comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̃ hoc temptatio ẽ lucrũ : Tantoq: maiora subpliti in futura dabunt: quanto
n& aut̃ erogatũ : Diuenĩ cũ rebus nris durare non possumus: Quia aut nos illas
moriendo deserimus: aut illȩ nos uiuentes deserunt: ꝓdiuersi tate. usus alii dere¬
bus mundanis pereunt : quas cupidius rapiunt: Alii uero saluantur : dũ in eo¬
rũ pulchritudinẽ : conditoris pulcherrimã ꝓuidentiam laudantes mirantur:
Uł dum ꝑ miscđiae opus ex eis caclestia bona mereantur: Miscđiae a conpa¬
tiendo aliaene miseriae uocabulum sortitaest: Nullus aut̃ in abe no miseri¬
cors eẽ potest: qui praue uiuendo in semiseri cors nonẽ : Quienĩ sibi nequã ẽ. Cui
bonus c̃ : Nulla scelera e lemosinis posseredimi: si in peccatis quisq ꝑmanserit:
Tunc aut̃ fructu elemosi narũ indulgentia conceditur: quando abscaelerum
opere desinitur: Verumẽ qđ peccata omnia miscđiae operibus expugentur

Expanded text:
praeter hoc tepraeter hoc tenet ante erogatum. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo descrimus, aut ille nos viventes deserunt per diversitate usus. Alii de rebus mundanis pereunt, quas cupidius rapiunt: alii vero salvantur, dum in earum pulchritudine Conditoris pulcherrimam providentiam laudantes mirantur, vel dum per misericordiae opus ex eis coelestia bona merentur. Misericordia a compatiendo alienae miseriae vocabulum sortita est. Nullus autem in alieno misericors esse potest, quandiu prave vivendo, in se misericors non est. Qui enim sibi nequam est, cui bonus est? Nulla scelera eleemosynis posse redimi, si in peccatis quisque permanserit. Tunc autem eleemosynarum fructu indulgentiam conceditur, quando ab scelerum opere desinitur. Verum est quia peccata omnia misericordiae operibus expurgentur,
Abbreviated transcription (Latin):
opes desunt : ꝓpt̃ mentis tam̃ tumorẽ : plus quã suꝑbi diuites condempnantur :
Securus uultꝰ eẽ diues: pauꝑ eẽ non uult: Sed quomodo erit diues qui& us: quem
suis stumulis resipse nec areant semꝑfaciunt in qui&umꝰ Ꝙideo eligit cupi¬
ditas inqui& um eẽ & timidũ diuitẽ : quã securũ pciuco sũptu contẽptũ eẽ & pauperẽ:
Bonis bene utuntur : qui diuitissibi concessis in rebus salutaribus ꝑfruuntur:
Bonis male utuntur : qui aut iustȩ ꝓtemporali lucro iudicant. ciut aliquid
coniugali honestatẽ restringunt: Sed sicut modobene uti bonum est :
ribus sed usib: prauis utuntur: Mesciunt enĩ in ꝑtiripauperibus. obp̃sis
sub uenire despiciunt: & in de magis augent delictã : underedimere debuer̃:
Hoc habent tantũ bonũ possessio p̃stantiũ rerum : siuitã reficiant miserorũ

Expanded text:
opes desunt, propter mentis tamen tumorem plusquam superbi divites condemnantur. 14. opes desunt, propter mentis tamen tumorem plusquam superbi divites condemnantur. 14. Securus vult esse dives, pauper esse non vult. Sed quomodo erit dives quietus, quem suis stimulis res ipsae, ne careantur, semper faciunt inquietum? Et ideo eligit cupiditas inquietum esse, et timidum divitem, quam securum pauco sumptu contentum esse et pauperem. 15. Bonis bene utuntur qui divitiis sibi concessis in rebus salutaribus pertruuntur. Bonis male utuntur qui aut juste pro temporali lucro judicant, aut aliquid conjugali honestate praestringunt. Sed sicut malo bene uti bonum est, ribus, sed in usibus pravis utuntur. Nesciunt enim impertire pauperibus, oppressis subvenire despiciunt; et inde magis augent delicta unde redimere debuerunt. 2. Hoc habet tantum bonum possessio praesentium rerum, si vitam reficiat miserorum;
Abbreviated transcription (Latin):
diuites. quoꝵ spes opulentia es  Audiant eum dicentenꝰ. Ue qui opulen¬
ti estis:. Quanto enimquisq potentia minor ẽ. tanto magis liber apeccato ẽ¬
ionium grande temptatio est: plus uenerantur homines i hoc
scło protemporali potentia : quam ꝓreuerentia scĩcatis Suscipiunt enĩ
quo dmagis sunt diuites: & quodhomines sunt omnino despiciutt:
Sunt quidam iusti quisine lesione cuiusquam: suis rebus ututt.
Item sunt quidã diuites humiles quos non inflat suꝑbia rerũ : uel ut illi pleriq
fuerunt sc̃i ueteres testa m̃ti qui & affluebant diuitiis: & tam̃ humilitatẽ polle¬
bant : At contra quos dũ suꝑbos diuites rerum copici facit electos : quoꝵ non sunt
opes inuitio sed uoluntas : Nam crimen in rebus nonẽ. sed in usu agentis: Est ela¬
dio pauperũ quos nec diuitiae eleuant: & uoluntas in eis sola suꝑbie est: His & si

Expanded text:
divites, quorum spes opulentia est, et 355 audiant eum dicentem: Vae qui opulendivites, quorum spes opulentia est, et 355 audiant eum dicentem: Vae qui opulenti estis ! Quanto enim quisque potentia minor est, tanto magis liber a peccato eonsideranda, sed causa. Plus venerantur homines in hoc saeculo pro temporali potentia, quam pro reverentia sanctitatis. Suspiciunt enim quod magis sunt divites: et quod homines sunt, omniSunt quidam justi, qui sine laesione cujusquam suis rebus utuntur. Item sunt quidam divites humiles, quos non inflat superbia rerum, veluti plerique fuerunt sancti Veteris Testamenti, qui et affluebant divitiis, et tamen humilitate pollebant. At contra quosdam superbos divites rerum copia facit elatos, quorum non sunt opes in vitio, sed voluntas. Nam crimen in rebus non est, sed in usu agentis. 13. Est et elatio pauperum, quos nec divitiae elevant, et voluntas sola in eis superba est. His etsi
Abbreviated transcription (Latin):
Egestas est electoꝵ quod peregrinantur abonis sempiternis. & in hoc exilio diu¬
tius remorantur: Aegestas est reproboꝵ quod habundant uitiis. & uirtutes
uacuantur . seque. eẽ. in opes nesciunt: Quod probatur opoca lipsin iohanNes.
qui contrahuius modi amatores sicait. Dices quod diues:sũ & locuples. & nulli¬
us aegeo: & nescis quia tues miser: & miserabilis: & pauꝑ. & caecus. & nudus
Gborice temporali sequaces. & sinitidi sunt foris fulgore poetentiȩ. interius
tamen uacui sunt elatione suꝑbiae : sicuti calami Ex terius quidẽ nitnt:
sed intirius uacuantur: Obhoc reꝓbi exterius ut calanius nitidi : interius uacu
Electi uero ex terius quasi arborũ cortices . sed in terius uero solidi. Quip̃cioso
cultu incedunt: audiant ꝓpham que madmodum de testatur eoꝵ corporalia
or namenta : & quos suc cessos habeat cultus compositus & ornatus. Hoc est.

Expanded text:
Egestas est electorum, quod peregrinantur a bonis sempiternis, et in hoc exsilio diuEgestas est electorum, quod peregrinantur a bonis sempiternis, et in hoc exsilio diutius remorantur. Egestas est reproborum, quod abundant divitiis, et virtutibus vacuantur, seque esse inopes nesciunt. Quod probatur per Apocalypsim Joannis, qui contra hujus mundi amatores sic ait: Dicis quod dives sum, et locuples, et nullius egeo; et nescis quia tu es miser, et miserabilis, et pauper, et caecus, et nudus . 7. Gloriae temporalis sequaces, etsi nitidi sunt foris fulgore potentiae, interius tamen vacui sunt elatione superbiae; sicuti calami exterius quidem nitent, sed interius vacuantur. 8. Ob hoc reprobi exterius, ut calami, nitidi; interius vacui. Electi vero exterius, quasi arborum cortices, foedi; interius vero solidi. 9. Qui pretioso cultu incedunt, audiant prophetam, quemadmodum detestatur eorum corporalia ornamenta, et quos successus habeat cultus compositus et ornatus, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
timoris & doloris poene succunibit:. Quiq: plus quam oport& restransitor ias dili¬
gunt. maiorẽ sibi ingerunt dolorẽ: Ab latii ẽ quamamare partiuitriebant possesse
Cum graui dolore amittuntur: quȩ cum magno amore habentuꝵ. Minus autẽ caren¬
dodolemus: quaeminus possidendo diligimus:. Sciant scłi lucra sec tantes: quantum sini
uanculaduersa quaediligunt. quae aiã nec in hoc scło sine contricione graui conquir̃:
& ꝓpinquib infuturo supplicio poenadabunt:. Hisquiuo luntate desideroꝵ psistunt
scłarium : bene testimonium ꝓph&ae dicitur factus ẽ. effraim panis subcineritius :
addm̃ amorẽ retorquere mentis Multis mortuus. ẽ. mundus. ĩpsittmen iucis suri
mundo mor tui non sunt: Bona enĩ seli diligunt : & tamen ipsaquaediligunt minime
consecuntur: In utroq uacui. quic & futura ꝑdunt : & p̃sentia non adquir unt:

Expanded text:
timoris et doloris poenae succumbit. Quique plusquam oportet res transitorias dilitimoris et doloris poenae succumbit. Quique plusquam oportet res transitorias diligunt, majorem sibi ingerunt dolorem res ablatae quam amorem parturiebant possessae. Cum gravi enim dolore amittuntur quae cum magno amore habentur. Minus autem carendo dolemus quae minus possidendo diligimus. 3. Sciant saeculi lucra sectantes quantum sint vana vel adversa quae diligunt, quae etiam nec in hoc saeculo sine contritione gravi conquirunt, et pro quibus in futuro supplicio po, bene per testimonium prophetae dicitur: Factus est Ephraim panis subcinericius, qad Deum amorem retorquere mentis. 5. Multis mortuus est mundus, ipsi tamen vicissim mundo mortui non sunt. Bona enim saeculi diligunt, et tamen ipsa, quae diligunt, minime consequuntur; in utroque vacui, quia et futura perdunt, et praesentia non acquirunt. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
huius amaritudine temperat: & ae ternttite illius: breuitatẽ huius despicit transi¬
toriam: Grauitati diuerso malo tẽporali. p̃routilitate eo ẽ. quod uitȩ istius
mala ꝓferunt: Quia dũ indolore grauantur: cupiditatis & luxurie uiciorũ que :¬
cȩteroꝵ mala non aͥpp&unt:. Plus prodeẽ . saluti: temptationes scłi. quam prosperi
tates: Nã exprosperitate: inde teruis itur. Ex tẽptationes dolore: in melius ꝓsicit᷑
Uinus quisq ad tẽpiationen animum praeparare deb& Minus enim dumsperat᷑
tempcatio grauat. Dureautẽ premit: si non sperati aduenerit:. Sapientis est:
qued insima ꝓsũmis ͥpp&unt : uerũ &iã & miseri ꝑhoc quod cũ graui eruna
ad ipsa desideratti ꝑtingunt: Erauius torquitur impius mundi exagerando cõmo¬
do: quã iustus tolerando aduersa: Quienĩ bona mundi diligit: uelit. non uelit:

Expanded text:
hujus amaritudinem temperat, et ex aeterniate illius brevitatem hujus despicit transihujus amaritudinem temperat, et ex aeterniate illius brevitatem hujus despicit transitoriam. 6. Gravari diverso malo temporali pro utilitate eorum est, quod vitae istius mala perferunt, quia cum dolore gravantur, cupiditatis, et luxuriae, vitiorumque caeterorum mala non appetunt. 7. Plus prodesse saluti tentationes saeculi quam prosperitates constat, nam ex prosperitate in deterius itur, ex tentationis dolore in melius proficitur. 8. Unusquisque ad tentationem animum praeparare debet . Minus enim dum speratur tentatio, gravat; dure autem premit, si non sperata advenerit. 9. Sapientis est quod infima pro summis appetunt, verum etiam et miseri per hoc, quod gravi aerumna ad ipsa desiderata pertingunt. 2. Gravius torquetur impius mundi exaggerando commoda, quam justus tolerando adversa. Qui enim bona mundi diligit, velit, nolit,
Abbreviated transcription (Latin):
iuxca ꝓph&tim: Quare uia impiorũ ꝓperatur: Bene ẽ omnib: qui prȩuari¬
intendant quanta illis post haec aeterna supplicia praeparentur Dicente
proph&ia: Ducent in bonis dies suos. & subito ad infercia descendeNt:
Viri sancti plus formidant prospera quam aduersa : quia dĩ seruus prospera dei¬
ciunt : aduersa uero erudiunt: Ideoq: scĩ uiri constantia: it a portare deb& aduer¬
sci: ut frangi nonqueãt: Tunc magis s unt dĩ oculi suꝑ nistos: quando eos ad fligi
abiniquis ꝓrudentia supna ꝑmittit: Nãtunc eis gaudia disponuntur eterna :
quando p̃senti tribulatione ꝓbanturꝵ: Om̃s uitaehuius tribulationes : aquis con¬
parantur pretereuntib: propterea quia siquid inhacuita tribulationis acci¬
derit : non stut sed cȩleriter transit:. Quiuitae future p̃mia diligenter ex co¬
guit. mala omnia uitȩ praesentis . & quanimiter portat: Qm̃ exillius dulcedine

Expanded text:
juxta prophetam: Quare via impiorum prosperatur, bene est omnibus qui praevarijuxta prophetam: Quare via impiorum prosperatur, bene est omnibus qui praevariintendant, quanta illis post haec aeterna supplicia praeparentur, dicente propheta: Ducunt in bonis dies suos, et subito ad inferna descendunt. .Viri sancti plus formidant prospera quam adversa, quia Dei servos prospera dejiciunt, adversa vero erudiunt. Ideoque sancti viri constantia ita portare debet adversa, ut frangi non queat. 3. Tunc magis sunt Dei oculi super justos, quando eos affligi ab iniquis providentia superna permittit. Nam tunc eis gaudia disponuntur aeterna, quando praesenti tribulatione probantur. 4. Omnes vitae hujus tribulationes aquis comparantur praetereuntibus; 353 propterea, quia si quid in hac vita tribulationis acciderit, non stat, sed celeriter transit. 5. Qui vitae futurae praemia diligenter excogitat, mala omnia vitae praesentis aequanimiter portat, quoniam ex illius dulcedine
Abbreviated transcription (Latin):
iuscorum : dum eos malicit suc erudiunt : & ad regna cȩlorũ requirenda moles¬
tia temporali inpellunt: probatuꝵ autẽ hoc exemplis is rahelitice Plebis. q̃uae
tunc durius agebatur inaegypto. quando opor tebat eũ ꝑ mossen ad terram
repromissionis uocari : & ex malis quae in aegypto patiebantur discedere :¬
& ad promissũ patric̃ festinare: Iniqui dum constantiã ius timpercutionibus
suis aspiciunt : mentis confusione tabescunt: &dũ aduersa ostentant nec uinccunt :
tandẽ suȩ ꝑuersitatis insana confunduntur: Stulti contra bonos: studiunt semper
ad sumunt : Quib: dũ prosperitus eluc& : iactanter desuismeritis gloriantur:
& bonorum atq: iustoꝵ ad flictionib: de trahunt: Dũq eis aduersã contiger eNit.
mox adblas phemiã pus illanimitate animi conuertuatuꝵ. quidã simplium
nescientes dispensationẽ dĩ : in malorum profectibus scandalizantur dicentes

Expanded text:
justorum, dum eos malitia sua erudiunt et ad regna coelorum requirenda molesjustorum, dum eos malitia sua erudiunt et ad regna coelorum requirenda molestia temporali impellunt. Probatur hoc exemplis Israeliticae plebis, quae tunc durius agebatur in Aegypto , quando oportebat eam per Moysen ad terram repromissionis vocari, et ex malis quae in Aegypto patiebatur discedere, et ad promissam patriam festinare. 11. Iniqui, dum constantiam justi in persecutionibus suis aspiciunt, mentis conftandem de se perversitatis insania confunduntur. Stuassumunt, quibus dum prosperitas elucet, jactanter de suis meritis gloriantur, et bonorum atque justorum afflictionibus detrahunt; dumque eis adversa contigerint, mox ad blasphemiam pusillanimitate animi convertuntur. 13. Quidam simplicium nescientes dispensationem Dei, in malorum profectibus scandalizantur, dicentes,
Abbreviated transcription (Latin):
aduersantur: eius impleant uoluntatẽ: propterea in hac uita boni iudicantuꝵ ama¬
lis. ut iterum in illauitt: mali iudicentur abonis. Siue ut &ĩã sit hic bonis tẽporalis
afflictio : & illuc aeterna remuneratio: Idcir cosunt necessarumali . ut quotiens boni
offendunt flagellentur abillis: hinc estqđ assur uirgam furoris sui testatur dñs
Sed quotiens ita fit : dedei indignatione procedit: Ut ds ꝑ illos in eos seuut
quos flagellando emendare desiderat:. Sed ille iustissi ma uoluntate. illi
Atrocẽ super eos diuinum furorẽ uenturum: qui existunt persecutores & uio:¬
lenti fidelibus Consolando enim ꝑ proph&am ds̃: suos ita iudicare ꝑmittit:
Aduersus eos inquid qui iudi cauerunt te : ego iudicabo & cibabo ostes
uita impiorum sibi deperie: iustorum auẽ nonperit sed ꝓficit. dumeospan¬
liper turbationis exercitiu adp̃ sentẽ au uendam uitam & futurã de sideran¬
dam erudiunc: In cerdum enim prod est peruersorum pretuitas utilitat

Expanded text:
adversantur ejus impleant voluntatem. 6. Propterea in hac vita boni judicantur a malis, ut iterum in illa vita mali judicentur a bonis; sive ut etiam sit hic bonis temporalis afflictio, et illic aeterna remuneratio. 7. Idcirco sunt necessarii mali, ut quoties boni offundunt, flagellentur ab illis. Hinc est quod Assur virgam furoris sui testatur Dominus ; sed quoties ita fit, de Dei indignatione procedit, ut Deus per illos in eos saeviat quos flagellando emendare desiderat. Sed ille justissima voluntate, illi Atrocem super eos divinum furorem venturum, qui existunt persecutores et violenti fidelibus. Consolando enim per prophetam Deus suos, ita judicare promittit adversarios: Eos, inquit, qui judicaverunt te, ego judicabo; et cibabo hostes vita impiorum sibi deperit; justorum autem non perit, sed proficit, dum eos mali per tribulationis exercitium ad praesentem odiendam vitam et futuram desiderandam erudiunt. 10. Interdum enim prodest perversorum pravitas utilitati
Abbreviated transcription (Latin):
men procis lugere uetat: Illienim deploran disunt in mortes quos iiseros
infitrnus ex ac uita recipit : non quos caelestis aula letificandos includit:¬
segotiorum forensium
sectatores. propter proximidilectione seculare negotium desere
debent: aut certe manente proximi caritate. negotium sequant᷑
terrenum: Sed quia ꝑrarum est. ut inter iurgantes caritas maneat.
post ponenda est rei causatio : ut ꝑseuer& dilectio: Antiqui foren¬
sem eloquentiã caninam facundiam nuncupabant: eo quod causi¬
dici incertaminibus causarum omissis quae agunt : ueluti canes
alter utrum sese lacerant: iurgiãq: causarum ad iniurias suas
com mutatt:
Ecce uenit noua protenies
Aetchere proditus alter homo
Non luteus uelut illo prius
Sed deus ipsegerens hominẽ
Corporeisq carens uiciis
Fit caro ui uida sermopatris
Num̃ ine quamrutil antegrauis¬
Nonthalamoneq iurethori
Nec genialibus in lecebris

Expanded text:
men pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros men pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita recipit, non quos coelestis aula laetificandos includitegotiorum forensium sectatores propter proximi dilectionem saeculare negotium deserere debent, aut certe, manente proximi charitate, negotium sequantur terrenum. Sed quia perrarum est ut inter jurgantes charitas maneat, postponenda est rei causatio, ut perseveret dilectio. 2. Antiqui forensem eloquentiam caninam facundiam nuncupabant, 350 eo quod causidici in certaminibus causarum, omissis quae agunt, veluti canes alterutrum sese lacerant, jurgiaque causarum ad injurias suas commutant. ecce venit nova progenies, aethere proditus alter homo, non luteus velut ille prius, sed Deus ipse gerens hominem, corporeisque carens vitiis. fit caro vivida Sermo Patris, numine quam rutilante gravinon thalamo, neque iure tori, nec genialibus inlecebris
Abbreviated transcription (Latin):
rituindictã : manꝰsuas lauabit insanguine peccatorũ: In peccatorũ enĩ morientiũ sangui¬
ne iusd lauant᷑ manus qͥadũ eorũ poena conspicit᷑ : conspicientis uitamundat᷑: Cuiꝰ enĩ talis
miũ an. ad suppliciũ transeant Quidã aut̃ electiinfinesuopurgant᷑ altib qͥbdã
peccatis : quidã uͦ: inipsosine hilarescunt. & ernoꝵ contẽ plationẽ bonoꝵ Quã uis
enĩ quisq: in ac inta sit iustꝰ. tam̃dũ a corpore isto egredit᷑: ꝑtimescit nedignꝰ supplitosi
ullus enĩ homo absq: peccato. Nequisquã potest dedĩsecuru
habere c̃sortiũ angłoꝵ ex quo obhoc corpore si ne ueratione dura tollunt᷑: Prauosaut̃ bomi¬
nes apostate angłi excipiunt morientes: ut cissint ipsicortores in penis. qui fuerunt
suasores inuitus : Etsipietas ꝓdefunctis fidelibus flerenibeat fidesta¬

Expanded text:
abit in sanguine peccatorum . In peccatorum enim morientium sanguiabit in sanguine peccatorum . In peccatorum enim morientium sanguine justi lavant manus, quia dum eorum poena conspicitur, conspicientis vita mundatur. Cujus enim talaemium an ad supplicium transeant. 8. Quidam autem electi in fine suo purgantur a levibus quibusdam peccatis; quidam vero in ipso suo fine hilarescunt aeternorum contemplatione bonorum. 9. Quamvis enim quis in hac vita sit justus, tamen dum ex corpore isto egreditur, pertimescit ne dignus supplicio sit. Nullus enim homo absque peccato; nec aliquis potest de Dei esse habere consortium angelorum, ex quo ab hoc corpore sine vexatione dura tolluntur. 11. Pravos autem homines apostatae angeli excipiunt morientes, ut eis sint ipsi tortores in poenis, qui fuerunt suasores in vitiis. 362 12. Etsi pietas pro defunctis fidelibus flere jubeat, fides ta
Abbreviated transcription (Latin):
platione illius: huius scłi blanditias. caueat:
Scriptũ ẽ enĩ. In
omĩb: operib: tuis memorare nouissima tua: & in ernũ non peccabis Uenturi
exitus ignorantia incerta ẽ : ut dũ moriquisq non existimat. tollitur Unde unus¬
quisq festin& ne inquitatibus rapiatur: simulq finiatur uita cũ culpa: Nã
incentor diabolus eos quos uiuentes accendit aduitia : subito morientes ꝑtraere
nititur ad torm̃ta: Sȩpe diuites. in ac fellatiuita : dũ depotentiȩ gła uelre¬
rum habundantia gestiunt : repente horaqua nesciunt. in ꝓuisu exitu rapiunt᷑
atq absorbente ꝓfudo : cruciandi adernis gehennȩ incendis deputantur: De quib
bene ꝑꝓphetã dicit᷑. Ducunt inbonis diessuos: & in puncto ad inferno descendunc:
Iniquus moriens qͥ imitationesua moltos ad culpas traxerat delectatione peccati: multos
culpa reuoc& t̃rore tormenti : Qđ & iampsalmista testat᷑ di

Expanded text:
eat. eat. Scriptum est enim: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . 361 4. Venturi exitus ignorantia incerta est, et dum mori quis non existimat, tollitur. Unde unusquisque festinet ne in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Nam incentor diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. 5. Saepe divites in hac fallaci vita, dum de potentiae gloria vel rerum abundantia gestiunt, repente hora qua nesciunt improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. De quibus per Prophetam dicitur: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . 6. Iniquus moriens, qui imitatione sui multos ad culpam traxerat delectatione peccati, multos a culpa revocat terrore tormenti. Quod etiam Psalmista testatur di
Abbreviated transcription (Latin):
consuma turfilis: & uita hominis exibetur diebus singulis Quodiu in ac uita
ui uitur: queritur utrum augm̃tum: an rectius de trim̃ tũ dicatur Sed quo¬
modo possit rectȩ dici aqmentum. qđ ꝑdim̃ sgͥones aetatũ ad mortis tendtur
detrim̃tum : quiuitã longam queris : ad eam tendeuitã ꝓqua xp̃ianus
es: id est aeternam : non ista dequa ad erudiendum te descendit uita
teistius tedium patitur iustus: eo qđ ad desideratã patriã tardeꝑueniat. & ui¬
tȩ prȩsentis erum nam serius amittat:
decorpore. dĩ tamen dispositione plerũq diuinac uita uersantur: Ut per
longum tolerantiae experim̃ tum: solidius eoꝵ patientia roboretur Mul
ti uitã odiehabent. & tamen moritiment: qđ plerisq: in angustia contingere
sol&: Sicq econtraro affectu: & uiuendihabent tediũ. & moriendo m&ũ:
Gollicite deb& unusquisq uiuere : & semꝑ t̾minũ uitȩsuȩ considerare : an decontem

Expanded text:
consummatur filis, et vita hominis expletur diebus singulis. 4. Quod diu in hac vita consummatur filis, et vita hominis expletur diebus singulis. 4. Quod diu in hac vita vivitur, quaeritur utrum augmentum an rectius detrimentum dicatur. Sed quomodo possit recte dici augmentum, quod per dimensiones aetatum ad mortis tendit detrimentum? 5. Qui vitam longam quaeris, ad eam tende vitam, pro qua Christianus es, id est, aeternam; non ad istam, de qua ad erudiendum te descendit vita tae istius taedium patitur justus, eo quod ad desideratam patriam tarde perveniat, et vitae praesentis aerumnam serius amittat. de corpore, Dei tamen dispositione plerumque diu in hac vita versantur, ut per longa tolerantiae experimenta solidius eorum patientia roboretur. 2. Multi odio vitam habent, et tamen mori timent; quod plerisque in angustia contingere solet, sicque contrario affectu et vivendi habent taedium, et moriendi metum. 3. Sollicite debet unusqu
Abbreviated transcription (Latin):
sio largitatis : Nã qui modũ seruat: auarus nulliẽ sed omnibus largitus ẽ :
Dispensator non deb& tẽ ꝓdigus. sed discretus: Hargire enim deb&. quanto
opoit& : ut tim̃do in uno m̃suram: sufficiat plurimis:
Illuc namq noniam operatio expectatur : sed retributio meritorum: Haec uita
impiis longa & grata: inoculis autem iustorum a mara & bre uis est E lic&
uita uta breuissit temporisspatium : ta men& siui uenti parumẽ: amanti pro
cul dubio longumẽ: Q uiuitȩ presentis longitudinem non desuo spatio: sed de
eius fine considerat. quã sit breuis: & misera : satis utili terpensat Unaenĩ
presens quia ipsis suis incrementis defecit: breuis est: Suo enĩ augmento
perit : dumid qđ uidetur in futuro ꝓficere : in p̃terito de fecit: Item ex ipso
breuis eẽ uit a p̃sens ostenditur : ex quo non ꝑman& : sed finitur: Tela enim

Expanded text:
sio largitatis. Nam qui modum servat avarus nulli est, sed omnibus largus est. 21. sio largitatis. Nam qui modum servat avarus nulli est, sed omnibus largus est. 21. Dispensator non debet esse prodigus, sed discretus; largiri enim debet quantum oportet, ut, tenendo mensuram in uno, sufficiat plurimis. illic namque non jam operatio exspectatur, sed retributio meritorum. 2. Haec vita impiis longa et grata est, in oculis autem justorum amara et brevis est. Et licet vita ista brevis sit, morcul dubio longum est. 3. Qui vitae praesentis longitudinem non de suo spatio, sed de ejus fine considerat quam sit brevis et misera, satis utiliter pensat. Vita enim praesens, quia ipsis suis incrementis deficit, brevis est; suo enim augmento perit, dum id quod videtur in futuro proficere in praeterito deficit. Item ex ipso esse brevis 360 vita praesens ostenditur, ex eo quod non permanet, sed finitur. Tela enim
Abbreviated transcription (Latin):
de ÷ nec ominitante tristitia merces pereat dispensata: Tunc aut̃ bene tribuitur : quan
diligit ds̃ Metuendum est itaq nepaper aut circũ tedio nr̃o oblata suscipiat: aut
offitium miserationis : sed e mula mentũ sceleris: Vnde & salomon: Qui offert in qͥd
sacrifitium derapina pauperũ : tam quom siquis uictim&. filium in conspectu
patrissui: qui enim in iuste tollit : iustȩnumquam distribuit Nec bene al teri
prȩb& : qđ alio maleextorquid: Magnus scelus ẽ rempauperum prȩsture diuitibus¬
uł & derebus & subtilibus inopum: adquirere fauores. potentum: Arenq
terrȩ aquam tollere. & flumina quue non indigent inrigure: Nonnũ¬
qͣum largitas diuitum ꝓdigia : non adualitatem: sed adelationem effun¬
ditur : Conparenti hy potritis : qui non adedificationẽ docent audientium:
sed ad suce gloriae exagerandum coturnum: Reprehensibilis ẽ suꝑ flua effu¬

Expanded text:
da, ne, comitante tristitia, merces pereat dispensata. Tunc autem bene tribuitur, quandoda, ne, comitante tristitia, merces pereat dispensata. Tunc autem bene tribuitur, quando. » Metuendum est itaque ne pauper aut cum tofficium miserationis, sed emolumentum sceleris. Unde et Salomon: Qui offert, inquit, sacrificium de rapina pauperum, tanquam si quis victimet filium in conspectu patris sui . Qui enim injuste tollit, juste 359 nunquam distribuit, nec bene alteri praebet quod ab alio male extorquet. 18. Magnum scelus est res pauperum praestare divitibus, et de sumptibus inopum acquirere favores potentum; arenti terrae aquam tollere, et flumina, quae non indigent, irrigare. 19. Nonnunquam largitas divitum prodiga, non ad utilitatem, sed ad elationem effunditur: comparata hypocritis, qui non ad aedificationem docent audientium sed ad suae gloriae exaggerandum cothurnum. 20. Reprehensibilis est superflua effu
Abbreviated transcription (Latin):
cassionis & consolationis in ꝑtit: aut inquibus lib&
bonũ elemosinaest. Ꝙ miscđae carncilis: eminentior ẽ. Quicũque aegens
poscit : &iã sundigentẽ simul& : & toto illis corde comiserendum opost&
tam̃ unde tribuat indigenti excusationẽ in opiae potest optendere.
Quando excepto seduatoris &iã : calicȩ aque frigide p̃cipiamur
bere Nc̃ si caliud non habentes : idipsud benigne tribuan
mercedẽ ꝓculdubio non amittimus Ca& erũ si amplius posumus && ae¬
gestatẽ simulandominus largimus: nonegentẽ sed dnm̃ stllimus
cui conscientiã nram abscondere non possumius. Duos aele mosinas :
Vna corporalis: egentidare quicquid potueris. Antero sp̃italis: dimittere a quo
lesus extiteris: Horum prima : adibenda est miseris secunda malis: Crit ergo qđ semꝑ
in ꝑtias : & si non pȩcuniã : salutem uł gram: Nonerit ȩlemosina cũ moratione prȩben¬

Expanded text:
compassionis et consolationis impertit, aut in quibusdam ncompassionis et consolationis impertit, aut in quibusdam nbonum eleemosyna est, et misericordia carnali eminentior est. 13. Quicunque non egens poscit, etiam si indigentem se simulet, ex toto illi corde commisereri oportet. tamen unde tribuat indigenti, excusationem inopiae potest obtendere, quando ex praecepto Salvatoris etiam calicem aquae frigidae praecipiamurbere. Nam si aliud non habentes, idipsum benigne tribuamus, mercedem procul dubio non amittamus. Caeterum si amplius possumus, et egestatem simulando minus largimur, non egentem sed Deum fallimus, cui conscientiam nostram abscondere non possumus. Duae sunt eleemosynae, una corporalis, egenti dare quidquid potueris, altera spiritalis, dimittere a quo laesus exstiteris. Harum prima adhibenda miseris, secunda malis. Erit ergo quod semper impertias, etsi non pecuniam, vel salutem et gratiam. Nunc erit eleemosyna cum mora praeben
Abbreviated transcription (Latin):
& collegistis me : nudus & operuistis me. Quibus &iã bene p̃mittitur dicens.
Uenite benedicti patris mei ꝑcipite p̃paratũ uobis regnũ. His cuit̃ quos
nulla p̃cedentiaa elemosincirũ facta sequuntur a&ne iudicis uocesicdicit᷑.
Esuriui & non de distis mihi mconducare. Sitiui. & non de distis mihi bibere.
Quibus iuste dic & ur. Discedite ame maledicti inignẽ a &nũ. qui paratus
est dicibolo & cingłis eius. Qui hic miscđae non inꝑtit: illuc pi& atis fructũ
noninuenit. Exẽplo diuitis ardentis qui inferno tenuissima p&eNda
compulsus est : quia hic tenuissima negunda studuit. Quid retribui. sub¬
tilius: quid districcius poterat : guttã aque ardens. p&it : quimicas panis
negauit. Sero diues oculos apperuit: quando laharũ pauperẽ requies¬
centẽ uidit: quẽ icicentẽ ante ianuas uidere despexit. Nonsolũ quie¬
suriente : & sitienti & nudo benefitiũ largitatis inpendit. uł si quid
tiliud indigenti largitur. Sed & qui inimicũ diligit: & lugenti affectum

Expanded text:
iam bene promittit, dicens: Venite, benedicti Patris mei, percipite paratum vobis regnum. His autem, quos nulla praecedentia eleemosynarum facta sequuntur, aeterni judicis voce sic dicitur: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere. Quibus juste dicitur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejusnon invenit: exemplo ardentis divitis, qui in inferno ad tenuissima petenda compulsus est, qui hic tenuissima negare studuit. Quid retribui subtilius, quid districtius poterat? Guttam aquae ardens petiit, qui micas panis negavit Sero dives oculos aperuit, quando Lazarum pauperem requiescentem vidit, quem jacentem ante januas videre despexit . 12. Non solum qui esurienti, et sitienti, et nudo, beneficium largitatis impendit, vel si quid aliud indigenti largitur, sed et qui inimicum diligit, et qui lugenti affectum
Abbreviated transcription (Latin):
culus hominis: intentio
operis eiur est : Siergo
intentio eiurbonaest:
&opus intentio nis ipsiur
bonũ est. Alio quin
malȩ intentionir & iam
sibonum infactis appa
naestergo intentio : que
ro quueꝓ terrenolucro
aut uana gloria est
Qui opus bonũ bona in¬
tentione non faciunt:
ꝑ hoc magir cȩcantur
opere ꝑ quod in lumi¬
nari potuerunt:
Unurquisq bonũ opus
quod agit intentione
bona agcit. Qm̃ ꝓmala intenti¬
one plerumq: opus bonum¬
uacamus: Suepequȩ
aput hominũ iudicium
bona patent: apud & a¬
men diligentissimi &a
cutissimi iudicis reꝓba
fortebonũ quodagit.
ꝑaliqua animi hnten¬
tione In oculis dĩreꝓ¬
bum sit:¬

Expanded text:
culus hominis intentio operis ejus est. Si ergo intentio ejus bona est, et opus intentionis ipsius bonum est. Alioquin malae intentionis etiam si bonum in factis opus apparna est ergo intentio, quae ro, quae pro terreno lucro aut vana gloria est. 227 2. Qui opus bonum bona intentione non faciunt, per hoc magis caecantur opere per quod illuminari potuerant. 3. Unusquisque bonum opus, quod agit, intentione bona agat; quoniam pro mala intentione plerumque opus bonumvacamus. 4. Saepe quae apud hominum judicium bona apparent, apud examen diligentissimi et acutissimi judicis reproba forte bonum quod agit, pro aliqua animi intentione in oculis Dei reprobum sit
Abbreviated transcription (Latin):
tas aderit potestatis : neꝑ
tumorẽ cordis seueritas
x istat in mode poctionis:
Haec ẽ indĩ racer dotib
ueri dis cretio quaneper
libertatẽ superbi  neꝑ
humitatẽ remirrisunt:
Hinc ẽquodecĩ cummulta
constantia sedar guerunt
&i ã principum uitia. In
quib cũsũ maers& hums¬
litas. loco tam̃ necerrano
libere trangres soresius¬
titiae increpabant : Aliqan¬
do xiã sub ditis nos opost&
onimoerse humiliores qm̃
facto subditorum. sdeli¬
cantur anobis: nr̃a uere
dr̃ iudicat: gnos cat
ep̃s seruũ seerre plebi
non dominũ : Verum haeo
caritas nonconditio exigit.

Expanded text:
tatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est enim in Dei sacerdotibus vera discretio, qua nec per libertatem superbi, nec per humilitatem remissi sunt. Hinc est quod sancti cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia, in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. 2. Aliquando etiam subditis nos oportet animo esse humiliores, quoniam facta subditorum judicantur a nobis, nostra vero Deus judicat. 3. Agnoscat episcopus servum se esse plebis, non dominum; verum hoc charitas, non co
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ q̃ðꝓbenadig¬
nũ est non ao mirit: Ita
poenã peccati nr̃isus¬
cepit utꝑ indebitam
poenãsuã: debitã ab¬
citꝑ oc amitter& diabo¬
lur quosre ostenebat.
dũ unũ Interficit qui
ni hil peccati admire¬
rat: Ideoque quosiur
te tenuit amisit : qui¬
a iniuste redem̃ptorẽ
estdiabolus mortedñi
quuriauis: Pã osten
talitate quĩ uinteri¬
mendã ille app&ebat
abscondit diuinitatẽ
ut luqum quo eum
oenti inreir& decipu

Expanded text:
peccatum, quod poena dignum est, non admisit; ita poenam peccati nostri suscepit, ut per indebitam poenam suam debitam abut per hoc amitteret diabolus quos reos tenebat, dum unum interfecit, qui nihil peccati admiserat. Ideoque quos quasi juste tenuit amisit, quia injuste Redemptorem est diabolus morte Domini, quasi avis. Nam ostensa talitate, quam interimendam ille appetebat, abscondit divinitatem, ut laqueum quo eum, denti irretiret decipu
Abbreviated transcription (Latin):
tiora ꝑqua non cog¬
noscebatur confundena
Sicut cibũ fortẽ inualidur
infanr capere non potet
nisiamate prureditum
inluctis sucur uertatur
ut quod incibo non po¬
tuit uti: suggendo po¬
t&ur in lacte ꝑ carnẽ
Ita& nos dũ espentur in¬
firmi ad conrpicien¬
dã uerbiu & ernitatem
factũẽ ipsũ uerbũ caro
utenutrti ꝑcurnẽ : for¬
tioresq effecti cibusoli¬
du. Id est uerbu dmñ cũ
patre sẽpit̃nũ: contem¬
plundo utangelisatie¬
re quib: nor : nobirreor
esreostendit: Quidũ
iacere mur subreatucul¬
pe iustornoresse crede¬
bamur: Uenit medicur
pate fecit uulnus : con¬
posuit sem& ipsũ : & de
suumor te aptauit no¬

Expanded text:
tiora per quae non cogtiora per quae non cognoscebatur confunderet. 7. Sicut cibum fortem invalidus infans capere non potest, nisi a matre prius editus, in lactis succum vertatur, ut quod in cibo non potuit uti, sugendo potetur in lacte per carnem; ita et nos, dum essemus infirmi ad conspiciendam Verbi aeternitalem, factum est ipsum Verbum caro, ut enutriti per carnem, fortioresque effecti, cibum solidum, id est, verbum Domini cum Patre sempiternum contemplando, ut angeli satiese, quibus nos nobis reos esse ostendit. Qui dum jaceremus sub reatu culpae, justos nos esse credebamus. Venit medicus, patefecit vulnus, composuit semetipsum, et de sua mor
Abbreviated transcription (Latin):
maserui : ꝓpt̃ concepti¬
onis & cellentiã dur
surcepit carnẽ nonta¬
men & carnis libidino
te. alter indertate est
sed inutraq: natura ide
unus est: Necpurur
homo conceptur est : nec
purus homo editus est
nec posteameritũ: ut dr̃
ess& uccepit: seddr̃ue
inquu & inparsibilir
pati & in mortalis mo¬
temporalir possit oste¬
hominũ homorihũs¬
aliud euirgine nonta¬
menaliur & patre ali¬
ur & uirgine: feip¬
ipre tẽporalir& matr
psequi fecit ipsequifac¬
tur est: Ipse depatre
sine matre ipse dema¬
tre sine patre: Iprecon¬
ditor tepli Ip auctor
opens ipseopur aucto¬
ris: Nanens unurde
utroq & inutraq na¬
tura: Mec naturarũ
copulatione confusur:
necnaturarũ distinc¬
tione geminatur : Ideo
or in homineuenit.
quiu ꝑscipsũ ab homi¬
nib: cognoscinonpotu¬
it: sed unde nobircon¬
suluit: in dedespecti¬
onẽ tulit: Quiu insir¬
mitatẽ quu ꝑ nob sur¬
cepit homo suꝑb der¬
pecit: Obhoc infirma
& stulta mundielegit
ut fortiora & sapien¬

Expanded text:
 propter conceptionis excellentiam, Dominus suscepit carnem, non tamen ex carnis libidinoste, alter in deitate est, sed in utraque natura 149 idem unus est. Nec purus homo conceptus est, nec purus homo editus est, nec postea meritum ut Deus esset, accepit; sed Deus in qua et impassibilis pati, immortalis motemporalis posset ostehominum homo Chaliud men alius ex Patre, alius ex Virgine; sed ipipse temporalis ex matre; ipse qui fecit, ipse qui factus est; ipse de Patre sine matre, ipse de matre sine Patre; ipse conditor templi; ipse auctor operis, ipse opus Auctoris; manens unus de utroque, et in utraque natura, nec naturarum copulatione confusus, nec naturarum distinctione geminatus. 6. Ideo Deus in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Sed unde nobis consuluit, inde despectionem tulit, quia infirmitatem quam pro nobis suscepit, homo superbus despexit. Ob hoc infirma et stulta mundi elegit, ut fortiora et sapien
Abbreviated transcription (Latin):
nitxp̃r sicut&i preait:
non rũmirsus: nisiad
oues queperierun
domur ifrahel adpp̃l
enim irrł primũ uenit
sed quod noneprent credi¬
turi Proph& a nontacu
adicenr Primus adsion
euangelistã dabo: & uidi
& nonerati neque&ti¬
tiequisquũ quilnir& con¬
silium & inter pogatur

Expanded text:
icut et ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Ad populum enim Israel prius venit, sed quod non essent credituri, propheta non tacuit dicens: Primus ad Sion evangelistam dabo. Et vidi, et non erat, neque exstitit quisquam qui iniret cons
Abbreviated transcription (Latin):
uirordinem nr̃uolibe¬
rationis nescierit di¬
abolus: sciuit tamen
quodꝓsaluatio ne ho¬
minum xs aduenit
ed quod sua idẽnor
mere humanũ ge¬
nus sciss&: non eũ

Expanded text:
vis ordinem nostrae liberationis nescierit diabolus, scivit tamen quod pro salutatione hominum Christus advenit, sed quod sua idem nosmere humanum genus scisset, non eum
Abbreviated transcription (Latin):
non absoluer&ur : Di
abolus dũ inxp̃o carnẽ
humanita tir in p&it
quuepatebat : quicsia
mo. diuinitatis eius
cupturest qui latebat:
est enim inxpo amur
diuinitas: Esca aut̃
caro: Linea genealo¬
gia quue & e̾uange¬
lio recitatur: Tendir
ergo anclineam dr̃pa¬
choat alofhep. & con¬
qui fuit heli: & ꝑfici
enslineã generis. di
dit: ut his quiabeo non
poenaliter d&ineban¬
tur: uiũ a perir& re¬
uertendi adcelor:
Secundum testimoni¬
dicentis. posustip¬
fundũ mans uiam
ut transirent liberati:
Vtam quippe xp̃s in ꝓfun¬
dũ marirposuit quan¬
domn infernũ descendoir
sor iter adcuelosreuer¬
tendi monstrauit:
pore &eunt moxadcue¬
lestem habitationẽ us¬
cendunt: quod antiquis
patiib: non dabatur:
Nã ante aduentũ salua¬
toris quã quã sine pena
subplicu tamen non
incuelo sedin inferno
scorũ animȩ tenebartus

Expanded text:
non absolveretur. 151 14. Diabolus dum in Christo carnem humanitatis impetit, quae patebat, quasi homo divinitate ejus captus est, quae latebat. Est enim in Christo hamus divinitas, esca autem caro, linea genealogia, quae ex Evangelio recitatur. Tenens vero hanc lineam Deus Pachoat a Joseph, et conQui fuit Heli; et perficiens lineam generis, aitdit, ut his qui ab eo non poenaliter detinebantur viam aperiret revertendi ad coelos, secundum testimonidicentis: Posuisti profundum maris viam, ut transirent liberati. Viam quippe Christus in profundum maris posuit, quando, in infernum descendens, sanctis iter ad coelos revertendi monstravit. pore exeunt, mox ad coelestem habitationem ascendunt, quod antiquis Patribus non dabatur. Nam ante adventum Salvatoris, quanquam sine poena supplicii, tamen non in coelo, sed in inferno sanctorum a
Abbreviated transcription (Latin):
Iiludĩ ꝑfectanatiuitas
in eanatiuitate: u&er¬
nitar & ꝑfectio habea¬
tur: Exute rouir ga¬
nis minor dicitr¬

Expanded text:
ii Dei perfecta nativitas, in ea nativitate aeternitas et perfectio habeatur. 2. Ex utero Virginis minor dicit
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiã conuertatur
Unũ quẽ que enim dr̃
desuosine: non deui¬
ta precerita uidicat
Hocquippe & legistes¬
timonio edoc&ur quod
homodesuoex¬
tremo iustific&cur
quando d r̃ ꝓpterasint
primogenstaouẽ iussit
offerri. hoc est inmu¬
ditã uitue prioris mu¬
tandã in in nocentiã
bonifinis: Unde&
cauda iub&ur offerri
inhostiã: id est uituẽ
& trema inpȩnitentiã
multi suꝑnares pecu
gradia in&tre missius
addm̃ reuertuntur

Expanded text:
nitentiam convertatur. Unumquemque enim Deus de suo fine, non de vita praeterita judicat. Hoc quippe et legis testimonio edocetur, quod homo de suo extremo justificatur, quando Deus pro asini primogenito ovem jussit offerri, hoc est, immunditiam vitae prioris mutandam in innocentiam boni finis. Unde et cauda jubetur offerri in hostiam, id est, vitae extrema in poenitentiam. 7. Multi superna respecti gratia in extremis suis ad Deum revertuntu
Abbreviated transcription (Latin):
onꝑlocoꝵ spatia
sedꝑ affectũ bo¬
num uelmalũ itur
receditur ueadõ:
Pequeenim grerru
pedum. sed gressu
morum elongamus
gitium aliquod morr
animȩ est Contẽp¬
nerepȩnitentiam &
ꝑ manere inculpc
dercendere in Infer¬
num postmor demẽ
ergo peccte ad mor¬
tẽ pertin&: despe¬
rareuero in Infernũ
descendere. Vnde
& scriptura ait: Im
culsos ad desperatio¬
nẽ deducit: ut sub trac¬
taspe ueniȩ trahat
indiffidentiã quos ñ
potuit r&inere ꝑseue¬
ranter inculpa : Seđ
pęnitens preuiderede¬
b& callid as contrase
hostis insidias : sicq ius¬
titiam m& uat. ut tãm̃
quã uis in magnis scele¬
rib de misericordia eius
confidat: Ampliurle¬
tatur dr̃ de animadespe¬
rata & aliquando con¬
uersa: quã deea quaenu¬
quã oectitit ꝑditai Sicit
deꝓ digo filio qui morte¬
urfuerat & reuicit pe¬
perat& inuentur est
Decuiur regressumag¬
numfit gaudium patys
non aliter corãdo &un¬
gelir copiosiduẽ eneguu¬
dium de eo qui a periculo

Expanded text:
ocorum spatia, sed per affectum bonum, vel malum itur, recediturve a Deo. Neque enim gressu pedum, sed gressu morum elongamus,etrare flagitium aliquod mors animae est; contemnere poenitentiam, et permanere in culpa, descendere in infernum post mortem est. Ergo peccare ad mortem pertinet, desperare vero in infernum descendere. Unde et Scriptura ait: Imp scelerum perculsos ad desperationem deducit, ut, subtracta spe veniae, trahat in diffidentiam quos non potuit retinere perseveranter in culpa. Sed poenitens praevidere debet callidas contra se hostis insidias; sicque Dei justitiam metuat, ut tamen, quamvis in magnis sceleribus, de misericordia ejus confidat. 4. Amplius laetatur Deus de anima desperata, et aliquando conversa, quam de ea quae nunquam exstitit perdita. Sicut de prodigo filio, qui mortuus fuerat, et revixit, perierat, et inventus est, de cujus regressu magnum fit gaudium patris . 5. Non aliter coram Deo et angelis copiosius est gaudium de eo qui a periculo
Abbreviated transcription (Latin):
uiuiamus inrep̃hensum eẽ mnis¬
terium marthae qua cura hospr¬
calitatis occupauerat qua eipsũ
dnm hospicio recsperat. Quomo¬
do recte rep̃hendebatur. quae
tanto hospite la&abatur hocsi
uerũ .ẽ. dimittant homines qđ
ministrant. Egentibus eligant
sib partẽ meliorẽ quaenon
aufer& ab eis. uaccen uerbis:
tuient doctrinae dulcedimi
eccupentur circascientiã salu¬
tarẽ nihileis curaesit quisq pe¬
regrinus inincosit quis egeatpa¬
ne quisindumento quis uisi tan¬
dus. quisredimendus. quissepe¬
liendus uaccent o perae mise¬
ricordiae uni in st&urscientiȩ
si melior parsest curnonom̃s
hoc faciunt quando ipsũ dnm
in hac causa patronũ habemus
non enĩ timemus in hacre neof¬
fendamus eius iustitiã cũ patro¬

Expanded text:
putamus reprehensum esse ministerium Marthae, quam cura hospitalitatis occupaverat, quae ipsum Dominum hospitio receperat? Quomodo recte reprehendebatur, quae tanto hospite laetabatur? Hoc si verum est, dimittant homines quod ministrant egentibus; eligant sibi partem meliorem, quae non auferetur ab eis; vacent verbo, inhient doctrinae dulcedini; occupentur circa scientiam salutarem; nihil eis curae sit, quis peregrinus in vico sit, quis egeat pane, quis indumento, quis visitandus, quis redimendus, quis sepeliendus: vacent opera misericordiae, uni instetur scientiae. Si melior pars est, cur non omnes hoc faciunt, quando ipsum Dominum in hac causa patronum habemus? Non enim timemus in hac re, ne offendamus ejus justitiam, cum patro
Abbreviated transcription (Latin):
ta es occupata quando unũ
ẽ neces sariũ maria meliorẽ
partẽ elegitnontumala sedis¬
tameliorẽ sedunde meliorem
quiatu circamulta illa cir ca
unũ praeponitur unũ multi
non enĩ amultis unum sed mul¬
ta ab uno multa sunt quae fact
ta sunt quisista numer& quis
horũ multitudinẽ cogit&.
quis hoc fecit ds̃om̃a eccebona
ualde bonaualde quae fecit
quando melior ille qui fecit.
Ad tendamus igit᷑ occupatio¬
nes nr̃as circamulta necessari¬
ũ ẽ ministeriũ corpore refectu¬
ris quarehoc quiesurit᷑ quia
sicitur misericordia miseris.
Necessaria ẽ. frangis panẽ aesu¬
rienti. quia inuenisti aesurien¬
tẽ. Tolle famem cui frangis pa¬
nẽ Tolle peregrinationẽ. cui

Expanded text:
ta es occupata, quando unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit. Non tu malam: sed illa meliorem. Sed unde meliorem? Quia tu circa multa, illa circa unum. Praeponitur unum multis. Non enim a multis unum, sed multa ab uno. Multa sunt quae factata sunt! Quis ista enumeret? quis horum multitudinem cogitet? Quis haec fecit? Deus omnia. Ecce bona valde . Bona valde quae fecit: quanto melior ille qui fecit? Attendamus igitur occupationes nostras circa multa. Necessarium est ministerium corpora refecturis. Quare hoc? Quia esuritur, quia sititur. Misericordia miseris necessaria est. Frangis panem esurienti; quia invenisti esurientem: tolle famem; cui frangis panem? Tolle peregrinationem; cui
Abbreviated transcription (Latin):
quando unũ ẽ. necessarium maria
meliorẽ partem elegit. quanor
interpui anti respondit suscer¬
tã defendit:
ratenimmaria
intenta dulcedine utbidm̃i I
tenta erat marta quomodo pa¬
cer& dñm. intenta maria quo¬
modo pascer&ur adñõ. a mar¬
tha conuiuiũ parabatur. in cuiu
tur. Cũergo maria suauiter
audir& uerbũ dulcissimũ &
corde intentissimo pascer& ur
interpellato dño a sororesua
quomodo putamus eãtimuis¬
se. nedicer& ei dñs. surge & ad¬
iuua sororẽ tuã mirienĩ suaui¬
tite tenebatur qua ȩ ꝓfecto ẽ¬
maior mentis quã uentris exci

Expanded text:
quando unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit, quae non interpellanti respondit, susceptam defendit. Erat enim Maria intenta dulcedini verbi Domini. Intenta erat Martha quomodo pasceret Dominum: intenta Maria quomodo pasceretur a Domino. A Martha convivium Domino parabatur, in cujus atur. Cum ergo Maria suaviter audiret verbum dulcissimum, et corde intentissimo pasceretur, interpellato Domino a sorore sua, quomodo putamus eam timuisse, ne diceret ei Dominus, Surge, et adjuva sororem tuam? Mira enim suavitate tenebatur: quae profecto major
Abbreviated transcription (Latin):
qi trahitir iniqi tatẽ in
funiculis uanitatis & qa¬
si uinculũ plauses peccatũ
Tra hit enim in iquitattem ut funieu¬
conuertiad dm̃: Tra¬
here estenim inquitatẽ
morã facere iniquitati:
gaueruN iniquitater

Expanded text:
qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis, et quasi vinculum plaustri peccatum . Trahit enim iniquitatem ut funicuconverti ad Deum. Trahere enim iniquitatem est moram facere iniquitati. gaverunt iniq
Abbreviated transcription (Latin):
tursei. Res pice ꝓpitius. in hanc
humilgacis nostrae consessio¬
nem tquiinclinamur cons¬
ciestia nñrt tua semper mise¬
racordia erigamur. per

Expanded text:
trasti, respice propitius in hanc humilitatis nostrae confessionem, ut qui inclinamur conscientia nostra, tua semper misericordia erigamur. Per.