comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere. ⁊ iõ nõ ꝑse ip̃m appetit. ut falsũ
iuret. s ut falsum urando iunat. ꝙ si ita
ẽ nescio utrum possint ista dici peccata
nolentiũ. qualia hic dnrͣ pecc̃a expianda.
N am si diligent̾ inspiciat᷑. forte ip̃m p¬
ciut̃ qd̾noͣ licet. uellent litere. usq ad eo ip
non sut̃ pecẽa nołentiũ nͥ nescientiũ qua dis¬
cernuntur apeccatis uolentiũ Digestiꝰ.¬
ty. de iniuriis. Illud relatũ ꝑ equn ẽ. eos
qui inuirlam ꝑati possut᷑. ⁊ facere posse.
Sane sut̃ quidam. qui facere nõ possunt.
ut puta furiosus ⁊ impubes qui doti capax¬
nõ est. Namq hii pati in iuriã solent:
ñ facere. cum .it. in uiria ex affectu facien¬
tis consistat. conseqũs erit dr̃e: hos siĩ pul¬
sent: siu̾ conuiciũ dicant. in uiriã fecisse
non uid̃i Itaq pati inniria quis. ⁊̃ si non
sentiat: pot̃. facere sͦi. nemo. nͥ qͥ scit se iniu¬
riã facere. ⁊̃ si aestiat. cui faciat. Oar  siqͥs̃¬
ꝑ inuriã ncum ꝑcuciat aut dũ certat.

Expanded text:
sum iuret, sed ut falsum iurando uiuat. quod si ita est, nescio utrum possint dici ista peccata nolentium, qualia hic dicuntur expianda. nam si diligenter consideretur, forte ipsum pecciunt quod non licet, uellent licere: usque adeo ipsnon sunt peccata nolentium nisi nescientium, quae discernuntur a peccatis uolentium. Etad edictum Illud relatum peraeque est eos, qui iniuriam pati possunt, et facere posse. Sane sunt quidam, qui facere non possunt, ut puta furiosus et inon est: namque hi pati iniuriam solent, non facere. cum enim iniuria ex affectu facientis consistat, consequens erit dicere hos, siue pulsent siue conuicium dic‹a›nt, iniuriam fecisse non uideri.Itaque pati quis iniuriam, etiamsi non sentiat, potest, facere nemo, nisi qui scit se iniuriam facere, etiamsi nesciat cui faciat.Quare si quis per iocum percutiat aut dum certat,
Abbreviated transcription (Latin):
uir apximo. ⁊ mulier aꝓxrma sua uasa.
aiurrea i argenten ⁊ uestem. Non hiui qsq
sumend. exempiũ putare deletadex¬
poliand uto imoto ꝓximũ. hoc t. Deus
iusit. qui nouat. quid queniq pͥaci oꝑteit.
Nec isctite furtum feceit̾. s dõ iubenti

Expanded text:
que a proximo et mulier a proxima uasa argentea et aurea et uestem. non hinc quisque sumendum exemplum putare debet ad expoliandum isto modo proximum; hoc enim deus iussit, qui nouerat quid quemque pati oporteret. nec Israhelitae furtum fe
Abbreviated transcription (Latin):
for fit. formcatio si mulier puscra. aut x
ꝑ hibet᷑. ante quam
sacerdotalẽ bñdistio¬
nẽ consequeretur.
postqͣm uero sacerdo¬
ciũ ad eptus ẽ in¬

Expanded text:
 fit fornicatio, si mulier pulchra aut deperhibetur ante quam sacerdotalem benedictionem consequeretur. Postquam vero sacerdotium ad
Abbreviated transcription (Latin):
ui habetis aliquid dc male acqͥsitis boñ fi ñ¬
de malo: nolite acquirere de malo. E sto tu¬
bonus. qui facis de malo bonum. ⁊ ẽ ceꝑis a¬
liquid boni fac̾e̾ de malo: noli remauere¬
tu malus. Hũim cui conũtunt᷑. in bonũ
illicite abstulit. Noĩc ⁊̃ mali cura ⁊ sollicitudo
mortaliũ expͥmit᷑. De malobonũ gͦ fatit.
qui pauꝑib dispũsat. qd̾ c̃ iabore ⁊ sollicitu
dine aquisiuit. iuxta illd̃ eusigrii. facite
nob̾ amicos de mainniona iniquitatis. ul
ex malo acquirit᷑ ꝙ excurpi. cã possidet᷑
Ueluti ẽ mathematieꝰ exarte qmͣ docet uł
ex futuris q̃ p̾nũtiat nõ nulla lucrat᷑. q̃¬
u̾o sic de malo acqͥrunt᷑. inbonũ posst̾ ꝯũtr¬

Expanded text:
ui habetis aliquid de malo, facite inde malo, nolite acquirere de malo. Esto bonus tu qui bonum facis de malo, et cum coeperis aliquid boni facere de malo, noli rematu malus. Nummi tui convertuntur in bonum, illicite abstulit. Nomine etiam mali cura et sollicitudo mortalium exprimitur. De malo ergo bonum facit qui pauperibus dispensdine acquisivit, juxta illud evangelii: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis. Vel ex malo acquiritur quod ex turpi causa possidetur, veluti quum mathematicus ex arte, quam docet, vel ex futuris, quae praenunciat, nonnulla lucratur. Quae vero de malo sic acquiruntur in bonum possunt
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. Cerisinas ĩ rapinã iustislcat. Neq
si alis curi pat̾uo ł uiste qͣsits adta Neq
ͥ gossessor legitimꝰ fes ẽi heq cyrannice
lactionis ꝑ u̾sitas. laudabit erit si regia cle¬
mentia drannos subditos tractet. ne eu¬
cupet ordo regie potestatii. si ter grrann¬

Expanded text:
cat: neque si alius ruri paterno vel juste quaesito avarus qua possessor legitimus factus est. Nec tyrannicae factionis perversitas laudabilis erit, si regia clementia tyrannus subditos tractet; nec vituperabilis ordo regiae potestatis, si r
Abbreviated transcription (Latin):
misse.  ed ͭ aue ꝑsone inferioris loci. q̃ ab
utraq ꝑte ñ mmiollñt̾ accipiut. sic̃ officia¬
ab his extorta ꝑmod̾atim imꝓbitaten
repeti solent: mag̃q rep̃henidunus qͥ
tan̾a musitate repetiũnt. quã qui ea de
⁊ cenent. Isti si uiã uite mutau̾int aut
excellentioris conscend̾int. scĩtatis gradũ fa¬
ciliꝰ ea q̃ hoc modo adqͥfieuert̾. canꝗͣ sua
pauꝑib larnũt᷑. qmͣ eis aquib aceptast̃
canquam aliena restituant. qui u Q ius¬
societatis humane furtis rapinis calũpni¬
is opp̾ssionib in nasionib aliqua abstictit
reddenda potiꝰ qm donanda censemtꝰ. ⁊a¬

Expanded text:
ci que ab utraque parte non insolenter accipiunt, sicut officiaab his extorta per immoderatam improbitatem repeti solent; magisque reprehendimus qui talia inusitata repetierunt, quam qui ea de uel tenentur. isti si uiam uitae mutauerint aut excellentioris conscenderint sanctitatis gradum, facilius ea, quae hoc modo adquisierunt, tamquam sua pauperibus largiuntur. quam eis, a quibus accepta sunt, tamquam aliena restituunt qui usocietatis humane furtis, rapinis, calumniis, oppressionibus, invasionibus abstulerit reddenda potius quam donanda, censemus Za
Abbreviated transcription (Latin):
łiq refugientes p̃cepta ligis
cũ ded̾int pecumã negociatorib ñ inpe¬
ẽ. ⁊ uestis usura ẽ. ⁊ ꝙ cumꝙqͥ sorti accidit u¬
conuiuiũ. putet ad̾ negociatorẽ mittit
ut abscinthiati cupellam sibi gratis defe¬
rat. ad cauponẽ dirigit ut picenũ uinũ

Expanded text:
ique refugientes praecepta legis, cum dederint pecuniam negotiatoribus, non in peest, et vestis usura est, et quodcunque sorti accedit uconvivium putat, ad negotiatorem mittit, ut absynthiaci capellam sibi gratis deferat: ad cauponem dirigit, ut Picenum vinum
Abbreviated transcription (Latin):
suã non dedit ad usurã post hane u¬
tionẽ magni concilii fenerau̾it. uł centẽiimã
exeg̾it. aut exquolibet negotio turpis lucͥ
q̃sierit. aut ꝑdiu̾sas spẽs uii ł fougis ut
cui libet rei emendo. ł uendñdo aliqua ĩere¬

Expanded text:
suam non dedit ad usuram, post hanc cognitionem magni concilii feneraverit et centesimas exegerit aut ex quolibet negotio turpia lucra quaesierit aut per diversas species vini vel frugis vel cujuslibet rei emendo vel vendendo aliqua incre
Abbreviated transcription (Latin):
qua cñ collestione habert᷑ rõ quid ad cãs t
ut de medio seq̃stret᷑. ⁊ .iiii. porciones ⁊ de
sidelũ obłone uł de hac fiant. modis oĩb pñ¬
sione ita ut unã sibi tollat antistes. aliã cłi
forte sub annua remanebit exꝑñsa elesto ydo¬
nes abutraq ꝑte ꝯstode cͣdat᷑ enthethis. ut
si maior em̃serit fabrica sit subsidio. quod
diu̾si temꝑis diligentia potuerit ctodiri.
aut c̾te eniat᷑ posessio. q̃ utilitates respiciat

Expanded text:
tamen collectione habeatur ratio, quid ad causas ut de medio sequestretur; et quatuor portiones vel de fidelium oblatione, vel de hac fiant modis omnibus pensione: ita ut unam sibi tollat antistes, aliam clerforte sub annua remanebit expensa, electo idoneo ab utraque parte custode, tradatur enthecis ut si major emerserit fabrica, sit subsidio quod ex diversi temporis diligentia potuerit custodiri, aut certe ematur possessio, quae utilitates respiciat
Abbreviated transcription (Latin):
c᷑ atq diripiũt᷑ sancimꝰ ut pͥus consulatis pͥn¬
cipẽ ad resecandã camp̾sumptiuã factionẽ et
cognoscend̾ utr̃ illiꝰ sit ꝯcessio. an inuasoris pre¬
sumptio. Ꝙ si pͥncipis mordinata fu̾it largitio
ip̃ sit pͥnceps ꝓemendatione redarguendus.
Si ã inuasoris declarat᷑ p̃sumpcio usq ad
emendationẽ excõicatioiris. sit uindicta coer¬

Expanded text:
 atque diripiuntur sancimus, ut prius consulto principe, ad resecandam tam praesumptivam factionem, cognoscendum utrum illius sit concessio, an invasoris praesumptio. Quod si principis inordinata fuerit largitio, ipse sit princeps pro emendatione redarguendus: si autem invasoris declaratur praesumptio, usque ad emendationem excommunicationis sit vindicta coer
Abbreviated transcription (Latin):
aliena: s ne frustra hõ in hoiem seuiat. ⁊¬
cum qui ꝓ homine ad hoc int̾uenit t
male ablata restituat. ⁊ qui ad se confrgi¬
pellit. sociũ eẽ fraudis ⁊ cͥminis. Nam mi¬
sericordiꝰ opẽ nr̃am talib subtrabimꝰ. qm
impendimus. Non .it. opem feit qui
ad pͥcicand̾ adiuuat an ñ potiꝰ ad iuuat.¬

Expanded text:
aliena, sed ne frustra homo in hominem saeviat. Ieum qui pro homine ad hoc intervenit, ne male ablata restituat, et qui ad se confugipellit, socium esse fraudis et criminis. Nam misericordius opem nostram talibus subtrahimus quam impendimus. Non enim opem fert qui ad peccandum adjuvat
Abbreviated transcription (Latin):
Beatꝰ seuerinꝰ rauennatũ archiep̃e cumu¬
iũ fĩ iussit. inqͦ se ⁊ uxorẽ ⁊ filiã collocauit.
istoꝵ apt̾ pͥorẽ eccłiã sepulti st̃. ⁊ hii aput eã¬
dẽ eccłiã debent tumulari. E contra adã¬
reua ut asseritis inciuitate ebron tumulatꝰ ẽ.
S nunqͥd om̃s filii eiꝰ sepulti st̃ ibi. santa nt¬
⁊ alii quos de cetura genuit ibi sepultisut̃.
tumulata legit᷑. Exemplo gͥ istoꝵ liquet
ꝙ lib̾m ẽ. filiis sepeliri. insepuleͥs patrum

Expanded text:
Severus Ravennatum archiepiscopus tumulum fieri jussit, in quo se, et uxorem, et filiam collocavit. § 5. istorum apud priores ecclesias sepulti sunt, et hi apud easdem debent tumulari. § 6. Econtra Adam ut asseritis, in civitate Arbae tumulatus est. Sed nunquid omnes filii ejus sepulti sunt ibi? tanta mu et Madai, et alii, quos de Cethura genuit, ibi sepulti sunt? § 8. tumulata legitur. Exemplo igitur istorum liquet, quod liberum est filiis sepeliri in sepulcris patrum
Abbreviated transcription (Latin):
an non: Quib respondemꝰ. si de om̃ib pet¬
catis ĩuis purã confessionẽ agentib ⁊ dig¬
nam extremã ꝑsoniunt. ⁊ confitent᷑. uł
confit desid̾ant. Seͥptũ ẽ enĩ. NIoniu¬
uicabit ds̃ bis in id ip̃m incip̃.xiiii. q̃.¬

Expanded text:
Quibus respondemus: Si omnibus de peccatis suis puram confessionem agentibus, et dignam extremam persolvunt, et confitentur vel confiteri desiderant? Scriptum est enim: Non judicat Deus bis in idipsum
Abbreviated transcription (Latin):
obiestio diocesim semił constitutã diuelere nõ
pot̾: patet ꝙ ñ uob̾ patrocinabit᷑ ut satũ
ꝑrochie nt̃e mutantes decimationes qͦndã
ĩegitime nob assignatis uendicabili usur uẽdiceti¬
coniugati inuno sepulͦ uident᷑ cẽ ponendi.

Expanded text:
objectio dioecesim semel constitutam divellere non potest, patet, quod nec vobis patrocinabitur, ut, statutum parochiae nostrae mutantes, decimationes nobis quondam legitime assignatas vindicabili usurribit, conjugati in uno sepulcro videntur esse ponendi.
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiusdam ecclie q̃fti¬
onem mouent. de p̾¬
diis ceste exfr̃ib suis
ꝑducunt. Negocia¬
torib pecuniã credi¬
au ests sunit. audiendi. t̾cio au ills̾ sit usuras
ixigo ⁊ uauto an liceat ełicis it lalcis
aquolibet usuas expet̾e. Quinto a uesemno¬
se de usuris sͣ uossint. Sexto amlira

Expanded text:
cujusdam ecclesiae quaestionem movent de praediis; testes ex fratribus suis producunt; negotiatoribus pecuniam credites sint audiendi? Tertio, an illud sit usuras exigere? Quarto, an liceat clericis vel laicis a quolibet usuras expetere? Quinto, an eleemosynae de usuris fieri possint? Sexto, a
Abbreviated transcription (Latin):
St gͦ laieꝰ uł cticus uł q̃libet ꝑsona. loca sue
ꝓpͥetatis uendens aut donans ꝓuentũ deci¬
mationũ ab eccłia. cui legitime assignatus est.
nullo modo pot̃ detraħe. nec isti de diocesi
ad diocesim tñscuntes decimas suoꝵ p̃ dioꝵ q̃ ĩ¬

Expanded text:
s, vel clericus, vel quaelibet persona, loca suae proprietatis vendens aut donans, proventum decimationum ab ecclesia, cui legitime assignatus est, nullo modo potest abstrahere, nec isti de dioecesi ad dioecesim transeuntes decimas suorum praediorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. a quo plusquã dedisti expeses. ñ solum
si prilusꝙ dedisti expestes acciꝑe: fenerator
es. ⁊ inhoc imꝑbandus non laudand̾. Ltem.
tm̃ eẽ inpecunia quod ꝓuedens diuina scͥp¬
tura omĩsrei aufert suꝑ nabundantiã. ut

Expanded text:
tuam, a quo plusquam dedisti exspectes, non pecsi plus quam dedisti exspectes accipere, foenerator es, et ob hoc improbandus, non laudandus. CAP. se in pecunia, quod praevidens divina Scriptura, omnis rei aufert superabundantiam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
on sane quioquid ab inuito bñ expendu¬
sumit᷑. inuiriose aufertur. nam płi¬
q: nec medico uolunt redd̾e honorẽ suũ.
iuriã accipiurte. q̃ potiꝰ ꝑ iniuiriã non
darentur. s niõ debet uidex uendere
iustum iudiciũ. au testis u̾m testimoniũ
qr uendit ad uocatus iuistum patcinium.
ꝑtem. ad exam̃ adhibent᷑. isti ex una ꝑte ꝯ¬

Expanded text:
on sane quicquid ab inuito sumitur, iniuriose aufertur. nam plerique nec medico uolunt reddere honorem suum iuriam accipiunt, quae potius per iniuriam non darentur. sed non ideo debet iudex uendere iustum iudicium aut testis uerum testimonium, quia uendit aduocatus iustum patrocinium partem ad examen adhibent
Abbreviated transcription (Latin):
siliceat ꝓ eis oblationes afferri. Scã sic̃
it nt sacdo ꝓmortuis catholicis faciat᷑
uss modis soliuut. aut oblatioibꝰ cac̃do t¬
tũ. aut p̃cib scõꝵ. aut caroꝵ elemosinis.
niq̾d ꝓdest impio sepuitã p̃ciosa ob̾erit

Expanded text:
si liceat oblationes offerre. Sancta sic uit, ut sacerdos pro mortuis catholicis memoriamuor modis solvuntur, aut oblationibus sacerdotum, aut precibus sanctorum, aut carorum eleemosynis, aliquid prodest impio sepultura pretiosa, oberit
Abbreviated transcription (Latin):
offitia hi nob̾ assumꝓsistis ⁊ debita uob̾ obse
menta seruant᷑. suit ħ uobis ⁊ grana nob̾
relinqͥte. pastinatores uinearũ. fossores agroꝵ
rigatores campoꝵ diurna m̃cede accepta
ꝓuenientes frustꝰ dñis relinquũt. uos gͦ re¬
cepta m̾cede ur̃i oꝑis uicotidianis oblatõi¬
fructꝰ decimationũ. ⁊ pͥmiciaꝵ nob̾ relinqͥ¬
ce. Icem. Pcepit dñs disciput sus ut
cõmederent. ⁊ biberent ea. q̃ aput auditores
suos erant. s ⁊ ñ iuissit eis ut dnõs de demo¬
nib sus eicerent ⁊ reb suis expoliarent.
Non facile inuenies qͥ tales hospites
libent̃ suscipiant. Mus inpera. ignis iniinu.
serpñs ing̾nno. male suos remuñat hos¬
suo nutrit ꝑcuciet᷑ abeo. sales inuemiatis

Expanded text:
officia vobis assumsistis, et debita vobis obseqmenta servantur. Sint haec vobis, et grana nobis relinquite. Pastinatores vinearum, fossores agrorum rigatores camporum, frituratores areaprovenientes fructus dominis relinquunt. Vos ergo recepta mercede vestri operis in quotidianis oblationifructus decimationum et primitiarum nobis relinq. Item praecepit Dominus discipulis suis, ut comederent et biberent ea, quae apud auditores suos erant, sed non jussit eis, ut dominos de domibus suis ejicerent, et rebus suis spoliarent. Non facile invenietis qui tales hospites libenter suscipiant. Mus in pera, ignis in sinu, serpens in gremio male suos remunerant hossinu nutrit, percutietur ab eo. Tales inveniatis
Abbreviated transcription (Latin):
Ne ligentib congrua nos oꝑtet consid̾atione t̾de¬
ꝓspicere. ne cuidam necc̃itatis occõ. ant desides fa¬
ciat: aut robur qd absit comĩsationis infringat.
Io circo tibi p̾senti auctontate p̃cipimꝰ. quatinus
domũ poĩtam inhac urbe regione quarta. iuxta
locũ. qui appłłat᷑ gallinas albas ut ortumuins
scẽ romane̾ eccłie eui dõ auctore p̾sidemꝰ in qua
campana quondã pat̾cii mansisse diuoscitur.
simul ⁊ ortium atq hospicu. q̃ intra candem
domo monasteriũ. ubi c̃ cong̾gatione sua ha¬

Expanded text:
eligentibus congrua nos oportet consideratione prospicere, ne cujusdam necessitatis occasio aut desides faciat, aut robur, quod absit, conversationis infringat. Idcirco praesenti tibi auctoritate praecipimus quatenus domum positam in hac urbe, regione quarta, juxta locum qui appellatur Gallinas albas, vel hortum juris sanctae Romanae Ecclesiae, cui, Deo auctore, praesidemus, in qua Campana quondam Patritia mansisse dignoscitur, simul et hortum atque hospitia, quae intra eamdem domo monasterium, ubi cum congregatione sua ha
Abbreviated transcription (Latin):
tio nomine debeat ꝓ fessio nem sc̾b̾e. ne ꝑ re¬
eñtionẽ diut̃nã p̃ iidiciũ asferat eccłie. et
q̃cumq inusũ ꝑceꝑit debet utilit̾ iaborare
ut nec res duuini iuiris uid eant᷑. aliqua
occõne negligi.⁊ subsidiũ ab ecctia eͥ de ser¬
uiunt ꝑciꝑe possint cłici. Ꝙ siqͥs eoꝵ contẽp
serit facerẽ ip̃e se stipũdio suo uidebit᷑ pri¬
uare. ¶tem¶⁊ eligionis qͦ intuitu ea in
quib eccłia detͥmentũ ñ patit᷑ monasft̾iis

Expanded text:
riae nomine debeat professionem scribere, nec praetentione diuturna praejudicium afferat ecclesiae, et quaecunque in usu perceperit, debeat utiliter laborare, ut nec res divini juris videantur aliqua occasione negligi, et subsidium ab ecclesia cui deserviunt percipere possiserit facere, ipse se stipendio suo videbitur privare. Gratian. Religionis quoque intuitu ea, in quibus ecclesia detrimentum non patitur, monasteriis
Abbreviated transcription (Latin):
chia sua monast̾iũ constitueit forte uoluerit
amplꝰ ibid̃ ꝙ qͥnquagesimã ꝑtẽ dare debe¬
bit. ut hac cemꝑamienti eqͥ cate seruata ⁊ eͥ
tribuit cõpetens subsidiũ conferat: ⁊ c̾ tollit
damyna grauia sĩ infiligat. Etcliã uͦ que
monasticis informabitur reguł: aut ꝙͣ ꝑ ss
magnificare uolu̾it sepulturi: ñ ampsius
ꝙͣ cencesumã ꝑtẽ census ecetie ei p̃sidet
ibidẽ confertẽ licebit. ea cñ cautela seruata
ut unã tm̃im᷑ q̃ placiũt ex his duab remu¬

Expanded text:
chia sua monasterium construere forte voluerit,amplius ibidem quam quinquagesimam partem dare debebit, ut hac temperamenti aequitate servata et cui tribuit competens subsidium conferat, et cui tollit damna gravia non infligat. Ecclesiam vero quae monasticis non informabitur regulis aut quam pro suis munificare voluerit sepulturis, non amplius quam centesimam partem census ecclesiae, cui praesidet, ibidem conferre licebit, ea tamen cautela servata, ut unam tantummodo quae placuerit ex his duabus remu
Abbreviated transcription (Latin):
de fructib nr̃is. ĩmo nͣ pͥmũ qr nec ultrm̃
nob̾ relinq̃re uultis. apͥorib. ⁊t incipientes
paulatĩ serpitis ⁊ cotum usurpare ꝯtendi¬
cis. ut ꝓ uob̾ uideat᷑ distum frustratim
Tpus comedit agnũ. Itẽ qͥs unꝗͣ nulitat¬

Expanded text:
s? imo non primum, quia nec ultimum nobis relinquere vultis. A prioribus enim incipientes paulatim serpitis, et totum usurpare contenditis, ut pro vobis videatur dictum: frustatim lupus comedit agnum. Item: Quis militat
Abbreviated transcription (Latin):
dõ tuor comedes ca in loco quẽ eleg̾it dominꝰ
deus tnus tu ⁊ filiꝰ tuus ⁊ filia tua seruus ⁊
ancisla atq leuites qui manet murbibus
tuis ¶Quiagͦ nos intra. muros
sumꝰ rite ab eis decimas accipins. Idẽ ait
eam ⁊ in hoc seruientib ip̃i. tem apłt. cõi¬
thecizat. hoc galathis. corrinthiis aut̃ ꝓbat¬

Expanded text:
quem elegerit Dominus Deus tuus, tu, et filius tuus, et filia tua, servus et famula, atque Levita, qui manet in urbibus tuis. § 4. Quia ergo nos intra muros  juncti sumus, rite ab eis decimas accipimus. Item aiteam, et in hoc servientibus ipsi. Item Apotechizat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uos ab eis decimas sumitis : honesta int̾pieta¬
tio ẽ utinaͬ inuematis. qui sic ꝓ uob̾ utt̃ p̃tent᷑.
Quua gͦ nos rigamꝰ ppłm ha : imbrem doctri¬
ne ei adminisfrantes qr colimꝰ eum uomere
p̃dicationis corda eiꝰ. aꝑientes ad fidẽ p̃dicõnis
uete ne si ꝑgitis drẽ ꝙ uultis. audiatis que
ci argum̃tatione nostra uira aferit. contñ¬
ditic. ita ut si fides u̾bis adhiberet᷑. ñ u̾ba
ñ u̾ba dedistis uba recipietis. arguitis nos ꝙ

Expanded text:
sta interpretatio est: utinam inveniatis qui sic pro vobis intepretentur! Quia ergo nos rigamus populum hunc, imbrem doctrinae ei ministrantes, quia colimus eum vomere praedicationis, corda ejus ad fidem aperientes, vete, ne, si pergitis dicere quae vultis, audiatis quaeci argumentatione jura nostra auferre contenditis, ita ut, si fides verbis adhiberetur, non versi verba dedistis, verba recipietis. § 10. Arguitis nos, quod
Abbreviated transcription (Latin):
on liceat ppͣ p̾dium eccłie alienare. aliqͦ mͦ
ꝑ aliꝗͣ neccitate nec inusum frustũ rura da
ca impñsa sustũtant᷑. qua lege om̃s eustodes astrĩ¬
gant᷑ ut donator assensator uñditor honorem
ꝑdat. ⁊ qui subse̾pserit anatha sit. c̃ eo qͥ uñd
ded̾it ⁊ acceꝑte nisi restituat. lucat ⁊̃. quib li

Expanded text:
on liceat Papae praedium ecclesiae alienare aliquo modo pro aliqua necessitate, nec in usumfructum rura darca impensa sustentantur. Qua lege omnes custodes adstringantur, ut donator, accensator, venditor honorem perdat. Et qui subscripserit anathema sit cum eo, qui dedit vel qui recepit, nisi restituatur. Liceat etiam quib
Abbreviated transcription (Latin):
tas. dignet᷑ honorare. quib in suo eloquio
honor̃e tͥbuens eos aut angłos aut deis ⁊ p̃
G̃ pie meniorie constantino pͥncipi inscͥpte
oblate accusationes contͣ ep̃m fuissent li¬
bellos accusationis accep̃ ⁊ cosd̾ qui acc̾ati
fuerant ep̃os conuocant ineoꝵ conspectu li¬
bellos quos acceꝑant incendit dicens. Ite.¬
tint̾ uos cãs m̃as disponites qr indignum
ẽ ut nos iudicenꝰ deos. In qua snã ibimag̃
ex humilitate ꝙͣ iłt aliquid p̾stitit. ex reue¬
rentia impñsa añ eũ ꝯͥppe pagani inrc pu¬

Expanded text:
tas dignetur honorare, quibus in suo eloquio honorem tribuens, eos aut angelos aut deos ipse etiam cum piae memoriae Constantino principi scripto oblatae accusationes contra episcopos fuissent, libellos quidem accusationis accepit, et eosdem qui accusati fuerant episcopos convocans, in eorum conspectu libellos, quos acceperat, incendit, dicens: inter vos causas vestras deponite, quia dignum non est, ut nos judicemus deos. In qua sententia sibi magis ex humilitate, quam illis aliquid praestitit ex reverentia impensa. Ante eum quippe pagani in repu
Abbreviated transcription (Latin):
quolibet tp̃r repetat᷑. ħꝰ p̃cepti auctontate
suspicionẽ ur̃an p̃uidums auferendã constitu¬
entes. nullã uos ex iñ hedesq urõs. quolibet qp̃
repetitionis molestiã sustinere uet. aquo qua
uobis aliquã obici q̃stionẽ. ⁊dema aues qrse¬

Expanded text:
quolibet tempore repetatur: hujus praecepti auctoritate suspicionem vestram praevidimus auferendam, constituentes nullam vos exinde haeredesque vestros quolibet tempore repetitionis molestiam sustinere, nec a quoquam vobis aliquam objici quaestionem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipociens cursũ uite sac̾do impleu̾it
⁊ de hac uita migrau̾it: m̾ox ẽ successor eiꝰ ad¬
uenerit: om̃s liberti eccłie. ist ab ei ꝓ geniti:
carculas suas ĩ ꝯs̃pestu oĩũ debut ipĩ qui
substituit᷑ pontificipublicare. ⁊ ꝓfellionẽ
ĩꝯ spectu eccłie renouare quatimꝰ statꝰ sui
ingorẽ ⁊ illi obtincant. ⁊ obedientia eoꝵ
ecctia ñ careat. Si aut̃ scͥptura liħ̾tatis
sue intra annũ ordinationis noui pontifi¬
cis manifestare contẽpseruit. aut̃ ꝓfessionẽ
renouare nobunt. nacue ⁊ mans̾s cartu¬
le ip̃ remancant ⁊ ini ougini sue reddici¬

Expanded text:
otiens cursum vitae sacerdos impleverit, et de hac vita migraverit, mox cum successor ejus advenerit, omnes liberti Ecclesiae vel ab eis progeniti chartulas suas in conspectu omnium debeant ipsi, qui substituitur, pontifici publicare et professionem spetu Ecclesiae renovare, quatenus status sui vigorem et illi obtineant, et obedientia eorum Ecclesia non careat. Si autem aut scripturas libertatis suae intra annum ordinationis novi pontificis manifestare contempserint aut professionis suas renovare noluerint, vacuae et inanes carthulae ipsae remaneant,
Abbreviated transcription (Latin):
cuiperent. quib uir religiosissimꝰ constan¬
tinꝰ. pmus fidem n̾itatis pateriẽ adeptꝰ. uceen¬
tiã dedit ꝑ uniu̾sum orbem. suo de gentib
pͥnceps donaria. in mensa contuł. ⁊ fabcam
templi pͥme sedis bĩ pet̾ instituit. adeo ut se¬
dem imꝑialem relinqͥret. ⁊ bãto petͤ siuisꝙͣ
suctessorib ꝓ fut᷑am conced̾et. Idem uͦ p̃si
dens scẽ sinado q̃ aput incenã cong̃gata eft
cõq̃relã quoꝵdã ꝓẜiceret. coram se deferendam
att. uos anemine diuidicari potestis. qr dĩ
soliꝰ iuditio reseruamini. Uiĩ ⁊ at. uocati
estis ⁊ idcͥco non potestis ab hominib iudica¬
ri. ab illo ⁊ .it. temie. ⁊ deinceps uiri reu¬
giosi non solum possessiones ⁊ p̾dia. q̃ pos¬
sidebant. s ⁊̃ semet rp̃os dño consecrarunt.
edifidrantes basilicas in suis fundis in honore
scõꝵ martirũ ꝑcuui ta tes ac monast̾ia in nu¬
mera in quibꝰ cetus dño seruientiũ comieni¬

Expanded text:
quibus vir religiosissimus Constantinus primus fidem veritatis patenter adeptus licentiam dedit per universum orbem suo degentibus princeps donaria immensa contulit et fabricam templi prime sedis beati Petri instituit, adeo ut sedem imperialem relinqueret et beato Petro suisque successoribus profuturam concederet». En nincta synodo, quae apud Nicaenum congregata est, cum querelam quorumdam conspiceret coram se deferendam, ait: Vos a nemine dijudicari potestis, quia solius Dei judicio reservamini, dii etenim vocati estis. Idcirco, non potestis ab hominibus judicari. Ab illo etenim tempore et deinceps, viri regiosi non solum possessiones et praedia, quae possederant, sed etiam semetipsos consecrarunt, aedificantes basilicas in suis fundis in honore sanctorum per civitates, ac monasteria innumera, in quibus coetus Domino servientium conveni
Abbreviated transcription (Latin):
astica pͥuilegia calcare contendut̃. ⁊ u̾lib
dictis cõmunionẽ sacram ministrare p̃sincip¬
sit. cũ ñ potuerit ignorare sñam ꝓpͥi sac̾doti
ab offõ ꝓtinꝰ eccłiastico repellatur ut nłł
ecclie ministroꝵ ecͣ ponti ficalia instituta
imꝰ destitutũ post dapnatõnẽ eucharisti. quo
eẽ delegand̾. ut diligentia qua uos ꝓutilita¬
dita aũ donata mancipia. possessiones ⁊̃
ep̃is pͥdia alienari ułłs potues conurento

Expanded text:
astica privilegia calcare contendunt, vel ubilidictis communionem sacram ministrare praesumpsit, cum non potuerit ignorare sententiam proprii sacerdotis ab officio protinus ecclesiastico repecclesiae ministrorum contra pontificalia instituta rimus destitutum, vel post damnationem Eucharisti, quo esse delegandum, ut diligentia qua vos pro eccldita aut donata mancipia. Possessiones etiam, episcopis praedia alienari nullo potuerunt commento
Abbreviated transcription (Latin):
ille thebanꝰ hõ quondã ditissimꝰ c̃ ad ꝑbiloso¬
phand̃ athenas ꝑgeret ma̾nũ pondꝰ auri
adierit. nec putauit se posse ⁊ uͥtutes simł
⁊ diuicias possid̾s. nos suffartinati auro xͫ
pauꝑem sequim᷑. ⁊ sub p̃textu elemosiue pͥsti
nꝰ uent̾ facile de iciuniis disputat. ñ iero
p̃cario noĩe fĩ debet. uñ ex .ui. cõnca. coti.¬

Expanded text:
ille Thebanus, homo quondam ditissimus, cum ad philosophandum Athenas pergeret, magnum auri pondus abiecit nec putauit se posse et uirtutes simul et diuitias possidere. nos suffarcinati auro Christum pauperem sequimur et sub praetexto nus venter facile de jejuniis disputat. Non Hierprecariae nomine fieri debet. Unde in Conci
Abbreviated transcription (Latin):
doñ legitime cognitõnis euentu cui potoꝰ
debeat ꝙ iudiciaria disceptatõne possit as¬
nosci. exead̾ it qͣspiam ñ sinat᷑ exig̾e pñsiones
s ineos statu re ead põita in dͦ iudt̃ sic̾ dem¬
ẽ añ constituta qͥsdͥs sibi putat appiã posse
compete u̾idico pulset examine p̃iuditiis oib
digna sit ex cap̃. ilo milletani doncilii lq̾do ꝯ¬
stat. Sic ist. coĩone pͥuandusẽ qui ełieum ad

Expanded text:
donec legitime cognicionis, cui potius debeatur, iudiciaria disceptatione possit agnosci, nec ex eadem re quisquam sinatur exigere pensiones, sed in eodem statu re eadem posita, in quo vide ante constituta, quisquis sibi putat quippiam posse competere, juridico pulset examine, praejudiciis omnibus digna sit, ex capitulo illo Milevitani concilii liquido constat. Si enim communione privandus est qui clericum ad
Abbreviated transcription (Latin):
b fidelissimis omĩa usq ad cempꝰ ꝯstituen¬
di pontificis debet ꝯseruare ł ins qui ĩ domo
in ueniunt᷑ cłicis consuetã alimoniã ãmi¬
nistrare. s ubstitutꝰ ã antistes suscepte sedis
cõmoda ordinabit. uelut dñs imꝑabit ut
eis uti c̃ debeat his quos cognou̾it discipli¬
ne ⁊ caritati p̃deressoris sui fide̾lr̃ pariusse.

Expanded text:
ituendi debeat conservare, vel his qui in domo inveniuntur clericis consuetam alimoniam administrare. Substitutus autem antistes susceptae sedis commoda ordinabit, velut Deus imperavit ut eis uti cum his debeat quos cognoverit disciplinae et charitati predecessoris sui fideliter paruisse.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊pt̃ argñti de cemplo domini asirii sustur¬
moniã pauꝑm si aliqua subsidia desunt. s
si saclegus contamiuet. ⁊ asportet hottr
Nne dudurus ẽ dñs eur palsu es cot ĩopes.
Pame: mori. ⁊ c̾te habebas. aurũ minitrares
alimoniã. cur eot captiui incaptintatem
dudi. nec redempti ab hoste occisi sẽ Meliꝰ fr̃at
set responsũ referii. q uid.t. dr̃es Nt uo

Expanded text:
atque argenti de templo Domini Assyrii substumoniam pauperum, si aliqua subsidia desunt, quam si sacrilegus contaminat et asportat hostis? Nonne dicturus est Dominus: “Cur passus estot inopes fame mori? Et certe habebas aurum unde ministrasses alimoniam. Cur tot captivi et in conmertium ducti nec redempti ab hoste occisi sunt? Melius fuerat set responsum refferri”. Quid Ei dices
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃i ñ oꝑtet. exceptis ad ult̃ii eͥminib I tẽ.
Raudati census accusationib ⁊ eͥ mine
maiestatis. ꝙ adsalutẽ pͥncipis ꝑtinet. In
crt̾is aut̃ quẽ quã eaq̃ seruus contea dñm
dixit. iudicaturis sñam formare ñ debrant.
cũ si aliis quoq ꝓbationib fides u̾itatis
in uestiget᷑. p̃ scͥpͣtionis ĩuidia euanesat.
N pecuniariis a causis nec mopia ꝓba

Expanded text:
ri non oportet, exceptis adulterii criminibus, item fraudati census accusationibus et crimine maiestatis, quod ad salutem principis pertinet. In ceteris autem, quamquam ea, quae servus contra dominum dixit, iudicaturi sententiam formare non debeant, tamen si aliis quoque probationibus fides veritatis investigetur, praescriptionis invidia evanescit. In pecuniariis vero causis
Abbreviated transcription (Latin):
cemod e innuasorib atq p̾donib qui uasa sac᷑ ⁊ re¬
uqra d niuio crattui dedicata pollittis mamib
arrrpuint. ⁊ quasi ꝓp hao. etant sit indicenda
nichora ps̾ difinitꝰ sbns frutalo archicp̃s bur¬
enio nephando burgando noĩe imponẽ
qui rabie insana cõmotꝰ diabolicis se da
ie pabrupta itinera. ⁊ ꝯpita insidians uobis
inieẽ ecełie uilla una c̃ elicis urĩs manentib ⁊¬

Expanded text:
cemodi invasoribus atque predonibus, qui vasa sacra et reliqua divino cultui dedicata pollutis manibus arripiunt et quasi profana contrectant, sit indicenda, Nicolaus papa diffinit scribens Furrario archiepiscopo Buro nefando, Burgando nomine, qui, rabie insana commotus, diabolicis se irrre per abrupta itinera et compita insidians, vobis in vestrae ecclesiae villa una cum clericis vestris manentib
Abbreviated transcription (Latin):
teaca duuua uenire uolũuit. quo eos pnĩe
uincło constringatis: nr̃e institutionis cenclirã ex¬
dir ipiendo auferre ñ dubitau̾nt. Scd̃o el amo
añ fores eccłie sñ coĩone maneant. Certio uer
auuo eccłiamdĩ intrent ⁊ int̾ audientes astent¬

Expanded text:
tracti divina venire voluerint, quo eos poenitentiae vinculo constringatis, nostrae institutionis censuram exstianae diripiendo auferre non dubitaverunt. Secundo vero anno ante fores ecclesiae sine communione maneant. Tertio vero anno ecclesiam Dei ingre
Abbreviated transcription (Latin):
discedñtes qͥb c̃q ꝑsonis ad beserĩt. dunt
si ad moniti redire cõntempserit: manumis¬
sio eoꝵ irrita sit. qui ꝑ mobedientie ꝯtẽptũ
heliseo ex familia egabrensis ecelu. qm ut̃
ad ꝯcumatie morbũ tnͣssiliit. Sicq ñ solũ¬

Expanded text:
discedentes quibuslibet personis adhaeserunt, si admoniti redire contempserint, manumissio eorum irrita sit, quia per inobedientiae contemptum Eliseo ex familia Egabrensis Ecclesiae, quiad contumaciae morbum transiliit, sicque per su
Abbreviated transcription (Latin):
Um deuotissimã dñam sciam. res rr̃ ecclix¬
de celesti uita atq remedio are ĩue sedide
cogitare culpam me commnt̾e ueheient̾
estimo. si ea que ꝓtimore omĩpotñtis ꝯĩ ft̃
sugg̃enda si luero ⁊ te scissimã de eccłiastica
pace. sedulo ñ cõmonuero nimis me iuliam
donibꝰ suit dep̾date. atq nocturnis incen dips
more furũ cõbuste. ⁊dum id mabigni iuxta
nr̃i p̃decessoris botefatii dec̾ta yemunitate
ita se hr̃. uolũuit. lege uulgari ceste inqua
sic scͥbit᷑. Siquis mau̾u armata. usq ad iiii.
nomines inuic̃ ait̾iꝰ ad maiefaciend̾ uen̾̃it. ił¬
le qui pͥor ẽ ꝓillicita p̾sumptõne cõponat

Expanded text:
um devotissimam dominam sciam de coelesti vita atque remedio animae suae sedulo ogitare, culpam me committere vehementer existimo, si ea, quae pro timore omnipotentis Domini sunt suggerenda, siluero, et te sanctissimam de ecclesiastica pace sedulo non commonuero. Nimis me Juliani aedonibus sint depraedatae, atque nocturnis incendiis more furum combustae; et dum iidem maligni juxta nostri praedecessoris Bonifacii decreta, pro immunitate ita habere voluerint, lege vulgari teste in qua sic scribitur: « Si quis manu armata usque ad quatuor homines in vicum alterius ad malefaciendum venerit, ille qui prior est pro illicita praesumptione
Abbreviated transcription (Latin):
qr durum ẽ ut hii quos ꝯstat inseruitis
domini ẽ pͥme sedis antistite desudassei ab
his qui suar̃ rerum incubatores. ł utilita¬
tib seruientes. aut uacantes fuisse noscũt᷑:
despecti aliquatenꝰ trucient᷑. ¶ tem excon¬

Expanded text:
quia durum est, ut hi, quos constat in servitio Domini cum primae sedis antistite desudasse, ab his, qui suarum rerum incubatores vel utilitatibus servientes atque vacantes fuisse noscuntur, despecti aliquatenus crucientur. C. X
Abbreviated transcription (Latin):
uita degere uolentib miniffrare cuncta
neccĩa sũt. debent. ꝓ ut meliꝰ ꝓotuerint
uͥ nemõ in eis egens inuemat᷑. Ipẽ. st res
fideliũ obłones appstant᷑. Que a fidelib¬
culãte creu̾nt. ⁊ intantis maxima ꝑs caꝵ
habuitoat reb: ut nullus sit in eis coi iu
ta degens: indigiĩs. s omnĩa neccĩa ab ep̃o
siusq ministris ꝑcipiat. lõ. si aliquis exti¬
t̾it mod̾nis aut ͭ futis temꝑib ħ qui a uel

Expanded text:
itam degere volentibus ministrare cuncta necessaria debent, prout melius potuerint, ut nemo in eis egens inveniatur. Ipsae enim res fidelium oblationes appellantur, quia Domiculante creverunt, et tantis maxima pars earum abundat rebus, ut nullus sit in eis communem vitam degens, indigens, sed omnia necessaria ab episcopo suisque ministris percipit: ideo ut si aliquis exstiterit modernis aut
Abbreviated transcription (Latin):
perunas. ⁊ eclie auseit. rau dit e sepuit:¬
⁊ rapit. ut homicida. inconspestu iudicis de¬
nr̃e nrc sedis notario sugg̃ente didicimus
ꝙ ei dilectio cua direstis apitib indicasset.
quosdã de cło cuo ⁊ maxime ꝑrochiaꝵ adte
ꝑtinentiũ. ñ pauca sacͣta. uasa ł minist̾ia
Siftraxisse ⁊ aliqua hi ꝓpetrasse q̃ areligioso¬

Expanded text:
pecunias et ecclesiae aufert, fraudat et rapit, ut homicida in conspectu judicis derae sedis notario suggerente didicimus, quod ei dilectio tua directis apicibus indicasset, quosdam de clero tuo, et maxime parochiarum ad te pertinentium, non pauca sacrata vasa vel ministeria distraxisse,
Abbreviated transcription (Latin):
duximsꝰ ut pontificis ur̃i loco uob̾cum
abeod̾ aliquis subroget᷑ qui eiꝰ noĩe pariter
uniu̾sa disponat. quatinꝰ omĩa p̾dia ad urm̃
reuocetis studiũ nec ciuꝙͣ clico ꝓ portione
sua. aliꝙ solũ ecenie pritetis eẽ deputand̾.
pn̾sionis sũmã ex om̃ib p̃diis rusticis ur

Expanded text:
duximus, ut pontificis vestri loco, vobiscum ab eodem aliquis subrogetur, qui ejus nomine pariter universa disponat: quatenus omnia praedia ad vestrum revocetis studium, nec cuiquam clerico pro portione sua aliquod solum ecclesiae putetis esse deputandum: pensionis su
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is. quã suis ꝑ rochianis parit̾ indicare. eaꝙ tu
inceles̾ loco põita p̃forib cccłie cunstis ꝯueni¬
entib inculcare. quatenꝰ inutraq diligẽtia
excoĩcatis. ubiꝙ eccłasticꝰ auditus excludat
zexcusatõnis cã om̃ib auferat᷑ Hoc de¬

Expanded text:
opis quam suis parochianis pariter indicare, eaque in celebri loco posita prae foribus ecclesiae, cunctis convenientibus, inculcare, quatenus in utraque diligentia, et excommunicatis ubique ecclesiasticus auditus excludatur, et excusationis causa omnibus auferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ppͣ. Excõicatos qͦ a sacerdotib nultꝰ ircipiat.
añ uteiꝰq ꝑtis examinatõnẽ iustam net
c̃ eis aut oratione aut cibo aut potu aut
oscło coĩcet. uet aue eis dicat. qr quiẽq in
cation subiacebit. Item ysidorus. De edd̾.¬

Expanded text:
papa: Excommunicatos quoque a sacerdotibus nullus recipiat, ante utriusque partis examinationem iustam, nec cum eis aut oratione aut cibo aut potu aut osculo communicet, nec Ave eis dicat, quia, quicumque in catione subiacebit. Item ex concilio
Abbreviated transcription (Latin):
et pͥmiũ remun̾atõni. expectat. frau¬
dem udiñ ꝑpeteat. quia iusticia. quã grards
irotire debuit acceptõne petunie uendidit.
tudicant. tales quippe ad u̾itatẽ ñ iusticie de¬
ffensio s amor p̾cii ꝓuocat. Saub fi sixs n¬

Expanded text:
m inde remunerationis exspectat, fraudem in Deum perpetrat, quia justitiam, quam gratis impertiri debuit, acceptione pecuniae vendit.  lucro judicant. Tales quippe ad veritatem non justitiae defensio, sed amor praemii provocat; quibus si spes n
Abbreviated transcription (Latin):
iit lubee ecatis annos. ñ imuxuria. s indis¬
ciplinis ecctiasticis. agant. deputati ꝓbatis¬
simo seniori ꝙ̃ ⁊ magietr̃ discipune ⁊ ddetrme
⁊̃tentẽ uite h ant. Qx si aliqui ex hispupturee¬
istunt sac̃ dotali cutela soueant᷑. ⁊ ie oꝵ¬

Expanded text:
ut lubricae aetatis annos non in luxuria sed in disciplinis ecclesiasticis agant deputati probatissimo seniori, quem et magistrum doctrinae et testem vitae habeant: quod si aliqui ex his pupilli existunt, sacerdotali tutela foveantur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
t csiei .i. sorte electi. Om̃s .it. ds̃ insuos elegit.
hii nãꝙs sut̃ reges .i. se auosꝙ u̾ͥtutibꝰ regen¬
tes. ⁊ ita indõ regnũ hñt. ⁊ s designat corona
incapite. hanc coronam h̃t ab institutone
romane ecdie ĩ signo regni ꝙ ĩ xͦ expestat᷑.¬

Expanded text:
ci in sorte electi. Omnis enim Deus in suos elegit. Hii namque sunt reges et se et alios in virtutibus regentes, et ita in Deo regnum habent, et hoc designat corona in capite. Hanc coronam habent ab institutione romane Ecclesie in signo regni quod in Christ
Abbreviated transcription (Latin):
uie aũ ꝑbr. ł diaconꝰ facere obłonẽ. ⁊ matuti¬
nũ. ł ues ꝓtinum sacͥficium. qi in offitio suo
agere sic̾ pͥus nõ liceat ei ñ malio concibio
spem reconciliatõns hr̃e. nec ultra reconclia¬
ris si t̃ eos qui ei coicat̾unt om̃s ab ecctia
respui. maxie̾ eos qui sciebant es̃ cẽ deuit̃᷑.
Si aut̃ ꝑ manserit curbans ⁊ ꝯcitans eccłiã
ꝑ forunecam potestatẽ. oꝑcet eũ sic̃ seditio¬
nariũ abom̃i plebe ex pelli. I cem. eyconcit
s gnnocends aut minimis cãis cuipabiles ent¬
exeõicare p̾sumpserint. aut ad gr̃am bapi e¬
festinantes fortasse ritiꝑe nolu̾int a cõ iuei¬

Expanded text:
er vel diaconus facere oblationem vel matutinum aut vespertinum sacrificium quasi in officio suo agere sicut prius, non liceat ei nec in alio concilio spem reconciliationis habere nec ultra recolligi; sed etiam eos qui ei communicaverint omnes ab Ecclesia respui, maxiSi autem permanserit turbans et concitans ecclesiam per forinsecam potestatem, oportet eum sicut seditionarium ab omni plebe expelli. C. VIII.  innocentes, aut minimis causis culpabiles excommunicare praesumpserint, aut ad gratiam festinantes recipere fortasse noluerint, a vici
Abbreviated transcription (Latin):
Us̃ a̾ qui uidet in abscondito ꝓspiciens men
tẽ eiꝰ ⁊ aiõs uiciis ac passionib seruientes
⁊ incorde eiꝰ ñ se diligi. s aut auariciam
aut libidinem aut iastantiã. ⁊ alia huius¬
ru i stũ talem ip̃e dñs tradidit satha¬

Expanded text:
utem, qui videt in occulto, perspiciens ejus mentem et animam, vitiis ac passionibus servientem, et in corde ejus non se diligi, sed aut avaritiam, aut libidinem, aut jactantiam, aut alia hujusmodi: istum talem ipse Dominus tradit sata
Abbreviated transcription (Latin):
dutia q̃libet cłic̃ cãm habuerit. ep̃m ip̃s
adeat . itt aut ip̃ cognoscat. aut cere ab
pp̃o uidices deputent᷑. aut sifortasse ad ar¬
uitios eundũ est ꝑtis adeligens iudiaes ab
ip̃o exccutio deput̾ata compellat. Siqͥs uero
aut certe te ammonente sibi uidices eugant.

Expanded text:
tra quemlibet clericum causam habuerit, episcopum ipsius adeat, ut aut ipse cognoscat, aut certe ab ipso judices deputentur. Aut si ob hoc fortasse ad arbitros eundum est, partes ad eligendum judicem ab ipso executio deputata compellat. Si quis veraut certe, te admonente, sibi judices eligant.
Abbreviated transcription (Latin):
dentia decid̾it. Tetstimoniũ ã lucet abimo
ep̃o licet. ꝑ hibitum. om̃s iudices indubitant̃
accipiant. nec aliꝰ audiat᷑ c̃ destimoniũ ep̃i
aqualibet ꝑte fuit̃. reꝓmissũ. Illd̾ .it. u̾itati
auctoritate firmatũ. illud incorruptũ lubeat᷑.¬
ꝙ a sal̃ scõ hoĩe conscĩa mentis ulibate fuĩt ꝓ¬
iatum. ħ nos edicto salub firmamꝰ ⁊ ꝑpetuaᷤ

Expanded text:
entiis deciditur. Testimonium etiam licet ab uno episcopo perhibitum omnes judices indubitanter accipiant, nec alius audiatur, cum testimonium episcopi a qualibet parte fuerit repromissum. Illud enim veritatis auctoritate firmatum, illud incorrupte, quod a sacrosancto viro conscientia mentis illibatae pertulerit, hoc edicto salubri firmamus, et perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
ut quicẽq clicus abbac hora inuestiturã eccłie
⁊ eceli astice dignitatis de manu laici acceꝑit. ⁊
qͥ ci matiũ imposũit gradꝰ siu ꝑicuio subiacebit
Dullus laicoꝵ ecctias ut ercłiꝗr̾ bona occupet
ł disponat. Qe uł secus eg̾it iuixͣ bĩ alexandri
capitulũ ab ecctic liminib arceat᷑: dem.
Sicut dñi uestimentũ scissum ñ ẽ. De e od¬
s de eo sortiti st̃ ita nec eccłia stͥndi debet qr ĩ
iuncate tota consistit. Inpocestate gͦ ꝓpͥ ep̃i

Expanded text:
vt quicunque clericorum ab hac hora inuestituram Ecclesiae, vel Ecclesiasticae dignitatis de manu laici acceperit, & qui ei manum imposuerit, gradus sui periculo subiaceat, ullus laicorum ecclesiarum bona occupet vel disponat: qui vero secus egerit, juxta B. Alexandri capitulum, ab Ecclesiae liminibus arceatur.Sicut Domini vestimentum scissum non est, sed de eo sortiti sunt, ita nec ecclesia scindi debet, quia in unitate tota consistit. In potestatem ergo propri
Abbreviated transcription (Latin):
i abbatiã de manu alicꝰ laice ꝑsone susdepte
millatenus int̾ ep̃os uł albates habeat᷑. nͥ uiua
ei ut ep̃ seu albati audientiatia concedaturr.¬
⁊ insuꝑ ⁊ grãm bãti pet̾ ⁊ introitũ erelie mt̾¬
dicimu̾̃s. quo usꝙ locũ quẽ subc̾mine tam in¬

Expanded text:
 abbatiam de manu alicuius laicae personae susceperit, nullatenus inter episcopos vel abbates habeatur, nec ulla ei ut episcopo seu abbati audientia concedatur. Insuper ei gratiam beati Petri et introitum ecclesiae interdicimus, quousque locum, quem sub crimine tam
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ cͦubet hoĩs me miscere formido. Ecce qd̃
pugnã acced̾e. Qͤ mngͦ leo pp ad u̾sus sarrace¬
nos urbem egredit᷑. ⁊ ut eos ꝓcul abittore ar¬
ceat. ppͫ. undiq conuocat. ⁊ suoꝵ in uirias
p̾sentialr̃ uindicat. atq c̃ g̾gorio milites ad
arma inuitat: S notandumẽ qͦsdã epõs

Expanded text:
tem cujuslibet hominis me miscere formido. Gratian. pugnam accedere. Quomodo ergo Leo Papa adversus Sarracenos urbem egreditur, et, ut eos procul a littore arceat, populum undique convocat, et suorum injurias praesentialiter vindicat, atque cum Gregorio milites ad arma invitat? Sed notandum est, quosdam epis
Abbreviated transcription (Latin):
illicc erant parati uenire. S qm̃ nu ces uiriłr¬
inicos conggatos ⁊ huc discut̾e epla arn¬
ur̃a sig̾cauerat. hec eos. hic cã retinur. par
ttq̃ ⁊ nͦ ntile ẽ iusũ ut aliqnͣti illuc mili¬
tes cnͣsmittant᷑. qͦs głia tua. ⁊ admon̾e. ⁊
hoitari ut ꝑaci sit̃ ad laborẽ. studeat ⁊ occõne
ĩuẽta c̃ głiosis siliis nris martio. ⁊ uitaliano
loq̃re. ⁊ q̃cũq nob̾ dõ adiutore ꝓ utlitate
iri publice ꝑsuaserit̃ facite. Et si huc ra
adrauẽne ꝑtes nec dicend̾ arnulphũ ꝯgno¬
u̾itis excurre. uos a dorso eiꝰ. ita sic̃ muros
ex iaboris ur̃i qualitate ampliꝰ urt ꝑubli¬
ca dõ auxiliante ꝓficiat. Ills̾ cũ p̾om̃bͦ¬

Expanded text:
illuc erant parati venire; sed quoniam inimicos congregatos et huc discurrere epistola vestra significaverat, haec eos hic causa retinuit. Nunc vero utile est visum ut aliquanti illuc milites transmittantur, quos gloria tua admonere et hortari, ut parati sint ad laborem, studeat. Et occasione inventa, cum gloriosis filiis nostris Maurilio et Vitaliano loquere, et quaecunque vobis Deo adjutore pro utilitate reipublicae statuerint, facite. Et si huc vel ad Ravennates partes, nec dicendum Ariulphum cognoveritis excurrere, vos a dorso ejus ita sicut viros ex laboris vestri qualitate amplius in republica, Deo auxiliante, proficiat. Illud tam
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ altaria cenebo: uitã ob secͣms. s ꝓ altaribꝰ
gratis inmolabo. Horrebã qͥpꝑpe. aĩo c̃ arma¬
ros ad basilicã eredie occupandã. misso cog¬
noscerem. ne dum pplz basilicam uendicat ali¬
totꝰ italie busto supiuuere. ruia. mon¬

Expanded text:
nec altaria tenebo vitam obsecrans; sed pro altaribus gratius immolabor. Horrebam quippe animo, quum armatos ad basilicam ecclesiae occupandam missos cognoscerem, ne, dum basilicam vendicant, alitotius Italiae busto superviverem.
Abbreviated transcription (Latin):
cit. uos impñ ate sacͥlegi illi aut̃ qui uos ꝓ
tanto scełe tam leuit̾ dampnoꝵ ammoni¬
uatione de t̾retidos coħcendosꝙ decernnit᷑.
ut cogitantis qr̃ ista paciamini sac legiũ
ium̃ cognitũ fugiatis. ⁊ ab et̃na dap̃natiõe

Expanded text:
gi, illi autem, qui uos pro tanto scelere tam leuiter damnorum admoniuatione deterrendos cohercendosque decernunt, ut cogitantes quare ista patiamini sacrilegium uestrum cognitum fugiatis et ab aeterna damnatione
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bo ⁊ scͥpto mandauimꝰ. undecimo aut̃
Die m̃sis uinii. Arnulpħs hãc epłam ꝯuã
nob̾ direximꝰ tnͣsinsit. ⁊ iõ relegentes eam
confid̾e ad eis accipito ⁊ insuꝑ denuo cossa¬
cram̃tis astringite reddñtes eis q̃ loco pig¬
noris sustulistis sermonibꝰ urĩs eos sanan¬
tes: Si ã manifestissime ꝯgnou̾itis eos c̃ ar¬
nuipho de sua subiectõne locutos. suisse. ⁊
mentis grauetur.. qͥcqͥd utile.rp. iudica

Expanded text:
andavimus. Undecimo autem die mensis Januarii Ariulphus hanc epistolam quam vobis direximus transmisit. Et ideo relegentes eam, confidere ab eis percipite; et insuper eos denuo Sacramentis obstringite, reddentes eis quod loco pignoris sustulistis, et sermonibus vestris eos sanantes. Si autem manifestissime cognoveritis eos cum Ariulpho de sua subditione locutos fuisse, vel mentis gravetur, quidquid utile reipublica
Abbreviated transcription (Latin):
potestate Alicͥ̾ hõi occid̾e crangressi suit.
innocentẽ cuiꝰ occidendilicentiã
lex nulla concedit. ꝓfecto ⁊̃ qͥ se ip̃m
occidit. homicida ẽ. ⁊ tanto fit nocentior
cũ se occid̾it. qnͣto innocentior in eo eã fuĩt
qua se occidñdũ putauit. Nam si iude
fcm̃ m̾ito detestam᷑ eumq u̾itas iudicat.
cũ se laq̃o suspendit. sccłate illiꝰ craditionis
auxisse potiꝰ quã expiasse cõmissũ. qm̃ de dĩ
sibi salu̾brit̃ pnĩe locum reliquid. qnͣto
s occidit sccłatũ hoiẽm occidit. ⁊ cũ ñ solũ¬

Expanded text:
potestate alicui hominem occidere vel nocentem, cujus occidendi licentiam lex nulla concedit, profecto etiam qui seipsum occidit, homicida est. Et tanto fit nocentior cum se occiderit, quanto innocentior in ea causa fuit, qua se occidendum putavit. Nam si Judae factum merito detestamur, eumque veritas judicat, cum se laqueo suspendit, sceleratae illius traditionis auxisse potius quam expiasse commissum, quoniam de sibi salubris poenitentiae locum reliquit, quantose occidit, sceleratum hominem occidit et tamen non solu
Abbreviated transcription (Latin):
hac dulcedine aĩatia ĩ ħitate ñ hnt̃ent.
patet qd̾ nemo nͥ uutilit ad bonũ egit᷑
lolo cimiore. dic̃ꝙ .it. adbonũ cogtõ soloti¬
more:ñ amore ducit᷑. Nõ gͣ st̃ mali cogsi¬
di ad bonũ. his ita respondet᷑. Si bon
ad qd̾ mali cogunt᷑ semꝑ iniiti calerarẽt¬
et nun ꝙͤ uoluntarĩ seriurent. inittiaes e¬

Expanded text:
ent, patet, quod nemo, nisi inutiliter, ad bonum cogitur solo timore. Quicunque enim ad bonum cogitur, solo timore, non amore ducitur: non ergo sunt mali cogendi ad bonum. §. 5. His ita respondetur: Si bonum, ad quod mali coguntur, semper inviti tolerarentet nunquam voluntarii servirent, inutiliter c