comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chenatiosit usq ad firmam̃tũ ordinata desc̃dens. ut
cotũ ⁊ iunctũ sit. ⁊ m̾itis tñ disc̾nat᷑. Meritis dico ñ so¬
lũ offitioꝵ: s ⁊ nat᷑aꝵ. Nec enĩ qr iuncca dic̃ oĩa uniꝰ
ert̃ nat᷑ȩ s qͣ in corpe m̃bra facunt discreta officiis
ñ nat᷑a⁊ ita ⁊ in his oĩb ñ m̃bra s nat᷑e ipsȩ faciunt di¬
stinctiones. H ÷ gͦ qͥ laborat᷑ ut ad unũ sensũ recligat᷑
c̾at᷑a:⁊ in sensu unũ sic corpꝰ: dũ oiũ una ꝑfessio ẽ: ut
ꝯcordet in caritate c̾atoris ad suũ ꝓfectũ. Re edificat
em̃ se in tẽplũ d nĩ destructa enĩ fuerat dem̃tia ⁊ furo¬
re diaboli. Hꝰ gͦ dico ⁊ cestor in dño. ut ñ ãbuletis sic̃ ⁊
gc̃s ambulant in uanitate m̃tis suȩ: obscurati intel¬
lectu alienatiꝰ fide dĩ ꝑ ignorantiã q̃ ÷ in ipsis. Mam¬
festato creatore ⁊ rõe ostensa. ꝗ seqͥ debeat c̾atã in fide
dĩ sui dũ tarat: c̃ cestat᷑ illos in dm̃. ut ñ alit̃ incedañ

Expanded text:
 quasi quaedam concatenatio sit, usque ad firmamentum ordinata descendens; ut totum et junctum sit et meritis tamen discernatur: meritis dico non solum officiorum, sed et naturarum. Nec enim quia juncta dicit omnia, unius erunt naturae: sed quod in corpore membra faciunt discreta officiis, non natura; ita et in his omnibus non membra, sed naturae ipsae faciunt distinctiones. Hoc est ergo quod laboratur, ut ad unum sensum redigatur creatura, et in sensu unum sit corpus, dum omnium una professio est, ut concordet in charitate Creatoris ad suum profectum; 243 reaedificat enim se in templum Domini, destructa enim fuerat dementia et furore diaboli. Hoc ergo dico et testor in Domino, ut non ambuletis, sicut et gentes ambulant in vanitate mentis suae, obscurati intellectu, alienati a fide Dei propter ignorantiam, quae est in ipsis. Manifestato creatore, et ratione ostensa, quam sequi debeat creatura, in fide Dei sui dumtaxat, contestatur illos in Deum, ut non aliter incedant
Abbreviated transcription (Latin):
nebat abstulit ꝯsentientes sibi: ⁊ asc̃dens inde in cȩlos
in dix̃. Qe qͥb aliꝗͣti resurgentes in corꝑib multis ap¬
paruer̃. in testimoniũ euictȩ mortis. Ut qͥ forte x
resurrectionẽ credit᷑i ñ ee̾nt ex hoꝵ resurrectione
qͦs mortuos scirent. reifierent. hos enĩ uidert̃ qͦs
agnosc̾ent dudũ uixisse: quis captiui inuiti ⁊ ali¬
eni ducant᷑. Saluator tñ ⁊ suos dux̃ ⁊ uoluncarios.
Apparentia enĩ sua dũ lacessit desidantes lib̾ari:

Expanded text:
de in coelos induxit . Ex quibus aliquanti resurgentes in corporibus, multis apparuerunt ad testimonium evictae mortis; ut qui forte Christi resurrectionem credituri non essent, ex horum resurrectione, quos mortuos scirent, rei fierent; hos enim viderunt, quos agnoscerent dudum vixisse. Quamvis captivi, inviti et alieni ducantur; Salvator tamen et suos duxit, et voluntarios. Apparentia enim sua dum lacessit desiderantes liberari,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cȩt̾i. ꝑ fidiã sig̾cat: dũ desicdia carnis memorat. Uolup¬
tas enĩ carnis : uisibilib oblectaru̾it elem̃ta q̃ ds̃ gu¬
b̾nacła mundi instituit dõsappellet: c̃ ħ nom̃ uni
dõ debeat᷑ ex qͦ sc̃ oĩa. ut sic̃ nullũ participẽ hc̃ ex his
in uirtute:. ita nullũ hãt ꝯsortẽ in noie. Xp̃o aũ iccir
coh nom̃ ñ negat᷑ : qr sic̃ cõmunis eis nat̾᷑a ÷. ita erit ⁊

Expanded text:
et caeteri. Perfidiam significat, dum desideria carnis memorat. Voluntas enim carnis est visibilibus oblectari, ut elementa quae Deus gubernacula mundi instituit, deos appellet; cum hoc nomen uni Deo debeatur, ex quo sunt omnia; ut sicut nullum participem habet ex his in virtute, ita nullum habeat consortem in nomine. Christo autem idcirco hoc nomen non negatur, quia sicut communis eis natura est, ita erit et
Abbreviated transcription (Latin):
ra ponit᷑. fic fetidũ ⁊ scatet u̾mibSurg̾e aũ ingłaqi exci¬
tarur̃ ũ lumĩe erit᷑. ⁊ nullã sqͣloris inuiriã patiet᷑. demi¬
nat᷑ in infirmitate surget inu̾ͥtute. In infirmitate semi¬
nat᷑ qr ĩmobile ÷ ⁊ in regibile Surget aũ in uirtute:
qi iã totũ uiuũerit ac ueget ũ. Seminat᷑ corpꝰ anima¬
le: surget corpꝰ sp̃iale. Animale corpꝰ ÷ dũ cib sustentat᷑¬

Expanded text:
citatum et lumen erit, et nullam squaloris injuriam patietur. Seminatur in infirmitate, surget in virtute. In infirmitate seminatur; quia immobile est, et irregibile: surget autem in virtute, 166 quia jam totum unum erit ac vegetum. Seminatur corpus animale, surget corpus spiritale.
Abbreviated transcription (Latin):
gis ut ⁊ ĩꝑtci ꝓficiant: ne qͥd sit corꝑis ꝑ ĩꝑitiã tene¬
brosũ. Iccirco õs paratos uult ꝯuenire diu̾sis donis spi¬
ritalib ut ipsa aiuditate aĩ uigilantes inuicẽ se ex¬
hortati meliora dona emularent᷑ ad illuminationẽ
fr̃m Siue nlingua qͥs loqͥt᷑ ꝑ duoᷤ aut multũ tres: ⁊¬
guis loqͣnt᷑ s singłi ñ simul õsne insanire uicdent᷑.
dõ gͦ ut multũ tres: ne occuparent diẽ linguis lo
serendiqͥ st̃ totiꝰ ȩccł̃ȩ illuminatores. Qđ si ñ fuerit
examinent ł int̾rogent. Ipsũ modũ tenuit dicendo.
duo aut tres loqͣnt᷑ singłi aũ sic̃ supͣ. Cȩc̾osaut̃ int̾ro¬
gare ꝑmisit dehis ꝗ̃ forte in ãbiguisueniunt aut q̃
asseqͥ aliqͥs ñ pot÷ qr diu̾sa sc̃ ingenia: ut disputa¬
tione planiore dilucident᷑. Qdsi alii reuelatũ sedẽti fue-¬
rit. pͥor taceat. Id: ꝑmittat potior inferiori.ut si pot:
uch imꝑtir ĩ ut nemo sit uacuus gr̃a dĩ. Pocestis enĩ ꝑ

Expanded text:
ti proficiant; ne quid sit corporis per imperitiam tenebrosum. Idcirco omnes paratos vult convenire diversis donis spiritalibus; ut ipsa aviditate animi vigilantes, invicem se exhortantes, meliora dona aemularentur, ad illuminationem fratrum. Si lingua quis loquitur, per duos, aut ut guis loquantur: sed singuli, non simul omnes; ne insanire viderentur. Ideo, ergo ut multum, tres, ne occuparent diem linguis loqserendi, qui sunt totius Ecclesiae illuminatores. Quod si non fuerit examinent, vel interrogent. Ipsum modum tenuit dicendo: Duo vel tres loquantur; singuli autem, sicut supra. Caeteros autem interrogare permisit de iis, quae forte in ambiguum veniunt, aut quae assequi aliquis non potest; qui diversa sunt ingenia, ut disputatione planiore dilucidentur. Quod si alii revelatum fuerit sedenti, prior taceat: id est, permittat potior inferiori, ut si potest nihil impertiri; ut nemo sit vacuus a gratia Dei. Potestis enim per
Abbreviated transcription (Latin):
inst̾io uestitũ resurgit multa sec̃ hñs increm̃ta ucilict
humane cur ñ credibile sit dĩ uirtute mortuũ posse
resurg̾e meliorata tantũ suba ñ numero multiplicaꝰ
Qͥd gͦ reqͥrit᷑ ab infideli qͦ corꝑe resurgant mortui: eũ
pla p̾cedant ad fidẽ hane melioratȩ resurrectionls
caerẽpla supͣdictaᷤ. Non oĩs caro eadẽ caro. alia qͥd bõis a
tia ant̃ peccoris alia caro uolatiliũ alia caro pisciũ.
Cũ exeadẽ massa oĩscaro sit.unð ⁊ qͦmͦ in his tanta di¬
u̾sitaᷤ: ut una ĩpensa faceret gnr̃a diu̾saͭ. Dicant nc̃ so¬
syste mundi ⁊ scrutatores syderũ siualent cõphendẽ
q̃ extͣ se st̃: cũ qͥd intͣ se sit nesciant. Deniq õs mun¬

Expanded text:
ministerio vestitum resurgit, multa secum habens incrementa utilitatis humanae; cur non credibile sit Dei virtute mortuum posse resurgere, meliorata tantum substantia, non numero multiplicatum? Quid ergo requiritur ab infideli, quo corpore resurgant mortui, cum exempla praecedant ad fidem hanc melioratae resurrectionis,ta exempla supra dicta. Non omnis caro, eadem caro: sed aliaia autem pecoris, alia caro volatilium, alia caro piscium . Cum ex eadem massa omnis caro sit, unde et quomodo in his tanta diversitas est, ut una impensa faceret genera diversa? Dicant nunc sophistae mundi, et scrutatores siderum si valent comprehendere quae extra se s
Abbreviated transcription (Latin):
ad
⁊ asma locuta: humana lingua ad balaã filiũ
beor ut addisceret dĩ maiestatẽ. Et pueri infanteᷤ
in laudẽ dĩpruꝑunt᷑ ad ꝯfusionẽ nideoꝵ Saluator
aut̃ ñ solũ istos. s ilapides ad odẽpnationẽ ꝑficdoꝵ
⁊ głam dĩ clamare posse ostendit. Et int̾̃ ipsa pri¬
mordia ad cõm̃dationẽ fidi: qͥ baptirabant̾ lin¬
guis loq̃bant᷑. Et si habuero ꝓphiã inouerĩ cã¬

Expanded text:
d et asina locuta est humana lingua ad Balaam filium Beor, ut addiceret Dei majestatem : et pueri infantes in laudem Dei proruperunt ad confusionem Judaeorum . Salvator autem non solum istos, sed et lapides ad condemnatiam Dei clamare posse ostendit . Et inter ipsa primordia ad commendationem fidei, qui baptizabantur, linguis loquebantur . Et si habuero prophetiam, et noverim o
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ aliqͥs. Quẽ a dmodũ resurgent mortui. Qaũ corꝑe
Cenient: hos dix̃ ignorantiã dĩ hab̃e qͦr depͣuate
sencentiȩ u̾ba ꝓtulit dic̃s. Quẽ admodũ resurgẽt mo¬
uhõe ñ utiq legis auctoritate agit ut exẽpł suadeat q̃
si reciꝑet ñerraret:s fisi ca ratione deqͣ sibi blandit᷑ it
ñ credat resurg̾e resoluta ⁊ emortua corꝑa. Oscendis
enĩ mortua rursũ reꝑari ad uitã ⁊ multiplicataui
cõfundat᷑ error humanꝰ. Et qͥ seminas. ñ corp᷑ qͥ fut̃m¬

Expanded text:
dicet aliquis: Quemadmodum resurgent mortui? Quove corpore venient? Hos dixit ignorantiam Dei habere, quorum depravatae sententiae verba protulit, dicens: Quemadmodum resurgent mohomine non utique Legis auctoritate agit; ut exemplis suadeat, quae si reciperet, non erraret: sed physica ratione, de qua sibi blanditur, ut non credat resurgere soluta et mortua corpora. Ostendit enim mortua rursum reparari ad vitam, et multiplicata; ut confundatur error humanus. Et quid seminas? Non corpus quod fut
Abbreviated transcription (Latin):
tione mundi. Qi enĩ ałr ñ fiet qͣm scit ds̃: factũ dñ.
Nob enĩ fit ñ dõ qi ap̃ dm̃ nichil: qd̾ fut̾m dicat᷑. Et
in psalmoait. Dñs regnauit a ligno. Et moyses de cru
fut᷑i tp̃ris aliqͣn significantia ponit᷑. ne aꝑu̾sis ñ de
cp̃o dictũ defendet. si totũ qͦsi p̾t̾itũ significaret. Et
qr sepultꝰ ẽ. Nulli dubiũ mortuũ sepultũ ee̾. sic̃ dix̃
ysaias ꝓpħa & dabo malos ꝓsepult᷑a eiꝰ. Et qr resutrȩx̃¬

Expanded text:
n fiet, quam scit Deus, factum dicitur; nobis enim fit, non Deo, quia apud Deum nihil est, quod futurum dicatur. Et in Psalmo ait: Dominus regnavit a ligno . Et Moyses de crucfuturi temporis aliquando significantia ponitur; ne a perversis non de Christo dictum defenderetur, si totum quasi praeteritum significaret. Et quia sepultus est. Nulli dubium mortuum sepultum esse, sicut dicit Esaias propheta: Et dabo malos pro sepultura e
Abbreviated transcription (Latin):
pͥcis qͥ resp̃ndent am̃: ut õa dicta ueri testimoni
omaudientiũ m̃tib. ⁊firment. Nã tuqͥd̾ bñ gr̃as agiᷤ.
De eo dic̃ qͥ cognita sibi loqͥt᷑ qi scit qͥd dicat: s aliꝰ
ñ ȩdificat᷑. Siu̾tiq ad edificandã eccłam conueni¬
tis: ea debent dici q̃ intelligant audientes. Nã qͥd
ꝓd ut qͥs lingua loqt᷑ qͣm sołꝰ scit ut qͥ audit nicħ
ꝓficiat: Idõ tacere debet in eccła: ut hi loqͣnt᷑ qͥ ꝓ¬
sint audientibꝰ. Gr̃as ago dõ meo: qd̾ oĩũ ur̃m lin¬
gualoqͦr. Qͣm̃ suꝑiꝰ linguis loqͥdonũ eẽ dix̃ sp̃s¬

Expanded text:
t omnia dicta veri testimonio in audientium mentibus confirmentur. Nam quidem bene gratias agis. De eo dicit, qui cognita sibi loquitur, quia scit quid dicat. Sed alius non aedificatur. Si utique ad aedificandam Ecclesiam convenitis, ea debent dici, quae intelligant audientes. Nam quid prodest ut quis lingua loquatur, quam solus scit; ut qui audit, nihil proficiat? Ideo tacere debet in Ecclesia, ut ii loquantur, qui prosint audientibus. Gratias ago Deo meo, quod omnium vestrum lingua loquor. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
scuriores mediȩ st̃ peccatores hões coaptandi st̃ qͥd̃tb
secuti stelt merrorẽ duc̃tib cõꝑandi st̃. sic̃ dic̃ in ȩpła
tionẽ hr̃e. Quia sic̃ carbo cinere suo cooꝑtus obcecat᷑:
ita ⁊ hiĩ ꝑfidia sua erroris tenebris circundati luce
it ñ sit dubiũ resurrectionẽ futã mortuoꝵ. ut accep¬
ta ratione nemo ãbigat. Seminat᷑ incorruptela:. fur¬
get in incorruptela. Seminare ÷: sepelire ut corrũ¬
pat᷑ Resurge aũ m incorruptela iã suscitatũ ñ posse
corrũpi :s hr̃e claritatẽ immortalitatis. Seminat᷑ in igno

Expanded text:
scuriores mediae sunt, peccatores homines coaptandi sunt, qui desecuti, stellis in errorem ducentibus comparandi sunt, sicut dicit in Epistola tionem habere; quia sicut carbo cinere suo coopertus obcaecatur, ita et hi perfidia sua erroris tenebris circumdati luce ut non sit dubium resurrectionem mortuorum futuram; ut accepta ratione, nemo ambigat. Seminatur in corruptela, surget in incorruptela. Seminare est sepelire, ut corrumpatur: resurgere autem in incorruptela, jam exsuscitatum non posse corrumpi, sed habere claritatem immortalita
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt uolo qͥnq u̾ba loqͥ ꝑlegẽ ut ⁊ alios edificẽ:
ꝗͣ decẽ milia u̾boꝵ in lingua tiliꝰ dic̃ paucis u̾b̾
in aꝑtione sermonis loqͥ qd̾ õs intelligant ꝗͣ ꝓli¬
xam or̃onẽ hr̃e in obscuro. Hi ex hebreis erant.qͥ
aliqͥdo syra lingua plerũq hebrea intͣctatib aut
obłonib utebant᷑ ad cõm̃dationẽ. Głabant᷑ enĩ
se dici hebreoᷤ ꝑꝑ m̾itũ abrahȩ. Qđidẽ apłs ꝓ ni¬

Expanded text:
per Legem, ut et alios aedificem, quam decem millia verborum in lingua. Utilius dicit paucis verbis in apertione sermonis loqui, quod omnes intelligant, quam prolixam orationem habere in obscuro. Hi ex Hebraeis erant, qui aliquando syra lingua, plerumque hebraea in tractatibus aut oblationibus utebantur ad commendationem. Gloriabantur enim se dici Hebraeos propter meritum Abrahae, quod idem Apos
Abbreviated transcription (Latin):
iuficabunt᷑. Hdic̃ qr sic̃ adã peccans mortẽ inuenit.
qi moisex peccato : oĩbus qͥstex el corpe ad qͥfiuit
onẽ. Ut sic̃ in adã õs suie instisiue mĩti moriunt᷑ ĩta ⁊ in
xp̃o om̃s tã credentesqͣm diffidentes resurgant licet ad
penã increduli cñ uiuificari uident᷑ qr corꝑa sua recipi¬
ent iã ñ morituri s passuri penã in eis sine fine qd̾ crede
noluert̃. Unꝰqͥsq aut̃ in suo ordine. Nc̃ ordines uult re¬
surrectionis exponẽ. ne idõputarent fabulosũ eẽ qd̾ fac
sic̃ in actib apłoꝵ testat᷑ scͥptũ eẽ in moyse. Si passibił x̾si

Expanded text:
vivificabuntur. Hoc dicit quia sicut Adam peccans mortem invenit, quia mors ex peccato, omnibus qui sunt ex ejus corpore acquisivit onem, ut sicut in Adam omnes sive justi sive injusti moriuntur: ita et in Christo omnes tam credentes quam diffidentes resurgant , licet ad poenam increduli, tamen vivificari videntur, quia corpora sua recipient jam non morituri, sed passuri poenam in eis sine fine, quod credere noluerunt. Unusquisque autem in suo ordine. Nunc ordinem resurrectionis vult exponere, ne ideo putarent fabulosum esse; quia fSicut in Actibus apostolorum testatur scriptum esse in Moyse . Si passibili
Abbreviated transcription (Latin):
uiris suis ee̾ p̃cep̃. de lege loqͥ p̾sumantꝰ c̃sciant ui
roshab̾e pͥmatũ ⁊ sibi mag̃ cõpet̾e. ut in domo dĩ p̾ci¬
b uacent linguã retinente᷑. Paures aꝑtant: ut au
ut humilr atȩ appareant. Illȩ aut̃ se inuerec̃das
ostñdẽ qͥ ⁊ uiris opꝑbriũ est. Inmulicrũ enĩ in¬
solentia: etiã maritinotant᷑. No̾tũ aũ uob̾ facio¬
ꝑ qd̃ ⁊ salui efficimini. qd̾ sermone annunciaui uo¬
b debetis cenerenisiforte sine causa credidistis. Osten¬
dit ilt qr simhac causa q̃ subiecta ÷ a tͣditione eꝰseduc¬
mortui resurgent. Qđ aut̃ dic̃ in qͦ ⁊ statis. hisdic̃ qͥ
firmierant infide tͦditionis huiꝰ ꝓmiscinꝰem̃ loqͥt̾:
ut hi qͥ ifide firmi st̃ gaudeant᷑: ⁊ qͥ mitant corri¬
pi se doleant ⁊ corrigant᷑. kadidi n uob̾ in pͥmis:¬

Expanded text:
 de Lege loqui praesumant; cum sciant illic viros habere primatum, et sibi magis competere, ut in domo Dei precibus vacent, linguam retinentes: et aures aperiant; ut audut humiliatae appareant: illae autem se inverecundas ostendunt, quod et viris opprobrium est; in mulierum enim insolentia etiam mariti notantur. An a vobiper quod et salvi efficiemini, quod et sermone annuntiavi vobis, debetis tenere; nisi forte sine causa credidistis. Ostendit illis quia si in hac causa quae subjecta est, a traditione ejus seducmortui resurgent. Quod autem dicit: In quo et statis, his dicit, qui firmi erant in fide traditionis hujus; promiscuis enim loquitur, ut et ii qui in fide sunt, gaudeant: et qui nutant, corripi se doleant, et corrigantur. Tradidi enim vobis in primis
Abbreviated transcription (Latin):
bete ꝓpħandi. Qnuis arguat hos ⁊ in multis rep̾hen¬
lant in uiis meis. Fr̃s nr̃i estis uos. Ut gͦ ꝯ solaret᷑ istos. pꝰ
correptiones fr̃s illosuocat. ⁊ ad emulationẽ ꝓpħiȩ hor¬
tat᷑: ut assidua disputatione explanatione legis diui¬
illud fit: qd̾ cũ pace ⁊ disciplina fitꝰ. Mulieres ur̃e in

Expanded text:
bete prophetandi. Quamvis arguat hos, et in multis reprehenlant in viis meis: Fratres nostri estis vos . Ut ergo consolaretur istos post correptiones, fratres illos vocat; et ad aemulationem prophetiae hortatur, ut assidua disputatione et explanatione legis diviillud fit, quod cum pace et disciplina fit. CAPUT XV. N
Abbreviated transcription (Latin):
ñ resurgt̃. qͥd ibaptizant᷑ ꝓ ilł: Intantũ ratã ⁊ stabilẽ
uult ostende resurrectionẽ mortuoꝵ ut exẽplũ dec
eoꝵ qͥ tã securierant de fut᷑a resurrectione. ut eciã ꝓ
mortuis baptizarent᷑. si quẽ forte mors p̃uenisset: tim̃¬
tes ne aut male aut ñ resurgẽ qͥ baptizatꝰ ñ fuerat. ui¬
uus noĩe mortui tinguebat᷑. Unde subiec̃. Qͥd ⁊ bap¬
tizant᷑ ꝓ ilł : Erẽploħ ñ factũ illoꝵ ꝓbat: s fixã fidẽ in
resurrectionẽ ostenditꝰ. Qͥd ⁊ nos ꝑiclitam̃ oĩ hora:

Expanded text:
 In tantum ratam et stabilem vult ostendere resurrectionem mortuorum, ut exemplum det eorum, qui tam securi erant de futura resurrectione; ut etiam pro mortuis baptizarentur, si quem forte mors praevenisset: timentes ne aut male, aut non resurgeret, qui baptizatus non fuerat, vivus nomine mortui tingebatur. Unde subjecit: Ut quid et baptizantur pro illis? Exemplo hoc non factum illorum probat, sed fixam fidem in re
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ darent mag̃ ꝗ acciꝑent. accedentes ad fidẽ. Nñ dic̃.
Aut in uossolos deuenit u̾bũ dĩ : Oñ enĩ qͥ uult aliqͥd
emere qd̾ scit ab aliqͦ ñ reqͥrĩ c̃ qͦdã fastidio accedit ad
ẽptionẽ qͣsi bñficiũ p̾staturꝰ uendenti. dõ hoc apłs
arguit in corinthiis. qi tales se p̾bebant elatione uanta¬
tiꝰ. qͣisi p̃iñ obedir̃q̃ uͥb fidĩnemo eẽt qͥ credet: sic̃ dic̃ iudeis

Expanded text:
 accedentes ad fidem; unde dicit: Aut in vos solos devenit verbum Dei. Omnis enim qui vult aliquid emere, quod scit ab aliquibus non requiri, cum quodam fastidio accedit ad emptionem, quasi beneficium praestiturus vendenti. Ideo hoc Apostolus arguit in Corinthiis, qui tales se praebebant elatione vanitatis; quasi si ipsi non obedirent verbis fidei, nemo esset qui crederet, sicut dicit Judaeis:
Abbreviated transcription (Latin):
ma destruet᷑ mors. ħ dic̃ qr tdito regnofinis erit mun¬
diimpleta resurrectione. Qd̾ qͥdã t̾riti asꝑitate sermo¬
nis dũ qͣsi pie uolt̃ sentire: a ꝓpͥetate sensus deditiant.
horrent enĩ sonũ u̾bi audientes c̃ tͣdidit regnũ dõ ⁊
pat̾: putantẽ tͣditionẽ hanc regni si uixtasonũ u̾bim
telligat᷑ uacuã remanẽ ut si cͣdit iã ipse ñ bãt qͣsi pat̃¬

Expanded text:
ca destruetur mors. Hoc dicit, quia tradito regno finis erit mundi, impleta resurrectione. Quod quidam territi asperitate sermonis, dum quasi pie volunt sentire, a proprietate sensus declinant. Horrent enim sonum verbi audientes: Cum tradiderit regnum Deo et Patri; putantes traditione hac regni, si juxta sonum verbi intelligatur, vacu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i iħu xp̃i. tr̃snolite pueri effici sensib s mali¬
cia paruuli estote. ut sensib ꝑfecti sicis. ꝑfectos
illos uult eẽ. ut sciant qͥ ad instructionẽ eccłȩ sit
necessariũ ut recedentes a malicia ⁊ errorib hiͤ
stucdent q̃ ꝓficerent ad utilitatẽ fr̃m. Hic ÷ enim
sens ꝑfectꝰ qͥ idag̃ ut ꝓsit alicui maximȩ fr̃i. In le¬
ge enĩ scͥptũ ẽ qr in aliis linguis ⁊ in labiis aliis
loqͣr ppło hiuic ⁊ nondũ me exaudie ⁊ dic̃ dñs:¬
ħ dñs de hisdic̃ qͦs scit nec saluatori crediturosͥn
aliᷤᷤ ⁊⁊ lingus ⁊ in aliis labiis loqͥ: nouũ testamtũ
÷ p̾dicare. sic̃ dic̃ ierennas ꝓpħa. Ecce diesueniunt qd

Expanded text:
 sua. Fratres, nolite pueri effici sensibus: sed malitia parvuli estote; ut sensibus perfecti sitis. Perfectos illos vult esse, ut sciant quid ad instructionem Ecclesiae sit necessarium; ut recedentes a malitia et erroribus, iis studerent, quae proficerent ad utilitatem fratrum. Hic est enim sensu perfectus, qui id agit, ut prosit alicui, maxime fratri. In Lege enim scriptum est: Quia in aliis linguis, et in labiis aliis loquar populo huic, et nec sic me audient, dic his dixit, quos praesciit nec Salvatori credituros. aliis enim linguis et in aliis labiis loqui, novum Testamentum est praedicare, sicut dicit Hieremias propheta: Ecce venient d
Abbreviated transcription (Latin):
ratione alit̃ loqͥ ꝗͣ se legis u̾et̾is u̾bahabebant. dũ
audiunt sabb̃m solui. neomenias euacuarrcirẽ¬
cisionẽ cessare sacͥficia ĩmutari escas dudũ ꝓhi¬
guis ⁊ aliis labiis loqͥ: ⁊ nec sic ꝑfidi dm̃ obaudire
uoluert̃. Pot: ⁊ sic intelligiꝰ. ut qr multi uidõrs ma¬
liuoli erant. & ꝓptẽa dignũ ñ erat his in reuelati
ut mereri se fac̾ent ꝑ explanationẽ audire u̾ba dĩ:
Iñ dicc̃ discipłi ad dñm. Dñe qr in ꝑabot̃ loqͦris ilt¬
& dñs. qr uob̃datũ÷ inqͥt nosse mist̾iũ regnũ dĩ ilt
aũ ñ ut uidentes ñ udeant ⁊ audientes ñ intelli¬
q linguȩ insignũ sc̃. ħ ÷ uelamine incognitȩ lin¬
guȩ obscurati sc̃ sermones dĩ ne uideant᷑ a ꝑfidis:
ut c̃audiunt᷑ in cognitȩ linguȩ signũ sitq ꝓpt̾ ꝑͥ
diã factũ ÷ ne audiens intelligat. N utiq his qͥcre
qͣs ñ intelligant .s in fidelib qͥ ñ sc̃ digni intelligeri

Expanded text:
ratione aliter loqui, quam se legis veteris verba habeant; dum audiunt sabbatum solvi, neomenias evacuari, circumcisionem cessare, sacrificia immutari, escas dudum 158 prohim obaudire voluerunt. Potest et sic intelligi, ut quia multi Judaeorum malevoli erant, et propterea dignum non erat his in revelatiout merentes se facerent per explanationem audire verba Dei. Unde dicunt discipuli ad Domin datum est, inquit, nosse mysterium regni Dei, illis autem non; ut videntes non videant, et audientes non intellique linguae in signum sunt. Hoc est, velamine incognitae linguae obscurati sunt sermones Dei, ne videantur a perfidis, ut cum audiuntur incognitae linguae, sigdiam factum est, ne audiens intelligat. Non utique iis quiquas non intelligant; sed infidelibus, qui non sunt digni intelligere,
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ nec patrẽ ht̃ Isti ambulabant. et qͦꝵdã fidẽ ne im¬
prudentes a mundi sapientib udicarent᷑ subu̾tebañ :
qi prudentes scłi stultũ iudicant c̃ audiunt resurrecciõẽ
p̾dicatores:⁊ fides ur̃a m anis er it. ħ enĩ credidert̃ apło
p̾dicante qi mortui resurgent: et hac spe actͣcti st̃ ad

Expanded text:
Filium, nec Patrem habet . Isti ambulabant, et quorumdam fidem, ne imprudentes a mundi sapientibus judicarentur, subvertebant; quia prudentes saeculi stultum judicant, cum audiunt resurrectionem praedicatores, et fides vestra inanis est. Hoc enim crediderunt, Apostolo praedicante, quia mortui resurgent, et hac spe attracti sunt a
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑m ee̾t pꝰmortẽ. uentͥ cantũ studebant qͣm pe corã.
siõ ⁊ hi qͥ corinthios depͣuabant᷑. Nolite seduci. Corrũ¬
punt bonos mores. colloq mala. Significat c̃ fabulatiõe
strepentes debet uitare: ut ĩpleat qd utile iudicauit.
Uigilate iusti estote. nolite peccare. Uigilandũ monet:
ne circ̃uẽtione pͣui sens capti a fide abducti depͣuareq̃a
mortuoꝵ resurrectionẽ ñ credendo. Iustos e̾ẽ p̾cep̃ut
ñ solũ trenã iusticiã excolant s ⁊ cȩlestẽ: qr t̃rena iͦti

Expanded text:
t post mortem, ventri tantum studebant quomodo pecora , sicut et ii qui Corinthios depravabant. Nolite seduci, corrumpunt mores bonos colloquia mala. Significat confabulatione bstrepentes debet vitare; ut impleat, quod utile judicavit. Vigilate, justi estote, et nolite peccare. Vigilandum monet, ne circumventione pravi sensus capti, et a fide abducti depraventur, mortuorum resurrectionem non credendo. Justos esse praecepit, ut non solum terrenam justitiam excolan
Abbreviated transcription (Latin):
it płquã qͥngt̃is fr̃ib simul. ħ sua fide loqͥt᷑. Ex qͥb
pluresmanent usq adhucqͥdã aũ dormiert̃. Dehs
qͥb pꝰ resurrectionẽ apparuit dñs. tc̃ multos dic̃ fu¬
isse incorꝑeͥ. Deinde apparuit ia cobo. Singlarit̃ iaco¬
bo apparuit. sic̃ ⁊ pet: qͥ idõputo factũ. ut multipha¬
ria apparentia fidẽ resurrectionis firmaret᷑. Postea

Expanded text:
it plus quam quingentis fratribus simul. Hoc sua fide loquitur. Ex quibus plures manent usque adhuc, quidam autem dormierunt. De his quibus post resurrectionem apparuit Dominus, tunc multos dicit fuisse in corpore. Deinde apparuit Jacobo. Singulariter Jacobo apparuit, sicut et Petro: quod ideo puto factum, ut multifaria apparentia fidem resurrectionis firmaret. Postea
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ ẽ: & tres ds̃ unꝰ. Deniq oꝑante uno. tres opari
dũr: ut tͥnitatis mistiũ uniꝰ dĩ ⁊ nat̾a ⁊ potestate
claudat᷑: c̃ sit ĩm̃isũ Inicuiq aut̃ dat᷑ manifesta¬
tio sp̃s adutilitatẽ. H⁊ donũ accipit ut diuinis re¬
tinacłis uitã suã gub̾nans: ⁊ sibi ⁊ aliis utił sit. dũ
exẽplũ bone u̾sationis ostendit. Cuidam enĩ da
⁊ ꝑ sp̃m sermo sapientiȩ id ÷ dat᷑ illi prudentia ñ
ex litt̾is s chorusco splendore sp̃s scĩ ut cor habeat

Expanded text:
nus, et tres Deus unus. Denique operante uno, tres operari dicuntur; ut Trinitatis mysterium in unius Dei natura et potestate claudatur, cum sit immensum. Unicuique autem datur manifestatio Spiritus ad utilitatem. Hoc est, donum accipit, ut divinis retinaculis vitam suam gubernans, et sibi et aliis utilis sit, dum exemplum bonae conversationis ostendit. Cuidam enim datur per Spiritum sermo sapientiae. Id est, datur illi prudentia non ex litteris, sed corusco Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt᷑ mͥ barbarꝰ. Nutiq studendũ monet ut inuicẽ ꝑ in¬
cognitã linguã barbari sibi uideant᷑s qr c̃cordiȩ res
ẽ. hisnitendũ ÷. ut ꝑ unanimitatẽ intellectꝰ cõmu¬
uitia aꝓpt̃ea: ad hanc partẽ studiũ monet applican¬
dũ. Idõ qͥ loqͥt᷑ linguadret ut int̾ptet᷑. Cũ qͥ linguiᷤᷤ
loqͥ desid̾at. orare d̾b̃e dic̃. ut accipiat donũ int̾p̾tan¬
di uit ꝓficiat cȩtis studiũ ei . Si orauero lingua sp̃i
m̃s orat: mens aũ mea sine fructu ÷. Manifestũ ÷ igno¬
rare añnũ ur̃isilingua loqͥt᷑ ꝙͣ nescit: sic̃ asso¬
lent latini hoĩes g̾cȩ cantare & oblectari sono u̾boꝵ:

Expanded text:
hi barbarus. Non utique id studendum monet, ut invicem per incognitam linguam barbari sibi videantur: sed quia concordiae res est, his nitendum est; ut per unanimitatem intellectus, commuvitia, proterea ad hanc partem studium monet applicandum. Ideo qui loquitur lingua, oret ut interpretetur. Eum qui linguis loqui desiderat, monet orare debere, ut accipiat donum interpretandi; ut proficiat caeteris studium ejus. Nam si oravero lingua, spiritus meus orat, mens autem mea sine fructu est. Manifestum est ignorare animum nostrum, si lingua loquatur, quam nescit, sicut adsolent Latini homines Graece cantare, oblectati sono verborum;
Abbreviated transcription (Latin):
Manfestũ: qr qͣnius aliqͥs dignitate sullimis sit.si
sub iectus tñ defuerit qͥ obseqͥis sius illũ faciat gło¬
magnꝰ sit imꝑator: necessariũ tñ hc̃ exercitũ. mbrũ
c̃enĩ corꝑis er᷑ añ se hñs cͥbunos ⁊ comites magistroͥ.
Dis oĩb inferoues st̃ milites: & mag̃ necessarii st̃:
sic̃ m̃bra corꝑis. Quȩ c̃ infirmiora uident᷑ plus uti¬

Expanded text:
m est, quia quamvis aliquis dignitate sublimis sit; si subjectus tamen defuerit, qui obsequiis suis illum faciat glomagnus sit imperator, necessarium tamen habet exercitum; membrum est enim corporis ejus, ante se habens tribunos, comites, et magistros. His omnibus inferiores sunt milites, et magis necessarii sunt, sicut membra corporis, quae c
Abbreviated transcription (Latin):
apłs aliꝗdo tñ eget ꝓpħis. Et qi ab uno dõ patre st̃ oã:
singlos ep̃os singłis eccłiis p̾eẽ decreuitꝰ. Tertio doctores
Illos dic̃ doccoresqͥ inȩccłia lict̾is ⁊ lectionib retinen
puerosmmbuebant more sẏnagoge q̃r tͣditio illoꝵs ad noᷤ
Op̾itulationes gubnationesuit in reb diuinis iugilet
intellectirita tñ ut in aliqͥb q̃ implere ñ concedit᷑ ab
alio sumat q̃ d̾babit: qi totũ uni ꝯcedi ñ potꝰ᷑. St̃ igu
b̾natores qr spũalib retinacł hoĩb docum̃to st̃. Gñra
linguaꝵ ut donũ dĩ sit multas linguas scire ut hoc

Expanded text:
tis. Et quia ab uno Deo Patre sunt omnia, singulos episcopos singulis Ecclesiis praeesse decrevit. Tertio doctores. Illos dicit doctores qui in Ecclesia litteris et lectionibus retinendis pueros imbuebant more Synagogae; quia traditio illorum ad nos Opitulationes, gubernationes; ut in rebus divinis vigilet intellectu: ita tamen, ut in aliquibus, quae implere non conceditur, ab alio sumat quod non habet; quia totum uni concedi non potest. Suspiritalibus retinaculis hominibus documento sunt. Genera linguarum; ut donum sit Dei multas linguas scire. Interp
Abbreviated transcription (Latin):
b ex hortatio necessaria ẽ: ꝑ ꝗͣ addat᷑ ilt aliqͥs honor.
ut fiant utiles. Si qͦminꝰ. pso ꝯtẽptu neglegentiores
circa se ert̃ in qͥb magis ꝓficiendũ ÷. Nt ñ sit scisia u¬
corꝑes. ꝓ iuicẽ sollicita sint m̃bra. Sic dic̃ a dño mo¬
datũ humanũ corpꝰ: ut oã m̃bra eiꝰ necessaria sint. ac
ꝑ ħ ꝓ se iuicẽ sollicita: qr aliud sine alt̾o eẽ ñ pot : ⁊ qd̾
inferiꝰ putat᷑ magis necessariũ ÷ sic̃ ⁊ de fr̃ib expositũ

Expanded text:
bus exhortatio necessaria est, per quam addatur illis aliquis honor, ut fiant utiles: si quominus, ipso contemptu negligentiores circa se erunt, in quibus magis proficiendum est. Sed Deus o invicem sollicita sint membra. Sic dicit a Deo moderatum humanum corpus, ut omnia membra ejus necessaria sint; ac per hoc pro se invicem sollicita, quia aliud sine altero esse non potest: et quod inferius putatur, magis necessarium est; sicut et de fratribus expositum
Abbreviated transcription (Latin):
sta sc̃ nr̃a: abundantiorẽ honestatẽ hñt. Manife¬
stũ÷ qr pudenda nr̃a q̃ curpia uident᷑ dũ aspect᷑
publicos uitant honestate se ꝯtegt̃: ne ꝑ irreueren¬
habitu inhonesti: ñ tñ sc̃ sine gr̃a ꝑ qͣm m̃bra sunt
corpis nr̃i. Nã solent succincti pede nudo uesticła
norisse qr solent uitã habrre mundiorẽ. Qd̾ en ĩ hõi¬
 udet᷑ despectũ: solet a dõpulchrũ iudicari ho¬

Expanded text:
sta sunt nostra, abundantiorem honorem habent. Manifestum est quia pudenda nostra, quae turpia videntur, dum aspectus publicos vitant, honestate se contegunt, ne per irreverenhabitu inhonesti; non tamen sunt sine gratia, per quam membra sint corporis nostri: nam solent succincti vesticula tetrica, nori sunt; quia solent vitam habere mundiorem. Quod enim hominibus videtur despectum, solet a Deo pulchrum judicari
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ apparuit. & manifestata : in saluatoris aduen¬
tu: qͦm hereticis ꝯtͣriũ uidet᷑ uetꝰ nouo. c̃ ipsa sibi
inuicẽ testimonio sit: Itaq qͥc̃q ed̃it panẽ hc̃ aut
bib̾it calicẽ dñi ĩdigne dño: reuserit corꝑis ⁊ sangui¬
nis dñi. Indignũ dic̃ ee dño: qͥ alit̾ mist̾iũ celebrat
ꝗͦ ab eo tͣditũ ẽ. N enĩ pot ÷ deuotꝰ eẽ qͥ alit̾ p̾sumit
ꝗͣ datũ : ab auccore. Idõ p̾monet ut scd̾m ordinẽ tͣ¬
ditũ deuota m̃s sit accedentis ad eucharistiã dñi:
ciplina tͣditionis ⁊ ꝯu̾sationis qͥ accedt̃ rei st̃ cor¬
ꝑis ⁊ sanguinis dñi Qͥd ÷ aut̃ reos ee nͥ penas dare
mortis dñi: Occisus ÷ enĩ ꝓhisqͥ beneficiũ eiꝰ in
irritũ duc̃t: Probet aut̃ se hõ:⁊ sic de pane edat
⁊ de pocło bibat qͥ enĩ manducat ⁊ bibit ĩoigne. udici¬
ũ sibi ipsi manducat ⁊ bibit. ñ discernens corpꝰ
monẽ docet: ut sciat reuerentiã m̃s se deb̾e ei ad

Expanded text:
nc apparuit, et manifestata est in Salvatoris adventu; quomodo haereticis contrarium videtur vetus novo, cum ipsa sibi invicem testimonio sint? Itaque quicumque ederit panem hunc, aut biberit calicem Domini indigne Domino, reus erit corporis et sanguinis Domini. Indignum dicit esse Domino, qui aliter mysterium celebrat, quam ab eo traditum est. Nquam datum est ab auctore. Ideo praemonet ut secundum ordinem traditum devota mens sit accedentis ad eucharistiam Dominiina traditionis et conversationis qui accedunt, rei sunt corporis et sanguinis Domini. Quid est autem reos esse, nisi poenas dare mortis Domini? Occisus est enim pro his qui beneficium ejus irritum ducunt. Probet autem se homo, et sic de pane edat, et de poculo bibat; qui enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit, non discernens corpusum ad communionem docet, ut sciat mens reverentiam se debere ei ad
Abbreviated transcription (Latin):
cia n sp̃at ẽ. q̃ c̃reuerentia de gustata purificat sl
corismemores maiora ab eo ꝯseqͥ meream̃. Mortẽ
dm̃ annunciantes donec ueniat. Quia enĩmori
do carnẽ ⁊ sangumẽ q̃ ꝓ nob̾ obła sc̃significamꝰ n¬
uũ testam̃tũ in his consecutiꝙ ÷ noua lex. quȩ obi¬
dientẽ sibi tͣdit celestib regnis. Nã ⁊ moysesatis¬
testam̃ti qd̾ dñs nouũ appellanit ꝑ ꝓpħã: ut illuo ul¬
cͣ sit ꝙ moysestͣdlidit. Testam̃tũ gͦ sanguine stia¬

Expanded text:
 quae cum reverentia degustata purificat sibi toris memores, majora ab eo consequi mereamur, mortem Domini annuntiantes, donec veniat. Quia enim morte do carnem et sangus consecuti, quod est nova lex, quae obedientem sibi tradit coelestibus regnis: nam et Moyses acceTestamenti quod Dominus Novum appellavit per prophetam, ut illud Vetus sit quod Moyses tradidit. Testamentu
Abbreviated transcription (Latin):
rꝰ exẽplũ pͥoris ꝯu̾sationis memorat. ut sic̃ simula¬
croꝵ fuert̃ forma colentes idola ⁊ ducebant᷑ duce
uoluntate demonioꝵ: ita ⁊ colentes dm̃ sint forma
legis dñicȩ ambulantes sic̃ placet dño. Forma enĩ
uniꝰ cuiꝰq legis in ꝓfessione ⁊ ꝯu̾satione cultoris de¬
bet uidi. Ille enĩ forma ⁊ imago legis dĩ ẽ. in cuiꝰ
fide ⁊ ꝯu̾satione ȩugłii u̾itas lucetꝰ. ꝓpt̃ qͥ notõ

Expanded text:
rus exemplum prioris conversationis memorat; ut sicut simularus exemplum prioris conversationis memorat; ut sicut simulacrorum fuerunt forma, colentes idola, et ducebantur duce voluntate daemoniorum: ita et colentes Deum, sint forma legis Dominicae, ambulantes sicut placet Domino. Forma enim uniuscujusque legis in professione et conversatione cultoris debet videri; ille enim forma et imago legis Dei est, in cujus fide et conversatione Evangelii veritas luc
Abbreviated transcription (Latin):
lidi ⁊ egroti: ⁊ dormiunt multi. t uerũ ꝓbaret
qi exam̃ fut᷑m ẽ accipientiũ corpꝰ dñi ⁊ iã hic ima¬
ginẽ udicii ostendit in eos qͥ inconsid̾ate dñi corpꝰ
acceꝑant dũ febrib ⁊ infirmitatib: corripiebant̃
imulti moriebant᷑: ut in his cet̾i disc̾ent. et pau¬
cors exẽplo cȩt̾i t̾riti em̃darent᷑ ñ in ultũ scien¬
tes corpꝰ dm̃ neglegent᷑ acciꝑe. Et eũ quẽ hic pe¬
iudicarem᷑. Dũ iudicam᷑ aũ a dño corripim̃. ut
ñ c̃ ħmundo dãpnem᷑. H dic̃ qr si nos metipsi er
cis enĩ oĩũ ÷ eñidatio: ne cũ ħ mundo id ÷ c̃ in fi¬
delib dãpnem᷑ Nicħ enĩ differt ab infideli qͥ ino¬
mi manducet. Ab inuicẽ expectandũ dic̃ ut inulto¬
ordine agendũ ostñdit: ⁊ qͦmͦ in eccłam abutͦq sexo
ꝯuemat᷑. premisit In qͥb reb si error fuerit᷑. ñ leue
peccatũ ẽ. Cȩt̾a aũ q̃ adedificationẽ eccłȩ ꝑtinent:
forma euntes ꝓut ducebamin. Spĩalia iłł tͣcditu¬

Expanded text:
lidi et aegroti, et dormiunt multi. Ut verum probaret quod examen futurum est accipientium corpus Domini, jam hic imaginem judicii ostendit in eos qui inconsiderate corpus Domini acceperant, dum febribus et infirmitatibus corripiebantur, et multi moriebantur, ut in his caeteri discerent, et paucorum exemplo caeteri territi emendarentur, non inultum scientes corpus Domini negligenter accipere, et eum quem hic poejudicaremur. Dum judicamur autem, a Domino corripimur; ut non cum hoc mundo damnemur. Hoc dicit, quia si nosmet ipsi errcis enim omnium est emendatio. Ne cum hoc mundo, id est, cum infidelibus damnemur. Nihil enim differt ab infideli, qui incoesurit, domi manducet. Ad invicem exspectandum dicit, ut multoordine agendum ostendit, et quomodo in Ecclesiam ab utroque sexu conveniatur, praemisit: in quibus rebus si error fuerit, non leve peccatum est. Caetera autem quae ad aedificationem Ecclesiae pertinent, forma euntes, prout ducebamini. Spiritalia illis traditu
Abbreviated transcription (Latin):
cere. Scientia enĩ illoꝵ destrnebat animas imꝑitoꝵꝰ frm̃
putantiũ eẽ illic ap̃ idolũ aliqͦ gr̃ã. qͣndo ꝑitiores
fr̃s int̾ eẽ illic ⁊ ñ horrere udebant. Idõ ait. Caritas
ȩdificat : ut saluti fr̃m studentes scientiȩ illic legi¬
buc ñ uterent᷑ ne ilł scandalũ facerentꝰ. Qd̃ si qͦ exi¬

Expanded text:
cere. Scientia enim illorum destruebat animos imperitorum fratrum, putanfratres interesse illic, et non horrere videbant. Ideo ait: Charitas aedificat; ut saluti fratrum studentes, scientiae illic legibus non uterentur, ne illis scandalum facerent. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
ro ÷ portio enĩ eiꝰ ÷ qr origo mulieris uir ẽ. Ex eo enĩ ẽ.
Ac ꝑ h obnoxia uidet̾ mulier urõut ĩꝑio eiꝰ subiecta sit:
honorificentiã ⁊ dignitatẽ uiri obstare dic̃: ne uelet
cap̃. Imago enĩ dĩ incongruũ ÷ ut celet᷑. Abscondi enĩ ñ
debet. Dĩ enĩ gła uidet᷑ in uiro. Mulier aũ gła uiriẽ.
unũ fec̃ hõem: ut sic̃ ab uno dõ st̃ õaita eẽnt ⁊ abuno
hõe om̃s hões. Ut unꝰ ds̃ inuisibił unꝰ hõ uisibił imagi¬
nẽ hr̃et int̾risut unus ds̃ inunohoĩe uidẽt᷑ auctoritatõ
uniꝰ pͥncipii ꝯseruare ad ꝯfusionẽ diaboli: qͥ sibi neglec¬
to uno dõ dñiũ ⁊ dĩtatẽ uoluit usurpare. Qđ ꝑpħa¬

Expanded text:
 est; quia origo mulieris vir est: ex eo enim est, ac per hoc obnoxia videtur mulier viro, ut imperio ejus subjecta sit. Honorificentiam et dignitatem viri obstare dicit, ne velet caput; imago enim Dei incongruum est ut celetur: abscondi enim non debet, Dei enim gloria videtur in viro. Mulier autem gloria viri est. unum fecit hominem, ut sicut ab uno Deo sunt omnia, ita essent ab uno homine omnes homines, ut unius Dei invisibilis unus homo visibilis imaginem haberet in terris, ut unus Deus in uno homine videretur auctoritatem unius principii conservare ad confusionem diaboli, qui sibi neglecto uno Deo, dominium et deitatem voluit usurpare.
Abbreviated transcription (Latin):
correpto errore. ut decȩt̾o corrigant. ⁊ seiant hue
rũ qd̾ dudũ in pͥmordiis ipsi didicerant: formã
illiꝰ q̃a saluatore inre huiꝰ moĩ data ÷ it̾at dic̃. C

Expanded text:
correpto errore, ut de caetero corrigant, et sciant hoc correpto errore, ut de caetero corrigant, et sciant hoc verum, quod dudum in primordiis ipsi didicerant; formam illius quae a Salvatore in re hujusmodi data est, iterat dicens: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
N ur̃m ꝓpãcenã p̾sumit in manducando: Et aliꝰ qͥdẽ
esurit: aliꝰ ebriꝰ ẽ. Nunqͥo domosñ habetis ad eden¬
dũ ⁊ bibendũ aut eccłã diꝯtẽpnitis i confunditis
ñ habentes: hos notat qͥ sic in eccłam ꝯueniebant.
ut munera sua offerentes aduenientib prb̃is qui
ad huc rectores eccłix ñ oĩb locis fuerant ꝯstituti.
totũ sibi qͥ obtulerat uindicaret scismatis causa.
Dissensiones enĩ int̃ eos pseudo apłi seminauert:
ita ut obłes suas ⁊ elarent᷑. cũ una atq eadẽ p̾ce
õiũ obłes benedicerent᷑ ut hi qͣ assolet fieri ñ obti¬
lerãs aut und̾ offerrent ñ habebant: pudore cor¬
repti ꝯfundent᷑. ñ sum̃tes partẽ. Et tã cito illud
agebant ut suꝑuenientes ñ inuenirent qd̵ ed̾es.
agenda ñ in eccła ubi unitatis ⁊ mist̾u causa ꝯueni¬
t᷑ ñ dissensionis ⁊ uentris. Munꝰ enĩ oblatũ totiꝰ ppłi
laudo uos. inhoe ñ laudo. Aꝑtũ ÷ Nep̾hen so⁊

Expanded text:
nam praesumit in manducando: et alius quidem esurit, et alius ebrius est. Numquid domos non habetis ad edendum et bibendum? aut Ecclesiam Dei contemnitis, et confunditis non habentes? Hos notat, qui sic in Ecclesiam conveniebant ut munera sua offerentes, advenientibus presbyteris quia adhuc rectores Ecclesiis non omnibus locis fuerant constituti, totum sibi qui obtulerant, vindicarent, schismatis causa. 149 Dissensiones enim inter eos pseudoapostoli seminaverant, ita ut oblationes suas zelarentur: cum una atque eadem prece omnium oblationes benedicerentur, ut ii qui, ut adsolet fieri, non obtulerant, aut unde offerrent, non habebant, pudore correpti confunderentur, non sumentes partem: et tam cito illud agebant, ut supervenientes non invenirent, quod ederent. ubi unitatis et mysterii causa convenitur, non dissensionis et ventris. Munus enim oblatum, totius populi Laudo vos? In hoc non laudo. Apertum est deprehenso et
Abbreviated transcription (Latin):
qr uidit ce libent̃ appet̾e qd̾ idolis immolatũ i. Acs
enĩ libͥtas mea indicat᷑ abalim scientia: hoc diẽ qͥ
ab idoli deuotione ꝯscientia sit lib̾a. qͥd opꝰ ÷ ut pucet̾
qi uenerationis causa edat idoł ĩmolata: Iudicat᷑ en ĩ
ñ distare ab eo qͥ colit idola qͥ ñ horret qd̾ oblatũ : si¬
mulacroᷤ. Si ego gr̃ȩ particeps sũ qͥd blasphemor ꝓ qͦ
ego gr̃as ago: Id÷ si ego gr̃ȩ dĩ cõmunico qr in ipsiꝰ nõe
edõqͥd opꝰ÷ hocarbit᷑ri aliquẽ qr ego idolo deuotꝰ sũ
dũ ñ horreo quȩ oblata st̃ idolo: ħ ẽ blasphemor &
me gͦ blasphemat. ⁊ ille in idoso suo gaudet: dũ me pu¬
tat participẽ ⁊ ht̃ occasionẽ ꝑmanẽdi in errore: & fr̃ib malũ
dat᷑ exemplũ. Nã si p̾ceptũ in lege ÷ ut luci⁊ are ⁊ ti¬
culi ⁊ ipsa idola confringant᷑: uide si ñ peccatũ ÷ ñ so¬
lũ ħ ñ facere. s int̃ ẽe̾ epulis huiꝰmodi ꝓꝓt̾ea de sacri¬

Expanded text:
a videt te libenter appetere, quod idolis immolatum est. Ut quid enim libertas mea judicatur ab alia conscientia? Hoc dicit, quia cum ab idoli devotione conscientia sit libera, quid opus est, ut putetur quia venerationis causa edat idolis immolata? Judicatur enim non distare ab eo, qui colit idola; quando non horret quod oblatum est simulacro. Si ergo gratiae particeps sum, quid blasphemor pro quo ego gratias ago? Id est, si ego gratiae Dei communico; quia in ipsius nomine edo: quid opus est arbitrari hoc aliquem, quia ego idolo devotus sum, dum non horreo, quae oblata sunt idolo, hoc est, blasphemor? Et me ergo blasphemat, et ille in idolio suo gaudet; dum me putat participem, habet occasionem permanendi in errore, et fratribus malum datur exemplum. Nam si praeceptum est in Lege, ut luci et arae et tituli et ipsa idola confringantur; vide si non peccatum est non solum haec non facere, sed et interesse epulis hujusmodi; propterea de sacri
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sationẽ docet ut nullꝰ iea scandalũ paciat᷑.
ffensiogͦ uidȩis fic c̃ idola q̃ illi abominant᷑. xp̃i¬
anũ qͥ se dic̃ legẽ ⁊ ꝓpħas acciꝑe uident ñ horrere.
ñ arguunt᷑: s ⁊ ꝓmptiores fiunt dũ ñ uitant᷑ uota
idoloꝵ illoꝵ. Eccłȩ aut̃ dĩ fit offendicłm: qn qͦsdã
ex num̾o suo uident his qͤ immica dõ st̃ adherere.Sic̃
ego oĩb ꝑ oĩa placeo. ñ quęrens qd̾ mͥ utile ẽ s multẽ:¬

Expanded text:
stram docet, ut nullus in ea scandalum patiatur. Offensio ergo Judaeis fit, cum idola, quae illi abominantur, christianum, qui se dicit Legem et prophetas accipere, vident non horrere.non arguantur; sed et promptiores fiant, dum non vitantur vota idolorum illorum. Ecclesiae autem Dei fit offendiculum, quando quosdam ex numero suo videt iis, quae inimica sunt Deo, adhaerere. Sicut ego omnibus per omnia placeo, n
Abbreviated transcription (Latin):
tͣditiones eo ñ laudans utiq s uituꝑans eoꝰs. Primũ
enĩ. łrimũ dic̃do. gñs peccati ostendit: und orti st̃ er¬
poitꝰ qͦs rep̾hendit. Ubi enĩ dissensio ẽ nicħ rectũ ẽ.
Cõuenientib uob̾ in eccłã aucdio dissensiones eẽ.⁊ par¬
tĩ credo. d̾portet enĩ ⁊ hereses e̾e ut ⁊ qͥ ꝓbati st̃ mani¬
festi fiant int̃ uos. Sciendũ ñ nullos m̃te corruptos

Expanded text:
on laudans utique, sed vituperans eos. Primum enim. Primum dicendo, genus peccati ostendit, unde orti sunt errores, quos reprehendit; ubi enim dissensio est, nihil rectum est. Convenientibus vobis in Ecclesiam, audio dissensiones esse, et partim credo. Oportet enim et haereses esse, ut et qui probati sunt, manifesti fiant inter vos.
Abbreviated transcription (Latin):
lia idr iddolatria. Nonne qͥ edunt hostias participes
sunt altaris: Sic̃ enĩ nos de uno pane ⁊ de uno calice
ꝑcipientes participes ⁊ consortes sumꝰ corꝑis dñi: ita i
qͥedt̃ hostias participes st̃ altaris erroris. Qd gͦ dico :
qi simulacro immolatũ aliqͥd ẽ : ñ qi simulacrũ:
aliqͥd s qͣ sacrificant demoniis immolant. Simula

Expanded text:
lia, id est, idololatria. Nonne qui edunt hostias, participes sunt altaris? Sicut enim nos de uno pane et de uno calice percipientes, participes et consortes sumus corporis Domini: ita et qui edunt hostias, participes sunt altaris erroris. Quid ergo dico, quia simulacro immolatum aliquid est? Non quia simulacrum est aliquid; sed quae sacrificant, daemo
Abbreviated transcription (Latin):
Hortat᷑ ȩtiã nc̃ ut abstineant se ab õĩ societate idolat̾e.
am tempc̾o. Hrmo it assiduus ĩ idolo nicħ sꝑat de eo.¬
h inc emĩsꝑare. ubitare de dõe: sic̃ ⁊ saul derelicto dõ
qui fuerat delicti causa irat᷑ ad idolatͥã se contulit.
aliqͥd sꝑans de ea. Cui qͥdẽ & in p̾senti obfuit.:i in fut̾m
gehennã ult̾cẽ ꝓuiditꝰ. ¶si prudentes uos uidicate qd
dieo. f. cempla subic ut faciliꝰ suadeat qi cui u̾ba satis

Expanded text:
Hortatur etiam nunc, ut abstineant se ab omni soco. Nemo ergo sit assiduus in idolio, nil shinc enim sperare dubitare de Deo est, sicut et Saul relicto Deo, qui ei fuerat delicti causa iratus, ad idololatriam se contulit, aliquid sperans de ea . Cui quidem et in praesenti obfuit, et in futurum gehennam ultricem providit. Quasi prudentes, vos, judicate quod dico. Exempla subjicit, ut facil
Abbreviated transcription (Latin):
sub nuibe dic̃ illos fuisse: qi oĩã quȩ gesta st̃ infig̾a nr̃i
facta st̃. ut u̾itatis nr̃ȩ illi babuerint imaginẽ. c̃ tec¬
ti enĩ nube ⁊ ab adu̾sariis suis tuti p̾stitr dũ a morte
ubatist̃. baptitati dñr. Illis enĩ idẽ egyptũs imari
mortius dũ hi duce moy se felicic̃ tñseunt: ereptist̃
morte qd p̾stat baptismũ Non enĩ ilis pͥtita mala im¬

Expanded text:
ub nube dicit illos fuisse, quia omnia quae gesta sunt, in figura nostri facta sunt; ut veritatis nostrae illi habuerint imaginem. Contecti enim nube, et ab adversariis suis tuti praestiti, dum a morte liberati sunt, baptizati dicuntur. Illis enim, id est, Aegyptiis in mari mortuis, dum hi, duce Moyse, feliciter transeunt, erepti sunt a morte: quod praestat baptismum. Non enim illis praeterita mala im
Abbreviated transcription (Latin):
niq ne nos in eadẽ causa inueniam̃ cõmonet᷑. ne
diabolo tͣdam̃ cuiꝰ serpentes hñt figurãꝰ Neq m̃¬
muraueritissic̃ qͥdã ex ipsis murmurauert̃. Mur¬
murari: falso ad inuicẽ de p̾positis ⁊ rectorib quȩ¬
ti qͦͣntum ad m̃tẽ lociꝑtinet: qr solet murmur
sieri ⁊ uista ex causaꝰ. Et pierunt ab erterminatore
Hoc t in locũ uide concessert anticipantes illũ qr tclers
tis eiꝰ ad p̾miũ si obedientes fuerimꝰ ueniamꝰ: aut
ꝓ pensiorẽ penã meream̃ mobedientes. Non ÷ enĩ
ambiguũ illos peccantes plus subiciendos corm̃tis:
qͥb peccantiũ ꝑene adhoc relatȩ st̃. ne peccarent.
Hȩcaut̃ om̃a infigura ꝯtingebant illis: scripta st̃
aut̾ ad correptionẽ nrã in qͦs fines scłoꝵ deuenert̃.¬

Expanded text:
nique ne nos in eadem causa inveniamur, commonet ne diabolo tradamur, cujus serpentes habent figuram. Neque murmuraveritis, sicut quidam ex ipsis murmuraverunt . Murmurare est falso ad invicem de praepositis et rectoribus queri, quantum ad mentem loci pertinet; quia solet murmur fieri et justa ex causa. Et perierunt ab exterminatore. Hoc est, in locum Judae concesserunt, anticipantes illum; quia tradtis ejus aut praemium, si obedientes fuerimus, aut propensiorem poenam mereamur inobedientes. Non est enim ambiguum illos peccantes plus subjiciendos tormentis, quibus peccantium poenae ad hoc relatae sunt, ne peccarent. Haec autem omnia in figura contingebant illis; scripta sunt vero ad correptionem n
Abbreviated transcription (Latin):
doꝰ. S castigo corpꝰ meũ. ⁊ t̃suitutẽ subitio. Castigari
corpꝰ: ieiuniis ilss̃ agere: ⁊ illa ei dare q̃ aduita
ficiant ñ adluxũ. Seruituti uͦ subicit᷑ dũ ñ suã ꝑͥ¬
inueniar. Idõ se refrenare corpꝰ suũ ostenditꝰ ucł
muneratione ꝗͣ aliis p̾dicat etiã ipse dignꝰ habel
ne aliis curat is ipse remaneret in uuluere. Re¬
gͦ spẽ p̾dicatiomis suȩ affirmat: q̃n gestis id se ꝓseqͥ
qd̃ docet ostendit. Quia qͥ alit̾ agit quã p̾dicat suspec¬
tos fac̃ audientes ut de ꝓmissis dubitent. Suo itaq

Expanded text:
do. Sed castigo corpus meum, et servituti subjicio. Castigare corpus est jejuniis illud angere: et illa ei dare, quae ad vitam proficiant, non ad luxum. Servituti vero subjicitur; dum non suam s inveniar. Ideo se refrenare corpus suum ostendit, ut remuneratione, quam aliis praedicat, etiam ipse dignus habeatur; ne aliis curatis, ipse remaneret in vulnere. Rargo spem praedicationis suae affirmat, quando gestis id se prosequi, quod docet, ostendit; quia qui aliter agit quam praedicat, suspectos facit audientes, ut de promissis dubitent. Suo itaque
Abbreviated transcription (Latin):
uitus missus ÷ ad pharaonẽ ⁊ ionas coactꝰ ÷ p̾dica¬
re niniuitis.: Nã si uolens hoc ago mercedẽ habeo.
Manifestũ ÷ qr nemo accipit remunerationẽ eł rei
qͣ inuitus agit. Si enĩ uoluntarĩ dignꝰ mercede ÷.
qi c̃ sentit año. I qd uoluntariesit: meliꝰ fit. Si aut̃

Expanded text:
vitus missus est ad Pharaonem ; et Jonas coactus est praedicare Ninivitis . 142 Nam si volens hoc ago, mercedem habeo. Manifestum est quia nemo accipit remunerationem ejus rei, quam invitus agit. Si enim voluntarius, dignus mercede est; quia consentit domino: et quod voluntate fit, melius fit. Si autem