comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ quis enĩ credideric talẽ habituidinẽ
in c̃patrẽ ⁊ uerbũ suũ eẽ. qualẽ int̃ abrahã
⁊isciac potest cogitare. Hic enĩ habitꝰ car¬
nalis exdiuisione naturae post peccatum
primi hominis in multi plicatione ꝑ genera¬
tionẽ in quirit᷑. Il lic in efftibilis ingenite
geniteq substantice sibimet copula credit᷑
ꝓutq: dat᷑ diuini luminis radio cognoscitur.
Hlic qđ querit᷑ ñ exnatura ꝓcessit ut diximꝰ.
sed exuitio. Illic qđ cogittit᷑ ex in effaibili
diuine bonitatis fecunditate ꝓxedere cognos¬
cit sed acet̃as kategoricis transetimꝰ. Sex
restant niftillor quarũ prima NEIC ΕΑΙ
id iacere quã alii sitũ appellant. Situs
auc̃ intelligit᷑ in positione cuiusdã crec¬
turae. siue uisibilis siue in uisibilis uerbi gã¬

Expanded text:
 Quis enim crediderit, talem habitudinem inter Patrem et Verbum suum esse, qualem inter Abraham et Isaac potest cogitare? Hic enim habitus carnalis ex divisione naturae post peccatum primi hominis in multiplicatione per generationem inquiritur: illic ineffabilis ingenitae genitaeque substantiae sibimet copula creditur, proutque datur, divini luminis radio cognoscitur; hic quod quaeritur, non ex natura processit, ut diximus, sed ex vitio: illic quod cogitatur, ex ineffabili divinae bonitatis fecunditate procedere cognoscitur. Sed ad ceteras categorias transeamus. DISC. Sex restant, ni fallor, quarum prima κεῖσθαι, id est jacere, quam alii situm appellant. Situs autem intelligitur in positione cujusdam creaturae, sive visibilis sive invisibilis. Verbi g
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ eẽ scs pat̾ gregorius theologus indubitant̃
asserit. An a& ic̃ quẽ ammodũ cet̾ae hatego¬
riae ista ⁊ ista que dr̃ relationis siue habi¬
tudinis metaphorice dedõ p̃dicari creden¬
dũ ⁊ intellegendũ sit .N. Rationabiliter
ut aestimo ad inuestintindũ ueritatismis¬
teriũ ꝓcedis. Nulla enĩ hategoricirũ p̃t̃
sit nec ne piissime cautissimeq inquiren
aut intelligi posse p̃sertĩ hategoria re¬
lationis ñ int̾̃decẽ genera hategoriarũ
reputabit᷑. Siꝓprie dedõ ꝓnuntiatur
Siaũt hoc confectũ fuerit kategoriarũ nume¬
rus ñ denario sed nouenario concludet᷑. Res¬
tat igit᷑ ut intelligamꝰ hanc a&iã Katego¬
rict̃ sic̃ cet̃as trans latiue dedeo p̃dicari.
Uera siquidẽ ratiocinatio ad hoc inuitat
atq co artat. ne ea quep̃dictas incipiant
uac illare. Quid enĩ nũ quid ueris ratio¬
cinationib: obsistit. sed dicamꝰ patrẽ  filiũ
ipsius habitudinis que dr̃ ad aliquid nõa

Expanded text:
num esse sanctus pater Gregorius Theologus indubitanter asserit: an etiam, quemadmodum ceterae categoriae, ita et ista, quae dicitur relationis sive habitudinis, metaphorice de Deo praedicari, credendum et intelligendum sit. MAG. Rationabiliter, ut aestimo, ad investigandum veritatis mysterium procedis. Nulla enim categoriarum praetesit nec ne, piissime cautissimeque inquirenaut intelligi posse. Praesertim categoria relationis non inter decem genera categoriarum reputabitur, si proprie de Deo pronunciatur. Si autem hoc confectum fuerit, categoriarum numerus non denario, sed novenario concludetur. Restat igitur, ut intelligamus, hanc etiam categoriam, sicut et ceteras, translative de Deo praedicari. Vera siquidem ratiocinatio ad hoc invitat atque coartat, ne ea, quae praedicta sunt, incipiant vacillare. Quid enim? Numquid veris ratiocinationibus obsistit, si dicamus, Patrem et Filium ipsius habitudinis, quae dicitur ad aliquid, nomina
Abbreviated transcription (Latin):
ditorẽ. aut qđ qualittis frequentissime in sig¬
nificatione uirtutũ ponit᷑. Nã bonitas uius¬
ticia c&ereq uirtutes qualitates eẽ dñr
aliarũ Kategoriarũ diffinitiones apparent.
Uidet᷑ enĩ ista sola kategoria uelut ꝓprie
in dõ p̃dicari. atq: ideo cũ sũma diligentia

Expanded text:
ditor est, aut quod qualitas frequentissime in sigditor est, aut quod qualitas frequentissime in significatione virtutum ponitur. Nam et bonitas et justitia ceteraque virtutes qualitates esse dicualiarum categoriarum definitiones apparent. Videtur enim ista sola categoria veluti proprie in Deo praedicari. Atque ideo cum summa diligentia
Abbreviated transcription (Latin):
Nonẽ ꝙ plusquã quantittis ẽ Omnis enĩquan¬
tits trib spatuis extendit᷑ longitudine qui¬
dẽ latitudinc altitudine quae iterui tria
spcitia senario ꝓtendunt nano deddaloni¬
spcudo sursit ai dͥ eorsũ latitidode prendi
& sinls sousu altitudo ante nretro ptendi¬
tuinTr aut omĩ spatio cara. Cara ugcur
quantitaite. Itẽ quantittis in numero parti¬
u aut naturalit̃ coniunctarũ ut ẽ linca
&t ẽpus aue naituralit̃ dis iunctarũ uts̃
numeri seu corporales seu intelligibiles
diuina substtintia. nec ontinuis partibus
componit᷑ nec diuiduis distinguit᷑. Non
est igit᷑ quantitas. quantitas ttm̃ non in¬
c̃arue de nominat᷑ duob: modis. aut quia
quancutis sepe ꝓmagnitudine uirtutis
ponit᷑. aut quia tocius quantitatis principiũ ẽ
et causa. Dequalitate qq̃ ñ alit̃ intelligendũ.
nulla enĩ ds̃ qualitas ẽ nulla ei accidit.
nullieẽ particeps. At uero sepissime qualitas
deeo p̃diccit᷑. aut quia tocius qualitatis con¬

Expanded text:
quam quantitas est. Omnis enim quantitas tribus spatiis extenditur, longitudine quidem, latitudine, altitudine. Quae iterum tria spatia senario protenduntur numero. Nam longitudo sursum et deorsum; latitudo dextrorsum et sinistrorsum; altitudo ante et retro protenditur. Deus autem omni spatio caret. Caret igitur quantitate. Item quantitas est in numero partium, aut naturaliter conjunctarum, ut est linea aut tempus, aut naturaliter disjunctarum, ut sunt numeri, seu corporales, seu intelligibiles. Divina substantia nec continuis partibus componitur, nec dividuis distinguitur. Non est igitur quantitas. Quantitas tamen non incongrue denominatur duobus modis, aut quia quantitas saepe pro magnitudine virtutis ponitur, aut quia totius quantitatis principium est et causa. De qualitate quoque non aliter intelligendum. Nulla enim Deus qualitas est, nulla ei accidit, nullius est particeps. At vero saepissime qualitas de eo praedicatur, aut quia totius qualitatis con
Abbreviated transcription (Latin):
cessario genꝰ eẽ ds̃ sequeret᷑: ds̃ aũt. nec genꝰ.
nec species nec accidens est. Nulla iit᷑
Rategoria ꝓprie dm̃ signifiocire potest:
N. Recte in tueris non inuanũ ut arbitror
in p̃dictis rationib: ducirũ partiũ he¬
ologice sudare uoluimꝰ non enĩ tã str¬
cile acfere absq ullo labore adhanc
se scilica ꝓpriededeo p̃dicari nisi prĩ depri¬
mordiciłib: ccuisis abunci om̃iũ causci p̃conditis
cẽntiã dico bonitatẽ uirtutẽ. ueritutẽ sapien

Expanded text:
cessario genus esse Deus sequeretur. Deus autem nec genus, cessario genus esse Deus sequeretur. Deus autem nec genus, nec species, nec accidens est. Nulla igitur categoria proprie Deum significare potest. MAG. Recte intueris. Non in vanum, ut arbitror, in praedictis rationibus duarum partium theologiae sudare voluimus. Non enim tam facile ac fere absque ullo labore ad hancse scilicet proprie de Deo praedicari, nisi prius de primordialibus causis ab una omnium causa praeconditis, essentiam dico, bonitatem, virtutem, ver
Abbreviated transcription (Latin):
ad theologiã hoc ẽ ad diuine ẽenticie inues¬
tigtitionẽ ꝑ uenit᷑. Kat hegoriarũ uirtus
om̃ino extingut᷑ Nã in ipsis naturis adõ con¬
ditis motib q etirũ Rategoriie qucilis cũ que
sit potentia p̃ual&: In et uero natura
que nec dici nec intelligi potest ꝑ omĩa
in omĩb: deficit. At tam̃ ut p̃diximꝰ quem¬
ammodũ fere om̃ia ea quȩ denaitura con¬
ditarũ rerũ ꝓprie p̃diccint᷑ de conditore
rerũ ꝑ mettiphorã significandi grã dñr¬
ta & ic̃ &athegoriarũ significationesq
ꝓprie in reb: conditis dinoscunt᷑. deccuisa
omniũ ñ absurde poss̃ ꝓferri: nonut ꝓ¬
pricie significent quid ipsesit sed trans¬
latiue quid de ea nob̵ quodã modo eã in¬
quirentib: ꝓbabilit̃ cogitandũ ẽ suade¬
ant . A Clare conspitio Ñ aliqͣ ratione
Kategoricis denatura in effabili ꝓprie
posse p̃dicari. Nã si a liqua
Rategoriarũ dedõ ꝓprie p̃dicaret᷑ ne¬

Expanded text:
c est, ad divinae essentiae investigationem pervenitur, categoriarum virtus omnino extinguitur. Nam in ipsis naturis a Deo conditis, motibusque earum, categoriae qualiscunque sit potentia, praevalet. In ea vero natura, quae nec dici, nec intelligi potest, per omnia in omnibus deficit. Attamen, ut praediximus, quemadmodum fere omnia, quae de natura conditarum rerum proprie praedicantur, de conditore rerum per metaphoram, significandi grata etiam categoriarum significationes, quae proprie in rebus conditis dignoscuntur, de causa omnium non absurde possunt proferri, non ut proprie significent, quid ipsa sit, sed ut translative, quid de ea nobis quodammodo eam inquirentibus probabiliter cogitandum est, suadeant. DISC. Clare conspicio, nulla ratione categorias de natura ineffabili proprie posse praedicari. Nam si aliqua categoriarum de Deo proprie praedicaretur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
sublimissime naturarũ om̃iũ pꝰcã ordinatarũ
cretite causȩ. solisq pure m̃tis aspectib ꝑspi¬
cue ab una om̃iũ ineffabili cciusa excellentia
eẽnticie deseruntur. ut nullo modo earũ uoca¬
bulis et ꝓprie possit signficari. quid dicen¬
dũẽ dehis decẽ generib p̃dictis q̃ ñ solũ in reb
intelligibilib: uerũ a&iã in reb: sensibilibus

Expanded text:
am ordinatarum creatae causae, solisque purae mentis aspectibus perspicuae, ab una omnium ineffabili causa excellentia essentiae deseruntur, ut nullo modo earum vocabulis ea proprie possit significari: quid dicendum est de his decem generibus praedictis, quae non solum in rebus intelligibilibus, verum etiam in rebus sen
Abbreviated transcription (Latin):
ec quiplantat est aliquid neq quirigat
sed qui in crementum datds̃ . Plantare quip¬
pe &rigare adiuuare est. Quodutrũq uacuum
erit ministerium sun corde ds̃ nondatincrem̃tũ
Sed qui desens usuo alta sapiunt: ẽẽ humiliter dĩ
adiutores nolunt. quiadumsedõ utiles ẽẽ esti¬
mant. a fructus uȩ utilitatis alienant. Unde
&ueritas uoce discipulis dicitur. Cumfeteritis
omã quaep̃ceptas uobis dicite. serui inules sum
quod debuimus facere fecimus

Expanded text:
e qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Plantare quippe et rigare, adjuvare est. Quod utrumque vacuum erit ministerium, si in corde Deus non dat incrementum. Sed qui de sensu suo alia sapiunt, esse humiliter Dei adjutores nolunt, quia dum se Deo utiles esse aestimant, a fructu se utilitatis alienant. Unde et Veritatis voce discipulis dicitur: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus, quod debuimus facere fec
Abbreviated transcription (Latin):
lic& theo logo sermonũq ei egregio expositore
maximo sũpsimꝰ. Omẽ qđ cũq ẽ p̃t̃ dm̃ quisolũ
suꝑipsũ eẽ ꝓpͥae subsistit: intelligit᷑ in loco. cũ quo
neq tẽp: si ne loci cointelligentia diffiniri pot. ẽ
uccepit eẽ ullomodo uula c̃sistere ł cognosci
Omiũ itiq existentiũ eẽntia loculis atq tẽ¬
poralis ẽ. Atq ideo nisi in loco ⁊ tẽpore ⁊ sub
loco ⁊ sub tẽpore nullo modo cognoscit᷑. Nenĩ
ipsc̃ uidelic& uniũ sitatẽ suꝑ suim& uniuer¬
situtẽ dũcircũ scriptionẽ abeat post omã. cir¬
cũ scribentẽ omã subseipsa inseipsci cuus adissi¬
mũuirtutẽ. Ipse itaq finis exterior. Locus uniuer¬
situtis ẽ. sic qͥdũ diffinuint locũ dicentes locus e
ipse extruuniũ fitatẽ ambit. ł ipsci extrauni¬
hocñcarent pͥncipio. Ome enĩ qđ cũq ratio¬
nẽ recipit alicui modi eentiae. ⁊ siẽ ñerat̃.

Expanded text:
licet theologo, Sermonumque ejus egregio expositore licet theologo, Sermonumque ejus egregio expositore Maximo sumpsimus. Omne, quodcunque est praeter Deum, qui solus super ipsum esse proprie subsistit, intelligitur in loco. Cum quo, neque tempus sine loci cointelligentia definiri potest. Haccepit esse, ullo modo valet consistere vel cognosci. Omnium itaque existentium essentia localis atque temporalis est; atque ideo, nisi in loco et tempore, et sub loco et sub tempore, nullo modo cognoscitur. Non ipsam videlicet universitatem super suimet universitatem esse, dum circumscriptionem habeat post omnia circumscribentem omnia sub se ipsa, in se ipsa causalissimam virtutem. Ipse itaque finis exterior locus universitatis est, sicut quidam definiunt locum, dicentes: locus est ipse extra universitatem ambitus, vel ipsa extra unihoc non carent principio. Omne enim, quodcumque rationem recipit, alicujusmodi essentiae, etsi est,
Abbreviated transcription (Latin):
plune ꝓspicio. Videsne itaq qua consue cudine
rerũq significundurũ necessitute in ops uerurũ
rerũ discretionis humanitas hus abusiuas
rerũ de nominationes repperit lminã mediũ q mundi
uisibilis partẽ terram dicoanimaliũ gressibilium
nominans locũ cuisimilit̃ coadunatũ in separubilemq:
natintiũ euocit Deinde naturali ordine t̃ciũ mundi
partẽ penia tigeneris. locũ eẽ aestimut. Codeq modo
amplissima A& eris spatia. ccielestiũ corporũ circulu¬
rit̃ in eo reuolutorũ locu nominare consueuit. qͥomã
ueraratione discretionis naturarũ consultti non
locus purtes mundihuis locis circũ scripta cons
ud minutis simtis ꝑuenientes pur ticiones. neẽ
locu sed locis circũ scriptus: ipsiꝰ locinaturc
paulo diligentius sitibipluc& c̃siderundunest :
Pluc& equidẽ & adhocaudiendũ aArdent̃ in¬
sisto Accipe igit᷑ tale ruciotinitionis huius¬
modi ex ordiũ quã ascis patrib gregorio uide¬

Expanded text:
. Videsne itaque, qua consuetudine, rerumque significandarum necessitate, inops verarum rerum discretionis humanitas has abusivas rerum denominationes repererit, imam mediamque mundi visibilis partem, terram dico, animalium gressibilium nominans locum? Cui similiter coadunatam inseparabilemque natantium evocat. Deinde naturali ordine tertiam mundi partem pennati generis locum esse aestimat. Eodemque modo amplissima aetheris spatia caelestium corporum circulariter in eo revolutorum loca nominare consuevit. Quae omnia, vera ratione discretionis naturarum consulta, non loca, sed partes mundi suis locis circumscripta conspad minutissimas pervenientes partitiones, non esse loca, sed locis circumscriptas, ipsius loci natura paulo diligentius, si tibi placet, consideranda est. DISC. Placet equidem; et ad hoc audiendum ardenter insisto. MAG. Accipe igitur tale ratiocinationis hujusmodi exordium, quam a sanctis Patribus, Gregorio vide
Abbreviated transcription (Latin):
his quidignis aestimamꝰ eẽ ꝓmissc̃ nec alium
hui mundi finẽ fore . quac̃ ut oms quigłã theo¬
seos idẽ disicationis accepturis : ultralo ca
& tẽpore᷑ ascendunt. Nũ qui loco & tẽpore
eo artint᷑ finitis: Aet̃ na aut̃ bectitudo infini

Expanded text:
his, qui digni sunt, aestimamus esse promissam, nec alium hujus mundi finem fore, quam ut omnes, qui gloriam theoseos, id est, deificationis accepturi sunt, ultra loca et tempora ascendant. Nam, qui loco et tempore coartantur, fin
Abbreviated transcription (Latin):
uera edoc& Hec huic conclusiomresisto dum
etĩ uerũ eẽ uideo. sed uulde miror cur in cõmunẽ
usũ humune uitue ꝑuenit ut omã haeccorpora
siue cuelestiu siueaeria. siue aquatica siue terre
nu : minorũ intrase corporũ locueẽ ditere con¬
suescut. Quẽ ã modũ nil aliudeẽ aestimat orcian
p̃t̃ hoc corpꝰ iusibile atq tungibi le. Ideoq obnixe
flugito nesic tibi morosũ diutius dehac p̃sence dis¬
ficultate disputure. Quidigit᷑ nẽpe iũ dudũ int̃

Expanded text:
 DISC. Nec huic conclusioni resisto, dum eam veram esse video. Sed valde miror, cur in communem usum humanae vitae pervenit, ut omnia haec corpora, sive caelestia, sive aeria, sive aquatica, sive te dicere consuescat; quemadmodum nil aliud esse aestimat οὐσίαν praeter hoc corpus visibile atque tangibile. Ideoque obnixe flagito, ne sit tibi morosum, diutius de hac praesenti difficultate disputare. MAG. Quid igitur? Nempe jamdudum inter
Abbreviated transcription (Latin):
rucionũ in qͥb scđm naiturũ s̃ ⁊ subtẽpore eẽ.
omino ꝑ pͥncipiũ nonostendunt᷑. Vlides ne
igit᷑ locũ tẽpusq ante omã q̃ s̃ intelligi. Numer
enĩ locorũ ⁊ tẽporũ ut uit scs augustin in sexto
atq inchoutrationẽ p̃cedere ꝑspicit᷑. Ideoq omẽ
qđ nerat & ẽ: apͥncipio tẽporis eẽ accepit. Solus¬

Expanded text:
 sub tempore esse, omnino per principium, non ostendentur? Videsne igitur, locum tempusque ante omnia, quae sunt, intelligi? Numerus enim locorum et temporum, ut ait sanctus Augustinus in sexto atque inchoat, ratione praecedere perspicitur. Ideoque omne, quod non erat et est, a principio tempo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑgenerationẽ subsistere inchoauit neces¬
sariaͦ loco actẽpore concludit᷑. Vndedĩeẽ
dicentes non ali quomodo dicimꝰ. Ac ꝑ hoc& ẽ.
& erut simplicit̃ ⁊ infinite ⁊ ubs olute in ip¬
sodicimꝰ. in cõphensibile enĩ omĩ rationi &

Expanded text:
et per generationem subsistere inchoavit, necessario loco ac tempore concluditur. Unde Deum esse dicentes, non aliquo modo esse dicimus. Ac per hoc et est et erat, simpliciter et infinite et absolute in ipso dicimus. Incomprehensibile
Abbreviated transcription (Latin):
tionis qm̃ abipsos rite p̃dicunt᷑ quid mirũ sicunc¬
ta q̃ in locos dũmaiorib: seundeq uident̃ circũ¬
fundi: loca possint nominari. Cũ nullũ illorũ
continent᷑ ñ tum̃ ita continent᷑ ubeis ut sine tis
intraniturales suos t̃minos subsistere non
possint. Vsus si quidẽ motuliũ damũ uxorem
seu fumiliũ sol& appellure cũ huec natura¬
lit̃ distent. Henĩ domꝰp̃stut uxori seu fumiliue
substantialit eẽ sed naturae locus. Im̃ uero
in ea possident. abeti de nominarisolent. Simi
naturue ꝓpͥecutẽ. Quis enĩ nesciut occulũ par¬
tẽ quandũ corporalẽ cupitis humidũq eẽ ꝑ quã
uisus rudiorũ in stat᷑ exmenicu. hocẽ me brũ¬
nult cerebriforus fundit᷑. Menicuuero lumi¬
nis naturũ excorde ignis uidelic& sede recepit.
Est enĩ uisus naturalis luminis in sens uiu¬
di possidentis radiatĩforas ꝓsiliens emis¬
sio quuecũ colorib formisq exterioriorũ sen¬
sibiliũ corporũ circũ fundit᷑ mirabili celeritute

Expanded text:
iam ab ipso sunt, rite praedicantur: quid mirum, si cuncta, quae in loco sunt, dum majoribus se undique videantur circumfundi, loca possint nominari, cum nullum illorum continentur, non tamen ita continentur ab eis, ut sine eis intra naturales suos terminos subsistere non possint. Usus siquidem mortalium domum, uxorem, seu familiam solet appellare, cum haec naturaliter distent. Non enim domus praestat uxori seu familiae substantialiter esse, sed naturae locus. Quoniam vero in ea possident, ab ea denominari solent. Similnaturae proprietatem. Quis enim nesciat, oculum partem quandam corporalem capitis, humidamque esse, per quam visus radiorum instar ex menica, hoc est membranula cerebri, foras funditur? Menica vero luminis naturam ex corde, ignis videlicet sede, recipit. Est enim visus naturalis luminis in sensu videndi possidentis radiatim foras prosiliens emissio, quae cum coloribus formisque exteriorum sensibilium corporum circumfunditur, mirabili celeritate
Abbreviated transcription (Latin):
gregorius. Niceic̃ in sermone deimagine cer¬
tis rationibus ita eẽ suada nil aliud dicens
materiã eẽ nisi accidentiũ quandã compositi¬
onẽ ex inuisibilib: causis ad uisibilẽ materi¬
em ꝓcedentẽ. riec in merito. Sienĩ corporalis
huius materiae solubilisq quedc̃ simplex atq
in muttibilis eẽntia inullo modo solu bilis in

Expanded text:
Gregorius Nyssaeus in Sermone de imagine certis rationibus ita esse suadet, nil aliud dicens materiam esse, nisi accidentium quandam compositionem, ex invisibilibus causis ad visibilem materiem procedentem. Nec immerito. Si enim corporalis huius materiae solubilisque quaedam simplex atque immutabilis essentia et nullo modo solubilis ines
Abbreviated transcription (Latin):
Nilueriiꝰ ut arbitror. atq ideo p̃sentẽ inquisi¬
cionẽ condudusspecto. Quid restut nisi ut dicumꝰ
uerbi grã dũ uidemꝰ corporanrã in huc terru
constituta ł hoc dere circũ fusu. nil aliud nisi cor¬
poru in corporib eẽ. Eadẽ rationepis ces influctib
plunetae in aechere. astra infirmum̃to. Corpo¬
ruincorporib s̃ minoru inie norib: crussioru
in sũb aliorib: leuia in leuiorib: puruin puriob

Expanded text:
Nil verius, ut arbitror; atque ideo praesentem inquisitionem concludas, specto. MAG. Quid restat, nisi ut dicamus, verbi gratia, dum videmus corpora nostra in hac terra constituta, vel hoc aere circumfusa, nil aliud nisi corpora in corporibus esse? Eadem ratione pisces in fluctibus, planetae in aethere, astra in firmamento, corpora in corporibus sunt, minora in majoribus, crassiora in s
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̃ illos qui inarca saluandierant: Illi
igit᷑ qua si seminariũ scđẽ originis seruatis
terra postea remansit:
Tradunt enĩdoctores: terrȩ uigorẽ & fe¬
cunditatẽ longe inferiorẽ eẽ post di¬
luuiũ quã antẽ : & idcir cohominibusc̃arnes
ederelicentiã eẽ datã: & ante &iã dilu¬
uiũ fructib terrȩ solũ modo uictitasse:¬
Quaes̃ ligna leuigata de quib arca
p̃cipitur fieri:
latio dic̃ quadrata ut arca nec uentorũ
ui. nec aquarũ inundatione solueretur:
INT Et bitum inelinies : q̃ ẽ naturabituminis.¬

Expanded text:
praeter illos qui in arca salvandi erant. Illi igitur quasi seminarium secundae originis servati sterra postea remansit?-- Resp. Tradunt enim doctores terrae vigorem et fecunditatem longe inferiorem esse post diluvium quam ante; et idcirco hominibus carnem  Ms., carnes edere licentiam esse datam; et ante etiam diluvium fructibus terrae solummodo victitasseQuae sunt ligna levigata, de quibus arca praecipitur fieri ?latio dicit, quadrata, ut arca nec ventorum vi, nec aquarum inundatione solveretur. Inter. 104. Et bitumine linies. Quae est natura bituminis
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ homo cui ÷ de omnib: omninoreb
tã fixa sententia quã certa p̃scientia
sedutitur scriptura scã usitatis nob
intellegibi lib: uerbis ut quo apt& se
nr̃ae paruitati quatinus ex cognitis
incognita cognos camus
lus sine peccato quomodo aliquis
ꝑ fectus essepotest :¬

Expanded text:
sicut homo, cui est de omnibus rebus tam fixa sententia, quam certa praescientia: sed utitur Scriptura sancta usitatis nobis verbis intelligibilibus, ut coaptet se nostrae parvitati, quatenus ex cognitis incognita cognoscamus. lus sine peccato, quomodo aliquis perfectus esse potest
Abbreviated transcription (Latin):
aecergo uobiscum fr̃s agite huius sp̃s
repleri presentia desideratae quituos
sequi in futurum possit expresenti perpen¬
dite. Pensate si hoc spũ pleniestis & nostis siad
illius conuiuiũ peruenire uleatis. Quis quis
namq ille est quem nuncsp̃s iste non reparat:
profecto ab illa ȩterni conuiuii refectionei eiu¬
nat. Memento quid deeodem spũ paulus dicat
b&is cuius mentem hodia dissipant elatio in¬
flat. irausq: ad diuisi onem mentis exas perat.
a uaritia cruciat liguria eneruat᷑. Pensate
& inimicos diligi terrena dispici. procȩlestib
estuari. carnẽ propteruitia conterimentem
a concupiscentiis frenari. Siergo uultis ius¬
cognoscere possessiones dĩ personam perpen¬
dite possessorsurĩ. Hecenĩ quod diximus
Quin uncdõ in habitante non regitur: dediui¬

Expanded text:
aec ergo vobiscum, fratres, agite, hujus spiritus repleri praesentia desiderate. Quid vos sequi in futurum possit ex praesenti perpendite. Pensate si hoc spiritu pleni estis, nostis si ad illud convivium pervenire valeatis. Quisquis namque ille est quem nunc spiritus iste non reparat, profecto ab illa aeterni convivii refectione jejunat. Mementote quid de eodem spiritu Paulus dicat: is cujus mentem odia dissipant, elatio inflat, ira usque ad divisionem mentis exasperat, avaritia cruciat, luxuria enervat? Pensate qet inimicos diligi, terrena despici, pro coelestibus aestuari, carnem propter vitia conteri, mentem a concupiscentiis frenari. Si ergo vultis cognoscere jus possessionis Dei, personam perpendite possessoris vestri. Ecce enim quod diximus, Qui nunc Deo inhabitante non regitur de divi
Abbreviated transcription (Latin):
cauulnus sanas palpat. ut posteadea quȩ uulne¬
rata s leniterpalpando perueniat. Cu mergo pau¬
lus perfectos incorinthus laudan  sana membra
iuxta uulnus tetigit Cum uero infirmos dedi¬
uisione rep̃hendit uulnus incorpore percus sit

Expanded text:
ca vulnus sana sunt palpat, ut post ad ea quae vulneca vulnus sana sunt palpat, ut post ad ea quae vulnerata sunt leniter palpando perveniat. Cum ergo Paulus perfectos in Corinthiis laudavit, sana membra juxta vulnus tetigit; cum vero infirmos de divisione reprehendit, vulnus in corpore percussit
Abbreviated transcription (Latin):
lutem Narrauerat. postmodum uulnera pate¬
facit: Peritus enim medicus uulnus secandum
uidens sed egrum timidũ eẽ. conspiciens. diupal¬
pauit & subito percus sit. Prius blandã manũ
laudis posuit & postmodum ferrum in crepatio¬
nis fixit. Nisi enĩ uerecundȩ mentes fuerint
palpando rep̃ hensȩ. it autexaliis rebus audi ant
quod in consolationem sumant: per increpatio
nem protinus ad disperationem cadunt. Sed
num quã mentitus est paulus. ut prius eis nihil
deeẽ in omnigratia dicer& quib: postmodum
dicturus erat unitatem de eẽ. Absithoc Quis
deillo talia ł desipiens credat. Sed quia erant
Inter corinthios quidamomni gratia repl&i
Eterant quidam inpersonarum fauoribus excisi
coepit alaudib perfectorum ut modestainuec¬
tione ad rep̃hensionem pertinger& infirmorũ.
& in hoc quoq: ad medicinam cordis a medicinã
corporis usum trahens. Nam cum feriendum
uulnus medicus aspic̃ prius eamembra quaetir¬

Expanded text:
lutem narraverat, postmodum vulnera patelutem narraverat, postmodum vulnera patefacit. Peritus enim medicus vulnus secandum videns, sed aegrum timidum esse conspiciens, diu palpavit, et subito percussit. Prius enim blandam manum laudis posuit, postmodum ferrum increpationis fixit. Nisi enim verecundae mentes fuerint palpando reprehensae, ita ut ex aliis rebus audiant, quod in consolatnem protinus ad desperationem cadunt. 19. Sed nunquid mentitus est Paulus, ut prius eis nil deesse in omni gratia diceret, quibus postmodum dicturus erat unitatem deesse? Absit hoc: quis de illo talia vel desipiens credat? Sed quia erant inter Corinthios quidam omni gratia repleti, et erant quidam in personarum favoribus excisi, coepit a laudibus perfectorum, ut modesta invectione ad reprehensionem pertingeret infirmorum. Et in hoc quoque ad medicinam cordis a medicina corporis usum trahens. Nam cum feriendum vulnus medicus aspicit, prius ea membra quae cir
Abbreviated transcription (Latin):
nihil deest. cureis scribendo fatigaris. curin
longincopositus loqueris Pensemus ergo fr̃s
hem̃i quantum laudat. Eccecis gratiam dĩ datã
asserit factos iomnibus diuites dicit in omni
uerbo &inomniscientia xp̃i testimonium Idẽ
quod desem &ipso moriendo & resurgendo testa¬
tus est in eorũ uita confirmatũ eẽ perhib& &ni¬
hileis deeẽ. innulla gratia testatur. qui rogo
credat quia paulo post eos corripiat quos italau¬
dat Nam post cetera subiungit. Obsecro autem
potuit tamperfectis tamquam laud abilibus schis¬
mata subripere᷑. Significatũ ẽ enĩ mihi deu obis
fr̃s mei ab his quis cloes. quia contentiones in ter
uos sunt. Hocautẽ dico quod unus quisq urm
dicit. Ego quidem sum pauli. Ego autem
apollo ego uero cephȩ ego autẽ xpĩ. eccequos in
omni uerbo &i nomniscientia laudauerat qui¬
bus nihil deeẽ innulla gratia dicerat paulis per
loquens. & atdincrepandũ leniter ueniens diui¬
sos erga seipsos rep̃hendit. Et quorum prius sa¬

Expanded text:
nihil deest, cur eis scribendo fatigaris? Cur in longinquo positus loqueris? Pensemus ergo, fratres charissimi, quantum laudat. Ecce eis gratiam Dei datam asserit, factos in omnibus divites dicit in omni verbo et in omni scientia; Christi testimonium, id est quod de semeptiso moriendo et resurgendo testatus est, in eorum vita confirmatum esse perhibet, et nihil eis deesse in ulla gratia testatur. Quis, rogo, credat quia paulo post eos corripiat, quos ita laudat? Nam post caetera subjungit: Obsecro autem potuit tam perfectis tanquam laudabilibus schism sententia. significatum est enim mihi de uobis, fratres mei, ab his qui sunt Cloes quia contentiones inter uos sunt. hoc autem dico, quod unusquisque uestrum dicit: ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego uero Cephae, egoomni verbo et in omni scientia laudaverat, quibus nihil deesse in ulla gratia dixerat, paulisper loquens, ad increpandum leniter veniens, divisos erga se ipsos reprehendit; et quorum prius sa
Abbreviated transcription (Latin):
iqualiter quiddicatur. & quibus dicatur
Nonuigi lan ter aspicitur ualdepericulũ ẽ.
Ueretundae & enĩ mentes. siquas fortas se
culpas ad miserint. leniter arguendȩs: quiasiaspe¬
rius increpentur franguntur potius quam eru¬
tes. suncrepate leniter fuerint. admaioresculpas
ipsalenitate prouocantur. Quodbene in eodem
egregio predicatorem discimus. Quicum corin¬
thios aagnos cer& proamore personarũ inscis ma¬
tediuisos eorum uerecundiȩ cõsulens locutionẽ
suam eis a gratiarũ actione & litudibus coepit
dicens. Qratias ago dõ meo sẽꝑ prouobis ingra¬
tiadĩ quaedata est uobis inxpõ ihũ. Quia inom¬
nibus diuites factiestis in illo in omni uerbo & in

Expanded text:
qualiter quid dicatur, et quibus dicatur, non vigilanter aspicitur, valde periculosum est. Verecundae etenim mentes, si quas fortasse culpas admiserint, leniter arguendae sunt, quia si asperius increpentur, franguntur potius quam erutes, si increpatae leniter fuerint, ad majores culpas ipsa lenitate provocantur. 18. Quod bene in eodem egregio praedicatore discimus, qui cum Corinthios cognosceret pro amore personarum in schismate divisos, eorum verecundiae consulens, locutionem suam eis a gratiarum actione et laudibus coepit, dicens: Gratias ago Deo meo semper pro vobis in gratia Dei, quae data est vobis in Christo Jesu, quia in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
di&e operat᷑. et ñ solũ decosta ad am intypũ eccłae
semel aedificauit euã. sed cotidie credentes ini
membra corporissui aedificat. et det̃ris ad cȩlũ
leuat utin illis ipse cs̃cendat. Ascendit ad cȩlũ
dñ scũ enoch ascenditcũ helia ascenditcũ moysi cuiꝰ
sepulture locus quia incaelũ ascenderat in t̃rañ po¬

Expanded text:
 operor . Et non solum de costa Adam in typum Ecclesiae semel aedificavit Evam , sed quotidie credentes et membra corporis sui aedificat, et de terris ad coelum levat, ut in illis ipse conscendat. Ascendit Dominus in coelum cum Enoch , ascendit cum Elia , ascendit cum Moyse, cujus sepulturae locus, quia in coelum ascenderat, in terra non po
Abbreviated transcription (Latin):
uanta lib& seintentione mens humana
tetenderit : &iamsi iam fantasias imaginũ
corporalium a cogitatione compescat suam om̃s cir¬
cum scriptos sp̃s aboculis cordis amoueat. Ad huc
tamex in carne mortaliposita uideregloriam dĩ
Non ual& sicut est Sed quicquid deilla ẽ. quod in
mente resplend&. similitudo & non ipsa ẽ. Vnde
& ille predicator qui raptus ad tertium caelum fue¬
rat dicebat. Uidemus Nunc perspeculum & inenig¬
mate

Expanded text:
uantalibet se intentione mens humana tetenderit, etiamsi jam phantasias imaginum corporalium a cogitatione compescat, si jam omnes circumscriptos spiritus ab oculis cordis amoverit, adhuc tamen in carne mortali posita, videre gloriam Dei non valet sicut est, sed quidquid de illa est, quod in mente resplendet, similitudo, et non ipsa est. Unde et ille praedicator, qui raptus ad tertium coelum fuerat, dicebat: « Videmus nunc per speculum et in aenigmate
Abbreviated transcription (Latin):
aulus dum de abstinentiae uirtute
gloriantium precepta perstringer&
adiunx̃. Quaesunt rationem quidem ha¬
bentia sapientiae insuperstititionem & hu¬
militatẽ & ad non parcendum corpori non
in honore aliquo ad saturitatẽ carnis. Qua
inrenotandum ẽ. quod in disputationes ua
predicator egregius. superstitioni humilitatis
speciem iungit. quiadum plusquam petces se ẽ.
perabstinentiam caro atteritur. humilitas fo
ris ostenditur. sed de hac ipsa humilitate grauit᷑
interius superbitur

Expanded text:
uens, dum de abstinentiae virtute gloriantium praecepta perstringeret, adjunxit: Quae sunt rationem quidem habentia sapientiae in superstitione et humilitate, et non ad parcendum corpori, non in honore aliquo ad saturitatem carnis . Qua in re notandum est quod in disputatione sua praedicator egregius superstitioni humilitatis speciem jungit, quia dum plus quam necesse est per abstinentiam caro atteritur, humris ostenditur; sed de hac ipsa humilitate graviter interius superbitur
Abbreviated transcription (Latin):
sidu inquit eligatur nonminus sex atgin¬
ta annorum quȩ fuerit unius ui ruxor Hic
omne preceptum dehis estuiduis quȩ ecdesiȩ
pseuntur alimonus. &id circo aetas p̃scribit᷑
utillatantum accipiient pauperũ cibos quȩ iam
laborare non possunt. Simulq: considera quod
queduos habuituiros &iamsianus ẽ & decrepita
&egens ẽ eclesiȩ stipes non mer&ur accipere:¬

Expanded text:
idua, inquit, eligatur non minus sexaginta annorum, quae fuerit unius viri uxor . Hic omne prpascuntur eleemosynis, et idcirco aetas praescribitur, ut illae tantum accipiant pauperum cibos, quae jam laborare non possunt. Simulque considera, quod quae duos habuit viros, etiamsi anus sit, et decrepita, et egens, Ecclesiae stipes non meretur accipere
Abbreviated transcription (Latin):
ut nequaquã faciamꝰ terrenaopera quaepro
neces sittite corporis facere cõpellim᷑ cibũ cape¬
re et potũ. et somnũ. et uti uestib quae tunc cir¬
cũ cidimus. si nõ ad elicias et ad luxoriã. etad
mertiam sed ad necessitatẽ naturȩ et corporis
istius sustentaculũ cuncta faciamꝰ. quibibit
uinũ ntodicũ propt̃ stom achũ et frequentes
infirmitates. etodit hebrietatẽ circũcidit
carnẽ suã quid ormit quantũ natura patit᷑
audiet asalomone. si sederis absq timore
eris sidor mieris. suauiterdormies eoñtimeb
pauorẽ suꝑ uenien tẽtibi. neq impetus impioꝵ
suꝑuenientes. Et qui fugit fornicationẽ etu¬
xori debitũ reddit reuertens ad idipsum.
netẽpt& eũ satanas audiet cũ populo isrł.
in hacdie abstuli obꝓbriũ aegrpti auobis.
quiuestib quoq utit̃ quae frigus repellant.
ñ quȩ tenuitate sui corpora nud ademonstren¬
et ad tenuata ieiuniis caro et circũcisac̃tinen¬

Expanded text:
ut nequaquam faciamus terrena opera quae pro ut nequaquam faciamus terrena opera quae pro necessitate corporis facere compellimur, cibum capere, et potum et somnum, et uti vestibus: quae tunc circumcidimus, si non ad delicias et ad luxuriam et ad inertiam, sed ad necessitatem naturae et corporis istius sustentaculum cuncta faciamus. Qui bibit vinum modicum propter stomachum et frequentes infirmitates , et odit ebrietatem, circumcidit carnem suam. Qui dormit quantum natura patitur, audiet a Salomone: « Si sederis, absque timore eris; si dormieris, suaviter dormies, et non timebis pavorem supervenientem tibi neque impetus impiorum supervenientes . » Et qui fugit fornicationem, et uxori debitum reddit, revertens ad idipsum, ne tentet eum Satanas, audiet cum populo Israel, « in hac die abstuli opprobrium Aegypti a vobis. » Vestibus quoque utetur quae frigus repellant, non quae tenuitate sui corpora nuda demonstrent. Attenuata jejuniis caro et circumcisa continen
Abbreviated transcription (Latin):
rguent nos inquit in hoc loco iudȩi ethebio¬
nitȩ quic ircũ cisionẽ carnis accipiunt. quo¬
modo possimꝰ p̃sentẽ locũ &ponere incircum
legentiã etiã carnis circũcisionẽ suscipere
debetmus : sed quilegimꝰ paulũ dicentẽ. con¬
testor aut omnẽ hominẽ quicir cũ ciditur
xp̃s uobis pihil ꝓderit. eullud hie remi ae
Ecceincircũ cisa aures urãe et noluistis audire
cidere aures etlabia desecare ut scripturã im¬
plere ui decnt̾: sin aut̃ ceperint circũcisionẽ
aurium int̃p̃tari. quandonihil turpe etinho¬
nestũ aurire nos patimꝰ etcircũ cisionẽ labiorũ
quandonibil in decens loquimidicamꝰ eis. eandẽ
expositionẽ etiã in corde etincarne seruare
debetis : corcircũ cidimꝰ cultello dĩ et aufertur
decordenrõ p̃putiũ. quando turpes cogitatio¬
nes nequaquã ex eunt de cordenrõ nec ue nob
dr̃ inpinguatũ ẽ corpopulihuĩ et aurib suis
grauit̃ audier̃. ergo et caro similit̃ circũ cidit᷑

Expanded text:
rgent nos in hoc loco Judaei et Ebionitae, qui circumcisionem carnis accipiunt: quomodo possumus praesentem locum exponere incircumcligentiam, etiam carnis circumcisionem suscipere debeamus. Sed qui legimus Paulum dicentem: Contestor autem omnem hominem qui circumciditurChristus vobis nihil proderit . » Et illud Jeremiae: « Ecce incircumcisae aures vestrae, et noluistis audire . » cidere aures et labia desecare, ut Scripturam implere videantur. Sin autem coeperunt circumcisionem aurium interpretari, quando nihil turpe et inhonestum audire nos patimur, et circumcisionem labiorum quando nihil indecens loquimur, dicamus eis eamdem expositionem etiam in corde et in carne servare debetis. Cor circumcidimus cultello Dei, et aufertur de corde nostro praeputium, quando turpes cogitationes nequaquam exeunt de corde nostro, nec de nob Impinguatum est cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt . » Ergo et caro similiter circumciditur,
Abbreviated transcription (Latin):
erbum communicat proprie scripturarum est ctpu¬
blico sermone teritur. Populu siud eorum pastẽ
dĩ seesse iactitans communes cibosuocat quib om̃s ues¬
cuntur homines. Verbignatia suillam caarnem. ostre¬
as lepores et istius modianimantia quae ungulam
ñ findunt. necruminant. necsquamos alnpiscib: suut
Vndeetinactis apłorum scriptumest. quod ds̃ scĩfica¬
uit tune commune dixeris. communeergo qđ cete¬
ris hominibus patet et quasinon est deparcedĩ: pro
inmundo appellatur

Expanded text:
erbum communicat, proprie Scripturarum est, et publico sermone teritur. Populus Judaeorum partem Dei esse se jactans, communes cibos vocat, quibus omnes utuntur homines. Verbi gratia: suillam carnem, ostreas, lepores, et istiusmodi animantia, quae ungulam non findunt, nec ruminant, nec squamosa in piscibus sunt. Unde et in Actibus Apostolorum scriptum est: Quod Deus sanctificavit, tu ne commune dixeris . Commune ergo quod caeteris hominibus patet, et quasi non est de parte Dei, pro immundo appellatur
Abbreviated transcription (Latin):
predentibus peccatis irascitur. Permittit utcȩca¬
tamens &iam in aliis labatur unde moyses ait.
&iã alius dicit. Maledictũ & mendacium & homi¬
cidium & furtum &edulterium inundauerunt
& saenguis sanguinem tetigit. Sanguis enimsan¬
guinem tangit: quando peccato peccatum ad ditͣ.
ut an tedĩ oculos adiunctis iniquitatib: anima
cruentetur Patulus apłsait. Utimpleant peccata
sua semper lohanni quoq perangelum dicitur
Quinoceat noceat adhuc. Et qui insordibus est sor¬
descatadhuc

Expanded text:
praecedentibus peccatis irascitur, permittit ut caecapraecedentibus peccatis irascitur, permittit ut caecata mens etiam in aliis labatur. Unde Moyses ait: heta etiam alius dicit: Maledictum, et mendacium, et homicidium, et furtum, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem teligit . Sanguis enim sanguinem tangit quanut ante Dei oculos adjunctis iniquitatibus anima cruentetur. Paulus apostolus ait: Ut impleant peccata sua semper . Joanni quoque per Angelum dicitur: Qui nocet, noceat adhuc, et qui in sordibus est, sordescat adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
seeẽ sapientes stulti factis̃ & mutauer̃ gloriam in¬
corruptibilis dĩ insimilitudinẽ imaginis corrup¬
tibilis hominis. & uolucrum & quadrupedum.
napeccati e&. si non adhuc exhocpeccato & aliud
sequeretur:. Nam post infidelitatem eorum sub¬
ditur . propter quod tradidit illos ds̃ indesideria
cordis eorum in inmunditiam ut contumeliis afficiant
corporasua insem&ipsis. Quiigitur cognoscentes
dm̃ non sicut dm̃glorificauer̃. ex eopeccato & cau¬
sapeccati ad hocquoq perductis ut adcultum ser¬
pentium. & uolucrum laberentur. Sed qui aphanc
&iam cecitatem usq ad inmunditiam carnis. & con¬
tum elias cetiderunt. ipsa infidelitatis eorum cecitas.
precedenti intellectui. &peccatum ẽ. & poen a pecca¬
ti. Subsequentiuero inmunditiȩ. peccatum facta ẽ.
& caus a peccati. Sed quia de his in libris moralibus
diutractatum ẽ. Nobis nunc in eis diutius in moran¬
dum non est Hocautem nobis cumtremore conside¬
randum est. Quomodo iustus & omni potens ds̃ cũ

Expanded text:
incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, na peccati esset, si non adhuc ex hoc peccato et aliud sequeretur. Nam post infidelitatem eorum subditur: Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis . Qui igitur cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, ex eo peccato et causa peccati ad hoc quoque perducti sunt, ut ad cultum serpentium et volucrum laberentur. Sed quia per hanc etiam caecitatem usque ad immunditiam et carnis contumelias ceciderunt, ipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est, et poena peccati, subsequenti vero immunditiae peccatum facta est et causa peccati. Sed quia de his in libris Moralibus diu tractatum est , nobis nunc in eis diutius immorandum non est. 25. Hoc autem nobis cum tremore considerandum est quomodo justus et omnipotens Deus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
istricta sunt omnipotentis dĩ iudicia & qui
peccatorem diuexpectat utredeat non re¬
deunti adq contẽp̃nenti ponitadhuc ubigrauius
in pingat. peccatum quippe quod perpenitentiam citius
non deletur aut peccatum ẽ. & causapeccati: aut
peccatum &pena peccati autpeccatum simulcau¬
sa & penapeccati. omneenim quod prius commit¬
titur peccatum ẽ: Sed sicitius penitendo non ter¬
gitur iusto iudicio omnipotens ds̃ obligatam pec¬
cantis mentem &iã inculpam alteram permittit
cadere. Vt quȩ flendo & corrigendo noluit mundare

Expanded text:
istricta sunt omnipotentis Dei judicia, et qui peccatorem diu exspectat ut redeat, non redeunti atque contemnenti ponit adhuc, ubi gravius impingat. Peccatum quippe quod per poenitentiam citius non deletur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poena peccati, aut peccatum simul et causa et poena peccati. Omne enim quod prius committitur peccatum est, sed si citius poenitendo non tergitur, justo judicio omnipotens Deus obligatam peccantis mentem etiam in culpam alteram permittit cadere, ut quia flendo et corrigendo noluit mundare
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentia processit & periurium protulit. Pecca¬
tum & poena peccati factum ẽ Culpȩ precedenti
peccatum. & causa peccaticulpȩ subsequenti quia
deillanatum hanogenuit. Quod benepaulus apłs
dequibusdam dm̃ intellegentibus sed non honoran¬
tibus insinuatdicens. Cum cognouissentdm̃ non
sicutdm̃ glorificauer̃ autgratialegerunt. sed eua¬
nuer̃ in cogitationibus suis Ecce ẽ peccatum &

Expanded text:
cupiscentia processit, et perjurium protulit, peccacupiscentia processit, et perjurium protulit, peccatum e poena peccati factum est, culpae praecedenti peccatum, et causa peccati culpae subsequenti, quia de illa natum hanc genuit. Quod bene Paulus apostolus de quibusdam Deum intelligentibus, sed non honorantibus, insinuat dicens: Cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationibus suis . Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
quodfecit. Pectatum incipiatpeccato cumulare.
peccatum ergo quod penitentiȩ lamento non dilu¬
tur: peccatum simulest & caus a peccati. Qui a ex
illo oritur undectdhuc peccatoris animus altius
obligetur. Peccatum uero quod expeccato sequit᷑
Peccatum simulest & poena peccati quia excrescente
cecitate exretributione prioris culpȩ generatur
tquasi iamquȩdam sint inpeccatore supplicia. ipsa
in crementauitiorum. fituero nonnum quam ut
unum idemque peccatum. & peccatum sit. & poe¬
napeccatisimul. & causapeccati. Ponamus enim
anteo culos quempiam remproximi concupisse
quam quia atperte nonualuit. furto diripuit. sed
furtia ccusatione positus sehanc diripuisse iure¬
iurando denegauit Hui cergo concupiscentia pec¬
catum fuit᷑. & peccatumei factum est & penapeccati.¬
quia exretributione iam non repressȩ concupiscen¬
tia factum ẽ utuenir& ad furtum. Ettulpacor¬
quia furtum periuri o tegerecurauit. Expeccato
rursum peccatum genuit: Furtumergo quod ex con¬

Expanded text:
quod fecit, peccatum incipiat peccato cumulare. Peccatum ergo quod poenitentiae lamento non diluitur, peccatum simul est et causa peccati; quia ex illo oritur unde adhuc peccatoris animus arctius obligetur; peccatum vero quod ex peccato sequitur, peccatum simul est et poena peccati, quia, excrescente caecitate, ex retributione prioris culpae generatur, ut quasi jam quaedam sint in peccatore supplicia ipsa incrementa vitiorum. Fit vero nonnunquam ut unum idemque peccatum et peccatum sit et poena peccati, simul et causa peccati. Ponamus enim ante oculos quempiam rem proximi concupisse, quam quia aperte non valuit, furto diripuit, sed in furti accusatione positus, se hanc diripuisse jurejurando denegavit. Huic ergo 1290 concupiscentia peccatum fuit quia ex retributione jam non repressae concupiscentiae factum est ut veniret ad furtum, et culpa corquia furtum perjurio tegere curavit, ex peccato rursum peccatum genuit. Furtum ergo quod ex con
Abbreviated transcription (Latin):
ei ñ respexisse. et ad munera abel respexsse.
Rẽ Ignemis so decaelis ut crediturꝰ ostiã abel
sus cepit: ut scepissime factũ offerentib uiris
sc̃is legimus. Cainuero ĩpse sacrificiũ suũ con
e Idest si pura mente obtuleris sacrificiũ recipies
respiciente dõ adte & ad sacrificiũ tuum siaũt
maleaegeris: in trantẽte ułex euntẽ semꝑ pecca¬
tũ tuũ cõmitabitur. et desinet dñs custo dire INT¬
introitũ tuum et exitũ tuum.
ꝑte dominiũ. sed tu suꝑ illud. etintua potestate
est: siue conpescere siue c̃cupiscereillud.
puniat. çuicam ad cumulũ peccati sui fallaci¬
ter acsuperbaerespondit
dicis apperebit
IN TUnde camn male dicqͥtur inpeccatosuo. Inpec¬
cato uero adae terra male dicftur
onis primae. ẽtñtimuit originali peccato.
iore maledictione dign̾ habebat᷑.
uagus. et ꝓfugus sẽꝑuiueret. Necaudirẽ
uspiã orbis terrarum sedes habere quiȩ
tds forte. id circo ciuitatẽ condidit inqua
saluari posstt.

Expanded text:
n respexisse, et ad munera Abel respexisse ?-- Resp. Igne misso de coelis, ut creditur, hostiam Abel suscepit, ut saepissime factum offerentibus viris sanctis legimus; Cain vero ipse sacrificium suum consResp. Id est, si pura mente obtuleris sacrificium, recipies, respiciente Deo ad te et ad sacrificium tuum; sin autem male egeris, intrantem te vel exeuntem semper peccatum tuum comitabitur, et desinet Dominus custodire introitum tuum et exitum tuum. te dominium, sed tu super illud; et in tua potestate est sive compescere, sive concupiscere illud.puniat. Cui Cain ad cumulum peccati sui fallaciter ac superbe respondit. dicis apparebat. Inter. 88. Unde Cain maledicitur in peccato suo, in peccato vero Adae terra maledicitur onis primae, et non timuit originali peccato fjore maledictione dignus habebaturvagus et profugus semper viveret; nec audere eum uspiam orbis terrarum sedes habere quietas. Et forte idcirco civitatem condidit, in qua salvari posset .
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cat᷑ sed dr̃ ei suffic̃tibi gratia mea et ad reuela¬
tionẽ humili andã suꝑbiã monitorei quidã huma¬
ne in becillitatis apponit᷑. insimilitudinẽ trium¬
phantũ quib: incurru retro comes adherebat ꝑ
singulas ad clamationes ciuiũ dicens. hominem
temem̃to

Expanded text:
citur ei: sufficit tibi gratia mea et ad reuelationum humiliandam superbiam monitor quidam humanae inbecillitatis adponitur in similitudinem triumphantum, quibus in curru retro comes adhaerebat per singulas adclamationes ciuium dicens: \'hominem te memento
Abbreviated transcription (Latin):
nus angelis minorari. Qui dergo mirum si homo
se propter hominem ad trahat dumcreator homi¬
num & angelorum formam hominis propter
hominem sus cepit : Nec tam en minoratur sen¬
sus cũsic ad trahitur quia tanto subtilius supe¬
riora penetrat quanto humilius proamore condi¬
toris nec inferiora contẽpnit. Quid in dignum
nobis uel difficile est si supra infraq animum
ducimus. qui eadem manu. corporis lauamus faciẽ
qua &iam calciamus pedem.

Expanded text:
nus ab angelis minorari. Quid ergo mirum si homo nus ab angelis minorari. Quid ergo mirum si homo se propter hominem attrahit, dum creator hominum et angelorum formam hominis propter hominem suscepit? Nec tamen minoratur sensus cum sic attrahitur, quia tanto subtilius superiora penetrat, quanto humilius pro amore conditoris nec inferiora contemnit. Quid indignum nobis vel difficile est, si supra infraque animum ducimus, qui eadem manu corporis lavamus faciem, qua etiam calceamus pedem?