comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ilimi. si susceperis sermones meos et i:¬
mandata mea absconderis peneste. ut
audiat sapientiam auris tua. inclina
cortuum ad cognoscendam prudentiam. Si enim
sapientiam inuocaueris et inclinaueris cortuum pru¬
dentię. si quesieris eam quasi pecuniam. et sicut the¬
sauros effõderis illam: tunc intelliges timorem do¬
mini et scientiam dei inuenies. quia dñs dat sapie.¬
rectorum salutem. et proteget gradientes simplici.¬
ter seruans semitas iustitie. et uias sanctorum cu¬
stodiens. Iunc intelligens iustitiam et iudicium et
equitatem. et omnem semitam bonam.: Si intraue
rit sapientia cortuum. et scientia animę tuȩ pla¬
cuerit. consilium custodiette. et prudentia serua¬
bit te. ut eruaris auia mala et ab homine q̃ ꝑuecsa
loquitur. Qui relinquunt iter rectum et ambulãt
per uias tenebrosas. Quiletantur cum malefecerit
it exultant in rebus pessimis. Quorum uit peruer¬
se et infames gressus eorum. Ut eruaris a mulie
realiena et abextranea que mollit sermones su¬

Expanded text:
ili mi, si susceperis sermones meos, et mandata mea absconderis penes te, ut audiat sapientiam auris tua: inclina cor tuum ad cognoscendum prudentiam. Si enim sapientiam invocaveris, et inclinaveris cor tuum prudentiae: si quaesieris eam quasi pecuniam, et sicut thesauros effuderis illam: tunc intelliges timorem Domini, et scientiam Dei invenies: quia Dominus dat sapienustodiet rectorum salutem, et proteget gradientes simpliciter, servans semitas justitiae, et viam sanctorum custodiens. Tunc intelliges justitiam, et judicium, et aequitatem, et omnem semitam bonam. R\. Amerit sapientia cor tuum et scientia animae tuae placuerit, consilium custodiet te et prudentia seruabit te, ut eruaris de uia mala et ab homine qui peruersa loquitur, qui relinquunt iter rectum et ambulant per uias tenebrosas, qui laetantur, cum malefecerint, et exultant in rebus pessimis, quorum uiae peruersae et infames grere aliena, et ab extranea, quae mollit sermones su
Abbreviated transcription (Latin):
meum. et increpationes meas negleristis. Ego qͦq
in interitu uestro ridebo. et subsanabo cum uobis id
quod timebatis aduenerit. Curirruerit repentina
calamitas: et interitus quasi tempestas ingruirit:
inuocabunt me et non eraudiam. mant consur:¬
gent et non inuenient me. eo ꝙ erosam habuerit
disciplinam. et timorem domini non susceperim.
nec acquieuerint consilio meo. et detraxerint uni¬
uersȩ corredtioni mee. Comedent igitur fructus uis
sue suisq consiliis saturabuntar. Auersio paruu¬
lorum interficiet eos. et prosperitas stultorum per¬
dec illos. Qui autem meaudierit absq terrore
requiescit, etabundãtia perfruetur.: timore ma:¬
lorum sublato.

Expanded text:
meum, et increpationes meas neglexistis. Ego quoque meum, et increpationes meas neglexistis. Ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis, quod timebatis, advenerit. Cum irruerit repentina calamitas, et interitus inuocabunt me et non exaudiam: mane consurgent et non inuenient me: eo quod exosam habuerint disciplinam et timorem domini non susceperint nec adquieuerint consilio meo et detraxerint uniuersae correptioni meae. comedent igitur fructus uiae suae suisque consiliis saturabuntur. auersio paruulorum interficiet eos et prosperitas stultorum perdet illos. qui autem me audierit, absque terrore quiescet et abundantia perfruetur malorum timore sublato.
Abbreviated transcription (Latin):
frustra deglutiamus cum sicut infernus uiuentẽ
et integrum quasi descendentem in lacum. Omnẽ
preciosam substantiam reperiemus implebimus:¬
domos nostras spolus. sortem mitte nobiscum. mar.¬
supium sit unum omnium nostrum zfilimi ne
ambules cum eis. Prohibe pedem tuum a semitis
eorum. Pedes enim illorum admalum currũt et
festinant ut effundant sanguinem. Frustra aut
iacitur rete ante oculos pennatorum. Ipsi quoq
tur fraudes contra animas suas. Sic semite om:¬
nis auari animas posidentium rapiunt. Sa:¬
pientia foris pridicat: in platris dat uocem suam:
In capit turbarum clamitat. inforibus portarũ
urbis profert uerba sua dicens. Usquequo par¬
uuli diligitis infantiam: et stulti ca quȩ sibi sunt
noxia cupient: et imprudentes odibunt scientia
sonuertimini ad correctionem meam. En profera
uobis sp̃m meum: et ostendam uobis uerba mea.
Quia uocaui et renuistis: extendi manum miam
et non fuit qui aspiceret. Despexistis omne consiliũ

Expanded text:
s: « Deglutiamus cum sicut infernus viventem et integrum quasi descendentem in lacum: omnem pretiosam substantiam reperiemus domos nostras spoliis. Sortem mitte nobiscum, marsupium unum sit omnium nostrum. Fili mi, ne ambules cum eis, prohibe pedem tuum a semitis eorum. Pedes enim illorum ad malum currunt, et festinant, ut effundant sanguinem. Frustra autem jacitur rete ante oculos pennatorum. Ipsi quoquetur fraudes contra animas suas. Sic semitae omnis avari, animas possidentium rapiunt. Sapientia foris praedicat, in plateis dat vocem suam: In capite turbarum clamitat, in foribus portarum urbis profert verba sua, dicens: Usquequo, parvuli, diligitis infantiam, et stulti ea, quae sibi sunt noxia, cupient, et imprudentes odibunt scientiam? Convertimini ad correptionem meam: en proferam vobis spiritum meum, et ostendam verba mea. Quia vocavi, et renuistis: extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret. Despexistis omne consilium
Abbreviated transcription (Latin):
Ilimi attende sapientiam meamiet
prudentię mee indina aurem tuam.
ut custodias cogitationes et disciplinam
labia tua conseruẽt. Ne intenderis fallacię mulie¬
ris. fauus enim distillans labia meretricis. et niti¬
dius oleo guctureius. Nouisima aut illius amas¬
ceps. Pedes cius descendunt in mortem: et adinfi¬
ros gressus cius penctrant. Persemitam uitę non
ambulane. uagi sunt gresus cius et inuestigabile
Nunc ergo fili mi audime et merecedas a uerbis oris
ma. Rongefar ab ca uiam tuam. et ne appropinq
foribus domus cius. Ne des alienis honorem tuũs¬
et annos tuos crudeli. Ne forte impleantur extra:¬
nei uiribus tuis. et labores tui sint in domo aliena
et gemas in nouisimis quando con sumpseris car.
nes tuas et corpus tuum. et dicas. Curdetistatus
sum disciplinam. et increpationibus non acquies¬
uit cormcum: Nec audiui uocem docentium me
et magistris non indinaui aurem meam. Pent̾
fui in omni malo. et in medio ecdesiȩ et sinagoge.

Expanded text:
ili mi, adtende sapientiam meam et prudentiae meae inclina aurem tuam, ut custodias cogitationes, et disciplinam labia tua conseruent. ris. Favus enim stillans labia meretricis, et nitidius oleo guttur eius. Novissima autem illius amaceps. Pedes ejus descendunt in mortem, et ad inferos gressus ejus penetrant, per semitam vitae non ambulant, vagi sunt gressus ejus et investigabiles. Nunc ergo, fili mi, audi me, et ne recedas a verbis oris mei. Longe fac ab ea viam tuam, et ne appropinques foribus domus et annos tuos crudeli, ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena, et gemas in novines tuas, et corpus tuum. Et dicas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, Nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam: Pene fui in omni malo, in medio Ecclesiae et synagogae.
Abbreviated transcription (Latin):
illam: quia illa estuia tua. Me deleteris in semitis
impiorum: nec tibi placeat malorum uia. fuge
ab ea nec transeas per illam. declina et desere cam.
Non enim dormiunt nisi cum maleficerint et :
non rapitur somnus abeis nisi supplantauerint.I
somedunt panem impictatis. et uinum iniquita¬
tis bibunt. Iustorum autem semita quasi lux sple¬
dens procedit et crescit usq ad perfectam diem.
Uia impiorum tenebrosa. nesciunt ubi corruant.
filimi ausculta sermones meos. et ad eloquia mia
indinaaurem tuam. Ne recedant ab oculis tuis
custodi ea in medio cordic tui. Uita enim sunt:
inuemientibus ea et uniuersȩ carnisanitas. Omni
custodia serua cor tuum. quia ix ipso uita proce.¬
dit. Remoue ate os prauum. et derahentia labia
sint proculate. Oculi tui resta uideane: et palper¬
bre tuę precedant gressus tuos. Dirige semitas pe¬
dibus tuis. et omnes uic̨tur stabilientur. Me decli¬
nes adderteram neqi ad sinistram. Auerte pes¬

Expanded text:
illam, quia ipsa est vita tua. Ne delecteris semitis illam, quia ipsa est vita tua. Ne delecteris semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, nec transeas per illam: declina, et desere eam. Non enim dormiunt nisi malefecerint: et rapitur somnus ab eis nisi supplantaverint. Comedunt panem impietatis, et vinum iniquitatis bibunt. Justorum autem semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad perfectam diem. Via impiorum tenebrosa: nesciunt ubi corruant. Fili mi, ausculta sermones meos, et ad eloquia mea inclina aurem tuam. Ne recedant ab oculis tuis, custodi ea in medio cordis tui: Vita enim sunt invenientibus ea, et universae carni sanitas. Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit: Remove asint procul a te. oculi tui recta uideant et palpebrae tuae praecedant gressus tuos. dirige semitam pedibus tuis, et omnes uiae tuae stabilientur. nec declines in dexteram aut in sinistram. auerte pe
Abbreviated transcription (Latin):
Cap. iIII.
Udite filii disciplinam patris. et attens¬
dite ue sciatis prudentiam. Donum:
bonum tribuam uobu legem meã ne
derelinquatis. Mam et ego filius fui patris mei: tenelo¬
lus et unigenitus coram matre mea. et docebat me
atq dicebat. Suscipiat uerba mea cortuum cu¬
stodi precepta mea. et uiues. Posside sapientiam
posside prudentiam. Ne obliuiscaris neq decli¬
nes a uerbis oris mei. Nedimittas eam et custor¬
dier te: dilige eam et conferuabit te. Principiuz
sapientie poside sapientiam: et in omni possessio.¬
netua acquire prudentiam. Arripe illam et ue¬
altabit te: ceglorificaberis ab ea cum cam fuerii
amplexatus. Dabit capin tuo augmenta gratiage
it corona inclita proteget tt. Audi filimi et suscipe:
uerba miasut multiplicentur tibi anni uiti. Uia
sapientie monstrabo tibi: et ducam te persemitas
equitatis quas cum ingresus fueris non artabuns¬
tur gressus tui et currens non habebis offindicu¬
lum. Tene disciplinam: ne dimittas tam. Custodi

Expanded text:
Cap. IV. Audite, filii, disciplinam patris, et attendite, ut sciatis prudentiam. Donum bonum tribuam vobis, legem meam ne derelinquatis. Nam et ego filius fui patris mei, tenellus, et unigenitus coram matre mea: Et docebat me, atque dicebat: Suscipiat verba mea cor tuum, custodi praecepta mea, et vives. Posside sapientiam, posside prudentiam: ne obliviscaris, neque declines a verbis oris mei. Ne dimittas eam, et custodiet te: dilige eam, et servabit te. Principium sapientiae posside sapientiam, et in omni possessione tua acquire prudentiam: Arripe illam, et exaltabit te: glorificaberis ab ea, cum eam fueris amplexatus. dabit capiti tuo augmenta gratiarum, et corona inclyta proteget te. Audi, fili mi, et suscipe verba mea, ut multiplicentur tibi anni vitae. Viam sapientiae monstrabo tibi, ducam te per semitas aequitatis: Quas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui, et currens non habebis offendiculum. Tene disciplinam, ne dimittas eam: custodi
Abbreviated transcription (Latin):
nins inimicisui. Fili conserua tempus. et deuita a ma
lo. Pro anima tua ne confundara dicere uerum. Est
enim confusio adaucens pcetum. et est confusis adau¬
cins gloriam et gram. Ne accipias faciem aduersur fa¬
cum tuam. nec aduersus animam tuam mendaciu.
Uertuerearis proximu tuum in casu suo. nec retine¬
as uerbum intempore salutis. Non abscondas sapiaz
tuam in decore suo. In lingna enim sapia dignescitꝰ¬
mentum inoperibus iustitie. Non contradicas uerbo ue¬
ritatis ullo modo. et demendacis ineruditionis tue con¬
fundere. Non confundaris confiteri peccata tua, et ne
subiicias tt omni homini pro peccato. Noli resistere con¬
tra faciem potentis. ne coneris contra ictum fulminii.
Pro iustitia agonizar pro anima tua: et usq ad mon¬
tem certa pro iustitia. et deus expugnabit pro te inimi¬
cos tuos. Noli citatus esse in lingua tua. et imutilis et re¬
missus in operibus tuis. Noli ese sicueles indomo tua e¬

Expanded text:
nus inimici sui. Fili, consenus inimici sui. Fili, conselo. pro anima tua non confundaris dicere uerum. est enim confusio adducens peccatum et est confusio adducens gloriam et gratiam. non accipias faciem aduersus faciem tuam, nec aduersus animam tuam mendacium. non reuerearis proximum tuum in casu suo, nec retineas uerbum in tempore salutis. non abscondas sapientiam tuam in decore eius. in lingua enim agnoscitmentum in operibus justitiae. Non contradicas veritati ullo modo, et de mendacio ineruditionis tuae confundere. Non confundaris confiteri peccata tua; et ne subjicias te omni homini pro peccato. Noli resistere contra faciem potentis; nec coneris contra ictum fluminis. Pro justitia agonizare pro anima tua, et usque ad mortem certa pro justitia, et Deus expugnabit pro te inimicos tuos. Noli citatus esse in lingua tua; et inutilis et remissus in operibus tuis. Noli esse sicut leo in domo tua, e
Abbreviated transcription (Latin):
ibit in uia iustitis. Ee qui illam diligit. diligit et uitã
et qui uigilauerit ad illam complectentur placorem eiꝰ
Qui tenuerit illum. uicam hereditabunt. et quo intro¬
ibit benedicctur deus. Qui seruiunt ei obsequentes eruc
fancto. et eos qui diligunt illam diligit deus. Qui au-¬
dit illam. iudicabit gentes. et qui intuetur illam perma¬
nebit confidens. Si crediderit etheredicabit illam. et
erunt in confirmatione creaturȩ illorum. qmi intenta.¬
tione ambulat cum eo: et in primis elegie eum. Iimo¬
rem et metu et probationem inducet super illam et cri¬
ciabit illum in tribulatione doctrinȩ suę. donee tentes
eum in cogitationibus suis et credac animȩ illius. Et.
firmabit illum: et iter ducet directum adillum. ec lȩti¬
fcabit illum. et denudabit absconsa sua illi. et chesau¬
rirabie super illum scientiam et intellectum iusticie. Si
aut oberrauerit: derelinquot eum: et tradet eum ĩ ma¬

Expanded text:
aeibit in via justitiae. Et qui illam diligit, diligit vitam; aeibit in via justitiae. Et qui illam diligit, diligit vitam; et qui vigilaverint ad illam, complectentur placorem ejus. Qui tenuerint illam, vitam haereditabunt, et quo introibit benedicet Deus. Qui serviunt ei, obsequentes erunt sancto; et eos qui diligunt illam, diligit Deus. Qui audit illam, judicat gentes; et qui intuetur illam, permanebit confidens. Si crediderit ei, haereditabit illam, et erunt in confirmatione creaturae illorum. Quoniam in tentatione ambulat cum eo, et in primis eligit eum. Timorem et metum et probationem inducet super illum, et cruciabit illum in tribulatione doctrinae suae; donec tentet illum in cogitationibus illius, et credat animae illius. Et firmabit illum, et iter adducet directum ad illum, et laetificabit illum; et denudabit abscondita sua illi, et thesaurizabit super illum scientiam et intellectum justitiae. Si autem oberraverit, derelinquet illum, et tradet eum in ma
Abbreviated transcription (Latin):
mam esurientem ne despexeris. et nõ ea¬
asperis pauperem in inopia sua. Cor inopis ne affli¬
xeris et non protrahas datum angustianti. Rogatio¬
nem contribulati ne abiicias et non auertas faciem
tuam abegeno. Ab inope ne auertas oculos tuos prop¬
ter iram: et non relinquas querentibus tibi retro ma¬
ledicere. Maledicentis enim tibi amaritudint anime
exaudictur deprecatio illius: erandiet aut eum qui fe¬
cit illum. Congregationi pauperum affabilem ti fa¬
cito et pres bytiro humilia animã tuam. ut magnato
humilia capue tuum. Declina pauperi sine tristitia :¬
aurem tuam. et redde debitum tuum. et responde il¬
li pacifice in mansuctudine. Sibera eum qui iniuria
patitur de manu superbi. et non accide feras in aia:
pro uiro matri illorum et eris tu uelut filius altisiimi:
obediens et miserebitur tui magisꝙͣ mater. Sapia fi.
liis suis uitam inspirat et suscipit exquirentes se. ee ỹ¬

Expanded text:
mam esurientem ne despexeris, et non exmam esurientem ne despexeris, et non exasperes pauperem in inopia sua. Cor inopis ne afflixeris, et non protrahas datum angustianti. Rogationem contribulati ne abjicias, et non avertas faciem tuam ab egeno. Ab inope non auferas oculos tuos propter iram, et non derelinquas quaerentibus tibi retro maledicere. Maledicentis enim tibi in amaritudine animae exaudietur deprecatio illius. Exaudiet autem eum, qui fecit illum. Congregationi pauperum affabilem te facito, et presbytero humilia animam tuam, et magnato humilia caput tuum. Declina pauperi sine tristitia aurem tuam, et redde debitum tuum, et responde illi pacifica in mansuetudine. Libera eum qui injuriam patitur, de manu superbi; et non acide feras in anima pro viro matri illorum; et eris velut filius Altissimi obaudiens, et miserebitur tui magis quam mater. Sapientia filiis suis vitam inspiravit, et suscipit inquirentes se et pr
Abbreviated transcription (Latin):
supersensum hominii ostensa sunt tibi. Mlultos enĩ
supplantanit suspitio illorum et in uanitate detinuit
sensus illorum. Cordurum habebia male in nouibi¬
mo et qui amat periculum in illo peribit. Corin¬
grediens duas uias non habebit successus. et prauuz¬
cor in ilu scandalizabitur. Cor nequam grauabis¬
in doloribus et peccator adiiciet ad peciandum. Syna¬
goge superborum non erit sanitas: frutex enim peci¬
cati eradicabitur in illis. et non intelligetur. Corsapiẽ¬
tis intelligetur in sapia. et auris bonam̃ andiet cumoi
concupiscencia sapiam. Sapiens cor et intelligibile abs.¬
tinebit sea pctis. et in operibus iustitie succesius hebit.
Ionem ardentem extingui aqua et elemosyna resistie
pctis. et deus prospector est eius qui reddut gram. Me¬
minit in posterum et in tempore casus sui inuemet
firmamentum. ¶ Cap. IIII.
Ili elemosyna pauperis ne defraudes. et
oculos tuos ne transuertas a paupere. Ani¬

Expanded text:
super sensum hominis ostensa sunt tibi multos enim super sensum hominis ostensa sunt tibi multos enim inplanavit suspicio illorum et in vanitate detinuit sensus illorum cor durum male habebit in novissimo et qui amat periculum in illo peribit cor ingrediens duas vias non habebit successus et pravicordius in illis scandalizabitur cor nequam gravabitur doloribus et peccator adiciet ad peccandum synagogae superborum non est sanitas frutex enim peccati eradicabitur in illis et non intellegetur cor sapiens intellegitur in sapientia et auris bona audiet cum omni concupiscentia sapientiam sapiens cor et intellegibile abstinebit se a peccatis et in operibus iustitiae successus habebit ignem ardentem extinguit aqua et elpeccatis; et Deus prospector est ejus, qui reddit gratiam; meminit ejus in posterum, et in tefirmamentum. IV. Fili, eleemosynam pauperis ne fraudes, et oculos tuos ne transvertas a paupere. Ani
Abbreviated transcription (Latin):
laborans etfestinans et dolens impius. et tanto magii
non abundabit. Est homo marcidus egens recuꝑatiae
plus deficiens uirtute et abundans paupertate. et ocu¬
lus dei respexit illum in bono et crexit eum ab humi¬
licate ipsius, et exaltauit capue eiui. et mirati sunt
in illo multi et honorauerunt deum. Bona et mala
uita et mors panpercas et honestas adeo sune. Sapia¬

Expanded text:
laborans et festinans, et dolens impietate; et tanto magis laborans et festinans, et dolens impietate; et tanto magis non abundabit. Est homo marcidus, egens recuperatione, plus deficiens virtute, et abundans paupertate; et oculus Dei respexit illum in bono, et erexit eum ab humilitate ipsius, et exaltabit caput ejus: et mirati sunt in illo multi, et honoraverunt Deum. Bona et mala, vita et mors, paupertas et honestas a Deo sunt. Dati
Abbreviated transcription (Latin):
humiliati exalcabit caput illius. et in
medis magnatoꝵ consederi illum faciet.
Uon laudes uirum in specie sua neq spernas homine
in uisu suo. Breuis in uolatilibus est apis. etinitium:
auitoris habet frutua ilius. In uestitu meploriri anq̃
nec in die honeris tui extollaris. qm mirabilia oꝑa altis¬
immisobui. ⁊e gloriosa u absconsa et inuisa operaillius.
Multi tyranni sederunt in chrono: et insuspicabili por¬
tabit diadema. Multi potentes oppresii sune ualde
et gleriosi traditi sunt in manui alterõꝵ. Priusꝙ ĩ
terroges ne rituperes quenꝙͣ et cum interragauerisi
corripe iuste. Prinsꝙͣ audias ne respondeas uerbum.
et in medio senioꝵ ne adiicias loqui. Dicari quȩ te
non molestat ne certeris: et in iudicio peccantium ne
consistas. fili ne in multis sine actus tui. et si diuer fue¬
ris. non eris immunis a delicto. Si enim secutus fuetis
non apprehendes. et non effugies si precurreris. Est ho

Expanded text:
humiliati exaltabit caput illius, et in humiliati exaltabit caput illius, et in medio magnatorum considere illum faciet. Non laudes virum in specie sua, neque spernas hominem in visu suo. Brevis in volatilibus apis, et initium dulcoris habet fructus illius. In vestitu ne glorieris umquam, nec in die honoris tui extollaris; quoniam mirabilia opera Altissimi solius, et gloriosa, et absconsa, et invita opera illius. Multi tyranni sederunt in throno, et insuspicabilis portavit diadema. Multi potentes oppressi sunt valde, et gloriosi traditi sunt in manus alterorum. Priusquam interroges, ne vituperes quemquam: et cum interrogaveris, corripe juste. Priusquam audias, nec respondeas verbum, et in medio seniorum ne adjicias loqui. De ea re quae te non molestat, ne certeris, et in judicio peccantium ne consistas. Fili mi, ne in multis sint actus tui, et si dives fueris, non eris immunis a delicto. Si enim secutus fueris, non apprehendes; et non effugies, si praecurreris. Est homo
Abbreviated transcription (Latin):
erunt inoculis illius. Gha diuitum honoratoꝵ et par¬
perum timordei est. Noli despicere hominem iustũ:
pauperem: et noli magnificare uirum pccorem dini¬
tem. Magnus estinder. et poten est in honore, et non
est maiorilli qui timet deum. Seruo sensato liberi sen¬
uiene. et uir prudens et disciplinatus nõ murmurabit
correptus et inscius non honorabitur. Noli extollere
ti infaciendo opere tuo. et noli cunctari in toe apustie.
Mehor est qui speratur et abundat in oibus: ꝙͣ qui glo.¬
riatur et eget pane. Fili in mansuetudine serua ani¬
mã tuam et da illi honorem secundum meritum suii.
Peccantem in animam suam quis iustificabit: Et ꝙ
honorificabit exhenerantim aiam suam: Pauper:
pliatur per disciplinam et timorem suum. et est hoꝗ̃
honorificatur proptir substantiam suam. Quiane glo¬
riatur in paupertates quantomagis in substantia. Et
qui gloriatur in substantia paupertati uereatur.

Expanded text:
erunt in oculis illius. Gloria divitum, honoratorum et paerunt in oculis illius. Gloria divitum, honoratorum et paperum, timor Dei est. Noli despicere hominem justum pauperem, et noli magnificare virum peccatorem divitem. Magnus, et judex, et potens est in honore: et non est major illo qui timet Deum. Servo sensato liberi servient, et vir prudens et disciplinatus non murmurabit correptus, et inscius non honorabitur. Noli te extollere in faciendo opera tua, et noli cunctari in tempore angustiae. Melior est qui operatur et abundat in omnibus, quam qui gloriatur et eget pane. Fili, in mansuetudine serva animam tuam, et da illi honorem secundum meritum suum. Peccantem in animam suam quis justificabit? Et quis honorificabit exhonorantem animam suam? Pauper gloriatur per disciplinam et timorem suum: et est homo qui honorificatur propter substantiam suam. Qui autem gloriatur in paupertate, quanto magis in substantia? Et qui gloriatur in substantia, paupertatem vereatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ee rer hodie est. et cras morietur. Cum enim morie t
homo hereditabis serpentes et bestias et uermes. Initiũ
superbie hominis apostatare adeo qm̃ abeo qui fecieil¬
lum recissit coreius. qm initium ois pc̃ti est superbia.
Qui tenuerit illam: a dimplebitur maledictis et sub¬
uertit cum in finem. Propterta ex honorauit dm̃ cõs¬
uentus maloꝵ et destruxit eos usq in finem. Sedes
ancum superboꝵ destrurie deus. et sedere fecie mits
pro eis. Radices gentium superbaꝵ areficie dens. ets
plantauis humiles ex ip̃is gentibus. Terras gentium euer¬
tit dominus et perdidit eas usqi ad fundamentũ. Ares¬
fecit deus ex ipis et perdidit eos. et cessare fecit memo¬
riam coꝵ aterra. Memoriam suꝑboꝵ perdidit deus
et reliquit memoriam humilium sensu. Non estora
ta hominibus superbia. neqi iracundia natiõi mueꝵ
medio frum rector illoꝵ in honore et qui timĩt dnm

Expanded text:
et rex hodie est, et cras morietur. Cum enim morietur et rex hodie est, et cras morietur. Cum enim morietur homo, hereditabit serpentes, et bestias, et vermes. Initium superbiae hominis, apostatare a Deo: quoniam ab eo, qui fecit illum, 308 recessit cor ejus: quoniam initium omnis peccati est superbia: qui tenuerit illam, adimplebitur maledictis, et subvertet eum in finem. Propterea exhonoravit Dominus convenius malorum, et destruxit eos usque in finem. Sedes ducum superborum destruxit Deus, et sedere fecit mites pro eis. Radices gentium superbarum arefecit Deus, et plantavit humiles ex ipsis gentibus. Terras gentium evertit Dominus, et perdidit eas usque in fundamentum: arefecit Deus ex ipsis, et disperdidit eos, et cessare fecit memoriam eorum a terra. Memoriam superborum perdidit Deus, et reliquit memoriam humilium sensu. R\. Ata hominibus superbia, neque iracundia nationi mulierum. medio fratrum, rector illorum in honore: et qui timent Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
sensati stabilis erit. Secundum iudicẽ
ppli, sic et ministrieins. et qualis rector est ciuitatis
tales inhabitantes in ca. Rex insipiens perdet po¬
pulum suum. et ciuitates in habitabuntur per sensu
prudentium. In manu dei ptas terre. et crecrabili:
omnis iniquitas gentium. et utilem rectorem suscita:
bit in tys superillam. In manu dei ptas hominis suꝑ
faciem siribe imponet honorem suum. Omnis iniurie
proximi ne memineris. et nibil agas inoperibus iniuris.
Odibilis coramdeo est it hominibus superbia. et erecra¬
bilis omnis iniquitas gentium. Regnum a gente in
gentem transfertur propter iniustitias et iniurias. et
contumelias ce diuersos dolos. Auaro aut nihil estsce¬
lestius. Quid superbis tirra et cinis ͤ Nihil est inigꝰ
ꝙ amari pecumam. Flic enim etanima suã uenalẽ
habet. qm̃ in uita sua proiecit intima sua. Omni ps.¬
tentatiis breuis uita. Languor prolixior grauat me
dicum. Breuem languorem precidit medicus. Sic̃

Expanded text:
sensati stabilis erit secundum iudicem sensati stabilis erit secundum iudicem populi sic et ministri eius et qualis rector est civitatis tales et inhabitantes rex insipiens perdet populum suum et civitates inhabitabuntur per sensum prudentium in manu Dei potestas terrae et exclamabilis omnis iniquitas gentium et utilem rectorem in tempus suscitabit super illam in manu Dei potestas hominis et super faciem scribae inponet honorem suum omnis iniuriae proximi ne memineris et nihil agas in operibus iniuriae odibilis coram Deo et hominibus superbia et execrabilis omnis iniquitas gentium regnum a gente in gentem transfertur propter iniustitias et iniurias et contumelias et diversos dolos avaro autem nihil est scelestius quid superbit terra et cinis nihil est iniquius quam amare pecuniam hic enim et animam suam venalem habet quoniam in vita sua proiecit intima sua omnis potentatus brevis vidicum. Brevem languorem praecidit medicus: sic
Abbreviated transcription (Latin):
Non riles gliam et opes peceatori. non enim scu que
futura sit illius subuersio. Non placcat tibi imnuria m.¬
iustorum. sciem qm usꝙ ad infiros non placebie ĩpius
Longe abesto ab homine pt̾atem hene occidendi. et nõ
suspicaberis timorem mortis. Etsi accesseris aa illum
noli aliquid cõmittere ne forti auferat uitam tuam.
Coĩonem mortis scito. qui in medio laqueoꝵ ingredie¬
ris et superdolentium arma ambulabis. Secundum
uirtutem tuam cauere a proximo tuo. ie cum sapien¬
tibus et prudentibus tracta. Uiri iusti sine tibi conuie
us et in timore dei sic tibi ploriatio. ueinsensi sit tibi¬
cogitatiu dei: et omnis enarratio tua in preceptis al.¬
tisimi. In manu artificum opera laudabuntur. et
principes ppłim sapia sermonis sui in sensu uero se¬
niorum uerbum. Terribilis est in ciuitati sua homo
linguosur: et temerarius in uerbo suo odibilii erit.
indicabit ppłm suum et principatus:

Expanded text:
non zeles gloriam et opes peccatoris non enim scis quae non zeles gloriam et opes peccatoris non enim scis quae futura sit illius subversio non placeat tibi iniuria iniustorum sciens quoniam usque ad inferos non placebit impius longe abesto ab homine potestatem habente occidendi et non suspicaberis timorem mortis et si accesseris ad illum noli aliquid committere ne forte auferat vitam tuam communionem mortis scito quoniam in medium laqueorum ingredieris et super dolentium arma ambulabis secundum virtutem tuam cave te a proximo et cum sapientibus et prudentibus tracta viri iusti sint ae et in timore Dei sit gloriatio tibi et in sensu sit tibcogitatus et omnis narratio tua in praeceptis Altissimi in manus artificum opera laudabitur et princeps populi in sapientia sermonis sui in sensu vero seniorum verbum terribilis est in civitate sua homo linguosus et temerarius in verbo suo odibilis erit indicabit populum suum et principatus
Abbreviated transcription (Latin):
lam/. ne forte incidas in laqueos illius. Cum saltatri¬
ci ne assidiuus su nec audias illamine forti pereas in
efficacia illius. Uirginem ne conspicias ne forti scã¬
dalireris in decon illiui. Ne des formcariis anmã tua
in ullo. ne perdas ti et hereditatem tuam. Moli circi
spiari in uicis ciuitatis. ne oberraueris in platen illis
Anerti faciem tuam amibere compca. et ne circuspicias
peciem alienam. Propterspeciem mulieri. multi peris¬
runt et ex hoc concupiscentia quasignis exardescit. di
mulier que estfornicaria quasistercus in uia conculca¬
bitur. Spem mulieris alienȩ multi admirati reprobii
factisunt. colloquium enim illius quasiignis exarde.¬
cum ea supercubitum: et non alterctris cum illa in uino
neforte declinet cor tium in illam. et sanguine tuo laba.¬
ris inperditionem. Me derelinquai amicum antiquus
nouus enim non erit similis illi. Uinum nouum ami¬
eni nouus: Ueterasere et cum siauitate bibes illud.

Expanded text:
lam ne forte incidas in laqueos illius cum psaltrilam ne forte incidas in laqueos illius cum psaltrice ne adsiduus sis nec audias illam ne forte pereas in efficacia illius virginem ne conspicias ne forte scandalizeris in decore illius non des fornicariis animam tuam in nullo ne perdas te etrraveris in plateis illius averte faciem tuam a muliere compta et non circumspicias speciem alienam propter speciem mulieris multi perierunt et ex hoc concupiscentia quasi ignis exardescit omnis mulier quae est fornicaria quasi stercus in via conculcatur speciem mulieris alienae multi admirati reprobi facti sunt conloquium enim illius quasi ignis exardecum ea super cubitum et non alterceris cum ea in vino ne forte declinet cor tuum in illa et sanguine tuo labaris in perditionem ne derelinquas amicum antiquum novus enim non erit similis illi vinum novum amicus novus veterescat et cum suavitate bibes illud
Abbreviated transcription (Latin):
tor ori tuo. Noli fenerari homini fortiori te ꝙ sifene¬
raueris quasi perditum habe. Non spondeas super uir¬
tutem tuam. ꝙ si spoponderis quasi restituens cogita.
on indices contra iunaicem. qm̃ secundum qdđ iuftũ
est indicat. Cum andaci non eas in ria ne forte grauet
mala sua inte. Ipse enim secundum uoluntatem suã
uadit. et simul cum stultitia illius peries. Cum iracu¬
qui quasi nihil est anti illum sanguis. et ubi non est e¬
adintorium elidet te. Cum fatuis consilium nõ habe:¬
as. non enim poterunt diligere. nisi que en placent.
Coram extranio ne facies consilium: nescis inim ꝗd
pariet. Non omni homini cor tuum manifistis. ne
forti inferae tibi gratiam falsam et conuitietur tibi.
milierem fiu tui. ne ostendas superte
maliciam doctrine nequam. Non des
mulieri ptatem animȩ tus ne ingrediatur in uirtuti
tua et confundaris. Ne respicias mulierem multino¬

Expanded text:
tor ori tuo noli fenerare homini fortiori te quod si fenetor ori tuo noli fenerare homini fortiori te quod si feneraveris tamquam perditum habe non spondeas super virtutem tuam quod si spoponderis quasi restituens cogita non iudices contra iudicem qe sua. » « Cum audaci non eas in via, ne forte gravet mala sua in te; ipse enim secundum voluntatem suam vadit, et simul cum stultitia illius peribis. » Auquoniam quasi nihil est ante illum sanguis, et ubi non est adiutorium elidet te cum fatuis ne consilium habeas non enim poterunt diligere nisi quae ipsis placent coram extraneo ne facias consilium nescis enim quid pariet forte inferat tibi gratiam falsam et convicietur tibi.mulierem sinus tui ne ostendas super te malitiam doctrinae nequam non des mulieri potestatem animae tuae ne ingrediatur in virtute tua et confundaris ne respicias mulierem multivo
Abbreviated transcription (Latin):
illius. on contindas cum piro locuplete
ne forte econtra te constituat litemtibi. Multos enim:¬
perdidit aurum et argentum.: et usq ad cor regum extẽ¬
dit et conuertit. Non litiges cum hoĩe linguato. et non:
strues in ignem illius ligna. Non cõices hoi indocto. ne
mala de progenie tua loquatur. Me despicias hominez
auertentem se a pcto. neq improperes ci. Memento qmi¬
senectuti. etenim ex nobis senescunt. Noli de mortuo
inimico tuo gandere sciens qm oes morimur et in gaus¬
dium uolumus uenire. Ne despicias narrationi pres by¬
tirorum sapientium. et in prouerbiis coꝵ cõnuersan.
Ab ipis enim disces sapiam et doctrinam intellectus. et
seruire magnati ine querela. Nonte pretreat narratias
semoꝵ ipsi enim didicerunt a patribus suis. Quonia
ab ip̃is disces intellectum. et in tye necesitatis dabua res¬
ponsum. Non incindas carbones petoꝵ arguens eas¬
et ne incendaris flama ignis petorum illorum. Neco.¬
tra faciemstis contumeliosi ne sedeat quasi insidia:¬

Expanded text:
ndas cum viro locuplete ne forte contra consistat litem tibi multos perdidit aurum atque argentum et usque cor regum extendit et convertit non litiges cum homine linguato et non strues in igne illius ligna non communices homini indocto ne male de progenie tua loquatur ne despicias hominem avertentem se a peccato neqin sua senecta: etenim ex nobis senescunt. Noli de mortuo inimico tuo gaudere, sciens quoniam omnes morimur, et in gaudium nolumus venire. Ne despicias narrationem presbyterorum sapientium, et in proverbiis illorum conversare. Ab ipsis enim disces doctrinam intellectus, et servire magnatis sine querela. Non te praetereat narratio seniorum; et ipsi enim didicerunt a patribab ipsis disces intellectum et in tempore necessitatis responsum non incendas carbones peccatoris arguens eos ne incendaris flamma ignis peccatorum illorum ne contra faciem stes contumeliosi ne sedeat quasi insidia
Abbreviated transcription (Latin):
bus suis inueniet. Cogitare eigo de illa sensus est consii¬
matus. et qui uigilauerit propterillam cito securus¬
erit. Quoniam dignos se ipa cireuit quęrent et in uii¬
siu ostendet seillis hilariter. et in omni prouidentia
ocurret illis. Initium enim illius uerisima est disci¬
pline concupiscentia. Cura ego discipline dilectio est:
it dilectio eustodia leguist illius est. Custoditio autem
legum consummatio incorruptionis ist: incorrup¬
tio aut facit ese preximiũ deo. Con eupiscentia aut
sapie deducet ad regnum perpetuum: Si qͥ ddectami:
ni sedibus et sceptris origis populi diligite sapiam ue

Expanded text:
bus suis inveniet cogitare ergo de illa sensus est consumbus suis inveniet cogitare ergo de illa sensus est consummatus et qui vigilaverit propter illam cito erit securus quoniam dignos se ipsa circuit quaerens et in viis ostendit se illis hilariter et in omni providentia occurrit illis initium enim illius verissima est disciplinae concupiscentia cura ergo disciplinae dilectio est et dilectio custoditio legum illius est custoditio autem legum consummatio incorruptionis est incorruptio autem facit esse proximum Deo concupiscentia itaque sapientiae deduceni sedibus et stemmatibus, reges populi, diligite sapientiam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
stri regni illius. non recte iudicastiu. nec custo distis le.¬
gem iastitis neꝙ secundum uoluntatem dei ambu
lastis. Horrende et cito apparebic uobis. qmi iudiciu
durissimum in his qui presunt fut. Exiguo inim¬
conceditur mia: potentei aut põcenter tormenta pa.¬
tientur. Nonenim subtrahet personam cuiusꝙ dñs
liter cura est illi de omnibus. Fortioribus aut fortior
instac cruciatio. Aduoĩ g̾ reges sunt hi sermones.
mei ut discatis sapiam et non excidati. Qui eniz¬
custodierinc iustitiam iuste iudicabuntur. et qui dit¬
dicerint iusta: inuenient quidrespondeant. Concu¬
piscite erģo sermones meos et diligiti illos et habebitir
disciplinam. Clara est et quȩ nunꝙ̃ marcescee sapia
et facile uidetur ab his qui diliguns eam et inuenitur
ab his quiquerunt illam. Ergocupae qui se concupis¬
cunt ueilli se prior ostendas. Qui deluce uigilaueris
adillam non laborabit/ abidentim enim illam fori.¬

Expanded text:
stri regni ipsius, non recte iudicastis, neque custodistis lestri regni ipsius, non recte iudicastis, neque custodistis legem iustitiae, neque secundum uolunlastis, horrende et cito apparebit vobis: quoniam iudicium durissimum in his qui presunt fiet. Voericordia, potentes autem potenter tormenta patientur; non enim subtrahet personam cuiusquam Doliter cura est illi de omnibus, fortioribus autem fortior instat cruciatio. Ad vos ergo, reges, sunt hi sermones mei, ut discatis sapientiam et non excidatis. qui custodierint iustitiam iuste, iustificabuntur, et qui didicerint ista, inuenient quid respondeant. concupiscite ergo sermones meos, diligite illos, et habebitis disciplinam. cet facile videtur ab his qui diligunt eam, et invenitur ab his qui quaerunt illam. Decor sapienticunt ut illis se prior ostendat qui de luce vigilaverit ad illam non laborabit adsidentem enim illam fori
Abbreviated transcription (Latin):
defendet illos. Et accipiet armaturam zelus illius et
armabit creaturam ad ultionem inimicorum. In.¬
dnet pro thorace iustitiam/ et accipiet pro galea iu-¬
dicium certum. Sumet scutum in expugnabile equi¬
tatem acuer aut diram iram in lanceam et pugna¬
bit cum illo orbis terrarum contra insensatos. Ibut¬
directe emissiones fulgurum. et tanꝙ̃ a bene curuato ar.¬
cu nubium exterminabuntur et ad certum locum in-¬
silient. Et a petrosaira plene mittentur grandines: et cã.¬
descet in illos aqua maris. et flumina concurrent dus¬
riter. Contra illos stabit spus uirtutis. et tanꝙ turbo uẽ¬
ti diuidec illos. et ad heremum perducet omnem trraz
iniquitas illorum et malignitas euertet sedes potetium.
ꝙ uires. et uir prudens ꝙͣ fertis. Audite ᷤͦ
riges et intelligite discite iudices finium ter
placetis uobis in turbis nationum. qui data esta dno
pras uobis. et uirtus ab altissimo. qui interrogabie opa
ura et cogitationes scrucabitur. qm̃ cum essetis mimi.¬

Expanded text:
et. Accipiet armaturam zelus illius, et armabit creaturam ad ultionem inimicorum. Induet pro thorace justitiam, et accipiet pro galea judicium certum. Sumet scutum inexpugnabile aequitatem: acuet autem diram iram in lanceam, et pugnabit cum illo orbis terrarum contra insensatos. Judirectae emissiones fulgorum et tamquam a bene curvato arcu nubium exterminabuntur et ad certum locum insilient et a petrosa ira plenae mittentur grandines et scandescet in illos aqua maris et flumina concurrent duriter contra illos stabit spiritus virtutis et tamquam turbedo venti dividet illos et ad heremiam perducet omnem terram iniquitatis et malignitas evertet sedes potentium m vires et vir prudens magis quam fortis audite ergo reges et intellegite discite iudplacetis uobis in turbis nationum. quoniam data est a domino potestas uobis et uirtus ab altissimo, qui interrogabit opera uestra et cogitationes scrutabitur. quoniam cum essetis mini
Abbreviated transcription (Latin):
erit particips sapie. Multitudo aut sapientium sa.¬
nitas est orbis tirrarum: Ee rex sapiems ppłi stabili¬
mentum est. Ergo accipite disciplinam per sermone
meos et proderit robũ Cap.uii.
Um quidem ecego mortalis homo similis
oibus et er genere terreno illius qui prior
factus ist: ic in uentre matris figuratui
sum caro decem mensium tempore coagulatu sumi
sanguine ex semine hominis. et delectamento semni cõ¬
nenienti. Etgo natus accqi cõmanem aerem. ee si¬
similem ommnibus cmisi plerans. In inuolumentis
nutritus sum et curis magniis. Nemo enim exregil¬
bus aliud habuit natiuitatis mnitium. Unde eno
introitus est oibus ad uitam: et similis eritus. Rxop.¬
ter hoc optaui et datus est mihi sensus et inuocani et
uenit in me spiritus sapie. Et pręposui illam regnis
et sidibus: et diuitias nihil esse dixi in comparatiõr
illius. Nec comparaui illi lapidem preciosum. qm
omne aurum in comparatione illius arena est exis¬
gua: et tanꝙͣ lutum estimabitur argentum in coni¬

Expanded text:
rit particeps sapientiae. Multitudo autem sapientium sanitas est orbis terrarum: et rex sapiens populi stabilimentum est. Ergo accipite disciplinam per sermones meos, et proderit vobis. Sum quidem et ego mortalis homo, similis omnibus, et ex genere terreno illius, qui prius factus est, et in ventre matris figuratus sum caro, novem mensium tempore coagulatus in sanguine, et semine hominis, et delectamento homini conveniente. Et ego natus accepi communem aerem, et sisimilem omnibus emisi plorans. In involumentis nutritus sum, et curis magnis. Nemo enim ex regibus aliud habuit nativitatis initium. Unus ergo introitus est omnibus ad vitam, et similis exitus. Propter hoc optavi, et datus est mihi sensus: et invocavi, et venit in me spiritus sapientiae: et praeposui ilet sedibus, et divitias nihil esse dixi in comparatione illius, non comparavi illi lapidem preciosum, quoniam omne aurum in comparatione ipsius arena est exigua, et tanquam lutum aestimabitur argentum in con
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentie sanctus multiplex unicus subtilis modestus
disertus. mobilis incomquinatus. certus. suauis. as¬
mansbonum: acutus qui inhil uetat benefacere hus¬
manus: benignus stabilis. certus. securus omnẽ ha.¬
bens uirtutem: omnia prospiciens. etqui capiat oci spi¬
ritus intelligibiles mundus subtilis. Omnibus enimi
emanatio quȩdam est claritati ommipotentu dei sinen
et ideo nihil inquinatum in cam incurrie. Candors
est enim lucis eternę et speculumsine macula dei ma¬
iestatis: et imago bonitacis illius. Et cum sit una oia po¬
test, et inse permanens oia innouat, et per nationes
in animas sanctas se transfert. Amicos dei et prophe.
super omnem dispositionem stellarum. luci compas¬

Expanded text:
intelligencie sanctus, multiplex, unicus, subtilis, modestus, intelligencie sanctus, multiplex, unicus, subtilis, modestus, discretus, mobilis, incoinquinatus, certus, suavis, amans bonum, acutus, quem nichil vetat, benefaciens, humanus, benignus, stabilis, securus, omnem habens virtutem, omnia prospiciens et qui capiat omnes spiritus intellegibiles mundos subtiles omnibus enim emanatio quaedam est claritatis omnipotentis Dei sincera et ideo nihil inquinatum in illa incurrit candor est enim lucis aeternae et speculum sine macula Dei maiestatis et imago bonitatis illius et cum sit una omnia potest et permanens in se omnia innovat et per nationes in animas sanctas se transfert amicos Dei et propsuper omnem dispositionem stellarum luci compa
Abbreviated transcription (Latin):
terest. Quam sine fictione didici: et sinc ĩnuidia cõ¬
munico: et honestatem illius non abscondo. Infinie¬
tus enim chesaurus est hominibus. quo qui usi sunt
participes facti sunt amicitie dei propter disciplis¬
ne dona cõmendati. Alihi autem dedie deus dicere
ex sententia et presumere digna horum quȩ mihi dan.
tur ꝗm ipse sapientie dur est et sapientium emendator
In manu enim illius et nos et sermones nri. et omnis
sapia: et operum sciencie disciplina. Ipse enim dedit m
horum quȩ sunt scientiam ueram: ut sciam dispositio.¬
nem orbis terrarum et uirtuces elementorum initiu
et consumationem et medietatem temporum uicissi
tudinum permutationes. et consumationes tporum:
anni cursui eestellarum dispositiones: naturas anima.¬
lum etirai bestiarum: uim uentorum et cogitationes.
hominum. differintias uirgultorum et uirtutes radicii
Teecũq sunc absconsa et impronisa didici. Omnium
intmn artifir docuic me sapiam. Est enim in illa spius

Expanded text:
 quam sine fictione didici, et sine invidia communico, et honestatem illius non abscondi. Infinitus enim est thesaurus ejus, quo qui usi sunt, participes facti sunt amicitiae Dei, propter disciplineci vobis . Mihi autem dedit Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae mihi dantur: quoniam ipse sapientiae dux est, et sapientium emendator; in manu enim illius et nos, et sermones nostri, et omnis sapomnium quae sunt scientiam veram, ut sciam dispositionem orbis terrarum, et virtutem elementorum; initium et consummationem et medietatem temporum, vicistudinum permutaciones et commutaciones temporum, anni cursus et stellarum disposiciones, naturas animalium et iras bestiarum, vim ventorum et cogitaciones hominum, differencias virgultorum et virtutes radicum et quecumque sunt absconsa et improvisa didici. Omnium enim artifex docuit me sapiencia. Est enim in illa spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
illiui. Sic et nos nati continus desimmus ebe et uiri¬
tutiu quidem nullum signum ualiuimus ostendere:
in malignicate aut nr̃a consumpti sumus. Talia di¬
xirune in inferno hiqui peccauerine. qm spes im:¬
pii tanꝙ̧ lanugo est que a uento tollitur ucue¬
et tanꝙs puma gracilii que ã procilla dispergitur. at
tanꝙ fumus qui a uento diffusu est, et tanꝙ̃ mer¬
moria hospitis unius diei pretercuntis. Iusti aut in:¬

Expanded text:
ire; ita et nos nati continuo desivimus esse, et virire; ita et nos nati continuo desivimus esse, et virtutis quidem nullum signum valuimus ostendere; in malignitate nostra consumpti sumus. Talia dixerunt in inferno qui peccaverunt, quoniam spes impii tanet tamquam spuma gracilis que a procella dispergitur, et tamquam fumus qui a vento diffusus est, et tamquam memoria hospitis unius diei pretereuntis. Pulc
Abbreviated transcription (Latin):
mus insaniam et finem illorum sine honore. Eeci
quomodo compueati sunc inter filios dei et inter scos
sors illorum est. Ergo errauimus a uia ueritatis. et
iustitie lumen non luxie nobis: et sol intelligentie nõ
est ortus nobis. Laẜsati sumus in uia mniquitatis et
perditionis et ambulauimus uias difficles. uiam au¬
tim din ignorauimus. Quid nobis prguit superbia
aue diuitiarum iactantia quid contulit nobis::
Iransierunt omnia illa tanꝙ̃ umbra: et canꝙ̃ nũ.¬
cius prȩcurrens: it tanꝙ nanis quȩ pertransis flue¬
tuantem aquam cuius cum prȩcirierit non est ue¬
stigium inuenire neq semitam carine illius in fli¬
ctibus. Aui auis que transuolas in aere: cuius nulli
inuenitur argumentum itineris illius sed tantum
sonitus alarum uerberans leuem uentu: et scindes
per uimitineris aerem comotis alis transuolauit
et post hoc nullum signum inuenitur itineri illius
Aue tanꝙ sagita emba in lorum destinatii diuisus
aer continuo in se reclusius est sut ignoretur transitz

Expanded text:
iam, et finem illorum sine honore. Ecce quomodo computati sunt inter filios Dei, et inter sanctos sors illorum est. Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non illuxit nobis, et sol intelligentiae non est ortus nobis. Lassati sumus in via iniquitatis et perditionis, et ambulavimus vias difficiles, viam autem Domini ignoravimus. Quid profuit nobis superbiaia contulit nobis? Transierunt omnia illa tamquam umbra et tamquam nuntius preteriens et tamquam navis, que pertransit fluctuantem aquam, cuius, cum preterierit, non est vestigium invenire neque semitam carine illius in fluctibus. Aut avis, que transvolat in aere, nullum invenitur argumentum itineris illius, sed tantum sonitus alarum verberans levem ventum et scindens per vim itineris aerem. Commotis alis transvolavit, et post hoc nullum signum invenitur itineris illius; aut tamquam sagitte emisse in locum destinatum, divisus aer continuo in se reclusus est, ut ignoretur transitus
Abbreviated transcription (Latin):
erunt gementes. et memoria illorum periet. Uen:¬
ent in cogitatione peccatorum suorum timidi et tra¬
ducent illos ex aduerso iniquitatis ipsorum.
Une stabunt
iusti in magna constantia aduersus cos
qui se angustiauerunt et qui abstulerut

Expanded text:
erunt gementes et memoria illorum periet venient in cogitatione peccatorum suorum timidi et traducent illos ex adverso iniquitates ipsorum tunc stabunt iusti in magna constantia adversus eos qui se angustaverunt et qui abstu