comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
expoliati pͥus sunt p̃seucialit̾ resticuendi.
ancq᷑ ad cam sint uocandi. S obicitur ubi
non fuit legituna institutio ibi nec pot̾ eẽ re
titutio.NIouenĩ ꝓbat᷑ destitutus qͥ dͥus
ñ fuit institutus. ac ꝑ hoc nec restaurationẽ
postitiare pot̾. Illi gͦ quoꝵ elestio uiciosa est ⁊
qui acłs non fiuit electi. uł appło expetiti ie

Expanded text:
expoliati prius sunt presentialiter restituendi quam ad causam vocandi. Sed obiicitur: ubi non fuit legitima inststitutio. Non enim probatur destitutus qui prius non fuit institutus, ac per hoc nec restaurationem postulare potest. Illi ergo, quorum electio vitiosa est, vel qui a clero non sunt electi, vel a populo exp
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alios ip̃is uiuentib ibid̃ constitutos. Ig ulti
duob seribimꝰ ut seiatis hoc fi̾ non licere set
dis reuorar ⁊ integ̾rime restitu debere.
Nlos ui qui adiuterina feditate suas sponsas qͣs
⁊ uxores eoꝵ p̾fixo cenore eẽ incłtigimꝰ ceuent
eie ⁊ adulteros atq infames fi̾. eosq ab eccłias¬
ticis honorib aiceri iubemꝰ. Si aut̃ aduersus
eos aliquã qͥrelam habueritis his ꝑastis inqͥ¬
rendũ erit ⁊ aucoritate huiꝰ scẽ sedis carnu¬
expoliatis post incegrã restaurationẽ. anuitũ¬
u̾sarie inducie uł .ui. mensiũ indulgende sunto.ͤ¬

Expanded text:
 eis ipsis viventibus constitutos. Ideo haec vobis scribimus, ut sciatis hoc fieri non licere, sed proprios revocari et integerrime restitui debere, vero qui adulterina feditate sponsas suas quas et uxores eorum praefixo tenore esse intelligimus, tenent, ejici ut adulteros atque infames fieri, eosque ab ecclesiasticis honoribus arceri jubemus. Si autem adversus eos aliquam querelam habueritis, his peractis, inquirendum erit et auctoritate hujus sanctae Sedis termiexpoliatis, post integram restitutionem, anniversarie inducie vel VI mensium indulgende sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uoret. ⁊ q̃rere quos ex fidelib ꝑdat ⁊ maxĩe
illos quos ardendiores inseruicio saluatoris ei¬
q familixes inuenit. familiares dico eos.
quos sarrati ⁊ iuorbine apłatꝰ dĩ constitui
sisunt. Iũi enĩ ꝓ ppło interpellant ⁊ peccã¬

Expanded text:
uaerere quos ex fidelibus perdat, et maxime illos quos ardentiores in servitio Salvatoris, eique familiares invenerit, familiares dico eos quos sibi sacrari et in ordine apostolatus constitui voluit. Ipsi enim pro populo interpellant, e
Abbreviated transcription (Latin):
uos. ⁊ om̃s qui sũmo sacerdecio sungunt᷑. fe
ut in usticias remoueatis. ⁊ p̾sumptiones
abscidatis. ⁊ insacerdotio laborantib succur¬
ratis. ⁊ oꝑpbriis ⁊ calimitatib eoꝵ locum non
p̾beatis. s ei qui calumpnuã uł ob ꝓedorium

Expanded text:
omnes qui summo sacerdotio funguntur, ut injustitias removeatis, et praesumtiones abscindatis, et in sacerdotio laborantibus succurratis, opprobriis et calamitatibus eorum locum non praebeatis, sed ei, qui calumniam et opprobrium
Abbreviated transcription (Latin):
omnia eis redincegranda sunti Nulla enĩ
ratio ꝑmictit dum ad cempꝰ eoꝵ bona ⁊ etei
atq res abemuł. aut a quibrumq detinent᷑
ut aliquid illis obici debeat. Det qͥequama
pot̃ eis ꝯuilibet maioꝵ uł minoꝵ obicere dũ
suis eccłus uł reb uł potestatib carent.¬

Expanded text:
la enim ratio sinit, dum ad tempus, eorum bona vel ecclesie atque res ab emulis aut a quibuscumque detinentur, ut aliquid illis obiici debeat, nec quicquam potest eis quilibet maiorum vel minorum obiicere, dum suis ecclesiis vel rebus vel potestatibus carent.
Abbreviated transcription (Latin):
inimicoꝵ uox sit audienda Pexto anex¬
tra pñam ꝓuniciã reus sit ꝓducendus.
Septimo ansit audienda eiꝰ senteritia quẽ
cum ueo ꝑar inficit malicia. O ctauo au
ono an accusatores uł cestes in absentem
uocẽ accus ationis uł cestificationis exhiber
ualeant. D ecimo andeficiente in pͥmo
pitulo suit admittend adseqñt noeu¬
mo. an. accusato liccat accus atieuẽ in accu¬

Expanded text:
inimicorum vox sit audienda? Sexto, an exinimicorum vox sit audienda? Sexto, an extra provinciam reus sit producendus? Septimo, an sit audienda ejus sententia, quem cum reo par inficit malitia? Octavo, an icandus? Nono, an accusatores vel testes in absentem vocem accusationis vel testificationis exhibere valeant? Decimo an deficientes in primo capitulo sint admittendi ad sequentia? Undecimo, an accusato liceat accusationem in accu
Abbreviated transcription (Latin):
Ex̃c a ꝓpͥa sede deiestus
ẽ. petit restitui. post resti¬
tutionẽ ducit᷑ incausam:
inducias postulat. candẽ
ad eiꝰ accus ationẽ ꝓcedit
quidã ñ legitime conuin¬
aus. ⁊ duo infames ⁊ cres
religiosi accusatores testes de domo sua ꝓ du¬
cit ⁊ alios sibi inimicos extra suã ꝓuinciã.
Reus cͥminoso iudici obfert᷑. ab un̾o tĩ au¬
diendꝰ ⁊ iudicandris. Qudã uͦ de accnsatoribꝰ
cũ testificar contendunt. cum multa capi¬
cula ei obicerent᷑. inpͥmo accus atores defici¬
unt. demũ accusatio maccusatorẽ u̾titur.
Sic pͥmũ q̃rit᷑ an restitutio danda sit qͥͣbꝰ ubet
expoliatis. Sed̾o de induciis anpost resti¬
cutignẽ tiñ an ⁊̃ post uocationẽ ad causã
quibꝰlibet concedende sunt.¶ errio quo spa¬
cio mensiũ utriq sinit concedende. Quarto
an infames ⁊ non legitime conuisti ad ac¬
cusationẽ sint ad mutendi. ¶Uinto auces¬
tes de domo accus atoꝵ suit ꝓ ducendi. uł

Expanded text:
a propria sede dejectus est, petit restitui; post restitutionem ducitur in causam, inducias postulat, tandem ad ejus accusationem procedit quidam non legitime conjunctus, et duo infames, et tres religiosi; accusatores testes de domo sua producunt, et alios sibi inimicos extra suam provinciam; reus criminoso judici offertur ab uno tantum audiendus et judicandus. Quidam de accusateum testificari contendunt; quum multa capitula ei objicerentur, in primo accusatores deficiunt; demum accusatio in accusatorem vertitur. Hic primum quaeritur, an restitutio danda sit quibuslibet exspoliatis? Secundo, de induciis, an post restitutionem tantum, an etiam post vocationem ad causam quibuslibet concedendae sint? Tertio, quo spatio mensiad accusationem sint admittenti Quinto, an testes de domo accusatorum sint producendi; vel
Abbreviated transcription (Latin):
omnia exponiatis uł eiostis epĩs p̃sencialit̾
ordinatione pontificũ ⁊ ineo loco un abiesse¬
rant funditus reuocanda. quac̾q conditiõe
cemꝑis aut captiuitate. aut dolo aut uio¬
lentia maloꝵ ⁊ ꝑ quascũq ĩ iustas cãs res

Expanded text:
omnia exspoliatis vel ejectis episcopis praesentialiter ordinatione pontificum, et in eo loco, unde abscesserant, funditus revocanda, quacunque conditione temporis, aut captivitate, aut dolo, aut violentia majorum, aut per quascunque injustas causas res
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ absit qd̾ alienũ abom̃ib eẽ debet ri non de¬
fidelib a sede ꝓpͥa eiestus aut uidetentõne bet.¬
aliqua a suis ouib fu̾it seq̾stratus ct̃ canonice
anĩpͥstinũ statũ restituatur. cum om̃i pͥuile¬
gio sui honoris ⁊ sua omĩa q̃isioiis innnicoꝵ
suoꝵ ei ablata sũant legib redintegrent᷑. Nõ¬

Expanded text:
 absit! quod alienum ab omnibus esse debet fidelibus, a sede propria ejectus, in detentione aliqua a suis civibus fuerit sequestratus, tunc canonice ante in pristino statu restituatur, cum omni privilegio sui honoris, et sua omnia quae insidiis inimicorum suorum ei ablata fuerint, legibus redintegrentur, n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsic̾ĩant.  tem. Iudeis adfide̾ uenientibus¬
epe cũ infi delib uulla sit continumo.
magis cos qui aduitia ꝓnisut̃ : Nulla gͦ ciu
tura coĩo sit hebreis. ad fidem xͥanam tsnslatis. cum
his que adhuc inuet̾i ritu consistunt. ne forte eoꝵ
ꝑticipatione subu̾tant᷑. Qlcumq gͦ ãmͦ ex hiis
qui baptizati sut̃ infideliũ consortia ñ uitaue

Expanded text:
proficiant. CAP. LXXIV. Judaeis ad fidem venientibus, cum infideli nulla sit conversatiomagis eos qui ad vitia proni sunt. Nulla igitur ultra communio sit Hebraeis ad fidem Christianam translatis, cum his qui adhuc in veteri ritu consistunt, ne forte eorum participatione subvertantur. Quicunque igitur ex his qui baptizati sunt amodo infidelium consortia non vi
Abbreviated transcription (Latin):
scandalizat fortit̾ amputabit. ¶ dẽ.¬
suum cogere q̃rit ꝗd malum.
Uolatͥam quam secunt᷑ infideles
⁊ qnbet noxia suꝑstitio forniatõ
nendiut̾ qui uolu̾it: ñ dimiitat iuorem. ĩ¬
fidelem. quo sic fortassis possit fidet ft̃ ¶ tem¬

Expanded text:
scandalizat, fortiter amputabit. C.suum cogere quaerit ad malum.olatria, quam sequuntur infideles, et quaelibet noxia superstitio fornicationendi, ut qui voluerit non dimittat uxorem infidelem, quo sic fortassis possit fidelis fie
Abbreviated transcription (Latin):
gamꝰ reputandus ẽ. Aminisit.st. qͥddã ñ adute
Oa gͦ iste cuiꝰ enisa inp̃senti agitur. añ bap̃m

Expanded text:
 reputandus. Amisit enim quiddam non ad vitae Quia ergo iste, cujus causa in praesenti agitur, ante bap
Abbreviated transcription (Latin):
iudaice prauitatis coniugali
no. mulier. carnali consortio misceatur qͥcũq
Non ẽ ratũ coniuigiũ qd̾ sine̾ dõ ẽ. ¶ Hon
negat coniugiũ eẽ int̾ infideles. Conugiũat.
aid̃ ẽ legitimũ ⁊ ñ ratum. aliud ratũ ⁊ ñ le¬
gitimũ. aliud legitanũ ⁊ ratũ. Legitimũ cõ¬
iugium ẽ qd̃ legali institutione uł ꝓiuncie mo¬
rib contrahit᷑. hoc int̾ infideles ratũ non est.
qr ñ ẽ firmũ ⁊ ĩuiolabile coniugiũ eoꝵ. Uato it.
libello repudix licet eis disced̾e ꝓiniucem. ⁊ a¬
liis copulari lege fori. ñ lege poli. quã ñ secunt᷑
Int̾ fideles uͦ ratum conuigium ẽ. qr comugia
semel inita int̾ eos ult̾ius solui ñ posst̃. hoꝵ
q̃dã sut legitima. Ueluti cũ uxor aparentib
cradit᷑ asponso docat᷑. ⁊ asac̃doce bedieto᷑. hec
talia coniugia. legitima ⁊ rata appłłant᷑. Illoꝵ
n coniugia. qui contemptis os̃ib iłł sollẽp¬
nitatib solo affectu aliꝙͣ sibi coniugem copu¬

Expanded text:
udaicae pravitati conjugali no mulier carnali consortio misceatur, quicunqNon est ratum conjugium, quod sine Deo est, non negat conjugium esse inter infideles. Conjugium enim aliud est legitimum et non ratum, aliud ratum et non legitimum, aliud legitimum et ratum. Legitimum conjugium est, quod legali institutione vel provinciae moribus contrahitur. Hoc inter infideles ratum non est, quia non est firmum et inviolabile conjugium eorum. Dato enim libello repudii licet eis recedere ab invicem, et aliis copulari lege fori, non lege poli, quam non sequuntur. Inter fideles vero ratum conjugium est, quia conjugia semel inita inter eos, ulterius solvi non possunt. Horum quaedam sunt legitima, veluti quum uxor a parentibus traditur, a sponso dotatur, et a sacerdote benedicitur. Haec talia conjugia legitima et rata appellantur. Illorum vero conjugia, qui contemtis omnibus illis solemnitatibus solo affectu aliquam sibi in conjugem copu
Abbreviated transcription (Latin):
xͥane fidei: discedat. Non ẽ. st. fr̃. aut
soroi. Cubiestus seruituti inhi. hon ẽ.it. pec¬
catũ dimisso ꝑꝑ dm̃. si alii se copulaĩnt con¬
tumelia qͥppe creatoris soluit. uis mat̾monii
cirea eum qui relinquit᷑. In fidet aut̃ discedẽs.
seruanda conugn. q̃ ꝑꝑea discedit. ne audiret

Expanded text:
anae fidei, discedat. Non est enim frater aut soror subjectus servituti in hcatum propter Deum, si alii se copulaverit. Contumelia quippe creatoris solvit jus matrimonii circa eum, qui relinquitur. Infidelis autem discedens servanda conjug
Abbreviated transcription (Latin):
s̃i ẽ imputand̾ mat̾moniũ. ꝙ extra dĩ decrgtũ fcm̃
est. s cũ cognoscit᷑. ẽ emendand̾ ñ ostñdit᷑ conui¬
giũ non eẽ urt̃ infideles. Nullo . st. dñi p̃cep¬
to gentiles ꝓhibent᷑ conuingi gentilibꝰ. necgͦ
eoꝵ coniugium extra .i. ccͣ dĩ decretũ sit. Illa itaq¬

Expanded text:
tra Dei decretum factum est; sed quum cognoscitur, est emendandum, non ostendit conjugium non esse inter infideles. Nullo enim Domini praecepto gentiles prohibentur conjungi gentilibus. Nec ergo eorum conjugium extra Dei decretum fit. Illa itaq
Abbreviated transcription (Latin):
sũ aic̾a. ut alt̃ sũ alt̾o cͥredidit. Si gͦ aliud ẽ hoc
ꝙ sñ scrupulo ulliꝰ dubitationis apparet cur
an uiħ explanando aliqnto diugentiꝰ ĩmora¬
bor: Accende ut rem ip̃am explanandã canꝗͣ
inconspestu declarandã planiori sermone po¬
namꝰ. Ecce ꝙ ꝯuiges duo uniꝰ infidelitatis
ita fuert̾. qñ coniuncti st̃. nulla de his q̃stio
ẽ q̃ ꝑtineat ad illam dñi uissionẽ doctͥuamq

Expanded text:
sine altera, vel altera sine altero credidit. Si ergo aliud est hoc quod sine scrupulo ullius dubitationis apparet, cuAn in hoc explanando aliquando diligentius immorabor? Attende ut rem ipsam explanandam tanquam in conspectu declarandam planiore sermone ponamus. Ecce conjuges duo unius infidelitatis ita fuerunt, quando conjuncti sunt. Nulla de his quaestio est quae pertineat ad illam Domini jussionem, doctrinamque
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃admod̾ ñ licet qd̾ uetat dñs. ẽ expon̾e uo¬
luisset. quid sibi uelit qd̾ ait. Ego dico ñ dñs
c̃ alloq̾ret᷑ fideles quib eẽ conuiges infideles:
dixisti qr dñs iussit. ne egniugia sͥmet diu̾̃¬
se religions̃ copularent᷑᷑ ⁊ ipm̃ adhibiunsti
cestimoniũ dñi dicentis.Non accipies ux¬

Expanded text:
madmodum non licet quod vetat Dominus, cum exponere voluisses quid sibi vellet, quod ait: Ego dico, non Dominus, cum alloqueretur fideles, quibus essent conjuges infideles, dixisti quia Dominus jussit, ne conjugia sibimet diversae religionis copularent, et ipsum adhibuisti testimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
pedit ald̃ expedit. dici ñ oꝑtet. qͥ dimittit bñ
facit. qͥ ñ diicio: meliꝰ facit. s dici op. ñ di¬
dimitt̃e q̃ admod̾ recte dñis. meliꝰ eẽ ꝙ licet
⁊ expedit: quã id ꝙ licet ⁊ ñ expedit. his de
causis ft̃m ẽ. ut exponens dñi sermonẽ. quẽ
ꝑ lixum ĩmonte habuit. ubiuentum ẽ ad q̃stio¬
uẽ de conuigibꝰ dimictendis. ł ñ dimictendis ad
ĩ fideles. ut consencientes habitare secũ ñ dunit¬

Expanded text:
pedit, aliud expedit, dici non oportet: qui dimittit, bene facit; et qui non dimittit, melius facit, sed dici oportet: non didimittere, quemadmodum recte dicimus melius esse quod licet et expedit, quam id quod licet nec expedit. His de causis factum est ut ego exponens Domini sermonem quem prolixum in monte habuit, ubi ventum est ad quaestionem de conjugibus dimittendis vel non dimittendis adhinfideles, ut consentientes habitare secum non dimit
Abbreviated transcription (Latin):
sed̾ mĩam caritatis: q̃ isi a dño ẽ inispiraca
atq donata. fidele consiliũ. ald̾.it. ibi fac̃e
lĩ licet. hic aut̃ licet. ita sane ut ip̃m lici¬
impedimentum salutis infertꝰ. uelut cum
dat consiliũ ñ nubendi apłt uͥginibꝰ. Uñ cũ¬
p̃ceptũ dñi se ñ hr̃e testatur: licet aliud fa¬
cere .i. nubere. ⁊ minꝰ ꝯtiuentie bonũ teñe
ĩ nupciis. Ip̃m q licitũ ⁊̃ expedit ꝯm ĩneti¬
ta ⁊ illicita iuiturã carnis ĩfirmitatẽ fic
excepit honestate nubendr. ut tieminẽ im¬
pediat ad salutẽ. qͣnis mag̃ epediret. ma
eam ñ compellit arriꝑet. Tunc a nõ expedit
usus ip̃iꝰ potestatis. aliis affert impe¬
dimentũ salutis. sic̃ est. unde iam du loqͥm̃

Expanded text:
cordiam charitatis quae illi a Domino est inspirata atque donata, fidele consilium; ibi enim aliud facere non licet, hoc autem licet ita sane, ut ipsum liciimpedimentum salutis infertur, velut cum dat consilium non nubendi Apostolus virginibus, unde praeceptum Domini se non habere testatur, licet aliud facere, id est nubere, et minus continentiae bonum tenere in nuptiis, ipsumque licitum etiam expedit, ta et inlicita ruituram carnis infirmitatem sic excepit honestate nubendi, ut neminem inpediat ad salutem, quamuis magis expediret magieam non conpellit, arriperet. tunc autem non expedit usus ipsius potestatis aliis afferdimentum salutis. sicut est, unde iam diu loquimur,
Abbreviated transcription (Latin):
dante sͥ dño lib̾um ꝓhibendi locũ. qr neq id qd̾
aliquid moneret.Neq Ẽ iussionẽ eiꝰ aliqͥd ꝓ hi¬
t̾a de insideli coniuge dimittenda: aliqͥd simile ĩ
illd̾: ꝙ ⁊ ibi dr̃ p̾ceptum dñ ñ habeo consiliũ ã
do. ⁊ ħ dicit. Ego dico ñ dñs. Quale ẽnt p̃ceptũ

Expanded text:
dante sibi Domino liberum prohibendi locum, quia neque id quod aliquid moneret neque contra iussionem aliquid prohitera de infideli coniuge dimittendo uel non dimittendoilludquod et ibi dicit: praeceptum domini non habeo, consilium autem do, et hic dicit: ego dico, non dominus. qu
Abbreviated transcription (Latin):
sponsatã: alt̾ in matͥmoniũ possit acciꝑe. Lale¬
gͥ conubiũ anathatizamꝰ. ⁊ modis omibꝰ ne fiat ĩt̾¬
dicimꝰ. qr illa bñdictio. ꝙͣ nupt᷑e sac̃dos imponit.
illa ꝑhibet᷑ ad scd̾a uota tnͣsire q̃ in ꝓpͥam dom̃
ẽ edusta ⁊ ẽ sponso suo ẽ uelata ⁊ benedista. Tali

Expanded text:
puellam, alter in matrimonium possit accipere, tale conjugium anathhibemus, quia illa benedictio, quam nupturae sacerdos imponit, illa prohibetur ad secunda vota transire, quae in propriam domum est ducta, et cum sponso suo est velata et benedicta. T
Abbreviated transcription (Latin):
t̾res. ⁊ cres duuidunt᷑ in duo. Uem̃ cum ꝑsonas
⁊ econu̾so. Item. Oui ñ odit prẽm. ł ma¬
rem. ꝑꝑ me ñ ẽ me dignus. uxorem infidelẽ
non fidelem dicit. odiohabendam. Item. Omĩs
qͥ reliq̾rit domũ. aut patrem aut mr̃em. aut

Expanded text:
tres, et tres dividentur in duos. Deinde, quum personas so. Item: Qui non odit patrem, aut mar me, non est me dignus; uxorem infidelem,  non fidelem dixit odio habendam. Item: Omnis, qui reliquerit domum, aut patrem, aut
Abbreviated transcription (Latin):
xi. aut femine. Aut .it. fornicantẽ cm̃ urorem
dimitt̾e concedit᷑. ⁊ si qͥs quis eam urorẽ ꝙ di¬
mitait: aqua ip̃e ip̃e cogitur fornicari cã uti¬
q fornicationis dimittit. Uelut sialiq̃ cogat
uxor sacͥficare ydot. qͥ calẽ dimittit cã formea¬

Expanded text:
 fornicantem uxorem dimittere conceditur, sed quisquis eam uxorem quoque dimittit, a qua ipse cogitur fornicari, causa utique fornicationis dimittit, velut si aliquem cogat uxor sacrificare idolis, qui talem dimittit, causa fornica
Abbreviated transcription (Latin):
ito p̃sentium lator dum in nr̃o seruitis fidelẽ
excubaret. qñdam uirum feminĩ. fibi despon
rapcor nõ reddid̾it. cam id̾ quã rapta. si ad pͥstinum
sponsũ remeare nolu̾it om̃i cõmunione pͥuet᷑.¬
Ded aliud ẽ pͥori conditioni reminciare ⁊ de nupci¬
is cum alio agete. ald̃ ẽ rapi. hẽ illicite constupra¬

Expanded text:
o praesentium lator, dum in nostro servitio fideliter excubaret, quendam. virum feminam sibi desponsraptor non reddiderit, tam idem quam rapta, si ad pristinum sponsum remeare noluerit, omni communione ped aliud est priori conditioni renunciare, et de nuptiis cum alio agere; aliud est rapi, hoc est illicite constupra
Abbreviated transcription (Latin):
ex illa p̾t̾itoꝵ pͥncipum ibi raptum cẽ¬
dixit cõmissum. ⁊ ubi puella de cuiꝰ añ npci¬
is nicħ actum fu̾at uideat᷑ ab dusta Qͥ ã infine¬
capłi subiungit᷑ ⁊ si eis araptorib iis illata ꝯ¬
stiterit. iõ additum ẽ. Qe a raptoꝵ alie se rapiẽ¬
das ex ponunt. alie iuolent̃ abducunt᷑. Q ͦ lib
ꝯnunerat᷑ ⁊ iõ ñ ẽ huic auferenda ⁊ pͥori red¬

Expanded text:
ex illa preteritorum principum ibi raptum dixit commissum esse, ubi puella, de cuius ante nuptiis nihil actum fuerit, videatur abducta. Gratiani subjungitur: etiamsi eis a raptoribus vis illata constiterit, ideo additum est, quia raptarum aliae se rapiendas exponunt, aliae violenter abducuntur. Quolibet connumeratur, et ideo non est huic auferenda, et priori red
Abbreviated transcription (Latin):
eam acciꝑet. insuam ÷ I tem. orig̾. in eodem.
qui licet eam ñ contingeret. future tur¬
n ut putabatꝰ uroris oia nouerat. ⁊ infra.
Si tͣ uxor nominar  si indisponsatione tͣ eẽ
dicit᷑ ͦ ñ cc̃ tͥ uxor esti s dĩ unigeniti mater¬

Expanded text:
em Origenes in eodem, qui, licet eam non contingeret, futurae tamen, ut putabatur, uxoris omnia noverat. Et infra: § 1. Si tibi uxor nominatur, si desponsata tibi dicitur, non tamen tibi uxor est, sed Dei unigeniti e
Abbreviated transcription (Latin):
bitare. atq aliud discendentẽ ñ seqͥ. Uolentẽ
.it. coliabitare. licet quidẽ dimittere. s ñ ea ui¬
uente aliam iuꝑducere. discedentẽ u sequi non
oꝑtet. ⁊ ea uiuente aliam ducere licet. U̾m nõ
nisi de his intłligend̾ ẽ. qͥ in infidelitate sibi copu¬
lati st̃. set̃m si ad sidem ut̾q conu̾sus ẽ ut si
utq fideł  mat̾m¬
dente cp̃r
alt̃ coꝵ a fide discesserit.¬
⁊ odio fidei con¬
iugem dereliquerit
derelictus disce¬
dentẽ ñ cõmittabit᷑.
ñ cñ illa uiuente alt̾am diuere pot̾it. qr ratũ
coniugiũ fu̾it int̾ eos qd̃ nullo mͦ solui pot̃.

Expanded text:
discedentem non sequi. Volentem enim cohabitare licet quidem dimittere, sed non ea vivente aliam superducere; discedentem vero sequi non oportet, et ea vivente aliam ducere licet. Verum hoc non nisi de his intelligendum est, qui in infidelitate copulati sunt. Ceterum si ad fidem uterque conversus est, vel si utdente tempore alter eorum a fide discesserit, et odio fidei conjugem dereliquerit, derelictus discedentem non comitabitur; non tamen illa vivente alteram ducere poterit, quia ratum conjugium fuerat inter eos
Abbreviated transcription (Latin):
ne deseruit. Sic̃ añ natiuitatẽ suã hr̃e ma¬
rõ sponsum uoluit. qͥ cũ ad eiꝰ nupeias ã ꝑ¬
uenit. Nam ita fc̃s discipulus dubita ns̃
⁊ palꝑans testis uere sresurreitionis. sic̃ spon¬
sus fu̾at mat̾s custos integ̾ime uͥgiutatis.

Expanded text:
ne deseruit, sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans testis verae resurrectionis, sicut sponsus fuit matris custos integerrimae virginitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
uidam desponsauit. uxorem. ⁊ssiũ
Dotauitꝰ eami ⁊ cum ea coire ñ potuit. quã
clancuio fr̃ eiꝰ corrupit. ⁊ grauidam reddidit.
ꝯetretũ ẽ. ut ꝙͣuis nupta cẽ ñ potuerit legiti
sustineant. licita uͦ eis comugia ñ negentus.

Expanded text:
uidam desponsavit uxorem et dotavit, et cum ea coire non potuit, quam clanculo corrupit, et gravidam reddidit. Decretum est, ut quamvis nupta esse non potuerit legitimsustineant, licita vero eis conjugia non negentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph iutũ mariẽ. Cum uirum ait Eut¬
dieris suspicio tͥ ñ subeat nupcurum. s recorda¬
re consuctudinis scͥpturar̃ qd̾ sponsi uiri ⁊ spõ¬
se. uocentꝰ iudres. ⁊ infra. Non ab alio inuẽ
ciẽ nͥ a iseph qͥ pene ucentia maritin future
iuoris oĩa nouerat. ⁊ infixi. Ioseph filii dauid

Expanded text:
Joseph virum Mariae. Quum virum audieris, suspicio tibi non subeat nuptiarum, sed recordare consuetudinis scripturarum, quod sponsi viri, et sponsae vocentur uxores. Et infra: § 1. Non ab alio inventa est, nisi a Joseph, qui paene licentia maritali futurae uxoris omnia noverat. Et infra: § 2. Joseph fili Da
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ ait. Soniuges fuert̾ ment̾e ñcarne siẽ ⁊
ꝓuidendi. sic ⁊ conix᷑ mat̾s eiꝰ applłatꝰ ẽ. nõ
Hol aimere acciꝑe maxũ conugem tuam. Conui¬
gem uoĩauit. q futara erat contux. Hinc ⁊ be¬
da suꝑ leuiticũ. SIouis sponsam alt̃sꝰ molau̾it

Expanded text:
eretur, ait: conjuges fuerunt mente, non carne, sicut et providendi: sic et conjux matris ejus appellatur non Noli timere accipere Mariam conjugem tuam; conjugem nominavit, quia futura erat uxor. » Hinc et Beda super Leviticum: Si quis sponsam alterius violaverit
Abbreviated transcription (Latin):
cogriouisset: minꝙͣ ase distede passus eẽt¬
. net dominus qui iꝑxorem p̃ceperat. auiro s̃i disced̾e.
hasi cã fornicationis cõmendans eam discipulo aue¬
tor diuoren ⁊ fuisset. Eece cõmendatio mariers¬
ħr ⁊ detrastio aiosephi negat᷑ fuisse diuorcium.
qr ioseph ñ cognouerat cam. Uñ apparet eo

Expanded text:
passus es, nec Dominus, qui uxorem praeceperat a viro discedere, nisi causa fornicationis, commendans eam discipulo, auctor divortii fuisset. Ecce, commendatio Mariae Joanni, et detractio Joseph negatur fuisse divortium, quia Joseph non cognoverat eam. Unde apparet, eos
Abbreviated transcription (Latin):
berũ facit mmulieri aliũ uirũ acciꝑe. Uñ appai¬
xot alos ñ fuise omuges alioqͥn non ucere ei
auinue discedẽ excepta cã fornicatione resie
discendentis oꝑtet manere ĩmptos. aut cibe
morduo sponso mañet iudra. Sia iudua cẽt. iu¬

Expanded text:
berum facit mulieri alium virum accipere. Unde apparet, illos non fuisse conjuges; alioqui non liceret eis ab invicem discedere, excepta causa fornicationis; et sic discedentes oportet manere innuptos, aut sibi mortuo sponso remaneret vidua. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
sidimitt tales toniuges iuberent᷑ nullus
locus eĩt consilio monentis apłi ne s fieres
bet Item. Cum gͦ cepisset ĩngentib enn᷑¬
głiũ p̃dicari ⁊ uinctos gentiles gentilib com¬
ꝑ isset coniuigib. ex quib si ñ ambo ered̾ent.¬

Expanded text:
si dimittere tales uxores juberentur, nullus locus esset consilio monentis Apostoli ne hoc fibet. Item cum ergo coepisset gentibus Evangelium praedicare, et junctos gentiles comperisset conjugib
Abbreviated transcription (Latin):
uitisus itaoꝰ lotht. locutus est adgeneris suꝰ.
qui accepturi et̃ant stlias suas. Inseqñcibꝰ filie
loth u̾gines fuisse dicunt᷑⁊ ipe ao sdomitat
dixto cee due flis mee q̃ ñ cognouert uirũ¬
u̾itas int̾. e gressus loth. locutꝰ ẽ agsponsis ꝙ¬

Expanded text:
sus itaque Loth locutus est ad generos suos, qui accepturi erant filias suas. In sequentibus filiae Loth virgines esse dicuntur. Et ipse ad Sodomitas dixit: Ecce duae filiae meae, quae non cognoververitas habet: Egressus Loth locutus est ad sponsos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbant᷑. ¶unaa gͦ q̃ de ñ seꝑando coniugio
pnducta st̃. de ꝑfecto inctigunt᷑. qd̾ sponsali
conrunctione ẽ imniciatum. ⁊ offitio corꝑalis com¬
mixtionis ẽ consumatũ. Illa uͦ quib seꝑabile
coniugiũ ostendit᷑ de miciato incłłiguntur.
qd ñ dum offipio sui ꝑfestũ ẽ. Pot̾est ⁊ alit̾

Expanded text:
bantur. Cuncta ergo, quae de non separando conjugio inducta sunt, de perfecto intelliguntur, quod sponsali conventione est initiatum, et officio corporalis commixtionis est consummatum. Illa vero, quibus separabile conjugium ostenditur, de initiato intelliguntur, quod nondum
Abbreviated transcription (Latin):
ut decretũ mnelpidiũ diaconẽ fcm̃ ⁊ subsep¬
tum abom̃ub quos nr̃a p̾fatio designauit
ad nos c̃ p̃disti uisitatoris epła ⁊ c̃ eod̾ diaco¬
no maturetis dõ ꝓpiciante ꝑducere ⁊ post
pauca ¶¶uini hic filiꝰ noster magnificus
uit leo p̾tor uenisset retulit nob̾ desingu¬
us q̃ illic mota st̃ ⁊ quomiodo uota ꝓpe cotiꝰ
ciuitatis melpidio diacono ⁊ cordarent. Uñ
qr de ueniorati uiri testi monio oĩõ dubitare.
non possumtꝰ. ⁊̃ dcͥco sic̃ dictum ẽ. elpidium
diaconẽ ad nos facite ꝓperare. nec expectetis
uit̾ius ut ãmonitio adeum debeat nra des¬

Expanded text:
tum in Elpidium diaconum factum, et subscriptum ab omnibus, quos vestra relatio designavit, ad nos cum praedicti visitatoris epistola, et cum eodem diacono maturetis, Deo propitiante, perducere. Et post pauca. Cum igitur huc filius noster magnificus vir Leo praetor venisset, retulit nobis de singulis quae ibi mota sunt, et quomodo vota prope totius civitatis in Elpidio diacono concordarent. Unde quia de memorati viri testimonio dubitare omnino non possumus, idcirco, sicut dictum est, Elpidium diaconum ad nos facite properare, nec expectetis ulterius, ut admonitio ad eum nostra de
Abbreviated transcription (Latin):
uos arguo cũ possitis me uuo conuineere¬
sermone: Conuincor enĩ. cũ inhac ꝑte elicos
uob̾ mag̃ uideo negligentes. Q.nomodo enĩ
possum corrigere filios ẽ frẽs em̃dare ñ possĩ:
aut qua fidutia succenseã laicis c̃ a consorcib
pudoris uererundia conticescam : Ego ã fr̃s
nõ de om̃ib loquor. Sunt ã certe qͥ de uoti
st̃. St̃ ⁊ alii negligentes. Ego neminẽ noni¬
no conscĩa sua unũꝗ̃q conueniat. Itembe¬

Expanded text:
os arguo, cum possitis me uno sermone convincere? Convincor enim, cum in hac parte clericos vobis magis video negligentes. Quomodo enim possum corrigere filios, cum fratres emendare non possim? Aut qua fiducia succenseam laicis, cum a consortibus pudoris verecundia conticescam? Ego autem, fratres, non de omnibus loquor. Sunt certe quidam devoti, sunt et alii negligentes: ego neminem nomino, conscientia sua unumquemque conveniat. HOM
Abbreviated transcription (Latin):
catinensis ecctie scͥpta direximꝰ ut in eis
is disseñsiones suscitare. ura ⁊̃ relatione
ignouimꝰ. qͥ scientes se ad ep̃atũ. nec etate
q̃ ab ip̃ĩs p̃sumpta st̃ ĩmunitatẽ futurus
ꝓmittat ep̃c. ut fiat rapine securitas ã¬

Expanded text:
Carmensis Ecclesiae scripta direximus, ut in eis Carmensis Ecclesiae scripta direximus, ut in eis is dissensiones suscitare, vestra etiam relatione cognovimus, qui scientes se ad episcopatum nec aetate,quae ex ipsa praesumpta sunt, impunitatem futurus promittat episcopus, et fiat rapinae securitas
Abbreviated transcription (Latin):
elig̾e. q̃ nulliꝰ inꝯgrue uolũtati deserinat
q uita ⁊ morib decorata canto ordine dig¬
censura cõmonit suademꝰ. ut insuscipi¬
enba antistitis cã nulł ur̃m neglesta upili¬
tate cõi. suo lucro ꝓspiciat. ne si qͥsꝗͣ ꝓpͥa cõ¬
moda appetit friuola estimatõne fan̾at᷑.
qr nec libero uidicio p̃ferendã Sibi ꝑsonã
examinat mens ꝙͣ cupiditas ligat. pemã
obedientiã p̃bere. Iudicari namq auob̾ ui¬
tra ñ debet qui semel p̃latus ẽi ⁊ canto nunc
ñ ẽ. ¶ Quod ã simoniachꝰ hñdus n̾sit qͥ pᷤ
elestionẽ ꝓ idemtitate eccłie iuram̃tũ p̾stat
facile ꝓbat᷑. ald̾ ẽ .Rt. añ elestõnẽ iuramentũ
facẽ. ut se fcũrũ pacisci ad hoc ut eligatur.
aliud ẽ nulla p̾cedentiũ conuentõne post
eleftionẽ husꝰcemodi iuramentũ offerre.
Illud ab offitio tanꝙͣ munꝰ impensũ deicit.
Noc aut̃ conseerando. nullũ impediment᷑
⁊ coep̃m nr̃m eucarpũ deuisitatõne faciat.¬

Expanded text:
eligere, quae nullius incongruae voluntati deserviat, sed vita et moribus decorata tanto ordine digcensura commoniti suademus, ut in hac suscipiendi antistitis causa nullus vestrum neglecta utilitate communi suo lucro prospiciat, ne, si quisquam propria commoda appetit, frivola aestimatione fallatur, quia nec libero judicio praeferendam sibi personam examinat mens, quobedientiam praebete. Judicari namque a vobis ultra non debet semel praelatus, sed tanto nunc num Quod autem simoniacus habendus non sit, qui post electionem pro indemnitate ecclesie iuramentum prestat, facile probatur. Aliud est enim ante electionem iuramentum facere vel se facturum pacisci, ad hoc ut eligatur; aliud est nulla precedenti conventione, post electionem huiuscemodi iuramentum conferre. Illud ab officio tanquam munus impensum reiicit, hoc autem consecrando nullum impedimentum scopum nostrum Eucarpum de visitatione
Abbreviated transcription (Latin):
na studiosi oꝑis cacendo sentiret. S ħ inutris¬
q ẽ subtilit̃ intucnd̾ qr ⁊ is qui recusauit
pͤsene sĩ restitit ⁊ is qui mitti uoluit atĩ se
ꝑ aitaris calculũ purgatũ uidit. Ne aut
nõ purgatꝰ adire qͥsquã suꝑbe misfra sacra
audeat aui ꝙ̃ suꝑna gr̃a eligit sub hiniili¬
tatis sp̃e suꝑbe ⁊ contradicat. I demii¬

Expanded text:
is tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is qui recusavit plene non restitit, et is qui mitti voluit, ante se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut non purgatus, adire quisquam sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia eligit sub humilitatis specie superbe contradicat. M
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrem. si turbis negligentiũ. ł qͦr̃ libet¬
⁊ in doctoꝵ fide ⁊ astib adequam᷑ qͥb sacris
ltt̃is unica ẽ credñdi. parit᷑ ⁊ uiuendire
sui offitii successores aliquis sibi q̃reret ꝓhibẽ
ac designatis nõib in locũ suũ aliũ subroga¬

Expanded text:
arbitremur, si turbis negligentium vel quorumlibet indoctorum fide vel actibus adaequemur, quibus sacris literis unica est credendi pariter et vivendi resui officii successores aliquis sibi quaereret, prohac designatis nominibus in locum suum alium subroga
Abbreviated transcription (Latin):
lesi manc ciuitatis epĩn ĩ sqͥllatiua eccłia cardina¬
lẽ necẽe duximꝰ statuere sac̃dotẽ. ut susceptam
scint aĩarũ curã intuitu fute̾ retͥbutionis in¬
pleas. ⁊ licet ab tua eccłia fis hoste iunente
de pulsus alia̾ q̃ apastore uacat debes eccłiam
effici ⁊ dño ꝓtegente ad pͥorem statũ contigerit
reuocari in eã inqͣ pͥusꝙͣ ordinatꝰ es eccłiã reuer¬
tus a nob debes eccłia ꝑmanere. ¶Qui uͦ¬

Expanded text:
in Squillacina Ecclesia cardinalem necesse duximus constituere sacerdotem, ut susceptam semel animarum curam intuitu futurae retributionis impleas. Et licet a tua Ecclesia sis hoste imminente depulsus, aliam quae a pastore vacat Ecclesiam debes effici, et Domino protegente ad priorem statum contigerit revocari, in eam in qua et prius ordinatus es Ecclesiam revertus es debeas Ecclesia permanere. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. d. c̃ mittĩ ⁊ qͥs ibit nob̾is. uitro se
obtuut ysaias dicens. Etce ego mitte me. En
ab utͥsq ext̃nis diu̾sa uox ꝓdiit. s n adiu̾¬
so fonte dilectionis emanauit. Uuo qͥppe st̃ p¬
cepta caritatis. amor dĩ ⁊ ꝓximi ꝑ astiuati
gͥ uĩ uitã ꝓdec̃ ꝓximis eupiens psaias. offi¬
cũ p̃dicationis appetiit. ꝑ itẽplatiuã uͦ ie¬
rem̃. amori conditoris sedule inħere deside¬
rans ne mitti ad p̾dicand̾ debeat ceͣ dicit. Ꝙ

Expanded text:
dicens: Quem mittam, et quis ibit nobis? ultro se Isaias obtulit dicens: Ecce ego, mitte me . En ab utrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanavit. Duo quippe sunt praecepta gitur vitam prodesse proximis cupiens Isaias officium praedicationis appetit; per contemplativam vero Jeremias amori conditoris sedulo inhaerere desiderans, ne mitti ad praedicandum debeat contradicit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
fis tũ ad p̃dicandũ misit ⁊ ei encharisti¬
am dedit. docens iecctiã tollerari malos ũ
obẽẽ bonis maloꝵ consortia. Q ñ si oũ
subditoꝵ est obstinata malitia nec ꝓdest
eis p̃latoꝵ p̾sentia. tc̃ ⁊̃ corꝑe licet abeis re¬
cedere nẽ ⁊ ilłoꝵ neqͥcia sẽꝑ indet̾ius ꝓfituati
⁊ isti quidẽ frrctũ ã naitunt. q̃ de auoꝵ x
fectu possent inuenire. Sie bertus henedic¬
tus deseruisse legit᷑. quos innecẽ suã uid̾ tt¬

Expanded text:
se, tamen ad praedicandum misit, et ei eucharistiam dedit, docens, in ecclesia tolerari malos, nec obesse bonis malorum consortia. Quando vero omnium subditorum est obstinata malitia, nec prodest eis praelatorum praesentia, tunc etiam corpore licet ab eis recedere, ne et illorum nequitia semper in deterius proficiat, t isti quidem fructum amittant, quem de aliorum profectu possent invenire. Sic B. Benedictus deseruisse legitur quos in necem suam
Abbreviated transcription (Latin):
pasce oues meas. ex qͥb u̾bis colligit᷑. qr si lus
qui ualet om̃i potũtis dĩ reniũt pascere oues
ostendit se pastorẽ sũm̃ minime amare. Si .łꝑ.
unigenitꝰ pat̾s ꝓexplenda oĩum utilitate
quid dicturi sumꝰ. si secretũ nr̃m p̃ponimus
utilitati ꝓ ximoꝵ. Quies itaq nob. ⁊ excorde

Expanded text:
e oves meas . Ex quibus verbis colligitur quia si is qui valet omnipotentis Dei oves renuit pascere, ostendit se Pastorem summum minime amare. Si enim unigenitus Patris pro explenda utilitate quid dicturi sumus, si secretum nostrum praeponimus utilitati proximorum? Quies itaque nobis et ex corde
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat. I. tem pelagiꝰ clero narnensi. Non¬
nost̃ iob̾s ecctiastice utdlitatis studio sua d¬
dente ⁊ nature sue simplicitade laudabili consi¬
d̾atõne trastata. obhoc qd̾ se ingerenda patͥ¬
monii gubernaudi eura ⁊ disciplina eccłiasti¬

Expanded text:
lero Narniensi. Qnes, ecclesiasticae utilitatis studio suadente, et naturae suae simplicitate laudabili consideratione tractata, ob hoc quod se in gerenda patrimonii gubernandi cura, vel in disciplina ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
cacdocis. coꝵꝑis qr notũ ẽ impediente mopet¬
lestia ariminensis eccłia pastoraui hactenus
ac sac̾dotali. sit regimine desticuta dudum
fr̃nitas ur̃a cognouit. C.uẽ dudũ habitatoꝵ
loci illiꝰ p̃eib ꝑmoti. sepiꝰ hortati sumꝰiut
si de ead̃ capitis q̃ detiuebat᷑ moiestia melio¬
racũ se cẽ sentiret: ad suã auxiliainte dño re¬
ũteret᷑ eccłiã. Qͥ datis indutiis inħ qͣdrien¬

Expanded text:
cerdotis, corporis, quia notum est, impediente molestia, Ariminensis Ecclesia pastorali hactenus ac sacerdotali sit regimine destituta, dudum fraternitas vestra cognovit. Quem dum, habitatorum loci illius precibus permoti, saepius hortaremur ut, si de eadem capitis qua detinebatur molestia melioratum se esse sentiret, ad suam, auxiliante Domino, reverteretur Ecclesiam, datis induciis, in hoc quadrien
Abbreviated transcription (Latin):
Nacuit ut a nuilo ep̃o
pẽ indiocesi aliena ad alienos cłicos ex̃¬
ordinandos ł ad ꝯsecranda altaria irrue¬
re nͨ debet. osi fec̾it ãmouitis his qͦ sordi¬
nauit altaris tũi ꝯser̃cione manẽte tnͣs¬

Expanded text:
acuit ut a nullo episcpos in dioecesi aliena ad alienos clericos ordinandos vel consecranda altaria irruere non debere: quod si fecerint, remotis his quos ordinaverint, altaris tamen consecratione manente, trans
Abbreviated transcription (Latin):
uocaret. qd̾ iñ nasceret᷑. & si recusaret dis¬
caleratus uno pede conspui solebat infaatie.
N Iunc enͣngłi qͥsq p̃dicator ita debet in
suscitatũ fu̾̃it eiꝰ nomen accipiat. at uͦ qui
electꝰ ab ecctia minist̾iũ eu᷑ngłi andi renũt¬

Expanded text:
quod inde nasceretur. Quod si recusaret, discalceatus uno pede conspui solebat in faciem. Nunc evangelii quisque praedicator ita debet in suscitatum fuerit ejus nomen accipiat. At vero qui electus ab ecclesia minist
Abbreviated transcription (Latin):
na passionũ. s solũ ip̃e apeciit. s ad tolle¬
randa hec ⁊̃ alios accendit. dam assri ꝑse¬
cutionẽ passus ut potuisset euadere mu¬
depom uoluit. Nunquid a paulũ mor¬
tre didiscimꝰ tuuisse. quã se ip̃m ꝓ iħu
amore testatur appet̾e. S cũ meodem lo¬
co minorẽ adeẽ sibi frustũ conspiceret
se. uibri cũ fructu seruauĩt fortis ⁊ enĩ p̃

Expanded text:
passionum non solum ipse appetiit, sed ad toleranda haec et alios adhortatur, Damasci persecutionem passus, ut potuisset evadere, mudeponi voluit. Nunquidnam Paulum mortem dicimus timuisse, quam seipso pro Jesu amore testatur appetere? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret, se alibi cum fructu se
Abbreviated transcription (Latin):
una c̃ patre suo nomine atto. qͦndam
⁊dem pat̾ eiꝰ inlaicali adhuc ordine inp̃¬
diis ꝓpͥis edifficasset duo monast̾ĩa. uoluntatẽ
gerens. ut pꝰ suũ decessũ p̃seus filiꝰ lamb̾t
in locũ suũ ei succederet. quẽ infra cene¬

Expanded text:
una cum patre suo nomine Atto, quondamidem pater ejus in laicali adhuc ordine, in praediis propriis aedificasset duo monasteria, voluntatem gerens ut post suum decessum praesens ejus filius Lambertus in locum ejus succederet, que
Abbreviated transcription (Latin):
Quod nͦ abuno monast̾io mnaid̃ districtiꝰ
cnͣsire monachis sit lib̾m ex concilio tͥbu¬
riensi habetur in quo sic statutum est.
irgines
uitã. ad aluid monast̾iũ ꝑgere disposuert̃:
ibid̾q cõman̾e. decreu̾int: sinodꝰ concedit.
Siuͦ fuga discipline: aliũ locũ q̃sierint re¬
dire cogant᷑. O uod &̃ de uͥginib sacͥs ħca
pitulũ statuit᷑ de monachis ⁊̃ ꝯserrũt in¬

Expanded text:
Quod vero ab uno monasterio in aliud districtius transire monachis sit liberum, ex concilio Triburiensi habetur, in quo sic statutum est: Virgines vitam ad aliud monasterium pergere disposuerint ibidemque commanere decreverint, synodus concedit. Si vero fuga discipline alium locum quesierint, redire cogantur. Quod autem de virginibus sacris hoc capitulum statuit, de monachis eti
Abbreviated transcription (Latin):
drẽt int̾rogauimꝰ. S id̾ pat̾ atto respondit.
se calẽ habuisse ⁊ lip̃e uoliuitatẽ ut ⁊ filiꝰ
suus uerus monachꝰ fiet. ⁊ ĩ locũ esꝰ succe¬
deret. sub testificatione ã iureiurando sirma¬
uit. ꝙ qñ pͥmitꝰ ei cucullã inluit. idem
lambertus semꝑ restitit. ⁊ nunꝗͣ se fĩ mona¬
chum consensit. S deuiũ ab inseqñtib mo¬
nachd habitu uiolent̾ ẽ indutus asserens
palla altaris indutum optuli illũ neq aqͦ¬
cũq sac̾doce. uł ab albate ut mos poscit bñ¬
dictione p̃cepta regul ⁊ umꝙͣ se monachũ
subiettũ fucurũ ꝓmisit. suꝑ his om̃ibꝰ ꝓ
duic obseruantie monachicam intłisset re¬
gulã nunquã cundẽ filiũ suũ lamb̾tum coc¬
gisset portare cucullam. Qiua ꝑꝑ consulte
ria oris sui bñplacita sĩ inconspestu dĩ ob¬
seciat. p̃sentem ut dc̃m ẽ clicum nomine
lambtum minime deħe extimauimꝰ subta¬
limolentia monachũ sr̃ Quod .it. quis non

Expanded text:
spondit se talem habuisse et habere voluntatem, ut filius suus verus monachus fieret, et in locum ejus succederet. Sub testificatione autem jurejurando firmavit: quod quando primitus ei cucullam induit, idem Lambertus semper restitit, et nunquam se fieri monachum consensit: sed demum ab insequentibus monastico habitu violenter est indutus, asserens pallio altaris indutum illum obtuli, neque a quocunque sacerdote vel abbate, ut mos poscit, benedictione percepta regulae unquam se monachum subjectum futurum promisit. Super his omnibus durae observantiae monasticam intellexisset regulam, nunquam eumdem filium suum Lambertum coegisset portare cucullam. Quapropter Psalmoria oris sui beneplacita fieri in conspectu Dei obsecrat : praesentem, ut dictum est, clericum nomine Lambertum minime debere existimavimus sub tali violentia fieri monachum. Quod enim quis non
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut siquis cticus ministris sui desti¬
tum fec̾it compessente ad quẽ consug̾it sa¬
c̃ dotẽ ad eccłiã quã pͥus incoluerat rrũtatꝰ
nis ad ꝓpͥani eccłiam remittend̾ eleg̃it quam¬
diu eum restituat coĩone se pͥuatũ cognoscat
Desertorẽ ã cłicũ cingulo honoris atq ordinis
sui exitum aliquo cp̃r in monastio religari
conuenit. sicq postea in minist̾io eccłiastici
ordinis reuocari Nam ñ pot̾it intalib

Expanded text:
lacuit, ut si quis clericus ministeriis ecclesitum fecerit, compellente, ad quem fugerit, sacerdote, ad ecclesiam, quam prius incoluerat, remittatnis ad propriam ecclesiam remittendum elegerit, quamdiu eum restituat, communione se privatum agnoscat. Desertorem autem clericum cingulo honoris atque ordinis sui exutum aliquo tempore monasterio relegari convenit, sicque postea in ministerium ecclesiastici ordinis revocari. Nam non poterit in talibus
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tat᷑. ut eoꝵ inquisitionẽ ⁊ iuidiciũ ex¬
pectans ⁊ siquas se iustas cãs hr̃ putat iłł
exponat. Si aut̃ contempserit ⁊ inportans
se palatio aures pͥncipũ inquietare uolũit
hic ad nullã ueniã pot̾it ꝑuenire ti spẽ
future reconciliationis habebit. cem gg̃.

Expanded text:
rtatur, et eorum inquisitionem et judicium exspectans, si quas se justas causas habere putat, illis exponat. Si autem contemserit, et importans se palatio aures principum inquietare voluerit, hic ad nullam veniam poterit pervenire, neque spem futurae reconciliationis habebit. C. VI.
Abbreviated transcription (Latin):
cuc ullã induit. gͥ post ꝙdam ip̃iꝰ temꝑis
spaciũ ut ip̃e dicit. salcinon epc c̃ quibꝰdã
aliis absq patris oblatione. uł abbatis recep¬
induere fecit habitu. ut ferunt inuitũ et
subhac occõne pat̾na. semat̾iana ħeditate a

Expanded text:
ullam induit. Igitur post quoddam ipsius temporis spatium ut ipse dicit Salomon episcopus cum quibusdam aliis absque patris oblatione vel abbatis percepm habitum induere fecit ut ferunt invitum, et sub hac occasione paterna seu materna hereditate a
Abbreviated transcription (Latin):
religiose sacratũ ⁊ necc̃ie fcm̃ seruet᷑. a no¬
bis simul ⁊ cet̾is fr̃ib detͣ exemplũ. ne qͥs
sac̾dotes ⁊ ministros dĩ altari eius ⁊ ecctie
uacantes ad scłares molestias deuocet.
hoc i̾ca ꝑsonam cłicoꝵ si qd̃ fcm̃ est fũt iuĩ¬

Expanded text:
religiose et necessarie factum seruetur a nobis, simul et ceteris fratribus detur exemplum, ne quis sacerdotes et ministros Dei altari eius et ecclesiae uacantes ad saecularem molestiam deuocet. circa personam clerico
Abbreviated transcription (Latin):
ñ utant᷑. nͥ c̃ decet cunica sac̃dotali. s neq ł
dũ ambulau̾int. in ciuitate aut inuia. aut
inplatis sũ oꝑim̃to p̃sumant. ambulare.
p̾ter ꝙͣ si inicin̾e longo ambulau̾int. Ota
sic̃ mulier orans in eccłus ñ uelato capite
de turpat caput suũ iuxta apłicã uocẽ.
ita sacerdos sũ oꝑim̃to deturpat sac̃ doci¬
ũsiuir Quod si ccm̾e p̃ supserit cc statuta
agere. coĩone pͥuet᷑. donec q̃ statuta sut̃
ad implere maturet. cemr leo ppͣ. Et¬
ine cra domas sine ꝓo ornatu sacerdotes
sac̃ dotes apparere nullo modo ꝯ uenit.
ne ut aliquis scłariũ inuirias paciat᷑¬
Recipunꝰ ut cam ep̃i quã cłici ĩstatu
mentis. in habitu corꝑis. dõ ⁊ hõibꝰ pla¬
cere studeant. ⁊ nec iñ suꝑfluitate cis¬
suit aut colore uestiũ. uec intonsura intueti¬
tium. quoꝵ forma ⁊ exemplũ eẽ debent.
eceliasticis careant bñficiis ¶ Suum uͦ ep̃m¬

Expanded text:
 ut condecet, tunica sacerdotali; sed neque dum ambulaverint in civitate, aut in via, aut in plateis, sine operimento praesumant ambulare, praeter si in itinere longo ambulaverint, quia sicut mulier orans in ecclesia non velato capite deturpat caput suum, juxta Apostoli vocem, ita sacerdos sine operimento deturpat sacerdotium suum. Quod si temere praesumserit contra statuta agere, communione privetur, donec quae statuta sunt adimplere maturet. C. IV. Extra domum sine proprio ornatu sacerdotes sacerdotes apparere non convenit, ne, ut aliquis saecularium, injurias patiaPraecipimus, ut tam episcopi quam clerici in statu mentis, in habitu corporis, Deo et hominibus placere studeant, et nec in superfluitate, scissura, aut colore vestium, nec in tonsura intuentium quorum forma et exemplum esse debent ecclesiasticis careant beneficiis. QUAE
Abbreviated transcription (Latin):
deputati dec̾uimus. n ad militiã n ad honõ¬
nores scłares uenire . Cos uͦ qui hoc ausi le¬
fuĩnt facere. ⁊ ñ eiꝰ rei penit̾e maluerint⁊
ut ad ħ id̾ ren̾tant᷑ quad añ nõ obtemptu
dĩ sibi ꝓposuerunt conuenit anatħatiza¬

Expanded text:
deputati, decrevimus neque ad militiam, neque ad honores saeculares venire. Eos autem, qui hoc ausi fuerint facere, et non ejus rei poenitere maluerint, ut ad hoc idem revertantur, quod ante obtentu Dei sibi proposuerunt, convenit anathematiza
Abbreviated transcription (Latin):
inconcilio ep̃oꝵ statutũ ẽ. ne quis de chicis
⁊ clĩ ministris cutorem ⁊ curatorẽ cestamĩto
honoraci. ⁊ inełicoꝵ miniffio constituti nͣ nͥ alta¬
ri. ⁊ sadͥficiis deseruire ⁊ p̃cib atq orõnibus
religiose consid̾antes ⁊ salubriter ꝓuidentes cen¬
eo. nec sacͥficiũ ꝓ dormitatione eiꝰ celebraretut.

Expanded text:
concilio episcoporum statutum est ne quis de clericis et Dei ministris tutorem vel curatorem testamento honorati, et in clerico ministerio constituti, nonnisi altari et sacrificiis deservire, et precibus atque orationibus religiose considerantes et salubriter providentes ceneo, nec sacrificium pro dormitione ejus celebraretur.
Abbreviated transcription (Latin):
aut uoliuitate ad alterum monast̾iũ sin ꝓmisfri
cõmignͣtem. uullus albas susciꝑe aut reti¬
nere p̾sumat. s uͥcumq fuĩt albati suo sub
auctoritate canonũ reuocet᷑. Item. ¶Ricis
sñ cõmendatitiis ltc̃is ł epłis ep̃i sui ucentia¬

Expanded text:
ut voluntate ad alterum monasterium commigrantem nullus abbas suscipere aut retinere presumat. Sed ubicumque fuerit, ab abbate suo sub auctoritate canonum revocetur. Item clericis sine commendaticiis literis vel epistolis epi
Abbreviated transcription (Latin):
ceri. Seruand̾ quoq est de monacbis ne
eis ad solitarias cellulas liceat acong̃gõnc
discedere. nͥ forte ꝓbatis post em̾tos iabores
ut uitra ead̾ monastii septa manentes
cñ sub abbatis ꝓotestate seꝑatas hr̃ cellu¬
las ꝑmutant᷑. albati qͦ singłas diu̾sas
ros reccpͣtacula collocare. ¶Uerum hoc
intftigendum ẽ de monachis retigiose uiuẽ¬
tib. quibꝰ uota sꝑãuis abstinentie. uł alicui
districtionis. q̃ gñalẽ consuetudinẽ sloꝵ
frm̃ excedat. sine abbatis cousensir uouere
nͥ licet. ne ꝑ eos fratres scandali arenture¬
sausa ⁊̃ statutũ hoc qͥ regulare̾ disciplinã
subter fugientes ꝑ egͥnationis uota sibi assu¬
munt. Ꝙ nec mo̾nacho nͨ alieͥ cłico licet ne
hac occõne ad scłarem conu̾sationẽ redeat.
ecctie p̃posituram
alt̾ius accepit nec
pͥorem uuit relinq̃te.
ꝓcurator efficituꝵ.
claris ⁊ fulgidis ues¬
tib se ex hornans
cnͣsirr. Tertio an ꝓcuracionis scłarium

Expanded text:
ceri. § 2. Servandum quoque de monachis, ne eis ad solitarias cellulas liceat a congregatione discedere, nisi forte probatis post emeritos laboreut intra eadem monasterii septa manentes, tamen sub abbatis potestate, separatas habere cellulas permittantur. Abbati quoque singulas diversas ros receptacula collocare. Gratian. Verum hoc intelligendum est de monachis religiose viventibus, quibus vota specialis abstinentie vel alicuius districtionis, que generalem consuetudinem suorum fratrum excedat, sine abbatis consensu vovere non licet, ne super eo fratres scandalizenturum statutum est hoc, qui regularem disciplinam subterfugientes peregrinationis vota sibi assumunt, quod nec monacho, nec alicui clerico licet, ne hac occasione ad saecularem conversationem redeat. ecclesiae praeposituram alterius accepit, nec riorem vult relinquere; procurator efficitur; claris et fulgidis vestibus se exornans transire? Tertio, an procurationes saecularium