comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quom ei mundꝰ in obliuionẽ uenerat. qui seipsũ
tur: qui adhuc carnalium desid̃iorũ fluctib agi¬
tantur. Uisitasti terram inquit. et inebriasti eam.
Quid putas c̃ cause. qđ solam terrã dñs dr̃ inebri¬
asse: cur ñ etiam et mare: S scimus quia mens q̃
ꝑtiaria desideria fuduat. quam adhuc scl̃ariũ
curarum ꝓcella exagitat. ad illuil int̾num gaudi¬
um ñ admittit᷑. & illo torrente uoluptatis ñ pota¬
tur: quantominus in ebriatur: Scimꝰ quia ma¬
re semꝑ fluctuat: terra uͦ inet̾num stat Sic et
cetera elem̃ta semꝑ inmouui sunt: &e sola terra
stante. stare cetera nesciunt. Quid gͣ pt̾ram᷑. nͥ fixã
onem cordis restͥngere. et adunius ueri gaudis
desiderium. cogitationũ affectionumq motus
colligere: qui se cupit uł credit illo uerȩ sobrie¬
tatis poculo mebriandum fore. Hȩc ẽ uerȩ beata
t̾ra. m̃tis uidł stabilitas tͣnquilla: qũ mens inse¬

Expanded text:
quomodo mundus ei in oblivionem venerat, qui seipsum quomodo mundus ei in oblivionem venerat, qui seipsum tur, qui adhuc carnalium desideriorum fluctibus agitantur: Visitasti, inquit, terram, et inebriasti eam . Quid putas est causae, quod solam terram Dominus dicitur inebriasse, cur non etiam et mare? Sed scimus quia mens, quae per varia desideria fluctuat, quam adhuc saecularium curarum procella exagitat, ad illud internum gaudium non admittitur, et illo torrente voluptatis non potatur, quanto minus inebriatur? Scimus quia mare semper fluctuat, terra autem in aeternum stat. Sic et caetera elementa semper in motu sunt, et sola terra stante, stare caetera nesciunt. Quid igitur per terram, nionem cordis restringere, et ad unius veri gaudii desiderium cogitationum affectionumque motus colligere, qui se cupit, vel credit illo verae sobrietatis poculo inebriandum fore. Haec est illa vere beata terra, mentis videlicet stabilitas tranquilla, quando mens in se
Abbreviated transcription (Latin):
bet mundanȩ iocunditatis Presensenm spiritua¬
lium uiroꝵ delectatio. futurȩ uitȩ gaudiis cõparata.
quantunlibet excrescens. inuenitur parua: in
ciius comꝑatione tñ. omnis ext̾iorum
delectationum suauitas nulla. O dul¬
cedo miranda: dulcedo tam magna. dulcer do tã
parua. Quom ñ magna. quȩ mundanam omnem
excedis. qͦmodo ñ parua quȩ de illa plenitudine uiix
stillam modicam decerpis: Modicũ quiddã detan¬
to felicitatis pelago m̃tibꝰ instillas: mentẽ tñ quã in¬
fundis plene inebrias. Merito tantillũ detanto. gu¬
stus quidem dr̃: m̃ito nichilominꝰ quȩ m̃tem ase¬
ipsa alienat. ebrietas nominat᷑. Gustus gͦẽ: et ebri¬
qm̃ dulcis ẽ dñs. Et de ebrictate. idem ꝓpħa. Uisi¬
iasti terrã. et in ebriasti eam. Audi hominẽ de hac
ebrietate madentem: ce quid circa se agatur. om
pus nescio: deus scit. Quomͦ putas inebriatus erat:

Expanded text:
bet mundanae jucunditatis. Praesens etenim spirituabet mundanae jucunditatis. Praesens etenim spiritualium virorum delectatio futurae vitae gaudiis comparata, quantumlibet excrescens invenitur parva, in cujus comparatione tamen omnis exteriorum delectationum suavitas est nulla. O dulcedo miranda, dulcedo tam magna, dulcedo tam parva! Quomodo non magna? quae mundanam omnem excedis. Quomodo non parva? quae de illa plenitudine vix stillam modicam decerpis. Modicum quidem de tanto felicitatis pelago mentibus instillas, mentem tamen quam infundis, plene inebrias. Merito tantillum de tanto, gustus quidem dicitur, merito nihilominus quae mentem a seipsa alienat, ebrietas nominatur. Gustus ergo est, et ebriquoniam dulcis est Dominus . Et de ebrietate idem Propheta: Visitasti terram, et inebriasti eam . Audi hominem hac ebrietate madentem, et quid circa se agatur omnirpus, nescio, Deus scit . Quomodo putas inebriatus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
suos admonebat. dicens. Nolite dim̃e
eos quia occidunt corp̾: aminȩ aat̃ ñ habent quid¬
faciant. Horum aut̃ unt̃ abstinendo suꝑam̃: al¬
terum patiendo calcam᷑. Itaq ꝑ gad extirpatur
falsa delectatio: ꝑ aser uͦ uana ꝑtubatio. Isti sunt
gad et aser: qui excludunt gaudium falsum.
et intͦducunt gaudium uerum.
amut estimo nulla erit deinceps questio:cur bie
talis filius. isachar dicatur. Siquidem isachar mer¬
ces int̃preetatur. Quid enim aliud dot tantisq labo¬
rib querimꝰ: qͥd inquã aliud quã uerum gau¬
dium tam ꝑseueranti longammitate expectam᷑:
huntis mercedis totiens quasi quasdam pͥmici-¬
as et uelut arram quandã accipimꝰ. quotiens
ad illud dm̃i nr̃i gaudium int̾nũ intͣmus: et ex
degustationem. scͥptura sacra nc̃ gustum. nunc e¬
brictatem uocat: ut quam sit magna uł parua
ostendat. Pania quidem ad cõparationem futitrȩ
plenitudinis. magna autem in cõparatione cuiꝰli.¬

Expanded text:
e eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Horum autem unum abstinendo superamus, alterum patiendo calcamus. Itaque per Gad exstirpatur falsa delectatio, per Aser vero vana perturbatio. Isti sunt Gad et Aser, qui excludunt gaudium falsum, et introducunt gaudium verum. Jam, ut aestimo, nulla erit deinceps quaestio, cur hic talis filius Issachar dicatur, si quidem Isachar merces interpretatur. Quid enim aliud tot tantisque laboribus quaerimus? quid, inquam, aliud quam verum gaudium, tam perseveranti longanimitate exspectamus? Hujus mercedis toties quasi quasdam primitias, et velut arrham quamdam accipimus, quoties ad illud Domini nostri gaudium internum intramus, et ex degustationem Scriptura sacra nunc gustum, nunc ebrietatem vocat, ut quam sit parva, vel magna ostendat, parva quidem ad comparationem futurae plenitudinis, magna autem in comparatione cujusli
Abbreviated transcription (Latin):
um formã. rerũ inuisibiliũ nat᷑am querit: qͦs
dam saltꝰ dare. ñ autẽ ad plenũ uolatũ conua¬
lesc̃ consueuit: qun eo qd̾ se ad sũma erigit. re¬
rũ corporearũ secũ umbͣm tͣhens. ima omnino
dans eloqͥa pulchritudinis: Fortassis hoc exem
audire eloqͥa pulchritudinis. eloqͥa suauita
plena decore. plena dulcedine: qualia neptalim for¬
mare consueuit. uł qualia eum formare conuenit.

Expanded text:
um formam, rerum invisibilium formam, rerum invisibilidam saltus dare, non autem ad plenum volatum convalescere consuevit, quia in eo quod se ad summa erigit, rerum corporearum secum umbram trahens ima omnino dans eloquia pulchritudinis, fortassis hoc per eaudire eloquia pulchritudinis, eloquia suavitatis, plena decore, plena dulcedine, qualia Nephtalim formare consuevit, vel qualia eum formare convenit:
Abbreviated transcription (Latin):
niimis. multum currere pocest: et multũ currere
cupit qui emissus est. Recte gͦ ni fallor neptalun
ceruus emissus dicit᷑: quia ꝑ cõtẽplationis grãm.¬
p̃turrẽ mnulta ualet: et ꝓpt̾ contemplationis dui¬
cedinẽ. multũ ei currẽ placet. In tanta enim uelo¬
citate neptalim iste. contẽplantis animũ. in huiꝰ¬
modi tamen negocio aliqͣntũ exercitatũ. nunc
ad sũma erigit. nunc ad una deponit. nunc ꝑ
innumera raꝑit: ut ipse anmꝰ qui hec patitur.
semecipsum sepe miret᷑. felici magist̾i̾o ed octus.
quã conuenient̃ neptalim nr̃ teruus emissus di¬
catur. Notandũ sane:quã recte ñ aui uolanti. s
certio cͣrenticõparet᷑. Nã aitis qͥdẽ uolando longe
at̾ra suspendit᷑. ceruus aut̃ ad dandos saltꝰ ter¬
rȩ innitit᷑ s nec impsis suis saltibꝰ. longiꝰ at̾ra seꝑa¬
tur. Sic niimirũ sic neptalim. dũ ꝑrerum usibili¬

Expanded text:
nimis multum currere potest, et multum currere nimis multum currere potest, et multum currere cupit, qui emissus est. Recte ergo, nisi fallor, Nephtalim, cervus emissus dicitur, quia per contemplationis graurrere valet, et propter contemplationis dulcedinem, multum ei currere placet. In tanta enim velocitate Nephtalim iste contemplantis animum in hujusmodi tamen negotio aliquantulum exercitatum nunc ad summa erigit, nunc ad ima deponit, nunc per innumera rapit, ut ipse animus, qui haec patitur, semetipsum saepe miretur felici magisterio edoctus quam convenienter Nephtalim noster cervus emissus dicatur. Notandum sane quam recte, non avi volanti, sed cervo currenti comparatur: nam avis quidem volando longe a terra suspenditur, cervus autem ad dandos saltus, terrae innititur, sed nec in ipsis suis saltibus, longius a terra separatur. Sic nimirum, sic Nephtalim, dum per rerum visibili
Abbreviated transcription (Latin):
ad spũalem intelligentiam. Quia gͦ pene qͥcqͥd
scͥptum reꝑit. adsꝑualem incellectum conu̾tit:
recte conuersionis nomen accepit. Et item quia
assidue ut dictum est conparatione utitur: recte
inchilominus neptalim et conparatio nomina
ciendum autem. quia¬
illud contemplationis genus qd in pura
intelligentia u̾satur. Huuismodi speclatio¬
ne quȩ ꝑneptalim designatur. quanto subti-¬
lius. tanto nimirum excellentius ẽẽ cognosci-¬
tur. Habet tam̃ huiꝰmodi speculatio. aliquid
singulare. uialdeq notabile. Est enim p̃cetis.
telligendum facilior: & ad audiendũ iocundi¬
or. Siqͥdem hȩc meditanti faciliꝰ occurrit: et
audientẽ dulcius afficit. Est plane &e ꝓmptior
irimeditatione: et affabilior in sermone. Unde
et ꝑiacob deneptalim dr̃. Neꝑtalim ceruiis
emissus dans eloquia pulchritudinis. striiᷤ
nanq dicit᷑. ꝓpt̾ currendi facilitatẽ: emissus ꝓ¬
pter currendi auiditatẽ. Ceruꝰ animal uelux

Expanded text:
ad spiritalem intelligentiam. Quia ergo pene quidquid scriptum reperit, ad spiritualem intelligentiam convertit, recte conversionis nomen accepit. Et item quia assidue, ut dictum est, comparatione utitur, recte nihilominus Nephtalim, id est comparatio, nominaciendum autem quiaillud contemplationis genus, quod in pura intelligentia versatur, hujusmodi speculatione, quae per Nephtalim designatur, quanto subtilius, tanto nimirum excellentius esse cognoscitur. Habet tamen hujusmodi speculatio aliquid singulare valdeque notabile. Est enim prae caettelligendum facilior, et ad audiendum jucundior. Siquidem haec meditanti facilius occurrit et audientem dulcius afficit. Est plane et promptior in meditatione, et affabilior in sermone. Unde et per Jacob de Nephtalim dicitur: Nephtalim cervus emissus, dans eloquia pulchritudinis . Cervus namque dicitur, propter currendi facilitatem; emissus, propter currendi aviditatem. Cervus animal velox
Abbreviated transcription (Latin):
torum tuoꝵ s.o.t. Quid quȩso dulciꝰ huiꝰmodi eloqͥ¬
is. quid iocundiꝰ muenituri quid talib eloquiis li¬
bentiꝰ. qͥd aindiꝰ audit᷑: Ista u̾ba carnale aliquid so¬
nare uident᷑: et tñ spũalia sunt quȩ ꝑ ipsa descͥbun¬
tur. Sic nouit neptalim carnalia cũ spũalibꝰ ꝑ mis¬
cere. et ꝑ corporalia incorporea descb̃e: ut utͣq hoĩs
nat᷑a. in eiꝰ dictis inueniat unde se mi rabilit̾ reficial.
qui excorporea et incorporea natura constat. Hinc
est fortasse. qͦd hominitã suauit̾ sapiunt: qr qͦdã¬
modo ut dictum est. utͣnq etus natura reficiunt.
Illud autẽ ineiꝰ dictis est ualde mirabile. dr gnũq
admiratione: qͦd tc̃ ferre semꝑ delectabiliꝰ blandi-¬

Expanded text:
or thuris . Quid, quaeso, dulcius hujusmodi eloquiis, quid jucundius invenitur? Quid talibus eloquiis libentius, quid avidius auditur? Ista verba carnale aliquid sonare videntur, et tamen spiritualia sunt quae per ipsa describuntur. Sic novit Nephtalim carnalia cum spiritualibus permiscere, et per corporalia incorporea describere, ut utraque hominis natura in ejus dictis inveniat unde se mirabiliter reficiat qui ex corporea et incorporea natura constat. Hinc est fortasse quod homini tam suaviter sapiunt, quod quodammodo, ut dictum est, utramque ejus naturam reficiunt. Illud autem in ejus dictis est valde mirabile dignumque admiratione quod tunc fere semper delectabili
Abbreviated transcription (Latin):
utitur cõꝑatione Uutur nichilominꝰ ut dictũ est
translatione: qñ rerum uisibilium quãlibet descͥ¬
ptionẽ. tͣnfert ad rerum inuisibilium significatio¬
nem. Uerbi gr̃a. Audit inscͥpt᷑is nominari lucẽ: sic̃
de dõ scͥptum ẽ. quia habitat lucem inaccessibilem
Querit gͦ que sit lux ista incorporea. qͣ inhabitat
inuisibilis et incorporea deinatura: et inuenit qͥa
lux ista est ipsa dei sapientia. quia ipsaẽ luxuera.
Sicut enim lux ista extĩor illuminat oculos corpor¬
um: ita illa absq dubio illuminare consueuit
oculos cordium. Ecce quomͦ neptalim ꝑrerũ uisi-¬
bilium qualitatẽ surgit ad rerum truisibilium
cognitionẽ. Patet gͦ quã recte scd̾m utͣnq interp̃ta

Expanded text:
utitur comparatione: utitur nihilominus, ut dictum est, utitur comparatione: utitur nihilominus, ut dictum est, translatione, quando rerum visibilium descriptionem transfert ad rerum invisibilium significationem. Verbi gratia: Audit in Scripturis nominari lucem, sicut de Deo scriptum est: Quia habitat lucem inaccessibilem . Quaerit ergo quae sit lux ista incorporea quam inhabitat invisibilis et incorporea Dei natura, et invenit quia lux ista est ipsa Dei sapientia, quia ipsa est lux vera. Sicut enim lux ista exterior illuminat oculos corporum, ita illa absque dubio illuminare consuevit oculos cordium. Ecce quomodo Nephtalim per rerum visibilium qualitatem surgit ad rerum invisibilium cognitionem. Patet ergo qua
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Utitur nanq aliqñ translatione: aliqñ comꝑa-¬
qͦt uł qͣnta ẽẽ possint estimat. U̾bi gr̃a. Inspecta se.¬
pe solis claritate. corꝑed uideł lumĩe. osid̾at qͣnta fu¬
tura erit lux illa spũal:. si tanta tamq mirabilis
est lux ista corporalis. Quanta nanq putas crit illa
quȩ erit nobis cõmunis cũ angłis: sitanta est ista quã
habemꝰ cõmunẽ cũ bestiis: Qualis erit lux suta beatoꝵ⁊
si talis est p̾sens lux ista miserorũ: Item multiplicita¬
tem bonorũ inuisibiliũ: comcit exmultitudine bo¬
norum uisibilium. Qtͦ gͦ putamꝰ ea ẽe: S quis eapos¬
sit dinumerare: Qtͦ sunt oblectam̃ta oculorũ: quot
oblectam̃ta aurium. ceteroꝵq sensium: Quot colores.
quot odores. qtͦ sapores: Si gͦ tot sunt deliciȩ corporĩr:
qt᷑ erunt delicie sp̃uũ: Sitanta possidemꝰ intp̃r: qͣnͣ¬
ta sunt quȩ expectamꝰ in ȩt̃nitate: In hunc gͥmodũ.

Expanded text:
it. Utitur namque aliquando translatione, aliquando ait. Utitur namque aliquando translatione, aliquando aquot vel quanta esse possint. Verbi gratia: Inspecta saepe solis claritate corporeo videlicet lumine considerat quanta futura erit lux illa spiritualis, si tanta tamque mirabilis est lux ista corporalis. Quanta namque putas erit lux illa quae erit nobis communis cum angelis, si tanta est ista quam habemus communem cum bestiis! Qualis erit lux futura beatorum, si talis est praesens lux ista miserorum! Item multiplicitatem bonorum invisibilium conjicit ex multitudine bonorum visibilium. Quot ergo putamus ea esse? Sed quis ea possit dinumerare? Quot sunt oblectamenta oculorum, quot oblectamenta aurium caeterorumque sensuum? Quot sunt colores, quot odores, quot sapores? Si ergo tot sunt deliciae corporum, quot erunt deliciae spirituum? Si tanta possidemus in tempore, quanta sunt quae exspectamus in aeternitate? In hunc igitur modum
Abbreviated transcription (Latin):
eri. ut aliqñ aliqua earum sine culpa ualeat
inueniri. Aliarum nanq culpa est inuolun¬
tate: huius autem exordinatio ẽ sepe nneces¬
sitate. Nunquam enim malum approbo. ñꝗͣ.
urgens malum statim cum ꝑ cogitationẽ pulsat.
iniudicium adducẽ. diligenter discut̾e. dep̾hen¬
sum dampnare. et de ceptoriam cogitationẽ exalia
considãtione ꝑ cutẽ: et temptantia mala extorm̃¬
torum recordatione ertingũe: Hides iam ut arbi¬
solo dubitat᷑ utrũ nam ppłm suũ iudicare habeat:
cum solus si fieri possit. ne cetĩ habeant quid iu¬
dicent. ñ solum assidue. s et districte iudicare de-
tationem penȩ repͥmẽ exurgentia uicia: sic adnep¬
talim ꝑtinet. ꝑ consid̃ationem p̾miorum inflam¬
mare desidia bona. Mirabilit̾ enim animum no¬
strum neptalim ad eorum desid̃ĩum accendit. qͦ¬
tiens ȩt̃norum bonorum imaginem. ante mentis
ocdos adducit. Quod tñ duob modis facẽ consue-¬

Expanded text:
eri ut aliquando aliqua earum sine culpa valeat eri ut aliquando aliqua earum sine culpa valeat inveniri. Aliarum namque culpa est in voluntate, hujus autem exordinatio saepe est in necessitate. Nunquam enim malum approbo, nunquam urgens malum statim, cum per cogitationem pulsat in judicium adducere, diligenter discutere, deprehensum damnare, et deceptoriam cogitationem ex alia consideratione percutere, et tentantia mala ex tormentorum recordatione exstinguere. Vides jam, ut arbisolo dubitatur utrumnam populum suum judicare habeat, cum solus, si fieri posset, ne caeteri habeant quid judicent, non solum assidue sed et districte judicare debetationem poenae reprimere exsurgentia vitia; sic ad Nephtalim pertinet per considerationem praemiorum inflammare desideria bona. Mirabiliter enim animum nostrum Nephtalim ad eorum desiderium accendit, quoties aeternorum bonorum imaginem ante mentis oculos adducit, quod tamen duobus modis facere consuev
Abbreviated transcription (Latin):
Ualiquid in¬
utile uł mordinatum cogitant:
ulcorũ ẽ. seipsos rep̾hende de ꝑu̾so oꝑe. uł pra¬
ua uoluntate: pauci sunt qui seipsos ditudi¬
centͤ de mordinata cogitatione. S quia ꝑfecti utri
hoc faciunt. et face̾ eos oportet qui ꝑfectiẽe uolunt:
ictirco iacob p̾dicit uł pretipit dicens. Dan iudica¬
bit ppłm suum: sicut alia tribꝰ misrł. Si enĩ danpo¬
płm suum districte custodiat. suudiciũ suũ dili¬
genter exerceat: fiet ut incet̾is tribubꝰ raro inueniat᷑.
qd iure dampnari debeat: Mens etenim quȩ statĩ
mip sa suggestione p̾cidit illecebrosam cogitatio¬
nem. ñ facile rapitur inpͣuam delectationem: sicut
&e culpa quȩ cohibetur ante prauum consensum.
nunꝗͣ transit in actum. Debet gͦ dan precet̾is om̃ibꝰ
uigil et districtus in iudicio ẽẽ: ut det᷑ aliis exma
iori parte absq lite et disceptatione uiu̾e. Semꝑ
inuentet dan in sua tribu quod exammare debe¬
at. qd̾ iuste rep̾hendat: quanuis in aliis possit fi¬

Expanded text:
aliquid inutile vel inordinatum cogitant? Multorum est se ipsos reprehendere de perverso opere vel prava voluntate; pauci sunt qui seipsos dijudicent de inordinata cogitatione. Sed, quia perfecti viri hoc faciunt, et facere eos oportet qui perfecti esse volunt, idcirco Jacob praedicit vel praecipit, dicens: Dan judicabit ppulum suum districte custodiat, si judicium suum diligenter exerceat, fiet ut in caeteris tribubus raro inveniatur quod jure damnari debeat. Mens enim quae statim in ipsa suggestione praecidit illecebrosam cogitationem, non facile rapitur in pravam delectationem, sicut et culpa quae cohibetur ante pravum consensum, nunquam transit in actum. Debet ergo Dan prae caeteris omnibus vigil et districtus in judicio esse, ut detur aliis tribubus ex majori parte absque lite et disceptatione vivere. Semper inveniet Dan in sua tribu quod examinare debeat, quod juste reprehendat, quamvis in aliis possit fi
Abbreviated transcription (Latin):
ad filios uͦ balȩ mod̃atio cogitationum. Quȩli¬
bet gͦ cognatio. quasi insua tribu iudicat᷑. qũ
om̃e erratũ ꝑ suum simile corrigit᷑: qñ uolun¬
tas uoluntate em̃datur. qñ opus oꝑe castigat᷑:¬
qñ assertio assertione corrigitur. Quotiens
gͦ aliquid falsum sentimꝰ. quotiens iniustũ
a liquid uolumꝰ. quotiens mnordinatũ ali-¬

Expanded text:
ad filios vero Balae moderatio cogitationum. Quaeliad filios vero Balae moderatio cogitationum. Quaelibet ergo cogitatio quasi in sua tribu judicatur, quando omne erratum per suum simile corrigitur, quando voluntas voluntate emendatur, quando opus opere castigatur, assertio assertione corrigitur. Quoties ergo falsum aliquid sentimus, quoties injustum aliquid volumus, quoties inordinatu
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ iudiciũ uocamꝰ S quid hoc de turpibus
tantũ cogitationib loquim᷑ qñquidẽ uanas
& mutiles ꝑfecti uiri ñ leuit̾ abhominantur.
ꝓpter illud quod scͥptum inuenitur: Ue qui
cogitatis mutile: et. sp̃s sc̃s disciplinȩ effugiet
fictum. et auferet se acogitationib quȩ sunt
sine intellectui. Quid gͦ queso fiet dehis quȩ sen¬
timus ñ sine quodam illicito affectu. qñ sp̃s sc̃s
gitationum fantasias cũ importuinitate magna¬
se ingerentes. corde toleremꝰ. S ñ quid eas sine
nr̃a rep̃hensione negligẽ debemꝰ: Nonnie eas
magis oportet acrit̃ arguere: et ut dictũ est pre
presentationẽ penȩ repͥmẽ irritationẽ culpeͥt
cogitationes cogitationib castigare: Un de scͥ¬
ptum est. Dan iudicabit ppłm suum:. sicut alia
trib misrł. Ad filios quippe zelphȩ ꝑtinet dis¬
ciplina oꝑm: ad filios liȩ dispositio uolun¬
tatum: ad filios rachel sententia assertionum:.

Expanded text:
id est judicium, vocamus. Sed, quid hoc de turpibus id est judicium, vocamus. Sed, quid hoc de turpibus tantum cogitatibus loquimur, quandoquidem vanas et inutiles perfecti viri non leviter abominantur, propter illud qs disciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu . Quid ergo, quaeso, fiet de his quae sentimus non sine quodam illicito affectu, quando Spiritugitationum phantasias cum importunitate se magna ingerentes corde toleremus. Sed nunquid eas sine nostra reprehensione negligere debemus? Nonne magis eas oportet acriter arguere, et, ut dictum est, per repraesentationem poenae reprimere irritationem culpae et cogitationibus castigare? Unde scriptum est: Dan judicabit populum suum sicut alia tribus in Israel . Ad filios quippe Zelphae pertinet disciplina operum, ad filios Liae dispositio voluntatum: ad filios Rachel sententia assertionum,
Abbreviated transcription (Latin):
ginane cern̾e. Qͥs enĩ ea õmo ꝓut st̃. in hac uita cõ.¬
indo desicribit. Unde fortasse hic talis filius. dan.
ñ ex¬
ñes ꝑientiȩ docum̃tum . s suȩ discretionis sequitur
rbitrium. Nam qm̃dan. futurarũ rerũ rep̾senta¬
tionẽ in cuiꝰq mente ex ꝓpͥo iudicio format: recce
quis ut arbitror artificẽ talium. dan .i. iudicium
quanto subtilior. tanto etiam inuenit᷑ utilior. Sc̃i
etemĩ uiri. quotiens se sentiunt turꝑib cogitatio¬
nibus pulsari. et ad illicitam delectationẽ in cita-¬
ri: totiens solent inipso etiam tẽptationis aditu.
futura torm̃ta ante mentis oculos ponẽ: et ex
tali confidãtione. qͥcquid mens illicitum sug¬
gent. animi turpẽ delectationem extingue. Hoc
gͥ mͦ. in se statim ꝑ considãtionẽ penȩ: ulciscunt᷑
ce dampnant blanduñta culpȩ. Quia gͦ ꝑ offi¬
cium dan illicitas cogitationes dep̾hendimꝰ.
argumus. dãpnamꝰ. castigamꝰ: recte eum dan.

Expanded text:
ginationem cernere. Quis enim ea omnino prout sunt in hac vita crando describit. Unde fortassis hic talis filius Dan, inon experientiae documentum, sed suae discretionis sequitur arbitrium. Nam, quoniam Dan futurarum rerum repraesentationem in cujusque mente ex proprio judicio format, recte quis, ut arbitror, artificem talium Dan in judicium voquanto subtilior, tanto etiam invenitur et utilior: sancti etenim viri quoties se sentiunt turpibus cogitationibus pulsari, et ad illicitam delectationem incitari, toties solent in ipso etiam tentationis aditu futura tormenta ante mentis oculos ponere, et ex tali consideratione, quidquid mens illicitum suggerit, ante turpem delectationem exstinguere. Hoc igitur modo in se statim, per considerationem poenae ulciscuntur, et damnant blandimenta culpae. Quia ergo per officium Dan illecebrosae cogitationes deprehendimus, arguimus, damnamus, castigamus, recte eum Dan,
Abbreviated transcription (Latin):
difficiliꝰ inuenit᷑. Unde est. qd dan prior. neptali
postĩor nascitur. H oc autẽ in hac gemina consi¬
datione ualde notabile. quod dan scdm p̾senti¬
um rerum imaginationẽ uerã. rep̾sentat rerũ
futurarum imaginationẽ fictã: neptalĩ uͦ sepe ꝑ
descͥptȩ rei imaginationẽ fictã. surgit ad nntelligen.¬

Expanded text:
difficilius invenitur. Unde est quod Dan prior, Nephtalim difficilius invenitur. Unde est quod Dan prior, Nephtalim vero posterior nascitur. Hoc autem in hac gemina consideratione valde notabile, quod Dan scilicet per praesentium rerum imaginationem veram repraesentat rerum futurarum imaginationem fictam. Nephtalim vero saepe per descriptae rei imaginationem fictam surgit ad intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
tractemꝰ. S cũ terram lacte et melle manantem.
cȩlestis ihrłm muros exlapidib p̾ciosis. portas ex
margaritis. plateas exauro legĩt:quis sani sens
homo. hec uxta litram acciꝑe uelit: Unde sta¬
tm ad sp̃ualẽ intelligentiam recurrit: Etqͥd
ibi misticum continea tur. in quirit. Uidẽ¬
ne quomͦ hec talis futurorum descͥptio. ad nepta
lim ꝑtinere uideatur: ubi sine intelligentia. sola
imagnniatio suffice ñ posse. minune ignoratur.:
me specłatio futurorũ bonorum. Multa tamen
et de torm̃tis malorum scͥpta. sunt mistice accipi¬
enda: et multa sumliter de futurȩ uitȩ bonis ꝗͣ.¬
uis corporalia descͥbantur. simplicit̾ accipienda.
Illud autẽ sciendũ est. inmo nec ignorari potest:
quia illa consid̾ãtio meditanti faciliꝰ occurrit. quȩ
insola imaginatione consistit. Nã illa qͥ cum sola
intelligentia ꝑmiscet᷑. quanto subtiliqr ẽ. tanto

Expanded text:
tractamus. Sed cum terram lacte et melle manantem, tractamus. Sed cum terram lacte et melle manantem, coelestis Hierusalem muros ex lapidibus pretiosis, portas ex margaritis, plateas ex auro legerit, quis sani sensus homo haec juxta litteram accipere velit? Unde statim ad spiritualem intelligentiam recurrit, et quid ibi mysticum contineatur, inquirit. Videsne quomodo haec talis futurorum descriptio ad Nephtalim tantum pertinere videatur, ubi sine intelligentia, sola imaginatio sufficere non posse minime ignoratur. Rme speculatio futurorum bonorum. Multa tamen, et quae de tormentis malorum scripta sunt, mystice accipienda sunt, et multa similiter de futurae vitae bonis quamvis corporalia describantur simpliciter intelligenda.Illud autem sciendum est, imo nec hoc ignorari potest, quia illa consideratio meditanti facilius occurrit, quae in sola imaginatione consistit. Nam illa, quae cum sola intelligentia permiscetur, quanto subtilior, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ ꝑtinet consid̾atio sutuorũ malorũ: ad ne pta¬
lim autẽ specłãtio fituorum bonorum. Uan nich
nouit. nisi corporalia: s ea tñ rimatur quȩ longe
sunt asensu corporeo remota. Neptalun. ꝑrerum
uisibilium formã: surgit adrerum inuisibilium
intelligentiam. Infernalia torm̃ta longe asensu
fidelium cũ infernum. flammã gehennȩ. tenebͣs
exteriores. inscripturis scĩs legit. hȩc figuraliter dicta
credit: sista ueraciter et corporalit alicubi esse ñ
diffidit. Un de fit nmirum. quanuis hec quispi
am ante oculos cordis punaginationẽ ponat.
ñ statim eorũ significationẽ ꝑ sp̃alem intelligen¬
tiam querat: quia hec ñtam figura lit̾ quam
historialit̾ dicta ñ dubitat. Recte gͦ horum con¬
siderationẽ. ad dan specialit᷑ ꝑtini̾e iamdiximꝰ.
ubi sola imaginatione opus habemus: qͣuis
eam intali negotio ñ sine rationis dispositione

Expanded text:
liter pertinet consideratio futurorum malorum: ad Nephtaliter pertinet consideratio futurorum malorum: ad Nephtalim autem speculatio futurorum bonorum. Dan nihil novit nisi corporalia, sed ea tamen rimatur quae longe sunt a sensu corporeo remota. Nephtalim per rerum visibilium formam surgit ad rerum invisibilium intelligentiam. Infernalia tormenta longe a sensufidelium cum infernum, flammam gehennae, tenebras exteriores in Scripturis sanctis legit, haec figuraliter dicta credit, sed ista veraciter et corporaliter alicubi esse non diffidit. Unde fit nimirum ut, quamvis quispiam haec ante oculos cordis per imaginationem ponat, non statim eorum significationem per spiritalem intelligentiam quaerat, quia haec non tam figuraliter quam historialiter dicta, non dubitat. Recte ergo considerationem ad Dan specialiter pertinere jam diximus, ubi sola imaginatione opus habemus, quamvis eam in tali negotio non sine rationis dispositione
Abbreviated transcription (Latin):
dubio quȩdã efficit᷑. quȩ similit̾ imaginatio nomi-¬
natur. Hoc uolui breuit̾ cõmemorare:. s in his mora-¬
ri diutiꝰ ñ est necesse. S nunc ad ꝓsecutionis ordinẽ reu̾-¬
irimꝰ quia sola rationał stamur:¬
imaginatio ad rachel ꝑtin̾e uideat᷑: & quȩ ratio¬
nalis non est. eiꝰ adoptione ꝓrsus indigna uidetur. Sed
rationalis imaginatio. alia ꝑrationẽ disposita. alia ẽ¬
intelligẽtiȩ ꝓmixta. Illa utim᷑. qñ scdm̃ uisibilium
rerum cognitam spẽm. insibile aliud aliquid men¬
te cdisponimꝰ: nec tñ ex eo inuisibile aliquid cogita¬
mus Ista uͦ tunc utimur. quando ꝑuifibilium
rerum spetiem. adminsibiliũ cognͣtionẽ ascen¬
dere nitimur. In illa ẽ imaginatio. ñ sine ratio¬
ne: mista intelligentia. ñ absq imagmatione. Isti
sunt duo filii balȩ: quorũ pͥmogenit̾ dan dicitur.
postĩor neptalim nominat᷑. Ad dan itaq specia¬

Expanded text:
dubio quaedam efficitur, quae similiter imaginatio nomidubio quaedam efficitur, quae similiter imaginatio nominatur. Haec volui breviter commemorare, sed in his immorari diutius non est necesse. Sed nunc ad prosecutionis ordinem reiximus quia sola rationaliimaginatio ad Rachel pertinere videatur, et quae rationalis non est, ejus adoptione prorsus indigna judicatur. Sed rationalis imaginatio alia est per rationem disposita, alia intelligentiae permista. Illa utimur, quando secundum visibilium rerum cognitam speciem visibile aliud aliquid mente disponimus, nec tamen ex eo invisibile aliquid cogitamus. Ista vero tunc utimur, quando per visibilium rerum speciem ad invisibilium cognitionem ascendere nitimur. In illa est imaginatio non sine ratione, in ista intelligentia non absque imaginatione. Isti sunt duo filii Balae, quorum primogenitus Dan dicitur, posterior Nephtalim nominatur. Ad Dan itaque specia
Abbreviated transcription (Latin):
modãtur. Neminẽ conturbet: qđd̃ &e matrem
et ꝓlem.imaginationẽ appellem. S hoc uolo eẽ
int̾ matrẽ et filiũ: qđ est inter instrum̃tum
et actũ Uel hoc ẽ inter matrẽ et eiꝰ ꝓlem: qd̃ ẽ¬
inter genus ce sp̃em. Nam genus adiuncta
sibi diffr̾a. spẽm generat: quẽ admodum copu¬
la uiri feminã adplem fecundat. Et sepe instru¬
mentũ ce eiꝰ actionẽ uno nomine appellam. Nã
illud quod uidemꝰ. et illud quo uidemꝰ uisum
nominat᷑: aliqñ instrum̃tũ aliqñ eiꝰ actio in¬
telligitur: quia scimꝰ quidẽ quod instruñtum
quã eius actio semp priꝰ est. et sine eo ipsa ẽẽ ñ¬
potest. habet gͦ ab instrum̃to actio eẽ. ĩ instrum̃tũ
ab actione. Unde nec inconueniens est. ꝑ instrum̃tum
matrẽ: ꝑ actionẽ autẽ. eius filium intellige. Im aginatio
gͦ qñ instrum̃tum significat. ẽ uis illa animȩ. qua cũ
uolu̾it qͥlibet imaginari ualeat. Hõc instrum̃to cum
ad aliquid imaginandũ mens utitur. actio ꝓcul

Expanded text:
mus. Neminem conturbet quod et matrem et prolem imaginationem appellem. Sed hoc volo esse inter matrem et filium, quod est inter instrumentum et actum, vel hoc est inter matrem et prolem einter genus et speciem. Nam genus adjuncta sibi differentia ex se speciem generat, quemadmodum copula viri feminam ad prolem fecundat. Et saepe instrumentum et ejus actionem uno nomine appellamus: nam illud quod videmus, et illud quo videmus, visum inatur, aliquando instrumentum, aliquando ejus actio intelligitur. Et scimus quidem quia instrumentum quam ejus actio semper prius est, et sine ipsa esse potest. Habet ergo ab instrumento actio esse, non instrumentum ab actione. Unde nec inconveniens est, per instrumentum matrem, per actionem autem filium ejus intelligere. Imaginatio ergo, quando instrumentum significat, est vis illa animae qua cum voluerit quodlibet imaginari valet. Hoc instrumento cum ad aliquid imaginandum mens utitur, actio procul
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ imaginatione quȩdam futorum unago fi-¬
guratur: Talis utiq imaginatio. r̾onalis ẽẽ faci-¬
le conuincit᷑ &ad balãce ad rachel ꝑtin̾e uidetur.
Nd balãꝑtinet. in quantũ imaginatio ẽ: ad rachel
autem. in quantũ rationalis ẽ. Talis itaq ꝓles
est. & imaginationis ꝑnatiuitatẽ: et rationis ꝑ
ad optionem. huiꝰmodi enim ꝓlẽ. una generat:

Expanded text:
horum imaginatione, quaedam futurorum imago fihorum imaginatione, quaedam futurorum imago figuratur, talis utique imaginatio rationalis esse facile convincitur, et ad Balam, et ad Rachel pertinere videtur. Ad Balam pertinet, in quantum imaginatio est; ad Rachel autem, in quantum rationalis est. Talis itaque proles, et imaginationis est per nativitatem, et rationis per adoption
Abbreviated transcription (Latin):
Rationalis autẽ est illa: quando exhis quȩ ꝑsen¬
sum corporeum nouimmꝰ. aliquid imaginabi¬
liter fingimꝰ. U̾bi gr̃a. Aurũ uidimꝰ. domum
uidim᷑: auream autẽ domũ nunqͣ. uidimus:
aureã tñ domũ imaginari possumꝰ. siuolu-¬
mus. Hoc utiq bestia facẽ ñ ꝑ ot̾: soli rationa.¬
li creat᷑eͣ hoc possibile ẽ. Huiismodi imagina¬
tione sepe utimur: cũ quȩ sint fut᷑ȩ uitȩ bo¬
na uł mala diligentiꝰrima mur. Nusq̃. hic
sint multa: ñ quã tñ inueniunt᷑ sola. Ibun¬
ueniri possunt. et bona sine ad mixtione ma¬
lorum: et mala nicħominus sine admixtione
bonorum. Itẽ hic sicut nec sola: sic nec sum¬
ma inuenimꝰ. Ibi. et sũma et imꝑmirta bona
et mala cẽ. ñ dubitamꝰ. Quoties gͥ exmultis
bonis uł malis. quȩ in hac uita sensus corporeus
exꝑitur: quale uł quantũ ẽẽ possit. illud future
uitȩ sũmũ siue bonum siue malũ colligit᷑. et ex

Expanded text:
Rationalis autem est illa, quando ex his quae per senRationalis autem est illa, quando ex his quae per sensum corporeum novimus, aliquid imaginabiliter fingimus. Verbi gratia: Aurum vidimus, domum vidimus, auream autem domum nunquam vidimus. Auream tamen domum imaginari possumus si volumus. Hoc utique bestia facere non potest, soli rationabili creaturae possibile. Hujusmodi imaginatione saepe utimur, cum quae sint futurae vitae bona, vel mala diligentius rimamur. Nusquam hic sint multa, nunquam tamen inveniuntur sola. Ibi inveniri possunt et bona sine admistione malorum, et mala nihilominus sine admistione bonorum. Item hic sicut nec sola, sic nec summa invenimus. Ibi, et summa et impermista bona, et mala esse non dubitamus. Quoties igitur ex multis bonis, vel malis quae in hac vita sensus corporeus experitur, quale, vel quantum esse possit illud futurae vitae summum bonum sive malum colligitur, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
sas. inultiplicit̃ descͥptum. Et scimꝰ quidẽ qr hoꝵ
omium nicħ ibi est: ubi tñ nicħ omnino deẽẽ
potest. Talium nanq nicħ ibi est ꝑspẽm: ubi
tñ totum ẽ ꝑsimilitudinẽ. Inhis omnib habce
bala. unde dñe suȩ utilit̃ deseriat: qñquid
ei horum omutũ memoriã. uͥ et qͣndo uoluei̾t
ꝓuoto rep̃sentat. Hȩc enim statim cũ uolumꝰ.
imaginari possumꝰ. Nunqͣ. imaginatio rationi
utilior ẽẽ ꝑ otiͣt: quã cũ ei intali obsequio de
ꝓseqͣmur: sciendũ est. qđ ĩmaginatio alia
bestialis. alia rationalis. Bestiał autem inter
filios iacob annumerari ñ debet: nec talem ali-¬
quando adoptiuũ sibi filiũ facere uolet. Bestiał
itaq maginatio est. qñ ꝑ ea qͥ paulo ante uidimꝰ
uł fecimus. sine ulla utilitate. absq omni deli¬
beratione. huc illucq uaga mente discurimus.
Hec utiq bestialis ẽ: nam et hoc bestia fac̾e potest.

Expanded text:
sas multipliciter descriptum. Et scimus quidem quia horum sas multipliciter descriptum. Et scimus quidem quia horum omnium nihil ibi est, ubi tamen nihil omnino deesse potest. Talium namque nihil ibi est per speciem, ubi tamen totum est per similitudinem.e suae utiliter deserviat, quandoquidem ei horum omnium memoriam, ubi et quando voluerit pro voto repraesentat. Haec enim statim cum voluerimus imaginari possumus. Nunquam imaginatio rationi utilior esse poterit, quam cum ei in tali obsequio desprosequamur, sciendum est quod imaginatio alia bestialis, alia rationalis. Bestialis autem inter filios Jacob annumerari non debet, nec tamen aliquando Rachel adoptivum sibi filium facere volet. Bestialis itaque imaginatio est, quando per ea quae paulo ante vidimus, vel fecimus, sine ulla utilitate, absque omni deliberatione huc illucque vaga mente discurrimus. Haec utique bestialis est: nam et hoc bestia facere potest.
Abbreviated transcription (Latin):
qualicũq mͦ uera bona cogitare. et imagmaria
quadam saltẽ pulchritudine. ad eorũ desid̃iũ
ammum accendẽ: ꝗͣ in falsis et deceptorus
bonis cogitationẽ fige̾. Et hȩc est ratio. curra-¬
chel uoluit ancillã suã uiro suo tͣdere. Hanc
ẽẽ pͥmã uniã õi ing̾dienti ad inuisibiliũ contẽ¬
plationẽ. nemo ignorat. nͥ forte quẽ ad hane
dant: et humanȩ infirmitati condescendant. Res
enim inuisibiles prerum uisibilium formas de¬
scribunt. et earum memoriam ꝑ quarundam
concupiscibilium spẽrũ pulchritudinẽ. nr̃is m̃¬
tib impͥmunt. Hinc est qđ nunc terram lacte
et melle manantẽ ꝓmittunt: nunc flores. nunc
odores nominant: nunc ꝑ cant̾ hominũ. nunc
ꝑ concent̾ auiũ. cȩlestiũ gaudioꝵ armoniam
designant. Legite apocalypsim ioħis: et inue¬
metis cȩlestis ihrłm ornatũ. ꝑ aurũ et argentum.
ꝑ margaritas uł alias quaslibet gemmas p̾cio¬

Expanded text:
esse qualicunque modo vera bona cogitare, et imaginaria esse qualicunque modo vera bona cogitare, et imaginaria quadam saltem pulchritudine ad eorum desiderium animum accendere, quam in falsis et deceptoriis bonis cogitationem figere: et haec est ratio cur Rachel voluerit ancillam suam viro suo tradere. Hanc esse primam viam omni ingredienti ad invisibilium contemplationem nemo ignorat, nisi forte, quem ad hanc dant et humanae infirmitati condescendant. Res enim invisibiles, per rerum visibilium formas describunt, et earum memoriam per quarumdam concupiscibilium specierum pulchritudinem mentibus nostris imprimunt. Hinc est quod nunc terram lacte et melle manantem promittunt; nunc flores, nunc odores nominant, nunc per cantus hominum, nunc per concentus avium coelestium gaudiorum harmoniam designant. Legite Apocalypsim Joannis et invenietis coelestis Hierusalem ornatum per aurum, et argentum, per margaritas vel alias quaslibet gemmas pretio
Abbreviated transcription (Latin):
bilia. Querit inuisibilia uide et nil occurrit. nnsi for¬
mȩ rerũ uisibiliũ. Desidat intueri in corporalia: et
nil sonat. nͥ imagines rerum corporaliũ. Qd gͣfaciat:
Quid agat: Nonne meliꝰ est qͣli cũq mͦ illa cogita¬
rẽ. qͣ. obliuiomi uel negligentiȩ tradẽ: Immo sibe-¬
ne amat mens. ea ñ facile obliuiscit᷑. inulto tñ diffi-¬
ciliꝰ adeoꝵ contemplationẽ subleuat᷑ facit tñ qͦmͦ
potest: intuet᷑ ea quomͦ pot̃. Cogitat ꝑimaginatio-¬
nem: qr nec dũ uidẽ ualet ꝑ intelligentiȩ puritatẽ.
Hȩc ut arbitror est causa. cur rachel priꝰ lib̾os habeat
de ancilla. ꝗͣ generet de seipsa: quia dulce ẽ ei saltẽ
umaginando eorũ memoriã retin̾e. quorũ intelligen¬
tiam ñ dũ ualet ratiocinando app̃hendẽ. Sicut e¬
nim ꝑ rachel rationẽ: sic ꝑ eius ancillã intelligi¬
mus imaginationẽ. Suad et g̾ ratio. ẽẽ cõmo dius

Expanded text:
bilia. Quaerit invisibilia videre, et nil occurrit nisi forbilia. Quaerit invisibilia videre, et nil occurrit nisi formae rerum visibilium; desiderat intueri incorporea, et nil somniat nisi imagines rerum corporalium. Quid igitur faciat, quid agat? Nonne melius est qualicunque modo illa cogitare, quam oblivioni vel negligentiae tradere? Imo, si bene amat mens, ea non facile obliviscitur, multo tamen difficilius ad eorum contemplationem sublevatur. Facit tamen quod potest, intuetur ea quomodo potest. Cogitat per imaginationem, quia necdum videre valet per intelligentiae puritatem. Haec, ut arbitror, est causa cur Rachel prius liberos habeat de ancilla, quam generet de seipsa; quia dulce est ei saltem imaginando eorum memoriam retinere, quorum intelligentiam nondum valet ratiocinando apprehendere. Sicut enim Rachel rationem, sic per ejus ancillam intelligimus imaginationem. Suadet ergo ratio commodius
Abbreviated transcription (Latin):
purꝰ. S qͥd aliud ꝑiudã intelligimꝰ. nisi amorẽ
ordinatũ: amorẽ cȩlestiũ. amorẽ dĩ. amorem sũ¬
ini boni: Nato itaq iuda. idẽ bonorũ inuifibi¬
lium desid̃io exurgente atq feruente: incipit
rachel ꝓlis desidĩo estuare. quia incipit uelle co¬
gnosc̾e. Ubi amor: ibi ocd̃s. Libent̾ aspicimꝰ. quẽ
multũ diligimꝰ. Nulli dubiũ. qr qui potuit bona¬
inuisibilia diligẽ: qͥn uelit stat cognosc̾e. et ꝑ in¬
telligentiã uidẽ. Et quanto plꝰ crescit iudas. affectꝰ
iudt̃ diligendi: tanto ampliꝰ uirachel feruet desidĩ¬
um pariendi. hoc ẽ studiũ cognoscendi. S quis
le. mentẽ carnalẽ et adhuc instudiis sp̃alib ru-¬
dem. ad inuifibilium intelligentiã assurgere:
et in illis contemplationis oculum fig̾e̾: Nulla
quippe nouit ad huc nisi corpor alia. nec alia cogi¬
tanti occurrunt. nisi qͦ cogitare consueuit sola uisi¬

Expanded text:
purus. Sed quid aliud per Judam intelligimus, nisi amorem purus. Sed quid aliud per Judam intelligimus, nisi amorem ordinatum, amorem coelestium, amorem Dei, amorem summi boni. Nato itaque Juda, id est, bonorum invisibilium desiderio exsurgente atque fervente, incipit Rachel amore prolis aestuare, quia incipit velle cognoscere. Ubi amor, ibi oculus. Libenter aspicimus quem multum diligimus. Nulli dubium quia qui potuit invisibilia diligere, quin velit statim cognoscere, et per intelligentiam videre, et quanto plus crescit Judas affectus videlicet diligendi, tanto amplius in Rachel fervet desiderium pariendi, hoc est studium cognoscendi. CAPUT le mentem carnalem, et adhuc in studiis spiritualibus rudem, ad invisibilium intelligentiam assurgere, et in illis contemplationis oculum figere? Nulla quippe novit adhuc, nisi corporalia; nil aliud adhuc cogitanti occurrit, nisi quae cogitare consuevit sola visi
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ de.iiiiͬ. filiis pͥmis liȩ. Primꝰ ẽ. timor pe¬
nȩ. Scds. dolor penitentiȩ. Tercius. spes ueniȩ.
Qrtꝰ amor iusticiȩ: &e post hec desinit parere.
Suffic̾e enĩ posse sͥ existimat: cũ se uera bona
u̾acit̾ amare considat. S quid putas in corde¬
rachel agit᷑. ꝗͣntis putas desidĩorũ estib agitat᷑:
cũ uideat liam soiorẽ suã matrẽ filiorũ letaniẽ.¬
se autẽ sterilem ꝑmanentẽ: Audiamꝰ qͥd dicat: & intel.¬
ligamꝰ qͥd doceat. Quid gͣ dicit iacob uiro suo: La tͥn
inqͥt liberos: alio qͥn moriar: Absq dubio studium
sap̃iȩ siñ ꝑficit. citiꝰ deficit. S queramꝰ diligent qͥd¬
nam ẽe possit: qd nato uda rachel ad amorẽ ꝓlis so¬
lito ampliꝰ mardescit. Diximꝰ suꝑiꝰ. quia sicut ad
liam idẽ animi affectionẽ. ꝑtinet diligẽ. sic ra¬
chelis idest rationis ẽ. cognoscẽ. Exilla ñ aq orit᷑
quilibet affectꝰ ordinat᷑. ex ista senẜ̾ seu intellectꝰ

Expanded text:
rimus est timor poenae, secundus dolor poenitentiae, tertius spes veniae, quartus amor justitiae, et posthaec desinit parere. Sufficere enim sibi posse existimat, cum se vera bona veraciter amare considerat. Rachel agitur, quibus putas desideriorum aestibus agitatur, cum videat Liam sororem suam matrem filiorum laetantemse autem sterilem permanentem? Audiamus quid dicat, et intelli dubio studium sapientiae si non proficit, citius deficit. Sed quaeramus diligenter quidnam esse possit, quod, nato Juda, Rachel ad amorem prolis solito amplius inardescit. Diximus superius quia sicut ad Liam, id est animi affectionem, pertinet diligere; sic Rachelis, id est rationis, est cognoscere. Ex illa namque oritur quilibet affectus ordinatus, ex ista sensus seu intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
sectib Hic autẽ cũ ordinatus ẽ: recte inter sili¬
os iacob et liȩ. num̾ari potest. Ordinatum
quando deueris et int̾ms bonis gaudemꝰ:
Ad talis ꝓlis desidium. apłs nos antinare uo¬
luit: cũ dirit. Gaudete in dño semꝑ. it̾m: d .g.

Expanded text:
fectibus. Hic autem cum ordinatus est, recte inter filifectibus. Hic autem cum ordinatus est, recte inter filios Jacob et Liae annumerari potest. Ordinatum quando de veris et internis bonis gaudemus. Ad talis prolis desiderium Apostolus nos animare voluit, cum dixit: Gaudete in Domino semper, iterum dico,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiatur: quȩ sit illa pardĩ quȩ eruꝑat omnem
sensum: tił quã sit magna multitudo dulcedi¬
nis. quã abscondit ds̃ diligentibꝰ se abscondit
inquit. Qͥ d gͦ mirum. si eam quilibet mundi a¬
mator nescit: quã d̃s diligentibꝰ se. abscondit: Qͥ
enim in bonis falsis et deceptoriis spem figunt.
quȩ sint uera bona inuentre ñ possunt: tiñ est
qd dicunt. Quis ostendit nobis bona: Est enim
manna absconditũ: et nͥ guistantibꝰ omiiuo
incognitum. Est nanq huiꝰmodi dulcedo cor¬
dis. ñ carnis: uñ nec eã nosse pot̃ quilibet car¬
delicias cordis. sicut nec ipsum cor. ocli cariis ui¬
dere nequeunt. Qua gͦ ratione spũales delitias
cognoscat ⁊ nͥ qui ad corsuum intͤre. et intus ha¬
bitare ñ dissimulat: Unde & ei dĩ. Intͤ ingau¬
ium dñ tui. hoc itarpint̾num gaudium.
liȩ. qui ei quinto loco nascit᷑. Est enim gauddi.¬
um. ut supius dirimꝰ: unus de pͥncipalib af¬

Expanded text:
periatur quae sit illa Dei pax quae exsuperat omnem periatur quae sit illa Dei pax quae exsuperat omnem sensum ; vel quam sit magna multitudo dulcedinis, quam abscondit Deus diligentibus se . Abscondit, inquit. Quid ergo mirum, eam si quilibet mundi amator nescit, quam Deus diligentibus se abscondit? Qui enim in bonis falsis et deceptoriis spem figunt, quae sint vera bona invenire non possunt; unde est quod dicunt: Quis ostendit nobis bona . Est enim manna absconditum, et nisi gustantibus, omnino incognitum. Est namque hujusmodi dulcedo, cordis, non carnis; unde nec eam noscere potest quilibet cardelicias cordis, sicut nec ipsum cor, oculi carnis videre nequeunt. Qua ergo ratione spirituales delicias cognoscat, nisi qui ad cor suum intrare, et intus habitare non dissimulat? Unde et ei dicitur: Intra in gaudium Domini tui . Hoc itaque internum gaudium, itur, est ille filius Liae, qui ei quinto loco nascitur. Est enim gaudium, ut superius jam diximus, unus de principalibus af
Abbreviated transcription (Latin):
putas mirant᷑ quantũ ue gratu lantur ineius con¬
stantia. quos uiuentes adhuc inualle lacͥmarũ
p̾mit infirmitas sua: sitm delectant᷑ in eius opib.
illi etiam quosiam absorbuit felicitas illa ȩt̾̃na:
ẽ dehostium spoliis intam frequenti uictaoria :
Constat nanq qr quanto ampliꝰ atterunt᷑ hosteᷤᷤ
iusticiȩ: tanto ub̃ius cumulant᷑ gaudia consci¬
entiȩ. Gła et diuitiȩ indomo eius. ait psalmista.
& apłs de huiꝰcemodi gła uł diuiciis. quasi expo¬
dant. cũ eam p̾dictarũ ancillarũ filii uigili sollici-¬
iudine custodiunt: dan uidl et neptalim satagen¬
tibꝰ in confirmanda pace quium: gad et aser uiri-¬
lit̃ agentibꝰ. mex pugnatione hostium. Hortum
nanꝙ prudentia ciues pacificant᷑. illoꝵ coustan¬
tia hostes expugnant᷑:¬
ostibꝰ itaq fugatis. ciuibꝰ pacificatis. nil iam
obstat ut arbitror. quin illa nr̃a ciuitas ex¬

Expanded text:
putas mirantur, quantumve gratulantur in ejus conputas mirantur, quantumve gratulantur in ejus constantia, quos viventes adhuc in valle lacrymarum premit infirmitas sua, si tantum delectantur in ejus operibus illi etiam quos jam absorbuit felicitas illa aeterna? est, de hostium spoliis in tam frequenti victoria? Constat namque quia quanto amplius atteruntur hostes justitiae, tanto uberius cumulantur gaudia conscientiae: Gloria et divitiae in domo ejus, ait Psalmista . Et Apostolus de hujusmodi gloria et divitiis, quasi expodant, cum eam praedictarum ancillarum filii vigili sollicitudine custodiunt: Dan videlicet et Nephtalim satagentibus in confirmanda pace civium, Gad et Aser viriliter agentibus in expugnatione hostium. Horum namque prudentia cives pacificantur, illorum constantia hostes expugnantostibus itaque fugatis, civibusque pacificatis, nil jam obstat, ut arbitror, quin illa nostra civitas ex
Abbreviated transcription (Latin):
uideant hommẽ iusticiȩ amore torm̃ta ñ timere:
et inter ipsas ꝑsecutiones. pacem cordis. animiꝙ
tͣnquillitatẽ ñ amittere: Si enĩ gaudiũ ẽ incȩlo suꝑ
uno peccatore penitentiã agente: quanta t̃c̃ sollem¬
puitas erit suꝑ quolibet iusto. ꝓ iusticia libent mori¬
ente: Uere aser pinguis panis eius: et p̃behit deliciaᷤᷤ
regib O qualis panis: panis eius. O quales deliciȩ de
ad nuptias agni introierunt:iam ad illud ecernũ
conuiuium sederunt: iam illo angłoꝵ pane deli¬
tiisq ȩt̃nis uescunt᷑: iam torrente uoluptatis debri¬
antur: et ad huc huius aser delicias insaciabilit̾
esuriunt: et usq hodie esurientes et sitientes iusti¬
ciam intanta cȩlestium gaudiorũ abundantia.
hanc suam famem uł sitm satiare ñ possunt. Aser
pinguis panis eius: et p̾bebit delicias regibus. Quã
putas largus c̾ẽ pot̾ innecessitates pauperũ: cui su¬
perabundat parare diuicias regum: Quantũ

Expanded text:
videant hominem justitiae amore tormenta non timere, videant hominem justitiae amore tormenta non timere, et inter ipsas persecutiones pacem cordis animique tranquillitatem non amittere. Si enim gaudium est in coelo super uno peccatore poenitentiam agente , quanta tunc solemnitas erit super quolibet justo, pro justitia libenter moriente? Vere Aser pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. O qualis panis, panis ejus! O quales deliciae, deges isti jam ad nuptias Agni introierunt, jam ad illud aeternum convivium sederunt, jam illo angelorum pane, deliciisque aeternis vescuntur, jam torrente voluptatis inebriantur, et adhuc hujus Aser delicias insatiabiliter esuriunt, et usque hodie esurientes, et sitientes justitiam, in tanta coelestium gaudiorum abundantia hanc suam famem vel sitim sedare non possunt. Aser, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Quam putas largus esse potest in necessitates pauperum, cui superabundat parare delicias regum? Quantum