comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni a martyrib falsis. Iudica med̾s
et disc̾ne cãm meam degente non
potest enĩ ẽẽ ĩpioꝵ siłis pena. s dissi¬
milis est martyꝵ cansa quoꝵ et illa
uox est. Iniusti ꝑsecuti sunt ne adi¬
uame. Ido sedignũ existimcuit qͥ
adiuaret᷑ iuste qr illi ꝑsequebant
miuste. Nam si iuste illi ꝑsequerent
nõ fuat adiuuandus s corrigendꝰ
siaũt putant ꝙ nemo possit iuste
aliquẽ ꝑsequi sicut in collationedi¬
x̾unt illam ẽẽ u̾am eccam que ꝑse¬
cutionem patitur nõ que faicit. om¬
si ita ẽsset ut dicũt cecilianus ad
uerã eccãm ꝑtinebat qnͣdo eum
maiores iloꝵ us ad ĩpators iudi¬
cium accusando perseque bantͤ. Nos enĩ
dicimus ideo illum ad ueram eccãm ꝑ
ab ecc̃a non quia ꝑsequebantur. S qr
iniuste ꝑsequetãtur. Nos itaq hoc di¬
cimus. Illi uero si noñ causas quare
quisq faciat ꝑsecutionem uł quare
patiatur. s hoc putant esse signũue¬

Expanded text:
ni a martyribus falsis: Iudica me, deus, ni a martyribus falsis: Iudica me, deus, et discerne causam meam de gente non potest enim esse impiorum similis poena, sed dissimilis est martyrum causa, quorum et illa uox est: Iniuste persecuti sunt me, adiuua me; ideo se dignum existimauit, qui adiuuaretur iuste, quia illi persequebantur iniuste; nam si iuste illi persequerentur, non fuerat adiuuandus sed corrigendus. Si autem putant, quod nemo possit iuste aliquem persequi, sicut in conlatione dixerunt illam esse ueram ecclesiam, quae persecutionem patitur, non quae facit, omsi ita est, ut dicunt, Caecilianus ad ueram ecclesiam pertinebat, quando eum maiores illorum usque ad imperatoris iudicium accusando persequebantur. nos enim dicimus ideo illum ad ueram ecclesiamab ecclesia, non quia persequebantur, sed quia iniuste persequebantur. nos itaque hoc dicimus; illi uero si non quaerunt causas, quare quisque faciat persecutionem uel quare patiatur, sed hoc putant esse signum ue
Abbreviated transcription (Latin):
ebant᷑ qd̾ utiq dicent. si ita inscnrẽt
sicut isti inscniũt qui diuidũt mẽ
bia x et exsusflant saccamenta xp̃i
et de ꝑsecutione głantur. qr ꝓhitent
ista fac̾e legib imipatoꝵ quas con¬
stitu̾ut pro unitatexͥ et iactant fai¬
lacit̾ ĩnocentiam suam et quã nõ
possũt a dño accipere ab hoĩb que¬
rũt martyꝵ głiam. Ueriañt mar¬
tyres illi sunt. de quib dñs ait. b̃ti
qui ꝑsecutõem patiũtur pp̃ iusticiã
Nõ ergo qui pp̃ unquitatem et ꝓpter
xͥane unitatis ĩpican diuisionem.
s qui pp̃ iusticia ꝓsecutionẽ patiũ¬
tur hu martyres ueri sunt. Namet
agar passaest a sara psecutionem
et illa erat scã que faciebat uia miq̃
que patiebatur. Nũquid huic ꝑsecu¬
tioni quã passa est agar cõpandꝰ est
scũs dauid quẽ ꝑsecutus est miquus
Ideo in psalmo nox illa intelligẽda
est ueroꝵ martyꝵ uolentiĩ se discer¬

Expanded text:
ebantur. quod utique dicerent, si ita insanirent, ebantur. quod utique dicerent, si ita insanirent, sicut isti insaniunt. qui diuidunt membra Christi et exsufflant sacramenta Christi et de persecutione gloriantur, quia prohibentur ista facere legibus imperatorum, quas constituerunt pro unitate Christi. et iactant fallaciter innocentiam suam et, quam non possunt a domino accipere, ab hominibus quaerunt martyrum gloriam. Yeri autem martyres illi sunt, de quibus dominus ait: Beati, qui persecutionem patiuntur propter iustitiam. non ergo qui propter iniquitatem et propter Christianae unitatis impiam diuisionem, sed qui propter iustitiam persecutionem patiuntur, hi martyres ueri sunt. nam et Agar passa est a Sarra persecutionem et illa erat sancta, quae faciebat, illa iniqua, quae patiebatur. numquid huic persecutioni, quam passa est Agar, comparandus est sanctus Dauid, quem persecutus est iniquus ideo in psalmo uox illa intellegenda est uerorum martyrum uolentium se discer
Abbreviated transcription (Latin):
iucũꝙ ergo legib impatorũ que¬
contra deiu̾itatem ferunt᷑ obtẽ¬
perare non uult: acquirit grande pie¬
prodei u̾itate ferũtur obtempare nõ
nult: acquirit grande suppliciũ. Nã
et temꝑib prophaꝵ om̃s reges qui ĩ
populodei nõ ꝓhibuerunt nec euerte¬
runt que contra dei precepta fuerãt
instituta: culpantur et qui phibuert
et en̾terunt: suꝑ alioꝵ merita laudã¬
tur. Et rex nabugodonosor cũ ẜnus
eẽt ydoloꝵ constituit saccilegam le¬
gem ut simulaccũ adoraretur s eius
impie constitutõm qui obedire uolu¬
erunt: pie fidelit᷑ ꝙ fecͥinit. Icẽ tam̃
rex diumo correptus miracło piam .i
landabilem legem prou̾itate consti¬
tuit ut quicũꝙ dic̾et blasphemia
in deũ uerũ sidrac misac et abdena¬
go cũdomo sua penitus int̾iret. hãc
legem si qui contempẜunt. et id qd̃
fuerat constitutũ merito ꝓpessisunt
debuerũt dicere qd̾ isti dicunt se msto
ẽẽ quia ex lege regis ꝑsecutionẽ paci¬

Expanded text:
ue ergo legibus imperatorum, quacontra dei ueritatem feruntur, obtemperare non uult, adquirit grande praepro dei ueritate feruntur, obtemperare non uult, adquirit grande supplicium. nam et temporibus prophetarum omnes reges, qui in populo dei non prohibuerunt nec euerterunt, quae contra dei praeceptum fuerant instituta, culpantur et, qui prohibuerunt et euerterunt. super aliorum merita laudantur. et rex Nabuchodonosor cum seruus esset idolorum, constituit sacrilegam legem, ut simulacrum adoraretur; sed eius impiae constitutioni qui oboedire noluerunt, pie fideliterque fecerunt. idem tamen rex diuino correctus miraculo piam et laudabilem legem pro ueritate constituit, ut, quicumque diceret blasphemiam in deum uerum Sidrac, Misac et Abdenago, cum domo sua penitus interiret. hanc legem si qui contempserunt et id, quod fuerat constitutum. merito perpessi sunt, debuerunt dicere, quod isti dicunt. se iustos esse, quia ex lege regis persecutionem pati
Abbreviated transcription (Latin):
eos teneat᷑ et intelligent̾ asseratur.
quid om̃io Rndecut nõ h̃ebunt.
urm̃. ut ꝙͥ uos queritis cũ remuti
uob hoc pccͥ̃m omĩo non possit dice¬
renitetur ei nez in hoc scło ne in
futuro non attendũt quia sed̾m
istũ sensũ nemo liberandus est.
Quis enĩ non loquitur aduersus
spm̃ scm̃ et peccat in eũ sine qui nõ¬
dũ est xͥanus siue qui est hereticus
arrianus aũt ennonanus aut
siue alii h̾etici quos cõmemorare
longũ est. Nulli ergo istoꝵ lib̾an¬
di sunt aut ip̃i indeiquib hoc do¬
minꝰ obiecit. si in eũ cced̾ent non
erant baptizandi. Non enĩ ait
saluator in baptismo remittetur.
s non remitet᷑ inquit nez in hoc
seculo ne infuturo. Incelligant
ergo nõ om̃e s aliꝙ significant

Expanded text:
eos teneatur et intellegenter adseratur, eos teneatur et intellegenter adseratur, quid omnino respondeant, non habebunt. uestrum, ut quid nos quaeritis, cum remitti nobis hoc peccatum omnino non possit diceremittetur ei nequein hoc saeculo neque in futuro? non adtendunt, quia secundum istum sensum nemo liberandus est. quis enim non loquitur aduersus spiritum sanctum et peccat in eum, siue qui nondum est Christianus siue qui est haereticus Arrianus aut Eunomianus aut siue alii haeretici, quos commemorare longum est? nulli ergo istorum liberandi sunt? aut ipsi Iudaei. quibus hoc dominus obiecit, si in eum crederent, non erant baptizandi? non enim ait saluator in baptismo remittetur\', sed \'non remittetur, inquit, \'neque in hoc saeculo neque in futuro\'. Inteliegant ergo non omne sed aliquod significat
Abbreviated transcription (Latin):
extraeccãm ordinati eẽnt in sus ho¬
norib suscipiendos ẽẽ cense̾rũt. Nõ
quo etiam foris ab uiutate corporis
pere et a susceptione illius uin̾̃us ĩ¬
pedire. deiude ut et ip̃oꝵ infirmitas
leuius excepta intus sanabił fieret
iam ulła ꝑtinacia claudente oculos
cordis adu̾sus euidentiam ueritatis
Quid aũt aliud et ip̃i cogitauerũt
quͣdo maxinamstas quos in sacci¬
lego sicut eoꝵ consiliũ iudicat scis¬
mate dampnau̾ant. et inquoꝵ iã
lotumi alios ordinauerãt poscea ꝙͣ
uderũt ab eis ppłos nõ recedere ne
os̃s pd̾ent in sius honorib recepe¬
rũt et baptismo quem foris abeis
dampnati ded̾asit ulłam contraditi¬
onem questionẽq mouerũt. Qͣre
ergo mirantur cãit querũt᷑ cuit ca¬
lupninit᷑ qd̾ eos sic suscepimꝰ pro
n̾a ꝑaçe xp̃i et non recordant᷑ quid
ip̃i fec̾uit pio uana quecontra xͫ
est paice donati. Ꝙ eoꝵ fc̃m si contra

Expanded text:
extra ecclesiam ordinati essent, in suis hoextra ecclesiam ordinati essent, in suis honoribus suscipiendos esse censuerunt, non quo etiam foris ab unitate corporis pere et a susceptione illius muneris impedire. deinde ut etiam ipsorum infirmitas lenius excepta intus sanabilis fieret iam nulla pertinacia claudente oculos cordis aduersus euidentiam ueritatis. quid autem aliud etiam ipsi cogitauerunt, quando Maximianistas, quos in sacrilego, sicut eorum concilium indicat. schismate damnauerant et in quorum iam locum alios ordinauerant, posteaquam uiderunt ab eis populos non recedere, ne omnes perderent, in suis honoribus receperunt et baptismo, quem foris ab eis damnati dederant, nullam contradictionem quaestionemque mouerunt? quare ergo mirantur aut queruntur aut calumniantur, quod eos sic suscepimus pro uera pace Christi, et non recordantur, quid ipsi fecerint pro uana, quae contra Christum est, pace Donati? quod eorum factum si contra
Abbreviated transcription (Latin):
erũt. et tãqmͣ ciuili bello nr̃is ꝯtra
uos erectis signus armsq pug¬
narũt. ueniant. fiat pax in iur¬
tute ierlin que uirtus caritas est
cui sc̃e cuntati dcm est. ficit pax ĩ uir¬
tute tua et habundantia in turcib
tius. Non se extotiant aduersus ⁊¬
mat̾nam solicitudinẽ quã pro ip̃is
et ꝓtantis popłis quos decipiunt
uł decipiebant colligendis et hũit
et h̃t non sr̃biant quia sic eos sus¬
cipit non referant ad elationis sue
malũ qd̾ facit ip̃a pp̃ pacis bonum.
plicuit lucifero quia fcm̃ ẽ ineis
suscipiendis acq sanandis qui ue¬
ueno pierant arriano et cui dispłi¬
cuit in tenebras cecidit scismatis a¬
misso line caritatis. hoc erga istos
ab uicio seruanit affricema cecholica
ex ep̃oꝵ sentencia qui in ecc̃a romana
iuter cecilianũ et parcemdonati indi¬
cauerũt dampnatoq iuio quod̾ do¬
nato qui auctor scismatis fiisse ms¬
nifestatus ẽt ceceros correptos et̾ si

Expanded text:
erunt et tamquam ciuili bello nostris contra erunt et tamquam ciuili bello nostris contra nos erectis signis armisque pugnarunt. ueniant; fiat pax in uirtute Hierusalem, quae uirtus caritas est, cui sanctae ciuitati dictum est: Fiat pax in uirtute tua et abundantia in turribus tuis. non se extollant aduersus maternam sollicitudinem, quam pro ipsis et pro tantis populis, quos decipiunt uel decipiebant, colligendis et habuit et habet: non superbiant. quia sic eos suscipit; non referant ad elationis suae malum. quod facit ipsa propter pacis bonum. plicuit Lucifero, quia factum est in eis suscipiendis atque sanandis, qui ueneno perierant Arriano, et cui displicuit, in tenebras cecidit schismatis amisso lumine caritatis. hoc erga istos ab initio seruauit Africana catholica ex episcoporum sententia, qui in ecclesia Romana inter Caecilianum et partem Donati iudicauerunt damnatoque uno quodam Donato, qui auctor schismatis fuisse manifestatus est. ceteros correctos, etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
tucius nimiretur exꝑti credo aliqͦ¬
nũ fictas penitẽtias ꝑͥ affectatas
honoꝵ potentias. Cogunt eĩ mul¬
tas ĩuenire medicinas młtoꝵ expi¬
menta morboꝵ. Ueꝵ in huiꝰmodi can¬
sis nͥ ꝑgranes dissentionũ scissuras
non huiꝰ aut illius hoĩs ẽ piculum.
s ppłoꝵ strages iacent detrahẽdũ
est aliquid seueritati ut maioru
malis sanaudis caritas sincera sb¬
uemat. habeant ergo xp̃i isti de p̃¬
t̾ito de testabili ercore sicut petrus
huit demendacii timore amarũ do¬
lorem et ueniant ad eccãm x uerã
hoc est matrem catholicam sint
in illa cłici sint ep̃i utilit̾ qui cõtra
illam fuerũt hosglit̾. nõ inuidemꝰ
et sic nõ dũ quibdã ꝑsuademꝰ qͥa
nõ res eoꝵ s ipos querimꝰ. Apłus
petrus qnͣdo saluatorẽ neganit ⁊
isti eu nõ acceꝑunt nͥ a corporis
compage diuiũ ꝙ solum corpus
iuuificat. sp̃e scũs extra eccłiam
et cotiu ecc̃um ecc̃e sacͥmẽta tenu¬

Expanded text:
tutius muniretur, experti, credo, aliqututius muniretur, experti, credo, aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. cogunt enim multas inuenire medicinas multorum experimenta morborum. uerum in huius modi causis, ubi per graues dissensionum scissuras non huius aut illius hominis est periculum, sed populorum -strages iacent, detrahendum est aliquid seueritati. ut maioribus malis sanandis caritas sincera snbueniat. Habeant ergo isti de praeterito detestabili errore, sicut L etrus habuit de mendaci timore, amarum dolorem et ueniant ad ecclesiam Christi ueram, hoc est matrem catholicam; sint in illa clerici. sint episcopi utiliter, qui contra illam fuerunt hostiliter; non inuidemus, et sic nondum quibusdam persuademus, quia non res eorum sed ipsos quaerimus. apostolus Petrus quando saluatorem negauit et isti eum non acceperunt. ubi a corporis compage diuisi, quod solum corpus uiuificat spiritus sanctus, extra ecclesiam et contra ecclesiam ecclesiae sacramenta tenu
Abbreviated transcription (Latin):
constitu̾et᷑ i eccͣa ne quisqm̃¬
post alicuiꝰ cumis penitẽtiam cle¬
ricatũ acciꝑpiat uł ad cłicatũ rede¬
at. uł incl̾icatũ maneat. nõ despa¬
tione indulgentie s rigore fcmn est
discipline. Alioqͥu contra claues da¬
tas ecc̃e disputabitur. de quib dam̃
est. que solueritis in terra soluta eit
in celo. s ne forsitan et̾ de tectis cri¬
minib spe honoris ecc̃astici amnnꝰ
intumescens supbe ageret penitẽ¬
tiam seuerissume placuit ut post
actam de crim̃ie dampnabili penitẽ¬
tiam nemo sit cl̾icus. ut desꝑatõne
tempalis altitudinis medicina ma¬
ior et uerior esset hũilitatis. Nã et
scũs dauid de crimib mortiferis e¬
git penitentiã et tam̃ in honoresuo
pstitit. et beatũ petrũ quando ama¬
rissimas lactimas lacaimas fudit
utiq dnĩn negasse penituit et tam̃
cipłus mausit. S nõ ideo supuacua
putanda est et post̾ioꝵ diligentia
qui ubi saluti inchil detrahebatur
huilitati quid addiderũt quo salꝰ

Expanded text:
constitueretur in ecclesia, ne quisquapost alicuius criminis paenitentiam clericatum accipiat uel ad clericatum redeat uel in clericatu maneat, non despindulgentiae sed rigore factum est disciplinae; alioqe disputabitur, de quibus dictum est: Quae solueritis in terra, soluta erunt et in caelo. sed ne forsitan etiam detectis criminibus spe honoris ecclesiastici animus intumescens superbe ageret paenitentiam, seuerissime placuit, ut post actam de crimine damnabili paenitentiam nemo sit clericus, ut desperatione temporalis altitudinis medicina maior et uerior esset humilitatis. nam et sanctus Dauid de criminibus mortiferis egit paenitentiam et tamen in honore suo perstitit et beatum Petrum, quando amarissimas lacrimas fudit, utique dominum negasse paenituit et tamen apostolus mansit. sed non ideo superuacua putanda est posteriorum diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus
Abbreviated transcription (Latin):
thei abstulerit achab. Cancueus
quippe impius nabutheus iustus
eodem m̃o non stabit paganis ad¬
u̾sus xͥanũ. qui abstulit subores eiꝰ
qñdo y̾doloꝵ expoliata uł doncta st̃
templa s stabit xͥanus aduersus
paganũ qui abstulit labores eiꝰ qñ¬
do martỹꝵ strata sunt corpa. Sic ergo
nõ stabit h̾eticus adu̾sus catholicũ
qui accepii laldres eius quido
prenaluerũt leges catholicoꝵ ĩpatoꝵ
s stabit catholicus adu̾sus h̾eticu
qui abstulit labores eius quarido p̃¬
ualebant furores impioꝵ cirtũcelli¬
onui. Ip̃a quippe soluit scriptura
qonem que non ait. tũc stabunt
hoĩs s tunc stabunt iusti. et id̾o in
magna constantia quia in bona
conscĩa quia i. Instus añt hic ne¬
mo est iusticia sua. id est tãqm̃ sibi
a se ip̃o fc̃a. s ut dicit apłus. sicut
unicuq dens parcitus est mẽsirã
fidei. Sequitur aũt et adĩgit. sicut

Expanded text:
thaei abstulit Achab; Chananaeus thaei abstulit Achab; Chananaeus quippe impius, Nabuthaeus iustus. eodem modo non stabit paganus aduersus Christianum. qui abstulit labores eius. quando idolorum expoliata uel donata sunt templa, sed stabit Christianus aduersus paganum, qui abstulit labores eius, quando martyrum strata sunt corpora. sic ergo non stabit haereticus aduersus catholicum, qui accepit labores eius, quando praeualuerunt leges catholicorum imperatorum, sed stabit catholicus aduersus haereticum, qui abstulit labores eius, quando praeualebant furores impiorum Circumcellionum. ipsa quippe soluit scriptura quaestionem. quae non\' ait tunc stabunt homines sed \'tunc stabunt iusti\' et ideo in magna constantia\', quia in bona conscientia. lustus autem hic nemo est iustitia sua. id est tamquam sibi a se ipso facta, sed, ut dicit apostolus, sicut unicuique deus partitus est mensuram fidei. sequitur autem et ad
Abbreviated transcription (Latin):
sorbebitur mors in uictoria. Nune
ergo inꝙͣtũ iget in nobis ꝙ ex deo
nati suus: ex fide uuentes iusti
sumꝰ. In ꝙͣtũ añt reliquias mortã¬
litatis ex adam trahimꝰ sine peccato
nõ sumius. Et idem enĩ uerũ est qui
natus est ex deo non peccat et illud
ueꝵ est. si dix̾imus qr pcc̃m nõ hem
nos ip̃os decipimus et ueritas ĩ nob̃
nõ ẽ. dñs itaq xp̃c et uistus et iustifi¬
cans nos ant iustificatigratis ꝑ gͣci¬
am ip̃ius. Non añt iustificat insi cor¬
pus suũ ꝙ est ecc̃a. Et ideo sicorpus
impii foris remanere ut calũpinẽ¬
tur. s nttare potius ut instificẽtur.
uñ et islud qd̾ de die iudicii scriptũẽ.
tũc stabunt iusti in magna constã
tia adu̾sus eos qui se angustiauerũt
et abstulerũt labores eoꝵ. Nõntiq
sic intelligendũ est quia stabit canaꝰ
adu̾sus irł uersi cũ cananei labores
abstulerit isrł s stabit nabutheus
adu̾sus sichab. qm̃ labores nabu¬

Expanded text:
sorbebitur mors in uictoriam. nunc sorbebitur mors in uictoriam. nunc ergo, in quantum uiget in nobis, quod ex deo nati sumus ex fide uiuentes, iusti sumus: in quantum autem reliquias mortalitatis ex Adam trahimus, sine peccato non sumus. et illud enim uerum est: Qui natus est ex deo, non peccat. et illud uerum est: Si d.ixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. dominus itaqans; nos autem justificati gratis per gratiam ipsius . Non autem justificat nisi corpus suum, quod est Ecclesias et ideo si corpus impii foris remanere, ut calumnientur, sed intrare potius ut justificentur. 41. Unde et illud quod de die judicii scriptum est, Tunc sttia aduersus eos, qui se angustia uerunt et abstulerunt labores eorum. non utique sic intellegendum est, quia stabit Chananaeus aduersus Israhel, cum Chananaei labores abstulerit Israhel. sed stabit Nabuthaeus aduersus Achab, quoniam labores Nabu
Abbreviated transcription (Latin):
fessi fuimus poc̃a nr̃a fidelis esti
iustus qui dimttat nobis pcc̃a. ⁊
mũdet nos ab om̃i iniquitate. ꝓpt̾
hanc spem dicit unu̾sa ecc̃a. dint¬
te nob debitanra. ut nõ st̃bientes¬
s confitentes mũdũ ab om̃i iiqͥ¬
tate acꝙ ita sibi exhibeat dñs xp̃c
in illa die gloriosam eccłican nõ hñ¬
tem maculam aut rugam aut aliꝙͥ
euismodi. quam mõ mũdat lauacro
aque in u̾bo. quia neq aliquid rema¬
non frustra foris hẽatur. s eaut int̾
detur. aut suam foris datus est nõ fo¬
ris cũ illo remaneatur. et quicquid
abeis qui post acceptũ baptismũ hic
muñt hũana infirmitate contrahitͤ
quarũcũq culparũ pp̃ ip̃m lanaccũ
dimittitur. Neq enĩ aliquid prodest
nõ baptizato diceredimitte nobis de¬
bita nr̃a. Ita mõ mũdet eccãm sua
lauacco aque in uerbo. ut tũc eam s̾
exhibeat non hñtem maculam aut
rugam aut aliquid eiusmodi totã
scil pulcram acq ꝑfc̃am qũdo ab¬

Expanded text:
imus peccata nostra, fidelis est et iustus, qui dimittat nobis peccata et mundet nos ab omni iniquitate. propter hanc spem dicit uniuersa ecclesia: Dimitte nobis debita nostra, ut non "sed confitentes mundet ab omni iniquitate atque ita sibi exhibeat dominus Christus in illa die gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi, quam modo mundat lauacro aquae in uerbo. quia neque aliquid remanon frustra foris habeatur, sed aut intus detur aut. si iam foris datus est, non foris cum illo remaneatur —. et, quicquid ab eis, qui post acceptum baptismum hic uiuunt. humana infirmitate contrahitur quarumque culparum, propter ipsum lauacrum dimittitur. neque enim aliquid prodest non baptizato dicere: Dimitte nobis debita nostra. Ita modo mundat ecclesiam suam lauacro aquae in uerbo, ut tunc eam sibi exhibeat non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi, totam scilicet pulchram atque perfectam, quando ab
Abbreviated transcription (Latin):
ge̾tur ecc̃a quisquis estimat om̃ia
potius sustinenda quã dei auxiliũ¬
ut ꝑ x̾anos ĩꝑatores fercetur fiuissi
poscendũ parum attendit nõ bonã
de hac negłia reddi potuisse rõnem.
Quod emͣ dicũt qui contͣ suas ĩpie¬
tates leges iustas iustitui uolunt
non petisse ai regib terre apłos talig
nõ consid̾ant aliud fuisse tũc tempꝰ.
et om̃ia sius tempib agi. Qius em̃
tũc i xp̃m crediterat impator qui ei
pro pietate contra pietatem leges ferẽ¬
do senuret.quando adhuc illud pro¬
pħicum cõplebatur. Quare frenue¬
rũt gentes. et populi meditati sunt
mania. Astiterũt reges terre et prin¬
cipes cõuenerũt in unũ adu̾sus do¬

Expanded text:
igeretur Ecclesia, quisquis existimat omnia igeretur Ecclesia, quisquis existimat omnia potius sustinenda, quam Dei auxiliutianos imperatores ferretur, fuisse poscendum, parum adtendit non bonam de hac neglegentia reddi potuisse rationem. Quod enim dicunt, qui contra suas impietates leges iustas institui nolunt, non petisse a regibus terrae apostolos talia, non considerant aliud fuisse tunc tempus et omnia suis temporibus agi. quis enim tunc in Christum crediderat imperator, qui ei pro pietate contra impietatem leges ferendo seruiret. quando adhuc illud propheticum complebatur: Quare fremuerunt gentes et populi meditati sunt inania? adstiterunt reges terrae et principes conueneru
Abbreviated transcription (Latin):
baptisinũm illis quo ecc̃us datu
ueritati exubescentes corrigebant᷑
solito crebrius et multo magis ubi¬
cũq ab eoꝵ senicia respirabat ali¬
qnͣta libertas. Cunc u̾o uli exarse¬
runt. et tantis sunt odioꝵ stimuł
nicitati. ut contra eoꝵ insidias at¬
secure uix ulla ma tuta qua iter age¬
rent. quicũq adu̾sus eoꝵ rabiem pa¬
cem catholicam predicarent eorũ¬
ꝙ dementiã prospicua ueritate con¬
iũcerent. Us ad eo ꝓrsus nõ solũ lay¬
catholicis quodãmodo proponebatur
dura conditio. Aut enĩ tacenda exat
ueritas aut eoꝵ inmanitas ꝑfenda
S si ueritas taceretur. nõ solũ nemo
fuerat eius silentio liberandus. s̃ed
multiet᷑ uloꝵ sedictione perdendi.
Si aũt ueritatis p̾dicatione furor
eoꝵ ad semiendũ ꝓuocaret᷑. Aliqͥbꝰ
liberatis urĩsq firmatis rursus ci se¬
quenda u̾tate formido ĩpediret ĩfir¬
mos. Qũ igitur huis angustus affu¬

Expanded text:
baptismum in illis quoque ecclesiis datum, baptismum in illis quoque ecclesiis datum, ueritati erubescentes corrigebantur solito crebrius et multo magis, ubicumque ab eorum saeuitia respirabat aliquanta libertas. Tum uero illi sic eiarseruut et tantis sunt odiorum stimulis incitati, ut contra eorum insidias atsecurae, uix ulla uia. tuta, qua iter agerent. quicumque aduersus eorum rabiem pacem catholicam praedicarent eorumque dementiam perspicua ueritate conuincerent. usque adeo prorsus non solum laicatholicis quodammodo proponebatur dura conditio. Aut enim tacenda erat veritas, aut eorum immanitas perferenda. Sed si veritas taceretur, non solum nemo fuerat ejus silentio liberandus, sed multi etiam illorum seductione perdendi: si autem veritatis praedicatione furor eorum ad saeviendum provocaretur, aliquibus liberatis nostrisque firmatis, rursus a sequenda veritate formido impediret infirmos. Cum igitur his angustiis affl
Abbreviated transcription (Latin):
natiomi p̾sentes fuerũt dampna¬
uetũt. cet̾is aũt ad eandẽ societatẽ
scismatis ꝑtinentib die constituto
facultatem redemdi dederũt. sed
postea ex ip̃is .xii. quostã et ex illis
quib dilatio data fu̾at post diem
positũ redeũtes pp̃ pacemsuã ĩ sius
honorib suscepunt. et quoscunq
extra ip̃oꝵ cõmunionẽ dampnciti¬
baptiz auerant. baptizare nõ cuisi sũt.
Cepit hoc eoꝵ fc̃m contra illos proca¬
tholica multũ ualere ut ora eoꝵ peni¬
tus claud̾entur. Queres cũ sicut opor¬
tebat ad sanandos abscisiate aĩos
hoĩm sparg̾ent᷑ instantius et quaq̃
uersum poterat catholicoꝵ sermo¬
nib ac disputationib monstrare¬
tur cos propace donciti et dãpnatos
suos in honorem integiũ suscepisse.
et baptisinũ quẽ dampnari uł etiã
dilati foris ab ecc̃a eoꝵ dederãt nõ
ausos fuisse rescind̾e et orbi tercaꝵ
contͣ pacem xp̃i cõtram̃ationẽ nes¬
cio quoꝵ obicere poc̃oꝵ et enacuare

Expanded text:
tioni praesentes adfuerunt, damnauerunt, ceteris autem ad eandem societatem schismatis pertinentibus die constituto facultatem redeundi dederunt. sed postea ex ipsis duodecim quosdam et ex illis, quibus dilatio data fuerat, post diem positum redeuntes propter pacem suam in suis honoribus susceperunt et, quoscumque extra ipsorum communionem damnatibaptizauerant. i non ausi sunt, coepit hoc eorum factum contra illos pro catholica multum ualere, ut ora eorum penitus clauderentur. quae res cum, sicut oportebat. ad sanandos ab schismate animos hominum spargeretur instantius et, quaqua uersum poterat, catholicorum sermonibus ac disputationibus monstraretur eos pro pace Donati et damnatos suos in honorem integrum suscepisse et baptismum, quem damnati uel etiam dilati foris ab ecclesia eorum dederant, non ausos fuisse rescindere et orbi terrarum contra pacem Christi contaminationem nescio quorum obicere peccatorum et euacuare
Abbreviated transcription (Latin):
rant complentes. Ceterũ hii qui aute
diluuiũ plumas esse nõ ꝑmittũt de re¬
cessu aquaꝵ ałr sentiũt. Ip̃iem̃ cũ il¬
lam diffusionem de furmamento fcãm
confirmant. Ut suꝑflnũ ullud ꝙ aqua
de suꝑfluens in diluuo p̾buerat etiã
ñc pet om̃e tempus turbulentus motus

Expanded text:
 qui ante diluvium pluviam esse non permittunt, de recessu aquarum aliter sentiunt. Ipsi enim cum aquarum diffusionem de firmamento factam confirmant; et superfluum illud quod aqua desuper fluens praebuerat, etiam nunc per omne tempus turbulentos
Abbreviated transcription (Latin):
ram in hũano corpore esse nullus am¬
bigit qui laccnerrũ salsitudĩer cõꝑ¬
bauit que a turbato felle ut medici dict̃
egredientes salis naturam quia m ab
ditonature sui concupiuit de oculis flu¬
entes etiam sciporis compbatione osten¬
mate et tussi exp̾sso sputo pectoris sapi
potens ergo rerũ gubernator. Ox modi

Expanded text:
ram in humano corpore esse nullus ambigit, qui lacrymarum salsitudinem comprobavit; quae a turbato felle, ut medici dicunt, egredientes, salis naturam, quam in recondito naturae sinu concipiunt, de oculis fluentes, etiam saporis comprobatione ostenmate, et tussi expresso sputo pectoris sapitPotens ergo rerum gubernator, cum
Abbreviated transcription (Latin):
lentis hom̃ morib.: Ita turbidis reꝵ
modũ terra egyptietiã nũc nequaꝙ ni
biũ ymbrib nutritur s terreip̃ius sudo¬
re et aeris cõmoditate et uili flumimis
incrementis fouetur. Capłm .xii.¬
sis mentib oscenditur si aliꝙ̃ locũuacu¬
um reliquerũt cũ terre spaciĩ aque dilu¬
de mari aride nbes limphaticos ymbͤs

Expanded text:
lentis motibus, ita turbidis rerum modum in terra Aegypti etiam nunc nequaquam nubium imbribus, sed terrae ipsius sudore, et aeris commoditate, et Nili fluminis incrementis fovetur. Sed sis mentibus ostenditur: Si aliquem locum vacuum reliquerant, cum terrae spatium aquae diluemadmodum de mari aridae nubes lymphaticos imbres
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ insolitudine fuit ut quidam cisser̃t
post diem sextũ opus condidisse detra
deus dicatut istũ arietẽ detulisseange¬
lum. aliũde ccedamꝰ quoet philippia
gelus ab enmicho tulit inaizotũ et ad¬

Expanded text:
unde in solitudine fuit: utrum, ut quidam asserunt, , ne illud opus post diem sextum condidisse de terra Deus dicatur, istum arietem detulisse angelum aliunde credimus, quo modo et Philippum angelus ab eunucho transtulit in Azotum A
Abbreviated transcription (Latin):
ligunt. hii ergo qui furmamenti aquas
ad diluiuũ uenisse putant ⁊̃ añ dilu¬
uiũ pluias in mundo fuisse nõ esti¬
mant occ̃one rris idest arcus dei qͥ posi
dilumũ in nubib constitutus est qdsi

Expanded text:
ur. Hi ergo qui firmamenti aquas ad diluvium venire ponunt, etiam ante diluvium pluvias in mundo fuisse non aestimant; occasione illius arcus, qui post diluvium in nubibus est constitutus, i
Abbreviated transcription (Latin):
uisus in quatuor capita regionis uri¬
magni fontis cõmemoratio sufficeret.
Anet̾ añ dilmuũ nõ erant donec ula
habundantissima aiquaꝵ eruptõe uni¬
ti sunt om̃s fontes abyssi magne sed
hoc gn̾ałr de fontib põt sentiri. uñ eĩ

Expanded text:
visus in quatuor capita, regiones irrimagni fontis commemoratio sufficeret. An etiam ante diluvium non erant, donec illa aquarum abundantissima eruptione uniti sunt fontes abyssi. Sed hoc generaliter de fontibus potest sentiri. Unde eni
Abbreviated transcription (Latin):
per uͥtutem nͥ ꝑ arcã seruare uoluerat
qualit̾ hec ꝑ uirtutem custodire uellet.¬
dicũt an hiis alicubi scopuloꝵ aliqua
refugia esse potuerũt. S illa qũo mõti¬
et̾ et in crce tecto foris requies ẽẽ ua
uũ cubitũ undiq contractis latũ et sta¬
bile spaciũ faciebat ut intus manentes
sũ ꝑiculo conseruar et̾ ꝑꝓfundi picła

Expanded text:
per virtutem servare voluerat, qualiter hoc per virtutem custodire vellet? An his alicubi scopulorum aliqua refugia esse poterant? Sed etiam illa quomoetiam in arcae tecto foris requies his esseunum cubitum undique contractum, latum et stabile spatium faciebat, ut quod intus manentes, sine periculo conse
Abbreviated transcription (Latin):
ditur in celo. nũquidtũc nõ mittet nõ¬
dũ ẽ fili ẽ qũ si missus fu̾t nõ ꝑibit.
Tenetur hic ubi põt ꝑire nõ muttatur
illuc uͥ ẽ xp̃e est custos. Certeea que h
tenes et nõ uis mute post filiũ tuum
cint̾iorib tuis cõmendas. illius ꝑtem qui
p̃cessit. et xp̃o non ꝯmendas add quem pces¬
lit. su y̾doneus tibi ꝓcurator tuus. mieꝰ

Expanded text:
ditur in coelo, numquid tunc non mittenditur in coelo, numquid tunc non mittendus est filio, quando si missus fuerit, non peribit? Tenebitur hic ubi potest perire, non mittitur illuc ubi Christus est custos? Certe ea quae hic tenes, et non vis mittere post filium tuum, s tuis commendas illius partem qui praecessit, et Christo non commendas ad quem praecessit? An idoneus est tibi procurator tuus, minus
Abbreviated transcription (Latin):
tidie mortuus. si pp̃ filios seruabat unt¬
tat post illũ ꝑtem suam. q̃re illã tenet
in saculo et illũ relinquit abaĩo. redde
illi ꝙ suũ est. redde qd̾ illi seruabas. Mor¬
tuus est inquit s p̃cessit ad deũ. Si bñ
illi debetut ad quẽ ꝑrexit xp̃o debetur ad
seruo fribus ip̃ius. si inu̾et ille nõ erat
cũ fr̃ĩb suis diuisurus. Ofides mortua
mortuus est .n. filius tuus. Quicꝙͥ dicas
mortuo debes qd̾ uiuo seruabas. mortuꝰ
est filius meus. s tñ partem ip̃ius suo¬
fr̃ibus ip̃ius. siccedis ꝙ mortuus est.
si proillo xp̃c nõ mortuus est mortuus
est ip̃e. si eũt est in te fides. Uiuit filius
tiuis uiuit ꝓrsus. non decessit. s p̃cessi
Qua fronteuenturus es ad filiũ tuũ
qui p̃cessit. cui p̃cedenti nõ mittis partẽ
suam incelum: an nõ p̃t nuuti in celũ.¬
qr ille ad xp̃m iuit. p̃t ꝓrsus. audi qͥa¬
dicentem. chesaurizate nob̾ chesauros
incelũ. Si ergoille thesantus ncħ̾ custo¬

Expanded text:
t unum: si propter filios servabat, mittat post illum partem suam. Quare illam tenet in sacculo, et illum relinquit ab animo? Redde illi quod suum est, redde quod illi servabas. Mortuus est, inquit. Sed praecessit ad Deum, pars illi debetur, ad quem perrexit; Christo debetur, ad Servo fratribus ipsius. Si viveret ille, non erat cum suis fratribus divisurus? O fides mortua! Mortuus est enim filius tuus? Quidquid dicas, mortuo debes quod vivo servabas. Mortuus est filius meus, sed tamen partem filii ribus ipsius. Sic credis quia mortuus est? Si pro illo Christus mortuus non est, mortuus est ipse: si autem est in te fides, vivit filius tuus. Vivit prorsus; non decessit, sed praecessit. Qua fronte venturus es ad filium tuum qui praecessit, cui praecedenti non mittis partem suam in coelum? An non potest mitti in coelusus. Audi ipicentem, Thesaurizate vobis thesauros in coelo . Si ergo ille thesaurus melius custo
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝑ quem fc̃a sunt om̃ia quia ip̃e
et unus deus pr est. et filius et sp̃c sc̃s.
¶In spiritu sancto ħ est in domo dei re¬
quies sempit̾na ꝓmitatur. in inodo
pignus accepimꝰ. sic .n. dicit apłus
qui dedit nobis pignus spñs. Si pig¬
nus accepimius ut incipiamus in do¬
etiam in illo uñ pignus accepimius
met̾m̃ quieti. Quod erit salbatum
sasbatoꝵ. pp̃ ip̃am requiem ꝑtinentẽ

Expanded text:
quam, per quem facta sunt omnia, quia vero quam, per quem facta sunt omnia, quia vero ipse unus Deus Pater est, et Filius, et Spiritus sanctus, in Spiritu sancto, id est, in domo Dei reis sempiterna promittitur. Inde modo pignus accepimus. Sic enim dicit Apostolus: Qui dedit nobis pignus Spiritum . Si pignus accepimus, ut incipiamus in Doetiam in illo unde pignus accepimus, in aeternum quieti; quod erit sabbatum sabbatorum, propter ipsam requiem pertinentem
Abbreviated transcription (Latin):
qui nemmẽ timet et ꝑ quẽ fit ut ĩ noĩe
neminẽ timeamꝰ. om̃s audiamꝰ om̃s
faciamꝰ. Om̃s cũ nr̃o adu̾sario concor¬
redũ ẽẽ. Quid nob̾ possum amplius
can̾e. Ecce psalt̾ium fõ. decem cordas
h̃t. ħ uos paulo añcantastis anteqmͣ
incipem loqui. Chorus meus uos fu
dens canticũ nouũ cantabo cibi ĩ psal¬
terio decem cordaꝵ psallam t̾. Ip̃as
decem cordas mõ ꝑtutio. Quare ama¬
ra est uox psalt̾ii dei. psallamtibi in
psalt̾io decem cordaꝵ non ħ uos doce¬
tis. de calogus .n. legis decem precep¬
decem p̾cepta sic sunt distributa ut
tria ꝑtineant ad deũ. septem ꝑtine¬
ant ad hoĩes. eria ad deũ que tam
dixi. ¶Unus est deus nrͣ ut millam
siłitudinem debemus facere. et nõ for¬
ncari post deũ qui unus est. ¶ Qui
deus et xp̃e filius est dĩuius cũ patre.
Et id̾o non d a nob̾ accipi in uanũ ut
putemius eũ factum .i. creaturam ali

Expanded text:
qui neminem timet, et per quem fit in nomine qui neminem timet, et per quem fit in nomine neminem timeamus; omnes audivimus, omnes faciamus, omnes cum nostro adversario concore; quid vobis possum amplius canere? Ecce psalterium fero, decem chordas habet: hoc vos paulo ante cantastis, antequam inciperem loqui; chorus meus vos fuiDeus, canticum novum cantabo tibi, in psalterio decem chordarum psallam tibi ? Ipsas decem chordas modo percutio. Quare amara est vox psalterii Dei? Psallam tibi in psalterio decem chordarum. Non vobis hocatis. Decalogus enim Legis decem praecepdecem praecepta sic sunt distributa, ut tria pertineant ad Deum, septem pertineant ad homines. Tria ad Deum, quae jam dixi: Unus est Deus noster, ei nullam similitudinem debemus facere, et non fornicari post Deum, qui unus est: quia Deus et Christus Filius Dei unum est cum Patre. Et ideo non debet a nobis accipi in vanum, ut putemu
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ. Nam et medicus si uolũtatem
egri attendat nũqm̃ illũ curat. Qd̾ nõ
est faciendũ non fiat. Qd̾ ꝓhibet deus
non fiat. qui deo credit. ab ip̃o audit
qd dicunꝰ. Certe melius erat quibusdã
uolentib corrigi. ut uł huc nõ uer̃temꝰ
me dixisse sauctitati ur̃e. qr si cythare¬
di essemꝰ aut huiꝰõi aliq̃ ppłarit̾ exhi¬
bentes pro studiis nugacitatis nr̃e que
ut daremus nobis diem et quisq pro
modulo suo conferret uob̾ merdedem.
Quare ambulccemꝰ delectatis uaius
canticis nulli rei ꝓfuturis ad tempꝰ
dulcib in posteꝵ amaris. ẽalib et¬
enĩ turpitudinib cantionũ anim hu¬
mam illecti euernant᷑. et pp̃ ip̃as turpi¬
tudines postea sentiũt dolores et cum
magna amaritudine digerũt qd cũ
dulcedine temꝑali biberunt. Melius
ergonos amara nob̃ cantemus ad
tempus que postea dulces se aut i
atis si nos dicimꝰ. Si añt om̃ib ille dicit

Expanded text:
dimus: nam et medicus si voluntatem dimus: nam et medicus si voluntatem aegri attendat, nunquam illum curat. Quod non est faciendum, non fiat: quod prohibet Deus, non fiat. Qui Deo credit, ab ipso audit quod dicimus. Certe melius erat quibusdam nolentibus corrigi, ut vel huc non veniremus, me dixisse Sanctitati vestrae, quia si citharoedi essemus, aut hujusmodi aliquid populariter exhibentes pro studiis nugacitatis vestrae, ut daremus vobis diem, et quisque pro modulo suo conferret nobis mercedem. Quare ambularemus delectati vanis canticis nulli rei profuturis, ad tempus dulcibus, in posterum amaris? Talibus etenim turpitudinibus cantionum animi humani illecti enervanttudines postea sentiunt dolores, et cum magna amaritudine digerunt quod cum dulcedine temporali biberunt. Melius ergo nos amara vobis cantamus ad tempus, quae postea dulcescant in voatis, si nos dicimus: si autem omnibus ille dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
diuina ueritas s hñana pu̾sitas. Et si
forte hodie acriorem quisqmͣ passus fu¬
erit uxorem suam et liberius murmu¬
rantem cui iam uidebatur quia licebat
iuro et audiuit in ecc̃a quia nõ licet
uiro. Si ergo passus fint uxorem suã
liberius iam ut dixi murmurantem
redde mͥ. fidem tͥ debeo. fidem mͥ debes.
fidem xp̃o ambo debemus. Et si me
fallis non fallis eñ cuiꝰ sumꝰ. nõ fal¬
lis eñ qui nos redemit. hec atq hiꝰoĩ
aud̾eus ille que non solet dũ nonnult
in se fieri sanus. in me sit insanus. Ira¬
scitur maledicit fortassis etiam dicit
quo factum est. ut huc ille ueniret. aut
uxor mea ip̃o die in eccͣa ꝓcederet: et hoc
credo qui in cogitatione sua dicat. Nc̃i
libere erũpere in uocem non audet. nec
ante solam uxorem suam. Fortassis .n.
quare maledicis cui paulo ante adcla¬
matas: eerte cõinges sumꝰ cũ lingua
tua discordas: necnon concordit̾ quo
uiu̾e pot̾is. Nos fratres pericula nrr̃e
intuemur. nõ uolũtates uras alten¬

Expanded text:
divina veritas, sed humana perversitas. Et si forte hodie acriorem quisquam passus fuerit uxorem suam, et liberius murmurantem, cui jam videbatur quia licebat viro et audivit in Ecclesia quia non licet viro: si ergo passus fuerit uxorem suam liberius jam, ut dixi, murmurantem,redde mihi: fidem tibi debeo, fidem mihi debes, fidem Christo ambo debemus; et si me fallis, non fallis eum cujus sumus, non fallis eum qui nos emit. Haec atque hujusmodi audiens ille, quae non solet, dum non vult in se fieri sanus, in me fit insanus, irascitur, maledicit; fortassis etiam dicat, Quomodo factum est ut huc ille veniret, aut uxor mea ipso die in ecclesiam procederet? Et hoc credo quod in cogitatione sua dicat: nam libere erumpere in vocem non audet, nec ante solam uxorem suam. Fortassis enimQuare maledicis, cui paulo ante acclamabas? Certe conjuges sumus: cum lingua tua discordas, mecum concorditer quomodo vivere poteris? Nos, fratres, pericula vestra intuemur, non voluntates vestras atten
Abbreviated transcription (Latin):
mant eũ inconfessione. s non cauino
more redeatur ad uomtũ. estote xp̃iani
ualte parũ est uocari x̾anus. Cũtadona¬
tis hysitionib. qnͣta donatis uenatorib
qñta tempib ꝑsonis. tonatis eis quos
occidunt. per ip̃a enĩ fc̃a et exibitiones
uoluptatũ interficiũt aĩas nr̃as et in¬
sanitis qui plus donet. si miretis qui
plus sũet. nõ eẽtis fendi. Ꝙr plus suet¬
auaricia est qui plus douet insamreꝓ
fusioiuis est. nec auarũ tedens. nec ꝓm¬
su tibi nult collocare. nult ꝙ habes nõ
pire.Certatis quis iũcat in penis. ñ da¬
tis oꝑaquis sit melior: atq utinã non

Expanded text:
mat eam confessio: sed non canino more redeatur ad vomitum. Estote christiani. Valde parum est vocari christianos. Quanta donatis histrionibus? quanta donatis venatoribus? quanta turpibus personis? Donatis eis qui vos occidunt. Per ipsas enim exhibitiones voluptatum interficiunt animas vestras: et insanitis quis plus donet. Si insaniretis quis plus servet, non essetis ferendi. Quis plus seavaritiae est; quis plus donet insanire, profusionis est. Nec avarum te Deus, nec profusum te vult. Collocare te vult quae habes, non projicere. Certatis quis vincat in pejus, non datis operam quis sit melior: atque utinam non
Abbreviated transcription (Latin):
et sic nullus est fcũrus p̃cepta dei. Qͣre
non illi potius impendis quia om̃ia fe¬
cit ex nichilo qui te fecit ex nichilo. Qui¬
te fecit ip̃e pascit ex his que fecit. ip̃e pascit
filios tuos. nez .n. melius cõmittis filios
patrimonio tuo. ꝙͣ creatorituo. Et men¬
tiũtur quid̾ hõies mala est auaricia. pal¬
liare se nolunt noĩe pietatis. et dealbare
ut quasi p̃p filios uideantur seruare ho¬
mines quos pp̃ auariciam seruant. nã
ut nou̾itis quia sic plerũq contingitur.
dicitur de aliquo q̃r nõ facit elemosinã.
quia seruat filus siuis. Contingit ut ad

Expanded text:
et nullus facturus est praecepta Dei. Quare et nullus facturus est praecepta Dei. Quare non illi potius impendis omnia, qui te fecit ex nihilo? Qui te fecit, ipse te pascit ex his quae fecit, ipse pascit et filios tuos. Neque enim melius committis filios tuos patrimonio tuo, quam Creatori tuo. Et mentiuntur quidem homines. Mala est avaritia: palliare se volunt nomine pietatis, et dealbare, ut quasi propter filios videantur servare homines, quod propter avaritiam servant. Nam ut noveritis quia sic plerumque contingit, dicitur de quoquam: Quare non facit eleemosynam? Quia servat filiis suis. Contingit ut
Abbreviated transcription (Latin):
damopanra mĩma quisi tanta ẽ ste¬
tilitas nr̃a ut a modico gandeatur.
dere post teꝙ non faciat s quid te deus
iubeat facere. postremo quare in istis
affectionib setularib non nob̾ suffi¬
cĩt quos ꝓcessistis. S nultis ẽẽ diui¬
tes et equales ditiorib uob̾. Non aitẽ¬
ditis quantos pauꝑiores transcẽdistis
uĩc̾e uultis diciores. s in elemosus hẽ¬
tur modus. ħ dicitur iam quousq facio
et illic nõ dr̃ qnͣtis diuitib ditior sum.
Non accendũtur egestates ĩnu̾abiliũ
mẽdicoꝵ non respiciũtur post̾iores ml¬
titudines paupeꝵ s panꝑtas p̃oeden¬
tiũ diuitũ aũ oculos po᷑. Cur in opere
bono uõ acceuditur ille zacheus qd
dimidiũ rerũ suaꝵ dedit pauperibꝰ: s op¬
tare cogimur ut accendatur saltem ille
phariseus ꝙ om̃iũ que possidebat decimaᷤ
dabat. noli ꝑcere thesauris caducis. the¬
sauris uauis. Noli sub ymagine pieta¬
tis aug̾e pͤcumam. filiis meis seruo u

Expanded text:
a opera vestra quia tanta est sterilitas vestra, ut ad modica gaudeatur,dere post te quis non faciat, sed quid te jubeat Deus facere. Postremo, quare in istis affectionibus saecularibus non vobis sufficiunt quos praecessistis, sed vultis esse divites, aequales ditioribus vobis? Non attenditis quantos pauperiores transcenditis: vincere vultis ditiores. Sed in eleemosynis habetur modus. Hic dicitur, Jam usquequo facio? et illic non dicitur, Quantis divitibus ditior sum? Non attenduntur egestates innumerabilium mendicorum, non respiciuntur posteriores multitudines pauperum: sed paucitas praecedentium divitum ante oculos ponitur. Cur in opere bono non attenditur ille Zacchaeus, qui dimidium rerum suarum dedit pauperibus . Sed optare cogimur. ut attendatur saltem ille Pharisaeus, qui omnium quae possidebat decimas dabat. 20. Noli parcere thesauris caducis, thesauris vanis. Noli sub imagine pietatis augere pecuniam. Filiis meis servo:
Abbreviated transcription (Latin):
iustificatus. s tñ qd̾ ibi dixit: Ieumobis
in sabbato. decimas do om̃iũ que possideo.¬
tus. nondũ fusus erat sangius domiiii.
tm̃ erogamus qnͣtũ phariseus. Et habes
alio loco aꝑtedicentemdeũ. Nisi abũda¬
u̾it iusticia nr̃a plusꝙͣ sccibaꝵ et pharise¬
oꝵ nõ intrabitis in regnũ celoꝵ. ergo il¬
li daant decimas. tu si centesimã ded̾is.
aliquid magnũ te fecisse głaris acten¬
dis .n. quid aliud non faciat nõ qd̾ te
iubeat facerementuis te decomꝑatõe
peioris. nõ de m̾sione melioris. nõ qr
ille nicħ facit id̾o tumagnũ ailiqͥd te fe

Expanded text:
s in sabbato, decimas do omnium quaecumquet nondum fusus erat sanguis Domini. T nec tantum erogamus, quantum Pharisaeus. Et habes alio loco aperte dicentem Dominum, Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum . Ergo illi dant decimas; tu si centesimam dederis, aliquid magnum te fecisse gloriaris. Attendis enim quid alius non faciat, non quid te jubeat Deus facere. Metiris te de comparatione pejoris, non de jussione melioris. Non quia ille nihil fa
Abbreviated transcription (Latin):
esse et̾ male seti mores emẽdate pc̃ca re¬
diuite. Et cũ hͨ fec̾itis deo gr̃as agite.
aiquo accepistis bñ iuiu̾e. et sic ei gr̃as
sigite. et non insultetis eis qui nondũ
tenũ hec faciento hebitis ꝑfectã qutũ
in hac uita p̃t iusticiam. Cõu̾santes

Expanded text:
esse et male securi. Mores emendate, peccata redimite. Et cum haec feceritis, Deo gratias agite, a quo accepistis bene vivere. Et sic ei gratias agite, ut non insultetis his qui nondum temini. Haec faciendo, habetis perfectam, quantum i
Abbreviated transcription (Latin):
plius iam pccm est. Et ip̃a talia pcc̃acoti¬
dic elemosine mũdant in ip̃is alimentis
que utiq concessa sũt si forte excedis mo
Cotitriana sunt ista que dico. s tñ pcca
sunt. et nõ sunt leuia quia sunt plura.¬
Quia non cotidiana et płima timenda
talia pcca dicimus frẽs cotidianis elem̃¬
tis mosinis posse mũdari. s facite elemo¬
sinas et nolite cessare. atendite uitam
uram cotidianam ip̃is pcc̃atis scaturizẽ¬
tem minutis ip̃is dico. Et cũ facis elemo¬

Expanded text:
m est; et ipsa talia peccata quotidianae eleemosynae mundant. In ipsis etiam alimentis, quae utique concessa sunt, si forte excedis mods. Quotidiana sunt ista quae dico: tamen peccata sunt, et non sunt levia; quia vero quotidiana sunt et plurima, timenda Talia peccata dicimus, fratres, quotidianis eleemosynis posse mundari. Sed facite eleemosynas, et nolite cessare. Attendite vitam vestram quotidianam ipsis peccatis scaturientem, minutis ipsis dico. CAPUT XII.
Abbreviated transcription (Latin):
gat. s plerũ et bestie miriute młte necã¬
tur. si ꝓiciatur quis in locũ pulicib ple¬
nũ. nũꝙͥ nõ moritur ibi. Non sũt quidẽ
maiores sui firma est natura hũca q̃
modica pcca actenditis quia modica sũt.
cauete quia pła sunt. ꝙ̃ iuitissia sunt
grana harene si arena amplius ĩ naui
nuttat᷑. mergit illam ut peat. Ex mi¬
nute sũt guite plume nõne flm̃ia ĩplẽt
et domos deiciunt. Etgo ista nolite con¬
tempn̾ess dicturi estis. Et quis pt̃ sine
ut añt uerũ dicam in or̃one ꝑfecta ĩplen¬
de sunt elemosme. Q̾ sunt ꝑfecte elemo¬
sine: ut ex quo tͥ abundat des ei qui non
s ne putetis frẽs quia facienda sũt coti¬
dic adult̾ia. et elemosinis cotidians n
mũdanda sũt. ad illa scelera maiora ñ
sufficiũt cotidiane elemosine ut ea mũ¬
dent. aliud est ubi mutes untã. aliud est¬
nͥ tolłes uitã illam uitandã ut si mecli
eras noli ẽẽ mechus. si forucator eras

Expanded text:
 plerumque et bestiae minutae multae necant. Si projiciatur quisque in loco pulicibus pleno, nunquid non moritur ibi? Non sunt quidem majores, sed infirma est natura humana, qmodica peccata: attenditis quia modica sunt, sed cavete quia plura sunt. Quam minutissima sunt grana arenae: si arena amplius in navi mittatur, mergit illam ut pereat. Quam minutae sunt guttae pluviae; nonne flumina implent, et domos dejiciunt? Etemnere. Sed dicturi estis: Et quis potest sine autem verum dicas in oratione, perfectae implendae sunt eleemosynae. Quae sunt perfectae eleemosynae? ut ex quo tibi abundat, des ei qui non Sed ne putetis, fratres, quia facienda sint quotidie adulteria, et eleemosynis quotidianis mundanda. Ad ea scelera majora non sufficiunt quotidianae eleemosynae, ut ea mundent. Aliud est ubi mutes vitam, aliud ubi toleres vitam. Illa mutanda sunt, ut si moechus eras, jam non sis; si fornicator eras,
Abbreviated transcription (Latin):
furtinũ istum ut nõ fugiat ht uñ lige¬
mus .s. amorem nõ .ni. ligamentũ s or¬
namentũ in ip̃is .x. cordis inuenimꝰ.
decem .ii. p̾cepta ad duo illa referuntur
sicuti audiuimꝰ ut diligamꝰ deũ et ꝓxi¬
mũ. et duo illa ad unũ illud. unũ ẽ aũt
qd̾ ab alt̾o pati nolo. Si pentib meis ho¬
norem nõ defam qñ uolo deferatur m¬
si filiis meis idfacio qd̾ patiuolo. si sim
mechus et ad tale moliar. id facio qd̾ pa¬
ti uolo. nã si quis intertoget᷑ dicit. nolo¬
uxor mea tale aͥd faciat. si concupiscou¬
xorem proximi mei uolo quisqmͣ cõcu¬
piscat meam id facio qd pati nolo. Ea
concupisco rem ꝓxim mei nolo ut
anferatur meaid facio qd̾ pati nolo. cũ
u̾o adm̾etricem eo cui facio qd pati no¬
telligat sanctitas nta. Et enĩ qd̾ tͥ non¬

Expanded text:
 istum? non fugiat — habet unde ligetur — sed amet te: non enim ligamentum, sed ornamentum in ipsis decem chordis inuenimus. decem enim praecepta ad duo illa referuntur, sicut audiuimus, ut diligamus deum et proximum; et duo illa ad unum illud. unum est autequod ab altero pati nolo; si parentibus meis honorem non deferam, quando uolo deferatur mihi a filiis meis, id facio quod pati nolo; si sim moechus et aliquid tale moliar, id facio quod pati nolo. nam si quis interrogetur, dicit: nolouxor mea tale aliquid faciat; si concupisco uxorem proximi mei, nolo quisquam concupiscat meam: id facio quod pati nolo. si concupiscam rem proximi mei, nolo ut auferatur mea: id facio quod pati nolo. cum uero ad meretricem eo, cui facio quod pati notellegat sanctitas uestra. etenim quod t