comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciam̃ta portare. Prestantiã utiq humanitatis. non
ȩt̃nitatẽ diuinȩ gen̾ationis exponens. Qđ eo usq
ad incarnationẽ ꝑtinet: ut typũ in hõib mystiai
calciam̃ti ante premiserit. Lege enĩ ꝓximo defun¬
cti uł fr̃i copula deferebat᷑ eiꝰ uxoris. ut sem̃ fr̃is uł
ꝓximmi resuscitaret. Unde qr ruth licet ipsa alieni¬
gena. tam̃ quia maritũ habuerat ex iudeis. qͥ reli¬
querat suꝑstitem ꝓximũ. eamq colligentẽ mani¬
pulos suȩ messis quib alebat & socrũ. booꝵ uidit
& amauit: ñ alit̾ eã accepit uxorẽ. nͥ calciam̃tũ eiꝰ
ante soluisset cui uxor debebat᷑. Ex lege hystoria
sim plex. s alta mysteria. Aliud enĩgerebat᷑. ali¬
ud figurabat᷑. Namsi scđ̾m litterã sensũtorque¬
amus : ꝓpe quidem pudor & horror in u̾bo ẽ.Siad

Expanded text:
ntiam utique dignitatis, non aeternitatem divinae generationis exponens. Quod eousque ad incarnationem pertinet, ut typum in hominibus mystici calciamenti ante praemiserit. Lege enim proximo defuncti vel fratri copula deferebatur ejus uxoris; ut semen fratris vel proximi resuscitaret . Unde quod Ruth, licet ipsa alienigena; tamen quia maritum habuerat ex Judaeis, qui reliquerat superstitem proximum, eamque colligentem manipulos et amavit: non aliter eam accipit uxorem, nisi calciamentum ejus ante solvisset, cui uxor debebatur ex Lege . 70. Historia simplex, sed alta mysteria; aliud enim gerebatur, aliud figurabatur. Nam si secundum litteram sensum torqueamus, prope quidam pudor et horror
Abbreviated transcription (Latin):
scđm carnẽ. qui ꝓximi siti hoc ÷ popłi mortui se¬
men: doctrinȩ celestis semine suscitaret: cui cal¬
ciam̃tũ nuptiale ȩccłs copulandȩ p̾scripta legis
spualia deferebant. Non moyses sponsus. Illi em̃dit
Qlue calciam̃tũ pedum tuoꝵ: ut dñosuocedat. Noniesus
plue tiliꝰ. sponsis Nam & ipsi dr̃. solue calciam̃tũ pedũ¬

Expanded text:
m carnem, qui proximi sui, hoc est, populi mortui semen doctrinae coelestis semine suscitaret, cui calciamentum nuptiale Ecclesiae copulandae praescripta Legis spiritalia deferebant. 71. Non Moyses sponsus; illi enim dicitur: Solve calciamentum pedum tuorum ; ut Domino suo cedat. Non Jesus Nave filius sponsus; nam et ipsi d
Abbreviated transcription (Latin):
creatura sit mundi.S considera quia moris ẽ. script᷑is
diuinis. & futura ꝓ preteritis dicere. & geminã in xp̃o
significare substantiã. diuinitatis & carnis: nequis
aut diuinitatẽ neget eiꝰ aut carnẽ. sicutt in ysaia habes.
Puer natꝰ ⁊ nob̾. filiꝰ est datꝰ ẽ. nob. Ita hic qͦ ante p̃mi¬
sit creaturã carnis. & subtexuit assertionẽ duunita¬
hoc ẽ. ego sum ille creatꝰ ex homine. creatꝰ ad caulam
qui sum gn̾atꝰ ante scła. Deniq dicturꝰ. dñs creauit me.
p̃misit. Cõmemorabo quȩ ascło sunt. Dicturꝰ genuit: p̃misit.
In pͥncipio ancequã t̾ram faceret. ante om̃s colles genuit
me. Ante cũ dr̃ in infinitũ retrosine aliqua diffinitione
porrigit᷑. deniq ance abraham inquit ego sum: ñ utiꝗᷤ¬

Expanded text:
is divinis, et futura pro praeteritis dicere, et geminam in Christo significare substantiam divinitatis, et carnis; ne quis aut divinitatem neget ejus, aut carnem. 60. Nam sicut in Esaia habes: Puer natus est nobis, et Filius datus est nobis ; ita hic quoque ante praemisit creaturam carnis, et subtexuit assertionem divinitad causam, qui sum generatus ante saecula. 61. Denique dicturus: Dominus creavit me, praemisit: Commemorabo quae a saeculo sunt. Dicturus: Genuit, praemisit: In principio antequam terram faceret, ante omnes colles genuit me. Ante, cum dicitur, in infinitum retro sine aliqua definitione porrigitur. Denique, ante Abraham, inquit, ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
Esor. enim dix̃. hoc ẽ. inoꝑatũ atq increatũ uer¬
bum. sine alicuiꝰ creature testimonio. expatre natũ.
& tam̃ abundamꝰ aliis in suba testimoniis. Sit ista
hoc loco substantia corporalis. dũ mͦ non opꝰ dĩ fili¬
um. s inoꝑatã eiꝰ diuinitatẽ & ipse fatearis. Scio au̾
aliquos dicere. inoꝑatũ etiã incarnationis ẽẽ. myste¬
rium: qđ non sit uirilis copulȩ usus oꝑatꝰ. qr partꝰ
est uirginis. Sigͦ pleriq hoc loco nec mariȩ partus
opus ẽẽ. dixert̃. tu arriane opꝰ putas ẽẽ. dĩ uerbũ:
Aut hic tantũ substantiã legimꝰ: Nonne alibi dixit.
Nunquid hic qͦq creatura signat᷑: Solent enĩ aliqͥ
dicere. pecuniariã ẽẽ. sub̾am. Ergo si ad hunc sensũ
refers: idõ cecidert̃ montes. ut pecuniariũpatrimoniũ
cerneret᷑. S si meminerimꝰ qui montes ceciderint. illi utiq
de quib dictũ ẽ. si habueritis fidẽ sic̃ granũ sinapis. dice¬

Expanded text:
αστον enim dixit, hoc est, inoperatum atque increatum Verbum sine alicujus creaturae testimonio ex Patre natum: et tamen abundamus aliis substantiae testimoniis. Sit ista hoc loco substantia corporalis, dummodo non opus Dei Filium, sed inoperatam ejus divinitatem et ipse fatearis. 114. Scio autem aliquos dicere inoperatum esse etiam incarnationis mysterium, quod non sit virilis copulae usus operatus; quia partus est Virginis. Si ergo plerique hoc loco nec Mariae partus opus esse dixerunt, tu, Ariane, opus putas esse Dei Verbum? 115. Aut hic tantum substantiam legimus? Nonne et alibi dixit: Numquid hic quoque creatura signatur? Solent enim aliqui dicere pecuniariam esse substantiam. Ergo si ad hunc sensum refers, ideo occiderunt montes, ut pecuniarium patrimonium cerneretur. 116. Sed meminerimus qui montes ceciderunt, illi utique de quibus dictum est: Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dice
Abbreviated transcription (Latin):
uideant regnũ dĩ ueniens in uirtute. Cousq enĩ uni
regnũ ẽ: ut unũ sit premiũ. idem homines. eadẽ me.¬
rita. idem sponsor. Quom non idem regnũ. cũ p̃sertimn
ipse de sefiliꝰ dixerit. tunc iusti fulgebt̃ sic̃ solinre¬
gno patris sui : Quod enĩ patris ẽ. ꝑ maiestatis ꝓpͥeta¬

Expanded text:
regnum Dei veniens in virtute . Eo enim usque unum regnum est, ut unum sit praemium, idem haeres, eadem merita, idem sponsor. 98. Quomodo non idem regnum, cum praesertim ipse de se Filius dixerit : Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris mei . Quod enim Patris est per majestatis p
Abbreviated transcription (Latin):
qe omĩa in ipso constant. Non gͥ diuinitas ꝓpt̃ oꝑa.¬
quia ꝓpt̃ filiũ dĩ omĩa. Sic enĩ habes. Decebat aiĩ
cum ꝑquẽ omia. & ꝓpt̾ quẽ om̃ia: multis filiĩs
ingłam adductis ducẽ salutis eoꝵ ꝑ passionem
consũmari. Honne : uident̃ ex posuit. qͥa dĩ fuł qͥ
ppt̃ diuinitatẽ suam om̃a creauit. is postea ꝓpt̃ popłi
sliite᷑. & carnissusceptionẽ. & mortis assũpserit pas
oꝑari oꝑa eĩ qui misit me. & addidit. ut de in carna¬
tione dictũ credemꝰ. Cũ hoc inmundo sum: lux sum
husꝰ mundi. Ꝙenĩ quasi bomo: in hoc mundo ꝓtem¬
pore est. Namqͣsi dss. semꝑ est. Deniq & alibi ait. Ecce
ego uobiscũ sũ usq ad consũmationẽ mundi. Nec de
pͥncipio residet aliqͥd questionis: cũ int̾rogatꝰ in
carne. tu quis es. respondit. Principiũ. q&e loquor

Expanded text:
sed et omnia in ipso constant. 47. Non ergo divinitas prosed et omnia in ipso constant. 47. Non ergo divinitas proquod propter Filium Dei omnia. Sic enim habes: Decebat autem eum per quem omnia, et propter quem omnia, multis filiis in gloriam adductis, ducem salutis eorum per passionem consummari . Nonne evidenter exposuit quia Dei Filius qui propter divinitatem suam omnia creavit, is postea propter populi salutem et carnis suceptionem, et mortis assumpserit passoperari opera ejus, qui misit me . Et addidit, ut de incarnatione ejus dictum crederemus: Cum in hoc mundo sum, lux sum hujus mundi . Etenim quasi homo in hoc mundo pro tempore est; nam quasi Deus semper est. Denique et alibi ait: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem mundi . 49. Nec de principio residet aliquid quaestionis, cum interrogatus in carne: Tu qui es? responderit: Principium quod et loquor
Abbreviated transcription (Latin):
indõ factas estimare debemꝰ. Castitatẽ. pietatẽ.
religionẽ. fidẽ. & alia huiꝰmodi: quȩ inuolunta¬
te dĩ facta st̃. Ergo sic̃ in dĩ patris. ita etiã in xp̃i
tute tua. Ꝙ alibi. Om̃ia insapientia fecisti.Insa.¬
pientia inqͥt fecisti. ñ sapientiã fecisti. Nam cũ
inȩt̃nũ: si facta ẽ. sapientia. iã deteriori condit¬
one facta ẽ. quã omĩa. qr sapientiafieri ꝑ se ipsã
ñ potuit. Ergo si factũ ẽẽ. frequent̃ ad aliquid non
Unde intelligimꝰ illud qđ de incarnatione dñi scri¬
ptũ ẽ. dñs creauit me pͥncipiũ uiarũ suarum in
oꝑa sua: id significare. qđ ad redim̃da oꝑa patris
dñs iħc ex uirgine sit creatꝰ. Neq enĩ dubitaripo.¬
test de incarnationis dictũ ẽẽ. mysterio: cũ ꝓꝑter
oꝑa sua acorruptelȩ seruitio liberanda. dñssus¬
ceꝑit carnẽ. ut illũ qui imꝑiũ habebat mortis.
ꝑ sui corporis destrueret passionẽ. Caro enim xp̃i

Expanded text:
 pietatem, religionem, fidem et alia hujusmodi, quae in voluntate Dei facta sunt. 45. Ergo sicut in Dei Patris, ita etiam in Christi tute tua ; et alibi: Omnia in sapientia fecisti . In sapientia, inquit, fecisti, non sapientiam fecisti. Nam cum in aeternum; si facta est sapientia, jam deteriore conditione facta est qulo post: « Ergo si factum esse frequenter ad aliquid, non Unde intelligimus illud, quod de Incarnatione Domini scriptum est: Dominus creavit me principium viarum suarum in opera sua , id significare quod ad redimenda opera Patris Dominus Jesus ex Virgine sit creatus. Neque enim dubitari potest de incarnationis dictum esse mysterio, cum propter opera sua a corruptelae servitio liberanda Dominus susceperit carnem; ut illum qui imperium habebat mortis, per sui corporis destrueret passionem. Caro enim Chris
Abbreviated transcription (Latin):
non fotinianis. Illi enĩ ñ darũ nob̾ dĩ filiũ dicunt ẽe :
s ab initio int̃ nos natũ. Nob̾ dat̾ ẽ: ñ sabellianis.
Illi enĩ nolunt nolunt filiũ datũ. etindẽ asserentes pa¬
tremẽe. quẽ filiũ. Nob̾. ñ arrianis. & ipsi enĩ ñ habent
filiũ ꝓ salute datũ: s ꝓ infirmitate transmissũ. Hon
habent consiliariũ quẽ putant futura nescisse. ñ habent

Expanded text:
is; illi enim non datum nobis Dei Filium dicunt esse, sed ab initio inter nos natum: nobis datus est, non Sabellianis; illi enim nolunt Filium datum, eumdem asserentes Patrem esse quem Filium: nobis, non Arianis; et ipsi enim non habent Filium pro salute datum, sed pro infirmitate transmissum: non habent consiliarium, quem putant futura nescisse: non habent
Abbreviated transcription (Latin):
ante cẽpora secłaria ingłam nr̃am. quã nemo pͥnci¬
pũ huiꝰ scłi cognouit. Si enĩ cognouissent: nunquã
dñm maiestatis crucifixissent. Ubi mysteriũ passi¬
onis exprimit᷑: non utiq generationis ȩt̾nȩ series de¬
clarat᷑. Sapientia gͥ mea. crux dñi ẽ. Redẽptio mea.
mors dñi ẽ. Sanguine enĩ p̃cioso redẽpti sumꝰ. ut apłs
petrꝰ dix̃ Sanguine gͦ suo quasi homo dñs redemit..
demq quasids peccata donanit. Non gͦ in uerb̃ qͣsdã
constituamꝰ insidias. & uerboꝵ tendiculas aucupem.
ut quia &e aliud scd̾m impios significare putat᷑ sermo
quilegit᷑: non id qđ sensus expͥmit. s qd̾ lict̾a oscendit
int̃p̃temur. Sic ꝑierc̃ uidei. dũ sensuũ ꝓfunda despi

Expanded text:
ram, quam nemo principum hujus saeculi cognovit. Si enim cognovissent, numquam Dominum majestatis crucifixissent . Ubi mysterium passionis exprimitur, non utique generationis aeternae series declaratur. 36. Sapientia igitur mea crux Domini est, redemptio mea mors Domini est; sanguine enim pretioso redempti sumus, ut apostolus Petrus dixit . Sanguine igitur suo, quasi homo, Dominus nos redemit; idemque, quasi Deus, peccata donavit. 37. Non ergo in verbis quasdam constituamus insidias, et verborum tendiculas aucupemur; ut quia et aliud secundum impios significare putatur sermo qui legitur, non id quod sensus exprimat, sed quod littera ostendat, interpretemur. Sic pe
Abbreviated transcription (Latin):
lio dictũ putant: generationi qͥdem ñ p̃iudicant.
dm̃ aut̃ & dm̃ uert̃i. huiꝰ lectionis auctoritate qd̾
mͥ insalutẽ. & dauid dicit. esto mͥ indm̃ ꝓtectorẽ. & in
domũ refugũ ut saluũ me facias. isaias dic̃. Factꝰ ẽ.
om̃ium ciuitati humili adiutor. Non utiq sc̃i dicunt.

Expanded text:
lio putant dictum, generationi quidem non praejudicant: lio putant dictum, generationi quidem non praejudicant: Deum autem et Deum verum hujus lectionis auctmihi in salutem . Et David dicit: Esto mihi in Deum protectorem, et in domum refugii, ut salvum me facias . Et Esaias dicit: Factus est omni civitati
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificat. Qtam̃ int̾ duo grauia sacrilegia. fortas¬
se detestabiliꝰ fit ad diuinitatẽ referre quȩ c̾arnis st̾.
quã ad carnẽ referre quȩ sp̃s sc̃. Illi timuert̾ in dõ
carnẽ cred̾e. & idõ redẽptionis gr̃am ꝑdiderunt.
qr causa salutis abiurant. isti diuinitatis m aiesta¬
tem usq ad carnis infirma deducunt. Detestandi
iudei qui carnẽ dñi crucifixert̃. de testabiliores tam̃
eos arbitror. qui diuinitatẽ. xp̃i cruci subditã credi¬
dert̃. Deniq qui udeis sepe tractabat: hereticum
inquit post unã correptionẽ deuita. Nec tam̃ sine
in iiria patris. factã nob̾ ẽẽ. sapientiã. ad illã in¬
enarrabilẽ nec ullis temporib momĩtisq obnoxiã
xp̃i gen̾ationẽ. sacrilega int̾p̃tatione deriuant.
Nam p̃ter id filiĩ iniuria patris ẽ. contumelia: etiã
in patrẽ sacrilegia ista ꝓcedunt. de qͦ scriptũ est.
fiat aut̃ ds uerax. omĩs aut̃ homom̃dax. Aut si defr¬

Expanded text:
t tamen inter duo gravia sacrilegia fortasse detestabilius sit ad divinitatem referre quae carnis sunt, quam ad litteram referre quae spiritus sunt. Illi timuerunt in Deo carnem credere; et ideo redemptionis gratiam perdiderunt, quia causam salutis abjurant: isti divinitatis majestatem usque ad carnis infirma deducunt. Detestandi Judaei, qui carnem Domini crucifixerunt: detestabiliores tamen eos arbitror, qui divinitatem Christi cruci subditam crediderunt. Denique qui cum Judaeis saepe tractabat: 504 Haereticum, inquit, post unam correptionem devita . 39. Nec tamen sine injuria Patris factum nobis esse sapientiam, ad illam inenarrabilem, nec ullis temporibus momentisque obnoxiam Christi generationem sacrilega interpretatione derivant. Nam praeter id quod Filii injuria Patris est contumelia, etiam in Patrem sacrilegia ista procedunt, de quo scriptum est: Fiat autem Deus verax, omnis autem homo mendax . Aut si de Fi
Abbreviated transcription (Latin):
Dic qr non debuisti credere. Refert ad hoc. Non tͥ
dite: Quid est ipsũ audite: Dicentẽ utiq. Om̃ĩa
quȩ habet pat̾. mea sunt. Hoc audiert̃ apłi sic̃
scriptũ ẽ : & cecidert̾ in faciem suã. & timuert̃
ualde. Si cecidert̃ qui confessi st̃. quid facient
qui negauert᷑: S illos tħc tetigit & leuauit. uos
iacere patiet᷑ ne uideatis głam quã negastis. Ui

Expanded text:
ia ei non debuisti credere. Referet ad hoc: Non tibi placui, ipsum audite ? Quid est, ipsum audite? Dicentem utique: Omnia quae Pater habet, mea sunt . Hoc audierunt apostoli, sicut scriptum est: Et ceciderunt in faciem suam, et timuerunt valde . Si ceciderunt qui confessi sunt, quid facient qui negarunt? Sed illos Jesus tetigit et levavit: vos jacere patie
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tatione cõponere. dicentes factũ ẽẽ. uerbũ. quia
scriptũ ÷ in qͥunt. Qd̃ factũ ẽ. in ipso: uita ẽ. Pmũ
intelligant. si ad substantiã diuinã referunt qđ
factũ ẽ : manicheoꝵ se questionib implicari. Obi¬
ciunt enĩ manichei. si qđ in ipso factũ ẽ. uita ẽ:
est gͦ aliqͥd qđ in ipso factũ ñ sit. & mors sit: ut duo¬

Expanded text:
 dicentes factum esse Dei Verbum; quia scriptum est, inquiunt: Quod factum est in ipso, vita est . 42. Primum intelligant si ad substantiam divinam referant, quod factum est; Manichaeorum se quaestionibus implicari. Objiciunt enim Manichaei: Si quod in ipso factum est, vita est: est ergo aliquid quod in ipso factum non sit,
Abbreviated transcription (Latin):
ne morti obnoxia. maiestatẽ adũte diuinitatis in
int̃ mortuos liber. & liber sine adiutorio.S qͥm
hic sine adiutorio fuisse se filiꝰ dicit. cũ supradictũ
sit. posui adiutoriũ suꝑ potentẽ : Ergo & hic distin¬
gue naturas. Adiutoriũ caro habet. diuinitas ñ ht̃.

Expanded text:
initatis in inter mortuos liber, et liber sine adjutorio. 28. Sed quomodo hic sine adjutorio fuisse se Filius dicit, cum supra dictum sit: Posui adjutorium super potentem ? Ergo et hic distingue naturas. Adjutorium caro habet, divinitas non habet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ille ñ ÷ defunct᷑. hic mortuus ẽ. S ñ ⁊ seruus supta
anm. Alia enĩ carnis infirmitas: alia diuinitatis et.¬
nitas. Mors carnis ẽ. immortalitas potestatis. Qđ si di¬
uinitas fecit ne caro uidet corruptionẽ. quȩ utiq
corruptelȩ erat obnoxia ꝑnaturã: quomͦ mori posset
ipsa diuinitas: Quom̾ aut̃ lucẽ in accessibilẽ ñ habi¬
tat filiꝰ. cũ insinu patris filiꝰ sit. lux aut̃ pat̃. lux etiã
ipse sit filiꝰ. qr łs lux ẽ: Aut si aliã lucẽ in accessibilẽ
nisi deitatis putamꝰ: nunqͥd melior patre lux ÷ ut ñ
sit in luce. qui sic scriptũ ẽ. & apud patrẽ ÷ & inpatre:
Nongͥ separent filium cũlegunt solũ dm̃. nec patrẽ
separent cũ legunt filium solũ. Int̾ris filiꝰ sine patre
non ẽ. & putas quia pat̾ sine filio sit in cȩlo: Incarne
pora loquor. Nc̃ enim scđ̾m carnẽ iã ñ nouimꝰ xp̃m.¬

Expanded text:
 ille non est defunctus, hic mortuus est. Sed non est servus supra dominum ; alia enim carnis infirmitas, alia divinitatis aeternitas: mors carnis est, immortalitas potestatis. Quod si divinitas fecit ne caro videret corruptionem, quae utique corruptelae erat obnoxia per naturam; quomodo mori posset ipsa divinitas? 22. Quomodo autem lucem inaccessibilem non habitat Filius, cuipse sit Filius; quia Deus lux est ? Aut si aliam lucem inaccessibilem nisi deitatis putamus, numquid melior Patre lux est; ut non sit in luce, qui sicut scriptum est, et apud Patrem est, et in Patre ? Non ergo separent Filium, cum legunt solum Deum: nec Patrem separent, cum legunt Filium solum. 23. In terris Filius sine Patre non est, et putas quia Pater sine Filio sit in coelo? In carne elii tempora loquor; nunc enim secundum carnem jam non novim
Abbreviated transcription (Latin):
talitas in uoluntate ÷ creatoris. Neq ad p̃iudiciũ tra
enĩ nature capacitas mortiobnoxia. s ñ obnoxia discipli.¬
na. Om̃is  rationabilis creatura accidentia recipit. & sub¬
iecta iudicio ẽ. In accidentib aut̃ & pena iudicũ: & cor¬
ruptela ÷ & ꝓfẽttꝰ. Unde ȩccłiastes ait. qm̃ om̃e opꝰ suũ
dĩ adducet in udiciũ. Ergo corruptelȩ & mortis. etiãsi
ñ aut moriat᷑ aut peccet. capax tam̃ ẽ. om̃is creatura.
nec ex immortali natura ht̃. s ex disciplina uł gr̃a. si
se in aliquib ad uitia ñ mutat. Alia gͦ immortalitas quȩ
donat᷑. alia quȩ sine capacitate mutabilitatis ÷ semꝑ.¬

Expanded text:
r r enim naturae capacitas vitio obnoxia, sed non obnoxia disciplinae. Omnis enim rationabilis creatura accidentia recipit, et subjecta judicio est. In accidentibus autem et poena judicii, et corruptela est, et profectus. Unde et Ecclesiastes ait: Quoniam omne opus suum Deus adducet in judicium . Ergo corruptelae et mortis, etiamsi non moriatur aut peccel, capax tamen omnis est creatura: nec ex immortali natura habet, sed ex disciplina vel gratia, si se in aliquibus ad vitia non mutat. Alia ergo immortalitas quae donatur, alia quae sine capacitate mutabilitatis est sem
Abbreviated transcription (Latin):
conueniant e Aut si ñ conueniunt: nega dm̃. sic̃ negas qͥ
dõ st̃ consequentia. Beatꝰ negari ũ potest: qͥbeatitudi¬
nes donat. Beati enĩ quib remissȩ st̃ iniqͥtates. Beatus
negari ñ potest qui sanã doctrinã tribuit. sic̃ scriptũ
ẽ. quȩ ÷ scd̾m euangłiũ claritatis beati dĩ. Potens ab¬
nui ñ potest. de quo pat̃ dicit. Posui adiutoriũ suꝑ po¬
tentẽ. Immortalitatẽ aut̃ eiꝰ quis audeat diffiteri. cũ
etiã alus immortalitatẽ ipse largitꝰ sit. sic̃ scriptũ ẽ. de
sapientia dĩ. ꝑ hanc habebo immortalicatẽ : S aliaim.¬
mortalitas suȩ naturȩ. alia nr̃ȩ. Non st̃ fragilia cõpa¬
randa diuinis. Una sola substantia diuinitatis ẽ. quȩ
mori nescit. Unde & apłs cũ sciret & animã & angłos
immortales: quod solus ds̃ immortalitatẽ habeat p̾¬
dicauit. Nã & anima morit᷑. Anima enĩ quȩ peccat: ipla
moriet᷑. Nec angłs immortalis ÷ naturalit̾. cuiꝰ ĩmor¬

Expanded text:
Aut si non conveniant, nega Deum; ut neges quae Deo sunt convenientia. Beatus negari non potest, qui beatitudines donat: Beati enim quibus remissae sunt iniquitates . Beatus negari non potest, qui sanam doctrinam tribuit, sicut scriptum est: quae est secundum Evangelium claritatis beati Dei . Potens abnui non potest, de quo Pater dicit: Posui adjutorium super potentem . Immortalitatem autem ejus quis audeat diffiteri, cum etiam aliis immortalitatem ipse largitus sit, sicut scriptum est de sapientia Dei: Per hanc habebo immortalitatem . 19. Sed alia immortalitas suae naturae, alia nostrae. Non sunt fragilia comparanda divinis: una sola substantia divinitatis est, quae mori nescit. Unde et Apostolus, cum sciret et animam et angelos immortales, quod solus Deus immortalitatem habeat praedicavit. Nam et anima moritur: Anima enim quae peccat, ipsa moriet
Abbreviated transcription (Latin):
iħc xp̃c ingła ẽ. dĩ patris. Ita gͥ scđ̾m diuinitatem
minor diuinitate. quia plenitudo diuinitatis in
clarifica filiũ tuũ: Qui hoc dicit: clarificatione in¬
quis indiget. Huc usq oculos habes. qđ reliquũ ÷
non legisti: Sequit᷑ enim. ut filiꝰ tuus clarificet te.
Nunquid & pat̾ indiget. qui clarificandꝰ a filio est:

Expanded text:
in gloria est Dei Patris . Ita igitur secundum divinitatem minor divinitate, quia plenitudo divinitatis in clarifica Filium tuum ? Qui hoc dicit, clarificatione, inquis, indiget. Hucusque oculos habes: quod reliquum est non legisti; sequitur enim: Ut Filius tuus clarificet te . Numquid et Pater indiget, qui clarificandus a Filio est?
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti factꝰ sponsor ipse ẽ. qui erat pͥoris. Uide quã
ñ refugiã ista. ut etiã congerã. S quomͦ factꝰ sit con¬
sidera. Primũ qr purificatione facta considet index¬
tera magnitudinis in excelsis. tanto melior fact᷑
angelis. Ubi purificatio: hostia. Ubi hostia: corpꝰ.
Ubi corpꝰ: oblatio. Ubi munꝰ oblationis: ibi sacrificiũ
passionis. Deinde sponsor melioris testam̃ti. Ubi testa¬
mentũ: mors necesse ÷ precedac cestatoris. sic̃ subter est
scriptũ. Mors autẽ ñ ad diuinitatis et̾nitatẽ. s ad fragi-¬

Expanded text:
testamenti factus est sponsor, ipse qui erat prioris. 77. Vide quam non defugiam ista, ut etiam congeram: sed quomodo factus sit, considera. 78. Primum quod purificatione facta, considet in dextera magnitudinis in excelsis, tanto melior factus angelis . Ubi purificatio, hostia: ubi hostia, corpus: ubi corpus, oblatio: ubi munus oblationis, ibi sacrificium passionis. 79. Deinde sponsor melioris testamenti . Ubi testamentum, mors necesse est praecedat testatoris , sicut subter est scriptum: mors autem non ad divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
quia solus habet immortalitatẽ. & lucẽ habitat in acces¬
sibilẽ. De dõ enim scriptũ ẽ. qđ ÷ cõmune nom̃ patri &e
filio. Nam si ubicunq dm̃ legunt. negant etiã filium
designari: & impii sunt diuinitatis potentiã filio dene¬
ere uidebunt᷑. Dicant enim quomͦ illud ñ impie de patre
intelligere possint qđ apłs ait. in quo & consurrȩxistis
ꝑ fidẽ oꝑationis dĩ qui suscitauit illũ amortuis. & ad uer.¬
tant de sequentib qͥd incurrant. Seqͥt᷑ enĩ. Ꝙ cũ mor¬
tui essetis delictis. & preputio carnis ur̃e : uiuificauit
nos cũ illo. donans nobis omĩa delicta. delens qđ ad¬
uersũ nos erat cyrographũ de creti. qđ erat contrarium
nobis. & ipsũ tulit de medio. affigens illud cruci. exu

Expanded text:
tatem, et lucem habitat inaccessibilem ; de Deo enim scriptum est, quod est commune nomen Patri et Filio. 499 12. Nam si ubicumque Deum legunt, negant etiam Filium designari; et impii sunt, divinitatis potentiam Filio deneere videbuntur. Dicant enim quomodo illud non impie de Patre intelligere possint, quod Apostolus ait: In quo et consurrexistis per fidem operationis Dei, qui suscitavit illum a mortuis ; et advertant de sequentibus quid incurrant; sequitur enim: Et cum mortui essetis delictis et praeputio carnis vestrae, vivificavit nos cum illo, donans nobis omnia delicta, delens quod adversum nos erat chirographum decreti, quod erat contrarium nobis: et ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
qi aꝑuit os suũ in blasphemiã ad dm̃. blasphe¬
mare nom̃ eiꝰ. & bellũ facere cũ sc̃is eiꝰ: ita & isti¬
& filio dei derogant. nec martirib peꝑcert̃. & qd
fortasse ille non faciet. scripturas falsauere diu
Qui negat filiũ: negat & patrẽ. qr scriptumẽ.
Om̃is qui negat filiũ: nec patrẽ habet. Neq uͦ¬
te imꝑator plurib tenere debeo bello intentũ.
& uictricia de barbaris trophea meditantẽ. Progit¬
ges &e uenies de loco tuo ab extremo aqͥlone. &g̾s
tecũ multȩ. sessores equoꝵ om̃s. congregatio copi¬
osa. & ascendet ad popłm meũ isrł ut nubes oꝑire
t̾ram in nouissimis dieb. & cet̾a. Gõg iste gothꝰ
ẽ. quẽ iã uidemꝰ exisse. de qͦ ꝓmittit᷑ nob fututa
uictoria. dicente dño. Ꝙ de predabunt᷑ eos qͥ dep¬
datieos fuerant. & despoliabunt eos qͥ sibi spolia
detraxert̃ dicit dñs. Eritq. In die illa dabo gos
hocẽ. gothos. locũ nominatũ monum̃tũ in ifrł

Expanded text:
uit os suum in blasphemiam ad Deum, blasphemare nomen ejus, et bellum facere cum sanctis ejus : ita et isti Filio Dei derogant, nec martyribus pepercerunt; et, quod fortasse ille non faciet, Scripturas falsavere diviqui negat Filium, negat et Patrem; quia scriptum est: 495 Omnis qui negat Filium, negat et te, Imperator, pluribus tenere debeo bello intentum, et victricia de barbaris trophaea meditantem. Progreges et venies de loco tuo, ab extremo Aquilone: et gentes tecum multae, sessores equorum omnes, congregatio osa; et ascende ad populum meum Israel ut nubes operire terram in novissimis diebus, etc. . 138. Gog iste Gothus est, quem jam videmus exisse, de quo promittitur nobis futura victoria, dicente Domino: Et depraedabuntur eos, qui depraedati eos fuerant, et despoliabunt eos, qui sibi spolia detraxerant, dicit Dominus. Eritque in die illa, dabo Gog, hoc est, Gothis, locum nominatum, monumentum Israel
Abbreviated transcription (Latin):
& alibi. castigo corpꝰ meũ & seruituti redigo. ne aliis
rende gr̃ȩ suȩ causa. s nr̃ȩ eruditionis gr̃a ieuina¬
uit. Neq in firmitate corporis fidẽ p̃sticit. ut non¬

Expanded text:
Et alibi: Castigo corpus meum et servituti redigo: ne aliis Et alibi: Castigo corpus meum et servituti redigo: ne aliis rendae gratiae suae causa, sed nostrae eruditionis gratia jejunavit. Neque infirmitate corporis victus est
Abbreviated transcription (Latin):
Unde enĩ illud. huiꝰ & genꝰ sumꝰ. qđ paulus usu ꝓphe¬
tico doctꝰ usurpat: Nam & gygantes & uallẽ tytanũ.
ꝓphetici sermonis series ñ refugit.  isaias sirenas
& filias passerũ dixit. Ꝙ ieremias de babyloniame¬
morauit. qr habitabt̃ inea filiȩ sirenũ. ut osten¬
deret babylonis : hoc est scłaris confusionis illecebras.⁊
uetuste lascuuiȩ fabulis cõparandas. quȩ uelut sco-¬
puloso inistiꝰ uite litore dulcẽ resonare qͣndã s mor¬
tiferam cantilenã. ad capiendos animos adolescen¬
tium uiderent᷑. Quã sapiens etiã ab ipso poeta greco
inducit᷑ quasi quib dam prudentię suȩ circundat᷑
uinculis p̃terisse: ita difficile iudicatũ ẽ. ante aduen¬
& subeundis obnoxiam naufragũs. lascutiȩ scłaris il¬
lecebrã iudicauit: quid nos estimare oportet. quib
scriptũ ẽ. carnis curã ne feceritis in concupiscentia.

Expanded text:
Unde enim illud: Hujus et genus sumus , quod Paulus usu propheUnde enim illud: Hujus et genus sumus , quod Paulus usu prophetico doctus usurpat? Nam et gigantes , et vallem Titanum prophetici sermonis series non refugit. Et Esaias Sirenas, et filias passerum dixit . Et Hieremias de Babylonia memoravit quod habitabunt in ea filiae Sirenum ; ut ostenderet Babylonis, hoc est, saecularis confusionis illecebras, vetustae lasciviae fabulis comparandas; quae velut scopuloso in istius vitae littore, dulcem resonare quamdam, sed mortiferam cantilenam ad capiendos animos adolescentium viderentur: quam sapiens etiam ab ipso poeta Graeco inducitur , quasi quibusdam prudentiae suae circumdatus vinculis praeteriisse. Ita difficile judicatum est ante advenet subeundis obnoxiam naufragiis, lasciviae saecularis illecebram judicavit; quid nos aestimare oportet, quibus scriptum est: Carnis curam ne feceritis in concupiscentia ?
Abbreviated transcription (Latin):
uonpam clementissime im-¬
perator. instruendi tiugr̃a
aliqua de fide mͥ scribenda
mandaueras. & uerecundan¬
tem coram etiã ipse fueras ad¬
bortatus. Ideo quasi in ꝓcin¬
Octu positꝰ.
duos tantũ conscripsi libellos. quib uias quasdam
rundã. serendis intenta questionibꝰ. stilo lacessit
uberiore confici. tuȩ qͦ pia me cura clementiȩ
ad cet̾a uocat. uolens in plurib expiri. quem in
paucis probasti: ea quȩ ꝑstricta paucis suꝑiꝰ sunt.
assertionis deseruisse. potiꝰ: quã securitate fidu¬
ciȩ ꝓposuisse uideam᷑. E qi hydrei noĩs & scyllei
litoris cõparationẽ duximꝰ ut ostenderemꝰ uel redu-¬
ua plantaria cauenda ꝑfidiȩ. uł famosa naufra-¬
gia. siquis contra licitũ putat colorẽ disputationis
eiꝰmodi. ãpoeticis fabulis derniatũ. & cũ in fide
nichil qd uituꝑare possit inuenerit. aliqͥd in sermo¬
ne rep̃hendit: agnoscat ñ solũ sententias. sed etiã
uersiculos poetarũ scripturis insertos ẽe. diinis.

Expanded text:
uoniam, clementissime Imperator, instruendi tui gratia, aliqua de fide mihi scribenda mandaveras, et verecundantem coram etiam ipse fueras adhortatus; ideo quasi in procinctu positus, duos tantum conscripsi libellos, quibus vias quasdam ava quorumdam serendis intenta quaestionibus, stylo lacessit uberiore confici; tuae quoque pia me cura clementiae ad caetera vocat, volens in pluribus experiri, quem in paucis probasti; ea quae perstricta paucis superius sunassertionis deseruisse potius, quam securitate fiduciae proposuisse videamur. 3. Et quia Hydraei nominis, et Scyllaei littoris comparationem induximus , ut ostenderemus vel rediviva plantaria cavenda perfidiae, vel famosa naufragia: si quis contra licitum putat colorem disputationis ejusmodi a poeticis fabulis derivatum, et cum in fide nihil quod vituperare possit invenerit, aliquid in sermone reprehendit; agnoscat non solum sententias, sed etiam versiculos poetarum Scripturis insertos esse divinis. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
pecepimꝰ: fidei catholicȩ in te uigentis habituri simꝰ
quxiliũ. Euidens enĩ ante hoc diuinȩ indignationis
auia pͥcessit: ut ibi pͥmũ fides romano imꝑio fran¬
None de traciȩ partib ꝑ ripensem daciã & mi¬
siam om̃emq ualeriã. pannonioꝵ totũ illũ limi¬
tem sacrilegis parit̃ uocib & barbaricis motib
qudiuim horrentẽ: Quid poterat nob̾ uicinia tã
fe ralis inuehere. aut quẽ ad modũ res romana
ces. exilia sacerdotũ. ꝙ nefas tantȩ impietatis e.¬
luimꝰ. satis claruit eos qui uolauerint fidẽ. tutos
eẽ. ñ posse. Conuercere dñe. fideiq tuȩ attolle ue¬
xilla. Non hic aquilȩ militares. neq uolatꝰ auium
exercitũ ducunt: sed tuũ dñe tħu nom̃ a cultꝰ.
Non hic infidelis aliqua religio. s ea quȩ confes-¬
sores mittere solet italia. Italia aliqͣndo tẽptata.
mutata nunquã. Quãdudũ ab hoste barbaro de¬
fendisti. nc̃ etiã uindicasti. Non hic in imꝑatore mens

Expanded text:
excepimus, fidei catholicae in te vigentis habituri simus auxilium. Evidens enim antehac divinae indignationis causa praecessit; ut ibi primum fides Romano imperio franNonne de Thraciae partibus per Ripensem Daciam et Mysiam, omnemque Valeriam Pannoniorum, totum illum limitem sacrilegis pariter vocibus et Barbaricis motibus audivimus inhorrentem? Quid poterat nobis vicinia tam feralis invehere? aut quemadmodum res Romana ces, exsilia sacerdotum, et nefas tantae impietatis eluimus: satis claruit eos qui violaverint fidem, tutos esse non posse. Convertere, Domine, fideique tuae attolle vexilla. 142. Non hic aquilae militares, neque volatus avium exercitum ducunt: sed tuum, Domine Jesu, nomen et cultus. Non hic infidelis aliqua regio, sed ea quae confessores mittere solet Italia; Italia aliquando tentata, mutata numquam: quam dudum ab hoste barbaro defendisti, nunc etiam vindicasti. Non hic in Imperatore mens
Abbreviated transcription (Latin):
cta. Aquib qͥdã ab errantes conuersi sunt inuanil¬
qͥum. uolentes ẽẽ. legis doctores. ñ intelligentes ne¬
q quȩ locunt᷑ neq de quibꝰ affirmant. Alibi quoq
idem apłs dic̃. Stultas aut̃ & sine disciplina quȩsti¬
ones deuita. Iales deserendos apłs dicit. qui quę¬
stiones serunt. hoc ÷ hereticos. de qͥb & alibi dicit
quod discedant qͥdã ã fide. intendentes spiriab
erroris. doctrinis demonioꝵ. & ioħs dicit heret

Expanded text:
in vaniloquium, volentes esse legis doctores, non intelligentes neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant . Alibi quoque idem Apostolus dicit: Stultas autem et sine disciplina quaestiones devita . 134. Tales deserendos Apostolus dicit, qui quaestiones serunt, hoc est, haereticos: de quibus et alibi dicit quod discedent quidam a fide, intendentes spiritibus erroris et doctrinis daemoniorum . 135. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ redẽptionẽ ꝓ multis: Ꝙ hoc utiq ad incarna¬
tionẽ ꝑtinet. Redẽptio enĩ nr̃a ꝑ sanguinẽ. remissio
ꝑ potestatẽ. uita ꝑ gr̃am. Quasi altissimꝰ donat. qͣsi
homo p̃cat᷑. Aliud creatoris. aliud redẽptoris ẽ. Di¬
stincta licet. uniꝰ tam̃ auctoris beneficiast̃. Decuit
enĩ ut ille nos redimeret qͥ creauit. Quis aut̃ neget
ap̃m eẽ. altissimũ significatił: Nam qͥ alit̾ sencit:
dõ patri sacram̃tũ incarnationis ascribit. S hinc
dubitari non potest qđ altissimꝰ xp̃c sit: cũ etiã alibi
dixerit de mysterio passionis. Dedit uocẽ suã altissimꝰ.
& mota ẽ. t̾ra. Q in euangłio habes. & tu puer ꝓpħa
altissimi uocaberis. preibis enĩ ante faciẽ dñi parare uias

Expanded text:
c utique ad incarnationem pertinet; redemptio enim nostra per sanguinem, remissio per potestatem, vita per gratiam. Quasi altissimus donat, quasi homo precatur: aliud creatoris, aliud redemptoris est. Distincta licet, unius tamen auctoris beneficia sunt; decuit enim ut ille nos redimeret, qui creavit. 9. Quis autem neget Christum esse altissimum significatum? Nam qui aliter sentit, Deo Patri sacramentum incarnationis ascribit. Sed hinc dubitari non potest quod altissimus Christus sit; cum etiam alibi dixerit de mysterio passionis: Dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra . Et in Evangelio habes: Et tu, puer, propheta Altissimi voc
Abbreviated transcription (Latin):
Wiide siuia ẽ. iniqͥtatis in me. Principiũ ita q nr̃ȩ
uirtutis: est xp̃c. Principiũ integritatis : qui do¬
cuit uirgines non uiriles expectare c̃cubit̾. s inte¬
gritatẽ mentis & corporis scõ magis dicare sp̃ui quã
marito. Principiũ parsimonie xp̃c: qui pauꝑ factꝰ ẽ.
cũ diues e̾e̾t. Principiũ patientiȩ xp̃c: qui cũ ma¬
lediceret᷑ ñ remaledixit. cũ ꝑcuteret᷑ ñ reꝑcussit. Pͥnci

Expanded text:
vide si est via iniquitatis in me . 52. Principium itaque nostrae virtutis est Christus. Principium integritatis, qui docuit virgines non viriles exspectare concubitus, sed integritatem mentis et corporis sancto magis dicare Spiritui, quam marito . Principium parcimoniae Christus, qui pauper factus est, cum esset dives . Principium patientiae Christus, qui cum mal
Abbreviated transcription (Latin):
auddiebant. s ñ creddebant. Dicebat filiꝰ responde¬
bat pat̃ : & dicebant iudei. tonitruũ factũ ẽ. illi.
pluresq comites parit̃ incederent: solus uocẽ. xp̃i
audisse se dix̃. Adeo scẽ imꝑator qui credit au¬
dit. & audit ut credat. qͥ ñ credit ñ audit. s nec
uult nec potest audire ne credat. Atq utinam
qđ inme ẽ. audire uellent ut crederent. audi¬
re cũ bona karitate & mansuetudine. ut uerũ
quȩrentes. ñ ueritatẽ impugnantes. Scriptũ ẽ.
enim ut ñ intendamꝰ fabulis & genealogũs in¬
terminalib̾. quȩ questiones magis prestant quã

Expanded text:
audiebant, sed non credebant. Dicebat Filius, respondeaudiebant, sed non credebant. Dicebat Filius, respondebat Pater; et dicebant Judaei: Tonitruum factum est illi ; e comites pariter incederent, solus vocem Christi audisse se dixit. Adeo, sancte Imperator, qui credit, audit; et audit, ut credat: qui non credit, non audit; sed nec vult, nec potest audire, ne credat! 133. Atque utinam, quod in me est, audire vellent, ut crederent: audire cum bona charitate et mansuetudine, ut verum quaerentes, non veritatem impugnantes. Scriptum est enim, ut non intendamus fabulis et genealogiis interminabilibus, quae quaestiones magis praestant
Abbreviated transcription (Latin):
ec ego impator auguste carptim & breuit̃
impolita magis ꝓposui. quã enodata di¬
gessi. Quod siqui arriani in consũmata arbi¬
trant᷑ : ego uix fateor inchoata. Si quid adhuc
suꝑesse opinant᷑: ego ꝓpe om̃ia. Infidelib enĩ to¬
tum deest. abundat fidelibꝰ. Deniq una confes¬
hoc etiã totis scripturarũ exponit᷑ libris. nec ad¬
huc ab impñs credit᷑. Incrassatũ ẽ. enĩ ut scͥptũ
ẽ. cor popłi husꝰ. & aurib grauit̃ audiert̃. & o¬
culos suos grauauert᷑ neqͣndo oculis uideant. &
aurib audiant. & corde intelligant. Nanq
more uidaico aures suas arriani claudẽ solent.
aut serere cumultꝰ. quotienscunq u̾bũ salutis
audit᷑. Q quid mirũ si humanis uocibꝰ credere
non soleant infideles. qui ñ credunt diuinis :
filiꝰ dicebat sic̃ habes in euangłio. Pat̃ clarifica
nom̃ tuũ. Uox patris decȩlo audita ẽ. dicentis.
Clarificaui. & iterũ clarificabo. Infideles hȩc

Expanded text:
ec ego, Imperator auguste, carptim ac breviter impolita magis proposui, quam enodata digessi. Quod si qua Ariani inconsummata arbitrantur, ego vix fateor inchoata: si qua adhuc superesse opinantur, ego prope omnia; infidelibus enim totum deest, abundat fidelibus. Denique una confesam. 494 130. Hoc etiam totis Scripturarum exponitur libris, nec adhuc ab impiis creditur: Incrassatum est enim, ut scriptum est, cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos suos gravaverunt; ne quando oculis suis videant, et auribus audiant, et corde intelligant . Namque, more Judaico, aures suas Ariani claudere solent, aut serere tumultus, quotiescumque verbum salutis auditur. 131. Et quid mirum si humanis vocibus credere non soleant infideles, qui non credunt divinis? Filius Dei dicebat, sicut habes in Evangelio: Pater, clarifica nomen tuum. Vox Patris de coelo audita est dicentis: Et clarificavi, et iterum clarificabo . Infideles haec
Abbreviated transcription (Latin):
creatũ arbitraris. Ad illiꝰ gͦ festina sedẽ. ubi ignis
& sulphur. ubi ñ restinguit᷑ eiꝰ incendiũ. ne unquã
pena moriat᷑. Omitto alia hereticoꝵ portenta. ñ
nomino quid eis erit iudicũ. quȩerit forma senten¬
tiȩ. Respondebit his om̃ib & ille moralit̾. Popłs m̃s
quid feci tͥ. aut qͥd contristaui te: Nonne ex egipto
eduxi te. & ex domo seruitutis lib̾ auite : S parũ ÷
ex egypto lib̾asse. & ex domo seruicutis eripuisse.
plus est te ipsũ dedisse ꝓ nob̾. Dices gͦ. Nonne ur̃as om̃s
suscepi iniurias: Nonne corpꝰ meũ ꝓ uob̾ obtuli: Ñne
mortẽ appetiui qđ ñ erat diuinitatis meȩ. s ur̃ȩ
redẽptionis deuotione: Hȩcine referunt᷑ gr̃ȩ
Hoc ꝓficit sanguis m̃s sic̃ in ꝓpħa ipse iam dixi. qͦ
utilitas insanguine meo quia descendi in corru¬
ptionẽ: Hoc ergo ꝓfeci ut me impie negares. ꝓ qͦ
gaui. habes qđ ignoscas fragilitati carnis. De-¬

Expanded text:
 Manichaee, arbitraris: ad illius ergo festina sedem; ubi ignis  Manichaee, arbitraris: ad illius ergo festina sedem; ubi ignis et sulphur, ubi non restinguitur ejus incendium, ne umquam poena moriatur. 120. Mitto alia haereticorum portenta, non nomina; quid eis erit judicii, quae erit forma sententiae? Respondebit his omnibus et ille moraliter: Populus meus, quid feci tibi, aut quid constristavi te ? Nonne ex Aegypto eduxi te, et ex domo servitutis liberavi te? 121. Sed parum est ex Aegypto liberasse, et ex domo servitutis eripuisse: plus est te ipsum dedisse pro nobis. Dices ergo: Nonne vestras omnes suscepi injurias? Nonne corpus meum pro vobis obtuli? Nonne mortem appetivi, quod non erat divinitatis meae, sed vestrae redemptionis? Haeccine referuntur gratiae? Hoc profecit sanguis meus, sicut in Propheta ipse jam dixi: Quae utilitas in sanguine meo; quia descendi in corruptionem ? Hoc ergo profecit, ut me impie negaretis, progavi; habes quod ignoscas fragilitati carnis. De
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uerus ds̃ & solus tͥ ds̃ non sim: ñ possũ utiq tua
petcata donare.Hȩc arrianꝰ dicat & fotinianꝰ. Nego
te inquit dm̃. Respondebit ei dñs. Dix̃ insipiens in
corde suo. non ẽ. ds. De quo dictũ putas: De nideo.
gentili. andediabolo: De quo uns dictũ sit. fotimane.
tolerabilior ÷ ille qui tacuit. Iuuͦ & uoce ausus es dicere.
ut insipiente insipientior ꝓbareris. Negas gͦ in qͥt dm̃.
cum ego dixerim. dũ estis & filũ excelsi om̃s : Qtudm̃
negas. cuiꝰ oꝑa diuina circũspicis: Dicat & sabellianꝰ.
Ego te ipsũ patrẽ & filium & sp̃m sc̃m arbitror. Respon¬
debit & dñs. Non audis patrẽ. ñ audis filiũ: Nunqͥd
hic ulla confusio ẽ: Scriptura ipsa nos docet. patrẽ
cẽ. qui detulit iudiciũ. filiũ eẽ. qͥ iudicat. Non au¬
diabolũ credo. Respondebit ergo. Quid facis in cȩ¬
lestibꝰ: Uade ad auctorem tuum. Ego eos uolo eẽ¬

Expanded text:
cum verus et solus tibi Deus non sim, non possum utique tua cum verus et solus tibi Deus non sim, non possum utique tua peccata donare. 117. Haec Arianus dicat, et Photinianus: Nego te, inquit, Deum. Respondebit ei Dominus: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus . De quo dictum putas, de Judaeo, de gentili, an de diabolo? De quovis dictum sit, Photiniane, tolerabilior est ille, qui tacuit: tu vero et voce ausus es dicere, ut insipiente insipientior probareris. Negas ergo, inquit, Deum; cum ego dixerim: Dii estis, et filii excelsi omnes . Et tu Deum negas, cujus opera divina circumspicis? 118. Dicat et Sabellianus: Ego teipsum Patrem et Filium et Spiritum sanctum arbitror. Respondebit et Dominus: Non audis Patrem, non audis Filium. Numquid hic ulla confusio est? Scriptura ipsa te docet Patrem esse, qui detulit judicium: Filium esse, qui judicat. Non audiabolum credo. Respondebit ei: Ergo quid facies in coelestibus? Vade ad auctorem tuum. Ego eos volo mec
Abbreviated transcription (Latin):
iectũ dico. Referet ad hoc. Curgͥ lib̾tatẽ ac ueniã
ab eo petis. quẽ putas ꝓseruitio eẽ. subiectũ : uii
deo herere ꝓsecutionẽ tuã. Non urgeo. qͥ peccatoꝵ
meoꝵ sum consciꝰ. Non inuideo ueniã. qr ipse opto
indulgentiã. Uotũ tuũ scire desidero. En allego apud
iudicẽ desideria tua. ñ ꝓdo crimina. Seriem tuoꝵ
expecto uotoꝵ. Dic itaq ea que in cõmuni uoto st̃.
Dic inquã. Dñe. fac me ad iaginẽ dĩ. Responde-¬
nt& ille. Ad quã imaginẽ: Quã negasti: Dic. fac
me in corruptibilẽ. Referet utiq. Quomͦ te incorru¬
ptibilẽ facere possũ. quẽ tu creaturã dicendo. capacẽ
corruptibilitatis ẽẽ. uoliusti : Mortui resurgunt in¬
corrupti. & corruptibilẽ dicis. quẽ dm̃ cernis : Dic. bo¬
nus esto mͥ. Dicet. Quid postulas qđ negasti: Ego te
S nemo potest donare peccatũ. nͥ solus ds̃. Itaq

Expanded text:
Subjectum dico. Referet ad hoc: Cur igitur libertatem ac veniam Subjectum dico. Referet ad hoc: Cur igitur libertatem ac veniam ab eo petis, quem putas pro servitio esse subjectum? 113. Video haerere prosecutie sum conscius. Non invideo veniam, quia ipse opto indulgentiam: votum tuum scire desidero. En allego apud judicem desideria tua: non prodo crimina, seriem tuorum exspecto votorum. 114. Dic itaque ea quae in communi voto sunt; dic, inquam: Domine, fac me ad imaginem Dei. Respondebit ille: Ad quam imaginem? Quam negasti? 115. Dic: Fac me incorruptibilem. Referet utique: 492 Quomodo te incorruptibilem facere possum, quem tu creaturam dicendo, capacem corruptibilitatis esse voluisti? Mortui resurgent incorrupti, et tu corruptibilem dicis quem Deum cernis ? 116. Dic: Bonus esto mihi. Dicet tibi: Quid postulas, quod negasti? Ego te Sed nemo potest donare peccata, nisi solus Deus. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
diciint. sc̃s. sc̃s. sc̃s. Quid sibi uult sub uno nomine san-¬
ecitatis trina repetitio: Cur una laudatio: Si una
Non bis. ne sp̃m p̃teriret. Non quat̃. ne creat᷑as conuin¬
gerit. Q ut ostendet trinitatis unã ẽe.dĩtatẽ: cũ t̃̾cio
dixisset. sc̃s. sc̃s. sc̃s: addidit singłarit᷑. dñs sabaoth.
s adorat. Laudat᷑ trinitas. non laudat. Ego malo sic̃
seraphin credere. & sic̃ om̃s potestates uirtutesq cȩ¬
modũ concilies tͥ iudicẽ. Dic sane. dic inquã. Egote
texp̃e puto eẽ. dissimilẽ patri. Respondebit & ille.
Discerne si potes. Discerne in quã in quo putes eẽ. dis-¬
similẽ. Dic aliud. Creaturã inquies te arbitror. Res-¬
pondebit & xp̃c. Si duoꝵ hominũ testimoniũ uerũ ẽ.
tunec mͥ nec patri saltẽ credere debuisti. qͥ genitũ no
tuam. ut tͥ bonꝰ ñ sim. Om̃ipotentẽ ñ arbitror. Respon¬
debit& ipse. Non possũ gͦ tͥ tua peccata donare. Sub-

Expanded text:
ctus . 107. Quid sibi vult sub uno nomine sanctus . 107. Quid sibi vult sub uno nomine sanctitatis trina repetitio? Si trina repetitio, cur una laudatio? Si una non bis, ne Spiritum praeteriret: non quater, ne creaturas conjungeret. Et ut ostenderet Trinitatis unam esse deitatem, cum tertio dixisset: non adorat: laudatur Trinitas, non laudat. Ego malo sicut Seraphim credere, et sicut omnes Potestates Virtutesque coemodum concilies tibi judicem. Dic sane, dic, inquam: Ego te, Christe, puto esse dissimilem Patri. Respondebit et ille: Discerne, si potes; discerne, inquam, in quo putes esse dissimilem. 109. Dic aliud: Creaturam, inquies, te arbitror. Respondebit et Christus: Si duorum hominum testimonium verum est, tu nec mihi, nec Patri saltem credere debuisti, qui genitum notuam, ut tibi bonus non sim. 111. Omnipotentem non arbitror. Respondebit et ipse: Non possum ergo tibi tua peccata donare. 112.
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ suscicet acq iuuficet. Nemo enĩ inqͥt potest ue¬
nire ad me. nͥ pat̾ qui misit me traxerit eũ. & ego
re suscitabo eũ in nouissimo die. & tu filiũ dĩ ꝓ infit¬
mitate dicis eẽ. subiectũ. cui ꝑ at̾ trahit quos ille in
nouissimo die suscicet: Heccine tͥ uidet᷑ eẽ. subiectis
quia regnũ patri parat᷑ cũ pat̾ ad filiũ trahat. & ca.¬
lumniȩ locus ñ sit. cũ patri regnũ filiꝰ tradat. nec
aliqͥd p̃ferat᷑ Hec enĩ docum̃ta pietatis sc̃. qđ & pai
filio & filiꝰ patri tradit. Ita enĩ sibi tradunt: ut neq
ille qͥ accipit quasi alienũ adqͥrat. neq qͥ tradit amit¬
tat. Ad dext̾am qͦ sedere nulla p̃latio. nec ad sim¬
strã inuiria. Diuinitas enĩ gradũ nescit. nec loco a¬
liquo circũscribit᷑. nec temporib definit᷑. Angustis
nes & potestates uenerant᷑. ꝙ tu calũniaris: Adorant

Expanded text:
Filius suscitet atque vivificet: Nemo enim, inquit, potest veFilius suscitet atque vivificet: Nemo enim, inquit, potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, attraxerit eum: et ego resuscitabo eum in novissimo die . Et tu Filium Dei pro infirmitate dicis esse subjectum, cui Pater attrahit, quos ille in novissimo die suscitet? Haeccine tibi videtur esse subjectio, in qua regnum Patri paratur, cum Pater ad Filium trahat, et calumniae locus non sit, cum Patri regnum Filius tradat, nec aliquid praeferatur? Haec enim documenta pietatis sunt, quod et Pater Filio, et Filius Patri tradat; ita enim sibi tradunt, ut neque ille qui accipit, quasi alienum acquirat: nec qui tradit, amittat. 105. Ad dexteram quoque sedere nulla praelatio est, neque ad sinistram injuria; divinitas enim gradum nescit, nec loco aliquo circumscribitur, nec temporibus definitur. Angustis nes et Potestates venerantur, et tu calumniaris! Adorant
Abbreviated transcription (Latin):
Accipe etiã ubi ñ dicit pat̾. & p̃dicit filiꝰ. Amodo uide¬
bitis sedentẽ filiũ hominis ad dexterã uirtutis. & hoc
de assũptione corporis dicit. Huic dicit. sede addex¬
teram meam.Nã si de ȩt̃na sede diuinicatis inqͥris:
int̾rogatꝰ ãpilato si ipse ẽẽt. rex iudeoꝵ. aic. In hoc
sum natꝰ. Unde & paulus monet hoc eẽ. nob̾ utile. si
xp̃m ñ ex p̃cepto neq ex gr̃a. s quasi dilettissimum
filiũ ad dexterã dĩ sedere credamꝰ. Sic enĩ habes. Quȩ¬
sursũ st̃ querice ubi xp̃c ẽ. addexterã dĩ sedens. quȩ
sursũ st̃ sapite. Hoc ẽ. enim suꝑiora saꝑe. credere qͥa
xp̃c ut sedeat ñ quasi iussus obseqͥt᷑. s quasi filiꝰ dile¬
ccissimꝰ honorat᷑. Propt̾ rationẽ gͦ corporis dicit. sede
ad dext̾am meam. donec ponã inimicos cuos scabellũ
pedũ tuoꝵ. Qd̃ si & hoc ad calumniã trahis qr pat̃ dic̃.
ponã inimicos tuos: etiã pat̾ trahit ad filiũ quos

Expanded text:
icit Filius: Amodo videbitis Filium hominis sedentem ad dexteram virtutis . Et hoc de assumptione corporis dicit; huic dicit: Sede ad dexteram meam . Nam si de aeterna sede divinitatis inquiris, interrogatus a Pilato si ipse esset rex Judaeorum, ait: In hoc sum natus . Unde et Apostolus monet hoc esse nobis utile, si Christum non ex praecepto, neque ex gratia, sed quasi dilectissimum Filium ad dexteram Dsursum sunt, quaerite, ubi Christus est ad dexteram Dei sedens: quae sursum sunt, sapite . Hoc est enim superiora sapere, credere quia Christus ut sedeat, non quasi jussus obsequitur, sed quasi Filius dilectissimus honoratur. Propter rationem ergo corporis dicit: Sede ad dexteram meam Quod si et hoc ad calumniam trahis, quia Pater dixit: Ponam inimicos tuos; etiam Pater trahit ad Filium, quos