comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deluit qm̃ prius qm gallus canta¬
ret neganda querẽt. Isciꝰ cãurtu tpes
oib redit egris releuat᷑ inꝯmodum
minuitur dolor uuln̾um flagran
statim error ab cetut. pulla est nega¬
tio: secuta ꝯ fessio. Ꝙ ñ fortuito acce¬
disse s ex sñia dñi loct̃o docet. sic. n
scͥptũ ẽ q dixit iħc ad symonẽ. Nõ
cantabit gallus p̾usꝙͣ ter me neges
bene fortis in die petrus nocte tur¬
bat᷑ ⁊ añ galli cantũ labit᷑ ⁊ labit᷑
t̾cio. ut scias ñ ĩ ꝯsulta eftusione t̾¬
quo mutatione t̾batũ. ⁊dem tñ
suꝑ ustos angnouit uenisse re¬
mediũ post r iam errare ũ possit
⁊ in urtute ab errore mutatus a¬
marissĩe fleuit. ut lacmĩ suis de¬
leret errorem. Respice nos qͦz dñe
rata. Soluamus pus fletib̾ ł pã.

Expanded text:
diluit, quam priusquam gallus cantadiluit, quam priusquam gallus cantaret negando contraxerat. istius cantu spes omnibus redit, aegri releuatur incommodum, minuitur dolor uulnerum, febriustatim error abscessit, pulsa est negatio, secuta confessio. quod non fortuito accidisse, sed ex sententia domini lectio docet. sic enim scriptum est, quia dixit Iesus ad Simonem: non cantabit gallus, priusquam me ter neges. bene fortis in die Petrus, nocte turbatur et ante galli cantum labitur et labitur tertio, ut scias non inconsulta effusione sequoque nutatione turbatum. idem tamen psuper iustos. agnouit uenisse remedium, post quod iam errare non posset, et in uirtutem ab errore mutatus amarissime fleuit, ut lacrimis suis lauaret errorem. respice nos quoque, drata, . soluamus piis fletibus culpam,
Abbreviated transcription (Latin):
esꝑtili ał ignobile a uesꝑe nom̃
accepit. Est aũ uclatile ⁊ demq
qͣdrupes ⁊ dentib utit᷑ quos in
aliis auib reꝑire ũ soleas. ꝑit ut
qͣdrupedia ñ oua: s pulios uiuẽtes
uolitat aũt in aere auium more:
S crepuscło uelꝑtino ꝯsueuit estũ¬
di. uolitat aut̃ ñ aliquo uolatu pẽ
naꝵ. s menbrane suc fulta remi¬
gio quo suspensa uelut pcnaꝵ uo¬
latu circ̃̾fert᷑ atq uegetat᷑. ħt ⁊ iste
qi sp̃e botrionis exaliquo loco pen¬
dent ac sise utima quẽ laxau̾it õt
resoluũt᷑ ꝙ fit quodam mun̾e ca¬
in noctib ⁊ ñ solũ suauis
s ⁊̃ utilis qui ql bonui coħitator
⁊ dormẽtẽ excitat ⁊ solicitum ad mo¬
net: ⁊uiantem solat᷑. ꝓcessum ncc¬
tis canora significatone ꝓtestans
quit. hoc ip̃e luciter extitatꝰ orit᷑ ce¬
lumq illuminat. hoc canẽte mesti¬
tiam trepidus nauta deponit õiq
crebro uesptinis flatib excitata tẽp¬
canente ip̃a ec̃ce petrra clpam suam

Expanded text:
imal ignobile a uespere nomen accepit. est autem lion eademque quadrupes et dentibus utitur, quos in aliis auibus repperire non soleas. parit ut quadrupedia non oua, sed pullos uiuentes. uolitat autem in aere auium more, sed crepusculo uespertino consueuit offundi. uolitat autem non aliquo pinnarum, sed membranae suae fulta remigio, quo suspensa uelut pinnarum uolatu circumfertur atque uegetatur. habet et illud iem botryonis ex aliquo loco pendent ac, si se ultima quaeque laxauerit, omnes resoluuntur. quod fit quodam munere cain noctibus — non solum suauis, sed etiam utilis, qui quasi bonus cohabitator et dormitantem excitat et sollicitum admonet et uiantem solatur processum noctis canora significatione protestans. dias, hoc ipse lucifer excitatus oritur caelumque inluminat, hoc canente maestitiam trepidus nauta deponit omnisque crebro uespertinis flatibus excitata tempcanente ipsa ecclesiae petra culpam suam
Abbreviated transcription (Latin):
sulle dicit. Misereor hiꝰ t̃be. qr tridu¬
um ẽ. ꝑ seuerat mecum. ⁊ ñ hnt escã.
⁊ dimitt̾e eos ieiuos nolo ne defici¬
ant in uia. cꝰ in tanta sͥmoni aipa¬
ratus recusabat epulaꝵ: qͥnto ma¬
gi nos ⁊siderare debemus. qr ñ ml¬
ti st̃ qui in u̾bo dei uiuũt. ⁊io refoc¬
cio corꝑis desiderat᷑. c̃ erte illiꝰ triluo
mĩcco hoc primo p̾die laboriosius ẽ
et io qui c̃ auib lusimꝰ c̃ gallo can¬

Expanded text:
ereor huius turbae, quia triduum est quod perseuerant mecum et non habent escam, et dimittere eos ieiunos nolo, ne deficiant in uia, cuius intenta sermoni Maria adparatus recusabat epularum : quanto magis nos considerare debemus quia non multi sunt qui in uerbo dei uiuunt et ideo refectio corporis desideratur. certe illius tridui nostrum hoc postridie laboriosius est. et ideo qui cum auibus lusimus, cum gallo can
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ pharao ⁊ ebreos tenebat incli¬
sos. ⁊ in mari m̃sus c̃ ppło occid it.
Exultauit ⁊ iudas in m̾cede ꝓditi¬
onis sue. s ip̃ius ie m̾cedis sue la¬
qͥo stragulauit fleuit errorẽ suũ
petrus.⁊ m̾uit ut alioꝵ aboleret er¬
rores. s iamtẽpꝰ ẽ qͦ finire sermonẽ
⁊ claud̾e debeamus. tẽpꝰ est quo me
t indulgentia peccatoꝵ. Nob qͦ. gai¬
lus iste misticꝰ in sacris cantet. qm̃¬
iam pet̾ gallus in meo s̾mone cãn¬
tauit fleat ꝓ nob petrus. qui ꝑ se
bñ fleuit. ⁊ in nos pia x hora eutat¬

Expanded text:
tus est Pharao quod Hebraeos tenebat inclusos et mari mersus cum populo suo occidit. exultauit et Iuda in mercede proditionis suae, sed ipsius se mercedis suae laqueo strangulauit. fleuit errorem suum Petrus et meruit ut aliorum aboleret errores. Sed iam tempus est quo finire sermonem et claudere debearatur indulgentia uacaret. nobis quoque gallus iste mysticus in sacris cantet, quoniam Petri gallus in nostro sermone cantauit. fleat pro nobis Petrus, qui pro se bene fleuit, et in nos pia Christ
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ ut illo occasu suo omnib uitã
na defic̃e s ñ deticit obũbͣri p̃t. defit̾e
discessione ĩ nuitur ut ic̃oꝵ marti
ꝯfessionib ĩpleat᷑. ⁊ effusi ꝓ xp̃o sangͥ¬
nis clarificata uctoriis maius deuo¬
cionis ⁊ fidei sue toto orbe lumen ef¬
fundat. Namq luna luminis in
ces menstruas deponere ur̃ suũ lum̃
ut mutuet᷑ a sole. ꝙ facile purc aere
atq ꝑspicuo qñ nulła eum obducta
nebula calig̾atẽ facit: colligi p̃t. orbis
.n. integ̾ manet lune ⁊ siñ simiłr totꝰ
ut pars eius efulgeat. Et qͣlis iudi so¬
let cũplenus ẽ luminis talisẽ mag¬
nitudine. s ꝑ umbͣm qnͣdam lumi¬
ne luo uiduatꝰ apparet ⁊ inde cornu¬
a eius refulgẽt. qr corpus eius in or¬
bem diffũdit᷑ ⁊ uelõ deficiente por¬
tionis lucc fumat᷑. mouere aũt p̃t
ꝙait. ut fiant luminaria ad illu¬
minatonẽ suꝑ t̾ram q̃ discernat ĩt

Expanded text:
 ut illo occasu suo omnibus donarna deficere, sed non deficit. Obumbrari potest, deficere discessione minuitnfessionibus impleatur et effusi pro Christo sanguinis clarificata uictoriis maius deuotionis et fidei suae toto orbe lumen effundat. namque luna luminis scrces menstruas deponere uidetur suum lumen, ut mutuetur a sole, quod facile puro aere atque perspicuo, quando nulla eam obducta nebula caligantem facit, colligi potest. orbis enim integer manet lunae, etsi non similiter totus ut pars eius effulgeat, et qualis uideri solet, cum plenus est luminis, talis est magnitudine, sed per umbram quandam lumine suo uiduatus adparet. et inde cornua eius refulgent, quia corpus eius in orbem diffunditur et uelut deficiente portionis luce insinuatur. Mouere autem potest quod ait: fiant luminaria ad inluminationem super terram, quae discernant inter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑticeps creature ꝙͣ bonus est ille ĩti¬
cie sitam ueloxĩ. ut rapidis c̾sib di
e ac nocte lustret oĩa qnͣtꝰ ille qͥ u̾q sp̃¬
t
rabilis qͥ ibet̃ exie. qmͣ supͣ admira¬
mus uidere. erat luiñ u̾m qͥ illumi¬
ꝓstantissimus qͥ obiectu t̾re pat̾i sepe
defectus. quante maiestatis ẽ qͥait.
Ad huc ego semel mouebo t̾ram. Illũ
tra abscondit. istius motũ ñ p̃t sus¬
tinere. nͥ uolun ͭ ͣ eius sub̾a fulciã
siceco dampnũ ẽ. hiꝰ solis gr̃am ñui¬
dere. qnͣto mag̃ pccõri dãptĩ u̾i lũis

Expanded text:
particeps creaturae, quam bonus est sol ille justiparticeps creaturae, quam bonus est sol ille justitiae! Si tam velox iste, ut rapidis cursibus in die ac nocte lustret omnia; quantus ille qui ubiqutrabilis qui iubetur exire, quam supra admiramus uidere, erat lumen uerum, quod inlumistantissimus qui obiectu terrae patitur saepe defectus, quantae maiestatis qui ait: adhuc ego semel et mouebo terram! illum terra abscondit, istius motum non potest sustinere, nisi uoluntatis eius substantia fulciatur. si caeco damnum est huius solis gratiam non uidere,
Abbreviated transcription (Latin):
gione inradiũ eꝰ int̃edit reꝑcusso
lumine. omnẽ subito amittit aspect̃:
ac nisi incet̾ras ꝑtes uultũ suũ ocu¬
losq ꝯu̾tat estimat a se nicħ uidere.
Siuero deflectat obtutũ: integrum
sͥ offm̃ ꝑseuerat. Caue gͥ ne ⁊ tuũ ra¬
diui eius exdriẽs ꝯfundat asp̃tum:
⁊ io pͥus firmamẽtũ celi aspice ꝙ añ
solem fc̃m ẽ: t̾am aspice q̃ añ qmͣ sol
mina eiꝰ aspice ant̾iora soł lumine
antior rub qm sol: antiquior ħba
qmͣ luna. Noligͦ d̾m cred̾e cui des di
mun̾a ẽẽ p̾lata. Tres dies tͣnsacti st̃.¬
⁊ solem nemo quesiuit ⁊ luminis
daritas habundauit. ht̃ .n. dies su¬
amlucẽ q̃ p̾cesiorẽ solis. Nongͥ te tã¬
to splendori solis tem̾e ꝯmittas. ocłs
est .n. mũdi iocũdaitas dĩ. celi pul¬
s qñ hũc iides auctorẽ eius ⁊ sidera
qñ hũc mirararis lauda pͥus ip̃ius
creatorem. sitam gͣtus est sol. ꝯsors ⁊

Expanded text:
gione in radium eius intendit repercusso gione in radium eius intendit repercusso lumine omnem subito amittit aspectum ac, nisi in ceteras partes uultum suum oculosque conuertat, aestimat se nihil uidere si uero deflectat optutum, integrum sibi officium perseuerat. caue igitur ne et tuum radius eius exoriens confundat aspectum. et ideo prius firmamentum caeli aspice, quod ante solemmina eius aspice anteriora solis lumine. anterior brucus quam sol, antiquior herba quam luna. noli ergo deum credere, cui uides dei munera esse praelata. tres dies transacti sunt: et solem nemo quaesiuit et luminis claritas abundauit. habet enim et dies suam lucem, quae praecessor est solis. non igitur te tanto splendori solis temere committas oculus est enim mundi, iocunditas diei, caeli pul hunc vides, auctorem ejus considera: quando hunc miraris, lauda prius ipsius creatorem. Si tam gratus est sol consors et
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uindemiam coligit uasa
ponere uitẽ ordĩe fodere qͣ¬
annis. aut arat̾s sulcos du¬
fere putare s irbrigere. ad uing̾e uli¬
nis ⁊ quoda ꝯ nubio copulare. si tãto
labore uina q̃sita inuase coaccescat.
Matutinos qͦ solis ortus siquis ipec¬
tare deuderat. emundat gculos suo
ne quid puleus. ne quid p̾gam̃toꝵ
oculis eius insideat quo intuentus
caligo nebulasa corporeos uilus sp̃¬
tantus obducat. Nob inelc̃one orien¬
dus est sol: qͥ añ ñ fu̾at pͥmũ iam
diem sine sole tͣnsiuimꝰ. scd̃m iñ sole
fetimus. Qͣrto die iubet ds̃ filumĩa¬
ria. solem. lunã. istellas. sol incipit
p̾strĩgat ingenii. ⁊ puri cordis t̾bet
aspectũ. Emunda aurẽ ut uase sin¬
cero spͥture diuine nitida fluenta
iuscipias ne qͣ in g̾diat᷑ ⁊tagio. ꝓcedit
sol magno iubare diem magno mũ¬
dum ꝯplẽs lumine: uaporans calore
cauc o hõ solam eius ꝓpende magni¬
tudinem. ne nimius fulgor euus
uisus tue mentis obcecet. ut qͥ ere¬

Expanded text:
Qui uindemiam colligit uasa ponere uitem ordine, fodere quodannis aut aratris sulcos ducere, putare, subrigere, adiungere ulmis et quodam conubio copulare, si tanto labore uina quaesita in uase coacescant? matutinos quoque solis ortus si quis spectare desiderat, emundat oculos suos, ne quid pulueris, ne quid purgamentorum oculis eius insidat, quo tuentis caligo nebulosa corporeos uisus spectantis obducat. nobis in lectione exoriundus est sol, qui ante non fuerit. primum iam diem sine sole transiuimus, secundum sine sole confecimus: quarto die iubet deus fieri luminaria, solem et lunam et stellas. sol incipit.praestringat ingenii et puri cordis turbet aspectum. emunda aurem, ut uase sincero scripturae diuinae nitida fluenta suscipias, ne qua ingrediatur contagio. procedit sol magno iubare diem, magno mundum conplens lumine, uaporans calore. caue, o homo, solam eius perpendere magnitudinem, ne nimius fulgor eius uisus tuae mentis obcaecet, ut qui e re
Abbreviated transcription (Latin):
rum colligimꝰ diuini ignis nat᷑am.
ut alios illuminet alios cxurat. il¬
luminet iustos: exurat impioi. Nõ
eosde quos illuminat exurit. ⁊ quos
exurit illuminat. s illuminato eiꝰ
ĩ extingiubilis ẽ ad ꝑfunctõnem bo¬
noꝵ. Exustio uehemẽs ad supplitiũ
pccoꝵ . s reu̾tamur addiscrecionẽ
dici ac noctis. oriente dilumine nox
est .i. luci societas ulla cũ tencbris s¬
sua ꝯstituit et .n. qñ lum̃ fecit ⁊ dis¬
crecdem fecit int̾ lucẽ ⁊ tenebͣs. Uent
in p̃o die iam sole infuso t̾ris uidemꝰ
umbm uł hõis uł u̾gulti alicuiꝰ a
lumine seꝑari ut mane ad occasũ
dirigatur uesꝑi retorq̃at᷑ incriẽtẽ
meridianis horis ad septent̾cem de¬

Expanded text:
rum colligimus diuini ignis naturam, rum colligimus diuini ignis naturam, ut alios inluminet, alios generis, inluminet iustos, exurat inpios. non eosdem quos inluminat exurit et quos exurit inluminat, sed inluminatio eius inextinguibilis est ad perfunctionem bonorum, exustio uehemens ad supplicium peccatorum. Sed reuertamur ad discretionem diei ac noctis. oriente diei lumine nox t enim lociluci societas ulla cum tenebris, siconstituit. etenim quando lumen fecit, et discretionem fecit inter lucem et tenebras. denique in ipso die iam sole infuso terris uidemus umbram uel hominis uel uirgulti alicuius a lumine separari, ut mane ad occasum derigatur, uesperi retorqueatur in orientem, meridianis horis in septentrionem in
Abbreviated transcription (Latin):
ortꝰ occasũ dei distĩguat ⁊ noctit exor¬
dium. Nam uͥ occiderit soi manet
tñ ad huc aliqͥd reliquiaꝵ di donec
tenebre quid̃ t̾ram operiant. ⁊ tc̃lu¬
naoriat᷑ tstelle. ⁊ de nocte qͥd̃ aꝑteliqͥ¬
qr luna ⁊ stellaꝵ illumi natõ notas
ipacia testãt᷑ siquid ꝑ diem fulgorẽ
illum lunarem stellaꝵꝙ oĩũ sol ex¬
ortus abscondit. uedie aũ r ip̃a solis
flagͣntia docere nos p̃t diu̾sam diur¬
ni luminis ⁊ solis cẽ nat᷑am ⁊ ipͣm ẽe
neus ẽ.it. ignis ⁊ exurit ⁊ illuminat. uñ¬
do uoles moysy ostendiee sue oꝑatdis
nuracdin qͦ moysen ad obediendi studiũ
ꝓuocaret. atq ad fidem inflamaret eĩ
offm̃: in igne uisus ẽ ĩ rubro ⁊ rub ñ ex¬
urebat᷑. s tm̃ splend̾c ignis ip̃e uidebat᷑
oꝑabat᷑:. uacabat exustionis uis: o¬
ꝑabat᷑ illuminatonib ⁊õ stupebat
sutuit exurere s tm̃ ignit illumi¬
narc solet: exurere ñ solet. Ac forte di
n̾ sola pcca. In ret̾butonib quo m̾ito¬

Expanded text:
r occasum diei distinguat et noctis exordium. nam ubi occiderit sol, manet tamen adhuc aliquid reliquiarum diei, donec tenebrae terram operiant, et tunc luna oritur et stellae. et de nocte quidem aperte liq lunae et stellarum illuminatio noctis spatia testantur. Siquidem per diem fulgorem illum lunarem, stellarumque omnium sol exortus abscondit. De die autem vel ipsa solis flagrantia docere nos potest diversam diurni luminis et solis esse naturam, et ipsam esse neus est enim. Ignis autem et illuminat us uolens Moysi ostendere suae operationis miraculum, quo Moysen ad oboediendi studium prouocaret atque ad fidem inflammaret eius adfectum, in igne uisus est in rubo, et rubus non exurebatur, sed tantum splendere ignis specie uidebatur. operabatur. uacabat exustionis uis, operabatur inluminationis. ideo stupebat consueuit exurere. sed domini ignis inluminare solet, exurere non solet. ac forte dicnisi sola peccata. in retributionibus quoque merito
Abbreviated transcription (Latin):
niret. uñ pie ysaac dix̃. odor iacob: odor
re suauiꝰ: Ꝙ uitis odore iocundius
Q uid fabe flore gͣcius. uñ qmuis in¬
geniose quis aũ nos dix̾it ñ iitem
aut ficum priarcha olebat. aut fru¬
nlła ꝯposuit s u̾itas indulgentie ce¬
lestis infudit. Ueniq int̾ bñdc̃ones
iacͣtissimas ꝯputat᷑ ut tͥbuat nobis
olei atq frum̃ti. cui e laus. honor. ꝑpe¬

Expanded text:
niret. unde pie Isaac dixit: odor lacob odor are suauius, quid uitis odore iucundius, quid fabae flore gratius? unde quamuis ingeniose quis ante nos dixerit: \'non uitem aut ficum patriarcha olebat aut frunulla conposuit, sed ueritas indulgentiae caelestis infudit. denique inter benedictiones sacratissimas computatur, ut tribuat nobis olei atque frumenti, cui est honor
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝯĩe ꝯsorcium uͥ sol bñdicit. i. t̾ra
bndicit. bndicũt ligna fructifera.
bñdicũt pecoora. benedicut uolu¬
tres. in mari positꝰ illũ nauta ac¬
cuiat me desiderat. In montib.
na: ad meas festinat arbores qͥb
exestuans obumb̾t᷑. ad meos fon¬
tes siciens. ⁊ lassus occ̾it. S ne ocłoꝵ
tͥ exiguũ uid̾at᷑ ẽẽ testimoĩũ: e¬
munda aũ ad moueam celestib
oraculis. Uuob .it. aut tͥb testib stat
om̃e u̾bũ. audi dñtẽ. fiant lumĩa¬
dicit. Et cui dicit nͥfilio. Ueus gͦ dic̃
cie. Ip̃e gͦ eum in lucemen ad cluxit
ip̃e eum illuminauit ip̃e ei donau
fundendi luminis pot̾tatem. fc̃s
man dies: qm̃ uniu̾sa s̾uiunt
tͥ. Et .n. cũ dies s̃ uiat quo modo sol
iorem hiis gr̃am creatordonauit.
ut aer solito amplius solit larita¬
te resplendeat. dies serenus luccat.
noctis illuminentur tenebre per
lune stellaq fulgorem celũo ue¬
lud qͥbusdam qͥb florib coronatũ
ita ignotis luminarib inicet ut

Expanded text:
e consortium. ubi sol benedicit, ibi terra benedicit, benedicunt ligna fructifera, benedicunt pecora, benedicunt uolucres mecum. in mari positus illum nauta accusat, me desiderat; in montibus na. ad meas festinat arbores, quibus exaestuans obumbretur, ad meos fontes sitiens et lassus cum. >Sed ne oculorum tibi exiguum uideatur esse testimonium, emoraculis. Duobus enim et tribus testibus stat omne verbum. Audi dicentem: Fiant luminadicit. Et cui dicit nisi filio? Deus ergo tiae. ipse ergo eum in lumen adduxit, ipse eum inluminauit, ipse ei donauit fundendi luminis potestatem. factmanet dies, quoniam uniuersa seruiunt tibi. etenim cum dies seruiat, quomodo non iorem his gratiam creator donauit, ut aer solito amplius solis claritate resplendeat, dies serenius luceat, noctis inluminentur tenebrae per lunae stellarumque fulgorem, caelum uelut quibusdam floribus coronatum ita ignitis luminar
Abbreviated transcription (Latin):
ricator ħat̾ cuiꝰ pict̾a ñ ĩ umbͣm suã
expͥmat. Ergo sicut ĩ die c̃ eregione
solis aliqꝙ corpus occurrit ex ea ꝑte
qͣ lum̃ reꝑcutit᷑ umbͣ sb̾sistit. sic c̃
decedẽte die eregione lumĩs eiꝰ aut
solis t̾re obiectus oc̃rit: umbͣtur aer.
uñ liq̃t: ꝙ noctẽ faciat ũsbra t̾raꝵ.
fecit gͦ solem ⁊ lunam ⁊ stellas ⁊ p̃sti

Expanded text:
atur cuius pictura non etiam umbram suam exprimat. ergo sicut in die cum e regione solis aliquod corpus occurrit, ex ea parte, qua lumen repercutitur, umbra subsistit, sic cum decedente die e regione luminis eius aut solis terrae obiectus occurrit, obumbratur aer. unde liquet quod noctem faciat umbra terrarum. fecit ergo solem et lunam et stellas et
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ dñs dix. Et erant signͣ ĩ sole et
luna ⁊ scelł. et querentib apłis sigñ
ad ieutus eꝰ ⁊ R̾dit. solobscurabr̃ et
luna ñdabit lum̃ suũ ⁊ stelle cadent
de celo ħ dixit fore signͣ tut̾re ꝯsũpma¬

Expanded text:
nam et dominus dixit: et erunt signa in sole et luna et stellis et quaerentibus apostolis signum aduentus eius respondit: sol obscurabitur et luna non dabit lumen suum et stellae cadent de caelo. haec dixit fore signa futurae consumma
Abbreviated transcription (Latin):
monio łconis t̾ram sñ sole ẽe posse
tecũdã. Nam q̃ potuit sñ sole. p̃ ñ
seminag̾minare. pof utiq semĩa
sol: s minist̾io ñ ĩꝑio bonus mee
fecũditatis adiutor s ñ creator.
quent̾ mͥ ⁊ ip̃e dampno ẽ płisq me
locis indotatã relinqͥt. Non sũ in¬
labori est mancipatꝰ icc̃ uanita¬
tr ẽ. subiectus: mec̃ coruptonis s̾¬

Expanded text:
nis terram sine sole posse esse fecundam? nam quae potuit sine sole prima rerum semina germinare potest utique semina sol, sed ministerio, non inperio, bonus meae fecunditatis adiutor, sed non creator, quenter mihi et ipse damno est, plerisque me locis indotatam relinquit. non sum inlabori est mancipatus, mecum subiectus est uanitati, mecum corruptionis s
Abbreviated transcription (Latin):
apłisq ornam̃tũ celi ẽ. numpcu¬
patum eo ꝙ sit stellaꝵ monile p̾¬
cosum. atq ut sciamus ꝙ fc̃ili¬
tas t̾raꝵ ñ calori solis ascribi set
diuine ĩdulgetie deputat᷑. ait ꝑ¬
pha. oĩa a te expectant. ut des illis
cibũ intp̃r. Uant tete illis colligut¬

Expanded text:
namentum coeli est nuncupatum, eo quod sit stellarum monile pretiosum. Atque ut sciamus quia fertilitas terrarum non calori solis ascribitur, sed divinae indulgentiae deputatur, ait Propheta: Omnia a te exspectant, ut des illis cibum in tempore: dante te illis, collig
Abbreviated transcription (Latin):
lasse qmͣ postea pꝰ ea diliuu¬
um a noe plantatã ẽe ꝯgno¬
iumꝰ. sic .n. habes q noe agͥcola
erat t̾re. ⁊ pantauit uitem ⁊ bibit a¬
de uino eius ⁊ obdormiuit. ꝙ noc ñ
on gͦ noe auctorẽ uitis auctor
s plantatonis. Neq .n. uitis
onisi eam repperiss ante
generat᷑a: plantare potiusset
cultor gͦ ñ auctor ẽ uitium. Deus aũ
qui sciret q uinũ sobrie potatũ ia¬
nitatẽ daret. aug̾et prudentiã: in¬
modice suptũ ad uicia tuas causas
daret. creaturã dedit habũdantiam
humano arbitͥo reser uauit. ut par¬
simonia nat̾e ẽẽt. magist̾iũ sobrieta¬
tis: habũdancie Noxiũ lapsumq
temulentie sͥ ascrib̾et humana ꝯdi¬
c̃õ Deniq ⁊ ip̃e ĩebͥatꝰ ẽ noe ⁊ obdormi

Expanded text:
lasse, quam postea post diluuium a N oe plantatam esse cognouimus. sic enim habes, quia Noe agricola erat terrae et plantauit uitem et bibit de uino eius et obdormiuit. non ergo Noe auctor est uitis, sed plantationis. neque enim nisi eam repperisset ante generatam, plantare potuisset. cultor ergo, non auctor est uitium. deus autem, qui sciret quod uinum sobrie potatum sanitatem daret, augeret prudentiam, inmodice sumptum ad uitia causas daret, creaturam dedit, abundantiam humano arbitrio reseruauit, ut parsimonia naturae esset magisterium sobrietatis, abundantiae noxiam lapsumque temulentiae sibi ascriberet humana c
Abbreviated transcription (Latin):
na fraudis fera. tñ fert᷑ miformes
ut̾o ꝑtus edere. s natos lingua lin¬
gua firg̾e atcr in sp̃em iui similitudi¬
nem forre ñ miraris in fera tam piĩ
la gͥ ꝑtus suos ad sui effingit simili¬
tudinem. tu filios tuos instituere sĩ¬
miles tͥ ñ potes. auid ꝙ ĩ medendi in¬
dustriam ñ p̾t̾mittit. siqͥdem gͣui af¬
ut sola curentur a tactu. De G̃pentie¬
Derpẽs qͦ pastu feniculi: cecitatẽ
repellit exceptam. ita ubi oculos¬
sͥ obauci senuit. nota remedia petit:
estudo iuisc̾ib pasta serpentis: cũ
uenenũ ad u̾t̾it sibi serꝑe origano
meclicinã iue salutis ex̃cet. et cũ sit
ideas ⁊̃ uulpẽ lacrimula pinus
medentẽ s̾. ⁊ tali remedio iminen¬
tii mortis spacia ꝓferentẽ. clamat
ip̃e dñs mieremie libro. Turtur et
hirundo.⁊ agͥ passeres custodiert̃ tp̃a¬

Expanded text:
na fraudis fera —, tamen fertur informes utero partus edere, sed natos lingua fingere atque in speciem sui similitudinemque formare. non miraris in fera tam pii  ? ursa igitur partus suos ad sui effingit similitudinem, tu filios tuos instituere similes tibi non potes? quid quod etiam medendi industriam non praetermisit ? siquidem graui adut solo curentur adtactu. serpens quoque pastu fenuculi caecitatem repellit exceptam. itaque ubi oculos obduci sibi senserit, nota remedia petit testudo uisceribus pasta serpentis, cum uenenum aduerterit sibi serpere, origano medicinam suae salutis exercet et, cum sit ideas etiam vulpem lacrymula pinus medentem sibi, et tali remedio imminentis mortis spatia proferentem. 20. Clamat ipse Dominus in Hieremiae libro: Turtur et hirundo, agri passeres custodierunt
Abbreviated transcription (Latin):
ouit ⁊̃ formita explorare scregles¬
nitatis tp̃ra. Nam cũ aditit ł̃ mi
nadiatos imbre fructꝰ suos humesc̾e:
explorato dilig̃ntius acre qñ poscit
iugem seruare temꝑiẽ. a t̾uos reserat
suos ⁊ de cau̾nis forat suis hum̾is ex

Expanded text:
iam formica explorare serenitatis tempora; nam cum adverterit madidatos imbre fructus suos humescere, explorato diligentius aere quando jugem possit servare temperiem, acervos reserat suos, et de cavernis foras suis humeris exp
Abbreviated transcription (Latin):
plus alu minꝰ. aut mip̃is ꝓticimꝰ ant ab ipᷤ¬
detiamus sossunt s s̾c aniti iam ñ ualent
recupari. possunt ⁊ ita possid̾i ut nec amitti q̃ãt
aliquo modo nec minui. huiꝰ biꝑtite simili¬
tudinis sapiencie ⁊ potencie dĩ non quidem
gͣou sũmo. sec qui ip̃i tamen esset ꝑxmor:

Expanded text:
plus, alii minus, aut in ipsis proficimus, aut ab ipdeficimus. Possent etiam sic amitti, urecuperari, possunt et ita possideri, ut nec amitti queant aliquomodo, nec minui. Hujus bipartitae similitudinis sapientiae et potentiae Dei non quidem gradu summo, sed qui ipsi esset proximior,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte uoluntas paciatur. set plane illa lib̾tate q̃
dicitur a pcc̃o se carere testatur. Nam qui ułt
tatem. Ꝙ si uoluntatem ⁊ lib̾tatem. set lib̾ta¬
tem a nec̃citate. non a pc̃co. Nempe cum nõ
ualeat cum uelit hr̃e bonam: sentit quidem¬
non sibi deesse lib̾tatem. set ꝓfcõ lib̾tatem a
pc̃co. quo utiq dol premi. non ꝑimi uolunta¬
tem. Qmͣꝙͣ iam ꝓculdubio ut cumq bonam
ht̃ uͥ hr̃e uult. bouam Bonum quippe est quod
nult nec posset bonum nelle nͥ bona uolim¬
tate. Sicut nec uelle malum l mala uolun¬
amissam. Ex hac gͦ cantum lib̾tate qualb̾um
no. uel malam si malo conlenserit. ꝯmppe qui
in nentro nͥ c̾te uolendo consentire. ut se sentit
lib̾um arbitm credimꝰ nominari Nam ex illa
qua d̾r a pc̃co: congruentiꝰ forsitam lib̃m ꝯsili¬
um. ⁊ Item ex ilia que dc̃a a miseria: lib̾m po¬

Expanded text:
 parte patiatur, sed plane illa libertate, quae dicitur a peccato, se carere testatur. Nam qui vult ntatem. Quod si voluntatem, et libertatem, sed libertatem a necessitate, non a peccato. Nempe ut non valeat, cum velit habere bonam, sentit quidem sibi deesse libertatem, sed profecto libertatem a peccato; quo utique dolet premi non perimi voluntatem, quanquam jam procul dubio utcunque bonam habet, ubi habere vult. Bonum quippe est quod vult, nec posset bonum velle, nisi bona voluntate, sicut nec velle malum, nisi mala volunamissam. Ex hac ergo tantum libertate, qua liberum no; vel malam, si malo consenserit quippe quae in neutro, nisi certe volendo, consentire se sentit, liberum arbitrium credimus nominari. Nam ex illa quae dicitur a peccato, congruentius forsitan liberum consilium; et item ex illa quae dicta est a miseria, lib
Abbreviated transcription (Latin):
magiẽ suam. que natiuo spoliata tecore to
pesse pec̃ti sordens tamꝙͣ in pulu̾e latitabat.
inuentam tergͥet. ⁊ cõueret de regione. dicpłi¬
tudinis. pͥstinamq in spẽm resonnatam. siłm
fac̾et iam in gła sc̃oꝵ: Inimno sibi ip̃i ꝑ onĩa¬

Expanded text:
maginem suam, quae nativo spoliata decore, sub pelle peccati sordens, tanquam in pulvere latitabat, inventam tergeret, et tolleret de regione dissimilitudinis, pristinamque in speciem renovatam, similem faceret illam in g
Abbreviated transcription (Latin):
ubrmm faciat uoluntatem. qmi nec bonꝰ quis¬
piam necitem malus dici cebeat. aut eẽ ua¬
leat nͥuolens. uali iam rõne non iñ ꝯgͣe dice¬
tur ad bonum se ⁊ ad malum hr̃e eqͣlit̾: quod
utrobiq uidelic parsit ei non quidem maccõ¬
ne facilitas. sec in uoluntate lib̾tas. hanc sa
noluntatis. non neccĩtatis erat ꝙ bonus erat¬
est̾et. qͣtmꝰ non nͥ sua uoliuitate autmaia
aeret: ⁊ iuste ꝯdempnaretur aut bona man̾et
fetuoluntas ad salutem: set quod eam nulla¬
tenꝰ sine sua uoluntate consequeretur. Nemo
quippe saluatur inuit᷑. Lam ꝙ legitur in enͣu¬
gelio. Nemo uenit adme: nͥ p̃i meus tratͥit e¬
um. Itemq in alio loco. compeue intͣre. Nicħ
om̃es uult saluos fien. Nulum tamen cumi
it uoluntarium. hoc quippe intendit cu̾nt̾iet
aut ꝑcutit ut faciat uoluntanos non saluet
inuitos. quatinꝰ dum te malo in bonum mu¬
tat uoluntatem. tnͣfert non aufer lib̾tatem

Expanded text:
liberam faciat voluntatem, cum nec bonus quisliberam faciat voluntatem, cum nec bonus quispiam, nec item malus dici debeat aut esse valeat, nisi volens. Tali etiam ratione non incongrue dicetur ad bonum se et ad malum habere aequaliter, quod utrobique videlicet par sit ei non in electione facilitas, sed in voluntate libertas. Hac sanvoluntatis, non necessitatis, quod bonus eraexisteret, quatenus nonnisi sua voluntate, aut mala fieret, et juste damnaretur; aut bona maneret sufficere voluntas ad salutem; sed quod eam nullatenus sine sua voluntate consequeretur. Nemo quippe salvatur invitus. Nam quod legitur in Evangelio: Nemo venit ad me, nisi Pater meus traxerit eum ; item in alomnes vult salvos fieri, nullum probat rit voluntarium. Hoc quippe intendit, cum terret ac percutit, ut faciat voluntarios, non ut salvet invitos, quatenus dum malam in bonam mutat voluntatem, transferat non aufe
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾. Um auꝰ ad talia ꝓuocamur eremꝑlo ĩ¬
digemus adiutorio. quo ip̃i idelicet perip̃m
conformen᷑i. atq m̃eandem smagineni tñstor¬
memur a claritate in claritatem. tamqm a
domins sp̃u: gͦ si a domini sp̃u. iam non a lib̾o
arbitͥo. Nemo ꝑinde putet ideo don lib̾um ar¬
bitͥm. quo equa int̾ bonum ⁊ malum põtate.
⁊ facultate u̾setur: cum cad̾e quidem pse potu¬
possunt eẽ mali nec p̃uaritatores item angłi
cum ita sint mali utiam non ualeant esse
boni. lib̾i aibiti: eẽ dit̾entur. Sec ⁊ nos illud pꝰ¬
an iesureccõm amissuri sunĩ qñ utiꝙ inseꝑabi¬
deus caret lib̃o arbitrio. nec diabolus. qm̃ quod
ale eẽ non potestinalus non infira faat ne¬
cessitas: setfirma in bono uoluntas. ⁊ uolunta¬
na firmitas. Quodq is nonual in donum tes¬
puare. non aliena faat molenta ꝯpp̃ssio. sec
taua obstinacio Nunc gͥ ex eo pociꝰ lb̾um d̾i¬
arbitͥum quod sine in bono sũ in malo eque

Expanded text:
um cujus ad talia provocamur exemplo, indigemus et auxilio: quo ipsi videlicet per ipsam conformemur, atque in eamdem imaginem transformemur a claritate in claritatem, tanquam a Domini Spiritu . Ergo si a Domini Spiritu, jam non a libero arbitrio. Nemo proinde putet ideo dictum liberum arbitrium, quod aequa inter bonum et malum potestate aut facilitate versetur, cum cadere per se quidem potupossint esse mali; nec praevaricatores item angeli, cum ita sint mali, ut jam non valeant esse boni; liberi arbitrii esse dicentur. Sed et nos illud post resurrectionem amissuri sumus, quando utique inseparabierum nec Deus caret libero arbitrio, nec diabolus: quoniam quod ille esse non potest malus, non infirma facit necessitas, sed firma in bono voluntas, et voluntaria firmitas: quodque is non valet in bonum respirare, non aliena facit violenta oppressio, sed taria obstinatio. Nunc arbitrium, quod sive in bono sive in malo aeque
Abbreviated transcription (Latin):
se non pecrare.O.ũo ⁊ quod iamuon naletut
non turbari: inde miso accidit. qd̾ contempia
⁊ simisum: tũ in tegrum ⁊ quod se ꝑsehomo
non sufsicit excute .a. peccato sũmixia: nonli¬
b̾i arbiti signat destructõm. set duaꝵ renquaꝵ
uel saꝑe. set tamen ueueNIet enim potentem
facit creaturam nec sapientem. sec t̃uolim¬
tatem uolentem. Non gͦ si potens aut sapiens
set tantum si nolens ẽẽ delietit. Lib̾m arbitͥm
amisse. putanda enit. Y enim non est no¬
luntas: net lib̾tas. Nondico si uelle bonũ
set si uene om̃io treatura desierit fatendũ
sine contͣdiccõne. u iam non ex uolunta¬
te bonitas. Cet ip̃a ex toto uoluntas ꝑit: ⁊̃
lib̾um teꝑireabitum. Quod si uellebonũ¬

Expanded text:
se non peccare: quomodo et quod jam non valet utique non turbari, inde misero accidit, quod complaciti  si miserum, tamen integrum, et quod se per se homo non sufficit excutere a peccato, sive miseria, non liberi arbitrii signat destructionem, sed duarum vel sapere, sed tantum velle, nec potentem facit creaturam, nec sapientem, sed tantum volentem. Non ergo si potens, aut sapiens, sed si volens esse desierit, liberum arbitrium amisisse putanda erit. Ubi enim non est voluntas, nec libertas. Non dico, si velle bonum, sed si velle omnino creatura desierit, fatendum sine contradictione, ubi jam non ex voluntate bonitas, sed ipsa ex toto voluntas perit, etiam liberum de
Abbreviated transcription (Latin):
eum. facit enim mirabilia in uita sua. E
potit transgredi ⁊ non ÷ transgressus. fac̾e ma¬
la ⁊ non fecit. Puto autem in hiis tͥb lib̾tati¬
bus ip̃am ad qmͣ conditi sumꝰ conditors yma¬
ginem. atq similituoniẽ contimi. ⁊ ẜma¬
sinem quidem in lib̾tate arbiti. In reliquis
ã duab bẏꝑtitam qnͣdam consignari simi¬
litudinem. hnic fortassis. qd̾ solum lib̾m
arbit̾m. lugi omĩo defeccum. seu diminucõ¬
nem non patitur ꝙ in ip̃o potissimum et¬
ne ⁊ inꝯmutabił diuinitatit sub̃am quedã
ymago inp̾sta uideatur. Nam ⁊si habu̾it ĩ¬

Expanded text:
eum, fecit enim mirabilia in vita sua, qui eum, fecit enim mirabilia in vita sua, qui potuit transgredi, et non est transgressus, facere mala, et non fecit . Puto autem in his tribus libertatibus ipsam, ad quam conditi sumus, auctoris imaginem atque similitudinem contineri, et imaginem quidem in libertate arbitrii, in reliquis autem duabus bipartitam quamdam consignari similitudinem. Hinc est fortassis, quod solum liberum arbitrium sui omnino defectum seu diminutionem non patitur, quod in ipso potissimum aeternae et incommutabilis Divinitatis substantiva quaedam imago imp
Abbreviated transcription (Latin):
xpm̃ que ex eo quod sapiencia: u̾m ei sapere
reinfudat in restauracõm hib̾i consiliis. ⁊ ereo
qd̾ utus est plenum posse restituat. Inreꝑacõm
lib̾i complatiti. quatem᷑ exalt̾o ꝑfcẽ bonut.
peãm iam nesciat: exalt̾o plene beatus ad
cas hr̃e inꝑadyso. set sicut iamminc angłi posti¬
dent in celo. Int̾m n̾o sufficiat in hoc corpoie mor¬
tis atq in hocscło neꝙͣ ex lib̾tate quidem con¬
silii petr̃e non obedire in concupiscencia. ⁊ li
b̾iate autem complaciti adu̾sa non fomidiue
ꝓ iusticia. Est a̾ in hac carne pc̃ci ⁊ in hac dieĩ
malicia non mediocre. saꝑe pecc̃o. ⁊ si non ex
toto carere. certe non consentire. ⁊ est posse nõ
Iam lib̾tate aibit̾i non abuti: ut plene qũ¬
ꝙ frui possimus lib̾cate complaciti. Si ꝑftõ
dei i nobis reꝑannis ymaginem. sic autiq
honori illi capescendo q̃m per peccm amisi¬
mus: per gr̃am reꝑamur. ⁊ beatus qui te se
audire m̾ebitur. Quis est hic ⁊ laudabimu

Expanded text:
m, qui ex eo quod sapientia est, verum ei Sapere reinfundat, in restaurationem liberi consilii; et ex eo quod virtus est, plenum Posse restituat, in reparationem liberi complaciti: quatenus ex altero perfecte bonus, peccatum jam nesciat; ex altero plene beatus, nil eas habere in paradiso, sed sicut eam nunc angeli possident in coelo. 8. In tis atque in hoc saeculo nequam, ex libertate quidem consilii peccato non obedire in concupiscentia: ex libertate autem complaciti adversa non formidare pro justitia. Est autem in hac carne peccati, et in hac diei malitia non mediocre sapere, peccato, etsi non ex toto carere, certe non consentire, et est posse non jam libertate arbitrii non abuti, ut plene quandoque frui possimus libertate complaciti. Sic profecto Dei in nobis reparamus imaginem, sic antiquo honori illi capessendo, quem per peccatum amisimus, per gratiam praeparamur, et beatus qui de se audire merebitur: Quis est hic, et laudabimus
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ⁊ prudens animus ad om̃em se comiꝑat laborẽ.
Net m eodissoluitur: set ꝑ eum magis in se ip̃m
tendit finem. quo in qnͣtum uetius ntitur. In
tantum ⁊̃ fuentius ⁊ fidelib manib operatur.
tociꝰ gͥ corporis sui in hoc subiciens seruitutem.
Coguntur enim in ynum sensul ad disciplinam
bone uoluntatis. nͨ lasciuire eis nacat a pond̾e
laboris. sec subasti ⁊ himlitati in oblequium
sp̃t tocentur ꝯtormau ei ⁊ in laboris ꝑticipacõe
per rec̃m ⁊ a condicõnis sue ftitudine exorbitans.
si ad deum fun̾t conu̾sa iecuꝑat cito ꝓ mͦ timoris
⁊ amoris q̃m h̃t ad deum quecumꝰq ꝑdidit au̾sa.
conditoria sui: mox ⁊̃ reflorens caro ex nouitate
te. quiciꝵ telectat spm̃ suũ. Insuꝑ ⁊ promultipli¬
ci suo tefecͥtu expena pec̃ti multipłrlciens ad
deum nõ minꝙͣ ⁊̃ contendit p̾ced̾e ⁊̃ rectorem
suum. Delectõnes .n. non ꝑdimꝰ. sec mutamꝰ
a corpoie ⁊ amniã. a sensib ad ꝯstĩam. Pams

Expanded text:
t prudens ad omnem se comparat laborem, nec in eo dissolvitur, sed per eum magis in seipsum tendit finem; quo in quantum verius innititur, in tantum etiam ferventius et fidelibus manibus operatur, totius sibi corporis sui subjiciens servitutem. Coguntur enim in unum sensus ad disciplinam bonae voluntatis, nec lascivire eis vacat a pondere laboris, et subacti et humiliati in obsequium spiritus docentur conformari ei, et in laboris participationeper peccatum, et a conditionis suae rectitudine exorbitans, si ad Deum fuerit conversa, recuperat cito pro modo timoris et amoris quem habet ad Deum, quaecunque perdidit aversa: conditoris sui, mox etiam reflorescens caro ex voluntate re quidquid delectat spiritum suum. Insuper et pro multiplici defectu suo ex poena peccati multipliciter sitiens ad Deum, nonnunquam etiam contendit praecedere rectorem suum. Delectationes enim non perdimus, sed mutamus a corpore ad animum, a sensibus ad conscientiam. Panis
Abbreviated transcription (Latin):
pect̃ore nͨ plemor in angło qmͣ in homine. Qũo
namq ad bonum conu̾sus ꝑ gĩam humane so¬
luntatis consensus eo lib̾e bonum. ⁊ in bono li¬
b̾um hominem facit quo uoluntanꝰ efficitur
non inuitꝰ ꝑͣtͣhitur: Sic sponte deuolutus in ma¬
lum in malo uͥlomimꝰ tam lib̾um ꝙͣ spontane¬
um constituit sua utiq uoluntatẽ dustum
non aliunde coastum uel malus fit. Et sicut
celestis angelus. aut ⁊̃ ip̃e deus ꝑmanet lib̾e bo¬
nus ꝓpͥa iudelicet uoluntate non aliqua extͥn¬
leca neccitate: si profc̃o diabolus eque lib̾e in
malum corruit ⁊ ꝑfictit suo utiq uoluntaniõ
nutu: non alieno inpulsu. Manet gͦ lib̾tas
na quidem in malis qmͣ ⁊ in bonis. sec in bonis
ordinacior tam in teg̃ quo ꝓ suo modo in cre-¬
atura. qmͣ in creature. set in illo porencior. Qd̃
aut̃ solent homines conq̃ri ⁊ dr̃e. Uolo hĩe bonã

Expanded text:
tore, nec plenior in angelo, quam in homine. Quomodo namque ad bonum conversus per gratiam humanae voluntatis consensus eo libere bonum, et in bono liberum hominem facit, quo voluntarius efficitur, non invitus pertrahitur: sic sponte devolutus in malum, in malo nihilominus tam liberum quam spontaneum constituit suae utique voluntatis ductum, non aliunde coactum, ut malus sit. Et sicut coelestis angelus aut etiam ipse Deus permanet libere bonus, propria videlicet voluntate, non aliqua necessitate: sic profecto diabolus aeque libere in malum corruit, et persistit suo utique voluntario nutu, non alieno impulsu. Manet ergo voluntna quidem in malis, quam in bonis, sed in bonis ordinatior, tam integra quoque pro suo modo in creatura, quam et in Creatore, sed in illo potentior. Quod autem solent homines conqueri, et dicere: Volo habere bo
Abbreviated transcription (Latin):
isilencio ⁊ solitudine. ⁊ om̃ib que ad et̾iorit ho¬
minis cultum uel nec̃citatespestant. fiẽm obe¬
dientem ⁊ pacientem. ⁊ qui etum inreliquum
flua. sit intͣ congrue sufficiencie t̾ minos ⁊ gn̾alis
continencie limites cͥcumsꝙptatunt om̃ia nectͣia
ytsit ꝙ ⁊ fortes cupiunt. ⁊ inf̾minoniesugiant.
netult̾ius qnͣtitas concestorum led̾e possit in ali¬
quontentiũ cum gr̃aꝵ accõne conscĩam: nͨ que st̃
amputata temptare debeant̾ aliquatenꝰ serui d̾i
bene morig̾ati. ⁊ rͨte educati sufficienciã. In qͥb
sicut salomon dicit. Quiambulat simpłi: ambis¬
lat confident᷑. Qui u̾o mentis dure: corcuet ĩ ma¬
lum. Licet .n. necc̃itas sic sit ordinata ut nͨ quete
nuendum: hoc in p̾oris est arbito absq om̃i scru¬
pulo obedientium subditorum. uel ꝑiculo. In
stituendꝰ gͦ est nouus ħ̾emita ad cõmunis insticu¬
uicium deseiuentes. cum suum d̾i gratis deoser¬
uientem non cessant sollicitare uicia m̾cedem¬

Expanded text:
silentio et solitudine, et omnibus quae ad exterioris hominis cultum, vel necessitatem spectant, fratrem obedientem, et patientem, et quietum, in reliquum flua, sic intra congruae sufficientiae terminos et generalis continentiae limites circumscripta sunt omnia necessaria, ut sit quod fortes cupiant, et infirmi non refugiant: nec ulterius quantitas concessorum laedere possit in aliquo utentium cum gratiarum actione conscientiam; nec quae sunt amputata, tentare debeant aliquatenus ibene morigerati, et recte educati sufficientiam. In quibus, sicut Salomon dicit: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter; qui vero mentis est durae, corruet in malum . Licet enim necessitas sic sit ordinata, ut nec quernuendum, hoc in Prioris est arbitrio, absque omni scrupulo obedientium subditorum, vel periculo. 20. Instituendus est ergo novus eremita ad communis instituvitium desaevientes: cum servum Dei gratis Deo servientem non cessent sollicitare vitia mercede
Abbreviated transcription (Latin):
muitari non uis: dampnare uideant. yolo hoc
facias in egͥcudine ad huc tua: ꝙ cum sanissi¬
mus eẽt faciebat qui dicebatꝰ. yenit xp̃c iħc
pectatores saluos fac̾e quoꝵ pͥmus ego sum. Ne¬
ꝙ enimi hoc dicebat paulus menciendi p̃cipita¬
tõne. si estimandi affectõne. Qui enim exami¬
nando ꝑfc̃e seimipm intelligit. suo pecc̃o nulliꝰ
pect̃m par ẽẽ estimatꝰ ꝙ non sicut suum intel¬
ligit. Nolo gͦ ut nꝰꝙͣ arbitretis iucem aut solem
Ansolitantanoꝵ deus enim: Immo ⁊ omnium.
Miseretur .n. õuim deus ⁊ ñl odit eorum q̃ fecit.
malo te cogitare uͥq esse serenm nͥ apud te⁊¬
m.nec quales sint alii: set quales ex nob̾ fiãt
quantum in uobis cogitatẽ. nõ solũmõ qui mͦ
unt: set qui post uos futi sunt quos in ꝓpoĩto

Expanded text:
imitari non vis, damnare videaris. Volo hoc imitari non vis, damnare videaris. Volo hoc facias in aegritudine tua, quod, cum sanissimus esset, faciebat qui dicebat: Venit Jesus Christus peccatores salvos facere, quorum primus ego sum . Neque enim hoc dicebat Paulus mentiendi praecipitatione, sed aestimandi affectione. Qui enim perfecte examinando semetipsum intelligit, suo peccato nullius peccatum par esse existimat, quod non sicut suum intelligit. Nolo ergo ut nusquam arbitreris lucere solem An solitariorum Deus tantum? Imo et omnium. Miseretur enim omnium Deus, et nihil odit eorum quae fecit . Malo te cogitare ubique esse serenum nisi petem operamini. Nec quales sint alii, sed quales ex vobis fiant, quantum in vobis est, cogitate, non solummodo qui modo sunt, sed et qui po
Abbreviated transcription (Latin):
set ꝙͥ uelit. Sbantes que sit uoluntat di bona.
⁊ beneplacens ⁊ ꝑfecta. Alioꝵ .n. est deo seruire.
uĩm est adh̾ere. alioꝵ est d̾mͥ cred̾e. score. ama¬
re. reu̾eri: yestrum saꝑe. Intelsig̾e. agnost̾e.
redditor. Indefessus adiutor qui magno eiꝰ amo¬
re. iuagna ꝓfitentib. ⁊ infide ⁊ in spe. gr̃a eiꝰ
maiora uirib suis aggredientib ⁊ Uoluntatẽ
calumpniante calumpniatore. ip̃e misericor¬
dit̾ pauꝑi suo iudicium faciet ⁊ causam. Quia
quod habuit: hoc fecit. Absit tũ fr̃es a ꝯsc̃e u̾re
puritate ⁊humilitate uestra ⁊ ab ore uestro: omis
aitudo. qr aicum saꝑe: mors. ⁊ facile est in alto
tin caueatas. ⁊ bestias que alit̾ ⁊ comnuni ho¬
imũ modo domar non pot̾ant. estimate ⁊
appellate. longe supͣ uos u̾tutemeorum suspi
fortissimi: sicut aoch ille iudex fortissimus isrł.
qui ut̃q manu utebatur ꝓ dextra. ⁊ qmͣdui lig

Expanded text:
sed quid velit, probantes quae sit voluntas Dei bona, sed quid velit, probantes quae sit voluntas Dei bona, et beneplum adhaerere. Aliorum est Deum credere, scire, amare, revereri: vestrum est sapere, intelligere, cognoscere, redditor, et indefessus adjutor; qui magno ojus amore magna profitentibus, et in fide et spe gratiae ejus majora viribus suis aggredientibus, et voluntatcalumniante calumniatore, ipse misericorditer pauperi suo judicium faciet et causam, quia quod habuit hoc fecit. 6. Absit tamen, fratreparvitate et humilitate vestra, et ab ore vestro omnis altitudo: quia altum sapere mors est; et facile est in alto as, et incaveatas bestias quae aliter communi hominum more domari non poterant existimate et appellate; longe supra vos virtutem eorum suspicfortissimi sicut Ahod ille judex fortissimus Israel, qui utraque manu utebatur pro dextera , et quamdiu licet,
Abbreviated transcription (Latin):
te uictoria scłi ⁊ pͥncipis huiꝰ mundi ⁊ corporis sui
de cultu ãi. ⁊ dm̃ d̾i sui. Sileant gͦ qui in tenebris
de luce indicantes non argnunt nouttatis ex ha¬
bundancia male uoluntatis ip̃i pociꝰ argnendi
uetustatil ⁊ yanitatis. sec ⁊ lauditores. ⁊ deccͣtores
semper estil hĩturi sicut ⁊ dominꝰ. Laudatores p̾¬
t̾ie ⁊ bonum quodin nob̃ amant: ħ ineisamate
decrattores dissimulate ⁊ pro cis orate. ⁊ obliti qͥ
retro sunt p̾t̾gressis scandalis que iuxͣ it̾ nobi
a dextris ⁊ a smistͥs posita sunt. in ant̾iora uĩa¬
uos extendere extendite. Si enim ad singula
uolueritis uel laudatorib respond̾e. uel cum de¬
cͣctorib litigare: tempus ꝑditis. cuiꝰ inꝓpõito
sc̃o non leuis est iactura. At̾ris enim ad celos
festinantem qui morat᷑. ⁊ si non decinet: płi¬
ur̃a. celos tnͣsit. par angelis. angelice similis
pͣitati. Non .n. uoiustis om̃em sc̃itatem. set
om̃is scĩtatit ꝓfessionem. ⁊ omnis ꝯsumacõ¬

Expanded text:
eculi, et principis hujus mundi, et corporis sui, de cultu animi, et Domini Dei sui. Sileant ergo qui in tenebris de luce judicantes, vos arguunt novitatis ex abundantia malae voluntatis: ipsi potius arguendi vetustatis et vanitatis. Sed et laudatores et detractores semper estis habituri, sicut et Dominus. Laudatores praeterite; et bonum quod in vobis amant, hoc in eis amate: detractores dissimulate, et pro eis orate. Et obliti quae retro sunt, praetermissis scandalis, quae juxta iter vobis a dextris et a sinistris posita sunt, in anteriora vestra vos extendite. Si enim ad singula volueritis, vel laudatoribus respondere, vel cum detractoribus litigare, tempus perditis, cujus in proposito sancto non levis est jactura. A terris enim ad coelos festinantem qui moratur, etsi non detinet, plurie similis puritati. Non enim solum vovistis omnem sanctitatem, sed omnis sanctitatis perfectionem, et omnis consummatio
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie fuerunt noue occupacõnes. noue accõmũ
tlaboꝵ adimencõnes. leccõnes din̾se. nõ ad edi¬
fuandum animum: set ad psallendum tardan¬
tis diei tedium ut cum dampnau̾it solitariꝰ om̃a
ueta. omĩa solita. ⁊ tum desic̾nt noua: non res
tͣbenten uel disc̾cõm mod̾antem secm̃ qͣdam uti¬
t᷑ insem ip̃m: tamꝙͣ a figulo figmentum lege qͣ¬

Expanded text:
idie fiunt novae occupationes, novae actionum et laborum adinventiones, lectiones diversae, non ad aedificandum animum, sed ad fallendum tardantis diei taedium: ut cum damnaverit solitarius omnia vetera, omnia solita, et defecerint nova, non resttrahentem, vel discretionem moderantem, sed vi quadam utitur in semetipsum tanquam a figulo figmentum; lege qu
Abbreviated transcription (Latin):
ratis: uͥ scandala ⁊ infurmitas procul erunt᷑
aut c̾ce lugent eos qui non agunt peniten
ciam: Ubi certum nec peccantem fore nec
penitentem: Absit autem ut qui uł ignib¬
etͥnis cum diabolo ⁊ angłis eius deꝑutandi
sunt. plangat ⁊ defleat in illa ciuitate qmͣ
fiuminis ĩpetus letificat nꝰ diligit dominꝰ
portas super omĩa tab̃̾natula iacob. ꝙ uidel
intab̾naculis ⁊ si qñ gaudetur de int̾coria la¬
doratur tñ inpugna. ⁊ plerum ꝑiclitatur de
uita. In illa ã prĩa nulla prorsus admittetur
adu̾sitas sũ tristicia: ꝙ̃ admod̾ de iua cant᷑.
Sicut lecantium õium hĩtacõ inte. Et rursũ.
lecicia et̾na erit eis. Demq qũo misencordie.¬

Expanded text:
zatis , ubi scandala et infirmitas procul erunt? zatis , ubi scandala et infirmitas procul erunt? Aut certe lugebit eos qui non agent  al. habent poenitentiam , ubi certum est nec peccantem fore, nec poenitentem? Absit autem ut vel eos qui ignibaeternis cum diabolo et angelis ejus deputandi sunt, plangat et defleat in illa civitate, quam fluminis impetus laetificat , cujus diligit Dominus portas super omnia tabernacula Jacob ; quod videlicet in tabernaculis etsi quandoque gaudetur de victoria, laboratur tamen in pugna, et plerumque periclitatur de vita: in illa autem patria nulla prorsus admittitur adversitas sive tristitia, quemadmodum de illa canitur: Sicut laetantium omnium habitatio in te ; et rursum: Laetitia sempiterna erit eis . Denique quomodo misericordi