comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uñ et dcm̃ est / ueludiumetũ fcũs sũ ap̃
te grãm uͦ sessori. Q sicut iumẽtũ aĩal
iinacissim̃ ut domet᷑ ad opus hom̃is
ꝓficere uolũtatẽita et liberũ arbittiũ
ꝙ uulu̾atũ muit in hoĩe gr̃a dei appre¬
hendit᷑ de armento luxurie scłim quo

Expanded text:
est, Velut jumentum factus sum apud te : gratiam vero sessori. Quia sicut jumentum animal vivacissimum, ut dometur ad opus homini proficere voluntatem: ita et liberum arbitrium, quod vulneratum vivit in homine, gratia Dei apprehenditur de armento et luxuriae saeculi, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus
muñib eius deo et per illam defunctus ad¬
huc loquitur fide enoch tñslatus est nem
deret mortem et nõ nueniebat᷑ qr tñstulit
illũ deus cunte tñslatõem enĩ testĩoniũ hẽ
deo sic et deceteris quos ełctionis ordo cõ¬
memorat s nõ solũ fide ĩmo et gratia
que nũc ꝑ xp̃m doncita est quia nec fides

Expanded text:
ustus muneribus eius Deo et per illam defunctus adhuc loquitur fide Enoch translatus est ne videret mortem et non inveniebatur quia transtulit illum Deus ante translationem enim tDeo. . Sic et de caeteris, quos lectionis ordo commemorat. Sed non sola fide, imo et gratia, quae nunc per Christum donata est: quia nec fides
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris ihu xͥ non sit segnis et remis¬
sus ad seruiend̾ deo nec sic de gr̃a confi¬
dat tãqm̃ deus liberi arbittũ eius ꝙ ꝑ
mortẽ filii sui reꝑauit et sibi p̃parauit
opera nõ requirat ĩmo declinet a ma¬
lo et faciat bonũ. Uigilet petat q̃ rat
pulset contendat uincere seculũ d̾o pla¬
cet. Et enĩ dũ ꝑ mũdi pelagus currit
cernicib renectã fiducia liberi arbit̾
nõ soluat qr sũ in ꝓspero cursune ex¬
tollat᷑ seu in tempestate temptatõnũ
ne ugatur eius gub̃naculo quoadus
ad portũ paradisi ꝑueniat non pot̾it
ꝑmanere secutus. Et cũ ĩpleu̾it cursũ
fident̾ dicat cũ apło paulo. bonũ c̾tamẽ

Expanded text:
su Christi . Nemo sit segnis et remissus ad serviendum Deo, nec sic de gratia confidat, tanquam Deus liberi arbitrii ejus, quod per mortem Filii sui reparavit et sibi praeparavit, opera non requirat: imo declinet amalo, et faciat bonum. Vigilet, quaerat, petat, pulset, contendat vincere saeculum, Deo placere, sic ut dum per mundi pelagus currit,cervicibus revinctam fiducia liberi arbitrii non solvat. Quia sive in prospero cursu ne extollatur, sive in tempestate tentationum ne mergatur, ejus gubernaculo, quoadusque ad portum paradisi perveniat, poterit permanere securus: ut cum impleverit cursum, fidenter dicat cu
Abbreviated transcription (Latin):
mũtetur. Solci añt uolũtate sua si p̃sñcit
mũtari nõ põt ĩmonec ex corde penitenti
cõpellitur qr petr̃ nͥ ds̃is respexiss. Ñqm̃¬
est optima et ꝑfc̃a que defectos reuocat
ad ꝑfcm. S om̃edatũ optimũ Iacobus
inquit apłs et om̃e donũ ꝑfcm̃ desursũ

Expanded text:
mundetur. Sola autem voluntate sua si praesumat, mundari non potest: imo nec ex corde poenitere compellitur: quia Petrum nisi Dominus respexisset, nest optima et perfecta, quae defectos revocat ad perfectum. Sed omne datum optimum, Jacobus inquit apostolus, et omne donum perfectum desursum
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑibunt. Et quicũq in lege peccauietũt
perͥ legem indicabunt᷑. In om̃ itar opere
sco pͥor est uolũtas dei post̾ior liberi crrbi¬
trii id est operatur deus cooperatur hõ.
Q si dicas ut dr̃e consuesti quia ego
prior uolui deus uoluit. Iam meritũ
facis ut gr̃a ex oꝑibiam nõ sit gratia
s merces. ħ solo redarguit te apłs di¬
cens. Si añt gr̃a iãnon ex oꝑib alio¬

Expanded text:
bunt; et quicumque in lege peccaverunt, per legem judicabuntur . In omni itaque opere sancto prior est voluntas Dei, posterior liberi arbitrii: id est, operatur Deus, cooperatur homo. Quod si dicas, ut dicere consuesti, « Quia ego prior volui, Deus voluit: » jam meritum facis, ut gratia ex operibus jam non sit gratia, sed merces. Hoc loco redarguit te Apostolus, dicens: Si autem gratia, jam non ex operibus; alio
Abbreviated transcription (Latin):
mus et ip̃i ñ in quib ẽ uicicta libertas
tis bono quo uałet ĩplere ꝙ noluiss. a¬
dã fcm̃ intelligas. audi ꝙͥ dicat scripta᷑
sc̃a in libro ecc̃a  ͣ ddeus inquit ab micio
fecit hoĩem et reliquit illũ in mãmico¬
silii sui adiec̃ mandatãcõseruare cõẜ¬

Expanded text:
mus et ipsi natura, in quibus est vitiata libertas,mus et ipsi natura, in quibus est vitiata libertas,tis bono, quo valeret implere quod voluisset, Adam factum intelligas, audi quid dicat Scriptura sancta in libro Ecclesiastico. Deus, inquit, ab initio fecit hominem, et reliquit illum in manu consilii sui: adjecit mandata
Abbreviated transcription (Latin):
posse ꝑ se sͥ id est ꝑ liberũ arbitriũ suffic̃e
implere ꝙ uelit. Dectedicimꝰ nͥ ꝓthopla¬
stũ solũ potuisse cũ uolũtas siberi arbiti
finss sana eidem añ culpã. lexem̃ eidem
liber esset tam uelleeadem qmͣ uosse ser¬
uare sicut scriptũ est. Et loqutus ẽ do᷑
cide dicens. De om̃i ligno ꝙ est ĩ padyso
edetis. de ligno añt scĩe boni et mali nõ
edetis et cecera. Ddꝰ ergo dñs de oĩ ligno
ꝙ ẽ ĩ ꝑadyso edetis talit̾ uelle ꝓmisit ⁊
uetando. De ligno aũt scĩe bom ⁊ mali
nõ edetis huiꝰoi nosle p̾monunit. S cũ ⁊
uelle et nolle p̃docuit cui ad utrũꝙ pos¬
se liberũ donaret arbitriũ. Oꝵ maleu¬
tens incautus dũ sponte ẜpentip̾bet
suadenti cõsensũ dñ pteriit p̃ceptũ.
Amisso possibilitatis lono solumarbi¬
triũ ad uelle pocitus est nulu̾atũ. ħ erge
uulu̾e cũcti libo clandicamꝰ atbitrio
nec ĩplere nob̾ ñłr sufficit posse bonu
q iã ut st̾ius disputami de ñ inciata

Expanded text:
ficere implere quod velit, recte dicimus, nisi protoplastum solum potuisse, cum voluntas liberi arbitrii fuisset sana eidem ante culpam. Lex enim eidem nda, nisi liber esset tam velle eamdem quam nolle servare, sicut scriptum est: Et locutus est Dominus Adae, dicens: De omni ligno s; de ligno autem scientiae boni et mali non edetis , et caetera. Dicendo ergo Dominus, De omni ligno quod est in paradiso edetis, taliter velle permisit. Et vetando, De ligno autem scientiae boni et mali non edetis, hujusmodi nolle praemonuit. Sed cum et velle et nolle praemonuit, docuit, cui ad utrumque posse libernm donarat arbitrium: quo male utens incautus, dum sponte serpenti praebet suadenti consensum, Domini praeterire praeceptum, amisso possibilitatis bono, solum arbitrium ad velle potitus est vulneratum. Hoc ergo vulnere cuncti libero claudicamus arbitrio, nec implere nobis naturaliter sufficit posse bonum: quia jam, ut superius disputavi, de natura vitiata
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑand̾ atq unificand̾ uenisse ĩ siłitu¬
dinẽ cͣrms pcc̃i sustimusse mori resur
agimꝰ nõ de ꝑte hõis agiuꝰ s detoto.
Q cũ peccauit ho pͥmꝰ nõ ĩ ꝑte aliqͣ.
S tota q̃ conditus est ñ deliquit. Nñ¬

Expanded text:
randum, atque vivificandum venisse in similitudine carnis peccati, sustinuisse mori, resuragimus, non de parte hominis agimus, sed de toto: quia cum peccavit homo primus, non in parte aliqua, sed tota, qua conditu
Abbreviated transcription (Latin):
apłs in epłc̃iad hebreos fide intelligimꝰ
aptata esse scła dei u̾bo ut ex iisibilibᷤ.
insibilia fierent fide płimã hostiã abel
ꝙͣ cayn obtulit deo ꝑ qmͣ testĩoͫͫ conse¬
qutus est ẽẽ uistus testĩoniũ phibente

Expanded text:
s in Epistola ad Hebraeos, Fide intelligimus aptata esse saecula verbo Dei, ut ex invisibilibus visibilia fierent. Fide plurimam hostiam Abel quam Cain obtulit Deo, per quam testimonium consecutus est esse justus, testimonium perhibente
Abbreviated transcription (Latin):
sue reuocau̾it. hoc enĩ ut dixi ip̃e dñs ꝓ¬
bat cũ i paratola nolens hoĩem incel¬
ligi dũe dix̃ ertasse que nõ sponte redie¬
tit s a pastore requisita ai cubile ꝓpͥũ enis
sit hum̃is reportata uł cũ ad uulneratũ
ci latronib nõ ꝓprio gressu s iumẽto suꝑ¬
ĩpositũ ad stabulũ dicit essedelatũ. Qd̾
magr̃ ile gentiũ gr̃a fidei illiũanteni¬
dens de se presumentib dicit: Igͥ nõ uo¬
lentis neq currentis s miserertis ẽ dei.

Expanded text:
Hoc enim, ut dixi, ipse Dominus probat, cum in parabola volens hominem intelligi, ovem dicit errasse, quae non sponte redierit, sed a pastore requisita ad ovile proprium ejus sit humeris reportata. Vel cum vulneratum a latronibus, non proprio gressu, sed jumento superimpositum ad stabulum dicit esse delatum. Quod magister ille Gentium gratia fidei illuminante videns, de se praesumentibus dicit: Igitur non volentis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ ocus aut certa celatione concunt ᷑ an
uiderit a quo narratũ audient hoĩcidiu
ppetratũ¶ S constructus uinculo u̾itatis
nec iamiã ꝓpõnis tuc patentẽ inueniens
dabis ut iter rectũ si uelis possis mredere
atq mͥ interroganti dr̃e uetitatẽ. Ue nõ
moꝵ mutatõne s seĩs sparsione constat
ꝑ unũ hoĩem pc̃m intrasse ĩ mũdũ. ⁊ ꝑ
ꝑccm̃ mortem et ita in om̃s hoĩes ꝑtñ¬
sisse in quo om̃s peccaru̾nt. Ex pcc̃ore gͦ

Expanded text:
videtur oculis, aut certa relatione concipitur. An viderit, a quo narratum audierit homicidium perpetratum. Sed constrictus vinculo veritatis, nec januam propositionis tuae patentem inveniens dabis, ut iter rectum, si velis, possis incedere, atque mihi interroganti dicere veritatem. Vere non morum imitatione, sed seminis sparsione constat per unum hominem peccatum intrasse in mundum, et per peccatum mortem; et ita in omnes homines pertransisse, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
nexo unsio pacis inc̾p̃tat᷑. Pecte ergo ĩ
uisione patis paradysũ dicaͥmꝰ ciuĩeĩ
ꝙͣ peccaret homo in uisione pacis erait. ħ
est in paradyso u̾ quicꝙͥ indebat pax erat
ita et mũdus cũin eo orta occidãt ⁊ teꝵ
oriunt incidit inlatrones in dyciꝰ et cĩ¬
gelos eius per mobedientiã. Et eñ ut se¬
nũ gemis despoliauit et uulu̾auit moꝵ
scil ornamẽtis et bono possibi ͭ ͥ ᷤᷤ lib̾i ar¬
bitru ꝓdito. In illo enĩ peccante plagam
fecit ĩ nuos xo plagas cũ ꝑ unũ illiꝰ pcc̃m
ꝙ naiscentes trahimꝰ suꝑaddimꝰ młtei
pc̃ca. Quid ẽ aũt relicto eo seminino a¬
bierũt. Recte dcũs est seminimuis. hẽbat
enĩ iutalẽ motũ id ẽ liberũ arbittiũ wl¬
neratũ ꝙ ei solũ ad et̾nã itã qmͣ ꝑdide¬
rat redite non sufficiebat et ido semimi¬
nus dr̃. Iacebat ergo hũanũ gemis wl¬
natũ in mũdo. S cur iacebat dicite. Si
ip̃e surg̾e poterat uł scinari ulłius indi¬

Expanded text:
ergo in visione pacis paradisum dicimus. m peccaret homo, in visione pacis erat, hoc est, in paradiso, ubi quidquid videbat, pax erat ita et mundus, cum in eo orta occidunt, et iterum oriuntur. Incidit in latrones, in diabolum et angelos ejus: per inobedientiam enim, ut saenum genus despoliavit et vulneravit, morum scilicet ornamentis et bono possibilitatis liberi arbitrii perdito. In illo enim peccante plagam fecit, in nos vero plagas, cum per unum illius peccatum, quod nascentes trahimus, superaddimus multa peccata. Quid est autem, Relicto eo semivivo abierunt? Recte dictus est semivivus: habebat enim vitalem motum, id est, liberum arbitrium vulneratum, quod ei solum ad aeternam vitam, quam perdiderat, redire non sufficiebat; ideo et semivivus dicitur. Jacebat ergo humanum genus vulneratum in mundo. Sed cur jacebat, dicite, si per se surgere poterat vel sanari, nullius indi
Abbreviated transcription (Latin):
estĩcitur uł certe uł penitus non sit nłͣ
Cur ergo nͫ in sbale id ẽ nł. tamꝙͣ uere¬
sic et de morte procõsuctudine ubi uł ad cõ¬
pationẽ agentis dicimiꝰ uidit mors agit
aliquid insultat uł dampnata ẽ uictaẽ
et quicꝙͥ illud ẽ ꝙ dici possit qr mors faci¬
cit cuit paciatur. Cũ ergoh̾de morte dicã¬

Expanded text:
aestimatur, vel certe quod penitus non sit, Nihil cum vero Sic et de morte pro consuetudine verbi, vel ad comparationem agentis dicimus, Videt mors, agit aliquid, insultat; vel, damnata est, victa est, et quidquid illud est quod dici possit, quia mors faciat aut patiatur. Cum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝙͣ se eisoñdat ad credend̾ et ẜuiendũ
sibi nõ q̃rentes ĩmonõ discuteres deu
operet᷑ metuentẽ me et trementẽ iudici¬
ti eius inscrutabilia et irrep̾hensibilia
nolo intenoges. Quocquot enĩ lego
credo et u̾eor. Nõ añt discutio. Qͥs ẽ eĩ
homo qui xendeat deo. Nũquid dicit
figmentũ ei qui se finxit qͥd me sic fe¬
cisti ht enĩ ꝑtatem figulus luti ex ea¬
dẽ massa aᵈ uas quid̾ est facẽ ĩ hono

Expanded text:
 eis ostendat ad credendum et serviendum sibi: et non quaereres, imo non discuteres, Deus operetur, metuentem me et trementem judicia ejus inscrutabilia et incomprehensibilia, nolo interroges: quia quod lego, credo et veneror, non autem discutio. Quis est enim homo qui respondeat Deo? Numquid dicit figmentum ei qui se finxit, Quare me sic fecisti? Habet enim potestatem figulus luti, ex eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtegani te et merces tua magnaerit ni¬
mis. ꝓtegam te gr̃a utiq mea qr pͥusqũ
me ĩuocares luocaui te ut exires de tr̾a
et cognatõne tua et ĩnocares me quid̾e
et ip̃e abraham ad dñm cũ ei apparuit s
acsilicem mambre. Dñe ait. Si inueni
grãm ante te ne tñseas pu̾m tuũ. Et¬
cetera ꝑ gr̃ãm ergo que nõ ẽ ex opibus
dcm̃ est ei. Merces tua magna erit ni¬
nus qr nento prior dedit d̾o et recribuet᷑
ei. Qd̾ confirmat apłs dicens. Quidergo
dicimꝰ inuenisse eibraham pr̃em nr̃m Em

Expanded text:
protegam te, et merces tua magna erit nimis . Protegam te, gratia utique mea, qua priusquam me invocares, vocavi te ut exires de terra et cognatione tua, et invocares me . Ideo et ipse Abraham ad Dominum, cum ei apparuisset ad ilicem Mambre: Domine, ait, si inveni gratiam ante te, ne transeas puerum tuum , etc. Per gratiam ergo quae non est ex operibus, dictum est ei, Merces tua magna erit nimis: quia nemo prior dedit Deo, et retribuetur ei . Quod confirmat Apostolus dicens: Quid ergo dicemus invenisse Abraham patrem nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
ad te confugi doce me fac̾e. uolũ. tua.
quicitues deus meus. Qd si uoxista iã
credentis nõ est qũo ĩuocabũt ĩ ꝙͣ nõ
crediderũt. Nõ ergo hõ uolũtate sua
et q̃rere faciat sicut dic̃ ioh̾es apłs

Expanded text:
ad te confugi; doce me facere voluntatem tuam, quia tu es Deus meus . Quod si vox ista jam credentis non est, quomodo invocabunt in quem non crediderunt ? Non ergo homo voluntate sua et quaerere faciat, sicut dicit Joannes apos
Abbreviated transcription (Latin):
uolius portig̾e manĩ tuã. Añ hoĩemꝰ¬
est uita et mors bonũ et malũ et qd̾ uo¬
lu̾it dabitur illi. Quid est e et reliquit
illũ in manu cõsilii sui nͥ dimisit eũ in
possibilitate cirbitrii sui: In manu eĩ pos¬
sibilitas intelligit᷑. Ip̃a est pͥmagt̃a qua
pͥmus homo stare potuiss si seruare dm̃¬
mandata noluiss. hac ergo ꝑ iobedien¬
tiã desolatus deo idice iusto fcñs ẽ ser¬
penti id est dẏa ͦ cui naluit obedire ꝙͣ d̾o
captinus. Et id̾o scriptura est a quo em̃
quis suꝑatus est huic et ẜuus additus
est et it̾m. Oĩs qui facit pcc̃m ẜuus est¬

Expanded text:
ueris, porrige manum tuam. Ante homest vita et mors, bonum et malum, et quod voluerit, dabitur illi . Quid est autem, Et reliquit illum in manu consilii sui; nisi, Dimisit eum in possibilitate liberi arbitrii sui? In manu enim possibilitas intelligitur. Ipsa est prima gratia, qua primus homo stare potuisset, si servare mandata Domini voluisset. Hac ergo per inobedientiam desolatus homo, judicio justo factus est serpenti, id est, diabolo, cui maluit obedire quam Deo, captivus. Et ideo scriptum est, A quo enim quis superatus est, huic et servus addictus est : et iterum, Omnis qui facit peccatum, s
Abbreviated transcription (Latin):
qui sũt in ecc̃acatholica carissici lñci
p̃dicasse dicatis exꝑimentũ uidel q̃rẽ¬
tes enis qui in eis loqutus est xͥ. Quid
enĩ orbati liñe m̾tatis nõ dĩe p̃sũatis
pͥmi hoĩs hũanũ gemiis moitale fcm̃
cet̾isq libero arbitrio depͣnato obuoxiũ

Expanded text:
qui sunt in Ecclesia catholica clarissima lumina, praedicasse dicatis, experimentum videlicet quaerentes ejus, qui in eis locutus est Christi . Quid enim orbati lumine veritatis non dicere praesumatis, primi hominis humanum genus mortale factum, caeterisque libero arbitrio depravato obno
Abbreviated transcription (Latin):
erat scłm et p̃poĩs dono eius oꝑa nolũ¬
taria cecus ueritati resistens. Querẽs
enĩtuã iustĩam statu̾e iustĩe dei sbiec¬
tus esse nõ potes: Item ad titũ. Cũ aũt
beiignitas inquit et hũanitas appa¬
rint saluatoris nr̃i dei nõ exoꝑib insti

Expanded text:
erat saeculum; et praeponis dono ejus opera voluntaria, caecus veritati resistens? Quaerens enim tuam justitiam statuere, justitiae Dei subjectus esse non potes . Item ad Titum: Cum autem benignitas, inquit, et humanitas apparuit Salvatoris nostri Dei, non ex operibus justi
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ad ħ ad huc h̾retice Rendebis. Q̾ͥt
iimite gr̃e ad huc contra grãm tãto
magr̃o gentiũ teste ꝙ nlłis hoim m̾tis
detur excogitabis expon̾e. Rogo quid
cognam̃i resist̾e u̾a p̾dicantitã excel¬
id ẽ in sĩplicitate et sinc̾itatedei et nõ
in sapĩa carnali. Nam ꝙ uera camũ¬
tiet eiudite eũ actestantẽ et nolite esse

Expanded text:
Quid ad haec adhuc, haeretice, respondebis? quid, inimice gratiae, adhuc contra gratiam tanto magistro Gentium teste, quod nullis hominum meritis detur, excogitabis opponere? rogo, quid conamini resistere vera praedicanti, tam excelid est, in simplicitate et sinceritate Dei, et non in sapientia carnali? Nam quod vera annuntiet, audite eum attestantem, et nolite esse
Abbreviated transcription (Latin):
a dyaͦ qm̃ deus erat in illo. Item cipłs
panlus aid hebreos. Qaui cũ sit inquit
splendor głie et figura sb̾e eius portans¬
q om̃ia u̾bo mitutis sue purgatõnẽ pcc̃o¬
rũ faciens sedet ad dexteram patris: Item

Expanded text:
am Deus erat in illo . Item apostolus Paulus ad Hebraeos: Qui cum sit, inquit, splendor gloriae et figura substantiae ejus, portansque omnia verbo virtutis suae, purgationem peccatorum faciens, sedet a
Abbreviated transcription (Latin):
uł disc̾nendo quid eligat ꝙͥ uerecuset
puto ꝙ nom̃ accepit uł ic̾o libeꝵ dcm̃
ꝙ in sua sit poĩtũ ptãte hũs agendi ꝙ
in hoĩe ꝓthoplasto cũ añ poc̃m manc¬
ret illesus. Non em̃ ꝑ ad conteit offẽsa
nͥ ꝑ ꝙ potuit ne delinq̃ret resist̾ẽ suadenti
Puelle ergo malũ recte ꝑdidit posse bonuĩ
qui ꝑ posse bonũ potuit iunc̾e uelle malũ.
Que iustedeus iã delicto captiuũ uolũ¬
tati de pͣuate dimisit ut ħ eidem ẽẽt penci¬
ĩ nõ friciendo qd̾ uellet q̃ sp̃sideo fuisset
obediens suffic̾e potuiss ad om̃ebonu¬
ꝙ uoluiss. Malũ ita uelle nõ exnatare
sue condcĩone bona hũit tanꝙͣ ex cõge¬
nito malo ut manicheus credit sed ex
illo orta hũanci ꝓpago contraxit absq
soloxp̃o qui aiduentu sp̃c sc̃i nõ hũano
seĩe ex carne uirginis fcũs est cao. per
pc̃cm ergo libeꝵ arbitrũ hoĩs possibili¬

Expanded text:
vel discernendo quid eligat, quidve recuset, puto quod nomen accepit: ideo liberum dictum, quod in sua sit positum potestate, habens agendi quod in homine protoplasto, cum ante peccatum maneret illaesus. Non enim per aliud contraxit offensa potuit ne delingueret resistere suadenti. Per uelle ergo malum recte perdidit posse bonum, qui per posse bonum potuit uincere uelle malum. Quem iuste Deus iam delicto captiuum uoluntati deprauatae dimisit, ut haec eidem esset poena non faciendo quod uellet, insuper si Deo fuisset oboediens, sufficere potuisset ad omne bonuquod voluisset. Malum utique velle non ex naturae suae conditione bona habuit, tanquam ex congenito malo, ut Manichaeus credit; sed exillo orta humana propago contraxit, absque solo Christo, qui adventu Spiritus sancti, non humano semine, ex carne virginis factus est caro. Per peccatum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
putas libeꝵ acrbitriũ possidere. Si sanꝰ ẽ
homo ut adã ad̾o priñ fuerat institut᷑
et ut ais ulłu inciũ postea ex illo delin¬
qñte contͣxit exortus interrogo de quo
dei filius cippatens dissoluit oꝑa duaꝰ¬

Expanded text:
putas liberum arbitrium possidere? Si sanus est homo, ut Adam a Deo primum fuerat institutus, et, ut ais, nullum vitium postea ex illo delinquente contraxit exortus; interrogo, de quo Dei Filius apparens opera dissolvit dia
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ ꝑatũ uob̾ ab origine mũdi. Et
in uitã et̾nam in qua uita głificati id
ẽ mutati de coꝵptõe inͥcoꝵptõnẽ de mo¬
talitate ĩ morlitatẽ fulgebunt et cũ x
morti dicentes. Absorta ẽ mors ĩ uictoᷤ¬

Expanded text:
ab origine mundi. Et in vitam aeternam . In qua vita glorificati, id est, mutati de corruptione in incorruptionem, de mortalitate in immortalitatem, fulgebunt, et cum Cmorti dicentes: Absorpta est mors in victo
Abbreviated transcription (Latin):
sit urrtutis dei et nõ ex ip̃o. Et it̾o nõ uo¬
lentis ne currentis s miserentis est dei
fit et ħ etiã mstifariã mstisq modis in
hiis qui ican deo ẜmũt cũ gr̃e cius mise¬
arbitrio ꝑgratuitã grãm saluatoris
Uoxest et ex nolũtate mea cõficebor illi
S ut possit eidem confiteri nõ m se s in
dño głiatur. cũdic̾. Dñs aduitor meus
ꝓtector mens in ip̃o spaui et adnitus¬

Expanded text:
sit virtutis Dei, et non ex ipso. Ideo non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei. Fit hoc etiam multifarie multisque modis, in his qui jam Deo serviunt, cum gratiae ejus misearbitrio per gratuitam gratiam Salvatoris vox est, Et ex voluntate mea confitebor illi. Sed ut possit eidem confiteri, non in se, sed in Domino gloriatur, cum dicit, Dominus adjutor meus et protector meus; in ipso speravit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nͥ n ͫ recedente uita sicuti fames esca¬
rũ defcũs. Ditis egentia potus tenebre
sibsentia lucis sterilitas defectus fetͦ
silentiĩ uotis absentia ĩopia priuatio
facultatũ et si quai sũt as que reꝵ pri¬
et id̾o mors ħ uocabłm accepit eoꝙ mor
ta. Et ut dixi pp̃camors quasi a morsu
n ͥ accepit. unͣ et dñs in osee ꝓpħ̾a mor¬
ti minitãs dicit. Ero mors tua o mors e¬
uite et pip̃m pccores cõn̾tuntur ĩmfer¬
nũ tanꝙͣ in cius ccͣcerẽ u̾ dampnatuo
est ip̃e s querend̾ est ꝙ̃ adm xp̃c dei filiꝰ

Expanded text:
en recedente vita: sicuti fames, escarum defectus; sitis, egentia potus; tenebrae, absentia lucis; sterilitas, defectus fructus; silentium, vocis absentia; inopia, privatio facultatum; et si qua sunt alia quae rerum priquod ideo mors hoc vocabulum accepit, eo quod morsta: et, ut dixi, propterea mors quasi a morsu nomen accepit. Unde et Dominus in Osee propheta morti minitans dicit: Ero mors tua, o mors; evitae; et per ipsum peccatores convertuntur in infernum, tanquam in ejus carcerem, ubi damnatus est ip
Abbreviated transcription (Latin):
et mouc illa ꝑdita excentũ ouib uͥ lileꝵ
arcbitriũ possibilitatis bonouicio prmi
hõis ꝑdito a iustoꝵ ercasse consortio nͤ
per se ad cortẽ idest ad paradysũ de qͦ exuis
fideliũ nuo resociand passe reu̾ti nͥ in debi¬
qui ꝓ nobis cõca suam posuit de deserto
ertantẽ. hoc est de mũdo in quohõ dĩni
p̃cepti desertor exulatus esget ereat libo

Expanded text:
 ove illa perdita ex centum ovibus, nisi liberum arbitrium, possibilitatis bono vitio primi hominis perdito, a justorum errasse consortio, nec per se ad cortem, id est, ad paradisum de quo exivit, fidelium numero resociandum posse reverti, nisi indebiqui pro ovibus animam suam posuit, de deserto errantem, hoc est, de isto mundo in quo homo divini praecepti desertor exsulatus est, et errat libero
Abbreviated transcription (Latin):
lisse in core suo suꝑ lignũ ut insticie
inu̾emꝰ eiꝰ liuore nos ẽẽ sanatos qui
eramꝰ sicut oues errantes. Audis seł
ꝓ pccis nrĩs mortuũ. Inscũ ꝓĩiustis ut
ret ad deũ et in tenebris conscĩe tue
tractans eructas nebłas quib um¬
linnẽ detrahere conecris et dicis posse

Expanded text:
lisse in corpore suo super lignum, ut justitiae viveremus, ejus livore nos esse sanatos, qui eramus sicut oves errantes; audis slisse in corpore suo super lignum, ut justitiae viveremus, ejus livore nos esse sanatos, qui ret ad Deum: et in tenebris conscientiae tuae tractans eructas nebulas, quibus lumen verum tetrare conaris, et dicis posse
Abbreviated transcription (Latin):
suũ in adiutoriũ indel gr̃e incarnatõ¬
nis sue. Qr sicut scciptũ est ħͥ pcc̃a nr̃a
portauit. Et ꝓ nob̾ doluit. et duxit ĩ
stabulũ .s. donans ei fidem ccedendi ĩ
se duxit in ecc̃am suã que om̃ib am¬
bulantib in ma fidei tãqm̃ stabulũ p
ad succedend̾ et alt̾a die quasi tempore
a ͦ post ttnem uti et ascentionẽ snem
ꝓtulit duos denarios uidel nouũ et
uetus testamẽtũ in quib unũ noms¬
sima dei regis est. Et dedit stabłectio
at eũ ad plenã sc̃itatem ꝓuenĩre. doce
illũ. Et ꝙ cũq suꝑ erogau̾s. dũ rediero
reddamtꝰ. Si quid ergo suꝑ euũͣ meun
tãꝙͣ mĩam meam consequtus ut esses
fidelis ad eius utilitatem sapius. dũ redi¬
ero iudicaturus mũdũ et imicuiq reddi¬
turus ẜmopera sua reddãettͥ. Quid est
si̾. ꝙ super legem et eu̾uꝰ płs paulus e¬
rogauit. Illud puto ꝙ ip̃e ait ad corm¬
thios. de uirginib &s preceptũ dm̃ nõ hẽ¬

Expanded text:
adjutorium videlicet gratiae incarnationis suae; quia, sicut scriptum est, Hic peccata nostra portavit, et pro nobis doluit . Et duxit in stabulum: scilicet donans ei fidem ad credendum in se, duxit in Ecclesiam suam, quae omnibus ambulantibus in via fidei, tanquam stabulum patet ad succedendum. Et altera die: quasi t et ascensionem suam; protulit duos denarios, videlicet Vetus et Novum Testamentum, in quibus unum numisma Dei regis est. Et dedit stabulario,oporteat ad plenam sanitatem pervenire, doce illum. Et quodcumque supererogaveris, dum rediero reddam tibi: si quid ergo super Evaniam consecutus ut esses fidelis, ad ejus utilitatem sapueris, dum rediero judicaturus mundum, et unicuique redditurus secundum opera sua, reddam tibi. Quid est autem quod super legem et Evangelium plus Paulus erogavit? Illud puto quod ipse ait ad Corinthios, De virginibus autem praeceptum Domini non hab
Abbreviated transcription (Latin):
si uoluiss intelligi qr ꝑ sẽmũconceptõ¬
nem dicebat pcc̃m in omĩs hoĩes ꝑtñsis¬
se nõ ꝑunũ hoĩem dixiss s per duos
hoĩes. Quia sine feĩa de solo mascło
nasci nõ põts Si cordis oculos nõ ami¬
sistis attendite dcm̃ eẽ iã nõ sũt duo
s uncicaro. Et it̾m. Etũt duo in ccͣne
ciliu sapientissimũ dicentẽ ad mram
confusionem. Ex młre miciũ fcm̃ est
pcc̃i et per illam om̃s morim. Ecce h̾re¬
tice fc̃m est t̾ satis ꝑ duos hoĩes ĩ hũa¬
nũgenus põcmi uł mortem ꝑtransistẽ.
ne s moꝵ imutationc dixit. Rendeo.
tatus est dẏaꝰ ut de linq̃ret dicite qui
int̾rogauo Rendebitis forsitã qd̃ sit
dẏaꝰꝰ m̃ntatus. Esto adam ut peccai¬

Expanded text:
conceptionem dicebat peccatum in omnes homines pertransisse, non per unum hominem dixisset, sed, Per duos homines, quia sine femina de solo masculo homo nasci non potest. » Si cordis oculos non amisistis, attendite dictum esse, Jam non sunt duo, sed una caro ; et iterum, Erunt duo in carne alium sapientissimum dicentem ad vestram confusionem: Ex muliere initium factum est peccati, et per illam omnes morimur . Ecce, haeretice, factum est tibi satis, per duos homines in humanum genus peccatum vel mortem pertransied morum imitatione dixit. » Respondeo: tatus est diabolus, ut delinqueret, dicite, quiinterrogavero, respondebitis forsitan, quod sit diabolum imitatus. Esto, Adam ut pecca
Abbreviated transcription (Latin):
mus in libro genescos nͥ ꝙ ĩobediens
extitit diuinũ seruare mandatũ. Ca¬
yn gͦ pͥmogenitus filius ems ꝙ̃ sit
mutatus dũ frẽm occidit hõitidiũ
facere ut oñdatis int̾cogo. Quatuor

Expanded text:
 inobediens exstitit divinum servare praeceptum. Cain ergo primogenitus filius ejus quem sit imitatus, dum fratrem occidit , homicidium facere, ut ostendatis interrogo. Quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ nascentes ex eotraxerũt tãqm̃ cyro¬
grapho pr̃no constrictistipẽdũ pc̃ci mo¬
riendosolu̾nt. Stipẽ dm̃ eñ pc̃ci mors
et qr ꝑ legem cognito pc̃ti nõ abolicio.
lex eĩ iubet ut cognoscat se hopcc̃orẽ ẽẽ
ciplus. Nam cõcupiscentiã inquit nes¬
ẽẽt lex que posset uiuficare ueex lege
cẽt insticia. S conclusit scuipta omie
sub pc̃co ut ꝓmissio ex fide iħnx qp̃a¬

Expanded text:
nascentes ex eo traxerunt, tanquam chirographo paterno constricti, stipendium peccati moriendo solverunt. Stipendium enim peccati, mors . Et quia per legem cognitio peccati , non abolitio. Lex enim jubet ut cognoscalus: Nam concupiscentiam, inquit, nesesset lex, quae posset vivificare, vere ex lege esset justitia. Sed conclusit Scriptura omnia sub p
Abbreviated transcription (Latin):
cisor ad p̾uaricand̾ maletcũs est serpens.
tuos et gemitũ tuũ. In tristicia ꝑies fili¬
os et aduirũ tuũ cõuersio tua et ip̃e do¬
niãb tui. Et ade dixit. Qm̃ audisti
nocem uxoris tue et manducasti de lig¬
no de quo p̃ceꝑam tͥ de hoc solo ne mãdu¬
cares. Malectã terta in oꝑib tuis: Iume¬
torib manducabis ex illci om̃tib diebus
uite tue. Spmas et tribulos germina¬
bit tͥ et edes fenũ agri. In sutore uult᷑
tui edes panem tuũ donec reuertaris ĩ
terca de qua sũptus es quia tertaes et
in t̾rcm ibis. hacnos pene sũai cosligatos
ip̃a sibi hũana ñ totum ꝑ orbem t̾raꝵ dit¬
fusci testĩonũ ꝑhibet dũ se prĩus cruci

Expanded text:
sor ad praevaricandum maledictus est serpens: tuos, et gemitum tuum. In tristitiis paries filios, et ad virum tuum conversio tua, et ipse dominabitur tui. Et Adae dixit: Quoniam audisti vocem mulieris tuae, et manducasti de ligno, de quo praeceperam tibi de hoc solo ne manducares, maledicta terra in operibus tuis, in moeroribus manducabis ex illa omnibus diebus vitae tuae: spinas et tribulos germinabit tibi; et edes fenum agri: in sudore vultus tui edes panem tuum, donec revertaris in terram de qua sumptus es; quia terra es, et in terram ibis . Hac nos poenae sententia colligatos, ipsa sibi humana natura totum per orbem terrarum diffusa testimonium perhibet, dum se p
Abbreviated transcription (Latin):
ceptõne facit nec ĩuistoiudicio s plc¬
ne uisto. alto secto. ħ est fides catholica.
Sũ si segiuo uelis nõ etis de udicus
dei icõphensibilib curioiꝯ et ꝯtetiolo
S eris cũ catholicis hũił et mansuet᷑ nõ
ut dicas d̾o int̾rogando que est uolũtas
tuai. s tremendo ficit uolũtas tua q pt̃as

Expanded text:
ceptione facit, nec injusto judicio, sed plane justo, alto, secretoque. Haec est fides catholica, quam si sequi velis, non eris de judiciis Dei incomprehensibilibus curiosus et contentiosus, sed eris cum catholicis humilis et mansuetus. Non ut dicas Deo, interrogando, Quae est voluntas tua? sed tremendo, Fiat voluntas tua : quia potestas
Abbreviated transcription (Latin):
ingredit᷑ in regnũ celoꝵ et qͣsi reuersus
in regionẽ suã dño placiturus de qua
pc̃co fuerat exulatus gaudenis et ĩsul¬
tans morti dic̃ aĩe suc. Cõu̾t̾e aĩame¬
a in requiẽ tuã qr dñs bñfec̃ mͥ. Qm̃¬
eripuit aĩam meã de morte ocłos me¬
os alacrĩs pedes meos alcipsu. Placebo
dũo in regione uinoꝵ. Placebo. Unde.
Q dũs benefecit mͥ. Nã et põcor recipt
uitã nõ añt redit ad utã. Reditus enĩ
cũ dẏa ͦ mortis auctore dãpnato. Unde
in die indicũ id ẽ ĩ pus et pc̃corib: Ite m¬
quit in iguem et̾nũ ꝙ̃ paauit p̃r meus

Expanded text:
ingreditur in regnum coelorum, et quasi reversus in regionem suam Domino placiturus, de qua peccato fuerat exsulatus, gaudens et insultans morti, dicit animae suae, Convertere, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus benefecit meripuit animam meam de morte, oculos meos a lacrymis, pedes meos a lapsu: placebo Domino in regione vivorum . Placebo unde? Quia Dominus benefecit mihi. Nam et peccator recipit vitam, non autem redit ad vitam. Reditus enim cum diabolo mortis auctore damnato. Unde in die judicii, id est, impiis et peccatoribus: Ite, inquit, in ig
Abbreviated transcription (Latin):
disputastis eo ꝙ mors xp̃m iustũ ĩ inf¬
no cũ inquis underit et qr ineo poc̃m nõ
fuit resurgentẽ ten̾e nõ ualuit ut eidẽ
sicut cet̾is peccantib ĩsultaret et ideo
ta est. Si ergo nł est uide ten̾e. insulta¬
re uł uinci ꝓst̾mi et dãmpnari qũo põt¬

Expanded text:
disputasti, eo quod mors Christum justum in inferno cum iniquis viderit, et quia in eo peccatum non fuit, resurgentem tenere non valuerit, ut eidem sicut caeteris peccantibus insultaret, et ideo ta est: si ergo nihil est; videre, tenere, insultare, vel vinci, prosterni et damnari quomo
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Et ħ id̾o qr nõ deũ s dy̾ciͣ timetis
offendere. Dicite ergo. Si deus mortem
fecit cur xp̃c deus mortuũ la arũ fleuit
Em carnẽ. Non emĩ ꝙ ip̃e fec̾at dołe de¬
buit. S dolens eũ et plorans oũdit ꝙͦ
deus uitales fec̾at/ dẏa ͫ ꝑ culpã fecisse
mortales. Quẽ id̾o suscitat ut dyabolꝰ
nil se occiᵈ ͦ ꝑficisse cognoscat nec qͥsqm
hõm ad deũ ꝑtinẽs de morte desperet
qr d̾o dorũt quos dỹciꝰ ꝑisse putabat.
Nolo ait ꝑ ꝓph̾am ezechiele dñs mortẽ
pcc̃oris s ut reu̾tatur et uiuat. Siens
ut p̾dicantis cactor ẽ deus. Cur eã ddͦ¬

Expanded text:
tis; et hoc ideo, quia non Deum, sed diabolum timetis offendere. Dicite ergo, si Deus mortem fecit, cur Christus Deus mortuum Lazarum flevit secundum carnem ? Non enim quod ipse fecerat dolere debuit, sed dolens eum et plorans, ostendit, quos Deus vitales fecerat, diabolum per culpam fecisse mortales. Quem ideo suscitat, ut diabolus nihil se occidendo profecisse cognoscat; nec quisquam hominum ad Deum pertinens de morte desperet, quia Deo dormiunt quos diabolus perisse putabat. Nolo, ait per prophetam Ezechielem Dominus, mortem peccatoris, sed ut revertatur et vivat . Si ejus, ut praedicatis, auctor e
Abbreviated transcription (Latin):
ũt et eri. om̃s elysos. Qd̾ si homo ꝓpͥe
clysus assurge quo in paradẏsũ de quo
ĩobediens pulsus est deo reconciliand
redeat. gͦ xp̃c gratis mortuus est et ut¬
quid ad sanos medicus uenire uoluit

Expanded text:
unt, et erigit omnes elisos . Quod si homo propria elisus assurgere, quo in paradisum, de quo inobediens pulsus est, Deo reconciliandus redeat: ergo Christus gratis mortuus est . Et utquid ad sanos medicus venire voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
um dubiũ esse pt pͥmos hoĩes fcõs sic
fuisse intales ut si in lib̾tatẽ aĩe q̃ ĩma¬
culati creati sũt ẜpentis cõtẽpsissent
seductionẽ mortiferã ita fruerẽt᷑ et̾na.
p̃dix̃ deus ne uetita cõting̾ent ut qͥcad

Expanded text:
um dubium esse potest, primos homines factos sic fuisse vitales, ut si in libertate animae, qua immaculati creati sunt, serpentis contempsissent seductionem mortiferam, vita fruerentur aeterna; praedixit Deus, ne vet
Abbreviated transcription (Latin):
uuuenti: Pge ad huc heretice et tantis
doctorib ueritatis resistens dic libeꝵ
arbitriũ sic exadã susceptũ ut medicĩa
xͥ nõ indigens ꝑ se sͥ sufficiat ĩplere qd̾
uelit. Audis dei filiũ uenisse nt dissoi

Expanded text:
viventi ? Perge adhuc, haeretice, et tantis doctoribus veritatis resistens, dic liberum arbitrium sic ex Adam susceptum, ut medicina Christi non indigens, per se sibi sufficiat implere quod velit.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpole legis ꝙ sibi nec obedientẽ nec per¬
fcm̃ facet pocerat deputatũ et nec pec¬
catũ colłe nec mortẽ uince̾ p̃ualebat:
S qͣre id implere non poss subũgens dat.
In quo infirmabat᷑ per carnem rubendo eĩ
infirmo et nõ iuuando infirict᷑. Qͥa ꝑ
factor esse nõ p̃t sicut ait idẽ apłus lex
enĩ nł ad ꝑfc̃m adduxit. Quidẽ gͦ dei
filiũ uenisse in siłitudinẽ canis pcc̃i nͣ
nõ hñs caro eus ullũ poc̃ma sicut nr̃a di¬
cente petro apło qui pecm̃ nõ fecit id ẽ
nõ hũit. nec dolus ĩuentus est in ore eiꝰ.
ddꝰ enĩ in siłitudinẽ carus pcci illã abs¬

Expanded text:
nec pertum facere poterat deputatum; et nec peccatum tollere, nec mortem vincere praevalebat? Sed quare id implere non posset, subjungens ait, In quo infirmabatur per carnem. Jubendo enim infirmo et non juvando infirmatur, quia factor esse non poterit: sicuti ait idem apostolus, Lex enim nihil ad perfectum adduxit . Quid est ergo Dei Filium venisse in similitudine carnis peccati, nisi non habens caro ejus ullum peccatum, sicut nostra? Dicente Petro apostolo, Qui peccatum non fecit, id est, non habuit; nec dolus inventus est in ore ejus . Dicendo enim, in similitudine carnis peccati; illam abs
Abbreviated transcription (Latin):
Q qua iusticia si hredes pc̃ci parentũ nõ
sumꝰ. paticimur. Si nob̾ solis equitas
se̾peditat nͣł quia iustiora sint idicici
nr̃a ꝙͣ dei int̾ uos et deũ residentes ĩ sr̃bie
solio iuidicate. Nullũ em̃ hoĩm tã ama¬
tore uł defensorẽ sui errons ad dei iudi¬
cia rep̾hendenda uł etiã refellenda dẏaᷤ
potuit ĩ uenite nͥ pelagiũ et celestiũno¬
ue legis uira tradentes adam gͥ fc̃us ẽ

Expanded text:
a justitia, si haeredes peccati parentum non sumus, patiamur? Si vobis solis aequitas suppeditat naturalis, qua justiora sint judicia vestra quam Dei, inter nos et Deum residentes in superbiae solio judicate. Nullum enim hominem tam amatorem vel defensorem sui erroris, ad Dei judicia reprehendenda, vel etiam refellenda diabolus potuit invenire, nisi Pelagium et Coelestium novae legis jura tradentes. Adam igitur factus est
Abbreviated transcription (Latin):
ut uos. s a spiream̃e mistico in uirgnus
uto in u̾anatus ẽ caane. Et de poco ĩ qͣt
dãpnauit pccm in carne. De humanti
iudel peccatrice ñ peccatricẽ dico nõ deo
cuictore s hoĩe delinq̃nte caruẽ ut dixi
suscipiens cibs culpaet hanc ĩnoxiam
ccucifigẽs pcc̃m ꝙ nos dampnau̾at ꝑ
ĩobedĩam in adam t̾reno n adãcelesti
riendo mortẽ captiuat et uicet. ¶ͣta¬

Expanded text:
t nos, sed inspiramine mystico ex virginis utero in vera natus est carne. Et de peccato, inquit, damnavit peccatum in carne; de humana videlicet peccatrice natura: peccatricem dico non Deo auctore, sed homine delinquente. Carnem, ut dixi, suscipiens absque culpa, et hanc innoxiam crucifigens, peccatum, quod nos damnaverat per inobedientiam in Adam terreno, in Adam coelesti riendo mortem captivaret et
Abbreviated transcription (Latin):
suscepisse si oculos caligine mortis nõ
ꝑdidistis attendite. Nã ꝙ ĩpole erat le¬
gis inquit paulus uas elctionis in qͤ
infirinabatur ꝑcarnẽ misit deus filiũ
suũ in siłitudinẽ carnis pcc̃i et de poc̃o

Expanded text:
suscepisse, si oculos caligine mortis non perdidistis, attendite. Nam quod impossibile erat legis inquit Paulus vas electionis, in quo infirmabatur per carnem, misit Deus Filium suum, in similitudine carnis pec
Abbreviated transcription (Latin):
Si uides uide mortẽ nõ ado cuictore s
per errorẽ uite uenisse hõib in paridy¬
Todeliciaꝵ poĩtis id est cũ precionẽ cñe
q̃ boni et uitales fuerant instituti erra¬
uerũt amandatodiuino ĩuidia scil
et sedͥstõe ẜpentis. andis testantẽ ꝓphe¬
tam diũ mortẽ nõ fecisse s in libroge¬
neseos ꝓthoplasto futam si cõtigiss
lignũ uetitũ p̾dixisse. Sic eĩ scriptũ ẽ
eti diẽ doꝰ ade de om̃i ligno ꝙ ẽ ĩpadyso

Expanded text:
Si vides, vide mortem non a Deo auctore, sed per errorem vitae venisse hominibus in paradiso deliciarum positis, id est, cum per rationem animae, qua boni et vitales fuerant instituti, erraverunt a mandato divino, invidia scilicet et seductione serpentis. Audis testantem Prophetam, Deum mortem non fecisse, sed in libro Geneseos protoplasto futuram, si contigisset lignum vetitum, praedixisse. Sic enim scriptum est: Et dixit Dominus Adae: De omni ligno quod
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝙͣ̃tũ suc nos gr̃a dominus dignatus
fuerit instruere Rud̾e.gitur contͣ
pelagianos et celestianos h̾reticos qͥs
dñs tales futuros suo incio añ cõstõnẽ¬
stitõnẽ mũdi p̾scunt/ exortos ĩmũdon
dicio iusto dãpnauit. Sermo nob̾ ẽ ren¬
dendi. Istos oñdebat apłs petrus ĩepła¬

Expanded text:
a Dominus dignatus fuerit instruere, respondere. Igitur contra Pelagianos et Coelestianos haereticos, quos Dominus tales futuros suo vitio ante constitutionem mundi praescivit, et exortos in mundo judicio justo damnavit, sermo nobis est respondendi. Istos ostendebat apostolus Petrus in Epi
Abbreviated transcription (Latin):
Arma contͣ legem sumit ex lege ĩpugnͣt
sũ peccass seu nõ peccass moriturũ fu¬
ita est et nõ falleris/ dĩnus astrue docu¬
mentis. S absit ut in scripturis sãctis
auctorem mortis dm̃ ualeas reperire.
Scriptũ est enĩ. Nolite ⁊elare mortem
eñ ut essẽt om̃ia et sanabłes n̾atõnes
oribis t̾rarũ. Item in eodem ꝓpħe libro.

Expanded text:
arma contra legem sumit ex lege; impugnat« sive peccasset, sive non peccasset, moriturum fuita est, et non falleris, divinis astrue documentis. Sed absit ut in Scripturis sanctis auctorem mortis Deum valeas reperire. Scriptum est enim: Nolite zelare mortem enim ut essent omnia, et sanabiles nationes orbis
Abbreviated transcription (Latin):
dam mõ excitant dormientes ut arrepto
clypeo ueritatis fłitatib eoꝵ corde resiste
ingilemꝰ enuͣgłica tuba nr̃is aurib ꝑsonã¬
te. uigilate et orate ne intretis in tẽptatõ¬
nem. Confidũt ergo heretici catholicã ĩ
pugnãtes in uͥtute sua eccãm id ẽ in an¬
datia cordis sui gr̃a desolati et ĩ hũndaũ¬
dĩciaꝵ suaꝵ in oꝑib scil uolũtatis sue
głiant᷑. s deus discipauit ossa hõmi s
placenciũ confusi sunt qm̃ deus sp̃uit
eos. Cõfidamꝰ et nos resistentes eis m
gr̃a dm̃ que est głia nr̃a redimẽs nos a
circũdantib uos et intelłcm dãs nobis
et instruẽs nos in uia hac q̃ ingredimi᷑
firmando sr̃ nos oculos suos. Qͥa ĩ dño

Expanded text:
dam modo excitant dormientes, ut arrepto clypeo veritatis, falsitatibus eorum corde resistente vigilemus, evangelica tuba nostris auribus insonante, Vigilate et orate, ne intretis in tentatnem . Confidunt ergo haeretici, catholicam fidem impugnantes in virtute sua, id est, in audacia cordis sui, gratia desolati, et in abundaarum, in operibus scilicet voluntatis suae gloriantes. Sed Deus dissipavit ossa hominum sibi placentium; confusi sunt, quia Dominus sprevit eos . Confidamus et nos resistentes eis in gratia Domini, quae est gloria nostra, redimens nos a circumdantibus nos, et intellectum dans nobis, et instruens nos in via hac quam ingredimur, confirmando super nos oculos suos, quia in Deo
Abbreviated transcription (Latin):
post baptu in descrto enis nõ obedunt cõ¬
cupiscentus u̾ ait. Dic lapidib istis ut
fiant panes et cet̾a uł ꝙ se clauoꝵ mor¬
su iuistus et ĩnocens affigipeissus ẽ cruci
et ore laucee ꝑforati. Osañt lancee dici

Expanded text:
post baptismum in deserto, ejus non obedivit concupiscentiis, ubi ait, Dic lapidibus istis ut fiant panes , etc. Vel quod se clavorum morsu justus et innocens affigi passus est cruci, et ore lanceae transforari . Os autem lanceae dixi
Abbreviated transcription (Latin):
e aͣ s pͥma debetur/ Si ergo ẜ uos deus auc¬
tor est mortis letari d in occasu iuoꝵ
S om̃ia que facit ualde bonci quia scrip¬
tũ est. Diligis enĩ om̃ia que sũt et n ͭ o
disti hoꝵ que fecisti. Nec enĩodiens aͥd
constituisti uł cur ꝯͣ eam de eius obuoxio¬

Expanded text:
secunda, sed prima debetur. Si ergo secundum vos Deus auctor est mortis, laetari debet in occasu vivorum sed omnia quae fecit, valde bona ; sicut scriptum est, Diligis enim omnia quae sunt, et nihil odisti eorum quae fecisti; nec enim odiens aliquid constituisti . CAPUT II.
Abbreviated transcription (Latin):
dissimo et flagrantissĩo caritatis
igne purgantur. Nos añt dũ eos
negligendos esse non existimas. ꝙͦ
heretici rõnis et solertie fallaci pol¬
licitatione decipunit. tardius ince
pios ecc̃e catholice matas optĩe filio
qui puerilib studiis loqñdi ac dis¬
se̾ndi facultatem qnͣtũ satis ẽ cõse¬
cuti eẽnt. ead̾ refellendoꝵ h̾eticoꝵ
nccͣite fecisse uideremus. Explicit bb̾

Expanded text:
dissimo et flagrantissimo charitatis igne purgantur. Nos autem dum negligendos esse non existimamus quos haeretici rationis et scientiae fallaci pollicitatione decipiunt; tardius incedpios Ecclesiae catholicae matris optimae filios, qui puerilibus studiis loquendi ac disserendi facultatem quantum satis est consecuti essent, eadem refellendorum haereticorum necessitate fecisse vide
Abbreviated transcription (Latin):
Ambiguũ est utrũ supiori sensui conne¬
etatur.i. ad uinũ nõ bibendum ꝑtineat.
aunifi̾ori ubi sequit᷑ distingͥere int̾ mue¬
mũdoꝵ.⁊ mmũdoꝵ ⁊ instruere filios isrł
oũa legutima que loqutus est dñs ad eos
ꝑ manũ moysi. ut hoc sit officio sacerdoci
dicat et̾mĩ iam sepe diximus. hoc quoq
ambigue positũ est. qd̾ ait distinguere
int̾mediũ scõꝵ ⁊ cõtamĩatoꝵ ⁊ int̾ medi¬
ui mũdorum ⁊ inmũdorũ. utrũ ab eo
qd̾ sunt sc̃ã ⁊ mũda uł inquinata ⁊ ĩmũ¬

Expanded text:
ambiguum est utrum superiori sensui conneambiguum est utrum superiori sensui connectatur, id est, ad vinum non bibendum pertineat; an inferiori ubi sequitur, Distinguere inter meinmundorum et instruere filios Israhel omnia legitima quae locutus est dominus ad eos per manum Moysi, ut hoc sit officio sacerdotumdicat "aeternum", iam saepe diximus. hoc quoque ambigue positum est, quod ait: distinguere inter medium sanctorum et contaminatorum et inter medium mundorum et inmundorum, utrum ab eo. quod sunt s
Abbreviated transcription (Latin):
nendos. Si aũt respondet᷑ tabernaculũ
testimonii mĩc ait qd̃ illud e̾e intelligẽ¬
dum ubi erat archa testimonii.  illue
necesse erat intrare sũmum sac̃dotem
pp̃in censum cõtinuationis. Non em̃
semelin amio intrabat s cum sanguĩe
purificatõnis semel in anno. pp̃ mcen¬
sum aut̃ cotidie. An intelligendũ est
deũ p̾repisse ut unũ oĩo non biberẽt.
cur ergo nõ ita p̾cepit pocius ut breuit᷑
dicerẽt uinũ nonbibetis. S ad didit.
cumintrabitis intabernaculimi aut
cum accedetis ad altare. An qr causa nõ
bibendi tacenda nõ est. maxie qr deus
pscuis erat futuros postea tammltos ⁊
so. i inu̾so illi minstĩo iucib deserurẽt
qũ utiq: illi nõ bibebant quoꝵ locus erat
deseruendi.alii. aut̃ bibebant. au qr alid
hoc loco intelligendũ est.qui cum umũ et
ficeram sacerdotes biberent ꝓhiberet secu¬
tus uit. legitinũ et̾mĩ in progienies ur̃is.

Expanded text:
nendos? Si autem respondetur, in tabernaculum nendos? Si autem respondetur, in tabernaculum testimonii nunc quod ait, illud esse intelligendum ubi erat arca testimonii; etiam illuc necesse erat intrare summum sacerdotem propter incensum continuationis. Non enim semel in anno intrabat. sed cum sanguine purificationis semel in anno, propter incensum autem cotidie. an intellegendum est deum praecepisse, ut uinum omnino non biberent? cur ergo non ita praecepit potius, ut breuiter diceret: uinum non bibetis, sed addidit: cum intrabitis in tabernaculum aut cum accedetis ad altare? an quia causa non bibendi tacenda non erat, maxime quia deus praescius erat futuros postea tam multos so et uniuerso illi ministerio uicibus deseruirent, quando utique illi non bdeserviendi, alii autem bibebant? An quid aliud hoc loco intelligendum est? Quoniam cum vinum et siceram sacerdotes bibere prohiberet, secutus ait, Legitimum aeternum in progenies vestras:
Abbreviated transcription (Latin):
iõ qr lugendi nõ erant nõ ꝑmittit alios
lugere illo s qr illi lugere tunc nõ debe
bant. cudies sc̃ificatõnis eoꝵ agerẽt᷑
nondũ cõpletis septem quib eos p̾cep̃
Ita enĩ dicit. frẽs aũt nr̃i omnis domus
isrł plorabunt innocendiũ quo incensi
sunt adño ⁊ ab ostio tab̾naculitestimo¬
mi nõ exhibitis ne moriamin. oleũ em̃
unctionis qd̃ est adũo sr̃ nos est. qõ¬
¶ Bloqutus ẽ dñs ad aaron xxxii.¬
dicens. Uinũ ⁊ siceram nõ bibetis. tu q
filii tui tecum intrabitis in tabnaculum
testimonii. aut cum accedetis ad altare
et nõ morienim qñ ergo eis bibere lice¬
bat. qñ quidẽ intab̾naculũ eis cotidie
ne cesse erat introire. ⁊ accedere ad alta¬
re pp̃ cõ tinmiam ẜuitutem: Quod si qui¬
qͣm dicit nõ omni die sacrificia impo
i solere. quid dicit de ingressu intab̾¬
naculũ qui cotidianus erat pp̃ candela¬
brum. ⁊ panes ꝓpositõnis pensam po¬

Expanded text:
ideo, quia lugendi non erant — nam permittit alios ideo, quia lugendi non erant — nam permittit alios lugere illos — bant, cum dies sanctificationis eorum agerentur. Nondum completis septem quibus eos praeceIta enim dicit: Fratres autem vestri omnis domus Israhel plorabunt incendium, quo incensi sunt a domino. et ab ostio tabernaculi testimonii non exibitis, ne moriamini; oleum enim unctionis quod est a domino super uos est. Et locutus est dominus ad Aaron dicens: uinum et siceram non bibetis, tu et filii tui tecum, cum intrabitis in tabernaculum testimonii aut cum accedetis ad altare, et non moriemini. quando ergo eis bibere licebat, quandoquidem in tabernaculum eis cotidie necesse erat introire et accedere ad altare propter continuam seruitutem? quodsi quisquam dicit non omni die sacrificia inpoi solere, quid dicet de ingressu in tabernaculum, qui quotidianus erat propter candelabrum et panes propositionis super mensam po