comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
camelum glutientes. Cameli nomine dñs h
d̾signatur: a quo hoc iudeis adu̾santib dicitur.
Culex enim susurrando uulnerat: camelus
aũt sponte se ad suscipienda onera inclinat.
Liquauerunt gͦ iudei culicem. quia seditiosũ
latronem dimitti petierunt : camelum uero
glutierunt : quia eum qui adsuscipienda nr̃e
mortalitatis n onera sponte descenderat. extin¬
guere clamando conati sunt :¬

Expanded text:
camelum glutientes . Cameli nomine Dominus hic designatur, a quo hoc Judaeis adversantibus dicitur. Culex enim susurrando vulnerat, camelus autem sponte se ad suscipienda onera inclinat. Liquaverunt ergo Judaei culicem, quia seditiosum latronem dimitti petierunt; camelum vero glutierunt, quia eum qui ad suscipienda nostrae mortalitatis onera sponte descenderat exstinguere clamando conati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis ⁊ pauꝑ ⁊ cecus ⁊ nudꝰ. Rursũ nõ¬
nulli despectis cetĩs: uidi appetunt singu
oranti publicano se p̃tulit. Scĩ quoq
apłi ab hoc elationis uicio reuocant᷑. qui
de p̾dicatione redeuntes cũ elati dicerẽt.
dñe in noĩe tuo ⁊ demonia nob̾ subiecta
sũt: ne de hac miraculoꝵ singłaritate gay¬
derent. illico eis respondit dñs dicens. Ui¬
debam sathanan uelut fulgur d̾ celo cadẽ¬
tem. Ip̃ẽ ꝗꝓpe singłarit̃ elatus dixerat.
Supra astra celi exaltabo solium meũ. se¬
debo in monte testam̃ti in laterib aquilo¬
lonis : similis ero altissimo. Et mire dñs
ster elauoĩs accepit: ut in auctore suꝑꝰ¬
bie discerent. ꝗd d̾ elatioĩs uicio formi¬
darent.

Expanded text:
rabilis, et pauper, et caecus, et nudus . Rursum nonnulli, despectis caeteris, videri appetunt singuloranti Publicano se praetulit. Sancti quoque apostoli ab hoc elationis vitio revocantur, qui de praedicatione redeuntes, cum elati dicerent: Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt : ne de hac miraculorum singularitate gauderent illico eis respondit Dominus, dicens: Videbam Satanam velut fulgur de coelo cadentem . Ipse quippe singulariter elatus dixerat: Super astra coeli exaltabo solium meum: sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, similis ero Altissimo. Et mire Dominus ster elationis accepit; ut in auctore superbiae discerent quid de elationis initio formidarent.
Abbreviated transcription (Latin):
iiiͦiͦ. usq ad manifestam tͥnitatis speciem ꝑuenit᷑.
Et apud nos gͦ septenarius ꝑfectus ẽ. s longe dis
similiter: quia plene ⁊ ñ maniter in duodena¬
rium surgit : dum ⁊ ꝑfidem oꝑa ce rursum ꝑ
oꝑa ꝑficit fidem. Sancti qͦ apostoli gre sepufor¬
mis sp̃u inplendi. duod̾cim sunt electi: quia in
quatuor mundi partib. iͥnitatem que ds̃ ẽ inno¬
tescere uidelantur. Duod̾cim gͦ decti sunt: ut
etiam ex ipsius numeri rationis causa claresce¬
ret. quod ꝑ quatuor infima. tria summa p̃dica¬
rent

Expanded text:
quatuor usque ad manifestam Trinitatis speciem pervenitur. quatuor usque ad manifestam Trinitatis speciem pervenitur. Et apud nos similiter, quia plene et non inaniter in duodenarium surgit, dum et per fidem opera, et rursum per opera perficit fidem. Sancti quoque apostoli gratiae septiformis spiritu implendi, duodecim sunt electi, quia in quatuor mundi partibus Trinitatem, quae Deus est, innotescere mittebantur. Duodecim ergo electi sunt; ut etiam ex ipsius numeri ratione causa claresceret quod per quatuor infima tria summa praedicarent
Abbreviated transcription (Latin):
ut eum sequam̃ hic ad monentẽ
ditur: et eiꝰ uesti gia mmitando tẽ¬
neamꝰ. Iħm ⁊ em̃ sequit̃: qͥ imitatur.
hinc namq dic̃. Sequere me: ⁊ di¬
mitte mortuos sepe lire mortuuoᷤ
suos. Sequere enĩ. dr᷑ imitare. Con¬
de fuit. columbaꝵ pullos ⁊ par t̾tu¬
rum adsacrificiũ mat̾ inuenit. ꝓꝑ¬
ari in hec mundo noluit. irrisioneᷤᷤ
⁊ opprobͥa tolłauit sputa. fagella.
alapas. spineã coronã crucemq su¬
stint: ⁊ quia reꝵ corꝑaliũ delecta¬
tione agaudio interno cecidimꝰ. cũ
qua amaritudine illuc redeamꝰ ostẽ¬
ddit. Quid itaq ꝓ se debet homo patiͭ
lucra sectatur. insuꝑbia honoris ex¬
tollit̾. inuidie facib m ardescit. li¬
bidinis ĩmudicia se polluit. ꝓsꝑari
ad ea que sunt ĩmundo ꝯcupiscit:
iħm ĩ quo credidit seꝗ ꝯtẽpnit. Diu̾¬
so itaq itinere ambulat ⁊ ꝑgit. si gau¬
dia delectationes que appetit: cui
dux suus uiam amaritudinis ostẽ¬
dit.

Expanded text:
ut eum sequamur hic admonentem, aditur, et ejus vestigia imitando teneamus. Jesum etenim sequitur qui imitatur. Hinc namque dixit: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Sequere enim dicitur imitare. Condefuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit. Prosperari in hoc mundo noluit, irrisiones et opprobria toleravit, sputa, flagella, alapas, spineam coronam crucemque sustinuit; et quia rerum corporalium delectatione a gaudio interno cecidimus, cum qua amaritudine illuc redeamus ostendit. Quid itaque pro se debet homo pati, lucra sectatur, in superbia honoris extollitur, invidiae facibus inardescit, libidinis immunditia se polluit, prosperari ad ea quae sunt in mundo concupiscit, Jesum in quem credidit sequi contemnit. Diverso quippe itinere ambulat et pergit, si gaudia delectationesque appetit cui dux suus viam amaritudinis ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ds t̃minõ ꝯstituit hõi qͥ ñ poter̾ p̃teriri. ⁊
eleuaũ hc̃ ad cogͦscenda sublimia. ⁊ redux̃
it̃m ad ĩfirma toleranda. uͥ modi sui m̃¬
suras aspiciẽs. dũ securritatẽ ꝯp̃hendere
conarẽt᷑. ⁊ ñ poss: ne ꝑelatioẽm ex tra se
iret. ꝑ humilitatẽ cogeret᷑ ĩtra suos sẽꝑ
t̃minos redire. Nonñqͣm itaq electi dĩ
ũt. a qͥbusdã uͦ repulsi ĩ mus iacẽt. He

Expanded text:
s terminos constituit homini qui non poterunt praeteriri, et elevavit hunc ad cognoscenda sublimia, et reduxit iterum ad infirma toleranda, ut modi sui mensuras aspiciens, dum securitatem comprehendere conaretur et non posset, ne per elationem extra se iret, per humilitatem cogeretur intra suos semper terminos redire. Nonnunquam itaque electi Dei unt. A quibusdam vero repulsi in
Abbreviated transcription (Latin):
his cui tantũm᷑ datũ ẽ p̃ceptoꝵ occul¬
ta disserere. tẽptet etiã miracłis chorꝰ¬
care: aut is quẽ suꝑne uͥtutis donũ
ad sola miracła roborat. etiã diuine le¬
gis occulta pandere ꝯtendat. Plerũq
enũ amittit qd portat: qui audact̃ ea
steriis utim̃: cũ sua his officia distin¬
cte seruamꝰ. Lucẽ qͥppe ocłis cernimꝰ:
uocẽ uͦ aurib audimꝰ. Siquis aũt or¬
dine mutato uoci ocłos. luci aures ac¬
cõmodet: huic utraq ĩ cassum patent.
Si odorẽ uelit ore discernere. sapores
nare gustare: utriusq sensus ministe¬
rium qr ꝑu̾tit interimit. Dũ enĩ ꝓpͥis
hec usib nõ aptant᷑: ⁊ sua officia de¬
serũt: ⁊ ad extranea nõ assurgũt. Bñ
itaq paulus intra acceptas ex diuina
largitate m̃suras. in ip̃a p̃dicationis
sue se latitudine coartabat: cũ diceͣt.
Non enĩ audeo aliquid loqͥ eoꝵ qui ꝑ

Expanded text:
is cui tantummodo datum est praeceptorum occulis cui tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere, tentet etiam miraculis coruscare; aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat, etiam divinae legis occulta pandere contendat. Plerumque enim amittit quod portat, qui audacter easteriis utimur, cum sua his officia distincte servamus. Lucem quippe oculis cernimus, vocem vero auribus audimus. Si quis autem ordine mutato, voci oculos, luci aures accommodat, huic utraque incassum patent. Si quis oderes velit ore discernere, sapores aure gustare, utriusque sensus ministerium quia pervertit, interimit. Dum enim propriis haec usibus non aptantur, et sua officia deserunt, et ad extranea non assurgunt. Bene itaque Paulus intra acceptas ex divina largitate mensuras in ipsa praedicationis suae se latitudine coarctabat, cum diceret: Non enim audeo aliquid loqui eorum, quae per
Abbreviated transcription (Latin):
ocłs. aliꝰ recta oꝑando manꝰ. aliꝰ ad iniuc¬
ta currendo pes. aliꝰ p̃ceptoꝵ. uocẽ ĩtelli¬
gendo auris: aliꝰ maloꝵ. fetorẽ bonoꝵq
fraglantiã discernendo naris ẽ: Qui cor¬
poraliũ more m̃brorp. dũ uicissim sibi
accepta officia impendũt: unũ de semet¬
ipsis om̃ib corpus reddũt. Et dũ diu̾¬
sa ĩ caritate ꝑ agunt: diu̾sũ ẽẽ ꝓhibẽt
ubi ꝯtinent᷑. S̾i aũt unũ qͥd cõcta age¬
rent. corpꝰ utiq qd̃ ex multis ꝯtinent᷑
nõ eẽt: qr uidełc multiplicit ꝯpactũ ñ
exifteret. si hoc ꝯcors m̃brorp diu̾sitas
nõ teneret. Scĩs itaq m̃bris eccłe uir¬
tutũ dona dñs distribuit. ⁊ diuidens
singłis ꝓ ut uult. qͣi m̃suras ⁊ t̾minos
eis imponit. Cũ gͥ miro ꝯsilio auctor. ⁊
dispositor nr̃. huic illa largit᷑ q̃ alii de¬
negat. alii illa denegat q̃ isti largit᷑. m̃¬
suras sibi positas egredi nitit᷑. quisqui
posse plusꝗͣ acceꝑit conat᷑ : ut fortasse

Expanded text:
oculus, alius recta operando manus, alius ad injuncta currendo pes, alius praeceptorum vocem intelligendo auris, alius malorum fetorem bonorumque fragrantiam discernendo naris est? Qui corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt. Et dum diversa in charitate peragunt, diversum esse prohibent ubi continentur. Si autem unum quid cuncti agerent, corpus utique, quod ex multis continetur, non essent, quia videlicet multipliciter compactum non existeret, si hoc concors membrorum diversitas non teneret. Sanctis itaque membris Ecclesiae virtutum dona Dominus distribuit, et dividens singulis prout vult, quasi mensuras in terminos eis imponit. Cum igitur miro consilio Auctor et Dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat; alii illa denegat quae isti largitur, mensuras sibi positas egredi nititur, quisquis posse plusquam acceperit conatur: ut fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
morbos subtrahit: nec tñ arenti t̃re
u̾bo pluuias reddit. Iste oratiõe uͥtutũ
ad p̃sentẽ uitã ̃ mortuos reuocat: ⁊¬
tura sũt ignorat. Ille uentura queq
uelud p̃sentia attendit: ⁊ tñ ĩnulla
signoꝵ oꝑatione se exerit. Iste ꝑdiᷤcre¬
tionẽ sp̃uum ĩ factis subtilit᷑ m̃tes ꝯ¬
spicit: s tñ diu̾si gnͣis linguas nescit.
Ille diu̾si gnͣis linguas examinat: s
pensat. Aliꝰ ĩuna lingua quã nouit ẜ¬
monũ pondera ĩ terp̃tando prudenter
discutit: ⁊ tñ reli qͥs bonis q̃ nõ hab
patient̃ caret. Sic itaq creator. ñr ac
dispositor. cõcta moderat᷑. ut qͥ extolli
poterat ex dono qd habet: humiliet᷑ ex
rat᷑: ut cũ ꝑ impensam grãm unũquẽ¬
q̃ subleuat. etiã ꝑ disparẽ alteri alterũ
subdat: ⁊ meliorẽ quisq dono alio eũ
qui sibi subicit᷑ attendat: ac licet se p̃i¬
ut dũ singła queq sũt om̃iũ. ĩ terposi¬

Expanded text:
morbos subtrahit, nec tamen arenti terrae morbos subtrahit, nec tamen arenti terrae verbo pluvias reddit. Iste operatione virtutum ad praesentem vitam etiam mortuos revocat, tura sunt ignorat. Ille ventura quaeque velut praesentia attendit, et tamen in nulla signorum operatione se exerit; iste per discretionem spirituum in factis subtiliter mentes conspicit, et tamen diversi generis linguas nescit. Ille diversi generis linguas examinat, sed pensat. Alius in una lingua quam novit, sermonum pondera interpretando prudenter discutit, et tamen reliquis bonis quae non habet, patienter caret. Sic itaque Creator noster ac dispositor cuncta moderatur, ut qui extolli poterat ex dono qfit ut cum per impensam gratiam unumquemque sublevat, etiam per disparem alteri alterum subdat, et meliorem quisque dono alio eum qui sibi subjicitur attendat. Ac licet se praeiut dum singula quaeque sunt omnium, interposi
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ni iudicii secreto moderamine u¬
xta beati pauli uocẽ. alii sermonem
sap̃ie. alii sermonẽ scĩe. alii plenã fi¬
dẽ: alii gr̃am sanitatũ. alii oꝑationẽ
uͥtutum. alii ꝓpħiam. alii discretiõem
sp̃uũ: alii genera linguarũ. ali int̃p¬
tationẽ sermonũ tͥbuit. S̾ũt enĩ qͥdã
a doctorib nõ audier̃: hi uidełe sermo¬
uẽ sap̃ie ꝑceper᷑. Et̃ sũt qͥdã qui ꝑ se¬
metipsos ĩ telligere audita neq̃unt.
s ea q̃ ĩ expositorib legerĩt retment᷑.
scienter ꝓferũt q̃ lecta didicer᷑: atqus
isti sermone scĩe pleni sũt. In uno
itaq eodẽq sp̃u ifte u̾bo sapĩe pollet.
qr sentire. ⁊ ĩ uenire sufficit. ⁊̃ qd pa
scendi studiũ nõ app̃hend̾. Ile pmone
⁊ tñ ad sciendũ ex semetipso subtile
aliqͥd nõ assurgit. Iste ꝑ fidẽ ⁊ clem̃tis
imꝑat: nec tñ ꝑ sanitatũ grãm ĩfirmi¬
tates cõꝑm curat. Ille orationis ope

Expanded text:
interni judicii secreto moderamine juinterni judicii secreto moderamine juxta beati Pauli vocem, Alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii plenam fidem, alii gratiam sanitatum, alii operationem virtutum, alii prophetiam, alii discretionem spirituum, alii genera linguarum, alii interpretationem sermonum tribuit . Sunt enim quidam a Doctoribus non audierunt: hi videlicet sermonem sapientiae perceperunt. Et sunt quidam qui per semetipsos intelligere audita nequeunt, sed ea quae in expositoribus legerint retinent, et scienter proferunt quae lecta didicerunt, atque isti sermone scientiae pleni sunt. In uno itaque eodemque spiritu iste verbo sapientiae pollet, quia sentire et invenire sufficit etiam quod per discendi studium non apprehendit. Ille sermone et tamen ad sentiendum ex semetipso subtile aliquid non assurgit. Iste per fidem et elementis imperat, nec tamen per sanitatum gratiam infirmitates corporum curat. Ille orationis ope
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ aũt sp̃s: Pene nullũ latet qd
quinq sũt sensus corꝑis nr̃i: uidełc
iusus. auditꝰ. gustus. odoratꝰ.⁊ tactus.
Hi sensus ĩ om̃e qd̾ sentiũt atq di¬
scernunt. uͥtutẽ discretioĩs ⁊ sensuᷤ a
cerbo traũt: ⁊ cũ unꝰ sit uidex cͣebri
ris uideat: neq os olefaciat. neq
naris gustet. neq manꝰ odorent᷑. Et
cum ꝑ unũ sensum cerebri omĩa di¬
sponant᷑ : quilib tñ hoꝵs sensut ali¬
ud fac̾e ñ põt. p̃ter id qd̾ ex dispo̾ne
ꝯditoris accip̃ Ex istis ergo corꝑalib
ext̾iorib int̾iora ⁊ sp̃alia colligenda st̃.
ut ꝑ id ꝗd in nob̾ publicum ẽ. trãsire
magis in habitat: alii hoc. alii istud
pr̃at. Et qͣi cerebri more nobismetipĩe
uelud quibusdã sensib utit᷑: ut ꝗͣ uis
ip̃a sibimet nũꝗͣ sit disimił. ꝑ noᷤ tñ
diu̾sa ⁊ dissimilia sẽꝑ oꝑet᷑: quatmus
iste sap̃ie. ille scĩe donũ ꝑcipiat. iste
genera linguaꝵ. ille grãm curationũ
habeat.

Expanded text:
idem autem spiritus . Pene nullum latet quod quinque sunt sensus corporis nostri: videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus. Hi sensus in omne quod sentiunt atque discernunt virtutem discretionis et sensus a cerebro trahunt; et cum unus siris videat, neque os olfaciat, neque naris gustet, neque manus oderetur. Et cum per unum sensum cerebri omnia disponantur, quilibet tamen horum sensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositione Conditoris exterioribus, interiora et spiritalia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum est transire magis inhabitat; alii hoc, alii illud praestat, et, quasi cerebri more, nobismetipsis velut quibusdam sensibus utitur, ut quamvis ipsa sibimet nunquam sit dissimilis, per nos tamen diversa et dissimilia semper operetur, quatenus iste sapientiae, ille scientiae donum percipiat; iste genera linguarum, ille gratiam curationum habeat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃e gͦ sibi testis ẽ. qr ep̃atũ nõ appetit:
qͥ nõ ꝑhunc boni oꝑis minift̾ium. sed
honoris głam querit.
e hoc eodẽ ep̃atꝰ officio: edocens titũ.¬
ait. Oportet ep̃m ẽẽ sine cͥmine. h
aũt ĩter pecc̃m distat ⁊ cͥmen: qd̾ om̃e
crimen pecc̃m ẽ. nõ tam̃ om̃e pecc̃m cͥ¬
men. Et in hac uita multi sine cͥmine:
nullus uͦ sine pecc̃is potest eẽ. Predi¬
cator. itaq sc̃s cũ uirũ dignũ gr̃a sac̃¬
dotali descͥberet. neqͣqͣm dixit sine pecc̃o:
s siquis sine cͥmine ẽ. Sine pecc̃o enĩ
nulus ualet eẽ: cũ ioħs dicat. Si dixe¬
rimꝰ qr pecc̃m nõ habemꝰ. nos ip̃os sedu¬

Expanded text:
tit, quia non per hunc boni operis ministerium sed gloriam quaerit. De hoc eodem episcopatus officio edocet: Oportet episcopum esse sine crimine. Hoc autem inter peccatum distat et crimen, quod omne crimen peccatum est, non tamen omne peccatum crimen. Et in hac vita multi sine crimine, nullus vero sine peccatis valet esse. Praedicator itaque sanctus cum virum dignum gratia sacerdotali describeret, nequaquam dixit sine peccato, sed si quis sine crimine est. Sine peccato enim nemo valet esse, cum Joannes dicat: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos sedu
Abbreviated transcription (Latin):
erat ĩ t̾ficit᷑: ut desinat ẽẽ qd̾ fuit. et
ĩcipiat ẽẽ qd nõ fuit. Lum̃ aũ uerũ
c̾ator. uidełc nr̃. nulla mutabilitatis
uicissitud̾ie tenebrescit. nullis nature
sue defectiõib obũ brat᷑: s eiꝰ eẽ sine

Expanded text:
interficitur, ut desinat esse quod fuit, et incipiat esse quod non fuit. Lumen autem verum, Creator videlicet noster, nulla mutabilitatis vicissitudine tenebrescit, nullis naturae suae defectibus obumbratur, sed ejus esse sine
Abbreviated transcription (Latin):
nõ morit᷑. qͥ solus ñqͣm mutat᷑.chu¬
mana qͥppe aĩa ĩ lapsum ñꝗͣ caderer.
si mutabił nõ fuiss. Que a paradhysi
qͦ gaudiis expulsa si mutabił nõ eẽt:
ad uitã minime rediret. In hoc ip̃m
uͦ ꝙ ad uitã redire nitit᷑: defect suoᷤ
alt̾uante semꝑ mutabilitate tołare co¬
git᷑. Quia gͦ ex nichilo ꝯdita ẽ. ex se ni¬
chilominꝰ ĩ fra se tendit: nͥ ad bomi d̾si¬
drii statũ artificis sui manu teneat᷑.
Ex eo qd̾ itaq creatura ẽ : deorsũ ire
d̾rat: s ad ꝯditorẽ suũ amoris manu
se retinet ne cadat. qͦusq ad immutabi¬
litatẽ transeat: et eo uere immortałr
qr humilit̃ elegert̃ ei ĩherere a qͦ c̾ati
sũt: hãc ip̃am ĩ se mutabilitatẽ suã.
standi iã ĩmutabilitate uicer᷑: ut ħ
ip̃o mĩto transcend̾ent: qd̾ nat̾e sue
orcł̾ie mutabilitati subẽe potuissẽt.

Expanded text:
m mutatur? Humana quippe anima in lapsum nunquam caderet, si mutabilis non fuisset. Quae a paradisi quoque gaudiis expulsa, si mutabilis non esset, ad vitam minime rediret. In hoc ipso autem quod ad vitam redire nititur, defectus suos, alternante semper mutabilitate tolerare. Quia ergo ex nihilo est condita ex se nihilominus infra se tendit, nisi ad boni desiderii statum artificis sui manu teneatur. Ex eo itaque quod creatura est, deorsum ire derat, sed ad Creatorem suum amoris manu se retinet, ne cadat, quousque ad immutabilitatem transeat; et eo vere immortalitquia humiliter elegerunt ei inhaerere, a quo creati sunt, hanc ipsam in se mutabilitatem suam standi jam immutabilitate vicerunt: ut hoc ipsum merito transcenderent, quod naturae suae ordine mutabilitati subesse potuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
adix om̃iũ maloꝵ. cupiditas. Cũ
alicui auaricia idẽ cupiditas dña¬
tur. subiectꝰ ꝓculdubio malis om̃ib de¬
monstrat᷑. q d̾ auaritia. mala omiia ori¬
d̃ qua ꝑ paulũ dicit᷑. Rachix om̃iũ maloꝵ
cupiditas. Ip̃a qͥppe orit᷑̾ latent̃ ĩm̃te.

Expanded text:
adix omnium malorum cupiditas . Cum alicui avaritia, id est, cupiditas, dominatur, subjectus proculdubio malis omnibus demonstratur, quia de avaritia mala omnia oride qua per Paulum dicitur: Radix omnium malorum cupi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedentia ad iudiciũ: qͦꝵdã aũ ⁊ subse¬
cunt᷑. In hac gͦ sententia paulꝰ nõ eiꝰd̾
u̾bis ꝯgruit. quib eã loqͣns de timothei
ĩ firmitate subiunx̃: s ad illud rediit
qd̾ suꝑiꝰ ĩ termittendo narrauit. D¬

Expanded text:
udicium, quorumdam autem et subsequuntur. In hac ergo sententia Paulus non eisdem verbis congruit, quibus eam, loquens de Timothei infirmitate, subjunxit, sed ad illud rediit quod superius intermittendo narravit.
Abbreviated transcription (Latin):
anus cito nemini imposueris: n
ꝯmunicaueris peccatis alienis. Sacͤ
scͥpture ꝯsuetudo ẽ: ut cũ aliqͥd narrat ĩ¬
t̃posita alt̾ius cause sententia ad supiora
ꝓtmꝰ redeat. Sed hũc ẽẽ ññqͣm morẽ
sacri eloquii meliꝰ ostendimꝰ: si exeo
aliqͣm huiꝰ rei siłitud̾iem ꝓferam᷑. Paulꝰ
nãq apłs cũ dilectũ discipłm de ĩstitu¬
endis eccl̃e officiis admoneret: ne qͦs
forte ad sacros ordies ĩ ordinate ꝓue¬
heret. dixit. Manꝰ cito nemini impo¬
sueris. neq ꝯmunicaueris pecc̃is alie¬
nis: te ip̃m castũ custodi. Qui ad ĩfir
it. Noli ad huc aquã bibere. s modi¬
co uino utere ꝓpt̾ stomacũ tuũ. ⁊ fre¬
peccĩs absconditis quorũdã hõiũ ma¬
nifestisq subiunxit: nͥ ꝙ ĩterposita d̾
ciꝰ ĩ firmitate sententia ad ħ ĩ extremo
cito ĩposueris. neq ꝯmunicaueriᷤ pcc̃iᷤ
alienis: Ut enĩ ħ ead̾ pecc̃ã qͣnta solli¬
citud̾ie ꝑqͥrenda eẽnt ostenderet: int̃¬

Expanded text:
Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis . Sacrae Scripturae consuetudo est ut cum aliquid narrat, interposita alterius causae sententia, ad superiora protinus redeat. Sed hunc esse nonnunquam morem sacri eloquii melius ostendimus, si ex eo aliquam hujus rei similitudinem proferamus. Paulus namque apostolus cum dilectum discipulum de instituendis Ecclesiae officiis admoneret, ne quos forte ad sacros ordines inordinate proveheret, dixit: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis: teipsum castum custodi. Qui ad infirmit: Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere propter stomachum tuum, et frepeccatis absconditis quorumdam hominum manifestisque subjunxit, nisi quod interposita de ejus infirmitate sententia, ad hoc in extremo mini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis? Ut enim haec eadem peccata quanta sollicitudine perquirenda essent ostenderet, inte
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ep̃m irrep̃hensibilẽ eẽ. Cũq uirtu¬
tũ necc̃ia subsequent̃ enumerat: que
sit irrep̃hensibilitas ip̃a manifestat.
Et fauet gͦ desiderio: ⁊ t̃ret exp̃cepto.
Ac si aꝑte dicat. Laudo qd̾ q̃ritis. s
pͥus discite qͥd q̃ratis: ne dum uosimet¬
ipsos metiri negligitiᷤᷤ : tanto fedior
ur̃a rep̃hensibilitas pareat: quanto ł
a ꝯͣtis ꝯfpici ĩ honoris arce festinatis.
Magilis regendi artifex fauoribꝰ impelit
t̃rorib retrahit: ut auditores suos et
de scͥpto irrep̃hensibilitatis culmine re¬
stringat a suꝑbia. ⁊ officium laudando

Expanded text:
ehensibilem esse. Cumque virtutum necessaria subsequenter enumerat, quae sit irreprehensibilitas ipsa manifestat; et favet ergo ex desiderio, et terret ex praecepto. Ac si aperte dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid quaeratis: ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas pateat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinatis. Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irreprehensibilitatis culmine, restringat a superbia, et officium laudando
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ sp̃u : apparuit angłis. p̃dicatũ ẽ gentib.
c̃ditũ ẽ in mundo: assũptũ ẽ ĩ gła. Qui
gͦ dispensatiõis ministi̾um postꝗͣ appa¬
ruisse angłis dixit. p̃dicatũ gentib sub¬
didit: angłoꝵ ꝓfecto noĩe p̃dicatores
scõs .i. ueritatis nontios designauit.

Expanded text:
um est gentibus, creditum est in mundo, assumptum est in gloria. Qui igitur dispensationis mysterium, postquam apparuisse angelis dixit, praedicatum esse gentibus subdidit: angelorum profecto nomine praedicatores sanctos, id est veritatis nuntios, designavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ma. hĩc ⁊̃ ꝑ quendã sapientẽ dr̃. Adole¬
scens loq̃re ĩ tua causa uix: ⁊ sibis ĩtro¬
gatꝰ fueris hãt mitium responsio tua.
Cũ uͦ ꝑ paulũ timotheo discipło dicit᷑.
p̃cipe ħ ⁊ doce. nemo adolescentiã tuam
ꝯtẽpnat : sciendũ nob ẽ. qm̃ ĩ sacͦ eloqͥo
aliqñ adolescentia iuuentꝰ uocat᷑. Quod
citꝰ ostendit᷑: si salomonis ad mediũ u̾¬
ba ꝓferant᷑ qͥ ait. Letare iuuenis in ad¬
olescentia tua. Si enĩ unũ utraq eẽ ñ
discerneret: quẽ monebat in adolescen¬
tia iuuenẽ nõ uocaret. Quos gͥ a p̃dica¬
tioĩs officio uł imꝑfectio uł etas ꝓhib.
⁊ tñ impellit p̃cipitatio: eũ arripiũt in¬
quandoq tempestiue potuissent: sic̃ pul¬
alaꝵ. unde ire cupiũt in alta. inde m̾¬
gunt᷑ in iia

Expanded text:
 per quemdam Sapientem dicitur: Adolescens, loquere in tua causa vix: et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Cum vero per Paulum Timotheo discipulo dicitur: Praecipe et doce, nemo adolescentiam tuam contemnat, sciendum nobis est quoniam in sacro eloquio aliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in adolescentia tua . Si enim utraque unum esse non decerneret, quem monebat in adolescentia, juvenem non tionis officio vel imperiectio, vel aetas prohibet, et tamen impellit praecipitatio, cum arripiunt inquandoque tempestive potuissent: ante palarum, unde ire cupiunt in alta inde merguntur in ima
Abbreviated transcription (Latin):
uuln̾a. ⁊ uerba q̃ hunc ad desꝑatiõem
tͣhere poterãt. ad spẽ aĩmũ reform¬
at: Et qui ĩ ꝓsꝑitate humilis fuit:
reuocatis bonis suis ad memoriã. ĩ¬
fractꝰ ĩ ad u̾sitate ꝑmansit. Cuiꝰ enĩ
aĩmũ ĩ ter tot flagella. illa u̾ba ad
desꝑatioẽm nõ ĩpellent:nͥ sibi adme¬
moriã bona q̃ egerat reuocasset: Uidit
gͥ uir sc̃s m̃tẽ suam auditis tot ma¬
lis ad desꝑatiõem ꝯcuti. ⁊ mirabilit̃
studuit in spe certa bonis suis actib
solidari. Sic implet᷑ qd̃ scͥptũ ẽ. Indie
bonoꝵ. ne immemor sis maloꝵ. ⁊ ĩ
die maloꝵ. ne immemor sis bonoꝵ.
Si enĩ cũ ĩ bonis sumꝰ maloꝵ remi¬
niscim̃. q̃ aut passi sumꝰ aut ad huc
pati possumꝰ ⁊ accepta bona m̃tẽ non
eleuãt: qm̃ eoꝵ gaudia timor. memo¬
rie maloꝵ p̃mit. Et si cũ mala habemꝰ.
bonoꝵ reminiscim̃. q̃ aut iam accepi¬
mͦ. aut ad huc nos acciꝑe posse spera¬
mꝰ. maloꝵ. pondus animũ ĩ desperati¬

Expanded text:
vulnera et verba quae hunc ad desperationem trahere poterant ad spem animum reformat? Et qui in prosperitate humilis fuit, revocatis bonis suis ad memoriam, infractus in adversitate permansit. Cujus enim animum inter tot flagella illa verba ad desperationem non impellerent, nisi sibi ad memoriam bona quae egerat revocasset? Vidit igitur sanctus mentem suam, auditis tot malis, ad desperationem concuti, et mirabiliter studuit in spe certa ex bonis suis actibus solidari. Sic impletur quod scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malorum: et die malorum, ne immemor sis bonorum . Si enim, cum in bonis sumus, malorum reminiscimur quae aut passi sumus aut adhuc pati possumus, accepta bona mentem non elevant, quoniam eorum gaudia timor memoriae malorum premit, et si cum mala habemus, bonorum reminiscimur quae aut jam accepimus, aut adhuc nos accipere posse speramus, malorum pondus animum in desperati
Abbreviated transcription (Latin):
mearũ calefactꝰ ẽ. Quia uiolentus ñ
fu̾it: testat᷑ dicens.Si leuami suꝑ pu¬
pillũ manũ meam: cũ uid̾et in por¬
ta suꝑiorẽ. Quia de mimici ꝑicło nũ¬
quã exultau̾i̾t: dicit. Si gauisus sũ
ad ruiã eiꝰ. qͥ me oderat. Quia patiẽs

Expanded text:
mearum calefactus est . Quia violentus non mearum calefactus est . Quia violentus non fuerat, testatur, dicens: Si levavi super pupillum manum meam, cum me videret in porta superiorem . Quia de inimici periculo nunquam exsultaverit, dicit: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat . Quia patiens
Abbreviated transcription (Latin):
de manu dñi : mala q̃r nõ suscipia.¬
mus: Amici quoq ad ꝯsolandum ue¬
niunt: ad contumelias ꝓrumpunt.:⁊
et in dolore uulnerũ addunt. adhuc
uuln̾a u̾boꝵ: Im misericordem dict.
raptorẽ nominãtꝰ uolentũ denun.¬
tiant: op̃ssorẽ parꝑũ fatent᷑. Quidgͥ
miles dĩ faceret inter dolentia uulna.
⁊ amara u̾ba dep̃hensus : Ecce flagella
stans. ccͣ desꝑatioĩs ĩpulsum reduxit
ad memoriam bona q̃ egerat. Quia
misericors fuerit: dicit. Ocłs fui ceco:
uꝑũ. Quia ⁊ discipline custos. ⁊ benigͥ
fuerit: dic̃. Cũq sederẽ qͣiͣ rex cͥcũstam¬
te ex̾citu. eram tñ m̾entiũ ꝯsolator.
Quia humilis fuerit: dic̃. Si ꝯtẽpsi
subire iudiciũ cũ seruo ⁊ ancilla mea:
cũ disceptarẽt ad u̾sum me. Quia ho¬
spitał fuerit. fatet᷑. Si despexi p̃tereũ¬
tẽ: eo qd nõ habuerit ĩ dum̃tũ. Quia
largus ĩ donis fu̾it: dicit. S̾i nõ bene¬

Expanded text:
de manu Domini, mala quare non suscipiade manu Domini, mala quare non suscipiamus ? Amici quoque ad consolandum veniunt, ad contumelias prorumpunt, et in dolore vulnerum, addunt adhuc vulnera verborum. Immisericordem dicunt, raptorem nominant, violentum denuntiant, oppressorem pauperum fatentur. Quid igitur miles Dei faceret inter dolentia vulnera et amara verba deprehensus? Ecce flagella stans, contra desperationis impulsum reduxit ad memoriam bona quae egerat. Quia misericors fuerat, dicit: Oculus fui caeco, e custos, et benignus fuerit, dicit: Cumque sederem quasi rex, circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Quia humilis fuerat, dicit: Si contempsi subire judicium cum servo meo, et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Quia hospitalis fuerat, fatetur: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum . Quia largus in donis fuit, dicit: Si non bene
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcta suppeterẽt. filii pollerent. filie cre¬
scerent. greges exuberarẽt ĩ tãto dĩ oĩ¬
potentis timore ꝑstitit: ut inter custo¬
diam discipline. int̾ acta iusticie. ĩ ter
multa humilitatis obsequia miscłie
oꝑib ĩtentus. sacrificiis offerendis
deditus. holocaustum dño ꝑ singulis
filiis immolaret. nequis eoꝵ saltem
in corde peccassi: Pensemus ergo qͣn¬
ta ei erat custodia boni oꝑis: qui in
filiis suis expiabat sacrificus culpas
innotuerat: ualde ignotum erat si
ꝑseuerare uistus int̾ fagella potuiss.
Tangendꝰ ergo erat u̾bere uir. ille sc̃s
ꝑ flagella fieret nob̾ ⁊ sibimet ipsi:
Disponente itaq dño ꝯsumpti sũt gre.¬
ges. int̾fecti custodes. euersa domus.
extincti filii: ꝑcussa caro aplanta pe.¬
dis usq ad u̾ticem: Remansit uxor
in columis. que u̾boꝵ iacłis uuln̾a
aug̾et : s hanc uir sc̃s intemptatiõe
sanus. in uult̾ie prudent̃ docet eiq
respondit dicens: Si bona suscepimꝰ

Expanded text:
rospera cuncta suppeterent, filii pollerent, familia cresceret, greges exuberarent, in tanto omnipotentis Dei timore perstitit, ut inter custodiam disciplinae, inter acta justitiae, inter multa humilitatis obsequia, misericordiae operibus intentus, sacrificiis offerendis deditus holocausta Domino pro singulis filiis immolaret, ne quis eorum saltem in corde peccasset . Pensemus ergo quanta et erat custodia boni operis, qui in filiis suis expiabat sacrificiis culpas innotuerat, valde autem ignotum erat si perseverare justus et inter flagella potuisset. Tangendus ergo erat verbere, ut vir ille sanctus otus per flagella fieret nobis et sibimetipsi. Disponente itaque Domino consumpti sunt greges, interfecti custodes, eversa domus, exstincti filii, percussa caro a planta pedis usque ad verticem. Remansit uxor incolumis, quae verborum jaculis vulnera augeret. Sed hanc vir sanctus in tentatione, sanus in vulnere prudenter docet. eique respondet, dicens: Si bona accepimus
Abbreviated transcription (Latin):
dicatis om̃s: ⁊ nõ sint ĩ uobis scisma¬
ta. Rursum humilitatẽ tenuit: cũ eis¬
dẽ corinthiis loquens. paulo latiꝰ for¬
tasse quã uoluerat. semetipsũ rep̃hen¬
dit dicens. Factꝰ sum ĩ scipiens. S̾ ed̾
disciplinã ĩ humilitate nõ ꝑdidit:
qm̃ ilico ad iunxit. Uos me coegistis.
Exẽplũ magne humilitatis exhibuit:
cũ discipłis dixit. Non enĩ nõmetpõs

Expanded text:
dicatis omnes, et non sint in vobis schismata . Rursum humilitatem tenuit, cum eisdem Corinthiis loquens paulo latius fortasse quam voluerat, semetipsum reprehendit, dicens: Factus sum insipiens . Sed disciplinam in hac humilitate non perdidit, quia illico adjunxit: Vos me coegistis. Exemplum magnae humilitatis exhibuit, cum discipulis dixit: Non enim nosmetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
çelus ⁊ ꝯtentio: nõne carnales estiͤᷤ
S̾epe p̃dicatores iusti. qͦdã decenti mo¬
deramine suas culpas corã discipłis ĩ¬
dicant: ut illi audientes discant. qͦm
semetipsos de suis actionib subtilit
rep̃hendant. Tanta uero dispensatione
se tẽꝑant: ut neq cũ se erigunt. ĩtrin¬
secus rigidi sint. neq rursum cum se
humiliant extrinsecꝰ remissi. qr et ĩ
disciplina humilitatẽ custodiũt: et ĩ
humilitate disciplinã. Paulus discip¬
linã tenuit: cũ corinthiis diceret. Cũ
enĩ sit ĩter uos çelus ⁊ ꝯtentio: non¬
ne carnales estis. ⁊ scd̾m hoĩem ãbu¬
latis : S̾ hãc humilitatẽ ĩ disciplina

Expanded text:
et contentio: nonne carnales estis ? Saepe praedicatores justi quodam decenti moderamine suas culpas coram discipulis indicant, ut illi audientes discant quomodo semetipsos de suis actionibus subtiliter reprehendant. Tanta vero dispensatione se temperant, ut neque cum se erigunt intrinsecus rigidi sint, neque rursum cum se humiliant extrinsecus remissi, quia et in disciplina humilitatem custodiunt, et in humilitate disciplinam. Paulus disciplinam tenuit, cum Corinthiis diceret: Cum enim sit inter vos zelus et contentio: nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ eisdẽ delinquentib dicit. Quid
uultis. ĩ uirga ueniam ad uos: ⁊ c̃.
Sciunt gͦ p̃dicatores sci utroq mode¬
ramine artẽ magisterii tẽꝑare. ⁊ cũd¬
linquentiũ reatꝰ ĩ ueniũt. sciũt mod
seuere corriꝑe. modo humilit dep̃cari.
Sed tam̃ cum flimulante iusticia eos
seuere corrigere. ĩ terne dulcedinis ⁊¬
caritatis erga eos grãm nõ amittũt
⁊ eoꝵ amore ardent ĩ qͦs aspera correp¬
tione seuiũt : seq etiã eis ĩtrinsecus ĩ
secreto cordis humiliant. qͦs durius
foris aĩadu̾sionũ stimulis qͣi despicien¬
do castigant. Plerũq aũt ⁊ nõ despi¬
ciendo despiciũt. ⁊ nõ desperando de¬
sperant.: ut tanto celeriꝰ eos a culpa
pauescere ac resilire faciant: quanto
iã qͣi uiciniꝰ mortis foueã ostendũt.

Expanded text:
it: Quid vultis in virga veniam ad vos, etc.? Sciunt ergo praedicatores sancti utroque moderamine artem magisterii temperare; et cum delinquentium reatus inveniunt, sciunt modo severe corripere, modo humiliter deprecari. Sed tamen cum stimulante justitia eos severe corrigunt, internae dulcedinis charitatis erga eos gratiam non amittunt, et eorum amore ardent in quos aspera correptione saeviunt, seque etiam eis intrinsecus in secreto cordis humiliant quos duris foris animadversionum stimulis quasi despiciendo castigant. Plerumque etiam et non despiciendo despiciunt, et non desperando desperant, ut tanto celerius eos à culpa reviviscere ac resilire faciant quanto quasi jam vicinius mortis foveam ostentant.
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ꝗ siñ tpr̃ ui ĩpulsioĩs intime clama.
in tꝑa ꝑ suam substanniã illã uocẽ e¬
didit quã cͥcũs ꝙͥtam tp̃r ꝑ humana
u̾ba distinxit: s nimirũ de celestib
loquẽs u̾ba sua que audiri ab hoĩb
uoluit rationali creatura administnͣ¬
te formauit. Aliqñ imaginib cordis
oculis extensis ꝑ angłos loquit᷑ ds̃.
sicut iacõb subnixam celo scala dor¬
miens uidit: sicut petrus lintheũ re¬
ptilib ⁊ quadrupedib plenũ in erta¬
si raptus aspexit qui nisi ĩ corporets ħ
ocłis cęrneret. in extasi non fuisset:
sicut paulo in uisioẽ noctis uir mace¬
do apparuit. qui transire eũ ĩmacedo¬
niã rogauit. Aliq̃n celestib substã¬
tiis loquitur ds̃: sicut bapticato dño
scͥptum ẽ. quia de nube uox sonuit
dicens. Hic est filius meus dilectus:
ĩ quo michi cõplacui. In iehe e¬

Expanded text:
ionis intimae clamat, in tempore per suam substantiam illam vocem edidit quam circumscriptam tempore per humana verba distinxit, sed nimirum de coelestibus loquens, verba sua quae audiri ab hominibus voluit rationali creatura administrante formavit. Aliquando imaginibus, cordis oculis extensis, per angelos loquitur Deus, sicut Jacob subnixam coelo scalam dormiens vidit, sicut Petrus linteum reptilibus et quadrupedibus plenum in exstasi raptus aspexit, qui nisi corporeis haec oculis cerneret, in exstasi non fuisset; sicut Paulo in visione noctis vir Macedo apparuit qui transire cum in Macedoniam rogavit. Aliquando coelestibus substantiis loquitur Deus, sicut baptizato Domino scriptum est, quia de nube vox sonuit, dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ adiuuit. Ille fortasse iustus ẽ : ⁊ qͣnto in
boc mundo nicħ posside: tanto loq̃ndi ꝓ ui¬
sticia fidutiam maiorem ht̃. Hunc dum ille
sustentat. qui in hoc mundo aliquid possidae.
⁊ fortasse ꝓ iusticia adhuc loqui libere nõ pre¬
sumit. iusticie illius lib̾tatẽ sibi participem
facit : ut cum eo pariter iusticie p̃mia recipi¬
at. quẽ sustentando adiuuit: quatinꝰ eandẽ
iusticiam libere loqui potuisset

Expanded text:
 Iste enim fortasse iustus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquendi pro iustitia fiduciam maiorem habet. Hunc dum ille sustentat, qui in hoc mundo illiquid possidet et fortasse adhuc pro iustitia loqui libere non praesumit, iustitiae illius libertatem sibi participem facit et cum eo pariter iustitię pręmia recipiet, quem sustentando adiuvit, quatenus eandem iustitiam libere loqui potuisset
Abbreviated transcription (Latin):
dẽpticẽ tolłauit. Ꝙ solus p̃ om̃ib ad
dm̃ preces mũdas habuit: qr in ipõ
dolore passionis ꝓꝑsecutorib ex orau
dicens. Pat̃ dimitte illis. qr nescuint
qͥd fatiũt. Quid eͥ dici. qͥd ĩprece mũdi¬

Expanded text:
demptione toleravit. Qui solus prae omnibus ad Deum preces mundas habuit, qui in ipso dolore passionis pro persecutoribus exoravit, dicens: Pater, dimitte illis, quia nesciunt quid faciunt. Quid enim dici,
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe hi qui ĩ potestate sũt dũ sese
⁊ alicitis retinere nesciũt: ad illicita
oꝑa ⁊ ĩ quieta dilabunt᷑. Solus enĩ ĩ
illicitis nõ cadit: qui se aliquando et
a licitis caute restringit. Qua uidełc
restrictiõe religatũ se bene paulus ĩ¬
sinuat dicens. Omĩa mͥ licent: s nõ
omĩa expediũt. Atq ut ex ip̃a religa¬
tione ostenderet ĩ quanta se m̃tiᷤᷤ lib̾ta¬
te dilataret: ilico ad uixit. Omĩa mͥ li¬
cent. s ego sub nulliꝰ redigar potestate.
Cum enĩ mens ꝯcepta desideria sequit᷑.
seruire reb ꝯuincit᷑: quarũ amore su¬
ꝑat᷑. S paulꝰ cui ꝯcta licent sub nulliꝰ
potestate se redegit: qr semetipsũ etiã
a licitis restringendo. ea q̃ delectata p̃¬
merent despecta transcendit.

Expanded text:
epe ii qui in potestate sunt, dum sese a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute restringit. Qua videlicet constrictione religatum bene se Paulus insinuat, dicens: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Atque ut ex ipsa religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent, sed ego sub nullius redigar potestate . Cum enim mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta transcendit.
Abbreviated transcription (Latin):
eccła sp̃osi uoce laudat᷑: cũ ei ĩ amo¬
ris cantico dr̃. Sic̃ liliũ ĩ t̃ spmas:
sic amica mea ĩter filias. Bene gͦ
iustus loth. inter miquos uixisse dr̃
ut iuxta sponsi p̃coniũ. ĩ ter spmas li¬
liũ creuisse monstret᷑.¬

Expanded text:
esia sponsi voce laudatur, cum ei in amoris Cantico dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Bene ergo justus Loth inter iniquos vixisse dicitur, ut juxta Sponsi praeconium inter spinas lilium crevisse monstret
Abbreviated transcription (Latin):
extulit: qr bonũ inter reꝓbos ĩuenit
dicens. Et iustũ loth opp̃ssum. a nefan¬
doꝵ ĩ iusta ꝯu̾saticẽ eruit. Aspectu r
⁊ auditu iustus erat: habitans apud
eos. qͥ de die ĩ diẽ aĩam iusti iniquis
oꝑib cruciabãt. Qui nimirũ cruciari

Expanded text:
xtulit, quia bonum inter reprobos invenit, dicens: Et justum Lot oppressum a nefandorum injusta conversatione eruit; aspectu enim et auditu justus erat, habitans apud eos qui de die in diem animam justi iniquis operibus cruciabant . Qui nimirum cruciari
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ seruãt ea ĩqͥb laborãt. Sepe eñi quos¬
dã uidimꝰ tota se m̃te ad sacre lectioĩs
studiũ ꝯtulisse. atq ĩter u̾ba dñica
recognoscentes ĩ quantis deliq̃rĩt. semet¬
ipsos ĩ lacrimis mactare. merore ꝯtinu¬
o affice̾: in nullis ħ mundi ꝓsꝑitatib
delectari:ͥ ita ut eis uita p̃sens oneri. ⁊
lux ip̃a fastidiũ fieret: uix ad colloquen¬
dũ ꝯmunia ad mittere. atq a rigore
discipline aĩmũ difficile relaxare: ꝓ
amore ꝯditoris. luctu solũmodo ⁊ silẽ¬
ñ amisit. s ħ collectꝰ ĩ dõ ãiꝰ. legendo
sẽꝑ. ⁊ recolendo seruauit. Et fit plerũ
De quoꝵ ꝓfecto ore p̃dicatio. tanto
audientib dulcis ẽ. quanto eoꝵ actio
ꝯtraria suis p̃dlicationib nõ ẽ: qr d̾ ꝓ¬

Expanded text:
r. Saepe enim quosdam vidimus, tota se mente ad sanctae lectionis studium contulisse, atque inter verba Dominica recognoscentes in quantis deliquerunt, semetipsos in lacrymis mactare, moerore continuo affici, in nullis hujus mundi prosperitatibus delectari, ita ut eis vita praesens oneri, et lux ipsa fastidio fieret, vix ad colloquendum linguam admittere, atque a rigore disciplinae animum difficile relaxare pro amore conditoris, luctu solummodo et silennon amisit, sed haec collectus in Deo animus lugendo semper et recolendo servavit. Et fit plerumqDe quorum profecto ore praedicatio, tanto audientibus dulcis est, quanto eorum actio contraria suis praedicationibus non est, quia de p
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cordis sui secreto ueracit̾ amare. In
eiꝰ qͥppe ore. sacra scͥptura dulcis est.
cuiꝰ uite uscera mandatis illiꝰ replẽ¬
t᷑: qm̃ ei suauis ẽ ad loq̃ndũ. cͥ ĩtus
impressa fuit ad uidendũ. Nã ymo
cdlĩ dulcediẽm nõ habet: quem uita
reꝓba ĩtra ꝯscĩam remordet. Unde
necõe ẽ ut qͥ u̾bũ dĩ loqͥt᷑. pͥus stude¬
at scire qualit̃ uiuat: ut post ex ui¬
ta colligat. q̃ ⁊ qualit̃ dicat. Ad p̃di¬
candũ nãq plus ꝯscĩa scĩ amoris edi¬
ficat. quã excitatio ẜmonis: qm̃ am
ando celestia in tra semetipsũ p̃dica¬
tor. leg̃. quomͦ ꝑsuadeat᷑ despici d̾be¬
ant terrena. Qui ii uitã suã ĩt̾ius
pensat. ⁊ exẽplo suo foris ãmonendo
alios edificat: qͣi ĩ cord̃ lingue cala¬
mũ tingit. ĩ eo ꝙ manu uerbi ꝓxi¬
mis externis scribit. Inde ãmirabił
p̃dicator. c̃ młta discipłis exhortãdo
dixit: qr. nullã ĩtra semetipsũ d̾ ꝯscĩa¬

Expanded text:
in cordis sui secreto veraciter amare. In ejus quippe ore Scriptura sacra dulcis est cujus vitae viscera mandatis illius replentur, quoniam ei suavis est ad loquendum cui interius impressa fuerit ad vivendum. Nam sermo Dei dulcedinem non habet, quem vita reproba intra conscientiam remordet. Unde necesse est ut qui verbum Dei loquitur, prius studeat scire qualiter vivat, ut post ex vita colligat quae et qualiter dicat. Ad praedicandum namque plus conscientia sancti amoris aedificat quam exercitatio sermonis, quoniam amando coelestia intra semetipsum praedicator legit quomodo persuadeat ut despici debeant terrena. Qui enim vitam suam interius pensat, et exemplo suo foris admonendo alios aedificat, quasi in corde linguae calamum tingit, in eo quod manu verbi proximis exterius scribit. Inde admirabilis praedicator, cum multa discipulis exhortando dixit, quia nullam intra semetipsum de c
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ nosmetipsos nõ reqͥrimꝰ. ⁊ dicta
ab aliis audimꝰ ĩuiti : Librũ gͦ d̾uora¬
mꝰ ⁊ comedimꝰ: dũ u̾bũ dĩ legimus.
Multi aũ legũt: ⁊ ab ip̃a lectioe ie¬
uini st̃. Multi uocẽ p̃dicatioĩs audiũt.
s post uocẽ uacui ⁊ ieumi recedũt: qr

Expanded text:
per nosmetipsos non requirimus et dicta ab aliis audimus inviti? Librum ergo devoramus et comedimus, dum verbum Dei legimus: multi autem legunt, et ab ipsa lectione jejuni sunt; multi vocem praedicationis audiunt, sed post vocem vacui
Abbreviated transcription (Latin):
onem dñs inducit : qͥ semꝑ a tẽptatiõe sub¬
ditos miscłiter ꝓtegit. S tñ in temptatio¬
nẽ quasi eius inducere est: a tẽptationis
nos illecebra ñ munire. Et tunc nos intẽp¬
tationis laq̃um ñ inducit: cũ tẽptari
ultra qũa nos possumꝰ ñ ꝑmittit:¬

Expanded text:
onem Dominus inducit, qui semper a tentatione subditos misericorditer protegit. Sed tamen in tentationem quasi ejus inducere est a tentationis nos illecebra non munire. Et tunc nos in tentationis laqueum non inducit cum tentari ultra quam nos possumus non permittit
Abbreviated transcription (Latin):
iniquum se exhibere minime formidat: ab
omnib honoratur ÷ eiq sanctitatis gła defert̃
ab his qui exteriora d̾cernunt. s interiora per¬
spicere nequeunt. Uñ fit ut gaud̾at in pͥma
sessione. h ylarescat in pͥmo retubitu : infletur
in pͥma salutatione. eleuetur in reu̾enti uoce
obsequentium. ⁊ suꝑba cogitatione tumeat in
famulatu subditoꝵ sicut uoce qͦ ueritatis de
talib dicitur. Om̃ĩa oꝑa sua faciunt: ut uide¬
ant᷑ ab hominib. amant enim pͥmos recubi

Expanded text:
iniquum se exhibere minime formidat, ab hominibus honoratur, eique sanctitatis gloria defertur ab his qui exteriora cernunt, sed interiora perspicere nequeunt. Unde fit ut gaudeat in prima sessione, hilarescat in primo recubitu, infletur in prima salutatione, elevetur in reverenti voce obsequentium, et superba cogitatione tumeat in famulatu subditorum, sicut voce quoque Veritatis de talibus dicitur: Omnia opera sua faciunt ut videantur ab hominibus: ama
Abbreviated transcription (Latin):
Nã dauid ꝓpħa dño loꝗt᷑ dicẽs. In labiis
meis ꝓnuntiaui om̃ia iudicia oriᷤᷤ tui.
Et cũ minꝰ sit nosse quã ꝓnuntiare. quid
ẽ ꝙ paulus incomp̃hensibilia eẽ dĩ uidi¬
tia asserit: dauid aũ hec se omĩa nõ solũ
nosse s ⁊̃ ĩ labiis ꝓnuntiasse testat᷑  S sci
cũ dño nõ st̃. Occulta itaq dĩ iudicia in q̃ntũ
ꝯuicti sũt sciũt: in quantũ disiucti sũt nesci¬
unt. Quͥa enĩ secreta eiꝰ ad huc ꝑfecte non

Expanded text:
a Domino loquitur, dicens: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus sit nosse quam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum nosse sed et in labiis pronuntiasse testatur? Sed sccum Domino non sunt. Occulta itaque Dei judicia, in quantum conjuncti sunt, sciunt, in quantum disjuncti sunt, nesciunt. Qui enim secreta e
Abbreviated transcription (Latin):
dixiss. ĩ labiis meis ꝓnuntiaui omĩa iudi¬
cia: ꝓtinꝰ addidit oris tui. Ac si aꝑte dicat.
Illa ego iudicia ⁊ nosse ⁊ ꝓnuntiare potui.
q̃ te dixisse cognoui. Nã ea q̃ ip̃e nõ loq̃ris:
nr̃is ꝓculdubio cognitionib ab scondis.
⁊ occulta nõ possũt. Rursus alia suboritur

Expanded text:
dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia, protinus addidit, oris tui. Ac si aperte dicat: illa ergo judicia et nosse et pronuntiare potui quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris nostris proculdubio cognitionibus abscondis. et occultari non possunt. Rursus alia suboritur
Abbreviated transcription (Latin):
tione iudeoꝵ ⁊ repulsioẽ gentiũ. pꝰmod̾
uͦ de uocatioẽ gentiũ ⁊ repulsioẽ uid̾oꝵ
subtilit̾ pensans. seq occulta dĩ iuditia
ꝯp̃hendere nõ posse ꝯsiderãs: ex claman¬
do subiunxit. O altitudo diuiciarũ sapĩe
⁊ scientie dĩ: quã incõp̃hensibilia sũt
udicia eiꝰ: ⁊ ĩuestigabiles uie eiꝰ. Nemo¬

Expanded text:
tione Judaeorum, et repulsione gentium, postmodum vero de vocatione gentium, et repulsione Judaeorum subtiliter pensans, seque occulta Dei judicia comprehendere non posse considerans, exclamando subjunxit: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles vi
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia dĩ: ⁊ ĩ uestigabiles uie eiꝰ. In¬
comp̃hensibilitas diuini udicii ocło hu¬
mane m̃tis nõ ualet penetrari: qͣre iu
sue obstinatioẽ remanente. pꝰmod̾ uͦ ad
fidẽ gentiliũ corda mollita sũt: ⁊ iud̾oꝵ
ĩ fidelitas obdurata. Cum enĩ misericors
ds̃ gentes traxit. iratꝰ iudeã reppulit: et
illa mollia ⁊ penetrabilia fidei colla iud̾¬
q ẽ. ut sic̃ dudũ ad ꝑcipiendã fidẽ. gen¬
tilitas fuerat obdurata: ita pꝰmod̾ ad fidẽ
gentilitate suscepta. uidee ppłs ꝑfidie
torpore duresceret. Uñ paułs apłs eisdẽ
gentib dix̃. Sic̃ aliqñ uos nõ c̾cidistis

Expanded text:
udicia Dei et investigabiles viae ejus ! Incomprehensibilitas divini judicii humanae mentis oculo non valet penetrari. Quare prsuae obstinatione remanente; postmodum vero ad finem gentilium corda mollita sunt, et Judaeorum infidelitas obdurata. Cum enim misericors Deus gentes traxit, iratus Judaeam repulit: et illa mollia et penetrabilia fidei corda Judaque est ut sicut dudum ad percipiendam fidem gentilitas fuerat obdurata, ita postmodum ad fidem gentilitate suscepta, Judaeae populus perfidiae torpore duresceret. Unde Paulus apostolus eisdem gentibus dicit: Sicut aliquando vos non credidistis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtentiosus ẽẽ. Beretici nequaꝗͣ r̃¬
qͥsitiõib sius ueritatẽ conant᷑ asseqͥ:
s uictores uideri. Cũq foris sapienteᷤ
appetũt ostendi. intꝰ ꝑstultitiã elati¬
onis sue ligant᷑ uincłis: Uñ fit: ut
certamina ꝯtentionũ exqͥrant ⁊ d̾ dõ
qui ẽ pax nr̃a loqui pacifice nescũt.
atq ex pacis negotio rixe ĩuentoeͬs

Expanded text:
tentiosus esse . Haeretici nequaquam inquisitionibus suis veritatem conantur assequi, sed victores videri. Cum foris sapientes appetunt ostendi, intus per stultitiam elationis suae ligantur vinculis. Unde fit ut certamina contentionum exquirant, et de Deo, qui pax est nostra, loqui pacifice nesciant, atque ex pacis negotio rixae inventores