comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiantis ẽ non imp̃cantis Sicut et de illa
re cernebat: dixit Pcutiet te d̾s paries
de albate: Propħȩ autẽ maxime solent
figura imprecantis futura p̃dicere. sicut
figura p̾teriti temporis ea quȩ uentura
erant sepe cecinerunt

Expanded text:
tiantis est, non imprecantis. Sicut et de illa re cernebat, dixit, Percutiet te Deus, paries dealbate . Prophetae autem maxime solent figura imprecantis futura praedicere, sicut figura praeteriti temporis ea quae ventura erant saepe cecinerunt
Abbreviated transcription (Latin):
instituit. quia bona precepta mandauit:
Illa enim sine adiuuante spũ ꝓculdubio
est littera occidens Cum uero ad est uiui-¬
ficans sp̃c. hoc ipsum intus conscriptũ
facit diligi quod foris scriptũ lex facie

Expanded text:
instituit, quia bona praecepta mandauit. illa enim sine adiuuante spiritu procul dubio est littera occidens; cum uero adest uiuificans spiritus, hoc ipsum intus conscriptum facit diligi, quod foris scriptum lex facie
Abbreviated transcription (Latin):
tris: Non enĩ ex uiscerib tantũ nascitur homo.
s inuiscerib: Prius nascit᷑ inuiscerib. ut pos¬
sit nasci de uisceribꝰ: ꝓpt̾ea dictũ ẽ. & mariȩ:
intra uiscera ȩccłiȩ quidã paruuli. et bo¬
num ẽ ut formati ex eant. ne abortu labã¬
tur Generet te mater non abortiat: Usq
quo formeris. usq quo inte creata sit doctri.¬
na ueritatis continere te debent materna
uiscera: Si autem in in sipientiã tuã con.¬
cusseris latera matris. cum dolore quidem
te excutiet foras. s magis tuo malo quam

Expanded text:
tris. Non enim ex visceribus tantum homo nascitur, sed et in visceribus. Prius nascitur in visceribus, ut possit nasci de visceribus. Propterea dictum est de Maria: intra viscera Ecclesiae quidam parvuli; et bonum est ut formati exeant, ne abortu labantur. Generet te mater, non abortiat. Si patiens fueris, usquequo formeris, usquequo in te certa sit doctrina veritatis, continere te debent materna viscera. Si autem impatientia tua concusseris latera matris, cum dolore quidem te excutit foras, sed magis tuo malo quam
Abbreviated transcription (Latin):
secutionem patientur: Non enĩ modo quia
diabolus ꝑ reges non seuit. ideo xꝑiani
ñ patiuntur ꝑsecutionem: Si mortuus
ẽ diabolus. mortuȩ sunt ꝑsecutiones:
Siautẽ ille aduersarius nr̃ uiuit. unde
temytationes ñ suggerit: Unde ñ seuit:
Unde ñ minas aut scandala ꝓcurat: O
si incipias pie uiuere uidebis quia omĩs

Expanded text:
secutionem patiuntur» ? Non enim modo, quia diabolus per reges non saevit, ideo Christiani non patiuntur persecutionem. Si mortuus est diabolus, mortuae sunt persecutiones; si autem ille adversarius noster vivit, unde non tentationes suggerit? unde non saevit? unde non minas aut scandala procurat? O si incipias pie vivere, videbis quia omnis
Abbreviated transcription (Latin):
cum suggestionibꝰ cun ꝑturbationibus
carnalibus Ubiq pugnamus.
adhuc.
quia corpus qđ cor¬
rumpi.¬
tur
aggrauat animã: Pugnamꝰ¬

Expanded text:
cum suggestionibus, cum perturbationibus carnalibus: ubique pugnamus adhuc, quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam ; pugnam
Abbreviated transcription (Latin):
iumentis associatos non ꝑp̃sentem interio¬
rem illuminationẽ. s multiplicationem
ꝑ mĩȩ dei qua eius bonitas usq ad infuna
ostenditur. saluos fieri dicit cum ipsis ui¬
mentis. qm̃ carnalium hominũ salus car-¬
nalis ẽ tanquã pecorum: filios autẽ homi¬
num seungens abeis quos homines peco.¬
ribus dixit. longe sublimiori modo ipsus
ueritatis illustratione. et quadã uitalis
fontis inundatione beatos fieri p̃dicat:

Expanded text:
umentis associatos, non per praesentem interiorem illuminationem, sed per multiplicationem misericordiae Dei qua ejus bonitas usque ad infima intenditur, salvos fieri dicit cum ipsis jumentis; quoniam carnalium hominum salus carnalis est, tanquam pecorum. Filios autem hominum sejungens ab eis quos homines pecudibus junxit, longe sublimiori modo, ipsius veritatis illustratione, et quadam vitalis fontis inundatione, beatos fieri praedicat.
Abbreviated transcription (Latin):
nabilẽ seruitutẽ. qui eos imitant᷑. ue¬
rum etiã in laudabilẽ lib̾tatẽ quibꝰ dr̃.
quȩ dicunt facite. quȩ autẽ faciunt
facere nolite Hoc magnũ sacramen¬
tũ. quis quis in dei popło prudent᷑ ag¬
nouerit unitatẽ sꝑe inuinculo pacis.
usq in finẽ quibusdã coherendo quos¬
dã tolerando custodit fide optulit¬
abraham ysaac cũ temptaretur et
unigenitũ offerebat qui susceꝑat re¬
promissiones ad quẽ dictũ ẽ quia in
ysaac uocabit᷑ tibi semen. arbitrans
quia et a mortus resuscitare potens ẽ
cłs:. Unde eum et inparabolã accepit¬

Expanded text:
imitantur, uerum etiam in laudabilem libertatem, quibus dicitur: quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite. hoc magnum sacramentum quisquis in dei populo prudenter agnouerit, unitatem spiritus in uinculo pacis usque in finem quibusdam cohaerendo, quosdam tolerando custodit. feciAbraham Isaac cum temptaretur et unigenitum offerebat qui susceperat repromissiones ad quem dictum est quia in Isaac vocabitur tibi semen arbitrans quia et a mortuis suscitare potens est Deus unde eum et in parabola accepit
Abbreviated transcription (Latin):
braham et ysaac et iacob quorũ tum.
se ds ita dici uoluit tanquã solorũ eẽt
ds. qui ds ẽ uniuersȩ creaturȩ. ñ frus¬
tra utiq tantũ eis t̾ribuens honorem.
nisi quia nouerat in eis qđ solus etiam
ꝑfectȩ summȩq nosse poterat. sincerã
precipuãq caritatẽ et quia in eis trib
patribꝰ quodammͦ consuminauit. mag.¬
nũ ac mirabile sacramentũ futuri po¬
puli sui qđ ꝑliberas genuerunt. non
solũ in libertatẽ sicut ꝑ sarrã et rebec¬
cam et liam et rachel uerũ etiã inserui¬
tutẽ. sicut ꝑ eamlem rebeccã natus est
agar. uerũ etiã in lib̾tatẽ sicut ꝑbalam
et zelpham: Ita enĩ et in popło dei. et ꝑ
spiritales uiros nascuntur ñ solũ in lau¬
dabilẽ libertatẽ. quemadmodũ illi quibꝰ
dicit᷑. imitatores mei estote sicut et

Expanded text:
braham et Isaac et Iacob, quorum se deus ita dici uoluit, tamquam solorum esset deus. qui deus est uniuersae creaturae, non frustra utique tantum eis tribuens honorem, nisi quia nouerat in eis, quod solus etiam perfecte summeque nosse poterat, sinceram praecipuamque caritatem, et quia in eis tribus patribus quodam modo consummauit magnum ac mirabile sacramentum futuri populi sui, quod per liberas genuerunt non solum in libertatem. sicut per Saram et Rebeccam et Liam et Rachel, uerum etiam in seruitutem, sicut per eandem Rebeccam natus est Agar, uerum etiam in libertatem, sicut per Balam et Zelpham. ita enim et in populo dei et per spiritales liberos nascuntur non solum in laudabilem libertatem, quemadmodum illi, quibus dicitur "imitatores mei estote sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
re dei .xꝑc ẽ: Quẽ infantẽ symeon senex
cũ agnouisset in sꝑu: eumq sumpsisset
in manꝰ: nunc dimittis inquit dñe seruũ
tuũ scđm uerbũ tuũ inpace. qm uidert̃
oculi mei salutare tuum: Beneficientiȩ

Expanded text:
re dei Christus est, quem infantem Symeon senex re dei Christus est, quem infantem Symeon senex cum agnouisset in spiritu eumque sumpsisset in manus: Nunc dimittis. inquit, domine, seruum tuum secundum uerbum tuum in pace, quoniam uiderunt oculi mei salutare tuum. Qui ergo
Abbreviated transcription (Latin):
eũm Ut dñm ñ seruilit̾ s libere colatis
Amare discite quẽ timetis. et poteritis
laudare qł amatis: Timentes enĩ dm̃ ho¬
mines ueteris testamenti. ꝓpt̃ litteram
t̃̾rentẽ et occidentẽ. nundũ habentem
sꝑm uiuificantẽ. currebant cum sacri.¬
ficiis ad templũ: E quamius infigurã
futuri sanguinis. quo redempti sumus.
tamen nescientes quid ꝑ eos pͣfigurare¬
tur. cruentas uictimas immolabant:
Nunc uͦ in gr̃a testamenti noui. qui time¬
tis dñm laudate eum: Ipse quippe in alio
psalmo mutanda illa p̾nuntians quȩ tẽ
inumbra futuri offerebant᷑: ñ accipiam
inqͥt de manu tua uitulos. neq de gregi¬
bꝰ tuis hẏrcos: E paulopost. ut ostenderet
sacrificiũ noui testamenti. quando illa
fuerant cessatura: immola inquit deo sa-¬
crificiũ laudis. et redde altissimo uota
tua Q infine eiusdẽ psalmi Sacrificiũ
inquit laudis glorificabit me. et illic uia
ẽ. quo ostencłã illi salutare meũ Saluta¬

Expanded text:
eum. ut deum non seruiliter sed libere colatis, amare discite, quem timetis, et poteritis laudare, quod amatis. timentes enim deum homines ueteris testamenti propter litteram terrentem et occidentem nondum habentes spiritum uiuificantem currebant cum sacrificiis ad templum et quamuis in figuram futuri sanguinis, quo redempti sumus, tamen nescientes, quid per eas praefiguraretur, cruentas uictimas immolabant. nunc uero in gratia testamenti noui qui timetis dominum. laudate eum. ipse quippe in alio psalmo mutanda illa praenuntians, quae tunc in umbra futuri offerebantur: Non accipiam, inquit, de manu tua uitulos neque de gregibus tuis hircos. et paulo post, ut ostenderet sacrificium noui testamenti, quando illa fuerant cessatura: Immola, inquit, deo sacrificium laudis et redde altissimo uota tua. et in fine eiusdem psalmi: Sacrificium, inquit, laudis glorificabit me et illic uia est, qua ostendam illi salutare meum. saluta
Abbreviated transcription (Latin):
laborem: sed attende qualem ille requiem
pollicetur: Numquid cogitare potese Si il¬
lam posses cogitare: iuderes te nichil labo¬
rare ad compensationem Audi eum qui il¬
lud exparte cernebat. qui dixit. nunc scio

Expanded text:
laborem; sed attende qualem ille requiem pollicetur. Numquid cogitare, potes? Si illam posses cogitare, videres te nihil laborare ad compensationem. Audi eum qui illud ex parte cernebat, qui dixit, «Nunc scio
Abbreviated transcription (Latin):
sabiliter: Hȩc ẽ requies sẽpiterna: Sine fine
erit requies ista: sine fine erit gaudium hoc:
sine fine erit leticia ista: sine fine erit incor-¬
ruptio uita eterna habebit requiem: quȩ
non habet finem: Quanto labore digna ẽ
reqiuies quȩ non habet finem: Si uerum
uis comparare et uerum iudicare: ȩterna
requies ȩterno labore recte emitur: Uerum
hoc ẽ: s noli timere Misericors ẽ deus: Si
enim haberes ȩternum laborem: numquã
ꝑuenires ad ȩternam quietem: Ergo ut ali
quando ꝑuenias ad id qd̾ emis: non in ȩter-¬
num laborandum ẽ: non quia ñ ualet tanti:
sed ut possideatur quod ẽmitur digna ẽ qui-¬
dem emi labore ꝑꝑetuo: sed necesse ẽ ut labo¬
annorum in labore quid ualent: Becies cen¬
tena milia annorum finem habent: quod tͥ
dabo dicit deus non habebit finẽ: Qualis mi-¬
sericordia dei: Non dicit decies centena milia
annorum labora: non dicit uel mille annos
labora: non dicit quingentos annos labora:

Expanded text:
abunt te.» . Haec est requies sempiterna: sine fine erit requies ista, sine fine erit gaudium hoc, sine fine erit laetitia ista, sine fine erit incorruptio; vitam aeternam habebis; requiem quae non habet finem. Quanto labore digna est requies quae non habet finem? Si verum vis comparare, et verum judicare, aeterna requies aeterno labore recte emitur. Verum hoc est: sed noli timere, misericors est Deus. Si enim haberes aeternum laborem, nunquam pervenires ad aeternam quietem. quando pervenias ad id quod emis, non in aeternum laborandum est: non quia non valet tanti, sed ut possideatur quod emitur. Digna est quidem emi labore perpetuo; sed necesse est ut laboannorum in labore quid valent? Decies centena millia annorum habent finem: Quod tibi dabo, dicit Deus, non habebit finem. Qualis misericordia Dei? Nec dicit, Decies centena millia annorum labora; non dicit, vel mille annos labora; non dicit, quingentos annos labora:
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ipsa quȩ uidentur laboriosa uer-¬
tunt᷑: Nullomodo enĩ sunt onerosi labo¬
res amantiũ. s etiam ipsi delectant. sic̃
uenantiũ aucupantiũ. piscantiũ um¬
demiantium. negotiantium. ludo aliquo
sese oblectantium: Inter ẽ gͦ quid amet᷑:
Nam in eo qđ amatur. aut non laborat᷑.
aut et labor amatur E uide quã puden¬
dum et dolendum sit. si delectat labor
ut fera capiatur. ut cuppa et saculus im¬
pleatur. ut pila iaciatur. et non delectat

Expanded text:
etiam ipsa quae uidentur laboriosa ueretiam ipsa quae uidentur laboriosa uertuntur. nullo enim modo sunt onerosi labores amantium, sed etiam ipsi delectant, sicut uenantium, aucupantium, piscantium, uindemiantium, negotiantium, ludo aliquo sese oblectantium. interest ergo quid ametur. nam in eo, quod amatur, aut non laboratur aut et labor amatur. et uide, quam pudendum et dolendum sit, si delectat labor, ut fera capiatur. ut cupa et sacculus inpleatur, ut pila iaciatur, et non delectat.
Abbreviated transcription (Latin):
tur ubi intelligitur ex uno aditu id est
luminũ repressa intentione sentiendi. eã
se in alios sensus ꝓitiori dinoscendi acu¬
mine exerere. tanquã ex altero conetur
implere qđ negatur in altero. ita etiam
seye carnis cupiditas a concumbendi uo¬
luptate cohibita. maioribꝰ uiribꝰ inpecu¬
niȩ se porrigit appetitũ. et illinc auer.¬
sa. huc se impetu ardentiore conuertit:
In uobis autem amor diuitiarum simul
frigescat cum amore nuptiarum. et
pius usus rerum quas possidetis ad spi¬
ritales delicias conferatur. ut liberali¬
tas ur̃a magis ferueat ad iuuandis ege.¬
nis quã ditandis auaris: In thesaurum
quippe cȩlestem non mittuntur dona
cupidorum. s elemosinȩ pauꝑum. quȩ
in inmensum modũ rationes adiuuant
uiduarum: Ieiunia quoq ac uigiliȩ in
quantũ ualitudinẽ non ꝑturbant. ope
rando. psallendo. legendo. inlege dei me¬
ditando. si sumant᷑. in delicias spiritales.

Expanded text:
tur — ubi intellegitur ex uno aditu, id est tur — ubi intellegitur ex uno aditu, id est luminum repressa intentione sentiendi eam se in alios sensus promptiorem dinoscendi acumine exerere, tamquam ex altero conetur inplere, quod negatur in altero — ita etiam saepe carnalis cupiditas a concumbendi uoluptate cohibita maioribus uiribus in pecuniae se porrigit adpetitum et illinc auersa huc se inpetu ardentiore conuertit. in uobis autem amor diuitiarum simul frigescat cum amore nuptiarum, et pius usus rerum, quas possidetis, ad spiritales delicias conferatur, et liberalitas uestra magis ferueat adiuuandis egenis quam ditandis auaris. in thesaurum quippe caelestem non mittuntur dona cupidorum, sed elemosynae pauperum, quae in inmensum modum orationes adiuuant uiduarum. ieiunia quoque ac uigiliae, in quantum ualetudinem non perturbant, si orando, psallendo, legendo et in lege dei meditando insumantur, in delicias spiritales
Abbreviated transcription (Latin):
liciis carnalibus in scã castitate succedait
lectio. oratio. psalmus. bona cogitatio. bo¬
norum oꝑuum frequentatio. spes futuri
scłi et cor sursum atq dehis omnibꝰ gr̃a¬
rum actio patri luminũ. aquo sine ulla
dubitatione omne datum optimum. et
omne donũ ꝑfectum scriptura testante
descendit: Nam quando ꝓ deliciis nuptia¬
rum quas in carne uirorũ habent. aliarũ
carnalium deliciarum tanquã in solatio
usus assumitur. quid ego dicam quȩ seqͣn¬
tur mala cum breuiter apłs dixerit. ui¬
uentẽ mortuã ẽẽ uiduã quȩ in deliciis
uiuit: Absit gͦ auobis ut diuiciarum cu¬
pidi tate capiamini ꝓ cupiditate nup¬
tiarum. et in cordibus ur̃is nummꝰ uiro¬
rum amori succedat: Intuentes enĩ ho¬
minũ conuersationẽ. sepe exꝑti sumus
in quibusdã lasciua compressa creuisse
auariciã: Nam sicut in ipsis sensibus cor¬
poris acutius audunt qui non uident
et tangendo multa discernunt. nec tan¬
ta uiuacitate tangunt qui oculis utũ¬

Expanded text:
liciis carnalibus in sancta castitate succedant: lectio, oratio, psalmus, bona cogitatio, bonorum operum frequentatio, spes futuri saeculi et cor sursum, atque de his omnibus gratiarum actio patri luminum, a quo sine ulla dubitatione omne datum optimum et omne donum perfectum scriptura teste descendit. nam quando pro deliciis nuptarum, quas in carne uirorum habent, aliarum carnalium deliciarum tamquam in solacio usus adsumitur, quid ego dicam, quae sequantur mala, cum breuiter apostolus dixerit uiuentem mortuam esse uiduam, quae in deliciis uiuit? absit autem a uobis, ut diuitiarum cupiditate capiamini pro cupiditate nuptiarum et in cordibus uestris nummus uiri amori succedat. intuentes enim hominum conuersationem saepe experti sumus in quibusdam lasciuia compressa creuisse auaritiam. nam sicut in ipsis sensibus corporis acutius audiunt qui non uident et tangendo multa discernunt nec tanta uiuacitate tangunt, qui oculis utun
Abbreviated transcription (Latin):
sit sapiens. ut sit sapiens: Aliquando autẽ
clause ita dicuntur. ut exerceaN inquiren
nim putat se aliquib eẽ. cum nichil sit se
ipsum seducit: Opus autẽ suum ꝓbet unus¬
quisq. et tunc in semetipso głam habebit. et
non in altero: Unus quisq enim ꝓpriũ onꝰ
portabit: Nisi honeris nomen sub diuersis
significationibus acceperis. ꝓculdubio pu-¬
tabis eundẽ sibi in loquendo eẽ contrariũ.
et hoc inuna sententia. tam uicine positis
uerbis: Qui cum paulo ante diceret. alter
alterius onera portate. postea dixit. unꝰqͥsꝙ
UI
onus ꝓprium portabit: S alia sunt onera
participande in firmitatis. alia reddende ra¬
tionis leo de actibus nr̃is: Illa cum fr̃ibus
sustentanda communicantur Hȩc ꝓpria
ab uno quoq portant᷑:¬

Expanded text:
sit sapiens, ut sit sapiens\'? aliquando autem sit sapiens, ut sit sapiens\'? aliquando autem clause ita dicuntur, ut exerceant inquirentnim putat se esse aliquid, cum nihil sit, se ipsum seducit. opus autem suum probet unusquisque et tunc in semet ipso habebit gloriam et non in altero. unusquisque enim proprium onus portabit. nisi oneris nomen sub diuersis significationibus acceperis, procul dubio putabis eundem sibi in loquendo esse contrarium — et hoc in una sententia tam uicine positis uerbis —, qui cum paulo ante diceret: alter alterius onera portate, postea dixit: unusquisque um onus portabit. sed alia sunt onera participandae infirmitatis, alia reddendae rationis deo de actibus nostris; illa cum fratribus sustentanda communicantur, haec propria ab unoquoque portant
Abbreviated transcription (Latin):
propterea ñ ẽ decimatus xꝑc quia ñ erat
dotio leui. quod leui decimatus ẽ. a melchi¬
sedech. cum eẽt inlumbis abrahȩ ubi & xꝑe
erat. unde parit̃ decimati sunt. nisi quia
necesse ẽ intelligamꝰ scđm aliquẽ modum

Expanded text:
propterea non est decimatus Christus, quia non erat propterea non est decimatus Christus, quia non erat erdotii Christi a sacerdotio Leui, quod Leui decimatus est a Melchisedech, cum esset in lumbis Abrahae, ubi et Christus erat, unde pariter decimati sunt, nisi quia necesse est intellegamus secundum aliquem modum
Abbreviated transcription (Latin):
dech. in quo huius rei futurȩ figura p̃cesse¬
rat discerneret sacertdotium xꝑi a sacer¬
dotio leui: uidete gͦ inquit qualis hic ẽ.
cui et decimã partẽ abraham dedit de
pͥmitiis patriarcha E hi quidẽ qui de fi¬
liis sunt leui sacerlotiũ accipientes man¬
datũ habent a decimis popłi scdm legem
hoc ẽ a fribus suis. quãuis et ipsi exlum¬
bis abrahȩ exierint Qui autẽ ñ ẽ ex ge¬
nere eorum decimauit abraham. et ha-¬
bentẽ ꝓmissionẽ benedixit. sine ulla au.¬
tẽ contradictione qui minor ẽ. amaiore
benedicitur E hic quidẽ decimas mori.¬
entes homines accipuint. ibi autẽ qui tes.¬
tificatur se uiuere Q sicut oportet di¬
cere. ꝓpt̾ abraham. et leui accipiens deci-¬
mã decimatus ẽ. adhuc enĩ inlumbis abra
hȩ fuit Si gͦ etiã hoc ualet ad istam dis¬
tantiã. quantũ p̃mineat sacerdotio leui
am. in quo et ipse leui decimatus ẽ. ꝓfecto
cimatus ẽ leui quia in lumbis erat abrahȩ:

Expanded text:
dech, in quo hujus rei futurae figura praecesserat, discerneret sacerdotium Christi a sacerdotio Levi, Videte ergo, inquit, qualis hic est, cui et decimam partem Abraham dedit de primitiis patriarcha. Et ii quidem qui de filiis sunt Levi, sacerdotium accipientes, mandatum habent a decimis populi secundum Legem, hoc est a fratribus suis, quamvis et ipsi ex lumbis Abrahae exierint: qui autem non est ex genere eorum, decimavit Abraham, et habentem promissionem benedixit. Sine ulla autem contradictione, qui minor est a majore benedicitur. et hic quidem decimas morientes homines accipiunt, ibi autem qui testificatur se uiuere. et, sicut oportet dicere, propter Abraham et Leui accipiens decimam decimatus est; adhuc enim in lumbis patris sui fuit. si ergo etiam hoc ualet ad istam distantiam, quantum praeemineat sacerdotio Leuitam, in quo et ipse Leui decimatus est, profeccimatus est Leui, quia in lumbis erat Abrahae,
Abbreviated transcription (Latin):
cinã ꝑtinuerit illud in abrahȩ carne de¬
cimabatur qđ curabatur. ñ illud unde
curabatur Eadẽ namq caro ñ abrahȩ tan¬
tũ s ipsiuis pͥmi t̾reniq hominis simul ha¬
bebat et uulnus p̃uaricationis et medica¬
mentũ uulneris Uulnus p̃uaricationis in
lege menbrorũ repugnante legi mentis
quȩ ꝑ omnẽ inde ꝓpagatam carnẽ semina¬
li ratione quasi trans scribitur: Medicamen¬
tum autẽ uulneris. in eo qđ inde sine oꝑe
concupiscentiali. in sola materia corporali.
ꝑ cliuinã conceptionis formationisq ratio¬
nẽ de uirgine assumptus ẽ. ꝓpt̾ mortis si¬
ne iniquitate consortium et sine falsita.¬
te resurrectionis ex emplum Trans lato
enim sacerdotio necesse ẽ. ut et legis
translatio fiat: In quo enĩ hȩc dicuntur
de alia tribu ẽ. de qua nullus altario p̃sto
fuit: Manifestũ ẽ enĩ qđ ex uida ortus

Expanded text:
cinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabatur, quod curabatur, non illud, unde curabatur. eadem namque caro non Abrahae tantum, sed ipsius primi terrenique hominis simul habebat et uulnus praeuaricationis et medicamentum uulneris: uulnus praeuaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis, quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur; medicamentum autem uulneris in eo, quod inde sine opere concupiscentiali in sola materie corporali per diuinam conceptionis formationisque rationem de uirgine adsumtum est propter mortis sine iniquitate consortium et sine falsitate resurrectionis exemplum. quaenim sacerdotio, necesse est ut et legis translatio fiat. In quo enim haec dicuntur, de alia tribu est de qua nullus altari praesto fuit. Manifestum est enim quod ex Juda ortus
Abbreviated transcription (Latin):
corporalem: Cum sit enĩ in semine et ui-¬
sibilis corpulentia et inuisibilis ratio. u.¬
trumq concurrit ex abraham. uel etiã
ex ipso adam. usq ad corpꝰ mariȩ quia
et ipsum eo modo conceptum et exortũ
ẽ xꝑc autẽ uisibilem carnis substantiam
de carne uirginis sumpsit Ratio uͦ con¬
ceptionis eius ñ a semine uirili s longe
alit̾ ac de suꝑ uenit: Pinde sccłm hoc quod
de matre accepit. etiã in lumbis abrahȩ
fuit: Ille ẽ gͦ decimatus in abrahã qui sic
tris etiam ipse abraham. id ẽ qui sic ẽ
natus de patre abraham. quemad modum
de suo patre natus ẽ abraham: Plegẽ sci¬
licet in menbris repugnantẽ legi men-¬
tis. et in uisibilem concupiscentiã: quãuis
casta et bona uira nutiarũ ñ sinant uale¬
re nisi quantũ ex ea possunt generi substi¬
tuendo ꝓspicere: Non autẽ et ille ibi deci¬
matus est. cuius caro in de ñ feruorẽ uul¬
neris s materiẽ medicaminis traxit: Nã
cum ipsa decimatio ad p̃figurandã medi-¬

Expanded text:
corporalem. cum enim sit in semine et uisibilis corpulentia et inuisibilis ratio, utrumque cucurrit ex Abraham uel etiam ex ipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et ipsum eo modo conceptum et exortum est. Christus autem uisibilem carnis substantiam de carne uirginis sumsit; ratio uero conceptionis eius non a semine uirili, sed longe aliter ac desuper uenit. proinde secundum hoc, quod de matre accepit, etiam in lumbis Abrahae fuit. Ille est ergo decimatus in Abraham, qui, litris etiam ipse Abraham, id est qui sic est natus de patre Abraham, quemadmodum de suo patre natus est . Abraham, per legem scilicet in membris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant ualere, nisi quantum ex ea possunt generi substituendo prospicere . non autem et ille ibi decimatus est, cuius caro inde non feruorem uulneris, sed materiam medicaminis traxit. nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medi
Abbreviated transcription (Latin):
tatem: Propter quid horum gͦ dicta sit
prodigia et signa mendacĩ. tunc potiꝰ
apparebit S ꝓpt̃ quod libet horum dic¬
ta sint. seducentur eis signis et ꝓdigiis
i fierent: Nec dubitauit apłs dicere atq
addere. ideo mittet illis cls oꝑationẽ er¬
roris ut credant mendacio: Deus enim
mittet. quia ds diabolum facere ista per
mittet. iusto ipse iudicio. quamuis faci¬
at ille iniquo malignoq consilio Ut ui¬
dicent᷑ inquit om̃s qui non crediderunt
ueritati. s consenserunt iniquitati Pro¬
inde iudicati seducent᷑. et seducti udica¬
buntur: S iudicati seducent᷑: illis iudi¬
ciis dei occulte iustis. iuste occultis. qui¬
bus ab inicio peccati racionalis creaturȩ
nunquã iudicare cessauit. Seducti autẽ
udicabunt᷑ nouissimo manifestoq iudi¬
iustissime iudicatũ¬

Expanded text:
tatem. Sed propter quid horum ergo dicta sint tatem. Sed propter quid horum ergo dicta sint prodigia et signa mendacii, tunc potius apparebit; sed propter quodlibet horum dictum sit, seducentur eis signis atque prodigiis t salvi fierent. Nec dubitavit Apostolus addere ac dicere, Ideo mittet illis Deus operationem erroris ut credant mendacio. Deus enim mittet, quia Dmittet, iusto ipse iudicio, quamuis faciat ille iniquo malignoque consilio: Ut iudicentur, inquit, omnes, qui non crediderunt ueritati, sed consenserunt iniquitati. Proinde iudicati seducentur et seducti iudicabuntur. Sed iudicati seducentur illis iudiciis Dei occulte iustis, iuste occultis, quibus ab initio peccati rationa- . lis creaturae numquam iudicare cessauit; seducti autem iudicabuntur nouissimo manifestoque iudiiustissime iudicatu
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ. scđm oꝑationem sathanȩ. inom
ni uirtute et signis et ꝓdigiis menda¬
cii. et in omni seductione iniquitatis
his qui pereunt: Tunc enĩ soluetur sa-¬
thanas et ꝑillũ antixꝑm in omni uirtu.¬
te sua mirabilit̃ quidem s mendaciter
oꝑabitur. quȩ solet ambigi utrum ꝓpte.¬
rea dicta sint signa et ꝓdigia mendacii.¬
qm̃ mortales sensus ꝑ fantasmata decep¬
turus ẽ. ut quod non facit facere uidea¬
tur. an quia illa ipsa etiã si erunt uera
prodigia ad memidatiũ ꝑtrahent credi¬
turos. non ea potuisse nisi diuinitꝰ fieri
uirtutẽ diaboli nescientes maxime
quando tantã quantã nunquã habuit
acceperit potestatem: Non enĩ quando
de cę̧lo ignis cecidit. et tantã familiã
cum tantis gregibus pecorum scĩ iob
uno impetu absumpsit. et turbo irru¬
ens. et domũ eiciens filios eius occidit
fantas mata fuerunt. quȩ tamen fuert̃
oꝑa sathanȩ. cui cds dederat hanc potes.¬

Expanded text:
dictum est, secundum operationem sadictum est, secundum operationem sani virtute: signis et prodigiis mendacibus: et in omni seductione iniquitatis: his qui pereunt. Tunc enim solvetur satanas, et per illum Antichristum in omni sua virtute mirabiliter quidem, sed mendaciter operabitur. Quae solet ambigi utrum propterea dicta sint signa et quoniam mortales sensus per phantasmata decepturus est, ut quod non facit facere videatur: an quia illa ipsa, etiam si erunt vera prodigia, ad mendacium pertrahent credituros non ea potuisse nisi divinitus fieri virtutem diaboli nescientes, maxime quando tantam quantam nunquam habuit acceperit potestatem. Non enim quando de coelo ignis cecidit et tantam familiam cum tantis gregibus pecorum sancti Job uno impetu absumpsit, et turbo irruens et domum dejiciens filios ejus occidit, phantesmata fuerunt, quae tamen fuere opera Satanae, cui Deus dederat hanc potes
Abbreviated transcription (Latin):
seuerent. dicendo tantũ qui tenet mͦ¬
teneat. donec demedio fiat. hoc ẽ do¬
nec exeat de medio ȩccłiȩ mysterium
iniquitatis. quod nunc occultum ẽ: Ad
ipsum enĩ mysteriũ ꝑtinere arbitrant᷑
qđ ait in epła sua iohannes euangłista
pueri nouissima hora ẽ. et sicut audis¬
tis quod antix ꝑc sit uenturus. nunc
autẽ anti xꝑi multi facti sunt. et cęte¬
ra: Sicut gͦ ante finem in hac hora in¬
quiunt quã iohannes nouissimã dic̃.
exierunt multi heretici demedio ȩc¬
clesiȩ quos multos dicit antix ꝑos.
ita om̃s tunc inde exibunt. qui non
adxꝑm s ad illum nouissimũ antix ꝑm
ꝑtinebunt. et tunc reuelabitur: Alius
ergo sic. alius autẽ sic. apłi obscura u̾ba
coniectat. quod tamen eum dixisse non
dubium ẽ. non ueniet aduiuos et mor.¬
tuos iudicandos xꝑc. nisi prius uenerit
ad seducendos in anima mortuos aduer¬
sarius eius antixꝑe. quamuis ad occul

Expanded text:
seuerent, dicendo: Tantum qui modo tenet seuerent, dicendo: Tantum qui modo tenet teneat, donec de medio fiat, hoc. est, donec exeat de medio ecclesiae mysterium iniquitatis, quod nunc occultum est. Ad ipsum enim mysterium pertinere arbitrantur, quod ait in epistula sua Iohannes euangelista: Pueri, nouissima hora est; et sicut audistis, quod Antichristus sit uenturus, nunc autem Antichristi multi facti sunt; unde sicut ergo ante finem in hac hora, inquiunt, quam Iohannes nouissimam dicit, exierunt multi haeretici de medio ecclesiae, quos multos dicit antichristos, ita omnes tunc inde exibunt, qui non ad Christum, sed ad illum nouissimum antichristum pertinebunt, et tunc renelabitur. alius ergo sic, alius autem sic apostoli obscura uerba coniectat; quod tamen eum dixisse non dubium est: non ueniet ad uiuos et mortuos iudicandos Christus, nisi prius uenerit ad seducendos in anima mortuos aduersarius eius antichristus, quamuis ad occult
Abbreviated transcription (Latin):
cisum putant. s subtractum potius ut
putaretur occisus. et uiuũ occultari in
uigore ipsius ȩtatis in qua fuit cum cre¬
deretur extinctus. donec suo tempore
reueletur et restituatur in regnum: S
multũ mͥ mira ẽ. hȩc opinantiũ tanta
p̃sumptio: Illud tamen qđ ait apłs. tan¬
tum qui modo tenet teneat donec deme¬
dio fiat. non absurde de ipso romano
imꝑio creditur dictum. tanquã dictum
sit: Tantũ qui modo imꝑat imꝑet. donec
de medio fiat. id ẽ de medio tollatur. et
tunc reuelabitur iniquus. quem significa.¬
ri antix ꝑm nullus ambigit: Alii uero et
quod ait. quid de tineat scitis. et mysteri¬
um operari iniquitatis. non putant dic¬
tum nisi de malis et fictis qui sunt in ec¬
clesia. donec ꝑueniant ad tantũ nume.¬
rum qui antixꝑo magnũ popłm faciat:
et hoc eẽ mysterium iniquitatis quia
uidetur occultum. hortari autẽ apłm fi¬
deles. ut infide quã tenent tenaciter ꝑ¬

Expanded text:
cisum putant, sed subtractum potius, ut cisum putant, sed subtractum potius, ut putaretur occisus, et uiuum occultari in uigore ipsius aetatis, in qua fuit, cum crederetur exstinctus, donec suo tempore reueletur et restituatur in regnum. Sed multum mihi mira est haec opinantium tanta praesumtio. Illud tamen, quod ait apostolus: Tantum qui modo tenet teneat, donec de medio fiat, non absurde de ipso Romano imperio creditur dictum, tamquam dictum sit: \'Tantum qui modo imperat imperet, donec de medio fiat\', id est de medio tollatur. Et tunc reuelabitur iniquus, quem significari Antichristum nullus ambigit. Alii uero et quod ait: Quid detineat scitis et mysterium operari iniquitatis non putant dictum nisi de malis et fictis, qui sunt in ecclesia, donec perueniant ad tantum numerum, qui Antichristo magnum populum faciat; et hoc esse mysterium iniquitatis, quia uidetur occultum; hortari autem apostolum fideles, ut in fide quam tenent tenaciter per
Abbreviated transcription (Latin):
illos dixit aꝑte hoc dicere noluit. et ido
nos qui nescimus quod illi sciebant ꝑue¬
nire cum labore ad id quod sensit apłs cu¬
pimus nec ualemꝰ. presertim quia et illa
quȩ addidit hunc sensum faciunt obscuri¬
orem: Nam quid ẽ iam enĩ mysteruĩ oꝑa¬
tur iniquitatis. tantũ qui modo tenet te.¬
neat. donec de medio fiat. et tunc reue¬
labitur iniquus: Ego ꝓrsus quid dixerit
me fateor ignorare. suspiciones tamen ho.¬
minũ quas uel audire uel legere potui
non tacebo Quidã putant hoc de imꝑio
dictum fuisse romano. et ꝓpterea pau¬
lum apłm non id aꝑte scribere uoluisse.
ne calumpniã uidelicet incurreret.
quod romano imꝑio male optauerit
cum speraret᷑ ȩternũ. ut hoc quod dix̃.
iam enĩ mysterium iniquitatis oꝑatur
neronẽ uoluerit intelligi cuius iam fac¬
ta uelut anti xꝑi uidebantur: Unde non¬
nulli ipsum resurrecturũ et futurum
anti xꝑm suspicantur: Alii uero nec oc¬

Expanded text:
illos dixit, aperte hoc dicere noluit. et ideo illos dixit, aperte hoc dicere noluit. et ideo nos qui nescimus quod illi sciebant peruenire cum labore ad id quod sensit apostolus cupimus nec ualemus, praesertim quia et illa quae addidit hunc sensum faciunt obscuriorem. nam quid est: iam enim mysterium iniquitatis operatur. Tantum qui modo tenet teneat, donec de medio fiat; et tunc reuelabitur iniquus? Ego prorsus quid dixerit me fateor ignorare. Suspiciones tamen hominum, quas uel audire uel legere potui, non tacebo. Quidam putant hoc de imperio dictum fuisse Romano. et propterea Paulum apostolum non id aperte scribere uoluisse. ne calumniam uidelicet incurreret, quod Romano imperio male optauerit, cum speraretur aeternum; ut hoc quod dixit: Iam enim mysterium iniquitatis operatur, Neronem uoluerit intellegi, cuius iam facta uelut Antichristi uidebantur. Unde nonnulli ipsum resurrecturum et futurum Antichristum suspicantur; alii uero nec oc
Abbreviated transcription (Latin):
ulli dubium ẽ eum de antixꝑo ita dix¬
isse. dieq udicii. hunc enĩ appellat diem
dñi non eẽ uenturũ. nisi ille prior. uen̾it
quẽ refugam uocat. utiq a dño deo Quod
si de omnibus impiis merito dici pot̃. quan¬
tomagis de isto: S in quo templo dei sit
sessurus incertum ẽ utrũ in illa ruina tẽ¬
pli qđ a salomone rege constructum est
de non nulli non ipsum pͥncipẽ s uniuer¬
sum quodammͦ corpus eius id ẽ ad eum ꝑ¬
tinentẽ hominũ multitudinẽ. simul cum
ipso suo pͥncipe. hoc loco intelligi anti¬
xꝑm uolunt. rectiusq putant etiã latine
dici sicut ingreco ẽ. ne intemplo dei s in
templũ dei sedeat. tanquã ipse sit templũ
dei quod ẽ eccłia. sicut dicimꝰ sedet in ami¬
cum id ẽ uelut amicus. uel siquid aliud isto
locutionis genere dici solet Quod autem
ait. et nunc quid detineat scitis id ẽ quid
sit in mora. quȩ causa sit dilationis eiꝰ. ut
reueletur in suo tempore scitis. qm scire

Expanded text:
ulli dubium est eum de antichristo ista dixisse diemque iudicii — hunc enim appellat diem domini — non esse uenturum, nisi ille prior uenerit, quem refugam uocat, utique a domino deo. quod si de omnibus impiis merito dici potest, quanto magis de isto! sed in quo templo dei sit sessurus incertum est; utrum in illa ruina templi, quod a Salomone rege constructum est, unde nonnulli non ipsum principem, sed uniuersum quodam modo corpus eius, id est ad eum pertinentem hominum multitudinem simul cum ipso suo principe hoc loco intellegi antichristum uolunt rectiusque putant etiam latine dici, sicut in graeco est, non: in templo dei, sed: in templum dei sedeat, tamquam ipse sit templum dei, quod est ecclesia; sicut dicimus: "sedet in amicum", id est uelut amicus, uel si quid aliud isto locutionis genere dici solet. quod autem ait: et nunc quid detineat scitis, id est quid sit in mora, quae causa sit dilationis eius, ut reueletur in suo tempore, scitis. quoniam scire
Abbreviated transcription (Latin):
empus constituit dñs ꝓmissis suis. & tẽpꝰ
eis quȩ ꝓmisit implendis:. Omissionũ tempꝰ
erat tempore ꝓphetarũ usq adiohannem
baptistam: Ab illo autẽ et deinceps usq
infinem: tempꝰ ẽ implendi quȩ ꝓmissa st̃:¬
Unicus itaq filius dei uenturus ad homines.
assumpturus hominẽ. et ꝑ id qđ sumpsit
futurus homo. moriturus. resurrecturus.
ascensurus incęlum. sessurus ad dexteram
patris. et impleturus ingentibꝰ que ꝓmisit.
et post impletionẽ ꝓmissorũ suorũ ingen¬
tibus etiã hoc impleturus ut ueniat. et qđ
erogauit exigat: discernat uasa irȩ. auasis
miscdiȩ: reddat impiis qđ minatus ẽ: iustis
qł pollicitus Hoc gͦ totum ꝓpħandũ fuit
p̃nuntiandũ fuit uenturũ: Commendan-

Expanded text:
m constituit Deus promissis suis, et tempus eis quae promisit implendis. Promissionum tempus erat tempore Prophetarum usque ad Joannem Baptistam: ab illo autem et deinceps usque ad finem, tempus est implendi quae promissa sUnicus itaque Filius Dei venturus ad homines, assumpturus hominem, et per id quod sumpsit futurus homo, moriturus, resurrecturus, ascensurus in coelum, sessurus ad dexteram Patris, et impleturus in gentibus quae promisit, et post impletionem promissorum suorum in gentibus etiam hoc impleturus ut veniat, et quod praerogavit exigat, discernat vasa irae a vasis misericordiae, reddat impiis quod minatus est, justis quod pollicitus est: hoc ergo totum prophetandum fuit, praenuntiandum fuit, venturum commend
Abbreviated transcription (Latin):
ne suo solatio contabescere. si abeius ali¬
enaretur animo. et omnino illa interire
discordia. non quidẽ carnis uictus concu¬
piscentia. quã nundũ senserat in resisten¬
te lege menbrorũ legi mentis suȩ. s ami-¬
cali quadã beniuolentia qua plerumq
fit ut offendatur ds. ne homo ex amico
fiat inimicus. qđ eum facere non debuisse.
diuinȩ sententiȩ iustus exitus indicauit:
Ergo alio modo quodã etiã iyse deceptꝰ.
ẽ. s dolo illo serpentino quo mulier seduc¬
ta ẽ. nullo modo illũ arbitror. potuisse se¬
duci: hanc autẽ seductionẽ ꝓpriȩ appel¬
lauit apłs. qua id quod suadebatur cum
falsum eẽt. uerũ putatũ ẽ. id ẽ quod d̾s
ideo lignũ illud tangere ꝓhibuerit. quod
sciebat eos si tetigissent uelut deos futuroᷤ
tanquã eis diuinitatẽ inuideret. qui homi
nes eos fecerat S etiã si uirũ ꝓpt̃ aliquam
mentis elationẽ. quȩ d̃m int̾norum scruta¬

Expanded text:
ne suo solacio contabescere, si ab eius aline suo solacio contabescere, si ab eius alienaretur animo, et omnino illa interire discordia, non quidem carnis uictus concupiscentia, quam nondum senserat in resistente lege membrorum legi mentis suae, sed amicali quadam beniuolentia, qua pleramqe fit, ut offendatur deus, ne homo ex amico fiat inimicus: quod eum facere non debuisse diuinae sententiae iustus exitus indicauit. Ergo alio modo quodam etiam ipse deceptus est; sed dolo illo serpentino, quo mulier seducta est, nullo modo illum arbitror potuisse seduci. hanc autem proprie seductionem appellauit apostolus, qua id, quod suadebatur, cum falsum esset, uerum putatum est, id est quod deus ideo lignum illud tangere prohibuerit, quod sciebat eos, si tetigissent, uelut deos futuros, tamquam eis diuinitatem inuideret, qui eos homines fecerat. sed etiam si uirum propter aliquam mentis . elationem, quae deum internorum scruta
Abbreviated transcription (Latin):
enim primus formatus ẽ. demde eua. et
adam non ẽ seductus. mulier autẽ seduc¬
ta in p̃uaricatione facta ẽ. id ẽ ut ꝑ illã
etiã uir p̃uaricaretur: Nlam et ipsum dic̃¬
p̃uaricatorẽ ubi ait. insimilitudinẽ pre¬
uaricationis adȩ qui ẽ forma futuri. se¬
ductum tamen negat: Nam et int̾rogatꝰ
non ait. mulier quã dedisti mͥ seduxit ie
et manducaui. s quia inquit mͥ dedit
de ligno et manducaui: Illa uero. serpeis
inquit seduxit me Ita salomon uir tan¬
tȩ sapientiȩ. nunquid nam credendum ẽ
quod insimulachrorũ cultu credidit esse.
aliquid utilitatis: S mulierũ ad hoc amori
malum trahenti resistere non ualuit. faci.¬
ens qd sciebat non eẽ faciendum. ne suas
quibꝰ deperibat atq defluebat mortiferas¬
contristaret delicias: Ita et adam postea¬
quã deligno ꝓhibito seducta mulier man¬
ducauit. eiq dedit ut simul ederent. nolũ¬
it eam contristare quã credebat posse si¬

Expanded text:
enim primus formatus est, deinde Eua. et enim primus formatus est, deinde Eua. et Adam non est seductus, mulier autem seducta in praeruaricatione facta est, id est ut per illam etiam uir ppraeuaricatorem ubi ait: in similitudine praeuaricationis Adae, qui est forma futuri; seductum tamen negat. nam et interrogatus non ait: "mulier, quam dedisti mecum, seduxit me et manducaui" sed: ipsa inquit, dedit mihi a ligno et manducaui. illa uero: serpens, inquit, seduxit me. ita Salomon, uir tantae sapientiae, numquidnam credendum est quod in simulacrorum cultu credidit esse aliquid utilitatis? sed mulierum amori ad hoc malum trahenti resistere non eualuit, faciens quod sciebat esse faciendum minime, ne suas quibus deperibat atqdelicias contristaret. ita et Adam, posteaquam de ligno prohibito seducta mulier manducauit eique dedit, ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat posse si
Abbreviated transcription (Latin):
i iam spiritalis erat adam quamius
mente non corpore. quomodo credere
potuit qd ꝑ serpentem dictum ẽ. ido dm̃
prohibusse ne fructu ligni illius uesce¬
rentur. quia sciebat eos si fecissent futuros
ut deos. propt̃ dinoscentiam boni et mali.
tanquã hoc tantũ boni creaturȩ suȩ cre¬
ador inuiderit: Hoc mirũ. si homo spiri¬
tali mente preditus credere potuisset:
An quia hoc credere ipse non posset. ꝓp¬
terea mulier addita ẽ. quȩ parui intellec¬
tus eẽt. et ad huc fortasse scđm sensũ car¬
ei apłs non tribuit unaginẽ dei: Sic enĩ
ait: Uir quidem non debet uelare caput
cum sit imago et gła dei. mulier autem
gła uiri ẽ. non quod mens feminȩ eandẽ
imaginẽ capere non possit. cum in illa
gr̃a nos dicat nec masculũ eẽ nec feminã.
s quod fortassis illa hoc nundũ ꝑceperat
quod fit in agnitione dei. et uiro regente
ac dispensante paulatim fuerat p̃ceptura
Neq enim frustra et illud apłs ait: Adam

Expanded text:
i iam spiritalis erat Adam, quamuis mente, non corpore, quomodo credere potuerit, quod per serpentem dictum est, ideo deum prohibuisse, ne fructu ligni illius uescerentur, quia sciebat eos, si fecissent, futuros ut deos propter dinoscentiam boni et mali, tamquam hoc tantum bonum creaturae suae creator inuiderit . hoc mirum si homo spiritali mente praeditus credere potuisset. an quia hoc credere ipse non posset, propterea mulier addita est, quae parui intellectus esset et adhuc fortasse secundum sensum cars non tribuit imaginem dei? sic enim ait: uir quidem non debet uelare caput, cum sit imago et gloria dei; mulier autem gloria uiri est, non quo mens feminae eandem imaginem capere non possit, cum in illa gratia nos dicat nec masculum esse nec feminam, sed quod fortassis illa hoc nondum perceperat, quod fit in agnitione dei et uiro regente ac dispensante paulatim fuerat perceptura neque enim frustra et illud, quod apostolus ait: Adam
Abbreviated transcription (Latin):
psa penitentia quando digna causa ẽ
scđm morẽ ȩccłiȩ cur agatur. plerunq in¬
firmitate non agitur. quia et pudor. timor
ẽ displicendi. dum plus delectat hominum
ex istimatio. quã iusticia qua se quisq hu¬
miliat penitendo Unde non solum cũ agit᷑
penitentia. uerũ etiã ut agatur di miseri¬
cordia necessaria ẽ: Alioquin non diceret
apłs dequibusdã. ne forte det illis ds pe-¬
nitentiam: E ut petrus amare fleret. pre¬
misit ȩuangelista et ait: Respex̃ eum dñs¬

Expanded text:
psa poenitentia, quando digna causa est secundum morem Ecclesiae cur agatur, plerumque infirmitate non agitur; quia et pudor timor est displicendi, dum plus delectat hominum existimatio, quam justitia qua se quisque humiliat poenitendo. Unde non solum cum agitur poenitentia, verum etiam ut agatur, Dei misericordia necessaria est. Alioquin non diceret Apostolus de quibusdam: Ne forte det illis Deus poenitentiam . Et ut Petrus amare fleret, praemisit evangelista, et ait: Respexit eum D
Abbreviated transcription (Latin):
trinas ꝓfitent᷑ erroris: Non enĩ uel ab¬
scondunt imꝑiciã suã. s ꝓsumma ꝑicia
proferunt in lucẽ. et iactantia sermo¬
nis ostentant: Nulla porro falsa doctrina
ẽ. quȩ ñ aliqua uera int̾misceat Uera gͦ
falsis in ordinate ꝑmixta. in una dispu¬
tatione uel narratione hominis tanquã
inuniꝰ corporis colore apparentia: signi¬
ficant lepram. tanquã ueris falsisq colorũ
locis humana corpora uariantẽ atq ma-¬
culantẽ: Hi autẽ tam uitandi sunt eccłiȩ
ut si fieri pot̾ longius remoti. magno cla¬
more.xꝑm int̃pellent: Sicut isti decem
steterunt alonge et leuauerunt uocẽ di¬
centes: Iħu p̃ceptor miserere nr̃i: Nlam
et qd preceptorẽ uocant. quo nomine
nescio utrũ quis quã dñm̃ int̾pellauerit
pro medicina corporali. satis pitto signi¬
ficare. lepr̃a falsam ẽẽ doctrinã quã bo¬

Expanded text:
trinas proferentes. Non enim vel abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostentant. Nulla prorsus falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permixta in una disputatione vel narratione hominis tanquam in unius corporis colore apparentia significant lepram tanquam veris falsisque colorum locis humana corpora variantem atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut si fieri potest longius remoti, magno clamore Christum interpellent, sicut isti decem steterunt a longe, et levaverunt vocem, dicentes: Jesu praeceptor, miserere nostri. Nam et quod praeceptorem vocant, quo nomine nescio, utrum quisquam Dominum interpellaverit pro medicina corporali, satis puto significare lepram falsam esse doctrinam, quam bo
Abbreviated transcription (Latin):
furoris atq in saniȩ qua ꝑtrahebat xꝑla¬
nos ad necem. qui minister erat furoris ui¬
deorum. siue in lapidatione scĩ martyris
stephani. siue in cȩteris ex hibendis & ad¬
ducendis ad pęnam. ut nemo de se despe¬
ret qui fuerit magnis peccatis inuolut̃
et magnis sceleribus irretitus. quasi
ueniã non sit accepturus. si conuersus
ẽ ille ex ꝑsecutore p̃dicator et doctor.
gentiũ: fũi primo inquit blasphemus
et ꝑsecutor. et in iuriosus. s miscđiam

Expanded text:
furoris atque insaniae qua pertrahebat Christianos ad necem, qui minister erat furoris Judaeorum, sive in lapidatione sancti martyris Stephani, sive in caeteris exhibendis et adducendis ad poenam; ut nemo de se desperet, qui fuerit magnis peccatis involutus, et magnis sceleribus irretitus, quasi veniam non sit accepturus, si conversus est ille ex persecutore praedicator et doctor Gentium. « Fui primo, inquit, blasphemus et persecutor et injuriosus: sed ideo m
Abbreviated transcription (Latin):
Si poss emus aliter ꝑuenire ad xp̃m . Uiii.
id ẽ ad uitam ęternam: quis uellet morie
Naturam quippe nr̃am id est consortium qd̾¬
dam animȩ et corporis. et quandam in his
duobus familiaritatem congluttinationis
atq compaginis exponens quodam loco apłs:
ait habere nos domum non manufactam
ratam nobis: qua induendi sumus in fine cũ
resurrexerimus a mortius et ait In quono
lumus expoliari. sed suꝑuestiri: ut absorbeat᷑
mortale auita Si fieri posset sic uellemus fie¬
ri immortales: ut iam ueniret ipsa immorta
le hoc nr̃m auita absorberet᷑: non post mor-¬
tem corpus poneret᷑. ut infine iterum recipe¬
retur Quauis ergo amalis ad bona transea-
mus: tamen ipse transitus aliquantulum
amarus: et habet fel quod dederunt dño
in passione iudei habet acre quiddam tole¬
randum: quo ostenduntur qui eũ aceto po¬

Expanded text:
si possemus aliter pervenire ad Christum, id est ad vitam aeternam, quis vellet mori? Naturam quippe nostram, id est consortium quoddam animae et corporis, et quamdam in his duobus familiaritatem conglutinationis atque compaginis exponens quodam loco Apostolus, ait habere nos domum non manufactam, ratam nobis, qua induendi sumus in fine, cum reslumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita, si fieri potest; sic vellemus fieri immortales ut jam veniret ipsa immortalle hoc nostrum absorberetur, non per mortem corpus puniretur, ut in fine iterum reciperetur. Quamvis ergo a mamus, tamen ipse transitus aliquantum amarus est, et habet fel, quod dederunt Domino in passione Judaei. Habet etiam quiddam tolerandum, quo ostenduntur, qui eum aceto po
Abbreviated transcription (Latin):
gła tua nundũ apparet S si alta radix ẽ ca¬
ritatis tuȩ sicut multarũ arborũ ꝑhyemen.
transit frigus. uenit estas. id ẽ. iudiciĩ dies.
tunc arescet uiror fęni. tunc apparebit ar-¬
borũ gła: Mortui enĩ estis. ait apłs: Quomͦ
uident᷑ arbores ꝑhyemem quasi aridȩ. quasi
mortuȩ: Ergo quȩ spes: Si mortui sumus. in
caritas nr̃a Euita ur̃a in quit abscondita ẽ
cum xꝑo indeo Quando arescet qui sic ha¬
dignitas foliorũ. et ubertas fructuum locũ¬
pletatur: Quando hoc erit: Audi qł sequi¬
tur Cum xꝑc apparuerit iuta ur̃ã. tunc et

Expanded text:
a tua nondum apparet: sed si alta radix est charitatis tuae, sicut multarum arborum per hiemem, transit frigus, veniet aestas, id est judicii dies: tunc arescet viror foeni, tunc apparebit arborum gloria. Mortui enim estis, ait Apostolus: quomodo videntur arbores per hiemem, quasi aridae, quasi mortuae. Ervita vestra, inquit, abscondita est cum Christo in Deo. Quando arescit qui sic hadignitas foliorum, et ubertas fructuum locupletat? quando hoc erit? Audi quod sequitur: Cum Christus apparuerit, vita vestra, tunc et