comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aiscensus exturie¶ Mullus antẽ paciẽter accipit sduri¬
nas quib fi̾nt oueritus et pro hec utriq ĩ telsc̾tũ uõ
hũt qr uec ille cligit cui obeditit. uec ute quib oue¬
rib ĩgruet᷑ intlligit. phibet ergo huiꝰ modi hoĩes
dyaibolicis traudib ĩ sidiari et uicioꝵ ouerib p̃gra¬
nari ueniale õbediẽto fr̃bie magis ꝑtib ecodicãtur¬

Expanded text:
ienter accipit sarcinas quibus fuerit oneratus; et pro hoc utrique intellectum non habent, quia nec ille eligit cui obediat, nec iste quibus oneribus ingravetur intelligit. Prohibet ergo hujuscemodi homines diabolicis fraudibus insideri, et vitiorum oneribus praegravari, ne male obediendo
Abbreviated transcription (Latin):
ota ꝙ qiͣruat ea eiũ machina de qua
e fluume a qua extrahitur. lucretiꝰ iu
fliuuo ũsare rotas aut austra indenius
sa ꝑtisa mobile ex quofunus cũ situla uel utre ĩ pu¬
teũ dimttit᷑ hauriẽte aque cã. Rota eiuĩ cursũ hũue¬
uite sigͥficat. uñ ẽ ilło ĩ ecc̃astico aũ ꝙͣ rũpatur fl

Expanded text:
asi ruat: est enim machina de qua e flumine aqua extrahitur. Lucretius: fluvios versare rotas atque haustra videmus. n transversa pertica mobile, ex quo funis cum situla vel utre in puteum demittitur hauriendae aquae causa. Rota enim cursum vitae signi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ faba fresa q̃ molata ẽ Eupati st̃ fremi asꝑruui. dicti
autẽ lupati a lupuus deutib qui ĩequales st̃ ũ eci
am eoꝵ morsus uelement᷑ obest cauiꝰ Habenas¬
uũ psalinsta ait uolite fr̃ sieut equus et mulus qͥb
nõ c̃ itlłctus. in freno et camo marillas cor cõstrĩ¬

Expanded text:
 faba fresa que molita est. Lupati sunt freni asperrimi. Dicti autem lupati a lupinis dentibus, qui inequales sunt; unde et eorum morsus vehementer obest. Chamusunde Psalmista ait: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus: in camo et
Abbreviated transcription (Latin):
tati inuitos. Nã qd̾ at ĩ freuo ad equũ ꝑtiuet
Frenũ enĩ a fero retuiendũ dictũ ẽ. ferũ quippe
antiqui caballũ dicerũt. In chamo ad mulũ respi¬
cit ergo hec aiialia duo supͣdicta cohibẽt ista
renuccula ut ad arbitriũ uibentis iice dũt ne suis
aĩaliũ quibus esta manditur ut corꝑis uita ꝓ¬
curetur. Ip̃is ergo maxillas ꝑ figuram allegori¬
caui dicit ĩ obediẽtib deb̾e constrĩgi io ẽ copias
uictuales partius dari. ut ieuuorum uecessi¬
tate conelusi creatoris subdãtur ĩperio. Allegorĩ

Expanded text:
t invitos. Nam quod ait, in freno, ad equum pertinet. Frenum enim a fero retinendo dictum est; ferum quippe antiqui caballum dixerunt. In camo ad mulum respicit. Ergo haec duo animalia supradicta cohibent ista retinacula, ut ad arbitrium jubentis incedant, ne suis animalium, quibus esca manditur, ut corporis vita procuretur. Ipsas ergo maxillas per figuram allegoricam dicit inobedientibus debere constringi, id est copias victuales parcius dari, ut jejuniorum necessitate conclusi, Creatoris subdantur imperio. Allegoria
Abbreviated transcription (Latin):
dne in longitioniem dierimi. aliqn celestem ie¬
rusalem de quo legitur leratus sum ibus que
dicta sunt uuichi rua domum diu ibimus. aliquato
uero anmiam scara in qua hĩtat deus. atria enĩ
auit p̾sentem eccłiam siguificãt. ait iutror ꝯ ficei
Uñ scͥptuni est stantes crant petes ur̃i in atris¬

Expanded text:
rum ; aliquando coelestem Jerusalem, de qua legitur: Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi: in domum Domini ibimus ; aliquando vero animam sanctam, in qua habitat Deus. Atria enim aut sanctam Ecclesiam significant, aut introitum fidei. Unde scriptum est: Stantes erant pedes
Abbreviated transcription (Latin):
na idest sollicituto scłi. Tomus dr̃aboli ouentus
onnũ maloꝵ ut in salomone ne forte mipleant
extrauei unib tius et labores tui sint ĩtomo alie¬
na ¶asla domus regia siue spaciosum hĩtacule ei¬
ꝑticiꝰ quatuor conclusim ¶ arium magna edes
est siuĩ amplior et spaciosa tonius. et dictum ẽ atũ
ꝙ addantur ei tres porticus extrinsetus. alii ami¬
umi qiͣ ab igui et ligno atrum dic̾unt. atrimi eiĩ
sit exfuo. Tula cimu scam eccłiam siguificat &
conscĩam nuidissime aime ip̃a c̃ em̃ aula regał¬

Expanded text:
oli, conventus omnium malorum, ut in Salomone: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena . Aula domus est regia sive spatiosum habitaculum porticibus quatuor conclusum. Atrium magna aedes est, sive amplior et spatiosa domus, et dictum est atrium, quod addantur ei tres porticus extrinsecus. Alii atrium, quasi ab igne et ligno atrum dixerunt. Atrum ergo fit ex fumo. Aula enim sanctam Ecclesiam significat, aut conscientiam mundissimae animae, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tum uel accubitũ ex quo confectu est et triclim¬
utu dicetur. Trichntũ ergo fidem scẽ trimtatis
et primit. ubi sce mime fite spe et caritate qͥe¬
scentes expectant introitũ regͥm celestis. ¶Cel¬
ia dicta ꝙ uos eccultat et cele ¶ ubicutum uero
qõ cubamus sbiq dormiẽtes requiescimꝰ cuba¬
le autẽ tubandi locus ẽ. secessum ꝙ sit lcisis it
cit sine accessu. Cubiculũ sp̃italit̾ significat
cordis sicretum ubi nibetur ir euuangłic
orare patrem celestem uude dicitur ei tu au

Expanded text:
tus vel accubitus, ex quo confectum est, ut triclinium diceretur. Triclinium enim fidem Trinitatis exprimit: ubi sanctae animae fide, spe et charitate quiescentes exspectant introitum regni coelestis. Cella dicta, quod nos occultat et celat. Cubiculum vero, quod eo cubamus, ibique dormientes requiescimus. Cubile autem cubandi locus est: secessus, quod sit locus, id est, sine accessu. Cubiculum spiritaliter significat cordis secretum: unde jubetur vir Evangelicus orare Patrem coelestem. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
runt ¶ aium hac ex cã uctatum fecient suu
enra rapte sinsitut a comamo sabme ee quibus
cuima aute clias specie nobił cum magriau o.¬
um aionarattẽ inperetur thalomomi duci ea rr¬
omcuio responsum est dar. et qm̃ her nuptie feli¬
cit cessemint institutum ẽ ut iomuib nuxcus
trasami nomen iterctur. Egrien quari ligua
tua lccan quib nubentes succedunt et cibant

Expanded text:
runt. Thalamum hac ex causa vocatum ferunt. Cum enim raptae fuissent a Romanis Sabinae, ex quibus cum una ante alias specie nobilis cum magna omnium admiratione raperetur, Thalamoni duci eam oraculo responsum est dari; et quoniam hae nuptiae feliciter cesserant, institutum est ut in omnibus nuptiis thalami nomen iteretur. Aegyptii quoque lingua sua loca, in quibus nubentes succedunt et cubant,
Abbreviated transcription (Latin):
quam undiq gentes cõnementes hĩtaculũ
querunt et in eo hospiciũ manentes aditum
expectant suꝑne patric¶Ciprgeum est constructũ
sub terris edificium quod uos antrum uel spe¬
lucam dicimus ¶Solarium qd̾ soli et aure pa¬
teat quał fuit locus in quo daurd bersa bee lauã¬
tem asperit adamauit. Cuns patet qr xp̃t¬
utens eccłiam degentib se a pectatis ꝑ penitẽ¬
cie lacrunas atq baptisim sacramẽtum puri¬
ficanteni eius spẽm concupiunt et sibi sponsã
assctiare desiterauit ¶ Et teuotochiũ uero ẽ
hĩtaciilum factum ad suscipiẽdum pegruo
itaq cumi sosolimam anticchus obsiteret hyr¬
camis princeps utcoꝵ reserato daud seplebao
tria milia auri talenta inte abstraxit. ex quib
ct̃t. anthiccho tedit ut obsidionem teluiquerer
atiꝵ ut facti mudiam demueret fertur ex rebqua
aduentua suscipet paupiun et pegilnor.pñ¬
et iuctabilum supsit nami er greco uilatuiã te¬
uorcchiumi peg morum suscẽptio nua cupatur

Expanded text:
quam undique gentes convenientes habitaculum quaerunt, et in eo hospitio manentes aditum permanet tabulatorum. Hypogeum est constructum sub terris aedificium, quod nos antrum vel speluncam dicimus. Solarium, quod soli et auris pateat, qualis fuit locus in quo David Bethsabee lavantem aspexit et adamavit. Cum Hier se a peccatis per poenitentiae lacrymas atque baptismi sacramentum purificantem, ejus speciem concupivit, et sibi sponsam associare desideravit. Xenodochium vero est habitaculum factum ad suscipiendos peregrinos. Itaque cum Hierosolymam Antiochus obsideret, Hircanus princeps Judaeorum, reserato David sepulcro, tria millia auri talenta inde abstraxit, ex quibus trecenta Antiocho dedit, ut obsidionem relinqueret. Atque ut facti inuidiam leuaret, fertur ea pecunia aduentum susciperet pauperum peregrinoret vocabulum sumpsit. Nam ex Graeco in Latinum xenodocheion, peregrinorum susceptio, nuncupatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi dũs ait ego sum uia et u̾itas et
uita. Et in psaliusta uiam inquit u̾itatis elegllie
est doctrinam uitatis. E contrario est alia ma
dequa item ꝓpha tep̾̃cans dũm ait. uiam iniqui¬
tatis amoue ame et in lege tua unserere inet.et
in salonione te meretrice scripiumẽ uiam qute

Expanded text:
um via, veritas et vita . Et Psalmista: Viam, inquit, veritatis elegi , hoc est, doctrinam veritatis. E contrario est alia via, de qua idem propheta deprecans Dominum ait: Viam iniquitatis amove a me, et in lege tua miserere mei . Et in Salomone de meretrice scriptum est: Via, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
saluiuas aꝑplłatur. senẽ cuntas intͥptat᷑ pax uel
reddens ¶Ghãna ubi ones sucis tondit uidas. oũ¬
ditur hodie q̃ uitus ꝑ grandis ĩfinib diospole os
crtib helican ĩ tribu dau sine uda. Ghaniua s¬
lia ciuitas pͥncipũ edõ. S et cõtubina elifare
tilu escui. thauima appellataẽ. q̃ pepit ci auia¬
lele. uñ et auuale cdnte porro thoguua int̾pͣtatur¬

Expanded text:
alumias appellatur. Salem civitas interpretatur pax vel reddens. Thamna, ubi oves suas totondit Judas, ostenditur hodieque vicus pergrandis in finibus Diospoleos euntibus Eliam in tribu Dan sive Juda. Thamna, alia civitas principum Edom: sed et concubina Elifahz, filii Esau, Thamna appellata est, quae peperit ei Amalech: unde Amalechitae. Porro Thamna int
Abbreviated transcription (Latin):
es ererticioꝵ tamen apud athenas locus
¶S et balnea et loca curruum et athelar gr̃m¬
masia sunt coꝙ illic honunes in suie artis studiuĩ
apitolium rome uctatum eo ꝙ fu̾it rome
urbis et religionus caput sũmũ. ali a¬
unt cũ tarquimꝰ pscus capitolii funda
mertti caput homiuis litreris tuscis no
nuumte nam quetumq tutissimia ur

Expanded text:
um locus; tamen apud Athenas locus Sed et balnea et loca cursuum athletarum gymnasia sunt, eo quod illic homines in suae artis studium eapitolium Romae vocatum, eo quod fuerit Romanae urbis, et religionis caput summum. Alii aiunt: cum Tarquinius Priscus Capitolii fundamti caput hominis litteris Tuscis notmunitae: nam quaecunque tutissima ur
Abbreviated transcription (Latin):
pncu mł suppli lecus ubi poc̃ores crntiãdiet. huiꝰ lccu
noctibulo ⁊ ⁊ signatur. dmpplicẽ sĩ ẽc geheunõ ⁊ igius
et frigoris ¶Inferus applłctur. eo qd̾ infra sit. Si¬
eut cĩ scdm corpus si põdcus su ordinẽ tene aut.
ĩforiora sc̃ oĩa tristiora. Uñ et greca lingnci ori
go noĩs qd̃ applłctur inferus. ex eo qd̾ maul su¬

Expanded text:
ubi peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo designatur. Duplicem autem esse Gehennam et ignis et frigoris. Inferus appellatur eo quod infra sit. Sicut autem secundum corpus, si ponderis sui ordinem teneant, inferiora sunt omnia go nominis, quo appellatur inferus, ex eo quod nihil su
Abbreviated transcription (Latin):
I
ꝑ tenebras et cetra aderrorem ingredientiũ frã
ita ut de tenebris ens ad lucem uemre impossibi¬
le uideatur. quatuor autẽ sunt labormti. primus
egỹptius. secundus ccretius. tercuis inlenno
quartus in ytalia omnes ita constructi ut dissol
arum turris est maxnna quam greti
ac latim in comune ex ip̃nis rei usu fa¬
rum appssãuerunt eo qd̾ aãmarum in¬
dicio longe indcatur a naingantibus

Expanded text:
i per tenebras, et caetera, ad errorem ingredientium facta, ita ut de tenebris ejus in lucem venire impossibile videatur. Quatuor autem sunt labyrinthi: primus Aegyptius: secundus Creticus: tertius in Lemno: quartus in Italia: omnes ita constructi, ut dissol. Pharus turris est maxima, quam Graeci ac Latini in commune ex ipsius rei usu pharum appellaverunt: eo quod flammarum indicio
Abbreviated transcription (Latin):
lone. porro hebrei hons ẽẽ dicũt mesopotounõ
cuntatẽ alodie notat᷑ ĩ sibi a locullo quodã eon¬
sule obsesierm captãq. et pancos ãnos suom¬
nicino iipatore płis traditã. Achab ꝯmipe
iitpͣtatur ombratłm ¶Aggm ad occide̾talem¬

Expanded text:
lone. Porro Hebraei hanc esse dicunt Mesopotamiae civitatem, quae hodie vocatur Nisibi, a Lucullo quodam consule obsessam captamque, et ante paucos annos a Joviniano imperatore Persis traditam. Achath quippe interpretatur, umbra
Abbreviated transcription (Latin):
cõ placato̾ ¶chelde uialx ager ẽ saigͣnis qͥ hodie
ꝯ iostatur ĩ hela ad australc̃ plaga sc̃tis so¬
oneec atetius mrͣ nideor cõsiliũ mortuos igno¬
biles alios fra tegit. alios so oĩno pucte fas e
tiochiatiuitas celes ĩ q̃ ltrnabas et paulus apłi
st̃ ord mati. Est et alias ĩ pisioia pmicie asie a a

Expanded text:
inis, qui hodie monstratur in Elia ad Australem plagam montis Sion: et hactenus juxta Judaeorum consilium mortuos ignobiles alios terra tegit, alios sub dio putrefacit. Antiochia civitas Coelesyriae, in qua Barnabas et Paulus apostoli sunt ordinati: est et alia in Pisidia provincia A
Abbreviated transcription (Latin):
to designabatur. idẽ aratro. cato. qͥ urbẽ inqͥd
nonam condet touro et uaca aret. ubi arauerit
uiurũ faciet ubi portã nult ẽe aratrũ sustollat
et portet. et portã uocet. Ideo a̾ nrbs aratro cͥcũ¬
dabatur dispari sexu iuentoꝵ p̃p cõuuxcione:
fanuliaꝵ. et ymagiẽ serẽtis fructũq reteñte

Expanded text:
o designabatur, id est aratro. Cato: Qui urbem, inquit, novam condit, tauro et vacca aret; ubi araverit murum faciet, ubi portam vult esse, aratrum sustollat et portet et portam vocet. Ideo autem urbs aratro circumdabatur, dispari sexu iumentorum, propter commixtionem familiarum, et imaginem serentis fructumque
Abbreviated transcription (Latin):
aqͦ icti obt̃gescũt. cꝰ quidã morbũ loam di¬
cunt. eo ꝙ fimo bonis remediet᷑. ¶ydra
draco młtoꝵ capitũ quał fuit nlema pa¬
lude prouĩcie archadie. hec latine excedra
dr̃. ꝙ uno ceso tria capita excrescebant. Sec¬
spens qͥ ⁊ cersidros qͣiͣ cermi ł cerigni quia
⁊ in aqͥs ⁊ ĩ terra mor̃tur. ¶Naz cirson
ꝯͣ incendia ualeat. cꝰ int̾ omĩa uenenata
int̾unit. Nam si arbori urepsent omma
ponia inficit uenems.⁊ eos qui ederunt oc¬
cidit. qͥ ĩ ł si in puteu cadat: ius ueneni eius
potantes int̾ficit. Ista ꝯͣ incendia repugnãs
ignes sola ammaliũ exting̾t. Uuit eĩ in
mediis flãmis sũ dolore ⁊ ꝯsũmatõe. ⁊ nõ
solũ qr ñ uritur. s extinguit incendium.¬

Expanded text:
a quo icti obturgescunt. Cujus morbum quidam boam dicunt eo, quod fimo bovis remedietur. Ydra draco multorum capitum, qualis fuit in Lerna palude provinciae Arcadiae. Haec Latine excedracui uno ceso tria capita excrescebant. Seserpens, qui et cersidros quasi cerigni, qui et in aquis et in terris moratur. Nam cirson contra incendia valeat. Cujus inter omnia venenatainterimit. Nam si arbori inrepserit, omnia poma inficit veneno, et eos qui ederint occidit; qui etiam vel si in puteum cadat, vis veneni eius potantes interficit. Ista contra incendia repugnans, ignes sola animalium extinguit; vivit enim in mediis flammis sine dolore et consummatione, et non solum quia non uritur, s
Abbreviated transcription (Latin):
steł tñ unncit᷑ qͣs ilł hoĩes inferũt cau̾ns in
quib delitescũt. Ita ea iusa fusa fugit: quẽ
ille ꝓse᷑. et occidit. Nichil eĩ pens ille reru
sñ remedio constituit. ẽ a longitudĩe semi¬
peca us albis macłis lineatꝰ. ¶ Regłi auce
¶Sibilus ide ẽ qͥ ⁊ regulus sibilo eĩ occidͭ.

Expanded text:
en vincitur, quas illic homines inferunt cavernis in quibus delitescit. Itaque ea visa fugit, quem illa persequitur, et occidit. Nihil enim parens ille rerum sine remedio constituit. Est autem longitudine semipedalis, albis maculis lineatus. 8. Reguli autem, Sibilus idem est qui et regulus: sibilo enim occidit
Abbreviated transcription (Latin):
Umis aq̃tił. ccũ ꝙ sangͥne suggit. potantil
eiꝰ insidiat᷑. eũ ñ labr̃ fancib ł ubi uspiam
adherescit sangͥne haurit ⁊ inmio cͥore ma¬
du̾it euomit ꝙ hausit. ita ut recẽtiore de¬
nuo suggat ¶Cantinda u̾mis t̾renꝰ. qͥ hu
uesicas fac̃ plenas hũore. ¶Multipes u¬
mis t̾renus. exmłitudiẽ ped̾ uocatꝰ. qͥ ꝯtc̃tus
de limo nascaͬ uñ ⁊ sordida sy t ĩmũda hẽtur.¬
text̾a lombitinũ ꝯficit᷑ appsłat᷑ i ħ noĩe abco¬

Expanded text:
is, dicta, quod sanguinem sugit. Potantibus enim insidiatur. Cumque labitur faucibus, vel ubi uspiam adhaerescit, sanguinem haurit, et cum nimio cruore maduerit, evomit, quod hausit: ita ut recentiorem denuo sugat. Cantarida, vermis terrenus, qui cum vesicas efficit plenas humore. Multipes vermis terrenus, ex multitudine pedum vocatus, qui contactus de limo nascatur; unde et sordida semper et inmunda habetur.textura bombycinum
Abbreviated transcription (Latin):
hrti mos t̾mites dicimꝰ. ita eĩ aplatios
lignii d̾mes uotant᷑ quos tp̃e in oportuno ce¬
se arbores gignũt. ¶ Omea uestim̃toꝵ d̾mis
dc̃a ꝙ teneat. ⁊ eo us insidat qͦ corrodat. uñ ꝑti¬
nax ꝙ meãdem rem idemtide urgeat. Dmes
carniũ emig̾neus. lũb̾cus. ascaride. costi pedi¬
clĩ. ꝓulices. lendix tarmꝰ ricinꝰ usia eimex.

Expanded text:
Hos nos termites dicimus. Ita enim apud Latinos ligni vermes vocantur, quos tempore inoportuno caesae arbores gignunt. Tinea vestimentorum vermis, dicta quod teneat, et eo usque insedat quo erodat. Inde etn eamdem rem identidem urgeat. Vermes carnium, hemicraneus, lumbricus, ascaridae costi peduculi, pulices, lendix, tarmus ricinus, usia, cimex.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ elb ͦ dedi uob̾ pot̾atem calcandi suꝑ spentes
i scorpiones. Sũt a̾ ⁊ a spenciũ gen̾a ut ad¬
modite elefancie camdracõdes. postmo cãtꝰ
noĩm tantꝰ mortuũ numerꝰ. Om̃s aute
spentes natura sua fgide sũt. nͨ ꝑcuciunt
nsi qñ calescũt. Nam qn̾ st̃ fgide. nullu
tangũt. uñ ⁊ uenena eoꝵ plus die ꝙͣ nocte
nocent: torpẽt eĩ noctis algore ⁊ m̾̃ito. qͥa
frigide sũt nocturo tore nnse eĩ adducunt
corpis uaꝑem gelide pestes. ⁊ nat᷑e frigide.
uñ ihyeme ĩ nodos torpe̾t. soluũt᷑ estate. m̃¬

Expanded text:
elio: Dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones . Sunt et alia serpentium genera, ut admoditae, elefantiae, camedracontes. Postremo quantus nominum, tantus mortium numerus. Omnes autem serpentes natura sua frigidi sunt, nec percutiunt, nisi quando calefiunt. Nam quando sunt frigidi, nullum tangunt. Unde et venena eorum plus die quam nocte nocent. Torpent enim noctis algore. Et merito, quia frigidi sunt nocturno rore. In se enim adducunt corporis vaporem gelidae pestes et naturae frigidae. Unde et hieme in nodos torpent, aestate
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑. in elb ͦ. estote prudentes sic̃ serpentes.
S̾pens dyaꝰ ingenesi. s ⁊ serpens erat calli¬
dior cunctis aĩantib t̾re. qͣs fec̾at dñs deus.
Caput serpencis pͥma pcc̃i suggestio. ut in¬
tis tẏpus suꝑbie ł tumudi cordis malicie
ut est alld̾ suꝑ pectꝰ tuũ gͣoieris. Draco dẏaꝰ
ut in psalmo. draco iste quem formasti ad
illudend̾ ei. ⁊ alibi. tu confregisti cap̃ draco¬
nis magni. Pracones demones. ut ĩpsal.
tu cõt̾bulasti capita. Dracones pͥncipes gẽ

Expanded text:
serpentes . Serpens, diabolus in Genesi: Sed et serpens erat callidior cunctis animantibus, quas fecerat Dominus Deus . Caput serpentis, prima peccati suggestio, ut intis, typus superbiae, vel tumidi cordis malitia, ut est illud: Supra pectus tuum gradieris . Draco diabolus, ut in psalterio: Draco iste, quem formasti ad illudendum ei . Et alibi: Tu confregisti caput draconis magni . Dracones, daemones, ut in Psalterio: Tu contribulasti capita draconum . Dracones
Abbreviated transcription (Latin):
motus corĩs agebant᷑. S̾pences aũ diu iu̾e
dicũt᷑. ad eo ut depoĩta uet̾i tunca senectu¬
tem deꝑonere atq ĩuentã redire ꝓhibean᷑.
¶Tonice serpentiũ ermne nũcupantur.
eo ꝙ hus qn̾ senescũt seĩe exuit. quib exu¬
est serpente creari. qd̾ ĩ ouidius in meta¬
formoscoꝵ lib̾s ꝯmemorat dicens. sũt qͥ cũ
hũanas angue medullas. Qd̃si credidit᷑
m̃ito euenit. ut sic̃ ꝑspentem mors hõis.
ita ⁊ hoĩs morteserpens. fert̾ autem ꝙ sp̾ens
homĩe nud̃ ñ sit ausus ꝯting̾e. Prudens
lector cognitis hns spentiũ gen̾ib atq ef¬
fectib. qñ de eis in scͥpcurs legas. non te pi¬
geat cẽptare: si aliqͥd posses in spĩtalez sensum
ne ł deligno łde qͣcũ⁊ re t̾rena
siñ ullo ꝯcubitu gignit᷑. lic ñ¬
nũꝙͣ i de onis nascant᷑ sic̾ scor¬
⁊ pio. ¶ Sunt aũ u̾mes aut
Ct̾te aut nq̃ aut aeris. aut cai¬
mũ aut frõdiũ aut lignoꝵ aut uestim̃torũ.

Expanded text:
motus corporis agebantur. Serpentes autem diu vivere dicuntur, adeo ut deposita vetere tunica senectutem deponere atque in iuventam redire perhibeantur. Tunicae serpentium exuviae nuncupantur, eo quod his, quando senescunt, sese exuunt, quibus exuest, serpentem creari; quod etiam Ovidius in Metamorphoseorum libris commemorat dicenshumanas angue medullas. Quod si creditur, merito evenit: ut sicut per serpentem mors hominis: ita et hominis morte serpens. Fertur autem, quod serpens hominem nudum non sit ausus contingere. Prudens lector, cognitis his serpentium generibus atque effectibus, quando de eis in Scripturis legas, non te pigeat tentare, si aliquid possis in spiritalem sensum no, vel de quacumque re terrena sine ullo concubitu gignitur; licet nonumquam et de ovis nascuntur, sicut scorpio. Sunt autem vermes aut terrae, aut aquae, aut aeris, aut carnium, aut frondium, aut lignorum, aut vestimentorum.
Abbreviated transcription (Latin):
tota mẽte. to ta bͥcute ⁊ pxiõs nr̃os sic̾ nosin¬
ipõs. Infide piscis signat᷑. In spe ouũ.: In cari¬
tate paĩs ⁊ econt̾rio in lapide diuicia. ĩ serpe¬
te ĩfidelitas. Inscorpione desperõ expͥmiar.
¶In baptismo fides accipr̃. uñ unut̃ ĩscło.¬

Expanded text:
tota mente, tota virtute, et proximos nostros, sicut nosmetipsos. In fide piscis signatur, in spe ovum, in charitate panis: et e contrario in lapide duritia, in serpente infidelitas, et in scorpione desperatio exprimitur. In baptismo fides accipitur, unde
Abbreviated transcription (Latin):
inꝯꝑat᷑. ¶ Uiꝑã ꝙ ui pariat. siam ⁊ uene¬
elꝰ cũ ad ꝑtũ intumuent catuli ñ exp̾tãtes
mat᷑am nat̾e solutõne. corrosis eiꝰ lacib
ore inserto iuꝑe sem̃ expuat. Illa autem
exuolũtate libidĩs in rabiẽ u̾sa caput ma¬
tis ore ceptum p̾cidat. Ita fit ut pens ut̾q pere¬

Expanded text:
a vi pariat, nam, cum venter eius ad partum ingemuerit, catuli non expectantes maturam nature solutionem, corrosis eius lateribus, ore inserto vipere semen expuat, illa autem, ex voluptate libidinis in rabiem versa, caput maris ore receptum precidat: ita fit ut parens uterque pere
Abbreviated transcription (Latin):
¶Grete eĩ sanguis. emath dr᷑. prester apͥis
sꝑ ore pacẽti ⁊ uaporanti currit. cꝰ poeta sic me¬
minit. oraq distendẽs auidꝰ fumãcia prester.
Hic ꝙ̃ ꝑcusserit distendr̃ enormiq corpulen¬
cia necat᷑ ex ułu̾tũ eĩ putredo sequitur. ¶ Seps¬
stabificus aspis qui dũ momordetit hoĩe n
statim eũ ꝯsumit. ita ut liq̃fiat totus more
spentis. ¶ Basiliscꝰ grece. latine int̾p̾tatur
regulus eo ꝙ rex serpentũ sit ad eo ut eũ iudẽ¬
tes fugiant. qr olfatu suo eos necat. Nam ⁊
hoĩem uł si aspiciat int̾umt siqͥtem ⁊ eiꝰ asp¬
tum nulla aius uolãs illesa tnͣsit. s qmͣus¬

Expanded text:
Graece enim sanguis haema dicitur. Praester aspis semper ore patenti et vaporanti currit, cujus poeta sic meminit: Oraque distendens avidus fumantia praester. Hic quem percusserit distenditur, enormique corpulentia necatur. Exuberatum enim putredo sequitur. Seps tabificus aspis, qui dum momorderit hominem, statim eum consumit, ita ut liquefiat totus in ore serpentis. Basiliscus Graece, Latine interpretatur regulus eo, quod rex serpentium sit, adeo ut eum videntes fugiant: quia olfactu suo eos necat. Nam et hominem si vel aspiciat, interimit. Siquidem et ejus aspectum nulla avis volans illaesa transit: sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
aptissima diffimt᷑. ¶ Obstinatoꝵ qͥire
hoĩm ira nrenocabłis ẽ qͥ ue docẽtiũ p̃dica¬
tõnes eraudiant ꝓcurant sͥ uolũtariam
surditatem cui mala consuetudo aspidis
latebs̃q d̾elinqͣt. Una aure caude sue in¬
flexione dr̃ opturar᷑ alt̾a u̾o ĩtr̾a depͥm̾e.
cui m̾ito uidĩ ꝯꝑati sunt. qͥ cord̾ aurib ob¬
turantis sc̃e scͥpt̾e audire uolu̾nt salub̾ri¬

Expanded text:
 Obstinatorum quippe hominum ira irrevocabilis est, qui ne docentium praedicationes exaudiant, procurant sibi voluntariam surditatem. Cui malo consuetudo aspidis latebras derelinquat, unam aurem caudae suae inflexione dicitur obturare, alteram vero in terram deprimere. Cui merito Judaei comparati sunt, qui, cordis auribus obturatis, s
Abbreviated transcription (Latin):
da ht. ⁊ u̾bere pociꝰ ꝙͣ ritu nocet. ĩnoxiꝰ ÷ autẽ
a uenenis. s ĩo huic ad mortẽ faciẽda uene
tutꝰ e̾ sui cor̃is magnitudine. Nam cͥcasemi¬
tas delitescens ꝑ q̃s elefãti soliti gͣdiũt᷑. Cru¬
ra eoꝵ nodis illigat ac suffecatos ꝑmiit. gi¬
gint᷑ autem ĩ ethiopia ⁊ india ĩ p̃o ĩcendio ui¬
miff̾ium ĩ plurib locis scͥpture ĩuenit᷑. Nã¬
⁊ ĩ psalt̾io de hoc scͥptũ ẽ ⁊ ĩliͦ iob. nõ ĩ apcẽ.

Expanded text:
da habet, et verbere potius quam rictu nocet. Innoxius autem est a venenis: sed ideo huic ad mortem faciendam venentutus est sui corporis magnitudine. Nam circa semitas delitescens, per quas elephanti soliti gradiuntur, crura eorum nodis illigat, ac suffocatos perimit. Gignitur autem in Aethiopia et India in ipso incendio jumysterium in pluribus locis Scripturae invenitur. Nam in Psalterio de hoc scriptum est, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ungłas mord̾e ꝑhibetur. COngła q̃ppe
eqͥ morde̾ e. exma scłi feriendo ꝯting̾e. utca¬
dat ascensor eiꝰ retro. ¶Ascensor equi ẽ. qͥsqͥs
Infacie eĩ tad̾e ẽ in hac uita suas unũꝙ̃q clꝰ¬
pas cognosce̾.casꝙ penitendo deflere. Retro
u̾o ꝙ ñ uidet᷑ cad̾e̾ ÷. ex hac uita repẽte decedere.
⁊ ad q̃ supplicia duca̾ ignorare. Et qr inde
ꝯu̾sꝰ est dicẽs. salutare tuũ expͤtabo dñe. id.¬

Expanded text:
as mordere perhibetur. Ungulas quippe equi mordere est extrema saeculi feriendo contingere. Ut cadat ascensor ejus retro . Ascensor equi est quisquiIn faciem enim cadere est in hac vita suas unumquemque culpas agnoscere, easque poenitendo deflere. Retro vero quo non videtur, cadere, est ex hac vita repente decedere, et ad quae supplicia ducatur ignorare. Et quia Judaeaconversus est, dicens: Salutare tuum exspectabo, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
a cũ ceꝑit pati incantatore qͥ ea qͥbdam
carm̃b ꝓpriis euocat ut eam de cau̾na ꝓ¬
ducat. illa cũ exire uolu̾it. una aure ĩt̾ra
p̾mit. Alt̾am cauda opturat ⁊ oꝑit. atq¬
ita uoces illas magicas ñ audiẽs. ñ exit

Expanded text:
 coeperit pati incantatorem, qui eam in quibusdam carminibus propriis evocat ut eam de caverna producat: illa, cum exire noluerit, unam aurem in terram premit, alteram cum cauda obturat et operit atque illas magicas voces non audiens non exit
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾. ⁊ inde anguis ꝙ angulos
sit i nũꝙͣ rectꝰ. ¶ Angues aũ
ap̃gentiles ꝓgemes locorum
lubꝵ ab eo dcm̃ ꝙ colat umbras. ł ꝙ in lub̾cos¬
rastes serpens dc̃s. eo ꝙ ĩ capite cornua h̃t̃ si¬
młia aretũ çerasta g̾ci cormia dicunt. st̃ autẽ
isli q̃drigenn̾a cornicula. quoꝵ ostetatoe uelo
esca illiciens sollicitat ⁊ aĩalia ꝑiunt. t̃ otũ
eiꝰ corpꝰ tegit a renis uͨ ullũ iudiciũ su p̃bec
nͥ ex ea ꝑtẽ qua ĩuitatas aues saĩalia capit.
Est a. f̃eruosꝰ plusꝙͣ aln serpenͣs. ita ut spĩa
ñ br̃e uideat᷑. ¶Colubꝰ eĩ ⁊ cerasti noie dyaꝰ uel¬

Expanded text:
t inde anguis quod angulosus sit et numquam rectus. Angues autem apud gentiles pro geniis locorum lubrum ab eo dictum, quod colat umbras, vel quod in lubrastes serpens dictus, eo quod in capite cornua habet similia arietum. Cerata graeci cornua dicunt. Sunt autem illi quadrigemina cornicula, quorum ostentatione veluti esca illice sollicitata, animalia perimit. Totum enim corpus tegit arenis, nec ullum indicium sui praebet, nisi ex ea parte, qua invitatas aves vel animalia capit. Est autem flexuosus plus quam alii serpentes, ita ut spinam non habere videatur. Colubri enim et cerastae nomine dia
Abbreviated transcription (Latin):
calco uocat᷑ fit autẽ ex ere ⁊ igne młto ac medicamũ u
ꝓducit᷑ q ad aureũ colorẽ ¶Corĩthiũ ẽ cõutio om̃ me¬
talloꝵ qd̾ casus pͥmũ miscuit cornitho cũ capet᷑ ĩcẽsa Nã
fabri sustulerut ⁊ fecũt parabsides ¶ Sic corinthea na¬
ta st̃ ex oĩb ĩ uuũ nec ħ nec illud nñ usq ĩ hodiernũ
diẽ siue ex ip̃o siue ex mutatõeeiꝰ es cornithũ ł corĩthea

Expanded text:
 ac medicaminibus perducitur ad aureum colorem. Corintheum est commixtio omnium metallorum, quod casus primum miscuit, Corintho, cum caperetur, incensa. Nam fabri sustulerunt et fecerunt parapsides. Sic Corinthea nata sunt ex omnibus in unum, nec hoc nec illud. Unde et usque in hodiernum diem sive ex ipso sive ex imitatione e
Abbreviated transcription (Latin):
ureos tres uñ et uocat᷑ statera qõ tͥbi solidis stet
bee et semiu̾cia q senus ht̃ deiincia lec et seniisses
legitur ubi cõmeniorat necẽtis truditõ i carcerẽ
auiẽ dico t̾ ĩquit nõ eries ĩte touec reddas noms¬
uuta. uñ ĩ alio enĩgelio mulier itia paurlas et
uidua dicitur iisisse quadrãtẽ ĩ corlaau ĩ alio
duo uimuta. nõ ꝙ dissonẽt euuu̾gelia s quod
unus quadrãs duos uuutos inĩmos / abrat¬
hoc ergo qd̾ dicit. uõ eg̃dieris te cart̾e donec eciã
minuta peccata ꝑsoluas De soluẽto autẽ uoius¬

Expanded text:
aureos tres, unde et vocatus stater, quod tribus solidis stet. Hic et semiuncia, quia semis habet de uncia; hic et semissisita legitur, ubi commemoratur nocentis traditio in carcerem: Amen, dico tibi, inquit, non exies inde, donec reddas novisuta. Unde et in alio Evangelio, mulier illa pauper et vidua dicitur misisse quadrantem in corbonam , et in alio, duo minuta . Non quod dissonent Evangelia, sed quod unus quadrans duos minutos nummos habeatest ergo quod dicit: Non egredieris de carcere, donec etiam min
Abbreviated transcription (Latin):
ariuẽtũ dicitur In statã equitatis uel dine gubꝰ¬
uatois poretia siguificatur ut in u̾sara et libiaut
ni pontere mõtes et colles in statera. hec ẽnoicit
in usticia maiores et imores potẽtes et infir¬
mos nobilos et ignobiles qr ip̃c iudicabit orbeui
t̾re i equitate et ppłos ĩ uentute sua. hinc et iob
Ait utina appeterc̃tur peccata inca quib irũ meru¬

Expanded text:
tatis vel divinae gubernationis potentia significatur, ut in Isaia: Et libravit in pondere montes, et colles in statera , hoc est judicat in justitia majores et minores, potentes et infirmos, nobiles et ignobiles: quia ipse judicabit orbem terrae in aequitate, et populos in veritate sua . Hinc et Job ait
Abbreviated transcription (Latin):
tõnẽ u̾itatis ut ideo quisq u̾itatẽ nõ p̃dicet dũ tunet ne
aliquid ĩ corpalib et tẽporalib et tẽporalib molestie prici¬
atur. Sub modio ergo lucernã poĩt quisquis lucẽ ⁊c¬
triue bone cõmodis tẽꝑalib obscurat et tegit. Super
cãtelabrũ autẽ qui corpͦ suũ nũst̾i̾o dei sb̃icit ut supe¬
rior sit p̾dicatõ u̾itatis ĩserior ẜuitus corpis ꝑ ip̃am

Expanded text:
itatem non praedicet, dum timet ne aliquid in rebus corporalibus et temporalibus molestiae patiatur. Sub modio ergo lucernam ponit, quisquis lucem doctrinae bonae commodis temporalibus obscurat et tegit. Super candelabrum autem, qui corpus suum ministerio Dei subjicit, ut superior sit praedicatio veritatis, inferior servitus corporis. « Colum
Abbreviated transcription (Latin):
braꝵ ẽ qͥbis. assũptus uoĩat᷑ bilibris ⁊ssuptꝰ qͣter
fit g̾co uoĩe cenix quĩquies cõplicatꝰ qͥ narẽ siue
gomorfacit. addice sextũ cõgiũ facit. uã cõgius
sex metit᷑ sextarius. a qͦ et sertarii nomẽ dederunt¬
¶ De stat᷑a et bilibri ĩ apoc̃ tescͥptõe t̾cii sigilli ĩscͥpt̃

Expanded text:
bis assumptus, dicitur bilibris, assumptus quater fit, greco nomine, cerix, quinquies complicatus quinarem sive gomor facit; adice sextum, reddit congium: nam congius sex metitur sextariis, et hinc sextarii nomen . De statere et bilibri in Apocalypsi descriptione tertii sigilli ita scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
a qd̃ baptismatis sacramẽtũ sigͥficat ĩ q̃ abliuuum
ab oĩ sorte poc̃or et puritati sp̃c restitimnur. Iã fr̃uis
auro figuratur q̃ ĩ cãtelabris aureis ⁊ fiar ꝓpt̾ sapĩe¬
ueri retulit qr qd̃ foris uitetur ħ ẽ ĩtus et nichil fuu¬

Expanded text:
autem quod baptismatis sacramentum significet, in quo abluimur autem quod baptismatis sacramentum significet, in quo abluimur ab omni sorde peccatorum, et pauro figuratur, quae in caem veri retulit, quia quod foris videtur, hoc est et intus, et nihil simu
Abbreviated transcription (Latin):
płsa uane m̃tatoꝵ cũsparsim iuitri ꝑ littꝰ epłas parorẽt
nec eẽnt ꝓ atrollẽdis uasis lapites glebas iutri nam
sb̾titerst quib accensis ꝑnuxta arena littoris trassu¬
cẽtes nom liquoris furcisse riios et hanc fuisse orgiez
initri mior ut ẽ ĩgemosa sollercia nõfiit contẽta solo
dis q lignis coquitur a diccto cypro ac iutro. tõtiuiusq
fornacib ut es liquat᷑ masse q fuĩt post ea ex massis rͦs
fucditur ĩ officiuis et aliud flatu siguratur alurd turuo
t̾itur aliud argẽti mõ celatur. tĩgit᷑ etiã młtis modis
ita ut iacructo saphirosq et uirites mmitet᷑ ⁊ omces ue¬
lud aliaꝵ gẽmaꝵ colores noq ẽ alici spetuł aptior ma
rnis tũ honor ĩ cãdito iutro ꝓrima q ĩ cristalli filitu¬
dine uñ et dpotãdũ argẽti metalla et aun pepulit
uitrũ olĩfiebat et ĩ y̾talia et ꝑgallias et hẏspauiã
arena asta nobilissima pila mola q t̾ebatur. uitũ

Expanded text:
epulas pararent, nec essent pro attollendis vasis lapides, glebas vitri navi subdidisse: quibus accensis, permista arena littoris, translucentes novi liquoris fluxisse rivos, et hanc fuisse originem vitri. Mox, ut est ingeniosa solertia, non fuit contenta solo bus enim aridisque lignis coquitur, adiecto cypro ac nitro continuisque fornacibus ut aes liquatur, massaeque fiunt. Postea ex massis rursus funditur in officinis, et aliud flatu figuratur, aliud torno teritur, aliud argenti modo caelatur. Tinguitur etiam multis modis, ita ut iacinthos sapphirosque et virides imitetur et onyches vel aliarum gemmarum colores; neque est alia speculis aption honor in candido vitro, proximoque in crystalli similitudine. Unde et ad potandum argenti metalla et auri repulit vitrum. Olim fiebat et in Italia, et per Gallias et Hispaniam, arena alba, mollissima pila molaque terebatur. Vitrum
Abbreviated transcription (Latin):
uictalla ita uenerũt. dũ ciũ quacũq cã ardẽtes sil¬
ue ex quo ꝯuerẽt t̾rã q a calefacris uenis fudit ri¬
uos cuicũq structure siue igit᷑ es iltd fu̾at siue au¬
rũ cũ ĩ loca t̾re dep̾ssiora decurrẽt sũpsit figurã ĩ ꝙͣ
uid̾ũt ĩ ea t̃ra uestigia futura hĩc q̃ excogitau̾ũt liq̃¬

Expanded text:
metalla ita venerunt: dum enim quacunque causa ardentes silvae excoquerent terram, ex calefactis venis fudit rivos cujuscunque stricturae, sive aes illud fuerat, sive aurum, cum in loca terrae depressiora decurreret, sumpsit figuram, in quviderunt in eis terrae vestigia figurata, hinc quae excogitaverunt liq
Abbreviated transcription (Latin):
et alibi te sapĩa dictũ ẽ qui coutinõs est iuquit iusticie
app̃xutet illam Muicuiq autẽ ponderi c̾tus ẽ uiodus
nõib ꝓpriis tesig̾tus ¶Ealcus munina pars ponderis
u. ꝓs oboli est constãs lentis genuus gͣms. applla¬
tur itẽ calcus ꝙ sit pariuił sicut lapis calculus qui
qrͣta ps solidi est ab arbore cuiꝰ semen ẽ uedabubũ tenẽs
Ccratũ oboli ps uctia est hũs filiquã unã ⁊ senus
ne sibqua corurũ ĩtpretat᷑ ¶ obolus filiquis tribus
haput gͥcos giuma uocat᷑ scripillꝰ autẽ ecus per di¬

Expanded text:
ustitiae, apprehendet illam . Unicuique autem ponderi certus est modus nominibus propriis designatus. Chalcus minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis germinis granis. Appellatur autem chalcus, quod sit parvulus, sicut et lapis calculus, qui ma quarta pars solidi est, ab arbore, cujus semen est, vocabulum tenens. Ceratum oboli pars media est, habens siliquam unam et semis: ne siliqua cornulum interpretatur. Obolus siliquis tribus Hic apud Graecos gramma vocatur. Scripulus autem dictus per di
Abbreviated transcription (Latin):
ciã sigͥficat. q ĩ ꝓbrttur quid equũ et quid cõtrariũ
cquitatisit cuiꝰ rei pli̾uia ĩscͥpturis ĩuciuũtur ꝓba¬
mẽta et nõ ncc̃e ẽ inde aliqua hic uiuuerare¶ pohe¬
ta igit᷑ testãte. iustus dũs et iusticiã dilexit. equits¬
tẽ uidit iiltus eius Itiã suicet equitatẽ quã tũ ꝓpici

Expanded text:
iam significat: quia ibi probatur quid aequum et quid contrarium aequitati sit. Cujus rei plurima in Scripturis inveniuntur probamenta: et necesse est, inde aliqua hic numerari. Propheta igitur testante, justus Dominus et justitiam diligit, aequitatem vidit vultus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dece̾ uuliataleta oꝑatoẽ decẽ p̾ceptoꝵ legis ĩ euã¬
gelio sigͥficat ubi ita legitur et obuitꝰ ẽ uuꝰ q . de¬
bebat decẽ iulia talẽta Ite tulẽtũ ĩ iualã ꝑtẽ poit᷑
ĩzacharia ut ẽ illud. indi ĩquit ĩquitatẽ sr̃ tillẽtũ
plũbi : autiquissiuii nõdũ auro argẽtoq iuẽto

Expanded text:
Decem millia talenta operationem decem praeceptorum legis in Evangelio significant, ubi ita legitur; Et oblatus est unus, qui debebat decem millia talenta . Item talentum in malam partem ponitur in Zacharia, ut est illud; Vidi, inquit, iniquitatem super talentum plumbi . Antiquissimi, nondum auro argentoque invento
Abbreviated transcription (Latin):
exposũe q̃lucriaicau̾unt. Iste autẽ lõ nobuł setẽp¬
Q passioue sua et resurectt̃e cõpleta ascedit iceli
et sedet a dertso dei iudie autẽ uidici uẽturꝰ ut ex¬
quirat ex singulis debitorib peciuã quã eiscõ¬
qui ait duo tulẽta eẽ cẽtũ. xl iii. lioras .i ninꝰ iue¬

Expanded text:
caverunt. Iste autem homo nobilis Redempquia, passione sua et resurrectione completa, ascendit in coelum, et sedit a dextris Dei. In die autem judicii venturus, ut exquirat ex singulis debitoribus pecuniam, quam eis comqui ait duo talenta esse centum quadraginta libras. Est au
Abbreviated transcription (Latin):
dictuui Oratius quid tͥ uis muuer¬
ingris digͥssima barris Sigficat aute
ebur pudicicie cõtiuẽtiã. uñ scͥꝑtum
ẽ m psalmo de eccłia uura et gutta
et casia a uestuuẽtis tuis a domib eburneis et ceta
¶Dicet em ꝓpħa nũ ueuiat sponse głioisliłuua pleb¬
ueis qd̃ significat oruata palacia que copioso ebore
uestiũtur d ebur uõ ad solas diuicias ĩtelligamui

Expanded text:
dictum: Horatius: Quid tibi vis, muliernigris dignissima barris? Significat autem ebur pudicitiae continentiam: unde scriptum est in Psalmo de Ecclesia: Myrrha et gutta et casia a vestimentis tuis, a dobur a barro, id est, elephanto dictum: Horatius: Quid tibi vis, mulierest in Psalmo de Ecclesia: Myrrha et gutta et casia a vestimentis tuis, a dom
Abbreviated transcription (Latin):
autecedit gẽtiliũ płos tp̃r nu̾os et iuẽsuras et po¬
dus du̾isis scͥpture suc locis uarrauit purũ fidol
arginus ponderũ rõnẽ ĩgrecia cõstituit. et licer
alii antiquiores exstiterunt. s iste hac arte erpe¬
ric̃tior fuit ¶pondus dictũ eo ꝙ in stat̾a ubratura
pendeat hĩc et pensum abusi autẽ pondꝰ ubru
una ẽ uũ eciã dispõdius diccum ẽ qiͣ duo pondera
qd̾ nomien adhuc in usu ienuetur ¶Tnitina ẽ gem¬
ia ponterũ. laux equali ctamine pẽteus facca pp̃.
talenta et centenaria adpẽdenda sicut montana pro
parua modica pocuiua lec ⁊ moueta uocnta. cadẽ

Expanded text:
ros, et pondus, diversis in Scripturae suae locis narravit. Primus Phidon Argivus ponderum rationem in Graecia constituit, et licet alii antiquiores exstiterint, sed iste hac arte experientior fuit. 3. Pondus dictum, eo quod in statera libratum pendeat, hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unde etiam dipondium dictum, quasi duo pondera, quod nomen adhuc in usu retinetur. 4. Trutina est gemina ponderum lances aequali examine pendens, facta propter talenta et centenaria appendenda, sicut momentana pro parva modicaque pecunia. Haec et moneta vocata. Eadem et
Abbreviated transcription (Latin):
calco sicut ĩ cauio ignis artẽtis pedes igntos no¬
iussum tp̃ris eccłiam dicit que uehxmẽtib ẽ exim¬
nãda et ꝓbanda p̾ssuris auricaltũ quippe ẽ es młto
igne et medicanũe ꝑductus adaureũ colorẽ. alia
trãslatõ que dicit fłes auricalto libani sigͥficat inui¬
tea cuiꝰ libanꝰ mous ẽ eccliani ẽẽ ꝑsequẽtã p̃cipue

Expanded text:
rdentes. Pedes ignitos noi temporis Ecclesiam dicit, quae vehementibus est examinanda et probanda pressuris. Aurichalcum quippe est aes multo igne et medicamine perductum ad aureum colorem. Alia translatio, quae dicit similes aurichalco Libani, significat in Judaea, cujus Libanus mons est, Ecclesiam esse persequendam praecipue
Abbreviated transcription (Latin):
¶ S̃tauc̾tũ ĩquit pͥmũ iaspis Iaspidũ iusta sũt gen̾a
alius enĩ uirtdi coloris et tic̾tus qiͣflorib apparet. ali
sinargdi hñs simlitudinẽ s crassi coloris. quo onña
fantasmata fugari affirimãt alius niuei et spume
iraruioꝵ fiuctuũ qiͣ muxto cruore obritilãs ꝓ aspi¬
dem ergo fidei uiror ĩ marcessibilis iudicatur. quia
diũce passioius sacrinuẽto ꝑ undam baptismatis
uubuitur ata ad oiũis spiritaliũ gr̾ar flores ꝓficiẽ¬
tib iueritis istruitur banc eiũ qui hũit uauor ti

Expanded text:
. Fundamentum, inquit, primum jaspis. Jaspidum multa sunt genera. Alius enim viridis coloris, et tinctus quasi floribus apparet. Alius smaragdi habens similitudinem, sed crassi coloris, quo omnia phantasmata fugari autumant. Alius nivei et spumae marmorum fluctuum, quasi misto cruore obrutilans. Per jaspidem ergo fidei viror immarcescibilis indicatur, quae Dominicae passionis sacramento per undam baptismatis imbuitur atque ad omnes spiritalium gratiarum flores proficientibus meritis instruitur. Hanc enim q
Abbreviated transcription (Latin):
S asplendore aeris uccatũ. sicut aurum
et argẽtũ apud autiquos aute pͥor eris
ꝙͣ ferris cogniti usi s.ere quippe pri
un ꝓcidebat t̾rã. ere crir uina belli gere¬
bãt eint q ĩ pao uagis es. aurũ uͥo ⁊ argẽtũ ꝓpter
ĩntilitatẽ reitiebãtur. nũc ũsauite iacet es aurũ sui
io cessit honore. sic ĩuoluẽta etas cõnuitat tẽꝑa rex
et qd̾ fuit ĩp̃cio. fuit ulło deuiq honore. Usus eris pca
trãsit ĩsmułacris ĩusis ĩ edificõꝵ structuris maxĩe et d
ꝑpetuitatẽ moiumẽtoꝵ ⁊̃ publice ĩ eis cõstituttẽs scͥpte
ut ẽ illd apłi fcũs sũ uelud es sonãs ⁊ ãbalũ tiaiens
itẽ aliã sigͥficãs sigͥficatõe ht̃ ĩ illo psaliuste. posiusti
ĩquit ut archũ ereũ brachia mea Hic ergo ꝓpħa de¬
mõstrat qualit̾ contra dỹabolũ oꝑtet dimicari. Gchia
tis oꝑatus ẽ hiis cõꝑat ereũ . artũ quia nesciunt
dei serui p̃dicando mollesce̾. s in celesti fortitudine

Expanded text:
s a splendore aeris vocatum, sicut aurum et argentum. Apud antiquos autem prius aeris quam ferri cognitus usus. Aere quippe prius proscindebant terram, aere certamina belli gerebant, eratque in pretio magis aes; aurum vero et argentum propter inutilitatem rejiciebantur. Nunc versa vice ja cessit honorem; sic volvenda aetas commutat tempora rerum. Et quod fuit in pretio, fit nullo denique honore. Usus aeris postea transiit in simulacris, in vasis, in aedificiorum structuris, maxime et ad perpetuitatem monimentorum etiam publicae in eis constitutiones scriptae tinniens . Item aliam significationem habet in illo Psalmistae: Posuisti, inquit, ut arcum aereum, brachia mea . Hic ergo propheta demonstrat qualiter contra diabolum oportet dimicari. Brachiatis operatus est. His comparat aereum arcum, quia nesciunt Dei servi praedicando mollescere, sed in coelesti fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquit qui pcipit corte auferat dño. nirũ et argc̃tũ et
eramẽtũ. Itẽ es fortitudinẽ eccħie ĩ iõgauiẽtate pe¬
intẽtie sigͥficat. uũ ẽ illud ĩ iob lapis solutꝰ calore ĩ
es uertitur. Itẽ de. itixp̃o ĩ eodẽ libro legit᷑ repitauit
f̾rũ ut paleas et es ut lignũ put̾dũ ĩ quo de notat᷑ eiꝰ
ꝑtinacie rigor Bursũ es murmuratores ĩ flagellis
dei sigͥsicat ut ĩ ꝓpha oñis ĩquit isti cõu̾si st̃ ĩscoriã ar¬
geti ĩ medio fornacis. es stãnũ et plũbũ ¶uricaltũ

Expanded text:
et aeramentum . Item aes fortitudinem Ecclesiae in longanimitate patientiae significat: unde est illud in Job: Lapis solutus calore in aes vertitur . Item de Antichristo in eodem libro legitur: Reputavit ferrum ut paleas, et aes in lignum putridum . In quo denotatur ejus pertinaciae rigor. Rursum aes murmuratores in flagellis Dei significat, ut in propheta: Omnes, inquit, isti conversi sunt in scoriam argenti, in medio fornacis aes, stannum et plumbum . Aurichalcum
Abbreviated transcription (Latin):
uisticie claritte resplẽdeant nequaꝙͣ tñ at purũ pec¬
catoꝵ sordib sordẽt. Itẽ ĩ eodẽ libro legitur si putaui au¬
rsĩ robur meũ et obrizo dixi froucia mea. Quid ĩhoc
loco aurũ accepimiꝰ insi p̃clari intłlc̾cus ĩgeniũ quid
obrizon nͥ mentẽ q̃ dũ igne auioris exteqͥtur. semp¬

Expanded text:
ustitiae claritate resplendebant: nequaquam tamen ad purum peccatorum sordibus carent. Item in eodem libro legitur: Si putavi aurum robur meum, et obrizo dixi, fiducia mea . Quid in hoc loco aurum accipimus, nisi praeclari intellectus ingenium? Quid obrizum, nisi mentem, quae dum igne amoris excoquitur
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ medio circulos iugros et albos iunctos ⁊ uaria¬
tos suuł emachiti si creditur tẽpestates eu̾tũt flu¬
nima sistunt. Hic eciã illos p̃t significare qui ꝓpt̾¬
ronã uite expetrunt et̾ne ¶Corallnis gignitur
ĩ mari forma ramosus colore uiridis et maxiine
rubeus. iue eius caudide sb̃ aqua et molles deccte
confestun durãtur et rubescũt tactuq ꝓtinꝰ lapi¬
des st̃. ituq occupau euelli retib solet aut acrifer¬
ramẽto p̾cidi qua de cã coralliꝰ uccitatus. Qnͣtum¬
autẽ ap̃ uos margaretũ iudiciũ p̾ciosum ẽ tm̃ ap̃
uitos corallium hunc mag̃ flunsibꝰ resist̾e affir¬
iant si creditur. hic ergo lapis eoꝵ figurã uierto
expͥmit qui de maris fluctib hec ẽ de mollicia scła¬
ris cõu̾̃sionis abstracti ꝑ ruborẽ contiuẽtie dure¬
scunt. et soliditatẽ recte fidei ac bouoꝵ oꝑum reco¬
ne purpuree aspectu sinuł. ste ĩoriente igne liqͥt̾
ato ĩ usũ iutri funditur cuiꝰ col or ꝑpe ad calcedo¬

Expanded text:
in medio circulos nigros, et albos junctos et variatos, similis haematiti: si creditur, tempestates avertit, flumina sistit. Hic etiam illos significare poronam vitae exspectant aeternae. Corallius gignitur in mari, forma ramosus, colore viridis, et maxime rubens, venae ejus candidae sub aqua et molles: extractus confestim duratur et rubescit; tactusquo protinus lapidescit. Itaque occupari evellique retibus solet, aut acri ferramento praecidi: qua de causa corallius vocatus. Quantum apud nos margaritum Indicum pretiosum est, tantum apud Indos corallium. Hunc magii fulminibus resistere affirmant, si creditur. Hic ergo lapis eorum figuram merito exprimit, qui de maris fluctibus, hoc est, de mollitie saecularis conversationis abstracti, per robur continentiae durescunt, et soliditatem rectae fidei, ac bonorum operum decone, purpurae aspectu similis. Iste in Oriente igne liquatur, atque in usum vitri funditur, cujus color prope ad Chalcedo
Abbreviated transcription (Latin):
thesaurizatõ ĩ dĩ. ut ĩ eunͣgelio facite uob̾ saccules amicos¬
ricie ut in aggeo ꝓpha et qui mertes cõgregauit
uusit eos in sacculũ ꝑcussũ ¶egeciatores apłi sũt¬
sicut ĩ iob ꝓ dỹaboli corꝑe hec ẽ oĩb iuiquis de eistẽ
p̃dicatorib dicit᷑ cõcidẽt cũ auici. diuidẽt eũ uego¬
ciatores Itẽ ĩ malã ꝑtẽ ut ĩezechiel negociatores
cũ bedis et agnis uẽrunt ad te ¶ coueta appłłata

Expanded text:
thesaurizatio in deum; in euangelio: facite uobis sacculoritiae, ut in Aggaeo propheta: Et qui mercedes congregavit, misit eos in sacculum pertusum . Negotiatores Apostoli sunt-sicut in Job pro diaboli corpore, hoc est, omnibus iniquis de eisdem negotiatoribus dicitur: Concident eum amici, divident eum negotiatores . Item in malam partem, ut in Ezechiele: Negotiatores cum agnis et haedis veniunt ad te . Moneta appellata
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dũs deus. Crepitat  ĩ aqua qͦmͦ cale uiua
et ip̃a quidẽ disꝑit s aquã lauatõi hĩlẽ redditst᷑
natura cui sit apta figure c̾uẽs salonion ait ace¬
tũ in uitro et qui cautat carma corte pessumo. ace¬
tũ quippe si uutratur ĩ cutrũ fu̾escit. uitrũ ꝓtunꝰ et

Expanded text:
us Deus. Crepitat autem in aqua quomodo calx viva, et ipsa quidem disperit; sed aquam lavationi habilem reddit. Cujus natura cui sit apta figurae cernens Salomon, ait: Acetum in nitro, et qui cantat carmina cordi pessimo; acetum quippe si mittatur in nitrum, fervescit nitrum protinus et