comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quesunt
inꝑadiso
uescimur.
De fructu
ueroligni
quodẽ ĩme¬
dio ꝑadisi:
p̃cepit nob̾
ds̃ necome¬
deremus.
et netange

Expanded text:
quae sunt in paradiso vescimur; de fructu vero ligni, quod est in medio paradisi, praecepit nobis Deus ne comederemus, et ne tange
Abbreviated transcription (Latin):
s ita iuditium inmña correctiõe
inchoat. ut in repboram dãpnõe
quiescatIncipit enĩ uiditium
adomo dĩ. quis qͦ finis eorum
qui non credunt. qͥ tp̃alia fla¬
gella non sentint. quia mneter¬
num ꝑibunt. Quorum nequi¬
tia cham peccante figurata ẽ.
Cuidr̃. maledictus chanaan.
puer ⁊c̃ł atre peccante filiũ
sententiam accipit q reꝑboꝵ
nequitia hic diu ꝓficit s in

Expanded text:
sed ita judicium in nostra correctione incipit, ut in reproborum damnatione quiescat. Incipit enim judicium a domo Dei. Quis ergo finis eorum qui non crediderunt, qui temporalia flagella non sentiunt? Quia in aeternum peribunt; quorum nequitia Cham peccante figurata est. Cui dicitur: « Maledictus Chanaan puer, » etc. Patre peccante, filius sententiam accepit, quia reproborum nequitia hic diu proficit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
moriendi. ¶ Stola pͥma. aut iusticia ẽ. dequa lap.¬
sus ÷. uł sicorꝑalem ĩ mortalitatẽ sig̾cat. hanc ami¬
sit. cum peccando ad eam ꝑ uenire ñ potuit. Sic
tͦ adam corpꝰ animale hũit. ñ mͦ añ ꝑadisum. s eti
do mereretur ⁊ incorpꝰ sp̃itale mutacionẽ ssẽnoꝰ¬

Expanded text:
moriendi. Stola prima aut justitia est, de qua lapsus est: vel si corporalem immortalitatem signat, hanc amisit, cum peccando ad eam pervenire non potuit. Sic ergo Adam corpus animale habuit, non modo ante paradisum, sed et non peccando mereretur et in corpus spiritale commutationem. n
Abbreviated transcription (Latin):
onem fuerat conuin¬
cenda aut ꝑimenda:
¶Deniq ñ contempta
suasione serpentis. aspe¬
xit lignum. bonũ esur
decorum aspectu. nec cre¬
dens se iñ possemori for.¬
te putauit dm̃alicuiꝰ¬
sig̾eationis causa dixis¬
suo. fortassis cum aliqua
intelligendam reliquid.
uł fortasse ñ fuit suade¬
ri necesse. cum eocibo¬
tuam essez

Expanded text:
onem fuerat convincenda, aut perimenda. Denique non contenta suasione serpentis aspexit lignum bonum esu, decorum aspectu; nec credens se inde posse mori, forte putavit Deum alicusignificationis causa dixissuo, fortassis etiam cum intelligendam reliquit. Vel forte non fuit suaderi necesse, cum tuam esse
Abbreviated transcription (Latin):
hebreo nod dicitur .i. instabilis ⁊ fluctu¬
ans. ⁊ incerte sedis. Non ÷ terra naid. ut
uulgus nr̃m putat. s expletur sententia
dominidum hucatq ulluc uaguis ac ꝓ¬
fugus abier̾at:

Expanded text:
Hebraeo  nod  dicitur, id est, instabilis et fluctuans, et incertae sedis. Non est terra Naid, ut vulgus nostrum putat, sed expletur sententia Domini, dum huc atque illuc profugus aberrat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nõmorieris cito sic̃ uis: ꝓremedio tui
cruciatus. s puniet᷑. ĩꝑsonalit᷑ .i. puni¬
tio fiet de te septuplaim. qr iuues in
cruciatu: usq ad septimã gn̾at̾onẽ
inqua: alamech occideris. gͦ. oĩs qͥ
occid̾it: subaudis. lib̾abit te.abillo
cruciatu male ꝯsciẽtie. hͥsensus eui¬

Expanded text:
non morieris cito sicut tu vis, pro remedio tui cruciatus, sed punietur impersonaliter: id est, punitio fiet de te septuplum, quia vives in cruciatu usque ad septimam generationem, in qua a Lamech occideris; ergo omnis qui occiderit, subaudi, liberabit te ab illo cruciatu malae conscientiae. Hic sensus evi
Abbreviated transcription (Latin):
ait sion ꝑcutiam p̃pal. eq̃soinqͥt
Ylegem eum fide seruantes. t̾ enunde
piloqͣraddm̃mmeũ. qͥd sunuenti
fuerint ibi xx. Dix̃ slint̃ficiã pp̃.xx
Seruantes mandata. eiundilactione dei. ⁊ ꝓximi
ꝓpt̾ denarium ⁊ binarium.
ẜ decalogimandata seruantes. ¶Scie¬

Expanded text:
re conspiciunt, veras divitias non didit bona sunt. Sed qui bonis maldebuit, pane moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, tormenta : dives tamen Abraham fuerat, qui Lazarum in sinu ipsum pulverem cineremque p
Abbreviated transcription (Latin):
bat enum nec unum ibi e̾e
p̾̃ter loch. ad exagerandam
iniquitatem hoc dicitur si¬
cut apud iheremiam. Uide¬
te simueniatis hominẽ fa

Expanded text:
bat enim nec unum ibi esse praeter Lot; ad exaggerandam iniquitatem hoc dicitur, sicut apud Jeremiam: « Videte si inveniatis hominem fa
Abbreviated transcription (Latin):
decem descendit: penitentiam
significat. Uñ⁊ qͥnquagesimꝰ
psalmus penitencialis est.
Si gͦ conu̾terentur. saluarentur.
S cumd̾s aspicit delinq̃ntes
nolle ad penitenciam conuerti.
ilico ardorem ĩmod̾ate luxuriȩ.
igne gehenne compeseit. Usq
ad decem iustos ñ ꝑire sodomã
dixit. quia si inquolibet. ꝑde¬
cem p̃ceptorum custodiam
Denariienim num̃i figura:
crucem xͥ significat. ¶ Quinq¬
ciuitates igneis imbrib ꝯbuste.
Omne senim qui qͥnq corꝑis
sensus ubidinose tͣctauerunt:
futius incendio sunt c̾mandi¬

Expanded text:
decem descendit, poenitentiam significat. Unde et quinquagesimus psalmus poenitentialis est. Si ergo converterentur, salvarentur. Sed cum Deus aspicit delinquentes nolle ad poenitentiam converti, illico ardorem immoderatae luxuriae igne gehennae compescit. Usque ad decem justos non perire Sodomam dixit, quia si in quolibet per decem praeceptorum custodiam Denarii enim numeri figura et crucem Christi significat. civitates igneis imbribus combustae. Omnes enim qui quinque corporis sensus libidinose tractaverunt, futuro incendio sunt cremandi
Abbreviated transcription (Latin):
Si hec uerba non dubitantis. s iras¬
centis ⁊ minantis. accipiamꝰ: nulla
questio ÷. humano enimmore as
homines loquitur ds̃. ⁊ iraeius
sine ꝑturbatione ÷ quia imuta¬
bilis ÷. sepe auttem sic minando
tio noncadit indm̃. Mos autem
humane locutionis ⁊ cuids̃ se
coaptat. ut humane infirmi¬
tati conueniat¬
¶ GR. Peccatumcum uoce. culpa
inactione. Pecc̾m uero cumclamo
c̾damus: quam ꝓbemiis. Et ecce ꝑ
angłos adcognoscenda mala descen¬
dit. ⁊ tanto cͥmine inuolutos in¬
lieniens. quasi patientiam p̾ter¬
misit: ⁊ eos igne iudicũ ante ui¬
dicii diem preuenit qui cumtͣ¬
quillitate iudicat. ut maiora cri¬
mina tarde c̾dantur. ⁊ ueraciter
agnita cicnis puniatuꝵ¬

Expanded text:
Si haec verba non dubitantis, sed irascentis et minantis accipiamus, nulla est quaestio. Humano enim more ad homines loquitur Deus, et ira ejus sine perturbatione est, quia immutabilis est. Saepe autem sic minando tio non cadit in Deum. Mos autem humanae locutionis est, cui Deus se coaptat, ut humanae infirmitati conveniat. Peccatum vero cum voce, culpa est in actione. Peccatum vero cum clamocredamus quam probemus. Et ecce per angelos ad cognoscenda mala descendit, et tanto crimine involutos inveniens, quasi patientiam praetermisit, et eos igne judicii ante judicii diem praevenit: qui cum tranquillitate judicat, ut majora crimina tarde credantur, et veraciter agnita citius puniantu
Abbreviated transcription (Latin):
spͣe ut de semine p̾sumat: ⁊ totam
se indiuine spei fiduciam tͣnffe¬
rat: despicit. et cessante studio adce̾
sibi uite subsidia diffidit. Uñ sa
iugens fecumdari ñ potuit: an¬
cum cura carnis sui confidentrã
hr̃e desistit: contra spem exdiuina
quia dum suꝑne spei fiduciam
concipit: quid mens nr̃a aliud
quam gaudium parcit

Expanded text:
 ut de se minime praesumat, et totam se in divinae spei fiduciam transferat, despicit, et cessante studio adesse sibi vitae subsidia posse diffidit. Unde etvigens fecundari non potuit, ancum cura carnis sui confidentiam habere desiderat, contra spem ex divina quia dum supernam spei fiduciam concipit, quid mens nostra aliud quam gaudium parit
Abbreviated transcription (Latin):
eant. quales adhuc suꝑ celes¬
tes sunt¬
sonsunt audiendi qͥ rep̃hendẽ¬
do dũt dm̃ prius creafse tenebs
quã lucẽ qr nillas inaqua. uł
aere fecit tenebras. s distincio
ordine ꝓuifitie pͥus aquas
cũ celo e̾reauit ⁊ t̾ra. ⁊ has cũ
uoluit lucis gr̃a uenustauit
morandũ ꝙ cũ celo duo elem̃ta
mundi ereata st̃. quibalia duo
insunt ignis ⁊ aer. a que autẽ
totam t̾re suꝑficiem tanta alii¬
tudme tegeb̾ant ur adillosusq¬

Expanded text:
ant, quales adhuc supercoelestes suntNon sunt audiendi qui reprehendendo dicunt Deum prius creasse tenebras quam lucem: quia nullas in aqua, vel aere fecit tenebras; sed distincto ordine providentiae prius aquas cum coelo creavit, et terra, et has cum voluit lucis gratia venustavit. Et notandum quod cum coelo duo elementa mundi creata sunt, quibus alia duo insunt ignis et aer. Aquae autem totam superficiem terrae tanta altitudine tegebant, ut ad illos usq
Abbreviated transcription (Latin):
ut si ꝑ mobedientiȩ contemptum subuert̾e nequiuerit:
saltem in hocquod fidem corrumꝑit.: ⁊ ad idolatͥam suaserit
uictorem seglorietur. Si autem̾ ꝑmobedientie contemp¬
tum seduxerit: inutroq uictor ex istat:
et displicebant .i. occulos astuciȩ. quib simplicitas displi¬
cet. Cum quis enim cecib̾it abintima luice u̾itatis: et¬
nichil ÷ uñ suꝑbra placere uelit nisi fraudulentis si¬
mulationib hinc enim hipocrisis uascitur. inquas
multum iudẽtur cordati: qui deciꝑe potuerint qͣ uoluetr̃t¬
¶6R. Uidit gͥ mulier ⁊c̃. Ne lubriea incogitatione
uersemur. ñ debemus intueri quod ñ licet concupisci.
Ut enum munda mens incogitatione seruetur: a lasciuia

Expanded text:
ut si per inobedientiae contemptum subvertere nequiverit, saltem in hoc quod fidem corruperit, et idololatriam suaserit, victorem se glorietur: si autem per inobedientiae contemptum seduxerit, in utroque victor existat. et displicebant: id est, oculos astutiae, quibus simplicitas displicet. Cum quis enim ceciderit ab intima luce veritatis, nihil est unde superbia placere velit, nisi fraudulentis simulationibus. Hinc enim hypocricis nascitur, in qua multum videntur cordati, qui decipere potuerunt quem voluerunt. « Vidit igitur, » etc. Ne in lubrica cogitatione versemur, non debemus intueri quod non licet coUt enim munda mens in cogitatione servetur, a lascivia
Abbreviated transcription (Latin):
caro se delectationi subicit. Tandẽ
uͥ uelut sp̃c suggestione. et delee¬
tatione suꝑatus assensit. Sugges¬
tione gͦ peccatum agnoscimꝰ.
Delectatione uincimur. consen¬

Expanded text:
caro se delectationi subjicit, atque vero velut spiritus, suggestione, ac delectationi superatus assensit. Suggestione itaque peccatum agnoscimus, delectatione vincimur, consen
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ. Intusenim subti
ledeis aspiciunt. et
mala foris ex urgen¬
cia. quo maledicto
quia ab int̾no iudi.¬

Expanded text:
. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foras exsurgentia, quin maledicto quia ab interno judi
Abbreviated transcription (Latin):
intelligitur utrum mali tmanetiã
boniin infermim descendant. Si tm̃
mali qͦmodo iste ad filtum suum sedic̃
quedam loca secreta et mimis pe¬
nalia ante passionem domini fuis¬
se: Ad que etiam sc̃i descendebant.
quia nullus ꝑadisum ing̾di pot̾at
donee xp̃c rumpheamigneam amo¬
ueret:
ilinea autem uendiđ̾unt iosephi negypto phuthiphari eu niicho pharaonis arehimaebiros. Pler̾q¬

Expanded text:
intelligatur, utrum mali tantum, an etiam boni in infernum descendant? Si tantum mali, quomodo iste ad filium suum dicit snfernum quaedam loca secreta, et minus poenalia ante passionem Domini fuisse, ad quae etiam sancti descendebant? quia nullus paradisum ingredi poterat, donec Christus rhomphaeam igneam amoveret. Madianei autem vendiderunt Joseph in Aegypto Putiphari eunucho, Pharaonis archimagiro. Pler
Abbreviated transcription (Latin):
tauit exut̃o. agnouit ꝑfectiꝰ excolũlua.
.⁊õ tanqͣ odolamites ꝑ ibuit testimo¬
peccatis ex hon̾andas. dequib dr̃. Denceᷤ
tui sieut grex tonsorum. Thamar habi¬
tum mutat. nanri cõmittans int̾pu.
mutat habctum ⁊ nomen i fit desyna¬
goga eccłia. d nomen amaritudinisma¬
net. minet non inqua fel domino mi¬
nistrauit. s in qua petrꝰ amare fleuit.
Nomr inidas confessio intpr. Confessio¬
ni g amaritudo misceatur. ut uera

Expanded text:
tauit ex utero, agnouit perfectius ex columba et ideo tamquam Odollamites uere testimopeccatis exonerandas, de quibus dicitur: « Dentes tui sicut greges tonsarum. » Thamar habitum mutat: nam et commutans interpretatur; mutat habitum et nomen, ut sit de Synagoga Ecclesia. Sed nomen amaritudinis manet: non in qua fel Domino ministravit, sed in qua Petrus amare flevit. Nam et Judas Confessio dicitur, Confessioni ergo amaritudo misceatur, ut vera
Abbreviated transcription (Latin):
pectatoꝵ.Thamar quippe eccłram degen¬
tib uocatam significat. Sedense̾ hoc ha¬
bitu ad portami enaim. qͦd int̾p̃r fons.¬
qr eurrit uelit c̃inis ad fontes aquaꝵ.
pueniread sem̃ habrae. Iuo ñ cognoscente
morle. ⁊ u̾gam. qr uocatione signatur.
istificatione decoratur. glorifieatiõe
exaltatur. Qͥs enim p̃iestinauit uo

Expanded text:
est: Thamar quippe Ecclesiam de gentibus vocatam significat; sedens cum hoc habitu ad portam Enaiim , quod interquia currebat velut cervus ad fontes aquarum, pervenire ad semen Abrahae. Illo non cognoscente monile, et virgam, quia vocatione signatur, justificatione decoratur, glorificatione exaltatur. « Quos autem praedestinavit,
Abbreviated transcription (Latin):
duxit uxorem nondum uendito io¬
nuit synagoga pͥncepͤs qui ei tanqͣm
mariti p̃fuerant. Quorum alii erant
nocentes quos significat herqui ĩt¬
nip̃eatur pelliceus pellis enim mor¬
tem significat quia pͥmi paͣnͣtes pel¬
lib indicti addicti sunt morti. Alii
inutiles quos significat onam quei
int̾p̃tatur mer or eoꝵ quib .s. non¬

Expanded text:
duxit uxorem, nondum vendito Jonuit Synagoga principes, qui ei tanquam mariti praefuerunt: quorum alii fuerunt nocentes, quos significat Her, qui interpretatur pelliceus pellis enim mortem significat, quia primi parentes pellibus induti addicti sunt morti; alii inutiles, quos significat Onan, qui interpretatur moeror eorum, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cob. qͣndo ipse pͥmogenitus ruben.
denter autem scͥptura dicit .xxx.
annorum fuisse ioseph qͣndo inno¬
tuit pharaoni. Cũ m gͦ xuii. an¬
nos ꝑegerat inegyp im tumigno¬
titr accessert uii. anni ub̾tatis. et
facti sunt xx. hisadduntur duo quia
xxii anni quib abffuit io sepha
patreri fr̾ib suis. Quo mod o tempore

Expanded text:
o idem ipse primogenitus Ruben, denter autem Scriptura dicit, triginta annorum fuisse Joseph, quando innotuit Pharaoni. Cum ergo ipse annos peregerat in Aegypto ignonos accesserunt VII anni ubertatis, et facti sunt anni XX: his adduntur duo; quia niuntur XXII anni, quibus abfuit Joseph patre et a fratribus suis. Quo medio tempore
Abbreviated transcription (Latin):
tem tunica corꝑali. & polimita¬
rietate. ł diu̾sitate. Resꝑserunt
autem tunicam sanguine hedi.
quia falsis testimoniis eum accu¬
santes ininuidiam peccati dedux¬
atus carne buinana descendit
ininfermu¬
ritur quare hisinahelitas scͥptu
dixerat de habraham qͦd munera.
.s. dedit filiis concubi narum su
orientis unam gentem fecisse
intelligendi sunt: An uera :
agari cetam unam fuissez
gentib fidei com̃tio comꝑatur. ille ꝑ
iude consilium .xxx. argenters distra¬
hituꝵ ⁊ hic ꝑ iude scarioth consiliũ

Expanded text:
t tunica corporali et polimytavirtutum diversitate. Resperserunt autem tunicam sanguine haedi: quia falsis testimoniis eum accusantes, in invidiam peccati duxatus carne humana descendit in infernuritur quare Ismahelitas Scripturdixerat de Abraham, quod munera dederit filiis concubinarum sua in terram Orientis, unam gentem fecisse intelligendi sunt? Sequitur: Agar et Ceturam unam fuisse? gentibus fidei commercio comparatur. Ille per Judae consilium triginta argenteis distrahitur, et hic pe
Abbreviated transcription (Latin):
candum audierat. s ꝑquam mu¬
lierem nesciebat. quia saram st̾aẽ
nouerat. nec fuit incoitu libidino¬
sa uoluptas. s ꝓlis hñde piacari¬
tas. Uxor quoq hoc uoluit ⁊ coeg̃.
que fiuos hr̃e non pot̾at. iõ ex alia
susciꝑe cupiebat: quem in iocum

Expanded text:
candum audierat, sed per quam mulierem nesciebat, quia Saram sterilem noverat. Non fuit in coitu libidinosa voluptas, sed prolis habendae pia charitas: uxor quoque hoc voluit et coegit, quae filios habere non poterat; ideo ex alia suscipere cupiebat quem in locum
Abbreviated transcription (Latin):
nec inpulsu uentorum. nec ĩ¬
petu fluctuum. nec inquietu¬
dine animalium. que intus
erant: inclinari possec aut
mergiz¬

Expanded text:
nec impulsu ventorum, nec impetu fluctuum, nec inquietudine animalium quae intus erant inclinari posset aut mergi
Abbreviated transcription (Latin):
defluebant. uequȩ ertant inar
fetore lecłentur. Seda apoteca
Terciam mitium anianũ.
erpentium. Quatta. mansuetoꝵ
merata iungebantur .i. inter
utechatiam ⁊ bestiarum habi¬
cionem¬

Expanded text:
defluebant, ne qui erant in arca fetore laederentur; secunda, apothecaria; tertia, immitium animalium et serpentium; quarta, mansuetorucamerata jungebantur, id est, inter apothecariam et bestiarum habitationem
Abbreviated transcription (Latin):
Notandum autemꝙ dm̃ qͦndam.
⁊ emptoris sui filiam ixorem
accepit. qui ad idocorum ponti¬
fex heliopoleos erat. Neq enim
fas erat absq eunuchis idolul
luis e̾e antistites. ut uera illa
hebreorum suꝑ eo qͣm ante dix¬
imus suspicio comꝓbetur:

Expanded text:
Notandum autem quod domini quondam et emptoris sui filiam uxorem acceperit, quia ad id locorum pontifex Heliopoleos erat. Neque enim fas absque eunuchis idoli illius esse antistites, ut vera illa Hebraeorum super eo quod ante jam diximus suspicio comprobetur.
Abbreviated transcription (Latin):
duo masculum: ifeminar
Et notandum qͦd munda
auimalia impari numen
.i. septenario introducumꝰ
Inmunda uero pari. qui
impar minerus. uirtuto
sp̾em p̃tendit. Parueto n¬
firmitatem. Plura sunt
munda. ut eg̾ssus noȩ ie
archa haberet quodimm¬
laret: ⁊ manducaret:¬
¶ Aus̾. Queritur utrum tam
magna archacentum anns po¬
it: nonerat magnum alios fabroᷤᷤ
ad hibere. qͣmuis oꝑis sui mercede
accepta non curauerint utrum
eam noȩ sapienter aninaniter
quia non credid̾unt quod ille cre

Expanded text:
duo, masculum et feminam. Et notandum quod munda animalia impari numero, id est septenario introducuntur, immunda vero pari; quia impar numerus virtutis speciem portendit, par vero infirmitatem. Plura sunt munda, ut egressus Noe de arca haberet quid immolaret et manducaret Item quaeritur utrum arca tam magna centum annis poit, non erat magnum fabros alios adhibere, quamuis operis sui mercede accepta non curauerint utrum eam Noe sapienter an uero inaquia non crediderunt quod ille cre
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Notandum quod seorsum iug̾¬
ditur marcham noe cum filiis
sius. ⁊ uxores eorum seorsum. Iõ
distinete dicitur. ing̾ssus ÷ noe ⁊
filii euis. ⁊ distincte additur. uxor
euis ⁊ uxores filiorum eius. Mixtĩ
autem uiri cum mulierib eg̃s¬
si sunt. Sic enim scͥptum ÷. Egreᷤᷤ¬
sus ÷ noȩ ⁊ux or euis. ⁊c̃. lempus
enim amplectendi ⁊ tempꝰ ab sti¬
nendi:¬

Expanded text:
 Notandum quod seorsum ingreditur in arcam Noe cum filiis suis, et uxores eorum seorsum. Ideo distincte dicitur: « Ingressus est Noe et filii ejus, » et distincte additur, « uxor ejus et uxores filiorum ejus. » Mixtim autem viri cum mulieribus egressi sunt, sic enim scriptum est: « Egressus est Noe et uxor ejus. Tempus enim amplectendi et tempus abstinendi
Abbreviated transcription (Latin):
Mortua ÷ gͦ rachel & sepulta
bethleem. Erexitq iacob ti¬
tulum suꝑ sepulcr̾ eiꝰ hic:
titulus monumenti rach¬
el.usq inp̃sentẽ diem.
Eg̃ssusindefixit tentoria

Expanded text:
Mortua est ergo Rachel, et sepulta Bethlehem. Erexitque Jacob titulum super sepulcrum ejus: hic est titulus monumenti Rachel, usque in praesentem diem. Egressus inde, fixit taberna
Abbreviated transcription (Latin):
locum ubi pꝰea templumedificatum ÷ hũisse
leem locus ÷ uͥ ł angłoꝵ grex mortudominiceci¬
nit. ł iacob sua pecora panit loco nomen imponenꝰ¬
misf̾ium monstrabatur¬
¶ Iss. Ab iit ruben ic̃. hoc cͥmen ñ scb̾etur nisi
futura populi ꝑu̾sitas ꝓnunciaretur. qͣmuis mil
lo loco ẽẽt flagitium. inscͥpturis ÷ ꝓpħia fitturoꝵ.
quia ꝑ ruben pͥmogenitum populꝰ urł figu¬
ratur qui thorum coneubi ne poituit .i. legem
uet̾is testamenti p̃uaricando maculauit. Ꝙ
autem concubina uetꝰ testamentũ significa¬
uerit. paulus ostendit dicens. habraham du¬

Expanded text:
locum ubi postea templum aedificatum est, habuisse leem locus est ubi angelorum grex in ortu Domini cecinit, vel Jacob pecora mysterium monstrabatur etc. Allegorice. Hoc crimen non scriberetur, nisi futura populi perversitas pronuntiaretur: quamvis in illo esset flagitium, in Scripturis est prophetia futurorum, quia per Ruben primogenitus populus Israel figuratur: qui thorum concubinae polluit, id est legem Veteris Testamenti praevaricando maculavit. Quod autem concubina Vetus Testamentum significaverit, Paulus ostendit dicens, Gal.
Abbreviated transcription (Latin):
sit non uocabis ultra iacob ic̃. cur legatur
pꝰea iacobuocatus. S hoc nomen adillamꝑ
tinet ꝓmissioneminqua indebitur d̾s. qͦ¬
modo non ÷ ante apatͥb uistis. ubi ñ erit
nomen uetus. quia nil remanebit in ip̃o
corꝑe uestutitatis. s nisio dei sũmum¬
cob ꝑtinet sicut anteiam de habraham
dictum ÷. Onmes enim qui supplantant
uitia.⁊ uet̾em hominẽ cum accib sius
deponunt᷑ mentes occulos addm̃ inten¬
dunt. recte ad iacob ꝑtin̾et cinus fidem
diactus imutantur. Regesq de lumbis eiꝰ
eg̃diuntur .i. ⁊ sc̃i qui scd̾m uoluntatẽ
dei se⁊ subditos uere regt̃. deciuꝰ semine

Expanded text:
sit, « Non vocaberis ultra Jacob, » etc., cur legatur postea Jacob vocatus? Sed hoc nomen ad illam pertinet promissionem, in qua videtur Deus quomodo non est antea patribus visus, ubi non erit nomen vetus: quia nihil remanebit hic in ipso corpore vetustatis, et visio Dei sumpertinet, sicut jam ante de Abraham dictum est. Omnes enim qui supplantant vitia, et veterem hominem cum actibus suis deponunt, et mentis oculos ad Deum intendunt, recte ad Jacob pertinent, cujus fidem et actus imitantur. « Regesque de lumbis ejus egredientur, » id est, sancti qui secundum voluntatem Dei se et subditos vere regunt: de cujus sem
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbu paulum qui afflig̾et filios eccłie tempore¬
matrem gͣui dolore afficit. fundendo sanguinẽ
ꝓpħarum. ⁊ in necemi
doloris mei. Pater si eius uocauit nomen eiꝰ benia¬
min.In hebreo similitudo nominis resonat. falꝰ
enim doloris mei. ꝗ nomen moriens mat̃ impo¬
beniamin filium dierum int̾ptari. dext̃ em̾
dicitur iamin:i finitur ĩ.mn. diesquid̾ appel¬
lantur iamin. ⁊ t̾minantur iniii.

Expanded text:
tans ex ejus tribu Paulum, qui affligeret filios Ecclesiae pematrem afficit fundendo sanguinem prophetarum, et in necem doloris mei: pater vero ejus vocavit nomen ejus Benjamin. » In Hebraeo similitudo nominis resonat, filius enim doloris mei, quod nomen moriens mater impoBenjamin filium dierum interpretari: dextera enim dicitur iamin, et finitur in n; dies vero appellatur iamim, et terminatur in m.
Abbreviated transcription (Latin):
pec̾em hominis. nichil noxium tͥni¬
tulit. uonherbam uenenatã ñ am¬
rem st̾ilem. om̃is en ĩherba iligna
data sunt hominib ⁊ uolatilibꝰ.
animantib t̾re inescam. Uñ pat
qd̾ tũc animalia animaliũ esun
uiuebant. s concorditer herbis e
fructib uescebantur

Expanded text:
peccatum hominis terra nihil noxium protulit, non herbam venenatam, non arborem sterilem. Omnis enim herba et ligna data sunt hominibus, et volatilibus, et animantibus terrae in escam. Unde patet quod tunc animalia animalium esu non vivebant, sed concorditer herbis et fructibus vescebantur
Abbreviated transcription (Latin):
na dicantur. cur homo ad imagi¬
nem dĩ factus. tm̃ cumcet̾is hoca
catur. S forte p̾sciebat ds̃ pͣeccatu
nec in ꝑfectione i maginis ꝑmansur
Qui enim singłatĩ bomiis ÷ magis

Expanded text:
na dicantur, cur homo ad imaginem Dei factus cum caeteris hoc dicatur? Sed forte praesciebat Deus eum peccaturum, nec in perfectione imaginis mansurum. Qui enim singillatim bonus est, magis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lotͣandum quod ubi datur pri¬
tas homini herbas ⁊ fructus eders
sub infertur.⁊ factum ẽ ita. inqi
significatur. quia hoc dicentedes
referimus qd̾ ait. ⁊ factum ẽ ita:
sequens erit ut dicanus eos iam
multiplicatos sexto die. quod poss

Expanded text:
otandum quod ubi datur potestas homini herbas et fructus edendi, subinfertur, « et factum est ita: » in quo significatur quod hoc dicente Deoreferimus quod ait « et factum est ita, » consequens erit ut dicamus eos jam multiplicatos sexta die, quod post
Abbreviated transcription (Latin):
ex illa ꝓ c̾ati ae subiu
positi. male ratelle¬
do quodam modoin
itendo infidelitans
oꝑa pariunt. Boni
enim lex siquis ealo¬
time utatur.
.f .i. ⁊c̃. Moab int̾p̃tatur ex
patre. ⁊ cotum nomenechi¬
mologiam ht̃. Amon uero
cuiꝰ quasi causa nominis
redditur. filius gen̾is mei.
ut exparte sensus nominiᷤ.
ex parte ipse sit sermo. Am¬
mõ enim a quo ammonite:
uocatur ppłs meus:¬
Tacuit uixorem. dĩx̃ soroeẽ.
Ne ipse occidetur.⁊ illa cap¬
tina ab alienigenis posside¬
sompnio commnonitus: in

Expanded text:
ex illa procreati, et sub illa positi, male intelligendo quodam modo se utendo, infidelitatis opera pariunt. Bona est enim lex, si quis ea legitime utatur. » etc. Moab   interpretatur ex patre, et totum nomen etymologiam habet. Ammon vero, cujus quasi causa nominis redditur, filius generis mei,ut ex parte sensus nominis, ex parte ipse sit sermo. Ammon enim, a quo Ammonitae, vocatur populus meusTacuit uxorem, dixit sororem, ne ipse occideretur, et illa captiva ab alienigenis possidesomno commonitus, n
Abbreviated transcription (Latin):
rarisunt. iam archa iuixta
cubitum ducitur. ubi ho¬
mines ⁊ uolatilia contianẽ¬
to consummatur areba.
iꝑquem omnes ꝓficiunt.
qui se peccatores nouerunt:

Expanded text:
rari sunt, jam arca juxta cubitum ducitur, ubi homines et volatilia continento consummatur arca, qet per quem omnes proficiunt, qui se esse peccatores noverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
conuenert̃ ⁊ genuerunt. s potuert̃ in ꝑadiso eis
nuptie ẽe honorabiles. ⁊ thorus ĩ maculatꝰ. sine ar¬
dore libidinis. sine labore pariendi. ñ ut morien.
ifiliiadeund̃ ꝑducerentur statum donec ĩpleto
nut̾no. sinemorte animalia corꝑa inabã qualitatẽ
tͥnsirent qua ominano regenti sp̃m deseruirent.
u solo sp̃u nuificante. sine corꝑis alimentis uiu̾ent.

Expanded text:
convenerunt, et genuerunt; sed potuerunt in paradiso eis esse nuptiae honorabiles et thorus immaculatus sine ardore libidinis, sine labore pariendi. et filii ad eumdem perducerentur statum, donec impleto numero sine morte animalium corpora in aliam qualitatem transirent; in qua omnino regenti spiritui deservirent, et solo spiritu vivificante sine corporeis alimentis viverent.
Abbreviated transcription (Latin):
nescuiit. Constat enim quia iudel
qui pienc iegem didicerunt. aduẽ
ẜ nasceretur. Cin ꝓtinus respon¬
derunt. In bethleem. Orius gͦ no¬
uerant quem passionis tempore
cum despicerent ignorabant. Quoꝵ
noticu por⁊ ⁊ignorantia pꝰt̾ior:
ysaae ealigante s̃ignatur. qui
dum iacob bñdiceret: quid in fur¬
ne tenuit quia p̾sentem ñ uidit:
dequo multa infuturo p̃iudit.
Ante se enu positum cernere
ñ ualuit: cuiuis aduentus poten¬
tiam longe ante munciauit:¬
bona ẽ quid ẽ. quod ysaae. ñ esau
quem uoluit. s iacob ꝗ̃ noluit bñ¬
dixit: Iusti hominis qͣntum ad
conscientiam uoluntas bona ẽ. ds̾
ueto solus defuturis iudicat. ẏsa¬
ac. humano more filium maiorẽ
benedicendum putauit. s ds̃ qͥ
occultorum e̾ cognitor. minorẽ
benedictione dignum ostendit.
ut ñ hominis ꝯftenderet ee̾ bñ¬
dictionem. s dei. Ieo innu̾i̾ad
moysenriaaron sacerdoteᷤᷤ dicit᷑.
pomte nomen meũ suꝑ filios is¬
rahel. ego dominꝰ benedicaneos.

Expanded text:
nescivit. Constat enim quia Judaei, qui plene legem didicerunt, adventChristus nasceretur; cui protinus responderunt, « In Bethlehem. » Prius ergo noverant quem passionis tempore cum despicerent, ignorabant; quorum notitia prior, et ignorantia posterior, Isaac caligante signatur; qui dum Jacob benediceret, quid in fune tenuit, quia praesentem non vidit, de quo multa in futuro praevidit. Ante se enim positum cernere non valuit, cujus adventus potentiam longe ante nuntiavitbona est, quid est quod Isaac non Esau quem voluit, sed Jacob quem noluit, benedixit? Justi hominis, quantum ad conscientiam, voluntas bona est: Deus vero solus de futuris judicat. Isaac humano more filium majorem benedicendum putavit: sed Deus, qui occultorum est cognitor, minorem dignum benedictione ostendit, ut non hominis ostenderet esse benedictionem, sed Dei: ideo in Numeris ad Mosen et Aaron sacerdotes dicitur: « Ponite nomen meum super filios Israel. Ego Dominus benedicam eos .
Abbreviated transcription (Latin):
posiet. Ut autem ita fĩ necesse ẽẽt. ñ ibi iam conditũ
t̾minatos. quos etiam mala uoluntas ñ possit
exced̾e. ⁊ elementa mundi corporei diffinitam
cursum c̾ator ht̾ apud se posse de omnib facere
da repente floreat. fructum gignat. ⁊ ĩ iuuen¬
tute st̾ilis femina: in senectute pariat. ut
loquatur asina.⁊ huiꝰmodi. Dedit aũ ds̃ na¬
turis ut ex his etiam ħ fieri possent. nͣ̃ ut ĩ na¬
turali motu haberent. htͥ autẽ inse abscon¬
ditis quorũ factorũ causas. qͣs reb conditis ñ
inseruit. easq: implet ñ oꝑe ꝓuidentie quo
nature subsistunt ut sint: s quo illas admi¬
instrat ut uolu̾it. quas ut uoluit condidit.
Omia gͦ quȩ ad gr̾am significandã ñ natu¬
rali motu rerum. s mirabiliter facta st̾: eoꝵ
abscondite cause indeo fuert̃. quoꝵ unũerat.
quod mulier facta ⁊̃ delatere uiri dormientiᷤ.
ip̃am infirmus. qr ñ costa s caro suppleta. Nõ
luntate instituit: mutabili uoluntatealiqͥd

Expanded text:
eri posset, ut autem ita fieri necesse esset, non ita iam conditum rminatos quodammodo, quos etiam mala uoluntas non possit excedere, et elementa mundi huius corporei habent cursum Creator habet apud se posse de omnibus facere da repente floreat, et fructum gignat, et in juventute sterilis femina, in senectute pariat, ut asina loquatur, et hujusmodi. Dedit autem naturis, ut ex his etiam haec fieri possent, non ut in naturali motu haberent. Habet ergo Deus in se absconditas quorumdam futurorum causas, quas rebus conditis non inseruit, easque implet non opere providentiae, quo naturae subsistunt ut sint; sed quo illas administrat ut voluerit, quas ut voluit condidit . Omnium ergo quae ad gratiam significandam non naturali motu rerum, sed mirabiliter facta sunt, absconditae causae in Deo fuerunt; quorum unum erat, quod mulier facta est de latere viri dormientis.locum costae non costa, sed caro suppleta est. Non luntate instituit, mutabili voluntate aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ti humana sapientia inflati. dum
ut ad uotum suum suꝑne disposi¬
tatem dei ꝑagunt. unde mutare
contendunt. ⁊ consilio dei resistenteᷤᷤ
obsequuntur. quia hoc eius dispo¬
sitioni militat ꝙ ꝑ humanum stu¬

Expanded text:
 humana sapientia inflati, desiquo ad votum vim supernae dispositatem Dei peragunt unde mutare contendunt; et consilio ejus resistentes obsequuntur; quia hoc ejus dispositioni militat, quod per humanum stu
Abbreviated transcription (Latin):
tis manib crucis myste¬
rium p̃figurans trans¬
latam inuiniorẽ dexte¬
ram inmaiorem sinis¬
tram. figuratit suꝑpo¬
suit ut crucis similite¬
do suꝑ capita eoꝵ nota¬
ta indeis scandalum.
xanis futuram głam
p̃signaret. ⁊ seniorẽ per
crucis myst̾ium sius¬
trum futurũ de dextͣ
uuniorẽ dextrũ desini¬
stra.
centia mea usq in p̃sentem diem. Angls qͥ enut me de
cunctis mał benedicat pueris istis. & inuocetur suꝑ
eos nom̃ neũ. noĩa qͦ patrũ meoꝵ ab rahã ⁊ ysaac ce
crescant inultitudine suꝑ t̾ram. Uidens aut̃ io sephꝙ po

Expanded text:
tis manibus crucis mysterium praefigurans, translata in minorem dextera, majori sinistram figuraliter superposuit. Sicque crucis similitudo super capita eorum denotata Judaeis scandalum, Christianis futuram gloriam praesignavit, senioremque per crucis mysterium sinistrum factum de dextro, et juniorem dextrum de sinistro, centia mea usque in praesentem diem, angelus, qui eripuit me de cunctis malis, benedicat pueris istis, et invocetur super eos nomen tuum, nomina quoque patrum meorum Abraham et Isaac, et crescant in multi
Abbreviated transcription (Latin):
dextam tuã suꝑ cap̃eus. Q renuensait. scio filimiscio.
& iste quidẽ erit inppłos. ⁊ multiplicabit᷑ s fr̃ eiꝰuimior
maior illo erit. Et sem̃ illiꝰ crescet ing̃s. ẜenedix̃q eim
ip̃o tp̃e dicens. Intebenedicet᷑ isrł atꝙ dicet᷑ fãciattͥ õs
sicut ephram et sicui manasse Constituitq ephram
aute manasse & aitad ioseph filiũ suũ. Enego mo

Expanded text:
s qui rennuens ait scio fili mi scio et iste quidem erit in populos et multiplicabitur sed frater eius iunior maior illo erit et semen illius crescet in gentes benedixitque eis in ipso tempore dicens in te benedicetur Israhel atque dicetur faciat tibi Deus sicut Ephraim et sicut Manasse constituitque Ephraim ante Manassen et ait ad Ioseph filium suum en ego mo
Abbreviated transcription (Latin):
dices.⁊ ad orauit suꝑcap̃
uirge euis. Non nulli
emendatius hñt. adora¬
uit suꝑ caput uirge fue
cacumen. ł sũꝑ cacrum̃
fallit enĩ eos grecum u̾¬
⁊ abeis qui ista nouert̃.
incodicib ñ contẽpnunt᷑.
ualent eñi ad magnam
discretionẽ quis unam

Expanded text:
dices, et adoravit super caput virgae ejus, nonnulli emendantes habent adoravit super caput virgae suae, cacumen, vel super cacumen. Fallit enim eos Graecum ver et ab eis qui ista noverunt in codicibus non contemnuntur. Valent enim ad magnam discretionem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Aus̃. Precepit suꝑuis septe¬
n i septenademundis. duo &
duo tolli de inmundis. q̃ uo
m gͦ ñ dicit duo. ⁊ duo intras
minib s de peccorib dictũ.
qi quidam de spu scõ uolũt
intelligere qd̾ scrptum est
in sufflauit infaciem euis

Expanded text:
 etc. Praecepit superius septena et septena de mundis, duo et duo tolli de immundis. Quomodo ergo nunc dicit duo et duo intrassminibus, sed et de pecoribus dictum: quia quidam de Spiritu sancto volunt intelligi quod scriptum est, « insufflavit in faciem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Sonquia ꝑfecti reguues¬
cunt ai su pradete qͦde
qnaprature numerus ite¬
tatur. sam uicesima sep¬
tima die sed̾i mensis. con¬
mendatur sacramentũ.
⁊ tursus nicesima septi¬
madie septimi mensis
confirmatur. cũ archa
reqiuescit q uod enim
ꝓmittitur inspe. ex hi¬

Expanded text:
quia perfecti requiescunt ibi, supradictae quoque quadraturae numerus iteratur. Nam vigesima septima die secundi mensis commendatur sacramentum, et rursus vigesima septima die septimi mensis confirmatur, cum arca requievit: quod enim promittitur in spe, exhi
Abbreviated transcription (Latin):
lo spũ intelligi pot̾ de quo dic¬
tumẽ. Sp̃c dĩ ferebatur suꝑ
aquas. ĩ unc ferebatur ꝙͣ cõn¬
ut ablatis aquis diluuiii. faci¬
em terre reuelaret. P ot̃ ꝑ sp̃m¬

Expanded text:
lo spiritu intelligi potest de quo dictum est: Spiritus Dei ferebatur super aquas. Tunc enim ferebatur ut, conut ablatis de medio aquis diluvii faciem terrae revelaret. Potest et sp
Abbreviated transcription (Latin):
ta capacitate quanta describit᷑
animalia om̃ia q̃ ingressacbũr.
et escas eorum ferre potuerit ꝙ
cubito geometrico soluit orige
fuisse eruditũ. qui geometricã
dilexerunt. ⁊ cubitum geomẽt¬
cum quantum sex nr̃a ꝯtin̾e¬
¶ Alc̃. q uadragenario nũo
pliuua mundauit q̃ tribulõ¬
nem penitentie ostendit. P ost
xl. dies noe fenestram aꝑuitꝰ
sigc̃ans ieunantib celũm oꝑi¬
ri. Uñ moyses helias. ⁊ ipsesal¬
uator quadragenario nũo ie¬
iunia consecrauit. tanquã
sublege. subgratia:
sacramentum resurrõnis et qͥe
gare scĩe sue altitudine. resur¬
rectionis quietem. Et qr septua¬
guita a septem. et octoginta ab
octo. denominantur. conuincto
utroq nũo centum quinqua¬
guita dieb exaltataẽ aqua cõ

Expanded text:
ta capacitate, quanta describitur, animalia omnia quae ingressa dicuntur, et escas eorum ferre potuerit? Quod cubito geometrico solvit Origenyptiorum fuisse eruditum, qui geometriam dilexerunt, et cubitum geometricum quantum sex nost etc. Quadragenario numero pluvia inundavit, qui tribulationem poenitentiae ostendit. Post quadraginta dies Noe fenestram aperuit, significans jejunantibus coelum aperiri. Unde Moyses, Elias, et ipse Salvator, quadragenario numero jejunia consecravit, tanquam sub lege, sub gratia. sacramentum resurrectionis et quietgare scientiae suae altitudine resurrectionis quietem. Et quia septuaginta a septem et octoginta ab octo denominantur, conjuncto utroque numero, centum quinquaginta diebus exaltata est aqua,
Abbreviated transcription (Latin):
descrtum ꝑet̃et. qs̃ in egipto re¬
liquerat. s ut ꝑ austrum qui
aquiloni contrarius ẽ. ueniret

Expanded text:
desertum peteret, quod in Aegypto reliquerat, sed ut per austrum, qui aquiloni contrarius est, veniret
Abbreviated transcription (Latin):
rant potuit fieri ut t̾rasubsidens
concauas partes p̃beret. quib flu¬
entes aquas reciꝑet. Pot̃ ⁊̃ credi
pͥmarias aquas rariores furisse. q̃¬
sicut nebula teg̾ent t̃ras. s congre¬
maria. inunũ tam̃ locũ dicit aq
congregatas. qr cuncta magno ma¬
riuingunt᷑. Siqui autẽ lacꝰ inse¬
metipsi s stricti uident᷑. occultis tũ
meatib ĩmare reuoluunt᷑. fessores

Expanded text:
m, potuit fieri ut terra subsidens concavas partes praeberet, ubi fluctuantes aquas reciperet. Potest etiam credi primarias aquas rariores fuisse, sic ut nebula tegeret terras, sed congremaria, in unum tamen locum dicit aquas congregatas, quia cuncta magno mari junguntur. Si qui lacus in semetipsis stricti videntur, occultis tamen meatibus in mare revolvuntur: fossores
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Bed̾. Congregent᷑ a. q: aque qu¬
lux que p̾t̾ito biduo aquas claraibi
strabat. inpuro aere clarior fusgeat:
appdcreat t̃ra quelatebat ⁊ q̃ aquisi
mosa erat. fieret arida. ⁊ gͣminib a

Expanded text:
nt ergo aquae, qulux, quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat in puro aere clarior fulgeret, et appareret terra, quae latebat; et quae aquis humosa erat, fieret arida, et germinibus a
Abbreviated transcription (Latin):
unte. fcmẽ uesꝑe. sic̃ nẽ usitato cͥ¬
cuitu soł solet fieri. factũ ẽ autẽ
mane eadẽ suꝑt̾ras redeunte. ⁊
aliũ diẽ inchõante ⁊ dies expletꝰ
q̃ pꝰ creata sida aliqͣ luce claruit.
Decebat ñit dies aluce inciꝑent.
̃mane seq̃ntis diei tendent uoꝑa
Si aluce inchoare. ⁊ inluce cõple¬
ta ẽe sigc̃aretur.

Expanded text:
unte, factum est vespere, sicut nunc usitato circumitu solis solet fieri. Factum est autem mane eadem super terram redeunte, et alium diem inchoante, et dies expletus  creata sidera aliqua luce claruit: decebat etiam ut dies a luce inciperent, et in mane sequentis diei tenderent, ut opera Dei a luce inchoata et in lucem completa esse significarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
partib quas nc̃ lustrat sob diur¬
na lux nec mirũ lucẽ inaquis
possesplend̾e. cũ ⁊̃ nautarũ
oꝑatione sepus illustrentur
qͥ in ꝓfundũ m̾si misso exore
oleo aquas sibi illustrent q̃ mł¬

Expanded text:
partibus, quas nunc illustrat solis diurna lux. Nec mirum lucem in aquis posse lucere, cum etiam nautarum operatione saepius illustrentur, qui in profundo mersi, misso ex ore oleo, aquas sibi illustrant:
Abbreviated transcription (Latin):
lui sui ⁊ eduxit eos deurchaldeo¬
rũ ut uent interrã chanaam.
Ueneruntq usq haram ⁊ habi¬
tauert̃ ibi Et factist̃ dies thare
cox annoꝵ ⁊ mortuus ẽ in ha

Expanded text:
lii sui, et eduxit eos de Ur Chaldaeorum, ut irent in terram Chanaan: veneruntque usque Haran, et habitaverunt ibi. Et facti sunt dies Thare m, et mortuus est in Ha
Abbreviated transcription (Latin):
tes alienat: contempla
accipitur.q̃ ab ainore se
mentes electorum alie
faeit. Post cibum. ⁊ potũ
cionem celesten adõ ꝑci¬
it. quieumusq ĩ finem

Expanded text:
tes alienat, contemplativa accipitur, quae ab amore saeculi mentes electorum alienas facit. Post cibum et potum.nedictionem coelestem a Deo percipiunt qui eum usque in finem
Abbreviated transcription (Latin):
pasci quolit. s illo tardante minorẽ
rebocca supposuit. quia dum iudaieꝰ
mater gratia introduxit. ut om̃ipo¬
exdomesticisanimalib p̃buit. quia
dum se peccatorem confiteri non eru¬
bescit: carnis in se peccata mactauit.
sacre scͥpture p̾ceptis. que maioripo¬
pulo data sunt: in bona o patione ues.¬
titur. ⁊ eis minor indomo utitunqͣ
maior foras exiens: Reliquit intus
tos officio sacerdotum. ⁊ habuisse ues¬
timentum sac̾dotale. quo induti uic¬
timas offerrebant. antequam aaron¬

Expanded text:
sideravit? Sed, illo tardante, minorem Rebecca supposuit, quia dum Judaicusmater gratia introduxit, ut omnipoex domesticis animalibus praebuit, quia dum se peccatorem confiteri non erubescit, carnis in se peccata mactavit? sacrae Scripturae praeceptis, quae majori populo data fuerant, in bona operatione vestitus est; et eis minor in domo utitur, quae major foras exiens intustos officio sacerdotum, et habuisse vestimentum sacerdotale, quo induti victimas offerebant, antequam Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
bonum pͣatos t̾nitas efficit. Memoria qͣ
dm̃ recosimus intelligentia qua cognosci¬
mus. ⁊ amore quo diligunus. Iria enim
¶Notandum quod sexcentesimo anno
in undauerunt aquȩ diluuii. quia sexta
etate mundi pͥmo comiendatum ÷ sacra¬
mentum baptismi ⁊ hoc septima decima
die secũdi mensis. Quia denarius decalogũ
significat. septenarius ꝑꝑ sabbatum sep¬
timam requiem figurat. Et quia in de¬
calogo renuitiacio uitioꝵ uid̾r. quicũq
baptismo initiatur. ꝑꝑ et̾nam requiẽ õĩb
uitiis se ab renuntiare ꝓficetuꝵ:¬

Expanded text:
onquadratos trinitas perfecit: in memoria, qua Deum recolimus, in intelligentia, qua cognoscimus; in voluntate, qua diligimus. Tria enim Notandum quod sexcentesimo anno inundaverunt aquae diluvii, quia sexta aetate mundi primo commendatum est sacramentum baptismi, et hoc septima decima die secundi mensis, quia denarius decalogum significat. Septenarius propter Sabbatum septimam requiem significat, et quia in decalogo renuntiatio vitiorum videtur, quicunque in baptismo initiatur, propter aeternam requiem, omnibus vitiis se abrenuntiare profitetu
Abbreviated transcription (Latin):
.f .g. hoc ẽ ꝑminist̾ium angłicum
igneam custodiam constituit. Fla¬
meus gladius. tͥbulationes i laboreᷤᷤ¬
huiꝰ uite quib exercemur. uel
sententia uiste dampnationis. q̃
remou̾i. Remotus ÷ enime nochi
heliȩ. i cotidiȩ remouetur fideli

Expanded text:
. Id est, per ministerium angelicum igneam custodiam constituit. Flammeus gladius tribulationes et laborehujus vitae, quibus nos exercemur; vel sententia justae damnationis, quae removeri. Remotus est enim Enoch et Eliae, et quotidie removetur fideli
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ae s Et eiecit adam: ⁊ habi¬
tare fecit contra ꝑadisum uolup¬
tatis i statuit cheruburi flãmeã
rumpheam q̃ uertitur ad custodi¬
I. histo endamiuã ligni uite.
A dlius ÷ sensusinhe

Expanded text:
am. Et ejecit Adam, et habitare fecit contra paradisum voluptatis. Et statuit Cherubim et flammeam romphaeam, quae vertitur ad custodiendam viam ligni vitae. Alius multo sensus e
Abbreviated transcription (Latin):
uigladium. Qui en¬
padisum redeunt: ners¬
centias huiꝰ uitȩ exuran
nequib nichil ꝓsunt. deo
cilenta ẽ anima ilangui
deciinullo dõ placitura.

Expanded text:
gladium: » qui enadisum redeunt, necentias hujus vitae ne quibus nihil prosunt Deo cilenta est anima et languida, et in nullo Deo placitura.
Abbreviated transcription (Latin):
um concendens. donec incubi¬
nunitate collecta sublimatuR
pones.e.l. Nemo enim intrat
ineccłiam nͥ ꝑ sacramentũ remiᷤ¬
sionis pecc̃orum. quod delatere
pe aꝑto manauit. Cenacula &u¬

Expanded text:
In cubiunitate collecta sublimatur arcae, » etc. Nemo enim intrat in Ecclesiam, nisi per sacramentum remissionis peccatorum, quod de latere aperto emanavit. « Coenacula
Abbreviated transcription (Latin):
damus ⁊ confundamus linguã
ostendere ⁊ ꝑuim int̾ne uisio¬
nis eoꝵ mentib exibenda ui¬
dicia occultis motib inspirare.

Expanded text:
damus et confundamus linguam ostendere, et per vim internae visionis eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibus inspirare.
Abbreviated transcription (Latin):
gantiȩ frumenti sui omnia
subuurngat᷑. Nisi ioseph fr̃es uẽ¬
didissent defecisset egẏptus.
tio s in uloioseph ampliatio
nem non hũit nisi sola egyp
est frumentum i negẏpto.
calogo legis constituti. qͦs
ip se cognoseeres non ÷ agnitꝰ
ab eis. Cognoscuntur hebi
ip̃m. ded̾unt illi pecuniã.
dedit. ⁊ argentum reddidit.
quia non pecunia emitur

Expanded text:
gatione frumenti sui omnia subjugavit. Nisi enim Joseph fratres vendidissent, defecerat Aegyptus; ntio. Sed in inem non habuit, nisi sola AegyptEst frumentum in Aegypto. calogo constituti; quos ipse cognoscens, non est agnitus ab eis; cognoscuntur Hebraeum; dederunt illi pecuniam; dedit, et argentum reddidit, quia non pecunia emitur
Abbreviated transcription (Latin):
esse
¶ Et erat cumfi¬
liis baleric̃. Iosep
unus ex duodecimn
filiis iacob p̾cc̃tio
patri dilectus xp̃m
d̾s pat̾ scd̾m car¬
nem nratum ecte
fr̃ib ex babrabe
stirpe ꝓgenitis
p̃tulit. Undeam¬
bateum iacobes
quod insenecaute
genuisset eum.
Senescente enun
mundo filiusdĩ
uirgine natus
fuit. tanꝙͣ filius¬
senectutis

Expanded text:
esse  Et erat cum filiis Balae, » etc. Joseph unus ex duodecim filiis Jacob, prae caeteris patri dilectus, Deus Pater secundum carnem natum caeteris fratribus ex Abrahae stirpe progenitis praetulit. Unde amabat eum Jacob, « eo quod in senectute genuisset eum. » Senescente enim mundo, Filius Dei de Virgine natus fuit, tansenectutis:
Abbreviated transcription (Latin):
spes morientiũ
intuitu piȩ mi¬
serõnis mortali¬
b dedit. ut edoc¬
ti ⁊auiciis corre¬
cti. dei uisione
ꝑpetuo digni
ẽe mereantuꝵ:¬

Expanded text:
spes morientium, intuitu piae miserationis mortalibus dedit, ut edocti et a vitiis correcti, Dei visione perpetuo digni esse mereantu
Abbreviated transcription (Latin):
tis laabim aquib libies¬
pꝰea nominati sunt. qui
⁊ chesloui. qui post phi¬
listum dicti sunt. quos
nos corrupte palestinoᷤ

Expanded text:
tis Laabim, a quibus Libyes nominati sunt, qui  Castium, qui post Philisthiim dicti sunt, quos nos corrupte Palaestinos
Abbreviated transcription (Latin):
ror oborttur. quomodo salem sichẽ
eiuitas appellatur. cumierłm in
qua regnauit melchisedec. salem
ante dicta sit. Ait gͥ unius utraq
int̾ptari consummatã atq ꝑfectam.
iiliam que pꝰea ierłm dicta ÷ pacifi¬
cam. utrumq accentu paululum
declinato. hoc uocabulum sonat.
Tradunt hebrei qͦd femur claudican¬
tis iacob. ibi sanatum sit Ioq crui¬
tatem cͤatiatq ꝑfecti uocabulum
consecutam
mulieres iudeat extranee regionis
eg̃ditur. cum mens suastudia ne¬
gligens actiones alienas cͣans. extra
ordinem pͥum uagatur. Quam si¬
chem pͥnceps t̾re opͥpmt. qr in uen¬
tam incuris ext̾iorib diabolꝰ corrũ¬
ꝑit.⁊ conglitinata ÷ eiꝰ anima c̃ ea.
qr unitam sibi ꝑ iniquitatẽ respic̾.
⁊qr mens aculpa resipiscens afficit᷑.¬
⁊ admissum flere conatur. corrup¬
tor sp̾e ac securitatem uacuamañ
oculos uocat. qͣtinꝰ utilitatem tͥsti¬
cie subtrabat. Uñ additur. t̾stemq¬

Expanded text:
o oboritur quomodo Salem Sichen civitas appelletur, cum Hierusalem, in qua regnavit Melchisedech, Salem ante dicta sit. Aut igitur unius utraque interpretari consummatam atque perfectam: et illam quae postea Hierusalem dicta est, pacificam. Utrumque accentu paululum declinato, hoc vocabulum sonat. Tradunt Hebraei quod femur claudicantis Jacob ibi sanatum sit: ideoque civitatem curati atque perfecti vocabulum consecutam. mulieres extraneae regionis videat, egreditur, cum mens sua studia negligens, actiones alienas curans, extra ordinem proprium evagatur. Quam Sichem, princeps terrae, opprimit, quia inventam in curis exterioribus diabolus corrumpit. Et conglutinata est anima ejus cum ea, quia unitam sibi per iniquitatem respicit. Et quia mens a culpa resipiscens afficitur, et admissum flere conatur: corruptor spem ac securitatem vacuam ante oculos vocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat. Unde additur: « T
Abbreviated transcription (Latin):
nouitate rec̾atur. Ibi mens ex inm̾so
fonte uisionis su ꝑno rore asꝑgituꝵ
Ibinon se sufficere adidꝰꝙ rapta÷ con¬
templatur. ⁊ u̾itatẽ sentiendo uid.
quia qͣnta ÷ ipsa u̾itas ñ indet. cu

Expanded text:
o recreatur. Ibi mens ex immenso fonte infusione superni roris aspergitur; ibi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur, et veritatem sentiendo, videt quia quanta est ipsa veritas, non videt. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
eiuscumea. t̾ristemq delini¬
patrem suum. Accipeinquit
mͥ hanc puellam coniugem.
Qd cum audisset iacob absen¬
tib filiis & inpastu occupatis

Expanded text:
eius cum ea tristemque blanpatrem suum accipe mihi inquit puellam hanc coniugem quod cum audisset Iacob absentibus filiis et in pastu occupatis
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nacula. Transiuitq insalem
fixerat tabnacula afiliisemor
patͥs sichem .c. agnis. ꝙ erecto
ibi altari in uocauit sr̃ illud¬
fortissimum dm̃isrł fgñat¬

Expanded text:
alem fixit tabernacula, a filiis Emor. patris Sichem, centum agnis; et erecto ibi altari invocavit super illudfortissimum Deum Isr