comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
o presentis opusculi executiouem
multum mͥ prebuit ausum. non sci¬
Mentie litteralis cuiꝰ apud me constat
forma ꝑtenuis ulla securitas. sed
hystorie spirituał auctoritas. Qui
eium certum semꝑ tenui solo cdi
numine. et ꝑ qͦs uoluit consũma¬
tam eam non dubium habui. ꝑqͦs ã rudes ipse uoluerit
conscribendã. Qͥ enim eos ꝑ tot difficultates traduxit iti¬
uerum. qui succidit añ ipsos tot excrem̃ta belloꝵ. dubita¬
re non ualui qd̵ rei geste mͥ quib sͥ placeret iodis inde¬
ret ueritatem. nec negaret competentium ordiui orua¬
contexta plus ȩquo simplicib. et que multociens gram¬
matice naturas ex cedet. lectoremq uapidi insipiditate
sermonis sepus ex ammare ualeuet. Ca plane minꝰ erudi¬
tis nec de locutionis qualitate curantib ob illius noue
relationis amorem satis oportuna uidet᷑. nec aliter q̃ illi
sentiunt. ab auct̾ore diei debuisse putat᷑. His aũ quib

Expanded text:
IAE. 368 Ad praesentis opusculi exsecutionem IAE. 368 Ad praesentis opusculi exsecutionem multum mihi praebuit ausum, non scientiae litteralis, cujus apud me constat forma pertenuis, ulla securitas, sed historiae spiritualis auctoritas. Quam enim certum semper tenui solo Dei numine, et per quos voluit consummatam, eam non dubium habui per quos etiam rudes ipse voluerit conscribendam. Qui enim eos per tot difficultates traduxit itinerum, qui succidit ante ipsos tot excrementa bellorum, dubitare non valui, quod rei gestae mihi, quibus sibi placeret modis, inderet veritatem, nec negaret competentium ordini ornacontexta plus aequo simplicibus, et quae multoties grammaticae naturas excederet, lectoremque vapidi insipiditate sermonis saepius exanimare valeret. Ea plane minus eruditis, nec de locutionis qualitate curantibus, ob illius novae relationis amorem satis opportuna videtur, nec aliter quam illi sentiunt, ab auctore dici debuisse putatur. His autem quibus
Abbreviated transcription (Latin):
qd si aliquotiens me a uulgari grãmatiea ꝑegrinari con¬
tigerit. iccireo fecerim qd uicia ummo illd̾ himi serpeus
eloquiũ p̃cedentis corrigebam hystorie. et ullas uideo ur¬
bes ac oppida studiis feruere gͣminatice. unde a ueterib
hystoricis noluissem si facultas snppetet discrepare. Pensa
deniq qͥd in t̾ rei fanili aris cinas et̃ exebias auditiones
causarum dictandi mͥ inmo qd grauius: trans lataudi
estuabat intentio. et dum diu̾sa non sine mordaci importu¬
uitate foris audire compellerer. stabilit̾ intꝰ que orsus fu¬
eram ceꝑta teuere cogebar. Ionge alio quam iexpositio¬
nib geueseos uł aliis opusculis tͣctatoriis me usũ stilo uemo
miret᷑. decet eiũ licetq ꝓrsus oꝑosa hystoriam uerboꝵ ele¬
gantia corouari. sacri autem issterii eloquia non gar¬
rulitate poetica. sed eccłiastica simplicitate tractari. Id gͦ
peto grate suscipias. et sꝑhenni tui nominis monĩto re

Expanded text:
quod, si etiam aliquoties me a vulgari grammatica peregrinari conquod, si etiam aliquoties me a vulgari grammatica peregrinari contigerit, idcirco fecerim, quod vitia, imo illud humi serpens eloquium praecedentis corrigebam historiae. Et villas video, urbes, ac oppida studiis fervere grammaticae. Unde a veteribus historicis noluissem, si facultas suppeteret, discrepare. Pensa denique quod inter rei familiaris curas, et crebras auditiones causarum, dictandi mihi, imo quod gravius est, translatandi aestuabat intentio, et dum diversa, non sine mordaci importunitate, foris audire compellerer, stabiliter intus quae orsus fueram coepta tenere cogebar. Longe alio, quam in Expositionibus Geneseos vel aliis opusculis tractatoriis, me usum stylo nemo miretur; decet enim, licetque prorsus operosa historiam verborum elegantia coornari; sacri autem eloquii mysteria non garrulitate poetica, sed ecclesiastica simplicitate tractari. Id ergo peto grate suscipias, et pro perenni tui nominis monimento r
Abbreviated transcription (Latin):
sugg̾eretur aliquibꝰ. quare opusculũ p̃sens
ꝓpͥo ñ insignirẽ nomine. hucusq repuli. pla¬
ne ueritꝰ piam hẏstoriam ꝑsonȩ odibił feda¬
re uocabulo. Ratꝰ autẽ ipsam ꝑse claram
p̃clari homins titulo posse fieri clariorem. ad tetandẽ appu¬
li. ⁊oꝑi suu auctoris nota dep̾sso. iocundissimũ luminare
ĩposui. Cum enĩtuȩ uetustissime nobilitati scientia lit¬
teralis. serenitas specialis. modestiaq inoralis accederet. do
iuste credit᷑ ꝓuisore dispositum. ut tante reuerentie nu¬
nꝰ pontificii dignitas honestaret. Sequens itaq scedu¬
la tuo amplectendo nomine infloret᷑. quȩ ad se quidem
in condita. tui cui scribit᷑ amore condiat᷑⁊ et officii quo
p̃mines auc̾toritate firmit᷑. Non deerant sane p̾sules
et alii quos huiꝰ alioꝵq scriptoꝵ meoꝵ notioues aut ã
opiniones attigerant. his certe sepositis ad te summa fuit
concurrisse uoluntas. In qua tͥ est lectione pensandum.

Expanded text:
suggeretur aliquibus, quare opusculum praesens proprio non insignirem nomine, hucusque repuli, plane veritus piam historiam, personae odibilis foedare vocabulo. Ratus autem ipsam per se claram praeclari hominis titulo posse fieri clariorem, ad te tandem appuli, et operi sui auctoris nota depresso, jucundissimum luminare praeposui. Cum enim tuae vetustissimae nobilitati, scientia litteralis, serenitas specialis, modestiaque moralis accederet, Deo juste creditur provisore dispositum, ut tantae reverentiae munus pontificii dignitas honestaret. Sequens itaque schedula tuo amplectendo nomine infloretur; quae ad se quidem incondita, tui, cui scribitur, amore condiatur, et officii quo praeemines, auctoritate firmetur. Non deerant sane praesules et alii, quos hujus aliorumque scriptorum meorum notiones, aut etiam opiniones attigerant. His certe sepositis, ad te summa fuit concurrisse voluntas. In qua tibi est lectione pensandum
Abbreviated transcription (Latin):
incursionib tremefractus. iisit infranciam scribens rob̃to
seniori flandrensium comiti epistolã. multiplices ei obiec¬
tans causas quibꝰ excitari eiꝰ posset auiꝰ ad defendendã
periclitantem greciam. Non aũ ideo sollicitabat eiuudem
uirum qd tanto negotio ipsius solius estimaret sufficere
posse concursum licet ditissimꝰ eẽt et magnam ualuisset
conflagrare manũ: sed qr non ignorabat qd̾ siuir ad eo poteis
id ipsum aggrederet᷑ iter. nr̃e secum gentis auxilia pluruna
pro sola rei nouitate contralieret.

Expanded text:
incursionibus tremefactus, misit in Franciam, scribens Rothberto incursionibus tremefactus, misit in Franciam, scribens Rothberto seniori Flandrensium comiti epistolam, multiplices ei objectans causas, quibus excitari ejus animus posset ad defendendam periclitantem Graeciam. Non autem ideo sollicitabat eumdem virum, quod tanto negotio, solius ipsius aestimaret sufficere posse concursum, licet ditissimus esset, et magnam valuisset conflare manum, sed quia non ignorabat quod, si vir adeo potens idipsum aggrederetur iter, nostrae secum gentis auxilia plurima pro sola novitate rei contraheret.
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ uͦ esum iusta prorsus ratione contẽpnunt. qui mor¬
sib̾ eoꝵ dñm consumpserunt
egͥ quas supra diximꝰ gentes postꝗͣ ꝑ longa tp̃ra
post multas posteritates error cepte gentilitatis
in ualuit. cum palestiuã tum iherusolimam ac sepul¬
chrum dni ꝑuaserunt: armeiuiamq. siriam. partemq
grecie pene usq ad illud mare qd brachium sc̃i ecoigii dr̃
optinuerunt. Inter omna orientis regna babilonieum
imꝑium ab antiqͦ prepotentissimũ fuit. et regnis quã¬
plurib imperauit: at tñ parchoꝵ regnũ quos turcos cor¬
rupto nomine uocitamꝰ inre militari et equestri elegan¬
tia. anuni &̃ uirtute p̃pollet. sed terrarũ amplitudine
minꝰ patet. Imꝑator itaq babilonicus eas quas p̃misimꝰ
prountias magno exercitu occuparat. sed tpr̃is ꝓcessu tur¬
Uitanum
urgerent imperium. et eidem urbi pene obsidende uid̾ent᷑
irrumꝑe. imꝑator grecoꝵ minis eoꝵ frequentibꝰ et assiduis

Expanded text:
corum vero esum, justa prorsus ratione contemnunt, qui morcorum vero esum, justa prorsus ratione contemnunt, qui morsibus eorum dominum consumpserunt quas supra diximus gentes, postquam per longa tempora, post multas posteritates, error coeptae gentilitatis invaluit, cum Palaestinam, tum Jerosolymam ac sepulcrum Domini pervaserunt, Armeniamque, Syriam, partemque Graeciae, pene usque ad illud mare quod Brachium Sancti Georgii dicitur, obtinuerunt. Inter omnia Orientis regna Babylonicum imperium, ab antiquo praepotentissimum fuit, et regnis quampluribus imperavit. Attamen Parthorum regnum, quos Turcos corrupto nomine vocitamus, in re militari et equestri elegantia, animi etiam virtute praepollet; sed terrarum amplitudine minus patet. Imperator itaque Babylonicus eas quas praemisimus provincias magno exercitu occuparat; sed temporis processu, Turlitanum urgerent imperium, et eidem urbi pene obsidendae viderentur irrumpere, imperator Graecorum minis eorum frequentibus, et assiduis
Abbreviated transcription (Latin):
riar. multaq pars mei uitabit libitiuam. Quod est.
Manditur ore suum qui porcum uixerat. Niius m̃¬
bra beata cluunt podice fusa suum Cum talos ori.
tum qudo sus fudit odori. Pigno qui celebrat. cultor
honore ferat. Q̾ si manicheoꝵ sunt uera repurgia sec̃te.
ut inom̃i qͣd comeditur pars quedam maneat cõmacula¬
ta dĩ. et dentium cõmiuutioue et stouiachi couecctione
ꝑars ipsa dei purgetur. et purgata iam in angelos couu̾tat᷑.
qui ruc̾tib et uentositate extra uos. ꝓdire dicant᷑: sues de
huius carnibꝰ pastas quot credimꝰ angłos effecisse. et mag¬
nis hinc ude flatib emisisse: Sed omissis iocularibꝰ que
prosequacium derisione dicunt᷑ hoc: insinuandum qd ũ
eum dm ut aliqui estimant opmnant᷑. sed hominem iustũ.
eundemq patronũ ꝑ quem leges diuiue trãdant᷑. Huric
celitꝰ assumptum astruunt. et solos talos ad suoꝵ fideliũ

Expanded text:
riar, multaque pars mei Vitabit Libitinam. Quod est: riar, multaque pars mei Vitabit Libitinam. Quod est: Manditur ore suum, qui porcum dixerat; hujus Membra beata cluunt, podice fusa suum. Cum talos ori, tum quod sus fudit odori, Digno qui celebrat cultor honore ferat. Quod si Manichaeorum sunt vera repurgia sectae, ut in omni quod comeditur pars quaedam maneat commaculata Dei; et dentium comminutione et stomachi concoctione pars ipsa Dei purgetur; et purgata jam in angelos convertatur, qui ructibus et ventositate extra nos prodire dicantur, sues de hujus carnibus pastas, quod credimus angelos effecisse et magis hinc inde flatibus emisisse? Sed omissis jocularibus quae pro sequacium derisione dicuntur, hoc est insinuandum quod non eum deum, ut aliqui aestimant, opinantur, sed hominem justum, eumdemque patronum, per quem leges divinae tradantur. Hunc coelitus assumptum astruunt, et solos talos relictos ad suoru
Abbreviated transcription (Latin):
tamq murificum legis latorem. quis exitus de medio tule¬
rit dicendum ÷. Cum subitaneo ictu epylenseos sepe cor¬
rueret. quo eum diximꝰ suꝑius laborare. accidit semel dũ
solus obambulat ut morbo elisus eodem caderet: et in¬
uentus dum ipsa passione torquetꝰ a porcis in tm̃ discerpit᷑
ut nullȩ eiꝰ pret̃ talos reliquie iuiuenirent᷑. Ecce legifer
optimus dum epycureum quẽ ueri stoici xp̃i scilicet
cultores occĩd̾ant. porcum resuscitare molit᷑ immo ptsrs
resuscitat porcus ipse. porcis deuorand expouitur: ut obs¬
ceuitatis magisterium obscenissimo uti conuenit fine
conclũdat. Talos iure reliquit qi ꝑfidie ac turpitudinis
uestigia deceptis miserabiliter animabꝰ infixit. Cuius
taloꝵ titulo exegimꝰ tetrasticum uxta poetã ere ꝑ henuꝰ.
regaliq situ pyramidũ altius. ut uir egregius omui iam
porco felicior eum poeta eodem dicere ualeat. non om̃is mo¬

Expanded text:
tamque mirificum legislatorem quis exitus de medio tuletamque mirificum legislatorem quis exitus de medio tulerit, dicendum est. Cum subitaneo ictu epilepseos saepe corrueret, quo eum superius diximus laborare, accidit semel, dum solus obambulat, ut morbo elisus eodem caderet, et inventus, dum ipsa passione torquetur, a porcis in tantum discerpitur ut nullae ejus praeter talos reliquiae invenirentur. Ecce legiter optimus, dum Epicureum, quem veri Stoici, Christi scilicet cultores, occiderant, porcum resuscitare molitur, imo prorsus resuscitat, porcus ipse porcis devorandus exponitur, ut obscenitatis magisterium obscenissimo, uti convenit, fine concludat. Talos jure reliquit, quia perfidiae ac turpitudinis vestigia, deceptis miserabiliter animabus infixit. Cujus talorum titulo exegimus tetrasticum, juxta poetam : Aere perennius, Regalique situ piramidum altius, ut vir egregius omni jam porco felicior cum poeta eodem dicere valeat: Non omnis mo
Abbreviated transcription (Latin):
at preceptũ qd uacca deculit. geueralis appellatur et ipsa
solum a deo commeudata lib̃tas. Non moysi antiquitas. nos
catholica nouitas reputat᷑. quicqͥd añ legem. sub lege. quicq̃d
sub grã mexpiabili falsitate uotat᷑: et ut psalmo minus con¬
grue utar. dm non fecisse taliter omni nationi. et iudicia
sua nulli a scło alii manifestasse cantat᷑. Rrofusior libidius
ad implende facultas. et bestialem iam suꝑans appetitum.
non conuigioꝵ iam sed scortoꝵ numerositate uoluptas pere¬
andoꝵ liberoꝵ suꝑficie palliat᷑. Sed dum in his que quasi
usualia sunt nequaqͣ. flurus nature restringit᷑. usq ad ea
que ñ conueniunt nec nominari in nob̾ debent. brutis cẽ¬
annnalibꝰ inexperta concurrit᷑. Huiꝰ nefarie institutionis
tis pene unuersi. affrice. egy pti. ethyopie libie. et iuxta
nos hyspame remotissimos sinus obliterat. Sed hunc tm̃

Expanded text:
At praeceptum, quod vacca detulit, generale appellatur, et ipsa At praeceptum, quod vacca detulit, generale appellatur, et ipsa solum a Deo commendata libertas. Non Moysi antiquitas, non catholica novitas reputatur. Quidquid ante legem, sub lege, quidquid sub gratia, inexpiabili falsitate notatur, et, ut psalmo minus congrue utar, Deum non fecisse taliter omni nationi, et judicia sua nulli a saeculo alii manifestasse cantatur . Profusior libidinis adimplendae facultas, et bestialem 374 jam superans appetitum, non conjugiorum jam, sed scortorum numerositate voluptas, procreandorum liberorum superficie palliatur. Sed, dum in his quae quasi usualia sunt, nequaquam fluxus naturae restringitur, usque ad ea quae non conveniunt, nec nominari in nobis debent, brutis etiam pecoribus inexperta, concurritur. Hujus nefariae institutionis tis pene universi, Africae, Aegypti, Aethiopiae, Lybiae, et juxta nos Hispaniae remotissimos sinus oblitterat. Sed hunc tantum
Abbreviated transcription (Latin):
preduc̾tis uocib ad popl̃m̃ cepit. Q ue eũ ut ita diperim sũma
aure uerboꝵ sonitum attigisset. e tentorio subteriacenti confe¬
stia egrdditur. et ꝑmedias coad unutarum gentiũ turmas
uolumine cornib imposito ad pedes loquentis quasi congra¬
tulari uacea contendit. Mirant᷑ om̃s. raptim uolunien
euoluit᷑. anhelanti turbe exponitur. petulantia turpi lege
permissa gaudenter excipitur. Qd plura: Oblati libri mira¬
culũ. centuplicatis fauoribꝰ celebratur. Propagatur ubiq gen¬
tium quasi celitus ueniens in different̃ coeundi noua licentia.
et quantomagis pollutionũ concessarum exuberat copia
tanto magis tacito feditatis nomine d̃i remissiora tp̃ra indul¬
gentis predicat᷑ grã Tota xp̃ianitatis censura conuitus mul¬
le cdampnatur. et quicqͥd olim houestatis ac uigoris ex
euangłioꝵ teuore constiterat crudelis uocat᷑ acerbitas:

Expanded text:
productis vocibus ad populum coepit. Quae cum, ut ita dixerim, summa productis vocibus ad populum coepit. Quae cum, ut ita dixerim, summa aure verborum sonum attigisset, e tentorio subterjacenti confestim egreditur, et per medias coadunatarum gentium turmas, volumine cornibus imposito, ad pedes loquentis quasi congratulatura vacca contendit. Mirantur omnes, raptim volumen evolvitur, anhelanti turbae exponitur, petulantia turpi lege permissa, gaudenter excipitur. Quid plura? oblati libri miraculum centuplicatis favoribus celebratur. Propagatur ubique gentium quasi coelitus veniens indifferenter coeundi nova licentia. Et quanto magis pollutionum concessarum exuberat copia, tanto magis tacito foeditatis nomine, Dei remissiora tempora indulgentis praedicatur gratia. Tota Christianitatis censura convitiis mille damnatur, et quidquid olim honestatis ac vigoris ex Evangeliorum tenore constituerat, crudelis vocatur acerbitas.
Abbreviated transcription (Latin):
popłos consperisset. cominunicato cũ suo doctore consilio legẽ
seripsit. uͥ suis sequacibꝰ totius tuipitudius ꝑ q̃d magis trahereu¬
tur frena remisit. Qͦ facto. infinite multitudinis uulgus
aggregat. et ut magis uaga c̃odda premissa religioue deciꝑet
triduo eis ieuinare imperat. et ut d̃m aitente postulent. ꝓ
iegis acceptione sollicitat. Hoc &̃ eis signum dat. qi si do
sibi legem dare placuerit. more eis usolito et ꝑ manum
de qua non sperat᷑ dabit. In terim uaccã habebat quiam
ita manui sue assuefecerat. ut quotienscumq aut eiꝰ uocẽ
audiret uel uid̾et presentiam. uix eam uis ulla teneret qͥn
ad eum intolerabili quadam auiditate concurieret. Facꝰtun
gͥ libellum comib animalis cireuinligat. et intentorio quo
uersabat᷑ illud occultat: Cercio deniq die super omnẽ qui
conuenerat popłm eminens tribunal ascendit. et declamare

Expanded text:
populos conspexisset, communicato cum suo doctore consilio, legem populos conspexisset, communicato cum suo doctore consilio, legem scripsit, ubi suis sequacibus totius turpitudinis, per quod magis traherentur, frena remisit. Quo facto, infinitae multitudinis vulgus aggregat, et ut magis vaga corda praemissa religione deciperet, triduo eis jejunare imperat, et ut Deum attente postulent pro legis acceptione sollicitat. Hoc etiam eis signum dat: Quia si Deo sibi legem dare placuerit, more eis insolito, et per manum, de qua non speratur, dabit. Interim vaccam habebat, quam ita manui suae assuefecerat ut quotiescunque aut ejus vocem audiret, vel videret praesentiam, vix eam vis ulla teneret quin ad eum intolerabili quadam aviditate concurreret. Factum igitur libellum cornibus animalis circumligat et in tentorio quo versabatur illud occultat. Tertio denique die super omnem qui convenerat populum eminens, tribunal ascendit, et declamare
Abbreviated transcription (Latin):
rita recurrit ad solitarium. quodq sͥ accidit causatur in¬
fortunium. et animi prorsus egritũdine constͣuata. p̃ obta¬
re sͥ fatetur interitum. quam execrabile arreptieii subire
te impperat neq̃ sͥ prebiusse consilium. At ille cum in cõ¬
parabili p̃munitus ẽẽt astutia. desipis inquit fatua. dũ id
carnis infirmitas cum ei se applicat diuina maiestas: Aesi¬
pisce tandem. et ne in solitis uisionibꝰ ex pauescas. beatasq
sc̃i homuus tortiones gratanter atteñde. presertim cum eũ
tunc uirtꝰ sp̃ualis instituat suꝑ his omnibꝰ que sciri et fieri
ii futurũ a uobis expediat. His feminea leuitas releuata
sermonib totum iam nou mͦ tolerabile sed ã sacro sc̃m et
sꝑectabile arbitratur. quicqͥd prius fedum ac despicabile pu¬
tabatur. Interea ꝑhereticum heremitã ad ꝓpbana doginata¬
docum̃tis eurriuin iacentiũ ac remotarum ꝓutiarũ acclines

Expanded text:
rita, recurrit ad solitarium, quodque sibi accidit causatur inrita, recurrit ad solitarium, quodque sibi accidit causatur infortunium, et, animi prorsus aegritudine consternata, praeoptare sibi fatetur interitum quam exsecrabile arreptitii subire tae improperat, nequam sibi praebuisse consilium. At ille, cum incomparabili praemunitus esset astutia: « Desipis, inquit, fatua, dum id carnis infirmitas, cum ei se applicat divina majestas? Resipisce tandem, ne insolitis visionibus expavescas, beatasque sancti hominis tortiones gratanter attende, praesertim cum eum tunc virtus spiritualis instituat super his omnibus quae sciri et fieri in futurum a vobis expediat. » His feminea levitas relevata sermonibus, totum jam non modo tolerabile, sed etiam sacrosanctum et spectabile arbitrabatur, quidquid prius foedum ac despicabile putabatur. Interea per haereticum eremitam ad profana dogmatadocumentis circumjacentium ac remotarum provinciarum acclines
Abbreviated transcription (Latin):
habere quen duceret. ipse initulit sese sͥ aptum inuenissẽ ꝓ¬
pb̃am. et eam si ÷ͥ ad quiesceret ꝑ eius nuptias feliceui om̃ino
uicturam. Aulta mulierem circum locutione ꝑstringit.
et ad preseus ei futurumq scł̃m affuturas ꝓpħe illius ꝓuisio¬
ues pollicens. in amorem ipsius quem non riouerat homiuis.
femineum iecur exporrigit. Spe gͦ omniũ que fierent. et
quȩ fieñda eẽnt p̃cogiitionis illecta suo uati conuingitur.
et prideui iiser mathomꝰ fortunis uldecuq micantib ad
inopniatos fasces forsitan non sine sui ipsius in credibili stupore
prouehitur. At cum sepius utroꝵq commeitia lec̾ti uinus
urua susciperet. ꝓpħa ceꝑit egregius morbo epylentie quẽ
caducum uulgo dicimꝰ aliquotiens acriter ꝓpħissa cerneu¬
te uexari. et euersis obtutib facie tabdda. labiis spumantibꝰ
dentium eiꝰ stridorib ipsa terreri. Insperato hoc euentu ꝑter¬

Expanded text:
habere quem duceret, ipse intulit, se sibi aptum invenisse prhabere quem duceret, ipse intulit, se sibi aptum invenisse prophetam, et eam, si sibi acquiesceret, per ejus nuptias felicem omnino victuram. Multa mulierem circumlocutione praestringit; et ad praesens ei futurumque saeculum affuturas prophetae illius provisiones pollicens, in amorem ipsius quem non noverat hominis femineum jecur exporrigit. Spe igitur omnium quae fierent et quae fienda essent praecognitionis illecta, suo vati conjungitur; et pridem miser Mathomus, fortunis undecunque micantibus, ad inopinatos fasces, forsitan non sine sui ipsius incredibili stupore, provehitur. At cum saepius utrorumque commercia lecti unius urna susciperet, propheta coepit egregius morbo epilepsiae, quem caducum vulgo dicimus, aliquoties acriter, prophetissa cernente, vexari, et eversis obtutibus, facie tabida, labiis spumantibus, dentium ejus stridoribus ipsa terreri. Insperato hoc eventu perter
Abbreviated transcription (Latin):
prouisa. his miserandum dictis aggreditur. Sunqͥd uis
euidens repulse tue solatium et multo mauis quã patriar¬
cha ualeres habere magisterium. inter eos qui ad te ꝓxime
uenient nota diligenter iuuenem. tali ueste. tali uultus
et corporis habitũdine. tali &̾ nomine. Hunc aminis a¬
crem tuisq competentẽ moribꝰ ea doctrina que cordi tuo
ad iacet imbue. hunc iustitutionũ tuarum fidissimu
auditorem ꝓpagatoremq tuo magistratu ꝓsequere. Ille
cuneos cireunsper̃ uisignia. iuuenemq recognitũ affec¬
luose tenuit. peste qua tabescebat imbuit. et qi pauper
erat et pauꝑi muiꝰ auc̾toritas suppetebat. hoc ei statum mͦ
diuitias ꝓcurauit. Ditissiuma quẽdã uiulier uiduitatem
obeunte uiro inciderat. Cam sͥ nuntio sordidissimꝰ here¬
mita contraxit. et de couiugii iteratione sub monuit. Iila
cum̃ diceret iixta sue statum honestatis non se presto

Expanded text:
provisa his miserandum dictis aggreditur: « Si, inquit, vis provisa his miserandum dictis aggreditur: « Si, inquit, vis evidens repulsae tuae solatium, et multo majus quam patriarcha valeres habere magisterium, inter eos qui ad te proxime venient, nota diligenter juvenem tali veste, tali vultus et corporis habitudine, 373 tali etiam nomine. Hunc animis acrem, tuisque competentem moribus, ea doctrina quae cordi tuo adjacet imbue. Hunc institutionum tuarum fidissimum auditorem propagatoremque tuo magistratu prosequere. » Vcuneos circumspexit insignia, juvenemque recognitum affectuose tenuit, peste qua tabescebat imbuit; et, quia pauper erat et pauperi minus auctoritatis suppetebat, hoc ei statim modo divitias procuravit. Ditissima quaedam mulier viduitatem, obeunte marito, inciderat. Eam sibi nuntio sordidissimus eremita contraxit, et de conjugii iteratione submonuit. Illa cum diceret, juxta suae statum honestatis, non se praesto
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa sentiunt acriore seueritate nuehit᷑. In queni gͦ
plurime consideratio partis incesserat haud ꝓcul inde he¬
remita manebat. quem causa eiꝰ essentiam comperiendi.
scientiam facuudiamq noscendi cum crebro quidam eeꝵ ar¬
gutiores in uiserent. ex eiꝰ confabulatione couitiunt. eum in¬
telligentiani catholice fidei nonhabere concordem. Qͦ cognito.
confestim penitꝰ ab hominis quã ceperant electione desciscuã.
et in maximo merore ꝓsui rępbatione constituunt. Contẽpt̾
ambiebat assurgere. ad arrii similitudinem meditari se¬
cum anxie cepit quomͦ effuso qd conceperat ꝑfidie uene¬
no. ad sui ultionem catholica passun posset docum̃ta per¬
uertere. Dales naniq homines quoꝵ tota intentio huma¬
ue ꝓua: laũdi letaliter feriunt᷑ intolerabile rugiunt. si
estunationem suam qualibet senserint occasione ĩminui.
Hac antiquuis hostis apũd heremitã suum opportunitate

Expanded text:
diversa sentiunt, acriori severitate invehitur. In quem ergo diversa sentiunt, acriori severitate invehitur. In quem ergo plurimae consideratio partis incesserat, haud procul inde eremita manebat. Quem, causa ejus essentiam comperiendi, scientiam facundiamque noscendi, cum crebro quidam eorum argutiores inviserent, ex ejus confabulatione conjiciunt eum intelligentiam catholicae fidei non habere concordem. Quo cognito, confestim penitus ab hominis quam ceperant electione desciscunt, et in maximo moerore pro sui reprobatione constituunt. Contemptusambiebat assurgere, ad Arii similitudinem meditari secum anxie coepit, quo modo effuso quod conceperat perfidiae veneno, ad sui ultionem catholica passim posset documenta pervertere. Tales namque homines, quorum tota intentio humanae prona est laudi, lethaliter feriuntur, intolerabile rugiunt, si aestimationem suam qualibet senserint occasione imminui. Hac antiquus hostis apud eremitam suum opportunitate
Abbreviated transcription (Latin):
honunem dixerit. et ut breuiter eiꝰ dogna coueludam. cir¬
cuncisione quidem decreta. totuis eis impudicitie laxauit ha¬
benas. Quem ꝓphanum hominẽ parue multum antiquitatis
existimo. uon ob aliud scilicet uͥ qi eccłiasticoꝵ doctoꝵ ne¬
nimem contra eiꝰ spurcitiam scripsisse repperio. Cuius
mores uitamq cum nusquã scripta didiceriu. quȩ aqͥ¬
busdam disertioribꝰ dici uulgo audierim. si dicere uelim
nulli debet ẽẽ mrum. frustra plane ab aliquo si falsa an ue¬
ra sit discutiatur. dum hoc solummn attendat᷑ quantus
ille magister fuerit de quo tam nobilium facinoꝵ gła ꝓ
pagatur. Securꝰ eium qͥs de eo male cantat. euiꝰ malignitas
quicqͥd praui dicitur transcendit et suꝑat.
literat. et uacans ut assolet eccłla sese multa aui¬
moꝵ uarietate discid̾at: et diuin qͥsq ueam quam af¬
fectat ꝑsonam liberiori uoluntate ꝑtrahitur .erga eosqͥ

Expanded text:
hominem dixerit, et, ut breviter ejus dogma concludam, cirhominem dixerit, et, ut breviter ejus dogma concludam, circumcisione quidem decreta, totius eis impudicitiae laxavit habenas. Quem profanum hominem parvae multum antiquitatis existimo non ob aliud scilicet, nisi quia ecclesiasticorum doctorum neminem contra ejus spurcitiam scripsisse reperio. Cujus mores vitamque, cum nusquam scripta didicerim, quae a quibusdam disertioribus dici vulgo audiverim, nulli debet esse mirum si dicere velim. Frustra plane ab aliquo, si falsa an vera sint discutiatur, dum hoc solummodo attendatur, quantus ille magister fuerit, de quo tam nobilium facinorum gloria propagatur. Securus enim quis de eo male cantat, cujus malignitas quidquid pravi dicitur transcendit et superattiterat, et vacans, ut assolet, Ecclesia sese multa animorum varietate disciderat; et dum quisque in eam quam affectat personam liberiori voluntate protrahitur, erga eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
cum. pars in sumptꝰ eius quȩ turpiter id meruit retinetur.
Ecce clamor in dmi sabaoth aures iuimis truculent̃ ascendeis.
Preterea sacr̃idotes quib ÷ sacram̃ta diuiua tractare cõuussũ.
dnicum corpus post prandia in locis ut audiui plerisq co¬
ficiunt. et ienino cuilibet ad sum̃dum porrigunt. Dum
his et aliis similibꝰ malitiarun modis exerrant. dũ insuis
ad inuentionib eunt. nouum constituit ds suꝑ eos legis¬
latoreui. ut sciant gentes qm̃ homines sunt. Et dum ter¬
minos patrũ suoꝵ scienter transgrediuut᷑. ad hoc merito
deuoluti sunt. ut peconbꝰ facti petulantiores obpbrio ha¬
beant᷑. Sed aliquantisꝑ edissereñdũ ÷. cum xp̃iano cultui
aliquaudo deseruisse noscant᷑. orientaliũ nationes ut in pa
primo mathomꝰ nuncupet᷑. qui quondam eos a fili
e spaitis sencdi prsas credulitat aidirert. solus piti
ꝑsone quasi aͥeo uni et ereator uiniti docuerit. ism purum

Expanded text:
cum; pars in sumptus ejus quae turpiter admeruit, retinetur. cum; pars in sumptus ejus quae turpiter admeruit, retinetur. Ecce clamor in Domini Sabaoth aures nimis truculenter ascendens. Praeterea sacerdotes quibus est sacramenta divina tractare commissum, Dominicum corpus post prandia in locis, ut audivi, plerisque conficiunt, et jejuno cuilibet absumendum porrigunt. Dum his et aliis similibus malitiarum modis exerrant; dum in suis adinventionibus eunt , novum constituit Deus super eos legislatorem: Ut sciant gentes quoniam homines sunt . Et dum terminos patrum suorum scienter transgrediuntur , ad hoc merito devoluti sunt ut, pecoribus facti petulantiores, opprobrio habeantur. Sed aliquantisper edisserendum est, cum Christianum cultum aliquando deseruisse noscantur Orientalium nationes ut in pagprimo, Mathomus nuncupetur, qui quondam eos a Filii et Spiritus sancti prorsus credulitate diduxerit, solius Patris personae, quasi Deo uni et creatori inniti docuerit, Jesum purum
Abbreviated transcription (Latin):
ad presbiterium ꝓuchͤatur nisi primo coniugium sortiatur.
ut de uniꝰ uxoris uiro qui eligendꝰ ÷ apłi sententia cõpleatur.
cum idem dicꝰtum non de eo qui habeat et utatur. sed de eo
qui babuerit habitamq dimiserit. constantissime ocoiden¬
talis eccłie auc̾toritate firmet᷑. Taceo qͦ contra consuetudi¬
ꝑsonas in differenter eiii. acsi bruta animalia distrahi
et longus a patria ad crudelitatis augm̃tum ut geutili¬
um fiant mancipia uendendas eninti. His demq omnib¬
p̃pond̾are uidetur. qd̵ iꝑiali apud eoscdem coustat gen̾a¬
liter lege sancitum. quod de ounrũ uidelicet filiab con¬
cessa passim quasi ꝓiusto licentia assuini debeant subi¬
ture. ꝓstibulum. Herbi gra. Ecce quis habet tres aut qua¬
tuos filias. uua earum adlupanar exponit᷑: et de eo ipso
tam putenti lucro qd̾ infelicium illarũ est passione que¬
situm pais uescio quota miseri imꝑatoris defeitur ad fis¬

Expanded text:
ad presbyterium provehatur, nisi primo conjugium sortiatur, ad presbyterium provehatur, nisi primo conjugium sortiatur, ut de unius uxoris viro, qui eligendus est, Apostoli sententia compleatur : cum idem dictum non de eo qui habeat et utatur, sed de eo qui habuerit habitamque dimiserit, constantissime Occidentalis Ecclesiae auctoritate firmetur. Taceo quoque, contra consuetudiistianae personas indifferenter emi, ac si bruta animalia, distrahi, et longius a patria ad crudelitatis augmentum, ut gentilium fiant mancipia vendendas emitti. Nefanda Oripraeponderare videtur quod imperiali apud eosdem constat generaliter lege sancitum quod, de omnium videlicet filiabus, concessa passim quasi pro justo licentia, assumi debeant subiturae prostibulum. Verbi gratia: Ecce quis habet tres aut quatuor filias, una earum ad lupanar exponitur, et de eo ipso tam putenti lucro, quod infelicium illarum est passione quaesitum, pars nescio quota miseri imperatoris defertur ad fis
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ nunc eos qui ꝓbati sunt argento: dum quidam nrãtium
ediderunt libros. At qñi offendiculum ponit ds eoraui
his qui uoluntarie peccant. terra coꝵ ipsos sui habitatores euo¬
inuit: dum pruno fiuiit a uotitia uere credulitatis exortes
ac inerito deuide a utre omĩis sue terrene possessionis ex torres
Dum enim a triuitatis fide desciscunt. ut ad huc sordescaut
qui in sordib sunt. paulatim usq ad extrema suscipiende
gentilitatis detrim̃ta uenerunt: et pcedente pena peccat
alienigenis irruentib &̃ solum patrie amiseit. aut siquẽ¬
piam ibidem remanere contigit. exterius indigene sese sub
tributi red dibitionib subdideit̃. Eredicatissime nobilitatis
et grecia. e quibꝰ noue gr̃e seminaria pullularunt. aboitiuis
florentibꝰ italis. gallis. britonib. ab interno uirore radicitus
defecerunt. Caceo qd̾ in ipsis ut ita dixerim quisquilis ȩccliarũ
tante abusiones moleuert̃. ut in plerisq illoꝵ regionibꝰ nemo

Expanded text:
 nunc eos qui probati sunt argento , dum quidam nostratium, ediderunt libros. At quoniam offendiculum ponit Deus coram his qui voluntarie peccant, terra eorum ipsos sui habitatores evomuit, dum primo fiunt a notitia verae credulitatis 372 exsortes ac merito deinde ac jure, omnis suae terrenae possessionis extorres. Dum enim a Trinitatis fide desciscunt, ut adhuc sordescant qui in sordibus sunt , paulatim usque ad extrema suscipiendae gentilitatis detrimenta venerunt, et procedente poena peccati, alienigenis irruentibus, etiam solum patriae amiserunt; aut, si quempiam ibidem remanere contigit, externis indigenae sese sub tributi redibitionibus subdiderunt. Praedicatissimae nobilitatis et Graecia, et quibus novae gratiae seminaria pullularunt, abortivis florentibus Italis, Gallis, Britonibus ab interno virore radicitus defecerunt. Taceo quod in ipsis, ut ita dixerim, quisquiliis Ecclesiarum tantae abusiones inoleverunt, ut in plerisque illorum regionibus, nemo
Abbreviated transcription (Latin):
Ita imꝓboꝵ fufo molimine. dux merita libeitate potitus
de recipienda purpura enidens celitꝰ sũpsit auspicium.
Iud ine p̃terierat. qd̾ pisanis antistes deibeitꝰ cum aliqua
sue plebis frequentia ep̃o quodã appulo comitante. ihero¬
solinam iam cum boemundo et hoc ipso duce p̃cesserat.
exerenisse ꝑbibetur arabicos. Ubi dum ad synai moutis usq
dͥeueia procederet repperit incultũ et ethiopicis simile honinũ
gonꝰ. quib pagresti usu acdeformitate iusolita uite udulsit
niunus. Ibi meccłia quę sc̃i dicebatur aaron orauit. uͥ sua d̾s
cum patribꝰ oracula celebrauit. et erercitus de coutradiet onis
fonte potauit. qͥ qr moy ses in labiis distimerat uec dni coram
filiis isi ł sc̃ificauerat. a terra eum ꝓmissiouis deus absentat.
Et ilic pib̃ri illiusanei titubauit opino. ñ enim synai sed
mous or diuoscit᷑ eẽ. petre quoudã arabum couternuuꝰ urbi.

Expanded text:
Ita improborum fuso molimine, dux merita libertate potitus, Ita improborum fuso molimine, dux merita libertate potitus, de recipienda purpura evidens coelitus sumpsit auspicium. Illud me praeterierat quod Pisanus antistes Daibertus, cum aliqua suae plebis frequentia, episcopo quodam Apulo comite Hierosolymam jam cum Boemundo, et hoc ipso duce praecesseratexercuisse perhibetur Arabicos. Ubi dum ad Sinai montis usque devexa procederet, reperit incultum, et Aethiopicis simile hominum genus. Quibus, pro agresti usu ac deformitate insolita, vitae indulsit munus. Ibi in ecclesia quae Sancti dicebatur Aaron oravit, ubi sua Deus cum patribus oracula celebravit et exercitus de Contradictionis fonte potavit. Ubi, quia Moyses in labiis distinxerat, nec Deum coram filiis Israel sanctificaverat, a terra eum Deus promissionis absentat. Et istic presbyteri illius mei titubavit opinio; non enim Sinai, sed mons Or
Abbreviated transcription (Latin):
uelur beri sue ditionis inttaret. aũ eiuis gradientis uehienliun
auoꝵ ore equitũ gemina tuba ꝑsfieperet deganoui gͦ obteu¬
perans. berosoliunã ꝓficisci aggredit᷑. Sed uͥ contigua geu¬
alitas pfecturi aucupata ꝓpositũ contenplat᷑ euutẽ. conseusis
aura s̃ in cassui obsecuidante libur nis: cuiudux ꝑeiusdem
equoris satis mediocri comitani ꝓperaret arenas fei uentib
remis rostrisq cauantibꝰ undas obiuaui se prebere congitas.
littori classen appellere matiuabat. At dux om̃iuu que
fien dertris quirent mortalib expers. ieiorib intinis pul¬
sat altissimũ. et ꝓponit ei quod subiturꝰ obedient᷑ erat ꝓ
fide eiꝰ tuenda. regni uegotium. Et ecce que mobilitate fere¬
bant᷑ aligera naues lumacea morositate resistunt. et qͦ ampli¬
oreni tunsis salũ uertentib quisq nititur ad ꝓcessumm. tanto
spei sue mutatone ndicula studiosius prore rotabant᷑ ad pupes.

Expanded text:
vel urbem suae ditionis intraret, ante ejus gradientis vehiculum, vel urbem suae ditionis intraret, ante ejus gradientis vehiculum, duorum ore equitum gemina tuba perstreperet. Legationi ergo obtemperans, Hierosolymam proficisci aggreditur. Sed ubi contigua gentilitas, profecturi aucupata propositum, contemplatur euntem, conscensis, aura sibi incassum obsecundante, Liburnis, cum dux per ejusdem aequoris, satis mediocri comitatu, properaret arenas, ferventibus remis, rostrisque cavantibus undas, obviam se praebere concertans, littori classem appellere maturabat. 450 At dux, omnium quae fieri dextris quirent mortalibus expers, moeroribus intimis pulsat Altissimum, et proponit ei quod subiturus obedienter erat, pro fide ejus tuenda, regni negotium. Et ecce, quae mobilitate ferebantur aligera, naves, limacea morositate resistunt, et quo ampliorem tonsis salum verrentibus quisque nititur ad processum, tanto, spei suae mutatione ridicula, studiosius prorae rotabantur ad puppes.
Abbreviated transcription (Latin):
francos de sua fortiuia sic sequit᷑. Multũ ait nos opulent̾
habeuiꝰ. et ut alioꝵ suꝑsedeam garris. deceni quibꝰ solus pͥn¬
cipor castra et abbatia uua. marcas mͥ pendunt aunuatun
mille quiugentas. Et si deus arrideat urbemi mͥ cepisse ca¬
lepiam. centũ mor meo habiturꝰ sum sub iure castella. Re¬
trogiadis inquit uolite credere. quinos uedia fatiscere cele¬
brant. scripris potius meis credite.
herosolimitani nequaꝙͣ. temꝑautiȩ eiꝰ ac serenitatis
obliti et degenerare uereutes ipsius gei manũ ducẽ edesenũ
missis interpredo ad regia iura compellant. ui quidem in dis¬
eatu eo splendore se habuit ut clipeum aureũ quouis iterr
ageus prese fem faceret. qui a quilam expresa iuse habes cũ
Sicat aute sematis argolici. Norem enumn gentilibꝰ gereris line¬
ulq sogatus incesserat. bailum remiserat. sese adorautin flnte¬

Expanded text:
Francos de sua fortuna sic sequitur: « Multum, ait, nos opulenter nos Francos de sua fortuna sic sequitur: « Multum, ait, nos opulenter nos habemus, et ut aliorum supersedeam gazis, decem quibus solus principor castra, et abbatia una, marchas mihi pendunt annuatim mille quingentas. Et si Deus arrideat urbem mihi cepisse Calepiam, centum mox meo habiturus sum sub jure castella. Retrogradis, inquit, nolite credere, qui nos inedia fatiscere celebrant; scriptis potius meis credite. Hierosolymitani nequaquam temperantiae ejus ac serenitatis obliti, et degenerare verentes ipsius germanum, ducem Edessenum, missis interpretibus, ad regis jura compellant. Qui quidem in ducatu, splendore se habuit, ut clypeum aureum quovis iter agens, prae se ferri faceret, qui aquilam expressam in se haberet. Erat autem schematis Argolici. Morem enim gentilibus gerens, hucusque togatus incesserat, barbam remiserat, sese adorantibus flecte
Abbreviated transcription (Latin):
quantitatis extiterit: ꝓclausula laudis qi suꝑius p̾lurã
relata sunt ex p̃fati bulduiui uerbis accipi poterit. E st aũ
idem comitis hugonis exieteste filius. qui dum edesseuo
ducatui a post modum rege buldunio preficitur. iam dnoi
de eo uerbis utiq meis uestita seutentia. Festum scĩ diouisii
agebantir. ręxq ideui aquada sua uocabulo morocoria ciui¬
eum tm̃mͦ equites comitarentur. Qs uͥ nnquit attendiuius.
remota formidine arma corripimꝰ. ipsi uͦ qi repente ingrue¬
raut fugituros nos ꝓ nr̃a paucnate putabaut. At nos sũpto
de exꝑtis dĩ ad iunculis iugib̾ ansu. suꝑq ipsũ sp̃u inniteu¬
tes barbaros aggredim᷑. tanta in eos cede bachamͣ. ut ex illis
ocͥtoguita cesis. nonagiita pariter equos caꝑemꝰ Et post
aliqua uił isdem cũ irrisorie meninisset eoꝵ qui ab anti¬
ochia fugerant et qui constantinopolimi legatione funcꝰti
reditum distulerant. ad animandos qui in francia refedera

Expanded text:
quantitatis exstiterit, pro clausula laudis, quia superius plura relata sunt, ex praefati Balduini verbis accipi poterit. Est autem idem comitis Hugonis ex Reiteste filius. Qui dum Edesseno ducatui a postmodum rege Balduino praeficitur, jam dudum de eo, verbis utique meis vestita sententia: « Festum sancti Dionysii agebatur, rexque idem a quadam sua, vocabulo Morocoria, civiginti eum tantummodo equites comitarentur. Quos ubi, inquit, attendimus, remota formidine arma corripimus; ipsi vero, quia repente ingruerant, fugituros nos pro nostra paucitate putabant. At nos, sumpto de expertis Dei adminiculis jugibus ausu, superque ipsum spiritu innitentes, barbaros aggredimur, tanta in eos caede bacchamur, ut ex illis octoginta caesis, nonaginta pariter equos caperemus. » Et post aliqua, vir isdem, cum irrisorie meminisset eorum qui ab Antiochia fugerant, et qui Constantinopolim legatione functi reditum distulerant, ad animandos qui in Francia resederant
Abbreviated transcription (Latin):
ritium legionarii milites. turme. manipuli et cohortes ꝓsuis
quique cogebantur siguis assistere. ꝓpter oportuna loca nou
secus acoppida uel urbes castra uallo turribusq precingere
ubi acierum ꝓduc̾tio imineret collium pre occupare uicuu¬
as. locoꝵ sinumoꝑe iuiquitates excede. Ibi calonum lirarũq
numerosa officia. exercitus impedimenta ditissima. At huiꝰ
ordiuis unino industrie q pene nil extitit apud nr̃õs. non di¬
cam francica tementate. sed fide experiec̾ta et uirib acta res
est. Dicant qui uolunt plura me omisisse quã scripserim.
ego malui muior eẽ quam nimius. Siqua facta alia quis uo¬
uerit. maudet uͥ scribenda libuerit. Gratulem᷑ deo tantisq
uic̾torb. qui frumentarie rei inopia fossis didicerunt uitꝰti¬
tare radicib. Siquis de partchoꝵ quos turaoos dixiniꝰ. aut
caucasi nomine ambigat. solmum de mirabilib. ponpeium

Expanded text:
ritum, legionarii milites, turmae, manipuli et cohortes pro suis ritum, legionarii milites, turmae, manipuli et cohortes pro suis quique cogebantur signis assistere, propter opportuna loca, non secus ac oppida vel urbes, castra vallo turribusque praecingere, ubi acierum productio immineret, collium praeoccupare vicinias, locorum summopere iniquitates excedere; ibi calonum lixarumque numerosa officia, exercitus impedimenta ditissima. At hujus ordinis, imo industriae, quia pene nil exstitit apud nostros, non dicam Francica temeritate, sed fide experrecta et viribus acta res est. Dicant qui volunt plura me omisisse quam scripserim, ego malui minor esse quam nimius. Si qua facta alia quis noverit, mandet, ubi scribenda libuerit. Gratulemur Deo tantisque victoribus, qui frumentariae rei inopia, fossis didicerunt victitare radicibus. Si quis de Parthorum, quos Turcos diximus, aut Caucasi nomine ambigat, Solinum De memorabilibus, Pompeium
Abbreviated transcription (Latin):
assolet iulius cesar cum hyiriopansa in hystoria sallici. bispa¬
nici. pharsalici. alexandrini. numidiciq belli diligent᷑ putabit᷑
explicatium. iimirum perpendi debet eosdem ipsos qui feceruit
et qui scripseruit bella fuisse. Iude fit. ut abeoꝵ relatibus
nichil excipiatur que generaliter specialit̾ue suit gesta. quot
hinc milia. quod eregione fuerunt. qui pretores. qui legati. hiuic
distinende manui. qui duces. qui aliunde piincipes prefuerunt.
qͥd equitatus. quid leuis armatura ꝑegerit. quot spiculis scuta
traiecta. et ut coꝵ ꝓpite uerbis utar. postq̃. consules aut pro¬
consulibus ceciiere receptui. quot durempto prelio sint desid̾ati.
quot saucii. Nos qui hec scribimꝰ. sicut alia ꝓfessio detiuet
et rerum uisio nullam p̾bet audaciami. in referendo audita cen¬
suimus aliquotieus &̃ parsum iri. Er iulianor discipliua qui¬

Expanded text:
assolet Julius Caesar cum Hircio Pansa, in Historia Gallici, Hispaassolet Julius Caesar cum Hircio Pansa, in Historia Gallici, Hispanici, Pharsalici, Alexandrini Numidicique belli, diligenter putabitur explicatum, nimirum perpendi debet eosdem ipsos qui fecerint et qui scripserint bellis interfuisse. Unde fit ut ab eorum relatibus nihil excipiatur, quae generaliter specialiterque sunt acta: quot hinc millia, quot e regione fuerunt, qui praetores, qui legati huic distinendae manui, qui duces, qui aliunde principes praefuerunt, quid equitatus, quid levis armatura peregerit, quot spiculis scuta trajecta, et ut eorum proprie verbis utar, « postquam consules, aut proconsulibus cecinere receptui, » quot dirempto praelio sint desiderati, quot saucii. Nos qui haec scribimus, sicut alia professio detinet, et rerum visio nullam praebet audaciam, in referendo audita censuimus aliquoties etiam parsum iri. Ex Julianorum disciplina qui
Abbreviated transcription (Latin):
uĩoꝵ quali exinde bibituro conficit᷑. Qui sub infracte
uoto confessiouis occumbens. ex predicato milite predican¬
sauu iu scła marty remi fecit. Is dem seruasius uocabatur.
apud castrũ balilicas pagi suessiouiq nobilter oruuidus ..
pieditis siuceritate comꝑiius. qui si uspiam alioꝵ
Ipse nauiq cum cadem obsideri cepisset. ciudam iubeth¬
tauia consistenti auachorete uti ꝓ certo uobis relatum::
reuelauit eiuitatemi quidem illã iustautius obsidendami.
solo aũ die parascheues inuadeudam̃. hora uͦ illa qua xp̃t
cruci illatus : capieudaui. ut se ẽẽ ostenderet qui eau deuuo
asus erimpuis menbroꝵ suoꝵ dolore reduneret. Hec uir
is dem accitis quibdani niẽ partis pruicipib iudicauit. que oĩa
modus urbis capte ꝓbauit. Grãs itidem deo. qui sua facta suo
spũ nr̃o ore composuit. Ceccrum si quippiam abbiis minus que

Expanded text:
nostrorum quasi exinde bibituro conficitur. Qui, sub infractae nostrorum quasi exinde bibituro conficitur. Qui, sub infractae voto confessionis occumbens, ex praedicato milite praedicandum in saecula martyrem fecit. Isdem Gervasius vocabatur, apud castrum Basilicas pagi Suessionici nobiliter oriundus. praeditis sinceritate comperimus. Qui si uspiam, aliorum Ipse namque eadem cum obsideri coepisset, cuidam in Bethania consistenti anachoritae, uti pro certo nobis relatum est, revelavit civitatem quidem illam instantius obsidendam, solo autem die Parasceves invadendam, hora vero qua Christus cruci illatus est capiendam, ut se esse ostenderet qui eam denuo a suis aerumnis, membrorum suorum dolore, redimeret. Haec vir isdem, accitis quibusdam nostrae partis principibus, indicavit, quae omnia modus urbis captae probavit. Gratias itidem Deo, qui sua facta, suo Spiritu, ore nostro composuit. Caeterum, si quidpiam ab his minus quae
Abbreviated transcription (Latin):
di uirginis matris amiam. Ipse uͦ gaudet uiuere celebs.
qr non÷ ei colluctatio aduersus caruẽ et sanguinẽ. sed cont᷑¬
festintatem. miles ille p̃libatus quen p̃fectum tiberiadi diri¬
mus cui uic̾toria illa ꝓuenerat. in quodam bello nr̃oꝵ par¬
ti iuinus accommodose facto capitur. et i quandaui ipsoꝵ
gentiliũ urbem ab ipsis uiuus adducitur. Qui cũ sacri¬
lega mibi uescio que festa peragerent. exhibitũ prefatuui
equitem de ꝓprie grã fidei diffitenda ab iuiaandaq com¬
pellant. At is sibi digna adiuodum auiini offirmatione
tante uefas abusionis abiciens. penitꝰ uel audire ꝑhorruit.
Dec mora uir ille cum om̃i iam nouunand̾ fauore coni¬
pitur. alligatꝰ stipiti ut ferunt medio camꝑo sistitur. ac
numeroso sagntarum iuidiq graudine terebrat᷑. Inde
erempto uerter a capite serra diuidit᷑. ideuiq in modũ
poculi regi damasceno aquo hec gerebantur ad terrorei

Expanded text:
Dei Virginis Matris Annam. Ipse vero gaudet vivere coelebs, Dei Virginis Matris Annam. Ipse vero gaudet vivere coelebs, quia non est ei colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed contfestivitatem, miles ille praelibatus, quem praefectum Tiberiadi diximus, cui victoria illa provenerat, in quodam bello nostrorum parti minus accommode facto capitur, et in quamdam ipsorum gentilium urbem, ab ipsis vivus abducitur. Qui, cum sacrilega 453 inibi nescio quae festa peragerent, exhibitum praefatum equitem, de propriae gratia fidei diffidenda abjurandaque compellant. At is, digna sibi admodum animi obfirmatione tantae nefas abusionis abjiciens, penitus vel audire perhorruit. Nec mora, vir ille, cum omni jam nominandus favore, corripitur. Alligatus stipiti, ut ferunt, campo medio sistitur, ac numeroso sagittarum undique grandine terebratur. Inde exempto vertex a capite serra dividitur, idemque, in modum poculi, regi Damasceno, a quo haec gerebantur, ad terrorem