comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quarũ materies p̃dicta ẽ terra muisibilis. Idoq
sp̃s doctor famuli turcũ te cõmemorat fe¬
cisse in principio cȩlũ & terrã. tac& de tẽ¬
porib. sil&e de dieb. Nimirũ enĩ celũ celi
qd in principio fecisti creatura ẽ aliqua in¬
cellectualis. quã quã nequaquã tͥ trinitati
coȩterna. particeps tam̃ ȩternitatis tuȩ
ualde mutabilitatẽ suã p̃ dulcedine felicis¬
simnȩ contẽplationis tuȩ cohib&. & sine ullo
lapsu ex quo facta ẽ inherendo tibi. excedit
om̃em uolubilẽ uicissitudinẽ tẽpoꝵ. Ista uͦ
informitas terrȩ inuisibilis & incõpositȩͣ
nec ipsa in dieb numerata ẽ. Ubi enĩ nulla
species. nullus ordo. nec uenit quicquã nec
preterit. & ubi hoc ñ fit. non sunt utique
dies. nec uicissitudo spatioꝵ tẽporaliũ. Que¬
ritas lumen cordis mei. ñ tenebrȩ meȩ loquan¬
tͥ mͥ. Defluxi ad ista. & obscuratꝰ sũ. sed hinc

Expanded text:
quarum materies praedicta est terra inuisibilis. Ideoque quarum materies praedicta est terra inuisibilis. Ideoque spiritus, doctor famuli tui, cum te conmemorat fecisse in principio caelum et terram, tacet de temporibus, silet de diebus. nimirum enim caelum caeli, quod in principio fecisti, creatura est aliqua intellectualis, quamquam nequaquam tibi, trinitati, coaeterna, particeps tamen aeternitatis tuae, ualde mutabilitatem suam prae dulcedine felicissimae contemplationis tuae cohibet et sine ullo lapsu ex quo facta est inhaerendo tibi excedit omnem uolubilem uicissitudinem temporum. ista uero informitas, terra inuisibilis et inconposita, nec ipsa in diebus numerata est. ubi enim nulla species, nullus ordo, nec uenit quicquam et praeterit, et ubi hoc non fit, non sunt utique dies nec uicissitudo spatiorum temporalium. 0 ueritas, lumen cordis mei, non tenebrae meae loquantur mihi. defluxi ad ista et obscuratus sum, sed hinc,
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ. unde faceres magna quȩ miram᷑ filui
hominũ. Ualde enĩ mirabile hoc cȩlũ cor¬
poreũ. qd firmamentũ inter aquã & aquaꝰ
seccłõ die post conditionẽ lucis dixcisti fiat.
& sic factũ ẽ. Qd firmamenttũ uocasti ce¬
lũ. sed celum terrȩ huius & maris quȩ
fecisti tertio die dando speciẽ uisibilem
informi materiȩ. quã fecisti ante om̃ẽ diẽ.
Iã enĩ feceras & celũ ante om̃em diẽ. sed
celũ cęli huius: quia in pͥncipio feceras celũ
& terrã. Terra autẽ ipsa quã feceras infer¬
mis materies erat. quia inuisibilis erat &
in cõposita & tenebrȩ suꝑ abyssũ. de qͣ terns
inuisibili ꝙ̃ incõposita. de q̃ informitatede qͦ
pene nichilo faceres hȩc oĩa qͥb nste mutabil
mundus constat ꝙ non constat. in qͦ ipsa mil¬
tabilitas appar&. & in qua sentiri & dinume¬
rari possunt tẽpora. quia rerũ mutationib
funt tẽpora dũ uariant᷑ & uertunt᷑ s̃pecies.

Expanded text:
rem, unde faceres magna quae miramur filii rem, unde faceres magna quae miramur filii hominum. Valde enim mirabile hoc coelum corporeum, quod firmamentum inter aquam et aquam secundo die post conditionem lucis dixisti, Fiat; et sic est factum. quod firmamentum uocasti caelum, sed caelum terrae huius et maris, quae fecisti tertio die dando speciem uisibilem informi materiae, quam fecisti ante omnem diem. iam enim feceras et caelum ante omnem diem, sed caelum caeli huius, quia in principio feceras caelum et terram. terra autem ipsa, quam feceras, informis materies erat, quia inuisibilis erat et inconposita et tenebrae super abyssum: de qua terra inuisibili et inconposita, de qua informitate, de quo paene nihilo faceres haec omnia, quibus iste mutabilis mundus constat et non constat, in quo ipsa mutabilitas apparet, in qua sentiri et dinumerari possunt tempora, quia rerum mutationibus fiunt tempora, dum uariantur et uertuntur species,
Abbreviated transcription (Latin):
potens & bonus es ad facienda omĩa bona
magnũ cęlũ & paruã terrã. Tu eras & al¬
ud nihil. unde fecisti celũ & terrã: duo qu¬
dã. Unũ ꝓpe te. alterũ ꝓpe nihil unũ quos
superior tu esses. alterũ quo inferius nihil
eẽt. Sed illud celũ cęli tibi dñe. terra autẽ
quã dedisti filus hominũ cernendã atq
tangendã. non erat talis qualẽ nunc cer¬
nimus & tangimꝰ. Inuisibilis enĩ erat &
incõposita. & abissus erat suꝑ quã non erat
luxc. aut tenebrȩ erant suꝑ abissũ. id est ma¬
gis quã in abisso. Ista quippe abissus aquari
iã uisibiliũ etiã in ꝓfundis suis hab& speci¬
ei suȩ lucẽ. utcũq sensibilẽ piscib & repen¬
tib in suo fundo animantib. Illud autẽ
totũ ꝓpe nihil erat. qm̃ ad huc omĩno in¬
forme erat. Iã tam̃ erat. qđ formari pote¬
rat. Tu enĩ dñe fecisti mundũ de materia¬
informi quã fecisti de nulla re: pene nullã

Expanded text:
potens et bonus es ad facienda omnia bona, potens et bonus es ad facienda omnia bona, magnum caelum et paruam terram. tu eras et aliud nihil, unde fecisti caelum et terram, duo quaedam, unum prope te, alterum prope nihil, unum, quo superior tu esses, alterum, quo inferius nihil esset. Sed illud caelum caeli tibi, domine; terra autem, quam dedisti filiis hominum cernendam atque tangendam, non erat talis, qualem nunc cernimus et tangimus. inuisibilis enim erat et inconposita et abyssus erat, super quam non erat lux, aut tenebrae erant super abyssum, id est magis quam in abysso. ista quippe abyssus aquarum iam uisibilium etiam in profundis suis habet speciei suae lucem utcumque sensibilem piscibus et repentibus in suo fundo animantibus: illud autem totum prope nihil erat, quoniam adhuc omnino informe erat; iam tamen erat, quod formari poterat. tu enim, dinformi, quam fecisti de nulla re pene nullam
Abbreviated transcription (Latin):
res mutabiles. & hȩc qͥd est: Nũqͥd animꝰ:
Nũquid corpus: Nũquid species animi uł cor¬
poris: Si dici poss& nihil aliqͥd ẽ. & non ẽ
hoc eam dicere. & tamen iã ut cũq erat ut
species caper& istas uisibiles & cõpositas. &¬
ũ unde ut cũq erat. nͥ eẽt abste a quo sunt omĩa¬
in quantũcũq sunt : Sed tanto a te longius
quanto dissimilius. Neq enĩ locis. Itaq tu dñe
qui ñ es alias aliud. & alias alit̾. s idipsũ. &
principio qd ẽ de te. in sapientia tua quȩ
nata ẽ de substantia tua fecisti aliquid. &
de nihilo. fe̾cisti enĩ celũ & terrã. non de te.
Nã ess&e ȩquale unigenito tuo. ac ꝑ hoc &
tibi : & nullomͦ iustũ e̾e̾t ut ęquale tibi ess&.
qđ de te non ess&. & aliud p̾ter te non erat¬
unde faceres ea ds una trinitas. & trina
unitas. & ideo de nihilo fecisti cȩlũ & terriꝰ
magnũ quiddã & paruũ quidlã. qm̃ om̃i¬

Expanded text:
res mutabiles. et haec quid est? numquid animus? res mutabiles. et haec quid est? numquid animus? numquid corpus? numquid species animi uel corporis? si dici posset: nihil aliquid et: est non est, hoc eam dicerem; et tamen iam utcumque erat, ut species caperet istas uisibiles et conpositas. Et unde utcumque erat, ut in quantumcumque sunt? sed tanto a te longius, quanto dissimilius: neque enim locis. itaque tu, domine, qui non es alias aliud et alias aliter, sed id ipsum principio, quod est de te, in sapientia tua, quae nata est de substantia tua, fecisti aliquid et de nihilo. fecisti enim caelum et terram non de te: nam esset aequale unigenito tuo ac per hoc et tibi, et nullo modo iustum esset, ut aequale tibi esset, quod de te non esset. et aliud praeter te non eratunde faceres ea, deus, una trinitas et trina unitas: et ideo de nihilo fecisti caelum et terram, magnum quiddam et paruum quiddam, quoniam omni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrsus informe cogitare & ñ poterã: citius
enĩ ñ eẽ censebã qđ om̃i forma priuaretur.
quã cogitabã qͥddã int̾ formã & nicħ. nec for¬
matũ nec nihil informe ꝓpe nihil & cessa¬
uit mens mea in terrogare hinc spm meũ
plenũ imaginib formatoꝵ corpoꝵ. & eas pro
arbitrio mutantẽ atq uariantẽ : & intenli
in ipsa corpora eoꝵq mutabilitatẽ altius
inspexci qua desinunt ẽẽ qđ fuerant. &
incipiunt ẽẽ qđ ñ erant. eundẽq transitũ
de forma in formã ꝑ informe qđdã fieri
suspicatꝰ sũ. ñ ꝑ om̃ino nihil sed nosse cupi¬
ebã. ñ suspicari: & si totũ confiteat᷑ tibi uax
& stilus m̃s quicqͥd de ista questionȩ enoda¬
sti mihi. qͥs legentiũ capere durabit: Hec
ideo tamen cessabit cor meũ honorẽ dare tͥ
& canticũ laudis. de his quȩ dictare ñ suf¬
ficit. Mutabilitas enĩ rerũ mutabiliũ ipsa
capax ẽ formarũ omniũ. in quas mutant᷑

Expanded text:
prorsus informe cogitare et non poteram; citius prorsus informe cogitare et non poteram; citius enim non esse censebam, quod omni forma priuaretur, quam cogitabam quiddam inter formam et nihil nec formatum nec nihil, informe prope nihil; et cessauit mens mea interrogare hinc spiritum meum plenum imaginibus formatorum corporum et eas pro arbitrio mutantem atque uariantem, et intendi in ipsa corpora eorumque mutabilitatem altius inspexi, qua desinunt esse quod fuerant et incipiunt esse quod non erant, eundemque transitum de forma in formam per informe quiddam fieri suspicatus sum, non per omnino nihil: sed nosse cupiebam, non suspicari —: et si totum tibi confiteatur uox et stilus meus, quidquid de ista quaestione enodasti mihi, quis legentium capere durabit? nec ideo tamen cessabit cor meum tibi dare honorem et canticum laudis de his, quae dictare non sufficit. mutabilitas enim rerum mutabilium ipsa capax est formarum omnium, in quas mutantur
Abbreviated transcription (Latin):
in inuisibili & incõposita non ẽ. Dũ sibi hȩc
dicit humana cogitatio. conet᷑ eã uł nosse
ignorando. uł ignorare nesciendo. Ego uͦ
dñe si totũ confi̾tear tibi ore meo & cala-¬
mo meo. quicquid de ista materia docusti
me: cuius antea nomen non audienf. & ñ
intelligens narrantib mͥ eis quiñ intelli-¬
gerent᷑ eã. cũ specieb innumeris & uarus
cogitabã. & ideo non eã cogitabã: fedas &
horribiles formas ꝑturbatis ordinib uol¬
uebat animꝰ. sed formas tam̃. & informe
appellabã. non qd̾ carer& forma. sed quod
talẽ haber&. ut si appareret. insolitum
& incongruũ aduersaret᷑ sensus nĩs & con-¬
turbaret᷑ infirmitas hominis uerũ autẽ
illud qđ cogitabã. non priuatione om̃is formȩ.
sed cõparatione formosioꝵ erat informe &
suadebat uera ratio. ut om̃is formȩ quales¬
cũq reliquias om̃ino detraherẽ. si uellem

Expanded text:
in inuisibili et inconposita non est", dum sibi haec in inuisibili et inconposita non est", dum sibi haec dicit humana cogitatio, conetur eam uel nosse ignorando uel ignorare noscendo? Ego uero, domine, si totum confitear tibi ore meo et calamo meo, quidquid de ista materia docume, cuius antea nomen audiens et non intelligens narrantibus mihi eis qui non intelligerent, eam cum speciebus innumeris et variis cogitabam et ideo non eam cogitabam: foedas et horribiles formas perturbatis ordinibus volvebat animus, sed formas tamen, et informe appellabam non quod careret forma, sed quod talem haberet, ut si appareret, insolitum et incongruum aversaretur sensus meus et conturbaretur infirmitas hominis; uerum autem illud quod cogitabam non priuatione omnis formae, sed conparatione formosiorum erat informe, et suadebat uera ratio, ut omnis formae qualescumque reliquias omnino detraherem, si uellem
Abbreviated transcription (Latin):
teriã formares atq distingueres. ñ erat
aliquid. ñ color. ñ figura. nꝰ corpus. ñ sp̃s.
Non tam̃ omĩno nihil erat quedã infor¬
mitas sine ulla specie. Quid gͦ uocaret᷑. quo
etiã sensu tardiorib ut cũq insinuaretur.
nͥ usitato aliquo uocabulo: Quid autẽ in
om̃ib mundi partib reperiri potest ꝓpin-¬
quius informitati om̃imodȩ. quã terra &
abissus : Minus enĩ speciosa sunt ꝓ suo gra-¬
du infimo. quã cetera suꝑiora. ꝑ lucida &
luculenta omĩa. Cusgͦ non accipiã infor¬
mitatẽ materie quã sine specie feceras.
unde speciosũ mundũ faceres. ita cõmode
hominib intimatã. ut appellaret᷑ terra
inuisibilis & incõposita : Ut cũ in ea querit
cogitatio quid sensus attingat. & dicit
sibi non ẽ intelligibilis forma sicut uita. sicut
iustitia. quia materies ẽ corpoꝵ. neq sen¬
sibilis. ẽ. qm̃ quid uicleatur & qͥd sentiatur

Expanded text:
teriam formares atque distingueres, non erat teriam formares atque distingueres, non erat aliquid, non color non figura, non corpus, non spiritus? non tamen omnino nihil: erat quaedam informitas sine ulla specie. Quid ergo uocaretur, quo etiam sensu tardioribus atcumque insinuaretur, nisi usitato aliquo uocabulo? quid autem in omnibus mundi partibus reperiri potest propinquius informitati omnimodae quam terra et abyssus? minus enim speciosa sunt pro suo gradu infimo quam cetera superiora perlucida et luculenta omnia. cur ergo non accipiam informitatem materiae, quam sine specie feceras, unde speciosum mundum faceres, ita conmode hominibus intimatarn, ut appellaretur terra inuisibilis et inconposita, ut, cum in ea quaerit cogitatio, quid sensus attingat, et dicit sibi: "non est intellegibilis forma sicut uita, sicut iustitia, quia materies est corporum, neque sensibilis, quoniam quid uideatur et quid sentiatur
Abbreviated transcription (Latin):
totũ hic accepit speciẽ pulcrã in nouissimis
cuius fundus ẽ terra nr̃a. sed ad illud cęlũ
celi etiã terrȩ nr̃ȩ celũ terra ẽ. & hoc u̾trũq
magnũ corpus ñ absurde terra ẽ : ad illud
nescio quale cęlũ qđ dño ẽ non filiis hominũ.
cõposita. & nescio quȩ ꝓfunditas abissi. suꝑ
quã ñ erat lux. quia nulla species erat illi.
Unde usisti ut scriberetur. quod tenebrȩ
erant suꝑ abissũ. Quid aliud quã lucis absen¬
tia  Ubi enĩ lux ess&r si ẽẽt. nͥ suꝑessoe
eminendo & illustrando: Ubi gͦ lux nondũ
erat. qͥd erat ade̾e̾ tenebras nisi ab e̾e̾ lucẽ :
Suꝑ itaq erant tenebrȩ. quia suꝑ lux aberat:
sicut sonus ubi ñ ẽ. silentiũ ẽ. Ꝙ quid ẽ ibi ẽẽ
silentiũ. nͥ sonũ ibi ñ eẽ: Nonne tu dne dociusti
hanc animã quȩ tibi confitet᷑ Nonne tu dĩe
docusti me. qđ priusquã istã informẽ ma-¬

Expanded text:
totum ita accepit speciem pulchram in novissimis, totum ita accepit speciem pulchram in novissimis, cujus fundus est terra nostra; sed ad illud coelum coeli, etiam terrae nostrae coelum terra est. Et hoc utrumque magnum corpus non absurde terra est, ad illud nescio quale coelum quod Domino est, non filiis hominum. composita, et nescio quae profunditas abyssi super quam non erat lux; quia nulla species erat illi; unde jussisti ut scriberetur, quod tenebrae erant super abyssum ; quid aliud quam lucis absentia? Ubi enim lux esset, si esset, nisi superesset eminendo et illustrando? Ubi ergo lux nondum erat, quid erat adesse tenebras, nisi abesse lucem? Super itaque erant tenebrae, quia lux super aberat; sicut sonus ubi non est, silentium est. Et quid est esse ibi silentium nisi sonum ibi non esse? nonne tu, domine, docuisti hanc animam, quae tibi conStetur? nonne tu, domine, docuisti me, quod priusquam istam informem ma
Abbreviated transcription (Latin):
pulsatũ uerbis sescȩ scripturȩ tuȩ & ideo
plerũq in sermone copiosa ẽ egestas humanȩ
intelligentiȩ. quia plus loquit᷑ inquisitio
quã inuentio. & longior ẽ. impetratione
petitio & operosiorꝰ. ẽ. manus pulsans quã
sumens. Tenemus ꝓmissũ. quis corrũp&
illud÷ Si ds̃ ꝓnobis. quis contra nos: Petite
& accipietis. querite & inuenietis. pulsa¬
ie & aperietur uobis. Om̃is enĩ qui petit
accipit. & qͥ querit inuenit. & pulsanti
aperietur. Promissa tua sunt. & qͥs falli
timeat. cũ ꝓmittat ueritas : Confitet᷑
altitudini tuȩ humilitas linguȩ meȩ. qm̃
tu fecisti cȩlũ & terrã. hoc cęlũ qđ uideo.
terrãq quã calco. Unde ẽ hȩc terra quã
porto Tu fecisti. Sed ubi ẽ. celũ celi dño.
de quo audiuimꝰ in uoce psalmi. cȩlũ cęli dño.
terrã autẽ dedit filiis hominũ : ubi est
celũ qđ ñ cernimꝰ. cui terra ẽ hoc om̃e qđ
cernimꝰ:: Hoc enĩ totũ corporeũ ñ ubiq

Expanded text:
pulsatum uerbis sanctae scripturae tuae, et ideo plerumque in sermone copiosa est egestas humanae intellegentiae, quia plus loquitur inquisitio quam inuentio et longior est petitio quam inpetratio et operosior est manus pulsans quam sumens. tenemus promissum: quis corrumpet illud? si deus pro nobis, quis contra nos? petite, et accipietis; quaerite, et innenietis; pulsate, et aperietur uobis. omnis enim, qui petit, accipit et quaerens inueniet et pulsanti aperietur. promissa tua sunt, et quis falli timeat, cum promittit ueritas? Confitetur altitudini tuae humilitas linguae meae, quoniiam tu fecisti caelum et terram, hoc caelum, quod uideo, terramque, quam calco, unde est haec terra, quam porto. tu fecisti. sed ubi est caelum caeli, domine, de quo audiuimus in uoce psalmi: caelum caeli domino: terram autem dedit filiis hominum? ubi es, caelum, quod non cernimus, cui terra est hcernimus? Hoc enim totum corporeum, non ubique
Abbreviated transcription (Latin):
discit᷑. Multa om̃ino p̃cepta st̃. Innu¬
enumerabit. quantomagis ipsa : Quȩ
uoluit tam̃ ds̃ ꝓpt̾ eos qͥse possint ex¬
cusare uł qͥa ens ñ uacat legere uł qͥan
norunt legere. uł qͥa ñ posst̃ facile in¬
telligere. ut excusationẽ nemohabeat
in die iudicii: uoluit sic̃ scriptũ ẽ comiꝰ¬
mare & breuiare uerbũ suꝑ t̾rã. sic̃b
illo ꝓpħa predixerat. Uerbũ enĩ o

Expanded text:
discitur. Multa omnino praecepta sunt, innuenumerat, quanto magis ipsa? Quae voluit tamen Deus, propter eos qui se possent excusare, vel quia eis non vacat legere, vel quia non norunt legere, vel quia non possunt facile intelligere, ut excusationem nemo habeat in die judicii, voluit, sicut scriptum est, consummare et breviare verbum super terram, sicut de illo propheta praedixer
Abbreviated transcription (Latin):
ciplinã in domo disciplinȩ. Disciplina a
discendo dicta ẽ. Disciplinȩ domꝰ ẽ eccłia
xp̃i. Quid gͦ hic discit᷑: Uel quare dis
ut ꝑueniat᷑ ad sẽper uiuere. Discunt
uiuere. deinde quȩ sit merces bonȩ
uitȩ. tertio qͥ sint ueri xp̃iani. quar¬
to quis sit uerꝰ magister. Pauca loquen¬
tib nob̃ sic̃ dñs donat audire digne¬
mini. Oñs in domo disciplinȩ sumꝰ. sed
multi nolunt habere disciplinã. &
qd̃ ẽ ꝑuersius nec indomo disciplinȩ
uolunt habere disciplinã. cũ ꝓpterea
debͤant in domo disciplinȩ accipere
disciplinã: ut seruent illã & in domib
suis. Ipsi contra indisciplinationẽ ñ so¬
lũ in domib suis habere uolunt. sed fer¬
re illã secũ & ad domũ disciplinȩ uolunt.
Ideo & apud qͦs ñ uacat uerbũ dĩ. qͥ cor
auro coniungunt: qͥñ st̃ uia ubi sem̃
qd cecidit ab auib colligit᷑. qͥ ñ st̃ petris.
loca ubi sem̃ altã radice̾ habere ñ pora
& ad horã excit & in estu arescit. qͥ ñ se

Expanded text:
ciplinam in domo disciplinae . Disciplina, a discendo dicta est: disciplinae domus, est Ecclesia Christi. Quid ergo hic discitur, vel quare discut perveniatur ad semper vivere. Discunt vivere; deinde, quae sit merces bonae vitae; tertio, qui sint veri Christiani; quarto, quis sit verus magister, pauca loquentibus nobis, sicut donat Dominus, audire dignemini. Omnes in domo disciplinae sumus, sed multi nolunt habere disciplinam; et quod est perversius, nec in domo disciplinae volunt habere disciplinam. Cum propterea debeant in domo disciplinae accipere disciplinam, ut servent illam et in domibus suis; ipsi contra, indisciplinationem non solum in domibus suis habere volunt, sed ferre illam secum et ad domum disciplinae. Ideo apud quos non vacat verbum Dei, qui cor auri conjungunt; qui non sunt via, ubi semen cum ceciderit ab avibus colligitur; qui non sunt petrosa loca, ubi semen altam radicem habere non potest, et ad horam exit, et in aestu arescit; qui non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dit requiescentẽ cũ. quẽ contẽpserat ia¬
centẽ. Modo elige mortẽ. Dic mͥ qͥs bene
mortuus ẽ: quis male. Puto qͥa melius
ille pauꝑ quã ille diues. Anuis aromatib
sepeliri. & ad inferos sitire: Responde.¬

Expanded text:
dit eum requiescentem, quem contempserat jadit eum requiescentem, quem contempserat jacentem . Modo elige mortem: dic mihi, quis bene mortuus est, quis male? Puto quia melius ille pauper, quam ille dives. An vis aromatibus sepeliri, et apud inferos sitire? Responde
Abbreviated transcription (Latin):
audimꝰ. si exxeuntes hinc ñ obliuiscim̃.
si meminimꝰ qd hic audimꝰ non ne mar¬
ures beatificamꝰ: Quere mor tes mar¬
tirũ. oculos carnis int̾roga: male mor¬
tui sunt. Oculos fidei int̾roga. p̃tio
ahorrescas: si eos imitaris. Il age ut bo¬
nã uitã habeas. quecũq occasio fuerit
ut exceas de hoc corpore exis ad beati¬
tudinẽ. quȩ ñ hab&e timorẽ nec finẽ.
Na bona mors diuitis in porpura &e bis¬
so. sed mala mors sitientis & int̾ tor¬
menta guttulã desi derantis. Quasi
mala mors iacentis pauperis ante ianuã
diuitis int̾ linguas canũ in fame & siti.
micas de mensa desiderantis: mala
mors. aduersa mors. finẽ respice. xp̃i.¬
anꝰ es: fidei oculũ intende. Contigit mo¬
riiopẽ illũ. & efferri ab angłis in sinũ
abrahȩ. Quid ꝓderat diuiti sepulcrum
marmoreũ sitienti apud inferos: Quid
oberant pauperi panni cũ sanie ulcerũ
eiꝰ reqͥescenti in sinu abrahȩ: Longe ui¬

Expanded text:
audimus, si exeuntes hinc non obliviscimur, audimus, si exeuntes hinc non obliviscimur, si meminimus quod hic audimus, nonne martyres beatificamus? Quaere mortes Martyrum; oculos carnis interroga: male mortui sunt. Oculos fidei interroga: Pretiexhorreas, si eos imitaris. Id age, ut bonam vitam habeas; et quaecumque occasio fuerit ut exeas de hoc corpore, exis ad requiem, exis ad beatitudinem, quae non habet timorem nec finem. Nam quasi bona mors divitis in purpura et bysso: sed mala mors sitientis et inter tormenta guttam aquae desiderantis. Quasi mala mors jacentis pauperis ante januam divitis, inter linguas canum, in fame et siti micas de mensa desiderantis: mala mors, aversanda mors. Finem respice: christianus es, fidei oculum intende. Contigit mori inopem illum, et efferri ab Angelis in sinum Abrahae. Quid proderat diviti sepulcrum marmoreum sitienti apud inferos? Quid oberant pauperi panni cum sanie ulcerum ejus, requiescenti in sinu Abrahae? Longe vi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ mortẽ tuã quã uitã tuã. Mori malen
mes. male uiuere ñ times: Corrige
male uiuere. time male mori. Sed noli
timere. ñ potest male mori qͥ bene
uixerit. Prorsus confirmo. audeo di¬
cere. credidi ꝓpt̾ qđ locutꝰ sũ: ñ potis
male mori qͥ bene uixerit. Iã tu diciso
Nũ multi iusti naufragio ꝑiert̃: Certo
ñ potest male mori qͥ beno uixcerit.
Nũ multos iustos gladius ꝑemit hostilis
Certe ñ potest male mori qͥ bene uicert
Nũ multos iustos latrones occidert̃
Nũ multos iustos bestiȩ laniauert̃:
Certe ñ potest male mori qͥ bene uixer
& ego respondebo hȩc. Tibi enĩ uidet᷑
mala mors naufragio perire. gladis
ꝑcuti. a bestus laniari. mors tͥ mala
uidet᷑: Nonne istas mortes martire
subiert̃. quoꝵ natalicia celebi ami
Qđ genꝰ mortis ñ subiert̃ : & tam̃ si
ap̾iani sumꝰ. si in domo disciplinȩ nos
cẽ meminimꝰ uł cũ hic sumꝰ uł cũ hic

Expanded text:
 mortem tuam, quam vitam tuam. Mori male  mortem tuam, quam vitam tuam. Mori male times, male vivere non times. Corrige male vivere, time male mori. Sed noli timere: non potest male mori, qui bene vixerit. Prorsus confirmo, audeo dicere, Credidi, propter quod locutus sum: non potest male mori, qui bene vixerit. Jam tu dicis tibi: Non multi justi naufragio perierunt? Certe non potest male mori, qui bene vixerit. Non multos justos gladius peremit hostilis? Certe non potest male mori, qui bene vixerit. Non multos justos latrones occiderunt? Non multos justos bestiae laniaverunt? Certe non potest male mori, qui bene vixerit. Et ego respondeo: Haec tibi enim videtur mala mors? naufragio perire, gladio percuti, a bestiis laniari, mors mala tibi videtur? Nonne istas mortes martyres subierunt, quorum natalitia celebramus? Quod genus mortis non subierunt? Et tamen si christiani sumus, si in domo disciplinae nos esse meminimus, vel cum hic sumus, vel cum hic
Abbreviated transcription (Latin):
biũ. Quantũ habueris. tantꝰ eris. Ut ha¬
beas quantũ ceteri aut quantũ pauci.
aut plusquã ceteri aut plusquã pauci.
habeas inde honorẽ. habeas inde cligni¬
tatẽ. Q ubi erunt ista omĩa cũ mors
uenerit : Quomꝰ stimulat. quomͦ metꝰ
iste int̾pellat. Quomͦ nom̃ ipsũ ame cõ¬
memoratũ om̃iũ corda ꝑcussit. qͦmͦ ti¬
morẽ ur̃m teste gemitu declarastis.
udiui. audiuiꝰ gemuistis. mortẽ time¬
tis. Si timetis. quare ñ cauetis: Mortẽ
Peccare. Peccare time. Quia si amaueris
peccata in aliã mortẽ irrues. qͦ possis ñ
uenire siñ amaueris peccata. Modo aitꝰ
ꝑuer sus plus amas mortẽ. quã uitam.
Absit inquã. Quis ẽ hominũ qͥ plus amo
mortẽ quã uitã: Forte coniunco teqͥa
plus amas mortẽ quã uitã. Ecce undete
conuinco. Amas tunicã tuã. bonã eã uss
tuã. bonã eã uis. Amas filiũ tuũ. bonĩs
auertat a me malã mortẽ. Plus gͦ amos¬

Expanded text:
bium: Quantum habebis, tantus eris. Ut habium: Quantum habebis, tantus eris. Ut habeas quantum caeteri, aut quantum pauci; aut plus quam caeteri, aut plus quam pauci; habeas inde honorem, habeas inde dignitatem. Et ubi erunt ista omnia, cum mors venerit? Quomodo stimulat, quomodo metus iste interpellat? Quomodo nomen ipsum a me commemoratum omnium corda percussit? Quomodo timorem vestrum teste gemitu declarastis? Audivi, audivi: gemuistis, mortem timetis. Si timetis, quare non cavetis? Mortem Peccare. Peccare time, quia si amaveris peccata, in aliam mortem irrues; quo posses non venire, si non amares peccata. Modo autem perversus plus amas mortem quam vitam. Absit, inquis. Quis est hominum qui plus amet mortem quam vitam? Forte convinco te, quia plus amas mortem quam vitam. Ecce unde te convinco. Amas tunicam tuam, bonam eam vis: tuam, bonam eam vis: amas filium tuum, bonum avertat a me malam mortem. Plus ergo amas
Abbreviated transcription (Latin):
scolã & uapulasti. & a parentib ductꝰ
& fugitans quesitꝰ. & inuentꝰ a̾tractꝰ
es & adductꝰ & extensus es: Quare
uapulasti. qua re tanta mala in pueri¬
tia ꝑtulisti : Ut disceres. Quid disce¬
res: Lit teras. Qua re : Ut haberet᷑
pecunia. aut ut cõpararet᷑ honor.
& teneat᷑ sublimitas dignitatis.¬
Uide quia periturꝰ ꝓpt̾ ꝑiturã rẽ. Periturã
rẽ cũ tanto labore dilicisti. in tantis penis:
& amabat te qͥ te ad penas trahebat. Ipse
qui te amabat. ipse te ad penas trahebat
ut uapulares: amando faciebat ut disce¬
res. Quid. Litteras. Bonȩ sunt litterȩ.
Noui dicturꝰ esmͥ. Quare & uos ep̃i litte¬
ras legistis: Quare ñ diuinas scripturas
in ipsa litteratura tractatis: Ita uͦ. sedñ
ad hoc dilicimꝰ litteras. Non enĩ paren¬
tes nr̃i quando nos in scolã mittebant
hoc nob dicebant. Discite litteras. ut ha¬
Quare: Utsis homo. Qd enĩ mͦ Pecꝰ
sũ: Qđ dico ut sis homo: Ut sis emi¬
nens int̾ homines. Unde & illud ꝓuer¬

Expanded text:
scholam, quare vapulasti, et a parentibus ductus, et fugitans quaesitus, et inventus attractus es, et adductus extensus es? Quare vapulasti? quare tanta mala in pueritia pertulisti? Ut disceres. Quid disceres? Litteras. Quare? Ut haberetur pecunia, aut ut compararetur honor, et teneretur sublimitas dignitatis.ide quia periturus, propter perituram rem, perituram rem cum tanto labore didicisti in tantis poenis, et amabat te qui te ad poenas trahebat: ipse qui te amabat, ipse te ad poenas trahebat; ut vapulares, amando faciebat; ut disceres, quid? Litteras. Bonae sunt litterae? Bonae. Novi, dicturus es mihi: quare et vos, episcopi, litteras legistis; quare nunc divinas Scripturas in ipsa litteratura tractatis. Ita vero: sed non ad hoc didicimus litteras. Non enim parentes nostri, quando nos in scholam mittebant, hoc nobis dicebant: Discite litteras, ut haQuare? Ut sis homo. Quid enim? modo pecus sum? Quod dico, ut sis homo, hoc est, ut sis eminens inter homines. Unde et illud prover
Abbreviated transcription (Latin):
Absit am̃e. Puto quia eligis hoc. disces gͦ
bene mori. si didiceris bene uiuere. Mer¬
ces enĩ bone uitȩ ȩterna ẽ. Qui discunt.
seminantẽ : Seminantis manũ non
terr& uia. ñ terrent lapides: ñ terrent
spinȩ. iactat ille qđ suũ ẽ. Qui timuerit¬
ne cadat in terrã malã. ñ ꝑuenit ad t̾rã¬
bonã. & nos dicimꝰ. iactamꝰ semina. spar¬
minare: & in messe habemꝰ esurire. Ergo
cũ uenit sem̃ ad terrã bonã. scio qͥa audit.¬
& bene audit. Deficit & ꝓficit. Deficit ini¬
qͥtati. ꝓficit ueritati. Deficit secłõ. ꝓficit

Expanded text:
Absit a me. Puto quod hoc dices. Disces ergo bene mori, si didiceris bene vivere. Merces enim bonae vitae, aeterna est. CAPUT seminantem? Seminantis manum non terret via, non terrent lapides, non spinae: jactat ille quod suum est. Qui timuerine cadat in terram malam, non pervenit ad terrbonam. Et nos dicimus, jactamus semina, sparminare, et in messe habemus esurire. Ergo iat semen ad terram bonam. Scio quia qui audit et bene audit, deficit, et proficit: deficit iniquitati, proficit veritati: deficit saeculo, proficit
Abbreviated transcription (Latin):
mor talitatisꝰ circũdatꝰ. ꝓpt̃ te esuriuit.
& sitiuit: ꝓpt̃ te lassatꝰ ad puteũ sedit.
ꝓpt̃ te fatigatꝰ in naui cdormiuit. ꝓpt̃
te contumelias indignꝰ audiuit. ꝓpt̃
te a facie sua sputa hominũ ñ abegit.
ꝓpt̾ te alapas in faciẽ accepit. ꝓpt᷑ te in ligno perendit
te animã effudit. ꝓpt̾ te in se̾pulcro
positꝰ ẽ. Hȩc omĩa forte contẽpnis in

Expanded text:
urivit et sitivit, propter te lassatus ad puteum sedit; propter te fatigatus in navi dormivit, propter te contumelias indignas audivit; propter te a facie sua sputa hominum non abegit; propter te alapas in faciem accepit; propter te in ligno pependit; propter te animam effudit; propter te in sepulcro positus est. Haec omnia forte contemnis in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑge quo iub& caritas. Respice & uide
quantũ int̾sit int̾ pecuniã tuã & dm̃
tuũ. Pulcrior est iste sol quã pecunia
tua. & tam̃ soliste ñ ẽ ds̃ tuus. Porro
si pulcrior ẽ lux ista quã pecunia tua.
quantũ ẽ pulcrior qͥ fecit hanc lucem:
Anforte cõparare uis pecuniã tuã luci ͤ
lcce occidit sol. Ostende mͥ petuniã tuã.
Nit& & nocte : Subtrahe lucernã. Cer¬
te diues es. ostende mͥ diuitias tuas.
am lumine priueris. Iã si ñ habeas. un ni¬
de qł habes uideas. ubi sunt diuitiȩ

Expanded text:
perge quo jubet charitas: respice, et vide perge quo jubet charitas: respice, et vide quantum intersit inter pecuniam tuam et Deum tuum. Pulchrior est iste sol quam pecunia tua, et tamen sol iste non est Deus tuus Porro si pulchrior est lux ista quam pecunia tua. quantum est pulchrior qui fecit hanc lucem? An forte comparare vis pecuniam tuam luci? Ecce occidit sol; ostende mihi pecuniam tuam. Nitet, et nocte subtraho lucernam; ecce dives es, ostende mihi divitias tuas. Jam si lumine priveris, jam si non habeas unde quod habes videas, ubi sunt divi
Abbreviated transcription (Latin):
cisti in domo disciplinȩ. Non audist.
possim facere ut nulli iungereris. Cor¬
rũpunt enĩ mores bonos colloqͥa mala
Sed ñ possũ. ñ possũ facere ut nemini
iungaris. cui mala ista quȩ ñ ẽ nis dicꝰ¬
re insusurres. & ñ solũ ñ ẽ ius doceri
sed affectes etiã docere. Nolo. ĩ mo uds
sed ñ possũ disiungere te ab aurib alio
Alios admoneã. ad quoꝵ aures ãbis. quo
aures penitrare moliris. ad quoꝵ cords
ꝑ aures intrare disponis. Oqͥ accipis uer¬
bũ sanũ in domo disciplinȩ. sepi aures
hoc didicimꝰ sub illo magistro. cuiꝰ cathe¬
Ara in celo ẽ. Noli mͥ ista dicere. aut noli
ad me actedere. Hoc ẽ enĩ sepi aures
tuas spinis. Conuertã me ad illũ.
Auarꝰ es. pecuniã amas. Beatꝰ eẽ uis dñm¬
dñ tuũ ama. Pecunia te ñ facit beatum.
Tu eã facis ornatã. ñ illa tebeatũ. Sed
qͥa multũ amas pecuniã. uideo quia
ꝑgis quo iusserit cupiditas. Piger.

Expanded text:
cisti in domo disciplinae, nec audisti cisti in domo disciplinae, nec audisti possem facere, ut nulli jungereris! Corrumpunt enim mores bonos colloquia mala . Sed non possum facere ut nemini jungaris, cui mala ista quae non vis dediscere insusurres; et non solum nolis dedoceri, sed affectes etiam docere. Nolo, imo volo, sed non possum, disjungere te ab auribus aliorum. Alios admoneam, ad quorum aures ambis, quorum aures penetrare moliris, ad quorum corda per aures intrare disponis. O qui accipis verbum sanum in domo disciplinae, Sepi aures thoc didicimus sub illo magistro cujus cathedra in coelo est. Noli mihi ista dicere, aut noli ad me accedere. Hoc est enim, Sepi aures tuas spinis. 10. Convertam me ad illum. Avarus es, pecuniam amas: beatus esse vis? Deum tuum ama. Pecunia te non facit beatum: tu eam facis ornatam, non illa te beatum. Sed quia multum amas pecuniam, et video quia pergis quo jusserit cupiditas; piger,
Abbreviated transcription (Latin):
Ego diues. ille pauꝑ: sarcinã tuã cõme
moras. ponł tuũ laudas. & qđ ẽ grauius
constrinaisti ad te sarcinã tuã. Ideo
ñ uis porrigere manũ tuã. Honerate.
ligate qͥd te iactas: Quid te laudas: Sol¬
ue uincula tua. minue de sartina tua.
da comiti: & illũ adiuuas : & te rele¬
uas. Int̾ has uoces tuas laudantis sar
dicis. & quid seruo filiis meis: Xp̃m¬
oppono illi. filios suos ille mͥ reponit.
Ita uero magna iustitia. ut habeat
unde luxuriet᷑ filius tuus egeat dñs
tuus : Cũ enĩ uni ex minimis meis fecisti.
mihi fecisti. ñ legisti. ñ timuisti: Ecce qͥse
& filios tuos numeras : Postremo nunꝰ¬
ra filios tuos. ad de unũ illũ int̃ illos a
tuũ. Unũ habes. sit ille scds̃. Puos habe
sit ille tertius. Tres habes. quartꝰ sit. Ni
chil illoꝵ uis: Ecce quomͦ dilige̾s ꝓxxinũ
tuũ. quẽ faciebas tͥ sociũ. Ad istã ꝑdi¬
Hȩc susurrabis ꝓximo tuo. quȩ ñ didi¬

Expanded text:
Ego dives, ille pauper. Sarcinam tuam cEgo dives, ille pauper. Sarcinam tuam ctuum laudas. Et quod gravius est, constrinxisti ad te sarcinam tuam: ideo non potes porrigere manum. Onerate, ligate, quid te jactas? quid te laudas? Solve vincula tua, minue de sarcina tua. Da comiti, et illum adjuvas, et te relevas. Inter has voces tuas laudantes sarcdicis, Et quid servo filiis meis? oppono, filios suos mihi reponit. Ista vero magna justitia, ut habeat unde luxurietur filius tuus, egeat Dominus tuus? Cum enim uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Non legisti, et filios tuos numeras? Postremo numera filios tuos, adde unum inter illos, Dominum tuum. Unum habes, sit ille secundus; duos habes, sit ille tertius; tres habes, sit ihil horum vis. Ecce quomodo diligis proximum tuum, quem tibi facias socium ad istam perdiIsta susurrabis proximo tuo, quae non didi
Abbreviated transcription (Latin):
tia diabolicũ uitiũ ẽ. sed hab& matrẽ
suã. Suꝑbia uocat᷑ mat̾ inuidiȩ. Suꝑbia
inuidos facit. Suffoca matrẽ. & ñ erit
filia. Ideo humilitatẽ docuit xp̃c arg
Ion ego loquor inuidis. bene optantib
loquor. Illis loquor qͥ optant bene amicis.
ut habeant tantũ quantũ & ipsi. Optant
bene agentib ut habeant quantũ & ipsi sed
nolunt eis clare ex eo qđ habent. Inde te
iactas homo xp̃iane. qui optas bene. Me¬
lior te ẽ mendicus. qͥ plura tibi optat. &
nichil hab&. Bene uis optare a te nihil
accipienti. da aliquid bene optanti.Sed
bonũ ẽ bene optare. redde mercedem.
Optat tibi bene pauꝑ. Quid trepidas: Ad
da aliqͥd fr̃i tuo. da aliqͥd ꝓxximo tuo. da
aliqͥd comiti tuo. Tu diues es. ille pauꝑẽ.
uita ista. uia ẽ. Simul ambulatis. Sed¬
forte dicis. Ego diues. ille pauꝑ ẽ. Simul
ambulamꝰ annon: Quid ẽ qđ dicis ego
diues ille pauꝑ. nͥ ego onerosus ille leuis:

Expanded text:
tia diabolicum vitium est: sed habet matrem tia diabolicum vitium est: sed habet matrem suam. Superbia vocatur mater invidentiae. Superbia invidos facit. Suffoca matrem, et non erit filia. Ideo humilitatem docuit Christus. Non ergo loquor invidis, bene optantibus loquor. Illis loquor qui optant bene amicis, ut habeant tantum quantum habent et ipsi. Optant bene egentibus, ut habeant quantum et ipsi: sed nolunt illis dare ex eo quod habent. Inde te jactas, homo christiane, quia optas bene? Melior te est mendicus, qui plura tibi optat, et nihil habet. Bene vis optare nihil a te accipienti: da aliquid bene optanti. Si bonum est bene optare, redde mercedem. Optat tibi bene pauper, quid trepidas? AddDa aliquid fratri tuo, da aliquid proximo tuo, da aliquid comiti tuo. Tu dives es, ille pauper est. Vita ista via est, simul ambulatis. forte dicis: Ego dives, ille pauper est. Simul ambulatis, annon? Quid est quod dicis, Ego dives, ille pauper; nisi, Ego oneratus, ille levis?
Abbreviated transcription (Latin):
de putas te fieribeatũ. Pecuniosus es.
& multũ eã diligis. Uolebas diligere
cuniã tuã. Quid ẽ: discutiebã. Inuentꝰ es.
appariusti tibi. uidisti te. considerasti te.
ritia: Si adiuisero cũ illo. minꝰ erit. &
ego. Sed quia diligo eũ tanquã merpsum.
opto illi ut tantũ habeat. ut nec metum
optes. Timeo enĩ ne inuideas. Quomo do
enĩ socialis felicitas erit tua. quã torquo
felicitas aliena: Honne cũ ceꝑit dites¬
cere uicinꝰ tuus & incipere quasi sur¬
gere & ire post te times ne sequat᷑ te.
times ne transeat te : Certe diligis
ꝓximũ tanquã te ipsũ. Sed ñ loquar de
inuidis. Auertat enĩ ds̃ hanc pestẽ ab
animis om̃ium hominũ. neclũ xp̃ianoꝵ.
Uitiũ diabolicũ. quo solus diabolus reus
ẽ. & in expiabilit̾ reus. Non enĩ dicit᷑
diabolo ut dãpnet᷑ adulteriũ cõmisisti.
furtũ fecisti. alienã uillã rapiusti: sed
homini stanti lapsus inuidisti. Inuiden¬

Expanded text:
de putas te fieri beatum, pecunia est, de putas te fieri beatum, pecunia est, et multum eam diligis. Volebas diligere cuniam tuam. Quid esses discutiebam: inventus es; apparuisti tibi, vidisti te, considerasti te. t? Si divisero cum illo, minus erit et ego. Sed quia diligo eum tanquam me ipsum, opto illi ut tantum habeat; ut nec meum optes. Timeo enim ne invideas. Quomodo enim socialis erit felicitas tua, quam torquet felicitas aliena? Nonne cum coeperit ditescere vicinus tuus, et incipere quasi surgere, et ire post te, times ne sequatur te, times ne transeat te? Certe diligis proximum tanquam te ipsum. Sed non loquor de indivis. Avertat enim Deus hanc pestem ab animis omnium hominum, nedum Christianorum; vitium diabolicum, quo solus diabolus reus est, et inexpiabiliter reus. Non enim dicitur diabolo ut damnetur, Adulterium commisisti, furtum fecisti, villam alienam rapuisti: sed, Homini stanti lapsus invidisti. Inviden
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc pigri sumꝰ. Ecce quȩ duo erant¬
unũ factũ ẽ ꝓrsus. Proximũ dilige. &
te ipsũ. Sed prius ẽ ut diligas teipsũ.
Querere habes quomͦ diligas te ipsũ.
& audire habes. Ciliges dnm dm̃
a se fieri ñ potuit. sic nec beatꝰ a se fieri
potest. Alia res fecit hominẽ qđ ñ ẽ ipse
homo. Alia res eũ factura ẽ beatũ. qđ
ñ ẽ ipse homo. Deniq errans uid& ipse.
qͥa ꝑ se ñ potest beatꝰ eẽ: & amat aliud
unde sit beatꝰ. Unde se fieri putat bea¬
tũ hoc amat. Quid putamꝰ: Amat un¬
de se putat fieri beatũ. pecuniã. aurũ.
argentũ. possessiones. Breuit̃ dico pecu¬
mã. Totũ enĩ quicqͥd homines possident
in terra. omĩa quoꝵ domini sunt pecu¬
cus. quicqͥd hoꝵ ẽ pecunia dr̃. & unde¬
sit primũ uocata petunia: Ideo pecu¬
nia. qͥa antiqͥ totũ td̃ habebant in peco¬
rib habebant. A pecore pecunia uocat᷑.
legimꝰ antiquos patres diuites fuisse pa¬
stores. Ergo petuniã diligis ohomo. un¬

Expanded text:
adhuc pigri sumus. Ecce quae duo erantunum factum est. Prorsus proximum dilige, et te ipsum: sed prius est ut diligas te ipsum. 6. Quaerere habes quomodo diligas te ipsum; et audire habes, Diliges Dominum a se fieri non potuit, sic nec beatus fieri a se potest. Alia res eum fecit hominem, quod non est ipse homo: alia res eum factura est beatum, quod non est ipse homo. Denique errans videt ipse, quia per se non potest beatus esse, et amat aliud unde sit beatus. Unde se fieri putat beatum, hoc amat. Quid, putamus, amat, unde putat se fieri beatum? Pecuniam, aurum, argentum, possessiones: breviter dico, pecuniam. Totum enim quidquid homines possident in terra, omnia quocus; quicquid horum est pecunia dicituest primum vocata pecunia. Ideo pecunia, quia antiqui totum quod habebant, in pecoribus habebant. A pecore pecunia vocatur. Legimus antiquos patres fuisse divites pastores. Ergo pecuniam diligis, o homo: un
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ diligitis pecuniã tantũ me dili¬
gite. Crubescaniꝰ saltẽ. confiteamͥ. &
pectora tundamꝰ. ñ ut suꝑ peccata nr̃a
pauimentũ solidemꝰ. Nã qui tondit
pectꝰ. & ñ corrigit᷑: solidat peccata.

Expanded text:
quantum diligitis pecuniam, tantum me aquantum diligitis pecuniam, tantum me amate. Erubescamus saltem, confiteamur, et pectora tundamus, non ut super peccata nostra pavimentum solidemus. Nam qui tundit pectus et non corrigitur, solidat peccat
Abbreviated transcription (Latin):
eũ diuitẽ. Credendo diues ẽ. ñ uidendo.
Quanto melius fidẽ conuertis ad dm̃. Non
uides qđ possides. & dm̃ tibisic p̃dico. Non¬
dũ uides. ama. & uidebis. Amas pecuniã
õ cece quã nũquã uidebis. Cetꝰ possides. cecꝰ
moriturꝰ es. Qđ possides. hic relicturꝰ es.
Non tenebas qͣuando uidebas. qͥa ñ uidebas
qđ habebas. de dõ qͥd tͥ dicit᷑: Ecce hoc tͥ
dr̃. Ipsã sapientiã amate tanquã illã pe¬
ogatcuniã. Indignũ iniuriosũ ẽ ut sapientia
pecuniȩ cõparet᷑. sed amor amori cõpa¬
rat᷑. Uideo enĩ hic sic uos amare pecuniã
ut iubente amore pecuniȩ labores susci¬
piatis. ieiunia toleretis. mare transe¬
atis. uentis & fluctib uos cõmittatis.
Habeo unde eligã qđ ametis. sed ñ habeo
qđ addã ad amorẽ quo amatis. Sic amate.
plus nolo me amari ait ds̃. Imꝓbis loquor.
auaris loquor. Pecuniã diligitis. tantũ
me diligite. Certe melior sũ in cõpara¬
bilit̾. Nolo a uobis ampliorẽ amorem.

Expanded text:
facit divitem: credendo dives est, non videndo. Quanto melius fidem convertit ad Deum? Non vides quod possides, et Deum tibi sic praedico. Nondum vides: ama, et videbis. Amas pecuniam, o caece, quam nunquam videbis. Caecus possides, caecus moriturus es, quod possides hic relicturus es. Non tenebas et quando vivebas; quia non videbas quod habebas. 11. De Deo quid tibi dicitur? Ecce hoc tibi dicit ipsa Sapientia: Ama illum tanquam pecuniam . Indignum est, injuriosum est, ut sapientia pecuniae comparetur: sed amor amori comparatur. Video enim hic vos sic amare pecuniam, ut jubente amore pecuniae labores suscipiatis, jejunia toleretis, mare transeatis, ventis et fluctibus vos committatis. Habeo unde eligam quod ametis, sed non habeo quod addam ad amorem quo amatis. Sic me amate, plus nolo me amari, ait Deus. Improbis loquor, avaris loquor: Pecuniam diligitis, tantum me diligite. Certe melior sum incomparabiliter: nolo a vobis ampliorem amorem;
Abbreviated transcription (Latin):
as enĩ dĩ ꝓstratas in faciẽ fecit pastĩ
querentes de terra: te in duos pedes
ereocit de terra: tuã faciẽ sursũ atte¬
dere uoluit. Non discordor cor tuum
a facie tua. ñ habeas faciẽ sursũ & cor
deorsũ. Immo  audi. & uerũ fac. Surs
cor. ne mentiaris in domo disciplins
Quando enĩ audis responcle. Sed sit
uerũ qđ respondes. Sicͣ te dilige . & di¬
liges ꝓxximũ tuũ tãquã te ipsũ. Quiad
ẽ enĩ sursũ habere cor. nͥ qđ prius dictũ

Expanded text:
uas enim Deus prostratas in faciem fecit, pastum uas enim Deus prostratas in faciem fecit, pastum quaerentes de terra: te in duos pedes erexit de terra. Tuam faciem sursum attendere voluit. Non discordet cor tuum a facie tua. Non habeas faciem sursum, et cor deorsum: imo verum audi et verum fac, Sursum cor; ne mentiaris in domo disciplinae. Quando enim audis, responde: sed sit d respondes. Sic te dilige, et diliges proximum tanquam te ipsum. Quid est enim sursum habere cor, nisi quod dic
Abbreviated transcription (Latin):
de carne quȩ pars uilior ẽ hominis  Si
animã odit. carnẽ quomͦ diligit: Deniq
qͥ amant iniqͥtatẽ & oderunt animam
suã. om̃em turpitudinẽ exercent de
carne sua. Iã gͦ qͥ diligis iniqͥtatẽ quomͦ
tͥ uolebas cõmitti ꝓximũ. ut diligeres
eũ tanquã te qͥ ꝑdis te: Sienĩ tu ipse
sic te diligis ut ꝑdas te. sic ꝓfecto ꝑdi¬
turꝰ es eũ quẽ diligis sic̃ te. Nolo quẽ quã
diligas. uł solus peri. Aut corrige dilet¬
tionẽ. aut respue societatẽ. Dicturꝰ mͥ¬
eris. Diligo ꝓximũ tamquã me ipsũ. Au¬
dio plane audio. In ebriariuis cũ illo. quẽ
diligis tãquã te ipsũ. Bene nob̃ faciamꝰ
hodie. quantũ possumꝰ bibamꝰ. Ulide
quia si sic te diligis. & illũ ad te trahis. &
qđ amas uocas: necesse ẽ. necesse ẽ ut qu
diligis tanquã te ipsũ illuc illũ trahas
ad qđ & tu amas humanꝰ homo un mo
beluinꝰ. amando talia qualia beluȩ. Beli¬

Expanded text:
de carne, quae pars vilior est hominis? Si de carne, quae pars vilior est hominis? Si animam odit, carnem quomodo diligit? Denique qui amant iniquitatem, et oderunt animam suam, omnem turpitudinem exercent de carne sua. Jam ergo, qui diligis iniquitatem, quomodo tibi volebas committi proximum, ut diligeres eum tanquam te? Homo, quid perdis te? Si enim tu ipse sic te diligis ut perdas te; sic profecto perditurus es et eum quem diligis sicut te. Nolo ergo quemquam diligas: vel solus peri. Aut corrige dilectionem, aut respue societatem. CAPUT es: Diligo proximum tanquam me ipsum. Audio plane, audio. Inebriari vis cum illo, quem diligis tanquam te ipsum. Bene nobis faciamus hodie, quantum possumus bibamus. Vide quia sic te diligis, et illum ad te trahis, et ad quod amas vocas. Necesse est ut quem diligis tanquam te psum, illuc illum trahas ad quod et tu te amas. Humanus homo, imo belluinus, amando talia qualia belluae. Bell
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia. Uidete gͦ quantos ꝓximos ha¬
beat unꝰ homo. Om̃s homines in quos
incurrerit. qͥb iungi potuerit: ꝓximi
eius sunt. Quomͦ gͦ discutiendũ ẽ utrũ
diligat se. cui cõmittendi sunt tot ꝓxi¬
mi. ut sic eos diligat tanquã se : Hon
gͦ irascat᷑ unusquisq. si discutio quomͦ
se diligat. Certe ego discutio. qͥa inuen
rog&e. ipse sibi appareat. ipse ñ se lateat.
ipse sibi se ñ abscondat. ipse sibi se ante ocu¬
lossuos ñ post dorsũ ponat. Me loquente
faciat hoc. me nesciente faciat hoc.
quis dm̃ ꝑ me audis in hac domo disciplinȩ :
Attende te. quomͦ te diligis. Profecto enĩ
si te interrogẽ utrũ te diligas. respondes
iniqͥtatẽ. si te diligis. Nã si diligis iniqͥta¬
tẽ. ñ ego lico. psalmũ audi. qͥ diligit ini¬
quitate odit animã suã. Ergo si diligis
sed aꝑte dico dicentẽ. odis te. Quanto
magis dicis qͥa amas te. odis te. Qui aut̃
diligit iniqͥtatẽ. odit animã suã. Qd dicã

Expanded text:
e. Videte ergo quantos proximos habeat unus homo. Omnes homines in quos incurrerit, quibus jungi potuerit, proximi ejus sunt. Quomodo ergo discutiendus est utrum diligat se, cui committendi sunt tot proximi, ut sic eos diligat tanquam se? Non ergo irascatur unusquisque, si discutio quomodo se diligat. Certe ego discutio, ipse se inroget, ipse sibi appareat, ipse se non lateat, ipse sibi se non abscondat, ipse sibi se ante oculos suos, non post dorsum ponat. Me loquente faciat hoc, me nesciente faciat hoc. quis Deum per me audis, in hac domo disciplinae, attende te, quomodo te diligis. Profecto enim si te interrogem utrum diligas te, respondes iniquitatem, si te diligis. Nam si diligis iniquitatem, non ego dico, Psalmum audi, Qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Ergo si diligis sed aperte tibi dicentem, Odis te. Quanto magis dicis quia amas te, odis te: Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam. Quid dicam
Abbreviated transcription (Latin):
Eece qđ discit᷑ in domo disciplinȩ. Dilige¬
re dm̃. diligere ꝓximũ. Dm̃ tanquã dm̃.
primũ tanquã te. Non inuenis parẽ dõ.
ut possit tͥ dici. dilige dm̃ sicut diligis
llũ. De ꝓximo inuenta ẽ tͥ regula. quia
nuentꝰ es ꝓxrimo tuo par .: Tu ipse queris
quomͦ diligas ꝓximũ. Attende te ipsũ.
& qͦmͦ te diligis sic dilige ꝓximũ. & ñ ẽ
ubi erres. uolo gͦ etiã & ibi conur certe
tͥ ꝓximũ tuũ. ut diligas eũ sicut te ipsũ:
uolo. sed adhuc timeo. Uolo tͥ dicere.
Adhuc enĩ discutere uolo quomͦ diligas
teipsũ. Noli gͦ egre ferre. Non es tũ ipse
facile dimittendus. cui ẽ ꝓximꝰ cõmit¬
tendus. Non transitorie tecũ agendũ
ẽ. Tu enĩ unꝰ homo es. ꝓximi tui multi
sunt.
Non enĩ primo sic debes intelligere
Proximꝰ enĩ om̃i homini om̃is homo.S¬

Expanded text:
disciplinae: Diligere Deum, diligere proximum; Deum tanquam Deum, proximum tanquam te. Non enim invenis parem Deo, ut possit tibi dici, Dilige Deum sicut diligis illum. De proximo inventa est tibi regula, quia inventus es proximo tuo par tu ipse. Quaeris quomodo diligas proximum? Attende te ipsum; et quomodo te diligis, sic dilige proximum. Non est ubi erres. Volo jam ergo et tibi committere proximum tuum, ut diligas eum tanquam te ipsum: volo, sed adhuc timeo. Volo tibi dicereadhuc enim discutere volo quomodo diligas te ipsum. Noli ergo aegre ferre. Non es tu ipse facile dimittendus, cui est proximus committendus: non transitorie tecum agendum est. Tu unus homo es, proximi tui multi sunt. Non enim primo sic debes intelligere Proximus enim est omni homini omnis homo.