comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scłi etatib pro septĩa ł octaua iłliꝰ scłi est. eta¬
te supplicand̾. in qua qr iusti gandia. E repbi
sunt supplicia ꝑceptini. Psalmꝰ huc ingenti
qua qͥs eoꝵ mensuratur.
s melinsalua q̃ greco e¬
mone mene uocat᷑. Na
mate noĩant. m̃sib nomen dedit. unce
ait. mẽsis scd̾m nomen ÷ eius. Antiqͥ em̃
menses suos non a soł s alune cur su com¬
putare solebant. Unde quocieus in seͥpt᷑a
sacra siue in lege. siue aute legem quota die
ꝙ lune etas significatur aqͣ ꝑ hebrey quibꝰ¬

Expanded text:
i aetatibus pro septima vel octava illius saeculi est aetate supplicandum, in qua quia justi gaudia, sed reprobi sunt supplicia percepturi, Psalmus hinc ingenti qua quisque eorum mensuratur: sed melius a luna, quae graeco sermone mene vocatur. Nam jare nominant, mensibus nomen dedit. Unde ait: Mensis secundum nomen est ejus . Antiqui enim menses suos non a solis sed a lunae cursu computare solebant. Unde quoties in Scriptura sacra, sive in lege, seu ante legem, quota die quam lunae aetas significatur, a qua semper Heb
Abbreviated transcription (Latin):
tomadas. lxͣ. due erunt ⁊ rursꝰ edificabitin
placea ⁊ muri in angustia tẽporis. Exka
narrante didicimꝰ ꝙ noemias cũ ess pisc̃na
regis artaxersis xxͦ. anno regui eiꝰ mense
insan ĩ pecrau̾it ab eo restaurari muros:
ihrłm templo młto ante ciro ꝑmictente cõ¬
ut structores singłi gladio renes actincti
Una manu pugnasse. alt̾a murũ recupasse
das .lxx. computata hoc ÷ anmos duocenorũ
regis artaxersis us ad morte darn. regnane¬
runt añis . cxu. Ex hinc macedones us adm
septimũ decimũ tyb̾ii cesnis annũ monarchia
aniii. cccc . lxxu. ⁊ ꝯtinent᷑ cͥculis decem nouena¬
partire .d.xxu. ꝑ.xii. ¶Duodecies dem. et
manet menses. septem hos iunge adoscͥtos

Expanded text:
s aedificabitur platea et muri in angustia temporis. Esdra narrante, didicimus quod Neemias cum esset pincerna regis Artaxerxis, XX anno regni ejus, mense Nisam, impetravit ab eo restaurari muros Hierusalem, templo multo ante Cyro permittente conut structores singuli gladio renes accincti una manu pugnasse, altera murum recuperasse das LXX computa, hoc est, annos duodenorum regis Artaxersis usque ad mortem Darii, regnaverunt anni CXVI et hinc Macedones usque ad septimum decimum. Tiberii Caesaris annum monarchiam anni CCCCLXXV, et continentur circulis decemnovennapartire CLXXV per XII. Duodecies deni et manent menses VII. Hos iunge ad supras
Abbreviated transcription (Latin):
Nulsi dubium qui ĩ ħ uerba xͥ incarnatõe
designent. qui tulit pitã mondi. legem et
ꝓphetas impleuit unctus est oleo lecicie pͥ
ꝑticipib sins. ⁊ quod ebdomade .lxx. ꝑ sep¬
tenos annos distincte. coct et nonagnita
anno insunẽt. Set notandꝰ quod eas dem
ebdomatas nõ simpłr̃ annotatas siue com¬
putatas. s adbreuiacas assit. Occłte indeli
lectore ꝯmonens ut breniores solico anos
nou̾it indicatos. Scito ergo inq̃t ⁊ aminad¬
u̾te ab exitu sermonis ut it̾m reedificetur

Expanded text:
Nulli dubium quin haec verba Christi incarnationem designent, qui tulit peccata mundi, legem et prophetas implevit, unctus est oleo laetitiae prae participibus suis, et quod hebdomades LXX per septenos annos distinctae CCCC et XC annos insinuent. Sed notandum quod easdem hebdomadas non simpliciter adnotatas sive computatas, sed abbreviatas asserit, occulte videlicet lectorem commonens ut breviores solito annos noverit indicatos. Scito ergo, inquit, et animadverte ab exitu sermonis, ut iterum aedificetur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊in dimidio ebdomadis deficiet hostia et
sacficium. ¶ Dmndium ebdomadis hui
qͥutus deciniꝰ annꝰ tyb̾n cesaris erat. qñ m
choante xpisti baptismate hostiarum pͥn¬
rificatio fidelib paulatim uilescere cepit.
Ite. quod sequit᷑. ⁊ in templo ent ab hoĩa¬
tio desolatoĩs ⁊ usq ad consũmatõuem et

Expanded text:
in dimidio ebdomadis deficiet hostia et sacrificium. » Dimidium ebdomadis hujus quintus decimus annus Tyberii caesaris erat, quando inchoato Christi baptismate hostiarum purificatio fidelibus paulatim vilescere coepit. Item quod sequitur: « et in templo erit abominatio des
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ut̾q ap̃ hebreos a pͥncipio mẽsis paschał inci¬
pit. ibid̾ funt᷑. elp̃ u̾o romanos ab incipiẽte
luna mẽsis ianuarii sumut ini ciũ ibiq ter
unũ diem ꝙ romani bissextũ uocant ut ad eand̃
cͥcuitũ redeit. ¶ Extus solatis grri amiꝰ bissexta
est cet̾is tͥb uno die ꝓlixior. Ocͦ ꝯfecto solad cun¬

Expanded text:
braeos a principio mensis paschalis incipit, ibidemque finitur: apud Romanos vero ab incipiente luna mensis Januarii sumit initium, ibique terunum diem: quem Romani bissextum vocant, ut ad eumdem circuitum redeatur. Quartus solaris gyri annus bissextilis est, caeteris tribus uno die prolixior, quo
Abbreviated transcription (Latin):
caldeis dissipncũ templũ⁊ dirutui.⁊ totagẽs
est babilomam translata. ¶Qnta di¬
es pisces auesq aquis educte. hii patris
manent budis. ille aera. t̾ramq puolans.
¶nta etate młiplicatus in caldea po¬
pulus israhel. pare celestium desiterio¬
rum pennis fulta iherosolimam pecut.
pars uolatu desticuta u̾tutum inter babi¬
lome fluenta resedit. Successit et uespa
qnͣto ũinente iam salnatoris aduentu
gens iudea pp̃ scelerum magnitudinom
ta costu femina fabricatur ¶Neyta etate
p̃conantib ꝓphis filius dĩ in carne qui ho
monem dei recrcaret apparuit. qui dormien¬
tis in cruce sangͥnem ⁊ aqmͣ de latere unee
sibi eccam consecraret emananit. Lui
etatis uespera ceteris obscurior. in antrep̃i
est ꝓsecutione uentura ¶ Septima die consũ¬
matis oꝑib sius dõ reqͥenit. eamq sc̃ificans
salom nũcupari precepit. que nesperain ha¬
buisse non legitur ¶Septuna etate instorũ
nĩe post optimos huius iute latores in alia

Expanded text:
eis dissipatum, templum dirutum, et tota gens est Babyloniam translata. Quinta die pisces avesque aquis eductae; hi patriis manent undis, illae aera terramque pervolant; quinta aetate multiplicatus in Chaldaea populus Israel, pars coelestium desideriorum pennis fulta Hierosolymam petunt, pars volatu destituta virtutum inter Babyloniae fluenta resident. Successit et vespera, quando, imminente jam Salvatoris adventu, gens Judaea propter scelerum magnitudinem ta costa femina fabricatur; sexta aetate, praeconantibus prophetis, Filius Dei in carne, qui hominem ad imaginem Dei recrearet, apparuit, qui obdormiens in cruce, sanguinem et aquam de latere, unde sibi Ecclesiam consecraret, emanavit. Hujus aetatis vespera caeteris obscurior in Antichristi est persecutione ventura. Septima die, consummatis operibus suis, Deus requievit, eamque significans, Sabbatum nuncupari praecepit, quae vesperam habuisse non legitur. Septima aetate justorum animae post optimos hujus vitae labores in alia
Abbreviated transcription (Latin):
euent ¶Dccaua sp̃es ebtomadis uniformis
⁊ sola siue circuitu solutoĩs exstans ad fi¬
gam ꝑ oĩa pͥme ebdomadis labentib i scłi
conficit᷑ etatib. Pͥma eĩ die ftã est lux: et
pͥma etate homo in paradisi amenita ce lo¬
catur. diuisa luce a tenebris. fcm̃ uespe
pꝰ natis gigantib corrupta ẽ oĩs tra. doñ
treator pemitens se hominem fecisse mõ¬
duni diliuuo perderedisponeret.  ua
dfia mentũ in medio librat᷑ aquarũ.
se etate archa ĩ medio fertur aquarram.
Mie forte abyssi supportata. ulłic cebi
carharactis compluta que habunit uespe¬
reri. Iñ fili adam petes ab oriente moue¬
tes q̃ in construenda sr̃bie t̾re cõuenerut¬

Expanded text:
saeculi. Octava species hebdomadis uniformis, et sola sine circuitu revolutionis exstans, ad figuram per omnia primae hebdomadis labentibus hujus saeculi conficitur aetatibus. Prima enim die facta est lux, et prima aetate homo in paradisi amoenitate locatur. Divisa luce a tenebris factum est vepost natis gigantibus, corrupta est omnis terra, donec Creator, poenitens se hominem fecisse, mundum diluvio perdere disponeret. Secunda die firmamentum in medio libratur aquarum; secunda aetate arca in medio fertur aquarum, hinc fonte abyssi supportata, illinc coeli cataractis compluta, quae habuit vesperam, quando filii Adam pedes ab Oriente moventes qui in construenda superbiae turre co
Abbreviated transcription (Latin):
sib lune singłos det̾minans ¶Embolismnus
u̾o menses qͥ de annuis. xi ͫ epactaꝵ diebus
adcrescere solent. nõ lege patͥa uł alt̾o annos¬
do ꝑuenirent. ꝓ integro anno picer inserens.
ingenium malens utiq suas mrͣgaritas afi¬
lns clausas fructuoso sudore in uestigari. qmͣ
profusas a porcis fastidiosa despeccõne calcari
dẽa indcamꝰ. ¶ Septuagnnta inquid ebdod¬
des abremate sunt. suꝑ ppłm tuũ ⁊ suꝑ urbem

Expanded text:
sibus lunae singulos determinans; embolismos vero menses, qui de annuis XI epactarum diebus adcrescere solent, non lege patria tertio do pervenirent, pro integro anno pariter inserens. ingenium, malens utique suas margaritas a filiis clausas fructuoso sudore investigari, quam profusas a porcis fastidiosa despectione calcari. dicta videamus: Septuaginta, inquit, hebdomades abbreviatae sunt super populum tuum, et su
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfluos .uii. ꝑtem q octaui decum ãm impe¬
tii tyb̃i quo dnĩs passus÷. ⁊ ĩuemes atempore
prefunto ad eius usq passionem ebdomadas.
lxr. albreuatas hoc est. annos lunares.⁊
ccccyx. ¶Ald eius uero baptismũ qnͣdo un¬
ctus ⁊ sc̃s sanctoꝵ. descendente super eũ sp̃u
scõ sicut columba. non solum ebtomadas. uni.
⁊ .lx. due fuisse completas. sed et partem iaz
septuagesime ebdomadis inchoantem.⁊ ptꝰ
tun post .ix. ebtomadas. sed in finem septua¬
hac erat plura relaturus: fam a xꝑt malla

Expanded text:
superfluos VII partemque octavi decimi anni imperii Tyberii, quo Dominus passus est, et invenies a tempore prefinito ad eius usque passionem ebdomadas LXX abbreviatas, hoc est annos lunares CCCCXC. 53. Ad eius vero baptismum, quando unctus est Sanctus sanctorum descendente super eum Spiritu sancto sicut columba, non solum eptomadas VII et LXII fuisse completas, sed et partem iam septuagesime eptomadis inchoatam. 'Et potim post VII et LXII ebdomadas, sed in fine septuahac erat plura relaturus. Nam et Christus in illa
Abbreviated transcription (Latin):
mensis sius q̃ c̾imoniis extit̾e sollẽpnes ¶Qu¬
ta ebtomada septimi. quo toto ppłs ab agͥto laudi
oꝑe legis ĩꝑio uacabat. dicente dño. sex amis
seres agrum tuũ septimo cessab ¶texta arie
rius resonabant⁊ ad om̃s uixͣ legem possõ reu̾¬
tebatur antiqͣ. Reptima spẽs ebdomadis ẽ qua

Expanded text:
mensis suis quique caeremoniis extitere solemnes. Quinta hebdomada septimi anni, quo toto populos ab agricolandi opere legis imperio vacabat, dicente Domino: Sex annis seres agrum tuum, septimo cessabis. Sexta anni rius resonabant, et ad omnes juxta legem possessio revertebatur antiqua. Septima species hebdomadis est qu
Abbreviated transcription (Latin):
rent ei ordine. ¶Terçia spẽs ebdomadis ĩ cele¬
b̾tione pentecostes agit᷑. septem uidel septima¬
nis dierum ⁊ monade hoc est .1 dieb nupleta
qua die ⁊ moyses ardentez conscendes in mõtez
lege de celo accepit. ⁊ xͨ in lingͥs igneis spt scĩ gͥ¬
ciam de celo misit Quarta septum mensis e¬
tut ebdomada qͥ sollẽpintatib p̾claris pene
totus expandebat᷑ in qua p̾cipue dies ꝓpiciatõ¬
nis dies emmebat. qua solus per amiũ ponti¬
antea fructib. ħ est frumenti .uiiii. iolei ex
ordiẽ collectis signͣs ihm̃ pontifice magnum
ĩpleta dispensatione carms ꝓpͥum sangͥnem ce¬

Expanded text:
ecernunt. Tertia species hebdomadis in celebratione Pentecostes agitur, VII videlicet septimanis dierum et monade, hoc est, L diebus impleta. Qua die et Moyses ardentem conscendens in montem, legem de coelo accepit, et Christus in linguis igneis spiiam de coelo misit. Quarta septimi mensis erat hebdomada, qui solemnitatibus praeclaris pene totus expendebatur. Inter quas praecipue dies propitiationis eminebat, qua sola per annum pontiantea fructibus, hoc est, frumenti, vini, et olei, ex ordine collectis: significans Jesum Pontificem magnum, impleta dispensatione carnis, per proprium
Abbreviated transcription (Latin):
ret eẽ ꝑfc̃a. qͥ sins pntibus pͥmus ĩpletur
id serta ⁊ tercia. ⁊ dnndia que sunt unũ
duo ⁊ t̾a. ⁊ sił sex fiunt. Ad ħꝰ exemplũ diui¬
ne ebdomadis sa hõib obseruanda mandat᷑
dicente dũo. Sex diebus oꝑab̾is. ⁊ facies o ĩa
oꝑa tua. septimo autem die salbi diñ dei tui
nonfacies omne opꝰ. S ex dieb fecit dñs ce¬

Expanded text:
cta, qui suis partibus primus impletur, id est, sexta et tertia et dimidia, quae sunt unum, duo et tria, et simul sex fiunt. Ad hujus exemplum divinae hebdomadis secunda hominibus observanda mandatur, dicente Domino: sex diebus operaberis et facies omnia opera tua: septimo autem die Sabbati Domini Dei tui non facies omne opus. Sex
Abbreviated transcription (Latin):
rum dissipeuit. ut nõ reman̾et lapis sup
lapidem. ¶Um̃ hns ꝑ anticipatõne p̃li¬
datis moraderponendꝰ ebdomade ꝙͣ omise¬
rat redit euentũ. Confirmabit autem
piccum młtis ebtomada una. hoc est ipã no¬
uissima in qua uł Iohes baptista ł dũs et a¬

Expanded text:
non remaneret lapis super lapidem. Verum, his per anticipationem praelibatis, mox ad exponendum hebdomadae, quam omiserat, redit eventum. Confirmabit autem pactum multis hebdomada una , hoc est, ipsa novissima, in qua vel Joannes Baptista, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ad celestia iam cresc̾e inchoat: Pulchre hnͣc
in pascha obsu̾are p̾cipim̾. ut gc̾e ꝙͣ accipimꝰ
nũ ꝙͣ obliti. ꝑ singłos gͣdus spĩtał tñsitus
largitori illiuis obediendo uicem rep̾hent̾e
meminerimꝰ. ł certe ĩcrescente ad hoĩes lu¬
na iite nob̾ actiue. ĩ reu̾sa u̾o ad celos specu¬
lucis hꝰ ꝓfc̃s. ut boñ foras opem᷑ amon por¬
to illuc ut eadem bonͣ oꝑa solo suꝑne m̾cedis
intuitu geramꝰ. Huc ut luceat litx ur̃a co¬
tam hoĩb. ut uideant bonͣ oꝑa ur̃a. illuc ut

Expanded text:
lchre hanc in Pascha observare praecipimur, ut gratiae quam accepimus nunquam obliti, per singulos gradus spiritalis transitus largitori illius obediendo, vicem perpendere meminerimus. Vel certe in crescente ad homines luna, vitae nobis activae, in reversa vero ad coelos, speculucis ejus profectus, ut bona foras operemur admonet; porro illuc, ut eadem bona opera solo supernae mercedis intuitu geramus; huc, ut luceat lux nostra coram hominibus, ut videant bona nostra opera; illuc, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mo celo eg̾ssio eiꝰ. ⁊ occ̾sus eiꝰ us ad summũ
es. Qͥa gͦ luna sue lucgͦ incͤmento ꝙ exiens
asole ad nr̃os euoluit optutꝰ doͥ saluatoris
insibłe nob̾ celi facie recolligit resurrectõis
illiꝰ ac post̾i̾oris głe miracła demonstͣt. m̾nto
aqͥnta decima paschas uoti gladiis apta p̾di¬
catur. Hus quide paschał tempis alegis
obsu̾atõne sũptis uidiciis. hẽdes noui testa

Expanded text:
mo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus . Quia ergo luna eo suae lucis incremento, quod exiens a sole, ad nostros evolvit obtutus, Domini salvatoris visibilem nobis coeli faciem recolligit, resurrectionis illius, ac posterioris gloriae miracula demonstrat, merito a quintadecima paschalis voti gaudiis apta praedicatur. His quidem paschalis temporis a legis observatione sumptis indiciis, haeredes Novi Testa
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtat. ⁊ S iohẽs in apct̾. sua dix̾ qui sedebat
in chrono ecce noua facio oĩa. Dmñ ĩ terciã
m̃sis eiꝰdem septĩam in pascha obsu̾ans ꝙ re¬
surrectõis dm̃ce gaudns aptissse congruit.
ꝙ ⁊ eadem sacrostã eius resurtectõ tc̾ia die fc̃a

Expanded text:
sua: Et dixit qui sedebat in throno: Ecce, nova facio omnia . Deinde etiam tertiam mensis ejusdem septimanam in Pascha observamus, quod resurrectionis Dominicae gaudiis aptissime congruit, quia et eadem sacrosancta ejus resurrectio tertia die facta
Abbreviated transcription (Latin):
¶Luna eccͣa est: qmͣ in temꝑib fc̃am aliqͣndo
minui contingit. aliqñ cresce̾ q̃ tñ sic minu¬
itur. ut sꝑ redeunte integ̾tate reꝑetur. Solẽ
u̾om hoc leco m̃ito accipimꝰ dnm̃ saluatorẽ
iste gꝰ cognouit occasũ suũ. id głam sue
passionis agnouit. cũ discipłis sins diceret.

Expanded text:
Luna Ecclesia est, quam in temporibus factam aliquando minui contingit, aliquando crescere, quae tamen sic minuitur, ut semper redeunte integritate reparetur. Solem vero in hoc loco merito accipimus Dominum Salvatorem. Iste ergo cognovit occasum suum, id est, gloriam suae passionis agnovit, cum discipulis suis
Abbreviated transcription (Latin):
tis intͣib ec ia temꝑe ad mõdi noticiam.
ꝑuenerũt. quo fides clariꝰ elucet ⁊ repressa
cutõis. expletis longis noctib infidelitatis
tũc sc̃e eccẽ erti sunt. cũ ei iam ꝑ crudelitatis
Unũ lucioior ãiꝰ aꝑiet᷑. siec ĩmerito scĩ do¬
ctores: hydum nũcuꝑatõne signnͣt᷑. Greco
quippe eloquio hyatos pluuia nocat᷑. ⁊ hy¬
ates nom̃ splirnis acceꝑunt. qr orte ꝓcl
dubio ymbres ferũt. Bene gͦ hyad̃ applło¬
in celi faciem deducti. suꝑ arente t̾ram
derunt. ¶ Cum eĩ dixiss qui fet̾ arctuꝵ
⁊ orionas ⁊ hẏatas ꝓtinꝰ addid ͭ. i int̾iora au¬

Expanded text:
tis martyribus eo jam tempore ad mundi notitiam venerunt, quo fides clarius elucet et, repressa cutionis, expletis longis noctibus infidelitatis, tunc sanctae Ecclesiae orti sunt, cum ei jam per credulitatis vernum lucidior annus aperiretur. Nec immerito sancti doctores Hyadum nuncupatione signantur. Graeco quippe eloquio Hyadas pluvia vocatur, et Hyades nomen a pluviis acceperunt, quia ortae procul dubio imbres ferunt. Bene ergo Hyadum appellatioae quasi in coeli faciem deducti, super arentem terram derunt. Cum enim dixisset: Qui fecit Arcturum et Oriona et Hyades, protinus addidit: et interiora Au
Abbreviated transcription (Latin):
uu̾at młitudĩe stellaꝵ. ⁊⁊ oĩb eis noĩa uocat.
¶ Altra sunt scĩ angłi. ut in iob. cũ me lan¬
darent astra matutina. In contͣriam ergo
gnficant aut heticos. siue y̾pocͥtas. ꝑu̾sos
ergo angłos de celo cecidisse testat᷑ a pocalipsis
cũ dicit. Dracone t̾cia ꝑtem sydeꝵ secum
trah̾e in t̾ram. ¶Hereticos a sub sideꝵ noͤ
denotat uidas apso in epła sua dicens. Syde

Expanded text:
em stellarum, et omnibus eis nomina vocat . Astra sunt sancti angeli, ut in Job: Cum me laudarent astra matutina . In contrariam ergo gnificant, aut haereticos, sive hypocritas. Perversos ergo angelos de coelo cecidisse testatur Apocalypsis, dum dicit draconem tertiam partem siderum secum traxisse in terram. Haereticos autem sub siderum nomine denotat Judas apostolus in Epis
Abbreviated transcription (Latin):
ilio̾ ꝓpse̾. ualł filioꝵ lemion: ĩ quo pena gelenne
expͥmit᷑. Uailles setici uł indeisine pcc̃ores te ccc̃e
solimitate cadẽtes ut ĩ yscua: uallẽ filie sỹou
Et alibi uallẽ filioꝵ lemon. Ualles hũiles corde
siguificãt. de ꝗno ĩ cãtico canticor nor xp̃i loq̾tur
Ampus ẽ t̾rcu plaucies. dictus si cãpꝰ
qd̾ brenis sit pedib uec ereptus ut inõ¬
tes: s patẽs et spatio sno porrectus ⁊ iacces.

Expanded text:
 Vallis filiorum Ennon , in quo poena gehennae exprimitur. Valles haeretici vel Judaei sive peccatores de Ecclesiae sublimitate cadentes, ut in Isaia: Vallem filiae Sion . Et alibi: vallem filiorum Ennon . Vallis humiles corde significat, de quo in Cantico canticorum vox Christi loquitur ampus est terrarum planities. Dictus autem campus, quod brevis sit pedibus, nec erectus ut montes, sed patens et spatio suo porrectus et jacens.
Abbreviated transcription (Latin):
intptat᷑ luctus litoꝵ uł nppor ¶Eeuacau ĩ deserto. ct¬
stra filioꝵ isrł. Bencican ei iut̾ptat᷑ fili ꝰ ncatatiq be¬
rotli filioꝵ ictiui ĩ deserto locus ĩqno obut auon. ⁊
ostẽditur us hodie ĩ deciuo lapite nrđ petre ĩ mõ¬
tioꝵ locus ĩ galgał. ubi cͥtuuicidit iłt ppłm isrr. ĩ sedo̾
aib icricho lapide et ostendit᷑ usq hodie scra q̃ de ior¬
daue trãsiata illuc scͥptura cõmemorat. Bethdago lo
ĩ quo duc tribr zabulon et yscichar hũt cõfima. Rech¬
dago q̃ int̾ptatur domꝰ festinatis festinitatis eoꝵ. Cas¬
bi ubi gemiuos ude filios thaiuar edidit oscẽitur qĩ
ũc locus desertus: mrͣ odollam ĩ finib elcutli cropo¬
leos casbieĩ intp̃tatur calix ĩ nicusi siue ĩ niola mͥ. de

Expanded text:
 in deserto castra filiorum Israel. Benacham enim interpretatur filius necessitatis. Beroth filiorum Jachim in deserto locus, in quo obiit Aaron et ostenditur usque hodie in decimo lapide urbis Petrae mon locus in Galgalis, ubi circumcidit Jesus populum Israel in secundo ab Jericho lapide, et ostenduntur usque hodie saxa, quae de Jordane illuc translata Scriptura commemorat. Bethdago, locus in quo duae tribus Zabulon et Issachar habent confinia. Bethago quoque interpretatur domus festivitatis eorum. Chaspi, ub geminos Judae filios Thamar edidit: ostenditur autem nunc locus desertus juxta Adollam in finibus Eleutheropoleos. Chaspi enim interpretatur calio immensi, sive immola mihi. D
Abbreviated transcription (Latin):
ponẽtes cũ expõne hystorica. cet̾ũ myst̾iũ ecorder
prudẽtilectori ad ĩ nestigand̾ relintͥm. ¶Ae nami
enutib channã mĩc de sertus ẽ locus et ꝓxͥius
stanne irico grandi. qͥ situs int̾ heliã et diospoliui
ẽ. et fons ut sup̃dc̃a ena loco. uñ et euã id ẽ fons

Expanded text:
ponentes cum expositione historica, caeterum mysterium earumdem prudenti lectori ad investigandum relinquimus. Aenam euntibus Thamnam nunc desertus est locus, et proximus Thamnae vico grandi, qui situs est inter Heliam, et in Ospolim est. Et fons in supra dicto Ena loco. Unde et Ena, id est, fons
Abbreviated transcription (Latin):
gciritim et getal mõtes ostẽ d̾e noluunt. cũ illos mrͣ gal¬
gni ẽt scͥptura testatur. Ealgal crũ int̾pͣtatur renela¬
tio. Golathuym locus qͥ intp̾tcitur possessio siq̃. ga¬
lioth lctus nre iordanc̃ ĩ trbu lt uycimim: ubi altare
lncors: sine trcis ungracõ ¶rath locus deserti ad quẽ
neuerũt filu isrs mcrt mbrũ trãstretãtes ¶¶ roth gͦ
int̾p̾tatur longituco ¶Ictabutha locus ĩ desto. ubi tor¬

Expanded text:
l montes ostendere volunt, cum illos juxta Galgal esse Scriptura testetur. Galgal autem intrepretatur, revelatio. Golathmaim locus, qui interpretatur, possessio aquae. Goliath locus juxta Jordanem in tribu Benjamin, ubi altare latio sive transmigratio. Iroth locus deserti, ad quem venerunt filii Israel mare Rubrum transfretantes. Iroth ergo interpretatur longitudo. Letabutha locus in deserto, ubi tor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ isił eruꝑat ĩ solitudĩe diutat ¶ Nreo poleos ĩ quo
et militũ ex oĩ ꝑte p̾sidic distributa plenũ sãigͥns
et formiduus testant᷑ ĩ grestũ. hic ꝯnõdã mõabi¬
taꝵ fuit postea seon rer amorreoꝵ ire belli opti¬
mut. s et t̾r filioꝵ isrs trãsiordanẽ incipiẽs ab ar¬
none usq ad mõtes lenuõ et lilmũ extẽdit᷑. irigꝰ

Expanded text:
 eruperat, in solitudine dimicatur. Areopoleos, in quo et militum ex omni parte praesidia distributa plenum sanguinis et formidinis testantur ingressum. Hic quondam Moabitarum fuit, et postea Seon rex Amorrhaeorum jure belli eum obtinuit: sed et terra filiorum Israel trans Jordanem incipiens ab Arnone usque ad montem Hermon et Libanum extenditur. Ar locus
Abbreviated transcription (Latin):
et signa receptui cunere dicũt. Thuba autẽ siue bu¬
tõnẽ enũgelii souat et ad certauien spĩtale nulites
rpĩ ꝓuocat ĩ dedẽto ãmouẽdo et exortãto ppłm dei in¬
strunt et quid faciẽdum uel quid utrãdũ sit tenõ¬
strit. Quisquis autẽ iuxͣ eiꝰ iudicia obẜuat et se¬

Expanded text:
a autem sive butionem Evangelii sonat, et ad certamen spiritales milites Christi provocat: ii docendo, admonendo et exhortando populum Dei instruunt: et, quid faciendum, vel quid devitandum sit, demonstrant. Quisquis autem juxta ejus indicia se observat, et se
Abbreviated transcription (Latin):
di es nictorie receptin accipit sỹmbolum
uami aut per uocem tube aut per sỹmbo¬
Ucina ẽ qua signũ dat᷑ ĩ hoste drã a ucce
qĩ aucuia uã pagaui agrestes q̃ ad oũe
usũ bucina ad cõpeta cõuccabãtur ꝓpriẽ

Expanded text:
ndi et victorie receptui accipit simbolum. Nam aut per vocem tube, aut per symbocina est qua signum datur in hostem, dicta a voce, quasi vocina. Nam pagani agrestesque ad omnem usum bucina ad conpita convocabantur: propri
Abbreviated transcription (Latin):
latorios: nõ nulli pcc̃ores tet̾imos atq
mał accib extactos. intellig̾e uoluer̃
quoꝵ formido ⁊ recordatõ nr̃a uicia desola¬
re noscũt᷑. dũ metuimꝰ talia ꝯmit̾e q̃
intelligi ut carbones desolatorios. or̃oẽs
accipiamꝰ caritatis igne succẽsas: q̃ uos
biciis ita inũdãt: ata purificãt. ut ꝙ m¬

Expanded text:
li peccatores teterrimos atque malis actibus exstinctos intelligere voluerunt, quorum formido et recordatio nostra vitia desolare noscuntur, dum metuimus talia committere, t illud intelligi, ut carbones desolatorios orationes accipiamus charitatis igne succensas, quae nos vitiis ita mundant atque purificant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. posuisti tenebͣs i ft̾a  nox. in ip̃a ꝑtnͣ¬
sibunt om̃s bestie silua ꝵ ⁊ cet̾a. Sic̃ eiꝰ di
licia ĩ obscuris mỹstice sigͣt. ita ⁊ nox ĩ iusti¬
ciã ⁊ infidelitatem atq adu̾sa q designat.
Nam nox inficelitatem sigͣt. in illo apłi
testĩo quo ait. ñ sumꝰ noctis filii ne teneb¬
rum. ¶Imqͥtas aũ in noctis scĩficatõne

Expanded text:
suum; posuisti tenebras et facta est nox, in ipsa pertrasuum; posuisti tenebras et facta est nox, in ipsa pertransibunt omnes bestiae sylvarum, etc. uris mystice significat, ita et nox injustitiam et infidelitatem atque adversa quaeque designat. Nam nox infidelitatem significat in illo Apostoli testimonio, quo ait: Non sumus noctis filii neque tenebrarum . Iniquitas autem in noctis significatione
Abbreviated transcription (Latin):
obiectõ t̾rene moł excludit. Inumbͣtõ illa
q̃ noctis nat᷑a . ita engit᷑. ut ad sidã usq
uideat᷑ extendi: m̾ito ꝯͣria: uicissitudine.
id lucis exortu umb̾s inclinari: nocti uide¬
licet depͥmi pelliq signauit. Qmͣ udel
umbm noctis. ad aeris us ⁊ ethis confim¬
um philosophi dicunt exaltari ⁊ acumĩa¬
tis instar ꝑauudũ tenebris. lima̾ q̃ ĩfuna¬
ꝑ planetaꝵ currit. aliqn̾ ꝯtingi atq ob¬
scurari. nullũq aliud sydus talr eclip¬
telluris sołsplendor undi diffusis ealibe
ultͣ luna sunt. spacia aiurne lncis plenͣ
re. Est a̾ noctis uinbͣ mortalib ad reqe
coris data ne opis auida o tinnato labore de¬
fic̾e̾t ac ꝑiret hũenitas ⁊ ut aĩantib qͥbꝰda
q̃ lucem soł ferre ncq̃̾unt ip̃is ⁊̃ bestiis que
pũcia u̾ent᷑ hũana disc̾sandi u̾q acuitũ
q̃ritandi copia suppet̾et. ixͣ ꝙ in dĩ laudibͤ
psalunsta decantat sol cognonit occasum

Expanded text:
 inumbratio illa, quae noctis natura est, ita erigitur, ut ad sidera usque videatur extendi: merito contraria vicissitudine, id est, lucis exortu umbras inclinari, noctem videlicet deprimi pellique signavit. Quam videlicet umbram noctis ad aeris usque et aetheris confinium philosophi dicunt exaltari, et acuminatis instar pyramidum tenebris lunam, quae infima planetarum currit, aliquando contingit, atque obscurari, nullumque aliud sidus taliter ecliptelluris solis splendor undique diffusus, ea libere ultra lunam sunt spre. Est autem noctis umbra mortalibus ad requiem corporis data, ne operis avida continuato labore deficeret ac periret humanitas: et ut animantibus quibusdam, quae lucem solis ferre nequeunt, ipsis etiam bestiis, qiam verentur humanam, discursandi ubique, ac victum quaeritandi copia suppeteret, juxta quod in Dei laudibus Psalmista decantat: Sol cognovit occasum
Abbreviated transcription (Latin):
pets q̃ dnĩn negando in tenebͥs obluuonia
errauit ⁊ sꝑate iam lucis rememioratõne
correỹ. i eidem u̾e lucis adepta p̾ncia pene
totũ t̃qͥd nuptau̾at erexit. Hunc opinor
gallum aliꝙ̃ doctoꝵ incelligend̾. qͥ nos ia¬
centes excitans a sõpnolentes increpit di¬
cens. Euigilate iusti. ⁊ nolice ftare. Ma¬
tutinũ ergo siue dilucłm resuruis dñce
tempꝰ sigͣt. ł hoĩs a pct̾is ad iꝰticie plenam
ꝯu̾sione. dñ psalmista: ad dnĩn ait. Ad
te de luce iugilo. ⁊ in matutĩs medita bor
in te. qr fc̃s es aduitor m̃o. Ad ipm̃ ingila¬
tur quociẽs in mondi ambitõne cornut.
dq̾am in ilłla sic conseqͥm᷑. si ista deser̾e festie¬
mus. Dñ aũ adiecit. in matutĩs medita¬
mortuoꝵ. ut in psalmo. In matutĩo inter¬
ficiebam õs pcc̾ores t̾re. Aurora  ecc̃a. eo q¬
pꝰ tenebͣs pocoꝵ luce fidĩ illustͣta sit. ut in

Expanded text:
Petrus, qui Dominum negando in tenebris oblivionis erravit, et speratae jam lucis rememoratione correxit, et ejusdem verae lucis adepta praesentia plene totum, quidquid mutaverat, erexit. Hunc opinor gallum aliquem doctorum intelligendum, qui vos jacentes excitans et somnolentos increpat, dicens: Evigilate, justi, et nolite peccare. Matutinum ergo sive diluculum resurret, vel hominis a peccatis ad justitiae plenam conversionem. Unde Psalmista ad Dominum ait: Ad te de luce vigilo: et in matutinis meditabor in te, quia factus es adjutor meus . Ad ipsum vigilatur, quoties in mundi ambitione dormitur. Nam illa sic consequimur, si ista deserere festinemus. Bene autem adjecit: In matutinis meditamortuorum, ut in psalmo: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Aurora est Ecclesia, eo qpost tenebras peccatorum luce fidei i
Abbreviated transcription (Latin):
agit ꝑ cͥdelitate. ꝑ cecitate nõ agnoscit.
Qͥa gͦ ꝑsecutores ecc̃e. ñ ĩstabłitate cordisĩ¬
qͥeti atq huic seculo dediti. non gnͣdia. sed
pu̾ilia sapiunt. sr̃tio iudicio constͥngunt᷑.
ne tm̃ ꝑsequi ualeant qnͣtum ualẽt. Itẽ
tib. Et qr umbͣ non longe ÷ ab aere cꝰ est
umbra. ita ⁊ mors nõ longe ÷ a pena. hinc
⁊ in Iob dr̃. ubi umb mortis ⁊ nullus ordo
s sempit̾nus horror mnhĩtat. de ebdomadis. ta.i

Expanded text:
tatem, per caecitatem non agnoscit. Quia ergo persecutores Ecclesiae instabilitate cordis inquieti atque huic saeculo dediti non grandia, sed puerilia sapiunt, superno judicio constringuntur, ne tantum persequi valeant, quantum volunt. Item tibus . Et quia umbra non longe est ab aere, cujus est umbra: ita et mors non longe est a poena. Hinc et in Job dicitur: Ubi umbra mortis, et nullus est ordo, et sempiternus horror
Abbreviated transcription (Latin):
tes m̃ubilat. dũ u̾icatis sꝑlendorem nõ fac̃
uidere que possidet. Sub pedib eiꝰ quia
siue dubio maiestate dñi saluatoris con¬
culcatur demonũ execranda nequicia. sic̃
ĩ nonagesimo psał: dc̃urus est. Suꝑ aspite
⁊ basiliso ambulab̾ ⁊ ꝯculcab̾ leonem ⁊ dra¬
conem. It caligo sigt cecitatem cordis ꝑse¬
cutoꝵ. Huic dñs ad iobuit. Qͥs clausit ho¬
stiis mare qñ erũpebat qiͣ de ułua procetẽs.

Expanded text:
tes innubilat, dum veritatis splendorem non facit videre, quas possidet. Sub pedibus ejus: quia sine dubio majestate Domini Salvatoris conculcatur daemoniorum exsecranda nequitia, sicut in nonagesimo psalmo dictum est: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem ; item caligo significat caecitatem cordis persecutorum. Hinc Dominus ad Job ait: Quis clausit ostiis mare, quando erump
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑum. conticinium. intẽpe¬
stam em̃. gallicimum. ma¬
tutinũ. dilucłm. ¶Crepu¬
sculum ẽ dubia lux. nã crepeꝵ dubiũ dicimꝰ
cidentali uocatũ. q̃ sole occiouũ seqͥt̾ia tene¬
b̃s seqñtes p̾cedit. De qͣ u̾giliꝰ. ante diem ⁊¬
clauso cõponit uesꝑ ołĩpo. ¶Conticimũ
ẽ qñ om̃s silent. conti cestere eĩ siłe.3. In¬
tempestum ẽ mediũ ⁊ in actuosum noctis
tempꝰ qñ agi nich̾ põt. ⁊ oĩa sopore qͥeta
sunt. Nam tempꝰ ꝑ se nõ intelligit᷑ nͥ ꝑ ac¬
tus hũanos. ¶ Mediũ a noctis actuca¬
tet. gͦ intempesta. id  mactuosa qͣi siue

Expanded text:
um, conticinium, intempestum, gallicinium, matutinum, diluculum. Crepusculum est dubia lux. Nam creperum dubium dicimcidentali vocatum, quae solem occiduum sequitur, et tenebras sequentes praecedit. De qua Virgilius: Ante diem clauso componet vesper Olympo. Conticinium est, quando omnes silent. Conticescere enim silere est. Intempestum est medium et inactuosum noctis tempus quando agi nihil potest, et omnia sopore quieta sunt. Nam tempus per se non intelligitur, nisi per actus humanos. Medium autem noctis actu caret: ergo tempestas inactuosa, quasi sine
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ imq̾tatem tu es. In die iudicii quͣdo
resurgunt os hoĩes asapore mortis tunc
aꝑpebit eqͥtas iuudicii dĩ. qñ unicͥq reddet
m̾ ubi pascas. uͥ cubas in m̃idie. Et alibi
ĩ psało. a ruina ⁊ demoĩo meridiano. De¬
moniũ meridianũ ÷ ĩ mane picłm. f̾u̾o

Expanded text:
Deus iniquitatem tu es . In die judicii quando resurgunt omnes homines a sopore mortis, tunc apparebit aequitas judicii Dei, quando unicuique reddet mihi ubi pascas, ubi cubes in meridie . Et alibi in psalmo: A ruina et daemonio meridiano . Daemonium meridia
Abbreviated transcription (Latin):
inĩanis siue ꝙ in ea fures la¬
tronesq nocendi aliis occõ¬
nom nasciscant᷑. Est a̾ nox.
soł eẽncia traꝵ umbͣ conditi. don ab occasu
redeat ad exortum. iuxͣ ꝙ nat̾am eiꝰ: ⁊ poeta
tescͥtens. nruit inꝙͥ occeano nox. ĩ uoluẽs
u̾bͣ magna. t̾rãq polũq. a salomon sac̾s

Expanded text:
humanis: sive quod in ea fures latronesque nocendi aliis occasionem nanciscantur. Est autem nox solis absentia terrarum umbra condita, donec ab occasu redeat ad exortum: juxta quod naturam ejus et poeta describens innuit, inquiens, Oceano nox Involvens umbra magna terramque pol
Abbreviated transcription (Latin):
iera uacua sua cͥꝯuagatõne lustͣrs. Qnͣtũ
gͦ nob̾ nestigia pr̃m seqñtib cõm̃cere dat᷑.
o dic̾et dẽ fiat lux. mox teneb ͤ q̃ abyssũ tere¬
tant. abierũt ⁊ lux ab oriente medias int̾
untas em̃gẽs. cũctã t̾re suꝑficie o ꝑuis. la¬
titudĩe sui fulgoris boreales sił austles qr
nͣnõ⁊ occiduas oras actingẽs. paulati̾q se
completo diei uniꝰ spatio subducẽs infeniora
n̾dũ erant p̾scis adhuc teneb̾s. noctes illas
reliq̃bas obscuras. Dies a uix̃ aflegoria ples

Expanded text:
uum sua circumvagatione lustrantis. Quantum ergo nobis vestigia patrum sequentibus conjicere datur, cum diceret Deus: Fiat lux: mox tenebrae, quae abyssum texerant, abierunt; et lux ab Oriente medias inter undas emergens, cunctam terrae superficiem operuit latitudine sui fulgoris, boreales simul australesque, nec non et occiduas oras attingens paulatimque se completo diei unius spatio subducens, inferioranondum erant, priscis adhuc tenebris noctes illas relinquebat obscuras. Dies autem juxta allegoriam plures
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ scli ꝙ nũc agi̾ dicit. iux̃ illõ ꝑabolam dñi.
ubi oparios in uinea ꝯductos narrat. pͥma
bora est. us ad tempa noe. atp̃ib noe hora ter¬
cia. a tpĩb abhim hora .uiͣ. adata lege hora
nona. axpõ infine scli hora untecĩa. in qua
siue pu̾icia. Hora t̾tia adolescẽtia. hora .uiͣ.

Expanded text:
tempus quod nunc agitur dicit juxta illam parabolam Domini, ubi operarios in vineam conductos narrat. Prima hora est usque ad tempora Noe, a temporibus Noe hora tertia, a temporibus Abraham hora sexta, a data lege hora nona, a Christo in finem saeculi hora undecima, in quasive pueritia, hora tertia adolescentia, hora sexta
Abbreviated transcription (Latin):
plent᷑. ¶ Siqͥd̾ .xii. hore die ꝯplent dn̾o at¬
testãte qͥ ait. nõne .xii. hore st̃ diei. siqͥs am¬
bulau̾it indie ã offendit. uͥ ꝙͣnis allegorice
se die. disciplos u̾o qͥ a se illustñdi fũant ho¬
ras applłauit. solito tã ħ uinane o pñctõnis

Expanded text:
no attestante, qui ait: Nonne duodecim horae sunt diei: si quis ambulaverit in die non offendet? Ubi quamvis allegorice se diem, discipulos vero qui a se illustrandi fuerant, horas appellaverit, solito tamen humanae computationis
Abbreviated transcription (Latin):
i uno u̾su psalmiista ꝯp̾hendit dicẽs. respe.
mane. ⁊ m̃itie. narrabo ⁊ ãnũcialo. ⁊ex¬
andiet uoce m̾ã. H u̾ba magna nob̾ sa
¶Mane cũ ad pontiũ pilatũ ꝓducłꝰ
audiendꝰ meridies qr hora uiͣ. ut̃ eungłi
sta d ͭ. in cͥce suspensꝰ ⁊. Narrabo ꝑtin ad
uesꝑa. qr tũc oĩa locuta eẽ constat. q̃ uidas
nequissimꝰ fac̾e disponat. Am̃ciabo ad ma¬
ne rũdit qñ dicente pilato. tu es rex in¬

Expanded text:
salmista comprehendit, dicens: Vespere, mane et meridie narrabo et annuntiabo, et exaudiet vocem meam . Haec verba magna nobis SaMane, cum ad Pontium Pilatum productus est audiendus. Meridie, quia hora sta dicit, in cruce suspensus est. Narrabo, pertinet ad vesperam, quia tunc omnia locuta esse constat, quae Judas nequissimus facere disponebat. Annuntiabo ad mane respondit, quando, dicente Pilato, Tu es rex Ju
Abbreviated transcription (Latin):
Artes diei tres sunt. mane.
meridies. ⁊ sup̃ma. Maue
luy met᷑a ⁊ plena. nͨ iaz cce¬
puscłm. ⁊ dcm̃ mane ama
mi. ¶ Manũ eĩ antiqui
bonũ dixerũt. ꝙͥ eĩ meliꝰ luce. Mane

Expanded text:
artes diei tres sunt: mane, meridies, suprema. Mane, lux matura et plena, nec jam crepusculum: et dictum mane a manu. Manu enim antiqui bonum dixerunt. Quid enim melius luce? Mane
Abbreviated transcription (Latin):
post. pͥmũ eĩ filiꝰ nascit᷑. deinde nepos. Gra¬
dus ei sb̾stitucõnis ẽ. hunc ⁊ post̾itas qiͣ po¬
st̃ã etas ¶Uepõs a̾ utͥusq sexus ẽ. nã ut
neptis dicamꝰ nniure ẽ. pp̃ discrecõnẽ suc¬
cessionis amissã ¶ꝓrõnepos ẽ qui ex nepote
ꝯceptus natusq ẽ. et dcũs ꝓnepos qͣ natꝰ
porro postiex hoc qͦq nocari incip̃ ⁊ proge¬
mes qͣi porro pꝰ geniti nã filu ⁊ nepotes ñ
st̃ progemes.qr nõ ẽ ĩ eis longa posteritas
sit̾ a ĩfernis longe editi progemes dm̃ . iͣ ita
sr̃ms proaui ataui. qui ⁊ ꝓgenitores applłã¬
tiui qiͣ porro gen̾antes. pronepos dcũs qr
ꝓꝑe nõ pot̾. abnepos qr se nĩgit᷑ a nepote.

Expanded text:
post. Primum enim filius nascitur, deinde nepos. Prdus enim substitutionis est. Hinc et posteritas, quasi postera aetas. Nepos autem utriusque sexus est. Nam ut neptis dicamus, in jure est propter discretionem successionis amissam. Pronepos est, qui ex nepote conceptus natusque est, et dictus pronepos, quasi natus porro post. Ex hoc quoque gradu incipit vocnies, quasi porro post geniti. Nam filii et nepotes non sunt progenies, quia non est in eis longa posteritas. Sicut autem inferius longe editi progenies dicuntur, ita superius proavi, atavi qui et progenitores appellantur, quasi porro generantes. Pronepos dictus, quia prope nepotem. Abnepos, quia seiungitur a nepote.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Pignus ẽ qui ex alio pr̃e natꝰ ẽ. et p̾m¬
gnus dici putat᷑ aiͣ pͥuigenus. qiͣ pͥus ge¬
nitꝰ uñ ⁊ nulgo añ natus d ¶uocabula
agente hec nident᷑ declinata. genitor
genit̾x. agnati. agnate. cognati cognate.
nõ oignĩ. nͥ adieceris uir eis
Mritus u̾o t̾ sineadiectione cõ¬
iugn sonat. ⁊ amare maritus
qͣi mas. ẽ eĩ nomen p̾me põĩcionis. quod
facit in dinumcõe mascuł. in dermatõe
maritus ¶Sponsus aspondendo nocatꝰ.
na aũ ip̃m tabellarũ mat̾moni caucoue
S̾ u̾ucẽ enut tebant in quib spondetant
se ñutẽ consentire ĩniria mat̾monii et
fide iussores dabaut. uñ ⁊ admissũ ẽ ut
sponsũ dicamus uirũ ab spondendo et spon
nõ qr promittit᷑. s qr spond ⁊ sponsores

Expanded text:
Privignus est qui ex alio patre natus est; et privignus dici putatur quasi privigenus, quia prius genitus. Unde et vulgo antenatus. Vocabula a gente haec videntur declinata: genitor, genetrix, agnati, agnatnisi adieceris vir eius. Maritus vero etiam sine adiectione coniugem sonat; et a mare maritus, quasi mas. Est enim nomen primae positionis, quod facit in diminutione masculus, in derivatione maritus. Sponsus ab spondendo vocatus. Nam ante usum tabellarum matrimonii cautiones sibi invicem emittebant, in quibus spondebant se invicem consentire in iura matrimonii, et fideiussores dabant. Unde admissum est ut sponsum dicamus virum, ab spondendo, et sponnon quia promittitur, sed quia spondet et sponsores
Abbreviated transcription (Latin):
lamus uterus u̾gnus marie. ut ĩ psalmo
⁊ ip̃e tãꝙͣ sponsus ꝓcedens de thalamo suo.
ẽ halami corda scõꝵ. ut ĩ ezechiele. Oscłm
digo filio dr̃. Et osclatus ẽ eũ. Et ĩ apło re¬
cõciliati sumꝰ d̾o ꝑ mortẽ filii eiꝰ ⁊ ĩ malã
ꝑtẽ iuda oscło filiũ hõis tͣdis ¶Risus gandi
bit in die nouissimo ⁊ in aliãꝑtẽ. Ego quoq¬
in interitu ur̃o rideb¶arrabo dcã qiͣ arrabo¬
bonũ ẽ. ꝙ uo cã formcacõis aut adultii ma¬
lu ẽ. idcito arbor nõ ẽ. dc̃ã ã arra a re pro
niꝑciarũ petitores a p̾cando a petendo dr̃¬
mibentẽ uiro ꝯningit. ip̃a ẽ ⁊ panimphe
nã iumpha sponsa ĩ ipciis ⁊ nmpba
ꝓlauacõis officio. quod ⁊ ad nomẽ mi¬
cordia ne seꝑarẽt. Cõniges aͥ ueriꝰ appel¬
lant᷑ a pͥma disponsacõis fide. ꝙͣuis adhu¬

Expanded text:
lamus uterus virginis Mariae, ut in Psalmo: Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Thalami corda sanctorum, ut in Ezechiele: Osculum digo filio dicitur: Et osculatus est eum . Et in Apostolo: Reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus . Et in malam partem: Juda, osculo filium hominis tradis! Risus gaudiubit in die novissimo . Et in aliam partem: Ego quoque interitu vestro ridebo . Arrabo dicta, quasi arrha bood vero causa fornicationis aut adulterii, malum est: idcirco arrabo non est. Dicta autem arrha a re, pronuptiarum petitores, a precando et petendo dicnubentem viro coniungit. Ipsa est et paranympha. Nam nympha sponsa in nuptiis; et nympha pro lavationis officio, quod et ad nomen nucordiam, ne separentur. Coniuges autem verius appellantur a prima desponsationis fide, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui nõ ꝯtin nibat. In eligendo marito
quatuor expectansolent. u̾tus. genis. płcri¬
tudo sapĩa. Ex hus sap̾ia potentior ẽ ad
amoris affectu̾ Refert hec qͣtuor uirgiliꝰ
credo equidẽ nec uana fides gentis c̃e dõꝵ
Itẽ in eligenda uxore qͣtuor res impellũt
hoĩe ad amorẽ pulc̾tudo. genꝰ diuicie mo¬
res. meliꝰ tñ si ĩ ea moros mag̾ qͣ pulc̾tudo
q̃ ratin. mĩt ã ille querũt᷑ quas aut diui¬
cie aut for. nõ quas probitas moꝵ ꝯme¬
dat. Id̾o ã fenñe sb̃ nri potestate ꝯsistũt. qr
leuitate animi plerũq decipiũt᷑. uñ ⁊ ea¬
uu̾ erat eas uiri auctoritate rep̾mi ꝓm̃¬

Expanded text:
ui se non continet, nubat. 28. In eligendo marito quatuor spectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapientia. Ex his sapientia potentior est ad amoris affectum. Refert haec quatuor Virgilius Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum. 29. Item in eligenda uxore, quatuor res impellunt hominem ad amorem: pulchritudo, genus, divitiae, mores. Melius tamen est, si in ea mores quaerantur quaeratur. Nunc autem illae quaeruntur, quas aut divitiae aut forma, non quas probitas morum commendat. Ideo autem feminae sub viri potestate consistunt, quia levitate animi plerumque decipiuntur. Unde et aequum erat eas viri auctoritate reprim
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qͦcieus gͦdũ deficit nomen. ut po̾te fili
nepos pronepos ab nepos. ad nepos. tͥnepos
u̾ isti gͣdus defeccrũt. merito iã dicimꝰ mi¬
nores. sic̃ ⁊ maiores. dicimꝰ pr pr̃is aui.¬
ꝓroam. abam. atam. t̾taniq nocabulũ.

Expanded text:
quotiens graduum deficit nomen, ut puta filius, nepos, pronepos, abnepos, adnepos, trinepos. Ubi isti gradus defecerint, merito iam dicimus minores, sicut et maiores dicimus, posproavi, abavi, atavi, tritavique vocabulum.
Abbreviated transcription (Latin):
sic eĩ lex uoluit. ut qui defu̾cto nascitur
ua. ẽ ã hoc nomen grecu ⁊ ĩ latautate de
to mr̃e iuduagẽitꝰ ullud tm̃ spurii filius
qr muliebrẽ nat᷑a uet̾es spuria uocabant
latine ã spurii qiͣ exͣ puritatẽ i. qiͣmidi.

Expanded text:
Sic etenim lex voluit, ut qui post defunctum nascitur,na. Est autem hoc nomen grecum et in latinitate deto, matre vidua genitus, velut tantum spurii filius: quia muliebrem naturam veteres spuriam vocabant. Latine autem spurii, quasi extra puritatem, id
Abbreviated transcription (Latin):
t ᷑ afius. qr sic̾ ẜuus ĩ potestate ẽ dm̃. sic filiꝰ
ĩpotestate ẽ pris. inde ⁊̾ filiosit emancipa¬
tio. ut sit lib̾ a pr̃e. sic̾ fit ẜuo manussio ut
sit lib̾atꝰ a doͦ Itẽ libi dc̃i. ꝙ ex libo st̾ mat̾¬
monio orti nã filu ex libo  ancilla siułcgõras¬
sut. semꝑ eĩ qui uascit᷑ det̾iorẽ pentis statimi
simut ¶aturales a dñr ingeiuarũ cõaubi¬
narũ filu quos sola nat᷑a. genuit nõ hone¬
stas ꝯngii .i. et pueri a pube¶ adoptiuꝰ filnus
ẽ qui aut pr̃e nsto aut auo. aut ꝓauo cur
potestate ꝑ mancipatõe ẽ tͣditus malienã

Expanded text:
 servis; quia sicut servus in potestate est domini, sic filius in potestate est patris. Inde etiam filio fit emancipatio, ut sit liber a patre, sicut fit servo manumissio, ut sit liberatus a domino. Item liberi dicti, quia ex libero sunt matrimonio orti. Nam filii ex libero et ancilla serSemper enim qui nascitur deteriorem parentis statum sumit. Naturales autem dicuntur ingenuarum concubinarum filii, quos sola natura genuit, non honestas coniugii. Idem et pueri a pube. Adoptivus filius est, qui aut patre iusto, aut avo, aut proavo, cuius potestate per mancipationem est traditus in alienam
Abbreviated transcription (Latin):
potentissimis dñis lib̾at. uoluptatib mi¬
ponit modũ libidĩs fũgit impetus. aug
sapĩa. dat maturiora cõsilia. mala autẽ¬
eĩ morbi tristisq senectus. nã duo st̾ quib
mimu̾it᷑ corꝑis uires senectus et morbus
senectutẽ nõ solũ etatẽ finitã debemꝰ acci
do ut arbitrorħ niste datur ect̾e. qm̃ oĩa
ce fulgebũt. nec ĩcassũ addidit in ea. qr se¬
nectus hũana morib gͣuissimus sancia
ta ad finẽ querel honerosa. colore defor¬
mis clit oc senectus ecte ad uitã ducit
ppetua. ad beatitud̾ie mirabilẽ. ad pulcri¬
tudinẽ suglarit᷑. ut luceant sic̾ angłi dei.
¶ Hoc de seru hoĩm et gͣdib etatũ. muĩc dcã
sufficiant. iam de gen̾acõe seriedicẽda st̃

Expanded text:
potentissimis dominis liberat, voluptatibus imponit modum, libidinis frangit impetus, auget sapientiam, dat maturiora coenim morbi, tristisque senectus. Nam duo sunt, quibus minuuntur corporis vires, senectus et morbus.senectutem non solum aetatem finitam debemus accido ut arbitror hic juste datur Ecclesiae: quonice fulgebunt. Nec incassum addidit, mea: quia senectus humana morbis gravissimis sauciata tendit ad finem, querelis onerosa, colore deformis est. At contra senectus Ecclesiae ad vitam ducit perpetuam, ad beatitudinem mirabilem, ad pulchritudinem singularem, ut luceant, sicut angeli Dei. Haec de sexu hominum et gradibus aetatum nunc dicta sufficiant. Jam de generationis serie dic
Abbreviated transcription (Latin):
ialleatoris ĩcus. Incudẽ quippe iualleator soł aptã
ꝑcussioĩb figit. ad ħ uãq ĩcus statuit᷑ ut crebͥs ittib
feriat̾ Lemator ergo ut malleatoris ĩcus strĩgitur
qr ĩferui iuĩcuł crartaibit᷑. et et̾ni supplicii cõtuuia ꝑ¬
cussione qiuidat᷑. Qui mõ qͦ ꝑcutit᷑ dñ iusti quiq illo

Expanded text:
malleatoris incus. 1121 Incudem quippe malleator solis aptam percussionibus figit. Ad hoc namque incus statuitur, ut crebris ictibus feriatur. Leviathan ergo ut malleatoris incus stringitur, quia inferni vinculis coarctabitur, ut aeterni supplicii continua percussione tundat
Abbreviated transcription (Latin):
p angelica munst̾ia autert ppło ut digne pou̾t
nũciare uolũtatẽ dei. Lnua dicta eo ꝙ leue fa¬
ciat. uã unũ ieue ẽ in quo bom dectoris exprum
pt officiũ. qui uẽtes hoñu iccũdis ẜuiouib l eui
fieat et placidũ facit ad audiẽdũ u̾bũ dei et ad ꝑ¬

Expanded text:
 digne possit nuntiare voluntatem Dei. Lima dicta eo quod lene faciat; nam limum lene est, in quo boni doctoris exprimi potest officium, qui mentes hominum jucundis sermonibus ficat, et placidum facit ad audiendum verbum Dei, et ad p
Abbreviated transcription (Latin):
figurabat. ad cuiꝰ edificatõe electoꝵ auime qiͣ qͥdẽ
expoliti lapides deferũt᷑ qͥ cũ edificãtur ĩ ceł uullus
illic iã distipline malleꝰ resonat qr dolati atq per¬
fecti illuc lapites ducũtur ut lecis iux̃ ineritũ con¬
sicut uiasle iscerẽs petras. Itẽ mallei aagesia pec¬
eitor.sicut salomõ dicit uallei stłtoꝵ corpa ptuci¬
ẽtes. Forcipes qĩ ferri cipes eo ꝙ ferrũ cãtẽs capiãt
teueãt q siue ꝙ abhiis aliquid foruũ capiuꝰ et te¬
ueuiꝰ qi fornicapes. uã fornũ ẽ calidũ. uñ formosĩ

Expanded text:
figurabat? Ad cujus aedificationem electorum animae quasi quidam expoliti lapides deferuntur. Quae cum aedificatur in coelis, nullus illic disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum consicut malleus conterens petras . Item mallei, flagella peccatorum, sicut Salomon dicit: Mallei stultorum corpora percutientes . Forcipes quasi ferricipes, eo quod ferrum candens capiant teneantque, sive quod ab his aliquid forvum capimus et tenemus, quasi forvicapes