comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coniugatus & abuerit bona oꝑa:
coniugium illius nec ꝓdest̃ nec
obẽ ei sed obseruantia mandato¬
rum dĩ prod est: Unus quis que
in quauocatione uocatus est
ad fidem in ea ꝑmaneat: siue
cum uxore siue sineuxore:
Seruus sub uxoris. uoctus es ⁊
cuius uoluntati seruire & pare¬
re debes: Non sit tibi cure noli
diffidere neq dimit tere eam.
quia non ideo amittes regnum dĩ.
licet con iugatus sis siit seruieri
uxori ut non displiceas creatori
Sed &si potesi. lib fier̃i. sub abixore.:
idẽ. situa conuix obierit: aut etiã
incastitate manere delegerit.¬
id ÷ liberatus ẽ. apeccati iugo. & quan¬
dam lib̾tatulam habet ad nõ. ut
seruiat uxori. ita ut non displice¬
at creatori.: Similiter quiliber
uocatus. ẽ id÷ sine uxore seruus ẽ.
xp̃i. idẽ non deb& occupare ser¬
uicio terreno. & uxorio. sed exto¬
to debet seruire dño: qm̃ maius
seruicium requiritur ei ad nõ
qui propt̃ uxorẽ deser̃ creatoremo

Expanded text:
conjugatus, et non habuerit bona opera, conjugatus, et non habuerit bona opera, conjugium illius nec prodest, nec obest ei. Sed observatio mandatorum Dei, prodest. Unusquisque in qua vocatione vocatus est, ad fidem, in ea permaneat, sive cum uxore, sive sine uxore. Servus, subaudis uxoris, vocatus es, cujus voluntati servire et parere debes, non sit tibi curae, noli deficere neque dimittere eam: quia non ideo amittes regnum Dei, licet conjugatus sis, si ita servieris uxori, ut non displiceas Creatori, sed et si potes liber fieri, subaudis uxore, est si tua conjux obierit, aut etiam in castitate manere elegeritid est liberatus est a peccati jugo, et quamdam libertatulam habet a Domino, ut serviat uxori, ita ut non displiceat Creatori. Similiter qui liber vocatus est, id est sine uxore, servus est Christi, id est, non debet se occupare servitio terreno et uxorio, sed ex toto debet servire Domino, quoniam majus servitium requiritur ei a Dominqui propter uxorem deserunt Creatorem, et
Abbreviated transcription (Latin):
pelleris: Circum cisus aliquis
uocatus est: non aid ducat
p̃pucium: Quqͥd ÷ quodloquens
apłs deuxoribus atq coniugatis.
sic subito transiuit ad circum cisio
quia non decircumcisione idest
expoliacione pellis genitalis
membri loquitur sed circum cisum
appellat liberum abuxore. & p̃¬
puciatum : uxorem habentem:
Tir cum cisus in qud uocatus est quis.
idẽ non habens uxorem: non ad¬
duccit p̃pucium. id ẽ. nonducat
uxorem: ut non sit p̃puciatus. sed
aliemus. a congio: inp̃pucio aliquis
uocatus est. id÷ habens uxorem:
non circumcidatur id ẽ. non re¬
linquat uxorẽ suã. nisi forte & illa
casta ꝑ manere decreuerit:
Urr cum cisio nihilest. idẽ castitasss
sine bonis operibus nihil est : & in¬
suꝑ fides sine operibus ociosa ẽ:¬
& p̃pucium nichilest id ÷ congium
absq operebono:: Si fuerit
quiscir cum cisus idẽ. castus siue
celibatus. ꝗd ÷ sine uxore: ccrue¬
ritq ebonis operibus. nihil ei
pest castitas Si&iam suerit

Expanded text:
pelleris. Circumcisus aliquis vocatus est? non adducat praeputium. Quid est quod loquens Apostolus de uxoribus atque conjugatis, sic subito transivit ad circumcisionequia non de circumcisione, id est exspoliatione pellis genitalis membri loquitur, sed circumcisum appellat liberum ab uxore, et praeputiatum, uxorem habentem. Circumcisus, inquit, vocatus est quis, id est, non habens uxorem, non adducat praeputium, id est non ducat uxorem, ut non sit praeputiatus, sed alienus a conjugio. In praeputio aliquis vocatus est? id est non habens uxorem, non circumcidatur, id est, non relinquat uxorem suam, nisi illa casta permanere decreverit. Circumcisio nihil est, id est, castitas sine bonis operibus nihil est, et insuper fides sine operibus otiosa epraeputium nihil est, id est conjugium absque opere bono. Si fuerit quis circumcisus, id est castus, sive caelibatus, quod est sine uxore, carueritque bonis operibus, nihil ei prodest sua castitas. Si etiam fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
sumus adiutores: Ingreco melius
habetur dĩ operis participes sumus:
Dsoperatur fidem in p̃dieatione & sol¬
uit peccatti in baptis mate : huius oꝑis
participes & cid iutores st qui p̃dicant.¬
& buptitandorum corpora mergunt:
Neiagricultura estis: A gerest hic munđ
id .ẽ. eĩ habitatores. quorum corda
ex colit ꝑ p̃dicatores suos: Nam sicut
ager uomere & ligone ex colitur acul¬
tore ita &uomere p̃dicationis ex colun¬
tur corda auditorum. ut se m̃tem
fidei & p̃dicationis recipiant & fruc¬
tum bonorum operum reddant:
Dĩ edifficcitio estis quia uos ipse ȩdifficat
in fua fide ꝑ nr̃am p̃dicationem. uel¬
aedifficat ut ipsum in cordes &in eatis

Expanded text:
sumus adjutores. In Graeco melius habetur: Dei operis participes sumus. eus operatur fidem in praedicatione, et solvit peccata in baptismate, cujus operis participes et adjutores sunt qui pt baptizandorum corpora mergunt. Dei agricultura estis. Ager est hic mundus, id est ejus habitatores, quorum corda excolit per praedicatores suos. Nam sicut ager vomere et ligone excolitur a cultore, ita vomere praedicationis excoluntur corda auditorum, ut sementum fidei et praedicationis recipiant, et fructum bonorum operum reddant. Dei aedificatio estis, quia ipse vos in sua fide per nostram praedicationem aedificat, ut ipsum in corde retineatis
Abbreviated transcription (Latin):
nam imitando. ñaliam p̃dicans. quam
q̃ ab ipso ꝑcipiebat. & inmente uide¬
bat: Uel sapi ensarchi tectus . ẽ.
qui suꝑ aliud fundamentum no ponit
suum nesit infirmum: sed suꝑuiuam
terram: Similiter paulus ut sapiens
architectus fundam̃tũ posuit quia
corinchiis ipse pͥmꝰ p̃dicauit pullus eñi
ante ipsum fundam̃tum fidei in illis
loctiuerat: Alius autem. aut bonus¬
aut malus aedifficator uel operator¬
S uidetit. & consider& quo modo suꝑ¬
aedificet : ut scđm firmi tatem fidei.
siue fundam̃ti. ꝓcedant pari&es
Mid ẽ. bona opera: Fundam̃ tum ali
gud nemo potest ponere p̃ter id qđ¬
m̃ tum apellat in hoc loco fidem
quia sicut indomo primũ fundam̃tũ
ponitur. acde inde pari& es erigun¬
tur : ita primum fides collo canda ẽ.
in cordib: auditorum: acde inde
bona opera debent surgendo
apparere: Et ficut domussine
fundam̃to sifuerit. uł si fundam̃ tum
infirmum & non solidum habuerit.
non potest consistere ut non corru¬

Expanded text:
nam imitando, non alia praedicans quam quae ab ipso percipiebat, et in mente videbat; vel, sapiens architectus est qui super arenam fundamentum non ponit suum, ne sit infirmum, ne super vacuam terram: similiter Paulus, ut sapiens architectus, fundamentum posuit, quia Corinthiis ipse primum praedicavit. Nullus enim ante ipsum fundamentum fidei in illis locaverat: alius autem, bonusaut malus aedificator vel operator, videat, et consideret quid superaedificet, ut secundum firmitatem fidei sive fundamenti procedant parietes, id est bona opera. Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id qumentum appellat in hoc loco fidem quia sicut in domo primum fundamentum ponitur, ac deinde parietes eriguntur, ita primum fides collocanda est in cordibus auditorum, ac deinde bona opera debent surgendo apparere: et sicut domus sine fundamento si fuerit, vel si fundamentum infirmum et non solidum habuerit, non potest subsistere, ut non corru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsalmista loquitur exꝑsona filiidĩ. dõpatri
gratias referentis : propt̃ oboedientiam
gentium ad fidẽ uenientium:. Quomodo
ergo laudã etglorificat  filius dm̃ patrẽ
qui e qualis est ei inom̃ibus: ingentibus
utiq credentibus laudat illum:
Iuindo cũq eñigentes glorificant et laudans
dm̃ patre . filius dĩ laudat illũ ꝑora
& operagentium cuius sanguine redẽptesunt:
deoq dicit ꝓpterea: quia multos mihi¬
Conficebor tibidnẽ pater & glori ficibote
peripsas gentes: et nominituo cantabo:
Id est nomen ditatis tuae laudabo
& iterũ dicit scriptura indeutero nomio.
actamini gentes cũ plebe ei:: Mop ses
legis lator extendens oculum ꝓph& iae
ad tẽpus uocat ionis gentium: alloquitur
eas hortando & ut laudent dm̃ cũ plebe
israhelitica q̃uȩ o limplebs ẽĩ sola exom̃ib:
gentib uocabatur : O gentes credentes
infilium dĩ ꝑcuius passionẽ estis redẽptȩ

Expanded text:
Psalmista loquitur ex persona Filii Dei, Deo Patri Psalmista loquitur ex persona Filii Dei, Deo Patri gratias referentis, propter obedientiam gentium ad fidem venientium. Quomodo ergo laudat et glorificat Filius Deum Patrem, qui aequalis est ei in omnibus? In gentibus utique credentibus laudat illum. Quandocunque enim gentes laudant et glorificant Deum Patrem, Filius Dei laudat illum per ora et opera gentium, cujus sanguine redemptae sunt. Ideoque dicit: Propterea, quia populos multconfitebor tibi, Domine pater, et glorificabo te per ipsas gentes, et nomini tuo cantabo, id est nomen Deitatis tuae laudabo. Et iterum dicit Scriptura in Deuteronomio: Laetamini, gentes, cum plebe ejus. Moyses legislator extendens oculum prophetiae ad tempus vocationis gentium, alloquitur eas hortando ut laudent Deum Patrem cum plebe Israelitica: quae olim plebs ejus sola ex omnibus gentibus vocabatur: O gentes credentes in Filium Dei, per cujus passionem estis redemptae,
Abbreviated transcription (Latin):
& quae predixerant dede eadẽ circũ¬
cisione sp̃uali.. Nisienĩ ꝑgram
baptisi matis mundarentur gentiles
et ꝑfidẽ dñi saluatoris: nequa quam
infiliationẽ abra hȩ transirent
ne quaquã & iã eẽt cõpletũ qđ dicit
moyses : In no uissimis diebus
circũcidet dñs cortuum: et non carnẽtuã
Id est mundabit illuel ab in fidelitate
om̃ib q.⁊ peceatis ꝑ baptismũ
IVlud quoq e gechielis proph&ae
dicentis: Effundã suꝑuos aquã mundam::
A quã uidelic& baptis matis. Gentes aut̃
super misdia: Id est misericordia.
honorare dm̃. sub debenT: qr gratis
sineullis meritis prȩcedentibus uocati s unt
ad fidẽ gratisq: acceper̃ remissionẽ
omnium peccatorũ ꝑ sp̃italẽ circũcisionẽ.
pes gram̃ uidelic& baptis matis ñ on per
crcũ cisionẽ carnalẽ: Cui enĩ plus
dimittitur: plus deb& diligeret:
Sicut scriptum est. ꝓp̃t hoc confitebor
tibi ingentibus: et nominituo cantabo::

Expanded text:
et quae praedixerant de eadem circumet quae praedixerant de eadem circumcisione spiritali. Nisi enim per gratiam baptismatis mundarentur gentiles et per fidem Domini Salvatoris, nequaquam in filiationem Abrahae transirent, nequaquam etiam esset completum quod dicit Moyses : In novissimis diebus circumcidet Dominus cor tuum, et non carnem tuam, id est mundabit illud ab infidelitate omnibusque peccatis per baptismum; illud quoque Ezechielis prophetae, dicentis: Effundam super vos aquam mundam , aquam videlicet baptismatis. Gentes autem super misericordiam, id est de misericordia, honorare Deum, subaudis debent, quia gratis, sine ullis meritis praecedentibus, vocati sunt ad fidem, gratisque acceperunt remissionem omnium peccatorum per spiritalem circumcisionem; per gratiam videlicet baptismatis, non per ircumcisionem carnalem: Cui enim plus dimittitur, plus debet diligere . Sicut scriptum est: Propterea confitebor tibi in gentibus, Domine, et nomini tuo cantabo.
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ eis. ltedocete om̃s gentes baptigantes
quomodo fuit dñs iħs minister circũcisionis
spũalis.. Possumus & iã ethoc ueraciter
dicere : quia cotidie administrat ipse
eandẽ circucisionẽ dimittendo peccata
in baptis mate:: Ministeriũ & enim
tingendi cor pora tradidit suis fidelib:
potestatẽ aut̃ di mittendi peccata
sibi propriȩ reseruauit: si cut iħes
p̃cursor ẽi de eo dicit turbis. Ipseuos
bapti e tabit inspũ scõ & igni:
Et iterũ: Ego inquit ioħs nesciebã eum.
qđ sibi eẽt seruatur us potestatẽ
baptig andimulliq traditurus: sed qui
obicere:: Euius reigrã extitit ipse
minister circũcisionis adhaȩc apłs.
Propt̃ ueritatẽ inquit dĩpatris. ad con¬
firmandas promissiones patrũ: id est
ut confirmaret ds̃ pater promissiones
suas. quas locutus est ad patres desalute
gentium dicens abrahȩ inseminetus
benedicentur or̃s gentes. siueutue rax
appareree cõplendo promissiones quas
patres promiseranit desalute gentium:

Expanded text:
dicens: Ite, docete omnes gentes, baptizantes quomodo fuit Dominus Jesus minister circumcisionis spiritalis. Possumus etiam et hoc veraciter dicere, quia quotidie administrat ipse eamdem circumcisionem dimittendo peccata in baptismate. Ministerium etenim tingendi corpora tradidit suis fidelibus, potestatem dimittendi peccata sibi proprie reservavit, sicut Joannes praecursor ejus de eo dicit turbis: Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni . Et iterum: Ego, inquit Joannes, nesciebam eum quod sibi esset servaturus potestatem baptizandi, nullique traditurus, sed qui ei objicere: Cujus rei gratia exstitit ipse minister circumcisionis? Ad haec Apostolus: Propter veritatem, inquit, Dei Patris, ad confirmandas promissiones patrum, id est ut confirmaret Deus Pater promissiones suas, quas locutus est ad sanctos patres de salute gentium, dicens Abrahae: In semine tuo benedicentur omnes gentes , sive ut verax appareret complendo promissiones quas patres promiserant de salute gentium,
Abbreviated transcription (Latin):
gencia accipi potest. indelicet tã car
extitit: qr ante quã ueniret in mundũ ꝑ in.¬
carnationis misteriũ ipse .ẽ quȩ ẽ uerbũ¬
dĩ patrisministrauit illã dando ⁊ p̃cipien¬
do ut obseru ar&ur. quia ipse loquebat᷑¬

Expanded text:
carnexstitit, quia antequam veniret in mundum per Incarnationis mysterium, ipse qui est Verbum Patris, ministravit illam dando et praecipiendo ut observaretur, quia ipse qui loquebat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph&icis sepissime mn anifestat᷑  ubi
dicit᷑: Ossiue ũbũ dĩ locutũ ẽ: ueniens¬
& ĩ in carne minister extitit circũ cisio¬
nis : quia illã in semetipso suscepit
non ut illã p̃ciper& seruari ⁊ custo diri
post suũ aduentũ : sedut ostender& legẽ
scãm eẽ iustam & boña: Nã mittens

Expanded text:
saepissime manifestatur, ubi dicitur: Os, sive verbum Domini locutum est, veniens in carne etiam minister exstitit circumcisionis, quia illam in semetipso suscepit, non ut illam praeciperet servari et custodiri post suum adventum, sed ut ostenderet legem sanctam esse, justam, et bonam. Nam mittens
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i: Shoc quidẽ decircucisione carnaliẽ
dictũ: sed melius est altiorisen sudecir cũ¬
cisione sp̃uali inteligendũ : idẽ. de gr̃a
baptis matis. Circũcisio sp̃ualis
quȩ est : expoliatio utiq: uitiorũ
quaefit ꝑbaptis mũ cuius minister
extitit ipse dñs inͤsuscipiendo & in aliis
dando:: Suscepit em̃ baptis mũ: quando

Expanded text:
cti. Hoc quidem de circumcisione carnali dictum est, sed melius, id est altiori sensu de circumcisione spiritali intelligendum, id est de gratia baptismatis. Circumcisio spiritalis quae est? Exspoliatio utique vitiorum quae fit per baptismum, cujus minister exstitit ipse Dominus in se suscipiendo et aliis dando. Suscepit enim baptismum quando
Abbreviated transcription (Latin):
Ppt̃ qđ ponentes m̃ deicium: loqͥmini ueri¬
tatẽ unꝰ qͥsq cũ primosuo: Quia omne
m̃datiũ adiabolo ẽ qͥ ẽ. iñ dax& pat̾m̃ dacii
quicũq fili ueritatis sunt debeni depo¬
nere & abicere m̃daciũ : dolositatem
& duplicitatẽ : & loqui ueritatẽ deani¬
mo puro cũ om̃i homine non solum
cũ xpiano: uerũ etiã cũ heretico & pagtno
quia om̃ss̃ nr̃ i pximi : Etquare debemus

Expanded text:
od deponentes mendacium, loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo. » Quia omne mendacium a diabolo est, qui est mendax et pater mendacii . Quicunque filii veritatis sunt, debent deponere et abjicere mendacium, dolositatem et duplicitatem, et loqui veritatem de animo puro, cum omni homine, non solum cum Christiano, verum etiam cum haeretico et pagano, quia omnes sunt nostri proximi . E
Abbreviated transcription (Latin):
serit eos. iã non fur&ur sedretͦlat aber¬
roresuo: Magis aut̃ labor& oꝑando mani¬
bussuis qđ bonũ . ẽ: ut habeat unde tribu¬
at necessitatẽ pacienti: Illeqͥ ante furabat᷑
non solũ debet a furto cesare.s debet
operarimanibus suis ut habeat unde susten¬
tet alios in opiã pacientes Nolite contris¬
tare spm̃ scm̃ dĩ in quo signati id ẽ. sigillati
redẽptionis id ẽ. indie baptismatis: Sic̃
enĩ constristat᷑ homo quando deꝓpria
domo expellitur qua ipse sibi edifi cauit.
ut qui&e in ibi habitaret: sic spssc̃s
contristari dr̃ quando de homine quẽ
sibimundauit in baptismatȩ ꝑpͥua
sp̃s sc̃s habitat. Nolite contris tare
si quando uident alios peccare. & auia
rectitudinis deuiare : contristanturđ illoꝵ
miseria & condolent deillis ut pote dese:¬

Expanded text:
serit eos ; » jam non furetur, sed recedat ab erserit eos ; » jam non furetur, sed recedat ab errore suo. « Magis autem laboret, operando manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti. » Ille qui ante furabatur, non solum debet a furto cessare, sed debet operari manibus suis, ut habeat unde sustentet alios inopiam patientes. HOMILItum Dei in vobis, in quo signati et sigillati redemptionis, id est in die baptismatis. Sicut enim contristatur homo quando de propria domo expellitur quam ipse sibi aedificavit ut quiete ibi habitaret, sic Spiritus sanctus contristari dicitur, quando de homine quem sibi mundavit in baptismate, per sanctus habitat, nolite contristare si quando vident alios peccare, et a via rectitudinis deviare, contristantur de illorum miseria, et condolent de aliis utpote de se
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ iracundiã urãm.: Similiter thocdu¬
plicimodo potest intellegi: Dicamus
simplicit᷑.: Solnon occidat suꝑ ira cundi¬
am urãm: id ẽ. si cõ moti fueritis ad tẽpus
adũs ꝓximũ ante solisoccasũ reconcilia¬
mini & recedat ira a uob: Aliter: Sol
appellat᷑ xp̃s inscripturis sacris utibi:
qui solplerũq ꝓpt̃ irã quȩ uindictã expec¬
tat & ꝓpt̃ discoi diã occidit nobis: id ẽ
receditanobis. sicut occidit falsispphecis
deqͥbus dicit᷑: occidit eis solcũ adhuc
media. eẽt dies: Sol ne occidat suꝑ
iracun diã uram : id ẽ. cauete neꝓpt̃¬
soliusticiae xp̃sauobis: Nolite locum
dare dicbolo id ẽ nolite uindictam
expetere: Neq irasci ultra modũ nerecedat
sol a uobisxp̃s & adueniat diaboł pͥnceps
tenebrarum: Quando cũq enĩ peccamus.
locũ damꝰ diabolo in nobis: Quifurabatur
bona alioꝵ iã non furet᷑ uel furabat᷑ uerba
& doctrina eugłii ꝑhereti cã puitatẽ

Expanded text:
super iracundiam vestram. » Similiter et dusuper iracundiam vestram. » Similiter et duplici modo potest intelligi, dicamus simpliciter. Sol non occidat super iracundiam vestram, id est, si commoti fueritis ad tempus adversus proximum, ante solis occasum reconciliamini, et recedat ira a vobis; aliter: Sol appellatur Christus in Scripturis sacris, ut ibi: « Qui sol plerumque propter iram, quae vindictam expetit, et propter discordiam, occidit vobis, id est, recedit a vobis, sicut occidit filiis prophetis, de quibus dicitur: « Occidit eis sol, cum adhuc dies esset media . » Sol non occidat super iracundiam vestram, id est, cavete ne prstus, a vobis. Nolite locum dare diabolo, id est, nolite vindictam expetere, neque irasci ultra modum, ne recedat sol a vobis Christus, adveniatque diabolus princeps tenebrarum. Quandocunque enim peccamus, locum damus diabolo in nobis. Qui furabatur bona aliorum, jam non furetur, vel qui furabatur verba et doctrinam Evangelii per haereticam pravitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a: Oculus ẽ necessarius manui & pedi.
& manus & pes oculo: ideoq ministrat
oculꝰ manui & pedilum̃: Manus autẽ
absterget illũ &̃lauat a sordibus
ocul debet ministrare lum̃ scienciae
& p̃dicationis aliis qui sunt manus et pe¬
des: id ẽ qui sunt helemosynarii⁊ qui
currunt ad sepeliendũ mortuũ:
Etqͥ actiue uitȩ sunt dediti E contra illi
debent desua substancia sustenta¬
re oculũ id ẽ. p̃dicatorẽ: p̃bentes ei
crbũ & potũ & minis trantes cȩteraq
necessaria sunt illi: hoc faciendo er̃ sibi
iuicẽ mnbra: Seq̃r: irasciminretnolite
peccare: Duplicit̃ possumus hoc intel¬
legere: Si quando peccatis & uia recti¬
tudinis diabolo suadente receditis irascimi¬
niłobis meapsis & in dignamini neã plius
talia faciatis castigando corp urm uigili is
& geiuniis: Aliter: Et si inqͥt ira scimini :
qđ humanũ ẽ: sed ꝓhibet uindictã expe¬
tere qđ iã ñ .ẽ. humanũ: Quia ira uiri
uisticiã dĩ non oꝑatur: Solnon occidat:

Expanded text:
gratia : Oculus est necessarius manui et pedi, et manus, pes, oculo, ideoque ministrat oculus manui et pedi lumen, manus autem abstergit illum et lavat a sordibus; oculus, debet ministrare lumen scientiae et praedicationis aliis qui sunt manus et pedes, id est, qui sunt eleemosynarii, et qui currunt ad sepeliendum mortuum, et qui activae vitae sunt dediti. Econtra illi debent de substantia sustentare oculum praedicatorem, praebendo ei cibum et potum, et ministrando caetera quae necessaria sunt illi. Haec faciendo, erunt sibi invicem membra. Sequitur: « Irascimini, et nolite peccare . » Dupliciter possumus hoc intelligere. Si quando peccatis et a via rectitudinis diabolo suadente receditis, irascimini vobis ipsis, et indignemini, ne amplius talia faciatis, castigando corpus vestrum vigiliis et jejuniis; aliter: Et si, inquit, irascimini, umanum est, sed prohibet vindictam expetere, quod jam non est humanum, quia ira viri justitiam Dei non operatur. « Sol non occidat
Abbreviated transcription (Latin):
sum : et humilis corde: Humilibus
namq consentit: qui cumhumilibus
sehumiliat. non preferensse illis.
sed socians expectans qđ dñs ꝓmisit:
Om̃is qui sehumiat: exaltabitur:

Expanded text:
sum et humilis corde . Humilibus autem consentit, qui cum humilibus se humiliat, non praeferens se illis, sed socians et exspectans quod Dominus promisit: Omnis qui se humiliat, exaltabitur
Abbreviated transcription (Latin):
curapłs paulus morẽ suũ in ac epła nonser¬
uauerit : uidelicet ut uł uocabulũ no¬
minis sui uł ordinis describeret dignie¬
tatẽ: Haec igitur causa extitit qđ nomine
suo nontitula uit qo iudȩis seribȩ batsuis
fratrib qͥb hodiosus erat eoꝙ cr cũ cisio¬
nẽ ⁊ sabbatũ & sacrificia ceteraq quȩ
lex p̃cipit obseruanda ipse doceret
non debere carnalit̃ obseruari post dnĩ
passionẽ : nã illi qui credider̃ iudaei. conten¬

Expanded text:
a non servaverit: videlicet ut vel vocabulum nominis sui, vel ordinis describeret dignitatem. Haec igitur causa exstitit, quod eam nomine suo non titulavit? quia Judaeis scribebat suis fratribus, quibus odiosus erat, eo quod circumcisionem, et sabbatum, et sacrificia caetera, quae lex praecepit observanda, ipse doceret non debere carnaliter observari post dominicam passionem. Nam illi qui crediderant Judaei, conten
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. gucifuit obcediens patri
usq ad mortẽ. iusti constitunt᷑
multi. non tam̃ om̃s: lexautẽ
sub intrauit. ũt habundaret de¬
lictum: ludaei ignorabant ad
quid acceperant legem: & puta¬
bant se ꝑcircũcisione & ꝑcarna¬
les obseriuationes silucri posse :¬

Expanded text:
i, qua fuit obediens Patri usque ad mortem, justi constituentur multi, non tamen omnes. Lex autem subintravit, ut abundaret delictum. Judaei ignorabant ad quid acceperant legem, et putabant se per circumcisionem et per carnales observationes salvari posse
Abbreviated transcription (Latin):
celebrantur mel ioribus ostiis mundant᷑
qua istis legalib: sanguine uidelicce
passionis xp̃i. Nã quia quȩ rebantur uera
sacrificia quibꝰ ꝑfecte potuissent homines
mundari. nec inueniebantur: necesse fuit
tandiu manere illa. quousq uera aduenirent:
Nonenĩ in manu factis scĩs. iħis introiit
exẽplaria ueroꝵ: sed in ipsũ cȩlũ ut ap¬
pareat nunc uultuidĩ ꝓnobis: Non introiit
inquit iħs in manufactis scĩs sub quȩ sunt
exẽplaria ueroꝵ . Manufacta scã appellat
scã scõꝵ: quȩ primũ manib: beselehel
factas inheremo. Ac postea similiter
manib: operatorũ intẽplo salomonis:
inquȩ non introutiħis : sed inipsũ celum
qdđ non est manibus hominũ factũ. sed
iussione. et uoluntate dĩ uerbi extensum:
lgitur illa fuer̃ exẽplaria et figure uerorũ:

Expanded text:
celebrantur, melioribus hostiis mundantur celebrantur, melioribus hostiis mundantur quam istis legalibus, sanguine videlicet passionis Christi; nam quia quaerebantur vera sacrificia, quibus perfecte potuissent homines mundari, nec inveniebantur, necesse fuit tam diu manere illa, quousque vera advenirent. Non enim in manufactis Sanctis Jesus introiit exemplaria verorum, sed in ipsum coelum, ut appareat nunc vultui Dei pro nobis. Non introivit, inquit, Jesus in manufactis sanctis, subaudis quae sunt exemplaria verorum. Manufacta appellat Sancta sanctorum, quae primum manibus Beselehel facta sunt in eremo, ac postea similiter manibus operariorum in templo Salomonis, in quae non introiit Jesus, sed in ipsum coelum, quod non est manibus hominum factum, sed jussione et voluntate Dei Verbi extentum. Igitur illa fuerunt exemplaria et figura verorum:
Abbreviated transcription (Latin):
relaxabantur: sed in hoc. quia maiora
crimina non tollebat. neq: ꝑfectum hominẽ
reddebat. ñerat ꝑfecta mundacio: per¬
fecti aut̃ mundacio & remissio insanguine
xp̃i consistit: qui pronobis effusus est
in remissionẽ peccatorũ. sinecuius
sanguinis effusione nemoredimitur:
Wecesse est ergo: exẽplaria quidẽ
cȩlestiũ his sacrificius & asꝑiiorabus
mundari: Ipsa aut̃ cȩlestia mel iorib
hostiis mundant. quantis: Sacrificia
legalia: ex ẽplaria id ÷ figurã & simili¬
tudinẽ uocat:. Istaaut̃ quę modo in eccła
inueritate cȩlebratur.: Cȩlestia appellac
inueritate e celebrant: ad celestia
ꝑducant : Exẽplaria inquit celestiũ
misteriorũ acrerũ que in lege agebant᷑
infigurã istorũ quę modo in eccła com¬
plentur: necesse erat mundaritalibus
sacrificis typicis et as persionib figurati¬
uis qui ã monebant ueram. Ipsa aũt cȩlestia
id ÷ spitalia qus inueritate modo in eccła

Expanded text:
relaxabantur: sed in hoc quod majorelaxabantur: sed in hoc quod majocrimina non tollebat, neque perfectum hominem reddebat, non erat perfecta mundatio: perfecta autem mundatio et remissio in sanguine Christi consistit, qui pro noin remissionem peccatorum, sine cujus sanguinis effusione nemo redimitur. Necesse est ergo exemplaria quidem coelestium his sacrificiis et aspersionibus mundari. Ipsa autem coelestia, melioribus hostiis mundantur quam istis. Sacrificia legalia, exemplaria, id est figuram et similitudinem vocat: ista autem quae modo in Ecclesia in veritate celebrantur, coelestia appellat,in veritate ea celebrant, ad coelestia perducant. Exemplaria, inquit, coelestium mysteriorum ac rerum quae in lege agebantur in figura istorum, quae modo in Ecclesia complentur, necesse erat mundari talibus sacrificiis typicis, et aspersionibus figurativis, quia non habebantur vera ipsa aut coelestia, id est spiritalia quae in veritate modo in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
in eccła diuersa officia habentes. Quidã
& enĩs uasa p̃dicationis sicut paulus.
de quodns̃ ad ananiã ait: Uas electionis
mihi est iste: Quidã uero diuersos gradus
acuari officia habent: quȩ idẽ egregius¬
p̃dicator cõmemorae dicens Alii datur
ꝑ spm̃ sermo sapientiȩ: alniser moscientiȩ
alii prophaeia. aliigrã cũgracionũ. et alii
atq aliidiuersa donahabent: quȩ singulis
Taber naculũ ergo &e omĩa uasa illius
sanguine asꝑgunt̾: quia uni uersalis
ȩccła cũ om̃ib sibi ministrantib:
sanguine passionis xp̃imundat᷑.
Sequitur: Et omnia pȩnȩ in sanguinemun¬
dantur scđmlegẽ: etsinesanguinis effusi¬
one ñ fit remissio: Quare dixit poenȩ
in sanguine mundare om̃ia scđm legẽ: qm̃
in illis non erat ꝑfecta mundatio: neq
ꝑfecta remissio. Corporaenĩ quantũ adlegẽ
ꝑtin&e mundabantur asꝑsione siue effusi¬
one sanguinis animaliũ. leuiaq peccata

Expanded text:
nt Ecclesiae diversa officia habentes: quidam nt Ecclesiae diversa officia habentes: quidam etenim sunt vasa praedicationis, sicut Paulus, de quo Dominus ad Ananiam ait: Vas electionis est mihi iste. Quidam vero diversos gradus ac varia officia habent, quae idem egregius commemorans dicit: Alii datur per Spiritum sermo sapiealii prophetia, alii gratia sanitatum, et alii atque alii diversa dona habent quae singulis Tabernaculum ergo et omnia vasa illius ia universalis Ecclesia cum omnibus sibi ministrantibus sanguine passionis Christi ndatur. Et omnia pene in sanguine mundantur, secundum legem: et sine sanguinis effusione non fit remissio. Quare dixit: Pene in sangniam illis non erat perfecta mundatio, neque perfecta remissio: corpora enim quantum ad legem pertinent mundabantur aspersione sive effusione sanguinis animalium, leviaque peccata
Abbreviated transcription (Latin):
et dequa alibi dr̃ Sic ds̃ dilexit mundũ:
ut unigenitũ suũ daret promundo:
Y sop herba humilis est &e in pceris nascens
perquã humilitas de signat᷑ xp̃i et forti¬
tudo. q̃ua interiora nr̃a purgantur
Nã huiusterbȩ genere : pulmonũ uicia pur¬
garisolent: potest & ꝑ hysopũ pęnitenciã
accipi: quȩ fortiter̃ ꝑ acta nnteriora
uicia m̃tis purgat hic sanguis cestam̃ti
Haec est. confir macio huius testam̃ti.
qđ mandauit aduos ds̃: Iste sanguis.
p̃figurabat illũ sanguinẽ ꝗ delaterexp̃i
incrucemanauit: hoc sanguine xps & nos
as ꝑsis sit aetestam̃tũ suũ confirmauit:
sicut ipse dixit. hic est sanguis nouitesta¬
m̃ti in remissionẽ peccatorũ.: & iam tabmaculũ
& omĩa uasaministeria : sanguine simil it̃
asꝑsit: Taber naculũ illi intelligendisunt.
dequibus ꝑ prophaã ds̃ loquitur dicens:
In habitabo m illis : et inambulabo: et deꝗb

Expanded text:
et de qua alibi dicitur: Sic Deus dilexit mundum, et de qua alibi dicitur: Sic Deus dilexit mundum, ut Unigenitum suum daret pro mundo. Hyssopus herba humilis est, et in petra nascens, per quam humilitas designatur Christi et fortitudo, qua interiora nNam hujus herbae genere, pulmonum vitia purgari solent. Potest et per hysopum poenitentia accipi, quae fortiter peracta interiora vitia mentis purgat. Hic sanguis testamenti Haec est confirmatio hujus testamenti quod mandavit ad vos Deus. Iste sanguis praefigurabat illum sanguinem qui de latere Christi in cruce manavit. Hoc sanguine Christus et nos aspersit, et testamentum suum confirmavit, sicut ipse dixit: Hic est sanguis Novi Testamenti in remissionem peccatorum . Etiam tabernaculum et omnia vasa mysterii, sangnaculum illi intelligendi sunt de quibus per prophetam Deus dicit: Inhabitabo illis, et inambulabo; et de qui
Abbreviated transcription (Latin):
accipiens sanguinẽ uituloꝵ & hẏrcorũ
cũ aqua &e lanacoccinea & hysopo ipsũ
quoq: librũ &e omne ppłm as ꝑsitdics:
Om̃ia ista infigura agebantur:Nãuitulus
ille quiplerũq: hostia sacer dotis erat:
xpm significit quiuerus sacerđ ex istens:
uitulũ hocest semae ipsũ obtulit dõpatri
inaracrucis. Iste est uitulus: quẽ pius
pater mactauit ꝓreuersione filii ꝓdigi :
Hytcus quoq qui propeccaito offerebat᷑.
eundẽxpm̃ significait quiꝰ peccatoribus
oblatus est: iuxta qđ idẽ apłs alias ait:
Eũ qui non nouerat peccatũ: ds̃ pat̾ ꝓnobis
peccatũ fecit: hoc est hostiã propeccato.
Qd enĩ uet testam̃tũ sanguine resꝑs ũest
ad confirmacionẽ : similiter et ppłstipice
significabatur sanguine passionis xp̃i
nouũ testam̃tũ confirmandũ. et ppłm
credentẽ mundandũ: Aqua aut̃ ꝗa ppłs
asꝑgerbatur : a qua ẽ baptis matis qu a
fideles profundunt᷑ Lana coccinea.
caritatẽ xp̃i qua pronobis passus est

Expanded text:
tulorum et hircorum cum aqua et lana coccinea et hyssopo, ipsum quoque librum et omnem populum aspersit dicens. Omnia ista in figura agebantur. Nam vitulus ille, qui plerumque hostia sacerdotis erat, Christum significabat, qui verus sacerdos existens, vitulum, hoc est semetipsum obtulit Deo Patri in ara crucis. Iste est vitulus quem pius pater mactavit pro reversione filii prodigi. Hircus quoque qui pro peccato offerebatur um significat, qui pro peccatoribus oblatus est: juxta quod idem Apostolus alias ait: Eum qui non noverat peccatum, Deus Pater pro nobis peccatum fecit: hoc est hostiam pro peccato; quod enim vetus Testamentum sanguine respersum est ad confirmationem, similiter et populus typice significabatur sanguine passionis Christi novum Testamentum confirmandum, et populum credentem mundandum. Aqua autem qua populus aspergebatur, aqua est baptismatis, qua fideles perfunduntur. Lana coccinea charitatem Christi, qua pro nobis passus est,
Abbreviated transcription (Latin):
fraterna : qua consulimus fratrib
simpli cioribus. quatinus eos in a¬
liquo nonscandaligemus: a edif¬
ficationem habet: inqua uir tute
duntur: paciencia uidelicet. hu¬
militas. cordisq: simplicitas.:
Sicut enim uinum non tẽperatum
ad mixtione alicuius dulcedinis.
aut &iam aquȩ. mentẽ alienat:
& sic̃ omnia mera & pura nonita
delectantur sicut mixtã sic sci¬
encia diuina uł humana non ẽ.
utilis quiamente in suꝑbiam ele¬
uatꝰ. nisi tẽperata fuerit dilectione
proximi. humilitate quoq paci¬
encia atq simplicitate: Tuncaut̃
sciencia magna. ẽ. & sibi utilis.
sicaritate humili& ur. cumqua
Retiam amplius crescit: Siquis¬
g autem existimat scire aliquidi
id ÷ omnia munda eẽꝰ & qđ licite
fidelilib sint utenda nondum cog

Expanded text:
fraterna, qua consulimus fratribus fraterna, qua consulimus fratribus simplicioribus, quatenus eos in aliquibus non scandalizemus, aedificationem habet. In qua virtute,duntur, patientia videlicet, humilitas, cordisque simplicitas. Sicut enim vinum, non temperatum admistione alicujus dulcedinis, aut etiam aquae, mentem elevat, et sicut omnia mera et pura non ita delectantur sicut commista: sic scientia divina vel humana non est utilis, quia mentem in superbiam elevat, nisi temperata fuerit dilectione proximi, humilitate quoque, patientia atque simplicitate. Tunc autem scientia magna est et sibi utilis si charitate humilietur cum qua etiam amplius crescit. Si quis autem existimat se scire aliquid, est omnia munda esse, et quod licita fidelibus sint ad utendum, non
Abbreviated transcription (Latin):
manserit: Dehis autem sub cẏbis
& potibus quȩ idolis immolantur.
sub auđ scripsistis mihi: Inter cȩ¬
utrum deberent om̃ia cõmede¬
re necne : & utrum. eẽnt om̃iamun¬
da: Quia quidam illorum haben¬
tes scienciam: cuncta. eẽ adeo crea¬
ta bona: manducabant inteplis
idolorum: & scandali zabant
simpliciores fr̃s qui dicebant
Nisi iste quimnaioris scientiae ͤ quam
ego scir& aliquid numinis & dita¬
tis eẽ in hoc idolo: & incarnibus ei
consecratis. nequa quam inidolio
id ẽ. intemplo idolis consecrato
residens. carnes aliosq cybos. & ui¬
num idolis consecratũ sumeret:
Dehoc multa dicturus. ẽ hic apłs:
Scimus qm̃. om̃s scienciam habemꝰ.
sub omnia ẽẽ. munda ꝑnaturam.
sed inuocacio idolorum & conse¬
cracio qua illis consecrantur: facit
ea inmunda: Sciencia. fubaudis
qua credimus omnia munda mun¬
dis& omnia scĩ ficari ꝑ inuocaitinẽ
nominis xp̃i inflat: id ẽ. insuꝑbiae
tumorem mentem eleuat: Cciri¬
tas uero edifficat. id÷ dilectio.

Expanded text:
s autem cibis et potibus quae idolis immolantur, subaudis scripsistis mihi. Inter caeutrum deberent omnia comedere necne, et utrum essent omnia munda, quia quidam illorum, habentes scientiam cuncta esse a Deo creata bona, manducabant in templis idolorum, et scandalizabant simpliciores fratres, qui dicebant: Nisi iste, qui majoris scientiae est quam ego, sciret aliquid numinis et deitatis esse in hoc idolo et in carnibus ei consecratis, nequaquam in idolo, id est in templo idolis consecrato residens, carnes aliosque cibos, et in vinum idolis consecratum sumeret. De hoc multa dicturus est hic Apostolus. Scimus quomam omnes scientiam habemus, subaudis omnia esse munda per naturam; sed invocatio illorum et consecratio qua illis consecratur, facit ea immunda. Scientia subaudis, qua credimus omnia munda mundis, et omnia sanctificari per invocationem nominis Christi, inflat, id est per superbiae tumorem mentem elevat: Charitas vero aedificat, id est dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
uirginitas scã: honesta & deo
accepta ẽ.: Siquis existimat
& puttt turpem słuideri ab a¬
lus suꝑ uirgine sua. eo qđ sit suꝑ¬
ad ulta. id .ẽ. eo qđ ad nubiles
annos ꝑuenit: timet illã fornica¬
ri cũ aliquo seruorum suorum.
nec potest illã seruare uirgi¬
nem: quod uult faciat. id est
tradat illam cuicũq uult : non
peccat uirgo sinubat: Sidor mi¬
erit id ẽ. si mortuus fuerit uir:
nubat mulier cui uult. tantum
in dño id ÷ fideli semisceat uiro:
Beacior autem erit. sisic ꝑmanse

Expanded text:
virginitas sancta, honesta et Deo accepta est. Si quis autem existimat et putat turpem se videri ab aliis, super virgine sua, eo quod sit superadulta, id est eo quod ad nubiles annos pervenerit, timet illam fornicari cum aliquo servorum suorum, nec potest illam servare virginem, quod vult faciat, id est tradat illam cuicunque vult: non peccat virgo si nubat, si dormierit, id est si mortuus fuerit vir ejus, nubat mulier cui vult, tantum in Domino, id est, fideli se misceat viro. Beatior autem erit, si sic permanse
Abbreviated transcription (Latin):
maneat : Iuxiti qđ salomon dic̃
Terra in eternum stabit: Uolouos
sine sollicitudine .  Id .ẽ. sine
multa & suꝑflua cura quã hab&
coniugati: Quicum uxore . ẽ
diuisus. est : qm̃ exparte seruit
coniugi. exparte dño: Et muli¬
er innupta & uirgo quod dnĩ
est : cogitat. quomodo sit sc̃a
corpore & sp̃u id ẽ m̃te : Ideo
ad didit mente.siue spii : quia
multefunt quȩ habent integri¬
iitem corporis. sed ñ s̃ uirgines
m̃te : qm̃ sipossent iaminupsissent:
Laec adutilitatem urãm dico: quia
scm ẽ apud dm̃ & leue in hoc scło:
in uirginitate ꝑmanere: N ut
laqueum uob̵ in ciam .: Idẽ non dico

Expanded text:
xta quod Salomon dicit: Terra in aeternum stabit . Volo autem vos sine sollicitudine esse, id est sine multa et superflua cura, quam habent conjugati. Qui cum uxore est, divisus est, quoniam ex parte servit conjugi, ex parte Domino. Et mulier innupta et virgo, quod unum est, cogitat ut sit sancta corpore et spiritu, id est mente. Ideo addidit, mente sive spiritu, quia multae sunt quae habent integritatem corporis, sed non sunt virgines mente, quoniam si possent, jam nupsissent. Haec ad utilitatem vestram dico, quoniam sanctum est apud Deum, et leve in hoc saeculo in virginitate permanere, non ut laqueum vob
Abbreviated transcription (Latin):
nunc princeps huuis mundi. eiciet᷑ foras
Sed quid fec̃pymodũ Tercia cdhe resur¬
flans& dicens accipite spm̃ scm̃: Aliter:
Ascendensxp̃s in altũ id ẽ. incȩlum qua¬
dra gesimodie resurrectionis suȩ
captiũa duxit captiuitatẽ: quandonaturã
humanã quedeparadrsofuerat adiabolo
captiuata. ipse iterũ captiuauit depo¬
testate diaboli illã abstrahendo & ad¬

Expanded text:
Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Sed quid fecit postmodum? Tertia die resurflans, et dicens: Accipite Spiritum sanctum . Aliter: Ascendens Christus in altum, id est in coelum quadragesimo die resurrectionis suae, captivam duxit captivitatem, quando naturam humanam quae de paradiso fuerat a diabolo captivata, ipse iterum captivavit de potestate diaboli abstrahendo
Abbreviated transcription (Latin):
istȩ ꝑ sonȩ: Ideoq hancm̃ surã donatio¬
nis ad nram capacitatẽ referre debemꝰ.:
quia iuxta qđ nos capere ualemus exdo¬
in m̃ surabile .ẽ in longitudine: ꝓfundi¬
tate latitudine sui ⁊ multiaidine
aquarũ : Et sicut in cole uenientes ad illud
caquatũ scđm m̃ surã uasculoꝵ suoꝵ unus¬
qͥsq deportat alius plusalius minus ⁊ tam̃
mare in m̃sinabile manet : ita & nos
scđm m̃ surã nr̃e capacitatis exdonis sp̃s
sc̃i accipimus & ipse in sua natura in m̃ su¬
m̃ surã donationis xp̃ĩ aliimaior. aluminor¬
ascendens xp̃s in altũ captiuã dux̃ captiui¬
tatẽ dedit dona hominibus: Quidã doc¬
tor hoc modo uns uersiculũ explanat :
qđ aueritate non discrepat: & appellat
diabolumcaptiuittitẽ quigenus humanũ
deparadyso captiu uit: ascendens xp̃s
in altũ id ẽ in crucẽ iuxta qđ & ipse dix̃.
t̃ẽ idẽ diabolũ dux̃ captiuũ & cap¬
tiuauit illũ auferendo ab illo potestatẽ
quã tenebat in hoc mundo. iuxta illud:

Expanded text:
e, ideoque hanc mensuram donationis ad nostram capacitatem referre debemus, quia juxta quod nos capere valemus, ex doimmensurabile est in longitudine, profunditate, latitudine sui et multitudine aquarum; et sicut incolae venientes ad illud, aquam secundum mensuram vasculorum suorum unusquisque deportat, alius plus, alius minus, et tamen mare immensurabile manet, ita et nos secundum mensuram nostrae capacitatis ex donis Spiritus sancti accipimus, et ipse in sua natura immensumensuram donationis Ascendens Christus in altum, captivam duxit captivitatem; dedit dona hominibus. Quidam doctor hoc modo hunc versiculum explanat, quod a veritate non discrepat, et appellat diabolum captivitatem: quia genus humanum de paradiso captivavit. Ascendens Christus in altum, id est in crucem, juxtem, id est diabolum duxit captivum, et captivavit illum auferendo ab illo potestatem quam tenebat in hoc mundo, juxta illud:
Abbreviated transcription (Latin):
mate scđm illud scĩ estote quia etego
scssũ : ideoq: scẽ uiuere debetis: bene
om̃s̃ fideles unã spẽ habent ꝑuenien¬
di ad patriã cȩlestẽ : Unus ẽ dñsom̃iũ
alii maiorẽ. aliiminorẽ fidẽ habeant
qͥ maiora & minora dedõ intellegunt.
tam̃ in hoc dr̃ eẽ: una fides qͥa unũ

Expanded text:
mate, secundum illud: Sancti estote, quia ego sanctus sum , ideo sancte vivere debetis. Bene omnes fideles unam spem habent perveniendi ad patriam coelestem. Unus est Dominus omnium alii majorem, alii minorem fidem habeant, qui majora et minora de Deo intelligunt, tamen in hoc dicitur esse una fi
Abbreviated transcription (Latin):
quauocati estis: In baptis mate estis uoca¬
ti ut scĩ es setis & in maculati: scȩ̃ & in ma¬
culate conuersamini ãbulantes deuir¬
tute in uirtutẽ.: Quodauthic̃ ego uincł¬
tus duplicimodo intelligi potest:

Expanded text:
qua vocati estis in baptismate. Estis vocati ut sancti essetis et immaculati, sancte et immaculate conversamini, ambulantes de virtute in virtutem. Quod autem dicit, ego vinctus, duplici modo intelligi pote
Abbreviated transcription (Latin):
tante suos in uicẽ in caritate:. Humilis
dr̃ : humiadclinis:: Mansuetudo ẽ
lenitas & tramquillitas animi: ambu¬
late in qͥt & conũsamini cũ omĩ humi¬
litate & mansuetudine m̃tis: subportan¬
te suos inuicẽ incaritate. id. ẽ in di¬

Expanded text:
tantes vos invicem in charitate. Humilis dicitur humi acclivis. Mansuetudo est lenitas et tranquillitas animi. Ambulate, inquit, et conversamini cum omni humilitate et mansuetudine mentis, supportantes vos invicem in charitate
Abbreviated transcription (Latin):
finis asiȩ : & principium europȩ:
Non ubi nominatus est xp̃s. ap̃dicatoribus.
ignorabatur. nesuꝑ aliorũ p̃dicationẽ
etfidẽ. pomerẽ meam:Apłs ergo ipse
ucebat fundam̃ta fidei: et ipse errebat
porietes. Illis utiq: p̃dicabat :
de quibus olimp̃dictũ erat:: Quibus
non est ad nuntiatũ de eo a proph& is¬

Expanded text:
finis Asiae, et principium Europae. Non ubi nominatus est Christus, a praedicatoribus, ignorabatur, ne super aliorum praedicationem et fidem ponerem meam. Apostolus ergo ipse jacebat fundamenta fidei, et ipse erigebat parietes. Illis utique praedicabat, de quibus olim praedictum erat, quoniam, non est annuntiatum, a prophetis
Abbreviated transcription (Latin):
Sperabdnt enĩ beneplacentes
erũ no sũ pati. prospere uiuere:
sicut dictũi est: qui fecerit ea inu&:
hicaut̃ speramus quia plangentes.
& euangelica p̃cepta custodientes: non
terrã possidebimus sed cȩlũ: Insuꝑ
& iam qđ cȩlo multo melius est.
speramus ꝓximidõ consisterȩ : ad ipsũ
paternũ solium peruenireꝰ etministrare
ei cũ angłis: iuxti qđ sal uator dicit
in eugło Fulgebt̃ iusti sicut sol
in regno patrissui : er̃q sicut angł idĩ
incelo: hocuero sacerdociũ ꝑ qđ hanc
glam posses suri sumus. nonest sine
uire iurando . ut firmãdĩ ꝓmissionẽ
credamus.: Vnde apłs subdit.
Et quantũ est sub firmũ istud sacer¬
dotium x p̃i lequo loquimur
utiq multũ. quia nonsine iure iurando
firmatũest: Alii quidẽ sine iure¬
iurando sacer clotes factis unt ut
xp̃s cũ iure iurando sacerdos factus est.

Expanded text:
sperabant enim beneplacentes, sperabant enim beneplacentes, aerumnosum pati, prospere vivere, sicut dictum est: Qui fecerit eam, vivet. Hic autem speramus, quia plangentes et evangelica praecepta custodientes, non terram possidebimus, sed coelum. Insuper etiam, quod coelum multo melius est, speramus proximi Deo consistere, ad ipsum solium paternum pervenire, et ministrare ei cum angelis, juxta quod Salvator dixit in Evangelio: Fulgebunt justi sicut sol in regno Patris sui, eruntque sicut angeli Dei in coelo. Hoc vero sacerdotium per quod hanc gloriam possessuri sumus, non est sine jurejurando, ut firmam Dei promissionem credamus. Unde Apostolus subdit, Et quantum est. Subaudi, firmum istud sacerdotium Christi, de quo loquimur, utique multum: quia, Non sine jurejurando, firmatum est. Alii quidem sine jurejurando sacerdotes facti sunt. Utem cum jurejurando. Sacerdos factus est.
Abbreviated transcription (Latin):
iurando: quiaiut dicens ꝑpsal mistã:
Tuessacerdos inꝙernũ. Reprobatio
quidẽ fitp̃cedentis mandati. hoc est
legis moysi : propt̃ infirmitatẽ eĩ
& inutilitatẽ: Infirmitatẽ in hoc
habebat lex : qui ao perantes non
ualebat iuuare. Inutilitatẽ uero.
quia nemini regnũcę loꝵ uale bat
aperire.: Unede sequitur: Nic hil
enĩ adꝑfectũ ad duxitlex: Quid
enĩ: nichil ꝓfuit lex ł profuit
quidẽ aliquid corpora mundando.
peccata leuia relaxando: sed nichil
ad hoc profuit ut ꝑfectos facere
potuisset seruientes inea: Qm̃ gra¬
uiora peccata non tollebat: nec ianuã.
patriȩ cȩlestis alicui a periebat :
Qua propt̃ reprobataest : ut graẽ daret᷑
locus. in qua ꝑfectio constat:
utilis quidẽ fuit fidẽ habentibus
in xp̃o : Non illis quitotã spẽ suam
ieĩ carnalibus obseruacionibus
ponebant: Introductio uero
melioris spei. sub̵: estmodo in grã.
in quã spẽ ꝓximamus ad dm̃¬
habuit quidẽ lex spẽ sed
talẽ qualẽ grã prestitit:

Expanded text:
urando, quia vivit, dicens per Psalmistam: Tu es sacerdos in aeternum. Reprobatio quidem fit praecedentis mandati. Hoc est legis Moysi. Propter infirmitatem ejus et inutilitatem. Infirmitatem in hoc loco habebat lex, quia operantes se non valebat juvare; inutilitatem vero, quia nemini regnum coelorum valebat aperire. Unde sequitur: Nihil enim ad perfectum adduxit lex. Quid enim nihil profuit lex? profuit quidem aliquid corpora mundando, peccata quaedam relaxando: sed nihil ad hoc profuit, ut perfectos facere potuisset servientes in ea, quoniam graviora peccata non tollebat, nec januam patriae coelestis alicui aperiebat: quapropter reprobata est, ut gratiae Dei daretur locus, in qua perfectio constat: utilis quidem fuit fidem habentibus in Christo; non illis qui totam spem suam in carnalibus observationibus ponebant. Introductio vero melioris spei. Subaudi, est modo in gratia. In qua. Spe. Proximamus ad DeHabuit quidem lex spem, sed non talem qualem gratia praestitit:
Abbreviated transcription (Latin):
A tuero nouũ testam̃tũ dictũ est: eo qđ
ueterẽ hominẽ id ÷ peccato ueteris
hominis adȩ cõmaculatũ: nouũ efficiat
in baptis matȩ ꝑfidẽ dominicȩ passionis:
Quod non est si mile testam̃to ueteri
qđ fecit cũ patrib: eorũ: quia illud
t̃rena ꝓ mittebat actẽporalia: &x pre¬
cipiebat carnalia. Istud uero aet̾na
& cȩlestia ꝓmittit p̃cipiens spitalia:
Quod uero dicit indie qua app̃hendi
manũ illorũ ut educerẽ eos det̾ra
aegrpti : magnã familiaritatẽ suam
omp̃s ds̃ ostendit. quã ex ibuit illippło
More enĩ mulierũ loquitur sermo diuinus:
illos nelabantur. ut pote firmos gressus
ad huc non habentes.. Sic omp̃s ds̃ cũ ille
ppłs puerilis acparuulus eẽt: quia neq
gressus boncoperacionẽũ habebat neq

Expanded text:
Testamentum dictum est, eo quod veterem hominem, id est peccato veteris hominis Adae commaculatum, novum efficiat in baptismate per fidem Dominicae passionis, quod non est simile Testamento Veteri, quod fecit cum patribus eorum: quia illud terrena promittebat ac temporalia, et praecipiebat carnalia, istud vero aeterna et coelestia promittit praecipiens spiritualia. Quod vero dicit: In die qua apprehendi manum illorum, ut eos ducerem de terra Aegypti, magnam familiaritatem suam omnipotens Deus ostendit, quam exhibuit illi populo: more enim mulierum loquitur sermo divinus, illos ne labantur, ut pote firmos gressus adhuc non habentes, sic omnipotens Deus, cum ille populus puerilis ac parvulus esset, quia neque gressus bonae operationis ha
Abbreviated transcription (Latin):
die ascensionis suȩ: discunt quicquid
mortalib dedõ sciendũ erat:
Quomodo possent euãgelistȩ tanta
miracula ce uerba cęlestia posteĩ
ascensionẽ scribere: nisi ea in cordiũ
tabulis diuinitus ex arata haberent.
quinto anno post dominicã ascensi¬
onẽ eugłiu scripsit. quomodo
cleposs& tantã diuinitatẽ illi us
proferre quȩ ipsedns eis protulit
maxime ea nocte quã cõp̃hensus est.
nos aut̃ partẽ in cordibus. plenius

Expanded text:
die ascensionis suae discunt quidquid die ascensionis suae discunt quidquid mortalibus de Deo sciendum erat. Quomodo possent evangelistae tanta miracula ac verba coelestia post ejus ascensionem scribere, nisi ea in cordium tabulis divinitus exarata haberent? quinto anno post Dominicam ascensionem Evangelium scripsit, quomodo posset tanta de divinitate illius proferre, quae ipse Dominus eis protulit maxime ea nocte qua comprehensus est? Nos autem partim in cordibus, plenius