comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctum est illis ut requiescerẽt
tempus ad huc modicũ. donee
impleretur numerus conseruo¬
rum et fr̃m eoꝵ. Ante resur recti¬
onem quippe stolas singulas ac¬
cepisse dicti sunt: quia sola ad¬
huc mentis beatitudine ꝑfruun¬
tur. Binas ergo accepturi sunt:
quando cum animarum ꝑfecto
gaudio.⁊ iam corporũ in corrup¬
afflictio quidem beati iob dici
tur. s quantitas temporis in
eius afflictione reticetur: qͥa
scẽ eccłie in hac uita tribulat̃õ
cernitur: s quanto hic tempo¬
re conterenda atq differenda
sit ignoratur. unde et ore ueri¬
tatis dicitur. Non est ur̃m nos¬
se tempora uel momenta:que
pater posuit in sua potestate.
Der hoc ergo qd̃ beati iob pas-¬
sio dicitur: docemur qd̃ exꝑien¬
do nouimus. Per hoc uero qd̃
quantitas temporis inpassio¬
ne reticetur: docemur quid ne-¬
scire debeamus. In longũ p̃fa-¬
tionis uerba ꝓtraximus: ut
quasi totũ breuiter ꝑstringẽ¬
do loqueremur.S quia ad

Expanded text:
ctum est illis, ut requiescerent ctum est illis, ut requiescerent tempus 17 adhuc modicum, donec impleretur numerus conservorum et fratrum eorum . Ante resurrectionem quippe stolas singulas accepisse dicti sunt, quia sola adhuc mentis beatitudine perfruuntur. Binas ergo accepturi sunt, quando cum animarum perfecto gaudio, etiam corporum incorrupAfftur sed quantitas temporis in ejus afflictione reticetur; quia sanctae Ecclesiae in hac vita tribulatio cernitur, sed quanto hic tempore conterenda atque differenda sit, ignoratur. Unde et ore Veritatis dicitur: Non est vestrum nosse tempora, vel momenta, 18 quae Pater posuit in sua potestate . Per hoc ergo, quod beati Job passio dicitur, docemur quod experiendo novimus. Per hoc vero quod quantitas temporis in passione reticetur, docemur quid nescire debeamus. In longum praefationis verba protraximus, ut quasi totum breviter perstringendo loqueremur. Sed quia ad
Abbreviated transcription (Latin):
dampna rerum. post funera pig¬
norum. post cruciatus uulnerũ.
post certamina pugnasq uerboꝵ.
dupplici remuneratione suble-¬
uatur: quia nimirũ sc̃a eccłia
ad huc et iam in hac uita posita.
pro laboribus quos sustinet.du¬
pplicia munera recipit: cũ suscep¬
tis plene gentib infine mundi
tit. Hinc eñi scriptum est. Donec
plenitudo gencium introiret:
et sic omnis isrł saluus fieret.
Dupplicia et postmodũ recipit:
quia finito labore presentis tẽ-¬
poris: non solum ad animarũ
gaudium: s et iam ad beatitu¬
dinem corporum ascendit. Uñ
bene per ꝓpħam dicitur. Int̾ra
sua dupplicia possidebunt. Sc̃i
quippe interra uiuentiũ dup¬
plicia possident: quia nimirũ
beatitudine mentis simul
et corporis gaudent. Unde io¬
hannes inapocalipsi. quia añ
resurrectionem corporum. cla-¬
mantes scõꝵ animas uidit:
accepisse eas stolas singulas
aspexit dicens. Et date sunt
illis singule stole albe: et di¬

Expanded text:
damna rerum, post funera pigdamna rerum, post funera pignorum, post cruciatus vulnerum, post certamina pugnasque verborum, duplici remuneratione sublevatur; quia nimirum sancta Ecclesia, adhuc etiam in hac vita posita, pro laboribus quos sustinet, duplicia munera recipit; cum susceptis plene gentibus, in fine mundi rtit. Hinc enim scriptum est: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Duplicia et postmodum recipiet: quia finito labore praesentis temporis, non solum ad animarum gaudium, sed etiam ad beatitudinem corporum ascendit. Unde bene per prophetam dicitur: In terra sua duplicia possidebunt . Sancti quippe in terra viventium duplicia possident, quia nimirum beatitudine mentis simul et corporis gaudent. Unde Joannes in Apocalypsi, quia ante resurrectionem corporum clamantes sanctorum animas vidit, accepisse eas stolas singulas aspexit, dicens: Et datae sunt illis singulae stolae albae, et di
Abbreviated transcription (Latin):
Multi namq intra scãm eccl̃iã
positi: recta que sapiunt recte
proferre contempnunt. Unde
et helẏu diuine increpationis
uoce arguitur. nec tamen ꝓ illo
sacrificium offertur: quia fide¬
lis quidem s tamen arrogans.
perueritatem credulitatis intꝰ
est. s ꝑtͣ moris sui obstaculum.
acceptabilis non est. Hunc gͦ
increpatio redarguit. s sacrifi¬
cium non reducit: quia inea
quidem fide est. inqua esse de¬
buit: s suꝑna hunc iusticia in¬
crepans. pro suꝑfluis repellit. Uñ
et bene helui latino sermone
dicitur. deus meus iste: uel deus
dñs. Arrogantes enim uiri.int᷑
scãm eccłiam quamuis dm̃ ela¬
te uiuendo refugiant: eum tam̃
ueraciter credendo confitentur.
Quid est eñi deus meus iste
nomine dicere: nisi eum cui
credidit aꝑta ꝓfessione monstͣ¬
re: uel quid est dm̃ dñm dicẽ:
nisi hunc et dm̃ per diuinita-¬
tem credere. et dñm ex incarna-¬
stione
perhibere: Bene autem post

Expanded text:
Multi namque intra sanctam Ecclesiam Multi namque intra sanctam Ecclesiam positi, recta quae sapiunt recte proferre contemnunt. Unde et divinae increpationis verbis arguitur, nec tamen pro illo sacrificium offertur; quia fidelis quidem est, sed tamen arrogans: per veritatem credulitatis intus est, sed per tumoris sui obstaculum acceptabilis non est. Hinc ergo increpatio redarguit, sed sacrificium non reducit; quia in ea quidem fide est in qua esse debuit, sed superna hunc justitia increpans pro superfluis repellit. Unde et bene Heliu Latino sermone dicitur, Deus meus iste, vel Deus Dominus. Arrogantes enim viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis Deum elate vivendo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. Quid est enim, Deus meus iste, nomine dicere, nisi eum, cui credidit, aperta professione monstrare? vel quid est, Deum Dominum dicere, nisi hunc et Deum per divinitatem credere, et Dominum ex incarnatione perhibere? CA
Abbreviated transcription (Latin):
reconciliati heretici quid prius
fuerint expͥmunt: qui ꝑfecti¬
oni septiformis gr̃e non insi¬
inse redeundo uinguntur. Be¬
ne autem pro se tauros et arie-¬
tes obtulisse describuntur. In
tauro quippe ceruix suꝑbie:
inafiete autem ducatus gre¬
gum sequentium designatur.
Quid est ergo pro eis tauros
arietesq mactare: nisi eorum
suꝑbum ducatum interfic̾e.
ut de se humilia senciant: qe
post se corda in nocentium ñ
seducant: Ceruice eñi tum̃¬
ti. ab eccłie unitate resilie¬
rant: et infirmos post se po¬
pulos. quasi sequentes greges
trahebant. ueniant igitur
ad beatum iob. idẽ reuertã¬
tur ad eccłiam: et septenario
sacrificio tauros et arietes
mactandos offerãt. qui ut
uniuersali eccłie conuingan¬
tur humilitate interueniẽ¬
te. interficiant quicquid pͥus
inĩdum de suꝑbo ducatu sapi¬
qui rectis quidem sensibus
loquitur s ad stulta elationis
uerba diriuatur: persona uniꝰ¬
cuiusq arrogantis exprimit᷑.

Expanded text:
reconciliati haerreconciliati haerfuerint exprimunt, qui perfectioni septiformis gratiae nonnisi redeundo junguntur. Bene autem tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. In tauro quippe cervix superbiae, in ariete autem ducatus gregum sequentium designatur. Quid itaque est pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere, ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium jam non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae universitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant, qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente, interficiant quidquid prius tumidum de superbo ducatu sapiqui rectis quidem sensibus loquitur, sed ad stulta elationis verba derivatur, persona uniuscujusque arrogantis exprimitur.
Abbreviated transcription (Latin):
stricto examine. pro uerborum
suoꝵ culpa reprobarent. Con¬
tempnendo igitur dm̃ inuetu¬
state se retinent: s in uetusta¬
te retinendo prauis suis sermo¬
nibus. speculationi rectorum
heretici diune gr̃e largitate
ꝑfusi. ad unitatem scẽ eccłie re-¬
deunt: bene hoc ip̃a amicorũ
reconciliatione signatur: ꝑ qͥ¬
bus tamen beatus iob exorare
precipitur: quia hereticorũ
sacrificia accepta deo eẽ. neq̃¬
unt. nisi pro eis uniuersalis
eccłie manib offeratur: ut
eius meritis remedium salu-¬
tis inueniant. quam uerboꝵ
iaculis impugnando feriebãt.
Unde et septem pro eis sacrifi¬
cia oblata memorantur: quia
dum septiformis gr̃e sp̃m con¬
fitentes accipiunt: quasi sep¬
tem oblationib expiant᷑. hinc
est quod in ioh̃is apocalipsi: pes
septem eccłiarum numerum.
unuersalis eccłia designatur.
hinc ꝑsalomonem de sapientaa
dicitur. Sapientia edificauit
sibi domũ: excidit columpnas
septem. Ipso gͦ sacrificioꝵ nũo

Expanded text:
stricto examine pro verborum stricto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent: sed in vetustate retinendo, pravis suis sermonibus speculationi rectorum haeretici divinae gratiae largitate perfusi ad unitatem sanctae Ecclesiae redeunt, bene hoc ipsa amicorum reconciliatione signatur. Pro quibus tamen beatus Job exorare praecipitur, quia haereticorum sacrificia accepta Deo esse nequeunt, nisi pro eis universalis Ecclesiae manibus offerantur; ut ejus meritis remedium salutis inveniant, quam verborum jaculis impugnando feriebant. Unde et septem pro eis sacrificia memorantur oblata; quia dum septiformis gratiae Spiritum confitentes accipiunt, quasi septem oblationibus expiantur. Hinc est quod in Joannis Apocalypsi per septem Ecclesiarum numerum universalis Ecclesia designatur . Hinc per Salomonem de Sapientia dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Ipso ergo sacrificiorum numero
Abbreviated transcription (Latin):
aliud heretici faciunt: nisi quod
dum falsa de deo senciunt. eum su¬
perbiendo contempnunt: Baldath
interpretatur uetustas sola. Be¬
ne autẽ om̃s heretici in his que
de deo loquuntur. dum non in¬
tencione recta. s appeticione
temporalis glorie. uidei predica¬
tores appetunt: uetustas sola
nominantur. Ad loquendũ qͥꝑ¬
pe. non zelo noui hominis: sed
ite ueteris prauitate concitã¬
tur. Sophar quoq latino ser¬
mone dicitur dissipatio specule:
uel speculam dissipans. Mentes
namq fidelium ad contemplã¬
da suꝑna se erigunt: s dum
hereticorum uerba peruertere
recta contemplantes appetũt:
speculam dissipare conantur.
nominibus: tres hereticarũ
um ꝑditionis casus expri-¬
muntur. Nisi enim deum con¬
tempnerent:nequaquam de
illo peruer sa sentirent. Et nisi¬
errorem uetustatis contraherẽt:
innoue uite intelligentia nos
errarent. Et nisi speculationẽ
bonorum destruerent: nequa¬
quam eos suꝑna iudicia tamdi¬

Expanded text:
aliud haeretici faciunt, nisi quod, aliud haeretici faciunt, nisi quod, dum falsa de Deo sentiunt, eum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Deo loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetunt, vetustas sola nominantur. Ad loquendum quippe non zelo novi hominis, sed vitae veteris pravitate concitantur. Sophar quoque Latino sermone dicitur dissipatio speculae, vel speculationem dissipans. Mentes namque fidelium ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta contemplantes appetunt, speculam dissipare conantur. nominibus, tres haereticarum mentium perditionis casus exprimuntur. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatis cor traherent, in novae vitae intelligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum destruerent, nequaquam eos superna judicia tam di
Abbreviated transcription (Latin):
uram exprimunt: qui sub spetie
consulendi agunt negocium se-¬
ducendi. Unde et ad beatum iob
adño non approbantur: quia ui¬
delicet om̃s heretici deum dum de¬
fendere nituntur offendunt. uñ
eis aꝑte et ab eodem scõ iuro dici¬
tur. Disputare cum deo cupio:
prius uos ostendens fabricatores
mendacii. et cultores peruerso¬
rum dognatum. Constat ergo¬
eos hereticoꝵ typum errando
gerere: quos sc̃s uir redarguit.
cultui peruersoꝵ dogmatum
ueritati illius aduersatur. psal¬
mista attestante qui ait. Ut de¬
struas inimicum et defensorẽ.
Inimicus quippe et defensor ẽ:
qui deum quem p̃dicat impug
redemptoris speciem teneat.
nomine demonstrat. Iob quippe
interpretatur dolens. Quo nimi¬
rum dolore. uel mediatoris passio.
uel sc̃e eccłie labor exprimitur:
que multiplici presentis uite
fatigatione cruciatur. Amici qͦ¬
q eius ex uocabulo nominis:
meritum sue indicant actionis.
Nam eliphat: latina lingua
dicitur dñi contemptus. Et quid

Expanded text:
uram exprimunt, qui sub specie uram exprimunt, qui sub specie consulendi agunt negotium seducendi. Unde et ad beatum Job Domino reprobantur, quia videlicet omnes haeretici dum Deum defendere nituntur offendunt. Unde eis apte et ab eodem viro sancto dicitur: Dispprius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum. eos haereticorum typum errando gerere, quos sanctus vir redarguit cultui perversorum dogmatum veritati illius adversatur, Psalmista attestante, qui ait: Ut destruas inimicum et defensorem . Inimicus quippe et defensor est, qui Deum quo praedicat impugnRedemptoris speciem teneat, etiam nomine demonstrat. Job quippe interpretatur dolens. Quo nimirum dolore, vel Mediatoris passio, vel sanctae Ecclesiae labor exprimitur, quae multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur. Amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Domini contemptus. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
cum sc̃a eccłia quam sumpsit ex¬
hibuit : de ipso enim dicitur qui
est caput omnium nr̃m. et de
eccłia eius scriptum est. et corpꝰ
xp̃i qd̃ est eccłia: quisquis eum
insemet ipso significat. mͦ hũc
ex capite. modo ex corpore desig¬
nat: ut non solum uocem capi¬
tis. s etam corporis tencat. Uñ
et ysaias ꝓpħa eiusclem dñi uer¬
ba exprimens: ait. Quasi spoz¬
so posuit michi mitram: et qͣsi
sus ip̃e est in corpore sponsa. ne¬
cesse est. ut cum non numqͣm
aliquid de capite dicitur. sensim
ac subito etiam ad uocem corpo¬
ris deriuetur. Et rursum cum
de corpore dicitur: repente aduo¬
cem capitis ascendatur. Beatus
re typum redemptoris insinu¬
at: uxor uero eius que eum ad
naledicendum prouocat. uitam
carnalium designat: qui intra
scãm eccłiam incorretis moribus
positi. quo ꝑfidem bonis iuxta sũt.
eo per uitam durius premunt: qr
quanto et interius tolerantus.
lunt inuehuntur. hereticorũ fig¬

Expanded text:
cum sancta Ecclesia, quam assumpsit, excum sancta Ecclesia, quam assumpsit, exhibuit; de ipso enim dicitur, Qui est caput omnium nostrum ; et de Ecclesia ejus scriptum est: Corpus Christi, quod est Ecclesia ; quisquis eum in semetipso significat, modo hunc ex capite, modo ex corpore designat, ut non solum vocem capitis, sed etiam corporis teneat. Unde et Isaias propheta ejusdem Domini verba exprimens, ait: Quasi sponso posuit mihi mitram, et quasisus, ipse est in corpore sponsa, necesse est ut cum nonnunquam aliquid de capite dicitur, sensim ac subito etiam ad vocem corporis derivetur; et rursum cum de corpore aliquid dicitur, repente ad vocem capitis ascendatur.  Vet. re typum Redemptoris insinuat; uxor vero ejus, quae eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; qui intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, quo per fidem bonis juxta sunt, eo per vitam durius premuquanto et interius tolerantur. lunt invehuntur, haereticorum fig
Abbreviated transcription (Latin):
satio quot iustos exhibuit. qͣsi
tot astra suꝑ peccantium tene¬
bras celum misit: quousq uerꝰ
lucifer surgeret. qui eternum
nobis mane nuntians. stellis ce¬
teris clarius exdiuinitate radi
bene uiuendo pre eunt: et re¬
bus et uocib ꝓpħando ꝓmise¬
runt. Nullus et enim iustus fu¬
it: qui non eius per figuram
nuntius extitit. Dignũ quippe
erat ut insemet ip̃is bonum
om̃s ostenderent: de quo et om̃s
boni eẽnt. et quod prodesse om̃i¬
bus scirent. Unde et sine cessa¬
tione promitti debuit. quod et
sine estimatione dabatur ꝑcipi.
et sine fine retineri ut simul
om̃ia secula discerent: qͥd in
redemptione cõmuni finis ex¬
hiberet. Unde necesse fuit: ut
et iam beatus iob. qui tanta
incarnationis eius mysterie
lit. eum quem uoce diceret
uersatione signaret: et per u
pertulit que passurus eẽt osten¬
deret: tantoq uerius. passionis il¬
lius sacramenta prediceret. qͣnto
hec non loquendo tantũmͦ. s et

Expanded text:
satio quot justos exhibuit, quasi satio quot justos exhibuit, quasi tot astra super peccantium tenebras coelum misit, quousque verus lucifer surgeret, qui aeternum nobis mane nuntians, stellis caeteris clarius ex divinitate radiabene vivendo praeeunt, et rebus et vocibus prophetando promiserunt. Nullus etenim justus fuit, qui non ejus per figuram nuntius exstiterit. Dignum quippe erat ut in semetipsis bonum omnes ostenderent, de quo et omnes boni essent, et quod prodesse omnibus scirent. Unde et sine cessatione promitti debuit quod et sine aestimatione dabatur percipi, et sine fine retineri; ut simul omnia saecula dicerent quid in redemptione communi saeculorum finis exhiberet. Unde et necesse fuit ut etiam beatus Job, qui tanta incarnationis ejus mysteria protulit, eum quem voce diceret ex conversatione signaret; et per ea quae pertulit, quae passurus esset ostenderet; tantoque verius passionis illius sacramenta praediceret, quanto haec non loquendo tantummodo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tor humani generis quasi uer
lucifer surgat.
octurnum namq spacium.
dum decedentium succedenti¬
umq stellarum cursibus illus¬
tratur: magno celi decore per¬
agitur. ut ergo nr̃e noctis tene¬
bras suo tempore editus. uicis¬
simq permutatus stellarum
radius tangeret: ad ostenden¬
dam innocentiam uenit abel:
ad docendam actionis mundi¬
ciam uenit enoch. Ad insinuã¬
dam longanimitatem spei ce
oꝑis: uenit noe. Ad manife¬
standam obedientiam: uenit
abraham. Ad demonstrandã
coniugalis uite castimoniam:
uenit ysaac. Ad insinuandam
laboris tolerantiam: uenit ia¬
cob. Ad rependendam pro malo
bone retributionis gratiam:
oseph. Ad ostendendam
nsuetudinẽ: uenit moyses.
Ad informandam contra aduer¬
sa fiduciam: uenit iosue. Ad os¬
tendendam inter flagella paci-¬
entiam: uenit iob. Ecce quam
fulgentes stellas incelo cernimus:
ut in offenso pede operis iter nr̃e
noctis ambulemus. Nam cog-¬
nitioni hominũ diuina dispen¬

Expanded text:
tor humani generis, quasi verus tor humani generis, quasi verus Lucifer, surgat. Nocturnum namque spatium, dum decedentium succedentiumque stellarum cursibus illustratur, magno coeli decore peragitur. Ut ergo noctis nostrae tenebras suo tempore editus, vicissimque permutatus stellarum radius tangeret, ad ostendendam innocentiam, venit Abel; ad docendam 14 actionis munditiam, venit Enoch; ad insinuandam longanimitatem spei et operis, venit Noe; ad manifestandam obedientiam, venit Abraham; ad demonstrandam conjugalis vitae castimoniam, venit Isaac; ad insinuandam laboris tolerantiam, venit Jacob; ad rependendam pro malo bonae retributionis gratiam, venit Joseph; ad ostendendam mansuetudinem, venit Moyses; ad informandam contra adversa fiduciam, venit Josue; ad ostendendam inter flagella patientiam, venit Job. Ecce quam fulgentes stellas in coelo cernimus, ut inoffenso pede operis iter nostrae noctis ambulemus. Nam cognitioni hominum divina dispen
Abbreviated transcription (Latin):
rans familiarius alloquitur:
aperte quantum de uerbere cre¬
uerit indicatur. Amici gͦ beati
iob dum pertussionũ genera di¬
stinguere nesciunt: ꝑcussum ꝓ
culpa crediderunt. Et dum dm̃
iustum percussione sua conan¬
tur asserere: beatum iob cõpul¬
si sunt de iniusticia reprobare:
nescientes indelicet quod iccirco
flagellatus fuerat. ut pro fla¬
gello eius diuine głie laus cres¬
ceret: non autem ut per flagel¬
la peccata que nequaqũa com-¬
miserat emendaret. Unde et
adueniam citius redeunt: qͥa
ignorantia potius quam mali¬
cia peccauerunt. Quorũ suꝑ¬
biam diuina iusticia. eo uehe¬
menter humiliat: quo nec
illos ad suam grãm nisi per en
quem despererant reformat. Ual¬
de quippe elata m̃s retunditur.
si ip̃i suꝑ quem se extulit suppo
diuine dispensationis opera cer
nere. quomͦ ad illuminandam
noctem uite presentis astra q̃q
sius uicibus inceli faciem ueniãt:
quo usq in finem noctis. redẽp¬

Expanded text:
rans familiarius alloquitur, rans familiarius alloquitur, aperte quantum de verbere creverit indicatur. Amici ergo beati Job, dum percussionum genera distinguere nesciunt, percussum pro culpa crediderunt: et dum Deum justum in percussione sua conantur asserere, beatum Job compulsi sunt de injustitia reprobare; nescientes videlicet quod idcirco flagellatus fuerat, ut pro flagello ejus divinae gloriae laus cresceret, non autem ut per flagella peccata quae nequaquam commiserat emendaret. Unde et ad veniam citius redeunt, quia ignorantia potius quam malitia peccaverunt. Quorum superbiam divina justitia eo vehementer humiliat, quo nequaquam illos ad suam gratiam, nisi per eum quem despexerant, reformat. Valde quippe elata mens retunditur, si ipsi super quem se extulit suppondivinae dispensationis opera cnere quomodo ad illuminandam noctem vitae praesentis astra quaeque suis vicibus in coeli faciem veniant, quousque in finem noctis Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
de semet ip̃o testatur dicens. Ne
magnitudo reuelationũ extollat
me: datus est michi stimulus car¬
nis mee angelus sathane qui me
colaphiret. Qui eñi non ait quia
extulit. s ne extollat. aperte in¬
dicat quod percussione illa ne
euenat compescitur: non aũt
que euenit culpa purgatur.
on numquam¬
uero quisq nec pro pretĩta
nec pro futura iniquitate per¬
cutitur: s ut sola diuine uir¬
titris potencia ex amputata ꝑ¬
cussione monstretur. Unde cum
dño in euangłio de ceco nato di¬
ceretur quis peccauit hic aut
gurentes eius ut cecus nascere¬
tur:Respondit dñs dicens. ne¬
q hic peccauit neq parentes eiꝰ:
s ut manifestentur oꝑa dei in
illo. In qua manifestatione qͥd
agitur: nisi ut ex flagello. me¬
ritorum uirtus augeatur: et
tergitur. magna de pacientia
fortitudo generetur: Unde isdẽ
beatus iob prefertur pͥus uoce
iudicis: et post manui cõmit¬
titur temptatoris. Quem post
flagellum deus dum remune¬

Expanded text:
de semetipso testatur, dicens: Ne de semetipso testatur, dicens: Ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus Satanae, qui me colaphizet . Qui enim non ait Quia extulit, sed Ne extollat, aperte indicat quod percussione illa, ne eveniat, compescitur, non autem, quae evenit, culpa purgatur. Nonnunquam quisque nec pro praeterita nec pro futura iniquitate percutitur, sed ut sola divinae virtutis potentia ex amputata percussione monstretur. Unde cum Domino in Evangelio de caeco nato diceretur: Hic peccavit, aut parentes ejus, ut caecus nasceretur , respondit Dominus dicens: Neque hic peccavit, neque parentes ejus, sed ut manifestentur opera Dei in illo. In qua manifestatione quid aliud agitur, nisi ut ex flagello meritorum virtus augeatur, et tergitur, magna de patientia fortitudo generetur. Unde idem beatus Job praefertur prius voce judicis, et post manui committitur tentatoris: quem post flagellum Deus dum remune
Abbreviated transcription (Latin):
numqũa quisq percutitur:
non ut preterita corrigat. s ne
uentura cõmittat. Aua qua ple¬
rumq percutitur. per quam
nec preterita culpa corrigitur.
nec futura prohibetur: s dum
in opinata salus percussionẽ
sequitur saluantis uirtus cog¬
nita. ardentis ametur. Cumq
innoxius flagello atteritur:
ei ꝑ pacientiam meritorũ sum¬
ma cumuletur. Aliquando eñi¬
peccator percutitur. ut absq¬
retractatione puniatur: sicut
periture uidee dicitur. Plaga ini¬
mici percussi te: castigatione
crudeli. Et rursum. Quid clamas
ad me suꝑ contricione tua: In¬
sanabilis est odor tuus. Aliqñ
peccator percutitur ut corigat᷑:
sicut cuidam in euangłio dicit᷑.
Ecce sanus factus es iam noli
peccare: ne tibi deterius aliquid
contingat. Uerba eñĩ saluãtis in¬
dicant: quia peccata precedentia
adhibiti ium doloris exhigebant.
Aliq̃n quisq no propreterita cul¬
pa diluenda: s pro futura uitan¬
da ꝑcutitur: quod aperte paulus

Expanded text:
nnunquam quisque percutitur, nnunquam quisque percutitur, non ut praeterita corrigat, sed ne ventura committat; alia qua plerumque percutitur, per quam nec praetenec futura prohibetur; sed ut dum inopinata salus percussionem sequitur, salvantis virtus cognita ardentius ametur; cumque innoxius flagello atteritur, ei per patientiam meritorum summa cumuletur. Aliquando peccator percutitur, ut absqretractatione puniatur, sicut periturae Judaeae dicitur: Plaga inimici percussi te castigatione crudeli . Et rursum: Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus . Aliquando peccator percutitur, ut corrigatur, sicut cuidam in Evangelio dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne tibi deterius aliquid contingat . Verba enim Salvatoris indicant quia peccata praecedentia habiti vim doloris exigebant. Aliquando quisque non pro praeterita culpa diluenda, sed pro futura vitanda percutitur, quod aperte Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
let: carnem in se percussam pa¬
cienter tolerat: carnem in coniu¬
ge male suadentem sapienter
docet. Suꝑ hec amici in aspera
correptione prosiliunt. et prose¬
dando dolore uenientes ium do¬
loris aduingunt.
mnia ergo machinamenta
temptationum: sco uro uer¬
tuntur maugmenta uirtutũ.
ulnera quippe probatur
s pacientia: peͬ uerba uero
exertetur eus sapientia. Uubiq
fortiter occurrit: quia et flagel¬
la robore: et uerba ratione supe¬
rauit. Amici uero euis. qui ad
consolationẽ quidem ueniunt.
s usq ad uerba increpationis
excedunt: ignorantia magiscre¬
dendi sunt qua malicia deliqͥsse.
Neq enim tantum uirũ amicos
iniquos habuisse credendum ẽ:
s dum discernere causam fla-¬
gellorum nequeunt. in culpã
dilabuntur. Percussionũ qͥppe:¬
diuersa sunt genera. Alia nãq
est ꝑcussio qua peccator percu¬
titur. ut sine retractatione pu¬
niatur: alia qua peccator ꝑcu¬
titur ut corrigatur: alia qua ñ¬

Expanded text:
let, carnem in se percussam palet, carnem in se percussam patienter tolerat, carnem in conjuge male suadentem sapienter docet. Super haec amici in asperam correptionem prosiliunt; et pro sedando dolore venientes, vim doloris adjungunt. Omnia ergo machinamenta tentationum sancto viro vertuntur in augmenta virtutum. Per vulnera quippe probatur ejus patientia; per verba vero exercetur ejus sapientia. Ubique fortiter occurrit, quia et flagella robore, et verba ratione superavit. Amici vero ejus, qui ad consolationem quidem veniunt, sed usque ad verba increpationis excedunt, ignorantia magis credendi sunt, quam malitia deliquisse. Neque enim tantum virum amicos iniquos habuisse credendum est: sed dum discernere causam flagellorum nequeunt, in culpam dilabuntur.  Vet. Idiversa sunt genera. Alia namque est percussio qua peccator percutitur, ut sine retractatione puniatur; alia qua peccator percutitur ut corrigatur; alia qua no
Abbreviated transcription (Latin):
plus conturbant uerba qũa uul-¬
nera: amicorũ ut dictum est se
linguisarmauit. Qui quidem qͥa
seniores erant. de eorum uerbis
minus. fortasse doleri poterat.
Helyu iunior subrogatur: ut
sc̃m pectus tanto acriori uul¬
nere percuteret quato contra
illud ictum brachii uilioris
excitaret. Ecce ad feriendũ in¬
uictissimum robur mimicus
transmisit. S in his omnibus
mansit mens in ꝑterrita: stetit
hostes cum contra faciem ueni¬
unt. alios exocculto transmit¬
tere: qui eo licentius pugnan¬
tis latus feriant. quo is qui pug¬
nat intencus. aduenientes ho¬
stes contra faciem aspectat. Igit᷑
deprehensus suscepit dampna.
quasi hostes contra faciem: susti¬
nuit uerba consolanciũ quasi
hostes ex lacere. Sed in his om¬
nibus circumacto grauitatis sue
clipeo ubiq munitus astitit: un¬
diq uenientibus gladiis iugilã-¬
ter obuiauit. Amissam substan-¬
ciam tacite despicit: carnẽ in fi¬
liis mortuam equanimiter do¬

Expanded text:
plus conturbant verba quam vulplus conturbant verba quam vulnera, amicorum, ut dictum est, se linguis armavit. Qui quidem quia seniores erant, de eorum verbis minus fortasse doleri poterat. Heliu junior subrogatur, ut sanctum pectus tanto acriori vulnere percuteret, quanto contra illud ictus brachii vilioris excitaret. Ecce ad feriendum invictissimum robur inimicus transmisit: sed in his omnibus mansit mens imperterrita, stetit hostes, cum contra faciem veniunt, alios ex occulto transmittere, qui eo licentius pugnantis latus feriant, quo is qui pugnat intentius venientes hostes contra faciem aspectat.  Rec.deprehensus, suscepit damna, quasi hostes contra faciem; sustinuit verba consolantium, quasi hostes ex latere: sed in his omnibus circumacto gravitatis suae clypeo, ubique munitus astitit, undique venientibus gladiis vigilanter obviavit: amissam substantiam tacite despicit, carnem in filiis mortuam aequanimiter do
Abbreviated transcription (Latin):
ferens: quasi foris exercitum
ad mouit. Animum uero uxo¬
ris inuerbis male ꝑsuasionis
accendens: quasi intus eiuiũ
corda corrupit. Ex bellis enĩ
exteriorib discimꝰ quid de ĩ¬
teriorib sentiamus. In imicus
namq seuens. et urbem cir¬
cumfusis exercitib uallans.
si eius munimina inuicta
circums pexerit ad alia se pugnan¬
di argumenta conuertit: ut intꝰ
et iam quorumdam ciuium cor¬
rumpat: quatinus dum extrin¬
secus impugnatoris admouerit.
internos quoq habeat aduitores:
atq increscente belli foris certa¬
mine de quorum intus fide con¬
fiditur. eorum perfidia urbs desti¬
ariete constituto murum ciuita¬
tis istius tot ictibus ꝑculit: qͦt
uicibus aduersa nuntiauit. Intꝰ
autem quasi cuuum corda iorru¬
pit: dum forcia urbis huiꝰ mu¬
nimina. ꝑsuasione destruere cõ¬
iugis studuit. foris itaq admouit
impetum belli: intus uenena cõ¬
silii: ut tanto cicius urbem caꝑet.
quãto eam exterius interiusq

Expanded text:
ferens, quasi foras exercitum ferens, quasi foras exercitum admovit; animum vero uxoris in verbis malae persuasionis 12 accendens, quasi intus civium corda corrupit. Ex bellis enim exterioribus discimus quid de interioribus sentiamus. Inimicus namque saeviens, et urbem circumfusis exercitibus vallans, si ejus munimina invicta conspexerit, ad alia se pugnandi argumenta convertit, ut intus etiam quorumdam civium corda corrumpat; quatenus cum extrinsecus impugnatores admoverit, internos quoque habeat adjutores, atque increscente belli foras certamine, de quorum intus fide confiditur, eorum perfidia urbs destiariete constituto, murum civitatis istius tot ictibus perculit, quot vicibus adversa nuntiavit. Intus autem quasi civium corda corrupit, dum fortia urbis hujus munimina persuasione destruere conjugis studuit. Foras itaque admovit impetum belli, intus venena consilii: ut tanto citius urbem caperet, quanto eam exterius interiusque
Abbreviated transcription (Latin):
Inimicus seuiens et sc̃i iuri ua¬
lidissimum pectus de bellare
contendens: cunctas contra e¬
um temptacionũ machinas ere¬
xit: abstrit abstulit substã¬
tiam interfecit filios. ꝑcus¬
sit corpus. instigauit uxorem:¬
amicos ad consolationem adou¬
xt. s in asperitatem increpati¬
onis excitauit. Alium quoq a¬
micum durius increpantem ĩ
extrema et acriori inuectione
seruauit: ut saltem crebrius
feriendo cor attingeret. quod no¬
uo uulnere semper iteraret. Qͥa
enim in sclo potentem uidit dãp¬
nis substantie
eum moueri
credidit: quẽ non concus¬
sum ex filiorum mor te pulsa¬
uit. uidens autem quia ad aug¬
mentum diuine laudis et iam
ex uulnere creuit orbitatis: pe¬
ciit feriendam salutem corpo¬
ris. Intuens etiam quia per do¬
lorem corporis ꝑuenire nequiue¬
rit ad passionem mentis instiga¬
uit uxorem. Ciuitatem quip¬
pe quam expugnare appeciit:
nimis munitam uidit: et ic¬
circo externis tot plagas in¬

Expanded text:
Inimicus saeviens, et sancti viri vaInimicus saeviens, et sancti viri validissimum pectus debellare contendens, cunctas contra eum tentationum machinas erexit; abstulit substantiam, interfecit filios, percussit corpus, instigavit uxorem,amicos ad consolationem adduxit; sed in asperitatem increpationis excitavit: alium quoque amicum durius increpantem, in extrema et acriori invectione servavit, ut saltem crebrius feriendo cor attingeret, quod novo vulnere semper iteraret. Quia enim in saeculo potentem vidit, damnis substantiae eum moveri credidit, quem non concussum ex filiorum morte pulsavit. Videns autem quia ad augmentum divinae laudis etiam ex vulnere crevit orbitatis, petiit feriendam salutem corporis. Intuens etiam quia per dolorem corporis pervenire nequiverit ad passionem mentis, instigavit uxorem. Civitatem quippe, quam expugnare appetiit, nimis munitam vidit; et idcirco exterius tot plagas in
Abbreviated transcription (Latin):
uenientibus et ad increpationẽ
pro rumpentibus. de uita sua
desperare cogebatur. Et quem
tot detrimenta afflixerant: cõ¬
tumeliosa in suꝑ incre panciũ
uerba feriebat. Hii namq qui
ad consolandũ uenerant. dum
as compellebant. Quod ergo
cona sua ad mentem reuocat
non se ꝑiactantiam eleuat: s
quasi collapsum inter uerba
et uulnera ad spem animũ refor¬
mat. Graui enim desperationis
telo mens percutitur: cum super¬
ne ire tribulationib premitur.
et linguarum foris opprobriis
urgetur. Beatus igitur iob.
tot dolorum iaculatione cõfos¬
sus dum labefactari per oppro¬
bria timuit: ad statum se fidu¬
tie ex ante acta uita confirman¬
do reuocauit. Nequaquam gͦ
in arrogatie uicium cecidit: qͥa
contra internum desperationis
impulsum. per exteriora pre¬
coniorum suorum uerba pug-¬
nauit: ut dum bona que fece¬
rat diceret. nequaquam de bo¬
no quod quesierat desperaret.
S iam nunc ip̃m ordinem
temptationis eius exequam᷑.

Expanded text:
venientibus, et ad increpationem venientibus, et ad increpationem prorumpentibus, de vita sua desperare cogebatur; et quem tot detrimenta afflixerant, contumeliosa insuper increpantium verba feriebant. Hi namque, qui ad consolandum venerant, dum ditus compellebant. Quod ergo bona sua ad mentem revocat, non se per jactantiam elevat; sed quasi collapsum inter verba et vulnera ad spem animum reformat. Gravi enim desperationis telo mens percutitur, cum supernae irae tribulationibus premitur, et foris linguarum opprobriis urgetur. Beatus igitur Job tot dolorum jaculatione confossus, dum labefactari per opprobria timuit, ad statum se fiduciae ex anteacta vita confirmando revocavit. Nequaquam ergo in arrogantiae vitium cecidit, quia contra internum desperationis impulsum, per exteriora praeconiorum suorum verba pugnavit; ut dum bona quae fecerat diceret, nequaquam de bono quod quaesierat desperaret. jam nunc ipsum ordinem tentationis ejus exsequamur.
Abbreviated transcription (Latin):
suis petcasse asserit: quid ali¬
Ipse quippe in se temptati causã¬
suscipere uoluit: qui ei.
flagella pretulit. et prefere.
ptari per flagella permisit. Si
excessisse iob dicitur. laudator illiꝰ
succubuisse perhibetur: quamuis
eum nullatenus deliquisse etiam
dona testantur. Quis eñi nesciat
quod culpis non premia: s pene
debeantur: Qui ergo dupplicia re¬
ciꝑe que amiserat meruit: ex re¬
muneratione edocuit. quia neqͣ¬
qũa uitium s uirtus fuit om̃e
qd̃ dixit. Assercioni quoq huic
ad huc adiungitur: quod ipse pro
amicis delinquentib intercedit.
Ingrauib namq peccatis quis
positus: dum suis positus p̃mit᷑.
aliena non diluit. Mundus gͦ
ostenditur ẽẽ de se: qui emunda¬
tionem potut obtinere ꝓ aliis.
Si uero hoc quibusdam displicet
quod bona sua ipse narrauit:
sciendum est quia inter tot re¬
rum dampna. inter tot corpo¬
ris uulnera. inter tot pignorũ
funera. amicis ad consolationẽ

Expanded text:
suis peccasse asserit, quid alisuis peccasse asserit, quid aliIpse quippe in se tentati caussuscipere voluit, qui eum et ante flagella praetulit, et praeferens tentari per flagella permisit. Si ergo excessisse Job dicitur, laudator illius succubuisse perhibetur, quamvis eum nullatenus deliquisse etiam dona testantur. Quis enim nesciat quod culpis non praemia, sed poenae debeantur? Qui ergo duplicia recipere quae amiserat meruit, ex remuneratione edocuit quia nequaquam vitium sed virtus fuit omne quod dixit. Assertioni quoque huic adhuc adjungitur, quod ipse pro amicis delinquentibus intercedit. In gravibus namque peccatis quis positus , dum suis premitur, aliena non diluit. Mundus ergo ostenditur esse de se, qui emundationem potuit obtinere pro aliis. Si vero hoc quibusdam displicet, quod bona sua ipse narravit, sciendum est quia inter tot rerum damna, inter tot corporis vulnera, inter tot pignorum funera, amicis ad consolationem
Abbreviated transcription (Latin):
imperitis lectorib aspera reso¬
nant: quia scõꝵ dicta pie in¬
telligere. sicut dicuntur igno¬
rant. Et quia animũ dolentis
et iusti insemet ipsis assumere nes¬
cuint: ideo doloris uerba bene in¬
terpretari non possunt. Mentem
quippe pacientis. bene pensare
nouit: condescensio passionis. Cre¬
dunt gͦ beatum iob in sius sermo¬
nibus deliquisse. minus caute in¬
tuentes: quia si beati iob responsa
redarguunt falsam et iam de eo
dicitur. Numquid considerasti
seruum meum iob. quod non sit
ei similis suꝑ terram: uir simp
lex ac rectus et timens dm̃i. et re¬
cedens a malo: Cui mox a diabo
lo respondetur. Numquid gratis
iob colit dñi: Nonne tu uallas¬
ti eum: cunctamq substanciã
euis: S mitte manũ tuam
et tange eum: si non infaciem
benedixerit tibi. Hostis itaq ĩ
beato iob uires suas exercuit:
sedtamen certamen contra do
minũ assumpsit. Inter deum
itaq et diabolum: beatus iob
in medio materia certaminis

Expanded text:
imperitis lectoribus aspera resoimperitis lectoribus aspera resonant, quia sanctorum dicta pie intelligere, sicut dicuntur, ignorant; et quia animum dolentis et justi in semetipsis assumere nesciunt, ideo doloris verba bene interpretari non possunt. Mentem quippe patientis bene pensare novit condescensio passionis. dunt ergo beatum Job in suis sermonibus deliquisse, minus caute intuentes, quia si beati Job responsa redarguunt, falsam etiam de eo Ddicitur: Considerasti servum meum Job, quod non sit elex et rectus ac timens Deum, et recedens a malo ? Cui a diabolo mox respondetur: Nunquid gratis Job colit Deum? Nonne tu vallasti eum cunctamque familiam ejus? Sed mitte manum tuam, et tange eum, si non in faciem benedixerit tibi . Hostis itaque in beato Job vires suas exercuit, sed tamen certamen contra 11 Deum assumpsit. Inter Deum itaque et diabolum beatus Job in medio materia certaminis
Abbreviated transcription (Latin):
etudinẽ inuigore custodiuit:
sicut ip̃e fatetur dicens. Cũq
sederem quasi rex circums.¬
te exercitu: eram tamen mei¬
cium consolator. Elemosinarũ
largitatem amplexus est: sic̃
ipse insinuat dicens. Si come¬
di bucellam meam solus: et
non comedit pupillus ex ea.
Cum igitur om̃ia uirtutum
mandata ꝑficeret: cinũ e de¬
erat. ut etiam flagellatus.
agere grãs sciret. Notũ erat
quia seruire cleo inter dona
nouerat: s clignum fuerit
ut districtio seueritatis inqͥre¬
ret. utrum de uotus deo et in¬
ter flagella permaneret. Pe¬
na quippe interrogat: si quie¬
tus quis ueraciter amat. Qũe
hostis quidem ut edificeret pe¬
ciit: s ut ꝓficeret accepit.
fieri em̃i dñs benigne ꝑmisit:
quod diabolus miq postula¬
uit. Nam cum iccirco illum
expetisset hostis ut consumeret:
temptando egit. ut eius meri¬
ta augeret. Scriptum quippe
est. In om̃ib his non peccauit
iob labiis siuis. Et quidem que¬
dam uerba responsionẽ illius

Expanded text:
etudinem in vigore custodivit, etudinem in vigore custodivit, sicut ipse fatetur, dicens: Cumque sederem quasi rex, circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Eleemosynarum largitatem amplexus est, sicut ipse insinuat dicens: Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea . Cum igitur omnia virtutum mandata perficeret, unum ei deerat, ut etiam flagellatus agere gratias sciret. Notum erat quia servire Deo inter dona noverat: sed dignum fuerat ut districtio severitatis inquireret utrum devotus Deo et inter flagella permaneret. Poena quippe interrogat, si quietus quis veraciter amat. Quem hostis quidem ut deficeret petiit, sed ut proficeret accepit. Fieri Dominus benigne permisit quod diabolus inique postulavit. Nam cum idcirco illum expetisset hostis ut consumeret, tentando egit ut ejus merita augeret. Scriptum quippe est: In omnibus his non peccavit Job labiis suis . Et quidem quaedam verba responsionum illius
Abbreviated transcription (Latin):
in ardescit: et quid inse acerri¬
mum latebat ostendit. Sic
pulsatur. despicabilis ac lenis
aspicitur. Siqua uero illum
tritura ꝑscucionis opprimat.
mox om̃e qd̃ calidum sapit
ostentat: atq inferuorem
uirtutis uertitur. quicquid
de despicabile infirmũ
mibus coactus innotescit. unde
dñi in die mandatut: quia in
tranquillo tempore cognosceñ
claratur. quia donum quod in
tranquillitate sumirur tribu¬
lationibus manifestatur. S¬
subtilius per scrutandum est.
cur tot flagella pertulit: qui
tantam uirtutum custodiam.
sine reprehensione seruauit.
humilitatem quippe habuit:
quia et ipse testatur. Si contẽ¬
psi iudicium subire cum seruo
meo. et ancilla mea: cum dis¬
ceptarent aduersum me. hos¬
pitalitatem exhibuit: sicut
ipse perhibet dicens. fõris nõ
mansit peregrinus: ostium
meum iuatori patuit. Disci¬
pline uigorem tenuit: sicut
ipse indicat dicens. Principes
cessabant loqui: et digitum
super ponebant ou suo. Mansu¬

Expanded text:
inardescit, et quidquid in se acerriinardescit, et quidquid in se acerrimum latebat ostendit. Sic pulsatur, despicabilis ac lenis aspicitur; si qua vero illum tritura persecutionis opprimat, mox omne quod calidum sapit ostentat, atque in fervorem virtutis vertitur quidquid ante despicabile infirmumqnibus coactus innotescit. Unde  enim Domini in die mandatur, quia in tranquillo tempore virtus diviclaratur, quia donum, quod in tranquillitate sumitur, tribulationibus manifestatur. Ssubtilius perscrutandum est cur tot flagella pertulit, qui tantam virtutum custodiam sine reprehensione servavit. Humilitatem quippe habuit, quia et ipse testatur: Si contempsi judicium subire cum servo meo, et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Hospitalitatem exhibuit, sicut ipse perhibet, dicens: Foris non mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit . Disciplinae vigorem tenuit, sicut ipse indicat dicens: Principes cessabant loqui, et digitum superponebant ori suo . Mansu
Abbreviated transcription (Latin):
hebreorum uitaᷤᷤ in auctorita¬
tis reuerentia uita ĩsti gentit
adlucitur: quia redemptor
nr̃ sicut ad redemptionẽ iude¬
orum et gentilium uenit:
ita se iudeoꝵ et gentilium ꝓ¬
pħari uocibus uoluit: ut per
utrumq ppłm disceret᷑. qui
pro utroq ppło quandoq pa¬
sibi notus erat et deo: qui si
non flage laretur.no.
s uirtutis ipinio cõmota. u
oui ouietus in se ipso quod rat
continuit. commotus ad roiei.
om̃ium. odorem sue tortitudit .i.¬
asꝑsit. Sicut enim iinguenta re¬
dolere lacuis nesciunt. nisi cõme.¬
ta: et sicut aromata fraglantiã
suam non nisi cum incẽduntur
expantlunt: ita sci uiri omne
qd̾ uirtutib redolent. intribuli¬
tionib innotescunt. Unde et¬
recte in euangłio dicitur.Si
habueritis fidem sicut granũt
sinapis: dicetis huic monti
transi hinc. et transibit. Gta¬
num quippe sinapis nisi con¬
teratur: nequaquam uis uir¬
tutis eius agnoscitur. Nam
non contritum: lene est ac des¬

Expanded text:
Hebraeorum vitas, in auctoritaHebraeorum vitas, in auctoritatis reverentiam vita justi gentilis adducitur, quia Redemptor noster, sicut ad redemptionem Judaeorum et gentilium venit, ita se Judaeorum et gentilium prophetari vocibus voluit; ut per utrumque populum diceretur, qui pro utroque populo quandoqsibi notus erat et Deo: qui si non flagellaretur, a nsed virtutis opinio commota per qui quietus in se ipso quod erat continuit, commotus ad notitiam omaspersit. Sicut enim unguenta redolere latius nesciunt, nisi commota, et sicut aromata fragrantiam suam nonnisi cum incenduntur expandunt, ita sancti viri omne quod virtutibus redolent in tribulationibus innotescunt. Unde recte in Evangelio dicitur: «Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic monti: Transi hinc, et transibit .» Granum quippe sinapis nisi conteratur, nequaquam vis virtutis ejus agnoscitur, nam non contritum lene est; s
Abbreviated transcription (Latin):
simus. exemplis confunderem᷑:
nec ut dictum est eorum exem¬
plis quos lex astringeret. sed
quos lex apeccato nulla cohi
uina ꝓuidencia: circumue¬
nit excusationem nrãm: un¬
diq conclusus aditus tergi¬
uersationis humane. Homo
gentilis. homo sine lege ad
medium adducitur: ut eoꝵ
qui sub lege sunt praiitas
confundatur. Quod bene
ne quippe figuratur stabilitas
in lege positorũ: in mari autẽ
uita gentiliũ. Crubesee ergo
sydonait mare: quia ex uita gẽ¬
tilium redarguiti  uita sub le¬
ge positorum: atq exactione
scłarium confunditur actio
religiosoꝵ: dum illi et iam ꝓ¬
mittendo non seruant que inp̃¬
ceptis audiunt: et isti uiuendo
ea custodiunt. in quib nequa¬
quam mandatis legalib astr̃i
te liber iste sit preditus. ip̃a sa¬
crarum paginarum soliditas
attestatur: dum per iezechielẽ
ꝓpħam dicitur. qd̃ tres solũmͦ
uiri liberentur noc scilicet da¬
niel et iob. Nec in merito inter

Expanded text:
simus, exemplis confunderemur; simus, exemplis confunderemur; nec, ut dictum est, eorum exemplis, quos lex astringeret, sed quos lex a peccato nulla cohibvina providentia, circumvenit excusationem nostram; undique conclusus est aditus tergiversationis humanae. Homo gentilis, homo sine lege, ad medium adducitur, ut eorum qui sub lege sunt pravitas confundatur. Quod bene ne quippe figuratur stabilitas in lege positorum - in mari autem, vita gentilium. Erubesce ergo, Sidon, ait mare, quia ex vita gentilium redarguitur vita sub lege positorum, atque ex actione saecularium confunditur actio religiosorum: dum illi etiam promittendo non servant quae in praeceptis audiunt; et isti vivendo ea custodiunt, in quibus nequaquam mandatis legalibus astrinte liber iste sit praeditus, ipsa sacrarum paginarum soliditas attestatur, dum per Ezechielem prophetam dicitur , quod tres solummodo viri liberentur, Noe scilicet, Daniel et Job. Nec immerito inter
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ homo est. suum intellige¬
re debet auctorem: cuius
uoluntati tantomagis ser¬
uint.quanto se quia de se
ip̃o nichil sit pensat. Ecce
autem conditi. deum consi¬
derare negleximus ad hibita
sunt precepta. Preceptis quo¬
q obtem perare noluinuis: ad¬
iunguntur exempla. Ipsa qͦ
imitari exempla declinamus:
que edidisse nobis positis sub
lege conspicimus. Quia eñi
ds aꝑte quibusdam sieo lege¬
lienos nos abeisdem preceptis as¬
picimus quibus hec specialit̾
locutus non est. Unde ad confu¬
tendam impudentiam nr̃am
gentilis homo ad exemplum de¬
ducitur: ut quia obedire homo
legi sub lege positus despicit:
eius saltem comparatione eui¬
gilet qui sine lege legaliter ui¬
xit. Errantiigitur homimi da¬
ta est lex. erranti uero et iam
sub lege: adducrtur testimoni¬
um corum qui extra legems̃.
ut quia conditi conditionis¬
nr̃e ordinẽ seruare noluimꝰ.
preceptis ammoneremur. Et
quia preceptis obedire contẽp¬

Expanded text:
quo homo est, suum intelligequo homo est, suum intelligere debet auctorem; cujus voluntati tanto magis serviat, quanto se quia de se ipso nihil sit pensat; ecce autem conditi Deum considerare negleximus. Adhibita sunt praecepta, praeceptis quoque obtemperare noluimus. Adjunguntur exempla, ipsa quoque imitari exempla declinamus, quae edidisse nobis positos sub lege conspicimus. Quia enim Deus aperte quibusdam sub leglienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter locutus non est. Unde ad confutandam impudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege positus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine lege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra legem sunt, ut quia conditionis nostrae ordinem servare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contemp