comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab hoc seculo ¶Hen quantũ in quibusdam spyritualibus
ñtu et noĩe creuit cupiditas. ymo ut uerius dicã cã
modi sprritualitatis est auaricia. qui certe sunt lupi rapa¬
ces in uescimentis ouiui ubi sacerdos et monachus cu¬
pidus est et sine misericordia. ab eodem plusꝙͣ a serpente
mant ecclesias et monasteria miro modo et opere ex pau¬
perũ mercede edificare in quibus tam uiget cupiditas ut
terram et omĩa sibi deficere putent. Ibi cor. ibi mens ibi
semper sua cogitacio ut aliena possint expoliare marsu¬
pia. hos tales saluator increpans ait ue uobis inquit
in edifficatis monumenta prophetarũ. Ecte qui i¬
sceria hedificãt ecclesias miro artificio aptant. bonũ uidẽ¬
faciũt bonũ est ris ut opus tuũ deo placeat fac ut de
hoc pauperes gaudeãt. quod templũ deo est cariuis ꝙͣ hõ.
Templum dei estis uos inquit apostolus. Cum pauperi ma¬
num tribius. Cum hom̃i in sins necessitatibus subuenus
Cum errautem ad uiam ⁊ectam reducis.oꝙͣ admirabile et

Expanded text:
piritualibus habitu et nomine crevit cupiditas, imo ut verius dicam, causa hujus spiritualitatis est avaritia: qui certe sunt lupi rapaces in vestimentis ovium. Ubi sacerdos et monachus cupidus est, et sine misericordia, ab eodem plus quam a serpente mant Ecclesias et monasteria miro modo et opere ex pauperum mercede aedificare: in quibus tanta viget cupiditas, ut terram sibi et omnia deficere putent. Ibi cor, ibi mens, ibi semper sua est cogitatio, ut aliena possint exspoliare marsupia. Hos tales Salvator increpans: Vae vobis, inquit, qui aedificatis monumenta Prophetarum. Ecce qui monasteria aedificant, Ecclesias miro artificio aptant: bonum videnaciunt, bonum est. Vis ut opus tuum Deo placeat, fac ut de hoc pauperes gaudeant. Quod templum est Deo carius, quam homo? Templum Dei vos estis, inquit Apostolus. Cum pauperi manum tribuis, cum viro in suis necessitatibus subvenis: cum errantem ad viam rectam reducis, o quam admirabile et
Abbreviated transcription (Latin):
Renio se epcrsane dicat non habeo quid pauperi fiatai ta¬
buam Si uestimentum uel aliquid ultia extremã posi¬
des nct̾itatem et pauperi indigenti non subuenis fures
et latro. Sius dilectissum filii in rebus temporalibus
solum dispensatores et non possessores eSi quid superflu¬
uin quo alter frater egeat possides finaris. ymo penis
ꝙ̃ cum furatur aliquis ex mopia et necessitate Iste tãtũ
ultra necessitatem retinet ꝙ centũ uierent qui fame pe¬
unt ¶Ille uni furtum facit. Iste tot quot non ꝯdonat pa¬
cientibus necessitatem. dices forte. muser. meum est hec.
re quod suũ non erat. ac si snũ erat inquites et dices un¬
de habuerunt. quis dedit eis quid in mundũ uementer
porta nerunt. Quid recedentes ferent. Certe que pauperũ
possidenius in die tudien cora i octulis diuine tusticie bin¬
dictam exclamabunt. Qini habet aures audiendi andrat
Cm michi non uult credere. heu ꝙ̃ grauiter senaet. tĩo
Siuicie sue transieruit in egestatem/ lex uatnrasit hoc¬

Expanded text:
emo se excusans dicat: non habeo quod pauperi fratri tribuam. Si vestimentum vel aliquid ultra extremam possides necessitatem: et pauperi indigenti non subvenis, fur es et latro. Sumus, dilectissimi filii, in rebus temporalibus solum dispensatores, et non possessores. Si quid superfluum, quo frater egeat possidemus, furamur, imo pejus quam qui furatur aliqua ex inopia et necessitate. Iste tantum ultra necessitatem retinet, quo centum viverent, qui fame pereunt. Ille uni furtum facit: iste tot, quot non condonat patientibus necessitatem. Dices forte miser, meum est: re quod suum non erat? Ast si suum erat, inquies. Unde habuerunt? quis dedit eis? quid in mundum venientes, apportaverunt? quid recedenter secuso ferent? Certe quae pauperum possidemus, in die judicii coram oculis divinae justitiae vindictam exclamabunt. Qui habet aures audiendi, audiat. Qui mihi non vult credere: heu quam graviter sentiet, cum divitiae suae transierint in egestatem. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
non placare diuinã. Beati misericordes. qm̃ ipsi misericordia
ꝯsequentiri. Sacerdos et monachus precipue sine mĩa nauis
misericordia Parũ prodest esse differens uestimentis a seclãribꝰ
et ꝯcors uita non uescimentis et ordine solum est quis sacdos
et monachus sed uita. Hen quid dicam sepe ex magna ha¬
bundãtia tristicie homo multa loquitur ¶ Ectẽ mundus un¬
diqz feruet monachis et sacerdotibus. et tamen ita sunt ra¬
rissimi sacerdotes et monachi ꝙ uix de centũ unus Reperiat᷑.
bonus Nulla certe in domo tam crudelis bestia est. ꝙͣ ma¬
lus sacerdos nel monachus. Nam corrigi non patitur. ue
ritat̾em autem nũꝙͣ̃ audire potest. et ut breuiter dicã om̃es
eheminẽt malicia. Sunt hn tales sacerdotes et mon
solum habitu et nomie quorũ uana est religio religio mũ¬
da et in maclãta apud deum prẽm est uisitare pupillos et

Expanded text:
non placare divinam. Beati misericordes: quoniam ipsi misericordiam non placare divinam. Beati misericordes: quoniam ipsi misericordiam consequentur. Sacerdos et monachus praecipue sine misericordimisericordia. Parum prodest differentem esse vestimentis saecularibus et concordem vita. Non vestimentis et ordine solum quis est sacerdos et monachus, sed vita. Heu quid dicam? Saepe ex magna abundantia tristitiae, homo multa loquitur. Ecce mundus undique servet monachis et sacerdotibus; et tamen jam sunt rarissimi sacerdotes et monachi, quod vix de centum unus reperiatur bonus. Nulla certe in mundo tam crudelis bestia, quam malus sacerdos vel monachus: nam corrigi non patitur: nec veritatem unquam audire potest: et ut breviter dicam, omnes praeeminet malitia. Sunt hi tales sacerdotes et monachi solum habitu et nomine, quorum vana est religio. Religio munda
Abbreviated transcription (Latin):
orin facit super bonos et malos iudiciũ sine misericordia
fiet illi qui non fecit misericordiam. mmisericordia supe⁊ exalta
tudiciũ. Si non remiseritis de corde uestro illis qui offendunt
uos. nec patei uester remictet uobis. fruistra petit miseritordiam
qui aliis deuegat misericordiã. Sustmete inquid apłũs Si
quis uos inserm tute in reddigit. si quis uos in faciem cecidit
cecidit hic nr̃a stabilitur uirtus hic tota merces et premiui
.ut amicos diliganius in deum et iminicos propter deum¬
¶ Seruus ille neꝙͣ accepta misericordia. ꝯseruo suo denegauit
mmisericordia. et ideo meuut hr̃e securitatẽ als̃ seueritate iusti¬
cie iusticia sine misencordia est crudelitas. et Ideo iusticie mi¬
sencordia miscenda est lex nostra tota est misericordia propt̾
pectatũ quoq poterat nos dampnare deus iusticia quos salua¬
uit misericordia. Eena propter qui misericordia caret xpiãnus
non est / impo ͤ est fere hominem misericordem et pñi iram

Expanded text:
misericordia illi fiet, qui non facit misericordiam. Misericordia superexaltat judicium. Si non remiseritis de corde vestro illis qui offendunt vos: nec Pater vester dimittet vobis. Frustra petit misericordiam, qui aliis denegat misericordiam. Sustinetis, inquit Apostolus, si quis vos in servitutem redigit: si quis in faciem vos caedit. Hic vestra stabilitur virtus: haec tota merces et praemium, ut amicos diligamus in Deo, et inimicos propter Deum. Servus ille nequam, accepta misericordia, conservo suo denegavit misericordiam: et ideo meruit habere severitatem justitiae. Justitia sine misericordia, crudelitas est: et ideo justitiae misericordia miscenda est. Lex nostra tota in misericordia est. Propter peccatum quoque poterat damnare nos Deus justitia, quos sua salvavit misericordia. Quapropter qui misericordia caret, Christianus non est. Impossibile est esse hominem misericordem, et pium, et iram
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ bibiturus erat possut bibere Sic fatui filii ho¬
minũ non recte iudicantes neq quod uerũ est cognoscẽ¬
tes. dicentes malũ bonĩr et bonũ malum. Reuertiñ̃
ad cor et uementes audite me. et narrabo uobis quie
mus aiãs ponere. Qui amat. aãm suam suã in hoc nũ¬
do perdet eam. xpñs pro nobis passus est Relinguens
exemplũ ut sequanĩ uestigia eius. Non se cogitet xpĩa¬
nũ qui pro xp̃o mori non innenit preparatũ Quipro¬
xp̃o mistrat et ip̃m sequatur dicas .o. homo qui solũ
nomĩe et uerbis xpiãnus es fidem xpĩ habes et predi¬
cas. bonũ est. Sed nbi opera fides sine operibus mortua
negas quia si que dicis crederes saltem eũ timeres. et de pãis
ueretũdareris Et si credis et mala facis centuplo pumendus
es Nõne pectatũ quod fit excerta malitia infunite penis
est pectato quod fit ex ignorancia. Pectanit angelus. pe¬
ctauit homo. Alter ueniam potint Iuuenre alter non. que

Expanded text:
quem bibiturus erat, possent bibere. Sic fatui filii hoquem bibiturus erat, possent bibere. Sic fatui filii hominum non recte judicantes, neque quod verum est, cognoscentes: dicentes malum bonum, et bonum malum. Revertimini ad cor, venientes audite me: et narrabo vobis quae mus animas ponere. Qui amat animam suam in hoc mundo, perdet eam. Christus pro nobis passus est: nobis relinquens exemplum, ut sequamur vestigia ejus. Non se cogitet Christianum, qui pro Christo mori se non invenit praeparatum. Qui Christo ministrat, ipsum sequatur. Dicas homo, qui solum nomine et verbo Christianus es: Fidem Christi habeo et praedico. Bonum est, sed ubi opera? Fides sine operibus mortua negas: quia si quae dicit, crederes, saltem eum timeres, et de peccatis verecundareris. Et si credis, et mala facis, centuplo puniendus es? Nonne peccatum quod sit ex certa malitia, infinito pejus est peccato quod fit ex ignorantia? peccavit angelus, peccavit homo: alter veniam potuit invenire, alter non. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si cupis uitam tenere in xpo noli morte timere pro
xp̃o. non em̃ putes illas sustmere pro xp̃o que sunit ꝯdi¬
gna ad futurã glorĩa. que reuelabitur cũ aꝑuerit gloria
rã que sursmi est. et non super terrã non speret
cedem. qui non laborat. non sufficit solũ xpiãni nom̃e
nomen qui dyalolum sequitur Quinymo xpĩanus õmo
non es. Sed antixp̃us. Iuxta illud beati beati ennãgeli
Iohĩs Audiscis quia antixpũs uenit. Nunt antix¬
nomen oportuit pati. ut intraret in gloriã suam. quãt
fiduciã haberemus nos intrare sine labore. O. ꝙͣ sculti fui¬
mus et tardi corde ad credendum uolumus hic gandere
cũ seculo. et postea regnare cũ xp̃o. dominus iuidus ĩg¬
ditur. seruus supeiflurtate homistus. uestium auri et
gehennarum intrabit Ille Ieminus iste crapula et luxn¬
ra plenus ille in curce pro ip̃o moriens iste in lecto deli¬
catissimo dormiens euod dñs non fecit ẜuns faciet¬
¶ Pronietit domine zebedei filuis regnũ sim̃ si calicẽ

Expanded text:
is vitam tenere in Christo, noli mortem timere pro Christo. Non enim potes illa sustinere pro Christo, quae sunt condigna ad futuram gloriam, quae revelabitur, cum apparuerit gloria nostra, quae sursum est, et non super terram. Non speret mercedem, qui non laborat. Non sufficit solum Christiani nomnomen, qui diabolum sequitur. Quinimo Christianus omnino non est, sed Antichristus: Juxta illud beati Evangelistae Joannis: Audistis quia Antichristus venit: nunc Anticnomen, oportuit pati, ut sic intraret in gloriam suam: quam fiduciam habes te intrare sine labore? O quam stulti sumus et tardi corde ad credendum. Volumus hic gaudere cum saeculo, et postea regnare cum Christo. Dominus nudus ingreditur: servus superfluitate onustus vestium, auri et gemmarum intrabit? ille jejunus, iste crapula et luxuria plenus: Ille in cruce pro ipso moriens, iste in lecto delicate dormiens? Quod Dominus non facit, servus faciet? Promittit Dominus Zebedaei filiis regnum suum, si calicem
Abbreviated transcription (Latin):
qui si ex infirmitate qualesceret peior ꝙͣ prius fieret sciõ
non modicos pecunosorũ accepta in mortis articulo pnĩa
puto. hoc multiplici exꝑiencia didici ꝙ ei non est bonus
fimis cui mala semper fuit uita. qui pectare nõ tinunt
sed in mũdi uanitatibus semper uixit preciosa inquit
prophã in ꝯspectu domini mors sanctorũ eius. et mors
pegatorum est pessima: Su¬

Expanded text:
qui si ex infirmitate convalesceret, pejor quam prius fieret? Scio qui si ex infirmitate convalesceret, pejor quam prius fieret? Scio non modicos pecuniosorum, accepta in mortis articulo poeniteputo, hoc multiplici experientia didici, quod ei non bonus est finis, cui mala semper fuit vita: qui peccare non timuit, sed in mundi vanitatibus semper vixit. Pretiosa, inquit Propheta, in conspectu Domini mors Sanctorum ejus, Et, Mors peccatorum pessima.
Abbreviated transcription (Latin):
uixit malefecit in mortis articulo accepta penitencia
a deo iam ueniã obtinebit ¶ eu ꝙͣ bana suspitatio fal¬
sa meditacio uix de centũ nulibus hominũ quorum
semper mala fuit uita¶Mereatur a deo habere Indul¬
gencĩa unus uir totus quĩ pct̃is genitus/ et emitata
qui nec deum uidit nec agn̾ouit/ nec de eo audire uoluit
nec se pectasse ꝯgnoscit/ Nec quid pnia sit insi forte
doriiẽdo totus ad hoc seclãribus innodatus negocus
quem angustia premit filiorum. quos deserit quem
infurmitas ꝯterit. Quem dolor diuiciarũ et temporaliũ
bonorũ ꝯcutit qr cum eis non posse frui amplius se cer¬
int quam acceptã a deo accepit penitenciã. quã nõ acti¬
peret. Si adhuc se posse sanan crederet Certe uere ꝯcludã
Cmdum samis est et iuuenis deu offendere nõ formiͭ
In morte non merebitur diuinã indulgencia ob
quis accipit. quia se uiiere amplius non posse ceruit

Expanded text:
vixit, malefecit, in mortis articulo accepta poenitentia, vixit, malefecit, in mortis articulo accepta poenitentia, a Deo veniam obtinebit. Heu quam vana suspicio, et falsa meditatio. Vix de centum millibus hominum, quorum mala semper fuit vita, meretur a Deo habere indulgentiam unus. Vir totus in peccatis genitus et enutritus, qui nec Deum vidit, nec agnovit, nec de eo audire voluit, nec se peccasse cognoscit, nec quid poenitentia sit, nisi forte dormiendo novit, totus adhuc saecularibus innodatus negotiis, quem angustia premit filiorum quos deserit, quem infirmitas conterit, quem dolor divitiarum, et temporalium bonorum concutit, cum eis non posse frui amplius se cernit, quam acceptam Deo accipit poenitentiam, quam non acciperet, si adhuc se posse sanari crederet. Certe vere concludam: qui dum sanus est juvenis, Deum offendere non formidat: in morte non merebitur divinam obtinere indulgquis accipit, quia se vivere non posse amplius cernit:
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ terrore a pectatis cessant/ sed ꝯdolent si ut optant¬
praua agere non possunt / Sicanda uel miseri qui hic
Ridetis./ quia plangetis. ue qui ista optatis gaudia tẽpo¬
ralia. quia uobis inuitis suscinebitis tormenta ĩferna¬
lia ¶ Ecte uobis modicũ restat tempus implete menẜas
maliciarũ urãrũ ut ueniat super uos omĩs diuina indi¬
gnacio ¶ Fruamui hic paruo tempore in iocis. ebrietatib
prelus/ et contenciombus coreis et potacionibus. nec uacu¬
um preterie tempus dimictatis ¶e diud moranm istis¬
transitorus friudum uiuitis. Congregate filus uestris
honores deuicias, et possessiones, uestrain augete nobili¬
tatem et faniã. ut uescri possint filni que fecistis explere.
quatmꝰ cum illis pariter in inferno ampliora pacra¬
sicut benignus est in tolleraudo ita rustus in pumẽdo¬
¶ Sed forte quis iterũ dicet⁊ ꝙ uir qui toto tempore quo

Expanded text:
ntium terrore a peccatis cessant, sed condolent, si ut optantntium terrore a peccatis cessant, sed condolent, si ut optantprava agere non possunt, dicam? Vae vae miseri, qui hic ridetis, quia plangetis. Vae cum ista optatis gaudia temporalia: quia vobis invitis sustinebitis tormenta infernalia. Ecce vobis modicum restat temporis: implete mensuras malitiarum vestrarum, ut veniat super vos omnis divina indignatio. Fruamini hoc parvo tempore in jocis, ebrietatibus, praeliis, et contentionibus, choreis, et procationibus, nec vacuum praeterire tempus dimittatis. Quid moramini, dum vivitis? Congregate filiis vestris honores, divitias, et potentias, vestram augere nobilitatem, et famam, ut vestri filii quae fecistis explere et ipsi queant, quatenus cum illis pariter in inferno ampliora patiasicut benignus est in tolerando, ita justus est in puniendo. Sed forte quis iterum dicet: vir qui toto tempore quo
Abbreviated transcription (Latin):
cens Ite maledicti in ignẽ eternũ qui preparatus est dya¬
bolo et angelis eius hen cor lapideũ. si eum tale tibi cogi¬
tas ob huiꝰ mũdi parua solacia inimmiere. Sentẽciã non
formidas si illũ exspectas diem tam terribilem et crudelem
in quo non solũ de luxuruis uescibus et ebrietatibus et¬
quer saciomibus. et de toto tempore amisso quo uixisti. sed
eciam de qualibet te oportebit cogitacõe uana dommo Red¬
dere racionem, et cur non emenderis cur moriaris de die
in diem miser. conuerte ad domnũ. ¶ Cur te malorũ iã nõ
ta nitris diligencia expectãt ut illud reddant quousq it
ra ad quã factus es ibi certe illa sunt uera gaudia. quer
net occulus uidit / nec auris audunt / nec incorhomiuis
ascendit Dimicte dimicte queso caduca et momẽtanẽut
habere ualeas eterna et perpetua./ Sed quid de hus qui nec
dei timore/ nec amore/ net mortis et tormẽtoꝵ si ibsique¬

Expanded text:
cens: Ite maledicti in ignem aeternum, qui paratus est diacens: Ite maledicti in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Heu cor lapideum: si, cum talem tibi cogitas ob hujus mundi prava solatia imminere sententiam, non formidas. Si illum exspectas diem tam terribilem et crudelem, in quo non solum de luxuriis, vestibus, et ebrietatibus, comessationibus, et de toto tempore amisso quo vixisti, sed etiam de qualibet te oportebit cogitatione vana Domino reddere rationem: cur non emendaris? cur moraris de die in diem miser converti ad Dominum? cur te jam malorum non ta enutris diligentia, exspectant, ut illud rodant: quousque ira, ad quam factus es. Ibi certe illa sunt gaudia vera, quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt. Dimitte quaeso caduca et momentanea, et quaere habere perpetua. Sed quid de his qui nec Dei timore, nec amore, nec mortis et tormentorum subseque
Abbreviated transcription (Latin):
obliuistnm̃̃ aĩam. Et ecte corpus simul cũ aĩa descriutis
ante tempus ¶ Et ideo gaudete Iocũdamini et letamim in
hoc tam brenissimo temporis spacio quod habetis/ ut post¬
modum cũ drabolis sine fine temporis lugeatis. Quid
facitis non differatis frequẽtissime uestimenta permitetis
ne forte dispeat urã nobilitas. nec sit qui uos excedat. ut
in inferno uerecimdia recipiatis et ꝯfusionẽ ubi quiuia
ubi delicata fercula. ubi una preciosa melle mixtalet
Tromatibus/ Preparate et epulem̃i et inebriamin Non
enim post mortẽ amplius facietis. Sed cũ diuite qui
cotidie epulabatuir splendide in tormentis gehẽnalibus
gutã aque miniũ per optabitis/ nec habere poteritis. Agi¬
te solacia urã in luxurus. Explete uoluptates urãs semi¬
iate de corrupcione / ut de corrupcione colligatis dun
sentenciã quam iustus ille iudex in magno Iudicn die di¬

Expanded text:
obliviscimini animam, et ecce corpus simul cum anima destruitis obliviscimini animam, et ecce corpus simul cum anima destruitis ante tempus: et ideo gaudete, et jucundamini, et laetamini in hoc brevissimo temporis spatio quod habetis: ut postmodum cum diabolis sine fine omni tempore lugeatis. Quod facitis, non differatis: frequentissime vestimenta permutetis: ne forte vestra dispereat nobilitas: nec sit qui vos excedat, ut in inferno verecundiam recipiatis et confusionem. Ubi convivia? ubi delicata fercula? ubi vina pretiosa melle mixta, et aromatibus praeparata? Epulemini, et inebriemini: non enim post mortem amplius facietis; sed cum divite, qui quotidie epulabatur splendide, in tormentis gehennalibus guttam aquae minimam peroptabitis, nec habere poteritis. Agite solatia vestra, in luxuriis explete voluptates. Seminate in corruptione, ut de corruptione colligatis divinam sententiam: quam justus ille dabit judex, in magno judicii die di
Abbreviated transcription (Latin):
dicam si dnm̃̃ suũ iudicem agnoscerent et semoni crederẽt
ion peccarẽt saltem tama secure. Cur hii miserrir
ectle sias properãt ut diuinis intersint misteriis aut ut
mulierũ ꝯtemplentur uultus. hec sua dei est meditatio
hec predicacio et dei cognicio sic diuinã ꝑcũctantur legẽ
ut pct̃mas terram mareq ꝑagrantes crebris uigilus
et meditacionibus sibi et filus ꝯgregẽt certatĩ uestimẽta
in societate mira artificii et uarietate frequẽter mutent
Quin ut ludos hasciludia coreas potaciones/ ebrietates
magna cõnia. delicata fercula sius alternati exibeant
sodalibus imulieres ad suã uolinitatem explendain suffi
scitis. corpus ante tempus descantis. et aiãm intersi¬
citis ¶ Unde infrrmitates et mors tam ĩtempestiua in¬
si ex mima ciborũ copia. et frequenti mulierũ usu deum
delilere creditis./ Certe deluditis uosmet ipõs ͥ pro corpore

Expanded text:
dicam, si Deum judicem suum agnoscerent, et se mori crederent, dicam, si Deum judicem suum agnoscerent, et se mori crederent, non peccarent saltem tam secure. Cur hi miserrimi ad Ecclesias properant, ut divinis intersint mysteriis? an ut mulierum contemplentur vultus? Haec sua est meditatio, haec praedicatio, et Dei cognitio. Sic divinam percunctantur legem, ut pecuniam, terram, mareque peragrantes, crebris vigiliis, et meditationibus sibi et suis filiis congregent: certatim vestimenta in societate, mira artificii varietate frequenter mutent: quin ut ludos, hastiludia, choreas, procationes, ebrietates, magna convivia, delicata fercula, suis alternatim exhibeant sodalibus: mulieres ad suam voluptatem explendam sufficiscitis: corpus ante tempus destruitis, et animam interficitis: unde infirmitates et mors tam intempestiva: nisi ex nimia ciborum copia, et frequenti mulierum usu? Deum deludere creditis? Certe deluditis vosmetipsos. Pro corpore
Abbreviated transcription (Latin):
atq uexant / Quid ex ubertate domus donimi faciũt . qui ut
pauperibus necessaria ꝯdonarent receperunt Certe suꝑ¬
fluitatẽ uestimẽtorũ superfluitati mime addũt De
panperibus frigore et nuditate morientibus nõ curã¬
tes palacia et magna edificia erigunt ut huãnis occłis
ꝯtemplentur et pauperes in plateis morĩtur ĩcomodis¬
¶ Conuinia frequẽter aliis preparant diuitibus ut fercu¬
lis delicatissius suam uentris repleant inglumem
quibus pauperes faine pereñt/ Quid aliud est eorũ uita
ꝙ pectata/ Si uenter repletus tanta copia ciborũ est Nõne
ad fores eius adest luxuria Quid erge amplius laquar
cum om̃us mortaliũ linga defficeret ut que pectatores faciũt
intimarent nec dum insi sompmãdo ꝯgnoscũt nec se ut
nnto morituros arbitrantur. Non eciã facile in pcc̃a
qui se moriturũ et deũ sibi fore iudice non ignorat uere

Expanded text:
atque necant? qui ex ubertate domus Domini faciunt iniqua, quam ut atque necant? qui ex ubertate domus Domini faciunt iniqua, quam ut pauperibus necessaria condonarent, receperunt? Certe superfluitatem vestimentorum superfluitati nimiae addunt, de pauperibus frigore et nuditate morientibus non curantes. Palatia, et magna erigunt aedificia, ut humanis oculis contemplentur: et pauperes in plateis moriuntur incommodis. Convivia frequenter aliis praeparant divitibus, ut ferculis delicatissimis suam ventris repleant ingluviem: quibus pauperes fame pereunt. Quid aliud est eorum vita, quam peccata? Si venter repletus tanta ciborum est copia, nonne ad fores ejus adest luxuria? Et quid ergo amplius loquar, cum omnis mortalium lingua deficeret: ut quae millia peccatorum faciunt, intimaret? nec Deum nisi somniando cognoscunt, nec se, ut puto, morituros arbitrantur. Non enim facile in peccata labitur, qui se moriturum cogitat: et Deum sibi fore judicem non ignorat. Vere
Abbreviated transcription (Latin):
li. pre alnis cruciabimini ꝯtinue moriendo uiuentes in
non solum labores non fertis sed et laboratores uiuere nõ
permictitis Idcirco non cũ hom̃ibus. sed cũ dyabolis flagel¬
ibimini. Quanto enim in mũdo maior fuit gloria
leticia. tdoito maior in inferuo preparabitur pena. Sed
omium solus bartholomeus carnis origie fuit nobilis
Ceteri uero erant pauprimi piscatores/ cur hec retuli au¬
diatis. Si xpũs uerax est. et si omĩa que ex ens ore andi¬
ni mendacia non sunt huius hominũ uix unus aptus
Regno dei reperitur de mille. Qui uero eorũ michi nõ tre¬
dunt post modicũ tempus in tormẽtis positi sencient /sed
forte quis ueritatis cecus lumine iam nuirabitur. ad quẽ
egosi ex hoc me interrogaret responderem Nõne uincotre¬
dimius damꝑnari homĩem mortali pegato. Sed si hoc ĩq
pauperũ mercedem uiolenter depredantur. et eos dep̾mũt

Expanded text:
li prae aliis cruciabimini, continue moriendo. CAP. XX. Vili prae aliis cruciabimini, continue moriendo. CAP. XX. Vihominibus non solum labores non fertis, sed laborantes vivere non permittitis: idcirco non cum hominibus, sed cum diabolis flagellabimini. Quanto enim in mundo major fuit gloria, et laetitia, tanto major in inferno praeparatur poena. Sed  quorum omnium solus Bartholomaeus carnis origine fuit nobilis:sistebat. Caeteri vero erant pauperrimi piscatores. Cur haec retuli, audiatis. Si Christus verax est, et si omnia quae ex ore ejus audivi, mendacia non sunt: hujusmodi hominum vix unus aptus regno Dei invenitur de mille. Qui vero eorum mihi non credunt, post modicum tempus in tormentis positi sentient. Sed forte quis veritatis lumine caecus jam mirabitur. Ad quem ego, si ex hoc me interrogaret, responderem: Nonne unico credimus damnari hominem mortali peccato? Sed si hoc, inqpauperum mercedem violenter depraedantur: et eos deprimunt
Abbreviated transcription (Latin):
licia omino deturpetur sed qm̃ michi nũc de hus que in
caducis sins diuicns gloriãtur quiqz quedam fetide carins
post modicũ in cmerem reuersue nobilitate. poteñ et di¬
gnitate uana et leni. Si quidam aurium quorũdã stulto¬
rum hominũ insuflacione extollinitur et alios ꝯtẽpnen¬
do deprimũt ac se ob hoc credũt illam accingere gloriam
quam solis huilibus et mũdi ꝯtemptoribus. puis dñs
preparauit sermo est quid de eis ut quenit disceram ¶ Ue
ue uobis quid ad celoꝵ regna diniciarũ Itmere festinatis
quĩ facilius est transire camelũ per foramen acus ꝙ̃ diui¬
tem intrare in regnũ celorum non mea sunt hec uerba
mea non transibunt ce
di te uos .o. miseri uento instabilis fortume
tatibus honorũq et falsarũ dignitatũ sumus obcecati
cum nr̃e uite breuissime tela a morte uelut a texente
forte hac nocte suctindetur in inferno fine interminabi¬

Expanded text:
litia omnino deturpetur. Sed quoniam mihi nunc de his qui in litia omnino deturpetur. Sed quoniam mihi nunc de his qui in caducis divitiis suis gloriantur, quique de quadam foetidae carnis post modicum in cinerem reversurae nobilitate, potentia, et dignitate vana et levi siquidem aurium quorumdam stultorum nominum insufflatione extolluntur: et alios contemnendo deprimunt: ac se ob hoc credunt illam attingere gloriam, quam solis humilibus et mundi contemptoribus pius Dominus praeparavit sermo est: quid de eis ut convenit disseram. Vae vae vobis qui ad caelorum regna divitiarum itinere festinatis? Quoniam facilius est transire camelum per foramen acus, quam divitem intrare in regnum caelorum. Non mea sunt haec verba, mea non transibunt. ate vos, o miseri, nomen instabilis fortunaendi honorum et falsarum dignitatum fumis obcaecati, cum vestrae vitae brevissimae tela a morte velut a texente, forte hac nocte, succidetur: in Inferno fine interminabi
Abbreviated transcription (Latin):
quod snũ est obedire oportet deo et non hoĩbus Nonie
si ueritatẽ taceatis metu potentũ iudicatis apud nosmet¬
ipõs et facti estis iudices cogitationũ uestrarũ Et nõ
plus urã habundat iusticia ꝙͣ scribaꝵ et ꝑhariseorum
Non plus duuitem honoretis ꝙͣ pauperẽ insi melior
sit. Quinymo ut uerius dicã plus pauperẽ honoretis
mũdi. Onmes nos ex una sumius Radice gentionies
in uicem sumus membra in uno corpore cuiꝰ caput est
Ihũs xpũs Quid ergo plus honoris meruit diues et
potens ꝙͣ pauper forte qz dines et potens est sed si hoc qua
micias in hoc seculo detestanir quare mũdi gloria
ꝯtempnandã predicamus. Neminẽ certe malorum usir
honorandum puto. Si diuitem honoras diuicuis plus pau¬
pere. deo preponis mũdum. sed si plus deo aliquid in mũdo
diligis. non dignus es deo Reddite queso que sunt dei deo
et que sunt mundi mũdo bonitas ubiq honoretur ma¬

Expanded text:
quod suum est. Obedire oportet Deo, et non hominibus. Nonne quod suum est. Obedire oportet Deo, et non hominibus. Nonne si veritatem tacetis metu potentum, judicatis apud vosmetipsos, et facti eis judices cogitationum vestrarum, et non plus vestra abundat justitia, quam scribarum et pharisaeorum! Non plus divitem honoretis quam pauperem, nisi melior sit. Quinimo, ut verius dicam, multo plus pauperem honoretis. mundi. Omnes nos ex una sumus carnis radice geniti: omnes invicem membra sumus in uno corpore, cujus caput est Jesus Christus. Quid ergo plus honoris meruit dives et potens, quam pauper? Forte, quia dives est et potens? Sed si hoc: quare divitias in saeculo detestamur? quare mundi gloriam contemnendam praedicamus? Neminem certe malorum usu honorandum puto. Si divites honoras divitiis plus paupere, Deo praeponis mundum. Et si plus Deo aliquid in mundo diligis, non dignus es Deo. Reddite quaeso quae sunt Dei, Deo: et quae sunt mundi, mundo. Bonitas ubique honoretur, ma
Abbreviated transcription (Latin):
dominetur ceteris fratribus ut ab eis gaudeat suꝑna¬
ciuis laudibus atolli. sed ad exemplũ regis ihũ xpĩ maior
hiũlitate efficiatur quasi minor quibus regendis preest
it eñ maior noster per huilitatẽ socus minori cñ b
agit. sed cũ relinquit sit relictus contra uiciũ per zelũ
Iusticie. nullũ sit umꝙ̃ ꝯuicus fedus sic diligatur homo
ut eius uiciũ odiatur. Magnũ dilectionis signũ est. ho
uana nocet huiłitas. non uera hũilitas est uicia tacẽdo
promictere. Clama ne cesses. ysayas inquit quasi tuba
exalta uocem tuã. Am̃itia populo meo scelera eorum
deun non timet. tñ homines reueretur Quid apostolus
nos docens ait irascinũ et nolite pectare sol nõ octidat
super iracũdiam uestram. Iustus est dominus et Iusticia
dilexit equitatẽ uidit uultus eius. i iustus et bos
tusti estote negligentur et uana pastoris hũilitas efficit
ut lupi in agnos audere possint non respiciatis ĩ uultũ

Expanded text:
dominetur caeteris fratribus, ut ab eis gaudeat supervacuis laudibus attolli. Sed ad exemplum regis Jesu Christi, major humilitate efficiatur quasi minor, quibus regendis praeest. Sit enim vester major per humilitatem socius minori cum bene agit: sed cum delinquit, sit erectus contra vitium per zelum justitiae. Nullum sit unquam cum vitiis foedus: sic diligatur homo, ut ejus vitium odiatur. Magnum dilectionis signum est, homm vana nocet humilitas. Non vera humilitas est, vitia tacendo permittere. Clama, ne cesses, Isaias inquit, quasi tuba exalta vocem tuam: annuntia populo meo scelera eorum.Deum non timet, tamen homines reveretur. Quod Apostolus nos docens dicit: Irascimini, et nolite peccare. Sol non occidat super iracundiam vestram. Justus est Dominus, et justitiam dilexit: aequitatem vidit vultus ejus. Si justus, et vos justi estote. Negligentia et vana pastoris humilitas efficit, ut lupi in agnos audere possint. Ne respiciatis in vultum
Abbreviated transcription (Latin):
Uet escote filn potentes. et nolite horum
miserorũ diuitũ et potentũ quorũ iam tantam¬
suam ostendimus imbecillitate et imiseriã esse quantã
non diceret lingna carnis teme potenciã formidare ĩ operã¬
do fusticiam. Qenienm propter iusciciã persecucionem

Expanded text:
: estote filii potentes, et nolite horum miserorum divitum, et potentum quorum jam tantam ostendimus imbecillitatem et miseriam esse, quantam non diceret lingua carnis tenuem potentium formidare in operando justitiam. Qui enim propter justitiam persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
principiũ sapiencie timor dm̃. bita nostra malicia est suꝑ
terram. Qui hic uiicerit. alibi coronabitur. Dum hac
genitor tiniuisset nũꝙͣ cecidisset Principiũ om̃ium
malorum sin presum pcio qui non tumet de se presimuit¬
¶ Quomodo inter latrones quis honustus auro. securus
graditur ¶ Saluator noster quid aliud docet insi timere
Uigilate inquit qr nescitis qua hora fur uenturus est
Rain si sciret pater familias qua hora fur uenrret uigil

Expanded text:
Principium sapientiae, timor Domini. Vita nostra, militia est super Principium sapientiae, timor Domini. Vita nostra, militia est super terram: qui hic vicerit, alibi coronabitur. Dum hac genitor timuisset, nunquam cecidisset. Principium omnium malorum, sui praesumptio. Qui non timet, de se praesumit. Quomodo inter latrones quis onustus auro securus graditur? Salvator quid nos aliud docet, nisi timere? Vigilate, inquit, quia nescitis qua hora fur venturus est. Nam Si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigil
Abbreviated transcription (Latin):
sit in qua uiuẽs quicũqz homo liber a dolore transeat
Si diues undiqz angustiatur timore. uel quod possidet
Amictat. Si pauper nũꝙͣ quiescit ut inueniat. Si bonꝰ
hic dyaboli tumet periculũ. hic neuanis mortalis corpo¬
ris in huiꝰ mũdi pelago naufragetur. non mediocriter
pertimescit. Idcrrco nullus sexus uel etas uel ꝯdicio dolo¬
ris transit expers quousqz in hac manet miseria uita¬
¶ Si quid in me cernitis meũ impediens iter dolete heu
quot nauigãciũ per hoc mare magnũ et spaciosum in que
titatem colluctancia. post multã nauigandi felicitatẽ¬
¶ Post multas uictorias iam credent finẽ capere ꝑoptatũ
Aliqua dyabolica suggestione in hac ora ad laqueũ per¬
dicionis sua indiscrecõe peruenerũt ¶Heu quot hic et ui¬
ta recomẽdat et fama quibus uinico pectato ꝯsensu dira
imminet et ruina Idcirco dum uiuitis tnneatis frataes

Expanded text:
sit, in qua vivens quicumque homo liber a dolore transeat? sit, in qua vivens quicumque homo liber a dolore transeat? Si dives, undique angustiatur timore, ne quod possidet, amittat. Si pauper nunquam quiescit ut inveniat. Si bonus, hinc diaboli timet periculum: hinc ne navis mortalis corporis in hujus mundi pelago naufragetur, non mediocriter pertimescit. Idcirco nullus sexus, vel aetas, vel conditio, doloris transit expers, quousque in hac manet miseria vitae. Si quid in me esse scitis meum impediens iter, dolete. Heu quod navigantium per hoc mare magnum et spatiosum in quo ium quantitatem colluctantium, post multam navigandi felicitatem, post multas victorias, jam credentes finem capere peroptatum, aliqua diabolica suggestione in hac hora in laqueum perditionis sua indiscretione pervenerunt? Heu quot hic et vita recommendat et fama, quibus unico peccati assensu dira mors imminet et ruina? Idcirco dum vivitis, timeatis fratres.
Abbreviated transcription (Latin):
bile in sui cernebatur. Nam tanta erat affectũ macie. ut
ossa eius potuissent per articulos dinumerari. Sic uerbe¬
ribus cruentatũ ut leprosi pocius corpus crederetur. Unde
Conuersusq ad frẽs pro dolore et anguscia lac̾marũ fon¬
tibus Inindantes inquit ue ce¬
fratres karissimi et dilectissium¬
filii quos genni et cupio in ui¬
sceribus ihũ xp̃i. per dilectionẽ et caritatem qua
Silexi uos ut pacificati nũt pacẽ habeatis. Debetis eiz
anelare ut sitis aliis in exemplũ uos qui sprituales esa
cur istas tot instructuosas funditis lac̾mas. pectatorum
uobis semper recordatio lacinas inducat Tanto prõfi
estote ad lacrimas quãto fuisti ad culpã¶  Si quis pcc̃o
moritur. flete. Ram si malus cũ per penitẽciã surgit a
morte. angeli gaudent in celis. Certe si bonus pectato
moritur angeli dolent. me uero non tãꝙͣ moriente lu¬
geatis. sed mecũ tãꝙͣ portũ salutis actingẽtem gaudeat

Expanded text:
bile cunctorum visui, cernebatur: nam tanta erat affectum macie, ut bile cunctorum visui, cernebatur: nam tanta erat affectum macie, ut ossa ejus potuissent per articulos numerari: sic verberibus cruentatum, ut leprosi potius corpus crederetur: nuda conversusque ad fratres prae dolore et angustia lacrymarum fontibus inundantes, inquit: Hortor vos, carissimi mei et dilectissimfilii, quos genui in visceribus Jesu Christi, per dilectionem et caritatem qua dilexi vos: ut pacificati nunc pacem habeatis. Debetis enim anhelare: ut sitis aliis ad exemplum, Vos qui spirituales estis, cur istas tot infructuosas funditis lacrymas? Peccatorum vobis semper recordatio lacrymas inducat. Tanto prompti estote ad lacrymas, quanto fuistis ad culpam. Si quis peccato moritur, flete. Nam si malus cum per poenitentiam a morte surgit, Angeli gaudent in coelis: certe si bonus peccato moritur, Angeli dolent. Me vero non tanquam morientem lugeatis: sed mecum tanquam portum salutis attingentem gaudeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
sci audes ꝯtradicere et nesti nullũ sue posse resiscere uel̃ta
ti. Iam fili rogo non secũdum carnẽ amibules flere desme
certe nostre misicis arma carnalia nõ sunt ¶ Seinde uul¬
tu rlari et iocũdo alacri uoce ceteros alauens filios excla¬
mauit Cesset meror. luctus abeat. sit om̃ium una uop
gaudentiũ.qñ ecte tempus acceptabile Ette dier iubila¬
cionis et leticie. pre om̃ibus diebus uite mee. in quo fidelis
Domnius in uerbis sus. et sauctus in omĩbus operibus
sius. aꝑit manũ suam ut meã exulem aiãm hucusq ĩ
carcere mortis huiꝰ ob reatus mei genitoris ade reuocet
ad superña patriã recuperatã filii sun sanguine precioso
Nolite filni dilectissim quos semper habu in uisceribus
caritatus impedire gaudiũ meũ. Ne prohibeatisi
alacrimuis madefacti denudãtes suũ sacratissimũ corpus
ita qualidũ et deforme abscinẽcuis ꝙ quid ciictorũ terri¬

Expanded text:
sti, audes contradicere? Et nosti nullum posse resistere voluntati sti, audes contradicere? Et nosti nullum posse resistere voluntati ejus. Jam, fili, rogo non secundum carnem ambules: dere desine. Certe nostrae militiae arma carnalia non sunt. Deinde vultu hilari et jucundo, alacri voce caeteros alloquens filios, exclamavit: Cesset moeror, luctus abeat, sit omnium una vox gaudentium. Quoniam ecce tempus acceptabile, ecce dies jubilationis et laetitiae, prae omniberbis suis, et sanctus in omnibus operibus suis, aperuit manum suam, ut meam exulem animam hucusque in carcere mortis hujus ob reatus mei genitoris Adae, revocet ad supernam patriam, recuperatam sui Filii sanguine pretioso. Nolite, filii dilectissimi, quos semper habui in visceribus caritatis, impedire gaudium meum, ne prohibeatis lacrymis madefacti, denudantes suum sacratissimum corpus, ita squalidum et deforme abstinentiis, quod quidem terri
Abbreviated transcription (Latin):
diebus istis cursu intollerabili et oneioso agonis grauissimi
in quo ⁊ caro ꝯcupiscit adueisus spratũ. et spiritus aduer¬
sus carnem. feliciter ꝯsimnato. portuq iam diu ꝯcupito.
de naingacione huius maris procellosi in quo sunt rep¬
tilia ĩnumerabilia et ĩmicorũ agim̃a coluctãtia ut decipi
celeste atrũ euocauit ut quod uidebat hic megnimate.
di de corpore uigeret iam ꝯplectis nonagnita et sex an
febre extuans ualida suos crrca se uoluit in unũ esse
filioz. quos sicut nouellas plantaciones scabiliuit a Iu¬
uẽtute sua. Quorũ uultus luctu graues intuens ut
pius et misericors hns paulisper motus flentibus ĩ¬
fremuit spiritu. et lacrim̃as in me et aliquãtulũ eleuãt
octulos plana uoce inquit ¶ Fili ensebn cur et istaz uiti¬
les fundis lacrimas. Nõne uanũ est super deffuc̃tum
producere lacrimas. Quis uiuens non uidebit hauge
corporis disolucionẽ quod semel locutus est dñs et andi¬

Expanded text:
diebus istis cursu intolerabili et oneroso agonis gravissimi, in quo caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem, feliciter consummato, portu jam diu concupito, de navigatione hujus maris procellosi, in quo sunt reptilia innumerabilia, inimicorum agmina colluctantia: ut decipicoeleste atrium evocavit, ut quod videbat hic in aenigmate, di de corpore ejus urgeret: jam completis nonaginta et sex annis, febre aestuans valida, suos circa se voluit esse in unum filios, quos sicut novellas plantationes stabilivit a juventute sua. Quorum luctu vultus graves intuens, ut pius et misericors, his paulisper motus fletibus infremuit spiritu et lacrymans, imo aliquantulum elevans oculos, plana voce, inquit: Fili Eusebi, cur istas inutiles fundis lacrymas? Nonne vanum est super defunctum fundere lacrymas? Quis vivens non videbit hujus corporis dissolutionem? Quod semel locutus est Deus, et audi
Abbreviated transcription (Latin):
ab nnquis et superbis. ut su pra dorsum bonorũ fabricent
pectatores et prolongent niquitatẽ sibi¶ Et ideo ꝙme ala¬
quãtulũ obliuscatũr dñs pauperem tħ̃ non infine obli¬
iiscetur misereri. sed quipupillo ip̃e aduitor est. Cui de¬
relittus est pauper. et superbit resistit daus hũilibus
desideriũ panperis Indicansq pupillo et hũili ut non
apponat ultra superbo magnificare se homo super
Apronter silectissum filu mei si pau¬
Ial plo pil ⁊ peres estis humiliem̃ sub potẽ¬
ti manu dei et non amictatis quod absit q̃ facitis.
Nichil paupertas deo graciosa est sine huilitate maluit
deus de beata maria incarnari propter hũilitatẽ priusꝙͣ pro¬
pter aliã quãcumqz uirtutem. Sicut enm ex sola radice¬
superbie onnia oriũtur mala. sic ex sola radice hũilitatis¬

Expanded text:
ab iniquis et superbis, ut supra dorsum bonorum fabricent ab iniquis et superbis, ut supra dorsum bonorum fabricent peccatores, et prolongent iniquitatem sibi. Et ideo quamvis aliquantulum obliviscatur Deus, pauperem tamen in finem non obliviscetur misereri. Sed quoniam pupillo ipse adjutor est, cui derelictus est pauper, et superbis resistit Deus, humilibusdesiderium pauperis, judicansque pupillo et humili: ut non apponat ultra superbus magnificare se homo super Quapropter, dilectissimi filii mei, si pauperes estis, humiliamini sub potenti manu Dei: ut non amittatis, quod absit, quae facitis. Nihil paupertas Deo gratiosa est, sine humilitate. Maluit Deus de beata Maria incarnari propter humilitatem, quam propter aliam quamcumque virtutem. Sicut enim ex sola superbiae ra
Abbreviated transcription (Latin):
credere. In cormẽtis positus sensit nemo militans deo ĩpli¬
cat se negocus secularibus Non saluatur rex propter mł¬
tam uirtutem suam nec diues diuicuis Est enim equus
perbia. et nbi superbia. ubi peius. Nõne omiã oriũtur ma¬
la ex superbia tanꝙͣ ex una Radice. Cum emm diues fac¬
tus est homo. et cum multiplicata fuerit gloria domus eiꝰ
nõne superbit. Et cũ superbierit nõne pollimĩtur uie euis
in om̃i tempore Et tũc sedens in insidus cũ diuitibus ĩ ocłto
cogitat ut interficiat Innocentẽ. octuli eius in pauperẽ
respicĩt et insidiatur inoctulto ut rapiat eũ tanꝙͣ leo in
quasi crapulatus a uio Cum uero plus moratu dñs pa¬
ciencia ad inferendũ iudicia plus mebriatur Rra. Et
teeo plus centuplo timendũ est cũ longaninuter aluis¬
tollerantirr. tollerat mala quãcũqz se fescinãter punit
pernutit eñi domnnus aliquo tempore cruciari et pati bonot

Expanded text:
credere, in tormentis positus sensit. Nemo militans Deo, implicredere, in tormentis positus sensit. Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus. Non salvabitur rex per multam virtutem suam: nec dives divitiis suis. Est enim equus perbia? Et ubi superbia est, ibi pejus. Nonne omnia oriuntur mala ex superbia, tanquam ex una radice? Cum enim dives factus est homo: et cum multiplicata fuerit gloria domus ejus, nonne superbit, et cum superbierit, nonne polluuntur viae ejus in omni tempore? Et tunc sedens in insidiis cum divitibus in occulto, cogitat ut interficiat innocentem. Oculi ejus in pauperem respiciunt, et insidiantur in occulto, ut rapiat cum tanquam leo in quasi crapulatus a vino. Cum vero plus moratur Deus patientia ad inferendum judicia, plus inebriatur ira. Et ideo plus centuplo timendum est, cum longanimiter tolerat mala, quam cum festinanter punit. Permittit enim Deus aliquo tempore cruciari bonos
Abbreviated transcription (Latin):
nui. et nũꝙͣ uidi iustum in fine derelictum nec semẽ eiꝰ
sunt diuicie et gloria semet ipm exmanunt secũdum
formã accipientis. pauper et iops natus est Pauper
et plusꝙͣ mops natus fuit quousq uixit. pauperrimus
mortuus est et sepultus unde uulpes inquit idemfoneas
habent et bolucres celi iudos filius autẽ homĩs non ht
ubi caput reclinet apostolus eciã iubet non portare sac¬
culũ neq peram et ihus iunem ꝯsuluit uendere que ha¬
bebat et pauperibus erogare. Si xpm̃ deum creditrs eũ¬
non falli posse credite. Alioquin non esset deus. Et si ipiñ¬
non falli posse creditis. ipsum sequañn. Imposibile est
dinicus afluere et xpm̃ sequi. natura negat ut ꝯtraria
misceantur aut ego fallor. aut ipsi infine decipientur
Qui michi non credit senciet cũ diuicie sue transierint in
pura et bisso. Sed mortuꝰ qr moysi et prophetis noluit

Expanded text:
nui, et nunquam vidi justum in fine derelictum, nec semen ejus nui, et nunquam vidi justum in fine derelictum, nec semen ejus sunt divitiae et gloria: semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, et pauper, et inops natus est. Pauper et pius quam inops fuit quousque vixit. Pauperrimus mortuus et sepultus est. Unde Vulpes, inquit idem, foveas habent, et volucres caeli nidos, filius autem hominis non habet, ubi caput suum reclinet. Apostolis etiam lubet non portare sacculum neque peram. Et juveni consuluit vendere quae habebat, et pauperibus erogare. Si Christum Deum creditis, eum falli non posse credite; alioquin non esset Deus: et si ipsum falli non posse creditis, ipsum sequamini. Impossibile est divitiis affluere, et Christum sequi. Natura denegat, ut contraria misceantur. Aut ego fallor, aut ipsi in fine decipientur. Qui mihi non credunt, credent cum divitiae suae transierint in pura et bysso: sed mortuus, quod Moysi et Prophetis noluit
Abbreviated transcription (Latin):
et ipsi sunt lupi rapaces qui oues rapiũt et dispergũt
sipat ¶ Heu quod hodie in aliquibus ectlosie nõ pastoribꝰ¬
sed descructoribus. quorũ non est pars inior fis est¶ Sub¬
stanciam et laborem hominũ tanꝙ̃ infermis in saturabili.¬
ter degluciũt et non solũ eo a pectatus non emũdãt. sed et
ipsimet. uel ex sui negligencia uel suis pessimus miste¬
ins. nel sius nephandis operibus eos ꝯtrahunt ad illici¬
ta. Ita quidem dicam hos tales si deus impunes relinque¬
ret. deus amplius non esset Et ideo ut sepe dictũ est. filii
carissu dum uiuite seruite domino in timore apprehen¬
dite disciplinã eius. ne pereatis de uia iusta. Gustate filii
carissimi iterũ dico gustate et uidete quoniã suanis est dñs¬
¶ Suntes egerũt et esurierũt. et dormientes hic in diuiais
et uoluptatibus suis. nec inuenerũt in manibus suis in¬
quirẽtes uero dnm̃ non deficient om̃i bono Rumor fini et se¬

Expanded text:
et sciunt, sunt lupi rapaces: qui et oves rapiunt et dispergunt.sipat. Heu quod hodie in aliquibus Ecclesiae non pastoribsed destructoribus, quorum non est pars minor, factum est, ut substantias et labores hominum tanquam infernus insaturabiliter deglutiant. Et non solum eos a peccatis non emendant, sed et ipsimet vel ex sui negligentia, vel suis pessimis ministris, vel suis nefandis operibus eos contrahunt ad illicita. Ita quidem dicam, hos tales si impunes Deus relinqueret, Deus amplius non esset. Et ideo, ut saepe dictum est, filii carissimi, dum vivitis, servite Domino in timore, edite disciplinam ejus, ne quando pereatis de via justa. Gustate, filii mei carissimi, iterum dico, Gustate, et videte, quoniam suavis est Dominus. Divites eguerunt et esurierunt, et dormientes hic in divitiis et voluptatibus suis, nihil invenerunt in manibus suis. Inquirentes vero Dominum, non deficient omni bono. Junior fui et se