comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puellã de monast̾o sc̃imomaliũ abscͣctã quã mat᷑ioris doctrme
catisa. sac adiundã uͥginib. ad uirũ egͥdi pat̾ cictauit: inat̾ uo¬
lute. amit̾a cdixit. ipsa consensit: Consensit itaq innulluis msi
laisardi sicut ipsa testat᷑. eo ipso uiuente tͣnsit᷑a comugiũ. Sanc
consiliũ sapicus. ⁊ mat̾ius suis anins. qͦ sic armonia sua iegicunis
c̃ struata nuptiis. ut elig̾it᷑ uir ñ inferior gen̾e. ñ condicione ab¬
iectior. ñ minor potistatt. eluantũ aũ mn consensus obtineat in ma¬
Itmomo pͥncipatũ: Sicholaus p̃p̃ sic hicmaro demonsttͣ ep̃o. Siit¬
ficio scd̃m legis solus eoꝵ consensus. de qͦꝵ comunctiõib agitur.
licptẽ suã cuꝯdã iiliti se dat̾am sub side ꝓmisioe firmau̾at. cano¬

Expanded text:
oris doctrinae causa sacris admistam virginibus, ad virum egredi pater dictavit, amita eduxit, mater voluit, ipsa consensit? Consensit, inquam, in nullius nisi Lisiardi, sicut ipsa testatur, eo vivente transitura conjugium. Sane consilium sapiens, et maturius suis annis, quo sic harmonia sua legitimis est servata nuptiis, ut eligeretur vir, non inferior genere, non conditione abjectior, non minor potestate. Quantum autem consensus obtineat in matrimonio principatum Nicolaus papa, sic Hincmaro demonstrat episcopo sufficiat secundum leges solus eorum consensus, de quorum conjunctionibus agitur. neptem suam cuidam militi se daturum sub fidei promissione firmaverat, cano
Abbreviated transcription (Latin):
sihibuea reu̾entia. uł uiciis nrogata disciplina. Porro ne qͥd
ñti m̾i ad eiꝰ correctionẽ defisse idct᷑: sub multoꝵ cũ mitita¬
I.xliui. ⁊ trati audientia. Ibi cũ negligentiã suã purgare ñ posset.
emendlationẽ ꝓmisit fidẽ dedit: s facta st̃ houissima h oĩs iutꝰ
ꝑeiora pͥorid. Ut̾ enĩ de ordine taceat᷑ quẽ penitꝰ lelictoꝵ
xiam̃ iłit impũnieas: eo̾ usq monachoꝵ sustancia d eclina¬

Expanded text:
exhibita est reverentia, vel vitiis irrogata disciplina. Porro, ne quid mihi ad ejus correctionem defuisse videretur, sub vestra eum invitavi, et traxi audientia. Ibi, cum negligentiam suam purgare non posset, emendationem promisit, fidem dedit; sed facta sunt novissima hominis illius pejora prioribus . Ut enim de ordine taceatur, quem penitus delictorum exinanivit impunitas, eo usque monachorum substantia declina
Abbreviated transcription (Latin):
similia sacs obsistiut imens. Hec sementẽ uͥtitis extingt̃: et
susfocant añ partũ. T̃alia fireues dulces amarisime. talia cel
uolucres. antmȩ cantant inchoanti. Sisirenes audis. a portu
recedes: in uoragiuẽ longius abstracta uotuptatũ. Siuolucri
de demulcent. frust semimnas: qͥa qͦd senmias a uoluel comecdet
A dũsus tã pestilentes cantus si sapis obsurdesces: ⁊ nc eos graudias.
⁊afpidis eremplo mencis aurt̃ obt᷑abis. Est tͥ scutũ fids. in qͥ pos
omĩa dela neqͥssum hostis. ⁊ excipe musa. ⁊ ertige ignea. Sunt
rint: constans esto ⁊ dic. decdliate ⁊ me m̃aligni. ⁊ scrutabor uuan¬
idara dei mez. Si recalesc̾t mulittẽ sensetis. ⁊ ad suas reuolare uei

Expanded text:
s exstingunt, et suffocant ante partum. Talia sirenes amarissime dulces, talia coeli volucres, animae cantitant inchoanti. Si sirenes audis, a portu recedes, in voraginem longius abstracta voluptatum. Si volucres te demulcent, frustra seminas, quia quod seminas a volucribus comedetur. Adversus tam pestilentes cantus si sapis, obsurdesces; et ne eos exaudias, aspidis exemplo, mentis aures obturabis. Est tibi scutum fidei, in quo possis omnia terint, esto constans, et dic: Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Si recal
Abbreviated transcription (Latin):
trangulet actonẽ. T̃alis oooyses in tab̾nadis cũ popło: ꝓ
popło in excelsis. cũ dño loq̃bat᷑. Sic petrus. int̾misso pasto¬
ralis ꝓuidenciȩ negocio. specłam contẽpłoĩs ascendat: cum
dic̾et ei a dño. Macta. ⁊ manduca. Sic ⁊ pautꝰ uniu̾sarum
sollicitudinb eccłarũ ꝑ mixta secrete uisionis reqͥe subue¬
publicũ doctne ꝓdeunt: nc̃ ex doctne puplico. secretũ nublico¬
ppełatiue repetũt lib̾tatis. hii ꝓfecto qd̾ ut aoministroria
dispensatione delinqunt: in sacrario contẽplatomi deplorati
Qd aũ in contẽplatõe aspiciũt: ꝓut opꝰ ẽ ad subdito reportat
Qs aũ sola inqͥbdã act̾o. sit. in qͥbdã uͭ contẽpło tm refuigeat
maria nob ⁊ martha designant: qͣs studus ut̃mos figurari
qͣdã mentis amaricucline soror anria postularet dicens. Dũt¬

Expanded text:
strangulet actionem. Talis Moyses in tabernaculo cum populo, pro strangulet actionem. Talis Moyses in tabernaculo cum populo, pro populo in excelsis cum Domino loquebatur. Sic Petrus, intermisso pastoralis providentiae negotio, speculam contemplationis ascenderat, cum ei diceretur: Macta et manduca . Sic et Paulus, universarum sollicitudinibus Ecclesiarum permista secretae visionis requie subvepublicum doctrinae prodeunt, nunc ex doctrinae publico secretum speculativae repetunt libertatis. Hi profecto quod in administratoria dispensatione delinquunt, in sacrario contemplationis deplorant. Quod autem in contemplatione aspiciunt, prout opus est, ad subditos reportant. Quod autem sola inMaria nobis et Martha denuntiant, quarum studiis utramque figurari quadam mentis amaritudine, soror anxia postularet, dicens: D
Abbreviated transcription (Latin):
mansione: dolens ammã tuã tã tediosũ cũ carne pepigisse
conseq̃ris ereptas tͥ uitales delicias: discursũ ad suꝑos int̾elu¬
sũ: sublata cel terrȩq cõm̃cia: qͥb sic int̾eras reb hominũ.
ut ⁊ colloqis int̾ẽes angłoꝵ. Uñ tanco ten̾ꝰ aniisse contẽpioniꝰ
conmemoras. ⁊ reqͥem suspiras: qͣnto magenda a liaꝵ crrra. uni¬
nus imienis securitatis. plus laboris. S si sollicite consid̾as. ac¬
tuia uita mat̾ia ad głam: ñ descensus ad ruuã. Quod ne ce
uelut ignotũ tͣnseat: paulo altius ne te deat in choabo.
Dontempłam uitã carissime fr̾. atq actiuã aliq̃n qͥdem in
eodẽ: aliqũ ũ in diu̾sis sepatas inuenies. Quod ut nob̾
sacrȩ ac mistice demonst̾rent historie: Iacob deducat᷑ in me¬
diũ. cui Rachel ⁊lia. tipus scilicet utusq uitȩ. simul nup
consonanc ꝓfessiones: ut nec act̾o concẽpłonẽ. nec contẽpło

Expanded text:
mansiones, et dolens animam tuam tam taediosum cum carne pepigisse mansiones, et dolens animam tuam tam taediosum cum carne pepigisse nc autem conquereris ereptas tibi vitales delicias, discursum ad superos interclusum, sublata coeli terraeque commercia, quibus sic intereras rebus hominum ut et colloquiis interesses angelorum. Unde tanto tenerius amissae contemplationis commemoras et requiem suspiras, quanto in agenda aliorum 68 cura minus invenis securitatis, plus laboris. Sed si sollicite consideras, activa vita materia est ad gloriam, non descensus ad ruinam. Quod ne te velut ignotum transeat, paulo altius, ne taedeat, inchoabo. Contemplativam vitam, charissime frater, atque activam, aliquando quidem in eodem, aliquando autem in diversis separatas invenies. Quod ut nobis sacrae ac mysticae demonstrent historiae, Jacob deducatur in medium, cui Rachel et Lia, typus scilicet utriusque vitae, simul nupsconsonant professiones, ut nec actio contemplationem nec contemplatio
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥ ntũ ẽ pimsũ fuet ascendebas: secretiore considans intuctr
anta deo caritate coberebant: qͣ ei subictebant᷑ humilitate:
auã officiose discursen. misli ꝓpt̾ eos qͥ heditatẽ capiũt saluts¬
am̃. legisse te ñ dubito aunghꝰ coꝵ semꝑ uident facient pato inei
suũ uincuiq augłm assignabas: tuo de te beatũ alud ingeino
gaudiũ. de qͦ in euĩgło dñs ait. Gaudiũ ẽ angłis di. fr uno
peccore penitñciã agente. Pret̾a ad miserabiles corm̃toꝵ corci¬
mitu recurrebas ⁊ luctui: sepiꝰ illud ꝓpħicu cõmemorans. Quis
durare pot̾it cũ ardorib sempit̾is: Augebant deuocionẽ tuã¬
nẽ inspecta dampnatoꝵ supplicia: nc̃ pͥmia beatoꝵ. Sic infioriᷤ
ac supioriᷤᷤ irrigui nouus possessor effectꝰ. totꝰ in lacmas qͣs pͥus
delictoꝵ conscientia ꝓfud̾as: ditacione głe diffluebas. hos gͥ con¬
tẽplatio ꝓuocat affectus. obtutib his. ꝑ cȩiestes deambulabas

Expanded text:
 quantum tibi permissum fuerat, ascendebas, secretiore considerans intuitu quanta Deo charitate cohaereant, qua ei submittantur humilitate, quam officiose discurrant, missi propter eos qui haereditatem capiunt salutam te legisse non dubito: Angeli eorum semper vident faciem Patris mei , suum unicuique angelum assignabas, tuo de te beatum illud ingerens gaudium, de quo in Evangelio Dominus ait: Gaudium est angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente . Praeterea ad mirabiles tormentorum officimitu recurrebas et luctu, saepius illud propheticum commemorans: Quis durare poterit cum ardoribus sempiternis? Augebant devotionem tuam inspecta damnatorum supplicia, nunc praemia beatorum. Sic inferioris et superioris irrigui novus possessor effectus, totus in lacrymas quas prius delictorum conscientia profuderas, dilatione gloriae diffluebas. Hos tibi contemplatio provocabat affectus. His obtutibus per coelestes deambulabas
Abbreviated transcription (Latin):
rachel lacob in filio ut̾i sui. ⁊ filus ancillȩ suȩ: comitata est
eiionoẽ lia infilus ut̃i sui ⁊ filns ancale sue. Sic ille patamte¬
uisens. u bacło inqͥt meo tͣnsiui iordanẽ: ⁊ ecce cũ qualõ
stc. in qͥs fines sclos deuenertͥ. Factus itaq iacob uãsimui
amplecteris ⁊ rachelẽ: siint̾ pastoralis excuibias sollicitu¬
dinis suꝑne tͥ claritas atrideat uisionis. factus inqͣm
iacob rachelẽ diligis sp̾e. lia ple: si sic speclatioĩs am¬
plecteris gaudiũ. utt metiori dispensatiõ e fructũ querã
ai̾arũ . R sec impedit it patͥatche. laboriosi sarcia cori¬
uigu: qm̃ reditũ ad patͥam. pastoraliũ occtipato uigili¬
parũ ñ ab rũpit. Et ne causem̃ hac eadẽ occupatioe con¬
tẽplatiõis ab scecłe facultatẽ. ia cob angłim uidet. ĩi ad
parcutes regredr. q fidelis seruus ⁊ prudens. dũ cerrã
uiuentiũ pio petit desid̾io: dũ iã ꝑ contẽplaconẽ iude¬

Expanded text:
filio uteri sui et filiis ancillae suae. Comitata est eumdem Lia in filiis uteri sui et filiis 71 ancillae suae. Sic ille patriam revisens: In baculo meo, transivi Jordanem, et ecce cum duabus sunt, in quos fines saeculorum devenerunt Factus itaque Jacob, Liam simul amplecteris et Rachelem, si inter pastoralis excubias sollicitudinis, supernae tibi claritas arrideat visionis. Factus, inquam, Jacob Rachelem diligis specie, Liam prole, si sic speculationis amplecteris gaudium, ut in exteriori dispensatione fructum quaeras animarum. Nec impedit iter patriarchae laboriosi sarcina conjugii, quoniam reditum ad patriam pastoralium occupatio vigiliarum non abrumpit. Et ne causemur, hac eadem occupatione, contemplationis abscedere facultatem, Jacob angelum videt, dum ad parentesetit desiderio, Deum jam per contemplationem vide
Abbreviated transcription (Latin):
puemendũ censens officiis: quẽ in suã p̾uidebat inutriã uas¬
sĩem eẽtm nichil illi cumulatoria ꝓfuerũt obseqͥa: inchil fauor
sũptuosus. hactenus ea ñ fallor ignorauit tã miatis cmil une
posse susfic̾e psonã. Uñ ipsã mirari suspicor. ex qͥb uolucrio ni¬
uniu̾sarũ ꝓdrerte imago furiarũ. Codidie nero occirsar aper

Expanded text:
praeveniendum censens officiis, quem in suam praevidebat injuriam naspraeveniendum censens officiis, quem in suam praevidebat injuriam nasciturum. Caeterum nihil ei cumulatoria profuerunt obsequia, nihil favor sumptuosus. Hactenus ea, nisi fallor, ignoravit tam multis criminibus unam posse sufficere personam. Unde et ipsam mirari suspicor ex quibus involucris universarum prodierit imago furiarum. Quotidie Nero nostris
Abbreviated transcription (Latin):
uacet: qđ homini sit inutile. nͥ homo ipse. Cũ enĩ tã diligen¬
t̾ homini ꝓcuraret omĩa ds. sꝑnit᷑ tñ ab homine tã diligenꝰ
ꝓcurator d̾s. Nulla enĩ mentio de se. nulla cura ꝓ se. nulla
reu̾entia in se. Iniuriis in ꝓximũ debachat᷑. in deũ contẽptu
in res ab usu. Omĩa in suũ congregat iudiciũ: ommũ reus.
Uñ fit ut tanto discͥctiorẽ meat᷑ iudicẽ: qͣnto maiorẽ bñ agen¬
di habuit facultatẽ. Copiose ⁊ enĩ plectit᷑ copiosus nequã
Copiose puniri ꝓcurat: cui frustͣ ꝓcurant᷑ opifices ad uirtutẽ.
Porro talẽ tͥ dampnationis sarcinã pollicet᷑. qͥ facit iudiciũ et
iusticiã in iacob. Ille tͥ multos famulos ad uirtutẽ p̾paraure.¬
diuicias loqͦr ⁊ potestatẽ. cxt̾a q in hc̃ modũ. quȩ uł uac. at
ad elampnũ: uł ad urtutẽ ci̾cent᷑. Ad coemptas enĩ possessione
acd auaroꝵ chesauros. ad ambiciosa palacia: beatus de natalis in

Expanded text:
 tam diligenter homini procuret omnia Deus, spernitur tamen ab homine tam diligens procurator Deus. Nulla ei mentio de se, nulla cura pro se, nulla reverentia in se. Injuriis in proximum debacchatur, in Deum contemptu, 52 in res abusu. Omnia in suum congregat judicium omnium reus. Unde fit ut tanto districtiorem mereamur judicem, quanto majorem bene agendi habuit facultatem. Copiose enim plectitur, copiosius nequam. Copiose puniri procurat cui frustra procurantur opifices ad virtutem. Porro talem tibi damnationis sarcinam pollicetur qui facit judicium et justitiam in Jacob. Ille multos tibi famulos ad virtutem praias loquor et potestatem, caeteraque in hunc modum, quae vel vacant ad damnum, vel ad virtutem exercentur. Ad coemptas enim possessiones, ad avorum thesauros, ad ambitiosa palatia beatus te natalis inv
Abbreviated transcription (Latin):
Ionsidanti in uotũ cuĩ. uocũ bonii: suborta ⁊ at ꝑposito le¬
tcia: de lapsu metus. emilatio de corona. Let ariopoitete
are: dotales cabulas nuptiali debito ꝓm̾eri. ẜas aliqd sonniantes.
ex ꝓle solaciũ. uł manis spes decipit: uł dilatio cruciat erpectan¬
tes. Oreta ex nptuis mala sꝑat̃ impune felicitas: quã pͥmo necesse
ẽ qͣdam carnis contumelia cõꝑari. Infelicit̾ ei succedit: que succes¬
sũ uigmitatis m̃eat᷑ impendio. Magn soboles emit᷑: cuiꝰ partus¬
uite. conceptus infestatio ẽ pudicicie. Sa in lucẽ ꝓgͥdiens. aus¬
piciũ sollicitudinis ẽ: ñ mat̾ia gaudioꝵ. Uiciosa qͥppe ꝓgemes.
oddiũ fuscitat. Cũ uͭ boua: timor nascit᷑ adimitendi. Quis aũ aĩo
locus ẽ gaudn: qͥ uł inflaminat᷑ odio. u timore cruciat᷑: Fortasse
dictt᷑ emolum̃to docis: uarie suppellectiis accessu. inconmoda
p̃scriptarũ suppleri nuptiarũ. Cetm sicut huiꝰ dampmi uiulla refor¬

Expanded text:
onsideranti mihi votum tuum, votum bonum, suborta est de proposito laetitia, de lapsu metus, aemulatio de corona. Laetari oportet are, dotales tabulas nuptiali debito promereri. Eas, aliquod somniantes ex prole solatium, vel inanis spes decipit, vel dilatio cruciat exspectantes. Praeterea ex nuptiis nulla speratur impune felicitas, quam primo necesse est quadam carnis commistione comparari. Infeliciter ei succedit, quae successum virginitatis mercatur impendio. Magni soboles emitur, cujus conceptus infestatio est pudicitiae, partus vitae. picium sollicitudinis est, non materia gaudiorum. Vitiosa quippe progenies odium suscitat. Cum vero bona est, timor nascitur amittendi. Quis autem animo locus est gaudii, qui vel inflammatur odio, vel timore cruciatur? Fortasse dicetur emolumento dotis et variae supellectilis accessu incommoda praescriptarum suppleri nuptiarum. Caeterum, sicut hujus damni nulla est refor
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ: ⁊ int̾ cediosas liȩ noctes gͣto rachelis amplexii respirare
Eit ex hac ꝑmixtione cõpendiosus ad suꝑos disciusus. cũ menꝰ eadẽ¬
m modo debeatitudine satagit hominũ: mͦ beatitudinẽ partici¬
pat angłoꝵ. In illo seminat᷑ qd̾ metit᷑: in isto qd̾ ex semine
sꝑat᷑ iã uidet᷑. Illud gͦ cursus ẽ ad bͣitiũ. istud calcar ad cur¬
st̃. Nã de singłari mariȩ qͥd loqͣꝵ studio cui solũ saluatoris
sufficit testimoniũ dicentis. maria obtimã partẽ elegit quȩ
ñ auferet᷑ ab ea : Bona ẽ gͦ marche sollicitudo: s obtima

Expanded text:
et inter taediosas Liae noctes, grato Rachelis amplexu respirare. Fit ex hac permistione compendiosus ad superos discursus, cum mens eadem, modo de beatitudine satagit hominum, modo beatitudinem participat angelorum. In illo seminatur quod metatur; in isto quid ex semine speretur, jam videtur. Illud vero cursus est ad bravium, istud calcar est ad cursum. Nam de singulari Mariae studio quid loquar? cui solum Salvatoris sufficit testimonium dicentis: Maria optimam partem elegit, quae n auferetur ab ea Bona ergo est Marthae sollicitudo, sed optima
Abbreviated transcription (Latin):
in int̾itũ carnis: anathematis uincło qͦ debuit alligatũ. In oĩly
his ñ ẽ adu̾sus furor eiꝰ : s. et adhuc mamis eiꝰ ertenta. Religi

Expanded text:
in interitum carnis, anathematis vinculo quo debuit alligatum. In omnibus in interitum carnis, anathematis vinculo quo debuit alligatum. In omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta . Religi
Abbreviated transcription (Latin):
cessi. Dem̃ m̃ confessus domin suȩ disposuit: cestam̃tũ fecit: eccłis
diffbure. Quod ut illibatũ ꝑmaneret. submissis astrẽ p̾cilx. um¬
petuit: qͣtius ego ipse matrẽ eius adirẽ: de destam̃to. testimo¬
adnullare. Factũ ẽ sicut comes postulauit. Iui: qͦ utinã pedem
ñ tulissem. Mat̾. comitis in ocło me suscepit: applausit cestam̃¬
to: grãs agens. qd̃ grã comitis accessissemꝯ. Rẽ całr factã nec filiꝰ
nec mat diffitet᷑. sadẽ die initũ ẽ adu̾sũ me confiliũ: ⁊ in tra¬
feria in oscło susceptus sũ sexta feria camꝙͣ cũ ip̃o itͦus ad crucẽ
nocensis erat ep̾c. uen̾ande uir auctoritatis: s ap̾d scelis auctoreᷤ
sine auctoritate fuit auctoritas. Is in sp̃u concͥto hũb̾cũ comueni¬
tns. hoc enĩ phariseoꝵ pͥncipi nom̃ ẽ: pͥmo blanditus ẽ illi bestiȩ
s bestia rõnẽ ñ admittit. Deinc sacͥlegii libe arguit: Obsecͤuit
oportune: importune increpauit. Postremo tͣdidit eũ fathane

Expanded text:
cessi. Deinde mihi confessus est, domui suae disposuit, testamentum fecit, Ecclesiis distribuit. Quod ut illibatum permaneret, submissis a me precibus impetravit quatenus ego ipse matrem ejus adirem, de testamento testimoadnullare. Factum est ut comes postulavit: ivi quo utinam pedem non tulissem. Mater comitis in osculo me suscepit, applaudit testamento, gratias agens, quod gratia comitis accessissem. Rem taliter factam, nec filius, nec mater diffitetur. Eadem die initum est adversum me consilium; in crainta enim feria in osculo sum susceptus. Sexta feria, tanquam cum Christo iturus ad crucem, notensis erat episcopus, venerandae vir auctoritatis, sed apud sceleris auctores, sine auctoritate fuit auctoritas. Is in spiritu contrito Hubertum conveniens hoc enim Pharisaeorum principi nomen est, primo blanditus est illi bestiae sed bestia rationem non admittit. Dehinc illum sacrilegii libere arguit, obsecravit opportune, importune increpavit. Postremo tradidit illum Satanae
Abbreviated transcription (Latin):
discurrere cũ Martha. cũ ehartha ministre: qͥ ministͣmus sed¬
desid̾as. si plebicłe rumuscłos aucuparis. si occuparis carnaliũ
lenocirais uoluptatũ. ꝓfecto nec martha ẽi quã simulas: nec
discurris ⁊ Rachelẽ. i eluis agis. Si cũ eharia sedes ⁊ audis obti¬
me agis. Sona ẽ eni acto. cuiꝰ instancia licet contẽpłonis facul¬

Expanded text:
discurrere cum Martha, cum Martha ministrare, qudesideras, si plebiculae rumusculos aucuparis, si occuparis carnalium lenociniis voluptatum, profecto nec Martha es quod simulas, nec discurris et Rachelem, melius agis. Si cum Maria sedes et audis, optime agis. Bona enim est actio, cujus instan
Abbreviated transcription (Latin):
mendũ censeas. qciens gͣuissime pimerda ñ cõmitis. Ad gͥ fact̾uis
es cũ sederte uidex tuus: ⁊ grarserit in te zelus ilriõĩs ⁊ elus siuis:
oncͥid ñ er ub esces corã scĩs angłis suis: cũ phibuerit testinoni¬
curie ordines. attende ꝑsonas. int̾ tã multos nullũ repies aduo¬
catũ: q nultũ ñ offensuoꝯ. Eqͥtiũ ẽ itt infestos om̃s inuemas.
om̃ib infestus. Misera qͥdem. s in imserabilis erit ibi causa
tua: quã d̾s ⁊ hõ plenã conquerent᷑ intriasua. Restat tñ ai
huc int̾pellandi locus: ⁊ offert se placandũ. qͥ pmitie puitũ¬
Cet̾m ũ miseret᷑ omniũ ds̃. Suis enĩ miscd̾iam iurtudes ñ reqrt:
facinora ñ ment̃. Ea nec ualde bonis necessaria ẽ: nec impeebibs
ualde malis. Est int utrũq uite q̃dã ꝑimistio. ñ ad eo placate ut ñ
egrat placato iudice pꝰ mortẽ: nec sic obstͥcte cͥminib. ut placatũ
ñ m̾eat᷑ pꝰ mortẽ. Porro talẽ tͥ iudicẽ polliceri ñ audeo: donec ip̃e

Expanded text:
endum censeas, quoties gravissime punienda non committis. Quid ergo facturus es, cum sederit Judex tuus, et exarserit in te zelus ultionis, zelus suus? Nunquid non erubesces coram angelis suis, cum perhibuerint testimonicuriae ordines, attende personas. Inter tam multos nullum reperies advocatum, quia nullum non offensum. Aequum est ut infestos omnes invenias, omnibus infestus. Misera quidem, sed immiserabilis ibi erit causa tua, quam Deus et homo plenam conquerentur injuria sua. Restat 53 tamen adhuc interpellandi locus, et offert se placandum, qui promittit punituerum non miseretur omnium Deus. Ejus enim misericordiam virtutes non requirunt, facinora non merentur. Ea nec valde bonis necessaria est, nec impetrabilis valde malis. Est inter utrumque vitae quaedam permistio non adeo purgatae, ut non egeat placato Judice post mortem, nec sic obstrictae criminibus, ut placatum non mereatur post mortem. Porro talem tibi Judicem polliceri non audeo, donec ipse
Abbreviated transcription (Latin):
fu. tiꝰ. s ad.i.tiꝰ. extenta. Missũ demq ẽ ad comitẽ Rotrocũ. rela¬
ta ẽ ei captio nr̃a : confusio ⁊ ignomima sua. Is pͥmo in corde et
corde iõqutus: tandẽ dimitt me ⁊ satis fieri ecche ñciauit.: Ac
ine similat᷑one ioqͥ putaret᷑. abcisos de capite suo capillos matͥ¬
i suȩ tͣnsmisit: ad dens hũbertũ in me ñ minorẽ sͥ intulisse innu¬

Expanded text:
uc manus ejus extenta. Missum denique est ad comitem Rotrocum, relata ei captio mea, et confusio et ignominia sua. Is primo in corde et corde locutus, tandem dimitti me, et satisfieri Ecclesiae nuntiavit; ac ne simulatorie loqui putaretur, abcissos de capite suo capillos, matri suae transmisit, addens Hubertum in me non minorem sibi injuriam int
Abbreviated transcription (Latin):
modestia. continentia. castitas. et his similia. qͥb manifestũ
ẽ fieri homines bonos. fieri etiã beatos. Ceterũ. diuicie et
potestates. ⁊ cet̾a in hunc modũ. quedã subsidia sunt. qͥb
iuuam᷑ ad bonũ uirtutis: tamquã calamis ⁊ atram̃to ad
artẽ scbendi. Opib habundas: ad officiũ liberalitatis im¬
pensȩ sunt. Potens factis es: subiectoꝵ tͥ patcima destinat¬
t᷑. De familiaritate pͥncipũ głaris: facultas oblata ẽ. qua tã
multis uiis subuemas: quantiᷤ ab ẽẽ decreuit aut potestas
seuiens. aut palatinȩ licencia dientelȩ. Sic omĩa mortalib
ad turtutẽ ꝓuident᷑. ⁊ int̾ tot armam̃ta iusticiȩ ñ ẽẽiustum
creat᷑e defectus ẽ. ñ in curia creatoris. Nult em̃ bonos fieri ho¬
mines ds. qm̃ uult om̃s hoĩes saluos fieri ds: ⁊ ad excluden¬
dũ ꝑiclõse excusationis refugiũ: p̃parat gram suã cui min

Expanded text:
entia, castitas, mansuetudo, et his similia, quibus manifestum entia, castitas, mansuetudo, et his similia, quibus manifestum est fieri bonos, fieri etiam beatos. Caeterum divitiae, potestates et caetera in hunc modum quaedam subsidia sunt quibus juvamur ad bonum virtutis, tanquam calamis et atramento ad artem scribendi. Opibus abundas? ad officium liberalitatis impensae sunt. Potens factus es? subjectorum tibi patrocinia destinantur. De familiaritate principum glorianti, facultas oblata est, qua tam multis unus subvenias, quantis obesse decrevit aut potestas saeviens, aut palatinae licentia clientelae. Sic omnia mortalibus ad virtutem providentur, et inter tot armamenta justitiae non esse justum, creaturae defectus est, non incuria Creatoris. Vult enim bonos fieri homines Deus, quoniam vult omnes homines salvos fieri Deus , et ad excludendum periculosae excusationis refugium, p
Abbreviated transcription (Latin):
e qͥ frust᷑ tot ad untutẽ susceꝑis instrumenta. Inuecti¬
one forcassis expectas: et philipicã recͣctari pallidus auspi¬
cori. Talis certe sollicitudo uec musitata flagellat tener
iniusta. Consuetudinis ẽ reos forimdare supplicia: quȩ i̾en¬
E hinc ẽ qd̾ linguã meã inetuis: qͥ maledicendi matiam lin¬
gius om̃ib amministias. Uerũ ñ ea ẽ scribentis intentio
Neq em̃ te urgeo maledictis ad laqueũ: s ne malefactis
ad laqueũ trabaris elaboro. Talis minirũ ingredior acͥ te.
qualis medicus ad egrũ: qualis menedemus ad filium
scortatorẽ. Tela mea ñ uitam. s uite turpitudinẽ ꝑse¬
quunt᷑. Quȩ si pacient̾ admiseris. putredinẽ uiciors
loquendi clauserit iniciũ: diligent̾ atcende. Officiossima
solirui tribuit. ex quo bomi fint. seu ꝑ quod boni fieri
possint. Quippe qͥcqͥd eis cͥbuit aut ẽ uirtus. aut
instrumentũ ad uirtutẽ. Ex ipsa aut̃ nͥtute ẽ: ut sint
homines bom. Ex enstrum̃to uͦ. facultas ꝓrima ẽ. quia

Expanded text:
 qui frustra tot ad virtutem susceperis instrumenta. Invectionem fortassis exspectas, 51 et Philippicam retractari pallidus auspicaris. Talis certe sollicitudo, nec inusitata, flagellat te, nec injusta. Consuetudinis enim est reos formidare supplicia quae merentur. Hinc est quod linguam meam metuis, qui maledicendi materiam omnibus administras. Verum non ea est scribentis intentio. Neque ego te urgeo maledictis ad laqueum, sed ne malefactis ad laqueum traharis elaboro. Talis nimirum ingredior ad te, qualis medicus ad aegrum, qualis Menedemus ad filium scortatorem. Tela mea non vitam, sed vitae turpitudinem prosequuntur. Quae, si patienter admiseris, putredinem vitiorumloquendi clauserit initium diligenter attende. Officiosissimsolum tribuit ex quo boni sint, seu per quod boni fieri possint. Quippe quidquid eis tribuit, aut virtus est, aut instrumentum ad virtutem. Ex ipsa autem virtute est ut sint homines boni; ex instrumento vero facultas proxima est qua fiant
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ inte nr̃e successor inuideat. In cõꝑabili cõꝑat᷑ p̾cio: qͦ fur sollici¬
tet᷑ ut asportet. dñs ut seruet. Nescit a qͣnta hereditate decidit:
qͥsqͥs ut heredes relinqͣt. similitudinẽ deponit angłoꝵ. An nes
angłis dei: An ignoras huiꝰ boni magnitudinẽ: Nonqͥd ñ initel¬
ligis salb̾ m uirguntatis: salb̃m consilii. ñ p̃cepti: sabb̃m qͦferiat᷑
ab oꝑe carnis caro: qͦ sapit qͥddã supͣ carnẽ caro: Nescrunt uir¬
gines: qͥd ex maritali licencia muliebris sustineat infirmitaso
Desciunt inꝙͣ qͥb uxor subiciat᷑ iniurns: qͣnta fecundã sauciet
anxietas: q̃ sterilis merore cruciet᷑. Si formosa ẽ: dificile caret
in famao e eformem maritus aspnat̾. Nonꝙͣ lectus c̃. sine rrra:
oui ut pudet ur tedet comugalẽ. ꝓorro consequens i. ur ei ur
displicratio que uiro piacere ñ querit. Qic g quert: Solicr

Expanded text:
que successor invideat. Incomparabili comparatur pretio, quo fur sollicitatur, ut asportet, Dominus ut servet. Nescit a quanta haereditate decidit quisquis, ut haeredes relinquat, similitudinem deponit angelorum. An nm, similes sunt angelis Dei? An ignoras hujus boni magnitudinem? Nunquid non intelligis sabbatum virginitatis, sabbatum esse consilii, non praecepti; sabbatum quo feriatur ab opere carnis caro, quo sapit quiddam supra carnem caro. Nesciunt virgines quid ex maritali licentia muliebris sustineat infirmitas. Nesciunt, inquam, quibus uxor subjiciatur injuriis, quanta fecundam sauciet anxietas, quo sterilis moerore crucietur. Si formosa est, difficile caret infamia; deformem maritus aspernatur. Nunquam lectus est sine rixa, cujus vel pudet vel taedet conjugalem. Porro consequens est ut ei vir displiceat quae viro placere non quaerit. Quae non quaerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Nc̃ aũ descensu conquereris ⁊ qͥ uelut ȩ forib intͦspiciens. ad¬
orabas celestis diuicias palacu. nc̃ ad hec infima deuoluptus
Alonge stans: ⁊ licet opilent᷑ aliis mimstre. cñ qi uisis opib ñ
frueris. in opiã ñ euadis. S facescat queso querimonia cua:
facescant suspiria tua: qm̃ lia qͦ: sortit᷑ hereditatẽ in ple sua.

Expanded text:
 de descensu conquereris, et qui velut e foribus introspiciens, odorabas coelestis divitias palatii, nunc ad haec infima devolutus, a longe stas, et licet opulentus aliis ministres, tamen, quia visis opibus non frueris, inopiam non evadis. Sed facessat, quaeso, querimonia tua, facessant suspiria tua, quoniam Lia quoque sortitur haereditatem in prole sua.
Abbreviated transcription (Latin):
ant quã reformauit dignita¬
tẽ. Dnimũ mumis. et om̃iũ
ficem᷑: uiciis accessisse iudicem.
morib fundatorẽ. Exaltatũ ẽ.
soliũ iusticiȩ÷ rebq suus ordo
sub rege clementissimo resti¬
ture̾: qui nouit redole que
sunt cesaris cesari. et que fe̾
dei deo. Porro candidioris
fortune sorticuis ẽ giãm: qͥsqͥs apud huñc alicui subueni¬
re posse pddicat᷑. Quod et si ñ potest: magna dñ gli mat̾ia ẽ¬

Expanded text:
rmavit dignitatem! Divinum munus, et omnium fitemur, vitiis accessisse judicem, moribus fundatorem. Exaltatum est solium justitiae, rebusque suus ordo sub rege clementissimo restituitur, qui novit reddere quae sunt Caesaris: Caesari, et quae sunt Dei Deo. Porro candidioris fortunae sortitus est gratiam, quisquis apud hunc alicui subvenire posse praedicatur. Quod si non potest, magna tamen gloriae materia es
Abbreviated transcription (Latin):
castri nec obseqͥũ pͥmo: nec untus reu̾entia defraudatꝰ. Ur̃e
maiestati urte̾ ẽ. ep̃i gr̃a puerũ susciꝑe destinatũ: atq utrũq
inalto ꝓmereri. Ego qͥdem si quã in mea merita p̃starent
fiduciã. ꝓ eodem decreui supplicandũ s noui rege ñ atten¬
dere merita: cuiꝰ ẽ antecedere m̾ntiꝰᷤ umu̾sos. At simitũ querit᷑.
ibi de rege bn mereor. ubi patͥ filius immmolat᷑. Uał.

Expanded text:
ntia defraudatur. Vestrae majestati interest episcopi gratia puerum suscipere destinatum, atque utrumque in altero promereri. Ego quidem, si quam mihi merita mea praestant fiduciam, pro eodem decrevi supplicandum. Sed novi regem non attendere merita, cujus est antecedere meritis universos. At si meritum requiritur, ibi de rege bene mereor, ubi Patri filius immolatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cinisse obseqͥo: licet eã u̾itas obtimã testaret dicens. eharia
obtunã partẽ elegit. edes quȩ ñ auferet᷑ ab ea. ꝑ mariamgͣ.
que sedentis requiẽ nullo administtionis int̾rupit negocio
sou uacantis contẽpłom sicut opmor expͥmunt᷑: qͥ nr̃o huic
publi co speclatiuã ꝯͥferentes soltudinẽ. cũ apio oicuint

Expanded text:
dicens: Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Per Mariam ergo, quae sedendi requiem nullo administratorio interrupit negotio, soli vacantes contemplationi, sicut opinor, exprimuntur, qui nostro huic publico speculativam praeferentes solitudinem, cum Apostolo dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ꝗ̃rtꝰ suis inuident. Et q mogũ suscerte religionis ⁊ dispendiũ dũ modica suspi cãt
ã reliãrũt qnͣti ꝓ reliaͥs expectẽt̃ ñ attũdũt. Et ales ꝓfecto bona q̃diligũdast̃ ĩ¬
tissime reluctem᷑. hõ uͥtute puilꝰ stimulo carnis ⁊ angło sachaue resistelat. hõ
ĩ carcerib hac ĩ oib angꝰtiis qs ad corithios enumerat ac mabat᷑ õ dicebat. Qñ¬
qñti se sauli peꝑcit. eadẽ auditart morte filii sui consolatꝰ ÷ panẽ comedit. ad ꝙͣta
redͥem liuor ĩfestet. si spontanee uoluutatis ĩ ꝯmoda cõmoueãt. si statũ mẽtis

Expanded text:
r, suis invident et quod magnum susceptae religionis est dispendium, dum modica suspirant quae relinquunt, quanta pro relictis exspectent, non attendunt. Tales profecto bona quae diligenda sunt intissime reluctemur. Hac virtute Paulus stimulo carnis et angelo Satanae resistebat . Hac in carceribus, hac in omninti se Sauli pepercit ; eadem audita morte filii sui consolatus est et panem comedit. Ad livor infestet, si spontaneae paupertatis incommoda commoveant, si statum mentis
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾e serant ientati ne eꝑtione qͦ qd liumana cõsuetudine nulli lic ⁊ nesci
appellãtur ut ista uocabulo se ceruãt᷑ aserus qr sic̃ seruus in potestate ⁊̃ dñi sic
filiͥ ꝙ otestate ÷ patris Ideo etiã filio fit emãtipatio ut sit liber apatre: sic̾¬
fit seruo manumissio ut sit leb̾atꝰ a dũo. Itẽ lib̾i dieti q exlibe st̃ mare¬
monio arcina lattini filii exlib̾o ⁊⁊ ancilla seruilis ẽõditionis sũt. Sẽꝵ em̃i

Expanded text:
quem fuerant imitati. Adoptione quoque, quod humana consuetudine nulli licet nescirappellantur, ut hoc vocabulo secernantur a servis quia sicut servus in potestate est domini sic filius in potestate patris. Ideo etiam filio fit emancipatio, ut sit liber a patre, sicut servo fit manumissio, ut sit liberatus a domino. Item liberi dicti, quia ex libero sunt matrimonio orti. Nam filii ex libero et ancilla s
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ in scopuleꝰ cõ lise que spumã candidã facit ł sic̃ uinũ nigr̃i qdͣ uiealice agi¬
tatũ spuniã albẽtẽ redͥnt: frs dicti eoqd sint ex eodẽ frutũ .i. ex code̾ semine
nati. ħ ermati uͦ o̾ eade genitrice man̾ates ñ ut multi dicũt d̾ eode̾ germine
qͥ tãtũ fr̃s uocãt᷑. Ergo sr̃s ex eodẽ frutu gerineni exeadẽ genitrice mani̾ates:
uterini uocati qd funt exdiu̾sis patribꝰ n uno utio editi. Nã ut̾us t̾atũ mulie¬
ris est Quatuor aũ modis iis eripturis diuinis fr̃s dicti N at᷑a. Sence.¬

Expanded text:
mam candidam facit, vel sicut vinum nigrum, quod in calice agitatum spumam albentem reddit. Fratres dicti, eo quod sint ex eodem fructu, id est ex eodem semine nati. Germani vero de eadem genetrice manantes; non, ut multi dicunt, de eodem germine, qui tantum fratres vocantur. Ergo fratres ex eodem fructu, germani ex eadem genitrice manantes. Uterini vocati, quod sint ex diversis patribus et utero uno editi: nam uterus tantum mulieris est. Quatuor autem modis in Scripturis divinis fratres dici constat: n
Abbreviated transcription (Latin):
suĩ qͣi st nepote quartꝰ mordine ÷ qͣsi tetra nepo. Minores aũ ũ diei¬
mꝰ nisi quotiens gͣduũ befieit nomͣ Ut puca filꝰ. nepos. ⁊ ueros abuepos. adte¬
pos triepo  Ubi i gͣdꝰ s fecerit merito iaͣ dicimꝰ minoies. Sñẽ ⁊ maiores
De agnatis ⁊ cognati.
gñaai dicti eoqd accedant ꝓnatis dũ desunt filii qͥ ioeo

Expanded text:
quia post nepotem quartus in ordine est, quasi tetranepos. Minores autem non dicimus, nisi quotiens graduum deficit nomen, ut puta filius, nepos, pronepos, abnepos, adnepos, trinepos. Ubi isti gradus defecerint, merito jam dicimus minores, sicut et majores De agnatis et cognatis. 1. Agnati dicti, eo quod accedant pro natis, dum desunt filii. Qui ideo
Abbreviated transcription (Latin):
abani ꝑac̃. Critauus atam pat̃ qͣsi tetrauus .i. quartꝰ supra ab auũ.
s tritauus ultuniũ ceenat̾onis nom̃ ÷. famiua etũ oritur apatre. terminet᷑
Intritaue faiꝰ᷑ riͥia afaitulia dicti sũt ipsi en pͥmi in ordine na cẽtiu᷑
ex istũt unde ⁊⁊ ceiuelia familia stirps ipsa om̃is aconelio otta. familia
ãu. afemaie. femur enĩ ⁊ genꝰ eiꝰ ⁊ sfirꝑs ostedit᷑. H a familia ꝓseruis abu

Expanded text:
 pater, quasi tetravus, id est quartus super avum. Sed tritavus ultimum cognationis nomen est. Familia enim oritur a patre, terminatur in tritavo. Filius et filia a familia dicti sunt; ipsi enim primi in ordine nascentium existunt. Unde et Cornelia familia stirps ipsa omnis a Cornelio orta. Familia autem a femore. Femore enim genus et stirps ostenditur. Nam familia pr
Abbreviated transcription (Latin):
eoq uod nubentibꝰ preest. qu̾e cõ nubentẽ uiro ꝯiũgit. Ipsa  ⁊i ꝑantĩpha. Nom̃ m̃pha. spõsa
neseparent᷑: Cõiuges enĩ ueriꝰ appellant᷑ apͥma despõsationis fide. ꝗͣuis int̾eos adhuc ignoret᷑
ouugał ꝯcubit᷑. sic̃ maria ioseph ⁊iunr uocat᷑. int̃qͦs nec fuerat nec futã erat caruis ulla cõ¬
mixtio: Nupte dict̾e. quad uultus suos uelent. tͣns latũ nom̃ anubibꝰ quibꝰ tegit᷑ celũ. uñ
ba. hoc ÷ ĩnupta. q̃ ad huc uultũ suũ non uelat. Uxores dnr̃ quasi unoiores. Morisem̃e¬
rat antiquitꝰ: ut nubentes puelle simul uenirent ad limitẽ mariti& postes. ⁊ añꝙͣ in¬
g̾derent᷑: ornarent᷑ laneis uittis. ⁊ oleo unguerent᷑. Nm̃ urores dict̾e qͣsi unxiores. ẽ¬

Expanded text:
ungit, ipsa est et paranympha. Nam nympha sponsa ne separentur. Conjuges autem verius appellantur a prima dispositioniconiugalis concubitus; sicut Maria Ioseph coniux vocatur, inter quos nec fuerat nec futura erat carnis ulla commixtio. Nuptae dictae, quod vultus suos velent. Translatum nomen a nubibus, quibus tegitur caelum. Unde ba, hoc est innupta, quae adhuc vultum suum non velat. Uxores vocatae, quasi unxiores. Moris enim erat antiquitus ut nubentes puellae simul venirent ad limen mariti, et postes, antequam ingrederentur, ornarent laneis vittis et oleo unguerent. Et inde uxores dictae, quasi unxiores:
Abbreviated transcription (Latin):
nopiscus nominat᷑. post uinus uocatur. eo qd uoll Iuratcionẽ mbsnep
ex c̃õ culuna. Est au loc nom̃ gre cũ ⁊ in latinitate deficit. Huie cõtranra¬
est spurius qͥ d̾ matre nobili. ⁊ petre ignobili. nocitur. ce seuiius na¬
te incerto matre iudua goni. uelũd tangtũ sꝑurũ filiui qͥa mu¬
liebrẽ natam uet̾es spuriũ uncebant uelut ãpotoys poro iso¬

Expanded text:
en ex concubina. Est autem hoc nomen Graecum et in Latinitate deficit. Huic contrarius spurius, qui de matre nobili et patre ignobili nascitur. Item spurius patre incerto, matre vidua genitus, velut tantum spurii filius; quia muliebrem naturam veteres spurium vocabant; velut
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾i post mortemprioris uiri nupserit : indua nondr̃. Itẽ uidua dicta qd̾ sola fiat. nec
cͥca consertiũ uiri cõiuigalia uira custadiat. frĩs uxor: fratrissa uocat᷑. Mariti fr̃: le
ianuam it̃ hñtes. Uiri soror: glos appellatur. Sororis uir: speciale nom̃ nonht̃
nec uxoris fr̃: Matͥmoniũ ÷ noluliũ uista cõuentio ⁊uditio. Cõuigiũ ÷ legitunax ꝑso¬
naꝵ int̃ se coeundi icopulandi nupcie. Cõiugiũ dictũ. qr ciunct̃i sunt. ł aiuigo quãi
ĩ nupciis copłant᷑. ne resolui sseꝑari possint: Conubiũ aũ ñ anupta s anuliendo for¬
matum. dr̾ aũ conubiũ ⁊ cũ equales: in nupoias cocunt.Utputa ciues romani. pa¬
ri utiq dignitate. conubiũ aũ ñ est cũ ciuis romanꝰ cũ latina uingit᷑. Quotiens aũ
conuliũ nonest: filii patrem ñ secuntur Himineus dr̃ a quodã himineo qui pri¬

Expanded text:
icuntur. Item vidua dicta, quod sola sit, nec circa consortium viri coniugalia iura custodiat. Fratris uxor fratrissa vocatur. Mariti frater lianuam iter habentes. Viri soror galos appellatur. Sororis vir speciale nomen non habet, nec uxoris frater. Matrimonium est nubilium iusta conventio et condicio. Coniugium est legitimauptiae: coniugium dictum quia coniuncti sunt, vel a iugo quo in nuptiis copulantur, ne resolvi aut separari possint. Conubium autem non a nupta, sed a nubendo formatum. Dicitur autem conubium, cum aequales in nuptias coeunt, ut puta cives Romani, pari utique dignitate. Conubium autem non est, cum civis Romanus cum Latina iungitur. Quotiens autem conubium non est, filii patrem non sequuntur. Hymenaeus dicitur a quodam Hymenaeo, qui pri
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eo animo seꝑantur. ut rursũ ad se ĩuicẽ reu̾tant᷑. Naͣ fribolũ est. uelut quasse mͣtis ⁊ efflure
nec stabilis. ꝓͥe aũ fribola uocant᷑ : fict̃ilia uasa inutilia. Etribꝰ aũ ꝓ causis ducit᷑ uror. prima
÷ causa ꝓlis. deqͥ legit᷑ in genesi. & bñdixͣ eos ds dicens. crescite &  multiplicamini. Scd̾a cau
sa aduitorii. de qua ibi ingenesi legit᷑. i ⁊ boñ eẽ hoĩem soluͭ. fatiamꝰ eiadiutoriũ similesi¬
bi tcia causaĩcontinẽtie. uñ dic̃ opłs. ut qui se ñ continet nubat. In eligendo marito
quatuor expectari solent. Uirtꝰ. Genꝰ. pulcritudo sapientia. Ex his sapientia pocetior
est ad anioris affectũ. Refert ħ quatuor uirgiliꝰ de enea. qd̾ his dido pulsa est ĩ omo¬
heu quibꝰ ille.Iacc̾atꝰ fatis. que bella erhausta canebat. Genere: credo equid̾ nec
uana sides genus ẽẽ dõr. Item ineligenda uxore quatuorres ipellant homine̾

Expanded text:
cum eo animo separantur, ut rursum ad se invicem revertantur. Nam frivolus est velut quassae mentis et fluxae, nec stabilis. Proprie autem frivola vocantur fictilia vasa inutilia. Tribus autem ob causis ducitur uxor: prima est causasa adjutorii, de qua ibi in Genesi dicitur: Non est bonum esse hominem solum: faciamus ei adjutorium simile sibi . Tertia causa incontinentiae. Unde dicit Apostolus, ut qui se non continet, nubat . In eligendo marito quatuor exspectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapientia. Ex his sapientia potentior est. Ad amoris effectum refert haec quatuor Virgilius de Aenea, quod his Dido impulsa est in amoHeu quibus ille iactatus fatis, quae bella exhausta canebat! Genere: Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum. Item in elig
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝑaeta filiũ ꝓcreet. P atratio etũ ⁊̃. rei uenerie oo sũmatio. Locretus
n bene patratio patr̃ũ. Gen̾itores auͣ a gine̾do ⁊ parẽtes qͦsi parientes. Idẽ¬
⁊ creatores. Srem̃tũ eñi ÷. sem masenli unde ⁊ atumaliũ ⁊ honunũ cor¬
aliqͥd Mat̃ eni qͣsi materia nam causa pat̾ .x. Pat̾ f
cõ sulit seruoꝵ q cõditionẽ. afilioꝵ affectũ non disceriut: s qͣ si unũ mbr̃n
amplectit᷑. Hinc ent̃i exottũ ÷ not̃ ꝑacris familia qͥ au iniq domi nat᷑ in
serius hoc tomine ne qua quͣase ꝑutent appellari Matrẽ familia᷑ in de uocari
qͥa ꝑ qu̾adã uiris sollennͥttatẽ infam iliã tr̃asit marici. Tabulȩ etũ matri¬
moniales. In Srutta enptionis sue sunt. Aliaͤ sicͤ matrona est mat᷑ pͥtuu
pueri..i. qͦsi itiat᷑ uatri. Ita mat᷑ familiaᷤᷤ lla est quȩ plures enixa ⁊ͥ. Nã fattu¬
lia exduobꝰ ẽẽ inciuit. Auiis patris pat̾ est. ab euo dictꝰ .i. ab autiquieate

Expanded text:
tione peracta filium procreet. Patratio enim est rei veneriae consummatio. Lucretius: Et bene patratio patrum. Genitores autem a gignendo: et parentes, quasi parientes, et creatores. Crementum enim est semen masculi, unde animalium et hominum coraliquid. Mater enim quasi materia; nam causa pater est. Paterconsulit, servorumque condicionem a filiorum affectu non discernit, sed quasi unum membrum amplectit. Hinc enim exortum est nomen patri familias. Qui autem inique dominantur in servis, hoc se nomine nequaquam reputent appellari. Matremfamilias inde vocari, quia per quandam iuris sollemnitatem in familiam transit mariti. Tabulae enim matrimoniales instrumenta emptionis suae sunt. Alias sicut matrona est mater primi pueri, id est quasi mater nati, ita materfamilias illa est quae plures enixa est. Nam familia ex duobus esse incipit. Avus patris pater est, ab aevo dictus, id est ab antiquitate
Abbreviated transcription (Latin):
mĩtoꝵ. Has ex agͦ tuo spicas añ supp̃mã colligis messio̾tiẽ: Iu
hac ir uita q̃dã m̾ces uͥtutis ⁊ ꝯspicuũ. ⁊ ĩmortale testimo uiũ¬
tiorib studiis aduiuat᷑ Qͥꝑpe bonoꝵ existimatõ sic̃ falsisd̾¬
lebrima opinione tua syes ĩ simi ecclĩe repositat eã miui¬
me casurã qm̃ firiata cdiͦ. supͣ firiuã petrã. Ex ea nos cuã

Expanded text:
m. Has ex agro tuo spicas ante supremam colligis messionem. In hac enim vita quaedam merces virtutis est conspicuum et immortale testimoniurioribus studiis adjuvatur. Quippe bonorum existimatio, sicut falsis deleberrima opinione tua spes in sinu Ecclesiae reposita est, eam minime casuram, quoniam fundata creditur supra firmam petram. 2. Ex ea nos
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sitatũ dofecisse icͤsu. Sciciebat indest̾o isrłr̃. ⁊ sitis molestias inpacient̾ sture¬
bat. Uñ ⁊ adu̾sus moysen mͦ murasse leggr᷑. ⁊ iuale loctꝰ de do̾ dixisse. Nĩqͥt poter̃
d̾s ꝑare mensam indescͥo. Idẽ ͦ ĩt̾ hostiũ ĩcͤsus ĩt̾ hostias itnu̾s olas carnũ de

Expanded text:
ursu defecisse. Sitiebat in deserto Israel, at sitis molestias impatienter sustinebat; unde et adversus Moysen murmurasse legitur , et male locutus de Deo dixisse: Nunquid poterit Deus parare mensam in deserto . Idem quoque inter hostium inc
Abbreviated transcription (Latin):
raus ñ reuoeat᷑ ꝙ fortis ꝯftĩgit᷑ ⁊. fortasis pastor nitet᷑. cã uoxinũ. ĩ¬
gare silentiũ. fortassis. defercet ad dum̾ ouis pellẽ. mortue ouis. Inqͣa¬
cꝰ i qd̾ ad ouẽ errantẽ siuerit ꝙ silens ꝯfregit forcẽ. ⁊ oocid̾it excͦatonẽ
de morte ouis. qͣ qͣndã pellẽ pris familias: s asignabit. Monu ne ab er
tuã Urebar gelu ⁊ estu ñ sopũ capiebãt ocli mĩ S ues iͣ se ht̃. de mortua

Expanded text:
rans non revocatur, quod fortis confringitur. Sed fortassis pastor nitetur tam noxium purgare silentium; fortassis deferet ad Dominum pellem ovis, mortuae ovis. In silens confregerit, fortem et occiderit: excusationem de morte ovis quasi quamdam pellem patrifamilias sic assignabit: « Monui ne aberractrinam meam; urebar gelu et aestu, nec somnum capiebant oculi mei. » Si res ita se habet, de mortua
Abbreviated transcription (Latin):
os infut᷑o cͤsores ł pugillatores fore. ñ ꝗ adhuc hac arte teneant᷑. s uident᷑
ꝑ nat᷑alẽ potentiã eã posse hab̾e.Similit̾ de salute et infirmitate ex
corporis passio ẽ: ut pallecat ł rubescat aĩe. quȩ cũ tͥpitudinis u̾ecun¬
diã ferre neqͥuerit. qͣsi ad defensionẽ sui copiã sanguinis ĩ extĩorescor
st̃. Si uͦ ad breue tõpꝰ extiterint. ita ut cito discedant. ꝑ assioẽs eas

Expanded text:
s  Al., pugiles fore; non quod adhuc hac arte teneantur, sed videntur per naturalem potentiam eam posse habere. Similiter de sanitate et infirmitate ex corporis passio est; ut pallescat vel rubescat, animae, quae cum turpitudinis verecundiam ferre nequiverit, quasi ad defensionem sui, copiam sanguinis in exteriores sunt; si vero ad breve tempus exstiterint ita, ut cito discedant, passiones eas p
Abbreviated transcription (Latin):
leris nec seruus appars. Similit̾ duplũ. ⁊ simplũ.: altutrũ seintĩmunt
ł ostendt̃. Apparente enĩ duplo. nascit̾ sĩplũ. duplo ꝑeunte. nec simplũ
pot̃it ꝑ manere. Similit̾q si simplũ ñ sit. nec duplũ ẽ.aut si simplũ fuerit.
⁊ duplũ necessario apparebit.  Quomͦ in rumõ ł qͥb casib hȩ ꝯuineli
ones nou̾t̃ solent et̃ : A. Sepiꝰ singłari nlum̾o. ut simplũ dupli. pat̾ filii.
ut seruus dñt duplũ simpli. datõ simile simili. par pan. alt̾o uͦ sensibile
sensu sensibile. K Si huic cathegoriȩ alt̾na ꝯũsio accide pot̃: A etiã. Nam

Expanded text:
leris, nec seruus apparet; similiter duplum et simplum alterutrum se uel interimunt ucl ostendunt apparente enim duplo nascitur simplum, duplo pereunte nec simplum poterit permanere; similiterquc si simplum non sit, nec duplum est, at si simplum fuerit, et duplum necessario apparebit. Cap. 99. Specialiter tamleris, nec seruus apparet; similiter duplum et simplum alterutrum se uel interimunt ucl ostendunt apparente enim duplo nascitur simplum, duplo pereunte nec simplum ut servus domini; duplum simpli. Dativo: Simile simili, par pari. Ablativo vero: Sensibile sensu sensibile. Si huic categoriae alterna conversio accidere potest?-- A. Etiam. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
unã posse susficẽ p᷑. Uñ ⁊ ip̾ã mirari suspicor ex qͥb ĩuolucͥs unu̾sar̃ ꝓdierit i uo¬
go suriar̃. Cotidie uͦ nr̃is eccͤsat aspectib cotidie. tarqͥmꝰ. cotidie polinestor. Iudu¬
biũ uenit: magis ne popłs ĩte tͣsonis głã fastidiat. Ancͣdelitatẽ diouisii detestet᷑
Deniq qͥs ł qͥ. ł nat᷑a flagitio ł leges conteptu flagͥnuit he̾dẽ te sue reliqͥt ĩno¬
minie. Qͥ cqͥd morib qͥcqͥd honeste. qͥcqͥd sacͥs obuiat ĩstitutis. iͣ tͥ familiare ÷ ut¬

Expanded text:
 personam. Unde et ipsam mirari suspicor ex quibus involucris universarum prodierit imago furiarum. Quotidie Nero nostris occursat aspectibus; quotidie Tarquinius, quotidie Polymnestor. In dubium venit magisne populus in te Thrasonis gloriam fastidiat, an crudelitatem Dionysii detestetur. Denique quisquis vel naturam flagitio, vel leges contemptu fatigavit, haeredem te suae reliquit ignominiae. Q
Abbreviated transcription (Latin):
culo flagellũ meminis facieud̾. q̃ eiciat᷑ de ceuplo pectoris sui scłariũ trepitꝰ.⁊ cͦha uolup¬
tacũ. dũ conspectũ cꝰ deliciar̃ prurigo disfigͣiat mollicies p᷑puie cõcẽpnat᷑ uarietas discipiat
fere loꝵ gẽmar̃ fulgor deniteat oposa mouilia conculcent᷑ abhorreat᷑ secͤta mauilimo¬
nii licentia fastꝰ decidat potestatis. ceges palatõ. eiliciũ. lino fauoris cencẽptꝰ obsecͥis ĩu¬
rie p̾ferant᷑. Calib oblectata studiis adnuptiad angni ẽ sapientib ĩtbis uirgiib d̾
celibe coniugio fructũ succept᷑a sempiterñ. Fruct᷑ ille d̾c tiuis. d̾c ĩ qͦ oia bona fructꝰ il¬
le u̾bũ dĩ de aͦ solqtiisregͥñ sũ t̾mino satietas sñ cedio sullmitasꝰ sũ descensu glorificatõ
sñ deffectu. Iste fructꝰ tͥ sapiat. Iste dulcescat. Iste diligat᷑ teta aia̾ cua. recolat᷑ cotti
memora tua. ut qñdoos pascat: ⁊ saciet te ĩ ꝑpetua gła sua. Uale. Memẽto nuĩ ĩ or̃oni

Expanded text:
culo flagellum memineris faciendum, quo ejiciatur de templo pectoris tui saecularium strepitus, et turba voluptatum, per quod deliciarum prurigo diffugiat, mollitiesferculorum, gemmarum fulgor deniteat, operosa monilia conculcentur, abhorreatur secreta matrimonii licentia, fastus decidat potestatis; leges palatio, cilicium lino; favori contemptus, obsequiis injuriae praeferantur. Talibus oblectata studiis, ad nuptias Agni cum sapientibus intrabis virginibus , de caelibe conjugio fructum susceptura sempiternum. Fructus ille, Deus tuus, Deus in quo omnia bona; fructus il bona. In hoc fructu regnum sine termino, satietas sine taedio, sublimitas sine descensu, glorificatio sine defectu. Iste fructus tibi sapiat, iste dulcescat, iste diligatur tota anima tua, recolatur tota memoria tua, ut quandoque pascat, et satiet te in perpetua gloria sua. Vale