comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consticiuii te hodie suꝑgentes et regna. eradica¬
re & subuertere &e ꝑdicũ dare. & post edificare
& plantare. ita et ddehis quȩ ꝑiħm gesta scribunt᷑
credendum est. immopotius dehis quȩ ꝑ nr̃m do¬
minũ iħm. etiam nunc gerunt᷑ in nobis. Primũ
namꝙ opus uerbidi est. eradicare p̃ceclentia mala
spmas &e tribulos uicioꝵ. Bum enĩ istȩ malȩ radi¬
as occupatã retinent t̾ram. non pot̾ seminabo¬
nã &e sca susciꝑe. Necessarium gͥ & primũ hoc
opus ũbidi est plantaseradicare pc̃ei. & omnẽ
plantã quam non plantatuit pat celestis euelle¬
re igiiq consumere. Scci iam oꝑis ẽ plantare.
cottidie plantat maninab credentiũ. In aĩa
enim dequa exesoit iram. mansuetudinem
plantat. De qua excidit suꝑbram plantat humi
qua excirpat ignorantiã in serit scientiã. Nontͥ
uidetur talis debere plantatio. qͣm plantat d̃s.
magis qͣm insensibiliũ terrenoꝵq lignoꝵ. est
item in primis opus uerbidi destruere edificia

Expanded text:
constitui te hodie super gentes et regna, eradicare, et subvertere, et perditum dare, et post haec aedificare, et plantare ; » ita et de his quae per Jesum scribuntur gesta credendum est, imo potius de his quae per nostrum Dominum Jesum etiam nunc geruntur in nobis. Primum namque opus verbi Dei est eradicare praecedentia mala, spinas ac tribulos vitiorum. Dum enim istae malae radices occupatam detinent terram, non potest semina bona et sancta suscipere. Necessarium ergo et primum hoc opus verbi Dei est plantas eradicare peccati, et omnem plantam quam non plantavit Pater coelestis, evellere ignique consumere. Secundi jam operis est plantare. quotidie plantat in animabus credentium. In anima enim de qua excidit iram, mansuetudinem plantaqua exstirpat ignorantiam, inserit scientiam. Non tibi videtur talis debere esse plantatio quam plantat Deus, magis quam insensibilium terrenorumque lignorum! Est item in primis opus verbi Dei destruere aedificia
Abbreviated transcription (Latin):
tonama trsbuit. ipsi m lingua sua non mutiunt.
Quodl bene intelligens apls paulus dicebat
Non aut ego. s gr̃a dei quȩ inme ẽ. Puto autẽ
quia ad hoc respiciat & illud domini mandatũ
quodait. Cum aũt feceritis hec omma. dicite quia
serui inutiles sumꝰ: que debuimus facere fecimus.
& in hoc enim sinnilimodo rerum ꝓspere gestarũ.
acbasilides cet̾iq cam ip̃is heretie. dum hec nobãt
sicut sp̃u scõ dignũ est intelligere. declinauerunt
a fide. & inseruertint se impietatibꝰ multis. alium
uelut ꝑhec que seripta sunt crudelitatẽ quandam¬
docentes. quod calcare hostiũ ceruices iuberit᷑. atq in
ligno suspendere reges t̾re illius quã uiolent̃ inua¬
dunt. Acq utinam dñs ñs iħ̾e dĩ filiꝰ michi istud
concedat. & iubeat pedibus meiscalcare sp̃m form¬
cationis. & calcare suꝑ cerinces Pracundiȩ ⁊ furoris.¬

Expanded text:
tiunt. Quod bene intelligens apostolus Paulus dicebat: Non ego autem, sed gratia Dei quae in me est . Puta autem quia ad hoc respiciat illud Domini mandatum quo ait : Cum autem feceritis haec omnia, dicite quia servi inutiles sumus, quod debuimus facere fecimus; et in hoc enim simili modo rerum prospere gestarum et Basilides, caeterique cum ipsis, dum haec nolunt, sicut sancto Spiritu dignum est, intelligere, declinaverunt a fide, et inseruerunt se impietatibus multis, alium velut per haec quae scripta sunt crudelem quod calcare hostium cervices jubentur, atque in ligno suspendere reges terrae illius quam violenter invadunt. Atque utinam Dominus meus Jesus Filius Dei istud concedat, et jubeat, pedibus meis conculcare spiritum fornicationis, et calcare super cervices spiritus iracundi
Abbreviated transcription (Latin):
asme nouellum ꝙ ext̃mirabit currꝰ effrem. qr equum
ex ierł̃m. ł ideo uidentur michi asini quidem ut dixi¬
mus figuramͣ ẽorum qui ex gentib credunt. suꝑ quibꝰ
secdisse schitur dominus. equi uͦ qui ext̃minantur ꝙ eur¬
rus figuram denere ulorum qui in celestib positi ꝑ lasci¬
uiam ꝙ suꝑbiam decidunt. quando ut ad filias homi¬
num comcupiscendas semetipsos incestatores p̃buer̃t
falsus equus ao salutem. Etterum dic̃ de his quim demo¬

Expanded text:
asinum sedet exterminavit currus Ephrem et equum ex Jerusalem: et ideo videntur mihi asini quidem, ut diximus, figuram servare eorum qui ex gentibus credunt, super quos sedisse scribitur Dominus. Equi vero qui exterminantur, et currus, figuram tenere horum qui, in coelestibus positi, per lasciviam et superbiam deciderunt, quando vel ad filias hominum concupiscendas semetipsos incentores praebuerunt, Falsus est equus ad salutem . » Et iterum dicit de his qui in daemo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c bellatur aduersus uirtutes contrarias. et
eicit eas de ciuitatib quas possidebãt. id est deam¬
mabus nr̃is. & int̾ficit reges qui regnabant in ani¬
mabus nr̃is. ne ultra regnet in nob̃ peccatũ. ut
postea qͣm interemerit regẽ peccati de ciuitate
animȩ nr̃ȩ. fiat anima nr̃a ciuitas dĩ. ⁊ regnet
in ea d̾s. & dicaturad nos. quia regnũ dĩ ecce intra
uos est. Est gͦ opus fuminȩ iniscdie hoc qd̾ heretie
crudelitatis accusant. qd̾ dñs iħe adumbrat᷑ priꝰ

Expanded text:
 bellator adversus virtutes contrarias; et ejecit eas de civitatibus quas possidebant, id est, de animabus nostris; et interfecit reges qui regnabant in animabus nostris, ne ultra regnet in nobis peccatum: ut posteaquam interemerit regem peccati de civitate animae nostrae, fiat anima nostra civitas Dei, et regnet in ea Deus, et dicatur ad nos quia regnum Dei intra vos est . Est ergo opus summae misericordiae hoc quod haeretici crudelitatis accusant, q
Abbreviated transcription (Latin):
uus fieret neq qri effugeret. Utiuram enim do¬
minus de animabus credentib sibi. & quas suo
uendicat regno. & de mea ipsrus aĩa. ita eiciat
& extinguat omnia prioramala. ut nullus in
me malitie sensꝰ ultra respiret. nullus irȩ concu¬
piscentig alicuius malȩ mimne aluetur atcbus.¬

Expanded text:
vus fieret, neque qui effugeret. Utinam enim Dovus fieret, neque qui effugeret. Utinam enim Dominus de animabus credentibus sibi, et quas suo vindicat regno, et de mea ipsius anima ita ejiciat et exstinguat omnia priora mala, ut nullus in me malitiae sensus ultra respiret, nullus concupiscentiae alicujus malae in me salvetur affectus
Abbreviated transcription (Latin):
& laudabilis & culpabilis ponitur: & it̾m lachis
contrario. Iterrectum facite pedibus ur̃is. Potest
etiam intelligi id quod iter impioꝵ fu̾it primo
eiitas lachis. quo destructo atq subuerso post¬
modum isrłitis regnantib. ad iter ꝑducta sit
rectum. Sumlit aũt & hebron. quȩ int̃pretari
dicitur coniunctionẽuł comugiũ. Coniunctio
uͦ ammȩ nr̃ȩ fuit pͥmo cũ malo uiro. & marito pes¬
simo diabolo. quo destructo & extincto liberata
ẽ anima a lege prioris & pesfimi uiri. ⁊ coniuncta
geminũ hunc umuseuiusq ciuitatis consonat
statum. Ego puto qd̾sic melius ẽ intelligi bella
isrbitica. & quod fic melius iħ̾e p̃liari putet᷑. et
destruere urbes ac regna subriertere: Sic enĩ die¬
tum illud religiosius & clementiꝰ apparebit. qd̾ a̾r
ita subuertisse. & ua̾tasse singulas quasq urbes ut
nich̃m eis relinqueret᷑ quod spiraret. neq qui sal¬

Expanded text:
et laudabilis et culpabilis ponitur. Et iterum Lachis et laudabilis et culpabilis ponitur. Et iterum Lachis contrario: « Iter rectum facite pedibus vestris . » Potest ergo intelligi etiam quod hic iter impiorum fuerit primo civitas Lachis: quo destructo atque subverso, postmodum Israelitis regnantibus ad iter perducta sit rectum. Similiter autem et Hebron, quam interpretari dicitur conjunctionem vel conjugium. Conjunctio vero animae nostrae fuit primo cum malo viro, et marito pessimo diabolo: quo destructo et exstincto, liberata est anima a lege prioris et pessimi viri, et conjuncta genuinum hunc uniuscujusque civitatis consonat statum. Ego puto quod sic melius est intelligi bella Israelitica, et quod sic praeliari Jesus putetur, et destruere urbes ac regna subvertere. Sic enim et illud dictum religiosius et clementius apparebit, quod dicitur ita subvertisse et vastasse singulas quasque urbes, ut nihil in eis relinqueretur quod spiraret, neque qui sal
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipẽ aeris mund huius sp̃s. qui nunc oꝑatur
infiliis daffidentiȩ expulsis bis & ꝑemptis facere
ad immundicrã. mine seruiant iusticiȩ ad sc̃ificati¬
onem. Sic gͦ intellige qd̾ int̾ficit iħe regẽ iherico.
& regem ai & regem lempna. & regẽ lachis ⁊ regẽ
hebron. ut isteom̃s quȩ ante sub regib pessimis
peccati legẽ colebant. nunc sub di legibus agant.
Sed ⁊ de ipsis int̃pretationibus nõiũ si curiosꝰ acdili¬
gẽ tiꝰ ꝑscrutemur. inueniet᷑ significantia nomi¬
num nunc admali regni nunc etiam adboni
intelligentiã posse conferri. utputa. lempna
candor interp̃tatur: Candor aũt diuerse intel¬
ligitur: Est enim candor leprȩ & candor lucis.
Possibile est gͣ iam nominis ipsius int̃pretatione
utriusq status differentias indicare. ut candorẽ qͥdẽ
lepre habuerit lemna subregibus malis. quo destruc¬
do atꝙ subuerso. cum ad isrłicicũ regnũ ꝑuenit
lemna. candorẽ lucis acceꝑit. quia candor in scͥptĩs

Expanded text:
principem aeris mundi hujus spiritus, qui nunc operatur in filiis diffidentiae, expulsis his et peremptis, faceread immunditiam, nunc serviant justitiae ad sanctificationem. Sic ergo intellige quod interfecit regem Jericho, et regem Ahi, et regem Lebna, et regem Lachis, et regem Hebron, ut isti omnes qui ante sub regibus pessimis peccati legem colebant, nunc sub Dei legibus agant. Sed et de ipsis interpretationibus nominum si curiosius ac diligentius perscrutemur, invenietur significantia nominum nunc ad mali regni, nunc etiam ad boni intelligentiam posse conferri. Ut puta Lebna candor interpretatur: candor autem diverse intelligitur, est enim candor leprae, et est candor lucis. Possibile ergo est etiam nominis hujus interpretationem utriusque stratus differentias indicare, ut candorem quidem leprae habuerit Lebna sub regibus malis; quo destructo atque subverso, ad Israeliticum regnum pervenit Lebna, et candorem lucis accipit, qui candor in Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
intellectus. nisi etiã loca ip̃a manifesta tibi uoce
signentur. audi in sequentib. Aduersus sp̃ua¬
lia inquit nequitiȩ in celestib. Audisti qui sint
qui tibi inbello a celestib expellendi sunt. ut
tu possis loca illa regnicȩloꝵ hereditatis sorte
susciꝑe. & dom mnus in eugłio nonne euident̃
hȩc indicat cũ dicit. a diebus ioħ̃is regnũ cȩlo¬
rum uim patit᷑. & uim facientes diripiune

Expanded text:
intellectus, nisi etiam loca ipsa manifesta tibi voce intellectus, nisi etiam loca ipsa manifesta tibi voce signentur, audi in consequentibus; adversus spiritalia nequitiae, inquit, in coelestibus. Audisti qui sint qui tibi bello de coelestibus expellendi sunt, ut tu possis loca illa et regna coelorum haereditatis sorte suscipere. Sed et Dominus in Evangelio nonne evidenter hoc designat, cum dicit: A diebus Joannis regnum coelorum vi
Abbreviated transcription (Latin):
atq hostiũ strages. celestiũ rerũ
umbra & typus ẽẽ dicenda sunt. eoꝵ dũ taxat
tratibus idest credentuũ popłis acq eoꝵ ducib
contra diabolũ & eius angłos p̃liat᷑. Ipse enĩ est
qui in paulo & in ephesis pugnabat aduersus pͥn
grate heretice. quomͦ ex integro ueterib noua con¬
cordant. Amissum est ueteribus regnũ t̃rȩ sancte
& pessimis incolis ac regibus tenebat᷑. Uenit in
istam t̾ram ih̃c cum exercitu dñi. & isrłiticis
ducibus expugnat. omnes interunt obtinet.
& obuictoriȩ meritũ accepit eoꝵ regna quos
uacua & inania. Habent habitatores suos pec
quiabellũ uob̃ erit aduersus amorreos ⁊ phere¬
denunciat dicens. Non erit uobis pugna ad¬
uersus carnẽ & sanguinẽ. idest nonsic pug¬
uabumis ficut pugaueruit antiqui. ne in
terris uobis aduersus homin es habencda sunte
aduersus mundi huiꝰ tectores tenebrarũ haruma.
Iamutiq intelligis in quib locis huiꝰ mõi sint
cibi mouenda certamina. Aut sinon tibi sufficit

Expanded text:
atque hostium strages, coelestium rerum umbrae typusque esse dicenda sunt, eorum duntaxat  et magistratibus, id est, credentium populis atque eorum ducibus, contra diabolum et ejus angelos praeliatur. Ipse enim est qui in Paulo et in Ephesiis pugnabat adversus pringrate haeretice, quomodo ex integro veteribus nova concordant. Promissum est veteribus regnum terrae sanctaet pessimis incolis ac regibus tenebatur. Venit in istam terram Jesus cum exercitu Domini et Israeliticis ducibus, expugnat omnes, interimit et obtinet, et ob victoriae meritum accipit eorum regna quos acua et inania: habent habitatores suos peccquia bellum vobis erit adversus Amorrhaeos et Pheredenuntiat, dicens: Non erit vobis pugna adversus carnem et sanguinem, id est, non sic pugnabimus sicut pugnaverunt antiqui, nec in terris nobis adversus homines habenda sunt adversus hujus mundi rectores tenebrarum harum . Jam utique intelligis in quibus locis hujusmodi sunt tibi movenda certamina; aut si non tibi sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
ex lapidib inteq̾ quibꝰ ferrũ ñ ẽ in iectũ. ut
osfterat suꝑ eos holocaueta. O sacrificiũ salutio.
Ego puto quod force isti tales lapides in cegri &
incontaminat sc̃i apłi eẽ possunt. om̃s simul u¬
num altare facientes ꝓpt̾ unaͣmitatẽ atq con¬
cordiã. Sic enĩ referuntur om̃s simulunanimit᷑
orantes. & aꝑientes os suũ dixisse. Tu dñe qͥ corda
omniũ nosti. Isti gͦ qui poterant. unanimes una
uoce acq uno spũ orare. ipsi fortasse digni sunt qui
debeant om̃s simulunũ altare construere. suꝑ qd̾
ꝑmanentes. si forte possimus etiã nos apti efficila¬
pides ad altare. Non enim nos deseret iħ̾e dñs¬

Expanded text:
ferrum non est injectum, ut offerat super eos holocausta et sacrificium salutis. Ego puto quod isti tales lapides integri et incontaminati sancti apostoli esse possint, omnes simul unum altare facientes propter unanimitatem atque concordiam. Sic enim referuntur omnes, simul unanimiter orantes et aperientes es suum, dixisse: « Tu, Domine, qui corda omnium nosti . » Isti ergo qui poterunt unanimes una voce atque spiritu orare, ipsi fortasse digni sunt qui debeant simul omnes unum altare construere, super qupermanentes; si forte possimus etiam nos apti effici lapides ad altare: non enim deserit nos Domi
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt. Ego nolebã gaba onitarũ ordine salu¬
tem consequi. nec in ligni cesorib uelaque gesta¬
toribus numerari. s int̾ isrłitas euꝑẽ hereditatẽ
t̾rȩ repmissionis acciꝑe. Obseruandũ sane est
qd solent heretiei legentes hunc locũ calump

Expanded text:
cipiunt. Ego nolebam in Gabaonitarum ordine salucipiunt. Ego nolebam in Gabaonitarum ordine salutem consequi, nec in ligni caesoribus vel aquae gestatoribus numerari, sed intra Israelitas cuperem haereditatem terrae repromissionis accipere. Observandum sane est quod solent
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ suis ⁊ conuersatione sua. obsceni satis ⁊ uicus
inuoluti. nec omnino deponentes ueterẽ hoĩem
nitatibus. si cut et isti pannis ⁊ calciamentis.
erga seruos dĩ uł eccłiȩ cultum uident᷑ ẽẽdeuoci.
nicħ adhibent emendatiõis. uł innouationis in¬
s quodãmodo salus ip̃a eoꝵ notam non euadit
infamiȩ. Similis quoq in libello qui appella
arbor ẽ quedã que ulmus appellatur quȩ fructũ ñ
affert. portat camen uitẽ quȩ affert plurimũ frac¬
tũ. & ex eo quod est adminiculo uiti. que eiꝰ uiribꝰ
nitens. uł afferre uł seruare pot̾ plurimũ fructũ.
etiam ulmus quȩ infructuosa ẽ necessarra uidet᷑.¬
& utilis ex hoc ip̃o ꝗd̾ frugifere deseruiat uit. Tale
aliquid incellige etiã in gabaonitis. qui ñ depo¬
suerunt quid̾e ueterẽ hominẽ cum actibꝰ suis.
ministrant tamen sẽis & serurunt. & aliquto
ricilitatis impenetunt. & tali quodã ordine ab
ihu salurem eum iuramenti int̃positione sus¬

Expanded text:
us suis et conversatione propria obsceni satis et intus involuti, nec omnino deponentes veterem hominem sicut et illi pannis et calceamentis erga servos Dei et Ecclesiae cultum videntur esse devoti, nihil tamen emendationis vel annovationis modo salus ipsa eorum notam non evadit infamiae. Similis quoque etiam in libello qui appellaarbor quae ulmus appellatur, quae fructum non affert; portat tamen vitem, quae affert plurimum fructum, ex eo quod adminiculo est viti, quae ejus viribus nitens, vel ferre vel servare plurimum fructum; » etiam ulmus, quae infructuosa est, necessaria videtur et utilis ex hoc ipso quod fructuosae deserviat viti. Tale aliquid etiam intellige in Gabaonitis, qui non deposuerunt quidem veterem hominem cum actibus suis, ministrant tamen sanctis, et serviunt, et aliquid utilitatis impendunt: et tali quodam ordine ab Jesu salutem cum juramenti interpositione sus
Abbreviated transcription (Latin):
apłi mandatũ qd̾ dicit. consolamim pusillammes
sustinete infirmos. pacientes estote ad om̃s: Ꝙ itm.
Uos aũt potentiores imbecillitates infirmoꝵ susti
nete. Hoc gͦ modo iħc cum ducib & principibus
suis adest. his qui ꝓ eius nomine a contrariͨ uir¬
tutibus oppugnantur. & non solũ auxiliũ prestat
in bello. uerum & ꝓducit tempusdiei. & spacia
lucis ꝓtelans aduentũ discutit noctᷤ. Uolumꝰ gͦsi¬
lucẽ. & mraiorẽ fecerit diẽ. uł ꝓ salute hominũ uł
ꝓ interitu contrariarũ uirtutũ. Ex quo aduenit
saluator finis erat iã mundi. Beniq ipse dicebat.
Penitentiam agite appropiquabit enĩ regnũ
adẽe phibuit. Uidens enim dñs salutẽ gentium
ꝑ ipsum solũ posse constare dic̃ adeũ. Iete ame et
dabo tibi gentes hereditatẽ tuã & possessionẽ tuã
t̃minos trȩ. Bonec gͦ pat̃na pollicitatio cõpleat᷑¬
& ȩccłia ex diũsis nationib crescat. atq intro¬
nec umqͣm occũbit sol. s semꝑ exoritur dũ creden¬

Expanded text:
i mandatum: « Consolamini pusillanimes, sustinete infirmos, patientes estote ad omnes ; » et iterum: « Vos potentiores, imbecillitates infirmorum sustietua. Hoc ergo modo Jesus cum ducibus et virtutibus suis adest his qui pro nomine suo contrariis virtutibus oppugnantur: et non solum auxilium praestat in bello, verum et produxit tempus diei, et spatia lucis protelans, adventum discutit noctis; unde slucem, et majorem fecerit diem, vel pro salute hominum, vel pro interitu contrariarum virtutum. Ex quo advenit Salvator, finis erat mundi; jam denique ipse dicebat: « Poenitentiam agite, appropinquavit regnum adesse prohibuit. Videns enim Deus Pater salutem gentium per ipsum solum posse constare, dicit ad eum: « Pete a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . » Donec ergo paterna pollicitatio compleatur Ecclesiae, et diversis nationibus crescat, atque intronec unquam sol occubuit, sed semper oritur, dum creden
Abbreviated transcription (Latin):
prioribus bellatoribꝰ scribitur: & reuersus ẽ inqͥt
uniuersus ppłs ad ihm in cobumis. & ñ mutririt
quisqͣm de filiis isrł lingua sua. Uides gͦ quia qui
sub ihũ militat. incolumis debet redire de prelio.
nec usqͣm debet ex iaculis maligni ignitis uulnꝰ
cisuulnerib dare. Quodaũt addidit quia nullꝰ
mutuit lingua sua. hoc michi uidet᷑ ostendi. qr
deuictoria nemose iactauit. nemosuȩ uirtuti qr¬

Expanded text:
prioribus bellatoribus scribitur: « Et reversus est, inquit, prioribus bellatoribus scribitur: « Et reversus est, inquit, universus populus ad Jesum incolumis, et non mutivit quisque de filiis Israel in lingua sua. » Vides ergo quia qui sub Jesu militant incolumes debent redire de praelio, nec unquam debent ex jaculis maligni ignitis vulnus cis vulneribus dare. Quod autem addidit quia nullus mutivit in lingua sua, hoc mihi videtur ostendi quia de victoria se nemo jactavit, nemo virtuti
Abbreviated transcription (Latin):
musquibus dominus iħc sapientiȩ suȩ aulam
panderet. & introduceret nos in thesauros sci
murtanqͣm ꝑspeculũ ⁊ in enigmate. aliqͣ ex
parte intueri & conspicere figuras pleniꝰ nob̃ rese¬
raret. & ꝑfectiꝰ nob̃ dignaret᷑ aꝑire. uideris qͦmͦ
uobis claresceret. quomodo potissimũ ex sp̃ualib
hostibus his qui nunc expugnant isrł. spũalẽ
figuram tenuit iste princeps de mageda ⁊ iste
formam tenent singuli. quiq hoꝵ quos ih̃u
duce int̾ficit ppłs di. hii uidł qui audiunt man¬
cdata et eius p̃cepta eustodiunt. quibus ip̃e tribuit
facultatẽ calcandi suꝑ serpentes & scorpiones. et
suꝑ omnem potestatẽ inimici. Oremusgͦ ut et nr̃s
pedes tales fint. tam speciosi tam ualidi. qui possint
calcare ceruices inurucoꝵ. qui possint ita caleare
caput serpentis. ut calcaneũ nr̃m mordere ñ pos¬
sint. Qui enim pugnat suib ihũ duce aduersus
contrarias potestates. debet illud ꝓmereri qd̾ de

Expanded text:
mus quibus Dominus Jesus sapientia sua aulam panderet, et introduceret nos intra thesauros smur, tanquam per speculum et in aenigmate, aliqua ex parte contueri et inspicere figuras, plenius nobis reserare, et perfectius dignaretur aperire. Videres quomodo nobis claresceret, cujus potissimum ex spiritalibus hostibus his qui nunc impugnant Israel, spiritalem figuram tenuit ipse princeps de Maceda, et illformam tenent singuli quique horum quos Jesu duce interficit populus Dei: hi videlicet qui audiunt mandata ejus, et praeceptum custodiunt, quibus ipse tribuit facultatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem potestatem inimici. Oremus ergo ut et nostri pedes tales sint, tam speciosi, tam validi, qui possint calcare cervices inimicorum, qui possint ita calcare caput serpentis, ut calcaneum nostrum mordere non possit. Qui enim pugnat sub Jesu duce adversus contrarias potestates, debet etiam illud promereri quod de
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad se supplices uenerunt falutẽ concedenᷤ.
notã eisinfamie & uigũ seruitutes inf¬
geret. Hec si audiat amma minus instructa
inscripturis diuinis infirmari continuo &
piclitari pot̾. ita ut refugiat catholicã fidem.
non enim incelligant subrectiones eoꝵ. hie¬
sus ent̃ sc̃m mensutã fidei npioꝵ cõpecens ega
os inuclicnum temit. Por aũt raab meretere
qne fide integra eredidit eum om̃i domosua. & ex¬
ploratores ifełiticos plenissima deuocione suscepit.
eriategro in consorcid̃ popłi societatẽq suscepta ẽ.
a seriptum ẽ deea quia apposita ẽ ad filios isrł. usq
in hodiernũ diẽ. Ist u̾ qui nontam isrłiticȩ gen¬
us consortia dilexerunt. quam sue ꝑditionis metu
pcerrit. cum calliditate & fraude accessert ad iħm
quoma poterant lib̾tatẽ uitȩ ⁊ regni consortium
dors seruilibus ꝓmereri: Beniq uis nosse quia
de diuinis mirabilib facerentur: nicħ tamen fide
digirum. nichil tantarũ uirtutũ admiratione

Expanded text:
pplices venerant salutem concedens, notam eis infamiae et jugum servitutis infligeret. Haec si audit anima minus instructa in Scripturis divinis, infirmari continuo et periclitari potest, ut refugiat catholicam fidem. Non enim intelligunt eorum subreptiones. Jesus enim secundum mensuram fidei ipsorum competens erga eos judicium tenuit. Porro autem Raab meretrix, quae fide integra cum omni domo sua exploratores Israeliticos plenissima devotione suscepit, et ex integro in consortium populi societatemque suscepta est; et scriptum est de ea quia « apposita est ad filios Israel usque in hodiernum diem. » Isti vero quia non tam Israeliticae gentis consortia dilexerunt, quam suae perditionis metu perterriti cum calliditate et fraude accesserunt ad Jesum, quomodo potuerunt libertatem vitae et regni consortium dolis servilibus promereri? Denique vis nosse quam e divinis mirabilibus faterentur, nihil tamen fide digne, nihil tantarum virtutum admiratione
Abbreviated transcription (Latin):
S̾tet sol suꝑ gabaon. & luna suꝑuallẽ elon
donec expugnem populũ istũ. Ꝙ stetit sol ⁊
occasum infinẽ uniꝰ diei. Non fuit dies talis ante
hoc. nec ita exaudiuit ds̃ hominẽ. quia dñs pugna¬
bat ꝓisrł. & fugerunt illi quinq reges. & absconde¬
runt se in spelunca in mageda. hȩc scdm hystoriã
quidẽ gesta miracula uirtutis diuinȩ uniu̾sis scłis
p̃dicantur. nec int̃pretatione extrinsecus indigẽt
in quib gestoꝵ lumen coruscat. Quid tam̃ in his
spũalis intellectus contineat requiramus. Cũ se
inimicos babiturã: & eos quos ante habuerat amicos
inaduersarios eẽ uertendos. Itaq ñ solũ pat se
ab hominibus speret. uerum etiam de contrariis
uirtutibus & nequitiis spũalib idsib imminere
ꝓcerco sciat. & ita fiat ut qui amicitias expetit
ihu. multoꝵ sibi sciat ẽẽ inimicrtias colerandas.
Audi apłm paulũ hec eadẽ confirmantẽ cũ dicit.
Om̃s qui uolunt pieuruere in xp̃o ꝑsecutionẽ pati¬

Expanded text:
Stet sol super Gabaon, et luna super vallem Elon, donec expugnem populum istum. Et stetit sol et occasum in fine unius dici. Non fuit dies talis ante hoc, nec ita exaudivit Deus hominem, quia Dominus pugnavit pro Israel. Et fugerunt illi quinque reges, absconderuntque se in spelunca Mageddam. Haec secundum historiam quidem gesta, miracula divinae virtutis universis saeculis praedicant, nec interpretatione extrinsecus indigent, in quibus gestorum lumen coruscat. Quid tamen in his spiritalis intellectus contineatur requiramus. Cum se inimicos habituram, et eos quos ante habuerat amicos in adversarios esse vertendos: idque non solum pati se ab hominibus speret, verum etiam de contrariis virtutibus et spiritalibus nequitiis id sibi imminere pro certo sciat. Et ita fit ut qui amicitias expetit Jesu, multorum sibi sciat inimicitias tolerandas. Audiat apostolum Paulum haec eadem confirmantem, cum dicit: « Omnes qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem pati
Abbreviated transcription (Latin):
arabia insidie. Inuitat gͦ uirtutes insidiatrices que
impuisis insidiis callidisq decipiant. forte quales st̃
& illi de quibus ꝓpb̃a dicit. Insidiatur in occulto sic̃
quasilucernȩ. Aliud est enim lucerna. aliud quasi
lucerna. Iohes lucerna erat ardens. quia angłs erat
lucis. Quasi lucerna aũt est ille. qui transfigurat sem
angłm lucis. & siuis adhuc euidentius noscere diffe¬
catholicam docent. & plebem di uerbo u̾itatis illumi
docent ꝓeo quod seripturas legunt. uident᷑ accend̾e
lucernas. s quia falsis assertionib utuntur. ñ sunt
lucerne s quasi lucernȩ. Mictit etiam ad campos.
Necesseenim erat. ut in societatẽ suam uocaret etiã
eos qui in campis sunt. & humilia capunt ac t̾rena.
Msit ce in phana enor qd̾ int̃ pretat᷑ conuersio. &
conuersio dupplex incelligit᷑. Est enim conũsio

Expanded text:
Arabia insidiae. Invitat ergo virtutes insidiatrices, quaArabia insidiae. Invitat ergo virtutes insidiatrices, quaus, sed improvisis insidiis callidisque decipiant, forte quales sunt et illi de quibus Propheta dicit: « Insidiatur in occulto sicutquasi lucernae. Aliud est lucerna, aliud quasi lucerna. Joannes lucerna erat ardens, quia erat angelus lucis. Quasi lucerna autem est ille qui transfigurat se in angelum lucis. Et si vis adhuc evidentius noscere diffecatholicam docent, et plebem Dei verbo veritatis illumindocent, pro eo quod Scripturas legunt, videntur accendere lucernas, sed quia falsis assertionibus utuntur, non sunt lucernae, sed quasi lucernae. Misit etiam ad campos: necesse enim erat ut in societatem suam vocaret etiam eos qui in campis sunt et humilia sapiunt ac terrena. Misit et in Fenendor, qui interpretatur conversio, et conversio dupl
Abbreviated transcription (Latin):
defluit: Socat aũt contra filios isrł diabolꝰ
etiam eos qui eurca sidonem magnam sunt. Ego
quidem cum in locis sidonis aliquociens demoratꝰ
sim numquam comꝑi duas esse sidonias. unam
magnam & aliam paruam quantum ad t̃renum
ꝑtinet locum. S si adint̃pretationem nominis rede¬
am quod significat uenatricem. uł uenatores. uideo
quod adu̾sariarum uirtutum in quib sunt diffe̾n¬
cie quidam sint uenatores inparuis. q quidam ue¬
ꝑ magna decipiunt. Uerbi grã cum in uoluptatib se¬
culi & carnis ddelieus amma decipitur in paruo capta
dicenda ẽ. Cum uͦ aut ꝓuidentiam negat. aut demones
quasi dm colit ħ in magno putanda ẽ ẽẽ decepta. Pid̃o
inutit adsidonem magnam qui quasi aduenationeo magiũ¬
uemiant contra filios isrt. Mitcit ad montana. Monta¬
na intelligenda sunt omnis sensus qui extollit se ꝙ erig̃
adu̾sus scientiam cli. Mitcit q in arabia. Int̃pretatur

Expanded text:
fluit! Vocat autem contra filios Israel diabolus, fluit! Vocat autem contra filios Israel diabolus, etiam eos qui circa Sidonem magnum sunt. Ego quidem cum in locis Sidonis aliquoties demoratus sim, nunquam comperi duas esse Sidonas, unum magnam, et aliam parvam, quantum ad terrenum pertinet locum. Sed si ad interpretationem nominis redeant, quod significat venatricem vel venatores, video quod adversariarum virtutum, in quibus multae sunt differentiae, quidam sint venatores in parvis, et quidam venimas, alii per magna decipiunt: verbi gratia, cum in voluptatibus saeculi et carnis deliciis anima decipitur, in parvo capta dicenda est; cum vero providentiam negat, aut daemones quasi Dominum colit, haec in magno putanda est esse decepta. Et ideo nunc mittit ad Sidonem magnam, qui quasi ad venationem conveniant contra filios Israel. Mittit et ad montana. Montana intelligenda sunt omnis sensus qui extollit et erigit adversus scientiam Dei. Mittit et in Arabiam. Interpretatur autem
Abbreviated transcription (Latin):
cum uirtutis fructus attulerit. Misit gͥ diabolꝰ
ad iobach inimicũ amaritudinis regẽ. mittit
aut eaam. ad rege h mcon quintͥpretat᷑ eraudi¬
cio.Sed dupplex uidet᷑ eẽ exauditio. Aliqͣndo
on unus exx patriarchis nom̃ accepit. qm̃ qͥdẽ
&& exauditio quisquis exaudiuit p̃ceptũ diabo¬
li. Solet enim dicere diabolus. Si ꝓcidens adora¬
ueris me. tibi dabohȩc omĩa. S tu si ihm seque¬
risdicis e. Bominũ dm̃ cirũ adorabo & ip̃i sol
seruiam. Audiunt enĩ eũ quisunt ex parte erus.
sicut & nunc fecit iste symeon. Illũ audiens ue¬
nit ad puignã contͣ ib̃m. Mictit aũt & ad regẽ
rif. Zif aũt int̃pretatur quomͦ flure. uelire
admirati sermonẽ. Quia & reuera mirandũ
carnalia: & quo mͦ sunt fluxa & caduca quȩ
apudinfideles homines ꝑmanentia deputant᷑
& ꝑpetua. Qui aũt rerum considerat rationẽ.
& uitȩ hurus quȩ putant᷑ bona contuetur. qͦmͦ
semꝑ mutant᷑ & transeant iste dic̃. Quomodo

Expanded text:
cum virtutis fructus attulerit. Misit ergo diabolus ad Jobac inimicum amaritudinis regem. Mittit etiam ad regem Simeron, qui interpretatur exauditio: sed duplex videtur esse exauditio; aliquandoon unus ex patriarchis nomen accepit, quandoquidem m e contrario exauditio, quando quis exaudit praeceptum diaboli. Solet enim dicere diabolus: « Si procidens adoraveris me, tibi dabo haec omnia . » Sed tu si Jesum sequeris, dicis ei: Dominum Deum meum adorabo, et illi soli serviam . Audiunt autem illum qui sunt ex parte ipsius, sicut et nunc fecit iste Simeron, illum audiens venit ad pugnam contra Jesum. Mittit autem ad regem Zife. Zife autem interpretatur quomodo fluit? velut admirantis sermone, quia eo revera mirandum carnalia, et quomodo fluxa sunt et caduca quae apud infideles homines permanentia deputantur et perpetua. Qui autem rerum considerat rationem, et vitae hujus quae putantur bona contuetur quomodo semper mutentur et transeant, iste dicit, Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
celestia. & corpa terrestria. s et alia quidẽ celest¬
um gła. alia terrestriũ. alia gła solis. alia gloria
lune. & alia gła stellarũ. Stella astella disfert
in gła. ita & resurrectio mortuoꝵ. Multe gͦ¬
tata est. arbitror poreunculã quandã ẽẽ hoꝵ
qui saluand sunt. ita tamen ut nonsine alie̾
notȩ inustione saluent᷑. Uides namq quomodo
ligni cesores. & aque gestatores fieri condẽpnant᷑
ad obsequiũ popłi. & altaris dĩ ministerium.
qͣm quidẽ cum dolo ⁊ calliditate accesserunt ad
filios isrł. pannis calciamentisq ueteribus
induti. & eybum uetusti panis ferentes. Istig
ueniunt ad iħ̃m cum omnibus uetustatib
suis. & orantabeo hoctantũ ut saluent᷑. in quoꝵ
figura tale michi aliquto utoetur ostendi. Sunt
quidam in eccłia credentes & habentes ficdem

Expanded text:
coelestia, et corpora terrestria: sed alia est coelestium gloria, alia terrestrium; alia gloria solis, alia gloria lunae, et alia gloria stellarum. Stella enim ab stella differt in gloria; sic et resurrectio mortuorum. tata est, arbitror portiunculam quamdam esse eorum qui salvandi sunt; ita tamen ut non absque alicujus notae inustione salventur. Vides namque quomodo ligni caesores, vel aquae gestatores fieri condemnantur, ab obsequium populi, et altaris Dei ministerium, quoniam quidem cum dolo et calliditate accesserunt ad filios Israel, pannis et calceamentis veteribus induti, et cibum vetusti panis ferentes. Isti ergo veniunt ad Jesum cum omnibus vetustatibus suis et orant ab eo hoc tantum ut salventur. In quorum figura tale mihi videtur aliquid ostendi. Sunt quidam in Ecclesia credentes quidem et habentes fidem
Abbreviated transcription (Latin):
expugnare. S gabaonite uidentes quinq re¬
ges aduersum se in p̃ltũ conspirasse. nequaqͣm
ꝓpriis uirib copiisq confidunt. s mitunt
ad ihm auxilia postulantes. At ille diuino
pmissi adest. gabaonitis laturꝰ auxiliũ. Hic
iam mirabilia cęlit᷑ ostendunt᷑. Bomintis desaꝑ
saxa grandinis pluit. & quinq regũ qui ad¬
uersus ih̃m pugnabant exercitũ nastat. Tanc¬

Expanded text:
expugnare. Sed Gabaonitae videntes quinque reges adversum se in praelium conspirasse, nequaquam propriis viribus copiisque confidunt, sed mittunt ad Jesum auxilia postulantes. At ille divino permissu adest Gabaonitis laturus auxilium. Ita vero jam mirabilia coelitus ostenduntur. Dominus desuper saxa grandinis pluit, et quinque qui adversus Jesum pugnant exercitum vastat. T
Abbreviated transcription (Latin):
& isrł simul. Hystoria rerum gestarũ manifesta¬
ẽ. nec explanatione indiget qͦdeuident̃ expletũ ẽ.
Ex histamen q̃ gesta sunt uisibilibus dñi nr̃i
ihũ xp̃i saluatoris bella actriumpbos quosegerit
contemplemur. quamuis etiã in ip̃o hȩc uisibilit̃
cernamusimpleta. Conuenerunt enĩ reges t̾rȩ
senatus populusq & principes romani. ut expug¬
narent nomen ihũ & isrł simul. decreuerunt g.
legibus sussut non sint xp̃iani. Om̃isciuitas om̃is
omnes illi reges conuenientes contra iħm nichil
uel principes uł potestates iste contrariȩ. ut ñ xp̃ia
nor genus latiis ac ꝓfusius ꝓpaget᷑. Scriptã nãq
ẽ quia quantomagis eoshumiliabant. tanto plu¬
res fiebant ualde. & inualescebant. Confidimus
aut̃ quia non solum non nos poterunt obtinere
sub pedibus seruoꝵ eius. Illo enim duce sempui

Expanded text:
 » Simul historia rerum gestarum manifesta explanatione non indiget, quod evidenter expletum est; et ex his tamen quae gesta sunt visibilibus, nostri Domini Jesu Salvatoris bella ac triumphos quos gerit contemplemur, quamvis etiam in ipso haec visibiliter cernamus expleta. Convenerunt enim reges terrae, senatus populusque et principes Romani, ut expugnarent nomen Jesu et Israel simul. Decreverunt enim legibus suis ut non sint Christiani. Omnis civitas,omnes illi reges convenientes contra Jesum nihil vel principes, norum genus latius ac profusius propagetur. Scriptum namque est, quia « quanto magis eos humiliabant, tanto plures fiebant, et invalescebant valde . » Confidimus autem quia non solum non nos poterunt obtinere sub pedibus servorum ejus; illo etenim duce nos vi
Abbreviated transcription (Latin):
contemplari. Primus ommũ qui & auctor belli
huius nominatꝰ ẽ congregans cet̃os. & ad conspi¬
rationẽ sceleris inuitans iabin nominat᷑. qui erat
rex assur. Ipse est enim qui łr etiam cet̃os conuo¬
sus siue prudentia. nisi ille quẽ dicit ysaias ꝓpħa
sensum magnũ. Ait enĩ. Ꝙ inducam suꝑ sensũ
magnũ principẽ assyrioꝵ. qui dic̃. Mea uirtute
faciam. & sapientia sensus mei auferã fines gentiũ
& uirtutes eoꝵ dep̃daboR. Istegͦ est qui ibidẽ dicit᷑
sensus magnus rex assyrioꝵ. hic aũt iabm sensus
uł prudentia. & enim serpens fuisse in paradysoseri¬
bitur prudentior omniũ bestiarũ quȩ erant suꝑ t̾rã
S & uillicus iniquitatis prudent̃ dr fecisse illa qye¬

Expanded text:
contemplari Primus omnium, qui et auctor belli contemplari Primus omnium, qui et auctor belli hujus nominatus est, congregans caeteros et ad conjurationem sceleris invitans, Jabin nominatur, qui erat rex Assur: ipse est enim qui etiam dicitusus sive prudentia, nisi ille quem dixit Isaias propheta sensum magnum? ait enim: « Et inducam super te sensum magnum principem Assyriorum, qui dixit: Mea virtute faciam, et sapientia sensus mei auferam fines gentium, et virtutem eorum depraedabor . » Iste ergo est qui ibi quidem dicitur sensus magnus, rex Assyriorum. Hic autem Jabin sensus et prudentia. Etenim serpens fuisse in paradiso scribitur prudentior omnium bestiarum quae erant super terram. Sed et villicus iniquitatis prudenter fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
contrariarũ uirtutã. & pessimoꝵ demonũ ex¬
amina concitantur:: Ist om̃s demones ante
aduentũ dñi & saluatoris nr̃i quiet ⁊ securi
humaras animas possidentes. in earũ m̃cibꝰ
corꝑibusq regnabant. Sed ubi terris apparuit
grã & miscdia dm̃i & saluatoris nr̃i dĩ. docens nos
ut pie et sc̃ẽ in hoc mundo & segregat ab om̃i pẽci
contagione uiuamus. ut lib̾tatẽ suã atq imagmẽ
dĩ in qua exinicio creata est anima. unaqueq reci¬
piat. ista de causa ab illis iniquis ueteribꝰ possesso¬
ribus. earum pugne exoriunt᷑ & p̃lia. & si oppͥman¬
tur primi multo plures exurgunt postmodũ. atq
in unũ coeunt & conspirant in malũ: qui semꝑ
desident a bono. Ꝙ si scdõ uicti fuerint it̾m dercio
aliȩ uirtutes nequiores exurgunt. E fortassis quanto
magis augetur populus dĩ & multiplus crecit et mul¬
tiplicatur. tanto illi plures ad oppugnandũ cons¬
tiis nominũ uniꝰcuiꝰq etiã opus qd̾ gerit in malitia

Expanded text:
contrariarum virtutum et pessimorum daemonum concitentur bella. Isti omnes daemones ante adventum Domini et Salvatoris nostri, quieti et securi humanas animas possidentes, in earum membris mentibusque regnabant. Sed ubi in terris apparuit gratia et misericordia Salvatoris nostri Dei, docens nos ut pie et sancte in hoc mundo, et segregati ab omni peccati contagione, vivamus; et libertatem suam atque imaginem Dei, in qua ex initio creata est, anima unaquaeque recipiat: ista de causa ab illis iniquis veteribus possessoribus earum, pugnae exoriuntur et praelia. Et si opprimantur primi, multo plures exsurgent postmodum, atque in unum coeunt et conspirant in malum, qui semper dissident a bono Et si secundo victi fuerint, iterum tertio aliae virtutes nequiores exsurgent; et si fortassis quanto magis augetur populus Dei, et multo plus crescit et multiplicatur, tanto illi plures ad oppugnandum constiis nominum uniuscujusque etiam opus quod gerit malitia
Abbreviated transcription (Latin):
in montanis. & eueos qui erant sub desertis mas¬
gina. & exierunt ip̃i & reges eoꝵ cum ipsis sicut ẽ
arena maris in multitudine. et equi. & qua dri
ierunt in unũ ad aquam maron pugnare con¬
tra isrł. Dixit aũt dñs ad iħm. Non uerearis a¬
facie illoꝵ. quia erastina die ad hanchorã ego
tradam sauciatos ante faciem isrł. Equos eoꝵ subner¬
&e fubito irruit suꝑ eos m monte. & tradidit eos
dominus in manib isrł. & cedentes eos ꝑsecut st̃
usq ad sydonẽ magnã. & usq in masephat ad
aquam & usq ad campos masphȩ contra orientẽ
&e crucidauerunt eos. usquequo ñ suꝑesset ex
eis qui euaderet. & fecit eis iħc. sicut precepitei
dominus. Eques eoꝵ subneruauit. & currus

Expanded text:
in montanis, et ad Hevaeos qui erant sub deserto Mosoma. Et exierunt ipsi et reges eorum cum ipsis, sicut est arena maris in multitudine, et equi et quadrigaierunt in unum ad aquam maram pugnare contra Israel. Dixit autem Dominus ad Jesum: Non verearis faciem illorum, quia crastina die ad hanc horam ego tradam eos sauciatos ante faciem Israel. Equos eorum subnerad aquam maram, et subito irruit super eos in monte: et tradidit eos Dominus in manus Israel, et cadentes eos persecuti sunt usque ad Sidonem maram, et usque ad campos Masse contra orientem; et trucidaverunt eos, usquequo non superesset ex eis qui evaderet. Et fecit eis Jesus sicut praeceperat ei Dominus. Equos eorum subnervavit
Abbreviated transcription (Latin):
est lux uera & exoriens in cordibus nr̃is.atq¬
ne suolumen uidere. Siquando gͦ legis in
seripturis seĩs iustoꝵ pugnas. cedes acstrages
posumus intellige bella iustoꝵ. quia hȩcbel
la aduersus peccatũ gerunt᷑. Quomͦ aũt ma

Expanded text:
est lux vera oriens in cordibus nostrne suo lumen videre? Si quando ergo legas in Scripturis justorum pugnas, caedes ac strages posuimus, intellige bella justorum, quia haec bella ab eis adversum peccatum ger
Abbreviated transcription (Latin):
designabat: uideamus neforte sitaliquid qd̾ fugi¬
endo uincannus. &est aliqua ꝑfecta uirtus in fuga
Paulus apłs nos docetdicens. Fugite fornicationẽ
Nides gͦ eẽ quendã sp̃m fornicationis. quẽ fugere
debemus quicũq caste & pie in xp̃o ac pudice uo¬
simili modo sieut dictũ ẽ fugite fornicationẽ. au¬
diamus diei ad nos fagite iram. fugite auarieiã.
fugiteinuidiam. & liuorẽ. fagite detractiones.
& maliloquia. Quȩ ramen nescio si quis effugiat¬
ihc̃ fugiendũ docebat milites suos. & dehis fortasse
mandat discipulis suis dicens. Si qui uos ꝑsequent᷑
in bacciuitate fugite in aliã. Quod si maliã fugi
te in aliã. Uult enĩ nos fugere ab huiusmodi hos¬
tibus. uult nos longe effici ab huiꝰcemodi malis.

Expanded text:
designabat? Videamus ne forte sit aliquid quod fugiendo vincamus: et est aliqua perfecta virtus in fuga. Paulus nos apostolus docet, dicens: « Fugite fornicationem ; » vides ergo quemdam spiritum fornicationis quem fugere debemus, quicunque caste et pie in Christo et pudice vosimili modo, sicut dictum est, « fugite fornicationem, » audiamus quid dicit ad nos. Fugite iram, fugite avaritiam, fugite invidiam et livorem, fugite detractiones et mala colloquia ; quae tamen nescio quis evadatJesus fugiendum docebat milites suos: et de his fortasse mandat discipulis suis, dicens: « Si vos persequantur in una civitate, fugite in aliam . » Quod si in alitertiam. Vult ergo nos fugere ab hujusmodi hostibus, vult nos longe effici ab hujusmodi malis.
Abbreviated transcription (Latin):
diui detar ppłs in duas partes. erunt & tunc
quidam primi & alii postremi. Quicũ ad iħm¬
in unũ conspirauerint. iã tancultra omnino
non erit diabolus.quia iã non erit mors. Uis
tibi etiã ex diuinis testimoniis cõprobemꝰ: Audi
apłm cdicentẽ. Hoc enim uob̾ dicimus in ũbodñi.

Expanded text:
dividetur populus in duas partes: erunt et alii primi, et alii postremi; qui cum ad Jesum unum conspiraverint, jam tunc ultra omnino non erit diabolus, quia jam non erit mors. Vis tibi etiam haec divinis testimoniis comprobemus? Audi Apostolum dicentem: « Hoc enim vobis dicimus in
Abbreviated transcription (Latin):
accepant non possunt ĩplere. non dubites de eis dr̃e quia ib̾e
in istis lapidibus integris deuteronomiũ scͥpsit. Mouet
me sane quodaadidit in consequentibus scriptura.
& scripsit inquit ihc suꝑ lapides deuteromiũ corã filus
isrł. quom potuerit tam magnũ librũ uł assistenti¬
bus uł ꝑmanentib ibi filiisisrł describere.ita ut
ris ferre tam magni libri continentiã. dicant mͥ
assertores littere iudei. qui sp̃mnlegisignorant. qͣmͦ¬

Expanded text:
re non possunt, non dubites de eis dicere quia Jesus in istis lapidibus integris Deuteronomium scripsit. Movet me sane quod addidit in consequentibus Scriptura: « Et scripsit, inquit, Jesus super lapides Deuteronomium coram filiis Israel. » Quomodo potuerit tam magnum librum, vel assistentibus et permanentibus filiis Israel, describere, ita utris ferre tam magni libri continentiam? Dicant mihi assertores litterae Judaei, qui spiritum legis ignorant, q
Abbreviated transcription (Latin):
faciat. ostencdere ñ michi uidet᷑ ociosũ. & ego quidẽ
arbitror qd̾ siquando nobis legitur moyses. & per
gr̃am dñi uelamen littere remoriet᷑. & incipimus
hec s deapłis hoc dix̾it. & rursum cũ in lege dicit᷑
quia abraham duos filios hũit. unũ deancilla & unũ
delibera. egomhis eẽ intelligo duo testamenta. & du¬
ospopulos. istam nob̾ legem quesic intelligitur. quã
soualẽ nominat paulus ih̃c dominus legit. & ipseẽ
qui hec in auribus totius popul recitat p̃cipiens
nobis. ne sequamur occidentẽ litterã. s teneamus
clesia catholica sꝑnimus legem moysi. s suscipi¬
mus eam. si tamen ihc eã nob̾legerit. Sic enĩ rec¬
te poterimus intelligere legẽ. si eam nob̾legat iħe
ut ip̃o legente nos sensũ eiꝰ & incelligentiã ea¬
piamus. Aut non ẽ putandũ qd̾ in de ceꝑat sensũ

Expanded text:
um. Ego quidem arbitror quod si quando legitur nobis Moyses, et per gratiam Domini velamen litterae removetur, et incipimus haec, sed de apostolis dixerit. Et rursum cum in lege dicitur quia « Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera , » ego in his intelligo duo esse Testamenta et duos populos. Istam nobis legem quae sic intelligitur, quam spiritalem nominat Paulus, Jesus Dominus legit, et ipse est qui haec in auribus totius populi recitat, praecipiens nobis ne sequamur occidentem litteram, sed teneamus clesia sumus catholica, spernimus legem Moysi, sed suscipimus eam, si tamen eam nobis Jesus legerit: sic enim recte poterimus intelligere legem, si eam nobis Jesus legat, ut ipso legente nos sensum ejus intelligentia capiam
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta montẽ gariam. s incedunt iuxta montẽ
hebal: Mons garirn benedictiones h̃t. mons aũt
hebal maledictiones quȩ peccatorib imminẽt. Sta¬
cuerunt enĩ sicut scriptum est in deuteronomio
simeon leui ysachar uidas ioseph & beniamin.
Alias uͦ ignobiliores admaledicendũ. in quib
& ruben qui ascendit cubile patris. & thoꝵ macu¬
lauit pat̃nũ. & rabulon qui est ultimꝰ filiꝰ lie. hec
quidem ueterũ hystoriȩ referurre gesta. S qͣmͦ nos
hanchystorie racionẽ ad mystic̃a intelligentiam

Expanded text:
im incedere, sed incedunt juxta montem Ebal? Mons Garizim benedictiones habet, mons autem Ebal maledictiones quae peccatoribus imminent. Statuerunt enim, sicut scriptum est in Deuteronomio Simeon, Levi, Judas, Isachar, Joseph, Benjamin. Alias vero sex ignobiliores, ad maledicendum; in quibus et Ruben qui ascendit super cubile patris fui, et torum maculavit paternum, et Zabulon, qui est ultimus filius Liae. Haec quidem veterum historiae referunt gesta. Sed quomodo nos hanc historiae narrationem ad
Abbreviated transcription (Latin):
tabulis cordis earnalib. ñ atramento s spũ dei
uiui. Si aut uis euidentꝰ noscere: in quib cordibꝰ
ihħc scripserit legẽ. & in quibus ũ scripserit. etiam
nec uerearis eoꝵ iactanciã qui legẽ moysi tabu¬
lis uł cartulis scriptam se accepissegłãntor. Audi¬
gͦ in quoꝵ cordib dominus ihẽ scripsertt legem.
Paulus dic̃. Cum enim gentes quȩ legẽ non hr̃t
naturalit̃ quȩ legis sunt faciunt. huius modilegẽ
non habentes ipsi sib funt lex. qui ostendunt opꝰ

Expanded text:
tabulis cordis carnalibus, non atramento, sed spiritu Dei vivi. Si autem vis evidentius noscere in quibus cordibus Jesus scripserit legem, et in quibus non scripserit, etiam nec verearis eorum jactantiam, qui legem Moysi et tabulis et chartulis inscriptam se accepisse gloriantur. In quorum cordibus Dominus Jesus inscripserit legem, Paulus dicit: « Cum enim gentes quae legem non habent, naturaliter ea quae legis sunt, faciunt, hujusmodi legem non
Abbreviated transcription (Latin):
cia ⁊ scã construxerint. Sed in hoc edificio ȩccłiȩ
oportet ẽẽ altare. Unde ego arbitror. quicũq ex
utorationib uacent. & die noctuq dõobsecra¬
tiones offerant. & supplicationibus uictimas
imolent. ipsi sunt ex quib iħc edificat alta¬
re.S intuere quia laudis ipsis lapidib alta¬
ris ascribitur: sicut dixit legislator moyses
edificari altare ex lapidib integris quibris
gri lapides: Nouit umꝰeuiꝰq conscientia qui¬

Expanded text:
sancta construxerint opera. Sed in hoc aedificio ecclesiae esse oportet altare; unde ego arbitror quod quicunque ex ut orationibus vacent, ut diu noctuque obsecrationes offerant Deo, et supplicationum victimas immolent, ipsi sunt ex quibus aedificat Jesus altare. Sed intuere quid laudis ipsis lapidibus altaris ascribitur? Sicut dixit, inquit, legislator Moyses: Aedificate altare ex lapidibus integris, quibus gri lapides? Novit uniusc