comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Prodere ue pep neq. enĩ tibi summe litaui¬
uppiter hoc sacrum. cesiq inpercore tauro
nferni uenere dei non fanda tunemus.
ed uenient maiaa uetu d̾ii uisa secundent
t fibris sit nulla fioer sed tondio hurtus
inxerit iste tages flexa sic om̃a tuscus
nuoluens. multaq. tegens Ambage cunebat

Expanded text:
Prodere me populis: neque enim tibi summe litavi IProdere me populis: neque enim tibi summe litavi Iuppiter hoc sacrum: caesique in pectora tauri Inferni venere dei. Non fanda timemus: Sed venient maiora metu. Di visa secundent, Et fibris sit nulla fides; sed conditor artis Finxerit ista Tages. Flexa sic omina Tuscus Involvens multaque tegens ambage canebat.
Abbreviated transcription (Latin):
mpatiens q. diu non grati uictima semm.se
ornua succineti premerent cum torua manistri.
eposito uictum prebebat poplite. collunt
eo cruor emicuit solitus. sed culnere. lafgo
iffusum rutilo dirum ꝓ sanguine uirus.
ulluit at tenitus sacris fetilib. ar runs.
tq iram supernir ruptis quesiuit in excis
ex rutt ipse pler uateni aiam p allida tetris
iscira tinete notis gelioq infecta cruors
lurimus spso uariabat sangiune luor
ernit tabepietur madidum. uenusq. minaces
oftili depte uida Pulmonis lanhedi
ibra lat&: paruusq. setat utalia limes
Cor uac&: nsaniem ꝑ hiantes uiscera rimas
mit tunt. ꝓsunt q suus omenta latebras
Qđq. nefas uillis impune appt riat retis.
Qcace uide tipite fibrarum in crescere molem
Aiterius apes sars egra &imarcida pend&
Pars nunt. A celeri uenas mou& impba pulsu
Hs ubi concepia magnorũ fata malorũ¬
O xclamit uuas supera que cũq. mouetis

Expanded text:
Impatiensque diu non grati victima sacri, Impatiensque diu non grati victima sacri, Cornua succincti premerent cum torva ministri, Deposito victum praebebat poplite collum. Nec cruor emicuit solitus: sed vulnere largo Diffusum rutilo nigrum pro sanguine virus. Palluit attonitus sacris feralibus Aruns, Atque iram superum raptis quaesivit in extis. Terruit ipse color vatem: nam pallida taetris Viscera tincta notis, gelidoque infecta cruore Plurimus adsperso variabat sanguine livor. Cernit tabe iecur madidum: venasque minaces Hostili de parte videt. Pulmonis anheli Fibra latet, parvusque secat vitalia limes. Cor iacet: et saniem per hiantes viscera rimas Emittunt: produntque suas omenta latebras. Quodque nefas nullis impune apparuit extis, Ecce, videt capiti fibrarum increscere molem Alterius capitis: pars aegra et marcida pendet, Pars micat et celeri venas movet improba pulsu. His ubi concepit magnorum fata malorum, Exclamat: Vix fas, superi, quaecumque monetis
Abbreviated transcription (Latin):
onstra iub& primium quę nullo semine disceis
rotulerat natur rapi. steriliq. nefandos
x utero fetus. infaustis ure re flammis
ox iub& & totam pauidis a ciuibus urbem
mbiri. & festo purgantes męnia lustro
onga ꝑ extremos pomeria cingere fines
onti figes sacriquib ÷ ꝑmissa potesius.
urba sminor tits sequitur suc citita gubino
estulemq. chorum ducit uit tata sacerdos
roianam soli cui fas uid isse miner uam
unc qui fata dm̃ secretaq. carmina ser uan¬
t lotam prruo retdeant al mone oybelen.
t doctus uolucres augur ser uare simstras.
eptem uirq. epulis festus. titiiq. sodales.
t salus lęto portans ancilia collo.
etollens apicem generoso uertice flãmen
umq. illi effusam longis anfractib. urbem
ir cuni eunt. arruns tis ꝑsos ful minis ignes
olligit: ⁊ ter rę mesto cum mur mure condit
atq. locis numen sacris tẽ ad mou& aris
lecta ceruite marem iam fundere baccum
eperat obliquoq molus inducere cultro

Expanded text:
Monstra iubet primum, nullo quae semine discors Monstra iubet primum, nullo quae semine discors Protulerat natura, rapi, sterilique nefandos Ex utero fetus infaustis urere flammis. Mox iubet et totam pavidis a civibus urbem Ambiri, et festo purgantes moenia lustro, Longa per extremos pomoeria cingere fines Pontifices, sacri quibus est permissa potestas. Turba minor ritu sequitur succincta Gabino, Vestalemque chorum ducit vittata sacerdos, Troianam soli cui fas vidisse Minervam. Tunc qui fata deum secretaque carmina serva parvo revocant Almone Cybellen: Et doctus volucres augur servare sinistras: Septemvirque epulis festis, Titiique sodales: Et Salius, laeto portans ancilia collo: Attollensque apicem generoso vertice Flamen. Dumque illi effusam longis anfractibus urbem Circueunt, Aruns dispersos fulminis ignes Colligit, et terrae moesto cum murmure condit, Datque locis nomen sacris. tunc admovet aris Electa cervice marem. Iam fundere Bacchum Ceperat, obliquoque molas inducere cultro:
Abbreviated transcription (Latin):
Seua mou& cetiuerit deoo crinemq. rogne
Sanguinei poptis ulularunt tristia gulli
Compositis plenę gemuer̃ osiib. ur ne
Tum fragor armoꝵ. magneq ꝑ auia uoces
Auditę nemorum. & uenientes coninimꝰ. umbrę
Quiq colunt iuneros ex tymis moenib. agros
Diffugiunt ingaus erbe cingełin herinis.
Excutiens pronam flagrantiꝰ uertice pinum.
Stridentes ꝙ comas thebanã qpalis agauem
Impulit. aut seu contor sit moabra ligurgi
Cumenis: Aut qualem iussu uinoris iniquę
Norruit alci des uiso iam dite in feram
Insonuere tubę. & quanto clamore: cohortes
Miscentur. tantũ nox atra silenti. auris
Edient e medio uisi consurgere ampo
Tristia sillani cecinere ora cula nanes:
Tollentem &i caput gelitas anieni ad undas
Hec proe placut iuscos demore uqsto
Acuri uates auorã qui maximꝰ eua
Arruns in coluit desertę minia suec
Fulminis edoctus motus uenuq. adentes
ibrarum. & monitus uolitintis in uere peanę

Expanded text:
Saeva movet, cecinere deos: crinemque rotantes Saeva movet, cecinere deos: crinemque rotantes Sanguineum populis ulularunt tristia Galli. Compositis plenae gemuerunt ossibus urnae. Tunc fragor armorum, magnaeque per avia voces Auditae nemorum: et venientes comminus umbrae. Quique colunt iunctos extremis moenibus agros, Diffugiunt: ingens urbem cingebat Erinnys, Excutiens pronam flagranti vertice pinum, Stridentesque comas: Thebanam qualis Agaven Impulit, aut saevi contorsit tela Lycurgi Eumenis: aut qualem iussu Iunonis iniquae Horruit Alcides, viso iam Dite, Megaeram. Insonuere tubae, et quanto clamore cohortes Miscentur, tantum nox atra silentibus umbris Edidit. Et medio visi consurgere Campo Tristia Sullani cecinere oracula manes: Tollentemque caput gelidas Anienis ad undas Haec propter placuit Tuscos de more vetusto Acciri vates. Quorum qui maximus aevo Aruns incoluit desertae moenia Lucae, Fulminis edoctus motus, venasque calentes Fibrarum, et monitus volitantis in aere pennae,
Abbreviated transcription (Latin):
ra ferox siculę laxauit mulciber ethnę
et tulit in celum flammas seal uertce ꝓ no
gnis. in hesperium cetidt latus atra caribdis
anguineum fondo torsit mare Flebile seui
atrauere caner uestuli raptus ab ara
Ignis. & ostendens confectas flamina latinas
Scinditur in partes. geminoq. ca cuminę surgit
Thebunos imitata rogos Tum cardine tellus
Sub sedit ueteremq. iugis nutantib. al pes
Dis cus sere uiuem thetis mai orib undis
Hes ꝑiam calpen. sum mũq. im pleuit adanta
Incigetes fleuis se deos. urbisq. laborem
Testatos sudore lares. de lupsaq. templis
Dona suis. dirasq. diem fedas se. uolucres
Acce pimus: Siluisq. feras sub nocte relictis
udaces media posuisse cubilia roma
Tum petudum faciles humanacd murmura lingie
Oonstrosiq. hominum partꝰ. numeroq. modoq.
oembrorum. matremq suus conterrut in fans
Uira q. ꝑ popłm cumanę carmina uatis
ulgartur tum quos sectis bella lacertis

Expanded text:
Ora ferox Siculae laxavit Mulciber Aetnae; Ora ferox Siculae laxavit Mulciber Aetnae; Nec tulit in coelum flammas, sed vertice prono Ignis in Hesperium cecidit latus. Atra Charybdis Sanguineum fundo torsit mare. Flebile saevi Latravere canes. Vestali raptus ab ara Ignis; et ostendens confectas flamma Latinas Scinditur in partes, geminoque cacumine surgit, Thebanos imitata rogos. Tunc cardine tellus Subsedit, veteremque, iugis nutantibus, Alpes Discussere nivem. Tethys maioribus undis Hesperiam Calpen, summumque implevit Atlanta. Indigetes flevisse deos, urbisque laborem Testatos sudore Lares, delapsaque templis Dona suis, dirasque diem foedasse volucres Accipimus; silvisque feras sub nocte relictis Audaces media posuisse cubilia Roma. tunc pecudum faciles humana ad murmura linguae, Monstrosique hominum partus numeroque modoque Membrorum, matremque suus conterruit infans: Diraque per populum Cumanae carmina vatis Vulgantur. Tunc, quos sectis Bellona lacertis
Abbreviated transcription (Latin):
esererisinex unu tais non credica muris
anda tom̃ uenua  tantor danda pauorum
omptio fugiente timent Num nequa feturi
pes succrutꝰ srrpulas menes ben&÷ addita fati
eioris matufen sides.superiq minoces
rodigus terraes un plerusit echera pontum
gnota obsage ulron syidera noctes.
bliques ꝑ ine a fuces. columq timendi
ꝙ deris. & ternis piucantim regna cometeme
uigura fulla ormisuerunt grebra sereno.
t uarius igius tnso decditu sere formas
c̃ iaculum iprigo. ic spursi lumine lapas
micuit cęlo tacitam spie mebib. ullis
ulm̃. & s acto is rapiens e partib. igneor
et cuesit latale caput Stellȩq. minores
er uauum pltr noctis decurrere tempus
ñ medium senere diem cornuq̃ coacto eit¬
am phoch oto fem cum red dera orbe.
Ter carũ subea ꝑ cuesa ex pullot umibre e
Condiit e liutes iatra celiꝯpat cur rus
espera re diem. qualem fugiente ꝑ ortus
ale tiesteę noctem duxere micenę

Expanded text:
Desereris; nox una tuis non credita muris. Desereris; nox una tuis non credita muris. Danda tamen venia est, tantorum danda pavorum: Pompeio fugiente, timent. Tum ne qua futuri Spes saltem trepidas mentes levet, addita fati Peioris manifesta fides, superique minaces Prodigiis terras implerunt, aethera, pontum. Ignota obscurae viderunt sidera noctes, Obliquas per inane faces, crinemque timendi Sideris, et terris nutantem regna cometen. Fulgura fallaci micuerunt crebra sereno, Et varias ignis denso dedit aere formas: Nunc iaculum longo, nunc sparso lumine lampas Emicuit coelo. Tacitum sine nubibus ullis Fulmen, et Arctois rapiens e partibus ignem, Percussit Latiale caput: stellaeque minores Per vacuum solitae noctis decurrere tempus, In medium venere diem: cornuque coacto Iam Phoebe toto fratrem cum redderet orbe, Terrarum subita percussa expalluit umbra. Condidit ardentes atra caligine currus, Desperare diem: qualem fugiente per ortus Sole Thyesteae noctem duxere Mycenae.
Abbreviated transcription (Latin):
ncon sulta ruit.qualis cum turbid auster
eppulit alibicis am mensum sẏrtib. equor.
ractaq. ueliferi soriuerunt pondera mali.
esilit in clictus deserta pupe ma gister
a uita gias. u nondũ sparsa cõpage carinȩ
aufragium sibi quisq. facit. sic urbe relicta
n bellum fugitꝰ Irulliuiam languidꝰ euo
ualuit reuocare parens. con iunxq. maritum
letibus. Aut patrii dubiȩ tum uota saluti
onci perent tenuere lares. Nec limine quisquam
esit ÷ ⁊ excremo tõ forsitan urbis amatę
lenus abit uisu. &uit in reuocubile uulgus
fa ciler dane summa deos. eademq. tueri
ifficiles: urbĩ poplis uictisq. frequentem
entibus. & gen̾eris cotat st tar ba capacem
umani. facilẽ uenturo cęsare predam
gnauȩ liquere manus cem pressus ab hoste
la ditur exceries miles romanus in loris.
ffugit exiguo noc turne pericula uallo.
t subitus rapti munimine cespitis agger
reb& seturos intra tentorias somnos
u tentum andito bellorum nominu roma

Expanded text:
Inconsulta ruit. Qualis, cum turbidus Auster Repulit a Libycis immensum Syrtibus aequor, Fractaque veliferi sonuerunt pondera mali, Desilit in fluctus, deserta puppe, magister Navitaque, et, nondum sparsa compage carinae, Naufragium sibi quisque facit: sic, urbe relicta, In bellum fugitur. Nullum iam languidus aevo Evaluit revocare parens, coniunxve maritum Fletibus, aut patrii, dubiae dum vota salutis Conciperent, tenuere Lares: nec limine quisquam Haesit et extremo tunc forsitan urbis amatae Plenus abit visu: ruit irrevocabile vulgus. O faciles dare summa deos, eademque tueri Difficiles! Urbem, populis victisque frequentem Gentibus, et generis, coeat si turba, capacem Humani, facilem venturo Caesare praedam Ignavae liquere manus. Cum pressus ab hoste Clauditur externis miles Romanus in oris, Effugit exiguo nocturne pericula vallo, Et subitus rapti munimine cespitis agger Praebet securos intra tentoria somnos: Tu tantum audito bellorum nomine, Roma,
Abbreviated transcription (Latin):
pargit᷑ italiam: uicinaq moema coipla
ana quoq. ad ueros accessit fama temores.
rrupitq. animas popla eludemq futuram
ntulit. & iudoxꝰ ꝓperantis nuntil belli
n numeras solato falsa in pretonia ł inguas
Est qui taurifetis b se melania scapicton¬
Aofert & quã nar titerino iullasam.
Darbaricus seui discui rerestrtris ties
Ipsum om̃s aquilas collatq iigni firina
Egmine non uno denris qe inicedere custo
Nec qualem memmnere itdertiapinior q ferus ꝙ
m entib occurrit udc cequ eti mamor hoste

Expanded text:
Spargitur Italiam, vicinaque moenia complet. Spargitur Italiam, vicinaque moenia complet. Vana quoque ad veros accessit fama timores, Irrupitque animos populi, clademque futuram Intulit, et velox properantis nuntia belli Innumeras solvit falsa in praeconia linguas. Est, qui, tauriferis ubi se Mevania campis EAdferat, et, qua Nar Tiberino illabitur amni, Barbaricas saevi discurrere Caesaris alas: Ipsum, omnes aquilas collataque signa ferentem, Agmine non uno densisque incedere castris. Nec, qualem meminere, vident: maiorque ferusque Mentibus occurrit, victoque immanior hoste.
Abbreviated transcription (Latin):
Uos quoq qui fortes animas belloq ꝑ emptts
Laudib inhongum uates dimet citis euum.
Elu rima secui fudistis gormina bardi
Et uos burbam cos ritus moremq sinistrum
Sacroꝵ driade positis repeastis ab armis
Solis nos se dets ticeli culmina uobis
ut solis nescire datum ÷. nemori ala renatis
neolitis lucis: uobis auctorib unset sen¬
on tactas erebi seder dĩsqr ꝓfudi
ullida regna petunt regit idem spĩ artus
rbe alio: longe cunitis sicognita uitę .¬
ors media ÷. certe popli quos despicit arctos
elices errore suo quos alle timorum¬
aximus haud urg&. lȩti nietus In de ruendi¬
nfer rum mens ꝓna uiris. animitp. capaces
ortis & ignauum rediturȩi parcere ure i
t nos crinigeros bellis aroeres cape
ppositi: pecits romamarheneq feroces
estritis ripas. &s epertum gentibus obem
esar ut intpense cellecto robore lurestrdarn¬
udendi maiora fidem fetere ꝑomnem

Expanded text:
Vos quoque, qui fortes animas, belloque peremtas Vos quoque, qui fortes animas, belloque peremtas Laudibus in longum vates dimittitis aevum, Plurima securi fudistis carmina, Bardi. Et vos barbaricos ritus moremque sinistrum Sacrorum, Druidae, positis repetistis ab armis. Solis nosse deos et coeli numina vobis, Aut solis nescire datum. Nemora alta remotis Incolitis lucis. Vobis auctoribus, umbrae Non tacitas Erebi sedes Ditisque profundi Pallida regna petunt: regit idem spiritus artus Orbe alio: longae canitis si cognita vitae Mors media est. Certe populi, quos despicit Arctos, Felices errore suo, quos ille timorum Maximus haud urget, leti metus. Inde ruendi In ferrum mens prona viris, animaeque capaces Mortis: et ignavum, rediturae parcere vitae. Et vos, cirrigeros bellis arcere Caycos Oppositi, petitis Romam, Rhenique feroces Deseritis ripas, et apertum gentibus orbem. Caesar, ut immensae collecto robore vires Audendi maiora fidem fecere, per omnem
Abbreviated transcription (Latin):
ollit̾ ad mussum claudit tarbellicus equor
igna moua: gicud& qr amoto sanetonus hoste
t biturre. longisq. łeues sessones in armis
ptimus excusie ieucus ntemas qr lacerto.¬
ptima gens. fexis ingirũ sequana frenis.
t docilis trctor monstrati belga couinni
ruerniq. ausi sati is se fingere fr̃s
anguine ab uelico peꝑłi. nimiumq. rebellis
er urus & cesi polaui uꝰ sanguine cotte
ł qui te lauis unitant san mata braccis.
angiones. ba tauq gruces quos aere recui ui
trindentes acuere tubie qua euiga ꝑ errat
urgite. qua rõdabis se iptani uelo cibus undis
n mare ifert drarimaque montib. ardua sumnus
ens habitat canã perideners ruo& gebennas
u quoqu letatus conuerii proelia treuir
t nc̃ tonse liger. quondam ꝑ colla decore
rinib effusis. toti prelate comate.
t quib imiitis placat sanguine diro
eutates. horrens ꝙ feris altarib. esus.
t taranis soẜticę non mitior ara dianę.

Expanded text:
Molliter admissum claudit Tarbellicus aequor, Molliter admissum claudit Tarbellicus aequor, Signa movet, gaudetque amoto Santonus hoste: Et Biturix, longisque leves Suessones in armis: Optimus excusso Leucus Rhemusque lacerto, Optima gens flexis in gyrum Sequana frenis: Et docilis rector rostrati Belga covini: Arvernique ausi Latios se fingere fratres, Sanguine ab Iliaco populi; nimiumque rebellis Nervius, et caesi pollutus sanguine Cottae; Et qui te laxis imitantur, Sarmata, braccis, Vangiones: Batavique truces, quos aere recurvo Stridentes acuere tubae: qua Cinga pererrat Gurgite: qua Rhodanus raptum velocibus undis In mare fert Ararim: qua montibus ardua summis Gens habitat cana pendentes rupe Gebennasu quoque laetatus converti proelia, Trevir: Et nunc tonse Ligur, quondam per colla decors Crinibus effusis toti praelate Comatae: Et quibus immitis placatur sanguine diro Teutates, horrensque feris altaribus Hesus, Et Taranis Scythicae non mitior ara Dianae.
Abbreviated transcription (Latin):
deseriqͥ quȩ uogesi curuam suꝑ arcua ripat
ugnaces pictis cohibobant ligones at mis.
Hi uada liquerunt isare. qui guirgit ductus
Cer ttm multa suo. fanȩ̨ mi ious ugamneni
Lupsus ud equorets nom̃ non ꝓptulit undas
Soluunt̾ flaui longa statione quteni
itis atax latias gaud&. ⁊̃ ferre carmus d
iuiq sub herculeo sacrditis numine portus
rg&. rupetaui. pelagus. non corus millam aibu¬
us hab& ant tephirais. solus sua bitas antar þat
ir cius. & tuta gilub&. statione niueti
uaq. iac& litusi dubiums qđ terra fretũ qua
indicat alternis uicibus. cume fundit᷑ ingens
ceanus. uł climi refugis selifluc tib aufertla
entus ab exeremo pelagus sic axe uolute i
esti tuati fesensi an sider& nloe secundo
lamiger an titan ut alentes auriat udas
rigat oceanum fluctusq. ud syderaxtollat.
uerite quos agitat mundi laboꝵat misemꝑ.
u quetumq moues tam crebros causa meatus
t superi uoluere lates i tanc ruiti nemetis
ui ten&̃ & ripus satiri. qua lictore cur uo

Expanded text:
e, quae, Vogesi curvam super ardua rupem, Pugnaces pictis cohibebant Lingonas armis. Hi vada liquerunt Isarae, qui, gurgite ductus Per tam multa suo, famae maioris in amnem Lapsus, ad aequoreas nomen non pertulit undas. Solvuntur flavi longa statione Rutheni: Mitis Atax Latias gaudet non ferre carinas, Quaque sub Herculeo sacratus numine portus Urget rupe cava pelagus: non Corus in illum Ius habet, aut Zephyrus: solus sua litora turbat Circius, et tuta prohibet statione Monoeci. Quaque iacet litus dubium, quod terra fretumque Vindicat alternis vicibus, cum funditur ingens Oceanus, vel cum refugis se fluctibus aufert. Ventus ab extremo pelagus sic axe volutet, Destituatque ferens; an sidere mota secundo Flammiger an Titan, ut alentes hauriat undas, Erigat Oceanum, fluctusque ad sidera ducat, Quaerite, quos agitat mundi labor: at mihi semper Tu, quaecumque moves tam crebros causa meatus, Ut superi voluere, late. Tunc rura Nemetis Qui tenet, et ripas Aturi, qua litore curvo
Abbreviated transcription (Latin):
ndixitq. nefas car hano t̃ retor olimpi
olli citis uusum mortalib ad dere. caram
oscant uenturis ut diru ꝑ omina clades:
lue parens rerum cum primũ informia regna
atheriamq rudem flama cedente recepit
im sunateg numu acusus qua cuncta cohere&
equoq: sege tehens nsecła iussa ferentem
atorum immoto diuisic loite muntum
iue nichil posi tum÷ sed fors incerta uagat
ertqr refereq. utces & bubent mortilia casus¬
it subitum quod cũq parus. sit ceta futuri¬
eni hominum fati liceat᷑ sperare timen
rgo ubi concipiunt quantis sit ladib orbi
onstatura fides superum. ftrule ꝑ dibem
Iusticium latur plebcio tectus amierus
Omis honos nuillos comitata ÷ pur pura fasces
⁊ um questus tenuere suos magnusq ꝑ enĩs
Crrauit sine uoce dolat Sic funeri pruno
At tonite tacuere demus Cum corpora nondũ
e onlã mata cicent nec mat̾ crine solato
Exigit ad stuos famularum bradhia placutꝰ
S ed cũ membra p̃mit fugie ite rigintia uica¬

Expanded text:
nefas. Cur hanc tibi, rector Olympi, Sollicitis visum mortalibus addere curam, Noscant venturas ut dira per omina clades? Sive parens rerum cum primum informia regna Materiemque rudem flamma cedente recepit, Finxit in aeternum caussas, qua cuncta coercet, Se quoque lege tenens, et saecula iussa ferentem Fatorum immoto divisit limite mundum: Sive nihil positum est, sed Fors incerta vagatur, Fertque refertque vices, et habet mortalia casus: Sit subitum, quodcumque paras: sit caeca futurhominum fati: liceat sperare timenti. Ergo ubi concipiunt, quantis sit cladibus orbi Constatura fides superum, ferale per urbem Iustitium: latuit plebeio tectus amictu Omnis honos: nullos comitata est purpura fasces. Tunc questus tenuere suos, magnusque per omnes Errabat sine voce dolor. Sic funere primo Attonitae tacuere domus, cum corpora nondum Conclamata iacent, nec mater crine soluto Exigit ad saevos famularum brachia planctus: Sed cum membra premit fugiente rigentia vita
Abbreviated transcription (Latin):
Setũ mcerta fremit pietas patruq. penates
uaa cede fedas a. monos mentesq cumentes
ranguit. sed uiro ferri reuocantur amore.
uctoris qr metcie Summi cũ munera pili
elius. emerit q. gerens in signia doni.¬

Expanded text:
Secum incerta fremit: pietas patriique penates Secum incerta fremit: pietas patriique penates Quamquam caede feras mentes animosque tumentes Frangunt; sed diro ferri revocantur amore Ductorisque metu. Summi tunc munera pili Laelius, emeritique gerens insignia doni
Abbreviated transcription (Latin):
oĩlutas patuꝰ signgius m̃ii ues ogre fauces
uem tam̃ inuenia ton longa pateritia finem.
uis scelerum modus :  ex hoc umi te inbe regno
lle tusis doceat sultem descendere &slla
ost cylicus ne nagos  ł assi panicu regis
roeba barbarico ut̃o consumeta ueneno.
ltima pompeio dabittri ꝓuinciar iucesar
uod non uictrices aquilas deponere ussus
a ruerun michi si merces erepta luborũ .
is sultem longi non cum duce premia belli
eddantur mniles sub quo liba iste trium pha
enfer& ex sanguis quo se post bella senectus.
ue sedes erit emericis :que rura dabuntur.
uę nr̃ ueteranus ar& que menia fessis.
In melus fient pẏratę magne coloni.
ollite iam pridem. uictriciq tollite signa
irib utendum ÷ quas fecini arma tenenti
Oñã dat qui iusta negat nec namina deer̃
Nam neq. preda meis. neq regnum quęrit̾ armis
Detrahimus dños urbi seruire parate
Dixerat Iatdubium non claro mur mure uulgus

Expanded text:
Pollutas patitur sanguis mansuescere fauces. Pollutas patitur sanguis mansuescere fauces. Quem tamen inveniet tam longa potentia finem? Quis scelerum modus est? Ex hoc te iam, improbe, regno Ille tuus saltem doceat discedere Sulla. Post Cilicasne vagos, et lassi Pontica regis Proelia, barbarico vix consummata veneno, Ultima Pompeio dabitur provincia Caesar, Quod non, victrices aquilas deponere iussus, Paruerim? Mihi si merces erepta laborum est, His saltem longi, non cum duce, praemia belli Reddantur: miles sub quolibet iste triumphet. Conferet exsanguis quo se post bella senectus? Quae sedes erit emeritis? quae rura dabuntur, Quae noster veteranus aret? quae moenia fessis? An melius fient piratae, Magne, coloni? Tollite iampridem victricia, tollite signa: Viribus utendum est, quas fecimus: arma tenenti Omnia dat, qui iusta negat. Nec numina deerunt: Nam nec praeda meis, neque regnum quaeritur armis: Detrahimus dominos urbi servire paratae. Dixerat: at dubium non claro murmure vulgus
Abbreviated transcription (Latin):
Tempta mur ueniat longa dire pace solutus.
Milite cum subite. pantesq. inbella togatę
ar cellusq. loquax.i & nomina uena catonum
cilic&. ex tremi pompeium emptiq. clientes
ontinuo ꝑ tot satiubunt tempora regpo
lle rega currus non dum patientib annis.
lle semel raptos numꝗ dimitt& honores.
uid iã rura querar totã sup pressa ꝑ orbem.
C iussam seruire fumem: quis castra timenti
es cit mixta foro. gladii cum tristea minaces
udicium in solua treprdum cinxere corona
tq. auso medias ꝑrum pere milite leges
ompeiana reum clauserunt signa miłonẽ
une quoq ne lus sum teneat priuata senectus
ella diefanda parat. Suetus ciuilib armis.
t docilis syllam seclerum uicis se magistrum
tq. ferȩ tigres numꝗ posuere furorem.
ues nemoreꝰ pechano matrum dũ lustra sequum
ltus cesorꝗ pauit erilortarmentorum
ic & syllanuti solitu tͥlumbere fenrum
urat magne sinoinallus semel ore receptus

Expanded text:
Tentamur. Veniat dux longa pace solutus, Tentamur. Veniat dux longa pace solutus, Milite cum subito, partesque in bella togatae, Marcellusque loquax, et nomina vana Catones. Scilicet extremi Pompeium emtique clientes Continuo per tot sociabunt tempora regno? Ille reget currus, nondum patientibus annis? Ille semel raptos numquam dimittet honores? Quid iam rura querar totum suppressa per orbem, Ac iussam servire famem? Quis castra timenti Nescit mixta foro? gladii cum triste minantes Iudicium insolita trepidum cinxere corona, Atque auso medias perrumpere milite leges Pompeiana reum clauserunt signa Milonem? Nunc quoque ne lassum teneat privata senectus, Bella nefanda parat, suetus civilibus armis, Et docilis Sullam scelerum vicisse magistrum. Utque ferae tigres numquam posuere furorem, Quas nemore Hyrcano, matrum dum lustra sequuntur, Altus caesorum pavit cruor armentorum; Sic et Sullanum solito tibi lambere ferrum Durat, Magne, sitis. Nullus semel ore receptus
Abbreviated transcription (Latin):
ecretũ genero est Partiri non potes orbem
olus habere potes¶ Sic posta fatus. ⁊ ipn
n bellum ꝓnau tantum tamen addidit irȩ
ccenditq. iucem. quantũ clamore. uiuatur
leus sonipes. quam ius iam carcere clauso
mmineat foribus. ꝓnosq repagula lax&
onuocat armatoslex templo ad signa maniplos
t q satis trepidum turba cutunte tabiultum
omposuit uultu dextraq. silentia iussit
ellorum o socii qui mille pericula marri
ecum ait ex ꝑti decimo iam uincitis anno
oc cruor arcto is meruit diffusus inois.
ulneraq. & mortes. hyemesq. sub alpib. actę
on secus ingenti belloꝵ roma tumultu
oncutit̾. quam si poenus transcender& alpes
Aonnibal implentir ualidȩ tyrone cohortes:
In clussem cadit omne nemus. t̾raq. nariq.
Ius sus cesar agi Quid si michi signa iacerent
Mar te sub ud uer soe ruerentq. interga feraes
Gulloꝵ popłi Nunc cum fortuna stundie
Metum rebragat. suꝑiq. ad sumna uocantes.

Expanded text:
Decretum genero est. Partiri non potes orbem: Decretum genero est. Partiri non potes orbem: Solus habere potes. Sic postquam fatus, et ipsi In bellum prono tantum tamen addidit irae, Accenditque ducem, quantum clamore iuvatur Eleus sonipes, quamvis iam carcere clauso Immineat foribus, pronusque repagula laxet. Convocat armatos extemplo ad signa maniplos: Utque satis trepidum, turba coeunte, tumultum Composuit, vultu dextraque silentia iussit: Bellorum o socii, qui, mille pericula Martis Mecum, ait, experti, decimo iam vincitis anno, Hoc cruor Aretois meruit diffusus in arvis, Vulneraque et mortes, hiemesque sub Alpibus actae? Non secus ingenti bellorum Roma tumultu Concutitur, quam si Poenus transcenderit Alpes Hannibal. Implentur valido tirone cohortes: In classem cadit omne nemus: terraque marique Iussus Caesar agi. Quid? si mihi signa iacerent Marte sub adverso, ruerentque in terga feroces Gallorum populi? Nunc, cum Fortuna secundis Mecum rebus agat, superique ad summa vocantes,
Abbreviated transcription (Latin):
oss iam mota ducis uicinaq. signa petentes
udax uenali comitatur cario lingua
ox quondam popli libertatemq tueri
usus. & armatos plebi miscere potintes
t q. ducem uarias uoluentem pectore curas
onspexit: dum uoce tuae pocuere iuuari
iesar ait partes. quamius nolente senatu
raximus imperium tunc cum michi roftra tenere
aserat. & dubios inte transferre quirites
t postꝗ leges bello siluere co actę
ellimur epatruis laribus patimq. uolentes
xilium. tua nos faci& uictoria ciues
um trepidant nullo firmatę robore par tes
olle moras semꝑ nocuit differre paratis
ar labor atq metus pregio maiore petuntꝰ
ellantem geminis tenuitrte gullia lustris.
ars quotaterrarũ . fucilia si proelia pauca
esseris euenttu. tibi rogna sub egerit orbem
c̃ neq te longi remeantem. pompa triumohi
x cipit. aut sacrus poscunt cupitolia laurus
iuor edaxicibi cuncta negat gentesq. sub actas
ix. impure feres: Socerũ depellere regno

Expanded text:
os iam mota ducis vicinaque signa petentes Audax venali comitatur Curio lingua: Vox quondam populi, libertatemque tueri Ausus, et armatos plebi miscere potentes. Utque ducem varias volventem pectore curas Conspexit: Dum voce tuae potuere iuvari, Caesar, ait, partes, quamvis nolente senatu, Traximus imperium tunc, cum mihi Rostra tenere Ius erat, et dubios in te transferre Quirites. Sed postquam leges bello siluere coactae, Pellimur e patriis laribus, patimurque volentes Exsilium: tua nos faciet victoria cives. Dum trepidant nullo firmatae robore partes, Tolle moras. Semper nocuit differre paratis. Par labor atque metus pretio maiore petuntur. Bellantem geminis tenuit te Gallia lustris, Pars quota terrarum! Facili si proelia pauca Gesseris eventu, tibi Roma subegerit orbem. Nunc neque te longi remeantem pompa triumphi Excipit, aut sacras poscunt Capitolia lauros. Livor edax tibi cuncta negat: gentesque subactas Vix impune feres. Socerum depellere regno
Abbreviated transcription (Latin):
ua lea penitus olli utit usseris urbera
Roma sit ̃his cunctȩ simul assenes tohatee.
romisere mants: it tancus ma eihra elanoi
uantus pẏm ferę borcis sum trac ais ode
uibi incubuit: curuto rohoe pressen
e sonus. aut rursꝰ tagunts u echera sauę
esar at acceptum tam ꝓͥno milite. slicm
ataq ferre oad&: nequo liigoe mnetur
or tunam. sparsas ꝑ goo loia rura ꝓohortes
degrie e cauo tontoria fira le mantio. S¬

Expanded text:
a licet, penitus tolli quam iusseris urbem, Roma sit. His cunctae simul adsensere cohorteocaret, Promisere manus. It tantus ad aethera clamor, Quantus, piniferae Boreas cum Thracius Ossae Rupibus incubuit, curvato robore pressae Fit sonus, aut rursus redeuntis in aethera silvae. Caesar ut acceptum tam prono milite bellum, Fataque ferre videt, ne quo languore moretur Fortunam, sparsas per Gallica rura cohortes Deseruere cavo tentoria fixa Lemano,
Abbreviated transcription (Latin):
t scabros nigrę morsu rubiginis enses que¬
t note fuliere aquilę. romanaq. signa. ati¬
t celsus medio conspetrus in agmine cesar
iriguere mecus gelitꝰ pauor occupat artus.
t tacito mutos uoluunt in pectore questus
male ucinis hec moenia condita gallis
t tristi dampnata loco pax ulta ꝑ om̃s
t tranquilla quies poptos. nos prȩda furentum
rimaq. castra sumus melius fortuna de disses
rbe sub eoo sedem gelidaq. suli arcen
rrantesq domos. latii qua claustra tueri
Nos primi senonum motus cymbrũq. furentem
idimus. & martem libies. cur sumq. furoris
Ieatonicr a uotiens romam fortuna lacessit.
Mac iter: bellis semitu sic quisq latenti.
Non ausus timuis se pulam. uex nulla dolori
redita sed ꝗtũ uolucrti cum bruma coere&
ura silent mediusq. tac& sine murmure pontꝰ.
anta quies noctis Gelidus lux soluerat umbras
Ecce fales selli dubiȩq in proelia menti
Irgentis ad unt stimulos. cunctasq. pudoris

Expanded text:
Et scabros nigrae morsu rubiginis enses. UEt scabros nigrae morsu rubiginis enses. Ut notae fulsere aquilae Romanaque signa, Et celsus medio conspectus in agmine Caesar, Diriguere metu, gelidus pavor occupat artus, Et tacito mutos volvunt in pectore questus: O male vicinis haec moenia condita Gallis, O tristi damnata loco! Pax alta per omnes Et tranquilla quies populos: nos praeda furentum Primaque castra sumus. Melius, Fortuna, dedisses Orbe sub Eoo sedem gelidaque sub Areto, Errantesque domos, Latii quam claustra tueri. Nos primi Senonum motus, Cimbrumque furentem Vidimus, et Martem Libyes, cursumque furoris Teutonici. Quoties Romam Fortuna lacessit, Hac iter est bellis. Gemitu sic quisque latenti, Non ausus timuisse palam: vox nulla dolori Credita: sed quantum, volucres cum bruma coercet, Rura silent, mediusque tacet sine murmure pontus, Tanta quies. Noctis gelidas lux solverat umbras: Ecce faces belli, dubiaeque in proelia menti Urgentes addunt stimulos cunctasque pudoris
Abbreviated transcription (Latin):
Turba uado ftici es iam fracti fluminis undas
Cesar ut aduersã suꝑato gurgite ripam
At tigit. hesperiȩ̨ uetitis & constitit aruis.
Tic ait hic pacem temerataq. iura relinquo.
Te fortuna sequor. ꝓcul hinc iam federa sunto
Credidimꝰ fatis. utendum ÷ iudice bello
Sic fatus. noctis tenebris rupit agmina ductor
Impiger. & torto balearis uerberae fundę
Otior. & missa par thi post terga sagitta
Uicinũq. minax in uadit ariminum. & agnes
Solis lucifero fugiebant astra relicto
Iamq. dies primos belli uisura tumultus
Exoutur seu sponte deũ. seu turbidus auster
m pulerat. mestam tenuerunt nubila lucem
onstitit ut capto iussus deponere miles u¬
igna foro. stridor lituum dangorq. tabarum
on pia concinuit cum raueqctassica cornu di¬
upta quies popłis: stratisꝙ excita uiuentus
iripuit sacris uffixa peratib arma
uer paex longa dabat Nuda iam crate fluentes
n uadunt clipeos. curnataq. cus pide tela.

Expanded text:
Turba vado faciles iam fracti fluminis undas. Turba vado faciles iam fracti fluminis undas. Caesar ut adversam, superato gurgite, ripam Attigit, Hesperiae vetitis et constitit arvis: Hic, ait, hic pacem temerataque iura relinquo; Te, Fortuna, sequor. Procul hinc iam foedera sunto. Credidimus fatis. Utendum est iudice bello. Sic fatus, noctis tenebris rapit agmina ductor Impiger, et torto Balearis verbere fundae Ocior, et missa Parthi post terga sagitta; Vicinumque minax invadit Ariminum. Ignes Solis lucifero fugiebant astra relicto, Iamque dies primos belli visura tumultus Exoritur. Seu sponte deum, seu turbidus Auster Impulerit, moestam tenuerunt nubila lucem. Constitit ut capto iussus deponere miles Signa fore, stridor lituum clangorque tubarum Non pia concinuit cum rauco classica cornu. Rupta quies populi, stratisque excita iuventus Diripuit sacris adfixa penatibus arma, Quae pax longa dabat: nuda iam crate fluentes Invadunt clypeos, curvataque cuspide pile,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a faue ceptis : nonte furtalib armis
er seqͥuor en udsũ uictor terraq. mariq.
esar ubig tuus. liceat mͦ nc̃ quoq. nulesi¬
lle erit ille nocens. qui me tibi fecerit hostemꝰ
nde moras soluit belli. tumidũꝙ ꝑ amnem
igna tulit ꝓpere. Sicut squalentib. ar uis
sti fere libies uiso leo cõminus hoste
ub sedie dubius. totã dum colligit iram
ox ubi  seue stimalauit uerbere caude.
nfrenuit. tunc torta ledis si lancea mauri
eret. aut latũ sub euut erabida pectus.
er ferrum tanti securus uulneris exit
onte cadit modieo paruasq impellit unds
uniceus rubicon cum fer uida canduit etas.
Perq. imas ser pit ualles. & gullica cerus
mes ab ausoniis disterminat arua cognis
Ec uires p̃bebat hyemps. atq. auxerat pndis
Tertia um grauido pluuialis cinthia qnl.
Et madidis curi resolatę flatib lpo
Erimus in obliquum sonipes opponi̾ annen
Excepturus aquas. molli tum cetera rumpe

Expanded text:
Roma, fave coeptis. Non te furialibus armis Roma, fave coeptis. Non te furialibus armis Persequor. En, adsum, victor terraque marique Caesar, ubique tuus, liceat modo, nunc quoque, miles. Ille erit, ille nocens, qui me tibi fecerit hostem. Inde moras solvit belli, tumidumque per amnem Signa tulit propere: sicut squalentibus arvis Aestiferae Libyes viso leo comminus hoste Subsedit dubius, totam dum colligit iram; Mox ubi se saevae stimulavit verbere caudae Infremuit: tum, torta levis si lancea Mauri Haereat, aut latum subeant venabula pectus, Per ferrum, tanti securus vulneris, exit. Fonte cadit modico, parvisque impellitur undis Puniceus Rubicon, cum fervida canduit aestas: Perque imas serpit valles, et Gallica certus Limes ab Ausoniis disterminat arva colonis. Tum vires praebebat hiems, atque auxerat undas Tertia iam gravido pluvialis Cynthia cornu, Et madidis Euri resolutae flatibus Alpes. Primus in oblicum sonipes opponitur amnem, Excepturus aquas: molli tum cetera rumpit
Abbreviated transcription (Latin):
ine rapti fas ces p̾cio. sectorq. fauous
ꝑse sui popłs. letalisq. anhitus urbi
nnua uenali referens certamina cãpo
ine usura uorax. auidũq. in tꝑ& fenus
t con cussa fider & mitie utile bellum
am gelidas cesar cursu suꝑauerat al pes
n gentesq. animo motus bellumq. futurum
eꝑatͥ ut uentũ ÷ pacrui rubiconis ad ena
ngens uisa duci patrie trepidantis ymag
lara nꝑ obscura uulta mestissima nocte
ur rigero canos effundens uertice crines
esarie lacera. nudisq. astare lacertis
gemitu ꝑ mixia loqui quo tenditis inquit
uo fertis mea signa uiri. si iure uenitis.
i ciues. huo usq. lu& tõ ꝑculit orror
embra ducis. riguere comi. gres sũq. co ercens
anguor in extrema tenuit uestigia ripa.
ox ait o magne qui nȩma ꝓspicis urbis.
er peia de ruge toninsi friguns. pena tes
enus iulet. & rapti secreta qui rim
d res idens celsa laticlis iuppt̃ alba.
estales q foei. sumiquo numinis instar

Expanded text:
inc rapti fasces pretio, sectorque favoris Ipse sui populus; letalisque ambitus urbi, Annua venali referens certamina Campo: Hinc usura vorax, avidumque in tempora foenus, Et concussa fides, et multis utile bellum. Iam gelidas Caesar cursu superaverat Alpes, Ingentesque animo motus, bellumque futurum Ceperat. Ut ventum est parvi Rubiconis ad undas, Ingens visa duci Patriae trepidantis imago Clara per obscuram vultu moestissima noctem, Turrigero canos effundens vertice crines, Caesarie lacera, nudisque adstare lacertis, Et gemitu permixta loqui: Quo tenditis ultra? Quo fertis mea signa, viri? Si iure venitis, Si cives, huc usque licet. Tum perculit horror Membra ducis; riguere comae, gressusque coercens Languor in extrema tenuit vestigia ripa. Mox ait: O magnae qui moenia prospicis urbis Tarpeia de rupe, Tonans, Phrygiique penates Gentis Iuleae, et rapti secreta Quirini, Et residens celsa Latialis Iuppiter Alba, Vestalesque foci, summique o numinis instar
Abbreviated transcription (Latin):
er uati cuuis referentem premia. quercum
cilic&. exclamat s romani maxime rector
uod tam lenta tuas tenait patuentia uires
on querimur de erat ne tͥ fidutia nr̃i¬
um meu& hec cultoꝰ spirantia corpora sangiuis
t dũ pila uulent fortes tor quere lacerti.
egenerẽ patiere togã. regnũq. senatus
sq. adeo miserũ ÷ ciuili uincere bello.
Duc age ꝑ scitię poplos n in hos pita syrusi
Lit tora. ꝑ culi dus libię siientis arenus
Hec manus ut uictũ post terga relinquer& orbem
Oceani tumidas riia compescit amndasiosda
Iussa: sequi. ram posse mioli. quam uelle nercise:
nec çius meus ł in quem tua flassua cesar
Audiero: ꝑ signa detem felicia dastrus s
Perq. tuos uiro quacums ex hoste truimelios:n
Pec tore si frareu ꝗladum iuguloqs piniunue
Con iugis. in ua pagum tom um̃a etela: trie
Si spoliare deos igneit ꝙ renuteri ⁊aeuiut¬

Expanded text:
ervati civis referentem praemia quercum: Si licet, exclamat, Romani maxime rector Quod tam lenta tuas tenuit patientia vires, Conquerimur. Deeratne tibi fiducia nmovet haec calidus spirantia corpora sanguis, Et dum pila valent fortes torquere lacerti, Degenerem patiere togam, regnumque senatus? Usque adeo miserum est, civili vincere bello? Duc age per Scythiae populos, per inhospita Syrtis Litora, per calidas Libyae sitientis arenas. Haec manus, ut victum post terga relinqueret orbem, Oceani tumidas remo compescuit undas: Iussa sequi tam posse mihi, quam velle necesse est. Nec civis meus est, in quem tua classica, Caesar, Audiero. Per signa decem felicia castris, Perque tuos iuro quocumque ex hoste triumphos; Pectore si fratris gladium, iuguloque parentis Coniugis, invita peragam tamen omnia dextra; Si spoliare deos, igne
Abbreviated transcription (Latin):
rbib italię. lupsisq. ingenlia muris¬
axa iacent. nulloq. domis usto de tenentur.
arus & antiquis hubitator in urbib errat.
orala qđ durus. multosq. in a rata ꝑ annos
is pia .÷. desurqi manus poscen tib. aruis.
onto pyrre ferox net tantis dadib aucto
oenus erie nuui peritus disscindere ferro
ontigit: alta sedent eiuilis uulnera dextrę
d̃ si non alium uenturo faca neroni
nuenere uiam. magnoq. gerna parant᷑
egna deis. cełũq. suo Fer uire tonanti
on nisi seuoꝵ pocuit post bella gigantũ.
am nichic o suꝑi querimur scęlera insa nefusq.
ac mercede placent diros pharsalia cãpos
in pleat & i oeiu satarent̾ sanguine manes
ltima tunesta consurrant prelia munda
is cesar. petusiia fames. matiuęq labores

Expanded text:
Urbibus Italiae, lapsisque ingentia muris SUrbibus Italiae, lapsisque ingentia muris Saxa iacent, nulloque domus custode tenentur Rarus et antiquis habitator in urbibus errat, Horrida quod dumis multosque inarata per annos Hesperia est, desuntque manus poscentibus arvis, Non tu, Pyrrhe ferox, nec tantis cladibus auctor Poenus erit: nulli penitus discindere ferro Contigit: alta sedent civilis vulnera dextrae. Quodsi non aliam venturo fata Neroni Invenere viam, magnoque aeterna parantur Regna deis, coelumque suo servire tonanti Non nisi saevorum potuit post bella Gigantum: Iam nihil, o superi, querimur: scelera ipsa nefasque Hac mercede placent: diros Pharsalia campos Impleat, et Poeni saturentur sanguine manes; Ultima funesta concurrant proelia Munda. His, C
Abbreviated transcription (Latin):
In sua uie trici con uersũ uiscera dextra
ognatasq. acies. & rupto federe uigni
er tatũ totis concussi uirib orbis.
i commune ne fusl infestisq.ibuia signis
igna. pares aquilas. & pila minantia pilis
uis form o ciues. quę tanta licencia ferru
entib iñ uisis latium p̃bere cruorem:
umq suꝑba for &. bubilon spolianda tropheis
useniis. umbraq. errar&. crassus in ulta.
ella geri placuit nullas hubitura trumabs
ea quantũ cenrę potuit pelagiq parari:
oc quem cuules auserunt sanguin̾e arxtre
nde uenit titan. & nox ubi sydera omdit
uaq. dies medius sla grantb estuat horis.
t qua bruma ragens ac nescia uere remati
stringit scrties̃ glacialę frigore pendum
ub iuga iã seres. iam barbaras uset artixes
T gens si qua iico nascenti conicia nilo
unt si tantus amor b lli tͥ roma erandi.
otũ sub latius loga cum miseris orhem.
nte uerte muni: non dum tibi defuit lostis
t iinc senurins pendent qđ menia tretis

Expanded text:
In sua victrici conversum viscera dextra, Cognatasque acies, et rupto foedere regni, Certatum totis concussi viribus orbis In commune nefas, infestisque obvia signis Signa, pares aquilas, et pila minantia pilis. Quis furor, o cives, quae tanta licentia ferri, Gentibus invisis Latium praebere cruorem? Cumque superba foret Babylon spolianda tropaeis Ausoniis, umbraque erraret Crassus inulta, Bella geri placuit nullos habitura triumphos? Heu quantum terrae potuit pelagique parari Hoc, quem civiles hauserunt, sanguine, dextrae, Unde venit Titan, et nox ubi sidera condit, Quaque dies medius flagrantibus aestuat horis, Et qua bruma, rigens ac nescia vere remitti, Adstringit Scythico glacialem frigore pontum! Sub iuga iam Seres, iam barbarus isset Araxes, Et gens si qua iacet nascenti conscia Nilo. Tunc, si tantus amor belli tibi, Roma, nefandi, Totum sub Latias leges cum miseris orbem, In te verte manus: nondum tibi defuit hostis. At nunc semirutis pendent quod moenia tectis
Abbreviated transcription (Latin):
olli citare dm̃ haccũqr a uertene lonis a
u satis ud uires romana ain carmina daudas
ert animus ciusas tantarum exꝓaure reruma
n inensumq aꝑitur opꝰ quid in arma fureute
mpulerit popłm  quid pacem ex cusserit orbi
n uida fatoꝵ series. summisq negatũ
tare diu.nimioqr graues sub pordire lupsus
ec seroma ferens sic cũ compage soluta.¬
eculatot mundi suprima. coegerit hora.
ntiquũ repetens i terum chãos om̃i mixtis
ydera siderib concurrent igira pentũ
stra petent telł ex cendere littora nola
x cutia&q. frx̾tum fr̃i coptraria phȩ be
bit. & obliquum bigas agitare ꝑ orbem
n dignata. diem posc& sibi totaq. discois
achina diuulsi turbabi foedera mundi¬
nse magna ruunt. lętis hunc numina rebus
res centi posuere modũ nec gentib ullis
õ modat in poplin t̾rę pelagiq. pottiem
n uidiam fortuna su cemtu causa malor
acta trib dñis cõmunis noma uet unꝗ

Expanded text:
Sollicitare deum, Bacchumque avertere Nysa. Sollicitare deum, Bacchumque avertere Nysa. Tu satis ad dandas Romana in carmina vires. Fert animus causas tantarum expromere rerum, Immensumque aperitur opus, quid in arma furentem Impulerit populum, quid pacem excusserit orbi. Invida fatorum series, summisque negatum Stare diu; nimioque graves sub pondere lapsus; Nec se Roma ferens. Sic, quum, compage soluta, Saecula tot mundi suprema coegerit hora, Anticum repetent iterum chaos omnia; mixtis Sidera sideribus concurrent: ignea pontum Astra petent: tellus extendere litora nolet, Excutietque fretum: fratri contraria Phoebe Ibit, et, oblicum bigas agitare per orbem Indignata, diem poscet sibi: totaque discors Machina divulsi turbabit foedera mundi. In se magna ruunt: laetis hunc numina rebus Crescendi posuere modum. Nec gentibus ullis Commodat in populum, terrae pelagique potentem, Invidiam Fortuna suam. Tu caussa malorum, Facta tribus dominis communis, Roma, ne
Abbreviated transcription (Latin):
euetis. & ardenti ser uilia bella sub ethna
altam romatamen deb& ciuilib armis.
uod tͥ res uctat: et cum statione ꝑ acta¬
stra petes serꝰ pretati regia celi
ecipi& gicudente polo sea seepira tenere
eu ti flammigeros phebi conscendere curr
ellareq nichil taitato soletimentem
gne uago lustrare iuuge tͥ numine ab omni
ederur. uiriq tuo natura relinqua
uis ds̃ eẽ uelis. ubi regnum ponere mundi.
ed neq: nn artoo sedẽtibi legeris orbe.
et polus auersi culid qua uergit austri.
nde tuam uideus obliquo sydere romam
echeris imm̃si partẽ si p̃s seris unam.
enti& aris honus. librati pondera celi
rbe tene medio pars etheris illa sereni
ota uaç& nullęq. obstent  cosare. nubes
unc genꝰ humanũ positis sibi consulat armis
nq. uicenugens omnis am& pax missa ꝑ orbe
errea belli geris cõ pes cat olmuna in
ed michiia num̃ nec si to peetore. uateser¬
ccipiani. cirrea uelim secreta mouentet

Expanded text:
eucas; et ardenti servilia bella sub Aetna: Multum Roma tamen debet civilibus armis, Quod tibi res acta est. Te, quum, statione peracta, Astra petes serus, praelati regia coeli Excipiet, gaudente polo, seu sceptra tenere, Seu te flammigeros Phoebi conscendere currus, Telluremque nihil mutato sole timentem Igne vago lustrare iuvet: tibi numine ab omni Cedetur, iurique tuo natura relinquet, Quis deus esse velis, ubi regnum ponere mundi. Sed neque in Arctoo sedem tibi legeris orbe, Nec polus aversi calidus qua vergitur Austri; Unde tuam videas obliquo sidere Romam. Aetheris immensi partem si presseris unam, Sentiet axis onus. Librati pondera coeli Orbe tene medio: pars aetheris illa sereni Tota vacet, nullaeque obstent a Caesare nubes. Tunc genus humanum positis sibi consulat armis, Inque vicem gens omnis amet: Pax missa per orbem Ferrea belligeri compescat limina Iani. Sed mihi iam numen: nec, si te pectore vates Accipio, Cirrhaea velim secreta moventem
Abbreviated transcription (Latin):
Sat stragem late. spar sosq. recolligit ignes
Ne ducib. causȩ sub erant. sed publica belle¬
emina: quȩ popłos semꝑ mersere potentes
umq ut opes nimius mundo for tuna sub acto
Intulit. & rebi mores resseri sacundis.
redaq. & hostiles tuxum suasere rapinę.
Non auro cectis q. modus. mensas qr ꝓroresta
Asꝑnata fames. cultos gestare decoros as¬
Uix niribi rapuere mares. ferunda luroꝵ
Pauptus sugit̾. totoq. accersitur orbe
Quo gens queq. perit tunc longos iungere figes
Agroꝵ. &squondã duro sulcata cumilli
Uomere. & antiquos curioriũ passa ligoraes.
⁊ ongua sulsignotis extendere rura colonis
Non erat his popłs quem pax tranquilla iuiuar&.
Quẽ sua lꝑtas immotis pas cer& arits
Inde irę stciles. & quod sua sis set egestas
Uile nefus nagnũq. decus. ferroq petendum
Elus patria pocuisse uia. mensuraq. uris
Uis erati hina leges n plebis scita coactę
Et cum consulib turbanter iura tribuni¬

Expanded text:
Dat stragem late, sparsosque recolligit ignes. Dat stragem late, sparsosque recolligit ignes. Hae ducibus caussae suberant: sed publica belemina, quae populos semper mersere potentes. Namque ut opes mundo nimias fortuna subacto Intulit, et rebus mores cessere secundis, Praedaque et hostiles luxum suasere rapinae: Non auro tectisque modus: mensasque priores Aspernata fames: cultus, gestare decoros Vix nuribus, rapuere mares: foecunda virorum Paupertas fugitur, totoque accersitur orbe, Quo gens quaeque perit. Tum longos iungere fines Agrorum, et quondam duro sulcata Camilli Vomere, et antiquos Curiorum passa ligones Longa sub ignotis extendere rura colonis. Non erat is populus, quem pax tranquilla iuvaret, Quem sua libertas immotis pasceret armis. Inde irae faciles; et, quod suasisset egestas, Vile nefas; magnumque decus, ferroque petendum, Plus patria potuisse sua; mensuraque iuris Vis erat: hinc leges et plebiscita coactae, Et cum consulibus turbantes iura tribuni