comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ cũ upit᷑ & uino nati dicunt᷑ ex tẽpore.
si cęlũ ẽ. ille & illa t̾ra. cum faeta sint utiq
celũ & tr̃a:: Nam ħ quoq in libris suis
habent cori docti atq sapientes: neq de
figmentis poeticis s de phylosophoꝵ libris
a uirgilio dictũ ẽ. Tum pat̃ om̃ps fecundis
imbrib aecher. conuigis in gremiũ laetae
descendit. Id ẽ. in gemiũ telluris aut terrar:
quia & hic aliquas differentias uolunt eẽ
atq in ipsa t̾ra aliud t̃rã aliud cellurẽ aliud
cellumonẽ putant. Et hos om̃s deos habent
suis nominib appellatos. sius offieus distino¬
tos. suis aris sacrisq ueneratos. Eandẽ q̃am
etiã matrẽ deoꝵ uocant: ut iã poete tolera¬
biliora confingant si scđ̾m istoꝵ ñ poeticos
s saeroꝵ libros ñ solum uino soror & ẽunx
s etiã mat̾ ẽ. ioius. Eandẽ tr̾am. cererem.
candẽ etiã uestã uolunt: cũ tamen sepuis

Expanded text:
dicitur, cum Iuppiter et Iuno nati dicuntur ex tempore, dicitur, cum Iuppiter et Iuno nati dicuntur ex tempore, si caelum est ille et illa terra, cum facta sint utique caelum et terra? nam hoc quoque in libris suis habent eorum docti adque sapientes. Neque de figmentis poeticis, sed de philosophorum libris a Vergilio dictum est: Tum pater omnipotens fecundis imbribus aether Coniugis in gremium laetae descendit, id est in gremium telluris aut terrae; quia et hic aliquas differentias uolunt esse adque in ipsa terra aliud Terram, aliud Tellurem, aliud Tellumonem putant, et hos omnes deos habent suis nominibus appellatos, suis officiis distinctos, suis aris sacrisque ueneratos. Eandem terram etiam matrem deum uocant, ut iam poetae tolerabiliora confingant, si secundum istorum non poeticos, sed sacrorum libros non solum Iuno, \'soror et coniux, sed etiam mater est Iouis. Eandem terram Cererem, eandem etiam Vestam uolunt, cum tamen saepius
Abbreviated transcription (Latin):
totus in his uii ł trib elem̃tis corporeus cõ¬
pletus ẽ. mundus. Minerua ubi erit.
Quid tenebit. Quid implebit. Simul enĩ
cũ his in capicolio constituta ẽ. eũ ista filia
ñ sit amboꝵ. Aut si acheris partẽ suꝑiorẽ
mineruã tenere dicunt. & hac occasione
fingere poetas qł de iouis capite nata sit.
cur ñ gͦ ipia pocius deoꝵ regina reputat᷑
qđ sit ioue suꝑior: An quia in dignũ erat
p̃ponere patri filiam: Cur ñ de ioue ipso
sacrnoq iustitia ista seruata ẽ : An quia
uictꝰ ẽ: ergo pugnarunt. Ab sit in qͥunt.
Fabularũ ẽ. ista garrulitas. Eece fabulis ñ
credatur. & de diis meliora sentiant᷑. Cur
gͦ ñ data ẽ. patri iouis & si ñ sublimior ae¬
qualis certe sedes honoris : Quia saturnus
in quiunt tẽporis longitudo ẽ. Tempꝰ gͥ
colunt qͥ saturnũ colunt: & rex deoꝵ iupit̃
in sinuat᷑ natꝰ ex tẽpore. Quid enĩ indignũ

Expanded text:
totus in his quattuor uel tribus elementis corporeus contotus in his quattuor uel tribus elementis corporeus conpletus est mundus: Minerua ubi erit? quid tenebit? quid inplebit? Simul enim cum his in Capitolio constituta est, cum ista filia non sit amborum. Aut si aetheris partem superiorem Mineruam tenere dicunt et hac occasione fingere poetas quod de Iouis capite nata sit: quur non ergo ipsa potius deorum regina deputatur, quod sit Ioue superior? An quia indignum erat praeponere patri filiam? Quur non de Ioue ipso erga Saturnum iustitia ista seruata est? An quia uictus est? Ergo pugnarunt? Absit, inquiunt; fabularum est ista garrulitas. Ecce fabulis non credatur et de dis meliora sentiantur: quur ergo non data est patri Iouis, etsi non sublimior, aequalis certe sedes honoris? Quia Saturnus, inquiunt, temporis longitudo est. Tempus ergo colunt, qui Saturnum colunt, et rex deorum Iuppiter insinuatur natus ex tempore. Quid enim indignum
Abbreviated transcription (Latin):
coniuges & induob istis elem̃tis & in sin¬
gulis simul sunt.: Cur gͦ aecher dat᷑ ioui.
xr unom. Postremo sipsi duo satis
ẽẽnt. qͥ ẽ. qđ mare neptimo tribuit᷑. t̾ra
plnconi. & ne ipsi quoq sine conuigib
remanerent addit̾ neptuno salatia pluto
a ꝓserpina: Nam sic̃ inferiorẽ çȩli par¬
tẽ id ẽ. aerẽ in quiint uino tenet: ita iri¬
feriorem maris salatia & tra inferiorẽ
ꝓ serpina. Quȩrunt quẽ ad modũ sarciant
fabulas: nec muenunt. Si enĩ hacita
eẽnt: tria potius eleñita mundi eẽ. ñ quat¬
uor eoꝵ ueteres ꝓdđent. ut in sĩngula
deoꝵ ẽuigia duident᷑ singulis elementis.
d unc uͦ om̃i mͦ affirmauer̃. aliud ẽe ȩchere
aliud aerem. A qua uͦ site suꝑior sule re¬
ferior utiq aqua ẽ. Pita quia diimilis.
N unqͥd intantũ ut aqua ñ sit: & inferior
terra quid aliud pocest eẽ quã t̃ra quanta¬
libet diuersitate distincta. Deinde ecce iã

Expanded text:
coniuges et in duobus istis elementis et in sinconiuges et in duobus istis elementis et in singulis simul sunt? Quur ergo aether datur Ioui, aer Iunoni? Postremo ipsi duo satis essent: quid est quod mare Neptuno tribuitur, terra Plutoni? Et ne ipsi quoque sine coniugibus remanerent, additur Neptuno Salacia, Plutoni Proserpina. Nam sicut inferiorem caeli partem, id est aerem, inquiunt, Iuno tenet, ita inferiorem maris Salacia et terrae inferiorem Proserpina. Quaerunt quem ad modum sarciant fabulas, nec inueniunt. Si enim haec ita essent, tria potius elementa mundi esse, non quattuor, eorum ueteres proderent, ut singula deorum coniugia diuiderentur singulis elementis. Nunc uero omni modo adfirmauerunt aliud esse aetherem, aliud aerem. Aqua uero siue superior siue inferior utique aqua est; puta quia dissimilis: numquid in tantum ut aqua non sit? Et inferior terra quid aliud potest esso quam terra quantalibet diuersitate distincta? Deinde ecce iam
Abbreviated transcription (Latin):
I gentib imparet. Nimirũ gͦ iouis ħ opꝰ est.
psum enĩ deori om̃iũ dearũq regẽ uolunt.
Hoc eiꝰ indieat sceptrũ: ħ in alto colle capi¬
toluim. De isto deo. quã uis apoeta. dictum
conuenientissinie p̃dicant: iouis om̃a ple¬
na. Hunc uarro eredit etiã abhis coli
qui unũ dm̃ solũ sine simulaero colunt:
s alio nomine mineupari. Qđ si ita ẽ. cur
tã male traetatꝰ ẽ. roma sicut quidẽ & in
çȩteris gentib ut ei fieret simulaerum:
Qđ si etiã uarroni ita displicet: ut cũ tantę
eiuitatis ꝑ uersa consuetudine p̃meret᷑. ne¬
quaquã tam̃ dicere & scribe dubitaret:
qd hi qui poplis instituer̾ simulachra
ur illi eciã uino uxor ad uingit᷑. quȩ dicat᷑
soror & conuix: Quia iouẽ inqununt in
aethere accipimꝰ. in aere uinonẽ: & hac
duo elem̃ta conuineta s̃ alterũ supuis al¬
terum inferius. Non ẽ. gͦ ille de qͦ dictũ

Expanded text:
t gentibus imperaret. Nimirum ergo Iouis hoc opus est. t gentibus imperaret. Nimirum ergo Iouis hoc opus est. Ipsum enim deorum omnium dearumque regem uolunt: hoc eius indicat sceptrum, hoc in alto colle Capitolium. De isto deo quamuis a poeta dictum conuenientissime praedicant: Ionis omnia plena. Hunc Varro credit etiam ab his coli, qui unum Deum solum sine simulacro colunt, sed alio nomine nuncupari. Quod si ita est, quur tam male tractatus ecaeteris gentibus, ut ei fieret simulacrum? Quod ipsi etiam Varroni ita displicet, ut cum tantae civitatis perversa consuetudine premeretur, nequaquam tamen dicere et scribere dubitaret quod hi qui populis instituerunt simulacraQuur illi etiam Iuno uxor adiungitur, quae dicatur \'soror et coniux\'? Quia Iouem, inquiunt, in aethere accipimus, in aere Iunonem, et haec duo elementa coniuncta sunt, alterum superius, alterum inferius. Non est -ergo ille, de quo dictum
Abbreviated transcription (Latin):
Hec om̃a cõmemoro: quia me piget qđ illos ã
putet. Hae aũ paucissima ideo dixi: ut ia¬
celligeret᷑ nullo mͥ eos dicere aude ista num¬
na im̃ꝑiũ constituisse. auxisse conseruasse
romanũ. quȩ ita sius quȩq ad hibebant᷑ of.¬
fieus ut nichil unnĩsũ uni alicui crederetu.
Quando gͦ segetia ecuraret imꝑiũ. eui eurã ge¬
rere simul c segetib & arborib ñ licebat:
Qucuido de armis cunina cogitar&. cuiꝰ p̃posu
pariuiloꝵ eunas ñ ꝑ mitebat᷑ excede: Quans
nodatꝰ adiuinaret in bello. qͥ nec ad folliculĩ
spieae s tantũ ad nodũ geniculi ꝑtinebat:
Umĩ quisq domiu suȩ ponit hostiariũ: &
quia homo ẽ. om̃ino sufficit. Tres deos ist
posuer. forculũ forib. cardeã cardim. lima¬
tinũ limini : ita ñ poterat forculus simul
turba minutoꝵ deor ił aliquantũ inẽnd¬
sa officiũ maioꝵ deoꝵ debemius inqͥrete
quo roma tã magna facta ẽ. ut tam dui to¬

Expanded text:
Nec omnia commemoro, quia me piget quod illos non Nec omnia commemoro, quia me piget quod illos non pudet. Haec autem paucissima ideo dixi, ut intelligeretur nullo modo eos dicere audere ista numina imperium constituisse, auxisse, conservasse Romanum, quae ita suis quaeque adhibebantur officiis, ut nihil universum uni alicui crederetur. Quando ergo Segetia curaret imperium, cui curam gerere simul et segetibus et arboribus non licebat? Quando de armis Cunina cogitaret, cujus praepositura parvulorum cunas non permittebatur excedere? Quando Nodutus adjuvaret in bello, qui nec ad folliculum spicae, sed tantum ad nodum geniculi pertinebat? Unum quisque domui suae ponit ostiarium, et quia homo est, omnino sufficit: tres deos isti posuerunt, Forculum foribus, Cardeam cardini, Limentinum limini. Ita non poterat Forculus simul turba minutorum deorum uel aliquantum intermissa officium maiorum deorum debemus inquirere, quo Roma tam magna facta est, ut tam diu to
Abbreviated transcription (Latin):
uoluer habe deã seiam. Cũ uͦ iã eẽnt. super
ñam & segetẽ facerent: deã segetiã. Frumñtis
u collectis atq reconditis ut cuto seruarent᷑
deam tutulinã p̃posuer. Cui ñ sufficere
uidet᷑ illa segetia quã dui seges abmitis her¬
bidis usq ad aristas aridas ꝑueniret: Non
tam̃ satis fuit hominib deoꝵ multitudinẽ
amantib: ut anima misera damonioꝵ tͣbȩ
ꝓstitueret᷑. uniꝰ dĩ ueri castũ dedignata com¬
plexũ. Rȩfecer̃ gͦ ꝓserpinã frum̃tis germi¬
nantib geniculis nodisq eulmoꝵ dm̃ nodatũ
iuolum̃tis folliculoꝵ deã uolutinã. cũ fol¬
lieuli patescunt ut spica ex eat: deã patela¬
nam. Cũ segeces nouis aristis ȩquant᷑ ꝗr ue
teres equare hostire dixer̃ deã hostilinam.
florentib frum̃tis: deã floram. lactescentib
dñ lacurnũ. matura scentib deã matutã. cũ
runcant᷑ id ẽ. a t̾ra auferunt᷑ deã runcinam.

Expanded text:
voluerunt habere deam Sejam; cum vero jam essent super voluerunt habere deam Sejam; cum vero jam essent super terram et segetem facerent, deam Segetiam; frumentis vero collectis atque reconditis, ut tuto servarentur, deam Tutilinam praeposuerunt. Cui non sufficere videretur illa Segetia, quamdiu seges ab initiis herbidis usque ad aristas aridas perveniret? Non tamen satis fuit hominibus deorum multitudinem amantibus, ut anima misera daemoniorum turbae prostitueretur, unius Dei veri castum dedignata complexum. Praefecerunt ergo Proserpinam frumentis germinantibus  c , geniculis nodisque culmorum deum Nodotum, involumentis folliculorum deam Volutinam; cum folliculi patescunt, ut spica exeat, deam Patelanam; cum segetes novis aristis aequantur, quia veteres aequare hostire dixerunt, deam Hostilinam; florentibus frumentis deam Floram, lactescentibus deum Lacturnum, maturescentibus deam Matutam; cum runcantur, id est a terra auferuntur, deam Runcinam.
Abbreviated transcription (Latin):
mnus si placet: extanta deor turba quã ro¬
mani colebant quẽ potisimũ uł quos deos
eredant illud imꝑiũ dilatasse atq seruasse.
N eq enĩ in hoc tã preclaro oꝑe & tante plepis¬
simo dignitatis audent aliquas partes: deae
elodeine tribuere aut uolupiȩ quȩ auoluptate
appellata ẽ. aut lu bentinȩ ciu nom̃ ẽ. alibidi¬
ner Aut uagitano qͥ infantũ uagitib p̃sidet.
aut cuninȩ quȩ cunas eoꝵ ad ministrat Ado
aũ possint uno loco libri huiꝰ cõmemorari
om̃a nomina deoꝵ & dearũ quȩ illi gͥndib
uoluminib ux cõ prehende potuer. singulis
reb ꝓpͥa disꝑtientes officia niminũ: Nec
agroꝵ munus uni aliciu dõ cõmitendũ arbi¬
teati sunt: s rura deȩ rusinȩ. uiga montiũ
dõ nuigatino. collib deã collatinã. ualibus
uallomã p̃fẽcer̃. Nec saltẽ potuer̃ unã segtĩã
talẽ muenire eui semel segetes cõmendarent.
s sata frum̃ta quã dui sub t̾ra cẽnt. p̃positã

Expanded text:
mus, si placet, ex tanta deorum turba, quam Romani colebant, quem potissimum uel quos deos credant illud imperium dilatasse adque seruasse. Neque enim in hoc tam praeclaro opere et tantae plenissimo dignitatis audent aliquas partes deae Cluacinae tribuere aut V olupiae, quae a uoluptate appellata est, aut Lubentinae, cui nomen est a libidine, aut Vaticano, qui infantum uagitibus praesidet, aut Cuninae, quae cunas eorum administrat. Quando autem possunt uno loco libri huius commemorari omnia nomina deorum et dearum, quae illi grandibus uoluminibus uix conprehendere potuerunt singulis rebus propria dispertientes officia numinum? Nec agrorum munus uni alicui deo committendum arbitrati sunt, sed rura deae Rusinae, iuga montium deo Iugatino; collibus deam Collatinam, uallibus praefecerunt. Nec saltem potuerunt unam Segetiam talemquamdiu sub terra essent, praepositam
Abbreviated transcription (Latin):
in digna & ab surda. & ꝑniciosa reb hu¬
manis. ñ uult ẽẽ p̃scientiã futuroꝵ : atq
in has angustias coartat aniũ religio sum.
ut unũ eligat eduob. aut ẽẽ aliquid in ña
uoluntãte. aut eẽ p̃seientiã futuroꝵ: Qm̃
utrũq arbitrat᷑ eẽ ñ posse.⁊ s si asteru colloi

Expanded text:
indigna et absurda et perniciosa rebus huindigna et absurda et perniciosa rebus humanis, non uult esse praescientiam futurorum; adque in has angustias coartat animum religiosum, ut unum eligat e duobus, aut esse aliquid in nostra uoluntate, aut esse praescientiam futurorum, quoniam utrumque arbitratur esse non po
Abbreviated transcription (Latin):
gnaret p̃scientiã. & storei ut ñ om̃ia necessi¬
tate fieri dicerent. quã quã om̃a fato fieri
contendant. Quid ẽ. gͦ qđ cicero timuit in
p̃scientia futuroꝵ ut eã labe facta re dis¬
putatione de testabili niteret᷑. Uidelicet
quia p̃seica sunt om̃a futura. hoc ordine
uenient quo uentura eẽ p̾scita sunt. Et
si hoc ordine uenient: certus ẽ. ordo rerũ
p̃scienti dõ. Xsi certꝰ ẽ. ordo rerũ: certus ẽ.
ordo causarum. Non enĩ fieri aliqͥd pocest.
qđ ñ aliqua efficiens ouisa pcosserit. Siaũ
certus ẽ. ordo causarũ quo fit om̃e qđ fit:
fato inquit fuint om̃a quȩ funit. Qđ si ita
bitrium uoluntãtis. Qđ si concedimꝰ inquit:
om̃is humana uita sub uerat᷑. Frustra leges
dant᷑. ⁊ Frustra ob uirgationes. laudes.ui.¬
tuꝑationes. Exhortationes ad hibent᷑: neq
ulla iusticia bonis pręmia & malis suppli¬
cia constituta sunt. Harẽ gͦ ne con sequant᷑

Expanded text:
gnaret praescientiam, et Stoici ut non omnia necessignaret praescientiam, et Stoici ut non omnia necessitate fieri dicerent, quanquam omnia fato fieri contenderent. Quid est ergo quod Cicero timuit in praescientia futurorum, ut eam labefactare disputatione detestabili niteretur? Videlicet quia si praescita sunt omnia futura, hoc ordine venient quo futura esse praescita sunt, et si hoc ordine venient, certus est ordo rerum praescienti Deo et si certus est ordo rerum, certus est ordo causarum, non enim fieri aliquid potest quod non aliqua efficiens causa praecesserit. Si autem certus est ordo causarum quo fit omne quod fit, fato, inquit, fiunt omnia quae fiunt; quod si ita bitrium uoluntatis; quod si concedimus, inquit, omnis humana uita subuertitur, frustra leges dantur, frustra obiurgationes laudes, uituperationes exhortationes adhibentur, neque ulla iustitia bonis praemia et. malis supplicia constituta sunt. Haec ergo ne consequantur
Abbreviated transcription (Latin):
diosum & molestũ. Ideoq cortam fec̃ dispu¬
tantẽ de hac re aduersus stoicos in libris
dedeorũ natura : & ꝓlucilio balbo cui stoicoꝵ
partes defendendas. dedit maluit ferre sen¬
tentiam. quã ꝓ corta. qui nullã duunã nat᷑ã
ẽẽ contendit. In libris uͦ de diuinatione. ex
se ipso aꝑtissime oppugnat p̃scientiã futuroꝵ.
Ioc aũ totũ facere uidet᷑: ne fatum eẽ consentiat.
& ꝑdat liłam uoluntatẽ. Putat enĩ concessa
scientia futuroꝵ ita ẽẽ consequens fatũ: ut
negari om̃ino ñ possit. Sed quo quomͦ se ha-¬
beant tortuosissimȩ concertationes & dispu-¬
tationes philosophoꝵ: nos ut c̃fidem sũmũ
& uerũ dm̃. ita uoluntatẽ sumãq pͦtestatẽ
ac p̃scientiã eiꝰ confitem᷑.⁊ Nec timemꝰ ne idõ
ñ uoluntatẽ faciamꝰ qđ uoluntate facimus.
quia id nos facturos ille presciuit cuiꝰ p̃scien¬
tia falli ñ potest: Qđ cicero timuit ut oppu¬

Expanded text:
diosum et molestum. Ideoque Cottam fecit dispudiosum et molestum. Ideoque Cottam fecit disputantem de hac re adversus Stoicos, in libris De deorum natura, et pro Lucilio Balbo, cui Stoicorum partes defendendas dedit, maluit ferre sententiam, quam pro Cotta, qui nullam divinam naturam esse contendit. In libris vero De Divinatione, ex se ipso apertissime oppugnat praescientiam futurorum. Hoc autem totum facere uidetur, ne fatum esse consentiat et perdat liberam uoluntatem. Putat enim concessa scientia futurorum ita esse consequens fatum, ut negari omnino non possit. Sed quoquo modo se habeant tortuosissimae concertationes et disputationes philosophorum, nos ut confitemur summum et uerum Deum, ita uoluntac praescientiam ejus confitemur: Nec timemus ne ideo non voluntate faciamus quod voluntate facimus, quia id nos facturos ille praescivit cujus praescientia falli non potest; quod Cicero timuit, ut oppu
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus cos ualere. nͥ auferat diuinationẽ.
Quã sic conatur auferre: ut neget ẽẽ scientiã
futuroꝵ. eãq om̃ib uirib illã eẽ om̃mo con¬
cendat uł in homine uł indeo. Nullãq rerũ
p̃dictionẽ. lita &. dĩ p̾scientiam negat: & õẽm
ꝓphetiam luce clariorẽ conat᷑ euertere uatis
argum̃tationib. & opponendo s̃ quadã oracła
qua facile possunt refelli: qua tam̃ nec ipsa
coniuncit. In his aũ mathematicoꝵ ẽiecturis
refutandis eiꝰ regrat oratio: Quia uere tales
sunt ut se ipse destruant & refellant. Multo
aũ s̃ colerabiliores qui uł syda fata constitiunt:
quã iste qui tollit praescientiã futurorum.
Nam o conficeri eẽ dm̃. & negare prascian
futuroꝵ: aꝑtissima insana ẽ. Qđ & ipse cũ
uidet. & iam illud temptauit asserere qđ
seriptũ ẽ. dix̃ insipiens in corde suo. ñ ẽ. dĩ:
S ñ ex sua ꝑsona. Uidit enĩ quã eẽt inui¬

Expanded text:
aduersus eos ualere, nisi auferat diuinationem. aduersus eos ualere, nisi auferat diuinationem. Quam sic conatur auferre, ut neget esse scientiam futurorum, eamque omnibus uiribus nullam esse omnino contendat, uel in homine uel in deo, nulpraedictionem. Ita et Dei praescientiam negat, et omnem prophetiam luce clariorem conatur evertere vanis argumentationibus, et opponendo sibi quaedam oracula quae facile possunt refelli, quae tamen nec ipse convincit. In his autem mathematicorum conjecturis refutandis ejus regnat oratio; quia vere tales sunt ut se ipsae destruant et refellant. Multo sunt autem tolerabiliores qui vel sidera fata constituunt, quam iste qui tollit praescientiam futurorum; nam et confiteri esse Deum, et negare esse praescium futurorum, apertissima insania est: quod et ipse cum videret, etiam illud tentavit asserere quod scriptum est: Dixit insipiens in corde sua persona: Vidit enim quam esset invi
Abbreviated transcription (Latin):
Ducunt uolentẽ fata. nolentẽ trahunt. Nempe
euidentissime hoc ultimo uersu ea fata appel¬
lauit quã supͣdixerat sũmi patris uoluntatem.
cu paratũ se obȩdire dicit. ut uolens ducat᷑.
ne nolens trabatur ⁊ Qm̃ scilicet ducunt uo¬
lentem fata. nolentẽ trahunt. Illi quoq uersus
homerici huic sententię suffragantur: quos
cicero inlatinũ uertit. Iales su̾nt hominum
m̃tes: quales pat̾ ipse. luppit̾ aueti feras lustra¬
uit lumine t̾ras. Nec in hac questione auetorita¬
tem habet. poetica sententia. S qm̃ stoieos dic̃
ium fati asserentes istos ex homero uersus so¬
lere usur pare: ñ de illuis poete s de istorum
philo sophorũ opimone tractatur: cũ ꝑ istosuer¬
sus quos disputationi ad hbent quã de fato lu¬
bent quid sentiant ẽẽ fatũ aꝑtissime declarat᷑:
qm̃ iouẽ appellant quẽ sũmũ dñ pucant. aqͦ
redarguere nitit᷑: ut ñ existimet aliquid sẽ

Expanded text:
Ducunt volentem fata, nolentem trahunt. Nempe Ducunt volentem fata, nolentem trahunt. Nempe evidentissime hoc ultimo versu ea fata appellavit, quam supra dixerat summi patris voluntatem: cui se paratum obedire dicit, ut volens ducatur, ne nolens trahatur; quoniam scilicet Ducunt volentem fata, nolentem trahunt. Illi quoque versus Homerici huic sententiae suffragantur, quos Cicero in latinum vertit: Tales sunt hominum mentes, quali pater ipse Juppiter auctiferas lustravit lumine terras. Nec in hac quaestione auctoritatem haberet poetica sententia: sed quoniam Stoicos dicit, vim fati asserentes, istos ex Homero versus solere usurpare, non de illius poetae, sed de istorum philosophorum opinione tractatur, cum per istos versus, quos disputationi adhibent, quam de fato habent, quid sentiant esse fatum, apertissime declaratur, quoniam Jovem appellant, quem summum deum putant, a quo redarguere nititur, ut non existimet aliquid se
Abbreviated transcription (Latin):
constitutionẽ sicuti ẽ. Cũ quidq concipitur
uł nascit᷑. ł inchoat᷑. s om̃iũ conęxionẽ seriẽq
causarũ. qua fit om̃e qđ fit. fati nomine appel.¬
lant: ñ multũ cũ eis deuerbi controuersia labor¬
andum atq certandũ ẽ. quandoquidẽ ipsum
causarũ ordinẽ & quandã conexionẽ dĩ sũmi
tribuunt uoluntati & potestati. qui optime &
ueracissime credit᷑. & cuncta scire antequam
fiant. & nichil mordinatũ relinquere: a quo
sunt om̃s potestates quãuis ab illo ñ sint om̃ũ
uoluntates. Ipsam itaq p̃cipue dĩ sũmi uolun-¬
tatẽ euiꝰ pocestas in suꝑabilit̾ ꝑ cuncta porrigit᷑
eos appellare fatum sic ꝓbatur. Annei senecȩ
sunt nisi fallor hi uersus. Duc sũme pat̾ altiq
dominator poli quo eũq placuit. Nulla paren¬
di mora ẽ. Ad sum impiger. Fac nolle: conuitabor
gemens. malusq patiar facere qđ licuit bonio.

Expanded text:
quidque concipitur, quidque concipitur, vel nascitur, vel inchoatur, sed omnium connexionem seriemque causarum, qua fit omne quod fit, fati nomine appellant; non multum cum eis de verbi controversia laborandum atque certandum est: quandoquidem ipsum causarum ordinem et quandam connexionem Dei summi tribuunt voluntati et potestati, qui optime et veracissime creditur et cuncta scire antequam fiant, et nihil inordinatum relinquere; a quo sunt omnes potestates, quamvis ab illo non sint omnium voluntates. Ipsam itaque praecipue Dei summi voluntatem, cujus potestas insuperabiliter per cuncta porrigitur, eos appellare fatum sic probatur. Annaei Senecae sunt, nisi fallor, hi versus: Duc, summe pater, altique dominator poli, Quocumque placuit, nulla parendi mora est. Adsum impiger: fac nolle, comitabor gemens, Malusque patiar facere quod licuit bono.
Abbreviated transcription (Latin):
ducat. Nec illud uolunt ad uertere: qđ electo
ad seminandũ agrũ die. tã multa grana itx
t̾rã simul ueniunt. simul germinant. & ex¬
orta segete simul herbescunt. pubeseunt.
flauescinit: & ta inde spicas cȩteris coȩuas. atq
ut ita dixeram congerminales alias rubigo
int̾unit. alias aues depopulant᷑. alias homineꝰ
auellunt. Quomꝰ istis alias constellationes fuis.¬
se dicturi sunt. quas tam diuersos exitꝰ hab̾e
conspiciunt. An eos pęnitebit his reb dies
digere. easq ad cȩleste negabunt ꝑcinere de¬
oferum. & solos siderib subdent homines.
quib solis int̾ra ds̃ dedit libas uoluntates:
is om̃ib considatis: ñ immerito eredit᷑ cum
astroloe miraibilit̾ multa uera respondent.
oceulto instinctu fieri sp̾uum non bonorum.
quor cura ẽ. has falsas & noxias opimones
de astralib fatis in sẽrere humanis mentib
atte firmare: ñ horoscopi Notati & inspeai

Expanded text:
ducat. Nec illud uolunt aduertere, quod electo ducat. Nec illud uolunt aduertere, quod electo ad seminandum agrum die tam multa grana in terram simul ueniunt, simul germinant, exorta segete simul herbescunt pubescunt flauescunt, et tamen inde spicas ceteris coaeuas adque, ut ita dixerim, congerminales alias robigo interimit, alias aues depopulantur, alias homines auellunt. Quo modo istis alias constellationes fuisse dicturi sunt, quas tam diuersos exitus habere conspiciunt? An eos paenitebit his rebus dies eligere easque ad caeleste negabunt pertinere decretum, et solos sideribus subdent homines, quibus solis in terra Deus dedit liberas uoluntates? His omnibus consideratis non inmerito creditur, cum astrologi mirabiliter multa uera respondent, occulto instinctu fieri spirituum non bonorum, quorum cura est has falsas et noxias opiniones de astralibus fatis inserere humanis mentibus adque firmare, non horoscopi notati et inspecti
Abbreviated transcription (Latin):
consident quã inumerabilia sub uno cẽpoi
caiuis puero ridendas eẽ ꝑ suladeant. Nui s
emim ẽ.tam ęrooes ut audeat dicere om̃s her
iniculos: mom̃ta nascendi siugulatun habe
diũsa: Solent tam̃ homines ad tẽptandam
ꝑitiam mathematicoꝵ afferte ad eos  constel¬
lationes ma̾rtoꝵi auimaliũ. quoꝵ ortꝰ ꝓpt̃
hane explorationẽ suȩ domii diligent̾ obser¬
uant: eosq mathematicos prȩfeñ cȩt̾is qui
constellationib inspectis dieunt ñ eẽ hominẽ
natũ s pecus. Audent & iã dicere quale pecꝰ:
utrũ aptum lanificio. an uectationi an eusto
temptant᷑: & eũ magnis ad miranttũ damor¬
ib ista respondent. Sic desipiunt homines.
ut existiment. cũ homo nascit᷑ cȩt̃os rerum
ortus ita inhibert. ut cũ illo sub eadẽ cęli pla.¬
ga nec musca naseat᷑. Nam si banc ad miseruit:
ꝓcedit raciocinatio qu& gradatim accessib mo-¬
dicis eos amuscis ad camelos. elephantosq ꝑ¬

Expanded text:
considerent quam innumerabilia sub uno temporiconsiderent quam innumerabilia sub uno temporicuiuis puero ridendas esse persuadeant Quis enim est tam excors, ut audeat dicere omnes arbmiculos momenta nascendi singillatim habere diuersa? Solent tamen homines ad tentandam peritiam mathematicorum adferre ad eos constellationes mutorum animalium, quorum ortus propter hanc explorationem domi suae diligenter obseruant, eosque mathematicos praeferunt ceteris, qui constellationibus inspectis dicunt non esse hominem natum, sed pecus. Audent etiam dicere quale pecus, utrum aptum lanitio, an uectationi, an aratrtentantur et cum magnis admirantium clamoribus ista respondent. Sic desipiunt homines, ut existiment, cum homo nascitur, ceteros rerum ortus ita inhiberi, ut cum illo sub eadem caeli plaga nec musca nascatur. Nam si hanc admiserint, procedit ratiocinatio, quae gradatim accessibus modicis eos a muscis ad camelos elephantosque per
Abbreviated transcription (Latin):
doctꝰ elegit horam qua misceret᷑ urori. Lectt
gͦ fatum qđ ñ habebat: & ex ipsius facto ar¬
pit eẽ fatale qđ in eiꝰ natiuitate ñ fuerat.
Ostultitiã singularẽ. Cligit᷑ dies. ut ducatur
uror. Credo ꝓpt̃ea. quia potest in diẽ ũbo.¬
num nͥ eligat᷑ incurri. & infelicit̃ duci. Uli
ẽ. gͦ qđ nascenti iam sida decreuer̃ : An p̾cał
homo qđ ei iam constitutũ ẽ. diei eleccione
mutare ⁊ & qđ ipse in eligendo die c̃sttueri.
ñ pot̾it ab alia potestate mutari: Deunde si
soli homines ñ aũ om̃a qua sub cȩlo sunt
constellationib subiacent. cur alios eligint
dies accõmodatos ponendis uitib uł arborib
ł segetib. alios dies pecorib uł domandis.ͥ
ad mutendis marib quib & quarũ ł bouiti
ualent ad has res dies electi. quia trenis obi
corporib siue animantib seđm duersitats
tẽporalium mom̃toꝵ syderũ positio domis

Expanded text:
doctus elegit horam qua misceretur uxori. Fecit doctus elegit horam qua misceretur uxori. Fecit ergo fatum, quod non habebat, et ex ipsius facto coepit esse fatale, quod in eius natiuitate non fuerat. s o stultitiam singularem! Eligitur dies ut ducatur uxor; credo propterea, quia potest in diem non bonum, nisi eligatur, incurri et infeliciter duci. Ubi est ergo quod nascenti iam sidera decreuerunt? An potest homo, quod ei iam constitutum est, diei electione mutare, et quod ipse in eligendo die constituerit, non poterit ab alia potestate mutari? Deinde si soli homines, non autem omnia quae sub caelo sunt, constellationibus subiacent, quur aliter eligunt dies adcommodatos ponendis uitibus uel arboribus uel segetibus, alios dies pecoribus uel domandis uel admittendis maribus, quibus equarum uel boum ualent ad has res dies electi, quia terrenis omnibus corporibus siue animantibus secundum diuersitates temporalium momentorum siderum positio dominatur;
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ehmos & concas. & mirabiles aestus
oceani. ñ aũ & animi uoluntates postionib
siderũ subdi: Nime isti cũ etiã nrõs actus
inde religare conant̾. ad monent ut quȩ ramꝰ
unde ne inipsis quidẽ corporib eis possit ratio
ista constare. Quid enĩ tam ad corpꝰ ꝑtinet.
quã corporis sexus: Et⁊ tam̃ sub eadẽ p̾sitiõẽ
siderũ. diuersi sexus gemini concipi potuer̃.
Unde quid insipientuis dici aut credi potest.
quã siderũ positionẽ qu& ad horã conceptiõĩs
eadẽ ambob fuit facere ñ potuissẽ. ut cũ quo
habebat eandẽ constellationẽ sexũ diuersũ
afrẽ ñ hab̾et. & positionẽ syderũ qu&e fuit
ad horã nascentiũ facere potuisse. ut ab eotã
quis ferat qđ in eligendis dieb noua quedĩ
suis actib fata molunt᷑. Non erat uidelicet
ille ita natus ut habet tam mirabilẽ filum.
s ita potuis contẽpaibilẽ ut gigneret ideo ui

Expanded text:
sicut echinos et conchas et mirabiles aestus sicut echinos et conchas et mirabiles aestus oceani; non autem et animi uoluntates positionibus siderum subdi: nunc isti, cum etiam nostros actus inde religare conantur, admonent ut quaeramus, unde ne in ipsis quidem corporibus eis possit ratio ista constare. Quid enim tam ad corpus pertinens quam corporis sexus? et tamen sub eadem positione siderum diuersi sexus gemini concipi potuerunt. Unde quid insipientius dici aut credi potest, quam siderum positionem, quae ad horam conceptionis eadem ambobus fuit, facere non potuisse, ut, cum quo habebat eandem constellationem, sexum diuersum a fratre non haberet; et positionem siderum, quae fuit ad horam nascentium, facere potuisse, ut ab eo tam quis ferat, quod in eligendis diebus noua quaedam suis actibus fata moliuntur? Non erat uidelicet ille ita natus, ut haberet admirabilem filium, sed ita potius, ut contemtibilem gigneret, et ideo uir
Abbreviated transcription (Latin):
aũ mirũ si uoluntates hominũ & dĩ mune¬
ra cogitent᷑. ille c̃uigatꝰ. illa uirgo saera eͦst:
ille numerosam ꝓlẽ genu̾it. illa nec nupsit.
At enĩ plurimũ uis horoscopi ualet. Hoc ꝗͣ
nichil sit: iam satis disserui. S qualecũq
sit: mortu ualere dicunt. Numqͥd & incon¬
ceptu. ubi & unũ concubitũ eẽ manifestũ ẽ.
& tanta natura uis ẽ. ut cũ conceꝑit femina
deinde alterũ conciꝑe om̃ino ñ possit Un¬
de necessẽ ẽ. idẽ cẽ ingenimis mom̃tũ c̃ceptꝰ.
An forte quia diuerso horoscopo nati s̃. aut ille
inmasculũ dũ nascerent᷑. Aut illa infeminã
cõmutata ẽ: Cũ gͥ ñ usq quaq ab surde dici
posset adsolas corpoꝵ differentias afflatꝰ qͦsdã
ualere sydereos. sicut in solarib accessib &
decessib uidemꝰ & iam ipsus anni tẽpora
uariari. & limarib inerem̃tis atq detrim̃¬
tis augeri & minui quaedã genera rerum.

Expanded text:
autem mirum, si uoluntates hominum et Dei muneautem mirum, si uoluntates hominum et Dei munera cogitentur ille coniugatus, illa uirgo sacra est; ille numerosam prolem genuit, illa nec nupsit. At enim plurimum uis horoscopi ualet. Hoc quam nihil sit, iam satis disserui. Sed qualecumque sit, in ortu ualere dicunt; numquid et in conceptu? ubi et unum concubitum esse manifestum est, et tanta naturae uis est, ut, cum conceperit femina, deinde alterum concipere omnino non possit; unde necesse est eadem esse in geminis momenta conceptus. An forte quia diuerso horoscopo nati sunt, aut ille in masculum, dum nascerentur, aut illa in feminam commutata est? Cum igitur non usquequaque absurde dici posset ad solas corporum differentias adflatus quosdam ualere sidereos, sicut in solaribus accessibus et decessibus uidemus etiam ipsius anni tempora uariari et lunaribus incrementis adque detrimentis augeri et minui quaedam genera rerum,
Abbreviated transcription (Latin):
nascendo eadẽ fata mutari. Aut si ꝓpterea
mutant᷑ fata geminoꝵ quia tẽporib diũsis
nascunt᷑. cur ñ potus intelligamꝰ iã fuisse
mutata ut diuersis tẽporib nascerentur.
ltane ñ mutat fata natiuitatis uoluntas ui¬
uentiũ. cũ mutet fata conceptionis ordo nas¬
conceptib ubi certe amboꝵ eadẽ mom̃ta ĩ
tempoꝵ unde fit ut sub eadẽ constellatione
fatali alt̃ concipiat᷑ masculus alt̾a femina.
Nouimus geminos diuersi sexus. ambo ad huc
uiunt. ambo &etate ad huc igent: Quoꝵ
cũ sint int̾ sẽ similes corpoꝵ speties. quantũ
ex diuerso sexu potest. ⁊ Instituto tam̃ & ꝓ
posito uitȩ ita sunt dispares: ut p̃t̃ actus
quos necesse ẽ. a uirilib distare femineos.
qđ ille in officio comitis militat & a sua do¬
ino pene semꝑ ꝑegrinat᷑. Illa desolo patrio
& derure ꝓpͥo non recedit: in suꝑ qđ est
in credibilius. si astralia fata credantur. non

Expanded text:
nascendo eadem fata mutari. Aut si propterea nascendo eadem fata mutari. Aut si propterea mutantur fata geminorum, quia temporibus diuersis nascuntur, quur non potius intellegamus iam fuisse mutata, ut diuersis temporibus nascerentur? Itane non mutat fata natiuitatis uoluntas uiuentium, cum mutet fata conceptionis ordo nasconceptibus, ubi certe amborum eadem momenta sunt temporum, unde fit ut sub eadem constellatione fatali alter concipiatur masculus, altera femina? Nouimus geminos diuersi sexus, ambo adhuc uiuunt, ambo aetate adhuc uigent; quorum cum sint inter se similes corporum species, quantum n diuerso sexu potest, instituto tamen et proposito uitae ita sunt dispares, ut praeter actus, quos necesse est a uirilibus distare femineos quod ille in officio comitis militat et a sua domo paene semper peregrinatur, illa de solo patrio et de rure proprio non recedit, insuper quod est incredibilius, si astralia fata credantur; non
Abbreviated transcription (Latin):
cant addiuersã iuuendi ł moriendi necessi¬
tatẽ : Au concepti ñdũ habent fata. quȩ nͥ
nascant᷑ hab̾e ñ poter̃  Quid ẽ. gͦ qđ dicunt
si hora conceptionalis inueniat᷑. multa ab istis
diciposse diuinius. Unde etiã illud a non¬
nullis predicat᷑: qđ quidã sapiens boram
elegit qua eũ uxore coneũb̾et. unde filium
mirabilẽ gigneret. Unde postremo & ħ ẽ.
qđ de illis parit̃ agrotantib geminis passi¬
donius magnus astrologus idẽq phylo sophꝰ
respondebat: ideo fieri qđ eodẽ tempore
fuissent nati eodemq concepti. Nam utiq
ꝓpt̃ ħ addebat conceptionẽ: ne diceretur
ei ñ ad liquidom eodẽ tẽpore potuisse nasci.
quos constabat om̃mo eodẽ tẽpore fuisse con¬
ceptos. ut ħ qđ similit̾ simulq egrotabant.
ñ daret de ꝓximo. pari corporis tẽ ꝑam̃do:
s eandẽ quoq ualitudinis parilitatẽ si.¬
dereis nexib alligaret. Si gͥ iconceptu¬
tanta uis ẽ. ad &qualitatẽ fatoꝵ: ñ debuer̃

Expanded text:
ndi necessitatem? An concepti nondum habent fata, quae nisi nascantur habere non poterunt? Quid est ergo quod dicunt, si hora conceptionalis inueniatur, multa ab istis dici posse diuinius? Unde etiam illud a nonnullis praedicatur, quod quidam sapiens horam elegit, qua cum uxore concumberet, unde filium mirabilem gigneret. Unde postremo et hoc est, quod de illis pariter aegrotantibus geminis Posidonius, magnus astrologus idemque philosophus, respondebat, ideo fieri, quod eodem tempore fuissent nati eodemque concepti. Nam utique propter hoc addebat conceptionem, ne diceretur ei non ad liquidum eodem tempore potuisse nasci, quos constabat omnino eodem tempore fuisse conceptos, ut hoc, quod similiter simulque aegrotabant, non daret de proximo pari corporis temperamento, sed eandem quoque ualetudinis parilitatem sidereis nexibus adligaret. Si igitur in conceptanta uis est ad aequalitatem fatorum, non debuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
causas efficientes annumerandȩ. qm̃ hoc¬
possunt qđ ex ipsis facunt spiuĩ uoluntates.
Quomͦ gͥ ordo causarũ qui p̃scienti certꝰ ẽ. deon
id effic̃ ut nichil sit innr̃a uołuntate. cũ in ipso
causarũ ordine magnũ hib̾eant locũ nr̃ȩ uolu
ntates: Contendatgꝰ eicero cũ ieis qui bunc
causarũ ordinẽ dicunt eẽ fatalẽ. uł potiuis ul¬
ipsũ fato nomine appellant: qđ nos ab hor¬
remus. p̃cipũe ꝓpt̾ uocabulũ qđ ñ uire uera
consueuit un tesligi. Qđ uͦ negat ordinẽ om̃iũ
causarũ ẽẽ certissimũ. & dĩ p̃scientię notissi¬
dm̃ negat. qđ quidẽ inducta alt̾ius ꝑsona
in libris dedeoꝵ natura facere molitꝰ ẽ : aut
si ẽẽ confitat᷑ dm̃ quẽ negat p̃sciũ futurorum.
&iã sic nichil dic̃ aliud quã qđ ille dix̃ insi¬

Expanded text:
causas efficientes annumerandae; quoncausas efficientes annumerandae; quonpossunt, quod ex ipsis faciunt spirituum voluntates. Quomodo igitur ordo causarum, qui praescienti certus est Deo, id efficit, ut nihil sit in nostra voluntate, cum in ipso causarum ontates? Contendat ergo Cicero cum eis, qui hunc causarum ordinem dicunt esse fatalem uel potius ipsum fati nomine appellant, quod nos abhorremus praecipue propter uocabulum, quod non in re uera consueuit intellegi. Quod uero negat ordinem omnium causarum esse certissimum et Dei praescientiae notissiesse negat, quod quidem inducta alterius persona in libris de Deorum Natura facere molitus est: aut si esse confitetur Deum, quem negat praescium futurorum, etiam sic dicit nihil aliud, quam q
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s uite. Sp̃s gͦ uitȩ qui uiuificat om̃a. erea¬
torq ẽ. om̃is corporis. & om̃is creati sp̃s. ipse
summa potestas ẽ: quȩ̃ ereator spuũ bonaᷤ
uoluntates adiuuat. malas udicat. om̃s ordi¬
nat⁊ & quibdam tribuit potestates qͥb dam
ñ tribuit. Sicut enĩ om̃iũ naturarũ ereator ẽ:
ita om̃iũ potestatũ dator ñ uoluntatũ. Mlale
quippe uoluntates: ab illo ñ sunt. qm̃ contra
naturam sunt. qu& ab illo ẽ. Corpora gͥ magꝰ
sub iacent uoluntatib: Quae dã nr̃is id ẽ.
om̃iũ animantiũ mortaliũ. & magis homi¬
nũ quã bestiarũ ⁊ Quȩdã uͦ angłoꝵ. Sed
om̃a maxie dĩ uoluntati subdita s̃: cui & iã
uoluntates om̃s subicuint᷑. quia ñ habent
pocestacẽ. nͥ quã ille concedit. Causa itaq
rerũ quȩ fac̃ nec fit : ds̃ ẽ. Aliȩ uͦ causa .&.
faciunt & funt: sicut s̃ om̃s ereati sp̃s.
maxime rationales. Corporales aũ causae
qua magis stunt quã faciunt: ñ sunt inẽ

Expanded text:
tus uitae. Spiritus ergo uitae, qui uiuificat omnia creatorque est omnis corporis et omnis creati spiritus, isumma potestas est, quae creatorum spirituum bonas uoluntates adiuuat, malas iudicat, omnes ordinat et quibusdam tribuit potestates, quibus dam non tribuit. Sicut enim omnium naturarum creator est, ita omnium potestatum dator, non uoluntatum. Malae quippe uoluntates ab illo non sunt, quoniam contra naturam sunt, quae ab illo est. Corpora igitur magis subiacent uoluntatibus, quaedam nostris, id est omnium animantium mortalium et magis hominum quam bestiarum; quaedaomnia maxime Dei voluntati subdita sunt; cui etiam voluntates omnes subjiciuntur, quia non habent potestatem nisi quam ille concedit. Causa itaque rerum quae facit, nec fit, Deus est. Aliae vero causae et faciunt, et fiunt; sicut sunt omnes creati spiritus, maxime rationales. Corporales autem causae, quae magis fiunt, quam faciunt, non sunt inter
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possunt. Nescimꝰ quid agant: si scimꝰ ꝑ qͣles
agant. Nouimꝰ aũ qua agant᷑ in scęna: qͦ nũꝗͣ
it in choro meretrieũ abscisus aut mollis intͣ¬
uit. Ꝙ tam̃ &iam ipsa. turpes & infames
agunt. Neq enĩ ab honestis agi debuer̃. Qua
sunt gͦ illa saera. quib agendis tales eligit
sanetitas. quales nec thymelica inse ad misit
obscenitas: At eiũ habent ista phrsiologicas¬
quasdã. sic̃ aunt: idẽ. nat᷑aliũ rationũ uiter¬
p̃tationes. Quasi uͦ nos in hac dispitatione
plis siologiã quaerimꝰ & ñ theologiã : idẽ. ratio.¬
uem ñ naturae s dĩ. Quãuis enĩ qui uerꝰ ẽ. dĩ

Expanded text:
non possunt. Nescimus quid agant, sed scimus per quales non possunt. Nescimus quid agant, sed scimus per quales agant. Nouimus enim quae agantur in scaena, quo numquam uel in choro meretricum abscisus aut mollis intrauit; et tamen etiam ipsa turpes et infames agunt; neque enim ab honestis agi debuerunt. Quae sunt ergo illa sacra, quibus agendis tales elegit sanctitas, quales nec thymelica in se admisit obscenitas? CAPUT quasdam, sicut aiunt, id est naturalium rationum, interpretationes. Quasi vero nos in hac disputatione physiologiam quaeramus, et non theologiam; id est rationem, non naturae, sed Dei. Quamvis en
Abbreviated transcription (Latin):
ubi attis pulcher ad olescens: adea dilectꝰ
& muliebri telo abscisus. etiã hominũ absei¬
quos gallos uocant in felieitate de plorat᷑. Hço
eũ de formiora sint om̃i seenica foeditate. qͥd ẽ.
qđ fabulosa dedis figñta poetarũ. ad heatrũ
uidelicet ꝑtinentia. uelut secernere nitunt᷑
a cuuli theologia. quã ꝑtinere ad urbẽ uolñt.
quasi ab honestis & dignis indigna & turpia.⁊
ltaq potius ẽ unde gr̃a debeant᷑ histrionib.
qui odis hominũ peꝑcer̃: Nec om̃a spectadis
nudauer̃. quȩ sacrarũ adiũ parietib occulunt᷑.
Quid desaeris eoꝵ boni sentiendũ ẽ. qua tenebrĩ
opiunt᷑. cũ tã sint decestabilia quę ꝓferuntur
in lucẽ: & certe quid in occulto agant ꝑ absci¬
sos & molles: ipsi uidint. Cosdẽ tam̃ homi¬
nes infelicit̃ ac turpit̾ eneruatos atq corrup.¬
tos. occultare minime potuer̃. ꝑsuadeant
eui possunt se aliqͥd sc̃m̃ ꝑtales agere homines.
qͦs int̃ sua scã inunerari atq uersari negare

Expanded text:
ubi Attis pulcher adulescens ab ea dilectus et muliebri zelo abscisus etiam hominum absciquos Gallos uocant, infelicitate deploratur. Haec cum deformiora sint omni scaenica foeditate, quid est quod fabulosa de dis figmenta poetarum ad theatrum uidelicet pertinentia uelut secernere nituntur a ciuili theologia, quam pertinere ad urbem uolunt, quasi ab honestis et dignis indigna et turpia? Itaque potius est unde gratiae debeantur histrionibus, qui oculis hominum pepercerunt nec omnia spectaculis nudauerunt, quae sacrarum aedium parietibus occuluntur. Quid de sacris eorum boni sentiendum est, quae tenebris operiuntur, cum tam sint detestabilia, quae proferuntur in lucem? Et certe quid in occulto agant per abscisos et molles, ipsi uiderint; eosdem tamen homines infeliciter ac turpiter eneruatos adque corruptos occultare minime potuerunt. Persuadeant cui possunt se aliquid sanctum per tales agere homines, quos inter sua sancta numerari adque uersari negare
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qua nicitur. tanquã ad possessionis fines
id ẽ ad głam. honorẽ imꝑuim. Hoc sitũ ud
habuisse romanos. &iam deoꝵ apud illos
edes indicant: quas conuncasfimas cons¬
tuerunt uututis & honoris. ꝓdus habens
quȩ dant᷑ adeo. Unde intelligi potest quos
finẽ uolebant ẽc̃ iurtutis. & qͥ eã referebus¬

Expanded text:
is finem, id est ad gloriam, honorem, imperium. Hoc insitum habuisse Romanos, etiam deorum apud illos aedes indicant, quas conjunctissimas constituerunt, Virtutis et Honoris, pro diis habentes quae dantur a Deo. Unde intelligi potest quem finem volebant esse virtutis, et quo eam refereb
Abbreviated transcription (Latin):
Nos aduersus istos sacrilegos auasus aiq impidꝰ.
& dm̃ dicimꝰ om̃a scire antequã fiant: & uo¬
luntate nos facere quicquid a nob̾ ñ nͥ uolentib
fieri sentimus & nouimꝰ. Om̃a uͦ fato fieri.
non dicimꝰ. Immo nulla fieri fato dicimꝰ: q̃m
fati nom̃. ubi solet aloqñtib poni id ẽ. in con¬
stitutione siderũ qua quisq conceptꝰ aut natꝰ
c̃. qm̃ res ipsa manit̾ asserit᷑. nichil ualere
monstramus. Ordinẽ aũ causarũ ubi uolun-¬
tas dĩ plurimũ potest. neq negamꝰ neq fati
uocabulo nuncupamꝰ: nͥ forte ut fatũ afando
dictũ intelligamꝰ id ẽ. al oq̃ndo. Non enĩ ab¬
nuere possumus eẽ seriptũ in lict̾is sc̃ĩs. Se¬
mel locutus ẽ. ds̃: duo hac audiui. qm̃ po¬

Expanded text:
Nos adversus istos sacrilegos ausus atque impios, Nos adversus istos sacrilegos ausus atque impios, et Deum dicimus omnia scire antequam fiant, et voluntate nos facere quidquid a nobis non nisi volentibus fieri sentimus et novimus. Omnia vero fato fieri non dicimus: imo nulla fieri fato dicimus; quoniam fati nomen ubi solet a loquentibus poni, id est in constitutione siderum qua quisque conceptus aut natus est, quoniam res ipsa inaniter asseritur, nihil valere monstramus. Ordinem autem causarum, ubi voluntas Dei plurimum potest, neque negamus, neque fati vocabulo nuncupamus. Nisi forte ut fatum a fando dictum intelligamus, id est, a loquendo: non enim abnuere possumus esse scriptum in litteris sanctis: Semel locutus est Deus, duo haec audivi quoniam po
Abbreviated transcription (Latin):
elegit lib̾ũ uoluntatis arbitriũ. Qđ ut con¬
firmaret᷑: negauit p̃scientiam futurorum.
Atq ita dum uult facere lib̾os: fac̃ sacrilegis
& fide pietatis utrumq confirmat. Quom̾
inquit: Nã si ẽ. p̃scientia futuroꝵ: seqͣ̃nt
illa om̃a quę conexa sunt. donec eo ꝑueni¬
atur ut nichil sit innr̃a uoluntate. Porro
si ẽ. aliqͥd innrã uoluntate : eidem recursis
gradib eõ ꝑuenit᷑ ut ñ sit p̃scientia futuror
Nam ꝑ illa om̃a sic recurritur. Si ẽ. uolu.¬
tatis arbitriũ: ñ om̃a fato fiunt. Si ñ om̃a
fato fiunt: ñ ẽ. om̃iũ certꝰ ordo causarim.
Si certꝰ causarũ ordo ñ ẽ: nec rerũ certuss
ordo p̃scienti deo: quȩ fieri ñ possunt ml
precedentib & efficientib causis. Si rerĩ
ordo p̃scienti dõ certꝰ ñ ẽ: ñ om̃a sie ueni¬
uit ut ea uentura p̃sciuut. Porro si ñ oñ
sie ueniunt. ut ab islo uentura p̃seta suntr
non ẽ. inquit in dõ p̾scientia om̃uĩ futuroꝵ.

Expanded text:
elegit liberum voluntatis arbitrium, quod ut confirmaretur, negavit praescientiam futurorum: atque ita dum vult facere liberos, fecit sacrilegos.  fide piinquit? Nam si est praescientia futurorum, sequentur illa omnia, quae connexa sunt, donec eo perveniatur, ut nihil sit in nostra voluntate. Porro si est aliquid in nostra voluntate, eisdem recursis gradibus eo pervenitur, ut non sit praescientia futurorum. Nam per illa omnia sic recurritur: Si est voluntatis arbitrium, non omnia fato fiunt: si non omnia fato fiunt, non est omnium certus ordo causarum: si certus ordo causarum non est, nec rerum certus est ordo praescienti Deo, quae fieri non possunt, nisi praecedentibus et efficientibus causis; si rerum ordo praescienti Deo certus non est, non omnia sic ueniunt, ut ea uentura praesciuit; porro si non omnia sic unon est, inquit, in Deo praescientia omnium futurorum.
Abbreviated transcription (Latin):
sionib nr̃is. & uitã ñ polluit societas demo¬
num. qͥ colunt᷑ criminib sius. ⁊ Si ueris quã
malis. si falsis quã male: Hax cũ dicimus:
uidi fortasse cuipiã nimis harũ rerũ gnaro
potest. ea sola dediis talib maiestati indiga
duunȩ & ridicula detestabilia cȩlebrari quae
poeticis cantant᷑ carminib: & ludis scȩnicis
aetitant᷑: Saera uͦ illa qua ñ histriones sed
sacerdotes agunt. ab om̃i ẽẽ de decore purgata

Expanded text:
nostris, et vitam non polluit societas daemonum, qui coluntur criminibus suis? Si veris, quam mali? si falsis, quam male? 3. Haec cum dicimus, videri fortasse cuipiam nimis harum rerum ignaro potest ea sola de diis talibus majestati indigna divinae, et ridicula, detestabilia celebrari, quae poeticis cantantur carminibus, et ludis scenicis actitantur; sacra vero illa, quae non histriones, sed sacerdotes agu
Abbreviated transcription (Latin):
confitetur. Nos enĩ eas causas qua dĩr for¬
tuitȩ. unde &iam forcuna nom̃ accepit. ñ
eẽ dicimꝰ nullas s latentes. easq tribumus
uł dĩ uerã ł quorũ libet sp̃uũ uoluntati:
ipsasq naturales nequaquã ab illius uo¬
luntate se uingimꝰ qui ẽ: auctor om̃is c̃ditorq
nat᷑e. Iã uͦ causę uoluntatriȩ aut dĩ s̃. aut an

Expanded text:
confitetur. Nos enim eas causas quae dicuntur forconfitetur. Nos enim eas causas quae dicuntur fortuitae, unde etiam fortuna nomen accepit, non esse dicimus nullas, sed latentes, easque tribuimus uel Dei ueri uel quorumlibet spirituum uoluntati, ipsasque naturales nequaquam ab illius uoluntate seiungimus, qui est auctor omnis conditorque naturae. Iam uero causae uoluntariae aut Dei sunt au