comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cipua scẽ aeccłae membra effulse¬
rit. dũ sub figura quactuor anima¬
lium. ad mirabiles omniũ euangelis¬
tarũ uirtutes quas cuelesti uisio¬
nes didicerat plenissimo sermone de¬
scribit. Sed et iohannes apłs qui erat
unus exeis et ipse uisione doctus spiri¬
tali: interprima ceccłcie sacram̃¬
ta. eorundem euingelistarũ facit
mentionẽ. Tntae quippe erant
dignitatis illi qui redẽptoris nrĩ
facta ec dicta scribendo memoriȩ
tradiderunt. ut ñ solũ ꝓphetico
sed et apłico eeñt testimonio cõmen¬
dandi. Tanttie eraint dignitatis ut
utriusq testamenti scripturti eis me¬
rito testimoniũ daret: eorũq głam
cueli ciues. ñ ante exortũ tantũ modo
eorũ. uerũ etiã post inchoatũ uel
ex pletum scĩssimi munꝰ oꝑis hominib:
cid memoriã referrent: et quanti
apud dm̃ habeantus ostendereNt
Multa ergo deillis hie zechihel. mul¬
taeximius ipsorũ cõmemorauit
io hannes. sed Nos in p̃senti quiaser¬

Expanded text:
cipua sanctae Ecclesiae membra effulsecipua sanctae Ecclesiae membra effulserit, dum sub figura quatuor animalium admirabiles omnium Evangelistarum virtutes, quas coelesti visione didicerat, plenissimo sermone describit. Sed et Joannes Apostolus, qui erat unus ex eis, et ipse visione doctus spirituali, inter prima ecclesiae sacramenta eorumdem evangelistarum facit mentionem. Tantae quippe erant dignitatis illi qui Redemptoris nostri facta et dicta scribendo memoriae tradiderunt, ut non solum prophetico, sed et apostolico essent testimonio commendandi. Tantae erant dignitatis, ut utriusque Testamenti Scriptura eis merito testimonium daret, eorumque gloriam coeli cives non ante exortum tantummodo eorum, verum etiam post inchoatum vel expletum sanctissimi munus operis, hominibus ad memoriam referret, et quanti apud Deum habeantur ostenderent. Multa ergo de illis Ezechiel, multa eximius ipsorum commemoravit Joannes; sed nos in praesenti, quia ser
Abbreviated transcription (Latin):
didic. quic uitiorũ nigredinem
exuit. ac uirtutũ decorauit orna¬
tu. Docet ipsũ euangeliũ in quo
scribendo noui testtim̃ti c̃seera¬
uit ex ordiũ. cui spetiali priuile¬
gio doncitũ est ut dominicae incar¬
nationis mysterici quae cuncti
a scło ꝓpħȩ futura p̃cinebant ipse
primus om̃iũ iã factai descripse¬
rit. et credentib legenda tranis¬
miserit. Qđ uide licet euangeli¬
um ad hedificandã fidẽ aeccłae
primitiuae quae ex hebreorum
popło collecttiest hebreo sermone
composuit. Dilatato autẽ ꝑ orbẽ
aeccła et grecis acbarbaris incius¬
dem fidei unitatẽ confluentibus.
curauerunt p̃sules fideliũ ut idẽ
ferretur eloquiũ. Quomo do
etiam marci lucae et iohannis
euangelia quaede inceps greca
lingua ediderunt. mox in lati¬
num trans fudere sermonẽ. qua¬
tinus haec om̃s ꝑ orbem nationes
legere et intellegere possent.
estatur et hie zechiel propħa
quantũ idem matheud inter pre¬

Expanded text:
didit, quia vitiorum nigredinem didit, quia vitiorum nigredinem exuit, ac virtutum decoravit ornatu: docet ipsum Evangelium, in quo scribendo Novi Testamenti consecravit exordium, cui speciali privilegio donatum est ut dominicae incarnationis mysteria, quae cuncti a saeculo prophetae futura praecinebant, ipse primus omnium jam facta descripserit, et credentibus legenda transmiserit. Quod, videlicet, Evangelium ad aedificandam fidem Ecclesiae primitivae, quae ex Hebraeorum maxime populo collecta est, Hebraeo sermone composuit. Dilatata autem per orbem Ecclesia, et Graecis ac Barbaris in ejusdem fidei unitatem confluentibus, curaverunt praesules fidelium, ut idemferretur eloquium: quomodo etiam Marci, Lucae et Joannis Evangelia, quae deinceps Graeca lingua ediderunt, mox in Latinum transfudere sermonem, quatenus haec omnes per orbem nationes legere et intelligere possent. Testatur et Ezechiel propheta, quantum idem Matthaeus inter prae
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuiañ illos uocaiuerit qui suc̃ ius¬
ticia uolentes c̃stituere. iustitiue
dĩ ñ sunt subiecti : sed eos potius
qui fragilitatis sucie conscu. non
erubescunt confiteri: quia in mul¬
tis offendimomnes. Si quos cutẽ
et deillis quifallacit̾ sunt iusti. cor¬
rectos uocat adueniam. etiamin
illis implebit᷑ eiꝰ sermo quia ñ uene¬
ric uocare iustos sed peccatores.
idest ñ elatos. sed humiles. ñ de suci
iusticia inflatos. sed ei qui iustifi¬
cat impiũ. deuota mt̃e subs tratos.
nã et tales ubi c̃uertuntur: ne¬
quaquã se iustos. sed peccctores
necesse est sincero corde testentur.
quantã dns arcẽ iustitiae matheũ
quẽ de publicanis actib: elegie
ut spem remissionis peccatoribus
ampliaret ciduexit. Qualis ncĩq
sic factus ipse apłorũ numer cui
insertus est docet. docet ec ipsa
gens aethiopũ. quã definib terrae
ultimis ad scaẽ aeccłae societate
p̃dicando c̃uertit. ablutãq fonte
babtismatis defusca formoscĩ red¬

Expanded text:
quia non illos vocaverit qui suam justitiam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti, sed eos potius qui fragilitatis suae conscii, non erubescunt profiteri quia in multis offendimus omnes. Si quos autem et de illis qui fallaciter sunt justi correctos vocat ad veniam, etiam in illis implebitur ejus sermo, quia non venerit vocare justos, sed peccatores, id est non elatos, sed humiles, non de sua justitia inflatos, sed ei, qui justificat impium, devota mente substratos. Nam et tales, ubi convertuntur, nequaquam se justos, sed peccatores, necesse est sincero corde testentur.quantam Dominus arcem justitiae Matthaeum, quem de publicanis actibus elegit, ut spem remissionis peccatoribus ampliaret, advexerit. Qualis namque sit factus, ipse apostolorum numerus cui insertus est, docet: docet et ipsa gens Aethiopum, quam de finibus terrae ultimis ad sanctae Ecclesiae societatem praedicando convertit, ablutamque fonte baptismatis, de fusca formosam red
Abbreviated transcription (Latin):
temeritatem redarguit qui de sua
iusticia p̃sum̃tes. grcĩẽ ccrelestis auxi¬
liũ querere detrecꝰtaibant. Qius nanq
iustud eẽ poterit: ut diuina opitulaꝰ¬
tione ñegetit. cũ ille quo in natis
mulierũ incuor nemo esc de se ioħs¬

Expanded text:
temeritatem redarguit qui, de sua temeritatem redarguit qui, de sua justitia praesumentes, gratiae coelestis auxilium quaerere detrectabant. Quia namque justus esse poterit, ut divina opitulatione non egeat, cum ille, quo in natis mulierum major nemo est, de se Jo
Abbreviated transcription (Latin):
niec peccatores ertnt multi
alii. quicũ dnõ discũ bebant: sed
meminisse nolebant. quicidem
matheus sicut lucas scribit relic¬
tið omib quae gerebat. secutꝰ est
ei. sed et alii publicani acpeccato¬
res eo animo cũ illo discũ bebant:
quo illi deinceps adherere dispone¬
bant. Errabant ergo pharisciei:
qui nec cliena nec sua saltĩ corda
nouertiNt : sed qui nouic occuliticor¬
dis. qui uenit querere ecscluum
facere qđ perierat : et eos quosiã
poenitentes susceꝑcit. amplius in
side confortat. et eos quos adhuc
suꝑbos tolertit et impic adhumili¬
gtid ac pietatis grãm ꝓuocat.
D equitur. Nonestopus ualentib
medicus: sed malae habenitibusꝰ.
Ineo etenĩ qđ malae habentib medi¬
cũ seaduenisse testatur: auget spem
obtinende sciniatis : et uitaie.cis qui
depecca torũ suorũ languore turbeti.
saluccoris ac uiui ficatoris magisterũ
iã sequi coeꝑant. Ineo autẽ quod
ualentib ñ opꝰ eẽ medicũ dicit: iloꝵ

Expanded text:
ni et peccatores erant multi ni et peccatores erant multi alii, qui cum Domino discumbebant, sed meminisse nolebant quia idem Matthaeus, sicut Lucas scribit, relictis omnibus quae gerebat, secutus est eum. Sed et alii publicani ac peccatores eo animo cum illo discumbebant, quod illi deinceps adhaerere disponebant. Errabant ergo Pharisaei, qui nec aliena, nec sua saltem corda noverant. Sed qui novit occulta cordis, qui venit quaerere et salvum facere quod perierat, et eos quos jam poenitentes susceperat, amplius in fide confortat, et esuperbos tolerat et impios, ad humilitatis ac pietatis gratiam provocat.us valentibus medico, sed male habentibus. In eo etenim quod male habentibus medicum se advenisse testatur, auget spem obtinendae sanitatis et vitae eis qui, de peccatorum suorum languore turbati, Salvatoris ac vivificatoris magisterium jam sequi coeperant. In eo autem quod valentibus non opus esse medico dicit, illorum
Abbreviated transcription (Latin):
ostiũ dns et pulscit: cũ memoriam
suce uoluntaitis uel ꝑ os hominis
docentis. uel ꝑsuã intus inspiraci¬
onẽ nrõ cordi infundit. Audita au¬
tẽ uoce eiꝰ ianuã ut recipiatur ape¬
rimus : quando illius siue secretis
seu aꝑtis admonitionib libent̾ cissen¬
cũ illo caenemus: quia incordibus
electoru ꝑ amoris sui grc̃m in habicat
uc et e semꝑ luce suae p̾sentiae refi¬
ciat. quatinus cid suꝑna desideria
magis magisq proficiant. ecstudus
eorum cuelestib quasi gratissimis
dapibus ipse pascatur. Sequitur
Et uidentes phariscei: dicebarit
ur : Puplici errore tenebantur
phariscei : cũ magistrũ ueritatis
de susceptione percatoru dethra¬
ebant: quici et se iustos airbitraban¬
tur qui suꝑbice ftstu ciiuisticia lon¬
ge discesserant. et eos criminabant᷑
iniustos. qui resipiscentes cipeccaas
non pcrum itm iustitiae ꝓpinqua¬
bant. Inuidia namq frcternde
salutis obcecati recolebant : quia
publi canꝰ erat matheus. publica¬

Expanded text:
t pulsat, cum memoriam suae voluntatis vel per os docentis hominis, vel per suam intus inspirationem nostro cordi infundit. Audita autem voce ejus, januam ut recipiatur aperimus, quando illius sive secretis sive apertis admonitionibus libenter assencum illo coenemus, quia in cordibus electorum per amoris sui gratiam inhabitat, ut et ea semper luce suae praesentiae reficiat, quatenus ad superna desideria magis magisque proficiant, et studiis eorum coelestibus quasi gratissimis dapibus ipse pascatur. Sequitur: Et videntes Pharisaei, dicebant vester? Duplici errore tenebantur Pharisaei cum magistro veritatis de susceptione peccatorum derogabant: quia et se justos arbitrabantur, qui superbiae fastu a justitia longe discesserant; et eos criminabantur injustos, qui resipiscendo a peccatis, non parum jam justitiae propinquabant. Invidia namque fraternae salutis obcpublicanus erat Matthaeus, publica
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ad testimoniũ p̃cursoris c̃¬
tinuo dnm̃ uidere et ciudire ga¬
uisi sunt. Quomodo ergo ñ ue¬
nit uocare iustos sed peccatores.
nisi quia lucas haec referens aꝑtiuꝰ
dicit ñ ueni uo care iustos sed pec¬
catores in poenitentia᷑ : om̃s nãq
electos ad regnũ caeleste dns uo¬
cat. sed illos solũ ad penitentiã
uocat. quos peccatis grauiorib
in uolutos inuenit. Quos uero
ñ eos cid poenicentiã p̃terite con

Expanded text:
ursoris continuo Deum videre et audire gavisi sunt. Quomodo ergo venit vocare non justos, sed peccatores, nisi quia sicut Lucas haec referens apertius dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam. Omnes namque electos ad regnum coeleste Deus vocat, sed illos solum ad poenitentiam vocat, quos peccatis gravioribus involutos invenit. Quos vero non eos ad poeni
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ eidẽ grtẽ qua donatꝰ est testimoni¬
ũ ꝑhibet. Interp̃tatur enĩ additꝰ siue
assũptus: significans quia assũptꝰ est ꝑ
electionẽ ad nõ et addicꝰ ad numerũ
gradus a postolici. Hoc autẽ illĩ nomi¬
ne marcus et lucas in haclectione
magis appellare uoluerunt: ne con¬
sor tẽ
sor tẽ oꝑis euangelici. de prisca
con¬
uersatione palõ nota
redderent. Atuero ubi
adde scribendũ duodecĩ apłorum
cathalogũ ꝑ uenerunt: tacito leui uo¬
cabulo. matheũ illũ ꝗꝑte nuncupa¬
uerunt. Porro
ipse matheus
iuxta hoc quod
scriptũ est
iustus prior accu sc tor¬
est sui: uenit amicꝰ eiꝰ et in¬
uestigouit eũ. uulgato se nomine
appellat cũ de theloneo uocatum
minat. Thomas in quid et matheus
publicanus. quatinus ma iorẽ ꝑhoc
publicanis et peccatorib adip̃is cen¬
de scalutid considentiã pbeat.
Quã docendi formulã: paulus quoq
secutꝰcuit. Quia xp̃s ihs uenie inhunc

Expanded text:
nomen eidem gratiae, qua donatus est, testimonium perhibet. Interpretatur enim additus, sive assumptus, significans quia assumptus est per electionem a Domino, et additus ad numerum gradus apostolici. Hoc autem illum nomine Marcus et Lucas in hac electione magis appellare voluerunt, ne consortem operis evangelici de prisca conversatione palam notabilem redderent. At vero ubi ad describendum duodecim apostolorum catalogum pervenerunt, tacito Levi vocabulo, Matthaeum illum aperte nuncupaverunt. Porro ipse Matthaeus, juxta hoc quod scriptum est, justus prior accusatorest sui, venit amicus ejus et investigavit eum, vulgato se nomine vocat, cum de telonio vocatum minat. Thomas, inquit, et Matthaeus publicanus, quatenus majorem per hoc publicanis et peccatoribus adipiscendae salutis confidentiam praebeat. Quam docendi formulam Paulus quoque s
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ nil diuitiarũ habere cernebat adhe¬
serit. Ipse enĩ dñs qui eũ foris uerbo uoca¬
uit᷑ intꝰ in uisibili instinctu ut seque¬
retur edocuit: infundens menti illius
interris in corruptibiles in ccelis
dare thescuros ualeret. Surgeris
in quit secutꝰ est eũ. Surrexit ut se¬
queretur: dimisit caduca quae gere¬
bat: ut consequerecur aeterna adque
illũ uericas in uitabat. Quale est illud
moi tuis: et inlumi nabit tibixristes
s nsicili ẽst disnbenteeo indomo: ecce. .II.

Expanded text:
quem nil divitiarum habere cernebat, adhaequem nil divitiarum habere cernebat, adhaeserit. Ipse enim Dominus, qui eum foris verbo vocavit, intus invisibili instinctu ut sequeretur edocuit, infundens menti illius vacabat in terris, incorruptibiles in coelis dare thesauros valeret. Surgens, inquit, secutus est eum. Surrexit, ut sequeretur; dimisit caduca quae gerebat, ut consequeretur aeterna, ad quae illum veritas invitabat, quale est illud mortuis, et illuminabit te Christus. Et factum est discumbente eo in domo, ecc
Abbreviated transcription (Latin):
ret xp̃s iħs omẽm pacientiã adexem¬
plũ eorũ qui credituri sunt inuitam
ae ternã. Uidit ergo publicanũ. et qͥd
miserando atque eligendo uidic: aut
illi. Sequereme. Sequere autem dixit.
imitare Sequere dixie nontã in cessu
pedum : quã execũtione moru:
Qui enim dicit se in xp̃o manere. debetsic̃
ille ambulciuit et ipse ambulare. Qđ
est non cbire terrena. ñ caducalucra
sectari. fugere honores insimos: contẽptũ
mundi ominẽ ꝓccelestigła libent̃ am plecq
cunctis ꝓdeẽ: omare : in uirias nulli inferrt
cit sibillatas patient sufferre. sed et inferen¬
tibus cdnõ ueniã postulare. Unumquam
suã. sed conditoris semꝑ głam querere : quor¬
quod uelet secũ ad amorẽ suorũ erigere:
haec et huiꝰ modi gerere: Xpĩ est uestigia
sequi. Et surgens̃ inquit: secucꝰ est eum. R¬
onest mirandũ qđ publicanꝰ ad primã dnĩ
iubentis uocẽ t̾rena quae curabac lucra re¬
liquerit : opibusq neglectis illius comitatui

Expanded text:
m patientiam, ad exemplum eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam . Vidit ergo Jesus publicanum, et quia miserando atque eligendo vidit, ait illi, Sequere me. Sequere autem dixit imitare. Sequere dixit non tam incessu pedum, quam executione morum. Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare: quod est non ambire terrena, non caduca lucra sectari, fugere honores, contemptum mundi omnem pro coelesti gloria libenter amplecti, cunctis prodesse, amare, injurias nulli inferre, at sibi illatas patienter sufferre, sed et inferentibus a Domino veniam postulare, nonnunquamsuam, sed Conditoris semper gloriam quaerere, quotquot valet secum ad amorem supernorum erigere. Haec est hujusmodi gerere, Christi est vestigia sequi. Et surgens, inquit, secutus est eum. Non est mirandum quod publicanus ad primam jubentis Domini vocem terrena quae curabat lucra reliquerit, opibusque neglectis, illius comitatui,
Abbreviated transcription (Latin):
ex̃ ttilentorũ dispensator incipe¬
rec¶Hoc obit utiq ꝓuidentia suꝑna
fieridis posuit : ut nullũ
enor¬
erositas
scelerũ. asperanda uenia reuocaret:
cũ hunc tantis mundi nexibus absolu¬
tis. tũ caeleste factũ conspiceret.
nare turẽsset. Uidit inquid¬
mathe u᷑ nomine : et cuc illi. Seque¬
re me : Clidit autẽ ñ ctĩ corporenntuitꝰ.
quã internae miserationis aspectib
quibus et petrũ negantẽ ut reatũ su¬
um cognoscere ac deflere posset respice¬
re dignatꝰ est. quibus popłm suũ aegip¬
tia seruitute dep̃ssum. ut eriꝑet aspe¬
xit dicens ad moysen. Uidens uidi af¬
flictionẽ popłi mei qui est in aegipto.
et gemitu: eorũ audiui. et descendilibe¬
rare eos Nidit ergo hominẽ miseratus
est eũ qui humanis studus deditus.
Necdũq angłico nomine dignus ex¬
titerat. Uidit sedentẽ intheloneo ꝑ¬
tinaci uidelicet animo tẽporalib lũ¬
eris in hyantẽ. Matheũ inquit nomine
Matheus hebraicae : latincie dicitur do¬

Expanded text:
m talentorum dispensator esse inciperet. Quod ob id utique providentia superna fieri disposuit, ut nullum enorerositas scelerum, a speranda venia revocaret, cum hunc tantis mundi nexibus absolutum, tam coelestem factum conspiceret, naretur et esset. Vidit, inquiMatthaeum nomine, et ait illi: Sequere me. Vidit autem non tam corporei intuitus, quam internae miserationis aspectibus, quibus et Petrum negantem ut reatum suum cognoscere ac deflere posset, respicere dignatus est: quibus populum suum Aegyptia servitute depressum, ut eriperet aspexit, dicens ad Moysen: Videns vidi afflictionem populi mei, qui est in Aegypto, et gemitum ejus audivi, et descendi liberare eum . Vidit ergo hominem et miseratus est eum qui, humanis tantum studiis deditus, necdum angelico nomine dignus exstiterat. Vidit sedentem in telonio, pertinaci, videlicet, animo temporalibus lucris inhiantem, Matthaeum, inquit, nomine. Matthaeus Hebraice, Latine dicitur do
Abbreviated transcription (Latin):
qui om̃s peccauerunt et egent
gła dĩ iusti ficatisgracis: ꝑ grtim
ipsuis. Qui et iterũ inestim abilẽ
euis dẽ grãe magnitudinẽ cõmen¬
dcins Ait. Ubi autẽ abundauit pec¬
catũ. suꝑ abundauit grã. Quid nimi¬
rũ quanto grauiorẽ dñs inelectis suis
percatorũ languorẽ curauit. tanto
Ampliorẽ cunctis grãe m̃tis potentiã
monstrauit. Unde et ex lectione
euangelica audiuimꝰ. quici sedentẽ
intelõneo matheis eic temporalibus
curis intentũ. repente miseratꝰ uoca
uit : et depublicano iustũ. dethelo¬
ne ario discipulũ fecit. Quẽ etiam
proficientib eiꝰ dẽ grãe increments

Expanded text:
Quia omnes peccaverunt et egent gloria Dei, justificati gratis per gratiam ipsius. Qui et iterum inaestimabilem ejusdem gratiae magnitudinem commendans, ait: Ubi autem abundavit peccatum, superabundavit et gratia ; quia nimirum quanto graviorem Dominus in electis suis peccatorum languorem curavit, tanto ampliorem cunctis gratiae medentis potentiam monstravit. Unde et ex lectione evangelica audivimus quia sedentem in telonio Matthaeum, ac temporalibus curis intentum, repente miseratus Dominus vocavit, et de publicano justum, de telonario discipulum fecit: quem etiam proficientibus ejusdem gratiae increment
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtulit moriendo: ostendit alterã resur¬
gendo. Siigit᷑ nobis morttilẽ uittĩ scien¬
tibus resurrestionẽ ꝓmitteret carnis &
tam̃ hanc uisibilit̃ non ex hiberet. quis
eiꝰ ꝓmissionib crederet: Fastus ittique
homo: cipparuit incarne Mori dignat
est ex uoluntate : resurrex̃ expocesttite
Etostendit exemplo : qđ nobis ꝓmisit in
premio Sed fortts se ciliquis diccit
Iure ille surrexit: qui cũ ds essec tener:
a morte non potuit: Adinstruendam

Expanded text:
moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si ergo nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam
Abbreviated transcription (Latin):
infirmittites ac morbi possunt ire
post medicum Igitur sunture ip¬
sius medici regnum uolumus: pri¬
us uulnent nñt curemus. Ordinemꝰ
et custodiamus in nobis stcitum
utriusq subs tanciȩ: ne animã no¬
biliorem utiquȩ hominis portionẽ.
tas ttro pars de uoluat inferior.
sed secum pocius cęlam scĩ ficatum
corpus cid quirat Natura. gloriosior

Expanded text:
infirmitates ac morbi possunt ire infirmitates ac morbi possunt ire post medicum. Igitur si intrare ipsius medici regnum volumus, prius vulnera nostra curemus. Ordinemus et custodiamus in nobis statum utriusque substantiae: ne animam, nobiliorem utique hominis portionem, tartaro pars devolvat inferior; sed secum potius coelo sanctificatum corpus acquirat natura gloriosior
Abbreviated transcription (Latin):
a sensibus nr̃is : tam periculosa ꝑsua¬
sio De nr̃o est qđ adpendit. Desuo. ẽ.
qđ doncuit Meum testor esse qđ ceci¬
dit: ut meum sit qđ resurrexit Meũ
testor esse qđ iccuit intrirtumulum.
ut meum sit qđ ascendit incelum In
mors uiui ficauit. Nos resurrestio
erexit : Nos ascensio consecniruit: In illo
Nnre originis corpore. ccelestibus
regnis a nemnñte conditionis im¬
posuit Flaboremus ergokmi. ut¬
quem admodum dñs in hacdie
Nr̃o cum corpore adsuꝑna conscen¬
dit: iti nos poscillum quomodo
possumus spe ascendamus. et cor¬
de sequamur: Ipsam affectum pa¬
riter et ꝓfestum: ascendamus post̃
consuescat. Exipsis sibi gradũ con¬
struit. quopossit adsuperiora con¬
scendere Fleuabunt nos. si fuerint
infrtinos. Deuiciis nr̃is scalam no¬
bis facimus: siuitia ipsa calcemus
N am cum bonititis cuctore non ciscen
libido cit quȩ luxuria Non inquã
ascendunt uitia post uis tutem pa¬
rentum. peccata post iustum: Nec

Expanded text:
a sensibus nostris tam periculosa persuaa sensibus nostris tam periculosa persuasio. De nostro est quod apprehendit; de suo est quod donavit. Meum testor esse quod cecidit, ut meum sit quod resurrexit. Meum testor esse quod jacuit intra tumulum, ut meum sit quod ascendit in coelum. In mors vivificavit, nos resurrectio erexit, nos ascensio consecravit. In illo nostrae originis corpore coelestibus regnis arrham nostrae conditionis imposuitquemadmodum Dominus in hac die nostro cum corpore ad superna conscendit; ita nos post illum, quomodo possumus, spe ascendamus, et corde sequamur. Ipso affectu pariter et profectu ascendamus post consuescat, ex ipsis sibi gradum construit, quo possit ad superiora conscendere. Elevabunt nos, si fuerint infra nos. De vitiis nostris scalam nobis facimus, si vitia ipsa calcamus. Nam cum bonitatis auctore non ascendilibido atque luxuria. Non, inquam, ascendunt vitia post virtutum parentem, peccata post justum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
stitisumus dĩ hominis duplicem
de refugiendus . ẽ. qui impie cisserit
qđ betit maria solum dm̃ peperit:
eo qđ sibi salucitornr̃. ccelestem nes¬
cio quam carnẽ intra uiscera mat̾na
ꝑfecerit. Et itti transierit ꝑ uirginis
uterum quasi ꝑcorpus alienũ. Sed
cum dicat ꝑ ꝓphetam sermodiuitꝰ.
Detorrente inuiabibit: ꝓpt̾eti exal¬
tauit cciput. Sinon. ẽ. corpus nr̃m.
quomodo est caput nr̃m : Et cumalio
Loco ꝓphetti commemoret. saruulus
nichil sumꝑsit ex nobis. :nichil denro
suscepit: Nichil nobis prestitit: Pro¬
in de k̾mi si non in nr̃x carne diabolũ
triumphauit : se exercuit non nobis
uicit: Si non in nr̃o corpore resurrex̃:
conditioninñre resurgendo Nichil
contulit. Haec qui dicit. suscepte et
ad sumpte carnis non intelligit rati¬
onem: Confundit ordinem. euacuĩt
utilictitem. si non in nñr pegit carnẽ
medicinã. Solamergo ex homine
Nascendi elegit iniuriam. Recedat

Expanded text:
ati sumus, Dei et hominis duplicem ati sumus, Dei et hominis duplicem de refugiendus est, qui impie asserit quod beata Maria solum Deum pepererit, eo quod sibi Salvator noster coelestem nescio quam carnem intra viscera materna perfecerit, et ita transierit per Virginis uterum, quasi per corpus alienum. Sed cum dicat per prophetam sermo divinus, De torrente in via bibet; propterea exaltabit caput : si non est corpus nostrum, quomodo est caput nostrum? Et cum alio loco propheta commemorat, Parvulus nihil sumpsit ex nobis; si nihil de nostro suscepit, nihil nobis praestitit. Proinde, charissimi, si non in nostra carne diabolum triumphavit, se exercuit, non nobis vicit: si non in nostro corpore resurrexit, conditioni nostrae resurgendo nihil contulit. Haec qui dicit, susceptae et assumptae carnis non intelligit rationem, confundit ordinem, evacuat utilitatem: si non in nostra carne peregit medicinam, solam ergo ex homine nascendi elegit injuriam. Recedat
Abbreviated transcription (Latin):
tre terrenã Qũ anquam utrumq inuno
eodemq redemptore : suis ꝓmptum est
testimonis explicare. Quasi homodice¬
bat: quia pater maior me est. Seditem.
quasi ds̃ ꝓnunciabat: ego et poter uNũ
sumus. Quasihomodicebat: triscis ẽ. ani¬
ma meti usq ad mortẽ: sed quasi ds̃ fidu¬
ciciliter loquebatur. Potes tttem habeo
ponendi animã met̃: et potes tatem habeo
iterum sumendi eam. Quasihomo iN
cruce pendebat: sed quasi ds̃ regnumcȩ¬
leste donabat. Arriani ciutẽ confusa
mente distinattis substancias penitus
Non uidentes. quȩ ertnt hominis addm̃
impie retulerunt. Credentes qđ minor
loqueretur diuinitas. ubi iuncta dõ ho¬
minis demonstrabat᷑ infirmittis. Nul¬
lã ittiq facientes inter ccelestia et cer¬
rena rtitionẽ . dum interdmethominẽ
distinguere nesciunt: dĩ substanciam
diuiserunt. Itdum cdsolahominis
uerba respiciunt: dm̃sine intellestus
lumine ꝑdiderunt. Nos uero ut prȩ¬

Expanded text:
tre terrenam. Quam utramque in uno tre terrenam. Quam utramque in uno eodemque Redemptore suis promptum est testimoniis explicare. Quasi homo dicebat, Quia Pater major me est ; sed idem quasi Deus pronuntiabat, Ego et Pater unum sumus . Quasi homo dicebat, Tristis est anima mea usque ad mortem ; sed quasi Deus fiducialiter loquebatur, Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Quasi homo in cruce pendebat; sed quasi Deus regnum coeleste donabat . Ariani autem confusa mente distinctas substantias penitus non videntes, quae erant hominis, ad Deum impie retulerunt, credentes quod minor loqueretur divinitas, ubi juncta Deo hominis demonstrabatur infirmitas. Nullam itaque facientes inter coelestia et terrena rationem, dum inter Deum et hominem distinguere nesciunt, Dei substantiam diviserunt: et dum ad sola hominis verba respiciunt, Deum sine intellectus lumine perdiderunt. Nos vero, ut praef
Abbreviated transcription (Latin):
lestis obsequium. Vnde hodierna festi¬
uitas. hominis nobis et dĩ sacrui menta
manifesttit: sub una etidemq ꝑsona
I neo qui eleuat di uinam potenciam inco
autem qui eleuatur humanã cognosce si¬
tanda sunt uenena orientailis er roris.
qui impiai nouitaite presumit asserere.
filium dĩ acfilium hominis unius esse
uciturae In al terutra enim paste uelqui
solum hominẽ fuisse dixerit. Negabit
condicoris głcm: uel qui solum dm̃. Ne¬
gabit miscdiam redemptoris. Quo genere
non sticile arricinus euangłicam pocerit
a perire ueritaitem : ubi filium dĩ riunc
Aequalem legimus. Nunc minorem. Qui
enim unius Nicitunie saluatorem nr̃m
mortiferti ꝑsuaisione crediderit: aut so¬
lum hominem deccielo missum. aut solũ
dm̃ cogitur dicere crucifixum. Sed iuõ
uti est Mortemenim nec solus ds̃ seN¬
tire : nec solus homo suꝑare potuiss&
N osergo nouerimus duplicem in xp̃o geminã¬
que substanciam: depatre caelestẽ: dema¬

Expanded text:
lestis obsequium. Unde hodierna festilestis obsequium. Unde hodierna festivitas hominis nobis et Dei sacramenta manifestat. Sub una eademque persona, in eo qui elevat, divinam potentiam; in eo autem qui elevatur, humanam cognosce tanda sunt venena Orientalis erroris, qui impia novitate praesumit asserere, Filium Dei ac filium hominis unius esse naturae. In alterutra enim parte, vel qui solum hominem fuisse dixerit, negabit Conditoris gloriam: vel qui solum Deum, negabit misericordiam Redemptoris. Quo genere non facile Arianus evangelicam poterit habere veritatem, ubi Filium Dei nunc aequalem legimus, nunc minorem. Qui enim unius naturae Salvatorem nostrum mortifera persuasione crediderit, aut solum hominem de coelo missum, aut solum Deum cogitur dicere crucifixum. Sed non ita est. Mortem enim nec solus Deus sentire, nec solus homo superare potuisset. Nos ergo noverimus duplicem in Christo geminamque substantiam; de Patre coelestem, de ma
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mundo subfragilitate
nr̃a mirticulai dedit. Nobis
ꝓficiant. Qui dum humanã conditionẽ
si deribus inporitiuit: credentibus cadum
patere posse monstriruit. Etdum uisto¬
rem mortis incaelestia el euciuit: uistorib
qͦđ sequantur ostendit. Ascensio ergo
dñi : catholice fidei confirmatio fuit
Vt securi inposterum crederemus miracu¬
Lis illius donum. cuius iam inp̃sentiꝑce¬
pis semus effectum. et fidelis quisque cũ
iam ttntti ꝑceperit: ꝑ eti quȩ tignoscit
praestitt discat sperare ꝓmissa. ac dĩ
sui preteritt prȩsentiq bonitate. quasi
futu rorum teneat ccuitionem. Suꝑ excel¬
sa ergoccieli : terrenum corpus inponit᷑
Ossa intrir sepulchri angusticis paulo
ante᷑ clusa: angłorum coetibus inserun¬
tur. Ingremio in mortalitatis morttilis
Natura tunsfunditur. &idõ scicnuta apl̃i¬
cue lestionis testatur historia: Cum hȩcdi¬
xisset inquit: uidentibus illis eleuatus est
Dum cuidis eleuatum: agnosce miliciȩ cae¬

Expanded text:
hoc mundo sub fragilitate nostra miracula edidit, nobis proficiunt: qui dum humanam conditionem sideribus importavit, credentibus coelum patere posse monstravit; et dum victorem mortis in coelestia elevavit, victoribus quo sequantur ostendit. Ascensio ergo Domini catholicae fidei confirmatio fuit: ut securi in posterum crederemus miraculi illius donum, cujus jam in praesenti percepissemus effectum; et fidelis quisque cum jam tanta perceperit, per ea quae cognoscit praestita, discat sperare promissa, ac Dei sui praeteritam praesentemque bonitatem, quasi futurorum teneat cautionem. Super excelsa ergo coeli terrenum corpus imponitur, ossa intra sepulcri angustias paulo ante conclusa, Angelorum coetibus inferuntur, in gremium immortalitatis mortalis natura transfunditur: et ideo sacra apostolicae lectionis testatur historia, Cum haec dixisset, inquit, videntibus illis elevatus est . Dum audis elevatum, agnosce militiae coe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽtic̃ quae ꝑcepisse uidebat᷑ amitt.
Unde necesse est fr̃s bem̃i : ut ꝑ omẽ qđ
agitis. cctitatis custodia iugiletis.
K cricas uera est amicũ diligere in dõ:
et inimicũ diligere ꝓpt̃ dm̃. Quã quis¬
quis ñ habet: om̃e bonũ amittit quod
habet. Talento qđ acceꝑat priuat᷑:
et iuxta dñicã sententic̃ ĩ ĩ teriores
tenebras mictitur. Perpoenã ĩ exte
actus patit᷑ tenebras ultionis: qui
hic libent̃ sustinuit tenebras uolup¬
tatis. Sciendũ uero est: qđ nullꝰ
piger ab hac talenti acceptione
securꝰ est. Nullꝰ nãq est: qͥ ueracit̃
diccit. Talentũ minime accepi: ñ
est unde rationis ponere cogar.
Icilenti enĩ nomine: cuilibet pauꝑi
cetiã hoc ipsũ reputabit᷑. qđ uel mi¬
nimũ accepit. Alius nãq accepit
ĩ tellectũ p̃dicationis: minis teriũ a
extcilento. Alius t̾renã substan

Expanded text:
 amittit. Unde necesse est, fratres mei, ut per omne quod agitis erga charitatis custodiam vigiletis. Charitas autem vera est amicum diligere in Deo, et inimicum diligere propter Deum. Quam quisquis non habet omne bonum amittit quod habet, talento quod acceperat privatur, et juxta Dominicam sententiam in exteriores tenebras mittitur. Per poenam quippe actus patitur tenebras ultionis, qui hic libenter sustinuit tenebras voluptatis. 7. Sciendum vero est quod nullus piger ab hac talenti acceptione securus est. Nullus namque est qui veraciter dicat: Talentum minime accepi, non est unde rationes ponere cogar. Talenti enim nomine cuilibet pauperi etiam hoc ipsum reputabitur, quod vel minimum accepit. Alius namque 1487 accepit intelligentiam, praedicationis ministerium debet ex talento. Alius terrenam substan
Abbreviated transcription (Latin):
iorci quae ciccipiunt. ꝑ adiunc¬
tcĩgrãm adĩtellectũ quoq mis¬
ticũ ꝑducunt᷑. ut aetiã de int̾¬
na ĩ tellegentia polleant: qͥ ex¬
teriorafidelit̃ ad minis trit̃t
Generalis enim mox sententia
subditur : qͣdicit᷑. Om̃ eñi haben¬
ti dabitur :: et abundabit. Qͥ a¬

Expanded text:
ccipiunt, per adjunctam gratiam ad intellectum quoque mysticum perducuntur, ut etiam de interna intelligentia polleant qui exteriora fideliter administrant. 6. Generalis etiam mox sententia subditur, qua dicitur: Omni enim habenti dabitur, et abundabit; ei a
Abbreviated transcription (Latin):
uiderant ethi qͥ omĩ no nil uidertint᷑ : uno
om̃s timore ꝑ culsisunt. et t̾riti fager̃.
nullꝰ illic assistere illo moriente potuit.
sic assistentes t̾ruit. quando gratis re
munerans uenit. cuit qualit̃ timeripo¬
test cũ uideri potuerit sisic mt̃es p̃sen¬
illa etĩ ciec desiastica pace pacientia
ad quantũ hunc retributionis culmen
euexit. qͥdhuic suiiꝰ c̃ditor ĩ tus dedit:
deqͦ nob̾ tantũ gram̃ ĩ die eiꝰ exicꝰ et fo¬
ris in notuit. qͥb hunc credamꝰ. nisiscĩs
martirib sociatũ. quẽ at testantibus
corporeis quoq oculis abecitis spiritibus
c̃sitit eẽ susceptũ: Hullo iste gladio
ꝑ cussus occubuit : et tam̃ coronã pcicien¬
ticie quã ĩ m̃te tenuit ĩ cegressione ꝑce¬
pit. Probamꝰ cottidie uerũ eẽ qđ ante

Expanded text:
viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, nullusque illic assistere illo moriente potuit. sic assistentes terruit quando gratus et remunerans venit; aut qualiter timeri potest cum videri potuerit, si sic mentes praesenilla in Ecclesiastica pace patientia, ad quantum hunc retributionis culmen evexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis tantam gloriam in die ejus exitus et foris innotuit? Quibus hunc credamus nisi sanctis martyribus sociatum, quem, attestantibus corporeis quoque oculis, a beatis spiritibus constat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et tamen coronam patientiae quam in mente tenuit in egressione percepit. Probamus quotidie verum esse quod ante
Abbreviated transcription (Latin):
gulciris. et suꝑ sunt multi qͥ illũ nouer̃
eiꝰqͦ uel uitã uelobitũ narrant. Prac
aucẽ huiꝰ lingua rustica: sed doc ta
uica. Hicꝓ amore celestis pacrie cunc¬
ttidespexerat possidere aliqͥdĩ hoc
mundo fugiebat. Tumultꝰ deuicabac
hominũ: erebris ac ꝓlixiorib orati¬
omb ĩtentꝰ erat. uirtꝰ tam̃ pacienti ẽ
ĩ eo uehem̃t̃ excreuerat : it aut eũ sibi
amicũ crederec qͥsibi molestiae aliqͥd
siqđ s̃ ipsa sua inopia ei dãpnũ fuisset
illatũ : hoc maximũ lucrũ pucabat
Om̃s suos ꝗduersarios : nilaliud quã
ad utores cestimabat. Hunc cũ dies mor¬
recedenti suas animcs cõ mendarent
Cãq circalectũ illiuꝰ hi qͥ conuenerant
om̃s assiscerent: alii corporeis oculis ingre¬
dientes angłos uider̃ sed dicere aliqͥd nul¬
lomodo potuer. Aln omĩno nichil uider
sed om̃s qͥadertint itti uehem̃tis simꝰ ti¬
mor ꝑ culit: ut nullꝰ ciegrediente illci scã
anima illic seare potuissec. Et hi ergo qͥ

Expanded text:
gularis. Et supersunt multi qui illum noverunt, ejusque vel vitam vel obitum narrant. Erat autem hujus lingua rustica, sed docta vita. Hic pro amore coelestis patriae cuncta despexerat, possidere aliquid in hoc mundo fugiebat; tumultus devitabat hominum, crebris ac prolixioribus orationibus intentus erat. Virtus tamen patientiae in eo vehementer excreverat, ita ut eum sibi amicum crederet, qui sibi molestiae aliquid s; si quod in ipsa sua inopia damnum ei fuisset illatum, hoc maximum lucrum putabat; omnes suos adversarios nihil aliud quam adjutores aestimabat. Hunc cum dies morde hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque circa lectum illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii corporeis oculis ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino nihil viderunt; sed omnes qui aderant ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui
Abbreviated transcription (Latin):
calicẽ. nisi dolorẽ pcissionis accipimꝰ
Deqͦ alias dicit. Pac̾ sifieri pocest. transeat
ame calixiste. Te bedei filii idosciaco¬
bus etiohannes ñ uterq ꝑ martiriũ
occubuit : et tcim̃ qđ uterq. calicẽ bibe¬
ret cudiuit. Ioħs nc̃q nequaqũa ꝑ mar
tiriũ uitã finiuit: sed tam̃ martirex¬
titit. qͥa passionẽ quã ñ suscepit ĩ corpore.
serucuit ĩ m̃te. Et nos ergo hoc exẽplosi
ã uerticit̃ ĩ animo custodimꝰ. Non abre

Expanded text:
calicem, nisi dolorem passionis accipimus, de quo alias dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Et Zebedei filii, id est Iacobus et Iohannes, non uterque per martirium occubuit, et tamen, quod uterque calicem biberet, audivium vitam finivit, sed tamen martyr exstitit, quia passionem quam non suscepit in corpore servavit in mente. Et nos ergo hoc exemplo siam veraciter in animo custodimus. Non abs re
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe s̃ martirii genera. Unũ ĩpu
blico: alter̃ ĩ m̃te simul et actione.
taq eẽ martires possumꝰ: etiã sinul¬
loferro ꝑcucientiũ trucidem᷑. Mori
qͥppe aꝑsequente martiriu ĩ cꝑco
oꝑ eesc. ferreuero c̃tumelias hodi¬
entẽ diligere : martiriuĩ ẽ iocculta
cogitatione. Nãqͥa duosint marti¬
rugenera. unũ ĩ occulto oꝑe. aliud
ĩpublico : testait᷑ ueritas que rebedeisi

Expanded text:
quippe sunt martyrii genera: unum in mente, aliud in mente simul et actione. Esse itaque martyres possumus, etiamsi nullo ferro percutientium trucidemur. Mors quippe a persequente, martyrium in aperto opere est: ferre vero contumelias, odientem diligere, martyrium est in occulta cogitatione. Nam quia duo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, aliud in publi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tẽp̃tores uolo : sed quod relinquam
ñ habeo. Multti fratres relinquitis.
Cor ncmque ñ substaintic̃ penscit: nec ꝑpen¬
dit quantũ in eiꝰ sacrificio. sed ex quan
toꝓfercitur. Nã si ex teriorẽ subsitn¬
tiã ꝑpendamꝰ : eccescĩ negotiatores

Expanded text:
contemptores volo, sed quod relinquam contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ denuntiat. ec tam̃ suꝑba mens
nrã ñ uulthoc sponte deserere:
qđ cottidie ꝑ dit inuita. Quidergo
frs hem̃i. quid in eiꝰ iudicio dicturi
sumus. qui ab amore p̃sentis seculi
nec p̃ceptis flectim᷑. nec uerberibus
emendamur: Sed fortasse aliquis
tacitis sibi cogitittionib diccit
Aduocẽ dñicã uterq istepiscator
quid cuit quantũ dimisit. qui poene
censum. Multũ reliquid: qui sibi ni¬
chil retnuit. Multum reliquid qui
quam libet parũ totũ deseruit. Ceste
nos et habitti cũ amore possidemꝰ et ea
quae minime habemꝰ. ex desiderio que¬
rimus. Multũ ergo petrꝰ et andreas
dimisit : quando uterq etiã desideria
habendi dereliquid. Multũ dimisit
quicũ re possessa etiã c̃cupiscentias re¬
nuntiauit. Ase quentib ergo tanta di¬
muissasunt: quantai ciñsequentib c̃cupis¬
cipotuerunt. Hemoigitur etiã cũ quos¬
dã c̃ spicit multa relinquere: apued se¬
met ipsũ dicat. Imictari huꝰ mundi

Expanded text:
tem denuntiat; et tamen superba mens nostra non vult hoc sponte deserere quod quotidie perdit invita. Quid ergo, charissimi, quid in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur? 2. Sed fortasse aliquis tacitis sibi cogitationibus dicat: Ad vocem dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene re quam censum. Multum reliquit qui sibi nihil retinuit, multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus
Abbreviated transcription (Latin):
quici ad unius iussionis
uocẽ petrus et aꝵdreas
relictis retibus: secuti
sunt redemptorẽ. Nulla uero hunc
facere adhuc miracula uiderant.
nichil cibeo de premio aet̾̃nȩ retri¬
butionis audierant: Et tam̃ ad
unũ dñi p̃ceptũ. hoc qđ possidere
uidebantur : oblitisunt. Quanto
nos eiꝰ miracula uidemꝰ. quot fla

Expanded text:
quia ad unius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc miracula viderant, nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula videm
Abbreviated transcription (Latin):
enim ueridica uoce ioħs apł̃s. Quia quȩ¬
cumq petierimus scđm uoluntaitẽ eiꝰ.
auditnos. Sed et ipse dñs certam nobis
fiduciam dat impetrandi quȩ reste
petimus : cum subiungit᷑. Si ergo uos
cumsitis mali nostis bona datã dore
filus ur̃is. quanto magis pater ur̃ decȩ¬
lo dabit sp̃mbonum petentibus se:
Malos cutem uocat discipulos qui utiq
cium bonierant. qui Nimirum Nemo
est qui in hac uitti acunctis ualect im¬
munis esse delictis. Salomone affir¬
mante. qui cit. Qui a non. ẽ. homo ius¬
tus interir qui faciat bonum: et non pec¬
cet. Unde ꝓuide dñs qui grauib pec¬
cantiũ reatibus grandiora poenitendi
medicamenta demonstrat: ipse cotti¬
dianos electorum erraitus qui uerbo maxime
uł cogittitu contingunt. cottidianis ora¬
tionum studiis docet debere curari. quos
int̃alic sic oraire precipit. Et dimitte
nobis debitti nr̃ti. sicut et nos dimittimꝰ
debitorib nrĩs Uel ceste malos appel¬

Expanded text:
enim veridica voce Joannes apostolus, quia quodenim veridica voce Joannes apostolus, quia quodcunque petierimus secundum voluntatem ejus, audit nos; sed et ipse Dominus certam nobis fiduciam dat impetrandi quae recte petimus, cum subjungit: Si ergo vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester de coelo dabit spiritum bonum petentibus se? Malos autem discipulos vocat, qui utique, tat, boni erant, quia nimirum nemo est qui in hac vita a cunctis valeat immunis esse delictis, Salomone attestante qui ait: Quia non est homo justus in terra qui faciat bonum et non peccet . Unde providens qui gravibus peccantium reatibus grandiora poenitendi medicamenta demonstrat, ipse quotidianos electorum erratus, qui verbo maxime vel cogitatu contingunt, quotidianis orationum studiis docet debere curare: quos inter alia sic orare praecipit: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Vel certe malos appel
Abbreviated transcription (Latin):
toto excorde dicentes: Dñe auge nobis
fidem: ille nos infidelitaitis sinat in¬
terire uene̾nis Iure enim nomine
serpentis: uirus infidelitatis qđ per
ipsum generihumano asꝑsum est ex¬
primitur cum dicitur. Aut si piscem
petit. Numquit ꝓpisce serpentem da¬
bit illi : Non esttimendũ. Nesi spem
possimus. ad ño postulemꝰ. illecuidi¬
tum auestat. ac nos desperatione
futurorum retro respicere: id est ea
quȩ reliquimus patiatur labentis
scłi commoda uirulenta requirere
Recte namq immuttitio boni ꝓpositi
Nociua et concupiscentiȩ carnalis
repeticio: ueneno scorpionis qđ retro
id est incauda gestat comparat᷑ cum
dicitur. Aut sĩ petierit ouum. Num¬
quid porriget ei scorpionem: Haec
alimentum nobis pure caritatis siN¬
cere fidei ceste spei tribuat. ut duri¬
ciam odiorum. ut ꝑfidiȩ uirus. ut cicu¬
leum nobis despertitionis qui ad cciduca
retro here solet duferat. et absque ulla
dubiettite qđ petimꝰ accipiemus Ait

Expanded text:
toto ex corde dicentes: Domine, auge nobis toto ex corde dicentes: Domine, auge nobis fidem, ille nos infidelitatis sinat interire venenis. Jure enim nomine serpentis virus infidelitatis, quod per ipsum generi humano aspersum est, exprimitur, cum dicitur: Aut si piscem petit, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? Non est timendum ne si spem possimus, a Domino postulemus; ille auditum avertat et nos desperatione futurorum retro respicere, id est, ea quae reliquimus patiatur labentis saeculi commoda virentia requirere. Recte namque immutatio boni propositi nociva, et concupiscentiae carnalis repetitio, veneno scorpionis, quod retro est, quod in cauda gestat, comparatur, cum dicitur: Aut si petierit ovum, nunquid porriget ei scorpionem? Haec alimentum nobis purae charitatis, sincerae fidei, certae spei tribuat, ut duritiam odiorum, ut perfidiae virus, et aculeum nobis desperationis qui ad vitam caducam retrahere solet auferat, et absque ulla dubietate quod petimus accipiemus. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
Et fideles quique necdum inp̃senti su¬
ꝑnȩ patrie głam quã credunt intu¬
entur : sed futuram spertindo presto¬
lantur. Vnde dicit apłs. Si autem
qđ non uidemꝰ spertimus. ꝑ pacien¬
ante om̃iai querere debemꝰ. fides uide¬
licet. spes. et caritas. quici sicut scrip¬
tum est. iustus exfide uiuit. Spertin
tes ciutẽ ind̃o miscđia circũdabit.
& plenitudo legis ẽ. dilectio. Omnis
enimlex: in uno sermone impletur
Diliges ꝓximum tuum. sicut teipsum
E titerum. Dilestio ꝓximi: malum non
opertitur. Non est ciutem metuendũ :¬
Ne si grãm dilectionis adnõ pia de¬
uotione quertimus: siintimo excor¬
de diccimus Panem nr̃m cotidicinũ
odiorum constringi ꝑmit tat. Hunc
& enim rigorem: ꝑ duriciam lapi¬
dis insinuait cumdicit. Quis autẽ ex
uobis patrem petit panem. Numquit
lapidem dabit illi: Nonest̃ formidan¬
dum. Nesi fortitudinẽ fidei contrahos¬
tis antiqui temptamenta precemur

Expanded text:
et fideles quique nondum in praesenti suet fideles quique nondum in praesenti supernae patriae gloriam, quam credunt, intuentur, sed futuram sperando praestolantur. Unde dicit Apostolus: Si autem quod non videmus speramus, per patienante omnia quaerere debeamus, fides, videlicet, spes, charitas, quia sicut scriptum est: Justus ex fide tem in Domino misericordia circumdabit , et: Plenitudo legis est dilectio . Omnis enim lex in uno sermone impletur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Et iterum: Dilectio proximi malum non operatur . Non est autem metuendum ne si gratiam dilectionis a Domino pia devotione quaeramus, si intimo ex corde dicamus: Panem nostrum quotidianum odiorum constringi permittat. Hunc etenim rigorem per duritiam lapidis insinuat, cum dicit: Quis autem ex vobis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? Non est formidandum ne si fortitudinem fidei contra hostis antiqui tentamenta precemur,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i quuncaelis est. Inpisce cutem fi¬
des nonficta ex primitur. Quomodo
enim piscis subtegimento ciquarum
ncscitur. uiuit. & alitur: sic et fides
quȩ indm̃ est quȩ alterius uite gaudia
ꝑlamenta presentia. fletusq requi¬
rit. inuisibilit̃ incorde gignitur
tritur. inuisibilium p̃miorum in¬
tuitu queque ualet bona opercitur.
memor illius apostolici quia quȩ ui¬
dentur temporalia sunt. quȩtiutẽ
non uident᷑ aet̃na sunt. Pos sumus
& hoc dicere quia piscis in eo fidei
typum tenetit : qđ sicut ille crebris
imitur. ita fides firma quantis libet
ad uersantis mundi pressuris im¬
pugnetur in conuulsa ꝑsistat. im¬
mo etiam decertamine gloriosior ex¬
istat. ad iuuante illo quimissis cid p̃¬
dicanda eiusdem fideibona disci¬
pulis ait. Inmundo pressuram habe¬
bitis. sed confidite ego uici mundum
Porro ꝑouum sp̃ei nr̃ae cestitudo figu¬
ratur : quia inouo nondum foetus cer¬
nitur. sed fucurire ciuis foetus spertit᷑

Expanded text:
vestri qui in coelis est . In pisce autem fivestri qui in coelis est . In pisce autem fides non ficta exprimitur. Quomodo enim piscis sub tegmento aquarum nascitur, vivit, et alitur; sic et fides quae in Deum est, quae alterius vitae gaudia per lamenta praesentia fletusque requirit, invisibiliter in corde gignitur,tritur, invisibilium praemiorum intuitu quaeque valet bona operatur, memor illius apostolici quia ea quae videntur temporalia sunt, quae autem non videntur aeterna sunt . Possumus et in hoc dicere, quia piscis in eo fidei typum teneat, quod sicut illecebris  imitur, ita fides firma, quantislibet adversantis mundi pressuris impugnetur, inconvulsa persistat, imo etiam de certamine gloriosior existat, adjuvante illo qui missis ad praedicanda ejusdem fidei dona discipulis ait: In mundo pressuram habebitis, sed confidite, ego vici mundum . Porro per ovum spei nostrae certitudo figuratur, quia in ovo nondum fetus cernitur, sed futurae avis fetus speratur;