comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hostis ꝑcutit: quia eternitatis des¬
peratione tranffigit. Quid est aũt¬
solus: Quis est iste nuntiꝰ qͥ aliis
pereuntibꝰ solus euadit: nͥ ꝓpħicꝰ ser
eñi uera dixisse de perditorũ casu
cognoscitur: quasi int̾ mortuos ui¬
xisse monstrat᷑. Hinc est qd̃ ad re¬
beccã in ysaac coniugio deducendã
puer mittit᷑: quia uidelicet ad des¬
ponsandam eccłiã dño. interposita
ꝓpħia famulatur. Sabeis ergo ir-¬
ruentib. solus puer qui nuncia¬
ret euasit: quia malignis spiriti¬
bus infirmoꝵ mentes incaptiui¬
tatem ducentibus. sentencia ꝓpħie
conualuit: que eandem captiuita¬
tem pronuntiãs dicit. Proptẽa
captiuus ductus est ppłs meus:

Expanded text:
hostis percutit, quia aeternitatis deshostis percutit, quia aeternitatis desperatione transfigit. REC. solus? Quis est iste nuntius, qui, aliis pereuntibus, solus evadit, nisi propheticus sermenim vera dixisse de perditorum casu cognoscitur, quasi inter mortuos vixisse monstratur. Hinc est, quod ad Rebeccam in Isaac conjugio deducendam puer mittitur , quia videlicet ad desponsandam Ecclesiam Domino, interposita prophetia famulatur. Sabaeis ergo irruentibus, solus puer qui nuntiaret evasit, quia malignis spiritibus infirmorum mentes in captivitatem ducentibus, sententia prophetiae convaluit; 58 quae eamdem captivitatem praenuntians dicit: Propterea captivus ductus est
Abbreviated transcription (Latin):
rem tͥ. Quid aliud ꝑfigur̃a boues.
qũa bene oꝑantes: quid aliud asinas.
qũa quosdam simplicit̾ iuiuentes
accipimus: Que bene iuxta boues
pasci referunt᷑: quia mentes simpli¬
ciũ etiã cum alta capere ñ possunt:
eo magis uicine sunt. quo et frat̃na
bona sua ꝑ caritatẽ credunt. Cũq
inuidere alienis sensibꝰ nesciunt: qͣ¬
si in pastu se minime diuidũt. Si¬
mul gͦ asine cum bubus reficiun¬
tur: quia prudentib conuincti
tardiores. eorũ intelligencia pas¬
cuntur. Sabei aũ captiuantes in¬
terpretant᷑. Et qui alii captiuanti¬
um nõie. nisi ĩmundi sp̃s designant᷑.
qui cunctos qͦs sibi subiciunt. in in¬
fidelitatẽ captiuos duicunt: Qui
et pueros gladio feriunt: quia eos
tẽptacionis sue grauit̃ iaculis
uulnerant: quos nec dũ iuuenilis
constantia liberos uel robustos ser¬
uat. Qui bene quidem bona incipi¬
urit: s in ipsa ad huc in choationis
sue teneritudine captiuantib ĩmũ¬
dis sp̃itib substernunt᷑. Quos gladio

Expanded text:
r. --Quid aliud per figuram boves, quam bene operantes; quid aliud asinas, quam quosdam simpliciter viventes accipimus? Quae bene juxta boves pasci referuntur; quia mentes simplicium etiam cum alta capere non possunt, eo magis vicinae sunt, quo et fraterna bona, sua per charitatem credunt; cumque invidere alienis sensibus nesciunt, quasi in pastu se minime dividunt. Simul ergo se asinae cum bobus reficiunt, quia prudentibus conjuncti tardiores, eorum intelligentia pascuntur. Sabaei autem captivantes interpretantur. Et qui alii captivantium nomine, nisi immundi spiritus designantur, qui cunctos quos sibi subjiciunt in infidelitatem captivos ducunt? Qui et pueros gladio feriunt, quia eos tentationis suae graviter jaculis ulnerant, quos necdum juvenilis constantia liberos vel robustos servat. Qui bene quidem bona incipiunt, sed in ipsa adhuc inchoationis suae teneritudine captivantibus immundis spiritibus substernuntur. Quos gladio
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationũ innocentia: Qui ꝑ oues:
nͥ bonoꝵ cordiũ mundicia designat᷑:
Celũ uͦ acriũ dici. paulo añ ĩa diximꝰ:
un et aues celi noĩamꝰ. Et scimꝰ qd̃
immundi sp̃s qui ecelo ethereo lap
si sunt: in hoc celi terreq medio ua¬
gant᷑. Qui tanto magis corda homĩ¬
nũ ascendere ad celestia inuident: qͣnto
se acelestib per elationis sue ĩmun¬
diciam proiectos uident. Quia ergo¬
ab aeriis potestatib. contra cogitatõ¬
num nr̃arũ mundiciam. flamma li¬
uoris irruit: de celo ignis ad oues
mentis nr̃e cogitationes ardore
libidinis accendunt: et qͣsi igne oues
concremant. dum castos motus ani¬
mi luxurie temptat̃one per turbant.
quam circũspectiones mentis obru-¬
unt: qͣsi custodes pueros. gladio occi¬
dũt. Sed tamen unꝰ in columis fugit:
dũ om̃e qd̃ mens patit᷑. ꝑseuerans fu¬
git: discret̃o subtiliter respicit. Solaq
mortis periculũ euadit: qͥa eriã per¬
turbatis cogitationib discretio ñ suc¬

Expanded text:
cogitationum innocentia, quid per oves, nisi bonorum cordium munditia designatur? Coelum vero aerium dici paulo ante jam diximus: unde et aves coeli nominamus. Et scimus quod immundi spiritus, qui e coelo si sunt, in hoc coeli terraeque medio vagantur. Qui tanto magis corda hominum ascendere ad coelestia invident, quanto se a coelestibus per elationis suae immundiciam projectos ab aereis potestatibus contra cogitationum nostrarum munditiam flamma livoris irruit, de coelo ignis ad oves mentis nostrae cogitationes ardore libidinis accendunt; et quasi igne oves concremant, dum castos motus animi, luxuriae tentatione perturbant. quam circumspectiones mentis obruunt, quasi custodes pueros gladio occidunt. Sed tamen unus incolumis fugit, dum omne quod mens patitur, perseverans discretio subtiliter respicit, solaque mortis periculum evadit; quia etiam perturbatis cogitationibus, discretio non suc
Abbreviated transcription (Latin):
lios ac filias uel apłoꝵ ordinẽ: uel
cunctoꝵ fidelium dixinꝰ multitudi
nẽ designasse. In carnatꝰ aũ dñs. pͥus
ex uidea ad fidem paucos elegit: et
post sibi multitudinẽ ppłi gentilis
aggregauit. Quis eñi maior dñi
qui ei dudũ date legis fuerat doc¬
trina generatus: Minor aũ genti¬
lis ppłs: qui et in mundi ex tremi¬
tate collectus est. Quia gͥ cũ sathan
utilitati hominũ nesciens deserui¬
ret: et corruptis ꝑserutoꝵ cordib
licentiã dñice passionis expeteret.
scĩ apłi nec dũ aggegandã deo gen

Expanded text:
lios ac filias, vel apostolorum ordinem, vel cunctorum fidelium multitudinem diximus designasse. Incarnatus autem Dominus prius ex Judaea ad fidem paucos elegit, et post sibi 57 multitudinem populi gentilis aggregavit. Quis autem major Domini qui ei dudum datae legis fuerat doctrina generatus: minor autem gentilis populus, qui et in mundi extremitate collectus est? Quia igitur cum Satan utilitati hominum nesciens deserviret, et corruptis persecutorum cordibus licentiam Dominicae passionis expeteret, sancti apostoli necdum aggregandam Deo gen
Abbreviated transcription (Latin):
illius creuit int̾ra. Antiquus hostis
redemptorẽ humani generis debella¬
torẽ suũ ĩmũdũ uenisse cognouit. uñ
et ꝑ obsessum hominẽ in euãgłio dicit᷑.
posse mortalia perpeti humanitatis
uideret: om̃e qd̃ de eiꝰ diuinitate sus¬
picatꝰ ẽ. ei fastu sue suꝑbie indubiũ
uenit. Nil quippe nͥ suꝑbũ sapiens.
dũ ẽẽ hũc humilẽ conspicit: dm̃ eẽ
dubitauit. Uñ et ad tẽptationũ se ar

Expanded text:
ili Dei . Antiquus hostis Redemptorem humani generis debellatorem suum in mundum venisse cognovit, unde et per obsessum hominem in Evangelio dicit: Qposse mortalia perpeti humanitatis videret, omne quod de ejus divinitate suspicatus est, ei fastu suae superbiae in dubium venit. Nil quippe nisi superbum sapiens, dum esse hunc humilem conspicit, Deum esse dubitavit. Unde et ad tentationum se ar
Abbreviated transcription (Latin):
gradiatur. Non est eñi pondus u̾e
uirtutis ĩsensibilitas cordis: quia
et ualde in sana ꝑstuporẽ menbra
sunt. q̃ et incisa sentire dolorem ne¬
quaqũa possunt. Rursus uirtutis
custodiam deserit. qui dolorẽ ũbe¬
rũ ultra quã necesse est sentit: qͥa
dum numia afflictione cor tangit᷑
usq ad impaciencie contumelias
excitat᷑. Et qui ꝑ flagella corrigere.¬
malefacta debuerat: agit ut neqͥ¬
cia per flagellũ crescat. Contra in¬
sensibilitatẽ quippe ꝑcussorũ: per
ꝓpħam dicit᷑. Percussisti eos nec do¬
luerũt: attriisti eos et renuerunt
accipere disciplinã. Contͣ pusillam¬
mitatẽ percussorũ: ꝑ psalmistã di¬
citur. In miseriis ñ subsistent. In mi¬
seriis namq subsisterent: si equani¬
miter flagella tolerarent. At postꝗͣ
mente inter flagella tolerarent.cor¬
ruunt: qͣsi int̾ illatas miserias. sab¬
sistendi constantiã ꝑdunt. Beatus¬

Expanded text:
gradiatur. Non est enim pondus verae gradiatur. Non est enim pondus verae virtutis, insensibilitas cordis: quia et valde insana per stuporem membra sunt, quae et incisa dolore nequaquam possunt. Rursus virtutis custodiam deserit, qui dolorem verberum ultra quam necesse est sentit; quia dum nimia afflictione cor tangitur, usque ad impatientiae contumelias excitatur, et qui per flagella corrigeremalefacta debuerat, agit ut nequitia per flagellum crescat. Contra insensibilitatem quippe percussorum per dicit: percussisti eos et non doluerunt, adtriuisti eos et renuerunt accipere disciplinam: induraimitatem percussorum per Psalmistam dicitur: In miseriis non subsistent . In miseriis namque subsisterent, si aequanimiter adversa tolerarent. At postquam mente inter flagella corruunt, quasi inter illatas miserias subsistendi constantiam perdunt.
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑdiscipline quisq custodiã. necessi¬
tatis metas edendo non transit: accẽ¬
sa tamen mentis intencio. int̾ cõui¬
uia torpescit: et minus in qͣnto sit
temptationũ bello considerat: que se
ꝑsecuritatẽ relaxat. In die gͦ pͥmi
frĩs. filios obruit: qͥa antiqꝰ hostis.
inminorũ morte subuersionis adi¬
tũ ꝑ negligentiã maiorũ querit. S
quia qͣntis nũcioꝵ iaculis sit ꝑcussus
agnouimꝰ: uir fortis ñr. qualis int̾̃
uuluera consistat audiamꝰ. Sequit᷑.¬
unc surrex̃ iob et scidit uestim̃ta
sua: et tonso capite corruens in
terrã adorauit. Non nulli magne cõ¬
stantie philosophiã putant: si dis¬
cipline asꝑitate correcti ictus uerbe¬
rum doloresq sentiant. Non nulli uͦ
tam nimis ꝑcussionũ flagella senti¬
unt: ut ĩmoderato dolore cõmoti eti¬
am in excessum lingue dilabantur.
S quisqͥs ueram tenere philosophi
am nititur : necesse ẽ ut int̾ utraq

Expanded text:
si per disciplinae quisque custodiam necessisi per disciplinae quisque custodiam necessitatis metas edendo non transit, accensa tamen mentis intentio inter convivia torpescit; et minus in quanto sit tentationum bello considerat, quae se per securitatem relaxat. In die ergo primi fratris filios obruit, quia antiquus hostis in minorum morte subversionis aditum per negligentiam majorum quaerit. Sed quia quantis nuntiorum jaculis sit percussus, agnovimus; vir fortis noster, qualis inter vulnera consistat, audiamus. Sequitunc surrexit Job, et scidit vestimenta sua, et tonso capite corruens in terram adoravit. - Nonnulli magnae constantiae philosophiam putant, si disciplinae asperitate correcti, ictus verberum doloresque non sentiant. Nonnulli vero tam nimis percussionum flagella sentiunt, ut immoderato dolore coam in excessum linguae dilabantur. Sed quisquis veram tenere philosophiam 50 nititur, necesse est ut inter utraque
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝑeunt. Dictũ namq est suꝑius:
qd̃ coniuuia ꝑagi sine culpa uix pos¬
sunt. Ut gͦ nr̃a non alioꝵ loqͣm᷑: scien¬
dũ nob̃ est qͥa qd̃ aminorib uoluptuo¬
se agitur. maioꝵ disciplina cohibet᷑.
Cum uͦ maiores ip̃i uoluptati deserui¬
unt: nimirũ minoribus lascuue
frena laxant᷑. Quis eñi sub discipline
se constrictione retineat: q̃ñ et ip̃i
qui ius constrictionis accipiunt
sese uoluptatib relaxant: Dum
ergo in maioris fr̃is domo conuiuã¬
tur ꝑeunt: quia tũc contͣ nos ho¬
stis uehementiꝰ uires accipit. q̃ñ
et ip̃os qui pro custodia discipline
p̃lati sunt: leticie seruire cognos¬
cit. Tanto eñi licentiꝰ ad feriendũ
occupat: qͣnto et hii qͥ intercedere
ꝓculpa poterant uoluptati uacãt.
absit aũ: ne tanti uiri filios per
conuinioꝵ studia ingurgitando
uentri causa uacasse suspicemur.
S tam̃ ueracit̃ nouimꝰ: quia et¬

Expanded text:
cum pereunt. Dictum namque est superius, cum pereunt. Dictum namque est superius, quod convivia peragi sine culpa vix possunt. Ut ergo nostra, non illorum loquamur, sciendum nobis est quia quod a minoribus voluptuose agitur, majorum disciplina cohibetur; cum vero majores ipsi voluptati deserviunt, nimirum minoribus lasciviae frena laxantur. Quis enim sub disciplinae se constrictione retineat, quando et ipsi, qui jus constrictionis accipiunt, sese voluptatibus relaxant? Dum ergo in majoris fratris domo convivantur, pereunt, quia tunc contra nos hostis vehementius vires accipit, quando et ipsos qui pro custodia disciplinae praelati sunt laetitiae servire cognoscit. Tanto enim licentius ad feriendum occupat, quanto et hi qui intercedere pro culpis poterant voluptati vacant. Absit autem ne tanti viri filios per conviviorum studia ingurgitando ventri vacasse suspicemur; sed tamen veraciter novimus quia et
Abbreviated transcription (Latin):
tiauit: tranquillo adhuc pectori
quasi sanis menbris uulnus ĩ flix̃.
Cum uͦ ꝑcussum cor feriendo repe¬
ciit: ut admpatientie uerba com¬
rauit hostis antiqꝰ. ñ tã iactura re
na duceret. si illa iam orbatus au¬
diret: et minꝰ ꝑcut̾et rerũ amissio
p̃cognita morte filiorũ: quia ui¬
delicet nulla eẽt hereditas si ip̃os
priꝰ subtraheret quib seruabat᷑
hereditas. Sed aminimis incipi-¬
ens. multimũ grauiora noncia¬
uit: ut dũ gradatĩ det̃iora cognos¬
ceret: ĩ eiꝰ corde doloris locũ. om̃e
uulnus inueniret. Notandũ qũa cal¬
lide tot malorũ pondera et duusa et
subita nuntiant᷑: ut et repente et par¬
ticulatĩ crescens maudientis corde sese
dolor ip̃e ñ caperet: et tanto arden¬
tius inblasphemiã accend̃et. qͣnto
sibi ac multiplicibus nuntiis in se
angustiis estuaret. Sed neq hoc ne
gligenter p̃tereundũ puto: qd̾ filii
in maioris fr̃is domo coniuiuabant᷑

Expanded text:
tiavit, tranquillo adhuc pectori tiavit, tranquillo adhuc pectori quasi sanis membris vulnus inflixit; cum vero percussum cor feriendo repetiit, ut ad impatientiae verba comravit hostis antiquus, non tam jactura rerna duceret, si illa jam orbatus audiret; et minus percuteret rerum amissio, praecognita morte filiorum, quia videlicet nulla esset haereditas, si illos prius subtraheret qui servabantur haeredes. Sed a minimis incipiens, in ultimum graviora nuntiavit; ut dum gradatim deteriora cognosceret, in ejus corde doloris locum omne vulnus inveniret. Notandum quam callide tot malorum pondera, et divisa, et subita nuntiantur, ut et repente, et particulatim crescens, in audientis corde sese dolor ipse non caperet; et tanto ardentius in blasphemiam accenderet, quanto subitis ac multiplicibus nuntiis in se angustius aestuaret.  Vet. XVI, Reglecte praetereundum puto, quod filii in majoris fratris domo convivabantur,
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ tͥ. Qui uno uulnere ñ ꝓsternit᷑:
iccirco bis terq ꝑeutitur. ut usq ad
intima qñq feriatur. Nuntiata itaq
fuerat ad uersitas de sabeis : nuntia¬
ta diuina animaduersio ꝑ ignem
de celo nunciatur ab hominibus ite¬
rũ camelorũ raptus cedesq puero¬
rum et diuine indignatõnis ira re¬
petitur.⁊ dũ uentus irruens con¬
cussisse domꝰ angulos atq extinxis¬
se liberos iudicatur. Quia eñi notũ
ẽ qd̃ absq suꝑno nutu moueri ele¬
menta non possint: latent̃ ĩ fritꝰ
qd̾ ip̃e contra illum elem̃ta cõmoũit.
qui moueri ꝑmisit: quauis sathã
semel accepta a dño potestate. ad
usum sue nequitie etiã elem̃ta cõ¬
cutere p̃ualet. Nec moũe debet si
sp̃s de sũmis ꝓiectꝰ turbare inuẽtos
aerem potuit: cũ nimirũ constet.
quia et dãpnatis in metallo. ad
usum aqua et ignis seruit. Quesi¬
tũ est igit᷑ ut nunciarent᷑ mala:
quesitũ est ut multa. q̃sitũ ẽ ut
subita: s cum pͥus ad uersa nun¬

Expanded text:
r. --Qui uno vulnere non prosternitur, idcirco bis, terque percutitur, ut usque ad intima quandoque feriatur. Nuntiata itaque fuerat adversitas de Sabaeis, nuntiata divina animadversio per ignem de coelo, nuntiatur ab hominibus iterum camelorum raptus, caedesque puerorum, et divinae indignationis ira repetitur, dum ventus irruens concussisse domus angulos, atque exstinxisse liberos indicatur. Quia enim notum est, quod absque superno nutu moveri elementa non possint, latenter infertur quod ipse contra illum elementa moverit, qui moveri permisit; quamvis Satan semel accepta a Domino potestate ad usum suae nequitiae etiam elementa concutere praevalet. Nec movere debet, si spiritus de summis projectus turbare in ventos aerem potuit; cum nimirum constet quia et damnatis 49 in metallum, ad usum aqua et ignis servit. Quaesitum est igitur ut nuntiarentur mala, quaesitum ut multa, quaesitum ut subita. Sed cum prius adversa nun
Abbreviated transcription (Latin):
tegeret hoc. qd̾ in circũscͥpte om̃ia ex
diuinitate penetraret.
ci aũ ad sathan ꝑfigurã dicere ẽ.
nũqͥd considerasti seruũ meũ iõb:
unigenitũ filiũ contͣ eũ informa ser-¬
ui ãmirabilẽ demonstrare. Eo eñi
quo illũ tante uirtutis incarne ĩno¬
tuit: qͣsi suꝑbrenti aduersario. qd̾ do¬
lens consideraret indicauit. S qͥa bo¬
nũ qd̃ miraret᷑ intulerat: testat ut
ad repͥmendã eiꝰ suꝑbiã uirtutes il¬
lius ad huc enumerando subiũgat.

Expanded text:
tegeret hoc quod incircumscripte omnia ex tegeret hoc quod incircumscripte omnia ex divinitate penetraret.i autem ad Satan per figuram dicere est: Nunquid considerasti servum meum Job? unigenitum filium contra eum in forma servi admirabilem demonstrare. Eo enim, quo illum tantae virtutis in carne innotuit, quasi superbienti adversario, quod dolens consideraret, indicavit. Sed quia bonum quod miraretur intulerat, restat ut ad reprimendam ejus superbiam virtutes illius adhuc enumerando subjungat.
Abbreviated transcription (Latin):
interra: Quod iob in t̃pretat᷑ dolẽs:
paulo ante iã diximꝰ. Dolens uero
ip̃e ueracit᷑ per figurã dicit᷑: qͥ por¬
tare dolores nr̃os ꝓpha attestante ꝑ¬
hibetur. Cui interra similis ñ est.
qͥa om̃is homo tantũm homo est
ip̃e aũ ds̃ et homo. In terra ei simi¬
lis non est: qͥa et si ad optiuus qͥs
q filius ad ꝑcipiendã diuinitatem
ꝓficiat: nequaqũa tam̃ ut ds̃ na¬
turaliter ẽẽt accepit. Qui bene q̃
seruus dictus est: qͥa formã serui
susciꝑe ðignatꝰ ñ ẽ: nec maiestati
in uiriam intulit. assũpta humili¬
tas carnis: quia et ut seruanda sus¬
ciꝑet nec tam̃ habita ꝑmutaret:
nec diuina humanitate minuit.
nec humana diuinitate consũpsit:
quia et sicut ꝑ paulũ dicitur qͥ cũ
ĩ forma dei eẽt. ñ rapinã arbitratꝰ
est ẽẽ se eqͣlem deo. s semet ip̃m ex¬
inanuut formã serui accipiens: ci
semet ip̃m ex inanisse est ab inuisi¬
dilitatis sue magnatudine. se uisibi¬
lem demonstrasse: ut serui forma

Expanded text:
od Job interpretetur dolens, paulo ante jam diximus. Dolens vero ipse veraciter per figuram dicitur, qui portare dolores nostros, Propheta attestante, perhibetur. Cui in terra similis non est, quia omnis homo tantummodo homo est, ipse autem Deus et homo. In terra ei similis non est, quia que filius ad percipiendam divinitatem proficiat, nequaquam tamen ut Deus naturaliter sit accipit. Qui bene etiam servus dictus est, quia formam servi suscipere dedignatus non est. Nec majestati injuriam intulit assumpta humilitas carnis; quia et ut servanda susciperet, nec tamen habita permutaret, nec divina humanitate minuit, nec humana divinitate consumpsit; quia etsi per Paulum dicitur: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbest esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens. Ei semetipsum exinanivisse est ab invisibilitatis suae magnitudine se visibilem demonstrasse, ut servi forma
Abbreviated transcription (Latin):
exemplũ uite hominib simplex ad
ñ parcendũ malignis spiritib rectꝰ:
ad debellandã suꝑbiam timens dm̃:
ad det̾gendã uero in electis sius uitẽ
inmũdiciã. recedens a malo. De ip̃o
etiã ꝑ ysaiã pͥncipalit̾ dicitur. Et re¬
plebit eum sp̃s timoris dñi. Et ip̃e
a malo singularit̾ recessit: qͥa imi¬
tari facta noluit. que in hominibꝰ
inuenit: qm̃ attestante petro pec¬
catũ ñ fecit. nec dolus inuentus ẽ
more eiꝰ. Sequitur.
espondens aũ sathan: ait. Nũqͥd¬
iob frustra timet dm̃. Nonne

Expanded text:
exemplum vitae hominibus, simplex; ad non parcendum malignis spiritibus, rectus; ad debellandam superbiam, timens Deum; ad detergendam vero in electis suis vitae immunditiam, recedens a malo. De ipso enim per Isaiam principaliter dicitur: Et replebit eum spiritus timoris Domini . Et ipse a malo singulariter recessit: quia facta imitari noluit, quae in hominibus invenit, quoniam attestante Petro: Peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Sequitur: Respondens Satan ait: Nunquid frustr
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝑib manuũ eiꝰ benedixisse dm̃.
et possessionẽ eiꝰ excrescere in terra
q̃rit᷑: qͥa scilicet tabescens uidet qd̾ fi¬
des eiꝰ innoticiã hominũ. p̃dicantibꝰ
apłis multiplicatur. Possessio quippe
eius crescere dicitur: dũ laborantibus
p̃dicatorib fideliũ cotidie numerus au¬
get᷑. Hec itaq sathan deo dixisse ẽ: talia
inuidendo sensisse. Hec sathan deo dixis¬
se ẽ: de his tabescendo doluisse. Sequit᷑.¬

Expanded text:
Operibus manuum ejus benedixisse Deum, et possessionem ejus excrevisse in terra queritur: quia scilicet tabescens videt, quod fides ejus in notitiam hominum, praedicantibus apostolis, multiplicatur. Possessio quippe ejus crescere dicitur, dum laborantibus praedicatoribus, fidelium quotidie numerus augetur. Haec itaque Satan Deo dixisse est, talia invidendo sensisse. Haec Satan Deo dixisse est, de his tabescendo, doluisse. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
tationib affligit. Cotidie namq
nũ eiꝰ excipimꝰ: s et nos contra il¬
lum iacula mittimꝰ. si confossi tri¬
bulationib. humilia respondemꝰ
Beatꝰ igit᷑ iob ꝑcussus dãpno re-¬
rũ: ꝑcussus morte filiorũ: qͥaũi
doloris uertit in laudẽ conditoris
dicens. dñs dedit dñs abstulit. sicut
dictũ: suꝑbũ hostem humilitate
ꝑculit: crudelem pacientia stra¬
uit. Nec credamꝰ qd̃ bellator nr̃
accepit uulnera: et non inflixit
Quot eñi uoces pacientie in lau¬
dem dei ꝑcussus reddidit: quasi
tot maduerarii pectore iacula in¬
torsit et acriora ualde quã sustinu¬
it inflixit. Afflictꝰ eñi terrena ꝑ¬
didit: s afflictionẽ humiliter
sustinẽs celestia muliplicaũ. Seqͥt.¬

Expanded text:
ligit. Quotidie namque jus tela excipimus. Sed et nos contra illum jacula mittimus, si confossi tribulationibus, humilia respondemus. Beatus igitur Job percussus damno rerum, percussus morte filiorum, quia vim doloris vertit in laudem conditoris, 52 dicens: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut dictum; superbum hostem humilitate perculit, crudelem patientia stravit. Nec credamus, quod bellator noster accepit vulnera, et non inflixit. Quot enim voces patientiae in Dei laudem percussus reddidit, quasi tot in adversarii pectore jacula intorsit, et acriora valde quam sustinuit infixit. Afflictus enim terrena perdidit, sed afflictionem humiliter sustinens coelestia multiplicavit. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
reuertar illuc. Oqͣm alte sedi int̾¬
ni consilii p̃sidet iste: qui scissis¬
uestibus interra prostratus iacet.
Quia eñi iudicante deo cuncta ami¬
serat: ꝑseruanda pacientia illud
tempꝰ ad memoriã reduxit. quo nec¬
dum ista que perdidit habebat: ut
dum intuetur quod aliqñ illa non
habuit. dolorẽ tẽperet qd̃ amisit. Mag¬
na eñi consolatio inrerũ amissione ẽ:
illa tempora ad mentẽ reduc̾e quib
nos contigit res quas perdidimꝰ nõ
habuisse. Quia uͦ om̃s t̾ra nos genu¬
it : hanc non in merito matrẽ uo¬
camꝰ. Uñ scͥptũ ẽ. Graue iugũ suꝑ
filios adam. a die exitꝰ de uentre ma¬
tris eoꝵ usq in diem sepulte̾ in ma¬
trem om̃iũ. Beatꝰ igit᷑ iob ut pacien¬
ter lugeat qd̃ hic amisit: uigilanter
atrendit. qualis huc uenerit. Ad aug¬
m̃tũ autẽ seruande pacientie. ad huc
sollercius inspicit hinc qͣlis recedit:
et dicit. Nudꝰ egressus sum de ute¬
ro matris mec: nudus reuertar

Expanded text:
uri simus. --O quam altae sedi inteuri simus. --O quam altae sedi interni consilii praesidet iste, qui scissivestibus in terra prostratus jacet! Quia enim judicante Domino, cuncta amiserat, pro servanda 51 patientia illud tempus ad memoriam reduxit, quo necdum ista quae perdidit habebat; ut dum intuetur quod aliquando illa non habuit, dolorem temperet quod amisit. Magna enim consolatio est in rerum amissione, illa tempora ad mentem reducere, quibus nos contigit res quas perdidimus non habuisse. Quia vero omnes nos terra genuit, hanc non immerito matrem vocamus. Unde scriptum est: Grave jugum super filios Adam a die exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium . Beatus igitur Job, ut patienter lugeat quod hic amisit, vigilanter attendit qualis huc venerit. Ad augmentum autem servandae patientiae, adhuc solertius inspicit hinc qualis recedit, et dicit: Nudus egressus sum de utero matris meae, nudus revertar
Abbreviated transcription (Latin):
atus aũ iob per hoc qd̃ motus ext̾ius
exhibuit: ostendit quia flagella pa¬
tris agnouit. Per hoc aut̃ẽ qd̃ adorã¬
do humilis mansit: ostendit quia
amorẽ patris. nec indolore deseruit. Ne
igitur suꝑb eẽt ñ sentiens in ꝑcussio¬
nib corruit: ne autẽ sese ferientz ex¬
traneũ faceret: ad hoc corruit ut ado¬
raret. Mox aũ ueterũ fuit. ut quisqͥs
speciem sui corporis capillos nutrien¬
do seruaret: eos tẽpore afflictõnis absci¬
deret. Et rursum qͥ tranqͥilitatis tẽ¬
pore capillos abscideret: eos mosten¬
sione afflictionis enutriret. Beatꝰ
itaq iob tranquillitatis tempore
capillos seruasse ostendit᷑: cũ ad
doloris ustim caput totundisse me¬
moratur: qͣtinꝰ dũ incunctis eum
rebus manus suꝑna ꝑcuteret etiã
sponte illũ penitencie species diu̾sa
fuscaret. S iste exutus reb filiisor¬
batus qui uestimenta scidit. qͥ cap̃
totundit qͥ in t̾rã corruit qͥd dicat¬

Expanded text:
atus autem Job per hoc, quod motus exterius atus autem Job per hoc, quod motus exterius exhibuit, ostendit quia flagella patris agnovit; per hoc autem, quod adorando humilis mansit, ostendit quia amorem patris nec in dolore deseruit. Ne igitur superbus esset non sentiens, in percussione corruit; ne autem se ferienti extraneum faceret, ad hoc corruit ut adoraret. Mos autem veterum fuit, ut quisquis speciem sui corporis capillos nutriendo servaret, eos tempore afflictionis abscideret; et rursum qui tranquillitatis tempore capillos abscideret, eos in ostensione afflictionis enutriret. Beatus itaque Job tranquillitatis tempore capillos servasse ostenditur, cum ad doloris usum caput totondisse memoratur; quatenus cum in cunctis eum rebus manus superna percuteret, etiam sponte illum poenitentiae species diversa fuscaret. Sed iste exutus rebus, filiis orbatus, qui vestimenta scidit, qui caput totondit, qui in terram corruit, quid dicat
Abbreviated transcription (Latin):
si dolorẽ ñ senciens flagella sꝑneret:
nec rursũ ultra modũ dolorẽ senci¬
ens: contͣ iudiciũ flagellantis insa¬
niret. Cunctis eñi reb ꝑditis. cũc¬
tis liberis amissis: surrexit. Scidit
uestim̃ta sua. ⁊ tonso capite corru¬
ens int̾ram: ad orauit. Quod uesti¬
menta scidit. qd̃ tonso capite ĩter¬
ram corruit: monstrat nimirum
quia flagelli dolorẽ sensit. Qd̃ uͦ ad¬
dicitur ad orauit. aꝑte ostenditur
quia et indolore positus contra fla¬
gellantis iudiciũ ñ excessit. Nec õi¬
no gͦ ñ motꝰ ẽ. ne dm̃ ip̃a insensibi¬
litate contẽpneret: nec rursũ õmo
motus ẽ ne nimi dolendo peccaret
S qͥa duo sunt p̃cepta caritatis
dei iudelicet amor et proximi ÷ ut dilec¬
tionẽ ꝓxini ex solueret. impendit filiis
luctũ. ne dilectõnẽ dei desereret. exple¬
uit inter gemitꝰ orationẽ. Solent nõ¬
nulli in ꝓsꝑis dm̃ eligere. in aduersis
autẽ positi flagellãtẽ minꝰ amare. Re¬

Expanded text:
dolorem non sentiens, flagella sperneret; nec rursum ultra modum dolorem sentiens, contra judicium flagellantis insaniret. Cunctis enim rebus perditis, cunctis liberis amissis, surrexit, scidit vestimenta sua, et tonso capite corruens in terram, adoravit. Quod vestimenta scidit, quod tonso capite in terram corruit, monstrat nimirum quia flagelli dolorem sensit. Quod vero adjicitur, adoravit, aperte ostenditur, quia et in dolore positus contra flagellantis judicium non excessit. Nec omnino ergo non motus est, ne Deum ipsa insensibilitate contemneret; nec rursum omnino motus est, ne nimis dolendo peccaret. Sed quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi; ut dilectionem proximi exsolveret, impendit filiis luctum; ne dilectionem Dei desereret, explevit inter gemitus orationem. Solent nonnulli in prosperis Deum diligere, in adversis autem positi flagellantem minus amare. Be
Abbreviated transcription (Latin):
tribulatõnib deprehensi. etiam ta¬
cito cogitationũ motu. possumus
non loquendo peccare: beati iob et
oris testimoniũ ꝑhibet᷑ et cordis.
Priꝰ eñi dicit᷑ non peccauit: et tunc
demũ subdit᷑. neq stultũ aliqͥd con¬
tra dm̃ locutꝰ ẽ. Qui eñi stultũ lo
cutus non est: culpa a lingua com¬
pescuit. S cum p̃mittitur ñ pec¬
cauit: constat qd̃ murmurationis
uiciũ. tĩa acogitatione restrinxit.
Nec peccauit gͦ. nec stulte locutꝰ
ẽ: quia nec ꝑ conscientiã tacitus
tumuit. nec lingũa ꝑ contuma¬
ciam relaxauit. Stulte aũ contra
dm̃ loqͥt᷑: qui int̾ diuine animad¬
uersionis flagella positus. iustifica¬
re semet ipsum conat᷑. Si eñi se in¬
nocentẽ asserere suꝑbe audeat: qͥd
aliud qũa iusticiam ferientis accu¬
sat: huc usq nos uerba historie
transcurrisse sufficiat: ĩa nũc ad
indaganda allegorie misteria ex¬
positionis se sermo conuertat. S
in hoc quod scriptũ est quadam¬

Expanded text:
tribulationibus deprehensi, etiam tacito cogitationum motu possumus non loquendo peccare, beato Job et oris testimonium perhibetur, et cordis. Prius enim dicitur: Non peccavit; et tunc demum subditur: Neque stultum aliquid contra Deum locutus est. Quia compescuit; sed cum praemittitur, Non peccavit, constat quod murmurationis vitium etiam a cogitatione restrinxit. Nec peccavit ergo, nec stulte locutus est, quia nec per conscientiam tacitus tumuit, nec linguam in contumaciam relaxavit. Stulte enim contra Deum loquitur, qui inter divinae animadversionis flagella positus, justificare semetipsum conatur. Si enim innocentem se asserere superbe audeat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Hucusque nos verba historiae transcurrisse sufficiat: jam nunc ad indaganda allegoriae mysteria expositionis se sermo convertat. Sed in hoc quod scriptum est: CA
Abbreviated transcription (Latin):
possidet : nͥ ĩ faciẽ benedix̃it tͥ. Ac si aꝑ¬
te dicat. ea q̃ dedisti subtrahe. Nã si
accepta ꝑdiderit: respectũ tue gr̃e ab
latis reb tẽporalib non requirit. Si em̃
ea in quib delectat᷑ ñ habuerit. fauo¬
rẽ tuũ. etiã maledicendo cõtẽpnit. Cuiꝰ
petitone callida nequaqͣm ꝓuocata
ueritas uincitur: s ad peticionẽ suã
hosti concedit᷑. qd̾ fideli famulo ad
augm̃tũ muñis suffraget᷑. uñ mox sub

Expanded text:
Nisi in faciem benedixerit tibi. Ac si dicat: Ea quae dedisti subtrahe, nam si accepta perdiderit, respectum tuae gratiae sublatis temporalibus non requirit. Si enim ea in quibus delectatur non habuerit, favorem tuum etiam maledicendo contemnet. Cujus petitione callida nequaquam provocata Veritas vincitur, sed ad deceptionem suam hosti conceditur, quod fideli famulo ad augmentum muneris suffragetur. Unde mox sub
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ iusta sunt cuncta q̃ pati¬
mur: et ualde iniustũ est. si de ius¬
orator fortis quomͦ assercionẽ par¬
tis sue contra aduersariũ allega¬
uit auduumꝰ: nuc quomͦ orationis
sue termino iudicem benedicendo
laudet audiamus. Sequitur.¬
it nom̃ dñi benedictũ. Ecce õe
qd̃ rectũ sensit. dñi benedictõ¬
ne conclusit: ut hĩc aduersarius
inspiciat. et ad penã suã uictus
erubescat: quia ip̃e deo contumar
etiã in beatitudine conditꝰ extitit.
cui homo hymnũ gł̾ie etiã ꝑcussus
dicit. Intuendũ uero est qͥa hostis

Expanded text:
possumus; justa sunt cuncta quae patipossumus; justa sunt cuncta quae patimur, et valde injustum est, si de jusorator fortis quomodo assertionem partis suae contra adversarium allegavit, audivimus; nunc quomodo in orationis suae termino judicem benedicendo laudet audiamus. Sequiturit nomen Domini benedictum. Ecce omne quod rectum sensit, Domini benedictione conclusit; ut hinc adversarius inspiciat, et ad poenam suam victus erubescat, quia ipse Domino contumax etiam in beatitudine conditus exstitit, cui homo hymnum gloriae etiam percussus dicit.
Abbreviated transcription (Latin):
rio. cuncta ꝑdiderat: s tñ sciens
quia contra se sathan tẽptadi uires.
nisi ꝑmittente dño non habebat: ñ
ait dñs dedit. diabolus abstulit. s
dñs dedit. dñs abstulit. fortasse eñi
fuerat dolendũ: si qd̾̃ conditor dede¬
rat. hostis abstulisset. At postquã
non abstulit nͥ ip̃e qui dedit. sua re¬
cepit. ñ nr̃a abstulit. Si eñi ab illo
accipimus quibus inhac uita uti¬
mur. cur doleat qd̃ ip̃o iudicante
exigimur. quo largiente feneram᷑:
Nec aliq̃n miustus est creditor qͥ
dum p̃fixo reddendi tempore non
constringitur: q̃n uult exigit qd̃
feneratur. Uñ et bene subiungit᷑.
icut dño placuit ita factũ ẽ.
Cũ eñi in hac uita ea que nolu¬
mus patim᷑: necesse est ut ad eum
qui inuistũ uelle nil potest studia
nr̃e uoluntatis inclinemꝰ. Mag¬
na quippe est consolatio in eo qd̃
displicet: qd̾ illo ordinante erga
nos agitur: cui ñ nisi iustũ placet.
Si gͥ uxta placere dño scimus: pa¬
ti aũ nulla nͥ que dño placuerint

Expanded text:
rio cuncta perdiderat, sed tamen sciens quia contra se Satan tentandi vires, nisi permittente Domino, non habebat, non ait: Dominus dedit, diabolus abstulit; sed: Dominus dedit, Dominus abstulit; fortasse enim fuerat dolendum, si quod conditor dederat hostis abstulisset: at postquam non abstulit nisi ipse qui dedit, sua recepit, non nostra abstulit. Si enim ab illo accipimus, quibus in hac vita utimur, cur doleat quod ipso judicante exigimur, quo largiente feneramur? Nec aliquando injustus est creditor, qui dum praefixo reddendi tempore non constrigitur; quando vult, exigit quod feneratur. Ubi et bene subjungitur: Sicut Domino placuit, ita factum est. Cum enim in hac vita ea quae nolumus, patimur, necesse est ut ad eum qui injustum velle nil potest, studia nostrae voluntatis inclinemus. Magna quippe est consolatio in eo quod displicet, quod illo ordinante erga nos agitur, cui nonnisi justum placet. Si igitur justa placere Domino scimus, pati autem nulla, nisi quae Domino placuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
ex amine districtonis p̃mũt. Dic̃ẽ¬
gͦ dei est. descendamus et confunda¬
mus linguas eoꝵ. in se ip̃o eis hoc qd̃
recte agatur ostendere: et per ium
interne uisionis. eoꝵ mentib exhi-¬
benda iudicia occultis motib inspi-¬

Expanded text:
examine districtionis premunt. Dicerexamine districtionis premunt. Dicere ergo est: Descendamus et confundamus linguam eorum, in seipso eis hoc quod recte agatur, ostendere, et per vim internae visionis eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibus inspi
Abbreviated transcription (Latin):
am quia spiritali nature. ex corpo¬
rea opposit̾one nil obstat: loqͥtur
ds̃ ad angłos scõs. eo ip̃o quo eorum
cordib. occulta sua in uisibilia ostẽ¬
tat: ut quicqͥd agere debeant. inip̃a
contẽplatione ueritatis legant: ce
uelut quedã p̃cepta uocis sint. ipsa
gaudia contẽplationis. Quasi eñi au¬
dientibus dicitur: quod uidentibus
inspiratur. Unde cum eorũ cordib.
ds̃ contͣ humanã superbiã. animad¬
uersionẽ ultionis infunderet: dicit.
uenite descendamꝰ: ⁊ cõfũ damꝰ ibi lin¬
guas eorũ. Dicitur eis qui ad herent
uenite: qͥa nimirũ hoc ip̃m. nũqͣm adi¬
uina cõtẽplatõne decrescere. indiuina
cõtẽplatõne sẽꝑ accrescere est: et nũ-
qũa corde recedere quasi quodã stabili
motu est semꝑ aduenire. Quibꝰ et di¬
cit. Descendamus et confundamꝰ lingͣs
eoꝵ. Ascendũt angłi. in eo qd̃ creatorẽ
conspiciũt. Descendũt angłi: in eo
qd̃ creatur̃a sese in illicitis erigẽtẽ:

Expanded text:
am quia spiritali naturae ex corporea oppositione nihil obstat, loquitur Deus ad angelos sanctos eo ipso, quo eorum cordibus occulta sua invisibilia ostentat: ut quidquid agere debeant, in ipsa contemplatione veritatis legant, et velut quaedam praecepta vocis sint ipsa gaudia contemplationis. Quasi enim audientibus dicitur, quod videntibus 42 inspiratur. Unde cum eorum cordibus, Deus contra humanam superbiam, animadversionem ultionis infunderet, dixit: Venite descendamus, et confundamus ibi linguam eorum . Dicitur eis qui adhaerent, Venite; quia nimirum hoc ipsum nunquam a divina contemplatione decrescere, in divina contemplquam a corde recedere, quasi quodam stabili motu est semper venire. Quibus et dicit: Descendamus, et confundamus ascendunt in eo quod Creatorem conspiciunt, descendunt in eo quod creaturam sese illicitis erigentem
Abbreviated transcription (Latin):
dñi exiit. quia relaxatus diuinitꝰ
ab interna retentionis agustia. ad
sui desiderii effec tũ uenit. Afacie
dñi exiit: quia diu uinculis disci¬
pline religata. q̃nq uoluntas noxia
ad opus ꝓcessit. Cũ eñi sicut dictũ
est id quod uoluit. implere ñ ualu¬
it: qͣsi añ faciem dñi stetit: qͥa illũ
abeffectu malicie. suꝑna dispensatõ
coartauit. S afacie eiꝰ exiit: quia
potestatẽ tẽptationis accipiens. ad
malicie sue uota ꝑuenit. Sequit᷑.¬

Expanded text:
ni exiit; quia relaxatus divinitus ab internae retentionis angustia, ad sui desiderii effectum venit. A facie Domini exiit, quia diu vinculis disciplinae religata quandoque voluntas noxia ad opus processit. Cum enim, sicut dictum est, id quod voluit implere non valuit, quasi ante faciem Domini stetit; quia illum ab effectu malitiae superna dispensatio coactavit. Sed a facie ejus exiit, quia potestatem tentationis accipiens, ad malitiae suae vota pervenit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
feriꝰ sustinens. Et un exteriꝰ ambiẽs:
inde int̾iꝰ replens. Sine inqͥetudine
suꝑiꝰ regens: sine labore inferiꝰ susti¬
nens. Interiꝰ sine extenuatione pe¬
netͣns: exteriꝰ sine extẽsion circũdãs.
Est itaq suꝑior et inferior sine loco:
ẽ. amplus sine latitudine. et subti¬
lis sine extenuatõne. Quo gͥ exit᷑

Expanded text:
ferius sustinens, et unde exterius ambiens, ferius sustinens, et unde exterius ambiens, inde interius replens; sine inquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione penetrans, exterius sine extensione circumdans. Est itaque inferior et superior sine loco; est amplus sine latitudine, est subtilis sine extenuatione. Ubi ergo dici
Abbreviated transcription (Latin):
rũ dicit. Celũ mͥ sedes ẽ: t̾ra aũ sca¬
bellum pedũ meorũ. Rursũq de eo
scriptũ est. Celum metit᷑ palmo:
et omnẽ terrã pugillo concludit. Se¬
di qͥppe cui p̃sidet: interior et suꝑior
pugillo concludens: ostendit᷑ qd̃ ip̃e
sit circũquaq cunctis rebus quas
creauit exterior. Id nãq qd̃ interiꝰ
concludit᷑: aconcludente exteriꝰ
tinet. exterius subterq signatur.
Quia eñi ip̃e manet intra om̃ia.
ip̃e extra om̃ia: ip̃e supra om̃ia. ip̃e
infra om̃ia et suꝑior ẽ ꝑ potenciã.
et inferior ꝑ sustentationẽ: et ex¬
terior ꝑ magnitudinẽ: et interior
ꝑ subtilitatẽ. Sursum regẽs. deor¬
sum continẽs: extͣ circũdãs interiꝰ
penetrans. Nec alia ex parte supe¬
rior. et alia inferior: aut alia ex
parte extĩor. atq ex alia manet
interior: s unus idemq totus ubiq p̃¬
sidendo sustinens: sustinendo p̃sidẽs:
circũdando penetr̃as. penetrando cir¬
cũdans. Unde suꝑiꝰ presidens: inde in¬

Expanded text:
cit: « Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum . » Rursumque de eo scriptum est: « Coelum metitur palmo, et omnem terram pugillo concludit . » Sedi quippe, cui praesidet, interior et superiopugilo concludens, ostenditur quod ipse sit circumquaque cunctis rebus, quas creavit, exterior. Id namque quod interius concluditur, a concludente exteriustinet, esse exterius, subterque signatur. Quia enim ipse manet intra omnia, ipse extra omnia, ipse super omnia, ipse infra omnia, et superior est per potentiam, et inferior per sustentationem; exterior per magnitudinem, et interior per subtilitatem: sursum regens, deorsum continens; extra circumdans, interius penetrans; nec alia ex parte superior, alia inferior, aut alia ex parte exterior, atque ex alia manet interior: sed unus idemque totus ubique praesidendo sustinens, sustinendo praesidens, circumdando penetrans, penetrando circu
Abbreviated transcription (Latin):
quid faciat: s et ĩa qñ faciat. Nã qͣm¬
iuis potestatẽ acceꝑit: aptũ tñ ad sub¬
uersionẽ tẽpus exquisuit: ut iideli
cet nobis deo dispensante ꝓderetur:
quia prenuntia tribulationis est leti¬
cia sacietatis. Intuendũ uero est qͣm
callide ip̃a dãpna que illata sunt nũ-¬
ciant᷑. Non eñĩ dicitur boues a sabeis
ablati sunt. s qui ablati sunt boues
arabant: ut uidelicet memorato fru¬
ctu oꝑis causa crescat doloris. Unde
et apud grecos non solum asine. sed¬
et fete asine rapte referunt᷑: ut dũ
minima animalia audientis animũ.
minus ex sui qualitate percuterẽt.
amplius exfecunditate uulnera¬
rent. Et quia eo magis aduersa ani¬
mũ feriunt. qͦ cũ multa sũt et ĩa
subito nunciant᷑: aueta ẽ mensura
gemituũ. et ĩa particula nuncioꝵ.
Nam sequitur.¬

Expanded text:
 faciat. Nam quamvis potestatem acceperit, aptum tamen ad subversionem tempus exquisivit; ut videl cet nobis Deo dispensante proderetur, quia praenuntia tribulationis est laetitia satietatis. Intuendum vero est, quam callide ipsa damna, quae illata sunt, nuntiantur. Non enim dicitur, boves a Sabaeis ablati sunt: sed qui ablati sunt, boves arabant; ut videlicet memorato fructu operis, causa crescat doloris. Unde et apud Graecos non solum asinae, sed fetae asinae raptae referuntur; ut dum minima animalia audientis animum minus ex sui qualitate percuterent, amplius ex fecunditate vulnerarent. Et quia eo magis adversa animum feriunt, quo cum multa sunt, etiam subita nuntiantur, aucta est mensura gemituum, etiam per articula nuntiorum. Nam sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis officiũ insinagoga te¬
nuerũt. celum recte uocati sunt: qͥa
nimirũ sapere suꝑna credebant᷑. Uñ
et moyses cum sacerdotes ac ppłm ad
uerba sue ãmonitionis excitaret:
dixit. Attende celum et loquar: et
audiat terra ũba exore meo. Per ce¬
lum uidelicet signans prepositorũ
ordinem: ꝑ terram uero subditã ple¬
bem. Hoc igitur loco. celum sacerdo¬
tes. uel phariseos uel legis doctores ñ
inconuenienter accipimꝰ: qui ante
hominũ dum celestib officiis in ser-¬
uirent. quasi de suꝑ lucere uidebant᷑.
S quia ip̃i sũmopere in redẽptoris nr̃i
aduersitate cõmoti sunt: quasi ig¬
ignis de celo cecidit. dum ad decipien¬
dum inperitũ ppłm. abhis etiam qui
uera docere putabantur. flãma inui¬
die exarsit. Teste quippe euangłio
nouimꝰ. qd̃ doctrine ueritatis inuidẽ¬
tes. oportunitatẽ dñice tradicionis
exquirebant: s metuentes ppłm que

Expanded text:
praedicationis officium in synagoga tenuerunt, coelum recte vocati sunt, quia nimirum sapere superna credebantur. Unde et Moyses, cum sacerdotes ac populum ad verba suae admonitionis excitaret, dixit: Attende, coelum, et loquar; et audiat terra verba ex ore meo ; per coelum videlicet signans praepositorum ordinem, per terram vero subditam plebem. Hoc igitur loco coelum, sacerdotes, vel Pharisaeos, vel legis doctores non inconvenienter accipimus, qui ante oculos hominum dum coelestibus officiis inservirent, quasi desuper lucere videbantur. Sed quia ipsi summopere in redemptoris nostri adversitate commoti sunt, quasi ignis de coelo cecidit, dum ad decipiendum imperitum populum, ab his etiam qui vera docere putabantur, flamma invidiae exarsit. Teste quippe Evangelio novimus quod doctrinae veritatis invidentes, opportunitatem Dominicae traditionis exquire
Abbreviated transcription (Latin):
archana p̃dicabant. Cum sathan
exisse a dño dicit᷑: filii et filie ĩ do¬
mo frĩs pͥmogeniti conuiuari refe¬
runt᷑. Dictũ quippe eis fuerat: inui¬
am gentiũ ne abieritis. Post mor¬
tẽ namq resurrectõnẽq dñi: in
gentiũ p̃dicatõnẽ conuersi sunt.
Uñ et insius actib dicũt. Uobis opol¬
repellitis illud et in dignos uos iul¬
¶ dicatis
eterne uite: ecce conuertimur ad gẽ¬
tes. hii itaq filii spõsi. de quibus et
eiusdem sponsi uoce dicitur. non ieiu¬
nabunt filii sponsi quãdiu cũ illis ẽ
sporisus. in domo frĩs pͥmogeniti con¬
uiuant᷑: quia uidelicet ad huc apłi
sacre scripte deliciis. in soliꝰ iudaici
ppłi collectõne uescebantur.

Expanded text:
Satan exiisse a Domino dicitur, filii et filiae in domo fratris primogeniti convivari referuntur. Dictum quippe eis fuerat: In viam gentium ne abieritis . Post mortem namque resurrectionemque Domini in gentium praedicationem conversi sunt. Unde et in suis Actibus dicunt: Vobis oporet indignos vos judicastis eternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Hi itaque filii sponsi, de quibus et ejusdem voce sponsi dicitur: Non jejunabunt filii sponsi, quandiu cum illis est sponsus , in domo fratris primogeniti convivantur, quia videlicet adhuc apostoli sacrae Scripturae deliciis in solius Judaici populi collectione vescebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ũn in nocte accusare posset om̃imodo¬
ñ habebat. Quia uero in ꝓsperis ma¬
gna sanitate uiguerat: ꝓeisdẽ ꝓs¬
peris. bona illum egisse simulabat:
uersuta assertione mentiens qd̃ nõ
adusum dñi sustanciam possideret.
s adusum substantie dm̃ coleret.
Sũt eñi ñ nulli qui ut fruant᷑ deo:
dispensatorie utunt᷑ hoc scło. Et s̃
ñ nulli. qͥ ut fruant᷑ hoc scło: tran¬
sitorie uti uolunt deo. Cum gͥ bona
diuini muneris narrat. putat qd̃
facta fortis oꝑarii leuiget: ut cuiꝰ
eiꝰ m̃tẽ qͣsi ex cogitationib addicat.
qd innocue exteriꝰ uixit. uires gͦ beati
iob nesciens. s tam̃ unũquẽq ad ũsis
ꝓbari ueriꝰ sciens. tẽptandũ hunc ex¬
petit. ut qͥ per diem ꝓsꝑitatis moffen¬
so gressu incesserat: saltẽ in nocte ad¬
uersitatis expingeret: et an laudato¬
ris sui oculos. offensione in pacientie
ꝓstratus iaceret. Uñ subiũgit.¬

Expanded text:
unde in nocte accusare posset, omnino nounde in nocte accusare posset, omnino non habebat. Quia vero in prosperis magna sanctitate viguerat, pro eisdem prosperis bona illum egisse simulabat: versuta assertione mentiens quod non ad usum Domini substantiam possideret, sed ad usum substantiae Dominum coleret. Sunt enim nonnulli qui ut fruantur Deo, dispensatorie utuntur hoc saeculo. Et sunt nonnulli qui ut fruantur hoc saeculo, transitorie uti volunt Deo. Cum igitur bona divini muneris narrat, putat quod facta fortis operarii leviget; ut cujus tem quasi ex cogitationibus addicat; quod innocue exterius vixit. Vires ergo beati Job nesciens, sed tamen unumquemque adversis probari verius sciens, tentandum hunc expetit; ut qui per diem prosperitatis inoffenso gressu incesserat, saltem in nocte adversitatis impingeret, et ante laudatoris sui oculos offensione impatientiae prostratus jaceret. Unde subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Qui tot bona interra recepit:
qͥd mirũ ẽ. si ꝓ eis ẽẽ ĩnocẽtẽ gerit::
Nnocens uere ẽẽt: si bonus inter ad¬
uersa persisteret. Cur aũ magnꝰ dici¬
tur: qũe merces sui uniꝰcuiꝰq oꝑis.
tãta rerũ multiplicitate comitat᷑:
astutꝰ quippe aduersarius. cũ
uirũ inter ꝓsꝑa bene egisse consid̾a.
reꝓbare apud iudicẽ per aduersa fe¬
stinat. Unde recte in apocalipsi uoce
angłica dicitur. Proiectus ẽ accusa¬
tor fr̃m nr̃oꝵ: qui accusabat illos
añ conspectũ dei nr̃i die ac nocte. Scͥp¬
tura aũ sacra sepe diem pro ꝓsꝑis:
noctẽ autẽ pro aduersis ponere con¬
sueuit. In die gͦ et nocte accusare ñ
desinit: quia modo nos in ꝓsꝑis mͦ in
adu̾sis accusabiles ostendere conten¬
dit. In die accusat: cũ ꝓsperis ma¬
le nos uti insinuat. In nocte accusat:
cum in aduersis nos ñ habere paciẽ¬
ciam demonstrat. Beatũ gͦ iob quia
nec dũ flagella attigerant qͣsi ad huc

Expanded text:
cat: Qui tot bona in terra recepit, quid mirum est, si pro eis se innocenter gerit? Innocens vere esset, si bonus inter adversa persisteret. Cur autem magnus dicitur, quem merces sui uniuscujusque operis tanta rerum multiplicitate comitatur? Astutus quirum inter prospera bene egisse considerat, reprobare apud judicem per adversa festinat. Unde recte in Apocalypsi voce angelica dicitur: Projectus est accusator fratrum nostrorum, qui accusabat illos ante conspectutura autem sacra saepe diem pro prosperis, noctem autem pro adversis ponere consuevit. In die ergo et nocte accusare non desinit, quia modo nos in prosperis, modo in adversis accusabiles ostendere contendit. In die accusat, cum prosperis male nos uti insinuat. In nocte accusat, cum in adversis 45 nos non habere patientiam demonstrat. Beatum ergo Job quia necdum flagella attigerant, quasi adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
lit. et mox ignẽ dei cetidisse nuntia¬
uit: ut qͣsi omnẽ aditũ consolatio¬
nis excluderet: dũ et ip̃m ad ũ santẽ
ostenderet. qui consolari animũ ĩt̃
ad ũsa potiusset: quatinꝰ dũ se tem¬
ptatus undiq destitui. atq undi¬
q p̃mi considerat: incontumeliã
tanto audacius. qͣnto et desꝑacius
erũpat. Sequitur.¬

Expanded text:
lit, et mox ignem Dei de coelo cecidisse nuntialit, et mox ignem Dei de coelo cecidisse nuntiavit; ut quasi omnem aditum consolationis excluderet, dum et ipsum adversantem ostenderet, qui consolari animum inter adversa potuisset: quatenus dum se tentatus undique destitui atque undique premi considerat, in contumeliam tanto audacius, quanto et desperatius erumpat. Sequitur