comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuuendo. sicut illa corpora moueri
adu̾timus. Neq enim cũ corpꝰ uiuũ
mouetur. aꝑitur ulla uia ocłis nr̃is
ad uidendũ animũ. rem quȩ oculis
uidi ñ potest: s illi moli aliquid
mee̾ sentimus. quale nobis inest. ad
mouendum similit molem nr̃am. qd̾ e.
ueta es mnimia. Neq qͣuasi humane
prudentiȩ racionis q ꝓpͥum ẽ. Et bes¬
die quippe sentiunt uiu̾e non tantũ
se ipsas s etiã inuicẽ atq altũtrum:
ẽ nos ipsos. nec animas nr̃as uident:
s. ꝙ motib corporis: idq statim et
facillime quadam cõspiratione natu¬
rali. A nimũ gͥ cuilibet. et ex nr̃o no¬
uimus. et ex nr̃o credimus: quem ñ
uidimus. Non enĩ tantũ sentimus
animũ. s etiam scire possumus quid
sit animus. corsid̾atione nr̃i. habemꝰ
enim aminũ. S quid sit iustus. unde
nouimus: Oixeramus enĩ. apłm nos
ñ alia causa diligere: nisi quod sit
iustus animus. Nouimus gͦ et qͥd sit

Expanded text:
vivendo, sicut illa corpora moveri vivendo, sicut illa corpora moveri advertimus. Neque enim cum corpus vivum movetur, aperitur ulla via oculis nostris ad videndum animum, rem quae oculis videri non potest: sed illi moli aliquid inesse sentimus quale nobis inest ad movendum similiter molem nostram, quod est vita et anima. Neque quasi humanae prudentiae rationisque proprium est. Et bestiae quippe sentiunt vivere, non tantum se ipsas, sed etiam se invicem atque alterutrum, et nos ipsos. Nec animas nostras vident, sed ex motibus corporis, idque statim et facillime quadam conspiratione naturali. Animum igitur cujuslibet et ex nostro novimus, et ex nostro credimus quem non novimus. Non enim tantum sentimus animum, sed etiam scire possumus quid sit animus consideratione nostri: habemus enim animum. Sed quid sit justus, unde novimus? Dixeramus enim nos Apostolum non alia causa diligere, nisi quod sit justus animus. Novimus ergo et quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
edi gͦ mecum:
et considemus cur diligamꝰ
apłm. Nũquidnam ꝑꝑ humanã speci¬
em quã notissimam habemus. eo qd̃
credimus eum hominem fuisse: Non
utiq. Alioquin: nunc ñ ẽ. quem ai¬
ligamus : quando quidẽ homo ille iã
non ẽ: anima enim eius a corpore se¬
parata ẽ. S id quod in illo amanis
etiam nunc iuuere credimꝰ: Amans
enim animũ iustũ. Ex qua gͦ speci¬
ali aut generali regula: nisi qr scimꝰ
et quid sit animus. et quid sit iustus:
Et animus quidẽ quid sit ñ incõgrue
nos dicimus ideo nosse: quia et nos
habemus animũ. Neq onim ũquã
oculis uidimus : et ex similitudine
iusorum plurium. notionẽ gn̾alem
specialem ue ꝑcepimus: S pocus at
dixi. quia et nos habemus. Quid enĩ
tam intime scitur. seq ipsũ ẽe sentti.
quam id quo etiam cet̾a sentiuntur.
id÷ ipse animus :Nam et motus
corporum quib pret̃ nos alios uu̾e
sentimus ex nra similitudine cagos¬
cimus : Quia et nos ita mouemꝰ arpꝰ

Expanded text:
edi ergo mecum et consideremus cur diligamus apostolum. Nunquidnam propter humanam speciem, quam notissimam habemus, eo quod credimus eum hominem fuisse? Non utique; alioquin nunc non est quem diligamus, quandoquidem homo ille jam non est? Anima enim ejus a corpore separataetiam nunc vivere credimus: amamus enim animum justum. Ex qua ergo generali aut speciali regula, nisi quia scimus et quid sit animus, et quid sit justus? Et animus quidem quid sit, non incongrue nos dicimus ideo nosse, quia et nos habemus animum. Neque enim unquam oculis vidimus, et ex similitudine visorum plurium notionem generalem specialemve percepimus; sed potius, ut dixi, quia et nos habemus. Quid enim tam intime scitur, seque ipsum esse sentit; quam id quo etiam caetera sentiuntur, id est, ipse animus? Nam et motus corporum, quibus praeter nos alios vivere sentimus, ex nostra similitudine agnoscimus: quia et nos ita movemus corpus
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo ictu. qua ułut choruscatione
ꝑstringeris cũ dicitur u̾itas. mane
si potes. S non potes. Relaberis in
ista solita atq trena. Quo tandem
pondẽ queso relab̾is: nisi sordium
contractarum cupiditatis uisco. et
ꝑegrinationis erroribus :i.

Expanded text:
primo ictu quo velut coruscatione primo ictu quo velut coruscatione perstringeris, cum dicitur, Veritas, mane si potes: sed non potes; relaberis in ista solita atque terrena. Quo tandem pondere, quaeso, relaberis, nisi sordium contractarum cupiditatis visco et peregrinationis erroribus
Abbreviated transcription (Latin):
quo sit maior. siue quo sit clarior. mi¬
lies tantũ uł innumerabilit̾: neq
hoc ẽ. deus. Nec sicut cogitant᷑ angłi
mundi sp̃s. cęlestia corpora inspiran¬
tes: atq ad arbitriũ quo seruiunt dõ
mutantes atq u̾santes : neq si om̃s
cum sint milia miliũ in unũ collati
unus fiant: nec tale aliquid deusẽ.
Nec si eosdem sp̃s sine corporib cogi¬
tes: Quod quid̃ carnali cogitationi
difficillimũ ẽ. E coe uide si potes o
anima pgrauata corpore quod cor¬
rũpitur. et honusta t̾renis cogitatio¬
nib uariis & multis: ecce uide si po¬
tes. Deus ueritas ẽ. Hoc enĩ scriptũ
ẽ. qm̃ deus lux ẽ. Non quomͦ isti
oculi uident: s quomͦ uidet cor: cũ
audit. u̾itas ẽ. Noli querere qͥd sit
u̾itas. Statim enim se oponent
caligines imaginũ corporalium. et
nubila fantasmatũ: et ꝑturbabũt
serenitatem quȩ pͥmo ictu dilluxit
tibi cum dic̾em u̾itas. Eece in ipso

Expanded text:
quo sit major, sive quo sit clarior, miquo sit major, sive quo sit clarior, millies tantum, aut innumerabiliter, neque hoc est Deus. Nec sicut cogitantur Angeli mundi spiritus coelestia corpora inspirantes, atque ad arbitrium quo serviunt Deo mutantes atque versantes, nec si omnes, cum sint millia millium , in unum collati unus fiant, nec tale aliquid Deus est. Nec si eosdem spiritus sine corporibus cogites, quod quidem carnali cogitationi difficillimum est. Ecce vide, si potes, o anima praegravata corpore quod corrumpitur, et onusta terrenis cogitationibus multis et variis; ecce vide, si potes: Deus Veritas est . Hoc enim scriptum est, Quoniam Deus lux est : non quomodo isti oculi vident, sed quomodo videt cor, cum audis, Veritas est. Noli quaerere quid sit veritas; statim enim se opponent caligines imaginum corporalium et nubila phantasmatum, et perturbabunt serenitatem, quae primo ictu diluxit tibi, cum dicerem, Veritas. Ecce in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ris et animi ẽẽntia. ñ ẽ. ipslus u̾itatiᷤᷤ
ẽentia: Sicuti ẽ. trintas deus unꝰ. solꝰ
magnus. uerus. uerax. u̾itas. Quem
si cogitare conamur quantũ sinit et
donat: nullus cogitetur ꝑ locorũ spa¬
cia cont̾actus. aut cõpleriis. quasi triũ
corporũ: nulla cõpago iuncture: sic̃
tricorporem gerionem fabulȩ ferunt.
S: quicqͥd animo tale occurrerit. ut
maus sit in trib quam in singulis:
minusq in uno quã in duob: sine
ulla dubitatione respuatur. Ita enĩ
respuitur. om̃e corporeũ. In sp̃alibꝰ aũ:
om̃e mutabile quod occurrerit. non
putetur deus. Non enim paruȩ noti¬
ciȩ pars ẽ. cum de ꝓfundo isto in illã
sumitatem respitamus: si antequã
scire possimus quid sit deus. possumꝰ
iam scire quid ñ sit. Non est enum
certe. nec t̾ra nec celu nec tale aliqd
quale uidemus in cęlo: nec quicqͥd
tale ñ uidemus. et ẽ. fortassis ĩ celo.
Nec si augeas imaginatione cogita¬
tionis lucem solis. quantũ potes. siue

Expanded text:
entia, non est ipsius veritatis essentia, sicut est Trinitas Deus unus, solus, magnus, verus, verax, veritas. Quem si cogitare conamur, quantum sinit et donat, nullus cogitetur per locorum spatia contactus aut complexus, quasi trium corporum; nulla compago juncturae, sicut tricorporem Geryonem fabulae ferunt: sed quidquid animo tale occurrerit, ut majus sit in tribus quam in singulis, minusque in uno quam in duobus, sine ulla dubitatione respuatur: ita enim respuitur omne corporeum. In spiritualibus autem omne mutabile quod occurrerit, non putetur Deus. Non enim parvae notitiae pars est, cum de profundo isto in illam summitatem respiramus, si antequam scire possimus quid sit Deus, possumus jam scire quid non sit. Non est enim certe, nec terra, nec coelum, nec quasi terra quale videmus in coelo, nec quidquid tale non videmus et est fortassis in coelo. Nec si augeas imaginatione cogitationis lucem solis, quantum potes, sive
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid utrũq simul: quã singłm
eorum. & qm eque uere ẽ. etiã sp̃s
scs: nec pat̾ et filius simul maius
aliquid ẽ. quam ipse. Quia nec ue
ueruis sunt: nec magnitudine suꝑ¬
ant. Atq ita. filius et sp̃s sc̃s simil
tam magnũ aliquid sunt. quã pat̾
solus: quia tam uere funt. Sic ⁊ ipsa
trinitas. tam magnũ ẽ: quam una¬
queq ibi psona. Non enim ibi miuior
e quȩ uerior ñ ẽ. ubi e ipsa uitas mag¬
nitudo: Quia in eentia u̾itatis. hoc ẽ.
uerum eẽ. quod ẽ. eẽ: et hoc ẽ. eẽ. quod
e. magnum eẽ. Hoc gͦ magnum eẽ. qd¬

Expanded text:
quam singulum eorum. Et quoniam aeque vere est etiam Spiritus sanctus, nec Pater et Filius simul majus aliquid est quam ipse, quia nec ververius sunt; nec magnitudine superant. Atque ita Filius et Spiritus sanctus simul tam magnum aliquid sunt quam Pater solus, quia tam vere sunt. Sic et ipsa Trinitas tam magnum est, quam unaquaeque ibi persona. Non enim ibi major est, quae verior non est, ubi est ipsa veritas magnitudo. Quia in essentia veritatis, hoc est verum esse quod est esse; et hoc est esse quod est magnum esse: hoc est erg
Abbreviated transcription (Latin):
cimus enun
ñ eẽ. in hac trinitate maiꝰ
aliquid. duas aut tres ꝑsonas. quã
unam earsi: quod ñ capit consue¬
tudo carnalis. Non ob aliud. nisi
quia uera que creata sunt. sentit
ut potest: utatem aũ ipsanꝰ qua
creata sunt. ñ potest intueri. Nam
si possẽt: nulloᷤᷤ cet lux ista corpores
manifestior. quã hoc quod diximꝰ
In sułti quippe u̾itatis. qm̃ sola ue¬
re ẽ: non ẽ. maior aliqua nͥ q̃ uers
ẽ. Quicquid aũ intelligibile atꝙs
cõmutabile ẽ. ñ aliud alio ueriust.
quia ȩque incomutabilit̃ ȩt̾nuns
Nec quod magnũ ibi dr̃ aliuno
magnum ẽ: quam eo quo uere et
Quapp. ubi magnitudo ipsa u̾itast

Expanded text:
cimus enim non esse in hac Trinitate majus aliquid duas aut tres personas quam unam earum: quod non capit consuetudo carnalis, non ob aliud, nisi quia vera quae creata sunt sentit ut potest; veritatem autem ipsam qua creata sunt non potest intueri: nam si posset, nullo modo esset lux ista corporea manifestior quam hoc quod diximus. In substantia quippe veritatis, quoniam sola vere est, non est major aliqua, nisi quae verius est. Quidquid autem intelligibile atque incommutabile est, non aliud alio verius est, quia aeque incommutabiliter aeternum est: nec quod ibi magnum dicitur, aliunde magnum est, quam eo quo vere est. Quapropter ubi magni
Abbreviated transcription (Latin):
In coporib aũ sieri potest. ut ȩque
uerum sit hoc aurum atq illud: s
maus hoc sit quam illud: Quia non
eadem ibi ẽ. magnitudo quȩ ueritas.
Aliudq illi ẽ. aurũ eẽ: aliud magnũ cẽ.
ic et in animii.
natura. scđm quod dr̃ magnꝰ
animus. ñ scdm hoc dr̃ uerus animꝰ.¬

Expanded text:
In corporibus autem fieri potest ut aeque verum sit hoc aurum atque illud, sed majus hoc sit quam illud, quia non eadem ibi est magnitudo quae veritas; aliudque illi est aurum esse, aliud magnum esse. Sic et in animi natura, secundum quod dicitur magnus animus, non s
Abbreviated transcription (Latin):
alia racionalis tẽporaliũ: et huic illã
p̃ferendã eẽ. ambigit nemo. Relinq̃n¬
tib itaq nob̾ ea quȩ ext̾ioris sunt ho¬
minis. et ab eis q̃ cõmunia cũ pecorib
habemus introrsũ ascend̾e cupientib:
anceꝗ̃ ad cogitationẽ rerũ intelligi¬
biliũ atq sũmarũ quȩ sempiterne
sunt ueniremus. tẽporaliũ rerũ cog¬
nitio racionał occurrit Etiã in hac
igit᷑ inueniamus si possumus aliquã
tͥnitatem. sic̃ inueniebamꝰ in sensib
corporis. et in his quȩ ꝑ eos in animã
ut ꝓ corporalib reb quas corporeo foriᷤ
positas attingimus sensu. intits cor¬
porũ similitudines hab̾emꝰ impssas
meinoriȩ. ex quib cogitatio formaret.
t̾cia uolũtate utrũq iungente. Sicut
formabatur foraͥs acies ocłoꝵ. quam
uoluntas ut uisio fieret adhibebat rei
uisibili. et utrũq iungebat. ctiam
illic ipsa se admouens t̃ciam. S ñ ẽ.

Expanded text:
alia rationalis temporalium, et huic illam alia rationalis temporalium, et huic illam praeponendam esse ambigit nemo. Relinquentibus itaque nobis ea quae sunt exterioris hominis, et ab eis quae communia cum pecoribus habemus introrsum ascendere cupientibus, antequam ad cognitionem rerum intelligibilium atque summarum quae sempiternae sunt veniremus, temporalium rerum cognitio rationalis occurrit. Etiam in hac igitur inveniamus, si possumus, aliquam trinitatem, sicut inveniebamus in sensibus corporis, et in iis quae per eos in animam ut pro corporalibus rebus quas corporeo foris positas attingimus sensu, intus corporum similitudines haberemus impressas memoriae, ex quibus cogitatio formaretur, tertia voluntate utrumque jungente: sicut formabatur foris acies oculorum, quam voluntas, ut visio fieret, adhibebat rei visibili, et utrumque jungebat, etiam illic ipsa se admovens tertiam. Sed non est
Abbreviated transcription (Latin):
nec egimꝰ om̃ino nec uidimus: et eo
mͦ affectas e̾ẽ. illorũ m̃tes etiãuigilan¬
fallaciũ. quib cura ẽ. de reuolutionib
animarũ. falsã opinionẽ ad decipien¬
dos homines firmare uł serere: ex hoc
conici potest: q si uere illa recordarent᷑
q̃ hic in aliis antea positi corporibus
uid̾ant: multis ac pene om̃ib hie
cõtingeret: Quandoquid̃ ut de iuuis
mortuos. ita de mortuis uiuos. tãꝙ
de uigilantib dormientes et de dor¬
mientib uigilantes. sine cessatione
fieri suspicantur. Sigͦ hec ẽ. sapientie
et scientię recta distinctio: ut ad sa¬
pientiã ꝑtineat et̾narũ rerũ cognitio
intellectualis. ad scientiã uͦ tp̃ralium
rerũ cognitio racionalis: quid cui p̃po¬
nendii siue p̾ponendũ sit. ñ ẽ. diffici¬
le iudicare. Si aũ alia ẽ. adhibenda
discretio. qua dinoscantur hȩc duo q̃
ꝓcul dubio distare apłs docet dicens.
sit intellectualis cognitio et̾narũ ferũ:

Expanded text:
nec egimus omnino nec vidimus; et eo nec egimus omnino nec vidimus; et eo modo affectas esse illorum mentes etiam vigilanfallacium, quibus curae est de revolutionibus animarum falsam opinionem ad decipiendos homines firmare vel serere, ex hoc conjici potest, quia si vere illa recordarentur quae hic in aliis antea positi corporibus viderant, multis ac pene omnibus id contingeret: quandoquidem ut de vivis mortuos, ita de mortuis vivos, tanquam de vigilantibus dormientes, et de dormientibus vigilantes, sine cessatione fieri suspicantur. 25. Si ergo haec est sapientiae et scientiae recta distinctio, ut ad sapientiam pertineat aeternarum rerum cognitio intellectualis; ad scientiam vero, temporalium rerum cognitio rationalis: quid cui praeponendum sive postponendum sit, non est difficile judicare. Si autem alia est adhibenda discretio, qua dignoscantur haec duo, quae procul dubio distare Apostolus docet, dicens, sit intellectualis cognitio aeternarum rerum,
Abbreviated transcription (Latin):
corporea luce circũ adiacent. cuius
lucis capax eiq cõgruens ẽ. creatus.
Non enim et ipse ideo sine magistro
alba et nigra discernit: qr ista iam
nou̾at antequã in hac carne creare¬
tur. Deniq cur de solis reb intelligi¬
bilib id fieri potest. ut bene int̾roga
tus respondeat quisq qd̃ ad quãq ꝑti¬
net disciplinã: etiã si eius ignarus ẽ :
cur hoc facere de reb sensibilib nul¬
lus potest: nisi quas isto uidit in cor¬
pore cõstitutus. aut eis qͥ nou̾ant in¬
dicantib credidit. seu littĩs cuiusq
seu u̾bis::Non enim adqͥescendũ ẽ
eis qui samyum pitagora aiunt re¬
cordatũ fuisse talia ñnulla q̃ fuerat
exꝑtus: cũ hic alio iã fuisset in corpore.
Et alios ĩnullos narrant alii: ennodi
aliquid in suis m̃tib passos. qͥs falsas
fusse memorias. quales plerũq exꝑi¬
mur in somnis. qñ nob̃ iudem᷑ remi¬
nisci quasi eg̾imus aut uidimꝰ. quod

Expanded text:
corporea luce circumadjacent, cujus corporea luce circumadjacent, cujus lucis capax eique congruens est creatus. Non enim et ipse ideo sine magistro alba et nigra discernit, quia ista jam noverat antequam in hac carne crearetur. Denique cur de solis rebus intelligibilibus id fieri potest, ut bene interrogatus quisque respondeat quod ad quamque pertinet disciplinam, etiamsi ejus ignarus est? Cur hoc facere de rebus sensibilibus nullus potest, nisi quas isto vidit in corpore constitutus, aut eis quae noverant indicantibus credidit, seu litteris cujusque, seu verbis? Non enim acquiescendum est eis qui Samium Pythagoram ferunt recordatum fuisse talia nonnulla quae fuerat expertus, cum hic alio jam fuisset in corpore: et alios nonnullos narrant alii, ejusmodi aliquid in suis mentibus passos: quas falsas fuisse memorias, quales plerumque experimur in somnis, quando nobis videmur reminisci quasi egerimus aut viderimus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Inde plato ille
philosophus nobilis. ꝑsuace
conatus ẽ. uxisse hic animas hõni
et anteꝗͣ ista corpora gererent: et
hinc eẽ. quod ea quȩ discunt᷑. remi¬
niscuntur pocus cognita. quã cog¬
noscuntur noua. Reculit enĩ pue¬
rum quẽdam nescio quȩ de geome¬
trica int̾rogatũ. sic respondisse. tãq
c̾et illius ꝑitissimus disciplinȩ. Gra¬
datĩ qͥppe atq artificiose int̾rogatis
uidebat qd uidendũ erat: dicebatq
quod uidat. S si recordatio hȩc eet.
rerũ antea cognitarũ: ñ utiq om̃s
uł pene om̃s cũ illo mͦ int̾rogarent᷑
hoc possent. Non enĩ om̃s in priore
uita geometrȩ fuerunt: cũ tam rari
sint in genere humano ut uix poss
aliquis inuenuri. S pociꝰ credendũs¬
m̃itis intellectualis ita conditam eẽ
nat᷑am: ut reb intelligibilib nat᷑a¬
li ordine disponente conditore sub¬
iuncta: sic ista uideat in quadã lu¬
&e sui generis incorporea: quẽ admo¬
dum oculus carnis uidet q̃ in hac

Expanded text:
nde Plato ille philosophus nobilis persuadere conatus est vixisse hic animas hominum, et antequam ista corpora gererent: et hinc esse quod ea quae discuntur, reminiscuntur potius cognita, quam cognoscuntur nova. Retulit enim, puerum quemdam nescio quae de geometrica interrogatum, sic respondisse, tanquam esset illius peritissimus disciplinae. Gradatim quippe atque artificiose interrogatus, videbat quod videndum erat, dicebatque quod viderat. Sed si recordatio haec esset rerum antea cognitarum, non utique omnes vel pene omnes, cum illo modo interrogarentur, hoc possent. Non enim omnes in priore vita geometrae fuerunt, cum tam rari sint in genere humano, ut vix possit aliquis inveniri: sed potius credendum esmentis intellectualis ita conditam esse naturam, ut rebus intelligibilibus naturali ordine, disponente Conditore, subjuncta sic ista videat in quadam luce sui generis incorporea, quemadmodum oculus carnis videt quae in hac
Abbreviated transcription (Latin):
et inueniendo. nascitur ꝓles ip̃sa no¬
ucia. Ac ꝑ hoc appetitus ille quo con¬
ciptur pariturq noticia. partus et
ꝓles recte dici potest. Idemq appetitꝰ
quo iihiatur rei cognoscende. fit amor
cognitȩ : dũ tenet atq amplecatur
plaeta plem id÷ noticiam. gignentiq
coniungit. Et e. quędam imago tͥnita¬
tis. ipsa mens. et noticia etus. quod ẽ.
ꝓles cuis ac de se ipsa u̾bum eius: et
amor t̾cius. Et hȩc tria unum. atq
una suba. Nec minor ꝓles. dũ tantũ
se nouit mens quanta ẽ: nec minor¬
ẽ. amor. dii tantũ se diligit qͣtum no

Expanded text:
et inveniendo, nascitur proles ipsa noet inveniendo, nascitur proles ipsa notitia: ac per hoc appetitus ille quo concipitur pariturque notitia, partus et proles recte dici non potest; idemque appetitus quo inhiatur rei cognoscendae, fit amor cognitae, dum tenet atque amplectitur placitam prolem, id est, notitiam, gignentique conjungit. Et est quaedam imago Trinitatis, ipsa mens, et notitia ejus, quod est proles ejus ac de se ipsa verbum ejus, et amor tertius, et haec tria unum atque una substantia. Nec minor proles, dum tantam se novit mens quanta est: nec minor amor, dum tantum se
Abbreviated transcription (Latin):
qusi pariuntur. Unde ꝓli similia sũt.
Uin in ipsa noticia: Ibi enim quasi
ꝯpssa formantur. Nam etsiiam erads
es quas querendo inuenimus: noticia
tam ipsa ñ erat. quã sicut nascentem¬
ꝓiem deputamus. Porro. appetitꝰ ille
qui ẽ. in qͥrendo ꝓcedit aquerente et
pendet quodamodo: neq reqͥescit fine
quo intenditur. nͥ id quod q̃ritur in¬
untum querenti copuletur. Q appe¬
utus id÷ inquisitio. ꝗͣuis amor eẽ. non
iudeatur. qͦ quod notũ ẽ. amatur:
hoc enim adhuc ut cognoscat᷑ agitur.
tam̃ ex eodem genere quidduã ẽ. Nam
uoluntas iam dici potest: qr om̃is qͥ
querit inuenire uult. & si id q̃ritur
quod ad noticiã ꝑtineat: om̃is qui
querit. nosse uult. Quod si ardenter
atq instanter uult. studẽ dicit᷑: Qd̾
maxime in assequendis atq adipis¬
cendis quibq doctͥnis dici solet. Par¬
tum gͦ m̃tis antecedit appetitus qͥdã :
quia id quod nosse uolumus q̃rendo

Expanded text:
quasi pariuntur: unde proli similia sunt; quasi pariuntur: unde proli similia sunt; ubi, nisi in ipsa notitia? Ibi enim quasi expressa formantur. Nam etsi jam erant res quas quaerendo invenimus, notitia tamen ipsa non erat, quam sicut prolem nascentem deputamus. Porro appetitus ille, qui est in quaerendo, procedit a quaerente, et pendet quodam modo, neque requiescit fine quo inteditur, nisi id quod quaeritur inventum quaerenti copuletur. Qui appetitus, id est, inquisitio, quamvis amor esse non videatur, quo id quod notum est, amatur; hoc enim adhuc ut cognoscatur agitur: tamen ex eodem genere quiddam est. Nam voluntas jam dici potest, quia omnis qui quaerit invenire vult; et si id quaeritur quod ad notitiam pertineat, omnis qui quaerit nosse vult. Quod si ardenter atque instanter vult, studere dicitur: quod maxime in assequendis atque adipiscendis quibusque doctrinis dici solet. Partum ergo mentis antecedit appetitus quidam, quo id quod nosse volumus quaerendo
Abbreviated transcription (Latin):
se. parem sibi noticiã sui gignit:
diximus. Quid gͥ. de amore dicendũ:
Cur ñ etiam cũ se amat. ipsũ qͦ ami¬
rem sui genuisse uideatur: Erat en
amabilis sibi et anteq se amarit.
qr et amare se potat: sicut erat sibi
noscibilis et antequã se nosset. quia
potat se nosse. Nam si ñsibi c̾ec. nis¬
cibilis: nũquam se nosse potusset b
si non sibi cẽt amabilis: nũquam
amare potuisset. Cur itaq amando
se. ñ genuisse dicitur amorẽ suui. sios
cognoscendo se genuit noticiam sułꝰ
An co quidẽ manifeste ostenditurle
amoeis eẽ. pͥncipium unde ꝓcedit: A
ip̃sa quippe m̃te ꝓcedit. quȩ sibi est
amabilis antequã se amet: Atq ita
pͥncipium ẽ. amoris sui quo se amitt.
S ideo ñ recte dicitur genitus ab ea.
sicut nocicia sui qua se nouit: quia
sto ofine quietura. Nam inqͥsitio ẽ
ꝗpeatus inueniendi: quod idẽ ualet
s dicas repiendi. Quȩ aũ repiuntur

Expanded text:
se, parem sibi notitiam sui gignit: quia se, parem sibi notitiam sui gignit: quia diximus. Quid ergo de amore dicendum est, cur non etiam cum se amat, ipsum quoque amorem sui genuisse videatur? Erat enim amabilis sibi, et antequam se amaret, quia poterat se amare: sicut erat sibi noscibilis, et antequam se nosset, quia poterat se nosse. Nam si non sibi esset noscibilis, nunquam se nosse potuisset: ita si non sibi esset amabilis, nunquam se amare potuisset. Cur itaque amando se non genuisse dicatur amorem suum; sicut cognoscendo se genuit notitiam suam? An eo quidem manifeste ostenditur hoc amoris esse principium, unde procedit: ab ipsa quippe mente procedit: quae sibi est amabilis antequam se amet; atque ita principium est amoris sui, quo se amat: sed ideo non recte dicitur genitus ab ea, sicut notitia sui qua se novit, quia sitio eo fine quietura? Nam inquisitio est appetitus inveniendi, quod idem valet si dicas, reperiendi. Quae autem reperiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
re introgandã considãndãq redeamꝰ:
uͥ tẽporalit̾ existens snullarũ rerũ
noticia quȩ ante ñ erat. et aliquarũ
rerũ amor q̃ antea ñ amabantur:
distinctius nob aꝑit quid dicamus:
Quia et ipsi locutiom tẽporalit̃ diri¬
gendȩ. facilior ẽ. ad explicandũ res a¬
que in ordine teporũ cõprehendit᷑.
Primo itaq manifestũ sit. posse fieri.
ut sit aliquid scibile. id÷ quod sciri
possit. et tam nesciatur. Illud autẽ
fierin posse: ut sciatur qd̾ scibile n
fuerit. Unde liquido tenendum ẽ. qd̾
om̃is res quãcumq cognoscimus. con¬
generat in nob̾ nociciam sui. Ab ut̾
enim noticia paritur cognoscente et
cognito. Itaq mens. cũ se ipsã cagnoꝰ¬
cit: sola parens ẽ. nociciȩ suȩ. Et aig¬
nitum enim et cognitor ipsa ẽ. F rat
aũ sibi ipsa noscibilis et antequã se
nosset: s noticia sui ñ erat in ea cũ
sc ipsa ñ nouerat. Quod gͦ cognosait

Expanded text:
re interrogandam considerandamque redeamus, re interrogandam considerandamque redeamus, ubi temporaliter existens nonnullarum rerum notitia, quae antea non erat, et aliquarum rerum amor, quae antea non amabantur, distinctius nobis aperit quid dicamus: quia et ipsi locutioni temporaliter dirigendae, facilior est ad explicandum res quae in ordine temporum comprehenditur. 18. Primo itaque manifestum sit, posse fieri ut sit aliquid scibile, id est, quod sciri possit, et tamen nesciatur: illud autem fieri non posse, ut sciatur quod scibile non fuerit. Unde liquido tenendum est quod omnis res quamcumque cognoscimus, congenerat in nobis notitiam sui. Ab utroque enim notitia paritur, a cognoscente et cognito. Itaque mens cum se ipsam cognoscit, sola parens est notitiae suae: et cognitum enim et cognitor ipsa est. Erat autem sibi ipsa noscibilis, et antequam se nosset: sed notitia sui non erat in ea, cum se ipsa non noverat. Quod ergo cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
Amor ñ erit imago. ñ u̾bũ.
ñ genitus: Cur gͣ mens noci¬
ciam suam gignit cũ se nouit: et̃ amo¬
iem suum cion gignit cũ se amat:
Nam si ppea e. notionis suȩ causa qr nos¬
cibilis ẽ: amoris ctiam sui causa ẽ. qr ẽ.
amabilis. Cur itaq ñ utrũq genuerit.
difficile ẽ. dicere. Hec enim questio et¬
am de ipsa sũma trinitate. om̃ipoten¬
tissimo creatore dõ. ad cuiꝰ imaginem
homo factus ẽ: solet mou̾e homines qͦs
u̾itas dĩ ꝑ humana locutionẽ ĩuitat
ad fidem: cur ñ sp̃s quoq sc̃s a patre
dõ genitus uł creditur uł intelligitur.
ut filius etiam ipse dicatur. Quodnũc
in mñte humana utcũq inuestigare
conamur: ut ex inferiore imagine. in
qua nob̃ familiarius natura ipsa nr̃a
quasi int̾rogata respondet: exercita¬
tiorem mentis aciem ab illuminata
creatura ad lumen incõmutabile di¬
rigamus : si tam̃ u̾itas ipsa ꝑsuaserit.
sicut dĩ u̾bum filium eẽ. nullus xp̃ia¬
nus dubitat. ta caritatẽ ee. sp̃m scm̃.¬

Expanded text:
amor? non erit imago? non verbum? non genitus? Cur enim mens notitiam suam gignit, cum se novit; et amorem suum non gignit, cum se amat? Nam si propterea est notionis suae causa, quia noscibilis. est; amoris etiam sui causa est, quia est amabilis. Cur utrumque itaque non genuerit, difficile est dicere. Haec enim quaestio etiam de ipsa summa Trinitate, omnipotentissimo creatore Deo, ad cujus imaginem homo factus est, solet movere homines, quos veritas Dei per humanam locutionem invitat ad fidem, cur non Spiritus quoque sanctus a Patre Deo genitus vel creditur vel intelligitur, ut filius etiam ipse dicatur? Quod nunc in mente humana utcumque investigare conamur, ut ex inferiore imagine, in qua nobis familiarius natura ipsa nostra, quasi interrogata respondet, exercitationem mentis aciem ab illuminata creatura ad lumen incommutabile dirigamus: si tamen veritas ipsa persuaserit, sicut Dei Verbum Filium esse nullus christianus dubitat, ita charitatem esse Sp
Abbreviated transcription (Latin):
age̾ possunt: sacramentũ fidĩ ⁊ penitentiȩ
qđ est sc̃m̃ baptisia. quamdiu rationis
ȩtas eoꝵ capar eẽ. ñ potest. suffice̾ ad salu
tem.x. uiiiFirmissime tene. ⁊ nullatenꝰ
dubites. neminem hic hoĩnum posse pe-¬
intentiam age̾. nͥ quẽ ds̃ illummau̾it. et
gratuita miseiatione conu̾terit. Apłs
enim dic̃. lle forte det illis ds̃ penitentiã
ad cognoscendã ueritatẽ. ⁊ resipiscant
ã diaboli laqueis. XXUIIII Firmissime
tene. ⁊ nullatenꝰ dubites. posse quidem ho¬
minem quẽ nec ignorantia litterarum
nec aliqua ꝓhbet imbecillitas. uł adu̾sitas.
u̾ba scẽ legis ⁊ euangłn siue legẽ. siue ex
ore cuidam p̃dicatoris audire. s diumis

Expanded text:
agere possunt, Sacramentum fidei et poenitentiae, quod est sanctum Baptisma, quamdiu rationis aetas eorum capax esse non potest, sufficere ad salu. Firmissime tene, et nullatenus dubites, neminem hic posse hominum poenitentiam agere, nisi quem Deus illuminaverit, et gratuita sua miseratione converterit. Apostolus enim dicit: Ne forte det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam vera diaboli laqueis . Firmissime tene, et nullatenus dubites, posse quidem hominem, quem nec ignorantia litterarum nec aliqua prohibet imbecillitas vel adversitas, verba sanctae legis et Evangelii sive legere, sive ex ore cujusquam praedicatoris audire, s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nullatenꝰ dubites. pͥmos homines ẜ
adam ⁊ mulierem eiꝰ. factos bonos rtte
⁊ sine peccatocredtos. cum lib̾o arbitͥo
quo possent siuellent dõ sẽꝑ. humili
et bona uoluntate seruire. atq obedirt:¬
atq obedire. quo arbitrio etiam possent
si uellent ꝓpͥa uoluntate peccare: eosq
ñ necessitate. s ꝓpͥa uoluntate peccasse
ut ñ solum in ipsis pͥmis hominibis
ꝑ peccatum mors obtineret regnũ: so
etiam in om̃s homines transiret parl¬
ti mortisq dominium.. xXx.
Cirmissime tene ⁊ nullatenꝰ dubite ons¬
nem hom̃em qͥ ꝑ concubitum uri ied
lieris concipitur cũ originali par̃¬
nasei. atq impietati subditum. mortiqꝙ sub¬
tais nr̃is. Inuet̾i quippe testamento: pecꝑ¬
t̾a dicebant᷑ sacͥficia quȩ ꝓ peccatis offẽ¬
rebant᷑. In quibꝰ omnibꝰ fuit significatio

Expanded text:
 nullatenus dubites, primos homines, id est Adam et mulierem ejus, bonos, rectos, et sine peccato creatos esse, cum libero arbitrio, quo possent, si vellent, Deo semper humili et bona voluntate servire atque obedire: quo arbitrio etiam possent, si vellent, propria voluntate peccare; eosque non necessitate, sed propria voluntate peccasse; am naturam, ut non solum in ipsis primis hominibus per peccatum mors obtineret regnum, sed etiam in omnes homines transiret peccati mortisque dominium. CAP.Firmissime tene, et nullatenus dubites, omnem hominem, qui per concubitum viri et mulieris concipitur, cum peccato orinali nasci, impietati subditum, mortique subtis nostris. In Veteri quippe Testamento peccata dicebantur sacrificia quae pro peccatis offerebantur: in quibus omnibus fuit significatio
Abbreviated transcription (Latin):
pestem fuge.⁊ tanꝗͣ. hereticum abice.
Ita enĩ ista quȩ posiumꝰ. fidei catholice con¬
gruunt. ut siquis ñ solum ommbus. s
etiã singłis uoluerie contraire: in eo que
singłis hex contumacit᷑ repugnat. ⁊ ha
contraria docẽ ñ dubitat. hereticꝰ ⁊ fidei
cis anttematizindus appareat.
Quamuis gͥ ⁊ angustia tp̃ris. ⁊ festi¬
nantia portitoris compulerit. nos aliqua
q̃ ꝓ diu̾sis heresib agnoscendis atq uita¬
dis. fuer̃ inserenda. p̃terire silentio: tñ
si oĩa quȩ in hoc opuscło continentis
ex his pot̾is cauta discretione. etiã draelis
nt̃m pueniat. in eo qđ permans
nbulet: idt̃ in eo quod certum recspit. fide¬
lter ꝑseueret. Et si quoͥd alit sapit: hoc qͦq¬

Expanded text:
pestem fuge, et tanquam haereticum abjice. pestem fuge, et tanquam haereticum abjice. Ita enim ista quae posuimus fidei catholicae congruunt, ut si quis non solum omnibus, sed etiam singulis voluerit contraire, in eo quod singulis horum contumaciter repugnat, et his contraria docere non dubitat, haereticus et fidei cis anathematizandus appareat. Quamvis igitur et angustia temporis, et festinatio portitoris compulerit nos aliqua quae pro diversis haeresibus agnoscendis atque vitandis fuerant inserenda praeterire silentio, tamen si omnia quae in hoc opusculo continentur ex his poteris cauta discretione etiam de caeternostrum perveniat, in eo quo pervenit ambulet, id est, in eo quod certum recepit, fideliter perseveret. Quod si quid aliter sapit, hoc quo
Abbreviated transcription (Latin):
nam uitã ꝑ dĩ miscd̾am conu̾tant᷑. Bonos
uͦ a mał intraeccłam dumtaxat catholicã
separari: ut cum quib diuina cominuncãt
sicramenta. ñ habeant mala oꝑa quib
illi sunt criminosi communia. In finem
uͥ scł̃i bonos a mał etim corpore separandos.
qñ ueniens xp̃s. habens uentilabrum in
manu sua.⁊ ꝑmundabit aream suam.
⁊ congregabit tͥticum suum in horreum.
paleas aũ comburet igni mextingiuibili:
qñ ꝑ uidicium iustũ segregabit iustos ab
iniustis. bonos a mal. rectos a ꝑu̾sis. bonos
constituet a dextͥs. malos a sinistris.:⁊ eius
ore iusti et̃niq udicii sempit̃na atq incõ¬
imutabili ꝓlata sententia. iniqͥ õs ibunt
in combustionem et̃nam: iusti aũ in uitã
ȩt̃nam. Iniqͥ semꝑ arsuri cum diabolo:
firmissime ꝑtinentia. fidelit̃ crede. forat
tene. ueracit̾ pacient̃q defende: ⁊ si quẽ
contraria dogmatizare cognou̾is. tanꝙͣ

Expanded text:
nam vitam per Dei misericordiam convertantur. Bonos nam vitam per Dei misericordiam convertantur. Bonos vero a malis intra Ecclesiam duntaxat catholicam litudine separari; ut cum quibus divina communicant sacramenta, non habeant mala opera, quibus illi sunt criminosi, communia. In fine vero saeculi bonos a malis etiam corpore separandos, quando veniet Christus habens ventilabrum in manu sua, et permundabit aream suam, et congregabit triticum suumpaleas autem comburet igni inexstinguibili , quando per judicium justum segregabit justos ab injustis, bonos a malis, rectos a perversis; bonos constituet a dextris, malos a sinistris. Et ejus ore justi aeternique judicii sempiterna atque incommutabili prolata sententia, iniqui omnes ibunt in combustionem aeternam; justi autem in vitam aeternam: inique semper arsuri cum diabolo; firmissime tenenda.tene, veraciter patienterque defende. Et si quem contraria his dogmatizare cognoveris, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
ciientiam do uoiuint. admodum esse
dampnabile: si uł illi comugale opus uo¬
luerint appet̾e. qͦ se ñ accessuros: uł illi re¬
pet̾ẽ.a quo se recessuros. illi lib̾a. illi com¬
dĩ eẽ. catholicam ȩccłam. & int᷑ eam usq
in finem scłi frumento mixtas paleas
contineri. hoc ẽ. bonos ⁊ malos sub sacra¬
mentoꝵ cõmunione misceri: ⁊ iomni
in quantum fidei exigit caritatis ra¬
tio. tolerandos: idt̃ si uel in ȩccła mlliᷤ
ꝑfidiȩ semena spgunt. uł fis ad aliqͦd
malum opꝰ mortifera imitatione ñ duc̃t.
N ec prsse aliquem intͣ eccłam catholicam
recte credentẽ. beneq uiuentẽ. alieno un¬
quam maculari peccato: si cuiquã peccan¬
ti nec consensionem p̃beat nec fauoxm
lltilit̾q malos a bonis intra xcł̃am tole¬
rari: si hoc cum eis bene uiuendo. ⁊ bene
monendo agat᷑. ut ⁊ uidentes. ⁊ audien¬
sipiscant: atq ita preuenti dono grẽ.
de suis iniqͥtatib confundant᷑. ⁊ ad bo¬

Expanded text:
tinentiam Deo voverint, admodum esse tinentiam Deo voverint, admodum esse damnabile, si vel illi conjugale opus voluerint appetere, quo se non accessuros, vel illi repetDei esse catholicam Ecclesiam, et inter eam usque in finem saeculi frumento mistas paleas contineri: hoc est, bonos ac malos sub sacramentorum communione misceri, et in omni in quantum exigit fidei et charitatis ratio, tolerandos; id est, si vel in Ecclesia nullius perfidiae semina spargunt, vel fratres ad aliquod malum opus mortifera imitatione non ducunt. Nec posse aliquem intra Ecclesiam catholicam recte credentem beneque viventem, alieno unquam maculari peccato, si cuiquam peccanti nec consensionem praebeat, nec favorem: utiliterque malos a bonis intra Ecclesiam tolerari, si hoc cum eis bene vivendo et bene monendo agatur, ut et videntes et audiensipiscant. Atque ita praeventi dono gratiae de suis iniquitatibus confundantur, et ad bo
Abbreviated transcription (Latin):
usq in finẽ ite p̃sentis elemosinis diluere..
⁊ remissionem humilit̃ a dõ ac ueraciter
postulare. XXXUIIIIF irmissime tene.
⁊ nullatenꝰ dubites. om̃nẽ ereat᷑am dĩ bonã
ẽe. ⁊ nichil reiciendum. qđ cũ gr̃arum ac¬
tiõe ꝑcipit᷑. Et dĩ seruos qͥ a carnibꝰ aut
innose abstinent. ñ tanꝗͣ. immunda quȩ
a dõ facta sunt. respuere: s a fortioricibo
⁊ potu. ꝓsola castigatione corporis abstinẽ.
Nuptias quoq diunitꝰ institutas ⁊ bene¬
dictas. Et meltus quidem ẽẽ. si quisquam
sine contugio sit. ut lib̾iꝰ atq pleniꝰ cogitet.
q̃ sunt dĩ. quomͦ placeat deo. Tam̃ ilł qui
continentiã ñ uou̾iiit nullum ẽẽ. peccatũ:
si uł mulier nuibat. uł uix uxorem ducat.
Nec solas pͥmas nuptias a dõ institutas. sed
etiã sccłas. ⁊ t̃cias. ꝓ eoꝵ qͥ se continere ñ
possunt infirmnitate concessas. E is uͦ
qͥ siue conugati. siue a coniugio libi. con¬

Expanded text:
usque in finem vitae praesentis eleemosynis diluere, usque in finem vitae praesentis eleemosynis diluere, et remissionem humiliter a Deo ac veraciter postulare.  bonam esse, et nihil rejiciendum quod cum gratiarum actione percipitur . Et Dei servos qui a carnibus aut vino se abstinent, non tanquam immunda, quia a Deo facta sunt, respuere, sed a fortiori cibo et potu, pro sola castigatione corporis abstinere. Nuptias quoque divinitus institutas et benedictas; et melius quidem esse si quisquam sine conjugio sit, ut liberius atque plenius cogitet quae sunt Dei, quomodo placeat Deo ; tamen illis qui continentiam non voverunt, nullum esse peccatum si vel mulier nubat, vel vir uxorem ducat. Nec solas primas nuptias a Deo institutas, sed etiam secundas et tertias, pro eorum qui se continere non possunt, infirmitate concessas. Eis vero qui sive conjugati, sive a conjugio liberi con
Abbreviated transcription (Latin):
T irmissime tene ⁊ nullatenꝰ dubites.quẽ
catholice ñ fuerit agg̾gatꝰ. quantascũq
helemosinas fecit. ⁊ si ꝓ xp̃i nomine etiã
sanguniẽ fudit: nullatenꝰ prosse saluari.
Omni enĩ homini qͥ eccłe nͣ cenet unitatẽ.
neq baptismum. neꝗ elemosina quãlibet
copiosa. neq mors ꝓ nomine xp̃i suscepta.
⁊ ac̃e pot̾it ad salutem: quando in eo
uł hertici. uł scisinatica prauitas ꝑseuerat.
te ͤ millatenꝰ dubites. ñ õs qͥ intra eccłam
catholicam luptizint᷑. accept᷑os ẽs. iutam
et̃nam .s eos qͥ ꝑcepto baptismate recte in¬
uunt. id÷ qͥ se abstinuerint a uiciss ⁊ con¬
cupiscentiis carnis. Regnum enin cȩloꝵs.
sic̃ infideles. heretici atq scismatici ñ ha¬
bebunt: sic catholici criminosi posside ñ
millatenꝰ dubites: iustos atq scõs homines
exceptis his qͥ baptizati paruuli mortui
sunt. sine peccato hic neminem imiẽ posse:
sẽꝑ̃q omni hoĩ eẽ. necessariũ. ⁊ peccata sua

Expanded text:
irmissime tene, et nullatenus dubites, quemcatholicae non fuerit aggregatus, quantascunque eleemosynas fecerit, etsi pro Christi nomine etiam sanguinem fuderit, nullatenus posseOmni enim homini, qui Ecclesiae non tenet unitatem, neque baptismus, neque eleemosyna quamlibet copiosa, neque mors pro nomine Christi suscepta proficere poterit ad salutem, quando in eo vel haeretica vel schismatica pravitas perseverat, tes, non omnes qui intra Ecclesiam catholicam baptizantur accepturos esse vitam aeternam, sed eos qui percepto baptismate recte vivunt, id est qui se abstinuerunt a vitiis et concupiscentiis carnis. Regnum enim coelorum sicut infideles, haeretici atque schismatici non habebunt, sic catholici criminosi possidere non nullatenus dubites etiam justos atque sanctos homines, exceptis his qui baptizati parvuli mortui sunt, sine peccato hic neminem vivere posse; semperque omni homini esse necessarium, et peccata sua
Abbreviated transcription (Latin):
iet mat̾ne conceptionis inicio. Ds̃ enuin
net̾nam ꝑsonam diunitatis. accepit cem¬
poralem substanciam carnis. Unꝰ e. gͦ xp̃s
carnem ⁊ suꝑ omnia benedictꝰ ds̃ in scł̃a:
unꝰ est iħs cui ⁊ pat̃ dicit. Ex ut̾o añ luci

Expanded text:
io. Deus enim aeternam personam divinitatis accepit temporalem substantiam carnis. Unus est ergo Ccarnem, et super omnia Deus benedictus in saecula . Unus Jesus, cui et Pater dicit: Ex utero ante luc
Abbreviated transcription (Latin):
mundi ꝓdestinato i aco. neq posse aliquẽ
eoꝵs qͦs ds̃ p̃distinauit ad regnum celoꝵ.
nec quẽqͣ. eoꝵ quos ds̃ ñ predestinauit ad
Quitam. ulla posse racione saluari. Predesti¬
natio enĩ illa gratuite donationis est

Expanded text:
e aliquem eorum quos Deus praedestinavit ad regnum, nec quemquam eorum quos Deus non praedestinavit ad vitam ulla posse ratione salvari. Praedestinatio enim illa gratuitae donationis est
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. imitant᷑. aũ eũ qͥ sunt ex parte illius.
ꝓeo qł eum in mał oꝑib imitati sunt.
⁊ añ finem p̃sentis uitȩ cangruã peni¬
tentiam ñ egerunt: resumptis corporibꝰ
supplicio ȩt̃ne combustionis arsuros.xxui
omnibꝰ hõimibꝰ. ⁊ bonis ⁊ mał. resurrectio¬
nẽ carnis in aduentu dñi fut᷑am eẽ. com¬
munen: retͥbutionem uͦ iusticiȩ dĩ. ẽẽ. bo¬
nis małq dissimilẽ. scdm qđ apłs ait.¬
qr õs resurgemus. s ñ õs immutabimur.
IMutabunt᷑ aũ iusti: qͥ ibunt in uitã ȩt̃nã.
Qd apłs ostendit dices. Et mortui resigẽt
incorrupti: ⁊ nos immutabimur. &
ostendns quȩ erit ipsa immutatio: adiec̃.
O portet enĩ corruptibile hoc induere in¬
corruptionẽ ⁊ mortale hoc. induere in¬
mortalitatẽ. In qͦt ũ corporibꝰ fiet: qđ ipse

Expanded text:
arte illius , pro eo quod eum in malis operibus imitati sunt, et ante finem praesentis vitae congruam poenitentiam non egerunt, resumptis corporibus supplicio aeternae combustionis arsuros. CAP.omnibus hominibus et bonis et malis resurrectionem carnis in adventu Domini futuram esse communem; retributionem vero justitiae Dei esse bonis malisque dissimilem: ss resurgemus, sed non omnes immutabimur . Immutabuntur autem justi, qui ibunt in vitam aeternam. Quod Apostolus ostendit dicens: Et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur . Et ostendens quae erit ipsa immutatio adjecit : Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immor
Abbreviated transcription (Latin):
zant. ẽẽ posse:s extra eccłam catholicam
ꝓdeẽ. ñ posse. inmo sic̃ intra eccłam neꝰ
credentib ꝑ sacramentum baptismm
confern salutem. sic extra ȩccłam lꝙ¬
tizatis si ad eccłam ñ redierint. codem
baptismate cumulari ꝑniciem. Tanõ
enim ualet ȩgcłastice societats uned̃
sd salutem: ut haptismo ñ saluet᷑. cui non
bi dat᷑. ii oportu̾it ut detur. Inesse tamen
hõĩ baptismum etiam extra ercłam bapti¬
tisma semel eẽ. dandum. ido ⁊ si abhereti¬
qs in nomine patͥs ⁊ fili ⁊ sps̃ scĩ datĩfuerit
sinerabilit̾ agnoscendũ. ⁊ ob hoc nullate¬
mis iterandum. Saluator em̃ dĩc. Qui se¬
mel lotꝰ est: ñ indiget insi ut pedes lauet.
omnẽ extra eccłam catholicam baptizatũ
uanrticipem fieri non posse uite ęt̾ne: si añ
finem iute hinꝰ catholice ñ fuent reddit᷑ꝰ
atꝙ incorporat᷑ eccłe. Qiua si habeam inqͥt
caritatẽ aui ñ habeam: nichil sum. Nam¬
⁊ in dieb diliuiii: neminem legimꝰ extra

Expanded text:
m catholicam prodesse non posse. Imo, sicut intra Ecclesiam recte credentibus per sacramentum baptismi conferri salutem; sic extra Ecclesiam baptizatis, si ad Ecclesiam non redierint, eodem baptismate cumulari perniciem. Tantum enim valet ecclesiasticae societatis unitas ad salutem, ut baptismo non salvetur, cui non ibi datur ubi oportet ut detur. Inesse tamen homini baptismum etiam extra Ecclesiam baptitisma semel esse dandum, ideo etsi ab haereticis in nomine. Patris et Filii et Spiritus sancti fueritnerabiliter agnoscendum, et ob hoc nullatenus iterandum. Salvator enim dicit: Qui semel lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet V. Extra Enon posse vitae aeternae, si ante finem vitae hujus catholicae non fuerit redditus atque incorporatus Ecclesiae. Quia si habeam, inquit charitatem autem non habeam, nihil sum . Nam in diebus diluvii, neminem legimus extra
Abbreviated transcription (Latin):
mnundi. XXIIIi. Firmissime tene. et
nullatenus dubites. ñ solum hoĩes iam ra¬
tione utentes. uerũ etiã paruulos. qͥ siue
in ut̾is matrũ uiuere incipiunt ⁊ ibi mo¬
riunt᷑. fiue iã de mat̾bꝰ nati. sine sacram̃¬
to scĩ baptismatis qđ dat᷑ in nomine pa¬
tͥs et filii ⁊ sp̃s scĩ. de hoc scło transeunt.
originał tamen peccati dampnationem.
carnali conceptione ⁊ natiuitate trarer.¬
Tirmissime tene. ⁊ nullatenꝰ Axiuiii
dubites. idõ xp̃mᷤ ad̾ iuidicandos uiuos¬
⁊ mortuos uent᷑um: ut hoĩes qͦs hic do¬
no gr̃e suȩ gratis iustificat ꝑ fidẽ. ⁊ eis¬
dem iustificatis. in fide. ⁊ caritate. scẽ
matͥs eccłȩ usq in finem ꝑseuerantiã
donat. in suo aduenti resuscitet. głificet.
⁊ scdm ꝓmissionem suam. equales scĩs
angłis faciat. ⁊ ad eum statum ꝑducat.
in qͦ ꝑfecte quantum uniciuq donat ds̃
boni fint. ⁊ ab ipsa ꝑfectione mutari
gła. s una erit omnium uita et̃na. Diabo¬

Expanded text:
d Petrum: Firmissime tene et nullatenus dubites non solum homines iam ratione utentes, uerum etiam paruulos, qui siue in uteris matrum uiuere incipiunt et ibi moriuntur, siue iam nati sine sacramento baptismatis, quod datur in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, de hoc saeculo transeunt, originalis tamen peccati damnationem carnali conceptione et natiuitate traxertene, et nullatenus dubites ideo Christum ad judicandos vivos mortuosque venturum, ut homines quos hic dono gratiae suae gratis justificat per fidem, et eisdem justificatis in fide et charitate sanctae matris Ecclesiae usque in finem perseverantiam donat, in suo adventu resuscitet, glorificet, et secundum promissionem suam aequales sanctis angelis faciat, et ad eum statum perducat, in quo perfecte, quantum unicuique donat, boni sunt; et ab ipsa perfectione mutari orum gloria, sed una erit omnium vita aeterna. Diabo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nullatenꝰ dubites. tͥnitatem dm̃ incõmu¬
tabilem. rerum omnũ atq oꝑum tã suox
quam humanoꝵ certissimũ cognitorem:¬
⁊ añ oĩa scła scsse quib eẽt ꝑ fidem grãm
largiturꝰ. sine qua nemo potunit ab inicio
mundi usq in finem. a reatu peccati tam
originał quã actuas ab solui. Quos enĩ ds̃
p̃scnit: et p̃destinauit confories fieri umna¬
ginis filii eiꝰ.x.x.x ii firmissime cene.¬

Expanded text:
et nullatenus dubites, Trinitatem Deum incommutabilem, rerum omnium atque operum tam suorum quam humanorum certissimum cognitorem, ante omnia saecula scire quibus esset per fidem gratiam largiturus: sine qua nemo potuit ab initio mundi usque in finem, a reatu peccati tam originalis quam actualis absolvi. Quos enim Deus praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii
Abbreviated transcription (Latin):
Tirmissime tene.⁊ nullatenꝰ dubites.
omnẽ creat᷑am naturalit̃ mutabilem
ã deo incõmutabili factã: nec tamen
posse iam quamlibet angłoꝵ sc̃oꝵ crea¬
turam in det̾ius cõmutari: qr sic acce¬
ꝑunt ȩtnam beatitudinem. qua deo
stabilit̾ ꝑfruuntur. ut ea carere ñ pos¬
sint. s hoc ipsum quod ab ipso statu
bentitudinis in quo sunt. beati mutari młe¬
terius millatenus possint: ñ eis naturat̃a
infitum. s postquã cieati sunt  diuis¬
largitate collatum. Si enim angłi natu¬
raliter incõmutabiles fierent: nunꝗͣ. de
eoꝵ consortio diabolus ⁊ eiꝰ angłi cecidiset̃¬
Firmissime tene.⁊ nullatenꝰ dubites. in x¬
omi creat᷑a. quã spualem atq corpoream
sumina tͥnitas fec̃: solos sp̃s angłicos et
humanos intelligendi facultatẽ dimi:

Expanded text:
irmissime tene, et nullatenus dubites omnem creaturam naturaliter mutabilem a Deo incommutabili factam; nec tamen posse jam quamlibet angelorum sanctorum creaturam in deterius commutari, quia sic acceperunt aeternam beatitudinem, qua Deo stabiliter perfruuntur, ut ea carere non possint. Sed hoc ipsum quod ab illo statu beatitudinis, in quo sunt beati, mutari in deterius nullatenus possunt, non eis naturaliter insitum; sed postquam creati sunt, glargitate collatum. Si enim angeli naturaliter incommutabiles fierent, nunquam de eorum consortio diabolus et ejus angeli cecidisFirmissime tene, et nullatenus dubites, in omni creatura, quam spiritalem atque corpoream summa Trinitas fecit, solos spiritus angelicos et humanos intelligendi facultatem divinitus