comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tibilis hominis & uolu¬
crũ & qua drupedũ & ser¬
pentium: Ecce est peo¬
catũ & pena peccati: sed
peccatũ solũ modo & pena
peccaties s& sinon ad¬
hiuo x hoc peccato & ali¬
ut sequere tur: Nam
posł infidelitatẽ corũ:
subditur: propter quod
tradidit illos dr̃ in desi¬
deria cordiscorũ in in¬
munditia: ut contume¬
lis afficiant corpora

Expanded text:
tibilis hominis, et volutibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium . Ecce est peccatum, et poena peccati. Sed peccatum solummodo et poena peccati esset, si non adhuc ex hoc peccato et aliud sequeretur. Nam post infidelitatem eorum subditur: Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumeliis afficiant cor
Abbreviated transcription (Latin):
cedentis peccati merito :¬
&iã in aliis cadat: Quem
nim liberase noluit: de¬
eren do percus sit:
on inmeri ropena percati
icitur. quodiusta de suꝑ
rogata cecitate : expix
debeat. uel non omne
quod uoluerit possii:
um in peccato animus mo¬
ritur citius aduitam re¬
ducitur : si suꝑ hunc solli¬
cite cogitationes
ꝑ paratur: Quodiudeli¬
c& agitur disposiuone
superius ordinata. sed in¬
ferius iniquitate confusa:
ut & precedens culpasit
causa subsequentis. &rur¬
sum culpa subs equens:
sit pena precedentis:
Paulus a prłrin infideli¬
b & lubricif quasi quod¬
dã semenerroris aspexe¬
rat: cũ dicebat: qui cum
cognouissent dm̃i non si¬
cut dm̃ glorificauerunt.
Aut gratias gerunt : sed
euanuerunt in cogitatio
nibus suis : Ecce est perca¬
tum & causa peccati: Ex
quã causa quidsequitur
adiungit: & obscuratũ
est: insipienscor eorum:
dicentes enimseessesa¬
pientes. stulti factisunt
corruptibilis dr̃ insimili¬
tudinẽ imaginis corrup¬

Expanded text:
aecedentis peccati merito eaecedentis peccati merito etiam in aliis cadat. Quem enim liberare noluit, deserendo percussit. Non ergo immerito poena peccati dicitur, quod justa desuper irrogata caecitate, ex debeat, vel non omne, quod voluerit, possit . Cum in peccato animus moritur, citius ad vitam reducitur, si super hoc sollicitae cogitationes perpetratur. Quod videlicet agitur dispositione superius ordinata, sed inferius iniquitate confusa, ut et praecedens culpa sit causa subsequentis; et rursum culpa subsequens sit poena praecedentis. Paulus apostolus in infidelibus et lubricis, quasi quoddam semen erroris aspexerat, cum dicebat: Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationibus suis. Ecce est peccatum et causa peccati. Ex qua causa quid sequitur adjungit: Et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti suncorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corrup
Abbreviated transcription (Latin):
parata fauorib extolla
saias propheca artiue
qui trahitis iniquitate
infuniculis uanitatis
Iniquitas namq: in funcus¬
lis uanitatis trahiturde
ꝑconsũ audinis auemꝗ¬
tũ culpa protelatur:
eatus dauidilepetcano
consuudine dicit furo
peccatorũ circumplox
sunt me: Qui a enim fes
addendotor qu&ur utqr¬
cat: non in merito peccan
consu&udo in funefigure
quod ꝑuerso corde cumse¬
pefrequentatur . muluol¬
cius ꝑ augmentũ consuas¬
dinis aug&ur:¬
tius non tergitus.
aut peccatum est&
ius a peccati: aut pecca¬
mͤ e pena percati
eccatũnamq quo dpeni¬
enuã non diluit᷑: ipso suo
nlere moxad aliud
ahit:: Vnde fitut non
lũ peccatum sit : sel pecca
m& caus a peccati: ex
o quippe uitia culpa sub¬
equens oritur. ex quoce¬
cata mens ducitur. ut pe
s& alio ligexur:
ercatũ quod expeccato
oritur. non iam peccatũ
antum modo sed pecca¬
umi est & pena pecati :¬
uia iusto iudicio om̃p̃s dr̃
or peccãtis obnubilat. ut p̃¬

Expanded text:
rata favoribus extollunt. Isaias propheta ait: Vae qui trahitis in quitatem in funiculis vanitatis . Iniquitas namque in funiculis vanitatis trahitur, dum per consuetudinis augmentum culpa protelatur. Beatus David de peccandi consuetudine dicit: Funes peccatorum circumplexi sunt me . Quia enim funis addendo torquetur, ut crescat, non immerito peccati consuetudo in fune figuratur, quod perverso corde, dum saepe frequentatur, multiplicius per augmentum consuetudinis augeturtendo non tergitur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poena peccati. Peccatum namque quod poenitentia non diluit ipso suo pondere mox ad aliud trahit. Unde fit ut non solum peccatum sit, sed peccatum et causa peccati. Ex illo quippe vitio culpa subsequens oritur, ex quo caecata mens ducitur ut pejus ex alio ligetur. Sed peccatum quod ex peccato oritur, non jam peccatum tantummodo, sed peccatum est et poena peccati, quia justo judicio omnipotens Deus cor peccantis obnubilat, ut pr
Abbreviated transcription (Latin):
Gicq factũ est ut ab as¬
sidua carnis p&ulantia.
usq: admentis ꝑfidiam
ꝑuenir& : quia subripi¬
ente pauli̾sꝑ infusione
peccati terra cordisilli¬
usc ad consũmationẽ de fluxit :
Ion in merito iumentater¬
sȩ nuncupantur. q̃uihuius
uitȩ casnalis ima app&unt:
Quos in infimis in lecebro¬
sauoluptas deicit : quibus
ꝑsacra eloquia dicitur:
Nolite fierisicut equs &
mulus in quib: ñ est in tel¬
lectus:
Ioluptatẽ carnis amatori¬
bydicitur: Mor usicate
membra uestra qͥss unt
suꝑ terra : Iđ fornicatio¬
nẽ in munditiã : libidinẽ.

Expanded text:
Sicque factum est ut ab asSicque factum est ut ab assidua carnis petulantia usque ad mentis perfidiam perveniret, quia, subripiente paulisper infusione peccati, terra cordis illius ad consummationem defluxit. Non immerito jumenta terrae nuncupantur qui hujus vitae carnalis ima appetunt , quos in infimis illecebrosa voluptas dejicit, quibus per sacra eloquia dicitur: Nolite fieri sicut equus et mulus, in quibus non est intellectus . Voluptatum carnis amatoribus dicitur: Mortificate nunc membra vestra, quae sunt super terram; id est, fornicationem, immunditiam, libidi
Abbreviated transcription (Latin):
uentrerepit : quando hos¬
tis lubricus ꝑhumana
membra sibim & subdi¬
ta usq: ad explenon ẽ¬
ferienda : quatinus hos¬
tisns̃r unde horitur in¬
demoriatur:
roph&adauid subito
casuꝑ luxuriã defluxit.
ddum in solariũ deambu¬
lans alienã coñiugẽ con¬
cupiuit & abstulitꝰ : Eiusq
uirũ cũ damnosui e erci¬
tus interemit: & repen¬
tinocasũ cecidit : cũ mens
illa misterus caelestib:
as sueca in opinata temp¬
tatione deuicta est. atq:
immanissime turpitu¬
dini sub acta: Quasisaixũ
delo cosuo trans latũ est:
cũ ꝓph&ceanimufa prophe¬
tiae misterus exclusus.
ad cogitandasturpidi¬
nesuenit
a lomon ille quondã sapi¬
entissimus. nimi&ate
luxuriae superatus. in¬
moderato usu atq assi¬
duitate mulierum. ad
hocusq ꝑductus est: ut
templũ idolis sabricas&:
& quĩ prius dõ templum
conitruxerat assiduita¬
te libidinis &iã ꝑfidiae
substratus : ĩdolis construe¬
se templa non timer&:

Expanded text:
ventre repit, quando hosventre repit, quando hostis lubricus per humana membra sibimet subdita usque ad expletionferienda, quatenus hostis noster, unde oritur, inde moriatur. Propheta David subito casu per luxuriam defluxit, dum in solario deambulans alienam conjugem concupivit et abstulit; ejusque virum cum damno sui exercitus interemit, et repentino casu cecidit, cum mens illa mysteriis coelestibus assueta ab inopinata tentatione devicta est, atque immanissimae turpitudini subacta . Quasi saxum de loco suo translatum est, cum prophetae animus a prophetiae mysteriis exclusus ad cogitandas turpitudines venit. Salomon ille quondam sapientissimus nimietate luxuriae superatus immoderato usu atque assiduitate mulierum ad hoc usque perductus est, ut templum idolis fabricaret; et qui prius Deo templum construxerat, assiduitate libidinis etiam perfidiae substratus idolis construere templa non timeret .
Abbreviated transcription (Latin):
operis luxuriã eerc&
Gerpens aũ rep& pes¬
tore : quando eos quosi
õpese luxurie nonual
in cogitatione pollui
Quis quis luxuriã ꝑpe¬
trat actione huicsor¬
pens repit ex uentre
Quis quis aũm ꝑ pe tri¬
dã uersat in mentedu
serpens repit expent
Irdentẽ quasiso domu
fugere est. in licitace¬
nis incendia declinasta
Iuis quis mundi huius suces¬
sib: eleuatus. lenocina¬
te cordis lexitia. tempi¬
rise luxuriae stimuli
sentit. iosephfactuna
memoriã reuoc& di
arche se castitatis sen
Cũ uoluptas lubricats¬
tat in prosperis. hȩci¬
sa sunt prospera ad
temptationis opponen
Vt eo erubes camus pr¬
ua committese : quono
adõ meminimus gra¬
ta bona percepis se :
Nonnum quã uoluptas
ex pros peritate nas¬
tur. eius dẽ prosperio¬
tis est considerations¬
alũ luxuriae .¬
aut cogitatione
ꝑpexratur. aut opere :
Callidusnamq: aduer¬
sarius noster cũ ab effec¬
tuoperis expellitur: se¬
creca polluere cogita
pectose & uentrere¬
pes: Serpens uidelic&

Expanded text:
operis luxuriam exercet. Serpens autem repit pectore, quando eos quos in opere luxuriae non valet, in cogitatione polluit. Quisquis luxuriam perpetrat actione, huic serpens repit ex ventre; quisquis autem perpetrandam versat in mente, huic serpens repit ex pectore. Ardentem quasi Sodomam fugere, est illicita carnis incendia declinare . Quisquis mundi hujus successibus elente cordis laetitia, tentari se luxuriae stimulis sentit, Joseph factum ad memoriam revocet, et in arce se castitatis servet . Cum voluptas lubrica tentat in prosperis, haec ipsa sunt prospera aculeo tentationis opponenda, ut eos erubescamus prava committere, quo nos a Deo meminimus gratuita bona percipere. Nonnunquam voluptas, quae ex prosperitate nascitur, ejusdem prosperitatis est considerationalum luxuriae aut cogitatione perpetratur, aut opere. Callidus namque adversarius noster cum ab effectu operis expellitur, secreta polluere cogitatPectore et ventre repes. Serpens videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
quos arguendos inuene¬
rit penitus non occidat:
Cui sei hocd&erius acci¬
dit quodeimultorumsi¬
miliũ lingua consentit:
um multi malegesta
cessanter crescat cul¬
pafauorib: enutrita :
Curariaum uulnus ne¬
glegitur . quod dignum
prȩmio laudis uidecur :¬
bus dicitur: filimisi te
lactauerint peccatores
nead quies cas:: Peccato¬
res enim lactant cum
uł ꝑ petrandamalablan¬
dimentis inferunt uel ꝑ¬

Expanded text:
quos arguendos invenequos arguendos invenerit penitus non occidat. Cui rei hoc deterius accidit, quod ei multorum similium lingua consentit, cum multi etiam male gesta cessanter crescat culpa, favoribus nutrita. Curari autem vulnus negligitur, quod dignum praemio laudis videtur. Udicitur: Fili mi, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Peccatores etenim lactant, cum vel perpetranda mala blandimentis inferunt, vel
Abbreviated transcription (Latin):
diae. uel a ꝑta miseria
desperationis pascit.
Vt eonequaquã ad corsep¬
uonẽ quisq sedeat: quo
uel factosem suũ pium
sibi inordinate simulat.
uel hoc quod fecit . ĩnordi¬
natȩ formidat :
Heatus iobhumanigene¬
ris lapsus aspiciens. &
quib: precipitus mer sum
sit infouea miquitatis
intendit: dicens: Quaseñ
inuulua mor tuus sum:
Id est in ipsa occulta ꝑpe¬
tratione peccati. cur
acasnis uita mornfica¬
se menolui : Quase in¬
quid exceptus genib.
Idest &iã postaꝑtam
culpã curmead huc in
illa &iã consu&ũ dosus¬
cepit ut ualentio sem¬
adnequitiassedder&:
& prauis me usib: susti¬
nens fouer&e¬
animufiã siappeat
debilius sesistit :
Quia quot uicib prauȩfre¬
quentationis adstringitur:
quasi tot uinculis ad men¬
tem ligatur:
Nonnumquã fit ut ener¬
uis animuscũ solui percan
adquelã seso lacia false
consolationis inclina : qua¬
tenus uenturũ iudicem
tante sibi misericor die
spondeat. Vt cos &iam

Expanded text:
diae, vel aperta miseria diae, vel aperta miseria desperationis pascit, ut eo nequaquam ad correptionem quisque redeat, quo vel factorem suum pium sibi inordinate simulat, vel hoc quod fecit inordinate formidat. Beatus Job humani generis lapsus aspicieus, et quibus praecipitiis mersum sit in foveam iniquitatis intendens, dicit: Quare non in vulva mortuus sum ? id est, in ipsa occulta perpetratione peccati, cur a carnis vita mortificare me nolui? Quare, inquit, exceptus genibus, id est, etiam post apertam culpam, cur me adhuc in illa etiam consuetudo suscepit, ut valentioad nequitias redderet, et pravis me usibus sustinens foveranimus etiam si appetat, debilius resistit, quia quot vicibus pravae frequentationis astringitur, quasi tot vinculis ad mentem ligatur. Nonnunquam fit ut enervis animus, cum solvi peccati ad quaedam se solatia falsae consolationis inclinet; quatenus venturum judicem tantae sibi misericordiae spondeat, ut eos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ex frigose ex tinguit. &
quid quid in eis deuir titũ
plore appases eui deba¬
tur interficit:
urandũnimis est nead
hoc quisq: proruati quod
semundasse flaibus
exultat. Nedũ deplorar
iterũ culpa commitut᷑
Inconspectu iustiiudicis.
ipsa &iã lamenta leui¬
gentur:
Scriptũ est in libro ecles¬
dasticoy quibabtratur
amor tuo &iterũ tangit
illũ quid proficit lauatio
eius post labacrũ enim
mundus esse negligit :
quis quis post lacrimas
uitȩ in nocentiã noncus¬
todit: & lauantur ergo
& nequaquã mundisunt
qui commissa flesenon
desinunt: sirussum flen¬
da commit tunt :¬
abtizatur scilic&amor¬
tuo: qui mundatur fl&i¬
b: a peccato: sed post
babtis mamortuum tan
tate sua non confundi¬
tur: ini quitate eadem
&iã amminiculis pessi¬
mȩ consuu dinir robo¬
ratur :
uasi quibus dã oblecta¬
tionib peccator foue¬
tur ut crescat: dũ culpa
consueudinib: fismatur
ut uigeat :
umꝓdise culpa inusu
ceperit. nimirũ se uel fal¬
sa spe diuinȩ misericor¬

Expanded text:
ex frigore exstinguit, et quidquid in eis de virtutum flore apparere videbatur interficit . Curandum nimis est, ne ad hoc quisque proruat, quod se mundasse fletibus exsultat, ne dum deplorata iterum culpa committitur, in conspectu justi Judicis ipsa etiam lamenta levigentur . Scriptum est in libro Ecclesiastici: Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficit lavatio ejus ? Post lavacrum mundus esse negligit, quisquis post lacrymas vitae innocentiam non custodit. Lavantur enim et nequaquam mundi sunt, qui commissa flere non desinunt, sed rursum flenda committunt. Baptizatur scilictuo, qui mundatur fletibus a peccato; sed post baptisma mortuum tangam de iniquitate sua non confunditur, in iniquitate eadem etiam adminiculis pessimae consuetudinis roboratur . Quasi quibusdam oblectationibus peccator fovetur ut crescat, dum culpa consuetudinibus firmatur ut vigeat. Cum prodire culpa in usum coeperit, nimirum se vel falsa spe divinae misericor
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq posł lacrimas
addelicta relabuntur.
aput se in abs conditoqua¬
sicorporaliter uidentem
aspiciunt faciem dĩquia
ei & cũ prȩsentes fiunt
blandiuntur flaib & cũ
quasi a conspetuillius
secedunt morib: detra¬
hunt quitanto amplius de
malis suis feriendi sunt:
quanto & inocculto cogita¬
tionif recta dĩiudicia
cognoscunt:
Cunt non nulli quipostui¬
tam ꝑditã ad sem &ipsos
sedeunt & accusante se
conscientia ꝑuersanine¬
ra selincunt : commutant
opera. antiquae suae
praui tati contradicunt:
tesrenas actiones fugi¬
unt. desideria suꝑnaseo¬
tantur: sed prius quã eis¬
dẽ scĩs desiderus soliden¬
tur ꝑtorporẽ mentis ad
caqediiudicase cȩ̃perant
sedeunt: Adq: ad mala
quae fugere disposuerant
securrant:¬
in eo ꝑlongitu dinemti¬
poris conualescatade¬
teriora delabitur.
inquoasseui debatur
roborentur quȩdã illos
sentis scłi prosperitade
cipit q̃ ȩcos sebus exteni¬
rib inplicat: E corũmno¬

Expanded text:
Quicunque post lacrymas Quicunque post lacrymas ad delicta relabuntur, apud se in abscondito quasi corporalem videntem aspiciunt faciem Dei, quia ei, et cum praesentes fiunt, blandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt, moribus detrahunt. Qui tanto amplius de malis suis feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei judicia cognoscunt. ue nonnulli qui post vitam perditam ad semetipsos redeunt, et, accusante se conscientia, perversa itinera relinquunt, commutant opera, antiquae suae pravitati contradicunt, terrenas actiones fugiunt, desideria superna sectantur; sed priusquam in eisdem sanctis desideriis solidentur, per torporem mentis ad ea quae dijudicare coeperant redeunt, atque ad mala quae fugere disposuerant recurruntin eo per longitudinem temporis convalescat, ad exteriora dilabitur, inchoasse videbatur. roborentur, quaedam illos praesentis saeculi prosperitas accipit. Quae eos rebus exterioribus implicat, et eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ꝑtriahaec animus
effrenatius rapitur. cũ
mundi huius pros perita¬
te subleuatur:
culpa latens. quasi
uulua peccan estquȩ
occulte peccatosem con¬
cipit & reũ suũ intenebris
abs condit: Auulua enĩ
deutero exitur : cum per¬
cator q̃ ein occulto com¬
miserit. haec &iã inaꝑto
commit irre ñ erubescit :
Scriptũ quippe est egres¬
sus ex utero non statim
peru: Id est postquam
ada ꝑtam iniquitatem
exii. curme tunc saltim
ꝑdi tum non cognoui:
peris s& quippe insuoiu¬
dicio : sise ꝑditũ cognouissex :
quasi ab occultanonis suae
uulua proces serant : de
quib proph&a dicebat :
peccatum suum sicut sõ
POSTLACRIMASREUER¬
TUNTUR M
Sunt non nulli qui quan¬
do admentem sede¬
unt dĩius tinã & rec¬
titudinẽ contemplant᷑ :
&orando acflendo con¬
tremiscunt: Sed post¬
quã contem plationis
ora transierit. sicauda¬
ces ad iniquitates seleunt.
acsipost dorsum cius po¬
siti. Aiustitiae eius lumi¬
ne minime uideantur:

Expanded text:
tamen per tria haec animus tamen per tria haec animus effrenatius rapitur, cum mundi hujus prosperitate sublevatur. culpa latens, quasi vulva peccati est, quae occulte peccatorem concipit, et reatum suum in tenebris abscondit . A vulva enim de utero exitur, cum peccator quae in occulto commiserit haec etiam in aperto committere non erubescit. Scriptum quippe est: Egressus ex utero non statim perii ? id est, postquam ad apertam iniquitatem exii, cur me tunc saltem perditum non cognovi? Periisset quippe in suo judicio, si se perditum cognovisset. Quasi ab occultationis suae vulva processerant, de quibus propheta dicebat: Peccatum suum sicut Sodopost lacrymas revertuntur. Sunt nonnulli qui quando ad mentem redeunt, Dei justitiam et rectitudinem contemplantur, et orando ac flendo contremiscunt; sed postquam contemplationis hora transierit, sic audaces ad iniquitatem redeunt, ac si post dorsum ejus positi a justitiae ejus lumine minime videantur .
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis alus. differunt᷑
peccata: q̃ȩꝑ consilium ꝑ¬
pexrantur : Non enimiã
prauȩ facta dñs: quã stu¬
dia prauitatis ins̃ equitur
infactis enim se pe infir¬
mitate. sepen eglegenie
semꝑ intenuone peccat᷑
catus iob tipũ peccantiũ
infra eclesiã designans
ait: concĩdit me uiilne¬
re : suꝑ uulnus: In infisins
suis scã ec lesia uulnest
suꝑ uulnus conciditur
quando peccatũ peccato
additur. ut culpauehemb¬
tius &xaegesetur : Quem
enim auaritia ꝑtrahit
adrapinã rapina ducit
ad fallaciã ut ꝑpecrata
culpaex falsitate &iã
defendatur: qui distenisi
Suꝑ uulnus concisus est
uul nere
ene ꝑprophea dicitur:
maledictumamenda¬
cium & homicidiũ & sur¬
sium & adulterium in un¬
dauerunt: & sanguis san¬
guinem te ugit: Sanguis
ergo sanguinem ieugit:
cum culpa culpã cumula¬
uerit: Cum igitur uulnus
uulneri additur: iuisescon¬
tranos anti qui hostifue¬
hementius excitantur :
Iuamuis quõlib& in loco
cogitando loquendo
& agendo peccemus t̾inc

Expanded text:
peccatis aliis differunt peccata quae per consilium perpetrantur, non tam prava facta Dominus, quam studia pravitatis insequitur. In factis enim saepe infirmitate, saepe negligentia,  intentione peccatur. Beatus Job typum peccantium intra Ecclesiam designans, ait: Concidit me vulnere super vulnus . In infirmis suis sancta Ecclesia vulnere super vulnus conciditur, quando peccatum peccato additur, ut culpa vehementius exaggeretur. Quem enim avaritia pertrahit ad rapinam, rapina ducit ad fallaciam, ut perpetrata culpa ex falsitate etiam defendatur; quid iste, nisi super vulnus concisus est vulnere? Bene per prophetam dicitur: Maledictum, mendacium, homicidium, furtum, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem tetigit . Sanguis ergo sanguinem tangit, cum culpa culpam cumulaverit. Cum igitur vulnus vulneri additur, vires contra nos antiqui hostis vehementius excitantur. Quamvis quolibet in loco cogitando, loquendo , agendo peccemus, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
roeiã post peccatũ mole
desperationis obruit᷑ quid
aliud quã post mostẽ in fer¬
nisuppliciosepelitur a.¬
n librio salo monis scrip¬
tũ est: impiuscũ in ꝓfun¬
dũ uenerit peccatorũton¬
tẽpnit: Redisenamque
dissimulat : qui a misere¬
risibi possedesperat: Sed
cũ dos perando amplius pec¬
cit. quasi puteo suo fundũ sub¬
trahit neubis ineripossit
inueniat:
Om̃ĩs quiuiã uitedeserens
inpeccatorũ sẽ tenebras dei¬
cit s̃cm& ipsũ qua simputeũ
uł in foueã mergit suo
diutina ꝑparationeais¬

Expanded text:
ro etiam post peccatum mole ro etiam post peccatum mole desperationis obruitur, quid aliud quam post mortem in inferni supplicio sepelitur? In libris Salomonis scriptum est: Impius, cum in profundum venerit peccatorum, contemnit . Redire namque dissimulat, quia misereri sibi posse desperat. Sed cum desperando amplius peccat, quasi puteo suo fundum subtrahit, ne ubi retineri possit inveniat. Omnis qui viam vitae deserens in peccatorum se tenebras dejicit, semetipsum quasi in puteum, vel in foveam, mergit; si vero diutina perpetratione
Abbreviated transcription (Latin):
cimus quia innegotiato¬
rũ duplicipondere : aliud
maiusaliud minus est :
Nam aliu pondus habent
ad quod pensant sibi : ali¬
ud pondus ad quod pen¬
sant proximo: addan¬
dum pondera leuiora :
ad accipiendũ uerogra¬
minis homo qui aliter pen¬
sat eaqeproximi & ali¬
terca qͥesua sunt : pondus
& pondus hab& utrũq
ergo ab ominabile est
aput dm̃: quia si proxi¬
mũ ut sediliges & hunc
in bonis sicut se amas&:
& sisicse sicut proximũ
mentem non interci¬
pit :selhancd&erior
desperatio configit:
Quȩdum omnemiꝰ pem
ueniae funditus interimit.
erroris lacteanimam
uberius nutrit:
catus i obdesperanti sun¬
uscuius q ꝑsonã in sua locu¬
tone assumens ãit: cur
lactatus sũ uberib acsi
dicatiutina blandirimihi
saltim postmala ꝑpetra¬
ta nolius sem ne tantome
cul pȩnequius adstringent̃:
quan tome in illa mollius
fouesem:
Iuis quis impictati subcũbit :
uitã ꝓfec toiustitiae mo¬
riendodese linquid qui ue¬

Expanded text:
Scimus quia in negotiatoScimus quia in negotiatorum duplici pondere aliud majus, aliud minus est. Nam aliud pondus habent, ad quod pensant sibi, aliud pondus ad quod pensant proximo. Ad dandum pondera leviora, ad accipiendum vero gramnis homo qui aliter pensat ea quae proximi, et aliter ea quae sua sunt, pondus et pondus habet. Utrumque ergo abominabile est apud Deum, quia si sic proximum ut se diligeret, hunc in bonEt si sic se sicut proximum mentem non intercipit, sed hanc deterior dispensatio configit; quae dum omnem spem veniae funditus interimit, erroris lacte animam uberius nutrit . Beatus Job desperantis uniuscujusque personam in sua locutione assumens, ait: Cur lactatus sum uberibus ? Ac si dicat: Utinam blandiri mihi saltem post maia perpetrata noluissem, ne tanto me culpae nequius astringerem, quanto me in illa mollius foverem. Quisquis impietati succumbit, vitam profecto justitiae moriendo derelinquit . Qui ve
Abbreviated transcription (Latin):
uia leuiter & proxin¬
rũmala leuia grauiss
iudicemus : scriptus
quippe est: erundo¬
nes reipsos amante sd
scimus qui a uehe mes
claudit oculumcord
amor priuatus ex quofit
ut hoc quodnos agimuf&
graue essenon estima¬
nus plerũq: agatura proxi¬
mo & nimis nobis de testa¬
Dile esseuideatur: Sed
quase hocquod nobis ui¬
le uidebatur in nobis gra¬
ue uidetur in proximo.
nisi quia nec nos sicut proxi¬
mum nec proximũ cons¬
picimus sicut nos.¬
i nos sicut proximumas¬
picere mus nr̃a se praehen¬
sibili xdistrictȩ uidese¬
mus : &rursumsi proxi¬
mum aspicesemus ut nos:
num quã nobis eius actio
appaser& intolerabilis
quis epe fortasse talia
egimus & nihilnos proxi¬
mom tolerabile fecissepu¬
tabamus:
Ialediui sum mentis
nse iudiciũ torrigese
ꝑlegis preceptũ moyses
studuit cum dixit: ut
iustus deber& es semo¬
dius equusq: sex tarius:
hoc uerosalomonait :
nondus & pondus. men¬
sura & mensura : utrũq
abominabile est aputdm̃ :

Expanded text:
gravia leviter, et proximgravia leviter, et proximorum mala levia graviter judicemus. Scriptum quippe est: Erunt homines seipsos amantes . Et scimus quia vehementer claudit oculum cordis amor privatus; ex quo fit ut hoc quod nos agimus, et grave esse non existimamus, plerumque agatur a proximo, et nimis nobis detestabile esse videatur. Sed quare hoc quod nobis vile videbatur in nobis grave videtur in proximo, nisi quia nec nos sicut proximum, nec proximum conspicimus sicut nos? Si nos sicut proximum aspiceremus, nostra reprehensibilia districte videremus. Et rursum, si proximum aspiceremus ut nos, nunquam nobis ejus actio appareret intolerabilis, qui saepe fortasse talia egimus, et nihil nos proximo intolerabile fecisse putabamus. Male divisum mentis nostrae judicium corrigere per legis praeceptum Moyses studuit, cum dixit ut justus deberet esse modius aequusque sextarius . Hoc vero Salomon ait: Pondus et pondus, mensura et mensura, utrumque abominabile est apud Deum .
Abbreviated transcription (Latin):
ui cognoscentes ilm̃ ñ
sicut dm̃ glorificaue¬
runt. ex copeccato & cau¬
sapeccatrad hoc quoq:
ꝑducti sunt. ut adcultũ
serpentiũ & uolucrũ
laberentur : Sed quia
ꝑhanc &iã cecitatem
usq a dmmunditiam &
carnis contumeliasce¬
ciderunt. ĩpsa infideli¬
tatis eorũ cecitas psȩce¬
denti in telletuio&
peccatũ est& pena peo¬
cati: Subs equenti uero
inmunditiae peccatũ
facta est & causa peccati:
Iui cognoscentes dm̃:
peccatũ suꝑbiae intel¬
ligendo commiserunt :
Cecantur &iãne in tel¬
ligant qđ cominit tunt :
Q quim tellegentiã s
sequinolunt in pecca
& causa petcati ipsi
lu men in tellegemiu
ꝑdant inpeccato &pe
peccatiy
rioris peccati mer
pex catorũ subs eque¬
um fouea tegitur inꝗ
malũ sciens perpetra
de incepsiustȩ inalis
&iã nesciens cadaglio
quippe agitur. ut culn
culpȩ feriantur que¬
nus supplicia fiantpe¬
cattum ipsa in csene¬
ta uitiorum:
unt multa peccataqs
oculis in nostra decer¬
neblandimur:
lerumq: fit ut & nr̃is

Expanded text:
ui cognoscentes Deum non sicut Deum glorificaverunt, ex eo peccato et causa peccati ad hoc quoque perducti sunt, ut ad cultum serpentium et volucrum laberentur. Sed quia per hanc etiam caecitatem usque ad immunditiam et carnis contumeliam ceciderunt, ipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est et poena peccati. Subsequenti vero immunditiae peccatum facta est et causa peccati. Qui cognoscentes Deum peccatum superbiae intelligendo commiserunt, caecantur etiam, ne intelligant quod committunt . Et qui intelligentiam suam sequi nolunt in peccato et causa peccati, ipsum lumen intelligentiae perdunt in peccato et poena peccati. Prioris peccati merito peccatorum subsequentium fovea tegitur, ut qui malum sciens perpetrat, deinceps juste in aliis etiam nesciens cadat. Hoc quippe agitur, ut culpis culpae feriantur, quatenus supplicia fiant peccantium ipsa incrementa vitiorum . Sunt multa peccata quoculis, in nostra deceptione blandimur . Plerumque fit ut et nostra
Abbreviated transcription (Latin):
onamus ante oculos qđ
quidã uoracitatis sibi
frena laxauit: Quauo¬
racitate superatus ad¬
ulterii facinus admisit:
depraehensus autẽ in ad¬
ulteriolatenter uirũ ad¬
ulte setnea diu dicium tra¬
hesetur occidit: Hoc ita¬
q: adulteriũ interuora¬
citatẽ & homicidium
positũ de illa uidelic&nas¬
cens: hoc generans. pec
citatis ausit: Causa dũn
peccatiest : quia subse¬
quens &iã homicidiũ
genuit :¬

Expanded text:
Ponamus ergo ante oculos quod Ponamus ergo ante oculos quod quidam voracitatis sibi frena laxavit, qua voracitate superatus adulterii facinus admisit; deprehensus autem in adulterio, latenter virum adulterae, ne ad judicium traheretur, occidit. Hoc itaque adulterium, inter voracitatem et homicidium positum, de illa videlicet nascens, hoc generans, pecctis auxit; causa autem peccati est, quia subsequens etiam homicidium genuit
Abbreviated transcription (Latin):
nprimopasente didicimꝰ :
quia trib: modis omnis
culpȩ nequitiã ꝑpetra¬
mus : Suggestione scili¬
cor delectauone : consen¬
insidiator enim praua sug¬
gerit caros edelectauo¬
ni subicit: Atq ad extre¬
mum sp̃s uictus delecta¬
tioni consentit:
Inticus serpens in para di¬
sopraua suggessit eua
aũm quasicaro sedele¬
tationi subdidit. Ad am
uero uelut spr suggestio¬
ne & delectatione supe¬
ratus assensit :¬
uggestione diabolinon¬
num quã peccatum agnos¬
cimus : deletationeuin¬
cimur. consensu&iam:
ligamur: Vnde excla¬
mandũ nobiscũ aps lo est :
Infelix ego homoquis me
libera bit decorposemor¬
tis huius: ut audiamus
subsequentẽ nos consola
tionem: Gratia dĩꝑihm
ostendimus ni res ipsas
ad medium deducimus
Effrenata enim uentris
ingluui es. inferuose luxu¬
ria e plenitudinemcar
nis instigat: per pera¬
tã aũm suxu ria sepe
aut ꝑiurio. aut homici¬
dio tegitur . nehumana¬
rum legũ ultione puniat᷑:

Expanded text:
In primo parente didicimus In primo parente didicimus quia tribus modis omnis culpae nequitiam perpetramus, suggestione scilicet, delectatione, consenInsidiator enim prava suggerit, caro se delectationi subjicit, atque ad extremum spiritus victus delectatione consentit. Antiquus serpens in paradiso prava suggessit, Eva autem quasi caro se delectationi subdidit, Adam vero velut spiritus suggestione et delectatione superatus assensit. Suggestione diaboli nonnunquam peccatum agnoscimus, delectatione vincimur, consensu etiam ligamur. Unde exclamandum nobis cum Apostolo est: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Ut audiamus subsequentem nos constionem: Gratia Dei per ostendimus, si res ipsas ad medium deducimus. Effrenata enim ventris ingluvies in fervorem luxuriae plenitudinem canis instigat. Perpetrata autem luxuria saepe aut perjurio, aut homicidio tegitur, ne humanarum legum ultione puniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
gestio ꝑ aduersariũ : de
ip̃s infirmatus inclinat᷑
Sequissius adam confite¬
riculpc̃ noluit qui aui¬
delica sp̃s quo pet cando
a ueritate disiungitur.
inruinȩ suae audacia
nequius induratur:
neai umorẽ quidẽ adam
sema ipsum abs consu¬
rus fugerat : sel tamense¬
quisi tus innotuit quan tum
&iã timens tumebatcũ
enim &xpeccato prȩsens
pena mauitur. & amis¬
s adĩfacies non amatur :
timor ex tumose est. non
ex humilitate : suꝑbit quip¬
pequi peccatum siliceat
non puniri non deserit :
Qicut quat tuor modis pec¬
catũ ꝑp&ratur incorde.
uidelic& suggestione.
delectatione consensu.
& defensionis audacia :
ita diã quat tuor mo¬
dis peccatum consũma¬
tur in opere: prius nãq:
latens culpa agitus post¬
modũ uero &iam ante
oculos hominum sine
confusione seatus a peri¬
turz: Dehinc & in consue¬
tudinẽ ducitur: Ad ex tre¬
mum quoq uel falsȩ spei
seducnonibꝰ. uel obstinatio
ne misese disperationis enu¬
tritur.:

Expanded text:
gestio per adversarium, degestio per adversarium, deitus infirmatus inclinatur. Requisitus Adam confiteri culpam noluit, quia videlicet spiritus, quo peccando a veritate disjungitur, in ruinae suae audacia nequius induratur. Per timorem quidem Adam semetipsum absconsurus fugerat; sed tamen requisitus innotuit quantum etiam timens tumebat . Cum enim ex peccato praesens poena metuitur, et amissa Dei facies non amatur, timor ex tumore est, non ex humilitate: superbit quippe, qui peccatum, si liceat non puniri, non deserit. Sicut quatuor modis peccatum perpetratur in corde, videlicet suggestione, delectatione, consensuet defensionis audacia, ita etiam quatuor modis peccatum consummatur in opere. Prius namque latens culpa agitur, postmodum vero etiam ante oculos hominum sine confusione reatus aperitur; dehinc et in consuetudinem ducitur; ad extremum quoque vel falsae spei seductionibus, vel obsne miserae desperationis enutritur.
Abbreviated transcription (Latin):
lectatio ꝑcasnẽ. consen¬
sus ꝑ spũm : defensionis
audacia ꝑ elanonẽ:
Plerũq culpa quȩ tesea
Imentem debuit & tollit
& deiciendo eleuat.: sd
grauius eleuando sub¬
plantat: unde & illã pr¬
mihominis sectitudinẽ
anticus ostis his quat¬
tuor hittib: fregit nã
serpens suasit. Euade¬
lectata est : Ad a consei¬
sit. quieiã sequisituscor¬
fitericulpã ꝑ audaciã
noluit:
Hoc in huma nogenese
condie agiturꝰ : q̃uodac¬
tum in primopa rente
nr̃i generis non ignorał
Gerpens sua sit qui a occil¬
tus ostifmala cordib:
hominũ latenter sugge¬
rit: euadelectataest:
qui a casnalis sensus ad
uerba serpentif moxse
delectationi substestiit:
ad sensum uero adam.
mulieri ipse praeposius
prȩbuit : quiadum caro
in delectationẽrapitus.
&iã a sua sectitudine.
uat tuor modispec¬
catũ ꝑp&ratur in
corde : quattuor
consũmatur in opere :
Incordenamq: suggestio¬
ne delatatione. consen¬
su: & defensionis audacia
ꝑpexratur : fit enim sug¬

Expanded text:
lectatio per carnem, consensus per spiritum, defensionis audacia per elationem. Plerumque culpa, quae terrere mentem debuit, extollit, et dejiciendo elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiquus hostis his quatuor ictibus fregit, nam serpens suasit, Eva delectata est, Adam consensit; qui etiam requisitus confiteri culpam per audaciam noluit. Hoc in humano genere quotidie agitur, quod actum in primo parente nostri generis non ignoratur. Serpens suasit, quia occultus hostis mala cordibus hominum latenter suggerit. Eva delectata est, quia carnalis sensus ad verba serpentis mox se delectationi substernit. Assensum vero Adam mulieri ipse praepositus praebuit, quia dum caro in delectationem rapitur, etiam a sua rectitudine uatuor modis peccatum perpetratur in corde, quatuor consummatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, consensu, et defensionis audacia perpetratur. Fit enim sug
Abbreviated transcription (Latin):
ossuũ : quẽ enĩmalioperis
quitas abona stabiliatto
mouit quasi tẽpesta sagi
puit Sedsi ad huc consuai¬
Iã inputeũ cecidit q̃ui hoca
ñ de primit ñ equa quã osiuã
puteus coangustauit: tanioer¬
go facilius egredit᷑ quanto
tia ẽ ab opprimentimala
consu&udine exurgeseuedl¬
lene posse: lã quidẽ deside¬
rio adsuꝑnatendest : sed ad¬
huc actum in fimis remanese
atq: insem &ipsoc̃tradisto¬

Expanded text:
s aquae. Quem enim mali operis iniquitas a bona stabilitate commovit, quasi tempestas aqua rapuit. Sed si adhuc consuetJam in puteum cecidit, qui hoc, non deprimit, nequaquam os suum puteus coangustavit. Tanto ergo facilius egreditur, quanttia est, ab opprimente mala consuetudine exsurgere velle, nec posse: jam quidem desideriis ad superna tendere, sed adhuc actu in infirmis remanere: atque in semetipsum contradicto
Abbreviated transcription (Latin):
Nihil ergo est interrasi¬
ne causa : quando astu¬
diosotarditas ad prȩmi¬
um proficit & desidioso :¬
uelocitas ad suppliciũ
crescit:
Ments desidia dumcon¬
gruo feruose non ac¬
cenditur. abonorũ de
siderio sunditus conua¬
lescente sur timtorpo¬
se mactatur:
Persalomonẽ dicitur.
pigr edominittit sopo¬
rẽ: piger enim sei tȩ
sentiendo quasiuigil&:
quã uis nil operando
tor pescat. s ad pigredo
soporẽ inmitueredicit᷑.
quia paulis ꝑ cxiã so tȩ
senuendiuigilantia amit¬
tiiur : dũ abencoperan¬
distudio cessatur:
O&orpore animis e uꝑ
in ꝓuerbis scripiũ est :
anima dissolutã esuri&:
Quis quis sead superiora
stringendõ dirigit. ne¬
glactũ sẽ in firius ꝑde
sideria expandit: &
dũstudiorũ sublimiũ
uigose non constringit᷑.
cupi ditatis infime fame
sauciatur: ut quõse ꝑdis¬
ciplinã ligare dissimulat:
eose esuriens ꝑuolupta¬
tũ desideria spargat:
Hinc ab eodẽrursus ꝑsa¬
lomonẽ scribitus. inde¬

Expanded text:
nihil ergo est in terra sinihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, et desidioso velocitas ad supplicium crescit. Mentis desidia, dum congruo fervore non accesiderio funditus, convalescente furtim torpore, mactatur . Per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nihil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia amittitur, dum a bene operandi studio cessatur. De torpore animi recte in Proverbiis scriptum est: Anima dissoluta esuriet . Quisquis se ad superiora distringendo non dirigit, neglectum se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur, ut quo se per disciplinam ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In de
Abbreviated transcription (Latin):
inedib: segis plerũ q
aues quas aduolatum
penna subleuatinue¬
b:sesident: & stilio quia
uolatũ pennas non has
sepe ingeniosi quique
dũ ꝑneglegentiã torƿent:
in prauis actib: semanent.
& simplices quos ingenii
penna non adiu at᷑: ad
ni mõ enia uir tus ope¬
rauonis leuat:
Stilio dum manib: nintur.
insegis acdib: moratur:
quia illi simplex ꝑ in tentio¬
nẽ sectioperis ꝑuenit.
quõ ingenios usminime
asceñdit:
uestio subhoritus. cur
uel neglegentuntello¬
genua ẽ donum tribuit᷑:
uel studiosus quisque
sensus sui tar ditate prȩ¬
peditur:. Ad quã citius
respond&ur : dũ proti¬
nus ꝑsa lomonẽ subditur:
nihil interra sinecausa:
Idciro enim sepe & de¬
sidiosus ingeniũ accipit.
unde neglegens &i am
iustius puniatur : qui a
quodsine labose adse¬
qui potuit scire contẽnit:
studio sustarditate in¬
tellegentia e psemitur.
ut comaiora prȩmia se¬
tribuuionis inueniat q̃uo
maius instudio inuentio¬
nis elaborat:

Expanded text:
in aedibus regis . Plerumque in aedibus regis . Plerumque aves, quas ad volatum penna sublevat, in vepribus resident; et stellio, qui ad volatum pennas non habet,  nimirum saepe ingeniosi quique, dum per negligentiam torpent, in pravis actibus remanent; et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad erni moenia virtus operationis levat. Stellio, dum manibus nititur, in regis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit quo ingeniosus minime ascendit. Quaestio suboritur cur vel negligenti intelligentiae donum tribuitur, vel studiosus quisque sensus sui tarditate praepeditur. Ad quam citius respondetur, dum protinus per Salomonem subditur: Nihil in terra sine causa . Idcirco enim saepe et desidiosus ingenium accipit, unde negligens etiam justius puniatur. Quia quod sine labore assequi potuit, scire contemnit. studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat, quo majora in studio inventionis elaborat;
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã sentit : qui a
ꝑ in lecebras uiuorum
ducitur. nea tamen ad
suicusto diã suscitauir ::
Quam uis somino torpo¬
rifa sui custodia quisq
prȩmatur uigilase tamen
semꝑ uoluptatib: debrie¬
tur: &cum adillud
dosmiat in quod soller¬
ter uigilare debiuerat :
ad illut uigila se appexit.
ad quod laudabili ter
dosmise potuis s& :
er salo monem in pro¬
uerbiis dicitur: & eris
quasi dormiens in medio
mari& quasi sopitus
gubernator a missocda¬
uo: Inmedio enim man
dormit. qui in huius ma¬
di temptauionib: posiui
praeuidese mouis in¬
rueniiũ uitiorĩ quas
inminentes undaru
cumulos negligu: a¬
sigubernator clauim
amit tit. quan domen
ad segendanauemar¬
poris : studiũ solliciu¬
dinis perdit:
lauum inmari amire¬
se est: intentuonem
prouida inter prod¬
las huius scłi ñ tenet
Si enimgubernatori
uum sollicite stringt
modo influctib ex adus¬
sonauem dirigit : mob
uentorũ imp&us ꝑol
Scriptũ est sti lioma¬
nib: nititur & moraus

Expanded text:
nequaquam sentit, quia nequaquam sentit, quia per illecebras vitiorum ducitur, nec tamen ad sui custodiam suscitatur. Quamvis somno torporis a sui custodia quisque prematur, vigilare tamen semper voluptatibus debrietur. Et cum ad illud dormiat, in quo solerter vigilare debuerat, ad aliud vigilare appetit, ad quod laudabiliter dormire potuisset. Per Salomonem in Proverbiis dicitur: Et eris quasi dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator amisso clavo . In medio enim mari dormit, qui in hujus mundi tentationibus positus praevidere motus irruentium vitiorum quasi imminentes undarum cumulos negligit. Et quasi gubernator clavum amittit, quando mens ad regendam navem corporis studium sollicitudinis perdit. Clavum in mari amittere est intentionem providam inter procellas hujus saeculi non tenere. Si enim gubernator clavum sollicite stringit, modo in fluctibus ex adverso navem dirigit, modo ventorum impetus per Scriptum est: Stellio manibus nititur, et moratur
Abbreviated transcription (Latin):
mus ꝑ fcite omnimodo
non casemus : sc̃aprae¬
di canio qm̃ hoc expelle¬
se plene non potuit. ei
denr̃i cordis habita cu¬
lo regnũ tlit . ut appe&i¬
us inlicitus & siplerũq
bonis nr̃is cogitationib:
occultante sequasi sur
inserit saltim siingredi¬
tur. non domineur:¬
Ingenesi scriptũ est: dñs
pluit suꝑ sodomam &
gomorra sulfur & ignẽ :
Qui dinsulsursnisi fetor
carnis & quid ꝑ ignem
nisi ardor desiderucar¬
nalis ex primitur: Cum
ergoh abi tantium sodo¬
mis uel gomorra casis
scelera punise dñs de¬
creuis se in ipsa qua¬
litate ultionis ñ o tauit
maculã criminis: gul¬
phur quippe feosem
hab& ignis ardorem:
Qui itaquȩ ad ꝑuersa
desideria excarnis fe¬
tose asserant : dignum
fuit ut si mulsulphuse
&igne perisent. quate¬
nus ex iusta pena dis ce¬
sent ex in iustodeside¬
rio quid fecissent:
nifacura suae sollici¬
tũ dinis dormiens uer¬
beratur & non dol&:
qui a sicut inminenua
mala non prospicit. sic
agnoscit : Trahiiur &

Expanded text:
mus perfecte omnimodo mus perfecte omnimodo non caremus; sancta praedicatio quoniam hoc expellere plene non potuit, ei de nostri cordis habitaculo regnum tulit, ut appetitus illicitus etsi plerumque bonis nostris cogitationibus occulte se quasi fur inserit, saltem si ingreditur, non domineturIn Genesi scriptum est: Dominus pluit super Sodomam et Gomorrham sulphur et ignem . Quid in sulphure nisi fetor carnis, et quid per ignem nisi ardor desiderii carnalis exprimitur? Cum ergo habitantium Sodomis vel Gomorrha carnis scelera punire Dominus decrevisset, in ipsa qualitate ultionis notavit maculam criminis. Sulphur quippe fetorem habet, ignis ardorem. Qui itaque ad perversa desideria ex carnis fetore arserant, dignum fuit ut simul sulphure et igne perirent, quatenus ex justa poena discerent ex injusto desiderio quid fecissent. nis a cura suae sollicitudinis dormiens verberatur et non dolet, quia sicut imminentia mala non prospicit, sic agnoscit . Trahitur et
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendũ nobis mag nopes
est aliuil esse quod ant¬
mus de temptatione
carnis patitur : Aliudõ
ꝑ consensum delectato¬
nib: obligatur: plerũq
enim cogitatione praua
pulsatur s̃ed senititus:
plerũq: aum cũ ꝑuersum
quid concipit hoc in tra
sem& ipsum &iã ꝑdesi¬
deriũ uoluit: & nimirũ
men tẽ n equaquã cogita¬
tio inmunda inquinat
cũ pulsatis ed cũ hanc sibi
ꝑdeletationẽ subiugat:
Haulus praedicator egre¬
gius ait: Temptanouõs
non ad prehendat: nisi
humana : humana quip¬
pe temptano est. qua¬
plerũq: in cogitatione
tangimur &iã nolentes
qui aut nonnum quã &
in licita ad animum ue¬
nient. hocutiq: in nobis¬
m&x ipsis ex humanitatis
corruptibilis poñ dese
na temptatio : cũ ad hoc
quod casnis corruptibi¬
litas suggerit ꝑ consen¬
sũ seanimus adstringit:¬
non segn& peccatum in
ur̃o mortali corpore :
Peccatũ quippe in mor
quia in carne corrupubi¬
li non segnase potest sal
non esse non potest:
Quo quia quam diuiuui¬

Expanded text:
e est, aliud esse, quod animus de tentatione carnis patitur, aliud, cum per consensum delectationibus obligatur. Plerumque enim cogitatione prava pulsatur, sed renititur. Plerumque autem cum perversum quid concipit, hoc intra semetipsum etiam per desiderium volvit. Et nimirum mentem nequaquam cogitatio immunda inquinat cum pulsat, sed cum hanc sibi per delectationem subjugat. Paulus praedicator egregius ait: Tentatio vos non apprehendat nisi humana . Humana quippe tentaplerumque in cogitatione tangimur etiam nolentes, quia, ut nonnunquam et illicita ad animum veniant, hoc utique in nobismetipsis ex humanitatis corruptibilis pondere hana tentatio, quum ad hoc, quod carnis corruptibilitas suggerit, per consensum se animus adstringitNon regnet peccatum in vestro mortali corpore . Peccatum quippe in mortquia in carne corruptibili non regnare potest, sed non esse non potest. quo quia quandiu vivi
Abbreviated transcription (Latin):
sena est conpensatione
declinata ut inuita sua
quã menuendo tueriuo¬
luerunt. eaq̃ fecerunt
bona seciperent: & ulte¬
rius quod ex pectasent.
mercedisuae praemio
non haberent:
Cisubtiliter ꝑpendatur.
obste trices egyptiae.
amose uite praesentis
menute sunt: non inten¬
tione mer cedis: parcen¬
do quippe conatẽ sunt
infantum uitam tegere :
& lic&in testamentoue¬
tert non nulla possint
talia sepperiripene
num quam tamen hoc
uel tale genus mendacu
a ꝑfectis amis sum studio¬
sus ibi lector inueni&:
Cicut enim aedificium
lapidib: i tamendaciũ
sesmonib: fabricatur:
ubi enim non dolos a locu¬
tios ed sensus ueritatis
est : quasimunita molis
non ex fabrica sed exna¬
tura consurgit:
eatus iobamicis suis non
secte senti en tibꝰ: dicit
num quid dr̃ indige uro
mendacio. ut pilloloqua¬
mini dolos smendacio
ñ eg& : qui a ueritas ful¬
cirinon quȩrit auxilio
salsitatis:¬

Expanded text:
renam est compensationem renam est compensationem declinata, ut in vita sua, quam mentiendo tueri voluerunt, ea quae fecerunt bona reciperent, et ulterius quod exspectarent mercedis suae praemium non haberent. Si subtiliter perpendatur, obstetrices Aegyptiae amore vitae praesentis mentitae sunt, non intentione mercedis. Parcendo quippe conatae sunt infantum vitam tegere, t licet in Testamento Veteri nonnulla possint talia reperiri, pene nunquam tamen hoc vel tale genus mendacii a perfectis admissum studiosus ibi lector inveniet. Sicut enim aedificium lapidibus, ita mendacium sermonibus fabricatur . Ubi enim non dolosa locutio, sed sensus veritatis est, quasi munita moles non ex fabrica, sed ex natura consurgit. Beatus Job amicis suis non recte sentientibus dicit: Nunquid Deus indiget vestro mendacio, ut pro illo loquamini dolos ? Deus mendacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit auxilio falsitatis
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ precipitatione ali¬
quis anstudiomentiat᷑ :
omne mendacium : quã¬
uis nonnum quã sit aliqđ
mendaciigenus culpȩ
leuioris. siquis quã prestan¬
do mentiatur :
Ccriptũ est: os quodmen¬
titur occidit animã.
mendaciũ : Hoc quoque
mendacuigenus ꝑfecti
uiri sũmopese fugiunt :
ut necuita cuius lib& ꝑ
corũ fallaciã defenda¬
tur. nec suae animȩ noce¬
ant. dũ presta se casni
nituntur alienȩ : quã quã
hoc ipsum peccatigenus
facillime credimus selaxa¬
ri: nãsiq: lib& culpase
quentisol& pia operanio¬
ne purgari. quan tõma¬
gis hȩc facile abstergit᷑.
quã materbonio peris
pi&as ipsa comitatur &
sese hoc menda cugenus
non esse peccatum. maxi¬
me quod illis mentientib:
Scripiũ est: qui a ȩdifica¬
uit eis dñs domos:
Irũ se con pensationecog
noscitur : quid mendacii
culpamereatur: Nambe¬
nignitatis earũ mesxes
q̃ epotuit eis in acernaui¬
ta re tribui. ꝓ amix ta
culpa menꝰ dacitn ter¬

Expanded text:
utrum praecipitatione aliutrum praecipitatione aliquis, an studio mentiatur? omne mendacium, 559 quamvis nonnunquam sit aliquod mendacii genus culpae levioris, si quisquam praestando mentitur. Sed quia scriptum est: Os quod mentitur, occidit animam . mendacium , hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet per eorum fallaciam defendatur, ne suae animae noceant, dum praestare vitam carni nituntur alienae; quanquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa , sequenti solet pia operatione purgari; quanto magis haec facile abstergitur, quam mater boni operis pietas ipsa comitatur? 6rere hoc mendacii genus non esse peccatum, maxime quod illis mentientibus scriptum est: Quia aedificavit illis Dominus domos is recompensatione conoscitur quid mendacii culpa mereatur; nam benignitatis earum merces, quae potuit eis in aeterna vita retribui, pro admista culpa mendacii in ter