comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
los ascendendo aꝗla fẽs ẽ. S qͥa ꝑ hec
animalia euaglistas iiiͬiͦ. ⁊ sub eoꝵ ẜe¬
cie simul ꝑfectos om̃s iam suꝑiꝰ significa¬
ri diximus: restat ut quomodo unꝰquiᷤᷤ¬
q electoꝵ istis animalium uisionib expͥ¬
matur. ostendamꝰ. Om̃is ⁊ enĩ electꝰ. c
in uia dm̃i ꝑfectꝰ. ⁊ hõ. ⁊ uitulus.⁊ leo si¬
mul ⁊ aꝗla ẽ. Hõ eni racionale ẽ aĩal:.
uitulus aũt in sacͥficio soloe mactari. Leo
uͦ fortis ẽ bestia: sicut scͥptũ ẽ. Leo fortiᷤᷤ¬
simus bestiarum: ad nulliꝰ pauebit occ̾sũ.
Aquila ad subli mia uolat : ⁊ irreu̾b̾a¬
tis ocuł soł radios intendit. Om̃is ita¬
moe ip̃m ab huius scł̃i uoluptate morti¬
ficat : uitulus ẽ. Quia uͦ ip̃a sua sp̃o¬
tanea mitificatiõe. ꝯtͣ adu̾sa oĩa fortitu¬
diñe securitatẽ ht̃: leo ẽ. Und̾ scͥptũ

Expanded text:
los ascendendo aquila factus est. Sed quia per haec los ascendendo aquila factus est. Sed quia per haec animalia evangelistas quatuor, et sub eorum specie simul perfectos omnes superius significari diximus, restat ut quomodo unusquisque electorum istis animalium visionibus exprimatur ostendamus. Omnis etenim electus, atque in via Domini perfectus, et homo et vitulus, leo simul et aquila est. Homo enim rationale est animal, Vitulus autem in sacrificio mactari solet. Leo vero fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia volat, et irreverberatis oculis solis radios intendit. Omnis itasemetipsum ab hujus saeculi voluptate mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem secu
Abbreviated transcription (Latin):
erat u̾bum ⁊ u̾bũ era apud dm̃. et
d̃s̃ erat u̾bum: dũ in ip̃am diui i¬
tatiᷤ substantiã intẽdit. qͣi more aqͥ¬
le in solem oculoᷤ fixit.S quia electi
om̃s m̃bra sunt redẽptoris nr̃i. ip̃e aũt
redẽptor nr̃ capud ẽ electoꝵ om̃ium :
ꝑ hoc qd̾ menbra eiꝰ figurata sunt. nil
obstat si in his om̃ib etiã ip̃e signetur.
Ip̃e enim unigenitꝰ dĩ filiꝰ ueraciter fc̃s
ẽ hõ: ip̃e in sacͥficio redẽptioniᷤ nr̃e di¬
gnatus ẽ mori ut uitulus : ip̃e ꝑ uir¬
tutẽ sue fortitudiniꝰ surrex̃ ut leo. le¬
o etiã aꝑtis oculis dormire ꝑbibẽt᷑: qr
in ip̃a morte in qͣ ex humanitate redẽ¬
ptor. nr̃ dormire potuit. ex diuinitate
sua inmortał̃ ꝑmanendo uigilauit. Ip̃e
etiã pꝰ resurrectionẽ suã ascendẽs ad celo̾:
in suꝑiorib leuatus ut aquila. Totũ gͦ
simul nobis ẽ: ꝗ ⁊ nascendo hõ. ꝙ mori¬
endo uitulus. ⁊ resurgendo leo. ⁊ ad ce¬

Expanded text:
bum erat apud Deum, et Deus erat Verbum ; dum in ipsam divinitatis substantiam intendit, quasi more aquilae in solem oculos fixit. Sed quia electi omnes membra sunt Redemptoris nostri, ipse autem Redemptor noster caput est electorum omnium: per hoc quod membra ejus figurata sunt, nil obstat, si in his omnibus etiam ipse signetur. Ipse enim unigenitus Dei Filius veraciter factus est homo: ipse in sacrificio redemptionis nostrae dignatus est mori ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur, quia in ipsa morte in qua ex humanitate Redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad coelos, in superioribus est elevatus, ut aquila. Totum ergo simul nobis est, qui et nascendo homo et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coe
Abbreviated transcription (Latin):
tris ipsoꝵ.iiͦiͬi : facies aũt bouis a si¬
nistris ip̃oꝵ .iiiͬi : ⁊ facies aquile d̾su¬
animalia pennata. scõs qͣtuor euangłi¬
stas d̾signent : ip̃a uniꝰcuiꝰq libri e¬
uangłici exordia testantur. Nlam
quia ab humana gn̾atione cepit. iu¬

Expanded text:
autem bovis a sinistris ipsorum quatuor, et facies aquilae desuanimalia pennata sanctos quatuor Evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, ju
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ab ip̃o fonte miscđie. ab ip̃a radice m̃a¬
suetudiniᷤ. ab ip̃ uirtute iusticie. id ẽ a
mediatore dĩ ⁊ hominum dño dõ traxe¬
Imitatores mei estote. sicut ⁊ ego xͥ. Ad
eius nos similitudinẽ surgere: ammonoe
cum dicit.Primꝰ hõ de t̾ra t̾renus. sods hõ
d celo celestis Sicut portauimus imagi

Expanded text:
 ab ipsa radice mansuetudinis, ab ipsa virtute justitiae, id est a Mediatore Dei et hominum Deo Domino traxeImitatores mei estote, sicut et ego Christi . Ad ejus nos similitudinem surgere admonet, cum dicit: Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis. Sicut porta
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃i namq sci eũgłiste d̾ eiꝰ humanitate
gauisi sũt. d̾ eiꝰ reẜrectiõe ꝯfirmati. qͥd̾
eiꝰ passiõe fu̾ant ꝯtͥstati. Hõ gͦ ⁊ leo eis
a dextͥs ẽ: qr redẽptoris nr̃i eos meͤnati¬
o uinificauit. reẜrectio ꝯfirmauit.
uitulus a sinistͥs : ꝙ mors illiꝰ eoᷤᷤ ad
momĩtũ ip̃is in infid̾litate ꝓstrauit.
Iure aũt locꝰ aqͥle ñ iuxta s d̾suꝑ ẽe

Expanded text:
 humanitate gavisi sunt, de ejus resurrectione confirmati, qui de ejus passione fuerant contristati. Homo ergo et leo eis a dextris est, quia Redemptoris nostri eos incarnatio vivificavit, resurrectio confirmavit. Sed vitulus a sinistris, quia mors illius eos ad momentum temporis in infidelitate prostravit. Jure autem locus aquilae non juxta, s
Abbreviated transcription (Latin):
ERsancta quatuor ani¬
malia que ihezechieli ꝓ¬
phete ostenduntur in ui¬
sione. scĩ quatuor euan¬
geliste. Matħs uidelicet
Marcus. lucas. ⁊ Ioħ̃s figurant᷑:
& sub euangłistarum ꝑsonis om̃s
simul ꝑfecti sigͥficantur. Nec im¬
m̾ito ꝑ euangłistas quatuor. ꝑfec¬
torum omnium numerus exprimi¬
tur : quia om̃s qui in eccłia modo
ꝑfecti sunt. ꝑfectionis sue rectitudi¬
nem ꝑ eorum euangłium didicerũt.
Sancta itaq quatuor animalia. ꝑ que
quatuor. euangłiste sigͥficant᷑ : subtili
narratione describuntur a ihezechiele
cum dicit᷑. Quatuor. facies uni : & .iiiͦi.
penne uni. Quid ꝑ faciem. nͥ noticia :¬
⁊ quid ꝑ pennã nͥ uolatus expͥmit᷑.ꝑ

Expanded text:
uor animalia, quae Ezechieli prophetae ostenduntur in visione, sancti quatuor evangelistae, Matthaeus videlicet, Marcus, Lucas et Joannes figurantur: et sub evangelistarum personis omnes simul perfecti significantur. Nec immerito per evangelistas quatuor perfectorum omnium numerus exprimitur: quia omnes, qui in Ecclesia modo perfecti sunt, perfectionis suae rectitudinem per eorum Evangelium didicerunt. Sancta itaque quatuor animalia, per quae quatuor Evangelistae significantur, subtili narratione describuntur ab Ezechiele, cum dicitur: Quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Quid per faciem nisi notitia, et quid per pennas,
Abbreviated transcription (Latin):
tudine eiꝰ longe recedere: Ad huiug
similitudinẽ hominiᷤᷤ. surgere festina¬
bat ꝓpħa : cũ diceret. In mandatiᷤᷤ tu¬
se ᷤ in mandatiᷤ illiꝰ festinat: qͥd aliud¬
in semce ip̃o. nͥ imaginẽ noui hominis
reformat: Qd̾ qr in scoꝵ cordib in¬
cessant̃ agitur. recte d̾ scĩs animalib
dicit᷑ quod in eis ẽ similitudo hominiᷤ.¬
qr qđ sancta. qd̾ mira sunt. hoc inei ᷤᷤ
d̾ specie similitudiiᷤ ẽ. id ẽ de uirtu

Expanded text:
nge recedere? Ad hujus similitudinem hominis surgere festinabat Propheta, cum diceret: In mandatis tuse in mandatis illius festinat, in semetipso nisi imaginem novi hominis reformat? Quod quia in sanctorum cordibus incessanter agitur, recte nunc de animalibus dicitquia quod sancta, quod mira sunt, hoc in eis de specie similitudinis est, id est de virtu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut aliud homini. aliud leoni
aliud uitulo. aliud aquile simile
dicat᷑. quid sit quod paulo suꝑiꝰ d̾ oĩ¬
h simul dicat᷑. similitudo hominis
in eis. S quis hic hõ describitur:
nͥ ille de quo scriptum ẽ. qui cũ infor¬
ma di eẽt. ñ rapinam arbitratus ẽ

Expanded text:
tur, ut aliud homini, aliud leoni, aliud vitulo, aliud aquilae simile dicatur, quid sit quod paulo superius de omnibus simul dicatur: Similitudo hominis in eis? Sed quis hic homo describitur, nisi ille, de quo scriptum est: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arb
Abbreviated transcription (Latin):
Quia itaq ⁊ una ẽ fides incͣnationis eiꝰᷤ
in om̃ib : ⁊ par ꝯtemplatio diuinita¬
tis eiꝰ in singulis: recte dicit᷑ .iiiͦͬiͬ. facies
uni.℥.iiͦi. penne uni. Deinde etiã hec
eadẽ sc̃a animalia subtiliꝰ descͥbunt᷑: ut
hec euangłistaꝵ. sigͥficare ꝑsonas. ip̃a no¬
bis subtilitaᷤ descͥptionis aꝑiat : nichq

Expanded text:
Quia itaque, et una est fides incarnationis ejus in omnibus, et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte dicitur: Quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Deinde etiam haec eadem sancta animalia subtilius describuntur, ut per haec Evangelistarum significari personas ipsa nobis subtilitas descriptionis aperiat,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ip̃e de suis ouib dicit. Ego sũ
pastor bonus : ⁊ cognosco meas. &
cognoscunt me mee. Qui rursus
ait. Ego scio quos elegerim. ꝑ ꝯtẽ¬
plationem uͦ. quia suꝑ nos mar ip̃os
tollimur : quasi in aerẽ leuamur
Quatuor gͦ facies umni sunt: qͥa si re¬
quiras quid matħs de incarnatione
dñi sentiat : hoc nimirum sentit. qd̾
sentiat: hoc ꝓculdubio qđ̾ lucas
tit. Quatuor gͦ facies uni sunt: quia
noticia fidei qua cognoscunt᷑ ⁊ dõ ip̃a ẽ
mamo. que ẽ simul in qͣtuor. Quicꝗd
enim inuno inuen̾is: hoc in om̃ib si¬
mul qͣtuor recogͦsces. Et quatuor penne
uni: quia dei om̃ipotentis fu̾ium dñm
iħm xͣ. simul om̃s ꝯcordĩt p̃dicant. ⁊
ad diuiitatem eius m̃tis oculos leuan¬
tes. penna ꝯtẽplationiᷤᷤ uolant. Euangłi¬
starum gͦ facies ad humanitat̾ẽ ꝑtince.¬

Expanded text:
Sicut ipse de suis ovibus dicit: « Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae. » Qui rursus ait: « Ego scio quos elegerim. » Per contemplationem vero quia super nosmetipsos tollimur quasi in aere elevamur. Quatuor ergo facies uni sunt. Quia si requiras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat, hoc nimirum sentit quod sentiat, hoc procul dubio quod Lucas, tit. Quatuor ergo facies uni sunt, quia notitia fidei, qua cognoscuntur a Deo, ipsa est in uno, quae est simul in quatuor. Quidquid enim in uno inveneris, hoc in omnibus simul quatuor recognosces. Et quatuor pennae uni, quia Dei omnipotentis Filium Domm simul omnes concorditer praedicant, et ad divinitatem ejus mentis oculos levantes, penna contemplationis. volant. Evangelistarum ergo facies ad humanitatem Domin
Abbreviated transcription (Latin):
ut dũ ceꝑiiꝰ ꝑ ĩcrem̃ta crescere. pꝰssi¬
miꝰ ab illo districto examine malaq̃
fecimꝰ uelare. In assiduis i fletibus.
ĩ cotidiana nr̃a penitentia habemuᷤ
sacͥdotẽ ĩ celis. qͥ int̃pellat ꝓ nob̾. de qͦ

Expanded text:
ut dum coeperimus per incrementa crescere, possimus ab illo districto examine mala quae fecimus velare. In assiduis enim fletibus, in quotidiana nostra poenitentia, habemus Sacerdotem in coelis, qui interpellat pro nobis, de q
Abbreviated transcription (Latin):
dicare. Sc̃e quippe eccł̃ie fornꝰ ꝓpugͣtor exti¬
tit: cuius uidłc lingua qͣi accutissimo gla¬
dio: euangłii amministratiõe dñs in fide¬
lium corda transfixit. Qi gͥ infirmus
pͥus d̾spectusq fuerat ꝑ t̃rena negocia: for¬
tis pꝰmodũ factus ẽ ad celestia p̃dicam̃ta¬

Expanded text:
dicare. Sanctae quippe Ecclesiae fortis propugnator exstitit, cujus videlicet lingua, quasi acutissimo gladio, Evangelii administratione Dominus infidelium corda transfixit. Qui igitur infirmus prius despectusque per terrena negotia, fortis postmodum factus est ad coelestia p
Abbreviated transcription (Latin):
iũgebat dicens. Corpꝰ palpabile habu¬
it qd ostend̾: s pꝰ ꝯfirmata corda palpã¬
tium. ome illd in dño ꝙ palꝑari potu¬
it. ĩ subtilitate aliqͣ ẽ redactũ. Ad hec
ipẽ respondi dicens. Scͥptũ ẽ. X p̃s¬

Expanded text:
iam dicens: Corpus palpabile habuit quod ostendit, sed post confirmata corda palpantium, omne illud in Domino quod palpari potuit in sublimitate est aliqua redactum. Ad hoc ipse respondi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. ñ corpꝰ qd̾ futurũ ẽ seminas
s nudũ granũ: hoc insinuat qd ui¬
temꝰ. quia granũ cũ culmo ⁊ folus
nascitur.: qd̾ sine culmo ⁊ folus semi¬
natur. Ille itaq inaugm̃to głe re¬
surrectioĩs. ñ dixit grano seminis
de cẽ qd̾ erat. s ad esse qd̾ nõ erat: iste
aũt̃ dũ ueꝵ corpꝰ resurge̾ denegat.
nequaꝗͣ dicit ad eẽ qd̾ de erat . s de eẽ
qd̾ erat. Tunc itaq de hac re in lõga
simulatõe resilire ÷ cum pie memoi̾e
tiberiꝰ ꝯstantinꝰ imꝑator. scc̾to me ⁊
illũ suscipẽs. ꝗd inter nos discordie u̾¬
destruens. d̾lib̾auit ut flãmis c̾mari
debuiss. A quo ut egressi sumꝰ me e
pene nullꝰ erat ꝗ eiꝰ dicta sequeret᷑. dis¬
simulaui dicta ꝑsequi : ne infauillaᷤ
uiderer uerba iaculari. Dũ tñ adhuc
uiueret. ⁊ ego ualidissimis febͥbus e¬
grotarẽ : quicũq noti mei ad eũ sa¬
lutatioĩs ꝑgebant. ut exeoꝵ relatioẽ
cognoui. añ eoꝵ oculos pellem ma¬

Expanded text:
urum est seminas, sed nudum granum, hoc insinuat quod videmus, quia granum cum culmo et foliis nascitur quod sine culmo et foliis seminatur. Ille itaque in augmento gloriae resurrectionis non dixit grano seminis deesse quod erat, sed adesse quod non erat; iste autem dum verum corpus resurgere denegat, nequaquam dicit adesse quod deerat, sed deesse quod erat. Tunc itaque de hac re in longa simultatione resilire, cum piae memoriae Tiberius Constantinus imperator secreto me et illum suscipiens, quid inter nos discordiae verdestruens, deliberavit ut flammis cremari debuisset. A quo ut egressi sumus, me pene nullus erat qui ejus dicta sequeretur, dissimulavi coepta persequi, ne in favillas viderer verba jaculari. Dum tamen adhuc viveret, et ego validissimis febribus aegrotarem, quicunque noti mei ad eum salutationis causa pergebant, ut ex eorum relatione cognovi, ante eorum oculos pellem ma
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ resurrectionẽ dñs rediit ĩmortẽ. Qd
quis dic̾e uł stultus p̃sumat: nisi ꝗ ue
rã eiꝰ carnis resurrectionẽ denegat:
Tunc mͥ obiecit dicens. Cũ scͥptum sit
caro ⁊ sanguis regnũ dĩ posside nõ pos¬
sunt: qua rõne credendũ ẽ. resurgẽ
ueracit̃ carnẽ: Cui in quã. Insacro

Expanded text:
nem Dominus rediit in mortem. 466 Quod quis dicere vel stultus praesumat, nisi qui veram carnis ejus resurrectionem denegat? Tunc mihi objecit, dicens: Cum scriptum sit: Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt , qua ratione credendum est resurgere veraciter carnem? Cui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ latus: palpanda ossa carnẽq p̃buit
dicens. Palpate ⁊ uidete. qr spc̃ carnẽ
⁊ ossa nõ ht̃ : sicut me uidetis hr̃e.
Qui cum eidẽ euthicio ĩ cõstantino¬
politana urbe positꝰ. hoc euãgłite u̾ita¬
tis testimoniũ ꝓtulissem: ait. Iccirco
hoc dñs fecit: ut lubitationẽ resur¬
rectõĩs de discipłoꝵ cordib amoueret.
¶ui inquã. Mira est res ualde quã
astruis: ut iñ nobis dubietas surgat.
uñ discipłoꝵ corda adubietate sana¬
ta sunt. Qd enĩ teteriꝰ dici pot̾:ł quã
ut hoc nobis de eiꝰ uera carne dubiũ
fiat. ꝑ qd̾ discipli eiꝰ adfitẽ ab omĩ s̃
dubietate reꝑati: Si enĩ hoc ñ hũisse
astruit᷑ qd ostend̾̃. uñ fides discipłoꝵ

Expanded text:
da ossa carnemque praebuit, dicens: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Qui cum eidem Euticio in Constantinopolitana urbe positus, hoc Evangelistae veritatis testimonium protulissem, ait: Idcirco Dominus hoc fecit, ut dubitationem resurrectionis suae de discipulorum cordibus amoveret. Cui inquam: Mira est res valde quam astruis, ut inde nobis dubietas surgat, unde discipulorum corda a dubietate sanata sunt. Quid enim deterius dici potest quam ut hoc nobis de ejus vera carne dubium fiat, per quod discipuli ejus ad fidem ab omni sunt dubietate reparati? Si enim non hoc habuisse astruitur
Abbreviated transcription (Latin):
sccłm naturã erit. s scđm passioĩs
desidia ñ erit: qr deuitto mortis acu¬
leo in et̾na corrupticẽ regnabit Quib
dictis isdem euthitiꝰ ꝯsentire se ꝓtinꝰ
respondit: s tñ adhuc corpꝰ palpabi¬
le resurge̾ posse denegabat. Q etiã
in libello quẽ de resurrecticẽ sqͥpserat.
tu qd seminas ñ uiuificat᷑ nͥ pͥus mo¬
riatur. ⁊ qd̃ seminas ñ corpꝰ quod fu¬
tuꝵ ẽ seminas. s nuclũ granũ: hoc¬

Expanded text:
m naturam erit, sed secundum passionis desideria non erit; quia, devicto mortis aculeo, in aeterna incorruptione regnabit. Quibus dictis, idem Eutychius consentire se protinus respondit, sed tamen adhuc corpus palpabile resurgere posse denegabat. Qui etiam in libello, quem de resurrectione scripserat, Tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur: et quod non corpus, quod futurum est seminas, sed nu
Abbreviated transcription (Latin):
quia sp̃s carnẽ ⁊ ossa ñ ht̃. Redẽp¬
tor nr̃ resurrectionẽ quã in se ostendit
nob̾ ꝓmisit: ⁊ eam innobis etiã qñ est
facturꝰ. qr sui capitis głam mẽbra sequut᷑.
S ecce resurrectionẽ audio: effectũ tñ
eiꝰq resurrectioĩs requiro. Credo nãq qr
resurrecturꝰ sum : s uolo ut sciam quał.
Sciend̾ ꝗppe mͥ ẽ: utrũ in quodã alio
subtili fortasse uł aerio. an meo quo mo¬
rior corꝑe resurgã. S si maerio corꝑe
surrerero: ian ego ñ ero ꝗ resurgo. Nã
quomõ ẽ uera resurrectio: si uera ẽẽ ñ
si uera caro ñ fuerit. ꝓcubdubio resurret¬
tio uera ñ erit. Hec enĩ recte resurrecto

Expanded text:
quia spiritus carnem et ossa non habet . Redemptor noster resurrectionem quam in se ostendit nobis promisit, et eam in nobis quandoque est facturus, quia sui capitis gloriam membra sequuntur. Sed ecce resurrectionem audio, effectum tamen ejusdem resurrectionis exquiro. Credo namque quia resurrecturus sim, sed volo ut audiam qualis. Sciendum quippe mihi est utrum in quodam alio subtili fortasse, vel aereo, an in eo quo morior corpore resurgam. Sed si in aereo corpore surrexero, jam ego non ero qui resurgo. Nam quomodo est vera resurrectsi vera caro non fuerit, procul dubio resurrectio vera non erit. Haec enim recte resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
cisse. Sunt gͦ ñ nulli in eccła. qͥ non
solũ bona ñ faciunt. s etiã ꝑsecũtur.
⁊ q̃ ipi facẽ negligũt. etiã in aliis de¬
testant᷑. Hors peccatũ scilic ñ exfir¬
mitate uł ex ignorantia. s ex solo stu¬
dio ꝑpetrat᷑: qr uid̾licet si uellẽt̃ im¬
plere bona. nec tñ possent. ea q̃ inse ne¬
gligũt. saltẽ ĩ aluis amarẽt. Si enĩ
ea ip̃i. uł solo uoto appetent: facta ab
aliis ñ odissent. S bona eadẽ audiẽ¬
do cognoscũt: iuuendo despitiunt:
aĩad u̾tendo ꝑsecunt᷑. Sunt itẽ ꝗdã
ineccła. qui bona face̾ despiciũt: etiã

Expanded text:
nulli in Ecclesia qui non solum bona non faciunt, sed etiam persequuntur; et quae ipsi facere negligunt etiam in aliis detestantur. Horum peccatum scilicet non ex infirmitate vel ignorantia, sed ex solo studio perpetratur, quia videlicet si vellent implere bona, nec tamen possent, ea quae in se negligunt saltem in aliis amarent. Si enim ea ipsi vel solo voto appeterent, facta ab aliis non odissent; sed quia bona eadem audiendo cognoscunt, vivendo despiciunt, animadvertendo persequuntur. Sunt item quidam in
Abbreviated transcription (Latin):
Q nimizz sola suꝑbie caligine tene¬
brescũt: ⁊ idõ ñ discernũt ꝗa aliudẽ
nescisse. aliud scire noluisse. Nescir
enĩ ẽ ignorãtia: scire noluisse suꝑbu.
Et tanto magis extusationẽ ñ posũt
et bñ uuendi exempla opponũtur ab

Expanded text:
enebrescunt, et ideo non discernunt, quia aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescire enim est ignorantia, scire noluisse superbia. Et tanto magis excusationem non possunt ta et bene vivendi exempla opponuntur ab
Abbreviated transcription (Latin):
ne ñ eẽnt: ꝯu̾ss afflictusq paulꝰ minime
diceret. Suppleo ea q̃ dest̃ passionum xͥ.
ĩ carne mea. Et tñ resurrectiõe iam sui
capitis exaltatus dicit. Qui nos ꝯtesu¬
scitauit. ⁊ ꝯsed̾e fecit in celestibus. Isẽ¬
pe hunc in terra ꝑsecutionum torm̃¬
ta ꝯstrnxerant. sed penarum suarum
celo residebat. Compage gͥ caritatis
ĩ õib unitũ. capud. ⁊ corpꝰ nouimꝰ ⁊

Expanded text:
nt, conversus afflictusque Paulus minime diceret: Suppleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Et tamen resurrectione jam sui capitis exaltatus, dicit: Qui nos conresuscitavit, et consedere fecit in coelestibus. Nempe hunc in terra persecutionum tormenta constrinxerant, sed poenarum suarum capitis in coelo residebat. Compage igitur claritatis in omnibus unitum caput et corpus novimus et
Abbreviated transcription (Latin):
reb minimis qͣi minoratꝰ inflectit᷑:
ꝓdeẽt hõib assũpta humanitate uolu¬
it paulominꝰ ab agłis minoran. Quid
gͦ mirũ si hõ se ꝓpt̾ hoĩem attrahit:
dũ creator. hõiũ ⁊ angłoꝵ formã hõi
ꝓpt̾ hoĩem suscep̃: ec tñ minorit᷑ sc¬
sus cũ sic attrahit᷑: quia quanto subtilꝰ
suꝑiora penetrat. tanto humiliꝰ ꝓ ꝯd̾ito

Expanded text:
inoratus inflectitur, prodesset hominibus, assumpta humanitate, voluit paulominus ab angelis minorari. Quid ergo mirum si homo se propter hominem attrahit, dum creator hominum et angelorum formam hominis propter hominem suscepit? Nec tamen minoratur sensus cum superiora penetrat, tanto humilius pro
Abbreviated transcription (Latin):
licari: ut dũ nõ cogunt̃ ĩ feriora boni
disponere. ex̾citati ualeant bonis su¬
lire.  Et tñ cuidã qui ad sepeliendũ pa¬
trem se dimitti poposcerat: dictum ẽ
Sine ut mortui sepeliãt mortuoᷤ sudᷤ.
tu aũ uade ⁊ annuntia regnũ dĩ. Post¬
ponendũ nãq erat obsequm huiꝰ mi

Expanded text:
licari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, exercitati valeant bonis sulire? et tamen cuidam qui ad sepeliendum patrem se dimitti poposcerat dictum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade et annuntia regnum Dei . Postponendum namq
Abbreviated transcription (Latin):
habueritis. ꝯsubiectis ĩ feriora ge̾nda
sũt. a rectorib uͦ sũma cogitanda: ũ scł:
ocłm qͥ prouidendĩ gressib p̃minet. cu¬
ra pulueris nõ obscuret. Capud namq
subiectoꝵ sũt cuncti qui p̃sunt: et ut rec¬
ta pedes ualeant itenera carꝑe. hec ꝓcul¬
dubio capud debet ex alto ꝓuidere: ne
a ꝓfectꝰ sui itinere pedes torpeant: cũ
curuata rectitudine corꝑis. se se capũ
ad t̾rã declinat. Hinc moyses qͥ cũ dõ
loqͥt᷑. iethro alienigene rep̃hensione
iuidicat᷑: qd̵ t̾renis ppłoꝵ. negotiis
stulto labore deseruiat. Cui ⁊ ꝯsiliũ
mox p̃bet᷑. ut ꝓ se alios ad iuirgia diri¬
menda ꝯstituat: ⁊ ip̃e liberius ad eru¬
diendos ppłos sp̃aliũ archana cognos¬
cat. Hinc paulus religiosoꝵ m̃tes am¬
undi ꝯsortio ꝯtestando. ac potiꝰ ꝯueniẽ¬
do suspendit dicens. Nemo militãs
dõ implicat se negotus scłarib : ũ ei
placeat cui se ꝓbauit. Hinc eccłe rec¬
torib et uacandi studia p̃cipit: ⁊ ꝯsu

Expanded text:
ctis inferiora gerenda sunt, a rectoribus vero summa cogitanda, ut scilicet oculum qui providendis gressibus praeeminet cura pulveris non obscuret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt, et ut recta pedes valeant itinera capere, haec proculdubio caput debet ex alto providere, ne a profectus sui itinere pedes torpeant, cum curvata rectitudine corporis sese caput ad terram declinat. Hinc Moyses qui cum Deo loquitur, Jetro alienigenae reprehensione judicatur, quod terrenis populorum negotiis stulto labore deserviat . Cui et consilium mox praebetur ut pro se alios ad jurgia dirimenda constituat, et ipse liberius ad erudiendos populos spiritualium arcana cognoscat. Hinc Paulus religiosorum mentes a mundi consortio contestando, ac potius conveniendo suspendit, dicens: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Hinc Ecclesiae rectoribus et vac
Abbreviated transcription (Latin):
ria gͥ iudicia si habueritis. ꝯtẽptibiles
qͥ sũt ĩ eccła illos ꝯstitinte ad iudicand̾:
ut ip̃i uidelicet dispensatiõib t̾renis ĩ¬
seruiant. quos dona sp̃alia nõ exor¬
nãt. Ac si aꝑte dicat. Qui minore ᷤᷤ me¬
riti sũt in eccła. ⁊ nullis magnor do¬
noꝵ uͥtutib pollent. ip̃i de t̾renis ne¬
gotiis iudicent᷑. quatmꝰ ꝑ quos magͥ
neq̃ũt. bona minora suppleant᷑: ⁊ qui
peͣt᷑rare neq̃ũt intima. saltẽ foris ope¬
rent᷑ necessaria. Quos ⁊ ꝯtẽptibiles no¬
minat: ⁊ tñ sapientes uocat cũ dicit.
Sic nõ ẽ sapiens qͥsquã ĩter uos. qui
possit iudicare ĩter frẽm siũ: Qua ex¬

Expanded text:
les qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum : ut ipsi videlicet dispensationibus terrenis inserviant quos dona spiritualia non exornant. Ac si apertius dicat: Qui minoris meriti sunt in Ecclesia, et nullis magnorum donorum virtutibus pollent, ipsi de terrenis negotiis judicent, quatenus per quos magna nequeunt, bona minora suppleantur quia penetrare nequeunt intima, saltem foris operentur necessaria. Quos et contemptibiles nominat, et tamen sapientes vocat, cum dicit: Sic non est sapiens quisquam inter vos, qui possit judicare
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu tuo uiã meã : ni mirũ quia
plerũq ĩ ꝯspectu hõiũ recta uia cre-¬
ditur. que aprauitatis itinere depra¬
riã dicit. helisabet uxor tua pariet tibi fi¬
liũ. et uocab̃ nom̃ eiꝰ ioħm: ip̃e p̃cedet añ

Expanded text:
spectu tuo viam meam , nimirum quia plerumque in conspectu hominum recta via creditur etiam quae a veritatis itinere deprariam dicit: Elizabeth uxor tua pariet tibi filium: et vocabis nomen ejus Joannem: ipse praecedet ante
Abbreviated transcription (Latin):
orã dño sepe multoꝵ uita displicet:
que ⁊̃ foris hominib placet. Caute
ergo nimis in laude iustoꝵ ꝯiugum.
zacharie ⁊ helisabet ab euangłista dic¬
tũ ẽ: erant iusti ambo añ dñm. Nõ
enĩ secura laus ẽ: iustos añ hoĩes ap¬
parere. Sepe enĩ humana sentetia
uelud in dõ magnũ quẽpiã approbat:
s hũc om̃ip̃s deus ꝗ qͣiͣ ex se approba

Expanded text:
omino saepe multorum vita displicet, quae etiam foris hominibus placet. Caute ergo nimis in laudem justorum conjugum, Zachariae et Elizabeth, ab evangelista dictum est: Erant justi ambo ante Deum. Non enim secura laus est justos ante homines apparere; saepe enim humana sententia velut in Deo magnum quempiam approbat, s
Abbreviated transcription (Latin):
uit obꝓbria ÷ irrisicẽs sustinuit. ẜua¬
uit patienciã: distulit ãmirationẽ. Et
ꝗ d̾ cruce descendẽ noluit: d̾ sepulcro
surrexit. Plus ig̾ fuit d̾ sepulcro sur¬
gere. quã d̾ cruce descendẽ: plꝰ fuit mõ¬
tẽ resurgendo destruere: qmͣ uitã descẽ¬
dendo seruare. S cũ uidei hc̃ ad insul¬
tatioes suas d̾ cruce descende. minime
cernerent: cũ morientẽ uiderẽt. eũ se
uicisse creditert̃: nom̃ illiꝰ se qͣi extinxisse ga¬
iusi sunt.

Expanded text:
risiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem. Et qui de cruce descendere noluit, de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere, quam de cruce descendere; plus fuit mortem resurgendo destruere, quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
facta sũt noua. Ad ueterẽ qͥppe hoĩem
ꝑtinet mũdũ diligere. transitoria ex
ꝯcupiscentia amare. m̃tẽ ĩ suꝑbiam
erigere: patĩam nõ hr̃e. ex liuore ma¬
licie de ꝓximi lesione cogitare. sua ĩ¬
digentib nõ dare : atq ad multiplicã¬
diligere. inimiticias inimicis reddere.
de afflictione inimici gaude᷑. Cuncta ħ
uetusti sũt hõis: q̃ uidełc de radice tra¬
himꝰ corruptioĩs. S qui iã ista exuꝑat.
⁊ ad p̾cepta dñica m̃tẽ ĩ benignitate
cõmutat: de ħ recte dr̃ qr uetera tran

Expanded text:
facta sunt omnia nova. Ad veterem quippe hominem pertinet mundum diligere, transitoria ex concupiscentia amare, mentem in superbiam erigere, patientiam non habere, ex livore malitiae de proximi laesione cogitare, sua indigentibus non dare, atque ad multiplicandiligere, inimde afflictione proximi gaudere: cuncta haec vetusti sunt hominis, quae videlicet de radice trahimus corruptionis. Sed qui jam ista exsuperat, et ad praecepta Dominica mentem in benignitatem commutat, de hoc re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ñ ad similitudiem dĩ fẽs. s sigͣcłũ simi¬
litudĩs dr̃: ũ qͦ ĩ eo subtilior. ẽ nat᷑a. eo in
illo imago dĩ subtiliꝰ ĩ sinuet᷑ exp̃ssa. Qͦ ĩ
loco mox subdr᷑. Om̃is lapiꝰ p̃tiosꝰ oꝑim̃tũ
tuũ: sartłꝰ. topattius. ⁊ iaspiᷤ. crisolitꝰ. onix.

Expanded text:
non ad similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur, ut quo in eo subtilior est natura, eo in illo imago Dei subtilius insinuetur expressa. Quo in loco mox subditur: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, et jaspis, chrysolitus, onyx,
Abbreviated transcription (Latin):
uolens: qr hõ qui ingenite cõstantie statũ
uolens deseruit: pressus iuste mortalitatis
pondere. nolens mutabilitatis sue corrup¬
tioni seruit. S creatura ħ tẽ hac seruitute
corruptioĩs er ipit᷑: cũ ad filioꝵ dĩ głam ĩ

Expanded text:
uia homo qui ingenitae constantiae statum volens deseruit, pressus justae mortalitatis pondere, nolens mutabilitatis suae corruptionibus servit. Sed creatura haec tunc a servitute corruptionis eripitur, cum ad fili
Abbreviated transcription (Latin):
tioĩs gła exaltat᷑: ⁊ quantũ ad p̃sentis ne¬
cessitatis pondera. nc̃ ĩ dĩ filiis de libertate
nichil oftendit᷑: tm̃ uͦ ad subsequentiᷤ li¬
bertatis głam. tc̃ ĩ dĩ famulis de seruitu¬
te nichil apparebit.

Expanded text:
ia exaltabit; et quanto ad praesentis necessitatis pondera nunc in Dei filiis de libertate nihil ostenditur, tanto vero ad subsequentis libertatis gloriam tunc in Dei famulis de servitute nihil apparebit.
Abbreviated transcription (Latin):
refectiõib corpꝰ. ne extenuatũ deficiat: exte¬
nuamꝰ abstinentia. ne nos repletũ p̃mat.
uegetamꝰ ħ motib ne situ ĩmutabilitatis ĩ¬
tereat: s titiꝰ ħ collocando sistimꝰ. ne ip̃a sua
uegetatioẽ succũbat. Adium̃to ħ uestiũ te¬
gimꝰ. ne frigus ĩterimat: ⁊ q̃sita adium̃ta
ꝓicimꝰ. ne calor exurat. Tot gͥ ad u̾sitatib
occurentes qͥd agimꝰ nͥ corruptibilitati seruioꝰ:
ut saltẽ multiplicitas impensi obseqͥu cor¬
pus sustineat. ꝙ anxietas ĩ firme mutabili¬

Expanded text:
refectionibus corpus, ne extenuatum deficiat. Extenuamus abstinentia, ne nos repletum premat. Vegetamus motibus, ne situ immobilitatis intereat; sed citius hoc collocando sistimus, ne ipsa sua vegetatione succumbat. Adjumento hoc vestium tegimus, ne frigus interimat; et quaesita adjumenta projicimus, ne calor exurat. Tot igitur diversitatibus occurrentes, quid agimus nisi corruptibilitati servimus; ut saltem multiplicitas impensi obsequii corpus sustineat quod anxietas infirmae mutabili
Abbreviated transcription (Latin):
Eti illuminati diffamauerunt iħm
re: ne ꝯtingat eis lapsum elationis inẽ
cecos sedentes illuminans. p̃cepit dicens.
Uidete ne quis sciat. De quib illico scͥptũ
ẽ: quia illi abeuntes diffamauerunt eũ
ꝑ totam t̾ram illam. S querendũ nob̾
ẽ quid sit hoc qđ ip̃e dñs cui hoc ẽ uelle
qd̃ posse. ⁊ taceri uͥtutes suas uoluit: &tr̃
ab his qui illuminati sunt quasi inuitꝰ
indicatur. Nũquidnã unigenitus
filius patris. ⁊ scõ coet̾nus sp̃ui. hac ĩ re
uelle habuit qd implere ñ potuit: ut
miraculum qd̃ taceri uoluit. minine¬
abscondi potuerit : S redemptor. nr
ꝑ mortale corpꝰ om̃e qd̾ egit. hoc nob ĩ
exemplo actionis p̃buit: ut ꝓ nr̃arum
uirium modulo eius uestigia seqũetes.
in offenso pede oꝑis. presentis uite car¬
pamus uiam. Miracula namq faciẽs.
⁊ taceri iussit. oetñ taceri ñ potuit: ut¬
uidelicoe electi eius exempla doctrine
eius sequentes. in magnis q̃ faciunt late¬
re quid̾e in uoluntate habeant: s ut

Expanded text:
eci illuminati diffamaverunt Jesure, ne contingat eos lapsum elationis incura viam caecos sedentes illuminans, praecepit dicens: Videte ne quis sciat. De quibus illico scriptum est: Illi autem abeuntes, diffamaverunt eum per totam terram illam. Sed quaerendum nobis est quid sit hoc quod ipse Dominus, cui hoc est velle quod posse, et taceri virtutes suas voluit, et tamen ab his qui illuminati sunt quasi invitus indicatur. Nunquidnam unigenitus Filius Patris, et sancto coaeternus Spiritui, hac in re velle habuit quod implere non potuit, ut miraculum quod taceri voluit, minimeabscondi? GREGOR. Redemptor noster per mortale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplum actionis praebuit, ut pro nostrarum virium modulo ejus vestigia sequentes, inoffenso pede operis praesentis vitae carpamus viam. Miraculum namque faciens, et taceri jussit, et tamevidelicet, electi ejus, exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt latere quidem in voluntate habeant, sed, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mnagnũ corpaliũ acogitatione ꝯpia
si iam om̃s ccũscͥptos spẽ ab ocuhre
cordis amoueat. ad huc tñ incar¬
ne mortali poĩta uidere głam dĩ
non ualet sicut ẽ: s ꝗcqͥd de illa
est. qd̃ inmente resplentet. similitu¬
xit. Hic erat aspectus splendoris pet
gyrũ: ⁊ hec iusio similitirdinis gle
dñi. Inde etiam ille p̃dicator qui
raptus ad tertiũ fuerat dicebat.
uidemus nũc ꝑ speculũ in enig¬
mate. Qua inre. non despicienda
uãgłista cum erga miracula radẽp¬
bis ꝓpħicis descͥpsiss ad iungit dic̃.
S cũ ioħs euãgłista pͥus miracula
redemptoris nr̃i narrauit ⁊ ĩfideli

Expanded text:
maginum corporalium a cogitatione compescat, si jam omnes circumscriptos spiritus ab oculis cordis amoveat, adhuc tamen in carne mortali posita videre gloriam Dei non valet sicut est; sed quidquid de illa est quod in mente resplendet similituxit: Hic erat aspectus splendoris per gyrum, et haec visio similitudinis gloriae Domini . Inde etiam ille praedicator qui raptus ad tertium coelum fuerat, dicebat: Videmus nunc per speculum in aenigmate . Qua in re non despicienda nes evangelista, cum erga miracula Redempverbis propheticis descripsisset, adjungit dicens: « Sed cum Joannes evangelista prius miracula redemptoris n
Abbreviated transcription (Latin):
dabut signa magna ⁊ ꝓdigia: ita ut in
errorẽ ducant᷑ si fieri potest eciã electi.
Qd̾ uidelicet dr̃. nõ ꝗa electi casuri sũt.
s magnis tr̃orib trepidaturi : q̃m tan¬
ta tunc contͣ iustos iniꝗtate effrenabũ¬
tur. ut ⁊̃ electoꝵ corda ñ paruo t̃rore
feriantur. Qua in re ualde querendũ
ẽ. quomͦ aut hii ꝗ sũt electi possũt in er¬
rorẽ induci: aut cur si fieri potest qua-¬
si ex dubietate subditur. cũ ꝗd fiendũ
sit. dñs oĩa p̃sciens p̃stolatur. Unũ e
tam̃ eoꝵ ꝯstantia ñ mouebit᷑: una hac
sententia dñs utrũq cõplexus ẽ dicens.
ita ut in errorẽ ducant᷑ si fieri pot̾ ⁊̃
electi. Quasi enĩ iã errare ẽ: in cogita¬
tiõe titubare. S ꝓtinꝰ si fiei̾ pot̾ subiũ¬
gitur: ꝗa ꝓculdubio fiei̾ ñ pot̾. ut in
errorẽ electi plane capiant᷑. Ista ergo
dñici ẜmonis dubitatio. et electoꝵ cor¬
diũ. designatio tẽptatioĩs fuit: qr qui

Expanded text:
a magna et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi; quod videlicet Dei electi casuri non sunt, sed magnis terroribus trepidaturi, quoniam tanta tunc circa justos iniquitate effrenabuntur, ut etiam electorum corda non parvo terrore feriantur. Qua in re valde quaerendum est quomodo aut hi qui sunt electi possunt in errorem induci, aut cur si fieri potest quasi ex dubietate subditur, cum quid faciendum sit Dominus omnia praesciens praestolatur. Unum entamen eorum constantia non movebitur, una hac sententia Dominus utrumque complexus est, dicens: Ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi. Quasi enim jam errare est in cogitatione titubare, sed protinus si fieri potest subjungitur, quia proculdubio fieri non potest ut in errore electi plene capiantur. Ista ergo dominici sermonis dubitatio ex electorum cordibus designatio tentationis fuit, quia qui
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ electi conspexerĩt
signa ⁊ miracula que facient min¬
stri et p̃dicatores antixp̃i. qđdã dubi-¬
etatis nubilũ in corde patient̃: et ex
eoꝵ ꝓligiis mendacib. caligo trepida

Expanded text:
um electi conspexerint signa et miracula quae facient minstri et praedicatores Antichristi, quoddam dubietatis nubilum in corde patientur, et ex eorum prodigiis me
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiat. ⁊ d̾ ip̃a sua innocentia peius ruat: qͦ¬
rum mala corrigimus. alia eoꝵ bona nobis
ante occulos reuocemus. Que si om̃ino nulla
sunt. ad occulta dĩ iudicia recurramus: quia
sicut nos nullis meritis. hoc ip̃m bonum qd̾
habemus accepimus: ita illos qͦ pot̃ grã su
etiam ip̃a possint bona q̃ nos ante accepimus
preuenire. Quis enim crederet. qd ꝑ apo¬
stolatus meritum. saulus lapidatum stepha¬
num p̃cessurus erat: qui in morte eius lapi¬
dantium uestim̃ta seruabat: his gͦ pͥmum
cogitationib humiliare cor debre: ⁊ tume d̾mũ
increpare delinquentium iniquitates

Expanded text:
superbiat, et de ipsa innocentia pejus ruat, quosuperbiat, et de ipsa innocentia pejus ruat, quorum mala corrigimus, alia eorum bona nobis ante oculos revocemus. Quae si omnino nulla sunt, ad occulta Dei judicia recurramus, quia sicut nos nullis meritis hoc ipsum bonum quod habemus accepimus, ita illos quoque potest graetiam ipsa possint bona quae nos ante accepimus praevenire. Quis enim crederet quod per apostolatus meritum Saulus lapidatum Stephanum praecessurus erat, qui in morte ejus lapidantium vestimenta servabat? His ergo primum cogitationibus humiliare cor debet, et tunc demum increpare delinquentium iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
tur quam dicatur. Nam docͥne subtrahit
fiduciam: quando ꝯscientia p̃pedit linguam
sicut potestatem hñs : ñ sicut scͥbe ⁊ pharisei. Sin¬
gularit᷑ namq ⁊ pͥncipaliter solus ex potestate bo¬
na locutus ẽ: quia ex infirmitate mala nulla ꝯ¬
misit. Ex diuinitatiᷤᷤ quippe potentia habuit:
id qd̾ nob̾ ꝑ humanitatis sue potentiã ministra¬
uit. Nos enim quia infirmi homines sumus. cũ
d̾ dõ hominib loquimur. debemus pͥmum memi¬
nisse qd̵ sumus : ut ex ꝓpͥa infirmitate pensemꝰ.
qͦ docendi ordine infirmis fratb ꝯsulamꝰ. Con¬
sideremus gͥ. quia aut tales sumus quales ñ nulloᷤᷤ
corrigimus : aut tales aliqñ fuimus. ⁊ si iam di¬
uina grã cooꝑante ñ sumus: ut tanto tẽꝑan¬
tius corde humili corrigamus. qͣnto nosmarip̃oᷤᷤ
uerius in his quos emendamus agnoscimꝰ. Si aũ
tales ñ sumus nͨ fuimus quales adhuc illi sunt
quos emendare curramus: ne cor nr̃m forte

Expanded text:
tur, quam dicatur. Nam doctrinae subtrahit fiduciam, quando conscientia praepedit linguam.sicut potestatem habens ; » non sicut Scribae et Pharisaei. Singulariter namque ac principaliter solus ex potestate bona locutus est, quia ex infirmitate, mala nulla commisit. Ex divinitatis quippe potentia habuit id, quod nobis per humilitatis suae innocentiam ministravit. Nos enim, qui infirmi homines sumus, cum de Deo hominibus loquimur, debemus pnisse quod sumus, ut ex propria infirmitate pensemus quo docendi ordine infirmis fratribus consulamus. Consideremus igitur quia aut tales sumus quales nonnullos corrigimus, aut tales aliquando fuimus, etsi jam divina gratia operante non sumus; ut tanto temperantius corde humili corrigamus, quanto nosmetipsos verius in his quos emendamus agnoscimus. Si autem tales nec sumus nec fuimus quales adhuc illi sunt quos emendare quos curamus, ne cor nostrum forte
Abbreviated transcription (Latin):
leuitate usus sum: aut q̃ cogito scđm
carnem cogito:. Incõstantes m̃tem suã
grauitate debẽt roborare. Cc̃ enĩ g̾mina
ĩ se mutabilitatis arefiũt. cũ a corde pͥꝰ
radicẽ leuitatis abscidũt: qr tc̃ fabͥca ro¬
busta ꝯstruunt᷑. cũ pͥus locꝰ solidus ĩ qͦ

Expanded text:
levitate usus sum; aut quae cogito, secundum carnem cogito ? Inconstantes mentem suam gravitate habent roborare. Tunc enim genimina in se mutabilitatis arefiunt, cum a corde prius radicem levitatis abscindunt, quia tunc fabrica robusta construitur, cum prius locus so
Abbreviated transcription (Latin):
in mente ꝯtempserĩt. multomag̃
humana uiditia sꝑnunt: ⁊ omne ma-¬
lum qd̃ appetunt audact̃ ꝑ agere non
crubescunt: Quos ad ꝑpetrandũ malũ
iniquitas oculta in uitat. ⁊ nulla aꝑta
uerecundia tetardat : sic̃ de quodam
iniquo uidice dicit᷑. deum ñ timebat.
⁊ hominem non reuerebatur: qm̃ a ꝑ
petrandis malis nec timore dñi. nec
hominũ putore refrenabatur

Expanded text:
in mente contempserint, multo magis humana judicia spernunt, et omne malum quod appetunt audacter peragere non erubescunt. Quos ad perpetrandum malum iniquitas occulta invitat, et nulla aperta verecundia retardat. Sicut de quodam iniquo judice dicitur: Deum non timebat, et hominem non reverebatur; quoniam a perpetrandis malis nec Dei timore, nec hominum pudore refrenabatur
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe discessurũ se eẽ cognouit. Ibi qͥppe
p̃misit dicens. Ego n iã delibor: ⁊ tp̃s mee
resolutioĩs ĩ stat. Tc̃ gͥ ad memoriã ꝑfec¬
tioẽm reduxit oꝑis: cũ iã p̃iudit ad lar¬
gitatis spatiũ minime subẽẽ tp̃s oꝑati¬
onis. Sic̃ enĩ dũ uiuimꝰ debemꝰ a memoia
bona nr̃a repellere ne ex tollant: ita ap¬
propinquante exitu plerũq eam adme¬
moriam iuste reuocamꝰ. ut uidłc fidutiã
p̃beant. ⁊ desperatũ timorẽ p̃mant. Qui
⁊ si corrathiis enumando bona sua nar¬
rando: illos ꝯfirmare nõ se ostendeͣ stu¬
duit. Nam qr eadẽ bona nõ ĩ se s ĩ dño
attenderet. patefacta tͥbulatiõe ꝓͥpͥe tẽp¬
tatioĩs edocuit: qua exp̃ssa subiu̾nxit. ꝓpt̃
ꝙ placeo ĩ infirmitatib meis. Ut gͦ di¬
scipulos ĩ stueret de se summa refere¬
bat: ut uͦ se custodiret in humilitate.
ꝯsideratioĩs ocłm nõ ĩ uͥtutib suis s ĩ
in firmitatib fixerat. Habẽt itaq sc̃i

Expanded text:
ppe praemisit, dicens: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat . Tunc ergo ad memoriam perfectionem reduxit operis, cum jam praevidit ad largitatis spatium minime subesse tempus operationis. Sicut enim dum vivimus, debemus bona nostra a memoria repellere ne extollant, ita appropinquante exitu, plerumque ea ad memoriam juste revocamus, ut videlicet fiduciam praebeant et desperatum timorem premant. Qui etsi Corinthiis enumerando bona sua narravit, illos confirmare non se ostendere studuit. Nam quia eadem bona non in se, sed in Domino attenderet, patefacta tribulatione propriae tentationis edocuit, qua expresse subjunxit: Propter quod placeo mihi in infirmitatibus meis . Ut ergo discipulos instrueret, de se summa referebat; ut vero se custodiret in humilitate, considerationis oculum non in virtutibus suis, sed in infirmitatibus fixerat. Habent itaque sancti
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos diu̾tũt: omẽm ĩ se de ꝑactis bonis
leticiã depͥmũt: ⁊ de his q̃ se minꝰ egisse ĩ¬
telligũt tͥstitiam reqͥrũt. Indlignos se e¬
stunãt. ⁊ pene soli bona sua nõ uident:
q̃ ĩ se uidenda oĩb ad exẽplũ p̃bent. bĩc
ẽ qd̾ paulus dũ expleta ĩ se bona postpo¬
neret. ⁊ sola ad huc reliqua q̃ ẽẽnt exple¬
ta cogitaret: dixit. Fr̃s ego me arbitror¬
nõ app̃hendisse. Hinc ẽ qd̾ ut posset se d̾
bonis q̃ agebat humiliare: studebat ad
animũ p̃t̾ita mala recluce̾ dicens. Qui

Expanded text:
oculos divertunt: omnem in se de peractis bonis oculos divertunt: omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his quae se minus egisse intelligunt tristitiam requirunt. Indignos se aestimant, et pene soli bona sua non vident quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, dixit: Fratres, ego me non arbitror apprehendisse. Hinc est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑũ q̃ exhibẽt figũt. atq eo se iã scõs
existirmãt: qͦ ĩ ter bona q̃ agũt. malorꝑ
suoꝵ. ĩ qͥb fortassis ad huc impliciti st̃
memoriam declinãt. Qui scłc si diftͥcti¬
onẽ iudicis uigilant̃ attenderẽt. plus
de malis suis metuerẽt. qͣm de bonis
ĩ ꝑfcĩs exultarẽt: plus ĩ spicerẽt ꝙ d̾ hi
que ad ħ eis agenda sũt debitores tenẽ
soluũt. Neq enĩ absolutꝰ ẽ debitor. qui
multa reddit. s qͥ om̃ĩa: nͨ ad brauium
uctorie ꝓuenit. qͥ ĩ magna parte spec¬
taculi uelocit᷑ cucurrit. s uxta metas ue¬
niens ĩ ħ qd reliquũ ẽ defec̃. Ampliꝰ gͥ d̾
bemꝰ ĩ spicere q̃ bona nͨ dũ fecimꝰ. qͣm ea
q̃ iã nos fecisse gaudem᷑. Plerũq tñ hoc
uicio tẽptant᷑ electi. plerumq eoꝵ. cordi
suggerit᷑: ut bona q̃ fecerĩt ad animum
reuocent. ⁊ iã leticia securritatis exultẽt.
S̾i ueri electi sũt ab eo ĩ qͦ sibi placẽt m̃tis

Expanded text:
hibent figunt, atque eo se jam sanctos existimant, quo inter bona quae agunt malorum suorum in quibus fortassis adhuc implicati sunt memoriam declinant. Qui scilicet si districtionem Judicis vigilanter attenderent, plus de malis suis metuerent quam de bonis imperfectis exsultarent; plus inspicerent quod de illis quae adhuc eis agenda sunt debitores tenentsolvunt. Neque enim absolutus est debitor qui multa reddit; sed qui omnia; nec ad bravium victoriae pervenit qui in magna parte spectaculi velociter currit, si juxta metas veniens in hoc quod reliquum est deficit. Amplius igitur debemus inspicere quae bona necdum fecimus quam ea quae jam nos fecisse gaudemus. Plerumque enim hoc vitio tentantur etiam electi: plerumque eorum cordi suggeritur ut bona quae fecerint ad animum revocent, et jam laetitia securitatis exsultent. Sed si veri electi sunt, ab eo in quo sibi placent mentis
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate reqͥrit᷑: idẽ qd̾ nõ ex desid̾io
s ex neccĩtate postulat᷑. Nlam ualde
suꝑbire ẽ ex tra metas inopie aliqͥd
desiderare: unde ⁊ suꝑbe petentib ia¬
cobi uoce dicit᷑. Petitis ⁊ nõ accipiti.
eo qd̃ male petatis: ut incõcupiscen¬

Expanded text:
humilitate requiritur, id est quod non ex desiderio sed ex necessitate postulatur. Nam valde superbire est extra metas inopiae aliquid desiderare. Unde et superbe petentibus Jacobi voce dicitur: Petitis et non accipitis, eo quod male petatis, ut in concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
etitis ⁊ nõ accipitis.
eo qd male petatis: In scͥptura sacͣ
dici pauꝑes humiles solẽt: qr illi sũt
ueracĩt pauꝑes qͥ nõ sũt ĩ flati suꝑbie
sp̃u: qͦs aꝑte ueritas expͥmit cũ dic̃.

Expanded text:
etitis, et non accipitis, eo quod male petatis . In Scriptura sacra dici pauperes humiles solent, quia illi sunt veraciter pauperes qui non sunt inflati superbiae spiritu; quos aperte Veritas exprimit, cum dic
Abbreviated transcription (Latin):
breuitatẽ ĩ desment̃ aspiciũt. qͣi
cotidie morientes uiuunt: ⁊ tanto
se solidius mansuris p̃parant. qͣnto
⁊ nulla ẽẽ tͣnsitoria semꝑ ex fine pẽ¬
sant. Binc qͥppe psalmista. ueloci c̃su
fugere iitã pecc̃oris aspiciens. aitꝰ. Pu¬
sillũ ad ħ: ⁊ nõ erit peccator. bĩc ĩtm

Expanded text:
itae indesinenter ascipiunt, quasi quotidie morientes vivunt; et tanto se solidius mansuris praeparant, quanto et nulla esse transitoria semper ex fine pensant. Hinc quippe Psalmista, veloci cursu fugere vitam peccatoris aspiciens, ait: Pusillum adhuc, et non erit peccator . Hinc i
Abbreviated transcription (Latin):
ca descpͥtiõe narrat᷑: dũ dicĩt. Ascẽ¬
dit iħs ĩ nauiculã petͥ. ⁊ rogauit
ut a tr̃a reducẽt pusillũ: etͦ ita se¬
dens p̃dicabat turbis. ꝑ nauem pe¬
tri ꝗd aliud ꝗͣ cõmissa petro eccła
designat᷑ : De qua ut dñs turbis cõ¬
fluentib p̃dicet : eã a tra paululũ
reduci uibet. ¶ nec ĩ altũ duci. et¬

Expanded text:
tione narratur, dum dicitur: Ascendit Jesus in naviculam Petri, et rogavit ut a terra reduceret pusillum, et ita sedens praedicabat turbis . Per navem Petri quid aliud quam commissa Petro Ecclesia designatur? De qua ut Dominus turbis confluentibus praedicet, eam a terra paululum reduci jubet.
Abbreviated transcription (Latin):
ris uite uias aggredi metuũt:
et tñ iacere in sui torporis ignauia
ñ ꝑtimescũt. Cũq se peccatores
ꝯsiderãt: scĩtatis uias arriꝑȩ tre¬
pidant: et remanere ĩ suis iniꝗ¬
tatib ñ formidant. Quoꝵ bñ petrꝰ
ad huc ĩ infirmitate positꝰ speciem
tenet: cũ uiso miraculo pisciũ dix̃.
Exi ame dñe : ꝗa hõ peccator sum.
Immo si te peccatorẽ ꝯsideras: opõ
tet ut a te dnm̃ ñ repellas. S qui
ic cͥco melioris habitus uias.⁊ uite
rectioris artem apprehende nolunt.
qr infirmo se ẽẽ ꝯspiciũt: qiͣ pecca¬
tores se ẽẽ fatent᷑. ⁊ dnm̃ repellũt:

Expanded text:
ris vitae vias aggredi metuunt, et tamen jacere in sui torporis ignavia non pertimescunt; cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non formidant. Quorum bene Petrus adhuc in infirmitate positus speciem tenet cum, viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum . Imtet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias, et vitae rectioris arcem apprehendere nolunt quia se infirmos esse conspiciunt, quasi peccatores se fatentur, et Dominum repe
Abbreviated transcription (Latin):
amittũt. Prioris gͦ peccĩ merito. pecca¬
toꝵ subsequentiũ fouea tegit᷑: ut qui
malũ sciens ꝑperat. deiceps iuste ĩ alũ
etiã nesciẽs cadat. Hoc qͥppe agit᷑ ut cu¬
lpis culpe feriant᷑: quatinꝰ supplicia fi¬
ant peccantiũ. ip̃a ĩcrem̃ta uitioꝵ. Ni¬
mirũ iusto iudicio augeri culpa ꝑmit¬
tit᷑: ut ad feriendũ altius quandoq cu¬
mulet᷑. Hĩc rursus d̾ qͥbusdã paulꝰ dic̃.¬

Expanded text:
eccatorum subsequentium fovea tegitur, ut qui malum sciens perpetrat, deinceps juste in aliis etiam nesciens cadat. Hoc quippe agitur, ut culpis culpae feriantur, quatenus supplicia fiant peccantium ipsa incrementa vitiorumirum justo Dei judicio augeri culpa permittitur, ut ad feriendum altius quandoque cumuletur. Hinc enim rursum de quibusdam Paul