comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
buta est. Quaꝵ duarꝵ famili¬
arũ sicut dictũ est regiam des¬
cendeus. math̃s sac̾dotalẽ ascen¬
dens. lucas secutus ẽ ut dñs ñr¬
hoc est detribu lem s eẽt de tri¬
bu uida hoc est de tribu dauid ex
qua tribu nemo intendit ideo¬
maltari ⁊ filius dauid maxĩe
dr scd̃m carnem qr ⁊ lucas ascen¬
dens ⁊ maths descendens in dauid
gͥ obuã fc̃i sunt. oportebat .n.
ut euacuaturus sacrificia que
non eẽt de tribu leui ne ad ipm
tribum ⁊ ad ip̃m sacercotẽ qd̃
tempalit umbra enit futuri ꝑ¬

Expanded text:
buta est, quarum duarum familibuta est, quarum duarum familiarum, sicut dictum est, regiam descendens Matthaeus, sacerdotalem ascendens Lucas secutus est: ut Dominhoc est, de tribu Levi; sed esset de tribu Juda, hoc est, de tribu David, ex qua tribu nemo intendit altari. Ideo et filius David maxime dicitur secundum carnem, quia et Lucas ascendens, et Matthaeus descendens, in David sibi obviam facti sunt. Oportebat enim ut evacuaturus sacrificia, quanon esset de tribu Levi, ne ad ipsam tribum, et ad ipsum sacerdotium quod temporaliter umbra erat futuri
Abbreviated transcription (Latin):
t̃e insinuabat nec cos pentes qͦs
erat origo sacerdotalis q̃ ꝑ eũ
ex filiis daiud sic uti assolẽt de
tribu sac̾cotali mat̾monium
sortieitem effecerat uͭ marici
ex utriq tribu .i. ⁊ de regia ⁊de
sacerditali cognatõnem duc̾et.
HIam ⁊ qñ censiti sunt ioseph
⁊ maria. scriptũ eos fuisse de
domo .a. de gene dauid ⁊ elirabet
que nihilominꝰ cognata marie
scribrtur erat de tribu sap̾dotali.
Sicut autem matheus qͥ tanqͣ
descendentẽ ad suscipienda pcc̾a
mone̾ a dauid descẽdit qr salom̾o
de illa inqua dauid pcauerat
natus est. ita lucas qui tanqm
nathan ascendit ad dauid. qͥa
nathan ꝓpha nssus erat cuiꝰ
correpcone dauid ĩpi pͤcati aho¬
licoem penitendo ĩpetranit. ĩq¬
postqm transuit lucas ꝑsoriam
dauit nõ dissoluat a m̾atheo
ĩ nom̃ib gn̾onũ. Nam eos no¬
minat ascendens a dauid usq
ad abraham quos ille descendẽs
ab abinhamus ad dauid. a dd̾
enĩ in duas familias regiam
⁊ sacerdotalem origo illa distri¬

Expanded text:
tem insinuabat; nec eos parentes, quos erat origo sacerdotalis, quae per unum ex filiis David, sicuti essolet, de tribus sacerdotali matrimonium sortientem, effecerat ut Maria de utraque tribu, id est, de regia et sacerdotali cognationem duceret. Nam et quando censiti sunt Joseph et Maria, scriptum est eos fuisse de domo, id est de genere David . Et Elisabeth, quae nihilominus cognata Mariae scribitur, erat de tribu sacerdotali . Sicut autem Matthaeus, qui tanquam descendentem ad suscipienda peccata monem a David descendit; quia Salomon de illa in qua David peccaverat, natus est: ita Lucas, qui tanquNathan asNathan propheta missus erat, cuius correptione Dauid ipsius peccati abolitionem paenitendo inpetrauit. posteaquam transiit Lucas personam David, non dissonat a Matthaeo in nominibus generatorum. Nam eos nominat ascendens a David usque ad Abraham, quos ille descendens ab Abraham usque ad David. A David enim in duas familias, regiam et sacerdotalem, origo illa distri
Abbreviated transcription (Latin):
est ad noui testamenti p̾dica¬
toem recte intelligitur ꝑtin̾e.
Non .n. ab aliquo eungłica
dcm̃ est qd̾ isti panes ordeici
fuerunt. sicut de illis .u. dixit
ma illa septenaria sp̃c sancli
oꝑacone refecta cognoscit᷑. ⁊
hic non duo pisces fuisse scri¬
bunt᷑. sicut inueti lege nͥ duo
soli ungebantur rex ⁊ sacer¬
dicand̾ emigłm ⁊ ad sustinend̾
turbulent̾ mare huiꝰ scłĩ ut pro
illic ubi carnales legeni acci¬
pientes .i. quinq sensib corͥ¬

Expanded text:
est, ad Novi Testamenti praedicationem recte intelligitur pertinere. Non enim ab aliquo evangelista dictum est quod isti panes hordeacei fuerint, sicut de illis quinque dixit ma illa septenaria sancti Spiritus operatione refecta cognoscitur. Et ideo non hic duo pisces fuisse scribuntur, sicut in veteri lege, ubi duo soli ungebantur, rex et sacerdicandum Evangelium, et ad sustinendum turbulentum mare hujus saeculi, ut pro illic, ubi carnales legem accipientes, id est, quinque sensibus car
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m ordinem melchisecech
cuiꝰ rei sacramentũ diligentiꝰ
os pusces inquib duas ꝑsonas
regiam ⁊ sac̾totalem figuratas
ẽẽ diximus hactemus hinc tͣc¬
tatum ẽẽ suticiat. Qd̾ autẽ
semꝑ fenũ turba illa discubu¬
it sigͣt es qͥ testamentũ uetͥ
accep̾ant. qr regnũ es temꝑale

Expanded text:
dum ordinem Melchisedech . Cujus rei sacramentum diligentius os pisces, in quibus duas personas, regiam et sacerdotalem figuratas esse diximus, hactenus hinc tractatum esse sufficiat. 3. Quod autem super fenum turba illa discubuit, significat eos qui Testamentum Vetus acceperant; quia regnum eis temporale
Abbreviated transcription (Latin):
deditis. Nam ⁊ ipse turbe qͥn¬
q milia hoĩm fuerunt suie
qlua ꝑ moysen lex ip̃a dataz.
moyłes eiũ quinq libros scͥp¬
bene significãt uł ip̃am legẽ
que ita data erat ut in ea
uitale anime alimentũ cor¬
ꝑalib sacramentis obteg̾et᷑
ordeici enĩ medulla q̃ tenatis¬
sima palea tegitur. uł ip̃m
ppłm nondum expoliatum
tarnali desiderio ꝙͣ tanqm
palea cordi euis inhebat .i.
n ordeum aree tͥcura illo pale¬
ari regimine exuttur itaq po
auem ꝑam dabant. duas aͥ¬
illas ꝑsonas uidetur sigͣtare
quib popłos ille tegebatur uͥ
ꝑ eas consilioꝵ moderamẽ acci

Expanded text:
deditis; nam et ipsae turbae quinque millia hominum fuerunt : sive quia per Moysen lex ipsa data est; Moyses enim quinque libros scripbene significant, vel ipsam legem, quae ita data erat, ut in ea vitale animae alimentum corporalibus sacramentis obtegeretur; hordei enim medulla tenacissima palea tegitur: vel ipsum populum nondum exspoliatum carnali desiderio, quod tanquam palea cordi ejus inhaerebat; nec hordeum areae tritura illo paleari tegmine exuitur. Itaque illi avem pani dabant, duas illas personas videntur significare, quibus populus ille regebatur, ut per eas conciliorum moderamen acci
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma est ꝯgnicõ reꝵ appeten¬
nacõ cuꝑ iortatũ ab hiis que
temꝑalit̾ delectant. tercia fir¬
mitas animi adu̾sus eai q̃ tẽ¬
porałr molesta sunt. quarta
oilectio dei ⁊ ꝓximi. Sane⁊ ibi
fuisse memorantur. Q mͥin
detur ad hoc ꝑtin̾e ut intesliga¬
mꝰ ⁊ inppo u̾et̾is testamenti
fuisse quosdam infirmos ad
gem est in qua iusticia pau¬
satum dicit se ẽẽ fuisse. item
alios qui facilẽ seducentur
ĩcultum ydoloꝵ. Que duo ge¬
nera .i. infrmitatis ⁊ erroris

Expanded text:
a est cognitio rerum appetennatio cupiditatis ab iis quae temporaliter delectant: tertia, firmitas animi adversus ea quae temporaliter molesta sunt: quarta, dilectio Dei et proximi. 5. Sane et ibi fuisse memorantur : quod mihi videtur ad hoc pertinere, ut intelligamus et in populo Veteris Testamenti fuisse quosdam infirmos ad gem est, in qua justitia aporsatum esse dicit ; fuisse item alios qui facile seducerentur in cultum idolorum. Quae duo genera, id est, infirmitatis et erroris,
Abbreviated transcription (Latin):
apperuerant mala pͥus emme¬
rent tolleranda tam̃ exant don
omĩa cũ illo ages quib talia sa¬
nari solent qnͣto mag̾ cũ ea boa
p̾cessenit. que tanqmͣ pignora
nos debent ad pt̾ora touernda

Expanded text:
apparuerant mala prius eminerent, toleranda tamen erant, donec omnia cum illo ageres quibus talia sanari solent; quanto magis, cum ea bona praecesserunt quae tanquam pignora nos debent ad posteriora toleranda
Abbreviated transcription (Latin):
cla. ⁊ nemo nͥ ꝑ amorem cognos¬
citur. Et idõ amicoꝵ mala firmiꝰ
Stinemus: qr bona eoꝵ nos delec¬
tant ⁊ tenent. Nulliꝰ itaq repu¬
dianda ẽ amicicia: sese ingeren¬
tis adanuciciam copłandam.
Non ut statĩ recipiatur s ut re¬
tipiendꝰ aptetur atq ita tracte¬
tur ut recipi possit. illũ enĩ re¬
ceptũ ĩ amicicia pꝰsumꝰ dr̃e cui
et si quisqm est qui se ñ audet
ingerere ad amiticlam facien¬
dam cũ aliquo nr̃o temꝑali ho¬
nore aut digni ͭ ͤ reuocẽtur des¬
cendend̾ ẽ ad eũ ⁊ offe̾ndũ illi
qͣdam comitate ⁊ subinissiõe
aniii ꝙ pet̾e ꝑ se ip̃e audet. Sa¬
ne ꝙͣuis uniꝰ tam̃ aliquociens
accidit ut eiꝰ qm̃ uolumꝰ ĩ ami¬
titiam reciꝑe pͥus nob̾ ĩ notes¬
cant mała qmͣ bona quib of¬
fensi ⁊ quod̾am ͦ re ꝑcussi relinqͥ¬
mꝰ eũ ⁊ ad bonoꝵ eiꝰ que forte
occulcõra sunt indagacõm ñ ꝑ¬
uemimꝰ. Admonet itaq dñs xp̃e

Expanded text:
 nemo nisi per amicitiam cognoscitur. Et ideo amicorum mala firmius sustinemus, quia bona eorum nos delectant et tenent. Nullius itaque repudianda est amicitia, sese ingerentis ad amicitiam copulandam, non ut statim recipiatur, sed ut recipiendus optetur, atque ita tractetur ut recipi possit; illum enim receptum in amicitiam possumus dicere, cui et si quisquam est qui se non audet ingerere ad amicitiam faciendam, cum aliquo nostro temporali honore aut dignitate revocetur, descendendum est ad eum, et offerendum illi quadam comitate et submissione animi quod per se ipse non audet. sane quamuis rarius, tamen aliquotiens accidit, ut eius quem uolumus in amicitiam recipere prius nobis innotescant mala quam bona, quibus offensi et quemadmodum repercussi relinquimus eum et ad bonorum eius, quae forte occultiora sunt, indagationem non peruenimus. admonet itaque dominus Ie
Abbreviated transcription (Latin):
patrociniũ q̃runt. Demde ẜ illd̾
cogitandũ nlłm ẽẽ hoĩem qui
si lateat in quo sine dubio possit
te ee suꝑior. Q cogitacõ ad
apparent ideo alt̾um ulłm hr̃e q
lateant ⁊ fortassis maioris pon¬
dis bona quib te suꝑant nesci¬
lacõne pocius uti apłs iubet: c̃
dicit. Nichil ꝑ contencom n¬

Expanded text:
d cogitandum, nullum esse hominem qui si lateat in quo sine dubio possit esse superior. Quae cogitatio ad  apparent, ideo alterum nulla habere quae lateant et fortasse majoris ponderis bona, quibus te superat nescilatione potius uti, Apostolus jubet, cum dicit: Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ã infirmitatis genꝰ aᵈ exem¬
plũuidend̾ ẽ ueluti si quis ĩ se
loquacitatẽ muit ⁊ ꝑtinaciam
ñ dũ incerit. alius u̾o ad hue
huiꝰ loqͣtitatem ⁊ iste illius ꝑ¬
tinaciam donͨ illud uullo et
hoc misto sanegur caritatẽ por¬
tare pax qͥdem qͥppe infiritas
induod si in iuio accidat tẽꝑe
tosserare se luicem ñ nalent c̾
adu̾sũ se intenditur. Nam ad¬
u̾sus aliq̃m t̾cium ⁊ duo nati
sibi conuenunt. ⁊ se toslerant
qͣqmͣ nec tollerare se uncem
dicendi sũt. S pocꝰ se ĩuucem
consolati sunt sicut ⁊ tͥstes de
re una magis portant ⁊̃ qͣsi
ĩcumbunt sibi qmͣ si uꝰ trstis
eẽt ⁊ aliꝰ ganderet. Si a̾ adu̾s
se tristes sint. ꝓrsus se tolłare
nõ possunt. ⁊ ideo ĩ huiꝰmõi af¬
fectõnib suscipienda ẽ aliqͣnͣ¬
tulũ ip̃a egritudo de qua ius
aliũ ꝑte liberari ⁊ sic suscipien¬
da ut̃ ad auxiliũ nõ ad equa¬
litatẽ miserie ualeat q̃mad̾m
se indinat qͥ manũ iacenti por

Expanded text:
nfirmitatis genus aliud exemplum uidendum est; ueluti si quis in se loquacitatem uicerit et pertinaciam nondum uicerit, alius uero adhuc huius loquacitatem et iste illius pertinaciam, donec illud in illo et hoc in isto sanetur, caritate portare. par quippe infirmitas in duobus si uno accidat tempore, tolerare se inuicem non ualent, cum aduersum se intenditur. nam aduersus aliquem tertium et duo irati sibi conueniunt et se tolerant, quamquam nec tolerare se inuicem dicendi sunt, sed potius se inuicem consolari. sicut et tristes de re una magis se portant et quasi incumbunt sibi, quam si unus tristis esset et alius gauderet; si autem aduersum se tristes sint, prorsus se tolerare non possunt. et ideo in huius modi affectionibus suscipienda est aliquantulum ipsa alium per te liberari; et sic suscipienda, ut ad auxilium, non ad aequalitatem miseriae valeat: quemadmodum se inclinat, qui manum jacenti porr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducẽt sane ad bĩtudinẽ sempi¬
t̾nã in qͣ nlła erunt on̾a ura que
nõ nlłi taliũ cognitõnũ studiosi
scͥpserunt cũ fretum adĩsulam
transseunt pascuoꝵ gen̾a sic se
ordinant ut oña capitũ suoꝵ
q̃ gestant indimib suꝑ ĩnicem
portent. ita ut post̾ior suꝑ ant̾i¬
orem ceruige ꝓiecta capũt collo¬
cet. et qr ncceͫ est unũ ẽẽ qͥ cet̾os
p̾cedens. nõ a se hãt cui caput
satus sui capitis on̾e uie qͥ p̾ce¬
dit pꝰ omes redeat ⁊̃ succedit ei¬
auꝰ ferebat caput cũ ip̃e p̾iret.
ita ĩnicem on̾a sua portantes
fretũ transeunt don ͨͤ nemant
ad t̾re stabilitatẽ. istam fortas¬
se c̾uoꝵ naturã intend̾e̾t salo¬
mon cũ ait. c̾uus amicitie et
tñ inuicem on̾a nr̃a portaremꝰ.
Sũmũ tempꝰ eẽt infirmitatisar¬
uoꝵ qui onera sua sustinent.
aut imũ infirmitatis genus.
ĩfcrmitatis faciunt ut onera
eũ nõ irasceris ut rursus eo tẽ¬
pore qͦ te ira p̾occupau̾it. ille

Expanded text:
ducet sane ad beatitudinem aeternam, in qua nulla erunt nostra onera, quae nonnulli talium cognitionum studiosi scripserunt, cum fretum ad insulam transeunt pascuorum gratia, sic se ordinant, ut onera capitum suorum quae gestant in cornibus super invicem portent, ita ut posterior super anteriorem cervice projecta caput collocet. Et quia necesse est unum esse qui caeteros praecedens, non ante se habeat cui caput satus sui capitis onere ille qui praecedit, post omnes recedat, et ei succedat cujus ferebat caput, cum ipse praeiret. Ita invicem onera sua portantes, fretum transeunt, donec veniant ad terrae stabilitatem . Istam fortasse cervorum naturam intenderat Salomon, cum ait, Cervus amicitiae et tamen invicem onera nostra portaremus, si unum tempus esset infirmitatis amborum, qui onera sua sustinent, aut unum infirmitatis genus: infirmitatis faciunt ut onera eum non irasceris; ut rursus eo tempore quo te ira praeoccupaverit, ille
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est de om̃i carnali delectacõe fu¬
turi eẽ nõ ꝑfecta sanditas totũ
hoĩem reputabat. Nunc ã qm
diu est ĩ nob̾ qd̃ resistat bone no¬
luntati auxilio dei ꝑ bonos hoĩes
⁊ bonos angłos ĩdigemus: ũdon
sanet᷑ mulnus nr̃m nõ ita moles
arbitͥo cũ inparadiso nullꝰ dolor¬
denegari delectaconis uolũtati
bone hõis resistebat. sicuti mĩe
an nolit. nec eum cruciat qͥsqͥs
hic ꝓhibet. at si ista lib̾tatema
imꝑium paulatim surrepens
delẽctacõ mortificat aĩam. ut si
se abstinere uelit absq moles¬
tia ł sine langore no possit. cũ
id autẽ tota sanitate nõ ag̾et.
gͣ aculeus mortis ꝑcc̃m ẽ. quia
ꝑcc̃o fc̃a est delectato: q̃ iam pos¬
sit resistere bone uoluntati ⁊
cũ dolore cohiberi. Quiͣ delecta¬
tõem qr indefectu ẽ a se det̾ioris
effecte iure mortem uocamus.
btus autem pcc̃i lex est: quia
multo scelerarius ⁊ flagicoñ
que lex ꝓhidet cõmittuntur.
qui si nullã lege ꝓhiberentur.

Expanded text:
ali delectatione futurum esse, cum perfecta sanctitas totum hominem reparaverit. Nunc autem quamdiu est in nobis quod resistat bonae voluntati, auxilio Dei per bonos homines et bonos Angelos indigemus, ut donec sanetur vulnus nostrum, non ita molestarbitrio, cum in paradiso nulldenegatae delectationis bonae uoluntati hominis resistebat, sicuti nunc.an nolit, nec eum cruciat quisquis hoc prohibet. At si ista libertate maimperium, paulatim subrepens delectatio mortificat animam, ut si se abstinere velit, absque molestia et sine angore non possit, cum id ante tota sanitate non ageret. Ergo aculeus mortis peccatum est; quia peccato facta est delectatio,\' quae iam possit resistere uoluntati et cum dolore cohiberi. quam delectationem, quia in defectu est animae deterioris effectae, iure mortem uocauit. uirtus autem peccati lex est, quia multo sceleratius et flagitiosius quae lex prohibet committuntur, quam si nulla lege prohiberentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ortem significari¬
arbitror hoc loco car¬
nalem consuetudinẽ que restat
bone uoluntati delectacõe tem¬
ꝑaliũ fruendorum. nõ .ii. dr̃et᷑
⁊ pugnasset ip̃ius contencio ⁊
hoc loco describrtur. caro ꝯcupis¬
dencie ꝯcupiscit adu̾sus sp̃m

Expanded text:
orte significariarbitror hoc loco carnalem consuetudinem, quae resistit bonae voluntati, delectatione temporalium fruendorum. Non enim diceretet repugnasset ipsius contentio; etiam illo loco describitur: Caro concupiscit adversus spiritum,
Abbreviated transcription (Latin):
modo inamis dr scciptura que fit ꝑma
miui. Dicinnis .ni. ꝓlata est mamis eiuis¬
nun tuami. Mamis utiq ꝓp̾e meubrũẽ
mistã sit. Sic et pcc̃m non tm̃ ip̃mo¬
pus inalum qd̾ pena dignũ est. S ⁊̃
sit. Illud itaq pcc̃m. quo reus eẽt mor
liscepit ꝓ nobis. ħ suspendit in ligno.
smaledcm̃ est ꝑ moysen ibimors dãp¬
nata est. ne regnarz. ⁊ maledc̃a est ne¬
nnt̃m pc̃cm. ut nos lib̾aremur. ne reg¬
uaute pẽc̃o: nos dampnati reman̾em
lud gͦ miratur faustus maledc̃m ẽẽ
et̃ mortalitatẽ carnis. sñ pcc̃o xp̃i. ex¬
quippe corpus assumpsit. qr ex adã uͥgo
monemim. ħ est maledẽm quia pepeu¬
dit inligno. Ille neget xp̃m maledem¬

Expanded text:
dicitur scriptura quae fit per manum. Dicimus enim, Probata est manus ejusnum tuam: manus utique proprie membrum est anifesta sit. Sic et peccatum, non tantum opus ipsum malum quod poena dignum est; sed etiam est. Illud itaque peccatum, quo reus esset mortsuscepit pro nobis. Hoc suspendit in ligno, hoc maledictum est per Moysen. Ibi mors damnata est, ne regnaret, et maledicta estnostrum peccatum, ut nos liberaremur, ne regnante peccato nos damnati remaneremus. Quid ergo miratur Faustus maledictum esse esse mortalitatem carnis sine peccato Chriquippe corpus adsumpsit, quia ex Adam uirmoriemini. hoc est maledictum, quod pependit in ligno. ille neget Christum m
Abbreviated transcription (Latin):
ret delictũ. suꝑ hũndauit gr̃a. nec ide
tñ eandem legem pcc̃m uocat. quia
sine gr̃a. non uiuificat. augi .n. poꝰ te
atum p̾uaricatione addita. ubi .i.
lex non est nec p̾uaricatio. ⁊ ideo cũ¬

Expanded text:
t delictum, superabundauit gratia. nec ideo tamen eandem legem peccatum uocat, quia sine gratia non uiuificat; auget enim potius reatum praeuaricatione addita: ubi enim lex non est, nec praeuaricatio. et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
inus pͥus ꝓlatura es. ꝙ non ip̃e maniche᷑
tibi ꝓphas fixit que sibiunt cred̾es uoluit.
Neqemĩ puta tutpe in endacium. aut
uero. aut u̾o potest dubitari falsa ꝓphe¬
dans asseu̾at fłas citatrices oñdisse in
menbris suis. at ego uos plane p̾dc̃os
lego non solum a ꝓph̃is al̃ obseurius

Expanded text:
atura es quod non ipse Manichaeus tibi prophetas finxerit, qui sibi ut crederes voluit. Neque enim putat turpe mendacium: aut vero potest dubitare falsos prophedans asseverat falsas cicatrices ostendisse in membris suis. At ego vos plane praedictos lego, non solum a prophetis
Abbreviated transcription (Latin):
ħ q̃mad̾m in uob̾ impleta sint luceda¬
rius oĩm quiuos nou̾unt ocłos tanga
rupta es mou ut caueat agnoseit dm̃
ꝓph̾arum dm̃ ũni. deum suũ. hus ultine
pollicitationi secura credit cuius tanta
missa completa iam ten net quisꝙͣ dict
adpͥsens tempus ei confictos ẽẽ ꝓpħas ͥs

Expanded text:
modum in uobis inpleta sint, et luce clarius omnium, qui uos nouerunt, oculos tangit rupta es, monet ut caueat, agnoscit deum prophetarum, deum uerum. deum suum; huius ultimae pollicitationi secura credit, cuius tanta promissa conpleta iam tenet, nec quisquam dicit ad praesens tempus ei confictos ess
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e mentes asimplicitate ⁊castitate q̃ Ẽ
in xp̃o. hic tucum auoires us adeo tũ
desipinsti. ⁊ uenonatis incantationib
eius amens fca est. ut aliis multis he¬
sib aliud. atꝙ aliud idem seipons. Ti
rant multe faslaciis eius uarus ⁊ mł̾tifor¬
mib irretite que tñ hũc am̃onicioneni
atꝙ corruptam cdamat ut ab eo uͥgiuẽ
sponsam xͥ tali ãm̃oni cõne custodiat. te¬
nebrauit cor tuũ qui cecum infantasma¬
tib lucidoꝵ nemoꝵ uolutatur. que tũc
ceus aut iam exhibitũ qd non ĩtłłigi ᷤ
aut adhuc futurũ qd̾ non credis tibi.
quid ꝓmissum est ⁊ p̾sentatũ. uñ tͥ fides
fier te accepturam chumphos uouoꝵ¬

Expanded text:
rae a simplicitate et castitate, quae est in Christo. hoc tu cum audires, usque adeo tamen desipuisti et uenenatis incantationibus eius amens facta es, ut aliis multis haeresibus aliud atque aliud idem serpens, tibrant multae fallaciis eius uariis et multiformibus inretitae, quae tamen hanc admonitionem atque corruptam clamat, ut ab eo uirginem sponsam Christi tali admonitione custodiat? tenebrauit cor tuum, qui tecum in phantasmatis lucidorum nemorum uolutatur. quae sunt, cereris aut iam exhibitum, quod non intellegis, aut adhuc futurum. quod non credis. tibi quid promissum est et praesentatum, unde tibi fides fieret te accepturam triumphos nouo
Abbreviated transcription (Latin):
phibicione fit huñdancius. cũ lex sine
gñ iubet nouiuuat. Holi gͦ legi mor¬
maut sit alt̾ius qui a mortuis resurrex̾
Disceriut ista sine legis imuria ue sac̃¬
sogiũ ꝯmittat in eius auctorem qd̾ tu
tucis in eum q̃mi nõ intlłigis auctorem
boni. cum audias apłui dicentem. Itaq
ꝙ quidem sca ⁊ mandatũ fescm̃ ⁊iustũ
te bonuili. Ecce auctor boni est qui tͥ
ũ innis ex p̾ncipib tenebraꝵ actende u̾i¬
atẽ fecit tibi oculos. ecce paulus apłus
dict. lex quid̾ scã ⁊ mandatũ scm ⁊ istũ ⁊
donĩ. ecce cuius auctor est qui dipticiũ
isud ad̾ stulta irrides in magni sac̃mẽti
spensationem p̾misit. Eadem quippe
pleri iusticia legis que nou impleta re
s ĩ pͥuaticatione faciebat. Noq .ii. alia
se est sc̃a ⁊iusta ⁊ bona. ⁊ alia ꝑq̃m ꝑccm̃¬
iotem oꝑatur. cui mori nos or. ut sci¬
bus alt̾ius aui ex mortuis resuxrexit.
bicidem ip̃a est ecce seq̃re legem. S

Expanded text:
cum lex sine gratia iubet, non iuuat. tali ergo legi mortua, ut sit alterius, qui ex mortuis resurrexit, discernit ista sine legis iniuria, ne sacrilegium committat in eius auctorem: quod tu facis in eum, quem non intellegis auctorem boni, cum audias apostolum dicentem: itaque lex quidem sancta et mandatum sanctum et iustum et bonum. ecce auctor boni est, qui tibi uidetur unus ex principibus tenebrarum. adtende ueritatem, ferit tibi oculos. ecce Paulus apostolus dicit: lex quidem sancta et mandatum sanctum et iustum et bonum. ecce, cuius auctor est, qui diptychium illud, quod stulta inrides, in magni sacramenti dispensatione praemisit. eadem quippe  inciperet inpleri iustitia legis. quae non inpleta reos etiam praeuaricatione faciebat. neque enim alia lex est sancta et iusta et bonatem operatur, cui mori nos oportet, ut simus alterius qui ex mortuis resurrexit: sed eadem ipsa est. Ecce sequere, lege. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
dance. S nos quidꝰ ꝑgite agere. ut e¬
pitis rudem panniũ ueti uestim̃to cõ¬
antite nouũ uinũ uet̾uosis utrib
cedite duob maritis nlłi placia᷑ ser¬
uite. xͥanam deniq fidem ipotentaurũ
fucite nec equũ ꝑfcm nec homĩem. No¬
dissoli xp̃o seruite ꝑmittite. enis tñ in¬
mortali dote contentis ⁊ mitantib ap¬
plmn qui dicit. Sufficĩa nr̃a ex deo est
aui nos ydoneos ꝓbauit m̃aros noui

Expanded text:
cervice? Sed vos quidem pergite agere ut coecervice? Sed vos quidem pergite agere ut coepistis, rudem pannum veteri vestimento committite, novum vinum veternosis utribus credite, duobus maritis nulli placituri seruite, christianam denique fidem Hippocentaurum facite, nec equum perfectum nec hominem: nobis soli Christo seruire permittite, eius tantum inmortali dote contentis et imitantibus apostolum, qui dicit: sufficientia nostra ex deo est, qui nos idoneos probauit ministros noui
Abbreviated transcription (Latin):
lonis maritis sui hũiliũ amatoꝵ dedig¬
tissima nisi sponsi sui non accipit lrñs
um̃ sane ecc̃a usurp testam̃tum uetus
aue ut lasciua uirgo ĩmemor pudoris
alieni uiri ⁊ min̾ib gaud ⁊ lr̃ĩs ꝯmator
deua ille ur̃ ⁊ pudoris corruptor hebre¬
oꝵ deus dipticiceo lapideo suo aurũ
nob ꝓmttit ⁊ argentum uentris secu¬
ntatem. et t̾ram chananeoꝵ. Un .n.
iios delectau̾unt tam sordidi questus.
itlibeat peccare post xꝑt xp̃m ut sitis
ingtati tam ĩmensis dotib suis. Leet uoꝰ
illiciunt. ut in hebreoꝵ depratis deo p̾
nupcias xp̃i. Discite ergo iam m̃t ⁊̃
filli nos ⁊ decipi falsis promissionib eiꝰ
pauꝑ est egenus est. nec ea quidꝰ pr̃are¬
prest potens est que ꝓmittit. Nã
nlue ꝓprie coniungi. dico & synagoge
dem gͥentis sibi ꝑomĩa et seruenti sim¬
pot̾is pr̃are quid pot̾is alienis ase ⁊ mã¬
datoꝵ suoꝵ detrectantib iugum sẽba

Expanded text:
bonis mariti sui, humilium amatorum dedigbonis mariti sui, humilium amatorum dedigtissima nisi sponsi sui non accipit litteras. uestra sane ecclesia usurpet testamentum uetus. quae ut lasciua uirgo inmemor pudoris alieni uiri et muneribus gaudet et litteris. amator denique ille uester et pudoris corruptor Hebraeorum deus diptychio lapideo suo aurum uobis promittit et argentum, uentris saturitatem et terram Chananaeorum. hi uos delectauerunt tam sordidi quaestus, ut libeat peccare post Christum, ut sitis ingrati tam inmensis dotibus eius. haec uos inliciunt, ut in Hebraeorum depereatis deo post nuptias Christi. discite ergo iam nunc etiam falli uos et decipi falsis promissionibus eius. pauper est, egenus est, ne ea quidem praestare potest, quae promittit: nam si suae propriae coniugi, dico autem synagogae, rem gerenti sibi per omnia, et servienti subpraestare quid poterit alienis ab se, et mandatorum suorum detrectantibus jugum superba
Abbreviated transcription (Latin):
ad officium ciuium ꝑtinebat sũ nc̃ ne
quisqmͣ sp̃italr natus put sibi deb̾e sit¬
mira breuit᷑ate complectitur. Malea̾t
om̃is qui nõ suscitau̾it sem̃ in isrł. fal¬
accipis testamentũ uetus. quiasẽ
uas plenũ suꝑfusa non recipit. S effũ¬
dit. ⁊ stomachus satur teicit ingesta ꝓ¬
uide. ⁊ iuidei ex p̃occupatione inoyseos
cestõ uet̾i saciati tespuerũt nouũ. et
nos ex ip̃i pͥnentione nono refti respin¬
mus uetus. uos ideo utrũ accipitis. ꝙ
in nentro estis plen. s semi. alt̾m ꝙ
ex alt̾o in uob̾ non tam tepletur qͣn
cortumꝑitur. qr ⁊ semel uasa nũqm̃ de
dissimili implentur m̃. S de eadem as
sibi ss̃. ut uini uino. ⁊ uellis melboi¬
⁊ acet ⁊ aceto. Quib ⁊ si dissiłia ⁊nõ
su gn̾is suꝑfundas. ut melli fel. ⁊ aqmͣ¬
umo. ⁊ aqm̃ uino ⁊ aceto garos non re¬
unde nos ꝑun accipimus testam̃tũ ue¬
tus. et quia ecc̃a nr̃a sponsa sit xp̃i pau¬
Nor quid̾ ei npta. s diuiti contenta sit

Expanded text:
ad officium ciuicum pertinebat, siue nunc, ne quisquam spiritaliter natus putet sibi debere sufsque testamenti mira breuitate complectitur: maledictus omnis, qui non suscitauerit semen in Israhelaccipitis Testamentum Vetus? Quia et omne vas plenum superfusa non recipit, sed effundit: et stomachus satur rejicit ingesta. Proinde et Judaei ex praeoccupatione Moyseos testamento uetere satiati respuerunt nouum, et nos ex Christi praeuentione nouo referti respuimus netus. uos ideo utrumque accipitis, quia in neutro estis pleni, sed semi alterumque ex altero in uobis non tam repletur quam corrumpitur, quia et sema uasa numquam de dissimili inplentur materia, sed de eadem ac sibi simili, ut uini uino et mellis melt aceti aceto: quibus dissimilia et non sui. generis superfundas, ut melli fel et aquam uino et aceto garos, non reunde nos parum accipimus testamentum uetus. et quia ecclesia nostra, sponsa Christi, pauperior quidem ei nupta. sed diuiti, contenta sit
Abbreviated transcription (Latin):
sauos mulceat ꝓ inde qd̾ est ocłis saintas
ad uidendum solem. ħ est gra m̃tib ad ĩ¬
plendam legem. ⁊ sicut ocłi sam. non solis
delc̃one moriunt᷑. s illis actib asꝑis indi¬
orum quib reu̾b̾ati iudensiores tenebraᷤᷤ
pellebantur.Sicut aĩa que ꝑ caritatẽ spc
sa lua fc̃a esti non iusticie legis mortua
liũm cum gra defiit faciebat. Itaq dẽ il¬
la utrũq d̾r ⁊ bona est lex siquis ealegit¬
time utatur. et qd̾ sequit᷑ sciens ħx. qr
iusto lex non est poĩta. quia nõ ht̃ opꝰ
et tͥ optat bonam conu̾sionẽ a fabuł adi
u̾itatem ne adoneumi qĩ ad ultiũ reform¬
daus cum u̾sutissimo adult̾io sp̾ente re¬
maneas. Adoneus .ni. ubum hebreũ est.
et int̾p̃tatur dñs eo modo quo solus deꝰ
seruitur. Sicut amen int̾p̾tatur u̾ni.¬

Expanded text:
de quod est oculis sanitas ad uidendum solem, hoc est gratia mentibus ad inplendam legem. et sicut oculi sani non solis delectationi moriuntur, sed illis ictibus asperis radiorum, quibus reuerberati in densiores tenebras pellebantur, sic anima, quae per caritatem spiritus salua facta est, non iustitiae legis mortua litteram, cum gratia defuit, faciebat. itaque de illa utrumque dicitur et: bona est lex, si quis ea legitime utatur et quod sequitur: sciens hoc, quia iusto lex non est posita, quia non opus habet tibi optat bonam conuersionem a fabulis ad ueritatem, ne Adoneum quasi adulterum reformidans cum uersutissimo adultero serpente remaneas. Adoneus enim uerbum hebraeum est et interpretatur dominus eo modo, quo solus deusseruitur; sicut Amen interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
e lex cunigr̃a iam non eo modo lr̃a ⁊
lex appellatur sicut ꝑ serpãm non occidit
hũndante delicto. Itagͦ lex ⁊ nͥtus pc̃ci da
nest. cũ aug eius noxiam delectationẽ.
Ise n̾am ꝓhibicionẽ. nec tũ ⁊̃ sic mala
uoxia. qmͣuis nõ sint mala. gͦ lex sꝑ¬

Expanded text:
et lex cum gratia iam non eo modo littera et lex appellatur, sicut per se ipsam cum occidit abundante delicto. ita enim lex et uirtus peccati dicta est, cum auget eius noxiam delectationem per seueram prohibitionem. nec tamen etiam sic mala noxia, quamuis non sint mala. nam et
Abbreviated transcription (Latin):
titur. scła noua. uͥ post fsam uictoriã fło
trihum pho tumescas. Ꝙ cum modo in¬
sana uanitate desida̾ss eandem t̾ram gẽ¬
tũ cenebratũ sũma uicinitate sb̃e tue cõ¬
iiigi. Credis utiq rem ꝓximi ꝯcupis¬
cis m̾ito tibi est inimicum dipticium cõ¬
tiiens cam bona mandata. multũ etro¬
ri tuo ꝯͣia. Nlamilła tͥa q̃ ad di¬
lectionem dei ꝑtinent: oĩo iguoras.
oĩo non seruas. Hec autẽ septẽ qͥb
societas humana nou leditur. siqñdo
custodis. aut podore pudore depͥmeres
ne int̾ homies confundaris. aut tĩoꝵ
frang̾is. nepublicis legib puniaris.
aut malum fc̃m bona aliqua consue¬
tudine horrescis. aut ip̃a nͣli lege qm̃
non uis: at ista u̾a sponsa xp̃i cui de
egypteo lapideo fconte impndentissi¬
gr̃a. et non iam in uetustate lr̃e. S
in nouitate lĩe sp̃c deo seruiens nõ est
iani sõ lege. S̾ sb̾ gr̃a. Neq .ni. litigio¬

Expanded text:
ntitur saecula noua, ubi post falsam uictoriam falso ntitur saecula noua, ubi post falsam uictoriam falso triumpho tumescas? quod cum modo insana uanitate desideras et eandem terram gentis tenebrarum summa uicinitate substantiae tuae coniungi credis, utique rem proximi concupiscis. merito tibi est inimicum diptychium continens tam bona mandata multum errori tuo contraria.- nam illa tria, quae ad dilectionem dei pertinent, omnino ignoras, omnino non seruas; haec autem septem, ' quibus societas humana non laeditur, si quando custodis, aut pudore reprimeris, ne inter homines confundaris, aut timore frangeris, ne publicis legibus puniaris, aut. malum factum bona aliqua consuetudine horrescis, aut ipsa naturali lege, quam non uis. At ista uera sponsa Christi, cui de diptychio lapideo fronte inpudentissigratia, et non iam in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus deo seruiens non est iam sub lege, sed sub gratia. neque enim litigio
Abbreviated transcription (Latin):
tibi iuferrem dum honorem defe̾rem. ita
⁊ illud mandatum legis ue fl̾m cestimõiũ
dicas pp̃ menbͣ dei tui sic contempnis. ut
ea non solum cestimonio. S iniutam̃to
fło de compedib liberes. Iam u̾o ad̾ seqͥt᷑.
Non concupisces uyorem ꝓximii tui.
tui erroris ncc̃ctate uiolare s cogaris. S
si nephas est coniugem concupiscere alie¬
nam. consid̾a quid sit ꝯcupiscend̾. se p̾pon̾e
alienis ⁊ recordare deos tuos formosos ⁊ deaᷤ
formosas pͥbentes se ut ardent̃ concupiscaĩt᷑.
illi a feminis p̾ncipib tenebrarũ. ⁊ ille a
mascuł quib excitatis infruendã libi¬
diuem ⁊ suos amplexus ĩ hiaut̃ estuanti¬
b eruant ab eis illum dñi tuũ ubiq cõ¬
peditum. ⁊ ranta suoꝵ turpitudĩe ut
solui ualeat indigenteni. Nam rem
ꝓxiimi non concupiscͥe. qd̾ est ultimũ de¬
casogi mandatum. uñ potes miser᷑. none
tibideus tius int̾ra aliena se fab̾care m̃¬

Expanded text:
tibi inferrem, dum honorem deferrem ? ita tibi inferrem, dum honorem deferrem ? ita et illud mandatum legis: ne falsum testimonium dicas propter membra dei tui sic contemnis, ut ea non solum testimonio, sed et iuramento falso de conpedibus liberes. iam uero quod sequitur: non concupisces uxorem proximi tui tui erroris necessitate uiolare cogaris. sed si nefas est coniugem concupiscere alienam, considera, quid sit concupiscendum se proponere alienis, et recordare deos tuos formosos et deas formosas praebentes se ut ardenter concupiscantur, illi a feminis principibus tenebrarum et illae a masculis: quibus excitatis in fruendam libidinem et in suos amplexus inhianter aestuantibus eruant ab eis illum deum tuum ubique conpeditum et tanta suorum turpitudine, ut solui ualeat, indigentem. nam rem proximi non concupiscere, quod est ultimum decalogi mandatum, unde potes, misera? nonne tibi deus ipse tuus in terra aliena se fabricare me
Abbreviated transcription (Latin):
nuptie. Quo ablato mariti erunt tpiter
amatores. m̾etrices uxores. thalami form¬
ces. soci leuones. ac ꝑhec t̃ illud p̃ceptimi
qd est. non occides. ex ciusdem erroris ꝑ¬
u̾sitate non seruas. Duni .il. times ne
dei tui menbrum ligetur in carne. ne di̾¬
hic formdans lymicidium flm. Illic ꝑpe¬
trans u̾ni. Itaq siincurras in oum fame¬
licum qui moriposit ñ cibum porrigẽdo
lege maichei sided̾is. Quid cet̾a decalo¬
gi p̾cepta quõ seruab̾ ut a furto absti¬
neat. ut uescio quis panẽ scu qmͣl es¬
cam in suis iuisc̾ib trucidendam. Deuo¬
ret pocius qmͣ tu si possis ei surripias atq
ad officinã uentris elcoꝵ tuoꝵ curras
ut furto tuo dens tuus. nec ingͣmus ĩci¬
dat unculum. ⁊ quo incid̾a̾t eruat᷑. por
tosim eod̾ furto ꝯp̾hendaris. uonne per
ip̃m dm̃ tuum non te abstulisse iutab̾.
ͥ .n. cibi fcũrus est tał deus cui dicis fłm
suraui ꝑte. s̾ ꝓ te nisi uelles. ut ex̾ciciũ

Expanded text:
nuptiae ? quo ablato mariti erunt turpiter nuptiae ? quo ablato mariti erunt turpiter amatores, meretrices uxores, thalami fornices, soceri lenones. ac per hoc etiam illud praeceptum, od est: non occides, ex'eiusdem erroris peruersitate non seruas. dum enim times, ne dei tui membrum ligetur in carne, nhic formidans homicidium falsum, illic perpetras uerum. itaque si incurras in eum famelicum, qui mori possit, nisi cibum porrigendo lege Manichaei, si dederis. quid? cetera decalogi praecepta quomodo seruabis ? an a furto abstineas, ut nescio quis panem seu quamlibet escam in suis uisceribus trucidandam deuoret potius quam tu, si possis, ei subripias atque ad officinam uentris electorum tuorum curras, ut furto tuo deus tuus nec in grauius incidat uinculum, et quo inciderat eruatur? porro si in eodem furto conprehendaris, nonne per ipsum deum tuum non te abstulisse iurabis? quid enim tibi facturus est talis deus, cui dicis: falsum iuraui per te, sf!d pro te, nisi uelles, ut exitium
Abbreviated transcription (Latin):
ris sui detestanda ꝑu̾sitate uosse atq obs¬
uare ꝑmitłis in quib maudatũ pͥmũ est
houora ꝑrẽm tuũ ⁊ int̃em tuam. Qd̾ et
paulus cõmemorat mandatũ p̾mũ ĩ te¬
ꝓmissione eadem atq itidẽ ⁊ ip̃e pcipiens.
Tu& doctriua demonica didicieti ñnncos
deputare ꝑentes tuos qd̾ te ꝑconcubitum
incarne ligau̾unt. ⁊ ħ modo ⁊̃ deo tuo in¬
mũdas ꝯpedes ĩposuerint. huic ⁊̃ cõsidand̾¬
est ꝯũs p̃ceptim qd̾ est non iechab̾is. ita
uiolatis. ut hoc maxime in quigio deceste¬
mini ꝙ filii ꝓcreaut᷑. ac sic auditores ut̃os
duni cauent ne femine quib miscent᷑ cõ¬
cipiant. ⁊̃ uxoꝵ adult̾os faciatis. Ducũt .n.
ne ꝑticulam di fui sordib camis afficiãt.
ad explendam tm̃ libidineni femuns ĩpu¬
dica coniunctione miscentur. filies .ii. n¬
uiti manichei suscipiũt. p̃ quod solũ coniu¬
gia copłanda sunt. Qũo gͦ non ꝓhibes
qũ id conaris auferre denupcus. unde sunt

Expanded text:
atque obseruare permitteris? in quibus mandatum primum est: honora patrem tuum et matrem tuam, quod et Paulus commemorat mandatum primum in repromissione eadem atque itidem etiam ipse praecipiens. tu autem doctrina daemonica didicisti inimicos deputare parentes tuos, quod te per concubitum in carne ligauerint et hoc modo utique deo tuo inmundas conpedes inposuerint. hinc etiam consequens praeceptum, quod est: non moechaberis, ita uiolatis, ut hoc maxime in coniugio detestemini, quod filii procreantur, ac sic auditores uestros, dum cauent, ne feminae, quibus miscentur, concipiant, etiam uxorum adulteros faciatis. ducunt enim ne particulam dei sui sordibus carnis adficiant, ad explendam tantum libidinem feminis inpudica coniunctione miscentur; filios autem inuiti suscipiunt, propter quod solum coniugia copulanda sunt. quomodo ergo non prohibes quando id conaris auferre de nuptiis, unde sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sił meno dolus non est. et audiens qs¬
qd̾ ibi scriptum est. Dñs deus tuus dñs u¬
nus est. qd̾ tu non audiens intam młtos fic¬
tos deos foruicacionẽ tuam diffudisti. Qũo
nonsit adu̾sum tͥtium pceptũ de saboati
requie. que tot fĩgmentoꝵ alusiõib mqͥ¬
etaaĩa uentilans. Hec tria pcepto qũo
etiueaut addiłc̃om dei qñ capies qũ sapi¬

Expanded text:
in quo dolus non est, et audiens, quod ibi scriptum est: dominus deus tuus, deus unus est: quod tu non audiens in tam multos. fictos deos fornicationem tuam diffudisti. Quomonon sit aduersum tertium praeceptum de sabbati requie, quae tot figmentorum inlusionibus inquieta anima uentilaris? haec tria praecepta quomodo pertineant ad dilectionem dei, quando capies,
Abbreviated transcription (Latin):
mneorat. Lege sane ĩ illud dipticiũ
ne timeas plane sponsi tui est. alus la¬
pis ille significauit duram stolidita¬
teui. tibi autẽ firmam stabilitatem.
uigito dei scripte sunt tabłe ille. digi
sposus tuus eiecit demonia. digito
i expelle tu doctrinas demonioꝵ m̃
pacatum dicit ut sc̃o nomiue te se¬
diicat. Qnquagesimo .n. die post
pasca date sunt ille tabule. et qnqͣ
gesimo die post passionen sponsi tui
qnͣi pasca illud p̾fig᷑abat. datus est di¬
olim quo unuic agnosces mittebant᷑.
tantũ noli cẽ sb̾ lege ue illam cimore uõ
impleas. S sb̾ gcã ut sit uite plenitudo
legis caritas. Non .n. aliuo dipticiũ
recensebat sponsi tui amicus cumi dt̃et.
Nam non adult̾ab̾. non homicidiũ fa¬
cies non concupisces. ⁊ si qd̾ est aliud mã¬
datum tu hoc sermone recapitłat᷑. Dili¬
ges ꝓximũ tuũ tamqmͣ ip̃m te ip̃m. Di

Expanded text:
memorat. lege sane etiam illud diptychium; ne timeas. plane sponsi tui est. aliis lapis ille significauit duram stoliditatem. tibi autem firmam stabilitatem. digito dei scriptae sunt tabulae illae; digito dei sponsus tuus eiecit daemonia; digito dei expelle tu doctrinas daemoniorum paracletum dicit, ut sancto nomine te seducat. quinquagesimo enim die post pascha datae sunt illae agesimo die post passionem sponsi tui quam Pascha illud praefigurabat, datus est diolim, quae nunc agnosceres, mittebantur: tantum noli esse sub lege, ne illam timore non impleas; sed sub gratia, ut sit in te plenitudo legis charitas. Non enim aliud diptychium recensebat sponsi tui amicus, cum diceret: Nam, Non adulterabis, Non homicidium facies, Non concupisces, et si quod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, Diliges proximum tuum tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
ciosa tinuisti. euaninsti. ii linsti. excesisti
modũ tuũ turbasti detorem tuũ. t̾basti
ordiuem tuũ. tał apud te fui nomi te. ce
pacto gͦ te ninic doceam hectria pcepta ad
dilectionen dei ꝑtin̾e ex quo. ⁊ ꝑq̃m ⁊ in

Expanded text:
uisti, evanuisti, viluisti, excessisti modum tuum, turpasti decorem tuum, turbasti ordinem tuum. Talis apud te fui, novi te. Quo pacto ergo te nunc doceam haec tria praecepta ad dilectionem Dei pertinere, ex quo, et per
Abbreviated transcription (Latin):
est ip̃a non est. ⁊ intuis quid̾ gradib se¬
cuta es. s appello int̾ ꝑuulos tuos fr̃es
filios dños meos quos uł tamꝙͣ oua
sollicitis alis foues. uł canꝙͣ infantesfo¬
uentes lacte nutris. siue corruptione
fecunda ilgo m̃r. Hos inte appelio te¬
neros fetus tuos ne garrula cutiosta¬

Expanded text:
est, ipsa non est. et in tuis quidem grandibus seest, ipsa non est. et in tuis quidem grandibus secura es; sed appello in te paruulos tuos. fratres, filios, dominos meos, quos uel tamquam oua sollicitis alis foues uel tamquam infantes lacte nutris, sine corruptione fecunda uirgo mater. hos in te appello teneros fetus tuos, ne garrula curiosita
Abbreviated transcription (Latin):
torem suũ nomine laudant nouitatis.
qĩ omis uetustas fugienda sit. aut om̃is
nouitas aꝑpetenda. cum ⁊ mandatũ ue¬
tus in laude ponat apłus Ioh̾es. ⁊ ꝓpha
uas u̾sboꝵ nouitates euitan iubeat pau¬
catholica. alloquar ⁊ ego ꝓ te ꝓ modulo
meo quałcum filius ⁊ seruus tuus põĩtꝰ
inte dispensare cibaria seruis meis. caue
sꝑ ut caues manicheoꝵ impiã uaĩtatem.
lam tuoꝵ ꝑiculo exꝑtam ⁊ lib̾one
coniũctam ille me quoudam de g̾mio
tuo errore excusserat exꝑtus fugi qdͥ
exꝑiri non debui. S tibi ꝓfec̾int ĩ ꝑi¬
cula mea cui nũc seruit lib̾atio mẽa
qr nisi m uerus ⁊ uerax sponsus tuus de
cuius lat̾e fc̃a es in u̾o fangnine suo
temissionẽ pcc̃oꝵ posuiss. absorbuiss
me uorago fallacie ⁊ t̾ra fc̃m serpens ir¬
tegabiliter deuorass. Nolidecipi noĩe
u̾itatis. hñc sosa tu hẽs. ⁊ in lacte tuo ⁊
in panc tuo. hac autem tm̃ nom̃ eius

Expanded text:
rorem suum laudant nomine nouitatis, rorem suum laudant nomine nouitatis, quasi omnis uetustas fugienda sit aut omnis nouitas adpetenda, cum et mandatum uetus in laude ponat apostolus Iohaitates euitari iubeat aposcatholica, adloquar et ego te pro modulo meo, qualiscumque filius et seruus tuus positus in te dispensare cibaria conseruis meis: caue semper, ut caues, Manichaeorum inpiam uanitatem um periculo expertam et liberatione conuictam. ille me quondam de gremio tuo error excusserat; expertus fugi, quod experiri non debui. sed tibi profecerint etiam pericula mea, cui nunc seruit liberatio mea, quia nisi mihi uerus et uerax sponsus tuus, de cuius latere facta es, in uero sanguine suo remissionem peccatorum posuisset, absorbuisset me uorago fallaciae et terram factum serpens inreparabiliter deuorasset. noli decipi nomine ueritatis; hanc sola tu habes, et in lacte tuo et in pane tuo; in hac autem tantum nomen eius
Abbreviated transcription (Latin):
gebatur in nouo cectõ hẽbant illam spẽ
salutis et̾ne. Ad ilłud .n. ꝑtinebant
ꝙ intlligebant ⁊ diligebant. qr ⁊ si
non dum̃ reuelabatur: iam tñ figura¬
batur. Ad uenus autẽ illi ꝑtinebant
qui non illic amplius qm̃ ꝓmissa tẽ¬
poralia cogitata concupiscebant in qͥb
et̾ua figurata ⁊ ꝓphata non intlłige¬
bant. Si hec iam satis suꝑ ꝙ priorib
sxusionib nr̃is dc̃a sunt. Illa u̾o est uni¬
tabił impudencia cum manicheoꝵ sa¬
crilega ⁊ ĩniunda societas ⁊̾ castam spori¬
sai xp̃i se iactate non dubitat. in quo
tales app apłica amonicio aptaui uos
uniuiro uirginẽ castam exibere xp̃o. Bi¬
meo autẽ ne sicut serpens euam fefel¬
lit astucia sua. sic ⁊ ut̃e mentes corrum¬
pant᷑ a castitate que est in xp̃o. Quid
enĩ agunt isti eunglizantes nob̾ p̃t̾ ꝙ¬
accipimus accepimꝰ. uisi ut nos acatita¬
te corrumpant qmͣ xp̃o seruannis. qñ
legem dei culpant noĩe uetustatis ⁊ er¬

Expanded text:
ento habebant istam spem salutis aeternae; ad illud enim pertinebant, quod intellegebant et diligebant, quia etsi nondum reuelabatur, iam tamen figurabatur; ad uetus autem illi pertinebant, qui non illic amplius quam promissa temporalia cogitata concupiscebant, in quibus aeterna figurata et prophetata non intellegebant. sed haec iam satis superque prioribus responsionibus nostris dicta. Illa uero est mirabilis inpudentia, cum Manichaeorum sacrilega et inmunda societas etiam castam sponsam Christi se iactare non dubitat: in quo tales apostolica illa admonitio: aptaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. timeo autem, ne sicut serpens Euam fefellit astutia sua, sic et uestrae mentes corrumpantur a castitate, quae est in Christo? quid enim agunt isti euangelizantes nobis praeter quod accepimus, nisi ut nos a castitate corrumpant, quam Christo seruamus, quando legem dei culpant nomine uetustatis et er
Abbreviated transcription (Latin):
suse. Ibiu̾o quo post̃ esse u̾ba ueracis
inp̾dicatore xͥ fallacis. Contempne llul
sponsicui .i. xp̃m sponsum tuũ. qr ip̃eẽ
uita et̾na. Nondaũt sicut ssłi desi¬
piunt ad alienũ dñi seducta est es pio¬
mittentem sacuntatẽ uentris. et t̾cami
chanancoꝵ. intlłigis quippe in ip̃is ꝓ
missionib te iam tunc figutatami
pideo diꝑticheo misa̾błi dicacitate it¬
henso monearis. qr nõ hẽs lapideũ co
ꝙ ille tabłe in ppło pͥore significabant

Expanded text:
se. ibi uero quomodo possunt esse uerba ueracis in praedicatore Christi fallacis? contemne insultsponsi tui, id est ipsum sponsum tuum, quia ipse est uita aeterna. Non autem, sicut illi desipiunt, ad alienum deum seducta es, promittentem saturitatem uentris et terram Chananaeorum. intellegis quippe in ipsis etiam promissionibus te iam tunc figuratam epideo diptychio miserabili dicacitate reprehenso mouearis, quia non habes lapideum cor, quod illae tabulae in populo priore significabant.
Abbreviated transcription (Latin):
lic eum ex ꝓpha dixisse. ħ .n. u̾ba que
femm ab eis cor lapideum. ⁊ dabo eis
cor tarneum. uideant si nõ hoc est.
non in tabuł lapideis. S in tabłis cor¬
dis carualib. Nam u ibi qd̾ dc̃m E
cor carneuni. n hic tabłe carnales s
uolunt ut carualr̾ sapiamꝰ. si qr in cõ¬
p̃ne lapidis qui ñ sensu est. caro sentͭ
ꝑ sapidis insensu alitotem significatũ
ost coi non intlłus. ⁊ ꝑ carnis senfuali¬
citem significatũ est cor intlłigens.

Expanded text:
hoc eum ex Propheta dixisse. Haec enim verba, quae feram eis cor lapideum, et dabo eis cor carneum . Videant si non hoc est, Non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. nam neque ibi quod dictum est cor carneum, neque hic tabulae carnales hoc uolunt, ut carnaliter sapiamus. sed quia in conparatione lapidis, qui sine sensu est, caro sentit, per lapidis insensualitatem significatum est cor non intellegens et per carnis sensualitatem significatum est cor intellegen
Abbreviated transcription (Latin):
r apitent᷑ tibi oculi ad amand̾ ⁊ adorã¬
dum solem ⁊ lunam. ac sic ꝑiustũ iudi¬
eriumensum auctam multiplr̃ q ua¬
natam ꝑ ymagines fabulosas ĩpudi¬
ca mente conuolu̾es. Hẽe sunt form¬
cationes tue nimis ab hominande. et tñ
patient̾ cogita cas. et reu̾t̾e ad me. dicit
uertas. Reũt̾e ad me ⁊ mũdab̾is. repab̾is
sicofindaris ⁊ t̾ ⁊ reconfundaris mͥ. ħ au¬

Expanded text:
ut aperirentur tibi oculi ad amandum et adorandum solem et lunam, acsi per iustum iudiet in inmensum auctam multipliciterque uariatam per imagines faculosas inpudica mente conuolueres. - hae sunt fornicationes tuae nimis abominandae. et tamen patienter cogita eas et. reuertere ad me,, dicit ueritas. reuertere ad me, et mundaberis, reparaberis, si confundaris tibi et refundaris mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
ti uito uiu̾e. Qarnes autẽ stolidiore
lobtinsiore. uñ nõ au̾itate. S a sua
uitati cogunt᷑ fat̾i unĩdꝰ dẽ legem cõ¬
scaiptam in tabuł laꝑideis qͣm sinim
chsaurũ in pellib morticinis. an for¬
ce qr in fabella sua ⁊̃ sapides dñt ossa
cẽ p̾ͥncipum. non eis dubitant eis co¬
tia ppoñe agnoꝵ. Nempe g ͦ illa
testi archa mundius tegebat lapide¬
As cabulas qm̃ capͥna pelł codicẽ istoꝵ
dec tu miscid miscd̾it᷑ irride. ut eis ir¬
ndenda ⁊ fugienda ꝯmendes. Nam
mn illo dipticheo sapideo iam tu non
arde lapideo intelligis quid duro illi
pło congruebat ⁊ in eo tñ agnoscis pe¬
dum ip̃m sponsum tuũ illũ q̃m petͥs
oqutur. lapidem uiuũ ab hõib tepro¬
biuim. Adeo autẽ electum ⁊ honorifica¬
aua. Illis gͦ enit lapis offensionis ⁊ pe¬

Expanded text:
tem stolidiore et obtunsiore. unde non a ueritate, sed a sua uanitate coguntur fateri mundius esse legem conscriptam in tabulis lapideis quam suum thesaurum in pellibus morticinis. an forte quia in fabella sua etiam lapides dicunt ossa esse principum, non eis dubitant coria praeponere agnorum? nempe ergo illa testamenti arca mundius tegebat lapideas tabulas quam caprina pellis codicem istorum. haec tu misericorditer inride, ut eis inridenda et fugienda commendes; nam in illo diptychio lapideo, iam tu non corde lapideo intellegis, quid duro illi populo congruebat? et in eo tamen agnoscis petram, ipsum sponsum tuum, illum, quem Petrus loquitur: lapidem uiuum ab hominibus reprobatum. a deo autem electum et honorificatum. illis ergo erat lapis offensionis