comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lũ est ubi nõ st̾ gmĩa ututũ. Deẜtũ bonũ
ubi longe st̾ tumultꝰ uicioꝵ. Desertũ ẽ et
malũ desertũ. ubi nulla est cultura hõii. ubi
nullũ est sit̾ĩtatis uel religionis studiũ. stẽ
desertũ est. sed bonũ ubi nuiꝰ screpitꝰ tu¬
multuacõnis. sed in silencio audit᷑. uox tur¬
turis. et gemtꝰ non cessat ex desid̾io diui¬
n amoris. Sesertũ igitur malũ. est ubi de
nalia./ desertũ demq ydumee. desertũ est
malũ. desertũ autẽ cades desertũ ẽ bonũ.
utrũq tñ concutit᷑᷑ utrũq ex dm̃na uoce ĩ
fletu cõpũgit: Sed deẜtũ ydumee ꝯpũgit᷑.¬

Expanded text:
 germina virtutum. Desertum bonum ubi longe sunt tumultus vitiorum. Desertum est et malum desertum, ubi nulla est cultura hominum, ubi nullum est sanctitatis vel religionis studium. Item desertum est sed bonum, ubi nullus strepitus tumultuationis, sed in silentio auditur vox turturis, et gemitus non cessat ex desiderio divini amoris. Desertum igitur malum est, ubi desnalia. Desertum denique Idumeae, desertum est malum; desertum autem Cades, desertum est bonum. Utrumque tamen cuncutitur, utrumque ex divina voce in fletu compungitur. Sed desertum Idumeae
Abbreviated transcription (Latin):
mũda ꝙͣtũ uidelicet exigit cura ncc̃ĩtatis.
uel cautela ꝯseruãde hũilitatis . Desid̾ia iͣ
que surgũt ex rõmis delibacione ꝑtin̾e uiden¬
tur ad hoĩes. ut pote ad aĩalici rõnabilia
sicut illa q̃ sine disc̾cionis iudicio ei̾gũt
ad aĩalia irrõnabilia. Et st̃ quidã ex utroq
gene̾ alia bona. alia mala. quia st̃ hoĩes
iusti. et st̾ hoĩes ĩiusti. et aĩalia alia mũda
et alia ĩmũda. Uultis aꝑciꝰ nosse differen¬
et ĩnstoꝵ. forte exemplo illud meliꝰ ꝙͣ diffĩ¬
nicione ostendimꝰ. Ecce quis transiens
uidet quã piã fame uel frigore afflictũ. uel
alia qualib media opp̾ssum. Subito ⁊ absq
ommi amim delib̾a̾cione a fectu pietatis me¬
dullitꝰ tangit: et eiquẽ afflctũ uidet sb̃i¬
ta aniiui nnẜacõne compatit᷑᷑ Int̾pellat
eũ cogitacio sua. ut illiꝰ ĩopiã sua habũdã¬
cia tẽmꝑet. s forte auarcie sue mima te¬
nacitatẽ pietatis aurem obturat. Statuit

Expanded text:
itatis vel cautela conservandae humilitatis. Desideria illa quae surgunt ex rationis deliberatione, pertinere videntur ad homines, utpote ad animalia rationabilia, sicut illa quae sine discretionis judicio emergunt ad animalia irrationabilia. Et sunt quidem ex utroque genere alia bona, alia mala; quia sunt homines justi, et sunt homines injusti, et animalia alia munda, et alia immunda. Vultis apertius nosse differenet injustorum? Forte exemplo illud melius quam definitione ostendimus. Ecce quis transiens videt quempiam fame vel frigore afflictum, vel alia qualibet inedia oppressum, subito et absque omni animi deliberatione affectu pietatis medullitus tangitur, et ei quem afflictum videt subita animi miseratione compatitur. Interpellat eum cogitatio sua, ut illius inopiam sua abundantia temperet, sed forte avaritiae suae nimia tenacitate pietatis aurem obturat. Statuit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo gͦ titillat carnẽ. scdo delectacõne tpi
conqnat mẽtẽ. tandẽ ꝑ consensũ p̾uitatis
u̾dit s rõnem. hiis itaq gradib sulphu¬
rea illa flãma libidins crẽscit. sed eius qͥdẽ
gradib cõu̾so tñ ordĩe ad uocem iubentis
dñ decrescit. Pͥmo namq uox illa diũ int̾¬
cidentis flãmã ignis in ĩcipientib et no¬
uiter conu̾sis intercidit quidquid ĩclĩare
poss. consensũ roms. ĩ ꝓficientib autẽ se¬
pe aufert illicitã delecta̾cionẽ m̃tis. ĩnraris
autẽ et ualde ꝑfectis remonet eciã titillacio¬
nẽ carnis sue. Multi tñ ꝙͣuis ad sũmã ꝑ¬
fectionẽ ꝓfecerũt. scimłm caris sue extm¬
guere non potuerũt. Sed diuina hoc dis¬
pensacõne in eis actũ est. quẽ quidẽ quid
uincuiq utiliꝰ accidat lat̾e̾ non pt̃. et in
alus quidẽ fiebat ad demõstracõnẽ singu¬
laris eoꝵ fortitudĩs. quia tales erant᷑.
qui semꝑ pugnare assidue triũphare suffi¬

Expanded text:
do delectatione turpi coinquinat mentem. Tandem per consensum pravitatis subdit sibi rationem. His itaque gradibus sulphurea illa flamma libidinis crescit, sed eisdem quidem gradibus converso tamen ordine ad vocem jubentis Domini decrescit. Primo namque vox illa Domini intercidentis flammam ignis in incipientibus, et noviter conversis intercidit quidquid inclinare posset consensum rationis. In proficientibus autem saepe aufert illicitam delectationem mentis. In raris autem et valde perfectis removet etiam titillationem carnis. Multi tamen quamvis ad summam perfectionem profecerint, stimulum carnis suae exstinguere non potuerunt, sed divina hoc dispensatione in eis actum est quam quidem quid unicuique utilius accidat latere non potest: et in aliis quidem fiebat ad demonstrationem singularis eorum fortitudinis; quia tales erant qui semper pugnare assidue, et triumphare suffi
Abbreviated transcription (Latin):
cõnsiliũ rectũ om̃is ĩtellectꝰ uerus. om̃is
affcitꝰ ordĩatꝰ. delectat᷑: ad mod̾ ⁊ex ĩ tali
populo. et cõplacet sͥ ĩ illo. quia bñplatꝰ¬
tum est dnõ i ppło suo. Laudabił populꝰ
que dñs exctituũ bñ dixit dicens. Bxre di¬
tas mea israel. In huiꝰ laudabilis ꝑopuli
ãmiratione propha acclamabat cũ dicebat
apeata gens cuiꝰ est doꝰ deꝰ cuis. populꝰ
quẽ elegit ĩ hereditatẽ sibi. Oꝙͣ alienus
populũs qͣm huic ppło erat dissimił. Po

Expanded text:
consilium rectum, omnis intellectus verus, omnis affectus ordinatus. Delectatur admodum Rex in tali populo, et complacet sibi in illo, quia beneplacitum est Domino in populo suo. Laudabilis populus quem Dominus exercituum benedixit, dicens: Haereditas mea Israel . In hujus laudabilis populi admiratione Propheta acclamabat cum dicebat: Beata gens cujus est Dominus Deus ejus, populus quem elegit in haereditatem sibi . O quam alienus p
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qũ dĩna u̾tute ardor libidiis ex¬
tinguntur. Mediũ fornatis angłs qͣsi
uentũ roris flantẽ efficit. et pu̾orum
linguã ĩ laudẽ creatoris resolt. Me¬
dium fornacis est intimũ cordis. Fiã¬
te ergo spũ sctõ celesti rore ꝑfunditur.
et ex diuina inspirac̃one conscĩa tota re¬
fugeratur. Pners lib̾atis caldeos. fia¬
miã suctendit. quia cũ bonis pͥualere nõ
possũt. insidiantes malignos muidie
fiama consumit. Ecce quomi ͦ testĩonia
ꝓphaꝵ inuicem sibi concordant. Ptiis i
damele elacio in auree statue despectoe
culuit: Postea ĩ fornacis ⁊ efrigeracõne
flãmalibidĩs extinguit᷑. Ĩta ẽt hĩc pus
cedri firanguntur. posteã flãma iie
nnt̾tiditur. Nam si prius nõ flettitur uito
elacionis absq dubio nõ extingitit: Na¬
mabbidĩs hoc autẽ inter hanc et illam̃
nacratur. hic ꝑ dauid int̾tidenda mt¬

Expanded text:
tur, quando divina virtute ardor libidinis extur, quando divina virtute ardor libidinis exstinguitur. Medium fornacis angelus quasi ventum roris flantem efficit et puerorum linguam in laudem Creatoris resolvit. Medium fornacis est intimum cordis; flante ergo Spiritu sancto, coelesti rore perfunditur, et ex divina inspiratione conscientia tota refrigeratur. Pueris liberatis Chaldaeos flamma succendit, quia cum bonis praevalere non possunt, insidiantes malignos invidiae flamma consumit. Ecce quomodo testimonia prophetarum invicem sibi concordant. Prius in Daniele elatio in aureae statuae despectione calcatur, postea in fornacis refrigeratione flamma libidinis exstinguitur. Ita et hic prius cedri franguntur; postea flamma ignis interciditur. Nam si prius non flectitur rigor elationis, absque dubio non exstinguitur flamma libidinis. Hoc autem inter hanc et illam lvariatur; hic per David intercidenda
Abbreviated transcription (Latin):
accendi. et rogum e us incendi parari.
loms est illẽ qui est rex super omnes filios
suꝑbie. Mimstri quos ad tale opꝰ dirigit
sunt deceptorii illi spũs quos scriptiũa
sacra spũs formcacionis appellare ꝯsue¬
uit. Ab hiis fornax accenditur. qñ caro
nostra ardore libidĩs ĩflãmatur. Aiten¬
sa fornate pueros ligant. et ĩ fornacẽ
proicuĩt. Pueri ex fornatẽ ĩueĩuntur.
quia studiis sp̃alib. et celestiũ contem¬
placioni intenti pene se in carne obli¬
uscũtur. Hhos enĩ pu̾os est quodã m ͦ
exͣ carnẽ esse. ilcorde. nil lingna ml
manu carnale tractare. Sed func q̃ si
ligant: qñ tep̃tacõib depressi a suis
studiis p̾pediũt: Tũc uelut intra forna¬
cem st̃. qñ stimłis carnuis fatigati. nl
aliud cogitare. plang̾e. uel flere possũt.
hiis angłs dei in aduitoriũ uenit. quia
diuina p̃tectio fideles suos nũꝙͣ in cer¬
tamine deserit. Ab hiis Nlãma excuti¬

Expanded text:
accendi, et rogum eis incendii parari. accendi, et rogum eis incendii parari. loniae est ille qui est rex super omnes filios superbiae. Ministri quos ad tale opus dirigit, sunt deceptorii illi spiritus, quos Scriptura sacra spiritus fornicationis appellare consuevit. Ab his fornax accenditur, quando caro nostra ardore libidinis inflammatur. Accensa fornace pueros ligant; in fornacem projiciunt. Pueri extra fornacem inveniuntur, quia studiis spiritualibus, et coelestium contemplationi intenti pene se in carne esse obliviscuntur. Hos enim pueros est quodammodo extra carnem esse, nil corde, nil, lingua, nil manu carnale tractare. Sed tunc quasi ligantur, quando tentationibus depressi a suis studiis praepediuntur; tunc velut intra fornacem sunt, quando, stimulis carnis fatigati, nil aliud cogitare, plangere, vel flere possunt. His angelus Dei in adjutorium venit, quia divina protectio fideles suos nunquam in certamine deserit. Ab his flamma ignis excuti
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ ente puer appellat Et est aliaꝰ puri¬
tas mẽtis. Alia ꝑuritas oris. et alia pi¬
ditas aitionis. In corde simplicitas. In
pre uentas. ĩ opere sinceritas. Hos iit:
tres ꝓuerds habere credimꝰ. cũ sanctum
est ꝯd̾ meditani᷑ uerũ qd̾ loqui᷑ Iustun
titatis cõcordiã in uoluntate sermone
ponter et accione. Uidet hoc Rex babiloĩe
et iiudet. et prins quidã ad adoradã
statriã suã aureã compellit. S adorare
detrectantib fornacis incendiũ pa¬
rtux iicet. facile eĩ eoꝵ sctitatẽ derd
ot despitit. si eos ex sua sccĩtate. in sup¬
biam etige̾ posset. Quid est enĩ statnã
aurẽã adorare. insi suꝑ bie et uane głie
ra tlibus studus deseriure. Tut eõs r̃
reguo suo libent̾ patit᷑ cũ eoꝵ studia e¬
latiomi militare intuet: S ed cũ uidet
ab eis statue suc altitudinẽ et aurũ despi¬
ci. et int̾miranda que gerunt omnem
elationis gloriã derderi. lubet fornacẽ

Expanded text:
est, recte puer appellatur. Et est alia puriest, recte puer appellatur. Et est alia puritas mentis, alia puritas oris et alia puritas actionis. In corde simplicitas, in ore veritas, in opere sinceritas. Hos igitur tres pueros habere credimur, cum sanctum est quod meditamur, verum quod loquimur, justum ritatis concordiam in voluntate, sermone pariter et actione. Videt hoc rex Babylonius, et invidet, et prius quidem ad adorandam statuam suam auream compellit, sed adorare detrectantibus fornacis incendium parare jubet. Facile enim eorum sanctitatem deridet, et despicit, si eos ex sua sanctitate in superbiam erigere possit. Quid est enim statuam auream adorare, nisi superbiae et vanae gloriae in talibus studiis deservire? Tunc eos in regno suo libenter patitur, cum eorum studia elationi militare intuetur. Sed cum videt ab eis statuae suae altitudinem et aurum despici, et inter miranda quae gerunt omnem elationis gloriam derideri, jubet fornacem
Abbreviated transcription (Latin):
bescebant adhuc hũiles uideñ. Sed ut
illud qd̾ in eis per elacionẽ tumet exsic¬
cetur flãma ignis in ꝑte aliqua reser¬
uatur. et it̾m ne flãmã incendi usq ad
consensũ prauitatis eos rapiat. et qͤ¬
dã modo quasi in cin̾em redictat. Flãma
ip̃a ex maiori ꝑte absciditur. et extĩgu¬
tur. In ꝑte ergo ardet utilit̾ hec flãma
ad custõdiã hũilitatis. et ĩꝑte magna
nichiloꝰ salubrit̾ extinguit᷑ ad cautellã
turpitudĩs. Sic paulo datus est scinu¬
lus caris sue. ut eñ colafizaret. ne eũ
magͥtudo reuelatõnũ extollet. uides ne
quoinꝰ hoc ipm ad nrãm utilitatẽ agitur.
quis plene conu̾sus fui̾t et effettꝰ ut par¬
nults. et ꝑfectã ꝓuutatẽ adept forte
tunc tẽpus ent ut extinguatur. sicuti in
trib puens illis. quia pim erant. quia
purifu̾ant. extencta fuisse legitur. ettre¬
ditur ꝑuer emĩ apuritate dicit᷑ et qui pur

Expanded text:
bescebant adhuc humiles videri. Sed ut bescebant adhuc humiles videri. Sed ut illud quod in eis pro elatione tumet exsiccetur, flamma ignis in parte aliqua reservatur; et iterum ne flamma incendii usque ad consensum parvitatis eos rapiat, et quodammodo quasi in cinerem redigat, flamma ipsa ex majori parte abscinditur et exstinguitur. In parte ergo ardet utiliter haec flamma ad custodiam humilitatis, et in parte magna nihilominus salubriter exstinguitur ad cautelam turpitudinis. Sic Paulo datus est stimulus carnis suae ut eum colaphizaret ne eum magnitudo revelationum extolleret. Videsne quoquis plene conversus fuerit, et effectus ut parvulus, et perfectam puritatem adeptus, forte, tunc tempus erit ut exstinguatur, sicuti in tribus pueris illis, quia pueri erant, quia pueri fuerant, exstincta fuisse legitur et creditur. Puer enim a puritate dicitur, et qui purus
Abbreviated transcription (Latin):
illuminat. Ĩgnis est emĩ ut ait iob usq
ad ꝑdicionẽ deuorans. et omĩa eidicãs
gemmĩa. ardens usq ad inferm nouissi¬
ma. et montiũ fondamenta cõburens.
fiãma tam̃ huiꝰ modi ignis dñs cũ uoliu̾it
ntͣaidit. cũ placu̾it penitꝰ extinguit. Qͦd
autẽ qñq mt̾cidat. ut in parte ardeat. et
ĩparte deficiat. hoc scriptura manifeste
ostendit cumdicat. uox diũ int̾cidentis
flãma ignis. Qautẽ aliqũ huiꝰ ignis
flãmã extinguat. Alia scuptura ẽiudẽt᷑
in fornacẽ et excussit flãmã ignis. et fe¬
cit mediũ fornacis ꝙͣi ueritũ roris flan-¬
tem. uides ne quomi ibi dr̃ excucisse. hoc
pinittit int̾cid̾e. Sed cur hic ꝙadmodũ
et ibi non extinguit᷑᷑ forte quia puri e¬
rant quib rogꝰ ille ꝑabatur. sed forte pu
non erant quib dauid loquebat:: nõ dũ
plene cõuersi erãt et effecti ut ꝑuuli. s
erant adhuc ĩ ocłis sis magni. et eru¬

Expanded text:
illuminat: Ignis est enim, ut ait Job, usque illuminat: Ignis est enim, ut ait Job, usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina, ardens usque ad inferni novissima, et montium fundamenta comburens . Flammam tamen hujus ignis Dominus cum voluerit, intercidit, cum placuerit, penitus exstinguit. Quod autem quandoque intercidat ut in parte ardeat et in parte deficiat, hoc Scriptura manifeste ostendit cum dicit: Vox Domini intercidit flammam ignis . Quod autem aliquando hujus ignis flammam exstinguat, alia Scriptura evidenter in fornacem, et excussit flammam ignis, et fecit medium fornacis quasi ventum roris stantem . Videsne quomodo ibi dicitur excussisse, hic promittitur intercidere. Sed cur hic quemadmodum et ibi non exstinguitur? Forte quia pueri erant quibus rogus ille parabatur; sed forte pueri non erant quibus David loquebatur. Nondum plene conversi erant, et effecti ut parvuli. Sed erant adhuc in oculis suis magni, et eru
Abbreviated transcription (Latin):
amor illicitꝰ. et licitus amor bonus est
et quilicitus non est. bonꝰ amor non est
Amor itaq bonꝰ. ignis est bonꝰ. et amor
malus. ignis est malus. ĩgnis bonꝰ ute¬
est caritatis. Ĩgnis malꝰ iguis libidinis
Ignis bonꝰ erat de quo iħ̾c dicebat. ignẽ
uem mnitte ĩ t̾ram. et quid uolo nͥ ut arde¬
at. Ignis gͦ bonũ uenit accende̾. ĩ guem
uo malũ uenitextingu̾e. Idcuco per moys
prohibet ne offerat ignẽ alienũ suꝑ al¬
tare suũ. De suo autẽ igne p̾cipit ut sẽx
ardeat ĩ altari suo. Amat gͦ ignẽ suum
odit autẽ ignẽ alienũ. ĩgne suo ardebãt
qui dicebant. Nonne tor nr̃m ardens ent
in nobis. cũ loqueret: nobis ĩ uia. Tali
igne ardebant qui sp̃m sct̃m ĩ lingius ĩ¬
gneis acceperant. quia ip̃e spũs sanit᷑
ignis est. non cõburens sed illuminans
Et idcuto rub ille quẽ moyses ĩtuebat᷑
ardebat et non combure bat: Sed ignis
malus et alienꝰ econtra. cõsunũt nõ

Expanded text:
amor illicitus; et licitus amor bonus est, amor illicitus; et licitus amor bonus est, et qui licitus non est, bonus amor non est. Amor itaque bonus, ignis est bonus; et amor malus, ignis est malus. Ignis bonus, ignis charitatis, ignis malus, ignis libidinis. Ignis bonus erat de quo Jesus dicebat: Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat? Ignem ergo bonum venit accendere, ignem vero malum venit exstinguere. Idcirco per Moysen prohibet ne offerant ignem alienum super altare suum . De suo autem igne praecipit ut semper ardeat in altari suo. Amat ergo ignem suum, odit autem ignem alienum. Igne suo ardebant qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur nobis in via? Tali igne ardebant qui Spiritum sanctum in igneis linguis acceperant, quia ipse Spiritus sanctus ignis est non comburens, sed illuminans; et idcirco rubus ille quem Moyses intuebatur ardebat, et non comburebatur. Sed ignis malus et alienus econtra consumit, non
Abbreviated transcription (Latin):
siderata dñ potencia in conspeguutã¬
te magestatis altũ sapere erubescit.
et aliquid contra eius uolũtatẽ p̾sume
ꝑtimescit᷑. absq dubio in euis corde dũs
elacionũ cedros confrigit. Alius uisa
dilecti nr̃i mua hũilitatẽ. confunditur
suꝑb appare. cũ uideat dñm maiesta¬
tio formã serui accip̾e̾. legẽ impłe. hoĩ
bus obedire. ĩꝓperia hõmi. cuicis ꝓbra
picienter sustine. Qñ gͦ. quis uiso dm̃ce
humilitatis exemplo ĩ sua psũpcione con¬
funditur. et ab omm altitudine pristimi
timoris deicitur. patet ꝓculdubio ꝙ dile¬
tus iste cedros male rigide mentis con¬
fregit et tanꝙͣ uitulũ libam. hoc est ad
smmilitudinẽ sui cõminuit. Recte eago
dicitur. confringet dñs cedros libani. et
terẽ. Aluis quẽ ueĩt ĩ t̾rã extingu̾e. De
celo ueĩens celestem ignẽ secũ detulit.
Ad terram ueĩens t̾renũ ignẽ ĩuenit.
Onĩs amor ignis est. sed nõ omnis
amor bonus est. Est amor licitus. et est

Expanded text:
siderata potentia, in conspectu tantae majestatis altum sapere erubescit, et aliquid contra ejus voluntatem praesumere pertimescit, absque dubio in ejus corde Dominus elationum cedros confringit. Alius, visa dilecti nostri mira humilitate, confunditur superbus apparere, cum videat Dominum majestatis formam servi accipere,  crucis probra patienter sustinere. Quando ergo quis, viso Dominicae humilitatis exemplo, in sua praesumptione confunditur, et ab omni altitudine pristini tumoris dejicitur, patet procul dubio quod dilectus iste cedros male rigidae mentis confregit, et tanquam vitulum Libani hoc est ad similitudinem sui comminuit. Recte ergo dicitur: Confringet Dominus cedros Libani, et tere, alius quem venit in terra exstinguere. De coelo veniens, coelestem ignem secundum detulit. Ad terram veniens, terrenum ignem invenit. Omnis amor ignis est, sed non omnis amor bonus est. Est amor licitus, et est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficientib et ꝑfectis ꝯgiue Nlam utro¬
uiq quidã flama inttidit. qñ uel ab ĩp̃a
pare eis aliqua diuidr̃. Uel tota a sip̃o
fonute sepatur. Et scimꝰ quidẽ quias fa¬
ra q̃ a stio fomite seꝑata est. nec ad ho¬
r̾au saltem ꝑdurate pt. Sideamꝰ itaq
pus ꝯuomͦ hec flãma augm̃tet᷑᷑ et tñs
factile erit agnosc̃e quomiꝰ ꝓꝑtes absci

Expanded text:
robique quidem flamma interciditur, quando vel ab ipsa pars ejus aliqua dividitur, vel tota a suo fomite separatur. Et scimus quidem quia flamma quae a suo fomite separata est, nec ad horam saltem perdurare potest. Videamus itaque prius quomodo haec flamma augmentetur, et tunc facile erit agnoscere quomodo per partes absci
Abbreviated transcription (Latin):
tũ adam. Mulier quã dedisti mithi dece¬
pit me putans totũ quod pettat de car¬
nis uido procedere. et idcuto auctorem
eius culpã qui eã talem fecit respicere.
e contra aute dona dei suis mitis ascri¬
bitet exeis nõ illius cuiꝰ dona st̃. sed pro¬
miam gloriã quent. Et quid queso tam
impiũ : Mala sua scilitet deo uelleͤ impntari.
hon aset sbr ielle aseribi. quis non uideat
modo cũ mnus non sedebo sed eotĩo bui si¬
lia dechinabo. et xtinã tam odisse onunrisi¬

Expanded text:
cum Adam: Mulier quam dedisti mihi dececum Adam: Mulier quam dedisti mihi decepit me , putans totum quod peccat de carnis vitio procedere et idcirco in auctorem ejus culpam qui eam talem fecit respicere. Econtra autem dona Dei suis meritis ascribit, et ex eis non illius cujus dona sunt, sed propriam gloriam quaerit, et quid, quaeso, tam impium? Mala sua scilicet Deo velle imputari, dona Dei sibi velle ascribi, quis non videat modo cum impiis non sedebo, sed eorum consilia declinabo, et utinam tam odissem omnem i
Abbreviated transcription (Latin):
fiigũt emĩ se ad obseqliũ dei conuetime
non autẽ suũ odiũ excertere uelle. Quasi
em̃ excertitũ congregat. qui se ad sui ulcio¬
neu parat. Sed eccliam quodã modo cõtri¬
tacionũ multitudo facit. que ĩ obsequium
dei conuei̾re se fiugit. Uerũtamen iamira¬
cile illudo talem cõuentũ. qm̃ odiui eccłia
feci Usq ad eorũ odiũ. quemiadinodꝰ testđt
sum de egłia malignãciũ. facio tũ quod
possum. declĩo eoꝵ consorciũ.¶ E⁊ ami
qun ĩpiis non sedebo. nescio quo pacto m¬
chil sic aminũ delectat. quo modo ut glori¬
altqueat. cũ tamẽ scriptũ sit gliam̃ nieã
alten non dabo. Illud ergo solũ pre cetit
sibi mieus humana usurpat. quod alten
cieꝙ deus dare nolens. sibi soli teseruat.
Nec sufficiũt homini tot bona nature. tot
donagre. iisi addat eciani rapina facere.
et ut se induat. suũ dũm gloria sua spolia¬
re. hinic est qd̾ semꝑ est paaitus sua pita
excusare. et in deũ suũ illa dediare. dicẽs

Expanded text:
Figunt enim se ad obsequium Dei convenire, non autem suum odium exercere velle. Quasi enim exercitum congregat qui se ad sui ultionem parat. Sed ecclesiam quodammodo cogitationum multitudo facit, quae in obsequium Dei convenire se fingit, verumtamen jam facile illudo talem conventum, quoniam audivi ecclesiam rofeci usque ad eorum odium quemadmodum testatus sum de ecclesia malignantium. Facio tamen quod possum: declino eorum consortium, et amodo cum impiis non sedebo Nescio quo pacto nihil sic animum delectat, quomodo ut gloriari queat, cum tamen scriptum: Et gloriam meam alteri non dabo . Illud ergo solum prae caeteris sibi mens humana usurpat, quod alteri cuiquam Deus dare nolens sibi soli reservat. Nec sufficiunt homini tot bona naturae, tot dona gratiae, nisi addat etiam rapinam facere, et ut se induat, suum Dominum gloria sua spoliare. Hinc est quod semper est paratus sua peccata excusare, et in Deum suum illa declinare, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
get et cõminuet cedros. ut diximꝰ non
solũ dñs. sed et iste suus uel noster dile¬
ctus. Quid est cedros confring̾e uel cõ¬
minuere. nsi suꝑbe mentis rĩgorem cõ¬
terere. uel altitudinẽ inclĩare. Sed dñs
absq dubio et nchilomiꝰ. electꝰ omnem
arroganciã qñ uult hũiliat. qͣntũ uult
incłmat. Sed facit hoc dñs terrore sue
maiestatis. Sed dilectus hoc facit exem¬
plo sue hũilitatis. dñs ut pote. do
in seueritate. dilectꝰ ut dulcis et suauis
ĩ suauitate. et tamẽ utͦq unus et idẽ

Expanded text:
get, et comminuet cedros, ut diximus, non solum Dominus, sed et iste suus, vel noster dilectus. Quid est cedros confringere vel comminuere, nisi superbae mentis rigorem conterere vel altitudinem inclinare? Sed Dominus absque dubio; et nihilominus dilectus omnem arrogantiam, quando vult, humiliat; quantum vult, inclinat. Sed facit hoc Dominus terrore suae majestatis: sed dilectus hoc facit exemplo suae humilitatis. Dominus, utpote Dominus, in severitate, dilectus ut dulcis et suavis, in suavitate, et
Abbreviated transcription (Latin):
Accipiũt itaq cornu salutis. accepturi qũq̃
cornu securitatis. ut tunc gemino cornu
polleant. qui nũc in uno fortiter puguãt.
et gli̾ose de hoste triũphant. ut tũc habeãt
quosint. et a pccõ liberi. et cib omm pena
securi. cũ suã in eis promissionẽ ĩpleu̾it.
insi de uno cornu agitur: unde et iustus qͥsq
unicornis dicit᷑ cii tamẽ qñq cornua nõ
tm̃ engent: sed eciã exaltabũtur. Ergo nõ
solũ erigentur ad illã celsitudinẽ. ꝙͣ accep
homo adhuc ꝓbandus. s exaltabũtur ad
illã sublimitatẽ ꝙͣ hab̾e̾ debet homo glori¬
ficandꝰ. Prima namq homĩs fortitudo
uel uirtus fuit posse nõ mori. et posse nõ
pettare. nouissima autẽ erit non posse mo¬
ri. et nõ posse pectare. quĩ mors absorta
erit ĩ uictoria. et ip̃e homo sublimatꝰ in
gloria. de cetero iã erit ꝯfirmatꝰ ĩbono.
et confirmatꝰ ĩ gaudio. Ecce quomiͦ umi¬
cornes st̃. sed unde talẽ filiũ habere potuẽ

Expanded text:
aque interim cornu salutis, accepturi quandoque cornu securitatis, ut tunc gemino cornu polleant, qui nunc in uno fortiter pugnant et gloriose de hoste triumphant, ut tunc habeant quo sint a peccato liberi et ab omni poena securi, cum suam in eis promissionem impleverint, bique nonnisi de uno cornu agitur, unde et justus quisque unicornis dicitur, cui tamen quandoque cornua non tantum erigentur, sed etiam exaltabuntur.ad illam celsitudinem quam accepit homo adhuc probandus, sed exaltabuntur ad illam sublimitatem quam habere debet homo glorificandus: Prima namque hominis fortitudo vel virtus fuit posse non mori, et posse non peccare; novissima autem erit non posse mori et non posse peccare, quando mors absorpta jam erit in victoria, et ipse homo sublimatus in gloria: de caetero jam erit confirmatus in bono, et confirmatus in gaudio. Ecce quomodo unicornes sunt, sed unde talem filium habere potueru
Abbreviated transcription (Latin):
qua hũana industria consũmarĩ. Sed ui¬
deamꝰ modo quid sequat᷑᷑ huiꝰ modi diluun
ĩundacionẽ. uel pocius quid sequi soleat
huiꝰ modi dilumi ĩhĩtacionẽ. et sedebit in
didicimꝰ. quia aĩa iusti sedes est sapienͤ
Quid itaq est ꝙ rex ille regũ et dñs do¬
minãciũ qui est̾ dei u̾tus et dei sapĩa. nõ¬
insi post dilumũ in hac sua sede dicitur
sedere. Cur nõ eciã añ diluniũ sedebat
rex met̾nũ. An forte quia gigantes erant
super t̾rã añ dilumiũ. non sinebat᷑: regnũ
sitũ sapĩa posside̾ quietũ. et idcirco nõ ei
uacabat tempus uel locus ad sedend̾ s poci
ad p̾liand̾. ideoq qĩ uir pugnator om̃ps
nomẽ eius cotidie cogebatur app̾hend̾e ar¬
ma et scutũ. et exurge̾ in adiutoriũ suoꝵ
et ut pote dñs fortis et potẽs. dñs potens
in p̾lio. expugnare impugnãtes exc̾cituu
suũ. clamantib cotidie sibi qui sui erant

Expanded text:
qua humana industria posse consummari. Sed viqua humana industria posse consummari. Sed videamus modo quid sequatur hujusmodi diluvii inundationem, vel potius quid sequi soleat hujus diluvii inhabitationem. Et sedebit, indidicimus quia anima justi sedes est Sapientiae. Quid itaque est quod Rex ille regum, et Dominus dominantium, qui est Dei virtus et Dei sapientia, nonnisi post diluvium in hac sua sede dicitur sedere? Cur non etiam ante diluvium sedebat in aeternum? An forte quia gigantes erant super terram ante diluvium non sinebatur regnum suum Sapientia possidere quietum, et idcirco non ei vacabat tempus, vel locus ad sedendum, sed potius ad praeliandum? Ideoque quasi vir pugnator omnipotens nomen ejus quotidie cogebatur apprehendere arma et scutum, et exsurgere in adjutorium suorum, et utpote Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio expugnare impugnantes exercitum suum, clamantibus quotidie sibi qui sui erant:
Abbreviated transcription (Latin):
dño instingante et instruãte fabricat᷑᷑ illa ar¬
cha. consciencie bone. si tamẽ uiuat et ui¬
geat in nobis uir ille noe. qui solus ad tã¬
tũ negociũ ꝑ diuinũ dũtaxat aduitoriũ
potest sufficere. Noe requies int̾p̾tat᷑ et
constat satis quia sine quietis amore ar¬
ce fabrica nullo modo ꝑficit: ferueat gͦ
ĩ nobis amor quietis. delectem illo ĩt̾no
oçioso negoçio uel negrocioso ocio inuestigãde
u̾itatis. et illud quõd ĩ ꝑsalmo legitur᷑ stu¬
diose impleamꝰ. uacate et uidetẽ quĩ ego
sũ deus. Si tamen disponimꝰ arche hm̃iꝰ
in nobis fabricã erigere. quo digni uel ydo¬
nei simꝰ quos dñs dignetur p̾fiuiti dilu¬
iii inhabitatores effic̃e. Doꝰ enĩ solus ut
suꝑiꝰ iã diximꝰ dilumũ in habitare facit.
duo ni fallor in hoc uno u̾bo moueni᷑ ne
despeniꝰ tam mirable opus posse impleri.
et ne p̾sumamiꝰ tam singłare negociũ ali¬

Expanded text:
Domino instigante et instruente, fabricatur illa arDomino instigante et instruente, fabricatur illa arca conscientiae bonae, si tamen vivat et vigeat in nobis vir ille Noe, qui solus ad tantum negotium per divinum duntaxat adjutorium potest sufficere. Noe requies interpretatur, et constat satis quia sine quietis amore arcae fabrica nullo modo perficitur. Ferveat ergo in nobis amor quietis; delectemur illo interno otioso negotio, vel negotioso otio investigandae veritatis, et illud quod in psalmo legitur studiose impleamus: Vacate, et videte, quoniam ego sum Deus . Si tamen disponimus arcae hujus in nobis fabricam erigere quo digni, vel idonei simus quos Dominus dignetur praefiniti diluvii inhabitatores efficere. Dominus enim solus, ut superius jam diximus, diluvium inhabitare facit. Duo, ni fallor, in hoc uno verbo monemur, ne desperemus tam mirabile opus posse impleri, et ne praesumamus tam singulare negotium ali
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑiat. sed et om̃s colles et montes lontte
transcendat. ita ut ommũ carnaliũ cotita¬
cionũ intursus om̃s terrenos affectꝰ penit
absorbeat. ymo eciã quidqd hõib est altũ
cacumĩa ip̃a u̾tutũ. et ꝙ hiis omĩb mai¬
ip̃e contẽplantis ammꝰ in obsiuionẽ ueĩat
Contẽplantis si quidẽ amimꝰ sup se accollit¬
cũ ĩ celestibus totus suspendr̃ seip̃m muꝵ
et que so̾ ip̃o st̾ obliuiscat: et intanto sapĩe
diliiuo mil isi telũ aspicit: et ip̃̃ sapiẽtie
ciqua qua plustrat᷑ aqua et ĩ altũ subleua¬
tur. Sed ad hoc opus quis putas eut ydone
et quis huiꝰ modi dilunii in habitatõne ĩue¬
metur dignꝰ Nemo hoc speret de utute sua.
nemo hoc p̾sunat deindustuagpa. Non
est hoc negociũ menti hũam. sed̾ munens
duum. Dominꝰ solus est qui hoc dare ptͣ.
Si quid̃ solus dñs diluuiũ mhĩtare facit.
Ad huiꝰ modi in fallor diluuii ihabitacõnẽ.

Expanded text:
operiat, sed et omnes montes et colles longe operiat, sed et omnes montes et colles longe transcendat. Ita ut omnium carnalium cogitationum incursus, omnes terrenos affectus penitus absorbeat, imo etiam quidquid hominibus est altum, cacumina ipsa virtutum, et quod his omnibus mai contemplantis animus in oblivionem veniat. Contemplantis siquidem animus qui supra se attollitur, cum coelestibus totus suspenditur, seipsum nimirum et quae sub ipso sunt obliviscitur, et in tanto sapientiae diluvio nil nisi coelum aspicitur, et ipsa sapientiae aqua qua perlustratur, a qua et in altum sublevatur. Sed ad hoc opus quis, putas, erit idoneus, et quis hujusmodi diluvii inhabitatione invenietur dignus? Nemo hoc speret de virtute sua, nemo hoc praesumat de industria propria. Non est hoc negotium meriti humani, sed muneris divini. Dominus solus est qui hoc dare potest. Siquidem solus Dominus diluvium inhabitare facit. Ad hujusmodi, ni fallor, diluvii inhabitationem,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentiũ. ubiq nõ equ alit̾ infũdit. s sẽ
per eius amplitudinẽ multipharie multisq
modis duidit. Alias enĩ efficit puteũ uel
cisternã. alias torrentẽ uel fontẽ salientẽ
in uitam etriã. hic ĩ riuũ deducit: illic in
flumũ colligitur. Modo excrescit ĩ lacũ uel
stagnũ. mõdo ex uꝑat in abyssũ uel dilu¬
uium. Hic decem in fallor diffenciis ĩ sc̾p¬
tura sct̃a si bñ ĩtendimꝰ diffentes dĩne sapiẽ
donaciones distrctas esse facile ꝓbare poti¬
mus. Longũ ess minis de singulis hic di¬
ligenter discutere ymo suprã uires nas
detanta mat̾ia dignũ aliquid dic̾e. Sica¬
mus gꝰ aliquid dẽ eo qd̾ int̾im octurrit. qd
huic forte loco suffice possit. pro eo ꝙ dictũ
est. Doꝰ dilumũ in habitare facit. hec ittiqr
salutaris sapĩe aqua si scripture sacte ax¬
dunꝰ. ymo qr ei omĩ ambiguitate post poi̾ta
qũq erũpit copia. in tanta se dilatat habũ¬
dancia. ut non solũ ualles ipleat. cãpos

Expanded text:
non aequaliter infundit, sed se per ejus amplitudinem multifarie, multisque modis dividit. Alia enim efficit puteum vel cisternam; alia torrentem, ut fontem salientem in vitam aeternam: hic in rivum deducitur, illic in fluvium colligitur. Modo excrescit in lacum vel stagnum, modo exuberat in abyssum vel diluvium. His decem, ni fallor, differentiis in Scriptura sancta, si bene intendimus, differentes divinae Sapientiae donationes distinctas esse facile probare poterimus. Longum esset nimis de singulis hic diligenter discutere, imo supra vires nostras de tanta materia dignum aliquid dicere. Dicamus ergo aliquid de eo quod interim occurrit, quod huic forte loco sufficere possit, pro eo quod dictum est: Dominus diluvium inhabitare facit. Haec itaque salutaris sapientiae aqua, si Scripturae sacrae credimus, imo quia ei omni ambiguitate postposita quandoque erumpit copia, in tanta se dilatat abundantia, ut non solum valles impleat, campos
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ac xp̃c eius. S dilecto confringet
dñs. quid addi oꝑtet. et xp̃c eius. cum
sit unus atq idem dñs. non solũ pater
et filius sed et spũs sanitꝰ. Nõ¬
ne q̃cũq facit pater. hec et filius facit.
similit̾. et tñ in plurib scripture locis.
talem distinttionẽ ĩueĩre pot̾i̾s ut ẽ illud.
eodem m ͦ opat᷑ quo pater. Sed quid ini¬
rũ esse d. si ĩ quo aliud est ꝙͣ pater. aliũ
modũ oꝑandi habet ꝙͣ pat̾. Si simlr̾ agit
ut pater in sua diuimtate ĩ qua similis
est patri. quidiniꝵ si dissimłr oꝑatur ꝙͣ¬

Expanded text:
nus ac Christus ejus. Sed dicto, confringet Dominus, quid addi oportet et Christus ejus, cum sit unus atque idem Dominus, non solum Pater et Filius, sed et Spiritus sanctus? Nonne quaecunque Pater facit, haec et Filius facit similiter; et tamen in pluribus Scripturae locis talem distinctionem invenire poteris, ut est illud: eodem modo operatur quod Pater. Sed quid mirum esse debet si in quo aliud est quam Pater, alium modum operandi habet quam Pater? Si similiter agit ut Pater in sua divinitate, in qua similis est Patri, quid mirum si dissimiliter o
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quis alius hoc erit. insi ille spetiosus
forma prefilus hominũ. qui pro ĩcõpata¬
bili pulcritudine sua om̃ib se admira¬
bilem ostendit. et amabilẽ facit᷑. Uultis
uidere quomodo sit ommũ dilectꝰ᷑: Audi
quid dicat de eo pater eius. attende
quid pro eo damet sponsa eius. uox pr̃ĩs¬
i addiletũ e dic est filus meus dilectꝰ ĩ quo

Expanded text:
Sed quis alius hoc erit, nisi ille speciosus Sed quis alius hoc erit, nisi ille speciosus prae filiis hominum, qui pro incomparabili pulchritudine sua omnibus se admirabilem ostendit, et amabilem facit? Vultis videre quomodo sit omnium dilectus? Audi quid dicat de eo Pater ejus; attende quod pro eo clamet sponsa ejus: vox Patris ad dilectum: Hic est filius meus dilect
Abbreviated transcription (Latin):
tedroe libam. et uitulos liban. Per ui¬
tulos libam accipimꝰ p̾sũptiones atio¬
gantie. per cedros ĩtellignꝰ fastue suꝑ¬
bie. Arrogancia est supra se aliquid pͥsume̾
Suꝑbia est de sua eciam p̾sũpcione ĩtu¬
mescere. Tociens itaq uitulos in libano
nutamus: quociens supra uiriũ modũ
ꝙͣuis bona intencione psummꝰ. Cũt ce¬
dri quasi de libano surgunt: cũ de nosttis
oꝑib bonis elacionũ fastus. se in altum
actollũt. Sub taliĩ cedroꝵ unbra uituli
delectabilit̾ se pascũt: dum pro adipiscen¬
do sitĩtatis noĩe. in tantis laborib nõ
et iste dilectꝰ. uel quorũ ꝙ̃ admod̾ filius uni¬
cormũ. Sed quis est iste dileitꝰ uelquorũ di¬
lectus: Noudicit horũ uel illoꝵ. Idcuto for¬
tassis ut intelligamꝰ dilectũ ominũ. qͣnd¬
modũ cũ dñs dicit᷑ intelligit᷑. ille qui est
rex regũ et dñs dñanciũ. Quis gͦ est
iste singłarit̾ dilectꝰ. et singłoꝵ dilectus :

Expanded text:
cedros Libani, et vitulos Libani. Per vicedros Libani, et vitulos Libani. Per vitulos Libani accipimus praesumptiones arrogantiae, per cedros intelligimus fastus superbiae. Arrogantia est supra se aliquid praesumere. Superbia est de sua etiam praesumptione intumescere. Toties itaque vitulos in Libano nutrimus, quoties supra virium modum quamvis bona intentione praesumimus. Tunc cedri quasi de Libano urgunt, cum de nostris operibus bonis elationum fastus se in altum attollunt. Sub talium cedrorum umbra vituli delectabiliter depascunt, dum pro adipiscendo sanctitatis nomine in tantis laboribus nonet iste dilectus quemadmodum filius unicornium. Sed quis est iste dilectus, vel quorum dilectus? Non dicit horum, vel illorum, idcirco fortassis ut intelligamus dilectum omnium, quemadmodum, cum Dominus dicitur, intelligitur ille qui est Rex regum, et Dominus dominantium. Quis ergo est iste singulariter dilectus, et singulorum dilectus.
Abbreviated transcription (Latin):
uitulũ nostrũ mactamꝰ cum obedientiẽ.
amorem. omnẽ singłaritatẽ abdicam᷑.
Uitulũ autẽ nĩm secare est de p̾sũptali¬
btate mẽtem ĩ crepare. Sed hunc usq ad
frusta diuidit. qui queq singlaritatis sue
oꝑa diligent᷑ discinguit. et se in singulis
dẽ p̾sũpcionis audãtia rephendit. Tũc
auntẽ nichil ampliꝰ suꝑest. insi ut igne
conpũctonis. uel flãma diuine disectio¬
nis. eousq concremet᷑ quousq omine
huiꝰ arrogãcie uoluntas. sopiatu. deh¬
modihol oemisto quasi qͥdda ad hut cot¬
tetienũ cuus remanet. qui omĩno a nuĩn
tecordacione ꝑire nõ debet. quia ꝯtilit᷑
satio suas quisq pͥsup̃ciones ⁊eminiscat
qñ ĩ earũ recordacione conscientia hussit¬
ta confũdit.. Sed ecce dũ bitulũ nr̃m di¬
ligenter tractare. et iuxta legis p̾ceptũ
cominuere. uolumꝰ. paulo longiu di pn
sumꝰ. ¶Restat illud adhuc addiscerẽ ĩ
finẽ sennõis nostri. que sit diffentia int̾

Expanded text:
itulum nostrum mactamus, cum obedientiae amore omnem singularitatem abdicamus, vitulum autem nostrum secare, est de praesumpta libertate mentem increpare. Sed hunc usque ad frusta dividit, qui quaeque singularitatis suae opera diligenter distinguit, et se in singulis de praesumptionis audacia reprehendit. Tunc autem nihil amplius superest, nisi ut igne compunctionis, vel flamma divinae dilectionis eousque concremetur quousque omnis hujus arrogantiae voluntas sopiatur. De hujusmodi holocausto quasi quidam adhuc cogitationum cinis remanet, qui omnino a nostra recordatione perire non debet, quia utiliter satis suas quisque praesumptiones reminiscit in earum recordatione conscientia humiliata confunditur. Sed ecce dum vitulum nostrum diligenter tractare, et juxta legis praeceptum comminuere volumus, paulo longius digressi sumus. Restat illud adhuc addiscere in fine sermonis nostri, quae sit differentia inter
Abbreviated transcription (Latin):
propas uolũtates quetitis cuscoditis
domino mactatur. In samaria prõdeo ado¬
ratur. Si ĩ uidea es uitulũ in sacrificio do
mini int̾ficis. Si ĩ samaria es: uitulo tuo
desideriis agis. uitulũ tũide feno pascis:
Quia omins caro fenũ. et omĩs głia eiꝰ
quasi fenũ agri. In hoc gloriaris. desidena
tua ꝑficis. Non est bona gloriacio tua. Nõ¬
ne multo melius. Nonne młto rectius.
ut qui głiatur in dño głietur: An nescitis
quia hec głia pr̃a est. testimoniũ cõstien¬
cie nostre : Ded imutauerũt dñe gloriam suã:
in similitudinẽ uituli comedentis fenũ.
Sed quid fiet queso de carnib huiꝰ uituli.
qñ nec saltẽ plac̾e potest uitulus libam̃
insi forte diligenter cõminuat᷑ ꝙãdino¬
dũ decet uictimã holocausti: Sed quonã
inquis modo illũ cõminui oz. Poc te
moyses ꝙͣ ego melius docet: prius illũ iu¬
bet per frustra diuidere. postea suppoĩtũ
flãmis in cinerem redigere. Quomodo

Expanded text:
proprias voluntates quaeritis, custoditis, Domino mactatur, in Samaria pro Deo adoratur. Si in Judaea es, vitulum in sacrificio Domini interficis; si in Samaria es, vitulo tuo desideriis agis, vitulum tuum de feno pascis; quia omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni. In hoc gloriaris si desideria tua perficis. Non est bona gloria tua. Nonne multo melius, nonne multo rectius ut qui gloriatur in Domino glorietur? An nescitis quia haec est gloria nostra testimonium conscientiae nostrae? Sed mutaverunt gloriam suam in similitudinem vituli comedentis fenum. Sed quid fiet, quaeso, de carnibus hujus vituli, quando nec saltem placere potest vitulus Libani, nisi forte diligenter comminuatur, quemadmodum decet victimam holocausti. Sed quonam, inquis, modo illum comminui oportet? Hoc te Moyses quam ego melius docet: prius illum jubet per frusta dividere, postea suppositum flammis in cinerem redigere . Quomodo,
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ. ꝙͣto magis nõ timebũt ĩfirmitatem.
In dño ergo sꝑans .ñ. ĩfir. ¶ Proba me dũe
et tempta me. Suo st̾.facere bona. et declĩa¬
re mala. Proba me ergo dñe. utrũ patus
suu ad bona facienda. tempta me utrũ nã
cautus sũ ad mala deuitanda. Proba me do ͤ.
et tempta me. Proba per adu̾sa. tempta p
prospera. Proba me dne et .t .in. Duo itẽ sẽ
que hoĩem ꝑfectũ efficiũt. uirtus et sapĩa.
utrũq desidero quia ad ꝑfectionẽ spero.

Expanded text:
is non timebunt infirmitatem? In Domino ergo sperans non infirmabor. Proba me, Domine, et tenta me. Duo sunt, facere bona, et declinare mala. Proba me ergo, Domine, utrum paratus sim ad bona facienda; tenta me utrumnam cautus sim ad mala devitanda. Proba me, Domine, et tenta me. Proba per adversa, tenta per prospera, proba me, Domine, et tenta me. Duo item sunt quae hominem perfectum efficiunt, virtus et sapientia. Utrumque desidero, qui
Abbreviated transcription (Latin):
pli habitatores om̃s in unum cõueĩant
ut una congregati in templo eius. om̃s
simł głiam dicãnt. ita ut ulła se aliena
cogitacio int̾serat. que illa dĩna sollepin.
gaudia ꝑturbet uel ĩminuat. Posse tamẽ
hoc qñq fieti ille meliꝰ nouit quẽ nõ tam
lectio ꝙͣ expienͣ docuit. fit enĩ aliqũ ut
mens super pauca fidelis intrans ĩ gau¬
duĩ dm̃i sui torrente uoluptatis debrĩetur
et tota in iubilũ u̾sa non solũ ext̾ioꝵ oĩ.
sed et su ipĩꝰ obluuscat᷑ et tota in se collecta
ymo supͣ se eleuata ab illo spũalis leti¬
cie pelago plene absorbeatur. expm̃ to
felici iam approbans qmͣ sit u̾a sentencia
illa quadr̃. Beatus populꝰ quiscit in¬
bilacionẽ. et tunc tpr̃is impletur qdͣ dicit.
et in templo eius om̃s dicent gliam. Se¬

Expanded text:
pli habitatores omnes in unum conveniant, pli habitatores omnes in unum conveniant, ut una congregati in templo ejus omnes simul gloriam dicant, ut nulla se aliena cogitatio interserat quae illa divinae solemnitatis gaudia perturbet vel imminuat. Posse tamen quandoque hoc fieri ille melius novit, quem non tam lectio quam experientia docuit. Fit enim aliquando ut mens super pauca fidelis, intrans in gaudium Domini sui torrente voluptatis ebrietur, et tota in jubilum versa non solum exteriorum omnium, sed et sui ipsius obliviscatur: et tota in se collecta, imo supra se elevata, ab illo spiritualis laetitiae pelago plena absorbeatur, experimento felici jam approbans quam sit vera sententia illa qua dicitur: Beatus populus qui scit jubilationem ; et tunc temporis impletur quod dicitur, et in templo ejus omnes dicent gl
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃lenati acced̾e utiq neq̃ũ̃t. s untio a̾missi
pre adimuitionis magͥtudĩe alaude c̾atoris
cessare non possũt. et implet: qd̾ dicit᷑: et in
templo eiꝰ oñs dicẽt głiam. Quia quicũq
ad illud se cõtemplando eleuãt ꝙͣdu intꝰ
sunt adm̃na laude nõ uacant. Hunc est qd̾
inde reuertentes clamãt. Quã magna
dicitur et reliquie cogitacionis diem festũ
agent tibi. Cogitet qui pt̾ qualis uel qnͣta
sit illa celebritas sollẽpnitatis illiꝰ quã ĩt
poĩti ꝑficiũt. qũ eciã reliquie cogitacõnũ
quas ad se reu̾tentes secũ trahũt ex me¬
moria uel recordacione gustate suauitatis
dño deo diem festũ agunt. Quod si ꝑ tẽ¬
plũ dei cor ip̃ius hom̃m̃s intelligimũs qͥ
sint qui ĩ hoc templo glĩam deo dicẽt cici
inueimꝰ. Qui enĩ st̾ alu huiꝰ templi habi¬
tatores. ꝙͣͣ cogitatõnes mẽtis. et cordis
affectiones. Qm̃ cogitacio inquit hoĩs cõ¬
fitebitur tibi. Raro tñ ꝯtingit ut huiꝰ tẽ¬

Expanded text:
sublevati, accedere utique nequeunt. Sed intro admissi prae admirationis magnitudine a laude Creatoris cessare non possunt; et impletur quod dicitur: Et in templo ejus omnes dicent gloriam. Quia quicunque ad illud se contemplando elevant, quandiu intus sunt, divina laude non vacant. Hinc est quod inde revertentes clamant: Quam magna dicit: Et reliqui cogitationis diem fesium agent . Cogitet qui potest, qualis, vel quanta sit illa celebritas solemnitatis illius quam intus positi perficiunt quando etiam reliquiae cogitationum quas ad se revertentes secum trahunt ex memoria vel recordatione gustatae suavitatis Domino Deo diem festum agunt? Quod si per templum Dei cor ipsius hominis intelligimus, qui sint qui in hoc templo gratiam Deo dicent citius inveniemus. Qui enim sunt alii hujus templi habitatores, quam cogitationes mentis et cordis affectiones: Quoniam cogitatio, inquit, hominis confitebitur tibi. Raro tamen contingit ut hujus tem
Abbreviated transcription (Latin):
abyssis. ubi iuenit cor ĩtelligẽcia luci¬
dũ ut celũ: Ubi reperit mentem firmã
ut terram. si bidit cor amarũ et ĩstabłe
ut mare: si aspexit ammũ tenebrosũ ut
abyssũ. semꝑ et ubiqr quid̾ ominia q̃cũq
uoluit fecit in celo et ĩ tra ĩ mari et in
om̃ib abyssis: et non solũ ad uocis sue
tonituiũ. sed ad aspectũ suũ. sepe ad i¬
gressũ contunt montes arrogancie. in¬
curuauit colles suꝑbie. et quociens uolu¬
it deposuit potentes de sede. Ad aspectũ
mꝙͣ quia aspexit et dissoluit gentes. et
contutist̃ montes seculi. Ad inttoitũ ec̃
quĩ ad ingressus dei mei regis mei. qui
est ĩ.s. Incuruati st̾ colles .in. ab.i.e. eiꝰ.

Expanded text:
abyssis. Ubi invenit cor intelligentia luciabyssis. Ubi invenit cor intelligentia lucidum ut coelum, ubi reperit mentem firmam ut terram, si vidit cor amarum et instabile ut mare, si aspexit animum tenebrosum ut abyssum, semper et ubique quidem omnia quaecunque voluit fecit in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis, et non solum ad vocis suae tonitruum, sed saepe ad aspectum suum, saepe ad ingressum contrivit montes arrogantiae, incurvavit colles superbiae, et quoties voluit, deposuit potentes de sede. Ad aspectum, inquam, quia aspexit et dissolvit gentes, et contriti sunt montes saeculi. Ad introitum etiam, quoniam ad ingressus Dei mei, Regis mei qui est in sancto, incurvati sunt colles mundi ab itine
Abbreviated transcription (Latin):
terra penit᷑ nõ parentes. Suffic̾et ad
malũ ut indigmi saltem ĩdigna mĩme p̾¬
ciperent. uel qui abiecta imꝑant. saltem
ili abiecti non essent. Nunc autẽ ad cu¬
mulũ mali uiles uilia cũ auctoritate p̾¬
cipiũt. et p̾cipiendo. nõ rõnẽ. sed bñpla¬
citum suũ actendũt. Qñ putas ego bec
pati poto. homo ĩgenuus et literãtus.
arte screnuus. ĩgenio clarus. Qñ tłib
ad talia cormeũ inclĩabo. uel qñ ĩclĩare
potero. Sero si quidẽ tor durũ ut lignũ
erectũiut cedrũ. animũ ĩpiũ suꝑexalta¬
tũ. et elenatũ sicut cedros libam. Ad hec
breniter respondeo. quia uor diĩ cõfrĩ¬
Tentis cedros. et facile repͥmit auimos
elatos. et cito melinarepotest fastus tuos.
Lateor quidẽ quia difficile est ualde ymo ĩ¬
possibile camelũ per foramẽ acus trãsire :
cor arrogancia tumidũ. obediencie angu¬
stũ spoñte penetrare. Sed que ĩpossibla

Expanded text:
terra penitus non apparentes. Sufficeret ad terra penitus non apparentes. Sufficeret ad malum ut indigni saltem indigna minime praeciperent, vel qui abjecta imperant, saltem illi abjecti non essent. Nunc autem ad cumulum mali viles vilia cum auctoritate praecipiunt, et praecipiendo non rationem, sed beneplacitum suum attendunt. Quando, putas, ego haec pati potero homo ingenuus, et litteratus, arte strenuus, ingenio clarus? Quando talibus ad talia cor meum inclinabo, vel quando inclinare potero? Gero siquidem cor durum ut lignum, erectum ut cedrum, animutum et elevatum sicut cedros Libani. Ad haec breviter respondeo, quia: Vox Domini confringentis cedros, et facile reprimit animos elatos, et cito inclinare potest fastus tuos. Fateor quidem quia difficile est valde, imo impossibile camelum per foramen acus transire, cor arrogantia tumidum obedientiae angustum sponte penetrare. Sed quae impossibil