comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sule natus et .c. lelio triennio ipõ minor
ꝙͣ Antonius. Quod idcirco posu ut dicẽ¬
do latine prima maturitas inqua etate
extitisset posset notari et intelligeretur ia
ad sũmu pene esse perducta ut eo inchil
ferme quisꝙ̃ ad dete posset nisi qui aphra
Erit inquit .M.brutus aut iam et iste ꝙ
expectas. nescio mꝙͣ. sed est etiam .L. crassĩ
in consulatu pro. Q coepione deferisioẽ
uincta nõ breuis ut laudatio ut oratio
autẽ breis. Postrema censoris orõ qua ã¬
no duo de quinquagesimo usus ẽ Inhis
omuĩbus mest quida sine illo suo uerita¬
tis color. Quin etiam comprẽsio et abitus
ille uerboru si sic periodor appellari placet
erat apud illum contractus et breuis et m
menibra quedam que greci cola uocant dis¬
pertibat oroc̃m lubentius. Hoc loco bru¬
tus quando quidem tu istos oratores ĩquit
tanto pete laudas uelle aliquid Antomo.
Preter illu de oroẽ dd̾i sane exilera libellũ

Expanded text:
sule natus et C. Laelio, triennio ipso minor sule natus et C. Laelio, triennio ipso minor quam Antonius. Quod idcirco posui ut dicendi Latine prima maturitas in qua aetate exstitisset posset notari et intellegeretur iam ad summum paene esse perductam, ut eo nihil ferme quisquam addere posset, nisi qui a philerit, inquit M. Brutus, aut iam est iste quem exspectas? Nescio, inquam. Sed est etiam L. Crassi in consulatu pro Q. Caepione† defensione iuncta† non brevis ut laudatio, ut oratio autem brevis; postrema censoris oratio, qua anno duodequinquagesimo usus est. In his omnibus inest quidam sine ullo fuco veritatis color; quin etiam comprehensio et ambitus ille verborum, si sic peri/odon appellari placet, erat apud illum contractus et brevis, et in membra quaedam, quae kw=la Graeci vocant, dispertiebat orationem libentius. hoc loco Brutus: Quando quidem tu istos oratores, inquit, tanto opere laudas, vellem aliquid Antonio praeter illum de ratione dicendi sane exilem libellum,
Abbreviated transcription (Latin):
natus esset In ea ipã causa fuit loquen¬
tissimus orõmsq eius scciptas quasd
prĩs reliquit Uoluit adulestens ĩ coloma
narbonensi cause populatis aliquidat¬
tingere. Eamq coloniamiue fecit pẽ de¬
ducere ex catincam legem semor utita
dicam ꝙ̃ etas illa ferebat orõ. Multe u¬
inde can̾se sed ita tacitus tribimatus ul
msi ineo magrãtu cocnanisset apuõ
oreconẽ granu idq nobis bis nar el¬
bis nesciremus fuissẽ Ira prorsu qnit
do fuisse. omĩbus quidem aliis inꝙͣ ĩ magiã¬
tibus. sed tribunus anno post fuit eoq ĩ tirĩs
sedente suasit seruilia legem crassus. nã cen¬
suram sine sceuo gessit. Eum enim magrã¬
tum nemo unꝙͣ Sceuolaru petiuit. sed cra¬
ssi hec cum edita orõ est ꝙͣ̃ te sepe legisse cer¬
to scio quatuor et .xxx. dum hẽbat annos
totidem annis michi etate prestabat. Flic
eium consulibus eam legem suasit quibus
nati sunius cum ipẽ esset . Q. coepione con¬

Expanded text:
natus esset. In ea ipsa causa fuit eloquennatus esset. In ea ipsa causa fuit eloquentissimus orationisque eius scriptas quasdam partis reliquit. Voluit adulescens in colonia Narbonensi causae popularis aliquid adtingere eamque coloniam, ut fecit, ipse deducere; exstat in eam legem senior, ut ita dicam, quam aetas illa ferebat oratio. Multae deinde causae; sed ita tacitus tribunatus ut, nisi in eo magistratu cenavisset apud praeconem Granium idque nobis bis narrabis nesciremus fuisse. ita prorsus, inquit do fuisse. Omnibus quidem aliis, inquam, in magistratibus, sed tribunus anno post fuit eoque in Rostris sedente suasit Serviliam legem Crassus; nam censuram sine Scaevola gessit: eum enim magistratum nemo umquam Scaevolarum petivit. Sed haec Crassi cum edita oratio est, quam te saepe legisse certo scio, quattuor et triginta tum habebat annos totidemque annis mihi aetate praestabat. His enim consulibus eam legem suasit quibus nati sumus, cum ipse esset Q. Caepione con
Abbreviated transcription (Latin):
nescio quo pacto deuenetint Hic attic
dixetam inquit aprincipio de te p utsi¬
leremus. Itaq faciatrius. Nam susto mõ
uolumus singulas tes desiderare nõ mõ
quetendi sed ne lugendi finẽ quide tipe¬
tiemus. Perganius ergo inqͣ ad teliqua
et ad institutu ordinem persequamur
paratus igitur uernebat crassus expecta¬
batut audiebatur a principio statum qͥuod
erat apud cum semper accuratum expe¬
tatione dignus indebatur. nõ inuita me¬
tatio corpotis nõ inclinatio uotis nulla
mambulatio nõ crebto supplosio pedis
uehemens et interdum irata et plenado
ꝙ difficile est id̃em et perornatui et per¬
brtuis iam maltercando ĩuerut pnem
usaru mature in locum principiu ora¬
torum uenit. Accusauit .c. carbonẽ eloque¬
tissimu hominẽ ad mou ad nlescens sũ¬
mam igenii laudem nõ modo s etiam
adimirationẽ ẽ consequutus Defendit
postea latinia uirgine cu ãnos. xxuii

Expanded text:
nescio quo pacto devenerint. Hic Atticus: nescio quo pacto devenerint. Hic Atticus: Dixeram, inquit, a principio, de re publica ut sileremus; itaque faciamus. Nam si isto modo volumus singulas res desiderare, non modo querendi sed ne lugendi quidem finem reperiemus. pergamus ergo, inquam, ad reliqua et institutum ordinem persequamur. Paratus igitur veniebat Crassus, exspectabatur, audiebatur; a principio statim, quod erat apud eum semper accuratum, exspectatione dignus videbatur. Non multa iactatio corporis, non inclinatio vocis, nulla inambulatio, non crebra supplosio pedis; vehemens et interdum irata eL plena iuue difficile est, idem et perornatus et perbrevis; iam in altercando invenit parem usarum; mature in locum principum oratorum venit. Accusavit C. Carbonem eloquentissimum hominem admodum adulescens; summam ingeni non laudem modo sed etiam admirationem est consecutus. defendit postea Liciniam virginem, cum annos xxvii
Abbreviated transcription (Latin):
ex altera tantu assumeret quãtu esset et
ad tuendu ius curile et ad oꝑtinendum
consulartra dignitate satis. Tum brutus
ita prorsus in quit etantea putabam Au¬
diui enim nuper cu studiose et frequenter
sami cu ex eo ius nrũm pontificu qua ex
parte cum iuire cuuli coniũctu essẽt uel¬
lem cognoscere et nũc meum iuditium
nullo magis confirmo testiõmo et uiditio
tuo simul illud gaudeo quod et equalitas
urã et pares honoꝵ gradus et artiu stu¬
diorũq quasi funtima uitinitas tantur
ab est ab obtrectatioẽ ĩuudia que solet lace¬
rant plerosq ut in ea nõ mõ nõ exulccrat
urãm gram sed etiam conciliare iudeatꝰ
Quasi cmm te erga illu perspitio tali illũ
inte nolũtate iditioq cognoni Itaq do¬
leo et illiris consilio et tria uoce populum
tomanu carere tam diu quod cum per
se doletidu est tum multo magit consid¬
randi ad quos ista nõ translata sint Sed

Expanded text:
ex altera tantum assumeret quantum esset et ex altera tantum assumeret quantum esset et ad tuendum ius civile et ad obtinendam consularem dignitatem satis. tum Brutus: Ita prorsus, inquit, et antea putabam—audivi enim nuper eum studiose et frequenter Sami, cum ex eo ius nostrum pontificium, qua ex parte cum iure civili coniunctum esset, vellem cognoscere—et nunc meum iudicium multo magis confirmo testimonio et iudicio tuo; simul illud gaudeo, quod et aequalitas vestra et pares honorum gradus et artium studiorumque quasi finitima vicinitas tantum abest ab obtrectatione et invidia, quae solet lacerare plerosque, uti ea non modo non exulcerare vestram gratiam sed etiam conciliare videatur. Quali enim te erga ilium perspicio, tali ilium in te voluntate iudicioque cognovi. itaque doleo et illius consilio et tua voce populum Romanum carere tam diu; quod cum per se dolendum est tum multo magis consideranti ad quos ista non tralata sint, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uit agebant᷑. Dialeticam michi iuideris
dicere inquit. Recte inꝙͣ intelligis. Sed
elegantia que ex scriptis cius quoꝵ sim¬
ilia nulla sunt. facillime Perspici pt̃
Cumq dicendi causa duobus peritissi¬
mic operam dedisset .L. lutilio galbo
.C Aquilio galbo balbi homĩs acuti et
crercitati prõptam et parata ĩ agendo
t respondendo celeritatez subtilitate
diligentiaq superauit balbi docti et eru¬
diti homĩs in utraq re considerata tardi¬
tatem uicit dicit expediendis confitiendisꝙ
tebus sic et habet qd̾ uterq eoꝵ Huĩt et ex¬
pleuit quod utriq defuit. Itaq cu utcra¬
ssus uidctur michi sapiẽtius fecisse ꝙ̃ sccuo¬
la Flic et enim causas studiose recipiebat
i quibus acrasso superabatur Ille se cõsu¬
li solebat ne in qua inferior esset ꝙͣ sceuo¬
la sic seruius apsentissime cu duo cuulei
artes ac forenses plurimu et laudis habe¬
rent et grẽ prefecit ut altera p̾staret om̃ib

Expanded text:
aut agebantur. dialecticam mihi videris aut agebantur. dialecticam mihi videris dicere, inquit. Recte, inquam, intellegis; sed elegantiam, quae ex scriptis eius, quorum similia nulla sunt, facillime perspici potest. cumque discendi causa duobus peritissimis operam dedisset, L. Lucilio Balbo C. Aquilio Gallo, Galli hominis acuti et exercitati promptam et paratam in agendo et in respondendo celeritatem subtilitate diligentiaque superavit; Balbi docti et eruditi hominis in utraque re consideratam tarditatem vicit expediendis conficiendisque rebus. Sic et habet quod uterque eorum habuit, et explevit quod utrique defuit. itaque ut Crassus mihi videtur sapientius fecisse quam Scaevola—hic enim causas studiose recipiebat, in quibus a Crasso superabatur; ille se consuli nolebat, ne qua in re inferior esset quam Scaevola—, sic Servius sapientissime, cum duae civiles artes ac forenses plurimum et laudis haberent et gratiae, perfecit ut altera praestaret omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
mus esse ualuisse ꝙͣ inprima secunidus.
Atꝙ haud scio an par principibus esse
potusset sed fortasse maluit id quod est
adeptus longe omniui nõ eusdera modo
etatis sed eor etiatti qui fuissent ĩ iure ci¬
uili esse princeps. Hic brutus am tu in¬
quit etia ne . Q. Sceuole seruiu mnũm
ante potris. sic enini inꝙ̃ brute te cxistimo
iuris ciuilis magnu usurti et apud Stt¬
uolam et apud multos fuisse artẽ in hoc
urio. quod nũꝙͣ effecisset ipĩus uiris sciã
rnsicam preterea didicisset artẽ que doce¬
tet tem umuersam tribuere in partes la¬
tentem explicate defimendo obscuram ex¬
planare interp̃tando ambigua primui
uidert demide distinguere postremo hre
regłam que uera et falsa iudicarentur et
que quibus proꝑositis eẽt queq nõ eẽnt
consequẽtia Hic enim attulit hanc ar¬
tem oiũ artiu maximã quasi lucem ad
ea que confuse ab aliis aut respondebãt᷑

Expanded text:
imus esse maluisse quam in prima secundus. imus esse maluisse quam in prima secundus. Atque haud scio an par principibus esse potuisset; sed fortasse maluit, id quod est adeptus, longe omnium non eiusdem modo aetatis sed eorum etiam qui fuissent in iure civili esse princeps. hic Brutus: Ain tu? inquit. Etiamne Q. Scaevolae Servium nostrum anteponis? Sic enim, inquam, Brute, existimo, iuris civilis magnum usum et apud Scaevolam et apud multos fuisse, artem in hoc uno; quod numquam effecisset ipsius iuris scientia, nisi eam praeterea didicisset artem quae doceret rem universam tribuere in partis, latentem explicare definiendo, obscuram explanare interpretando, ambigua primum videre, deinde distinguere, postremo habere regulam qua vera et falsa iudicarentur et quae quibus propositis essent quaeque non essent consequentia. hic enim adtulit hanc artem omnium artium maximam quasi lucem ad ea quae confuse ab aliis aut respondebantur
Abbreviated transcription (Latin):
ut alter ex alteruic laude partem uterq
autẽ suam notam hrẽt Tum brutus cu
ex tua otoẽ nchil uideor inquit bene cra¬
ssum et sccuolam cognonisse tu dete et
Deser. sulpitio cogitaris eẽ qñ nobistum il¬
lis similitudinẽ iudeo Quonia inꝙͣ istuc
mõ quia mihi et tu uideris inquit tãtũ
uiris ciuilis stite uoluisse quãtu satis eẽt
oratori et seruus eloquẽtie tantu assũpsis¬
se ut uic tiule facile possit tueri etatesq
urẽ ut illoꝵ nichil aut nõ fere multu
differunt. Et ego de me inꝙ̃ dicere nihil
ẽ necesse Desermo antẽ et tu probe dicis
et ego dicam quod sentio Non cram fa¬
cile quem dixetim plus studii ꝙͣ illu et
ad dicendum et ad omĩs bonaru terũ
disciplinas ad hibiusse. Nam et in hisde
cxercitatiombus m eunte etate fuimus et
postea una thodum ille etiam profectus
est quo melior esset et doctior et inde ut
teddiit uidetur michi insecunda arte pͥ¬

Expanded text:
ut alter ex alterius laude partem, uterque ut alter ex alterius laude partem, uterque autem suam totam haberet. tum Brutus: Cum ex tua oratione mihi videor, inquit, bene Crassum et Scaevolam cognovisse, tum de te et de Ser. Sulpicio cogitans esse quandam vobis cum illis similitudinem iudico. Quonam, inquam, istuc modo? Quia mihi et tu videris, inquit, tantum iuris civilis scire voluisse quantum satis esset oratori, et Servius eloquentiae tantum assumpsisse ut ius civile facile posset tueri; aetatesque vestrae, ut illorum, nihil aut non fere multum differunt. et ego: De me, inquam, dicere nihil est necesse; de Servio autem et tu probe dicis et ego dicam quod sentio. Non enim facile quem dixerim plus studi quam illum et ad dicendum et ad omnis bonarum rerum disciplinas adhibuisse. Nam et in isdem exercitationibus ineunte aetate fuimus et postea una Rhodum ille etiam profectus est, quo melior esset et doctior; et inde ut rediit, videtur mihi in secunda arte pr
Abbreviated transcription (Latin):
tiudiebam sepe ex .c. rutilio quo uteba¬
tur propter faimliatitate Sceuolo
nõi tñ ista michi dicendi tanta lau
nota nõ erat. Etaq coepi uoluptate
tam ornatum uirum tanꝙ̃ extellens inge¬
nu fuisse innrã re .pu. Hic ego Noliꝰ
mꝙͣ brute existimare his duobus quitqͣ.
dixi consulton alterum disertissimmm
Disertor alteru consultissimu fuisse. Sic
in reliquis rebric ita dissimiles etant int̾
sese statuere ut tamẽ nõ posses ulterius te
malles si miliore Crassus erat eleganti
parcissimus sceuola parcoꝵ elegantissim
Crassuc in sũma comitate hẽbat etiam se¬
ueritatis satis Sceuola in multa scencti¬
tite nõ dectat tomitas. Licet oriã hoc mͦ
Sed ueteor ne fingi uideant᷑ Fec ut di¬
cantur a me quodãmõtes set tñ sic hab¬
se tu omĩs uictus sit ut urã brute uet
Achademia dixit mediocritas utetq me
diu quidda uolebat sequi sed ita cadbat

Expanded text:
audiebam saepe ex C. Rutilio, quo utebaaudiebam saepe ex C. Rutilio, quo utebar propter familiaritatem Scaevolae nostri, tamen ista mihi eius dicendi tanta laus nota non erat; itaque cepi voluptatem tam ornatum virum tamque excellens ingenium fuisse in nostra re publica. hic ego: Noli, inquam, Brute, existimare his duobus quicquamdixi consultorum alterum disertissimum, disertorum alterum consultissimum fuisse, sic in reliquis rebus ita dissimiles erant inter sese, statuere ut tamen non posses, utrius te malles similiorem. Crassus erat elegantium parcissimus, Scaevola parcorum elegantissimus; Crassus in summa comitate habebat etiam severitatis satis, Scaevolae multa in severitate non deerat tamen comitas. licet omnia hoc modo; sed vereor ne fingi videantur haec, ut dicantur a me quodam modo; res se tamen sic habet. Cum omnis virtus sit, ut vestra, Brute, vetus Academia dixit, mediocritas, uterque horum medium quiddam volebat sequi; sed ita cadebat
Abbreviated transcription (Latin):
explicanda equitate nchil erat crasso
copiosius. Idq cum sepe alias tum apud
emin multa tum contra scriptu pto ẽ¬
quo et bono dixit ut hominẽ acutissi¬
mumi .Q. Sçeuolam et ĩuire in quo illa
causa uertebatur paratissimu obru¬
eret arguniẽtoꝵ exemplorũq copia.
Atq tum ita ab is patronis equalibus
etiam consularibus causa illa dicta ẽ
cu uterq ex contraria parte uis cuule
deferderet ut eloquẽtiu iuiris peri¬
tissimus crassus uiris peritoꝵ eloquẽ¬
tissimus. Sceuola putaretur. Qui qui¬
Dem cum peratutus eẽt ad extogitan¬
dum Quid in uite aut mequo uerum
aut esset aut nõ esset tum uerbis Ad¬
uitate aptus. Quate sit nobis inhoc
inter pretandi explanandi edisceren¬
dugenere mirabilis sicut simile tei¬
chil iuderim magendo morando m
refellendo magis existumator metu¬
eudus ꝙͣ admitandus orator: Uetu
ad crassum reuertamur. Tum brutus
cogͥtum Sceuolam exiis rebur quas

Expanded text:
explicanda aequitate nihil erat Crasso explicanda aequitate nihil erat Crasso copiosius; idque cum saepe alias tum apud enim multa tum contra scriptum pro aequo et bono dixit, ut hominem acutissimum Q. Scaevolam et in iure, in quo illa causa vertebatur, paratissimum obrueret argumentorum exemplorumque copia; atque ita tum ab his patronis aequalibus et iam consularibus causa illa dicta est, cum uterque ex contraria parte ius civile defenderet, ut eloquentium iuris peritissimus Crassus, iuris peritorum eloquentissimus Scaevola putaretur. Qui quidem cum peracutus esset ad excogitandum quid in iure aut in aequo verum aut esset aut non esset, tum verbis erbiliter aptus. qua re sit nobis orator in hoc interpretandi explanandi edisserendi genere mirabilis, sic ut simile nihil viderim; in augendo, in ornando, in refellendo magis existimator metuendus quam admirandus orator. verum ad Crassum revertamur. Tum Brutus: cognitum Scaevolam ex eis rebus quas
Abbreviated transcription (Latin):
faciendam tum ad miscricordiam cõmo¬
uendam ut uerum inderetur in hoc illd
quod Demosthenem ferunt ei qui quesint¬
issent quid primu esset in ddo actionem
quid secundu idem et idem tertium res¬
pondisse. Nulla res magis penetrat aios
cosq fingit format flectit talisq oratores
uideri facit quales ipĩ se inderi uolunt
huic alii patrem esse dicebant alii ante¬
ponebatit .L. crassum Illud quidem certe
Antomo tantu tribuo ꝙͣtum supra dixi
tamẽ crasso mchil statuo fieri potuisse
Perfectius. Erat sũma grauitas. erat cũ
grauitate uictus facetiaru et urbam¬
tatis oratorius nõ scirulis lepos latine
loquendi acturata et sine molestia dili¬
gens elegantia indisserendo mira expli¬
catio cum de iuirc ciuili tum de equo et
bono disputaretur argumẽtoꝵ et simili¬
tudinu copia Nam ut Anto mus con¬
iectura mouenda aut sedanda suspicio¬
ne aut extitanda incredibilem uir ha¬
bebat sic interpretando indefimendo ĩ

Expanded text:
faciendam tum ad misericordiam commofaciendam tum ad misericordiam commovendam: ut verum videretur in hoc illud, quod Demosthenem ferunt ei, qui quaesivisset quid primum esset in dicendo, actionem; quid secundum, idem et idem tertium respondisse. Nulla res magis penetrat in animos eosque fingit format flectit talisque oratores videri facit, qualis ipsi se videri volunt. huic alii parem esse dicebant, alii anteponebant L. Crassum. Illud quidem certe Antonio tantum tribuo quantum supra dixi, tamen Crasso nihil statuo fieri potuisse perfectius. Erat summa gravitas, erat cum gravitate iunctus facetiarum et urbanitatis oratorius, non scurrilis lepos, Latine loquendi accurata et sine molestia diligens elegantia, in disserendo mira explicatio; cum de iure civili, cum de aequo et bono disputaretur, argumentorum et similitudinum copia. nam ut Antonius coniectura movenda aut sedanda suspicione aut excitanda incredibilem vim habebat: sic in interpretando, in definiendo, in
Abbreviated transcription (Latin):
turpe nescite neq tam id michiora¬
torisbom ꝙ cuus tomam proptiũ
udetur. Set tñ antomus ĩ uerbis
et eligendis n id ipũm tam leporis
causa ꝙͣ ponderis et collocandis et cõ¬
pressione deumtiendis inchil nõ
ad oroem et tanꝙ̃ ad artem dirige¬
bat Ucrum multo magis hoc ide
nibus quo genere.quia prestat oĩbs
Demostenes idcirco dictis oratore
princeps iudicatus. Schemata enim que
uocant greci. ea maxime ornant oratotẽ
eaq non tam muerbis pigendis hñt põ
dus ꝙͣ illuminandis sententiis. Sed cum
hec magna m Antomo tum actio singu¬
laris que si partienda est ingestum atq
uocem gestus erat nõ uerba exprimens
sed cum sententiis congruens manus hu¬
meri latera supplosio pedis status ĩcessus
omĩsq motus cum uerbis sententiisq cõ¬
sentiens. Uox permanens ueru subrau¬
ca natura sed hoc uitiu huic uni ĩbo¬
nu conuertebat. Habebat enim flebile
quiddam in questionibus aptum ad fidẽ

Expanded text:
turpe nescire, neque tam id mihi oraturpe nescire, neque tam id mihi oratoris boni quam civis Romani proprium videtur;—sed tamen Antonius in verbis et eligendis, neque id ipsum tam leporis causa quam ponderis, et conlocandis et comprehensione devinciendis nihil non ad rationem et tamquam ad artem dirigebat; verum multo magis hoc idem nibus. quo genere quia praestat omnibus Demosthenes, idcirco a doctis oratorum princeps iudicatus. Sxh/mata enim quae vocant Graeci, ea maxime ornant oratorem eaque non tam in verbis pingendis habent pondus quam in inluminandis sententiis. sed cum haec magna in Antonio tum actio singularis; quae si partienda est in gestum atque vocem, gestus erat non verba exprimens, sed cum sententiis congruens: manus umeri latera supplosio pedis status incessus omnisque motus cum verbis sententiisque consentiens; vox permanens, verum subrauca natura. Sed hoc vitium huic uni in bonum convertebat. habebat enim flebile quiddam in questionibus aptumque cum ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
poruenimus. Ham ego sic existimo u
hos oratores fuisse maximos et mahis
primu cum grachoꝵ gła latine dicẽ¬
di copiam equatam oimnã uemebant
Aritonio in mentem atq suo queq lo¬
co ubi plurimu proficere et uascre
possent ut ab impatote equites pedi¬
tes leuis armatura sic ab illo maxiẽ
ioportums orõnis partibus collo¬
cabantur. Erat menioria sũma nua
meditationis suspicio imparatus sẽ
per ad dicendu agredi udebatur sẽt
ita crat paratus ut uidices illo dicẽte
nõ nũꝙ̃ uiderentur nõ satis parati
ad cauendu fuisse. Uerba ipã nõ illa
quidẽ elegantissimo sermone itaq di¬
ligenter loquendi laude caruit n tñ
est admoũ inquinate loquutus sed
illa que proprie laue oratoris ẽ ĩ uer¬
bis Nam ipum loqui latine est illud
quidem est ut paulo ante dixiĩtagᵈ
luide ponendum. sed nõtam sua spo¬
te ꝙ quod est a plerisq neglectu No
cuumn tam preclatu est sccte latine ꝙ

Expanded text:
pervenimus! Nam ego sic existimo, pervenimus! Nam ego sic existimo, hos oratores fuisse maximos et in his primum cum Graecorum gloria Latine dicendi copiam aequatam. Omnia veniebant Antonio in mentem; eaque suo quaeque loco, ubi plurimum proficere et valere possent, ut ab imperatore equites pedites levis armatura, sic ab illo in maxime opportunis orationis partibus conlocabantur. Erat memoria summa, nulla meditationis suspicio; imparatus semper aggredi ad dicendum videbatur, sed ita erat paratus ut iudices illo dicente non numquam viderentur non satis parati ad cavendum fuisse. verba ipsa non illa quidem elegantissimo sermone—itaque diligenter loquendi laude caruit neque tamen est admodum inquinate locutus—, sed illa, quae propria laus oratoris est in verbis,—nam ipsum Latine loqui est illud quidem, ut paulo ante dixi, in magna laude ponendum, sed non tam sua sponte quam quod est a plerisque neglectum: non enim tam praeclarum est scire Latine quam
Abbreviated transcription (Latin):
et m utili lege uectigale leuauit. M me¬
tellus esernim pr̃ nõ ille quidẽ ĩ prõnis
sed in prõptus tñ et nõ mexerutatus ad
dicendum fuit ut filius eius .P. leritulꝰ
Letiam cotta pretorius in mediotriũ
cesserat sed de industria cum nerbii tũ
ctiam ipõ sono quasi sub tustico perseq̃¬
batur atq iniitabat᷑ antiquitate Atq
ego i hoc ipõ cotta et aliis pluribus ĩ¬
telligo me nõ ita disertos homiẽs et r̃¬
tulisse moratoꝵ numer et relaturura
Est enim propositu colligere cos qui
hoc muiere in ciuitate functi sunt ut
tenerent orator locum quoꝵ quidem
que fuerit ascensio et ꝙͣ in omĩbus r̃b
difficilis optum perfectio atq absolu¬
tio ex eo quod dicam existimari põt
Quam multi enim iam oratotes com¬
memorati sunt et quãdiu meoꝵ enu¬
meratioẽ uersamur cum tñ spisse atq
uit ut dudum ad demosthenem et pe¬
ridem sic nũc ad Antonium Crassũq

Expanded text:
et inutili lege vectigali levavit. M. Maet inutili lege vectigali levavit. M. Marcellus Aesernini pater non ille quidem in patronis, sed et in promptis tamen et non inexercitatis ad dicendum fuit, ut filius eius P. Lentulus. L. etiam Cotta praetorius in mediocrium aude processerat, sed de industria cum verbis tum etiam ipso sono quasi subrustico persequebatur atque imitabatur antiquitatem. Atque ego et in hoc ipso Cotta et in aliis pluribus intellego me non ita disertos homines et rettulisse in oratorum numerum et relaturum. Est enim propositum conligere eos qui hoc munere in civitate functi sint, ut tenerent oratorum locum; quorum quidem quae fuerit ascensio et quam in omnibus rebus difficilis optimi perfectio atque absolutio ex eo quod dicam existimari potest. quam multi enim iam oratores commemorati sunt et quam diu in eorum enumeratione versamur, cum tamen spisse atque ViX, ut dudum ad Demosthenem et Hyperidem, sic nunc ad Antonium Crassumque
Abbreviated transcription (Latin):
insmã dda cum prudentia tu elegars
quodda et eruditu orõnis genus. nec
Habitus ẽ tñ pr̃ ipẽ Catuliis prarceps
ĩ numeto patronoꝵ sed erat talis siã
cu quosda audites quitũ etantipsã¬
tes iudetetur eẽ inferior. Cum autcio
ipũm audires sine comꝑatioẽ nõ mo
contentus eẽs sed meluuis nõ quedues
S inetellus nuindiciis et enis oless
AAsillanus dicebat de te .pii quode¬
sent illis uiris et consulati dignseo
satis. M Nurelius scaurus non sepe
dicebat scd polite latme uero ĩprimis est
eleganter loquutuc. Que laus cadem ĩ. A
albino bene loquendi fint na flãmen
etiam in numero est habitus disertoru
Q. ctiam cepio uir acer et fortis qui fot¬
tuna belli crimini ĩiudia ppłi calami¬
tati fuit. Tum eciam .D. menini fuer̃t
oratores mediocres accusatores acres atq
acerbi. łtaq in uiditiu capitis multos
uocauerunt Pro ztis nõ sepe dixerunt
Sp torius satis ualuit in populari gnẽ
dicendi is qui agrin publitu intiosa

Expanded text:
nda cum prudentia tum elegans quoddam et eruditum orationis genus. nec habitus est tamen pater ipse Catulus princeps in numero patronorum, sed erat talis ut, cum quosdam audires qui tum erant praestantes, videretur esse inferior, cum autem ipsum audires sine comparatione, non modo contentus esses, sed melius non quaereres. Q. Metellus Numidicus et eius conlega M. Silanus dicebant de re publica quod esset illis viris et consulari dignitati satis. M. Aurelius Scaurus non saepe dicebat sed polite; Latine vero in primis est eleganter locutus. Quae laus eadem in A. Albino bene loquendi fuit; nam flamen Albinus etiam in numero est habitus disertorum. Q. etiam Caepio, vir acer et fortis, cui fortuna belli crimini, invidia populi calamitati fuit. tum etiam C. L. Memmii fuerunt oratores mediocres, accusatores acres atque acerbi; itaque in iudicium capitis multos vocaverunt, pro reis non saepe dixerunt. Sp. Thorius satis valuit in populari genere dicendi, is qui agrum publicum vitiosa
Abbreviated transcription (Latin):
lum sedetiato m meditando uehemẽtẽ
atꝙ ncensim fuisse. Quid multa mag̃
expatatiõ plurimis audic̃tibus coram
ipõ lelio sic il am causam tanta ui tãtaq
grauuitatt diisse galbam ut nulla fere
pars orduis silento preteriretur staq
multis querelis inultaq miserationea
adhibta sotios omĩbus approbantibus
illa disqueiticẽ liberatos cẽ hacti¬
lia parratioẽ suspicari licet cu due sũme
sint mordẽ laudes. ⁊na subtiliter dispu¬
tandi ad docendu altera grauitate age¬
di ad animos audiẽtiu permouẽdos mul¬
tos plus profitiat isqui ĩflãmet udices
ꝙͣ ille qui doctat clegantia in lelio uinti
galba fuisse Que quaidẽ ut istu maxime
cognita ẽ cu isirami aser. galba p̃tore
comira interpositam ut eristi inabatur
fidem itefectis ł. libonetri. pł popu¬
lum nicitante et rogatioe ingaib. uoip¬
iullegu simue ferente sũma senectute ut
haite dixi acato legem suadent ĩgal¬

Expanded text:
lum, sed etiam in meditando vehementem lum, sed etiam in meditando vehementem atque incensum fuisse. Quid multa? magna exspectatione, plurimis audientibus, coram ipso Laelio sic illam causam tanta vi tantaque gravitate dixisse Galbam ut nulla fere pars orationis silentio praeteriretur. Itaque multis querelis multaque miseratione adhibita socios omnibus approbantibus illa die quaestione liberatos esse. ex hac Rutili narratione suspiocari licet, cum duae summae sint in oratore laudes, una subtiliter disputandi ad docendum, altera graviter agendi ad animos audientium permovendos, multoque plus proficiat is qui inflammet iudicem quam ille qui doceat, ele— gantiam in Laelio, vim in Galba fuisse. Quae quidem vis tum maxime cognita est, cum Lusitanis a Ser. Galba praetore contra interpositam, ut existimabatur, fidem interfectis L. Libone tribuno plebis populum incitante et rogationem in Galbam privilegi similem ferente, summa senectute, ut ante dixi, M. Cato legem suadens in Gal
Abbreviated transcription (Latin):
et uehęmẽtuis posse defendi itaq aucto¬
ritatel .c.publicanos causam detulissẽ
ad galbam sllu autem quod ei unro suc¬
cedendu eẽt uerecunde et dubitanter
recepisse Unu quasi comp̃ndinatus
mediu diem fuisse quẽ totum galba
inconsideranda causa componẽdaq po¬
siusse Et cum cogninonis dies esset. et
ipẽ rutilius rogatus sotioru domu
ad galbam mane uenisset ut eu adme¬
neret et ad dicendi tempus adduceret
usq illum quod ei nũtiatu esset consu¬
les descendisse omĩbus exclusis comen¬
tatu in quadam testudine cu serius
lrãtis fuisse. Quoꝵ alud dictart eode¬
a tempore solitus eẽt Interim cu ẽẽt ciꝰ
nũtiatum tempns eẽ. exisse medis co
color etis oculis ut egisse causam nõ cõ¬
mẽtatum purares hddebat etiam idq
ad tem pertiner putabat scriptore
illos maie multatos exisse cu caiba Ex
quo significabat illu nõ inagendo so¬

Expanded text:
et vehementius posse defendi. Itaque auctoet vehementius posse defendi. Itaque auctoritate C. Laeli publicanos causam detulisse ad Galbal; illum autem, quod ei viro succedendum esset, verecunde et dubitanter recepisse. Vnum quasi comperendinatus medium diem fuisse, quem totum Galbam in consideranda causa componendaque posuisse; et cum cognitionis dies esset et ipse Rutilius rogatu sociorum domum ad Galbam mane venisset, ut eum admoneret et ad dicendi tempus adduceret, usque illum, quoad ei nuntiatum esset consules descendisse, omnibus exclusis commentatum in quadam testudine cum servis litteratis fuisse, quorum alii aliud dictare eodem tempore solitus esset. Interim cum esset ei nuntiatum tempus esse, exisse in aedis eo colore et eis oculis, ut egisse causam, non commentatum putares. addebat etiam idque ad rem pertinere putabat, scriptores illos male mulcatos exisse cum Galba; ex quo significabat illum non in agendo so
Abbreviated transcription (Latin):
AAemoria teneo inurne me ee .P. rii¬
tilio rufo audisse cu diceret ad ulescẽ¬
tulo se actidisse ut ex senatui consulto
D. scipio et .d. brutus ut opinor cons
De te atroci magnaq querent Nanci
instituas ita fta coles esset notiq hoĩa
interfecti insimularcturq familia p¬
tim etiam liberi societatis eiis quẽ pi¬
carias de .p. tornelio .l. mõmio tenso¬
ribus tedimisset decernisse senatum
ut de ea re cognoscerent et statuerent
consules Causa pro publicam atu¬
tate ut semp solitus esset. eleganterp
dixisse lelum Cum cos re audita ⁊pl
de consilu smã pronũtiauissent pacu
interpositis dicbus iterum multodi¬
ligentius melusq dixisse Iter cod̃m̃
sentq grãs et ne defaticarttur orauissẽt
ita esse loquutu se que fecisset honoris
corum causa studiose accurateq fecissẽ
Sed se arbitrari causam aser. galba qd̾ is
indicendo ad hortor acriorq eẽt gramꝰ

Expanded text:
memoria teneo Smyrnae me ex P. Rumemoria teneo Smyrnae me ex P. Rutilio Rufo audivisse, cum diceret adulescentulo se accidisse, ut ex senatus consulto P. Scipio et D. Brutus, ut opinor, consules de re atroci magnaque quaererent. Nam cum in silva Sila facta caedes esset notique homines interfecti insimulareturque familia, partim etiam liberi societatis eius, quae picarias de P. Cornelio L. Mummio censoribus redemisset, decrevisse senatum, ut de ea re cognoscerent et statuerent consules. causam pro publicanis accurate, ut semper solitus esset, eleganterque dixisse Laelium. Cum consules re audita AMPLIVS de consili sententia pronuntiavissent, paucis interpositis diebus iterum Laelium multo diligentius meliusque dixisse iterumque eosentque gratias et ne defatigaretur oravissent, locutum esse ita: se quae fecisset honoris eorum causa studiose accurateque fecisse, sed se arbitrari causam illam a Ser. Galba, quod is in dicendo atrocior acriorque esset, gravius
Abbreviated transcription (Latin):
ut appareant. De ip̃ius lelii Et Stipio¬
ins ingenio ꝙͣ ꝙ̃ ea est iam ut plurim¬
um tribuatur ambobus dicendi tamẽ
laus est in lelio illustrior At orõ lelii de
collegis nõ melior ꝙͣ de multis ꝙͣ uoles
Scipionis. Non quo illa lelii quitꝙͣ sit
dultius aut quo de religioẽ dici possit
angustius sed multa tamẽ uenustior
antiquitate uidetur et lubenter uerb
ctiam uti paulo magis priscis leluis
sed est mos hominu ut nolint eunde
pluribus rebus excellere Nam ut exbe¬
llica laude aspirare ad Affricanũ neõ
potest in qua ipã egregium uiru¬
teper imis fuisseꝰ leliu sic ĩgenii
lrãru eloquẽtie sapiẽ deniq et si utriq
primas priores tantu libenter defe¬
runt lelio. Nec michi ceteror iuditio
solum uidẽt sed etiam ipõrum inter
ipõs concessu ita tributu fuisse crat
omĩno tum mos ut in reliquis rebus
melior sic in hoc ipõ humanior ut
faciles essent in suu cuiq tribuendo.

Expanded text:
ut appareant. de ipsius Laeli et Scipiout appareant. de ipsius Laeli et Scipionis ingenio quamquam ea est fama, ut plurimum tribuatur ambobus, dicendi tamen laus est in Laelio inlustrior. At oratio Laeli de collegiis non melior quam de multis quam voles Scipionis; non quo illa Laeli quicquam sit dulcius aut quo de religione dici possit augustius, sed multo tamen vetustior antiquitate videtur et libenter verbis etiam uti paulo magis priscis Laelius. sed est mos hominum, ut nolint eundem pluribus rebus excellere. Nam ut ex bellica laude aspirare ad Africanum nemo potest, in qua ipsa egregium Vireperimus fuisse Laelium: sic ingeni litterarum eloquentiae sapientiae denique etsi utrique primas, priores tamen libenter deferunt Laelio. Nec mihi ceterorum iudicio solum videtur, sed etiam ipsorum inter ipsos concessu ita tributum fuisse. erat omnino tum mos, ut in reliquis rebus melior, sic in hoc ipso humanior, ut faciles essent in suum cuique tribuendo.
Abbreviated transcription (Latin):
lrãrum antiquitatis bene peritus Quin¬
tisq fabio labeo fuit ornatus isdem
forte landibus Nam. Q metellus is cuiꝰ
quatuor filii consulares fuerũt ĩ primis
est habitus eloquens qui pro .l. cotta di¬
tit accusante Affricano tuuis et alie st̃
oroẽs et contra .ti. grachum exposita ẽ in
.c. fannii annalibus tum .L. cotte uetera¬
tor habitus. Sed .c. Lelius et . P. Affrica¬
potest. Scd inter hos etate paulu his an¬
tecedens sine controuersia. Ser galba
eloquẽtia prestitit. Et ni miru is prra¬
ceps ex latinis oratoꝵ propria et quali
legitima opera tractauit ut egre deret
a proposito ornandi causa ut delectaret
aiõs aut permoneret aut augeret rem
inmiscrationibus ut cõmunibus locis
uteretur. Sed nescio quomõ huus ꝙ̃
constat eloquẽtia prestitisse exiliores
oroẽs sunt et redolentes magis antiq¬
tatem ꝙͣ aut lelii scipionis. aut etiam
ip̃ius catonis. Itaq exaruerũt. iuix iam

Expanded text:
litterarum et antiquitatis bene peritus; Quinlitterarum et antiquitatis bene peritus; Quintusque Fabius Labeo fuit ornatus isdem fere laudibus. Nam Q. Metellus, is cuius quattuor filii consulares fuerunt, in primis est habitus eloquens, qui pro L. Cotta dixit accusante Africano; cuius et aliae sunt orationes et contra Ti. Gracchum exposita est in C. Fanni annalibus. tum ipse L. Cotta est veterator habitus;—sed C. Laelius et P. Africapotest. Sed inter hos aetate paulum his antecedens sine controversia Ser. Galba eloquentia praestitit; et nimirum is princeps ex Latinis illa oratorum propria et quasi legitima opera tractavit, ut egrederetur a proposito ornandi causa, ut delectaret animos, ut permoveret, ut augeret rem, ut miserationibus, ut communibus locis uteretur. Sed nescio quo modo huius, quem constat eloquentia praestitisse, exiliores orationes sunt et redolentes magis antiquitatem quam aut Laeli aut Scipionis aut etiam ipsius Catonis, itaque exaruerunt, vix iam
Abbreviated transcription (Latin):
Dicunt etiam .l. lentulu qui cu.c. fi¬
gulo consul fuit .Q. nobiliorẽ. M.fili
um iam patre instituto deditu studio
lrãꝵ qui etiam . Q. enmu qui cu prẽ
eius in etolia molitauerãt ciuitãte do¬
nauit cum trium uirunz coloma de¬
duxisset. Et .T. Anmũ luscum huius
Q. fuluii collegam non indisertu du¬
cunt fuisse. Atq etiam .L. paulus af¬
fricam pater persona principis cuiꝰ
facile dd̃o tuebatur. At nõ etia tum
catone uiuo qui annos quinq et. lxpx
natus extessit eiuta cum quidẽ eo ipõ
ãno contra sergiu galbam ad popu¬
lum sũ mã contentione dixisset quã
etiam oratioẽ scriptam reliquit. Sed
uiuo catone in mores natu multi yno
tempore oratores floruerunt Nam
et A. albinus is qui grece scripsit hy¬
storiam qui consul cuꝰ. L. lucullo fuit
et lxãtus et disertus fuit et tenuit cum
hoc lotum quendam etiam ser fuluius
et nuaserius fabius pictor et uiris et

Expanded text:
dicunt etiam L. Lentulum, qui cum C. Fidicunt etiam L. Lentulum, qui cum C. Figulo consul fuit. Q. Nobiliorem M. F. iam patrio institute deditum studio litterarum—qui etiam Q. Ennium, qui cum patre eius in Aetolia militaverat, civitate donavit, cum triumvir coloniam deduxisset— et T. Annium Luscum huius Q. Fulvi conlegam non indisertum dicunt fuisse; atque etiam L. Paullus Africani pater personam principis civis facile dicendo tuebatur. Et vero etiam tum Catone vivo, qui annos quinque et octoginta natus excessit e vita, cum quidem eo ipso anno contra Ser. Galbam ad populum summa contentione dixisset, quam etiam orationem scriptam reliquit— sed vivo Catone minores natu multi uno tempore oratores floruerunt. Nam et A. Albinus, is qui Graece scripsit historiam, qui consul cum L. Lucullo fuit, itteratus et disertus fuit; et tenuit cum hoc locum quendam etiam Ser. Fulvius et una Ser. Fabius Pictor et iuris et
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ apaulo adoptauit. sicorpore ualu¬
isset in primis hĩtus ẽẽ disertus Indi¬
cam cum oraciuncule tu hostoria
quedam greca stripta dulcissime Nu¬
meroq fuit eodem sex alius uiris qui¬
dem ciuilis om̃ĩu peritissimus. sedet
addicendu paratus. De minoribus aut̃
e sulpitius gallus qui maxime oiũ¬
oratoꝵ nũo est hĩtus et fuit teliquir¬
in tebus ornatus atq elegani. Iam qui¬
dem erat unctior quedam splendidior cõ¬
suetudo loquendi Nam hoc pretore ludos
Apollim fatiente cum thyestem fabulam
dociusset .Q. martio.C.ni. Seruilio cosuli¬
bus mortem obiit ennius Erat hiisde
temporibus. Egrachus .P. filius qui
bis consul et tensor fuit. cuiꝰ est orõ gre¬
ca apud rhodios. quen ciem cu pra
uem tũ eloquẽtem constat fuisse pub
lu etiam scipionẽ nasicã qui ẽ torcu¬
lus appellatus qui item bis tonsul et
censor fuit hĩtum eloquẽtem m
illius qui sacra accepetit filiu

Expanded text:
nem a Paullo adoptavit, si corpore valunem a Paullo adoptavit, si corpore valuisset, in primis habitus esset disertus; indicant cum oratiunculae tum historia quaedam Graeca scripta dulcissime. numeroque eodem fuit Sex. Aelius, iuris quidem civilis omnium peritissumus, sed etiam ad dicendum paratus. De minoribus autem C. Sulpicius Gallus, qui maxime oorum in numero est habitus et fuit reliquis rebus ornatus atque elegans. Iam enim erat unctior quaedam splendidiorque consuetudo loquendi. Nam hoc praetore ludos Apollini faciente cum Thyesten fabulam docuisset, Q. Marcio Cn. Servilio consulibus mortem obiit Ennius. erat isdem temporibus Ti. Gracchus P. F., qui bis consul et censor fuit, cuius est oratio Graeca apud Rhodios; quem civem cum gravem tum etiam eloquentem constat fuisse. P. etiam Scipionem Nasicam, qui est Corculum appellatus, qui item bis consul et censor fuit, habitum eloquentem aiunt, illius qui sacra acceperit filium;
Abbreviated transcription (Latin):
brure intelligis. Atq utmas extareritil¬
la carmina que multis seculis ante seũ
etatem m epulis esse cantitata a singłis
conuiuiis de claroꝵ uitor laudibus de
otiginibis scriptum teliquit cato.tamẽ
illuus quẽ muatibus et faunis annueã
ennius bello pumco quasi muonis opꝰ
delectet. Sit ennius sane ut est certeꝓ
fectior. qui si illũ ut simulat contẽpne̾t
nõ omiã bella persequens. primũ illud
puncu acerrimu bellũ reliquissent
sed ipẽ dicit cur id fatiat Scripsert ĩ qt
alii tem uersibus et luculente quidem
scripserunt etiam si minus ꝙͣ tu polite
nec uero tibi aliter uideri debet quia a
neuio uł supsisti multa si fateris ułsi
negas subripiusti. Cum hoc catone gr¬
andiores natu fuerũt .c. flãminius.c
uarco .Q. maximus .Q. metellus .P.
Lentulus . p. Crassus qui cum supiore
affricano consul fuit. Ipũ. Scipionẽ
accepimus nõ infante fuisse filius q¬
dem eius is qui hunc miuorẽ. Scipio¬

Expanded text:
Brute, intellegis. Atque utinam exstarent ilBrute, intellegis. Atque utinam exstarent illa carmina, quae multis saeculis ante suam aetatem in epulis esse cantitata a singulis convivis de clarorum virorum laudibus in Originibus scriptum reliquit Cato! Tamen illius, quem in vatibus et Faunis adnumerat Ennius, bellum Punicum quasi Myronis opus delectat. sit Ennius sane, ut est certe, perfectior; qui si illum, ut simulat, contemneret, non omnia bella persequens primum illud Punicum acerrimum bellum reliquisset. Sed ipse dicit cur id faciat. 'Scripsere,' inquit, 'alii rem vorsibus'—et luculente quidem scripserunt, etiam si minus quam tu polite. Nec vero tibi aliter videri debet, qui a Naevio vel sumpsisti multa, si fateris, vel, si negas, surripuisti. cum hoc Catone grandiores natu fuerunt C. Flaminius C. Varro Q. Maximus Q. Metellus P. Lentulus P. Crassus, qui cum superiore Africano consul fuit. Ipsum Scipionem accepimus non infantem fuisse. Filius quidem eius, is qui hunc minorem Scipio
Abbreviated transcription (Latin):
quimur Est enm iter scriptores denu¬
mero annoꝵ controuersia Accius aut̃
a.O. maximo quintũ cons. captu. sarẽto
scripsit liuiu annis .xix. postꝙ eu fabu¬
lam docusset atticus scribit et nos ĩ an¬
tiquis cõmẽtariis ĩ uenimus docusse
autẽ fabula annns post .xi.c. cornelio
O nunutio cons. ludis luentatis quos
salinator senesi ꝑtelio nouerat ĩ quo
tantus erior accii fuit ut his cons.xxxx
annos natus enmus fu̾it quod equał
fu̾it. Liuius fuit minor aliquãto is qui
orimus fabulam dedit ꝙͣ .ii. qui multas
docuerant mnte hos tons. et plautus et
neuius Hec si minus apta uidentur
Huic sermoni Brute attito assigna qui
me ĩflãmauit studio illustriu honĩ
etates et tempora per se quẽdi Ego uero
inquit Brutus et delector ista quasi nota¬
tione temporu et adid qd̾ institiusti gca¬
torum genera distinguere etatibus istã
diligentia eẽ accomnodata puto. Recte ĩꝙ̃

Expanded text:
quimur. Est enim inter scriptores de nuquimur. Est enim inter scriptores de numero annorum controversia. Accius autem a Q. Maximo' quintum consule captum Tarento scripsit Livium annis xxx post quam eum fabulam docuisse et Atticus scribit et nos in antiquis commentariis invenimus, docuisse autem fabulam annis post xi C. Cornelio Q. Minucio consulibus ludis Iuventatis, quos Salinator Senensi proelio voverat. In quo tantus error Acci fuit, ut his consulibus xl annos natus Ennius fuerit: quoi si aequalis fuerit Livius, minor fuit aliquanto is, qui primus fabulam dedit, quam ei, qui multas docuerant ante hos consules, et Plautus et Naevius. haec si minus apta videntur huic sermoni, Brute, Attico adsigna, qui me inflammavit studio inlustrium hominum aetates et tempora persequendi. Ego vero, inquit Brutus, et delector ista quasi notatione temporum et ad id quod instituisti, oratorum genera distinguere aetatibus, istam diligentiam esse accommodatam puto. recte, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
pulchra dicete. Pulchriora etiam polo¬
cliti et iam planc perfecta ut michi ꝗdẽ
uideri solent similis ĩpictura ẽ rõ in qua
xcuxim et polignotum et tymantem et
eoꝵ qui nõ sunt usi plusꝙ quatuor colo¬
ribus formas et lincamẽta laudamus. At
ĩetione nichomaco prothogene appelle
iam perfecta sunt omiã et nescio an r̃liqi
dubitari debet quin fuerint ante homer
poete quod exeis carmimbus intelligi põt
que apud illum et in pheacum et ĩporcor
epulis canũtur. Quid nrĩ ueteres uersus
ubi sunt quod olim faum uates cariebãt
mentitur ingloriando sic em tes sẽse
habet Nam et odissia latmia est sic ĩtãꝙͣ
opus aliquod delabi et luuane fabule nõ
satis digne que iteru legant᷑ Atq hic l¬
uius qui primus fabula .c. clodio teci
filio et. M. thuditano consulibus docu¬
it ãno ipõ anteꝙͣ natus ẽ ennius post
romam conditam autem quartodeciõ
et quingentesimo ut hic ait quẽ nos se¬

Expanded text:
pulchra dicere; pulchriora etiam Polypulchra dicere; pulchriora etiam Polycliti et iam plane perfecta, ut mihi quidem videri solent? Similis in pictura ratio est; in qua Zeuxim et Polygnotum et Timanthem et eorum, qui non sunt usi plus quam quattuor coloribus, formas et liniamenta laudamus; at in Aetione Nicomacho Protogene Apelle iam perfecta sunt omnia. et nescio an reliquidubitari debet quin fuerint ante Homerum poetae, quod ex eis carminibus intellegi potest, quae apud illum et in Phaeacum et in procorum epulis canuntur. Quid, nostri veteres versus ubi sunt? quos olim Fauni vatesque canebant, mentitur in gloriando: sic enim sese res habet. Nam et Odyssia Latina est sic tamquam opus aliquod Daedali et Livianae fabulae non satis dignae quae iterum legantur. atqui hic Livius qui primus fabulam C. Claudio Caeci filio et M. Tuditano consulibus docuit anno ipso ante quam natus est Ennius, post Romam conditam autem quartodecimo et quingentensimo, ut hic ait, quem nos se
Abbreviated transcription (Latin):
ille nõ potuit et adde numeros et aptior
sit orõ ipã uerba compoñ et quasi toag¬
mẽta. Quod ne greci quidem ueteres fac¬
titauerũt. Iam neminẽ anteponens ca¬
tom ornari otõe greci putant si uerbor
ĩmutationibus utantur quos appellant
torpos et sinãru. orõisq forimis que uo¬
cant schemata nõ uerisimile ẽ ꝙͣ sit in
utroq genere et crebre dist inctus cato.
Nec uero ignoro nõ dum eẽ satis politũ
Hunc oratore et querendu ẽẽ aliquid ꝑ¬
fectius. Quippe cu ita sit ad mõru tp̃oꝵ
nu quidẽ lectioẽ quod sit antiquius. Set
maiore honore in omĩbus artibris ꝙͣ ĩ
Hac una arte dicendi uersatur antiꝗtas
quis enim coꝵ qui hec minora aiãduer¬
tunt nõ intelligit canachi signa ridigi¬
ora eẽ ꝙͣ ut incitentur ueritatẽ. Calami¬
dis dura illa quidẽ sed tamẽ molliora ꝙͣ
canachi. Nondum myromis satis ad ue¬
titate adducta iam tñ que nõ dubite

Expanded text:
ille non potuit, et adde numeros et ut aptior ille non potuit, et adde numeros et ut aptior sit oratio, ipsa verba compone et quasi coagmenta, quod ne Graeci quidem veteres factitaverunt: iam neminem antepones Catoni. ornari orationem Graeci putant, si verborum immutationibus utantur, quos appellant tro/pous, et sententiarum orationisque formis, quae vocant sxh/mata: non veri simile est quam sit in utroque genere et creber et distinctus Cato. nec vero ignoro nondum esse satis politum hunc oratorem et quaerendum esse aliquid perfectius; quippe cum ita sit ad nostrorum temnum quidem lectione quod sit antiquius. Sed maiore honore in omnibus artibus quam in hac una arte dicendi versatur antiquitas. quis enim eorum qui haec minora animadvertunt non intellegit Canachi signaiora esse quam ut imitentur veri— tatem; Calamidis dura illa quidem, sed tamen molliora quam Canachi; nondum Myronis satis ad veritatem adducta, iam tamen quae non dubites