comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nes ut aliqui eo
tria pnaipia co¬
sticuerent om̃i
deumi. et exempla
inaceriam sicit
plato discipulus q eius. et camor¬
rupta ⁊ increata ac sũ ĩicio eẽ asse¬
uerarent. deumq uõ canꝙͣ cieato¬
rem matie stanquam artificem
ad exemplar hoc ẽ ad eam uiten¬
dentem fecisse imintoꝰ de maciao
uocant ylen q̃ gignendi cas̾ reb
b dedisse assentur ip̃m quoq mi
dum incorruptum nec creatum a
factum estimaret. Ali quoq ut a¬
totiles cum sins dispucandũ pia

Expanded text:
nes, ut aliqui eorum tria principia constituerent omnium, Deum, et exemplar, et materiam, sicut Plato discipulique ejus; et ea incorrupta, et increata, ac sine initio esse asseverarent: Deumque non tamquam creatorem materiae, sed tamquam artificem ad exemplar, hoc est, ideam intendentem, fecisse mundum de materia, quam vocant hylen, quae gignendi causas rebus omnibus dedisse asseratur: ipsum quoque 2 mundum incorruptum, nec creatum, aut factum existimarent: alii quoque, ut Aristoteles cum suis disputandum putavit,
Abbreviated transcription (Latin):
phendas id cͥco nõ cepit. aut nequa¬
quã desinet. Supẽ circuitum. uł
acram̃to uł grafio ducas uł centio
expͥmas. uñ cepis aut ubi desiens
ĩtͥuallo int̾posito non facile ułocu¬
lis colligis uł mente repetis. Et cĩ
et cepille desmułe te: ip̃e tibi testio
es. Nam et si sensimi subt̾ fugitu
tatem nõ subrint. Que ã uiicium
hñt et finem hũt. Et quib funda

Expanded text:
pit, aut 6 nequaquam desinet. Si ipse circuitum vel atramento, vel graphio ducas, vel centro exprimas, unde coeperis, aut ubi desieris, intervallo interposito non facile vel oculis colligis, vel mente repetis; et tamen et coepisse et desivisse ipse tibi testis es. Nam etsi sensum subterfugit, veritatem non subruit. Quae autem initium habent, et finem habent: et quib
Abbreviated transcription (French):
diset argentum et iuspẽm auri
diuine sapiencie iusticucione for¬
masset. et eĩ si uos unũ testimo¬
niũ dine scp̾ture posumꝰ. et lux

Expanded text:
disset argentum et in speciem auri diuinae sapientiae institutione formasset. etenim si nos unum testimonium diuinae scripturae posuimus et lux
Abbreviated transcription (Latin):
go pacem pcc̃oꝵ. Conspiraut em̃ adũ¬
sum ĩuocentem. coeunt ut iustum
uppͥmant uiduam exc̾uent uł ex¬
iugnent eius pudorem ⁊ ĩo nõ est
rclinacio morti eoꝵ uon declinacio
uc płiq codices latim scpti sunt: s
rclin acio qñ em̃ laboramus et in c̾¬
uamur ad opus aliquod atq incli¬
requib ocm est. Et dorsum illoꝵ sem
iiucurua. Nõ eiñ se erigunt ad celes¬
ia qui xpõ nõ ad heserunt. ⁊ iõ non re¬
singunt cũ co quoꝵ mors pessima.
non solum reclinatur. szeciã resusa¬
tatur. De quo illiro pulchre cõuenit
dictum. uiusum stracum usasti
iinfiruitate eius. Maxume si marti
it auꝰ in firmitas passione soluit᷑.
nors resurreccõe. uidimus illũ duui¬
tem qui indutꝰ purpura et bysso ĩ
resetulo recumbebat. et epulabat᷑
cotroie splendide. de cuiꝰ mensa que ca¬
debant paup lazarus colligebat quẽ¬
ad̾m intormentis positus nufuo se
reclinare nõ poterat s uix adabrabã
uontotum se: s solos oculos erige¬

Expanded text:
go pacem peccatorum; conspirant enim aduersum innocentem, coeunt ut iustum opprimant, uiduam exterminent uel expugnent eius pudorem. et ideo non est reclinatio morti eorum, non declinatio, ut plerique codices Latini scripti sunt, sed reclinatio. quando enim laboramus et incuruamur ad opus aliquod atque inclide quibus dictum est: et dorsum illorum semper incurua. non enim se erigunt ad caelestia qui Christo non adhaeserunt. et ideo nec resurgunt cum eo quorum mors pessima, non solum reclinatur, sed etiam resuscitatur. de quo pulchre illud conuenit dictum: uniuersum stratum uersasti in infirmitate eius, maxime si martyr sit, cuius infirmitas passione soluitur, mors resurrectione. Uidimus illum diuitem, qui indutus purpura et bysso in hoc saeculo recumbebat et epulabatur cottidie splendide, de cuius mensa quae cadebant pauper Lazarus colligebat, quemadmodum in tormentis positus in inferno se reclinare non poterat, sed uix ad Abraham non totum se, sed solos oculos erige
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tum dicitur ubi paratur
ꝑuiriũ parastis freꝙ̃t̃ cũ reddita
reat peieratis postã ꝙ nõ recepitis
peciñam. Nolite ergo semꝑ mise¬
u esse semꝑ auari semp mesti. Le¬
oues sunt: et feritatem suam inu

Expanded text:
sacramentum dicitur, ubi paratur periurium. peieratis frequenter, cum reddita reat, peieratis postea quod non receperitis pecuniam. nolite ergo semper miseri esse, semper auari, semper maesti. leones sunt et feritatem suam mu
Abbreviated transcription (Latin):
delectucõ nes. et cupiditatibus oĩ¬
bus iñdiq illecebris etiã ipe mori¬
atut. sicuc mortiuis erat paulus
dicens. inͥ eĩ mundus crucifixus
ẽ etego inundo. Demq ut sciamꝰ
quia est mors in hac uita. et bona
mor hortatur nos ut mortẽ ihũ ĩ
corꝑe nr̃o circũferimꝰ Qui eĩ huit
uise mortem ihir is et uitam dm̃
mors suobis. et opetur ⁊ uita. Bona¬
uita post mortẽ hoc ẽ bona uita post
uictoriam. bona uita absoluto cͥtami¬
neut iam lex cacins legi m̃tis repug¬
nare nõ uouit. ut iam bonis nulla
sit cũ corpe mortis contencio. s sit ĩ
corpe mortis uictoria. Atq haut sci¬
o ipẽ. an maioris u̾tutis mors ista
et istam mortẽ ĩ hac uita positis ex¬
eluceat et illam beatam qua corrũ¬
pitur exior ut renouetur intior hõ
nr̃. et t̾restus domus urã dissolua¬
tur. ut hĩtaculum nobis celeste rese¬

Expanded text:
delectationes, et cupiditatibus omndelectationes, et cupiditatibus omnibus, mundique illecebris etiam ipse moriatur, sicuti mortuus erat Paulus dicens: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo ? Denique ut sciamus quia est mors in hac vita, et bona mors, hortatur nos , ut mortem Jesu in corpore nostro circumferamus. Qui enim habuerit in se mortem Jesu, is et vitam Domini mors in nobis, ut operetur et uita, bonauita postmortem, hoc est bona uita post uictoriam, bona uita absoluto certamine, ut iam lex carnis legi mentis repugnare nonnouerit, ut iam nobis nulla sit cum corpore mortis contentio. rursus icorpore mortis victoria. Atque haud scio ipse an majoris virtutis mors ista et istam mortem in hac vita positis expore nostro eluceat, et illam beatam qua corrumpitur exterior, ut renovetur interior, homo noster, et terrestris domus nostra dissolvatur ut h
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ẽ qui exaia constat. et corpe Sigin¬
ficari docet supior u̾siculus psalitu¬
huiꝰ p̾ciosa in cõspetu do mors scõꝵ
eius. et iõ quasi  ppłã p̾uidens se
cũ sauctis et qui pro deuocione aiãs
suas inxp̃o deposuerunt fucurin
letaturquia et ipẽ obtulit sefide¬
lit̾ dei populo adusus goliamcũ
cũ se morti pro dm̃ placanda offensi¬
one ꝓmptus obicet. uł cĩ se pro salu¬
te populi laborantis dine ulciompi
culo. Quideĩ prestancius quam fi
crificabo. Siginficans illud pftm
eẽ sacrificium. qũ uuꝰquis domino
corpis iũculis huiꝰ absolutus asit¬
inus lectum dissolui et cũ xp̃õeẽ
se huiꝰ cors cogitaconib. que uel¬
dum unicula nos ligarit et se ab
his molestus separe contendant.r̃¬
uũcient uoluptatib atq luxuri¬
e fugient flãmas libidinũ. Nõneg̃
unꝰquisq in hac uita positus spẽm
mortis imitatur. Quis pot̾ ita sea¬
gere ut ei in oriantur oũis corporis

Expanded text:
nostrae quae ex anima constat et corpore, significari docet superior versiculus psalmi hujus: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Et ideo quasi propheta praevidens se cum sanctis, et qui pro devotione animas suas in Christo deposuerunt, futurum, laetatur; quia et ipse obtulit se fideliter pro Dei populo adversus Goliam, cucum se morti pro Domini placanda offensione promptus objiceret; vel cum se pro salute populi laborantis divinae ultionculo. Quid enim praestantius quam fieri crificabo, significans illud perfectum esse sacrificium, quando unusquisque Domino, corporis hujus vinculis absolutus assismus lectum: Dissolvi, et cum Christo esse se hujus corporis contagionibus, quae velut vincula nos ligant; et se ab his molestiis separare contendant, renuntient voluptatibus suis atque luxuriae, fugiant flammas libidinum? Nonne igitur unusquisque in hac vita positus speciem mortis imitatur, qui potest ita se agere; ut ei moriantur omnes corporis
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sacio. illic eius prudentia que nt¬
q intra angustias carins hinꝰ hec¬
re nõ soleat. Sapiens eĩ cũ isliro di¬
unũ requirit absoluit asam suam
corpe. et eius allegat contubum̃
cũ illam ueni tractat sciam quam
ueluo uudam sͥ et aꝑtam desidert
demonstrari ⁊ iõ recib quibusdam
et nebulis huiꝰ corꝑis se quent exi¬
ere. Neq eĩ mnambus istis aut o¬
culis atq aurib cõphende̾ suꝑnam
iuam possummꝰ u̾itatem quĩ que ui¬
dẽtur tẽpalia sunt q̃ a nõ uidenture
muretiam audituet iõ cõtẽplemꝰ

Expanded text:
satio, illic ejus prudentia, quae utique intra angustias carnis hujus haerere non solebat. Sapiens enim cum illud divinum inquirit, absolvit animam suam corpore, et ejus ablegat contubernium, cum illam veri tractat scientiam, quam velut nudam sibi et apertam desiderat demonstrari; et ideo retibus quibusdam, et nebulis hujus corporis se quaerit exuere. Neque enim manibus istis aut oculis atque auribus comprehendere illam supernam possumus veritatem; quoniam quae videntur temporalia sunt: quae autem non videntur, mur etiam auditu; et ideo contemplemur
Abbreviated transcription (Latin):
decedentis soluat se uniculis carms
et ore emissa euolet tanquam car¬
cereo corpis ħ exuta gurgustio. De¬
inq festinabat eciam sauctus da
ie dicens. Adueua ego sum apudto
int̾ra et pegrinis sicut om̃s pres
mei ⁊ iõ taniquã pegrinus adillã
bat petens pro hꝰ cõmoracioms inq¬
uamto remitti sibi poca pͥusquam
dsscederet ei uita. Qui eĩ hic uonac¬
cepit iemissionem peceatoꝵ. ulic
ĩqua qũto ducius quis fuit tã¬
to maiore onatur sarcina padꝵ. spẽ
nobis accessu dierum: maliciei

Expanded text:
tim solvat se vinculis carnis, et ore emissa evolet tamquam carcereo corporis hujus exuta gurgustio. Denique festinabat etiam sanctus David  dicens: Advena ego sum apud te in terra et peregrinus, sicut omnes patres mei . Et Ideo tanquam peregrinus ad illambat, petens pro hujus commorationis inquinamento remitti sibi peccata, priusquam discederet e vita. Qui enim hic non acceperit rein qua quanto diutius quis fuerit, tanto majore oneratur sarcina peccatorum?nobis accessu dierum malitiae
Abbreviated transcription (Latin):
illu dr̃. Illirditur eĩ inisu oculoꝵ ilu¬
ditur auditur aurisi ⁊ ĩo relĩquit
illud et deserat. Iirde iapls clambs

Expanded text:
illuditur? Illuditur enim visu oculorum, illuditur auditu aurium; et ideo relinquat illud et deserat. Unde Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ sc̃o xp̃c ẽ et mori lucrũ. uñ aposto¬
Ius quasi sinis nõ refugit iit̾e ob¬
sapiens lucrũ mortis amplottitur.
Luciũ ẽ em̃ enasisse increm̃ta pocĩ
Luccum fugisse det̾iora. et ad meli¬
ora tusisse. Et ad didit. Dissolui et c̾

Expanded text:
 et mori lucrum. Unde Apostolus quasi servus; non enim refugit vitae obsapiens lucrum mortis amplectitur. Lucrum est enim evasisse incrementa peccati, lucrum fugisse deteriora, et ad meliora transisse. Et addidit: Dissolvi enim,
Abbreviated transcription (Latin):
quietis anuccit quia cogitur cul¬
dire ꝙ misera aiuditate q̃sierit
iniscrius eas possideat cii prodel
nõ potunt. Quid eĩ miserrꝰ quamu
custodia torqueat. quarũ habunã¬
cia iuchil prosit. Itaqr si pleua on̾s
uit.a: utiq fuus eius alleuiam̃to

Expanded text:
quietis amittit, quia cogitur cusquietis amittit, quia cogitur custodire quod misera aviditate quaesierit; ut miserius eas possideat, cui prodesse non poterunt. Quid enim miserius quam ut custodia torqueat, quarum abundantia nihil prosit? 5. Itaque si plena oneris vita, utique finis ejus allevamento
Abbreviated transcription (Latin):
sit mala. si pp̃ pocã moriamur. A¬
lia mors bona sit. qr is qui fuit mor¬
tuus iustificatus ẽ apeccato. Gera¬
a mors media sit. Nam et bona iꝰ¬
tis uidetut. et plis metuenda q̃ e
absoluat om̃s: paucos delectat.
cursum huc̃ consũmare trepida¬
inus in quo plus amaritudin
ꝙͣ uoluptatis ẽ. at non sanca
sapientes inri qui longenitaten
pegrinaciomis huiꝰ in gemesceba
mantes. Demq oiem genacõms
sue erecrabantus. sicut quis ait. per
narum et sollicitirdinũ ĩ qua ĩmi¬
ne cabuip̃me. et multe molestis. et
multe lacrime eoꝵ qui afflictan
molestus. Et nõ ẽ inquit qui nos
consoletur. et iõ laudat ecca̾stes e¬
finictos magis quã inuentes eto¬
timus ĩquit suꝑ abortiuo qui nĩ¬
dũ natus ẽ. qui nõ uidit hoc inali
Et alibi idẽ eccãstes meliorẽ lõge
iurd eum asserint: quẽ abortueie¬
inat̾ sua. quia nõ uidit ħ mala qͥ
fuuit in hoc miido. nec in has ue¬
em habebit qui in hauc uitam nou
is: et si expleatur diuicus fructie

Expanded text:
sit mala, si propter peccata moriamur; alia mors bona sit, qua is qui fuerit mortuus justificatur a peccato. Tertia mors media sit; nam et bona videtur, et plerisque metuenda. Quae cum absolvat omnes, paucos delectat; cursum hunc consummare trepidamus: in quo plus amaritudinis quam voluptatis est. An non sancti et sapientes viri, qui longaevitatem peregrinationis hujus ingemiscebamantes: denique diem generationis suae exsecrabantur, sicut quis ait: Perenarum et sollicitudinum? In qua innumerae calumniae, et multae molestiae, et multae lacrymae eorum qui afflictantur molestiis, et non est, inquit , qui eos consoletur. Et ideo laudat Ecclesiastes defunctos magis quam viventes. Et optimus, inquit, supra hos duos, qui nondum natus est, qui non vidit hoc malum . Et alibi iviro eum asseruit , quem abortu ejecit mater sua; quia non vidit haec mala quae fiunt in hoc mundo, nec in has veic magis habebit qui in hanc vitam non suis? Et si expleatur divitiis, fructum
Abbreviated transcription (Latin):
di mumere mors pͥuari. Hoc aut̃
spirandi munꝰ apud plerosq in
bons ducitut. hoc ẽ gꝰ inta fciubo¬
ins crors contra bous exui. Et
scpͥtura dicit. Ecce dedi ante fa¬
ciem tuam iitam et mortem.
locucionis dĩuc exeiplo utaui
ĩpadiso ẽ positus omo ut ederet
uit p̾ceptum ⁊ caruit fructuat¬
qr ciectus de padysi. cortẽ gusta¬
uit. Malum gͥ mors q̃ p̾cio damp¬

Expanded text:
 mors privari. Hoc autem spirandi munus apud plerosque in bonis ducitur. Hoc est ergo vita, frui bonis: mors contra: bonis exui. Et Scriptura dicit: Ecce dedi ante faciem tuam vitam et mortem, lectionis divinae exemplo utamur, in paradiso est positus homo, ut ederet vit praeceptum, et caruit fructu, atque ejectus de paradiso mortem gustavit. Malum igitur mors, quae pretio dam
Abbreviated transcription (Latin):
libro sermonẽ aliꝙ̃¬
conte uinius faciliorem inai pu¬
camus de bono mortis ꝯfitere ali¬
quid. Que si amme noceat malũ
uidi potest. Si ã uicħ officiat aĩe
ne malũ quidẽ. Qulod a̾ malũ nõ
ẽ idecia bonum. quoniam qd̾ iu¬
ciosum. id inalum. Qda incio ca¬
ret. id bonum. Iocoq boua malis
contraria sunt: et mala bomis. de¬
inq in uocencia ẽ ubi nonẽ nocẽ¬
oi uolũtas. Et noxiꝰ dr̃. qui non
sit in uoxius. Misericoes qui ieui¬
tat. Iu misenicors qui ignoscere
atq in flecti uestiat d forte aliqs
asserat. Quid tam contrariũ quã
uita mortis. Si gͦ uita bonũ pu
tatur quõ mors nõ ẽmala. Et ĩo
quid sit uita. quid eciam inors

Expanded text:
libro sermonem aliqucontexuimus, faciliorem viam putamus de Bono mortis conficere aliquid. Quae si animae noceat, malum videri potest: si nihil autem officiat animae, ne malum quidem. Quod autem malum non est, id etiam bonum; quoniam quod vitiosum, id malum: quod autem vitio caret, id bonum; ideoque bona malis contraria sunt et mala bonis. Denique innocentia est, ubi non est nocendi voluntas; et noxius dicitur, qui non sit innoxius; misericors, qui remittat; immisericors, qui ignoscere atque inflecti nesciat. 2. Sed forte aliquis asserat: Quid tam contrarium, quam vita morti? Si ergo vita putatur bonum, quomodo mors non est mala? Et ideo quid sit vita, quid
Abbreviated transcription (Latin):
tib serpit usuris que ꝑturie ñ no¬
uit qr uolores magis inalios ip̃a
ccanffundit. Ibi doͦloresut ꝑturien¬
tis. un deciã dokoic. greciusuram ap¬
pellauerunt. eo qd dolores ptus aie
debito exctari uideantur. ueniunt
balende pit sors centesimani. ueni¬
unt menses singuligenerantur
sima petitur nõ solintur applica¬
turad sortem. fit maledictum ꝓp¬
heticum. Dolus in dolo. usura ĩ ꝓbi
semins fetura detior. Itaq nõiam
centesima incipit eẽ. s sũma. hoc
et uõ fenoris cente sima. s fenus cẽ¬
tesime. usuram quoq abiisu arbi¬
tror dictam ꝙ ut uestes usu. ita usu

Expanded text:
tibus serpit usuris, quae parturire non notibus serpit usuris, quae parturire non nouit, quia dolores magis in alios ipsa transfundit. ibi dolores sicut parturientis. unde etiam toxoo; Graeci usuras appellauerunt eo quod dolores partus animae debitoris excitare uideantur. ueniunt calendae. parit sors centesimam: ueniunt menses singuli, generantur sima: petitur, non soluitur: adplicatur ad sortem. fit maledictum propheticum dolus in dolo, usura inprobi seminis fetura deterior. itaque non iam centesima incipit esse, sed summa, hoc est non faenoris centesima, sed faenus centesimae. Usuram quoque ab usu arbitror dictam, quod ut uestes usu ita usu
Abbreviated transcription (Latin):
cas flagitat pignꝰ usur pat. fidua¬
as uocat obligacionẽ assecit usu¬
ras p̾dicat centesimas laudat echui¬
na quedam est feneratoris peciña
que canta inala ꝑturit ethinatũ
fecunda penus iuscera trabens ꝑ¬
tu suo rũpitur. et morte matuad
cet sobolem nõ eẽ degenerẽ ĩma¬
trem igitur pͥmũ incipiũt essei
pentes ulani morsib suis scande
Illic ubi nascitur uenemĩ pͥmus
pbatur. pecuma autẽ feneratole
oĩa inala sua cõcipit parit. ices
atq ipa magis in sobole suatelis
trsti prole nuosior nõ inmiꝰ flexuba
quam serpens atq in orbem co cil
secolligens. ut caput suetieiaus
ailagella corpore. Iuo solũ prodis¬
ꝓuuluera. spiris ingentib quos
cpheiroerit ligat solo capite intͥfi
at Saluo capite eciam si reliquaꝑs
cis delapidata fuerit ieunuiscit
diusa quoq serpentib sit cõuemi¬
esdi et ꝓturiendi tẽpora peciña fe¬
aebris adie mite cõuencionis crescẽ¬

Expanded text:
cas . fiagitat: pignus usurpat, fiducicas . fiagitat: pignus usurpat, fiducias uocat: obligationem adserit, usuras praedicat, centesimas laudat. echinna quaedam est faeneratoris pecunia, quae tanta mala parturit. echinna tamen fecunda poenis uiscera trahens partu suo rumpitur et morte materna docet subolem non esse degenerem in matrem. igitur < ut> primum incipiunt esse serpentes illam morsibus suis scindunt. illic ubi nascitur uenenum primum probatur. pecunia autem faeneratoris omnia mala sua concipit: parit, nutrit atque iptristi prole numerosior. Non minus flexuosa quam serpens, atque in orbem tota se colligens, ut caput servet: reliquo flagellat corpore, illud solum produvulnera: spiris ingentibus quos comprehenderit, ligat, solo capite interficit: saluo capite, etiamsi reliqua pars eius dilapidata fuerit, reuiuiscit. diuersa quoque serpentibus sunt conueniendi et parturiendi tempora, pecunia faenebris a die initae conuentionis crescen
Abbreviated transcription (Latin):
suam potestati uł uictoris uł fen¬
atoris addicat. Demnq constitit qd
quidam eoꝵ et impatori romameg¬
uitꝯ infide: p̾ciũ ẜuitutis quam᷑
sͥ tali tali sorte suꝑatus intulerat
supplicus imꝑate inortis exsoli̾t.
preiit gͦ fenerator eciam cosla
chucioꝵ: et eos urget infecrũ. pr¬
unt barbaros sue t̾rore seuicie qͥd
eĩ tetrius eo qui hodie fenerat. et os̃
expetit. Et odibilis inquit homo
husmodi oblacio quidẽ blandas
in mains exactio. u̾m ipã oblacio¬
ins huãntas. facit exaccioms se¬
uiciam protulit pecinnã. Apoche¬
cas exigit. atq in sins apothetiore¬
condit uua pecinĩa feneratorib
datur.Et ꝙͣ imulta adebitorib a¬
iguntur. Quͣtas fecerunt uoci¬
bula. Nũmꝰ datur. fenus appelles
sors dicitur. caput ilocatur esil¬
enũ scͥbitur. muloꝵ hoc capitim
iumane prodigiũ iumĩosamex¬
accioneni efficit singtaphamaũ¬
cupat cyrographũ nõiat Apothe¬

Expanded text:
suam potestati uel uictoris uel faenersuam potestati uel uictoris uel faeneratoris addicat. denique constitit quod quidam eorum et imperatori Romano cognitus in fide pretium seruitutis, quam sibi tali sorte superatus intulerat, suppliciis imperatae mortis exsoluerit. premit ergo faenerator etiam colla Chunorum et eos urget in ferrum, premit barbaros suae terrore saeuitiae. Quid enim taetrius eo qui hodie faenerat et eras expetit? et odibilis inquit homo huiusmodi. oblatio quidem blanda, sed inmanis exactio. uerum ipsa oblationis humanitas facit exactionis saeuitiam. protulit pecuniam, hypothecas exigit atque in suis apothecis recondit. una pecunia a faeneratoribus datur et quam multa a debitoribus exiguntur! quanta sibi fecerunt uocabula! nummus datur, faenus appellatur: sors dicitur, caput uocatur: aes alienum scribitur, multorum hoc capitum inmane prodigium numerosam exactionem efficit: syngrapham nuncupat, chirographum nominat, hypothe
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Nobile moyses constituit
semoꝵ uidiciũ. hn tam̃ de lemori¬
bus iudicabant uerũ grauia hoc
est de pociorib uegocus moysi u¬
dicio reseruare consueuerant. h
dicitur. Aleonuĩ cõciliũ uroicauit
et plus eoꝵ tunetur potencia qm̃
leouũ. Int̾ has feras uuris fene¬
rator atq usaris. his bestris cibum
eripis. his t̾rior estimaris. his cru¬
delior plus timeris. ferunt chimo¬
rum populos. omĩb bellum in¬
fre uacionib: feneratoribus tñ
esse subiectos. Et cũ sũ legib uiuat.
alec solirs legib obedire. In procĩc¬
tu ludere tesseras simul. et arma
portare. et plures sins quam hosti¬
im ictib iuit̾ire in uictoria sua
captiuos fi. et spolia suoꝵ ppeti
q̃ pati ab hoste nõ nouint./deo bel¬
uictus alec ludo cũ tocius p̾aem
mis amiserit ludendi subsidia re
tanto ardore rapi ut cũel que soli
inagin estimant uictus armat᷑¬
diderit: ad unũ alee iactum untã

Expanded text:
sunt. nobile Moyses constituit sunt. nobile Moyses constituit seniorum iudicium: hi tamen de leuioribus iudicabant, uerbum graue, hoc est de potioribus negotiis Moysi iudicio reseruare consueuerant. hic dicitur: 'aleonum concilium iudicauit\', et plus eorum timetur potentia quam leonum. inter has feras uiuis, faenerator, atque uersaris, his bestiis cibum eripis, his taetrior aestimaris, his! crudelior plus timeris. Ferunt Chunorum populos omnibus bellum inferre nationi-I bus, faeneratoribus tamen esse subiectos et cum sine legibus uiuant, aleae solius legibus oboedire, in procinctu ludere, tesseras simul et arma portare et plures suis quam hostilibus, iactibus interire, in uictoria sua captiuos fieri et spolia suorum perpeti, quae pati ab hoste non nouerint, ideo numuictus aleae ludo, cum totius!i praedae munus amiserit, ludendi subsidia reqer autem tanto ardore rapi, ut, cum ea quae sola magni aestimant uictus arma tradiderit, ad unum aleae iactum uitam
Abbreviated transcription (Latin):
aĩmꝰ s momĩtarius. Illi soliluc ͫ
faciunt in õium detͥmento. Illis
solis ẽ usura inctorie. uideas re¬
liquos subito egentes repentes
duntes. deinde midos: singulis
iactib statum inutãtes. u̾satur
eĩ eoꝵ uita et tessera uoluitur ceu¬
sus intabula sit lirous de ꝑiculo:
et de ludo ꝑiculum. Quot ꝓposia¬
ones. tot pͥscpͥciones. Clamor pla¬
dencium fletus despoliatoꝵ. gemi¬
tus deploranciũ Sedet inter hos
creditor ut tyrãmis damp̃ans u¬
nũquemq sorte capitali. Agrtat has¬
tas.feralem institint de singuloꝵ
exiiuius auctionẽ. Alios proscpͥcio¬
in addicit. alios ẜuituti. Nõ tanti
occisi subtyrãms sunt. Uite gͥ hãc
aleam recciꝰ dixerim quam pe¬
met̾nũ. Ebrietas uidicat. et nullꝰ
appellat. hẽt et alea suas leges qs
fori uira nõ soluant. Notatur sicre¬
di pot̾ infamia qui putau̾it rem¬
tendum. Et infamiũ siũa grauiꝰ
ꝙͣ censura iudicialis. Inurit opp¬
briũ qm̃ quia apud iudicem dap̃

Expanded text:
 sed momentarius: illi soli lucrum faciunt in omnium detrimento, illis solis est usura uictoriae. uideas reliquos subito egentes, repente diuites, deinde nudos, singulis iactibus statum mutantes. uersatur enim eorum uita ut tessera, uoluitur census in tabula, fit ludus de periculo et de ludo periculum; quot propositiones tot proscriptiones. clamor plaudentium, fletus despoliatorum, gemitus deplorantium. sedet inter hos creditor ut tyrannus, damnans unumquemque sorte capitali, agitat hastas, feralem instituit de singulorum exuuiis auctionem. alios proscriptioni addicit, alios seruituti: non tanti occisi sub tyrannis sunt. uitae igitur hanc aleam rectius dixerim quam pein aeternum. ebrietas iudicat et nullus appellat. habet et alea suas leges, quas fori iura non soluant. notatur, si credi potest, infamia qui putauerit renitendum et infamium sententia grauius quam censura iudicialis inurit opprobrium, quoniam qui apud iudicem damna
Abbreviated transcription (Latin):
di ĩmo tu frater ab omĩ nos abdu¬
cebas coħcõms affcũumdicare pol¬
licens. et leuire desiderans. xii.

Expanded text:
di; immo tu, frater, ab omni nos abducebas coercitionis affectu, vindicare pollicens, et lenire desiderans. 42.
Abbreviated transcription (Latin):
tib bonus est ipi ad heamus. Cumi
ipõ simus tota nã nr̃a coto coroe to¬
ad heamus quod ẽ supͣõem iñtem
et oem consid̾acõ et pace utitur ꝓpetu¬
quod peuetrat oĩa ⁊oisis in põ ui¬
uinnis acq exipõ pendemus. Ip̃m
manum ĩplebuntur oĩa bontate.
ꝑ bonitate eĩ di nobis imiu̾satu¬
buũtur ituto bona quib nich ad¬
quodẽ fñ ĩiquitate ẽ sñ dolo. sũasꝑ¬
itate. Cũ grã. cum pietate. cũ sinceri¬
tate. et beneuolencia caritate iusti¬
cia. Itaq om̃s uͥtutes bonitas. tam¬
quã mũ fecĩto amplectitur.

Expanded text:
 bonus est, ipsi adhaereamus, cum ipso simus tota anima nostra, toto corde, toadhaereamus, quod est supra omnem mentem, et omnem considerationem, et pace utitur perpetuquod penetrat omnia, et omnes in ipso vivimus, atque ex ipso pendemus: ipsum manum implebuntur omnia bonitate; per bonitatem enim dei nobis uniuersa tribuuntur merito bona, quibus nihil adquod est sine iniquitate et sine dolo et sine asperitate, cum gratia, cum pietate, cum sinceritate et beniuolentia caritate iustitia. itaque omnes uirtutes bonitas tamquam mater fecunda amplectitur.
Abbreviated transcription (Latin):
fuare iussit. n aũ aut postã quis¬
quam tanti crimnus subadolescẽ¬
te imꝑatore formidauit. Imudicat
risit adolescens quodrobusti metu¬
uut impatores. Miserat pp̃ recupã¬
da templor uira sacerdotum ꝓphina
prinilia cultus sacror suor romo
legatos. et quod ẽ grauiꝰ senatuo uo¬
nime utebatur. Et cum umus inõ¬
gentiles dicerent ec̃ rẽdden da solilo
uelut damel excitato inse deuspi
arguebat pfidie xp̃ianos gentilus
obinabat dicens quodpius tcate
eripint quõ ame putatis reddeno
cã ineo ⁊ religio ledatur et frat᷑a
prẽ ea nullus abstulerat. Ridit.
Prẽm ineum laudatis quianõ
abstulit. nec ego abstuili. srũquidp̃
meus reddidit ut me debere reode
postuletis: postremo ecam si pr̃ieo¬

Expanded text:
are jussit. Neque ante aut postea quisquam tanti criminis sub adolescente imperatore formidavit invidiam. Risit adolescens, quod robusti metuunt imperatores. 19. Miserat propter recuperanda templorum jura, sacerdotiorum profana privilegia, cultus sacrorum suorum, Roma legatos; et, quod est gravius, senatus nomine nitebantur. Et cum ungentiles dicerent esse reddenda, solus velut Daniel , excitato in se Dei Spiritu, arguebat perfidiae christianos, gentilibus obviabat dicens: Quod pius frater eripuit, quomodo a me putatis esse reddendum? cum in eo et religio laedatur et frater,patre suo ea nullus abstulerat, respondit: Patrem meum laudatis, quia non abstulit; nec ego abstuli. Numquid pater meus reddidit, ut me debere reddere postuletis! Postremo etiamsi pater red
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuit et fr̾ non fuit. Par utriq
⁊ uon redcam quod et pr̃ reoderen
potinit qr millus abstulerat et ꝙ¬
seruem quod cũ fr̃e ẽ constitutum.
Postulet parens uoma alia q̃cũꝙ
desiderat debeo affectum parentis
inagis obsequi si debeo salutis aue¬
toriquro deamore prounicialum
loquar.uł quo eos ip̃ẽ cõplectebã.
uel qui abhis consultori suo repẽ¬
debatur quibus nichil umnquan

Expanded text:
tus fuit, et frater non fuit? Par utriqueet non reddam quod pater reddere non potuit; quia nullus abstulerat: et servem quod a fratre est constitutum. Postulet parens Roma alia quaecumque desiderat: debeo affectum parenti, sed magis obsequium debeo salutis auctori. 21. Quid de amore provincialium loquar, vel quo eos ipse complectebatur, vel qui ab iis consultori suo rependebatur, quibus nihil umqua
Abbreviated transcription (Latin):
ute hic oẽs iltutes quatuor in ino
fcõ. fuit sapiencie deo crede̾. nec fili
igc̃am añf̾re auctoris p̾cepto. finit
usticie acceptum redde. Fint forti¬
tuduns appetitum idẽ appetitum
cohibe̾. ducebat hostiam. pr̃ int̾roga

Expanded text:
te hic omnes virtutes quatuor in uno facto. Fuit sapientiae, Deo credere, nec filii gratiam anteferre auctoris praecepto: fuit justitiae, acceptum reddere: fuit fortitudinis, appetitum ratione cohibere. Ducebat hostiam pater, interroga
Abbreviated transcription (Latin):
cut iob dixit Quida hic insi tẽpta¬
oso inta ĩmolestris Inmedio laq̃¬
oꝵ in quit ambulabis. Et alius. Iu
inaqua anibu labatiertentos sibi
absconditos laq̃os q̃rebatur ne de¬
p̾hensus can̾et uolebat fugere. sic̾
passer s adhuc laq̃us cõtcͤitus nõ
etat. put in quit fuga ame graua¬
tas hebat pẽnas ꝑ itiam tenenebꝰ¬
sam aqua in nubib aeris: et fortas
q̃rebat accipe ut euolaret ac requi¬
escͥet sicut scptum ẽ. Quis dabit mͥ
pẽnas sicut colũbe ⁊ uolabo et reqͥ

Expanded text:
 autem hic nisi temptaomnis uita in molestiis. in medio laqueorum inquit ambulabis. et alius in uia qua ambulabat extentos sibi, sed absconditos laqueos querebatur. ne deprehensus caderet, uolebat fugere sicut passer, sed adhuc laqueus contritus non erat. periit inquit fuga a me. grauatas habebat pennas per illam tenebrosam aquam in nubibus aeris et fortassellas quaerebat accipere, ut euolaret et requiesceret, sicut scriptum est: quis dabit mihi pennas sicut columbae, et uolabo et req
Abbreviated transcription (Latin):
tolerabilius nom̃ quã opa et iõ
ex mr̃is cõsilio et diuimno oraculo¬
et ip̃ius iacobamatoris disciplit
uoluntate cito deseritur ac relĩqͥ¬
anes et uanas nescit simulatro
splendorem gle inaginficauit. Re¬
linquannus gͦ umbram. quisolem
q̃runus. Deseraius finnum qui
lum̃ sequimur Finms iniqui¬
tas est Quia sicut funmus oculis
sio ĩquitas urentib eaumnbraui

Expanded text:
est tolerabilius nomen quam opera. et ideo est tolerabilius nomen quam opera. et ideo et matris consilio et diuiet ipsius Jacob amatoris disciplinae voluntate cito deseritur ac relinqueas et uanas nescit simulacrorlendorem gloriae manifestauit. relinquamus ergo umbram, qui solem quaerimus, deseramus fumum, qui lumen sequimur. fumus iniquitas est, quia sicut fumus oculis, sic iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
cuui ẽe putatur: ubi et q̃se pu̾tat
quit ĩpiũ suꝑexaltatum et cleuatũ
moyses ut indeas deũabraham. ysa¬
ac ⁊ iacob. et indeas insũ magnum.
pedũtuoꝵ ut speciosi sintad euuge¬
lizandum. Solue dixit iso lege sol
uent tnͣseas et illũ quo mirabaris
int̾ra impiũ uicħ illi eẽ uich posse
repperias. Transigͥ hoc ẽ fuge de tͥnis
ubi maliciaẽ ubiꝰ auaricia. Io dicit
it̾us. bomim inceloẽ. uñ et addid̾
Inquire pacẽet seq̃re cam Pare ĩ ce¬
loẽ demq de celouemens dixit.
pacẽmeam do uobis pacẽ meam
relinquo nobis. Ergo qr fugienda
et declinanda sunt mala. Mala ã
t̾rena ne uos ꝯp̾hendant ĩiquita¬
sic̾ ipẽ testatur dioxus. Cõp̾hendert̃
me ĩiquitates mee. et uon potin uc
utoerem. Eo ꝙ fumo ĩiquicatis o¬
lucida. Sio et laban bona iacob ui
labin unssus ẽ si laban conp̾hen¬
sibilis. Si nom̃ consid̾emus candidꝰ
apito ꝙ̃. ad horã. exultaret iuluce
eius filios autẽ oet̾iores hẽbat id

Expanded text:
 ubi et qui se putat inquit, impium superexaltatum et elevatum Moyses, ut videas Deum Abraham, Isaac, et Jacob, et videas visum magnum.pedum tuorum, ut speciosi sint ad evangelizandum. Solve dixit , non liga. Solve, ut transeas, et illum quem mirabaris in terra impium, nihil illic esse, nihil posse reperias. Transi igitur, hoc est, fuge de terris, ubi malitia est, ubi avaritia. Ideo dicit is, bonum in caelo est. unde et addidit: inquire pacem et sequere eam; pax in caelo est. denique de caelo ueniens dixit: pacem do uobis, pacem meam relinquo uobis. ergo quia fugienda et declinanda sunt mala, mala autterrena, ne nos conprehendant iniquita ipse testatur dicens: conprehenderunt me iniquitates meae, et non potui ut uiderem, eo quod fumo iniquitatis olucida. sic ergo et Laban bona Iacob uidLaban missus est, si Laban reprehensibilis ? si nomen consideremus, candidus apud quem ad horam exultaret in luce eius. filios autem deteriores habebat, id
Abbreviated transcription (Latin):
et sup pedes xp̃i effudit unguentum.
dicebãt intra se. Hic si cẽt ꝓphã sciret
utiq que et qualis ẽ inulier que cangͥ
eum: quia peccatxͥ est. s paciencia de
nõ p̾uidicat uitaci et p̾sencia euisac
prouidencia hoc ipõ amplius ꝓbatus
ꝙ in pccõ positus successu affluit secu¬
laruim ꝓspoꝵ quod forcior ui deusn
det incautus tranfoncitur et moue¬
turuii.
Einq psalunsta dicit dixissess

Expanded text:
et super pedes Christi effudit unguentum et super pedes Christi effudit unguentum dicebat intra se: hic si esset propheta, sciret utique quae et qualis mulier, quae tangit eum, quia peccatrix est. sed patientia dei non praeiudicat ueritati et praescientia eius ac prouidentia hoc ipso amplius probatur quod in peccato positus successu affluit saecularium prosperorum. quod fortior uidens ridet. incautus transducitur et mouetur. Denique psalmista dicit dixisse se:
Abbreviated transcription (Latin):
incredulitate. idẽ ut redargueret
atq coniñceret. Cum eĩ duo̾ ꝯtendũt
si innus supior sit dicitur. conclusit il
regressus ẽ quidẽ populus inhertoib
deuin non crede̾t occultoꝵ eẽ p̾scium.
future grãm reseruauit dicens. Ideo
reu̾tentur huc populus ineus. Quid
est huc. Id est adme. adequitatẽ et iusti¬
ciam ineam. ad culcum meui. et mni¬
pleuit dies uite sue. quodutiq sicas¬
cipies. ut populus quidẽ redunatur
qui crediderit. in quo et si nõ rediniã¬
tur qui non crediderunt: tñ redemp¬
ti populi dei progatiua deftur. Istige
iuerrore positi dixerunt. Quõ scunt
deus. et siẽ iciencia oĩs in altusimo:
putant eiũ uonesse in deoscienciam
quia pocõres habunrdant ꝓsperis sen¬
laribus. Et ad huc in ducit loquen¬
tes. Eoce ipĩ peccatores. et nabũ dantos
in seculum optinuerunt diuicias
rẽs hoc in euangelio plamus exp̾sũ
ubi symon ille phariseus uideus ꝙ
mulier illa peccatx uenit indomũesꝰ

Expanded text:
incredulitate, id est redargueret incredulitate, id est redargueret atque conuinceret — cum enim duo contendunt, si unus superior sit, dicitur: conclusit illregressus est quidem populus in heredibudeum non crederet occultorum esse praescium.futurae gratiam reseruauit dicens: ideo reuertetur huc populus meus. quid est huc? id est ad me, ad aequitatem et iustitiam meam, ad cultum meum. et implebit dies uitae suae. quod utique sic accipies, ut populus quidem redimatur, qui crediderit. in quo etsi non redimantur qui non crediderunt, tamen redemptio populi dei praerogatiua defertur. isti ergo m errore positi dixerunt: quomodo sciuit deus? et si est scientia omnis in altissimo? putant enim non esse in deo scientiam, quia peccatores abundant prosperis saecularibus. et adhuc inducit eos loquentes: ecce ipsi peccatores et abundantes in saeculum optinuerunt diuitias. habes hoc in euangelio planius expressum, ubi Simon ille Pharisaeus uidens quod mulier illa peccatrix uenit in domum eius
Abbreviated transcription (Latin):
insacrilegium transierunt. Posu¬
crunt in celum os sim. et lingua
eoꝵ transunt suꝑ t̾ͥram pone incelo
os suum qd̾ sit. docet nos ille exfrĩb
adolescencior. quia regressus ad prẽ
dixit. Pr̃ peccaui in celũ et corã te
donut ã incelum os suũ. qui sibi
criminũ auctoritates natiuitatis
putant quadam nccĩtate deferrb hu
nec celo nec t̾ris pcere solent ut cu¬
su quodam stellarũ arbitrentur
uitam hoĩs gubnari nichil proui¬
dencie uichił bomis moribus delin¬
quut. Atq utinam ⁊ isti sicut ille u¬
nus de duob adolescentib reu̾tisset̃
bonus doꝰ remediũ non negasset. Et
tñ eciam si ipĩ nolunt sanari reser¬
uat domnnus regressionis grãm
ut qui in israel expulsi sunt ꝑ cordis
ducant. s pleos hẽant bone opaci¬
accipe Qiiacecitas inquit expre
in urł contingit donec plenicudo
gencul intraret. et sic ois israelsa¬
uus fieret. S quia myitium opte¬
bat impleti ut concluderet deus oiã

Expanded text:
in sacrilegium transierunt. Posuerunt in caelum os suum, et lingua eorum transiuit super terram. ponere in caelo os suum quid sit docet nos ille ex fratribus adulescentior, qui regressus ad patrem dixit: pater, peccaui in caelum et coram te. ponunt autem in caelum os suum qui sibi criminum auctoritates natiuitatis putant quadam necessitate deferri. hi nec caelo nec terris parcere solent, ut cursu quodam stellarum arbitrentur uitam hominis gubernari. nihil prouidentiae, nihil bonis moribus derelinquunt. atque utinam et isti sicut ille unus de duobus adulescentibus reuertissent: bonus dominus remedium non negasset. et tamen etiamsi ipsi nolint sanari, reseruat dominus regressionis gratiam, ut qui in Istrahel expulsi sunt per cordiducant, sed plenos habeant bonae operatiaccipe. quia caecitas inquit ex parte Istrahel contigit, donec plenitudo gentium intraret et sic omnis Istrahel saluus fieret. sed quia mysterium oportebat impleri ut concluderet deus omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
Equitur Ecoe eiũ unquita¬
cib cõceptus sum. et uidelic¬
sis pepit me mr mea. Quis tanto
affcũ agit peintenciam: humist̾¬
tus iacuit fusus in lacrimas cibũ
nõ gustauit lauacro aboicauit se
Quid iam reliqua dicam quod absti¬
uuerit oruatu. et comitatu regio
adiuxit confessionẽ iquitatis sue
et inppetua secula toto cuuendam
orbe trausinisit. Ecce inquit ĩiniqͥ¬
tacib cõceptus sum. et in delictis
pepit me mr̾ mea. Aute faciem tu¬
am apoc̃is meis. et om̃s ĩquita

Expanded text:
equitur: ecce enim in iniquitatibus conceptus sum et in delictis peperit me mater mea. quis tanto adfectu agit paenitentiam? humi stratus iacuit fusus in lacrimas, cibum non gustauit, lauacro se abdicauit. quid iam reliqua dicam, quod abstinuerit ornatu et comitatu regio? adiunxit confessionem iniquitatis suae et in perpetua saecula toto canendam orbe transmisit. ecce inquit in iniquitatibus conceptus sum et in delictis peperit me mater mea. auerte faciem tuam a peccatis meis
Abbreviated transcription (Latin):
in uacionibus que in domuũ ibm̃ꝓͣ
creoiderunt. uide tñ ne illi dicatur. q
ante quam nasc̾etur ex uirgine iam¬
dudum erat. et erat semp et o pabutur
rit ut scĩficaret ꝓphetas suos ĩ quo so¬
lo et conceptus uieginalis: ⁊ partus sñ
ullo fuit mortalis origuns ĩquinam̃¬
to. Dignum et eĩ fuit. ut qui nouerat
hĩturus corporee pcc̾u prolapsionis
uulli sentiret generacõnis natirale o¬
erito ergo daind flebilit̾ in se de

Expanded text:
in nationibus, quae in Iesum dominum crediderunt. uide tamen ne illi dicatur, qui antequam nasceretur ex uirgine, iamdudum erat et erat semper et operabatur rat, ut sanctificaret prophetas suos. in quo solo et. conceptus uirginalis et partus sine ullo fuit mortalis originis inquinamento. dignum etenim fuit ut qui non erat habiturus corporeae peccatum prolapsionis nullum sentiret generationis naturale coerito ergo Dauid flebiliter in se de
Abbreviated transcription (Latin):
uacent orõmn. Iamn secũdum.iposto¬
lum nõ uacat orõm. quis eo cẽpe
quo usum corporee illius cõuencio¬
ins ex̾cet et mulieris mestruate co¬
ĩquinatus ẽ pannas: nec pot̾ sslis
diebus purgacionis sue offerre sacui¬
ficiũ. Et mulieris quo gerieru̾it di¬
es ꝑtus et płiq alii asaccificio feria¬
ci sunt. donec limo ritu feca tmĩdet᷑
nis esse contagia. Dicit illi dominus
Priusqͣ te formarẽ in ut̾o matus cu¬

Expanded text:
uacent orationi: tamen secundum apostouacent orationi: tamen secundum apostolum non uacat orationi quis eo tempore, quo usum corporeae illius conuentionis exercet; et mulieri menstruatae coinquinatus est pannus nec potest illis diebus purgationis suae offerre sacrificium,. et mulieris quae generauerit dies partus et plerique alii a sacrificio feriati sunt, donec legitimo ritu feta mundetur. nis esse contagia, dicit illi dominus: priusquam te formarem in utero matris tu
Abbreviated transcription (Latin):
tua.et spm̃ scm̃ tuũ ne auferas amie
Rib̾a me de sanguĩbus deus ꝯeus
salutis inee aũquam nascamur
inaculamur contagio et aũ usurã
lucis originis ip̃ius excipunus
ĩuriam nõ ĩquitate cõcipimus. Nõ
exp̾ssit utrũ parẽtum au irrã. Et
in deliccis generat uuũquemq
mr̃ sua. Nec hic decł̾auit utr in delictis
sins mir pariat: aniam sint aliqua
delicta nascentis S ude ne utr̃q ĩ¬
telligendũsit. Nec conceptus exsors
ĩquitatis est: quĩ et parentes uou
catent lapsu. et si uec umꝰ diei int̾aĩ
sũ pccõ. multo magis uec illi inat̾¬
in cõceptus dies sũ pocõ sunt. Cõapi¬
iur ergo iapcco parentum. et inde¬
lictis coꝵ nascimur. s et ipẽ ꝑtue
ht̃. cõtagia sua nec unũ tm̃ mõ hab
ipã natura contagiũ bonũ qui dem
cõuigiũ scã copula. s tũ qui hñt uxo¬
res ita sut ac si nõ habentes. Ipẽ chor
iucouiquinatus. et nemo alt̾m frau¬
dare debet eo nsi forte ad tẽpus ut

Expanded text:
 sanctum tuum ne auferas a me. libera me de sanguinibus, deus deus salutis meae. <antequam nascimur, maculamur contagio et ante usuram lucis originis ipsius excipimus iniuriam. in iniquitate concipimur - non expressit utrum parentum an nostra - et in delictis generat unumquemque mater sua. nec hic declarauit utrum in delictis suis mater pariat an iam sint aliqua delicta nascentis. sed uide ne utrumque intellegendum sit. nec conceptus exors iniquitatis est, quoniam et parentes non carent lapsu. et. ei nec unius diei infans sine peccato, multo magis nec illi materni conceptus dies sine peccato sunt. concipimur ergo in peccato parentum et in delictis eorum nascimur. sed et ipse partus habet contagia sua, nec unum tantummodo habet ipsa natura contagium: bonum quidem coniugium, sancta copula; sed tamen qui habent uxores ita sint ac si non habentes. ipse torus incoinquinatus et nemo alterum fraudare debet eo nisi : forte ad tempus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qui se hũlliant iuinultis diuici¬
iset recte ac prudent᷑ sat̃ em̃ di¬
ues oĩb uature lexẽ. qui ato in¬
uemias ꝙ habundet Cupiditati
b domĩs diuiciarum lubundancia
mopia est. Demq uemo paup nisci¬
tuo s fut uon ergo nature paupta.
diues nature difficile cupiditate
et eiñ quod plus iniusquis. adqui¬
sierit plus sitit et quasi quadam
u ardesat ebrietate cupidicatu
suarum. Quid quasi necessaruuii
queritis cumulum dun qiarum.
Nichil tam necessariũ quam cog¬
noscẽ quid nõ sic uccͣm. Quid ni
carneni recor queris excusacionem
nõ corporis nũ insaciabiles. s m̃¬
tis auarisia facit. sũquid caro sp̃ẽ
futimi abstulit. Naĩquio caro spu¬
talis grẽ suauitatem adeunt. Qũ¬
opmonib adiudicauit. plus a

Expanded text:
qui se humiliant in multis divitiqui se humiliant in multis divitiis, et recte, ac prudenter; satis enim dives omnibus naturae lex est, cui cito invenias, quod abundet: cupiditatibus autem omnis divitiarum abundantia inopia est. Denique nemo pauper nascitur, sed fit. Non ergo naturae paupertas, dives naturae, difficile cupiditati. Etenim quo plus unusquisque acquisierit, plus sitit, et quasi quadam inardescit ebrietate cupiditatum suarum. 91. Quid quasi necessarium quaeritis cumulum divitiarum? Nihil tam necessarium, quam cognoscere quid non sit necessarium. Quid in carnem retorquetis excusationem? Non corporis venter insatiabilem, sed mentis avaritia facit. Numquid caro spem futuri abstulit? Numquid caro spiritalis gratiae suavitatem ademit? Numopinionibus adjudicavit? Plus a
Abbreviated transcription (Latin):
usamui. Tempus accepistis in
pore utimun qui sciatis uos mi¬
graturos. Nolite induncus con¬
łidere qr oĩa illa hic relinquent᷑
Sola uos comitabitur fides erit
sane eciam iusticia comes. si fides
preuna sit. Qui nos palpans duu¬
cie. Non aurouel argento. nõ pos¬
sessionib nõ sericis uestib deua
ua urã cõuersacione redemptiestis
s precioso sangume ihũ .xͥ. Ille er¬
cohereoes. Noli pauperem cõcep̃ue
ille te duitem facit. Noliegentẽ
inopia sua duutem faceret. Holi
refugiat cõtaminacionẽ. Argẽtũ
inquit ⁊ aurum nõ hẽo. nõ aurum
et argentũ uescit ordineui. qui ues¬
aucũ uõ hẽo nec desidero. s hẽo quos
uos diuites nõ hẽtis. hẽo quod plis
ẽẽ eciam uos arbitramini. et do¬
no paupib. ut ulnoĩe ihesu dicã.
Conualescite mamus remisse. et ge¬
mia dissoluta. S si uultis duutes
eẽ estote pauꝑes. Tuc̃ eritis ꝑ oĩa
diuites si fuitis pauꝑes spũ. Nõ
census duntẽ s amiius facit. st

Expanded text:
samini . Tempus accepistis hac pore utamini, qui sciatis vos migraturos. 87. Nolite in divitiis confidere; quia omnia illa hic relinquntur, sola vos comitabitur fides. Erit sane etiam justitia comes, si fides praevia sit. Quid vos palpant divitiae? Non auro vel argento, non possessionibus, non sericis vestibus, de vana vestra conversatione redempti estis: sed pretioso sanguine Christi Jesu . Ille ercohaeres. Noli pauperem contemnere, ille te divitem fecit. Noli egenteminopia sua divitem faceret. Noli refugiat contaminationem. Argentum, inquit, et aurum non habeo: non, aurum et argentum. Nescit ordinem, qui nesaurum non habeo, sed nec desidero: sed habeo quod vos divites non habetis, habeo quod pluris esse etiam vos arbitremini, et dono pauperibus; ut in nomine Jesu dicam: Convalescite, manus remissae, et genua dissoluta . 89. Sed si vultis divites esse, estote pauperes. Tunc eritis per omnia divites, si fueritis pauperes spiritu: Non census divitem, sed animus facit . 90. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dibul. Et enĩ iuiticia uirtutis ẽ
crinune d uacare improbitate
ĩprobicatem refeller. Que em̃ uir¬
tus ħ ate fi quod in alt̾o ipe pu¬
uas. Contagio uta un probita¬
tis. nõ ulcio est. Nich aut̃ int̾ est
cui uia lefacias. utrum uisto an
ui iusco cũ te malefacere nõ oꝑ¬
teat. Neq distat quomodo malig¬
uus sis. utt̾ uurdicandi studio
an uꝯto nocendi cũ malignus
iutͦqͤ geniere non careat reprehẽ¬
sione. Nam malignum eẽ abin¬
iuisto uichil distat. Ideoq tibi dic¬
tum ẽ. Noli maliguus ec̃ inter
malignantes. n emulatus fu̾is
facientes ĩiquitatẽ. Et sͣ idem diẽ¬

Expanded text:
i justitia virtus est, crimine debet vacare, nec improbitatem improbitate refellere. Quae enim virtus haec a te fieri, quod in altero ipse punias? Contagio ista improbitatis non ultio est: nihil autem interest cui malefacias, utrum justo, an injusto, cum te malefacere non oporteat. Neque distat quomodo malignus sis, utrum vindicandi studio, an voto nocendi; cum malignitas in utroque genere non careat reprehensione. Nam malignum esse ab injusto nihil distat; ideoque tibi dictum est: Noli malignus esse inter malignantes, neque aemulatus fueris facientes iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃a ubi ⁊ diues ⁊ pauꝑ ẜis ilib.¬
grecus et scita houoratus ⁊ plebeuo.
Eino p̾sumat qr diues ẽ. plus
sibi deferendum. Ille ẽ diues
meccã qui fide diues ẽ. fideli eiĩ ti¬
tus mundus duuciarũ ẽ. Quid
mirũ si imundũ fidelis possidet qͥ
possioet xͥ heredicatem q̃ preciosior
Ttiundo. Gangume precioso re¬
dempti escis. ꝯĩbusutiq nõ solis
pecimosis dictum. S si uultis di¬
uites eẽ. sequinum dicentẽ. sã

Expanded text:
Ecclesia, ubi et dives et pauEcclesia, ubi et dives et pauGraecus et Scytha, honoratus et plebeius, Nemo praesumat, quia dives est, plus sibi deferendum . Ille est dives in Ecclesia, qui fide dives est; fideli enim totus mundus divitiarum est. Quid mirum si mundum fidelis possidet, qui possidet Christi haereditatem, quae pretiosior est mundo? Sanguine pretioso redempti estis . omnibus utique non solis pecuniosis dictum est. Sed si vultis divites esse, sequimi dicentem: Sa