb auib et piscib
est eo ꝙ uolandi usus speties sit na¬
tantis. Sic̾ eĩ in aqͣnatando piscis
ucedit. ita auis derem uolatũ ce¬
ad pͥora sealis subrigant atq adul¬
tiora pcedant caude quoq gubuacu¬
lo us quouelint se facile comitant
uł ĩpetu quodam er̾gione ic̾ suum
dirigant aues quoq aere uolatib̾
sins̃ uelut aquis enatant. et qua¬
siq̃dã extendut brachia cautoa quoq
se uł ad supiora subrigunt uł ĩ infĩ
ms nacuntas dina p̾cepoõe pcessit.
dit eĩ dõ poucant aq̃ reptilia. nĩa

Expanded text:
etur utrique generi esse consortio. secunda quoque cognatio auibus et piscibus est eo quod uolantis usus species sit natantis. sicut enim aquam natando piscis incidit, ita auis aerem uolatu cead priora se freno subrigant atque ad ulteriora procedant, caudae quoque gubernaculo uel quo uelint se facile conuertant uel impetu quodam e regione iter suum dirigant. aues quoque aeri uolatibus suis uelut aquis innatant et quasi quaedam extendunt brachia, cauda quoque se uel ad superiora subrigunt uel ad inferneris natiuitas diuina praeceptione processit. dixit enim deus: producant aquae reptilia anima
Abbreviated transcription (Latin):
de cerince eius formidinem ut exul¬
tet incampo. et occimrens regib irride¬
at odoretur bellumemmnus excitetur
sono tube si huracionabilia pluraqetali
insensibilia ut fenũ ut liliarepleint si
em̃ iexploratum unch undissimulatũ
reliquidoiã indet: qr pascit oĩa. Gia re
est Et iõ echimũ insitacõms sueexsortem
non p̾t̾misit. s cũ cõsid̾at et futuroꝵ in¬
format indins: tuauõ cõsiderat ĩmo
uoconsiderat sicut testatur euis dlnasa¬
pĩa dicens. si respicit uolatilia si pascit
illa nõ ne uos plims eitis illis. Si em̃ re¬
nũ agri quod hodie ẽ ⁊ cs̃ ĩigne mitcet
deus sic uerit qnͣto inagis nos modice
lin gems millus excedat nõ incurrat
alienus. Qius geometra hus dunsit
hĩtacula millus rũpenda tẽpibus. oet
gcometra audunmꝰ: tł alassometram ũ¬
quã auduummus. Et tñ pisces mensur.a
suã norunt nõ muris ubium portis¬
tum fimib lunitatams mensuram c¬

Expanded text:
de ceruice eius formidinem, ut exulde ceruice eius formidinem, ut exultet in campo et occurrens regibus uanitatis, odoretur bellum eminus, excitetur sono tubae, si haec inrationabilia pleraque et alia insensibilia ut faenum, ut lilia repleuit sum inexploratum, nihil dissimulatum reliquit. omnia uidet qui pascit omnia, omnia repest. et ideo si echinum uisitationis suae exortem non praetermisit, si eum considerat et futurorum informat indiciis, tua non considerat? immo uero considerat, sicut testatur eius diuina sapientia dicens: si respicit uolatilia, si pascit illa, nonne uos pluris estis illis? si enim faenum agri, quod hodie est et cras in ignem mittitur, deus sic uestit, quanto magis uos minimae sui generis nullus excedat, non incurset alienus? Quis geometra his divisit habitacula nullis rumpenda temporibus? Sed geometram audivimus, thalassometram numquam audivimus; et tamen pisces mensuram suam norunt, non muris urbium portisorum finibus limitatam, sed mensuram e
Abbreviated transcription (Latin):
tu cõuigalis amplexus dirũ iurus
exestuas. nec erubesas mipcias: nec r¬
ueris maritũ. S eciã tu uir possum¬
enĩ eciã sic accipe. depone timorem
cordis aspitatem moꝵ cũ cibi sedu
sortitus es. s uxorẽ Gubuatorem te¬
deus uoluit esse sexus infioris nõ
ĩpotentẽ Reode studio inoem. redde
tunõ pot̾ ouriciã m̃tis deponere
d hẽs uãlem rigorem oebes tẽpare
sidiari aliene copłe Graue ẽ adult̾ium.
et uature ĩuiria. Duos pͥmũ deus fe¬
cit: adã et euam. hoc ẽ uirsi et uxorem
Et ucorem deuiro hoc ẽ de costaadaz.
riũẽ S hoc docet murene ⁊ iꝑe nõ
amplerus. Discite oum qui alienam
alienã ꝑmouere q̃rit uxorem cinus
serpentis sͥasciscere cipia contubm¬

Expanded text:
tu coniugalis amplexus tempore dirum uirus tu coniugalis amplexus tempore dirum uirus exaestuas nec erubescis nuptias nec reuereris maritum. Sed etiam tu, uir — possumus etiam sic accipere — depone tumorem cordis, asperitatem morum, cum tibi sedulsortitus es, sed uxorem. gubDeus voluit esse sexus inferioris, non praepotentem. Redde studio vicem, redde tu non potes duritiam mentis deponere? Sed habes naturalem rigorem: debes temperare sidiari alienae copulae. Grave est adulterium, et naturae injuria. Duos primum Deus fecit, Adam et Evam, hoc est, virum et uxorem, et uxorem, de viro, hoc est, de costa Adam; rium est. Hoc docet muraenae et viperae non amplexus. Discite, o viri, qui alienam permolere quaerit uxorem, cujus serpentis sibi adsciscere cupiat contub
Abbreviated transcription (Latin):
ca p̾sencia sin ad ꝯuigalem amplexũ
ullam euocat murena ã ĩintata non
de est. et uenenate s̾pentiexpetitos u
licet asꝑ fallax inconditus. lub̾cus.
tuimilentus. Quid perꝰ ueneno. Qd̃
ĩcõuige murena nõ refugit: uocata
tat. ⁊ leuitatis feminec facilitatem
tuuirũ tuum nõ potes mulier susti
itm femmea facilitate labatur. S hor¬
ridus et incultꝰ ẽ semel placuit. ñ
et bos ĩquirit et equs diligit. et sium¬
tetur alius trahere uigum nescics¬
par alt̾ius. et se nõ totum putat. Su
iugalem repudias tuũ ⁊ putas sepe
uittandũ ⁊ si uno definit die supdu¬
cis riualem. et statim in cognitacã
uipera absentẽ reqͥrit ab sentẽ uocat.
et blando puocat sibilo atq ubi aduẽ¬
tare cõparem senserit: uenenũ euom
teuerenciã manto deferens. yerecũda
nupciali gr̃a Tu mulier aduementẽ
de lõgiquo maritum cõtumelus re¬
pellis uipa suũ admat̾ prospectat
erplorat it cõiugis tu ĩuirus inam
uito tu liciũ moues uenena ñreias

Expanded text:
aesentiam sui ad coniugalem amplexum illam euocat, muraena autem inuitata non deest et uenenatae serpenti expetitos uslicet asper fallax inconditus lubricus temulentus: quid peius ueneno, quod in coniuge muraena non refugit? uocata tat et leuitatis femineae facilitatem, tu uirum tuum non potes, mulier, sustiniterum feminea facilitate labatur. sed horridus et incultus est: semel placuit. numet bos requirit et equus diligit et, si mutetur alius, tamen trahere iugum nescit compar alterius et se non totum putat: tu iugalem repudias tuum et putas saepe mutandum et, si uno defuerit die, superducis riualem et statim incognita caussequeris. uipera absentem requirit. absentem uocat et blando proclamat sibilo atque, ubi aduentare comparem senserit, uenenum euomit reuerentiam marito deferens, uerecundata nuptialem gratiam: tu, mulier, aduenientem de longinquo maritum contumeliis repellis. uipera mare prospectat, explorat iter coniugis: tu iniuriis uiam truis, tu litium moues uenena, non reicis,
Abbreviated transcription (Latin):
suat. Qñto aliena.apisab auroita¬
tis rupma. Illi naturaliacaptunt
mare norunt quod nnieit̾polant
⁊sule nec t̾ra aliqua int̾iacet ul ult̾i
ulla sit poĩta. Illic gͥ ubi diffusum
late mare om̃em spectandi usum
utilitatis gr̃a naingandi intͥlu¬
dat audaciam ꝯdẽ se ferunt ut cete
illaĩmsa gen̾a piscĩ equalia mon¬
tib corpa ut tradid̾unt nobis qui
ude potunt illic quietũ euũ exigat
discta ab insulis et ab oĩũ maritima¬
rũ urbiũ cõtagns sepita himc suas
regiones et hĩtacula distributa. oa¬
nent ĩhus ñ oftenso incinor limte
nec uago transitu mutacõnes q̃rt̃
locoꝵ s tanquam pr̃ium solum
diligunt unhus ĩ moran dulcear¬
bitrantur. Que iõ elegeruat ut soli¬
tariam intam remota possent
arbitrior intͥpolacõe transigerest
tñ aliqua gna pisciũ q̃uõ ingemifa¬
tempe ex plums locis ac diu̾so simi
maris inumi uelut coĩ cõsilio con¬
uementes cõuĩcto agimẽ aqͥlonis

Expanded text:
uat. Quanto aliena a piscibus auiditatis rapina! illi naturalia captant nos mare norunt, quod nullae interpolant insulae, nec terra aliqua interjacet, vel ulterius ulla sit posita. Illic igitur ubi diffusum late mare omnem spectandi usum, utilitatis gratia navigandi intercludat audaciam, condere se feruntur cete, illa immensa genera piscium, aequalia montibus corpora, ut tradiderunt nobis, qui videre potuerunt: illic quietum aevum exigunt discreta ab insulis, et ab omnibus maritimarum urbium contagiis separata habent suas regiones et habitacula distributa. Manent in his inoffenso vicinorum limite, nec vago transitu mutationes quaerunt locorum: sed tamquam patrium solum diligunt, et in his immorari dulce arbitrantur. Quae ideo elegerunt, ut solitariam vitam remota possint arbitrorum interpellatione transigere. Sunt tamen aliqua genera piscium, qui non ingenii fatempore, ex plurimis locis, ac diverso sinu maris, innumeri velut communi consilio convenientes conjuncto agmine Aquilonis
Abbreviated transcription (Latin):
e pstringe Quro eĩ cõuenit ĩhus ĩ mo¬
ran inquib celitas placẽ cõsueint. A¬
ac resultet. Sr mĩ i cignea catiminaq̃
eciã sub graui mortis ĩmiẽtis cerio¬
ie delc̃ent. uñ mnͥ ios naturales in odu

Expanded text:
stringere. quid enim conuenit in his demorari in quibus celeritas placere consueuit? aac resultet. sed unde mihi cygnea carmina, quae etiam sub graui mortis inminentis terrore delectant? unde mihi illos natural
Abbreviated transcription (Latin):
sorte cessere p iõiiii. ħ genus piscumi¬
nullo simi maus. alitur et gigintur
illuro in alio. Demq non repies cõfu
gen̾a piscium s quodh habioat ali
deest.et it̾m ille sims maris cepha¬
los alic lupos ille ille seatiles locustas
Alns: nõ ẽ lib̾a uagandi potestas nec
tũ aut int̾clusa montib copia aut flu
uns labentibus transitus ĩpeditur.s
usus nature inpssus tãꝙͣ peiẽ finib
nuũq̃q seretmne et ultra incolas pro
maria. Rursus pro singulor libidie
unccoitut e̾ra mare intitoẽ ut ĩ sulas
faciat possideat freta. Sꝑiciamaris

Expanded text:
sortem censere patrimonii. Hoc genus piscium in illo sinu maris alitur et gignitur, illud in alio. Denique non reperies confusa genera piscium: sed quod hic abundat, alibi deest. Et iterum ille sinus maris cephalos alit, lupos ille: ille saxatiles, locustas alius. Non est libera vagandi potestas; nec tamen aut interclusa montibus copia, aut fluviis interlabentibus transitus impeditur, sed usus naturae impressus tamquam patriae finibus unumquemque sese tenere, et ultra incolas prodmaria. Rursus pro singulorum libidine inciditur terra, mare infunditur, ut insulas faciant, ut possideant freta: spatia maris
Abbreviated transcription (Latin):
dit illuo quod cũ plima. et maxima põ¬
tofliũa inisceatur cũ hibuo tpẽ simus
ipẽ fugroior et horrentem rigescut. ao¬
lapsum ꝓp̃ea pisces tanꝙͣ arbitrio an¬
entoꝵ estate illicaspirantis aureclem̃¬
ciã captare cõsuerunt. Cuiꝰ aineinta¬
te pfuncti rursus hieis aspa declina¬
re contendunt et septentbualis pla¬
ge sena fugientes in reliquos se sur
cõferunt inquib aut uẽtoꝵ mollior
sic plactoitas ant solis solcat ueruare
tẽpies. noint gͥ piscis pariendi tp̃e ꝙ
noit ce̾pus eundiatq reoeũdr no¬
et noinit et nõ q̃at fasli qr non rõms

Expanded text:
xima Ponto flumina misceantur, cum hyberno tempore sinus ipse frigidior torrentium rigescat allapsu; propterea pisces tamquam arbitri fluentorum, aestate illic aspirantis aurae clementiam captare consueverunt: cujus amoenitate perfuncti, rursus hyemis aspera declinare contendunt; et Septentrionalis plagae saeva fugientes, in reliquos se sinus conferunt, in quibus aut ventorum mollior sit placiditas, aut solis soleat vernare temperies. Novit igitur piscis pariendi tempus,Novit tempus eundi atque redeundi: noet novit ut non queat falli ; quia non rationis