comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Carm̃ in nocte se dauid hab̾e indicat. dicens: Tu mͥ es refugiũ a p̃ssura quȩ
circũdedit me: exultatio mea. redime me a circũdantib me: Qui enĩ circũ¬
dari se p̃ssuris narrat. itam̃ dm̃ sibi eẽ exultationẽ nominat: ꝓcul dubio
carm̃ in nocte cantat. Quia igit᷑ penȩ semꝑ in bono carm̃ ponere scriptura
sacra cõsueuit: ita a nob oeiã in hoc loco debet intelligi. Ue autẽ in scriptura
sacra. sepius de et̾no luctu: sic̃ inp̃senti sol&e intelligi. Unde scriptũ ẽ. Ue impio
in malũ: retributio enĩ manuũ eiꝰ fiet ei. Et beatus iob loquit᷑ dicens: Si impiꝰ
fuero ue mͥ est: si autẽ iustꝰ. nõ leuabo caput saturatꝰ afflictione ⁊ miseria. Ius¬
toꝵ enĩ afflictio. tẽporcilis est Ue gͦ qđ dixit.a tẽporali afflictione distinxit:

Expanded text:
Carmen in nocte se David habere indicat, dicens: Tu es mihi refugium a pressura quae Carmen in nocte se David habere indicat, dicens: Tu es mihi refugium a pressura quae circumdedit me; exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Qui enim circumdari se pressuris narrat, et tamen Deum sibi esse exsultationem nominat, procul dubio carmen in nocte cantat. Quia igitur pene semper in bono carmen ponere Scriptura sacra consuevit, ita a nobis etiam in hoc loco debet intelligi. 33. Vae autem in Scriptura sacra saepius de aeterno luctu quam praesenti solet intelligi. Unde scriptum est: Vae impio in malo; retributio enim manuum ejus fiet ei . Et beatus Job loquitur, dicens: Si impius fuero, vae mihi est; si autem justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Justorum enim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lugubre carm̃t. dicere possumꝰ. S nos scripturȩ scicrȩ usũ sequentes. quȩ pęnȩ
semꝑ carm̃ ponere in prosꝑis sol&: hoc in loco ꝓbona parte dictũ carm̃ accipimꝰ.
Locutus ÷ dauid dño: uerba carminis ihuiꝰ. Salomon qͦq ait. Acetũ in nitro:
cantat carmina corde pessimo: Acetũ quippe si mittat᷑ innitro: fer
p̃dicationis dulcedinẽ bona suadet᷑ de correctione fit det̾ior: unde in murmu¬
rationẽ iniqͥtatis succendit᷑. unde ab iniqͥtate debuit cõpesci. Per helui quoq
de ingrato ac sese desꝑante dr̃. Et ñ dix̃ ubi ÷ ds̃ qͥ fecit me: qͥ dedit carmina
in nocte Carm̃ quippe in nocte ẽ: leticia intribulatione. Carm̃ in nocte
accipimꝰ: quando in p̃ssuris p̃sentib de futuris gaudiis consolam᷑: Carm̃ nob in
nocte ostendebat apłs: cũ dicebat: Spe gaudentes: intribulatione patientes.

Expanded text:
et lugubre carmen dicere possumus. Sed nos Scripturae sacrae usum sequentes, quae pene et lugubre carmen dicere possumus. Sed nos Scripturae sacrae usum sequentes, quae pene semper carmen ponere in prosperis solet, hoc in loco pro bona parte dictum carmen accipimusLocutus est David Domino verba carminis hujus . Salomon quoque ait: Acetum in nitro, et qui cantat carmina cordi pessimo . Acetum quippe si mittatur in nitro, ferraedicationis dulcedinem bona suadetur, de correptione fit deterior; et inde in murmurationis iniquitate succenditur, unde debuit ab iniquitate compesci. Per Heliu quoque de ingrato ac sese desperante dicitur: Et non dixit, Ubi est qui fecit me, qui dedit carmina in nocte? . Carmen quippe in nocte est laetitia in tribulatione. Carmen in nocte accipimus, quando in pressuris praesentibus de futuris gaudiis consolamur. Carmen nobis in nocte ostendebat apostolus cum dicebat: Spe gaudentes, in tribulatione patientes .
Abbreviated transcription (Latin):
pimꝰ. qr hȩc ⁊plene necdũ cognoscimꝰ.: itam̃ medullitꝰ amamꝰ: ⁊ in multis
spĩtalib sensib qͦs icĩ cognouimꝰ. ueritatis pabulo pascim᷑. Dicat gͦ. Qui erat
scriptꝰ intꝰ ⁊ foris. qr in sacro eloquio ⁊ dictis occultiorib atq sublimiorib saci¬
ant᷑ fortes. ⁊ p̃ceptis aꝑciorib nos nutrim᷑ paruuli : unde scribtũ ẽ. Montes
excelsi ceruis: petra refugiũ erinaciis. Habeant enĩ montes intelligentiã.
qui iã contẽplatianis saltus dare nouer̃. S petra sit refugiũ erinaciis: qr
in petrȩ nr̃ȩ refugio. id ÷ in xp̃o fide saluam᷑ Unde ⁊ quib dã dr̃ Nichil me
iudictiui scire int̾ uos nisi xp̃m iħm: & hunc crucifixũ. Acsi diceret Quia¬
uos caꝑe diuinittitis eiꝰ misteria nõ posse pensaui: sola uob̃ humanitatis eiꝰ infir
aliquando in bono. aliquando uͦ in malo dici: dubiũ nõ est. Quia iletũ carm̃.

Expanded text:
plene necdum cognovimus, et tamen medullitus amamus, et in multis spiritalibus sensibus, quos jam cognovimus, veritatis pabulo pascimur. 31. Dicat ergo: Qui erat scriptus intus et foris, quia in sacro eloquio et dictis occultioribus atque sublimioribus satiantur fortes, et praeceptis apertioribus nos parvuli nutrimur. Unde scriptum est: Montes excelsi cervis, petra refugium herinaciis . Habeant enim montes intelligentiae, qui jam contemplationis saltus dare noverunt. Sed petra sit refugium herinaciis, quiin petrae nostrae refugio, id est, in Christi fide salvamur. Unde et quibusdam dicitur: Nihil me judicavi scire inter vos nisi Chrivos capere divinitatis ejus mysteria non posse pensavi, sola vobis humanitatis ejus infirmet vae. 32. Carmen aliquando in bono, aliquando vero in malo dici dubium non est, quia et laetum carmen,
Abbreviated transcription (Latin):
in desꝑationẽ deprimat: qr maior ÷ potentia medici. quã magnitudo langoris ur̃i.
Quid ÷ enĩ qđ p̃parare ad salutẽ ñ possit. qͥ potuit om̃ia ex nichilo creare: uni¬

Expanded text:
in desperationem deprimat, quia major est potentia medici, quam magnitudo languoris nostri. in desperationem deprimat, quia major est potentia medici, quam magnitudo languoris nostri. Quid est enim quod reparare ad salutem non possit, qui potuit omnia ex nihilo creare? Uni
Abbreviated transcription (Latin):
& angłis eiꝰ. In hoc ittiq uolumine cunctti quȩ ȩdificant. om̃ia q
erudiant : scripta cõtinent᷑: Peccasti enĩ. &iã penitet illicita ꝑpetrasse: ut
ad agendã pęnitentiam docearis. ibi inuenis lam̃ta spe cȩlestiũ gaudioꝵ Men¬
tẽ releuare desidas: ibi ad consolationẽ tuã inuenis carm̃. Sin uͦ ⁊ mala ꝑpe-¬
trasti. & hec te ꝑpetrasse nõ penitet.s ceruicẽ m̃tis erigis: ad nullas pęnitentiȩ
lam̃tationes inclinaris. nulla cęlestiũ gudioꝵ expectatione corrigeris. ueł
nec spes ad suꝑna p̾mia exaltat. dc̃pnationis suȩ iã nunc penã ꝓspiciat: ⁊ sine
excusatione in et̾nũ suppliciũ cadat. Quid igitꝰ fr̃s. qͥd agendũ ÷ nob. nisi ut
euigilemꝰ ad huiꝰ uerba uoluminis. ⁊ mala quȩ nos egisse meminimꝰ fletib puni-¬
amꝰ. ut ꝑ lam̃tti penitentiȩ. ꝑueniamꝰ ad uitȩ carm̃: Ne si affligi modo peniter¬
do nolumꝰ. ue postmodũ sine fine sentiamꝰ: Nec nos nr̃oꝵ uulnerũ multitudo

Expanded text:
 angelis ejus . In hoc itaque volumine cuncta quae aedificant, omnia quae erudiunt, scripta continentur. Peccasti enim, et jam te poenitet illicita perpetrasse, ut ad agendam poenitentiam docearis, ibi invenis lamenta. Spe coelestium gaudiorum mentem relevare desideras, ibi ad consolationem tuam invenis carmen. Sin vero et mala perpetrasti, et haec te perpetrasse non poenitet, sed cervicem mentis erigis, ad nullas poenitentiae lamentationes inclinaris, nulla coelestium gaudiorum exspectatione corrigeris, velis nec spes ad superna praemia exaltat, damnationis suae jam nunc poenam prospiciat, et sine excusatione in aeternum supplicium cadat. 35. Quid igievigilemus ad hujus verba voluminis, et mala quae nos egisse meminimus fletibus puniamus, ut per lamenta poenitentiae perveniamus ad carmen vitae? Ne si affligi modo poenitendo nolumus, vae postmodum sine fine sentiamus. Nec nos nostrorum vulnerum multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
heres. si ad huc t̾renis uoluptatib delecturis. amare nõ potes gaudia ȩt̾na
quȩ uides. Cognosce gͦ in hoc uolumine ue. qđ in eo scriptũ ẽ: atq ab animo ꝑ
timorẽ expelle qđ diligis. ut possis ex iudicio carm̃ amare qđ legis Ibi qͥppe
sub uniꝰ dãpnattͥ speciȩ multitudo exprimit᷑ rȩꝓboꝵ: cũ uoce ueritatis dr̃
Ligatis pedib eiꝰ ac manib. mittite eũ intenebras exteriores: illic erit flet̾
in interiorib sua sponte decider̃: ut ueritatis lum̃ nõ credendo. nec bene oꝑan¬

Expanded text:
eres, si adhuc terrenis voluntatibus delectaris, amare non potes gaudia aeterna, quae audis. Cognosce ergo in hoc volumine vae quod in eo scriptum est, atque ab animo per timorem expelle quod diligis, ut possis ex judicio carmen amare quod legis. Ibi quippe sub unius damnati specie multitudo omnis exprimitur reproborum, cum voce Veritatis dicitur: Ligatis pedibus ejus ac manibus, mittite eum in tenebras exteriores; illic erit fletus in interioribus sua se sponte dejecerunt, ut veritatis lumen nec credendo nec bene operan
Abbreviated transcription (Latin):
ex asꝑassee. Nã sic̃ mali idõ dm̃ ex asꝑant. qr locunt᷑ uł fticiunt mala: itti nõnũ¬
quã boni ex asꝑant. qr reticent bona. Illis ittiq culpa ÷ ꝑuersa agere: istis
recta reticere In hoc gͦ cũ malis & iaĩ boni simul dm̃ ex asꝑant: qr cũ ꝑuersa
nõ increpant. eis ꝑ ꝑuersũ silentiũ ꝓficiendi licentiã p̃stant. Seqr̾. Aꝑi os tuũ.

Expanded text:
exasperasset. Nam sicut mali ideo Deum exasperant, quia loquuntur vel faciunt mala, ita nonnunexasperasset. Nam sicut mali ideo Deum exasperant, quia loquuntur vel faciunt mala, ita nonnunquam boni exasperant, quia reticent bona. Illis itaque culpa est perversa agere, istis recta reticere. In hoc ergo cum malis etiam boni simul Deum exasperant, quia cum perversa non increpant, eis per suum silentium proficiendi licentiam praestant. Sequitur: « Aperi os tuum
Abbreviated transcription (Latin):
mala quȩ fieri conspicis ipse ne facias: ne hoc qđ ꝓhibe niteris. ipse comittas:
Om̃is ⁊ enĩ p̃dicator intenta sẽꝑ deb& m̃te pensare: ne qͥ missus ÷ lapsos erige¬
re. ipse in prauitatẽ oꝑis cũ lapsis cadat. Et pauli hunc apłi sentencia feriat
dicentis: in qͦ alterũ iudiccis teipsũ cõdempnas. Unde balaã dĩ spu repletus
ad loquendũ. s tam̃ in carnalẽ uitã suo sp̃u retentꝰ: de sem& ipso loquit᷑ di¬
cens. Dix̃ auditor sermonũ dĩ qͥ nouit doctrinã altissimi. ⁊ uisiones omp̃is uidet
qͥ cadens aꝑtos hab& ocłos: Cadens aꝑtos ocłos habuit: qͥ rectũ qđ diceret
uidit: s recte uiuere cõtẽpsit. Cadens uidelic& in ꝑuerso oꝑe. & aꝑtos habens
ocłos in scã p̃dicatione Est tum̃ aliud qđ possit intelligi. cũ beatꝰ iezechiel qͥ
ad p̃dicationẽ mittit᷑: esse ex asꝑans ꝓhibet᷑. Nisi enĩ ad loquenda uerba cũ mit

Expanded text:
mala quae fieri conspicis, ipse non facias, ne hoc quod prohibere mitteris ipse committas. Omnis etenim praedicator intenta semper debet mente pensare ne qui missus est lapsos erigere ipse in pravitate operis cum lapsis cadat, et Pauli hunc sententia feriat dicentis: In quo alterum judicas teipsum condemnas . Unde Balaam Dei spiritu repletus ad loquendum, sed tamen in carnali vita suo spiritu detentus, de semetipso loquitur, dicens: Dixit auditor sermdens apertos habet oculos . Cadens apertos oculos habuit, qui rectum quod diceret vidit, sed recte vivere contempsit. Cadens videlicet in perverso opere, et apertos habens oculos in sancta praedicatione. 27. Est tamen aliud quod possit intelligi cur beatus Ezechiel, qui ad praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
ne tim̃di sułt ne offendat᷑: neforte ille ꝑ eos ꝓuocet᷑ ad irã qui eoꝵ corda sẽꝑ in habi¬
tat. Nc̃i sic̃ suꝑiꝰ dictũ ẽ. si malos offendimꝰ timere minime debemꝰ qr illis nr̃a
actio displic&: quib nec iusticia creatoris plac&e: Quid gͦ tim̃dũ ẽ. si nob̾ ingrati
sunt qͥ dõ amabiles nõ sunt : unde recte nunc dicit᷑: Uerba eoꝵ ne timeas. et
uultꝰ eoꝵ ne formides: qr domꝰ ex asꝑans ẽ.: Acsi aꝑte diceret᷑. Tim̃di essent

Expanded text:
 eos ille provocetur ad iram, qui eorum corda semper inhabitat. Nam, sicut superius dictum est, si malos offendimus, timere minime debemus, quoniam illis nostra actio displicet, quibus nec justitia creatoris placet. Quid ergo timendum est, si nobis ingrati sunt, qui Deo amabiles noh sunt? Unde recte nunc dicitur: Verba eorum ne timeas, et vultus eorum ne formides, quia domus exasperans e
Abbreviated transcription (Latin):
uerantib uł abono cadentib sed post culpas ꝑpenitentiã surgentib patet.
Nunc aũ postquã singulȩ inoriente & aquilone et austro portȩ descriptȩ
funt: cũ interioris atrii rursũ portȩ singulȩ in austro & oriente atq aquilo¬
ne describunt᷑. aspirante dõ magna intentione opus ẽ. sinũ tantȩ ꝓfunditatis
indagare. Si enĩ portarũ nomine scõs p̃dicatores accipimꝰ : Sciendũ nob̾ est
c una ẽ. eccła in p̃dicatorib testam̃ti ueteris ac noui portȩ aũ s¬
to gradus habent: qr sc̃ĩ sp̃s septi formẽ gram cõcordit̾ p̃dicant. octauo uͦ
gradu. ad nuntiant retributionis ȩc̃nȩ. Unde scriptũ ẽ. Da partẽ septẽ nec nõ

Expanded text:
verantibus, vel a bono cadentibus, sed post culpas per poenitentiam surgentibus patet. verantibus, vel a bono cadentibus, sed post culpas per poenitentiam surgentibus patet. Nunc autem postquam singulae in oriente et aquilone, et austro portae descriptae sunt, cur interioris atrii rursum portae singulae in austro et oriente atque aquilone describuntur? Aspirante Deo magna intentione opus est sinum tantae profunditatis indagare. Si enim portarum nomine sanctos praedicatores accepimus, sciendum nobis est, quia una est Ecclesia in praedicatoribto gradus habent: quia sancti Spiritus septiformem gratiam concorditer praedicant. Octavum vero gradum annuntiant retributionis aeternae. Unde scriptum est: « Da partem septem nec no
Abbreviated transcription (Latin):
palmarũ infronte illtus hinc et inde. & inocto gradus ascensus eiꝰ. Quid
itaq interiori atrio. qͥd thalamo. qͥd frontib qͥd uestibulo. qͥd fenestris. qͥd
longitudine & latitudine.: qͥd palmarũ cęlatura signet᷑. late iã suꝑius diximꝰ.
Nec oportet ut ineisdẽ iteru. sed in his solũ modo quȩ necdii dicta st̃. occupe¬
mur. Nunc gͦ quȩrendũ nob est quȩ iste tres portȩ interiores sint: uł qͥd est
qđ etrundẽ portarũ uestibula uiginti qͥnq cubitis longitudine. & qͥnq cu-
bitis latitudinẽ metiunt᷑: uł quur ad eas nõ septẽ sic̃ deportis ext̾iorib dictũ
fuerat. sed octo gradib ascendit᷑. Porta enĩ atrii intioris quȩ suꝑius dicta ẽ.
dehis trib portis interiorib nõ ẽ: qr illa cõtra orientis & aquilonis portam
respicere dr̃. iste aũ singubȩ interius ad austrũ uł orientẽ & aqͥlonẽ positȩ¬
locutione iã dictũ ẽ. uł iudeae & gentilitati. uł inchoantib atq in bono ꝑse¬

Expanded text:
in octo gradibus ascensus ejus. 2. Quid itaque interiori atrio, quid thalamo, quid frontibus, quid vestibulo, quid fenestris, quid longitudine et latitudine, quid palmarum caelatura signetur, late jam superius diximus , nec oportet ut in eisdem iterum, sed in his solummodo quae necdum dicta sunt occupemur. Nunc ergo quaerendum nobis est quae istae tres portae interiores sint, vel quid est quod earumdem portarum vesbitis in latitudine metiuntur: vel cur ad eas non septem, sicut de portis exterioribus dictum fuerat, sed octo gradibus ascenditur. Porta enim atrii interioris, quae superius dicta est, de his tribus portis interioribus non est, quia illa contra orientis et aquilonis portam respicere dicitur. Istae autem singulae interius ad austrum vel orientem et aquilonem positlocutione jam dictum est, vel Judae et gentilitati, vel inchoantibus atque in bono perse
Abbreviated transcription (Latin):
censu pat̾no ducentus auri micias luniccensis cenobio qͦt anis disposuit
signari diẽ utriꝰq exitꝰ et de cartere scilicet et de corpore celebre

Expanded text:
censu paterno, ducentas auri vncias Cluniacensi Cœnobio quotannis disposuit censu paterno, ducentas auri vncias Cluniacensi Cœnobio quotannis disposuit assignari, diem vtriusque exitus, & de carcere scilicet, & de corpore celebrem
Abbreviated transcription (Latin):
dileccionis patris ciꝰ fredelandi qͥ dimiacense monast̾iũ multo sib aftrin¬
rerat beneficio: Cũ itaq ꝓ eo placabiles offerrent᷑ hostie cũ p̃ces multipli¬
carent᷑. ꝑ ep̃m quendã de lib̾acionis sue diẽ eẽ ꝓximũ beatꝰ ei petrus in di¬
cauit obtinente clumacensis abbis et cõuent̾ ut in t̾cessione ut lib auindis
asnissũ reciꝑet ĩꝑiũ Nec mora idẽ apłs dormientas sintulo apparuit grauia
cõminat᷑ nisi frĩ educto decartere male ablatã restitueret dignitatẽ. Ei ꝑge¬
i fibi parit̾ et regno restitutꝰ ut lib̾atorẽ suũ uide ⁊ colloqͥo eiꝰ donari mere¬
ret᷑: destinatis apicibꝰ ĩplorauit Implet᷑ uotũ potestatis et pireneis montil
transcensis. di seruus solẽpnit̾ et apparatu festiuo suscipit᷑: Exultat rex
tanti ad uentu hospitis nichil in actu. nichil in ũbo nichil ĩ habitu p̃t̃ doco¬
nã moꝵ reꝑiens. Quine ĩt̾ cessorib suis ĩgratꝰ aliquando uidetꝰ duplicato

Expanded text:
dilectionis patris ejus Fredeleidi, qui Cluniacense monasterium multo sibi astrinxerat beneficio. Cum itaqcopum quendam deliberationis suæ diem esse proximum beatus ei Petrus indicauit, obtinente Cluniacensis Abbatis & Cōuētus intercessione, vt liber a vinculis amissum reciperet imperium. Nec mora idem Apostolus dormienti Santulo apparuit, grauia comminatur nisi fratri educto de carcere, male ablatam restitueret dignitatē. Experge& sibi pariter et regno restitutus, vt liberatorem suum videre, & colloquio eius donari mereretur, destinatis apicibus implorauit. Impletur votum potestatis, & Pyrenæis montibus transcensis, Dei seruus solemniter & apparatu festiuo suscipitur. Exultat Rex tanti aduentu hospitis, nihil in actu, nihil in verbo, nihil in habitu præter doctrinam morum reperiens. Qui ne intercessoribus suis ingratus aliquando videretur, duplicato
Abbreviated transcription (Latin):
ex auditas rei euent ostendit Ille nimirũ sensu parit̾ amisso et uisu. suoꝵ
manibꝰ ad domũ defert᷑ cõfusa loquens om̃ia. ⁊ suscitatã ad uersũ me
iusti uidicis indignationẽ aliis qͦq demonstrans inditiis euis enĩ lectꝰ
in nocte bis accensus illũ pene debito cõsupsit incendio qͥ sc̃uarii posses
sionẽ exactionẽ in debitis cõsumebat et repinis Quib ille flagellis¬
flagellis co actus ad se tandẽ reuertit᷑. ab iurat ex actiones dãpna
refcituit. pollicit̾ in scũariũ dm̃ se nichil de inceps p̾sũpturũ:
Unde factũ ẽ ut qͥ seruũ dĩ cõtẽpnendo duplex traxerat in cõmodũ
resspiscendo diuina ultione rep̃ssa : plenã reciꝑet sanitatẽ:
es pende lector quo affectu de nimia caritate ipsi

Expanded text:
exauditas rei euentus ostendit. Ille nimirum sensu pariter amisso & visu, suorū exauditas rei euentus ostendit. Ille nimirum sensu pariter amisso & visu, suorū manibus ad domum defertur, confusa loquens omnia, & suscitatam aduersum se iusti iudicis indignationē, aliis quoq. demōstrans indiciis. Eius enim lectus in nocte bis accensus illum psionem exactionibus indebitis consumebat et rapinis. Quibus ille flagellis coactus, ad se tandem revertitur; abjurat exactiones, damna restituit, pollicitus in sanctuarium Domini se nihil deinceps praesumpturum. Unde factum est ut qui servum Dei contemnendo duplex traxerat incommedum, resipiscendo divina ultione repressa plenam reciperet sanitatem. 35. Perpende, lector, quo affectu commissarum si
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ tuũ ate hodie Qđ ꝓfecto uaticimũ rei exitꝰ declarauit Expulsus
⁊ enĩ acõsulatu tã diucõtẽptor ille afrẽ suo fulcone detentꝰ ẽ in carcere.¬
ut nõ priꝰ acustodia corpꝰ ꝗm sp̃s ẽ acorpore solueret᷑ Cui ad cumulũ
ultionis hoc etiã accessit ut amisso sensu in pueriles ineptias ad mortẽ usq¬
e rardꝰ qͦq decastit retortorio¬
in uilla cauariacũ q̃ uiris ẽ monast̾ii clumacensis ex accionibꝰ
in solitis debaccatꝰ. similẽ pene suftinuit ultionẽ: Hic aliqͦndui pacient᷑
toleratꝰ de inde ꝑ pͥncipes ⁊ecclesiasticas ãmonitꝰ ꝑ sonas ut atiranniors
de sisteret in iuriis cũ om̃s eqͦ sꝑneret. totũ rei huiꝰ negotiũ beatꝰ hugo
ioħi baptisce cõmisit Ad quẽ ille cõuersus ad uersus p̾fatũ sathanã la¬
crimis et gemitu ꝓ̃ptissimũ eiꝰ postulat auxiliũ Nec mora p̃ces ab̃bis

Expanded text:
regnum tuum a te hodie. Quod profecto vaticinium rei exitus declarauit. Expulsus regnum tuum a te hodie. Quod profecto vaticinium rei exitus declarauit. Expulsus etenim a Consulatu, tamdiu contemptor ille aut non prius a custodia corpus, quam spiritus a corpore solveretur. Cui ad cumulum ultionis hoc etiam accessit, ut amisso sensu in pueriles ineptias ad mortem us34. Berardus quoque de castro Retortorioin villam Cavariacum quae juris est monasterii Cluniacensis, exactionibus insolitis debacchatus, similem poenae sustinuit ultionem. Hic aliquandiu patienter toleratus, deinde per principes & Ecclesiasticas ammonitus personas, vt a tyrannicis desisteret iniuriis, cum omnes æque sperneret, totum huius rei negotium B. Hugo Ioanni Baptistæ cōmisit. Ad quem ille conuersus, aduersus præfatum Sathanam lachrymis & gemitu, promptissimum eius postulat auxilium. Nec mora preces Abbatis
Abbreviated transcription (Latin):
cenobii. ut et cõsilio et orationũ int̾uentu obp̃sse sub ueniret abbatie. turonis
usq fatigari nõ distulit eo labentiꝰ difficultatẽ une assumens qͦ idẽ locꝰ aclu¬
macensi disciplina monastice religionis fundam̃ta susceꝑit Uemens autẽ
ad comitẽ. cũ nichil ꝓficeret uerbis nec aplecti genia nec aduolui pedibꝰ
crubuit: assũpta ẽ om̃is forma supplicandi qͣ mansuetudo etiã apd cru¬
deles ꝓuocat᷑ potestates. Ille tam̃ animũ gerens obduratũ abbate auersatꝰ
ẽ. supplicantẽ. Qui adhanc qͦq ꝓrupit in saniã : ut diceret se beati mar¬
tai cõuentũ ad obseqͥũ uniꝰ asini redacturũ Surgens tandẽ dĩ seriuis
apuluere cũ assuptũ damidẽ tirannũ salutiferis emollire interet᷑ eloqͥ
ille rupta qͣ clamis astringebat᷑ fibula cõtẽptis ȩxortationibꝰ abscessit
a bscedenti : uir ꝓpħico tact̾ spũ illud samuel dixisse memorat᷑ Scissũ ẽ

Expanded text:
enobii, ut et consilio et orationum interventu oppressae subveniret abbatiae, Turonis usque fatigari non distulit, eo libentius difficultatem viae assumens, quod idem locus a Cluniacensi disciplina, monasticae relad Comitem, cum nihil proficeret verbis, nec amplecti genua, nec aduolui pedibus erubuit. Assumpta est omnis forma supplicandi, qua mansuetudo etiam apud crudeles prouocatur potestates. Ille tamen animum gerens obduratum, Abbatem auersatus est supplicantem. Qui ad hanc quoque prorupit insaniam, vt diceret se beati Martini Conuentum, ad obsequium vnius asini redacturum. Surgens tādem Dei seruus a puluere, cum assumptū chlamyde tyrānum, salutiferis emollire niteretur eloquiis, ille rupta, qua chlamys astringebatur, fibula contēptis exhortationibus abscessit. Abscedēti, vir prophetico tactus spiritu, illud Samuelis dixisse memoratur. Scissum est
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tatur grauitudo uł grauitas Ierechiel: fortitudo dĩ: Buzi:
despectus uł contẽptus Caldei: captiuantes. & quasi demones Uenit gͦ
ierechiel iuxta fluuiũ chobar Quia enĩ chobar grauitudo uł grauittis
dicitur. quid ꝑ chobar fluuiũ nisi humanũ genus congrue designat᷑:
Qđ ab ortu defluit ad mortẽ: ⁊ grauis sibi ÷ ex peccatis quȩ ꝑpetrat¬
& portat. Quia sicut scriptũ ẽ: iniquitas in talentũ plumbi sedet:
Omne enĩ petcatũ graue est: qr ñ ꝑmittit animã ad sublimia leuari:
Unde ⁊ ꝑ psalmistã dicit᷑: Filii hominũ usquequo graui corde Scrip¬
tũ uero de hĩo ẽ: qr ipse ÷ dĩ uirtus & dĩ sapientia Ulenit gͦ ieze¬
chiel iuxta fluuiũ chobar: qr fortitudo dĩ ꝑ in carnationis suȩ miste¬
riũ ꝓpinquare dignatti ÷ peccatoꝵ suoꝵ pondera portanti generi hu¬

Expanded text:
interpretatur gravitudo, vel gravitas; Ezechiel, fortitudo Dei; Buzi, interpretatur gravitudo, vel gravitas; Ezechiel, fortitudo Dei; Buzi, despectus vel contemptus; Chaldaei, captivantes, vel quasi daemones. Venit ergo Ezechiel juxta fluvium Chobar; quia enim Chobar gravitudo, vel gravitas dicitur, quid per Chobar fluvium, nisi humanum genus congrue designatur? Quod ab ortu defluit ad mortem, et grave sibi est ex peccatis, quae et perpetrat et portat, quia, sicut scriptum est: Iniquitas in talentum plumbi sedet . Omne enim peccatum grave est, quia non permittit animam ad sublimia levari. Unde et per Psalmistam dicitur: Filii hominum, usquequo gravi corde ? Scriptum vero de Domino est, Qchiel juxta fluvium Chobar; quia fortitudo Dei per incarnationis suae mysterium propinquare dignata est peccatorum suorum pondera portanti generi hu
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ieremias atq daniel ꝓphetiȩ sp̃m pueri ꝑceperunt: quia miracu¬
la in exemplo oꝑationis nõ sunt trahenda. Omp̃s enĩ ds̃ ⁊ linguas
infantiũ facit di sertus: & ex ore infantiũ atq laetentiũ ꝑficit laudẽ: Sed
aliud ÷ qđ de doctrinȩ usu atq disciplina dicimus: aliud qđ de miraculo
scimus Iam uero si querit᷑ ut in ipsa quoq ȩxtitis illius exp̃ssione misticũ
at: ipse quoq ȩttitis suȩ tẽpore ostendat. Anno tricesimo iez echiel
prophȩ cęli aꝑti sunt. & uidit uisiones dñi iuxta fluuiũ chobar: quia¬
& quasi tricesimo ȩtatis suȩ anno dñs ad fluuiũ iordanem uenit:
Ibi ittiq cęli aꝑti sunt: qr sp̃s in columba descendit. Uox quoq de cȩlo
sonuit : dicens: Hic ÷ filius m̃s dilectus: in quo mͥ cõplacui Sed & ipsci
hebrȩa uerba: multũ nob̾ ad misteriũ interp̃tandũ ualent Nã chobar.

Expanded text:
quod Jeremias atque Daniel prophetiae spiritum pueri perceperint, quia miracuquod Jeremias atque Daniel prophetiae spiritum pueri perceperint, quia miracula in exempla operationis non sunt trahenda. Omnipotens enim Dominus infantium fecit disertas, et ex ore infantium perfecitaliud est quod nos de doctrinae usu atque disciplina discimus, aliud quod de miraculo scimus. 5. Jam vero si quaeritur ut in ipsa quoque aetatis illius expressione mysticum at, ipso quoque aetatis suae 1185 tempore ostendat. Anno tricesimo Ezechielis prophetae coeli aperti sunt, et vidit visiones Domini juxta fluvium Chobar, quia quasi tricesimo aetatis suae anno Dominus ad fluvium Jordanem venit. Ibi itaque coeli aperti sunt, quia Spiritus in columba in quo mihi complacui . 6. Sed et ipsa Hebraea verba multum nobis ad mysterium interpretandum valent. Nam Chobar
Abbreviated transcription (Latin):
plene ꝑcipiat. ꝑdat soliditatẽ sucĩ. ne inpulsa ruat. ne uel ut arbustũ
sine radicib dũ plusquã tolerare ual& cõcutitur: arescat Ad exem¬
plũ ergo nõ sunt ostendenda: nisi quȩ firma sunt: Prius eͥnĩ cõualesce
re deb& mens. atq ad utilitatẽ ꝓximoꝵ postmodũ demonstrari: Cũ
icĩ nec ꝑ laudẽ eleuatu corruat. nec ꝑuituperationẽ ꝑcussa  tabescat.
Nlcĩ & si timotheo dicit᷑ prȩcipe hȩc & doce. nemo adolescentiã tuã con¬
tẽpnat: sciendũ ÷ qđ in sacro eloquio non nũquã adolescentia iuuen¬
tus uoccitur:. Unde scriptũ ẽ. Letare iuuenis in ad olescentia tua.
Propħa igitur ut ostendat᷑ cuius auctoritatis sit inp̃dicatione. ȩtatis
solide eẽ. de scribitur: quatinꝰ ei cũ uita & spũ. om̃ia quȩ ad p̃dicandũ
congruunt. concardare uideant᷑: Hec contra hȩc mouere quẽpiã deb&e.

Expanded text:
plene percipiat, perdat soliditatem suam, ne impulsa ruat, ne velut arbustum plene percipiat, perdat soliditatem suam, ne impulsa ruat, ne velut arbustum sine radicibus, dum plus quam tolerare valet concutitur, arescat. Ad exemplum ergo non sunt ostendenda nisi qure debet mens, atque ad utilitatem proximorum postmodum demonstrari, cum jam nec per laudem elevata corruat, nec per vituperationem percussa contabescat. Nam et si Timotheo dicitur: Praecipe haec, et doce; nemo adolescentiam tuam contemnat : sciendum est quod in sacro eloquio nonnunquam adolescentia juventus vocatur; unde scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Profecto igitur, ut ostendatur cujus auctoritatis sit in praedicatione aetatis solidae esse, describitur quatenus ei cum vita et spiritu omnia quae ad praedicandum congruunt, concordare videantur. Nec contra haec movere quempiam debet
Abbreviated transcription (Latin):
accipimꝰ. in infirmitate primi nr̃i temporis bonã oꝑationẽ: In qua tam̃
arandũ non est: qr cũ prima sunt ad olescentiȩ uł iuuentutis nr̃ȩ tẽpora.
nob̾ ad huc a p̃dicatione cessandũ ẽ. ut uomer linguȩ nr̃ȩ ꝓscindere.
nõ audeat terrã cordis alieni. Iuo usq ⁊enĩ infirmi sumus. cõtinere nos
intra nos met ipsos debemus: ne dũ temere bona citius ostendimus.
amitttimus: Quia & arbusta plantata si prius in t̾ra radicata ñ fuerint:
manu tucta citius arescunt: At uero si semel radicẽ fixerint: manus
tangit. & tum̃ nil officit. Uenti impellunt: nec tum̃ impellentes ledunt:
Et constructi parietes si inpellant᷑ eruuntur: nisi a suo prius fuerint
humore siccati. Mens itaq ab humore quo usq. prauitttis suȩ ꝑfectȩ
nõ fuerit ex siccata: alienȩ linguȩ manu tangiꝰ debet. Ne priusquã

Expanded text:
accipimus in infirma aetate primi nostri temporis bonam operationem. In qua tamen accipimus in infirma aetate primi nostri temporis bonam operationem. In qua tamen arandum non est, quia cum prima sunt adolescentiae vel juventutis nostrae tempora, nobis adhuc a praedicatione cessandum est, ut vomer linguae nostrae proscindere non audeat terram cordis alieni. Quoadusque etenim infirmi sumus, continere nos intra nosmetipsos debemus, ne dum tenera bona citius ostendimus, amittamus, quia et arbusta plantata si prius in terra radicata non fuerint, manu tacta citius arescunt; at si semel radicem fixerint, manus tangit, et tamen nil officit; venti impellunt, nec tamen impellentes laedunt. Et constructi parietes si impellantur, eruuntur, nisi a suo prius fuerint humore siccati. Mens itaque quousque ab humore pravitatis suae perfecte non fuerit exsiccata, alienae linguae manu tangi non debet, ne priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
est. Subiungit enĩ hoc qđ exterius loqui ineoat: acsi ei ⁊ illud foris
sit qđ intꝰ uidet. hoc autẽ qđ dicit᷑. qr tricesimo anno sp̃m ꝓphetiȩ acce¬
ꝑit. indicat nob̾ aliquid considandũ: uidelicae quia iuxta rationis
usũ doctrinȩ sermo nõ suppetit: nisi in eitite ꝑfecta Unde & ipse
dñs anno duodecimo ȩccitis suȩ in medio doctoꝵ in tẽplo sedenis: nõ
docens s in t̾rogans uoluit inueniri. Ut enĩ ñ auderent homines in
infirmitate p̃dicare: ille anno duodecimo ȩtatis suȩ in terrogare
homines ÷ dignatus in t̾ra. qui ꝑ diuinitatẽ suã semꝑ angłos doc& in cęlo
Quia enĩ ipse ÷ dĩ sapientia: de ipso angłi uidendo bibunt. hoc qđ bea
titudine ȩt̃nai saciant᷑. Qđ moises quoq sub allegorie misterio. ammo¬
net : dicens. Non arabis in primogenito bouis. Primogenitũ enĩ bouis

Expanded text:
est. Subjungit enim hoc quod exterius loqui inchoat, ac si et illud foris est. Subjungit enim hoc quod exterius loqui inchoat, ac si et illud foris sit quod intus videt. 3. Hoc autem quod dicitur, quia tricesimo anno spiritum prophetiae acceperit, indicat aliquid nobis considerandum, videlicet quia juxta rationis usum doctrinae sermo non suppetit nisi in aetate perfecta. Unde et ipse Dominus anno duodecimo aetatis suae in medio doctorum in templo sedens, non docens, sed interrogans voluit inveniri . Ut enim non auderent homines in infirma aetate praedicare, ille anno duodecimo aetatis suae interrogare homines est dignatus in terra, qui per divinitatem suam semper angelos docet in coelo. 1184 Quia enim ipse est Dei sapietitudine aeterna satiantur. Quod Moyses quoque sub allegoriae mysterio admonet, dicens: Non arabis in primogenito bovis . Primogenitum enim bovis
Abbreviated transcription (Latin):
S prima nob̾ questio orit᷑.cur is qui ad huc nichil dixerat. ita ex orsus
est dicens. & factũ ÷ in tricesimo anno: Et nãq sermo cõiunctionis ẽ. & scimꝰ
quici nõ coniungitur sermo subsequens nisi sermoni p̃cedenti. Qui igitur
nichil dixerat.cur dicit & fctũ est. cũ non sit sermo cui hoc qđ incipit
sub iungat: Qua in re intuendũ est.qr sicut nos corporalia. sic ꝓphetiȩ
sensus spiritalia aspiciunt. eisq illa sunt p̃sentia: quȩ nr̃e ignorantiȩ ab¬
sentia uident᷑: Ulnde fit ut inm̃te ꝓpheturũ ita cõiunctt sint exteri¬
orib interiora: quatinꝰ sunul utraq uideant. simul in eis fiat: untus
uerbũ qđ audiunt: ⁊ foris qđ dicunt. Patet igit᷑ ccusa.cur qͥ nichil
dixerat in coauit dicens. & ftictũ ÷ in tricesimo anno. Quia hoc uerbũ
qđ foras ꝓtulit: illi uerbo qđ intus audierat cõiunxit. Continuauit
ergo uerba quȩ ꝓtulit uisioni intimȩ: & ideirco incipit dicens. & factũ

Expanded text:
stio nobis oritur cur is qui nihil adhuc dixerat ita exorsus est, dicens: Et factum est in tricesimo anno. Et namque sermo conjunctionis est, et scimus quia non conjungitur sermo subsequens nisi sermoni praecedenti. Qui igitur nihil dixerat cur dicit: Et factum est, cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungat? Qua in re intuendum est quia sicut nos corporalia, sic prophetae sensus spiritalia aspiciunt, eisque et illa sunt praesentia quae nostrae ignorantiae absentia videntur. Unde fit ut in mente prophetarum ita conjuncta sint exterioribus interiora, quatenus simul utraque videant, simulque in eis fiat et intus verbum quod audiunt, et foras quod dicunt. Patet igitur causa cur qui nihil dixerat inchoavit dicens: Et factum est in tricesimo anno. Quia hoc verbum quod foris protulit illi verbo quod intus audierat conjunxit. Continuavit ergo verba quae protulit visioni intimae, et idcirco incipit dicens: Et factum
Abbreviated transcription (Latin):
ductti. usq ad maliciã ꝑsecutionis erupit Unde & ad aliũ quoq ꝓphetã
dicit᷑: Quid tu uides: Qui ilico respondit. Ollã succenscĩ ego uideo:
& faciem eiꝰ afticie aquilonis.: Iudeoꝵ quoq mens in ꝑsecutionẽ seuiens
atq in crudelittitẽ maliciȩ undas cogitationũ uoluens. quid aliud
quã olla succensa fuit: Cuiꝰ facies a facie aquilonis eẽ. dicit᷑: qr si se
ad uerso spiritui ꝑ torporẽ intis nõ subderent. cõtra bonũ in tunta
malicia nõ arsissent:. Hubem ittq sequit᷑ ignis inuoluens: qr in eis¬

Expanded text:
ducta, usque ad malitiam persecutionis erupit. Unde ad alium quoque prophetam ducta, usque ad malitiam persecutionis erupit. Unde ad alium quoque prophetam dicitur: Quid tu vides? Qui illico respondit: Ollam succensam ego video, et faciem ejus a facie Aquilonis . Judaeorum quippe mens in persecutione saeviens, atque in crudentate malitiae undas cogitationum volvens, quid aliud quam olla succensa fuit? Cujus facies a facie Aquilonis esse dicitur, quia si se adverso spiritui per torporem mentis non subderet, contra bonos in tanta malitia non exarsisset. Nubem itaque sequit
Abbreviated transcription (Latin):
liũ cordib nubes magna ab aquilone uenerat. qr ex peccati sui fri¬
gore ꝓpt̃ infirmitatẽ passionis illius ⁊ int̾ signa cciligabant. Quid
uero sit ex illa nubis magne caligine secutũ. subiungit᷑ cũ ꝓtinus dicit: &¬
sc̃s. aliquando autẽ m̃tis malicia designat᷑. De bono eni igne scriptũ ẽ.
Ignẽ ueni mittere in terrã. & quid uolo nisi ut accendat᷑: Ignis quippe
in terrã mittit᷑: cũ ꝑ ardorẽ scĩ sp̃s afflata t̾ra. mens nr̃a a carnalib suis
desidiis cremat᷑. De malo autẽ igne dicit᷑: Et nunc ignis ad uersarios
cõsumit : qr cor pessimũ ex sua malicia tubescit. Sicut autẽ ignis amoris
uoluta : qr in obligatione se nequiciȩ ꝑ eandẽ ipscĩ crudelitatẽ qua ar¬
sit implicauit. Ulentus gͦ turbinis ueniebat ab aquilone ⁊ nubs magna
⁊ ignis in uoluens: qr ex torporis sui frigore ad ignorantiȩ caliginẽ per-¬

Expanded text:
lium cordibus nubes magna ab Aquilone venerat, quia ex peccati sui frilium cordibus nubes magna ab Aquilone venerat, quia ex peccati sui frigore propter infirmitatem passionis illius et inter signa caligabant. Quid vero ex illa nubis magnae caligine sit secutum, subjungitur, cum protinus dicit: sanctus, aliquando autem mentis malitia designatur. De bono enim igne scriptum est: Ignem veni mittere in terram; et quid volo, nisi ut accendatur . Ignis quippe in terram mittitur cum per ardorem sancti Spiritus afflata terrena mens a carnalibus suis desideriis concrematur. De malo autem igne dicitur: Et nunc ignis adversarios consumet , quia cor pessimum ex sua malitia tabescit. Sicut autem ignis amoris voluta est, quae in obligatione se nequitiae per eamdem ipsam 1188 crudelitatem qua arsit implicavit. Ventus autem turbinis veniebat ab Aquilone, et nubes magna, et ignis involvens, quia ex torporis sui frigore ad ignorantiae caliginem per
Abbreviated transcription (Latin):
iudeã ex qua propħa fuit. & cuiꝰ ꝑditionẽ ꝓphetando conspicit: uerba
uertamꝰ. Quȩ in carnato dño tunto grauius ab aquilone uentũ turbi¬
nis ꝑtulit: quanto a sua rectitudine cõcussa cadens ꝑ torporem m̃tis
in ꝑfidia frigida remansit. Uentus ergo turbinis ab aquilone uenit:
cũ uitt̃ iudaici popłi malignꝰ sp̃s in temptatione cõcussit. Ubi ⁊ recte
addit᷑: & nubes magna. Quia quantũ plus quisq ex arsit in crudelitate:
tanto amplius obcecari meruit in ignorantiȩ suȩ caligine. Redemp¬
torẽ quippe humani generis quẽ in lege ac ꝓphetis intelligentes ex¬
pectauerant: uidentes negabant. Unde factũ est: ut eoꝵ mens magna
ignor antiȩ suȩ nube tegeretur. ne hunc post inquirentes agnoscerent:
quẽ prius ce denunciare poterant. & amare rennuebant: Nlã cũ modo
eius uirtutes ⁊ miracula. modo autẽ passiones aspicerent: in infide.¬

Expanded text:
Judaeam ex qua Propheta fuit, et cujus perditionem prophetando conspicit, verba Judaeam ex qua Propheta fuit, et cujus perditionem prophetando conspicit, verba vertamus. Quae incarnato Domino tanto gravius ab aquilone ventum turbinis pertulit, quanto a sua rectitudine concussa cadens, per torporem mentis in pertidia frigida remansit. Ventus ergo turbinis ab aquilone venit, eum vitam Judaici populi malignus spiritus in tentatione concussit. Ubi et rect nubes magna. 11. Quia quanto plus quisque exarsit in crudelitate, tanto amplius obcaecari meruit in ignorantiae suae caligine. Redemptorem quippe humani generis, quem in lege ac prophetis intelligentes exspectaverant, videntes negabant. Unde actum est ut eorum mens magna ignorantiae suae nube tegeretur, ne hunc post inquirentes agnoscerent, quem prius et denuntiare poterant, et amare renuebant. Nam cum modo ejus virtutes et miracula, modo autem passiones conspicerent, in infide
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ torporis sui frigore malignꝰ sp̃s grauius occupabit Unde scriptũ ẽ.
Ulȩ terrȩ & mari: quia descendit diabolus ad uos. habens iram magnã.
sciens qr modicũ tẽpus habet. Antiquus quippe ad uersarius insidiarũ
suarũ molimina. in humanis mentib grauius ex aceruat: contra cuiꝰ ex¬
crescentẽ suꝑbiam. in carnati manifestti ÷ humilitas dĩ: quȩ humanũ genꝰ
a suo langore sancret: Tunc magna apparuit potentia medici: cũ lan-¬
gor creuit egroti. Bene autẽ maligni sps inmissio: uentꝰ turbinis appel¬
lat᷑: Iurbo quippe ȩdificiũ qđ tangit cõcutiendo subruit: & omũis anti¬
qui hostis tẽptatio quȩ agit᷑ in mente uentus ÷ turbinis: qr hanc cõcu¬
tiendo ꝑ desidĩa. ab sttitu suȩ rectitudinis euellit: Sed nos istti reticen
tes. quȩ humano generi erunt ab hoste callido infine uentura: ad solã

Expanded text:
hominum torporis sui frigore malignus spiritus gravius occupabit. Unde scriptum est: hominum torporis sui frigore malignus spiritus gravius occupabit. Unde scriptum est: Vae terrae et mari, quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam, sciens quia modicum tempus habet . Antiquus quippe adversarius insidiarum suarum molimina in humanis mentibus gravius exaggeravit. Contra cujus excrescentem superbiam incarnati manifestata est humilitas Dei: atque ut humanum genus a suo languore sanaret, tunc magna apparuit potentia medici, cum languor crevit aegroti. 10. Bene autem maligni spiritus immissio, ventus turbinis appellatur. Turbo quippe aedificium quod tangit, concutiendo subruit. Et omnis antiqui hostis tentatio, quae agitur in mente, ventus est turbinis; quia hanc concutiendo per desideria, a statu suae rectes, quae humano generi erunt ab hoste callido in fine ventura, ad solam
Abbreviated transcription (Latin):
uentus aquilo constringit infrigore: nõ in cõgrue aquilonis nomine
diabolũ de nunciat: dicens Sedebo in monte testam̃ti: in laterib
aquilonis: Malignꝰ enĩ sp̃s montẽ testam̃ti tenuit: q iudaicũ popłm
qui legẽ acceꝑat. sibi in ꝑfidicĩ sub iugauit. Quando enĩ corda doc
toꝵ tence: monti testam̃ti diabolus p̾sidet. Qui ceiũ in laterib aquilo¬
nis sedet: qr m̃tes hominũ frigidas possid&e: Vlnde & sponsi uoce in can¬
tico canticoꝵ dicit᷑. Surge aquilo & ueni auster. ꝑfla ortũ meũ &
fluant aromatti illius: Cũ enĩ iubente dõ frigidus sp̃s recedit. calidus
niones uirtutũ eiꝰ ad multoꝵ noticiã uelud aromata defluant:
replet: qr dũ calefaciendo flauerit. staitĩ de fideliũ cordib aromata
uirtutũ fluunt. Propħa ergo ea quȩ essent in fine uentura conspici¬
ens. uenire ab aquilone uentũ turbinis uidit. q in extremo seli. m̃tes

Expanded text:
ventus Aquilo constringit in frigore, non incongrue Aquilonis nomine diabolum denuntiat dicens: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis . Malignus spiritus montem testamenti tenuit, quia Judaicum populum, qui legem acceperat, sibi in perfidiam subjugtorum tenet, monti testamenti diabolus praesidet. Qui etiam in lateribus Aquilonis sedet, quia mentes hominum frigidas possidet. Unde et sponsi voce in Cantico canticorum dicitur: Surge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluant aromata illius . Cum enim, jubente Domino, frigidus spiritus recedit, calidus niones virtutum ejus ad multorum notitiam velut aromata defluant. replet. Qui dum calefaciendo flaverit, statim de fidelium cordibus aromata virtutum fluunt. Propheta ergo ea quae essent in finem ventura conspiciens, venire ab Aquilone ventum turbinis vidit, quia in extremo saeculi mentes
Abbreviated transcription (Latin):
locutionis est: ut prius ꝑsonã. tempus. locũq de scri¬
bat: & post modũ dicere misterici ꝓphetiȩ incipiat: quatinus ad uerita¬
tẽ solidius ostendendã. ante istoriȩ radicẽ figat: & post fructus sp̃s ꝑ
signa & allegorias ꝓferat. Iezechiel ittq eititis suę tempus indicat
dicens Et factũ ÷ in tricesimo anno. in quartomense: in quinta die m̃sis:

Expanded text:
empus locumque describat, et postmodum dicere mysteria prophetiae incipiat, quatenus ad veritatem solidius ostendendam, ante historiae radicem figat, et post fructus spiritus per signa et allegorias proferat. Ezechiel itaque aetatis suae tempus indicat, dicens: EZEC
Abbreviated transcription (Latin):
ueniebat ab aquilone. Intuendũ nob̾ ÷. qui sit in propħȩ uerb ordo lo-¬
cutionis. Iui enĩ suꝑius de ipso dixerat. aꝑti sunt cęli ⁊uidi uisiones
dñi: postea tãquã si de alio narroe ad iungit. & factu ÷ suꝑ eũ ibi manꝰ
dñi. Ac deinde quasi ad se reuertit᷑. & dicit. Et uidi: & ecce uentus
turbinis ueniebat ab aquilone. Iuid ÷ hoc qđ modo iezechiel loquit᷑.
mͦ de iezechiele: Si ꝑ totũ dicerae de se: questio nõ eẽt. Si ꝑ totũ
dicer&e quasi de alio: nichilominus questio nõ fuiss&e. Quid ÷ gͦ hoc.
qđ sic uariat᷑ sermo ꝓpheticus. ut mͦ propħa de se loquat᷑. modo au¬
tẽ de ipso quasi alius loqͥ uideat᷑: S sciendũ ÷ qr hi qui ꝓphetiȩ spũ
replent᷑. ꝑ hoc qđ aꝑte nõ nũquã loquunt᷑ de se. & nõ nũquã sic de¬

Expanded text:
uitu ejus. » Intuendum nobis est qui sit in Prophetae verbis ordo locutionis. Qui enim superius de seipso dixerat: « Aperti sunt coeli, et vidi visiones Domini, » postea tanquam si de alio narraret adjungit: « Et facta est super eum ibi manus Domini. » Ac deinde quasi ad se revertitur et dicit: « Et vidi, et ecce ventus turbinis veniebat ab Aquilone. Quid est hoc, quod modo Ezechiel loquitur, modo de Ezechiele? Si per totum diceret de se, quaestio non esset. Si per totum diceret quasi de alio, nihilominus quaestio non fuisset. Quid est ergo hoc quod sic variatur sermo propheticus, ut modo Propheta de se loquatur, modo autem de ipso quasi alius loqui videatur? Sed sciendum est quia hi qui prophetiae spiritu replentur, per hoc quod aperte nonnunquam loquunt
Abbreviated transcription (Latin):
:iuxta in carnatus ẽ.fluentiũ populoꝵ. Iezechiel autẽ fortitudinẽ
dĩ. Suti uero despectũ interp̃tari diximꝰ. S iezechiel filius ÷ buti:
nascitur: qr redẽptor nr̃ humanitatẽ assumere ex popło ꝑfido & contẽp.¬
to dignatus ẽ. Uenit uero in terrã caldeoꝵ. Caldei interp̃tantur
ut diximꝰ: captiuantes uł quasi demones: Iniqui &enĩ. qr & ipsi iniqui¬
ttites ꝑpetrant. & ad iniquitatẽ alios ꝑsuadendo trahunt: nimirũ cap¬
tiuantes sunt. Qui recte quoq & quasi demones int̾pretuntur: qr
hi qui &e alios ad iniquitatẽ suadendo ꝑtrahunt. in sem& ipsis ministe¬
riũ demonũ ad iniquitatẽ suscipiunt: quãuis demones ꝑnaturam
nõ sunt. Uenit gͦ fortitudo dĩ in t̾ra caldeoꝵ. quia int̾ eos unigenitus
patris apparuit: qͥ ⁊ in semoe ipsis ad peccatũ defluxerant. ⁊ ad pec¬
ccita alios captiuantes trahebant: S expositionis sermo: ad prophȩ nunc

Expanded text:
 incarnatus est defluentium populorum. Ezechielem autem fortitudinem Dei, Buzi vero despectum interpretari diximus. Sed Ezechiel filius est Buzi, nascitur, quia Redemptor noster humanitatem assumere ex populo perfido et contempto dignatus est. Venit vero in terram Chaldaeorum. Chaldaei interpretantur, ut diximus, captivantes, vel quasi daemones. Iniqui etenim, quia et ipsi iniquitates perpetrant, et ad iniquitatem alios persuadendo trahunt, nimirum captivantes sunt. Qui recte quoque et quasi daemones interpretantur, quia et hi qui alios ad iniquitatem suadendo pertrahunt, in semetipsis ministerium daemonum ad iniquitatem suscipiunt, quamvis daemones per naturam non sint. Venit patris apparuit, qui et in semetipsis ad peccatum defluxerant, et ad peccata alios captivantes trahebant. Sed expositionis sermo ad Prophetae nunc
Abbreviated transcription (Latin):
regredit᷑ quantũ priꝰ de fr̃na turbat̾ angustia: tantũ postea de salute
gauisur̾ Ex qͦ enĩ suꝑ positũ. ẽ. ulceri lignũ. ⁊ panẽ benedictionis in¬
fermꝰ comedit ita ęxplosũ ẽ putride carnis in cõmodũ ut nullus dolor
nulla illic infirmitatis indicia remanerent¬

Expanded text:
regreditur, quantum prius de fraterna turbatus angustia, tantum postea de salute regreditur, quantum prius de fraterna turbatus angustia, tantum postea de salute gavisurus. Ex quo enim superpositum est ulceri lignum, et panem benedictionis infirmus comedit, ita explosum est putridae carnis incommodum ut nullus dolor, nulla illic infirmitatis indicia remanerent
Abbreviated transcription (Latin):
respondet qͣm pie aꝑiret pulsantibꝰ. difficile ẽ explicare Intqͣs uccionen¬
sis abbs ad pͥmatẽ monastice ꝑ feccionis accendens p̃sbitũ qͣndã petrũ
nomine ttineris comitẽ habuit dudũ beati hugonis familiaritatẽ asse¬
cutũ Qua ex familiaritate securiꝰ eũ prb̃t allocut᷑ seimꝰ in qͥt te scĩssime
pat̾ curã gerere miserorũ ⁊uxta uocẽ apłi cũ infirmantibꝰ in firmari
Unde et ꝓ qͦdã frẽ meo ad hostiũ tue pulsans miscdie sacris orationibꝰ tuis
misero sub uenire̾ de ploro quẽ putridũ uulnꝰ et latiꝰ in colume s oc¬
cupans partes in desꝑationis discrim̃ addux̃. tandẽ piꝰ pat̾ miserabił
cedens obsecrationibꝰ panẽ qͥ dem̃sa ipsi suꝑ fuerat afferri p̃cepit allatũ¬
benedix̃. dedit benedictũ sacerdoti: dedit ei ⁊ partẽ baculi quẽ manu
gestare ac sustentare̾ cõsueuerat Quibꝰ ille acceptis in spe simul et fide

Expanded text:
responderet, quā pie aperiret pulsantibus, difficile est explicare. Inter quos Vecionensis Abbas ad primatem monasticæ perfectionis accedens, presbyterum quendā Petrum nomine, itineris comitem habuit, dudum B. Hugonis familiaritatē assecutū. Qua ex familiaritate securius eum presbyter alloquutus. Scimus, inquit, te, sanctissime Pater, curā gerere miserorum, & iuxta vocem Apostoli, cum infirmantibus infirmari. Vnde & pro quodā fratre meo ad ostium tuæ pulsans misericordiæ, sacris orationibus tuis misero subueniri deploro, quē putridū vulnus & latius incolumes occupans partes, in desperationis discrimen adduxit. Tandē pius Pater miserabilib. cedens obsecrationibus, panē qui de mensa ipsius superfuerat, afferri pbenedixit, dedit benedictum sacerdoti; dedit ei et partem baculi, quem manu gestare, quo sustentari consueverat. Quibus ille acceptis, in spe simul et fide
Abbreviated transcription (Latin):
ad nullius pauebit occursũ: Aquila ad sublimia euolat: & in aere inuer¬
beratis oculis solis radiis intendit. Om̃is ittiq qui in ratione ꝑfectus est:
homo ẽ. Et qm̃ semoe ipsũ ab huiꝰ mundi uoluptate mortificat: uitulus. Quia

Expanded text:
ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia evolat, et inreverad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia evolat, et inreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus mundi voluptate mortificat, vitulus