comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lo dei munere. liba in eo uoluntase¬
rat. ac tanto mag̃ ert. qnͣto magis
ẜuire pcc̃o ñ pot̾at. multa aut̃ q̃tũt᷑
nitam hũit ita plene ⁊ ꝑsc̃e. ex ip̃a. ⁊
ꝑ ip̃am sap̃iam sapiens fuit. nec tñ

Expanded text:
lo Dei munere. Libera in illo voluntas erat, ac tanto magis erat, quanto magis servire peccato non poterat. Multa autem quaeruntur nitam habuit, ita plene et perfecte ex ipsa et per ipsam sapientiam sapiens fuit, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
S̾ ħ ꝓcest p̾cedit. ⁊ om̃s sequnt ᷑ cus boñ
ẽ ħ errantes inuem p̾cessi. ut uiam doce¬
rem om̃s sequutisunt. mͥ quid ꝓcest. Ego
uiam sciebam ꝓme inced̾e pot̾am. m nõ
erat cã ꝑgendi. si cõpassioñ ẽẽt. sb̾uem ẽ¬
di stulci ⁊ cardi ad credend̾. Nne oportuit¬

Expanded text:
 prodest? Praecedit, et omnes sequuntur. Cujus bonum est hoc? Errantes inveni, praecessi ut viam docerem, omnes secuti sunt. Mihi quid prodest? Ego viam sciebam, per me incedere poteram; sed non erat causa pergendi, si compassio non esset subveniendi. Stulti et tardi c
Abbreviated transcription (Latin):
tor cad̾ gr̃a ead̾ fides illuiꝰ uenti᷑ hinc ex¬
ibiti. s q ip̃e ꝑ quĩe salus debet᷑ longe erĩt
eiꝰdẽ salutis signa obscura ẽe debuunt.
oportebat. ut eod̾ ordĩe ⁊ fides ĩ ꝯgnicoe
⁊ gr̃a in salute crescet. ⁊ ead̾ gr̃a ĩ sacm̃¬
tis foris ⁊ signis suiꝰ. de euidẽtiuꝰ maĩ¬

Expanded text:
gratia, eadem fides, illic venturi, hic exhibiti. Sed quia ipse per quem salus dabatur, longe erat, ejusdem salutis signa obscura esse debuerunt. oportebat ut eodem ordine, et fides in cognitione, et gratia in salute cresceret; et eadem gratia in sacramentis foris, et signis suis, evidentius se mani
Abbreviated transcription (Latin):
nium uitatis irreuerent̾ usurpat ͦ. Q ui
uid alium fsm iurare uolentem ꝑti¬
ceps pcc̃i efficit ͫ si ꝯsũtit. ⁊ si ñ qnͣtum
pot salua uitate ne malũ ꝑficiat᷑. qdi¬
cendo ⁊ admonento obsistit. Hic & ꝯsid
publicare ñ debemꝰ. ne forte uideam᷑

Expanded text:
Qui viderit alium falsum jurare volentem, particeps peccati efficitur si consentit: et si non quantum potest salva veritate ne malum perficiatur contradicendo et admonendo obsistit. Hic autem cpublicare non debemus, ne forte videamur
Abbreviated transcription (Latin):
asr sͦ illa nͥ añ unionẽ unitas pͥcessit ꝙ. ad
ditũẽ de teliqͦ ad ip̃am untate. pumonẽ
accessit. aliud qͥppe ẽ aliqͣ sił pumonem
ad uitatẽ cõponi. acq aliud aliq̃ ꝑ ui¬
onẽ unitati apponi. Qñ .ni. aliqͣ puncẽm

Expanded text:
ro illa ubi ante unionem unitas praecessit; et quod additum est de reliquo ad ipsam unitatem per unionem accessit. Aliud quippe est aliqua simul per unionem ad unitatem componi, atque aliud aliqua per unionem unitati apponi. Quando enim aliqua per unionem
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatũsit. si illd̾ pꝰmod iuscipiendo pͥorem
negłiam correxunt. sic gͥ cͥcũtisionis sacͣ¬
tur. qͣtenus sigłauis man̾et. ⁊ discreta gn̾s¬
cio de qua xp̃c nasceret᷑. uñ cõseqñt colli¬
git᷑ ꝓbabile eẽ. Illi tñ sem̃ abrahe c̾cũtisi¬

Expanded text:
o priorem negligentiam correxerunt. Sic igitur circumcisionis sacrtur, quatenus singularis maneret, et discreta generatio de qua Christus nasceretur. Unde consequenter colligitur probabile esse illi semini Abrahae circu
Abbreviated transcription (Latin):
ͦcũ crane au̾bo rõnalem aĩamas¬
sũptam ñ fuisse. s solam carnẽ u̾bor
nitam. tiꝑam diuinitatem u̾bi cadnẽ
tanclam. s cacholica fides ht̃ totũ ge
hõis erat pret̾ sulpam dm̃ assũpsisse.

Expanded text:
animam assumptam non fuisse, sed solam carnem Verbo unitam, et ipsam divinitatem Verbi, carne . Sed catholica fides habet totum, quod hominis erat propter culpam, Deum assumpsisse:
Abbreviated transcription (Latin):
uencia exibeat᷑. Seni aut̃ adorare
ẽ cotam m̃tem pp̃ humilitatem ad de¬
uocõm sb̾stinere. ⁊ ip̃m pͥncipium ac
finem oĩs boni crede. Ꝙ .n. soli nos debe.
Nemo est sanc m̃tis. qui ambigat.
unde ip̃e quoz ꝑ ꝓpħam de se testatur di¬

Expanded text:
entia exhibebatur. Deum autem adorare, est ei totam mentem per humilitatem ac devotionem substernere, et ipsum principium ac finem omnis boni credere. Quod ei soli nos debere nemo est sanae mentis qui ambigat. Unde ipse quoque per prophetam de se testatur di
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem egtum curand̾ acceciss. totum
occupauerat morb. qđ totum relinã¬
rat salus. ⁊ apposuit ĩ corꝑe gn̾is huma¬
⁊ salus crescͥet. pꝰ ea sb̾ lege scͥpta. Reme¬
satͥficia. decime ĩ porcõib oblactes ĩ teb. Sa¬
crificia in aĩalib sb loge scͥpta młta fiunt.
p̾cepta ⁊ młta sacm̃ta. pccpta. nlegis scꝑ¬

Expanded text:
tum curandum accessisset, totum occupaverat morbus, quem totum reliquerat salus. Et apposuit in corpore generis huma salus cresceret. Postea sub lege scripta, remesacrificia. Decimae in portionibus, oblationes in rebus, sacrificia in animalibus. Sub lege scripta multa fuerunt praecepta, et multa sacramenta. Praecepta enim
Abbreviated transcription (Latin):
ne rerribucois luccum in denocõne celes¬
ti. pͥo añ ponat. s in g̾co maĩfestior. sĩna
expressa est. Greca nam locucõ diuinã
ẜuitutem ab humana ꝓpͥo uocabulo i¬
distingint. ꝙ latinitas nõ ħt. ibi .n. dei
fuitus lacria thumana dulia notat᷑ ⁊

Expanded text:
nae retributionis lucrum in intentione coelesti praemio anteponat. Sed in Graeco manifestior sententia expressa est. Graeca namque locutio divinam servitutem ab humana proprio vocabulo distinguit quod Latinitas non habet: ibi enim Dei servitus latria, et humana dulia vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ lõ a deo ĩstructꝰ ẽ ad decĩas offendas
cenda. a pͥncipio ado ĩstructũ ⁊ e¬
ruditum fuisse. ut pͥmi ꝯtemptus culpã
sb seqñtis deuocõis studio aboset. ⁊ qui ĩ
sem ip̃o ꝯtũar excitat. in sius pꝰ mod̾ ob¬

Expanded text:
est ad decimas offerendas. cenda a principio a Deo instructum et eruditum fuisse, ut primi contemptus culpam subsequentis devotionis studio aboleret, et qui in semetipso contumax exstiterat, in suis postmodum ob
Abbreviated transcription (Latin):
recribucõis. audi iltł. ħ est a sculta ac¬
quiesce. Om̃is .ii. uirtus ab obedĩa inti
cedit. frustra. Nam uł in obedienti grã
uł ꝯtumaci doctrina. uł nõ intelligẽ¬
ti preceptum dr̃et᷑. Icͥcco pͥmũ auli
iltł. ut sis obediens:. deui tuus ⁊ deuo¬
tus. existas deus unus. ut ueritatem
agnoscas. dem̃ sequit᷑ qui preceptũ
suum adorab̾. ħ ꝑtinz ad fidem. ⁊ ei so
opaus ex dileccõne ꝑ fc̃m facit. qr nec
opus sũ fide. nec fides cui tempꝰ suppe¬
tit. accepta est sñ oꝑe. pp̃ ea adora rec
dum sit. ut dicat᷑ ip̃m solum adorab̾.
⁊ ei soli ẜuies. S ħ quĩo staie pot̾it. quiͣ

Expanded text:
retributionis. Audi, Israel, id est, ausculta, acquiesce. Omnis enim virtus ab obedientia inprocedit. Frustra namque vel inobedienti gratia, vel contumaci doctrina, vel non intelligenti praeceptum daretur. Idcirco primum audi, Israel, ut sis obediens, Deus tuus, ut devotus existas, Deus unus est, ut veritatem agnoscas. Deinde sequitur praeceptum: Ipsum adorabis, hoc pertinet ad fidem. Et ei sooperans ex dilectione perfectum facit, quia nec opus sine fide, nec fides cui tempus suppetit accepta est sine opere. Propterea adora rectdum sit, ut dicatur: Ipsum solum adorabis, et ei soli servies. Sed hoc quomodo stare poterit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
clem̃ti cascione q̃relam coram deo depo¬
suit dicens esre se ferre. ad̾ ad ħ negoti¬
cium socia aduocata ñ tr̾iat. p̾stim
cum nĩmͣ d̾s sine uita hac comite
it aliꝙͥ facete ꝯsueu̾it. Cum .n. inꝙͥ¬

Expanded text:
clementi causatione querelam coram Deo deposuit, dicens aegre se ferre, quod ad hoc negotium socia advocata non fuerat, praesertim cum nunquam Deus sine utraque hac comite iter aliquod facere consueverit. Cum eni
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ cͥcũcisiõis tał erat. p̾ceptũ fuit.
puer mascłs octauo die a natĩtate luͣ
ccũcidet᷑ in carne pͥputii sui. ⁊ sũt qui
addendũ putant cutello de petͣ sc̃o ad
uxor moysi t̾rita ab angło acutã petͣm
sũplisse legi ⁊ ea p̾puciũ filu sui tͥcocidiꝰ¬
se. ⁊ Iosue in t̾rã ꝓmissioĩs ĩg̾ssut᷑. ẜo ĩ¬

Expanded text:
 erat. Praeceptum fuit, ut puer masculus octavo die a nativitate sua circumcideretur in carne praeputii sui . Et sunt qui addendum putant cultello de petra facto, uxor Moysi, territa ab angelo, acutam petram sumpsisse legitur, et ea praeputium filii sui circumcidisse . Et Josue, in terram
Abbreviated transcription (Latin):
na in ppło cͥcũcisionis solafide saluabã¬
tur saccificiis ⁊ oblacõib aliis legis
tͥim oniis purificare ip̃am quo cͥcũcisi¬
oni fide suscipientes ⁊ ĩeis aͥ carnẽ illam
susceꝑũt uenerando ꝑticipantes. Mas

Expanded text:
nae in populo circumcisionis sola fide salvabantur, sacrificiis et oblationibus, aliisque legis caeremoniis purificatae; ipsam quoque circumcisionem fide suscipientes, et in eis qui carnem illam susceperunt, venerando partic
Abbreviated transcription (Latin):
ipetłm ⁊ pone añ te statĩ uidebis ĩ eoyma¬
giñe illius cuuẽ ad deorsũ tuũ. uł supͣ
u̾ticentuũ. ⁊ dices uideo te qͥuides. iã
aliꝙͥ uides. s ymagĩem solam uides
illũ. S ymagine sua ñd̾ in facie sua
ñd̾ ꝯgnoscis. sĩc ꝯgnosc̾is. nõd̾ uides sĩc
uitens. uidis in re. uides in ymagine
ille ad te re picit. qui teuid. tuaꝰ ausũ¬

Expanded text:
ne ante te, statim videbis in eo imaginem illius, qui est ad dorsum tuum, vel supra verticem tuum, et dices: Video te. Quid vides? Jam aliquid vides, sed imaginem solam. Vides illum, sed in imagine sua, nondum in facie sua. Nondum cognoscis sicut cognosceris; nondum vides, sicut videris. Videris in te, vides in imagine. Ille ad te respicit qui te videt; tu aut
Abbreviated transcription (Latin):
lusceptam. tba uicõx segñs indesceptã
facit. sici mu̾tutib regnia ẽ humi¬
litas duces pͥncipales u̾tutes. excitꝰ
tes ab hõme sũ qͣdã rõne suscipĩt᷑.
Mox uu̾sitas bonox sponte sbsenͭ¬
nr. idoħ pͥmũ duces posuit mir¬
ram ⁊ thus. ⁊ chus pꝰ ex̾citũ innil

Expanded text:
susceptam, turba vitiorum sequens in deceptam facit. Sic et virtutibus regina est humilitas; duces, principales virtutes; exercitus, tes ab homine cum quadam ratione suscipiuntur, mox universitas bonorum sponte subsequitur. Ideo hic primum duces posuit myrr
Abbreviated transcription (Latin):
demit te. dedit tͥ heatũ ẽẽ. pp̃ ea ne plus are
diligͥet᷑. alt̾ quid̾ redẽptor qmpe cͥator.
noluit ip̃e cͥator eẽ redemptor ⁊ sustinuit
tuam passioẽm ut emhet tũa oileccõm
missus ẽ nͣlis filius ꝓ ad optandis qr sã
ip̃o alieni intͦducẽdi ñ fu̾ant in hr̃dita¬
tem uenit. sapĩa ut hostis. ñ põtate. s
rõne uincet᷑. ⁊ in hiis oĩb fides tua. ĩmo
ꝯstat ⁊ ad uũ ⁊ una. Qͥ a cũ duo noĩant᷑

Expanded text:
ea ne plus a te diligeretur alter quidam redemptor, quam ipse creator, voluit ipse creator esse redemptor, et sustinuit tuam passionem ut emeret tuam dilectionem. Missus est naturalis filius pro adoptandis, quia sine ipso alieni introducendi non fuerant in haereditatem. Venit sapientia, ut hostis non potestate, sed ratione vinceretor; et in his omnibus fides tua in uno constat, et ad unum et una, quia cum duo
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant᷑. Suo cs illi discipsi qͥb eũ¬
tib ⁊ dubitantibꝰ in uia ihc appuit.
ad ip̃iꝰ int̾togom pulsati in cet̾a drx¬
isse retlint. Nos spaibamꝰ ꝙ ip̃e erat
redempt᷑us islrł in qͦ apte ostendit ꝑ

Expanded text:
dicebantur. Duo quoque illi discipuli quibus euntibus et dubitantibus in via Jesus apparuit; ad ipsius interrogationem pulsati, inter caetera dixisse referuntur: Nos sperabamus quod ipse erat redempturus Israel . In quo aperte ostendunt quod
Abbreviated transcription (Latin):
ħ fu̾it applłand̾ in quo tot ⁊ tante deippło
diuicie sp̃c affluebant ⁊ illd̾ ꝓroꝰ incre¬
dibili feluitate cern̾t᷑ impletũ. qd̾ mo¬
yses optabat cũ dret. qͥs dabit ũ cẽs ꝓphe¬
tent. Queso qd̃ siłe acculit euͣngłm
frustrabo głatur paulus de pͥmiciis sp̃s
qͣs putat secutꝰ socus ⁊ apłis accepissecũ
in stale in dreb suis potuenit exꝑiri.

Expanded text:
tot et tantae Dei populo divitiae spiritus affluebant, ut illud prorsus incredibile felicitate cerneretur impletum, quod Moyses optabat cum diceret: Quis dabit ut omnes prophetent? Quaeso, quid simile attulit Evangelium? Frustra gloriatur Paulus de primitiis spiritus quas putat cum suis coapostolis accepisse, cum nihil tale in diebus suis potuerit experiri.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qłr. ⁊ qͦ ordine salus reꝓmissa fieret ig¬
norarent. Nam ⁊ipĩs apłis quos u̾tos
fuisse. nemo ẽ cͥ ambigat pͥm̃te salua¬
tore. ⁊ regũ celoꝵ maĩfm̃ iam luce p̾di¬
cante nust̾iũ passiõis in tm̃ ad huc ig

Expanded text:
 quo ordine salus repromissa fieret, ignorarent. Nam et ipsis apostolis quos justos fuisse nemo est qui ambigat; praesente salvatore et regnum coelorum manifesta jam luce praedicante, mysterium passionis in t
Abbreviated transcription (Latin):
infc̃ĩs. aut ĩ ub̾. qr .ni. totus hõ corruptus
etat totũ qd̾ hõis foris erat ad lacm̃dũ
sum̃d̾ erat ut tot̃ in sacm̃to foris scĩficet᷑
⁊ in toto uͥtui sacm̃ti intus remediũ opꝰ.
Ita qi ĩ teb sacͣm̃ta sc̃i ficanda erãt. ut

Expanded text:
in factis, aut in verbis. Quia enim totus homo corruptus erat, totum quod hominis foris erat ad sacramentum sumendum erat, ut totum in sacramento foris sanctificetur, et in toto virtus sacramenti intus remedium operetur. Itaque in rebus sacramenta sanctificanda erant. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
tedemptus. qr ñ muꝰ tͥ contulit. cũ redemi.
qnͣtu crequit ad eunde spectat sensum.
qd ip̃e filius in emmͣgdio discipłis. ⁊ ꝑ diᷤ¬
ciplos oĩb in ĩe credentib dicit. creditis
in dm̃i ⁊ in me credite. Modesta quid ut
a nob̃ in sua dm̃itate q̃ ꝯdidit. S ĩ hu¬
manitate ⁊̃ ã redemit. trrciũ p̾ceptum
ẽ obsua sab̾iri Quatuor sabła ꝯmenio

Expanded text:
redemptus, quia non minus tibi contulit cum redemit, quam cum creavit. Ad eumdem spectat sensum, quod ipse Filius in Evangelio discipulis, et per discipulos omnibus in se credentibus dicit: Creditis in Deum et in me credite . Modesta quidem ua nobis in sua divinitate qua condidit, sed in humanitate etiam qua redemit. Tertium praeceptum est observa Sa
Abbreviated transcription (Latin):
tendat etͥnitate. Ita fidos si unicui ꝙ suũẽ
tribuit recte offert. Si int̾utrum bñ disc̾¬
familli qͥ cirabamꝑ deo colãtes gẽmo er¬
palem ẽẽ cͥdid̾unt. Qͥ d ini aliud dicendist̃
fecisse qmͣ excelłiam ft̃oris oꝑi. ⁊ inf̾ta¬
tem facture tribuisse creatori. Putsuꝰ pħi
gentiliũ. qłuus int̾ c̾atorẽ ⁊ opꝰ suũ recte

Expanded text:
tendat aeternitate. Ita fides, si unicuique quod suum est tribuit, recte offert; si inter utrumque bene discerNam illi qui, creaturam pro Deo colentes gemino erporalem esse crediderunt; quid isti aliud dicendi sunt fecisse quam excellentiam factoris operi et infirmitatem facturae tribuisse Creatori? Rursus philosophi gentilium quamvis inter Creatorem et opus ejus recte
Abbreviated transcription (Latin):
.ii. uũ ex duobꝰ mag̃ ꝓbabue intlłigũr.
uttũ tñ adhecid ip̃m um sit asserere nõ
Cũ res ñ ex auditu solo. s ꝑ suam p̾sũ¬
ciam notiticat᷑. ꝑfc̃s .n. agnostũt amp
saintem ut est in sua psñtia ꝯphñdũt. hũ
sũt scientes. Primi gꝰ lũt nogantes . S c̃di
dubitantos. Gertii estimantes. Qrͣticredẽ

Expanded text:
enim unum ex duobus magis probabile intelligunt, utrum tamen adhuc idipsum verum sit asserere non cum res non ex auditu solo, sed per suam praesentiam notificatur. Perfectius enim agnoscunt qui ipsam rem ut est in sua praesentia comprehendunt, hi sunt scientes. Primi ergo sunt negantes, secundi dubitantes, tertii opinant
Abbreviated transcription (Latin):
ti ꝑicłm ĩmin̾e c̾nit. Tanco mag̃ ad ꝯgͥtõm
lutatis ꝑuenire satagit. Consid̾at ĩħ m̃do
tam diu̾sas eẽ hoĩm esti macc̃es. sup hiis. ĩ
auibꝰ salus hoĩ ꝯstat. Pagani ĩpłres u¬
nitatẽ dĩnitatis scindunt. Iudei creatorẽ
ꝯfitent᷑. laluacorẽ ñ agnoitũt. ⁊ in hus oĩ¬

Expanded text:
ti periculum imminere cernit, tanto magis ad cognitionem veritatis pervenire satagit. Considerat in hoc mundo tam diversas esse hominum existimationes, super his in quibus salus hominis constat. Pagani in plures unitatem divinitatis scindunt. Judaei creatorem confitentur, salvatorem non agnoscunt. Et in his omn
Abbreviated transcription (Latin):
maginẽ uid̾e. Qͥd est facie ad faniem ui¬
d̾e rem. uidere puta auꝙ̃ ee ret᷑ te uł su¬
p̾ te adinsus es ab illo neuides facie ad
taciem. facie tua ad faciem illuĩ. ausa
.n. ẽ facies ab illo ⁊ si forte ille respit̃ ad

Expanded text:
maginem videre. Quid est facie ad faciem videre? Rem videre. Puta aliquem esse post te, vel supra te, aversus es ab illo, nec vides facie ad faciem, facie tua ad faciem illius. Aversa est enim facies tua ab illo: et si forte ille respicit ad
Abbreviated transcription (Latin):
sibilitatẽ ñ accũaũt. ⁊ si attñdũt ma¬
iou stulticia estimãt ħ om̃s ẽe dełe.
qͦ se p̾cet̾is uident ampliꝰ aliꝙͥ accepi¬
le affirmant fidelem ulła rõe ẽẽ dicẽ¬
dum. qui ñ ingͣna q̃rẽda ⁊ multa ⁊
sb̃limia fidei sacͣm̃ta. agnou̾unt.
⁊ de maiestate creatoxis ⁊ de hũilita¬
te saluatoris. qͣꝵd̾ disputacõnũ ꝑ¬

Expanded text:
attendunt, majori stultitia existimant hoc omnes esse debere, quo se prae caeteris vident amplius aliquid accepisse. Affirmant fidelem nulla ratione esse dicendum, qui non magna quaedam et multa et sublimia fidei sacramenta agnoverit; et de majestate creatoris, et de humilitate Salvatoris quorumdam disputation
Abbreviated transcription (Latin):
fides ⁊ opaboͣ q̃ t̾a ista coħent. ut salutis
effc̃m hr̃e ñ possint. si sił ũ fu̾int. fides .n.
sñ oꝑib testesiͥptura mortua ẽ. Rursũ
uͥñ est fides. opus bonũ ẽẽ ñ põt. It qͥ fidẽ
oꝑantẽ hñt si sacm̃ta dei suscipe tenuũt.
saluari ñ pꝰsũt. qr dilecc̃om dei ñ hñt. cuiꝰ

Expanded text:
 bona. Quae tria ita cohaerent ut salutis effectum habere non possint si simul non fuerint. Fides enim sine operibus, teste Scriptura, mortua est . Rursum ubi non est fides, opus bonum esse non potest. Item qui fidem operantem habent, si sacramenta Dei suscipere renuunt, salvari non possunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ex hiis q̃ credentla sũt ꝯgnosc̾et᷑. ñ hrẽt fi¬
des qͦ se ꝑ incsicõm in bono oꝑe dirig̾et. nez
ad qd̾ uñ oꝑando spem suã extitaret. S ali¬
ꝙͥ ẽ in qͥbꝰd̾ ꝯgnicõm tid̾e tnͣscende aliud il¬
la ã unqmͣ ignor̃ada sũt credenda nestire.

Expanded text:
credenda sunt cognosceretur, non haberet fides quo se per intentionem in bono opere dirigeret, neque ad quid bene operando spem suam excitaret. Sed aliud est in quibusdam cognitionem fide transcendere; aliud illa quae nunquam ignoranda sunt credenda nescire.
Abbreviated transcription (Latin):
les tui nõ potes: Quid quod etiam
medendi industͥam nõ p̾mittit. Si qͥ¬
dem gnaui cescta cete. ⁊ cũ sautiata
uulueribi mederi sibi nouit betbe cui
nomen eit flomus us greti appellant
ultem sb̾icieus sua ut solo curcutur ad¬

Expanded text:
iles tui non potes? Quid quod etiam iles tui non potes? Quid quod etiam medendi industriam non praetermisit? Siquidem gravi affecta caede, et consauciata vulneribus mederi sibi novit herbae cui nomen est φλόμος, ut Graeci appellant, ulcera subjiciens sua; ut solo curentur a
Abbreviated transcription (Latin):
fidei custodiam. quodam p̾uaricacõnis
silentio descruisse iidearis. ⁊̃alis cans
iator et comes angeli est. quem raphu¬
el inlibro ꝓpbetico non cciose sibi et thobie
fibo ad ningendum putanit qnͣdo ꝑ¬
rexit ut asmo deuin fuga et. fu maret
pellitur demoniũ stabilitur cõuigiu
Mutt᷑itat specie bestie scĩs raphael
angelus chobie inuenis quẽ tuend̾
rereͤꝑat ad rela cõnẽ grẽ erudiebat aẜ¬
fectum. Quis enĩ nõ erubescat grãm be¬
ne de se merentib non referre. aĩ uideat
etiam bestias refugere. crunen. ingia¬
ti. Et ille inpertite alimonie seruant me¬
moriam tu nonseruas salu̾tis accepte.
rsa insidians licet deursa. rͣ.
dis fera tũ fertur in formes ntero par¬
tus edere. s natos lingua angere. atq
nnspẽni suisumilitudiẽq formare. Nõ
miraris infera tam pii oris officia. cu
partus suos ad sui effingit similitu¬
dinem. tu filios tuos instituere sam¬

Expanded text:
fidei custodiam quodam praeuaricationis fidei custodiam quodam praeuaricationis silentio deseruisse uidearis. talis canis uiator et comes angeli est, quem Raphahel in libro prophetico non otiose sibi et Tobis filio adjungendum putavit, quando perrexit ut Asmodaeum fugaret, firmaret pellitur daemonium, stabilitur conjugium. Mutae itaque specie bestiae sanctus Raphael angelus Tobiae juvenis, quem tuendum receperat, ad relationem gratiae erudiebat affectum. Quis enim non erubescat gratiam bene de se merentibus non referre, cum videat etiam bestias refugere crimen ingrati? Et illae impertitae alimoniae servant memoriam, tu non servas salutis acceptae? Ursa insidians licet, ut Scripturdis fera; tamen fertur informes utero partus edere, sed natos lingua fingere atque in speciem sui similitudinemque formare. Non miraris in fera tam pii oris officia, cujitur partus suos ad sui effingit similitudinem, tu filios tuos instituere sim
Abbreviated transcription (Latin):
sibi messem recondit. et cum tu pleru q
egcas. illa nõ nidiget. Nulla sũt ei clau¬
sa horrea. uulla inpenetrabiles custodie
nulli nnuiolabiles acermi. Spectat cꝰ¬
tos fintaq phibrie nou andet aspicit
sua tampna possessor net uinditat ui¬
gro conuectitur agnime pieda ꝑ cam¬
pos. fernent senute comuitatu uianti¬
um. Et que comp̾hendi angusto ore nõ
possunt. humens gnͣdia frumẽta tru¬
diuitur. spectat hec dñs messis et enu¬
bescit can parta pie industrie negare
ud autem decanib loquar quib
nisitum est uatura quadam re¬
ferre grãm. et sollicitas excubias ꝓ
duõꝵ salute p̾tendere. ude imemor¬
res beneficu. et desides atq adignauos da¬
mat scͥpti. Canes muti nescientes la¬
re ꝓdũis. nouerint suatecta defeuder̾
Unte et tu disce uocem tuam excere ꝓ
ip̃o. quando omle eccĩe incursant lupi
graues. Disce more tuo nerbum tene¬
re nequa a nuitus camis cõiassani tͥ

Expanded text:
sibi messem recondit! et cum tu plerumque sibi messem recondit! et cum tu plerumque egeas, illa non indiget. nulla sunt ei clausa horrea, nullae inpenetrabiles custodiae, nulli inuiolabiles acerui. spectat custos furtaque prohibere non audet, aspicit sua damna possessor nec uindicat. nigro conuectatur agmine praeda per campos, feruent semitae comitatu uiantum et quae conprehendi angusto ore non possunt umeris grandia frumenta truduntur. spectat haec dominus messis et erubescit tam parca piae industriae negare d autem de canibus loquar, quibus insitum est natura quadam referre gratiam et sollicitas excubias pro dominorum salute praetendere? unde ad inmemores beneficii et desides atque ignauos clamat scriptura: canes muti, nescientes flapro dominis, nouerint sua tecta defendere. unde et tu disce uocem tuam exercere pro Christo, quando ouile Christi incursant lupi graues, disce in ore tuo uerbum tenere, ne quasi mutus canis commissam tibi
Abbreviated transcription (Latin):
tud accipitur eo quod tenebrosis et in¬
quietio. ac mobilibus infite mentis
populus inteoꝵ. bom ꝓpositi gr̃am iam
tencre non possit. nec ad emenda cõem
illam correpcõnẽq reme.are. qui sem el
ferman nduent inmauitatẽ. Est
tam̃ etiam innatura quadrupedum
quod nuitari nos ẜmo ad hortetur. ꝓphe¬
ticus. qui exemplo caueamus de sidi
am exignitatem uł infirmitatẽ cor
quirtutis studio non reflect. anuir.
neq reuotem ab illius ꝓpoi̾ti magͥtu¬
xigna est cm̃ formita que maiora
sis andet uirib neq serintio ad
oꝑandum cegitur. s spontanee ꝓposto p̾¬
scientie futura alimentoꝵ subsidia s̃ͥ
prestruit. Cuinis ut iunteris in dust̾¬
am scͥptura te admonet dicens Con¬
u̾te ad formitam opiger. et emulare
usas enis. et esto illa sapientior. Ila eĩ
uuslam culturam possidet. neq eam q̃
se cogat ht̃. neq sub dũo ageus quẽ ad¬
modum pꝑat escam. que detius labonb

Expanded text:
tud accipitur; eo quod tenebrosis et intud accipitur; eo quod tenebrosis et inquietis ac mobilibus infidae mentis populus Iudaeorum boni propositi gratiam iam tenere non possit nec ad emendationem ullam correctionemque remeare, qui semel ferinam induerit immanitatem. Est tamen etiam in natura quadrupedum quod imitari nos sermo adhortetur propheticus, quo exemplo caueamus desidiam et exiguitate uel infirmitate corporis a uirtutis studio non reflectamur neque reuocemur ab illius propositi magnituxigua est enim formica, quae maiorsuis audet viribus; neque servitio ad operandum cogitur, sed spontaneae proposito prospicientiae futura alimentorum subsidia sibi praestruit. Cujus ut imiteris industriam Scriptura commonet te dicens: Confer te ad formicam, o piger, et aemulare vias ejus, et esto illa sapientior . Illa enim nullam culturam possidet, neque eum qui se cogat habens neque sub domino agens quemadmodum praeparat escam, quae de tuis laboribus
Abbreviated transcription (Latin):
infusa. discedunt atq eam se conferunt
matrem. que pullos suos sicut auis mat̾¬
no amoie complectitur. Congregait
em̃ diabolus gentiles quos non ocaue¬
rat. s ubi in eu nͣgłio suo uocem xp̃t enu¬
sit ad eum se potusimũ contulerunt. QSͦ
sub uubra alarum suaꝵ ipe suscepir et
matri tedit eccĩẽ uutrientos. Sleone.¬
eo nature sue suꝑbus. fcrotia aliarĩ
quasi rex quidim plurimoꝵ dedignatur
consortiũ. qui eciam cibum fastidit hest̾¬
besteruũ et ip̃is sue este reliquias auersa¬
tur. Que antem ei se sociare fera audeat
ciuus noti cẽc̃to naturalit̾ est tenxor.
ut multa animantiũ. que ꝑceleritatem
possent impetum eius euadere. rugiente
eius sonitu. uelud quadam in accouita
am de ꝑdis spetie nec sr̾ptum siluit.
qd̾ naritate coloris motus uanos
amine sue ꝓtat. Dicit eiũ ieremias. Si
mutarit etrops pellaͦm suam. et pardus
narietatem suam. Non solum em̃ defi¬
gura. sed etiam demobilitate furoris is¬

Expanded text:
infusa, discedunt atque ad eam se conferunt infusa, discedunt atque ad eam se conferunt matrem, quae pullos suos sicut auis materno amore conplectitur. congregauit enim diabolus gentiles, quos non creauerat; sed ubi in euangelio suo uocem norint emisit, ad eum se potissimum contulerunt quos sub umbra alarum suarum ipse suscepit et matri dedit ecclesiae nutriendos. leo naturae suae superbus ferocia aliarum quasi rex quidam plurimorum dedignatur consortium. Qui etiam cibum fastidit hesternum, et ipsas suae escae reliquias aversatur. Quae autem se ei sociare fera audeat, cujus voci tantus naturaliter inest terror; ut multa animantium quae per celeritatem possent impetum ejus evadere, rugientis ejus sonitu velut quadam vi attonita am de pardi specie nec Scriptura siluit quod varietate coloris motus varios animae suae prodat. Dicit enim Hieremias: Si mutabit Aethiops pellem suam, et pardus varietatem suam . Non solum enim de figura, sed etiam de mobilitate furoris is
Abbreviated transcription (Latin):
erdicem astutam que a liene oua di¬
ripit. hoc est ꝑdicis alcerius. ⁊ corpe
foueat suo. Si frandis sue fruicturo hĩe nõ
posse. qui a cum eduxent pullos suos amit¬
cit eos. quia ubi uecem cius andierint q̃
ona generant. relicta ea ad illam sena¬
turali quodam muri̾e et amore conferũt.
quͣi ueram sibi matrem onorum gen̾atõe
cegnonerint. Significanres hanc nntti¬
cis fungi officio. illam parentis. Itaq in¬
rassum ꝓpͥos fundit ladores. ac frandis
sue p̾cio multatur. uñ et ierennas ait. gla¬
mauit ꝑdix. et cong̾gauit que nõ pepit.
.i. oua cong̾ganit. S clamanit quasi o¬
uans sue frande effectu. s ludit apera quia
ipensolabore illit et ducit quos ip̃a di¬
mutator est diabolus qui geilacõnes cre¬
atoris ecerui reipere contendit. Et si qͥs
insipientes et sensus ꝓpͥi carentos uigo¬
repoterit cong̾gari. fouet cos illecebus cõit¬
libus. ubi primũ uox xp̃i pariuilis fuerit

Expanded text:
erdicem astutam quae aliena ova dierdicem astutam quae aliena ova diripiat, hoc est perdicis alterius, et corpore foueat suo, sed fraudis suae fructum habere non posse, quia, cum eduxerit pullos suos, amittit eos, quia, ubi uocem eius audierint quae oua generauit relicta ea ad illam se naturali quodam munere et amore conferunt quam ueram sibi matrem ouorum generatione cognouerint significantes hanc nutricis fungi officio, illam parentis. itaque incassum proprios fundit labores ac fraudis suae pretio multatur. unde et Hieremias ait: clamauit perdix et congregauit quae non peperit, id est oua congregauit et clamauit quasi ouans suae fraudis effectu, sed ludit operam, quia inpenso labore alii educit quos ipsa diimitator est diabolus, qui generationes creatoris aeterni rapere contendit, et si quos insipientes et sensus proprii carentes uigore potuerit congregare fouens eos inlecebris corporalibus, ubi primum uox Christi paruolis fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
tes et dies cibo iitentus. peccoꝵ more tͥ¬
rena depasceris: Cur eo delectaris inqͦ¬
poialib deditus. ip̃mte in honoras.i
dum nentri atq emõ passionib seruis.
Cur intellectum tibi admus quẽ tͥ crea¬
tor adiubuit: Em tenmentis comꝑas
a quibus te deus uoluit seg̾gari diceus
Nolite fieri sicut equus et uuulus.
in quibi non est intellectus. Aut site e¬
no maxillas tuas camoq constringe
dicredulitas pascit ferarum hec rabi¬
es est que ꝓpter scuntiam trucidatur
bite nemte quoqi audelitatis tue no¬
tatur nuumauitas. piger asimis ⁊ ex¬
positus ad p̾dłm sensuq tardior. quid
aliud docet. insi nos unatõres ẽẽ debe¬
re. Nec desidia corporis anuuiq pigresce̾
confugere ad fidem que ouera grana
raudulenta nulpis foneis selatibiss¬
q demergens. Normeindiciũ est in¬
fructuosum eẽ ammal. odioqi dignum
pp̃ uapiã despectiu pp̃ infirmitatẽ: Et
ideo sue uitantum salutis. dum insidia¬

Expanded text:
tes et dies cibo intentus, pecorum more tertes et dies cibo intentus, pecorum more terrena depasceris? Cur illecebris poralibus deditus ipsum te inhonoras, dum uentri atque eius passionibus seruis ? cur intellectum tibi adimis, quem tibi creator adtribuit? cur te iumentis comparas, a quibus te uoluit deus segregare dicNolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ? Aut si te eno maxillas tuas camoque constringi. Si crudelitas te pascit, ferarum haec rabies est, quae propter saevitiam trucidantur; vide ne in te quoque crudelitatis tuae vertatur immanitas. 11. Piger asinus, et expositus ad praedam, sensuque tardior quid aliud docet, nisi nos vivaciores esse debere, nec desidia corporis animique pigrescere, confugere ad fidem, quae onera gravia raudulenta vulpes foveis se latibulisque demergens, nonne indicio est infructuosum esse animal, odioque dignum propter rapinam, despectu propter infirmitatem, et ideo suae incautum salutis dum insidia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuũ molent nature. et ideo nũste¬
ru su obsequiũ p̾bere terra nõ desunt.
ut prisce ammantium species repabili
geueris successione unonas iẽparent
ctates. Suis ad usum homiuis terma¬
n que genita sunt. Noli ueritatemu¬
cuiq gen eri nature ꝓpͥe de negart: ⁊ mł¬
ta magis ea ad grãm aprabis hũanã
Prinum quia omĩa genera pecro ꝵ. bes¬
ciarum. ac pistium maliũ natura pstra¬
unt. ut alia uentie. alis reparit. Ilique
pedib sustinentur. demersa magis
quadrupedi corporis gressu. et nelud af¬
fixa terris inteas cẽ. ꝯmͣlibera. Siquidẽ
engendi se non hadent facultatem. deter¬
ril uctum requirunt. et uentris inquẽ
de flectuntur solas sequntur uoluptates
Cane o homo pecudum more curuari ca
ne in alnũ tenontam corpore qmͣ cupi¬
dirate deflectas. Pespite corporis tuifor¬
mam. et spẽm congmentem. celsi iungo¬
ris assũme sie qua sola aumalia ꝓ¬
na pascinitur. Curte metendo steras

Expanded text:
perpetuum inolevit naturae. Et ideo ministeperpetuum inolevit naturae. Et ideo ministerii sui obsequium praebere terra non 117 desinit; ut priscae animantium species reparabili generis successione in novas reparentur aetates. Sed vis ad usum hominis derivare quae genita sunt? Noli veritatem unicuique generi naturae propriae denegare, et multo magis ea ad gratiam aptabis humanam. Primum quia omnia genera pecorum, bestiarum, ac piscium in alvum natura prostravit; ut alia ventre repant, alia quae pedibus sustinentur, demersa magis quadrupedi corporis gressu, et velut affixa terris videas esse, quam libera. Siquidem cum erigendi se non habeant facultatem, de terra victum requirunt, et ventris in quem deflectuntur, solas sequuntur voluptates. Cave, o homo! pecudum more curvari. Cave ne in alvum te non tam corpore, quam cupiditate deflectas. Respice corporis tui formam, et speciem congruentem celsi vigoris assume. Sine sola animalia prona pascantur. Cur te in edendo sternis
Abbreviated transcription (Latin):
omẽm aminam uiuentem ẜuigenus.
Au non ille putauit diceudu qnͣtu
despatio aeris occupet umbea terre. au
sol recedit anobis. diemq abducit m¬
feriora axis illuumãs. Et ꝙ̃ admodũ
iu regione mũdi umbre huiꝰ uicidẽs
tes iam sapiencie uanitates sequendas
que reb que reb in explicabilib meu¬
tem nrãm occupant. Laudantq oꝑani.s
ea potius describenda. que ad uirtutis qͤ¬
tarent ꝓfectum. Inhercanius gͥpphetitis
dcĩs nec spũs scĩ quasiuulla desectui bobe
amius ulloquia. ꝓducat inquid terra
auimam uinentem pecoꝵ et bestiarum
et reptilum. Qnuid argumẽta unira¬
lia ubi endenter creaturaꝵ cerrestriũ
uatum formatur: Curcit euĩ in con¬
stitucõnẽ mũdi ꝑ om̃em orcaturam de
uerbuu. ut subito deterris omia que
statuit deus. animantiũ gen̾a ꝓducã
cedant. ut doolconem generet. Sigris
tigridinem. dos bonem. Cygnus cignũ
Acquila acquilam. Semel p̾ceptum im

Expanded text:
omnem animam uiuentem secundum genus. omnem animam uiuentem secundum genus. at non ille putauit dicendum quantum de spatio aeris occupet umbra terrae, cum sol recedit a nobis diemque abducit inferiora axis inluminans, et quemadmodum in regionem mundi huius incidens illas marcescentis iam sapientiae uanitates sequendas, quae rebus inexplicabilibus mentem nostram occupant luduntque operam, sed ea potius describenda quae ad uirtutis tarent profectum. Inhaereamus igitur propheticis dictis nec spiritus sancti quasiamus alloquia. Producat, inquit, terra animam viventem pecorum et bestiarum et reptilium. Quid argumentamur alia, ubi evidenter creaturarum terrestrium natura formatur? Currit enim in constitutione mundi per omnem creaturam Dei Verbum; ut subito de terris omnia quae statuit Deus, animantium genera produccedant, ut leo leonem generet, tigris tigridem, bos bovem, cygnus cygnum, aquila aquilam. Semel praeceptum in
Abbreviated transcription (Latin):
Cclum lognnus. celum accpnuꝰ. Ser¬
uim legnuus. cerram intelligamꝰ frue¬
tifcrami. Quid in querere quesit eius
fateor me uescur. qd̾ nescio. umo scre
stur qui spatia. que circũ fuso mari iit̾
iectis barbaroꝵ iegionib suffusa atque
iuia paludib. quẽ admodum possumꝰ
comp̾bendere. quod impossibile eẽ hoib
seͥptura demonstrat dicente deo. Muis
mensus est man aqill. et celum palio
⁊ unu̾sam terram clausa manu: Qͥs
statuit montes inlibra: Et rupes in
Qui tenet girum terre. ethĩtantes in
ea: sicut locustas: Quis statuit celum
ut cameram: Quis̃ gͥ equalem sibi cũ
deo audet scientiam nudicare: Ut qi d̾s
maiestatis sue ẽẽ ꝓpͥo signauit oraculo:
Hec sibi homo ad cognitõnẽ suppetere pos¬
se p̾simat: Certe moyses eruditus e¬
uit in onũ sapientia egyptioꝵ. S quĩa
spm̃ deiaccepit quasi mĩsterdei ĩ anem
illam et usupatoriam pbilosophie dotͥ¬
nam ueritatis rõne posthabint. et ea
descͥpsit mͥ que nr̃e qpeĩ acomoda indica

Expanded text:
gimus, coelum accipiamus: terram legimus, terram intelligamus frugiferam. Quid mihi quaerere quae sit ejus fateor me nescire quod nescio, imo quod scire quam spatia, quae circuiectis barbarum regionibus, suffusa atque inuia paludibus humo quemadmodum possumus conprehendere? quod inpossibile esse hominibus scriptura demonstrat dicente deo: quis meet universam terram clausa manu? Quis statuit montes in libra et rupes in qui tenet gyrum terrae et habitantes in ea sicut lucustas, qui statuit caelum ut cameram. quis igitur aequalem sibi cum deo audet scientiam uindicare, ut quae deus maiestatis suae esse proprio signauit oraculo haec sibi homo ad cognitionem suppetere posse praesumat? certe Moyses eruditus erat in omni sapientia Aegyptiorum, sed quia spiritum dei accepit, quasi minister dei inanem illam et usurpatoriam philosophiae doctrinam ueritatis rationi posthabuit et ea descripsit mihi quae nostrae spei adcommod
Abbreviated transcription (Latin):
Ieuix quoq ains rlccis arabie ꝑ¬
hibetur degere atq cum us adan¬
nos quingentos longenã etatem pro¬
ducere. Que cum sibi f̾iuem iute ad eẽ
auerterit. fucit sibi thecara de chure et
mura et ceceris odorib inꝙͣ impłetoui¬
tesne tempe: intrat ⁊ moritur. De cuius
humore carms uernus exsurgit. paula¬
tim qi ad olestit acꝓcessu statuti temporis
indiut alariun itmigia. atq insuꝑiorio
aus spetiem formamqi repatur. xcceat
gͥnos bec ams̾ uł exemplo suo resurrec¬
cõnẽ credere. que est siue cremplo. et siue

Expanded text:
enix quoque avis in locis Arabiae perhibetur degere, atque ea usque ad annos quingentos longaeva aetate procedere. Quae cum sibi finem vitae adesse adverterit, facit sibi thecam de thure et myrrha et caeteris odoribus, in quam impleto vitae suae tempore intrat, et moritur. De cujus humore carnis vermis exsurgit, paulatimque adolescit, ac processu statuti temporis induit alarum remigia, atque in superioris avis speciem formamque reparatur. Doceat igitur nos haec avis vel exemplo sui resurrectionem credere, quae et sine exemplo, et s
Abbreviated transcription (Latin):
Et quod fuctit uor obscunor. eo concui
usia amũ cecorrũ ĩ offeusos ex̾cet uola¬
tus. Ex orto autem die et curũfuso sple¬
tore solis. uisus etus hẽbatur. quasi quib¬
tam erret intenebris intenebris. Quo
indicio sin declanit eẽ illiquos quiiuĩ
cculos hẽant ad indendu indere nõ so

Expanded text:
et quo fuerit nox obscurior eo contra usum auium ceterarum inoffensos exercet uolatus, exorto autem die et circumfuso splendore solis uisus eius hebetatur, quasi quibusdam erret in tenebris. quo indicio sui declarat esse aliquos, qui cum oculos habeant ad uidendum, uidere
Abbreviated transcription (Latin):
huic adnũtiat dicm mortis. ut fatiat
sibi checami et impleat eam bonis otonbꝰ
atq ingrdiatur meam ⁊ moriatur il¬
lit ubi oconb grans fecor fimeris pos¬
sit aboleri: far et tu homo tibicecam ⁊
cepolians te ueterem hoĩem cũ actibi
sius. nonũ iudne. g̃heca tua. nagnia
tua. xp̃c est. qui ce pregat et abscondat

Expanded text:
huic adnuntiat diem mortis, ut faciat sibi thecam et inpleat eam bonis odoribus atque ingrediatur in eam et moriatur illic, ubi odoribus gratis faetor funeris possit aboleri? fac et tu, homo, tibi thecam: expolians te ueterem hominem cum actibus suis nouum indue. theca tua, uagina tua Christus est, qui te protegat et abscondat
Abbreviated transcription (Latin):
stpͥtum est. Confirmat dñs iustos. et
nidieb famis saturabunt᷑. Multo pril¬
crius est. ordeaceos panes nõ erubesce̾
et ad ponere qd̾ habeas qmͣ negare. Re¬
liseus qui sibi inich̃ reli quid popnlis ha¬
buntauit. Helieus gͦ ordeaceos panes̃
non erubint ad ponere. nos erubescunꝯ¬

Expanded text:
scriptum est: Confirmat justos Dominus, et scriptum est: Confirmat justos Dominus, et in diebus famis saturabuntuchrius est ordeacios panes non erubescere et adponere quod habeas quam negare. Helisaeus, qui sibi nihil reliquit, populis abundauit. Helisaeus ergo ordeacios panes non erubuit adponere: nos erubesc
Abbreviated transcription (Latin):
hxndere ꝓuidentiam creatoris. qui nob̾
ad uictĩ omĩa condonauit. qd̾ nõ illa
nus cuerit. S hec dulcia pͥmo indentur
et postea fiunt amara. Quo eiĩ copiosi¬
oi fuerit luxuria. eo ꝑintiosior intera¬
pantia est. Helisens antem amara. appo¬
Ant. sed postea facta sũt̃ dulcia. Deique
qui autẽ m illo cibo mortem putabant.
postea ina cosuauitatis. et uite grãnsũt
ad epti. Neq cis̃i rursus formiduns ẽ.
ne plures indear nuntasse qmͣ possum
pascere. et nob̾ panes deficiant uerboꝵ
meoꝵ meoꝵ quia ethelisens. et si me¬
rito in rantabilis nob̾ inmutandus fi¬
te. non considanit quantos panes la¬
beret. s quos hr̃et didere om̃ib uolu¬
bem issit mũstro. Et dixit mimider
Quid dabo hoc inconspectu centũ iuroꝵ
Et respondit. Da et manducẽt. q m̃hec
ligne cõuiniũ. Nec uereor ne ieumauos
edatiores fatiant. quo minus repleti
et esuricutes ac nacui renertamim qr

Expanded text:
ehendere providentiam Creatoris, qui nobis ehendere providentiam Creatoris, qui nobis ad victum omnia donavit, quod non illa miscuerit: sed haec dulcia primo videntur, et postea fiunt amara. Quo enim eopiosior fuerit luxuries, eo perniciosior intemperantia est. Elisaeus autem amara apposuit, sed postea facta sunt dulcia. Denique qui ante in illo cibo mortem putabant, postea in eo suavitatis et vitae gratiam sunt adepti. Neque rursus formidini est, ne plures videar invitasse, quam possum pascere, et vobis panes deficiant verborum meorum; quia et Elisaeus etsi merito inimitabilis nobis imitandus fide, non consideravit quantos panes haberet, sed quos haberet dividere omnibus volubem jussit ministro. Et dixit minister: Quid, dabo hoc in conspectu centum virorum? Et respondit, Da et manducent, quoniam linguae convivium. Nec vereor, ne jejunia vos edaciores faciant; quominus repleti, et esurientes ac vacui revertamini, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quid aĩam uinentẽ sm genus. Quadru¬
petes et seipentes et bestias terre et pecco¬
ra scd̾m genus. et omĩa reptilia adgenꝰ
Et fecit deus bestias terre ad genus ⁊ oĩa
pentiũ cerre species ad hoc retulisse. uthec
ad inmanitates crmnũ. stulticia pec¬
coꝵ uequitiam cegitacõnũ iefenent. De¬
simplices naturas uinꝰ anꝰqi genĩs
accipio. Nec nereor nequis me paupis
qui studio buantatis complints irget
nec his quicqmͣ inisiules et usitatos appo¬
nam cibos. ut tenno mense paupis appara¬
tus. plus repͥhensionis incurat exfas¬
tidio cõuiuaruum. qmͣ grãs referat exhoc
hospitalitatis affectui. Nec enĩ heliseum
amici quasi malum cõmnam agrestia
apponentem bolera refutariut. Si
fasiani aut turturio speties apponitur
tus est. aut spondił. aut pocillum bibit᷑
qd̾ diu̾so colore acq odore. ialienos
mutetur sapores. maiituna. teneius
tcrena marttnus farciunt᷑. Hoc ẽ rep̃¬

Expanded text:
imam viventem secundum genus, quadruimam viventem secundum genus, quadrupedes, et serpentes, et bestias terrae, et pecora secundum genus, et omnia reptilia. Et fecit Deus bestias terrae, et omnia rpentium terrae species alio retulisse; 115 ut haec ad immanitates criminum, stultitiam peccatorum, nequitiam cogitationum referrent: esimplices naturas uniuscujusque generis accipio. Nec vercor ne quis me pauperis qui studio humanitatis complures roget, nec his quidquam nisi viles et usitatos apponat cibos, et tenui mensae pauperis apparatu plus reprehensionis incurrat ex fastidio convivarum, quam gratiae referat ex hospitalitatis affectu. Nec enim Elisaeum amici quasi malum convivam agrestia apponentem olera refutarunt IV phasiani aut turturis species apponitur,fartus, aut spondylis: aut poculum bibitur quod diverso colore atque odore in alienos mutetur sapores: maritima terrenis, terrena maritimis farciuntur. Hoc est repr
Abbreviated transcription (Latin):
ex omĩb collig̾e cupiens quantã nobis
creator unulsor grãmubenorem. quiͣ uu¬
uersis conauerit᷑. Dob̃ gͥ hec corona ꝓpori¬
tur. uos hodie cupio mu sb̾ditio coronar̾
Non enĩ nos athletarum modo mar¬
centia serta deposcmꝰ. s uiride nr̃e scr̃¬
tatis examen. Quo deceruatis. ꝑ om̃s
quidem creaturas puidentiã penetrar̃
diuinam. S⁊ cũ ceceris nob comune cor¬
poree fulgilitatis esse consortiũ. Pcecens
tam̃ uos annui uirtute custure. que sola
nicħ ht̃ comine cum ceteris. Nũc agena¬
curas bestiaꝵ dicamꝰ. et hominis gen̾atõ¬
nem. Andio enĩ iam dudum aliquos in¬
susiurare dicentes. Qmͣ diu aliena disci¬
inꝯ. et nra nescunꝰ. Qmͣ diu dereliquis
ami antibi tocemur scĩam et nosmetip¬
sos ignoramꝰ. Illud dicat quod mͥ ꝓsit.
S ordo scruand̾ eit. quẽ scͥptura conter¬
uit. simul quia nõ possimio plemiꝰ nos cog¬
noscerensi prius que sit oĩnm natura aĩ¬

Expanded text:
ex omnibus colligere cupiens, quanto uobis ex omnibus colligere cupiens, quanto uobis creator uniuersorum gratiam uberiorem quam uniuersis iactet. uobis igitur haec corona proponitur, uos hodie cupio uestro iudicio coronare. non enim nos athletarum modo marcentia serta deposcimus, sed uiride uestrae sanctitatis examen, quo decernatis per omnes quidem creaturas prouidentiam penetrare diuinam, sed cum ceteris uobis commune corporeae fragilitatis esse consortium, prae ceteris tamen uos animi uirtute constare, quae sola nihil habet commune cum ceteris. Nunc age naturas bestiarum dicamus et hominis generationem. audio enim iamdudum aliquos insusurrare dicentes: quamdiu aliena discimus et nostra nescimus, quamdiu de reliquis animantibus docemur scientiam et nosmet ipsos ignoramus? illud dicat quod mihi prossed ordo seruandus est, quem congregari contexuit, simul quia non possumus plenius nos cognoscere, nisi prius quae sit omnium natura ani
Abbreviated transcription (Latin):
dispendio. postremus autẽ dies ht̃ sorter
corone ui quo et disternendi ꝑiculũ ẽ. et
cedendi obꝓbriũ. et nincendĩ p̃mũ. Qnͣdo
magis inbet tanto agone sapientie. tan
supioꝵ effudamꝯ laborem dieꝵ ⁊ p̾sen¬
tis subeamꝯ ꝑndorem. Soq emĩ eadem
dicendi conditio. que tanendi atq lucnͣdi
aun illis ludis offensionis et iste lapsus
est mortis dic illic sic pecces spectandu
fastidiũ. hic dimpnũ est andientiũ. Ad
sistite gͥ mͥ tanqmͣ corone udites. et in¬
gredinm mecil uilit magnũ et adim¬
rabile totius insibił treatrum creature
Et euĩsibis qui explorare nouit aduen¬
tus hospitum. toto eos crcũcidicit inb̃
ambitu p̾stantiora que que oꝑa demõ¬
strͣs. nõ mediocrem locat grãm. Qnͣto
magio sine fastidio accipere debetis. quod
uelud quadam ẜmonis manu ꝑbanc cõ¬
nunionẽ uos circũduco in patriam ⁊ sin¬
gularem rerum spt̃s et genera demonstro

Expanded text:
dispendio, postremus autem dies habet sortem dispendio, postremus autem dies habet sortem coronae, in quo et decernendi periculum est et cedendi obprobrium et uincendi praemium, quanto magis in hoc tanto agone sapientiae, tansuperiorum effundamus laborem dierum tis subeamus pudorem. Neque enim eadem dicendi conditio, quae canendi atque luctandi; cum in illis ludus offensionis, in isto lapsus sit mortis. Illic si pecces, spectantium fastidium est: hic damnum est audientium. 2. sistite igitur mihi tamquam coronae iudices et ingredimini mecum in hoc magnum et admirabile totius uisibilis theatrum creaturae. etenim si is qui explorat inrideat aduentus hospitum, dum toto eos circumducit urbis ambitu praestantiora quaeque opera demonstrans, non mediocrem locat gratiam, quanto magis sine fastidio accipere debetis quod uelut quadam sermonis manu per hanc communionem uos circumduco in patria et singularum rerum species et genera demonstro
Abbreviated transcription (Latin):
inma. Suiꝰ intenta smomimaria appa¬
ratus retusabat epulaꝵ. Quanto mag̃
nos considerare debeniꝰ. quia non isti
sut̃ qui iuerbo dei uinũt. et ideo iefectio
corporis desid̾atur Certe illius cridun ur̃o
hoc post pridie labonosius est. et ideo qui
cimi anib lusimus. cũ gallo cautauun
uam diũ canamꝯ nusteria. ⁊ ad corpus
ib̃n conueniant acquile. ptcoꝵ ablucõe
renonate. Iani ciĩ cetus ille magnus ueꝵ
nobis ionam ieddidit et gͣculemur. quod
ftũs est ĩ noħ uesp. ⁊ hetmane dies qͥut᷑ exͣ¬
cre est dios quo mũdane creature ei
origo concluditur. et ideo etiam ẜmoĩs
ni quẽ dererum epordus ad sup̃simus
sims paratur. Qui et si ꝑ quinq iam dies
non mediocri labore nobis ꝑcessit. tamẽ
hodierno die maiore curarum accrestit
adib aut cantib ⁊ adhletaꝵ cõtencõib
crebris. Ricet et marinus ludicris. tamẽ
suꝑiores dies sine ullo corone tuͣsigr̃tur

Expanded text:
in uia, cuius intenta sermoni Maria adpain uia, cuius intenta sermoni Maria adparatus recusabat epularum : quanto magis nos considerare debemus quia non multi sunt qui in uerbo dei uiuunt et ideo refectio corporis desideratur. certe illius tridui nostrum hoc postridie laboriosius est. et ideo qui cum auibus lusimus, cum gallo cantauimus, iam domini canamus mysteria, et ad corpus Iesu conueniant aquilae peccatorum ablutione renouata; iam enim cetus ille magnus uerum nobis Ionam reddidit, et gratulemur quod factus est nobis uesper, et fiat mane dies sexste est dies, quo mundanae creaturae origo cuncluditur; et ideo etiam sermonis nostri quem de rerum exordiis assumpsimus, finis paratur. Qui etsi per quinque jam dies non mediocri labore nobis processerit; tamen hodierno die, majore curarum accrescit fidibus aut cantibus et athletarum contentionibus crebris licet et maximis ludicris tamen superiores dies sine ullo coronae transiguntur