comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cou eus concepcio. Ilisi em̃ conciperetur
nũꝙͣ nasteretur. Sicut em̃ ad saluãdũ
genus humanũ olim fuit necessaria nati
et nastitur. ymo si diuina racio ꝑspia¬
atur. spratualis concepcionis eiꝰ dies
filios ade de matre nasti. Non est enim¬
mnrũ si homo a deo creatus nastit᷑ de matre¬
Srubestant igitur ommino in sensati qui
menta tenebris ignorancie excetati ides
respuñt celebrare: ꝙ uiri ac mulieris
copulacio in conceptione uirgnnis extiit.
Si cm̃ concepcionem idcirco ꝙ carnalis
extitit scultis non placet hodie celebra¬
re. tamen diem illam et nocte tã dignã
ꝙ̃uis multis sit incognita et tempus
et horam spiritualis concepciomis euis
hodie celebrare delectet qua ip̃a amma¬
rũ creator ammam sue matris dignã.
et sanctissimam corpori ungnali eius¬
angelis ministrantibus cõpulauit. Quã
ecĩam dicmn primã nostre reparationis
et salutis dispositor nostre saluacioms
inter ceteros ficis preelegit ⁊ sanctifi¬

Expanded text:
extolli conceptio; nisi enim conciperetur, nunquam nasceretur. Sicut enim ad salvandum genus humanum olim fuit necessaria ejus et nascitur. Inde si divina ratio perspiciatur, spiritualis conceptionis ejus dies filios Adae de matre nasci; non est mirum si homo a Deo de matre nascitur. Erubescant igitur omnino insensati, qui teria tenebris ignorantiae excaecati ideo respuunt celebrare quod viri ac mulieris copulatio in conceptione Virginis exstitit; si enim ejus conceptionem, idcirco quod carnalis exstitit, stultis non placet hodie celebrare, tamen diem et noctem illam dignam, quamvis multis sit incognita, et tempus et horam spiritualis conceptionis ejus hodie celebrare delectet, qua ipse animarum Creator animam suae matris dignam, et sanctissimam corpori virginali ejus ministrantibus angelis copulavit; quam etiam diem primam nostrae reparationis et salutis dispositor nostrae salvationis inter caeteros dies fecit, praeelegit, et sanctifi
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitas auter alibi declaratur. In pago gal¬
quadam bõi cum uxore alterius fornicatus
fuerat rediens ad oppidum in quo morabat᷑
tendere curans. pelagũ secane transmeare
cupiens: solus nauem ingressus donce
matris horas nauigando canere cepit. Cũq
ĩuitatoriũ. Aue maria gratia plena dñs tecũ
diceret et iam in medio fluminis esset. Ecce
turba demonum in profundo pelagi cũ cus
nauicula eum precipitauit. et eius ammam¬
minam famuli mei ĩuiste affligitis: Nõs
pia esse debet cuius opera faciebat. ergõ
mea debet esse. quomam marutinas meas
dum uos eum peremistis decãtabat. Unde¬
mique egistis. Hus itaq dictis demonibꝰ
accipiens. aquam adextris et a sinistris
quasi murũ stare iubens. de profundo pe¬
lagi ad portum ĩ columen adduxit lt ille
gauisus pedibus eius prostratus ait. Ca
quid tibi retribuam pro ominbus tantis
beneficus que michi fecisti. Precor te ĩqͥt

Expanded text:
tia, a nobis declaratur. In pelago Gal a villa quadam, ubi cum uxore alterius fornicatus fuerat, rediens, ad oppidum in quo morabatur tendere curans, et pelagus Sequanae transmeare cupiens, solus navem ingressus Dominicae Matris horas navigando canere coepit. Cumque invitatorium, Ave, Maria, gratia plena, Dominus tecum, diceret, et jam in medio fluminis esset, ecce turba magna daemonum in profundo pelagi, una cum ejus navicula eum praecipitavit, et ejus animamnimam famuli nostri ita injuste affligitis? Nos, bet esse cujus opera faciebat, ergo nostra debet esse, quoniam matutinas nostras, dum vos eum peremistis, decantabat; undeme egistis. His dictis daemones er brachium arripiens, aquam a dextris et a sinistris quasi murum stare jubens, de profundo pelagi ad portum incolumem reduxit. At ille gaudens pedibus B. Virginis prostratus ait : Chquid tibi tribuam pro tantis beneficiis quae mihi fecisti? liberasti
Abbreviated transcription (Latin):
chra sum et decora. quid est ꝙ me dimictis
et sponsam illam accipis. Nunquit non ego
pulchra: Uidisti tam pulchram. Tui ille.
di pulchritudinem excellit. Tu super choros¬
At illa: Si sponsam carnalem cui adherere
uis pro amore meo dimiseris: me sponsamn
in celesti regno habebis. Et si concepcionis
mee sesca anniuatim sexto ydus decembris
solemiter celebraueris ⁊ colenda p̃dicaueris
mecum in Regno uingeniti mei laureatus
se uidentis disparuit. Clericus uero domum
ad abbaciam quandam extra patriã prectus
tempus meritis beate marie uirguns que

Expanded text:
pulchra et decora, quid est quod dimittis pulchra et decora, quid est quod dimittis me, et sponsam aliam accipis? Nunquid ego sum r illa? Ubi vidisti tam pulchram? Cui ille sdi pulchritudinem excellit. Quid visAit illa : Si sponsam carnalem, cui adhaerere vis, amore mei dimiseris, me sponsam in coelesti regno habebis; et si Conceptionis meae festum annuatim vi Idus Decembris solemniter celebraveris, et celebrandum praedicaveris, mecum in regno filii mei laureatus Virgo disparuit; clericus vero domum ad abbatiam quamdam extra patriam illam peexiguum meritis beatae Mariae se
Abbreviated transcription (Latin):
et celebrandũ predicabis. At ille uir pru¬
dentissimus. Et quis dies ĩquit mierit
hoc festo celebrandus. Sexto ait ydus decebus
hos festum soleninz andum tenebis. Et
quo inquit abbas utetur officio ecclesia in
eccliãstico obsequio. Onme inquit officium
quod dicitur in natiuite dicetur in ꝯcepcoe
excepto ꝙ nomen natuutatis mu tetur in
nomme concepcionis. Hus dictis ille dispa¬
ruic. et cicius dicto sedata tempestate abbas¬
cũ sus incolunuis concito flatu applicuit
rat quibus potuit notificauit. Scatuitqz
uit. ¶Et nõs ergo fratres dilecti siuin si
portum salutis uolumus apprehendere.
digna mercede remuneremur. Tursum hec
nubere uolens cum quadã a dolestentula ualde
pulcherrima. accepta a presbitero nupciali
Recordatur ꝙ eusdem beate marie ungnis
horas die illa iixta morem suum nõ decã¬
temansis. Duno sdus domnnce matas horas
decancaret et hanc antiphonam pulchra es
et decora filia ĩherusalem diceret: subito appa¬
birgo maria cum duobuis angelis dexteram

Expanded text:
et celebrandum praedicabis. At ille, ut prudentissimus : Et quis, inquit, dies in hoc festo celebrandus erit? Sexto, ait, Idus Decembris, hoc festum solemnizandum tenebis. Et quo, inquit abbas, officio utemur in ecclesiastico obsequio? Omne, inquit, officium quod dicitur in ejus Nativitate dicetur in Conceptione, excepto quod nomen nativitatis mutabitur in nomen conceptionis. His dictis ille disparuit, et dicto citius sedata tempestate, abbas incolumis concito flatu applicuit rat quibus potuit notificavit. Statuit autem celebravit. Et nos ergo, fratres dilectissimi, si portum salutis volumus apprehendere, digna mercede remuneremur. Rursum haecnubere volens cum quadam adolescentula valde pulcherrima, accepta a presbytero nuptiali recordatus quod ejusdem beatissimae Virginis horas illa die, juxta morem solitum, non canemansit. Cumque horas Dominicae Matris decantaret, et hanc antiphonam Pulchra es et decora, filia Jerusalem, diceret, subito appairgo Maria cum duobus angelis, dextram
Abbreviated transcription (Latin):
quale sit huiusmodi mare magnũ et spaciõ¬
sum manibus ꝙ p̃t appellari malicie. Nam
est et aliud quod pt̃ dici miserie hñs ⁊ ip̃m
quid̃ minime dulcem aquam s minus tũ
amaram. s felix qui dñatur amariusq ad
mare ut nulli subiaceat culpe. nulli sucum¬
bat pene intm̃ ut non dñetur ei iniquitas n
cum opprimat ulla aduerfitas. Felix ante cuiꝰ
conspectum mare fugit. malicia recedit. mise¬
uia cedit consciã hylarescit Nunquid nã
qui eui suio. Este fioducialt ꝓ sale re noust
Quid est tibi mare quod fugisti. Si uis g̃
et tu fac quedam bone professionis in deum
confitere ex corde pectatum luum ut possis.
et ip̃e. uidere tale spectaculum tã grãde mira¬
culum et psallere non dubites hũius modi
hynum. Quid est tibi mare quod fuctisti.¬

Expanded text:
quale sit hujusmodi mare magnum, et spatioquale sit hujusmodi mare magnum, et spatiosum manibus quod potest appellari malitiae. Nam est et aliud quod potest dici miseriae habens et ipsum quidem minime dulcem aquam, sed minus tamen amaram. Sed felix qui dominatur a mari usque ad mare, ut nulli subjaceat culpae, nulli succumbat poenae, in tantum, ut non dominetur omnis ei iniquitas, nec eum opprimat ulla adversitas. Felix ante cujus conspectum mare fugit malitia recedit, miseria cedit, conscientia hilarescit. Nunquidnam qui ejusmodi est, fiducialiter psallere non potest? Quid est tibi, mare, quod fugisti? Si vis ergo et tu fac quemdam bonae professionis Judaeum; confitere ex corde peccatum tuum, ut possis et ipse videre tale spectaculum, tam grande miraculum, et psallere non dubites hujusmodi hymnum. Quid est tibi, mare, quod fugisti
Abbreviated transcription (Latin):
omma namqz in confessione lauãtur
consciã munda̾ amaritudo tollitar.
mare fuiatur. transquilitas reddit. spes
peuiuseit aĩmus hylarescit si quidem bene
qui lugẽt qm̃ ipĩ cõsolabuntur. Quid est lu-¬
gere et contristari insi maris tempestatib
agi. Et quid est gaudium consolagionis insi
fuga maris et abstencio doloris Audi iudeũ
camina sua confitentẽ. et actende ante eum
aquam maris fuitientem. Dixi inquit cõ¬
fitebor aduersum me inusticiam meam dño
et tu remisisti impietatem pectati mei . Ini¬
quitatem confitebatur et mare fugabatur
et in pietas temictebatur. Impietas enin
mare est dulcem siquid aq̃ facere non pt̃. s
aqua eus salsa ualde et multum amara. et
amaritudo eius amaritudo amarissima.
Ee queso dulcedinis ht̃ ĩiuidia. quio obse ero
dultoris h iracundia. ꝙͥ suauitatis impa¬
ciencia. Huiusmodi ut aobitror aque quelz
amare sunt et mare facuint. qz nulli peitꝰ
sapere nemĩ placere possunt. Uides ne erio

Expanded text:
Omnia namque in confessione lavantur: conscientia mundatur, amaritudo tollitur, mare fugatur, tranquillitas redit, spes reviviscit, animis hilarescit. Siquidem beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Quid est lugere, contristari, nisi maris tempestatibus agi? Et quid est gaudium consolationis, nisi fuga maris et absentatio doloris? Audi Judaeum crimina sua confitentem, et attende ante eum aquam maris fugientem: Dixi, inquit, confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei . Iniquitatem confitebatur, et mare fugabatur, quia impietas remittebatur. Impietas enim mare est, dulcem siquidem aquam facere non potest; sed est aqua ejus salsa valde et multum amara, et amaritudo ejus amaritudo amarissima. Quid, quaeso, dulcedinis habet invidia? Quid, obsecro, dulcoris habet iracundia; quid suavitatis impatientia? Hujusmodi, ut arbitror, aquae quaelibet amarae sunt, et mare faciunt, quia nulli penitus sapere, nemini placere possunt. Vides ne ergo
Abbreviated transcription (Latin):
reum insi illum seuerius corripiat et desua
illũ peruersitate redarguat loquit᷑ enĩ apud
se huiõi maligna cogitatio usqueqno illum
talem collero. Consentire ei comprobor si
eum non esrripio. consentiẽs autẽ deñ of¬
fendo Corripiam g ͦ ne deũ offendã. nchil
pro mea sed pro dei Iniuria ulcistenda totũ
facio ymo sit illum sibi restituã. Proximũ eĩ
corripete et eum castigare hoc nõ est proy ͦ
notere sed prodesse uelle Sic sepe apudse
loquitur conitacio maligna excecanit eñ
cam malicia sua Et putat odiũ suũ amor̃e
esse et iuiuria sua insticiam epcertere.
Cõueniũt ĩtaq u̾diq hinõi maligne cogita¬
ciones admẽtem ⁊ fingunt se ad obsequium
dei cõuenire. non autẽ suũ odiũ excercere
uelle Considera ergo adhuc srequẽter. eo¬
gita urhemẽter. Inuestiga diligenter. con¬
scientiã tũã. ut stias quid corrigere. seu eti¬
am unde debras grãs agere. Ualde eni ritile

Expanded text:
reum, nisi illum severius corripiat, et de sua reum, nisi illum severius corripiat, et de sua illum perversitate redarguet. Loquitur enim apud se hujusmodi maligna cogitatio; usquequo illum talem tolero, consentire ei comprobor si eum non corripio, consentiens autem Deum offendo. Corripiam ergo, ne Deum offendam, nihil pro mea, sed pro Dei injuria ulciscenda totum faciam, imo sic illum sibi restituam. Quid enim? proximum corripere, et eum castigare hoc non est proximo nocere, sed prodesse velle. Sic saepe apud se loquitur cogitatio maligna, excaecavit enim eam malitia sua, et putat odium suum amorem esse, et in injuria sua justitiam exercere. Conveniunt itaque undique hujusmodi malignae cogitationes ad mentem, et fingunt se ad obsequium Dei convenire, non autem suum odium exercere velle. Considera ergo adhuc frequenter, cogita vehementer, investiga diligenter conscientiam tuam, ut scias quid corrigere, seu etiam unde debeas gratias agere. Valde enim utile
Abbreviated transcription (Latin):
istius inuidia nchil est que protinꝰ
pm actorem torquet excuiciat q suũ
Omuino igitur est sugienda et excecrãda
quã in illa deus offenditur prexinus leditur aĩꝰ
affligitur. Iumdia eñi semper torquet possesse¬
ris sui ammũ ꝙͣms sepeledere nõ possit suũ erga
quem seuit proxuũ. Sed cum mala sit om̃ns
ĩidia Pessuma tamẽ est huins mali speties q̃
sub fpecie santitatis suas excercet iiurias
Sepe et eñ ꝙͣdo seuit in proximũ exuitio Nacũ¬
die uel ueneno ĩmeis fingit sibi cogitatio qd
faciãt illud pro plo iusticie. lesũs nãq quilibz
asno proxis non iam eum facile respice põt
simplici oculo Displicet sibi q̾dqud ab illo
fiexi considerat. Omĩ fere hora. tacita apud se
illũ cogitacõe accusat. Surgũt cause cotidie
ĩninere que illum culpabilem ostendũt ectur¬
uuit iaciones multe que illũ reũ illũ esse¬
pumendum cõmintũt Crescit autemsepe
eo usq malũ. ut apnd deum essẽ secredat

Expanded text:
stius invidia nihil est, quae protinus ipsum Auctorem torquet discruciatque suum. Omnino igitur fugienda est et exsecranda; quoniam in illa Deus offenditur, proximus laeditur, animus affligitur. Invidia etenim semper torquet possessoris sui animum, quamvis saepe laedere non possit suum, erga quem saevit, proximum. Sed cum mala sit omnis invidia, pessima tamen est hujus mali species, quae sub specie sanctitatis suas exercet injurias. Saepe enim quando saevit in proximum ex vitio iracundiae, vel veneno invidiae, fingit sibi cogitatio quod faciat illud zelo justitiae. Laesus namque quilibet a proximo suo, non jam eum facile respicere potest simplici oculo. Displicet sibi quidqufieri considerat, omni fere hora tacita apud se illum cogitatione accusat. Surgunt causae quotidie innumerae quae illum culpabilem ostendunt, occurrunt rationes multae quae illum reum, illum puniendum esse convincunt. Crescit autem saepe eo usque malum, ut apud Deum esse se credat
Abbreviated transcription (Latin):
nem intellectum in obsequiũ xx̃i. Super enĩ.
docentes se intellexit et idcirco fiducialõ añun¬
ciauit iusticiam dnĩa in ectĩa magna sicut et ipe
de se ixõ de preterito perhibuit et de futuro pro¬
mictit. Aimunciaui inquit iusticiam tuam in
eccĩa magna. ecte labia mea non prohibebo
dñe tu scisti. in promptu itaqz habenus ultisci
omnem mobedientiam arguebat elatos. corripi¬
ebat inquietos et in asꝑrime in ciepacionis lapide
et correctionis asꝑitate deiciebat ueritatis adũ¬
sarios. Et cui esset uir mitissimus in pplõ.
suo et mansuetissimus. memento inquiens dñe
dauid et omnis mansuetudinis eius cum esset
mꝙͣ tante mansuctudinis nichiloꝰ tũ in matu¬
tino inter ficiebam omnes peccatores terre ut
disperderet de ciitate domini omnes operantes

Expanded text:
nem intellectum in obsequium Christi. Super omnes enim nem intellectum in obsequium Christi. Super omnes enim docentes se intellexit, et idcirco fiducialiter annuntiavit justitiam Domini in Ecclesia magna, sicut et ipse de seipso de praeterito perhibuit, et de futuro promittit: Annuntiavi, inquit, justitiam tuam in Ecclesia magna, ecce labia mea non prohibebo: Domine, tu scisti . In promptu itaque habes ulcisci omnem inobedientiam, arguebat elatos, corripiebat inquietos, et in asperrimae increpationis lapide et correptionis asperitate dejiciebat veritatis adversarios. Et cum esset vir mitissimus in populo suo et mansuetissimus: Memento, inquiens, Domine, David, et omnis mansuetudinis ejus ; cum esset, inquam, tantae mansuetudinis, nihilominus tamen in matutino interficiebat omnes peccatores terrae, ut disperderet de civitate Domini omnes operantes
Abbreviated transcription (Latin):
ed et ille ut arbitror diuutabat in lapide¬
sexto cui dictum est a dño. ecte dedi faciẽ
tuam ualentiorem faciebus eorum et frontem
tuum duriorem frontib eorum ut adamãtem
et ut filicem de di faciem tuam Conterebat eigo
iherenias exasꝑantem donum ifrael in adamẽ¬
te et silice eo ꝙ esset atrita fronte et diro corde
stansq in porta domus dñi annũciabat ois sce¬
potens in prelio in quo deiectus est fortis ar¬
matus et uir bellicosus ad dolestencia sua. Pre¬
ualuit em̃ dauid in p̾hilisterim in funda et
lapide in nommne domi. Uides corte qualz armis
ille a dolestentulus et contemptus et statura pu¬
sillus deiecerit goliã gigantẽ ĩ manissimũ eo
ꝙ dcũs esset a domio doctas hẽre manns ad pre¬
lium et digitos suos ad bellum. habebat sane ar-¬
ma non carnialia s potencia a deo ad destrucno¬
nem municõnũ et erat in eis pugnaris et destru¬
ens omnem altitudinem extollentem se aduersus
scientiam dei. et in captiuitatem redigens om¬

Expanded text:
ed ille, ut arbitror, dimicabat in lapidesexto, cui dictum est a Domino: Ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum, ut adamantem et ut silicem dedi faciem tuam . Conterebat ergo Jeremias exasperantem domum Israel in adamante et silice, eo quod esset attrita fronte et duro corde, stansque in porta domus Domini, annuntiabat eis scepotens in praelio, in quo dejectus est fortis armatus, et vir bellicosus ab adolescentia sua. Praevaluit enim David in Philisthaeum in funda et lapide in nomine Domini. Vides certe qualibus armis ille adolescentulus et contemptus et statura pusillus dejecerit Goliam gigantem immanissimum, eo quod doctus esset a Domino doctas habere manns ad praelium et digitos suos ad bellum. Habebat sane arma non carnalia, sed potentia a Deo ad destructionem munitionum, et erat in eis pugnans et destruens omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei, et in captivitatem redigens om
Abbreviated transcription (Latin):
cet ista de singulis spãlr̃ assignau̾imus. sin¬
gulas. tũ spes ad doloris leuamen utiles
multumqz efficates usu cothidiano probare
possumus Quam .ii. queso tantã doloris cuiꝰ¬
qz at̾bitatem poterimus muenire. quam.
tanta illa diuinaxum promissiomi dulcedo
non possit lenire. De triplici leuannem
triplicem dolorem.

Expanded text:
cet ista de singulis specialiter assignavimus, sincet ista de singulis specialiter assignavimus, singulas tamen species ad doloris levamen utiles, multumque efficaces, usu quotidiano probare possumus. Quam enim, quaeso, tantam doloris cujusque acerbitatem poterimus invenire, quam tanta illa divinarum promissionum dulcedo non possit lenire? CAPUT VI. De triplici levamine contra triplicem dolorem.
Abbreviated transcription (Latin):
ce hẽs tres spẽs olei singulas utiqz
non uilis uel mediocris precii. Oes
sane preciose et in diuersos usus necrie
cipuũ ẽ meliusqz proficit in usus mittõis
secundum in usum luminis. tercium in
isum refectionis. Primum si quid̃ fouẽt
salubrius. secdm abdet clarcus. ter cuem
sonet dulcius. Illud sane olei genus iudet.
pre ceteris dulcuis sapere quod inseriptura
dici solet oleui Ieticie. quod quid aliũd est
ꝙͣ participacio głe S illud pre ceteris iu
Deͬ ardere clarius et illuminare efficacius de
quo quidẽ leginus ꝙ mutio eius docet de
ommbus. Quia sicut sine grẽ illustractõne
non possumus miam u̾itatis uel ad modi¬
cum tenere. sic sane sub eus ducatu non
possumus intemiam ꝑde ueluspiam ober¬
uare. Sed sane preceteris illud genus olei
uidetur melius proficere ad curam meden¬
di. dequo hẽs ꝙ putrescit uigum a facie olei
eo ꝙ diuinc remissiomis miseratione pereat
usus pcc̃andi seruitus qz peccati. Set li¬

Expanded text:
ce habes tres species olei, singulas utique non vilis, vel mediocris pretii. Omnes sane pretiosae et in diversos usus necessariae, cipuum est, meliusque proficit in usum unctionis; secundum in usum luminis; tertium in usum refectionis. Primum siquidem fovet salubrius, secundum ardet clarius, tertium sapit dulcius. Illud sane olei genus videtur prae caeteris dulcius sapere, quod dici tura oleum laetitiae , quod quid aliud est quam participatio gloriae? Sed illud prae caeteris omnibus videtur ardere clarius, et illuminare efficacius, de quo quidem legimus, quod unctio ejus docet nos de omnibus; quia, sicut sine gratiae illustratione non possumus viam veritatis, vel ad modicum tenere, sic sine ejus ducatu, non possumus vitae viam perdere, vel uspiam aberrare. Sic sane prae caeteris illud genus olei videtur melius proficere ad curam medendi, de quo habes quod putrescit jugum a facie olei, eo quod divinae remissionis miseratione pereat usus peccandi, servitusque peccati . Sed li
Abbreviated transcription (Latin):
at qz si mille duõs hr̃em ⁊ uno solo p̾uemente¬
ad huc ceteris omnibz libertate donarer. ut pote
qui adhuc dñ hrẽm liber utiq recte dici nõ pos¬
sem. Coustat itaqz qz hominis arbitrium dici
lib̾m non possit si uel ex parte libertatem a
libertatem habebat homo

Expanded text:
iat quia, si mille dominos haberem, et uno solo adhuc prementeiat quia, si mille dominos haberem, et uno solo adhuc premente, caeteris omnibus libertate donarer utpote qui adhuc Dominum haberem, liber utique recte dici non possem. Constat itaque quod hominis arbitrium liberum dici non possit, si vel ex parte libertatem amlibertatem habeat homo
Abbreviated transcription (Latin):
nate subtrahitur. Quã du ergo graciam amis¬
sam ad integritatem antiquam uel stabibitatẽ
reꝑare non possumus. iurtrites mentis ad primi
uigoris firmitatem non reꝑanius. et acceptam
prine posse ilitatit ꝓ tatmz in dons co mitegeo
uirtutum profactu ex magna ꝑte sustinemus
Manet itaq infirmitas ꝯ libertate et libertas
qinfirmitate intm̃ ut neut᷑ prerdic altĩ n ͨ
infirmitas libertati nt libertas infirutati qr
nee infrrmitas minunt libertatem .nͨ libertas
aufert infirmitatem. Cum gͥ legis uel audis
lib̾m arbitrium ẽẽ captiuũ nncłi aᵈ intellige.
tum. qd admon̾e nos uoluit qui ħ de signat
per capud languidum. Alioqͥn contrariis asser¬
ciombus sibi ipĩs contradicunt et se ipõs con-¬
iuncũt qui hominis arbitrium. ⁊ liberum no-¬
tant ⁊ captinũ affirmant. S forte qui capti¬
uũ dicunt proꝑte ħ intelligi uolunt eo ꝙ exꝑte
sit liberum et exparte captiuũ. Sz quis nesa¬

Expanded text:
nate subtrahitur. Quandiu ergo gratiam amisnate subtrahitur. Quandiu ergo gratiam amissam ad antiquam integritatem vel stabilitatem reparare non possumus, virtutem mentis ad primi vigoris firmitatem non reparamus, et acceptam primae possibilitatis potestatem in bono ex integro virtutum profectu ex magna parte necessario sustinemus. Manet itaque infirmitas cum libertate, et libertas cum infirmitate, intantum ut neutra praejudicet alteri, nec infirmitas libertati, nec libertas infirmitati; quia, nec infirmitas minuit libertatem, nec libertas aufert infirmitatem. Cum igitur legis vel audis liberum arbitrium esse captivum, nihil aliud intellige tum, quod admonere nos voluit qui hoc designat per caput languidum. Alioqui contrariis assertionibus sibi ipsis contradicunt et seipsos convincunt, qui hominis arbitrium et liberum vocant, et captivum affirmant. Sed forte qui captivum dicunt, pro parte hoc intelligi volunt, eo quod ex parte sit liberum, et ex parte captivum. Sed quis nesc
Abbreviated transcription (Latin):
Ut accedit ꝙ grãcia quã homo semł accepͭ
añ peccatum iuste subtrahi non potuit
quam et si p̾t̾ meritũ acceꝑat. Sñ culpa tñ a
mitt̾e non debebat. Nunc aũt̃ om̃i hoͣ uste p̃t
sicut non p̃t per se seml amissam recuperare. sic̃
dire. Uide ergo ꝙͫ sit int̾ prim̃ statũ ⁊ sedm̃
inter illũ iudelz qui fuit ante peccatum ⁊ hunc
qui est post hominis lapsum. Primo buĩt grãz
integram ⁊ stabilem. nc̃ a n ͨ integrãm n ͨ stablẽm
infatura aut̾ uta pꝰ ꝙͣ absorta fuerit mors
Stablẽm .ii. ante peccatum gram huĩt. qz semł
acceptam sꝑ seruare potuit᷑. S ꝙ numobilem
non hũit. p ex eo ꝙ eã postinod̾ amisit. S tũc¬
eq̃ eam ĩmoblx̃ possidebit ꝯ eam ulterius amict̾e
nõ poterit. Nunt autem quãdu in corꝑe pccĩ
mortalr̃ uiuimus non dicam ĩ mobilem̃ s n ͨ
stabilem hr̃e possamus Sepe negligentibus
et corꝑentibus nobis ultro offertur. et sepe in¬
magnis et multis conatibus nr̃ĩs subito ⁊ inopi¬

Expanded text:
uc accedit quod gratia quam homo semel accepit ante peccatum, juste subtrahi non potuit. Quam etsi praeter meritum acceperat, sine culpa tamen amittere non debebat. Nunc autem omni hora potest jsicut non potest per se semel amissam recuperare, sic qdire. Vide ergo quantum sit inter primum statum et secundum, inter illum videlicet qui fuit ante peccatum, et hunc qui est post hominis lapsum. Primo habuit gratiam integram et stabilem, nunc autem nec integram nec stabilem. In futura autem vita postquam absorptaStabilem enim ante peccatum gratiam habuit, quia semel acceptam semper servare potuit. Sed quod immobilem non habuerit, patet ex eo quod eam postmodum amisit. Sed tunc eam immobiliter possidebit, cum eam ulterius amittere non poterit. Nunc autem quandiu in corpore peccati mortaliter vivimus, non dicam immobilem, sed nec stabilem habere possumus. Saepe negligentibus et torpentibus nobis ultro offertur, et saepe multis et magnis conatibus nostris subito et inopi
Abbreviated transcription (Latin):
stili nostri utiliter exaratum esse connostis.
deo gracias age. Si que autem mea uicia meo
ꝓspicis uti carissimꝰ amitus ignoste: eadẽ stilz
sinceritate dilectionis michi optans medicĩa
qua concedis et uemiam. Hec augustums.
marie compilatus a fr̃e hermãno de studis¬

Expanded text:
stili nostri utiliter elaboratum esse cognoscis, Deo gratias age. Si qua autem vitia mea perspicis, uti charissimus amicus ignosce; eadem scilicet sinceritate dilectionis mihi optans medicinam, qua concedis et veniam. EPISTOLA matri
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiis qz lugendis. An nestis quia dinis aqͣ
qz deorsum fluit in mare discedit. Omma siquid̃
flumina intrant in mare et omnis infima delet¬
tatio de fut in dolore Rifus emm delore miste¬
tur et extrema gaudii luctus occupat eo ꝙ oĩs
dulcis aqua in mare destendat et dulcedinem
amictat. Transit enim mundus et concupis¬
cencia eus. et stimus quia sine dolore non
relinquitur quod cum amore possidetur. Qnͣ
audeamus et nos illam gratulationis uõtem
in usum nr̃e consessionis assumere Quid est
tibi mare ꝙ fucegti etitu iordanis qr conuetsꝰ
um es loco arr̃o de studio contempla

Expanded text:
gaudiisque lugendis? An nescis quia omnis aqua gaudiisque lugendis? An nescis quia omnis aqua quae deorsum currit, in mare descendit? Omnia siquidem flumina intrant in mare, et omnis infima delectatio desinit in dolore. Risus enim dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupant, eo quod omnis dulcis aqua in mare descendat, et dulcedinem amittat: transit enim mundus, et concupiscentia ejus. Et scimus quia sine dolore non relinquitur, quod cum amore possidetur. Quantoaudeamus et nos illam congratulationis vocem in usum nostrae confessionis assumere? Quid est tibi, mare, quod fugisti; et tu, JoAb hoc loco agitur de studio contemplat
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ autem quõ mare hoc debeãt¬
oc debeat iuxta aliquid permanere
est de perpetratis malis penitere odio et de¬
testatione parsequi et per horrestere non tñ
illa semper desleres. et trepidare. s post dignã
satiffationem et concupistenciam edomitã
consolatonem recipers et ad spem uenis se¬
uestatie qr quietẽ amumam deformare¬
Obere selio multun q heatus tuo datum qsfcor¬
dis per turbationes et tristicie tempestates cõ¬
pescere et magnas illas et mirabiles elaciones
maris ad transquillitatem componere Unũ
seio nec dubitare audeo qr ꝙͣdiu amor ad multa
spargitur et ad imia deranatur nuꝙ̃ ad plenam
patem perducitur. ninꝙͣ ad uere securitatis trãs¬
desiderium. dilige unum felices illius cruitatis
ciues cuiꝰ participatio in id ip̃m cogregentur
aque que fub celo sunt in lotum uirum noli si¬
nere eas fluere deorsum. Au nestis qz qui dunit¬
tit aquas suas capud est iurgior qui per yma
desideria defluis quid tibi cum bonis perituris

Expanded text:
tandum autem quomodo mare hoc debeat juxta aliquid permanere,est de perpetratis malis poenitere, odio et detestatione persequi et perhorrescere, non tamen illa semper deflere et trepidare, sed post dignam satisfactionem et concupiscentiam edomitam, consolationem recipere, et ad spem veniae securitatisque quietem animum reformarevere felix multumque beatus, cui datum est cordis perturbationes et tristitiae tempestates compescere, et magnas illas et mirabiles elationes maris ad tranquillitatem componere! Unum scio, nec dubitare audeo, quia quandiu amor ad multa spargitur et ad ima derivatur, nunquam ad plenam pacem perducitur, nunquam ad verae securitatis trandesiderium, dilige unum. Felices illius civitatis cives, cujus participatio in idipsum. Congregentur aquae quae sub coelo sunt in locum unum, noli sinere eas fluere deorsum. An nescis quia qui dimittit aquas suas caput est jurgiorum? Quid per ima desideria defluis? Quid tibi cum bonis perituris,
Abbreviated transcription (Latin):
Otand̃ itaq ꝙ priora illa quinq ta¬
lenta augenda et multiplicanda sunt
in afscr̃e ista in actione. Quod .n. ibi ex distoe¬
cione iudicii semel impressum ẽ coctinitõi stu¬
diose postmod̾ impͥmi d et affcoĩ. hͨ. aut̃ qͥd̾
ex consilui deliberacione p̃figuratũ ẽ in cogni¬
tione ad eamd̃ prudencie ulam roformetur in
opere. Ex priori itaqz prudencie regla debenius
mag̾ dilu̾e̾ que mag̾ fũt bona non tñ mag̃ ex̃¬
cere ꝯ sepe suit imposibilia uel ninus utilia
S. sic ex hac secunda prudencie reglã docemur
illa mag̾ ex̾cenda sunt que mag̃ expeduint qͣͣ¬
us sepe meliora sint que ex̾ci non possunt uel
mimne expediunt Sit itaq studeamus que me¬
liora sunt magis amare. ut tñ stiamus ꝯ hoc
expedit meliora minus ex̾cere Et sic illa que
tur magis diliganus in hunc itaq modũ ab
uno eod̾ q dño alii accipiunt quinq talenta.
in discrecõe iudicui. alii aut duo in deliberacio

Expanded text:
otandum itaque quod priora illa quinque talenta augenda, et multiplicanda sunt in affectione, ista in actione. Quod enim ibi ex discretione judicii semel impressum est cognitioni studiosae, postmodum imprimi debet et affectioni, hic autem quod ex consilii deliberatione praefiguratum est in cognitione, ad eamdem prudentiae regulam reformetur in opere. Ex priori itaque prudentiae regula debemus magis diligere quae magis sunt bona, non tamen magis exercere, cum saepe sint impossibilia, vel minus utilia. Sed, sicut ex hac secunda prudentiae regula docemur, illa magis exercenda sunt quae magis expediunt, quamvis saepe meliora sint quae exerceri non possunt, vel minime expediunt. Sic itaque studeamus quae meliora sunt magis amare, ut tamen sciamus, cum hoc expedit, meliora minus exercere, et sic illa quaetur magis diligamus. In hunc itaque modum ab uno eodemque Domino alii accipiunt quinque talenta in discretione judicii, alii autem duo in deliberation
Abbreviated transcription (Latin):
hebreorum. transeat et archa post ipsum in.
illam terram lacte et melle manãtem in sr̃nam
illam et sempiternam iocunditatem ut tandẽ alĩ
facie ad faciem uideat ꝙ multo de fiderio tãtoꝑe
añ quesierat Transeat ergo transis illa tõt
desideriorum turma. transeat et theorita illa
intelligentie archa in illa interna et eterna
gaudiant uel tunt iordanis liberum carsum oe¬
cipiat. et omnis humanus affectus licenter et
libere in goiem se beneplacitum uoluat et huma¬
sumis spũalibusqz bonis firmiter ĩmobiliter¬
qz in herens in rebus exterioribus et inferiorib
nichil contradictionis inuemiat Ni fallor illa q̃
superius intumerat unda maiori ꝙͣ prius impetu
in alneum suum recirret et lacius expandet modũ¬
q p̾stine liitacionis excedet eo ꝙ amor ub̃iq crea¬
turarum maioris incendii alimenta uberrimas re¬
periat et obhoc quaꝙͣ uersum feruenciori deside¬
uio. ad ommia mat

Expanded text:
Hebraeorum; transeat et arca post ipsum in Hebraeorum; transeat et arca post ipsum in illam terram lacte et melle manantem, in supernam illam et sempiternam jucunditatem, ut tandem aliquando facie ad faciem videat, quod multo desiderio tantopere ante quaesierat. Transeat ergo grandis illa tot desideriorum turma; transeat et theorica illa intelligentiae arca in illa interna et aeterna gaudia, ut vel tunc Jordanis liberum cursum recipiat, et omnis humanus affectus licenter et libere in omne se beneplacitum volvat, et humaspiritualibusque bonis firmiter immobiliterque inhaerens in rebus exterioribus et inferioribus nihil contradictionis inveniat. Ni fallor, illa quae superius intumuerat unda, majori quam prius impetu in alveum suum recurret, et latius expandet, modumque pristinae limitationis excedet; eo quod amor Verbi creaturarumque majoris incendii alimenta uberrima reperiat, et ob hoc quaquaversum ferventiori desiderio ad omnia ruat
Abbreviated transcription (Latin):
arum uiolenciam uirilĩ francere. Nichil illie licebit
insi ꝙ et litebit Aichil exito ebeait desideuorum
fluenta pro uoto efluere et ad omem beneplacitũ
dermare. hiius ut arbitror libertatis licentiam pro¬
phã sꝑabat et suspirabat. cum psallendo proclamat
uoluntaria oris mei beneplacita fat dñe. Sexe
et supra mundum funt alia uoluntaria auris et
bene plarita cordis Quia alia ea que mente contu¬
pistimus atq alia ea queore probamus Alia sa¬
ne ea sunt per sepe que placent ex sentencia atqz
alia ea que placent ex concupistencia. Illa placent
ex iuditio. Ista ex desiderio. Illa ex diffiicione. ista
ex delectacione. Rogabat ergo ex prophã ut ead
ipã que sunt noxinua suit et bene placita ut in unũ
conuemant sibiqz semper occurrant uotum. et
bent placitum sententia et concupiscencia iudiciũ
et desiderium diffincio et delectatio. uolinitaria
oris mei bene placita fac domine ut ꝙ̃ꝙͣ placet

Expanded text:
arum violentiam viriliter frangere. Nihil illic libebit, arum violentiam viriliter frangere. Nihil illic libebit, nisi et quod licebit. Nihil ergo oberit desideriorum fluenta pro voto effluere, et ad omne beneplacitum derivare. Hujus, ut arbitror, libertatis licentiam Propheta sperabat et suspirabat, cum psallendo proclamaret: Voluntaria oris mei beneplacita fac, Domine . Saepe et supra modum sunt alia voluntaria oris et beneplacita cordis. Quia alia mente concupiscimus, atque alia sunt ea quae ore probamus. Alia sane sunt ea persaepe quae placent ex sententia, atque alia ea quae placent ex concupiscentia. Illa placent ex judicio, ista ex desiderio. Illa ex diffinitione, ista ex delectatione. Rogat ergo Propheta ut eadem ipsa quae sunt votiva, sint et beneplacita, ut in unum conveniant sibique semper occurrant, votum et beneplacitum, sententia et concupiscentia, judicium et desiderium, diffinitio et delectatio. Voluntaria oris mei beneplacita fac, Domine, ut quidquid placet
Abbreviated transcription (Latin):
scentia carnis concupistentias spũs extnguere
s accendere non refugerare sz actius inflãmare
Quit quid intorius. quit quid exterius octutre¬
rit spñali amore diuine dilectiomi alimenta mi¬
instrabit. tunt absq dubio aniimus delectab⁊
b. delectabr̃ in ueb corporalib et ingredietur et
egredietur et pascra ĩuement Tñt reuertentur
aque iordanis in alneũ fuum et fluẽt sicut ante.
consueuerant. Fordains alneus cõmodi appetitꝰ
In huus mõi alneo aque iordanis cum impetu
forũtur quia cordis de fideria iuixͣ cõmodi sui
appetitum huc illucqz designantur. Quo putas
tendit huius mõi de cursus aquarum insi in
quid̃ omnnis appetitus ad cõmod̾ trabitur et huiꝰ
alnei ductum se qui in suo illit desiderio nemo pro¬
hibetur Mlulta hit placent que tñ non decent
et id curto fieri non debent. Nõce est gͦ in hac sepe
uita aquarum impetum cohibere et concupistenti¬

Expanded text:
scentia oculorum, concupiscentias spiritus exstinguere, scentia oculorum, concupiscentias spiritus exstinguere, sed accQuidquid exterius, quidquid interius occurrerit, spirituali amori, divinae dilectioni alimenta ministrabit. Tunc absque dubio animus delectabitbus, delectabitur in rebus corporalibus, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Tunc revertentur aquae Jordanis in alveum suum, et fluent sicut ante consueverant. Jordanis alveus commodi appetitus. In hujusmodi alveo aquae Jordanicae cum impetu feruntur, quia cordis desideria juxta commodi sui appetitum huc illucque derivantur. Quo putas tendit hujusmodi decursus aquarum nisi in quidem omnis appetitus ad commodum trahitur, et hujus alvei ductum sequi in suo illic desiderio nemo prohibetur. Multa hic placent, quae tamen non decent, et idcirco fieri non debent. Necesse est ergo in hac saepe vita aquarum impetum cohibere, et concupiscenti
Abbreviated transcription (Latin):
teqz multitudinis tranfitum cum ceꝑimꝰ
contemplacionis nr̃e archã illuc introdutere et
non iam per speculum et ĩ einginate s facie ad
faciem uidere cum tenuerimus actu ꝙ int̾im te
fluenta suspendere et cursus fui impetum rem¬
fit castigare corpus et in seruitutem redigere
atqz eciam tunt mortificari tota die qñ usti
xp̃o etiam testante fulgebunt sicut sol in regno
prĩs sui et tolle tur ipius ne uideat glĩam dei
Non nobis om̃o dicetas amplius nolite diligere¬
mund̃ neqz ea que in mundo funt cum feterit dũs
nouũ celum et nouã terram ixta ꝙ ip̃a creatura
liberabitur a seruitate corruptionis et in libertatẽ¬
glorie filiorum dei Et licet in creataris de cor sit qͣm
mado in comꝑabiliter maior atqz uenustioi corꝑis¬
qz oblectanientis dultor propensior atq iocundior
nichil erit ꝙ concuxiscencias spũs ĩuinere possit
in omnibus his que sensus corporens actigerit.
Nestiet concupistentia oculorum. nestiet concupi¬

Expanded text:
taeque multitudinis transitum cum coeperimus contemplationis nostrae arcam illuc introducere, et non jam per speculum et in aenigmate, sed facie ad faciem videre, cum tenuerimus actu quod interim tenfluenta suspendere, et cursus sui impetum renihuc necesse sit castigare corpus, et in servitutem redigere, atque etiam tunc mortificari tota die: Quando justi, Christo etiam testante, fulgebunt sicut sol in regno Patris sui , et tolletur impius ne videat gloriam Dei. Non nobis omnino dicetur amplius: Nolite diligeremundum, nec ea quae in mundo sunt, cum fecerit Dominus novum coelum et novam terram, juxta quod ipsa creatura liberabitura servitute corruptionis in libertatem filiorum Dei. Et licet in creaturis decor sit tunc quam modo incomparabiliter major atque venustior, corporeisque oblectamentis dulcior, propensior atque jucundior, nihil erit quod concupiscentias spiritus imminuere possit in omnibus his quae sensus corporeus attigerit. Nesciet concupiscentia carnis, nesciet concupi
Abbreviated transcription (Latin):
a domĩo mirabilĩ esse eurati perhibentur
Nec illud solum esse factum reor ad reppa
scripta repreri que a sanctis patribus
spiritaliter incellecta cognoni Nota etiã
ꝙ non erubiri alioꝵ dicta huic interpo᷑
lectioni. Restat igit᷑ ut peticoĩ tue satiffa¬
ciam Et quod du distuli debitũ petitori

Expanded text:
a Domino mirabiliter esse curati perhibentur. a Domino mirabiliter esse curati perhibentur. Nec illud solum esse factum reor ad reparascripta reperi, quae a sanctis Patribus spiritaliter intellecta cognovi. Neque enim erubui aliorum dicta huic interponere lectioni. Restat igitur ut petitioni tuae satisfaciam, et quod diu distuli, debitum petitori
Abbreviated transcription (Latin):
ut ea que de mediciã aĩe ad Iohem medicũ
scribere ceperam tibi tñsmicterã nõ ebmi¬
itam Situt enĩ dicis ea multis utilia
fore credis Ne solum si actente ꝯsiderent᷑:
aias incohimes sernant s eciã corporibus
hũãms sanitatẽ prestant Breui si quidẽ
smone docent que corpori ⁊ aie prosunt
nel nocent Tuantẽ distrecõni notũ cupio
fieri ꝙ ea que de medicina amine scribẽ
ceperam per negligẽtiam pomisꝙͣ alibi
scripta furissent amisi ded tamẽ ea que
ad memoriã reduc̾e̾ potero sine dilacõne
tibi t̾nsmictere curabo Net mreris si ea
que multo labore guesita suis in lotis ordi¬
naueram minꝰ ordinate ⁊ quasi quasDã
exceptões in unũ colecta ꝯponã ded forsitã
dicet aliquis Noua sunt que requiris nec
in dinina pagina ⁊eperiñt᷑ scripta Ideo
ad edifficatõnem claustraliũ memorie
cõmendata reliqui. quia quedã de hris¬
enuãgelis si quidẽ de leproso de paralitico
de febricitãte ⁊ de multis aliis legitur qd

Expanded text:
ut ea, quae de medicina animae ad Joannem medicum scribere coeperam, tibi transmittere non omittam. Sicut enim dicis, ea multis utilia fore credis. Nec solum, si attente considerentur, animas incolumes servant, sed etiam corporibus humanis sanitatem praestant. Brevi siquidem sermone docent quae corpori et animae prosunt vel nocent. Tuae autem discretioni notum cupio fieri quod ea quae de medicina animae scribere coeperam, per negligentiam, priusquam alibi scripta fuissent, amisi. Sed, charissime, ea, quae ad memoriam reducere potero, sine dilatione tibi transmittere curabo. Nec mireris si ea, quae multo labore quaesita suis in locis ordinaveram, minus ordinate et quasi quasdam excerptiones in unum collecta componam. Sed forsitan dicin divina pagina reperiuntur scripta, ideo ad aedificationem claustralium memoriae commendata reliqui. In EvangeliEvangelio siquidem de leproso, de paralytico, de febricitante, et de multis aliis legitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne aque in mari de ficuint Sictine homo de toi¬
bulatione le taris siccine homo de delectacione
turbaris. Omirũ o scupendum. In uoluntaria
tribulacione gaudium cumulatuz ogursantes de¬
lettationes dolore spontaneo extͥminãtur.

Expanded text:
ne aquae in mari deficiunt? Siccine, homo, de trine aquae in mari deficiunt? Siccine, homo, de tribulatione laetaris? Siccine, homo, de delectatione turbaris? O mirum, o stupendum! In voluntaria tribulatione gaudia cumulantur, occursantes delectationes dolore spontaneo exterminantur.
Abbreviated transcription (Latin):
uertere. Risus sane et gaudium dulcem
aquam sacit ei huius mõi ꝙͣlibz quam
ardenter sitit tain libenter unus quisqz et
bibit. Sz luctus et meroz dulcem facere
non possunt nec huius moi bibere hommes
facile uolunt Quociens risus in luctum
uertitur touens aqua inferior in mare la¬
bitur et in amaram mutatar. Neq enim
nisus ad soiores a quas pertnere potest de quo
ab ore ueritatis dcm est de uobis qui nunc ui¬
detis quia plorabitis Quid g̾ est inferiores
aquas in mare decurrere atqz defitere insi car¬
nales et infirmas delectationes in dolorem tra¬
here et penitendo extinguere. Qui enim de ꝑ¬
petrata delectatione plangit et genut qui sr̃ue¬
mentem horret et respuit. qui futuram tunet et
declinare satagit quid aliud ꝙͣ dulcem fibi in ama¬
mirabanur ꝙ adhuc usqz miramur. dulcem ĩ
amarem uertere gaudium de flere delettationẽ
dolere et in hunt mod dulcem in mari deficere
Ergo ne aque cura sartan in tumestunt. ergo¬

Expanded text:
vertere. Risus sane et gaudium dulcem vertere. Risus sane et gaudium dulcem aquam facit, et hujusmodi quamlibet quam ardenter sitit, tam libenter unusquisque et bibit. Sed luctus et moeror dulcem facere non possunt, nec hujusmodi bibere homines facile volunt. Quoties risus in luctum vertitur, toties aqua inferior in mare labitur et in amaram mutatur. Neque enim risus ad superiores aquas pertinere potest de quo ab ore veritatis dictum est: Vae vobis qui nunc ridetis, quia plorabitis. Quid ergo est inferiores aquas in mare decurrere atque deficere, nisi carnales et infimas delectationes in dolorem trahere, et poenitendo exstinguere? Qui enim de perpetrata delectatione plangit et gemit, qui supervenientem horret et respuit, qui futuram timet et declinare satagit, quid aliud quam dulcem sibi in amamirabamur, quod adhuc usque miramur, dulcem in amaram vertere, gaudium deflere, delectationem dolere, et in hunc modum dulcem in mari deficere. Ergone aquae circa Sartan intumescunt, ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Egho aque iuperiores usq ad sartan
ascendunt et aq̃ inseriores usq ad
mare destendunt, Ille ascendunt ⁊ crest̾nt¬
sie descendunt et deccestunt Ille cestũt
et tumestunt Iste de crestunt et de ficunt.
Pultrum spectatulum aquas superiores ccͣ
sartau intumestere. et aquas inferiorts in
mari de ficere. hic intende et obstuxeste. Hic
intende diligenter et obstupeste uehem̃ter
Glige in hiis tam magins tãqz miraculis
quid prius quid amplius nureris an aquas
in montains non de fluere sz in tumestere ã
aquas ex aquis non intumestere sz desutre
Aque añt inquit striptura que inferores
erant in mare solitudinis qd minc uocatur
mortuum de stenderunt usqͣ oĩõ deficerẽt
Que ergto inferiores sunt ncr̃e est in maie
peruenerint dulcedinem suam seuuate nõ
possunt Que ergo in mare destendunr
aits amarestunt Rasus inquit nr̃ uertatur
in luitum et gaudium in merorem. Hor est
dulcem aquam in mare destendere et dul¬
cedinem amictere et dulcem in amarem

Expanded text:
go aquae superiores usque ad Sartan ascendunt, et aquae inferiores usque ad mare descendunt. Illae ascendunt et crescuntstae descendunt et decrescunt. Illae crescunt et intumescunt, istae decrescunt et deficiunt. Pulchrum spectaculum aquas superiores circa Sartan intumescere et aquas inferiores in mari deficere. Hic intende et obstupesce. Hic intende diligenter, et obstupesce vehementer. Elige in his tam magnis tamque mirandis quid prius, quid amplius mireris an aquas in montanis non defluere sed intumescere, an aquas ex aquis non intumescere sed deficere. Aquae autem, inquit Scriptura, quae inferiores erant in mare solitudinis, quod nunc vocatur mortuum, descenderunt usquequo omnino deficerent . Quae ergo inferiores sunt, necesse est in mare perveniunt, dulcedinem suam servare non possunt. Quae ergo in mare descendunt, cito amarescunt. Risus, inquit, vester vertatur in luctum, et gaudium in moerorem , hoc est dulcem aquam in mare descendere et dulcedinem amittere et dulcem in amaram
Abbreviated transcription (Latin):
ris. tam uilit̾. et tam imutiliter effusum talẽ
sanguinem quia sit in uanũ laborauit ꝙ.
tanto benefficio grãs agãt etiam qñ crucifi¬
pum uident et dicunt gliã laus et honor tibi
sit rex xp̃e redemptor. uidebat eciam pucuun.
et futurorum pessimã uicissitudinem ab hus
qui oderunt eum gract. et retribuunt mala
pio bonis. quia si pati poss adh ͨ peiora pa¬
tentur. a malis xpiãnis ꝙͣ tunt a tuders qz
super dolorem. uulnerum eus addentes p

Expanded text:
ris sui tam viliter et inutiliter effusum talem ris sui tam viliter et inutiliter effusum talem sanguinem, quia sic in vanum laboravit, quod tanto beneficio gratias agant, etiam dum crucifixum vident dicendo: Gloria, laus et honor tibi sit, Rex Chret futurorum pessimam vicissitudinem ab his qui oderunt eum gratis, et retribuunt mala pro bonis: quia si pati posset, adhuc pejora pateretur a malis Christianis quam tunc a Judaeis: quia super dolorem vulnerum ejus addente
Abbreviated transcription (Latin):
passione fui ne potis et per compassione
totum inse ip̃a tristissime continebat etintͦ
totalit᷑ torqueba. Et quanto minus cla-¬
mare audebat ne patiam perderet et moriẽti
tanto ac̾iores in corde disscisioes uisterum
male tractatus deum prẽm pro ill oraret et
eciam quia nesciebant quid facerent ex cu¬
cur hoc dicis isti te crucifigunt deroident et
maledicunt et tu eꝯͣrio benedicis eis Quomo
nestiuint quid faciurit quib nichil malifecisti¬
et quid dice̾ potuit quomõdo moriens etiam
ad custodiendum puero cõmendauit. Que
suit illa consolacio dolentissime nrõis in morte
dilectissimi filii accipere filium ze bedei pro
filio dei Quid pot̾at dice̾ m̃r filio et filrus iraĩ
si tunc possent ad i̾uicem diu loqui Sed quo¬
modo tande uide̾ potuit gladium uementem
quẽ tot ãñis a prophecta symeone expectauit
per dies singulos. et quõ potuit eam sustinere¬
uidebat eciam dominus ad augnentum dolo¬

Expanded text:
passione sui nepotis, et pro compassione passione sui nepotis, et pro compassione totum in seipsa strictissime continebat, et intus corporaliter torquebatur: et quanto minus clamare audebat, ne patientiam perderet, et morientem tanto acriores in corde discissiones viscerum male tractatus Deum Patrem pro illis oraret et etiam quia nesciebant quid facerent excucur hoc dicis? Illi te crucifigunt, derident et maledicunt, et tu econtrario benedicis? Quomodo nesciunt quid faciunt, quibus nihil mali fecistEt quid dicere potuit, quando moriens eam ad custodiendum puero commendavit? Quae fuit ista consolatio dolentissimae matris in morte dilectissimi filii: Accipe filium Zebedaei pro Filio Dei? Quid poterat dicere mater filio, et filius matri, si tunc possent ad invicem diu loqui? Et quomodo tandem videre potuit gladium venientem, quem tot annis a prophetia Simeonis per dies singulos exspVidebat etiam Dominus ad augmentum dolo