comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ & seruitis et debit fit remissio. & quin qua¬
gesimus dies post pascha festus tradit᷑ in lege. s et
dominꝰ in eugłio cum parabolã remissionis doce¬
ret & indulgentiȩ. debitores quos introducit. unũ
in quinquaginta & aliũ inquingentis dena¬
riis fuisse dix̃ obnoxios. Quin quaginta autẽ
& quingenti cognatusẽ numerus. Becade enĩ
quin qͣginta faciunt quingentos. s et exalia
parte iste numerꝰ sacratus fit. Septem enĩ sep¬
timanis. si addatur unius numeri ꝑfectio. qͥnqͣ¬
ginta faciunt dies. Similit̃ & septuaginta sep¬
timanis si addatur unius decadȩ consummatio.
faciunt quingentos. Quodsi & habundantius
adhuc sacramenta quin ꝗͣginta & quingento¬
rum numeri placet colligi. habemus et in hoc
ip̃o qui in manib ẽ numeroꝵ libro. ubi dehos¬
cium spoliis quidã quidẽ offerunt in donadei
qͥnqͣgesimã portionẽ qui ñ ꝓcesserunt ad bellum.
quidã uͦ quingentesimã. & utiq ñ inanit̃. etiã

Expanded text:
num et servitutis et debiti fit remissio; et quinquagesimus dies post Pascha, festus traditur in lege . Sed Dominus in Evangelio cum parabolam repromissionis doceret et indulgentiae, debitores quos introducit, unum in quinquaginta, et alium quingentis denariis fuisse dicit obnoxium. Quinquaginta autem et quingenti, cognatus est numerus. Decade enim quinquaginta faciunt quingentos. Sed alia parte numerus iste sacratus est. Septem enim septimanae si addatur unius numeri perfectio, quinquaginta faciunt dies. Similiter et septuaginta septimanis, si addatur unius decadis consummatio, faciunt quingentos. Quod si abundantius adhuc sacramenta quinquaginta et quingentorum numeri placet colligi, habemus et in hoc ipso qui in manibus est Numerorum libro, ubi de hostium spoliis quidam quidem offerunt in domo Dei, quinquagesimam portionem qui non processerunt ad bellum, quidam vero quingentesimum. Et utique non inaniter etiam
Abbreviated transcription (Latin):
intus ẽ et uitua atq arebana duimne sapiẽ
penetrat paulus eum hec loquitur: Cum au¬
tem ꝓcedit ad populum. audi quid loquit᷑.
Omnis sermo malus ex ore ur̃o ñ ꝓcedat.¬
& qui furabatu. iam ñ furetur. ⁊ unusqͥsꝙ
uir uxorem suam habeat. et unaqueq mu¬
lier uirum suum habeat. ħ et siqua huius¬
modi sunt paulus secundum formam mo¬
ꝯsi foras exiens ad ppłm loquitur. S iudea¬

Expanded text:
intus est et interna atque arcana divinae sapientiae intus est et interna atque arcana divinae sapientiae penetrat Paulus, cum haec loquitur? Cum autem procedit ad populum, audi quid loquitur: Omnis sermo malus non procedat Qui furabatur, jam non furetur . Et: Unusquisque vir uxorem habeat, et unaquaeque mulier virum suum habeat . Haec et si qua hujusmodi sunt Paulus, secundum Moysi formam foras exiens, ad populum loquitur. Sed videa
Abbreviated transcription (Latin):
da ꝑnicies. Et exiit inquit moyses ad ppłm et
ab ipso docetur intus ẽ. et inuit̾iorib consistit. atq
in secretis habetur. Ubi uͦ turbis loquitur et
pplĩs ministrat ei qui intus ñ potest stare exire
dicitur foras. Quid gͦ forme talis continet sermo:
Qo ormius doctor et magist̾ eccłie si de ꝓfundiori¬
b mist̾us aliquid moueat. si archanum quid¬
et reconditum de dĩ sapĩa ꝓferat int̃ ꝑfectos.
donec inꝑfundis sensib u̾satur intus ẽẽ et
inint̾iorib consist̾e dicendus ẽ. Gum uͦ loqͥt᷑¬
ad turbas ⁊ ea ꝑfert que sufficiant his qui foris
sunt et que uulgus potest audire foras dicit᷑¬
exisse ⁊ loqui ad populum ũba di. Hoc uideo
et paulum fecisse ⁊ intus fuisse quidem eum dice¬
ret. sapientiam autem loquimirr. uit̃ ꝑfectos. sapi¬
entiam autem ñ hunus mundi neq p̾ncipum huꝰ¬
huius mundi qui desteuentirr. s loquimur dĩ
sapientiam inmistio absconditam quam nemo
principum huius mundi cognouit. Lides qͦmͦ

Expanded text:
nt. Et exiit, inquit, Moyses ad populum, et ab ipso docetur, intus est et in interioribus consistit, atque in secretis habetur. Ubi vero turbis loquitur et populo ministrat, ei qui intus non potest stare, exire dicitur foras. Quid ergo formae et talis continet sermo, nisi quod omnis doctor et magister Ecclesiae, si de profundioribus mysteriis aliquid moveat, si arcanum quid reconditum de Dei sapientia proferat inter perfectos, donec in profundis sensibus versatur, intus esse et in interioribus consistere dicendus est. Cum veroad turbas, et ea profert quae sufficiunt his qui foris sunt, et quae potest vulgus audire, foras dicitur, et loqui ad populum verba Domini. Hoc video et Paulum fecisse et intus quidem fuisse cum diceret: Sapientiam autem loquimur inter perfectos: sapientiam autem non hujus mundi, quae destruetuhujus mundi, quae destruetur, sed loquimur Dei sapientiam in mysterio absconditam, quam nemo principum hujus mundi cognovit . Vides quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
& alia oꝑa oꝑum. Unde uidet᷑ michi qd̾ moys e
ubi senfit ẽe quedã oꝑa uifibilia quidẽ. s quib
inesset messet interior alia mystica. & occulta
intelligentia. hȩc non solum oꝑa. s oꝑa oꝑum
dient. Eus li communia &e psentio soli cempi
oꝑa intellexit. hȩc solum oꝑanominauerit.
hȩc. de quibus uł in p̃senti lectione. uel in exodo
& cetĩs locis sub occultis p̃cipitur mysteriis.
& ꝓparte in p̃senti. ꝓ parte uͦ implenclis in
futurum. Quȩ tamen ut diximus oꝑa operũ
non cuilibet s solis leuitis tradenda mandant᷑.
&̾ int̾ leuitas ipsos ñ prius ad hȩcoꝑa quisqͣm
uocatur. nisi uicesimo demũ & quinto anno
uitȩ suȩ usq ad quinquagesimũ. S non caret
sacramento. ne ip̃e quidẽ .xxu. & quinquagin
tio declaratur. ita ut quinquies quina nume¬
rentur. Quod utiq indicat eum uocari ad
oꝑa oꝑum in mysterio ꝑagenda. qui ex omni
parce mulciplicatis & purificatis sensibus. inue¬

Expanded text:
Unde videtur mihi quia Moyses ubi sensit esse quaedam opera visibilia quidem, sed quibus inesset interior alia mystica et occulta intelligentia, haec non solum opera, sed opera operum dixerit. Quae vero communia et praesentis solum temporis opera intellexit, haec solum operania, de quibus vel in praesenti lectione, vel in Exodo, et in caeteris locis sub occultis praecipitur mysteriis; et pro parte in praesenti, pro parte vero explendis in futurum: quae tamen, ut diximus, opera operum non cuilibet, sed levitis solis tradenda mandantur; et inter Levitas ipsos non prius ad haec opera quisquam vocatur, nisi vicesimo demum et quinto anno vitae suae, usque ad quinquagesimum. Sed non caret sacramento, ne ipse quidem viginti quinque et tio declaratur, ita ut quinquies quinto numerentur. Quod utique indicat eum vocari ad opera operum in ministerio peragenda, qui ex omni parte multiplicatis et purificatis sensibus, inve
Abbreviated transcription (Latin):
Intuiere gͦ minc cuiꝰ modi diuisio efficit᷑ in officiis
mysteriidiumi. & quomͦ illa quidẽ quȩ sanctificata
sunt non imponuntur portanda ab animalibus
mutis. s racionabiles debent ẽẽ homines. & in hu¬
meris suis portare uasa. quibus ministrant᷑ sc̃a
tur:. Sedet in ipsis ẽ aliqua differentia. Nam illi qui
duriora & graniora obseruant minist̾ia. plura hñt
animalia. Quatuor enim plaustra dant᷑ firiis mera¬
ri. filiis aũt gers on qui erant ꝓpe filiis caath. duo
cancũ plaustra sufficiunt. ex quibus ostenditur
qd̾ oꝑibus quidẽ duriorib. & ut ita dicã crassioribys
plures sunt. qui uelut animalia inseruiunt. ad ea uͦ
quȩ racionabilibus ꝓcurant᷑. paue exhis qui minus
instruct aut erudit uidentur accedunt. Nam adil¬
la quȩ mistica sunt & insecretis recondita. & solis sa¬
cerdotibus patene. ñ solũ nullus animahs homo acce¬
dit. s ne ipsi quidẽ qui habere aliquid exercitui ⁊ eru¬

Expanded text:
Intuere ergo nunc, hujusmodi divisio efficitur in officiis ministerii divini, et quomodo illa quidem quae sancta sunt non imponuntur portanda ab animalibus mutis, sed rationabiles esse debent homines, et in humeris suis portare vasa, quibus ministratur intratur. Sed et in ipsis est aliqua differentia. Nam illi qui duriora et graviora observant ministeria, plura habent animalia. Quatuor enim plaustra dantur filiis Merari; filiis autem Gerson qui erant prope filios Caath, duo tantum plaustra sufficiunt. Ex quibus ostenditur, quod operibus quidem durioribus, et ut ita dicam crassioribus, plures sunt qui velut animales inserviunt: ad ea vero quae rationabilibus procurantur, pauci qui minus instructi aut eruditi videntur, accedunt. Nam illa quae mystica sunt et in secretis recondita, et solis sacerdotibus patent, non solum nullus animalis homo accedit, sed ne ipsi quidem qui habere aliquid exercitii et eru
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑeam q substantiam auferens łs amoyse
exiguam partieulam delĩt. Impium ẽ ita intel¬
ligere naturam sp̃e sci. S hoe mͦ figuram misti¬
ei huius sermonis aoũte. quasi moises ⁊ sp̃s
qui erat inmoisen clarissim ciuusdam luminis
aduen̾it ut origo ip̃sius luminis nicħ dampniex
commercio diauiationis acceꝑit. Et hoc mͦ piẽ
intelligit᷑ qͦd scͥptum ẽ. quia abstulit dñs ue sp̃u

Expanded text:
corporeamque substantiam auferens Deus a Moyicuique seniorum exiguam particulam dederit. Impium est ita intelligere naturam Spiritus sancti. Sed hoc modo figuram mystici hujus sermonis adverte: quasi Moyses et Spiritus qui erat in Moyse clarissimi cujusdam luminis advenerit, ut origo ipsius luminis nihil damni ex commercio derivationis acceperit. Et hoc modo pie intelligitur quod scriptum est, quia abstul
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ a seriptura referunt᷑. Portantur aũt non ab isrłiaicis
s a leuitis. scd̾m huinc sensũ quem in trans curs ci bre¬
uit̃ uidemr contigisse relinquentes sensib audito¬
rum. ut si quis de hismaiore desidio flagrauerit
accendat sib lumen scientiȩ. & maiora hoꝵ oculop¬

Expanded text:
quae a Scriptura referuntur; portantur autem non ab Israelitis, sed a Levitis, secundum hunc sensum quem in transcursu videbimur breviter contigisse, relinquentes sensibus auditorum. Et si quis de his majore desiderio flagraverit, accendat sibi lumen scientiae, et majora horum oculo p
Abbreviated transcription (Latin):
nos qui accessimus ad montẽ dĩ & ad regna celestia neces¬
se est ut expellamus de his contrarias potestates & sp̃u¬
alia nequitiȩ de celestibus. S illi quidem hȩc faciebant
uis audire. paulus qui non solũ magister gentrũ. s et
milicie huius magister ẽ. quomͦ pugnauerit pͥor audi
quid ip̃e de se scribat. sicuriã suꝑus memorauimꝰ. Non
est in quid nobis colluctatio aduerfus carnẽ & sanguinẽ
s aduersus principat᷑ & potestates aduersũ rectores
mundi buiꝰ cenebrarũ. aduersum sp̃alra nequitie in
celestibus. Propterea & hanc pugnã sp̃ualem atq inui¬
sibilem pugnaturis. sp̃ualia arma & inirifibilia tela cõ¬
ponit. & dicit. Induite uos loricã karitatis. & galeam
salutis. & assumi te seutum ficdei. in quo possitis om̃a
tela maligni ignita extinguere. s et gladiũ sp̃s assu
mite. qͦd est u̾bũ dĩ. Cum gͦ calibus te armaueris delis
sequens iħm. duc̃ẽ. non uerearis gigantes illos. uidebis

Expanded text:
nos, qui accessimus ad montem Dei, et ad regna coelestia, necesse est ut expellamus de eis contrarias potestates, et spiritalia nequitiae in coelestibus. Et sicut illi ejeceruntmus. Quod si vis audire, Paulus, qui non solum magister gentium, sed et militiae hujus magister est, quomodo pugnaverit prior, audi quid ipse describat, sicut etiam supra memoravimus: Non est, inquit, nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus pus tenebrarum, adversum spiritalia nequitiae in coelestibus . Propterea et hanc pugnam spiritalem atque invisibilem pugnaturis, spiritalia arma et invisibilia tela componit et dicit: Induite vos loricam charitatis et galeam salutis, assumentes scutum fidei, in quo possitis omnia tela malmite, quod est verbum Dei . Cum ergo talibus te armaveris telis, sequens Jesum ducem, non verearis gigantes illos. Videbis
Abbreviated transcription (Latin):
ext̃minat plebem. Eat̾minatur enim omĩs qui
secreta & ineffabilia sacramenta contigerit. non¬
dum meritis & scientia in sacerdotii ordinẽ gra¬
dumq translacus. Solis enim filiis aaron sacer¬
dotibus scilicet. ipsam archam testamenti. & m̃sã
& candelabrũ & si quidest eoꝵ quȩ supͣ comp̃hen¬
dimus nuda ac reuelata uidere concessũ ẽ. Alii aũ
oꝑtahec uideant. immo potius uelata hec inhume¬
rissuns portent. & filii quidẽ caath. qm ipsi licet ñ
sint sacerdotes. sunt camen pximi sacerdotes. in

Expanded text:
exterminat plebem. Et exterminatur enim omnis qui exterminat plebem. Et exterminatur enim omnis qui secreta et ineffabilia sacramenta contigerit, nondum meritis et scientia in sacerdotii ordinem gradumque translatus. Solis enim filiis Aaron, sacerdotibus scilicet, ipsam arcam testamenti et mensam et candelabrum, et si quid est eorum quae supra comprehendimus, nuda et revelata videre concessum est. Alii autem operta haec videant, imo potius velata haec in humeris suis portent. Et filii quidem Caath licet ipsi non sint sacerdotes, sunt tamen proximi sacerdotibus, i
Abbreviated transcription (Latin):
rii.Sexto oꝑimentũ altaris cum quibdã uelam̃tes
opponitur. Septimo in loco oꝑitur & labrũ. & nichil
hoꝵ omniũ nudũ relinquitur. aut reuelatum. Beni¬
q additur etiam p̃ceptũ huiꝰmõi. Nolite inquit
t̃minandos se scirent. si forte ad hec mouenda marus¬
suas mitterent. nͥ unum quodq eoꝵ prius a sacer¬
docibus fuisset obtectum. Nunc gͦ redeamus adio¬
tud tab̾nacribũ eccłiȩ dĩuruentis. & uideamꝰ quomͦ
hȩc singula obseruari oporteat in ȩccłia di asacer¬
docibus xp̃i. Si quis uere sacerdos ẽ cui uasa sacra
idest mnyisteroꝵ sapientis seereta comissa ft̃ disat
exhl e obseruet quom̃ hee oporteat intra uelamen
conscientiȩ eustodire. nec ꝓferre facile ad publicũ.
aut si res poscit ꝓferre. & inferioribus idest imꝑitiori¬
bus cradere. ne nuda ꝓferat. ne aꝑta ostendat. &¬
penitus patentia. alioquimhomicidiũ facit. et

Expanded text:
rii, sexto operimentum altaris cum quibusdam velamentis rii, sexto operimentum altaris cum quibusdam velamentis apponitur, septimo loco operitur et labrum, et nihil horum omnium nudum relinquitur aut revelatum. Denique additur minandos se esse scirent, si forte ad haec manus suas movenda mitterent, nisi unumquodque eorum prius a sacerdotibus fuisset obtectum. Nunc ergo redeamus ad istud tabernaculum Ecclesiae Dei viventis, et videamus quomodo haec singula observari oporteat in Ecclesia Dei a sacerdotibus Christi. Si quis vero sacerdos est, cui vasa sacra, id est, mysteriorum sapientiae secreta commissa sunt, discat ex his et observet quomodo haec oporteat intra velamen conscientiae custodire, nec facile proferre ad publicum; aut si res poscit proferre, et inferioribus, id est, imperitioribus tradere, ne nuda proferat, ne aperta ostendat, et penitus patientia, alioqui homicidium facit, et
Abbreviated transcription (Latin):
in quit qui ꝓceditad ministrandũ ad oꝑatab̾na¬
culi testimonii. Isti sunt quinumerant᷑ meliore
quodam & p̃cipuo numero. Sicut enĩ in filiis
isrł dicebat᷑. omnis qui ꝓcedit ad p̃liũ infiliis
isrł. ita & hic dicit᷑. omnis qui ꝓcedit ad mimster¬
um ut faciat oꝑa in tab̾naculo testimonii. Posthȩc
dicitur quȩ sunt oꝑa filioꝵ caath. in medio filioꝵ
leui. scłm plebes suas in tab̾naculo testimorii. Intro¬
ibit inquitaaron & filii eius cumeleuata fuerint
castra. & deponent uelum quo contegunt᷑ scã. &
oꝑient ex ipso uelo archam testimonii. &post hec
septem quedã spẽs enumerant᷑. q̃ p̃cipiunt᷑ oꝑir.
Primomi loco ut omniũ p̃ciosior ipsaarcha testam̃
⁊ oꝑiatur uelo quo prius uelabat᷑. s & pelle desuꝑ
iacmtina tegat᷑. Additur etiam aliud uelam̃ desuꝑ
iacintinũ. Sccło in loco mensa oꝑit᷑. t̃eio candela¬
brum. Quarto altare aureũ. Quinto nasamimste¬

Expanded text:
inquit, qui procedit ad ministrandum ad opera tabernaculi testimonii. Isti sunt qui numerantur meliore quodam et praecipuo numero. Sicut enim in filiis Israel dicebatur: Omnis qui procedit ad praelium in filiis Israel; ita et hic dicitur: Omnis qui procedit ad ministerium, ut faciat opera in tabernaculo testimonii. Post haec dicitur quae sint opera filiorum Caath, in medio filiorum Levi secundum plebes suas in tabernaculo testimonii. Introibit, inquit, Aaron et filii ejus cum elevata fuerint castra, et deponent velum quo teguntur sancta, et operient ex ipso velo arcam testamenti. Et post haec septem quaedam species enumerantur, quae praecipiuntur operiri. Primo in loco, ut omnium pretiosior arca ipsa testamenti operiatur velo quo prius velabatur, sed et pelle desuper hyacinthina tegatur; additur etiam aliud velamen desuper hyacinthinum. Secundo in loco mensa operitur, tertio candelabrum, quarto altare aureum, quinto vasa ministe
Abbreviated transcription (Latin):
in cedat. Agnoscat gͥ imusquisq ordinẽ suũ. et
quid dignum sit eo ordine quem suscepit intelli¬
gat. & ita liberet actus suos. ita  etiã sermonẽ in¬
censum quoꝙ ipsum & habitũ moderetur. ut cũ
ordinis sui ꝓfessione conueniat. ne audiat dici ad
se a dõ. quia ꝓpt̃ uos nomen meũ blaspbemat᷑ int̾
gentes. Quidaũt ẽ qd̾ dicit. & scdm signasua audi

Expanded text:
 Deo. Agnoscat unusquisque igitur ordinem suum, et quid dignum sit eo ordine quem suscepit intelligat, et ita liberet actus suos; ita etiam sermonem, incessum quoque ipsum et habitum moderetur ut cum ordinis sui professione conveniat, ne audiat dici ad se a Deo, Quia propter vos nomen meum blasphematur in gentibus . Quid autem est quod dicit, et secundum signa, vid
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ scripturȩ sermonib uelut gladiis quibꝰdã
utrimq acutis. obtrectandis fr̃ib ⁊ derogandis
sc̃ĩs uicip̃ recenseamus. Lepra enim consequritur
tiam mysticam. cranseamus. quamuis ⁊ in suꝑi¬
ori tractatu pauca iam diximꝰ. tamen quȩ defuisse
uidentur addemus. Uideamus gͦ quisẽ qui de¬
rogat moysi. qui deeo maleloquit᷑. Non sobum
iuidei s et heretici qui non reripiuntlegẽ ⁊ ꝓpħas¬
etiam ipsi detrahunt de moyse. Beniq solent ei eciã
cruen impingere. quia homicida fuit moyses inter¬
fecit enim egẏptium. & alia multa uł in ip̃m uł in
ꝓpletais lapbemo oie onceumant. sigͥ qua¬
derrahunt moyei bũt lepram in animã suiam.

Expanded text:
divinae Scripturae sermonibus velut gladiis quibusdam divinae Scripturae sermonibus velut gladiis quibusdam utrinque acutis, obtrectandi fratribus, et derogandi sanctis vitium resecemus. Lepra enim consequitur tiam mysticam transeamus. Quamvis et in superioribus pauca jam dicta sunt, tamen quae defuisse videntur addemus. Videamus ergo, quis est qui derogat Moysi, quis de eo male loquitur: non solus judaeus, sed et haeretici, qui non recipiunt legem et prophetas, ipsi detrahunt de Moyse. Denique solent ei etiam crimen impingere dicentes, quia homicida fuit Moyses: interfecit enim Aegyptium, et alia multa vel in ipsum, vel in prophetas blasphemo ore concinnant. Isti ergo qudetra
Abbreviated transcription (Latin):
icut apłs diere. hȩc omnia in figura contin¬
gebant illis. scripta sunt aũt ꝓpt̃ correpti¬
onem nr̃am. Quero quid cõmonitionis
accipiamus ex eo quod lectũ est nob̃
quia detraxerunt aaron & maria de
moysen. & ꝓpt̾᷑ hoc correpti funt. maria uͦ etiã lepsast᷑
efficitur. Tanta enim fuit cura correptionis eus
ut dum maria septimanȩ tempus expleret in lepͣ
populus di non ageret it̃ ad t̾ram reꝑmissionis.
nec tab̾na culum testanonii moueret᷑. Primo in¬
terim moneor & titilit̾ acuecessario moneor. ex hoc
factone detraham fr̃i. ne male loquar de ꝓximo meo
ne aꝑram os meũ ad derogandũ non solums ancts
sed et quibus libet ꝓximis meis. uidens quanta exhoc
indignatio d̃i fin̾t. quanta uindicta ꝓcesserit.
Beniq aduerzus peccatam istud simili indigna
aduersus filium matris tuȩ ponebas scandalum.
Similit̾ aũt & in alio psalmo ex ꝑsona iust. scientiᷤᷤ
aduersum ꝓximũ suũ ꝑsequebar. F.xhisgͥ om̃ib

Expanded text:
icut Apostolus dicit: Haec omnia in figura contigerunt illis: scripta sunt autem propter commonitionem nostram . Quaero quid commonitionis accipiamus ex eo quod lectum est nobis, quia detraxerunt Aaron et Maria de Moyse, et propter hoc correpti sunt. Maria vero etiam leprosa efficitur. Tanta autem fuit cura correptionis hujus, ut dum Maria septimanae tempus expleret in lepra, populus Dei non ageret iter ad terram repromissionis, nec tabernaculum testimonii moveretur. Primo interim moneor, et utiliter ac necessario moneor ex hoc facto, ne detraham fratri, ne male loquar de proximo meo, ne aperiam os meum ad derogandum non solum sanctis, sed quibuslibet proximis meis, videns quanta ex hac indignatio fuerit Dei, quanta vindicta processerit. Denique, adversum peccatum istud simili indignatadversus filium matris tuae ponebas scandalum . Similiter autem et in alio psalmo ex persona justi, scietis adversus proximum suum persequebar . Ex his igitur omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
iħe xp̃c qui ẽ pͥmogenitus omnis creature qui pͥncipa¬
tus & potestates demonũ ꝑcussit aduersas tranduxe
triumphans eos in cruce: Quosutiq nisi ille ꝑcussis¬
set & triumphasset. sc̃ificatio ad nos pͥmitiualis ueni¬
re nullatenus posset. Ut aũt nob̾ pͥmogenitoꝵ be¬
nedictiones daret. efficitar i p̃e prras primogenitus

Expanded text:
est primogenitus omnis creaturae, qui principatus et potestates adversas traduxit, triumphans eos in cruce? Quos utique nisi ille percussisset, sanctificatio ad nos primitivalis venire nullatenus potuisset. Ut autem nobis primitivorum benedictiones donaret, efficitur
Abbreviated transcription (Latin):
meum ẽ enim omne pͥmituũ. exdie qua ꝑcussi
omne pͥmogenitũ in t̾raegypt michi sanctifi¬
caui omne primitiuũ. Notum est qd̾ hystoria con¬
tineat. quomͦ ꝑcussa sint primogenita egyptioꝵ
cum ppłs isrł educeretur ex egypto. Hoc est gͦ qd̃
in loco indicat᷑. quia non prius scĩfieat funt pmogenit
isrł. quam ꝑcuterent᷑ egyptioꝵ pͥmogeniti. & qͣs ĩ
causam sc̃ificationis hoꝵ. interitã & necẽ ponit illo¬
rum. Unde & hie intelligendũ ẽ ẽẽ quosciam pͥmo¬
genitos etiam inegyptuis. id est in contrariis potesta¬
tibus. quasi electos in maliera. & pͥmos int̾ demones
qui nisi ꝑeussi fuerint & extinct. scĩficationẽ isrł¬

Expanded text:
meum enim est omne primogenitum. Ex die qua percussi omne primogenitum in terra Aegypti, mihi sanctificavi omne primitivum. Notum est quod historia contineat, quomodo percussa sint primogenita Aegyptiorum, cum populus Israel duceretur de Aegypto. Hoc est ergo quod in hoc loco indicatur: quia non prius sanctificati sunt primogeniti Israel, quam percuterentur Aegyptiorum primogeniti. Et quasi causam sanctificationis, horam in interitu et nece ponit illorum. Unde et hic intelligendum est esse quosdam primogenitos in Aegyptiis etiam, id est, in contrariis potestatibus quasi electos in malitia, et primos inter daemones: qui nisi percussi fuerint et exstincti, sanctificationem per
Abbreviated transcription (Latin):
turis diumis. si quis obseruet qd̾ principalibs
quibus dam causis ascriptus sit frequenter
adam usq ad iacob. ex cuns semine iniciũ xii.
tribus sumunt. patres fuisse numerantur. Tra¬
numerũ colligi. S et alia multa inseripturis. Si
quid diligentius exequat᷑. sub hoc numero conse¬

Expanded text:
turis divinis si quis observaret, quod principalibus quibusdam causis ascriptus sit, frequenterAdam usque ad Jacob, ex cujus semine initium duodecim tribus sumunt, patres fuisse numerantur. Senumerantur. Sed alia multa in Scripturis si quis diligentius exsequatur, sub hoc numero conse
Abbreviated transcription (Latin):
tioꝵ in celis ascriptam. Igitur moyses ꝑ quatuor
castra populũ dĩdiuisum describit in t̾ris. & apls
quatuor ordines scõꝵ describit in cęlis. ad quoꝵ sin¬
gulos unuinquẽq nr̃m dicitaccedere. Non enĩ
om̃s ad om̃s acceclunt. s alii quidẽ accedunt ad
montem syon. hoꝵ aũt paulo meliores accedunt
ad ciuitatẽ dĩ uiuentis celestem iherł̃m. Qui aut̃
& his eminentiores funt. accedunt ad multicudinẽ
angeloꝵ collaudantiũ. Qui aũt suꝑ om̃s istos sunt
accedunt ad eccłiam primitiuoꝵ ascriptã in celis.
Si gͦ exhis intellexist quid sit ordo primitoꝵ. & qd̾
sit istius nominis sacramentã. p̃para te ⁊ en̾ittere
quantum uales. si forte actib uita morib fide in¬
stitutisq ꝓficias. ut possis accedere ad ȩccłiam pͥmi
loinferior. accede ad multitudinẽ angłoꝵ collau¬
dantiũ. Quod sinec adistũ ordinẽ potes accedere.
ad ciuitatẽ saltẽ dĩ uiuentis iherłm celestẽ p̃parare con¬

Expanded text:
tam in coelis . Igitur Moyses per quatuor castra populum Dei divisum divisit in terris; et Apostolus quatuor ordines sanctorum describit in coelis: ad quorum singulos unum quemque nostrum dicit accedere. Non enim omnes ad omnes accedunt, sed alii accedunt quidem ad montem Sion. Horum autem paulo meliores, accedunt ad civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem. Qui autem ex his eminentiores sunt, accedunt ad multitudinem angelorum collaudantium. Qui autem super omnes istos sunt sanctos, accedunt ad ecclesiam primitivorum ascriptam in coelis. Quia ergo in his intellexisti qui sit ordo primitivorum, et quod sit nominis istius sacramentum, praepara te et enitere quantum vales, si forte actibus, vita, moribus, fide, institutisque proficias, ut possis accedere ad ecclesiam primlo inferior, accede ad multitudinem angelorum collaudantium. Quod si nec ad istum potes accedere, ad civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem propera con
Abbreviated transcription (Latin):
sanctificauit dm̃ in aqua contradietionis. id
diffidentiȩ euiꝰdam fragilitade respondit dicens
Numquid poterimus uobis depetrahac educere
aquã: Quia gͦ ei peccatũ in his ũbis reputat᷑a
dño. ceitum ẽ qđ hec cũ loqueret᷑. non despũ sc̃o
loquutussit. s de sp̃u peccat. Quod siscripturȩ
testimonio tantus ꝓpha moyses ostendit᷑ aliqͣndo
habuisse in se sp̃m di. aliquando uͥ non bũiose
perat seilicat cemꝑe certim ẽ quia et derelqius
ꝓphis lumls prma cenenda st.Quicd ait & de dand

Expanded text:
sanctificavit Dominum in aqua contradictionis, id sanctificavit Dominum in aqua contradictionis, id diffidentiae cujusdam fragilitate respondit dicens: Nunquid poterimus vobis de petra hac educere aquam? Quia ergo peccatum ei in his verbis reputatur a Domino, certum est quod haec cum loqueretur, non de Spiritu sancto locutus sit, sed de spiritu peccati. Quod si Scripturae testimonio tantus propheta Moyses ostenditur aliquando habuisse Spiritum Dei, aliquando vero non habuisse, peccati scilicet tempore, certum est quia et de reliquis prophetis similis forma tenenda sit. Quid autem de David
Abbreviated transcription (Latin):
Si dixisset sp̃m descendentẽ. & non addidisset
manentẽ suꝑeum. nichil p̃cipuũ a cet̾is hr̃e
uideretur. Omma. Nunc aũt addidit & manen¬
tem in eo. ut ẽet hoc signi in saluatore. quod inmil¬
lo aliopossit ostendi. de millo enim scriptũ ẽ qr
derogare ꝓpħis. scuint ipsi quia non eis derogo
p̃ferens eis dominũ meũ ih̃m xp̃m. Recolant enĩ
singuli dicta sua. & muemuntqd̾ de nallo ali¬
o dictum est. quia peccatũ non fecit. nec inuent̾
ẽ dolus in ore eiꝰ. Quia enim solus est qui peccatũ
non fecit. ideirco in ip̃o solo mansit & ꝑmangit
& eximiũ dr hoc quod supra diximus qr peccatũ
non fecit. constat retiquos om̃s fuisse sub peccato.
Si omnes. necessario & ꝓpħ̾as. & quom conuenit
ut tempore peccati mansisse suꝑ eosdicamꝰ sp̃m
moysen quem habemus inmanib reũtamur:.qui
& testimoniũ dat de semetip̃o quia pecrau̾it meo
quod dix̃. audite me meredul. nũquid de petra
ista ꝓducemus uob aquã: In hisenim dictis ñ

Expanded text:
n addidisset, et manentem in eo, nihil praecipuum a caeteris habere videretur. Nunc autem addidit et manentem in eo, ut esset hoc signi in Salvatore, quod in nullo alio possit ostendi. Denuo enim scriptum est quia derogare prophetis, sciunt ipsi, quia non ipsis derogo, praeferens eis Dominum meum Jesum Christum. Recolunt enim singuli dicta sua, et inveniunt, quod de nullo alio dictum est, quia peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Quia enim solus est qui peccatum non fecit, idcirco in ipso solo mansit, et permanet eximium dicitur, hoc quod supra diximus, quia peccatum non fecit, constat reliquos omnes fuisse sub peccato. Si omnes, necessario et prophetas. Et quomodo convenit, ut tempore peccati mansisse in eis dicamus Spiritum Moysen quem habemus in manibus revertamur, qui et testimonium dat de semetipso, quia peccaverit in eo quod dixit: Audite me, increduli: Nunquid de petra ista producimus vobis aquam? In his enim dictis non
Abbreviated transcription (Latin):
oauditor si potes. & at̾renis sensibus intuitu m̃tis
& ꝑspicatia cordis eleuare. Obliuiscere paulisꝑ
terrena. supra nubes & supra ip̃icelũ gres su
mentis in cede. Ibi require tab̾naculũ dĩ. ubi p̃¬
cursor ꝓ nob̾ introuiit ihẽ. & assistit nunc uul¬
cuidĩ interpellans ꝓ nob̃. Ibi inquam require
quat nos istosocomes. staciones q castroꝵ ibi is¬
rahelitica augmina. & excubias cerne sc̃oꝵ. & ibiilla¬
omnia que hic nunc querimus primitiuoꝵ sacram̃¬
ta rimare.S ⁊ ego non audeo illuc solus ascendere.
non audeo me in hos tam secretos mysterioꝵ reces¬
sus. sine auctoritate magni alicuiꝰ doctoris in mer¬
gere. Non possum illuc asceridere. nisi p̃cedat me
paulus. & ipse michi uiã noui huius & ardui itine¬
ris ostendat. Ipse gͦ apłoꝵ macimus. qui sciret mul¬
tas eẽ non solum in t̾ris s et in cȩlis eccł̃ias. ex quibus
& septem quasdam ioh̾es enumerat. ip̃e tam̃ pau

Expanded text:
o auditor, si potes, et a terrenis sensibus intuitum mentis et perspicia cordis eleva; obliviscere paulisper terrena; supra nubes et super ipsum coelum mentis gressu incede; ibi require tabernaculum Dei, ibi praecursor pro nobis introivit Jesus, et assistit nunc vultui Dei interpellans pro nobis., Ibi inquam, require quaternos istos ordines stationesque castrorum; ibi Israelitica agmina et excubias cerne sanctorum; et ibi illa quae nunc quaerimus, primitivorum sacramenta rimare. Sed ego non audeo illuc solus ascendere; non audeo me in hos tam secretos mysteriorum recessus sine auctoritate magni alicujus doctoris immergere. Non possum illuc ascendere, nisi praecedat me Paulus, et ipse mihi viam novi hujus et ardui itineris ostendat. Ipse ergo apostolorum maximus qui sciret multas esse non solum in terris, sed in coelis Ecclesias, ex quibus et septem quasdam Joannes enumerat ,
Abbreviated transcription (Latin):
cob in regno celoꝵ. Hȩc a nob̃ generalĩt indicata
sint. uolentibus totius sacri huius uolumiis conti¬
nentiam mysticã breuit̃ comp̃hende. ut ex his intel¬
ligentiȩ spũalis occasione fuscepta. unusquisq et
in reliquis similem. aut etiam sicui amplius deus
reuelat. suꝑiorẽ & excelsionẽ ꝑsequat᷑ indaginẽ.

Expanded text:
i videtur. Haec a nobis generaliter indicata i videtur. Haec a nobis generaliter indicata sunt, volentibus totius sacri hujus voluminis continentiam mysticam breviter comprehendere, ut ex his intelligentiae spiritalis occasione suscepta, unusquisque et in reliquis similem, aut etiam si cui amplius Deus revelat, superiorem et excelsiorem persequatur indaginem.
Abbreviated transcription (Latin):
in resurrectione mortuoꝵ. sicut. designat apłs. qͦ¬
tribuum. & conexione castroꝵ positio & meta¬
tionis ordo describitur. ꝑtinet sine dubio ad
aliquem in resurrectione mortuoꝵ statum.
quod tres ad orientẽ collocatȩ tribus dicunt᷑. et
tres ad occidentẽ. tres etiam ad mare. & tres ultimȩ
ad aquilonẽ. qui du rusdicit᷑ uentus. s ⁊ quod tri¬
bus iuda que regalisest adorientẽ statoit᷑. ex qua
ortus ẽ dominus nr̃. ñ puto ociosum. & qd̃ ysachar
huic iungitur & rabulon. & quo in quatuor par¬
tes trinusiste numerus ordinat᷑. quȩ quamuis posi¬
tionum suarum diũsas habeant qualitates. om̃s
tamen intra tͥnitatis numerum continert᷑. & qd̃
ꝑ totas has quatuor partes in uirũ numerũ colligi¬
tur. eadem triuitas semꝑ ꝓ eosine cubio qd̾ subu¬
ex quatuor partib orbis uemientes inuocant nom̃
domini. recumbentes cum abrabam & yfaac & ia¬

Expanded text:
in resurrectione mortuorum, sicut designat Apostolus. Quin resurrectione mortuorum, sicut designat Apostolus. Qutribuum et connexione castrorum, positio et metationis ordo scribitur, pertinet sine dubio ad aliquem in resurrectione mortuorum statum. Quod tres ad orientem collocatae dicuntur tribus, et tres ad occidentem, tres etiam ad mare, et tres ultimae ad aquilonem, qui durus dicitur ventus. Sed et quod tribus Juda, quae regalis est, ad orientem statuitur, ex qua ortus est Dominus noster, non puto otiosum. Sed quod Isachar huic jungitur et Zabulon, et quod in quatuor partes trinus iste numerus ordinatur Quae quamvis dispositionum suarum diversas habeant qualitates, omnes tamen intra trinitatis numerum continentur: et quod per totas has quatuor partes in numerum unum colligitur eadem trinitas, semper pro eo sine dubio quod sub uex quatuor orbis partibus venientes, invocant nomen Domini, recumbentes cum Abraham, Isaac et Ja
Abbreviated transcription (Latin):
aut ad alia quelibet cxmultis mansi ombus quȩ
apud patrẽ funt transferendi loca. Biuerfitas aũt
translationis & głȩ ex m̾itis sine dubio & actib unius¬
cuiusq prestabit᷑. & erit unusquisq in eo ordine quẽ
sibi gestoꝵ merita contalerint. sicur & idem paulus
ꝓtestat᷑ dicens. de resurgentib. Unusquisq autem
in suo ordine. Hincgͦ accidet in resurrectione. ut unꝰ¬
quisq aut in triburuben sp̃ualib indiciis ascribat᷑.
ob hoc ꝓfecto quod aliquid in morib aut actib aut
uita ip̃si ruben simile & consanguineũ habuerit.
alius aut̃ in tribu symcon fortassisꝓ obedientia. aliꝰ
in tͣbu leui credo credo qui bene p̃fuit sacerdotio.
uł qui bene ministrans gradum sib bonũ acquisi¬
scilicet mentis & cogitationũ cordis. S et singu¬
lis quibusq tribubus unusquisq sociabit᷑. ꝓhis
que ad unamquãq earũ. uł inactib cognata. uł
in morib habuit. Prunt huiusmodi quidã ordines

Expanded text:
aut aliqua quaelibet ex multis mansionibus quae apud Patrem sunt , transferendi loca. Diversitas autem translationis et gloriae ex meritis sine dubio et actibus uniuscujusque praestabitur, et erit unusquisque in eo ordine quem sibi meritorum gesta contulerint, sicut et idem Paulus protestatur dicens de resurgentibus: Unusquisque in suo ordine . Tunc autem accedit in resurrectione unusquisque, ut in tribu Ruben spiritalibus indiciis ascribatur; ob hoc profecto quod aliquid in moribus, aut actibus, aut vita, ipsi Ruben simile et consanguineum habuit. Alius autem in tribus Simeon, fortassis pro obedientia; alius in tribu Levi, credo qui bene praefuit sacerdotio, vel qui bene ministrans, gradum sibi bonum acquisiscilicet mentis et cogitationum cordis. Sed et singulis quibusque tribubus unusquisque sociabitur pro his quae ad unamquamque earum vel in actibus cognata vel in moribus habuit. Erunt ergo hujusmodi quidem ordines
Abbreviated transcription (Latin):
suam. s sequentes moysen idest legẽ dĩ. ñ peꝑcer̃t
patri uł matri. Ꝙ tu gͦ siueniente temptatione.¬
si ueniente. & ira peccati. non inclinaueris ad dexte¬
ram neq ad smnistrã. nec p̃uariceris legẽ dei sed
stes medius fixus & stabilis. & non inclinaueris
neq curues genua tua peccato. nec pecudis capud¬

Expanded text:
Mosen, id est, legem Dei, non pepercerunt patri vel matri. Et tu ergo si, veniente tentatione et ira peccati, nec inclineris ad dexteram vel ad sinistram, non praevariceris legem Dei, sed stes medius fixus et stabilis, nec curves genua tua peccato, nec pecudis capu
Abbreviated transcription (Latin):
acceptum. quo dimittat confractos in remissionẽ.
dicit domũ in eiuitate murata. recte ut ego ar¬
bitror domus que in celis eẽ dicit᷑. in cunta te mu¬
rata intelligitur. Murus ẽ enĩ huiꝰcemodi domi¬
bus ipsum cęli firmamentũ. S talẽ domũ rari qͥq
br̃e possunt. illfortassis. qui fuꝑ t̾ram ambrilan¬
tes conuersationẽ hñt in oliꝯ. & de quib dicit
apłs. dĩ edificatio estis. Ceti aũt in uicis habent
domos. quibꝰ ñ ẽ murꝰ. ẽ tamen eis adiacens ager
fecundus. illi fortassis qui sibi habitaculũ p̃parent
ꝓmitat dicens. beat mites q̃m p̃si hereditate polli¬
debunt t̾ram. Istas gͦ domos si forte aliquis sicrit supͣ
exposuinus lapsus accidit. semꝑ ẽ recuꝑandi facultaᷤ.
Ut uerbi gr̃a dicamus si nos aliqua culpa moralis
inuenerit. q̃ ñ incrimine mortali. ñ in blasphemia
fidei. quȩ muro ȩccłiastiei & apłici doginatis dog¬

Expanded text:
acceptum, quo dimittat confractos in remissionem, acceptum, quo dimittat confractos in remissionem, dicit domum in civitate muratam, recte ut ego arbitror, domus quae in coelis est dicitur, in civitate murata intelligitur, murus est enim hujuscemodi domibus, ipsum coeli firmamentum; sed talem domum rari quique habere possunt, illi fortassis qui super terram ambulantes, conversationem habent in coelis; et de quibus dicit Apostolus, Dei aedificatio estis . Caeteri autem in vicis habent domos, quibus non est murus: est tamen eis adjacens ager fecundus, illis fortassis qui sibi habitaculum praeparant mittit dicens: Beati mites, quoniam ipsi haereditatem possidebunt terram . Istas ergo domos, si forte aliquis sicut supra exposuimus lapsus acciderit, semper est recuperandi facultas. Ut verbi gratia dicam: Si nos aliqua culpa moralis invenerit quae non in crimine mortali, non in blasphemia fidei, quae muro ecclesiastici et apostolici dog
Abbreviated transcription (Latin):
non habuerit timorẽ d̃i. Que est gͦ ista domꝰ. & quale
edificium ẽ paulus apls exponit aꝑtius cũ dicit.
Domum habemus non manufactã et̃nã in cȩlis.
Hȩc gͦ est domus. quã edificare nemo pot̃ nͥ timeat
dm. Hȩc est domus quam extruere uł habitare ne¬
mopot̾ nisi simplicitate mentis. & puritace cordis.
S qm̃ accidere solet. ut etiã qui bene edificauerit
& domum sibi celestẽ bene agendo & bene uiuen¬
do & recte credendo construxerit. in crirrat alicuiꝰ
peccati debitũ. & hanc acrudelissimo feneratore ue¬
nundari cogatur. & labores suos cransfundere. in
alium pietatis & clementiȩ legis latoris occurrit.
ut intra certum tempus redimipossit. si tamen in¬
uenerit manus tua p̾ciũ qd̾ restituat. Quale p̃crum
Penitentiȩ sine dubiola crimis congregatũ. ⁊ mani¬
bus id est laborebom oꝑis iuentũ Annus autẽ
iste intelligi pot̃. quem uenit uocaredñs an nũ

Expanded text:
non habuerit timorem Dei; quae est ergo ista domus? et quale non habuerit timorem Dei; quae est ergo ista domus? et quale aedificium est?. Paulus apostolus exponit apertius cum dicit: Domum habemus non manufactam aeternam in coelis . Haec est ergo domus quam aedificare nemo potest, nisi timeat Deum; haec est domus quam exstruere, vel habitare nemo potest, nisi in simplicitate mentis et puritate cordis. Sed quomodo accidere solet, ut etiam qui bene aedificaverit, et domum cibi coelestem bene agendo, et bene vivendo ac recte credendo construxerit, incurrat alicujus peccati debitum et hanc a crudelissimo feneratori venundari cogatur, ac labores suos transfundere in alium, pietas et clementia legislatoris occurrit, ut intra certum tempus redimi possit: Si tamen invenerit, inquit, manus tua pretium quod restituas. Quale pretium? Poenitentiae sine dubio lacrymis congregatum, et manibus, id est, labore boni operis inventum. Annus autem iste intelligi potest, quem venit vocare Dominus annum
Abbreviated transcription (Latin):
S citius hec referamus ad nos. quibus lex cp̃i si eã
sequamur. nec possessiones in t̾ra. nec in urbibus
domos hr̃e ꝑmittit. & quid dicodomos:. nec plui¬
res cunicas. nec multã concedit possidere pecunam
habentes eniminquit uictũ & uestitũ his contenti
simus. Quomͦ gͦ nos datas dedomib siue intͣ ciuita¬
tem muratã positis siue in uicis quib muriñ st̃.
obseruabimus leges: inuenimꝰ ialiis diuinȩ sc̃p¬
cure locis qd̾ sermodiuinꝰ. ma iore qͦdã sacram̃to
nominet domũ. & cum dicit deia cob. & quasi
ꝓ laude euis ponit. erat enĩ iacob homo siplex¬
in quit habitans domũ. & itm inuenio de obste
obstetrices dm̃. fecerunt sibi domos. Uideamꝰ gͦ quod
obstetricibus quidẽ faciendarũdomoꝵ causa fuerit
timord̃i. iacob uͦ simplicitas ⁊ ignocentia causã dede¬
rit ut habitaret domũ. Beniq esau qui malus fuit
ñ est scriptum de eo. quia habitau̾it domũ. nec de
alio aliquo scriptumẽ. qr edificauerit s domũ qui

Expanded text:
 vero, haec referamus ad nos, quibus lex Christi si eam sequamur nec possessiones in terra, nec in urbibus domus habere permittit, et quid dico domus? nec plures tunicas, nec multam concedit possidere pecuniam: Habentes enim, inquit, victum et vestitum, his contenti sumus . Quomodo ergo nos datas de domibus sive intra civitatem muratam positis, sive in vicis quibus muri non sunt observabimus leges? Invenimus in aliis Scripturae nominat domum, ut cum dicit de Jacob, et quasi pro laude ejus ponit: Erat enim, inquit, Jacob homo simplex habitans domum . Et iterum invenio de obstetobstetrices fecerunt sibi domos . Videmus ergo quod obstetricibus quidem faciendorum domorum causa fuerit timor Dei: Jacob vero simplicitas et innocentia causam dederit, ut habitaret domum; denique Esau, quia malus fuit, non est scriptum de eo quia habitaverit domum, nec de alio aliquo scriptum est, quia aedificaverit sibi domum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
atq idem sermo babetur in greco. Iste funt gͦ pat̾ni¬
tates uel familiȩ quas paulus quidem iã ostendit in
cȩlis. moyses aũt subfiguris adhuc legalibus descri¬
bit in t̾ris. scd̾m quas incedere nos monet. ut possi¬
mus celestibus pat̾nitatibus sociari. Sunt enim ut
paulus suꝑius ꝓnunciauit. siue familiȩ istȩ dicendȩ
sunt siue pat̾nitates in celo ex quibus forte ẽ et illa
quam in alio loco nominat idẽ apłs. eccłia pͥmitiuo¬
rũ ascripta in celis. cui nos eueniet sociari si scałm or¬

Expanded text:
atque idem sermo habetur in Graeco. Istae sunt ergo paterniatque idem sermo habetur in Graeco. Istae sunt ergo paternitates vel familiae, quas Paulus quidem jam ostendit in coelis, Moyses autem sub figuris adhuc legalibus describit in terris, secundum quas incedere nos monet, ut possimus coelestibus paternitatibus sociari. Sunt autem, ut Paulus superius pronuntiavit, sive familiae istae dicendae sunt, sive paternitates in coelo, ex quibus forte est, et illa quam in alio loco nominat idem Paulus, ecclesia primitivorum ascripta in coelis , cui nos eveniet sociari, si secundum or
Abbreviated transcription (Latin):
signis ad meliora ⁊ magnificentiora ueniamꝰ. Si enĩ
a nob̃ recte intellectum ẽ. hec omã quȩ in lege scrip¬
ca sunt formas eẽ futuroꝵ bonoꝵ. & illrus seculi qd̾
ex resurrectione sꝑamus. certum ẽ utiq qd̾ si in pre¬
sicut stella ab stella differt in gła. ita & uniꝰ cuuiꝰq
merita refulgebunt. poterimus itaq ab inferio¬
ribus ad meliora signa ⁊ falgentiora cnfferri.
o splendidioribus sideribus erxequari. atq intantũ
potest in hac uita natura humana ꝓficere. ut in re¬
surrectione morcuoꝵ non solum stellarum gloriȩ
s et solis splendori ualeat exequari. scđm quod scͥptũ
est quia iust fulgebunt in regnodĩ ficut sol. Hinc
mos familiarum suarũ. Quod dicit ꝑ domos famili
arum in greco idem sermopositus est. quẽ & ibi apłs
dicit ubi ait. Huius rei gr̃a curuo genua mea ad pa¬
trem domini nr̃i ihũ xep̃i. ex quo omnis pat̾nitas in
tes dicit. ibi familias latinus int̾pres posuit. S unꝰ

Expanded text:
ad magnificentiora veniamus. Si enim recte a nobis intellectum est, haec omnia quae in lege scripta sunt formas esse futurorum bonorum, et illius saeculi quod ex resurrectione speramus, certum utique est, quod si in praesicut stella ab stella differt in gloria, ita et uniuscujusque merita refulgebunt, poterimus utique ab inferioribus ad meliora signa et fulgentiora transferri, et splendentioribus sideribus adaequari; atque in tantum potest in hac vita humana natura proficere, ut in resurrectione mortuorum, non solum stellarum gloriae, sed et solis splendori valeat exaequari, secundum quod scriptum est: Quia justi fulgebunt sicut sol in mos familiarum suarum. Quod dicit per domos familiarum suarum, in Graeco idem sermo positus est, quem et ibi Apostolus dicit, ubi ait: Hujus rei gratia curvo genua mea ad Patrem Domini nostri Jesu Christi, ex quo omnis paternitas in tinus interpres. Sed unus
Abbreviated transcription (Latin):
trum stat quẽ uos nescitis. Puto gͦ eum qui nũ¬
quam declinau̾it ad dexterã neq ad sinistram
dici posse medium stare. qui peccatũ non fecit
nec inuentus ẽ dolus in ore eius. & ideo ille qͣdẽ¬
quia semꝑstat. medius stare dicitur. Qui uͦ ii¬
ram quis inclinatus sit aut ad simstrã. Nemo
enim mundus a sorde. nec si uniꝰ diei fuerit uita
eius. habitare tamen in medio populidicitur.¬
& leuite gͦ assumurt demedio filioꝵ isrł. Leuite

Expanded text:
trum stat, quem vos nescitis. Puto ergo eum qui nunquam declinaverit ad dexteram vel ad sinistram, dici posse medium stare, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Et quia semper stat, medius stare dicitur. Qui vero imiram inclinatur, aut ad sinistram, Nemo enim mundus a sorde, nec si unius diei fuerit vita ejus : habitare tamen dicitur in medio populi. Levitae ergo assumu
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ad sequimur rationẽ. Leuamus humeris nr̃is
& portamus adoꝑta & obtecta diumna mysteria.
nisi quis sit aaron int̾nos. aut filius aaron. quibꝰ
ista concedit᷑ nuda & reuelata ꝑspicere. Ita tam̃¬

Expanded text:
eorum assequimur rationem, levamus humeris nostris eorum assequimur rationem, levamus humeris nostris et portamus adoperta et obtecta divina mysteria: nisi si quis sit inter nos Aaron aut filius Aaron, quibus ista conceditur nuda et revelata perspicere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rant sc̃a sc̃oꝵ. quȩ cum moyses portanda ceteris
traderet. idest rebus & oꝑib implenda. cooꝑta
tanien & uelata commini sermonũ cradebat elo¬
quio. Humeri aũt qd oꝑum indiciũ teneant
in multis scripture locis sepeostendimꝰ. S ⁊ in
ȩccłiasticis obseruationib sunt ñ nulla huiꝰ mõi
quȩ omnib quidẽ facere necesse ẽ. nec tam̃ ratio¬
fiectimus orantes. & qd̾ ex omnib celi plagis ad
solam orientis partẽ conuersi orationẽ fundimus.
ñ facile puto cuiquã ratione cõꝑtũ. s ⁊eucharistie
sine ꝑcipiendȩ. siuie eoritu quo gerit᷑ explicandȩ. uł
eoꝵ quȩ geruntur in baptismo uerboꝵ gestoꝵq
facile explicet racionẽ. & tamen omnia hec opta
licet & uelata portamꝰ suꝑ humeros nr̃os. cum rea
implemus ea & exequimur ut amagnopontifice
atq filiis eius cradita & cõmendata suscepimus.
Cuncta gͦ hȩc & his similia cum gerimus. nec tam̃

Expanded text:
rant Sancta sanctorum. Quae cum Moyses portanda caeteris rant Sancta sanctorum. Quae cum Moyses portanda caeteris traderet, id est, rebus et operibus implenda, cooperta tamen ea et velata communi sermonum tradebat eloquio. Humeri autem quod operum indicium teneant, in multis Scripturae locis saepe ostendimus. Sed in ecclesiasticis observationibus sunt nonnulla hujusmodi, quflectimus orantes, et quod ex omnibus coeli plagis ad solam orientis plagam conversi orationem fundimus, non facili cuiquam puto ratione compertum. Sed et eucharistiae sive percipiendae, sive eorum ritu quae geritur explicandae, vel eorum quae geruntur in baptismo verborum gestorumque, facile explicet rationem? Et tamen omnia haec opera licet et velata portamus super humeros nostros, cum ita implemus ea et exsequimur, ut a magno pontifice atque ejus filiis tradita et commendata suscepimus. Cuncta ergo haec et horum similia cum gerimus, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
reea. & pandere quib non licet pandi. s oꝑire
tanda humeris. & ceruicib imponenda. Cũ enĩ
ex uerbis misticis erudit & ꝑfect quiq doctore
epen popais mungunt. a pls age qudẽet
implet quȩ mandantur: ñ tam̃ eoꝵ quȩ gerunt᷑
intelligitrationẽ. quid aliud gerit᷑ nisi oꝑta ⁊
manifestius que dicunt᷑ aduertunt᷑ aduertas. ex¬
emplis te ex diuinis uoluminib adhibitis infor¬
mabimus. Moyses intelligebat sine dubio quȩ eẽt
uera circumcisio. in telligebat qd̾ eẽt uerũ pascha.
sciebat que essent uere neomeniȩ. & que uera sabb̃ã.
& cum hȩc omnia intellexisset in sp̃u. uerbis tam̃
ea ꝑ rerum corꝑalrũ spẽs adumbrationesꝙ uela¬
bat. & cum sciret uerũ pascha immolandũ ẽẽ
xp̃m. ouem corꝑalẽ immolari mandat in pascha.
Cumq sciret diem festũ agidebere. in arimis
sinceritatis ⁊ u̾itatis. tamen de farine atimis

Expanded text:
aec, et pandere quibus non licet pandi, sed operire aec, et pandere quibus non licet pandi, sed operire tanda humeris et cervicibus imponenda. Cum enim ex verbis mysticis eruditi et perfecti quique doctores opera populis injungunt, et plebs agit quidem et implet quae mandantur, non tamen eorum quae geruntur intelligit rationem, quid aliud geritur, nisi operamanifestius quae dicuntur advertas, exemplis te ex divinis voluminibus adhibitis informabimus. Moyses intelligebat sine dubio quae esset vera circumcisio, intelligebat quod esset verum pascha; sciebat quae essent verae neomeniae, et quae vera sabbata. Et cum haec omnia intellexisset in spiritu, verbis tamen et per rerum corporalium species adumbrationesque velabat. Et cum sciret verum pascha immolandum esse Christum, corporale immolari mandat pascha. Cumque sciret diem festum agere debere in azymis sinceritatis et veritatis, tamen de farinae azymis