comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uasis & continentiȩ ipsiuis. ac
cum iezechiel dicente. qr cõ-¬
mune ñ intrauit in os meũ:
audiuit. Qd ds̃ mundũ fe¬
cit tune cõmune dixeris. Igi¬
tur ut cum digna reuerentia.
pallium litt̾ȩ remoueamꝰ. sicut
sapiens & fidelis ruth inlibro
iudicum fecisse legit᷑. quȩ a
parte pedum boor stratum
discooꝑuit. timens scił manũ
ad caput mitt̾e. & contͣ legiᷤ
sanctionem caput sac̾dotis
discooꝑire: qͥd significet hoc
uas unum. in quo ie zechiel ꝓ¬
pħa. frum̃tum. ordeũ. fabã.
lentẽ: milium. & uiciã. com

Expanded text:
tiae ipsius, ac, cum Ezechiele dicente: Quia commune non intravit in os meum, audivit, quod Deus mundum fecit, tu ne commune dixeris . Legitur ut cum digna reverentia pallium litterae removeamus, sicut sapiens et fidelis Ruth in libro Judicum fecisse legitur quae a parte pedum Booz Ruth, III, stratum discooperuit, timens scilicet manum ad caput mittere, et contra legis sanctionem caput sacerdotis discooperire; quid significet hoc vas unum in quo Ezechiel propheta, frumentum, hordeum, fabam, lentem, millium
Abbreviated transcription (Latin):
borem erigit. ñ in molliciem
resoluit.habiles non debiles.
ad omne opꝰ bonũ efficit. Ecep¬
ta deniq sp̃c unctione apłi ada¬
& nominis iħu in signia ubio:
gentium deferunt. Inde pus
duro & frigido a ꝑsecutorib
eccłiȩ cibati: corꝑis duras &
asꝑas mortificationes sustimi¬
erunt. Inde in laborib płims
in carcerib abundantiꝰ. in mos¬
tib frequent᷑. Inde ꝑicula flus¬
minum. ꝑicula latͦnum. ꝑicla
ex genere. ꝑicula exgentib ꝑ
cula inciuitate. ꝑicula in soltu¬
dine. ꝑicula in mari. ꝑicula m
falsis fr̃ib ⁊c̃. tolerart̃. Men¬

Expanded text:
borem erigit non in mollitiem borem erigit non in mollitiem resolvit, habiles non debiles ad omne opus bonum efficit. Percepta denique spiritus unctione, apostoli ad aet nominis Jesu insignia ubique gentium referunt. Inde pane duro et frigido a persecutoribus Ecclesiae cibati, corporis duras et asperas mortificationes sustinuerunt. Inde in laboribus plurimis, in carceribus abundantius, in mortibus frequenter. Inde pericula fluminum, pericula latronum, pericula ex genere, pericula ex gentibus, pericula in civitate, pericula in solitudine, pericula in mari, pericula in falsis fratribus, etc., tolerarunt. Me
Abbreviated transcription (Latin):
arum amplius reficiebat᷑. ꝗͣ
afficiebatur. ut eo magis sp̃s
eiꝰ roboraretur: quo duriꝰ pre¬
meret᷑. Uirtus enĩ ut ipse ce¬
nullũ formidat laborẽ qͣntũlib
asꝑum. Dentes habet exercita¬
tos ad frangendũ. ñ solum pa¬
nem durũ. s & lapideũ ⁊ fer¬
reũ. Non enĩ tantũ carnis &
sangumis nouit subigere in¬
fest ationes: uerũ etiã huiꝰ
aeris pͥncipatus & potestateᷤ.
Mortem contẽpnit. diabolũ
ñ ex pauescit. Tamea quȩ fer¬
re quam eaquȩ nullomodo fer¬
re ualet humana fragilitas.
Libent̾ sisit qui inferat exci¬
pit dicens. ñ sunt condigne
passiones huiꝰ tẽporis. ad fu¬
turã głam que reuelabit᷑ ĩ .n.
Et nos itaq imitatores eiꝰ ef¬
di. Refricetur in mansuetudi¬
nem animi asꝑitas. unctione
suauissimi olei. miserationum
uidelicet dñi. remolliamꝰ cor
lapideum consꝑsione uiscera¬
das. Mirabiliter enĩ unctio
ista solidat: ñ eneruat. ad la¬

Expanded text:
arum amplius reficiebatur quam arum amplius reficiebatur quam afficiebatur, ut eo magis spiritus ejus roboraretur, quo durius premeretur. Virtus enim, ut ipse tenullum formidat laborem quantumlibet asperum. Dentes habet exercitatos ad frangendum, non solum panem durum, sed et lapideum et ferreum; non enim tantum carnis et sanguinis novit subigere infestationes, verum etiam hujus aeris principatus et potestates. Mortem contemnit, diabolum uon expavescit. Tam ea quae ferre, quam ea quae nullo modo ferre valet humana fragilitas, libenter, si sit qui inferat, excipit, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Et nos itaque imitatores ejus efdi. Refricetur in mansuetudinem animi asperitas; unctione suavissimi olei, miserationum videlicet Domini, remolliamus cor lapideum, conspersione visceradas. Mirabiliter enim unctio ista solidat non enervat, ad la
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Hinc iacob diutina lassa¬
uis ꝑegͥnatione. lapidem qͥe¬
turus capiti supposuit. ⁊ mane
surgens uisionisq mift̾ia in¬
tiligens: eunde lapidẽ inun¬
xit. Lapis namq cum qͥ escere
uolumus inuia hac qua ambu¬
lamus. ad domũ ȩt̾nitatis. fre¬
q̃nter occurrit. cũ in ipsa qͥete
nr̃a. plena molestiarũ ⁊ sollici¬
tudinũ conscientia. sua duri¬
cia qualẽcũq lassitudinẽ am¬
me excipit.S mane eundẽ
lapidem inungimꝰ: cũ spem
ad mercedes sc̃orum quȩ pro
laborib huius noctis recom¬
pensabunt᷑ atcollimꝰ. Spes
enĩ ꝑuentionis: leuigat dis¬
pendia itin̾is: amor quoq
semꝑ quiescendi leui uolatu
ꝑfert quodcũq infortuniũ:
cito finiende ꝑegͥnationis.
hocunguento uulnera sua
ungit paulus lapidatꝰ. hoc
flagellorũ lacerationes. hoc
multimodiͣs passiones tãꝗ
lapidem supposuerat. Totũ
enim se morti exposuerat. In
hac uero duricia passionũ su¬

Expanded text:
tur. Hinc Jacob diutina lassatur. Hinc Jacob diutina lassatus peregrinatione, lapidem quieturus capiti supposuit, et mane surgens visionisque mysteria intelligens eumdem lapidem inunxit. Lapis namque cum quiescere volumus in via hac qua ambulamus ad domum aeternitatis, frequenter occurrit, cum in ipsa quiete nostra, plena molestiarum et sollicitudinum conscientia, sua duritia qualemcunque lassitudinem animae excipit. Sed mane eumdem lapidem inungimus, cum spem ad mercedes sanctorum, quae pro laboribus hujus noctis recompensabuntur attollimus; spes enim perventionis levigat dispendia itineris. Amor quoque semper quiescendi, levi volatu perfert quodcunque infortunium, cito finiendae peregrinationis. Hoc unguento vulnera sua ungit Paulus lapidatus, hoc flagellorum lacerationes, hoc multimodas passiones tanquam lapidem supposuerat, totum enim se morti exposuerat. In hac vero duritia passionum su
Abbreviated transcription (Latin):
myrra. quã absinthiũ. inan¬
lis diuinis: non nͥ oleũ ⁊ bal¬
mũ. Amara ⁊ dura sunt s
cu seminas. dulcia & mollia:
que ds̃. Quid autẽ mirũ si que
seminauit homo comedendo
uetitũ. hȩc & metat. eundo
mint̾itum: Sic certe interfec¬
tores xp̃i a gr̃a deserti sangui¬
nem eiꝰ seminauert̃. immospar-¬
serunt suꝑ capita sua dicentes.
Sanguis eiꝰ suꝑ nos & suꝑfilioᷤᷤ
nr̃os. Ecce quomͦ isti seminato¬
res pessimi. ñ faciunt fructã na¬
tuitatis obediendo. s ꝑditioniᷤᷤ
&e captiuitatis: occidendo. Qua¬
iecibati sunt isti ⁊ transgulati.
luespasiano ⁊ tito exhac messe
firina collecto pane simul frigi¬
do intẽptationis: & duro ꝑpe¬
tue deuastationis. Est & aliꝰ
modꝰ quo m̃bra xp̃i cibantur:
frigido & duro & duro pane.
am siue ãsathana colaphi¬
centur. stimulis carnis. sue in
dorculari p̃ssurarũ scłariũ affli¬
gantur tribulationib uariis.
pane duro & frigido reficun¬

Expanded text:
tam myrrha quam absynthium; in artam myrrha quam absynthium; in areolis divinis, non nisi oleum et balsamum. Amara et dura sunt quae tu seminas, dulcia et mollia quae Deus. Quid autem mirum si quae seminavit homo comedendo vetitum, haec et metat eundo in interitum? Sic certe interfectores Christi, a gratia deserti, sanguinem ejus seminaverunt, imo sparserunt super capita sua dicentes: Sanguis ejus super nos et super filios nostros. Ecce quomodo isti seminatores pessimi, non faciunt fructum nativitatis obediendo, sed perditionis et captivitatis occidendo, quare cibati sunt isti et strangulati a Vespasiano et Tito, ex hac messe et in farina collecto pane simul frigido interemptionis, et duro perpetuae devastationis. Est et alius modus quo membra Christi cibantur frigido et duro pane, nam sive a Satana colaphizentur stimulis carnis, sive in torculari pressurarum saecularium affligantur tribulationibus variis, pane duro et frigido reficiun
Abbreviated transcription (Latin):
rim. Unus tam̃ idemq xp̃c.
passibilis. Quando autẽ deus
naturã u̾bi assum̃tis. s sccłm pa¬
sibilitatẽ assũpte carnis. Potes
autẽ sine inuiria dei dollere
qđ tuum est. penã uidelicet
pecc̃i. ñ uero qd̾ dei est. sine c̃o
p̃sum̃dum est. gła scilicet regni
Inlaborib itaq dei suntraũis
non glorieris. quasi de labore
tuo factum sit. s sufficientiã
presentis necessitatis accipere
humilit̾ salutem tuã ei resig¬
nando: extͣ nicħ efferas. de liło
arbitͥo p̃sum̃do. Nam pes libͥ
arbitri sine pede gr̃ȩ dei. nec
stare. nec ambulare aliqͣndo
potuit uł poterit. Extra eñ
cum pes suꝑbie uł lib̃i arbits
sese efferre temptauit: collis
uix multis remediis sanarips¬
tuit ult̾uis. Attende sponsi
uentrẽ. ubiq distinctum
phiris. ut mͦ celestia oꝑem̃iu
modo humana patiatur. N
mireris ꝓ eo sumere ꝯtumels
absinthium. si prelibasti głe
oleum. Nam de tuȩ natinꝰ
ortulis colligit᷑ in fascicuł

Expanded text:
rim. Unus tamen idemque rim. Unus tamen idemque passibilis; et naturam Verbi assumentis, sed secundum passibilitatem assumptae carnis. Potes autem sine injuria Dei, tollere quod tuum est, poenam videlicet peccati; non vero quod Dei est, sine Deo praesumendum est, gloria scilicet regni. In laboribus itaque Dei intraveris, non glorieris quasi de labore tuo factum sit, sed sufficientiam praesentis necessitatis accipe humiliter, salutem tuam ei resignando; extra nihil efferas, de libero arbitrio praesumendo. Nam pes liberi arbitrii, sine pede gratiae Dei, nec stare, nec ambulare aliquando potuit vel poterit. Extra enim, cum pes superbiae, vel liberi arbitrii sese efferre tentavit, collisus vix multis remediis sanari potuit ulterius. Attende sponsi ventrem ubique distinctum saphiris , ut modo coelestia operetur, modo humana patiatur. Ne mireris pro eo sumere contumeliae absynthium, si praelibasti gloriae oleum, nam de tuae naturae hortulis, colligitur in fasciculis,
Abbreviated transcription (Latin):
Precurrunt: ut ipse dominꝰ post
resurrectionẽ ait apłis. O porte¬
bat xp̃m pati. ⁊ ita intͣre in głã
obediens usq ad mortẽ. mortẽ
autẽ crucis. Propter qd ⁊ ds̃
exaltauit illũ. ⁊ c̃. Hinc etiã
petrus apłs posteriores appel¬
lat głas. resurrectionẽ & ascen¬
sionẽ: quȩ sequunt᷑ passionẽ
& crucem. Sequunt᷑ autẽ glori¬
ficationes. eiꝰ passiones. ut cũ
angłs apparet. siue stella in
głam pueri. ac deinde fugit
in egyptum. seuiciã herodis.
& plura his similia inuenuin¬
tur. qͣnͣdo p̃cedunt oꝑa di¬
umitatis: & sequuntur pas¬
siones humanitatis. Uñ est
illud. P ost głam: misit me
adgentes. Quasi dicat. Priꝰ
facio miracula: ut sciant gen¬
des me ẽe uerbũ qd̾ erat in pͥn¬
cipio apud dm̃: & post: pas¬
sione consumor. ut nichilo¬
minꝰ firma sit. ⁊ uera. fides
carnẽ factum. In miraculis enĩ
unde uenerim: in passionib
aduerti potest ad quid uene¬

Expanded text:
Praecurrunt, ut ipse Dominus post Praecurrunt, ut ipse Dominus post resurrectionem ait apostolis: Oportebat Christum pati, et ita intrare in gloriam  ad mortem, mortem autem crucis; propter quod et Deus exaltavit illum, etc. Hinc etiam Petrus apostolus posteriores appellat glorias resurrectionem et ascensionem, quae sequuntur passionem et crucem. Sequuntur autem glorificationes, ejus passiones, ut cum angelus apparet sive stella, in gloriam pueri, ae deinde fugit in Aegyptum saevitiam Herodis, et plura his similia inveniuntur, quando praecedunt opera divinitatis, et sequuntur passiones humanitatis. Unde est illud: Post gloriam misit me ad gentes, quasi dicat, prius facio miracula, ut sciant gentes me esse Verbum quod erat in principio apud Deum , et post, passione consumor, ut nihilominus firma sit et vera fides carnem factum. In miraculis enim unde venerim; in passionibus adverti potest ad quid vene
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. Adeo tibi bonũ: ade tͥ
malum est. Adeo tibi un¬
guentum sanitatis: a te tibi ue¬
neficium mortis. Illud gͥ omĩmͦ᷑
a te suscipiendũ. hoc ñ usq qͣq
respuendum. Nam donũ dei in-¬
different̃ ubiq semꝑ ⁊ ab om̃ibꝰ:
suscipiendũ. malum uero nr̃m
qd̾ est pena non qd malitia: ad̾i
iusticia illatum pacient̾ est suffe¬
rendum. Nimirum in ihu capi¬
de nr̃o hanc uicissitudinẽ mira¬
culoꝵ & passionũ tota eũgłii
series narrationib uerissimis
intermiscet. ut cytharedi euan¬
głici. modo sonum grossiorem
⁊ obscuriorem in cythara corꝑis
thu asserendo tͥbulationũ con-¬
tumelias inferant. mͦ fulguratio¬
nes diuinoꝵ oꝑum & sermonũ
representando subtiliorẽ ⁊ acu¬
tiorẽ insonent. Inde qͦq est qd
quidam psalmi intitulant᷑ sic.
Psalmus cantici. alii canticum
psalmi. Inde rursum ẽ qd aliqñ
precurrunt passiones cħu. ipsã
eiꝰ glorificationẽ. aliqñ sequunt᷑.

Expanded text:
nem. A Deo tibi bonum, a te tibi nem. A Deo tibi bonum, a te tibi malum est; a Deo tibi unguentum sanitatis a te tibi veneficium mortis. Illud igitur omnimodo a te suscipiendum, hoc non usquequaque respuendum. Nam donum Dei indifferenter ubique semper, et ab omnibus suscipiendum, malum vero nostrum, quod est poena non quod malitia, a Dei justitia illatum patienter est sufferendum. Nimirum in Jesu capite nostro, hanc vicissitudinem miraculorum et passionum, tota Evangelii series narrationibus verissimis intermiscet, ut citharoedi evangelici, modo sonum grossiorem et obscuriorem in cithara corporis Jesu asserendo tribulationum contumelias inferant, modo fulgurationes divinorum operum et sermonum repraesentando subtiliorem et acutiorem insonent. Inde quoque est quod quidam Psalmi intitulantur sic: Psalmus Cantici, alii, Canticum Psalmi. Inde rursum est quod aliquando praecurrunt passiones Jesu, ipsam ejus glorificationem, aliquando sequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
tur aĩa sp̃ua li bene: dictiõ
ad diligendũ dm̃ pane
uncto uł asꝑso utitur. c̃
fugiendũ mundũ: pane frigi¬
do & duro. Utrũq uero con¬
tingit. alderum ex dono cȩle-¬
sti: alt̾um ex m̃ito hominis.
Nam sicut ñ nunqͣm gr̃a exo¬
ꝑib alicuiꝰ mentem preueni¬
endo ungit in exultatione fu¬
turi p̃mii: sic ex sua bontta¬
te d̾s qͣndoq hominẽ inm̾itũ
tam ad m̾itum ꝗͣ ad p̃mium
dementer excitat. S quale
uł ad quid est m̾itum nr̃m:
Sine dubio m̾itum nr̃m ꝑ se
tammalum est. ut adeo me¬
nto deseram᷑. tampessimũ
ut non inm̾tto condẽpnem᷑.
xdonoautẽ dei fit bonum
ꝑpreuenientẽ grãm. fit me-¬
lius ꝑcooꝑantẽ. ut ex dõ sit
panis unctus. ex homine pa-¬
nis durus inm̃sa deferatur.
ut do attͥhuas unctionẽ illu¬
minationis: tibi peccatori
duriciam excetationis. De
cȩlo.tus ꝓfundit ds̃ tibilu¬
cem: & tu deabysso tua ꝓpi-¬
nas tibi inmensam confusio¬

Expanded text:
tur anima spiritali benedictione tur anima spiritali benedictione ad diligendum Deum, pane uncto vel asperso utitur, cumfugiendum mundum, pane frigido et duro. Utrumque vero contingit, alterum ex dono coelesti, alterum ex merito hominis. Nam, sicut nonnunquam gratia ex operibus, alicujus mentem praeveniendo ungit in exsultatione futuri praemii, sic, ex sua bonitate, Deus quandocunque hominem immeritum, tam ad meritum quam ad praemium, clementer excitat, Sed quale vel ad quid est meritum nostrum? Sine dubio, meritum nostrum per se tam malum est, ut a Deo merito deseramur, tam pessimum, ut non immerito condemnemur. Ex dono autem Dei, fit bonum per praevenientem gratiam; fit melius per cooperantem, ut ex Deo sit panis unctus ex homine, panis durus in mensa deferatur, ut Deo attribuas unctionem illuminationis, tibi peccatori duritiam excaecationis. De coelo suo profundit Deus tibi lucem, et tu de abysso tua propinas tibi immensam confusio
Abbreviated transcription (Latin):
ri & presentia contẽpnant᷑¬
& futura ambitiosius appe¬
tantur: gr̃arum dulcedini
admiscetur int̾im amaritu¬
do huiꝰ exilii. quatinus super-¬
na irri gatio incitet. quam
infima exacerbatio cõpellat
animum nr̃m addm̃. Duplex
enim incendiũ repatͥandi est
desidium pat̾ni soli.⁊ tedium
huiꝰ exilii. Admonet hoc redi¬
re: cogit illud exire. Emollit
animum desideriũ. ut ꝯfluit
addm̃ liber factus: exasꝑat
tedium ut fugiat hinc ama¬
ricatus. Sic educunt᷑ ⁊ redu¬
cuntur ani malia dei. ut eg̾¬
inueniant. non solũ in sibili
attrectata. s etiã in flagello
uerb̃ata. Int̾dum itaq p̾ua¬
let suspiriũ ȩternȩ iocundi¬
tatis: int̾dum ardentiꝰ mo¬
uet erũpna p̃sentis calami¬
tatis. Hac considatione mͦ
duro & frigido pane uesch̃
curi redderemur: uł si sẽ
frigidus. desꝑati ⁊ tepid
Hec autẽ cõmutatio
sit nob aliqͣndo ad
correptionẽ. semꝑ uͦ ad
utilitatẽ. Cum enĩ illut ͤ¬

Expanded text:
ri, et praesentia contemnantur, etri, et praesentia contemnantur, et futura ambitiosius appetantur, gratiarum dulcedini admiscetur interim amaritudo hujus exsilii; quatenus, tam superna irrigatio incitet, quam infirma exacerbatio compellat animum nostrum, ad Deum. Duplex enim incendium repatriandi, est desiderium paterni solii, et taedium hujus exsilii. Admonet hoc redire, cogit illud exire. Emollit animum desiderium, ut confluat ad Deum liber factus: exasperat taedium, ut fugiat hinc amaricatus. Sic educuntur et reducuntur animalia Dei, ut egrinveniant, non solum in sibilo attrectata, sed etiam in flagello verberata. Interdum itaque praevalet suspirium aeternae jucunditatis, interdum ardentius movet aerumna praesentis calamitatis. Hac consideratione, modo duro et frigido pane vescuntcuri redderemur, vel, si semper frigidus, desperati et tepidi. Haec autem commutatio; fit nobis aliquando ad correptionem, semper vero ad utilitatem. Cum enim illustra
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰmodi sint saporis omnes
isti panes. pret̾ frigidũ ⁊ ca¬
lidum. de quib ñdũ tͣctaui¬
mꝰ. Non aut̃ irrationabilit̃
infinẽ conuiuii hos reserua¬
mus: & post panẽ consꝑsum
in oleo collocauimꝰ. quia dura
restant nob̾ sẽꝑ certamina. licet
mentẽ nr̃am ꝑfudit gr̃a. Uñ
moyses. cum bñdiceret aser.
dicens. tinguat digitũ suum
in oleo. subunxit. ferrũ ⁊ es
calciam̃tũ eiꝰ. Atumaduerte
pedem tinctione madefactũ:
molliorem ⁊ teneriorẽ effici.
Commodius itaq calciam̃tis
uteretur molliorib quã ferre¬
intelligeret᷑ sp̃uale mysteriũ.
Quid igitur ꝑ pede intinctũ
in oleo. nͥ mens inspirata sco
sp̃u: Et quid ꝑ calciam̃tum
ferreũ ⁊ ereũ. nisi laboriosum
Plane tanqͣm calciam̃to co-¬
tidie cont̾itur pes urã huius
scłi ꝑ ambulantis. ⁊ nͥ rele¬
uaret᷑ ꝑfusione olei: ꝓrsus
conquassaret᷑ asꝑitate cal¬
ciam̃ti. Ut itaq cursu celerio¬

Expanded text:
cujusmodi sint saporis omnes cujusmodi sint saporis omnes isti panes, praeter frigidum et calidum, de quibus nondum tractavimus. Non autem irrationabiliter in finem convivii, hos reservamus, et post panem conspersum in oleo collocavimus, quia dura restant nobis semper certamina, licet mentem nostram perfuderit gratia. Unde Moyses cum benediceret Aser dicens: Tingat pedem suum in oleo, subjunxit: Ferrum et aes calceamentum ejus . Animadverte pedem tinctione madefactum, molliorem et teneriorem effici. Commodius itaque calceamentis uteretur mollioribus quam ferreintelligeretur spiritale mysterium. Quid igitur per pedem intinctum in oleo, nisi mens inspirata Spiritu sancto? Et quid per calceamentum ferreum et aereum, nisi laboriosum Plane tanquam calceamento, quotidie conteritur pes viam hujus saeculi perambulantis, et nisi relevaretur perfusione olei, prorsus conquassaretur asperitate calceamenti. Ut itaque, cursu celerio
Abbreviated transcription (Latin):
Sin on unifor¬
miter uniꝰ diei unicã
gr̃e dulcedinẽ om̃s
degustant. s scđm meritoꝵ
suoꝵ capacitatẽ.⁊ affectuũ
aptitudinẽ. unusquisq de in¬
uisibili u̾bo dei portionẽ gͥ
congruam accipit. Sic enim
manna qd de cȩlo descendit
uariatur in ore edentiũ: ꝓua
rietate desidioꝵ. Alit̃ enĩ in
ore incipientiũ. alit̃ in ore ꝑ¬
fectoꝵ. Aliter inore esurienti¬
um. atq alit̃ in ore iam satu¬
ratoꝵ. Aliter in ore lugentiũ.
atq alit̃ in ore letantiũ. Alit̃
inore seruoꝵ. alit̃ more fi¬
lioꝵ. alit̾ in ore mercennari¬
oꝵ. Alit̃ deniq sapit panis
fermentatus. alr azimus.
Aliter panes pͥmiciarũ: alit̃
panes ꝓpositionũ. Alit̃ simila¬
gineus. aliter ordeaceus. Altt̃
communis: alit̾ sc̃ificatus.
Aliter coctus inclibano. aliter
in sartagine. alit̃ in craticła.
Aliter unctus oleo: aliter con¬
sꝑsus. Aliter durus. alit̃ cali¬
dus. Ut cumq autẽ balbu¬
tiendo potumꝰ explicauimꝰ:

Expanded text:
Non uniformiter unius diei unicam gratiae dulcedinem omnes degustant, sed secundum meritorum suorum capacitatem et affectuum aptitudinem, unusquisque de invisibili verbo Dei, portionem sibi congruam accipit. Sic enim manna quod de coelo descendit, variatur in ore edentium, pro varietate desideriorum. Aliter enim in ore incipientium, aliter in ore perfectorum, aliter in ore esurientium, atque aliter in ore jam saturatorum, aliter in ore lugentium, atque aliter in ore laetantium, aliter in ore servorum, aliter in ore filiorum, aliter in ore mercenariorum, aliter denique sapit panis fermentatus, aliter azymus, aliter panes primitiarum, aliter panes propositionum, aliter similagineus, aliter hordeaceus, aliter communis, aliter sanctificatus, aliter coctus in clibano, aliter in sartagine, aliter in craticula, aliter unctus oleo, aliter conspersus, aliter durus, aliter calidus. Utcunque autem balbutiendo potuimus, explicavimus
Abbreviated transcription (Latin):
uicos intͦduxit. Unde sic
loquitur scͥptura. ꝙr filios isrł
cum emisisset pharao de terra
egypti. non eduxit ds̃ ꝑurã
derre philistiim. reputans ne
forte peniteret eũ si uidisset
adu̾sum se bella consurgere: re¬
uerteretur in egyptum. s circũ¬
duxit ꝑuiam deserti quȩ est
iuxta mare rubrum. Satis pla¬
ne in hoc exemplo edocemur
qđ priꝰ panis consꝑsus uł unctꝰ¬
& pꝰea durus ad dñi obedienti¬
am conu̾sis apponit᷑. In suaui¬
tate namq sp̃s. quȩ nouiter
ad ueram doctͥnam uenienti¬
b prelibatur. uires paulatĩ
enutriuntur. ut cũ graue in¬
gruerit bellũ congesta manu
uicioꝵ: ñ deficiat fides modi¬
ca. ⁊ ñdum confortata alim̃¬
tis sp̃ualium karismatũ. N
gͥ statim ꝑ uiam terrȩ phili¬
ftum educit egredientes de
surgere intolerabile certam̃
temptationũ: nͥ docuerit
manus nr̃as. bellum. Si enĩ
philistum doctꝰ ad pugnã: po¬
płm dñi adhuc elem̃ta sp̃ita¬

Expanded text:
paucos introduxit. Unde sic paucos introduxit. Unde sic loquitur Scriptura: Quia filios Israel cum emisisset pharao de terra Aegypti, non eduxit Deus per viam terrae Philisthiim, reputans ne forte poeniteret eum, si vidisset adversum se bella consurgere et reverteretur in Aegyptum, sed circumduxit per viam deserti quae est juxta mare Rubrum . Satis plane in hoc exemplo edocemur, quod prius panis conspersus vel unctus et postea ad Domini obedientiam conversis apponitur. In suavitate namque spiritus quae noviter ad veram doctrinam venientibus praelibatur, vires paulatim enutriuntur, ut cum grave ingruerit bellum, congesta manu vitiorum, non deficiat fides modica et nondum confortata alimentis spiritualium charismatum. Non igitur statim per viam terrae Philisthiim educit egredientes de surgere intolerabile certamen tentationum, nisi docuerit manus nostras bellum. Si enim Philisthiim doctus ad pugnam, populum Domini adhuc elementa spirita
Abbreviated transcription (Latin):
panem frigidũ & durum sun¬
ponimus. qr post acceptie
gr̃e̾ ñ carnis delectationes
mundi amaritudines sꝑare
debemus. Unde uenter spos¬
si distinctus saphiris memer
qr nunc consolatione a deo i¬
gim᷑: nc̃ temptatiõe erudima
Sodalesq sponsi sub eodẽ
stico sensu sponse ꝓmittunrt
murenulas aureas. ũmicules
argenta. ꝑ murenulas uidelic
ꝙ ornatum aureũ ipsa diuina
precepta intelligunt᷑. Quȩ ĩo
uermiculata sunt argento.
quia distinguendum ẽ uͥ sit
preceptio exercens: uͥ ꝓmissio
refouens. Demulcet namq
ꝓmissio: s terret p̃ceptio. Uñ
ioħs inuultu sedentis in thro¬
no hoc utrumq simul nota¬
uit. & qui sedebat in qͥt si¬
mił erat aspectui lapidis
iaspidis & sardinis. Iaspis ui-¬
ndis coloris est et aquosi. ⁊
significat ꝓmissam immorta
repti laborẽ. Uñ psalmista.
lui fingis laborem in p̃cepto
post manna. pꝰ multiplicem
onsolationum suarũ uisita¬
onem ñ statim introduxit
uxit. ⁊ cũ difficultate itin̾is

Expanded text:
panem frigidum et durum supponimus, quia post acceptionem gratiae non carnis delectationes, sed mundi amaritudines sperare debemus. Unde venter sponsi distinctus sapphiris memoratur, quia nunc consolatione a Deo erigimur, nunc tentatione erudimur; sodalesque sponsi sub eodem mystico sensu sponsae promittunt, murenulas aureas vermiculatas argento ; per murenulas videlicet et ornatum aureum, ipsa divina praecepta intelliguntur, quae ideo vermiculata sunt argento, quia distinguendum est ubi sit praeceptio exercens, ubi promissio refovens; demulcet namque promissio, sed terret praeceptio. Unde Joannes in vultu sedentis in throno, hoc utrumque simul notavit: Et qui sedebat, inquit, similis erat aspectui lapidis jaspidis et sardinis . Jaspis viridi coloris est et aquosi, et significat promissam immortalat praecepti laborem; unde Psalmista: Qui fingis laborem in praecepto post manna, post multiplicem consolationum suarum visitationem, non statim introduxit duxit, et cum difficultate itineris
Abbreviated transcription (Latin):
pendendꝰ sit panis iste indagã¬
dumẽ. Recordandũ tam̃ priꝰ
ẽ insuꝑiorib lignariũ. uł archi¬
dectum cũ aliis officialib nũa¬
dum ẽẽ. Quis autẽ sit architec¬
tus uł quibꝰ ligna deferat. siue
ad focum siue ad domũ. diligen¬
ter ẽ inquirendũ. Insignifica¬
dione gͥ huiꝰ myst̾iĩ. in deutero¬
nomio. tanqͣm de infinita be¬
neficioꝵ domini silua. moy seᷤ
recolligens ligna. enumerat oĩa
Quasi gͦ bonus architectus me
morie illoꝵ reuocando. quȩ
ꝓeis immo quȩ ipsis dñs bo¬
na fecerat. ligna scdo qͣsi redo¬
lat. & quȩ sibi queque ad ap-¬
tanda inedificio domꝰ dei sunt.
funib & lineis remetiendo
p̃monstrat. Ad minꝰ enĩ.C.¬
L.u. distinctionib epulorũ.
in deut̾onomio. uelut tignis
& laquearibꝰ omĩa acta prece¬
dentia popłi ab exitu egipti.
recapitulat. & unũ librũ tãꝗͣ
domumunã cõponit. uł etiã
panẽ ꝓtalioꝑe moyses repos¬

Expanded text:
pendendus sit panis iste, indaganpendendus sit panis iste, indagandum est. Recordandum tamen prius est, in superioribus lignarium vel architectum cum aliis officialibus numeratum esse. Quis autem sit architectus vel quibus ligna deferat, sive ad focum sive ad domum, diligenter est inquirendum. In significatione igitur hujus mysterii, in Deuteronomio, tanquam de infinita beneficiorum Domini silva, Moyses recolligens ligna, enumerat omnia Quasi ergo bonus architectus, in memoriam illorum revocando quae pro eis imo, quae ipsis Dominus bona fecerat; ligna, secundo quasi redoleat, et quae sibi quaeque adaptanda in aedificio domus Dei sint, funibus et lineis remittendo praemonstrat. Ad minus enim CLV distinctionibus capitulorum, in Deuteronomio, velut tignis et laquearibus omnia acta praecedentia populi, ab exitu Aegypti recapitulat, et unum librum tanquam domum unam componit, vel etiam panem pro tali opera Moyses repos
Abbreviated transcription (Latin):
quã nunc sit in deserto. Cucume¬
res quoq & pepones insipidos.
porros. cepas. & allia. cibos ad
libidinem commotiuos. rebelliᷤᷤ
& ingratus popłs. ñ multum in¬
conuenient esurit. Ampliꝰ enĩ
placet desidia quam labor. lux¬
uria eos magis delectat. ꝗͣ con¬
tinentia. Concedunt᷑ tam̃potiꝰ
ix indignatiõe quam ex misera¬
tione carnes. qr post impetratio¬
nẽ desidioꝵ carnaliũ. castroꝵ
ꝑimunt᷑ extremitates. Ad huc
inqͥt psalmista escȩ erant in
ore ipsoꝵ.⁊ ira dei ascendit suꝑ
eos. Ecce quomͦ in coquina hebre¬
oꝵ: moyses desudat. nec tam̃
panes triticeos s ordeaceos ꝓ
officio recipit. Neminẽ enim
ad ꝑfectum adduxit lex. Hȩc
de quarto pane ordeaceo suffici¬
ant. Superest ut quintũ qͦq a
puero. qui ht̃ quinq panes or¬
deaceos. & duos pisces mutue¬
mꝰ. & turbȩ nr̃ȩ cum manuũ
xp̃i benedictione apponamus.
Primo itaq iuxta rationẽ pre¬
cedentium cui & ꝓquo oꝑe re¬

Expanded text:
quam nunc sit in deserto. Cucumequam nunc sit in deserto. Cucumeres quoque et pepones insipidos, porros, caepas et allia, cibos ad libidinem commotivos, rebellis et ingratus populus, non multum inconvenienter esurit. Amplius enim placet desidia quam labor, luxuria eos magis delectat quam continentia. Conceduntur tamen, potius ex indignatione quam ex miseratione carnes, quia post impetrationem desideriorum carnalium, castrorum perimuntur extremitates. Adhuc, inquit Psalmista, escae erant in ore ipsorum, et ira Dei ascendit supra eos . Ecce quomodo in coquina Hebraeorum, Moyses desudat, nec tamen panes triticeos sed hordeaceos pro officio recipit: Neminem enim ad perfectum adduxit lex . Haec de quarto pane hordeaceo sufficiant. Superest ut quintum quoque a puero qui habet quinque panes hordeaceos et duos pisces , mutuemur, et turbae nostrae cum manuum Christi benedictione apponamus. Primo itaque, juxta rationem praecedentium, cui et pro quo opere re
Abbreviated transcription (Latin):
titudo. cui nec dei. nec hominis
sufficit sollicitudo. Plagis nãq
decem inultione illoꝵ egyptios
ꝑcutit. in mari rubro. uiã eis fa¬
cit. Pharaonem cũ popło inseq̃n¬
tẽ illos demergit. de petͣ aquã
ꝓducit. aquarũ amaritudinem
indulcorem u̾tit. manna de cȩł
pluit. Multa pret̾ea bñficia im¬
pendit. & ad huc carnes cũ mut¬
murȩo: querit. Hȩc ds̃ popło:
hec popłs deo. Moyses uͦ ut eo
educat & de manu pharaonis
eripiat. om̃ib ꝑiculis se expont
ut legem accipiat ꝑduas qua¬
dragenarias abstinuit. montĩ
conscendit. ac subiñ cũ instan¬
ti sollicitudine. ne castra illoꝵ
ab indignatione dñi ꝓptercĩ¬
tulum conflatilẽ ꝑeant. descen¬
dit. importabili onere cotidia¬
narum qͦstionũ. pene succum¬
bit. Quid uͦ popłs ad hȩc: In
dm̃ murmurat. moysi manus
inicere ꝑat. manna fastidit.
carnes cum desidio petit egy¬
ptios suspirat cibos. & cor¬
querit᷑ sibi melius fuisse ĩ egypto.

Expanded text:
titudo, cui nec Dei nec hominis titudo, cui nec Dei nec hominis sufficit sollicitudo. Plagis namque decem, in ultione illorum Aegyptios percutit , in mari Rubro viam eis facit ; Pharaonem cum populo insequentem illos demergit, de petra aquam producit, aquarum amaritudinem in dulcorem vertit ; manna de coelis pluit , multa praeterea beneficia impendit, et adhuc carnes cum murmure quaerit! Haec Deus populo, haec populus Deo. Moyses vero ut eos educat et de manu Pharaonis eripiat, omnibus periculis se exponit, ut legem accipiat per duas quadragenarias abstinuit, montem ascendit, ac subinde cum instanti sollicitudine, ne castra illorum ab indignatione Domini propter vitulum conflatilem pereant, descendit, et importabili oneri quotidianarum quaestionum, pene succumbit. Quid vero populus ad haec? In Deum murmurat, Moysi manus injicere parat, manna fastidit, carnes cum desiderio petit, Aegyptios suspirat cibos, et conqueritur sibi melius fuisse in Aegypto,
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓmulta coquine uexati¬
ne. saltẽ panẽ ordeaceũ
precat᷑. Quis uͦ sit coquus
tri satisfacere: querendũ est. si
quomodo lex diuina hoc ostẽ¬
dat. Forte sidiligentiꝰ librum
numeroꝵ reuoluerimꝰ: inuenie¬
mꝰ. In eo enĩ legit᷑. uulgus quod
ascendat de egypto cũ filiis isrł.
carnium egyptiarũ. flagrasse
desidio: & dixisse. Quis dabit
nob ad uescendum carnes: Re¬
cordamur pisciũ qͦs comedeba-¬
mus in egypto gratis. Inm̃tẽ
nob̃ cucumeres ueniunt. ⁊ pe¬
pones. porri. & cepe & allia.
Anima nr̃a arida est. nichilre¬
spiciunt oculi nr̃i nisi man.
Ecce habes qui petant.⁊ qͥd. &
aquo. filii nempe isrł amoyse
petunt carnes: Uñ & ipse mo¬
y ses tanqͣm bonus coquus
querit quomodo & unde sati¬
faciat importunitati eoꝵ: ⁊
ait ad dominũ. Unde mͥ car¬
nes ut dẽ tante multitudini:
Flent coram me dicentes. Da
nobis carnes ut comedamꝰ. Pen¬
sandi sunt labores moysi. quis
die & nocteurit᷑. ne popłs suis
famem paciat᷑. Nichilominuis

Expanded text:
 multa coquinae vexatione, saltem panem hordeaceum precatur Quis vero sit coquus tri satisfacere debeat, quaerendum est, si quo modo lex divina id ostendat. Forte si diligentius librum Numerorum revolverimus, inveniemus. In eo enim legitur, vulgus quod ascenderat de Aegypto cum filiis Israel, carnium Aegyptiarum flagrasse desiderio et dixisse: Quis dabit nobis ad vescendum carnes? recordamur piscium quos comedebamus in Aegypto gratis, in mentem nobis cucumeres veniunt et pepones, porri et caepae et allia, anima nostra arida est, nihil respiciunt oculi nostri nisi Man . Ecce habes qui petant, et quid, et a quo, filii nempe Israel, a Moyse petunt carnes. Unde et ipse Moyses, tanquam bonus coquus, quaerit quomodo et unde satisfaciat importunitati eorum, et ait ad Dominum: Unde mihi carnes ut dem tantae multitudini? flent coram me dicentes: Da nobis carnes ut comedamus . Pensandi sunt labores Moysi, quibus die et nocte utitur, ne populus suus famem patiatur: nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
beatiuͦ qui mortẽ moysi .i. de
bundantia est lacrimarũ. Sic̃
enim panis esurientẽ: sic lacri-¬
ma reficit animã dolentẽ. De¬
ficit esuriens sine pane: lace¬
rata languet anima sine effu
famẽ. lacͥma lenit dolorẽ. Non
ditur panis iste lacrimarũ. Nã
angłs qui nunꝗͣ peccauit. ⁊ adã
pͥus quã peccau̾it panẽ istũ non
manducauit. De fonte gͥ pecca¬
nium lacͥmarũ. so r Mirum
tam̃ in hoc artificis deungeni-¬
um: ut lacrima de uenis erum¬
pens peccatoꝵ ꝓfusa humiliter:
absorberet omne peccatũ. Pla-¬
ne sic depaecc̃o dampnat᷑ pecca¬
tũ: sic aqua compunctionis ex¬
tinguit ignẽ illicitȩ delectatio¬
nis. Demergit lacͥma popłm cri-¬
minum. rupiumq nr̃i pectoris
soluit duriciã. Iudicis emollit
irã. iam intentatȩ irȩ humili au¬
su flectit minas. Uibratas re-¬
uaginat acies. erecta iã resupi¬
nat supplicia. Exundantes irro¬
rat flammas. ꝓfundit de silice

Expanded text:
Beati vero qui mortem Moysi id est Beati vero qui mortem Moysi id est bundantia est lacrymarum; sicut enim panis esurientem, sic lacryma reficit animam dolentem: deficit esuriens sine pane, lacerata languet anima sine lacryfamem, lacryma lenit dolorem. Non ditur panis iste lacrymarum. Nam anpriusquam peccaverit, panem istum non manducavit. De fonte igitur, peccanium lacrymarum. Mirum tamen in hoc artificis Dei ingenium, ut lacryma de venis erumpens peccatorum, profusa humiliter, absorberet omne peccatum. Plane sic de peccato damnatur peccatum, sic aqua compunctionis exstinguit ignem illicitae delectationis. Demergit lacryma populum criminum, rupiumque nostri pectoris solvit duritiam, judicis emollit iram, jam intentatae irae, humili ausu flectit minas, vibratas revaginat acies, erecta jam resupinat supplicia, exundantes irrorat flammas, profundit de silice
Abbreviated transcription (Latin):
chi uidet᷑ amandꝰ quidẽ es suꝑ
omĩa. s nichilominꝰ & timendis
dmantiũ enĩ uicia ñ palpash
em̃das. & aculeus tui tunor
impunita ñ tͣnsit: etiã errat
diligentis. O moyse amicus
arbitͣndꝰ. Amicꝰ legẽ amicicie
ñ pretergredit᷑. ut in finẽ ab a¬
mico recedat. Omp̃s gͦ & mise¬
ricors forte idcirco terrã morien¬
tiũ negat. qr ad cȩlũ moysi aĩam
subleuat. Ds̃ hoc inp̃senti ad
purum ex quoqͥt. qd̃ ad ȩt̾nitatẽ
uemendi impedim̃to ẽẽ aĩadu̾tit.
uideat gͦ moyses t̾ram ꝓqua u-
trauit dñs patrib suis tanquã
panẽ triticeum & ñ comedat
non intrando. s comedat mori-¬
endo in terra moab forte ꝓpter
pect̃m ad aquã contͣdictionis cõ¬
missũ. panẽ ordeaceũ. Ecce qͥnq
panes ordeaceos detigimꝰ. & in
m̃sa posuimus. s ub̃iores reliqͥ¬
as adhuc intactas relinquimus.
Semper enim qͦ frequentius tan¬
guntur exponendo.tanꝗͣ fran-¬
um. Nam moyse mortuo quis
ñdolebit. quis non lugebit:

Expanded text:
detur, amandus quidem es super omnia, sed nihilominus et timendus. Amantium enim vitia non palpas sed emendas, et aculeus tui timoris, impunita non transit, etiam errata diligentis. O Moyses, amicuarbitrandus; amicus legem amicitiae non praetergreditur, ut in finem ab amico recedat. Omnipotens ergo et misericors, forte idcirco terram morientium negat, quia ad coelum Moysi animam sublevat. Deus hoc in praesenti ad purum excoquit, quod ad aeternitatem veniendi impedimento esse animadvertit. Videat ergo Moyses terram pro qua juravit Dominus patribus suis, tanquam panem triticeum et non comedat, non intrando; sed comedat, moriendo in terra Moab forte propter peccatum, ad aquam contradictionis commissum, panem hordeaceum. Ecce quinque panes hordeaceos tetigimus, et in mensa posuimus, sed uberiores reliquias adhuc intactas reliquimus, semper enim, quo frequentius tanguntur exponendo, tanquam franum; nam Moyse mortuo, quis non dolebit, quis non lugebit?
Abbreviated transcription (Latin):
est terra ꝓqua iuraui abrahã
ysaac. & iacob: dicens. semini
tuo dabo eam. Uidisti eã ocu¬
lis tuis. & non transibis ad il¬
lam. Mortuusq est moyses¬
ibi seruus dñi in t̾ra moab.
iubente dño. & sepeliert̃ eũ
in ualle moab. contͣ phogor:
est illa predicabilis & p̃dica¬
ta ubiq gentium amicicia
tua. ad amicũ tuum moy sen:
T̃alit̾ ne finiunt᷑ ꝓmissiones
tuȩ : Itane remunerant᷑ qui
in castris tuis usq ad mortẽ
militantes merent᷑. Si moy¬
ses fraudatꝰ ÷ a desid̾io suo.
cuiꝰ spes ñpendeat in dubio:
S esto. Nolebas illũ intro¬
ducere ad terrã illã desid̾abi¬
lẽ. & qͣre ostendebas qd̾ non
dabas. Quasi enĩ puerop¬
rigis pomũ. & retrahis ma-¬
num. forte ñ tam fortit᷑ dol¬
ret. si non uidẽt. Crescit aui¬
ditas exuisione. scintillata
muñis oblatione. S quo i¬
beriꝰ concepta spes gaudeto
sꝑata acrius dolet. Cui espes¬
citurus si moysi ñ parcis: Q
tuis sic obediuit mandatis.

Expanded text:
Abraham, Isaac et Jacob, dicens: Semini tuo dabo eam. Vidisti eam oculis tuis, et non transibis ad illam; mortuusque est Moyses, servus Domini in terra Moab, jubente Domino, et sepelierunt eum in valle Moab contra Phogor, est illa praedicabilis et praedicata ubique gentium amicitia tua, ad amicum tuum Moysen? Taliterne finiuntur promissiones tuae? Itane remunerantur qui in castris tuis, usque ad mortem militantes merentur? Si Moyses fraudatus est a desiderio suo; cujus spes non pendeat in dubio? Sed esto, nolebas illum introducere ad terram illam desiderabilem, et quare ostendebas quod non dabas? quasi enim puero porrigis pomum, et retrahis manum. Forte non tam fortiter doleret, si non videret, crescit aviditas scintillata muneris oblatione. Sed quo uberius concepta spes gaudet, desperata acrius dolet. Cui es parciturus, si Moysi non parcis? Quis tuis sic obedivit mandatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ticipib suis ab ipsa die conaꝵ¬
tionis: Quȩ manuũ ꝯsecratia
nisi incruce extensio uł claio¬
rum confixio: Quid est saz
pãre non contaminat᷑. nili
qd̃ apatre ȩqualis mom̃ihs
nitus. neqͣquã ut supͣdr̃ aliqua

Expanded text:
rticipibus suis, ab ipsa die concerticipibus suis, ab ipsa die conceptionis? Quae manuum consecratio, nisi in cruce extensio vel clavorum confixio? Quid est super patre non contaminabitur, nisi quod a Patre, aequalis in omnibus genitus, nequaquam ut supra
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ uestibulum & altare. ut
uideamus & intelligamꝰ sacer¬
dotem nr̃m. sacrificioꝵ officia
consũmantẽ. Pontifex hic se¬
cundũ ordinẽ melchisedech.
suꝑ cuiꝰ caput fusum ẽ unctio¬
nis oleũ. & cuiꝰ manus insacri¬
ficio consecratȩ sunt. suꝑ pa¬
tre suo. & matre ñ contami¬
natur. In tẽplo uteri uirgina¬
lis. insignitus pontificalis
ornam̃tis. ad offerenda redc̃p¬
tionis sacrificia nr̃ȩ. adaltar
crucis non sine sanguine ꝓpͥo
ꝓcessit. & quȩ interris. siue
quȩ incȩlis sunt pacificaut.
Hic archa scĩficationis. hic
tabulȩ testam̃ti. hic uirga aat¬
ron quȩ fronduit. floruit. git¬
minauit. & nuces ꝓtulit. ho
altare de terra. ⁊ sacramentalit
cuncta hic reꝑiunt᷑ quȩ figir¬
raliter in tabernaculo moysi.
seu in templo salomonis. in
umbra ueritatis depingunt᷑
Quid enĩ est oleum crismatis
siue de purissimis oliuis quod
funditur suꝑ caput sħu. ut
merito filius olei uocetur. an

Expanded text:
inter vestibulum et altare, ut inter vestibulum et altare, ut videamus et intelligamus sacerdotem nostrum sacrificiorum officia consummantem. Pontifex hic, secundum ordinem Melchisedech, super cujus caput fusum est unctionis oleum, et cujus manus in sacrificio consecratae sunt, super patre suo et matre non contaminatur . In templo uteri virginalis, in singulis pontificalibus ornamentis ad offerenda redemptionis nostrae sacrificia, ad altare crucis non sine sanguine proprio processit, et quae in terris sive quae in coelis sunt pacificavit. Hic arca sanctificationis, hic tabulae Testamenti, hic virga Aaron quae fronduit, floruit, germinavit et nuces protulit. Hic altare de terra et sacramentaliter, cuncta hic reperiuntur quae figuraliter in tabernaculo Moysi seu in templo Salomonis, in umbra veritatis depinguntur. Quid enim est oleum chrismatis, sive de purissimis olivis quod funditur super caput Jesu, ut merito filius olei vocetur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nitate. sponsa uͦ. puella etate.
paruula qͣntitate. ethiopissa
coloris nigredine. femina debi¬
litate. fatua in omĩ prudentia
⁊ arte. idcͥco in thalamo congͣcit
se paulominus minoratus ab
angelis. exuit se uestim̃tis głȩ.
accinctus cilicio. deposuit for¬
ditudinẽ circumdatus infirmita¬
te. abscondit sap̃iam. ut ium̃¬
tum factus inderisũ ẽẽt tota
die omni popło. ȩternitatem
dissimulauit. factus subsole.
ut quasi cum tempore tẽpora¬
liter curreret mdeficeret. Os
illud altissimi collatũ & coar¬
tatũ est modicitati oris sponse.
manus tornatiles quȩ celos te¬
tenderunt affixȩ sunt. mani-¬
b uulneratis conuulnerate
pedes. pedib compeditis: ad¬
heserunt. uent̾ uentri ꝯgluti¬
natus est. Resequidẽ pia cũ
addeiectum: s nichilominꝰ
mira. cum reꝑat᷑ ad unitatẽ
ꝑsone filii dei natura filioꝵ
ade. Egrediam᷑ iam cũ spon¬
so de cubili. ⁊ cum sponsa de
thalamo accedamꝰ ad tẽplũ

Expanded text:
aeternitate. Sponsa vero puella aetate, aeternitate. Sponsa vero puella aetate, parvula quantitate, Aethiopissa coloris nigredine, femina debilitate, fatua in omni prudentia et arte. Idcirco in thalamo contraxit se, paulo minus minoratus ab angelis ; exuit se vestimentis gloriae accinctus cilicio, deposuit fortitudinem, circumdatus infirmitate, abscondit sapientiam, ut jumentum factus in derisum esset tota die omni populo, aeternitatem dissimulavit, factus sub sole, ut quasi cum tempore temporaliter curreret nec deficeret. Os illud Altissimi collatum et coarctatum est modicitati oris Sponsae: manus tornatiles quae coelos tetenderunt, affixae sunt manibus vulneratis convulneratae, pedes pedibus compeditis adhaeserunt, venter ventri conglutinatus est. Res equidem pia, cum ad dejectum, sed nihilominus mira, cum reparatur ad unitatem personae Filii Dei, natura filiorum Adae. Egrediamur jam cum Sponso de cubili, et cum Sponsa de thalamo. Accedamus ad templum
Abbreviated transcription (Latin):
scula. ibi asponso resumunt᷑
ba sponse fraglantia ungen¬
isoptimis. ibi texunt᷑ subtilia
dtsidioꝵ fila. ibi ordiunt᷑ ues¬
pãta tam linea purissime
actionis: quam serica angłice
contẽplationis. Ibi deniq fuĩt
sponsus & sponsa una caro. una
anima. ⁊ unus sp̃s. Sponsus
refundit in sponsã quicqͥd in se
ht̃ dulcedinis. quicqͥd honoris
& potestatis. Denuo mutua ui¬
cissitudine. in seipso resumit
abea. quicqͥd pauꝑtatis. qͥcqͥd
amaritudinis. quicqͥd ꝯtume¬
lie. est.⁊ passionis. Hac cõmu¬
tatione ipsa ꝓculdubioditat᷑.
s ipse non minorat᷑. ipsa melio¬
ratur. nec ipse sua maiestate pͥ¬
uatur. Nam amarũ nr̃m. uer-¬
tit indulce suĩr ohꝓbriũ in głã
commutat. despinis nr̃is colli¬
git ficus. de rubo uindimiat
uuã. de morte uitã. de passiõe
mercat᷑ głam. Sponsus iterum
quia gigas est magnitudine. sol
pulchritudine. leo fortitudine.
abyssus scĩe. ꝓfunditate. deus

Expanded text:
oscula; ibi Sponso resumuntur oscula; ibi Sponso resumuntur verba Sponsae fragrantia unguentis optimis; ibi texuntur subtilia desideriorum fila; ibi ordiuntur vestimenta tam linea purissimae actionis quam serica angelicae contemplationis; ibi denique fiunt Sponsus et Sponsa, una caro, una anima et unus spiritus. Sponsus refundit in Sponsam quidquid in se habet dulcedinis, quidquid honoris et potestatis. Denuo, mutua vicissitudine, in se ipso resumit ab ea quidquid paupertatis, quidquid amaritudinis, quidquid contumeliae est et passionis. Hac commutatione, ipsa procul dubio ditatur, sed ipse non minoratur; ipsa melioratur, nec ipse sua majestate privatur. Nam amarum nostrum vertit in dulce suum, opprobrium in gloriam commutat, de spinis nostris colligit ficus, de rubo vindemiat uvam , de morte vitam, de passione mercatur gloriam. Sponsus iterum, quia gigas est magnitudine, sol pulchritudine, leo fortitudine, abyssus scientiae profunditate, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
structionẽ gem̾s humanim
do. mundi creatorẽ ⁊ redẽpti¬
rem obtulit. Ignis iste cliba¬
nẽ quidẽ quodãmͦ precessit. dũ
in uirgine p̃uenit.⁊ suꝑuenit.
s nullomͦ deseruit. dũ abeo & a
patre semꝑ ꝓcedens. in eo ab ip¬
sa conceptione dotꝰ int̾minabi¬
lit requieuit. Acalore adhuc
huiꝰ ignis. tam odorẽ quã sapo¬
ñ suum panis iste mutuauit.
adeo. ut si ignẽ gr̃ȩ senseris. qͣi
pane fidei gustato reficiant᷑
omme uiscera.⁊ rursũ sipanẽ
humilitatis sumpseris: reca¬
lescant uelut ignẽ detigeris
nt̾iora tla. Suauissimꝰ odor
amignis quã panis unus ⁊ in¬
ifferens corruptiones qͣscũq¬
uiꝰ aeris malicia pͥncipũ tene¬
brarũ harum infecti. ñ dissimi¬
liter medicatur. Iam̃ iã sube-¬
undꝰ est thalamꝰ. & quo lectu¬
lo sponsus cũ sponsa sua cu-
bet. & fruatur cupitis ample¬
rib contemplandũ. & ut ad¬
nitamur quodãm attẽptan¬
lũ. Ibi certe mutua libantur

Expanded text:
instructionem generis humani, instructionem generis humani, mundo, mundi Creatorem et redemptorem obtulit. Ignis iste clibanem quidem quodammodo praecessit, dum in Virgine praevenit et supervenit; sed nullo modo deseruit, dum ab eo et a Patre semper procedens, in eo ab ipsa conceptione totus interminabiliter requievit. A calore adhuc hujus ignis tam odorem quam saporem suum panis iste mutuavit, adeo ut si ignem gratiae senseris, quasi pane fidei gustato reficiantur animae viscera, et rursum si panem humilitatis sumpseris, recalescant velut si ignem tetigeris interiora tua. Suavissimus odor tam ignis quam panis, unus et indifferens, corruptiones quasque hujus aeris, et malitia principium tenebrarum harum infecti, non dissimiliter medicatur. Jamjam subeundus est thalamus, et quo lectulo Sponsus cum Sponsa sua cubet et fruatur cupitis amplexibus contemplandum, et ut admittamur, quodammodo attendendum. Ibi certe mutua libantur
Abbreviated transcription (Latin):
miama orationũ ministrant᷑
in tẽplo. Adstat iosepheliba¬
no. flãmã gͣuidatiut̾i uidei
s ignem impregnantis cuiꝰmos¬
di sit non intelligens. Panẽ
quis intromiserit obstupesctt
cũ signa uirginitatis undiq
clausa ⁊ immutilata. sollicite
satagens repꝑit. Ianuis clau¬
sis ꝑsentit panẽ angłoꝵ i
clibano incepisse iam decoqui
s quomͦ mirat᷑ quis sine uia an¬
tionis intułit. sic incredibilt̃
extra sensum humanũ repute
nescire posse qͥs uł quomodo
absq sigilli int̾ruptione ext¬
here possit. S desinat mira
qr sic oꝑatur. cuiꝰ discut̾e fatt
non debemus. s credere ⁊ uen¬
rari. Qui pret sensũ humanire
humanis uiscerib u̾bum suũ
condidit incarnandũ: supri
intellectũ nr̃m ꝓferre poti¬
it incarnatũ. Tam deniq fac¬
le exibit panis: quã sinen
staculo aduenit igins. Nam
ignis panẽ ⁊ decoxit ⁊ ext̃m
Coquens carni u̾bum inseyl¬
bilit̃ uniuit. extͣhens: adm

Expanded text:
miamata orationum ministrantur miamata orationum ministrantur in templo. Astat Joseph clibano, flammam gravidati uteri videns, sed ignem impraegnantis, cujusmodi sit, non intelligens. Panem quis intromiserit obstupescit, cum signa virginitatis undique clausa et immutilata, sollicite satagens reperit. Januis clausis, persentit panem angelorum in clibano incoepisse jam decoqui; sed quomodo miratur, et quis sine via apertionis intulerit? Sic incredibiliter et extra sensum humanum reputat nescire posse, vel quomodo absque sigilli interruptione extrahere possit? Sed desinat mirari, quia sic operatur, cujus discutere facta non debemus, sed credere et venerari. Qui praeter sensum humanum, humanis visceribus Verbum suum condidit incarnandum, supra intellectum nostrum, proferre potuit incarnatum. Tam denique facile exibit panis, quam sine obstaculo advenit ignis. Non ignis panem et decoxit et extraxit. Coquens carnis Verbum inseparabiliter univit: extrahens ad