comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uel paria. uł maiora. utr̃ ue testes
ex ⁊ elo iusticie an ex malignitatis
fomite. deposuisse credantua. Demq
utr̃ ad symoniacam pͣuitatem dete¬
gendam. sola dcã testium inducant᷑.
analia etiam amminidã suffragen¬
tur. hoc omĩa sunt ad intelligen¬
tiam illius epłe distinguenda. icut
ex ip̃iꝰ ferie pͥmo pend̾e diligens in¬
dagator. Ille namq pomposimꝰ alb̃s
qui iam prid̾ renuntianerat mundo
erat de symonia ꝑ uirio. di lapidat᷑õ¬
ne. ac sufficientia gͣuiter infamatꝰ.
Cumq ꝑ monachos qui uirauerant

Expanded text:
an paria vel majora; utrumve testes an paria vel majora; utrumve testes ex zelo justitiae, an ex malignitatis fomite deposuisse credantur. Denique, utrum ad Simoniacam haeresim detegendam sola dicta testium inducantur, an alia etiam adminicula suffragentur. Haec omnia sunt ad intelligentiam illius epistolae distinguenda, sicut ex ipsius serie potest perpendere diligens indagator. Ille namque Pomposianus abbas, qui jampridem renuntiaverat mundo, erat de simonia, perjurio, dilapidatione ac insufficientia graviter infamatus. Cumque per monachos, qui jura
Abbreviated transcription (Latin):
er tuas nobis litt̾as intimasti te
płimum dubitare sr̃ quadam
epła decretali. qmͣ nos asseris edidis¬
se de testib admittendis ecͣ symomi¬
acam p̃uitatem. Nouĩs gͥ incunc¬
Qmus abolendam neqͣqͣm edidimꝰ.
s aliam que sic incip̃. Licet helynos
edicdisse fatem̃. ad cuiꝰ intelligentiã
crectimꝰ distinguendum utr̃ is contͣ
quem agitur. de symoniaca pͤuita¬
te denuntiet᷑ simpłr an cͥminałr¬
rigorem an scđ̾m temꝑantiani eqͥ¬
statis. Item utr̃ sit reglłaris qui iã
renuntia uit mundo. an scl̃aris qͥ
adhuc in mundo osistte. ⁊ utr̃ infiꝰ¬
oris sit gradus an excellentioris sit
dignitatis. ad hec utr̃ fuiss añ cla¬
re opinionis ⁊ bone fame. an gͣuit̃
infamatus. ⁊ ualide suspectus. ⁊ntẽ
de facili possit puniri. an sine scan¬
dalo nequeat ꝯdempnari. Pretẽa utr̃
testo sint honesti an cͥminosi ⁊ utr̃
iam sint enĩ dati de crimine. an ad¬
huc in cͥmine ꝑseuerunt. Rursũ
utr̃ crimina sint ead̾. uelminora.

Expanded text:
er tuas nobis litteras intimasti, te plurimum dubitare super quadam epistola decretali, quam nos asseris edidisse de testibus admittendis contra Simoniacam pravitatem. Noveris igitur incuncQuamvis ad abolendam, nequaquam edidimus; sed aliam, quae sic incipit: Licet Heli, nos edidisse fatemur. Ad cujus intelligentiam credimus distinguendum, utrum is, contra quem agitur de Simoniaca pravitaterigorem, an secundum temperantiam aequitatis. Item, utrum sit ipse regularis, qui jam renuntiaverit mundo, an saecularis, qui adhuc in mundo consistit, et utrum inferioris sit gradus, an excellentioris sit dignitatis. Ad haec, utrum antea fuisset clarae opinionis ac bonae famae, an graviter infamatus et valde suspectus, et utrum de facili possit puniri, an sine scandalo nequeat condemnari. Praeterea, utrum testes sint honesti, an criminosi; et utrum jam sint emendati de crimine, an adhuc in crimine perseverent. Rursus, utrum crimina sint eadem vel minora,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sollicite admonendus. ut ip̃os ad
sołonem eoꝵ tradita sibi potestate
compellat. qd̾ si forte ille id exequi
non curauit sub districtione a nathe-¬
matis interdicendum ẽ xp̃ianis ne
habeant commertiu᷑m cumeisd̾.
donec sat̾fecu̾it de p̾missis. dẽ¬

Expanded text:
est sollicite admonendus ut ipsos ad solutionem earum tradita sibi potestate compellat. Quod si forsan ille id exsequi non curaverit, sub districtione anathematis interdicendum est Christianis ne habeant commercia cum eisdem, donec satisfecerint de praemissis.
Abbreviated transcription (Latin):
aliis eccͣrio sdentib qd̾ licet ħ duo
cͥmina qͣntum ad acc̾ationem qͣi pa¬
ria iudicent᷑ differunt tñ in młtis
sit utio distinguendum. cum non ꝑ
accꝰatores s testes cͥmina ꝯꝓbentu&.
argum̃tis inductis. Ne uͦ uel inno-¬
centie puritas ꝯ fusa succumberet.
uel symonie pͣuitas effuge̾t in puni¬
ta nos equitate pensata nec om̃s excep-¬
tiones ccͣ testes oppositas dix᷑ admitten¬
dos. nec repellendas dixxꝰ uniu̾sas. s il¬

Expanded text:
ondentibus quod licet haec duo crimina quantum ad accusationem quasi paria judicentur, differunt tamen in multis,sit utique distinguendum, cum non per accusatores sed testes crimina comprobentur, argumentis inductis. Ne vero vel innocentiae puritas confusa succumbat, vel Simoniae pravitas effugeret impunita, nos aequitate pensata, nec omnes exceptiones contra testes oppositas duximus admittendas, nec repellendas duximus universas, sed il
Abbreviated transcription (Latin):
nia multis mod̾ uideret᷑ eẽ ꝓbata.
ip̃e ceͣ restes multas exceptiones op¬
posuit. ospirationes uidełe. mimier¬
cias capitales. furtũ ⁊ adułt̾ium
ut eos a testimonio remouẽt. Illos
uͦ ne in nocentie puritas ꝯfusa sue¬
cumb̾ẽt. uel symonie pͣuitas effu¬
geret impunita illas dum taxat ex¬
ceptiones ꝓbandas admisimꝰ quib
dorte ꝓbatis testes non ⁊ elo iusticie
s de malignitatis fomite ꝓcessisse
ostaret. ut ospirones ⁊ inimicicias
capitales. ceteras aũ exeptiones fur

Expanded text:
ideretur esse probata, ipse contra testes multas exceptiones opposuit, conspirationes videlicet et inimicitias capitales, furtum et adulterium, ut eos a testimonio removeret. Nos vero, ne innocentiae puritas confusa succumberet, vel simoniae pravitas effugeret impunita, illas duntaxat exceptiones probandas admisimus, quibus forte probatis, testes non de zelo justitiae, sed de malignitatis fomite processisse constaret, ut conspirationes et inimicitias capitales
Abbreviated transcription (Latin):
burgundie. ⁊ comitisse grecceh̾.
ut talit̾ expͥmant uideoꝵ excessꝰ.
ne ceruic̾e ꝑpetue seruitutis iugo
submissam p̃sumant erige̾. contͣ
reu̾entram fidei xp̃iane inhibentes
districtiꝰ. ne cetero nutrices uel ser
filiis famulent᷑ ancille. s tanqm
serui a domino repbati in euiꝰ mor¬
tem neqͥter ꝯuirarunt se saltem
ꝑ effc̃m oꝑis recognoscant seruos
illoꝵ. quos xͥ mor liberos ⁊ illos ser¬
in sinu corrosa ꝯsumat. Quocirra

Expanded text:
Burgundiae, et... comitissae Trecensi, ut taliter reprimant Judaeorum excessus, ne cervicem perpetuae servitutis jugo submissam praesumant erigere contra reverentiam fidei Christianae, inhibentes districtius, ne de caetero nutrices, vel serfiliis famulentur ancillae, sed, tanquam servi a Domino reprobati, in cujus mortem nequiter conjurarunt, se saltem per effectum operis recognoscant servos illorum, quos Christi mors liberos et illos serin sinu corrosa consumat. Quocirca
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ ⁊ benedistionem nubentiũ minꝰ li¬
cite pecuniam ab eis exigit ⁊ extorquet.
Quõd si forte cupioitatieiꝰ non fũt sat̾¬
factum nepossint mortuoꝵ corꝑa sepe¬
liri. uel benedictio nubentiũ celebris fic¬
ticiati impedim̃ta fraudulent᷑ opponit.
Quia gͥ exacttones hiꝰ sacroꝵ canonũ

Expanded text:
orum et benedictione nubentium minus licite pecuniam ab eis exigit et extorquet: quod si forte cupiditati ejus non fuerit satisfactum, ne possint mortuorum corpora sepeliri vel nubentium benedictio celebrari, fictitia eis impedimenta fraudulenter opponit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
quoc̃q clerico ad aures plati ꝑuene¬
rit qd̾ cum iuste possit offende̾ non
facile cred̾e debet nec ad uindictã
eum res accende̾ debet incognita.s
coram eccł̃ie sue seniorib diligent᷑
ẽ ueritas ꝑscrutanda. ut si rei po¬
poset̾t qͣlitas canonica districtio
culꝑam feriat delinqntis. ñ tanꝙͣ
idem ip̃e sit auctor ⁊ uidex. s qͣi fama
deferente uel denuntiante clamore
officii sui debitum exeqͣtur. eo sem¬
ꝑ ecohibito moderamine ut uixta
tetur. Cum gͥ de abb̃e pomposiañ
ea nobis insinuata freq̃nter fus¬
sent. que ab honestate regulari m¬
mium dissonabant inquisitõnẽ
dam. qui cum minime ꝓcessissent
ad itatum sepe clamorem de cõi fr̃m
nr̃oꝵ ꝯsilio citauimꝰ ad p̾sentiam
nr̃am abb̃em ⁊ monachos ut ꝑnos
ipõs cã morbi plenus inquisita
plagam ip̃am melius curaremus.
abb̃em de symonia. ꝑiurio. dilapi¬
datione ac in sufficientia detuler̃t.

Expanded text:
quocunque clerico ad aures praelati pervenequocunque clerico ad aures praelati pervenerit, quod eum juste possit offendere, non facile credere debet, nec ad vindictam eum res accendere debet incognita; sed coram Ecclesiae suae senioribus diligenter est veritas perscrutanda, ut si rei poposcerit qualitas, canonica districtio culpam feriat delinquentis, non tanquam idem ipse sit actor et judex, sed quasi fama deferente, vel denuntiante clamore, officii sui debitum exsequatur, eo semper adhibito moderamine, ut juxta tur de abbate Pomposiano ea nobis frequenter insinuata fuissent quae ab honestate regulari nimium dissonabant, inquisitionem dam; qui cum minime processissent, ad iteratum saepe clamorem de comconsilio citavimus ad praesentiam nostram abbatem et monachos, ut per nos ipsos causa morbi plenius inquisita, plagam ipsam melius curaremus. abbatem de Simonia, perjurio, dilapidatione ac insufficientia detulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
filiis eius in bello ꝑemptis. iꝑe de sel¬
la corruens ꝯfractis ceruicib exspira¬
uit. Ad corrigendos gͦ subditoꝵ exces-¬
sus. tanto diligentiꝰ debet p̃latus as¬
surg̾e qnͣto dampnabilius correctio¬
nem eoꝵ negligeret ccͣ quos ut de noto¬
riis excessib taceatur. Et si trib mͦis
ꝓcedere possit ꝑ accusationem uidel̃o
dampnationem ⁊ inquisitionẽ eorũ.
ut tn inom̃ib diligens adhibeatur¬
cautela. sicut accꝰationem legittimã
p̃cedere debet inscriꝑtio. sic ⁊ denun¬
tiationẽ caritatura correctio. ⁊ inqui¬
sitionem clamosa debet insinuatio
p̃uenire. Descendam inquit dñs ⁊ ui¬
debo clamorem ũtrũ qui uenit ad me
oꝑe opleiu̾nt. Tunc enĩ clamor ꝑuenit
ad p̃latum. cum ꝑ pu ͫ. famam aut in-¬
sinuationẽ freq̃ntem subditoꝵ sibr
referunt᷑ excessus. ⁊ tunc debet descẽ¬
dere ⁊ uidere .i. mitt̾e ⁊ inquirere utr̃
damorem u̾ctas comitetiur. Namu¬
xta canonicas sanctiones. si quid de

Expanded text:
liis eius in bello peremptis ila corruens confractis cervicibus exspiravit. Ad corrigendos ergo subditorum excessus tanto diligentius debet praelatus assurgere, quanto damnabilius correctionem eorum negligeret: contra quos, ut de notoriis excessibus taceatur, etsi tribus modis procedere possit, per accusationem videlicet, denuntiationem et inquisitionem ipsorum, ut tamen in omnibcautela, sicut accusationem legitimam praecedere debet inscriptio, sic et denuntiationem charitativa correctio, et inquisitionem clamosa debet insinuatio praevenire Descendam, inquit Dominus, et videbo utrum clamorem qui venit ad meompleverint. Tunc enim clamor pervenit ad praelatum, cum per publicam famam aut insinuationem frequentem subditorum sibi referuntur excessus; et tunc debet descendere et videre, id est, mittere et inquirere utrum clamorem veritas comitetur. Nam juxta canonicas sanctiones, si quid de
Abbreviated transcription (Latin):
mina qͣi ꝓ nichilo reputant᷑. duxꝰ
repellendas. qm̃ ⁊ si ꝓbationes fidẽ
testium dubitarent in aliquo. nõ
tñ euacuarent ex toto aliis ammi¬
tales duxꝰ taliter admitrendos. nõ
scd̾m uiris rigorem s scd̾m temꝑan¬
tiam equitatis cum agẽtur nõ cri¬
minałre. ut depon̾etur ab ordine. s¬

Expanded text:
mina quasi pro nihilo reputantur, duximus repellendas, quoniam, etsi probatae fidem testium debilitarent in aliquo, non tamen evacuarent ex toto, aliis admitalem duximus taliter admittendos, non secundum juris rigorem, sed secundum temperantiam aequitatis, cum ageretur non criminaliter, ut deponeretur ab ordine, s
Abbreviated transcription (Latin):
dcm̃ capłłm ut a tanta p̃sumptione
desistat ⁊ etiam ꝓ excessu sat̾faciat
apetent̃ moneatis attentiꝰ. ⁊ efficacit᷑
inducatis. Quod si forte ur̃is moni¬
tis nolui̾t obedire. ip̃i ap.re. penam¬

Expanded text:
m, ut a tanta praesumptione desistat, et etiam pro excessu satisfaciat competenter, moneatis attentius et efficaciter inducatis. Quod si forte vestris monitionibus noluerit obedire, ipsi, appe
Abbreviated transcription (Latin):
¶ceps nore allie a nob̃ hũiłr pos¬
tulass ut de nr̃a sibi ꝑmissrone lic⁊
filiam nobib uiri pͥnceps insulaꝵ qm̃
se asseruit subarrasse ducẽ nͣixoeem.
ñ obstante qd̾ pr̃uo eiꝰ ead̾ mulier . iͣ.
nubiles annos fu̾at desponsata cum
reñ ⁊ pͥori de insula sub certa forma
itaq in p̃dictoꝵ udicum p̃sentia ꝯ¬
stitutis sic̃ ip̃i ꝑ suas littãs nob in¬
timarunt. ꝑ testes eiꝰ ꝯstitit euident.
qd̾ puella illa .uiii. annis expletis
ab.L. pͥncipe nor Wallie tam suo ꝙͣ
suoꝵ assensu parentũ fũat subar¬
rasse. s ex necc̃itate eo ip̃am traduce
differente erusd̃ .L. pr̃is ipãm sineꝯ
sensu eiꝰ pꝰ mod̾ desponsauit. qui ea
neq̃quam carnałr cognita fuãt mã
uniũse carnic ing̃ssus. Iudices gͦ p̃¬
fati canõico communicato pruden¬
tum uiroꝵ osilio p̃dicto norwallie
ponsaret eand̾. ne discordiamint̃ ip̃m
⁊ parentes puelle olim exorta.⁊ ñ sopi¬
ta. it̃m oriret᷑. Nos gͥ eoꝵd̾ sĩam ubi

Expanded text:
ceps Norwalliae, a nobis humiliter postulasset, ut de nostra sibi permissione liceret filiam nobilis viri... principis Insularum, quam se asseruit subarrasse, ducere in uxorem, non obstante, quod... patruo ejus eadem mulier infra nubiles annos fuerat desponsata, cum et... priori de Insula Glannav. sub certa forma itaque in praedictorum judicum praesentia constitutis, sicut ipsi per suas nobis litteras intimarunt, per testes  puella, octo annis expletis, ab L. principe Norwalliae, tam suo quam suorum assensu parentum, fuerat subarrhata, sed, eo ex necessitate ipsam transducere differente, ejusdem L. patruus ipsam sine consensu ejus postmodum desponsavit, qui, ea nequaquam carnaliter cognita, viam fuerat universae carnis ingressus. Judices ergo praedicti, communicato prudentium virorum consilio, praedicto Norwalliaeponsaret eamdem, ne discordia inter ipsum et parentes puellae olim exorta, et tunc sopita, iterum oriretur. Nos igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uerat se ducturum. Cumq pater
ꝓuelle filiam suam ducẽ in norw al¬
comitis cestrie sine ceͣdictione qͣli¬
bet cuea fmnẽ illiꝰ annt duxerat in
uxorem. ⁊ R. prĩuis etꝰ puellai

Expanded text:
verat se ducturum. Cumque pater puellae filiam suam in Norwalcomitis Castriae, sine contradictione qualibet, circa finem illius anni duxerat in uxorem, et R. patru
Abbreviated transcription (Latin):
tis testib ueritatem inquire cu¬
rauerunt. Hãbitis gͦ uͦii. ꝓductio¬
nib testium ⁊ redactis inscriptis
depositionib ecꝑd̾ ea que ad decisio¬
nem cause credebant suffice̾. de utri¬
num ⁊ priorem dicebat uiris igna¬
ros ⁊ litteras nr̃as ꝑ fiꝰ suggestionẽ
obtẽntas. nec se credebat cum eadẽ
puella pꝰ se saluari que prũo eius
tradita in ux̾orenrin uno lecto sepiꝰ
um diligent᷑ inspectis ꝓbatum in¬
ducturum se uirauerat in iycorẽ:
s nec ip̃am traduxerat nec ꝓbabat᷑
ꝑtestes qd̾ benedictus fueraͥt aut
in una t̾ra fuerat cum eadent. ut¬
pote qͦꝵ tras. mare medũ diuidebati
In actis quidᷤ iudicum ꝑspeximus

Expanded text:
tis testibus, veritatem inquirere curaverunt. Habitis ergo quatuor productionibus testium, et redactis in scriptis depositionibus eorumdem, ea, quae ad decisionem causae credebant sufficere, de utrinum et priorem dicebat juris ignaros, et litteras nostras per falsam suggestionem obtentas, nec se credebat cum eadem puella posse salvari, quae patruo ejus tradita in uxorem in uno lecto saepiuum diligenter inspectis, probatum inducturum se juraverat in uxorem, sed nec ipsam transduxerat, nec probabatur per testes, quod benedictus fuerit, aut in una terra fuerit cum eadem, utpote quorum terras mare medium dividebat. In actis quoque judicum perspeximus
Abbreviated transcription (Latin):
sistehat. qd̾ ante renuntiationen
sponsalium ⁊ pꝰ. sd̾ uir carnałr eã
cognouerat ⁊ ex ea filiam ꝓcrearat
humiłr postulasti quid senciend̾
sit in talib edoceri. Nos aũ inspec¬
tis attestationib admissis a parti¬
b qsͣ nob̃ mi sisti tuis litt̾ĩs int̾clusas.¬

Expanded text:
sistebat, quod ante renuntiationem sistebat, quod ante renuntiationem sponsalium et post, idem vir carnaliter ipsam cognoverat, et ex ea filiam procrearat, humiliter postulasti quid sentiendum sit in talibus edoceri. Nos autem, inspectis attestationibus admissis a partibus, quas nobis tuis misisti litteris interclusas
Abbreviated transcription (Latin):
a testib ⁊ pꝰ iꝰ dicebat int̾ se carnalem
copłam accessisse. Adlebat p̃terea qd̾
licet apͥncipio ꝯditionałr ꝯtraxissent
tp̃ris tñ ꝓcessisine aditionis a diecti
serebat se testĩb ꝓbatura. Receptis
itaq testib utriusq attestatione mu¬
lieris coram te p̃sentib du ob exami¬
natorib faceres publicari. testes qͦ ꝵ
suerant scripta ñ erant. s abuno ex
atum ⁊ ob hoc mulier postulãbat ũ
id̾ testes teuel alii sr̃ eisd̾ capłis it̾m
audirent᷑. Tu aũ hac nouitate ꝯmo¬
nitꝰ scquentẽ diem partib p̃fixisti
quĩb intua p̃sentia ostitutis. om̃s
examinatores ꝯuocari uislisti. sub
int̃minatione anathatis illos ob¬
testans ut drent si eẽnt illemere at¬
testationes quib obiauit aut re-¬
stes qui ꝯtinuo alias atrestationes
in medium ꝓduxerint. quĩb eit̃
ꝑ aduocatum u̾tri fiuils õbiectum
sieite priorib fuat testib õbiuatũ.
pꝰ allegationes multiplices scd̾e atte¬

Expanded text:
illud dicebat inter se carnalem copulam accessisse; addebat praeterea, quod licet a principio conditionaliter contraxissent, temporis tamen processu sine conditionis adjectioserebat se testibus probaturam. Receptis itaque testibus utriusque, cum attestationes mulieris, coram te praesentibus duobus examinatoribus, faceres publicari, testes, quorsuerant, scripta non erant, sed ab uno exa obviatum, et ab hoc mulier postulabat, ut idem testes, vel alii super eisdem capitulis iterum audirentur. Tu autem, hac novitate commotus, sequentem diem partibus praefixisti, quibus in tua praesentia constitutis, omnes examinatores convocari jussisti, sub interminatione anathematis illos obtestans, ut dicerent, si essent illae verae attestationes, quibus obviaverant testes; qui continuo alias attestationes in medium produxerunt, quibus cum per advocatum viri fuisset objectum, sicut prioribus fuerat a testibus obviatum, post allegationes multiplices, secundae atte
Abbreviated transcription (Latin):
so contraoycert̃ ⁊ sponse. qd̃ idem uir y¬
doneas nitebat᷑ testib ꝯp̃bare. Uerum
mulier replicabat licet fides p̃stita fue¬
rit ab utroq sũb ꝯditione p̃scripta. nõ
tñ sibi fuerat apr̃e uiri uel prĩo aliqñ¬

Expanded text:
so contradixerunt et sponsae, quod idem vir idoneis nitebatur testibus comprobare. Verum mulier replicabat, quod licet fides praestita fuerit ab utroque sub conditione praescripta, non tamen sibi fuerat a patre viri, vel patruo aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ut si quis uirass amͣ ⁊ citͣ ꝗ carras co¬
pulam desponsass sio seq̃nter despon¬
sass aliam ⁊ etiam cognouiss pͥmo
cognita adiudicaret᷑ uiro. ñ que priꝰ
extitit desponsata ⁊ iͭ. Ne gͦ turpis

Expanded text:
ut si quis jurasset aliquam, et citra carnis cout si quis jurasset aliquam, et citra carnis copulam desponsasset, si consequenter desponsasset aliam, et etiam cognovisset, primo cognita adjudicaretur viro, non quae prius exstitit desponsata. N
Abbreviated transcription (Latin):
utr̃ laite naleant omorare. Tu uͦ
delibatione h̃ita Rdisti. qd̾ sponso
pͥmouiuente alt̾i ñ potint legiiti¬
ait sr̃ hoc tibi resptribe dignarem᷑.
Quia uͦ ꝑ ea que suꝑiꝰ sunt exp̃s¬
sa ñ potuut nob ꝓ certo constare eꝰ¬
etatis eẽt ꝓuella cum pͥmo uiro ex¬
⁊ttit desponsãta. cũ dicat᷑ qd̾ ctrcit̃
xni. annos habebat: utr̃ ne peudeñ¬
tia u̾nc in illa supplerẽt etatem.
erat etatis ⁊ int̾ eam̃ ⁊ pͥmũ uirũ
legiitimꝰ int̾uenit de p̃senti ꝯsensꝰ.
absq dubio int̃ eos legittimũ m̃m̃
ẽ ꝯtractum. ⁊ si capnał omixtio nõ
fui̾t subsecuta. Si uero puella nũbi¬
desponsauit eand̾.⁊ etatem in ea pru¬
dentia ñ supplebat ꝓculdubio int̾
eos ñ ouiguim s sponsalia contͣcta
fuerunt. qͣmuis ab ip̃o uiro eadem¬
xit eouiuente ũ potiut rite cum
alio fedus ꝯtraħe ꝯiugale. Quod si
putari. dum mͦ ã canonicum ñ obsi¬
stat.I¬
diu in mutiñsi obtinuit ciuitate

Expanded text:
l valeant commorari. Tu vero, deliberatione habita, respondisti, quod, sponso primo vivente, alteri non potuit legitiut super hoc tibi scribere dignaremur. Quia vero per ea quae superius sunt expressa, ncum primo viro exstitit desponsata, cum dicatur quod circiter duodecim annos habebat, utrumve prudentia tunc in illa suppleret aetatem, erat aetatis, et inter eam et primum virum legitimus intervenit de praesenti cousensus, absque dubio inter eotractum, etsi carnalis commistio non fuerit subsecuta. Si vero puella nubidesponsavit eamdem, et aetatem in ea prudentia non supplebat, procul dubio, inter eos non conjugium, sed sponsalia contracta fuerunt, quamvis ab ipso viro eademaxit, eo vivente, non potuit rite cum alio foedus contrahere conjugale. Quod si putari, dummodo aliud canonicum non obsistat.diu in Mutinensi obtinuit civitate
Abbreviated transcription (Latin):
De moł exhibite litt̾e ꝯtinebat̃
qd̾ quidam uir nobilis filiam
suam cireit̃ .xii. annos habentem
euidam uiro nobili desponsauit
qui subarraute eandem consensu
nutuo accedente. s nuptũs aliqnͣ¬
reb hũame exempto puelle auun
eand̾ cum ip̃tꝰ ñe ꝯtraxit. Tuus
aũ p̃ decessor attendens qd̾ cum ea
ñ poterat ꝑman̾e cuiꝰ filiam legitri¬
me tesponsauat int̾ eos diuoreiz sen¬
tentiam ꝓmulgauit. Postmod̾ aũ¬

Expanded text:
nobis exhibitae litterae continebant, quod quidam vir nobilis. . . filiam suam, circiter duodecim annos habentem, cuidam viro nobili desponsavit, qui subarrhavit eamdem, consensu mutuo accedente, sed, nuptiis aliquarebus humanis exemplo . . . puellae avunceamdem, cum ipsius matre contraxit. Tuus autem praedecessor, attendens quod cum ea non poterat permanere, cujus filiam legitime desponsarat, inter eos divortii sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
nond̾ ad seꝑtenitum ꝑuenisse. Quo¬
circa nec accusatio locum habebat
cũ ñ eẽt̾ qd̾ posset legittime aceusa¬
ri. denuntiari tr̃ poterat osangui
mo uenturum ꝓ tĩnino assignamꝰ
saluis exceptionib ñ solum ꝓpoĩtis
setiam ꝓponendis. Ne uͦ quicumq
donee uel a denuntiatione cersset᷑.
ueli denintiatõne ꝓbata oedine ui¬
diuario ꝓcedatiur Quod si cc̃ inter¬
dictum nr̃m ⁊ ipiꝰ quiceͥ᷑ suĩt attẽp¬

Expanded text:
nondum ad septennium pervenisse. Quocirca nec accusatio locum habebat, cum non esset quod posset legitime accusari: denuntiari tamen poterat consanguinmo venturum pro termino assignamus; salvis exceptionibus non solum propositis sed etiam proponendis. Ne vero quidquam donec vel a denuntiatione cessetur vel, denuntiatione probata, ordine judiciario procedatur. Quod si contra interdictum n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtrahi nec sponsalia potuerunt. defu¬
it etiara osangui neoꝵ assensus que
p̃cipue sunt in talib requirendr qd̾
si ⁊ etas sufficiens extitiss ⁊ osangͥ¬
neoꝵ int̾ueniss assensus pͦ m̃ ñ sũt¬
legittime ad m̃m̃ otrahend̾ lineao¬
sangͥnitatis obfant&. accusatione uͦ
sr̃ osanguinitate ꝓpõita ⁊ tamex ꝑ¬
te iuuenis qmͣ ex parte puelle o san¬
giunitatis gradib ꝯputatis cumeã
uelletis ydoneis testib comꝑbare p̃¬
tatus. L. multas exceptiones ꝓposuit
ꝑ qͣs intebat᷑ uos ab accusatione mł

Expanded text:
trahi nec sponsalia potuere. Defuit etiam consanguineorum assensus, qui praecipue sunt in talibus requirendi. Quod et si aetas sufficiens exstitisset et consanguineorum intervenisset assensus, persrahendum, linea consanguinitatis obstante. Accusatione vero super consanguinitate proposita et tam ex parte juvenis quam ex parte puellae consanguinitatis gradibus computatis, cum eam velletis idoneis testibus comprobare, praefatus Leo multas exceptiones proposuit, per quas nitebatur vos ab a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ u̾ba de futo᷑ fuert̃ sponsalia celebra¬
ta. ita qd̾ nec idẽ. L. traduxerat aũ
subarrauerat eand̾. nec cũ ip̃a fue¬
rat benedẽs. qͥn immo nec in eadem
t̾ra fuerunt simul. ut pote quoꝵ
t̾ras sic̃ suꝑiꝰ est exp̃ssum. mare me¬
dium diuidebat. unde p̃sumi ñ pot̾
qd̾ aliquid attemptauerint qd̾ ñ
potuerint ꝯsummare. Constitit
etiam ꝑ p̃dictam puellam qd̾ ip̃a in
nouo anno sepedc̃o .R. desponsata
fuat ⁊ in decimo ab ip̃o traducta.
⁊ ultra biennium inuno lecto fre
neatur in iłł qd̾ neut̃ enꝵ traduxe¬
rit eandem cum tam diusimul in
uno lecto ftusseat. De iure p̃stum᷑
qd̾ fc̃i fu̾nt unã caro cũ etiam in xni.
anno in quo liberum ħt ⁊ logittimũ
erit cum eod̾. patet eam in eiꝰ m̃m̃ le
here cũ eod̾. ne pote. Uñ id̾. L. ducere
ip̃am de uire ñ potuit ⁊ si de fc̃o ip̃am

Expanded text:
ba de futuro fuerunt sponsalia celebrata, ita quod nec idem L. transduxerat aut subarrharat eamdem, nec cum ipsa fuerat benedictus, quin imo nec in eadem fuerant terra simul, utpote quorum terras, sicut superius est expressum, mare medium dividebat: unde praesumi non potest quod aliquid attentarint, quod non potuerint consummare. Constitit etiam per praedicta quod puella ipsa in nono anno saepedicto R. desponsata fuerat, et in decimo ab ipso transducta, et ultra biennium in uno lecto freqneatur in illis quod neuter eorum transduxit eamdem. Cumque tandiu simul in uno lecto fuissent, de jure praesumitur quod facti fuerint una caro, cum etiam in duodecimo anno, in quo liberum et legitimum haberit cum eodem, patet eam in ejus matrimohere postmodum cum nepote. Unde idem L. ducere ipsam de jure non potuit, et, si de facto ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
tulit inemoratũ. qui etiam despon¬
sauit de fcõ.⁊ ip̃m carnis omixtio¬
ne ꝯgnouit. qd̾ ut ad noticiam tuã
ꝑuenit uiuenẽ ip̃m abea discede̾
opulisti.⁊ uiram̃to firmare qd̾ eã ñ
tenẽt nec tange̾t omixtione carna¬
li uiro p̃dicto uiuente a quo ñ fu̾at
ꝑ sniam seꝑata. Uir uͦ pͥmus eam in
suam iterato reciꝑiens p̃impoten¬
tia uerecundꝰ ħitum religionis sus¬
cepit. ⁊ pꝰ dies aliquot exoluit carnis
debitum uniu̾se. Iiuenis aũ qui eã
sicut p̃missum ẽ. desponsauerat eand̃.
recipiens ⁊ ducens in domum ꝓpriam
ipãm maritali affectione tractauit.
⁊ tum ꝓlem susceꝑit ex eadem. ñ que¬
rit ab ea discedẽ nec aliam duce̾ in
uxoeem. Uñ quid faciendum sit sr̃
hoc artitulo nr̃is postulasti littis edo¬
ceri. Cum gͥ multa sint q̃ licet in pͥn¬
cipio ñ ualeant p̾mod̾ tũ aliis causi
em̃gentib dualescunt. f it.ꝑ .a.s. i.qͣ.¬
si res ita se habet antedictum uiuenem
ut mulierem p̃fatam tanꝙͣ iyxorem

Expanded text:
am desponsavit de facto, et ipsam carnis commistione cognovit; quod ut ad notitiam tuam pervenit, juvenem ipsum ab ea discedere compulisti et juramento firmare, quod eam non teneret, nec tangeret commistione carnali, viro praedicto vivente, a quo non fueratiam separata. Vir vero primus eam in suam iterato recipiens, prae impotentia verecundus, habitum religionis suscepit, et post dies aliquot exsolvit carnis debitum universae. Juvenis autem, qui eam, sicut praemissum, desponsaverat, eamdem recipiens et ducens in domum propriam, ipsam maritali affectione tractavit, et, cum prolem susceperit ex eadem, nunc quaerit ab ea discedere, ac aliam ducere in uxorem. Unde, quid faciendum sit super hoc articulo, nostris postulasti litteris edoceri. Cum igitur multa sint, quae, licet in principio non valeant, postmodum tamen aliis causis emergentibus convalescunt, fsi res ita se habet, antedictum juvenem ut mulierem praedictam tanquam uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
& tuas nob̾ litteras intrmasti qd̾
cum in p̃sentia tua q̃dam mulier
pacifica noie. qͦndam noĩe nicholaũ
postularet inuirũ asserens int̾ se mu
tum sponsalium ⁊ carns topłam nõ
negaret. asserebat se tñ illam ducere
muxorem ñ teneri. ꝙ sponsalia int̾
eos sub hac fuerunt contõictione cẽta.¬

Expanded text:
 tuas nobis litteras intimasti, quod cum in praesentia tua quaedam mulier Pacifica nomine, quemdam nomine Nicolaum postularet in virum, asserens inter se muttum sponsalium et carnis copulam non negaret, asserebat tamen se illam in uxorem ducere non teneri, quia sponsalia inter ipsos sub hac fuerant conditione cont
Abbreviated transcription (Latin):
rit̾i p̃sidemꝰ toctus ccesticeidisci¬
pline resideat anagistratus. dignũ
ẽ ⁊ ꝯsotium rõni ut quociens cipra
negocia uaria ⁊ diuersa qd̾cumq
idubitationis emerserte ad ip̃ius
uidicium iecurrat᷑. q̃ disponente
domins int̾ om̃s cc̃s obtine̾ meru¬
it pͥncipatum. Sqne o suluisti nos

Expanded text:
riti, praesidemus, totius ecclesiasticae disciplinae resideat magistratus, dignum est et consonum rationi ut quoties circa negotia varia et diversa quidquam dubitationis emerserit, ad ipsius judicium recurratur: quae, disponente Domino, inter omnes Ecclesias obtinere meruit principatum.
Abbreviated transcription (Latin):
ua nos dux̃ dis. osulendos anna¬
tus añ ꝯp̃rnitatem tiliam pr̃is
sui uel m̃ris ꝓcedente tp̃r sibi pos¬
sit mr̃imoniałr copłare. ⁊ si cum
ea cexerit ⁊ plurib annis simul
ꝑmanseruit. an pꝰea debeant seꝑari.
Quesisti etiam anosensus tał mͦm̾is

Expanded text:
ua nos duxit discretio consulendos, an natus ante compaternitatem, filiolam patris sui vel matris procedente tempore sibi possit matrimonialiter copulare, et, si cum ea contraxerit et pluribus annis simul PERMANSERIT, an postea debeat separari. Quaesivisti, etiam, an conscii talis
Abbreviated transcription (Latin):
Sane cuin iaudientia .n. fuit ex
parte tua ꝓpositum qd̵̾ qñdam tũ
maliere quadam legittine ꝑ uerba
de p̃senti contraxit. qmͣ postmodũ
a se incognitam euidam ꝯsangiuneo
suo tradidit. in qnͣtum potuit renitẽ¬
tem. Ille uero cum rp̃a licet inuita
m̃mii sollempnia celebrauit. s mu¬

Expanded text:
Sane in audientia nostra fuit ex parte tua propositum quod quidam vir cum muliere quadam legitime per verba de praesenti contraxit, quam postmodum a se incognitam cuidam consanguineo suo tradidit in quantum poterat renitentem. Ille vero cum ipsa, licet invita, matrimonii solemnia celebravit. S
Abbreviated transcription (Latin):
i ob aꝑta confessione monstrasi.
biles annos desponsauerat inuxorẽ.
carnałr sepe cognouit ⁊ pꝰmodum
carnali ꝯmixtione puellam tracta¬
uit ut adu̾steram. Unde ip̃iꝰ iuri
anime ꝓuid̾i humiłr postulasti.
⁊ ntĩ mulieri ad scdas nuptias ip¬
ouso uiuente liceat ꝯuolare. cũ hec
fcm̃ publium ⁊ notoriũ habeat᷑.
Nos aũ eidem iuro pnĩam iniungi
fecimꝰ ꝓ pecc̃o ꝯsult̾. ⁊ it. Rꝰ. ꝙ sl¬
res ita se habet. eis ab inuicem pe¬
nitus separatis. mulier alt̾i turo
non nubat si postqmͣ nouit uiri
ci mr̃is delictum se carnałr illi ñ
erũbuit ꝯmiscere. Uir aũ ⁊ mater
mulieris ipius nunꝙ̃ debent ad ali¬
a nuptias ꝯuolare. s semꝑ ꝯtinentiã
seruare tenent᷑. ⁊ enorme deflere delictũ.
qd̃ ex tam nephanda libidine ⁊traxer̃t.
p̃sertim si circa ꝑsonas hiꝰ de lapsu car¬
nis minime timeat᷑. Idem archiep̃o¬

Expanded text:
obis confessione monstravit, biles annos desponsaverat in uxorem carnaliter saepe cognovit, et postmodum carnali commistione puellam tractarit adultam. Unde ipsius viri animae provideri humiliter postulasti, et utrum mulieri ad secundas nuptias, ipso vivente, liceat convolare, cum hoc factum publicum et notorium habeatur. Nos autem eidem viro poenitentiam injungi fecimus pro peccres ita se habet, eis ab invicem penitus separatis, mulier alteri viro non nubat, si, postquam novit viri et matris delictum, se carnaliter illi non erubuit commisceri. Vir etiam et mater mulieris ipsius nunquam debent ad alias nuptias convolare, sed semper continentiam servare tenentur, et enorme deflere delictum, quod ex tam nefanda libidine contraxerunt, praesertim, si circa personas hujusmodi de lapsu carnis minime timeatur. Da
Abbreviated transcription (Latin):
legittime in uxorem eadem derelic¬
ta cuidam meretrici adhesit. ⁊ cũ
ab eiꝰ ꝯtub̃nio ad thorũ non posset
legitrimũ reuocari. uos in eum ex¬
cõicationis sñiam ꝓtulistis. uerũ
cũ medio tp̃r uxor ip̃iꝰ uiam fuisset
uniũse carnis ingressa meretriet̃¬
a eui ad heserat desꝑensauit. ꝑꝑ qd̾ a
nob̃ requiritis quid sit uob̾ in hoc
artunlo faeiend̾. Nos gͥ inquisttõ¬
eoꝵ in mortẽm defuncte ⁊rxoris fu
excoicato munꝰ absolutionis si pe¬
utteraͥnt scd̃m formam eccłie impẽ¬

Expanded text:
legitime in uxorem, ea relicta quidam meretrici adhaesit; et cum ab ejus contubernio ad torum non posset legitimum revocari, vos in eum excommunicationis sententiam protulistis. Verum, cum medio tempore uxor ipsius viam fuisset universae carnis ingressa, meretricem, cui adhaeserat, desponsavit. Propter quod a nobis requiritis quid sit vobis in hoc articulo faciendum. Nos igitur inquisiteorum in mortem defunctae uxoris fueexcommunicato munus absolutionis, si petierit, juxta formam Ecclesiae impen
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ pͥmum repetat cꝰ ssanguineꝰ eam
licet inuitam cognouit. nec redeat
at donec peior. fuĩt iuam uniũ se
eams ingressus. Quod si forsan ad
io induci neqͥuerit uir pͥor cogatur
tione tractare. cum adult̾ium ei ñ
possit obicere qui eam adultandam
tradidit p̃sertim inuitam. stam ⁊¬
si scd̃m eungłicam u̾itatem nũꝙͣ¬

Expanded text:
nec primum repetat, cujus consanguineus eam, licet invitam, cognovit, nec redeat at donec prior fuerit viam universae carnis ingressus. Quod si forsan ad id induci nequiverit, vir prior redire tione tractare, cum adulterium ei non possit objicere qui eam adulterandam tradidit, praesertim invitam. Nam, etsi secundum evangelicam veritatem nu
Abbreviated transcription (Latin):
tinem̃m̃ int̾ uirũ ⁊ uxorem muiq
otrahit᷑ ei dẽbet obicẽ q̃ huiꝰ iniqͥ¬
tatis particeps non existit. cũ suo
uire ñ debeat sine culpa sua pͥua
utr̃ uidel̃c adult̾ium uel incestris ma-¬
nifestum fu̾it an occultũ aliis asseñ¬
tib int̾ gradum ꝓxiũ uel remotũ
ẽ in reb dubiis acunctis fidelib re¬
illam sibi pꝰea copłare p̃sumpsit. cuiꝰ
anima sororem ad huc septennem
cẽttis sponsalib exͣ ordinaria libidi¬
ne noscitur ꝑolluisse. Idem¬

Expanded text:
timum inter virum et uxorem inique contrahitur, ei debet officere quae hujus iniquitatis particeps non existit, cum suo jure non debeat sine culpa sua privautrum videlicet adulterium vel incestum manifestum fuerit an occultum, aliis asserentibus inter gradum proximum vel remotum in rebus dubiis a cunctis fidelibus reillam sibi postea copulare praesumpsit, cujus antea sororem adhuc septennem contractis sponsalibus extraordinaria libidine noscitur polluisse
Abbreviated transcription (Latin):
s m .q. st̃ hiis inquiratis diligentus
ueritatem. ⁊ si pͥmam mulierem p̃¬
dicti uiri silium de sacro fonte leua¬
ur̃as fidelr exponatis. ut an cum
scd̾a ualeat legittinie ꝯmor ari ue¬
ritate cognita decerne ualeamus.

Expanded text:
s super his inquiratis diligentius veritatem; et si primam mulierem praedicti viri filium de sacro fonte levavestras fideliter exponatis, ut an cum secunda valeat legitime commorari, veritate cognita, decernere valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
sustineret. qd̾ eam desponsando deli-¬
querat tͥeuoluens maĩo ip̃t̃ dimisso
cã g̃onis ierosolunam est ꝓfectusi.
uerum cum sd̾ rediens de partib
tnͣsinariis ꝓlem eam suscepisse ãb
alio inuenissȩ ei noluit adherere.
s ꝑꝑ adult̾ium qd̾ omisisse taliter
uidebat᷑ ea oĩo dimissa ad longirꝙͥͣ
so tñsterens regionem ⁊ adeugubt̃
tandem ueniens ciuitatem qͣndam
ibidem cum t̾ra ⁊ dote decente ĩbi ma-¬

Expanded text:
ndo deliquerat revolvens in animo, ipsa dimissa, causa orationis Hierosolymam est profectus. Verum cum idem rediens de partibus transmarinis, prolem eam suscepisse de alio invenisset, ei noluit adhaerere; sed propter adulterium, quod commisisse taliter videbatur, ea omnino dimissa ad longinquam se transferens regionem et ad Eugubin. tandem veniens civitatem, quamdam ibidem cum terra compe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cũ olim tp̃e infantie sue de ꝯsilio ami¬
coꝵ qͣndam puellam se ducturũ iura¬
uerit inuxorem qmͣeito ad legittimam
mata. eum in ꝓpria domo recepit. eum
mitriens sinul cum puella. Deũ uͦ
iũranerat fore maritum instincstu ge¬
neris seductoris hũ ani carnałr seꝯtan¬
xit. Aduenientẽ aũ etate qua qd̾ uira¬
uerat poterat adimplere: amici sui eiꝰ
ȩccessus ignari. ꝓ adimplendo mr̃uno¬
niõ institerunt. Qui ꝯscius ẽõꝵ que
secerat quibdam ex ip̃is qd̾ cum soro¬
re pitelle ꝯmiserat enarrauit. S illũ
nequaqm credentib uerb̃ eius. ⁊ gͣuit̃
increpantib eum. ille illoꝵ deuistus
o̾silio qmͣ uirarerat muxorem accepit.
⁊ nuꝑtus celebeatis qñ se illi oportui¬
tas exhibebat cognoscebat utramq. ue-¬
rum licet in p̃sentia tua sr̃ hoc fu̾it
accusatus. ꝯuinci tñ ñ potuit. nec uo¬
luit suũ ꝯfiteri delictum. Nunc aũ ad
sue ꝯsilium requirit impendi. ne tanꝙͣ.

Expanded text:
 cum olim, tempore infantiae suae, de consilio amicorum, quamdam puellam ducturum se juraverit in uxorem, quam cito ad legitimam pmata, eum in propria domo recepit, ipsum nutriens insimul cum puella. Demum vejuraverat fore maritum, instinctu generis seductoris humani carnaliter se conjunxit, Adveniente autem aetate, qua quod juraverat poterat adimplere, amici sui, ejus excessus ignari, pro adimplendo matrimonio institerunt; qui, conscius eorum quae fecerat, quibusdam ex ipsis quod cum sorore puellae commiserat enarravit. Sed, illis nequaquam credentibus verbis ejus, et graviter increpantibus eum,  ipse, illorum devictus consilio , quam juraverat in uxorem accepit, et, nuptiis celebratis, quando se illi opportunitas exhibebat, cognoscebat utramque. Verum, licet in praesentia tua super hoc fuerit accusatus, convinci tamen non potuit, nec voluit suum confiteri delictum. Nunc autem, suae consilium requirit impendi, ne tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
eniens ad p̃sentiam nãm De cog̃¬
e anglicus natione sp̃uali.¬
natione nob exposuit qd̾ cum olimĩ
adolescentia ꝯstitutꝰ mulieri cuidam
liex quendã ꝑuerũ quem de alui᷑m
soluta ip̃e susceꝑat de sacro fonte le¬
uaret ad suspitionẽ ⁊ infamiam utͥ¬

Expanded text:
eniens ad praesentiam nostram G. Anglicus natione nobis exposuit quod cum olim in adolescentia constitutus mulieri cuidam lier quemdam puerum, quem de alia soluta ipse susceperat, de sacro fonte levaret, ad suspicionem et infamiam utr
Abbreviated transcription (Latin):
ua nos dixxit fr̾nitas osulendos
quid tibi sit sr̃ hoc articulo fa
le nunqͣm miituo petitures. ꝑdem ue¬
ro nẽ repetit illam instant᷑. ea inceriũ
affirmante. qd̾ prius se faceret sarra¬
cenam ⁊ ꝑderet aĩam suam qm̃ rediret
ad eum. s adultm cui adhesit ꝑꝰquam
recessit ab eo libent̾ dimittẽt. Nlos gͥ¬

Expanded text:
ua nos duxit fraternitas consulendos quid tibi sit super hoc articulo facse nunquam mutuo petituros; idem vero nunc repetit illam instanter, ea econtrario affirmante, quod prius se faceret Saracenam, et perderet animam suam, quam rediret ad eum, sed adulterum cui adhaesit postquam recessit ab eo libenter dimitteret, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinentiam seruandam moneas attn¬
tius ⁊ inducas. qmͣ si ꝓmitte noluetẽt
⁊ seruare. utrumq dimittas sine alio
omorari. Alioquin si ubi uoliu̾nt
otinere. tu p̃dictam igxorem ip̃iꝰ
ut reu̾tat᷑ ad eum. ⁊ tanꝙͣ ipcor eum
uiro moxetur. ꝑ excõicationis sniam

Expanded text:
tinentiam observandam moneas attentius et inducas; quam si promittere voluerint et servare, utrumque dimittas sine alio commorari. Alioquin si vir noluerit continere, tu praedictam uxorem ipsius ut revertatur ad eum, et tanquam uxor cum viro
Abbreviated transcription (Latin):
nire. qͣs id̾.h. ꝑ dote uxoris sue re-¬
ritate sũ hoc nr̃as litt̾as impetrat.
qr cum sr̃ eadem dote iamalia iti¬
ce coram ur̃e cuittatis osũlibus
inoꝑiam u̾gere uidebatur. dos il¬
la non assignaretur eidem nisi cau¬
tionem ydoneam de ip̃a non peti-¬
tura praret. Uñ uos cõicato pru¬
dentum ꝯsilio ꝑcepistis ut id̾. H.
uxorem suam reciꝑet. ⁊ uxͣ terre
ꝯ suetudinem de saluanda dote ca-¬
ueret. ⁊ donee id posset face dos illa
reponeret᷑ si uellet in secretor io ecc᷑¬

Expanded text:
nire, quas idem Hugo pro dote uxoris suae reritate super hoc nostras litteras impetrarat, quia, cum super eadem dote jam alia vice coram vestrae civitatis consulibus inopiam vergere videbatur, dos illa non assignaretur eidem, nisi cautionem idoneam de ipsa non peritura praestaret. Unde, vos, communicato prudentum concilio, praecepistis, ut idem Hugo uxorem suam reciperet, et, juxta terrae consuetudinem, de salvanda dote caveret, et, donec id posset facere, dos ipsa reponeretur, si vellet, in secretario Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
ro in mm̃iis ꝯtrahendis dispar
ẽ ritus eoꝵ a nr̃o. cum in sangui¬
nitate uel affinitate distinctionẽ
canonicam non attendant. ⁊ relie¬
tas fẽm in distincte sibi ꝯsieuer̾t
copłate nee ꝑꝑ hoc a bono ꝓposito
hactenꝰ retrahant᷑. cum nec qͥdam
eoꝵ uolui̾nt credere. nͥ relictas fra¬
trum cos pateremini tetine. noc uos
gentis eiusdem ocedimꝰ ut m̃¬
m̃iis otractis eum relictis fr̃m utan¬
tur. s tn fr̾ib decedentib sine ꝓle.
yeam suscitarent. eũ talib ꝯtra

Expanded text:
ro in matrimoniis contrahendis dispar est ritus eorum a nostro, cum in consanguinitate vel affinitate distinctionem canonicam non attendant, et relictas fratrum indistincte sibi consueverint copulare, ne propter hoc a bono proposito retrahantur, cum nec quidam eorum voluerint credere nisi relictas fratrum eorum pateremur retinere, nec vos gentis ejusdem concedimus ut matrimoniis contractis cum relictis fratrum utantur, si tamen fratribus decedentibus sine prole, icam suscitare
Abbreviated transcription (Latin):
accusatio ẽ admissa. Tunc enum ecẽ
sando dissimuilaret dissimi lando
dispensat. Uerum ubi pars ciui cõ¬
petit uti neglexerit illiꝰ beneficio
docretalis. s post legittimam litis
ꝯtestationem partos ꝓduxerint te¬
stes suos. ⁊ depõnib ꝓublicatis fu̾it
renuntiatum utriq nec iam re-¬
stat nisi snĩa ꝓferenda. ñ uidemus
qd̃ iudex causam ꝓpoĩtam in sua p̃¬
sentia ⁊ disscussam scd̃m uetes ca¬
nones non debeat t̾minare. max c̃

Expanded text:
accusatio est admissa. Tunc enim Eccleodammodo dispensando dissimulat, et dissimulando dispensat. Verum, ubi pars, cui competit, uti neglexerit illius beneficio Decretalis, sed post legitimam litis contestationem partes produxerint testes suos, et depositionibus publicatis fuerit renuntiatum utrinque, nec jam restat nisi sententia proferenda, non videmus quod judex causam propositam in sua praesentia, et discussam secundum veteres canones, non debeat terminare, maxime, cum
Abbreviated transcription (Latin):
faciatis eid̾ sub ea ꝙͣ potest cautõe
pr̃are uel saltem alicui m̃catori.
mitti. ut de parte honesti lucri dõs
uͥ honera possit m̃m̃ii. sustentare
ne occõne docis detente ixor auiro
dimissa seu uͥ qui dimisit uxorẽ
adult̾ii reatum incurrat. Idem¬

Expanded text:
faciatis eidem, sub ea quam potest cautione praestare, vel saltem alicui mercatori committi, ut de parte bonesti lucri dictus vir onera possit matrimonii sustentare, ne, occasione dotis detentae, uxor a viro dimissa, seu vir, qui dimisit uxorem, adulterii reatum incurrat. D
Abbreviated transcription (Latin):
liuoneñ. a bono qd̾ cepit austĩora mt¬
tuendo recedat. In qͣrta ⁊ ult̾ius ge¬
neratione n̾im̾ia otrahant doneo
concedentes hoc ip̃is ut ꝑostqmͣ fir¬
ma radioe in fide fiuñt solidati ta¬
lib oiungantur. Nam scd̾m apłi ũ¬
ñ escam. illis mͦ non postĩs t̾pib te¬
nenda concessimꝰ. ne qd̾ absit exu¬
ratur bonum qd̾ adhuc in firma
radice ẽ plantatum. s firmetur
potiꝰ.⁊ usqi ad ꝑfectionem fideliter
ꝯseruetur. Ctim aũ sacram̃tum ⁊¬
iugii apud fideles ⁊ in fideles existat.

Expanded text:
Livoniensis a bono quod coepit austeriora metuendo recedat, ut in quarta et ulterius generatione matrimonium contrahant donec concedentes hoc ipsis ut postquam firma radice in fide fuerint solidati, talibus conjungantur. Nam secundum Apostnon escam , illis modo, non posteris temporibus tenenda concessimus, ne, quod absit! exuratur bonum quod adhuc est infirma radice plantatum, sed firmetur potius et usque ad perfectionem fideliter conservetur. Cum autem sacramentum conjugii apud fideles et infideles, e
Abbreviated transcription (Latin):
legittimam ille ducat uxorem. eam
głicam u̾tatem qui duxi̾t dimis¬
sam mechet᷑. Non tñ dimissor potĩt
opponẽ foenicationem dimisse. ꝓ
eo qd̾ nupserit alii pꝰ repũdium
nisi alias fuĩt fornicata. ¶dem¬

Expanded text:
legitimam ille ducat uxorem, eam gelicam veritatem, qui duxerit dimissam moechetur, non tamen dimissor poterit opponere fornicationem dimissae, pro eo quod nupserit alii post repudium, nisi alias fuerit fornicata.
Abbreviated transcription (Latin):
ut si ex tam in cestuosa ⁊ damꝑnata
copła ꝑles est uẽl si fu̾it quecumꝙꝵ
nis nulla ꝑrsus occ̃one succedat. Qd̾
si nec p̃dicti rex legioñ.⁊ filia regis
castelł. a sc inuicem uyxͣ mandatum
apłicum discedere non maturauĩnt
in eos districtionem curabimꝰ gra¬
uissimam exertẽ qmͣ ad cautelam.
p̃sentib ñ duxximꝰ litt̾is explicandẽ.

Expanded text:
ut si ex tam incestuosa et damnata copula proles est vel fuerit quaecunque nis nulla prorsus ratione succedit. Quod si nec sic praedicti rex Legionen. et filia regis Castellae a se invicem juxta mandatum apostolicum discedere maturarint, in eos districtionem curabimus gravissimam exercere, quam ad cautelam praesentibus non duximus litteris explicandam.
Abbreviated transcription (Latin):
que mos interdum etiam fas censet᷑.
ꝑ quem sicut iacob amendatio isrłite
a fuito. sanson ab homicidio sie ⁊ il¬
li ab adultĩo excusantur. Sane un-¬
dica hoc snĩam ꝓbatur etiam testimo-¬
nio u̾itatis in eungłio testantis. Qͥ¬
cumq dimiserit uxorem suam ni¬
si ob fornicationem ⁊ aliam duẽit.
mechatur. Sic gͦ uxore dimissa duci
alia de uire non potest. forciusetiã
ip̃a retenta. ꝑ qd̾ euident̃ apparet pła¬
litatem in utroq sexi. eum ñ ad iin¬
Qui uͦ scd̃m ritum suum legittimã
repudiatut uxorem. cuni tãle repu
tiat habitare cum tp̃o. aut ⁊̃ si cõ¬
sentiat non tñ absq ꝯtumelia cre-¬
atoris. uel ut eum ꝑtrahat admor¬
tale ꝑecẽm. in quo eau restitutioñe
petenti qͣmius de iusta spoliatione

Expanded text:
que interdum etiam fas censetur, per quam sicut Jacob a mendacio, Israelitae a furto, et Samson ab homicidio, sic et isti ab adulterio excusantur. Sane juridica haec sententia probatur etiam testimonio Veritatis in Evangelio protestantis: Quicunque dimiserit uxorem suam nisi ob fornicationem, et aliam duxerit, moechatur . Sic ergo, uxore dimissa, duci alia de jure non potest. Fortius etiam ipsa retenta. Per quod evidenter apparet pluralitatem in utroque sexu, cum non ad imQui vero secundum ritum suum legitimam repudiavit uxorem, cum tale repudat habitare cum ipso, aut etiamsi consentiat, non tamen absque contumelia Creatoris, vel ut eum pertrahat ad mortale peccatum: in quo casu restitutionem pete
Abbreviated transcription (Latin):
uantomagis te nouimꝰ canonico
eis qͦndam habueras dum alio canõi¬
ci uris ꝑttiam doceres uel corrigat᷑¬
iz litt̾is intimauit. qd̾ altero oitigũ
ad h̃esim tͣnseunte. qui relinquit᷑ ad
scdã uota tnsire desiderat. ⁊ filios ꝓ.¬
creare. qd̾ utrum possit fieri de uire
ꝑ easdem nos littãs duxisti ꝯsulendos.

Expanded text:
uanto te magis novimus in canonico eis quondam habueras, dum alios canonici juris peritiam edoceres, vel corrigatis litteris intimavit, quod altero conjugum ad haeresim transeunte, qui relinquitur ad secunda vota transire desiderat et filios procreare: quod utrum possit de jure fieri, per easdem nos litteras duxisti consulendos.
Abbreviated transcription (Latin):
ta. in lapsum carnis instigante dia¬
bolo incidiss tand̾ qd̾ neut̃ eoꝵ repete¬
ret alterũ mutuo urauerunt. Licet¬
aũ ip̃a otinentiã obseruau̾it ubi tñ
eiꝰ nequaqm uoluit otintre. Quocͥca
uolui̾nt obseruare. tu si ros ita se ħ̃t
p̃fatum uirum ut eam reciꝑiat ⁊ ma¬
ritali affectione ꝑtractet monitione
nec ad ult̾ium eipossit ad ult̾ oppon̾e.
nec etiam uiramentum obsistat qd̃
de non repetendo aut de ñ recllendo p̃¬
stitum fuisse narratur. dem ty¬

Expanded text:
ta in lapsum carnis, instigante diata in lapsum carnis, instigante diabolo, incidisset, tandem quod neuter eorum repeteret alterum mutuo jurarunt, et licet ipsa continentiam observarit, vir tamen ejus nequaquam voluit continere. Qcuraverint observare, tu, si res ita se habet, praefatum virum ut eam recipiat et maritali affectione pertractet monitione nec adulterium ei possit adulter opponere, nec etiam juramentum obsistat quod de non repetendo, non autem de non recipiendo, praestitum fuisse narratur. IDEM NI