comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
doctissimis disciplinis mancipa¬
uit etatem. Non p̾mis ut aiunt
libris eloqũtiam consecutus to
to aonii setõrte s aciauit. uehem̃s
disputator in libris amenus decla¬
mator infabulis uerboꝵ noul¬
lus sator equiꝑau̾at ꝓrsus m̃itiᷤ
quos lectitarat auctores. Cõm̃da¬
uit eçiam studioꝵ bona ꝑ benigͥta¬
tis insignia sciens imꝑiciam ma:¬
gis inflari aura suꝑbie que leui¬
uus flabris expoñr quia untutũ
radicibus non tenr. fuit qͥdã nr̃oꝵ
tempore cato qui abstinendo uici¬
lium causas subtilissime ꝑscruta¬
tus ccpii dogmatis atio sẽ melle
saginauit. Digna plane scĩaĩqͦ
nens honestissima conquiescat
que auimo s emꝑ aliquid saluta¬
re compleccitur. cui accedere nus¬
la possunt ingͣta dum sibi cõmẽ¬
dat omnia mundanat̃ rr̃. sola cui.
labilis fortuna non imꝑara.t. Ce¬
tera de illo meminisse nos suffic̃
tum ora conu̾tite ut prnarun la¬
udum in hc̃ recognoscatis ẽẽ nes¬

Expanded text:
doctissimis disciplinis mancipadoctissimis disciplinis mancipavit aetatem. Non primis, ut aiunt, labris eloquentiam consecutus, toto se Aonii fonte satiavit. Vehemens disputator in libris, amoenus declamator in fabulis, verborum novellus sator, aequiparaverat prorsus meritis, quos lectitarat auctores. Commendavit etiam studiorum bona per benignitatis insignia: sciens imperitiam magis inflari aura superbiae, quae levibus flabris exponitur, quia virtutum radicibus non tenetur. Fuit quidam nostrorum temporum Cato, qui abstinendo viti naturalium causas subtilissime perscrutatus, Cecropii dogmatis Attico se melle saginavit. Digna plane scientia, in qua mens honestissima conquiescat; quae animo semper aliquid salutare complectitur: cui 25 accidere nulla possunt ingrata, dum sibi commendat omnia mundanarum rerum: sola cui labilis Fortuna non imperat. Caetera de ipso meminisse vos sufficit, tum ora convertite, ut paternarum laudum in hunc recognoscatis esse ves
Abbreviated transcription (Latin):
stipendia dignitatum. Gaude¬
te ꝓuincias longa etate de suetas:
uiros uobis pendere consulares ⁊
de tali auspicio maiora ꝓmittite.
Solent inicia ꝓtendere meliora d̾
aperuis inchoant que inseq̃ntib
magna se admir̃one sub limant
iacebat nobił origo sb gallicans
iusticio. ⁊ honorib sius p̾nata pegͥ¬
nabatut in pria tand̾ pressos di¬
uina leuau̾unt. Romamn receꝑe
cum głia. ⁊ auoꝵ antiquas laurus
ab honorata cues ilua legerũt
Nam quis possit negare gnĩ mu¬
nus cuius ħas uelud inarce depo¬
situm. Inore qiippe rumoris est
qͦndam felicis ad huc uiu̾e cons¬
ulatum qr bona nou̾unt durare
post hominẽ. ⁊ ꝙ gł̾iose g̾itur fine
temporis non tent᷑. Cuius ut anti¬
qmͣ ꝓsapiẽm saciati uet̾um copi¬
a transamus est ad huc in occuł
oĩum caudidati nobilissimus pr̃
qui prudentie fascib ita p̾luxit
in curia ut hẽretur merito clarũs
int̾ tot luuĩa dignitatũ litt̾arũ
quippe studiis dedicatus ꝑpetuã

Expanded text:
stipendia dignitatum: gaudete provincias longa aetate desuetas viros vobis pendere consulares et de tali auspicio maiora promittite. solent initia portendere meliora, dum a parvis inchoant, quae in sequentibus magna se ammiratione sublimant. Iacebat nobilis origo sub Gallicano iustitio et honoribus suis privata peregrinabatur in patria. tandem pressos divina levaverunt: Romam recepere cum gloria et avorum antiquas laurus ab honorata curiae silva legerunt. nam quis possit negare generi munus, cuius habetis velut in arce depositum? in ore quippe rumoris est quondam Felicis adhuc vivere consulatum: quia bona norunt durare post hominem et quod gloriose geritur, fine temporis non tenetur. Cuius ut antiquam prosapiem, satiati veterum copia, transomnium candidati nobilissimus pater, qui prudentiae facibus ita praeluxit in curia, ut haberetur merito clarus inter tot lumina dignitatum. Litterarum quippe studiis dedicatus, perpetuam
Abbreviated transcription (Latin):
aico qued ornatum uthiũ
cotidie des bamus aug̾e. Qͦ dea
p̾sentib ce iussionib ad monemꝰ
ꝓderefurta malu̾it qͥtimas pro¬
missio nr̃e seronitatis trepidõ
ad spem confesnoĩs iuitet. O
ociam ad te destinata edicta pro
suercra nel au̾int post diem ue¬
uerabilem locoꝵ artifices faciaᷤ
congregar aquib sub t̾rore ꝑ¬
quire quo munstm fu̾it ꝓpetͣtũ.
ab inꝑitis enii harrm er̃ sta

Expanded text:
 ornatum urbium quotidie desideramus augere. Quocirca praesentibus te jussionibus admonemus, prodere furta maluerit; quatenus promissio nostrae serenitatis trepidos ad spem confessionis invitet, quod etiam ad te destinata edicta prolsecreta velaverint, post diem venerabilem locorum artifices facias congregari: a quibus sub terrore perquire quo ministro fuerit perpetratum. Ab imperitis enim harum rerum sta
Abbreviated transcription (Latin):
ruit ꝑueuire. Dignus plane lar:¬
flore maturis morib salub̾cam
frenauit etatem. ⁊ ꝙ rar̾ conti¬
neutie bonum÷ pr̃e pͥuatus gͣ¬
uitatis fc̃s est filius cupiditatẽ in¬
imicam sap̃ie subiugauit. iutioꝵ
blauda contempsit. suꝑbie uana cal¬
cauit. Ita superatis excessibus
ante dare uisus ÷ demoribz consula¬
tum. Nos enim quibonis redimitũ
institutis quos ꝓbitas inspecta⁊
siliat curules infulas p̾stitimus
rei studium que p̾mium largius
nis indiscreta p̾is gr̃a dełctari. Iũ¬
gite fauorem. ad mare sententi¬
am amborum iudicio dignus:

Expanded text:
ruit pervenire. Dignus plane larruit pervenire. Dignus plane larflore maturis moribus lubricam frenavit aetatem et, quod rarum continentiae bonum est, patre privatus gravitatis factus est filius: cupiditatem inimicam sapientiae subiugavit, vitiorum blanda contempsit, superbiae vana calcavit. ita superatis excessibus ante dare visus est de moribus consulatum. Nos autem, qui bonis redimimur institutis, quos probitas inspecta conciliat, curules infulas praestitimus non deficit rei studium, quae praemium largius nis indiscreta potestis gratia delectari, jungite favorem, adunate sententiam. Amborum judicio dignus est
Abbreviated transcription (Latin):
Mmouet nos consuetudo sollẽ¬
puis. dare festis meis ornatui
ꝓpͣum. rome t̾renam curie darita¬
tem ut ꝑ annoꝵ nũm decurrat gͣ¬
cia dignitatum. ⁊ beneficiis pͥnci¬
pum seͤcretur memioria scłoꝵ felix
aconsule sumat amnuis auspiciũ
portamq dicrum tali uonũ e dica¬
tus annus introeat. faueat q re¬
lique ꝑtifortuna principis. Q̾d.
enim nobis credi possit obtacius
qm ut alumpnos ꝓprios ad ubera
sua. Roma recolligt. ⁊ inuen an¬
decus que ñ semel coronam suam
nobilitatis eius flore nestiuit. No¬
uit int̾ reliquos fasces uiros m̃
suniere consulares. qui lo ngoste¬
mate ducto ꝑtrabeas lege tem¬
poꝵ originarius est honoꝵ. Nã
quis bonoꝵ indolem nesciat ẽẽ
felicem. Qui p̾mis auspiciis hĩc
prodidit mĩtum quodad pr̃iam
uisus est festinare uirtutũ. bonũ
iudicium est secuta ꝓsperitas cͤ¬
uit cum libertate ꝓuectib nec pa¬
si sumus cum inglorium rel̃in¬
quere qui adhonoreni .r.p. nie¬

Expanded text:
s consuetudo solemnis dare Fastis nomen, ornatum proprium Romae, terrenam curiae claritatem; ut per annorum numerum decurrat gratia dignitatum, et beneficiis principum sacretur memoria saeculorum. Felix a consule sumat annus auspicium, portamque dierum tali nomine dicatus annus introeat, faveatque reliquae parti fortuna principii. Quid enim vobis credi possit optatius quam ut alumnos proprios ad ubera sua Roma recolligat, et in venerandecus, quae non semel coronam suam nobilitatis ejus flore vestivit. Novit inter reliquos fasces viros inde sumere consulares, qui longo stemmate ducto per trabeas, lege temporum originarius est honorum. Nam quis bonorum indolem nesciat esse Felicem, qui primis auspiciis hinc prodidit meritum, quod ad patriam visus est festinare virtutum. Bonum judicium est, secuta prosperitas: crevit cum libertate provectus; nec passi sumus eum inglorium relinquere, qui ad honorem reipub. me
Abbreviated transcription (Latin):
uocõe ꝓ babili cõpleantur. qr fideme:¬
mentis ꝙ iugib ꝑsistit obsequiis.
Illud p̾t̾ea ues credimus ãmonẽ doꝵ
ut ũ iuac s in hostẽ seuire cupia¬
tis. Be parna ũ uo ducat ad extre¬
ma discͥmina ad qruesate iusticie qͣr
mũdus letat᷑. C̃ ur admonomachiã
rec̾ratis ꝙ uenalẽ iudicem ñ hẽtis.
deponite ferrũ qui ñ habetis ĩuicũ
pessime ccͣ parcntes erigitis bͣchiũ
ꝓ q uib constat głie moriẽd̾. Quid
opus honĩ lingͣ si caͣm manꝰ agat
ur̃os qui foris p̾lia iutus nor̃t ex̾cere
modestiã. Sit uos uolumꝰ niu̾e ꝙ̃
floruisse.

Expanded text:
one probabili compleantur: quia fidem cmentis, qui iugibus persistit obsequiis. Illud praeterea vos credidimus ammonendos, ut non in vos, sed in hostem saevire cupiatis. res parva non vos ducat ad extrema discrimina: adquiescite iustitiae, qua mundus laetatur. Cur ad monomachiam recurratis, qui venalem iudicem non habetis? deponite ferrum, qui non habetis inimicum. pessime contra parentes erigitis brachium, pro quibus constat gloriose moriendum. quid opus est homini lingua, si causam manus agat Gothos nostros, qui foris proelia, intus norunt exercere modestiam. sic vos volumus vivere, floruisse.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a ñ deserit cum sb̃tis semꝑ in tis.¬
tenta ꝓfut᷑a disponit. Ut ad maio¬
d̃ tem deuocioẽm ꝯferant᷑ qui sui curã
nos huĩsse cognoscũt. Hĩc ẽ ꝙ eo los¬
seo uiro illustri noĩe uitib q p̾potẽ¬
ꝯmilimꝰ. Ut ꝙ sue młta dedit hacte¬
nus ex ꝑnĩta uͥtutis augeatur po¬
cius in futuris atz ĩo pac̾iam ur̃amse¬

Expanded text:
non deserit, cum subiectis semper intenta profutura disponit, ut ad maiorem devotionem concitentur qui sui curam nos habuisse cognoscunt. Hinc est quod Colosseo viro illustri nomine viribusque praepotencommisimus, ut qui suae multa dedit hactenus experimenta virtutis, augeatur potius in futuris. atque ideo parientiam
Abbreviated transcription (Latin):
lum. ht̃ in claustris. Sap̃ia reg¬
erigens sibi scolas. indeu̾itauᷤ
hint uirtutis. o si forte consi¬
lium ut̃m in hoc declinau̾it: ut
deregulari secularẽ facere cͦteͣ¬
datis. aliam qm parilius ciui¬
tatem inqua. studeat eligite
ꝑtino sacrificio quod nobiscũ
offerre debuerat domino u̾boꝵ
trepitus ⁊ disputationũ an¬
fractus offerat. ⁊ unde spera¬
mauus fructum uertatur nob̃
mobprobrium ⁊ contemptũ¬

Expanded text:
lum. Habet in claustris sapientia reglum. Habet in claustris sapientia regigens sibi scholas, inde veritatis, hinc virtutis. Quod si forte consilium vestrum in hoc declinauerit, vt de regulari secularem facere contendatis, aliam quam Parisius ciuitatem, in qua studuerat, eligite, pertino sacrificio quod nobiscum offerre debuerat, Domino verborum strepitus & disputationum anfractus offerat, & vnde sperauimus fructum, vertatur nobis in opprobrium & contemptu
Abbreviated transcription (Latin):
larem sui p̾bet opinionez fe¬
adolescens cuius int̾ etatis ũ¬
cia. untutis iudicia coalescũt
Respiciunt. hec .p. nr̃m parit᷑
acut ꝗ nr̃m qui nobiscum re¬
gularia professus opedient᷑
ces. ⁊ gracius cum ap̃ nosma¬
rari. qmͣ apud nos mori. Infes¬
tas quartane molestias crebꝰ
sentit ⁊ illius infestationis re¬
liquie diem mestum agunt s
Solinatolic. ⁊ naturalis aeris.
bñficio posse inuari credimus
teneros etatis anuos.⁊ hirmo¬
res mat̾nis ulberibuo infuse.
pr̃no simul. ⁊ mat̾no soiatio
confoueri. ⁊ numest ꝙ ei sicut
filio km̃o consulimꝰ mandaniꝰ
⁊ p̾cipimꝰ. ut qͣmdiu int̾ra. illa
moram fec̾it. uagari u̾o̾ mncipi¬
at post greges sodalium suor̃
scłarium. S aut in claustro re¬
gularib disciplinis intendat q̃
fr̃ib sins subucnerabili fr̃e m̾p̾¬
qñ uolu̾itis uobiscum incuria
ur̃a teligiose sicut decet ⁊expe
timus: quiͣ institutioni nr̃e re¬
netur spectaculum ꝙ futuris
ꝑuitiosum trahatur᷑ n exemp¬

Expanded text:
larem sui praebet opinionem adolescens, cuius inter aetatis initia, virtutis indicia coalescunt. Respiciunt haec P. nostrum pariter ac vestrum, qui vobiscum regularia professus obedienter tes & gratius eum apud vos morari, quam apud nos mori. Infestas quartanae molestias crebro sentit, & illius infestationis reliquiae diem nostrum agunt sibi. Soli natalis & naturalis aëris beneficio posse iuuari credimus teneros aetatis annos, & humores maternis vberibus infusos paterno simul & materno solatio confoueri. Vnum est quod ei sicut rissimo consulimus, mandamus, & precipimus, vt quamdiu in terra illa moram fecerit vagari non incipiat post greges sodalium suorum secularium; Sed aut in claustro regularibus disciplinis intendat, cum fratribus suis sub venerabili frquando volueritis vobiscum in curia vestra religiose sicut decet & expedttimus, quoniam institutioni nostrae renetur spectaculum quod futuris perniciosum trahatur in exemp
Abbreviated transcription (Latin):
decreuit antiquitas mi ui¬
nores contractus liberos ñhr̃e ut ⁊
isidiantiũ laquer frustͣrentur.⁊
iapsis etas lubrica subueniret. Ob.¬
rueretur quippe ĩriocentia si laxaret
audatia eẽtq cunctis fallendi studiũ
recta sugg̾itis pr̃onum ur̃m in an¬
nis miorib constitutũ infalcuta ᷝ.
sc poti aggrẽgasse dispendia dumig¬
nara pu̾icia contraria g̾it cĩ ꝓ fut᷑a
putau̾it ⁊ nc̃ id tempꝰ etatis ag̾e q ͦ
io si peticio ur̃a au̾itate non deuiat
et mnͣt annoꝵ spaciã eget quib hoc be¬
neticiũ leges sacͣtusĩe p̾stit̾unt. nͭ

Expanded text:
decrevit antiquitas, Minores contractus liberos non habere, ut et insidiantium laquei frustrarentur, et lapsis aetas lubrica subveniret. Obrueretur quippe innocentia, si relaxaretur audacia, essetque cunctis fallendi studium, recta suggeritis patronum vestrum in annis minoribus constitutum, in facultatibus suis potius aggregasse dispendia; dum ignara pueritia contraria gerit, quae profutura putaverit; et nunc id tempus aetatis agere, quo ideo, si petitio vestra a veritate non deviat, et intra annorum spatia deget, quibus hoc beneficium leg
Abbreviated transcription (Latin):
grauatis ꝑ iniuriam sb̾¬
uenire ut coherticio pͣui iusticiꝰ i¬
am faciat plus amari. Nec discia¬
simulari pot salua coĩone quano
uiuitur ut sollicitatores pu. ha¬
beat geniał thori reuerenda soci¬
etas. ⁊ illud humani geĩus pro¬
creabile sacͣmentum sceł ata
tensitate ꝓfanetur. Agapiteg̾
spectabił femine supplicat̾oe
comimoti. que ab uniu̾sis temp¬
tatum asserit suum secretum
ut eciam ꝓmittent de nece ma¬
riti aquo iuste pocuis m̾entur
extingui p̾senti iussione decer¬
nimus. ut atemꝑe quo iugaie
copulam animo uiciata tereli¬
quit omini tractu qui leuitatis
errore firmus ẽẽ nõ pot̃ legum
rõne cassato quicquid aretenta¬
torib consticerit possidĩ sine ul¬
la facies disone restitui. ne sce¬
leratis ad irrisionem iusticie fuͣ¬
dum suarum ualeant compen¬
dia uendicare. Nimis ciũ ab surd̃.
est ut qͦs pena m̾uit consum̾e ⁊̃ lu¬

Expanded text:
gravatis per iniuriam subvenire, ut coercitio pravi iustitiam faciat plus amari. nec dissimulari potest salva communione qua vivitur, ut sollicitatores publicos habeat genialis tori reverenda societas et illud humani generis procreabile sacramentum scelerata temeritate profanetur. Agapitae igitur spectabilis feminae supplicatione commoti, quae ab universis temptatum asserit suum secretum, ut etiam promitterent de nece mariti, a quo iuste potius merentur extingui, praesenti iussione decernimus, ut a tempore, quo iugalem copulam animo vitiata dereliquit, omni contractu, qui levitatis errore firmus esse non potest, legum ratione cassato, quicquid a retentatoribus constiterit possideri, sine ulla facies dilatione restitui, nec scelerati ad irrisionem iustitiae fraudum suarum valeant compendia vindicare. nimis enim absurdum est ut, quos poena meruit consumere,
Abbreviated transcription (Latin):
citide. qͣcenus int̾ eos sopiat᷑ cũt¬
Ia a nob̾ patefcã iusticia. Nõ enĩ
docet post audientiã nr̃i negor¬
i trahia quo post alios uidiceᷤ
debuiss audiri

Expanded text:
cutiat, quatenus inter eos sopiatur querela, a vobis patefacta justitia. Non enim decet post audientiam vestram negotium trahi, a quo post alios judices debuisset audiri
Abbreviated transcription (Latin):
arig̾num cinẽ penenr̃m dudũ
ad galłas estimanimꝰ cłigend̾
ut euis matitate ꝯsilii titubanti¬
uim potuissent corda firmari. No¬
uitatẽ quippe sollicitã prudentes
fũit uite formatus ordo si cͤrat
insticuta deuociãhis reb adnr̃a
uota ꝯpositis. ⁊ głiam quilitatiᷤ
cectelit ⁊quodint̾ uos didicit di¬
ugent̾ ostendens. ⁊ biłorr insi gui¬
a reportaũ. ꝙ̃ desid̾atũ sic̃ put amꝰ
cecui nr̃o reddidimꝰ ut quius bũ
longa ctate plaurrͣ uẽ gͣtids fiat
c̃ eum adiocta bonaciendant.
Q ua põ discipline sesflci niri
romanus ordo resaitueto ⁊ ꝙ qui¬
otis amore p̾cioit᷑ deuocis aĩs
plect᷑ quatenus ⁊ exeslib tolͥa¬
tur licaitia. ⁊ oy opramaus maxlo
cum urq̃at inuenire unddo Si
q̃ eciam ꝙ euis absenciam culpa
abactorib ĩc minime fu̾nt emen¬
datus legrm districtione resecet᷑.
tis tempib iam ꝓbato cisi noẽce
est p̃dicanda sequi ꝙ se accenus
sub ur̃a oĩum laude tractauit ⁊¬

Expanded text:
Arigernum civem paene vestrum dudum ad Gallias aestimavimus dirigendum, ut eins maturitate consilii titubantium potuissent corda firmari. novitatem quippe sollicitam prudentes fuerit vitae formatus ordo, sic currat instituta devotio. his rebus ad nostra vota compositis et gloriam civilitatis retulit et quod inter vos didicit diligenter ostendens et bellorum insignia reportavit. Quem desideratum, sicut putamus, coetui vestro reddidimus, ut qui vobis longa aetate placuit, nunc gratior fiat, cum eum adiecta bona commendant. quapropter disciplinae se praefati viri Romanus ordo restituat et quod quietis amore praccipitur, devotis animis impleatur: quatenus et excessibus tollatur licentia cum nequeat invenire vindicta. Si qua etiam per ejus absentiam culpa ab auctoribus suis minime fuerit emendatus, legum districtione resecetur. ltis temporibus iam probate, cui necesse est praedicanda sequi, qui se hactenus sub vestra omnium laude tractavit et
Abbreviated transcription (Latin):
dempnans quippe ut pauꝑ diui¬
ti castro lubrica prudenti uiro
douaret insipiens. Nuncabici¬
te lucra que honesta n̾o iuidr̃⁊¬
mendare. pͣ quia illud uos pociꝰ
decet accdurere quod ⁊ famam
nr̃am possit aug̾e. hinc eciam pͥ
precepta ded̾amus. ⁊ nunc it̾ata
iussione repetimus ut supͣscͥ̾ptã
rem sine aliquadubitatõne red¬
datis alienatio enim rr̃. solidum
desiderat hre iudicium. ⁊ c̾te in his
uersa rebus firmũ docetur ꝑdidiᷤ¬
se consilium. Ꝙ enĩ facere potu¬
it ꝓpͥum que nlłs culpis extantib
reliquit maritum

Expanded text:
demnans, quippe ut pauper dividemnans, quippe ut pauper diviti, casto lubrica, prudenti viro donaret insipiens. Nunc abicite lucra, quae honestam non vidnam: quia illud vos potius decet acquirere, quod et famam vestram possit augere. Hinc etiam prius praecepta dederamus, et nunc iterata jussione repetimus, ut suprascriptam rem sine aliqua dubitatione reddatis. Alienatio enim rerum solidum desiderat habere judicium. Et certe in his versata rebus, firmum docetur perdidisse consilium. Quid enim facere potuit probum, quae nullis culpis exstantibus reliquit maritum?
Abbreviated transcription (Latin):
nt̾ cet̾a humani gen̾s
pond̾a coniugał affectus c̃am cio¬
sibi p̾cipuam uendicauit. Nõ.
nmito quia in honore ẽẽ m̃etur
unde reparatio post̾itatis acquiri¬
tur. O mne facinus auctores solo
insequitur error mat̾s transit ad
filios.⁊ nouo infelicitatis eu entu
fit dedecus ꝓprium scelus alienũ
coniugii tanta cautela p̾cipiũt
custodiri. ut cͥmen sit magnum
conscĩe alienos affectus ĩ reue¬
rentiam non hr̃e. Basilius si¬
quidem uir spectabił datis p̾cib
intumauit agapitem coningẽ
suam de ꝓpriis penatib aquib¬
dam uicio sollicitationis ab duc¬
tam dum sexus ille femineus
ad mutabilitatis uicia patet ꝙ
eciam oblata nob̾ supͣ memora¬
te coniugis sue petione firmaũ.
adiciens eam tͣ insacro scẽ ecc̃e
septa refugisset ignorante ma¬
rito magnitudimĩs tue casam
arcinat. nam rõne post poĩta ⁊¬
tulisse. Unde nunc resipiens de¬
plorat in gestam sibim gͣuissi¬
inam nuditatẽ fcm̃ suũ ip̃a cõ¬

Expanded text:
nter cetera humani generis pondera coniugalis affectus curam sibi praecipuam vindicavit: non inmerito, quia in honore esse meretur, unde reparatio posteritatis adquiritur. omne facinus auctores solos insequitur: error matris transit ad filios et novo infelicitatis eventu fit dedecus proprium scelus alienum.ublica nexum coniugii tanta cautela praecipiunt custodiri, ut crimen sit magnum conscientiae alienos affectus in reverentiam non habere. Basilius siquidem vir spectabilis datis precibus intimavit Agapitam coniugem suam de propriis penatibus a quibusdam vitio sollicitationis abductam, dum sexus ille femineus ad mutabilitatis vitia patet: quod etiam oblata nobis supra memoratae coniugis suae petitione firmavit: adiciens eam, cum in sacrosanctae ecclesiae saepta refugisset, ignorante marito magnitudini tuae casam Arcinatinam ratione postposita contulisse. unde nunc resipiens deplorat ingestam sibimet gravissimam nuditatem, factum suum ipsa con
Abbreviated transcription (Latin):
camus. Aues ip̃e ꝑ aera nagan¬
tes ꝓpriq indos amant. erratiles
fere ad cubilia dumosa festinãt.
uoluptuosi pisces campos liqui¬
dos transeuntes cauernas suas
studiosa indagat᷑one ꝑ quirunt.
C̃ micta animalia ubi se nort̃ re¬
fug̾e longissima cupiunt etate cõ¬
stare. Quid iam de roma debemus
dr̃e qm fas ÷ ab ip̃is lib̾is plus
amare

Expanded text:
camus. Aves ipsae per aera vagancamus. Aves ipsae per aera vagantes proprios nidos amant: erratiles ferae ad cubilia dumosa festinant: voluptuosi pisces campos liquidos transeuntes cavernas suas studiosa indagatione perquirunt cunctaque animalia ubi se norunt refugere, longissima cupiunt aetate constare. quid iam de Roma debemus dicere, quam fas est ipsis liberis plus amare
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuod hĩtatores intlłigit ñ amare.
unicuiq pria sua carior est dum
supͣ omĩa saluum fore qrͣ uͥ ab
ip̃is cun abuł ꝯmoratur. Qua pp̃:
notis parib inciuitem᷑ ad dona
qrinus ꝙspontẽ tbuimus dup¬
plicata gr̃a conferamus. Et ĩo
nulli gͣue sit rõauis fabricis de¬
putate peccunie reddere rõnem ẽ:
pura conscĩa desideret se ꝓbari
qũ fructum laboris sui capit d̾
ad nos prospera de se ꝑuenire cog¬
noscit. Quocirca p̾sent. dec̾minꝰ
iussione romane ci. fabricas uõ
debere discutere si labor operis cõ¬
cordat expensis uel si aput aliꝙ̃
coustet residere peccumam que
non sit fabricis expensas deputa¬
te rei reddat crogandam. Quib
rõuib euident᷑ exp̃ssis ad nos in¬
structiõem fidelissimã destinate
ut iudicio ir̃o ꝑndere uideanũ
qui estis ad indaginem ueritatiᷤᷤ
electi. Nullum enim delargitate
nr̃a fraudari uelle credimus qnͣ
iutali negocio ⁊ de ꝓpriis facul¬
tatib eum impendere posse uidi¬

Expanded text:
quod habitatores intellegit non amare. unicuique patria sua carior est, dum supra omnia salvum fore quaeritur, ubi ab ipsis cunabulis commoratur. quapropter votis paribus invitemur ad dona, quatenus quod sponte tribuimus, duplicata gratia conferamus. et ideo nulli grave sit Romanis fabricis deputatae pecuniae reddere rationem, cum pura conscientia desideret se probari, quando fructum laboris sui capit, dum ad nos prospera de se pervenire cognoscit. Quocirca praesenti decernimus iussione Romanae civitatis fabricas vos debere discutere, si labor operis concordat expensis: vel, si apud aliquem constet residere pecuniam, quae non sit fabricis expensa, deputatae rei reddat erogandam. quibus rationibus evidenter expressis ad nos instructionem fidelissimam destinate, ut iudicio nostro respondere videamini qui estis ad indaginem veritatis electi. nullum enim de largitate nostra fraudari velle credimus, quando in tali negotio et de propriis facultatibus eum impendere posse iudi
Abbreviated transcription (Latin):
pͣuis suggestionibꝰ ei me ĩ uidios¬
um fecerunt. Accidit aut̃ quadam
die ut post aliquas sentenciar̃ col¬
lacõnes nos scolares in uicem io¬
carenuir ybi me cum quidam a¬
nimo intemptantis in t̾rogasset
quid mͥ de diuinorum leccõne libr¬
orum uid̾et᷑. qui ñ dum insi in ph¬
ilo sophicis studuerani: respondi
salub̾ imũ quio huiꝰ leccõnis esse
studium. ubi salus amme ognoscit᷑.
S ine uehenient̾ mirari ꝙ his qui
lr̃ati sunt ad expõnes sc̃or intelligẽ¬
das ip̃a eor scuipta ł glose nõ sufficĩt.
tes płimi qui ad erant. an hoc ego pꝰ¬
sem et aggredi p̾sum̾e requisicrunt.
Respondi me id si uellent exꝑiri par
lius irridentes. certe inquiunt ⁊ nos

Expanded text:
pravis suggestionibus ei me invidiospravis suggestionibus ei me invidiosum fecerunt. Accidit autem quadam die, ut post aliquas sententiarum collationes, nos scholares invicem jocaremur. Ubi cum me quidam animo intentantis interrogavisset, quid mihi de divinorum lectione librorum videretur, qui nondum nisi in physicis studueram, respondi saluberrimum quidem hujus lectionis esse studium ubi salus animae cognoscitur, sed me vehementer mirari, quod his qui litterati sunt, ad expositiones sanctorum intelligendas, ipsa eorum scripta vel glossae non sufficiant, tes plurimi qui aderant, an hoc ego possem et aggredi praesumerem, requisierunt. Respondi me id si vellent experiri paralius irridentes: Certe, inquiunt, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
ce ssi gͥ ad hunc senem cui ma¬
gis longenus usus qͣm ingem¬
um ł memoria nom̃ comꝑauerat.
ad quem siquis de aliqua q̃one ꝑ¬
ulsandum acced̾et incertus. redi¬
hẽbat mirabilem. S sensum con¬
temptibłem.et rõne uacuũ cum
ignem accende̾t domum suam fu¬
mo implebat nõ luce illustrabat.
Arbor eius tota in folus aspiaen¬
tibꝰ a longe conspicua uidebatu.
tibꝰ infructuosa repiebat᷑. ¶ ad
hanc ita cum accessissem ut frus¬
tum inde collig̾em dep̾ hendi illã
ẽẽ ficulneam au maledixit dñs.
Seu illam uet̾cm quertũ cui pom¬
peium lucanus comparat dicens.
Stat magni nomis unibra. ¶Q¬
lis frugifero quertus sb̾limis in
agro et c̾. Hoc gͥ comperto ñ mul¬
tis diebꝰ in unibra eiꝰ ociosꝰ iacui.
Paulatmi u̾o me iam rarius et¬
rariꝰ ad leccõnes eiꝰ accedente. quidã
tunc int̾ discipulos eiꝰ emmnentes
grauit̾ io ferebant qͣsitanti magr̃i
ꝯtemptor fierem. ꝑm̃ illum quo
ad u̾sum me latent᷑ cõmouentes

Expanded text:
cessi igitur ad hunc senem, cui magis longaevus usus, quam ingenium vel memoria nomen comparaverat. Ad quem si quis de aliqua quaestione pulsandum accederet incertus, redihabebat mirabilem, sed sensu contemptibilem, et ratione vacuum. Cum ignem accenderet, domum suam fumo implebat, non luce illustrabat. Arbor ejus tota in foliis aspicientibus a longe conspicua videbatur, tibus infructuosa reperiebatur. Ad hanc itaque cum accessissem ut fructum inde colligerem, deprehendi illam esse ficulneam cui maledixit Dominus , seu illam veterem quercum, cui Pompeium Lucanus comparat, dicens: . . . . stat magni nominis umbra, Qualis frugifero quercus sublimis in agro. Hoc igitur comperto, non multis diebus in umbra ejus otiosus jacui. Paulatim vero me jam rarius ad lectiones ejus accedente, quidam tunc inter discipulos ejus eminentes graviter id ferebant, quasi tanti magistri contemptor fierem. Proinde illum quoque adversum me latenter commoventes,
Abbreviated transcription (Latin):
ricam audirem. in t̾cet̾a disputa cõ¬
num nr̃arum conamina antiqͣm
re mimo destruere cõpuli. Erat aͥ¬
um. ut eandem eẽnciałr remi totã
simł singulis sius ni eẽ astrũet in¬
diuidins. Q uorum ꝙͥ nulla eẽt in
eẽncia diu̾sitas. s sola multitudĩe
accidencium uarietas. ¶Sic autẽ
istam cuuesuam correxit snĩam.nt
de inceps remeand̾ nõ ẽẽnciałr. s in¬
bꝰ inħ ip̃o p̾cipua semꝑ ẽ. ap̃ dialetic¬
os questio. ac tanta ut eam por firtus
quoq mysogogis ss. cũ de unũ salibꝰ
scriberet. definire non p̃sim̾̃ret dicens.
altissimũ enĩ est hiꝰmodi negocim
eiꝰ deuoluta est negligenciam. uͥ iã

Expanded text:
ricam audirem, inter caetera disputatioricam audirem, inter caetera disputationum nostrarum conamina, antiquaum commutare, imo destruere compuli. Erat auotam simul singulis suis inesse astrueret individuis; quorum quidem nulla esset in essentia diversitas, sed sola multitudine accidentium varietas. Sic autem istam suam correxit sententiam, ut deinceps rem eamdem non essentialiter, sed inbus in hoc ipso praecipua semper est apud dialecticos quaestio, ac tanta ut eam Porphyrius quoque in Isagogis suis, cum de universalibus scriberet, diffinire non praesumeret, dicens: Altissimum enim est hujusmodi negotium. ejus devoluta est negligentiam, ut jam
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as tnsferrem. ut iñ uideł. crebrio¬
res disputacõne̾s assultꝰ ur̃a daret
inportunitas. Non mlto aut̃ int̾ie¬
cro tp̃r.ex in mod̾ata studii afflic¬
cõne correptꝰ infirmitate. coact᷑
simmi repatriare. et ꝑ amios aliqͦt
a francia remot᷑. querebar arden¬
ciꝰ ab hus quos dialetica sollicita¬
bat doctrina. Elapsis autem pau¬
cis annis cum ex infirmitate iam¬
audum ꝯualuissem. p̾ceptor m̃s
ille g̃ uilłmus parisiacensis arͥdia¬
conus habitu p̾stino cõmutato:
ad regłarium dĩcorum oram eni
se ꝯu̾tit. ea ut referebant intencõe:
ut quo religiosi or crederetur. ad ma¬
cut inprimo contigit. eo cataulan¬
ensi ep̃o fc̃o. nec tũ ħ sue conu̾sionis
hĩtus. aut ab urbe parisiꝰ. aut a con¬
sucto philosophie studio reuo ⁊iuit.¬
s:mipo quor monast̾io ad ꝙ se cã re¬
ligionis ꝯ tulerat. statim more soli¬
to publica: crortuit scolas. tum e¬
go ad eum reuersus ut ab ip̃o retho¬

Expanded text:
nostras transferrem, ut inde videlicet crebrionostras transferrem, ut inde videlicet crebriores disputationis assultus nostra daret opportunitas. Non multo autem interjecto tempore ex immoderata studii afflictione correptus infirmitate coactus sum repatriare, et per annos aliquot a Francia quasi remotus, quaerebar ardentius ab iis, quos dialectica sollicitabat doctriua. Elapsis autem paucis annis, cum ex infirmitate jamdudum convaluissem, praeceptor meus ille Guillelmus Parisiensis archidiaconus, habitu pristino commutato ad regularium clericorum ordinem se convertit, ea, ut referebant, intentione ut quo religiosior crederetur, ad macut in proximo contigit, eo Catalaunensi episcopo facto. Nec tamen hic suae conversionis habitus aut ab urbe Parisiaca, aut a consueto philosophiae studio eum so quoque monasterio, ad quod se causa religionis contulerat, statim more solito publicas exercuit scholas. Tum ego ad eum reversus ut ab ipso rheto
Abbreviated transcription (Latin):
post̾ior habebar etatis et studii tp̃re.
Huic calnnitatum meaꝵ que nũc
us ꝑseueranti ceꝑunt ecor dia. et qͦ
ampliꝰ fama ertendebatur nr̃a: ali¬
en a inme succensa est inuidia de¬
uires etatis de ingenio meo magr̃i¬
p̾ sumens. ad scolarum reguen sui.¬
td olescen tulus aspirarem et locum
in quo id agerem ꝓuiderem. insigne
strum et se dem regiam. Presensit
hoc predc̃us magist̾ mns̃. et quo lon¬
gius posset scolas nr̃as ase remouere
conatus quibꝰ potuit modis latent̃
machinatꝰ est. ut pꝰ qm asius reced¬
ret. qͣm depotentibꝰ terre nõ mi¬
llos ibi deni hẽbat emulos. fretꝰ roꝵ
auxilio uoti mei compos extiti. et
płimorumi in assenfum ip̃iꝰ ĩ uidia
ce dialetica nomen meum dilata¬
ri cepit. ut nõ solum cã discipłorũ
meorum. u̾m eciam ip̃iꝰ magistri
fama ꝯͣcta paulatim ertingũctur.
Hiue ft̃m ẽ. ut de me amplĩ ip̃e pͥ¬
sumens ad castrum corbiliꝰ quod par¬
isiace urbi incinius est. qnͣtociꝰ scolas

Expanded text:
e. Hinc calamitatum mearum, quae nunc usque perseverant, coeperunt exordia, et quo amplius fama extendebatur nostra, aliena in me succensa est invidia. Fvires aetatis meae de ingenio meo praesumens, ad scholarum regimen adolescentulus aspirarem, et locum, in quo id agerem, providerem, insigne strum, et sedem regiam. Praesensit hoc praedictus magister meus, et quo longius posset scholas nostras a se removere conatus, quibus potuit modis latenter machinatus est, ut priusquam a suis recedret. Sed quoniam de potentibus terrae nonnullos ibidem habebat aemulos, fretus eorum auxilio voti mei compos exstiti, et plurimorum mihi assensum ipsius invidia te dialectica nomen meum dilatari coepit, ut non solum condiscipulorum meorum, verum etiam ipsius magistri fama contracta paulatim exstingueretur. Hinc factum est ut de me amplius ipse psumens, ad castrum Corbolii, quod Parisiacae urbi vicinius est, quantocius scholas
Abbreviated transcription (Latin):
ic itaq p̾dc̃us senex ue eius¬
hementi cõmotꝰ inuidia. quo¬
et qͣuordam ꝑsuasionibꝰ iam ad ĩ eũ¬
ẏsum me ut supra menimi et tunc
stimiulat᷑. nõ nuinus isacra leccõne
me ꝑsequi cep̃. qͣm aña guilłmꝰ nr̃¬

Expanded text:
c itaque praedictus senex vehementi commotus invidia, et quorumdam persuasionibus jam adversum me, ut supra memini, extunc stimulatus, non minus in sacra lectione me persequi coepit quam antea Guillel
Abbreviated transcription (Latin):
sis. et lotulfus iumbardꝰ qui qͣnto de
se maiora p̾sumebant ampliꝰ aduer¬
sum me accendebant᷑. Horum ita
maxime suggestionibꝰ sic̃ pꝰtmodũ
dep̾hensimiẽ. senex ille ꝑ turbatus.
mpudent̾ mͥ int̾dix̃. inceptum gło¬
sandi opus in loco magist̾i̾i sui am¬
pluis ex̾cere. Hanc iudolicet causã
p̾tendens ne si forte in illo opere ali¬
quid ꝑ errorem scrib̾em ut pote ru¬
dis ad huc in hoc studio: ei deputa¬
retur. Q cum ad aures scolarium ꝑ¬
uenisset. maxiia cõmoti sunt in¬
dignacõne suꝑtam manifesta liuo¬
ris calumpnia. que nemini uũcꝙͣ¬

Expanded text:
sis Lombardus: qui quanto de se majora praesumebant, amplius adversum me accendebantur. Horum itaque maxime suggestionibus, sicut postmodum deprehensum est, senex ille perturbatus impudenter mihi interdixit incoeptum glossandi opus in loco magisterii sui amplius exercere. Hanc videlicet causam praetendens, ne si forte in illo opere aliquid per errorem scriberem, utpote rudis adhuc in hoc studio, ei deputaretur. Quod cum ad aures scholarium pervenisset, maxima commoti sunt indignatione super tam manifesta livoris calumnia, quae nemini u
Abbreviated transcription (Latin):
consenserunt om̃s in obscurissima
iezechiel. ꝓpħtia. Assumpto itaq
expositorẽ statun incrastino eos ad
leccõnem in uitaur Qui in uito mͥ
consilium dantes. dicebant ad rem
põne rimanda et firmanda mͥ haiͣc
in exꝑto uigilandum ¶In dignat
aut̃ rendi ñ eẽ mee consuetnamis
adieci. uł me penitꝰ desiturum esse.
ł cosꝑ arbito meo ad leccõem accod̾e
nõ differre. Et pͥme quid̾ leccõni
nr̃e pauci tunc int̾fuere ꝙ ridicul¬
fuerunt in tm̃ leccõ illa grata exti¬
tit. ut eam singłari p̾conio excolle
norem ad glosandum conpesłent.
Quo quid̾ audito. hii qui nõ inter¬
fu̾ant ceperunt ad ẜam et t̾tiam

Expanded text:
consenserunt omnes in obscurissima Ezechielis prophetia. Assumpto itaque expositore statim in crastino eos ad lectionem invitavi. Qui invito mihi consilium dantes, dicebant ad rem  in expositione rimanda et firmanda mihi hanc inexperto vigilandum. Indignatus autem respondi non esse meaeconsuetudinis adjeci vel me penitus desiturum esse, vel eos pro arbitrio meo ad lectionem accedere non differre. Et primae quidem lectioni nostrae pauci tunc interfuere, quod ridiculfuerunt in tantum lectio illa grata exstitit, ut eam singulari praeconio extollernorem ad glossandum compellerent. Quo quidem audito, ii qui non interfuerant coeperunt ad secundam et tertiam
Abbreviated transcription (Latin):
et facili instudio lr̃aruni ꝓfeci. canto
ardenciꝰ eis inbesi. et intanto carũ
amore illectus sum: ut militaris glo¬
rie pompam cuni br̃̾ditate et p̾rogati¬
ua pͥmogenito um meoꝵ. fribꝰ dereli¬
inquenᷤ martis curie penit᷑ addica¬
ren. ut minerue grenuo educarer.
Et qũi di alet.carum rõnum armat¬
urani o im̃bꝰ philosophie documentis
p̃tuls. his arinis alia comniutaui et
tropheis bellorum: ꝯflictꝰ p̾tuli. disp¬
utacõnum. ꝓͦ inde diu̾sas disputau¬
art̃is uigere studium audierani per¬
ꝑateticorum emulator fc̃us sum.

Expanded text:
et facilius in studio litterarum profeci, tanto et facilius in studio litterarum profeci, tanto ardentius in eis inhaesi, et in tanto earum amore illectus sum, ut militaris gloriae pompam cum haereditate et praerogativa primogenitorum meorum fratribus derelinquens, Martis curiae penitus abdicarem ut Minervae gremio educarer. Et quoniam dialecticarum rationum armaturam omnibus philosophiae documentis praetuli, his armis alia commutavi, et tropaeis bellorum conflictus praetuli disputationum. Proinde diversas disputanartis vigere studium audieram, Peripateticorum aemulator  al.
Abbreviated transcription (Latin):
Epe humanos af¬
fectꝰ aut ꝓuocant
ant mitigant ani.¬
ẜmonis adp̾sentem habiti ꝯsolacio¬
nem: de ip̃is calamitatum incar̾ exꝑ¬
mientis consolatariam ad absentẽ
scribere decreui. ut inconꝑacõne mea¬
rum tuas aũ nlłas aũ modicas tem¬
ptacõnes recognoscał et tołabilius
go gͥ oppido quodam orumdꝰ. ꝙ
in ingressu minoris britanne:
constrictum. ab urbe nanetica uers̃
orientem octo credo nuliarus remo.¬
tum ꝓpͥo uocabulo palacium appłłat᷑
sic̃ natura t̾re mee uł gn̾is aĩo leuis:
ita et ingenio extiti et ad lit̾atoriam
disciplinam facilis. ꝑ̾ atrem autem
hõbam lr̃is aliqͣntulum imbutum
añqͣm militari cingło nisigniret᷑.
Uñ post mocitmi tanto lr̃as amore:
complexus ẽ. ut quoscum filios ba¬
beret. lr̃ĩs añqͣm armis instrui dis¬
pon̾et. Sicq profecto actum ẽ. Me
itaq pͥmogenitum suum. qnͣto ca¬
riorem hẽbat.tanto diligencius eru¬
diri curauit. Ego u̾o qͣnto amplius

Expanded text:
epe humanos affectus aut provocant, aut mitigant amplsermonis ad praesentem habiti consolationem, de ipsis calamitatum mearum experimentis consolatoriam ad absentem scribere decrevi, ut in comparatione mearum, tuas aut nullas, aut modicas tentationes recognoscas, et tolerabilius gitur oppido quodam oriundus, quod in ingressu minoris Britanniae constructum, ab urbe Nannetica versus Orientem octo credo milliariis remotum, proprio vocabulo Palatium appellatur. Sicut natura terrae meae vel generis animo levis, ita et ingenio exstiti ad litteratoriam disciplinam facilis. Patrem autem habebam litteris aliquantulum imbutum antequam militari cingulo insigniretur. Unde postmodum tanto litteras amore complexus est, ut quoscunque filios haberet, litteris antequam armis instrui disponeret. Sicque profecto actum est. Me itaque primogenitum suum quanto chariorem habebat, tanto diligentius erudiri curavit. Ego vero quanto amplius
Abbreviated transcription (Latin):
uis ad uillam qnͣdam ab urbe rem¬
otamis tatimq egd meliduno pa¬
risuis redii pacem ab illo ult̾ius spe¬
rans. q quia ut diximiꝰ locum pr̃mt
abenulo nr̃o fecerat occupatis t
ciuitatem in monte sc̾e genonfe sco¬
larum nr̃arum castra posui qiͣ eima
ob sessur᷑ qui locum occupau̾at ñm.
Quo au dito mag̾r ni statim ad ur¬
cuit. ille quippe aña aliquos hẽb¬
sic aroginine scolarum cessare cõ.
nr̃i ad urbem. quosconflictus aisp¬
utacõnum scolares nr̃i tam cũ ip̃o
qͣmcum discipłis eiꝰ hu̾erint. ⁊ qͥs
fortuna euent᷑ in his beslis dederit

Expanded text:
suis ad villam quamdam ab urbe remsuis ad villam quamdam ab urbe remotam. Statimque ego Meleduno Parisius redii, pacem ab illo ulterius sperans. Sed quia, ut diximus, locum nostrum ab aemulo nostro fecerat occupari, extra civitatem in monte S. Genovefae, scholarum nostrarum castra posui, quasi eum obsessurus, qui locum occupaverat nostrum. Quo audito, magister noster statim ad urcuit. Ille quippe antea aliquos habebsic a regimine scholarum cessare compunostri ad urbem, quos conflictus disputationum scholares nostri, tam cum ipso quam cum discipulis ejus habuerint, et quos fortuna eventus in
Abbreviated transcription (Latin):
ntum et alictori tatis nr̃a suscepit
disciplina ut hu qui antea uehem̃¬
cius magr̃o illi nr̃o ad herebant. et
maxime niñm infestabant doctu¬
nam. ad nr̃as ꝯuolarent scolas. et
ip̃e qui inscolis parisi ace sedis ma
offorret. ut ibidem cum cetis nrr̃o se
tradet magist̾i̾o. ubi añ a siuis ille.
et ur̃ magist̾ floruerat. Paucis
regente. quanta inuidia tabesc̾e
qñto dolor e estuare ceporit magr̾
nr̃. non est facile expͥmere. Nec con¬
cepte miserie estũ diu sustinens. ca¬
ouere. et quiam me quid aperte
ag̾et nõ hẽbat: ei scolas auferte mo¬
litꝰ ẽ. pessinus obiectis criminibꝰ qͥ
mͥ suum con cesẜat magisturm. a
me ꝑsequebatur in uidia. tanto m
auctoritatis amplius conferebat.
iuxta illud poeticum. Eumina pe¬
tit liuor ꝑ flant altissima uentu
eiꝰ płimum hesitare et de ꝯu̾sione ip̃iꝰ
uebement susurrare. ꝙ uidel. a cuii¬
tate minime recessiss. transtulit
se et ꝯuenticulum fr̃m cum scoł.s

Expanded text:
 et auctoritatis nostra suscepit disciplina, ut ii, qui antea vehementius magistro illo nostro adhaerebant, et maxime nostram infestabant doctrinam, ad nostras convolarent scholas, et ipse, qui in scholis Parisiacae sedis mag suum offerret, ut ibidem cum caeteris nostro se traderet magisterio, ubi antea suus ille et noster magister floruerat. Paucis regente, quanta invidia tabescere, quanto dolore aestuare coeperit magister noster, non est facile exprimere. Nec conceptae miseriae aestum diu sustinens, camovere. Et quia in me quod aperte ageret non habebat, ei scholas auferre molitus est, turpissimis objectis criminibus, qui mihi suum concesserat magisterium, alme persequebatur invidia, tanto mihi auctoritatis amplius conferebat, juxta illud poeticum: Summa petit livor, perflant altissima venti. ejus plurimum haesitare, et de conversione ipsius vehementer susurrare, quod videlicet a civitate minime recessisset, transtulit se et conventiculum fratrum cum scholis
Abbreviated transcription (Latin):
sius. ubi iam maxime dis magri¬
iplma hec fiorere consueu̾at. sui õ¬
p̾ceptorem meum. i hoc tuuic ma ĩ eũ.¬
gist̾iore et fama p̾cipuum cum quo a¬
liqnͣtulum morat᷑ pͥmo ei accept. pꝰt
rõnari contͣ eum sepuis agrederer. et
nõ nunqͣm suꝑior in disputando uide¬
rer. & quid̾ et ip̃i qui inter ꝯscolares

Expanded text:
ios, ubi jam maxime disciplina haec florere consueverat, aeceptorem meum in hoc tunc magisterio re et fama praecipuum: cum quo aliquantulum moratus primo ei acceptus, poratiocinari contra eum saepius aggrederer, et nonnunquam superior in disputando viderer. Quod quidem et ipsi, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferam.Siqueritis hinꝰ fortunã
pugne. ñ sum suꝑatꝰ ab illo. Q Si
ego taceam. res ip̃a clamat et ip̃iꝰ
rei finis mlicat. dum u̾o ħ ag̾ent᷑.
triare me compulit. Q uideł. post
ad ꝓfessionem monasticham idẽ
façere lisponebat. Q uoꝯpleto
reu̾sus sum infranciam. maxĩe

Expanded text:
si quaeritis hujus Fortunam pugnae, non sum superatus ab illo. Quod si ego tacerem, res ipsa clamat, et ipsius rei finis indicat. Dum vero haec agerentur triare me compulit. Quae videlicetad professionem monasticam, idem facere disponebat. Quo completo, reversus sum in Franciam, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ in apłico ꝑmanentẽ cenobio ut
iam supͣ cõmomorauimꝰ. hanc u̾o ut
scͥptum ẽ supͣ humanam uͥtutem.
anachoritaꝵ agone dimicantem. att
ĩ utrorumq monachoꝵ ꝓposito scãꝵ
uirtꝰ feminaꝵ p̾mineat. et illud qͥ

Expanded text:
i in apostolico permanentem coenobio, ut jam supra commemoravimus , hac vero, ut scriptum est, supra humanam virtutem anachoretarum agone dimicante, ut in utrorumque monachorum proposito sanctarum virtus feminarum praeemineat, et illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
electe domino et natis eius et c̃. a qͥ
e ciam se diligi postulans inferiꝰ ad¬
iunxit. Et nunc rogo te domina ut
cliligamus alt̾utrum. ẽ iiꝰ quoq fre¬
ssionis urrgiiem eusto chumi scrib

Expanded text:
electae dominae, et natis ejus , » etc. A qua etiam se diligi postulans inferius adjunxit: « Et nunc rogo te domina, ut diligamus alterutrum . » Cujus quoque fressionis virginem Eu
Abbreviated transcription (Latin):
rat ip̃os quo apłos de duobꝰ ip̃orũ
indignatos esse cum ap̃ xp̃m ma¬
tre int̾uemente p̾rogatiuam qͣn¬
dam affectusse uiderentur maxĩe
cum unus horum ẽẽt duorum qͥ
ceteris iunior erat apłis ip̃e uidẽ¬
licet ioħs dequomodo diximus:
¶ ec solum in diaconissis instituẽ
rit. liquetut om̃em amputet te¬
mptacõnis occasionem. C um enĩ
p̾misisset iuduas honora que uere
uiduc sunt statim adiecit. Si qua
aut̃ uidua filios aut nepotes habet
cliscat p̾ͥmũ domũ suam reg̾e et in
u tuam uicem redcłe parentibꝰ. et pꝰt

Expanded text:
rat ipsos quoque apostolos de duobus ipsorum rat ipsos quoque apostolos de duobus ipsorum indignatos esse, cum apud Christum matre interveniente praerogativam quamdam affectasse viderentur, maxime cum unus horum esset duorum, qui caeteris junior erat apostolis. Ipse videlicet Joannes, de quo modo diximus. Nec solum in diaconissis instituendrit liquet, ut omnem amputet tentationis occasionem. Cum enim praemisisset: « Viduas honora, quae verae viduae sunt , » statim adjecit, « si qua autem vidua filios aut nepotes habet, discat primum domum suam regere, et mutuam vicem reddere paren
Abbreviated transcription (Latin):
tñ semorem tam ip̃i qͣm ceteris p̾fe¬
cit. oy inus quaippe om̃s indignant᷑
semorem s̃ qͣm iumorem p̾pom et
libenciꝰ seniori paremꝰ qmͣ nõ soleͣm
uita pͥorem uerum etiam natura
et ordo temporis fecit: Hiuc et iero¬
lacõne petri meminerit unꝰ inquit
eligitur ut capite constituto scaisma¬
tis tollatr occasio. ¶E et cur nõ
ioħ̾s electꝰ ẽ. Etati delatum ẽ quia
petrus semor erat ue ad huc adolesces
⁊ pene puer ꝓgresse etatis hominibꝰ
preferetin et magr̃ bonꝰ qui occasi¬
bnem uirgii debuerat anferre disqi¬
pulis in adolescentem quem dilex̾at
causam p̾bere inde̾tur ĩ iudie. Hoc
albas ille diligent̾ consid̾a̾bat qui sic̃
ĩ uitispatrum scriptumẽ. iumori fr̃ĩ
qui pͥmus ad ꝯu̾sionẽ uen̾at. pͥ ma¬
tum abstulit. et in aiori euni abstu¬
lit tradidit ħ umo tm̃ quia ħ illũ
ctate p̾cedẽbati uerebatur quippe
ne ip̃e etiam fr̾ carnalis indigne
ferret iuniorem sͥ p̃poni. M emine¬

Expanded text:
ipsi quam caeteris praefecit. Minus quippe omnes indignantur seniorem sibi quam juniorem praeponi; et libentius seniori paremus, quem non solum vita priorem, verum etiam et natura et ordo temporis fecit. Hinc et Hieroaelatione Petri meminerit: « Unus, » inquit, « eligitur ut capite constituto schismatis tollatur occasio. Sed cur non Joannes electus est? Aetati delatum est, quia Petrus senior erat, ne adhuc adolescens, et pene puer progressae aetatis hominibus praeferretur, et magister bonus, qui occasionem jurgii debuerat auferre discipulis, in adolescentem, quem dilexerat, causam praebere videretur invidiae. » Hoc abbas ille diligenter considerabat, qui sicut in Vitis Patrum scriptum est, juniori fratri, qui primus ad conversionem venerat, primatum abstulit, et majori eum tradidit; hoc uno tantum, quia hic illum aetate praecedebat. Verebatur quippe ne ipse etiam frater carnalis indigne ferret juniorem sibi praeponi. Memine
Abbreviated transcription (Latin):
rens et cuntati nũcians eiꝰ ad uep¬
tum. et q̃ au dierat p̃dicans tamͥ
ꝓpe ip̃a multos de ppło suo ẽ lucra¬
ta. Ꝙ si uet̾is testam̃ti uł eunͣgłi¬
ce scripture paginas re uoluamus
sumina illa de resncitatis mortu¬
is bñficia ainmam gr̾am feminis
p̾cipue uidebimꝰ impendisse. nͨ nͥ
ip̃is. ut de ip̃is ħ miratula fc̃a fuisse.
Primo quippe ꝑ helẏam et helyse¬
imi. ad int̾cessionẽ matrũ filios.
ip̃arum resuscitatos. et eis reddi

Expanded text:
rens, et civitati nuntians ejus advenrens, et civitati nuntians ejus adventum, et quae audierat praedicans, tam propere ipsa multos de populo suo est lucrata. Quod si Veteris Testamenti vel evangelicae Scripturae paginas revolvamus, summa illa de resuscitatis mortuis beneficia divinam gratiam feminis praecipue videbimus impendisse, nec nisi ipsis vel de ipsis haec miracula facta fuisse. Primo quippe per Eliam et Elisaeum ad intercessionem matrum filios ipsarum resuscitatos esse legi
Abbreviated transcription (Latin):
pe dominum hũisse quoillũ quo
ad se occulte uera entem desalute s¬
ua ip̃e instrux̾it s illiꝰ collo quii ñ
Hanc quippe samaritanam et
enm creclidisse. et ip̃m duobꝰ die¬
bus ap̃ se retimusse. qui tamẽ
alibi discipłis ait. ĩ inam gentis¬
um ne abieritis et mainitates sa¬
maritanorñ ne intrau̾itis. reftͥ
alibi idem iohes quosdam exgẽ¬
tilibꝰ qui ascend̾ant iherosolimã
ut ad orarent in clie festo: ꝑ ꝓhiliꝑ¬
pum et andream xp̃onunciasse:
ꝙ eũ uellent uid̾e. nec tñ eos ẽẽ
ad missos cõmemorat. nec illis pͣ¬
tulantibꝰ tantam xͥ copiam eẽ ꝯ¬
cessam. qnͣtam huic samarita¬
ne. ne quaqͣm id petenti. a qua eiꝰ
ingentibꝰ p̾dicacõ cepisse uidet᷑
Quam ñ solum ꝯu̾terit. s ꝑ eã
ut dc̃m ẽ. multos acquisuntullu¬
feruntur. q soli accessione. ¶Ex
Q̾ eciam liq̃t. qͣntam a xp̃o gr̾am in
gentibꝰ mulr sit adepta. que p̾cur¬

Expanded text:
pe Dominum habuisse, quo illum quoque pe Dominum habuisse, quo illum quoque ad se occulte venientem de salute sua ipse instruxerit ; sed illius colloquii non Hanc quippe Samaritanam, eteum credidisse, et ipsum duobus diebus apud se retinuisse. qui tamen alibi discipulis ait: « In viam gentium ne abieritis, et in civitate Samaritanorum ne intraveritis . » Refert alibi idem Joannes quosdam ex gentilibus, qui ascenderant Hierosolymam ut adorarent in die festo, per Philippum et Andream Christo nuntiasse, quod eum vellent videre. Non tamen eos esse admissos commemorat, nec illis postulantibus tantam Christi copiam esse concessam, quantam huic Samaritanae nequaquam id petenti. A qua ejus in gentibus praedicatio coepisse videtur, quam non solum convertit, sed per eam, ut dictum est, multos acquisivit. Illuferuntur; sed soli accessisse. Ex quo etiam liquet quantam a Christo gratiam in gentibus mulier sit adepta, quae praecur