comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
princeps est. S qr naturam nrãm pre¬
ceꝑat deceꝑat dignat᷑ est uingenit᷑.¬
d̾i filiꝰ ip̃am nat᷑am nr̃am suscipere ut de
ficat dicens. princeps hꝰ mundi missus est
foras. nõ qr extͣ mudum missus est quomͦ¬
eoꝵ. qui coherent u̾bo di. ⁊ nõ diligũt
mundũ. cuiꝰ ille prnceps est. qr dñatur eis
qui diligũt temꝑalia bona q̃ hoc mũdo
insibłi ⁊tinentur non qr ip̃e dñs est ħꝰ
mundi s princeps cupiditatum eaꝵ qͥb
ꝯcupiscitur om̃e qd̾ tͣnssit ut ei sub iaoe¬
ant qui negligunt deum et̾num ꝓpter¬
instabłia ⁊ mutablia. Radix est om̃i
maloꝵ cupiditas qmͣ qͥdam appetentes
a fide ꝑenau̾nt. ⁊ inserunt se doloribus
mł̃tis ꝑ hanç cupiditatem reguat in hoĩe
dyã. ⁊ cor eiꝰ tenet tales sunt qui dilig̃t
istum mundũ mittitꝰ autẽ draꝰ foras anͣto
ex toto corde renũtiat᷑ hunc inundo. sic eĩ

Expanded text:
t. sed quia naturam nostram deceperat, dignatus est unigenitdei filius ipsam naturam nostram suscipere, ut deficat dicens: princeps huius mundi missus est foras, non quia extra mundum missus est, quomeorum qui cohaerent verbo Dei, et non diligunt mundum, cujus ille princeps est; quia dominatur eis qui diligunt temporalia bona, quae hoc mundo visibili continentur: non quia ipse dominus est hujus mundi, sed princeps cupiditatum earum quibus concupiscitur omne quod transit; ut ei subjaceant qui negligunt aeternum Deinstabilia et mutabilia. radix enim est omnium malorum cupiditas: quam quidam adpetentes a fide errauerunt et inseruerunt se doloribus multis. per hanc cupiditatem regnat in homine diabolus et cor eius tenet. tales sunt omnes, qui diligunt istum mundum. mittitur autem diabolus foras, quando ex toto corde renuntiatur huic mundo. s
Abbreviated transcription (Latin):
corpus humanũ suideptum ẽe dicunt
aĩam uł aliqͥo hõis habuisse nͥ carnem
solam. Eitant enĩ młtura nec intellig̾t
ĩo carnem solam noĩatam esse in eo qd
ro soła potuit appar̾e. Nam si absurdũ÷
⁊ ualde indignum ut humanũ sp̃m ho
magis sosur dum ⁊ indignum est ut
uex sp̃ĩ nec aĩam hũerit. ⁊ hoc solum
a u̾bo d̾i esse susceptum credimus. nec
cos audiamus qui tale corpus dr̃m¬
nr̃m huisse dñt quale apparuit in columba
sume corpus quomodo spus sanctus. Nõ
eni ⁊ columba illa deono nata est ai¬
unt. ⁊ tñ humanis ocus potuit appare¬
re quib primo illud R̾ndend̾ est qd̾ ibi
legninis in spetie colũbe appariusse ioħi¬
mina. ⁊ nõ oport in parte credere ewan¬
gelio. ⁊ in ꝑtenon credere. Unde enimcre¬
dis in columbe spetie demonstͣtum esse spi
ego ⁊ inde credo xp̃m natum ẽẽ de uirgi¬

Expanded text:
corpus humanum susceptum esse dicunt animam uel aliquid hominis habuisse nisi carnem solam. errant enim multum nec intellegunt ideo carnem solam nominatam esse in eo, quro sola potuit apparere. nam si absurdum est et ualde indignum, ut humanum spiritum homo magis absurdum et indignum est, ut nec spia uerbo dei susceptum esse credamus. Nec eos audiamus, qui tale corpus dominostrum habuisse dicunt, quale apparuit in columba,sumere corpus, quomodo spiritus sanctus. non enim et columba illa de ouo nata est, aiunt, et tamen humanis oculis potuit apparere. quibus primo illud respondendum est, quod ibi legimus in specie columbae apparuisse Iomina, et non oportet in parte credere euangelio et in parte non credere. unde enim credis in columbae specie demonstratum esse spirego inde credo Christum natum esse de uirgi
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑ est nobis. Si gͦ in hac uita. Ubi
tanta tormenta sunt possunt boni
⁊ iustruiti. cum talia patiunt᷑ non
tate głari. quid cogitand est de illa
uita ciue nobis promitcitur uͥ nul
scͥptum est. om̃s resurgemꝰ. S non
oĩns ĩmictabim᷑. Et ne quis putet
nõ iustis ĩmutatonẽ istam promitti
S potiꝰ iniustis. ⁊ eam existimet ẽe
penalem. Seqiit᷑ ⁊ dicit. ⁊ mortui re¬
surgunt in corrupti. ⁊ nos ĩmutabi¬
sibi nocent. hoc enim appetunt qd̾ ꝑ i¬
tiode diligit᷑ ⁊ cid̾ eis pot̃ auf̾n facĩe. ⁊¬

Expanded text:
datus est nobis . Si ergo in hac vita, ubi tanta tormenta sunt, possunt boni et justi viri, cum talia patiuntur, non tate gloriari; quid cogitandum est de illa vita, quae nobis promittitur, ubi nullscriptum est: omnes resurgimus, sed non omnes inmutabimur. et ne quisquam putet non iustis inmutationem istam promitti, sed potius iniustis, et eam existimet esse poenalem, sequitur et dicit: et mortui resurgunt incorrupti, et nos inmutabisibi nocent. hoc enim adpetunt, quod perniciose diligitur et quod eis auferri facile
Abbreviated transcription (Latin):
Qañ id̾ desid̾at c̾u̾ns ad fontes aquaꝵ ita
desid̾at aĩa mea ad te deus qd̾ si forte ad¬
huc ꝓpt̾ egͥtud̾ies aĩe qͣs de scłi amore con¬
cepit ne gustare sumꝰ ydonei qd̾ dracis ÷
dñs. Uł credam᷑ dume auctoritati qd̾ uolu¬
it eẽ in scͥpturis sanctis de filio suo qui

Expanded text:
 desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, deus. Quodsi forte adhuc propter aegritudines animae, quas de saeculi amore concepit, nec gustare sumus idonei quam dulcis est dominus, uel credamus diuinae auctoritati, quam uoluit esse in scripturis sanctis de fil
Abbreviated transcription (Latin):
aute scͥpturis adsidue iueĩmꝰ ꝓ eiꝰdem lib̾¬
mitti nobis coronam si inc̾ins. S de agone¬
ne longum sit mł̾ta ꝯmemorare apudx̃piano¬
apłm paulum maĩfestissime legitur o¬
est michi corona iustĩe. debemꝰ gͦ cognos¬
cere qui sit ip̃e adu̾sariꝰ ꝯm̾ si uic̾imus
corronabim᷑. ipẽ est enĩ am̃ dñs nr̾ prior
uicit ut ⁊̃ nos in illo ꝑmanentes uinca¬
mus. ⁊ d̾i quid̾ uirtus att sapĩa. ⁊ uer¬
bum ꝑ qd̾ fc̾a sunt omĩa qui filiꝰ d̾i uni¬
cus est suꝑ o̾em ereaturam semꝑ mamu
⁊̃ que nõ peccauit. gnͣto magis est oĩs¬

Expanded text:
autem scripturis adsidue inuenimus promitti nobis coronam, si uicerimus. sed, ne longum sit multa commemorare, apud apostolum Paulum manifestissime legitur: oest mihi corona iustitiae. debemus ergo cognoscere, quis sit ipse aduersarius, quem si uicerimus coronabimuicit, ut etiam nos in illo permanentes uincamus. et dei quidem uirtus atque sapientia et uerbum, per quod facta sunt omnia, qui filius dei unicus est, super omnem creaturam semper incetiam quae non peccauit, quanto magis sub i
Abbreviated transcription (Latin):
lutem alt̾am u̾o que sꝑintiem oꝑa¬
nec intelligis qr ⁊ dator gaudii ꝑ¬
empnis dixit. cum ꝑsequti uos fue̾¬
rint hoĩes. ⁊ dix̾unt om̃e malũ ad¬
u̾sum uos mentientes ꝓpt̾ nomẽ me
to qr nr̃e religionis apłi ibant a ⁊¬
spectu ꝯcilii q̃m digm hĩti sunt pro
noĩe iħu ꝯtumelias pati. Nullus gͤ
ticra succedit
ocłos amittes. Si protelatis ingiliis
psalmoꝵ censimi ꝑsoliis insaman
capitis adquires. S cotidiano labo¬
Uł unam horam in hac uita fatiasan
forte mente excedit qd̃ salirator in e¬
W̾angelio dicit. Uigilate qr nescitis
diem neci horam quaꝓpt̾ discute t̃ro

Expanded text:
lutem, alteram quae perniciem opedum intelligis, quia et dator gaudii perennis dixit: Cum persecuti vos fuerint homines, et dixerint omne malum adversum vos, mentientes propter nomen meuto quia nostrae religionis culmina: Aspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati. » Nullus ergo titia succedit.os amittis. Si protelatis vigiliis psalmorum censum persolvis, insaniam capitis acquiris. Si quotidiano labohoram in hac vita facias? An forte mente excidit, quod Salvator in Evangelio dicit: « Vigilate, quia nescitis diem, neque horam . » Quapropter discute cor
Abbreviated transcription (Latin):
bau̾it certam ht̃ noticiam. de
crõne quoq ꝑcipitur: cum
ꝑnaturalem m̃tis discrecõẽ
in illis que facienda su omitte¬
da sunt. quis solidatur. Scĩa gͥ
hiis trib reb adquinitur. S qr
inflat. nsi eam caritas edificet
nichil ꝓrsus ꝓficit absq uolũta¬
te bonitatis: uoluntas ita bo¬
na est. que dei uoluntati sub¬
iecta ẽ. que tunc uoluntati dei
subiecta est qñ id uult. qd̾ deꝰ
uult. illam uelle debere. Et tc̃

Expanded text:
titiam. Ex ratione quoque percipitur, cum per naturalem mentis discretionem in illis quae facienda sive omittenda sunt, quis solidatur. Scientia igitur his tribus rebus acquiritur. Sed quia inflat, nisi eam charitas aedificet, nihil prorsus proficit absque voluntate bonitatis. Voluntas itaque bona est, quae Dei voluntati subjecta est; quae tunc voluntati Dei subjecta est, quando id vult quod Deus vult eam velle debere; et t
Abbreviated transcription (Latin):
Memorie scilicet. Racõ. Tanta¬
ue ẽ illa ut excogitata illa oĩ¬
a bñ seruet: aug. Difficile est
immo nõ p᷑. sło. Ergo scribend̾
ẽ. S quid agis ꝙ ualitudo tua
scribendi laborem recusat. nec
ista dictari debent. nam solicu¬
dinem meram desid̾ant. aug̾.
uerũ dicis. itaq ꝓrsus uescio
quid agam. Ratõ. Ota salurẽ
et auxiliũ. quo ad cõcupita ꝑ¬
uenias. et hoc ipm lict̾is man¬
da ut ꝓ salute tua fias animo
cures inuitatõm turbe legẽ¬
tium . paucis ista sat erunt
cinib tuis. aug̃. Ita faciam.

Expanded text:
R. Tantane illa est ut excogitata omnia bene servet? A. Difficile est, imo non potest. R. Ergo scribendum est. Sed quid agis, quod valetudo tua scribendi laborem recusat? Nec ista dictari debent; nam solitudinem meram desiderant. A. Verum dicis. Itaque prorsus nescio quid agam. R. Ora salutem et auxilium quo ad concupita pervenias, et hoc ipsum litteris manda, ut prole tua fias animoscures invitationem turbae legentium; paucis ista sat erunt civibus tuis. A. Ita faciam.
Abbreviated transcription (Latin):
ga u̾ͥtunus ad locum ad quem ire
debenins. ⁊ facies unde ꝓdimus
Sic istis trib modis qui cenonex¬
iam portare satagit plerumq
lites. ⁊ discordias sustinebit fa¬
ciem gͦ hoc inẽ intencionem sẽ¬
ꝑ hẽamus sr̃ innocenciam. bñ¬
ficiũ p̾lacõnem ut illa omĩb
impendamus. ⁊ anillo ea demre
nime. qualitas quippe corꝑis. alũ
subitanea ut cum repente repen¬
tina infirmitate ingrescit ul u̾e¬
cundia rubescit. s mox hac ⁊ illa
tnͣseunte: ad colorem p̾stinm
homo redit. Continia ut cum
assiduam patitur infirmitatẽ
que si contunuũ parit pallorẽ
sic aĩe qualitas alñ subitanea
aliqñ u̾o continua. Snbitanea
ut cum irruenta subita tempta¬
cõe. subito inpcc̃o ingrescit. s sta¬
tun ꝑ confessionem ⁊ pnĩam ad
priorem pulchritudinem redit
apparet. hec ant̾ gen̾a duo qua¬
litatis aĩe. genera sunt duo in¬
dignacionis sue. qui in dignus
ẽ scõm subitaneam equalitatẽ

Expanded text:
ga vertimus ad locum ad quem ire ga vertimus ad locum ad quem ire debemus, et facies unde procedimus. Sic istis tribus modis qui coenovexiam protare satagit, plerumque lites et discordias sustinebit. Faciem ergo, hoc est intentionem, semper habeamus super innocentiam, beneficium et praelationem, ut illa omnibus independamus, et a nullo eadem renimae. Qualitas quippe corporis aliquando Subitanea, ut cum repente repentina infirmitate nigrescit, vel verecundia erubescit, sed mox hac et illa transeunte, ad colorem pristinum homo redit. Continua, ut cum assiduam patitur infirmitatem, quae sibi continuum parit pallorem. Sic animae qualitas aliquando subitanea, aliquando vero continua est. Subitanea, ut cum irruente subita tentatione, subito in peccato nigrescit, sed statim per confessionem et poenitentiam ad priorem pulchritudinem redit.apparet. Haec autem genera duo qualitatis animae genera sunt duo indignitatis suae. Qui indignus est secundum subitaneam qualitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
rent. deinde ad arma. rogo quid
dr̃et aliquis p̾teriens si sic eoshac
de cã pugnantes innemret. Ueiq
ut si qͣi qnͣdam cenouexiam spũ¬
alem portemus. Nos enĩ mexcelso
monte̾ incelesti. s. patria domun
nobis edificare satagere de bemꝰ
que sola nrtutũ oꝑacione consti¬
tuitur adqmͣ hũilitatis gradib
nem. s. ut quemlibet mͥ ip̃i p̾ferã
c̃um ħ aliis freqñter exhibeo. ⁊ si
michi exhibita non fu̾unt paci¬
enter tolero. gradus ꝑ gendi in
montem iupcutum ad domum cele¬
stis patrie mͥ cõgruos facio. ⁊ cerio¬
uexiam bñ porto. Si aut̃ ħ alus
ipendere decͤcto quasi dorsum ꝙͣ
dorsum uerto. dum illum ꝑgentẽ
⁊ quasi antecedentem subsequi
deberem. Faciem illi uertendo. at
si michi ħ quasi ꝑdebitum fĩ que¬
ro. ⁊ ille ꝙ postulo facit. qmͣuis
non libenter quem exigo quasi
faciem contra faciam in subi¬
neccione cenonexie uͥto. Cum u̾o
exigo ⁊ ille ꝙ exigitur denegat

Expanded text:
irent, deinde ad arma: rogo, quid irent, deinde ad arma: rogo, quid diceret aliquis praeteriens, si sic hos hac de causa pugnantes inveniret? Utique ut sic quasi quamdam coenoxexiam spiritualem portemus. Nos enim in excelso monte, in coelesti scilicet patria, domum nobis aedificare satagere debemus, quae sola virtutum operatione construitur; ad quam humilitatis gradibus am, et ut quemlibet mihi ipsi praeferam. Cum haec aliis frequenter exhibeo, etsi mihi exhibita non fuerint, patienter tolero. Gradus pergendi in montem virtutum, ad domum coelestis patriae, mihi congruos facio, et coenovexiam bene porto. Si autem aliis haec impendere detrecto, quasi dorsum contra dorsum verto; dum illum pergentem, et quasi antecedentem subsequi deberem, faciem illi vertendo. At si mihi haec quasi per debitum fieri quaero, et ille quod postulo facit, quamvis non libenter, quoniam exigo, quasi faciem contra faciem in subvectione coenovexiae verto. Cum vero exigo, et ille quod exigitur denegat,
Abbreviated transcription (Latin):
ic gͥ debemus innocencia. bñsi¬
cio. p̾lacione uti infaciendo
⁊ recipiendo: sicuti usuałr porta¬
tur cenoueria. Quippe illam qui¬
sub eunt. faciem ad locum quo
tendunt. ad alocum aut̃. unde
ueniunt. dorsa u̾tunt. T̃rib ĩ a¬
liis modis pot̃ s non quementer
ad locum nñ ꝓced̾e̾. terga u̾o qͤ
ire debeant aͥuertantur. Et no¬
tandum ꝙ non mimis qmͣ aduo¬
b: cenouexia i oꝑando portat᷑
sec caritas qmͣ ꝑtenouexiam
uolumus signficari: mincis qmͣ
inter duos pot̃ hr̃i. Si ergo ĩmõ¬
te aliquo edificarent sibi hoĩes
plures domum. deualle oport̾et
lapides. cem̃tum. ⁊ alia que ad e¬
dificacõem domuis ꝑtinerent. te¬
nouexiis sursum inmontẽ porta¬
ri.si inqmͣ illi portitores instrum̃t̃
illud ita acciꝑent ut ut̾q sibi dor¬
sum aut faciem uł dorso quotẽtẽl.
facies u̾o uelterent unde ꝓtedere nel¬
lent. ⁊ dum sic ire conpetenter ne¬
quirent. u̾bis litigare incipẽt. de
litigio ad pugnos ⁊ capillos nem¬

Expanded text:
itur debemus innocentia, beneficio, et praelatione uti in faciendo et recipiendo, sicuti usualiter portatur coenovexia. Quippe qui illam subeunt, faciem ad locum quo tendunt; ad locum autem unde veniunt, dorsa vertunt. Tribus enim aliis modis potest, sed non convenienter, ad locum unde procedere, terga vero quo ire debeant, convertantur. Et notandum quod non minus quam a duobus coenovexia in operando portatur; nec charitas quam per coenovexiam volumus significari minus quam inter duos haberi potest. Si ergo in monte aliquo aedificarent sibi homines plures domum, et de valle oporteret lapides, coementum et alia quae ad aedificationem domus pertinerent, coenovexiis sursum in montem portari: si, inquam, illi portitores instrumentum illud ita acciperent, ut uterque sibi dorsum, aut faciem vel dorsa quo tenderent, facies vero verterent unde procedere vellent; et dum sic ire competenter nequirent, verbis litigare inciperent, et de litigio ad pugnos et capillos ven
Abbreviated transcription (Latin):
q aliis mpendere. ⁊ intħ eo hoꝵ si¬
bi fĩ ex debito exigere. siam si sermiꝰ
alicunis dño suo inmultis peccass
non solum iram dni desermeret.
tionem incireret. Et si aliqua ĩ¬
iiria interim fieret non iuste cõ¬
queni deberet. Sicit aliquis. In¬
nocenciam ⁊ bñfm̃ aliis libent̾
impendo s me omĩb alus infe¬
riorem credere uequeo. Sunt ⁊.n.
inter te. ⁊ aluim. noli ponere intͥ¬
uina qd̃ tuum non est. ĩmo qd̃
est tuum indelicet mala tua ⁊
cõ uł talis consideracio semꝑ sit
int̾ ascendentem. Si quid u̾o boni¬

Expanded text:
que aliis impendere, et nihil horum sique aliis impendere, et nihil horum sibi fieri ex debito exigere. Nam si servus alicujus domino suo in multis peccasset, non solum iram domini provocaret, tionem incurreret; et si aliqua injuria ei interim fieret, non juste conqueri deberet. Dicit aliquis: Innocentiam et beneficium aliis libenter impendo, sed me omnibus aliis inferiorem credere nequeo: sunt eteniinter te et alium, noli ponere in trutina quod tuum non est; imo quod tuum est, videlicet mala tua, et ratio, vel talis consideratio semper sit inter ascendentes. Si quid
Abbreviated transcription (Latin):
nũqmͣ dei mĩa debet cogitari. sec
iusticia ⁊ iudicium eius. furor ĩ in¬
dignacio illius. hec debent pensa¬
ri. ħ debet ante mentis oculos re¬
duci. hec sepe num̾o cum magno
magna est. S ħ pocius horrend̾ ẽ
incidere inmanus dei uiuentis.
Qñ appecitus luxurie qmͣlibet
pulsat᷑. non togitet tunc quac̃
die peccator ingenu̾it. oĩa pcc̃a
ens oblunomi tradentur s pociꝰ
sepe recogitando tcͣcet ꝙ male¬
dq̃s oĩs qui peccat iunspe. Et illud
iquitate. filiis sceleratis semini
neqmͣ. Si ant̾ ꝑ icuriam fu̾it
misquisq debet conari ne sr̃et᷑
qr licet deus nenam ꝓmiserit de¬
aut̃ certum sit ꝙ dei gr̃̾am ꝓme¬
recur. quisquis de clinet amalo
faciat bonum. ⁊ itam ⁊ indigna¬
cionem in currit. om̃is qui oꝑatᷤ
pcc̃m. magno curandum ẽ ut ⁊
uicia uitetmus. ⁊ nrtutib ad hẽa¬
ua nccia sunt ascendenti In¬
nocencia. bñfm̃ p̾lacio. In¬
nocencia talis eẽ debet. ut nulli
lacio. ut se inferiorem omĩb in¬

Expanded text:
 Dei debet cogitari; sed justitia et judicium ejus, furor et indignatio illius. Haec debent pensari, haec ante mentis oculos reduci, haec saepenumero cum magno  potius: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Quando appetitus luxuriae quemque pulsat, non cogitet tunc: Quacunque die peccator ingemuerit, omnia peccata ejus oblivioni tradentur , sed potius saepe recogitando tractet quod maleldictus omnis qui peccat in spe; et illud ulo gravi iniquitate, filiis sceleratis, semini nequam . Si autem per injuriam fuerit nusquisque debet conari ne superetur. Quia licet Deus veniam promiserit poeautem certum sit quod Dei gratiam promeretur quisquis declinat a malo et facit bonum, et iram et indignationem incurrit omnis qui operatur peccatum, magnopere curandum est ut et vitia vitemus et virtutibus adhaereasaria ascendenti, innocentia, beneficium, praelatio. Innocentia talis esse debet, ut nulli aelatio, ut se inferiorem omnibus ju
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑnicõsum est malum. unde beat᷑
cleniens inter cetera que ab ore bĩ
petri se didicisse fatecur ħ modo sc̾

Expanded text:
quia perniciosum est malum. Unde beatus Clemens inter caetera quae ab ore beati Petri se didicisse fatetur, hoc modo s
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ atcendite nobis E uniu̾so
gggi in quo nos spũs sanctus posint
sanguine suo. In illis gͦ sacͥfitiis aind
nobis e̾et donandum figurate signi
tns p̃mintiabatar filius d̾i pro impns
occidend̾. in hoc ãpro mmpiis adnũtrt᷑
occisus testante apło qd xp̃c cũ ad huc

Expanded text:
obis et universo gregi, in quo vos Spiritus sanctus posuit sanguine suo . In illis ergo sacrificiis quid nobis esset donandum figurate signifciis praenuntiabatur Filius Dei pro impiis occidendus: in hoc autem pro impiis annuntiatur occisus, testante Apostolo quia C
Abbreviated transcription (Latin):
urpitudo ponderositas ĩ becil¬
litas seruitus infirmitas.
aipcietas. iute hreuitas. ĩ sipi¬
encia. in iun ciaia. discordia. de¬
decus. inpotencioa. timor. tris
illius bĩtudinis ꝑtes ad corꝑis
bĩtudinem .uii. q post̾iores ad

Expanded text:
Turpitudo, ponderositas, imbecillitas, servitus, infirmitas, anxietas, vitae brevitas, insipientia, inimicitia, discordia, dedecus, impotentia, timor, tristillius beatitudinis partes ad corporis beatitudinem, septemque posteriores ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficiunt mentis. Quicumq gͥ
illas oĩs bĩtuduns ꝑtes hr̾e põ¬
dinem possidebit. Quẽcumq
u̾o has om̃s miserie ꝑtes tole¬
rare contigit sũme corꝑis et
aĩe miserie subiacebit. misetie¬
ꝑtes. U̾m in hac uita noc una̾
tie ꝑtem quisqmͣ põt hre nec
rursus ex toto ea carere. In il¬
tudinem miserie mulatenus sb̾¬
iacebit aut sume subiacens mi¬
serie oĩmo beatitudine carebit
O ut tocum compbare possi¬
mus ꝑsingulas uĩtudinis atq
miserie ꝑtes curamuis. De pul

Expanded text:
unt mentis. Quicunque ergo illas omnes beatitudinis partes habere podinem possidebit. Quemcunque vero has omnes miseriae partes tolerare contingerit, summae corporis et animae miseriae subjacebit. Verum in hac vita, nec unam riae partem quisquam potest habere, nec rursus ex toto ea carere. In altitudinem miseriae nullatenus subjacebit, aut summae subjacens miseriae, omnino beatitudine carebit. Quod ut totum comprobare possimus, per singulas beatitudinis atque miseriae partes curramus. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. adhuc .n. non pͣcauãt. uͦ ei t̾ra spinaᷤᷤ
et tͥbulos g̾minauerat. ut in sudore
faciei sue ederet panem suum. hoc nẽp
mus uoluntate oꝑabat᷑ ꝑadysũ ꝑ ag̾¬
cult᷑am et custodibat ꝑ disciplinam.
non contͣ bestias. nõ contͣ a ĩalia aliqͣ¬

Expanded text:
huc non peccaverat, nec ei terra spinas et tribulos germinaverat, ut in sudore faciei suae ederet panem suum. Hoc nempemus, voluntate operabatur paradisum per agriculturam, et custodiebat per disciplinam, non contra bestias, n
Abbreviated transcription (Latin):
sangnis abel intlłigit᷑ de t̾ra ad dm̃ cia¬
masse: aug̃. Sanguis abel significat
sanguiuẽ xp̃i. quo uniu̾sa ecc̃a accepto.
dicit amen. uam qualem clamorem fa¬
cit uniu̾sa ecc̃a dũ potat᷑ sangĩe xp̃i
⁊ dicit amen. tu ip̃e si potes considera
qm̃ nõ credentes in xp̃o. non potant sã¬

Expanded text:
sanguis Abel legitur de terra ad Deum clamasse ? RESP. Sanguis Abel significat sanguinem Christi, quo universa Ecclesia accepto dicit, Amen. Nam qualem clamorem faciat universa Ecclesia dum potatur sanguine Christi et dicit, Amen, tu ipse si potes, considera. quoniam non credentes in Christo, non potantur san
Abbreviated transcription (Latin):
respondit dicens. Qd me dieis bonũ
Nemo bonus nisi solus deus .i. for¬
mam istam assũptam qmͣ c̾nis. qmͣ
uidebunt boni et mali. pii et impii.
non erit eis boñ qui male agunt.
gͦ non me dicas scd̾m hanc formam
boñ qmͣ uidebũt iui qui pupugerunt.
est alia forma qmͣ non uidebũt impii.

Expanded text:
 dicens, Quid me dicis bonum? Nemo bonus, nisi solus Deus: id est, Forma ista assumpta, quam cernis, quam videbunt boni et mali, pii et impii, non erit eis in bonum qui mala agunt. Ergo non me dicas secundum hanc formam bonum, quam videbunt illi qui pupugerunt. Est alia forma, quam non videbunt impii,
Abbreviated transcription (Latin):
monent dũ descendũt de cels ⁊ ascen¬
dunt in celũ. Sp̃c itaq hominũ mouet᷑
in tpr̃e reminis cendo ẜcita. futã exsp̃tã¬
do. aliqua noua discendo. neq .n. cum
ut ħ recordaret᷑ ex tpr̃e. ita motꝰ ⁊ loco.¬

Expanded text:
coelo et ascendunt in coelum. Spiritus itaque hominum movetur in tempore reminiscendo praeterita, futura exspectando, aliqua nova discendo. Neque enim cum ut haec recordaretur ex tempore, ita motus es
Abbreviated transcription (Latin):
mani rõnalem. Ut sicut pͥmꝰ homo
et carne ⁊ anima mortuus su̾at.
ita et oportuit ut ꝑ mediatorem d̾i
et hominũ. hominem ihm xp̃m et
carne et anima uiuificaret. gͦ ut
supra diximus. di scd̾m assũptam ho¬
minis formam dcm est. pat̾ mnaior
me est. orosi. Uid̾o ce dum de uno¬
filio dei inquiris. duos introdude uo¬
luisse. Ut dicas filium di filium hoĩs:
August. Non sunt duo filii. s unus.
q ille qui erat di filiꝰ. fẽs est filius
hominis in unitate ꝑsone: qr sicut aĩa
no filio d̾i. Unam d̾icatis. et alta̾m
humitatis. non duas ꝑsonas. Igit᷑ si
dix̾mus duas eẽ ꝑsonas. introducamꝰ
duos filios. dũ etiam nõ erit tͥnitas.
l quat̾nitas. P rofecto .n. ꝑ id qd̾ d̾s:¬
us. et resurrexit et ascendit in celum.
sedet q ad dext̾am dĩ pris. et uenier ad
iudicand̾ uiuos et mortuos: qm̃adino¬
dum iisus÷ ire ini celum in eadem for

Expanded text:
homo et carne et anima mortuus fuerat, ita etiam oportuit ut per mediatorem Dei et hominum hominem Jesum Christum et carne et anima vivificaretur. Ergo, ut supra diximus, secundum assumpti hominis formam dictum est, Pater major me est. QUAEST. V. Video te, dum de unFilio Dei inquireres, duos introducere voluisse, ut dicas Filium Dei, et filium hominis. RESP. Non sunt duo filii, sed unus. Quia ille qui erat Dei Filius, factus est filius hominis in unitate personae. Quia sicut anima no Filio Dei, unam deitatis, alteram humanitatis, non duas personas. Igitur, si dixerimus duas esse personas, introducemus duos filios; et jam non erit Trinitas, sed quaternitas. Profecto enim per id quod Dus, et resurrexit, et ascendit in coelum, sedetque ad dexteram Patris: et sic veniet ad judicandum vivos et mortuos, quemadmodum visus est ire in coelum
Abbreviated transcription (Latin):
dicare possit utrum iussis consenciat.
an nõ consenciat. animalia u̾ aut
lunt᷑. Uñ anglica nataͣ inssa dĩ ꝑficiens mo¬
uet iussis om̃e gñs aĩacũ docens qd̾ aid̃
nescit. Si hoĩes possũt non ulła aĩalium
gña mansueta fac̾t. ita ut quasdam no¬
luntates hõuiũ face̾ udeant᷑ qnͣto mag̃
ħ angłi possũt. orosinꝰ. Que causa fecᷤ
ut d̾s quẽ astrius moru̾ nõ moueat᷑ in

Expanded text:
dicare possit utrum jussis consentiat, aut non consentiat. Animalia vero reopelluntur. Unde angelica natura jussa Dei perficiens, movet jussis omne genus animantium, docens id nescit. Si homines possunt nonnulla animalium genera mansueta facere, ita ut quasdam voluntates hominum facere videantur, quanto magis hoc angeli possunt? Quae causa facit ut Deus, que
Abbreviated transcription (Latin):
digens fuisset. gͦ q nlłam c̾aturam ꝑ ĩ-¬
digũciam fecit. ꝓuide in ulła c̾atã reqͥe¬
uit. nã ꝙ dicit scͥpt̾a reqͥeuisse dm̃ in
die septimo ab om̃ib oꝑib suis que
fecit. hoc incelligi posse arbitror quod
nõ in ip̃m diẽ tãꝯmͣ eiꝰ bono indigens qͦ
sit beatior reqͥeu̾it. s ip̃m diem septimũ
.i. anglicã natãm addixxisse ad reqͥem su¬
am ut uide̾nt scih in dõ. sicuc omnẽ for¬
mandã c̾atam ita ⁊ illũ uid̾ent ꝙ nlłã

Expanded text:
am creaturam per indigentiam fecit, proinde in nulla creatura requievit. Nam quod dicit Scriptura, requievisse Deum in die septimo ab omnibus operibus suis quae fecit ; hoc intelligi posse arbitror, quod non in ipso die, tanquam ejus bono indigens, quo sit beatior, requieverit; sed ipsum diem septimum, id est, angelicam naturam adduxisse ad requiem suam: ut viderent scilicet in Deo sicut omnem formandam creaturam, ita et illum viderent quod nullam
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝑlocũ. sp̃e c̾ator sinẽ tpr̃e ⁊ loco. cor
dicit᷑. an ⁊ ip̃e oꝑe fatigatus est. ut reqͥ¬
esc̾e dicat᷑: aug̃ ¶lon in aliqua c̾ataͣ
tanqmͣ eiꝰ bono indigens reqͥeuit deuꝰ
s i se ip̃o. diniq non in aliquo diex̃
sed post sexti diei oꝑa reqͥesc̾e dicit: Uñ
iiquido apparet. niłam c̾at᷑am dm̃ ꝑ in¬
digenciam. s sola bonitate fecisse. ꝙ sũ

Expanded text:
 locum: Spiritus creator, sine tempore et loco: corpdicitur? An et ipse opere fatigatus est, ut requiescere dicatur? RESP. Non in aliqua creatura tanquam ejus bono indigens requievit Deus, sed in se ipso. Denique non in aliquo dierum, sed post sexti diei opera requiescere legitur. Unde liquido apparet, nullam creaturam Deum per indigentiam, sed sola bonitate feciss
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑmi nlłam deinceps condidit c̾atam.
Nam ꝙ aĩt. pr̃ meus usq modo oꝑat᷑
⁊ ego opor. nõ nouam ereatãm con¬
dene incur incu seo qm̃ condidit ad
serpens pot̾at in ꝑadyso. cũ aliqd̃ ap¬
pareat irrationabile eẽ animal: aug̃
Serpers ꝑ se loqui non pot̾at. q non
hoc ac̾atore acceꝑat. assumsit .ii. niii¬
rum illũ dẏabolus ucens eo uelut orga¬
no ꝑ qd̾ articulatũ sonum emitteret

Expanded text:
m. Nam quod ait, Pater meus usque modo operatur, et ego operor ; non novam creaturam condendo intelligitur, sed quam condidit admserpens poterat in paradiso , cum aliquod appareat irrationale esse animal? RESP. Serpens per se loqui non poterat, quia non hoc a Creatore acceperat. Assumpsit enim in ministerium illum diabolus, utens eo velut organ
Abbreviated transcription (Latin):
omnem c̾aturam. tres gͦ ꝑtes senarii
demonstrãt nobis t̾uitatem dm̃ in t̾ni¬
cate. num. m̃sure et pond̾is fecisse om¬
nem c̃ataͣm  pluriuũ ualere senarii
et in resurrectionem eiꝰ simplam. Mors
dinem carnis pc̃ci. qmͣ de adam traxe
mortes nr̃as et duas resurrͤtõnes nr̃as¬
sigͣt. duo ⁊ duo quatuor sunt. unã mor¬
cem dñi. ⁊ unam resurrͤtõuẽ. adde et
quatuor nr̃as. sex faciunt. Igit᷑ simplũ
dñi ⁊ duplũ nr̃m tres sunt. ⁊ tres ꝑteᷤ¬

Expanded text:
omnem creaturam. Tres hae partes senarii numeri, demonstrant nobis, Trinitatem Deum in trinitate numeri, et mensurae et ponderis fecisse omnem creaturam. Plurimum valere senarii et in resurrectione ejus simplam. Mors dinem carnis peccati, quod de Adam traxermortes nostras, et duas resurrectiones nostras. Duae et duae, quatuor sunt: una morte Domini, et una resurrectione ejus; adde et quatuor nostras, sex faciunt. Igitur simplum Domini et duplum nostrum tres sunt, et tres
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃i sũt. In hũs .n. apparet que fc̃a sũt.
sol et luna discurrunt et sydera.
Porro pͥmꝰ dies. ip̃e : angłica nata: que
pͥmo celi nomine nũcupata est. Unde
euident̾ ostendit᷑ pͥmo diẽ sp̃ualem fas¬
cam .i. anglicam natam. et sic hoc ce¬
lum qd̾ ocłis c̾nimꝰ. nam qd̾ ait. In pͥn¬
cipio fecit d̾s celum et t̾ram. nõ p̾mo
õium. sicut ait s in pͥncipio .i. in filio.
Immo ꝑ filium fecit deus omnẽ spũ¬
alem corꝑalem q c̾atam q̃ et celi et tͥ¬
re nõie appłata est. Nan ꝙ ip̃e sit pn̾¬

Expanded text:
facti sunt. In his enim apparet quae facta sunt. sol et luna discurrunt et sidera. Porro primus dies ipse est angelica natura, quae primo coeli nomine nuncupata est. Unde evidenter ostenditur primum diem spiritalem factum, id est angelicam naturam, et sic hoc coelum quod oculis cernimus. Nam quod ait. In principio creavit Deus coelum et terram , non primo omnium, sicut ais, sed in principio, id est in Filio, imo per Filium, fecit Deus omnem spiritalem corporalemque creaturam, quae coeli et terrae nomine appellata est. Nam quod ipse sit p
Abbreviated transcription (Latin):
pia obediencia cohesiss. Non .n. et sic
factus fuerat ut non poss mori sicut
et cet̾e nature q̃ om̃ino ñ mori nõ posst̾.
s ita ut obedña immortalem. mobdña
d̾i nõ possidebunt: Aug̃. Ex ħ testimo¬
nio młti minꝰ inclligñtes ac ꝑ ħ he̾tici as¬
serũt hominẽ non posse in eadem qua
defunctꝰ ÷ came resurg̾e. s collens uãm
carnem nescio quale corpus aereum qd̃
nũqmͣ hũit homini pꝰ resurrõm attribu¬
unt. ꝙ ualde absurdum consid̾antib
subsecutꝰ adiuyxit. neq corruptõ incor¬
bamus. cras .ii. moriem᷑: Hos redarguens
est oꝑa camis et sangumis non poste adi¬
qub scribit idem apłs. uos aut̃ in carne
ñ estis. s in spũ. nũquid nõ romani car¬
nem non hẽbant. quib apꝰ scribebat:
Sed in carne inqͥt nõ estis .i. non estis car¬
naies. nõ facitis oꝑa camis que in iica
sunt d̾o. q̃ iegi di non subicumt᷑. Qui

Expanded text:
piae obedientiae cohaesisset; non enim sic piae obedientiae cohaesisset; non enim sic factus fuerat, ut non possit mori, sicut et caeterae naturae, quae omnino mori non possunt, sed ita, ut obedientia immortalem, inobedientia i non possidebunt? RESP. Ex hoc testimonio multi minus intelligentes, ac per hoc haeretice asserunt hominem non posse in eadem, qua defunctus est, carne resurgere; sed tollentes veram carnem, nescio quale corpus aerium quod nunquam habuit, homini post resurrectionem attribuunt. Quod valde absurdum considerantibusubsecutus, adjunxit: Neque corruptio incorbamus; cras enim moriemur . Hos redarguit best opera carnis et sanguinis, non posse adiquibus scribit idem apostolus, Vos autem in carne non estis, sed in spiritu? Numquidnam Romani carnem non habebant, quibus Apostolus scribebat? Sed, in carne, inquit, non estis; id est, non estis carnales, non facitis opera carnis, quae inimica sunt Deo, quae legi Dei non subjiciuntur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
id ꝙ et̾nũ est. tanco mag̃ iñ format᷑ ad
ymaginem d̾i. et id̾o non est cobibñda
ut inde se contineat. ac temꝑet. Qñ uͦ
ea agit et cogitat que sũt temꝑalia. mu¬
uer appłat᷑. tunc nõ est dicenda ymago
eiꝰ ad infi̾ora ꝓgressio. et cũ licite agit.
illicita concupiscat. orosiꝰ Primus hõ
mortalis factus est. an ĩmorcalis: Aug
Et mortalis scd̾m aliam. et ĩmor̃tar
scd̾m aliam cãm. tale itaq corpꝰ h̃t pͥ¬
mus homo hẽbat que et nos. s sñ
pcc̃o. non .n. hẽbat legem in menbris
sius repugnantem legi mentis sue.
s utiq meruit ꝑtꝰ p̃uaricationem. gͥ
anumale corpus hũit adam. s ut nõ¬
senesceret nͨ deficẽt ꝑ illiꝰ uigni u̾tutẽ
qua sustentabat᷑ qui in ꝑadyso uite
nom̃ acceperat. quappt̾ si d̾i p̃cepta ser¬
uasset obediediencie m̾ito in iꝰ corpus
sp̃uale qͣle ĩcĩs in resurrectone ꝓmit¬
tit᷑ ꝑmansuł post modũ cõmutandũ.
ae ꝑ hoc pot̾at non mori. si dĩ p̃ceptis

Expanded text:
id quod aeternum est, tanto magis inde formatur ad imaginem Dei: et ideo non est cohibenda, ut inde se contineat ac temperet. Quando vero ea agit et cogitat quae sunt temporalia, mulier appellatur: tunc non est dicenda imago it, illicita concupiscat. QUAEST. XIX. Primus homo mortalis factus est, an immortalis? RESP. Et mortalis secundum aliam, et immortalis secundum aliam causam. Tale itaque corpus habebat primus homo, quale et nos, sed sine peccato. Non enim habebat legem in membris suis repugnantem legi mentis suae; sed utique promeruit post praevaricationem. Igitur animale corpus hsenesceret nec deficeret per illius ligni virtutem quo sustentabatur, quod in paradiso vitae nomen acceperat; quapropter si Dei praeceptum servasset, obedientiae merito in illud corpus spiritale, quale sanctis in resurrectione promittitur postmodum commutandum; ac per hoc poterat non mori, si Dei
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ non est p̾ma c̃atã lux : augtinus.
Nec in die dixit nͦ tpĩalit̾ dixit. q añ
orinẽ ꝓfc̃o c̾atam u̾bum suũ genuit.
et ꝑ u̾bum omnem cretãm ereauit. die¬
cio itaq di. u̾bum di est. S diuiua scͥp¬
ta ꝑnulis congruens et quodamiuͦ eos
iactans ut ꝓficiant. et cibum sp̃ualẽ
capiant. uoluit sꝑ ꝑ oẽm creature for¬
mationem dĩ dictõm nũcupare. Ut u̾¬

Expanded text:
Igitur non est prima creatura lux. RESP. Igitur non est prima creatura lux. RESP. Nec in die dixit, nec temporaliter dixit; quia ante omnem profecto creaturam Verbum suum genuit, et per Verbum omnem creaturam creavit. Dictio itaque Dei, Verbum Dei est. Sed divina Scriptura parvulis congruens, et quodam modo eos lactans, ut proficiant et cibum spiritualem capiant, voluit semper per omnem creaturae formationem dictionem Dei nuncupare. Ut, ve
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt respondit. pncipium qui et loqeͦ
uobis. pͥmo igit᷑ uoluit celum et t̾rã
uelut quandam sp̃nalem corꝑalem
matiam dr̃e. et sic quemadmod̾ sin-¬
gillatim fc̃a sũs ordine texere. Q .n.
dixit celum hoc mͥ iuidet᷑ dixisse aqͣ¬
rum abyssos tenebrosas autea quo¬
dammodo fluitancem uitam nisi
cõu̾tatur ad creatorem. et fiat lux. et
contemplat̾ tͥuitatem dm̃ ẽẽ in deo.
Neq .i. ista diũs ut ista mati̾es p̃cedat¬
formani suã sicut p̃cedit lignũ archã.
s origine. Igit᷑ pͥma c̾atã lux. non ista q̃
orosius Sp̃e di fe̾bat᷑ suꝑ aquas. loca¬
lit̾ ferebat sicuc sol et luna et alia side
indigñcia d̾s ferit oꝑa sua. s ex bñficia. enti
neq horum indigẽt q̃ fecit. Indigens
quippe atz egenus amor sb̾iacet reb
scm quia nou ex indignĩa oꝑatꝰ est ip¬
et fcã est lux. In diẽ dixit̾. auce omnẽ
diem. si in dieᷤ dixit: tpr̃alit̾ dixit. Si
cpr̃alit̾ dixit. ꝑ aliqmͣ cãturam dixit.

Expanded text:
ipium, quia et loquor vobis . Primo igitur voluit coelum et terram velut quamdam spiritualem corporalemque materiam dicere, et sic quemadmodum singillatim facta sunt, ordine texere. Quod enim dixit coelum, hoc mihi videtur dixisse aquarum abyssum tenebrosam, atque quodam modo fluitantem vitam, nisi convertatur ad Creatorem, et fiat lux, et contempletur Trinitatem Deum esse in Deo. Neque ita dicimus, ut ista materies pformam suam, sicut praecedit lignum arcas, sed origine. Igitur prima creatura lux, non ista quae ritus Dei ferebatur super aquas : localiter ferebatur, sicut sol et luna et alia siderindigentia Deus fecit opera sua, sed ex beneficentia; neque horum indiget quae fecit. Indigus quippe atque egenus amor, subjacet rebus  quia non ex indigentia operatus est ips, Fiat lux ! In die dixit, an ante omnem diem? Si in die dixit, temporaliter dixit: si temporaliter dixit, per aliquam creaturam dixit.
Abbreviated transcription (Latin):
uesꝑa est.Sit gͦ in cognicone firmenti
scd̃s. In cognitione discretõnis t̾re aut
maris t̾cius. In cognitõesolis ac lune
et steliarũ quartꝰ. In cognitõne reptiliũ¬
sexies fecit ꝓpt̾ senarii nuni ꝑfc̃onem.
et te cotũ ad audiendũ p̃pora. Unus ĩ
mũs diuidi non pot̃. ab ip̃o .n. surgit
orm̃s nũs. Ergo duo diuidi possunt.
s ꝑs eiꝰ unus est. Igit᷑ diuisio duorum
in unum est. diuisio t̾um in unum.
Quid aliud hic nũs ostendit nͥ t̾nitatẽ
que deus. que quamins tres sunt
ꝑsone. unũ credunt᷑ in unitate nat᷑e.
Quat̾nariꝰ duas ꝑtes ht̃. nam quaͬta
eiꝰ unum. media eius duo. Unũ u̾de¬
licet et duqͥtͥa sũt. ecce ꝑtes suas. nec
ultͣ excrescit. nͨ complet. et id̾o imꝑfͣ¬

Expanded text:
sa. Ergo in cognitione firmamenti secundus in cognitione discretionis terrae, et maris. Tertius in cognitione solis, ac lunae, et stellarum. Quartus in cognitione reptiliusexies fecit propter senarii numeri perfectionem. et te totum ad audiendum praepara. Unus in numeris dividi non potest, ab ipso enim surgit omnis numerus; ergo duo dividi possunt. Si pars ejus unus est, igitur divisio duorum in unum, divisio trium in unum. Quid aliud hic numerus ostendit nisi Trinitatem quae Deus est, quia quamvis tres sint personae, unum creduntur in unitate naturae. Quaternarius duas partes habet: nam quarta ejus, unum; media ejus, duo. Unum videlicet et duo tria sunt. Ecce partes suas; nec ultra excrescit, nec completur; et ideo im
Abbreviated transcription (Latin):
et filii. et sp̃e sc̃i. Nec baptirato dño
in iordane a iboe uox de celo audita fuis¬
set nͨ dixisset. hic ÷ filius meus dilectuꝰ
in quo mͥ complacui. nec sp̃e sc̃s in colũ¬
be specie descendisse suꝑ eum. et mau¬
sisse dĩet᷑. Miror infelicem sabelliam he¬

Expanded text:
no in Jordane a Joanne, vox de coelo diceret, Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui: nec Spiritus sanctus in columbae specie descendisse super eum, et mansisse diceretur . Miror infelicem Sabellianam hae
Abbreviated transcription (Latin):
onis qmͣ intlłig̾ens tãqmͣ rõnales aui¬
me. ⁊ ea audita nomiꝰ obedirent: Ang̃
Non hoc acceperũt aĩancia uł uolatilia
sĩt c̾atori suo. in suo cñ gñe optemꝑãt
d̾o. nõ rõnalis uluntatis arbito. s sicͤ
monꝰ ille̾ om̃ia temꝑib oportumis. non¬

Expanded text:
onis, quam intelligerent tanquam rationales animae, et ea audita, nihilominus obedierunt. M. Non hoc acceperunt animalia aut volatilia, sint Creatori suo; in suo tamen genere obtemperant Deo, non rationabili voluptatis arbitrio, sed sicut movet ille omnia temporibus opportu
Abbreviated transcription (Latin):
sura: a quo ÷ om̃is m̃sã. ip̃e ÷ pondus sũ
pond̾e: a quo om̃e pondꝰ. omĩa gͦ in
nũo. ⁊ m̃sura ⁊ pond̾e disposuit. tamꝙͣ
si drẽt. omĩa in se disposuit. nõ .n. cͥa-
cãm extͣ se aut alicubi iudit. ut sicur ho¬
nunes memoria recin̾et q̃ fac̾et. omĩs gͥ
causa cature uoluntas est c̾atoris. hoc iͥ
est uolintas. qd̾ natã. si cñ et̾na est na

Expanded text:
dus sine pondere, a quo est omne pondus. Omnia ergo in numero, et mensura, et pondere disposuit, tanquam si diceret, Omnia in se disposuit. Non enim creaturam eam extra se, aut alicubi vidit, ut, sicut homines, memoria retineat quae faceret. Omnis igitur causa creaturae, voluntas est Creatoris. Hoc ibi est voluntas, quod natura. Sic tamen a
Abbreviated transcription (Latin):
aut in equales c̾ati sunt: et si equales:
cur nõ om̃s firmi et stabiles fuerũt: Si
uo inequales: quo nu̾to alii p̃sciencie
sue stabilitarem acciꝑe meruerũt. et alii
futm᷑ sue ruine casu minime p̃iuidere
potuerunt. Aug̃. Om̃s quid̃ angłi eqͣ¬
les c̾ati sũt. S cadentib illis ꝑ suꝑbiã.

Expanded text:
an inaequales creati sunt? Et si aequales, cur non omnes firmi et stabiles fuerunt? Si vero inaequales, quo merito alii praescientiae suae stabilitatem accipere meruerunt, et alii futurum suae ruinae casum minime praevidere potuerunt? RESP. Omnes quidem Angeli aequales creati sunt; sed cade
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsuasisti de subitone filii ꝙ non sic
scd̾m sub̾am minor s scd̾m formam
l̾ui qmͣ assũpsit. Id̾o quero quid de
missione sp̃e sc̃i sencias: nũqͥd nam̾
et ip̃e hominẽ assumpsit. ut missus
ica ube ꝓpt̾ columbam uł ignem mis¬

Expanded text:
ihi de subjectione Filii, quod non sit secundum substantiam minor, sed secundum formam servi quam assumpsit; ideo quaero quid de missione Spiritus sancti sentias: numquid et ipse hominem assumpsit, ut missus ita iste propter columbam vel ignem mis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ xxxui. hore quib dñs fuit in inf̾no.
hinc simplo et duplo congrũt: duodeciꝰ
cõcinunt. ⁊ ille duodecu hore ad mor¬
cem dñi simplam. ¶Reu̾a .n. ⁊ natiuitas
eiꝰ senariũ num ht̃. Quadragiita et sex
anuis edificatũ est templũ asserũt iud̾i
anm ꝓ dieb positi sunt. xl⁊ ui dieb di¬
eunt infantẽ fõrr in ut̾o. ⁊ subinde us
ad diem ꝑturicõnis augm̃tari. Quadrage¬
sies sexies quippe seni. func.ce .lxxui. qͥ
faciunt menses .ix. ⁊ dics .x. computa gͥ

Expanded text:
 sex horae quibus Dominus fuit in inferno, huic simplo et duplo congruunt. Duodecimconcinunt, et illae duodecim horae ad mortem Domini simplam. Revera enim et nativitas ejus senarium numerum habet. Quadraginta enim et sex annis aedificatum esse templum asseruanni pro diebus positi sunt. XLVI diebus dicunt infantem formari in utero, et subinde usque in diem parturitionis augmentari. Quadragies quippe seni fiunt CCLXXVI, qui faciunt menses novem et dies decem. Computa ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ra t̾ria. qr nõ tm̃ im crucifixer̃t qui mis¬
t̾ium impleuer̃t: s etiam iui qͥ clama-¬
uer̃t. in eis completũ est qd̾ ait psalmo¬
graphus. Filii hominũ dentes eorim
arma et sagitte: et lingua eorũ mache¬
ra acuta. Uides qualem gladiũ hũer̃t:
Unde hora t̾cia dñm occider̃t. orosius¬
Cum deus om̃ia bona creau̾it. nicħ q
sit quod non ab ip̃o conditum: Unde
malum: August. Malũ nat᷑a non est. s
pͥuatõ boni hoc nom̃ accepit. Denq
bonũ pot̃ esse sñ malo. malũ non pͤ
eẽ sñ bono. non potest ẽẽ malũ uͥ non
fu̾it bonũ. Ac ꝑ hoc dm̃is. et angłm bo¬
nũ et angłm malum. et hominem bo¬
num et hominẽ malum. S bonũ qd̃
angłs. malũ qd̾ uiciosum. bonũ qd̾ hõ
malum qd̾ inciosũs. Id̾eq qñ diciius

Expanded text:
 illi crucifixerunt qui ministerium impleverunt, sed et illi qui clamaverunt. In eis enim completum est quod ait Psalmographus: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta . Vides qualem gladium habuerunt, unde hora tertia Dominum occiderunt. QUCum Deus omnia bona creaverit, nihilque sit quod non ab illo sit conditum, unde malum? Augustinus. - Malum natura non est, sed privatio boni hoc nomen accepit. Denique bonum potest esse sine malo, malum non potest esse sine bono. Non potest esse malum ubi non fuerit bonum; ac per hoc dicimus et angelum bonum, et angelum malum, et hominem bonum, et hominem malum. Sed bonum quod angelus, malum quod vitiosus. Bonum quod homo, malum quod vitiosus. Ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
et matre. m cũ ꝓcedit ex pr̃e. non tẽ
ꝓcedit ex mr̃e. et cum ꝓcedit ex mr̃e
in hac luce. non tune ꝓcedit ex pr̃e.
um. et de filio ꝓcedit ad sc̃ificandam
creaturam. sed simł de utroos ꝓcedit.

Expanded text:
et ex matre; quia cum procedit ex patre, non tunc procedit ex matre, et cum procedit ex matre in hac luce, non tunc procedit ex patre. um, et de Filio procedit ad sanctificandam creaturam, sed simul de utroque procedit.
Abbreviated transcription (Latin):
tem ip̃orum relinquentes. tres ꝑsonaᷤ
scd̾m scͥpturas sacras intlłigamus. id
aliũ eẽ prẽm qui genuit. alium filium
qui genitꝰ est a pr̃e. alium spm sc̃m. ñ¬
aliud. q substancia unum: ꝑsonas dif¬
tinguimꝰ. nõ d̾itatem seꝑamꝰ. Igit᷑ filius
d̾i nat᷑ã est filius. nõ adoptione. sic .ni.
te̾. non quod deus pat̾ uterũ habebat
sicut nos. aut corꝑeus ẽẽ credñdus est.
s ꝑ uterũ sub̾am intlłigi uoluit. de qͣ
natꝰ ẽ filiꝰ. Qd̾ ẽ pr̃ hoc genuit. deus dm̃.
Lux lucem. Igit sicut homo hominem¬

Expanded text:
tem ipsorum relinquentes, tres personas secundum Scripturas sanctas intelligamus; id est, alium esse Patrem qui genuit, alium Filium qui genitus est a Patre, alium Spiritum ubstantia unum sunt. Personas distinguimus, non deitatem separamus. Igitur Filius Dei natura est Filius, non adoptione. Sic enim te . Non quod Deus Pater uterum habeat sicut nos, aut corporeus esse credendus sit; sed per uterum substantiam intelligi voluit, de qua natus est Filius. Quod est Pater, hoc genuit: Deus Deum, lux lucem. Igitur, sicut homo hominem
Abbreviated transcription (Latin):
sẽs plus qm miuor. qd̾ h̾etica pra¬
uitas asserit iam non erit unus d̾s
s tres dii. qd̾ nefas est credere. et
ualde redarguit illos scͥptura dĩna.
Audi istł inqͥt. dñs deus tuus. deuꝰ
unus est. Ac ꝑ hoc sicut nõ dnĩs
tres dõs nõ tres eẽncias. ita non treᷤ
sapĩas. non tres sp̃e. nam int̾rogati
de singłis ꝑsonis. si pat̾ sit sapĩa.¬
sapĩa. et fiiꝰ sapĩa. et sp̃e sc̃s sap̾ia.¬

Expanded text:
s plus quam minor, quod haeretica pravitas asserit, jam non erit unus Deus, sed tres dii; quod nefas est credere. Et valde redarguit illos Scriptura divina: Audi, Israel, inquit, Dominus Deus tuus, Deus unus est . Ac per hoc sicut non dicimus tres deos, nec tres essentias; ita nec tres sapientias, nec tres spiritus. Nam interrogati de singulis personis, si Pater sit sapientsapientia, et Filius sapientia, et Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
esse abicror. Nunc quero quid credas
de spũ sc̃o. Utrũ ⁊ ip̃e ingenitus sit:
q si dix̾imus ingenicum. duos pr̃ẽs affir¬
mare uidebim᷑. Si aut̃ genicũ: duos fili¬
os credere culpabim̃. Sed ut certa fides
tenet: nͨ ingenitꝰ est nͨ genitꝰ. S ab utͦq
pulos suos audi docentem. Cum aut̃ ue
necit inquit ꝑ aclitꝰ quem ego mit¬
ꝓcedis ille cestimonium ꝑhibebit de
ret a se ꝓcedere spm̃ scm̃ sicut a patre
et filii: Unus amborũ sp̃e. Igit᷑ prĩs ꝙͣx¬

Expanded text:
esse arbitror: nunc quaero quid credas de Spiritu sancto; utrum et ipse ingenitus sit, Quia si dixerimus ingenitum, duos patres affirmare videbimur: si autem genitum, tunc duos filios credere culpabimur. Sed quod certa fides tenet, nec ingenitus est, nec genitus; sed ab utroque hristum discipulos suos audi docentem: Cum autem, inquit, venerit Paraclitus, quem ego procedit, ille testimonium perhibebit de ret a se procedere Spiritum sanctum, sicut a Patre,ris et Filii, unus amborum Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
soluebat sabb̾m. S et prem̃ suũ dice¬
bat dm̃. equalem se faciens deo. Et
ẽẽ rapina ubi equalis erat nat᷑a. q̃
nõ erat usurpata. s nata. non rapu
hominib m̃titus. sed d̾o. Et in ewͦ¬

Expanded text:
solvebat sabbatum, sed et Patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . Etesse rapina, ubi aequalis erat natura; quae non erat usurpata, sed nata. Non rapuihominibus mentitus, sed Deo . Et in E
Abbreviated transcription (Latin):
Et si equales sunt pr̃ et filiꝰ. quotͦ
ip̃e filiꝰ dicit p̃r maior me est. et ue
non
ni uoluntatem meam face. sed uolun¬
cem eiꝰ qui misit me. et itm pat̾ si fĩ
potest tͣnͣseat a me calix iste. et m̾a doc¬
tͥna non est mea. s eius qui misit me:
August̃ Ista om̃ia ⁊ ali que ate non
sũt dc̃a: scd̾m formam sui quam as¬
sũpsit dc̃a sunc. Igit᷑ eñ pͥmus homo
conditꝰ eẽt a d̾o et libero arbitͥo nume¬
ratꝰ. p̃ceptũ q ei positum esset. si cus¬
todiss q̃ ei deus p̃ceperat. morte non cor¬
poris. neq anime młcaret᷑. Sed ille
mobediens mandato d̾i. atq elatꝰ su¬
ꝑbia suasioni spentis obediens. d̾i p̃cep¬
ca contẽpsit. ⁊ ħ causa exstit ut mor
mine om̃is humana natura uicio¬
sa atq põco obuoxia mortalis exist̾e̾t
Apłs paulus. ꝑ unũ hominem inq̃t
pcc̃m intͣuit in mundũ. et ꝑ pcc̃m
mors. ⁊ ita iñ om̃s homines mors ꝑ

Expanded text:
Et si aequales sunt Pater et Filius, quomodo ipse Filius dicit, Pater major me est ; et, Non veni voluntatem meam facere, sed voluntatem ejus qui me misit ; et, Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste ; et, Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit ? RESP. Ista omnia et alia quae a te non sunt dicta, secundum formam servi, quam assumpsit, dicta sunt. Igitur cum primus homo conditus esset a Deo, et libero arbitrio muneratus, praeceptumque ei positum esset; si custodisset quae ei Deus praeceperat, morte non corporis, neque animae multaretur. Sed ille inobediens mandato Dei, atque elatus superbia, suasioni serpentis obediens, Dei praecepta contempsit. Et haec causa exstitit ut mortmine omnis humana natura vitiosa atque peccato abnoxia mortalis existeret. Apostolus Paulus, Per unum hominem, inquit, peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in o