comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duos trintũ terrã reꝓmissionis intrasse : scripturȩ docent.
Et reliqua quȩ usq ad oꝑarios uineȩ. induos maloꝵ et bonoꝵ
ordines descripsisti. Sed quialeẽ. ut qr int̃bonos et malos
diuisio ÷ tucisseras int̃ bonos ipsos uł ec̃tririo malos nullam
ẽẽ. distaintiã. nichilq refferre utrũ inpecore aliqͥs ariessit aN
ouiculai: Utrũ primã lanã habet. ansecundã: Utrũ
sccibidũ pecussit
et morbidũ. an uegetũ atq susulttins.
Maxime cum iez echiel oues racionabiles et diuersitates int̾
peccꝰ et peccꝰ suȩ ꝓphetiȩ ciuctoritate demonstret dicens.
Ecce ego iudicabo int̾ peccus et peccꝰ: et int̾̃ arietes et int̃ hẏrcos.
& int̾ peccus pingue et macilentũ.  eo quod lat̾ib. & hume¬
donec disꝑgerentur. Et ut sciremꝰ quȩ ista sint peccora: statĩ
intulit. Uos cutẽ greges mei. greges pascuȩ meȩ homines estis.

Expanded text:
duos tantum terram repromissionis intrasse, Scripturae docent, duos tantum terram repromissionis intrasse, Scripturae docent, et 359 reliqua, quae usque ad operarios vineae, in duos bonorum et malorum ordines descripsisti. Sed quale est, ut quia inter bonos et malos divisio est, tu asseras inter ipsos bonos, vel e contrario malos, nullam esse distantiam, nihilque referre, utrum in pecore aliquis aries sit, an ovicula? Utrum primam lanam habeant, an secundam? Utrum scabidum pecus sit et morbidum, an vegetum atque sussultans? maxime cum Ezechiel oves rationabiles, et diversitatem inter pecus et pecus, suae Prophetiae auctoritate demonstret, dicens: Ecce ego judico inter pecus et pecus, et inter arietes et hircos, et inter pecus pingue et macilentum. Pro eo quod lateribus et hume 20. Et ut sciremus quae ista sint pecora, statim intulit: Vos autem, greges mei, oves pascuae meae, homines estis.
Abbreviated transcription (Latin):
& hẏrcorũ grege ascribitur. Aut reerteris gͥ ad antiquũ
ꝓpositũ. ut ouis eẽ possis ad dexterã : aut si priorẽ sententiam
ꝑ uersa penitencia cõmuttiris. uelis nolis quamquã barbã ra¬
luscũ. et accusatoris docere inconstantiã. cũ ꝓpositionis series
diluenda sit: Oues et hedos ad ext̃a & sinistrã. duos iustoꝵ &
peccatorũ ẽẽ. ordines non negtim. Arborẽ bonã fructꝰ malos
non facere. nec malam bonos:: nulli dubium ẽ. Decẽ quoq uirgi¬
nes. scipientes et stultas : in bonas malasq. diuidimꝰ. Indiluuio
lib̾citos iustos. et peccatores ciquis obrutos: nonignoramꝰ. Ini¬
sodoma etgomorra. ereptũ iustũ et impios igne consumptos.
om̃ib ꝑspĩcuum ẽ. Decẽ quoq plagis ꝑcussum egiptũ. & isrł
fuisse sospitẽ nouimꝰ. In mari rubro transisse iustos et phara¬
onẽ cũ suo exercitu dimersum: &iã inscolis cantant pueri.
Sexcenta milia indeserto cecidisse. quia incredula fuerint. &

Expanded text:
  Al. ascribitur. Aut reverteris igitur ad antiquum propositum, ut ovis possis esse ad dexteram: aut si priorem sententiam perversa poenitentia commutaris: velis nolis, quamquam barbam raluscum, et accusatoris docere inconstantiam, cum propositionum series diluenda sit? Oves et haedos a dextera et sinistra, duos justorum et peccatorum esse ordines non negamus. Arborem bonam fructus malos non facere, nec malam bonos, nulli dubium est. Decem quoque virgines sapientes et stultas, in bonas malasque dividimus. In Diluvio liberatos justos, et peccatores aquis obrutos, non ignoramus Sodoma, et Gomorrha ereptum justum, et impios igne consumptos, omnibus perspicuum est. Decem quoque plagis percussam Aegyptum, et Israel fuisse sospitem novimus. In mari Rubro transisse justos, et Pharaonem cum suo exercitu demersum, etiam in scholis cantant parvuli. Sexcenta millia in deserto cecidisse, quia increduli fuerint, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut quomͦ nos sumꝰ pat̃ et filius et sp̃s sc̃s unus ds̃. sic & unus
popłs in ipsissit. hoc ẽ quasi filii bem̃i. diuinȩ consortes nat᷑ȩ.
sponsa. soror. mat̃. Et quecũq. alia putaueris uocabulai. uniꝰ
ȩccłȩ congregatioẽ : quȩ nũquã ẽ sine sponso. fr̃ẽ filio. Vnã ha¬
bet fidẽ : nec constupnrtur uarietaite dogmatum. Nec here¬
sibus scinditur. Uirgo ꝑmanet. Quocumq ucidit agnus. sola
posueris. stella alistella differt inclaritate : audies differre
ȩqualit̃ diligimꝰ. Neo oculũ p̃ponimꝰ digito. nec digitũ curiculȩ:
sed insingulorũ aimissione m̃broꝵ cõmunis dolor. ẽ. E qualit irt
incȩlesti: adextris ẽ. & saluabit᷑. Quifatuȩ frĩ dixerit &
racha: rais erit gehennȩ. Et qͥ homicida fuerit & ad ult̃:
mittetur similit̃ ingehennã. In ꝑsecutione. qui succendit᷑. qͥsuffo¬
catur. qͥ decollat̃. qui fugerit. qͥ incarcere inclus obierit: ua¬

Expanded text:
t quomodo nos sumus Pater et Filius et Spiritus sanctus unus Deus, sic et unus populus in ipsis sit, hoc est, quasi filii charissimi, divinae consortes naturae. Sponsa, soror, mater, et quaecumque alia putaveris vocabula, unius Ecclesiae congregatio est, quae numquam est sine sponso , fratre, filio. Unam habet fidem, nec constupratur dogmatum varietate, nec haeresibus scinditur. Virgo permanet. Quocumque vadit agnus, sequiposueris, Stella a stella differt in claritate, audies, differe aequaliter diligimus, nec oculum praeponimus digito, nec digitum auriculae: sed in singulorum amissione, membrorum communis dolor est. Aequaliter inin coelesti, a dextris est, et salvabitur. Qui fratri dixerit fatue, et raca, reus erit gehennae. Et qui homicida fuerit et adulter, mittetur similiter in gehennam. In persecutione qui incenditur, qui suffocatur, qui decollatur, qui fugerit, qui in carcere inclusus obierit: va
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositione disserui. peccatores eẽ. se plangant: solꝰ de iusticia
glorieris. Ante nudo eras pede: modo nonsolum calciato. sed
& horncito. Tunc pexa tunica & nigno subucula uestiebans:
m̃tis ornatꝰ incȩdis. Rubent buccȩ. nitet cutis. comȩ in occi¬
picium frontẽq tornantur. Protentus ẽ. aqualiculus. insurgũt
humeri. turget guttur : et de obesis stuicib. uix suffocata uer¬
ba ꝓmunt᷑. Certe in tanta diũsitate uictꝰ atq uestitꝰ: neces¬

Expanded text:
positione disserui, peccatores esse se plangant, solus de justitia glorieris. Ante nudo eras pede: modo non solum calceato, sed et ornato. Tunc pexa tunica, et nigra subucula vestiebaris, mentis ornatus incedis. Rubent buccae, nitet cutis, comae in occipitium frontemque tornantur: protensus est aqualiculus, insurgunt humeri, turget guttur, et de obesis faucibus vix suffocata verba promuntur. Certe in tanta diversitate victus et vestitus, neces
Abbreviated transcription (Latin):
didit si ꝑmainserint filu in fide & dilect̾ione cũ scarita¬
te cũ & scĩficacione cũ castitate.: Tunc gͦ saluabitur
mulier: si illos genuerit filios qui uirgines ꝑmansuri
sunt. si quod ipsa ꝑdidit adqͥrat in liberis. & dampnũ
radicis. ⁊ cariem : Flore cõpenset & pomis. Supͣ intran¬
situ ubi nob adũsariꝰ ꝓposuerat salomonẽ maltinu¬
bũ qui tempłm dĩ extruxit. strict̾im respondam: ut
ꝑ questiones reliquas currerẽ. Nc̃ ne clamitet. &
cubinas habuit : de nuptus uoluntatẽ. Nemo enĩ melius seire
potest quid set uxor uel mulier: nisi ille qui passus ẽ. Loqut̃
gͦin ꝓũbus. Mulier insipiens ⁊ audas: in ops panis efficit᷑
Cuiꝰ panis. Nempe illiꝰ qui de cȩlo descendit. Staũq sub iuingt
serrigenȩ apđ eã ꝑeunt: ⁊ in ꝑsundũ inferni currunt. &u

Expanded text:
ditum est, si permanserint filii in fide et dilectione et sancditum est, si permanserint filii in fide et dilectione et sanctificatione cum omni castitate? Tunc ergo salvabitmulier, si illos genuerit filios, qui virgines permansuri sunt: si quod ipsa perdidit, acquirat in liberis, et damnum radicis et cariem, flore compenset et pomis. 28. situ, ubi nobis adversarius proposuerat Salomonem multinubum, qui Templum Dei exstruxit, strictim responderam, ut per quaestiones reliquas currerem. Nunc ne clamitet, et cubinas habuit, de nuptiis voluntatem. Nemo enim melius scire potest quid sit uxor, 282 vel mulier, illo qui passus est. is: Mulier insipiens et audax, inops panis efficitur . Cujus panis? Nempe illius qui de coelo descendit: statimque subjungit: Terrigenae apud eam pereunt, et in profundum inferni incurru
Abbreviated transcription (Latin):
pictatẽ ꝑ bona oꝑa. Mulier in silentio discat. cũ om̃i subiec¬
tone. Docere aut̃ mulieri ñ ꝑmitto. neq dominam in uirũ:
s eẽ in silentio. Et ne uidetur mulieris dura cõdicio. quȩ eã in
mariti redigeret seruitutẽ: legis recordatur antiq. & ad ori¬
costa eiꝰ. & qđ adã diaboł seducere ñ potuerit. s euã. & qđ
post offensci dĩ statĩ uiro subiect̾i sit. & ad maritũ illiꝰ fac
ta cõuersio. qđq errorẽ ueterẽ illa quę semel anubio¬
conubio copulaita ẽ ⁊ rydacta in condicionẽ euȩ filioꝵ ꝓerea¬
cione deleret. ita tam̃: si ipsos filios erudiret infide & diler
habetur in latinis codicib sobrietas ẽ legenda s castitas. id
ẽCIIDPOCINE. Uide igitur quomodo ex hoc quoq ipso testi¬
monio suꝑreris. & qđ pritabas eẽ ꝓnuptiis ꝓ iurginitate
sentire cogtiris. Nã si saluatur mulier infiliorũ gene
racione. ⁊ liberorũ numerꝰ scilus matrũ est. cur ad¬

Expanded text:
ntio discat cum omni subjectione. Docere autem mulieri non permitto, neque dominari in virum; sed esse in silentio Et ne videretur mulieris dura conditio, quae eam in mariti redigeret servitutem, legis recordatur antiquae et ad oricosta ejus: et quod Adam diabolus seducere non potuerit, sed Evam: et quod post offensam Dei statim viro subjecta ta conversio: quodque errorem veterem illa quae semel connubio copulata est, et redacta in conditionem Evae, filiorum procreatione deleret: Ita tamen, si ipsos filios erudiret in fide et dilehabetur in Latinis codicibus sobrietas est legenda, sed castitas, id est, σωφροσύνη. Vide igitur quomodo ex hoc quoque ipso testimonio supereris: et quod putabas esse pro nuptiis, pro virginitate sentire cogaris. Nam si saratione, et liberorum numerus salus matrum est, cur ad
Abbreviated transcription (Latin):
qe scripsit ad ercłias ut magistor. Euangłista qr librũ euã¬
głii condidit. qđ excepto mat̾eo alii exduo decĩ apłis
ñ fecer̃. Propħa iudit enĩ in pathinos insula inqua fu¬
erat ad omiciano pͥncipt ob dñi martiriũ religatus :
a pocalipsin infinita futurorũ misteria cõtinentẽ.
Refert aut̃ tertullianus qđ anerone missus inferuon¬
as olei doliũ purior & uegetior exierit quã intraue¬
rat. S & ipsum eucingłiũ eiꝰ multũ distat a cet̾is. .¬
Matheus quesi de homine incipit scrib̾e: lib genera¬
cionis iħu xp̃i.filii đd̃ filii abrahȩ. Lucas a sacerdotio
tachariȩ. Marcus aꝓphetia malachie ⁊ isaiȩ. Primꝰ bab&¬

Expanded text:
 scripsit ad Ecclesias ut magister: Evangelista, quia 280 librum Evangelii condidit, quod excepto Matthaeo, alii ex duodecim Apostoli non fecerunt. Propheta: vidit enim in Pathmos insula, in qua fuerat a Domitiano principe ob Domini martyrium relegatus, Apocalypsim infinita futurorum mysteria continentem. Refert autem Tertullianus, quod Romae missus in ferventis olei dolium, purior et vegetior exiverit, quam intraverit. Sed et ipsum ejus Evangelium multum distat a caeteris. Matthaeus quasi de homine incipit scribere: Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham: Lucas a sacerdotio Zachariae: Marcus a prophetia Malachiae propheta
Abbreviated transcription (Latin):
leonũ cubilia. ⁊ leopaerdorũ montes : qͥ ñ posfunt mu¬
Uulnerasti cor meũ soror mea sponsa: uulnerasti cor
meũ in uno oculorũ tuoꝵ. in uno ornam̃to colli tui.
Quod dicit huiꝰcemodi ẽ. Nõ repridio nuptias. habes
⁊ sinistrũ oculũ quẽ tibi dedi ꝓpt̾ inbecillitatẽ eoꝵ
qui recta uid̾e ñ possunt: s magis mͥ dexter uirginͥa¬
tis ołs placet. Qui si cetatus fuerit : om̃e corpus in.
tenebris est. Ac ne putaremus eũ amorẽ carnis⁊
nuptias significare corporeas: ilico exludit hunc
sensũ. & ait. Uulnerasti cor meũ soror measponsa.
Ubi sororis nom̃ est: suspicio om̃is fedi amoris ex¬
cludit᷑. Quã spetiosa s̃ ubera tua uino. De qͥb ⁊ supͣ
oͣfficiu. Quã spetiosa sunt uba tua auino. Quod
istud uinũ est qđ sponfe mãmas pulcherrimas
facit. ⁊ pudiciciȩ lacte fecũdas. Nempe illud de
quo sponsus: in cõsequentib loquitur: Bibi uinũ meũ

Expanded text:
leonum cubilia, et leopardorum montes, qui non possunt muleonum cubilia, et leopardorum montes, qui non possunt muVulnerasti cor meum, soror mea sponsa, vulnerasti cor meum, in uno oculorum tuorum, in uno ornamento colli tui . Quod dicit, hujuscemodi est. Non repudio nuptias, habes et sinistrum oculum, quem tibi dedi propter imbecillitatem eorum, qui recta videre non possunt. Sed magis mihi dexter virginitatis oculus placet, qui si caecatus fuerit, omne corpus in tenebris est. Ac ne putaremus eum amorem carnis, et nuptias significare corporeas, illico excludit hunc sensum, et ait: Vulnerasti cor meum, soror mea sponsa. Ubi sororis nomen est, suspicio omnis foedi amoris excluditur. Quam speciosa sunt ubera tua a vino , de quibus et supra pitium. Quam speciosa sunt ubera tua vino. Quod istud vinum est, quod sponsae mammas pulcherrimas facit, et pudicitiae lacte fecundat? Nempe illud, de quo sponsus in consequentibus loquitur: Bibi vinum meum
Abbreviated transcription (Latin):
lesarmigeros: Eece ait lectus salomonis. sexaginta po¬
tentes incircuitu eiꝰ depotentib isrł. om̃s ferentos
frametĩ ȩdocti bello: uirgladius infemore eiꝰ. Qui in
quuitu scilomonis sunt gladũ habent infemore
simos urginũ greges. ⁊ loquar sponsȩ meȩ Cota spcci¬
osa csamica mea. ꝑxina mea: & macula ñ est in te. Unde &
apłs. Ut exibrant inquit sibi scãm eccłiam : ñ habentẽ
maculã neq rugã. Ueni alibano sponsa : ueni a libano.
Uenies & transibis ab initio fidĩ. Acapite sanir & ermon:
a cubilib leonũ. a montib leopardorũ. Lybanus
AEYRAcacoC. id est candor int̾̃pretatur. Uenigͦ spoonsa
candidissima. de qua ⁊ alibi dr̃. Quȩ ẽ ista que ascendit
dealbata. ⁊ transit ꝑ uiã huiꝰ scłi. ab exordio fidĩ. Et
ex sanir. qđ int̾pretatur dens lucerne: iu̾sta illud qđ i
psalmo legimꝰ. Lucerna pedib meis ũbũ tuũ dñe:⁊
lux semits meis. & ermon idest cõsecratione. Et fuge

Expanded text:
armigeros? Ecce, ait, lectus Salomonis, sexaginta potentes in circuitu ejus de potentibus Israel, omnes tenentes frameam, et docti bello, uniuscujusque viri gladius in femore ipsius . Qui in circuitu Salomonis sunt, gladium habent in femore, simos virginum greges, et loquar sponsae meae: Tota speciosa es, amica mea, et non est macula in te . Unde et Apostolus: Ut exhibeat, inquit, sibi sanctam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam . Veni a Libano, sponsa, veni a Libano: Venies, et pertransibis ab initio fidei, a capite Sanir et Hermon, a cubilibus leonum, a montibus leopardorum . Libanus λευκασμὸς, id est, candor interpretatur. Veni ergo, sponsa candidissima, de qua alibi dicitur: Quae est ista, quae ascendit dealbata? et transit per viam hujus saeculi: ab exordio fidei, et ex Sanir, quod interpretatur dens lucernae, juxta illud quod in Psalmo legimus: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lux semitis meis : et Hermon, id est, consecratione: et fuge
Abbreviated transcription (Latin):
ait turturis auditaest in terra nr̃s. iurtur auis pudicissi¬
ma sẽꝑ habittins in sublimib typusest sciluctoris. Legaimus
phisiologos. & reperiemꝰ turturis hanc et naturt̃ : utsipa¬
rẽ ꝑdiderit alteri nõ iuingit᷑ : Et intelligemꝰ digtinuam etĩcai
amutis auib reꝓbari. Sccit̃iq turtur dicit adturturẽ.
ficus ꝓduxit grosso̾s suos idest ueteris legis preceptti ce¬
ciderunt. &e de euangłio. uites florentes deder̃ odorẽ
Unde &x apłs. Ap̃ibonꝰ odor sumꝰ dõ. Surge ueni primai¬

Expanded text:
inquit, turturis audita est in terra nostra . Turtur avis pudicissiinquit, turturis audita est in terra nostra . Turtur avis pudicissima, semper habitans in sublimibus, typus est Salvatoris. Legamus physiologos , et reperiemus, turturis hanc esse naturam, ut si parem perdiderit, alteri non jungatur; et intelligemus digamiam etiam a mutis avibus reprobari. Statimque turtur dicit ad turturem: Ficus protulit grossos suos , id est, veteris Legis praecepta ceciderunt, et de Evangelio vites fiorentes dederunt odorem. Unde et Ap
Abbreviated transcription (Latin):
in euangłio seruiamꝰ. Transeamꝰ ad canticũ canticoꝵ:¬
et qđ adũsaruis totũ putat eẽ ꝓnuptus: uirginitatis con¬
tinere scicram̃ta monstrabo. Audiam quid loquat᷑
sponsa. anteꝗͣ sponsus eiꝰ. ad tras ueniat. patiatur. infe¬
ros penetret. ac refurgat. Similitudines auri faciem
cũ distine t̾ionib argenti : quoadusq rex in accubitu
suo ẽ. Anteꝗͣ resurgeret dñs. ⁊ euangłiũ coruscaret:
ñ babebat aurũ sponsa. s similitudines auri. Argentũ
aut̃ qđ innuptus hab̾e se pollicetur: habebat uariũ atq
distinctũ. in uidius continentib atq marit̾is. Deinde
legis umbra transierit : & ueritas euangłii uenerit.
liemps transiit. pluuia habut sibi. Hoc de uetĩ testam̃to
Rurfũ de euangłio ⁊ uirginitate. Flores iustͥ sunt
interni: tẽpus sectionis aduenit. Nonnie tibi uidet᷑ idipsũ
nõ habeͣnt. Etut ncinifestius. sumcimꝰ dep̃conio custittitis : uox

Expanded text:
in Evangelio serviamus. 30. Canticum canticoin Evangelio serviamus. 30. Canticum canticoet quod adversarius totum putat esse pro nuptiis, virginitatis continere sacramenta monstrabo. Audiamus quid loquatur sponsa, antequam sponsus ejus ad terras veniat, patiatur, inferos penetret, ac resurgat. Similitudines auri faciemus tibi cum distinctionibus argenti, quoadusque rex in accubitu suo est . Antequam resurgeret Dominus, et Evangelium coruscaret, non habebat aurum sponsa, sed similitudines auri. Argentum autem quod in nuptiis habere se pollicetur, habebat varium atque distinctum in viduis, continentibus, ac maritatis. Deinde Legis umbra transierit, et veritas Evangelii venerit. hiems transiit, pluvia abiit sibi . Hoc de veteri Testamento. Rursum de Evangelio et virginitate. Flores visi sunt in terra, tempus sectionis advenit . Nonne tibi videtur idipsum non habeant ? Et manifestius de praeconio castitatis: Vox,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pari
Cũ gͦ boni creati sumꝰ & recti adõ: ipsi uitio nr̃o sum ad priora
lapsi. & qđ in paradiso rectũ in nob̾ fuerat : egredientib
de paradifo deprauatũcitu ẽ. Quod si obiereris anteꝗͣ pec¬
carent sexũ uiri. ⁊ femine fuisse diuisũ.⁊ absq peccato
eos potuisse cõuingi: quid futurũ fuerit incertũ ẽ. Neq
eñĩ possumꝰ stire dĩ uidicia: & ex nr̃o arbitrio illiͦ sentẽ¬
ciȩ p̃iudicare. Hoc qđ fact̾ũ ẽ in ꝓpatulo ẽ : qđ qui in
para difo uirgines ꝑmanser̃ eiect de paradiso copulatis.
Ficiuntur de paradiso. ⁊ qđ ibi ñ ferer̃ in t̾ra faciunt. ut
statĩ a pͥncipio condicionis humanȩ. uirginitatẽ para disus
⁊ t̾ra nuptias dedicauerit. In om̃i tẽpore̾ sint uestim̃ta tua
candida. Candor uestiũ sempit̃nus: uirginitatis est pu¬
ritas. In maitutino seminauumꝰ sem̃ nr̃m: ⁊ ad uesꝑã
ñ cessemꝰ. Iui seruiuimꝰ in lege nuptus. uirginitati

Expanded text:
upari. upari. Cum ergo boni creati simus et recti a Deo, ipsi vitio nostro sumus ad pejora delapsi: et quod in paradiso rectum in nobis fuerat, egredientibus de paradiso depravatum est. Quod si objeceris, antequam peccarent, sexum viri et feminae fuisse divisum, et absque peccato eos potuisse conjungi. Quid futurum fuerit incertum est. Neque enim Dei possumus scire judicia, et ex nostro arbitrio, illius sententiae praejudicare. Hoc quod factum est, in propatulo est, quod qui in paradiso virgines permanserunt, ejecti de paradiso copulati sunt. jiciuntur de paradiso: et quod ibi non fecerunt, in terra faciunt, ut statim a principio conditionis humanae, virginitatem paradisus, et terra nuptias dedicaverit. In omni tempore sint vestimenta tua candida . Candor vestium sempiternus, virginitatis est puritas. In matutino seminavimus semen nostrum, et ad vesperam non cessemus. Qui servivimus in Lege nuptiis, virginitati
Abbreviated transcription (Latin):
tempus est: & tempus om̃i rei sub cęlo. Tempus pariendi & tempus
moriendi. Tempus plantandi & tempus euellendi qđ plantatũ ẽ¬
slantauimꝰ in nuptis: euellamꝰ ꝑ pudiciciã qđ plantãtũ est.
Tempus amplexandi & tempꝰ longe fieri ab amplexu. Tempꝰ
amandi & tempus odiendi. Tempus belli & tempus pacis.
Simulq nos cõmonet ne legẽ euangłio p̃feramꝰ. ne puri¬
tatẽ uirginitatis nuptis pritemꝰ equandã: meliora sunt
nouissimt sermonis quã initiũ eius. Statĩq subiungit.
Ne dixeris quid factũ est. qr dies pͥores meliores erant quã
hi: qr ñ sapient̃ int̾rogtisti hoc. & reddit causã. quare dies
posteriores meliores sint quã priores. qr bona ẽ inquit sapien¬
ti cũ ereditate. In lege eñi sapientiã carnis mors sequebatur
occidens. in euangłio sapientiã sp̃s hereditas expec t̾at em̃a.
Ecce hoc inueni dix̃ ȩxcłiastes. Hominẽ unũ de mille anuent: sẽ

Expanded text:
tempus est, et tempus omni rei sub coelo. Tempus pariendi, et tempus tempus est, et tempus omni rei sub coelo. Tempus pariendi, et tempus moriendi, tempus plantandi, et tempus evellendi quod plantatum ePlantavimus in nuptiis, evellamus per pudicitiam quod plantatum est. Tempus amplexandi, et tempus longe fieri ab amplexu. Tempus amandi, et tempus odiendi. Tempus belli, et tempus pacis. Simulque nos commonet, ne Legem Evangelio praeferamus; nec puritatem virginitatis, nuptiis putemus aequandam. Meliora sunt, dicens, novissima sermonis, quam initium ejus . Statimque subjungit: Ne dixhi. Quia non sapienter interrogasti de hoc : et reddit causam quare dies posteriores meliores sint quam priores: quia bona, inquit, est sapientia cum haereditate. In Lege enim sapientiam carnis, mors sequebatur occidens: in Evangelio sapientiam spiritus, haereditas exspectat aeterna. Ecce hoc inveni, dicit Ecclesiastes, hominem unum de mille inveni, et
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ hnc de meretrice. ñ de ahultera dr̃: s amor mulieris generalit̃
accusatur. qui semꝑ insaciabilis ẽ. qui extinct̾us accenditur. & pꝰ
copiã rursũ in ops est. cinimũ que uiriliẽ effeminat. ⁊ excepta
passione quã sustinet: aliud ñ sint cogitare. Simile quid ⁊ in se¬
quenti parabola legimꝰ. Per tria mouet᷑ t̾ra : quartũ aut̃ ñ potest
ferre. Si seruus regnet. & stultus si saturetur panib & odiosa
uxor si habeat uirũ bonũ: & ancilla si eiciat dñam suã. Ecce &¬
hic int̾ maloꝵ magnitudinẽ uxor ponit᷑. Quod si responderis. s
uxor odiosa : dicã tibi qđ ⁊ supͣ. Ad hoͣc ꝑiculũ in meiet fiȩͬri graue
est. Qui eñĩ ducit uxorẽ in ambiguo ẽ: utrũ odiosam an am&¬
bilẽ ducat. Si odiosam diexerit ferri ñ potest. Si amabilẽ amor
illius inferno. ⁊ arenti terre ⁊ incendio cõparatur. Ueniamus¬
ad ȩccłiasten: de ipso quoq testimonia pauca ponentes. Om̃ib

Expanded text:
Non hic de meretrice, non de adultera dicitur, sed amor mulieris generaliter accusatur, qui semper insatiabilis est, qui exstinctus accenditur, et post copiam rursum inops est, animumque virilem effeminat, et excepta passione quam sustinet, aliud non sinit cogitare. Simile quid et in sequenti parabola legimus: Per tria movetur terra, quartum autem non potest ferre : si servus regnet, et stultus si saturetur panibus, et odiosa uxor si habeat bonum virum: et ancilla si ejiciat dominam suam hic inter malorum magnitudinem uxor ponitur. Quod si responderis, sed uxor odiosa, dicam tibi quod et supra. Atqui hoc periculum in memet fieri grave est. Qui enim ducit uxorem, in ambiguo est, utrum odiosam, an amabilem ducat. Si odiosam duxerit, ferri non potest. Si amabilem, amor illius inferno, et arenti terrae, et incendio comparatur. ad Ecclesiasten, de ipso quoque pauca testimonia ponentes. Omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
duxerit uxorẽ. Unde pulcrhȩ uarrus geminus: sablimis
orator. Qui ñ inquit litigat celebs est. Melius est eñi habi¬
tare in angulo ter̾a: quã cũ uxore maledica. & in domo
in suꝑbiã. & contumeliã uro facit. quanto magis si dicior uxor
fuerit. & in domo eiꝰ uir manserit : Incipit eñi ñ uxor ẽt s dña.
Et iuro si offenđit: migrandũ c̃. Stillicidia eiciunt eiciunt homi¬
nẽ in die heniali de domo sua: similit̃ & mulier maledica de
ꝑpluere domũ eiꝰ : & eicit eũ de eͣdibͦ suis. idẽ de ecdđia. Unde ⁊
supͣ ab eodẽ salomone p̃cipit᷑. fili ne ꝑfluas. & apłs ad hebreos. Prept̃
erat̃ dilecdone dilecec & istȩ ñ saturauer̃ eã. Et quarte ñ suffat
dicere set ẽ : Insernus. ⁊ amor mulieris. ⁊ t̾ra quȩ ñ saciabit̾

Expanded text:
duxit uxorem. Unde pulchre Varius Geminus sublimis Orator, Qui non litigat, inquit, coelebs est. Melius est habitare in angulo tecti, quam cum uxore maledica in domo comin superbiam, et contumeliam viro facit: quanto magis si ditior uxor fuerit, et in domo ejus vir manserit! Incipit enim non uxor esse, sed domina; et viro si offenderit, migrandum est. Stillicidia ejiciunt hominem in die hiemali de domo sua, similiter et mulier maledica de perfluere domum ejus, et ejicit eum de aedibus suis, id est, de Ecclesia. Unde et supra ab eodem Salomone perant dilectione dilectae, sed istae non saturaverunt eam, et quartae non sufficit d
Abbreviated transcription (Latin):
rogat ut int̾roget. & post ressurrectionẽ nũciante maria
magdalenȩ qđ dñs surrexisset : ut̃q cucurrer̃ ad sepulchrũ
s ille p̃uenit. Cũq ȩẽnt in naui ⁊ piscarent᷑ in lacu genesa¬
reth. iħs stabat in littore : nesciebant apłi quẽ uident. Solus
uirgo uirginẽ recognoscit: ⁊ dicit petro dñs ẽ. Rursũ post
auditã sentenciã qđ ab alio cingendus eȩ̃t petrus ⁊ ducendꝰ
quo nollet. ⁊ crucis illi fuisset ꝓcissio ꝓpħetatri.⁊ ille diceret

Expanded text:
rogat ut interroget. Et post resurrectionem, nuntiante Maria Magdalene quod Dominus resurrexisset, uterque cucurrit ad sepulcrum; sed ille praevenit. Cumque essent in navi et piscarentur in lacu Genezareth, Jesus stabat in littore, nec sciebant Apostoli quem viderent: solus virgo virginem agnoscit, et dicit Petro: Dominus est. Rursum post auditam sententiam, quod ab alio cingendus esset Petrus, et ducendus quo 279 nollet, et crucis fuisset illi passio prophetata, et ille diceret
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ȩẽ ñ mortẽ. Si aut̃ obnixe cõtendit ioħm uirginẽnẽ¬
ñ fuisse : nos amoris p̃cipui uirginitatẽ causam dicimus. expo¬
nat ille si uirgo ñ fuit. cur cet̾is apłis plus amatus sit. At dicis.
Suꝑ petrũ fundatur ȩccłici. licet id ipsũ in alio loco suꝑ om̃s
eligitur. ut capite constituto scisiatis tollatur occasio. S
curñ ioħs electus uirgo  ẜtati delatũ ẽ. qr petrus senior
ent. ne adhuc ad olescens ⁊ pene puer: ꝓgresse etatis homi¬
nibus p̃ferretur. & magister bonus qui occasionẽ uirgu
debuera aufferre discipłis. & dixerat eis pacẽ meã do uob
pacẽ relnquo uob̃ & qui uoluerit int̃ uos mcuor ȩẽ minimꝰ¬

Expanded text:
tum esse, non mortem. Si autem obnixe contenderit, Joannem virginem non fuisse, et nos amoris praecipui causam virginitatem diximus, exponat ille, si virgo non fuit, cur caeteris Apostolis plus amatus sit? At dicis, super Petrum fundatur Ecclesia: licet id ipsum in alio loco super omneligitur, ut capite constituto, schismatis tollatur occasio. Sed cur non Joannes electus est virgo? Aetati delatum est, quia Petrus senior erat, ne adhuc adolescens ac pene puer, progressae aetatis hominibus praeferretur, et magister bonus, qui occasionem jurgii debuerat auferre discipulis, et qui dixerat eis: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis ;
Abbreviated transcription (Latin):
hec erit uxor quã preparauit dñs filio dni mei. In eo
enũ loco in quo ait. tuirgo quȩ egreditur ut auriat
aquã : in hebraico scriptum est abalma idẽ uirgo
fecreta. & nimia parentũ diligentia custodita.
Aut certe ostendãt mͥiubi hoc uerbo appellentur
et nuptȩ ÷ & impericiã confitebor. Ecce uirgo in utero
pore erat & anna filic phanuelis de tribu aser. insignis
dĩũ.Si cõũsacio tantũ ⁊ bona oꝑa & ieunia absq tur

Expanded text:
haec erit uxor, quam praeparavit Dominus filio domini mei . In eo haec erit uxor, quam praeparavit Dominus filio domini mei . In eo enim loco, in quo ait: Virgo quae egredietur, ut hauriat aquam. In Hebraico scriptum est ALMA, id est, virgo secreta, et nimia parentum diligentia custodita. Aut certe ostendant mihi ubi hoc verbo appellentur et nuptae, et imperitiam confitebor. Ecce virgo in utero pore erat Anna filia Phanuelis de tribu Aser, insignis Dei. Si conversatio tantum et bona
Abbreviated transcription (Latin):
tatis pandẽ scicram̃ta: qr ⁊ hec ipsa fastidiosa lec tori np¬
nares cat cduira ñ ambigo. Loqͣuit᷑ isaias spei nr̃ȩ
nere solere. in hebreo ũbũ ahalma ñ uirginẽ sonci¬
ad olescentula aut̃ uł puella: ñ abalma dr̃ s patira.
Quid est igitur qđ significat ahalma s abscõditã turginẽ
ab condita est. nec abͥominũ fortuito separata conspee t̾uᵈ.
deniq & rebbeta in genesi ob nimiã castitatẽz eccłiȩ tipũ
quȩ̃ in sua uirginitate signabat: abalma scribit᷑ ñ bedula.
Sic̃ mainifestũ esse poterit ex sermonib pueri abrabã:
quos loquitur in mesopotamia Et dixi. Dñe ds̃ dñi mei
abrahã. si tu dirigis uiã meã ꝑ quã ego ingredior. ec ce
cũ stetero suꝑ fontẽ aquȩ. uirgo que egreditur ut auri¬
cit ciquã. & dixero ad eã. damͥ paululũ aque ut bibã de
ĩ dria tua. ⁊ responđit tubibe. & camelis tuis auriã.

Expanded text:
tatis pandere sacramenta, quia et haec ipsa fastidioso lectori tatis pandere sacramenta, quia et haec ipsa fastidioso lectori nares contractura non ambigo. 32. Loquatur Isaias spei nostranere solere, in Hebraeo verbum ALMA  , nonescentula autem vel puella, non ALMA dicitur, sed NAARA  . Quid est igitur quod significat ALMA? Absconditam virginem, abscondita est, nec ab hominum fortuito separata conspectu. Denique et Rebecca in Genesi ob nimiam castitatem et Ecclesiae typum, quem in sua virginitate signabat, ALMA scribitur, non BETHULA, sicut manifestum esse poterit ex sermonibus pueri Abraham, quos loquitur in Mesopotamia, Et dixit, Domine Deus domini mei Abraham, si tu dirigis viam meam per quam ego ingredior, ecce dum stetero super fontem aquae, virgo quae egredietur, ut hauriat aquam, et dixero ad eam: Da mihi paululum aquae, ut bibam de hydria tua; et responderit, et tu bibe, et camelis tuis hauriam:
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ clausũ ẽ ater signatũ: similitudinẽ habet matris
dñi. matris ⁊ uirginis. Vnde & insepulchro saluatoris
nouo qđ in petra durissima fuerat excisũ: nec ante
nec post ea quispiã positus est. & tam̃ hȩc uirgo ꝑ pe¬
tua : multarũ est m̃c̃it̃ uirginũ. Sequit᷑ eñ. Emussiones
malo granatis ⁊ pumnis: om̃iũ uirtutũ significatur in
uirginitate cõcentus. Fratruolis m̃s candidꝰ & rubicũdꝰ.
Candidus in uirginitate : rubicundus in martirio. Et
qr rubicundus ⁊ candid̾ est : id circo statĩ additur. Gutt᷑
laudatus a sponsa uirgine: laudat uicissim uirginẽ
sponsã & dicit ei. Spetiosi facã s̃ gressus tui. in calciam̃as
filii aminadab: qđ int̾p̃tat᷑ popłi sponte offerenas. Uir¬
gintas eñi uoluntaria est. Et idõ gressus çecłiȩ. in casti¬
tattͥe pulcritidiniͦs conlaudãtur. Nõ est huiꝰ temporis
in morẽ cõm̃tarii om̃ia de cantico canticorũ uirgini¬

Expanded text:
 clausum est, atque signatum, similitudinem habet Matris Domini, matris et virginis. Unde et in sepulcro Salvatoris novo, quod in petra durissima fuerat excisum, nec ante, nec postea quisquam positus est. Et tamen haec virgo perpetua multarum est mater virginum. Sequitur enim: Emissiones malogranatis et pomis, omnium virtutum significatur in virginitate concentus. Fratruelis meus candidus et rubicundus; candidus in virginitate, rubicundus in martyrio. Et quia rublaudatus a sponsa virgine, laudat vicissim virginem sponsam, et dicit ei: Speciosi facti sunt gressus tui in calceamentis, filia Aminadab, quod interpretatur, populi se sponte offerentis . Virginitas enim voluntaria est, et ideo gressus Ecclesiae in castitatis pulchritudine collaudantur. Non est hujus temporis in morem Commentarii omnia de Cantico canticorum virgini
Abbreviated transcription (Latin):
socrtiten : dixissẽ fotur ad discipłos suos. Abite et magis¬
trum querite : ego enĩ iã repꝑi. Sttitimq uenditis quȩ ha¬
bebat:⁊ & publicẽ distributis: nichil sibi ampliꝰ quamno
palliolum reseruciuit. Pauꝑtatisq eiꝰ & laborisi &e reno¬
phontestis ẽ. in simposio : & in numerabiles librieiꝰ. Lus
clios philosophico. alios rethorico genere conscripsit. Eluus
alogenes ille famosissimꝰ setaitor fait: potenciar rege alexis¬
dro. et naturȩ humane uictor: Nam cum discipłorum
antistenes nullum recꝑet. et ꝑseuerantẽ diogenẽ remquios
quiꝰ me cituo possit obsequio sepcutire: Pefot saturꝰ quli
Alustrium uirorum scribit historias. qđ diogenes pallio du¬
plici usus sit ꝓpt̃ frigꝰ: peram ꝓcellario habuerit
Seuq porttrit elcuicĩ ob corpusculi fnigilitatẽ i quo ã

Expanded text:
Socratem, dixisse fertur ad discipulos suos: Abite, et magisSocratem, dixisse fertur ad discipulos suos: Abite, et magistrum quaerite, ego enim jam reperi. Statimque venditis quae habebat, et publice distributis, nihil sibi amplius quam palliolum reservavit. Paupertatisque ejus et laboris, et Xenophon testis est in Symposio, et innumerabiles libri ejus: quorum alios philosophico, alios rhDiogenes ille famosissimus sectator fuit, potentior rege Alexandro et naturae humanae uictor. Nam cum discipulorum Antisthenes nullum reciperet et perseuerantem Diogenem remouere qui me a tuo possit obsequio separare'. Refert Satyrus, qui illustrium uirorum scribit historias quod Diogenes pallio duplici usus sit propter frigus, peram pro cellario habuerit, secumque portarit clauam ob corpusculi fragilitatem qua
Abbreviated transcription (Latin):
& piscibus & quibusdam pomis aibstinere sollẽpne ẽ. Barde sanes
uir baby lonius: induo dogmata apud indos. gimnosophistas
diuidit. Quorum unum appellat bragmartis. altum scimanes :
qui tante continentiȩ sunt. ut uł pomis cirborũ iuxti gangẽ
flunum. uł publico orizȩ && strinȩ. alantur cibo. Et cũnax
ꝓpħas nonsolum carnibus: sed & coctis cibis abstinuisse re¬
fot. Xenocrates philosophus. decreptolemi legibus
cpud athenienses tria tantũ p̃cepta intemplo eleusine resi¬
deret scribit. Honoraindos parentes. ueneraindos deos car¬
nibus nonuescendũ. Orphcuis in carmine suo: esumcars¬
nium penit᷑ de testatur. Pithagorȩ. socratis. antistenis
& reliquorum frugalitatẽ reffarẽ in confusionẽ nrãm : nͥ
&& longum cẽt. et ꝓprii oꝑis indigent officium. Hie carte :
antistẽnes: qui cũ gloriose docuissaȩ rethoricã. audissetti

Expanded text:
et piscibus, et quibusdam pomis abstinere, solemne est. Bardesaet piscibus, et quibusdam pomis abstinere, solemne est. Bardesauir babylonius, in duo dogmata apud indos ginnosophistas diuidit, quorum unum appellat bragmanas, alterum samoneos; qui tantae continentiae sint, ut uel pomis arborum iuxta Gangim fluuium uel publico orizae et farinprophetas non solum carnibus, sed et coctis cibis abstinuisse refert. Xenocrates Philosophus de Triptolemi legibus apud Athenienses tria tantum praecepta in templo Eleusinae residere scribit: honorandos parentes, venerandos deos, carnibus non vescendum. Orpheus in carmine suo esum carnium penitus detestatur. Pythagorae, Socratis, Antisthenis, et reliquorum frugalitatem referrem in confusionem nostram: nisi et longum esset, et proprii operis indigeret. Hic certe est Antisthenes, qui cum gloriose docuisset rhetoricam, audissetque
Abbreviated transcription (Latin):
humores corporis qui noscuntur ex ocio. et ex mansione uniꝰ
loci nimia. cum uictꝰ castigatione siccabant. Iosephus in
scda iudaicȩ captiuitaitis historia. & in octauo decimo
antiquitatit̃ libro. & contrii appionẽ duob. uoluminibus.
tria de scribit dogmata udeorũ. phariseos. saduceos. esseos.
Quorum nouissimos miris effert laudibus: qđ & uxoribus
& uino. et carnib semꝑ abstinuerint. & quotidicinũ ieiui¬
nium uerterint innacturam. Suꝑ quorum uita: & philo
uir doctissimꝰ ꝓprium uolum̃ edidit. Cleantes cizicenꝰ.
& asclepiades eypriꝰ. ȩctite qua pigmalion inoriente reg¬
nabat : scribunt ȩsum carnium non fuisse. Eubolus qͥ
historiam mithrȩ multis uoluminib. explicauit: narrat
apud ꝑsas tria genera magorum. Quorum pͥmos qͥ doc¬
tissimi sunt & eloquentissimi : excepta stirina & holere
nichil amplius incibo sumere. Apud eleusinã : etiã uoluerib

Expanded text:
humores corporis, qui nascuntur ex otio, et ex mansione unios humores corporis, qui nascuntur ex otio, et ex mansione unios loci, nimia victus castigatione siccabant. Item Josephus, in secunda Judaicae captivitatis historia, et in octavo decimo Antiquitatum libro, et contra Appionem duobus voluminibus, tria describit dogmata Judaeorum: Pharisaeos, Sadducaeos, Essaenos. Quorum novissimos miris effert laudibus, quod et ab uxoribus et vino et carnibus semper abstinuerint , et quotidianum jejunium verterint in naturam. Super quorum vita et Philo, vir doctissimus, proprium volumen edidit. Neantes Cizycenus, et Asclepiades Cyprius, aetate qua Pygmaleon in Oriente regnabat, scribunt esum carnium non fuisse. Eubulus quoque, 344 qui historiam Mithrae multis voluminibus explicuit, narrat apud Persas tria genera Magorum, quorum primos, qui sint doctissimi, et eloquentissimi, excepta farina et olere, nihil amplius in cibo sumere. Apud Eleusinam, etiam volucribus
Abbreviated transcription (Latin):
sasq ac rationes siderum contẽplati sint. Dumquã mulie¬
ribus se miscuerint. numquam cognatos & ꝓpinquos nec li¬
bos quidem udint. exeo tẽpore quo cȩpissent diuino cultui
deseriure: carnib & uino semꝑ cibstinuerint. ꝓpt̾ tenuita¬
tẽ sensus & uerciginẽ capitis quũ ex paruo cibo patiebant᷑.
& maxime ꝓpt̃ cippeitꝰ libidinis. qui exhis cibis & hacpo¬
tione nascuntur. Pane rtro uescebantur: ne onertirẽt sto¬
maicũ. Et si quando comedebant. tunsum parit̃ hẏsopũ su¬
mebant incibo: ut escam grauiorẽ illiꝰ calore dequoquerẽ
Oleum tantum inholerib. nouerant : uerum et ipsum parum.
ꝓpt̃ nciusicim et asꝑittitẽ gustus liniendam. Q dloquar
Cubile eis defolus palmarũ quas baias uocant. contextũ erat.
Scabellum accline. & exuna parte oblicũ intemi: ꝓpul uillo
capiti subponebant. Didui triduiq in ediam sustinentes:¬

Expanded text:
sasque ac rationes siderum contemplati sint; numquam muliesasque ac rationes siderum contemplati sint; numquam mulieribus se miscuerint; numquam cognatos et propinquos, ne liberos quidem 343 viderint, ex eo tempore, quo coepissent divino cultui deservire; carnibus et vino semper abstinuerint, propter tenuitatem sensus et vertiginem capitis quam ex parvo cibo patiebantur: et maxime propter appetitus libidinis, qui ex his cibis et ex hac potione nascuntur. Pane raro vescebantur, ne onerarent stomachum. Et si quando comedebant, tusum pariter hyssopum sumebant in cibo, ut escam graviorem illius calore decoquerent. Oleum tantum in oleribus noverant, verum et ipsum parum, propter nauseam et asperitatem gustus leniendam. Quid loquar, Cubile eis de foliis palmarum, quas baias vocant, contextum erat: scabellum accline, et ex una parte obliquum, in terra pro pulvillo capiti supponebant,
Abbreviated transcription (Latin):
& huc illucq se uertens. & inructꝰ uł increpitꝰ uentorum
inflacione respirans. Quale illud ieiunium. cut qualis
illa refectio post ieiunium. cumpridianis ȩpulis distendim᷑.
& guttur nr̃m meditatorium efficit᷑ latrinarum: Dũq
ĩeuinium appellandum ẽ. quam crapula: cuit fecens &
om̃ia humꝰ funderet : nullum comedisse carnes. sed uni¬
uersos uixisse frugib. & pomis. quȩ sponte tenio gignebat
Perscirum. id ÷ ciriuitã xenophon: octo uoluminib. explicat.
Polenta & cardamo ec sale acpane cibario: eos asserens uis¬
titare. Hacedȩmonioꝵ m̃se fragilitatisq & supͣ script. xe¬
nophon et thepͣhrastꝰ. & om̃s pene scriptores greciȩ: testes
sunt. Cheremon stoicꝰ uir eloquentissimꝰ. Ncurat deuita
antiquorum egẏpti Saẽdotũ : qđ om̃ib. mundi negocus
curisq post positis: semꝑ intẽplo fuerint. & rerũ naturas eau¬

Expanded text:
et huc illucque se vertens, et in ructus vel in crepitus ventorum et huc illucque se vertens, et in ructus vel in crepitus ventorum efflatione respirans. Quale illud jejunium est, aut qualis illa refectio post jejunium, cum pridianis epulis distendimur, et guttur nostrum meditatorium efficitur latrinarum? Dumque jejunium appellandum est, quam crapula, ac fetens, et omnia humus funderet, nullum comedisse carnes, sed universos vixisse frugibus et pomis, quae sponte terra gignebat. Persarum regis Cyri vitam Xenophon octo voluminibus explicat: polenta et cardamo et sale ac pane cibario eos asserens victitare. Lacedaemoniorum mensae frugalitatisque, et suprascriptus Xenophon et Theophrastus, et omnes pene scriptores Graeciae testes sunt. Chaeremon Stoicus, vir eloquentissimus, narrat de Vita antiquorum Aegypti sacerdotum, quod omnibus mundi negotiis curisque postpositis, semper in templo fuerint; et rerum naturas, cau
Abbreviated transcription (Latin):
necessarici ẽ : Necturbare uos debet si rari sunt huiꝰ ꝓposita
curii pauꝑtatẽ: & inttintai urbe uix pcuicos inuenies.
quos sequaris. Noli timere : ne si carnes non comedens:
aucupes & uenatores frustiis arcificia didicerint.
laborantes : ꝓ scriptione bonorum adsimplicẽ mensã
& pauꝑes cibos redactos conualuisse. Caruerant enĩ
sollicitudine dispensandȩ dom: & epularum largitate.
quȩ & corpꝰ frangunt & animam. Irridet ora ciꝰ appe¬
titum ciborum : qui consumpti relinqunt pęnitenciã.
Sꝑne uoluptates. nocet emptti dolore uoluptas. Et cũ ina¬
menissimo agro. in morsum uoluptuosorum hominum se cras¬
sum pinguẽq describeret: iussit hisuersibus. Me pinguẽ
& nitidum: bene curtita cute uises. Cum᷑ dere uoles. epi¬
curi degrege porcum. Sed ẽxuilissimis cibis uitanda sacietas
ẽ. Nichil enĩ itti obruit animũ : ut plenꝰ uent̃ ex ȩstuans:

Expanded text:
necessaria est. Nec turbare nos debet, si rari sint hujus propositi necessaria est. Nec turbare nos debet, si rari sint hujus propositi Curii paupertatem, et in tanta urbe vix paucos invenies quos sequaris. Noli timere, ne si carnes non comederis, aucupes et venatores frustra artificia didicerint. laborantes, proscriptione bonorum, ad simplicem mensam et pauperes cibos redactos, convaluisse. Caruerant enim sollicitudine dispensandae domus, et epularum largitate, quae et corpus frangunt et 342 animam. Irridet Horatius appetitum ciborum, qui consumpti relinquunt poenitentiam: Sperne voluptates, nocet empta dolore voluptas. Et cum in amoenissimo agro in morsum voluptuosorum hominum se crassum pinguemque describeret, lusit his versibus: Me pinguem et nitidum, bene curata cute, vises, Cum ridere voles, Epicuri de grege porcum. Sed et ex vilissimis cibis vitanda satietas est. Nihil enim ita obruit animum, ut plenus venter et exaestuans,
Abbreviated transcription (Latin):
carnium. Quicaitẽ sim plici uuistu abutunt᷑: eoscares non
regͥrere. Scipientiȩ quo oꝑam dare pionpossum̃ : sim̃sȩ hae
bundantiam cogitemꝰ. quȩ labore nimio et cura indiget u
Cito eepletur nciture necessittis Frigus et fames: simplici uesti¬
cũ paruo contentꝰ fueris : mundum hab̃e subpedib &om¬
lcirum elibidinis luxuriã. Nemo queret diuicias. Qucirũ
usus: aut in uentre aut subuentre ẽ. Qui egrotat poN
adit̃ recipit scinitaitẽ. nisi tenui cibo & castigcto uictu: quȩ
his & serucri potest. Nequis putet morbos holerib in̾citari
Sicutẽ milonis illius crotoniatȩ uires holera non ministiront.
quȩ nascuntur e caluntur & carnibus. quid necesse ẽ. scipi
enti uiro et philoꝓho xp̃i. tantam habe fortitudinẽ. quȩ at¬
letis e militib nec essaria ẽ: quã cum habuerit aduicici ꝓħ¬
uolunt abuti libidine: et incęnum demersi uoluptatum
ad eoitũ semꝑ ex estuant.  p̃icino. scinitas absq uirib nimꝗͥs

Expanded text:
ici victu utuntur, eos carnes non requirere. Sapientiae ergo operam dare non possumus, si mensae abundantiam cogitemus, quae labore nimio et cura indigent. Cito expletur naturae necessitas; frigus et fames, simplici vesticum parvo contentus fueris, mundum habere sub pedibus, et omlarum et libidinis luxuriam, nemo quaeret divitias, quarum usus, aut in ventre, aut sub ventre est. Qui aegrotat, non aliter recipit sanitatem, nisi tenui cibo et castigato victu, quae his et servari potest; ne quis putet morbos oleribus concitari. Si autem Milonis illius Crotoniatae vires olera non ministrant, quae nascuntur et aluntur ex carnibus: quid necesse est viro sapienti et philosopho Christi, tantam habere fortitudinem, quae athletis et militibus necessaria est, quam cum habuerit, ad vitia provolunt abuti libidine, et in coenum demersi voluptatum, ad coitum semper exaestuant. Christiano sanitas absque viribus nimiis
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝓcul abhis remoti sepe capiam᷑ fiaturȩ illecebras. &
cogamur eti cuꝑe quorum copiam nonhabemꝰ: quanto
magis sicircum dati retib uoluptatũ eẽ nos libos airbitre¬
mur. Sensus nr̃ illud cogitat quod uidet. audit. odo¬
ratur. gustat. at trettit. Et adeiꝰ rei trahitur appeti¬
tum : cuiꝰ capitur uoluptate. Qđ mens uideat. et mens
cuidiat. et quod nec cudire quippiam Nec uidẽ possimꝰ: nͥ
sensus inẽa quecernimꝰ et cudimꝰ fuerit intent. Uecꝰ qͦq
Sentencia ẽ. difficile immo impossibile ẽ. delicuis & uolup¬
tatib affluentes ponea cogiture quȩ gerimꝰ: frustrirq.
quidam simulant. salua fide & pudicicia et integritate

Expanded text:
enim procul ab his remoti saepe capiamur naturae illecebris, et enim procul ab his remoti saepe capiamur naturae illecebris, et cogamur ea cupere, quorum copiam non habemus; quanto magis, si circumdati retibus voluptatum, esse nos liberos arbitremur! Sensus noster illud cogitat, quod videt, audit, odoratur, gustat, attrectat, et ad ejus rei trahitur appetitum, cujus capitur voluptate. Quod mens videat, et mens audiat; et quod nec audire quippiam, nec videre possimus , nisi sensus in ea quae cernimus, et audimus fuerit intentus, vetus quoque sententia est. Difficile est, immo impossibile, deliciis et voluptatibus affluentes, non ea cogitare quae gerimus: frustraque quidam simulant
Abbreviated transcription (Latin):
habriticuli scĩtate: Nichil aliud quam deuircutib cogitairã
Sed et ipse plato cum eẽt diues. & thorũ eiꝰ. diogenes lutatis
pedib conculcaret : ut posset uticare philosophiȩ elegit
ciecidemiam uillam aburbe ꝓcul. nonsolum deserctim ses¬
& pestilentẽ. ut cura & assiduitate morborum: libidinis im¬
petꝰ frangerentur. discipuliq sui nullam ciliam sentirent
uoluptatẽ: nisi earum rerum quas discerent. Quos dam
legimꝰ efodisse sibi occłos: ne ꝑeorum uisum acontẽplatione
philosophiȩ cuocairentur. UNde et socrates ille thebanꝰ. ꝓ¬
iecto inmari non pcaruo durb ponđe : abite inquit pessum
male cupiditates. Ego uos mergam : ne ipse mergar a uobis
Qđ siquis estimat et habundancia ciborum potionũq se ꝑ¬
frui. et uacare sapientiȩ posse. hoc ÷ uersciri int̃ delitias.
& deliticrum uicus NoNtener: se ipsum decipit. Cũ

Expanded text:
habitaculi sanctitate, nihil aliud quam de uirtutibus cogitarent. habitaculi sanctitate, nihil aliud quam de uirtutibus cogitarent. Sed et ipse Plato, cum diues esset et torum eius Diogenes lutatis pedibus conculcaret, ut posset uacare philosophiae elegit Academiam uillam ab urbe et pestilentem: ut cura et assiduitate morborum, libidinis impetus frangeretur: discipulique sui nullam aliam sentirent voluptatem, nisi earum rerum quas discerent. Quosdam legimus effodisse sibi oculos, ne per eorum visum a contemplatione philosophiae avocarentur. Unde et Crates ille Thebanus, projecto in mari non parvo auri pondere, Abite, inquit, pessum malae cupiditates: ego vos mergam, ne ipse mergar a vobis. Quod si quis existimat et abundantia ciborum potionumque se perfrui, et vacare posse sapientiae, hoc est, et versari in deliciis, et deliciarum vitiis non teneri, seipsum decipit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
cunei cid arcẽ nr̃ȩ m̃tis intrauerint. ubi erit lib̾tas. ubi
fortitudo eiꝰ. ubi de dõ cogitacio. maxime cũ tactus de¬
pingtit sibietiam p̃teritas uoluptates. et recordatione
uiciorum cogat animum compati. e quodammꝰ exer¬
forum reliquerunt frequentias urbium. & ortulos sub ur-¬
banos. ubi ager irriguus. & arborũ comȩ. et susums
auum. fontis speculum. riuus immurmurans. & mul¬
te oculorũ auriumq illecebre: ne ꝑluxum et habundan¬
ciam copicram anime fortitudo mollesceret. et eiꝰ pudi¬
ticia constupnoretur. In utile quippe ẽ. crebro uidere
ꝑquȩ aliquando cciptus sis : & eorum te ex ꝑim̃to cõmitẽ
quibus difficult̃ ccreas. Nam epithagorei huiꝰcemodi
frequentiam declinantes : in solitudine & desertis locis
habrttre consueuerant: Platonici quoq etstoici. intẽploꝵ
lucis et porticib uersabantur : ut ammoniti angustioris

Expanded text:
cunei ad arcem nostrae mentis intraverint, ubi erit libertas, ubi cunei ad arcem nostrae mentis intraverint, ubi erit libertas, ubi fortitudo ejus, ubi de Deo cogitatio: maxime cum tactus depingat sibi etiam praeteritas voluptates, et recordatione vitiorum cogat animam compati, et quodammodo exerphorum, reliquerunt frequentias urbium, et hortulos suburbanos, ubi ager irriguus, et arborum comae, et susurrus avium, fontis speculum, rivus immurmurans, et multae oculorum auriumque illecebrae: ne per luxum et abundantiam copiarum, animae fortitudo mollesceret, et ejus pudicitia constupraretur. Inutile  pericper quae aliquando captus sis, et eorum te experimento committere quibus difficulter careas. Nam et Pythagoraei huiuscemodi frequentiam declinantes, in solitudine et desertis locis habitare consueuerunt. Platonici quoque et Stoici in templorum lucis et porticibus uersabantur, ut admoniti angustioris