comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
torum. ne scilicet paulatim edificia colla¬
bantur. & edes publice que ornam̃to sunt
ciuitati. longa uexentur incuria. Oꝑarii
autem inquit siue qui seruiunt inoꝑibus
ciuitatiꝰ ert̃ ex oib tͥbubꝰ isrł: ut nullus se
ab oꝑe ciuitatis immunem putet. s om̃s
certatim extruant eccd̃iam. Quod intaber¬
naculo quoq factum legimus. ut ꝓuarieta¬
te uirium. alius aurum & argentum. coccũ
byssum & purpuram. uariaq &e diũsa sub¬
tegmina. alii pelles &e caprarum offerant
pilos. & cum eeñt dona diu̾sa ꝓ qualitate
substantie. unum donantium eẽt p̃miũ.
immo maius eoꝵ qui parua quidem ob¬
tulerint. s maiora ꝓuirib ut in exemplũ
uidue pauꝑis. que duo minuta ingaro¬
philatii dona mittebat. & dñiest iudicio
laudata dicentis. Uere dico uobis: quia
uidua hec pauꝑ plusquam om̃s misit.
Dam om̃s hi ex abundantia sibi misert̃
in munera d̾̃i. Hec autẽ ex eoqd̃ deest illi
omnem uictum suum quẽ habuit misit.

Expanded text:
torum, ne scilicet paulatim aedificia collabantur, et aedes publicae, quae ornamento sunt civitati, longa vexentur incuria. Operarii autem, inquit, sive qui serviunt in operibus civitatis, erunt ex omnibus tribubus Israel: ut nullus se ab opere civitatis immunem putet, sed omnes certatim exstruant Ecclesiam. Quod in tabernaculo quoque factum legimus, ut pro varietate virium, alius aurum et argentum, coccum, byssum, et purpuram, variaque et diversa subtegmina: alii pelles et caprarum offerant pilos: et cum essent dona diversa pro qualitate substantiae, unum donantium esset praemium: immo majus eorum qui parva quidem obtulerint, sed majora pro viribus, in exemplum viduae pauperis, quae duo minuta in gazophylacii dona mittebat; Domini est judicio laudata, dicentis: Vere dico vobis, quia vidua haec pauper plusquam omnes misit: Nam omnes hi ex abundantia sibi miserunt in munera Dei: haec autem ex eo quod deest illi, omnem victum suum quem habuit misit .
Abbreviated transcription (Latin):
d̾it negligent̾ qd̃ magno labore q̃sierat.
Manifesta transcurrimꝰ. ut in obscuriori¬
b immoremur. In quib autẽ p̃sens ꝓ¬
pħia discrepat a p̃terita. & inquib lo¬
quatur similia: collatio utriusq potĩt
indicare. Porro quid sit iuidicium facere
&e iusticiam. pignꝰ restituere. rapinam
reddere. inmandatis uite ambulare. ce
cet̾a:. in hoc eodem ꝓpħa supradiximus.
Et factum est in duodecimo anno in
decimo m̃se. quinta m̃sis tͣnsmigratioĩs¬
siue captiuitatis nr̃e: uenit ad me qui
fugerat siue qui saluatus fuerat de
ierłm dicens. Uastata ẽ siue capta ciui¬
tas. Manus autẽ dñi facta fuerat ad me
uespere. antequam ueniret quifugerat.
aꝑuitqi os meum. donec ueniret ad me
mane. ce aꝑto ore meo ñ silui amplius.
ndecimo anno regni sedechie. qͥnto
m̃se. capta est ciuitas ierłm. Hec
autem ꝓpħia fit duodecimo anno. deci

Expanded text:
derit negligenter quod magno labore quaesierat. derit negligenter quod magno labore quaesierat. Manifesta transcurrimus, ut in obscurioribus immoremur. In quibus autem praesens prophetia discrepet a praeterita, et in quibus loquatur similia, collatio utriusque poterit indicare. Porro quid sit judicium facere et justitiam, pignus restituere, rapinam reddere, in mandatis vitae ambulare, et caetera, in hoc eodem propheta supra diximus. « Et factum est in duodecimo anno, in decimo mense, in quinta mensis transmigratiosive captivitatis nostrae: venit ad me qui fugerat sive qui salvatus fuerat de Jerusalem, dicens. Vastata sive capta est civitas. Manus autem Domini facta fuerat ad me vespere antequam veniret qui fugerat: aperuitque os meum donec veniret ad me mane et aperto ore meo non silui amplius. Undecimo anno regni Sedeciae, quinto mense, capta est civitas Jerusalem. Haec autem prophetia, duodecimo
Abbreviated transcription (Latin):
ram. Econtrario si peccatori & impio fue¬
ro comminatꝰ. & dixero adhuc tres dies
& niniue subũtetur: & ille egĩt peniten¬
tiam. bonisq oꝑib ueterem em̃darit
errorem. ita ut iudicium faciat & iusticiã.
pignus restituat. rapinamq reddat.
in mandatis ambulet. nec faciat quicꝙͣ
inustum. ñne debet uita qui xp̃c est.
uiuere. & nequaquam mori. cũ commi¬
natio peccatoris iustũ punire ñ debeat:
lale quid loquitur sermo diumus adie¬
remiam. quando descendit in domum
iguli. &e audit uł ꝓmissa uł commina¬
tionem d̾i id agere. ut uł homines pro¬
uocent ad salutem. uł det̾reant apecc̃o.¬
unde qui dicunt ñẽ. equa uia dñi. argu¬
untur qd̃ ipsoꝵ sit iniqua sententia.
habentium ocłm pessimum. & nequaꝙͣ
noua s uetã iudicantium. Q uib om̃i¬
b demonstratur. nec peccatorẽ salutẽ
desꝑare debere si agat penitentiam. neo
uistum insua confidere iusticia. si ꝑdi¬

Expanded text:
ram. E contrario si peccatori, et impio fueram. E contrario si peccatori, et impio fuero comminatus et dixero: Adhuc tres dies, et Ninive subvertetur; et ille egerit poenitentiam, bonisque operibus veterem emendarit errorem, ita ut judicium faciat, et justitiam, pignus restituat, rapinamque reddat, in mandatis vitae ambulet, nec faciat quidquam injustum: nonne debet vita, quae Christus est vivere, et nequaquam mori, cum comminatio peccatoris justum punire non debeat? Tale quid loquitur sermo divinus ad Jeremiam quando descendit in domum figuli, et audit vel promissa, vel comminationem Dei id agere, ut vel homines provocent ad salutem, vel deterreant a peccUnde qui dicunt: « Non est aequa via Domini, » arguuntur quod ipsorum sit sententia iniqua habentium oculum pessimum, et nequaquam nova, sed vetera judicantium. Quibus omnibus demonstratur, nec peccatorem de salute desperare debere si agat poenitentiam, nec justum in sua confidere justitia, si perdi
Abbreviated transcription (Latin):
sequens sermo demõstrat. Quare morie¬
mini domꝰ isrł. Uita autem &e mors in hoc
loco ñ hec significatur qua om̃s cõmu¬
i cum lege bestiis nature uł uiuimus
uł morte dissoluim: s illa de qua scͥptũe
placebo dño in regione uiuentium fi
anima que peccau̾it. ipsa morietur: &
aspeciali commonitione quaisrł domi
loquebatur. ad generalem transit dis¬
putationem. quod & iustum p̾tĩte ñ
saluent iusticie. si nouis scelerib fuit
occupatus. & peccatorem uł impun
antiqua peccata ñ ꝑdant. si oꝑib iusticie.
uett̃s emendarit errores. dm̃q ñ p̃ti̾ta in
ittoq iudicare. s p̾sentia. Si dixero inqͥt
iusto uita uiues. & ei p̃mia iusticie polu¬
citus fuero. confisusq ille peccaũĩt. om̃s
iusticie eius pͥstine obliuioni tradentur.
a p̃senti iniquitate morietur. Nec mea ẽ.
mutata sententia. cum ñ possim in eodẽ
homine peccatori reddere qd̃ iusto ꝑmise¬

Expanded text:
sequens sermo demonstrat: Quare moriesequens sermo demonstrat: Quare moriemini, domus Israel? Vita autem et mors in hoc loco non haec significatur, qua omnes communi cum bestiis lege naturae vel vivimus, vel morte dissolvimur: sed illa de qua scriptum est: « Placebo Domino in regione viventium » Et anima, quae peccaverit, ipsa morietur. Et a speciali commonitione qua Israel domui loquebatur, ad generalem transit disputationem quod et justum praeteritae non salvent justitiae, si novis sceleribus fuerit occupatus, et peccatorem vel impium antiqua peccata non perdant, si operibus justitiae veteres emendarit errores: Deumque non praeterita in utroque judicare, sed praesentia. Si dixero, inquit, justo, vita vives, et ei praemia justitiae pollicitus fuero, confisusque ille peccaverit, omnes justitiae ejus pristinae oblivioni tradentur, et praesenti iniquitate morietur: nec mea est mutata sententia, cum non possim in eodem homine peccatore reddere quod justo promise
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħia eẽ que supra. inqua dicitur
Num quid uolens cupio mortem iniqu
dicit dominꝰ. nisi conũti eum a uia sua¬
tatib urĩs. & ñ erunt uobis intorm̃tum
iniquitatis. Ibi enim ad eos sermo fit qui
uolunt agere penitentiam. & iusticia poc¬
cata delere. ut cum fidutia conũtantur.
&e pleno animo agant penitentiam. Hic
autẽ ad eos loquitur. qͥ magnitudine pec¬
catorum immo impietatum suarum
desꝑant salutem. &e dicunt. Iniquitates
nr̃e ce peccã nr̃a suꝑ nos sunt. & in ipsis
tabescimus. Quomodo gͦ. uiuere potĩmo
Et est sensus. Cum semel nobis ꝓposta
sit restituere sanitatem. quid necesse est
laborare &e frustra consumi. ce p̃sentem
uitam ñ cum desꝑatione transigere. ut
saltem hac fruamur. quia futurã ꝑdidi¬
mꝰ: Quib respondet d̃s. ñ uelle se morte
impii. s ut reũtatur & uiuat. Et aposti¬
pham facit adimpios desꝑantes. Conũ¬
timini auiis ur̃is pessimis. Atq ut sci¬
amꝰ qui sint impii. ad quos loquitur.

Expanded text:
ia esse, quae supra in qua dicitur: « Nunquid volens cupio mortem iniqui, dicit Dominus, nisi converti eum a via tatibus vestris, et non erunt vobis in tormentum iniquitatis. » Ibi enim ad eos sermo fit, qui volunt agere poenitentiam et justitia peccata delere, ut cum fiducia convertantur, et pleno animo agant poenitentiam. Hic autem ad eos loquitur, qui magnitudine peccatorum, imo impietatum suarum desperant salutem, et dicunt: Iniquitates nostrae et peccata nostra super nos sunt, et in ipsis tabescimus, quomodo ergo vivere poterimus? Et est sensus Cum semel nobis mors prsit restituere sanitatem, quid necesse est laborare, et frustra consumi? et praesentem vitam non cum desperatione transigere, ut saltem hac fruamur, quia futuram perdidimus. Quibus respondet Deus, non velle se mortem impii, sed ut revertatur et vivat. Et apostropham facit ad impios desperantes. « Convertimini a viis vestris pessimis. » Atque ut sciamus qui sint impii ad quos l
Abbreviated transcription (Latin):
cum iechonia. Ex quo ostenditur post
unum annum ce quatuor m̃ses ce xx.
quinq dies. capta ierłm uenisse babilo¬
nem unum ciuium ierłm: qui nunti¬
aret captam urbem atq uastatam.
Ante unum autẽ diem quã ueniret qͥ
ista narraret. uesꝑi facta est manꝰ dñi
adierechiel ꝓpħ̾am. que aꝑuit os eius
quod diu clausum fuerat. ce quiꝰquid
erat ille dicturus. hic factum ante re¬
plicauit. nec siluit amplius. uidens
ꝓpħiam suam oꝑe completam. ce neqͣ¬
quam dubitare populum qui erant
in babilone. uł eos qui capti erant de
oꝑe monstrat effectum. & tota lib̾tate
ꝓclamat. quia nequaquam futura.
s uł p̃sentia ut transacta demonstrat.
hoc scd̃m litt̾am. Ceterum uixta ana¬
gogen. si ierechiel int̃pretatur fortitu¬
do dĩ. xp̃c autem est d̾i uirtꝰ. & dĩ sapi

Expanded text:
cum Jechonia. Ex quo ostenditur, post unum annum et quatuor menses, et viginti quinque dies, capta Jerusalem, venisse Babylonem unum civium Jerusalem, qui nuntiaret captam urbem atque vastatam. Ante unum autem diem quam veniret qui ista narraret, vesperi facta est manus Domini ad Ezechielem prophetam, quae aperuit os equod diu clausum fuerat, et quidquid erat ille dicturus hic factum ante replicavit, nec siluit amplius, videns prophetiam suam opere completam, et nequaquam dubitare populum, qui erant in Babylone, vel eos, qui capti erant de opere monstrarit effectum, et tota libertate proclamat, qui nequaquam futura, sed vel praesentia vel transacta demonstrat. Hoc secundum litteram. Caeterum juxta ἀναγογὴν, si Ezechiel interpretatur fortitudo Dei. Christus autem est D
Abbreviated transcription (Latin):
potuerit euad̾e. quales fuert̃ apłi &
reliquie que salue facte st̃: ipse xp̃o
nuntiat om̃s cerimonias iud̾oꝵ esse
subusas. quas quidam usq hodie ob¬
seruandas putant. ñ audientes ulud a¬
płi. agr̃a excidistis qui in lege iustifica¬
mini. Mirorq hominũ ꝑtinatiam. id
uelle sermone defendere. quod oꝑe im¬
plere ñ audeant. Nisi forte sub pelle ouiũ
dicere. Os meum aꝑtum ẽ ad uos oco¬
rinthii. Et aꝑtum ẽ. mͥ ostium magnum
ce efficax. Et illud. Os meum aꝑui ce
attraxi sp̃m. Quod numquam tacere
potĩt nec audire cũ isrł. audi isrł &e tace:
s in toto orbe resonabit. & xp̃i euangłm¬
pandet gentib. Unde iuxta hc̃ sensum.
& duodecimus annꝰ ad duodecim refert᷑
m̃sis. ad sensus carneos. Que omĩa capta
ierłm &e euangłio succedente deleta eẽ. &
transisse monstrauimꝰ: &e uesꝑe. hoc ẽ in
consũmatione mundi. factam manũ dñi
aduerũ ierechiel. qui futuras ruinas urbiꝰ

Expanded text:
potuerit evadere, quales fuerunt apostoli, et reliquiae quae salvae factae sunt, ipse Christo nuntiat omnes caeremonias Judaeorum esse subversas, quas quidam usque hodie observandas putant, non audientes illud Apostoli: A gratia excidistis qui in Lege justificamini . Mirorque hominum pertinaciam, id velle sermone defendere, quod opere implere non audeant, nisi forte sub pelle ovium,dicere: Os meum apertum est ad vos, o Corinthii; et: Apertum est mihi ostium magnum et efficax . Et illud: Os meum aperui, et attraxi spiritum , quod numquam tacere poterit, nec audire cum Israel: Audi, Israel, et tace: sed in toto orbe resonabit, et Christi Evangpandetur gentibus. Unde juxta hunc sensum et duodecimus annus ad duodecim referturmensis ad sensus carneos, quae omnia, capta Jerusalem, et Evangelio succedente, deleta esse, et transisse monstravimus: et vespere, hoc est, in consummatione mundi factam manum Domini ad verum Ezechiel, qui futuras ruinas urbis
Abbreviated transcription (Latin):
ad inferos d̾r descendisse. Uera aut̃ &e
ꝑfecta pulcritudo. in nullo hominum
tur. Unde & ipse loquitur ad sponsã.
Tota pulcra es ꝓxima mea. & macula
non est inte.
initimitui qui de edificauerunt
impleuerunt decorem tuum. abie¬
tib de sanir extruxerunt te cum om̃ib
tabulatis maris. Cedrum de libano tu¬
ler̃t: ut facerent tibi malum.¬
ro quo nescio quid uolentes. ita lxxͣ.
transtulerunt. Beelim filii tui cir¬
cumdederunt tibi decorem. Cedrus de
sanir edificata est tͥ. Tenues tabulas
cip̃ssinas de libano tulert. ut facerent
tͥ malos abiegnos. Sermo enĩ beelim in¬
ħLoco apd̾ hebreoᷤ penitũ ñ habet᷑. s ꝓbeeli
scͥptum est. sebulaich quod significat

Expanded text:
ad inferos dicitur descendisse. Vera autem et perfecta pulchritudo in nullo hominum,tur. Unde et ipse loquitur ad sponsam: Tota pulchra es, proxima mea, et macula non est in te initimi tui, qui te aedificaverunt, impleverunt decorem tuum, abietibus de Sanir, et exstruxerunt te cum omnibus tabulatis maris. Cedrum de Libano tulerunt, ut facerent tibi malumPro quo nescio quid volentes, ita LXX transtulerunt: Beelim filii tui circumdederunt tibi decorem: cedrus de Sanir aedificata est tibi: tenues tabulas cypressinas de Libano tulerunt, ut facerent tibi malos abiegnos. Sermo enim Beelim, inloco apud Hebraeos penitus non habetur, sed pro Beelim scriptum est GEBULAIC , quod s
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui descendunt infoueam ad ppłm
sempit̃num. &e collocauero te int̾ra nouis¬
sima. siue in ꝓfundo tr̃arum. sic̃ solitudi¬
nes ueteres cum his qui deducunt᷑ in la¬
cũ siue descendunt in foueã ut ñ habiteris. neq

Expanded text:
ad populum sempiternum, et collocavero te in terra novissima sive in profundo terrarum sicut solitudines veteres, cum his qui deducuntur in lacum sive descendunt in foveam, ut non habiteris, et
Abbreviated transcription (Latin):
tio popłoꝵ ad insulas multas siue de in¬
sulis multis. Od̃ quid̃e usq hodie ꝑseue¬
rat: ut omnium in illa ꝓpemodũ genti
um exerceant᷑ commertia. Ceptam aut̃
int̾p̃tationẽ sequentes. quicquid de tyro
dr referamꝰ adsynocheu. idest angustias
huiꝰ m̃di qui in maligno positus ẽ. & ua¬
rus ꝑturbationib quasi fluctib coaitat᷑
atq ꝑcutitur. De buiuscemodi negotia

Expanded text:
tio populorum ad insulas multas, sive de intio populorum ad insulas multas, sive de insulis multis. Quod quidem usque hodie perseverat, ut omnium propemodum gentium in illa exerceantur commercia. Coeptam autem interpretationem sequentes, quidquid de Tyro dicitur, referamus ad συνοχὴν, id est, angustias istius mundi, qui in maligno positus est, et variis perturbationibus quasi fluctibus coarctatur atque percutitur. De hujuscemodi nego
Abbreviated transcription (Latin):
contra tyrum siue suꝑlam̃tationem
tiri. uno sermone comp̃hendere. &e longũ
faciam & sensum lectoris obscurẽ. dum oĩa
simul ñ pot̃ m̃te retinere. p̃cipue inquib
abhebraico in hoc loco lxxͣ. editio discrepat.
hoc est que addiderunt que ue subtraxe¬
runt. Itaq nr̃a erimꝰ int̾pretatione con¬
tenti. &e sicubi dissonant ex latere copu¬
labimus. ꝑfectam omnium d̃o scientiam
relinquentes. &e quid nobis uideatur
insingulis: b̃uit̃ ad monebimꝰ. Qui plan¬
git᷑ ad huc cure ẽ. ei a quo plangitur. Nñ
& samuel flebat atq plangebat suꝑ saul.
Et apłs paulus lam̾tabatur e luget. suꝑ
his qui fornicati st̃. & ñ egerunt peniten¬
tiam. Et ieremias lamentationes suꝑ
eu̾sione ierłm quatuor scͥbit alphabetis.
habitat gͦ uixta litt̾am tirus siue sor
in introitu maris. uł quod prius insu¬
la fuit uł quod portu tutissimo de alto
uenientes recipit naues. & est negotia¬

Expanded text:
cocoTyri, uno sermone comprehendere, et longum faciam, et sensum lectoris obscurum, dum omnia simul non potest mente retinere, praecipue in quibus ab Hebraico in hoc loco Septuaginta editio discrepat, hoc est quod addiderint, quaeve subtraxerint. Itaque nostra erimus interpretatione contenti, et sicubi dissonant ex latere copulabimus, perfectam omnium Deo sententiam relinquentes: et quid nobis videatur in singulis, breviter admonebimus. Qui plangitur, adhuc curae est ei a quo plangitur. Unde et Samuel flebat atque plangebat super Saul . Et apostolus Paulus lamentatur et luget super his qui fornicati sunt et non egerunt poenitentiam . Et Jeremias Lamentationes super eversione Jerusalem quatuor scribit alphabetis. Habitat ergo, juxta litteram, Tyrus, sive Sor, in introitu maris: vel quod prius insula fuit, vel quod portu tutissimo de alto venientes recipit naves, et est negotia
Abbreviated transcription (Latin):
lxͣx. anm. Sin autẽ inpotentatib octo¬
ginta anm. quicquid supͣ. labor &e dolor
est. Hoc metafrasticos breuit̃ de tiro
diximus. Qͦd & ad eos referri pot̾. qui in
angustia huius scłi constituti deducunt᷑
ad inferos. & oꝑiuntur abyssis fluctibꝙ
penarum: &e trahuntur ad inferiora tr̃e.
& his copulantur. qui inuetĩ solitudine
st̃. & deducuntur in lacum siue in foueã
sempit̾nã. ut ultra ñ habitent᷑ a spũ scõ.
De quib scͥptum ẽ. Impius cũ ceciderit
inꝓfundum maloꝵ: contemnit. Dec de
cecero erunt int̾ra uiuentium. s ꝑibuis
ce redigentur ad nichili. & dõ eẽ cessabt̃.
Quib testimoniis abutuntur quidicunt
impiorũ ce ñ peccatorum penas ẽẽ ꝑpetu
eum qui dicit ego sum uita. Lxxiiii
factus est sermodomini adme di¬
cens. Tugͦ fili hominis assume suꝑ
tirum lam̃tum. & dices tiro que habitat
inintroitu maris. negotiationi ppłoꝵ. ad
insulas multas. siue ab insulis multis. Hec

Expanded text:
 anni. Sin autem in potentatibus, octo anni. Sin autem in potentatibus, octoginta anni, quidquid supra, labor et dolor est . Hoc metaphrastic ῶς breviter de Tyro diximus. Quod et ad eos referri poangustia hujus saeculi constituti, deducuntur ad inferos, et operiuntur abyssis, fluctibusque poenarum, et trahuntur ad inferiora terrae, et his copulantur qui in veteri solitudine sunt, et deducuntur in lacum, sive in foveam sempiternam, ut ultra non habitentur a Spiritu sancto; De quibus scriptum est: Impius cum ceciderit in profundum malorum, contemnit . Nec de caetero erunt in terra viventium, sed peribunt, et redigentur ad nihili, et Deo esse cessabunt. Quibus testimoniis abutuntur, qui dicunt impiorum et non peccatorum poenas esse perpetuaeum qui dicit: Ego sum vita . Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Tu ergo, fili hominis, assume super Tyrum lamentum, et dices Tyro quae habitat in introitu maris, negotiationi populorum ad insulas multas sive ab insulis multis. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ero. Non quo cẽ desistat. quim penis ẽ.
sempit̃nis. s quo qui d̃o ñ uiuit. inscĩs
scͥpturis dicatur ñ subsistere. Unde & he¬
ster contra ydola loquens. ne tradas inqͥt
sceptrum tuum his qui non st̃. Utiq erant
quib obsecrat ne tradatur. S do ñerant:
qui uircutib & uiuenti dõ ẽẽ cessarant.
Et hoc notandum qd q̃rit᷑ tirus ab eo qͥ
uenit querere &e saluum facẽ qd̃ ꝑierat:
& nonaginta nouem ouib in montibus
derelictis querit unam errantẽ ouem.
Mulier quoq q̃ unam dragiam ꝑdid̾at:
querit & inuenit. de uicinas conuocat
ad leticie societatem. Sin autẽ requisita
ñ inuenitur tyrus: ñ ẽ querentis uitium.
s eius qui boni pastoris fulgerit manũ
Ot ultra inquit non eris in sempit̾num.
siue ut in ebraico. lolam & ingreco aion
scͥbitur. Unum scłm significat iuxta illud
isaie. qui post .lxx. annos dicit tyrũ res¬
tituendam in integrum statũ. Auint aũ
sta dicente. Dies annoꝵ nr̃oꝵ in ipsis

Expanded text:
e desistat qui in poenis est sempiternis: sed quod qui Deo non vivit, in Scripturis sanctis dicatur non subsistere. Unde et Esther contra idola loquens: Ne tradas, inquit, sceptrum tuum his qui non sunt . Utique erant quibus obsecrat ne tradatur; sed Deo non erant, qui virtutibus, et viventi Deo esse cessarant. Et hoc notandum, quod quaeritur Tyrus ab eo qui venit quaerere, et salvum facere quod perierat, et nonaginta novem ovibus in montibus derelictis, quaerit unam erroneam ovem . Mulier quoque quae unam drachmam perdiderat, quaerit, et invenit, et vicinas convocat ad laetitiae societatem . Sin autem requisita non invenitur Tyrus, non est quaerentis vitium, sed ejus qui boni pastoris fugerit manum. Et ultra, inquit, non eris in sempiternum; sive ut in Hebraico LOLAM , et in Graeco αἰῶν, scribitur, unum saeculum significat, juxta illud Isaiae, qui post septuaginta annos dicit Tyrum restituendam in integrum statum . Aiunt autem sta dicente: Dies annorum nostrorum, in ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
siue ut multi putant ab alexandro re¬
ge macedonum. qui sex m̃sib ipsam
urbem obsedisse &e cepisse narratur. pꝰꝗͣ
darium uicit in licia. Iuxta misticos
intellectus abietib siue cedris de sanir
nauis tirie tabulata cedunt᷑. quibus
dexitur atq compingit᷑ &e cedro atqꝑ
mordentium. Siue cedris qd̃ lignum im¬
putribile ẽ. De sanir autẽ dicunt᷑ quod
int̾p̃tatur uialuc̃ne. aut ut nos uerus
arbitram᷑ dens uigiliarum: eoqd̃ om̃is
nauis ꝓsꝑitas &e illustratio uenerit ex
uero lumine. Sanir aũ monꝰ iuxta litterã
ipse est qui & hermon. quẽ alii uocant sani¬
or. Lege hystoriam. Libanus int̾p̃tatur

Expanded text:
sive, ut multi putant, ab Alexandro resive, ut multi putant, ab Alexandro rege Macedonum, qui sex mensibus ipsam urbem obsedisse, et cepisse narratur, postquam Darium vicit in Lycia. Juxta mysticos vero intellectus, abietibus sive cedris de Sanir, navis Tyriae tabulata caeduntur, quibus texitur atque compingitur, et cedro sive mordentium: sive cedris, quod lignum imputribile est. De Sanir autem dicitur, quod interpretatur via lucernae; aut ut nos verius arbitramur, dens vigiliarum, eo quod omnis navis prosperitas, et illustratio venerit ex vero lumine. Sanir autem mons juxta litteram ipse est qui et Hermon, quem alii vocant Sanior. Lege historiam. Libanus interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
tui u̾bi ambiguitate decepti sunt & scͥpt᷑e
similitudine. dum ꝓnuntiatione diu̾sa
eedem littere cem̃tariorum &e filiorum.
Bonaich & benaich leguntur.
oitur tyre que dixisti ꝑ suꝑbiam ꝑfecti
decoris ego sum. siue ego mͥ decorem circũ¬
dedi. cum sis sita in medio mari: audi qͣnͣ¬
ta tibi di largitate collata sĩt. finitimi ce
cont̾iini tui qui ñ de longinquis s uici¬
nis sunt regionib ipsi impleuerunt de¬
corem tuum. Et tu putas tuum ẽẽ qd̃ a¬
lienum est: Et loquitur quasi ad nau̾ẽ
tropicos urbis significans pulcͥtudinem
ce rerum omnium habundantiã. Ut pꝰꝗͣ
uniũsam illius suppellectilem descͥpserit.
malum. antemnas. remos. uela.prorã. ca¬
rinam. funes. oꝑtoria. pelles. & cetera qͥbꝰ
nauium optime instructarum usus in¬
diget: dc̃ tempestatem illi ce uentum
austrum quo fluctus maximi commno¬
uebuntur uenire denuntiet. ce eã sub¬
iacere naufragio. ꝑ que significat urb̃
tirie eũsionẽ a rege nabuchodonosor.

Expanded text:
iguitate decepti sunt, et scripturae similitudine, dum pronuntiatione diversa eaedem litterae, caementariorum, et filiorum, BONAICH et BENAICH   leguntur. O igitur Tyre, quae dixisti per superbiam, Perfecti decoris ego sum, sive ego decorem mihi circumdedi, cum sis sita in medio mari, audi quanta tibi Dei largitate collata sint. Finitimi et contermini tui, qui non de longinquis, sed de vicinis sunt regionibus, ipsi impleverunt decorem tuum, et tu putas tuum esse quod alienum est? Et loquitur quasi ad navem τροπικῶς, urbis significans pulchritudinem, et rerum omnium abundantiam, ut postquam universam illius supellectilem descripserit, malum, antemnas, 305 remos, vela, proram, carinam, funes, opertoria, pelles, et caetera quibus navium optime instructarum usus indiget: tunc tempestatem illi, et ventum austrum, quo fluctus maximi commovebuntur, venire denuntiet, et eam subjacere naufragio. Per quae significat urbis Tyriae eversionem a rege Nabuchodonosor,
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. Qui descendunt mare in nauib
facientes oꝑationem inaquis muitis:
ipsi uidert̃ oꝑa domini. & mirabilia eiꝰ
in ꝓfundo. Otyre dixisti. ꝑfecti deco¬
risꝰ egosum. siue dixisti circumdedi mͥ
ego decorem: ce incorde maris sita.
rimum crim̃ ẽ. tyri. si quid uidet᷑
habere non boni ñ dĩ putare s suũ:
ce omnẽ pulcritudinem que illi dediu̾sis
uenit regionib. ꝓprie estimare diligen¬
tie atq uirtutis. Dixit enim. ꝑfecti de¬
coris ego sum. suie ego michi circumdedi
decorem. cum sit incorde hoc ẽ. in medio
maris sita. & quasi insula moueatur &
fluctuet. & undarum illisionib confrin¬
gatur. Qd̃ autem cor maris. mediũ signi¬
ficet. & ille ꝓpħicus sermo demonstrat.
ꝓpterea nontimebimus dũ turbata fu¬
erit t̾ra. & tnͣslati montes in corde mariᷤᷤ

Expanded text:
unt mare in navibus, facientes operationes in aquis multis, ipsi viderunt opera Domini, et mirabilia ejus in profundo . O Tyre, dixisti, Perfecti decoris ego sum sive dixisti, Circumdedi mihi ego decorem et in corde maris sita. » Primum crimen est Tyri si quid videtur habere boni, non Dei putare, sed suum, et omnem pulchritudinem, quae illi de diversis venit regionibus, propriae aestimare diligentiae atque virtutis. Dixit enim, « Perfecti decoris ego sum, » sive ego mihi circumdedi decorem, cum sit in corde hoc est in medio maris sita, et quasi insula moveatur et fluctuet, et undarum illisionibus confringatur. Quod autem cor maris medium significet, et ille propheticus sermo demonstrat: « Propterea non timebimus cum turbata fuerit t
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑpetuum desolatam. sic̃ ciuitates st̃
alie que omnino ñ habitantur. & ad¬
duxero suꝑ te abissum. & oꝑuerint te
aque multe. uł hostium infinite mul¬
titudines. uł certe quia ad insulam lo¬
quitur. & urbem ininsula constitutã.
tropicos adũsariorum frequentiam.
abyssi fluctib comparat. & detraxero
tecum his qui descendunt in lacum si¬
ue infoueam. ad eos quiin inferno sunt.
de quib & inpsalmis legimus. introibt̃
ininferiora t̾re: tradentur in manus gla¬
dii partes uulpium er̃t. ad populũ sem¬
pit̾num ubiẽ. flecus ocłoꝵ. ce stridor den¬
tium. & posuero te int̾ra nouissima inqͣ
antiquus draco constitutus ẽ. & sic̃ uerẽs
solitudines atq deserta. ubi nulla bonoꝵ
recordatio. s pene erunt sempit̾ne. neq
te fecero suscitari int̾ra uiuentium dequa
scͥptũ ẽ. beatimites: qm̃ ipsi possidebunt
tram: & in alio loco. placebo domino in re¬

Expanded text:
itates sunt aliae quae omnino non habitantur, et adduxero super te abyssum, et operuerint te aquae multae, vel hostium infinitae multitudines, vel certe qui ad insulam loquitur et ad urbem in insula constitutam tropologice adversariorum frequentiam abyssi fluctibus comparat: et detraxero te cum his qui descendunt in lacum, sive in foveam, ad eos qui in inferno sunt, de quibus et in Psalmis legimus: Introibunt in inferiora terrae: tradentur in manus gladii, partes vulpium erunt ; ad populum sempiternum, ubi est fletus oculorum, et stridor dentium, et posuero te in terra novissima, in qua antiquus draco constitutus est, et sicut veteres solitudines atque deserta, ubi nulla bonorum recordatio, sed poenae erunt sempiternae, neque te fecero suscitari in terra viventium, de qua scriptum est: Beati miles, quoniam ipsi possidebunt terram . Et in alio loco: Placebo Domino 302 in re
Abbreviated transcription (Latin):
tuor uentis ueni sp̃c. & insusfla suꝑ in¬
t̃fectos istos. & reuiuiscant. Et ꝓph̾aui
sic̃ p̃ceꝑatmͥ. Et ingressus est in ea sp̃c
& uixerunt. steteruntq suꝑ pedes suos.
exercitꝰ grandis nimis ualde. Et dixit
Sadme. Fui hominis ossa hec uniũsa do¬
mus isrł est. Ipsi dicunt. Aruerunt os¬
sa nr̃a. & ꝑiit spes nr̃a. & abscisi sumus.
P ropterea uaticinare & dices ad eos. ħ
dic̃ dñs ds. Ecce ego aꝑiam tumulos
urõs. &e educam uos de sepulchris uris
populus m̃s. & inducam uos in t̾ram
isrł & scietis quia ego dñs cũ apuero se¬
pulchra ur̃a. et eduxero uos de tumulis
&e iuxeritis. Et requiescere uos faciam su¬
ꝑ humũ urãm. & scictis quia ego dñs lo¬
cutꝰ sũ ce feci. ait dñs ds̃.Lxͦx.

Expanded text:
fla super interfectos istos: et revivescant. Et prophetavi sicut preceperat mihi. Et ingressus in ea spiritus: et vixerunt. Steteruntque super pedes suos exercitus grandes nimis valde: et dixit ad me. Fili hominis ossa hec universa domus Israel est. Ipsi dicunt. Aruerunt ossa nostra: et periit spes nostra: et abscisi sumus. Propterea vaticinare: et dices ad eos. Hec dicit Dominus Deus. Ecce ego aperiam tumulos vestros: et educam vos dpopulus meus et inducam vos in terram Israhel et scietis quia ego Dominus cum aperuero sepulchra vestra et eduxero vos de tumulis et vixeritis et requiescere vos faciam super humum vestram et scietis quia ego Dominus locutus sum et feci ait Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
dicere: dedi unum modium qui satis fecit
decem modios. Honne iustum ẽ. ut medi¬
um modium de meo plus accipiam: cũ ille
mea lib̾alitate nouem & semis de meo ha¬
tor misericors: utrum habenti dederit. an
ñ habenti. Si habenti. utiq dare ñ debuerat.
S dedit quasi ñ habenti. Ergo quare plus exi¬
git. quasi ab habente: Alii ꝓpecunia fenera¬
ta solent munuscula acciꝑe diu̾si genis: &

Expanded text:
dicere: Dedi unum modium qui satus fecit dicere: Dedi unum modium qui satus fecit decem modios, nonne justum est, ut medium modium de meo plus accipiam, cum ille mea liberalitate novem et semis de meo hator misericors utrum habenti dederit an non habenti? Si habenti utique dare non debuerat, sed dedit quasi non habenti. Ergo quare plus exigit quasi ab habente? Alii pro pecunia fenerata solent munuscula accipere diversi generis,
Abbreviated transcription (Latin):
uodecimum numerum tenet: & ad
decłit. In hebraico cunctarum specierum
usura ꝓhibetur. in lix. tantum pecune:
eno autem fenerabis: S uide ꝓfectũ. In
principio legis aftib tantum fenus tollit̃.
in ꝓpħa ab omĩb usura ꝓhibetur. dicente
er echiele. Pecuniam suam ñdedit adusurã.
Porro in euangelio uirtutis augm̃tum est:
precipiente dño. feneramini his aquib non
speratis recipere.
equitur intertiodecimo loco. Et am¬
plius non accepit. Putant quidam
usuram tantũ ẽẽ inpecunia. Quod p̾uidẽs
scriptura diuina. omni rei aufert suꝑ ha¬
bundantiam: ut plus ñ recipias qͣm dedis¬
ti.Solent in agris frumenti. ce milii. uini.
& olei. ceterarumq specierum usure exigi.
suit ut appellat sermo diuinus abundan¬
tia. Uerbi gr̃a. Ut hiemis tempore decem
modios demus. & in messe recipiamus
qͥndecim: hoc ẽ ampliꝰ partem mediã. Qui
iustissimũ se putauerit: quartã plus acci¬
piat portionẽ. Et solent argumentari ac

Expanded text:
uodecimum numerum tenet: « Et dederit. » In hebraico cunctarum specierum usura prohibetur, in Septuaginta tantum pecuniaeeno autem fenerabis , » sed vide profectum in principio legis a fratribus tantum fenus tollitur; in Propheta, ab omnibus usura prohibetur, dicente Ezechiele, « pecuniam suam non dedit ad usuram. » Porro in Evangelio virtutis augmentum est, praecipiente Domino: « Feneramini his a quibus non speratis recipere. » Sequitur, in tertio decimo loco: « Et amplius non acceperit. » Putant quidam usuram tantum esse in pecunia. Quod praevidens Scriptura divina, omnis rei aufert superabundantiam, ut plus non recipias, quam dedisti. Solent in agris frumenti et milii, vini et olei, caeterarumque specierum usurae exigi, sive ut appellat sermo divinus abundantiae. Verbi gratia, ut hyemis tempore demus decem modios, et in messe recipiamus quindecim, hoc est, amplius partem mediam, qui justissimum se putaverit, quartam plus accipiet portionem. Et solent argumentari ac
Abbreviated transcription (Latin):
ta cubitoꝵ & longitudo ante faciẽ tẽpli
centũ cubitoꝵ Et erat subter garophi¬
latia hec. introitꝰ ab oriente ingredienti¬
um in ea de atrio extĩori. in latitudine
ꝑiboli atrii quod erat contra uiã orien¬
talem. infacie edificii separati. Et erant
ante edificiũ gazophilatia. &e uia ante
longitudinẽ eoꝵ sic & latitudo eoꝵ. &e oĩs
introitus eoꝵ & similitudines. & ostia eoꝵ
sałm ostia gazophilatioꝵ q̃ erant in uia
respiciente ad austrum. ostium in capite:
uie. que erat ante uestibulũ separatũ ꝑiuã

Expanded text:
ta cubitorum: et longitudo ante faciem templi, ta cubitorum: et longitudo ante faciem templi, centum cubitorum. Et erat subter gazophylacia haec introitus ab oriente ingredientium in ea de atrio exteriori. In latitudine periboli atrii, quod erat contra viam orientalem, in faciem aedificii separati, et erant ante aedificium gazophylacia. Et via ante longitudinem eorum, sic et latitudo eorum, et omnis introitus eorum et similitudines et ostia eorum, secundum ostia gazophylaciorum, quae erant in via respiciente ad austrum. Ostium in capite viae, quae erat ante vestibulum separatum
Abbreviated transcription (Latin):
& indux̃ me ingazophilatium qd erat
contra separatũ edificium: & contͣ edem
uergentẽ adaquilonẽ. In facie longitu¬
oinis centum cubitos ostii aquilonis. ce
cubitos atrii intĩoris. & contra pauim̃tũ
stratum lapide atrii extĩoris. ubi erat por¬
cicꝰ iuncta porticui triplici. &e ante gazo¬
philacia deambulatio decem cubitorum
latitudinis. ad intĩora respiciens iue cubi¬
ti uniꝰ. Et ostia earum ad aquilonem
ubi erant gazophilatia insuꝑiorib hu¬
miliora. quia supportabant porticus q̃
exillis eminebant de infiorib. &e de me¬
diis edificii. Tristega enim erant ce ñ ha¬
bebant columnas. sic̃ erant columne a¬
trioꝵ. Propterea eminebant de inferio¬
rib: & de mediis atrii at̾ra cubitis quin¬
quaginta. Ot ꝑibolus ext̃ior scđm ga¬
rophilatia que erant in uia atrii extĩoriᷤ.
ante gazophilatia. Longitudo eiꝰ qͥnqͣ¬
ginta cubitorum. quia longitudo erat
garophilatioꝵ atrii extĩoris qnquagin¬

Expanded text:
d erat contra separatum aedificium, et contra aedem vergentem ad aquilonem. In facie longitudinis, centum cubitos ostii aquilonis: et cubitos atrii interioris, et contra pavimentum stratum lapide atrii exterioris, ubi erat porticus juncta porticui triplici. Et ante gazophylacia deambulatio decem cubitorum latitudinis, ad interiora respiciens viae cubiti unius: Et ostia eorum ad aquilonem: Ubi erant gazophylacia in superioribus humiliora: quia supportabant porticus, quae ex illis eminebant de inferioribus, et de mediis aedificii. Tristega enim erant, et non habebant columnas, sicut erant columnae atriorum: propterea eminebant de inferioribus et de mediis a terra cubitis quinquaginta. Et peribolus exterior secundum gazophylacia, quae erant in via atrii exterioris ante gazophylacia: longitudo ejus quinquaginta cubitorum. Quia longitudo erat gazophylaciorum atrii exterioris, quinquagin
Abbreviated transcription (Latin):
cum fuerit in magnam crescit arborem.
& uolatilia celi habitant in ramis ei. Quã¬
obrem tibi filia eustochium que nr̃a qua¬
liacumq fuerint libent̃ accipis contesta¬
tum uolo & illud rethoris uictorimi b̾uit̃
admoneo. ut obscuritatẽ uoluminũ ex
trib reb fieri scias. uł rei magnitudine.
ut doctoris imꝑitia. uł audientis durici¬
a. Quoꝵ primum & scđm liquido in hoc
oꝑe confiteor. t̾cium acum̃ ingenii tui
&e desid̃ium scͥpturaꝵ facile renuit. que
priuilegio uirginali & uictꝰ continentia.
ñ dicam frequentẽ. s iugem hospitem
possides dm̃. Igit᷑ t̾cium decimũ inierechi¬
elem arripiamꝰ librũ: cuiꝰ hoc pͥncipiũ ẽ.
t eduxit me in atrium ext̾iꝰ. cuiii.

Expanded text:
cum fuerit, in magnam succrescit arborem, cum fuerit, in magnam succrescit arborem, et volatilia coeli habitant in ramis ejus . Quamobrem tibi, filia Eustochium, quae nostra qualiacumque fuerint libenter accipis, contestatum volo, et illud rhetoris Victorini breviter admoneo, ut obscuritatem voluminum ex tribus rebus fieri scias, vel rei magnitudine, vel doctoris imperitia, vel audientis duritia: quorum primum et secundum liquido in hoc opere confitebor; tertium, acumen ingenii tui et desiderium Scripturarum facile renuit: quae privilegio virginali, et victus continentia, non dicam frequentem, sed jugem hospitem possides Deum. Igitur tertium decimum in Ezechiel arripiamus librum, cujus hoc principium est: « Et eduxit me in at
Abbreviated transcription (Latin):
maledicła p̃uenio. qui ñ quid ipsi possint
s quid ego non possim consid̾ant. & cũnia
diuidicent sua uidicanda ñ p̃bent. nũquã
inagone pugnantes: s de pugnantibus.
ocioso immo suꝑbo animo iudicantes.
facile ẽ dare dictata de popło. & singłos ic
calumniari. ac de alieno ridere sanguie
& ubi uulnus infigi debuerit. imꝑiti la¬
niste more disserere. Ego in explanatioẽ
templi ierechielis & cetoꝵ que ad finem
ipsiꝰ uoluminis ꝑtinent. fateor me ꝓ rei
magnitudine nicħ dignum scͥbere. & in
paucis siqua tam̃ acciꝑe meruero. grãs
agere saluatori. Scͥptũ ẽ. enĩ: nisi credide¬
ritis ñ intelligetis. Et in alio loco. Si ha¬
bueritis fidem ut granum sinapis. & dixe¬
ritis monti huic transmigra. a&e tnͣsplan¬
tare. in mari fiet. Et quomͦapłs granumsi¬
napis ñ modicam fidi portion̾ẽ. s totã
fidem eẽ commemorat dicens. & si totam
fid̾e habuero. ita ut montes transferam:
igitur granum hoc sinapis. etiam si modi¬

Expanded text:
enio, 507-508 qui non quid ipsi possint, sed quid ego non possim, considerant: et cum nostra dijudicent, sua judicanda non praebent: numquam in agone pugnantes, sed de pugnantibus otioso, immo superbo animo judicantes. Facile est dare dictata de populo, et singulos ictus calumniari, ac de alieno ridere sanguine, et ubi vulnus infigi debuerit, imperiti lanistae more disserere. Ego in explanatione templi Ezechielis, et caeterorum quae ad finem ipsius voluminis pertinent, fateor me pro rei magnitudine nihil dignum scribere, et in paucis, si qua tamen accipere meruero, gratias agere Salvatori. Scriptum est enim: Nisi credideritis, non intelligetis . Et in alio loco: Si habueritis fidem ut granum sinapis, et dixeritis monti huic, transmigra et transplantare in mari, fiet . Et quomodo Apostolus granum sinapis non modicam fidei portionem, sed totam fidem esse commemorat dicens: Et si totam fidem habuero, ita ut montes transferam I Cor. XIII, 2? Igitur granum hoc sinapis, etiam si modi
Abbreviated transcription (Latin):
ce m̃sus ẽ. hinc &e inde laquearia suꝑli¬
pacta siue coniuncta. que illi dixere ex
ygomena ꝓro quib possum. equi pond̃is
uertere. Hir gͦ ille qui ꝓpħam in adita tem¬
pli introduxerat. & int̾cetera ostenderat
ei altare ligneum quod ce angulos & cornua
iuxta lxxͣ. & parietes habebat ligneos: dix̃
ei. Hoc altare quod respicis ipsa ẽ. m̃sa
coram domino que insimilitudine rubi
ardet. & ñ comburit᷑. De qua sc̃s loquit᷑
addm̃. Parasti inconspectu meo m̃sã. adu̾sꝰ
eos qui tribulant me. Ouoquoq ostia e¬
rant intemplo. & inpso scũario. ꝑ que¬

Expanded text:
et mensus est hinc et inde laquearia superliet mensus est hinc et inde laquearia superliuncta, quae illi dixerunt, ἐζυγωμένα, pro quibus possumus aequi ponderis vertere. Vir ergo ille qui prophetam in abdita templi introduxerat, et inter caetera ostenderat ei altare ligneum, quod et angulos et cornua juxta LXX, et parietes habebat ligneos, dixit ei: Hoc altare quod respicis, ipsa est mensa coram Domino, quae in similitudine rubi ardet, et non comburitur; de qua sanctus loquitur ad Deum: Parasti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Duo quoque ostia erant in templo et in ipso sa
Abbreviated transcription (Latin):
Aecthetas autem rome appellant solaria
de cenaculoꝵ parietib eminentia. siue
mȩniana. ab eo qui ea primꝰ inuenit.
E locutus ẽ. ad me. Hec ẽ. m̃sa coram
domino. Et duo ostia erant intem¬
pł̃o & in scũario &e in duob ostiis ex utraq
parte bina erant ostiola. que inse inuicem
plicabant᷑. Bina enim ostia erant ex utraq
parte ostioꝵ & celata erant inipsis ostiis tẽ¬
pli cherubin & sculpture palmarũ. sicut in
parietib quoq exp̃sse erant. Quã obrema
grossiora erant ligna inuestibuli fronte
forinsecꝰ. suꝑ que fenestre oblique & simi¬
litudo palmarũ hinc atq inde in humeruliᷤ
uestibuli scdm latera domꝰ latitudinãq
parietũ.
ultum in hoc loco lxxͣ. editio abhe¬
braica uĩtate discordat. Unde hoc
solum admonebo qd̃ ꝓgrossiorib lignis
Spoydaia hoc ẽ necessaria siue cura digna
tͣnstulerint. & ꝓ obliquis fenestris abscon¬
das. & qd̃ infine testimonii positum est

Expanded text:
ἐκθέτας autem Romae appellant solaria ἐκθέτας autem Romae appellant solaria de coenaculorum parietibus eminentia, sive Meniana ab eo qui ea primus invenit, t locutus est ad me: Haec est mensa coram Domino, et duo ostia erant in templo et in sanctuario, et in duobus oparte bina erant ostiola, quae in se invicem plicabantur: bina enim ostia erant ex utraque parte ostiorum. Et caelata erant in ipsis ostiis templi cherubim, et sculpturae palmarum, sicut in parietibus quoque expressae erant: quam ob rem erant et grossiora ligna in vestibuli fronte forinsecus. Super quae fenestrae obliquae, et similitudo palmarum hinc atque inde in humerulis vestibuli, secundum latera domus latitudinemque parietum. Multum in hoc loco Septuaginta editio ab Hebraica veritate discordat. Unde hoc solum admonebo quod pro crassioribus lignis, σπουδαῖα, hoc est, necessaria, sive cura digna transtulerint, et pro obliquis fenestris, absconditas, et quod in fine testimonii positum est:
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicam igne purius fiat. Sic̃ enim sc̃õꝵ
oꝑa de quib scbit apłs uniuscuiusq opꝰ
quale sit ignis ꝓbabit. ñ ꝑeunt. s ꝑ ignẽ
puriora monstrantur. ita ce altaris ligna
que de lignis paradisi sunt ñ cremant᷑
gne uieno s̃ puniora ceddlunt dses uq̃
mirum hoc de scuario & int̾ibrib tẽpli
& altari thimiamatis credere. cum etiam
mundis inueniat᷑. Ignosce lector difficulta
ti & ueniam tribue pauꝑis intelligentie.
ꝑfenestras enim obliquas & inmodũ retis
factas. &e que semꝑ clause st̃. uix usq ad
int̾ĩorem domum cordis nũ oculum pos¬
sumꝰ intromittere. ut omnia que cernimus
inumbra uideamꝰ &e imagine. & cũ apłocla¬
memꝰ. O ꝓfundũ diuitiaꝵ sapientie ce scien¬
tie d̃i. quã inscrutabilia iudicia eiꝰ. & in¬
uestigabiles uie illis. Et quis cognouit
sensum dñi. nisi ille qui ẽ magni consilii
angłs. & sua potest dignis aꝑire mistĩa:

Expanded text:
ita dicam, igne purius fiat. Sicut enim sanctorum ita dicam, igne purius fiat. Sicut enim sanctorum opera, de quibus scribit Apostolus: Uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit , non pereunt, sed per ignem puriora monstrantur, ita et altaris ligna quae de lignis paradisi sunt, non cremantur igne vicino, sed puriora redduntur. Nec mirum hoc de sanctuario, et de interioribus templi et altari thymiamatis credere, cum etiam mundius inveniti, et veniam tribue pauperi intelligentiae. Per fenestras enim obliquas et in modum retis factas, et quae semper clausae sunt, vix usque ad interiorem domum cordis nostri oculum possumus intromittere, ut omnia quae cernimus in umbra videamus et imagine, et cum Apondum divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia judicia ejus, et investigabiles viae illius! » Et, « Quis cognovit sensum Domini ? » nisi ille qui est magni consilii angelus, et sua potest dignis aperire mysteria:
Abbreviated transcription (Latin):
angulos. contra faciem scõꝵ. Prius enim
habemꝰ scientie multitudinẽ. ꝑ qũa uicto¬
riam de hoste consequimur. & postea nob̃
scũarium apitur. &e templũ qd̾ ht̃ quatuor
angulos. stationem firmissimã & que
in nullam partem decliuior sit. Hanc e¬
nim ht̃ naturam m̃sura quadranguli.
ut stabili consistat basi ce in mistico nu¬
mero qui prudenti lectori ꝑspicuus est.
elem̃ta quatuor ex quib constãt omnia
solida ppetuaꝙ possideat. Et cuncta cont᷑
faciẽ scũarii aspiciebant. ante qd̾ scũ ari¬
um siue in quo scũ ario erat species altars
lignei. trium cubitoꝵ. altitudine &e longi¬
quincti. uii faciunt cubitoᷤ. Qd̾ altare habebat
cornua & tã basis ꝙͣ parietes eiꝰ. hoc est latera
erant lignea. Inquo scͥpture sc̃e misteria
humanꝰ sermo ñ pot̾ explicare. quomͦ alta¬
re inquo ignis succendendꝰ erat. m̃sa uidel
thimiamatis nicħ ab igne patiatur. s ut

Expanded text:
angulos contra faciem sanctorum. Prius enim angulos contra faciem sanctorum. Prius enim habemus scientiae multitudinem, per quam victoriam de hoste consequimur, et postea nobis sanctuarium aperitur et templum, quod habet quatuor angulos, et statiin nullam partem declivior sit. Hanc enim habet naturam mensura quadranguli, ut stabili consistat basi. Et in mystico numero, qui prudenti lectori perspicuus est, elementa quatuor ex quibus constant omnia solida perpetuaque possideat. Et cuncta contra faciem sanctuarii aspiciebant. Ante quod sanctuarium, sive in quo sanctuario erat species altaris lignei trium cubitorum altitudine, et longijuncti faciunt septem cubitos. Quod altare habebat cornua; et tam bases quam parietes ejus, hoc est, latera erant lignea, in quo Scripturae sanctae mysteria, humanus sermo non potest explicare: quomodo altare, in quo ignis succendendus erat, mensa videlicet thymiamatis nihil ab igne patiatur, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
tie multitudinẽ celant᷑ & paime. inqͥb
signum uictorie ẽ. dicente apło. ꝑ sequor
autẽ statutum ad brauium suꝑne uoca¬
tionis di in xp̃o iħu. Que palme erant
int̃ cherub & cherub. ut unũ cherub du¬
aꝵ palmaꝵ. latĩb uallaretur. Quod che¬
tub nequaqu̾ã ut in principio huiꝰ ꝓpħe
legimꝰ quatuor habebat facies. hominis
scilicet &e leonis. & uituli ce aquile. s tm̃
duas hoc ẽ. hominis a&e leonis. quoꝵ pri¬
mũ ad rationẽ ꝑtinet. sequens ad furorẽ.
ciem. & fortiorem fac̃ animũ dimicantis.
lia sunt carnalia alia spũalia. Quoꝵ extre
nequaquam aua re indigemꝰ. nͥ ratione
atq fortitudine. quoꝵ alterum ad sensum
atty prudentiam. alterum refert᷑ ad ani¬
mi ꝑseuerantiam.
Inĩs gͥ paries ꝑ circuitum templi. apa¬
um̃to usq ad laquearia cherubinha¬
bebat. &e palmas mira arte celatas. Post q̃
apiebat᷑ scũarium &e templum ꝑ quatuor

Expanded text:
tiae multitudinem caelantur ei palmae, in quibus tiae multitudinem caelantur ei palmae, in quibus signum victoriae est, dicente Apostolo: « Persequor autem ad statutum bravium supernae vocationis Dei, in Christo Jesu . Quae palmae erant inter Cherub et Cherub, ut unum Cherub duarum palmarum lateribus vallaretur: quod Cherub nequaquam, ut in principio hujus prophetae legimus, quatuor habebat facies, hominis scilicet, et leonis, et vituli, et aquilae; sed tantum duas, hoc est, hominis et leonis, quorum primutiem, et fortiorem facit animum dimicantis. lia sunt carnalia, alia spiritualia, quorum extremnequaquam alia re indigemus, nisi ratione atque fortitudine, 503 quorum alterum ad sensum atque prudentiam, alterum refertur ad animi perseverantiam. Omnis igitur paries per circuitum templi a pavimento usque ad laquearia, Cherubim habebat, et palmas mira arte caelatas: post quae aperiebatur sanctuarium et templum per quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
intro quis possit aspicere. Et ñ solũ extĩora
erant strata ligno. ẜ. tanta erat lignorum
&e de paium̃to usq ad fenestras lignis
di intelligentia monstraretur. uixta illud
qd alibi dĩ. Tu autẽ describe ea triplicit᷑.
ꝓ spiceret᷑ autẽ ꝑ eas ñ solum inti̾us.s. & ex
tĩus ut que intĩora sunt inuisibilia. q̃ ex¬
tĩora uisibilia cognoscamꝰ. ut aliud m̃tẽ
aliud carnem. aliud spualem intelligen¬
tiam. aliud simplicẽ monstret hystoriam.
Et ꝑ om̃s parietes incircũitu. tamintͥnse¬
c qua extͥnsecꝰ erant m̃sure sue. Nicħ enĩ
absq ratione ce m̃sura intemplodei. et
maxime in scõ scõꝵ adeo factum ẽ. Cela¬
ta quoq erant cherubin. haud dubium
qninlignis de pauim̃to usq adfenestras
ꝑtingentib. & tam fabrefacte erant cela¬
sure. ut ñ sculpte &e apposite uiderentur.
Cherubin int̾p̃tant᷑ scientie multitudo.
git᷑ intͥnsecꝰ inintĩorib templi post scien¬

Expanded text:
intro quis posset aspicere. Et non solum exteriora intro quis posset aspicere. Et non solum exteriora erant strata ligno, sed tanta erat lignorum et de pavimento usque ad fenestras, lignis Dei intelligentia monstraretur, juxta illud quod alibi dicitur: Tu autem describe ea tripliciter . Prospicitur autem per eas non solius, ut quae interiora sunt invisibilia, quae exteriora visibilia cognoscamus, ut aliud mentem, aliud carnem, aliud spiritalem intelligentiam, aliud simplicem monstret historiam. Et per omnes parietes in circuitu tam intrinsecus quam extrinsecus erant mensurae suae, nihil enim absque ratione et mensura in templo Dei, et maxime in Sancto sanctorum a Deo factum est. Caelata quoque erant cherubin: haud dubium quin in lignis de pavimento usque ad fenestras pertingentibus, et tam fabrefactae erant caelaturae, ut non sculptae, sed appositae viderentur. Cherubin interpretantur scientiae multitudo. Igitur intrinsecus in interioribus templi, post scien