comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditate. fame. siti affecti. contriti & tabefacti sunt. Atq
hec omĩa nũquid ullam aliam ob causam nisi utiq du ꝓ
celesti dogmate humane suꝑsticiones intruduntur : du
bene fundata antiquitas scelestia nouitate subruitur:
dum suꝑioꝵ instituta uiolantur: du rescindunt᷑ scita
patrũ : dum conuellunt᷑ definita maioꝵ: du sese intra
sacrate atip incorrupte uetustatis castissimos limites ꝓ¬
fane ac nouelle curiositatis libido non continet: S for¬
sitan odio nouitatis & amore uetustatis hec fingimꝰ.
Quisq hoc estimat. beato saltĩ credat ambrosio: qui in
scdõ ad imꝑatorẽ gr̃anũ libro. acerbitatẽ temporis ip¬
se deplorans ait. S lam satis inquit omp̃e deus nr̃o
exitio nr̃oq sanguine confessoꝵ necessexitia sacerdotũ
& nefas tante impietatis elumus: satis claruit eos qui
signacula ausu rudis temeritatis uolemus. Librum

Expanded text:
ditate, fame, siti affecti, contriti et tabefacti sunt. Atque ditate, fame, siti affecti, contriti et tabefacti sunt. Atque haec omnia numquid ullam aliam ob causam, nisi utique dum pro coelesti dogmate humanae superstitiones introducuntur, dùm bene fundata antiquitas scelesta novitate subruitur, dum superiorum instituta violantur, dum rescinduntur scita patrum, dum convelluntur definita majorum, dùm sese intra sacratae atque incorruptae vetustatis castissimos limites prophanae ac novellae curiositatis libido non continet? V. Sed forsitan odio novitatis et amore vetustatis haec fingimus. Quisquis hoc aestimat, beato saltem credat Ambrosio, qui, in secundo ad Imperatorem Gratianum libro, acerbitatem temporis ipse deplorans, ait: « Sed jam satis, inquit, omnipotens Deus, nostro exilio nostroque sanguine Confessorum neces, exilia Sacerdotum, et nefas tantae impietatis eluimus. Satis claruit eos qui signacula ausi rudis temeritate violemus. Librum
Abbreviated transcription (Latin):
siquidẽ ñ sołu parue res: etiam maxime labefacte sunt.
ec eñi tantũ affinitates. cognationes. amicitie. domus:
uerum etiam urbes populi. ꝓuincie. nationes: uniuer.¬
sam postremo romanũ imꝑiũ funditus concussum
& emotũ est. Namq cũpfana ip̃sa arrianoꝵ nouitas ue¬
lut quedam bellona aut furia capto pͥmo ouiũ ĩ pr̃e
cuncta deĩn palatii culmina legib nouis subiugass ⁊
nequaquã deinceps destitit uniuersa miscere atq uexa¬
re. priuata pliblica. sacra. ꝓfanaq oĩa: nulłu boni &
ueri gerere discrim̃ : s quoscũq collibuiss. & tãquam
de loco suꝑiore ꝑcutere. Cunc temerate coniuges: de¬
nasteria : disturbati clerici: uerberati leuite: acti in
exiliũ sacerdotes: obpleta sc̃is ergastula. careres. me¬
talla. Quoꝵ pars maxima interdictis urbib ꝓtrusi
atq extorres inter de serta. speluncas. feras. saxa: nu¬

Expanded text:
siquidem non solum parvae res, sed etiam maximae labefactatae sunt. siquidem non solum parvae res, sed etiam maximae labefactatae sunt. Nec enim tantum adfinitates, cognationes, amicitiae, domus, verum etiam urbes, populi, provinciae, nationes, universum postremo Romanum Imperium funditus concussum et emotum est. Namque cum prophana ipsa Arianorum novitas, velut quaedam Bellona aut furia, capto primo omnium Imperatore, cuncta deinde palatii culmina legibus novis subjugasset, nequaquam deinceps destitit universa miscere atque vexare, privata ac publica, sacra prophanaque omnia, nullum boni et veri gerere discrimen, sed quoscumque conlibuisset, tanquàm de loco superiore percutere. Tunc temeratae conjuges, delita, disturbati clerici, verberati levitae, acti in exilium sacerdotes, oppleta sanctis ergastula, carceres, metalla: quorum pars maxima, interdictis urbibus, protrusi atque extorres, inter deserta, speluncas, feras, saxa, nu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ affricã constituti ꝓfano scismatͤ detestato uniuersis mun¬
di eccłis assotiati sunt soli exillis om̃ib intra sacraria
cat holice fidei salui esse potuerunt: egregiã ꝓ fecto re¬
linquentes poteris formam quẽ admodum scilicet dein¬
ceps bono more unius aut certe paucoꝵ uesame uniũ¬
soꝵ sanitas anteferret᷑. Item quando arrianoꝵ uenenũ
ñ iam partiuncuła quandam s pene orbem totũ conta¬
minauerat adeo ut prope cunctis latini sermonis ep̃is par¬
tim ui partĩ fraude deceptis caligo quedã mentibus of¬
fuderetur. Quid nam potissimum in tãta rerũ confusi¬
one sequendũ foret : tunc quisq uerus xꝑi amator &
cultor extitit. antiquã fidẽ nouelle ꝑfidie p̾ferende:
nulla contagii ipsius peste maculatu ẽ. Cuius quidẽ
tẽporis ꝑiculo satis suꝑq monstratũ est: quantũ in ue¬
hatur calamitatis nouelli dogmatis inductione. Tunc

Expanded text:
per Africam constituti, profano schismate detestato, universis munper Africam constituti, profano schismate detestato, universis mundi Ecclesiis adsociati sunt, soli ex illis omnibus intra sacraria catholicae fidei salvi esse potuerunt; egregiam profecto relinquentes posteris formam, quemadmodum scilicet deinceps, bono more, unius aut certe paucorum vesaniae universorum sanitas anteferretur. Item quando Arianorum venenum non jam portiunculam quamdam, sed pene orbem totum contaminaverat, adeo ut prope cunctis Latini sermonis Episcopis partim vi, partim fraude deceptis, caligo quaedam mentibus offunderetur, quidnam potissimum in tanta rerum confusione sequendum foret, tunc quisquis verus Christi amator et cultor exstitit, antiquam fidem novellae perfidiae praeferendo, nulla contagii ipsius peste maculatus est. Cujus quidem temporis periculo satis superque monstratum est quantum invehatur calamitatis novelli dogmatis inductione. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
tie: si qua sunt uniuersaliter antiquitus uniuersalis con¬
cilii decreta p̃ponat. Quid sitale aliquid emergat ubi
nichil eiusmodi reꝑiatur: tunc oꝑ̾a dabit ut collatas
int̾ maioꝵ consulat interrogetq sententias ⁊ eoꝵ dum¬
taxat qui diuersis licet temporib & locis inunius ta¬
men eccłie catholice cõmunione & fide ꝑmanentes
magistri ꝓliabiles extiterunt: & quicqͥd ñ unus aut
dio tantum s om̃s pariter uno eodemq consensu. aꝑte
frequent̃. ꝑseueranter. tenuisse. scripsisse. docusse cog¬
nouerit: id sibi quoq intelligat absq ulla dubitatio¬
ne credendu. S ut planiora fiant que dicimꝰ exemplis sin¬
gillatĩ illustranda sunt & paulo uberiꝰ exaggeranda:
ne in modice breuitatis studio rapiantur rerum ponde¬
ra & orationis celeritate. Cempore donati a quo donatis¬
te cũ sese multa pars africe in erroris sui furias p̾cipita

Expanded text:
tiae, si qua sunt, universaliter antiquitus universalis Eccltiae, si qua sunt, universaliter antiquitus universalis Ecclesiae decreta praeponat. Quid si tale aliquid emergat ubi nihil hujusmodi reperiatur? Tunc operam dabit ut collatas inter se majorum consulat interrogetque sententias, eorum duntaxat qui diversis licet temporibus et locis, in unius tamen Ecclesiae Catholicae communione et fide permanentes, magistri probabiles exstiterunt; et quicquid non unus aut duo tantum, sed omnes pariter uno eodemque consensu aperte, frequenter, perseveranter tenuisse, scripsisse, docuisse cognoverit, id sibi quoque intelligat absque ulla dubitatione credendum. IV. Sed ut planiora fiant quae dicimus, exemplis singillatim illustranda sunt et paulo uberius exaggeranda; ne immodicae brevitatis studio rapiantur rerum pondera orationis celeritate. Tempore Donati, a quo Donatistae, cum sese multa pars Africae in erroris sui furias praecipitar
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mͦ ⁊ si hanc unã fid̾e ueram esse fateam᷑: quã tota ꝑor
bẽ terraꝵ confitetur eccłia. Antiqͥtatẽ uero ita. si ab his
sensibus nullatenꝰ recedamꝰ: quos scd̃s maiores ac patres
nrõs celebrasse manifestũ ẽ. Consensionẽ qͦq itidẽ: si in
ipsa uetustate omiũ uel certe pene omiũ sacerdotum
cłie particula ab rimuersalis fidei cõmunione p̃cide¬
rit: Quid utiq nisi ut pestifero corruptoq menbro:
sanitatem uniuersi corporis anteponat. Quid si nouel¬
la aliqua contagio ñ iam partiuncuła tantũ s totã
parit̾ eccłiam cõmaculare conetur. Tunc itẽ ꝓuidebit
ut antiquitati inhereat: quȩ ꝓrsus iam non potest ab
ulla nouitatis fraude seduci. Quid si in ipsa uetusta¬
te duoꝵ aut triũ hominũ uel certe eiuitatis unius
aut etiam ꝓuincie alicuius error dep̃hendatur s
tunc omnino curabit ut paucoꝵ temeritati uel inscien¬

Expanded text:
hoc modo, si hanc unam fidem veram esse fateamur quam tota per hoc modo, si hanc unam fidem veram esse fateamur quam tota per orbem terrarum confitetur Ecclesia; antiquitatem vero ita, si ab his sensibus nullatenùs recedamus quos sanctos majores ac patres nostros celebrasse manifestum est: consensionem quoque itidem, si, in ipsa vetustate, omnium vel certe pene omnium sacerdotum clesiae particula ab universalis fidei communione praeciderit? Quid utique nisi ut pestifero corruptoque membro sanitatem universi corporis anteponat? Quid si novella aliqua contagio non jam portiunculam tantum, sed totam pariter Ecclesiam commaculare conetur? Tunc item providebit ut antiquitati inhaereat, quae prorsum jam non potest ab ulla novitatis fraude seduci. Quid si in ipsa vetustate, duorum aut trium hominum, vel certe civitatis unius aut etiam provinciae alicujus error deprehendatur? Tunc omnino curabit ut paucorum temeritati vel insci
Abbreviated transcription (Latin):
quid opus est ut ei eccłiastice intelligentie ungatur
auctoritas: Quia uidelicet scripturam sacram ꝓipsa
sui altitudine non uno eodemq sensu uniuersi acci¬
piunt ⁊ s eiusdẽ eloquia aliter atq aliter alius atq aliꝰ
interp̾tatur : ut pene quot hõies sunt tot illinc senten¬
tie erui posse uideantur. Alit̾ nãq ilła nouatianus.
alit̾ sabellius alit̾ donatꝰ exponit ÷ aliter arriuis. eu no¬
mius. machedonius: aliter fotinus. apollinaris. priscili¬
anus ÷ aliter iouinianus pelagius scelestius: aliter postre¬
mo nestorius. Atq idcirco multum necesse est propt̾ tatitos
tationis linea scdm eccłiastici & catholici sensus normã
dirigatur. In ipsa itẽ catholica eccłia magnoꝑe curandu
ut id teneamus: quod ubiq. qͦd semꝑ. qͦd ab om̃ib cre¬
ditũ est. hoc ẽ & eñĩ uere ꝓprieq catholieũ: qͦd ipsa uis
nõis ratioq declarat: que omĩa fere unidersaliter com¬

Expanded text:
quid opus est ut ei Ecclesiasticae intelligentiae jungatur quid opus est ut ei Ecclesiasticae intelligentiae jungatur auctoritas? Quia videlice Scripturam sacram pro ipsa sua altitudine non uno eodemque sensu universi accipiunt, sed ejusdem eloquia aliter atque aliter alius atque alius interpretatur; ut pene quot homines sunt, tot illinc sententiae erui posse videantur. Aliter namque illam Novatianus, aliter Sabellius, aliter Donatus exponit, aliter Arius, Eunomius, Macedonius; aliter Photinus, Apollinaris, Priscillianus, aliter Jovinianus, Pelagius, Caelestius; aliter postremo Nestorius. Atque idcirco multùm necesse est, propter tantos ae interpretationis linea secundum Ecclesiastici et Catholici sensus normam dirigatur. In ipsa item Catholica Ecclesia magnopere curandum est ut id teneamus quod ubique, quod semper, quod ab omnibus creditum est. Hoc est etenim vere proprieque catholicum, quod ipsa vis nominis ratioque declarat, quae omnia fere universaliter com
Abbreviated transcription (Latin):
men paulati recolendo que didiei: emendare & implere
cotidie dño p̾stante conabor. Atq hoc ipsũ iccirco p̃mo¬
nui ut si forte elapsum nobis inmanus sc̃oꝵ deuenerit ⁊
nichil in eo temere rep̃hendant: qͦd adhuc iudeant ꝓmis¬
attentione ꝑqͥrens a quãplurimis sc̃itate & doctrina p̾¬
stantib uiris quonãmͦ possim certa quadã & quasi gene¬
rali ac regulari uia catholice fidei ueritatẽ ab heretice
prauitatis falsitate discernere: huuismodi semꝑ respon¬
sum ab oĩb fere retuli: qͦd siue ego siue quis uellet ex¬
urgentiũ hereticoꝵ fraudes dep̾hendere: laqueosq ui¬
tare & infide sana sanus atq integer ꝑmaner e :÷ dup¬
lici mͦ munire fidem sua dõ adiuante deberet. Primũ
scilicet diuine legis auctoritate: tũ deinde eccłie cat¬
holice tradicione. Hic forsitan requirat aliquis. sũ
ꝑfectꝰ scripturaꝵ canon sibi ad oĩa satis suꝑq sufficiat:

Expanded text:
men paulatim, recolendo quae didici, emendare et implere men paulatim, recolendo quae didici, emendare et implere quotidie, Domino praestante, conabor. Atque hoc ipsum idcirco praemonui, ut si forte elapsum nobis, in manus sanctorum devenerit, nihil in eo temere reprehendant, quod adhuc videant promisattentione perquirens a quamplurimis sanctitate et doctrina praestantibus viris quonam modo possim certa quadam et quasi generali ac regulari via catholicae fidei veritatem ab haereticae pravitatis falsitate discernere, hujusmodi semper responsum ab omnibus fere retuli, quod sive ego, sive quis alius vellet exsurgentium haereticorum fraudes deprehendere laqueosque vitare, et in fide sana sanus atque integer permanere, duplici modo munire fidem suam, Domino adjuvante, deberet: primùm scilicet divinae legis auctoritate, tum deinde Ecclesiae catholicae traditione. Hic forsitan requirat aliquis: Cum sit perfectus Scripturarum Canon, sibique ad omnia satis superque sufficiat,
Abbreviated transcription (Latin):
scłaris milicͥe turbinibus uoluerem᷑ : tande nos inportũ
religionis cunctis semꝑ fidissimũ xꝑo aspirante condidi¬
mus: ut ibi depositis uanitatis ac suꝑbie flatibus xp̃iane
humilitatis sacrificio placantis dm ñ solũ p̃sentis uite
naufragia : s etiã futuri scłi incendia uitare possimus.
S ĩa in noĩe dñi qͦd ĩstat aggrediar : ut scilicet a maiori¬
bus tradita & apud nos deposita describã: relatoris fide
potius quã auctoris p̾sumptione hac tam̃ scribendi le¬
ge seruata. ut nequaquã omĩa: s tantũ necessaria qͦq
ꝑstringã. Neq id ornato & exacto s facili cõmuniq ser¬
mone: ut pleraq significata potius quã explicata uide¬
antur. Scribant hi laute & accurate qui ad hoc munꝰ
uel ingenii fiducia uel officii ratione ducuntur: me
uͭ subleuande reoordationis uel potius obliuionis mee
gra commonitorium mͥmet parasse suffecerit. Quod ta¬

Expanded text:
secularis militiae turbinibus volveremur, tandem nos in portum secularis militiae turbinibus volveremur, tandem nos in portum Religionis, cunctis semper fidissimum, Christo adspirante condidimus; ut ibi depositis vanitatis ac superbiae flatibus, Christianae humilitatis sacrificio placantes Deum, non solum praesentis vitae naufragia, sed etiam futuri seculi incendia vitare possimus. Sed jam in nomine Domini quod instat adgrediar, ut scilicet a majoribus tradita et apud nos deposita describam, relatoris fide potius quam auctoris praesumptione; hac tamen scribendi lege servata, ut nequaquam omnia, sed tantum necessaria quaeque perstringam, neque id ornato et exacto sed facili communique sermone, ut pleraque significata potius quam explicata videantur. Scribant ii laute et accurate qui ad hoc munus vel ingenii fiducia vel officii ratione ducuntur. Me vero sublevandae recordationis vel potius oblivionis meae gratia Commonitorium mihimet parasse suffecerit: quod ta
Abbreviated transcription (Latin):
at cor tiũ: uidetur : mͥ minimo omiũ seruoꝵ di ꝑegri¬
no qͦd res ñ minime utilitatis dño adiuuante futura sit
si ea que fideliter a scis patrib accepi litteris comp̃hen¬
dam : infirmitati certe ꝓprie ꝑ necessaria: quippe cũ as¬
sit inppmptu unde imbecillitas memorie mee assidua
lectione reparet᷑. Ad qͦd me negociũ ñ solum fructus
oꝑis. s etĩa consideratio temporis. & oportunitas loci
adhortatur. S tempus ꝓpterea quod cum ab eo omnia huma¬
na rapiant᷑ & nos ex eo aliquid in inuicẽ raꝑe debemus qͦd
in uitã ꝓficiat eternã ÷ p̃sertĩ cũ & appropinquantis diuini
iudicii terribilis queda expectatio. augeri efflagitet stu¬
dia religionis: & nouoꝵ hereticoꝵ fraudulentia multum
cure & attentionis indicat. Locus autẽ qͦd urbiũ frequenti¬
am turbasq uitantes remotioris ullule & in ea secretũ
monasterii in colamꝰ habitaculũ: ubi absq magna distra
conuenit. Quippe qui cũ aliquãdui uariis ac tristibus

Expanded text:
 Prov. 3, videtur mihi minimo omnium servorum Dei Peregrino quod res non minimae utilitatis, Domino adjuvante, futura sit, si ea quae fideliter a sanctis patribus accepi litteris comprehendam, infirmitati certe propriae pernecessaria, quippe cum adsit in promptu unde imbecillitas memoriae meae adsidua lectione reparetur. Ad quod me negotium non solum fructus operis, sed etiam consideratio temporis et opportunitas loci adhortatur. Tempus: propterea quod cum ab eo omnia humana rapiantur, et nos ex eo aliquid invicem rapere debemus quod in vitam proficiat aeternam; praesertim cum et appropinquantis divini Judicii terribilis quaedam exspectatio augeri efflagitet studia Religionis, et novorum Haereticorum fraudulentia multum curae et attentionis indicat. Locus autem, quod urbium frequentiam turbasque vitantes, remotioris villulae et in ea secretum monasterii incolamus habitaculum, ubi absque magna distracconvenit; quippe qui cum aliquandiu variis ac tristibus
Abbreviated transcription (Latin):
rianos & eunomianos scripserit & origenẽ aliosq he
reticos sua disputatione subuerterit ⁊ tam̃ qui memor
est illius p̾cepti ñ accipies ꝑsonã iniudicio. ueritatem
semꝑ debet diligere. ñ ꝑsonas: & scire quod dispensati.¬
one hominis quam ꝓsalute nr̃a unigenitus filius di
est dignatus assumere. non sit alienus aculpa. qui
suꝑ anima illius ꝑuersa & intellexit & scripsit.
Sicut eñi apłs ait̃. siexpendero omnẽ substantiam
meam. & tradidero corpus meum ut ardeam. carrtatem
aut᷑ ñ habuero nicħ mͥ ꝓderit : ita siue iste de quo ñc¬

Expanded text:
rianos et Eunomianos scripserit et Origenem aliosque herianos et Eunomianos scripserit et Origenem aliosque hereticos sua disputatione subverterit; tamen qui memor est illius praecepti: Non accipies personam in judicio : veritatem semper debet diligere, non personas; et scire quod ione hominis, quem pro salute nostra unigenitus filius dei est dignatus adsumere, non sit alienus a culpa, qui super anima illius peruersa et intellexit et scripsit. sicut enim apostolus ait: s i expendero omnem substantiam meam et tradidero corpus meum, ut ardeam, caritatem autem non habuero, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens ipse nec ipsa sapientia. Tandẽq desinant. dialecti¬
ec ar tis strofis simplicia eccłiastice fidei decreta ꝓuer¬
tere. ut animã saluatoris prudentĩe carnis appellent:
quã apłs mortẽ & inimic̃ã asserit dei. S &e hoc modo
nobis contra illos disserendũ uidet᷑. Scriptũ est deuer¬
bo dĩ: omĩa ꝑipsum facta sunt. Nũ credibile ẽ & sapi¬
entiã ł prudentiã carnis quã illi animã saluatoris in¬
telligunti. nt & uerbo dĩ conditã ut mortis & ininici¬
tie contra dm ipse oꝑator existeret sibiq eas qͦd dic̃tu
nefas est copularet: qͦd si nefariũ est credere. & anima
saluatoris cunctis uirtutib pollet : ergo prudentia
carnis ñ erit anima eiꝰ: ne ipse mortem & inimicitiã
contra dm sibi iunxisse credatur. Cessent apollinaris
discipuli ea que contra eccłiasticas regulas ẽ locutus:
ꝓpter alia eiꝰ scripta defendere. Licet enim aduersus ar-¬

Expanded text:
sapiens ipse nec ipsa sapientia. tandemque desinant dialectisapiens ipse nec ipsa sapientia. tandemque desinant dialecticae artis strophis simplicia ecclesiasticae fidei decreta per-\' uertere, ut animam saluatoris prudentiam carnis appellent, quam apostolus mortem et inimicam adserit dei. ■ Sed et hoc modo nobis contra illos disserendum uidetur: j scriptum est de uerbo dei: omnia per ipsum facta sunt; num credibile e saluatoris intellegunt, a uerbo dei conditam, ut mortis et inimicitiae contra deum ipse operator exsisteret sibique eas, quod dictu nefas est, copularet? quodsi nefarium est credere et anima saluatoris cunctis uirtutibus pollet, ergo prudentia carnis non erit anima eius, ne ipse mortem et inimicitiam contra deum sibi iunxisse credatur. cessent Apollinaris discipuli ea, quae contra ecclesiasticas regulas est locutus, propter alia eius scripta defendere. licet enim aduersus Ar
Abbreviated transcription (Latin):
potest: quod nequaquã ita intelligendum fratres Rm̃
ri: &e multo inter se differant. Licet enĩ prudentia a¬
nune in ea sit cuius prudentia est : tam alterũ habet¬
&& alterũ habetur : & prius anima est : sequens uersat᷑
manima. Quod siprudentia anime non est anima:
quantomagis carnis prudentia anima ñ potest ap¬
pellari: tendant quantũ libet syllogisinoꝵ suoꝵ recia.
& sophismatũ decipulas p̃ponentes. se ipsos innectant
laqueis. ne id quidẽ scientes ccuꝰ uana scientia głantur
& discant a nobis quos gratis cogunt huius cemodi dis¬
putationẽ assumere aliud esse quod sapit. aliud sapĩen¬
am aluid quoq quod sapititur: & hec non solum uerbis
inter se. s & sensibus discrepare. Que enĩ sapit rationa¬
lis est anima: porro que ex ipsa est &e ipsius &e ñ ipsa qͥ
sapit appellatur sapientia: quod autem sapitur. res est
quã respicit ea que gignitur ex sapient e sapientia ⁊̃ & ñ

Expanded text:
potest. quod nequaquam ita intellegendum est, fratrespotest. quod nequaquam ita intellegendum est, fratresri et multo inter se differant. licet enim prudentia animae in ea sit, cuius prudentia est, tamen alterum habet, alterum habetur et prius anima est, sequens uersatur in anima. quodsi j prudentia animae non est anima, quanto magis carnis prudentia\', anima non potest appellari! tendant quantumlibet syllogismorum suorum retia et sophismatum decipulas proponentes se ipsos innectant laqueis ne id quidem scientes, cuius uana scientia gloriantur, j et discant a nobis, quos ingratis cogunt huiusce modi disputationem adsumere, aliud esse, quod sapit, aliud sapientiam, aliud quoque,I quod sapitur, et haec non solum uerbis inter se, sed et sensibus j discrepare. quae enim sapit, rationalis est anima; porro, quae ex ipsa est et ipsius et non ipsa, quae sapit, appellatur sapientia; quod autem sapitur, res est, quam respicit, eaque gignitur ex sapiente sapientia et non
Abbreviated transcription (Latin):
retur. Unde & moyses seribit. Bouem triturantẽ non
infrenabis. Et paulus scriptũ edisserens ait. Numquid
de bubus cura est dõ: an ꝓp̾ter nos utiq dicit: Prop¬
ter nos gͥ homo saluatorest factus ñ ꝓpt̾ bruta &
irrationabilia iumenta: ut similitudinẽ anime u¬
mentoꝵ absq sensu &e ratione susceꝑit. S ne illud
quod eiusdem hereseos sectatores cauillantur oo gar.¬
riunt eccłia suscipit ut prudentiã carnis appellari pu¬
tet animã saluatoris : eũ ꝑspicue apłs prudentiam
carnis inimicã dõ appellet &e mortem: quod de d̃no
dicere nefas est. ut anima eiꝰ mors & dei inimica cre.
datur. Si eñ nobis p̾cipit. nolite timere eos qui pos¬
sunt occidere corpus & animã non ualent: cogent᷑
stulta disputatione susciꝑe meliores esse nostras am¬
mas amma saluatoris dum illa prudentia carnis as¬
seritur que mors & inimica est dĩ. nr̃a autẽ mori non

Expanded text:
retur; unde et Moyses scribit: bouem triturantem non retur; unde et Moyses scribit: bouem triturantem non infrenabis et Paulus scriptum edisserens ait: numquid de bubus cura est deo? an propter nos utique dicit?. Propter nos igitur homo saluator est factus, non propter bruta et inrationabilia iumenta, ut similitudinem animae iumentorum absque sensu et ratione susceperit. sed nec illud, quod eiusdem hereseos sectatores cauillantur et garriunt, ecclesia suscipit, ut prudentiam carnis appellari putet animam saluatoris, cum perspicue apostolus prudentiam carnis inimicam deo appellet et mortem, quod de domino dicere nefas est, ut anima eius mors et dei inimica cre- datur. si enim nobis praecipit: nolite timere eos, qui possunt occidere corpus et animam non ualent, cogentur stulta disputatione suscipere meliores esse nostras animas anima saluatoris, dum illa prudentia carnis adseritur, quae mors et inimica est dei, nostra autem mori non
Abbreviated transcription (Latin):
cato: quod substantiam non habet in animam sine¬
tionali ip̃se inea ds uerbum fuit. sĩc dormitantes apol.¬
linaris discipuli suspicant᷑ ⁊ nec dicens illud in euange¬
lio. nunc animamea turbata est diuinitatẽ suam ꝑ¬
turbationi subiacuisse destetur: quod consequens est
eos dicere qui ꝓ anma diumitatẽ incorpore eiꝰ fuisse
contenđt. Nec rursum solam animã sibi socians suscep¬
tũ impleuit hominẽ ÷ ne ex similitudine carnis. & ex
dissimilitudine anime medie. assũptionis dispensa¬
tionẽ implesse credatur. incarne nr̃i similis existens
& in anima irrationabiliũ ium̃toꝵ: si tam̃ scdm illos
irrationabilis & abq m̃te & sensu est anima saluatoris :
quod impium ẽ credere & ꝓcul ab eccłiastica fide: ne ꝓ¬
tinus illo ꝑcuciatur elogio. quo ꝓpħa coripit delinquen¬
tẽ dicens ⁊ ephraun sĩc colũba insensata ñ habens cor: &
sine sensu ac m̃te anima: ium̃tis irrationabilib cõpa¬

Expanded text:
quod substantiam non habet: neque etionali ipse in ea Deus Verbum fuit, sicut dormitantes Apollinaris discipuli suspicantur. Nec dicens illud in Evangelio: Nunc anima mea turbata est , divinitatem suam perturbationi subjacuisse testatur al. testetur , quod consequens est eos dicere, qui pro anima divinitatem in corpore ejus fuisse contendunt; nec rursum solam animam sibi socians, susceptum implevit hominem, ne ex similitudine carnis et ex dissimilitudine animae, mediae assumptionis dispensationem implesse credatur: in carne nostri similis existens, et in anima irrationabilium jumentorum, si tamen secundum illos, irrationabilis et absque mente ac sensu est anima Salvatoris, quod impium est credere, et procul ab Ecclesiastica fide, ne protinus illo percutiatur elogio, quo Propheta corripit delinquentem dicens: Ephraim sicut columba insensata non habens cor, et sine sensu ac mente anima, iumentis insipientibus conpa
Abbreviated transcription (Latin):
tur assumptio seruilis forme poterat obscurare nec
angustia humani corporis ineffabiłe maiestatis
terminare uirtutũ quẽ oꝑe magnitudo dĩ filium
cõꝓbat. Nam cũ frementis maris elatos gurgites
& instar montiũ intumescentes transquillitati sub¬
ite resididisset apłoꝵ nauicula denaufragio libera¬
ta. & imꝑiũ p̃sentis dm aquaꝵ ꝓfunda sensissent:
cũq colluctantib uentis & ex om̃i parte fluctib
excitatis tanta discrimina saluatoris iussione ces¬
sassent: quasi diuino sp̃u afflati qui pariter naui¬
gabant uere inquiunt filius di est: ñ ambigentes
de diuinitate. cuiiis magnitudinẽ oꝑa loquebantur.
De illo eñi ꝓpħale uaticiniũ est. tu dñaris fortitudi.¬
ni maris & motũ fluctuũ eius cu comprimis ⁊ ce ipsi
ꝓpħa canticũ signat: ut ñ solum in uerboss Inuir¬
tute d̾s uerus qui uisus est crederetur ⁊ excellen¬
tia oꝑũ quod latebat ostendens. Perfectus deus
ꝓpria

Expanded text:
tur, adsumptio seruilis formae poterat obscurare nec tur, adsumptio seruilis formae poterat obscurare nec angustia humani corporis ineffabilem maiestatis terminare uirtutem, quem operum magnitudo dei filium conprobat. nam cum frementis maris elatos gurgites et instar montium intumescentes tranquillitati subitae reddidisset apostolorum nauicula de naufragio liberata et imperium praesentis domini aquarum profunda sensissent cumque conluctantibus uentis et ex omni parte fluctibus excitatis tanta discrimina saluatoris iussione cessassent, quasi diuino spiritu afflati, qui pariter nauigabant: uere, inquiunt, filius dei est non ambigentes de diuinitate, cuius magnitudinem opera loquebantur. de illo enim prophetale uaticinium est: tu dominaris fortitudini maris et motum fluctuum eius tu conprimis. et ipse propheta canticum signat, ut non solum in uerbo, sed et in uirtute deus uerus, qui uisus est, crederetur excellentia operum, quod latebat, ostendens. perfectus deus propria
Abbreviated transcription (Latin):
brant emulantes cũ sco dicamꝰ laudabo dñm inuita
mea psallam deo meo quã diu sum: festinemusq ad
angeloꝵ metropołi que libea est. & nulla malitie sor¬
de maculatur : in qua nec dissensiones sunt nec ruine
& de altero ad alterũ transmigratio: om̃iq uolupta¬
te calcata & cõpressis luxurie fluctib qui aduersũ
nos crebriꝰ intumescunt celestibus misceam choris:
ut iam nc̃ illuc mente transsati. & augustiora iu¬
dentes loca. simꝰ quod futurisumus. Qua beatitu¬
dine indignos se fecere iudei qui scripture. sc̃e opi¬
bus derelictis. & pauꝑes intelligentie acqui¬
escentes
magistris usq hocdie audiunt femꝑ erra
esse testentur. & nequaquã dicere. hec dicit d̃ns s ego
dico uobis: ꝑ que ostendit se latorẽ legis & dñm & dm
uerum ÷ & non esse unũquẽlibet ꝓpħaꝵ. Neq enim
diuinitatẽ eius que nullis locoꝵ spatiis circum scribi¬

Expanded text:
brent, aemulantes cum sancto dicamus: laudabo dominum in uita brent, aemulantes cum sancto dicamus: laudabo dominum in uita mea, psallam deo meo, quam diu sum, festinemusque ad angelorum metropolim, quae libera est et nulla malitiae sorde maculatur, in qua nec dissensiones sunt nec ruinae et de altero ad alterum transmigratio, omnique uoluptate calcata et conpressis luxuriae fluctibus, qui aduersum nos crebrius intumescunt, caelestibus misceamur choris, ut iam nunc illuc mente translati et augustiora uidentes loca simus, quod futuri sumus. qua beatitudine indignos se fecere Iudaei, qui scripturae sanctae opibus derelictis et pauperes intellegentiae adquiescentes magistris i usque hodie audiunt: semper eresse testentur et nequaquam dicere: \'haec dicit dominus" sed \'ego dico uobis" per quae ostendit se latorem legum et dominum et deum uerum et non esse unum quemlibet prophetarum. Neque enim diuinitatem eius, quae nullis locorum spatiis circumscribi
Abbreviated transcription (Latin):
sona uoce laudemus : & alacres ad¬
hortantis ꝓph̾e uerba cõplentes qui
dicit cantate dno hymnũ nouum.
quotquot fidei ꝑducentis ad regna celoꝵ participes
sumus sancte sollempnitatis suscipiamus aduentum
entib. Ueni cõede in lecicia panẽ tuũ : & bibe in
corde bono uinũ tuũ: qm̃ placuerunt dño oꝑa tua.
Qui eñi bonoꝵ oꝑũ sunt. & lacte infantie derelicto so¬
lidiora cibi alimenta suscipiunt diuinos sensus altiꝰ
intuentur ÷ & saturati spiritali cibo laudatorẽ &
testem uite sue habent dm: & adistius modi An¬
uiuas eccliastes loquitur om̃i tempore sint uestim̃ta
tua candida. & oleum de capite tuo ñ deficiat ⁊ ut urr¬
tutũ ueste circũdati splendorẽ solis iitentur. & co¬
tidiana lectione scãꝵ scripturaꝵ infundant oleum
sensui suo: & parent mentis lucernã que iuxta p̾cep¬
tũ euangelii luceat om̃ib qui indomo sunt. Igitur
conuiuas tales & qui sic passionis dnice festa concele¬

Expanded text:
sona uoce laudemus et alacres adhortantis prophetae uerba conplentes, qui dicit: cantate domino hymnum nouum, quotquot fidei perducentis ad regna caelorum participes sumus, sanctae sollemnitatis suscipiamus aduentum entibus: ueni, comede in laetitia panem.. tuum et bibe in corde bono uinum tuum, quoniam placuerunt deo opera tua. qui enim bonorum operum sunt et lacte infantiae erecto solidioris cibi alimenta suscipiunt, diuinos sensus altius intuentur et saturati spiritali cibo laudatorem et testem uitae suae habent deum. ad istius modi conuiuas Ecclesiastes loquitur: omni tempore sint uestimenta tua candida et oleum de capite tuo non deficiat, ut uirtutum ueste circumdati splendorem solis imitentur et cotidiana lectione sanctarum scripturarum infundant oleum sensui suo et parent mentis lucernam, quae iuxta praeceptum euangelii luceat omnibus, qui in domo sunt. Igitur conuiuas tales et, qui sic passionis dominicae festa concele
Abbreviated transcription (Latin):
ducit: ut unius nature animã & dm esse credamus.
Quod cũ dicat: sequitur ut nr̃as quoq animas non
alterius ado nature esse contendat ÷ nulliq du¬
bium nr̃as animas & animã saluatoris unius esse
substantie: ut iam factor atq factura unius natu-¬
re sint. E quomͦ in xꝑo creata sunt omĩa ÷ si anime
hominũ eiusdẽ cũ creatore substantie sunt: Uerũ
ñ est ita frẽs: nec anima saluatoris s ipse filiusdi
cum esset informa dei & equalis deo se exinaniuit ser¬
ui formam accipiens: & origenis inꝓfundu impieta¬
tis dimersus cenũ ñ intelligit se gentiliũ esse parti

Expanded text:
ducit, ut unius naturae animam et Deum esse credamus. ducit, ut unius naturae animam et Deum esse credamus. Quod cum dicat, sequitur, ut nostras quoque animas non alterius a Deo naturae esse contendat nullique dubium nostras animas et animam saluatoris unius esse substantiae, ut iam factor atque factura unius naturae sint. et quomodo in Christo creata sunt omnia, si animae hominum eiusdem cum creatore substantiae sunt uerum non est ita, fratres, nec anima saluatoris, sed ipse filius dei, cum esset in forma dei et aequalis deo, se exinaniuit formam serui accipiens. et Origenes in profundum inpietatis demersus caenum non intellegit se genti
Abbreviated transcription (Latin):
implere saluatoris fortitudo ñ qͥu̾it. S ad illa ue¬
niamꝰ. Apło eñĩ de pͥmogenito filio dĩ ꝑspicue ꝓcla¬
mante. hoc intelligat unus quisque in nobis qͣcd &e in¬
xp̃o iħu. qͥ cũ informa dĩ esset ñ rapinã arbitratus ẽ
ẽẽ se equalẽ dõ s se ipsũ exmaniuit formã serui accipi¬
ens. ille ausus ẽ dicere qͦd anima saluatoris se euacua¬
uerit & formã serui acceꝑit: ut ioħs m̃titus esse cre¬
datur qui ait. uerbum caro factũ ẽ: simiłẽ nr̃e con¬
ditioni ingerens saluatorẽ du non est ipse qui se ua¬
cuauit & formã serui accepit. s anima illius: & ficdẽ
que omiũ confessione firmata est sua impietate dis
soluit. Si enĩ anima saluatoris est que fuit informa
dĩ & equalis do iuxta orrigenis in sania equalis aut
dõ filius dĩ est & quod equale dõ est eiusdem coniun¬
citur esse substantie ÷ ipse nos disputationis ordo ꝑ¬

Expanded text:
inplere saluatoris fortitudo non quiuerit. sed et ad illa ueinplere saluatoris fortitudo non quiuerit. sed et ad illa ueniamus. apostolo enim de primogenito filio dei perspicue proclamante: hoc intellegat unusquisque in nobis, quod et Christo Iesu, j qui cum in forma dei esset, non rapinam arbi- J tratus est esse se aequalem deo, sed se ipsum exinaniuit formam serui accipiens, ille ausus est 1 dicere, quod anima saluatoris se euacuauerit et formam serui acceperit, ut Iohannes mentitus esse credatur, qui ait: uerbum caro factum est similem nostrae condicioni ingerens saluatorem, dum non est ipse, qui se euacuauit et formam serui ac-\\ cepit, sed anima illius, et fidem, quae omnium confessione firmata solvit. Si enim anima Salvatoris est, quae fuit in forma Dei, et aequalis Deo, juxta Origenis insaniam, aequalis autem Deo Filius Dei est, et quod aequale Deo est, ejusdem convincitur esse substantiae, ipse nos disputationis ordo per
Abbreviated transcription (Latin):
bitor eũ nec illiꝰ miraculi recordatũ quando irratio¬
nabilis maris fluctus diuino calcans pede tranqͥlli¬
tati nauigantiũ reddidit que xp̃i uirtus. & ñ alte¬
rius patrauit imꝑiũ. Quomodo ergo non doto cor¬
de & animo & corpore ꝑborrescit: dicens. fortitudi¬
nẽ uerbi dĩ irrationabiles creaturas non posse ꝑtin¬
gere : & qͥa iactat se inscientia scripturaꝵ. & putat
tanta legisse quanta nullus hominũ legerit: sciat
scriptum qͦd egrotantes inlectulis deferebant & po¬
nebant intriuis & plandeis: ut petri eos umbra con¬
tingeret & sanaret. Quod saera apłoꝵ acta testant᷑
fecisse conuintitur qͦd ille filiũ & uerbũ cli ñ potuis¬
se testatur ÷ simili errore deceptꝰ & nesciens quid lo
quat᷑ eoꝵ qͥ nolunt ꝓuidentiã usq ad om̃s ereaturas
& mundi inferiora descendere. s tantũ in celoꝵ regioni¬
bus commorari: ut scilicet idumbra fecerit petri qͦd

Expanded text:
bitror eum nec illius miraculi recordatum, quando inratiobitror eum nec illius miraculi recordatum, quando inrationabilis maris fluctus diuino calcans pede tranquillitati nauigantium reddidit, quae Christi uirtus et non alterius patrauit imperium. quomodo ergo non toto et animo et corpore perhorrescit dicens fortitudinem uerbi dei ad inrationabiles creaturas non posse pertingere? et qui iactat se m scientia scripturarum et putat tanta legisse, quanta nullus hominum legerit, sciat scriptum, quod aegrotantes in lectulis deferebant et ponebant in triuiis et plateis, ut Petri eos umbra contingeret et sanaret; quod sacra apostolorum Acta testantur fecisse\' conuincitur, quod ille filium et uerbum dei non potuisse testatur., Simili errore deceptus et nesciens, quid loqui nolunt prouidentiam usque ad omnes creaturas et mundi inferiora descendere, sed tantum in caelorum regionibus commorari, ut scilicet id umbra fecerit Petri, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nisi irrationabilia quoq & in animata illius nomi¬
ne cõplerentur. Uerũ ñ est contentus hoc fine blas¬
phemie ⁊ s in morem lunaticoꝵ qͥ furorẽ suũ illisi¬
one dentiũ & spumantiũ saliuaꝵ eiectione destant᷑.
rursũ eructat: & dicit filiũ id est rationẽ & sermonẽ¬
ac iurtutem eius ad ea tantum que rationabilia sunt ꝑ¬
uenire. Quod audiens miror unde sumpserit: aut qͦmͣ
legisse se nesciat. oĩa ꝑipsũ facta sunt: ex qͦ approbat᷑
ad cuncta uerbi di fortitudinẽ ꝑuenire. forsitan oblitꝰ
ẽ & illius historie quando uirtute x lazarus suscita¬
tus est: cuiꝰ utiq corpꝰ eo tempore: qͦ demorte surgebat
inuitã: ut aĩa ita & ratione caruit. Ignorauit & illua
qͦd de qͥnq panibus qͥnq milia saturata st̃ hominum
exceptis mulierib & infantib. & suꝑ fuer̃t duodecim
cophim fragm̃toꝵ: qͦd utiq xp̃i fortitudo ꝑfecit. Ar¬

Expanded text:
nisi inrationabilia quoque et inanimia illius numinisi inrationabilia quoque et inanimia illius numine conplerentur. uerum non est contentus hoc fine blasphemiae, sed in morem lunaticorum, qui furorem suum inlisione dentium et spumantium saliuarum eiectione testantur, rursum eructat et dicit filium dei, id est rationem et sermoneac uirtutem eius, ad ea tantum, quae rationabilia sunt, peruenire. quod audiens miror, unde sumpserit aut quomodo legisse se nesciat: omnia per ipsum facta sunt — ex quo adprobatur ad cuncta uerbi dei fortitudinem peruenire — forsitan oblitus et illius historiae, quando uirtute Christi Lazarus suscitatus est, cuius utique corpus eo tempore, quo de morte surgebat in uitam, ut anima ita et ratione caruit. ignorauit et illud, quod de quinque panibus quinque milia saturata sunt hominum exceptis mulieribus et infantibus et superfuerunt duodecim cophini fragmentorum, quod utique Christi fortitudo perfecit. ar
Abbreviated transcription (Latin):
ordio conditi sunt: ut ñ postea istiusmodi acceꝑint dig¬
nitates. Uerũ hec breuiter struxisse sufficiat. Ad aliã
eiꝰ ueniamus impietatem: quã uelut de ꝓfundissimis
tenebris eructans loquitur: & blasphemiaꝵ suar pes¬
simã mundo reliquid memorĩã. Dicit enĩ sp̃m scm
ñ oꝑari ea que humana sunt: nec ad irrationabilia ꝑ¬
uenire. Quod asserens non recogitat aquas inbaptis¬
mate misticas aduentu sp̃c scĩ conseerari ⁊ panemq
dñicũ quo saluatoris corpus ostenditur & quẽ fran¬
sp̃c sc̃i scificari. Si ad irrationabilia & adea que
absq anima sunt sꝑc scĩ fortitudo ñ ꝑuenit: eur
dauid canit. quo ibo tuo asp̃u: Quod dicens. osten¬
dit scõ spũ om̃ia contineri: & illius maiestate circũ¬
dari. Si omĩa mom̃ĩb: utiq & irrationabilia &e in¬
animata sunt. Et alibi legimus. Sp̃c dñi repleuit
orbem terraꝵ. Quod numquã scriptura memoraret:

Expanded text:
ordio conditi sint et non postea istius modi acceperint digordio conditi sint et non postea istius modi acceperint dignitates. Uerum haec breuiter strinxisse sufficiat; ad aliam eius ueniamus inpietatem, quam uelut de profundissimis tenebris eructans loquitur et blasphemiarum suarum pessimam mundo reliquit memoriam. dicit enim spiritumn operari ea, quae inanimia sunt, nec ad inrationabilia peruenire. quod adserens non recogitat aquas in baptismate mysticas aduentu sancti spiritus consecrari panemque dominicum, quo saluatoris corpus ostenditur et quem frans sanctificari. si ad in rationabilia et ad ea, quae absque anima sunt, sancti spiritus fortitudo non peruenit, cur Dauid canit: quo abibo ab spiritu tuo? quod dicens ostendit sancto spiritu omnia contineri et illius maiestate circumdari. si omnia in omnibus, utique et inrationabilia et inanimia sunt. et alibi legimus: spiritus domini inpleuit orbem terrarum, quod numquam scriptura memoraret,
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ oꝑũ receꝑunt. ut post condicionẽ sui infirmam̃¬
to celi lucerent & diebus sibi noctibq succederent ⁊ sic
principatus & potestates que inceloꝵ regionibus con¬
dite sunt ñ post bona oꝑa in hec ꝓfecisse sentimꝰ: s sic
abinitio conditas. Neq enĩ orrigenis &e discipuloꝵ eius
imitam᷑ errorẽ quiputanti insimilitudinẽ demonũ
& diaboli qui ꝓpria uoluntate talia noĩa officiaq sor¬
titi sunt principatus potestates. uirtutes. & thronos
& dominationes post conditionẽ sui boni aliquid ꝑpe¬
trasse ut aliis ad inferiora dilapsis ad excelsa conscende¬
rent. & his nõib consignarentur: habentes postea
qͦd prius ñ habuerunt. Que dicentes ñ inteligunt se
pauli sententie contra ire inxp̃o creatos pͥncipatus
& potestates & thronos & dominatiõs loquentis. Quod
autem dicit creatos. nulli dubium est quin sic ab ex¬

Expanded text:
bonorum operum receperunt, ut post conditionem sui in firmamebonorum operum receperunt, ut post conditionem sui in firmamento caeli lucerent et diebus sibi noctibusque succederent, sic principatus et potestates, quae in caelorum regionibus conditae sunt, non post bona opera in haec profecisse sentimus, sed sic ab V initio conditas. neque enim Origenis et discipulorum eius imitamur errorem, qui putant in similitudinem daemonum et diaboli, qui propria uoluntate talia nomina officiaque sortiti sunt, principatus et potestates, uirtutes et thronos et dominationes post conditionem sui boni aliquid perpetrasse, ut aliis ad inferiora delapsis ad excelsa conscenderent et his nominibus insignirentur habentes postea, quod prius non habuerant. quae dicentes non intellegunt se Pauli sententiae contra ire in Christo creatos principatus et potestates et thronos et dominationes loquentis. quod autem dicit \'creatos\', nulli dubium est, quin sic ab ex
Abbreviated transcription (Latin):
condiderit ds. principatus & potestates & reliqua:
s alioꝵ peccata illis materiã tribuerint głaꝵ. E
quomodo paulus apłs scribit. inxꝑo creata st̃ oĩa
incelis ce in terra. uisibilia & inuisibilia. siue throni siue do¬
minationes. suie principatus siue potestates: omĩa ꝑilłu
& in illo creata sunt &e ipse est ante omĩa: si intelligeret
uĩuerbi ꝑ quã dicitur creata sunt omĩa. nosset abinicio
ita eas conditas : & non alioꝵ socordiã & inferiora ꝓlap¬
sum occasionẽ dedisse deo ut illas principatus & potes¬
tates & fortitudines reliquas nominaret: maxime cũ
creaturaꝵ pulchritudo consistat in ordine dignitatũ
Sĩc enĩ de sole & luna & stellis scriptũ est fecit d̾s duo
luminaria magna luminare maiꝰ ut p̃esset diei. lu¬
minare miniis ut p̾esset nocti. & stellas. & posuit eas
infirmam̃to celi ut lucerent suꝑ terrã ÷ nec premium

Expanded text:
condiderit deus principatus et potestates et reliqua, condiderit deus principatus et potestates et reliqua, sed aliorum peccata illis materiam tribuerint gloriarum. et quomodo Paulus apostolus scribit: in Christo creailia et inuisibilia, siue throni siue dominationes siue principatus siue potestates, omnia per illum etin illo creata sunt et ipse est ante omnia? si intellegeret uim uerbi — per quem" dicitur, \'creata sunt omnia\' —, nosset ab initio ita eas conditas et non aliorum socordiam et in inferiora prolapsum occasionem dedisse deo, ut illas principatus et potestates et fortitudines reliquas nominaret, maxime cum creaturarum pulchritudo consistat in ordine dignitatum. sicut enim de sole et luna et stellis scriptum est: fecit\' deus duo luminaria magna: luminare maius, ut praeesset diei, luminare minus, . ut praeesset nocti, et stellas et posuit eas in firmamento caeli, ut lucerent super terram, nec praemium
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑm iccirco uenisse. non ut pꝰt resurcectionẽ corporib
animas solueret aut liberatas rursus aliis corporibus in¬
dueret. & deceloꝵ regionibus descendentes sanguine
& carne uestiret : s ut semel corpora suscitata incor¬
ruptione & eternitate donaret : sic enĩ xp̃c mortuus
ultra ñ morietur nec mors ei dñabit᷑ : ita nec corpora suscitata
ptꝰ resurrectionẽ scdo uł frequenter intereunt: nec
mors eis ultã dñabitur. Neq enĩ in nichilũ resoluent᷑:
quia totũ hominẽ xp̃i saluauit aduentus. S & illud
a sollempnitatẽ xp̃i orrigenẽ alienũ facit quod prin¬
cipatus & potestates fortitudines. thronos ac domina¬
tiones ñ abinitio in hoc conditas refert. s post ratio¬
nẽ sui aliqua honure digna fecisse ⁊ & aliis suis simi¬
lib ꝓpter negligentiã ad inferiora dilapsis has incli¬
tis nominib apellatas: ut iuxta errorẽ eius non eas

Expanded text:
tum idcirco uenisse, non ut post resurrectionem corporibus tum idcirco uenisse, non ut post resurrectionem corporibus animas solueret aut liberatas rursus aliis corporibus indueret et de caelorum regionibus descendentes sanguine et carne uestiret, sed ut semel corpora suscitata incorruptione et aeternitate donaret. Isicut enim Chnstus mortuus ultra non moritur nec mors ei dominatur, ita nec corpora suscitata post resurrectionem secundo uel frequenter intereunt nec mors eis ultra dominabitur neque in nihilum resoluentur, quia totum hominem Christi saluauit aduentus. Sed et illud a sollemnitate Christi Origenem alienum facit, quod principatus, potestates, fortitudines, thronos ac dominationes non ab initio in hoc conditas refert, sed post creationem sui aliqua honore digna fecisse et aliis sui similibus propter neglegentiam ad inferiora delapsis has inclitis nominibus appellatas, ut — iuxta errorem eius — non eas
Abbreviated transcription (Latin):
sas simplicitatẽ pristinã relinquentes corporibus. er¬
cuaate sunt ut ille. sõniat contraria fidei dogmata
struens: nec anime inceloꝵ regionib aliquid pecca¬
uert. & iccirco incorpora religate sunt. S eñi hoc
ita esset: oportuerat saluatore nec ipsum corpus as¬
sumere : & animas acorporib liberare debebat eotũ¬
pore quando in baptimate pecrata dimittit: statĩ
baptizatũ. de corporis uinculis soluere: que ꝓpter
pereata in condempnationẽ peccati facta cõmemora
S & resurrectionem corporum frustra pollicetur: si ex¬
pedit animab absq grauitate corpoꝵ ad cełli leuius sub¬
uolare. Ipse quoq resurgens carnẽ sũa suscitare non
debuit: s soła diuinitati anim̃a copulare: si melius est
absq corporib quã cũ corporib uiuere. Quid sibi aũt
uult crebro animas & uinciri corporib & ab eis diui¬
di p̾dicare. & multas nobis inferre mortes ignorans¬

Expanded text:
sas simplicitatem pristinam relinquentes corporibus cirsas simplicitatem pristinam relinquentes corporibus circumdatae sunt, ut ille somniat contraria fidei dogmata struens. nec animae in caelorum regionibus aliquid peccauerunt et idcirco in corpora relegatae sunt. si enim hoc ita esset, oportuerat saluatorem nec ipsum corpus adsumere et animas de corporibus liberare; debebat eo tempore, quando in baptismate peccata dimittit, statim baptizatum de corporis uinculis soluere, quae propter peccata in condemnatione peccati facta commemorat. sed et resurrectionem corporum frustra pollicetur, si expedit animabus absque grauitate corporum ad caelum subuolare. ipse quoque resurgens carnem suam suscitare non debuit, sed solam diuinitati animam copulare, si melius est absque corporibus quam cum corporibus uiuere. Quid sibi autem uult crebro animas et uinciri corporibus et ab eis diuidi praedicare et multas nobis inferre mortes ? ignorat Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ministri fuerunt sermonis di. huic tradidit ad do¬
cendum negligentia & motu. & fluxu de altioribus
rationabilũi creaturaꝵ ꝓuocatũ dm mundi huilis conde¬
re diuersitatẽ: cũ creationẽ eius moyses explicans dixe¬
rit. nec indicauerit ꝓpter causas aliquas p̾cedentes
de rationabilibus sensibilia de inuisibilib uisibilia
Dicit enĩ ꝓpter peccata intelligibiliũ creaturaꝵ mundi
esse cepisse. nolens pascha celebrare cũ sanctis: neq
cũ paulo dicere. inuisibilia dei acreatura mundi ꝑei
que facta sunt uitellecta conspiciunt᷑: nec cũ ꝓpħa uo¬
ci ferari consideraui oꝑa tua & expaui. Aliter eñi mun¬
di pulchritudo subsistere non ualebat: nisi eũ uarius
ereaturaꝵ inplesset ornatus. Deniq sol & luna duo
luminaria magna. & stelle relique antequã hoc es¬
set in quo eas creatas ootidiam cursus destatur offici¬
si non erant absq corporib : nec ꝓpter aliquas cau¬

Expanded text:
ministri fuerunt sermonis dei, huic tradidit ad doministri fuerunt sermonis dei, huic tradidit ad docendum neglegentia et motu et fluxu de altioribus rationabilium creaturarum prouocatum deum mundi huius condere diuersitatem, cum creationem eius Moyses explicans nec dixerit nec indicauerit propter causas aliquas praecedentes de rationabilibus\' sensibilia, de inuisibilibus uisibilia,dicit enim propter peccata intelligibilium creaturarum mundum esse coepisse nolens pascha celebrare cum sanctis neque cum Paulo dicere: inuisibilia dei a creatura mundi per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur nec cum propheta uociferari: consideraui opera tua et obstupui. aliter enim mundi pulchritudo subsistere non ualebat, nisi eum uarius creaturarum inplesset ornatus. denique sol et luna, duo magna luminaria, et stellae reliquae, antequam hoc essent, in quod eas creatas cotidiani cursus testatur officium, non erant absque corporibus nec propter aliquas cau