comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lus nõ est. Quid est in quo dolus nõ est.
forte non habebat peccatum: Forte nõ
eger erat : Forte illi medicus nõ erat
necessarus: Ab sit. Nemo hie sic sanait᷑
est: ut illo medico nõ eger&. Quid sibi
ergo uult. in quo dolus nõ est : Aliquan¬
to intentius queramus. Apparebit modo
in nomine dñi. dolum dieit dñs. nõ do¬
lor. Et om̃is qui uerba latina in telligit.¬
dolus est. cum aliud agitur: & aliud fin
dolus illum torquet. ꝓ eo qd̃ est dolor.
Dolus fraus est: fimulatio est. Iuanto
aliquis aliquid in corde tegit: & aliud
loquitur dolus est: & tanquã duo eor¬
da hab&. Unum quasi sinum cordis
hab&. ubi uid& ueritatem: & alterũ
sinũ ubi cõcipit mendatiũ. Et ut
noueritis hunc esse dolum: dictum ẽ
in psalmis. Labia dolosa. Quid ẽ labia
dolosa: Sequitur. In corde & corde. lo¬
cuti sũt malai. Quid ẽ incorde & corde.
nisi dupliei corde: Si ergo dolus inisto
nõ erat: sanabilem illum medicus uioi¬

Expanded text:
lus non est. Quid est, in quo dolus non est? lus non est. Quid est, in quo dolus non est? Forte non habebat peccatum? forte non erat aeger? forte illi medicus non erat necessarius? Absit. Nemo hic sic natus est, ut illo medico non egeret. Quid sibi ergo vult, in quo dolus non est? Aliquanto intentius quaeramus; apparebit modo in nomine Domini. Dolum dicit Dominus; et omnis qui verba latina intelligdolus est, cum aliud agitur et aliud fingDolus illum torquet, pro eo quod est dolor. Dolus fraus est, simulatio est. Quando aliquis aliquid in corde tegit, et aliud loquitur, dolus est, et tanquam duo corda habet: unum quasi sinum cordis habet, ubi videt veritatem; et alterum sinum, ubi concipit mendacium. Et ut noveritis hunc esse dolum, dictum est in Psalmis, Labia dolosa. Quid est, Labia dolosa? Sequitur, In corde et corde locuti sunt mala . Quid est, In corde et corde; nisi duplici corde? Si ergo dolus in isto non erat, sanabilem illum medicus judi
Abbreviated transcription (Latin):
eligeretur. fortassis ideo se dieer& elec¬
tum: quia doctrina eiꝰ meruit eligi.
torem. sed depiscatore luerinis ẽ imꝑa¬
torem. Magnus ciprimꝰ orator. sed
prior petrus piscator. ꝑquẽ postea cre¬
der&. nõ tantum orcitor. sed etiã imꝑa¬
tor. Nullꝰ nobilis primo electus est
nullus doctus. quia infirma mundi
digit ut confũ der& fortia. Erat ergo
iste magn̾ & sine dolo: hoc solum nõ
eleclus. ne cuiquã uideretur dñs doc¬
doclrina legis ueniebait. Quicum au.¬
diss& anatar&eh. serutat᷑ enĩ erat scrip¬
turis. & sciebat quia inde erat expec¬
tandus saluator. qd nõ facile alii scribȩ
& pharisei nouerant. Iste ergo doctissimꝰ
legis cum audiss& phylippum dicentem.
in uenimus iħm quem scripsit moyses
in lege & ꝓphetę.anazareth filium
ioseph. Ille qui optime scripturas noue¬
rat. audito nomine antizareth: erectus
est in spem & dixit. A narareth potest
aliquid boni esse. Iam cetera de ipso ui¬
decimus. Ecce uere israhelita: in quo do¬

Expanded text:
eligeretur, fortasse ideo se diceret electum, quia doctrina ejus meruit eligi. torem; sed de piscatore lucratus est imperatorem. Magnus Cyprianus orator, sed prior Petrus piscator, per quem postea crederet non tantum orator, sed et imperator. Nullus nobilis primo electus est, nullus doctus; quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Erat ergo iste magnus et sine dolo: hoc solo non electus, ne cuiquam videretur Dominus docdoctrina Legis veniebat, quod cum audisset a Nazareth: scrutatus enim erat Scripturas, et sciebat quia inde erat expectandus Salvator, quod non facile alii Scribae et Pharisaei noverant: iste ergo doctissimus Legis, cum audisset Philippum dicentem, Invenimus Jesum, quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, a Nazareth, filium Joseph; ille qui optime Scripturas noverat, audito nomine Nazareth, erectus est in spem, et dixit, A Nazareth potest aliquid boni esse. 18. Jam caetera de ipso videamus, Ecce vere Israelita, in quo do
Abbreviated transcription (Latin):
testimonio dñs. Sed & beatus nathana¬
redemptor nr̃ & si testimonio iohannis
nõ cõmendaretur: ipse sibi sufficer&
niũ: quia multum ual& adtestimoni¬
um suum ueritas. Sed quia ipsam¬
ueritatem nõ poterant capere homi¬
nes : ꝑlucernam querebent ueritatẽ
Et ideo ioħes ꝑquẽ dñs ostenderetur
missus est. Audi dñm nathanaeli tes¬
timoniũ ꝑhibentem: & dixit ei natha¬
nael. A nazareth potest aliquid boni
esse. dicit ei phylippus. Ueni & uide.¬
Q uidit iħ̾e nathantielem uenientem
ad se: & dicit de eo. Ecce uere israhel¬
ita: in quo dolui nõ est. Magnũ testi¬
monium hoc: nec andree dictum. ns
petro dictum. nec phylippo dictun e
re israhelita in quo dolus non est
nec ultimus inter duodecim natha¬
nael est: cui tantum testimonium
ꝑhibuit filius dĩ dicens. Eece uere
srahelita: in quo dolus nõ est. Querit᷑

Expanded text:
testimonio Joannis: beatus Nathanatestimonio Joannis: beatus Nathanaa Dominus etsi testimonio Joannis non commendaretur, ipnium; quia sufficit sibi ad testimonium suum veritas. Sed quia veritatem non poterant capere homines, per lucernam quaerebant veritatem: et ideo Joannes per quem Dominus ostenderetur, missus est. Audi Dominum Nathanaeli testimonium perhibentem: Et dixit ei Nathanael: A Nazareth potest aliquid boni esse. Dicit ei Philippus: hanaelem venientem ad se, et dicit de eo: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Magnum testimonium! hoc nec Andreae dictum, nec Petro dictum, nec Philippo, quod dictum est ere Israelita, in quo dolus non est. nec ultimus inter duodecim Nathanael est, cui tantum testimonium perhibuit Filius Dei, dicens, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
pus: dirit ei. Quẽ seripsit moyses
in lege. & ꝓphete: inuenimus iħm
filium ioseph. Euis filius dicebritur:
cui desponsata erat mater eius. Nam
qd̃ ex ea intacta conceptꝰ & natus
lippus dixit nathanaeli: sic̃ & euan¬
dixit ei nathanael. Anazareth po¬
test aliquid boni esse. Quid intelligit᷑
frẽs: Non quomͦ aliqui ꝓnuntiant.
Nam & sie solent ꝓnuntiari. Anaza¬
reth potest aliquid boni esse. Sequit᷑
enim uorxe phylippi & dicit. Ueni &
uide. Ambas enĩ ꝓnuntiationes: po¬
test ista uox sequi. Siue sic ꝓnunties.
tanquã cõfirmans. A nazareth: potest
aliquid boni esse. Et ille. U eni &uide
Siue sic dubitans. & totum in terroganꝰ
A naraireth potest aliquid boni esse: Ue¬
ni & uide. Cum ergo siue illo modo.
siue isto ꝓnuntietur: nõ repugnent᷑
uerba sequentia. Nostrum est quere¬
re: quid potius intelligamus in his uer¬
bis. Qualis fuerit nathanael iste: in
sequentibus ꝓbamus. Audite qualis
fuerit: diis ipse ꝑhibeat testimonium.

Expanded text:
 dixit ei: Quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, invenimus Jesum filium Joseph. Ejus filius dicebatur, cui desponsata erat mater ejus. Nam quod ea intacta conceptus et natus lippus dixit Nathanaeli; adixit ei Nathanael: A Nazareth potest aliquid boni esse. Quid intelligitur, Fratres? Non quomodo aliqui pronuntiant: nam et sic solet pronuntiari, A Nazareth potest aliquid boni esse? Sequitur enim vox Philippi, et dicit, Veni, et vide. Ambas autem pronuntiationes potest ista vox sequi, sive sic pronunties tanquam confirmans, A Nazareth potest aliquid boni esse; et ille, Veni, et vide: sive sic dubitans, et totum interrogans, A Nazareth potest aliquid boni esse? Veni, et vide. Cum ergo sive illo modo, sive isto pronuntietur, non repugnent verba sequentia; nostrum est quaerere quid potius intelligamus in his verbis. 16. Qualis fuerit Nathanael iste, in sequentibus probamus. Audite qualis fuerit: Dominus ipse perhibet testimonium.
Abbreviated transcription (Latin):
ritur causa. quantum dñs in tumri¬
rat : ꝓbabiliter inuenimus. In tellige¬
re enim debemus. ipsum nathanaelẽ
eruditum & ꝑitum legis fuisse. ꝓpt̾ea
noluit illum dñs inter discipłos pone¬
re: quia idioitis elegit. unde confunde¬
ret mundum. Audi apłm dicentẽ ista.
idete inquit uocationem urãm fres:

Expanded text:
ritur causa? quantum Dominus intimat, probabiliter invenimus. Intelligere enim debemus ipsum Nathanaelem eruditum et peritum Legis fuisse: propterea noluit illum Dominus inter discipulos ponere; quia idiotas elegit, unde confunderet mundum. Audi Apostolum dicentem ista: « Videte enim, inquit, vocationem vestram, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere: in eo qd̃ dictum est. Cũ esses
sub fici arbore uidi te: priusquã te phy¬
lippus uoearet. Nam talem uocem ꝓtulit.
tues filius di tues rex isrł: qualem tanto
post petrus. quando ei diis ait. Beatus es

Expanded text:
intelligere, in eo quod dictum est, Cum esses intelligere, in eo quod dictum est, Cum esses sub fici arbore, vidi te, priusquam te Philippus vocaret. Nam talem vocem protulit, Tu es Filius Dei, tu es rex Israel; qualem tanto post Petrus, quando ei Dominus ait, Beatus es
Abbreviated transcription (Latin):
meos. oleum mͥ nõ dedisti: illa aũt¬
pedes meos unxit unguento. Propt̾ea
dico tibi. dimittentur ei peccata mul¬
ta: qm̃ dilexit multum. Cui aũt mo¬
dicum dimittit᷑: modicũ diligit. Hoc
est dicere. Plus egrotas. sed sanum te
putas. Modicum putas tibi dimitti: eũ
plus debitor sis. Bene ista quia dolus
in illa nõ erat: meruit mediemam.
Quid ẽ hoc dolus in illa non erat.
confitebatur peccata sua. hoc lau¬
dat innathanaele. quia dolus in illo
nõ erat: quia multi pharisei qui abun¬
dabrnt peceatis: iustos se dicebant.¬
& dolum afferebant ꝑquem sanari nõ
poterant. Udit ergo iam istum in quo
dolus nõ erat: & ait. Ecce uere israheli¬
ta: in quo dolus nõ est. Dicit ei nathana¬
el. Unde me nosti: Respondit ei iħe:¬
& dixit. Priusquam te phr lippis uocniae
cum esses subficu uidi te. Id est sub arbo¬
re fici. R espondens ei nathanael & ait.
& abbi tu es filus dĩ: tu es rex israhel.
A liquid magnum potuit nathanael iste

Expanded text:
: oleum mihi non dedisti; illa pedes meos unxit unguento. Propterea dico tibi; dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum: cui autem modicum dimittitur, modicum diligit » . Hoc est dicere, Plus aegrotas, sed sanum te putas: modicum putas tibi dimitti, cum plus debitor sis. Bene ista, quia dolus in illa non erat, meruit medicinam. Quid est, dolus in illa non erat? Confitebatur peccata. Hoc et laudat in Nathanaele, quod dolus in illo non erat: quia multi pharisaei qui abundabant peccatis, justos se dicebant, et dolum afferebant, per quem sanari non poterant. 20. Vidit ergo jam istum in quo dolus non erat, et ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Dicit ei Nathanael: Unae me nosti? Respondit Jesus, et dixit: Priusquam te Philippus vocaret, cum esses sub ficu, vidi te; id est, sub arbore fici. Respondit ei Nathanael, et ait: Rabbi, tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Aliquid magnum potuit Nathanael iste
Abbreviated transcription (Latin):
quentes se: dicit eis. Quid queritis:
Q ui dixerunt. Rabbi: qđ dicitur in¬
terpretatũ magister. Ubi habittis:
X on sic illum sequebantur: quasi iam
ut in hererent illi. Nam manifestũ
ẽ quando illi inheserunt : quia de
naui eos uocauit. In his enĩ dnobus
erat andreas sic̃ modo audistis. An¬
dreas aũt frater petri erat. Et noui¬
mus in euangłio. qd̃ petrum & an¬
dream diis denaui uocauit dicens.
U enite post me. & faciam uos fieri¬
piseatores hominum. Et ex illo ram in¬
heserunt illi: ut nõ recederent. Modo
ergo quod eum secuntur isti duo: nõ
quasi nõ recessuri sequunt᷑. sed uide¬
re uoluerunt ubi habitar&: & si qͣndo¬

Expanded text:
quentes se, dicit eis: Quid quaeritis? quentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Qui dixerunt: Rabbi quod dicitur interpretatum Magister, ubi habitas? » Non sic illum sequebantur quasi jam ut inhaererent illi: nam manifestum est quando illi inhaeserunt, quia de navi eos vocavit. In his enim duobus erat Andreas, sicut modo audistis; Andreas autem frater Petri erat: et novimus in Evangelio quod Petrum et Andream Dominus de navi vocavit, dicens, Venite post me, et faciam vos piscatores hominum . Et ex illo jam inhaeserunt illi, ut non recederent. Modo ergo quod illum sequuntur isti duo, non quasi non recessuri sequuntur; sed videre voluerunt ubi habitaret, et
Abbreviated transcription (Latin):
lus uult possidere quod emit. ⁊ anti
emit : ut iolus possideat.
Tu facis  con sor toni.
diabolum: cu te ꝑ peccatũ uen¬
duplici corde: Qui in corde suo par¬
tem faciunt dõ. partem faciunt dia¬
bolo. lratus ds̃. quia fit ibi pars dia¬
bolo discedit. & totum diabolus po̾¬
sidebit. Nõ frustra ittaq apłs dicit:
neq de s locum diabolo. Cognosen¬
Non querebat głam sut̃: sed testimoniũ
ꝑhibebat ueritati. ũquid uoluit
apud se remanere discipulos. ut non
sequerentur dñm: magis ipse osten¬
dit discipulis suis. quẽ sequerentur.
Habebant enim illũ: tanquã aignum.
Et ille. Quid me attenditis: Ego nõ
sum agnus. Ecce agnꝰ dĩ. de quo &
suꝑius dixerat: ecce aignꝰdĩ. Et quid
nobis ꝓdest agnus dĩ: Ecce auit qui
toll& peccata mundi. Secuti sũt illũ
hoc audito duo qui erant eum ioħe.
U ideamꝰ sequentia. Ecce agnus dei.
Hoc ioħes. Et audierunt eum duo dis¬
cipuli loquente: & secuti sut iħm.
Con uersus auit the. & uidens cos se¬

Expanded text:
lus vult possidere quod emit. Tanti emit ut solus possideat: tu facis ei consortem diabolum, cui te per peccatum venduplici corde ! qui in corde suo partem faciunt Deo, partem faciunt diabolo. Iratus Deus, quia fit ibi pars diabolo, discedit, et totum diabolus possidebit. Non frustra itaque Apostolus dicit: Neque detis locum diabolo . Cognoscanon quaerebat gloriam suam, sed testimonium perhibebat veritati: numquid voluit apud se remanere discipulos suos, ut non sequerentur. Dominum? Magis ipse ostendit discipulis suis quem sequerentur. Habebant enim illum tanquam Agnum: et ille, Quid me attenditis! ego non sum Agnus; Ecce Agnus Dei: de quo etiam superius dixerat, Ecce Agnus Dei. Et quid nobis prodest Agnus Dei? Ecce, ait, qui tollit peccatum mundi. Secuti sunt illum, hoc audito, duo qui erant cum Joanne. 9. Videamus sequentia. Ecce Agnus Dei: hoc Joannes. « Et audierunt eum duo discipuli loquentem, et secuti sunt Jesum. Conversus autem Jesus, et videns eos se
Abbreviated transcription (Latin):
docet & ipsum similiter ꝑ illa om̃ia
transiturlim qua & ille qui monebat
transiturus ẽ: quomͦ uultis erudiat
nos pater nr̃. eui nõ successuri sed ad
que accessuri sumus: & cũ quo in et̃¬
num mansuri. in hereditate quȩ nõ
marcescit. nec moritur. nec grandi¬
priter est. hunc possidebimꝰ. ⁊ erudi¬
ri nõ debemus : t̃ imemus. Sufferamꝰ
dola caput curramꝰ ad precantatio¬
nes. ad sortilogos.⁊ remedia uanita¬
tis. fres mei. nunquid nõ uos plangã
quotiens in uenio inter ista: Et qͥd
faciam: Uõ dum ꝑsuadeo xp̃ĩanis:
in xp̃o spem suã esse ponendam. Ee¬
ce sicui factũ ẽ remediũ: moriatur.
Quã multi enĩ cũ remediis mortui sũt:
& quã multi sine remediis uixerunt.
Qua fronte exxiit illa amima ad dm̃ que¬
ꝑ didit signũ xp̃i. accepit signũ dia¬
boli: Anfonte dicit. nõ ꝑ didi signũ¬

Expanded text:
docet et ipsum similiter per illa omnia docet et ipsum similiter per illa omnia transiturum, qua et ille qui monebat transiturus est; quomodo vultis erudiat nos Pater noster, cui non successuri, sed ad quem accessuri sumus, et cum quo in aeternum mansuri in haereditate, quae non marcescit, nec moritur, nec grandiPater est. Hunc possidebimus, et erudiri non debemus? Sufferamus dolet caput, curramus ad praecantatores, ad sortilegos et remedia vanitatis. Fratres mei, non vos plangam? Quotidie invenio ista; et quid faciam? Nondum persuadeo Christianis in Christo spem esse ponendam? Ecce, si cui factum est remedium, moriatur, quam multi enim cum remediis mortui sunt? et quam multi sine remediis vixerunt? qua fronte exiit anima ad Deum? Perdidit signum Christi, accepit signum diaboli. An forte dicat: Non perdidi signu
Abbreviated transcription (Latin):
as inimici. Nolite timere. nec temptat
ille nisi ꝑmissus fuerit. Constat illum
fuerit aut musus. Mititur tamquã angłs
mailus apotestate dominante: ꝑmittitur
quando aliquid petit. Et hoc fãs nõ fit:
nisi ut ꝓbentur iusti pumantur in iusti.
Quid ergo times: ambula & ꝑseuera in
dño tuo. Certus esto: quod te nõ uult
pati. nõ puteris. Qđ te ꝑmiserit perti.
flageliu corrigentis est: nõ pena damp¬
Inantis
Is hereditatem sempiternã erudimur.
& flagellari de dignaimur: fiẽs mei si
recusare& quisquã puer colaphit aut fla¬
gellis cedi a patre suo. quomͦ diceretur
supb̾. desperitus. ingritus paternȩ disci¬
plinȩ : Et ut quid erudit pater ho-¬
mo filium hominẽ : ut possit non
perdere temportilia quȩ illi ac quisi¬
uit. quȩ illi collegit: que non uult
eum ꝑdere. quȩ ipse qui reliquit nõ
potuit in sempiternũ tenere. Nõ doc&¬
tuit erudit filiũ cum quo possideat:
sed qui post eum possideat. Exẽs mei¬

Expanded text:
as inimici. Nolite timere, nec tentat as inimici. Nolite timere, nec tentat ille, nisi permissus fuerit: constat illum fuerit aut missus. Mittitur tanquam angelus malus a potestate dominante; permittitur, quando aliquid petit: et hoc, fratres, non fit, nisi ut probentur justi, puniantur injusti. Quid ergo times? Ambula in Domino Deo tuo, certus esto: quod te non vult pati, non pateris; quod te permiserit pati, flagellum corrigentis est, non poena damnantis. Ad haereditatem sempiternam erudimur, et flagellari dedignamur! Fratres mei, si recusaret quisquam puer colaphis aut flagellis caedi a patre suo, quomodo diceretur superbus, desperatus, ingratus paternae disciplinae? Et utquid erudit pater homo filium hominem? Ut possit non perdere temporalia quae illi acquisivit, quae illi collegit, quae non vult eum perdere, quae ipse qui relinquit, non potuit in sempiternum tenere. Non docet filium cum quo possideat, sed qui post eum possideat. Fratres mei
Abbreviated transcription (Latin):
nimus: Ecce qd diximus uidistes. conue¬
eltamestis. Non exclamcuetis : nist idis¬
cebs is tmaignũ ẽ hoc spectare ꝑ sto tã
ut sanguine simulaerũ suũ emi uellae
Quia nouerat precioso sangiine: quado¬
cuq redimendum esse genꝰ humaniĩ. Re¬
ingunt enim sp̃c mali umbras quasda
Thonori sibi metipsis. ut sic decipiant eos
qui secunt᷑ xp̃m. Usq ãdeo fãs mei. ut
illi ipsi qui seducunt ꝑligaturas. ꝑ pre¬
eantationes. ꝑ machinaim̃ta inimici mi¬
ceant precantationibꝰ suis nomen xp̃i:
quia iam nõ possũt se ducere xp̃ranos.
U t dent uenenũ. ad dunt mellis aliquio.
ut ꝑ id qđ dulce est. lateat quos ama¬
rum ẽ. & bibat᷑ ad ꝑnitiem. Usq aideo
ut ego nouerim aliquo tepore illiꝰ pille¬
niti sacerdotem solere dicere. ⁊ ipse pille¬
uoluit predicari xp̃e. Et quomodo se¬
uobis uoluit predicari. sic illũ tenete:
sic in corde ur̃o scribite. Murus ẽ aduer¬
sus om̃s impetus: & aduersus om̃s insidi¬

Expanded text:
nistis? Ecce quod diximus, vidistis, et exclamastis: non exclamaretis, nisi vidissetis. Et magnum est hoc spectare per totum ut sanguine simulacrum suum emi vellet, quia noverat pretioso sanguine quandocumque redimendum esse genus humanum. Fingunt enim spiritus mali umbras quasdam honoris sibimetipsis, ut sic decipiant eos qui sequuntur Christum. Usque adeo, fratres mei, ut illi ipsi qui seducunt per ligaturas, per praecantationes, per machinamenta inimici, misceant praecantationibus suis nomen Christi: quia jam non possunt seducere Christianos, ut dent venenum, addunt mellis aliquid, ut per id quod dulce est, lateat quod amarum est, et bibatur ad perniciem. Usque adeo ut ego noverim aliquo tempore illius Pilleati sacerdotem solere dicere, Et ipse Pillevoluit praedicari Christus; et quomodo vobis voluit praedicari, sic illum tenete, sic in corde vestro scribite. Murus est adversus omnes impetus et adversus omnes insidi
Abbreviated transcription (Latin):
d in clinandum in auro habuit san¬
uis mulieris. quale pondus hab& ad
iclinandum fanguis agni. perquem
ictus est mundus: et quidẽ ille sp̃s
escio quis ut premer& pondus: placa¬
is est saingume. Immundi sp̃e nouera¬
nt uenturum iħm xp̃m. Audierant
abangłis. audierant ex ꝓphetis: & spe¬
ibuint eum uenturum. Xam si nõ spe¬
tibant unde clamauerunt. quid nobis
E tibi est iħu: uenisti ante tempus nos¬
perdere: Scimus qui sis sc̃s dĩ. Uentu¬
rum sciebant: sed tempis ignorabant.
Sed quid audistis in psalmo de herusale:
Q m̃ beneplacitum habuerunt serui tu¬
in lapides euis: & pulueris eius misere¬
lupi timent. Qualis agnus ẽ: qui seonẽ
oceisus occidit. Dictus ẽ enĩ diabolus
les circumiens & rugiens: querens quẽ
a euoret. Sed sanguine agni: ipse uictus
est eo. Sece spectaicula xpĩanoꝵ. Et qd
es amplius: uli oculis carnis uident uani¬
ratem. nos cordis oculis ueritatem. Nce
puteas faẽs. quod sine spectacilis dimisit

Expanded text:
ad inclinandum aurum habuit sanad inclinandum aurum habuit sanguis mulieris, quale pondus habet ad inclinandum mundum sanguis Agni, per quem factus est mundus? Et quidem ille spiritus nescio quis, ut premeret pondus, placatus est sanguine. Immundi spiritus noverant venturum Jesum Christum, audierant ab Angelis, audierant ex Prophetis, et sperabant eum venturum. Nam si non sperabant, unde clamaverunt, Quid nobis et tibi est? venisti ante tempus perdere nos? scimus qui sis, Sanctus Dei . Venturum sciebant, sed tempus ignorabant. Sed quid audistis in Psalmo de Jerusalem? Quoniam beneplacitum habuerunt servi tui lapides ejus, et pulveris ejus misere quem lupi timent? qualis Agnus est qui leonem occisus occidit? Dictus est enim diabolus leo circumiens et rugiens, quaerens quem devoret : sanguine Agni victus est leo. Ecce spectacula Christianorum. Et quod est amplius, illi oculis carnis vident vanitatem, nos cordis oculis veritatem. Ne putetis, fratres, quod sine spectaculis nos dimisit
Abbreviated transcription (Latin):
tiq iste singulariter.
agnus. Uam & discipuli dicti
sunt agni. Ecce ego muto uos.
sicut agnos in medio lupoꝵ. Dicti sunt¬
& ipsi lumen. Uos aũt estis lumen mũdi
S ed ailiter ille: de quo dictum est. ł rat
lumen uerum: quod illuminat omnẽ
hominem uenientem in hunc mundũ.
Sic & agnus singulariter solus. sine ma¬
cula: sine peccato. Non cuius maculȩ
abstersȩ sint : sed euius macula nulla
fuerit. Quid enim quia dicebat ioħes
de dño. ecce agnus dĩ : Ipse iohannes
nõ erat agnus: Non erat uir ses: Xon
erat amicus sponsi: Ergo si singulariter
hic est agnus dĩ: quam singulariter huiꝰ
agni sanguine solo. homines redimi po¬
tuerunt. F&s mei & si agnoscimus pre¬
cium nr̃m quia sanguis est agni: qui
sunt illi qui hodie cęlebrant festiuito¬
tem sanguinis nescio cuis mulieris:
& quani in grati sunt. & aptum est
aurum dicunt de aure mulieris. ⁊ cu¬
currit sanguis: & positum est aurum
In truitina uel statera. & prepondem¬
lut multum de sanguine. Si pondus

Expanded text:
tique singulariter iste Agnus: nam et discipuli dicti sunt agni, Ecce ego mitto vos sicut agnos in medio luporum . Dicti sunt et ipsi lumen, Vos estis lumen mundi : sed aliter ille de quo dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Sic et Agnus singulariter, solus sine macula, sine peccato; non cujus maculae abstersae sint, sed cujus macula nulla fuerit. Quid enim? quia dicebat Joannes de Domino, Ecce Agnus Dei, ipse Joannes non erat agnus? non erat vir sanctus? non erat amicus sponsi? Ergo singulariter ille, Hic est Agnus Dei; quia singulariter hujus Agni sanguine solo homines redimi potuerunt. 6. Fratres mei, si agnoscimus pretium nostrum quia sanguis est Agni; qui sunt illi qui hodie celebrant festivitatem sanguinis, nescio cujus mulieris? et quam ingrati sunt? Raptum est aurum, dicunt, de aure mulieris, et cucurrit sanguis, et positum est aurum in trutina vel statera, et praeponderavit multum de sanguine. Si pondus
Abbreviated transcription (Latin):
eo in ducias martirii mei. ut creden¬
tib timorem tollerem passionis: &
nõ credentib uocem insultationis
auferrem. Tunc uidentes angustian
cumstantẽ dicens eis. Annuntio uob̃
pacem datam ȩcełȩ dĩ: diocletumo
de regno suo de iecto. & maximiano
hodie mortuo. Et sic̃ habet cathanen¬
sium ciuitas in t̾uentionem sc̃ę soro¬
ris meę agathȩ. ita me seratis huic

Expanded text:
| inducias martyrii mei ut credentibus . timorem tollerem| passionis et non credentibus uocem exultacionis adfer| rem. Tunc angustiantcumstantem| dicens. Adnuncio uobis pacem datam ecclesiae dei .| diocletiano de regno suo deiecto . et maximino hodie| mortuo et sicut habit catensium ciuetas interuenien| tem pro se sororem meam Agathen. Ita me sciati
Abbreviated transcription (Latin):
queris. Lucia respondit. Tuprin¬
cip um tuoꝵ legem attendis: ego dĩ
leges attendo. tu principes times
dm̃ meũ ego timeo. ⁊ u illos offen¬
dere nõ uis: ego dm̃ meum. offende¬
re caueo. Tu illis placere desideras:
ego ut ap̃o soli placeam cõcupis¬
co. Tu ergo fac qd̃ tibi sit utile.
& ego hoc agam quod michi ꝓsit¬
dixit. Patrimoniũ expendisti eũ
retrix loqueris. Lucia respondit.
atrimoniũ meum. tuto loco con¬
dicit apostoł. Corrumpunt mores
bonos: colloquia mala. Suadetis
eñi auimas hominũ meretricari.¬

Expanded text:
queris. Lucia di| xit. Tu prinqueris. Lucia di| xit. Tu principum legis adtendis. Ego dei legis adtendo| tu princepis timis . ego deo timeo . tu illos offendere non| uis. Ego deum offendere caueo. tu illis placire desideras .| Ego ut christo soli placiam concupisco . tu ergo fac quod| tibi scis utile. Et ego hoc ago quod mihi utidixit patrimretrix lo| queris. Lucia dixit . patrimonium meum tuto loco| condicit apos| tolos corrumpunt mores bonos . consilia mala sua| detis enim animas hominum meretricar
Abbreviated transcription (Latin):
quid hoc esset: quod distractionẽ
dicens. Sponsa tua in uenit possessi¬
onem uenalem: quȩ mille uel eo¬
amplius solidos redditum prestat.
hanc in tuo nomine cupiens compa¬
rare: uidetur aliquanta distrahere.
Credidit stultus carnale mercimoni¬
um. & animum ab in dagatione
reuocans: ipse etiam cępit auctor
existere uendentium. At ubi pęne
gata. uiduis. orphanis. ꝑegrinantibꝰ.
sponsus. ꝓpouit litem in iuditio
re augustoꝵ. Quã pascha suis com¬
prehensã corripiens: cȩpit ad sacri¬
ficia demonũ in uitare. Cui beata
lutia dixit. Sacrificium uerum
& immaculatũ apud dm̃ & patrem
hoc est. Uisitare uiduas & orpha¬
nos: intribulatione eoꝵ. Ego uero
ꝑistos tres annos nichil aliud egi
nisi sacrificaui dõ uiuo. Et quia¬
iam nichil est qd̃ saerificem: me
ipsam offero in saerificiũ dõ hostiã
uiiientem. Qd̾ ipsi placet: de hos¬
tia sua fatiat. Paschasius dixit.
xp̃iano. Michi cuĩt qui princip ũ
de creta custodio: frustra id ꝓse.¬

Expanded text:
quid hoc essit . quod distractionem n\c/xit sponsa tua inuenit possessionem| in uenalibus . quę mille et amplius solidus praestet| Hanc in tuo nomine cupiens conparare . uidetur aliquan| ta distrahere credit stultus carnale mercimonium . et| animum ab indignatione reuocans . etiam ipsi coepit| auctor esse uendentium ad ubi uniuersa bus . uiduis . Orfanis . peregrinan| tibus . proponit litem in iudi| cio. re. Augustorum quam| pascasius corripiens . coepit ad sacrificia demonum| inuitare. Cui beata lucia. Ait sacrificium unum| et inmaculatum apud patrem hoc est uisitare uidu| as et orfanos in tribulatione eorum. Ergo per istos tres | annus . nihil aliut igi nisi sacrificaui deo uiuo . iam quia| nihil superest quod sacrifice me ipsam offero in sacri| ficium deo . hostiam uiuentem quod ipsi placit de hostia| sua faciet. Pascasius . dixit ano . mihi autem qui principium| decreta custodio . ista frustra prose
Abbreviated transcription (Latin):
retrahit manus medici. artifitio se secan¬
tis: Ille clamat: ille secat. C rudelis qui
nõ audit clamantẽ : Anpotius misericors.
quia uulnꝰ ꝑ sequitur. ut sanet egrotũ:
h ec fẽs mei. ideo dixi: ne quis querat
aliquio preter auxilium dĩ. Quando
forte in aliqua correptione dnĩ sumus:
uidete neꝑaitis. uidete ne ab agno rece¬
datis. & aleone deuoremini. Six imnus
eni quare hora decima. Sequentia uioe¬
amus. Eiat aũt andreas fr̃ symonis pe¬
tri. uus exduob̾ qui audierint ab ioħe:

Expanded text:
retrahit manus medici artificiose secanretrahit manus medici artificiose secantis? Ille clamat; ille secat. Crudelis qui non audit clamantem, an potius misericors qui vulnus persequitur ut sanet aegrotum? Haec, fratres mei, ideo dixi, ne quis quaerat aliquid praeter auxilium Dei, quando forte in aliqua correptione Domini sumus. Videte ne pereatis, videte ne ab Agno recedatis, et a leone devoremini. 13. Diximus ergo quare hora decima: sequentia videamus. Erat Andreas frater Simonis Petri unus ex duobus qui audierant ab Joanne,
Abbreviated transcription (Latin):
obest sanitas. Latid qui ꝓcedit ad fauicẽ
occidere hominẽ. quanto illi meliꝰ erat
ut egrotar&: Aut qui nocte surgit ad
fodiendum parietem alienum. quanto
meluis febribꝰ iactaretur: In no centius
Nouit ergo ds̃. quid nob̃ expediat. Id a¬
giimus tantum: ut eor nr̃m sanũ sit a
peccatis. Et quando forte flagellamur
in corpore: ipsum deprecemur. Rogtani
eum apostolꝰ ut auferret : timulum car¬
nis: & noluit auferre. Num quid ꝑturba¬
tus est: Numquid contristatus. dixit
se desertum: Magis dixit se nõ desertũ.
quia nõ ablatum ẽ quod uolebat aui¬
ferri. ut illa infirmitas sanaretur. hoc
enim inuenit in uocem mediei. Sufficit
tibi gra mea. Nam uirtus in infirmitate
ficitur. Unde ergo scis si qđ nõ uult
de scnare ds̃. ad huc tibi expedst fla¬
gellari: Unde scis quã putre est quod
seeait medicus. agens ferrũ ꝓputria:
one nouit modum quid facint : Q uousq
faciat: Numquid ululatus eius quisecat᷑

Expanded text:
obest sanitas? Latro qui procedit ad faucem obest sanitas? Latro qui procedit ad faucem occidere hominem, quanto illi melius erat ut aegrotaret? Qui noctu surgit ad fodiendum parietem alienum, quanto illi melius si febribus jactaretur? Innocentius Novit ergo Deus quid nobis expediat: id agamus tantum, ut cor nostrum sanum sit a peccatis; et quando forte flagellamur in corpore, ipsum deprecemur. Rogavit eum Paulus apostolus, ut auferret stimulum carnis, et noluit auferre. Numquid perturbatus est? numquid contristatus dixit se desertum? Magis se dixit non desertum, quia non ablatum est quod volebat auferri, ut illa infirmitas sanaretur. Hoc enim invenit in voce medici: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Unde ergo scis quod non vult te sanare Deus? Adhuc tibi expedit flagellari. Unde scis quam putre est quod secat medicus, agens ferrum per putria? Nonne novit modum, quid faciat, quo usque faciat? Numquid ululatus ejus qui secatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dium posuit dñs. contra egritudines
anunȩ. Quando ergo cum caput tibi
dol&: laudamus si euangłiũ ad caput
posueris. ⁊ nõ ad ligatuns cucurreris:
ad hoc enĩ ꝑducta ẽ infirmitas hominir
& ita plangendi sũt homines. qui
currũt ad ligaturas: ut gaudeamꝰ quan¬
do uidemus hominem. in lecto suo cõ¬
stitutum. iactari febribꝰ. & doloribus:
nec alicubi spem posuisse. nisi ut sibi
euangłm ad caput poner&. Non quia
ad hoc factũ est: sed quia prelatum est
euangłm ligaturis. Si ergo aid capud po¬
nitur ut quiescat dolor capitis ad cor
nõ ponitur ut fanetur apeccatis : Fiat
ergo.Quid frat : Ponatur ad cor. sanet᷑
cor. Bonum est. bonum: ut de salute
corporis nõ satagas. nisi ut a dõ illam
petas. Si scit illam ꝓdesse: dabit illam.
Si nõ tibi dederit: non tibi ꝓderat. haib̾e
illam. Quam multi egidtant in nocen¬
tes in lecto: & si sanifuerint ꝓcedunt
ad scelera comitenda. Quam multis

Expanded text:
dium posuit Dominus contra aegritudines dium posuit Dominus contra aegritudines animae. Quod ergo? Cum caput tibi dolet, laudamus si Evangelium ad caput tibi posueris, et non ad ligaturam cucurreris. Ad hoc enim perducta est infirmitas hominum, et ita plangendi sunt homines qui currunt ad ligaturas, ut gaudeamus quando videmus hominem in lecto suo constitutum, jactari febribus et doloribus, nec alicubi spem posuisse, nisi ut sibi Evangelium ad caput poneret: non quia ad hoc factum est, sed quia praelatum est Evangelium ligaturis. Si ergo ad caput ponitur ut quiescat dolor capitis, ad cor non ponitur ut sanetur a peccatis? Fiat ergo. Quid fiat? Ponatur ad cor, sanetur cor. Bonum est, bonum, ut de salute corporis non satagas, nisi ut a Deo illam petas. Si scit tibi prodesse, dabit illam: si non tibi dederit, non proderat habere illam. Quam multi aegrotant in lecto innocentes; et si sani fuerint, procedunt ad scelera committenda? Quam multis
Abbreviated transcription (Latin):
cibus: Non quomͦ dicitur in foro ea¬
rebis beneficio rescripti: sed nec ser¬
iptum impetrabis. Iuris eñĩ forensis
est: ut  qui in precibꝰ mentit᷑
fuerit: nõ illi ꝓsit quod
impetrauit. Sed hoc inter homines.
quia potest falli homo: potuit falli
imperitor. quando preces misisti. dixi¬
ti enĩ quod uoliusti: & cui dixisti nes¬
cit an uerum sit. Dimisit te ad uersa¬
rio tuo conuincendum: ut si ante
udicem conuictus fueris demenda¬
tio. quia nõ potuit ille nisi prestare
nesciens anfueris mentitus: ibi careb
ipso beueficio rescripti: quo per¬
duxuti rescriptum. ds̃ aũt quia nouit
utrum menciaris̃ an uerum dicas:
nõ facit iͫn uiditium tibi nõ ꝓsit. sed
nec impetrare te permittit. quia ãsus
es mentiri ueritati Quid ergo facturus
es: Die michi. Implere legem ex omi
parte. ita ut in nullo offendas: diffici¬
le est. Reatus ergo. certus est. Remedio
uti non uis. Ecce fr̃s mei. quale reme¬

Expanded text:
cibus? Non quomodo dicitur in foro, cacibus? Non quomodo dicitur in foro, carebis beneficio rescripti; sed nec rescriptum impetrabis. Juris enim forensis est ut qui in precibus mentitus fuerit, non illi prosit quod impetravit. Sed hoc inter homines, quia potest falli homo; potuit falli imperator, quando preces misisti: dixisti enim quod voluisti, et cui dixisti, nescit an verum sit; dimisit te adversario tuo convincendum, ut si ante judicem convictus fueris de mendacio, quia non potuit ille nisi praestare, nesciens an fueris mentitus, ibi carebis ipso beneficio rescripti, quo perduxisti rescriptum. Deus autem qui novit utrum mentiaris, an verum dicas, non facit ut in judicio tibi non prosit; sed nec impetrare te permittit, quia ausus es mentiri veritati. 12. Quid ergo facturus es? dic mihi. Implere legem ex omni parte, ita ut in nullo offendas, difficile est: reatus ergo certus est; remedio uti non vis? Ecce, fratres mei, quale reme
Abbreviated transcription (Latin):
ey rographo. Utere precibꝰ quas tibi cõ¬
stituit: & composuit uiris peritus cȩles¬
tis. Qui eñi habent causam & uolunt
supplicare. imperatori: querunt aliquẽ
seolasticũ iurisperitum a quo ũbi pre¬
ces componantur. ne forte si aliter
petieri nt quam oportet: nõ solum
nõ impetrent quod petunt. sed &
penam ꝑ beneficio mereantur. Cũ
ergo quererent supplicare apłi. ⁊ non
in uenirent quomodo adirent imꝑa¬
torem dm̃: dixerunt xp̃o. Dñe doce
nos orare. hoc ẽ uiris erite nr̃: as¬
sessor immo confessor dĩ. compone no¬
bis preces. Et docuit dĩis: delibro ui¬
ris. cęlestis. Docuit quomodo orarent:
& in ipso qđ docuit. posuit quandã
Contremiscis imꝑatorem: factꝰ reus. Of¬
fer sacrifitium humilitatis. offer sa¬
crificium miscđie. Dic in precibus
dimitte michi: qm̃ & ego dimitto.
Sed si dicis fac. quid enĩ facturus es
quo iturus. simentitus fueris in pre¬

Expanded text:
chirographo, utere precibus quas tibi conchirographo, utere precibus quas tibi constituit et composuit jurisperitus coelestis. 11. Qui enim habent causam, et volunt supplicare imperatori, quaerunt aliquem scholasticum jurisperitum, a quo sibi preces componantur; ne forte si aliter petierint quam oportet, non solum non impetrent quod petunt, sed et poenam pro beneficio consequantur. Cum ergo quaererent supplicare Apostoli, et non invenirent quomodo adirent imperatorem Deum, dixerunt Christo, Domine, doce nos orare: hoc est, Jurisperite noster, assessor, imo consessor Dei, compone nobis preces. Et docuit Dominus de libro juris coelestis, docuit quomodo orarent: et in ipso quod docuit, posuit quamdam Contremiscis imperatorem factus reus? offer sacrificium humilitatis, offer sacrificium misericordiae, dic in precibus, Dimitte mihi, quoniam et ego dimitto. Sed si dicis, fac. Quid enim facturus es, quo iturus es, si mentitus fueris in pre
Abbreviated transcription (Latin):
ut nehil ibi nos querere. niehil a¬
nim ad uertere uoluerit: decima
erat hora. Numerus iste legem sig¬
nifieat. quia in decem preceptis data
est lex. Uenerat aũt tempꝰ ut im.¬
pleretur lex ꝑdilectionẽ: quia auide¬
is nõ poterat impleri ꝑtimorẽ. unos
dñs dicit. Non ueni soluere. legem
sed implere. Merito ergo decima hora
eum secuti sũt ad testimoniũ timici
sponsi duo isti: & decima hora auidi.¬
uit rabbi qd̾ interpretatur magister.
S i decima hora rabbi dñs audiuit.
& decunus numerus ad legem ꝑti.¬
n& : magister legis nõ est nisi dator
legis. Nemo dieat quia alius dedit
legem. & alius docet legem
pse illam docet: qui
illam dedit. Ipse est
magister legis suȩ. & doc& illam:
& miscdia est in lingua ipsius. Ideo
misericorditer docet legem: sicut
dictum est de sapientia. Legem au̾t
& miscdiam: in lingua portat. Noli
timere: ne implere legem non possis.
uge ad miscdiam. simultum ẽ ad te
legem implere. Utere pacto illo: &

Expanded text:
ut nihil ibi nos animadvertere, nihil quaerere voluerit? Decima erat hora. Numerus iste legem significat, quia in decem praeceptis data est lex. Venerat autem tempus ut impleretur lex per dilectionem; quia a Judaeis non poterat impleri per timorem. Unde Dominus dicit: Non veni solvere legem, sed implere . Merito ergo decima hora eum secuti sunt ad testimonium amici sponsi duo isti: et decima hora audivit, Rabbi, quod interpretatur Magister. Si decima hora Rabbi Dominus audivit, et decimus numerus ad legem pertinet; magister legis non est nisi dator legis. Nemo dicat quia alius dedit legem, et alius docet legem: ipse illam docet qui illam dedit; ipse est magister legis suae, et docet illam. Et misericordia est in lingua ipsius, ideo misericorditer docet legem, sicut dictum est de sapientia, Legem autem et misericordiam in lingua portat . Noli timere, ne implere legem non possis, fuge ad misericordiam. Si multum est ad te legem implere, utere pacto illo, utere
Abbreviated transcription (Latin):
prophete. Uox clamantis in deser¬
to. Barate uiam domini: rectas
facite senutas eius. I dest nero io¬
hannes bapeista. requisitus quis
esset: respondit. Ego uox clamã¬
tis indeserto. Quia sicut ante a
uobis dictum est: ideo nox a pro¬
pheta uocatus est. quia uerbum
prehibat. Quid autem clamaret:
aperitur cum subditur. Parate
uiam domini: rectas facite semitas
eis. Omius qui fidem rectam et
bona opera predicat. quid aliud
quam uenienti dño: ad corda audi¬
entium uiam parat: Ut hec uis
gratie penetret. ad lumen ueritatis
illustret : ut rectas deo semitas fa¬
ciat. dum muridas manimo co¬
gitaciones per sermonem bone
predicationis format. Omnis
uallis implebitur. et omĩs mons
et collis humiliabitur. Quid hoc
ioco uallium nomine: insi humi¬
les: Quid montium et colliũ.
in quo minutus est iohannes: nisi
quod populus iohannis abstinentiã
uidens. remotum hune esse ab omin.¬
ibus conspiciens. eum esse xpm̃ pu
tabat: xp̃m uero eum publicais co¬

Expanded text:
in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Idem vero Joannes Baptista requisitus quis esset, respondit, dicens: Ego vox clamantis in deserto . Qui, sicut ante per nos dictum est, ideo vox a propheta vocatus est, quia verbum praeibat. Quid autem clamaret aperitur cum subditur: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Omnis qui fidem rectam et bona opera praedicat, quid aliud quam venienti Domino ad corda audientium viam parat? ut haec vis gratiae penetret, ut lumen veritatis illustret, ut rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format. Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. Quid hoc loco vallium nomine nisi humiles, quid montium et collium in quo minutus est Joannes, nisi quod populus Joannis abstinentiam videns, remotum hunc ab hominibus esse conspiciens, eum esse Christum putabat: Christum vero cum publicanis co
Abbreviated transcription (Latin):
eius tempora per reguum et sacer¬
rotum designauit. Et uenit in
omnem regionem iordains pre¬
dicans baptisium penitencie:
nn remussionem peccatorum. Cũt¬
tis legentibus liquet quia iohan¬
nes non solum baptismum peni¬
tencie predicauit: uerum etiam
quibusdam dedit. Sed tamen
baptismum suum in remissionẽ
peccatorum dare non potuit.
Remissio et enini peccatorum:
in solo nobis baptismo xpristi
tribuitur. Notandum itaq qd̃
dicitur: predicans baptisinum
peitencie. in renussionem pecta¬
torũ. Quoniã baptisinũ quod
peccata solueret: quia dare non po¬
terat predicabat. Dt sicut incarna¬
tum uerbum pacris precurrẽdat ner¬
bo prepicationis: ita baptismum
penitencie quo pecrata soluuntur.
precurret suo baptismace quo petsa¬
ta solui non possunt. Ut quia

Expanded text:
ejus tempora per regnum et sacerejus tempora per regnum et sacerdotium designavit. Et venit in omnem regionem Jordanis, praedicans baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum. Cunctis legentibus liquet quia Joannes non solum baptismum poenitentiae praedicavit, verum etiam 1517 quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur: Praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum peccata solveret, quia dare non poterat, praedicabat. Ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis: ita baptismum poenitentiae quo peccata solvuntur praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sama abiline tetracha sub princi¬
pibus sacerdotum anna et caypha:
factum est uerbum dñi super io¬
hannẽ sacharie filium in deserto.
Quia enim illum predicare ne¬
mebat: qui et ex iudea quosdam
et multos ex gentibus redemptu¬
rus erat: per regem gentium et
principes iudeorum. predicatioĩs
cus tempora designantur. Qr
autem gentillitas colligenda erat:
et iuidea per culpã per fid̾e dispergẽ¬
da: ipsa quoq disciptio terren prĩ¬
cipatus oscendit. qm̃ et in romana
Te publica unus prefuisse describi¬
tur: et in uidee reg.io per quartã
dartem pluruni principabantur:
Doce enun nostri redemptoris
dicitur. Omne regnu in seip¬
sum diuisimi: desolabitur. Liquet
ergo quod ad finem regni indea
peruenerat que tot regibus diui¬
sa sub iacebat. aperte quoq non
solum quibus regibus sed quib
etiam sacerdotibus actum sit:
demonstratur. Et quia illum io¬
hannes baptista predicabat. qui
simul rex et sacerdos existeret: lu¬
chas euangelista predicationis

Expanded text:
principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Domini super Joannem, Zachariae filiunt in deserto. Quia enim illum praedicare veniebat, qui et ex Judaea quosdam, et multos ex gentibus redempturus erat, per regem gentium et principes Judaeorum praedicationis ejus tempora designantur. Quia autem Gentilitas colligenda erat, et Judaea pro culpa perfidiae dispergeda, ipsa quoque descriptio terreni principatus ostendit, quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, et in Judaeae regno per quartam partem plurimi principabantur. Voce enim nostri Redemptoris dicitur: Omne regnum in seipso divisum, desolabitur . Liquet ergo quod ad finem regni Judaea pervenerat, quae tot regibus divisa subjacebat. Apte quoque non solum quibus regibus, sed quibus etiam sacerdotibus actum sit, demonstratur. Ut quia illum Joannes Baptista praedicaret, qui simul rex et sacerdos existeret, Lucas evangelista praedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
ce fratres res in aperto est. Am¬
monitio utilis ualde. et salubris
obedientia debetur ut quod iussũ
est impleatur: quia omnis homo
bet fratrem suum. Quis est enim
qui non sit debitor dei. nisi in quo
non potest inueniri ullũ peccatũ:
Quis est autem qui non habeat
debitorem fratrem. nisi inquem
nemo peccauit: Putas ne quisꝙͣ¬
in genere humano reperiri potest.
qui non et ipse aliquo pectato ob¬
strictus sit fratri suo: Debitor est
ergo omnis homo: habens tamẽ
et ipse debitorem. I deo deus
iustus. constituit tibi regulam ĩ
debitore tuo: quam faciet et ipse
cum suo. Ouo enim sunt opera
misericordie que nos liberant:
que breuiter ipse dominus posuit
posuit in euangelio. Dimictite.
et dimictetur uobis: date et dabi¬
tur uobis. Dimictite et dimicte¬
tur uobis. ad ignoscendum perti¬
net. Date et dabitur uobis: ad pre

Expanded text:
ce, fratres, res in aperto est, admonitio utilis; et valde salubris obedientia debetur, ut quod jussum est impleatur. Quia ombet fratrem suum. Quis est enim, qui non sit debitor Dei? nisi in quo nullum possit inveniri peccatum. Quis est autem qui non habeat debitorem fratrem suum, nisi in quem nemo peccain genere humano reperiri potest, qui non et ipse aliquo peccato obstrictus sit fratri suo? Debitor est ergo omnis homo, habens tamen et ipse debitorem. Ideo Deus justus constituit tibi regulam in decum suo. Duo ergo sunt opera misericordiae, quae nos liberant, quae breviter ipse Dominus posuit quodam loco in Evangelio: Dimittite et dimittetur vobis: date et dabitur vobis. Dimittite et dimittetur vobis, ad ignoscendum pertinet. Date et dabitur vobis, ad pr
Abbreviated transcription (Latin):
inspicit. Si dicis dimicto: dimi¬
cte. Melius es. cum clamas ore.
et dimictis in corde: quam blan¬
dus ore. et crudelis in corde. I ã
nati. et nolunt uapulare: qui
sic scribunt nobis quando uolu¬
nius dare disciplinam. Pectaui
ignosce michi. Ecte ignoui. et iterũ
peccat. Ignosce. ignoui. Peccat
tercio. Ignosce tercio. ignoui.
Ian quarto: uapulet. et ille.
Nunquid septuagies septies. te
fatigaui: Si hac prescriptione

Expanded text:
inspicit. Si dicis, Dimitto; dimiinspicit. Si dicis, Dimitto; dimitte. Melius est cum clamas ore, et dimittis in corde, quam blandus ore, crudelis in corde. CAPUTnati, et nolunt vapulare, qui sic praescribunt nobis, quando volumus dare disciplinam: Peccavi, ignosce mihi. Ecce ignovi, et iterum peccat. Ignosce: ignovi. Peccat tertio. Ignosce: tertio ignovi. Jam quarto vapulet. Et ille: Numquid septuagies septies te fatigavi? Si hac praescriptione
Abbreviated transcription (Latin):
uoluatur. Per huius mundi
formani reuolutionis secula trã¬
seurit: a septenario tamen nume
dixit. quando septuagies septies
dixit: quia illud undecim duc
septies fiunt septuagies septics.
uoluit: quia ea seꝑtuagesimo
septimo numero presignauit.
Nemo contra se teneat norr ie¬
noscendo ne contra ilum tenea
tur quando orat. Dicit entrri
deus. Dimictite. et dimitetur
uobis. Sed ego prior dimisi.
dimicte uel postea. Nam si nõ
dimiseris reuocabote: et quicqͥd
dimiscram replicabo tibi. Non
enim mentitur ueritas. non
enim fallit aut fallitur xpristuᷤ
qui subiecit dicens. Sic et uo¬
uis faciet pater uester qui in ce¬
lis est. Inuenis patrem. muta¬
re patrem. Si enim mutari nõ
uis: exhere dari disponis. Faciet
si non remiseritis unusquisq
fratribus uestris. ex cordibus
uestris. Ne dicas in lingua ig¬
nosco. et corde differas. Suppli¬
cium enim ostendit tibi deus:
mmando uindictam. Nouit
deus ubi dicas. Uocem tuam
homo audit: conscientiam ds̃

Expanded text:
olvatur. Per hujusmodi formae revolutiones saecula transeunt: a septenario tamen numerdixit, quando septuagies septies dixit: quia illud undecim duc septies, fiunt septuagies septies. voluit, qui ea septuagesimo septimo numero praesignavit. Nemo contra se teneat non igntur, quando orat, dicit enim ille Deus: Dimittite et dimittetur vobis. Sed ego prior dimisi, dimitte, et tu vel postea, nam si non dimiseris revocabo te, et quidquid tibi dimiseram replicabo tibi. Non enim mentitur Veritas, non enim fallit, aut fallitur Christus, qui subjecit, et ait: Sic et vobis faciet Pater vester, qui est in coelis. Invenisti patrem, imitare patrem. Si enim imitari non vis, exhaeredaberis: Faciet si non remiseritis unusquisque fratri suo de cordibus vestris. Ne dicas in lingua: Ignosco, et corde differas supplicium enim ostendit tibi Deus, minando vindictam. Novit Deus ubi dicas. Vocem tuam homo audivit: conscientiam tuam Deus
Abbreviated transcription (Latin):
illum. qui caput semper custo¬
dict letale uulus exludat. In¬
terrogatus a uideis. utrum de
celo accepisset hanc potestatem.
respondit. Baptisinum ioh̃is
unde est. de celo an ex hominib:
Ot dum illud de celo esse nega¬
re non aude rent: ipsi se amentes
confutarent. qui eius auctorẽ
negarent esse de celo. Postula¬
tus didragnia querit de ymagi¬
ne. Ilia ymago dei. alia ymia¬
go mundi. Dnde et ille nos
ammonet. Sicut portaiumꝰ
ꝓmaginem terreni ulius. porte¬
mus et ymaginem huuis tele¬
stis. Ymaginem cesaris non
habet xpristus: quia ymago dei
est. Pmnaginem cesaris non
bo uel in iohanne. quia filii to¬
uitrui sunt: sed reperitur in

Expanded text:
illum, qui caput semper custodiat, letale uulnus excludat. interrogatus a Iudaeis utrum de caelo accepisset potestatem respondit: baptismum Iohannis unde est, de caelo an ex hominibus? ut dum illud de caelo esse negare non auderent, ipsi se amentiae confutarent, qui eius auctorem negarent esse de caelo. postulatus didragma quaerit de imagine; alia enim imago dei, alia imago mundi. unde et ille nos admonet: sicut portauimus imaginem terreni illius, portemus et imaginem huius caelestis. imaginem Caesaris non habet Christus, quia imago est dei. imaginem Cbo vel Joanne, quia filii tonitrui sunt : sed reperitur in