comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puiis qͣnta ip̃a cõpora p̾ntant᷑ ugilantib ut inter uisionẽ dor¬
entium et uãm comixtioem ingilantib nõ discernatũ. ẜc
tinuo eis caro moueat᷑ et cont᷑ propositum sui uel contra licitos
mores concubere uideant᷑ et qd naturalite̾ collectũ est ꝑ genita¬
les uias emittat᷑. Hunc motum casti uigilantes cohibent et re¬
et seꝗtur ꝙ eum motũ seq solet et qd sinc ꝓecto auigilantibus
non poͬt. Sic ĩspu et corporalium rerũ ymagines apparci¬
et multa ꝓarbitrio figũt᷑. uelpt̾ arbitrium demonstratur. Ipa
nanq aĩa que motu prꝙrio semꝑ in motu est qr ꝑ corpus non
finitur uł no plene suntꝰ corpor alia sentire ul adcorporalia uim
sue intentiois dirigere corpore sopito sp̃u corporaliũ similititdies
aut ip̃a agit sic̾ etiã ymagines corpor cogitando ex se ip̾auers are
assolet aũt obiectas intuet̾. cũ eas uidendas aliquo sp̃u affim¬
sibilis et incorporea passibilis atq mutabilis carens po̾¬

Expanded text:
ntantur vigilantibus, ut inter visionem dormientium et veram commixtionem vigilantium non discernatur; sed continuo eis caro moveatur, et contra propositum suum vel contra licitos mores concumbere videantur, et quod naturaliter collectum est, per genitales vias emittatur. Hunc motum casti vigilantes cohibent et reet sequitur quod eum motum sequi solet, et quod sine peccato a vigilantibus fieri non potest. Sic in tur. Ipsa namque anima quae motu proprio semper in motu est, quia per corpus non sinitur, vel non plene sinitur corporalia sentire, vel ad corporalia vim suae intentionis dirigere, corpore sopito, spiritu corporalium similitudines aut ipsa agit, sicut et imagines corporum cogitando ex se ipsa versare assolet; aut objectas intuetur, cum in eas videndas aliquo spisibilis et incorporea, passibilis atque mutabilis, carens pon
Abbreviated transcription (Latin):
Umanũ sp̃um aliqubonus aliqn malus assuit sps
nec facile disce̾ni pot. aquo sṗu assumat᷑ nisi quiabo¬
nus instrut et malus fallit. fallit ant sepe i manifestiᷤᷤ
num sp̃m rapit ut quadam occulta mixtura q. ide dicit
affectu malitie t̾icit ꝑ cogitationes et icentiua itioꝵ ꝗb ipe plenꝰ
est ut pote fallax neq̃m et fraudulentus deceptoꝵ aiar. No
aut eiꝰ h̾itator efficitur s ꝑ fraudulentiã deceptionẽ atq malitia
in eoh̾itare dicitꝰ q̃m implẽt. soliꝰ eĩ trinitatis ẽ intrare et imple
corporis tr̃enoꝵ corpoꝵ sensũ facile procediit et quedã¬
cogitata p̾mntiat que hoies mirantur ꝓtarditate se

Expanded text:
uando bonus aliquando malus assumit spiritus; nec facile discerni potest a quo spiritu assumatur, nisi quia bonus instruit, et malus fallit. Fallit autem saepe in manifestnum spiritum rapit, ut quadam occulta mixtura quasi idem spiritus affectu malitiae, trahit per cogitationes et incentiva vitiorum, quibus ipse plenus est, utpote fallax, nequam et fraudulentus deceptor animarum. Noaut ejus habitator efficitur; sed per fraudulentiam, deceptionem atque malitiam, in eo habitare dicitur quem implet. Solius enim Trinitatis est intrare et implercorporis, terrenorum corporum sensum facile praecedunt, et quaedacogitata praenuntiant, quae homines mirantur propt
Abbreviated transcription (Latin):
le .i. ꝑ intelligentiã deũ ce̾nit ĩ quo ꝑfectissima est pulcritudo et bti¬
ssima insio q̃ usione fit bta.Remoueat ergo aconsideratione
sua oms notitias que ꝑcorporis sensus extrisecus capuitũ: q̃¬
cognoscit uiuer se. Memini se se. Intelliger se. uelle. cogitare. scir
urdicare hec oia nouit inse. nec ymaginat᷑ q. ext̾se illa aliquo
sensu corporis tetigit. sicut corporalia qͣ tangunt᷑ꝰ. ex quoꝵ cogi¬
tationib siniħ sibi affinga ut tale aliꝗd ee sẽ putet qcqd ei de se
remanet hoc solu ipsa est. Niħ eim tam inmente: qͣm mes est: nͥ¬
qͣ se ip̃am. cũ gͦ querente se nouit. se utiq nouit. et ome q: no¬
uit tota nouit. et si parte inuenta nõ se tota querit totasibi p̾
sto est. Niħ eĩm sibi scip̃a p̾sentius ẽe potest. Quod aut de se
querit. ꝗd antea fuerat. uł ꝗd futura sit uł quali modo sit.i. qͣ¬

Expanded text:
elligentiam Deum cernit, in quo est perfectissima pulchritudo et beatielligentiam Deum cernit, in quo est perfectissima pulchritudo et beatissima visio, qua visione fit beata. Removeat ergo a consideratione sua omnes notitias quae per corporis sensus extrinsecus capiuntur. QuNam cognoscit se vivere, se meminisse, se intelligere, se velle, cogitare, scire, judicare. Haec omnia novit in se, nec imaginatur, quasi extra se illa aliquo sensu corporis tetigerit, sicut corporalia quaeque tanguntur. Ex quorum cogitationibus si nihil sibi affingat, ut tale aliquid se esse putet; quidquid ei de se remanet, hoc solum ipsa est. Nihil enim tam in mente est, quam a se ipsa. cum ergo quaerentem se nouit, se utique nouit et omne, quod nouit, tota nouaesto est. Nihil enim sibi se ipsa praesentius esse potest. Quod autem de se quaerit; quid antea fuerit, vel quid futura sit, vel qualis modo sit q
Abbreviated transcription (Latin):
dus erat ho et quo sibi ẽet redeũdũ et ude fugiendii sicut ei
progressus aie usq ad mortalia lapsus est sic regressus ee in
&e debet qua inpugnantib intus resistere ualeat ut sccłm na¬
turã suã uiuat et ordinare appetat sub illo iidelicet aquo
regi debet et sup̃eaq regere debet. imo uerbo qd rationale dr
sepatur abestus alio quod mortale adiuinis. Illud ubi tenueit
bestia ert hinc nisi se adu̾tei̾t ad diuina nõ ꝑuenit. Iccirco nti
homo sibi in cognitis se cognoscat. magna  opus ht con
ne recedendi asensib ut aium siñ ad secolligat et in seipso
retineat. Hiis siquide sensibus impechitur aia ne cernere se¬
metip̃am ualeat et creatorẽ simi qm sola et simplex sine istis
oculis intueri debet aiananq: ronalinter eas res q̃st adeo¬
caritate coheserit int̾m ab columine illo intelligibili ꝑfursa.
quodamͦ et illustrra. nõ ꝑcorporeos oculos s ꝑ ip̃ius sinpͥncipa¬

Expanded text:
dus erat homo, et quo sibi esset redeundum, et unde fugiendum. Sicut enim progressus animae usque ad mortalia lapsus est; sic regressus ejus in rationem esse debet, qua impugnantibus vitiis resistere valeat, ut secundum naturam suam vivat, et ordinari appetat sub illo a quo regi debet, et supra ea quae regere debet. Uno verbo, quod rationale dicitur, separatur a bestiis; alio, quod mortale, a divinis. Illud nisi retinuerit, bestia erit; hinc nisi se averterit, ad divina non perveniet. Idcirco ut homo sibi incognitus cognoscat se, magna opus habet consuetudine recedendi a sensibus, ut animum ad se colligat, et in se ipso retineat. His siquidem sensibus impeditur anima, ne cernere semetipsam valeat et Creatorem suum, quem sola et simplex sine istis oculis intueri debet. CAPUT charitate cohaeserit, in tantum ab eo lumine illo intelligibili perfusa quodam modo et illustrata, non per corporeos oculos, sed per sui ip
Abbreviated transcription (Latin):
sensus et alter posterior aquo ois motꝰ. tertiꝰ intͥutunq mediꝰ¬
.i. ronalis.Sensus corporis sic fuint. Quod est i corpore subtili¬
inde mixtã quadam. primo.cũ aere puro.ẜo cũ aere caliginoso

Expanded text:
sensus; alter posterior, a quo omnis motus; tertius inter utrumque medisensus; alter posterior, a quo omnis motus; tertius inter utrumque medi. Corporis sensus sic fiunt. Quod est in corpore subtiliinde mixtura quadam primo cum aere puro, secundo cum aere caliginoso
Abbreviated transcription (Latin):
ctus oĩa tenet oĩa implet. oĩa sustinet oĩa suꝑ excedit et circum¬
plectit᷑. sic aĩa hiis trib uirib ꝑ totũ corpus diffundit᷑ no loca¬
li distensione. sed uitali intentione. Naturalis uirtus oꝑatur
in epate sanguine et alios humores quos ꝑuenas ad omĩa cõ¬
poris membra transmittit. ut in de augeantur et nutͥ ant̾ ius ĩ
supta detinet donec exillis utilis digestio fiat expulsina nocitur᷑
et suꝑflna expellit. Distributiua bono bonoꝵ ciboꝵ humores oĩ¬
b membris distribuit ꝓut cuiq expedit istas ires hnt oĩa aĩ¬
malia et ideo corporis ee uñr nõ aie¬
Is uitalis ẽ incorde que
ad obtemperandã feruorẽ cordis aerẽ auriendo atq
redendo uita et salute toticorpori tribuit aerenãq pu¬
ro sanguinẽ purificatum ꝑtota corpus impellit ꝑue¬
nas pulsatiles que arterie uocant᷑ exquaꝵ motu temꝑantiam
q distemperantiam cordis phisici cognoscunt.
q sunt uentriculi cerebri. unus anterior aquo omĩs

Expanded text:
tinet, omnia superexcedit, omnia circumplectitur: sic anima his tribus viribus per totum corpus diffunditur, non locali distensione, sed vitali intensione. Naturalis namque virtus operatur in hepate sanguinem et alios quosque humores, quos per venas ad omnia corporis membra transmittit, ut inde augeantur et nutriantur. Vis isumpta retinet, donec ex illis digestio utilis fiat. Expulsiva nociva et superflua expellit. Distributiva bonos bonorum ciborum humores omnibus membris distribuit, prout cuique expedit. Istas vires habent omnia animalia; et ideo corporis esse viis vitalis est in corde, quae ad temperandum fervorem cordis aerem hauriendo atque reddendo, vitam et salutem toti corpori tribuit. Aere namque puro sanguinem purificatum per totum corpus impellit per venas pulsatiles, quae arteriae vocantur. Ex quarum motu temperantiam vel distemperantiam cordis physici cognoscunt. que sunt ventriculi cerebri. Unus anterior, a quo omnis
Abbreviated transcription (Latin):
litudo in sp̃m format᷑ et memoria reconditur. sũ cu absentia ĩa
nota uel que nõ nouimꝰ cogitam̾ ut inde in formet᷑ quida spirita
lis intellectꝰ. Innũabilia ⁊ ꝓarbitrio et opinatione fingunus
que uel nõ sunt. uel eẽ nesciunt᷑. Inmuabiles quoq et uarie for¬
me rerũ inaio nro uͥsant᷑ꝰ. ul cũ aliquid facimus uel fcturi sumꝰ
Aunia quoq intentice cogitatioe uel aliqua in morbi ut freneti¬
bom siue mali. ita corporaliũ rerũ ymaginis in sp̃u ex pͥmũtur
taqͣ corpora ipis corporib sensib presentent᷑ ut absentia uide

Expanded text:
similitudo in spiritu formatur, et in memoria reconditur; sive cum absentia jam similitudo in spiritu formatur, et in memoria reconditur; sive cum absentia jam nota vel quae non novimus cogitamus, ut inde lia etiam pro arbitrio et opinatione fingimus, quae vel non sunt, vel esse nesciuntur. Innumerabiles quoque et variae formae rerum in animo nostro versantur, vel cum aliquid facimus, vel facturi sumus: Nimia quoque intentione cogitationis vel aliqua vi morbi, ut phrenetis seu boni seu mali, ita corporalium rerum imagines in spiritu exprimuntur, tanquam corpora ipsius corporis sensibus praesententur, ut abse
Abbreviated transcription (Latin):
Luidutiq est in nobis quo corpora sentimꝰ ꝙ quq cor¬
poris sensib famus aliud quo no corporea s corporib
miles sicut est deus et ip̃a mens rationalis uel intelligentia uel
ratio sicut etiã uirtutes prudentia iustitia. castitas caritas pi¬
etas et quecunq alie sunt quas intelligendo uel cogitando e¬
numeramꝰ discernimꝰ et diffinimꝰ. põro anima nõ est corporeaqͣ
no om̃is similitudo corporis corpus est. Dormi eĩ et in sõpnus
clansi crunt oculitui uidebit illa et itamea tota integra cernet᷑
corporis sui sentit seubona seu mala. Nonsunt tn corporalia ẜ cõ¬
poralib similia quib aie corporibus exute afficiuntur seu bene
iale cum et ip̃e suis corporib simile sibi met appareant. su
tñ et nera letitia est et uera molestia fcta de sub̾a sp̃itali ĩ suba sp̃i
rer similitudines aut format᷑ aut formate ingerunt᷑ sũ eu pre¬
entia aliquo corporis sensu tangimus et continuo eoꝵ s

Expanded text:
ud utique est in nobis, quo corpora sentimus, quod quinque corporis sensibus facimus. Aliud quo non corpora, sed corporibus les, sicut est Deus, et ipsa mens rationalis, vel intelligentia, vel ratio: sicut etiam virtutes, prudentia, justitia, castitas, charitas, pietas, et quaecumque aliae sunt, quas intelligendo vel cogitando enumeramus, discernimus et definimus. Porro anima non est corpus, quia non omnis similitudo corporis corpus est. Dormienti enim Clausi erunt oculi tui, videbit illa. Et ita in ea tota et integra cerneturcorporis sui sentit, seu bona seu mala: non sunt tamen corporalia, sed corporalibus similia, quibus animae corporibus exutae afficiuntur, seu bene seu male, cum et ipsae suis corporibus similes sibimet appareant; sunt tamen et vera laetitia et vera molestia, facta de substantia spirerum similitudines aut formantur, aut formatae ingeruntur, sive cum praesentia aliquo sensu corporis tangimus, et continuo eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmnãq studia que quisq excuit sopnnia et solitaꝵ artium
mulacra. Inpiua m̃tis imp̾ssa apparent ĩ sopniis. Iuxta c
infirmitatũ diu̾sitates diuersa accidunt sopni a et ẜmmoꝵ
guinei alia colerici alia malanconici. alia flegniatici. Illi ui¬
dent rubea et uaria.Isti nigra et alba fantasma ẽ. qn qu
inruentes ise uł passim uagantes formas discrepantes et ua¬
rias: letas uł tbulentas. In h gn̾e est ephilaltes qͥm publica
ꝑ suasio ꝗescentes opinat᷑ ĩuade et põdẽ suq p̾ssos ac sentiẽtes
grauare q no est alurd nisi quedam fumositas astomacho uel
a corde adcerebrũ ascendens et ibi uim aĩalem comprimens:
et potestate demonũ homines conuerti possunt in lu

Expanded text:
namque studia quae quisque exercuit, somniat; et solitarum artium simulacra in praesentia mentis impressa apparent in somnis. Juxta etiam infirmitatum diversitates diversa accidunt somnia. Etiam secguinei, alia cholerici, alia phlegmatici, alia melancholici. Illi vident rubea et varia; isti, nigra et alba. Phantasma est, quairruentes in se, vel passim vagantes formas discrepantes et varias, laetas vel turbulentas. In hoc genere est ephialtes, quem publica persuasio quiescentes opinatur invadere, et pondere suo pressos ac sentientes gravare. Quod non est aliud nisi quaedam fumositas a stomacho vel a corde ad cerebrum ascendens, et ibi vim animalem comprimens. et potestate daemonum homines converti possint in lu
Abbreviated transcription (Latin):
temperatio post euisde aie abcessum ad supna euadunt ac se¬
se expediunt. Corporis aut compo sic fit. corpus costat ex of¬
cialib membris officialia et consimilib cosimilia. exl
morib humores ex cibis cibi exelemtis et nih̾ hoꝵ est aĩa
s in istis tanqͣ in organis agit et ꝑhec corpori consulit. et huiᷤ
uite in qua factus est ho in aĩamuiuam. Que cu teꝑata et or

Expanded text:
temperatio, post ejusdem animae abscessum ad superna evadunt ac setemperatio, post ejusdem animae abscessum ad superna evadunt ac sese expediunt. Corporis autem compositio sic fit. Corpus constat ex officialibus membris, officialia ex consimilibus, consimilia ex humoribus, humores ex cibis, cibi ex elementis; et nihil horum est anima, sed in istis tanquam in organis agit, et per haec consulit corpori, et huic vitae in qua factus est homo in animam viventem. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
ei semꝑ adconsiderandi.qd ad amandum et laudandum sep
est suaue. Nihil eim ad bt̃a uitam p̾stantius uidetur qͣ ueld
clausis carnalib sensib ex̃ carnẽ mũdũq effectu qm piam
intra semetipm conuti aliemiq effc̾m amortaliu cuproitati¬
bus sibi soli deo loqui:¬
Um au aia sit in corporea per
sp̃u similia corpus administrat. Ista siquite pͥora ex¬
cipit nutus aie miuificantis eo ꝙ in corporee nature sint ꝓpĩ¬
quiora q̃m humon et tra. utad eoꝵ proximũ misterui totamo¬
les ad ministret᷑ Nullus sine hiis duob uelin corpore sensus
est. uel abaia spontaneus corporis motus. Ignis et aer qr le¬
uia sunt. mouent tram et aqua q̃ grania siit. Qua corpora et
post aie  abscensũ moni uidem ꝗa ignis et aer qui duo ꝑ aĩe
resentiã tenent᷑ in corpore t̾reno et humido ut oĩum iiiĩ. fi

Expanded text:
est illi semper ad considerandum, quod ad amandum et laudandum semper est illi semper ad considerandum, quod ad amandum et laudandum semper est suave. Nihil enim ad beatam vitam praestantius videtur, quam velut clausis carnalibus sensibus extra carnem mundumque effectum quempiam intra semetipsum converti, alienumque effectum a mortalium cupiditatibus sibi soli et Deo loquium anima sit incorporea, perspiritui similiora, corpus administrat. Ista siquidem priora excipiunt nutus animae vivificantis, eo quod incorporeae naturae sunt propinquiora quam humor et terra, ut ad eorum proximum ministerium tota moles administretur. Nullus sine his duobus vel in corpore sensus est, vel ab anima spontaneus corporis motus. Ignis enim et aer, quae levia sunt, movent aquam et terram quae gravia sunt. Quapropter corpora etiam post animae abscessum moveri videmus; quia ignis et aer, quae duo per animae praesentiam tenentur in corpore terreno et humido, ut omnium quatuor fiat
Abbreviated transcription (Latin):
quo gandet et exultat boniesse aie est deus cum afluẽtia
dulcedinis sue bonĩ carius est mũdus cum hndãtia io¬
cunditatis sue. s mundus iste exterior ẽ. deus aut inte¬
rior Nihil eĩm eo interius. et nihil eop̾sentius. Interior est õi
tipsos transire debemꝰ. ascendere eim addin hoc est intrare ad se
metip̃m et nõ solum intrare. s in effabili quodamͦ inintimis
se ip̃m transire. Qui eim interius intrans et intrisecus penet᷑as
se ip̃m transcendit. ille uerascit᷑ addm ascendit ab huiꝰ mundi
et si cor nr̃m sẽp tene no possimus saltem abillicitis et uanis co¬
gitationib restringamus ut aliquando indiuine conteplatois
lumine fige̾ ualeamus. hec est eim requies cordis nr̃i cumidei
amore ꝑ desiderium fingit᷑. hec ẽ uita cordis nri. cũ deũ siũ con¬
templatur et ip̃a sua contemplatioe suait̾ reficitur. et dulce

Expanded text:
quo gaudet et exsultat. Bonum animae est Deus, cum affluentia quo gaudet et exsultat. Bonum animae est Deus, cum affluentia dulcedinis suae. Bonum carnis est mundus, cum abundantia jucunditatis suae. Sed mundus iste est exterior. Deus autem interior. Nihil enim eo interius, et nihil eo praesentius. Interior est omnisursum ascendentes per nosmetipsos transire debemus. Ascendere enim ad Deum, est intrare ad se ipsum; et non solum ad se intrare, sed ineffabili quodam modo in intimis, se ipsum transire. Qui enim interius intrans et intrinsecus penetrans se ipsum transcendit, ille veraciter ad Deum ascendit. Ab hujus ergoEt si cor nostrum semper tenere non possumus, saltem ab illicitis et vanis cogitationibus restringamus, ut aliquando in divinae contemplationis lumine figere valeamus. Haec est enim requies cordis nostri, cum in Dei amore per desiderium figitur. Haec est vita cordis nostri, cum Deum suum contemplatur, et ipsa sua contemplatione suaviter reficitur. Et dulce
Abbreviated transcription (Latin):
btus: si tn ambo idip̾m eade uoluntate eocdem .s. sp̃n cupuit. si eĩ
ciam deus coniugere potint. neqͣqͣ erit ei impossibile rationalẽ
sp̃m qui usq ad consortium tẽrem corporis humiliatꝰ est cũ eo¬
dem corpore glorificato ut sit ei głie qd fit sartine ad consortui
eatoꝵ sp̃num qui in sua puritate ꝑstiterunt exaltare atc
nulla necessitate illum creauit altissimꝰ ut suebtitudinis pã¬
ticipem faceret. Si ergo tin gaudium et tanta letitia est uita
ista temporalis que constat exp̾sentia sp̃us in corpore corrup¬
tibili qͣnta letitia et q̃ntii gandium erit in uita eterna q̃ cõstaͬ
ex presentia deitatis ĩspͥu rationali. Subiciat᷑ ergo corpus aĩo
animꝰ deo. et imus sp̃us erit cũ eo. ita tñ su hmlitate perma se
x carne et aĩa constat homo et utraq bonu sun habet in

Expanded text:
beatus, si tamen ambo idipsum eadem voluntate eodemque spiritu cupiunt. Si enim beatus, si tamen ambo idipsum eadem voluntate eodemque spiritu cupiunt. Si enim que amicitiam Deus conjungere potuit, nequaquam erit ei impossibile rationalem spiritum, qui usque ad consortium terreni corporis humiliatus est, cum eodem corpore glorificato, ut sit ei gloriae quod fuit ei sarcinae, ad consortium beatorum spirituum, qui in sua puritate perstiterunt, exaltare et nulla necessitate creavit Altissimus, ut suae beatitudinis participem faceret. Si ergo tantum gaudium et tanta laetitia est in vita ista temporali, quae constat ex praesentia spiritus in corpore corruptibili; quanta laetitia et quantum gaudium erit in vita aeterna, quae constabit ex praesentia Deitatis in spiritu rationali? Subjiciatur ergo corpus animo, animus Deo; et unus spiritus erit cum eo: ita tamen si in humilitate permanserEx carne et anima constat homo, et utrumque bonum suum habet, in
Abbreviated transcription (Latin):
intus in grederet᷑ et contemplatur dei sapiam et ꝑsensũ foris ⁊¬
egrederet᷑ et contemplaret᷑ oꝑa sapĩe. Intelłtu intus illustrauit
sensu foris decoraut ut iutros refectioez inuenire.Intus ad feli¬
citatem foris ad iocunditatẽ. Sed ꝗa bona ext̾iora din sta
possunt uissus est homo ab exteriorib ad interiora redire. et ab
int̾iorib ad supiora ascendere. Tante si quidẽ dignitatis est hu¬
culo quol tam diu̾sa et tam diuisa abinincem ad innce potͥunt
con uigi. Nec minus mirabile fuit ꝙ limo nr̃o deus se ip̃m cõ¬
umxit ut sibi inucem mirent᷑. deus et limus tanta sublitas ⁊¬
nta uilitas. Nihileĩm deo sublimins. et nħ̾ limo uilus.
rabilis fuit conuicto p̾ma mirabilis et secũda Nec minus mi¬
rabilis erit et tertia. cũ hõ et angłis et deus imus erit spus eode
nanqz bonobonis est ho quo bonus e anglus eodeqz bono utq ẽ¬

Expanded text:
per intellectum intus ingrederetur et contemplaretur Dei sapientiam et per sensum foris per intellectum intus ingrederetur et contemplaretur Dei sapientiam et per sensum foris egrederetur, et contemplaretur opera sapientiae, intellectu intus illustravit, sensu foris decoravit, ut in utroque refectionem inveniret, intus ad felicitatem, foris ad jucunditatem. Sed quia bona exteriora diu stare non possunt, jussus est homo ab exterioribus ad interiora redire, et ab interioribus ad superiora ascendere. Tantae siquidem dignitatis est huculo, quod tam diversa et tam divisa ab invicem, ad invicem potuerunt conjungi. Nec minus mirabile fuit quod limo nostro Deus se ipsum conjunxit, ut sibi invicem unirentur Deus et limus, tanta sublimitas, tanta vilitas. Nihil enim est Deo sublimius, et nihil limo vilius. Mirabilis fuit conjunctio prima, mirabilis et secunda, nec minus mirabilis erit tertia, cum homo et angelus et Deus, unus erit spiritus. Eodem namque bono bonus est ho
Abbreviated transcription (Latin):
.i. sensualitas gerens simłitudie ad ꝑsonale uioe eiꝰ eencia su¬
sciperer põt. nec istud mirũ ẽ ⁊cũ et̃ ĩ sẽsu et memoria pecidis
quedam est imitatio rationabilitas et in appetitu uoluntatis et
est corpus et sensunaturali inter multa discerint et inconcupi¬
scibilitatis eligit natura irascibilitatis reprobat. ht siquide cõ¬
porea uita quosdam gradus increintoꝵ ꝗbus ad ymaginẽ sume
uite proficit. p̾mus et eim gradus. corꝑe uite est sensifitio. Secui¬
dus ꝑ sensum ingrediens ymaginatio. Tertius pymagine pre
tione intelligentie prouidentia in quaqde q. ratiois ymago ẽ et
nulla ratio est. In hiis om̃ib corporea uita sp̃italez uita mutat᷑
primii in eo qdsentit secũdi in eo qd sensii concipit. tertioieo
qd̃ cepta retinz q̃rto in eo qd̃ siune inmaginatis siue in sensibus
se in flectit. conuenientissima aut mecha sunt carnis et anme

Expanded text:
litas animae gerens similitudinem ad personalem unionem ejus essentiam suscipere potest. Nec istud mirum est, cum etiam in sensu et memoria pecudis sit quaedam imitatio rationalitatis, et in appetitu voluntatis, et , qui utique vere est corpus, et sensu naturali inter multa discernit, et vi concupiscibilitatis eligit, et natura irascibilitatis reprobat. Habet siquidem corporea vita quosdam gradus incrementorum, quibus ad imaginem summae vitae proficit. Primus enim gradus corporeae vitae est sensificatio. Secundus, per sensum ingrediens imaginatio. Tertius, per imaginattione intelligentiae providentia, in qua quidem quasi rationis imago est, et nulla ratio est. In his omnibus corporea vita spiritualem vitam imitatur. Primo, in eo quod sentit; secundo, in eo quod sensum concipit; tertio, in eo quod concepta retinet; quarto, in eo quod sive in imaginatis, sive in sensibus  sive ad fugiendum se inflectit. Convenientissima autem media sunt carnis et anima
Abbreviated transcription (Latin):
um affectõem hic mudate nõ fuerũt. Qua corpulentia de carnᷤ
delectatione traxerunt. Quedã  aut aĩe ineisdez locis inquibus¬
locis culpam comiseriit pimiunt᷑. Queda uõ abditis receptacu¬
lis usq ad ultimã resrectioem continẽt᷑ sicut unaqueq digna
est requie uel miẜia¬
lta de aĩa dixi et nõdudixi qn fct̾a est uel qnde cor¬
pore egrediet̃ qd pͥmũ posui postea dicam. qd ultimũ
dre no possui qm nescio finem meum.hoc plane scio
qd mortales sumꝰ et ꝙ uelimus nolimꝰ om̃es moriemũ
Nil eĩm morte certius et nil hora mortis incertius.nam nesci¬
mus q̃m aut quom aut ubi moriem̃. qn mors ubiq mors ex¬
pectat. Ic circo semꝑ debemus ẽe parati ut cũ corpus reu̾tetur
dtram de qua suptui est sp̃us redeat ad deũ ꝗ dedit illu

Expanded text:
uam per corpulentiam de corporis delectatione traxerunt. Quaedam autem animae in eisdem locis, in quibus culpam commiserunt, puniuntur: quaedam vero abditis receptaculis usque ad ultimam resurrectionem continentur, sicut unaquaeque digna est requie vel milta de anima dixi, sed nondum dixi quando facta est, vel quando de corpore egredietur. Quod primum posui, postea dicam; quod ultimum, dicere non possum; quoniam nescio finem meum. Hoc plane scio, quod mortales sumus; et velimus nolimus, omnes moriemur. Nihil enim morte certius, et nihil hora mortis incertius. Nam nescimus quando, aut quomodo, aut ubi moriemur; quoniam mors ubique nos exspectat. Idcirco semper debemus esse parati, ut cum corpus revertetur ad terram de qua sumptum est, spiritus redeat ad eum qui dedit illum.
Abbreviated transcription (Latin):
neã stabo q. oĩum oblitus sit et mihi soli intender uelit. Se
enim se presentẽ exibet. semꝑ seꝑatum offt̾ sime paratũ ĩuenĩt
Quocũq u̾tero me. no me deẜit. nͥ ego pͥor eũ deseram ubicũq
fuero nõ recedit. qmubiq est ut quoquo iero ĩuena eũ cũ qͦ
possun esse. Quicqd fecero pariter assistit. ut pote ꝓꝑtins ĩspecti¬
oĩum cogitationũ. intentionii et actonũ meaꝵ. Cĩq ħ diligent
considero tuore ꝑiter et ingenti rubore ꝯfũdoꝵ ꝙ illu ubiq mͥp̾
setẽ et omia occulta mea uidente intueor. Nulta eim sũt i
diligã. Non eim melius nec decentius qm per dilectioem repe¬
di potest ꝙ ꝑdilectioem datũ est ħ p̾terrem dixisse uideor

Expanded text:
mei starem; quasi omnium oblitus sit, et mihi soli intendere velit. Semper mei starem; quasi omnium oblitus sit, et mihi soli intendere velit. Semper enim se praesentem exhibet, semper se paratum offert, si me paratum invenerit. Quocumque me vertero, non me deserit, nisi ego prior eum deseram. Ubicumque fuero, non recedit, quoniam ubique est, ut quocumque iero, inveniam eum cum quo possim esse. Quidquid fecero, paromnium cogitationum, et intentionum et actionum mearum. Cum haec diligenter considero, timore pariter et ingenti rubore confundor; quod illum ubique mihi praesentem et omnia occulta mea videntem intueor. Multa enim sunt in diligam. Non enim melius nec decentius quam per dilectionem rependi potest, quod per dilectionem datum est. Haec praeter rem dixisse videor
Abbreviated transcription (Latin):
ritas est. Miẜ ergo q̃ntũ dilige̾ debe̾m deu meii qui me fecit cũ
non eram: Redemit cũpieram. Non eram et de nih̾o me fecit
esse  decdit mͥ uiuere sentire discerner. pieram et ad mor
descendit mortalitatẽ suscepit passionem sustinuit. mortem
uat. et sic me restaurauit pieram et abieram. q̃m in pectis mis
xit me de exilio et redemit de ẜintio. Nomine et suo uocauit me
ut memoriale suĩ semꝑ eet apudme inixit me oleo letitie quo
sepe liberauit me liberator meus: qndo errabam reduxit me q̃n
ignor abam docint me. qn peccaba corripuit me: qͥntristabar co¬
solatus est e me qndesperaba confortauit me. qncecidi erex
cogitare sep gras agere. ut pro oibus bnficips suis possũ eum
landare et amare. Cii eim cuctis sit presidens singulos implẽs
ubiq p̾ns. cuctoꝵ curam agens et tn singłis qi oib prouidens
ita totum ad custodiã mea occupatũ uideo. si ego suꝑ custodia

Expanded text:
iser ego, quantum deberem diligere Deum meum, qui me fecit cum non eram, redemit cum perieram! Non eram, et de nihilo me fecit;esse: dedit mihi vivere, sentire, discernere. Perieram, et ad mortalem descendit, mortalitatem suscepit, passionem sustinuit, mortem vicit; et sic me restauravit. Perieram, et abieram; quoniam in peccatixit me de exsilio, et redemit de servitio. Nomine etiam suo vocavit me, ut memoriale suum semper esset apud me. Unxit me oleo laetitiae quo saepe liberavit me liberator meus: quando errabam, reduxit me; quando ignorabam, docuit me; quando peccabam, corripuit me; quando tristabar, consolatus est me; quando desperabam, confortavit me; quando cecidi, erexcogitare, semper gratias agere, ut pro omnibus beneficiis suis possim semper eum laudare et amare. Cum enim cunctis sit praesidens, singulos implens, ubique praesens, cunctorum curam agens, et tam singulis quam omnibus providens, ita eum totum ad custodiam mei occupatum video, ac si ego super custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
tq nebuloso tertio. cu corpulentiore humorẽ. quarto cum
tum arbitror quonia in faciem deus insufflaiit hom spiracłm¬
rito preponitur. qr ista ducit et illa sequitur ab ista sensus et¬
ab illa motus sicut consilium precedit actionẽ. Iste uires tam
utroq fieri possunt¬
N prima parte cerebri us aialis uocatur fantasticaliᷤ
.a. ymaginaria quia in ca corporali rerũ similitudines ⁊
ymagines continent᷑ un et fantasticum dicitur. In mediꝰ¬

Expanded text:
tque nebuloso, tertio cum corpulentiore humore, quarto cum ttum arbitror quod Deus in faciem insufflavit homini spiracrito praeponitur: quia ista ducit, illa sequitur; ab ista sensab illa motus; sicut consilium praecedit actionem. Istae vires tamutroque fieri possunt prima parte cerebri vis animalis vocatur phantastica, id est imaginaria; quia in ea corporalium rerum similitudines et imagines continentur, unde et phantasticum dicitur. In medi
Abbreviated transcription (Latin):
Nuna pͥsentia sua corpus uuificat
et sic colligata est ei ut nec cũ uelit se inde segregar¬
Sicut eim aiainta sua facit carne uiuente et de fontẽ sue nature
irrigat anmado. sic caro ꝑ corruptela materie sue aĩam si cupi¬
tibus illicitis alliganerit occidit et cũ alt̾anature uideati

Expanded text:
ue presentia sua corpus vivificat et sic colligata est ei, ut nec cum Sicut enim anima vita sua facit carnem viventem, et de fonte naturae suae irrigat animando; sic caro per corruptelam materiae suae animam, si cupiditatibus illicitis illigaverit, occidit. Et cum a
Abbreviated transcription (Latin):
ee ꝙ nõ sunt. Nulla eĩm arte uel potestate animus secl ne cor¬
pus quid aliqͣ Ratione inmembra et limam̃ta bestialia na-¬
citer conu̾ti pot. Sed fantasticum hominis. ꝙ etiã cogitando
siue scpniado ꝑ rerum innumerabiliũ gn̾a uariat᷑. et cũ corpus
nõ sit corꝑoꝵ similes mira celeritate capit sopitis aut oppressi

Expanded text:
od non sunt. Nulla enim arte vel potestate animus, sed nec corpus quidem aliqua ratione in membra et lineamenta bestialia veraciter converti potest. Sed phantasticum hominis quod etiam cogitando sive somniando per rerum innumerabilium genera variatur, et cum corpus non sit, corporum similes formas mira celeritate capit, sopitis aut oppressi
Abbreviated transcription (Latin):
est. ẜm quãdã uo mirabilitatẽ qͣ pot uł melior uł deterior fieri mõ
re no possit. sic respectu corporei dei corporea est. Niħ ei inuisibile
qui ex eo in corporens et iusibilis dicit᷑ qr in finitus et i circũ scͥpt¬
ubiq sit insemetipso ininsibilis et ĩcorporeus ee dinoicit᷑. Sis uõ
ratõnalis creatura corporea ẽ angłis et omes uirtutes corporee

Expanded text:
ero quamdam mutabilitatem, qua potest melior vel deterior fieri, mormisere vivere amittere non possit, sic respectu incorporei Dei corporea est. Nihil enim invisibile  et Spiritum sanctum. Qui ex eo incorporeus et invisibilis dicitur, quia infinitus et incircumscriptubique sit in semetipso invisibilis et incorporeus esse dignoscitur. Omnis vero rationalis creatura corporea e
Abbreviated transcription (Latin):
caro aliquid de uita retinere põt nisi abaia fuerit irrigata. Nec¬
alt̾a in alterius naturã transire potest. nisi aut uiciis infecta aut
uirtutib de tersa fuerit. Ratioe est in signita aĩa qua artibus
docet᷑ egregiis et disciplinis instruit᷑ insimis ut diuina sapiat
et humana tractet atq sic cetera aĩalia decent̾ excellat ut pote ra¬
Inmortalis est aĩa ne acreatoris sui similitudine discrepare ui
rõ ẽim pot̾ͥat eẽ ymago et similitudo dei si mortis termino

Expanded text:
nec caro aliquid de vita retinere potest, nisi ab anima fuerit irrigata: nec in alterius naturam altera transire potest, nisi aut illa vitiis infecta, aut haec virtutibus deserta fuerit. Ratione insignita est anima, qua artibus docetur egregiis et disciplinis instruitur eximiis, ut divina sapiat, et humana tractet; atque sic caetera animalia decenter excellat, utpote Immortalis est anima, ne a Creatoris sui similitudine discrepare videatur. Non enim poterat esse imago et similitudo Dei, si mortis termino
Abbreviated transcription (Latin):
cocupiscibilitatẽ. irascibilitatẽ et exhiis ẜm mita afficitur
ad delectationẽ siue ad dolorem. Corpꝰ aũ qd̾ p̾us integi
tinẽt et tactũ resonaret nuc ꝯfractu et ĩutile regionẽ iacet aĩa
u̾o recũretib ad regioes suas elem̃toꝵ ꝑtibus ñ hns uͥ uires suas
ꝗd organu mouebat aia inter deum et corpus posita. ꝑtempꝰ
monet᷑ uł reminiscendo qd oblita fuerat uel discendo qd ignora¬
no distenditur. Deus aute corpore nõ eget ut sit nec loco
alicubi. nec tp̃e ut aliq̾n. nͨͦ cã ut aluide. nec forma ut aliꝗd nec ali¬
quo gne subiecti in quo subsistat uel cui assistat

Expanded text:
concupiscibilitatem, irascibilitatem. Et ex his secundum merita afficitur ad delectationem, sive ad dolorem. Corpus autem quod prius intineret et motum resonaret, nunc confractum et inutile iacet. Anima vero recurrentibus ad regiones suas elementorum partibus, non habens ubi vires suas quod organum movebat. Anima inter Deum et corpus posita per tempus movetur, vel reminiscendo quod oblita fuerat, vel discendo quod ignoranon distenditur. Deus autem corpore non eget ut sit; nec loco, ut alicubi; nec tempore, ut aliquando; nec causa, ut alicunde; nec forma, ut aliquid sit; nec aliquo genere subjecti in quo subsistat, vel cui assistat
Abbreviated transcription (Latin):
Bibdam affectib et quadã amicitia aĩa corporiɨ
cõnungitur ẜm qͣm amiciciã nemo carnẽ sua oclo:
habet. Sociata nanq illi licet eius societate pre gra¬
uet᷑ in effabili conditione diligit allud amat carce¬
rem suũ et idõ libera ee nõ potest. Dolorib eius uehem̃t̾ affici
formidat intitum q̃ mori nõ põt timet defectũ que ꝑ nat
lectat᷑ auditib. suauissimis iocundat᷑ odoribus. larga epula¬
tione efficitir et licet hiis reb nullatenus ip̃a utatur. graui
tñ merore affligitur s substrahant᷑ hĩc etiã nũq surripiunt
uitia cõtraria rom: dum aĩa dilecto corpori indulgentius ye¬
mittendo locũ noscitur p̾bere pcto ꝑ sens quoq ꝓgrẽlitur aĩa
corpus mouendus et inuificandii. Nanq foramina.
et effluit om̃e quo ide corpus uegetatur et regitur. Sũt ⁊̃ ut̾us
rarum confusioe ꝑsonali tnimioe facile uecti possunt similia
ue corpus est insins extremitatib facile et cõuenienter iũt᷑

Expanded text:
busdam affectibus et quadam amicitia anima corpori conjungitur, secundum quam amicitiam nemo carnem suam odio habet. Sociata namque illi, licet ejus societate praegravetur, ineffabili tamen conditione diligit illud; amat carcerem suum, et ideo libera esse non potest. Doloribus ejus vehementer afficitur. Formidat interitum, quae mori non potest. Timet defectum quae per nlectatur auditibus, suavissimis jucundatur odoribus, larga epulatione reficitur. Et licet his rebus nullatenus ipsa utatur, gravi tamen moerore affligitur, si subtrahantur. Hinc etiam nonnunquam subrepunt vitia contraria rationi, dum anima dilecto corpori indulgentius remittendo, locum noscitur praebere peccato. Per sensus quoque progreditur anima ad corpus movendum et vivificandum. Novem naet effluit omne quo idem corpus vegetatur et regitur. Sunt etiam utriusque rarum confusione, personali tamen unione, facile necti possunt. Similia vere corpus est, in suis extremitatibus facile et convenienter uniunt
Abbreviated transcription (Latin):
hiis mudane molis elem̃tis excellentiorez que ueraci¬
ter no possit in aliqͥ fantasia corporaliũ ymaginii quaᷤᷤ
est in aialib. ẜ uita et inta ꝑpetua. nũc quide minor qͣm angłoꝵ¬
si exprepto creatoris hic uisserit. p̃ceptũ eiꝰ est. ut in dilectiõne
tionalẽ creaturã sibi copulauit ut eum semꝑ haberet. et in ipso
maneret de eo in eodo pͥutans gaudens et exultas ꝑ dilectionem
creatori suo et sibi inuicem rationalis creatura cõpulata est so
Caritas est uia dei ad hoies. et ina hoium ad deũ ꝑ carit¬
tem nãq uenitdeus ad hoĩes uenit in hõem factus est homo ꝑ
caritate hoĩes deum diligũt. den eligut add̃m curriit ad d̃m ꝑ

Expanded text:
his mundanae molis elementis excellentiorem, quae veraciter non possit in aliqua phantasia corporalium imaginum, quas est in animalibus; sed vita et vita perpetua. Nunc quidem minor quam Angdilectione tionalem creaturam copulavit, ut eum semper haberet, et in ipso maneret, de eo et in eo delectans, gaudens et exsultans. Per dilectionem Creatori suo et sibi invicem rationalis creatura copulata est. SoCharitas est via Dei ad homines, et via hominum ad Deum. Per charitatem enim venit Deus ad homines, venit in homines, factus est homo. Per charitatem homines diligunt Deum, eligunt Deum, ad D
Abbreviated transcription (Latin):
et eademq sub̃a ẜm diu̾sas potentias diuersa sortitur uoca¬
bula has potentias ht antqͣ corpori misceat᷑ naturales si ꝗõ
sunt ei. nec aluid sut qͣ ip̃a totanaq aĩe sub̾a in hiis trib ple¬
quadã sua trinitate et tota hec trinitas q̃dam aie unitas. et ipsa
aia. Dens est oia sua et aia q̃dam sua ht siquide naturalia et

Expanded text:
ndum diversas potentias diversa sortitur vocabula. Has potentias habet antequam corpori misceatur. Naturales siquidem sunt ei, nec aliud sunt quam ipsa. Tota namque animae substantia in his tribus plequadam sua trinitate; et tota haec trinitas est quaedam animae unitas, et ipsa anima. Deus est omnia sua, et anima quaedam sua. Habet siquidem naturalia, et
Abbreviated transcription (Latin):
credunt᷑. sicut deũ in ima suba trinũ et intrib ꝑsonis sub̾aliter
unũ. Deus siꝗde est rerũ iinersitas ita quod nullii singłoꝵ et
ideo motibus ratioi̾s nõ subiacet quia ratio nõ est nisi de re a¬
liqua:¬
Nima est sp̃us intellectualis rationalis.semp uiues¬
semꝑ in motu bone maleq uoluntatis capax. ẜindig¬
tatem et b̾igͥtatem creatoris atq secũdũ offitiũ sui
uegetat. sp̃us dum contemplatur. sensus dũ sentit. aĩmꝰ dum¬
sapit. dũ intelligit mens dum discernit rõ. dum recordatur
⁊ consilio erigitur ad deum atq asio inclinatur ad carne
In clinat᷑ aũt sic̃. Cum sit subtilis et mnisibilis indei nõ pot
sed ꝑ potentias suas se extendit et ostendit. ꝑconcupiscibi¬
litatem nãq appetit. ꝑ irascibilitatẽ cotempnit et ꝑ rationa¬
ilitatẽ inter utriq discernit tota aĩe essentia in hiis pe

Expanded text:
creduntur, sicut Deum in una substantia trinum, et in tribus personis substantialiter unum. Deus siquidem est rerum universitas, ita quod nulla singularum: et ideo motibus rationis non subjacet, quia ratio non est nisi de re aliquanima est spiritus intellectualis, rationalis, semper vivenssemper in motu, bonae malaeque voluntatis capax: secundum benignitatem Creatoris atque secundum suiegetat; spiritus, dum contemplatur; sensus, dum sentit; animusapit; dum intelligit, mens; dum discernit, ratio; dum recordatur,onsilio erigitur ad Deum, atque alio inclinatur ad carnem. Inclinatur autem sic. Cum sit subtilis et invisibilis, videri non potest, sed per potentias suas se extendit et ostendit. Per concupiscibilitatem namque appetit, per irascibilitatem contemnit, per rationalitatem inter
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm deus est pacis et dilectionis. Intelligentia aptamus che¬
in. Illi naq sp̃us tanto ꝑfectore scientia plenisunt. qͣn
claritatẽ del uicinius contemplatur. Intelligentia quoq ea¬
ius aie est que in mediate deo supponitur. cerint siꝗdem ip̃m
scraphin ꝓspicere desiderant tota spes nr̃a et desideĩũ nr̃m est

Expanded text:
quoniam Deus est pacis et dilectionis . Intelligentiam aptamus Cherubim. Illi namque spiritus tanto perfectiore scientia pleni sunt, quanto divinitatem Dei in intimis contemplantur. Intelligentia namque animae vis est, quae immediate Deo supponitur: cernit siquidem ipsSeraphim prospicere desiderant, tota spes nostra et desiderium nostrum est
Abbreviated transcription (Latin):
ntiam spectant sp̃italiu et dunoꝵ cõprehensies et cont¬
platioes: sensus uero et ymaginatio et rõm nõ ascendunt sed
lłm et intelligentia rõ uiuare potest. sed ad statum eoꝵ
ualet ascendere qm metas suas et proprios fines ht quos tran¬
im etiã sensibus nos suꝑant qͥm iustum fint ut brutis ais
quib nihil dandui erat in telłr aliquid amplius daretur in sen¬
su et eꝯrio tanto maior necessitas inducit hoi exercende ronis
qͣnto maiore defectum patit sensualitatis. Ratio aut inde in¬
Infra ratiõem sunt que sensu percipimus sirut dura et mollia cal¬
lida et frigida et candida et nigra. Iuxtarationẽ sunt et pina rõi

Expanded text:
ctant spiritualium et divinorum comprehensiones et contemplationes. Sensus vero et imaginatio ad rationem non ascendunt, sed tellectum et intelligentiam ratio juvare potest, sed ad statum eorum non valet ascendere, quoniam metas suas et proprios fines habet, quos transdam etiam sensibus nos superant: quoniam justum fuit ut brutis animalibus, quibus nil dandum erat in intellectu, aliquid amplius daretur in sensu. Et e contrario tanto major necessitas indicitur homini exercendae rationis, quanto majorem defectum patitur sensualitatis. Ratio autem inde inInfra rationem sunt quae sensu percipimus, sicut dura et mollia, calida et frigida, candida et nigra, dulcia et amara.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ intelligit ꝑ sapia diligit sapia naq est amor boni. si¬
ue sapor. bom asapore. siquidem dicitꝰ. otentis uisio ẽ ĩtel¬
ligentia gustus sapia. Illa conteplatur. ista delectatũ: Cum
nobis sens deinde inmaginatio. postea ratio. intelłts intelli
est pietas .i. cultus dei:
ensus ea is anme est que rerum corporeaꝵ corporeaᷤᷤ
percipit formas presentes. ymaginatio est ea ius aie¬
querere corporearii corporeas ꝑcipit formas sed abse¬
tes sensus namq formas in materia ꝑciput. ymagina¬
tio exͣ materia et ea ius que exterius formata senẜ dicitur ea-¬
dem usq ad ultimũ tranfoucta ymaginatio uocatur. ymagina¬
tio nãq de sensu oritur et secũdii eiꝰdusitate̾ ipius quoq uari¬
nalib oculis. multa etia fantastica ymaginatione concipit
et ubiq q distenditur mouetͣ erigit᷑. et fluctuare uidetur. Nõ

Expanded text:
tatem intelligit, per sapientiam diligit. Sapientia namque est amor boni sitatem intelligit, per sapientiam diligit. Sapientia namque est amor boni sive sapor boni, a sapore siquidem dicitur. Mentis visio est intelligentia; gustus, sapientia est. Illa contemplatur, ista delectatur. Cum nobis sensus, deinde imaginatio, postea ratio, intellectus et inest pietas, id est, cultus Dei. Sensus ea vis animae est, quae rerum corporearum corporeas percipit formas praesentes. Imaginatio est ea vis animaequae rerum corporearum corporeas percipit formas, sed absentes. Sensus namque formas in materia percipit, imaginatio extra materiam: et ea vis quae exterius formata, sensus dicitur, eadem usque ad intimum traducta, imaginatio vocatur. Imaginatio namque de sensu oritur, et secundum ejus diversitates ipsius quoque est varioculis, multa etiam phantastica imaginatione concipit: et ubique quasi diffunditur, movetur, erigitur, et fluctuare videtur: non
Abbreviated transcription (Latin):
crescit et deficit et uaria incissitudine cõuicatur¬
et in iotain ꝙ fint quadam perfecta nointate se
titut sic mens nunc capud sums inserit nuc decdit
infima. Tum se se referens sibi ueris falsa recdarguit et mo¬
dis ul consulendis ad herescit. Ratio siquide est mentis as¬
pectus qͦ bonum malumq discernit uirtutes eligit deũq
diligit. Mens umuisoꝵ capax et oium rerũ insimilitudĩe
insignita. oia esse dicitur natura quadã potentia et natu¬
i dignitate. Id circo in insibiles rerũ cansas ꝑ intellige¬
tiam comprehendit et insibiles actualiũ formas ꝑ sensuũ
passiones colligit. et siue ꝑsensus ad sensibilia exeat et si
ꝑ intelligentia ad in uisibilia ascendat rerũ similitudines
ad se ip̃am trahit presentia cognoscit absentia intelligit igͦ¬
ta inquirit et inuiuentis uersatur. Rationale et intellectu¬
ale nrͣm quo ratociiamͣ intelligimus et sapim̾mentẽ diu̾is
que it a facta est ad ymaginem dei. ut nulla interpoita natu¬

Expanded text:
crescit et decrescit, et varia vicissitudine mutatur, in id tamen quod fuit quadam perfecta novitate se restituit: sic mens nunc caput summis inserit, nunc decidit in infima, nunc sese referens sibi, veris falsa redarguit; moinspiciendis vel consulendis adhaerescit. Ratio siquidem est mentis aspectus quo bonum et malum discernit, virtutes eligit, Deumque diligit. Mens universorum capax, et omnium rerum similitudine insignita, omnia esse dicitur naturali quadam potentia et naturali dignitate. Idcirco invisibiles rerum causas per intelligentiam comprehendit, et visibiles actualium formas per sensuum passiones colligit. Et sive per sensus ad sensibilia exeat, sive per intelligentiam ad invisibilia ascendat, rerum similitudines ad se ipsam trahit, praesentia cognoscit, absentia intelligit, ignota inquirit, et in inventis versatur. Rationale et intellectuale lumen, quo ratiocinamur, intelligimus et sapimus, mentem dicimus, quae ita facta est ad imaginem Dei, ut nulla interposita natu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Dicitur sp̃us aĩa sinc hois siue pectoris. Dr sp̃us mens
cognitio dei. Eulus aĩc est mens ab oi labe corporis pura metis
sanos ocłos habeat ut aspiciat et uideat. Sanos oculos ht cũ
amortalium cupitatib est purgata atq remota aspicit. cũ in
dei lumine contemplatiois oculos figit. Bidet cum milla cõte
nitas. et qͣnta iocunditas sanitas facit illam secura aspectus
diluta. tunc se deniq in scip̾a libentissime tenet ⁊ ihil
metuit aut ulla sua culpa quicq̃ angitur. et tunc ingenti quͣ¬
dam et incredibili frdutia ꝑgit indeum .a. in ip̃am conteplatõe
ueritatis aspectum si quide̾ rectũ sequit᷑ ip̃a isio dei. qui ẽ fi¬
nis aspectus. Sic aĩa prius sanatur. sanata introcducitur in¬
trochucta reficitur. Sp̃us et est quedã ins aĩe mente inferior

Expanded text:
itur. Dicitur spiritus anima, sive hominis, sive pecoris. Dicitur spiritus mens itur. Dicitur spiritus anima, sive hominis, sive pecoris. Dicitur spiritus mens cognitio Dei. Oculus animae est mens ab omni corporis labe pura, mentis  sunt: ut sanos oculos habeat, ut aspiciat, ut videat. Sanos oculos habet, cum a mortalium cupiditatibus est purgata atque remota. Aspicit, cum in Dei lumine contemplationis oculos figit. Videt, cum in illa connitas, et quanta jucunditas. Sanitas facit illam securam, aspectus maculisque diluta, tunc se denique in se ipsa libentissime tenet, et nihil sibi metuit, aut ulla sua culpa quidquam angitur: et tunc ingenti quadam et incredibili fiducia pergit in Deum, id est, in ipsam contemplationem veritatis; aspectum siquidem rectum sequitur ipsa visio Dei, qui est finis aspectus. Sic anima prius sanatur, sanata introducitur, introducta reficitur. Spiritus etiam est quaedam vis animae, mente inferior,
Abbreviated transcription (Latin):
ret ut tota conu̾sio hoĩes ẽet ad ip̃m. et tota dilectio ẽet ĩillo¬
conteplationẽ hoc erat totu boni hois ut suic in gredere
sine egrederetur pascna in fc̃ore suo inueniret. pascua foris
in carne saluatoris et pascua intus indiuinitate creatoris hoᷤᷤ
bonii magnu secutu est malii qm perdito bono ꝙ intus erat
egressa est aia adbonã aliena que foris erant et pacti
cum delectactionib sccłi reqescens supillas. no actendens
absentia  bom su interioris eo ꝙ consolationes suas cernẽt
inbomis aliems. Nam cum exteriorsensus carnalis bono su¬
o utitur. interior sensus mẽtis q. obdormit. Non eim cogno¬
fugit in quantu põt. uulnã añt aĩe prorsus ignorat. nec m̃
piet senẜ ille quo senciet semetipam et tuc sciet dolores su¬
os et sentire incipiet ułnera suat̾ato granius q̾nto ꝓpius:

Expanded text:
ret, et tota conversio hominis esset ad ipsum, et tota dilectio hominiret, et tota conversio hominis esset ad ipsum, et tota dilectio hominicontemplationem. Hoc autem erat totum bonum hominis, ut sive ingrederetur sive egrederetur, pascua in factore suo inveniret ; pascua foris in carne Salvatoris, et pascua intus in divinitate Creatoris. Hoc bonum magnum secutum est malum; quoniam perdito bono quod intus erat, egressa est anima ad bona aliena, quae foris erant; et pactum fecit cum delectationibus saeculi, requiescens super illas, non attendens absentiam boni sui interioris, eo quod consolationes suas cerneret in bonis alienis. Nam cum exterior sensus carnalis bono suo utitur, interior sensus mentis quasi obdormit. Non enim cognofugit in quantum potest, vulnera autem animae prorsus ignorat, nec medpiet sensus ille, quo sentit semetipsum, et tunc sciet dolores suos, et sentire incipiet vulnera sua tanto gravius quanto propius.