comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sutis sac̾ sc̃is ȩu̾głiis. p̃sidñte qͦ reu̾entissimo. ac batissimo incolao
decernens de electione sũmi pontificis inqͥd. Noũ batitudo ur̃a
eb̃ͥiq tunsionibꝰ subiacuer̃. ad̾o uͥ colũpna dĩ uiuentis iã pene ui¬
det᷑ nutare. ⁊ sageni sũmi piscatoris ꝓcelł intu mescentibꝰ cog̾et᷑ in
naufragii ꝓfunda subnĩgi. Uñ si placet frat̾nitati ut̃ę deb̾mꝰ auri¬
luite do sutis casibꝰ prudñt̃ occ̾re. ⁊ eccłiastico statui ne redi uiua
unte hꝰ romanȩ uniu̾sał eccłiȩ pontificȩ. in pͥmis cardinales. ep̃i
diligñtissima simul ꝯsid̾atione tͣctantes. mex sib cłicos cardinale
ad hib eãt. sic reliqꝰ clerus ⁊ ppłs ad ꝯsensũ nouȩ ełctioĩs accedãt᷑.¬

Expanded text:
i, indictione .XII., pręsidente quoque reverentissimo ac beatissimo Nicolao decernendę electionis summi pontificis inquit: Novit beatitudo vestra, crebrisque tunsionibus subjacuerit, adeo ut columna Dei viventis jamiam pene videnaufragii profunda submergi. Unde, si placet fraternitati vestrae, debemus auxiliante Deo futuris casibus prudenter occurrere, et aecclesiastico statui, ne rediviva, unte hujus Romanae universalis Ecclesiae pontifice, in primis cardinales episcopi diligentissima simul consideratione tractantes, mox sibi clericos cardinales adhibeant, sicque reliquus clerus et populus ad consensum novae electionis accedant.
Abbreviated transcription (Latin):
scłaris usus assũptionȩ decectus fuit attigisse tn̾s g̾isionẽ : ex cominicationis
censurã accipiat. ⁊ religioni semꝑ inhereat. Ex concit triburiensi cap̃.x
ugines q̃ añ xii. anłłos inscus m̃diburdiis suis sacruĩ uelam̃ capiti fuo ĩposuerĩt.
uilli m̃diburdi anñ. ⁊ diẽ ħ tacendo cͤsensernit ĩ sc̃õ ꝓposito ꝑmaneant. ⁊ si

Expanded text:
saecularis vestis assumptione detectus fuerit attigisse transgressionem, et excommunicationis saecularis vestis assumptione detectus fuerit attigisse transgressionem, et excommunicationis censuram e duodecim annos insciis mundiburdis suis sacrum velamen capiti suo imposuerint, et illi mundiburdi annum et diem hoc tacendo consenserint, in sancto proposito permaneant. Et si in
Abbreviated transcription (Latin):
iin qͣlibet minore ȩtate uł religiõis tonsurã ut religiõis debitã ueste̾ in
utroq sexu filiis. aut unꝰ aut ambo parentes ded̾int. aut certe nolentibꝰ
ł nescientibꝰ se susceptã ñ max uisa ĩ filiis abdicauint. s ut corã se ut co¬
rã eccłia. palãq ĩ ꝯuentu eosd̃ filios talia hab̾e ꝑmiserit. ad scłarẽ ruerti ha¬
bitũ ipsis filiis qnͣq penitus ñ licebit. s c̃uicti qͥ tonsurã aut religiosã ueste
aliqnͣ habuerĩt: mex ad religionis cultũ habitũq reuocent᷑.⁊ subst̾renũa dis¬
strictione hꝰcemoti obseruãtiȩ inseruire cogant᷑. Parentibꝰ sane filios suos re¬
ligioni tradere. ñ ãpliꝰ quã usq ad decimũ ȩtatis annũ licentui pot̾it ȩẽ.
Postea uͦ an cũ uolu̾tate parentũ an suȩ denotionis sit solitariũ uotũ erit
filis. licitũ religionis assumere cultũ. Quisqͥs ħ uł obligatione tonsurȩ u

Expanded text:
in qualibet minori aetate vel religionis tonsuram vel religioni debitam vestem in utroque sexu filiis, aut unus aut ambo parentes dederunt, certe aut nolentibus vel nescientibus se susceptam, non mox visam in filiis abdicaverint, sed vel coram se vel coram Ecclesia, palamque in conventu eosdem filios talia habere permiserint, ad saecularem reverti habitum ipsis filiis quandoque penitus non licebit, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, mox ad religionis cultum habitumque revocentur, et sub strenua districtione hujuscemodi observantiae inservire cogantur. Parentibus sane filios suos religioni contradere non amplius quam usque ad decimum aetatis eorum annum licentia poterit esse; postea vero an cum voluntate parentum, an suae devotionis sit solitarium votum, erit filiis licitum religionis assumere cultum. Quisquis autem vel abolitione tonsurae vel
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa sic̃ scãm apłm si se ꝯtinere ñ poterat. nullatenꝰ nub̾e uetabat᷑.
siec sec̃ habita delib̾atione ꝓmissã fidẽ pudicitie deo debet custodirȩ.
nos ħ auctornate patrũ suffulti in ħ sacro ꝯuentu sanccimꝰ.⁊ libere¬
in eccłia oblationẽ d̃o obtulerit. uelit nolit scĩmoniȩ habitũ ulaiꝰ
hab̾e debet. licet sacram̃to ꝯfirmare uelit. eo tenore ⁊ ronȩ uelam̃¬

Expanded text:
stolum, si se continere non poterat, nullatenus nubere vetabatur, sic secum habita deliberatione promissam fidem pudicitiae Deo debet custodire. Nos autem auctoritate Patrum suffulti in hoc sancto concilio sancimus eDeo oblationem obtulerit, velit nolit, sanctimoniae habitum ulterius habere debet, licet sacramento confirmare velit, eo tenore et ratione sibi velam
Abbreviated transcription (Latin):
e conciliis ħ ep̃alibꝰ ñ aliud indicimꝰ. ꝗͣ scĩ putres salub̾t᷑ ordmauert̃.
Ot scilicet bini ꝯuentꝰ ꝑ annos singłos habeant᷑. ĩ qͥbꝰ đ oĩbꝰ q̃reł q̃¬
int᷑ diuisos ȩccłie ordines nasci assolent : indicet᷑. Ac si forte int̾ ipso
I p̃sut̃ đ maioribꝰ pecc̾is ꝙ obs causa nascit᷑. q̃ ꝓuinciali neq̃at exa¬
mine diffiniri. fr̃nitatẽ tuã d tociꝰ negocii qͣlitatȩ met̾politanꝰ cu-¬
rabit instruere. ut si corã positis pr̃ibꝰ nec tuo fuer̃ res sopita ui¬
dicio ad nrãm cognitionẽ qͥcqͥd illd̃ ẽ tr̃afferat᷑. cap̃ ysidori. Ui.¬

Expanded text:
episcopalibus non aliud indicimus quam sancti Patres salubriter ordinaverunt: ut scilicet bini conventus per annos singulos habeantur, in quibus de inter diversos Ecclesiae ordines nasci assolent judicetur. Ac si forte inter ipsos qui praesunt de majoribus peccatis causa nascitur, quae provinciali nequeat examine diffiniri, fraternitatem tuam de totius negotii qualitate metropolitanus curabit instruere; ut si coram positis partibus, nec tuo fuerit res sopita judicio, ad nostram cognitionem quidquid illud est transferatur. Praeterea i
Abbreviated transcription (Latin):
mũdata ꝑ penitñciã. ñ dubitauit p̃dicando ⁊dño lib̃ando c᷑are
aliena. Ladinarũ effusio monet am̃i passionẽ. Satisfactioẽ aũ im¬
pleca. au̾tit᷑ animꝰ ab ira. Suꝑ habũdat peocã. suꝑ habũdet nu̾a.¬
dĩ alapsu. ⁊ ĩ pͥstino manet officio uixta p̃dictas auctoritates.
iudeat ne ampliꝰ pecet. ut sũtãcia ȩũglũ maneat meo qͥ aut Uade

Expanded text:
mundata per poenitentiam, non dubitavit praedicando, et Domino libando curare aliena. Lacrymarum ergo effusio movet animi passionem. Satisfactione autem impleta avertitur animus ab ira; qui Dei a lapsu, et in pristino manet officio, juxta praedictas auctoritates. ideat ne amplius peccet, ut sententia Evangelii maneat cum eo, quae ait: Vade
Abbreviated transcription (Latin):
uolu̾it ingradu suo ꝑmaneat. si uͦ eũ cathena seruitutis a castris dñici ᷤᷤ
ctoies siqͥd illustris uiri filii nr̃i amandiani gͣuit̃ ꝯq̃runt᷑. hoĩes u̾ri
suo debitos alios ad huc cłicos. alios iã diaconos ordinatos. cũ ñ solũ
uinȩ cultũ militiȩ añ fum̾t ignorantia faciente suscepti. eliminare
officio monstrauert̃ adtini disgressos. ⁊ obnerios approbatos. custodito
gradu peculii sola amissione ꝑmaneat. Diaconꝰ uͦ aut uicariũ p̾stet. aut
si ñ habu̾it ipse reddat᷑. N esidua officia sciant neminẽ pꝰse ab obnarie¬
tate si ꝯuincit᷑ uindicari. qͣtinꝰ ħ ordine custodito nec dnloꝵ iura. ne

Expanded text:
voluerit, in gradu suo permaneat. § 3. Si vero eum catena servitutis a castris dominicis Actores siquidem illustris viri filii nostri Amandiani graviter conqueruntur homines, suo juri deditos, alios adhuc clericos, alios jam diaconos ordinatos, cum non solum vinae cultu militiae ante fuerint ignorantia faciente suscepti, eliminati officio monstraverint, detineri discussos et obnoxios approbatos, custodito  in eodem gradu peculii sola amissione permaneat. Diaconus vero aut vicarium praestet, aut si non habuerit, ipse reddatur. Residua officia sciant neminem posse ab hac noxietate, si convincitur, vindicari, quatenus hoc ordine custodito, nec dominorum jura, nec
Abbreviated transcription (Latin):
citas tira hoc a nob̃ reqͥsiuit. uͥ tib reseriberẽ d sacerdotali officio post
ñ discordamꝰ. a capite itaq incipientes usq in qrͣtũ altaris minis¬
trũ. hãc formã seruandã cognoscimꝰ.uͥ ꝗͣ minorẽ maioꝵ p̃cedit. sic̃
maior ẽ honore. ita sit ĩ cͥmine.⁊ ꝗͣ maior seqr̃ culpa. maior ei im¬
plicet᷑ uindicta.⁊ sic pꝰ ea peniñcia c̾dat᷑ ee̾ fructuosa. Qd .it. ꝓdẽ¬

Expanded text:
itas inde a nobis requisivit ut tibi sacerdotali officio post tum altaris ministrum, hanc formam servandam cognoscimus, ut quem minorem major praecedit, sicut est major honore ita sit in crimine; et quem major sequitur culpa, major ei implicetur vindicta, et sic postea poenitentia credatur esse fructuosa. Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
lebrat᷑ o fficiũ. eõ currendũ enĩ ẽ ad missam. ⁊ auditis misarũ sollẽpniis.
uesptinis officiis. largitis elemosinis ad cibũ accedndũ ẽ. Si uͦ aliqͥs
uecelsitarȩ ꝯstrictꝰ fu̾i̾t. ut ad missã uenire ñ ualeat. estimata uesꝑtina
hora ꝯpleta or̾one sua ieuiniũ soluat. Ex dictis pimenii ħremitȩ:¬
nt H ieiuna cotidiaua:⁊ refectio sacietatẽ fugiens. nicħ.it. tib̃ ꝓdest
biuo aut ⁊ duo tnsmisso uacuũ portare uentrẽ. si parit̾ obruat᷑. si cõ¬
hensant᷑ saturitate ieiunia. ilico mens repleta torpescit. ⁊ irrigata t̾ra
cois huiꝰ spinas ⁊ carduos germinat. Iħronimꝰ. Sint tͥ ieninia pura

Expanded text:
lebretur officium. Concurrendum est enim ad missam, et auditis missarum solemnibus et vespertinis officiis, largitis eleemosynis ad cibum accedendum est. Si vero aliquis necessitate constrictus fuerit, ut ad missam venire non valeat aestimata vespertina hora, completa oratione sua, jejunium solvat. CAP. na ieiunia et refectio satietatem fugiens. nihil prodest biduo triduoque transmisso uacuum portare uentrem, si pariter obruitur, si conpensatur saturitate ieiunium. icorporis hujus spinas et carduos germinat. CAP. 56. - De ea
Abbreviated transcription (Latin):
Pistorma eccłiastica q̃ a cunctis xͥanis ualdę necessaria ꝯꝓbat᷑. a tribꝰ g̾cis
auctoribꝰ mirabiłr ꝯstat ẽẽ ꝯscͥptã. Uno scilic̃ theoderico uen̾abili ep̃o.
⁊ duobꝰ dissertissimiᷤ uiris soz omeno ⁊ socratȩ. Qͦs nos ꝑ epiphaniũ sco¬
lasticũ latino ꝯdñtes eloqͥo necessario duximꝰ. eoꝵ dicta deflorata in¬
uniꝰ stili tͣcͣtatu dño aduiuante ꝑducȩ. ⁊ d tribꝰ actoribꝰ unã fac̾e dictio¬
nẽ. Itẽ legat intrepidꝰ qͥ dño adiuuantȩ ad opuscła ꝑuen̾it. młtũ utilita¬
tis. ⁊ notciȩ lucraturꝰ. si q̃ posita sũt ꝑ hos duodecĩ libͦs memoriȩ suȩ so
usq ad extͣmos laicos fideles. penitentes. catħcuminos c̾ uen̾atione diui¬
ne auctoritatis audiri. Itẽ qͥ sñtñciis actoꝵ instrui uolũt. op̾tet uͥ istis
librũ sapientiȩ uͥ legit᷑. raptꝰ ẽ. ne malitia mutaret intellectũ illiꝰ

Expanded text:
ica, quae cunctis Christianis valde necessaria comprobatur, a tribus Graecis auctoribus mirabiliter constat esse conscripta; uno scilicet Theodoreto, venerabili episcopo et duobus disertissimis viris, Sozomeno et Socrate; quos nos per Epiphanium Scholasticum Latino condentes eloquio, necessarium duximus eounius styli tractu Domino juvante perducere, et de tribus auctoribus unam facere editionem. Item. Legat intrepidus qui, Domino juvante, ad haec opuscula venerit, multum utilitatis et notitiae lucraturus, si quae posita suntusque ad extremos laicos fideles, poenitentes, catechumenos cum veneratione divinae auctoritatis audiri. Item. Qui sententiis tractatorum instrui volunt, oportet ut librum istum Sapientiae ubi legitur: Raptus est ne m
Abbreviated transcription (Latin):
doqd sollicitudinẽ officii pastorat impendis. qͣlitq eccłiastica oficra srdr¬
ceplit di. i omĩa q̃ sũt intus ext̃q custodiat. fideles excipiat. exconeui
retiuere imanꝰ suꝑ eñguminos ⁊ catħ cuminoᷤᷤ in exoreiszando ĩpone.
Ad acolitũ ꝑtinet p̃paratio luminarioꝵ in sacrario. apse cereũ portat.
ipse suggesta ꝓ eucharistia calicis p̃pat. Ad psalmistã ꝑtinet officiũ¬
amnendi dice̾ bͥn dictiones. laudes. sacficiũ. responsoria. ⁊ qͥe qͥo ꝑtinet ad
cantandi ꝑiciã. Ad Ectorẽ ꝑtinet łetiones ꝑmitiare. ⁊ ea q̃ ꝓphe uati¬
cinauert̃ ppłis p̃dicare. Ad subdiacont̃ ꝑtinet ⁊ calicẽ. ⁊ patenã ad¬

Expanded text:
ficii pastoralis impendis, qualiterque ecclesiastica officia orditemplum Dei, et omnia quae sunt intusretinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere. Ad acolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacrario. Ipse cereum portat, ipse suggesta pro eucharistia calicis pcanendi, dicere benedictiones, laudes, sacrificium , responsoria, et quidquid pertinet ad cantandi peritiam. Ad lectorem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae prophetae vaticinaverunt populis praedicare. Ad su
Abbreviated transcription (Latin):
abstraherȩ. aut qͦcũq nocibilitatis uł dãpni seu spolintionis resid̾ntibꝰ
in loco sco inferrȩ. s ẽe̾ pocius his ipsis qͥ eccłiã petunt ꝑ or̾a licitũ. intra
xxx. passus ab ȩccliȩ uinuis ꝓgredi. in qͥbꝰ .xxx. passibꝰ uniꝰ cuiꝰq eccłiȩ in
toto circuitu reu̾entia defendant᷑. Sic tñ ut hi qͥ ad eã ꝯfugunt. in
extraneis uł longe seꝑatis ab ȩccłia domibꝰ nullo mͦ abscedant. s inh
scõ .xxx.passuũ nuo absq domoꝵ extͣneaꝵ receptacło ꝓg̾dientes aditũ ob¬
tinebut̃. uͥ areqͥsitȩ nat᷑e usũ debitis ex eant locis. ⁊ nullo teneant᷑ euen.¬
tu necessitudins. qͥ se dñicis defendñdos ꝯmisert̃ dausti. Siꝗ ħ ħ đ̾cre
tũ uiolare tẽptau̾it. eccłiusticȩ ex ꝯmunicatiomi subiaceat. ⁊ seu̾itatis
regie feruit᷑ sññcia. Ipsos tñ qͥ ad eccłiã ꝯfugiũ fecert̃. si iuxta pͥscoꝵ
canonũ instituta. hi qͥ eos. repetunt sacm̃ta reddidert̃. ⁊ sac̾doᷤ ȩccłiȩ

Expanded text:
abstrahere, aut quodcunque nocibilitatis vel damni seu spoliationis residentibus in loco sancto inferre, sed esse potius his ipsis qui ecclesiam petunt per omnia licitum intra XXX passus ab ecclesiae januis progredi, in quibus triginta passibus uniuscujusque ecclesiae in toto circuitu reverentia defendatur. Sic tamen ut qui ad eam confugiunt, in extraneis vel longe separatis ab ecclesiae domibus nullo modo accedant, sed in hoc sancto XXX passuum numero absque domorum extranearum receptaculo progredientes, aditum obtinebunt, ut acquisitae naturae usum debitum exeant locis, et nullo teneantur eventu necessitudinis, qui se dominicis defendendos commiserunt claustris. Si quis auteitatis regiae feriatur sententia, ipsos tamen qui ad Ecclesiam confugium fecerint, si juxta priscorum canonum instituta, hi qui eos repetunt sacram reddiderint, et sacerdos ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
cͥcuitu eccłiȩ fu̾nt. ł ĩ domibꝰ q̃ ĩfra p̃dictoᷤ passꝰ fũint. aliqͥd inde in¬
clicis arma ñ ferentibꝰ uł mochis. siue dõ duotis õibꝰ eccłiusticiᷤ ꝑsoĩs.¬
Ñ.it. capellȩ q̃ infra ãbitũ muroꝵ castelloꝵ st̃ mittunt᷑. ł ponunt᷑ in¬
uł ñ sacrũ d sacro. siũ sacrũ đ ñ sacro. N sacrũ uͦ d̾ ñ sacͦ. qr qd ñ
potest ꝯputari ĩ cͥminȩ saclegii scđm mũdanoꝵ legũ censurã de¬

Expanded text:
circuitu ecclesie sunt vel domos que infra predictos passus fuerint, aliquid inde clericis arma non ferentibus vel monachis sive deo devotis omnibusque ecclesiasticis personis. Capelle qvel non sacrum de sacro, sive sacrum de non sacro. Non sacrum vero de non sacro, quia non potest
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmitam ꝰ. donec ipse ȩccłiȩ restaurari qͣant. Item. In mnere
u positis si eccłia dfu̾it. ut sub diuo seu in temtoriis. Si rabła alt¬
ris ꝯsetrata. cet̾aq sacͣ misteria ad id officiũ ꝑtinentia ib affumt.
misstas sollẽpnu celebrare ꝯcedimꝰ. alit̾̃ om̃ino contradicimꝰ ex cõcit o¬
ltaria si ñ st lapidea cͥsnatis unctione ñ ꝯsecnt᷑. epaonensi. cap̃.ui.
Ad celebñda ħ diuna officia ordinẽ quẽ metͦpolitam tenẽt. Cũ ꝓuin¬

Expanded text:
permittimus, donec ecclesiae ipsae restaurari queant. In itinere vero positis, si ecclesia defuerit, sub dio, seu in tentoriis, si tabula altaris consecrata ceteraque sacra ministeria ad id officium pertinentia ibi affuerint, missarum solennia celebrari concedimus. Aliter omnino interdicimus. C. ltaria, si non fuerint lapidea, chrismatis unctione non consecrentur. Ad celebranda autem divina officia ordinem, quem metropolitani tenent, comprovin
Abbreviated transcription (Latin):
itaq uidaicꝰ ppłus p̃ceptũ d̾cimaꝵx. tanta diligñtia obseruaret. ut
ł qͥbꝰq minimis rebꝰ. ruta uidelicet. ⁊ m̃ta. ⁊ cimino ut ipse dñs
testat᷑ dcimã daret : cur ñ maiori studio plebs ȩnãgłica eand̾ un¬
pleat iussionẽ. ⁊ cui maior ẽ mĩs sac̾dotũ ⁊ sinc̾ior cultus sac̃m̃toꝵ:
Id̾o gͦ dandȩ st̃ ut hac duotione ipse ds̃ placatꝰ largiꝰ prẽt qͣ ne¬
cessaria st̃: sic̃ suꝑiꝰ ostñdimꝰ. Es ut sac̾dotes ac magistri ȩccłiȩ cura¬
⁊ sollicitudine necessitatũ corꝑaliũ. sñ quibꝰ ħ uita tnͣsigi ñ pot̃. re¬
cotidiana oblatione dño ĩmolet᷑. nec ñ statuta canonica in susten¬
tacione pauꝑũ. ⁊ restauratione ȩcdiarũ ꝓficiant. Qtuor.it. parte ᷤᷤ

Expanded text:
ceptum decimarum tanta diligentia observaret, ut de quibusque minimis rebus, ruta et cimino, ut ipse Dominus testatur decimas daret, cur non majori studio plebs evangelica eamdem impleat jussionem, et cui major est numerus sacerdotum, et sincerior cultus sacramentorum? Ideo ergo dandae sunt, ut hac devotione Dominus placatus, largius praestet quae necessaria sunt, sic sollicitudine nescessitatum corporalium, sine quibus haec vita transigi non potest, requotidinia oblatione Domino immoletur, nec non statuta canonice in sustentatione pauperum et restauratione ecclesiarum proficiat. Quatuor enim partes
Abbreviated transcription (Latin):
picturã aetnentibꝰ. qr ĩ ipsa ignorantes udent qͥd seqͥ debeant. ĩ ipsa le¬
gũt qͥ lit̾tas nesciũt. liñ ⁊ p̃cipuȩ gñtibꝰ ꝓ lectionȩ pict᷑a ẽ. & magnop
tũ qͥ int̃ gs̃ habitas attendẽ debueras. ne dũ recto zelo in caute fuccen¬
deris. fecocibꝰ aĩs scandalũ gn̾ares. fñgi g̾ ñ debint. ꝙ ñ adorundꝰ ine¬
dis. s ad instruendaᷤ solũ mͦ m̃tes fuit nescientiũ collocatũ. ⁊ qͥa ĩ locis
uena bilibꝰ scõꝵ depingi historius ñ sũ rõne uetustaᷤ admisit. Si zelũ
discretione ꝯdidisses.sine dubio ⁊ ea q̃ intendebas salubrit᷑ obtin̾e
sgẽ collectũ ñ disꝑg̾e̾.s potiꝰ pota̾s cong̾garȩ. uͥ pastoris intematũ ex¬
cellit nom̃. ñ culpa disꝑsoris incũberet. Ex conc̃. odogont̾ capcax

Expanded text:
ignorantes vident quod sequi debeant, in ipsa legunt qui litteras nesciunt: unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est. Quod magnopere tu qui inter gentes habitas attendere debueras, ne dum recto zelo incaute succenderis, ferocibus animis scandalum generares. Frangi ergo non debuit, quod nis, sed ad instruendas solummodo mentes fuit nescientium collatum, et quia in locis venerabilibus sanctorum depingi historias non sine ratione vetustas admisit, si zelum discretione condidisses, sine dubio et ea quae intendebas salubriter obtinere, et gregem collectum non dispergere; sed potius poteras congregare ut pastoris intemeratum excelleret n
Abbreviated transcription (Latin):
se uł mũdũ lugeat. ⁊ dñi pauidꝰ p̃stolet᷑ aduentũ. Qͥ sciens in¬
becillitatẽ suã.⁊ uas fragile qd̾ portat: timet offend̾e̾ ne ĩpĩgat.¬
⁊ corruat. atq frangat᷑. Uñ ⁊ mulierũ maxe̾q adolescentularũ.
inqͥs ꝑgis ĩ ħemũ : udelicet uͥ te ñ audiã. ñ uideã. u̾ tuo furore
ñ mouear. uͥ tua bella ñ paciar : ne me capiat occłus metͥtis.
nec forma pulcherrima. ad illicitos ducat ãplexꝰ. Respondeb̾. ħ
ñ ẽ pugnare. s fug̾e.Sta ĩ aciȩ. adu̾sariis armatꝰ obsistȩ. uͥ pꝰꝗͣ uic̾is
coionis. fateor ĩ becillitatẽ meã. Nolo spe pugnare uictoriȩ. ne ꝑdã¬

Expanded text:
se vel mundum lugeat, et Domini pavidus praestoletur adventum. Qui sciens imbecillitatem suam, et vas fragile quod portat, timet offendere ne impingat et corruat atque frangatur. Unde et mulierum maximeque adolescentularum inquis, pergis in eremum? videlicet ut te non videam, non audiam, in tuo furore non movear, ut tua bella non patiar. Ne me capiant oculi meretricis, nec forma pulcherrima ad illicitos ducat amplexus, respondebis. Hoc non est pugnare, sed fugere. Stans in acie adversariis armatus obsiste, ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam. Nolo spe pugnare victoriae, ne
Abbreviated transcription (Latin):
dꝰ archiep̃s narbonensis qͥ dicos suo ᷤ eo inuito ad iudiciũ tuũ
uenire ꝯpellas. ⁊ dꝰ rebꝰ ad eccliã suã ꝑtinentibꝰ ro ĩꝯsulto qͣsi
iare pntarchatꝰ tui disponas. cũ ħ nec antiqͥtaᷤᷤ cui pat᷑s sane
xere reuẽntiã hñt. ⁊ auctoritas sacroꝵ canonũ penitꝰ int̾dicat.
n forteot causis qͣs apd se tminare ñ pꝰst. ad te qͣsi ad patͥarehã
suũ ꝓmoner̃. ⁊ si ep̃s suus discesserit res ȩccłiȩ suȩ iudicio tuo

Expanded text:
udicium tuum venire compellas, et de rebus ad Ecclesiam suam pertinentibus, eo inconsulto quasi jure patriarchatus tui disponas, cum hoc neque antiquitas, cui sancti Patres sanxere reverentiam, habeat, et auctoritas sacrorum canonum penitus interdicat, nisi forte pro causis quas apud se terminare non possunt, ad te quasi ad patriarcham s
Abbreviated transcription (Latin):
Plane qͥ ĩ aliemĩ fũdũ ĩg̾dit᷑ uenandi aut auccupãdi gr̾a. pot᷑
ĩ natͣalẽ lib̾tatẽ se receꝑit. tuũ e̾ẽ desierit: ⁊ rursus occupãtis sit
Nat᷑alẽ ħ lib̾tatẽ reciꝑe intelligit᷑. c̃ ł ocłos tuos esfug̾it. ł ita sit
ĩ ꝯspectu tuo. uͭ difficit sit eiꝰ ꝑsecutio qud̃ qͣsitũ ẽ &. si fera bestia
ita uuli̾ata s̃ ũ capi pꝰsit. statĩ tua e̾ẽ intelligr̃. Qbꝰdã placuit
statĩ cuã ȩę.⁊ eo usq tuã uid̾i. donec eã ꝑseqͣris. & si desieris ꝑ¬
seqͥ: desiñ tua eẽ. ⁊ rursus fieri occupãtis. Alii ñ alit̾ putauere

Expanded text:
Plane qui in alienum fundum ingreditur, venandi aut aucupandi gratia, potest in naturalem libertatem se receperit, tuum esse desinit et rursus occupantis fit. naturalem autem libertatem recipere intellegitur, cum vel oculos tuos effugerit vel ita sit in conspectu tim tua esse intelligatur. Quibusdam placuit tuam esse, et eo usque tuam videri donec eam persequaris. Quod si desieris persequi, desinit tua esse, et rursus fieri occupantis. Alii non aliter putaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ q̃rendũ ẽ ĩ his donatioĩbꝰ. qͥ pͥꝰ. qͥ post̾iꝰ acceꝑit. S qͥ rẽ tradm̃e
donatore pꝰseder̃. is eã cui ẽ tͣdita pꝰsedeb̾. nec int̃ ẽ utrũ ĩ parẽt
aut ĩ extͣneos fc̃a s̾tał donatio. Licet pͥor petite offerat sacͣm̃tũ
tñ cũ nulla ꝓbacio ẽ debiti is qͥ accusat᷑ pot̃ fidẽ suã nꝰurãdi re¬
ligiõe firmare. S qñ pulsatꝰ repetenti pecumã obtuli̾t sacͣm̃tu¬

Expanded text:
non quaerendum est in his donationibus qui prius qui posterius acceperit, sed qu irem tradente donatore possederit, is eam cui est tradita possidebit. Nec interest utrum in parentes, an in extraneos facta sit tamen cum nulla probatione debiti is qui accusatur potest fidem suam jurisjurandi religione firmare. Si quando pulsatus pecuniam repenti obtul
Abbreviated transcription (Latin):
otificasti te morte tenꝰ ĩfirmatũ e̾ẽ.⁊ peccõꝵ tuoꝵ recordatiõe ⁊ ĩro¬
re ualde pauefactũ. anxie qͣsisse mocħũ fieri.⁊ a tua uxore mimꝰ
⁊ t̾roribꝰ eã occidñdi ad hoc licñtiã extorsisse. ⁊ sic te monachicã
uestt̃ sm̃ abbe sũpsisse.⁊ monastiũ petissȩ.pꝰea uͦ c̃ sanꝰ fc̃s ee̾s tue
uxoris reclamatiõibꝰ.⁊ eiulanbꝰ. ⁊ planct̾ibꝰ tueq familiȩ disꝑsionibꝰ.
ũ pote penitꝰ duictꝰ domũ remeasse. ⁊ pꝰ multos dies qͦrũdã scpi¬
tua uxorȩ uti liceat nr̃m reqͥris ꝯfiliũ. Si ita demq ẽ uͭ tuuᷤ nũc
nartat. ñ uidet᷑ nob rõnabilit̾ neq sana m̃te id factũ. qmͣ c̃ õĩ hoi

Expanded text:
firmatum, et peccatorum tuorum recordatione et terrore valde pavefactum, anxie quaesisse monachum fieri, et a tua uxore minis et terroribus eam occidendi, ad hoc licentiam extorsisse, et sic te monachicam vestem sine abbate sumpsisse, et monasterium petiisse. Postea vero cum sanus factus esses, tuae uxoris reclamationibus, ejulationibus, et planctibus, tuaeque familiae dispersionibus, utpote penitus devictus, domum remeasse et post multos dies quorumdam sapitua uxore uti liceat, nostrum requiris consilium. Si ita denique est ut tuus nuntius narrat, non videtur nobis rationabiliter neque sana me
Abbreviated transcription (Latin):
factio fiat. licet tp̃re bone memoriȩ. dñi genitoris nr̃i pipini
siũ pͥscis tpr̃ibꝰ ascĩs pat̾bꝰ. ⁊ reliqͥs bone duotionis hoibꝰ sepissime
uentilatũ fuer̃. nos tñ plemt̃ ⁊ ad liqͥdũ diffinitũ reꝑire minime
eccłiasticȩ dignitatis ministͥis nr̃is ĩ regnis. seu ĩ aliis d̾o degn̾tibus
nob̃q una c̃ eis agñtibꝰ sepisime ꝓpt̃ młtas ⁊ numas reclamatiões
q̃ ex ħ ad nos ex diu̾sis partibꝰ uenert̃: uentilatũ ẽ. s qͣlit̾ ꝯsulbu

Expanded text:
factio fiat, licet tempore bonae memoriae domini genitoris vestri Pipini, sive priscis temporibus a sacris Patribus et a reliquis bonae devotionis hominibus, saepissime ventilatum fuerit, nos tecclesiasticae dignitatis ministris, nostris in regnis, seu in aliis degentibus, nobisque una cum eis agentibus saepissime, propter multas et nimias reclamationes, quae ex hoc ad nos ex diversis partibus venerunt, ventilatum est. Sed qualiter consultu
Abbreviated transcription (Latin):
fultã ł gẽ f̾uentis. scł suĩ frigid̾ aꝗͣ. ignitiq ferri ꝯtactũ .a. cꝰ libe
płaris ĩuentionis. qr fab̾cãte ħ st̃ oĩno ficta ĩuidia. nec ipsũ ex hibe.
nec aliqͦ mͦ te uolumꝰ pꝰculare. ĩmo apłica auctoritate ꝓhib̾mꝰ firmis
erit testes qͥ cͥmini illato ueritatẽ dicãt. iusiurãdũ erit ĩ medio:⁊
illũ testẽ ꝓferat d uinocentię suȩ pͣitate. cui nuda ⁊ aꝑta s oĩa sic¬

Expanded text:
igidae aquae ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularis inventionis quia fabricante haec sunt omnino facta invidia nec ipsum exhibere, nec aliquo modo te volumus postulare, imo apostolica auctoritate prohibemus firmisnt testes, qui crimini illato veritatem dicant, jusjurandum erit in medio, et illum testem proferat de innocentiae suae puritate, cui nuda et aperta s
Abbreviated transcription (Latin):
ritati ł dño in heserit. añ exhibicionẽ testiũ. añ ex am-¬
natũ ĩdiciũ.ĩ ipsa exposicione cͥminũ atq accusationis ex¬
ordio ultore gladio fetiat᷑. uocẽ.it. fuẽstã pociꝰ int̾cidi ꝗ au
diri opꝰtet. Eͦoꝵ uͦ accus andi sac̾dotes. ł testificandi in eos
hos obstruimꝰ qͦs ñ hũanis s diuinis uocibꝰ mortuos e̾ẽ scimꝰ. del

Expanded text:
it, ante exhibitionem testium aut examinationem judicum in ipsa expositione criminum atque accusationis exordio ultore gladio feriatur; vocem enim funestam potius intercidi quam audiri oportet, eorum vero accusandi sacerdotes vel testificandi in eos os obstruimus, quos non humanis sed divinis vocibus mortuos esse scimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ .i. t̾o rectusima cariratiᷤ. uͭ hoĩes qͥbꝰ e̾e̾t utł atq honesta cõ¬
cordia diu̾sarũ necessitudinũ uĩcłis necterent᷑. Neo unꝰ ĩ un
młtaᷤ hr̾et s singłe sparg̾e̾nt᷑ ĩ singło ᷤ ac si ad socialẽ utãsa¬
ligñtiꝰ płinȩ płime  obtin̾ent. Pat qppe ⁊ socer. duax st̃ neces¬
situdinũ nomini. Ut gͦ aliũ qͥsq hũt patrẽ. aliũ soccũ no¬

Expanded text:
rectissima charitatis, ut homines quibus esset utilis atque honesta concordia diversarum necessitudinum vinculis necterentur. Nec unus in uno multas haberet, sed singulae spargerentur in singulos, ac si ad socialem vitam diligentius plurimae plurimos obtinerent. Pater quippe, et socer duarum sunt necessitudinum nomina. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nulloᷤ ꝑniciosos int̾p̃tes ac disputatores ꝯtͣ uitatis regłã sanãq do¬
tͥnã domatizare dolemꝰ. Sedñtes enĩ ĩ cathedra pestilentiȩ. dictant
iura q̃ nesciũt. ⁊ docent illa q̃ nullatenꝰ didicert̃. Nã uͭ fert᷑ ita
gen̾ationes a duobꝰ fr̃ibꝰ altͥnsecꝰ ꝓdeuntes enun̾ant. ut eoꝵ ĩiucẽ
filioꝰ : qͣrtã. nepotes. sextã ꝓnepotes. octauã gn̾ationẽ ȩ̾ȩ ꝑhibeãt.

Expanded text:
nonnullos perniciosos interpretes ac disputatores contra veritatis regulam sanamque doctrinam dogmatizare dolemus. Sedentes enim in cathedra pestilentiae dictant jura quae nesciunt, et docent illa quae nullatenus didicerunt. Nam ut fertur ita generationes a duobus fratribus altrinsecus prodeuntes enumerant, ut eorum invicem filios quartam, nepotes sextam, pronepotes octavam generationem esse perhibeant.
Abbreviated transcription (Latin):
chȩ liarolo imꝑatore p̃sente anathmatiauit thasmonẽ ducẽ
bauuarrioꝵ. nͥ in oĩbꝰ obediret eidẽ imꝑatori ⁊ filiis eiꝰ. ac gnͣti
francoꝵ. sic̃ iurauãt ꝑatͥ suo pipino.⁊ sibi. Ꝙ si nollet. ⁊ sangͥnis
effusio fieret. uł aliqt aliud mali. h suꝑͣ eundẽ ducẽ ⁊ eiꝰ ꝯfñta¬
neos cet. ⁊ p̃fatꝰ rex ⁊ sui ab ea culꝑa ĩmunes sẽragis. i gesta lcuroliẽ¬

Expanded text:
e Carolo imperatore, anathematizavit Thasmonem ducem Bavariorum, nisi in omnibus obediret eidem imperatori et filiis ejus, ac genti Francorum, sicut juraverat patri suo Pippino, et sibi. Quod si nollet, et sanguinis effusio fieret, vel aliud aliquid mali, hoc super eumdem ducem et ejus consentaneos esset, et praefatus rex et sui ab ea culpa immunes essent. C
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃si  ꝯpassiõẽ sanaret᷑. s si ħ dicat. ⁊ młto max̾e humilit̾̃ doleant. qͥ i
testa morte p̾cisionis iacent. uͥ isto qͦdã uuln̾e mat̾s catholicȩ reuius¬
cant. cũ it . p̃scisus ramꝰ ĩserit᷑. fit aliud uulnꝰ ĩ arbore. qͦ pꝰsit recipi
cnuniat. qͥ sine radicis uita ꝑhibat. S c̃ receptꝰ recipienti coaluerit.
urgor ꝯseq̃t ⁊ fructꝰ. si ħ nͥ corilluerit. ille qͥdẽ arescit. s uita arboris
ꝑmanebit. ẽ ħ ⁊ tale inserendi genꝰ.u nullo p̃ciso ramo qͥ intus ẽ ille qͥ
fors ẽ inserat᷑. Nũ tñ nullo s leuissimo arboris uułn̾e. Itagͦ ⁊ isti cũ ad
radicẽ catholicã ueniũ̾t. nec eis ꝗͣuis pꝰ erroris sui penitenciã honor

Expanded text:
mpensatione sanaretur. sed sibi hoc dicant et multo maxime humiliter doleant. qui in tanta morte praecisionis iacent, ut isto quodam uulnere matris catholicae reuiuiscant. cum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud uulnus in arbore, quo possit recipi, ut uiuat, qui sine uita radicis peribat; sed cum receptus recipienti coalueur et fructus, si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed uita arboris permanebit. est enim et tale inserendi genus, ut nullo praeciso ramo, qui intus est. ille. qui foris est, inseratur non tamen nullo sed uel leuissimo arboris uulnere. ita ergo et isti cum ad radicem catholicam ueniunt nec eis quamuis post erroris sui paenitentiam ho
Abbreviated transcription (Latin):
ngit᷑ illiꝰ tc̃ pectꝰ d oleo scĩficato cũ inuocatioẽ scẽ tͥnitans. ut
nullȩ reliqͥe latentis immici in eo resideãt. s ĩ fide scȩ̃ tͥnitatis
mẽs eiꝰ ꝯfortet᷑. Ungit᷑ int̾ scapłas d eo d̾ oleo. ut undiq muniat᷑: ⁊
enisti ad fontẽ ⁊ ing̾ssus es ꝯsid̾a qͥd mieris. qͥd locutꝰ sis. ⁊ repete
diligñt᷑. occͣrit tͥ leuita. occͣrit tib̾ prbr. unctꝰ es qͣsi alleta xͥ. ꝯsecͣ¬
łfos ut ad xͥ baptismũ catħcuminꝰ accedat. Rabanꝰ eod̾ libͦ. capͣ

Expanded text:
ngetur illius tunc pectus de oleo sanctificato cum invocatione sanctae Trinitatis, ut nullae reliquiae latentes inimici in eo resideant, sed in fide sanctae Trinitatis ejus confortetur. Ungetur et inter scapulas de eodem oleo, ut undique muniatur, et enisti ad fontem, ingressus es, considera quos videris; quid locutus sis, repete diligenter. Occurrit tibi levita; occurrit tibi presbyter: unctus es quasi athleta Christi, ut ad baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
Qõꝵ gͦ ꝓpłiasticus doctor xcłiasticas regłas ita int̾p̾tat᷑ aut mod̾at᷑. ut ad reg¬
nu uaritans cũ ita ꝙͣ̃ docuerit ł exposuerit referat. nec peccat. nec errat. cũ
saluti ꝓtimioꝵ ꝯssil̾is. atd finẽ sacris instituciõibꝰ cb̾itũ ꝑuenire intendat:
Uss dic̃ butꝰ augꝰiusꝰ d disciplinti eccliastica tractans. habe caritatt. ⁊ fac qͥꝗ̾
ius. Si ceripis. corripo t̃ caritute. Si parcis. parce cũ caritate: S ĩhis adsi¬
bpea s̃ sulma tilig̃ tiari mũrantꝰ occłus corpis. qͣtinꝰ ĩ ponuendo ł parc̃do¬

Expanded text:
doctor ecclesiasticas regulas ita interpretatur aut moderatur, ut ad regnum charitatis cuncta quae docuerit vel exposuerit, referat, nec peccat, nec errat: cum saluti proximorum consulens, ad finem sacris institutionibus debitum pervenire intendat. Unde dicit beatus Augustinus de disciplina ecclesiastica tractans: « Habe charitatem, et fac quidquid vis. Si corripis, corripe cum charitate. Si parcis, parce cum charitate. » Sed in his adhibenda est summa diligentia, et mundandus oculus cordis, quatenus in puniendo
Abbreviated transcription (Latin):
q̾ imꝑiule ccũdari assolet cołłm. uerũ ⁊̃ clamidẽ purpͣeã.atq
tumcã coccineã.⁊ oĩa imꝑialia in dum̃ta. seu dignitatẽ imꝑu¬
liũ p̃sidñtiũ. E quũ cõferentes.⁊ ętiã imꝑialia sceptra. simulq¬
⁊ cuncta atq signabũda.⁊ ⁊̃ diu̾sa ornam̃ta imꝑialia. ⁊ omnẽ
ꝓcessionẽ imꝑiat᷑ culminis. ⁊ głam potestatis nr̃e. Uiris.it. reu̾en

Expanded text:
quo imperiale circumdari assolet collum, verum etiam chlamydem purpuream atque tunicam coccineam, et omnia imperialia indumrialium praesidentium, equitum, et conferentes imperialia sceptra simulque cuncta signabunda et etiam diversa ornamenta imperialia, et omnem professionem imperialis culminis et g
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa sic̃ scãm apłm si se ꝯtinere ñ poterat. nullatenꝰ nub̾e uetabat᷑.
siec sec̃ habita delib̾atione ꝓmissã fidẽ pudicitie deo debet custodirȩ.
nos ħ auctornate patrũ suffulti in ħ sacro ꝯuentu sanccimꝰ.⁊ libere
uidicam  si sponte uelam̃ q̃uis ñ ꝯsecratũ sib inposuer̃ int̾ uelataᷤᷤ¬
in eccłia oblationẽ d̃o obtulerit. uelit nolit scĩmoniȩ habitũ ulaiꝰ
hab̾e debet. licet sacram̃to ꝯfirmare uelit. eo tenore ⁊ ronȩ uelam̃
ib imposuisse ut it̾m posset deponere: fx cõct. aureliañsi. cap̃ .iii.¬

Expanded text:
stolum, si continere se non poterat, nullatenus nubere vetabatur, sic secum habita deliberatione promissam fidem pudicitiae Deo debet custodire. Nos autem auctoritate Patrum suffulti in hoc sacro conventu sancimus et libere judicamus, si sponte velamen, quamvis non consecratum, sibi imposuerit, s oblationem Deo obtulerit, velit nolit, sanctimoniae habitum ulterius habere debet, licet sacramento confirmare velit eo tenore et ratione velamen sibi imposuisse, ut iterum posset deponere. CAP. CXCVIII. Non est v
Abbreviated transcription (Latin):
e conciliis ħ ep̃alibꝰ ñ aliud indicimꝰ. ꝗͣ scĩ putres salub̾t᷑ ordmauert̃.
Ot scilicet bini ꝯuentꝰ ꝑ annos singłos habeant᷑. ĩ qͥbꝰ đ oĩbꝰ q̃reł q̃¬
int᷑ diuisos ȩccłie ordines nasci assolent : indicet᷑. Ac si forte int̾ ipso
mine diffiniri. fr̃nitatẽ tuã d tociꝰ negocii qͣlitatȩ met̾politanꝰ cu-¬
rabit instruere. ut si corã positis pr̃ibꝰ nec tuo fuer̃ res sopita ui¬
dicio ad nrãm cognitionẽ qͥcqͥd illd̃ ẽ tr̃afferat᷑. cap̃ ysidori. Ui.¬

Expanded text:
episcopalibus non aliud indicimus, quam sancti Patres salubriter ordinarunt, ut scilicet bini conventus per annos singulos habeantur, in quibus de inter diversos Ecclesiae ordines nasci assolent, judicetur: ac si forte inter ipsomine diffiniri, fraternitatem tuam de totius negotii qualitate metropolitanus curabit instruere, ut si coram positis partibus nec tuo fuerit res sopita judicio, ad nostram cognitionem, quidquid illud est, transferatur. Ut si quis
Abbreviated transcription (Latin):
frigiũ q candido itorȩ splendidũ ressurrectionẽ dñicã d̾signõ
eiꝰ sacͣtissimo u̾titi ma̾u nr̃a imposuimꝰ. ⁊ tenẽtes frenũ eqͥ ip¬
siꝰ. ꝓ reue̾ntia bi .p. sttͣoris officiũ illi ex hibuimꝰ. statuentes
eodẽ frigio õs eiꝰ successores singłarit̾ inꝓcessionibꝰ uti ad iu¬
tacionẽ imꝑii nr̃i. uñ u ñ potificał apex uilescat. s magͣ ãpł

Expanded text:
rygium vero candido nitore splendidum resurrectionem Dominicam designans, ejus sacratissimo vertici manu nostra imposuimus, et tenentes frenum ipsius pro reverentia beati Petri, stratoris officium illi exhibuimus, statuentes eodem phrygio omnes successores ejus singulariter in processionibus uti ad imitationem imperii nostri. Unde ut non pontif
Abbreviated transcription (Latin):
Nã õs ꝯstituciones pncipũ q̃ utiq młtis uoluminibꝰ habebant᷑.
intͣ. xni. libs cohurtaũ. id qͦ uolum̃ codicẽ iustimani appellori p̃¬
cep̃. Rursus singłoꝵ mugistratuũ siũ uidicũ łges. q̃ usq ad duo
milia pene libͦs erant extense. intͣ.L. libroꝵ nũm redegit.
eũq codicẽ degestoꝵ. siũ qͥ iustimunꝰ diu̾sa łͥgis uoluminn di¬
u̾sis nõibꝰ appellañ. siuĩ pandecarũ uocabło nũcupauit. iiiͬit.
ꝯposunt. Nouus qͦ leges qͣs ipse statuenit᷑ ĩ unũ uolum̃ redacta ᷤᷤ.
codicẽ nouellaꝵ appellari sanciuit. Itẽ. Tuc̃ ap̃ ꝯstantinopolĩ
pͥsciunꝰ cesariensis gͣmaticȩ artis ꝓ funda rimatꝰ ẽ historia anustasu bibli¬

Expanded text:
oluminibus habebantur, intra XII libros coarctavit. Idemque volumen codicem Justiniani appellari praecepit. Rursus, singulorum magistratuum, sive judicum leges quae usque ad duo millia pene libros erant extensae, L librorum numerum redegit, eumque Codicem Digestorum, sive quod Justinianus diversa legis volumina diversis nominibus appellavit, Pacomposuit. Novas quoque leges quas ipse statuerat, in unum redactas, Codicem Novellarum appellari sancivit. Item: Tunc apud Constantinopolim Priscianus Caesariensis grammaticae artis profunda rimatus est. CAP. CXL
Abbreviated transcription (Latin):
Qpꝑ statuimꝰ.ũ si abb̃a. aut q̃libet sc̃i moniat pꝰ hanc diffinitiõe
in taniã audatiã ꝓruꝑit. ut aut uiduã. a̾ puellã uirginẽ uela¬
re p̃sũpserit. udicio canonico usq ad satis factionẽ subdat᷑. Bonefu¬
si reꝰ ĩuẽtꝰ fu̾i̾t. ut cã uelata ⁊ ꝯsecrata nunna ꝯcubuisset: ab
oĩ gradu sac̃docĩ di ꝓhiberet᷑. ꝓpt̃ hoc filũ lm̃i sollicite ꝯsid̾and̾
t̃. qnti ponderis hoc peccatuͣ eẽ uideat᷑. añ occłos ęt̾ni iudicis. ꝙ fa¬
cientẽ int̾ ydolatriȩ seruos constituet. ⁊ diuino misti̾o altaris abi¬

Expanded text:
finitionem in tantam audaciam proruperit, ut aut viduam aut puellam virginem velare praesumat, judicio canonico usque ad satisfactionem subdatur. Bonifsi reus fuerit inventus, ut cum velata et consecrata nonna concubuisset, ab omni gradu sacerdotii Dei prohiberetur. Propter hoc, fili mi, sollicite considerandum est quanti ponderis hoc peccatum esse videtur ante oculos aeterni judicis, quod facientem inter idololatriae servos constituet,
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝰ lib̾a. c̃ se ⁊ si dormienti corꝑe nicħ meminit uidisse. tñ uigi¬
liis corporeis menuit ingluuiȩ cecidisse. Si uͦ ex tͦpi cognacioe u¬
gilãtis. orit᷑ illusio dormienti. patet aĩo reatꝰ siuiᷤ. uidec .it. aqͣ ra¬
dicȩ ĩqͥnatio illa ꝓcesserit. qr qͥ cogitaũ sciens. nesciens ħ ꝑtulit.
apt᷑ talẽ pollutionẽ. eo die a sacͦ mist̾io abstin̾e opͦtet Ex cõcilio

Expanded text:
nitus libera, cum se etsi dormienti corpori nihil meminit vidisse, tamen vigiliis corporeis reminiscitur ingluviae cecidisse. Si vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur illusio dormienti, patet animo reatus suus. Videt enim a qua radice inquinatio illa praecesserit, quia quod cogitavit sciens, nesciens hoc pertulit. Propter talem pollutionem eo die a sacro mysterio abstinere oportet. CAP. CLX.
Abbreviated transcription (Latin):
lebrat᷑ o fficiũ. eõ currendũ enĩ ẽ ad missam. ⁊ auditis misarũ sollẽpniis.
uesptinis officiis. largitis elemosinis ad cibũ accedndũ ẽ. Si uͦ aliqͥs
uecelsitarȩ ꝯstrictꝰ fu̾i̾t. ut ad missã uenire ñ ualeat. estimata uesꝑtina
hora ꝯpleta or̾one sua ieuiniũ soluat. Ex dictis pimenii ħremitȩ:¬
nt H ieiuna cotidiaua:⁊ refectio sacietatẽ fugiens. nicħ.it. tib̃ ꝓdest
biuo aut ⁊ duo tnsmisso uacuũ portare uentrẽ. si parit̾ obruat᷑. si cõ¬
hensant᷑ saturitate ieiunia. ilico mens repleta torpescit. ⁊ irrigata t̾ra

Expanded text:
lebretur officium. Concurrendum est enim ad missam et auditis missarum solemniis et vespertinis officiis largitis eleemosynis ad cibos accedendum est. Si vero aliquis ita necessitate constrictus fuerit ut ad missam venire non valeat, aestimata vespertini hora completa oratione sua, jejunium solvat. CAP. na ieiunia et refectio satietatem fugiens. nihil prodest biduo triduoque transmisso uacuum portare uentrem, si pariter obruitur, si conpensatur saturitate ieiunium. i
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudine duudunt᷑. Archidiaconꝰ. it. imꝑat subdiaconibꝰ ⁊ leuitis ad q̃
ista ꝑtinent minuisti̾a. Ordinitio uestiendi altaris aleuitis cã incensi ⁊
p̃ces dicat seu responsoriũ ĩ dnĩcis diebꝰ aut sollẽpnitm̃ decintet.
Sollicitudo qͦ parro chianoꝵ ⁊ ordinatio nurgia ad eiꝰ cͤam ꝑtine̾t.
ꝓ reꝑandis diocesinis basilicis ipse sugg̾et sac̾doti. Ipse ambit parro¬
chias c̃ iꝰsiõe ꝙp̃i. ⁊ ornau̾itat res basilicax ł parrochianoꝵ gesta lib̾ta¬
tũ eccłiasticaꝵ ep̃o idẽ referet. Collectã pecumã d ꝯmunione ipse

Expanded text:
11. Archidiaconus enim imperat subdiaconis et Levitis; ad quem ista ministeria pertinent: ordinatio vestiendi altaris a Levitis, cura incensi et legat, quis preces dicat, seu responsoria in dominicis diebus aut solennitatibus decantet. Solicitudo quoque parochiarum et ordinatio et jurgia arandis dioecesanis basilicis ipse suggeret sacerdoti. Ipse ambit parochias cum jussione episcopi, et ornamenta et res basilicarum vel parochiarum, gesta libertatum ecclesiasticarum; episcopo item refert collectam pecuniam, i
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscit᷑: nos apłicȩ mãsuetudinis gr̃a. imin̾e te acet̾is qͣ sac̾dotium
impediũt cͥminibꝰ tã tui ꝓfessionȩ ꝗͣ fr̃m qͥ tec̃ sũt testimoniũ agnosce¬
tes. ⁊ uitã tuã religiosã audientes. ab ħꝰ ce pecc̾i uincło ab solutũ ĩ sus
cepti sacdocii officio afirmamꝰ. Gelasius palladio epis copo:
recepta canonũ qͥbꝰ eccł̃iastica reg̃r disciplina. sic̃ ad sac̾dociũ debiles cor¬
pore ñ patũit᷑ uenire. Ita ⁊ siqͥs in eo actu fuer̃ ꝯstitutꝰ. aut fuer̃ sauctatꝰ.¬

Expanded text:
cognoscitur, nos apostolicae mansuetudinis gratia immunem te a caeteris quae sacerdotium impediunt criminibus tam tui professionem quam fratrum qui tecum sunt testimonium agnoscentes, et vitam tuam religiosacerdotio ordinem non amittat. Gelasius Palladio episcopo. Praecepta canonum quibus ecclesiastica regitur disciplina, sicut ad sacerdotium debiles corpore non patiuntur venire, ita et si quis in eo actu fuerit constitutus, ac fuerit sauciat
Abbreviated transcription (Latin):
candi. ⁊ ꝑagͣndi sollicitȩ lectiones. pfalmũ. laudesi offertorium.
responsoria. qͥs dĩcoꝵ dioe̾ debeat: ordõ ꝙͣ ⁊ modꝰ psallendi ł cho
uoꝙ sollepnitate ⁊ tpͣ orbinatio ꝙͦ ꝓ lumus aribꝰ deportandis. Si qͥd
inigait ałicos qͣs deliq̃re cognoscit ipse distringãt. qͦs uͦ em̃dare
ũ ualet eor. ercessus. ad agnitionẽ qñ deferat. basilicarios
ipse ꝯstituat. ⁊ mut̾cłas upse disponat. Qnͣ ħ pͥmiceriꝰ absens:
ea qͣ p̃dictu st̃ iste exqͥrat. qͥ ei aut lege ẽ ꝓrimꝰ : aut eru¬
diciontihis. exempłif tertus. ad chesaurariũ ꝑtinet hostiariꝰ.
Basilicarũ ordinatio uncensi p̃paratio. cũra cͥsmnatis inficien

Expanded text:
 et peragendi sollicite lectiones, psalmum, laudes, offertorium, responsorium quis clericorum dicere debeat; ordo quoque et modus psallendi in choro  et tempore, ordinatio quoque pro luminaribus deportandis. Si quid irigat. Clericos quos delinquere cognoscit ipse distringat: quos vero emendare non valet, eorum excessus ad agnitionem episcopi deferat. Basilicarios ipse constituat, et matriculas ipse disponat. Quando autem primicerius absens est, ea quae praedicta sunt ipse exquirat, qui ei aut lege est proximus, aut eruditione his explendis certus Ad thesaurarium pertinet ostiarii basilicarum ord
Abbreviated transcription (Latin):
ugines q̃ añ xii. anłłos inscus m̃diburdiis suis sacruĩ uelam̃ capiti fuo ĩposuerĩt.
uilli m̃diburdi anñ. ⁊ diẽ ħ tacendo cͤsensernit ĩ sc̃õ ꝓposito ꝑmaneant. ⁊ si

Expanded text:
e duodecim annos insciis mundiburdis suis, sacrum velamen capiti suo imposuerunt, e duodecim annos insciis mundiburdis suis, sacrum velamen capiti suo imposuerunt, et illi mundiburdi annum et diem hoc tacendo consenserunt, in sancto proposito permaneant, et si in
Abbreviated transcription (Latin):
iin qͣlibet minore ȩtate uł religiõis tonsurã ut religiõis debitã ueste̾ in
utroq sexu filiis. aut unꝰ aut ambo parentes ded̾int. aut certe nolentibꝰ
ł nescientibꝰ se susceptã ñ max uisa ĩ filiis abdicauint. s ut corã se ut co¬
rã eccłia. palãq ĩ ꝯuentu eosd̃ filios talia hab̾e ꝑmiserit. ad scłarẽ ruerti ha¬
bitũ ipsis filiis qnͣq penitus ñ licebit. s c̃uicti qͥ tonsurã aut religiosã ueste
aliqnͣ habuerĩt: mex ad religionis cultũ habitũq reuocent᷑.⁊ subst̾renũa dis
strictione hꝰcemoti obseruãtiȩ inseruire cogant᷑. Parentibꝰ sane filios suos re
filis. licitũ religionis assumere cultũ. Quisqͥs ħ uł obligatione tonsurȩ u
scłaris usus assũptionȩ decectus fuit attigisse tn̾s g̾isionẽ : ex cominicationis
censurã accipiat. ⁊ religioni semꝑ inhereat. Ex concit triburiensi cap̃.x

Expanded text:
in qualibet minori aetate vel religionis tonsuram vel religioni debitam vestem in utroque sexu filiis, aut unus aut ambo parentes dederunt, certe aut nolentibus vel nescientibus se susceptam, non mox visam in filiis abdicaverint, sed vel coram se vel coram Ecclesia, palamque in conventu eosdem filios talia habere permiserint, ad saecularem reverti habitum ipsis filiis quandoque penitus non licebit, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, mox ad relistrictione hujuscemodi observantiae inservire cogantur. Parentibus sane filios suos relfiliis licitum religionis assumere cultum. Quisquis autem vel abolitione tonsurae vel saecularis vestis assumptione detectus fuerit attigisse transgressionem, et excommunicationis censuram
Abbreviated transcription (Latin):
oribꝰ.xxx.iui. remãserimꝰ. xł dies ĩ abstinentia ũ habemꝰ. Iubem᷑
⁊̃ ab oĩpotenti d̾o oĩũ bonoꝵ nr̃oꝵ decimaᷤ darę. qͣ ꝓpt̃ u oĩs decima¬
a nob̾ do̾ rite ꝑsoluat᷑. tollamꝰ dcinã anni. ⁊ ĩ ea pecc̃ã nr̃a ꝯfitũdo.
corrigñdo nos. ieuinando. uigilando. orando el mo sinã dando abst̃gan
⁊ carnẽ nr̃ã dcimemꝰ uͥ ad scm̃ pascha securi ꝑuenire pꝰsimꝰ. Ra cõc̃.

Expanded text:
oribus XXXVI adjunxerimus XL dies in abstinentia non haberemus. Jubemur etiam ab omnipotenti Deo oite persolvatur, tollamus decimam anni, et in ea peccata nostra confitendo, corrigendo nos, jejunando, orando, eleemosynam dando abstergamus, et carnem nostram decimemus, ut ad sanctum Pascha securi pervenire possimus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ad sacram religionẽ. ⁊ pallio capita ꝯtegãt.⁊ ꝯscͥptã robora ratãq
tionis audaciã. a uͦ ex his oĩbꝰ fuerit reꝑtȩ am̃ũ. aut uestẽ ĩ tñsg̾ssio¬
nẽ dedisse ex cõmunicationis sñtenciã ferãt. ⁊ rursus mutato habi¬
tu in monasteriis donec diẽ ultimũ claudant sub erũpnis arduȩ
pemtenciȩ ꝑmaneãt religatȩ. Ex dce selasii. pp̃. ad sicilienses ep̃os missi ᷤ
eq uiduas ad nuptias transire patimͣ. q̃ religioso ꝓposito diuit᷑na
obẜuatione ꝑmansert̃. simłr uirgines nub̃e ꝓhibemꝰ. qͣs amus
płimis ĩ monasteriis etatẽ egisse ꝯtigerit. Ex epła. Gͣo. pp. missa ad¬

Expanded text:
ad sacram religionem et pallio capita contegant, et conscriptam roboratamque tionis audaciam. Quae vero ex iis omnibus fuerint repertae animum aut vestem in transgressionem dedisse, excommunicationis sententiam ferant, et rursus mutato habitu in monasteriis, donec diem ultimum claudant, sub aerumnis arduae poenitentiae permaneant religatae. Ex decretis Gelasii papae ad Sicilienses episcopos missis, cap. 9. Neque viduas ad nuptias transire patimur, quae in religioso proposito diuturna observatione permanserunt. Similiter virgines nubere prohibemus, quas annis plurimis in monasteriis aetatem egisse contigerit. Ex epistola
Abbreviated transcription (Latin):
drium. aliꝰ anthiochiã macłaũ. Achaciꝰ ꝯstantinopolitanꝰ c̃ ꝯsortibꝰ
suis. necñ ⁊ õs hreses qͣs ipsi eoꝵq discipłi.siũ scismatici docuert̃. ł ꝯscͥp¬
sert̃. qͥrũ noĩa minimȩ recinemꝰ. ñ solũ repudiata. uerũ ⁊̃ ab oĩ catho¬
lica ⁊ romana ȩccłia eliminata. atq cũ suis auctoribꝰ. auctoꝵq seqͣtibꝰ
sub anatħmatis ĩ dissolubili uincło inȩt̾̃nũ ꝯfitem᷑ eͥe̾ dãpnata Leo .xx¬

Expanded text:
 Achatius Constantinopolitanus cum consortibus suis, necnon et omnes haereses quas ipsi eorumque discipuli, sive schismatici docuerunt vel conscripserunt, quorum nomina minime retinemus, non solum repudiata, verumetiam ab omni catholica Romana Ecclesia eliminata, atque cum suis auctoribus, auctorumque sequacibus sub anathematis indissolubili vinculo, in aeternum confitemur e
Abbreviated transcription (Latin):
oroines ñ deb̾e ł posse. aq mͦ reꝑari. &ͦ quid̃ sac̃ ordinȩ pͥuatũ ĩ peni¬
tenciã te dputare ꝯuenit. Cuiꝰ si pꝰ ea actus. ⁊ ꝯu̾satio meruer̃: pͥorem
uit᷑ mochos. uͥ tu tñ dcreuis standi locũ obtineat. Subdiacom qͦ qͦs
simił culpa ꝯstng̃. ab officio in reuocabilit̾ depositi. int̾ laicos ꝯmu¬
nonẽ accipiũt. i portu ħ uen̾is loco lapsũ diacoñ aliũ qͥ ħ officiũ im¬

Expanded text:
rari, quem quidem sacro ordine privatum in poenitentia te deputare convenit. Cujus si postea actus et conversatio meruerit, priorem inter monachos, ubi tu tamen decreveris, standi locum obtineat. Subdiaconi quoque quos simul culpa constringit, ab officio suo irrevocabiliter depositi, inter laicos communionem accipiant. In portu autem Veneris loco lapsi diaconi, alium qui hoc officium im