comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iam diligat inmnolandum. Nec otiose addit noni sc̃ĩ ysaach .i. eũ¬
ti tanꝙͣ fider tue pͥmiuim remimatom opum tuor ⁊ sulcepitti ex.
promissione dei: non conuigis tecunditate. ex qua alium sperare non
possis michi holocauscum: sed prius uade in terram excelsam: Int̾po¬
nt᷑ spacium: ne p̾cipitari subito iudeatur affectus. ut illa dilatiõe
cibi dixero. Ethic silrꝰ ut dum ascendit senex infringetur ĩpecus
laxaret᷑ dextera defice̾t intentio: dum qͥreret montẽ disce. dedisce
apparatum. Exurgent aũc nõ solum seq̃nti die. s et diluculo ne
acculisse nox moras scudio festinant is pr̃is inderetur. Strauit asi¬
nam suam & sumpsit secum duos pueros. & ysaac filium suũ. &
concidit ligna in holocaustum. Docemur parata omĩa ad sacreffi¬
cium deferre. Discimus et̾ apparatum sacrificii misterii munus. ip̃i

Expanded text:
jam diligat immolandum. Nec otiose addidit 305 nomen sancti Isajam diligat immolandum. Nec otiose addidit 305 nomen sancti Isati tamquam fidei tuae praemium, remunerationem operum tuorum, suscepisti ex promissione Dei, non conjugis fecunditate, ex qua alium sperare possis. Offeres mihi holocaustum: sed prius vade in terram excelsam. Interponitur spatium, ne praecipitari subito videatur affectus, ut illa dilatione ntium quem tibi dixero. Et hic similiter, ut dum ascenderet senex, infringeretur impetus, lassaret dextera, deficeret intentio: dum quaereret montem discere, dedisceret apparatum. 68. Exsurgens autem non solum sequenti die, sed etiam diluculo, ut attulisse nox moras studio festinantis patris videretur: Stravit asinam suam, et sumpsit secum duos pueros, et Isaac filium suum, et concidit ligna ad holocaustum . Docemur parata omnia ad sacrificium deferre: discimus etiam apparatum sacrificii, et ministerii munus ipsi nobis
Abbreviated transcription (Latin):
patris. aprincipio eum stimulat & pungit pietatis aculeis ⁊ filii
nom̃ addit. Ad nomen nc̃citudinis & ium amoris. Non satis puca¬
uit dixissẽ. adiunxit amarissimum quei dilexisti usaac. Qnia
est qđ ait qm̃i dilexisti. oe non dixit. qui diligii: Fostiumus cũ uti
turis. ul presentibus ut in enuanglio̾ hes. Hic es t filius ieus di:¬
lec lissimus in quo cõplacui: cum utiq semper ni filio placeat p¬
t̃. Et in psalmo habes. Dixit dominns domino meo sede adexts
meis. cum semper sedeat. Possumus tñ & amantissimũ ad presẽs
accipere. ⁊ qm̃ dilexisti: adidut non recenti quodã impulsu amo¬
ris s molito diu & in probato amore significaret dilectum. Q ꝓ
enim ad tempus angetur: ad tempus resoluit᷑. Qd aute dii aut
semper placuit: cito aboleri non põt. oces ⁊ illud non absurdũ
uideri: qr moricuros plus diligimus. Ho es ⁊ qm ante dilexisti. qi

Expanded text:
patris. A principio eum stimulat, et pungit pietatis aculeis, et filii patris. A principio eum stimulat, et pungit pietatis aculeis, et filii nomen addidit ad nomen necessitudinis, et vim amoris. Non satis putavit dixisse filium, adjungit, amantissimum quem dilexisti Isaac. Quid est quod ait: Quem dilexisti: et nonturis vel praesentibus, ut in Evangelio habes: Hic est filius meus dilectissimus, in quo complacui , cum utique semper in Filio placeat Pater. Et in Psalmo habes: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis , cum semper sedeat. Possumus tamen et amantissimum ad praesens accipere, et quem dilexisti ad id, ut non recenti quodam impulsu amoris, sed inolito diu et probato amore significaret dilectum. Quod enim ad tempus augetur, ad tempus resolvitur: quod autem diu aut semper placuit, cito aboleri non potest. Potest et illud non absurdum videri, quia morituros plus diligimus. Hoc est, quem ante dilexisti; quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Et cumi elset ipe cencum annoꝵ. ꝙͣ uis sare gęncalia conlidaret mor¬
sterilicatis. aut senectucis. Probauit cum: hospitii sedulicate. Pro¬
batum igit᷑ quasi fortiorem tẽptandum pucauit maioribus. & qui¬
busdam impiis durioribus. Et hic quide exemplo docemiur qr ue¬
ris probatur quis. Temptat᷑ aut̃ compositis &e fictis. Non enim no¬
lebat deus inmolari apre filium. nec impleri hoe munus uolebat:
qui ouem pro filio inmolandam obtulit. S cemptabat asttni pris
si dei precepta p̾ferret filio nec pat̾ne pietatis conteplatiõe. ium de¬
uociomis inflec teret. Et dixis ad eum. Abraham abraham. Repe¬
titom nois mentem excitat: ut ellet paracior. Demq respondit ille
Ecce ego. Et dixit. Accipe filium tuum amantissinũ qmi dilexisti
usaac : & uade in t̾ram excelłam ⁊ offeres michi illum in holocaus¬
tum u imo moutium qm̃ cibi dixero. Non sint ociosum esse affemi

Expanded text:
et cum esset centum annorum, quamvis Sarae genitalia consideraret emoret cum esset centum annorum, quamvis Sarae genitalia consideraret emorsterilitatis aut senectutis: probavit eum hospitii sedulitate . Probatum igitur, quasi fortiorem tentandum putavit majoribus, et quibusdam imperiis durioribus. Et hoc quidem exemplo docemur, quia veris probatur quis: tentatur autem compositis et fictis. Non enim volebat Deus immolari a patre filium, nec impleri hoc munus volebat, qui ovem pro filio immolandam obtulit: sed tentabat affectum patris, si Dei praecepta praeferret filio, nec paternae pietatis contemplatione vim devotionis inflecteret. 67. Et dixit ad eum: Abraham, Abraham ! Repetitione nominis mentem excitat, ut esset paratior. Denique respondit ille: Ecce ego. Et dixit: Accipe filium tuum amantissimum, quem dilexisti Isaac, et vade in terram excelsam, et offeres mihi illum holocaustum in uno montium, quem tibi dixero . Non sinit otiosum esse affectum
Abbreviated transcription (Latin):
ulacc nocabit᷑ cibi lemẽ. Nusꝙͣ alibi dixit. Audi uocem uxoris iue:
suscepisti ex ancilla filium. et non honorasti uxoris silium. Nunquid
põt in ancille silio semen tuum nocati: Non utiq in legitino silio
uera succellio elt. S uererit qr filius cuus est: ne forte ciectus in¬
tereat atq &cidat. Non ei deerit mea gratia. Oi alit deus. nam
uxor. & in offenla maneat domi. Eice ancille filium: ut non heat
hereditatis consortium qui nõ hẽc origut pruillegium. Et fem¬
cie pole hec u̾ba: deus tẽptauit abraham alit deni temptat. alx.dia¬
bolut. Diabolus temptat ut subruat: Aeut temptat ut coronet De¬
me. Dem abraham probauit ante. & lic temptanit. ne si ante cep¬
caret qͣm probaret: grauaret. Probauit eum cum exire d charra :¬
iullit. & obedientem reꝑit. Probanie eum fidei ticulo fretus. libe¬
cauit nepote: cu de p̾da nichil accigit: cum promisit semi filium

Expanded text:
Isaac vocabitur tibi semen . Nusquam alibi dixiIsaac vocabitur tibi semen . Nusquam alibi dixisuscepisti ex ancilla filium, et non honorasti uxoris filium. Numquid potest in ancillae filio semen tuum vocari? Non utique; in legitimo enim filio vera successio est. Sed vereris, quia filius tuus est, ne forte ejectus intereat atque occidat. Non ei deerit mea gratia. Omnes alit Deus nouxor et inoffensa maneat domi. Ejice et ancillae filium, ut non habeat haereditatis consortium, qui non habet originis privilegium.  post haec verba, Deus tentavit Abraham . Aliter Deus tentat, aliter diabolus. Diabolus tentat ut subruat: Deus tentat, ut coronet. De me . Et sanctum Abraham probavit ante, et sic tentavit; ne si ante tentaret quam probasset, gravaret: probavit eum cum exire de Charra jussit, et obedientem reperit . Probavit cum fidei titulo fretus liberavit nepotem, cum de praeda nihil attigit, cum promisit seni filium,
Abbreviated transcription (Latin):
toris grẽ cibo & iurtutis alim̃to. Non ad huc ut cornichius lac te
potandus. s epulis solidioribus mandatorum celestium mentis sue
ra ab lactanerat silium. Uidit ancille filium ludentẽ. cum silio suo
ylaach. ⁊ dixit ad abraham. Fice ancillam & filium euis. Non enini
herel cris filius ancille: cum filio meo ysaae. Durum erat hoc insũ¬
ibralx ut eicet filium suum. licet eum qui susceꝑat ex nernacła. Et
tu noli msceri te ancille: ne suscipias ex ea filium. & ux tua nõ patia
monii : Certe si incidisci & hes filium: eice ancillam & filium cus.
Neliui est enim ue ancilla quã uxor recedat & filiui ancille: qua legi¬
tinus ciciatur. Qd̾ si dubitauis. si contẽpseris uxoris tue suiam ꝙ
durum cibi uisum fuerit. dicit tibi deus qđ dicit abralx. Qd illi di¬
xit: tibi dicit. & omnbus dicit. Non sit direum ante te de puero as
de ancilla. Onma queciiq cibi dixit sara: audi uoxem enis: qmi in

Expanded text:
tioris gratiae cibo, et virtutis alimento, non adhuc, ut Corinthius, lacte tioris gratiae cibo, et virtutis alimento, non adhuc, ut Corinthius, lacte potandus: sed epulis solidioribus mandatorum coelestium mentis suaera, ablactaverat filium: Vidit ancillae filium ludentem cum filio suo Isaac, et dixit ad Abraham: Ejice ancillam, et filium ejus; non enim haeres erirat, ut ejiceret filium suum, licet eum quem susceperat ex vernacula. Et tu noli te miscere ancillae, ne suscipias ex illa filium, et uxor tua non patiatrimonii. Certe si incidisti, et habes filium, ejice ancillam, et filium ejus. Melius est enim ut ancilla quam uxor recedat, et filius ancillae quam legitimus ejiciatur. Quod si dubitaveris, si contempseris uxoris tuae sententiam et durum tibi visum fuerit, dicit tibi Deus quod dixit et Abrahae; quod illi enim dixit, tibi dicit, et omnibus dicit: Non sit durum ante te de puero, et de ancilla. Omnia quaecumque dixerit tibi Sara, audi vocem ejus; quoniam in
Abbreviated transcription (Latin):
ma q̃ nõ parturis. qui ple̾s filii delerce magis qui eius q̃ hẽt uirũ
Nenitus elt aut̃ abrahe filius yfaach cuni esset annoꝵ centum
Et cu si perffectus fuis habebis posteritatẽ leticie & exultacionis Re¬
ditatem. Dyxit sara. Pisum michi fecit dominnius. Quicumq
aut̃ audierit congratulabr mͥ. Non utiq hac d hac genatione in
Uius auunciabit abrale. qñi lactat instantem sara: Moralis
locus. Pouocantur femine meminisse dignitatis sue ꝙ lac tare fi¬
lios suos. Hec enim mr̃is gratia. Hic honos quo filios ꝓpis cõmen¬
dent uiris: Deniq eos plus amare filios solent: quos ip̃e ma tres
lac tauerrat ubxribus sins. fecit aut abrahani cenam magnam
qͣn ablac tatus est usach filius eiuuis. Non mediocre istud nec usi¬
tatum. Non enim q anutricis lacte subduccus est puer: magnii
conunium exhibuit abraham. s qr udoneus hĩtus est. ulaach for¬

Expanded text:
ma, quae non pma, quae non penitus est autem Abrahae filius Isaac, cum esset annorum centum . Et tu si perfectus fueris, habebis posteritatem laetitiae, et exsultationis haereditatem. Dixit et Sara: Risum mihi fecit Dominus: Quicumque enim audierit, congratulabitur mihi . Non utique hoc de generatione hac Quis annuntiabit Abrahae quoniam lactet infantem Sara ? Moralis locus. Provocantur feminae meminisse dignitatis suae, et lactare filios suos. Haec enim matrum gratia, hic honos, quo filios propriis commendent viris. Denique eos plus amare filios solent, quos ipsae matres lactaveverint uberibus suis. 64. Fecit autem Abraham coenam magnam, qua die ablactatus est Isaac filius ejus . Non mediocre istud nec usitatum. Non enim quia a nutricis lacte subductus est puer, magnum convivium exhibuit Abraham: sed quia idoneus habitus est Isaac for
Abbreviated transcription (Latin):
plus hiut licentie plus flagitii comiserit. abymalech autem eo fidelis
Non es⁊gͦ dubium ceteris operibus eius indignationem domini esse
renocatam. Qni uere interioris est arbiter cõscĩe & animi ac men¬
cis inc̾prel. Demq non ut pharao ille conuentus amoye reculainit e
spreuit mandatum dei. Nec obsequium disculit. s scatim uocauit:
abraham. uxorem suam redididit ei p̾eio se ip̃e multauit.q indisset
alienam docẽ pudoris exsoliuit. Hinc qͦ collig p̃t abimelech regem
cus promissione ut etiam hoc fulciret᷑ testimonio: cum adũtas dei
osfensione & fecundas iterilesc̾e &e tursus domini uoluntate sie¬
riles fecundari. Iuxta qđ seriptum est. Nonne sterileni & pa¬
successionis fraudata est. posteritatẽ. Et congregatio nationum
q̃ lterilis erat cum dm̃ ignoraret: partus ceperit eternos hẽre
Uñ & lectum est. Letare scerilis q̃ non paris crumpe &e excla¬

Expanded text:
plus habuerit licentiae, eo plus flagitii commiserit: Abimelech autem adeo fidelis plus habuerit licentiae, eo plus flagitii commiserit: Abimelech autem adeo fidelis Non ergo est dubium caeteris operibus ejus indignationem Domini esse revocatam, qui vere interioris arbiter est conscientiae, et animi ac mentis interpres. Denique non ut Pharao ille conventus a Moyse, recusavit et sprevit mandatum Dei, nec obsequium distulit: sed statim vocavit Abraham, uxorem suam ei reddidit, pretio se ipse mulctavit quod vidisset alienam, dotem pudoris exsolvit. 61. Hinc quoque colligi potest Abimelech regem tus promissione, etiam hoc fulciretur testimonio; cum advertas Dei offensione et fecundas sterilescere, et rursum Domini voluntate steriles fecundari, juxta quod scriptum est, Nonne sterilem et pasuccessionis fraudata est posteritate, et congregatio nationum quae sterilis erat cum Deum ignoraret, partus habere coeperit aeternos. Unde lectum est, Laetare sterilis, quae non paris: erumpe et excla
Abbreviated transcription (Latin):
ulutpetur auc toricas. Nec hoc solum est adulterium cum aliena:
peccare conige. s om̃e qđ non habet pocestate coniugii. Tanie locui
iste docet granius crime esse. ubi celebrati coniugii iura temerant᷑ &
iuoris pudor soluit᷑. Ideoq cum p̾tendẽt abimeleh ꝙ uxorem esse uir¬
ip̃e iuam dix̾it. Bespondit ei deus. Et ego cognoniq puro corde te¬
cisci hac & peperei tibi ut nõ peccares in me pp̃ ha non sum pallut ce
cangere eam. Cognolemnns uliit p̾lulem culrodemq conugii dm̃ ciuꝯ¬
legem uolet grãm soluat. Et ideo q in deum peccat sacram̃ti celes¬
cis amittit consortium. tortasse te moneat qua idem pharao ab om̃i
potente deo granit̾ afflictus sit ut suppra leginus cumꝰ ip̃e ignorauis
uxorem abrahe saram. Quam sororẽ audierat abymelech aũt ullãm
penam exceꝑit. U̾m egipti regem noris ducẽ fuisse uitiorum. qui quo ÷¬

Expanded text:
usurpetur auctoritas. Nec hoc solum est adulterium, cum aliena usurpetur auctoritas. Nec hoc solum est adulterium, cum aliena peccare conjuge, sed omne, quod non habet potestatem conjugii. Tamen locus iste docet, gravius crimen esse, ubi celebrati conjugii jura temerantur, et uxoris pudor solvitur. Ideoque, quum praetenderet Abimelech, quod uxorem aliipse suam dixerit, respondit ei Dominus: Et ego cognovi, quoniam puro corde fecisti hoc, et peperci tibi, ut non peccares in me; propter hoc non sum passus te tangere eam. Cognoscimus velut praesulem custodemque conjugii esse Deulegem violet, gratiam solvat. Et ideo quia in Deum peccat, sacramenti coelestis amittit consortium. 60. Fortasse te moveat qua ratione Pharao quaestionibus ab omnipotente Deo graviter afflictus sit, ut supra legimus, cum et ipse ignoraverit uxorem esse Abrahae Saram, quam sororem audierat : Abimelech autem nullam poenam exceperit. Verum Aegypti regem noveris ducem fuisse vitiorum, qui quo
Abbreviated transcription (Latin):
Demq sare it̾m temptat᷑ pudicicia: ut exigat᷑ oĩm. Nam & abime¬
lech in ur sibi cam supserat. Et doxit ei in noc te deni. Fece tu mo¬
rieris pp̃ mulierem. Aduertimus adult̾ium diuino iudicio morcẽ pu¬
niri Ideoq addidit. Hec aut çomoratur cum iuro. ht̃ quid omis ui¬
ri mlrĩsq cõcubitus legitimi matrimonii sorte celebratus suã culpa
Dileice enim qui ad gram habcismatis cenditis. udut quidam fidei
candidati continentie disciplinam sobriã. Nulli licet scire mlre̾m : p̃¬
ter uxore. Ideoq coniugii tibi ius dacum est: ne in laqum iicidas
x cum aliena młre delinquas. Uinctus es uxori: noli qͥrere solu¬
cõmq nõ licet tibi uxore uuente uxorem duce. Nam & aliam qrere ⁊
cum hẽas tuam: crimẽ est ad ulceni. He granius qđ pusal pec̃o tuo
anc torẽ lege q̃rendam. Tolerabilior est si lateat culpa: qͣm̃ si culpe

Expanded text:
entatur Sarae pudicitia, ut exigatur omnium. Nam et Abimeentatur Sarae pudicitia, ut exigatur omnium. Nam et Abimelech in uxorem sibi eam sumpserat, et dixit ei in nocte Deus: Ecce tu mopter mulierem . Advertimus adulterium divino judicio morte puniri. Ideoque addidit: Haec autem commoratur cum viro. Habet quidem omnis viri mulierisque concubitus nulla legitimi matrimonii sorte celebratus, suam culpam. Discite enim qui ad gratiam baptismatis tenditis, velut quidam fidei candidati, continentiae disciplinam sobriam. Nulli licet scire mulierem, praeter uxorem. Ideoque conjugii tibi datum est jus, ne in laqueum incidas, 302 et cum aliena muliere delinquas. Vinctus es uxori, noli quaerere solutionem: quia non licet tibi, uxore vivente, uxorem ducere. Nam et aliam quaerere, cum habeas tuam, crimen est adulterii, hoc gravius, quod putas peccato tuo auctoritatem lege quaerendam. Tolerab
Abbreviated transcription (Latin):
ipãm qͦ mentẽ ibrigit & aĩm capit. sentum extorq̃t. Nescunt qͥd
loqͣnt᷑ qui mnno uino indulgent iacent sepulti. Ideoq si qua per
uinum deliqũrĩt ap̃ sapiences iudices: uenia qͥd facta donancur
s leuitatis anc uores uocantur. Quanta ip̃a deformitas ut soluant̃
uires: incessus uacillent. Multi se fortes pucant: Num forciores:
qͣm loch. Nun cõtenciores qͣm̃ noe: Non utiq uitia priarcha¬
rum scriptura exposint. qͦs uic tos uino legimus. s ue tu disce̾s qͥd
caues. Ille nudus iacuit. iste filiarum patuit errori. Et noc uisco
deceptus est qr uini uis ad huc ignorabat᷑. S in illo instruetus
es. ne tu ionorares. Loch filiabus se credidit. & per sence tutẽ ma¬
didã uino solutus comisit incestum ignorans. Tu sic bibx ne capia¬
tis. instruant te priarche.: no solum docentes: s et̾ errantes. Ideo itm
exemplum ẽ ebrietatis: ut confirmetur magisterium cautõnii.

Expanded text:
ipsam quoque mentem subruit, et animum capit, sensum extorquet. Nesciunt quid ipsam quoque mentem subruit, et animum capit, sensum extorquet. Nesciunt quid loquantur qui nimio vino indulgent, jacent sepulti. Ideoque si qua per vinum deliquerint, apud sapientes judices venia quidem facta donantur: sed levitatis notantur auctores. Quanta ipsa deformitas, ut solvantur vires, incessus vacillet? 58. Multi se fortes putant, num fortiores quam Lot? Num continentiores quam Noe? Non utique vitia Patriarcharum Scriptura exposuit, quos victos vino legimus: sed ut tu disceres quid caveres. Ille nudus jacuit, iste filiarum errori patuit. Et Noe justus deceptus est, quia vini vis adhuc ignorabatur: sed in illo instructus es, ne tu ignorares. Lot filiabus se credidit, et per senectutem madidam vino solutus, commisit incestum ignorans: tu sic bibe, ne capiaris. Instruant te Patriarchae non solum docentes, sed etiam errantes. Ideo iteratum est exemplum ebrietatis, ut confirmetur magisterium cautionis.
Abbreviated transcription (Latin):
tens criminum regio. Ne tecigeritis inquit apłũs. ne attaminaii¬
tis. ne gustaueritis: q̃ sunt omĩa ad corruptelam. fugę gͦ sodomam
fuisse illud incendium. se solas cum pre sr̃stites. ex ꝓpłis om̃ibus renias¬
sisse. Et ideo ne genus deficeret hoĩm pat̾num pecisse concubitum
ut semen gn̾onis huane de pie suo ressuscitarẽt. Non gͦ libidinis.
uitium fuit s gn̾ationis remedium ꝗđ nõ puto criminis duci loco:
Nam &e eua de uiro assumpta suppra cuins costã hedificata est młr
tus uitio qđ geret nelciebat. Un nõ nirũ si puellas decepit opinio
q̃ pucarent totius ppłos orbis perisse. nõ eadem esse scĩ loch excusatõ.
qui audierat ab angelis locum illum nõ totum mundum esse peritu¬
nõ possumus. Namq sobrii cauenius per ebrietate ignorantes cͥomicti¬
mus. Parũ ẽ q ea inflaminat libidinẽ. accendit cupiditates corporis

Expanded text:
tens, criminum regio. Ne tetigeritis, inquit Apostolus, ne attaminaveritens, criminum regio. Ne tetigeritis, inquit Apostolus, ne attaminaveritis, ne gustaveritis, quae sunt omnia ad corruptelam . Fuge ergo Sodomam,fuisse illud excidium, et se solas cum patre superstites ex omnibus populis remansisse. Et ideo ne genus deficeret humanum, paternum petiisse 301 concubitum; ut semen generationis humanae de patre suo resuscitarent. Non ergo libidinis vitium fuit, sed generationis remedium, quod non puto criminis duci loco. Nam et Eva de viro assumpta, supra cujus costam aedificata est mulitus enim vino quid gereret nesciebat. Unde non mirum si puellas decepit opinio, quae putarent totius populos orbis periisse. Non eadem esset Lot sancti excusatio, qui audierat ab Angelis locum illum, non totum mundum esse peritunon possumus. Nam quae sobrii cavemus, per ebrietatem ignorantes committimus. Parum est quod ea inflammat libidinem, accendit cupiditates corporis:
Abbreviated transcription (Latin):
carum caula ip̃i assignaretur. q̃ desticute uirili consortio concubi¬
cum in ebriati expecissent patris. Erģo non in deffentum scripta
uirum icm̃ relinquit dum & tradidisse maritis filias: ⁊ moͬuisse
generos inducitur.S uisum illis ꝙ deridẽt cos. Et tñ ad huc ÷¬
morabatur loch ut psuadẽt gen̾ibus suis & pene non esset ꝓft̾uis ut
cuađet. nisi urgentibus anolłis & tenentibus manus eius egredi coac¬
tui ellet. Non gͦ profectus: s eductus est. Et mandatum acce.¬
pit ne respicet retro. nec resistet in tota regione illa: s in montem
ascendẽt. hoc cum illi dicitur om̃ibus di. Si uis gͦ & tu euadere
ne respitias retro. s ance aspice ubi xp̃iis etł qui dicat tibi uade
retro me sic petro dixit. nade retro me ut xp̃m sequeretur xp̃m ui
deret: Hetro sodoma est: plena flagitii. retro gomorra: uiciis lca¬

Expanded text:
earum causa ipsi assignaretur, quae destitutae virili consortio concubiearum causa ipsi assignaretur, quae destitutae virili consortio concubitum inebriati expetissent patris. Non ergo indefensum Scriptura virum sanctum relinquit; cum et tradidisse maritis filias, et monuisse generos inducitur. Sed visum est illis quod derideret eos, et tamen adhuc morabatur Lot, ut persuaderet generis suis; et pene non esset profectus, ut evaderet, nisi urgentibus angelis et tenentibus manus ejus, egredi coactus esset. 55. Non ergo profectus, sed eductus est: et mandatum accepit ne respiceret retro, nec resisteret in tota regione illa, sed in montem ascenderet. Hoc cum illi dicitur, omnibus dicitur. Si vis ergo et tu evadere, ne respicias retro, sed ante. Aspice ubi Christus est, qui dicat tibi: Vade retro me, sicut Petro dicit: Vade retro me , ut Christum sequeretur, Christum videret. Retro Sodoma est plena flagitii, retro Gomorrha vitiis sca
Abbreviated transcription (Latin):
pollibilitatem perpetiandi eriminis non hũit: hũit aftẽm. Este¬
ceuires senur. sz mens pleria libidiris. Otterebat seũs ioch filiar
pudorem. Nanrasi illa quoq flagitiosa impuritas erat cñ ninii.
erat secundum naturã coire. qm aduerlus nacurã delinqͥre. Pretere¬
bat domus sue uerecundie hospitalem gr̾am et̃ apd barbaras gent̾i
mmolabilem. Deniq illie quoq in offensa hospicalitas es t ubi
nec germanitas lacis tuta est. Percullerunt aut̃ illos cecitate an
geli ut oscium domus qđ aperire cupiebant nõ reperirent. hic quid¬
mirabilis angelorum delaratur pocestas. ut effusa in puris cecita¬
te nõ repirent᷑ domus ostia. Si eciam illud ostendr. qr ceca ẽ om̃i
nõ eripuilłe ie piculo. s obculisle. ẜonicur pietatis locus ꝙ maĩ¬
feltata sibi per anglol tocius regiomii eulione. & generos here loch
sens inducitur. & monere cos ut fugent sil. ne deserendo eoi nec ad¬
monendo minus pius iuderetur circa filiarum maritos. ut erroris ⁊¬

Expanded text:
it affectum. Effetae vires senum, sed mens plena libidinis. Offerebat sanctus Lot filiarum pudorem. Nam etsi illa quoque flagitiosa impuritas erat; tamen minus erat secundum naturam coire, quam adversum naturam delinquere. Praeferebat domus suae verecundiae hospitalem gratiam, etiam apud barbaras gentes inviolabilem. Denique illic quoque inoffensa hospitalitas est, ubi nec germanitas satis tuta est. 53. Percusserunt autem illos angeli caecitate, ut et ostium domus quod aperire cupiebant, non reperirent. Hic mirabilis quidem angelorum declaratur potestas; ut offusa impuris caecitate, non reperirentur domus ostia. Sed etiam illud ostenditur, quia caeca esnon eripuisse se periculo, sed obtulisse. 54. Ponitur pietatis locus, quod manifestata sibi per angelos totius regionis eversione, et generos habere Lot sanctus inducitur, et monere eos ut fugerent; simul ne deserendo eos, nec admonendo, minus pius videretur circa filiarum maritos: vel erroris
Abbreviated transcription (Latin):
ihus. Sedebat loch ad portam. Emendau̾ant loh sem aduersa cap¬
ciuitatis: & solliciorem fecerant. Itaq processu etatis didicerat.
unitari parẽtẽ. Ad portam itaq sedebat: ut exciperet aduenien.¬
domimi dedinate in domum piu ur̃i. Et coegit illos duitere qui
dicebant in placea mancbimus. Cõmendatur hie iusti scĩtas &
angelorum gratia. Illi uolebant aduencũ suũ hospiti graniorem in¬
deri: ille qui inter quos hĩtaret sciebat. tutã domum suam offere¬
bat ꝑiculis quibui auferret hospites. Certe quo tardius acquiesce¬
bant dutiuis temptando plenius probabant. Uiri ant̃ uiutatis :¬
sodomorum circudederunt domum abintance usq ad iene : tocus
populu parit᷑. Prestrurtur iudicii diuimi equitas: ne forte quis:
liceret quil peccauerunt pũ ut om̃i recido iueliĩent᷑. Ite ulli

Expanded text:
Jesus. 51. Sedebat Lot ad portam . Emendaverant Lot sanctum adversa capJesus. 51. Sedebat Lot ad portam . Emendaverant Lot sanctum adversa captivitatis, et sollicitiorem fecerant. Itaque processu aetatis didicerat imitari parentem. Ad portam itaque sedebat, ut exciperet adveniendomini declinate in domum pueri vestri . Et coegit illos divertere, qui dicebant: In platea manebimus. Commendatur hic justi sanctitas, et angelorum gratia. Illi nolebant adventum suum hospiti graviorem videri: ille quidem inter quos habitaret, sciebat; tamen domum suam offerebat periculis, quibus auferret hospites. Certe quo tardius acquiescebant, diutius tentando, plenius comprobabant. 52. Viri autem civitatis Sodomorum circumdederunt domum ab infante usque ad senem, totus populus pariter . Praestruitur judicii divini aequitas, ne forte quis diceret: Quid peccaverunt pueri, ut omnes excidio involverentur? Ita nullus
Abbreviated transcription (Latin):
coti pplo promitcit. Uñ discimus qͥntus murus sit pacrie uir iusto.
qͥmadmodum nõ debeamus in inde uiris scĩs: nec temere diogare.
Illorum & enim nos fides seruat illorum iusticia ab exidio defendit
Sodoma qͦ si huisset uiros decem iustos potuit nõ perire. Quid
sibi aut̃ nultq ipsi qui ad abrabam simul cum domiino uenerant.
sodoniã petierant uiri: nisi ut ac̾uaret᷑ crimen eoꝵ. si quos iusto
honõu̾at his maiori sacrilegio impii uim conarent᷑ inferre: Nam
gelorum p̾sentia: impus tenebras affert Tñ pot̾ referri et̾ ad tpus
lominice passionis ꝙ uelpere uenerunt ad eum qui alodomitanis
om̃ibus quos in manium delic torum iqualor tenebrosuis urgebat
Uenit dominus ihus iedenit sanguine iuo mundum lucem acculit
Deuerunt aut angeli duo in sodomã ad uesꝑam. Ubi gr̃a largie¬
da est. xp̃iis ad ẽ nbi excicẽda seueritas soli ad sime mutri. de est

Expanded text:
toti populo promittit. Unde discimus quantus murus sit patriae vir justus, toti populo promittit. Unde discimus quantus murus sit patriae vir justus, quemadmodum non debeamus invidere viris sanctis, nec temere derogare. Illorum etenim nos fides servat, illorum justitia ab excidio defendit. Sodoma quoque si habuisset viros decem justos, potuit non perire. 49. Quid sibi autem vult quod illi qui ad Abraham simul cum Domino venerant, Sodomam petierunt viri, nisi ut acerbaretur crimen eorum, si quos justus honoraverat, his majore sacrilegio impii vim conarentur inferre? Nam gelorum praesentia, impiis tenebras affert. Tamen potest referri etiam ad tempus Dominicae passionis, quod vesperi venerunt ad eum, qui a Sodomitanis omnibus quos immanium delictorum squalor tenebrosus urgebat. Venit Dominus Jesus, redemit sanguine suo mundum, lucem attulit. Venerunt autem angeli duo in Sodomam ad vesperam . Ubi gratia largienda est, Christus adest: ubi exercenda severitas, soli adsunt ministri, deest
Abbreviated transcription (Latin):
statim pecõrem pimiat. s di differat. Et expectans correctõm. nec
cõmoneat᷑ adulciscendum: nisi pec̃or mensurã excedat. Uñ & dñs.¬
ihu̾s xp̃iis in euuanglio adiudõs ait: Implece mensura pateum ues¬
trorum. Descendã itaq ut iudeamus scdm̃ damorem illorum ue¬
mentem adme si cõsimabunt᷑. sin aũt ut sciam. Non ignorabat
ut tu ꝓpius scruteris corum cõmissa in quos uendicandum arbitra¬
nis studio: ne quid sit ꝗd fallat aut lateat absentẽ ue oclis facimis
depͥhendas. E minus positi multa nescire possunt. Quem clamorẽ
mat parcicidium tuum. Itaq uelut excitatur deus flagitioꝵ nĩoꝵ
quinquaginta isti in cinitate perdes illos. Hespondit. Nõ perdã
inquit cuntatẽ si fuerit in illa quinquaginta iusti & totũ locum ẜ.¬
uabo. Et sic per ordinem interrogatonũ & responsionum et si dece.¬
iustos inueniret in eiitate: tũ pp̃ pancorum iusciciam in punitate

Expanded text:
statim peccatorem puniat, sed diu differat exspectans correctionem; nec statim peccatorem puniat, sed diu differat exspectans correctionem; nec commoveatur ad ulciscendum, nisi peccator mensuram excedat. Unde et Dominus Jesus in Evangelio ad Judaeos ait: Implete mensuram patrum vestrorum . 47. Descendam itaque, ut videam secundum clamorem illorum venientem ad me, si consummabuntur: sin autem, ut sciam . Non ignorabat odi loquebatur; ut tu propius scruteris eorum commissa, in quos vindicandum arbitranis studio; ne quid sit quod fallat, aut lateat absentem; ut oculis facinus deprehendas. Eminus positi multa nescire possunt. Quem clamorem mat parricidium tuum. Itaque velut excitatur Deus flagitiorum nostrorum quinquaginta justi in civitate, perdes illos ? 299 respondit: Non perdam civitatem, si fuerint in ea quinquaginta justi, et totum locum servabo. Et sic per ordinem interrogationum, et responsionum viceos invenerit in civitate, tamen propter paucorum justitiam impunitatem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ociose additum. ne pucares femince ad huc fiusse possibilica
tis ut pareret. Bisit aut̃ sara: ꝙ uidicium futi mag̾ qͣm inere.¬
dulitatis arbitratra. Nisit enim. Licet adhue nescĩa quid ride¬
ret ꝙ publicã esset in ylaach paritura leciciam. Ideo negauit se.
timentibus exhibetur : ita et̾ impiis pena pec̃i reponit᷑. Abraham.
deducebat hospices ad humanitatis grãm: addebat obsequia. Na
bo inquit abraham puerum neum que ego faciam senilis etatis
iem senectutis. ex ploratorẽ indefessũ. cursu impiorũ standi pacientis¬
simum. deducendi studiosissimũ exp̾ssit. nõne conuenire nomẽ piu:
uidecur officui: Alerito puer de qui seuile nesciebat fastidium pu̾tie
innocencia: & obsequium deferebat. Datur itaq iusto benedictionis
ora & postitatis hereditas. Offensa aut̃ pec̃oꝵ ex ponit᷑. Clamor in.¬
quit sodomorum ⁊ gomorre implecus est. N lagna dĩ pacia ut non

Expanded text:
. Non otiose additum, ne putares femineae adhuc possibilitatis . Non otiose additum, ne putares femineae adhuc possibilitatis fuisse, ut pareret. 43. Risit autem Sara . Quod indicium futuri magis, quam incredulitatis arbitror. Risit enim, licet adhuc nesciens quid rideret, quod publicam esset in Isaac paritura laetitiam. Ideo negavit se timentibus exhibetur, ita etiam impiis poena peccati reponitur. Abraham deducebat hospites, ad humanitatis gratiam addebat obsequia. Nambo, inquit, Abraham puerum meum quae ego faciam . Senilis utiqurem senectutis, exploratorem indefessum, cursu impigrum, standi patientissimum, deducendi studiosissimum expresserit, nonne convenire nomen pueri videtur officiis? Merito puer dicitur, qui senile nesciebat fastidium, pueritiae innocentiam et obsequium deferebat. Datur itaque justo benedictionis gratia, et posteritatis haereditas. 46. Offensa autem peccatorum exponitur. Clamor, inquit, Sodomorum et Gomorrhae impletus est . Magna Domini patientia, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
umbra. caleni uitas enuangelii demonstrauit. Mlanducauerunt.
inquit illi: ubraham aut̾ stabat sub arhore. Adũcimus huilitatis
offin cõmendari. humulitati abraham itabat. & tu primã accubita¬
cionis ꝓtem occupas. Demq cahumilitas inuenit gram. ut pro¬
micceret᷑ ei filius. Dixit aut ad illum. Ubi ẽ sara uxor cua: Q
respondit & dixit. Ecce in cabnaculo. Nunquid ignorabat dñs
qui in posterioribus sodomorum fucura excida denũtiat ubi sara ẽ
Non ignorabat s docere nos uoluit qͥntus pudor esse debeat fenii:¬
narum. ne procraci aecursii hospitum inse occłõs inflectant. salua
uerecundia mist̾ium suum exceant.Abrahani quoq auribus ciuis
ingit in tabnaculo saram degere. ut discas ab uxore exigas pro.¬
uec tõre etate. Iam saram iuuenilem custodit uerecũdiam. io do¬
minus spopondit ei filium. Defecerãt inquit sare fieri muliebra

Expanded text:
umbra, talem veritas Evangelii demonstravit . 41. Manducaverunt, umbra, talem veritas Evangelii demonstravit . 41. Manducaverunt, inquit, illi: Abraham autem stabat sub arbore . Advertimus humilitatis officium commendare humilitatem. Abraham stabat, et tu primam accubitionis partem occupas? Denique ea humilitas invenit gratiam, ut promitteretur ei filius. 42. Dixit autem ad illum: Ubi est Sara uxor tua? Qui respondit, et dixit: Ecce in tabernaculo . Numquid ignorabat Dominus qui in posterioribus Sodomorum futura excidia denuntiat, ubi Sara esset? Non ignorabat: sed docere nos voluit, quantus pudor esse debeat feminarum; ne procaci occursu hospitum in se oculos inflectant; salva verecundia ministerium suum exerceant. Abraham quoque auribus tuis ingerit in tabernaculo Saram degere; ut discas quid ab uxore exigas. Provectiore aetate jam Sara juvenilem custodit verecundiam, ideo Dominus spopondit ei filium. Defecerant, inquit, Sarae fieri muliebria
Abbreviated transcription (Latin):
ne laudacionis dispensat offin dicens. Laudate pueri dominum
Nec illud ociosum qđ cucurrit ad bones. tenerum & honum sũp
sit & lac te apposuit. Deniq in exodo cum pascha domini deda¬
raret ait moysei. Aonus siue macula mundui contumatus agni¬
ds̃: masculus erit uobis. ab onbus edis sumetis. Et occidetis
inquit illum tota mlticudo sinagoge ad uesperuni. Uñ & hic
meridies esse discribit᷑. qͣn ab abrahã domino offert᷑ sacrifficiũ
De ad cenam uiculus inmolat᷑. & eum lac te manducat᷑. hor est
cum sanouine s⁊ cum fidei puritate. Honus uitulus: ut pote qui
pec̃a dilueret. Teneri q ñ dura ceruice s molli: ugñ legis aono¬
nit. crucis pacibulum nõ recusauis. Et m̃ito tener d cuĩus capite
& pedibus & int̾uis nichil relictum est & os non concritum ẽ¬
ab co.s tocus cpulantium cibo cessit. Talem nb legis figurauit:

Expanded text:
nae laudationis dispensat officium dicens: Laudate, pueri, Dominum nae laudationis dispensat officium dicens: Laudate, pueri, Dominum . 40. Nec illud otiosum, quod cucurrit ad boves, tenerum vitulum et bonum sumpsit, et cum lacte apposuit. Denique et in Exodo cum pascha Domini declararet, ait Moyses: Agnus sine macula, mundus, consummatus, anniculus, masculus erit vobis ab ovibus et hoedis. Sumetis et occidetis, inquit, illum tota multitudo synagogae ad vesperum . Unde et hic meridies esse describitur, quando Abraham Domino offert hospitium. Sed ad coenam vitulus immolatur, et cum lacte manducatur, hoc est, non in sanguine, sed cum fidei puritate. Bonus vitulus, ut pote qui peccata dilueret. Tener, quia non dura cervice, sed molli jugum legis agnovit, crucis patibulum non recusavit. Et merito tener, de cujus capite et pedibus et internis nihil relictum est, et os non est contritum ab eo, sed totus epulantium cibo cessit. Talem nobis Legis figuravit
Abbreviated transcription (Latin):
liĩ diuinicatis afferent trimtate. pari quadam mensura acq reuẽ
celebrans plonarum propietate distinguens. Hac deuotom tuam
fidei assercõne consperge Mulier sum laginẽ offeras. hoc est itio¬
ra spicalis frimm̃iti uł grani illius d quo dc̃m esłꝙ uisi in terram
ceciderit ullm̾ truc tum. asferat. Uii prima uidit maria dnĩce.
resurrec hionis misterium & festinauit nõ passim omibus s soli
pecro &e iohanni intimare sacre salutis nuntium. Uir c̨urrat :
ad bones sumat initulum & sacramentũ dominice passionis festi¬
nato impig̃ itudio nõlẽco otio remissus accipiat. Tradat illd puo
qui innocentiã tene seruet etatis: dolum nesciat ferire nõ mou̾it ĩ¬
corrupti corporis cuscodiat castimoniam d quo ait dominus ihus:
Nisi comu̾si fueritis & efficianĩ sic puer iste nõ intrabitis in reg¬
num celorum. Hinc puero x similibus cius et̾ scñs dauid duũ¬

Expanded text:
dem divinitatis asserens Trinitatem, pari quadam mensura atque reverdem divinitatis asserens Trinitatem, pari quadam mensura atque revercelebrans, personarumque proprietate distinguens, hac devotionem tuam fidei assertione consperge. 39. Mulier similaginem offerat, hoc est, interiora spiritalis frumenti vel grani illius de quo dictum est, quod nisi in terram ceciderit, nullum fructum afferat. Unde et prima vidit Maria Dominicae resurrectionis mysterium, et festinavit non passim omnibus, sed solis Petro et Johanni intimare sacrae salutis nuntium. Vir currat 297 ad boves, sumat vitulum, et sacramentum Dominicae passionis festinato impiger studio, non lento otio remissus accipiat, tradat illud puero qui innocentiam tenerae servet aetatis, dolum nesciat, referire non noverit, incorrupti corporis castimoniam custodiat. De quo ait Dominus Jesus: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Huic puero et similibus ejus etiam sanctus David divi
Abbreviated transcription (Latin):
Donui maritus exortem religiosi mun̾is elle nõ patit᷑ uxorem : nec
auare sibi cocum mumis ulurpat. Hecte igit᷑ pietatis & uerecũdie
cã seruat᷑. Qd pietatis est nult ẽẽ comune qͥd pudoris est integrũ
Alanec lara intra tabnaculum uir hospitum ex plorat aduentus. In¬
tra cabernaculum sara tuecur temine uecundiam. & opera muliebra
Nec iolum ip̃e teitinat abrahami:. s: et testinandum dicit uxori lociã
deuonionis ostendens. nec fide dispare. Consperge inquit tres mensuriˢ
similaginis & fac sb̃ciicia. Greca e Nsor yfua. dicunt᷑ hor ẽ abscõ¬
dita. Et qd lat̾e debeat omne nusterium. & qͣi operari fido silencio. :¬
ne ꝓfanis cemere amulgetur auribus. Hoc pascit᷑ maiestas diuina. ⁊
huuc epulat esfc̃mn qui parcus loqͥudi sit. nec saera in medium ferat
Brenicer aut̃ fidei msterium docet sara unius sinulaginis tres mẽsu

Expanded text:
Bonus maritus exsortem religiosi muneris esse non patitur uxorem, nec Bonus maritus exsortem religiosi muneris esse non patitur uxorem, nec avare sibi totum munus usurpat. Recte igitur et pietatis, et verecundiae causa servatur. Quod pietatis est, vult esse commune: quod pudoris est, integrum manet Sarae. Ante tabernaculum vir hospitum explorat adventus: intra tabernaculum Sara tuetur feminae verecundiam, et opera muliebria Nec solum ipse festinat Abraham, sed etiam festinandum dixit uxori, sociam devotionis ostendens, nec fide disparem. 38. Consperge, inquit, tres mensuras similaginis, et fac subcinericia. Graece. ἐγκρύφια dicuntur, hoc est, abscondita; eo quod latere debeat omne mysterium, et quasi operiri fido silentio, ne profanis temere divulgetur auribus. Hoc pascitur divina majestas, hunc epulatur affectum, qui parcus loquendi sit, nec sacra in medium ferat. Breviter autem fidei mysterium docet Sara, unius similaginis tres mensur
Abbreviated transcription (Latin):
alimẽcum. & mereedẽ accipit mirabilem ue nõ d ydria farina defi¬
ceret. Helisens quoq detime li pignoris resiuscita tone deuota: sol¬
nit hospicii pensionem. Non sola eu facilitas suscept̃onis s etͥ sedu¬
litas iuicipientis & astrut queritur. Utrumq ce abraham doceat
Cncurrit obiuiam: rogauit precor dicens. Domine si uinem gr̃am
ance te: ne pͥcerieris ẜnum cuum. Suat᷑ aqua & lauent᷑ pedes:
ur̃i. & refrigate sub arbore & iunia panem & manducate & postra
cransictis: pp qd declinastis ad sernum nr̃m. Tres uidit. iiui domi¬
num appellauit ip̃ius solius se ẜnummi fatetur. demd conũsus ad÷
duoi quos mistros arbitrabat᷑. et ip̃is deferre gȩstit obsequiũ: Iam uo
uire debico ẜuicucis obstrictus: s blando sedulitatis nomine atq ta:¬
mulacus. Et festinanit abraham in cabnaculum ad sarram et dix
ci: testina & consperge tres mensuras similagnus & fac ibemicia :

Expanded text:
alimentum, et mercedem accepit mirabilem, ut numquam de hydria farina deficeret. Elisaeus quoque defuncti pignoris resuscitatione donata, solvit hospitii pensionem. 36. Non sola tamen facilitas susceptionis, sed etiam sedulitas suscipientis et affectus quaeritur. Utrumque te Abraham docet. Cucurrit obviam, rogavit prior dicens: Domine, si inveni gratiam ante te, ne praeterieris servum tuum: sumatur aqua, et laventur pedes vestri, et refrigerate sub arbore: et sumam panem, et manducate, et post haec transietis: propter quod declinastis ad servum vestrum . Tres vidit, et unum Dominum appellavit, ipsius solius se servum fatetur. Deinde conversus ad duos quos ministros arbitrabatur, etiam ipsis deferre gestit obsequium, jam non jure debito servitutis obstrictus, sed blando sedulitatis nomine, usuque famulatus. 37. Et festinavit Abraham in tabernaculum ad Saram, et dixit ei: Festina et consperge tres mensuras similaginis, et fac subcinericia .
Abbreviated transcription (Latin):
d ancilla prolem heret. s pater filii nõ erãt. qr nõ erat e filius qͥ
nõ erat legitimo sufceptus conuigio. Neperit sarai ꝙ ftus e pat̾ fi¬
iii. circumcidi inbecur accepturus ueri semis hereditatẽ. Nõne eii¬
dent cireucilio carmi preceptum caltimonie ut aliquis relecet libidi¬
nem carnis. ce in domicas ligen ac lascimia refrenet cupiditates.
figurat᷑ sicut et̃ ip̃e aplu̾s docet dicens. Dub lege uolentes ẽe legem non
leoistis: Seriptum est enimꝙ abraham duos filios hũit. unum d ancil¬
la: x imum de libera. S his quidem qui de ancilla sedm̃ carne natui

Expanded text:
de ancilla prolem haberet: sed pater filii non erat; quia non erat ei filius, qui de ancilla prolem haberet: sed pater filii non erat; quia non erat ei filius, qui non erat legitimo susceptus conjugio. Peperit Sara, et factus est patcepturus veri seminis haereditatem. Nonne evidenter circumcisio carnis praeceptum est castimoniae, ut aliquis resecet libidinem carnis, et indomitas luxu ac lascivia refrenet cupiditates? figuratur; sicut etiam ipse Apostolus docet dicens: Sub lege volentes esse, legem non legistis? Scriptum est enim, Quoniam Abraham duos filios habuerit, unum de ancilla, et unum de libera; sed is qu
Abbreviated transcription (Latin):
iundicare: excludit uxorem. Ergo abrahani & imus d populo genti¬
li erat & cã posteritatis introierat ad ancillam ꝙ uxor eius steri¬
litatem suam obumbrare cupiens: auctor cius fã fin̾t iiro. Et
cũ nõ ociolum est ꝙ pose hae statim qr alia eius m̃ita probaret ul
huius ftĩ piriam dixit ei. Ego sum dens tuus. Emer̾e in conspectu :¬
meo & esto sine q̃rela qͣi ad huc nõ plene em̃euisiet qui desparet ite¬
rilis partum uxoris & de ancilla posteritat᷑e q̃reret. Esto inquit sine
q̃rela ho est irrep̾hensibilis: ne de te uxor q̃ratur. ne qͥsqͣm tua ft̃a
reprehendat. Alictat ei nom lr̃a addita. ut d abraham uocet᷑ abrahã
Ha ẽ de patre uano sic habet latina interpretatio uocaret᷑ pater sħ¬
limis. pat̾ electus. ul de pr̃e fieret pacer filii. Uanus eras cum dm̃ ÷
nelciret. elec tus factus est poscea quam agnonit: Pater erat cum

Expanded text:
indicare, excludat uxorem. 27. Ergo Abraham et unus de populo erat gentiindicare, excludat uxorem. 27. Ergo Abraham et unus de populo erat gentili, et causa posteritatis introierat ad ancillam; quia uxor ejus sterilitatem suam obumbrare cupiens, auctor ejus facti fuerat viro: et tamen non otiosum est quod post hoc Deus statim, quia alia ejus opera probareitentiam, dixit illi: Ego sum Deus tuus, emerere in conspectu meo, et esto sine querela , quasi adhuc plene non emeruisset, qui desperaret sterilis partum uxoris, et de ancilla posteritatem quaereret. Esto, inquit, sine querela, hoc est, irreprehensibilis; ut de te non queratur uxor, nec quisquam tua facta reprehendat. Mutat entatio, vocaretur pater sublimis, pater electus; vel de patre fieret et pater filii. Vanus erat cum Deum nesciret: electus factus est postquam cognovit Deum. Pater erat cum
Abbreviated transcription (Latin):
eiuis. Duo sunt q̃ conphendit scriptura. ut & añe grauem indigna¬
tionem expͥme̾t & ancilletumorẽ ac sẽbiam. Qd afflixit eam sar¬
ra: ad iracundiam affligentis refertur. Qđ agar fugit contumeliã
serui patia nõ referebat. q̃ sibi herili concubernii uendicabat fas¬
tigium: Indignata es⁊ inuriam: q̃ induerat in solentiam Deniq
incerroganti anglo quo iret respondit a facie sarre domine m̃e fu
gio. Et hac cumoris inmodici ut priui nom̃ sarre dic̾et. postea do¬
minam significaret. Illud ad iniuriam pͥmissum: hoc ad exp̾ssionẽ
perione addicum. Non placuit anglo ancille insolentia. ꝙ io nõ
dixit illi angeliis. Beuert̾e ad dominã tuam. Utiq nõ lacuisset
anolm̾: siuui supplicoꝵ uic ta fugisset. & mag̾ reprehendisset u̾beran¬
giebat ne srba essec domine: addidit. Et humilia te sbꝰ manibus
emii. Opto igitur ut in hoc nicium nullus incidat. s si quis incidit᷑
discat ancillam suam humiliari uxori sue. ne dum uult ancillam sua¬

Expanded text:
nt quae comprehendit 292 Scriptura; ut et dominae gravem indignationem exprimeret, et ancillae tumorem ac superbiam. Quod afflixit eam Sara, ad iracundiam affligentis refertur: quod Agar fugit, contumeliam servili patientia non ferebat, quae sibi herilis contubernii vindicabat fastigium: indignata est injuriam, quae induerat insolentiam. Denique interroganti angelo quo iret, respondit: A facie Sarae dominae meae ego fugio . Et hoc tumoris immodici, ut prius nomen Sarae diceret, postea dominam significaret. Illud ad injuriam praemissum, hoc ad expressionem personae additum. Non placuit angelo ancillae insolentia; et ideo dixit illi: Revertere ad dominam tuam . Utique non latuisset angelum, si vi suppliciorum victa fugisset, et magis reprehendisset verberangiebat, ne superba esset dominae, addidit: Et humilia te sub manibus ejus . Opto igitur ut hoc vitium nullus incidat: sed si quis inciderit, discat ancillam suam humiliare uxori suae; ne dum vult ancillam v
Abbreviated transcription (Latin):
an diĩ suscipias cumi hospitem putas: Abraham dum peregrinãtib
defert hospicium: am̃ acq angelos eiuis hospitio suiscepit. Qnam uis
& cum hospitem iuscipis sulcipias di: sic icriptum in enuanolio :

Expanded text:
an Deum suscipias, cum hospitem putas? Abraham dum peregrinantibus an Deum suscipias, cum hospitem putas? Abraham dum peregrinantibus defert hospitium, Deum atque angelos ejus hospitio suscepit: quamvis et cum hospitem suscipis, suscipias Deum, sic
Abbreviated transcription (Latin):
in ha corpore sitii plinq oborit᷑ peregrinandi necessitas. Qd ergo
aliis negau̾is: id ince ip̃e decernis. & qd aliis deculeris: eo te faciẽs
dignum uideri. Si om̃s cam sententiam non suscipiendi hospites
seqͣntur ubi erit requies peregrinantibus: Belictis gͥ hũanis hĩ¬
taculis: captabimus secessus feraꝵ bestiarum cubicula: S pau¬
piẽ precendis. Non opes ace hospes requirit. s gram nõ ornacum
conuiuium: s cibum obinum. Melior est inquit hospitalitas cũ.
oleribus adamicitiam & grãm: qmi si iniculos occidas ad presepia ⁊¬
cum mimiciis. Hec gr̃a oñibus accepta it deo. Unde dominus ili
in enuangliõ eum quicumq dederit hospiti potum aquę frigide
celestium alłerit pͥmioꝵ  nõ ex ortem futurum. Demiq iacob ouel
al aqͣuit rachel: x oram reperit uxorem acqliuit. Seide qui seus

Expanded text:
in hoc corpore sitis plerumque oboritur peregrinandi necessitas. Quod ergo in hoc corpore sitis plerumque oboritur peregrinandi necessitas. Quod ergo aliis negaveris, id in te ipse decernis: et quod aliis detuleris, eo te facies dignum videri. Si omnes eam sententiam non suscipiendi hospites sequantur, ubi erit requies peregrinantibus? Relictis igitur humanis habitaculis, captabimus secessus ferarum, bestiarum cubilia. 35. Sed pauperiem praetendis. Non opes a te hospes requirit, sed gratiam; non ornatum convivium, sed cibum obvium. Melior est, inquit, hospitalitas cum oleribus ad amicitiam et gratiam, quam si vitulos occidas ad praesepia cum inimicitiis . Haec grata hominibus, et accepta Deo. Unde Dominus Jesus in Evangelio . eum quicumque dederit hospiti potum aquae frigidae, coelestium asserit praemiorum non exsortem futurum. Denique Jacob oves adaquavit Rachel, et gratiam reperit, et uxorem acquisivit. Deinde qui scis