comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ huc : & tangemanus meas & porrige manumtuam & mitte latus meum : & noli eẽ
in credulus sed fidelis: & alibi: Vid ete manus meas & pedes. quia ipse egosum: Palpate
ee ud &se quia sps carnem &s ossa nonbabie si cutnen doeieiabenanui cumiobosmisi
ostendit eis manus & pedes: ossa audis. & carnem & pedes & manus: & globos mihistho¬
icorum atque aeria quaedam deliramenta confingis Porro siquaeris curinfans adae¬
mone corripiatur qui peccata non habuit aut inqua a&ate resurecturi sumus cumdi

Expanded text:
tuum huc, et tange manus meas; et porrige manum tuam, et mitte in latus meum, et noli esse tuum huc, et tange manus meas; et porrige manum tuam, et mitte in latus meum, et noli esse incredulus, sed fidelis . Et alibi: Videte manus meas, et pedes meos, quia ipse ego sum, Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut meostendit eis manus et pedes . Ossa audis, et carnem, et pedes, et manus; et globos mihi Stoicorum, 719 atque aeria quaedam deliramenta confingis. 24. Porro si quaeris, cur infans a daemone corri
Abbreviated transcription (Latin):
estianuis contranaturã pinguium & solidorum corporum : audies : Noliꝓpter erbum. pe¬
surrestionis fidem in calumniam trohere: Nam & archi synagogi filie suscitatae ius¬
sit cibum dari: & lazarus quatriduanus mostuus cum ipsõ scribitur inisse conuiuium. ne
resurretio eorum fantas maputar&ur : Sinaũt clausis ingressus ẽ ianuis & id circospi¬
ritale & a&hersũm corpus niteris apꝓbare : ergo ante quam pater &ur quia contrana¬
qui& ipse super aquas pendulo incessit gracdu spiritale corpus habuis se credenđ ẽ: cum
potentia magis & uistus ostenditurdĩ quando fit aliquid contra naturam : Itut scias in sig
norum magnitudine non naturae mutationem sed dĩ omni potentiam demonstrari: qui
ambulabat fide. cepit infidelitate mergere nisi eum manus dñi subleuass & dicentis: qua
re dubitastimodicae fidei: Miror autem obdurare frontem:. loquente dño : Inferdigitũ

Expanded text:
est ianuis contra naturam pinguium et solidorum corporum?1\', audies: noli propter cibum reest ianuis contra naturam pinguium et solidorum corporum?1\', audies: noli propter cibum resurrectionis fidem in calumniam trahere. nam et archisynagogi filiae suscitatae iussit cibum dari et Lazarus, quadriduanus mortuus, cum ipso scribitur inisse conuiuium, ne resurrectio eorum phantasma putaretur. sin autem clausis ingressus est ianuis et idcirco spiritale et aetherium corporis niteris adprobare, ergo et, antequam pateretur, quia contra natrus, quia et ipse super aquas pendulo incessit gradu, spiritale corpus habuisse credendus est, cum potentia magis et uirtus ostenditur dei, quando fit aliqunorum magnitudine, non naturae mutationem, sed Dei omnipotentiam demonstrari: Qui ambulabat fide, coepit infidelitate mergi, nisi eum manus Domini sublevasset, dicentis: Modicae fidei, quare dubitasti ? Miror autem te obdurare frontem loquente Domino: Infer digitum
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝓmittitur non natura mutatur : Simulque responde : quomodo illud interproce teris
quod thomas dñi resurgentis palpauerit manus. & uiderit latus lancea uulneractum : &
p&rus in littore stantem conspexit dñm & fauum mellis acpastem assi piscis comedentem:
iebu q uistabat ꝓfectopedes Quimonstracuit latus uulneratum. utique & uentrem & pectus ha¬
buit : sine quibus non sunt latera uentri & pestori coherentia: Quilocutus ẽ. lingua & palato
acdentibus loquebatur: Sicut enim plestrum cordis ita lingua illiditur dentibus & uoca¬
lem reddit sonum: Cuius palpatȩ sunt manus: consequenter & bra chia habuit: Cumigi¬
tur om̃a membra habuisse dicatur . necesse ẽ ut totũ corpus habuerit quod conficitur
ex membris non utique faemineum seduirile id ẽ eiusdem sexus in quomostuum ẽ : Quod¬
si obtenderis ergo & nos postre surrestionem comedemus : It quomodo clausis in gressus

Expanded text:
do promittitur, non natura mutatur. Simulque responde, quomodo illud interpreteris, do promittitur, non natura mutatur. Simulque responde, quomodo illud interpreteris, quod Thomas domini resurgentis palpauerit manus et uiderit latus lancea uulneratum et Petrus in litore stantem conspexerit dominum et fanum mellis ac partem assi piscis comedentem ? qui stabat profecto habebat pedes; qui monstrauit latus uulneratum, utique et uentrem et pectus habuit, sine quibus non sunt latera uentri et pectori cohaerentia; qui locutus est, lingua et palato a dentibus loquebatur – sicut enim plectrum cordis, ita lingua inliditur dentibus et uocalem reddit sonum —; cuius palpatae sunt manus, consequenter et brachia habuit. cum igitur omnia membra habuisse dicatur, necesse est, ut totum corpus habuerit, quod conficitur ex membris, non utique femineum, sed uirile, id est eiusdem sexus, in quo mortuum est. quodsi obtenderis: \'ergo et nos post resurrectionem comedemus? et quomodo clausis ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
sequi nuptias : asaluatore dissoluitur: Erratis nescientes scripturas neque uis tutem dĩ: In resus¬
rectione enĩ mostuorum non nubent neque nubentur: sederunt similes angelorũ: ubidicitur
non nubent neque nubentur : sexuũ diuersitas demonstratur: Nemo eni delapide & ligno dicit
non nubent neque nubentur quaenaturam nubendi nonhabent: sed dehis qui possunt nubere &
xp̃i gratia acuis tute non nubunt: Quodsi opposueris. quomodo ergo erimus similes angelorũ
cuminter angelos non sit masculus & femina: Breuiter ausculta: Non substantiã nobis an¬
ꝗclorum. sed conuersionẽ abeatitudinẽ: repromit cit : quo modo & iohannes baptista
ante quam decollar&ur angelus appellatus ẽ : & om̃s sci acuirgines dĩ &iã inisto saeculo
uitam in se exprimunt angelorum : Quando enim dicitur eritis similes angelorum. similitu¬

Expanded text:
sequi nuptias, a saluatore dissoluitur: erratis nescientes scripturas neque uirtutem dei; in resursequi nuptias, a saluatore dissoluitur: erratis nescientes scripturas neque uirtutem dei; in resurrectione enim mortuorum non nubent neque nubentur, sed erunt similes angelorum. ubi dicitur: non nubent neque nubentur, sexuum diuersitas demonstratur. nemo enim de lapide et ligno dicit: \'non nubent neque nubentur\', quae naturam nubendi non habent, sed de his, qui possunt nubere et Christi gratia ac uirtute non nubant. quodsi opposueris: \'quomodo ergo erimus similes angelorum, cum inter angelos non sit masculus et femina?\' breuiter ausculta: non substantiam nobis angelorum, sed conuersationem et beatitudinem repromittit, quomodo et Iohannes Baptista, antequam decollaretur, angelus appel-, latus est et omnes sancti ac uirgines dei etiam in isto saeculo uitam in se exprimunt angelorum. quando enim dicitur: eritis similes angelorum, similitu
Abbreviated transcription (Latin):
minem & orationibus eius quib: decipere nitebatur breui interrogatione conclusi: utrum cre¬
der& futuram resurrestionẽ mostuorum annon: Quicum secredere respondis s& intuli: ła¬
dem resurgent corpora in altera uita : cumdixiss& eadem : sciscitatus sum ineodem sexu. anin
altero: Ad interrogata reticenti &instar colubri huc atque illuc trans ferentȩ caput neferi¬
r&ur : quia in quamtaces egomihi ꝑterespondebo: & consequentia inferam: Sinon resurge
mulier ut mulier masculus ut masculus : Nonerit resurrectio mostuorum. quia sexus men¬
brt habent : menbra totũ corpus efficiunt: Siautem sexus & membra non fuerint. ubierit re
surrestio mostuorũ quaesine sexũ constat᷑ membris: porro sicorporũ non fuerit resurrestio ne¬
quaquam erit resurrestio mostuorũ, Sed & illud quod denuptuis obicis. sieadem menbra fuerint

Expanded text:
minem, et orationibus ejus, quam decipere nitebatur, brevi interrogatione conclusi: Utrum creminem, et orationibus ejus, quam decipere nitebatur, brevi interrogatione conclusi: Utrum crederet futuram resurrectionem mortuorum, an non? Qui cum se credere respondisset; intuli: Eadem resurgent corpora, an altera? Cum dixisset, 717 eadem; sciscitatus sum: In eodem sexu, an in altero? Ad interrogata reticenti, et instar colubri huc atque illuc transferenti caput, ne feriretur; quia, inquam, taces, ego mihi pro te respondebo, et consequentia inferam. Si non resurget mulier, ut mulier, neque masculus, ut masculus, non erit resurrectio mortuorum; quia sexus membra habet, membra autem totum corpus efficiunt. Si autem surrectio corporum, quae sine sexu non constat et membris? porro, si corporum non fuerit resurrectio, nequaquam erit resurrectio mortuorum. sed et illud, quod de nuptiis obicis, si eadem membra fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
gitantem sed tenua &spiritalia dicente a postolo. Seminatur corpus animale resurg& corpus
spiritale Ex quibus omnibus ꝓba recupiebat rationales creaturas obquaedam uitia & antiqua pec¬
cata in corpore cẽ delapsas & ꝓdiuersitate ac meritis peccatorum cali ueltali conditione genera¬
ri ut uel corporum sanitate gauderent & parentum diuitiis ac nobilitate uel in morbidas carnes
& domus in opum uenientes poenas pristinorũ luerent delictorum & praesenti sđo atque corpori¬
bus quasi carcerecluderentur. Quod cum audiss& & ad mer&uliss& indicans hominem. mihi que
in cubuis s& necessitas nequissimȩ uiperae ac mostiferȩ bestiae resisten di Dequibus psalmista com¬
memorat dicens: Netrarcdas bestiis animam confitentẽ tibi . & increpadnẽ bestias calami: quis criben
tes iniquitatem loquuntur contradñm mendacium & eleuant in excelsum ossuum: conueniho¬

Expanded text:
urantem —, sed tenuia et spiritalia dicente apostolo: seminatur corpus animale, resurgit corpus urantem —, sed tenuia et spiritalia dicente apostolo: seminatur corpus animale, resurgit corpus spiritale\' ex quibus omnibus probare cupiebat rationales creaturas ob quaedam uitia et antiqua peccata in corpora esse delapsas et pro diuersitate ac meritis peccatorum tali uel tali condicione generari, ut uel corporum sanitate gauderent et parentum diuitiis ac nobilitate uel i morbidas carnes et domos inopum uenientes poenas pristinorum luerent delictorum et praesenti saeculo atque corpore quasi carceri clauderentur. quod cum audisset et ad me retulisset indicans ho-.. minem mihique incubuisset necessitas nequissimae uiperae ac mortiferae bestiae resistendi, de quibus psalmista commemorat dicens: ne tradas bestiis animam confitentem tibi et: increpa, domine, bestiis calami, qui scrites iniquitatem, loquuntur contra Dominum mendacium, et elevant in excelsum os suum; conveni ho
Abbreviated transcription (Latin):
nem sp̃s ululabitis Dixeram lacus eam semper fugisse contritos. ut fontem dñm repperir&:
ut poss& la&a cantare. sicut ceruus desiderat ad fontes aquarum. ita desiderat anima mea
r&icorum cenosos deuitauerit lacus & eos instar habuerit & hnicorum. Quidam u& erator
callid atque ut sibi uidebatur doctus acsciolus. menesciente: coepitei ꝓponere quaestiones
& dicere Quid peccauit in fans ut adaemone corripiatur Inqua a&ate resurrecturis umus¬
sin ipsa quamorimur: Irgonutricibus postresurrestionem opuserit: Sun altera : nequaquam
erit resurrestiomostuorum. sed trans formatio inaliss diuersitas quoque sexus maris acfemine era
annonerit: Sierit : sequentur & nuptiae & concubitus sed& generatio: Sinonerit : sublata diuersi¬
tate sexus eadem corpora non resurgent : Aggyacuat enim terrena habitatio sensum multa co¬

Expanded text:
nem spiritus ululabitis. dixeram lacus eam semper fugisse contritos, ut fontem dominum repperiret, nem spiritus ululabitis. dixeram lacus eam semper fugisse contritos, ut fontem dominum repperiret, ut posset laeta cantare: sicut ceruus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea reticorum caenosos deuitauerit lacus et eos instar habuerit ethnicorum. quidam ueterator callidus atque, ut sibi uidebatur, doctus ac sciolus me nesciente coepit ei proponere quaestiones et dicere: \'quid peccauit infans, ut daemone corripiatur ? in qua aetate resurrecturi sumus ? in ipsa, qua morimur? ergo et nutricibus post resurrectionem opus erit. in altera ? nequaquam erit resurrectio mortuorum, sed transformatio in alios. diuersitas quoque sexus maris ac feminae erit an non erit ł. si erit, sequentur et nuptiae et concubitus et generatio. si non erit, subla tadiuersitate sexus eadem corpora non resurgent - ad grauat enim terrena habitatio sensum multa c
Abbreviated transcription (Latin):
impleuit cursum suum fidem que seruauit & nunc fruitur corona iustitiae. sequitur agnũ
quocum que uadit : saturatur quia esuriuit & la&a decantat: sicut audiuimus ita &uidi¬
mus inciuitate dñi uistutũ inciuitate dĩ nostri: obeata rerum commutatio: fleuit ut sem¬
perrider& : des pexit lacus contritos ut fontem dniꝰ repperir&: Uestita cilicio ẽ. ut nunc al¬
bis uestibus uter&ur. it dicer& scidisti saccum meum & induistime la& itia : Cinerem sicut
panem manducauit : & potionem suam cum fl&u miscebat dicens: Fuerunt mihi lacrimȩ
meae panes die acnocte ut in a& ernum angelorum pane uescer&ur : & caner&: Gustate
uos autem siti&is Ecce quiseruiunt mihi la& abuntur. uos autem confundem ini Eccequiser¬
uiunt mihi exultabunt ingaudio uos autem clamabitis obdolorem cordis & ꝓpter contritio¬

Expanded text:
inpleuit cursum suum fidemque seruauit et nunc fruitur corona iustitiae. sequitur agnum, inpleuit cursum suum fidemque seruauit et nunc fruitur corona iustitiae. sequitur agnum, quocumque uadit, saturatur, quae esuriuit, et laeta cantat: sicut audiuimus, ita et uidimus in ciuitate domini uirtutum, in ciuitate dei nostri. o beata rerum conmutatio! fleuit, ut semper rideret, despexit lacus contritos, ut fontem dominum repperiret, uestita cilicio est, ut nunc albis uestibus uteretur et diceret: scidisti saccum meum et induisti me laetitia. cinerem quasi panem manducauit et potionem suam cum fletu miscebat dicens: fuerunt mihi lacrimae meae panes die ac nocte, ut in aeternum angelorum pane uesceretur et caneret: gustateuos autem sitietis. ecce, qui seruiunt mihi, laetabuntur, uos autem confundemini. ecce, qui seruiunt mihi, exultabunt in gaudio, uos autem clamabitis ob dolorem cordis et propter contritio
Abbreviated transcription (Latin):
pb̃o aaibaiaa reputantur quod nos una & breui sententia exprimere possumus. nequid nimis quae in
contemptu ciborum tantam habeat pestinaciam : In luctumitis eraet &suorum mostib frangebatur
maxime liberorum Nam & in uiri & filiorum dormitione semperpericlitata .ẽ. &cumos stomachũ
dulam mentem parentis uisceroc consternabant. animo que uincens. fracgilitate corporis uin¬
cebatur Quod semel languor arripiens: longuo tempore possidebat : ut & nobis inqui& u¬
dinem & sibi discrimina offerr&: In quo illa la& abatur permomenta commemorans Miser
egohomo quis meliberabit decorpore mostis huius Dicat prudens lestor : ꝓlaudibus me uitu¬
peroctionem scribere: Testor ihm cui illa seruiuit &ego seruire cupio me utreque paste nihil
gericum & illius uitia uistutes aliorum eẽ uitia Loquor secundum animum meum & omniũ
sororum ac fratrum desiderium . quuillam diligimus & absentem querimus C&erum illa

Expanded text:
 κακία reputantur: Quod nos una et brevi sententiola exprimere possumus: Ne quid nimis . Quae in contemptu ciborum tantam habebat pertinaciam: in luctu mitis erat, et suorum mortibus frangebatur, maxime liberorum. Nam et in viri et filiarum dormitione semper periclitata est. Et cum os stomachumqdulam mentem, parentis viscera consternabant, animoque vincens, fragilitate corporis vincebatur: quam semel languor arripiens, longo tempore possidebat; ut et nobis inquietudinem et sibi discrimen afferebat. quo illa laetabatur per momenta commemorans: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huiusr dicat prudens lector pro laudibus me uituperationem scribere. testor Iesum, cui illa seruiuit et ego seruire cupio, me in utraque parte nihil gyricum, et illius uitia aliorum esse uirtutes. uitia loquor secundum animum meum et omnium sororum ac fratrum desiderium, qui illam diligimus et absentem quaerimus. Ceterum illa
Abbreviated transcription (Latin):
rem & de siderium fidelis animae exhac quoque probare uelim perseuerantia dicen¬
tis sitiuit inte anima mea. quam multi pliciter tibi caromea. Difficile est modumte¬
nere in omnibus. & uere iuxta philosophorum sententiam. Meco TETΕCaΡΕTΩ IΕ¬

Expanded text:
rem, et desiderium fidelis animae, ex hac quoque probare velim perseverantia, decanrem, et desiderium fidelis animae, ex hac quoque probare velim perseverantia, decantantis: Sitivit anima mea in te, quam multipliciter tibi caro mea . Difficile est modum tenere in omnibus. Et vere juxta Philosophorum sententiam, μεσότης
Abbreviated transcription (Latin):
natior fuit ut sibi non parcer& ut nulli creder& admonenti. Referam quod expestus
sum Mense iulio ferientissimis estibus incidit in ardorem febris: & post desperatio¬
nem cum dimiseri cordia respirass&: & medici ꝑs uaderent obrefectionem corporis
uino opus ee tenui & paruo neaquam bibens in ydropem uester&ur & ego dam bea¬
tum papam epiphanium rogarem uteam moner& immo compeller& uinum bibere
illa uterat prudens & sollestis ingenii. statim sensit insidias: & subridens meum. ẽẽ
quod illedicer& intimauit. Quid plura: cumbeatus pontifex postmulta hostamenta
exiss & foras. quaerenti mihi quid egiss& respondit. Ianto ꝑfeci. ut seni homini paene ꝑ¬
sua serit neuinum bibam. Haec refero non quod in consideranter & ultra uires sumpta
onera ꝓbem. monente scriptura. suꝑte onus neleua ueris. sed quod mentis eius ardo¬

Expanded text:
nacior fuit, ut sibi non parceret, 714 et nulli cederet admonenti. Referam quod expertus nacior fuit, ut sibi non parceret, 714 et nulli cederet admonenti. Referam quod expertus sum. Mense Julio ferventissimis aestibus incidit in ardorem febris, et post desperationem, cum Dei misericordia respirasset, et medici persuaderent ob refectionem corporis vino opus esse tenui et parco, ne aquam bibens in hydropem verteretur; et ego clam beatum Papam Epiphanium rogarem, ut eam moneret, imo compelleret vinum bibere, illa ut erat prudens et solertis ingenii, statim sensit insidias; et subridens, meum esse quod ille diceret, intimavit. Quid plura? cum beatus Pontifex post multa hortamenta exisset foras, quaerenti mihi quid egisset, respondit: Tantum profeci, ut seni homini pene persuaserit, ne vinum bibam. Haec refero, non quod inconsideranter, et ultra vires sumpta onera probem, monente Scriptura: Super te onus ne levaveris; sed quod mentis ejus ardo
Abbreviated transcription (Latin):
animae eẽ inmundi ostenditur & ꝑ exteriorem hominem interioris hominis uitia demonstrn¬
tur. Quam linguosam & garrulam ac ꝓcacem rixis que perspexerat delestari & saepius commo¬
nitam nolle conuesti inter ultimas & extra conuentum sororum. ad fores triclini orare facie¬
bat & separatim cibum capere . ut quam obiurgatio non correxerat emendar& pudor Fur¬
tum quasi sacrilegium detestabatur. & quod inter saeculi homines uel leue putatur uelni
hil hoc in monasteriis grauissimum dicebat eẽ delistum. guid memorem clementiam & se¬
dulitatem in aegrotantes quas miris obsequiis & ministeriis confouebat: Cumque aliis lan¬
guentibus large prareber& om̃a. & aesum quoque exhiber& carnium : siquando ipsa egro¬
tass& sibi non indul gebat: & in eo in aequalis uidebatur : quod in aliis dementiã insedu¬
ritiam commutabat Nulla iuuenum puellarum sano & ueg& o corpore tantae sedede¬
rat continentiae quan : ipsa frasto & senili debilitatique corpusculo Fateor in hacre ꝑti¬

Expanded text:
nosus animus ostenditur et per exteriorem hominem interioris hominis uitia demonstrantur. quam linguosam et garrulam ac procacem rixisque perspexerat delectari et saepius conmonitam nolle J conuerti, inter ultimas et extra conuentum sororum ad fores triclinii I orare faciebat et separatim cibum capere, ut, quam obiurgatio non correxerat, emendaret pudor. furtum quasi sachil, hoc in monasteriis gravissimum dicebat esse delictum. Quid memorem clementiam et sedulitatem in aegrotantes, quas miris obsequiis, et ministeriis confovebat? Cumque aliis languentibus, large praeberet omnia, et esum quoque exhiberet carnium; si quando ipsa aegrotasset, sibi non indulgebat, et in eo inaequalis videbatur, quod in aliis clementiam, in se duritiam commutabat. 20. Nulla juvenum puellarum sano et vegeto corpore, tantae se dederat continentiae, quantae ipsa fracto et senili debilitatoque corpusculo. Fateor, in hac re perti
Abbreviated transcription (Latin):
macans taedio uade inquit ame itauiuas fierinon potest. ut filius istarum lacrima¬
rum pereat : quod illa ita seaccepis se in tercollo quia sua mecum sae perecordabatur :
acsidecaelo sonuiss&¬

Expanded text:
machans: "uade" inquit "a me; ita uiuas, fieri non potest, ut filius istarum lacrimamachans: "uade" inquit "a me; ita uiuas, fieri non potest, ut filius istarum lacrimarum pereat." quod illa ita se accepisse inter conloquia sua mecum saepe recordabatur, ac si de caelo sonuiss
Abbreviated transcription (Latin):
tus. quenicumilla femina rogasir uedlignaraesir me tuncinsoam nlibres¬
lere errores meos & dedocerememala. acdocer& bona faciebat enim hoc quos forte
idon eos inueniss& Noluit ille prudenter sane quantum sensi postea. Respondit enĩ
meadhuc esse in docilem : eo quod in flatus essem nouitate heresis illius: & non nullis quȩs¬
tiunculis iam multos inperitos exagitassem sicut illa indicauerat ei : sed inquit sincillũ
bi tantum roga pro eo dñm : ipselegendo reperi& quis ille sit error & quanta in pi& as
simul &iam narrauit sequo que paruulum a seducta matresua datum fuis semani¬
cheis & omnes pene non legis setantum uerum &iam scribtitas se libroseorum sibi que
apparuisse nullo contradisputante & conuincente quam ess& illa secta fugienda
Itaq fugisse: quaecum ille dixiss& atque illa noll& ad quiescere sed instar& magis
de praecando & ubertim flendo ut meuider& & mecum disserer& : illeiam substo¬

Expanded text:
tuis. quem cum illa femina rogasset, ut dignaretur mecum conloqui et refellere errores meos et dedocere me mala ac docere bona - faciebat enim hoc, quos forte idoneos inuenisset - noluit ille, prudenter sane, quantum sensi postea. respondit enim me adhuc esse indocilem, et quod inflatus essem nouitate haeresis illius et nonnullis quaestiunculis iam multos inperitos exagitassem, sicut illa indicauerat ei. "sed" inquit "sine illum ibi. tantum roga pro eo dominum: ipse legendo reperiet, quis ille sit error et quanta inpietas." simul etiam narrauit se quoque paruulum a seducta matre sua datum fuisse manichaeis et omnes paene non legisse tantum uerum etiam scriptitasse libros eorum sibique adparuisse nullo contra disputante et conuincente, quam esset illa secta fugienda: itaque fugisse. quae cum I ille dixisset atque illa nollet adquiescere, sed instaret magis deprecando et ubertim flendo, ut me uideret et mecum dissereret, ille iam substo
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationis efferebat ut diceres filio uiduae iuuenis. tibidico surge & reuiuis cer& et in¬
ciper& loqui & traderes illum matrisuae : Nulla ergo turbulenta exultatione tre¬
pidauit coreius cum audiss& & extanta parte iam factum. quod tibi cotidieplangebat
ut fier& uerita teme nondum adeptum sed falsitatiia mereptum .: Immouero quia
certaerat & quodrestabat tedaturum qui totum promiseras. placidissime & pectore
pleno fiduciae respondit mihi crederesein xp̃o quod prius quam de hacuita emigra¬
r& meuisuri ess& fidelem catholicum: & hoc quidem mihi: tibi autem fonsmiseri¬
cordiarum praeces & lacrimas densiores ut ac celerares adiutorium tuum & illumina
res tenebras meas &studiosius adecclesiam currerem. & in ambrosuora suspendi ad
fontem salientis aquae inuitam aeternam : Diligebat autem illum uirum sicut an¬
gelumdĩ quod perillum cognouerat me interim adillam ancipitem fluccuationem

Expanded text:
cogitationis offerebat, ut diceres filio uiduae: iuuenis, tibi dico, surge, et reuiuesceret et incogitationis offerebat, ut diceres filio uiduae: iuuenis, tibi dico, surge, et reuiuesceret et inciperet loqui et traderes illum matri suae. nulla ergo turbulenta exultatione trepidauit cor eius, cum audisset ex tanta parte iam factum, quod tibi cotidie plangebat ut fieret, ueritatem me nondum adeptum, sed falsitati iam ereptum: inmo uero quia certa erat, quod restabat te daturum, qui totum promiseras, placidissime et pectore pleno fiduciae respondit mihi credere se in Christo, quod, priusquam de hac uita emigraret, me uisura esset fidelem catholicum. et hoc quidem mihi. tibi autem, fons misericres tenebras meas; et studiosius ad Ecclesiam currere, et in Ambrosium ora suspendi, ad fontem salientis aquae in vitam aeternam . Diligebat autem illum virum sicut angelum Dei, quod per illum cognoverat me interim ad illam ancipitem fluctuationem
Abbreviated transcription (Latin):
pesmea aiuuentu temea ubimihieras & quorecesseras : anuero non cufeceras me
& discreueras me aqua drupedibus & auolatilibus caeli sapientiorem mefeceras
& ambulabam pertenebras & lubricum : & quae rebamte foris ame & non inuenie¬
bam dm̃ cordis mei & ueneram in pro fundum maris & diffidebam & desperabam
de inuentione ueri: iam uenerat admemater pi&atefortis terra marique mese¬
quens & inpericulis omnibus d&esecura: Nam & permarina discrimina ipsos
nautas consolabatur. a quibus rudes abrssiuiatores cum ꝑ turbantur consolarisolent
pollicens eis peruentionem cum salute. quia hocei tu peruisum pollicitus eras : & inuenitme
periditantem quidem grauiter desperatione indagandae ueritatis sed tamen cumei
indicassem non me quidem ia messemanicheum sed nequecatholicum christianum : non
quasi in opinatum aliquid audierit exsiliuit la&itia cumiam secura fier& exea parte
miseriaemeae inquame tam quã mostuum sed resuscitandum metibiflebat . & fer&ro

Expanded text:
pes mea a iuuentute mea, ubi mihi eras et quo recesseras? an uero non tu feceras me et discreueras me a quadrupedibus et uolatilibus caeli? sapientiorem me feceras, et ambulabam per tenebras et lubricum et quaerebam te foris a me et non inueniebam deum cordis mei; et ueneram in profundum maris et diffidebam et desperabam de inuentione ueri. iam uenerat ad me mater pietate fortis, terra marique me sequens et in periculis omnibus de te secura. nam et per marina discrimina ipsos nautas consolabatur, a quibus rudes abyssi uiatores, cum perturbantur, consolari solent, pollicens eis peruentionem cum salute, quia hoc ei tu per uisum pollicitus eras. et inuenit me periclitantem quidem grauiter desperatione indagandae ueritatis, sed tamen ei cum indicassem non me quidem iam esse manichaeum, sed neque catholicum christianum, non, quasi inopinatum aliquid audierit, exiluit laetitia, cum iam secura fieret ex ea parte miseriae meae, in qua me tamquam mortuum resuscitandum tibi flebat et feretro
Abbreviated transcription (Latin):
in uoca ÷ nesiens anpotius inuocaris ut sciaris q̃ omodo autem in uotabroit opotes
quio finitenre in uocanste &nuocem tecredens intẽpredicatusenim esn obis. nuodit
qnoueniat inmeds mneus. quods ueniatinm  ds qui fecit caclum & terramt̃ sanedne¬
as quobs est quie quam inme quod ea piatto : anuero caclum &ieta que setistii
iquibus e foristi capnunt te e anquia sine te nones se quio qu id ese futo se q id qd
eslesipine: nonemim nitaq e&egosim quid pao ut uenias i quicdegt son es omnia

Expanded text:
inuocare nesciens. an potius inuocaris, ut sciaris? quomodo autem inuocabunt, in quem  quaeram te, domine, inuocans te et inuocem te credens in te: praedicatus enim es nobis. inuocatquo ueniat in me deus meus? quo deus ueniat in me, deus, qui fecit caelum et terram? itaneuicquam in me quod capiat te? an uero caelum et terra, quae fecisti et in quibus me fecisti, capiunt te? an quia sine te non esset quidquid est, fit ut quidquid est capiat te? quoniam itaque et ego sum, quid peto ut uenias i
Abbreviated transcription (Latin):
dante cum uerbis oratione dissidente cum factis : Praecor itaq quod & ante an¬
num prioribus litteris rogauerã ut pacem quam nobis dnsreliquit habeamus
& ieum desi derium &tuam mentem xp̃s intueatur in breui. ante tribunal euis
reconciliata seuscissa concordia : aut praemium. recuperabit . aut poenam : quod
sicu quod ꝓcul absit nalueris egoliber ero. Epistola mea haeccum lecta fuerit absol

Expanded text:
dante cum uerbis, oratione dissidente cum factis? precor itaque, quod et ante andante cum uerbis, oratione dissidente cum factis? precor itaque, quod et ante annum prioribus litteris rogaueram, ut pacem, quam nobis dominus reliquit, habeamus. et meum desiderium et tuam mentem Christus intuetur: in breui ante tribunal eius reconciliata seu scissa concordia aut praemium recuperabit aut poenam. quod Ri tu, quod procul absit, nolueris; ego liber ero; epistula me haec, cum lecta fuerit, absol
Abbreviated transcription (Latin):
ohannes idem a postolus & euangelista in epistolasua ait. Qui odit fratrem
sigladio necdum ꝑcusserit : animotamen homicida est: Quur aistale principius
scilic& ut u&eri rancore depositomundum pectorib: doparemus habita culum
Irascimini inquit dauid & nolite peccare. Hoc quiduell& intellegi : a postolus
plenius interptatur. solno n occidat suꝑ iracundiam uram. Quid agemus nos in
die iudicu suꝑquorumira non unius diei sed tantorum annorum soltestis occubut
Dns loquit̃ in euangelio: siofferes munustuum ante altare ibiq: rememoratus
fueris qui a fratertuus hab& aliquid aduersumte : Relinq: ibi munus tuum
ante altare & uade prius reconcliari fratrituo & tunc ueniens offeres munus tuum
Vemihi misero nec dicam & tibi quitanto tempore aut non obtulimus ad altare aut
ira ꝑmanente sinecausa obtulimus: quomodo in cotidiana p̃ceumquam diximus
Dimitte nobis debitanra sicut & nos dimittimus debitoribus nr̃is Animodis cor¬

Expanded text:
ohannes idem apostolus et euangelista in epistula sua ait: quicumqueodit fratrem dit, etiam si gladio necdum percusserit, animo tamen homicida est. \'cur,\' ais, \'tale principium?\' scilicet ut ueteri rancore deposito mundum pectoris deo paremus habitaculum. irascimini, inquit Dauid, et nolite peccare. hoc quid uelit intellegi, apostolus plenius interpretatur: sol non occidat super iracundiam uestram. quid agimus nos in die iudicii, super quorum ira non unius diei, sed tantorum annorum sol testis occubuit? dominus loquitur in euangelio: si offeres, munus tuum ad altare ibique rememoratus fueris, quia frater tuus habet aliquid aduersum te, relinque ibi munus tuum ante altare . Vae mihi misero, ne dicam et tibi, qui tanto tira permanente sine causa obtuli! quomodo in cotidiana prece umquam diximus: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, animo discor
Abbreviated transcription (Latin):
istabuntur in operibus corporalibus: illos uero supplicio remansisse : quaꝗ delecttibunt
umodi operibus: Seniq: hebrei quiin gemiscebant in laboribus aegepti: iustorũ graci
uoyptiiuero qui culia opera cum exulcatime celebrabant. regidetestabili seruientes nul
uenia sunt adepti: Sed .e &iua cistinitio quod serpenti dicitur. quia terra manducabit:
adae aute in tristicia in quid manduccibis feni magri : ut quendã intellegamus in his ꝓcessu
uandoterrã manducamus inquaca malitia ee uidecimur. Quando fenũ in quodã ꝓcessu
quando uero pane. cuconsum mota fuerit fostitudo. Ergo & nos habeamus processum ui¬
caehu sicut habiit & pauius quidicit uuo aucem iamnon ego. Noc .e. nonego qui terrã

Expanded text:
tristabantur in operibus corporalibus, illos uero supplicio remansisse qui delectabantur tristabantur in operibus corporalibus, illos uero supplicio remansisse qui delectabantur huiusmodi operibus. denique Hebraei, qui ingemiscebant in laboribus Aegypti, iustorum gratiam ritali, Aegyptii uero, qui talia opera cum exultatione celebrabant, regi detestabili seruientes nullam ueniam sunt adepti. sed est et ilIa distinctio, quod serpenti dicitur quia terram manducabit, Adae autem in tristitia inquit manducabis faenum agri, ut quendam intellegamus in his processum et, quando terram manducamus, in quadam malitia esse uideamur, quando faenum, in quodam processu, quando uero panem, tum consummata fuerit fortitudo. ergo et nos habeamus processum uitae huius. sicut habuit et Paulus, qui dicit: uiuo autem iam non ego — hoc est non ego, qui terram
Abbreviated transcription (Latin):
diccum .e. in tristitia manductibit: Adiectio enĩ istt in tristicia dis cr&ione facit: Discre¬
tio quã uim habeat : considera. Bonũ ẽ mihi in tristitia magis aerrã manducaret quam
indelestatione : Hoc e ut in accu quodam & sensu corporis contristeri uidear quã delertar
inpeccato: Multienim ꝓpternimias iniquitates non suscipiunt peccati conscientiã : Aduero ille
quiait: Castigo corpus meum. & serui tuti redigo: contristatur in nrorũ paenitentia peccato¬
rum quia sua tanta delicta non habuit. ut in his contristari deber&: Deniq & nobis sucid&
utilem istã ee tristitiam : quae secundumdm non secundũ saeculum .e : opost& inquiduoscm¬
ristari inpatientia secundum dm̃ : Nã secundũ dm̃ cristitia salutẽ operatur.: saeculi autẽ
ristitia mortẽ operatur. Sed & deueteri cestamento accipeillos ad gratiã ꝑuenisse. qui con¬

Expanded text:
dictum est: in tristitia manducabis. adiectio enim ista in tristitia discretionem facit: discredictum est: in tristitia manducabis. adiectio enim ista in tristitia discretionem facit: discretio quam uim habeat considera. bonum est mihi in tristitia magis terram manducare quam in delectatione. hoc est ut in actu quodam et sensu corporis contristari uidear quam delectari in peccato: multi enim propter nimias iniquitates non suscipiunt peccati conscientiam. at uero ille qui ait: castigo corpus meum et seruituti redigo contristatur in nostrorum paenitentiam peccatorum, quia sua tanta delicta non habuit, ut m his contristari deberet. denique et nobis suadet utilem istam esse tristitiam, quae secundum deum, non secundum saeculum est. oportet, inquit, uos contristari in paenitentiam secundum deum; nam secundum deum tristitia salutem operatur, saeculi autem tristitia mortem operatur. sed et de ueteri testamento accipe illos ad gratiam peruenisse qui con
Abbreviated transcription (Latin):
teriore affectu eriguntur ad caclũ. utero uidentur reptare ꝑterra: utique uentre
animaenrãe. Noncor ruptibilibus sacculibuius implere : sed magis di uerbo saciare
debemus Beneigitur dauid ꝑsona suscipiens ad eadicit. Humilata est inpuluero
animamea : ad hacsit interra uentermeus. Adhae sit enim du configura t serpenti. quipas¬
citur iniquitate terrena, Ideo quenos a postolus configuraridicit oporterexpo ũtuirtus
xp̃ip̃tendat in nobis. quae sententia nomputatur in serpente gratuis : cum &ia adam quile¬
uius peccauit tali condepnatur sententia: Scriptum ẽ eni: Maledilta terra in operib
tuis: intristitia manduccibi sea omnes dies uitetuae: Vid&ur cestesimilitudo quaedã eẽ
sententiae : sed etamen in ipsa similitudine magnadiscr&io: Ingereeni utrũmanduca
aliquis terra sicut serpenti dictum ẽ Quia terrã manducabit : anuero sicut homini

Expanded text:
teriore affectu eriguntur ad caelum utero uidentur reptare per terram, utique uentrem teriore affectu eriguntur ad caelum utero uidentur reptare per terram, utique uentrem animae nostrae non corruptibilibus saeculi huius implere, sed magis dei uerbo satiare debemus. bene igitur Dauid personam suscipiens Adae dicit: humiliata est in puluere anima mea, adhaesitin terra uenter meus; adhaesit enim dum configuratur serpenti, qui pascitur iniquitate terrena. ideoque nos apostolus configurari dicit oportere Christo, ut uirtus Christi praetendat in nobis. quae sententia non putatur in serpentem grauis, cum etiam Adam, qui leuius peccauit, tali condemnatur sententia. scriptum est enim: maledicta terra in operibus tuis; in tristitia manducabis eam omnes dies uitae tuae. uidetur certe similitudo quaedam esse sententiae, sed tamen in ipsa similitudine magna discretio. interest enim utrum manducet aliquis terram sicut serpenti dictum est quia terram manducabit an uero sicut homini
Abbreviated transcription (Latin):
operationi depuctus eorum in iuria. sed quid futurum cet ostendens: Ergo hie non dix̃ facio
tesupra pectus iui. & inuccrotuo ambulare & terra manducare omnes dies uitae cuae sed
ambulabis inquid & manducabis ut p̃dixisse magis deserpente quae fucura sunt uderetur
quam prae scripsisse quid facer&. Terra inquit tib cibuserit Non anima Na & hoc pecca¬
toribus pde Ande & apostolus gradidit huius modi in interitũ carnis ut sp̃s salius sit in
figura quam quia pot terrenas cogicationes deilla caclesti benedictione sit lapsus
pectus eni frequenter recessus quidamaccipitur sapienti& &ideo i postolus suprapec¬
tus xpr Recdinat caput non interrã deicit: Ergosisapientia diaboli. feris in manis simis
comparatur quibus intra pedes pectussit. sed &iã homines qui terrena sapiunt Nec in¬

Expanded text:
operationi deputans eorum iniuriam, sed quid futurum esset ostendens. ergo hic non dixit: facio operationi deputans eorum iniuriam, sed quid futurum esset ostendens. ergo hic non dixit: facio te supra pectus tuum et in utero tuo ambulare et terram manducare omnes dies uitae tuae, sed: ambulabis inquit et manducabis, ut praedixisse magia de serpente quae futura sunt uideretur quam praescripsisse quid faceret. terra, inquit, tibi cibus erit, non anima; nam et hoc peccatoribus prodest. unde et apostolus tradidit huiusmodi in interitum carnis, ut spiritus saluus sifiguram quam quia propter terrenas cogitationes de illa caelesti benedictione sit lapsus; pectus enim frequenter recessus quidam accipitur sapientiae. et ideo apostolus supra pectus Christi reclinat caput, non in terram deicit. ergo si sapientia diaboli feris: inmanissimis conparatur, quibus intra pedes pectus sit, si etiam homines qui ten-ena sapiunt nec in
Abbreviated transcription (Latin):
usatio habou nefortemalitiae suae aliquit possit obtendere. ut dicat iniquitatem suã
xcondem pnatione uensse &ideo adnocendum hominibus ꝑtinaciter obñiti. quia ideo
pimus ita sententĩ Noneni es idhoc serpentem dapnauit ut noceat sed quid futurus
ss& ostendit &quidem cempcatio illa quodamplius hominibus psit superius demonstra uimus
si tamen cognouerimus qͥua scriptum .e. dicentedo honorificantes me honorificabo & contemp¬
ormen honore priuabitur Lic& nobis ex his uerbis aliquidestimare: Dsenim operacur ꝗđ bo¬
num ẽ non quod malũ: Ergo doceante uerba diuina : quia operatur gloriã poena relinquid:
Honorificantes me inquit honori ficabo Hon orem bonorũ operationis suae ee dedarans
& contemptores inquit inei non dixitchonore priuabo: sed honore priuabuntur. Non sue

Expanded text:
cusatio diaboli, ne forte malitiae suae aliquid possit optendere, ut dicat iniquitatem suam cusatio diaboli, ne forte malitiae suae aliquid possit optendere, ut dicat iniquitatem suam ei condemnatione uenisse et ideo ad nocendum hominibus pertinaciter obniti, quia ideo pimus istam sententiam; non enim deus ad hoc serpentem damnauit, ut noceat, sed quid futurum esset ostendit. et quidem temptatio illa quod amplius hominibus prosit superius demonstrauimus; si tamen cognouerimus quia scriptum est dicente deo: honorificantes me honorificabo, et contemptor mei honore priuabitur, licet nobis ex his uerbis aliquid aestimare. deus enim operatur quod bonum est, non quod malum; ergo doceant te uerba diuina quia operatur gloriam, poenam relinquit. honorificantes me inquit honorificabo honorem bonorum operationis suae esse declarans. et contemptores, inquit, mei — non dixit honore priuabo, sed honore priuabuntur, non suae
Abbreviated transcription (Latin):
xauaritia& nomen in ponat industriae: Serpens enim mulierem decepit: uirũ muli
praeuaricationem deueriate deduxit serpentis erpum accipit delestatiocor¬
poraus mulier symbolum sensus e nri uirmentis deleccticio. Itaq sensum mou& sensus
umeris curante serpens dampn&ur iudiciodi secundo mulier certiouir:
undũ erroris ordinem damprationis quoq: ordo seruatus .e. Delestacio enim sensum
susautem menecipauam facero consueuit: Vt scias autem quia serpens trpus e deleo¬
tionis da pnationem eius aduerte supra pectus inquictuũ &inutero tuo ambulabis qui
t qui inutero suo ambulant nisi quiuentri &gule uiuunt quorumds̃ uenter & gloria
inpudendis eorum qui terrena sapiunt & cibo onerati adterrena curuantur Bene ergo
ero cuo ambulis &epem manducabis omnibus dieb uite tuae. colligenda e. omnis ex¬

Expanded text:
et auaritiae nomen inponat industriae. serpens enim mulierem decepit. uirum mulier et auaritiae nomen inponat industriae. serpens enim mulierem decepit. uirum mulier ad praeuaricationem de ueritate deduxit. serpentis typum accepit delectatio corporalis. mulier symbolum sensus est nostri, uir mentis. delectatio itaque sensum mouet, sensus ati, ideoque non mireris cur ante serpens damnetur iudicio dei, secundo mulier, tertio uir. secundum erroris ordinem damnationis quoque ordo seruatus est; delectatio enim sensum, sensus autem mentem captiuam facere consueuit. ut scias autem quia serpens typus est delectationis, damnationem eius aduerte. supra pectus inquit tuum et in utero tuo ambulabis. qui sunt qui in utero suo ambulant nisi qui uentri et gulae uiuunt, quorum deus uenter et gloria in pudendis eorum, qui terrena sapiunt et cibo onerati ad terrena curuantur? belle ergtero tuo ambulabis et terram manducabis omnibus diebus uitae tuae. tollenda est omnis ex
Abbreviated transcription (Latin):
si cut &dñs ad discipulos suos ait. Quiuult in teruos primus eẽ sit omnium seruus deniq
banc sesuitutem operaturcarittis quae spemaior & fide ẽ. Onde scriptum e. pcaro¬
tucemo seruite in uicem uob Hoc ũ ergo mysterium quod ait a postolus in xp̃o & inecdesia
nfede nuauere in praciaricattonemꝰ antefuit sed salua erit ꝑfiliorum generatione
infide acaritate & scificatione cu castitate praeuaricata utique in patribus genera¬
tio nonum salua pfilios ut quo diniudaeis offenderat inxpĩana posteritaitt corrige¬
a serpens in quid suasit & hocueniabiledo uisum e eoquodnos se& mulctis ad decipien¬
ium uias &e serpentis quia tranfiguratur in angelumlucis & ministrieius sicut ministri
ustitiae Sunt falsa in potentis rebus singulis nomina ut temeritatem dicat eẽ uistutẽ

Expanded text:
sicut et dominus ad discipulos suos ait: qui uult inter uos primus esse sit omnium seruus. denique sicut et dominus ad discipulos suos ait: qui uult inter uos primus esse sit omnium seruus. denique hanc seruitutem operatur caritas, quae spe maior et fide est. unde scriptum est: per caritatem seruite inuicem uobis. hoc est ergo mysterium quod ait apostolus in Christo et in ecclesia. haec enim uere in praeuaricatione ante fuit, sed salua erit per filiorum generationem in fide et caritate et sanctificatione cum castitate, praeuaricata utique in patribus generatio hominum salua per filios, ut quod m Iudaeis offenderat in Christiana posteritate corrigeret Serpens inquit suasit, et hoc ueniabile deo uisum est eo quod nosset multas ad decipiendum uias esse serpentis, quia transfiguratur in angelum lucis et ministri eius sicut ministri iustitiae sunt falsa inponentis rebus singulis nomina, ut temeritatem dicat esse uirtutem
Abbreviated transcription (Latin):
consilio & ipsa reger&ur : In quoquidem mrsterium xp̃i. & ecdesiae euidenter agnos¬
co: Designatur enim ecclesiae adxp̃mfutura conuersio: & religiosa seruitus subdita
dĩ uerbo quae multo sit melior quã saeculi hui libertts. Deniq scriptum .e. Dnm̃ dm̃
tuũ adorabis : & ipsi soliseruies haecigitur seruitus. didonum .ẽ. Denique in terbene¬
dictiones numeratur hui seruitutis obsequium. Nã &isa ac in locobenedictionis ea de¬
dit esau filiosuo: ut seruir& fratrisuo Deniq: benedistionẽ ille poscebat : & siun am sibi
coe nouisse er praereptamꝰ tamenaliã postulabat dicens Num quidun abenedictio cibi
dionenationis e restis gratiã benedictionis aniserat oredit sopso futunam cẽ melio¬
re sit pumxpi uenerar&ur in fratre: Hacenim seruitute poll& populus xp̃ĩanus

Expanded text:
consilio et ipsa regeretur. in quo quidem mysterium Christi et ecclesiae euidenter agnosconsilio et ipsa regeretur. in quo quidem mysterium Christi et ecclesiae euidenter agnosco. designatur enim ecclesiae ad Christum futura conuersio et religiosa seruitus subdita dei uerbo, quae multo sit melior quam saeculi huius Hbei-tas. denique scriptum est: dominum deum tuum adorabis et ipsi soli seruies. haec igitur seruitus dei donum est. denique inter benedictiones numeratur huius seruitutis obsequium; nam et Isaac iii loco benedictionis eam dedit Esau filio suo, ut seruiret fratri suo. denique benedictionem ille poscebat. etsi unam sibi cognouisset esse praereptam, tamen aliam postulabat dicens: numquid una. benedictio tibdio uenationis agrestis gratiam benedictionis amiserat credidit se ipsum futurum esse meliorem, si typum Christi ueneraretur in fratre. hac enim seruitute pollet populus Christianus,
Abbreviated transcription (Latin):
dacus atori dia boleeius accusatore seruata e ut cũ eius angelis flagell&ur quicũ homi¬
nibus noluit flagellari Deni qued & alibus distumnon .e eclinatio mortis eorum : Acu
hominibus non flagellabuntur alia ergoratio mulieris quaelic& culpam praeuari¬
cationis inciderat tamende paradisilignis habebat adhuc uirtutis escã. &ideo dixpec¬
catum suiu : &reputatum .e ei adueniam Iustus enĩ accusator e sui. in principio sermo¬
nis : Neque enim potest quis quã iustificari a peccato nisi fuerit peccatum antequom¬
fessus Onde dñs ait Dic iniquitatestucs ut iustificeris, ergo quia eua ipsa confessa
delictum .e. mnetior sequitur &pfucura sententia qua e condempna r& errorem & ue¬
niã non negar& ut aduiru suum conuersa seruir&. primũ neea facile delectar&
errare : deinde ut subfortiore uaselocata. non transducer & uirum: sed magis uiri

Expanded text:
accusatori diabolo eius accusatio reseruata est, ut cum eius angelis flagelletur, qui cum homiaccusatori diabolo eius accusatio reseruata est, ut cum eius angelis flagelletur, qui cum hominibus noluit flagellari. denique de talibus dictum: non est declinatio mortis eorum, et cum hominibus non flagellabuntur. alia ergo ratio mulieris, quae licet culpam praeuaricationis inciderat. tamen de paradisi lignis habebat adhuc uirtutis escam et ideo dixit peccatum suum, et reputatum est ei ad ueniam. iustus enim accusator est sui in principio sermonis; neque enim potest quisquam iustificari a peccato, nisi fuerit peccatum ante confessus. unde dominus ait: dic iniquitates tuas, ut iustificeris. : ergo quia Eua ipsa confessa est delictum, mitior sequitur et profutura sententia, quae condemnaret errorem et ueniam non negaret, ut ad uirum suum conuersa seruiret. primum ne eam facile delectaret errare, deinde ut sub fortiore uase locata non transduceret uirum, sed magis uiri
Abbreviated transcription (Latin):
cepduxerunt pecca tatua ut fugias dm̃tuum quem antequerebasi fortassemoueat
cus ante in crepatur adam: cummulier antegustauerit seda praeuaricatione sercus in¬
firmior coeoeeit auerecundia &excusatione fortior ut femina erioris cada fingat
uir pudoris & dixit mulier serpens decepit me & manducaui Vemiabileserapa quaisetiui
ur oisassodelictorum s id eonon de sperata mulier qua e non nui cuitdo sed magis confero
peccatum e quam medica bilis secuta sententia e. Bonum e condem pnari in peccato &
flagellari in delicto ut cum hominibus flagellemur Deniq cam quia uoluit arime nni¬
gare indignus iudicatus e quipunir&ur inpeccato: sedremissus ẽ sine praescripto poene
Fortas se non tamaiori crimine parricidu Vlludeñ comiisit infratre quam sacrilegra
quo ddõ credidit mentiendumdicens. Nescio : Numquidego custos fracris meisum &ideo

Expanded text:
perduxerunt peccata tua, ut fugias deum tuum. quem ante quaerebas? fortasse moueat perduxerunt peccata tua, ut fugias deum tuum. quem ante quaerebas? fortasse moueat cur ante increpatur Adam, cum mulier ante gustauerit? sed a praeuaricatione sexus infirmior coeperit, a uerecundia et excusatione fortior, ut femina erroris causa fuerit, uir pudoris. Et dixit mulier: serpens decepit me, et manducaui. ueniabilis culpa, quam sequitur professio delictorum. ideo non desperata mulier, quae non reticuit deo, sed magis confessa peccatum est, quam medicabilis secuta sententia est. bonum est condemnari in peccato et flagellari in delicto, ut cum hominibus flagellemur. denique Cain quia uoluit crimen negare indignus iudicatus est qui puniretur m peccato, sed remissus est sine praescripto poenae, fortasse non tam maiori crimine.. parricidii — illud enim conmisit in fratrem — quam sacrilegii, quod deo credidit mentiendum dicens: nescio:numquid ego custos fratris mei sum? et ideo