comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum oꝑib eiꝰ. & induti nouo qui renouat᷑
inscientiam. iuxta imaginem creatoris. Qd̾
&e illud significare puto. O portet enim cor¬
ruptiuum hoc indui incorruptione: & mor¬
tale hoc indui immortalitate. Cũ autẽ
corruptiuũ hoc indutũ fuerit incorrup¬
tione. & mortale hoc immortalitate. tc̃ fiet
sermo quiscriptus ẽ. & reliqua. De sacerdo¬
talib uestib in exodo plenius scͥptum ẽ.
& nos olim edidimꝰ librũ. ad cui int̃pre¬
tationẽ diligens mittendꝰ est lector. Neq
enim possum. latam mat̾iam b̃ui sermo¬
ne comp̃hendere.
ec uestim̃ta ꝓprio nob̃ labore confici¬
mꝰ que texta sunt de suꝑ. qualẽ ce dñs
habebat tunicam que scindi ñ pot̃. quib
indium᷑ quando secreta dñi &e archana cog¬
noscimꝰ. & habemꝰ sp̃m qui scrutatur etiã
alta ce ꝓfunda d̾i. que ñ st̃ monstranda uul¬
go nec ꝓferenda ad popłm qui ñ ẽ sc̃ificatꝰ.
nec dñi sc̃itudini p̃p̃arat᷑. ne si maiora se au¬

Expanded text:
cum operibus ejus, et induti novo qui renovatur in scientiam, juxta imaginem Creatoris ; quod et illud significare puto: Oportet enim corruptivum hoc indui incorruptionem, et mortale hoc indui immortalitatem. Cum autem corruptivum hoc indutum fuerit incorruptionem, et mortale hoc immortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est, et reliqua. De sacerdotalibus vestibus in Exodo plenius scriptum est : et nos olim edidimus librum , ad cujus interpretationem diligens mittendus est lector. Neque enim possumus latam materiam brevi sermone comprehendere. Haec vestimenta proprio nobis labore conficimus, quae texta sunt desuper, qualem et Dominus habebat tunicam 549 quae scindi non potuit ; quibus induimur, quando secreta Domini et arcana cognoscimus, et habemus spiritum qui scrutatur etiam alta et profunda Dei, quae non sunt monstranda vulgo, nec proferenda ad populum, qui non est sanctificatus, nec Domini sanctitudini praeparatus: ne si majora se au
Abbreviated transcription (Latin):
locum significat. Supͣ enim legimꝰ. & ueni
ad transmnigrationẽ aceruũ nouarũ frugum:
ad eos qui habitant iuxta flum̃ chobar. Rec¬
teq ei cui dixerat sede. iubetur ut surgat:
& qui ingressus fuerat ad transmigrationẽ.
audit. egredere. Non in confragosas ualles. ñ
inpreruptas rupes. s in campi latitudinem:
quȩ possit capere głam dñi. Unde & chorin¬
thiis dicitur dilatamini. Qñ ingreditur
ad captiuos. de quib dictum ẽ. qd̃ in saniant.
ꝙ ꝑsequantur eum: forti manu indiget. ut
possit resistere : & furorem ꝑseq̃ntium sus¬
tinere. Quando autem egreditur in cãpum:
fit quidem suꝑ eũ manus dñi. quia absq
illius adiutorio exire ñ pot̾at: s ñ ad ditur
fortis. Aduidendam enim głam dĩ: ñ adpug¬
nandum egreditur. Et hoc animadũtendũ:
qd̃ in medio captiuoꝵ sedentium ipse sedens

Expanded text:
 Supra enim legimus, « Et veni ad transmigrationem, ad acervum novarum frugum, ad eos qui habitabant juxta fluvium Chobar, » recteque ei cui dixerat « sedi, » jubetur ut surgat. Et qui ingressus fuerat ad transmigrationem, audit « egredere, » non in confragosas valles, non in praeruptas rupes, sed in campi latitudinem, quae possit capere gloriam Domini. Unde et Corinthiis dicitur: Dilatamini , quando ingreditur ad captivos. De quibus dictum est, quod insaniant et persequantur eum, forti manu indiget ut possit resistere, et furorem persequentium sustinere. Quando autem egreditur in campum, fit quidem super eum manus Domini, quia absque illius adjutorio exire non poterat, sed non additur « fortis. » Ad videndam enim gloriam Dei, non ad pugnandum egreditur. Et hoc animadvertendum, quod in medio captivorum sedentium ipse sedens
Abbreviated transcription (Latin):
sua impictate morit᷑. cuiꝰ sanguis de specła¬
toris q̃rit᷑ manib: alt̃ cui specłator annũ¬
tiat. & ille audire contẽpnens suo uicio mori¬
tur. ita dumtaxat ut speculator aculpa alienꝰ
sit. Ex quo intelligimꝰ iło dñm impio cõmi¬
tunt᷑ auitiis. s qui in peccato ꝑmanent.
Magnumq discrimen ẽ. dĩ tacere sermones:
ob triplicem causã. Uel ꝓpter timorẽ. ł ꝓpter
pigritiã. ł ꝓpt̾ adulationem. Unde &e isaias.
Ne inquit michi misero quia tacui. Qđoq
seq̃r. tu autẽ aĩam tuam lib̾asti. illud apłicũ
sonat. si cuiꝰ opus arserit damnũ patiet᷑: ipse
autem saluris erit sic tñ qͣsi ꝑ ignẽ: ut ꝓbet
utrũ specłator ext̾nus a causa sit mortis euts
qui ꝑut. an reus. Opꝰ eñi magistͥ: salꝰ discipłi ẽ.
Sed ce si conũsus iustus a iusticia sua fecerit

Expanded text:
sua impietate moritur; cujus sanguis de speculasua impietate moritur; cujus sanguis de speculatoris quaeritur manibus. Alter, cui speculator annuntiat, et ille audire contemnens, suo vitio moritur: ita dumtaxat, ut speculator a culpa alienus sit. Ex quo intelligimus ideo Dominum impio commirtuntur a vitiis, sed qui in peccato permanent. Magnumque discrimen est, Dei tacere sermones, ob triplicem causam: vel propter timorem, vel propter pigritiam, vel propter adulationem. Unde et Isaias: Vae, inquit, mihi misero, quia tacui . Quodque sequitur: Tu autem animam tuam liberasti, illud Apostolicum sonat: Si cujus opus arserit, damnum patietur, ipse autem salvus erit: sic tamen quasi per ignem ; ut probet utrum speculator externus a causa sit mortis ejus qui periit, an reus. Opus enim magistri, salus discipuli est. Sed et si conversus justus a justitia
Abbreviated transcription (Latin):
& sedi ibi septem dieb conũsans in medio eoꝵ.
Iro eo qd̃ nos uertimus aceruum nouarum
frugum: aquila & syminatꝰ & theodotior
ipsa u̾ba posurre hebraica thelabib. qd lix¬
transtulerunt sullimis. & circuiui. meliꝰ eẽ
credentes aliquid dicere. quam id pontre qd̃
lectori faceret questionem. Nos autem ab he¬
breis didicimus chelabib. significare qñ noua
frumenta ł hordea congregantur: ꝙ pꝰea fa¬
mem & penuriam anteqͣm terantur in area.
spẽ ciboꝵ aliquã reꝓmittunt. Ita & isrł par¬
uus & tenuis. qui habitaat inripis chobar
fluminis. quasi reuiuiscens ortusq de t̾ra: se¬
specłatoris acciꝑe. & docere qd̃ dĩc. Septẽq pͥꝰ
dieb u̾satur inter eos. uidens cunsta que ge¬
rerent: ut pꝰea sciret q̃ corriꝑet. Meret autĩ
siue conũsatur in medio eoꝵ: uidens scelera. ꝙ
iustam dĩ ꝓpeccatorũ iniquitate sententiam
Peo qd̾ nos diximꝰ merens. ꝙ in hebreo scriptũ
c̃. masmim. theodotion transtulit admirans.

Expanded text:
 sedi ibi septem diebus conversans in medio eorum. Pro eo quod nos vertimus, acervum novarum frugum, Aquila, Symmachus, et Theodotio ipsa verba posuere Hebraica THEL ABIB  transtulerunt, sublimis et circuivi; melius esse credentes aliquid dicere, quam imponere quod lectori faceret quaestionem. Nos autem ab Hebraeis didicimus, Thel abib significare, quando nova frumenta, vel hordea congregantur, et post famem et penuriam, antequam terantur in area, spem ciborum aliquam repromittunt. Ita et Israel parvus et tenuis, qui habitabat in ripis Chobar fluminis, quasi reviviscens, ortusque de terra, sespeculatoris accipere, et docere quod didicit. Septemque prius diebus versatur inter eos, videns cuncta quae gererent, ut postea sciret quae corriperet. Moeret autem, sive conversatur in medio eorum, videns scelera, et justam Dei pro peccatorum iniquitate sententiam. Pro eo quod nos diximus, maerens, et in Hebraeo scriptum est MASMIM  , Theodotio transtulit, admirans,
Abbreviated transcription (Latin):
ypolorotychos atriola dixim. quadragin¬
ta cubitoꝵ erat ꝑlongum & triginta ꝑlatum.
De quib numeris in hoc eode ꝓpħa disputasse
me memini. qd aliud ad tribulationes & an¬
gustias. aliud ad ꝑfectam referat᷑ etatẽ. Unde
quadraginta dieb moyses &e helias. &e dñs
atq saluator inheremo ieunarunt. & ad sacer¬
dotale officiũ. ñ ut heͣxͣ dicunt. post uicesi¬

Expanded text:
ὑποκοριστικῶς, atriola diximus. Quadraginὑποκοριστικῶς, atriola diximus. Quadraginta cubitorum erant per longum, et triginta per latum. De quibus numeris in hoc eodem Propheta disputasse me memini, quod aliud ad tribulationes et angustias, aliud ad perfectam referatur aetatem. Unde quadraginta diebus Moyses, et Elias, et Dominus atque Salvator in eremo jejunarunt : et ad sacerdotale officiu
Abbreviated transcription (Latin):
to. c ꝓ pecc̃o. uł ꝓ ignorantia. Eduxit autẽ
inatrium extĩus ex quo intelligimꝰ illud
atrium de quo egressus ẽ. fuisse int̾uis. ce
multa ec̃ atria in scripturis scĩs. de quibꝰ le¬
gimꝰ. Quistatis in domo dñi. in atriis domꝰ
dĩnr̃i. Et in iohanne. Et alias oues habe
o que ñst̃ ex hoc atrio. & illas opportet me
adducere. & uocẽ meã audient. & fiet unũ
atrium. & unꝰ pastor. Hoc enim grece agan
significat. quod latina simplicitas in ouile
transtulit. Quando autẽ dicit ex hoc atͥo:
ostendit ẽẽ. &e aliud. qd̃ uł ingentiũ turba
ad distinctionẽ isrł: uel incelis ad separati¬
nem t̾reni atrii demonstrat᷑. & ꝓqualitate
meritoꝵ. unicuiq officio atrium delegatum.
Suꝑ quo inantĩorib pleniꝰ disputatum ẽ.
Hoc autẽ atriũ de quo nc̃ sermo ẽ: ꝑ singłos
angulos quatuor habebat atriola que lxͣx
minora uocant. &e nos ꝓfacilitate sensus

Expanded text:
to et pro peccato vel ignorantia. Eduxit autem to et pro peccato vel ignorantia. Eduxit autem in atrium exterius. Ex quo intelligimus illud atrium de quo egressus est fuisse interius, et multa esse atria in Scripturis sanctis de quibus legimus: « Qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri . » Et in Joanne: « nt ex hoc atrio, et illas oportet me adducere: et vocem meam audient, et fiet unum atrium et unus pastor : hoc enim Graece αὐλὴ significat, quod Latina simplicitas in ovile transtulit. Quando autem dicit, ex hoc atrio, ostendit esse et aliud: quod vel in gentium turba ad distinctionem Israel, vel in coelis ad separationem terreni atrii demonstratur: et pro qualitate meritorum unicuique officio atrium delegatum, super quo in anterioribus plenius disputatum est. Hoc autem atrium de quo nunc sermo est, per singulos angulos quatuor habebat atriola, quae LXX minora vocant, et nos pro facilitate sensus
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑ ignorantiam deliquissent. Qd̃ autẽ se¬
quit᷑ ut ñ efferant in atrium extĩus. & scĩficet᷑
ppłs quiscĩficationi ñ fuerat p̃paratꝰ. illud
nec demꝰ scm̃ canib. Deniq moyses trib
dieb ab omni immundicia. & ab uxorũ cõ¬
plexu uult populũ scĩficari. ut accedat ad
montẽ syna. & scĩficatꝰ scã suscipiat. Sin autẽ
accessuri ad audienda & suscipienda u̾ba dei
scĩficari iubent᷑ abuxorib. manifestũ ẽ. in lege
illud apłicum contineri. nolite fraudare inui¬
cem nisi forte ex consensu ad tp̃s ut uacetiꝰ
orationi. ⁊ ex osensu abstinendũ ablixoribꝰ. ut ua¬
ce atriolũ erat in angulo atrii. Atriola sin¬
gula ꝑ angulos atrii: in quatuor angulis
atrii atriola disposita. Ille uir quẽsepe
commemorat. eduxit eũ de loco sacerdo¬
tum qui uergebat ad aquilonẽ. siue qͥ erat
separatus. ubi coquunt sacerdotes ꝓdelic¬

Expanded text:
ne per ignorantiam deliquissent. Quod autem sene per ignorantiam deliquissent. Quod autem sequitur: Ut non offerant in atrium exterius, et sanctificetur populus, qui sanctificationi non fuerat praeparatus, illud nec demus sanctum canibus . Denique Moyses tribus diebus ab omni immunditia, et ab uxorum complexu vult populum sanctificari, ut accedat ad montem Sina, et sanctificatus sancta suscipiat . Si autem accessuri ad audienda et suscipienda verba Dei, sanctificari jubentur ab uxoribus, manifestum est in Lege illud Apostolicum contineri: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi : et ex consensu abstinendum ab uxoribus, ut vace atriolum erat in angulo atrii. atriola singula per angulos atrii. In quatuor angulis atrii atriola dcommemorat, eduxit eum de loco sacerdotum, qui vergebat ad aquilonem, sive qui erat separatus, ubi coquunt sacerdotes pro delic
Abbreviated transcription (Latin):
ir qui calamũ tenebat manu. &e fu¬
niculum cem̃tarii quo edificiũ metiretur.
introduxit me inquit ꝑ ingressũ qͥ erat exla¬
tere porte. uł post t̾gum porte nec posuit cuiꝰ
porte. orientalis. australis. aut alt̾ius plage. s
reliquit incertũ. ut ir̃e ad locũ scũarii. ce inga¬
zophilacia siue cubicula sacerdotũ. que respici¬
ebãt ad aquilonẽ. & ad mare. ad septẽtrionẽ
udelicet &e adoccidentẽ. hanc habente scͥpt᷑a
sc̃a consuetudinẽ. ut ꝓ situ t̾re uidee. semꝑ
mare occidentẽ uocet. Et considandũ qd̃
locꝰ sacerdotum ubi ꝓdelicto siue ignoran¬
tia. & ꝓ peccato coquunt᷑ sacͥficia ne cruda
offerant᷑: matrium ext̃ius ad aqui lonẽ ce oc¬
cidentem positꝰ sit. unde uentꝰ frigidissimꝰ
oritur. & ubi solis lum̃ occumbit. Ex quo
ostendit᷑ quicquid ad eduliũ ꝑtinet: uł
rantia offertur sacrificium. quantomagis
ꝓdelicti conscientia: Unde &e iob offerebat
mane cotidie hostiam ꝓfiliis siuis: timens

Expanded text:
ir qui calamum tenebat manu et funiculum caementarii, quo aedificium 583 metiretur, introduxit, inquit, me per ingressum, qui erat ex latere portae, vel post tergum portae. Nec posuit cujus portae, Orientalis, Australis, aut alterius plagae: sed reliquit incertum, ut irem ad locum sanctuarii, et in gazophylacia, sive in cubicula sacerdotum, quae respiciebant ad aquilonem et ad mare: ad septentrionem videlicet et ad occidentem: hanc habente Scriptura sacra consuetudinem, ut pro situ terrae Judaeae, semper mare Occidentem vocet. Et considerandum quod locus sacerdotum, ubi pro delicto, sive ignorantia, et pro peccato coquuntur sacrificia, ne cruda offerantur, in atrium exterius ad Aquilonem et Occidentem positus sit: unde ventus frigidissimus oritur, et ubi solis lumen occumbit. Ex quo ostenditur, quidquid ad edulium pertinet, vrantia offertur sacrificium, quanto magis pro delicti conscientia! Unde et Job offerebat mane quotidie hostiam pro filiis suis , timens
Abbreviated transcription (Latin):
bentes uictũ &e uestitum. his contenti simꝰ
Et. Si ded̾it mͥ dñs cibum ad uescendũ. &
uestẽ ad oꝑiendum. Uł certe illud. E sca uen¬
tri. & uent̾ escis. Ds̃ aũ & hc̃ & illaᷤᷤ destruet.
Neq eñĩ infuturo manducabimꝰ & bibemꝰ.
s illo uescem pane qui de celo descendit.
De quo in psaltĩo canit᷑. Panẽ angłoꝵ man¬
ducauit hõ. Et. Ms̃ cibꝰ ẽ. ut faciã uolun¬
tatẽ ei qui me misit. Quod autẽ m̃sura¬
una atrioloꝵ erat quatuor. que atrii maio¬
ris angulos possidebant. quatuor mundi
possidebant: quatuor mundi significat
plagas. qd̃ in sudore uultꝰ nr̃i comedamꝰ
panẽ. & om̃is labor uentri stercoriq ꝓficiat.
que quatuor atriola uł unꝰ paries ambie¬
ut ubi cibi. ibi & m̃sarum p̃paratio. Et ne
forsitan ignoraret ꝓpħa quid eeñt que cer¬
neret: dixit ad eũ. hec ẽ domꝰ culinarũ.
inqua coquent ministri domꝰ dñi uicti¬
mas popłi. Populi quidẽ uictime q̃ offe¬

Expanded text:
et vestitum, his contenti simus . Et: Si dederit mihi Dominus cibum ad vescendum, et vestem ad operiendum . Vel certe illud: Esca ventri, et venter escis: Deus autem et hunc et illas destruet . Neque enim in futuro manducabimus et bibemus, sed illo vescemur pane qui de coelo descendit, de quo in Psalterio canitur: Panem angelorum 585 manducavit homo . Et: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui muna atriolorum erat quatuor, quae atrii majoris angulos possidebat, quatuor mundi possidebant, quatuor mundi significat plagas : quod in sudore vultus nostri comedamus panem, et omnis labor ventri stercorique proficiat: quae quatuor atriola, vel unus paries ambieut ubi cibi, ibi et mensurarum praeparatio. Et ne forsitan ignoraret propheta quid essent quae cerneret, dixit ad eum: Haec est domus culinarum, in qua coquent ministri Domini victimas populi. Populi quidem victimae, quae offe
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ anabuchodonosor plantata fuerat: ꝙ
ramos suos ad aquilã egyptiam miserat.
Nunqͥd ꝓsꝑabitur quia hoc facere conatae.
ꝙ ñ statim om̃s ꝓpagines eiꝰ & palmitis sic¬
cabuntur: Et ñ inquit inbrachio grandi
neq inpopło multo. fugiens enĩ sedechias¬
&e egẏptii regis auxilio destitutus: aducibi
nabugodonosor in desertis itricunti. ẽ com¬

Expanded text:
quae a Nabuchodonosor plantata fuerat, et quae a Nabuchodonosor plantata fuerat, et ramos suos ad aquilam Aegyptiam miserat: numquid propserabitur quia hoc facere conata est, et non statim omnes propagines ejus, et palmites siccabuntur? Et non, inquit, in brachio grandi, neque in populo multo? Fugiens enim Sedecias, et regis Aegyptii auxilio destitutus, a ducibus Nabuchodonosor in desertis Hierichontiis
Abbreviated transcription (Latin):
&e arescent omĩa que ex ea orta st̃: Et ñ in
brachio magno neq in popło multo: ut
euellat eam a radicib scus. Et ecce impin¬
guatur. Hunquid dirigetur: Honne statĩ
ut tetigerit eam uentus urens arescet ac
siccabitur: ariditate cum gleba germinis
sui arescit. quila scda. roẽ. altera.
& ipsa magna plena plumis. multarum
unguium ꝓpter rapacitatem. &e uastatio¬
nem gentiũ plurimarũ: rex egypti ẽ pharao.
Et ecce uinea ista subauditur rex sedechias.
qͥ anabuchodonosor inierłm fuerat consti¬
tutus. cepit inqͥt mittere ꝓpagines suas ad
eam. id ÷ ad regem egyptiorum legatos di¬
rigere: & abco contra regem eul subditus
erat auxilium postulare. Hoc ẽ enim qd̃ scͥp¬
tura nc̃ dĩc. ut irrigaret eam de areolis ger¬
minis sui. quȩ int̾ra bona anabuchodono¬
sor plantata erat: ut faceret fronles ꝙ af¬
ferret fructum ce cresceret in uineam latioꝵ
ꝓpterea uibetur ꝓpħe. ut loquatur adiuntĩ

Expanded text:
et arescent omnia quae ex ea orta sunt? Et non in et arescent omnia quae ex ea orta sunt? Et non in brachio 192 magno, neque in populo multo, ut evellat eam a radicibus suis: et ecce impinguatur. Numquid dirigetur? Nonne statim ut tetigerit eam ventus urens, arescet, ac siccabitur ariditate: cum gleba germinis sui arescet? Aquila secunda, id est, altera, et ipsa magna, plena plumis, multorum unguium, propter rapacitatem, et vastationem gentium plurimarum, rex Aegypti est Pharao. Et ecce vinea ista subauditur rex Sedecias, qui a Nabuchodonosor in Jerusalem fuerat constitutus, coepit, inquit, mittere propagines suas ad eam, id est, ad regem Aegyptiorum, legatos dirigere, et ab eo contra regem, cui subditus erat, auxilium postulare. Hoc est enim quod Scriptura nunc dicit, ut irrigaret eam de areolis germinis sui. Quae in terra bona a Nabuchodonosor plantata erat, ut faceret frondes, et afferret fructum, et cresceret in vineam latiorem: propterea jubetur prophetae, ut loquatur ad vineam,
Abbreviated transcription (Latin):
cam de arcolis germinis sui. In fra bona suꝑ
aquas multas plantata ẽ: ut faciat frondes
& portet fructum. & sit inuineam grandem.
Dic. hec dicit dñs ds. Ergo ne ꝓsꝑabitur :
Nonne radices eius euellet : &e fructus eius
distringet: Et siccabit. omnes palmites
germinis eius: & arescit. Et ñ inbrachio
grandi. neq in popło multo: ut euelleret
eam radicitus. Ecce plantata ẽ. Ergo ne
ꝓsꝑabitur: Honne cum tetigerit eam uen¬
tus urens siccabitur: ꝙ in areis germinis
sui arescet: Lxxͣ. Et facta ẽ. aquila al¬
tera grandis: magnarum alarum. pluri¬
mis unguib. Et ecce unca hec implicata
erat ad eam. & radites eiꝰ ad illã. ꝙ ramos
suos extendit adillam: ut irrigarit eam
cum gleba plantanionis sue. In campo bo¬
no suꝑ aqͣm multã ipsa impinguata est: uͭ
faceret germina &e afferret fructum. & ẽẽt
in untam grandem. Propt̾ea dic. Hec dicit
adonaidñs. Si dirigeretur. ñne radices tene¬
ritudinis eiꝰ & fructris illiꝰ computrescet:

Expanded text:
am de areolis germinis sui. In terra bona super aquas multas plantavit eam, ut faciat frondes et portet fructum, et sit in vineam grandem. Dic: Haec dicit Dominus Deus. Ergone prosperabitur? Nonne radices ejus evellet et fructum ejus distringet, et siccabit omnes palmites germinis ejus, et arescet, et non in brachio grandi neque in populis multis ut evelleret eam radicitus? Ecce plantata est: Ergone prosperabitur? Nonne cum tetigerit eam ventus urens siccabitur, et in areis germinis sui arescet? LXX: Et facta est aquila altera grandis magnarum alarum, plurimis unguibus: et ecce vinea haec implicata erat ad eam, et radices ejus ad illam, et ramos suos extendit ad illam, ut irrigaret eam cum gleba plantationis suae. In campo bono, super aquam multam ipsa impinguata est: ut faceret germina et afferret fructum, et esset in vineam grandem. Propterea dic: Haec dicit Adonai Dominus: Si dirigetur? Nonne radices teneritudinis ejus, et fructus illius computrescent,
Abbreviated transcription (Latin):
lxxͣ d̃r. filii. Sadoc qui int̾pretat᷑ iustꝰ in
hebraico ñ habet᷑. Ibi inquit sac̾dotes po
ñ solum iuge offerant sacͥficium s ꝓdiũ¬
sitate tempoꝵ & qualitate peccati. atq
ignorantie. sciant placare dñm. ipsa ipse
locꝰ sc̃s ẽ. & sacerootalis in eo dignitas com¬
morat᷑. que possit rogare ꝓ cetĩs. Quando
autẽ ꝓcedendum ẽ. ad eos qui ñ possunt
templi adita penetrare. nec diuine scientie
aithana cognosce: egrediant᷑ inquit foraᷤᷤ
aoeos sacerdotes inatrium extĩus neq̃ꝙ̃¬
cum his uestim̃tis quib intͥnsec induti
erant. uiscera uidelicet miscõie. & dnm

Expanded text:
LXX dicitur: Filii Sadoc, qui interpretatur justus, in LXX dicitur: Filii Sadoc, qui interpretatur justus, in Hebraico non habetur. Ibi, inquit, sacerdotes ponnon solum juge offerant sacrificium, sed pro diversitate temporum, et qualitate peccati, atque ignorantiae, sciant placare Dominum, quia ipse locus sanctus est, et sacerdotalis in eo dignitas commoratur, quae possit rogare pro caeteris. Quando autem procedendum est ad eos, qui non possunt templi adyta penetrare, nec divinae scientiae arcana cognoscere: egrediantur, inquit, foras ad eos sacerdotes in atrium exterius: nequaqcum his vestimentis quibus intrinsecus induti erant, visce
Abbreviated transcription (Latin):
tas ciboꝵ cẽ diũ̾sitates. quib uesci sac̾dotib
licet uł ñ licet. & de his ipsis quos licet in
cibo sumere. ñ inomnib sumunt᷑ locis
nec ab omnib. neq om̃i tempore. Gazo¬
philatia aquilonis &e austri puto eẽ que uł
hystorie contineant simplicitatẽ. uł sp̃ua¬
lis intelligentie sacram̃ta. ut ꝑaquilonẽ
ueniamꝰ ad meridiẽ. Neq enim sic legen¬
da est litt̃a. & historie fundam̃ta iacienda:
ut ñ ueniamꝰ adculmina. nec ita pulcher¬
rimo edificio tecta ponenda. ut nequaqm
fundam̃ta sint solida. Sacerdotes autẽ qui
uescunt᷑ incellariis. in quib multe dunitie
continent᷑ ipsi st̃ qui appropinquant ad
dñm: de quib scͥptura testat᷑. qd moyses
appropinquau̾it ad dñm. & cet̾i accedere
non potuerint. In edificatione templi
mistici. & in eccłie sacm̃to multi st̃ sac̃doteᷤᷤ
&e apłici uiri. qui accedunt ad dñm: & ñ in
quolibet loco. s in scõ scõꝵ. Quodq iuxta

Expanded text:
tas ciborum esse diversitates, quibus vesci sacerdotibus licet vel non licet, et de his ipsis, quos licet in cibos sumere non in omnibus sumuntur locis, nec ab omnibus, neque omni tempore. Gazophylacia aquilonis et austri puto esse, quae vel historiae contineant simplicitatem, vel spiritalis intelligentiae sacramenta, ut per aquilonem veniamus ad meridiem. Neque enim sic legenda est littera et historiae fundamenta jacienda, ut non veniamus ad culmina: nec ita pulcherrimo aedificio tecta ponenda, ut nequaquam fundamenta sint solida. Sacerdotes autem qui vescuntur in cellariis, in quibus multae divitiae continentur, ipsi sunt qui appropinquant ad Dominum, de quibus Scriptura testatur , quod Moyses appropinquaverit ad Dominum, et caeteri accedere non potuerint. In aedificatione templi mystici et in Ecclesiae sacramento multi sunt sacerdotes et apostolici viri, qui accedunt ad Dominum, et non in quolibet loco, sed in Sancto sanctorum. Quodque juxta
Abbreviated transcription (Latin):
additum ẽ. ꝓptẽa ñ egredientur in atriũ
ext̾iꝰ sac̃dotes ut semꝑ scĩ sint qui offert̃.
obelo: p̾notem⁊ qͥa in ebraico ñ habet᷑.
umq complesset m̾suram domus
int̾ioris. eduxit me ꝑuiam porte
que respiciebat ad uiam orientalẽ. ae m̃sus
ẽ. eam undiq ꝑ circumitũ. siue similitu¬
dinem domꝰ. ꝑcircuitum in ordine. Men¬
sus ẽ. autẽ contra uentum orientalẽ. siue
ce steti post tergum porte respicientis ad
orientem calamo m̃sure ꝑ circũitũ. quin¬
gentos calamos. in calamo m̃sure ꝑgirũ.¬
Et m̃sus ẽ contra uentum aquilonis qͥn¬
gentos calamos. incalamo m̃sure ꝑgirũ.
Et aduentum australe̾ mensus ẽ. quin¬
gentos calamos. incalamo m̃sure ꝑcir¬
cuitum. Et ad uentũ occidentalem
m̃sus ẽ. quingentos calamos. incalamo
m̃ suie.ꝑgirum ẜ quatuor uentosmensus

Expanded text:
additum est: Propterea non egredientur in atrium additum est: Propterea non egredientur in atrium exterius sacerdotes, ut semper sancti sint qui offerunt, obelo praenotemus, quia in Hebraico non habetur. Cum jue complesset mensuras domus interioris, eduxit me respiciebat ad viam orientalem; et mensus est eam undique per circuitum sive similitudinem domus per circuitum in ordine Mensus est autem contra ventum Orientalem sive et steti post tergum portae respicientis ad Orientem calamo mensurae per circuitum quingentos calamos, in calamo mensurae perEt mensus est contra ventum Aquilonis quingentos calamos, in calamo mensuare per gyrum. Et ad ventum Australem mensus est quingentos calamos, in calamo mensurae per circuitum. Et ad ventum occidentalem mensus est quingentos calamos, in calamo mensurae. Per quatuor ventos mensus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Nec his utunt᷑ sermonib de quib lo¬
quitur ds̃. mistĩum meũ mͥ &e meis. ne in¬
currant in illud quod saluator ꝓhibet di¬
cens. Nolite dare scm̃ canib. nec ꝓiciatiꝰ
margaritas ante porcos. S ponent uesti¬
m̃ta sua intrinsecꝰ quib induunt᷑ qnͣdo
ministrant intempli aditis. Scã enimst̃
&e ad eos quiꝑfectam ñ habent sc̃itatem.
ñ debent ꝓferri. Accipientq alia uestim̃¬
ta: & sic ꝓcedent ad populum. Sic inquit
loquentur ad popłm. quomͦ pot̃ audire
popłs. Uñ &e apłs ad corinthios loquebat᷑.
inquib audiebat᷑ fornicatio: &e tał forni¬
catio que ne int̾̃ gs̃ quidẽ. Lac uobis po¬
tum dedi ñescam: idest solidum cibum.
Nec dum enim caꝑe poteratis. Ad quos
rursum dicit. filioli mei quos iterum
parturio: donec xp̃c formet᷑ in uobis. Pai¬
uilis enim atq lactentib. ñ solum ñ ꝓdẽ
solidꝰ cib. s int̾ficit eos: quia ꝑfecte etatis
hominib congruit. Illud autẽ qd̃ alxxͣ.¬

Expanded text:
 nec his utantur sermonibus, de quibus loquitur Deus: Mysterium meum mihi et meis: ne incurrant in illud quod Salvator prohibet, dicens: Nolite dare sanctum canibus, nec projiciatis margaritas ante porcos . Sed ponent vestimenta 516 sua intrinsecus, quibus induuntur, quando ministrant in templi adytis; sancta enim sunt, et ad eos qui perfectam non habent sanctitatem, non debent proferri: accipientque alia vestimenta, et sic procedent ad populum. Sic, inquit, loquentur ad populum, quomodo potest audire populus. Unde et Apostolus Corinthiis loquebatur , in quibus audiebatur fornicatio, et talis fornicatio, quae nec inter gentes quidem: Lac vobis potum dedi, non escam, id est, solidum cibum: necdum enim capere poteratis . Ad quos rursum dicit: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Parvulis enim atque lactentibus non solum non prodest solidus cibus, sed interficit eos, qui perfectae aetatis hominibus congruit. Illud autem quod a
Abbreviated transcription (Latin):
plaga maris mare magnũ a confinio
ꝑ directum donec uenias emath. Hec est¬
incipiet & ipso fine concludet᷑. hoc ẽ de mari
usq ad mare. atorrente uidelicet &inocoru¬
re quiinfluit in mare. usq ad eum locum
qui ẽ contra hemathurbem siriȩ de qua supͣ
diximus. Occidens autem iuxta legis tro¬
pologiam semꝑ inmari est. semꝑ insalo ce
fluctib. ubi cotidie naufragia suscitantur.
ae miseroꝵ neces & diuitiarum &e mercium
amissio. E tam̃ cum hec omnia patientia
fregerimꝰ: uenimus aꝑ directum ad hemath.
hoc ẽ ad dñi ueritatem. qui uictis ꝑsecutiõibꝰ
et̾na nobis p̃mia reꝓmittit.

Expanded text:
plaga maris mare Magnum a confinio per directum donec venias Emath. Haincipiet, et ipso fine concludetur, » hoc est de mari usque ad mare, a torrente videlicet Rinocorure, qui in mare influit usque ad eum locum, qui est contra Emath urbem Syriae, de qua supra diximus. Occidens autem juxta leges tropologiae semper in mari est: semper in salo et fluctibus, ubi quotidie naufragia suscitantur, et miserorum neces, et divitiarum et mercium amissio, et tamen quum haec omnia patientia fregerimus, venimus per directum ad Emath, hoc est, ad Domini veritatem, qui victis persecutionibus, aeterna nobis p
Abbreviated transcription (Latin):
bat in quit quinquaginta cubitos in lor¬
gitudine. & uiginti quinq in latitudine.
ut in quinquaginta post septẽ ebdomadiᷤ
et̾na requies demonstretur. tendens ꝑdiẽ
resurrectionis ad regna celoꝵ. in quib uer
requies ẽ. In uiginti quinq autẽ de quo
numero ante iamdiximꝰ quinq sensuũ
ꝑ qͥnq ordines quadranguhm̃sura serue¬
tur. quoꝵ alterũ longitudini. alterum la¬
titudini coaptatur. ut in longitudine
requies & delectatio sacratioris scientie.
in latitudine p̃sentium quȩ ad sensus
ꝑtinet ratio demonstretur. Od̃q infertꝰ
& fenestre ei &e uestibula &e sculpture sur¬

Expanded text:
bat, inquit, quinquaginta cubitos in lonbat, inquit, quinquaginta cubitos in longitudine, et viginti quinque in latitudine; ut in quinquaginta post septem hebdomadas aeterna requies demonstretur: tendens per diem resurrectionis ad regna coelorum, in quibus vera requies est. In viginti quinque autem, de quo numero ante jam diximus, quinque sensuum per quinque ordines quadranguli mensura servetur, quorum alterum longitudini, alterum latitudini coaptatur; ut in longitudine requies, et delectatio sacratioris scientiae: in latitudine praesentium quae ad sensus pertinet, ratio demonstretur. Quodque infertur: Et fenestrae ejus, et vestibula, et sculpturae, s
Abbreviated transcription (Latin):
tam orientalem inqua oritur sol iusticiȩ.
&e ꝑ quã solus ingreditur pontifex. Et
hoc obseruandum qͦd cum quatuor pla¬
ge sint: de occidentali porta taceatur.
de qua in principio sexagesimi septimi
psalmi scͥptum ẽ. Iter facite ei qui ascen¬
dit suꝑ occidentẽ. dñs nom̃ ei. Ut postꝗͣ
nob̃ p̃parantib iter dño. & illud implen¬
tib qd ioħes baptista clamat in heremo.
parate uiam domino. rectas facite semi¬
tas eius: possimus audire quod in ex¬
trema parte eiusdem psalmi d̃r. Canta¬
te dõ. psallite dño: qui ascendit suꝑ celũ
celi ad orientem. O d̾ autem dicunt᷑ tha¬
lami tres hinc ce tres inde. hoc docet qd̵
tam litta quã sp̃c. &e utraq intelligentia
ce hystorie ce tropologie ad trinitatis sacra¬
m̃ta ꝑtineat. Iiludq quod addit᷑ & fron¬
tem eius & uestibulum scd̃m m̃surã porte
prioris. orientalem portam significat q̃ pri¬
or iñ ordine s mĩto nuncupat᷑. Et habe¬

Expanded text:
tam orientalem, in qua oritur sol justitiae, tam orientalem, in qua oritur sol justitiae, et per quam solus ingreditur pontifex. Et hoc observandum quod cum quatuor plagae sint, de occidentali porta taceatur: de qua in principio sexagesimi septimi psalmi scriptum est: « Iter facite ei qui ascendit super Occidentem, Dominus nomen ejus ; ut postquam nobis praeparantibus iter Domino, et illud implentibus quod Joannes Baptista clamat in eremo: Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus , possimus audire quod in extrema parte ejusdem psalmi dicitur: Cantate Deo, psallite Domino, qui ascendit super coelum coeli ad Orientem . Quod autem dicuntur thalami tres hinc, et tres inde, hoc docet, quod tam littera quam spiritus, et utraque intelligentia, et historiae et tropologiae, ad Trinitatis sacramenta pertineant. Illudque quod dicitur: Et frontem ejus, et vestibulum secundum mensuram portae prioris, Orientalem portam significat, quae prior non ordine, sed merito nuncupatur. Et habe
Abbreviated transcription (Latin):
nu erat. portam quoq aquilonis
atrii extĩoris. siue introdux̃ ꝓpħam ꝑ por¬
tam aquilonis ad atrium extĩus. In quo
considandum qd̃ pͥmũ introducat᷑ ꝑ por¬
tam aquilonis. scđo ꝑ portam austri. ter¬
cio ꝑ portã orientalẽ. Ab aquilone enim
exardescunt mala suꝑ habitatores terre.
Pulchreq qui habitator t̾re ẽ. &e ñ adue¬
na atq peregrinus: patet iaculis eius
qui uenit ab aquilone. cuius ignita st̃.¬
que iuxta apłm scuto fid̃i restinguntur.
Et ad aqͥlonem extĩus atrium nominat᷑.
Ad meridiem uͦ hoc ẽ. ad austrum: ñ ext̃iꝰ
s int̾ius. Dicit enim scriptura. Et intro¬
duxit me ad atrium intĩus ad portam
australem qd̃ ce in orientali atrio scͥptũ
similit̾ inuenitur. Primꝰ enim ad u̾tutẽ
ingressus ẽ aquilonẽ calcare pedibus.
numerum ad summitatem centenarii
ꝑuenire. deinde introduci ad australẽ
plagam. & aquilonis frigus expellere.
tc̃ ad ꝑfectam uenire uirtutẽ. id ẽ. ad por¬

Expanded text:
nu erat, portam quoque Aquilonis atrii exterioris, sive introduxit prophetam per portam Aquilonis ad atrium exterius. In quo considerandum, quod primum introducatur per portam Aquilonis; secundo, per portam Austri; tertio, per portam Orientalem. Ab Aquilone enim exardescunt mala super habitatores terrae . Pulchreque qui habitator terrae est, et non advena atque peregrinus, patet jaculis ejus qui venit ab Aquilone, cujus ignita squae juxta Apostolum scuto fidei restinguuntur, et ad aquilonem exterius atrium nominatur: ad meridiem vero, hoc est ad austrum, non exterius sed interius. Dicit enim Scriptura: « Et introduxit me ad atrium interius, ad portam australem; » quod et in orientali atrio scriptum similiter invenitur. Primus enim ad virtutem ingressus est, aquilonem calcare pedibus, numerum ad summitatem centenarii pervenire. Deinde introduci ad australem plagam, et aquilonis frigus expellere. Tunc ad perfectam venire virtutem, id est, ad por
Abbreviated transcription (Latin):
suram porte que respiciebat ad orientẽ:
hoc subtiliter indicatur. quod quieñꝙ
introitu uircutũ positus. tres & tres tha¬
lamos fuerit ingressus. Frontemq &
uestibulum m̾sure porte pͥoris agnoue¬
rit: ad eaꝑueniat. illaq conspiciat. que
&e inporta orientali plenissime susceptusꝰ
ẽ. Porro quod sequit᷑. & septem graduum

Expanded text:
suram portae quae respiciebat ad Orientem, hoc subtiliter indicatur, quod quicumque in introitu virtutum positus, tres et tres thalamos fuerit ingressus, frontemque et vestibulum mensurae portae prioris agnoverit, ad ea parveniat, illaque 482 conspiciat, quae et in porta Orientali plenissime suscepturus est. Porro quod sequitur: Et septem grad
Abbreviated transcription (Latin):
nis accendit᷑. & cerimonias iudeoꝵ quib
dedit d̃s p̃cepta ñ bona. & iustificationes
inquib ñ uiuant in eis: scandam ad al
bulum ante portam ẽ. siue interuis:
Nec solum una porta ẽ aquilonis. qsuis
que respiciebat ad orientem. Mensusq ẽ.
a porta extĩori aquilonis. usq ad portam
eiusd̃e aquilonis intĩorem centum cubitoᷤ.
ut his quasi gradib atq m̃suris receden¬
tes a porta ext̾ĩori. ad intĩorem ꝑuenire ua

Expanded text:
nis accenditur, et caeremonias Judaeorum quibus dedit Deus praecepta non bona, et justificationes in quibus non vivant in eis, scandamus ad abulum ante portam est, sive interius. Nec solum una porta est Aquilonis, quae supra quae respiciebat ad Orientem. Mensusque est a porta exteriori Aquilonis usque ad portam ejusdem Aquilonis interiorem centum cubitos: ut his quasi gradibus atque mensuris, recedentes a porta exteriori, ad interiorem pervenire va
Abbreviated transcription (Latin):
desuꝑ ꝓpt̾ imbrium iuolentiam & estiui
solis nimiam siccitatem. ut carnes desuꝑ¬
posite posite possint dicẽ cum ꝓpħa. ꝑ diũ
sol ñ uret nos. neq luna ꝑ noctem. Quorũ
alterũ nimiis pluuiis & tempestatib tribi¬
lationum dissoluit oblationes. alt̾m ue¬
hem̃ti estu ꝑsecutionum a rescere fac̃ qͥcqd
oblatum ẽ. Ignosce lector difficultati locoꝵ
aut si melius quid inuenire potes: doce.
libent̃ discimus: qd̃ nescimus.

Expanded text:
desuper, propter imbrium violentiam, et aestivi desuper, propter imbrium violentiam, et aestivi solis nimiam siccitatem: ut carnes desuper positae, possint dicere cum propheta: Per diem sol non uret nos, neque luna per noctem . Quorum alterum, nimiis pluviis, et tempestatibus tribulationum dissolvit oblationes; alterum vehementi aestu persecutionum arefacit quidquid oblatum est. Ignosce, lector, difficultati locorum: aut si melius quid invenire potes, doce: libenter discimus quod nescimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut miftĩa trinitatis. uniꝰ cubiti hoc ẽ diui¬
ne maiestatis m̃sura conseruet. dicente dño
ad discipłos. Ite baptizate om̃s gs in noĩe¬
unus altitudinis cubitus ẽ. quitres cõplec¬
tit᷑ ꝓpͥetates. & holocausta oblationum
nrãrum semꝑassumit. Suꝑ ipsas autem
quatuor m̃sas holocaustoꝵ de uiuis lapi¬
dib extructas. quarum longitudo ce la¬
titudo & altitudo descͥpta ẽ. ponunt᷑ uasa
inquib immolatur holocaustum mr̃m.
de quib d̃r. p̃ciosa in conspectu dñi mors¬
scõꝵ ei. & eorum uictime qui continentia
ce corꝑis scĩtate animas suas immolant
dño. Mensuramq istaꝵ noĩatim puto in
matħo &e luca. marco ce ioh̾e apłis contine¬
ri. quarum corona desuꝑ flexa intͥnsecus ꝑ
circũitum margines ambiebat. ut holocar¬
sta contineret intrinsecꝰ. & ñ passim fluere
ꝑmitteret. deneretq carnes oblationis. siue
ut lxx transtulert̃. & ipse m̃se tecte erant

Expanded text:
ut mysteria Trinitatis unius cubiti, hoc est diviut mysteria Trinitatis unius cubiti, hoc est divinae majestatis mensura conservet, dicente Domino ad discipunus altitudinis cubitus est, qui tres complectitur proprietates et holocausta oblationum nostrarum semper assumit. Super ipsas autem quatuor mensas holocaustorum de vivis lapidibus exstructas, quarum longitudo et altitudo et latitudo descripta est, ponuntur vasa, in quibus immolatur holocaustum martyrum, de quibs ; et eorum victimae, qui continentia, et corporis sanctitate, animas suas immolant Domino. Mensarumque istarum nomine, puto in Matthaeo, et Luca, Marco et Joanne apostolis contineri: quarum corona desuper flexa intrinsecus, per circuitum margines ambiebat, ut holocausta contineret intrinsecus, et non passim fluere permitteret, teneretque carnes oblationis, sive ut LXX transtulerunt: Et ipsae mensae tectae erant
Abbreviated transcription (Latin):
ignis absumat. ꝑ dein ꝓ peccato. & ad
extremum ꝓ ig norantia. qd̃ uł sci¬
entes cõmi  simus. uł ignorantes.
uus fabre factus. qui holocaustoꝵ ci¬
neres &e carnium uirulentias efferebat
ext̃ius. siue erant due m̃se. & ad latꝰ alte¬
rũ uestibuli erdem porte due m̃se. idẽ. ex
utraq parte quat̾̃ne. quatuor hinc & qͣtu¬
or inde. & post tergũ siue ad latꝰ eaꝵ alie oc¬
to m̃se. ut simul faciant m̃sas sedecim.
tionem. p̃dictum eoꝵ uaticinationibus
approbemꝰ. Od̃q inferunt᷑ quatuor m̃se
de lapidib quadris extructe. & he ipse
ad sacrificium holocausti. isti st̃ uiui la
pides qui uoluunt᷑ suꝑ t̾ram. & hñt secũ
angularem lapide. quo uetĩs &e noui tes¬
tam̃ti parietes continentur. Quatuor
autẽ numerꝰ euangłica sacram̃ta demon¬
strat. longitudine & latitudine habens
unum cubitum &e dimidiũ. idẽ ꝑ quadrũ
que simul iuncta. tres cubitos faciunt. qͥ
tres cubiti hñt inaltitudine cubitũ unũ.

Expanded text:
ignis assumat, deinde pro peccato, et ad extremum pro ignorantia: quod vel scientes commisimus, vel ignorantes. erat rivus fabrefactus, qui holocaustorum cineres, et carnium virulentias efferebat exterius: sive erant duae mensae, et ad latus alterum vestibuli ejusdem portae duae mensae, id est, ex utraque parte quaternae, quatuor hinc, et quatuor inde, et post tergum, sive ad latus earum aliae octo mensae: ut simul faciant mensas sedecim: tionem, praedictum eorum vaticinationibus approbemus. Quodque inferuntur quatuor mensae de lapidibus quadris exstructae, et hae ipsae ad sacrificium et holocaustum qui volvuntur super terram, et habent secum angularem lapidem, quo veteris, et novi Instrumenti parietes continentur. Quatuor autem numerus Evangelica sacramenta demonstrat, longitudine et latitudine habens unum cubitum et dimidium, id est, per quadrum, quae simul juncta tres cubitos faciunt, qui tres cubiti habent in altitudine cubitum unum;
Abbreviated transcription (Latin):
bita. remissionis diuinoꝵq sensuũ sacra¬
m̃ta sint posita. ut inuestibulo atrii int̾i¬
octo graduum mistĩa cognoscamꝰ intro¬
gressiga zophilatia. in quib templi diui¬
tie continent᷑. & lauant᷑ orationes nr̃e ab
omi sorde pecc̃i. Menseq ex utraq¬

Expanded text:
bita remissionis divinorumque sensuum sacrabita remissionis divinorumque sensuum sacramenta sunt posita, ut in vestibulo atrii interiocto graduum mysteria cognoscamus, introgessi gazophylacia, in quibus templi divitiae continentur, et lavantur orationes nostrae ab omni sorde peccati: mensaeq
Abbreviated transcription (Latin):
& gisum psalmi haben ñ tes dolatũ
intͥnsecus ꝑ circuitũ. Qd̃ ũbum
utrum hebreum an grecũ sit scire ñ po¬
sum. nͥ hoc tantum qd̃ ꝓ siso simmachꝰ
&e theodotio labia. aquilã prima editio
epistaseis numero plurali. scd̃a. labia
re de suo. & inm̃sis desuꝑ tecta. ut oꝑi¬
antur a pluuia & asiccitate. Illud autẽ
qd̃ ebreis nominib ediderunt thee &
elau ce elammoth & elam quid signifi¬
cet. & supra ad monuimꝰ. & eregione ostñ¬
dere põt nr̃a translatio. nec necesse est
suꝑ hoc sepe admonere lectorẽ & pru¬
dentia eiꝰ studioq diffidere. Introducit᷑
gͥ rursum ad portã que respiciebat
adaquilonẽ s nequaquam ut supra ad
atrium extĩus s intĩus. In eoenim quod
inconsequentib d̾r. uestibulũ eiꝰ respicie¬
bat in atriũ extĩus: ostendit᷑ hoc atrium
fuisse intͥnsecꝰ. ꝑ que ꝓfectus ingredientis
ostendit᷑. dum in singulis locis nomina
& ꝑ quinquaginta &e ugintiquinq cu¬

Expanded text:
 gisum palmi habentes dolatum intrinsecus per circuitum. Quod verbum, utrum Hebraerum, an Graecum sit, scire non possumus, nisi hoc tantum quod pro giso, Symmachus et Theodotio, labia, Aquilae prima editio ἐπιστάσεις, numero plurali; secunda, labia re de suo, et in mensis desuper tecta, ut operiantur a pluvia et siccitate. Illud autem quod Hebraeis nominibus ediderunt, Thee, et Elau, et Elalamoth, et Aelam, quid significet, et supra admonuimus, et e regione ostendere potest nostra translatio: nec necesse est super hoc saepe admonere lectorem, et prudentiae ejus studioque diffidere. Introducitur ergo rursum ad portam quae respiciebat ad Aquilonem: sed nequaquam ut supra ad atrium exterius, sed interius. In eo enim quod in consequentibus dicitur: Vestibulum ejus respiciebat in atrium exterius, ostenditur hoc atrium fuisse intrinsecus. Per quae profectus ingredientis ostenditur; dum in singulis locis nomina et per quinquaginta, et viginti quinque cu
Abbreviated transcription (Latin):
dine uiginti quinq cubitoꝵ. Uestibulũ
tura palmaꝵ infronte illius hinc ae inde.
Inocło gradib ascensus ei. & ꝑsingulaga¬
rophilatia ostium infrontib portarum.
Ibilaudabant holochaustũ. Et in ue¬
sibulo porte due m̃se hinc & due m̃sem
de ut immolet᷑ suꝑ eas holocaustũ &e ꝓ
peccato &e ꝓdelicto. Et ad latꝰ ext̃̾us qd̾
alcendit ad ostium porte que ꝑgit ad aqͥ

Expanded text:
dine viginti quinque cubitorum vestibulum tura palmarum in fronte illius hinc et inde et in octo gradibus ascensus eius et per singula gazofilacia ostium in frontibus portarum ibi lavabunt holocaustum et in vestibulo portae duae mensae hinc et duae mensae inde ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato et pro delicto et ad latus exterius quod ascendit ad ostium portae qu
Abbreviated transcription (Latin):
immolat᷑ holocaustum &e uictime. Et
labia earum palmi unius. reflexa intͥn¬
secus ꝑ circuitum. Suꝑ m̃sas autẽ car¬
nes oblationis.
discordat. Hoc enim quod diximus ibi
lauabunt holocaustũ. & inuestibulo
porte due m̃se hinc. & rursum ut im¬
moletur suꝑ eas holocaustum &e pro
. habetur:
s in plerisq codi cib de theodotio¬

Expanded text:
Et labia eorum palmi unius, reflexa intrinsecus per circuitum: super mensas 487 autem carnes oblationis. discordat. Hoc enim quod diximus: Ibi lavabunt holocaustum, et in vestibulo portae duae mensae hinc, et rursum: Ut immoletur super eas holocaustum et pro n habetur: sed in plerisque codicib
Abbreviated transcription (Latin):
siuie sulumis. ipso sp̃c sui impetu ferebat᷑:
de quo inmultis locis dr̃. Et in isaĩa. De
nocte consurgit. sp̃c m̃s ad te ds. Transfer¬
turq ꝓph̾a. non ut quidam estimant in
sp̃u. s in ipso corꝑe. qd̃ & de abacuc iuxta
theodotionem legimus.
Uanꝰ eñi dñi erat mecum: confortans me.
Et ueni adtransmigrationẽ aceruũ noua¬
rum frugũ. ad eos qui habitabant iux¬
ta flumen chobar: & sedi ubi illi seddebãt:

Expanded text:
32 Sive sublimis ipso spiritus sui impetu ferebatur, 32 Sive sublimis ipso spiritus sui impetu ferebatur, de quo in multis locis dicitur, ut in Isaia: De nocte consurgit spiritus meus ad te, Deus . Transferturque propheta non ut quidam aestimant in spiritu, sed in ipso corpore, quod et de Abacuc juxta Theodotionem legimus . Manus enim Domini erat mecum confortans me. Et veni ad transmigrationem ad acervum novarum frugum, ad eos qui habitabant juxta flumen
Abbreviated transcription (Latin):
t uocem alaꝵ aĩaliũ ꝑcutientiũ alt̾a ad
alt̾am: & uocẽ rotarum seqñtiũ amimalia:
& uocem commotionis magnȩ.
Iro eo qd̾ subaudit᷑ atyohinoi. iuxta hebrai¬
cum audiui pꝰ me uocem cõmotionis magnȩ
& audiui uocẽ alarum animantiũ & uocẽ
rotarum: addidẽ.lxx. Et uidi uocem alaꝵ
aĩalium ꝑcutientium alt̾a ad alt̾am: &e re-¬
liqua iuxta illud qd̾ in exodo legitur. & uide¬
bat omis popłs uocem dñi. ut uocem que ue¬
niebat pꝰt̾gum audierit ꝓpħa. quȩ autẽ ante
se erat uidĩt. S meliꝰ & uerius ẽ auditam
uocem intellȩxisse qͣm uisam. tam alarum
ꝑcutientium se mutuo. quam rotarũ deqͥb
abii amarus in indignatione sp̃c mei.
Lxx. Et sp̃c eleuauit ce suscepit me: & abii
sullimis in impetu sp̃c mei. Postqm elatꝰ
a sp̃u ẽ. & assumptꝰ abeo: tunc in indigna¬
tione & in amaritudine sp̃c sui abiit quo
ferebatur. intelligens indignationẽ dĩ: ꝙ
quid significaret uisio mente ꝑtractans.

Expanded text:
t vocem alarum animalium percutientium alteram ad alteram, et vocem rotarum sequentium animalia, et vocem commotionis magnae. Pro eo quod subauditur, ἀπὸ κοινοῦ juxta Hebraicum: audivi post me vocem commotionis magnae, et audivi vocem alarum animantium, et vocem rotarum, addidere LXX: Et vidi vocem alarum animalium percutientium alteram ad alteram, et reliqua juxta illud quod in Exodo legitur: Et videbat omnis populus vocem Dei : ut vocem quae veniebat post tergum, audierit propheta: quae autem ante se erat, viderit. Sed melius et verius est, auditam vocem intellexisse, quam visam, tam alarum percutientium se mutuo, quam rotarum, de quibus abii amarus in indignatione spiritus mei. LXX: Et spiritus elevavit me, et suscepit me, et abii sublimis in impetu spiritus mei. Postquam elevatus a spiritu est, et assumptus ab eo, tunc in indignatione et in amaritudine spiritus sui abiit quo ferebatur, intelligens indignationem Dei, et quid significaret visio, mente pertractans.
Abbreviated transcription (Latin):
mundam baptismi salutaris. & munda¬
it̃ tos ab abõminationib suis. & ab uniũsiꝰ
errorib quib fuerant occupati. & darẽ
eis cor nouum ut crederent infiliũ dĩ. &
sp̃m nouum de qͥbꝰ dauid loqͥt᷑. Cor m̃dũ
ce sp̃c nouus det᷑ post effusionẽ &e asꝑsionẽ
aque. Quando autẽ cor nouum datum
fuerit & sp̃c nouus: tc̃ auferet᷑ de corde ui¬
daico om̃is duritia q̃ lapidi comparatur.
ce ꝓ lapideo corde fiet cor carneũ molle ce
tenerum. qd̃ sp̃m d̃i inse possit recipere.
& inscribi litt̾is salutarib. Tc̃ ambulabt̃¬

Expanded text:
mundam Baptismi salutaris, et mundamundam Baptismi salutaris, et mundarem eos ab abominationibus suis, et ab universis erroribus, quibus fuerant occupati, et darem eis cor novum, ut crederent in Filium Dei, et spiritum novum, de quibus David loquitur: Cor mundum et spiritus novus detur per effusionem, et aspersionem aquae. Quando autem cor novum datum fuerit, et spiritus novus, tunc auferetur de corde Judaico omnis duritia, quae lapidi comparatur, et pro lapideo corde fit cor carneum molle et tenerum: quod spiritum Dei in se possit recipere, et inscribi litteris salutaribus. Hanc grat