comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N immenium trahi nõ
Aecet tinita litigia. Que
enim dabitur discordantibus
pax. si nec legitimis sententiis
acquie scant. Unus enim inter
procellas humauas portus instru.¬
ctus est. quem si homines ferui¬
da uoluntate pretereunt. in
rndosis gurgitibus semper er¬
rabunt. et icleo spectabilitati
tue presentibus affamur oracu¬
lis. quatinus si ita res se habet
nis tundi controuersia statutis
legut imis est decitã nec aliqua
probatur appellatione suspen¬
iã que sunt decreta seruentur.
Quia sicut nolumus obpressis
negare iuditiumita irrationa¬
bilibus querelis non prebemꝰ
assensum. Cogi enim debet
ut sit quictus. qui suo uitio re¬
nuit esse pacisicus. Ilam et me¬
dendi peritus initium freque¬
ter saluat egrotum.dum uo.¬
luntas recta in grauibus passi.¬
onibus non est: sed potius il¬
lud appetitur quod a salutis
iudice grauare possẽ sentitur

Expanded text:
n immensum trahi non decet finita litigia. Quae enim dabitur discordantibus pax, si nec legitimis sententiis acquiescant? Unus enim inter procellas humanas portus instructus est; quem si homines fervida voluntate praetereunt, in undosis jurgiis semper errabunt. Et ideo spectabilitati tuae praesentibus affamur oraculis, quatenus, si ita res se habet,nis fundi controversia statutis legitimis est decisa, nec aliqua probatur appellatione suspensa, quae sunt decreta serventur. Quia sicut nolumus oppressis negare judicium, ita irrationabilibus querelis non praebemus assensum. Cogi enim debet ut sit quietus, qui suo vitio renuit esse pacificus. Nam et medendi peritus invitum frequenter sanat aegrotum, dum voluntas recta in gravibus passionibus non est, sed potius illud appetitur quod a salutis judice gravare posse sentitur
Abbreviated transcription (Latin):
I in alienis causis be¬
atitudmem tuam
conuenit adhiberi ut per uos
uirgantium strepitus conqui¬
escat. quanto magis ad nos re¬
mitti debet: quod uos spectat
auctores. Atq ideo sanctitas
uestra agermano nos auditos
t lebili allegatione cognosc̃at.
qui se filum legittinum asse
rit quondam thomatis dicens
partem facultatis patris linauo¬
bis detineri. sibim et legibus cõ.¬
petentem. Que petitio u uerita¬
te tulcitur. et gemtoris eius sub.¬
iustitia quam mouetis. line ob¬
scruatioms longe dispendio
debita tribuantur. Quoniam
causarum uestrarum qualitas
uobis debet iudicibus termi.¬
nari. aquo spectanda est ma¬
gis quai uobis imponenda
iusticia. Quod lĩhanc causam
sub equitate uestrum minime de¬
tinit arbitrium noueritis sup.¬
plicis querelam ad uostram
audientiam perducendam
uos enia docetis uoces paupe¬
rum non debere negligi. qͣs
potest iustitia comitarĩ¬

Expanded text:
i in alienis causis beatitudinem tuam convenit adhiberi, ut per vos iurgantium strepitus conquiescat, quanto magis ad vos remitti debet quod vos spectat auctores? atque ideo sanctitas vestra a Germano nos aditos flebili allegatione cognoscat, qui se filium legitimum arit quondam Thomatis: dicens partem facultatis patris sui a vobis detineri, sibimet legibus competentem. 52 Quae petitio, si veritate fulcitur, et genitoris ejus subjustitia, quam monetis, sine observationis longae dispendio, debita tribuantur: quoniam causarum vestrarum qualitas vobis debet judicibus terminari, a quo est spectanda magis quam imponenda justitia. Quod si hanc causam sub aequitate vestrum minime definit arbitrium, noveritis supplicis querelam ad nostram audientiam perducendam. Vos enim docetis voces pauperum non debere negligi, quas potest justitia comitari
Abbreviated transcription (Latin):
Uauiris pietatis nr̃e
constet esse uotum. ut
ubiq ciuilia ubiq moderata per¬
agantur. maxime tamen optamꝰ
bene geri in regionibus gallica¬
nis. ubi et recens uastatio non
portat miuriam. et ipsa iitia
bene plantare debent nostri no¬
minis tamami. Priacipis lĩqui¬
dem opimom longe lateq
disseminat subiectorum custodi¬
ta securitas. Et ubi exercitus di¬
rigitur. non grauandi. Sed
te delegamus. ut in a uinione
qua resides nulla tieri uiolen¬
la patiaris. uiuat noster excrci¬
tus ciuiliter cum romanis ꝓ¬
sil eis destinata defensio. nec
aliquid illos a nostris sinatis
pati quos abhostili nititiur
oppressione liberari

Expanded text:
uamvis pietatis nostrae constet esse votum, ut ubique civilia, ubique moderata peragantur, maxime tamen optamus bene geri in regionibus Gallicanis, ubi et recens vastatio non portat iniuriam et ipsa initia bene plantare debent nostri nominis famam. principis siquidem opinionem longe lateque disseminat subiectorum custodita securitas, et ubi exercitus dirigitur, non gravandi, sed ritate delegamus, ut in Avinione, qua resides, nulla fieri violenta patiaris. vivat noster exercitus civiliter cum Romanis: prosit eis destinata defensio nec aliquid illos a nostris sinatis pati, quos ab hostili nitimur oppressione liberari
Abbreviated transcription (Latin):
Uis Iohaumnem non
estimet merito esse
promouendum. qui nostro
iudicio cancellorum olim
iũpsit offitium: et tunc iam
prerog atiuam conscientie
merũit. quando secreti mu.¬
nus iuditialis accepit. srua¬
tur itaq gaudio. & ordiuis et
honoris: qui moribus noscitur
plac uisse laudatis. Hunc igi¬
tur prerogatiuarum senlen¬
tia nostrã confirmat: ut gra.¬
du potitus emeriti deuõtio¬
tibus animis publice pareat
ussiom¬

Expanded text:
uis Iohannem non aestimet merito esse promovendum, qui nostro iudicio cancellorum olim sumpsit officium et tunc iam praerogativam conscientiae meruit, quando secreti munus iudicialis accepit? fruatur itaque gaudio et ordinis et honoris, qui moribus noscitur placuisse laudatis. hunc igitur praerogativarium sententia nostra confirmat, ut gradu potitus emeriti devotioribus animis publicae pareat iussio
Abbreviated transcription (Latin):
nis uestre uoluntate concediiꝰ.
De tauilde quoq causa. Unde
uestra serenttas me commnonere
dignata est. quaniuis ante lon¬
gum lempus sub parentum
nostrorum regno contig erit
lamen necessẽ nobis fuit nego¬
tium de propria largitate cõ¬
ponere. ut de tali facto eam nõ
pentteret mutata religio. E a¬
tum siquid em rerum iuditi.¬
lium non presumiutus. Unde
mandatum specraliter non ha¬
benus. Nam cum diuuttas pa.¬
tiatur multas religiones esse
nos unam non audentus impo¬
nere. Retmentus enim legisse
nos uoluntarie sacrificandum
essẽ donimo. non cuiusquam co¬
gentis imperio: quod qui ali¬
ter facere temptauerit. euidẽ¬
ter celestibus iussionibus ob¬
uiabit

Expanded text:
nis vestrae voluntate concedimus. nis vestrae voluntate concedimus. De Ranildae quoque causa, unde vestra serenitas me commonere dignata est, quamvis ante longum tempus sub parentum nostrorum regno contigerit, tamen necesse nobis fuit negotium de propria largitate componere, ut tali facto eam non paeniteret mutata religio. Earum siquidem rerum iudicium non praesumimus, unde mandatum specialiter non habemus. nam cum divinitas patiatur diversas religiones esse, nos unam non audemus imponere. retinemus enim legisse nos voluntarie sacrificandum esse domino, non cuiusquam cogentis imperio: quod qui aliter facere temptaverit, evidenter caelestibus iussionibus obviabit
Abbreviated transcription (Latin):
Ut elligimus sercni¬
tatis uestregratia.
mimeribus ouinibus ditio
tem: quando illa nos horta.¬
nini facere. que ad mnerce¬
dem nostram possint omni¬
modis pertinere. Tale si¬
quidem uotum semper a.¬
mantis est. ut causa nos mi¬
sericordie uelitis agere.que
nos diuine possint cominenda¬
repotentie. Et ideo significa¬
mus glorie uestre monasterium fa.¬
mularum dei quod uobis isimia.¬
tum est. tributorum graui sorte
laborare. eo quod ager euis ninria
mundatione pertusus sterilita.¬
tis uitia de namiea humectatio¬
ne contraxerit ad uirum eiti.¬
uentissimum senatorem pre¬
fectun pretorio dedissẽ nos
inchilominus iussionem: ut eiꝰ
ordmatio prouida ad predur
de quo querela est. diligens
nispector accedat: et rebus mo.¬
derata inquisitione trutinatis
quicquid grauantins potest
habere possessio.rationabiliter
abrogetur. ita ut competens atq
suffitiens dominis rematiere
possit utilitas: quia uere nobis
lucrum preciosissimum uidi.¬
camus. quod pro mansuetucdi.¬

Expanded text:
telligimus serenitatis vestrae gratiam muneribus omnibus ditiorem, quando illa nos hortamini facere, quae ad mercedem nostram possint omnimodis pertinere. tale siquidem votum semper amantis est, ut causas nos misericordiae velitis agere, quae nos divinae possint commendare potentiae. Et ideo significamus gloriae vestrae monasterium famularum dei, quod vobis insinuatum est tributorum gravi sorte laborare, eo quod ager eius nimia inundatione perfusus sterilitatis vitia de inimica humectatione contraxerit: ad virum eminentissimum Senatorem praefectum praetorio dedisse nos nihilominus iussionem, ut eius ordinatione provida ad praedium, de quo querella est, diligens inspector accedat et, rebus moderata inquisitione trutinatis, quicquid gravaminis potest habere possessio, rationabiliter abrogetur, ita ut competens atque sufficiens dominis remanere possit utilitas, quia vere nobis lucrum pretiosissimum iudicamus, quod pro mansuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
dgnitudinis tue suꝙ¬
gestione comperimꝰ.
de domesticorum excessibus.
qui destinatis comitibus ob¬
lequinitur. prouintiales dã¬
nis plurimis ingrauatos: qd
crediuius euiolumeutorum
paruit atemitritum: quia iub
quadaui ex cusatione pecca¬
re creditur: cui necessaria nõ
prebeutur. Et ideo spetiali be¬
netitio generalia compendia
largientes magintud intues
prẽsenti aut oritato precipimꝰ.
ut supra ducentos solidos et
decem annonas: quas hactenꝰ
acceper unt a quinta feliciter
indictione quinquaginta
eis solidos annuos. fatiates in¬
cunctanter adiungi. qui ue.¬
stris rationibus debeant im¬
putari. ut dum mater crinti¬
num necessitas tollitur. Pec¬
cati ambitus auferatur. Si
quis aulem iussionum no¬
strarum improbus temera¬
tor extiterit.ut aliquo casu
in daminis prouintialium.
aut preiuditiis implicetur.
emolumentis careat uinu̾¬
sis. qui a ille diguus est pre¬
mia consẽqui: qui parere
cognoscitur equitati. Id co
eñm a nobis accepit: ne ab

Expanded text:
gnitudinis tuae suggestione comperimus de domesticorum excessibus, qui destinatis comitibus obsequuntur, provinciales damnis plurimis ingravatos: quod credimus emolumentorum parvitate nutritum, quia sub quadam excusatione peccare creditur, cui necessaria non praebentur. Et ideo speciali beneficio generalia compendia largientes magnitudini tuae praesenti auctoritate praecipimus, ut supra ducentos solidos et decem annonas, quas hactenus acceperunt, a quinta feliciter indictione quinquaginta eis solidos annuos faciatis incunctanter adiungi, qui vestris rationibus debeant imputari, ut, dum mater criminum necessitas tollitur, peccandi ambitus auferatur. Si quis autem iussionum nostrarum inprobus temerator exstiterit, ut aliquo casu in damnis provincialium aut praeiudiciis implicetur, emolumentis careat universis, quia ille dignus est praemia consequi, qui parere cognoscitur aequitati: ideo enim a nobis accipit, ne ab
Abbreviated transcription (Latin):
ergo patres conscripti auitis
homis cum suis meritis relu¬
cente ur̃e gratie prestate ful¬
gorem. Non imperat curia¬
lium insignia. uenit qui de
speciosa styrpe descendit.¬
Legit emin roma frequen¬
ter tasces de meuibus gal¬
licanis. ne aut in damno suo
precipita contempneret
aut probata uirtus inhono
rasset. Impleatur ergo no¬
bilis curia prouĩc ialibus bo¬
nis. cuius eit proprium: qđ¬
cunq uidetur essẽ precipu.¬
um. Ip̃e quoq annus tein.¬
porum pater quadrifaria
ie diuersitate componit. nec
desiderium caperet: si no.¬
uitatis gratiam non haberet.
Fauete ergo patres cõlcrip.¬
ti augmento uestro: nostro¬
iuditio. nam si candidatus
ornabitur iam uobis profi¬
cit quod meretur.
ricus rox.

Expanded text:
igitur, patres conscripti, avitis igitur, patres conscripti, avitis bonis cum suis meritis relucenti vestrae gratiae praestate fulgorem. non impar ad curialium insignia venit, qui de speciosa stirpe descenditLegit enim frequenter Roma fasces de moenibus Gallicanis, ne aut in damno suo praecipua contemneret aut probata virtus inhonora cessaret. impleatur ergo nobilis curia provincialibus bonis, cuius est proprium quodcumque videtur esse praecipuum. ipse quoque annus temporum pater quadrifaria se diversitate componit, nec desiderium caperet, si novitatis gratiam non haberet. favete ergo, patres conscripti, augmento judicio. Nam si candidatus ornabitur, jam vobis proficit quod meretur. RICUS REX.
Abbreviated transcription (Latin):
care tanti uiri: non uacat o.¬
tio patris. Hunc ad candi¬
datum ora conuertite. ut ꝑa.¬
t̾nare laudum in hunc reco¬
gnoscatis esse uestigium. nec
tantura paler ymaginem de¬
disse corporis:ꝙͣ signa iudice¬
tur fudisse uirtutis. uixit enĩ
inter uos ut scitis non con sue¬
tudine peregrina. sed graui¬
tate romaua Abip̃is quippe
primordiis honoribus aggre¬
&atus. pueritiam suani quod
est certissĩme probitatis in¬
ditium gloriosissimis uiris
c mula semper grauitale socia¬
uit. ut post domestice uirtu¬
tis ex empla. sumeret de pu¬
blica auctoritate sententiã.
Et quãquam omniũ grͣam
indiscreta tuerit electione
sectatus. quod de magnis ra¬
ro eligi potest. tantum patri¬
tii paulmi se ornauit affectu.
ut hinc daret mirabilis con¬
scientie signum. quod ad
uirum uisus est festiare pre¬
cipuum. Prestat enim de
societas bonorum morum cal¬
let insundere. dum affectio.¬
ne concordi. Parem sibi stu¬
det esse quem diligit. huic

Expanded text:
care tanti viri non vacat ocare tanti viri non vacat occupatis. Nunc ad candidatum ora convertite, ut paternarum laudum in hunc recognoscatis esse vestigium, nec tantum pater imaginem dedisse corporis quam signa iudicetur transfudisse virtutis. vixit enim inter vos, ut scitis, non consuetudine peregrina, sed gravitate Romana. ab ipsis quippe primordiis honoribus aggregatus pueritiam suam, quod est certissimae probitatis indicium, gloriosissimis viris aemula semper gravitate sociavit, ut post domesticae virtutis exempla sumeret de publica auctoritate constantiam. et quamquam omnium gratiam indiscreta fuerit electione sectatus quia de magnis raro eligi potest, tamen patricii Paulini se ornavit affectu, ut hinc daret mirabilis conscientiae signum, quod ad virum visus est festinare praecipuum. Praestat enim deciorum, quam societas bonorum morum callet infundere, dum affectione concordi parem sibi studet esse quem diligit. huic
Abbreviated transcription (Latin):
ruam doctissinis disci¬
plinis maucipauit etatẽ.
non prinus ut auint libris
eloquentiam consecutus.to.¬
to a onii le fonte satiauit ue¬
hemens disputator in libris.
Amenus declamator in fa.¬
bulis. uerhorum nouellus
sator. equiperauerat pror¬
sus meritis quos lectitarat
auctores. Commendauit
ctiam studiorum bona. per
benignitatis insignia. seiẽs
impcritiam magis inflati
aura superbie. que leuibus
fabris exporatur: quia uirtu
radicibus non tenetur. fuit
quidam nr̃orum tempore
cato qui abstinendo auitiis
alios formaret exemplis. Re¬
rum quoq naturalium cau¬
sas subtilisĩme perscrutatꝰ
cicropii dogmatis attico se
melle sagmauit. Digna plane
sciã in qua mens honestissima
conquiescat. que amno sẽ¬
per aliquid aliquid saluta¬
re compleclitur cui accede¬
re nulla possirtit ingrata dũ
sibi commnendat om̃nia mũ¬
danarũ rerum sola cui labi¬
lis fortuna non ĩmperat. Ce¬
tera de illo uos meminisse
sufficit. quando bona expli.¬

Expanded text:
tuam doctissimis discituam doctissimis disciplinis mancipavit aetatem. non primis, ut aiunt, labris eloquentiam consecutus toto Aonii se fonte satiavit. Vehemens disputator in libris, amoenus declamator in fabulis, verborum novellus sator aequiperaverat prorsus meritis quos lectitarat auctores. commendavit etiam studiorum bona per benignitatis insignia: sciens imperitiam magis inflari aura superbiae, quae levibus flabris exponitur, quia virtutum radicibus non tenetur. fuit quidam nostrorum temporum Cato, qui abstinendo vitiis alios formaret exemplis. rerum quoque naturalium causas subtilissime perscrutatus Cecropii dogmatis Attico se melle saginavit. digna plane scientia, in qua mens honestissima conquiescat, quae animo semper aliquid salutare complectitur: cui accidere nulla possunt ingrata, dum sibi commendat omnia mundanarum rerum sola, cui labilis fortuna non imperat. cetera de illo meminisse vos sufficit, quando bona expli
Abbreviated transcription (Latin):
um̾cias longã etate delue.¬
tas uiros uobis pendere cõ¬
sulares. et de tali au spitio
maiora promittite. Solet̃
iuitia protendere meliora
dum aparuis inchoant. q̃
in iequentibus magna se
ãmiratione sublim̾ant. Ia¬
cebat nobilis origo sub gal¬
licano iustitio. et honoribꝰ
sius priuata. peregrinabat
in patria. tandem pressos
diuina leuauerunt. romã
recepere cum gloria. et auo¬
rum antiquas laurus. ab
ornata curie iue lilua lege¬
runt. ¶Iam quis possit ne¬
gare generi minꝰ cuius ha¬
beas uelut in arce depositũ
In ore quippe rumoris est
quondam felicis adhuc
uiuere consulatum. quia
bona nolunt durare post
homiuem. et quod glori¬
ose geritur: fine ⁊ emp̾oris
non terietur. Cuius ut anti¬
quam prosapiem satiati
uentum copia tranleamus.
est ad huc in oculis omniu
candidati nobil issimus
pater. qui prudentie faci¬
bus ita preluxit in curia.
ut haberetur merito clarꝰ
niter tot lumina dignita¬
tum. Litterarum quippe
studiis dedicatus perpe¬

Expanded text:
vincias longa aetate desuetas viros vobis pendere consulares et de tali auspicio maiora promittite. solent initia portendere meliora, dum a parvis inchoant, quae in sequentibus magna se ammiratione sublimant. Iacebat nobilis origo sub Gallicano iustitio et honoribus suis privata peregrinabatur in patria. tandem pressos divina levaverunt: Romam recepere cum gloria et avorum antiquas laurus ab honorata curiae silva legerunt. nam quis possit negare generi munus, cuius habetis velut in arce depositum? in ore quippe rumoris est quondam Felicis adhuc vivere consulatum: quia bona norunt durare post hominem et quod gloriose geritur, fine temporis non tenetur. Cuius ut antiquam prosapiem, satiati veterum copia, transeamus, est adhuc in oculis omnium candidati nobilissimus pater, qui prudentiae facibus ita praeluxit in curia, ut haberetur merito clarus inter tot lumina dignitatum. litterarum quippe studiis dedicatus perpe
Abbreviated transcription (Latin):
exercitui se prouida sollici¬
tudo subtraheret. Syupera¬
uit cuncta in fatigrabilis et
expedita pruden̾tia. tratit
mores barbaros ad quictez.
in uotum nostrum cuncta
moderalus est. ut uc accipi¬
entibus sat isfac eret ne dã¬
les locum querimoniis. iuue¬
nirent. uerum ut de pluris
pauca sufficiatt. probauit
de ie tanta. ut eligeretur
eius mexplorata põsteritas.
It ħ tamen generis ornamen¬
ta. quod maxime pulchetri¬
me nobilitatis decus est. nec
tuorum indiges sussiagio me¬
ritorum. Iute̾rarum siquidẽ
studia que cunctis honoribꝰ
suo iunt digna suffragio: se¬
dulus per scrutator assequeris.
addens claritati geueris inge¬
nium: suauiter eloquentis.
Incumbe ergo talibus studi¬
is. ama que inter munerata
cognoscis.ut nr̃a queq iudi¬
ciã cum tuis prouect ibus
tenclas. Tantura enim ano¬
bis exigis. quantum te boĩs
actibus inminere cogno.¬
oeuatui urbis rõme
Theodoricus rex

Expanded text:
exercitui se provida solliciexercitui se provida sollicitudo subtraheret. superavit cuncta infatigabilis et expedita prudentia: traxit mores barbaros ad quietem: in votum nostrum cuncta moderatus est, ut sic accipientibus satisfaceret, ne dantes locum querimoniis invenirent. verum ut de plurimis pauca sufficiant, probavit de se tanta, ut eligeretur eius inexplorata posteritas. Inter haec tamen generis ornamenta, quod maximum pulcherrimae nobilitatis decus est, nec tuorum indiges suffragia meritorum. litterarum siquidem studia, quae cunctis honoribus suo sunt digna suffragio, sedulus perscrutator assequeris, addens claritati generis ingenium suaviter eloquentis. incumbe ergo talibus studiis, ama quae in te remunerata cognoscis, ut nostra quoque iudicia cum tuis provectibus tendas. tantum enim a nobis exigis, quantum te bonis actibus imminere cognoSENATUI URBIS ROMAE THEODERICUS REX
Abbreviated transcription (Latin):
Rouidentie nr̃e
rõ est. in tenera eta¬
te merita futura tractare. et
ex parentum uirtutibus pro¬
lis iudicare successus: quia
bona certa sunt. que fidem
ab exorebio trahiuit. dimmi ori.¬
go uescit deficere que con.¬
sueuit radicitus pullulare.
fertur etiam cur su perhen
fontiũ uena uital. et hanc
conclitionem sustinent cu¬
cta manantia ut sa por qui
concessus est origĩni isi ꝑ
ac cidentia fuerĩt fortasse
uitiatus. nesciat ruuilis ab¬
negari. Hinc est quod te ma¬
honore prouehimus ut quies
clarus stc̃mate: splendeas di¬
gnitate. Quis enim inte quã¬
uis futura lamen certa non te¬
neat. dum gloriosi patris re¬
colat offĩciosos labores qui pru¬
dentie ratione flãmatus. sic
fuit ad repentina sollicitus.
quasi per moram crederetur
instructus. Prefecturam enĩ
sollicitudinũ omnium uobi¬
lissimũ pondus quod uel io¬
lum fuisset ex pedire lauda¬
bile. iuncta exercitus nr̃i cu¬
ra disposuit. ut nec prorin¬
tiis ordinatio deesset. nec

Expanded text:
rovidentiae nostrae ratio est in tenera aetate merita futura tractare et ex parentum virtutibus prolis iudicare successus: quia bona certa sunt, quae fidem ab exordio trahunt, dum origo nescit deficere, quae consuevit radicitus pullulare. fertur etiam cursu perenni fontium vena vitalis et hanc condicionem sustinent cuncta manantia, ut sapor, qui concessus est origini, nisi per accidentia fuerit fortasse vitiatus, nesciat rivulis abnegari. Hinc est, quod te mahonore provehimus, ut qui es clarus stemmate, splendeas dignitate. quis enim in te quamvis futura, tamen certa non teneat, dum gloriosi patris recolat officiosos labores? qui prudentiae ratione flammatus sic fuit ad repentina sollicitus, quasi per moram crederetur instructus. Praefecturam enim, sollicitudinum omnium nobilissimum pondus, quod vel solum fuisset expedire laudabile, iuncta exercitus nostri cura disposuit, ut nec provinciis ordinatio deesset nec
Abbreviated transcription (Latin):
Nclinati precibus.
nr̃a nouit huma¬
nitas. niẽc pro actẽctu pie¬
tatis tĩnes potest iusticie
custodire. Berigm quippe
principis est ad clementie
commodum transilire ter¬
niinos equilatum quando
sola est misericordia. cui
omnes uirtutes honorabi¬
liter cedere non pensant.
Dudum siquidem esti¬
matis meritis sabitio auri¬
ge unũ solidum m̃struũ
teceramus. I Iunc autẽ
que ni istrio honesta nos
supplicatione permouit.
asserens ut qui leticie pu¬
blice minister extiterit mẽ¬
dicitate tristissutia non
debeat ingrauari. Et ideo
presenti iussione decerm¬
mus. ut alterum soli dum
per mẽ sem supra memora¬
tus cquorum mod erator
accipiat. quod publicis
de beat rat ionibus impitari¬
E audemus enim quoliẽs
expensarum pagnie his ti¬
tulis honerantut quia ma¬
gnũ nobis est cominodu.
quando nonmilla paupe¬
ribus. in qualibet conuer¬
satione largiur
Spetioso uiro deuoto comi¬
tiaco. theodoricus rex

Expanded text:
nclinari precibus nostra novit humanitas nec pro affectu pietatis fines potest iustitiae custodire. benigni quippe principis est ad clementiae commodum transilire terminos aequitatum: quando sola est misericordia, cui omnes virtutes honorabiliter cedere non recusant. Dudum siquidem aestimatis meritis Sabino aurigae unum solidum menstruum feceramus: nunc autem quamvis histrio honesta nos supplicatione permovit, asserens ut qui laetitiae publicae minister existit, mendicitate tristissima non debeat ingravari. et ideo praesenti iussione decernimus, ut alterum solidum per mensem supra memoratus equorum moderator accipiat, quod publicis debeat rationibus imputari. gaudemus enim, quotiens expensarum paginae his titulis onerantur, quia magnum nobis est commodum, quando nonnulla pauperibus in qualibet conversatione largimur. SPECIOSO VIRO DEVOTO COMITIACO THEODERICUS REX
Abbreviated transcription (Latin):
motemporum. uirtus expli¬
cabilis iussiomun. et quicquid
pro continendis omnbus gra¬
titicationis accepimus. eoruz
uste prouiliombus applicamui
Oplendescunt enim usu ipso la¬
boribus attributi. qui reddunt
homines semper instructos. La¬
bores inquam uiolenti magi¬
stri solliciti pedagogi: Per
quos cautior quis efficitur.
dum incurri pericula formi¬
dantur. Erudiatur quisto.¬
rensibus litteris. alter quali¬
bet disciplina doceatur: ille
tamen instructior redditur.
qui actu continue eleuotionis
eruditur. Et ideo łalibus cum
honore soluendum est quod
merentur: ut et sibi aliquan¬
do accipiat. qui semper rei
publice utilitatibus acquire¬
bat. Quo circa illi primitẽri¬
no.iam militie labore pertun¬
cto ercanone prouicie campa.¬
me tratie illatioitis. tot solidos
solemniter te elare censonius: ut x
ille iustis laboribus pertruat᷑ͫ.
et posteri ex emplum libere ta¬
mulat ionis acciprant: cum eiĩ
pro ita tides bene habitum fu¬
isse cognoscunt

Expanded text:
nio temporum, virtus explinio temporum, virtus explicabilis iussionum et quicquid pro continendis omnibus gratificationis accipimus, eorum uste provisionibus applicamus. splendescunt usu ipso laboribus attributi, qui reddunt homines semper instructos: labores, inquam, violenti magistri. solliciti paedagogi, per quos cautior quis efficitur, dum incurri pericula formidantur. erudiatur quis forensibus litteris: alter qualibet disciplina doceatur: ille tamen instructior redditur, qui actu continuae devotionis eruditur. Et ideo talibus cum honore solvendum est quod merentur, ut et sibi aliquando accipiat. qui semper rei publicae utilitatibus adquirebat. quocirca illi primiscrinio iam militiae labore perfuncto ex canone provinciae Campaniae tertiae illationis tot solidos sollemniter te dare censemus, ut et ille iustis laboribus perfruatur et posteri eius exemplum liberae famulationis accipiant, cum eum pro sua fide bene habitum fuisse cognoscunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ene antiqua modera¬
tione proiuium est.
ut laboris sui pretia recipiant.
qui publicis utilitatibus obsecũ¬
dant: nequis haberetur preteri¬
tus qui probabili actione tuerat¬
laudandus. Uam cui officio re¬
muneratio lolueretur: sipreto¬
riams laboribus prenia tarda¬
rentur. Quicq enim pene in
re publica geritur. eorum stre¬
nuitate completur. et quod dif¬
sicillimum seruiendi genus ẽ
re. ut non permittatur excede¬
re. Exercitbus parat. armalis
obtemperat. et mde reportat
gratiam. ubi inuenire potest al¬
ter oftensam. Quid publicas
illationes per difficiles mimi¬
lias reteramus esse collectas: qͣs
magna subtilitate compositas.
et ab illis ex igunt. quos off̾en¬
dere non presumunt: Eorum
etiam est iudoribus applican.¬
dum. quod uictuales expense
longe quidem posite. sedtan¬
quãm in urbe nate. sine quere¬
la prouintialium congregatur.
quia dum sus temporĩbũs ali¬
quid apte queritur. danti dii¬
penduni non putatur. Actus
ipsõrum nostra gloria est: opi¬

Expanded text:
ene antiqua moderatione provisum est ut laboris sui pretia recipiant, qui publicis utilitatibus obsecundant; ne quis haberetur praeteritus, qui probabili fuerat actione laudandus. Nam cui officio remuneratio solveretur, si praetorianis laboribus praemia tardarentur? Quidquid enim pene in republica geritur, eorum strenuitate completur, et, quod difficillimum serviendi genus est re, ut non permittatur excedere, exercitibus paret, armatis obtemperat et inde reportat gratiam, ubi invenire potest alter offensam. Quid publicas illationes per difficiles minutias referamus esse collectas, quas magna subtilitate compositas et ab illis exigunt, quos offendere non praesumunt? eorum est etiam sudoribus applicandum, quod victuales expensae longe quidem positae, sed tamquam in urbe regia natae sine querela provincialium congregantur, quia dum suis temporibus aliquid apte quaeritur, danti dispendium non putatur. Actus ipsorum nostra gloria est. opi
Abbreviated transcription (Latin):
tum est ammabus ad tempus
suorum sequi corporum neces.¬
sitates. Quartam uitalem
id est calorem animi naturalem: qui
nobis propter suu feruorem mode¬
randum. auras ethereas hauriendo
atq reddendo. uitam tribuit et iã¬
lutem. Quintam. delectationem.
hoc est appetitum bomi maliq.
quem iub iocunditale amius cõ¬
cupiscit. Ecce iterum quadri¬
ꝑtita sub diuilione. id sustenta¬
tionem corporis explicandam
pars ista ret̾unditur. Prmia est
attractiua rapiens in naturali
quod sibi necessarium sentit. Se.¬
cunda de tentoria: ass umpta retmẽs
donec ex his utilis decoctio procure.¬
tur. Tercia translatua: que ac¬
cepta maliud conuertit atq tras¬
ponit. Quarta expellitiua: que
ut natura fiat libera. sibi nocitu.¬
ra depellit. Soluunus ut datum
est quasi alium nodum indma.¬
uimus. uelut sextum collem: ut
se ad reliqua gradiamur Nic
ad or iginem amne quomam
difficultatibus plena est. cau.¬
tusime ueniamus.

Expanded text:
tum est animabus ad tempus tum est animabus ad tempus suorum sequi corporum necessitates. Quarta, vitalis, id est calor animi naturalis, qui nobis propter suum fervorem moderandum, auras aethereas hauriendo atque reddendo, vitam tribuit et salutem. Quinta, delectatio, hoc est appetitus boni malique, quem sub jucunditate animus concupiscit. Ecce iterum quadripertita subdivisione ad sustentationem corporis explicandam, pars ista refunditur. Prima est attractiva, rapiens de naturali, quod sibi necessarium sentit. Secunda, retentoria, assumpta retinens, donec ex his utilis decoctio procuretur. Tertia, translativa, quae accepta in aliud convertit atque transponit. Quarta, expulsiva, quae ut natura fiat libera, sibi nocitura depellit. Solvimus ut datum est quasi alium nodum; inclinavimus velut sextum collem; ut se ad reliqua gradiamur. Nunc ad originem animae, quoniam difficultatibus plena est, cautissime veniamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Irtutes eius naturales
quinq. ꝑtitas ueteres
esse uoluerunt. Prima est in utra.¬
q parte sensibilis. que nobis tri.¬
buit intelligentic sensum. Per
cit etiam corporales uigere sẽ¬
sus. id est uilum. auditum odo¬
ratum. gustum. et tactum. quod
dura et mollia. leuia asperaq
sentimus. Secunda imperati¬
ua que iubet organis corpor ali.¬
bus motus diuer sos. quos im¬
plere decreuerit: hoc est trans.¬
terri de loco ad locum uoces e.¬
dere. membra curuare. hec excm.¬
pli cauiã posuimus. ut in his si.¬
milia dixisse ui deamur. Ter.¬
ciam principalem cum ab om.
ni remoti in otium reponimur:
et corporalibus sensibus. quie.¬
tis. protundius aliquid tirmi.¬
uiq tractamus. Hinc est quod
etate maturi melius sapere
uideantur: quia senescentibus
membris. et corporalibus sen si.¬
te inconsilium transeit: ubi
dum mens amplius occupa.¬
tur robustior uirtute aduna.¬
tionis efficitur. Sed tercii
desipiunt. cum nimia debili¬
tate deponuntur. quomam da.¬

Expanded text:
irtutes animae naturales quinquepertitas veteres esse voluerunt. Prima est in utraque parte sensibilis, quae nobis tribuit intelligentiae sensum, per cit etiam corporales vigere sensus, id est, visum, auditum, odoratum, gustum et tactum, quo dura et mollia, lenia asperaque sentimus. Secunda, imperativa, quae jubet organis corporalibus motus diversos, quos implere decreverit: hoc est, transferri de loco ad locum, voces edere, membra curvare. Haec exempli causa posuimus, ut in his similia dixisse videamur. Tertia, principalis, cum ab omni actu remoti, in otium reponimur, et corporalibus sensibus quietis profundius aliquid firmiusque tractamus. Hinc est quod aetate maturi melius sapere judicantur: quia senescentibus membris et corporalibus sensite in consilium transeunt: ubi dum mens amplius occupatur, robustior virtute adunationis efficitur. Sed iterum desipiunt, cum nimia debilitate deponuntur: quoniam da
Abbreviated transcription (Latin):
quoq inuiolata cũstodiatur.
Spectabilis itaq flagrius ĩ
syracusana ciuitate consistẽs.
palatii ur̃i longa obseruatõe
dilatꝰ. reuerti se ad lares pro.¬
prios supplicauit. qui studi¬
orum causa trĩs tilios ad roma¬
nam exhibuit ciuitate. Quos il¬
lustris magnficentia tua ex no¬
stra continẽs iussĩone in supra
dicta urbe constituat. nec illis
liceat ante disce dere. nisi hoc
cernamus. Ita enim et illis in¬
genii prouectus acquiritur. et
nr̃e utilitatis rõ custoditur:
quibus mora potest esse pro¬
ficua. dum iuterdum expe¬
dit prĩam negligere. iit sapi¬
entiam quis possit acquirere.
laboribus propriis torte latiui¬
set. cuius sapientiam hinc
maxime homeri nobile car¬
men asseruit. quod multas
ciuitates et populos circui¬
uit. dum illi prud entiores
lorum hominum conuersatio¬
nibus probantur eruditĩ. Ua¬
tura uquid ei humana si¬
cut duris laboribus instrui¬
tur. ita per otia torpentia fatua.¬
tur ¶

Expanded text:
uoque inviolata custodiat? spectabilis itaque Philagrius in Syracusana civitate consistens, palatii nostri longa observatione dilatus, reverti se ad lares proprios supplicavit, qui studiorum causa fratris filios ad Romanam exhibuit civitatem. Quos illustris magnificentia tua ex nostra continens iussione in supra dicta urbe constituat: nec illis liceat ante discedere, nisi hoc iussione. ita enim et illis ingenii provectus adquiritur et nostrae utilitatis ratio custoditur: quibus mora potest esse proficua, dum interdum expedit patriam neglegere, ut sapientiam quis possit adquirere. laribus propriis forte latuisset, cuius sapientiam hinc maxime Homeri nobile carmen asseruit, quod multas civitates et populos circumivit, dum illi prudentiores torum hominum conversationibus probantur eruditi. natura siquidem humana sicut duris laboribus instruitur, ita per otia torpentia fatuatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Onstat de sideriũ
nostre uoluntatis
expleri quotiens ad pictatẽ
uestram salutiteros contige¬
rit destinari. quia semper
telici gaudio repletur qui
uobis cum sincera mente col¬
loquar. Et ideo talutaus cle¬
mentiam uestram honorifi¬
centia competenti harum
porlitorem pro negotio raue¬
natis ecclesie uementera
gratulima uobis petitione
commendo: quando talis
offertur causa prestandi.
ubi merces uideatur acqui¬
ti. quam uos facere semper
exoptant. qui seremtatem
uestram Florere desi detat.
Non est enim dubium melio¬
ta recipere quos cont ingit
iusta prestare
Senatui urbis rome theoda.

Expanded text:
onstat desiderium nostrae voluntatis expleri, quotiens ad pietatem vestram salutiferos apices contigerit destinari, quia semper felici gaudio repletur, qui vobiscum sincera mente colloquitur. et ideo salutans clementiam vestram honorificentia competenti harum portitorem pro negotio Ravennatis ecclesiae venientem gratissima vobis petitione commendo: quando talis offertur causa praestandi, ubi merces videatur adquiri, quam vos facere semper exoptant qui serenitatem vestram florere desiderant. non est enim dubium meliora recipere, quos contingit iusta praestare. XVI. SENATUI URBIS ROMAE THEODA
Abbreviated transcription (Latin):
tineri. Sed si diamitionem
ueracissimam quantitatis re¬
uocemus in medium. que res
singulas breuiter semper ab.¬
soluit. facile nobis probata ue¬
ritas elucescit. Sic enim arisie.¬
tici eam compendiosa ueritate
describunt. Omins quantitai
aut de continuatis constat ut ar¬
bor. homo. et mors: aut de disum.¬
ctis. ut chorus populus. uel a.¬
ceruus: et his similia. Sed cum
amma neq de contniuatis ne¬
q de disiunctis sit. quia cor.¬
pus non. clarum est. eam quã.¬
titatem penitus non habere.
Sed ubicunq est. nec tormã
recipit. nec habere nobis dicẽ¬
da est aliquam quantitatem
Greatori tamen circũstan.¬
tias earum. et quantitates pate¬
re posse credendum est: qui
omnia sub mensura. mimero.
et pondere creauit: et iꝑsi so¬
li sunt uere nota: qui tẽcit ea
qui mira potentia ipłas quo¬
q cogitationes nostras quaiĩ
res uiubiles intuctur: qui in.¬
nocentis sanguinem audit cla¬
mantem. ad postremum qui

Expanded text:
tineri. Sed si definitionem tineri. Sed si definitionem veracissimam quantitatis revocemus in medium, quae res singulas breviter semper absolvit, facile nobis probata veritas elucescit. Sic enim arithmetici eam compendiosa veritate describunt: Omnis quantitas aut de continuatis constat, ut arbor, homo, et mons; aut de disjunctis, ut chorus, populus, vel acervus, et his similia. Sed cum anima neque de continuatis, neque de disjunctis sit, quia corpus non est, clarum est eam quantitatem penitus non habere; sed ubicunque est, nec formam recipit, nec habere nobis dicenda est aliquam quantitatem. Creatori tamen circumstantias earum et quantitates patere posse credendum est, quia omnia sub mensura, numero et pondere creavit : et ipsi soli sunt vere nota, qui ea fecit, qui mira potentia ipsas quoque cogitationes nostras quasi res visibiles intuetur; qui innocentis sanguinem audit clamantem ; ad postremum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
adurentibus estuantenguitã
Postulasse. Unde eius temperare.¬
tur incendium: ideo intelligi.¬
tur positum: at humaui gene¬
ris rumosa presumptio quid
torundare deberet agno sceret.
Ceterum nec ille lngua locui.¬
tus est. quam constat esse cor.¬
poream: nec ille digitos ha.¬
buit unde cadentibus gut.¬
tis incendium diuitis tempe.¬
rare pottuisset. Uam el reliqͣ
inhunc moclum suscipienda
sunt: que lectione simili con.¬
tiuentur. Parum est eniui qđ
de creaturis ista memorautur
ad coniuetud iuem huniam
generis instrueudam: ipiu quo.¬
q auctorem. impaa ibilem.im.¬
mut abilem. perheninem. Uno
molo manentem. furere legimꝰ.
dormitare t̾requenter audimus.
non quod talia possint domino
comienire. sed ut res alique ex
humana consuetud me faciliꝰ
compendiosiuiq noscantur.
Sic animas nobis informes.
formas legimus trequenter
accipere. Solet etiam aliquos
permouere si amma non habe.¬
at quantitatem. dum eam con.¬
aet intra corpus hominis con.¬

Expanded text:
adurentibus aestuantem, guttam adurentibus aestuantem, guttam postulasse unde ejus temperaretur incendium; ideo intelligitur positum, ut humani generis rerum ruinosa praesumptio quid formidare debuisset agnosceret. Caeterum nec ille lingua locutus est, quam constat esse corpoream; nec ille digitos habuit, unde cadentibus guttis incendium divitis temperare potuisset. Nam et reliqua in hunc modum suscipienda sunt, quae a lectione simili continentur. Parum est enim quod de creatura ista memorantur ad consuetudinem humani generis instruendam: ipsum quoque auctorem impassibilem, immutabilem, perenniter uno modo manentem, furere legimus, dormitare frequenter audivimus; non quod talia possint Domino convenire, sed ut res aliquae ex humana consuetudine facilius compendiosiusque noscantur. Sic animas, nobis informes, formas legimus frequenter accipere. Solet etiam aliquos permovere, si anima non habeat quantitatem, dum eam constet intra corpus hominis con
Abbreviated transcription (Latin):
Rius icire conuenit dit¬
tuntione maiorum tor.¬
me ipsius ueracilĩmam comple.¬
xionem: toriam uero dico quod
aliquod ipacium lmea lineisue
concludit: et sic tacile datur in.¬
telligi. si eam possunt anime susci.¬
pere. quas spiritali certum est
uigore iubsistere. Uam cum om.¬
nis torma aut insuperticie sit.
aut in corpore. superficies nõ¬
mũ incorpore. corpus uero so.¬
lidum atq palpabilȩ. abhis
autem rebus animam constet
est ut formas amme nullatenus
habere putande sint. ied infigu.¬
rate atq incorporales in sua
qualitate permaneant. Nec
illuel moueat quod apostolus
de chricto dommo dicit. Qui
cum informa dei esset non ra.¬
pinam arbitratus est esse se
equalem deo. et cetera. Ibi emm:
naturam uult intelligi. Cete.¬
rum incorporeus deus qui ubi.¬
q totus atq incomprehentibi¬
lis est. quam potuit habere tor.¬
mani. Illud autem quod in
enangelio legitur post huius
lucis occasum abrahe tinibus
e gentem lazarui fuisse susce.¬
ptum: diuitem uero t laminis

Expanded text:
rius scire convenit, definitione majorum, formae ipsius veracissimam complexionem: formam vero dico, quae aliquod spatium linea lineisve concludit; et sic facile datur intelligi, si eam possunt animae suscipere, quas spiritali certum est vigore subsistere. Nam cum omnis forma aut in superficie sit aut in corpore, superficies nonnisi in corpore, corpus vero solidum atque palpabile; ab his autem rebus animam constet est ut formas animae nullatenus habere putandae sint, sed valde infiguratae atque incorporales in sua qualitate permaneant. Nec illud moveat quod Apostolus de Christo Domino dicit: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo , etc. Ibi enim naturam vult intelligi. Caeterum incorporeus Deus, ubique totus, atque incomprehensibilis est, quam potuit habere formam? Illud autem quod in Evangelio legitur , post hujus lucis occasum Abrahae sinibus egentem Lazarum fuisse susceptum; divitem vero flammis
Abbreviated transcription (Latin):
uiuacius nisus sũm in meis
tascibus ad iuuare. ut me aꝙ¬
noicerent retinere ⁊tcctum
Patrie quos in meis prouecti¬
bus sentiebam propensa exł¬
tatione gaucdere. Pareant
ergo non compultione ali¬
qua led amore: quando et
hanc summami illis iminim
que solebat offerri. HIam
gitate reuoc aui: ut exultarent
gaudiorum crementis. de .o.¬
Indulgentia

Expanded text:
vivacius nisus sum in meis vivacius nisus sum in meis fascibus adiuvare, ut me agnoscerent retinere affectum patriae, quos in meis provectibus sentiebam propensa exultatione gaudere. pareant ergo non compulsione aliqua, sed amore, quando et hanc summam illis imminui, quae solebat offerri. nam cgitate revocavi, ut exultarent gaudiorum crementis de oINDULGENTIA
Abbreviated transcription (Latin):
ampla ciuitas earum beneti¬
ciis uictualium indigentiã
non haberet. Erat quidem
illis gloriosum romani paice¬
re. Sed quatto dispendio
uidebatur possẽ constare: ad¬
ducere tam multis it meribus
que darentur ad pondus:
dum que probantur decre¬
scere millus poterat imputare
redactum est adpretium ubi
pati non poterant detrimen.¬
tum: quod nec it meribus im¬
minuitur nec laboribus sau¬
tiatur. Intelligãt prouincie
bona sua. Nam ii antiqui
corum tuerunt ad dispen¬
dia deuoti: cur isti non iint
ad compendia soluenda
munifici. Et ideo ambos ti.¬
tulos in assem publicum iam
redactos. diligentia tua sta¬
tutis illationibus procurauit.
ne meis lemporibus negligẽ¬
tes esse uideantur. qui alteriꝰ
dignitatibus laudabili inte¬
gritate paruerunt. Nam licet
et alias prouincias studuerit
reticere: nichil tamen in illis
actum est: quod uoluerim
uindicare. Sensẽtunt me iu¬
dicem suum et quibus pri¬
uatus ab auis atauisq profui

Expanded text:
ampla civitas earum benefiampla civitas earum beneficiis victualium indigentiam non haberet. erat quidem illis gloriosum Romam pascere: sed quanto dispendio videbatur posse constare adducere tam multis itineribus quae darentur ad pondus, dum quae probabantur decrescere nullus poterat imputare! Redactum est ad pretium, ubi pati non poterant detrimentum, quod nec itineribus imminuitur nec laboribus sauciatur. intellegant provinciae bona sua. nam si antiqui eorum fuerunt ad dispendia devoti, cur isti non sint ad compendia solvenda munifici? et ideo ambos titulos in assem publicum iam redactos diligentia tua statutis illationibus procurabit, ne meis temporibus neglegentes esse videantur qui alienis dignitatibus laudabili integritate paruerunt. Nam licet et alias provincias studuerim reficere, nihil tamen in illis actum est quod voluerim vindicare. senserunt me iudicem suum et quibus privatus ab avis atavisque praefui,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑparet quat imis in
romana cͥintate fuerit
populus ut eumctiam de lon¬
gin quis regionibus copia pro.¬
iuia satiaret.. quat mus circun.¬
necte prouintie per egxinorum
uictui lustĩgerent. cum illis.
ubertas aduecta seruaret. Nam
quam breui nuimero esse pote¬
rat:. qui imindi regimina posside¬
bat. Testantur erm turbas ci¬
uium: amplissima spatia mu.¬
rorum. ipectaculorum distẽ.¬
ius amplexus. mirabilis mag¬
nitudo thermarum: et illa nu¬
merositas molarum. quam
hc enim instrumentum nisi tue¬
rit usuale. necessarium non habe.¬
tur: quando nec ornatui potest
proficere nec parti alle conueni¬
re. Demq hec qualĩ uestimeni.¬
ta preciosa corporum. ita siuit
iudicia ciuitatum: dum nul.¬
lus acquiescit supertlua face.¬
re que se nouit magnis pre.¬
tiis explicare. Hinc enim tuit
uł montuola lucarnia sues pẽ¬
deret:.hinc ut brutii bou pe¬
cus indigena ubertate presta¬
rent. fuit nuurum utrumq
mirabile ut et prouincie tan¬
te ciuitati lussicerent et ic

Expanded text:
paret, quantus in Romana civitate fuerit populus, ut eum etiam de longinquis regionibus copia provisa satiaret, quatenus circumiectae provinciae peregrinorum victui sufficerent, cum illi se ubertas advecta servaret. nam quam brevi numero esse poterat, qui mundi regimina possidebat! Testantur enim turbas civium amplissima spatia murorum, spectaculorum distensus amplexus, mirabilis magnitudo thermarum et illa numerositas molarum, quam t ad victum. hoc enim instrumentum nisi fuerit usuale, necessarium non habetur, quando nec ornatui potest proficere nec parti aliae convenire. denique haec quasi vestimenta pretiosa corporum ita sunt indicia civitatum, dum nullus adquiescit superflua facere, quae se novit magnis pretiis explicare. Hinc enim fuit, ut montuosa Lucania sues penderet, hinc ut Bruttii boum pecus indigena ubertate praestarent. fuit nimirum utrumque mirabile, ut et provinciae tantae civitati sufficerent et sic
Abbreviated transcription (Latin):
lud negligendum putctis.
quod lacteo poculo relusce¬
scit. quando plus est mirabile
quod potueritis difficilius in.¬
ueuire. Albedo ibi decora est.
eł serena puritas: ut illud de
rosis. hoc credatur natum essẽ
deliliis. Colore quidem ex.¬
traneum. sed sapore g erma¬
num est: aspectus dũpar. et
similis in utroq sua uitas. Nã
quod acute sapit. quod cito
reficit. commune illis intelli¬
gitur: sed magna est distan.¬
tia que uidefur. Istud intue¬
ris rubore letum: illud con¬
spicis candore festmim. Et
ideo procuratio eorum de¬
bet esse celerrima: quando
ambobus messe cognoscitur.
quod pariler expe̾tatur

Expanded text:
lud negligendum putetis, lud negligendum putetis, quod lacteo poculo relucescit, quando plus est mirabile quod potueritis difficilius invenire. Albedo ibi decora est, et serena puritas; ut illud de rosis, hoc credatur natum esse de liliis. Colore quidem extraneum, sed sapore germanum est: aspectus dispar, et similis in utroque suavitas. Nam quod acute sapit, quod cito reficit, commune illis intelligitur: sed magna est distantia quae videtur. Istud intueris rubore laetum, illud conspicis candore festivum. Et ideo procuratio eorum debet esse celerrima, quando in ambobus esse cognoscitur quod pariter exspectatur
Abbreviated transcription (Latin):
mo:tunc tatuos humores exsui.¬
dans magna suauitate dulce¬
igit. trahitur ad mensem decẽ¬
brem donec tluxum eins yemis
tempus aperiat: mroq modo
incipit esse nonum. quando
cellis ꝯuinibus repperitur aanti¬
quum. hiemale mustum. iura¬
rum trigidus sangitis. inri.¬
gore uindennia. cruentus liquor.
purpura potabilis m̃oleu
nectar deteruet printum in ori¬
ꝯme sua. et cum potuerit ado¬
le teereᷤ perpe tuauincipit ha¬
bere nouitatem. Non calicibus
miurioiẽ tunditur. nec aliqua lor¬
dium ammixtione tuscatur: sed
quemadmodum decet. nobili.¬
tas tanta prouocatur. Det luit
dum aqua durescit: fecunda est
cum omnis agrorum fructus
abscedit. Dictillat geminis com¬
parem liquorem: iecundum ne¬
scio quid illacrimat. et preter
quod eius delectat dulcedo. in
aspectu singularis eius est pul¬
chritudo hoc quanto eius Per¬
quisitum. et competentibus
pictiis aggregatum charta¬
riis qui in rem̾ directi iunt.
tradite diffẽrendum. Nec il¬

Expanded text:
nio: tunc fatuos humores exsunio: tunc fatuos humores exsudans, magna suavitate dulcescit. Trahitur ad mensem Decembrem, donec fluxum ejus hiemis tempus aperiat; miroque modo incipit esse novum, quando cellis omnibus reperitur antiquum. Hiemale mustum, uvarum frigidus sanguis, in rigore vindemia, cruentus liquor, purpura potabilis, violeum nectar: defervet primum in origine sua; et cum potuerit adolescere, perpetuam incipit habere novitatem. Non calcibus injuriose tunditur, nec aliqua sordium admixtione fuscatur; sed, quemadmodum decet, nobilitas tanta provocatur. Defluit, dum aqua durescit; fecunda est, cum omnis agrorum fructus abscedit. Distillat gemmis comparem liquorem, jucundum nescio quid illacrymat; et praeter quod ejus delectat dulcedo, in aspectu singularis ejus est pulchritudo. Hoc quantocius perquisitum, et competentibus pretiis aggregatum, chartariis qui in rem directi sunt tradite deferendum. Nec il