comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
perbia scientiȩ subleuauit. &a uolatu uolucrũ
ultra appetitum lapsisunt iumentorum. Atq: in
de prostrati sunt. unde supersei reui debantur. Cu
randum itaq: ẽ. & omnicustodia mens a superbi a
tumore seruanda. Non enĩ anteo culos dĩuacuȩ
trans uolant cogitationes nr̃ȩ &nulla momenta
temporis peranimum transeunt sinestatu retribu¬
tionis. In tus ergo uid&ds̃ quodmentẽ eleuat. &
id circo foras permittit inualescere quod deponat.
intus prius extollitur. quod foras postmodum luxu¬
riȩ corruptione feriatur. Occultam uidelic& cul¬
pam sequitur aperta percussio utmalis exteriorib
interna puniantur. &corpublice corruat quod la¬
tenter tumebat. hinc quippe peroseȩ contrais ra¬
helitas dicitur. Sp̃s fornicationis inmedio eorum
&dnm non cognorer : quiut ostender& quod causa
libidinis exculpa proruperit elationis moxsub
culto latuit percarnis luxuriam in apertores pon¬
dit: proinde perhumilitatis custodiam seruanda

Expanded text:
perba in altum scientia sublevavit, et a volatu volucrum ultra appetitum lapsi sunt jumentorum. Atque inde sub se prostrati sunt, unde super se ire videbrandum itaque est, et omni custodia mens a superbiae tumore servanda. Non enim ante oculos Dei vacuae transvolant cogitationes nostrae; et nulla momenta temporis per animum transeunt sine statu retributionis. Intus ergo videt Deus quod mentem elevat, et iIntus prius extollitur, quod foras postmodum luxuriae corruptione feriatur. Occultam superbiae culpam sequitur aperta percussio, ut a malis exterioribus interiora puniantur, et cor publice corruat, quod latenter tumebat. Per Osee prophetam contra Israelitas dicitur: Spiritus fornicationis in medio eorum, et Dominum non cognoverunt . Qui ut ostenderet quod causa libculto latuit, per carnis luxuriam in aperto respondebit. Proinde per humilitatis custodiam servanda
Abbreviated transcription (Latin):
insipientibus & similis factus estillis. Quasi scientiȩ
enim illis in altum penna subleuauerat. Dequib
paulus hocquod & superius ꝓtulimus dicebat.
Quia cum cognouissentdm̃. non sicut dm̃ glorifica¬
uerunt autgratias egerunt. Sed euanuer̃ in cogi¬
tationibus suis. Quo modo autem iumentorum

Expanded text:
insipientibus, et similis factus est illis . Quasi scientiae insipientibus, et similis factus est illis . Quasi scientiae enim illos in altum penna sublevaverat, de quibus Paulus hoc quod et superius protulimus dicebat: Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationib
Abbreviated transcription (Latin):
oc& nos qu quitds̃ superiumentaterrȩ &
uolucrescȩli . quiadum hoc quod sumus agnos¬
cimus nec carnis nos infirmitas deicit Nec superbia
sp̃s eleuat. nec defluendo cum in his subiaceitmus.
nec su perbiendo desublimibus inflamur. Qui enĩ
labitur carne. iumentorum appetitu prosternit᷑.
Quiuero extolliturmente : moreuolucrũ quasi
leuitatis penna subleuatur. Sed siuigilanter in¬
tenditur ut &mentis humilitas & carnis castimonia
teneatur : Cito agnoscimus qui a alterũ custodit᷑
exaltero Nam multis sepȩ superbiam. luxuri ȩ
seminarium fuit. Quiadũ eos sp̃s quasi inadtum
erigit : Caro in infimis mersit: hienĩ secrete prius
eleuantur. sed postmodum publice corruunt. quia
dumoccultis in tum escunt motibus cordis. a pertis
cadunt lapsibus corporis. Sic sicelati iusta fuerant
r&ributione feriendi ut quis uperbiendo seho¬
minibus p̃fer̃. lixoriando usq: adiumentorum
similitudinem deuoluantur. homo quippe cumin
honore e&̃ non in tellex̃. Conparatus estium entis

Expanded text:
 nos Deus super jumenta terrae et volucres coeli, quia dum hoc quod sumus agnoscimus, nec carnis nos infirmitas dejicit, nec superbiae spiritus elevat; nec defluendo imis subjicimur, nec superbiendo de sublimibus inflamur. Qui enim carne labitur, jumentorum appetitu prosternitur; qui vero extollitur mente, more volucrum quasi levitatis penna sublevatur. Vet. XII. tenditur, ut et mentis humilitas, et carnis castimonia teneatur, cito cognoscimus, quia alterum custoditur ex altero. Nam multis saepe superbia luxuriae seminarium fuit, quia dum eos spiritus quasi in altum erexit, caro in infimis mersit. Hi enim prius secreto elevantur, sed postmodum publice corruunt, quia dum occultis intumescunt motibus cordis, apertis cadunt lapsibus corporis. 824 Sic sic elati justa fuerant retributione feriendi, ut quia superbiendo se hominibus praeferunt, luxuriando usque ad jumentorum similitudinem devolvantur. Homo quippe cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis
Abbreviated transcription (Latin):
Inmutatio aut̃ ꝓpriae iustoꝵ. dũ ñ solũ incorrup¬
tionẽ etinmortalitatẽ sed et gloriã consecuntur :¬
Didimꝰ ñ pedib sed uerb in origenissententiã tran¬
post multa quaedere surrectione locutus est
intuliss&. Eccemysteriũ uob̵ dico. Om̃s quidem

Expanded text:
inmutatio autem proprie iustorum, dum non solum incorrupinmutatio autem proprie iustorum, dum non solum incorruptionem et inmortalitatem, sed et gloriam consequunturDidymus non pedibus, sed uerbis in Origenis sententiam tranpost multa, quae de resurrectione locutus est, intulisset: ecce mysterium dico uobis: omnes quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ruptionẽ et mortalitatẽ. In mor talitate mu¬
ta b̃t ñ in tẽpore ñ saltim in breui spatio sed in
athomo Et in puncto tẽporis atq: mom̃to quo
pal phebra oculi moueri potest. in nouissima
tuba. Tantaem̃ fi& celeritate resurrectio
mortuoꝵ ut uiuiquos incorporib suis c̃sũma¬
tionis tempus inuenerit. mortuos de inferis re¬
surgentes p̃uenire ñ ualeant : qđ manifestius
paulus edisserens ait. Canet enĩ tuba et mortiu
resurgent incorrupti et nos inmutabim᷑. O por¬
t& eñi corruptibile illud induere in corruptionẽ:
Et mortalehoc induere in mortalitatẽ ut possiNT
in utrãq partẽ ł in poenis uł inceloꝵ regnoma¬
nere ꝑ petuũ. Diodorus tarsensis ep̃s p̃terito
hoccapitulo inc̃ sequentib breuit̃ ad notauit
mortui. aud dubiũ quin et ipsi ad meliora mutati.
quid necesse fuit dicere. etnos inmutabim᷑: an hoc uo¬
luit intellegi qđ in corruptio cõmunissit omniũ

Expanded text:
ruptionem et mortalitatem inmortalitate muruptionem et mortalitatem inmortalitate mutabunt non in tempore, non saltim in breui spatio, sed in atomo et in puncto temporis atque momento, quo palpebra oculi mouere potest, in nouissima tuba. tanta enim fiet celeritate resurrectio mortuorum, ut uiui, quos in corporibus suis consummationis tempus inuenerit, mortuos de infernis resurgentes praeuenire non ualeant. quod manifestius Paulus edisserens ait: canet enim tuba et mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur. oportet enim corruptibile istud induere incorruptionem et mortale induere inmortalitatem, ut possint in utramque partem uel in poenis uel in caelorum regno manere perpetuum\'. Diodorus, Tarsensis episcopus, praeterito hoc capitulo in consequentibus breuiter adnotauit mortui, haud dubium, quin et ipsi ad meliora mutati. quid necesse fuit dicere: et nos inmutabimur? an hoc uoluit intellegi, quod incorruptio communis sit omnium,
Abbreviated transcription (Latin):
Iuaeritis quosensu dictũ sit et quomodo
in prima adchorinthios epła pauli apłisit
legendũ om̃s quidem dormiemꝰ ñ om̃s
exem plaria ñ om̃s dormiemꝰ om̃s aũt in mit¬
tabimur. Vtrũq eñ ingrecis codicib inuenit̾
Supquotheodorus eracleotes quȩ urbs olim
ppntus uocabat᷑ Incõ mentariolis apłi siclocutꝰ
ẽ. Om̃s quidem ñ dor miemꝰ om̃s aut̃ in muta¬
bimur ł noch eñi. ethelias mortis necessitate
superata itauterant in corporib det̾rena c̃¬
uer satione ad celestia regnatrans latisun
Vnde & scĩ quidie c̃sũ mationis atq iudicuip
corporib reperiendis cũ aliisscis quiex mortius
resurrecturis rapientur in nubib: obuã xp̃o
in aerẽ et ñgustabunt mortẽ eter̃ semꝑ cũ dño.
Grauissima mortis necessitate calcata. Vndeait
apłs. Om̃s quidem ñ dormiemꝰ. om̃s aũt in muta¬
bimur. Quieñi &x mortius resurrexerin et innu¬
bib: uiuentes rapti fuerint transibt ad in cor¬

Expanded text:
uaeritis, quo sensu dictum sit et quomodo in prima ad Corinthios epistula Pauli apostoli sit legendum: omnes quidem dormiemus, non exemplaria. Non omnes dormiemus, omnes autem immutabimur: utrumque enim in Graecis codicibus invenitur. Super quo Theodorus Heracleotes, quae urbs olim Perinthus vocabatur, in commentariolis Apostoli sic locutus est: Omnes quidem non dormiemus, omnes autem immutabimur. « Enoch enim et Elias, mortis necessitate superata, ita ut erant in corporibus, de terrena conversatione ad coelestia regna translati sunt . Unde et Sancti qui die consummationis atque judicii in corporibus reperiendi sunt, cum aliis Sanctis, qui ex mortuis resurrecturi sunt, rapientur in nubibus obviam Christo in aera et non gustabunt mortem eruntque semper cum domino grauissima mortis necessitate calcata. unde ait apostolus: omnes quidem non dormiemus, omnes autem inmutabimur. qui enim ex mortuis resurrexerint et in nubibus uiuentes rapti fuerint, transibunt ad incor
Abbreviated transcription (Latin):
uides perantes sem & ipsos tradiderunt in¬
pudi citiae in operationem in munditiȩ
om̃is in auaritia. Tanto enim sequisq: inmalis
presentibus latius relaxat : quanto post hanc
uitam se dsequi bona aeternadis perat
semperinse seruat daritatem pulcritudinis
quotidiana in nouatione feruors. Nescitenĩ
mens pertor porem ueterescere quaestud & per
desiderium semper inchoare. hinc namq per
paulũ dicitur. Ren ouamini autem spũ merts
urẽ Hlincpsd mista quiadperfectionis clm
lamperuenerat quasi incho ans dicebat. Dxi
nunc coeni Quia uidelic& silas sescere ab incho¬
atis bonis nolumus. ualde net es seest utehoare
nos quotidie credamus

Expanded text:
ui desperantes semetipsos tradiderunt ipudicitiae in operationem immunditiae omnis, in avaritiam . Tanto enim se quisque in malis praesentibus latius relaxat, quanto post hanc vitam se assequi bona aeterna desperatsemper in se servat claritatem pulchritudinis quotidiana innovatione fervoris. Nescit enim mens per torporem veterascere, quae studet per desiderium semper inchoare. Hinc namque per Paulum dicitur: Renovamini spiritu mentis vestrae . Hinc Psalmista, qui ad perfectionis jam culmen pervenerat, quasi inchoans dicebat: Dixi, nunc coepi , quia videlicet si lassescere ab inchoatis bonis nolumus, valde necesse est ut inchoare nos quotidie credamus
Abbreviated transcription (Latin):
aulus discipulos ammon& dicens. Siquis
non oboedit uerbo nr̃o pereplãm: Hunc no¬
tate & non commis ceamini cumillo ut tonfun¬
datur. Atq ilico adiunx̃. &nolite utinimicum
existimare illum sed corripite ut fratrem. Ac sidi¬
cer&: Pacem cumeo exteriorem soluite sed in te¬
riorem circaillũ medullitus custodite. ut peccan¬
tismentem sicurã discordia feriat. quatinus pax
aur̃is cordibus nec abnegata discedat

Expanded text:
 dicens: Si quis non obedit verbo nostro, per epistolam hunc notate: et non commisceamini cum illo, ut confundatur . Atque illico adjunxit: Et nolite ut inimicum existimare illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum eo exteriorem solvite, sed interiorem circa illum medullitus custodite; ut peccantis mentem sic vestra discordia feriat, quatenus pax a cordibus vestris nec abnegata discedat
Abbreviated transcription (Latin):
mmonen disunt inquid simplices utsicut fal¬
laciã semper utiliter uitant. Ita ueritatem
semper utiliter proferant. Ammonendisunt utsim¬
plicitatis bono. prudentiam adiungant. Quatin
sicsecuritatem desimplicitate possideant ut circũ¬
spectionem prudentiae non amittant. Hincnamq
perdoctorem gentiumdicitur . Vo lo uos sapientes
eẽ in bono simplices eẽ inmalo Hincelectos suos per
sem & ipsam ueritas ammon& dicens. Estote pruden¬
tes sicut serpentes & simplices sicut columbae. Quia
ui delic& inelectorum cordibus deb& & simplicitate
columbȩ astutia serpentis acuere. & serpentis astutiã
colũbae simplicitas temperare. Quatenus nec sedu¬
ciperprudentiam calleant necabintellectus studio
exsimplicitate torpescant

Expanded text:
monendi sunt igitur simplices, ut sicut fallaciam semper utiliter vitant, ita veritatem semper utiliter proferant. Admonendi sunt ut simplicitatis bono prudentiam adjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non amittant. Hinc namque per doctorem gentium dicitur: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc elesemetipsam Veritas admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Quia videlicet in electorum cordibus debet et simplicitatem columbae astutia serpentis acuere, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperare; quatenus nec seducti per prudentiam calleant, nec ab intellectus studio ex simplicitate torpescant
Abbreviated transcription (Latin):
octis tenebris premimuꝑcum perpetra¬
tione iniquitatis obscuramur. Sed nox
in lucem uertitur cum erroris nr̃i obscuritas
ueritatis cognitione radiatur Nox in lucem
uertitur: cumcor danrã iustitiae fulgor in lu¬
minat quȩ cȩcitas culpȩ deprimabut Hocdi¬
lu culum discipulurum mentibus oriripau¬
lus aspexerat cum dicebat. Noxp̃ces sit dies
autem ad propinquauit.

Expanded text:
octis tenebris premimur, cum perpetratione iniquitatis obscuramur. Sed nox in lucem vertitur, cum erroris nostri obscuritas veritatis agnitione radiatur. Diluculo vertitur cum corda nostra justitiae fulgor illuminat, quae caecitas culpae deprimebat. Hoc diluculum discipulorum mentibus oriri Paulus aspexerat cum dicebat: Nox praecessit, dies autem appropinquavit
Abbreviated transcription (Latin):
um praua aestimatio in quantum sine¬
peccato ual&. ab intuentium mente
non tergitur : Cunctis mala credentibus per
exemplum culpa propinatur. Vnde & plerũq
contigit. ut qui neglegenter desemala propi¬
nari permittunt. persem &ipsos quidẽ nulla
in iqua faciant. sed tamen pereos qui se imitati
fuerint multi plitius delinquant. Hincest
quod paulus inmunda quaedam sine polluti one
com medentibus sedim per fectis temptatio¬
nis scandalum sua hac cõmes satione mouen¬
tibus dicit. Uid ete neforte haec licentiaur a
offendiculum fiat infirmis. &rursum. Et
in fr̃s. & pertutientes conscientiã eorũ in firmã
inxpm̃ peccatis. Hincẽ quod morses cumdicer&
Non maledices surdo. protinus adiunx̃. Nec corã
caeto pones offendiculum. Surdo quippe male¬
dicere est: absenti ac non audienti derogare.
Coram caeto uero offendiculum ponere est. discre¬
tam quidem remagere. sed tam̃ ei quilumen dis¬
cretionis non hab & scandali occasionem p̃bere.

Expanded text:
 prava aestimatio, in quantum sinepeccato valet, ab intuentium mente non tergitur, cunctis mala credentibus per exemplum culpa propinatur. Unde et plerumque contingit, ut qui negligenter de se mala opinari permittunt, per semetipsos quidem nulla iniqua faciant; sed tamen per eos qui se imitati fuerint, multiplicius delinquant. Hinc est quod Paulus immunda quaedam sine pollutione comedentibus, sed imperfectis tentationis scandalum sua hac comestione moventibus dicit: Videte ne forte haec licentia vestra offendiculum fiat infirmis . Et rursus: Et in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis . Hinc est quod Moyses cum diceret: Non maledices surdo, protinus adjunxit: Nec coram caeco pones offendiculum . Surdo quippe maledicere, est absenti et non audienti derogare: coram caeco vero offendiculum ponere, est discretam quidem rem agere, sed tamen ei qui lumen discretionis non habet, scandali occasionem praebere.
Abbreviated transcription (Latin):
Ii habes inquit uiuere ut sẽꝑ p̃sentes dies me¬
Dliores tibi sint quã p̃teriti. Necũ paulatĩ decres¬
cere coeperis dicat᷑tibi Curre batis bene . qui suos
impediuit ueriati Nĩ oboedire. Etiterũ. Incipi¬
entes spũ Nunc carne consũ mamini.¬

Expanded text:
ic debes vivere, ut semper praesentes dies meliores tibi sint, quam praeteriti, ne cum paulatim decrescere coeperis, dicatur tibi: 440 Currebatis bene, quis vos impedivit veritati non obedire ? Et iterum: Incipientes spiritu, nunc carne consummamini
Abbreviated transcription (Latin):
redi catore egregio atestante didicimus
Iqui a fidelis dr̃ qui non patitur nostẽptari supra
id quod possumus ferre. sed faci& cum tep̃tatio¬
ne prouentũ ut possumus sustinere. Perpro
ph&am dñs dicit. Plaga in imici percussite casti¬
gatione crudeli. Quiergo lta percutitur. ut
uires illius aꝑcussione superentur. Non hunc
dñs iam quasi filium perdisciplinam. sed quasi
hostem periram ferit. Cu mergo uirtutem nrae
patientiae flagella transeunt. Ualde metu¬
endum est Nepeccatis nostris exigentibus ñ quasi
filui a patre. sed quasi ostes ad nõ feriamur

Expanded text:
re quippe egregio attestante dicimus quia fidelis est Deus, et non patietur nos tentari supra id quod possumus ferre, sed faciet cum tentatione proventum, ut possimus sustinere . Per prophetam quoque Dominus dicit: Plaga inimici percussi te, castigatiovires illius a percussione superentur, non hunc Dominus jam quasi filium per disciplinam, sed quasi hostem per iram ferit. Cum ergo virtutem nostrae patientiae flagella transeunt, valde metuendum est ne, peccatis nostris exigentibus, non jam quasi filii a patre, sed quasi hostes a Domino feriamur
Abbreviated transcription (Latin):
maui fidem seruaui. De reliquo reposita
est mihi corona iustitiae quam redd& mibi
dñs indieilla iustus iudexꝰ qui en im contrama la
transeuntia sine defectu certauerat. mansuris
nimirũ gaudiis sinedubi &ate praesumebat.
Ecceuox omniũ clamat xp̃m sed uita omniũ
ENonclamat. Pleriq dm̃ uocibus secuntur
moribus fugiunt. Hinc&enim paulus dicit.
qui confitentur senos sedm̃ factis autem negant
H incia cobus ait. Fidessine operibus otiosa est

Expanded text:
. De reliquo reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus Judex. Quia enim contra mala transeuntia sine defectu certaverat, de mansuris nimirum gaudiis sine dubietate praesumebat; Ecce vox omnium Christum clamat, sed vita omnium non clamat. Plerique Dominum vocibus sequuntur, moribus fugiunt. Hinc enim Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus otiosa est
Abbreviated transcription (Latin):
iustus iudex. Ubi apte subiungit. Non solum
dutem mihi sed & his qui diligunt aduentum eius
acsidicat. sed & omnibus qui sibi debona operatio¬
ne sunt conscii. Aduentum enim iudicis non
diligunt: Nisi qui in causa sua haberese iustitiȩ
meritum sciunt.

Expanded text:
t; ubi et aperte subjungit: Non solum autem mihi, sed et his qui diligunt adventum ejus. Ac si dicat: Sed et in omnibus qui sibi de bona operatione sunt conscii. Adventum enim Judicis non diligunt nisi qui in causa sua habere se justitiae meritum sciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
peccator ad teritur. Uideamus ȩquum quod
dehis quae adhuc nonuid& iam pernares spm̃
trahit. Uideamus quanta gloria at tollitur.
cumiam uentura prestolatur. Ecte labores suos
in tuens predicator egregius dicit. Ego enim iã
delibor & tempus meae resolutionis instat. Bo¬
num certamen certaui cursum consum maui
fidem seruaui. Dereliquo reposita ẽ mihi coro

Expanded text:
peccator addicitur. Videamus equum quomodo peccator addicitur. Videamus equum quomodo de his quae adhuc non videt jam per nares spiritum trahit, videamus quanta gloria attollitur cum jam ventura praestolatur. Ecce labores sintuens praedicator egregius dicit: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi. De reliquo reposita est mihi
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ inquid uiri quia ab illo auditacre¬
dider̃ Ipsi quoq: quamuentura prȩsci¬
Cunt dumq eius fideliter preceptis inser¬
ui unt aduentu millius specerta praestolantur.
Inde & hoc loco equi huius naribus predicatoris
scĩ prescientia acprȩsto latio designatur. Dũ
enim uenire extremum iudicium ostendit cae¬
lestem patriam persolui iustis premia app&it
ria narium eius terrorẽ. quasi uisionem dis¬
tricti iudicis quam iustus uehem enter exspec¬
tat. Iniustus uenire formidat. Istenamq la¬
bores suos considerans mercedem r&ributionis
quaerit. & causae suae sciens. presentiam iudi¬
cis exp&it eumq utueniat. In flam maignis dans
uindictam impiis & contem plationis suae spe¬
ciem in r&ributione deferens pus sum moardore
concupiscit. Illeuero qui a in iustitiae suae me¬
minit. uenire iu dicium perorrescit. actusq
suos examin arim&uit quia dãp̃narise si exa¬
minentur nouit. Ergo gloria narium eius
terror ẽ. quia iustus in degloriatur. unde

Expanded text:
i etiam viri, quia ab illo audita crediderunt, ipsi quoque jam ventura praesciunt; dumque ejus fideliter praeceptis inserviunt, adventum illius spe certa praestolantur. Unde et hoc loco equi hujus naribus, praedicatoris sancti praescientia ac praestolatio designatur. Dum enim venire extremum judicium, ostendi coelestem patriam, persolvi justis praemia appetit, ria narium ejus terror est, quia visionem districti judicis, quam justus vehementer exspectat, injustus venire formidat. Iste namque labores suos considerans, mercedem retributionis quaerit; et causae suae meritum sciens, praesentiam judicis expetit, eumque ut veniat in flamma ignis, dans vindictam impiis, et contemplationis suae speciem in retributionem deferens piis, summo ardore concupiscit. Ille vero qui injustitiae suae meminit, venire in judicium perhorrescit, actusque suos examinari metuit, quia damnari se, si examinentur, novit. Gloria ergo narium ejus terror est, quia justus inde gloriatur, unde
Abbreviated transcription (Latin):
ortas seinquit unus quisq: apud sem &ip¬
sumdicit. Ego iam credidi saluus ero. ue¬
rumdicit sifidem operibus ten&. Uera &enĩ
fides ẽ quod in hoc quodu erbis dicit moribus
non contradicit. Hinc est enim quod dequibus¬
dam falsis proph&is dicit paulus. qui confiten¬
tus senos sedm̃ factis autem negant.¬

Expanded text:
ortasse, inquit, unusquisque apud semetipsum dicat: Ego jam credidi, salvus ero. Verum dicit, si fidem operibus tenet. Vera etenim fides est, quae in hoc quod verbis dicit, moribus non contradicit. Hinc est enim quod de quibusdam falsis fidelibus Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant
Abbreviated transcription (Latin):
tiobinquit p̃cipit᷑ ut accingat lũ bossuos. et a¬
płs ut accinctis lũ bis quos helias et ioħs baptista
Zonis mortificauere pelliciis. Iucernas teneant in ma¬
nib suis. p̃dicationes uidelicet euangelicȩ: qui¬
cũq igitur locuturus ẽ sermones dĩ debetaccin¬
gerelũ bossuos: sciens qđ diaboli om̃is uirtꝰ in lum¬
bissit. Et uistus dicit in psalmis. Lumbime impletis
inlusionib: cũq accinxerit lumbos. audiat qđ
scriptũ est. Surge quidormis et eleuare et inlumi¬
nabit texp̃s. ut semꝑ uigi lans et desomno c̃surgeni
loquatur quaesibi praeceperitds̃¬

Expanded text:
Iob praecipitur, ut accingat lumbos suos, et apostolis, ut accinctis lumbis, quos Helias et Iohannes Baptista zonis mortificauere pelliciis, lucernas teneant in manibus suis, praedicationis uidelicet euangelicae. quicumque igitur locuturus est sermones dei, debet accingere lumbos suos sciens, quod diaboli omnis uirtus in lumbis sit et iustus dicat in psalmis: lumbi mei impleti sunt inlusionibus. cumque accinxerit lumbos, audiat illud quod scriptum est: surge, qui dormis, et eleuare, et inluminabit te Christus, ut semper uigilans et de somno consurgens loquatur, quae sibi praeceperit
Abbreviated transcription (Latin):
it plerumq uthypocritarũ dicta. & tu¬
dientes nonerudiant & eosdem ipsos qui
se proferunt. Elatos laudibus deteriores
reddant. Ad testante & enim paulo. Scien¬
tia inflat caritas ȩdificat. Cum enim caritas
aedificando Nonerigit. scientia in flando per

Expanded text:
it plerumque ut hypocritarum dicta, et audientes non erudiant, et eosdem ipsos qui ea proferunt elatos laudibus deteriores reddant. Attestante enim Paulo: Scientia inflat, charitas aedificat. Cum ergo charitas aedificando non erigit, scientia inflando per
Abbreviated transcription (Latin):
um cotidie fideles quiq caelestibus desi¬
deriis replentur. terrena dispiciunt. du¬
rasibi proamore supernȩ patriae ꝓponunt
contra potestates aerias castrafiunt. quia arma¬
ti fide & bonis operibus muniti gradiuntur.
Quasi enim quibus dam castris spiritalis exercit᷑
perpaulum dicitur. Induite uos armatura dĩ
ut possitis stare aduersus insidias diaboli. quia
nonẽ nobis conluctatio aduersus carnem & san

Expanded text:
um quotidie fideles quique coelestibus desideriis replentur, terrena despiciunt, dura sibi pro amore supernae patriae proponunt, contra potestates aereas castra fiunt, quia armati fide et bonis operibus muniti gradiuntur. Quasi enim quibusdam castris spiritalis exercitus per Paulum dicitur: Induite vos armaturam Dei, ut possitis stare adversus insidias diaboli, quia non est nobis colluctatio advers
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃ tatiouos non ad prehendat. nisihumana
IAcsia pertedicer&. Hum anum qui dem est
in corde tep̃tationem perpeti. demonicũ uero
est tep̃tationis certamine &inoperatione supe¬
rari

Expanded text:
entatio vos non apprehendat, nisi humana . Ac si aperte diceret: Humanum quidem est in corde tentationem perpeti; daemoniacum vero est tentationis certamine in operatione superari
Abbreviated transcription (Latin):
oli in inlicitis noncadunt. sis ealiquando
& alicitis caute restringunt: quaui delic&
constrictione religatum benese paulus insinuat
dicens. Omã mihilicent sed non omã expediunt
atq ut exipsa religatione ostender& inquanta
sementis libertate dilatar&ilico subunxit. Om̃a
mihilent. Sedego subnullius redigar potestate
Cum enim mens concepta desi deria sequitur. ser¬
uire rebus conuincit᷑ quarum amore superatur.
Sed paulus cui cuntͣ licent subnullius potestate
seredigit. quia sem &ipsum &iam alicitis restrin¬
gendo ea quaedelectata premerent dispecta trans¬
cendit

Expanded text:
 in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute restringit. Qua videlicet constrictione religatum bene se Paulus insinuat, dicens: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Atque ut ex ipsa religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent, sed ego sub nullius redigar potestate . Cum enim mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta transcendit
Abbreviated transcription (Latin):
ro eo qđ nos int̃ p̃tati sumꝰ ero mortua
omors. Eromorsustuus infernȩ: Lxx
transtuler̃ ubiẽ causatua mors. ubiẽ stimu¬
lustuus inferne ꝓ quo apłs posuit. absorta est
mors in c̃tentionẽ ubiẽ mors contentiotua. ubi est
mors aculeustuus: et exponens uirtutẽ testi monii
intulit. aculeus aut̃ mortis peccatũ. uirtꝰ uero
peccati. Lex. Dõ aut̃ gratias quidedit nobis uc¬
toriã ꝑ dñm nrm̃ ihm̃xp̃m. Itaq qđ ille in re
surrectione int̃ p̃tatus ÷ dñi . nos alit̃ int̃p̃tari
nec possumꝰ nec audemꝰ : Potest mors etinfernꝰ
et diabolus accipi. quixpĩ morte iugulatus est.¬
In eo loco in quo hxc transtuler̃. ubi ẽ causatua
et nos diximꝰ eromorstua. sem machus int̃ p̃tatꝰ ÷
ero plagatua quinta editio et a qͥla ubis ser¬
monestui. ꝓ eo qđ hebraicȩ scribit᷑. dãba rach
legentes dabari hoc÷ uerbũ. prodeber qđ int̃ p̃¬
tat᷑ mors. Iuxta illud qđ inesaia legimꝰ mortẽ
misit dñs inia cob etuenit in isrł. iđ dãbar

Expanded text:
ati sumus: Ero mors tua, o mors: ero morsus tuus, inferne, LXX, transtulerunt: Ubi est causa tua, o mors? ubi est stimulus tuus, inferne? Pro quo Apostolus posuit: Absorpta est mors in contentione; ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Et exponens virtutem testimonii intulit: Aculeus autem mortis peccatum est, virtus vero peccati lex; Deo autem gratias, qui dedit nobis victoriam per Dominumsurrectionem interpretatus est Domini, nos aliter interpretari nec possumus, nec audemus. Potest mors, et infernus et diabolus accipi, qui Christi morte jugulatus estIn eo loco, in quo LXX transtulerunt, ubi est causa tua? et nos diximus, ero mors tua: Symmachus interpretatus est, ero plaga tua: Quinta editio et Aquila: ubi sunt sermones tui? quod Hebraice scribitur DABARACH  : legentes DABAR, hoc est, verbum, pro DEBER, quod interpretatur mors: juxta illud quod in Isaia legimus: Mortem misit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
criptura sacratribus modis hominem ap¬
pellat. Scilic& aliquando pernaturam.
aliquando perculpam aliquando perinfirmita¬
tem. Homoquippe in ea pernaturam dicitur.
Sicut scriptumest. Faciamus hominem adimagi¬
nem & similitudinem nr̃am. homo perculpam
Sicut scriptum est. Ego dixi duestis & filii ex celsi
om̃s uos autem sicut homines moriemini. Acsia¬
pertedicat. Sicut delinquentes obitis. Vnde
& paulus ait. Cumsit interuos zelus & conten¬
tio non necarnales estis & secundum hominem
ambulatis: Acsidicat. Qui dis cordes mentes du¬
citis. non neadhuc exreprehensibili humanitate
peccatis : Homoperinfirmitatem. si cut scriptũ ẽ.
Maledictus quispemsuam ponit in homine. Ac
si a pertedicer&. in infirmitate.

Expanded text:
criptura sacra tribus modis hominem appellat, scilicet aliquando per naturam, aliquando per culpam, aliquando per infirmitatem. Homo quippe per naturam dicitur, sicut scriptum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Homo per culpam, sicut scriptum est: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes; vos autem sicut homines moriemini . Ac si aperte dicat: Sicut delinquentes obibitis. Unde et Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ac si dicat: Qui discordes mentes ducitis, nonne adhuc ex reprehensibili humanitate peccatis? Homo per infirmitatem dicitur, sicut scriptum est: Maledictus homo, qui spem suam ponit in homine . Ac si aperte diceret, in infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
illis trib seq̃ntib siue int̾ius siue exterius. siue
naturailit̃ siue qͥb dã euentib: Acciderit ueluti
accidens accidentiũ feri uidet᷑. Huic &iã conclu¬
siotũ ñ resisto Nc̃cũ sint scđm aristotelem
decẽ generarerũ. qc̃ hate goriae. idẽ p̃dica¬
m̃ ttidicunt᷑ ⁊ huicdiuis ionirerũ in genera
nullũ greccorũ ł latinorũ obsitire reperi
mꝰ. suno genere omspͥmas eẽnticis quas geci
digent ut sint: sic enĩ ac̃dicore omniũ ueluti
q̃dã immuttibilia funda õta stabilittiesiuns
c̃eluscis eẽ uidemꝰ: ⁊ ad similitu dinẽ princi¬
palis omniũ causcie mirabili incõmuciliq
sua trinitate subsistunt: hoc ut saepȩ ic̃dic¬
tũ. eẽntia. uir tute. oꝑatione. cet̃a uͦ nouẽ
generai accidentia eẽ dicunt᷑. nec sine ratione¬

Expanded text:
lis tribus sequentibus, sive interius sive exterius, sive naturaliter, sive quibusdam evenientibus acciderit, veluti accidens accidentium fieri videtur. DISC. Huic etiam conclusioni non resisto. Nam cum sint secundum Aristotelem decem genera rerum, quae categoriae, id est, praedicamenta dicuntur, et huic divisioni rerum in genera nullum Graecorum vel Latinorum obstare reperimus, sed sub uno genere omnes primas essentias, quas Graeci  nullius indigent ut sint, sic enim a conditore omnium veluti quaedam immutabilia fundamenta stabilitae sunt, conclusas esse videmus: et ad similitudinem principalis omnium causae mirabili incommutabilique sua trinitate subsistunt, hoc est, ut saepe jam dictum, essentia, virtute, operatione, cetera vero novem genera accidentia esse dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
supͣq tẽpꝰ ⁊ locũ c̃dicionis suae. dignitite
existtic. Sed nouẽ genera q̃ solis accidentibus
actribuunt᷑ liti ab auctorib diuiscis: ut ipsa
accidentia q̃ pͥmor dialit̃ ineentiis conspici¬
unt᷑ mox ueritnt᷑ in substtinticis. qm̃ aliis ac¬
cidentib: subsistunt. Primasi quidẽ rerum
omniũ diuisio ẽ in eẽnticis ⁊ cictidentica scđa
accidentiũ in substantias q̃ fere in infinitum
tisse substantiaa efficit᷑. Sed dehis alibidispu¬
cui piã eẽnticie tut accidentib tẽ. Nulliꝰ ar¬
tiũ ꝑitus alit̃ dixerit ñ enĩ aliã obeausã
accidens uocari meruit. nisi qr cuit eẽntiȩ
tut substantiȩ a ut alicui accidenti contin¬
git. Augeri ⁊ pati accidentiũ numero conti¬

Expanded text:
supraque tempus et locum conditionis suae dignitate existat. Sed novem genera, quae solis accidentibus attribuuntur, ita ab auctoribus divisa sunt, ut ipsa accidentia, quae primordialiter in essentiis conspiciuntur, mox vertantur in substantias, quoniam aliis accidentibus subsistunt. Prima siquidem rerum omnium divisio est in essentias et accidentia, secunda accidentium in substantias. Quae fere in infinitum tis se substantia efficitur. Sed de his alibi dispucujuspiam essentiae aut accidentis esse? DISC. Nullus artium peritus aliter dixerit. Non enim aliam ob causam accidens vocari meruit, nisi quia aut essentiae, aut substantiae, aut alicui accidenti contingit. MAG. Agere et pati accidentium numero conti
Abbreviated transcription (Latin):
unt non nulli quifidem quam operib¬
S
destruunt. tenerese sermonibus osten¬
dunt. Dequibus perpaulum dicitur.
quia confitentui senos sedm̃ factis autemneganT.
Hunimirũ autpraua sunt quae faciunt autrectir
opera non recto corde sectantur. Nonenim
desuis operibus r&tributiones perp&uas sed tran¬
sitorios fauores quaer

Expanded text:
unt nonnulli qui fidem, quam operibus destruunt, tenere se sermonibus ostendunt? De quibus per Paulum dicitur: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hi nimirum autopera non recto corde sectantur. Non enim de suis operibus retributiones perpetuas, sed transitorios favores quaer
Abbreviated transcription (Latin):
xuria mater libi dinis est uentremq: distentũ
cibo et uini potionib: inrigatũ. uolupitis
genitalium sequitur. Atq: ut alibi dictũ est
ꝓmem brorũ ordine ordouitiorũ est. cetera
peccata forinsecus sunt. Quicquid enĩ egerimꝰ
in alios agimꝰ. fornicatio non solũ conscientiã
homo patrem et matrem et adherebit uxori
suae eter̃ unacaro. Etiã ipse cũ meretrice
unũ corpus efficitur. et peccat incorpus suũ.
Dum templum xp̃i facit eẽ corpus meretri

Expanded text:
xuria mater libidinis est uentremque distentum xuria mater libidinis est uentremque distentum cibo et uini potionibus inrigatum uoluptas genitalium sequitur atque, ut ita dictum sit, pro membrorum ordine ordo uitiorum mutapeccata forinsecus sunt — quidquid enim egerimus, in alios agimus —; fornicatio non solum conscientiam homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae et erunt una caro, etiam ipse cum meretrice unum- corpus efficitur et peccat in corpus suum, dum templum Christi facit corpus- esse meretri
Abbreviated transcription (Latin):
ecundo quae sistiloco debecti apłipauli
Sprima ad corinthios epła in qualoquitur
omne peccatũ qđ fecerit homo & tracorpꝰ est
qui aut̃ fornicatur in corpus suum peccat.
egm̃ ergo paulo superius et sic ad haec uer¬
ba ueniamꝰ. Nede extremis partib etutita
dicam caudam capituli totã sententiã nos
secupiamus Corpus inquit nonẽ fornica¬
tioni sed dño et dñs corpori. ds̃ aut̃ quid nm̃
suscitauit. et noscũ illo suscittibit ꝑ uirtutem
suã. Nescitis qui a corporaurã membra xp̃i
sunt : tollens ergo membraxpĩ faciã mem¬
bra meretricis: absit. An nescitis quia qui
coniungit se meretrici. unũ corpus est : er̃¬
enĩ inquit duo incarne una. qui aut̃ iungit se¬
dño unus sp̃s ẽ fugitefor nicationẽ omne
peccatũ qđ fecerit homo ex tracorpus esti
etrłq: sc̃s apłs contraluxuriã disputtns et
in superiorib dicens. Escauentri et uenter
escis ds̃ aũt & hc et illadestruet. c̃se¬
quenteruenit ad fornicationẽ. Et eñi lu¬

Expanded text:
ecundo quaesisti loco de beati Apostoli Pauli prima ad Corinthios Epistola, in qua loquitur: « Omne peccatum quod fecerit homo, extra corpus est. Qui autem fornicatur in corpus suum peccat . Legamus ergo paulo superius, et sic ad haec verba veniamus, ne de extremis partibus, et ut ita dicam, cauda capituli totam sententiam nse cupiamus. corpus, inquit, non fornicationi, sed domino, et dominus corpori. deus autem, qui dominum suscitauit, et nos cum illo suscitauit per uirtutem suam. nescitis, quia corpora uestra membra Christi sunt? tollens ergo membra Christi faciam membra meretricis? absit. an nescitis, quia, qui coniungitsemeretrici, unumcorpusest? erunt, inquit, duoincarneuna. quiautemiungitsedomino, unus spiritus est. fugite fornicationem. omne pectus apostolus contra luxuriam disputans et in superioribus dicens: escae uentri et uenter escis; deus autem et hunc et illa destruet consequenter uenit ad fornicationem. etenim lu
Abbreviated transcription (Latin):
tsciamus non ex nobis sed exdĩ cuncta
pendereuidicio : ueniam inquit citius ad
uos sidñs uoluerit. Quieñ ĩ dicit ueniã aduos.
ostenditse uelle. monstrat cupere promit¬
tit aduentum. sed ut caucius hocloquatur
infest sidñ s uoluerit siquis eñĩ seputat quid
nosse. nec dumnouit sicut oport& nosse

Expanded text:
sciamus non ex nobis, sed ex Dei cuncta pendere judicio: Veniam, inquit, citius ad vos, si Dominus voluerit . Qui enim dicit, veniam ad vos, ostendit se velle, monstrat cupere, promittit adventum. Sed ut cautius haec loquatur, infert, si Dominus voluerit. Si quis enim putat se quid nosse, necdum novit, sicut nosse
Abbreviated transcription (Latin):
curdeillis perpiculumdicitur. Non neom̃s sunt
adminis tratorii sp̃s inminis terium missi propt᷑
eos qui hereditatẽ capiunt salutis: quomodo enĩ
siadministeriũ exterius pronrã salute mittun¬
tur : quod tamencitius soluimus siquante sub¬
tilitatis sit angelica. natura pensamus. Ne¬
q: enim adiuinã uisione foras exeunt ut inter¬
nae contẽplationis gaudiis priuentur. quia
si conditoris aspectum exeuntes amit terent. ne
lacentes erigere nec ignorantibus uera nuntia¬
re potuissent. fontẽq lucis quem egredientes
Ipsi perderent: cetis nulla tenus propinarent.
In hocitaq est nuncnatura angelica a nature
nraẽ conditione distincta: quod & loco circũ¬
scribimuse &cecitatis ignorantia coartamur.
Angelorum uero sp̃s loco quidem circum scrip¬
tisunt. sed tamen eorum scientiae longe suꝑ
nos in comparabiliter dilatantur. Interius
quippe exteriusq: sciendo distentis unt : quia
ipsum fontem scientiae contemplantur: quid
enim dehis quaesciendas nesciunt qui sci entẽ

Expanded text:
cum de illis per Paulum dicitur: Nonne omnes sunt administratorii spiritus in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis . Quomodo aut si ad ministerium exterius protur? Quod tamen citius solvimus, si quantae subtilitatis sit angelica natura pensamus. Neque enim sic a divina visione foras exeunt, ut internae contemplationis gaudiis priventur; quia si conditoris aspectum exeuntes amitterent, nec jacentes erigere, nec ignorantibus vera nuntiare potuissent; fontemque lucis, quem egredientes ipsi perderent, caecis nullatenus propinarent. In hoc itaque est nunc natura angelica a naturae nostrae conditione distincta, quod nos et loco circumscribimur, et caecitatis ignorantia coarctamur: angelorum vero spiritus loco quidem circumscripti sunt, sed tamen eorum scientiae longe super nos incomparabiliter dilatantur. Interius quippe exteriusque sciendo distenti sunt, quia ipsum fontem scientiae contemplantur. Quid enim de his quae scienda sunt nesciunt, qui scientem
Abbreviated transcription (Latin):
oceueritatis dicitur. Angeli eorum
incaelis semperuident faciem patris mei
qui in caelis est. Dehis proph&a ait. Milia mi¬
lium minis trabant ei & decies milies centena
milia assistebant ei. Sugitur semperuident

Expanded text:
oce Veritatis dicitur: Angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est . De his propheta ait: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Si igitur semper
Abbreviated transcription (Latin):
efiliodĩ quidam sapiens dicit. Candor est
sit splendor gloriae acfigura substantiae eius.
Cum ergo aeternitas cernitur. prout infirmitatis
Imago eius mentis nrae oculis ante fertur. quiacũ
uere in patrem tendimur. huncquantum acce¬
pimus persuam imaginem. id est filium uidem
& pereã spetiem quaedeseipso sine initio nata ẽ.
eum alicomodo cernere quinec coepit necdes init
conamur. Vnde & haec eadem ueritas in euange¬
liodicit. Nemouenit ad patrem nisi perme.¬

Expanded text:
Filio quidam sapiens dicit: Candor est sit splendor gloriae, ac figura substantiae ejus . Cum ergo aeternitas ejus cernitur, prout infirmitatis imago ejus mentis nostrae oculis antefertur; quia cum vere in Patrem intendimus, hunc quantum accipimus, per suam imaginem, id est, per Filium videmus; et per eam speciem, quae de ipso sine initio nata est, eum aliquo modo cernere, qui nec coepit, nec desinit conamur. Unde et haec eadem Veritas in Evangelio dicit: Nemo venit ad Patrem, nisi per me
Abbreviated transcription (Latin):
& perhoc quod circum scriptisunt exeunt.
& perhoc quod intus quoq presentes s̃ num quã
recedunt: & faciem ergo patris semper uidens.
& tamen adnosueniunt quia &ad nos spiri¬
tali presentia foras exeunt. & tam enibise
unde recesserant perint̃nam contem platio¬
nem seruant

Expanded text:
et per hoc quod circumscripti sunt exeunt, et per hoc quod intus quoque praesentes sunt nunquam recedunt. Et faciem ergo Patris semper vident, et tamen ad nos veniunt: quia et ad nos spirituali praesentia foras exeunt, et tamen ibi se unde recesserant per internam contemplationem servant
Abbreviated transcription (Latin):
stiuero quia gaudium suum inspecȩlestium
ponunt eorumq conuersatio incȩlis est
Eicum adhuc in carnes̃ quasi in carneiam non
sint quia nulla carnis delectatio nepascunt᷑
nonestis sed inspũ. Neq enĩ incarnenoneraa
quia permagistri epistolas exortationis elo¬
quia suscipiebant sed quasiiam non in carne
eẽ ẽ. dedonore carnaliũ nihilhabere

Expanded text:
sti vero, quia gaudium suum in spe coelestium ponunt, eorumque conversatio in coelis est , et cum adhuc in carne sunt, quasi in carne jam non sunt, quia nulla carnis delectatione pascuntur. , sed in spiritu . Neque enim in carne non erant qui per magistri epistolas exhortationis eloquia suscipiebant; sed quasi jam non in carne esse est de amore carnalium nihil habere
Abbreviated transcription (Latin):
ps̃ ihs uenit sicut scriptum ẽ. insimili¬
tudinem carnis peccati ut depeccato dã¬
nar& peccatum: Dumq ostiobicit in nocen¬
tiam carnis suȩ . tersit contagia carnis nrȩ̃ Et
ex quanos captiuos inimicus tenuit: perillam
nos liberos expauit: quiaquam nos instrum̃¬
tum fecimus culpȩ hȩc nobis permediatorem
uersa est in arma iustitiȩ¬

Expanded text:
it enim, sicut scriptum est, in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum . Dumque hosti objicit innocentiam carnis suae, extersit contagia carnis nostrae; et ex qua nos captivos inimicus tenuit, per illam nos liberos expiavit; quia quam nos instrumentum fecimus culpae, haec nobis per Mediatorem versa est in arma justiti
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam quae pletia uidentur inscripturis plenasunt
questionib: Om̃is inquid plantatio queñ planta¬
uit pat̃m̃s celestis eradicubitur. Ergo era dicabitur
& illa plantatio dequa apłs ait Egoplantaui apollo
rigauit. Sed soluitur questio exeo qđ sequit. Dr̃aũ
increm̃tũ dedit: Dicit & ipse dĩagriculture dĩedifi¬
catioestis : & malio loco dĩ cooperatores sumus¬
Siaut̃ cooperatores igitur & plantante paulo &rigan¬
te apollo dr̃ cũoperctorib: suis plantat &rigat

Expanded text:
Etiam quae plana videntur in Scripturis, plena sunt quaestionibus. Omnis, inquit, plantatio quam non plantavit Pater meus coelestis, eradicabitur. Ergo eradicabitur et illa plantatio, de qua Apostolus ait: Ego plantavi, Apollo rigavit . Sed solvitur quaestio ex eo quod sequitur: Deus autem incrementum dedit . Dicit et ipse: Dei agricultura, Dei aedificatio estis . Et in alio locosi autem cooperatores, ergo plantante Paulo et superrigante Apollo Deus cum cooperatoribus 639 suis plantat et rigat
Abbreviated transcription (Latin):
uidest quod paulus terdñm rogauit &
ex audiri non meruit. sed dictum ẽ. illi
sufficit tibi gratia mea nam uirtus in infirmita¬
te perficitur: Num qui dille tamegregius pre¬
dicator infilii nomine non petit. Quare aute
uon accepit quod petiit : quomodo ergo uerũ ẽ
qui aquicquid peterimus in nominefilii datnob̃.
siauferri ase angelum satanaepetiit a postolus
in nomine filii & tamen quod petiit non accepit
Sed quia nomen filii ihs̃ ẽ. Ihs autem saluator
uel &iã salutaris dicitur. Illeergo in nomine
salutaris p&it. qui illud quod adueram salutẽ
pertin& p&it. Namsid quod non expediat pe¬
titur. Non in nomineihũ petitur pater. Vnđ
& eisdem apłis adhuc infirmantib dñs dicit.
Usq: modo non petistis quicquã in nominem eo.
taris quinescitis quaerere aeternam salutẽ¬

Expanded text:
uid est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur ? Nunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine non petiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen Filii Jesus est, Jesus autem Salvator, vel etiam Salutaris dicitur, ille ergo in nomine Salvatoris petit qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu petitur Pater. Unde et eisdem apostolis adhuc infirmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis qatoris petere, qui nescitis quaerere aeternam salute
Abbreviated transcription (Latin):
sed nequies superna perdatur . perturbationi
mentis officium linguae subtrahitur neusq
aduocem exeat. quod insinu cordis tumultuo sum
sonat. Luxuria oculis cogitationibus accendit
sed nesupernamm unditiam mens amittat con¬
ceptȩ inmunditiae: Eaquȩ famlliari poterant
membra castigat. Neusq ad corruptionem exal&¬
corporis. foetor cordis: a uaritia stimulat sed ne
caelesti regno mens careat. intraclaustra separ¬
simoniae contenta propriis ligat. Nei prauose
opere dilat& &usq ad exteriores actus int̃nae
concupiscentiae aestus & sud & : superbia in flat
sed neueram celsitudinem. amittat. consideran¬
do quisq quia puluis ẽ. ab altitudinese concepta
elationis humiliat. Certans nimirũ nequod
in suggestione cogitationis tolerat. In exercitati¬
one operis erumpat

Expanded text:
sed ne quies superna perdatur, perturbationi sed ne quies superna perdatur, perturbationi mentis officium linguae subtrahitur, ne usque ad vocem exeat, quod in sinu cordis tumultuosum sonat. Luxuria in occultis cogitationibus accenditur; sed ne supernam munditiam mens amittat, conceptae immunditiae ea quae famulari poterant membra castigat, ne usque ad corruptionem corporis exhalet fetor cordis. Avaritia stimulat; sed ne coelesti regno mens careat, 917 intra claustra se parcimoniae contenta propriis ligat, ne in pravo se opere dilatet, et usque ad exteriores actus internae concupiscentiae aestus exsudet. Superbia inflat; sed ne veram celsitudinem amittat, considerando quisque quia pulvis est ab altitudine se conceptae elationis humiliat, certans nimirum ne quod in suggestione cogitationis tolerat in exercitationem operis erumpat
Abbreviated transcription (Latin):
acile inquit omne uirtutum bonum tẽp̃¬
tatione cordis inruente distruitur: nisi ab
intimis fixa. caritate solidetur. Vnde & pau¬
lus in suis predicationibus dum quaedam uir¬
tutum ostia. maritẽptationis opponer&alico
eis ostus quasi roboruectem adiunxit dicens.
Superomã autem hec caritatem habentes quod
est uinculum perfectionis: perfectionis enim
uinculum caritas dicitur : Quia omne bonũ
quodagimus nimirum perillã nepereat ligat᷑.
Ad temtare namq: citius. & quod lib& opus euel¬
litur. sisolutum auinculo caritatis inuenit᷑.
Si autem mens dĩ acproximi dilectione constrini¬
gitur. cumte p̃tationum motus quae lib& ei
iniusta suggesserint: obicem seillis ipsadelec¬
tatio opponit. & prauȩ suas ionis undas uir¬
tutumostiis acuecte intimi amoris frangit.¬
Qui a ergo dñs perinspiratȩ caritatis fortitu di¬
nem nascentia In cordeuitia reprimit. insur¬
gentis maris imp&um perobserdata claustra
conpescit. Ira fortasse in occulto exasperat.

Expanded text:
acile autem omne virtutum bonum tentatione cordis irruente destruitur, nisi ab intimis fixa charitate solidetur. Unde et Paulus in suis praedicationibus dum quaedam virtutum ostia mari tentationis opponeret, illico eisdem ostiis quasi robur vectis adjunxit, dicens: Super omnia autem haec charitatem habentes, quod est vinculum perfectionis . Perfectionis enim vinculum charitaquod agitur, nimirum per illam, ne pereat, ligatur: a tentatore namque citius, et quodlibet opus evellitur, si solutum a vinculo charitatis invenitur. Si autem mens, Dei ac proximi dilectione constringitur, cum tentationum motus quaelibet ei injusta suggesserint, obicem se illis ipsa dilectio opponit, et persuasionis undas, virtutum ostiis, ac vecte intimi amoris frangit.Quia ergo Dominus per inspiratae charitatis fortitudinem nascentia in corde vitia reprimit, insurgentis maris impetum per obserata claustra compescit. Ira fortasse in occulto exasperat;