comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rexit ut leo: Leo &iam aꝑtis oculis dormire ꝑhibetur: Quia in ipsa morte
in qua ex humanitate redemptor nr̃ dormire potuit: ex diuinitate
sua in mortalis ꝑmanendo uigilauit. Apse etiã post resurrectionẽ suam
ascendens ad cęlos. insuꝑiorib ÷ eleuatꝰ ut aquila. Totũ ergo simul nob̾ ẽ:¬
qui ⁊ nascendo homo. ⁊ moriendo uitulus. ⁊ resurgendo leo. & ad cȩlos as-¬
cendendo aquila factus ẽ. Sed qr ꝑ hȩc animailia. euangelisttis quatuor
&e sub eoꝵ specie sinul ꝑfectos om̃s iam suꝑius significari diximus: restat ut
quomodo unusquisq electoꝵ. istis animaliũ uisionib exprimat᷑: ostendamꝰ:
Om̃is i enĩ electus atq inuia dñi ꝑfectus: ⁊ homo & uitulus. & leo simul
⁊ aquila est. Homo enĩ rationale ÷ animal. Uitulus autẽ in scicrificio mac-¬
ttiri sol&e. Leo uero fortis ÷ bestia: sicut scriptũ ẽ. Leo fortissimus bestiarũ:

Expanded text:
rexit, ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur: quia in ipsa morte, rexit, ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur: quia in ipsa morte, in qua ex humanitate Redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad cqui et nascendo homo, et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coelos ascendendo aquila factus est. Sed quia per haec animalia Evangelistas quatuor, et sub eorum specie simul perfectos omnes jam superius s animalium visionibus exprimatur ostendamus. Omnis etenim electus, atque in via Domini perfectus, et homo et vitulus, leo simul et aquila est. Homo enim rationale est animal, vitulus autem in sacrificio mactari solet, leo vero fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo fortissimus bestiarum
Abbreviated transcription (Latin):
desuꝑ ipsoꝵ quatuor. Qđ enĩ quatuor hȩc pennata animalia scõs
quatuor euangelisttis designent: ipsci unius cuiꝰq libri euangelici ex ordia¬
testtnt᷑: Nã quia abhumana generatione cepit. iure ꝑ hominẽ matheus.
qr ꝑ clamorẽ in deserto. recte ꝑ leonẽ marcus: qr in sacrificio ex orsus ẽ. bene
ꝑ uitulũ luccs: quia uero a diuinitate uerbi cepit. digne ꝑ aquilã significat᷑¬
ioħs: qui dixit in principio erat uerbũ. dũ in ipsai diuinitatis substantia in¬
tendit: quasi more aquile oculos in cȩlũ fixit: Sed quia electi om̃s membra
sunt redemptoris nr̃i. ipse autẽ redemptor nr̃ caput ÷ electoꝵ om̃iũ. ꝑ hoc
qđ mẽbra eiꝰ figurata sunt nil obstat. sĩ &iam in his om̃ib & ipse signet᷑:
Ipse enĩ unigenitus dĩ filius ueracit̃ factus ÷ homo. ipse in sacrificio nr̃ȩ re-¬
demptionis dignatus ÷ mori ut uitulus: ipse ꝑ uirtutẽ suȩ fortitudinis sur-¬

Expanded text:
 . Quod enim quatuor haec pennata animalia sancta quatuor evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri etestantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam significatud Deum, et Deus erat Verbum ; dum in ipsam divinitatis substantiam intendit, quasi more aquilae in solem oculos fixit. Sed quia electi omnes membra sunt Redemptoris nostri, ipse autem Redemptor noster caput est electorum omnium: per hoc quod membra ejus figurata sunt, nil obstat, si in his omnibus etiam ipse signetur. Ipse enim unigenitus Dei Filius veraciter factus est homo: ipse in sacrificio redemptionis nostrae dignatus est mori, ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis sur
Abbreviated transcription (Latin):
minor libra panis et potus ex consuetudine traderetur. ip̃se tam̃ eis
parem dari constituit equum iudicans: ut quos idem di ei pondus
affligebat et estus. idem iam quasi denarius solueret᷑ Sana sane
dispositio que prefatam etatem et amurmure compescuit : et ad
laborem suscepte roborauit obedientie¬

Expanded text:
minor libra panis et potus ex consuetudine traderetur, ipse tamen eis minor libra panis et potus ex consuetudine traderetur, ipse tamen eis parem dari constituit, aequum judicans, ut quos idem diei pondus affligebat et aestus, idem quasi jam denarius solveretur. Sana sane dispositio, quae praefatam aetatem, et a murmure compescuit, et ad laborem susceptae roboravit obedienti
Abbreviated transcription (Latin):
uictus uł uestimentorũ defectu sacrum deficeret ꝓpositum uberes eis
reditus ꝓuidit comparauit p̃dia sic earũ nescessitati consulens ne uel
cupamꝰ suꝑ fluitas in duceret. uł egestas querelã extorqueret Mo¬
nastiũ qͦq plurimis decorans ornam̃tis p̾ter cetera scorũ pignora
beate iurginis ac martiris agnetis in eobrachiũ collocauit argento uestitũ
decenter & auit alia quoq sub eo et ꝑeum constructa sunt monasteria
celle quam plures edificate ueteres ab atie quas in habitantiũ negligentia
penitus attriuerat ad antiquã tã ordinis quam possessioũ reuocate
dignitatẽ. In tantũ enim sub p̃fato patre cluniacensis religio dffloruit
ut in de abbates de solatis quererentur monasterus assumerent᷑ parit̾
et exempla scimonie et qualitas discipline Felix eccła que de sc̃o conuen¬
tũ illo sumum sibi mereretur sacerdotem Quante autẽ discretionis

Expanded text:
victus vel vestimentorum defectu, sacrum deficeret propositum, uberes eis victus vel vestimentorum defectu, sacrum deficeret propositum, uberes eis reditus providit, comparavit praedia; sic earum necessitati consulens, ne vel culpam superfluitas induceret, vel egestas querelam extorqueret. Monasterium quoque plurimis decorans ornamentis, praeter caetera sanctorum pignora beatae virginis ac martyris Agnetis in eo brachium collocavit, argento vestitum et auro. 12. Alia quoque sub eo et per eum constructa sunt monasteria, cellae quamplures aedificatae; veteres abbatiae, quas inhabitantium negligentia penitus attriverat, ad antiquam tam ordinis quam possessionum revocatae dignitatem. In tantum enim sub praefato Patre Cluniacensis religio effloruit ut inde abbates desolatis quaererentur monasteriis, assumerentur pariter et exempla sanctimoniae, et qualitas disciplinae. Felix Ecclesia! quae de sancto conventu illo summum sibi mereretur sacerdotem! Quantae autem discretionis
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres etiã de naufragio huiꝰ magni maris et spatiosi ad sodutis portũ
educere curauit eis uiã uite et doctrinis in sinnans: et suptibꝰ sternens
In suo nãq pat̾monio qđ martiniacꝰ dr̃ qđ dã monaft̾iũ ⁊ idoneas religioni
cõftrux officinas ubi femine ꝓuectiores et maritalẽ faftidientes licentiã
ueteres de coqͦrent et rores et xp̃i cõplexibꝰ astringi mererent᷑: H unc locũ
ꝑ sone nobiles eleger quẽ cũ miptꝰ et iã de licias ex ꝑte tanto patiencĩ
utrisq carerent quanto didiscissent in eis et breuẽ ⁊iplenã doloris eẽ
uoluptatẽ: has ꝓfecto sub regulis huꝰ modi uiuere cõstatuit ut earũ nulla
neqb uotũ indixerat cõtinentiã in tuitꝰ sollicitaret ad culpã. Pro cura¬
tores carũ ꝓcuritores religiosi atq prudentes sub quoꝵ custodia nec
pessessio distrationẽ nec honestas dispendiũ formidabat ulla ibi us
uł int sorores scandalũ generuret Earũ erudicioni senẽ quendã de putauit

Expanded text:
mulieres etiam de naufragio hujus magni maris et spatiosi ad salutis portum educere curavit, eis viam vitae et doctrinis insinuans, et sumptibus sternens. In suo namque patrimonio, quod Marciniacus dicitur, quoddam monasterium et idoneas religioni construxit officinas, ubi feminae provectiores, et maritalem fastidientes licentiam, veteres decoquerent errores, et Christi complexibus astringi mererentur. Hunc locum personae nobiles elegerunt, quae cum nuptiis etiam delicias expertae, tanto patientius utrisque carerent, quanto didicissent in eis et brevem et plenam doloris esse voluptatem. Has profecto sub regulis hujusmodi vivere constituit, ut earum nulla tur; ne, quibus votum indixerat continentiam, intuitus sollicitaret ad culpam. Procuratores earum, procuratores religiosi atque prudentes, sub quorum custodia nec possessio distractionem, nec honestas dispendium formidabat. Nulla ubi vel eret, vel inter sorores scandalum generaret. Harum eruditioni senem quemdam deputavit,
Abbreviated transcription (Latin):
sgroniã sumo parit̃ ethonore suscipit᷑ et gaudio Paucis ipsi diebꝰ pactis
ex petit̾ione regis filiũ eiꝰ sacro de fonte leuauit puero nom̃ patrũ an¬
ponens: celebrauit aut̃ pascha cũ imꝑatore ãgripͥna colone. teutonicis
enirantibꝰ in uiuenili ad huc erate caniciẽ morũ cõuersationis mansuetu¬
dinẽ uultꝰ gñm uerborũ lenitatẽ Quibꝰ ꝓfecto uirtutũ in diciis ita cũ
eo et cũ dumacensis monastĩo regis. ẽ. aĩa colligata. ac si rex ipse ꝑ petuã
cũ eis amiciciã pepigisset: Tandẽ uix impetrata redeundi licentia piꝰ
ad orule reuertit᷑. dona deferens ãpliora que uelut qđ dã dilectionis
pigñꝰ ap̃fato rege trans missa sunt: Sic regessus dĩ famulus filios in orationibꝰ
patrẽ ex pectantes. ⁊ deuocione regis et suo exhilarauit ad uentu Quomodo

Expanded text:
Saxoniam, summo pariter & honore suscipitur & gaudio. Paucis ibi diebus peractis, Saxoniam, summo pariter & honore suscipitur & gaudio. Paucis ibi diebus peractis, ex petitione Regis filiū eius sacro de fonte leuauit, puero nomen patris imponēs. Celebrauit autē Pascha cum Imperatore, in Agripina Colonię; Teutonicis mirantibus in iuuenili adhuc ætate caniciē morum, conuersationis mansuetudinem, vultus gratiam, verborum lenitatem. Quibus profecto virtutum indiciis, ita cum eo & cum Cluniacensi Monasterio Regis est anima colligata, ac si Rex ipse perpetuam cum eis amicitiam pepigisset. Tādem vix impetrata redeundi licentia, pastor pius ad ouile reuertitur, dona deferens ampliora, quæ velut quoddam dilectionis pignus a præfato Rege trāsmissa sunt. Sic regressus Dei famulus, filios in orationibus patrem expectantes, & de vocatione Regis, & suo exhilarauit aduentu. Idem po
Abbreviated transcription (Latin):
uenit: p̃terea tirannidẽ pͥncipũ q̃ incessant̾ ad uersus ip̃i pauꝑes grassa¬
bant᷑ cũ minꝰ ȩxortatione ꝓficeret muneribꝰ mitigabat: his animũ studiis
bis usibꝰ et argentũ cõsecrabat et aurũ Ea meliꝰ in pensa. ꝗmieruata ruti
p̃dicabat iuuxta abrosũ testimoniũ tunc uere calicẽ ȩccłe cũ c¬
is igit᷑ aluisq untutũ p̾conus beatꝰ hugo magnꝰ apud magnos amicicia.¬
habebat᷑ ex eiꝰ cõsilio saluti suarũ ꝓuidentes animarũ augebat᷑
sub codebe in diẽ cluniacensis religio cenobii et erat odor nominis illi sic̃
odor agri pleni cui benehr̃ dñs Ynde et imꝑator itutonicorũ scđs sciboet
hesnricus eiꝰ faciẽ uide: et familiaritatẽ ad opisti desidans ut uenire dig¬
naret᷑ ad se supplici uoce posculauit: Postulantẽ pius pat̾ ȩxaudit initra

Expanded text:
uenit. Præterea tyrānidem Principum, qua incessanter aduersus Christi pauperes grassauenit. Præterea tyrānidem Principum, qua incessanter aduersus Christi pauperes grassabantur, cum minus exhortatione proficeret, muneribus mitigabat. His animum studiis, his vsibus, & argentum consecrabat & aurum. Ea melius impensa, quam seruata rutilare prædicabat, & iuxta Ambrosij testimonium, tunc vere calicem Ecclesiæ, c igitur aliisque virtutum præconiis, B. Hugo magnus apud magnos habebatur, ex eius consilio, saluti suarum prouidētes animarū. Augebatur sub eo de die in diē Cluniacensis religio Cœnobij, & erat odor nominis illius, sicut odor agri pleni cui benedixit Dominus. Vnde & Imperator Teutonicorum, secundus scilicet Heinricus, eius faciem videre, & familiaritatem adipisci desiderans, vt venire dignaretur ad se supplici voce postulauit, postulantem pius pater exaudit, intrat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ egerent aut qͥd uellent officiosissime in gͥrens Mulliꝰ abhorrebat collogũ
nullĩ incõmoda uerebatur Cuta senes qͦrulos et sanie de fluentes: cõ pas¬
sione moueri multiplicare beneficia plenũ mercedis urgere famulatũ:
Parua log᷑ horrendis aspectu lepsis frequent̃ fastidiosũ sine fastidio ęxiba¬
bat obseqũ: Uideres cuta lectũ eiꝰ in m̃sã diuersarũ uestiũ cõgeriẽ qͦ paucis
familiaribꝰ ad hibitis ipse in cide ipse sarcire cõsueuerat Uides etiã panes.
uides et carnes ad manũ om̃ia scilicet p̃parata nedilatio muneris. ꝑ auꝑẽ
cruciaret ȩxpectantẽ: Pauꝑibꝰ qͦq cenobitis largiores destinabat benedic¬
nes : ne uł amonastĩo : uł amonacho penuria rei familiaris eos
euagiri hac enĩ massiliensibꝰ hac monasteriis pluribꝰ benignitate sub¬

Expanded text:
quibus egerent aut quid vellent officiosissime inquirens. Nullius abhorrebat colloquium: quibus egerent aut quid vellent officiosissime inquirens. Nullius abhorrebat colloquium: nullius incommoda verebatur. Circa senes querulos & sanie defluentes compassione moueri, multiplicare beneficia, plenum mercedis vrgere famulatum. Parua loquor, horrendis aspectu leprosis frequenter fastidiosum sine fastidio exhibebat obsequium. Videres circa lectum eius, immensam diuersarum vestium congeriem, quæ paucis familiarium adhibitis, ipse incidere, ipse sarcire consueuerat. Videres etiam panes, videres & carnes, ad manum omnia scilicet præparata, ne dilatio muneris, pauperem cruciaret expectantem. Pauperibus quoque cœnobitis, largiores destinabat benedictiones, ne vel a Monasterio, vel a monacho penuria rei familiaris eos cogeret euagari. Hac enim Massiliensibus, hac monasteriis pluribus benignitate, sub
Abbreviated transcription (Latin):
ex minimis meis fecistis mͥ fecistis corũ necessitatibꝰ tanta cõsuluit in¬
stancia : ac si ipsã ip̃i cõstaret ad eẽ ꝑsonã. Qua ꝓpt̾ maxima eũ mul¬
titudo cõstipabat egenorũ qbꝰ dispensator fidelis et prudens cibaria
de clinauit Om̃iũ uotis affuit dũ modo uotis tẽꝑa cõcordarent. it agenti
paupũ cohortes occurrebant quocũq auderant transiturũ. Eis auitos
quoq manu larga dispensabat illud libentiꝰ enigans qđ erogatũ meraes
maior seqret᷑. De ficientibꝰ auc̃ cibis qͥbꝰ inusus egentiũ sũ marios honerare
cõsueuerat huc et illuc nuntũ dirigebat᷑ ei cõparaturi. q et multitudini
sufficerent et desidiũ ex plerent infirmorũ. Porro qͦscũq. uł etas uł grauls
affecerat egitudo. ꝓpiꝰ iubebat ad moueri blandiꝰ eorũ scrutabat᷑ angustias

Expanded text:
ex minimis meis fecistis, mihi fecistis, eorum necessitatibus tanta consuluit inex minimis meis fecistis, mihi fecistis, eorum necessitatibus tanta consuluit instantia, ac si ipsam Christi constaret adesse personam. Quapropter maxima eum multitudo cōstipabat egenorum, quibus dispensator fidelis & prudens cibaria declinauit. Omnium votis affuit, dummodo votis tempora concordarent. Iter agenti, pauperum cohortes occurrebant, quocunque audierant transiturum, eis aureos quoque manu larga dispensabat, illud libentius erogans, quod erogatum merces maior sequeretur. Deficientibus autem cibis, quibus in vsus egētium summarios onerare consueuerat, huc & illuc nuntij dirigebantur, ea comparaturi, quæ & multitudini sufficerent, & desiderium explerent infirmorum. Porro quoscunque vel ætas, vel grauior affecerat ægritudo, propius iubebat admoueri, blandius eorum scrutabatur angustias,
Abbreviated transcription (Latin):
cionibꝰ insiftens om̃itẽpore ꝓfluit aut ꝓfecit Prudentior ne eẽc anci¬
plicior difficile uidicares Sic̃ in uerbis nichil otiosũ sic in oꝑe nichil
suspectũ honestati. Irasci nͥ aduersus uitia nõ nouit. Doctrina eiꝰ que cõgru¬
eret singulis sufficeret umiuersis Ca plus patris habebat quã uidicis miscdie
quã censure: Ipse forma cõspicuus statura eminens corporis dotes titulis
uirtutũ cumulauit Silens qͥdẽ sẽꝑ cũ dño loqͣns aut sẽꝑ in dño uł de dñio
loquebat᷑. In tentũ pluribꝰ ad singła minorẽ nullus inuenit. totꝰ enĩ
his tenebat᷑. gͦ pͥus agenda suscepisset. dñi supꝰ se ꝓrimũ tãꝗ sere in¬
sinse ordinata caritate diligebat. idẽ manisuetꝰ et paciens in suis qͥdẽ
g̃as egit : pauꝑũ & fleuit in uiriat. et qͥa legerat ip̃m dicentẽ qđ imni

Expanded text:
tionibus insistens, omni tempore profuit aut profecit. Prudentior ne esset an simtionibus insistens, omni tempore profuit aut profecit. Prudentior ne esset an simplicior, difficile iudicares. Sicut in verbis nihil ociosum, sic in opere nihil suspectum honestati. Irasci, nisi aduersus vitia, non nouit. Doctrina eius, quæ congrueret singulis, sufficeret vniuersis. Ea plus patris habebat, quam iudicis, plus misericordiæ quam censuræ. Ipse forma cōspicu9, statura eminēs, corporis dotes titulis virtutū cumulauit. Silens quidē semper cū Domino, loquēs autē sēper in Domino, vel de Domino loquebatur. Intentū pluribus, ad singula minhis tenebatur, quae prius agenda suscepisset. Deum supra se, proximum tanquam se, res infra se, ordinata charitate diligebat. Idem mansuetus et patiens, in suis quidem gratias egit, pauperum vero flevit injurias. 5. Et quia legerat Christum dicentem: Quod uni
Abbreviated transcription (Latin):
d erat tẽpus quo de solato cofuleret᷑ ocnli p̃missisq ieunus et ora¬
ciomibꝰ asũmo pastore pastor qͣreret᷑: Cõueniunt filii ad optionis. de
salute tantũ satagentes animarũ demq dũ solliciti secũ qfrerent
quẽ dñs pastorali sollicitudine dignaret᷑ ad ilmannꝰ qͥdã cui religione simul
et ecate maior erat auctoritas. hugonẽ nominauit p̾orẽ. Cõuent̾ assensu
cõsono ꝑseqͥt᷑ nominantẽ. De hinc illũ renitentẽ et se ꝓclamantẽ in dignũ
qͣ die beati petri cathechrã scã celebraret eccła erisopolitanꝰ arhi ep̃s abbi¬
benedictione sublimauit Susceptis itaq pastoralib̾ ex cubris dĩ seruus
ex ꝓmotione nullã trax̃ in solentiã. millus uitiis accessũ indulsit Sub eo
qppe animarũ custode nec delicto iuiditiũ nec religioni de fuit in crem̃tũ.
Totã eiꝰ uitã. uł maria sibi uł martha : indicauit Leccione in saciabilis. or a¬

Expanded text:
derat tempus quo desolato cōsuleretur ouili, præmissisque ieiuniis & orationib9, a summo Pastore pastor quæreretur. Conueniūt silij adoptionis, de salute tantum satagentes animarum. Denique dum solliciti secum quærerēt quem Domin9 pastorali sollicitudine dignaretur, Adalmannus quidā, cui religione simul & ætate maior erat auctoritas, Hugonem nominauit Priorem, Cōuentus assensu consono prosequitur nominantē. Dehinc illum renitentem, & se proclamantem indignum, quo die B. Petri Cathedram sancta celebrabat Ecclesbenedictione sublimauit. Susceptis itaque pastoralibus excubiis, Dei seruus ex promotione nullam traxit insolentiam, nullum vitiis accessum indulsit. Sub eo quippe animarum custode, nec delicto iudiciū, nec religioni defuit incrementum. Totam eius vitam vel Maria sibi, vel Martha vendicauit. Lectione insatiabilis, ora
Abbreviated transcription (Latin):
sed peccata nr̃a ipse ꝑtulit incorpore suo suꝑ lignũ. Et qͥ innatura sua
manet sẽꝑ in cõphensibilis. innatura nr̃a cõphendi dignatꝰ e. ac flagellari:
suũ peregrutũ ẽ. opus eiꝰ ab eo: qr in carnatꝰ: ds̃. ut nos ad fuã iusticiã collige
pulare. Et
alienũ opus fecit ut faceret ꝓpriũ: ꝗr ꝑhoc qđ infirmans mala nr̃a susti¬
nuit. nos qͥ creatura illtus sumus ad fortitudinis suȩ głam ꝑduxit: qͥ uiuit

Expanded text:
« sed peccata nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum: » et qui in natura sua « sed peccata nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum: » et qui in natura sua manet semper incomprehensibilis, in natura nostra comprehendi dignatus est, ac flagellari: suum, peregrinum est opus ejus ab eo, quia incarnatus Deus, ut nos ad suam justitiam colligerpulare. Et alienum opus fecit, ut faceret suum, quia per hoc quod infirmans mala nostra sustinuit; nos qui creatura illius sumus, ad fortitudinis suae gloriam produxit. It
Abbreviated transcription (Latin):
apocalipsi legit᷑. quẽ aꝑire & legere nullus poterat. leo de tribu uida aꝑuit:
infirmitatis nr̃e mala ꝑtulit. suȩ nob̾ potentiȩ & claritatis bona monstrauit.
Caro enĩ factus ẽ. ut nos spiritales faceret. benigne inclinatꝰ ẽ. ut leuaret.
Exut ut intro duceret: iisibilis apparuit ut in iusibilia monstraret. flagel¬
la ꝑtulit ut sanaret. obꝓbria ⁊ inrisiones sustinuit. ut ab obꝓbrio ȩt̾no libe¬
Unde bene salutẽ nr̃am & passionẽ illius esaias cõcẽplatus: ait. Ut faciat
opꝰ suũ alienũ opꝰ eiꝰ: ut oꝑetur opus suũ. peregrinũ ẽ. opus eiꝰ abeo. Opus
&e enĩ dĩ ẽ. animas qͥs creauit colligere: ad et̾nȩ lucis gaudia reuocaret. Fla
gellari aũ atq sputis in liniri. crucifigi. mori. ac sepeliri. nõ hoc insua subs¬
tantia opus dĩ ẽ. sed opus hominis peccatoris. Hȩc omĩa meruit peccatum:

Expanded text:
Apocalypsi legitur , quem aperire et legere nullus poterat, leo de tribu Juda aperuit, Apocalypsi legitur , quem aperire et legere nullus poterat, leo de tribu Juda aperuit, infirmitatis nostrae mala pertulit, suae nobis potentiae et claritatis bona monstravit. 20. Caro enim factus est, ut nos spiritales faceret; benigne inclinatus est, ut levaret; exiit, ut introduceret; visibilis apparuit, ut invisibilia monstraret; flagella pertulit, ut sanaret; opprobria et irrisiones sustinuit, ut ab opprobrio aeterno libeUnde bene salutem nostram, et passionem illius Isaias contemplatus ait: Ut faciat opus suum, alienum opus ejus; ut operetur opus suum, peregrinum est opus ejus ab eo . Opus etenim Dei egellari autem atque sputis illiniri, crucifigi, mori ac sepeliri, non hoc in sua substantia opus Dei est, sed opus hominis peccatoris, qui haec omnia meruit per peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq testam̃ti quȩ p̃dicta ⁊ ꝓmissa st̃ cõplebit. Sin uero utraq hoc
loco marginẽ ac thalamos memorat: neq hoc ab ac sententia ab horret.
qr cũ maiestas redẽptoris nr̃i nob fuerit ostensa: fides finit᷑ cũ iã cȩperit
uidere homo qđ credidit. & ad finẽ suũ ꝑueniunt thalanti: qr corda
deliũ incõparabilit̃ longe quã modo st̃. in amore illius ꝑficiunt᷑. Cubitꝰ
gͥ unꝰ finis utrũq ẽ: qr uniꝰ dñi & saluatoris iusio inelectis sius fidẽ finit.
& caritatẽ ꝑficit. Consicdare libet: qui nos sumꝰ qͥ ista tractamꝰ. Certe exgente
uenimꝰ. certe parentes nr̃i lignoꝵ ac lapidũ cultores fuert̃. Unde gͦ hoc nob̾.
ut ea quȩ nũc usq hebrei nesciunt iherechielis ꝓpħȩ tã ꝓfunda misteria
rimem᷑: Agamꝰ gͦ grãs uni qͥcuncta quȩ de eo insacro eloquio scripta sunt
nr̃m hȩc audita crederet. nͥ facta cognouisset: Signatũ gͦ librũ sic̃ in ioħis

Expanded text:
utriusque testamenti quae praedicta et promissa sunt complebit. 18. Sin vero utraque hoc loco marginem ac thalamos memorat, neque hoc ab hac sententia abhorret, quia cum majestas Redemptoris nostri nobis fuerit ostensa, finitur fides, cum jam coeperit videre homo quod credidit. Et ad finem suum perveniunt thalami, quia corda fidelium incomparabiliter longe quam modo sunt, in amore illius perficiuntur. Cubitus ergo unus finis utrinque est, quia unius Domini et Salvatoris visio in electis suis fidem finit, et charitatem perficit. 19. Considerare libet qui nos sumus qui ista tractamus. Certe ex gentibus venimus, certe parentes nostri lignorum ac lapidum cultores fuerunt. Unde ergo hoc nobis, ut ea quae nunc usque Hebraei nesciunt Ezechielis prophetae tam profunda mysteria rimemur? Agamus ergo gratias uni, qui cuncta quae de eo in sacro nostrum haec audita crederet, nisi facta cognovisset. Signatum ergo librum sicut in Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere. Sed qr isti iã pauci st: angustat᷑ arca. Alios aũ conspicimꝰ etiã
possessa relinquere. nullũ terrenis reb studiũ dare: inimicos diligere.
carnẽ acunctis uoluptatib domare: motus om̃s sub rationis iudicio p̃me¬
re. ꝑ celeste desidiũ cõtẽplationis penna subleuari. Sed qr tales qͦq ual¬
de rari st̃. iã arca iuxta cubitũ ducit᷑. ubi homines & uolatilia cõtinent᷑.
Quȩrat᷑ tam̃ siqͥs ineis eeͣ ualeat sine peccato: & nullus in uenit᷑. Quis
itaq homo sine peccato ẽ. nͥ ille qui inpeccatis cõceptꝰ nõ est: In uno gͦ
cubito cõfuma¬
tur arca: qr unꝰ ẽ. auctor & redẽptor scȩ ȩcclȩ sine
peccato. ad quẽ & ꝑ
quẽ om̃s ꝓficiunt. qͥse eẽ peccatores nouert̃.¬

Expanded text:
vivere. Sed quia isti jam pauci sunt, angustatur arca. Alios autem conspicimus etiam vivere. Sed quia isti jam pauci sunt, angustatur arca. Alios autem conspicimus etiam possessa relinquere, nullum terrenis rebus studium dare, inimicos diligere, carnem a cunctis voluptatibus domare, motus omnes sub rationis judicio premere, per coeleste desiderium contemplationis penna sublevari. Sed quia tales quique valde rarQuaeratur tamen si quis in eis esse valeat sine peccato, et nullus invenitur. Quis itaque homo est sine peccato, nisi ille qui in peccatis conceptus non est? In uno ergo cubito consummatur arca, quia unus est auctor et redemptor sanctae Ecclesiae sine peccato, ad quem et per quem omnes proficiunt, qui se esse peccatores nover
Abbreviated transcription (Latin):
& maltũ ꝓficiens adunũ tendit. Ipsa enĩ ratio exigit.: ut credamꝰ qͥd in
illa arcȩ latitudine. om̃s bestiȩ. cuncta qͣdrupedia atq reptilia minferio¬
rib fuert̃: homo uͦ atq uolatilia nimirũ insuꝑiorib. Iuxta suꝑ iorẽ & enĩ
tẽ fenestra fuit in latere. deqͥ coruũ uł colũbã dimisit homo: ut
homo uolatilia uixta cubitũ fuert̃. Recte itaq ꝑ arcã uniuersa ȩcda
de signat᷑. quȩ adhuc inmultis carnalib lata ẽ. in paucis spiritalib an¬
gusta. Et qr ad unũ homine qͥ est sine peccato colligit᷑. quasi iruno cu¬
gi. in carnis uoluptate dissolui. ad qͥrendis t̾renis reb inhiare. imꝑante
uaricia maria transire. deseruire iracundiȩ. uirgiis uacare:¬
qͦs p̃ualent ledere. Sed qr eos adhuc scã ȩccła tolerat ut cõuertat: quasi
in arcȩ latitudine deorsũ bestiȩ morant᷑. Uidemꝰ alios iã aliena nõ querere.
in latas in iurias ȩquanimit̾ portare: reb ꝓpriis eẽ cõtentos. humiliter

Expanded text:
 altum proficiens, ad unum tendit. Ipsa enim ratio exigit ut credamus quod in illa arcae latitudine omnes bestiae, cuncta quadrupedia atque reptilia in inferioribus fuerunt, homines atque volatilia nimirum in superioribus. Juxta superiorem etenim partem fenestra fuit in latere, de qua corvum et columbam dimisit homo, ut homines et volatilia juxta cubitum fuerunt. Recte itaque per arcam universa Ecclesia designatur, qugusta; et quia ad unum hominem, qui est sine peccato colligitur, quasi in uno cugi, in carnis voluptate dissolvi, in adquirendis terrenis rebus inhiare, imperante avaritia maria transire, deservire iracundiae, jurgiis vacares praevalent laedere. Sed quia eos adhuc sancta Ecclesia tolerat ut convertantur, quasi in arcae latitudine deorsum bestiae morantur. Videmus alios jam aliena non quaerere, illatam injuriam aequanimiter portare, rebus propriis esse contentos, humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
dies tubȩ & clangoris. Sed qr exterioris rotȩ dictti exposuimꝰ: restat nunc ut
interioris quoq sttturã altitudinẽ & horribilẽ aspectũ ꝓferre debeamꝰ: Haboe
quippe rota interior staturã suã: cũ ꝑ scm̃ euangeliũ ad t̾rȩna desidia in cur-¬
ucire nos ꝓhibet redẽptoris nr̃i uocib dicens. Attendite ut nõ grauent᷑ corda
ur̃a in crapula & ebrittite: aut in curis huiꝰ uitȩ. Habet altitudinẽ: eũ de eo-¬
dẽ redẽptore ꝓmittit dicens Quotquot autẽ credider̃ in eũ: dedit eis
potestittẽ filios dĩ fieri. Quid enĩ hac potestate altius. quid hac altitudine
sublimius dici potest. inqua creatus quisq efficit᷑ filius creatoris : Habet horri¬
bilẽ aspectũ. cũ de ręꝓpbis loquit᷑ dicens: ibunt in suppliciũ ȩternũ. Haboe stti

Expanded text:
dies tubae et clangoris . 19. Sed quia exterioris rotae dicta posuimus, restat nunc ut dies tubae et clangoris . 19. Sed quia exterioris rotae dicta posuimus, restat nunc ut interioris quoque staturam, altitudinem, et horribilem aspectum proferre debeamus. Habet quippe rota interior staturam suam cum per sanctum Evangelium ad terrena desideria incurvare nos prohibet, Redemptoris nostri vocibus dicens: Attendite ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate, aut in curis hujus vitae . Habet altitudinem cum de eodem Redemptore promittit, dicens: Quotquot autem crediderunt in eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Quid enim hac potestate altius, quid hac altitudine sublimius dici potest, in qua creatus quisque efficitur filius creatoris? Habet horribilem aspectum cum de reprobis loquitur, dicens: Ibunt hi
Abbreviated transcription (Latin):
sititĩ subdit. &erit mensis ex m̃sȩ & sabbatũ ex sabbato: & ueniet om̃is caro
ut ad oret corã facie mea dicit dñs. Quid ÷ mensis. nisi ꝑfectio dierum:
t quid ÷ sabbatũ nisi quies. in quai fieri opus seruile nõ licoꝵ: Mensis
tũ uero ex sabbato ẽ: quia qui hic cessant aꝑuerso oꝑe illie quiescent in
celesti retributione. Fabet etiã horribilẽ aspectũ: eũ ꝓtinus adiungit
Et egredient᷑ ⁊ uidebãeadauera uiroꝵ. qui p̃uciricati sunt in me Uermis eoꝵ nõ
moriet᷑. & ignis eoꝵ nõ extinguet᷑. Quid enĩ horribilius dici. quid cogitare po-¬
test. quã dampnationis uulnera susciꝑe. & dolores uulnerũ nũquã finire: De
hoc horribili aspectu roturũ. bene ꝑ sophoniã dicit᷑. cũ suꝑuenire duris m̃tib
dies udicii denunciat᷑:. Iuxtti ẽ. dies dñi magnꝰ: iuxtti & uelox nimis. Uex diei
dies calamittitis & miseriȩ. dies tenebrarũ & caliginis. dies nubulȩ & turbinis:

Expanded text:
s ex mense, et Sabbatum ex Sabbato, et veniet omnis caro ut adoret coram facie mea, dicit Dominus . Quid est mensis nisi perfectio dierum? Et quid est Sabbatum nisi requies in qua fieri opus servile non liceat? Mensistum vero ex Sabbato est, quia qui hic cessant a perverso opere, illic quiescunt in coelesti retributione. Habet etiam horribilem aspectum cum protinus adjungit: Et egredientur et videbunt cadavera virorum, qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Quid enim horribilius dici, quid cogitari potest, quam damnationis vulnera suscipere, et dolores vulnerum nunquam finire! De hoc horribili aspectu rotarum bene per Sophoniam dicitur, cum supervenire duris mentibus dies judicii denuntiatur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei s et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis,
Abbreviated transcription (Latin):
portat: Hoc ergo nos debemꝰ exib̾e ꝓximis: qđ in dignis nob̵ a creatore nr̃o
conspicimꝰ exiberi. Latitudo ergo & longitudo ad staturã ꝑtinet: qr ꝑ amorẽ
mores dilatat. ut frat̾na mala caritas longanimit̾ portet Sublimitas autẽ
est: ȩt̾noꝵ illa remuneratio p̃mioꝵ: De cuiꝰ inmensitaite dicit᷑: quia nec
oculus uidit. nec auris audiuit. nec in cor hominis ascendit: quȩ p̃parauit dĩ
iligentib se: Habet ergo in sublimitate altitudinẽ: qr ȩt̾na scoꝵ ga
nõ p̃ualent cogitatione penetrare: Profundũ quoq est illa in estimabilis damp¬
natio supplicioꝵ: quȩ eos quos susceꝑit in imis demergit: In quib sacra elo¬
quia horribilẽ aspectũ habent: quia in estimabilẽ terrorẽ audientib in cuci-¬
die largiente dño dixisse sufficiat: ut ad disserenda ea quȩ subiuncta sunt

Expanded text:
portat. Hoc ergo nos debemus exhibere proximis, quod indignis nobis a creatore nostro portat. Hoc ergo nos debemus exhibere proximis, quod indignis nobis a creatore nostro conspicimus exhiberi. Latitudo itaque et longitudo ad staturam pertinet, quia per amorem mores dilatat, ut fraterna mala charitas longanimiter portet. Sublimitas autem est aeternorum illa remuneratio praemiorum, de cujus immensitate dicitur: Quia nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Habet ergo in sublimitate altitudinem, quia aeterna 1223 sanctorum gaudia nulla nunc praevalent cogitatione penetrari. Profundum quoque est illa inaestimabilis damnatio suppliciorum, quae eos quos susceperit in ima demergit. In quibus sacra eloquia horribilem aspectum habent, quia inaestimabilem terrorem audientibus incutidie largiente Domino, dixisse sufficiat, ut ad disserenda ea quae subjuncta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dñi nr̃i iħu xp̃i. qui pęnas dabunt in interitu ȩt̾nas. a faciȩ dñi & a gl̃a uirtutis
eiꝰ. Habet staturã. cũ nos ammonet dicens Uidete ne quis alicui malũ ꝓ malo
reddat: sed semꝑ qđ bonũ est sectamini inuicẽ & in om̃s. Habet altitudinẽ: cũ
ꝓmittit dicens: Si cõmorimur: ⁊ cõuiuemꝰ. Si sustinemꝰ: & con regnabimus. Et
rursũ. Non sunt condigne passiones huiꝰ temporis: ad futurã głam quȩ reuelabit᷑
in nob habet horribilẽ aspectũ : cũ minatur dicens: Terribilis quȩdã expectatio
uidicii. & ignis emulatio: quȩ consũptura ẽ. ad uersarios. Qui rursus ait. Hor¬
rendũ ẽ incidere. in manꝰ dĩ uiuentis: Quȩ om̃ia breui quoq sentencia. strin-¬
git dicens Ut possitis comphendere cũ om̃ib scĩs. quȩ sit latitudo & longi¬
ido: sublimittis & ꝓfundũ. Latti quippe ÷ cairitas: quia & in imicor
onẽ capit. & ꝑ eam carittitẽ qua nos om̃ps ds̃ late diligit. etiã longanimit᷑

Expanded text:
n interitu aeternas a facie Domini, et a gloria virtutis ejus . Habet staturam cum nos admonet, dicens: Videte, ne quis alicui malum pro malo reddat, sed semper quod bonum est sectamini in invicem et in omnes . Habet altitudinem cum promittit, dicens: Si commorimur, et convivemus, si sustinemus, et conregnabimus . Et rursum: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Habet horribilem aspectum cum minatur, dicens: Terribilis quaedam exspectatio judicii, et ignis aemulatio, quae consumptura est adversarios . Qui rursus ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Quae omnia brevi quoque sententia stringit, dicens: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo, et longitudo, et sublimitas, et profundum . Lata qu charitatem qua nos Deus omnipotens late diligit etiam longanimiter
Abbreviated transcription (Latin):
qđ testaimentũ uetus ꝓmisit: hoc nouũ exibuit: Et qđ illud occultȩ annun¬
ciat: hoc istud exibitũ aꝑte clamat. Prophetia ergo testtim̃ti noui: testar¬
tũ uetus est. Et expasitio testam̃ti ueteris : testam̃tũ nouũ. Sequit᷑: Per qua-¬

Expanded text:
quod Testamentum Vetus promisit, hoc Novum exhibuit; et quod illud occulte annunquod Testamentum Vetus promisit, hoc Novum exhibuit; et quod illud occulte annuntiat, hoc istud exhibitum aperte clamat. Prophetia ergo Testamenti Novi, Testamentum Vetus est; et expositio Testamenti Veteris, Testamentum Novum. Sequitur: VER
Abbreviated transcription (Latin):
tate de scribunt᷑. Expandunt uero alas & oraculũ oꝑiunt: quia nos qui om̃ipoten¬
tis dĩ oraculũ sumꝰ. a culpis imminentib scripturȩ sacrȩ ȩdificatione ꝓtegits:
Cuiꝰ dũ sentencias sollicite aspicimꝰ. ab errore ignorantiȩ. eiꝰ alis uelamur: Duo¬
uero cherubin se mutuo respiciunt uersis uultib in ꝓpiciatoriũ: qr utraq tes¬
tam̃ta in nullo a se discrepant: Et quasi ad semet ipsa uicissim facies tenent:
quia qđ unũ ꝓmittit. hoc aliud exibet: dũ int̾ se positũ mediatorẽ dĩ ⁊i homi¬
nũ uident: facies quippe a semet ipsis cherubin auerterent: si qđ unũ testam̃
tũ ꝓmitteret. alius negaret: Sed dũ concordit̃ de mediatore dĩ ⁊ hominũ
locunt᷑. ut uicisim se respiciant: in ꝓpiciatorio intendunt. Rota ergo. in medio
rotȩ est: quia in testum̃to ueteri testam̃tũ nouũ est. Et sic̃ sepe iã diximus

Expanded text:
tate describuntur. Expandunt vero alas, et oraculum operiunt, quia nos qui omnipotentate describuntur. Expandunt vero alas, et oraculum operiunt, quia nos qui omnipotentis Dei oraculum sumus, a culpis imminentibus, Scripturae sacrae aedificatione protegimur. Cujus dum sententias sollicite aspicimvero cherubin in se mutuo aspiciunt versis vultibus in propitiatorium, quia utraque testamenta in nullo a se discrepant, et quasi ad semetipsa vicissim faciem tenent; quia dum quod unum promittit, hoc aliud aperte ostendit, inter se positum mediatorem Dei et hominum vident. Facies quippe a semetipsis cherubin aventum promitteret, aliud negaret. Sed dum concorditer de Mediatore Dei et hominum loquuntur, ut vicissim se respiciant, in propitiatorium intendunt. Rota ergo in medio rotae est, quia inest Testamento Veteri Testamentum Novum. Et, sicut saepe jam diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
atoriũ fieri iubetur suꝑ qđ duo cherubin unũ a sumitate una. & alterũ a sũmi¬
se mutuo respiciunt uersis uultib inꝓpiciatoriũ. nisi qđ utraq testam̃ta ita
sibi in mediatorẽ dĩ ⁊ hominũ congruunt. ut qđ unu signat. hoc alterũ exibe¬
at: Quid enĩ ꝑ propiciatoriũ. nisi ipse redẽptor humani generis designatur:
De quo ꝑ paulũ dicit᷑: Quẽ ꝓposuit ds̃ ꝓpiciationẽ ꝑfidẽ in scinguine ipsius.
Quid uero ꝑ duo cherubin quȩ plenitudo scientiȩ dicunt᷑. nisi utraq testamenta
signata sunt : ex quib unũ ast̃mitate una propiciatorii. aliud uero a sũmitate
altera sttit: qr qđ testum̃tũ uetus de incarnatione nr̃i redẽptoris cępit ꝓphe-¬
tando ꝓmittere. hoc testamentũ nouũ ꝑfecte narrat expletũ: Duo autẽ cheru¬
bin ex auro mundissimo facta sunt: qr utraq testtimenta pura ac simplici ueri¬

Expanded text:
atorium fieri jubetur , super quod duo cherubim, unum a summitate una, et alterum a summiatorium fieri jubetur , super quod duo cherubim, unum a summitate una, et alterum a summise mutuo respiciunt versis vultibus in propitiatorium , nisi quod utraque Testamenta ita sibi in Mediatore Dei et hominum congruunt, ut quod unum designat, hoc alterum exhibeat? Quid enim per propitiatorium, nisi ipse Redemptor humani generis designatur? De quo per Paulum dicitur: Quem proposuit Deus propitiationem per fidem in sanguine ipsius . Quid vero per duo Cherubim, quae plenitudo scientiae dicuntur, nisi utraque Testamenta signata sunt? Ex quibus unum a summitate una propitiatorii, aliud vero a summitate altera stat, quia quod Testamentum Vetus de incarnatione nostri Redemptoris coepit prophetando promittere, hoc Testamentum Novum perfecte narrat expletum. Duo autem cherubim ex auro mundissimo facta sunt, quia utraque Testamenta pura ac simplici veri
Abbreviated transcription (Latin):
Et aspectus earũ & oꝑa: quasi si sit rota in medio rotȩ: Rotai
intra
rotũ est: testam̃tũ nouũ sicut diximꝰ intra testam̃tũuet:
Quia qđ de signauit testtim̃tũ uetus: hoc testamentũ nouũ exibuit. Ut enĩ pauca
de multis loquar: quid ÷ qđ adã dormiente eua ꝓducitur. nisi qđ moriente xp̃o
ȩccła formatur : quid est qđ isaac ad ĩmolandũ ducit᷑. & ligna porture suꝑ in po¬
nitur & uiuit. nisi qđ redemptor nr̃ ad passionẽ ductꝰ lignũ sibi crucis ipse porta¬
uit. & sic in sacrificio ꝓ nob̾ ex humanittite ẽ. mortuus. ut tuim̃ inmortulis mane¬
ret ex diuinitate : Quid ÷ qđ homicida post mortẽ sũmi pontificis absolutus
ad terrã ꝓpriam redit. nisi qđ humanũ genus qđ peccando sibimet ipsi mortẽ
intulit. post mortẽ ueri sacerdotis uidelic& redemptoris nr̃i peccatoꝵ suoꝵ uin-¬
culis solurt᷑. & in paradisi possessione reparatur : Quid est qđ in taib̃naculo ꝓpici-¬

Expanded text:
earum et opera, quasi si sit rota in medio rotae. Rota intra rotam est Testamentum Novum, sicut diximus, intra Testamentum Vetus, quia quod designavit Testamentum Vetus, hoc Testamentum Novum exhibuit. Ut enim pauca de multis loquar, quid est quod Adam dormiente Eva producitur , nisi quod moriente Christo Ecclesia formatur? Quid est quod Isaac ad immolandum ducitur, et ligna portat, arae superimponitur et vivit , nisi quod Redemptor noster ad passionem ductus lignum sibi crucis ipse portavit? Et sic in sacrificio pro nobis ex humanitate est mortuus, ut tamen immortalis maneret ex divinitate. Quid est quod homicida post mortem summi pontificis absolutus ad terram propriam redit , nisi quod humanum genus quod peccando sibimetipsi mortem intulit, post mortem veri sacerdotis, videlicet Redemptoris nostri peccatorum suorum vinculis solvit
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in hac de scriptione cõsiderari debeat. Quia ꝓphetiȩ sp̃s sic intra semet¬
ipsũ anteriora & posteriorti simul colligit. ut hȩc simul ꝓphetȩ lingua ꝓ¬
ferre nõ possit: sed ampla quȩ uidet disꝑtitis sermonib emanat : i nunc
ultima post prima. nunc uero pric post ultima loquit᷑: Nunc uero ie¬
zechiel propħa subfigura sc̃ȩ uniuerscilis ȩceliȩ ⁊ euangelistarũ gl̃am ꝑ qua
tuor animaliũ similitudinẽ uidit: ittim̃ repente illa subiungit quȩ
anteriorib tẽporib gesiti sunt: ut patent̃ indicoe simul se uidisse. qđ
carnis lingua nõ sufficeret simul dicere. Quia uero ꝑ quatuor animcilia.
etiã ꝑfectos om̃s significtri diximꝰ: considerandũ quoq est. quosdã sc̃orũ
⁊ ante legẽ fuisse qui naturali lege distriete uiuerent. ⁊ om̃ipotenti dõ pla¬
cerent: Post animalia ergo rota de scribitur: quia electoꝵ multi apud

Expanded text:
quod in hac descriptione considerari debeat. Quia prophetiae spiritus sic intra semetquod in hac descriptione considerari debeat. Quia prophetiae spiritus sic intra semetipsum anteriora et posteriora simul colligit, ut simul haec prophetae lingua proferre non possit, sed ampla quae videt de dispertitis sermonibus emanat, et nunc ultima post prima, nunc vero prima post ultima loquitur. Unde Ezechiel propheta sub figura sanctae universalis Ecclesiae et evangelistarum gloriam per quatuor animalium similitudinem videt, et tamen repente illa subjungit, quae anterioribus temporibus gesta sunt, ut patenter indicet simul se vidisse quod carnis lingua non sufficeret simul dicere. Quia vero per quatuor animalia etiam perfectos omnes significari diximus, considerandum quoque est quosdam sanctorum et ante legem fuisse, qui naturali lege districte viverent, et omnipotenti Domino placerent. Post animalia ergo rota describitur, quia electorum multi apud
Abbreviated transcription (Latin):
terrã. Qui in re quęrendũ est cũ inferius rotȩ de scribunt᷑. cur una rota
prius apparuisse di citur. nusi quia antiquo popło uetus solũmodo testam̃tũ
datũ est qđ ad erudiendũ mentẽ illius quasi rota uolueretur: Bene autẽ rota
eadẽ. suꝑ terrã apparuisse dicitur: Peccanti enĩ homini dictũ est. terra es: & in
peccantiũ dedit. Sed quia hȩc pennatti animalia scõs ut diximus eu ange¬
listtis designant. quomodo prius animalia & post modũ rota una aspicitur
dũ ante testtim̃tũ uetus fuerit. & post modũ scĩ euangelistȩ secuti sunt : Sed
intelligere in his possumus: qđ illi prius a propħa uisi sunt qui merito transcen¬
dunt. Nã quanto scm̃ euangeliũ testamentũ uetus p̃cellit: tanto ⁊ p̃dicato¬
res eiꝰ in de scriptione ꝓpheticai ꝓferri debuer̃. Quãuis sit ad huc aliud:

Expanded text:
terram. 10. Qua in re quaerendum est, cum inferius rotae describuntur, cur una rota terram. 10. Qua in re quaerendum est, cum inferius rotae describuntur, cur una rota prius apparuisse dicitur, nisi quia antiquo populo Vetus solummodo Testamentum datum est, quod ad erudiendam mentem illius quasi rota volveretur? Bene autem rota eadem super terram apparuisse dicitur. Peccanti enim homini dictum est: Terra es, et inpeccantium dedit. Sed quia haec pennata animalia sanctos, ut ante diximus, evangelistas designant, quomodo prius animalia, et postmodum rota una aspicitur, cum ante Testamentum Vetus fuerit, et postmodum 1217 sancti evangelistae secuti sint? Sed intelligere in his possumus quod illi prius a propheta visi sunt qui merito transcendunt. Nam quanto sanctum Evangelium Testamentum Vetus praecellit, tanto et praedicatores ejus in descrip
Abbreviated transcription (Latin):
aliud. nisi uolubilitas p̃dicationis: spera autẽ: ex om̃i parte uoluitur: Et p̃di¬
catio quȩ nec aduersitate retineri potest. nec prosꝑitatib eleuat᷑. spera ẽ: quia
& int̾ ad uersa fortis. & int̾ ꝓspera humilis. nec timoris habet cingulũ: nec elati¬
onis In cursu ergo suo figi nõ ualet: quia ꝑcuncta se uolubilit̃ trahit. Ut autẽ
hoc qđ exempli causa ꝓtulimus exequamur: bene post calamos. sciphos & speru-¬
las in candelabro lilia de scribunt᷑: quia post eam quã diximus p̃dicationis
gr̃am atq uolubilitatẽ. illa uirens patria sequit᷑: quȩ animab sc̃ĩs id ẽ.
florib uernat ȩt̾̃nis. Sperulȩ ergo ad laborẽ ꝑtinent: lilia ad retributi¬
onẽ. Itaq sicut apud moisen sperula doctrina p̾dicationis accipit᷑: ita hic
apud propħam ꝑ rotã ipsa sacra scriptura signat᷑: Propħa igitur dũ scã ani-¬
malia uideret: ad iunxit. Cũq aspicerẽ animalia: apparuit rota una suꝑ

Expanded text:
aliud nisi volubilitas praedicationis? Sphera enim ex omni parte volvitur. Et praedicatio, quae nec adversitate retineri potest, nec prosperitatibus elevatur, sphaera est, quia est et inter adversa fortis, et inter prospera humilis, nec timoris habet angulum, nec elationis. In cursu ergo suo figi non valet, quia per cuncta se volubiliter trahit. 9. Ut autem hoc quod exempli causa protulimus exsequamur, bene post calamos, scyphos et sphaerulas, in candelabro lilia describuntur, quia post eam quam diximus praedicationis gratiam atque volubilitatem, illa virens patria sequitur, quae animabus sanctis, id est floribus vernat aeternis. Sphaerulae ergo ad laborem pertinent, lilia ad retributionem. Itaque sicut apud Moysen sphaerula, doctrina praedicationis accipitur; ita hic per rotam ipsa sacra Scriptura signatur. Propheta igitur dum sancta animalia videret, adjunxit: Cumque aspicerem animalia, apparuit rota una super
Abbreviated transcription (Latin):
sint: quales oportet uos esse in scĩs conuersationib & pietutib expectuntes
& ꝓperantes in aduentũ diei dñi. ꝑ quã cęli ardentes soluent᷑. elem̃ta uero
ignis ardore tabescent: habet staturã. cũ ꝑpaulũ nos a t̾renis desideriis eri¬
git dicens. Mortificate membra ur̃a: quȩ sunt suꝑ terram: fornicationẽ. in munditiam.
libidinẽ. concupiscentiã malã: & auariciã. quȩ est idoloꝵ seruitus: Habet altitudi-

Expanded text:
tantes et properantes in adventum diei Dei per quam coeli ardentes solventur, elementa vero ignis ardore tabescent? Habet staturam cum per Paulum nos a terrenis desideriis erigit, dicens: Mortificate membra vestra quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupi
Abbreviated transcription (Latin):
tura sacra lignũ crucis ꝑ legẽ ad nunciat: nob̾: cũ dicit: Maledictus om̃n qui
pendet in ligno. Qđ redẽptori nr̃o paulus attesttit᷑ dicens: factus ꝓ nob̾ male-

Expanded text:
Scriptura lignum crucis per legem nobis praenuntiat, cum dicit: Maledictus omnis qui Scriptura lignum crucis per legem nobis praenuntiat, cum dicit: Maledictus omnis qui pend
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor fticies rota habebat ꝓpt̾ hoc qđ scriptura sacra ꝑ gr̃am p̃dicatio¬
nis extensa in quatuor mundi partes innotuit. Ude & bene eadẽ rota
una prius iuxta animalia apparuisse. & postmodũ quatuor facies habuisse
de scribitur:. Quia nisi lex euangelio concordaret: in quatuor mundi partib
nõ innotesceroe Sequit᷑. Et aspectus rottirũ & opus earũ: quasi uisio maris.
Recte sacra eloquia uisioni maris similia narrant᷑: qr in eis sunt magna uolu¬
una sentenciarũ: cõmuniasensib. Nec in merito mari simił scriptui
dicit᷑. quia firmant᷑ in ea sentenciȩ locutionis sacram̃to baptismatis. Uel certe
considerandũ ẽ: qr nauib in mare nauigamꝰ. cũ ad desidattis terras tendimus:
Nob̃ autẽ quid ẽ. indesiderio. nisi illa t̾ra de qua seriptũ ẽ. porcio mea in t̾ra ui-¬
uenciũ : Ligno autẽ ut diximꝰ euehit᷑. qui mare transit: Et scimus qr scrip

Expanded text:
quatuor facies rota habeat, propter hoc quod Scriptura sacra per gratiam praedicatioquatuor facies rota habeat, propter hoc quod Scriptura sacra per gratiam praedicationis extensa in quatuor mundi partes innotuit. Unde et bene rota eadem una prius juxta animalia apparuisse et postmodum quatuor facies habuisse describitur, quia nisi lex Evangelio concordaret, in quatuor mundi partibus 1218 non innotesceret. 13. Sequitur: Et aspectus rotarum, et opus earum quasi visio maris. Recte sacra eloquia visioni maris similia narrantur, quia in eis magna sunt volumina sententiarum, cumuli sensuum. Nec immerito mari similis Scriptura sacra dicitur, quia firmantur in ea sententiae locutionis, sacramento baptismatis. Vel certe considerandum est quia navibus in mare navigamus, cum ad desideratas terras tendimus. Nobis autem quid est in desiderio nisi illa terra de qua scriptum est: Portio mea in terra viventium ? Ligno autem, ut dixi, evehitur qui mare transit. Et scimus quia sacra