comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eleueris: esto inter eos qͣsi unus ex ipsis.
Et saluator p̃cepit. Qui uult inter uos
ẽẽ pͥmus. sit omnium minimꝰ. Qd̃ autẽ¬
uxta hebraitum dr̃. & hominẽ ñ contͥs¬
tauerit: apłico congruit testimonio. Nolite
contristare sp̃m scm: qui habitat in uobis.
Et in ȩuanglio quod uixta hebreos natarei
legere consuerunt. inter maxuma ponitur
crimina: qui fr̃is sui sp̃m contristauerit.
Sinautem tristicia alt̾ius interficit conts¬
tantem qͥd de iniquitate & tirannica m̃te
dicendum ẽ. cui illud conuenit. quid głat᷑
t̾ra ce cinis: ut oblitus conditionis sux ple¬
nus pytuitis. felle. stertorib. & post paulu¬
lum uermib exarandus. ponat incelum os
suum. & lingua eiꝰ ꝑtranseat usq in t̾ram:
& dicat cum uero nabuchodonosor ascen¬
dam incelum. suꝑ sicda celi ponam thronũ
meum. ero similis altissimo:
ctauum ẽ: pignus debitori reddiderit.
Non omni debitori. alioquin multis occa¬

Expanded text:
eleveris: esto inter eos quasi unus ex ipsis . eleveris: esto inter eos quasi unus ex ipsis . Et Salvator praecepit: Qui vult inter vos esse primus, sit omnium minimus Ajuxta Hebraicum dicitur, et hominem non contristaverit, Apostolico congruit testimonio: Nolite contristare Spiritum sanctum, qui habitat in vobis . Et in Evangelio quod juxta Hebraeos Nazaraei legere consueverunt, inter maxima ponitur crimina, qui fratris sui spiritum contristaverit. Si autem tristitia alterius interficit contristantem, quid de iniquitate et tyrannica mente dicendum est, cui illud convenit: Quid gloriatur terra et cinis ? ut oblitus conditionis suae quomodo plenus pituitis, felle, stercoribus, et post paululum vermibus exarandus, ponat in coelum os suum, et lingua ejus pertranseat usque in terram, et dicat cum vero Nabuchodonosor: Ascendam in coelum, super sidera coeli ponam thronum meum, et ero similis Altissimo . Octavum est: Pignus debitori reddiderit. Non omni debitori, alioquin multis occa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie amator ardentior. Quẽ librũ qͥdam
in latinam linguam transferens martyris
sixti nomine uoluit illustrare: ñ consicłans
in toto uolumine quod induas partes frus
reticeri. Nec mirum si gentilem philoso¬
phum in martyrem & romane urbis
ep̃m transtulerit: cum eusebii quoq ce¬
sariensis pͥmum ꝓ origene librum. pam¬
phili martiris uocabulo comutarit: ut
facilius tali laudatore libros impiissimoᷤ
Periarcon. romanis conciliaret aurib.
Sequitur in loco septimo: & hominẽ
ił contristauerit. siue ut lxxͣ. transtuler̃t
ñ opp̃sserit ꝑpotentiã. Quo uicio atq
peccato: nescio quis alienus sit. Et egyp¬
tii enim oppͥmebant hebreos ꝑpotentiã.
IInde & ab acuc queritur. qͣre impius
oppͥmat iustum. Atq utinam de solis
his diceretur. qͥ foris sunt: & ñ de his qui
intus. Solent eñĩ & pͥncipes eccłiarum
oppͥmere plebem ꝑsuꝑbiã: de quib scͥp¬
tum ẽ. Principem te constituerunt ne

Expanded text:
propriae, amator ardentior. Quem librum quidam propriae, amator ardentior. Quem librum quidam in Latinam linguam 207 transferens, martyris Xisti nomine voluit illustrare: non considerans in toto volumine, quod in duas partes frustreticeri. Nec mirum, si gentilem philosophum in martyrem et Romanae urbis episcopum transtulerit: cum Eusebii quoque Caesariensis primum pro Origene librum, Pamphili martyris vocabulo commutarit, ut facilius tali laudatore libros impiissimos περὶ ἀρχῶν Romanis conciliaret auribus. Sequitur in loco septimo: Et hominem non contristaverit, sive, ut LXX transtulerunt, non oppresserit per potentiam. Quo vitio atque peccato nescio quis alienus sit. Et Aegyptii enim opprimebant Hebraeos per potentiam. Unde et Abacuc queritur, quare impius opprimat justum . Atque utinam de solis his diceretur qui foris sunt, et non de his qui intus. Solent enim et principes Ecclesiarum opprimere plebem per superbiam. De quibus scriptum est: Principem te constituerunt, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tia mulierum corpora: immundi sangui¬
nis effusione releuantur. Quo tempore siuir
coierit cũ muliere. dicuntur concepti fetꝰ
uicium seminis tͣhere. ita ut lepsi et elephã¬
tiaci exhac conceptione nascantur: & fe¬
enormitate membrorum. sames corrupta
degeneret. Precipitur gͦ uiris. ut ñ solũ
in alienis mulierib. s in suis qͦq quib
uidentur lege conuingi script᷑a dicente.
crescite & multiplicamini & replete t̾ram:
certa concubitus norint tempora: qͣndo coeundũ.
qnͣdo abuxorib abstinendum sit. Qd̃ quidem
& tempus longe fieri a complexibi. Caueat gͦ
& uxor ne forte uicta desiderio cocundi. celet
uirum ÷ & maritus ne ium fatiat uxori: pu¬
tans omĩ tempore subiectam sibi eẽ debere
coniugii uoluptate. Unde ce apłs. Ut noue¬
rit inquit unusquisq possidere uas suũ
insc̃itate & pudicitia. Pulchre insixti py¬
thagorici sententiolis dr̃. Adulter ẽ: uxoriᷤ

Expanded text:
tia mulierum corpora, immundi sanguitia mulierum corpora, immundi sanguinis effusione relevantur. Quo tempore si vir coierit cum muliere, dicuntur concepti foetus vitium seminis trahere: ita ut leprosi et elephantiaci ex hac conceptione nascantur, et foeenormitate membrorum, sanies corrupta degeneret. Praecipitur ergo viris, ut non solum in alienis mulieribus, sed in suis quoque, quibus videntur lege conjungi Scriptura dicente: Crescite et multiplicamini, et replete terram , certa concubitus norint tempora, quando coeundum, quando ab uxoribus abstinendum sit. Quod quidemet tempus longe fieri a complexibus . Caveat ergo et uxor, ne forte victa desiderio coeundi illiciat virum, et maritus, ne vim faciat uxori, putans omni tempore subjectam sibi esse debere conjugii voluptatem. Unde et Paulus: Ut noverit, inquit, unusquisque possidere vas suum in sanctitate et pudicitia . Pulchre in Xysti Pythagorici sententiolis dicitur: Adulter est uxoris
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte adulterium qͥdẽ ꝓhibet: s ex eo qd̃ ad¬
ditur. ꝓximi sui. nisi omĩs homo ꝑximus
intelligatur. uidetur ẽẽ preceptum ut ab a¬
micorum nos abstineamus uxorib: inimi¬
corũ uͦ ꝙ ignotorum conuges libere pollua¬
mus. ꝓximus gͦ omĩs homo homini acci¬
piendus. uixta parabolã euangłii. quȩ a
saluatore ꝓponitur cuiꝰdam homĩs qͥ ieri-
cho descendens a latronib uulneratus ẽ. qñ
interrogat phariseos quis fuerit ꝓximus
eiꝰ: docens illũ eẽ ꝓximũ qui benefecerit.
Potest iuxta misticos intellectus uxor in tel¬
ligi scĩ uiri sapientia: dicente salomone.
Ama illam: & amplexabitur te. Dilige illã:
& custodiet te: Quani contaminare desicdat
qui aliorũ benedicta rep̾hendit: & facib
accensus inuidie scã iuolat. casta corrũpit.
pura contaminat. Sextum ẽ: & ad mu¬
lierem siue uxorem menstruatam ñ acces¬
serit. ꝑ singłos menses grauia atq torpen¬

Expanded text:
aperte adulterium quidem prohibet, sed ex eo quod adaperte adulterium quidem prohibet, sed ex eo quod additur « proximi sui, » nisi omnis homo proximus intelligatur videtur esse praeceptum, ut ab amicorum nos abstineamus uxoribus, inimicorum vero et ignotorum conjuges libere polluamus. Proximus vero omnis homo accipiendus, juxta parabolam Evangelii , quae a Salvatore proponitur, cu descendens, a latronibus vulneratus est: quando interrogat Pharisaeus, quis fuerit proximus ejus, docens illum esse proximum, qui bene fecerit. Potest juxta mysticos intellectus uxor intelligi sancti viri, sapientia, dicente Salomone: Ama illam, et amplexabitur te: dilige illam, et custodiet te . Quam contaminare desiderat, qui aliorum benedicta reprehendit, et facibus accensus invidiae, sancta violat, casta corrumpit, pura contaminat. Sextum est: Et ad mulierem, sive uxorem menstruatam non accesserit. Per singulos menses, gravia atque torpen
Abbreviated transcription (Latin):
celum ñ audiebat extollere. S ce illud qd̃ ali¬
bi dr̃: maiora te ñ requiras. &e fortiora te ñ
scruitris: om nes hereticos arguit in monti¬
b comedere suꝑbie. & eccłiasticam despicere
simplicitatẽ ÷ & nescire de se scriptum. ds
supbis resistit humilib autẽ dat grãm.
Quarto loco ponitur. ce oculos suos ñ le¬
uauerit adidola domus isrł: ꝓquib cogi
tationes. lxxͣ. transtulerunt. Idola autem.
iẽ simulachra quȩ de corde suo finxer̃t.
omẽs heretici faciunt: adq̃ leuant cordis ocłos.
qui falsitatem eorum atq atq mendatium pu¬
tauerint ueritatem. Domus autem isrł simu¬
lachra dñr. quȩ reꝑiuntur ineccłia: & ꝑocca¬
sionem falsi nominis scientie. simplices qͦsq
seducunt: ut philosophoꝵ dogiata intro¬
ducant indomum isrł eorum scilicet qui
dm̃n mente conspiciunt.
uinto loco ponitur ce uxorem ꝓximi
sui ñ uolauerit. siue contaminauerit. Qd̃

Expanded text:
coelum non audebat extollere. Sed et illud quod alicoelum non audebat extollere. Sed et illud quod alibi dicitur: Majora te non requiras, et fortiora te non scruteris , omnes haereticos arguit in montibus comedere superbiae, et Ecclesiasticam despicere simplicitatem, et nescire de se scriptum: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Quarto loco ponitur, et oculos suos non levaverit ad idola domus Israel, pro quitationes » transtulerunt; idola autem, id est, simulacra, quae de suo corde finxerunt, omnes haeretici faciunt ad quae levant cordis oculos, qui falsitatem eorum atque mendacium putaverint veritatem. Domus autem Israel simulacra dicuntur, quae reperiuntur in Ecclesia, et per occasionem falsi nominis scientiae, simplices quosque seducunt, ut philosophorum dogmata introducant in domum Israel, eorum scilicet, qui Deum mente conspiciunt. Quinto loco ponitur: « Et uxorem proximi sui non violaverit, » sive contaminaverit: quod
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. &e inuestigabiles iux̧ illius: & inoratione
cõmemorat. Qm̃ iudicia tua iocunla.
Post iudicium sequitur iusticia. Qmͣ qui
habuerit: xp̃m liquido possidebit. qui iux¬
ta apłm factus ẽ nob̃ iusticia & sc̃ificatio
& redemptio: ut faciat iusticiam ueram.
nec ꝑsonas respiciat in iudicio: si de sua sci¬
at mnaliorum iudicio iusticia iudicandum.
ertium ẽ: inmontib ñ comederit. Qd̃ iu¬
dei estimant adidolatrie ꝑtinere peccatum.
srebro eñi legimus in regum & paralipome¬
non libris. Heruntam̃ abexcelsis ñ recessit.
sum insullimib: hoc scriptura significan¬
te qd̃ in montib ce lucis. idolis hostias ĩ mo¬
lauerint: ce thura succenderint. Hos autẽ
similis publicano. Ieiuno bis insabbato. de¬
cimas do omĩs substantie meȩ: ce cet̾a. Ecõ¬
trario publicanus audiens eum qui dixerat
discite a me quia mitis sum ce humilis cor¬
de: ꝑcuciebat pectus manu. hoc ẽ. pessima¬
rum cogitationum thesaurum: & oculos ad

Expanded text:
oratione commemoret: Quoniam judicia tua jucunda . Post judicium sequitur justitia, quam qui habuerit, Christum liquido possidebit, qui juxta Apostolum factus est nobis justitia, et sanctificatio, et redemptio ; ut faciat justitiam veram, nec personas recipiat in judicio; sed de sua sciat in aliorum judicio justitia judicandum. 205 Tertium est in montibus non comedere, quod Judaei existimant ad idololatriae pertinere peccatum. Crebro enim legimus in Regum et Paralipomenon libris: Verumtamen ab excelsis non recessit. sum in sublimibus , hoc Scriptura significante, quod in montibus lucisque, idolis hostias immolaverint, et thura succenderint. Nos autem similis publicano: jejuno bis in sabbato: decimas do omnis substantiae meae , etc. Et e contrario Publicanus audiens eum, qui dixerat: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde , percutiebat pectus suum manu, hoc est, pessimarum cogitationum thesaurum, et oculos ad
Abbreviated transcription (Latin):
meas custodierit ut faciat eas: hic iustus ẽ
uita uiuet dĩt adonai dñs.
Uultis ait scire hoc qs dictum ẽ. peccata pa¬
trũ reddam interciam & qͣrtam generationẽ.
ñ to sonare qd̾ pleriq estimant: nec eẽ simile¬
huic iententie. patres comederunt uuam a¬
cerbam. ce dentes filiorum obstupuerunt:
Audite quȩ illatur̾ sum. Si fuerit pater uis¬
tus qui hec fecerit &e illa ñ fecerit: & habuert
filiũ pessimũ. qui desertis uirtutib patris se
flagitiis manciparit: ñ ne & iste uita uiuet
quia iustus est. & ille morte moriet᷑. quia õa
ꝑpetrarit que pater uitando. iustus effestus
ẽ: Uideamꝰ catalogum uirtutum patris: que mͥ
uidentur inlecem & septem partes diuidi Qr̃
pͥmũ ẽ. fecisse iudicium. scđm huic simile. iudi¬
cio copulasse iusticiam: tertium ñ comedisse
inmontibi. qͣntũ ocłos ñ leuasse ad ydola siue

Expanded text:
meas custodivit, uvita vivet, dicit Adonai Dominus. Vultis, ait, scire hoc quod dictum est: Peccata patrum reddam in tertiam et quartam generationem , non id sonare quod plerique existimant; nec esse similehuic sententiae: Patres comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt : audite quae illaturus sum: si fuerit pater justus, qui haec fecerit, et illa non fecerit, et habuerit filium pessimum, qui, desertis virtutibus patris, se flagitiis manciparit; nonne et iste vita vivet quia justus est; et ille morte morietur, quia omnia perpetrarit, quae pater vitando justus effectus est? Videamus catalogum virtutum patris, quae mihi videntur in decem et septem partes dividi. Quarum primum est, fecisse judicium; secundum huic simile, cio copulasse justitiam. Tertium, non comedisse in montibus. Quartum, oculos non levare ad idola, sive
Abbreviated transcription (Latin):
cres: & uniũsum uolatile sub umbra fron¬
dium eius nidificabit. Et scient omĩa lig¬
na regionis quia ego dñs humiliaui lignũ
sublime. ꝙ exaltaui lignum humile: & si
caui lignũ uiride. & frondere feci lignum
aridum. Ego dñs locutus sũ & feci.
.xxͣ. Quia hec dĩc adonai dñs. Et aufera
ego deelectis cedri deu̾tice & dabo de capite
ramorum eiꝰ. de corde eoꝵ auferã. & planta¬
bo suꝑ montẽ excelsũ. & suspencdã illud ĩ
monte sublimi isrł: & plantabo &e afferet
gerinen ce faciet fructũ. & erit incedrum
magnã. & reqͥescet sub ea omĩs auis & om¬
ego dñs qui humilio lignum excelsum ꝙ
exalto lignum humile: & arefatio lignũ

Expanded text:
cres universum volatile sub umbra froncres universum volatile sub umbra frondium eius nidificabit et scient omnia ligna regionis quia ego Dominus humiliavi lignum sublime et exaltavi lignum humccavi lignum viride, et frondere feci lignum aridum, ego Dominus locutus sum 196 et feci. LXX: Quia haec dicit Adonai Dominus: Et auferam ego de electis cedri de vertice + et dabo de capite ramorum ejus  de corde eorum auferam, et plantabo super montem excelsum, et suspendam illud in monte sublimi Israel, et plantabo, et afferet germen, et faciet fructum, et erit in cedrum magnam, et requiescet sub ea omnis avis, et omego Dominus qui humilio lignum excelsum, et exalt
Abbreviated transcription (Latin):
cũ his quos ceꝑit ut regi babilonio colla sũ¬
mittant: & impleant illud qd̾ apłs loquit᷑:
qͦs tradidi sathanȩ ut discant ñ blasphema¬
re. Et in alio loco. quos tradili inquit sa¬
thane in interitum carnis: ut sp̃c saluus fi¬
at. Hondebemus gͦ si forsitan obaliqͦd pec¬
catum de congregatione fr̃m̃ ce de domo dĩ
eicimur reluctari: s eqͦ animo latã in nos
causam mcã. & cct̃a. Et frequent̃ euenit. ut
alt̾i subditi ad alterum transeamꝰ qͥ nob suũ
reꝓmittat auxilium: nec faciat inp̾stina
sententia ꝑmanere. Qd̃ omĩ ratione uitan¬
dũ ẽ: ne siccentur palmites nr̃i. & germina
arescant : & contra pactum dĩ facẽ credam̃.
dulla cedri sublimis. & ponam de uertice
ramoꝵ es. tentrum distringam. & planta¬
bo suꝑ montẽ excelsum &e eminentem. In ma¬
te sublimi isrł plantabo illito. & erumpet in
germen &e faciet fructum: & erit incedrum
magnam. Et habitabunt subeo om̃s uolu

Expanded text:
cum his quos ceperit, ut regi Babylonio colla subcum his quos ceperit, ut regi Babylonio colla submittant, et impleant illud quod Apostolus loquitur: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare . Et in alio loco: Quos tradidi, inquit, Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat . Non debemus ergo, si forsitan ob aliquod peccatum de congregatione fratrum et de domo Dei ejicimur, reluctari: sed aequo animo latam in nos causam meam, et caetera. Et frequenter evenit, ut alteri subditi ad alterum transeamus, qui nobis suum repromittat auxilium; nec faciat in pristina sententia permanere. Quod omni ratione vitandum est, ne siccentur palmites nostri et germina arescant: et contra pactum Dei facere credamurdulla cedri sublimis, et ponam de vertice ramorum ejus; tenerum distringam, et plantabo super montem excelsum et eminentem: in monte sublimi Israel plantabo illud. Et erumpet in germen, et faciet fructum, et erit in cedrum magnam, et habit
Abbreviated transcription (Latin):
circuit. Et uliro inpsalmo. Insidiatur in
absconditis. sĩc leo incubili suo. Insidiatur
ut rapiat pauꝑem. In bonam partem de
aquila dr̃: qd̃ iustus diues effectus. faciat
sibi alas sicut aquile: ut possit reũti in do¬
mũ p̾cessoris sui. Et in ysaia scriptum est.
qd̃ iusti pennas afferant sic̃ aquile: cur-¬
rant & ñ lassentur. ambulent ꝙ ñ esuri¬
ant. Recte autem ille qui dixerat fortitu¬
dine faciam. & sapientie incelligentra au¬
feram t̾minos gentiũ. & iures earum dep̃¬
dabo. & cõmouebo ciuitates que habitant᷑.
& orbem t̾rarum uniũsũ app̃hendam manu
qͣsi nidum. & sĩc confracta oua: nunc subꝑ
sona aquile describitur. qd̾ nequaqͣm uelit
delibano qui int̾pretatur candor ce refertur
ad thimiama. paruula atq humilia uir¬
gulta ꝑstringere: s sũmitates cedroꝵ. &.
de pͥncipib ac destirpe regia. iuxta illud
abacuc. Esce eiꝰ electe. Ponitq testam̃tun

Expanded text:
circuit . Et illud in psalmo: Insidiatur in circuit . Et illud in psalmo: Insidiatur in 195 absconditis, sicut leo in cubili suo: insidiatur ut rapiat pauperem . In bonam partem de aquila dicitur, quod justus dives effectus faciat sibi alas sicut aquilae, ut possit reverti in domum praecessoris sui. Et in Isaia scriptum est, quod justi pennas afferant sicut aquilae : currant et non lassentur: ambulent, et non esuriant. Recte autem ille qui dixerat: Fortitudine faciam, et sapientia intelligentiae auferam terminos gentium, et vires earum depraedabor: et commovebo civitates quae habitantur, et orbem terrarum universum apprehendam manu quasi nidum, et sicut confracta ova , nunc sub persona aquilae describitur: quod nequaquam velit de Libano, qui interpretatur candor, et refertur ad thymiama, parvula atque humilia virgulta perstringere, sed summitates cedrorum, et de principibus, ac de stirpe regia, juxta illud Abacuc: Escae ejus electae . Ponitque testamentum,
Abbreviated transcription (Latin):
didit: & suboccasione uirisiurandi idẽ. dĩ
nuncupatione deceptus ẽ. Propterea scͥpt᷑a
nunc dĩc. iuram̃tum qd̃ spreuit & fedus qd̃
preuaricatus ẽ: ponam in capite eiꝰ. Ac ne pu¬
taremus iuramentum & fedus & pactum re¬
gis eẽ. babilonii. uel sedechie qui fecerat: seqͥ
qui contempnit uiramentum: illum despi¬
cit ꝑquem uirauit. illiq facit iniuriam cuiꝰ
nomini credidit ad u̾sariꝰ. ꝓpt̾ qͣm causam
p̃hendetur sagena mea: & addutam eũ in
babilonem. & iudicabo eũ illic. Quicquid
gͥ contra sedechiam fecit nabuchodonosor:
ñ sius fecit uirib. s ira dĩ incuius nomine
fuerat peieratum. Scđm anegogen
licet uolenta uideatur interpretatio: hoc
scitndum. qͦo quomͦ cetera animantia &
adbonam ce ad malam partem referri solẽt.
ita ce de aquila. & de lcone. In bonam parte
dr̃: catulus leonis iuda. Incontrariam: ad¬
uersarius ur̃a diabolus quasi leo rugiens

Expanded text:
didit et sub occasione iurisiurandi, id est dei didit et sub occasione iurisiurandi, id est dei nuncupatione, deceptus est. Propterea scriptura nunc dicit: Iuramentum, quod sprevit, et foedus, quod praevaricatus est, ponam in caput eius. Ac ne putaremus iuramentum et foedus et pactum regis esse Babylonii vel Sedechię, qui fecerat, sequiqui contempnit iuramentum, illum despicit, per quem iuravit, illique facit iniuriam, cuius nomini credidit adversarius. Propter quam causam: prehendetur in sagena mea, et adducam eum in Babylonem et iudicabo eum illic. Quicquid ergo contra Sedechiam fecit Nabuchodonosor, non suis fecit viribus, sed ira dei, in cuius nomfuerat pejeratum. Secundum an agogen, licet violenta videatur interpretatio, hoc sciendum, quod quomodo caetera animantia, et ad bonam et ad malam partem referri solent; ita et de aquila, et de leone. In bonam partem dicitur: Catulus leonis Juda . In contrariam: Adversarius noster diabolus quasi leo rugiens
Abbreviated transcription (Latin):
gypti. & tradidit se: & ꝑiuriĩ contra dm̃
c̃misit sacrilegium. Nunquid dit pro¬
decti ei᷑ Q cum omĩa hec fecerit: ñ effu-¬
giet. Propterea hec clic dñs ds. Niuo
qd̃ p̃uaricatus ẽ: ponam incapite eiꝰ. Et ex¬
pandam suꝑ eũ rete meũ: & comp̃hendetur
insagena mea. Et adducam eũ inbabilonẽ:
& iudicabo eum ibi inp̾uaricatione qua des¬
pexit me. Et om̃s ꝓfugi eius cum uniu̾so
agmiine gladio cadent: residui autem in om¬
nem uentum disꝑgentur. Et scietis quia ego
in hoste requirat: Quam solent nob oppone
re: qui dicunt hostes fraude decipiendos.
Cui ut adquiescamus: multo peius fecit
sedechias. Non enĩ hostem decepit s amicũ:
cui federe dñi fuerat copulatus. Ergo an¬
teqͣm iures & pactum in eas sub nomine
dĩ: prudeutiȩ ẽ & fortitudinis. uel decipe
ł suꝑare aduersarium ut cumq potueris.
Cum autem te constrinxeris iuram̃to: ne¬
quaqͣm adu̾sarius s amitus ẽ. qui tibi cre¬

Expanded text:
gypti, et tradidit se; et perjurii contra Deum gypti, et tradidit se; et perjurii contra Deum commisit sacrilegium. Numquid, ait, proderit ei? Et cum omnia haec fecerit, non effugiet. Propterea haec dicit Dominus Deus: Vivo quod praevaricatus est ponam in caput ejus. Et expandam super eum rete meum, et comprehendetur sagena mea. Et adducam eum in Babylonem, et judicabo eum ibi in praevaricatione qua despexit me. Et omnes profugi ejus cum universo agmine in gladio cadent, residuique in omnem ventum dispergentur. Et scietis quia ego in hoste requirat? Quam solent nobis oppre, qui dicunt hostes fraude decipiendos. Cui ut adquiescamus, multo peius fecit Sedechias. Non enim hostem decepit, sed amicum, cui foedere domini fuerat copulatus. Ergo quamdiu non iures et pactum ineas sub nomine dei, prudentiae est et fortitudinis vel decipere vel superare adversarium, utcumque potueris. Cum te constrinxeris iuramento, nequaquam adversarius, / sed amicus est, qui tibi cre
Abbreviated transcription (Latin):
bilonem. Uñ ce scriptura cũ iuideatur sibi
ẽ contraria: tamen in utroq uerissima est.
Dictũ eñĩ erat adsedechiam. Et intrabis babi¬
lonẽ: & ñ uidebis eam. Intrauit enĩ quia duc¬
tus ẽ. babilonem: & ñ uidit. qͥa fuerat exceca¬
di neq in popło multo faciet contra eũ pha¬
rao p̃lium. iniactu aggeris & in extructioe
ualloꝵ. ut int̾ficiat animas multas: du
pliciter intelligitur. Siue rex egyptius con¬
tra nabuchodonosor regem babilonis ue¬
niens ñ poterit p̾liari. neq cum paruo ex¬
ertitu tante resistere multitudini: siue se
dichias expugnabitur apharaone. a quo
sꝑauit auxilium. ñ quo pharao eum ex¬
yugnauerit uł hoc alicubi scriptura tes¬
retur: s quo oppugnatio nabuchodonosor
ꝑoccasionẽ sit facta regis egiptii. nec iste
uisus sit expugnare ierłm qui obsidebat:
s ille in quo sedechias frustra sꝑauerat.
Ecce inquit dedit manum suã regi e¬

Expanded text:
bilonem. Unde et scriptura, cum videatur sibi bilonem. Unde et scriptura, cum videatur sibi esse contraria, tamen in utroque verissima est. Dictum enim erat ad Sedechiam: 'Et intrabis Babilonem et non videbis eam'. Intravit enim, quia ductus est Babilonem, et non vidit, quia fuerat excecadi neque in populo multo faciet contra eum Pharao prelium; in iactu aggeris et in exstructione vallorum, ut interficiat anipliciter intelligitur, sive rex Aegyptius contra Nabuchodonosor regem Babylonis veniens, non poterit praeliari, neque cum parvo exercitu tantae resistere multitudini: sive ipse Sedecias expugnabitur a Pharaone, a quo speravit auxilium: non quo Pharao eum expugnaverit, vel hoc alicubi Scriptura testetur; sed quo expugnatio Nabuchodonosor, per occasionem sit facta regis Aegyptii: nec iste visus sit expugnare Jerusalem, qui obsidebat, sed ille in quo Sedecias frustra speraverat. Ecce, inquit, 194 dedit manum suam regi Ae
Abbreviated transcription (Latin):
oc ẽ. enigna. hec ẽ. parabola. qũ sub
duab aquilis & unea. duos reges babilo¬
nis ce egypti scriptura monstraret: ce regẽ
sedechiam qui contra iusiurandũ desetia
amicitia nabuchodonosor. sc ad regem egus¬
tium transtulit. Feriet inquit cum eo fed.
& accipiet ab eo iusuirandum: ut custodiat
pastum eiꝰ &e seruet illud. Qui dissoluit art
pactũ÷ nunquid effugier: Ex quo discieꝰ
etiam int̾ hostes seruandã fidẽ: & ñ consi¬
derandum cui. s ꝑquem iuraueris. Multo
enĩ fidelior inuentus ẽ. Ille qui ꝓpt̾ nom̃
dĩ tibi credidit & deceptus ẽ: te qui pocca¬
sionẽ diuine maiestatis hosti tuo inmo
iam amico es molitꝰ insidias. Qm̃ inqͥt
in loco regis qui constituit eũ regem. ciuius
fecit irritum iuram̃tũ. & soluit pactum
qd h̃t cũ eo: in medio babilonis morietur.
eginiꝰ eni sedechiam captum. ductũ
et̃ in reblata. ibiq interfectis filiis excecatũ:
&e instar fere clausũ cauea translatũ inba¬

Expanded text:
oc est enigma, haec est parabola, quod sub duabus aquilis et vinea duos reges Babilonis et Egipti scriptura monstraret, et regem Sedechiam, qui contra iusiurandum, deserta amicitia Nabuchodonosor, se ad regem Egiptium transtulit. 'Feriet', inquit, 'cum eo fedus et accipiet ab eo iusiurandum, ut custodiat pactum eius et servet illud'. 'Qui dissolvit', ait, 'pactum, numquid effugiet?' Ex quo discimus etiam inter hostes servandam fidem et non consider inventus est ille, qui propter nomen Dei tibi credidit, et deceptus est, te qui per occasionem divinae majestatis hosti tuo, immo jam amico, es molitus insidias. Quoniam, inquit, in loco regis qui constituit eum regem, cujus fecit irritum iuramentum et solvit pactum, quod habebat cum eo, in medio Babilonis morietur'. Legimus enim Sedechiam captum ductum esse in Eblatha, ibique, interfectis filiis, excecatum et instar fere clausum in cavea translatum in Ba
Abbreviated transcription (Latin):
la plantaria: &
iuxta fabulas poetarum stylla mor¬
tua nequaqm in me scyllei seuirent
canes. qui latrare ñ cessant: ce here¬
ticis dei ꝑcussis manu. ne temptarentur si
fieri potest etiam electidĩ. Heresis ipsa ñ mo¬
ritur. hereditariis contra nos odiorum suo¬
rum catulis derelictis: qui nr̃a simulan¬
tes. genitricis antique &e pelicis ulixis uene¬
na non deserunt. labiaq tantum melle cir¬
cumliniunt: ce iuxta eloquia scripturarũ
mollierunt u̾ua sua suꝑ oleum. ipsi autem
st̃ iacula. ce iacula ignita: que scuto fidei
repellaenda simul. &e extinguenda sunt.
Hec dixi filia eustochium. ut laborantem
tionib iuues: & sextum uolum̃ explana¬
tionũ inezechiel meo ore. suo sensu dñs ex
rentib reuelentur. ut possimꝰ dr̃e. Os meũ

Expanded text:
la plantaria, et la plantaria, et juxta fabulas poetarum, Scylla mortua, nequaquam in me Scyllaei saevirent canes, qui latrare non cessant: et haereticis Dei percussis manu, ne tentarentur, si fieri potest, etiam electi Dei , haeresis ipsa non moritur, haereditariis contra nos odiorum suorum catulis derelictis, qui nostra simulantes, genitricis antiquae, et pellacis Ulyssis venena non deserunt: labiaque tantum melle circumlinunt; et juxta eloquia Scripturarum , mollierunt verba sua super oleum: ipsi autem sunt jacula, et jacula ignita, quae scuto fidei repellenda simul et exstinguenda sunt. Haec dixi, filia Eustochium, ut laborantem tionibus juves, et sextum volumen Explanationum in Ezechiel, meo ore, suo sensu Dominus exprentibus revelentur, ut possimus dicere: Os meum
Abbreviated transcription (Latin):
dem significant sẏmeonis in ȩuangłio u̾ba
dicentis. ecce hic positus ẽ. in ruinam & re¬
surrectionẽ multorum: & granum sinapis
ao̾ cum mini̾iũ sit om̃ib seminib. postqͣm
creuerit auium abitaculũ ẽ. Quidam alit̾
interp̃tantur. lignũ sullime & humiliatũ.
&r humile exaltatum. referentes ad passio¬
nem dñi saluatoris: qui cum informa dĩ
eẽt. ñ ẽ rapinam arbitratus equalem se ẽẽ.
dõ ẜ exinaniuit se formã serui accipiens:
&e post resurrectionẽ ipsũ lignum postea sul¬
limatum ẽ. qd̾ prius uirens morte siccatũ
ẽ. & postea reuuuscens pͥstinum receꝑit ui¬
rorem. Alii uidaice utrumq referunt
ad isrł: qͥd pͥmo aduentu humiliatus
sit ce arefactus: & sccło restituatur inpͥsti¬
num statum. impleto illo qd dĩc apłs pau¬
lus. Cum intrauerit plenitudo gentium:
tunc omĩs isrł saluus fiet.
UTA bamh oͦd
medio serpente
confosso. ñ reuiuis¬
cerent ydre nouel¬

Expanded text:
dem significant Simeonis in Evangelio verba, dem significant Simeonis in Evangelio verba, dicentis: « Ecce hic positus est in ruinam, et resurrectionem multorum . » Et granum sinapis, quod cum minimum sit omnibus seminibus, postquam creverit, avium habitaculum est. Quidam aliter interpretantur, lignum sublime et humiliatum et humile exaltatum referentes ad passionem domini Salvatoris: « Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est aequalem se esse Deo, sed exinanivit se formam servi accipiens. » Et post resurrectionem ipsum lignum postea sublimatum est, quod prius virens morte siccatum est, et postea reviviscens pristinum receperit virorem. Alii Judaice utrumque referunt ad Israel, quod primo adventu humiliatus sit arefactus, et secundo restituatur in pristinum statum, impleto illo quod dicit apostolus Paulus: « Cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet tabam quod, medio serpente confosso, non reviviscerent hydrae novel
Abbreviated transcription (Latin):
nere dauid. & plantat suꝑ montẽ excelsũ
ce eminentem: qui loquitur inpsalmo.
Ego autẽ constitutus sũ rex abeo suꝑ syon
montẽ sc̃m̃ eiꝰ. Defecerat eñĩ pͥnceps de iu¬
da. & dux de isrł donec ueniret cui repo¬
sitũ ẽ: & ipse erit expectatio gentium. Iste
erupit ingerm̃ & fecit fructum. & cedros
om̃s sua sublimitate suꝑauit: ita ut ha¬
bitent sub eo omnes uolutres celi: & cun¬
ta uolatilia illius ꝓtegantur umbraculo.
Dequodicit abacus. Conua inmanib el̃.
sbi abscondita ẽ. fortitudo eius: &e qui con¬
gegare desiderat qͦsi gallina pullos sub
alas suas. Et omnia regionis ligna cogno¬
stent: qdͥ ipse sit dñs. Trophẏcos de creden¬
ti loquens. Iste ẽ qui isrł quondam sulli¬
me lignum humiliauit. & exaltauit humi¬
lẽ gentiũ popłm. qui exiccauit lignũ iuride
udeoꝵ florens & germinans in lege ce ꝓph̃is.
ꝙ frondere fecit lignũ aridum nationum:
ut qo semꝑ locutus ẽ. oꝑe compleret. hoc i¬

Expanded text:
nere David; et plantat super montem excelsum et eminentem, qui loquitur in psalmo: Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus . Defecerat enim princeps de Juda, et dux de Israel, donec veniret cui repositum est: et ipse erit exspectatio gentium . Iste erupit in germen, et fecit fructum, et cedros omnes sua sublimitate superavit: ita ut habitent sub eo omnes volucres coeli, et cuncta volatilia illius protegantur umbraculo. De quo dicit Abacuc: Cornua in manibus ejus, ibi abscondita est fortitudo ejus ; et qui congregare desiderat quasi gallina pullos suos sub alas suas : ut omnia regionis ligna cognoscant quod ipse sit Dominus. Tropologice de credentibus loquens: Iste est qui Israel quondam sublime lignum humiliavit, et exaltavit humilem gentium populum, qui exsiccavit lignum viride Judaeorum, florens et geet frondere fecit lignum aridum nationum, ut quod semper locutus est, opere compleret. Hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
tes uixta cogitationes suas. qui dm̃ ñ esti
mant curare mortalia: nec ad illũ nr̃a uitia
ꝑtinere. Certe quando peccauamꝰ. si cogitare-¬
mus dm̃ iuidcre & eẽ presentem: nunqͣm qd̃
ei displiceret faceremus. Porro qd sequitur.
dereliquit dñs t̾ram. quorundam etiam phi-
stantia. suspicantur eẽ in celestib ꝓuidentiã.
& terrena contẽpnere: dum nicħ recti nec

Expanded text:
testesmant curare mortalia, nec ad illum nostra vitia pertinere. Certe quando peccamus, si cogitaremus Deum videre et esse praesentem, nunquam quod ei displicet faceremus. Porro quod sequitur: « Dereliquit Dominus terram, » quorumdam etiam philostantia suspicantur esse in coelestibus providentiam et terrena contemnere, dum nihil recte, nec
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ñ nulli pͥncipes ȩccłarum faciant in te¬
nebris: que dictu quoq turpia sunt. Is¬
ce ẽ absconditus cordis homo: de quo dr̃. In¬
gredere incubiculũ tuum. Et rursum. Qui
uidet in abscondito reddet tibi. Recolat unꝰ¬
quisq conscientiam luã. & oꝑa tenebrarum
recordet᷑ intenebris: sciatq scriptum. omĩs
luce. ꝙ inse illud intelliget. eẽ. completum.
Qui inebriatur: nocte in ebriatur. Qd̃ iux¬
ta litteram stare ñ potest. Quanti enĩ in pͣn¬
duis conuiuiisq dierum in ebriantur. S
quia ebrietas cordis offendens dm̃. tenebra¬
rum ẽ. & ñ lucis: ꝓpt̾ea quitumq in ebria¬
tur. in nocte inebriatur. Cum autem senio¬
res domꝰ isrł fecerint mala intenebris. &
in abscondito cubiculoꝵ suoꝵ. & putaue¬
rint se dm̃ posse celare: tunc consequent᷑ di¬
cent. Non uudet dñs nos: dereliquit dñs
t̾ram. Multiq sunt peccatores ce ambulan¬

Expanded text:
quod nonnulli principes Ecclesiarum faciant in tequod nonnulli principes Ecclesiarum faciant in tenebris, quae dictu quoque turpia sunt. Iste est absconditus cordis homo, de quo dicitur: Ingredere in cubiculum tuum . Et rursum: Qui videt in abscondito 88 reddet tibi. Recolat unusquisque conscientiam suam, et opera tenebrarum recordetur in tenebris, sciatque scriptum: Omnis qluce . Et in se illud intelliget esse completum: Qui inebriatur, nocte inebriatur . Quod juxta litteram stare non potest. Quanti enim in prandiis conviviisque dierum inebriantur? Sed quia ebrietas cordis offendens Deum, tenebrarum est, et non lucis, propterea quicumque inebriatur, nocte inebriatur. Cum autem seniores domus Israel fecerint mala in tenebris et in abscondito cubiculorum suorum, et putaverint se Deum posse celare, tunc consequenter dicent: Non videt nos Dominus, dereliquit Dominus terram. Multique sunt peccatores et ambulan
Abbreviated transcription (Latin):
isrł septenarium numerum. qui est sc̃s
septem decadib multiplicantes stent mnerro¬
rib sius. & ad orent picturas idoloꝵ: uapor.¬
q sacrilegii ascendat siue consurgat. resis¬
tens deo. Quando iuderimus plebem pessi-¬
mam congregatam. de qua scriptum ẽ. odi-¬
u eccłiam malignantium. & peiores plebe
p̃positos. nequioremq principem qui p̾fec¬
tus ẽ. plebi atq prb̃is: dicamus iechoniam
stantem ante ꝑicturas & singłos hr̃e turibu¬
la inmanib suis. ñ dĩ maiestatẽ s proprias
sententias adorantes: ꝙ neqͣꝗͣ odorem bo-¬
ne fragl antie ad dm̃. s fetorem ad idola ꝑue
t dixit ad me. Certe uides mire.
fili homĩs. que seniores domꝰ isrł faciunt i
tenebris: unusquisq in abscondito cubicłi
Ex eo inquit qd intemplo Sdñs t̾ram¬
faciunt pariter congregati: ostenditur
quid unusquisq in cubiculo suo faciat.
S scłm anagogen meliꝰ intelligi potest.

Expanded text:
Israel septenarium numerum, qui est sanctus, Israel septenarium numerum, qui est sanctus, per septem decades multiplicantes, stent in erroribus suis, et adorent picturas idolorum, vaporque sacrilegii ascendat sive consurgat resistens Deo. Quando viderimus plebem pessimam congregatam, de qua scriptum est: Odivi Ecclesiam malignantium ; et pejores plebe praepositos, nequioremque principem, qui praefectus est plebi atque presbyteris, dicamus Jezoniam stantem ante picturas, et singulos habere thuribula in manibus suis, non Dei majestatem, sed proprias sententias adorantes, et nequaquam odorem bonae fragrantiae ad Deum, sed foetorem ad idola pervenire. Et dixit ad me: Certe vides, fili hominis, quae seniores domus Israel faciunt in tenebris, unusEx eo, inquit, quod in templo faciunt pariter congregati, ostenditur quid unusquisque in cubiculo suo faciat. Sed secundum anagogen melius intelligi potest,
Abbreviated transcription (Latin):
eorum. stantium ante picturas: & unus¬
quisq habebat turibulum in manu sua.
domus isrł qui tenebant turibula mani¬
b. ostendit multos & alios fuisse prb̃os
qui hoc ñ faciebant. s forsitan peccatis ali¬
is tenebant᷑: ununq nomen iechoniam fi¬
lium saphan stetisse in medio eorum.
qͣsi pͥncipem sceleris corum atq sacrilegii.
qui omissa religione dĩ colebant idola:
ꝙ intemplo ñ adorabant dm̃ cuius erat
tempłm. s picturas parietum. Pulchreq
dr̃. stabat iechonias filiꝰ saphan. hoc est
iudicii. & condempnationis sue. in medio
stantium prb̃oꝵs. quia & princeps. ꝙ .ii.
quors erat princeps firmo inscelerib sta¬
bant gradu. nec fluictabant in malo. si
robustissime ꝑsistebant: uaporq nebule
& confusionis ac turbinis qui surgebat
ex thure: offerentiũ sacrilegia demonstra¬
bat. Hoc factum sit eo temꝑe iuixta litterã.
Ceterum & nob orandũ ẽ. ne seniores domꝰ

Expanded text:
eorum stantium ante picturas, et unuseorum stantium ante picturas, et unusquisque habebat thuribulum in manu sua, domus Israel, qui tenebant thuribula manibus, ostendit multos alios fuisse presbyteros, qui hoc non faciebant, sed forsitan peccatis aliis tenebantur: unumque nomine Jezoniam filium Saphan stetisse 87 in medio eorum, quasi principem sceleris eorum, atque sacrilegii, qui omissa religione Dei, colebant idola, et in templo, non adorabant Deum, cujus erat templum, sed picturas parietum. Pulchreque dicitur: Stabat Jezonias filius Saphan, hoc est, judicii et condemnationis suae in medio stantium presbyterorum, quia et princeps, et hi quorum princeps erat, firmo in sceleribus stabant gradu, nec fluctuabant in malo; sed robustissime persistebant: vaporque nebulae et confusionis ac turbinis, qui surgebat ex thure, offerentium sacrilegia demonstrabat. Hoc factum sit eo tempore juxta litteram. Caeterum et nobis orandum est, ne seniores domus
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ scilicet nullus hominũ sit. qui aliquã
imaginem ñ habeat: siue scĩtatis. siue pet¬
cati. Quamobrem furiosis dr. & iracundis
furor itł sccłm similitudinem serpentis. li
aspidis surde. & obturantis aures suas. que ñ
exaudiet uocem in cantantium. Et de hoĩbr
neqm. Generatio uꝑarũ: quis ostendit uob̃
fugere abira uentura: Et de u̾si pellib ac
fraudulentis. Ite. dicite uulpi huic. Ac de
amatorib feminar̃. Equi in sanientes in
feminas facti sunt mͥ: unusquisq ad uxo¬
rem ꝓximi sui humebat. Debrutis quo¬
q ac uecordib. Nolite fieri sũ equus ꝙ mu¬
lus: qͥbꝰ ñ est intelligentia. E iterum. In ca¬
mo &e freno maxillas eor confringe: qui
ñ approximant ad te. Et multa huiꝰmo¬
di. Hoc autem qd̃ posuimus. ecce omĩs si¬
militudo reptilium & animantiũ: in
seꝑtuginta non habetur.
.lix. uiri de seniorib domus isrł.
& iechonias filius saphan stabat in medio

Expanded text:
Quod scilicet nullus hominum sit qui aliquam Quod scilicet nullus hominum sit qui aliquam imaginem non habeat, sive sanctitatis, sive peccati. Quamobrem furiosis dicitur et iracundis: Furor illis secundum similitudinem serpentis: sicut aspidis surdae et obturantis aures suas, quae non exaudiet vocemnequam: Generatio viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira ? Et de versipellibus ac fraudulentis: Ite, dicite vulpi huic . Ac de amatoribus feminarum: Equi insanientes in feminas facti sunt mihi: unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat . De brutis quoque ac vecordibus: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intelligentia. Et iterum: In camo et freno maxillas eorum constringe, qui non appropinquant ad te . Et multa hujuscemodi. Hoc autem quod posuimus: Et ecce omnis similitudo reptilium et animantium, in Septuaginta non habetur.viri de senioribus domus Israel, et Jezonias filius Saphan stabat in medio
Abbreviated transcription (Latin):
auartriam latentẽ in trinsecꝰ. paruule reicu¬
pido significat. Minorib enĩ maiora mon¬
strantur. uultuq & oculis dissimulari ñ
potest conscientia. dum luxuriosa ce lascu
mens lucet infatie: & secreta cordis. motu co¬
poris & gestib indicantur.
⁊ ing̾ssus uidi. &e ecce oĩs similitudo rept¬
lium. & aĩaliũ abominatio: & unisisa ido
domꝰ isrł deꝑicta erant in pariete incircum
ꝑtotum. Non solum idolum reli stabat
in introitu pͥorte aquilonis. s q õs tẽpli pa¬
rietes diu̾sis idoloꝵ imaginib pingebant᷑.
ut nulla eẽt bestia qͣm ñ parietis pictura
monstraret. Hoc in delubris idolorum fa¬
nisq gentilium hucusq ꝑspitimꝰ: qd̃ oĩa
genera bestiarum ad oret stulta religio. Un
latrator anubis. Quasi ñ ce illa sint monstͤ
uitiis subiacemꝰ. & pingimꝰ incorde nr̃o ptta¬
torum conscuntiam imaginesq diuersas.
runtamen in imagine ꝑambulat homo.

Expanded text:
avaritiam latentem intrinsecus parvulae rei cuavaritiam latentem intrinsecus parvulae rei cupido significat. Minoribus enim majora monstrantur, vultuque et oculis dissimulari non potest conscientia, dum luxuriosa et lasciva mens lucet in facie, et secreta cordis, motu corporis et gestibus indicantur. « Et ingressus vidi, et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio: et universa idola domus Israel depicta erant in pariete in circuitu per totum. Non solum idolum Zeli stabat in introitu portae Aquilonis, sed et omnes Templi parietes diversis idolorum imaginibus pingebantur: ut nulla esset 86 bestia, quam non parietis pictura monstraret. Hoc in delubris idolorum, fanisque gentilium hucusque perspicimus, quod omnia genera bestiarum adoret stulta religio. Unde latrator Anubis, Quasi non et illa sint monstra vitiis subjacemus, et pingimus in corde nostro peccatorum conscientiam, imaginesque diversas. rumtamen in imagine perambulat homo .
Abbreviated transcription (Latin):
atrii: & uidi. & ecce foram̃ unũ in parie¬
te. Et dix̃ ad me. Fili homĩs: fode parietem.
Et cum ꝑfodissem parietẽ: apparuit ostium
unũ. Et dix̃ ad me. Ingredere. & uide ab omi¬
nationes pessimas. quas isti faciunt hic.
oc qd̃ transtuli. & uidi. & ecce foram̃ unũ
inpariete: in .lix. ñ habetur. Et quia omĩa
qͣsi in imagine picturaq monstrantur. unũ
in pariete foram̃ uidisse se dicit. iuberiq sibi
ut illud ꝑfodiat. & amplius faciat: quo ui¬
delicet aꝑto foramine latius possit intrare
& uidere que foris positus udere ñ poterat.
ꝑ qd̃ ostenditur tam inȩccł̃iis qmͣ insingłis
nob̾ ꝑ parua uicia maiora monstrari: ꝙ qͣl
ꝑ quedã foramina. ad abõminationes maxi¬
mas ꝑueniri. Ex fructib enim arbor agnos¬
citur. Et. Ex habundantia cordis os loquit᷑.
Pro signo sunt interioris hoĩs u̾ba crumpen¬
tia. qͦmͦ libidinosum qui sua callide celat
uitia. int̾dũ turpis sermo demonstrat: ꝙ

Expanded text:
atrii: et vidi, et ecce foramen unum in pariete. Et dixit ad me: Fili hominis, fode parietem. Et cum perfodissem parietem, apparuit ostium unum. Et dixit ad me: Ingredere, et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic. Hoc quod transtuli: Et vidi, et ecce foramen unum in pariete, iquasi in imagine picturaque monstrantur, unum in pariete foramen vidisse se dicit, juberique sibi ut illud perfodiat, et amplius faciat, quo videlicet aperto foramine, latius possit intrare et videre, quae foris videre positus non poterat. Per quod ostenditur tam in ecclesiis, quam in singulis nobis per parva vitia majora monstrari, et quasi per quaedam foramina ad abominationes maximas perveniri. « Ex fructibus enim arbor cognoscitur ; ex abundantia enim cordis os loquitur . » Pro signo sunt interioris hominis verba erumpentia. Quomodo libidinosum, quia sua callide celat vitia, interdum turpis sermo demonstrat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
sum grãs: ut predicent apłi mei. & totum mũ¬
dum adiuersitate linguarum. una fide.
meo subdant iugo. Facilius illi audirent
qui ꝓfundi sunt altiq sermonis. ꝙ nichil
hñt de leuitate iudaica: s graui & solidõ
ingrediuntur pede. Et cum ignote sint lin¬
gue: nocte fidei sunt. Unde sequitur. Et si
ad illos mitterem te: ipsi audirent ce. Deni¬
q postea misit: & om̃s pariter crediderunt.
Unle paulus & barnabas loquuntur ad iu
s quia noliustis susciꝑe sermonẽ. etce con¬
uertimur ad gs̃. Et de centurione dr̃. Neq
in isrł tantam fidem inueni.
Iomꝰ autẽ isrł nolt audire te: quia nolt
audire me. Om̃ĩs quippe domus isrł̃: attri¬
ta fronte ẽ. & duro corde.
e contristis ait: si te audire noluerint. Ie¬
cico te ñ audient qr me audire ꝯtemnent. Iuxta
qd̃ & saluator aiebat. Qui uos ñ recipit. me ñre¬
cip̃. In quo aꝑte lib̃m monstrat᷑ arbitriũ.

Expanded text:
sum gratias, ut praedicent apostoli mei, et totum munsum gratias, ut praedicent apostoli mei, et totum mundum a diversitate linguarum, una fide meo subdant jugo; facilius illi audirent, qui profundi sunt altique sermonis, et nihil habent de levitate Judaica, sed gravi et solido ingrediuntur pede, et cum ignotae sint linguae, notae fidei sunt. Unde sequitur: Et si ad illos mitterem te, ipsi audirent te. Denique postea misit, et omnes pariter crediderunt. Unde Paulus et Barnabas loquuntur ad Judsed quia noluistis suscipere sermonem, ecce convertimur ad gentes . Et de centurione dicitur: Neque in Israel tantam fidem inveni . Domus autem Israel nolunt audire te, quia nolunt audire me. Omnis quippe domus Israel attrita fronte est et duro corde. Ne contristeris, ait, si te audire noluerint. Idcirco te non audient: quia me audire contemnent: juxta quod et Salvator aiebat: Qui vos non recipit, me non recipit . In quo aperte liberum monstratur arbitrium.
Abbreviated transcription (Latin):
domũ isrł: ostenditur ñ fuisse cum popło
peccatore : licet in isdem uideret᷑ suꝑ flum̃
chobar finib cõmorari. Scriptũ ẽ enim
Et ego eram in medio transmigrationis:
suꝑ flum̃ chobar. Separata enim erat ꝓ¬
pħȩ conũsatio: & iniquoꝵ offendebatur
aspectu. Hoc idem faciebat & moyses: ꝓcul
a castris multitudinis. figens tabernacłm.
Qd̃ cum fuisset ingressus: descendebat colũ¬
na nubis: & stabat ante ostium tab̾natuli.
rum ñ possis audire sermonem. Et si ad
illos mitterem te:. ipsi audirent te. Qm̃ illi
ad te nolunt uenire: tu ꝑge ad eos. Hon
enĩ sani hñt opus medico: s male hñtes.
Neq potes dicere. ñ possum loqui ad eos q
lingue alterius sunt & inuicem nob̃ barba¬
ri sumus: nec mutuum possumꝰ audre
sermonẽ. Quid loquar de uno popło: Si
ad diuersas te mitterem nationes: tñ aucto¬
ritas & potentia mea. omnem difficultatem
uinceret. Atq utinam tẽpꝰ instarit q̃ ad õs
missurꝰ sum nationes quo &e linguarũ daturꝰ

Expanded text:
domum Israel, ostenditur non fuisse cum populo peccatore; licet in eisdem videretur super flumen Chobar finibus commorari. Scriptum est enim: Et ego eram in medio transmigrationis juxta flumen Chobar. Separata enim erat prophetae conversatio, et iniquorum offendebatur aspectu. Hoc idem faciebat et Moyses , procul a castris multitudinis figens tabernaculum: 29 quod cum fuisset ingressus, descendebat columna nubis, et stabat ante ostium tabernaculi.orum non possis audire sermonem. Et si ad illos mitterem te, ipsi audirent te. Quoniam illi ad te nolunt venire, tu perge ad eos. Non enim habent sani opus medico, sed male habentes . Neque potes dicere: Non possum loqui ad eos, quia linguae alterius sunt, et invicem nobis barbari sumus, nec mutuum possumus audire sermonem. Quid loquar de uno populo? Si ad diversas te mitterem nationes, tamen auctoritas et potentia mea omnem difficultatem vinceret. Atque utinam tempus instaret, quod ad omnes missurus sum nationes, quo et linguarum daturus
Abbreviated transcription (Latin):
sisse nomina: ut ñ quasi oues ꝑierunt: s
quasi uiꝑe. uulpes. & scorpiones.
c loqueris uerba mea ad eos:si forte au
go cessandum. licet mali sint quibz loqui
fieri ut & durus corrigatur ad molliciem :¬
ꝙ qui obediens ẽ mutata uoluntate ñ audiat.

Expanded text:
sisse nomina, ut non quasi oves perierint, sed sisse nomina, ut non quasi oves perierint, sed quasi viperae, vulpes et scorpiones. Et loqueris verba mea ad eos: si forte go cessandum, licet mali sint, quibus loquimfieri ut et durus corrigatur ad mollitiem, et qui obediens est mutata voluntate non audiat.