comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
supt̾rã. ip̃ẽent diei ⁊ nocti. ⁊ diuid̾ent lucẽ ⁊ tenebras. Dixit ⁊̃ ãs. ꝓducant aque renti
ueat᷑as mundi ut in modo creationis aliqͥd nob̾signi ficaret mysterũ. Uideamꝰ qͥd in lu¬
ninarib. quid indie ⁊ nocte. quid infirmam̃to. quid int̾ra nob p̃figuratũ ÷ ⁊ imi-¬
em̃ siquid in eis imitandũ ÷. Ad nos enĩ fr̃s ꝑtinet hec figura. qr nos sum illa fir¬
nam̃ti luminaria. Quid sirmam̃tũ nͥ scriptura: Suꝑ quã firmata ÷ eccła. Quid
uminaria firmam̃ti nͥ pastores eccłe qͥ eã illuminan t exponendo eã aliis: Cũ
uanglium dĩ exponitis. quid aliud facitis nͥ firm am̃tũ celi.i. script᷑as dilucidatis:
pientes sig̃cat. ⁊ nox insipientes. Pre: maiꝰ lum̃ diei.qr sapientiores doccores. m
capaces instruunt. Quid augustinꝰ nͥ sol in eccła: Quib loqͥt᷑ nͥ sapientibꝰ¬

Expanded text:
ento creaturas mundi, ut in modo creationis aliquid nobis significaret mysterii. Videamus quid in luminaribus, quid in die ac nocte, quid in firmamento, quid in terra nobis praefiguratum est, et imitemur si quid in eis imitandum est. Ad nos enim, fratres, pertinet haec figura, quia nos sumus illa firmamenti luminaria. Quid firmamentum, nisi Scriptura, super quam firmata est Ecclesia? Quid luminaria firmamenti, nisi pastores Ecclesiae, qui eam illuminant, exponendo eam aliis? Cum Evangelium Dei exponitis, quid aliud facitis, nisi firmamentum coeli, id est Scripturam dilucidatis? pientes, et nox insipientes. Praeest majus lumen diei, quia sapientiores doctores magis capaces instruunt. Quid Augustinus, nisi sol in Ecclesia? quibus loquitur, nisi sapientib
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ inpectore ferre ẽ: antiquoꝵ uitã sine int̾missione cogitare. Nã tt̃ sac̃̾dos inre¬
p̃hensibilit̃ gradit᷑: cũ ȩxempla patrũ p̃cedentiũ indesinent̃ intuet᷑. cũ sc̃oꝵ uelti¬
gia sine cessatione consid̾at. & cogitationes illicitas depͥmit. ne extra ordinis suili¬
mitẽ oꝑis pedẽ tendat. Rursũ cũ me ad consid̾anda debita pastoris oꝑa confero.
ꝑpendo qͣnta intentione curandũ ÷ ut sit oꝑatione p̃cipnus. quatinꝰ uite uiã subdus
uuendo denuntiet. ⁊ grex qͥ pastoris uocẽ moresq sequit᷑: ꝑ exẽpla meliꝰ quãꝑu̾
ba gradiat᷑. Qui enĩ locisui exigit᷑ necessitate sũmadicere. hac eadẽ necessitate sũ¬
cogit᷑ sũ mamonstrare. Illa nãq uox libentiꝰ auditoꝵ corpenetrat. quã dicentis uita cõmen¬
dat. qr quod loquendo p̃cipit: ostendendo adiuuat ut fiat. Hinc enĩ ꝑ ꝓpħam drꝰ.¬

Expanded text:
dos irreprehensibiliter graditur, cum exempla Patrum praecedentium indesinenter intuetur, cum sanctorum vestigia sine cessatione considerat, et cogitationes illicitas deprimit, ne extra ordinis sui limitem pedem operis tendat. Rursum cum me ad consideranda debita pastoris opera confero, perpendo quanta intentione curandum est ut sit operatione praecipuus, quatenus vitae viam subocem moresque sequitur, per exempla melius quam per verba gradiatur. Qui enim loci sui necessitate cogitur summa dicere, hac eadem necessitate compellitur summa monstrare. Illa namque vox libentius auditorum 509 cor penetrat, quam dicentis vita commendat; quia quod loquendo praecipit, ostendendo adjuvat ut fiat. Hinc enim per pr
Abbreviated transcription (Latin):
corrigitis. nec nob ostenditis. S ego dico uob̾ insp̃u dĩ ego lib̾abo animã meã.
s ds de manu ur̃a reqͥret. qi uos consentitis. Dic̃ ambrosiꝰ. Consencire ÷ ñ rep̃¬
hende cũ possis. Ait aut̃ apłs. Qui taliꝰagt̃ digni st̃ morte. ñ solũ qͥ ea faciunt.
squiconsentiunt facientib Pret̾ea ñ audetis rep̃hend̾e qr eadẽ sepsagitis. Sic̃ ait¬

Expanded text:
corrigitis, nec nobis ostenditis. Sed ego dico vobis in Spiritu Dei, ego liberabo animam meam, corrigitis, nec nobis ostenditis. Sed ego dico vobis in Spiritu Dei, ego liberabo animam meam, sed Deus de manu vestra requiret quia vos consentitis; dicit enim Ambrosius: « Assentire est non reprehendere, cum possis; » ait autem Apostolus: Qui talia agunt digni sunt morte, non solum qui ea faciunt, sed qui consentiunt facientibus . Praete
Abbreviated transcription (Latin):
qħ aultis digne accipe: dicit apłs hec i cõmoda conting̾e. Ioo st̃ multu ic̃. Itaq mun
suasti uin do lintheo corpꝰ ami tractate. ne de uilitate hospitũ irascat᷑ oñsiunsfte.
lersidus ite quidait Gͣneoosuꝰ̃ dep̃sũptione tͣitandi ⁊ uidendi reliqͥas. In romanis
us hattib ⁊ cociꝰ occidentis omĩno intolerabile ẽ. atq sacrilegũ. si scõꝵ corpora
ange fortasse quisqͣ uoluerit. Quod si p̃sũpserit. certũ ÷ q hec temeritas impu
neliorate uolui: qr necesse erat ut iuxta sepulchtũ illꝰ altiꝰ aebusset. p̃ positꝰ loc¬
Nosla aliqua non quidẽ eidẽ sepulchro ꝯuncta repꝑit. Que q̃m leuare p̃sumpsit auc
enpꝰeĩeẽ ex quirt̃ ⁊ subito sepulchrũ illiꝰ ignorantib aptũ ẽ. & hi qui p̃sentes erant:
hies defuncti st̃ Itaq fr̾s non temere st̃ reliquie scõꝵ accipiende nec tͣctande
Dipenitentib similit̃ male agitis qui ñ peccata hominũ inqͥrits. ⁊ inquisita non

Expanded text:
 vultis digne accipere, dicit Apostolus haec incommoda contingere: Ideo inter vos sunase, mundo linteo corpus Domini tractare, ne de vilitate hospitii irascatur Dominus justum habeatis. Audite quid ait Gregorius, de praesumptione tractandi et videndi reliquias. « In Romanis ait partibus et totius Occidentis omnino intolerabile est, atque sacrilegum, si sanctorum corpora tangere quisquam voluerit. Quod si praesumpserit, certum est quod haec temeritas impunmeliorari voluit, quia necesse erat ut juxta sepulcrum illius altius eidem sepulcro conjuncta reperit, quae quoniam levare praesumpsit atque in endo, et subito sepulcrum ipsius ignoranter apertum est; et ii qui praesentes erant unt. » Itaque, fratres, non temere sunt reliquiae sanctorum accipiendae, nec tractandae. De poenitentibus similiter male agitis qui non peccata 470 hominum inquiritis, et inquisita non
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illa. ini opp̃ssit. Quo audito filii iacob uebem̃t̃ irati st̃. fecert̃ łi pacem sichen¬
⁊i filiã filiĩ iacob. eo pacto sororẽ concedentes ut ille ⁊ om̃s mares circ̃ciderent᷑.
Cirtũcisis aut̃ omib marib ñ suffecit filiis iacob. s simeon ⁊ leui arreptloli¬
dus ingressi st̃ urbẽ. ⁊ interfectis omib masculis int̾fecert̃ sichem ⁊ abstulĩ
sororẽ suã. Dina filia iacob sig̾cat animã filiã xp̃i. quã uagantẽ in ext̾iorib¬

Expanded text:
cum illa, et vi oppressit . Quo audito, filii Jacob vehementer irati sunt. Fecerunt vero pacem Sichecum illa, et vi oppressit . Quo audito, filii Jacob vehementer irati sunt. Fecerunt vero pacem Sichem, et filii Jacob, e pacto sororem concedentes, ut ille et omnes mares circumciderentur. Circumcisis autem omnibus maribus, non suffecit filiis Jacob; sed Simeon et Levi, arreptis gladiis, ingressi sunt urbem; interfectis omnibus masculis, interfecerunt Sichem, et abstulerunt sororem suam. Dina, filia Jacob, significat animam filiam Christi, quam vagante
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ suis. Quid habes: Cui illa respondit. Dam benedictionẽ. Trã australẽ ⁊ arentẽ de¬
distim̾. iunge ⁊ irriguam. & dedit illi pat̃ suus irriguũ suꝑiꝰ uirriguũ inferius.
pirans: apatre t̾rã irriguam petit. qr acreatore cu magno desiderio querenda :¬
gr̃a lacrimarĩ St̃ nãq nonnulli qui iã in dono ꝑcipiunt libere ꝓ iusticia eloqu
opp̃ssos tueri. egenis ꝓpͥa tribuere. ardorẽ fidei hab̾e. s adhuc gr̃am lacrimarum
non hñt. Hi nimirũ australẽ ⁊ arentẽ ħnt. s adhuc irriguã ñ hñt. qr inbonis
inferni deslet. hanctantã grãm amittunt homines ex austeritate doctorũ.
Propt̾ea ⁊̃ utunt᷑ indesꝑationẽ ex nimia duricia regentiũ. dũ illi iuisticiãsiã
moderari nesciunt. ⁊ ita illi qͥ alliciendi st̃ ꝑeunt. Quod notat᷑ infiliis ia colliũ
filiã iacob egressã de domo patris sui. amauit sichem pͥnceos. rapint. dormeut

Expanded text:
s: Quid habes? At illa respondit: Da mihi benedictionem; terram Australem et arentem dedisti mihi, junge et irriguam. Deditque ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius .pirans a patre terram irriguam petit, quia a Creatore nostro cum gratia 846 lacrymarum. Sunt namque nonnulli, qui jam in dono percipiunt libere pro justitia eloqui, oppressos tueri, egenis propria tribuere, ardorem fidei habere; sed et adhuc lacrymarum terram australem, et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis inferni deflet. Hanc tantam gratiam amittunt ex austeritate doctorum. Propterea etiam vertuntur in desperationem ex nimia duritia regentium, dum scientiam suam moderari nesciunt; et ita illi qui alliciendi sunt, pereunt. Quod notatur in filiis Jacob. Dinam filiam Jacob egressam de domo patris sui amavit Sichem princeps, et rapuit; dormivit
Abbreviated transcription (Latin):
alios expedire debetis: malo exẽplo ur̃o alios illa queatis. Pensategͥ qͥd estis. ui¬
detis ad qd minist̾iĩ in domo dĩ ordinatiestis. Uob̾ tͣdidit dñs peccuniã suã
dͥũ redeat dicens. Negotiamini dũ uenio. Dĩ aut̃ qͥ dix̃. Ego sũ pastor bonus.
Pastores suos ⁊ greges suos conseruet. ut eos in celestẽ ierłm ubi par ⁊ gaudiũ
⁊ uita ꝑducat. Qui uiuit ⁊ c̃.¬

Expanded text:
alios expedire debetis, malo exemplo vestro alios illaqueatis. Pensate igitur quid estis? videtis ad quod ministerium in domo Dei ordinati estis. Vobis tradidit Deus pecuniam suam dum redeat, dicens: Negotiamini dum venio . Deus autem qui dixit: Ego sum pastor bonus , pastores suos et greges suos conservet, ut eos in coelestem Jerusalem, ubi pax, et gaudium, et vita, perducat. Qui vivit
Abbreviated transcription (Latin):
resuscitauit. qͣrtũ annuntiante discipło agnouit: nec tñ resuscitare cu¬
rauit. Iste mortius significat illos qui ꝑlinguas adulantiũ in usũ praue
consuetudinis depͥmunt᷑. Quod uͦ ñ suscitat᷑. sig̾tat qd̾ illi uix auicus¬
ud ÷ peccare quã occũb̾e : S qui peccantẽ laudib ꝓsequunt᷑. ex tinctum
puellã indomo. iuuienẽ extͣ portã ciutatis: in sepulchro aut̃ lazarũ
resuscitauit. Similit̃ in domo mor tuus iacet qͥ latet in peccato. cuns¬

Expanded text:
Dominus; quartum nuntiantibus discipulis agnovit, nec tamen resuscitare curavit. Iste mortuus significat illos qui per linguas adulantium in usum pravae consuetudinis deprimuntur. Quod autem non suscitavit eum, significud peccare, quam occumbere? Sed qui peccantem laudibus efferunt, exstinctum puellam in domo, iuvenem extra portam, in sepulchro autem Lazarum suscitat. Adhuc quippe in domo / mortuus iacet, qui latet in peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
cũq manducauerit panẽ uł bibit calicẽ dñi indigne: reus erit corporis ⁊ san¬
guinis dñi. Probet aut̃ seipsũ hõ. & sic de pane illo edat ⁊ de calice bibat. Indignꝰ
ẽ.criminali peccato irretitꝰ. uł in uoluntate criminaliũ faciendoꝵ remanens.
indigne: iudiciũ sibi .i. dampnationẽ manducat. Idõ int̾ uos multi infirmi ꝙ inbecilles
quos ds̃ ꝓpt̃ corpꝰ suũ indigne assũptũ in hac uita febrib ⁊ aliis infirmitatib punit.
Et ã quod peiꝰ ÷ dormiunt multi in morte. Sic̃ nos adhuc uidemꝰ. qd̾ pꝰ pascha sepiꝰ acq¬

Expanded text:
gne, reus erit corporis, et sanguinis Domini. Probet autem seipsum homo, et sic de pane illo edat, et de calice bibat. Indignus est criminali peccato irretitus, vel in voluntate criminalium faciendorum remanens.  id est damnationem manducat. Ideo inter vos multi infirmi sunt, quos Deus propter corpus suum indigne assumptum, in hac vita multis infirmitatibus punit; et etiam quod pejus est, dormiunt multi, in morte, sicut nos adhuc videmus, quod post pascha saepius acc
Abbreviated transcription (Latin):
ebretas sensũ aufert. corp̃ debilitat. de hac scͥptũ ẽ. Uinũ multũ irritat¬
oremiaram ⁊ ruinas multas fac̃. Ialibi. Ebriosus n locupletabit᷑. iũ
misieres apostãse facuint sapiences. E de hac apłs. Holite inebriari uino.¬
u el dinon÷ aliquod uiciũ carnis turpiꝰ. ⁊ ꝑnicioss luxuria. luxurio¬
ria corpꝰ ⁊aĩam inquinat ⁊ ꝑdit. Uñ salomon. Non des fornicarus animã
hendit salomon dicens. Usq qͥ piger dormis: Usq oͦ de somno surgis: Parum

Expanded text:
Ebrietas sensum aufert, corpus debilitat. De hac scriptum est: « Vinum multam irritationem, iram et ruinas multas facit . » Et alibi: « Ebriosus non locupletabitur, Vinum et mulieres apostatare faciunt sapientes . » Et de hac Apostolus: « Nolite in est aliquod vitium carnis turpius, et perniciosius luxuria. Luxurioria corpus et animam coinquinat, et perdit. Unde Salomon: « Non des fornicariis animamhendit Salomon, dicens: « Usquequo, piger, dormies, usquequo de somno non consurgis? parum
Abbreviated transcription (Latin):
catẽ patriȩ cȩlestis hane late. Nemo in huiꝰ uidentrorde sor¬
ueat : ne in patria locũ ꝑdat. Nemo moras ad appetenda stu¬
dia inneccat. s cepta ꝑficiat. ne minime liceat implere quod¬
male inchoat: Si ad amorẽ dĩ pigri ñ sumꝰ. adiuuat ipse quẽ¬

Expanded text:
tatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere tortatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adjuvat ipse que
Abbreviated transcription (Latin):
pdbui arocis. opa Quid uͦ calciam̃ta. nͥ pelles mortuor anima¬
uum. Calciam̃ta aut̃ pedes muni nt. Que uͦ ft̃ mortua anima¬
liun÷ quoꝵ pellib nr̃i muniunt᷑ pedes. risi antid pici es qͥnopi¬
ꝑd des iunimꝰ. c alciam̃ta gͦ in pedib habe: morduoꝵ uitam
contsicerer nr̃a uestigia apeccati uuluere custodire. Tenentes
Et noca dũ ꝗd pri p̃ cipim renes accing̾e. pꝰmodũ baclos tenere.
Qua lli debent curã pastoralẽ susciꝑe: qui iã in suo corpore seb¬
unt fluxa suxurre domare. Ut cũ alus fortia p̃dicant. in si
A siđus mollib enerui t non succũbant. Bene aut̃ subdit᷑.
comede tis festinant. Notate fr̃s notate qd dr̃ festinantes¬
Mardata dei. misteria redẽptoris. celestis patriȩ gaudia cũ festi¬
natione cognoscite. & p̃cepta uite cũ festinatione implere
rcunate. Quia enĩ adhuc hodie licet bene ag̾e scimꝰ utrũcras
liceat ignoramꝰ. festinantes gͦ pascha comedite .i. ad sollẽpni¬

Expanded text:
i nisi opera? Quid vero calceamenta nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia ex quorum pellibus nostri muniantur pedes, nisi antiqui Patres qpedes munimus? Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos tenere: quia illi debent curam pastoralem suscipere qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae domare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur: Et comede gaudia, cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemni
Abbreviated transcription (Latin):
nun m alũ eoꝵ. Polluti st̃ peccatis quos mnundos ẽẽ decere. qui mundos alios
faen debent. Oportet enĩmanũ mundã. q̃ maculas polluti uasis purgat
liuat. ne polluta de t̾i in quinet. cũ sordida sordidũ traccet. Scriptũnãs.
A. lundamini qui fertis uasa dñi. Dñ enĩ uasa fert̃. qui primoꝵ animas
A intna sacraria ꝑducendas in conu̾sationis sue exẽplo suscipiunt. Quał¬

Expanded text:
inveni malum eorum . Polluti sunt peccatis, quos mundos esse deceret, quia mundos alios facere debent; oportet enim manum mundam esse qui maculas polluti vasis purgat et lavat, ne polluta deterius inquinet, cum sordida sordidum tractet; scriptum est est: Mundamini, qui fertis vasa Domini. Domini etenim vasa ferunt, qui proximorum animas ad interna sacraria perducendas in conversationis suae exemplo suscipiunt. A
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ignorabat sapientissimus salomon qͥ ait. Uẽ soli. qr si ceciđit¬
dum pugnantiũ. uita ad dm̃ fugientiũ. Uita filioꝵ qui erra¬
uerant ad patrẽ redeuntiũ. ħ ẽ. domꝰ uͥ reconciliat᷑ patͥ filiꝰ. qͥ
portionẽ substantiȩ consũpserat uiuendo luxuriose. In ilo
filio ut nouit caritas ur̃a conueniens ꝑabola peccatoris conti¬
nec̃. Sic̃ enĩ filiꝰ ile ꝑegre ꝓfectus ẽ in regionẽ longinquã. &
ibi dissipauit sustantiã suam uiuendo luxuriose: sic dum çar¬
nales uoluptates aĩ peccator diligit: a dño ꝑegrinat᷑. et qͣm o
peccando fit dissimilior. tantomagis a dño elongat᷑. Sub̾a hõis

Expanded text:
on, qui ait: « Vae soli, quia si cecideritdum pugnantium, vita ad Deum fugientium, vita filiorum, qui erraverant, ad patrem redeuntium. Haec est domus ubi reconciliatur patri filius, qui portionem substantiae contempserat, vivendo luxuriose. In illo filio, ut novit charitas vestra, conveniens parabola peccatoris continetur. Sicut enim filius ille peregre profectus est in regionem longinquam , et ibi dissipavit lunales voluptates diligit, a Domino peregrinatur; et quanto peccando fit dissimilior, tanto magis a Deo elongatur. Substantia
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ ñ eẽ qđ uidebatur. Qui enĩ humił uidebat᷑ ⁊ patiens: max suꝑb in¬
uenit᷑ ⁊ in patiens. Quod si hoc ĩputauerit ordini: tał ÷ ac si dicat denariꝰ
igni. tume falsũ fecisti. N n eũ eẽ falsũ fec̃: s quod erat ostendit. Sic deniq istũ
ñ ordo malemorigeratũ efficit: s qr hoc erat dec larauit. Contigit aliqͣndo quẽ
piam sic abundare humorib malis: ut nͥ seccet᷑ alit̾ sanari ñpossit. Utgͥ
ex eis ex toto possit mundari. sponte sua priꝰ se facit ligari. rogans &̃ eos
qui st̃ eum secturi ut eũ non dimittant qͥcqͥd ipse dicat donec eũ ꝑfecte
ꝓpt̃ dolorẽ sciunt. ñ u̾ba illiꝰ attendt̃: s ut ceꝑant putredinẽ ꝑfecce
abscidunt. Cũ aut̃ ad plenũ mundatꝰ meliꝰ hu̾it. eis quos antea mina

Expanded text:
batur non esse quod videbatur. Qui enim humilis videbatur et patiens, mox superbus inbatur non esse quod videbatur. Qui enim humilis videbatur et patiens, mox superbus invenitur et impatiens. Quod si hoc imputaverit ordini, tale est ac si denarius dicat igni: Tu me falsum fecisti. Non enim falsum eum fecit, sed quod erat ostendit. Sic denique istum non ordo male morigeratum effecit, sed quia hoc jam esset declaravit. Non igitur ordinem piam sic abundare humoribus malis ut, nisi secetur, aliter sanari non possit. Ut ergo ab eis possit ex toto mundari, sponte sua prius se faciat ligari, rogans etiam eos qui eum secturi sunt, ut non eum dimittant, quidquid ipse dicat, donec eum perfecte propter dolorem sciunt, non verba illius attendunt, sed, ut coeperant, putredinem perfecte abscindunt. Cum autem ad plenum mundatus melius habuerit, eisdem, quos antea mina
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmundicie. glirẽ sõnolentie. equũ ⁊ mulũ luxurie. asinũ pigricie. aliaq
bestialia uicia occide. Regis aut̃ officiũ ꝓpͥũ ÷ reg̾e regnũ. hostes inde ꝓpel¬
lere. iusto ne iniustꝰ iniuriã faciat ꝓuide. malis dep̃ssis. bonos exaltare. Hoc
itaq officiũ debet ẽẽ ⁊ monachi: ut sue m̃tis regnũ regat ⁊ corporis. Hinc
bonꝰ inalũ sibi semꝑ subiciat. Quicquid postremo ext̾iꝰ ostendit in habitu
uł consuetudine: studeat ⁊ int̾iꝰ hr̃e. Alioqͥn nil sibi corona siue tonsura
ꝓdit: ullusue habitꝰ uł consuetudo monachił. Asst̾ pleriq qui ordini facticoo
ĩputant: qd̾ naturalẽ non seruant. Dict̃ ti bono aĩo se pati ñ posse: qd eis im
nachatꝰ det̾iores effecerit. Uerũ qͥsqͥs hoc dic̃: denario falso ÷ simił. falsus
Sic plerũq male morigeratꝰ hõ: bonis eẽ morib uidebat᷑ in scło. At si mͦ

Expanded text:
immunditiae, glirem somnolentiae, equum et mulum luxuriae, asinimmunditiae, glirem somnolentiae, equum et mulum luxuriae, asinium est regere regnum, hostes inde propellere, ne justo injustus injuriam faciat providere, malis depressis, bonos exaltare. Hoc itaque officium debet esse monachi ut suae mentis regnum regat et corporis. Hinc bonus malum sibi semper subjiciat. Quidquid postremo exterius ostendit in habitu, vel in consuetudine, studeat etiam interius habere. Alioquin, nihil sibi corona sive tonsura proderit, ullusve habitus vel consuetudo monachalis. At sunt plerique qui factitio ordini imputantnachatus deteriores effecerit. Verum quisquis hoc dicit, denario falso est similis. CAPUT m
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ inc̃ueniens eẽ uidet᷑: si sibi sola circ̃liget᷑. Sotularis uͦ ẽ solus pedẽ munit:
satisq decent̃ conuenit sibi. Ne tñ cadat tortꝰq fiat: necessaria ÷ sibi corrigia
ut liget᷑ ex ea. Sic licet facticiꝰ ordo nil solus ꝓsit. s magis dedeceat. naturabs
humibitatẽ p̃tendit. multo inconuenientiꝰ eẽ iuidet᷑. quã si careat humilitati
habitu. Decet gͥ ut quod ostendit ext̾iꝰ hr̃e in habitu: studeat ⁊ hr̃e int̾iꝰ. Niln¬
passionis. Corona qͥppe capilloꝵq tonsura: eũ eẽ sacerdotẽ ⁊ regẽ demonstrat.
Sacerdotes qͥppe in lege mitra tegebant caput: ad similitudinẽ cuiꝰ hiuic
radit᷑ caput. Reges aut̃ corona utunt᷑: ad cuiꝰ similitudinẽ huic capilli
tondent᷑. He itaq cohortant᷑ eũ ut sacerdotis ⁊regis gerat officiũ. Officiũ

Expanded text:
magis inconveniens videtur esse, si ibi sola circumligetur. Sotularis vero, etiam solus pedem munit magis inconveniens videtur esse, si ibi sola circumligetur. Sotularis vero, etiam solus pedem munit satisque decenter convenit ei, ne tamen cadat vel tortus fiat, necessaria sibi est corrigia ut ligetur ex ea. Sic licet factitius ordo nihil solus prosit, sed magis dedeceat, naturalishumilitatem praetendit, multo inconvenientius esse videtur quam si careret humilitatis habitu. Decet igitur ut quod ostendit exterius studeat et habere interius. Nimonachi. Corona denique capillorumque tonsura eum esse debere sacerdotem et regem demonstrat. Sacerdotes quippe in Lege mitra tegebant caput ad similitudinem cujus et huic caput raditur. Reges autem corona utuntur, ad cujus similitudinem, hujus capilli tondentur. Haec itaque cohortantur eum, ut sacerdotis et regis gerat officium. CAPUT XCI
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ repellit si statĩ peniteat. Ut n ab inualido. de. falsus: sic adebili
ht̃ puro exere constat. Falsus uͦ eandẽ quã bonꝰ monetã p̃tendit. ⁊ in¬
teriꝰ latet falsitas eris. Sic falsus mͦ eundẽ quẽ bonꝰ habitũ ht̃: s ino¬
tet eũ qͥa deliqͥt: qd̃q ei p̃cipit᷑ pura obedientia fac̃. Ille uͦ ut denariꝰ fals
Duo qͥppe ordinis st̃ gn̾a uiro religioso conuenientia. Unũext̾iꝰ qͦ religiosꝰ
uidet᷑: aliud uͦ int̾iꝰ qͦ religiosus habet᷑. & illud qͥdẽ ext̾iꝰ facticii: ħ uͦ int̾i¬
naturał ÷ ordinis. facticiꝰ qͥppe ordo facucie st̃ consuctudines. Ut in or-¬
dine monachoꝵ reꝑiunt᷑ plures. Has enĩ ⁊ hoĩes muener̃: quibꝰdam de
ut humilitas. caritas. ⁊ alie uirtutes. Has enĩ dͥs ipse nat᷑alit̃ indidit ho
hoĩ nil ꝓdest: iste uͦ sine illo ꝙ̃ saluare hoĩem potest. Ut tam̃ seruari

Expanded text:
tamen repellit, sitamen repellit, si ex aere constat. Falsus vero eamdem quam bonus monetam praetendit, sed interius latet falsitas aeris. Sic falsus monachus eumdem quem bonus habitum habet, sed inotet eum quia deliquit, quodque ei praecipitur, pura obedientia facit. Ille ergo, ut denarius falsus, Duo quippe sunt ordinis genera viro religioso convenientia. Unum exterius, quo religiosus videtur; aliud vero interius, quo religiosus habetur. Et illud quidem exterius factitii, hoc factitiae sunt consuetudines, ut in ordine monachorum inveniuntur plures. Has etenim homines adinvenerunt, quibusdam de ut humilitas, charitas, et aliae plures. Has enim Deus ipse naturaliter indidit homnihil homini prodest, iste vero sine illo etiam salvare hominem potest; ut tamen servari
Abbreviated transcription (Latin):
debet hr̃e ⁊ monachꝰ: ut uͭ eẽ mͦ reputet᷑. Eiꝰ qͥppe metalli puritas: puraeiꝰ ÷ obe.¬
dientia. Nulla ti in obedientie ĩpuritas: s sola in eo debet ẽẽ obedientia. Re¬
ccum uͦ illiꝰ pondꝰ. stabilitas ÷ ꝓpositi eiꝰ. Non enĩ leuit̃ ex ufflari debet ab
eo qd̾ cepit: s usq in finẽ ꝑseuerare stabił. Illiꝰ aut̃ moncta: habitꝰ ÷ mo¬
iã deleuit. Is uͦ qͥ habitũ monachilẽ ñ adhuc suscepit. ⁊ idõ nom̃ monachi
thesaurũ congregare de sid̾at. huiꝰmodi nũmũ eque ut hñtẽ monetam
amat: sic as qui thesauro celesti nos om̃s reponere cupit. Huiꝰmodi ho¬
minẽ eq̃ ut habitũ monachi hntẽ ibi reponit. Quẽ uͦ uid̾it habitũ qͥdẽ
monachilẽ hr̃e s exere ĩpuro. id ÷ inobedientẽ eẽ: hc̃ thesauro celesti
nunꝗͣ reponit. sic̃ nullus denariũ falsũ suo thesauro reponere q̃rit.
Quẽ uͦ uidit obedientẽ eẽ. ⁊ si aliqñ peccet fragilitate humana: ñ hc̃

Expanded text:
ere monachus esse reputetur. Ejus quippe metalli puritas, pura est ejus obedientia; nulla enim inobedientiae impuritas, sed sola in eo debet esse obedientia. Rectum vero illius pondus, stabilitas est propositi ejus. Non enim leviter exsufflari debet ab eo quod coeperit, sed usque in finem perseverare stabilis. Illius autem moneta, habitus est mojam develat. Iste vero qui habitum monachalem non athesaurum congregare desiderat, hujusmodi nummum, aeque ut habentem monetam, amat, sic Deus qui thesauro coelesti nos omnes reponere cupit; hujusmodi hominem, aeque ut habitum monachi habentem, ibi reponit. Quem autem viderit habitum quidem monachicum habere, sed ex aere impuro id est inobedientem esse, hunc thesauro coelesti nunquam reponit, sicut nullus denarium falsum, licet apte monetatum, suo thesauro reponere quaerit. Quem vero viderit obedientem esse, etsi aliquando fragilitate peccet humana, non hunc
Abbreviated transcription (Latin):
inc̃p̃tat᷑ nocturna aius ꝑfecor: ad eundẽ carnale motũ congrue referri pot̾. Qͥ uł io roc
Dem quid sit anathema anathematis adunigendũ. A nathema ħ est seꝑacio. Anathema anathe¬
matis seꝑacio seꝑacionis.: fortasse si seꝑatũ eẽ. malũ sit: tñ seꝑatũ. ec̃. aseꝑato bonũ erit. Qb aut̃
melĩ p̃. dici anathema ꝙͣ apostata angłs. qͥ se pͥmũ ꝑ suꝑbiã a societate suꝑnȩ illiꝰ ciuitacis seru¬
uit ⁊ ex m̾ito p̃uaricationis suȩ dũ ueri capieis m̃brũ.&̾. nolu it. ab unitate corpis illꝰ p̃tis

Expanded text:
interpretatur nocturna avis, vel fetor, ad eumdem carnalem motum congrue referri potest. Qui vel ideinterpretatur nocturna avis, vel fetor, ad eumdem carnalem motum congrue referri potest. Qui vel idedum quid sit anathema, deinde quid sit anathema anathematis adjungendum. Anathema est separatio; anathema anathematis, separatio separationis. Et fortasse si separatum esse malum sit, tum separatum esse a separato bonum erit. Quis autem melius potest dici anathema quam apostata angelus? qui se primum per superbiam a societate supernae illius civitatis separavit, ex demerito
Abbreviated transcription (Latin):
fectibꝰ aĩe ucile c̃. Qr initalle debilis: Quia uoluptas carnis semꝑ suꝑflua .ẽ. Inualle ꝓh¬
bet̾. in campo xedit̾᷑. in monte remunerat᷑. In ualle seruit. in cãpo pugnat. in monte re¬
gnat. In ualle.ẽ. luxuria. in campo cẽꝑancia. in monte demꝑ ancia. In ualle adiuuante grã
facile calcat᷑. incãpo cũ difficultate tuncit᷑. in monte ue suꝑari ualeat. ipse ei cotidi anꝰ nr
defectus uires uigit᷑ sũministrat. Qui sr̃flua resecat: seir in ualle conculcat. Qͥ uͦ necessaris¬
aliqud innuit: scir incãpo uincit. Qͥ aut ad sustentamtũ tm̃ nate necessaria tributt. qͣsi
seir in monte exactori obseqͥti reddit Sciendũ tñ qdͦ seir iste ibi sine difficultate uincit᷑. uͥꝑi
culosissime diat᷑. Ubi uͦ ꝓrsus insuꝑ abił est: ibi sñ ꝑicło tolerari pot̃. Si uͦ legat᷑ sanir qł

Expanded text:
profectibus animae utile est. Quare in valle debilis? quia voluptas carnis semper superflua est. In valle prohprofectibus animae utile est. Quare in valle debilis? quia voluptas carnis semper superflua est. In valle prohibetur, in campo conceditur, in monte remuneratur; in valle servit, in campo pugnat, in monte regnat; in valle est luxuria, in campo temperantia, in monte parcimonia. In valle, adjuvante gratia, facile calcatur; in campo cum difficultate vincitur, in monte ne superari valeat, ipse ei quotidianus noster defectus vires jugiter subministrat. Qui superflua resecat, Seir in valle conculcat; qui veraliquid minuit, Seir in campo vincit, qui autem ad sustentamentum tantum naturae necessaria tribuit, quasi Seir in monte exactori obsequium reddit. Sciendum tamen quod Seir iste ibi sine difficultate vincitur, ubi periculosissime dominatur; ibi vero prorsus insuperabilis est, ubi sine periculo tolerari potest. Si vero legatur Sanir, quod
Abbreviated transcription (Latin):
fgt ⁊ertrescendo carne excedit ita carnis motꝰ de necessitatte ortꝰ ⁊ extrescendo ii uolurtdc
ssur gi s pti sarie n it seci seũ curnis sn detmero psecdit᷑ s q̃nti aancesicate sperat qͣsi int̃
carnc̃ ñ sine detrimento extirpat᷑. E cee diximꝰ quid sit scir. nc̃ qͥd sit mons scir ur¬
ualle ẽ. adbił. incampo .ẽ. fortis. in monte ẽ. insuꝑabilis. Seir in monte.: est appecitus
carnis innecessitate. Seir in campo. ẽ. appetitꝰ carnis insacietate scir in ualle: ẽ. appe¬
titꝰ carnis in uoluptate. Qñ aduiuendũ tantũ caro sustamentũ accipit. seir in monti
ẽ. Qñ uͦ adrobur nutrim̾tũ quęrit: seir in campo est. Qn aut̃ adlasciuiendũ delicias
poscit: scir in ualle ẽ. Qre gͦ inmonce insuꝑabilis est: de sustamentũ carnis in hao ad¬
huc moitalitate degentib necessariũ ẽ. Qrͣ in campo foitis: Quia ⁊ robur carnis aliqñs

Expanded text:
figit, sed excrescendo carnem excedit, ita carnis motus de necessitate oritur, sed excrescendo in voluntatem si extra sensum carnis sine detrimento praeciditur, sed quantum ad necessitatem spectat, quasi intra carnem non sine detrimento exstirpatur. Ecce diximus quid sit Seir, nunc quid sit mons Seir vivalle est debilis, in campo est fortis, in monte insuperabilis. Seir in monte est appetitus carnis in necessitate; Seir in campo est appetitus carnis in satietate; Seir in valle est aptitus carnis in voluptate. Quando ad viveest; quando vero ad robur nutrimentum quaerit, Seir in campo est. Quando autem ad lasciviendum delicias poscit, Seir in valle est. Quare ergo in monte insuperabilis est? quia sustentamentum carnis in hac adhuc carne degentibus necessarium est. Quare in campo fortis? quia et robur carnis aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
hene gͣ dr̃ ad sponsa. Uenies ⁊ tͣnsibis ad montẽ seir. ⁊hermon. acubilibꝰ leonũ. amon¬
a lcopardois s si dicet. Cransibis ad montẽ seir acuibilibꝰ leonũ. tͣnsibis ad montẽ
hermon amontibꝰ lcoparaoꝵ.S qͥad est de cubilibꝰ leonũ ad moncẽ seir .nͥ de continencia
ad castitatẽ. de uoluptate ad parsimoniã : Ft qͥd est de montibꝰ leop ardors ad montẽ
hermon. nͥ de suꝑbia ad humilitatẽ. de crudditate ad pacienciã : Ec noca qđ dix̃ de cubi¬
lbꝰ ñ de cubili. de montibꝰ oñ de monte. ⁊ ad montẽ ñ ad montes. De cubilibꝰ gͦ ad montẽ.
de montibꝰ ad montẽ ħ ẽ. de multis ad unũ ꝓg̃ dim᷑. qr qͣncomagis mundũ fugiendo dõ
apꝓpinq̃re incipimꝰ. tanto magis in unũ agregamua:¬

Expanded text:
eonum, a montibus leopardorum. Quasi diceretur, transibis ad montem Seir, a cubilibus leonum, transibis ad montem Hermon, a montibus leopardorum. Sed quid est de cubilibus leonum ad montem Seir, nisi de incontinentia ad castitatem, de voluptate ad parcimoniam? Et quid est de montibus leopardorum ad montem Hermon, nisi de superbia ad humilitatem, et de crudelitate ad patientiam? Et nota quod dixit de cubilibus non de cubili, de montibus non de monte, et ad montem non ad montes. De cubilibus ergo ad montem, de montibus ad montem, hoc est de multis ad unum progredimur, quia quanto magis mundum fugiendo Deo appropinquare incipimus, tanto magis in unum congregamu
Abbreviated transcription (Latin):
satisfactioe multandi st̃: siue ũ penituerint plena dãpnatiõe in
plena retͥbutio debet᷑. Uoquar inquit sponse mee. Duob moois
loqͥt᷑ d̾s ad animã. Alit̾ ad fornicariã. alit̾ ad sponsã. alit̃ ad fedã alit¬

Expanded text:
satisfactione mulctandi sint: si vero non poenituerint, plena damnatione in satisfactione mulctandi sint: si vero non poenituerint, plena damnatione in plena retributio debeatur. Loquar, inquit, sponsae meae. Duobus modis loquitur Deus ad animam: aliter
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ carnis concuipiscentiã. in collib libani accipimꝰ caritatẽ concra
maliuolentiã et cordis duritiã. Potentia ad patrẽ. sapientia ad filiũ.
in filiũ. peccare in spm̃ scm̃. Auado enĩ ex fragilitate peccamꝰ. in pacc̃
peccamꝰ. quasi contͣ potentiã. Qñ uͦ ex ignorantia peccamꝰ: peccamꝰ in
quasi contra dilectionẽ. ⁊ iõ peccare in patrẽ aut in filiũ ħ siue in
fut᷑o remittit᷑: quia qui ex fragilitate uł ex ignorantia peccat.
sic̃ aliꝙͣ excusationẽ ht̃ in culpa. ita etiã aliꝙͣ remissionẽ hr̃e debet
inpena. Siue in hoc scło si penituerit. ut faciliꝰ consqͣt᷑ indulgentiã:
siue in fut᷑o scło si in malo ꝑseuerau̾it. ut tołabiliorẽ seutiat penã.
Qui uͦ ex malicia peccant. eoꝵ delictũ nullã ht̾ excusationẽ.⁊ ĩõ pena
eorũ remissionẽ hab̾e ñ debet: quia siue penituerunt in ħ scło plena

Expanded text:
s contra ignorantiam; in colloquiis sponsi, accipimus charitatem contra s contra ignorantiam; in colloquiis sponsi, accipimus charitatem contra malevolentiam, et cordis obdurationem. Potentia ad Patrem, sapientia ad Filium, in Filium, peccare in Spiritum sanctum. Quando enim ex fragilitate peccamus, peccamus in Patrem, quasi contra potentiam sanctum, quasi contra dilectionem. Ideo peccare in Patrem et Filium hic, sive in futuro remittitur, quia qui ex fragilitate vel ex ignorantia peccat, sicut aliquam excusationem habet in culpa, ita etiam aliquam remissionem habere debet in poena, sive in hoc saeculo si poenituerit, ut facilius consequatur indulgentiam, sive in futuro saeculo, si in malo perseveraverit, ut tolerabiliorem sentiat poenanullam habet excusationem, et ideo poena eorum remissionem habere non debet, quia, si poenituerint in hoc saeculo, plena
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiamus. Ibo mͥ inqͥt ad montẽ mirrȩ.⁊ cet̾. Mirra que amara est
ad gristandũ ⁊ corpora mortuorũ aputredine seruat. sig̾eat mor¬
tificationẽ carnis. bibaniis quod int̾ptat᷑ de candidatio sigñc mun
mirie. ⁊ colles libani. quia pͥmũ ꝑ abstinentiã. concupiscentiã cr¬
nis occidit. deũ ꝑ mundiciã cordis iguorantiã mentis abstergit.
Postremo quasi t̾cio die ao colloqͥũ sponse ueniens. desidio suo aia
montes libani: quia in affuctione debemꝰ e᷑ constantes. ⁊ in succa ssu
iurtutũ humiles. Aititudo enĩ montis. eminentiã sigeat mnaguani¬
mitatis. et mediocritas collis tẽpantiã humilitatis. It̾ q monte̾ singu¬
lari num̾o posuit. et colles plurali: sig̾cat qruia in mortificatioñe extͥi¬
oris delectarionis parũ ẽ. quod ꝑdimꝰ. et in illuminationẽ m̃tis iutrin¬
secus multipler ẽ. bonũ quod inuenimꝰ. In monte mirre accipimꝰ illu¬

Expanded text:
proficiamus. Ibo, inquit, mihi ad montem myrrhae, etc. Myrrha quae amara est ad gustandum, et corpora mortuorum a putredine servat, significat mortificationem carnis. Libanus, quod interpretatur decandidatio, significatvenit. Mons myrrhae et colles Libani, quia primum per abstinentiam concupiscentiam carnis occidit, deinde per munditiam cordis ignorantiam mentis abstergit, postremo quasi tertio die ad colloquium sponsae veniens desiderio suo animam ; et colles Libani, non montes Libani, quia in afflictionem debemus esse constantes, et in successu virtutum humiles. Altitudo enim montis eminentiam significat magnanimitatis, et mediocritas collis temperantiam humilitatis. Item quod montem singulari numero posuit, et colles plurali, significat quod in mortificatione exterioris delectationis parum est quod perdimus; et in illuminatione mentis intrinsecus multiplex est bonum, quod invenimus. In monte Myrrhae accipimus for
Abbreviated transcription (Latin):
anti qͥ hoste loguens ait. Sub ũb ͣ doriit. insecreto calami. in locis hum̃cibꝰ. In illis enĩ
m̃tibꝰ diabolꝰ pausat. quȩ intꝰ acalore diuini amoris frigide. foris nc̃ influxa carna¬
liũ uoluptatũ delectacione gaudene. ⁊ q̃ subuiꝰ amaritudo secutura sit ñ p̃uidetur.
delectacionẽ pectati diabolꝰ blandũ se simulans. ñdũ qͣlis futurꝰ sit ostendit. S tunc
cuigilare incipiet. qñ cos qͦs illicitis nc̃ delectacioib seducens spontancos tenet inculpa.
pͥ apte seuiens inuitos tͥhet ad corm̃ta. Segr̃ d montib leopardoꝵ. Leopardus aleone
⁊ pardo ꝓereat᷑. leo crudelis. pardus maculosus. Si gͦ leo ꝑꝑ crudelitatẽ demones: pard pp
uarietate congrue ħeti cos designat. qui qr unitatẽ fidĩ diu̾sis ⁊ ꝑu̾sis dogmatib scin¬
dunt. qͣsi qͥb̃aã maculis corpꝰ infectũ gerunt. Q s̃ gͦ leopardi. nͥ suꝑbi amatores hatꝰ¬

Expanded text:
it in secreto calami, in locis humentibus . In illis enim mentibus diabolus pausat, quae intus a calore divini amoris frigidae, foris nunc influxa carnalium voluptatum delectatione gaudent, et quae subinde amaritudo secutura sit, non praevidendelectationem peccati diabolus blandum se simulans, nondum qualis futurus sit ostendit. Sed tunc evigilare incipiet, quando eos, quos illicitis nunc delectationibus seducens spontaneos tenet in culpa, post aperte saeviens invitos trahet ad tormenta. Sequitur: A montibus leopardorum . Leopardus a leone et pardo procreatur. Leo crudelis est, leopardus maculosus. Si ergo leo propter crudelitatem daemones, pardus propter varietatem congrue haereticos designat qui, quia unitatem fidei diversis et perversis dogmatibus scindunt, quasi quibusdam maculis corpus infectum gerunt. Qui sunt ergo leopardi nisi superbi amatores h
Abbreviated transcription (Latin):
ytñ nullꝰ locꝰ sanctior iłł. Si loca habitatorẽ tueri possent.
nec hõ nec angłs adignitate sua corruisset. Pensate qͥd uestis
nigra. qͥd corona ꝑsuadeant. Uilitas uestis: contẽptũ mundi¬
uõb̾ deñciat. Capilli rasi de u̾tice suꝑfluitatẽ cͥminũ sig̾cant
si fub tali habitu lateat suꝑbia. si uilis uili inuideat. si despectis
scłaribꝰ: itm mens ad cupiditatẽ recurriͣt. si futurã cũ p̃senti
uita amittat. Necessaria gͥ nob̾ est humilitas. que designat᷑¬

Expanded text:
 illis profuit. Si loca habitatorem tueri possent, nec homo, nec angelus a dignitate sua corruissent. Pensate quid vestis nigra, quid corona suadeant. Vilitas vestis contemptum mundi denuntiat; capilli rasi de vertice, superfluitatem criminum ablatsi sub tali habitu lateat superbia; si vilis vili invideat; si despectis saecularibus iterum mens ad cupiditatem recurrat; si futuram cum praesenti vitam amittat! Necessaria igitur nobis est humilitas, quae designat
Abbreviated transcription (Latin):
ponsus qͥđa hic loquit᷑ qui sponsã ht̃. & spondet sc uisitat᷑um
illã. Nota gͦ qͥ non semꝑ domi ẽ sponsus iste. Cauet enĩ ne for
te uilescat amor suus. & quia citiꝰ in cediũ ueniret si lẽꝑ p̾sens e̾c̾t.
ideo aliqñ se subtrabit. aliqñ ad tepus recedit: ut dũ reqͥt᷑ absens.
strictiꝰ teneat᷑ p̃sens. Et cẽ forte aberat quando ħ dicebat. Sed ne rur¬
sũ longior mora aliquatenꝰ obliuiotẽ gign̾.t. redire disponebat et
ait. Ibo mͥ. Secũ loqͥt᷑ qd fact᷑us c̃. quia ad dicendũ dulce ẽ. qͥ dulce
ẽ ad faciendũ ⁊ nescio qͦ pacto q̃ multũ cupimꝰ. nũꝙͣ loqͥ fastidimus.
Ibo inqͥt mͥ. Sibi uadit. qͥa singłaris amoł participẽ secreti ñ recip̃.
S ibi uadit. qͥa non uult sodalẽ itim̃is qͥñ patit᷑ consolꝑ amoris.d

Expanded text:
onsus quidam hic loquitur, qui sponsam habet, et spondet se visitaturum illam. Nota ergo quod non semper domi est sponsus iste. Cavet enim forte, ne vilescat amor suus; et quia citius in taedium veniret, si semper praesens esset, ideo aliquando se subtrahit, aliquando ad tempus recedit; ut, dum requiritur absens, strictius teneatur praesens. Et tunc forte aberat, quando haec dicebat. Sed ne rursus longior mora aliquatenus oblivionem gigneret, redire disponebat, et ait: Ibo mihi; secum loquitur quod facturus est, quia ad dicendum dulce est quod dulce est ad faciendum, et nescio quo pacto quod multum cupimus, nunquam loqui fastidimus. Ibo, inquit, mihi Sibi vadit, quia singularis amor participem secreti non recipit; sibi vadit, quia non vult sod
Abbreviated transcription (Latin):
expͥmunt. Carnales itaq ꝑlites ⁊ scandala diuidunt᷑. ⁊ alii in alios
insurgunt. Iusti in corrupti ꝑseu̾ant ⁊ constantes ⁊ ñ diuidun¬
tur. Uolucres descendentes suꝑ cadau̾a st̾ demones. qͦꝵ cibꝰ est
discordia carnaliũ. Abrahã qui abigit uolucres: sig̾cat aliquẽ
Ocubitꝰ soł sig̾cat qͥ litigantib occidit soliꝰticiȩ. Uñ apłs. Non occi
dat sol.s. i.ui. Ꝙ recedente sole seq̃r caligo .i. cecitas men¬
tis in p̾senti. turbatur enĩ a furore ocłs m̃s. & in fut᷑o lam¬
pas ignis gehennalis. Audistis fr̃s constantiã bonorũ. au
duustis pęnã discoidantiũ. Timenda ẽ. cecitas mentis. tim̃da
c̃ pena gehennał. Nicħ tͣpiꝰ ꝗ lites int̾ religiosos. qͥ debent eẽ. qͥsi
luminaria in mundo. Hȩ aut̃ c̃tentiones ex inuidia ⁊ detractiõe
solent oriri. S si detͣctio ẽ. in claustro. uͥ ẽ. tacit᷑nitas regłaris:
uenistis. ⁊ ad qͥd uenistis. de mundo existis. ⁊ ad cast᷑ dĩ fu¬

Expanded text:
exprimunt. Carnales itaque per lites et scandala dividuntur, et alii in alios insurgunt; justi vero incorrupti perseverant, et constantes non dividuntur. Volucres descendentes super cadavera, sunt daemones, quorum cibus est discordia carnalium. Abraham abigens volucres, significat aliquam Occubitus solis sigam . » Et, recedente sole, sequitur caligo, et caecitas mentis in praesenti. Turbatur enim a furore oculus mentis, et in futuro tempore ignis gehennalis. Audivistis, fratres, constantiam bonorum, et audistis poenam discordantium. Timenda est caecitas mentis; timenda est poena gehennalis. Nihil turpius quam lis inter religiosos, qui deberent lucere quasi luminaria in mundo. Hae autem contentiones ex invidia et detractione solent oriri. Sed si detractio est in claustro, ubi taciturnitas regularis? venistis et ad quid venistis. De mundo existis et ad castra Dei fu
Abbreviated transcription (Latin):
qui in nullo oꝑe a xͦ deuiat. Uos it̾m datis calciam̃ta
in pedes. quia exemplis scõꝵ patrum qui a mundo dis¬
de mortuoꝵ pellib fuint animaliũ. exempla scõꝵ qui
ia mortui sunt significant patrũ. Pedes designant affe¬
ctiones. quib siue ad bona siue ad mala itur. His gͦ
calciam̃tis st̃ pedes affectionũ muniendi. ne terrã sen¬
tiant. ł serpens uixta uiã insidians eos aliquo mͦ inue
niat nudos. Nob̾ rursus p̃cipit᷑. adducite uitulũ sagi¬
natũ. ce occidite. Quis ẽ. uitulus nͥ xpc: Qui ꝓ nob̾ immo¬
pletus. hc̃ ad ducitis. hc̃ it̾m immolatis. cũ cotictie in sacra¬
mento altaris passionẽ eius rep̃sentatis. Peccator igit᷑ pe¬
nitens stola uirtutũ indut᷑ ad altare debet accedere.
⁊ corpore ⁊ sanguine refect᷑ se capiti suo couenire: Seqr̃.

Expanded text:
qui in nullo opere a Christo deviat. Vos iterum datis calceamenta in pedibus ejus, quia exemplis sanctorum Patrum, qui a mundo dis mortuorum fiunt animalium, exempla sanctorum, qui jam mortui sunt, significant Patrum: pedes designant affectiones, quibus sive ad bona, sive ad mala itur. His ergo calceamentis sunt pedes affectionum immittendi, ne terram sentiant, vel serpens juxta viam insidians, eos aliquo modo nudos inveniat. Vobis rursum praecipitur adducere vitulum saginatum, et occidere eum. Quis est pletus. Hunc adducitis, hunc iterum immolatis, cum quotidie in sacramento altaris passionem ejus repraesentatis. Peccator 818 enim poenitens, stola virtutum indutus, ad altare debet accedere, et corpore et sanguine ejus refectus, se capiti suo convenire  f.
Abbreviated transcription (Latin):
testate fuistis. E cce ꝓ dõ iugo dĩ submissiestis. ut sublata
licentia peccandi. cathena obedientiȩ in bono ꝓposito pos¬
sitis retineri. S tũ nich ꝓfic̾ bene oꝑari ex coactione: nͥ faci¬
sine fructu. Similit̾ monachi cruciant corpꝰ iecunus. ui
ducit᷑. rẽ iusti fructu peccator oꝑat᷑. Crucẽ portat ⁊ ñ morit᷑:
qͥ corpꝰ macerat ⁊ mundo uiuit. Estote gͦ ex uoluntate ꝑfecti.
obedite magistris urĩs in dnõ. Nicħ ẽ. it maiꝰ obedientia
Sic̃ it inobedientia nocet: ita obedientia ualet. Adã it ꝑut qͥa
inobediens fuit: xp̃c resurrex̃. qͥa usq ad mortẽ patri obe¬
diuit. Uñ apłs. Sic̃ ꝑ inobedientiã uniꝰ hoĩs peccatores con
in obediens.⁊ a ceto absortꝰ ẽ. Saul fuit in obeđ.⁊ a demone
correptꝰ fuit. Legit᷑ inuitis patrũ. qͥ qͥdã ex patrib in exta¬

Expanded text:
testate fuistis. Ecce pro Deo jugo Dei submissi estis, ut sublata scientia peccandi, catena obedientiae in bono proposito possitis retineri. Sed cum nihil proficiat bene operari ex coactione, nihil facisine fructu. Similiter monachi cruciant corpus vigiliis, jducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. » Crucem portat et non moritur, qui corpus macerat et mundo vivit. Estote ergo ex voluntate subjecti, obedite magistris vestris in Domino. Nihil enim est majus obedientia. Sicut enim inobedientia nocet, ita obedientia valet. Adam periit, quia inobediens fuit. Christus resurrexit, quia usque ad mortem Patri obedivit. inobediens, et a ceto absorptus est. Saul fuit inobediens, et a daemone correptus est. Legitur in vitis Patrum, quod quidam ex Patribus in exsta
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑis carnẽ domabat. ⁊ asꝑis correctionib ĩpios refragabat.
Lũbos cingebat. qͥa luxuriã q̃ in lũbis c̃morat᷑ castitatis conti.¬
nentia confringebat. Locuste sõ minuta animalia ꝑ agrossa¬
lientia. qͥrũ alacer uolatꝰ. s cito deciduus. Mel comedebat. qͥr
p̃dicatio eiꝰ auditorib sapuit dulcit᷑. Locustas edebat. ꝙ dũ pͣdi¬

Expanded text:
asperis carnem domabat, et asperis correctionibus impios refragabat  seu refutabat. Lumbos cingebat, quia luxuriam, quae in lumbis morabatur, castitatis continentia confringebat. Locustae sunt muta animalia per agros silentia, quorum alacer volatus, et cito deciduus. Mel comedebat, quia praedicatio auditoribus sapuit dulciter; locustas edebat, quia dum praedi
Abbreviated transcription (Latin):
qñ iuxta regłam scõꝵ patrum eũ uiuere facit. Hic oscła¬
tur eũ qño cotidie u̾b p̃dicationis ꝑ uos eum refic̃. Uos estis
n p̾semi uestit᷑. alt̾a uͦ stola immortalitatis. q̃ndo corpꝰ
in fine scłi resuscitabitur. Hȩ duȩ stolȩ sunt. duȩ resur¬
figuratũ corpori claritatis xͥ in die iudicii reformabit᷑.

Expanded text:
quando juxta Regulam sanctorum Patrum eum vivere facit. Hic osculatur eum, quando quotidie verbis praedicationis, per nos eum reficit. Vos estis tum vestitur. Alia vero stola immortalitatis, quando corpus in fine saeculi resuscitabitur. Hae duae stolae duae sunt resurfiguratum corpori claritatis Christi, in die judicii reformabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Uos autẽ fr̃s km̃i optinã partẽ elegistis: dum contẽpnere
mundũ disposustis. Maluistis t̾rena despic̾e. quã cȩlestia
ꝓ breui &r fugitiua gła amittere: Cũq dupplex uita sit.
ut diximus deo uacantium. saniore c̃silio uitã tutiorẽ agg̾ssi
estis. iocunditatẽ communicationis intelligentes illiꝰ de qua¬

Expanded text:
s charissimi, optimam partem elegistis, dum contemnere mundum disposuistis. Maluistis terrena despicere, quam coelestia, pro brevi et fugitiva gloria, amittere. Cumque duplex vita sit, sicut diximus, Deo vacantium, saniori consilio, vitam tutiorem aggressi estis,
Abbreviated transcription (Latin):
oiã mundana suꝑauimꝰ. illic sedimꝰ qr nec erepti ꝑ suꝑbiã. nec
iacentes ꝑ ruinã & fleuimꝰ. ⁊ qͣre : Quia ñsumus in pͥatͥa. ⁊ħ
ẽ. dũ recordarem᷑ tui o syon cęlestis Ecce causas gemitꝰ. Quȩ gͦ
ꝑnȩ ierłm st̾ ciues ̃ iõ exilio eodẽ participant᷑. inuice̾ conso¬
lant᷑ de patͥa sua colloquentes.⁊ de spe recuꝑandę hȩreditatis
congaudentes. iuxta illd. Exultate iꝰti in d. ⁊cͥ. Iõ aut̃ habitare
bonũ ẽ. in unũ: qͥa .xͦ. dilex̃ unitatẽ. Uñ dr̃ in canticis. Una
ẽ colũba mea. una ĩmacũlata mea. Itẽ in exgło. U st̃ duo uł
sumus. Hanc unitate᷑ in corꝑe suo ⁊ tunica sua designaũ. Cũ n
ret. Eodẽ mͦ de tunica q̃ erat in consutił de suꝑ contexta ꝑ toci
hec ñ fuit diuisa s sortita. Noluit eã dñs diuidi. qͥa runica ẽ¬

Expanded text:
dana superavimus. Illic sedimus, quia nec erecti per superbiam, nec jacentes per ruinam; et flevimus; sed quare? Quia non sumus in patria; et hoc est dum recordaremur tui, Sion coelestis. Ecce causae gemitus. Quae ergo nt cives, et exsilio eodem participant; invicem consolantur, de patria sua colloquentes, et de spe recuperandae haereditatis congaudentes, juxta illud: « Exsultate, justi, in Domino; rebonum est, quia Christus dilexit unitatem. Quod ait in Canticis: « Una est columba mea, una immaculata mea . » Item in Evangelio: « Ubi duo vel sumus . » Hanc unitatem in corpore suo tunica sua designavit. Cum enim ret. Eodem modo de tunica, quae erat inconsutilis, desuper contexta per totum. Haec non est divisa, sed sortita. Noluit eam dividi, quia tunica e