comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ideo petrꝰ eam sp̃alit̾ accep̃.
ut om̃s intlłigant. qd̾ qui¬
cumq ab unitate fidei et so¬
cietate eccłie se seꝑa̾nt. nec
pec̃is solui. nec celum potest
ingredi. ¶Item ꝙ sacerdos
⁊ si malus sit. grãm tñ trans¬
fundat ꝓ sue dignitatis of¬
ficio. Aug̾. ostendit dicens.
Dictum ẽ a dño in nũis. ad
moysen et aaron sac̾dotes.
Uos pomte nomẽ meũ sr̃
filios isrł. ego dñs benedicã
eos.ut grãm tradicio ꝑ mĩs¬
teriũ ordinati transfũdat
hominib. nec uoluntas
sac̾dotis obesse uł ꝑdesse pꝰ¬
sit. s m̾itũ bene dictõem pos¬
centis. ¶Quãta aũt dig¬

Expanded text:
ideo Petrus eam specialiter accepit, ut omnes intelligant quod quicunque ab unitate fidei et societate Ecclesiae se separaverit, nec a peccatis solvi, nec coelum potest ingredi. » Item quod sacerdos etiam si malus sit, gratiam tamen transfundat pro suae dignitatis officio, Augustinus ostendit dicens: « Dictum est a Domino, in Numeris, ad Moysen et Aaron sacerdotes: os ponite nomen meum super filios Israel, ego Dominus benedicam eos, ut gratiam traditio per ministerium ordinati transfundat hominibus, nec voluntas sacerdotis obesse aut prodesse possit, sed meritum benedictionem poscentis. Quanta autem dig
Abbreviated transcription (Latin):
bonisint. siue mali. In bonis
tamennonnmalis. Oiuao¬
bedientia ẽ animi deliberantis
honesta iuste uisionis effectus.
qr ihis de bemus hobedire p̾la¬
tis. que iuste deliberant. ⁊ iuste
imperant. ¶Sunt aũt que¬
dam sine quibꝯ nonẽ salus. ũ
adiupletõnes p̾ceptorum mo¬
raliumi. in quibo omnino tene¬
mur obedire p̾latis. xiuit
ut mortalia pcc̃a. In quibus
agendis nulli obedire tenem᷑
SSunt aut quedam media.
cum quibo ẽ salus. et sine quibꝰ
e salus ut carnes comede uel
non comede. ¶Laico aũt¬
nonin telligit ꝙ dicit. nec scriꝑ
ut taceat. tn cetenet᷑. et si nõ
tatet. mortalit̾ peccat. Unde
si sub pena excomunicatõnis¬
dicat. sententie excominuca¬
tõnis sb̃iacet. Unde isti ual
nicandum nõ est cumsn̾am¬

Expanded text:
boni sint, sive mali, in bonis tamen, et non in malis. Obedientia enim est animi deliberantis, honestae et justae jussionis effectus; quia in his debemus obedire praelatis quae juste deliberant et juste imperant. Sunt autem quaedam sine quibus non est salus, ut adimpletiones praeceptorum moralium, in quibus omnino tenemur obedire praelatis. Sunt ut mortalia peccata, in quibus agendis, nulli est obediendum. Sunt et alia media, cum quibus est salus, et sine quibus est salus, ut carnes comedere, vel non comedere. Praedicare autnon intelligit quod dicit, nec Scriptut taceat, tenetur tacere; et si non tacet, mortaliter peccat. Unde, si sub poena excommunicationisdicet, sententiae excommunicationis subjacet. Quare, isti Waldnicandum non est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
siueti testamento fidem ad
peccasse. et tociens penituisse.
Augustinus etiam scribens
dentes mensuramdicunt.
Et si semel peccantibo post
incitatõ. Dicunt enĩ quis
non semper peccaret. si semper
redire poss: Dicunt eni dñm
incitatorem mali. si semper
subuenit. et ei place ptc̃a. qͥbꝰ
semper p̾sto ẽ grã. errant aut̃
Constat ei enĩ multũ displi¬
ce pocã. qui semper p̃sto ẽ ea
destru̾e. si ea amaret. nõ ita sꝑ
crisostomus de repatõne lapsi
Ualis michi crede talis ẽ erga
homines pietas dei. nũꝙͣ sper
et simpłr offeratur. etiam si
ad sumnũquis pueniat ma¬
lorum. et inde tamenreũti
quatinus ad porem reuocet
tũit quis expłe omnẽ satisfa¬
ciendi ordinem. qnͣtulãcũq
tũ. et queͦ libet breui tempore
gestam non respuit pñiam.
suscipit etiam nec patitur
qm̃ius erigue comu̾sionis ꝑ¬
catipm̃a. nel aliꝙ sacramẽ¬
bitrii. ꝙ nonpossit bene oꝑa
maneat inꝑcco. ¶temiste

Expanded text:
Veteri Testamento fidem adhpeccasse, et frequenter poenituisse. Augustinus etiam scribens dentes mensuram. Dicunt enim: Etsi semel peccantibus postincitatio. Dicunt enim, Quis non semper peccaret, si redire semper posset? Dicunt enim Deum incitatorem mali, si semper subvenit: et ei placere peccata, quibus semper praesto est gratia. Errant autem. Imo constat ei peccata multum displicere, qui semper praesto est ea destruere. Si enim ea amaret, non ita semper Chrysostomus de reparatione lapsi: Talis, mihi crede, talis est erga homines pietas Dei: nunquam speet simpliciter offeratur, etiamsi ad summum quis perveniat malorum, et inde tantum velitquatenus ad priorem revocet tuit quis explere omnem satisfactionis ordinem, quantulamcunque tamen, et quantumlibet brevi tempore gestam non respuit poenitentiam. Suscipit namque ipsam, nec patitur, quamvis exiguae conversionis, pntia vel aliud sacramebitrii, ita quod non possit bene operpermaneat in peccato. Item, iste
Abbreviated transcription (Latin):
qui semel sunt illuminati.
gustauerunt etiam celeste
spẽ sancti. gustauerunt nicħ¬
ominꝯ bonũ deĩbum. uͥtute̾¬
q seculi uenturi. et plapsist̃.
renouari rursus adpeniten

Expanded text:
qui semel sunt inluminati, gustauerunt.etiam donum caeleste spiritus sancti, gustauerunt nihilo minus bonum dei uerbum uirtutesque saeculi uenturi et prolapsi sunt, renouari iterum ad paeniten
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pocĩ deflere. et flendaiterum
non cõmitt̾e. sic ẽ intelligend̾
ut non a̾diu̾sa tempora. s adid̾
referatur. ut scilz cempore quo
lle conuttere. ¶erba aũt
origenis. quibo uidetur uelle
mortalis inuen̾it que nõ ĩ cui¬
mine mortali uel ublasphe¬
mia fidei. s inẜmonis uel mo
rum uitio consistat: Hec cul¬
pa semper reꝑari pot̾. nec int̾¬
dicitur aliqͣndo de hiuiꝯ modi
penitentiam age̾. s nonita d̾
grauioribo cuminibꝰ. Ingͣ
conceditur penitentie lecus.
¶Ambrosius etiam ait. ze
penitentiam agerent. iteran¬
tis delictis tantum inponit᷑
et illa nouẽ iteranda preue¬
rentia sacramenti. et neuiles
muubꝰ. ¶ Similit̾ illud am¬
brosii. Et etiam illud ꝙ alibi
ait. Penitentia se me lusur¬
rata nec uec uere celebratur.
et fructumprioris aufert. ⁊
usum seq̃ntis anuctit. de sol¬
lempni pina intesligend̾ ẽ.

Expanded text:
 deflere, et flenda iterum non committere, » sic est intelligendum, ut non ad diversa tempora, sed ad idem referatur, ut scilicet tempore quo lle committere. » Verba autem Origenis quibus videtur velle mortalis invenerit, quae non in crimine mortali, vel in blasphemia fidei, sed in sermonis vel in morum vitio consistat; haec culpa semper reparari potest, nec interdicitur aliquando de hujusmodi poenitentiam agere; sed non ita de gravioribus criminconceditur poenitentiae locus. » Ambrosius etiam ait: « Rpoenitentiam agerent in Christo, iterantis tantum imponitur: et illa non est iteranda, pro reverentia sacramenti, et ne viles. Similiter et illud Ambrosii, et etiam illud quod alibi ait: « Poenitentia semel usurpata, nec vere celebrata, et fructum prioris aufert, et usum sequentis amittit; » de solemni poenitentia intelligendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
dumẽ. Acceperant eium ĩ pocĩ
remuissioueni. s nou insignifi¬
catõnem. ¶Inprinutiua
loquebantur uarus lingnis.
uel alio spetiali miraculo.
lligendum ẽ. nullo uisibili
signo significatus erat dẽcẽ
sibili signo demonstratus ẽ.

Expanded text:
acceperant eum in peccati remissionem, sed non in significationem. Nam in primitiva loquebantur variis linguis, vel alio speciali miraculo. lligendum: nullo visibili signo significatus erat descenssibili signo demonstratus est.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ sacramentũ dignitatis.
iterari non debet ꝓpter sui dig¬
nitatem. ¶Assimili sacram̃¬
tum confirmatõnis. ratioẽ
ꝓpriediguitatis. ¶IOenitẽ¬
pꝰ naufragium. ¶POrimũ

Expanded text:
qui est sacramentum dignitatis iterari non debet propter sui dignitatem: a simili, sacramentum confirmationis, ratione propriae dignitatis; poeniten naufragiu
Abbreviated transcription (Latin):
q iohamus tiu corpora ext̾iꝰ¬
patet. qr quos iohannes bap¬
ti zau̾at. hos postea ihx bapti¬
zabat. Undei denuohannes
Ego baptiz auiuo aqua. ille
ũo baptizabit uos spũ saucto

Expanded text:
pora exteripatet, quia quos Joannes baptizaverat, hos postea Christus baptizavit. Unde idem Joannes: Ego baptizavi vos aqua, ille vero baptizabit vos Spiritu sancto
Abbreviated transcription (Latin):
summebonus ẽ mala ab ipõ nõ
sunt. S cum mala sint abali
tium bonorum. aliud ẽ principi¬
ummalorum.Itemin
principio geneseos legitur. qd̾
tenebre erant super fatiem aby¬
ssi. Et sicut mundꝯ hu̾it inti¬
um atenebris. mundi creator
itaq fuit principium tenebraꝵ.
et sic malus fuit auctor mũdi
ꝗsue creatõnis iurtutum cepit
atenebris. ¶Item xp̃e ait¬

Expanded text:
summe bonus sit, mala ab ipso non summe bonus sit, mala ab ipso non sunt; sed cum mala sint, et abpium bonorum, aliud est principium malorum. Item in principio Geneseos legitur quod tenebrae erant super faciem abyssi , et sic mundus habuit initium a tenebris. Mundi itaque creator fuit principium tenebrarum, et sic malus fuit auctor mundi, qui suae creationis initium coepit a tenebris. Item:
Abbreviated transcription (Latin):
Icut mantiquorum tra¬
ctatibꝰ legitur ꝙ. ꝓci et
pc̃es gentium humanamuenã¬
tes głiam gn̾ose diu̾sa mõstroꝵ
gña deleuerunt. Uthercules an¬
theum. theseus iinotaurun.
Iason. tanrum ignonũt. Mele¬
ag̾ mestimabilem aprum. core¬
spualibo expugnasse. Et sicur
tiquis et antiquatis hesibus.
heedera innouate repululant
S in hoc magna est disfr̃aqud̃
anthei fortitudo deleta. ydra
funditus extupata. S nõ sũt
nnt̾ modernos qui innouatis he¬
siln obuient. repululantes er¬
scirpent. Ego tamen inquid¬
inter filios iesse nunima de pꝰ
fetantes assumptatemptabo
goli amꝓprio gladio trucidare.
principia. Principium lucis.
et principium te. iebrarum
Principium lucis dñt eẽ deũ.
a quo sunt sp̃ualia. ut amuie¬
Liber
et angli. princip um tenebraꝵ
luciferum. a quo sunt corporalia.
hoc aũt nituntur ꝓbare. aucto¬
ritatili et rõnibꝰ. anctoritatibꝰ
sie. ¶Arbor bona non potest
fat̾e fructus malos. neq arbor
mala fructus bonos. gͦ cimi deꝰ

Expanded text:
icut in antiquorum tractatibus legitur, quod proci et proceres gentium, humanam venantes gloriam, generose diversa monstrorum genera deleverunt; ut Hercules Antheum, Theseus Minotaurum, Jason Taurum ignivorum, Meleagre inaestimabilem Aprum, Chorespiritualibus expugnasse. Et sicut tiquis et antiquatis haeresibus, eaedem in novitate repullulant. Sed in hoc magna est differentia; quod Anthei fortitudo deleta, hydra funditus exstirpata; sed non sunt inter modernos, qui innovatis haeresibus obvient, repullulantes exstirpent. Ego tamen inter filios Jesse minimus de post fetantes assumptus, tentabo Goliam proprio gladio trucidare, principia rerum, et principium lucis, et principium tenebrarum. Principium lucis dicunt esse Deum, a quo sunt spiritualia, videlicet et angeli; principium tenebrarum, Luciferum, a quo sunt temporalia. Hoc autem nituntur probare auctoritatibus et rationibus; auctoritatibus sic: Arbor bona non potest facere fructum malum, nec arbor mala fructum bonum . Ergo cum Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ci. Si deus ista uisibilia fecit.
aut ea incorruptibilia face̾ po¬
tuit. aũ non. Smnonpotuit.
ipotens fuit. Sipotuit ⁊ no¬
luit inuidus fuit. ¶ Item
si causaminutabilis. effc̃s ĩ mu¬
tabilis. S constat ip̃a corpora¬
mutabilis. ¶Item cũ młta
in mundo agantur caũ. nõiir
agi diuina ordinatõne. ¶Itez
cum caro hominis inpcc̃o ⁊ per
pct̾nign̾etur. abono principio
eẽ nonuiderunt᷑. ¶ Item que¬
dam creature sunt. que ĩ ullam
n̾tili tatem cedunt. ut serpente̾.
musce. auime. s inmultiplicez
is auc ᷝ respondentes di
cimoꝙ illa auctoritas
bonauelmala. Ex bona eniz
intentõne. nonꝓcedit nisi bon
uiopus exmala intentõne
nisimalum. ¶Dñis etia
ꝙ hor nomenmalum: aliqnͣdo
supponit actioneni malam.
aliqñ ip̃ius actõnis deform̃tõ
Ut cum dr̃. Nonẽmalum ĩ
ciuitate quod deus non fatiat.

Expanded text:
ci: Si Deus ista visibilia fecit, aut ea incorruptibilia facere potuit, aut non; si non potuit, impotens fuit; si potuit et noluit, invidus fuit. Item: Si causa immutabilis, effectus immutabilis; sed constat ista corporamutabilis. Item: Cum multa in mundo agantur casu, non videntur agi divina ordinatione. Item: Cum caro hominis in peccato et per peccatum generatur, a bono principio esse non videtur. Item: Quaedam creaturae sunt, quae in nullam utilitatem cedunt ut serpentes, muscae, araneae, sed in multiplicem as auccimus, quod illa auctoritas: bona vel mala, ex bona enim intentione non procedit nisi opus bonum, ex mala intentione non nisi malum. Dicimus etiam, quod hoc nomen, malum, aliquando supponat actionem malam, aliquando ipsius actionis deformitatem; ut cum dicitur: Non est malum in civita
Abbreviated transcription (Latin):
Dnu̾s etiam ꝙ hoc nom̃ tene¬
brepocius notat lucis carẽtiã.
qm̃ rei existentiam. et iõ mũdꝰ
mitium nonhuit atenebris.
Est enim sensus. tenebre era t
suꝑ faciem abyssi .i. nonerat
lux. ¶Diabolus etiam nõ
dibꝯ eorum principat᷑ iregnat.
ꝑ appeticum t̾renoriu. ¶ Ea¬
dr. Regnum meuuinon est
dehor mundo .i. amatores hiuꝮ
mundi. non sunt regnum meũ
duui .i. homo ex infirmitate
carius. Qmͣnus ergo concupi¬
centia manear incarne cocasio¬
nalit̾. non tamencaro ẽma la
.i. iutiosa. s uitiatã .i. infirina.
ius in firuus sit tamen a deo
cxistentiam ht̃. ¶ Simili nͦ
sequens exponitur auctoritas
quͣus enun lex poẽi uel iortis
.i. concupiscentia iu menbris
amenbris sit cecasionalit᷑ .i. ex¬

Expanded text:
us etiam quod hoc nomen, tenebrae, potius notat lucis carentiam, quam rei existentiam, et ideo mundus initium non habuit a tenebris. Sed est sensus: Tenebrae erant super faciem abyssi , id est non erat lux. Diabolus etiam non dibus eorum principatur, et regnat per appetitum terrenorum. Ea: Regnum meum non est de hoc mundo , id est amatores hujus mundi non sunt regnum meum;dum, id est homo ex infirmitate carnis. Quamvis ergo concupiscentia maneat in carne occasionaliter, non tamen caro est mala, id est vitiosa, sed vitiata, seu infirma, amvis infirmus sit, tamen a Deo existentiam habet. Simili modo sequens exponitur auctoritas; quamvis enim lex peccati et mortis, id est concupiscentia in membris et a membris fit occasionalit
Abbreviated transcription (Latin):
et ‸ carne est. et carosiuepct̃õ eẽ
non pot̾. caro malumẽ. et ita
adõnonẽ. ¶Itemsentio alia
no noneẽ. CItem idem ait
rationi contradicit. caro mala
est. et sic amalo ẽ. Quibꝯ rati

Expanded text:
et a carne est, et caro sine peccato esse non potest, caro malum est, et ita a Deo non est. Item: Sentio aliam eo non esse. Item idem ait: rationi contradicit, caro mala est, et sic a malo est. CAPUT III.
Abbreviated transcription (Latin):
gelus adiosephait. Quod
es inuto. ¶Et iohannes ait
uirgine aliquid conceptum
ẽ. quid conceptum nisi corpꝰ
humanum: Quibꝯratiõib̃¬
hum ananatura apparuit.
human aninaͣm assumpsit.
Dportuit enumn ut sicut ꝑ
hominem fcã ẽ hũam gn̾is
pditio. ita phominem fieret
eiodem redemptio. gͦ p hoĩez
fcã ẽ hominis liberatio. puro
aũt homo redim̾e non potat
Siemm purus homo eẽt. tabe¬
gn̾a li humane nature ĩ fcũs
eẽt. Dportuit gͦ ut deuseẽt.
et ratione diuinitatis purus
eẽt et ptcare non possz. Mie
gͦ oportuit ut deus homofie̾t.
ut hoc modo hominem redim̾
potest.atem habeo ponendi
animam meam et itin sum̃¬
dieam. ¶Et alibi menͣge¬

Expanded text:
gelus ad Joseph ait: Quod es in utero. Et Joannes ait: Virgine aliquid conceptum est, quid conceptum est, nisi corpus humanum? Rationibhumana natura apparuit, naturam humanam assumpsit. Oportuit enim ut sicut per hominem facta est humani generis perditio, ita per hominem fieret ejusdem redemptio. Ergo per hominem facta est hominis liberatio; purus autem homo redimere non potuit; si enim purus homo esset, tabe humanae naturae infectus esset. Oportuit ergo ut Deus esset et ratione divinitatis purus esset, et peccare non posset. Sic ergo oportuit ut Deus homo fieret, hoc ut modo hominem redimerPotestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam . Et alibi in Evange
Abbreviated transcription (Latin):
Deus etiam malam naturaz
głificabit et ita uidet᷑ ꝙ scĩ ñ
resurgent incorporibo głifi¬
catis. Sidicant ꝙ incorpi¬
bus alt̾ius gn̾is resurgent.
que a d̾o benigno nouit crea¬
buntur. alus corruptilibus

Expanded text:
Deus enim malam naturam non glorificabit; et ita videtur quod sancti non resurgent in corporibus glorificatis. Si dicant quod in corporibus alterius generis resurgent, quae a Deo benigno noviter creabuntur, aliis corruptibilibus
Abbreviated transcription (Latin):
mlibro de anuadeylario ait¬
Ictauensis ylarius. int̾
nobilissima de putatõ¬
nmi suarumgña. induobus
errasse legitur. In uno. ꝙ dix̃
aĩnm eẽ exaliquo. Et mhox.
ꝙ. asseruit xp̃m nillum dolo¬
remi sensisse mpatibulo. M:
qmͣius inuita sustinũit repre¬
hensionis stilum. in morte tr̃
penitentia ductus. nonsensit
detrimenta m̾itorum. ¶Se¬
qñti obiectioni ħdetur respõ¬
sio. ꝙ. hec conuunctio.ut. non
semper ẽ nota impͥpetatis. uł
simuitudinis. s aliqnͣ ẽ exp̾ssi¬
nuim u̾itatis. ut ibi. Ut puta¬
batur filius ioseph. Et hoc

Expanded text:
ro De anima, de Hilario aictavensis Hilarius inter nobilissima disputationum suarum genera in duobus errasse dicitur: in uno, quod dixit animam esse, ex aliquo ; et in hoc quod asseruit Christum nullum dolorem sensisse in patibulo; qui quamvis in vita sustinuerit reprehensionis stylum, in morte tamen poenitentia ductus, non sensit detrimenta meritorum. Sequenti objectioni haec datur responsio quod haec conjunctio, ut, non semper est nota improprietatis, vel similitudinis, sed aliquando est expressivum veritatis, ut ibi, ut putabatur filius Joseph . Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑. Tristis ẽ amnia nĩa
usq ad mortem. ¶Item si
xp̃c uerus homonon fuit. nec
u̾e resurrexit. et si u̾e nõ resur¬
paulus ait. xp̃c resigens
exmortius.iam nõ moritur.¬

Expanded text:
legitur: Tristis est anima mea usque ad mortem . Item: Si Christus verus homo non fuit, nec vere resurrexit; et si vere non resurPaulus ait: Christus resurgens ex mortuis, jam non moritur
Abbreviated transcription (Latin):
passus eẽt. non recte dic̾e̾mus
sangnemait. hic ẽ sangius qͥ
ꝓmultis esfiuidet᷑. ¶ Quom᷑
au̾t inmedium afferunt aue¬
toritatem ylarii. cum auctori

Expanded text:
passus esset, non recte diceremur sanguinem, ait: Hic est sanguis qui pro multis effundetur . Quomodo autem in medium afferunt auctoritatem Hilarii, cum auctorit
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ agrestes catholici. ꝙͣ cum
manic heo curiales heretici.
Fides ergo catholita astruit
xp̃o omnes deffectus huͬane
nature assumpsĩsse. p̃t̾ igno¬
quinos adefectibꝯ erat libera¬

Expanded text:
 agrestes catholici, quam cum Manichaeo, curiales haeretici. Fides autem catholica astruit, Christum omnes defectus humanae naturae assumpsisse, praeter ignoefectus, qui nos a defectibus erat libera
Abbreviated transcription (Latin):
debatur. q ceculis p̾sentabat᷑
Naturamaũt humauam
cipulis xp̃c in monte thabor.
non eius sili̾tudinem. Po¬
tuit enun deus miraculose
corpore ostende. ¶Assimili
miraculose fcmn est.ꝙ ueru¬

Expanded text:
debatur quod oculis praesentabatur. Naturam autem humanam cipulis Christus in monte Thabor, non ejus similitudinem. Potuit enim Deus miraculose corpore suo. A simili miraculose factum est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽ. s tamẽ adorandum in¬
stitutus ẽ. ut ratione loci ad
hec estimati adorandum ex¬
citetur humana deuotio.
Est ⁊̃ institutus ad significã¬
dum.qr templũ m̃ale signisi¬
cat templum spuale quoꝰ est
eccã. de quo templo dicit apłs
Templum dei scu ẽ ꝙ estisuor¬

Expanded text:
non est, sed tamen ad orationem institutus est, ut ratione loci ad hoc destinati, ad orandum excitetur humana devotio. Et etiam, institutus ad significandum, quia templum materiale significat templum spirituale, quod est Ecclesia. De quo templo dicit Apostolus: Templum Dei sanctum est, quo
Abbreviated transcription (Latin):
hora amortius resurrexit.
Eademhora marie magda¬
lene apparuit. ¶Smill¬
t̾cia hora orationi deputata.
tus. Eadem quoq hora sp̃c
sanctus uidie penthecosten
apłs fuit datus. ¶Simi¬
censionis. cum discipulis dis¬

Expanded text:
hora a mortuis resurrexit, eadem hora Mariae Magdalenae apparuit. Hora quoque tertia orationi deputata eatus. Eadem quoque hora Spiritus sanctus in die Pentecostes apostolis datus fuit. Simicensionis cum discipulis dis
Abbreviated transcription (Latin):
multi postea ad fidem fu̾nt cõ¬
ꝙ orones uiuorumprosunt
mortius. cumtota ecc̃a dei ꝓ¬
mortuos orationibo sius. mł¬
romagis unͣrͣ hr̃e potestatem
auctoritates. quibꝰ auctori
tatibꝯ contraire irreligiosum
ẽ. augustinum uidel ⁊ alios
mẽdaces fiusse asserendo.
chabeorum recipent. aꝑtam
auctoritatem ibriuuenirẽt

Expanded text:
multi postea ad fidem sunt conorationes vivorum prosunt mortuis, cum tota Ecclesia Dei omortuos orationibus suis, multo magis videntur habere potestatem auctoritates sanctorum, quibus contraire irreligiosum est, Augustinum videlicet et alios mendaces fuisse asserendo. chabaeorum reciperent, apertam auctoritatem ibi invenirent
Abbreviated transcription (Latin):
Oppinio hereticorum qui di¬
cunt extremam mctionem
non eẽ sacramentum..
olĩ que datur infirius. nͨ ẽẽ
sacramentumi. nec aliquem
hr̃e effectum. qr hoc sacͣmen¬
infumorum. ab apłis insti¬
tutum ẽẽ non legitur Soło

Expanded text:
Opinio eorum qui dicunt, extremam unctionem non esse sacramentum.  quae datur infirmis, nec esse sacramentum, nec aliquem habere effectum, quia hoc sacrameninfirmorum ab apostolis institutum no
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̾em ⁊acharie filiũ in deẜto.
¶Saciamentũ ⁊ comugii in
paradiso institutũ ẽ adeo. qñ
formauit mlierẽ de costa iͥn.
instituens unã ẽẽ uniꝰ. Uñ¬
ip̃e ait. Crescite ⁊ młtiplica

Expanded text:
Joannem Zachariae filium, in deserto . Item, sacramentum conjugii in paradiso institutum est a Deo, quando formavit mulierem de costa viri, et instituens unam esse unius, ait: Crescite et multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
Qmorum etiam orõnes. alus
legitur. quod petrus oratione
abitam suscitauit amortius
etiam ait petro. Draui ne de
ꝓscismaticis et hereticis orat.
ut deus conu̾tat eos ad penia.¬

Expanded text:
orum etiam orationes aliis legitur quod Petrus oratione Tabitham suscitavit a mortuis. etiam ait Petro: Oravi pro teiam pro schismaticis et haereticis orat, ut Deus convertat eos ad poeni
Abbreviated transcription (Latin):
Anferte ista hinc. et no lite fa¬
c̾e domũ prĩs mei. donninego¬
ciatõnis. ¶Item paulus
ad thuuotheum. Ut scias
quomodo oporteat te cõu̾sa¬
ri indomo dui. que ẽ eccaͣ dei
adcoruithios ait. primũ quid̃
conuenientibꝰ uob̾mecc̃a. a¬

Expanded text:
Auferte ista hinc: et nolite facere domum Patris mei domum negotiationis . Paulus ad Timotheum: Ut scias quomodo te oporteat conversari in domo Domini, quae est ecclesia Dei Corinthios: Primum quidem convenientibus vob
Abbreviated transcription (Latin):
orarideus. ¶Sunt tam̃
quedam ore spũalit̾ adoran¬
dum deputate. ⁊ nõ sine rati¬
bam ad consitendum tibi ⁊ẽ
¶Primaora diei spetiałr¬

Expanded text:
potest orari Deus. Sunt tamen quaedam horae specialiter orationi deputatae, et non sine ratibam ad confitendum tibi . Prima hora diei si
Abbreviated transcription (Latin):
insinuaret. quod ubiq pot̾
orari deus. ¶Dicimus etiã
ꝙ sola deuccio opatur ad me¬
ritiun oratonis. locus inde ex¬
citat ardorem deuotõnis.
dicatur domus dei. ad

Expanded text:
insinuaret quod ubique potest orari Deus. Dicimus etiam, quod sola devotio operatur ad meritum orationis, locus tamen excitat ardorem devotionis. dicatur domus
Abbreviated transcription (Latin):
matut aliquis in nob. inducat
p̾sbros eccͣe. et orrent supeuz.
ungentes eum oleo in noĩe do:
et alleuiabit eumdoꝰ. Et si ĩ
pocĩs sit: dimitentur ei. In qͦ
ostenditur duplici extã sacra
corporalis infurmitatis alle¬
uiatõnem. Undeconstat eũ
qui hanc untõnem fidelit̾ de¬
uoteq susceperit. et incorpe
et manima alleuiari. si tañ¬
expedit ut mutroq alleuiet᷑.
forte illi hr̃e non expedit. illã
que anune ẽ sanitatem inlxe
sacramento acquirit. Oppr̃o¬

Expanded text:
tur quis in vobis? Inducat presbyteros Ecclesiae, et orent super eum, ungentes eum oleo in nomine Domini, et alleviabit eum Dominus; et si in peccatis fuerit, dimittentur ei. In quo ostenditur duplici ex causa saccorporalis infirmitatis alleviationem. Unde constat eum qui hanc Unctionem fideliter devoteque percipit, et in corpore et in anima alleviari, si tameforte illi habere non expedit, illam quae animae est sanitatem in hoc sacramento acquirit. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ iucarus. qui apłorum
retinent uicem. Uñ si ab alus
psumptũ fu̾at. irritũ her̾e et
uacuũ: nec int̾ eecłiastica re¬
putabitur sacramẽti. ¶ Uir¬
tus aũt huiꝯ sacramẽti est.
donacio sp̃s seĩ ad robur: qui¬

Expanded text:
s, qui apostolorum habent vicem. Et si ab aliis praesumptum fuerit, irritum habetur et vacuum, nec inter ecclesiastica reputabitur sacramenta. Virtus autem sacramenti hujus est donatio Spiritus sancti ad robur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Item mengłio luche legitur.
ꝙ abra̾am dixit ad aĩam di¬
uitis. que erat iniferno. M¬
agnum cͥahos firmatum ẽ int̾
nos et uo. Ibi chaos nichil
aliud ucoauit. nisi dissimili¬
tudinem bonorum et maloꝵ
tantam. ut etiam scĩ dampnͣ¬
tis non conpatiantur. Pre¬

Expanded text:
Item in Evangelio Lucae legitur, quod Abraham dixit animae divitis quae erat in inferno: Magnum chaos firmatum est inter nos et vos . Ubi chaos nihil aliud vocavit, nisi dissimilitudinem bonorum et malorum, tantam, ut etiam sancti damnatis non compatiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
relinquerit domu aut fr̃s. aut
sorores. aut patreni aut ma¬
accipiet. et uitam et̾uam pos¬
sidebit. Dicunt enuim ꝙ deus¬
p̾cepit iurta hanc auctoritatẽ
dilectõnis. omnemcreaturã
Item quomodo comugalis
cõpula zacharie et helizabet
adult̾ium fuit. quoꝵ genitã¬

Expanded text:
 aut fratres aut sorores, aut patrem, aut uxaccipiet, et vitam aeternam possidebit . Dicunt autem quod juxta hanc auctoritatem,dilectionis, omnem creaturam Item quomodo conjugalis copula Zachariae et Elisabeth, adulterium fuit, quorum genit
Abbreviated transcription (Latin):
datus. Et si ab om̃i peccato
mũdatus. gͦ nõ ex adult̾io
conceptus. gͦ ⁊acharie ⁊ heli¬
zabeth copula nõ fuit adul¬
t̾ium. ¶S forsitan dicẽt
ip̃m ioħ̾em nõ eẽ filiũ zacha¬
rie. Sz audiant quid dicat
angłs ad zachariam. nascet᷑
tibi filius. ¶ Item uocabãt

Expanded text:
atus, ergo ab omni peccato mundatus, ergo non ex adulterio conceptus, ergo Zachariae et Elisabeth copula non fuit adulterium. Sed forsitan dicent ipsum Joannem non esse filium Zachariae. Sed audiant quid dixit angelus ad Zachariam: Nascetur tibi filius . Item: Oct
Abbreviated transcription (Latin):
deliguea uel lapidea domo. s
deturba. Sicut et forum di᷑.¬
et lccus in quo uenduntur
res uenales. et ppłs existens
inforo. ¶Item queratur
abillis. utrum aliquas uel
nullas fi concedãt eccas. Si
bricasse leguntur. Quibꝰ¬

Expanded text:
de lignea vel lapidea, sed de turba. Sic etiam forum dicitur locus in quo venduntur res venales, et populus existens in foro. Item, quaeratur ab illis utrum aliquas vel nullas fieri concedunt ecclesias. Si bricasse leguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
infide lem. et hec consentit h¬
abitare cum illo. non dimit¬
at illamn. Et siqua mulier h¬
abet uirum nfidelem. et hic
consentit habitare cum illa.
non dimittat illun. Scĩfi¬
catus ẽ eium uir infidelis. p
mulierem fidelem. et scĩficata
ẽ mulier infidelis. piurum fi

Expanded text:
infidelem, et haec consentit habitare cum illo, non dimittat illam: et si qua mulier habet uirum infidelem, et hic consentit habitare cum illa, non dimittat uirum. sanctificatus est enim uir infidelis in muliere fideli, et sanctificata est mulier i
Abbreviated transcription (Latin):
neq mulier contiñe poterit.
nisiutqr consenserit. ¶t̃
paulus. Nolite fraudare n¬
uicem. isĩ forte exconsensu
ad tempo. ut uaccetis oratiõ¬
tu. et iterum reu̾timini in id¬
ꝓpt̾ incontinentiam urãm.
eẽ consensus. ¶Item pau¬
lus. dico aũt non miptis et
uidius. Bonuimẽ illissisic ꝑ¬
maneant sic̃ ⁊ego. quod si sen
continent. nubant. ¶Item¬

Expanded text:
neque mulier continere potest, nisi uterque consenserit. Item Paulus: Nolite fraudare invicem, et nisi forte ex consensu ad tempus ut vacetis orationi, et iterum revertimini in idpropter incontinentiam vestram . triusque consensus. Item Paulus: Dico autem innuptis 250 et viduis: Bonum est illis si sic permaneant, sicut et ego; quod si se non continent, nubant: me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ fornicatõnem. et unaq̃¬
iurum suũ. u xoriiur debitũ
reddat. Similit̾ aũt et uxor
uiro. ¶Item. Mulier sui cor¬
poris potestatem nouht̃. set

Expanded text:
pter fornicationem, et unaqirum suum. Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro . Item: Mulier sui corporis potestatem non habet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
male. s ut admnaiꝯ bonum in¬
mitaret. eͣt adiuirgutatem
Meliorenim ẽ urginitaᷤ
.i. expeditior. et admaiꝯ bonũ
titas. Coniugalis enĩstato
comugii fit. ut carnale cõmͣ¬
cim. aut graue non sit pec¬
catum. aut ut pcẽm non sit

Expanded text:
malae, sed ut ad majus bonum invitaret, id est ad virginitatem: melior est enim virginitas, id est expeditior et ad majus bonum jugalis. Conjugalis enim status amentum fit, ut carnale commercium aut grave non sit peccatum, aut omnino peccatum non sit.
Abbreviated transcription (Latin):
gare homo. ab eo ꝙ ht̃ aprin¬
cipe tenebrarum .i. a corpore.
et iõ passim et quolibet mo¬
liberetur amala natura. et
iõ nuptias dampnant. que
fluxum luxurie coartant.
les iconcilia biͣlis sius ĩmũ¬
dissima faciunt. Tales diur
cathari .i. disfluentes piutia.
aratha. quod ẽ fluxus. uł ca¬
thari qiͣ casti. quia se iustos
et castos fatiunt. U. el catha
Qd̾ aut iptie dampnabi¬
les sint. auctoritatibo ⁊ ratio
tiuaga nptiarum tempesta¬
te. et qiͣ conuigim nõ ꝯsũat᷑
nisi carnali cobitu. et ita ĩptc̃o:
dr̾ conuigium etecra bile esse.
acsi amatores suit castitatis.
tus et lururie. Dicuntetia
Sconiugium obiuare leginã¬

Expanded text:
gare ab eo quod habet a principe tenebrarum, id est a corpore, et ideo passim et qualitercliberetur a mala natura. Et ideo nuptias damnant, quae fluxum luxuriae coarctant. in conciliabulis suis immundissima agunt. Hi dicuntur Cathari, id est diffluentes per vitia, a catha, quod est fluxus; vel cathari, quasi casti, quia se castos et justos faciunt. Vel Catharuod autem nuptiae damnabiles sint, auctoritatibus et ratitivaga nuptiarum tempestate. Et quia conjugium non consummatur nisi carnali coitu, et ita in peccato, dicunt conjugium exsecrabile esse, ac si amatores essent castitatis, tus et luxuriae. 249 Dicunt etiam conjugium obviari legi nat
Abbreviated transcription (Latin):
tate. ¶ Item silocus facit
adoratõnem.cur Remite an¬
tiquitus in abditłs locis habi¬
tantes ecclias non habebãt.
cum etiam sacramenta ectͣas¬
rietes ad supplicandum illi
qui ubiq ẽ. cum millo loco ñ
magis sit qmͣ i alio locouel

Expanded text:
veritate . Item si locus facit ad orationem, cur eremitae antiquitus in abditis locis habitantes, ecclesias non habebant? Cur etiam sacramenta rietes ad supplicandum ei qui ubique est, cum in illo loco non magis sit quam in alio? 253
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ xpc̃ aplox instituit sac̾¬
dotes. qnͣdo eis dans corpo suũ
ait. hoc facite inmeam cõme¬
moratõnem. Multa enĩ reli¬
quid apłis ordinanda: que ip̃e
non orduiauit. ut de ordimim
collatõne: desacdotum consec̃¬
tione. ¶Ptea siordo ncħ
conferret adconsecratõnem:
relinquitur ut laicuta possit
consecrare ut sacerdotes. qd̾
Iones. alssimili intelligendur
ẽ ab aplis alios ordmatos
dius qui eccasticum destrũe
ordinem. que insti tuerunt
sancti patres. mat̾ e᷑ tanta ue

Expanded text:
 apostolos instituit sacerdotes, quando dans eis corpus suum, ait: Hoc facite in meam commemorationem . Multa etiam reliquit apostolis ordinanda, quae ipse non ordinavit, ut de ordinum collatione, sacerdotum consecratione. Praeterea si ordo nihil conferret ad consecrationem, relinquitur ut laici etiam possint consecrare, ut sacerdotes, quod onos : a simili intelligendum est ab apostolis alios ordinatos dius, quam ecclesiasticum destruere ordinem, quem instituerunt sancti Patres, et mate
Abbreviated transcription (Latin):
paulus. Mulier alligata ẽ
uiro. qnͣto tempore iuuit.
qd̾ sidormierit. liberata ẽ cui
tant continentiam uit̾ ꝯiug̃¬
tos ab apło uelut p̾ceptum cõ¬
mendari. Quod absit. Nõ

Expanded text:
Paulus: Mulier altigata est viro, quanto tempore vivit; quod si dormierit, liberata est, cutant continentiam inter conjugatos, ab Apostolo, velut praeceptum, commendari, quod absit! Non
Abbreviated transcription (Latin):
pati non recuset. sicut xp̃c pro
desponsata sibi eccͣa. mortem
subire nõ recusauit. EItez
paulus adromano. Nam
qͥ sb̾uiro ẽ mulier. iuuente ni¬
ro alligata ẽ legi. En auter¬

Expanded text:
pati non recuset, sicut Christus pro desponsata sibi Ecclesia, mortem subire non recusavit. Item, Paulus ad Romanos: Nam quae sub viro est mulier, vivente viro alligata est legi
Abbreviated transcription (Latin):
um naturali iurt obuiat. qd¬
nat. In hoc eniius naturale
et carnale com̃cium exoma¬
tur. quod homo passim diu̾saᷤ
noncognoscit. s unam sibi
asumit. ꝙ inbrutis animan¬
tibo liquet. que ducta natu¬
rali uire nongandent sii ꝑariꝰ
pluralitate. s uii tate. ¶d
scribebat eẽ solutos aoiugio
lis status ueliudualis expe¬
ditiorẽ. ¶Conugium eĩ
scin ẽ. Unde ⁊ ip̃i gentiles u
magna ueneratõne habue¬
runt coniugium. et filios qͥ¬

Expanded text:
um naturali juri obviat, nat. In hoc enim jus naturale et carnis commercium exornatur, quod homo passim diversas non cognoscat, sed unam sibi assumat; quod et in brutis animalibus liquet, quae ducta naturali jure, non gaudent paris pluralitate, sed unitate. Ad scribebat, esse solutos a conjugio lis status vel vidualis expeditior. Conjugium enim sanctum est, unde et ipsi gentiles in tanta veneratione habuerunt conjugium,
Abbreviated transcription (Latin):
homines pea quenident. ad
inuisibilia inuitentur. et
psignifitantia. significata
uenerentur. Quia sic̾ scrip
ture sunt litt̾e cłicorum. ita
picture laicoru. ¶Legi¬
mus etiam iuy saia. ỹsaias
uidisse dũm sedentem super
solumi excelsuim. et seraphi

Expanded text:
homines per ea quae vident ad invisibilia invitentur, et per signantia, significata venerentur; quia, sicut scriptae litterae sunt clericorum, ita picturae laicorum. Legimus etiam in Isaia, Isaiam Dominum sedentem vidisse super solium excelsum, et ser
Abbreviated transcription (Latin):
ceptus de dei flamine. et ido
dut ip̃m non fuisse passumi
uel montium. nec amortuiꝰ
suscitatum eẽ. s asserunt lo¬
co sui. alium hominem posu¬
isse. cum inderi uelleeum cr¬
uci asfig̾e. quod ita nitunt᷑
asserere. ¶ Sixp̃e deflatu
diuino conceptus e. sicut fi¬
atus diuinus incorruptibi
flatu diuino conceptum. ⁊
sic quodam modo dei filumi
crucis ũibire patibulum.

Expanded text:
ceptus est de Dei flamine, et ideo ceptus est de Dei flamine, et ideo dicunt, ipsum non fuisse passum, vel mortuum, nec a mortuis suscitatum; sed asserunt, loco sui alium hominem posisse, cum Judaei vellent eum cruci affigere; quod ita nituntur asserere; si Christus de flatu divino conceptus est, sicut flatus divinus incorruptibilflatu divino conceptum, et sic quodam modo Dei Filium crucis subire patibulum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedens. rationalem creatãz
accͥedens. qr si aliquis mate¬
nalis flatus icedet adõ. aut
eẽt eiꝰdem nature cum deo.
aut non. Snieẽt eiusdem nate.
gͦ eẽt deus. et ita de diuina natã
concepit uirgo. ꝙ deũ et intelłe¬
tuorribile est asserere. Sulle
flatus non ẽ duunenature.¬
ene ẽ. et nondiuine. augelus
uel auuna ẽ. cumspẽ sit. et ita
beata uirgo deauglo uel de aĩa
concepit. Si corporalis ẽnil
canius btãm uirguiem ex a¬
ereconcepisse. ¶Queritur
etiamutrum ex iõlo flatu frã
sit illa conceptio. si exsolo fla¬
nis an nõ: S. monfuit d̾carũ
uirginis. filius uirgnus non
fuitꝰ. Unde gͦ carnem hu̾it:
Si deuirgine̾ hu̾it. flatus ille
unitus carni. ut exillis duo¬
bus fie̾t conceptio. et illo fla¬
tu animaretur caro. ad hoc
numici. in huuc modum. Q ͦ
ciuidum dĩnam. filius dei. ab
in eo defectirs fiuiss. Oipinio¬
paganorum qui dñt quod
xp̃c fuit inpassibilis et ĩmor¬
talis
Redci pagaui asserunt
Passibilem fuisse. quia con¬

Expanded text:
s, rationalem creaturam excedens; quia si alius materialis flatus procederet a Deo, aut esset ejusdem naturae cum Deo, aut non, si esset ejusdem naturae, ergo esset Deus, et ita de divina natura concepit Virgo, quod dictu et intellectu horribile est asserere. Si ille flatus non est divinae nature est, et non divinae, angelus vel anima est, cum spiritus sit; et ita B. Virgo de angelo vel de anima concepit. Si corporalis est, ncamus B. Virginem ex aere concepisse. Quaeritur etiam, utrum ex solo flatu facta sit illa conceptio? Si ex solo flanis aut non? Si non fuit de carne Virginis, Filius Virginis non fuit. Unde ergo originem habuit? Si de Virgine habuit, fuit ille unitus carni, ut ex illis duobus fieret conceptio, et illo flatu animaretur caro, ad hoc nimici, in hunc modum: quomcundum divinam, Filius Dei, ab in eo defectus fuisset. CAPqui dicunt quod Christus fuit impassibilis et immortalis. dicti pagani asserunt passibilem fuisse, quia con
Abbreviated transcription (Latin):
iñtali uisione corporali sig¬
tare. non ur᷑ ab suidum et̃.
ut rediget inpicturam. qud
redegerat iscripguram. ¶¬
Similit̾ regitur ezechiel in¬
disse similitudines .iiiiͦ. aĩa
ad memoriam pinge : Con¬
petent̾ gͦ mandatum legis
accipiendum ẽ. Inmo sic̃
ip̃e legis lator decłarat. in¬
telligendumi ẽ. ¶ Noinqͥt
tũs ydosatria. scasunt abeis.
et fieri possumt. aub sculpti¬
cultu. nec adoramꝯ nec coliiꝰ
inse uel exse habeat uirtutẽ.
s post qmͣ benedictione pon¬
tificali sanctificatur. in me¬
moriam diuce passionie iaz
cuicem non diuino s debito
non̾atõnis cultu attollimus

Expanded text:
iali visione, vel corporaltare, non videtur absurdum esse, ut redigeret in picturam, quod redegerat in scripturam. Similiter, legitur Ezechiel vidisse similitudines quatuor animaad memoriam pingere? Competenter igitur mandatum legis accipiendum est, imo sicut ipse legislator declarat intelligendum est. « Non, inquit, ltus idololatria, facta sunt ab eis, et fieri possunt a nobis sculpticultu nec adoramus, nec colimus in se, vel ex se habeat virtutem, sed postquam benedictione pontificali sanctificatur in memoriam Dominicae passionis, jam crucem, non divino, sed debito venerationis cultu attollimus
Abbreviated transcription (Latin):
colant pulicem. et deglu¬
tiunt camelum. ¶In ml¬
tis ⁊ alussibi undentur cõ¬
traru. Quedani ennn ex
milit̾ ex euangłio. ⁊ sibi
młtiplicit̾ contradicunt.
hee sunt uulpecle sairesonis.
que iu caudis fuerũt cõm̃c¬
isse dignitatis et scĩtatis.ĩ

Expanded text:
colunt culicem, et deglucolunt culicem, et deglutiunt camelum. In multis etiam aliis sibi sunt contrarii. Quaedam enim ex militer, ex Evangelio, et sibi multipliciter contrarii sunt. Hae sunt vulpeculae Samsonis, quae in caudis fuerunt conjuncisse dignitatis et sanctitatis, ac
Abbreviated transcription (Latin):
urdeliectõe. moracione. ge¬
nuflectone. oblacione. ut
ei tamꝙͣ creatori se et sua.
hũc cultun nemo erhibet c̃¬
ature. s homo tenetur dilige
prmuũ tamq̃ seei exhibere
reuenciam. Aliqñ ut ma¬
iori. Aliqñ ut pari. benigni¬
tatera aliqndo ut minori.
nõ ergo ples dos cõstitumio.
s uiumi dñi dumio cultũ
nem debent salutare nisi
fu̾it eiusdem secte cum eis.
ili etiam dequibꝯ ẜmo pͥces¬
sit. dũt aliquen salutãdũ¬
nõ ẽẽ. insi fuit eusdẽ secte
cum eis. Dicunt eñi quod
cum eis nõ debet hẽre parti¬
cipium salutacionis. cum
quibꝯ nõsunt hĩturi coĩo¬
nem salutis si oũi er coĩo¬
tis nõ ẽ offerenda salutacio.
Hc refelluntur premissa.
Et ip̃i sibi contrariũ
sunt. Dicunt enini
sibi licitũ eẽ. alt̾ius legis
uxorem duce̾: qd ⁊antiqui
dauid qui gentilẽ uuxit
filiam regis egypti. Sa gͦ
cis licitum ẽ urores alie
ingenas ducere. multo
magis licitu ẽ eas salu¬
tare. uł pro eis orare. Isti

Expanded text:
dilectione, oratione, glorificatione, oblatione, ut ei, tanquam Creatori, se et sua, hunc cultum nemo exhibet creaturae. Sed homo tenetur diligere proximum tanquam se, ei exhibere reverentiam, aliquando ut majori, aliquando ut pari, benignitatem, aliquando ut minori. Non ergo plures deos constituimus, sed unum Deum divino cultu anem debent salutare, nisi fuerit ejusdem sectae cum eis. Illi etiam de quibus sermo praecessit, dicunt nullum salutandum esse, nisi fuerit ejusdem sectae cum eis. Dicunt enim, quod cum eis non debeant habere participium salutationis, cum quibus non sunt habituri communionem salutis: Si enim excommunicatis non est offerenda salutatio,  Refellitur praemissa opinio. ed ipsi sibi contrarii sunt; dicunt enim sibi licitum esse alterius legis uxorem ducere, quod et antiqui David, qui gentilem duxit filiam regis Aegypti. Si enim eis licitum est uxores ducere alienigenas, multo magis licitum est salutare, vel pro eis orare. Isti
Abbreviated transcription (Latin):
mosaica ꝓhibuit nlło
modo fieri sculptile.peccauit
moyses qui fecit ymagineo
cheruburet posuit intemplo
¶Incorona etiani aurea q̃¬

Expanded text:
Mosaica prohibuit nullo modo fieri sculptile, peccavit Moyses qui fecit imagines cherubim, et posuit in templo: in corona etiam aurea, q
Abbreviated transcription (Latin):
ffirmant etiam p̃dcĩ.
solam corporis ablu¬
tõuem per aqmͣ fcãm. suffi¬
cere ad poci remussionem.
Quod uolunt multiplici
tus septies iniordane. lib̾atꝰ
fuit amorbo lepͦ. perq signi¬
ficatum ẽ.ꝙ aliquis ꝑsolã
aque ablutõnem lib̾atur a
pccĩ sorde. ¶POfatietiã
pagani his auctoritatibus

Expanded text:
Affirmant etiam praedicti, Affirmant etiam praedicti, solam corporis ablutionem per aquam factam, sufficere ad peccati remissionem; quod volunt multiplici tus in Jordane, liberatus fuit a morbo leprae , per quod signatum est quod aliquis per solam aquae ablutionem liberatur a peccati sorde. Praefati pa
Abbreviated transcription (Latin):
uit mulier. alligata ẽ iuro.
ut non possit alii nub̾e. Si¬
nulit̾ uir mulieri. ut non
possit aliam duc̃e. Unde
uir si p̾les urores ht̃. ad ult̾
est. Et sicut una mulier
non pot̾ simul bĩe plures
uiros. sic unnius uir ꝑ lures
mulieres simul. ¶Item
aliam. ¶Cum ergo p̃dci
pagani dicant xp̃ni fuisse
magnum ꝓph̃am quom̃o
audent u̾ois eius contradi¬
cẽ quidix̾ mulierem nõ eẽ
relinq̃ndam nisi causa for¬
alus de causis. reluiqunt
urores. ¶Sunt etiamqͥ¬
dam int̾e̾os. qui dñt mulie¬
rem relictam amuarito. nõ
debe aderan regredi.donec
alt̾ cum ea conueniat. ⁊ sic
p̾naricatores legis euãgłi
fcĩsunt. In lege eniui scp¬
tum ẽ. ut siquis uroren
suam qualibet causa dimmi¬
serit. et nolũit adeam qñ
sitani alt̃ eam non sordida¬
uit. Si alt̾cam tetigerit.
ab illo iupetiũ phibita ẽ
tere. Et qui dimissan al.¬
terius muxorem acceperit.
flatu diuino conceptum.
ablutio corporis ꝑ aqmͣ suffi
remissionem pcc̃i

Expanded text:
vit mulier, alligata est viro, ut non possit alii nubere; similiter vir mulieri, ut non possit aliam ducere ; unde vir si plures habet, adulter est; et sicut una mulier non potest simul habere plures viros; sic unus vir nec plures mulieres simul. Item daliam. Cum ergo praedicti pagani dicant Christum fuisse magnum prophetam, quomodo audent verbis ejus contradicere, qui dixit mulierem non esse derelinquendam nisi causa foraliis de causis relinquunt uxores. Sunt etiam quidam inter eos, qui dicunt mulierem relictam a marito, non debere ad eum regredi, donec alter cum ea conveniat, et sic praevaricatores legis et Evangelii facti sunt. In lege enim scriptum est ut si quis uxorem suam qualibet ex causa dimiserit, et voluerit ad eam quandoque si tamen alter eam non foedaverit; si alter eam tetigerit, ab illo in perpetuum prohibita est . tere; et qui dimissam alterius in uxorem acceperit, flatu divino conceptum, ablutio corporis per aquam sufficit ad remissionem peccati.
Abbreviated transcription (Latin):
aquequa naaman purgatꝰ
Ablutõ aũt aque qua fit pocĩ
remissio in baptismo. iterari
nondeb. qr significat passio¬
nem xp̃i et mortemqueite¬
randa nonẽ. nec sacramẽto
bapĩ debet fieri mnu̾ia.Se¬
mel ergo ualet aque ablu¬
tio .i. baptismus. puouł adul¬
to.Itata no non ꝓdest. ¶¬
Crrant ergo heretiet qui sin¬
gulis ablutiomibo corporur
suorum. credunt sibi remuti
etiam multa deuet̾i lege ob¬
suant. et ita quodãmodo iu¬
daizant. qr porcum nõ come¬
dunnt. plures uxores simuld¬
ncunt. S superius contra
uid̾os diligent᷑ ꝓbauimus. re¬
iamilegem abolitam eẽ. et hoc
paulus multipłr ꝓbat. et enz
eẽ qiͣ ydolatram. qui legem
moysi obfuat ad litt̾am.
Quia uemente ueritate.
ente significato. cessat figura

Expanded text:
aquae qua Naaman purgatus Ablutio aquae qua fit peccati remissio in baptismo, iterari non debet, quia significat passionem Christi et mortem, quae iteranda non est, nec sacramento baptismi debet fieri injuria. Semel ergo valet aquae ablutio, id est baptismus, puero vel adulto, iterata vero non prodest. Errant ergo pagani qui singulis ablutionibus corporum suorum credunt sibi remittietiam multa in lege veteri observant, et ita quodammodo judaizant, quia porcum non comedunt, plures uxores simul ducunt; sed superius contra Judaeos diligenter probavimus, jam legem abolitam esse: et hoc Paulus multipliciter probat, et eum esse quasi idololatram, qui legem Moysi observat ad litteram; quia veniente veritate, ente signato, cesset figu
Abbreviated transcription (Latin):
ac breuit̾ includam u̾bis.
diumno culturel alicio ado¬
rat effĩgiem. debito tanien
honoris cultir. sacras sacrox
adorat esfĩgies et picturas¬
.insultant. quod dũt nospłes
face dos. quia plures adoramꝰ
Nulli em̃debetur adoratio.
nisido. Quiem culturadi¬
iunũ creature atcuibuit. ydo¬

Expanded text:
ac breviter includam verbis, divino cultu rei alicujus adorat effigiem; debito tamen honoris cultu sacras sanctorum adorat effigies et picturasinsultant, quod dicunt nos plures facere deos, quia plures adoramus nulla enim debetur adoratio, nisi Deo; qui enim cultum divinum creaturae attribuit, ido
Abbreviated transcription (Latin):
pecõrib qui dũr aque ꝓpt̃ flu¬
xum pcc̃orum. aque fluunt.
.i. pcc̾ores cont̾untur. fluũt
pluxum lacrimarum ꝑ peni¬
tentie lamentum. ¶Quod
lum uite incorpore. a de. sic in¬
telligendum est. Sp̃m hoĩs
creando. eursi cor̃pori honis
xpx̃ mat̾ialiter insufflauit
in uirginem głiosam. qr ei ĩ¬
fudit grãmsuam. ¶Eadez
ratione dr̃ concepisse despu .s.
toritate desua carne xp̃m ꝯ

Expanded text:
peccatoribus, qui dicuntur aquae per fluxum peccatorum, aquae fluunt, id est peccatores convertuntur, fluunt per fluxum lacrymarum, per poenitentiae lamentum. Quod alum vitae in corpore Adae, sic intelligendum est, spiritum hominis creando eum corpori hominis stus materialiter insufflavit in Virginem gloriosam, quia ei infudit suam gratiam. Eadem ratione, dicitur concepisse de Spiritutoritate, de sua carne Christum
Abbreviated transcription (Latin):
norum qui dñt honunes ĩ
et̾uabĩtudine cibo et potu¬
u Qnat̾iali reficiendos eẽ.
Icunt etiam p̾dcĩ pa¬
Egani. metna beatitudi¬
ne homines mat̾iali cibo ⁊ po¬
tu reficiendos eẽ. Q uod a¬
uctoritatibꝰ conantur. asse¬
tere. Aiunt enim diñ iud̾is
sibene agerent. ꝓmisisse tr̃az
manandem lacte et melle.
S hoc intelliginon pot̃ d̾mͣli¬

Expanded text:
norum, qui dicunt homines in aeterna beatitudine cibo et potu materiali reficiendos esse. Dicunt etiam praedicti pagani, in aeterna beatitudine homines materiali cibo et potu reficiendos esse; quod auctoritatibus conantur probare; aiunt enim Deum Judaeis, si bene agerent, promisisse terram fluentem lacte et melle; sed hoc intelligi non pot
Abbreviated transcription (Latin):
tõne fuit. quia xp̃e carnem
assumpsit. mortem subut.
nonq. hoc meriuss: s ut am¬
orte nos ꝑmortem redim̾et
Siemnrex aliqis mis t
ẜui sii iacentis uiluto. lutu
intraret ut ẜuii libaret: nõ

Expanded text:
tione fuit, quod Christus carnem assumpsit: mortem subiit, non quod hoc meruisset, sed ut a morte nos per mortem redimeret. Si enim rex alius misertus servi sui jacentis in luto, lutum intraret, ut servum liberaret,