comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frater agis uerbi gratia qđ ira ille peccauit. tu
hodio rep̃hendis Quantum autem interfestu¬
cam & trabem quasi tantum interiram distat
atq odium. hodiumnamq: est ira inuete¬
rata quasi quaeuetustate ipsa tantum acceperit
ut merito appelletur trabes fieri autem potest
utsiras caris homini uellis eum corrigi. Si autẽ
hoderis hominem non potes eum uelle corrigere
Et ideo inpossibile dicitur ut festucam fratris oculo
dem at qui suo trabem gestat moculo: Hypo¬
crita eice primuortrabem deoculotuo &tune
per spicies ut educas pes tucam deoculo pra¬
tris tui: Idẽ primo abste &pelle hodium: & de in¬
ceps poteris iameum quem diligis emen decre
Et est uere multum cauendum & molestum hypo¬
critcrum id est simulatorum genus qui cũ omniũ
uiciorum accusationes hodio & liuore susciriant
&iam consultores uidere seuolunt: &ideorie cau¬
teq uigilandum ẽ utquem aliquem rep̃hendere¬

Expanded text:
fratre agis, si verbi gratia, quod ira ille peccavit, tu fratre agis, si verbi gratia, quod ira ille peccavit, tu odio reprehendis. Quantum autem inter festucam et trabem, quasi tantum inter iram distat atque odium. Odium est enim ira inveterata, quasi quae vetustate ipsa tantum acceperit, ut merito appelletur trabes. Fieri autem potest, ut si irascaris homini, velis eum corrigi. Si autem oderis hominem, non potes eum velle corrigere, et ideo impossibile dicitur, ut festucam fratris oculo demat, qui suo trabem gestat in oculo. Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc perspicies, ut educas festucam de oculo fratris tui. Id est, primo abs te expelle odium, et deinceps poteris jam eum quem diligis emendare. Et est vere multum cavendum et molestum hypocritarum, id est, simulatorum genus, qui cum omnium vitiorum accusationes odio et livore suscipiant, etiam consultores videri se volunt. Et ideo pie cauteque vigilandum e
Abbreviated transcription (Latin):
non suas uult uindicare in iurias. sed ipsos ma¬
luit in secutores paciendo reddere mitiores
eandem necesse est discipuli quipuri homines
sunt regulam ꝑfectionis sequentur: Quid autem
uides p es tucam inoculo pratris tui. trabem
autem quȩ inoculo tuo est non consideras:
Ethoc asuperiora respicit. ubi caecum a caeco
duci. id est Pec cantem a peccatore castiga¬
re non posse p̃monuit : Multienim suꝑbia uł
hodia phy largiria uł auaritia uł alio quolib&
crimine p̃uenti leuia hȩc aut nulla iudicantes:
a cerrime corripiunt eos quossubita uiderint
ira turbatos oculum eam a solito puritatis
statu quia sifestuca inruente mutasse atq in me¬
mores dominici p̃cepti quoait. nolite condẽpna¬
re & non condẽ pnabimini : Magis amant uitu¬
perare & dampnare quam emendare atq: cor¬
rigere: et quo modo potes dicere fratri tuo
prater sine eiciam pegtucam deocũlo tuo.
IpSΕIΝ ocũlotuo trabeo nonuides. Haeccum

Expanded text:
non suas ultum ire injurias, sed ipsos manon suas ultum ire injurias, sed ipsos maluit insecutores patiendo reddere mitiores, eamdem necesse est discipuli, qui puri homines sunt, regulam perfectionis sequantur. Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, trabem autem quae in oculo tuo est non consideras? Et hoc ad superiora respicit, ubi caecum a caeco duci, id est, peccantem a peccatore castigari non posse praemonuit. Multi enim superbia, vel odio, philargyria, vel avaritia, vel alio quolibet crimine praeventi, laevia haec aut nulla judicantes, acerrime corripiunt eos quos subita viderint ira turbatos, oculum mentis a solito puritatis statu, quasi festuca irruente, mutasse, atque immemores dominici praecepti, quo ait: Nolite condemnare, et non condemnabimini , magis amant vituperare et damnare, quam emendare atque corrigere. Et quomodo potes dicere fratri tuo: Frater, sine, ejiciam festucam de oculo tuo, ipse in oculo tuo trabem no
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autem qui parce seminat parce & met&. & qui
seminat in bene dictionib: debenedictionbas & me¬
t&. Potest autem & deomnib quaemente manu
lingua gerimus accipi quia tu redder singulis
inquicꝰ scđm opera eorum: dicebat auteor illis
et gion litudineor Nuo quid potegt caccus cae¬
cuon duceue non ue ambo in poueo caderta¬
Sensus huius comodi sententiȩ pende & siperiorib:
ubi declanda e lenosina & in iuria dimitencaopioi¬
pitur. Site in quidđ ira contra uiolentum & con¬
trapetentem phy largiria caȩcauerit num quid
tuamente uiciata uicium eius curare poteris
aut ille solus quiiniuriam fecit & nontu &iam
qui ferre nesciebas reus deputaberis ad simitem
te tranquillũ que pastoris eius in ꝓbitar inuenerit
&ille ad paenitentiam mouebitur & tupacientie
p̃mio donaberis. quia caecum uidente oculo. hoc
est cordesereno ducere curabas adlumen:
nonest discipulus super mragistrum per¬
pectus autem oous erit. Sisit sicut oragis¬
ter eus. Si magister qui utiq quasids̃ potuit

Expanded text:
t, qui parce seminat, parce et metet, et qui seminat in benedictionibus de benedictionibus et metet. Potest autem de omnibus, quae mente, manu, lingua, gerimus accipi, quia tu reddes singulis, inquit, secundum opera eorum. Dicebat autem illis et similitudinem. Nunquid potest caecus caecum ducere? Nonne ambo in foveSensus hujuscemodi sententiae pendet ex superioribus, ubi de danda eleemosyna et injuria dimittenda praecipitur. Si te, inquit, ira contra violentum, et contra potentem philargyria caecaverit, nunquid tua mente vitiata vitium ejus curare poteris? Aut ille solus qui injuriam fecit, et non tu etiam qui ferre nesciebas reus deputaberis? At si mitem te, tranquillumque pectoris ejus improbitas invenerit, et ille ad poenitentiam movebitur, et tu patientiae praemio donaberis, quia caecum vidente oculo, hoc est, corde sereno, ducere curabas ad lumen. Non est discipulus super magistrum. Perfectus autem omnis erit, si sit sicut magister ejus. Si magister, qui utique quasi Deus potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
iecit inspe  Spesnamq: est ab his rebus corporis & cor¬
ruptibilibus aliquando cessandum. Hanc enim hab&
&pectationem creatura sta rationabilis ut reuelatio
fiat filiorum dĩ. propter quos angeli mituntur in mi¬
nisterium ut & ipsi cum his quibus ministrauerunt he¬
reditatem capiant salutis: ut caelestium & ter restriũ
siatunus gr& & unus pastor & sit dr̃ omnia in omnib:
Scious enior quod ocntus creatuna iniceones cit
et pantunit us que adhuc. Creatura enim lic&
non uolens subiectasit : tamen qm̃ uoluntati cedit
eius qui sub iecit &iam affectum quendam & carita¬
tem circa eos & hib& proquibus uideturẽẽ subiec

Expanded text:
jecit in spe, spes namque est ab his rebus corporis et corjecit in spe, spes namque est ab his rebus corporis et corruptibilibus aliquando cessandum. Hanc enim habet exspectationem creatura ista rationabilis, ut revelatio fiat filiorum Dei, propter quos angeli mittuntur in ministerium, ut et ipsi cum his quibus ministraverunt haereditatem capiant salutis, ut coelestium et terrestrium fiat unus grex, et unus pastor, et sit Deus omnia in omnibus. Scimus enim, tationis habeatur. Creatura enim licet non volens subjecta sit, tamen quoniam voluntati cedit ejus qui se subjecit, etiam affectum quemdam et charitatem circa eos exhibet, pro quibus videtur esse subjec
Abbreviated transcription (Latin):
picias quadicit quia om̃s ministerialesss p̃r administe¬
rium missi ꝓpter eos qui hereditatem capiunt salutis
intelliges tale aliquid gerere & huic rationi ẽẽ sub¬
iectos : credo &iam ipsor non uolentes sed ꝓpter eum
qui subiecit inspe uoluntati enim illius quis resist:
ego &iam dearchangelis tale aliquid intelligere ꝓphe¬
ticis inuitor eloquis: Quid enim tantȩ uanitatis & tantȩ
corruptionis inuenias: quambella gerere in hoc mundo.
pugnas aduersum se regum &gentium commouere
Vide ergo quod &in his p̃cipuum archangeli operis habe¬
tur officium sicut danihel ꝓph&a testatur cumdicit:
Quia archangelus loquitur ad eum quidicer& ei qđ pugna¬
uerit aduersum principem ꝑsarum :& nemo in quiđ su¬
it mihi in ad iutorium nisimi chahel princeps uester:
Perhȩc ergo singula dephenditur rationabilis creatura
uanitati ẽẽ subiesta nonuolens sed proptereum qui sub¬

Expanded text:
picias qua dicunt, quia omnes ministeriales spiritus ad ministepicias qua dicunt, quia omnes ministeriales spiritus ad ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis , intelliges tale aliquid gerere, et huic rationi esse subjectos. Credo etiam ipsos non volentes, sed propter eum qui subjecit in spe. Voluntati enim illius quis resistet, ego etiam de archangelis, tale aliquid intelligere propheticis invitor eloquiis. Quid enim tantae vanitatis et tantae corruptionis invenias, quam bella gerere in hoc mundo, pugnas adversum se regum et gentium commovere. Vide ergo, quod et in his praecipuum archangelici operis habetur officium, sicut Daniel propheta testatur cum dicit, quia archangelus loquitur ad eum, qui dicet ei, quod pugnaverit adversum principem Persarum, et nemo, inquit, fuit mihi in adjutorium, nisi Michael princeps vester. Per haec ergo singula deprehenditur, rationabilis creatura vanitati esse subjecta, non volens, sed propter eum, qui sub
Abbreviated transcription (Latin):
reum ẽ qđ uisibile qđ sensui subiac& aspectui :
&ipsius diuine nature efficitur capax sed hȩc tan¬
ta & talis animae eĩ substantia quȩrationes & intelle¬
gentiam caelestium. diuinorumq: sensuum ten& quib:
&x causis dr̃ uidetur : subiectaẽ seruituti corporis
corruptibilis & uanitati eius deuincta est. Considera
enim necessitates corporis. appe tentia sibr degestio¬
num pudorem posteritatis reparandȩ uerecundiam
ut seritur soboles ut ȩditur. ut nutritur & uide quanta
in his uanitas habeatur. quanta corruptio cui creatu¬
rȩ anima nobilis & rationa lis lic& non uolens subiec¬
ta est : Subiecta tamen inspeitempus uidelic& sperans
qđ liber&ur cumfiliorum dĩ tempus libtatis aduene¬
rit: Hoc est ergo quod & in aliis aꝑcius iam dese ipse di¬
cebat apł. Quiadum sumus in habitaculo hoc ingemer¬
cimus : Ipsos quoq angelos siad sententiam pauli res¬

Expanded text:
reum, quod visibile, quod sensui subjacet et aspectui, et reum, quod visibile, quod sensui subjacet et aspectui, et ipsius divinae naturae efficitur capax. Sed haec tanta et talis animae ejus substantia, quae rationes et intelligentiam coelestium divinorumque sensuum tenet quibus ex causis, Deus viderit, subjecta est servituti corporis corruptibilis, et vanitati ejus devincta est. Considera enim necessitates corporis, appetentiam cibi, digestionum pudorem, posteritatis reparandae verecundiam, ut seritur soboles, ut editur, ut nutritur; et vide quanta in his vanitas habeatur, quanta corruptio, cui creatura animae nobilis et rationabilis licet non volens subjecta est, subjecta tamen in spe, tempus videlicet sperans quo liberetur, cum filiorum Dei tempus libertatis advenerit. Hoc est ergo quod et in aliis apertius jam de se ipse dicebat Apostolus, quia dum sumus in habitaculo hoc ingemcimus . Ipsos quoque angelos si ad sententiam Pauli res
Abbreviated transcription (Latin):
enim corruptio alicui qͥuamnisi corpori dominatur
Namille interior homo qui scđm dm̃ creatus ẽ & ad ima¬
ginem dĩ in corruntibilis factus ẽ & in uisibilis & scđm
ꝓpriam suirationem &iam in carporeus dicipotest :
Exterior uero homo & corporeus & corruptibilis dicitur.
propter qđ & paulus dicebat. Nam & si is quideforis
est homonr̃ corrumpitur. sed quiintus ẽ rinouatur
Interioris autem hominis renouatio. ut pote qui est
rationabilis & mens in cognitione dĩ &capacitate scĩ
sp̃r. Constat uero ut aliqua d&am ꝓfundis rebus bre¬
uiter & strictim &iam cartulis committamus. &xip¬
sa interioris hominis. hoc est animȩ mentisq substan¬
tia colligamus imceginem: quomodo uanitati cre¬
atura subiecta ẽ non uolens: sed ꝓpter eum quise sub¬
iecit inspe: &ipsum siuidetur paulum ponamus
inmedio : cuius utiq anima uł mens quiẽ interior
eius homo suꝑ greditur : & arcendit omne qđ corpo¬

Expanded text:
enim corruptio alii cuiquam, nisi corpori dominatur; enim corruptio alii cuiquam, nisi corpori dominatur; nam ille interior homo, qui secundum Deum creatus est, et ad imaginem Dei factus incorruptibilis est, et invisibilis, et secundum propriam sui rationem etiam incorporeus dici potest, exterior vero homo et corporeus, et corruptibilis dicitur, propter quod et Paulus dicebat: Nam etsi is qui deforis est, homo noster corrumpitur, sed qui intus est, renovatur. Interioris autem hominis renovatio, ut pote qui est rationalis, et mens in cognitione Dei et capacitate sancti Spiritus. Constat vero, ut aliqua de tam profundis rebus breviter et strictim etiam chartulis committamus, ex ipsa interioris hominis, hoc est, animae mentisque substantia colligamus imaginem. Quomodo vanitati creatura subjecta est, non volens, sed propter eum qui subjecit in spe, et ipsum, si vidin medio, cujus utique anima vel mens, qui est interior ejus homo, supergreditur et ascendit omne quod corpo
Abbreviated transcription (Latin):
aut caduca ꝑp&cuis : Naorexpectatio creatunȩ re¬
uelationem piliorum dĩ &pectat Quae autẽ est
creatura quereuelationem filicrum dĩ &pectat
Haec inquid que nunc uanitati sub iecta est : subiesta
autem non uolens. neq sponte ꝓpria sed uolun tate
eius: Propter ipsum ergo subiesta ẽ : subiesta autem
non ea canditione. ut maneat semꝑ subiectauani¬
tati : sed cum quadam spe quae autem spes ista sit :¬
cominemora ł dicens : qm̃ & ipsa creatura inquid libe¬
rabitur a seruitute corrupcionis. in liber tate gloriȩ
filiorum dĩ: uAnI tati enorcreatura sus iecta
est non uolens. sed puopter eum qui sub iecit
inispe. quia etips a creatuna libenabitur. et c&̃:
Que est ista uanitas cui creatura dicitur ẽẽ subiecta
& quȩ ẽ ista corruptio decuius seruitute liberandã
se sperat mihi uid&ur quod de hac matericcli & cor¬
ruptibili corporum substantia ista dicuntur. Neque

Expanded text:
aut caduca perpetuis? Nam exspectatio creaturae reaut caduca perpetuis? Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat. Quae autem est creatura quae revelationem filiorum Dei exspectat? Haec, inquit, quae nunc vanitati subjecta est, subjecta autem non volens neque sponte propria, sed voluntate ejus, propter ipsum ergo subjecta est, subjecta autem non ea conditione, at maneat semper subjecta vanitati, sed cum quadam spe; quae autem spes ista sit commemorat dicens, quoniam et ipsa creatura, inquit, liberabitur a servitute corruptionis in libertacreatura subjecta est, non volens, sed propter eum qui subjecit in spe, quia et ipsa creatura liberabitur, etc. Quae est ista vanitas, cui creatura dicitur esse subjecta, et quae est ista corruptio, de cujus servitute liberandam se sperat? mihi videtur, quod de hac materiali et corruptibili corporum substantia ista dicuntur. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
rs: Existioro enior. quodnon sunt condiqne
passiones. huius temporis. adputuraoi cloniã
quaene uelabitur iNNõbis: Ciquis intueatur ꝗđ
ꝓeo utquis efficiatur filius &celsidĩ & heres bonitatis
eius & gloriaexp̃i que unigeniti filiidĩ coheres
&iam siin omnium mandatorum dĩ obseruantia.
aiustificationib: dñi sinequaerela ꝑmaneat. & ꝑ ugili
in hismente ꝑdur& siomnia &iampenarum genera
quaefieri humane naturae uł &trinsecus uł intrinse¬
cus possunt conferat adsuturam głam quaer euelabi¬
tur inscĩs. His quȩ oculus nonuidit nec auris audiuit
nec incor hominis ascendit . Intelli gere potest.
quomodo paulus altius ista considerans dixit: ex istimo
autem quod non sunt condigne passionis huius tempo¬
ris ad futuram głam quaereuelabitur in nobis: Mihil qui¬
dẽ dignum inuerari : uł comparari ad futuram głam
potest : In quo enim mortale. inmortalibur conferces
Aut uisibilibus inuisibilia. aut a&̃ nis tempor alia

Expanded text:
 quod non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis. Si quis intueatur, quod pro eo, ut quis efficiatur filius excelsi Dei et haeres bonitatis ejus, et gloriae Christi, quae unigeniti filii Dei cohaeredes, etiam si in omnium mandatorum Dei observantia, et justificationibus Domini, sine querela permaneat, et pervigili in his mente perduret; si omnia etiam poenarum genera, quae ferri humanae naturae, vel extrinsecus, vel intrinsecus possunt, conferat ad futuram gloriam, quae revelabitur in sanctis, his quae oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit: intelligere potest quomodo Paulus altius ista considerans dixit, existimo autem quoniam non sunt condignae passiones hujus temporis, ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis. Nihil quidem dignum inveniri, vel comparari ad futuram gloriam potest. In quo enim mortale immortalibus conferas, aut invisibilibus visibilia, aut aeternis temporalia,
Abbreviated transcription (Latin):
tunc adoptionem facie ad faciem consequemur:
Quod aũt dixit redemptionem corporis nr̃i ego ar¬
bitror quod totius ecłȩ indic&ur. corpus sicut
& alibi ait. uos autem testir ẽ corpus xp̃i : & mem¬
bra & parte. Omne ergo corpus ecđȩ redim̃dũ
sperat apħ: necputat posse quaeꝑ fecta sunt dare
singulis quiburq membiris nisiuni uersum corpus
inunum fuerit congregatum. Potestautem & sic
intellegi utredemptionem corporis nr̃i dixerit
illamqiͦ inresurrectione future est cum non solũ
anime sed &corpora uenient ante tribuna lxp̃i
ut report& unur quisq: propria corporis ꝓut ger¬
sit explicit ex positio: ãc ori cetui

Expanded text:
tunc adoptionem facie ad faciem consequemur. tunc adoptionem facie ad faciem consequemur. Quod autem dixit redemptionem corporis nostri, ego arbitror quod totius Ecclesiae indicetur corpus, sicut et alibi ait: Vos autem estis corpus Christi et membra ex parte . Omne ergo corpus Ecclesiae redimendum sperat Apostolus, nec putat posse quae perfecta sunt, dare singulis quibusque membris, nisi universum corpus in unum fuerit congregatum. Potest autem et sic intelligi, ut redemptionem corporis nostri dixerit illam quae in resurrectione futura est, cum non solum animae, sed et corpora venient ante tribunal Christi, ut reportet unusquisque propria corporis prout gessit . Explicit expositio Origeni
Abbreviated transcription (Latin):
constituti sunt conpetenter primicias gratiȩ spiri¬
talis habere credenter: Ad optioneo pilioruordĩ
expectantes. Nunciam uideamus quomodo ad¬
optionem filia rum &pectare sedicat. qui in supe¬
rioribus dixit : quia ipse sp̃r testimonium reddit spũi
nro quia sumus filiidĩ : &iterum quamodo redẽp¬
tionem corporis sperat qui in aliis dixit. Xp̃rnos
redemit : sed ut mihi uid&ur ipse hoc eo ser mone
quim consequentibus habetur ab soluit: Aitenim
spe salui factisumus quod ergo filii sumus & qđ
redemptislimus & qđ saluati sumus in spe consis¬
tit Nunc enim uidemus ꝑspeculum in enigmate
ꝑ speculum ergo & ienignate Accepimus & ad¬
optionem & redemptionem: aduenitenim pleni¬
tudo temporum & misit dẽ filium suum factum &emu¬
liere factum sublege uteos qui sub lege erant redi¬
mer& ut adoptionem filiorum reciperemus reci¬
pimus ergo ad optionem : sedistam quȩ est ꝑspeculũ
& enignate. Cum autem uenerint quae ꝑ fecta sunt

Expanded text:
ituti sunt, competenter primitias gratiae spiritales habere credentur. Adoptionem filiorum Dei exspectantes. Nunc jam videamus quomodo adoptionem filiorum exspectare se dicat, qui in superioribus dixit: Quia ipse spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quia sumus filii Dei. Et iterum: Quomodo redemptionem corporis sperat; qui in aliis dixit: Christus nos redemit; sed ut mihi videtur, ipse hoc eo sermone in consequentibus habetur absolvit: ait enim: Spe salvi facti sumus; quod ergo filii sumus, et quod redempti sumus, et quod salvati sumus, in spe consistit. Nunc enim videmus per speculum in aenigmate , per speculum ergo, et in aenigmate accepimus, et adoptionem et redemptionem, advenit enim plenitudo temporum, et misit Deus filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus . Recipimus ergo adoptionem, sed istam quae est per speculum in aenigmate, cum autem venerint quae perfecta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽ quiuero iam in beatitudinis sorte surceptis̃
qui pacto dicitur quia transire ad eos qui in infer¬
no cruciantur uolunt: sed sic̃ transire rȩꝓbi ad
elestis cupiunt idẽ a suppliciorum suorum ad flic¬
tione migrare : ita cedafflictos atq intormentis
positos transire iustorum ẽmente ire ꝑmidam eosq:¬

Expanded text:
non est: qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt, non est: qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt, quo pacto dicitur, quia transire ad eos qui in inferno cruciantur, volunt. Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est, mente ire per mis
Abbreviated transcription (Latin):
quacitas sol& his qui hic male conuiuatus dicitur
apud inferos grauius in lingua ardere ꝑhib&ur
Sedcum graui ualde pauore pensandum ẽ quod
sequitur: et dixit illi abrahaor. pili recorda¬
ne quia recepistibona inuitatua & latanus
Si militer orala. Nunc auteo hic consolatur
tuueno cruciaris: Ecceenim dicitur. recepis¬
tibona inuitatua: indicatur & diuer iste boniali¬
quit habuiss& & quo in hac uita bona reciper&:
Rursumque dum delazaro dicitur quia recepit
mala: ꝓsecto monstratur & lazarum habuisse malũ
aliqđ qđ purgar&ur : s ed mala lazari purgauit
ignis inoniȩ & bona diuitis remunerauit felicitas
transeuntis uitȩ: et i his oomibus inter uos
etuos casis mac nuor pir oratuorest. uthi qui
uolunt hinic taangire aduos nonpos sint
neque inde huctras meare: Quainre
quaerendum ẽ quomodo dicatur hiquiuolunt ad
uos transire nompossunt quia enim hu qui in in¬
serno sunt abeatoꝵ sorte transire cupiunt dubiũ

Expanded text:
quacitas solet, is qui hic male convivatus dicitur quacitas solet, is qui hic male convivatus dicitur apud inferos gravius in lingua ardere perhibetur. Sed cum gravi valde pavore pensandum est quod sequitur: Et dixit illi Abraham: Fili, recordare, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala, nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Ecce enim cum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste, et boni aliquid habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur, quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarum habuisse malum aliquod quod purgaretur, sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas ruciaris. et in his omnibus inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut hi qui ueniunt hinc transire ad uos non possint neque inde huc traquaerendum est, quomodo dicatur, hi qui volunt ad vos transire non possunt, quia enim hi qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium
Abbreviated transcription (Latin):
onsenene mei & onitte lazanuo ut intin quat ex¬
treonim digni sui in aeua etre priceaet LiN¬
quam oream. quia crucior i hac flaor ma:
O quanta ẽ sublimitas iudiciorum dĩ: o quã distric¬
te agitur bonorum actuũ malorumq r&ributio
certe superius dictum ẽ quia in hacuita lazarus
cadentes micas demensa diuitis quaerebat : & nemo
illidabat Nunc desupplicio diuitis dicitur: quiade
&tromno digito latari distillari aquã in ore suo con¬
cupiscit. q uiergo mensȩ suȩ uł minima dare noluit :
in inferno positus usq adminima quaerenda ꝑue¬
nit : Sed notandum ualdeẽ quid sit qđ diues inig¬
ne positus linguam suam resrigerari peit. Mos quip¬
pe est sacri eloquii ut aliquando aliuddicat: sed &x
eodem dictu aliut innuat. Superius autem hunc
suꝑbũ diuitem dñs nonloquacitate uacantẽ dixerat :
sed suꝑfluȩ conuiuantem. Neq hunc delo quacita¬
te narrauit sed cum elatione & tenatia de edaci¬
tate pec casse. Sed quia abundare in conuiuus lo

Expanded text:
 ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei, o quam districte agitur bonorum actuum, malorumque retributio! Certe superius dictum est, quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur, quia de extremo digiti Lazari distillari aquam in os suum concupiscit. Qui ergo mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Sed notandum valde est quid sit quod dives in igne positus linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitati vacantem dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed cum elatione, et tenacia, de edacitate pe
Abbreviated transcription (Latin):
ima ginem dĩ quare non sic̃ ds̃ sumus non ad
aequalitatem sed ꝓmodo nr̃o. Inde ergo nob latar
fiducia indiȩ iudicu: quia sicut ille ẽ & nos su¬
mus in hoc mundo Imitando uidelic& ꝑfectioiẽ
dilectionis inmundo. Cuius ille exemplum nob̵ coti¬
die p̃b& decaelo dequas aluator in eugło. diligite
inquid in imi cos ur̃os & orate ꝓpersequentib uos ut

Expanded text:
imaginem Dei, quare non sicut Deus sumus? non ad aequalitatem, sed pro modo nostro. Inde ergo nobis datur fiducia in die judicii, quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo, imitando videlicet perfectionem dilectionis in mundo, cujus ille exemplum nobis quotidie praebet de coelo. De qua Salvator in Evangelio, Diligite, inquit, inimicos vestros, et orate pr
Abbreviated transcription (Latin):
discursum aqua menses conputant hebrȩi modo
in septembre mense modo incidit in octubrem quia¬
scilic& mensis quo pascha geritur & ordine conditioner
anni decimadie mensis huius tollat unus quisq agiũ¬

Expanded text:
discursum, a qua menses computant Hebraei, modo discursum, a qua menses computant Hebraei, modo in Septembri mensescilicet mensis quo Pascha geritur, et ordine conditionis, anni. Decima die mensis hujus, tollat unusquisque agnum
Abbreviated transcription (Latin):
Plerumq: iustitia durior hominum quȩ relam pro¬
uocat : quȩ uero temperata est ipsa suȩ dulcedinis
gratia &iam inuidiȩ quaerimonieim uitat. quan
do enim facimus mandatum dĩ & in conscientia
nr̃a uanȩ głȩ sordes spcergimus ut hominibus
placeamus nonillud absq: quaerela facimus:
sorte legitur humano iuditio non conp̃henditur:
edtunc sanguis fundebatur inspeciȩ sacerdos
ordinabatur. Nunc quia ueritas uenit relinqua¬
mur speciem & ueritatem sequamur : Tunc quidẽ
uices erant nunc autem ẽ ꝑp&uitas: Quem alium
significabat ⁊ acharices sacerdos nisi eum sacer¬
dotem cui sacrificium non e& commune cum c&e¬
ris : Quinon inmanu factis templis sacrisi caret pro
nobis. sed insui corporis tempbo nr̃a peccata uacua¬
r& sorte &iit ut incen sumponenet & c&era:
ncensum autem in scã scõrum apontifice defferri &¬
pestante foris templum omnipopulo decimadie sep¬
timi mensis ẽ iussum & hancdiem epiationis siue
ꝓpitiationis uocari quȩ apud nos obu arum lunȩ

Expanded text:
plerumque justitia durior, hominum querelam provocat. Quae vero temperata est, ipsa suae dulcedinis gratia etiam invidido enim facimus mandatum Dei, et in concupiscentia nostra vanae gloriae sordes spargimus, ut hominibus placeamus, non illud absque querela facimus. sorte legitur humano iudicio non conprehenditur. sed tunc sanguis fundebatur in specie, in specie sacerdos ordinabatur, nunc, quia ueritas uenit, relinquamus speciem, ueritvices erant, nunc autem est perpetuitas. Quem alium significabat Zacharias sacerdos, nisi eum sacerdotem, cui sacrificium non esset commune cum caeteris, qui non in manu factis templis sacrificaret pro nobis, sed in sui corporis templo nostra peccata vacuaret. Sorte exiit ut incensum poneret, etc. Incensum autem in sancta sanctorum a pontifice deferri, exspectante foris templum omni populo, decima die septimi mensis est jussum. Et hanc diem expiationis, sive propitiationis vocari, quae apud nos ob varium lunae
Abbreviated transcription (Latin):
illao: Eccemira dispensatio pi&atis similitudinem
ueritas dedit : quam & inse ipso homo recognos cer&
& tamen hȩc specialiter ad ipsum auctorem hominum
ꝑtiner& . quia enim centenarius numerus ꝑfectus¬
est. ipse centum ouer habuit cuman gelorum subr¬
tantiam & hominum creauit. Sed una ouis tunc pe¬
riit : quando peccando homo pascua uitae deroli¬
quit. dimisit autem non aginta nouem oues inde¬
serto quia illos summos angelorum choros reliquit
incaelo Cur autem caelum desertum uocatur. nisi
quod desertum dicitur derelictum: Tunc autẽ
caelum homo deseruit cumpeccauit. Indeserto aũt
non aginta nouem oues remanserant : quando in trã
h̃r unam querebat qui a rationabilis creature nu¬
merus angelorum uidelic& & hominum quȩ ad
uidendum dm̃ condita suerat ꝑ eunte homine erat.

Expanded text:
 Ecce mira dispensatione pietatis similitudinem Veritas dedit, quam et in se ipso homo recognosceret, et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius numerus est perfectus, ipse centum oves habuit cum angelorum substantiam et hominum creavit, sed una ovis tunc periit, quando peccando homo pascua vitae dereliquit. Dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum. Tunc autem coelum homo deseruit, cum peccavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserant, quando in terra Dominus unam quaerebat, quia rationabilis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum Deum condita fuerat, pereun
Abbreviated transcription (Latin):
u illo teõpr: Erant autem ad propit quantes
ad iħo publicani etpeccatores. ut audineut illuor
etorur murabant p̃harisei & scribae dicentes
quia hic peccatones necipit & mranducatcũ illis
sed & peccator resipircere ꝑsolerciam potest: post¬
quams al infatuatum foras mitti debere narratũ eu
mox paenitentium cohors intus ad missa describitur
qui adaudiendum dĩ uerbum adppinquantes: nonso¬
lum ad conloquendum. sed &iam ad conues cendum
recepti sunt. Quod uidentes pharisei de dignati sunt

Expanded text:
udiat erant autem adpropinquantes ei publicani et peccatores ut audirent illum et murmurabant Pharisaei et scribae dicentes quia hic peccatores recipit et manducat cum illis sed et peccator, resipiscere per solertiam potest, postquam sal infatuatum foras mitti debere narratum est, mox poenitentum cohors intus admissa, describitur, qui ad audiendum Dei verbum appropinquantes, non solum ad colloquendum, sed etiam ad convescendum recepti sunt, quod videntes Pharisaei dedignati s
Abbreviated transcription (Latin):
dñinr̃epocisdicuo pasgos. Idẽ postmodicam passi¬
onem ina&enam uocamur requiem. ut illuh ꝓph&i¬
cum usdete quia modicȩ laboraui: & inuenimul¬
tam mihi requiem: Ipseperpiciet. conpir mabit.
solidabtq Perfici& corpore confirmabit animo.
solidabit sp̃u. in opere bono. Siue ꝑfici& p̃mio a&ẽno
consirmabit in opere bono solida bitfide. In xp̃o ihũ¬

Expanded text:
i. Modicum passus. Id est, post modicam passionem in aeternam vocamur requiem. Ut illud propheticum: Videte quia modice laboravi, et inveni multam mihi requiem. Ipse perficiet, confirmabit, solidabit. Perficiet corpore, confirmabit animo, solidabit spiritu, sive perficiet praemio aeterno. Confirmabit in opere bono, solidabit in fide i
Abbreviated transcription (Latin):
afflicti in iuriis concidunt. aut ꝑcussi grauiorib
dampnis affliguntur : seque ipsos in suis desideris¬
is rep̃hendentes ad dñm corda conuertunt. Qui
ergo huius mundi aduersitatib: fracti adĩ amorem
redeunt : atq ad p̃sentis uitae desiderus corrigun¬
tur quid isti nisi conpelluntur ut intrent : sed ual¬
de ẽ tremenda sententia : qua ꝑtinus sub infert᷑
Aitenim dicoauteo uobis quod ueoio uirorum
oream Ecce ꝑse uocat. ꝑ angelos uocat. ꝑ prophe

Expanded text:
afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravioribus afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravioribus damnis affliguntur, sed qui ipsos in suis desideriis reprehendentes ad Dominum corda convertunt. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti, ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, quid isti nisi compelluntur, ut intrent? Sed valde est tremenda sententia, quae protinus subinfertur. Ait enim: Dico autem vobis, quod nemo virorum Ecce per se vocat, per angelos
Abbreviated transcription (Latin):
minicam caenam & iudȩa collectisunt. sed multitu¬
do quȩ &x israhelitico populo credidit locum suꝑni
conuiuii non im pleuit. In trauit iam frequentia iu¬
deorum : seladhuc locus uocat in regno ubisuspici
debeat. Numerusitas gentium. Vnde & eidem seruo
dicitur: exiiniuas et sepes et coopelle intrane
ut ioppleatur doous oea: Cum deuias & plateis ad
caenam dñs inuitat: illum uidelic& populum desig¬
nat qui tenere legem suburbana conuersatione
nouerat. Cumuero conuiuas suos colligi & uiis &
sepibus p̃cipit nimirum agrestem populum collige¬
re idẽ gentilem querit. Notandum uero quod in
hac inuitatione tertia nondicitur inuita: sed con¬
pelle intrare. Nam sunt non nulli quibona facienda
intellegunt. sed hec facere desistunt. Hisunt supe¬
rius diximus plerumq: contingit : ut eos in carnali¬
bus desideriis suis mundi huius aduersitas feriat:
Sepe namq aut longa egritudine tabescunt aut

Expanded text:
minicam coenam ex Judaea collecti sunt, sed multituminicam coenam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico populo credidit, locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus est, vacat in regno ubi suscipi debeat numerositas gentium, unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicis et plateis ad coenam Dominus invitat, illum videlicet populum designat, qui tenere legem sub urbana conversatione noverat. Cum vero convivas suos colligi ex viis et sepibus praecipit, nimirum agrestem populum colligere, id est, gentilem quaerit. Notandum vero quod in hac invitatione tertia, non dicitur invita, sed compelle intrare. Nam sunt nonnulli, qui bona facienda intelligunt, sed haec facere desistunt, his ut superius diximus, plerumque contingit, ut eos in carnalibus desideriis suis, mundi hujus adversitas feriat. Saepe namque aut longa aegritudine tabescunt, aut
Abbreviated transcription (Latin):
forcia. Pauperes autem & debilis dicuntur : qui
iudicio suo apud sem& ipsos in firmisunt. Nampau¬
peres & quasi fortes sunt : qui& positi in pauꝑtate
suꝑbiunt. Caciuero sunt quinullum ingenii lucem
habent. Claudi quaq: qui rectos gressus in operati¬
one non habent. Seddum morum uicia in membro¬
rum debilitate signantur. ꝓfecto liqu& quia sic
illi peccatores fuerunt quiuocati uenie noluer̃
ita hi quoq pecca torer sunt qui inuitant &cueniunt:
Sed peccatorer suꝑbi respuuntur & peccatores humi¬
quia plerumq: ipsa dispectio hominem reuocat ad
sem& ipsum. Pauperes & debiles. caȩci & claudi uo¬
cantur. & ueniunt quia in firmi quiq: atq in hoc mun¬
do dispecti plerumq tanto caelerius uocem dĩ au¬
diunt. quanto & in hoc mundo non habent unde de¬
lectentur. Sed ductis ad caenam pauperibus: quid
puer subiungat. audiamus dñe pactum est utim¬
perasti. et adhuc locus est. Multitales ad do¬

Expanded text:
fortia . Pauperes autem et debiles dicuntur, qui fortia . Pauperes autem et debiles dicuntur, qui judicio suo apud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent. Claudi quoque, qui rectos gressus in operatione non habent, sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt, qui vocati venire noluerunt, ita hi quoque peccatores sunt, qui invitantur et veniunt. Sed peccatores superbi respuuntur, et peccatores humiQuia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Pauperes et debiles, caeci et claudi vocantur et veniunt, quia infirmi quique atque in hoc mundo despecti plerumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non habent ubi delectentur, sed ductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungat audiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. Multi tales ad Do
Abbreviated transcription (Latin):
ria &petunt uolũptatis. &ideo ꝑrem iustam significa¬
ripotest non in congruȩ res iniusta. Ad cenam nos ergo
a&ni conuiuii summus pat̃ familias inuitat: sed
dum hunc terrena cura occupat. illum alieni actus
sagax cogitatio deuastat: alterius &iam mente uolup¬
tas carnalis inquinat: fastidiosus quisque ad a& nȩ
uitȩ epulas non festinat: et reuersus seruus. Nui¬
ciauit. hecdũo suo. Tunc iratus pater paonlias
dixit senuo suo. Exicito in plateas & uicos ciui
tatis. et pauperes acdebiles caecos etclaudos in¬
troduc huc Ecce qui terrenȩ substantiȩ plus inius¬
to incubat. uenire ad dominicam caenam recusat:
Quilabori curiositatis insudat. p̃parata uite alim̃ta
fastidio Quicarnalib: desideriis inher& : spiritali con¬
uiuii epulas respuit. Quia ergo uenire suꝑbi ren¬
nuunt : pauperer eliguntur. Curhoc nisi quia iuxta
pauli uocem infirma mundi elegit ds̃ ut consundat

Expanded text:
ria expetunt voluptatis, et ideo per rem justam significaria expetunt voluptatis, et ideo per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenam nos ergo aeterni convivii summus paterfamilias invitat, sed dum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat. Alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. Et reversus servus, nuntiavit haec domino suo. Tunc iratus paterfamilias dixit servo suo: Exi citatis, et pauperes ac debiles, caecos et claudos, introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae plus justo incubat, venire ad Dominicam coenam recusat. Qui labori curiositfastidit, qui carnalibus desideriis inhaeret, spiritalis convivii epulas respuit. Quia ergo venire superbi renuunt, pauperes eliguntur, cur hoc? nisi quia juxta Pauli vocem, infirma mundi elegit Deus, ut confundat
Abbreviated transcription (Latin):
probanda iuga boum ad caenam sui inuitatoris &
cusat uerba humilitatis ꝑmisc& dicens: rogote ha¬
beone &x cusatum. Dum enim dicit rogo & tamen
uenire contempnit. humilitas sonat inuoce : suꝑbia
in actione. & ecce hoc diiudicat prauus quisq: cum
audit nec tamen eaq: diuidicat agere desistit. Nam
dum cuilib& ꝑuerse agenti dicimus. Conuertere:
dm̃ sequere : mundum relinquere ubi hunc nisi addo¬
minicam caenam uocamus: Seddum respondit
ora ꝓme quia peccatorsum : hoc facere non possũ
quid aliud agit . nisi rogat && cusat. Dicens namq:
peccatorsum : humilitatem in sinuat : subiun gens
autem conuerti non possum. suꝑbiam demonstrat :
et alius dixit. uxoreo duxi. etideo Nonpos suon
uenire. Quidꝑ uxorem nisi uoluptas carnis accipi¬
tur ⁊ nam quamus bonumsit coniugium atq ad
ꝓpagandum sobolam ꝓuidentiai diuina constitutũ.
non nulli tamen non ꝑ hoc fecunditatẽ ꝓlis. sed deside¬

Expanded text:
probanda juga boum a coena sprobanda juga boum a coena sxcusat, verba humilitatis permiscet dicens. Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit, rogo, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione, et ecce hoc dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus: Convertere, Dominum sequere, mundum relinque, ubi hunc, nisi ad Dominicam coenam vocamus? Sed dum respondet, ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi rogat et excusat? Dicens namque peccator sum, humilitatem insinuat. Subjungens autem, converti non possum, superbiam demonstrat. Et alius dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. Quid per uxorem nisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis bonum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed deside
Abbreviated transcription (Latin):
sehabeo exine. et uidene illaoi rocote habeono excu¬
Satuo. Quid ꝑuillam nisi terrena substantia designa¬
tur: &xi it uidere illam quisola & teriora cogitat.
ꝓpter substantiam: et alten dixit iuca bouor ecni
Quinque. et eo probare illa roçote habeore &cusa¬
tuo. Quid inquinq iugir bouum nisiquinq: corporis
sensus accipimur: quireste quoq iuga uocatisunt. quia
in utroq: sexu geminantur. qui uidelic& corporaler sen¬
sus quia conp̃hendere nesciunt interna: sed sola & te¬
riora cognoscunt : & deserentes intima eaq exra r̃
tangunt. Recte ꝑ eos curiositas designatur Grccue
namq curiositas ẽ uitium quaedum cuius lib& mentẽ
& inuestigandam uitam ꝓximi &x terius ducit. Semꝑ ei
sua intima abscondit ꝓpt̃ hoc namq & deeisdem quin¬
que iugis boumdicitur eo ꝓbare illa : quia uidelic&
aliquando ꝑtinere ꝓbatio ad curiositatem sol&. Sed
notandum quod & his quiꝓpter uillam & his qui ꝓpt̃

Expanded text:
se habeo exire et videre illam. Rogo te, habe me excuse habeo exire et videre illam. Rogo te, habe me excusatum. Quid per villam nisi terrena substantia designatur? Exit ergo videre villam, qui sola exteriora cogitat propter substantiam. Et alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa. Rogo te, habe me excusatum. Quid in quinque jugis boum, nisi quinque corporis sensus accipimus? Qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sexu geminantur. Qui videlicet corporales sensus, quia comprehendere nesciunt interna, sed sola exteriora cognoscunt, et deserentes intima ea quae extra sunt tangunt, recte per eos curiositas designatur. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur: Eo probare illa, quia videlicet aliquando pertinere probatio ad curiositatem solet. Sed notandum quod et is qui propter villam, et is qui propter
Abbreviated transcription (Latin):
prandium sed caena uocar&ur. Sed quid ꝑhunc serũu
quia patre samilias ad inuitandum mittitur : nisi p̃dica¬
torum ordo signatur ad reppellendum autem fastidiũ
nr̃m iam parata s̃ om̃a : quia ad abster gendum mentis
nr̃e tepore incȩnadĩ ille nob̵ singularis: agnus occi¬
sus est : qui tollit peccata mundi: et ceperunt᷑ꝰ si oiul
oõs excusane. Offert ds̃ quod rogari debuit: non
rogatus dare uult qđ uix sperar i poterat. Quia dignare¬
tur largiri postulatus. Contempnitur uero . paratas
dilicias refestionis a&nȩ denunciat: & tamen simulom̃s
&cusant. Sed dicunt aliqui Excusare nolumus ad illio
enim suꝑne refectionis conuiuium & uocari & ꝑuenire
gratulamur Quiuerum ꝓfecto dicunt: si non plus ter¬
rena quam caelestia diligunt. Si non amplius rebus
corporalibus quam spiritalibus occupantur. Vnde hic
quoque ipsa &cusantium causa subiungitur: cumꝓtinus
sub infertur: prionus dixitei. uillamꝰ eon. et neces

Expanded text:
prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo signatur? Ad repellendum autem fastidium nostrum, jam parata sunt omnia, quia ad abstergendum mentis nostrae teporem in coena Dei ille nobis singularis agnus occisus est qui tulit peccata mundi. Et coeperunt simul omnes excusare. Offert Deus quod rogari debuit, non rogatus dare vult quod vix sperari poterat. Quia dignaretur largiri postulatus, contemnitur vero paratus, delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Sed dicunt aliqui: Excusare nolumus; ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. Qui verum profecto dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hic quoque ipsa excusantium causa subjungitur, cum protinus subinfertur: P
Abbreviated transcription (Latin):
omo guidam ꝑecit cena macuam etuocauit mul¬
tos: Quis iste ẽ homo nisi ille dequo ꝑ proph&am
dicitur. & homo est : & quis cognoscit eum ⁊. Qui fecit
caenam magnam quia saci&atem nobis internȩ dulcedinis
p̃pcorauit. Qui uocat multos : sed pauci ueniunt quia
non num quam ipsi quiei ꝑfidem subiecti sunt a& no
eius conuiuio male uiuendo contradicunt: et mrigit
seruum suuo hora cenȩ dicene inuitatis ut ue¬
Nirent quia iam parata sunt ooria: Quidhora
cȩne nisi sinis ẽ mundi. In quo nimirum nos sumus sicut
iamdudum paulus testatur dicens: nos in quo fines seculo¬
rum deuenerunt. Siergo lam hore caene est cumuoca¬
mur: tanto minus debemus excusare conuiuio dĩ: quan¬
to ꝓpinquasse iam cernimus finem scłi. Idcirco autem
hoc conuiuium dĩ non prandium sed caena nominatur
quia post prandium cęna restat. Post cȩnam uero: con¬
uiuium nullum restat. Ꝙ quia a&̃num dĩ canuiuiũ
nobis in &tremo p̃parabitur: rectum fuit ut hoc non

Expanded text:
omo quidam fecit coenam magnam, et vocavit multos. Quis iste est homo, nisi ille de quo per prophetam dicitur: Et homo est, et quis cognoscit eum? Qui fecit coenam magnam, quia satietatem nobis internae dulcedinis praeparavit. Quia vocat multos, sed pauci veniunt, quia nonnunquam ipsi qui ei per fidem subjecti sunt aeterno ejus convivio male vivendo contradicunt. Et misit servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent, quia jam parata sunt omnia. Quid hora coenae, nisi finis est mundi? in quo nimirum nos sumus, sicut jam dudum Paulus testatur, dicens: Nos sumus in quos fines saeculorum devenerunt . Si ergo jam hora coenae est, cum vocamur, tanto minus debemus excusare convivio Dei, quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Idcirco autem hoc convivium Dei, non prandium, sed coena nominatur, quia post prandium coena restat; post coenam vero, convivium nullum restat. Et quia aeternum Dei convivium nobis in extremo praeparabitur, rectum fuit ut hac non
Abbreviated transcription (Latin):
tanto maiorem habetõ fidutiam ad superandas dia¬
boli uersucias: quanto constat quia nonuor soli
temptamini sedipse passio quaeuos fatigat: Ei quo
nem mundi semꝑ passi sunt iusti. Pudeatuos so¬
los p̃omnib: sustinere non posse : Iteoi ał expositio:
uomiliaonni subpotenti manudĩ. Idest
sub potestate di. Manus enim dĩ & filius &
potestas eius intelligitur. filius ubi ait. Emitte
manum dealto eripeme & liberame. potestas
ubidicit Inmanus tuas commendo sp̃mmeũ & simi¬
lia: utuos exaltet. Domis enĩ sicut dñsait in¬
eugł̃o. quise humiliat ex altabitur. Inteoiporeui

Expanded text:
tanto majorem habe te fiduciam ad superandas diatanto majorem habe te fiduciam ad superandas diaboli versutias, quanto constat, quia non vos soli tentamini, sed ipsa passio quae vos fatigat, ei quoqne mundi semper passi sunt justi, pudeat vos solos prae omnibus sustinere non posse. ALIA EXPOSITIO. Humiliamini sub potenti manu Dei. Id est, sub potestate Dei, manus enim Dei et filius et potestas ejus intelligitur. Filius ubi ait: Emitte manum tuam de alto, eripe me et libera me. Potestas ubi dicit: In manus tuas commendo spiritum meum, et similia. Ut vos exaltet. Omnis enim ait Evangelium: Qui se humili
Abbreviated transcription (Latin):
num minus stabilis &minus fida cuius aditu
adinteriora pene tr&ur. Offert oculis formas
in lices & faciles uoluntates utuisu destruat casti¬
tatem Aures ꝑ canora musica temptat: ut in so
uigorem Linguam conuitio ꝓ uocat. manũ in iu¬
rus lacescentib ad p&ulantiam cȩdis instigat:
ut fraudatorem faciat lucra opponit iniusta¬
V tanimam pecunia capiat : ingerit ꝑniciosa com¬
pendia. honores terrenas ꝓmittit : ut caelestes amit¬
tat. Ostentat falsa : utuera subripiat: & cũ latenter
non potest fallere : &erteatq aꝑte minatur: ter¬
rorem turbide ꝑsecutionis intentans ad debellan¬
dos seruos dĩ inqui&us semꝑ. & semꝑ infestus: in
pace subdolus in ꝑsecutione uiolentus. Quã obrẽ
minas stare deb& instructus animus & armatus:
Tamparatus semꝑ adepugnandum : quam ẽ adin¬
pugnandum semꝑ paratus inimicus: Cui resisti
cetera: Tanto inquid fortiares estote inside

Expanded text:
rum minus stabilis et minus fida, cuius aditu rum minus stabilis et minus fida, cuius aditu ad interiora penetretur. offert oculis formas inlices et faciles uoluptates, ut uisu destruat castitatem. aures per canora musica temptat, ut soni duigorem. linguam conuicio prouocat, manum iniuriis lacessentibus ad petulantiam caedis instigat. ut fraudatorem faciat lucra opponit iniusta: ut animam pecunia capiat ingerit perniciosa conpendia: honores terrenos promittit ut caelestes adimat: ostentat falsa ut uera subripiat, et cum latenter non potest fallere, exerte adque aperte minatur, terrorem turbidae persecutionis intentans, ad debellandos seruos Dei inquietus semper et semper infestus, in pace subdolus, in persecutione uiolentus. Quamobrem, minas stare debet instructus animus et armatus, tam paratus semper ad repugnandum quam est ad inpugnandum semper paratus inimicus. et etc. Tanto, inquit, fortiores estote in fide,