comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i mmimo gratulabunt᷑ qͦd pares eis fiant dm̃ fui. s cum
laurentinã publicũ scortũ uelim saltim laidem aut phri¬
dem int̾ uiones. ⁊ cereres. ⁊ dianas ad oretis. Cũ simeonẽ
magũ statua ⁊ inscriptionẽ scĩ cdi mauguratis. Cũ pectagogis
aulicis nescio quẽ sinhodi deũ facitis licet nõ nobiliores dei uete

Expanded text:
vestri, immo gratulabuntur, quod pares eis fiant domini sui. Sed cum vestri, immo gratulabuntur, quod pares eis fiant domini sui. Sed cum Larentinam publicum scortum, velim saltim Laidem aut Phrynen, inter Iunones et Cereres et Dianas adoretis, cum Simonem Magum statua et inscriptione Sancti Dei inauguratis, cum de paedagogiis aulicis nescio quem s
Abbreviated transcription (Latin):
in astario uectigales habetis si capitoliũ. si colitorũ forũ
petit᷑ sub eadẽ uocẽ p̾conis. sub eadem asta. sub eadem ad¬
notatione questoris diumitas addieta conductt᷑.Sed enim
agi tributo honusti uliores hominũ capita stipencdio cẽ¬
sa ignobiliora. Nam he sunt note captiuitatis. Dĩ uero
it cauponas religio mendicans exigitis mercede ꝓ solo tẽ¬
pli. pro auditu sacri nõ licet deos gratis nosse. Uenales st̃
quid om̃ino ad orandos eos facitis. qͦd nõ etiã mortuis ur̃is
conferatis edes. ꝓide aras. ꝓinde idem habitus ⁊ insig¬
nia instatius. ut etas. ut ars. ut negoeiũ mortui fuit. Ita
deus ẽ quo differt ab epulo. iois silicernũ. a simpu¬
lo obba ab aruspice pollic̃tor. Nam ⁊ aruspex. mortius ap¬
paret. s digne imꝑatoribꝰ defunctis honorẽ diuinitatis di¬
catis quibꝰ ⁊ inuentibꝰ eũ addicitis accepto ferent dii

Expanded text:
in hastario vectigales habetis. Sic Capitolium, sic olitorium forum in hastario vectigales habetis. Sic Capitolium, sic olitorium forum petitur; sub eadem voce praeconis, sub eadem hasta, sub eadem adnotatione quaestoris divinitas addicta conducitur. Sed enim agri tributo onusti viliores, hominum capita stipendio censa ignobiliora nam hae sunt notae captivitatis, dei vero it cauponas religio mendicans. Exigitis mercedem pro solo templi, pro aditu sacri. Non licet deos gratis nosse; venales sunt. Quid omnino ad honorandos eos facitis quod non etiam mortuis vestris conferatis? Aedes proinde, aras proinde. Idem habitus et insignia in statuis. Ut aetas, ut ars, ut negotium mortui fuit, ita deus est. Quo differt ab epulo Iovis silicernium? a simpulo obba? ab haruspice pollinctor? Nam et haruspex mortuis apparet. Sed digne imperatoribus defunctis honorem divinitatis dicatis, quibus et viventibus eum addicitis. Accepto ferent dei
Abbreviated transcription (Latin):
si est. aios utõs dephendimim quai quos psumitis ẽ
negligitis quos timetis destruitis quos etiam uindica¬
tis inluditis. Recognoscite si m̃tior. Primo qui eũ alii ali¬
os colitis. utiq quos nõ colitis offenditis p̾latio alterius
sine alteriꝰ contumelia nõ potest ꝓcedẽ. quia nec electio
sine reꝓbatione. Iam gͦ cõtẽpnitis quos reprobatis quos
reprobando offendere nõ timetis. Nam ut supra p̾stiẽ¬
ximus statꝰ dĩ cuiꝰq insenatus estimatione pendebat.
Deus nõ erat quẽ homo consultus noluisset ⁊ nolendo clãp
dicitis domestica potestate tractatis pignerando uẽ¬
ditando demutando. Aliquando in eaccabulo de faturno.
Aliquando in trullã de minerua ut qͥsq contritꝰ atq cõ¬
tusus ẽ dũ dui colit᷑ ut qͥsq dominꝰ sanctiorẽ exꝑtus ẽ do¬
mesticã necessitatẽ publicos eque publico ure edatis quoᷤᷤ

Expanded text:
si erga deos vestros deprehendimini, qui, quos praesumitis esse, si erga deos vestros deprehendimini, qui, quos praesumitis esse, neglegitis, quos timetis, destruitis, quos etiam vindicatis, inluditis? Recognoscite si mentior. Primo quidem, cum alii alios colitis, utique quos non colitis, offenditis. Praelatio alterius sine alterius contumelia non potest procedere, quia nec electio sine reprobatione. Iam ergo contemnitis quos reprobatis, quos reprobando offendere non timetis. Nam, ut supra praestrinximus, status dei cuiusque in senatus aestimatione pendebat. Deus non erat quem homo consultus noluisset et nolendo damnadicitis, domestica potestate tractatis pignerando, venditando, demutando aliquando in caccabulum de Saturno, aliquando in trullam de Minerva, ut quisque contritus atque contusus est, dum diu colitur, ut quisque dominus sanctiorem expertus est domesticam necessitatem. Publicos aeque publico iure foedatis, quos
Abbreviated transcription (Latin):
porimꝰ ante plũbum ⁊ glitinũ ⁊ gomphos sine capite sunt
diei unr̃i adbestias impellm̃. Certe qͥd libo ⁊ chibele. ⁊ eelesti
ampsientas ignibꝰ urim̃. hoc ⁊ illi a pͥma qͥd ẽ massa ni me¬
talba ctãpͥnam̃i. Indecenient̃ dĩ ur̃i in infuł religam᷑. Solet
⁊ minsula aliqui cleus ũr aut nasci aut mori fuꝑ. hec
constat duinitas aliqua. E rgo qui piiunt᷑ cõseerat᷑
et muimina erunt dicenda supplicia s plane nõ sertuĩt
has iuirias ⁊ cõtumelias fabricationis sue dei ur̃i sicut
nec obssequia. Dimpie uoces o sacrilega cõiuerai Infren¬
dite inspͥumate icdẽ estis qui senequã aliquẽ plibus att
maiorib ae ut̃a suꝑsticione ꝑorantẽ rephendistis. Iattne
nõ adoramꝰ dias nnlin ⁊ mures. ⁊ araner intelligunt nõ¬
nõ aiuaa mag̃is quã penã merebatur repudtũ omino ẽ¬
rorisi. Possumꝰ cñ uicdi lecde eos quos certi suml om̃mo nõ

Expanded text:
ponimus. Ante plumbum et glutinum et gomphos sine capite sunt ponimus. Ante plumbum et glutinum et gomphos sine capite sunt dei vestri. Ad bestias impellimur. Certe quas Libero et Cybele et Caelesti applicatis. Ignibus urimur. Hoc et illi a prima quidem massa. In metalla damnamur. Inde censentur dei vestri. In insulis relegamur. Solet et in insula aliqui deus vester aut nasci aut mori. Si per haec constat divinitas aliqua, ergo qui puniuntur, consecrantur, et numina erunt dicenda supplicia. Sed plane non sentiunt has iniurias et contumelias fabricationis suae dei vestri, sicut nec obsequia. O impiae voces, o sacrilega convicia! Infrendite, inspumate! Idem estis qui Senecam aliquem pluribus et amarioribus de vestra super stitione perorantem reprehendistis. Igitur non adoramus, quas milvi et mures et araneae intellegunt, nonne laudem magis quam poenam merebatur repudium agniti erroris? Possumus enim videri laedere eos quos certi sumus omnino non
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd sint. Qitantũ igit᷑ de diis ur̃is nomina solũmodo uideo
quotiindã ueterũ mortuorũ ⁊ fabulas auctio ⁊ siera
da fabulis recognosco. Iuantũ autẽ de fimulaeris ipsis
nichil aliud rep̃hendo. quã materias sorores ẽẽ uasculo¬
rũ instrum̃torũq comuniũ. uel ex isdem uasculis ⁊
inftrum̃tis quasi facũ cõsecratione mutantes licentia
artis transfigurante. Et qͥdem contumeliosissime.⁊
in ipso oꝑe sacrilege ut reuera nob̾ maxime. qui ꝓpt̾¬
ipsos deos plectim. solatiũ penarũ esse possit qͦd eadem
⁊ ipsi patiunt᷑ ut fiant. Crucibꝰ ⁊ stipitibꝰ impositis xp̃i¬
anos qd simulaerũ nõ priꝰ argilla deformat crueiet
stptti suꝑ strueta in patibulo pͥmum corpꝰ cdei ur̃i dedieat᷑
ungus de raditis lat̾a xp̃ianorũ. At in deos ur̃os ꝑ om̃a
membra uaticliꝰ meũbũ aseie ⁊ runtine ⁊ scobine ceruee̾

Expanded text:
quid sint. Quantum igitur dequid sint. Quantum igitur dequorundam veterum mortuorum, et fabulas audio, et sacra de fabulis recognosco; quantum autem de simulacris ipsis, nihil aliud deprehendo, quam materias sorores esse vasculorum instrumentorumque communium, vel ex iisdem vasculis et instrumentis quasi fatum consecratione mutantes, licentia artis transfigurante, et quidem contumeliosissime et in ipso opere sacrilege, ut revera nobis maxime, qui pipsos deos plectimur, solatium poenarum esse possit quod eadem et ipsi patiuntur ut fiant. Crucibus et stipitibus inponitis Christianos. Quod simulacrum non prius argilla deformat cruci et stipiti superstructa? in patibulo primum corpus dei vestri dedicatur. Ungulis deraditis latera Christianorum. At in deos vestros per omnia membra validius incumbunt asciae et runcinae et scobinae. Cervices
Abbreviated transcription (Latin):
os facite criminissimos qͦsq ut placeatis ur̃is diis illoꝵ ẽ ho¬
nor conseeratio coequaltũ sed omittã huiꝰ dignitatis rec̾cta¬
tum. Probi ⁊ integri ⁊ bon fuerunt qd̾ tam̃ potiores uirõ
apud inferos reliqͥstis aliquẽ de sapientia soeratẽ. de iusticra
aristiden. de militia themisthoctolẽ. de sublimitate ale¬
xandrũ. de felicitate policraten. de copio croesũ. de eloq̃n¬
tra cdemostenen. Quuis ex illis deis ur̃is graior ⁊ sapientior
catone : iustior ⁊ militarior scipiones quis sublimior põpcio:
felicior silla: copiosior crassos eloq̃ntior tullios quattto clig¬
mꝰ istos deos ille adsum̃dos expectasset p̃scius utiq potio¬
rũ ꝓpauit opinor et cae semel clusit. ⁊ nunc utiq me¬
lioribꝰ apud inferos musitantibꝰ erubeseit.
esso ram de isto. ut qui sciam me de simulaeris¬
ex ipsa ueritate demontraturũ qͥd nõ fint cũ ostendo

Expanded text:
os facite criminosissimos quosque, ut placeatis deis vestris. Illorum est hoos facite criminosissimos quosque, ut placeatis deis vestris. Illorum est honor consecratio coaequalium. Sed ut omittam huius indignitatis retractatum, probi et integri et boni fuerint. Quot tamen potiores viros apud inferos reliquistis! aliquem de sapientia Socratem, de iustitia Aristiden, de militia Themistoclem, de sublimitate Alexandrum, de felicitate Polycraten, de copia Croesum, de eloquentia Demosthenen. Quis ex illis deis vestris gravior et sapientior Catone, iustior et militarior Scipione? quis sublimior Pompeio, felicior Sulla, copiosior Crasso, eloquentior Tullio? Quanto dignius istos deos ille adsumendos expectasset, praescius utique potiorum? Properavit, opinor, et caelum semel clusit, et nunc utique melioribus apud inferos musitantibus erubescit. Cesso iam de isto, ut qui sciam me ex ipsa veritate demonstraturum quid non sint, cum ostendero
Abbreviated transcription (Latin):
tulerint ⁊ nõ potiꝰ in iiũ tartarũ merserint quẽ carcerẽ
penarũ infernarũ cũ uultis adfirmatis. Illue enĩ abstrudi
solent impii quiq in parentes ⁊ incesti in sorores ⁊ maritarũ
adult̾i ⁊ uirginũ raptores ⁊ pueroꝵ cõtaminatores ⁊ qui se¬
uiunt. et qui occidunt et qui furant᷑. ⁊ qui decipiunt
et quicũq similes sunt alicuiꝰ di ur̃i quẽ neminẽ integrũ
a crimine. aut uicio ꝓbare poteritis nͥ hominẽ negaueri¬
tis. At quin ut illos homines fuisse nõ possitis negare etrã
iste note accedunt que nec deos postea factos crecdi ꝑmit¬
tunt. Si enĩ uos talibꝰ puniendis p̃sidetis. si cõmeretũ. col¬
loquiũ. cõuictũ. malorũ ⁊ turpiũ ꝓbi quiq respiustis. hor
autẽ paries ille maiestatis sue cõsortio adsctuit. Quid gͦ dãpnatiᷤ
quorũ collegas ad oratis. Sugillatio ẽ in celo ur̃a usticia. De¬

Expanded text:
tulerint et non potius in imum tartarum merserint, quem carcerem tulerint et non potius in imum tartarum merserint, quem carcerem poenarum infernarum cum vultis adfirmatis. Illuc enim abstrudi solent impii quique in parentes et incesti in sorores et maritarum adulteri et virginum raptores et puerorum contaminatores et qui saeviunt et qui occidunt et qui furantur et qui decipiunt et quicunque similes sunt alicuius dei vestri, quem neminem integrum a crimine aut vitio probare poteritis, nisi hominem negaveritis. Atquin ut illos homines fuisse non possitis negare, etiam istae notae accedunt quae nec deos postea factos credi permittunt. Si enim vos talibus puniendis praesidetis, si conmercium, colloquium, convictum malorum et turpium probi quique respuitis, horum autem pares deus ille maiestatis suae consortio adscivit, quid ergo damnatis quorum collegas adoratis? Suggillatio est in caelo vestra iustitia. De
Abbreviated transcription (Latin):
int. s eĩ qui institint. Erat enĩ ante quã inueniretur. Ceterũ
si pot̾ea lb deus. qͥd uttẽ demonfirauit. male eũ lucullo actũ
ẽ qui pͥmius cerasta ex ponto italie ꝓmulgauit. quod nõ est
aptea conseeratis ut fruges noue auctor qutia ostensor.
Quã obrẽm si ab mitio ⁊ instrueta ⁊ certis exercendorum
officioꝵ suoꝵ rationibꝰ dispensata. umuersitas cõatiit.
ofraiat Ehac parte causa ex legende humanttatis in cli¬
uinicate quia quas illas stationes ⁊ potestates distribiustiᷤ
tam fuierunt ab initio quã ⁊ fuissent. ettã deos istos nõ
creassetis. Sed conuertimini ad causã aliã respondentes colla¬
tionẽ diunitatis meritoꝵ remunerandoꝵ fuisse rationem.
Et hic̃ cõceditis opmor illũ deũ dificũ usticia ꝓcellere. qui
nõ temere nec indigne. nec ꝓdige tantũ p̾mium dispensarit.
Uolo igit᷑ merita recensere an eiꝰmodi fint. ut illos in celũ ex¬

Expanded text:
enit, sed eius qui instituit; erat enim antequam inveniretur. Ceterum enit, sed eius qui instituit; erat enim antequam inveniretur. Ceterum si propterea Liber deus quod vitem demonstravit, male cum Lucullo actum est, qui primus cerasia ex Ponto Italiae promulgavit, quod non est propterea consecratus ut frugis novae auctor, qui ostensor. Quamobrem si ab initio et instructa et certis exercendorum officiorum suorum rationibus dispensata universitas constitit, vacat ex hac parte causa adlegendae humanitatis in divinitatem, quia quas illis stationes et potestates distribuistis, tam fuerunt ab initio quam et fuissent etiamsi deos istos non creassetis. Sed convertimini ad caussam aliam, respondentes collationem divinitatis meritorum remunerandorum fuisse rationem. Et hinc conceditis, opinor, illum deum deificum iustitia praecellere, qui non temere nec indigne nec prodige tantum praemium dispensarit. volo igitur merita recensere, an eiusmodi sint, ut illos in caelum ex
Abbreviated transcription (Latin):
totũ em̃ hoc mundi corpꝰ. siue ninatũ ⁊ infectum sedm phita¬
gorã siue natũ factum ue scł̾m platonẽ semel utiq in ista cõs¬
tructione dispositũ ⁊ instructũ ⁊ ordinatũ cũ om̃ rationis
gubnaculo inuentũ ẽ. Inꝑfectũ nõ potuit ẽẽ qͦd ꝑfecit om̃ta:
nichil saturnũ ⁊ saturmã gentẽ expectabat. Uani erunt
homines nsi certi fiit ad pͥmordio ⁊ pliuias de celo riusse ⁊ si¬
dera racdiasse. et fumina floruisse. ⁊ tonitrua mugisse. ⁊ ipsũ
iouem quẽ in manu eiꝰ imponitis fulmina timuisse. Item om¬
nẽ frugẽ ante lib̾um et cererem. ⁊ mineruã. immo ante illum
atiquem pͥncipem hominẽ de t̾ra exuberasse quia nichil cõtinẽ¬
ddo ⁊ sustinendo homim prospectũ post hominẽ potuit infer¬
ri Demq muenisse dicunt᷑ necessarra ista utte nõ instituisse.
Quos autẽ muenit᷑ fuit ⁊ qͦd fuit nõ eiꝰ deputabit᷑. qui mue¬

Expanded text:
Totum enim hoc mundi corpus sive innatum et infectum secundum PythaTotum enim hoc mundi corpus sive innatum et infectum secundum Pythagoram, sive natum factumve secundum Platonem, semel utique in ista constructione dispositum et instructum et ordinatum cum omni rationis gubernaculo inventum est. Imperfectum non potuit esse quod perfecit omnia. Nihil Saturnum et Saturniam gentem expectabat, vani erunt homines, nisi certi sint a primordio et pluvias de caelo ruisse et sidera radiasse et lumina floruisse et tonitrua mugisse et ipsum Iovem quae in manu eius inponitis fulmina timuisse, item omnem frugem ante Liberum et Cererem et Minervam, immo ante illum aliquem principem hominem de terra exuberasse, quia nihil continendo et sustinendo homini prospectum post hominem potuit inferri. Denique invenisse dicuntur necessaria ista vitae, non instituisenitur, fuit, et quod fuit, non eius deputabitur qui inv
Abbreviated transcription (Latin):
re causas que ex hoc egerint retractemꝰ. In pͥmis quidẽ ne¬
cesse ẽ concecdatis ẽẽ aliquẽ subluniorẽ deũ ⁊ mancipẽ qͥ¬
dẽ diuinitatis. qui ex hominibꝰ deos fecerit. nã neq sibi illi
sumere potussent diumitatẽ quã nõ habebant. nec aliis p̃stare
eam nõ habentibꝰ nisi qui ꝓpͥe possidebat. Ceterũ si nemo eẽt qͥ
deos faceret frustra p̃fumitis deos factos auferendo factorem.
Certe qͥdem si ipsi se facere potiussent. minqͣm homines fuissẽt
possiddentes scilicet cõditionis melioris potestatẽ. Igit᷑ si ẽ qui
faetat dos reuertor ad eausas exammnandas faciendoꝵ ex homi¬
inbꝰ dexum. nec ullas inuenio nͥ si minift̾ia. ⁊ auxilia officiis
atuumis. Pesicłauit ille magnsꝰ deus. Primo indignũ ẽ ut alicitꝰ
oꝑa mligeret.⁊ quidẽ mortui cũ ligniꝰ ab mitio dm aliquẽ
fecisset qui mortui erat oꝑam defiłaturꝰ. s nec oꝑe locũ uideo.

Expanded text:
re, causas quae hoc exegerint retractemus. Inprimis quidem nere, causas quae hoc exegerint retractemus. Inprimis quidem necesse est concedatis esse aliquem sublimiorem deum et mancipem quendam divinitatis, qui ex hominibus deos fecerit. Nam neque sibi illi sumere potuissent divinitatem, quam non habebant, nec alius praestare eam non habentibus nisi qui proprie possidebat. Ceterum si nemo esset qui deos faceret, frustra praesumitis deos factos auferendo factorem. Certe quidem si ipsi se facere potuissent, nunquam homines fuissent, possidentes scilicet condicionis melioris potestatem. Igitur si est qui faciat deos, revertor ad causas examinandas faciendorum ex hominibus deorum, nec ullas invenio, nisi si ministeria et auxilia officiis divinis desideravit ille magnus deus. Primo indignum est, ut alicuius opera indigeret, et quidem mortui, cum dignius ab initio deum aliquem fecisset qui mortui erat operam desideraturus. Sed nec operae locum video.
Abbreviated transcription (Latin):
s cuiꝰ parentes ignoti erant. facile fuit eorũ filiuĩ dici quoꝵ
⁊ om̃s possumꝰ uideri. Quid enĩ nõ celum ac t̾ram matrem
ac patrẽ uenerationis.⁊ honoris gr̃a appellet uel ex cõsue¬
tudine humana qua ignoti uel ex mopinato ad parentes
de celo suꝑuenisse dicuntur. ꝓinde sat̾no repentino ubiq
celitẽ contingit. dici nã ⁊ t̾re filios uulgus uoeat qui ⁊ ge¬
nꝰ quoꝵ genꝰ incertũ ẽ. Taceo qͦd ita rudes adhue homines
agebant. ut cullibet noui uiri aspectu quasi diuino com¬
mouerent᷑ cũ hodie iam politi quos ante paucos dies luctu
publico mortuos sint confessi in dos cõseerent satis iam de
faturno licet paucis etiã iouẽ ostendemꝰ.tam hominẽ quã
ex homine ⁊ deincebs totũ generis exam̃ tã mortalẽ quã
semim suo parcet qm̃ sicut illos homines fuisse nõ aude¬
tis negare. Ita post mortẽ deos factos institiustis ad seuera¬

Expanded text:
Sed cuius parentes ignoti erant, facile fuit eorum filium dici quorum Sed cuius parentes ignoti erant, facile fuit eorum filium dici quorum et omnes possumus videri. Quis enim non caelum ac terram matrem ac patrem venerationis et honoris gratia appellet? vel ex consuetudine humana, qua ignoti vel ex inopinato adparentes de caelo supervenisse dicuntur. Proinde Saturno repentino ubique caelitem contigit dici; nam et terrae filios vulgus vocat quorum genus incertum est. Taceo quod ita rudes adhuc homines agebant, ut cuiuslibet novi viri adspectu quasi divino commoverentur, cum hodie iam politi quos ante paucos dies luctu publico mortuos sint confessi, in deos consecrent. Satis iam de Saturno, licet paucis. Etiam Iovem ostendemus tam hominem quam ex homine, et deinceps totum generis examen tam mortale quam seminis sui par. Et quoniam sicut illos homines fuisse non audetis negare, ita post mortem deos factos instituistis adsevera
Abbreviated transcription (Latin):
s recognoscatis. certe enĩ oblitos agitis. de sat᷑no ⁊ ioue .x.¬
nte faturnũ deus penes uos nemo ẽ ab illo sensus totiꝰ
uel potioris ⁊ notioris diummitatis. Itaq qͦd de origine
constiterit. id ⁊ de posteritate cõueniet. Saturnũ itaq
si quantũ litt̾e docent. neq theocdoris aut tallus grecus
neq cassus seuerꝰ. aut cornelius nepos neq ullus cõmenta¬
tor eiꝰmocli antiqͥtatũ aliud quã hominẽ ꝓmulgauert̃.
si quantũ rerũ argum̃ta nusquã inuenio fideliora. quam
apd̾ ipsam italiã. in qua faturnꝰ post multas expeditiones
postq actica ospicia cõsedit exceptꝰ aianoł iane ut si aliis uo¬
palauerat saturma. saturnia ᷤ nẽ ẽ. Tota deniq italia post¬
signatꝰ numinus ⁊ inde erario p̃sidet tam̃ si homo faturinis
utiq ex homine. et quia ab homine nõ utiq de celo et t̾ra.

Expanded text:
sed recognoscatis. Certe enim oblitos agitis. Ante Ssed recognoscatis. Certe enim oblitos agitis. Ante Saturnum deus penes vos nemo est, ab illo census totius vel potioris et notioris divinitatis. Itaque quod de origine constiterit, id et de posteritate conveniet. Saturnum itaque, si quantum litterae docent, neque Diodorus Graecus aut Thallus neque Cassius Severus aut Cornelius Nepos neque ullus commentator eiusmodi antiquitatum aliud quam hominem promulgaverunt, si quantum rerum argumenta, nusquam invenio fideliora quam apud ipsam Italiam, in qua Saturnus post multas expeditiones postque Attica hospitia copalauerat, Saturnia usque nunc est; tota denique Italia signatus nummus, et inde aerario praesidet. Tamen si homo Saturnus, utique ex homine, et quia ab homine, non utique de caelo et terra.
Abbreviated transcription (Latin):
mũ coli debuissent si dĩ fussent. Tunc ⁊ xp̃iam puniendi.
si quos nõ colerent. quia putarent nõ ẽẽ cõstaret illos deos
eẽ s nob̾ in qͥtis dĩ sunt appellamꝰ ⁊ ꝓuocamꝰ auob̾ ad cõscien¬
tiam ur̃am illa nos iudicet.illa nos dãpnet si pot̾it nega¬
re oñis istos ur̃os homines fuisse. si ⁊ ipsa inficia si erit de
sins antiqͥtatũ instrum̃tis reuincetur. De quibꝰ eos didicit
testimoniũ ꝑhibentibꝰ ad hodiernũ ⁊ eiuitatibꝰ in qͥbus
nati sunt. ⁊ regionibꝰ in qͥbus aliqͥd oꝑati uestigia relique¬
runt. In quibꝰ etiã sepulti demõstrant᷑. Nunc gͦ ꝑ singlos de¬
currã tot ac tantos nouos. uet̾es. barbaros. grecos. romanoᷤ
pegrinos. captiuos. adoptiuos ꝓpͥos cõmimes. masculos. femi¬
pas. ruaicos urbanos. nauticos militares. Ociosum ẽ etiã ti¬
tulos pseqͣ ut colligã icõpencdtũ. ⁊ hoc nõ quo cognoseatis

Expanded text:
mum coli debuissent, si dei fuissent. Tunc et Christiani puniendi, mum coli debuissent, si dei fuissent. Tunc et Christiani puniendi, si quos non colerent, quia putarent non esse, constaret illos deos esse. Sed nobis, inquitis, dei sunt. Appellamus et provocamus a vobis ad conscientiam vestram: illa nos iudicet, illa nos damnet, si poterit negare omnes istos deos vestros homines fuisse. Si et ipsa inficias ierit, de suis antiquitatum instrumentis revincetur, de quibus eos didicit, testimonium perhibentibus ad hodiernum et civitatibus in quibus nati sunt, et regionibus in quibus aliquid operati vestigia reliquerunt, in quibus etiam sepulti demonstrantur. Nunc ergo per singulos decurram, tot ac tantos, novos, veteres, barbaros, Graecos, Romanos, peregrinos, captivos, adoptivos, proprios, communes, masculos, feminas, rusticos, urbanos, nauticos, militares? Otiosum et etiam titulos persequi, ut colligam in conpendium, et hoc non quo cognoscatis,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i post matͥmoniũ excessu tantũ ⁊ ab incelesti easu tuti su
mus. Quidã multo securiores totã ium huiꝰ erroris uirgine
cõtinentia depellunt. senes pueri. hec in uob̾ ẽẽ. si cõsidaretiᷤᷤ
ꝓinde in xp̃ianis nõ ẽẽ. ꝑspiceretis idem ocłi renunciassent
utrũq s cecitatis due species facile cõcurrunt. ut qui non
uident que sunt uidẽ uideantur que ã sunt. sic ꝑ om̃na ostẽ¬
dã. nẽ de manifestatoribꝰ dicã. de nõ colends ydolo. ix.
eos inqͥtis ñ colitis ⁊ imꝑatoribꝰ sacrificia ñ penditis. Seqͥt᷑
ut eadẽ ratione ꝓ aliis nõ facrificemꝰ. quia nec ꝓ nob̾ ip¬
sis semel deos nõ colendos itaq sacrilegii ⁊ maiestatis rei cõue¬
nem. Sũma hec causa imimo tota ẽ ⁊ utiq digna cognosei.
illos non esse
cognoscimꝰ. hoc gͥ exigere debetis
inti ꝓbemꝰ nõ ẽẽ illos deos. ⁊ idcirco nõ colendos quia tunc de¬

Expanded text:
omni post matrimoniomni post matrimonimus. Quidam multo securiores totam vim hujus erroris virgine continentia depellunt, senes pueri. Haec in vobis esse si consideraretis, proinde in Christianis non esse perspiceretis. Iidem oculi renuntiassent utrumque. Sed caecitatis duae species facile concurrunt, ut qui non vident quae sunt, videre videantur quae non sunt. Sic per omnia ostendam. Nunc de mnon colitis, et pro imperatoribus sacrificia non penditis. Sequitur ut eadem ratione pro aliis non sacrificemus, quia nec pro nobis ipsis, semel deos non colendo. Itaque sacrilegii et maiestatis rei convenimur. Summa haec causa, immo tota est, et utique digna cognosci, illos non esse cognoscimus. Hoc igitur exigere debetis, uti probemus non esse illos deos, et idcirco non colendos, quia tunc de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑipsas eũ susꝰ mutr ibꝰ misceri catheseas refert s ⁊ macedories fuspem
quiasuipsnum or dipiiis itago cena auctissẽt ridẽtes incesti cdolore m.
auime dicebant eistena ligera. Iam mine recogitate quantũ lieeit er¬
roris ad incesta miscencta suppeclitate materias passuntate luexurie.
in pi ns filios ex pontris suscipiendos ab aliqua p̃tercitte misedia
extranca uel ad optandoᷤ matioribꝰ parentibꝰ emancipatis alienati
generis necesse ẽ quandoq memoriã dissipari. ⁊ fimul error m¬
pegerit exinde iam traclux ꝓficiet in incesti. serpente genere
eũ secere. Tunc demde qͥeumq in loco domi peregre trans fi¬
et conese. iibido. Ciũ iubi q fãitus facile possunt alicubi ignaris
filios pangere uel ex aliqua seminis portione uti asꝑsum
genꝰ ꝑ cõmertia huinana cõcurrat in memorias fuas neq
eas cecũ meesti sanguinis agnoseat. Nos ab isto euentu diligẽ¬
tissinia ⁊ fidelissina castitas serpit quantũq ab strupis ⁊ ab

Expanded text:
Macedones suspecti, quia, cum primum Oedipum tragoediam audissent, ridentes incesti dolorem, h/laune, dicebant, eis th\n mhte/ra. Iam nunc recogitate quantum liceat erroribus ad incesta miscenda, suppeditante materias passivitate luxuriae. Imprimis filios exponitis suscipiendos ab aioribus parentibus emancipatis. Alienati generis necesse est quandoque memoriam dissipari; et semel error impegerit, exinde jam tradux proficiet incesti, serpente genere cum scelere. Tunc deinde quocunque in loco, domi, peregre, trans freta comes est libido, cuius ubique saltus facile possunt alicubi ignaris filios pangere vel ex aliqua seminis portione, ut ita sparsum genus per commercia humana concurrat in memorias suas, neque eas caecus incesti sanguinis agnoscat.1 Nos ab isto eventu diligentissima et fidelissima castitas sepsit, quantumque ab stupris et ab
Abbreviated transcription (Latin):
uos ꝑ om̃s deos qutã ꝑ unũ gentũ cesaris peieratir. An¬
sacrificatur salitẽ imꝑatoribꝰ uł cu libet homiu imꝑ¬
tire possunt. ⁊ ita nos erimini maiestatis ad diserte. si angli
aiit demones substantia pessimi spirttꝰ beneficiũ aliqͦd opã¬
tur. Si ꝑditi conseruant. si dãpnati lib̾ant si demq qiod̾
in eonseientia ur̃a ẽ mortui uiuios tuentur. Nam utiq sirã
pͥmo statuas ⁊ imagines et edes tuerentur. Que ut openor
cecdarũ milites excubus sius salua p̃stant. Puto autẽ ea  ip¬
se materie de metaltis cesarũ ueniunt. ⁊ tota templa dema¬
tu cefaris constãt. Multi demq dei habuerunt cesarẽ iru¬
tũ facit ad eusam. si ⁊ apitum eũ ilis aliqͥs lib̾tatis ad pui¬
legiũ confert. Ita qui sunt in cesaris potestate. cinꝰ ⁊ toti st̃.¬
Dosie isi habebunt salutẽ cesiris in potestate ut cam pstare

Expanded text:
vos per omnes deos quam per unum genium Caesaris peieratur. Cvos per omnes deos quam per unum genium Caesaris peieratur. Cacrificatur, salutem imperatoribus vel cuilibet homini inpertire possunt, et ita nos crimini maiestatis addicite, si angeli aut daemones substantia pessimi spiritus beneficium aliquod operantur, si perditi conservant, si damnati liberant, si denique, quod in conscientia vestra est, mortui vivos tuentur. Nam utique suas primo statuas et imagines et aedes tuerentur, quae, ut opinor, Caesarum milites excubiis salva praestant. Puto autem, eae ipsae materiae de metallis Caesarum veniunt, et tota templa de nutu Caesaris constant. Multi denique dei habuerunt Caesarem iratum. Facit ad causam, si et propitium, cum illis aliquid liberalitatis aut privilegii confert. Ita qui sunt in Caesaris potestate, cuius et toti sunt, quomodo habebunt salutem Caesaris in potestate, ut eam praestare
Abbreviated transcription (Latin):
te meptũ existimaret᷑. Siquis ab alio cogeretur ad honorem
cdorum quos ultͣ fui causa placere deb̾et. nõ p̾manii eẽt uire
lib̾tatis dicere. Nolo mͥ iouẽ ꝓpiciũ. Tu quis. est me cõuentat
ianꝰ iratus. ex aqua uelit fronte quid tibi mecũ ẽ formati estis
ab hisclem utiq spiritalibꝰ. ut in hos ꝓ salute impertoris sacri¬
ficare cogatis. ⁊ impositã ẽ tam uob̾ eogendi nec essitas. quam
nob̾ obligatio ꝑielitandi. Uentũ est igitur ad socł̾m ritulũ
lese angustioris maiestaris. Siquidẽ maiori formidine ⁊ cal¬
lidiori timiditate cesarem obseruatis. qitã ipfũ de olimpho io¬
ue emerito si sciatis. Quis emĩ ex uiuentibꝰ qui libet nõ mortuo
potior s nec hoc uob̾ ratione facitis potiꝰ quã respectu rep̾sen¬
tanee potestatis acło. ⁊ in isto inreligiosi erga deos ur̃os dep̾hẽ¬
dimini. Cum plꝰ timoris humano dñto dicatis citiꝰ demq apd̃

Expanded text:
te ineptum existimaretur, si quis ab alio cogeretur ad honorem te ineptum existimaretur, si quis ab alio cogeretur ad honorem deorum, quos ultro sui causa placare deberet, ne prae manu esset iure libertatis dicere: Nolo mihi Iovem propitium; tu quis es? Me conveniat Ianus iratus ex qua velit fronte; quid tibi mecum est? Formati estis ab isdem utique spiritibus, uti nos pro salute imperatoris sacrificare cogatis, et inposita est tam vobis necessitas cogendi quam nobis obligatio periclitandi. Ventum est igitur ad secundum titulum laesae augustioris maiestatis, siquidem maiore formidine et callidiore timiditate Caesarem observatis quam ipsum de Olympo Iouem. Et merito, si sciatis. Quis enim ex viventibus quilibet non mortuo potior? Sed nec hoc vos ratione facitis potius quam respectu praesentaneae potestatis: adeo et in isto inreligiosi erga deos vestros deprehendemini, cum plus timoris humano dominio dicatis. Citius denique apud
Abbreviated transcription (Latin):
subiecta sit nob̾ tota uis demonũ et ei modi sp̃ĩumi. ut ne¬
quã tanĩ cuserin metu. Nõ nunquã contiunatia miscent. ⁊
ledẽ gestiunt. quod alias uerentur. Odium enĩ ettã timor
spirat. p̃terquã ⁊ despata conditio eorũ ex p̾dãpnatione
solatium reputat fruiende int̾im malignitatis de pene
mora ⁊ tam̃ ad p̃hensi subiguntur ⁊ conditionis sue suc¬
cidiutt ⁊ quos de longniquo obpugnant. de ꝓximo obse¬
erant. Itaq cũ uice rebellantiũ ergastulorũ siue caree¬
rũ uł metallorũ uł hoe geniis penał seruitutis erump̃t
aduersus nos. in quorũ potestate sunt certi ⁊ impares se ẽẽ.
hoc magis ꝑditos in gratis resistimꝰ. ut equales ⁊ repugne¬
mꝰ ꝑseuerantes ieo. qͦd obpugnant ⁊ illos. Nũquã magis de¬
triumphamꝰ. quã cũ ꝓ fidei obstinatione clãpnamur. De¬
uidetur lib̾os homines muitos urgeri ad sacrificandũ.uiii.¬
Nanĩ ⁊ alias diume rei faciunde libens animꝰ indicitur cer¬

Expanded text:
s daemonum et ejusmodi spirituum ut nequam tamen servi metui nonnunquam contumaciam miscent, et laedere gestiunt quos alias verentur: odium enim etiam timor inspirat, praeterquam quod desperata conditio eorum ex praedamnatione solatium reputat fruendae interim malignitatis de poenae mora. Et tamen apprehensi subiguntur et conditioni suae succidunt, et quos de longinquo oppugnant, de proximo obsecrant. Itaque dum vice rebellantium ergastulorum sive carcerum, vel metallorum, vel hoc genus poenalis servitutis erumpunt adversus nos, in quorum potestate sunt, certi et impares se esse et hoc magis perditos ingratis resistimus ut aequales, et repugnamus perseverantes in eo quod oppugnant, et illos nunquam magis detriumphamus, quam quum pro fidei obstinatione damnamur. etur liberos homines invitos urgeri ad sacrificandum nam et alias divinae rei faciundae libens animus indicitur, cer
Abbreviated transcription (Latin):
nunquã retro iudea regnasset. despectrix comuniũ istarum di¬
umitatũ. cuiꝰ ⁊ deũ uictimis ⁊ templũ donis ⁊ gentẽ federibꝰ
aliquandti romani honorastis. Hunquã dñaturi eiꝰ sido nõ deli¬
quisset ultimo in xp̃m satis hec aduersus intentionẽ lese dtiuntta¬
tis quo nõ uideam᷑ ledere eã quã oftendimꝰ nõ eẽ. De spũ¬
obstruimꝰ gradũ ꝑfidie. Conscientie nr̃e que certi sumus
Lad quos ita ꝑuentant officia sub imaginũ ꝓstitutione. &
humanorũ nominũ consecratione. s quidã dem̃tia existimãt.
Quod eũ possimꝰ ⁊ sacrificare imp̃senti ⁊ inlesi abire manente
apud aniinũ ꝓposito obstinationẽ saluti p̾feramꝰ. datis seilieet
consiliũ quo uos̾ abutamur. s agnoseimꝰ inde alta suggeran¬
tur. Quis totũ hoc agitet ⁊ quomꝰ nunc astuera suadendi. minc
duricia seuendi. ad constantiã nr̃am deicientã oꝑetur. ille scili¬

Expanded text:
numquam retro Judaea regnasset despectrix communium istarum dinumquam retro Judaea regnasset despectrix communium istarum divinitatum, cuius et deum victimis et templum donis et gentem foederibus aliquamdiu Romani honorastis, numquam dominaturi eius, si1 non deliquisset ultimo in Christum. Satis haec adversus intentationem laesae divinitatis, quo non videamur laedere eam quam ostendimus non esse. Iobstruimus gradum pro fide conscientiae nostrae, qua certi sumus ad quos ista nominum consecratione. Sed quidam dementiam existimant, quod, cum possimus et sacrificare in praesenti et inlaesi abire manente apud animum proposito, obstinationem saluti praeferamus. Datis scilicet consilium, quo vobis abutamur; sed agnoscimus, unde talia suggerantur, quis totum hoc agitet, et quomodo nunc astutia suadendi nunc duritia saeviendi ad constantiam nostram deiciendam operetur. Ille scili
Abbreviated transcription (Latin):
rũ magis nuirias quã adolationes reminerasse debiseradtra
Si qi ni chil sentiunt tam impine leduntirr. quai bra. ana
celuntur. Certe nõ potest fidi cõuerare ut religiomns ane¬
ritis excireusse uideantur. qui ut gessimꝰ religi anẽ quo
lecde nelo ereuerunt aut crescendo lederunt. etie a li qiuto¬
rũ ergio confita sunt in impi romani sĩntam eũ ea ainte¬
idete igitur ne ilta regna dispensets a regnat.
euĩ ẽ ⁊ orbis qui regnatur. ⁊ homo ipse quite anat a e
ille uiees dñntionũ ⁊psis tempanbꝰ in seculo ordtar ili.cesu antte
do gens honinũ. Quid erratis pͥorem quib̾dam deis fuis filuestris
roma ante regnabit. quã tantũ ambitũ capitolii extrueretur.
Regnauerant ⁊ babilonii ante pontifices. ⁊ medi ante quindecĩ¬
utros. ⁊ egiptii ante alios ⁊ assirios ante luꝑcos. ⁊ amiazonas ante
uirgines uestales. Postremo siro ronrane religionis regna p̃stãt

Expanded text:
rum magis iniurias quam adolationes remunerasse debuerant. rum magis iniurias quam adolationes remunerasse debuerant. Sed qui nihil sentiunt tam impune laeduntur quam frustra coluntur. Certe non potest fidei convenire, ut religionis meritis excrevisse videantur qui, ut suggessimus, religionem aut laedendo creverunt aut crescendo laeserunt. Etiam illi quorum regna conflata sunt in imperii Romanii summam, cum ea amitteidete igitur, ne ille regna dispenset cuius est et orbis qui regnatur et homo ipse qui regnat, ne ille vices dominationum ipsis temporibus in saeculo ordinant qui anQuid erratis? prior est quibusdam diis suis silvestris Roma; ante regnavit quam tantum ambitum Capitolii exstrueret. Regnaverunt et Babylonii ante pontifices, et Medi ante quindecimviros, et Aegyptii ante Salios, et Assyrii ante Lupercos, et Amazones ante virgines Vestales. Postremo, si Romanae religiones regna praestant,
Abbreviated transcription (Latin):
et deus ipse nusquã. Nondum enĩ tunc ingenta grecrũ adtants¬
corũ fingentis simulachris urbẽ mitucdauerant. Non dante
religiosi romam quã magni. Ideoq nõ ob hoc magni quia
religiosi. at qum quomꝰ ob religione magni. quibꝰ ne ienitu¬
ao de ni religiositate.p.c. uenit. Hi fallor eni om̃e tegeła
ue inꝑiũ bellis queritur ⁊ uictoris ꝓpagatus. Porro bella
⁊ iuerqrie capitis ⁊ euersis plurimũ urbibꝰ constãt qd mnegoei¬
um sine dorum iniuiria nõ ẽ adẽ strages meniũ ⁊u empploru
pares ee des cumĩ ⁊ sacerdotũ. Hec dissmiles rapine sacrar iim
aui rarũ ⁊ ꝓfanarũ ⁊̃ ot igitur sacrilegia ramanoribie dt
trophea tot de his quot cde gentibꝰ triũphis tot manbie qͥt
manent ad hic simulacrorũ eiptiuorũ deorũ ⁊ cad hostibꝰ quie
fuas sustinent adorari ⁊ ilis imꝑium sine fine decermu̾it. quo¬

Expanded text:
et Deus ipse nusquam. Nondum enim tunc ingenia Graecorum atque Tuset Deus ipse nusquam. Nondum enim tunc ingenia Graecorum atque Tuscorum fingendis simulacris urbem inundaverant. Ergo non ante religiosi Romani quam magni, ideoque non ob hoc magni, quia religiosi. Atquin quomodo ob religionem magni, quibus magnitudo de inreligiositate provenit? Ni fallor enim, omne regnum vel imperium bellis quaeritur et victoriis propagatur. Porro bella et victoriae captis et eversis plurimum urbibus constant. Id negotium sine deorum iniuria non est. Eaedem strages moenium et templorum, pares caedes civium et sacerdotum, nec dissimiles rapinae sacrarum divitiarum et profanarum. Tot igitur sacrilegia Romanorum quot tropaea, tot de deis quot de gentibus triumphi, tot manubiae quot manent adhuc simulacra captivorum deorum. Et ab hostibus ergo suis sustinent adorari et illis imperium sine fine decernunt quo
Abbreviated transcription (Latin):
que m aduersus destinatũ uotũq monis. quantũ ꝓstitussine
lures deos ur̃os regnasse certũ est. Igitur si conferendi
mipii tenent potestatẽ cũ ipsi regnarent. a quibꝰ exce¬
pant eni gr̃am quaã uotuerat saturnꝰ ⁊ iuppit̾ aliquẽ opmnor
steretm si postea romarã eum indigns fuis. etam siqũ. nõieg¬
naueriuit. tam̃ regnabant᷑ ib aliis nondũ cultoris satisi. no rres
nõclum dei habebant᷑ Eergo aliorim ̃ regonũ dure qua oia¬
batur multo. antequã isti dei meiderentur. S quã uanũ est
fastidiũ romam nominis religiositatis meritis deputare. Cum in
isi antina concepta ẽ curiositas suꝑsticiofa. H londũ tam̃ aut si¬
mulachris aut templis res diuina apd̾ romanos constabat. fruge
religio: ⁊ pauꝑes ritus. ⁊ nulla capitalia certantia ad celum. si
temeraria de cespite altaria. ⁊ uasa adhuc samia ⁊ nicdor ex illa

Expanded text:
ginem adversus destinatum votumque Junonis, quantum prostitutissimae ginem adversus destinatum votumque Junonis, quantum prostitutissimae s vestros regnasse certum est. Igitur si conferendi imperii tenent potestatem, cum ipsi regnarent, a quibus acceperant eam gratiam? quem coluerat Saturnus et Jupiter? aliquem opinor Sterculium sed Romae postea, cum indigenis suis. Etiam si qui non regnarunt, tamen regnabatur ab aliis nondum cultoribus suis, ut qui nondum dii habebantur. Ergo aliorum est regnum dare, quia regnabatur multo ante quam isti dii inciderentur. Sed quam vanum est fastigium Romani nominis religiositatis meritis deputare, cum post etsi a Numa concepta est curiositas superstitiosa, nondum tamen aut simulacris aut templis res divina apud Romanos constabat; frugi religio et pauperes ritus, et nulla capitolia certantia coelo, sed temeraria de cespite altaria, et vasa adhuc Samia, et nidor ex illis,
Abbreviated transcription (Latin):
libabat. ꝓ falute imꝑatoris marci iam int̾cepti solita eque imꝑra
mandauit. quo mincios tardos osomnicolofa diplomata. quorũ
itio excessum. imꝑatoris nõ ante cibele cognouit. He deã talẽ ride¬
rent xp̃iam. s nõ statĩ ⁊ iupit̾ cretã suã romanis facibꝰ cõcutisme¬
ret Oblitus anerũ illud ideũ ⁊ era coribantũ ⁊ iocõdissiũ illic nu¬
trieis sue odorẽ. nõne om̃i capitolio tumulũ illũ fuũ p̃posinsset
ut ea potiꝰ orbi t̾re p̾celleret que emeres ioius texit uellet nino
punicã uubẽ post habita samo cdlilectã ab eneadarũ itiq genti
cleleri. quod sciã huc illiuis arma hic eurrꝰ fuit. hoc regũ de agenti¬
bꝰẽẽ Si qua facta finant uam tũ deditq fouetq misera illa conur
iouis ⁊ soro aduersũ fata nõ ualinit. Plane fato stat n upit ipse nec
tonem̃i adiie henoeis fatis romani dicauerunt declentubꝰ sibi carca¬

Expanded text:
libabat, pro salute imperatoris Marci jam intercepti solita aeque imperia libabat, pro salute imperatoris Marci jam intercepti solita aeque imperia mandavit. O nuntios tardos, o somniculosa diplomata, quorum vitio excessum imperatoris non ante Cybele cognovit, ne deam talem riderent Christiani. Sed non statim et Jupiter Cretam suam Romanis fascibus concuti sineret, oblitus antrum illud Idaeum, et aera Corybantia, et jucundissimum illic nutricis suae odorem. Nonne omni Capitolio tumulum illum suum praeposuisset, ut ea potius orbi terra praecelleret, quae cineres Jovis texit? Vellet Juno Punicam urbem posthabita Samo dilectam ab Aeneadarum utique genere deleri? Quod si Hic illius arma, Hic currus fuit, hoc regnum dea gentibus esse, Si qua fata sinant, jam tum tenditque fovetque. Misera illa conjux Jovis et soror adversus fata non valuit plane: Fato stat Jupiter ipse. Nec tantum tamen honoris Romani dicaverunt fatis dedentibus sibi Cartha
Abbreviated transcription (Latin):
utta congressionẽ quã ꝓuocat illa psũptiolicentiũ romtnos pone¬
nto esgiosetatis diligentissime iitantũ sublanttoris elt qĩ
utt orbemn occuparint. ⁊ adeo deos ẽẽ ut p̃ter cetos floreant qui
illis officium p̃terceteros faciant. scilicet ista merces a romanis de
his ꝓgr̃a expensa ẽ. Sterculus ⁊ muthimꝰ et larentina ꝓueri
impuum. Pegrinos enĩ deos nõ puteũ extranee genti magis fatũ
uoluisse. quam sue ⁊ patriũ solũ. in quo nati. adulti. nobilitati
sepultiq sunt trans fretanis dectisse: Uidit cibelesi urbem rona¬
nam ut memoriã trotam generis adamauit uernaculi sui. Sci¬
licet aduersus achtuoꝵ arma ꝓtecti si adulteros transire ꝓspexit.
Quos sciebat grectam. phrigie debellatorẽ subacturos. Itaq maie̾¬
tatis sue i urbẽ collate grande docum̃tum. nr̃a etiã atate ꝓposu¬
it. Cum.m. aurdio apud serminũ rei publice exemplo sexto deci¬
darum carundẽ quo sangumiẽ in purũ laceratos quoq eastrandio

Expanded text:
ptio dicentium Romanos pro merito religiositatis diligentissimae in tantum sublimitatis elatos, ut orbem occuparint, et adeo deos esse, ut praeter ceteros floreant qui illis officium praeter ceteros faciant. Scilicet ista merces a Romanis deis pro gratia expensa est. Sterculus et Mutunus et Larentina provexit imperium. Peregrinos enim deos non putem extraneae genti magis fautum voluisse quam suae, et patrium solum, in quo nati, adulti, nobilitati sepultique sunt, transfretanis dedisse, viderit Cybele, si urbem Romanam ut memoriam Troiam generis adamavit, vernaculi sui scilicet adversus Achivorum arma protecti, si ad ultores transire prospexit, quos sciebat Graeciam Phrygiae debellatricem subacturos. Itaque maiestatis suae in urbem conlatae grande documentum nostra etiam aetate proposuit, cum Marco Aurelio apud Sirmium reipublicae exempto die sexto decid. earumdem, quo sanguinem impurum, lacertos quoque castrando
Abbreviated transcription (Latin):
saginandi. s qͣ penes dm̃ maior ẽ ꝯtẽplatio mediocriũ
si honesta causa ẽ ꝯuiuii reliquũ ordinẽ disciplie d̾cau
sa estimate qd sit de religionis officio. nicħ uilitatis nicħ
in modeste admittit. nõ pͥus discu̾bit᷑. ꝙͣ oratio ad dm̃
p̃g istet᷑. Edit᷑ qͣntũ esurientes capuit bibit̾ iͣntũ peidu
utile ẽ. Ita satunant᷑ ut qͥ meminett̃t ȩtiã ꝑ noctẽ ac or ae¬

Expanded text:
saginandi, sed qua penes Deum major est contemplatio mediocrium. saginandi, sed qua penes Deum major est contemplatio mediocrium. Si honesta caussa est convivii, reliquum ordinem disciplinae aestimate, qui sit de religionnis officio: nihil vilitatis, nihil immodestiae admittit ; non prius discumbitur, quam oratio ad Deum praegustetur ; editur quantum esurientes capiunt; bibitur quantum pudicis est utile. Ita saturantur, ut qui meminerint etiam per noctem adoran
Abbreviated transcription (Latin):
lenon ẽ filosophus ⁊ censor. Qd gͦ mirũ si tanta caritaᷤᷤ uio
qͦ suggillatis de nob̾ scilic diogenis dietũ ẽ megrẽses
no ocło faciliꝰ ꝑspicit.⁊ ꝙͣ ĩ suo trabẽ tot tribubꝰ icurꝰ
⁊ de curiis ructantibꝰ accessit er. si aliis cenaturis credi¬
tor erit necessariꝰ. herculanarũ decimanatũ ⁊ pollinc¬
toꝵ sũptu stabularii sinputabut̃ apaturiis. dionisiis.
misteriis atticis cocoꝵ cilectꝰ indicit᷑. Ad fumũ oȩne se¬
rapiacȩ sparteosi e. eitubũt᷑ de solo triclimo xp̃ianoꝵ re¬
tractat᷑. Cena nr̃a de noi̾e rationẽ sui ostñdit. id uocat᷑
qd̾̃ dilectio penes grȩcos qͣntiscũq su̾ptibꝰ ꝯstet lucrũ
ẽ pietatis noĩe fac̾e sũptũ. siqͥdẽ in opes qͦ refrigerio¬
isto uiuamꝰ ñ ꝗͣ penes suos parasiti affectant ad głam
famulande lib̾tatis sub auctoram̃to uent̾s int̾ ꝯtumeliaᷤ

Expanded text:
lenones philosophus et censor! Quid ergo mirum, si tanta caritas convilenones philosophus et censor! Quid ergo mirum, si tanta caritas conviquoque suggillatis. De nobis scilicet Diogenis dictum est: Megarenses no oculo facilius perspicit quam in suo trabem. Tot tribubus et curiis et decuriis ructantibus acescit aer: Saliis coenaturis creditor erit necessarius: Herculanarum decimarum et polluctorum sumptus tabularii supputabunt: Apaturiis, Dionysiis, mysteriis Atticis cocorum dilectus indicitur: ad fumum coenae Sarapiacae sparteoli excitabuntur. De solo triclinio Christianorum retractatur. Coena nostra de nomine rationem sui ostendit. Id vocatur quod dilectio penes Graecos. Qualiscumque sumptibus constet, lucrum est pietatis nomine facere sumptum, siquidem inopes qisto juvamus, non qua penes vos parasiti affectant ad gloriam famulandae libertatis sub auctoramento ventris inter contumelias
Abbreviated transcription (Latin):
b̾uit sicitatis q̃ de uno ut̾o ignorantiȩ eiꝰdẽ adiunã lucẽ
expauerrnu̾itatis. s eo fortasse minꝰ legitum existimam᷑.
qr nulla de nr̃a fr̾nitate tragedia exclamat̃. uł qr ex sub¬
stantia familiari fr̃s sumꝰ. Que pene uos fac̾e dirimit
fr̾nitatẽ itaq qr animo anima queq miscem᷑. nicħ
de rei cõmunicatione dubitamꝰ. Sĩa indiscreta st̃ ap̃d
nos p̃t̾ uxores in isto loco ꝯsorciũ solumꝰ in qͦ solo eęt̾i
hoĩes ꝯsorciũ exercent qͥ ñ amicoꝵ solu̾m matͥmonia
usurpant. s ⁊ sua amicis paciẽtissime subminist̾ͣnͣt: ex
illa credo maioꝵ ⁊ sapientiffimoꝵ disciplina greci. socratiᷤ
⁊ romani catonis qͥ uxores suas amicis cõmuicauert̃ qͣs
ĩmat̾moniũ dixerat᷑ lib̾oꝵ cauia. ⁊ alibi creandoꝵ. nescio
qͥd̾e̾ aninuitas. Qd enĩ de castitate curaret᷑. ꝙͣ marititã faci¬
le donauerat. o sapientie attice: s romane grauitatiᷤ exẽplũ.

Expanded text:
 ejusdem ad unam lucem expaverunt veritatis. Sed eo fortasse minus legitimi existimamur, quia nulla de nostra fraternitate tragoedia exclamat, vel quia ex substantia familiari fratres sumus, quae penes vos fere dirimit fraternitatem. Itaque qui animo animaque miscemur, nihil de rei communicatione dubitamus. Omnia indiscreta sunt apud nos, praeter uxores: in isto loco consortium solvimus, in quo solo caeteri homines consortium exercent, qui non amicorum solummodo matrimonia usurpant, sed et sua amicis patientissime subministrant; ex illa, credo, maiorum et sapientissimorum disciplina, Graeci Socratis et Romani Catonis, qui uxores suas amicis communicaverunt, quas in matrimonium duxerant liberorum causa et alibi creandorum, nescio quidem an invitas. Quid enim de castitate curarent, quam mariti tam facile donaverant? O sapientiae Atticae, o Romanae gravitatis exemplum:
Abbreviated transcription (Latin):
est ex quo quidã frustandis bestiis merrennariꝰ noxiis
picturam ꝓposuit cũ eiꝰmodi inseriptione deus xp̃iano¬
rum onochoitisis erat auribꝰ asminis alt̾ epede ungulatus
librum gestans. ⁊ togatꝰ risimus.⁊ nomen ⁊ formã. S illi
debebant adorare statĩ informe num̃. quia ⁊ canino ⁊ leo¬
nino capite commirtos.⁊ de capro ⁊ de ariete cormitos ⁊ a
lumbis ircos. et a cruribꝰ serpentes ⁊ plante uel tergo alites
deos receꝑunt. hec ex abundanti nequid rumoris in reꝑ¬
cussum quasi de conscientia p̾terissemꝰ que om̃ia conuersi ram
ad demonstrationẽ religionis ñe repurgauimꝰ. De deo.Xu.¬
uod colimus deus unus ẽ qui totam molem istam cũ om̃i¬
insrum̃to elementorũ corporũ spũum uerbo qͦ uissit
ratione qua disposuit. uirtute qua potinte a nomenl onu¬
p̾ssit mn orriamentũ imuestaitis sue unde gree i udinen : iro

Expanded text:
est, ex quo quidam frustrandis bestiis mercenarius noxius est, ex quo quidam frustrandis bestiis mercenarius noxius picturam proposuit cum eiusmodi inscriptione: deus Christianorum onokoi/ths.1 Is erat auribus asininis, altero pede ungulatus, librum gestans et togatus. Risimus et nomen et formam. Sed illi debebant adorare statim biforme numen, qui et canino et leonino capite commixtos, et de capro et de ariete cornutos, et a lumbis hircos, et a cruribus serpentes, et planta vel tergo alites deos receperunt. Haec ex abundanti, ne quid rumoris inrepercussum quasi de conscientia praeterissemus. Quae omnia conversi iam ad demonstrationem religionis nostrae repurgavimus. Quod colimus, deus unus est, qui totam molem istam cum omniinstrumento elementorum, corporum, spirituum verbo quo iussit, ratione qua disposuit, virtute qua potuit, de nihilo expressit in ornamentum maiestatis suae, unde et Graeci nomen