comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agamus. Qntũ u̾o abscond̾e.
non adu̾sus eiꝰ consiliũ inmu¬
remꝰ. S hoc quoq nob̾ salub̾¬
rimũ ẽẽ credamus. tu aut̃ qͥs¬
qͥs inimicus eiꝰ gr̃e sit int̾roga ᷤ.
ip̃e quid dicis. bñ ꝙ te non ne¬
gas ẽẽ xpĩanũ. ⁊ catholicum
iactas. si gꝰ confit̾is donum dĩ
ẽẽ ꝑseuerare in bono usq in
finem. cur hoc donũ illi acci¬
pient. illi nõ accipient. puco
ꝙ mecũ ꝑit̾ uescis. et ambo
hic inscrutabilia iuditia dei
penetͣre nõ possumꝰ. aut si ad
uberũ arbitͥum hominis qd̾¬
ꝑtin̾e dicis ut ꝑseueret in bono
quisq. uł non ꝑseueret. nõ d̾o
donante sic ꝑseuerans. s hũa¬
na uoluntate fatiente. qui mo¬
uturꝰ es contͣ u̾ba dicentis. Ro¬
gaui ꝓ te petre ne deficiat fideꝰ
tua. an audebis dic̾e ⁊̃ rogante
xp̃o ne defic̾et fides pet̾. defectu¬
ram fuisse. si petrus eam defic̾e
uoluiss. hoc ẽ si eam usq in fi¬
nẽ ꝑseuerare noluisset quasi ali¬
ud petrus ullo modo uellet qmͣ

Expanded text:
agamus: quantum vero abscondere, non adversus ejus consilium murmuremus, sed hoc quoque nobis saluberrimum esse credamus. Tu autem quisquis inimicus ejus gratiae sic interrogas, ipse quid dicis? Bene, quod te non negas esse christianum, et catholicum jactas. Si ergo confiteris, donum Dei esse perseverare in bono usque in finem; cur hoc donum ille accipiat, ille non accipiat, puto quod mecum pariter nescis, et ambo hic inscrutabilia judicia Dei penetrare non possumus. Aut si ad liberum arbitrium hominis, qpertinere dicis ut perseveret in bono quisque, vel non perseveret, non Deo donante si perseveret, sed humana voluntate faciente; quid moliturus es contra verba dicentis, Rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua ? An audebis dicere etiam rogante Christo ne deficeret fides Petri, defecturam fuisse si Petrus eam deficere voluisset, hoc est, si eam usque in finem perseverare noluisset? quasi aliud Petrus ullo modo vellet, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ acceptõ ꝑsonarũ. nec tͥbuunt᷑
ista m̾itis uolinitatũ. sicut sut
celeritates. iupes. bone ualitu¬
dmes. et pulctudines corꝑm. in¬
genia mirabilia. et multarũ arti¬
un capaces. nature meñtiũ. uł q̃
accidunt extrinsecus. nt et opu¬
lentia. nobilitas. honores. ⁊ c̾t̾a
ĩ baptismate ꝑuulorũ ꝙ ulłs
istorũ põt dr̃e sicut illa ad reg¬
num di nõ ꝑtin̾e. cũ illi ꝑuulo
det᷑ illi nõ sic detͣ. cũ sit utrũ
in p̾tate dei. et sine illo sacra¬
mento nemo intret in regno d̾i.
Ut ħ gͦ taceam uł relinqm. il¬
ios ip̃os intueam̾ de qͥb agit᷑.
moriunt᷑. Respondeant si pos¬
sut. cur illos deus cũ fidelit̾
et pie uiu̾ent. si tũc de uite hꝰ¬

Expanded text:
buuntur ista meritis voluntatum, sicut sunt celeritates, vires, bonae valetudines, et pulchritudines corporum, ingenia mirabilia, et multarum artium capaces naturae mentium; vel quae accedunt extrinsecus, ut est opulentia, nobilitas, honores, et cain Baptismate parvulorum quod nullus istorum potest dicere, sicut illa, ad regnum Dei non pertinere, cur illi parvulo detur, illi non detur; cum sit utrumque in potestate Dei, et sine illo Sacramento nemo intret in regnum Dei: ut ergo haec taceam vel relinquam, illos ipsos intueantur de quibus agitur. moriuntur. Respondeant, si possunt, cur illos Deus, cum fideliter et pie viverent, non tunc de vitae h
Abbreviated transcription (Latin):
dam deus quos regñauit in xp̃o
qͥb fidem spẽ dilc̃onẽ dedit. nõ
dat ꝑseu̾antiam. cũ filiis aliens
scelera tanta dimactat. atq imꝑti
miret᷑. quis hoc uehementissime
stupeat. s etiam illud non minꝰ
mirũ ẽ. ⁊ tam̃ u̾m atq ita ma¬
infestum ut nec ip̃i inimici gre
d̾i quõ id negent ualeant inue¬
nire. ꝙ filios quodam amicorũ
suorũ. hoc ẽ regñatorũ bonorũ q
fideliũ. sñ baptismo hinc ꝑuulo ᷤ
suo in qd̃ ꝑentes miccit illorũ.
et quodam filios inimicorũ suo¬
rũ facit in manus xp̃ianorũ ue¬
nire. ⁊ ꝑ ħ lauacrum intͦonci
in regnum a quo eorũ ꝑentes
aliem sunt. Cũ et illis et̃ istiꝰ
bonũ m̾itũ nullũ sit. paruulis
ex eorũ ꝓpͥa uoluntate c̾re iudi¬
cia d̾i hec qm̃ iusta et alta sũt
nec uituꝑari possunt. nͨ penet᷑¬
ri. in hiis ẽ et illud de ꝑseu̾an¬
tia dẽ qua nunc disputamꝰ. de
utͥsq igit᷑ exclam amus. O al¬
citudo diuitiarũ sapĩe et scĩe

Expanded text:
eus, quos regeneravit in Christo, quibus fidem, spem, dilectionem dedit, non dat perseverantiam, cum filiis alienis scelera tanta dimittat, atque impermiretur? quis hoc non vehementissime stupeat? Sed etiam illud non minus mirum est, et tamen verum atque ita manifestum, ut nec ipsi inimici gratiae Dei, quomodo id negent valeant invenire, quod filios quosdam amicorum suorum, hoc est regeneratorum, bonorufidelium, sine baptismo hic paruulos suo in quod parentes mittit illorum, et quosdam filios inimicorum suorum facit in manus Christianorum venire, et per hoc lavacrum introducit in regnum, a quo eorum parentes alieni sunt; cum et illis malum, et istis bonum meritum nullum sit parvulis, ex eorum propria voluntate. Certe hic judicia Dei, quoniam justa et alta sunt, nec vituperari possunt, nec penetrari. In his est et illud de perseverantia, de qua nunc disputamus. De utrisque ergo exclamemus, O altitudo divitiarum sapientiae et scie
Abbreviated transcription (Latin):
ita stare. ut p̃scierit ẽẽ casutos.¬
hic si a me querat. tur eis dtꝰ
ꝑseu̾antiam nõ ded̾it quib
nẽ dedit. me ignorante respon¬
deo. Non enim arrogant̾ respõ¬
d sed agnoscens modulũ meũ.
tudo diuitiarũ. sapĩe et scien¬
tie dei qmͣ inscutabilia sunt u¬
dicia eius ⁊ in uestigabiles me
eius. qnͣtũ itaq uobis indicia

Expanded text:
ita stare, ut praescierit esse casuita stare, ut praescierit esse casuHic si a me quaeratur, cur eis Deus perseverantiam non dederit, qui onem dedit, me ignorare respondeo. Non enim arroganter, sed agnoscens modulum meum, tudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae eju
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑat᷑ ꝓfecto. at omĩno nõ defi¬
cit. aut si qui sunt quorũ de¬
ficit reꝑeat᷑. anceqmͣ uita ista fi¬
niat᷑. et̃ deleta que int̾curerat
iniquitate. usq in finẽ ꝑsen̾an¬
tia deputatur. Qui u̾o ꝑsen̾a¬
tiͣ non sunt. ac sic fide xp̃iana
et cõu̾sione lapsim sunt. ut
tales eos uite huiꝰ finis inueni¬
at. ꝓcul dubio nec illo cempo¬
re quo bñ pieq uiuũt in istorã
nũo computandi sunt. Non e¬
nim sunt a massa illa ꝑditõ¬
nis p̃scientia d̾i. et p̃desfinatõ¬
ne discreti. et id̾o. nec scd̾m
ꝓpositũ uocati. ac ꝑ hoc pec elõ
s in eis uocati dẽ quib dictũ
ẽ. multi uocati. nõ in eis de
quib dcim̃ ẽ. pauci uero electi.
et taisi qui eos negat elcõs cũ
credant et baptirent᷑. ⁊ scd̾m
deũ uiuant plane dicunt᷑ elec¬
ti a nescientib quid futiͣ sint.
nõ ab illo qui eos nouit non
hr̃e ꝑsenantiã q̃ ad beatam ui¬
tam ꝑducit elecbos. Scit qr illo ᷤᷤ

Expanded text:
ofecto aut omnino non deficit, aut si qui sunt quorum deficit, reparatur antequam vita ista finiatur, et deleta quae intercurrerat iniquitate, usque in finem perseverantia deputatur. Qui vero perseveraturi non sunt, ac sic a fide christiana et conversatione lapsuri sunt, ut tales eos vitae hujus finis inveniat; procul dubio nec illo tempore, quo bene pieque vivunt, in istorum numero computandi sunt. Non enim sunt a massa illa perditionis praescientia Dei et praedestinatione discreti; et ideo nec secundum propositum vocati, ac per hoc nec electi: sed in eis vocati, de quibus dictum est, Multi vocati; non in eis de quibus dictum est, pauci vero electi. Et tamen quis neget eos electos, cum credunt, et baptizantur, et secundum Deum vivunt? Plane dicuntur electi a nescientibus quid futuri sint, non ab illo qui eos novit non habere perseverantiam quae ad beatam vitam perducit electos, scitque illos
Abbreviated transcription (Latin):
unti om̃ib ex imo in condemp¬
Suẽ. diserunt᷑ aut̃ non m̾itis
suis s ꝑ gram mediatoris. hoc ẽ ĩ
sanguẽ scdi adam istificati gra¬
tis. itaq cũ audimꝰ. quis enim te
discetuit. quid aut̃ hẽs ꝙ non
accepisti. si aut̃ et accepisti: qͥd
głaris qͣi nõ acceꝑis : ab illa ꝑdi

Expanded text:
untibus omnibus ex uno in condemnuntibus omnibus ex uno in condemnationem. Discernuntur autem non meritis suis; sed per gratiam Mediatoris; hoc est, in sanguine secundi Adam justificati gratis. Itaque cum audimus, Quis enim te discernit? Quid autem habes quod non accepisti? Si autem et accepisti; quid g
Abbreviated transcription (Latin):
excusatõne a iusta dampnarõe
se lib̾abunt. si enĩ sicut u̾itas lo¬
quit᷑ nemo ub̾at᷑ a dampnatio¬
nõ se lib̾abunt qui potu̾int di¬
cere non se audisse ewangłin xͥ
nus se uib̾abunt qui dicti sunt
ꝑseu̾antiam nõ accepunꝰ. iustior
enim udet᷑ excusatio dicentiũ
nõ accepimꝰ audientiã. qmͣ dicẽ¬
qm̃ pͤ dici hõi in eo ꝙ audieras ⁊
cenueras. in eo ꝑseuerares si uelle.
nlło aut̃ dici põt id̾ qd̾ nõ au¬
dieras crederes si uelles: ac ꝑ ħ
et qui eo auditu ĩ meliꝰ cõmuta¬
ti ꝑseu̾antiam non acceperũt.
et qui ewangłio audico ueni¬
uoluerunt. qm̃ ip̃e dixit. nemo
nenit ad me nisi pr̃emens ei da¬
tũ fu̾it a pr̃e med. et qui ꝑ eta¬
tem ꝓuulam nec cred̾e uolue¬
runt. s ab originali noxa solo pos¬
sent lauacro regn̾atõnis ab solui.
quo tñ nõ accepto mortui ꝑier̃t
nonsixit ab illa sꝑsione discre
t ͣ constat ẽẽ dampnatam e¬

Expanded text:
excusatione a justa damnatione excusatione a justa damnatione se liberabunt. Si enim, sicut veritas loquitur, nemo liberatur a damnationon se liberabunt qui potuerunt dicere non se audisse Evangelium Cnus se liberabunt, qui dicturi sunt, perseverantiam non accepimus. Justior enim videtur excusatio dicentium, non accepimus audientiam, quam dicen dici, Homo, in eo quod audieras et tenueras, in eo perseverares si velles; nullo modo autem dici potest, Id quod non audieras, crederes si velles. 12. Ac et qui eo audito in melius commutati perseverantiam non acceperunt, et qui Evangelio audito veniniam ipse dixit; Nemo venit ad me, nisi ei datum fuerit a Patre meo , et qui per aetatem parvulam nec credere potuerunt, sed ab originali noxa solo possent lavacro regenerationis absolvi, quo tamen non accepto mortui perierunt; non sunt ab illa conspersione discreti, quam constat esse damnatam, e
Abbreviated transcription (Latin):
nis accepit. Hoc aut̃ aplicum tes¬
timoniñ cam magnum est ut
la origniali dãpnatõne. uta diui¬
ne gr̃e largitate disereti sunt. nõ
credunt. ⁊ in fide que ꝑ dilcõ¬
nem oꝑat᷑. usq in finem ꝑseue¬
rant. ⁊ siqñ exhorbitant. cortep¬
ti emendant᷑. et quidã eorũ. et si
ab hominib nõ corripiant in
uiam qmͣ relinquerant redeñt.
et nõ ulłi accepta grã in qual¬

Expanded text:
ris accepit. Hoc amem apostolicum testimonium tam magnum est, utla originali damnatione ista divinae gratiae largitate discreti sunt, non credunt; et in fide quae per dilectionem operatur , usque in finem perseverant; et si quando exorbitant, correpti emendantur, et quidam eorum etsi ab hominibus non corripiantur, in viam quam reliquerant redeunt; et nonnulli accepta gratia, in qual
Abbreviated transcription (Latin):
uit et p̃destinauit conformes
ymaginis filii sui ut sit ip̃e pͥ¬
mogenitꝰ ĩ multis fr̃ĩb. acq hiiᷤ
p̃missis subdidit. quos aut̃ p̃¬
destinauit illos et uocauit . eo ᷤ
itaq nult inclłigi quos scd̾m
ꝓpositũ nocanit. ne putentur ĩ
eis eẽ aliqui nocati et non esec¬
ei uocati pauci elc̃i. Q cũq .n.¬
elcĩ sine dubio et nocati. non
aut̃ qͥcũq uocati. conseqñt̾ e¬
lecti. Illi u̾o electi ut sepe dcm̃
p̃destinati atq p̃sciti. horũ si
quisꝙͣ ꝑierit fallit̾ dens. s ne¬
mo eorũ perit. q nõ fallit᷑
dens. horũ si quis qm ꝑit. uitio

Expanded text:
et praedestinavit conformes imaginis Filii sui, ut sit ipse primogenitus in multis fratribus; atque his praemissis subdidit, Quos autem praedestinavit, illos et vocavit. Eos itaque vult intelligi, quos secundum propositum vocavit; ne putentur in eis esse aliqui vocati et non elecMulti vocati, pauci electi. Qelecti, sine dubio etiam vocati: non autem quicunque vocati, consequenter electi. Illi ergo electi, ut saepe dictum praedestinati atque praesciti. Horum si quisquam perit, fallitur Deus; sed nemo eorum perit, quia non fallitur Deus. Horum si
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cipit apłs dicens. Oma urã cũ
caritate fiant. corripit dicens.
Iam quid omĩo delictũ ẽ. q iu¬
dicia hẽtis uobiscũ. quare enĩ ñ
mag̃ iniquitatẽ patimini. qr̃
nõ potiꝰ frandam̃: S nos unqͥ¬
sarem facitis. et fraud atis. et ħ
in frẽs. an nescitis q miꝰti regnũ
d̾i nõ possidebunt. Audiamus
et orantem: Uos aut̃ inqͥt dñs
multiplicet. et hũndare faciat
in caritate in muicem et in õs.
p̃cipit ut ħeat᷑ carnas. cormpit
q nõ hẽt᷑ caritas. orat ut hũ¬
det cautas. O homo in p̃ceptõe
cognosce: quid debeas hr̃e. In cor¬
rept̃õne cognosce: tuo te intio
non hr̃e. In orõne cognosce: m̃a
meo uitio nõ hec᷑ qd̾ nõ accepͤ
ab illo a quo nͥ detur nõ ẽ oĩo
aliud. nñi tale ac tantũ mimꝰ
hẽat᷑: patimini me paululũ fͣ¬
rͤtum ẽ cor cũ deo. s adu̾sus eoᷤ
qui t̾rena sapiut. uł adn̾sus¬

Expanded text:
Praecipit Apostolus dicens, Omnia vestra cum Praecipit Apostolus dicens, Omnia vestra cum charitate fiant . Corripit dicens, Jam quidem omnino delictum est iia habetis vobiscum. Quare enim non magis iniquitatem patimini? quare non potius fraudamini? Sed vos iniquitatem facitis, et fraudatis, et hoc fratres. An nescitis quia injusti regnum Dei non possidebunt ? Audiamus et orantem: Vos autem, inquit, Dominus multiplicet, et abundare faciat in charitate in invicem et in omnes . Praecipit, ut habeatur charitas: corripit, quia non habetur charitas: orat, ut abundet charitas. O homo, in praeceptione cognosce quid debeas habere; in correptione cognosce tuo te vitio non habere; in oratione cognosce unde meo vitio non habetur, quod non accepi ab illo, a quo nisi detur, non est omnino alius unde tale ac tantum munus habeatur? » Patimini me paululum, frrectum est cor cum Deo, sed adversus eos qui terrena sapiunt, vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
cipit᷑ ut declineraus a malo et̾
faciamꝰ bonũ. si ħ nos nõ agumꝰ.
s id uelle et oꝑari deus oꝑat᷑ in
nob̾. s potiꝰ intelligant si filii d̾i
sunt. spñ d̾i sẽ agi si qͥd agendũ ẽ
agant. et cum eg̾int. illi a quo
agunt᷑ grãs agunt. agunt̾ enĩ
ut agant. nõ ut ip̃i nicħ agãt.
et ad hoc eis ostenditur quid ag̾e
debeant. ut qñ id agũt sicut a¬
iticie. suquitatem qmͣ dedit doꝰ
ut t̾ra eiꝰ daret fructũ suũ. acce¬
pisse se gaudeant. Qñ aut̃ nõ
agunt. siue om̃ino nõ faciendo
sine non ex caritate faciendo. o¬
rent. ut ꝙ nõdũ hũc accipiant.
Quid enĩ hẽbunt ꝙ nõ accepti᷑
sꝰ in quiunt p̃cipiant cm̃modo
nob̾ quid facere debeamꝰ qui no¬
bis p̃sunt. et ut faciamꝰ orent ꝓ
nob̾. nõ aut̃ nos corripiant et
arguant. si non fec̾imus. mimo
om̃a fiant. qñ doctores ecc̃arũ
apłi. omĩa faciebant. et p̃cipie¬
bant q̃ fiebant. ⁊ cornpiebant
si ñ fieret. et orabant ut fierz.

Expanded text:
a malo et faciamus bonum, si hoc nos non agimus, sed id velle et operari Deus operatur in nobis » ? Sed potius intelligant, si filii Dei sunt, spiritu Dei se agi , ut quod agendum est agant; et cum egerint, illi a quo agunt gratias agant. Aguntur enim ut agant, non ut ipsi nihil agant; et ad hoc eis ostenditur quid agere debeant, ut quando id agunt sicut aitiae, suavitatem quam dedit Dominus, ut terra eorum daret fructum suum , accepisse se gaudeant. Quando autem non agunt, sive omnino non faciendo, sive non ex charitate faciendo; orent, ut quod nondum habent accipiant. Quid enim habebunt, quod non accepturi  inquiunt, « praecipiant tantummodo nobis quid facere debeamus qui nobis praesunt, et ut faciamus orent pro nobis: non autem nos corripiant et arguant, si non fecerimus. » Imo omnia fiant: quoniam doctores Ecclesiarum Apostoli omnia faciebant, et praecipiebant quae fierent, et corripiebant si non fierent, et orabant ut fierent.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ iniustus non est. Redd
ergo mala ꝓ mał. penam ꝓ
imusticia. ⁊ reddet bona pro
brum istum. et si intelligitis
deo grãs agite. Uͥ aut̃ nõ intł¬
litis. orate ut incelligatis. da¬
bit enim uobis dñs intellec¬
tum. Mementote scͥptũ ẽẽ. Si
quis ur̃m indiget sapientia.
postulet a deo qui dat om̃ib̾
affluent̾. et nõ imꝓperat. et¬

Expanded text:
quoniam injustus non est. Reddet quoniam injustus non est. Reddet ergo mala pro malis, poenam pro injustitia; et reddet bona pro brum istum, et si intelligitis, Deo gratias agite: ubi autem non intelligitis, orate ut intelligatis: dabit enim vobis Dominus intellectum. Mementote scriptum esse: Si quis vestrum indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter et non impr
Abbreviated transcription (Latin):
obdurat. in eo quem sediici ꝑm̾¬
tt. ⁊ obdurari mala eiꝰ m̾ita.
c̾dite. In eo u̾o cuiꝰ mise̾tur gra¬
tiam diͦ nõ reddentis mala ꝓ
mał. s bona ꝓ malis. Fidelit̾
et indubitant᷑ agnoscire. nec io
auferatis a pharaone lib̾m arbi¬
tum q mustis iocis dicit deuꝰ.
Ego idurami pharaonẽ. uł in¬
duraui. uł indurabo cor phara¬
ouis. nõ .n. pp̃ea ip̃e pharao nõ¬
induranit cor sum̃. Nam et ħ
de illo legit᷑ qñ ablata est ab
egyptiis cinoinia dicente sc̾ptã
et ingͣuauit pharao cor suũ ĩ
isto ip̃e. ⁊ noluit dimct̾e po¬
płm. ac ꝑ hoc deus indurauit
ꝑiꝰtum iuditiũ. ⁊ ip̃e pharao ꝑ
lib̾m arbitͥum. Sti gͦ estote q
nõ erit mans labor ur̃. si in
bono ꝓposito ꝑficientes. ꝑ seu̾e¬
tis usq infinem. deus enuĩ qͥ
modo ilł quos lib̾at non red¬
dit scd̾m oꝑa eorũ. tũs peddet
unicuiq scd̾m oꝑa eiꝰ. Reddet
omnino deus et mala ꝓ ma¬

Expanded text:
obdurat; in eo quem seduci permiobdurat; in eo quem seduci permittit vel obdurari, mala ejus merita credite. In eo vero cujus miseretur, gratiam Dei non reddentis mala pro malis, sed bona pro malis fideliter et indubitanter agnoscite. Nec ideo auferatis a Pharaone liberum arbitrium, quia multis locis dicit Deus: Ego induravi Pharaonem, vel, Induravi aut indurabo cor Pharaonis; non enim propterea ipse Pharao nourauit cor suum. nam et hoc de illo legitur, quando ablata est ab Aegyptiis cynomyia dicente scriptura: et ingrauauit Pharao cor suum et in isto tempore, et noluit dimittere populum. ac per hoc et deus indurauit per iustum iudicium et ipse Pharao per liberum arbitrium. certi ergo estote, quia non erit inanis labor uester, si in bono proposito proficientes perseueretis usque in finem. deus enim, qui modo illis quos liberat non reddit secundum opera eorum, tunc reddet unicuique secundum opera eius. reddet omnino deus et mala pro ma
Abbreviated transcription (Latin):
num sensum. et ista duo re¬
spit et dicunt. nec ut o
nũ ostent᷑ orasse ꝓ petro ut
daret ei deus ꝑm̃am qͥna sene¬
gasse dñm fleuit: Quis homi¬
nũ paulũ d̾mis p̃ceptis ad fi¬
dem xp̃ianam ꝑtinentib erudi¬
uit. Cũ gͦ audiret᷑ p̃dicans ewnͣ¬
głm et dicens. Notũ enim no¬
geliratũ ẽ a me. qm̃ nõ ẽ scd̾m
hominem. n enm ego ab hoĩe
cepi illud. n didici. s ꝑ reuala¬
nobis molestus es ut abs te reci¬
piamus atq discamus ꝙ tu non
ab homine accepisti. neq didiciꝰ¬
ti: potens ẽ enĩ ille qͥ tͥ dedit sic
et nobis dare quo modo tͥ: por
eniam corripi se debere ap̃pẽitiꝰ
ripi corrig̾e̾. ⁊ ad dolorẽ salubrẽ
penitentie occultissima et poten¬
tissima medicine sue potestate
ꝑduc̾e̾. Et sicut non ẽ ab or̃one
cessand̾ ꝓ eis quos corrigi nolu¬
mꝰ. ⁊̃ si ulło hominũ orante ꝓ
petͦ dñs respexit eũ suũ flere p᷑¬

Expanded text:
um sensum et ista duo respuunt, et dicunt, Nec ut prnum ostenditur orasse pro Petro, ut daret ei Deus poenitentiam, qua se negasse Dominum flevit? Quis hominum Paulum divinis praeceptis ad fidem christianam pertinentibus erudivit? Cum ergo audiretur praedicans Evangelium, et dicens, Notum enim vogelizatum est a me, quia non est secundum hominem; neque enim ego ab homine accepi illud, neque didici, sed per revelanobis molestus es, ut abs te accipiamus atque discamus, quod tu non ab homine accepisti neque didicisti? Potens est ille qui tibi dedit, sic et nobis dare quomodo tibi. Porretiam corripi se debere a praepositripiente, corrigere, et ad dolorem salubrem poenitentiae occultissima et potentissima medicinae suae potestate perducere. Et sicut non est ab oratione cessandum pro eis quos corrigi volumus, etiam si nullo hominum orante pro Petro Dominus respexit eum, et
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ. quid aᵈ eis qͣm ꝑseu̾antiam
en bono tisq in finẽm de dĩ mi¬
sacõne ꝓnuttit. Itẽq ubi dicit
pleni in om̃i uoluntate di. Qͥd
dictũ ẽ de diabolo m u̾tate qͥd̾¬
nõ stedit. qr fuit ibi s nõ ꝑmã
sit. Nam utiq iti infide iam
stabat. nec altud oramus cũ
oramus ut qui stat. stet. nͥ ut

Expanded text:
u : quid aliud eis quam perseverantiam in bono usque in finem, de Dei miseratione promittit? Itemque ubi dicit, pleni in omni voluntate Dei : quid dictum est de diabolo, In veritate non stsit. Nam utique isti in fide jam stabant. Nec aliud oramus, cum oramus ut qui stat stet, nisi ut
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃ cũ dicat apłs oramus at̃
ad deum ne ꝙͥ faciatis mali.
ꝓculdubio ꝑseu̾antiã eis orat
ad deum. Neq enim uil ma¬
lũ facit quibonũ desit. ⁊a
quo decdinare deb. ielinat᷑ ad
malum nõ ꝑsenerans ĩ bono.
illo etiam ioco uͥ dicit. grãs ago

Expanded text:
de cum dicit Apostolus, Oramus autem ad Deum, ne quid faciatis mali ; procul dubio perseverantiam eis orat ad Deum. Neque enim nihil mali facit, qui bonum deserit, et a quo declinare debet, inclinatur in malum, non perseverans in bono. Illo etiam loco ubi dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
co cui caritas mest. q̃ sñ dubio
ex deo ẽ. et dat eam̃ pr̃ filiis su¬
is. hanc inqͥunt nõ accepimus.
Quid itaq corripim qiͣ nos eã
tͥo dare nolimꝰ. nec adtendunt
si nũdũ regñati sunt. pͥmã ẽẽ
causã cũ obingati sicit mobedi¬
entes deo. sibi debeant displic̾e
q fecit deus hominẽ rectũ ab in¬
itõ hũane c̾ature. et ñ ẽ inquitaᷤᷤ
apud deũ. ac ꝑ hoc pͥma pͣuitas
qua deo ñ obẽditur ab homĩe
ẽ. qui ex rectitudine in qua eñ
deus pͥmitꝰ fecit sua mala uo¬
luntate decidens pͣuus effc̃s ẽ.
an u̾o id̾o pͣuitas ista corripien¬

Expanded text:
eo cui charitas inest, quae sine dubio ex Deo est , et dat eam Pater filiis suis. « Hanc, » inquiunt, « non accepimus; quid itaque corripimur, quasi nos eam trio dare nolimus? » Nec attendunt, si nondum regenerati sunt, primam esse causam, cur objurgati quod sint inobedientes Deo, sfecit Deus hominem rectum ab initio humanae creaturae , et non est iniquitas apud Deum . Ac per hoc prima pravitas qua Deo non obeditur, ab homine est; quia ex rectitudine, in qua eum Deus primitus fecit, sua mala voluntate decidens, pravus effectus est. An vero ideo pravitas ista corripien
Abbreviated transcription (Latin):
uit. hanc qͥppe inspirationẽ bo¬
nemoluntatis. atq oꝑis poscebat
apłs eis quib dicebat. Oramus
ant̃ ad dñm ne quid faciatis ma¬
li. ut et nos ꝓbati appareamꝰ. s
ut uos ꝙ bonũ ẽ faciatis. Quis
hoc audiat. et nõ errigil atq
faceat᷑ adnõ deo nobis eẽ ut de¬
clinemꝰ a malo et faciamꝰ bonũ.
docemus. hortam. increpamꝰ. S
ait. oramus. ad dmni ne ꝙͥ fuci¬
atis mali. s ꝙ bonũ ẽ faciatis.
et tñ eciã loquebat᷑ eis. et facie¬
bat illa omĩa q̃ cõmemorani.
monebat. docebat. hortabatni
increpabat. sed sciebat ħ omĩa
non ualere. que plantando. et
rigando. faciebat in aꝑto. nͥ eũ
ꝓ slł exandiret orantem qͥ dat
ĩcrement̃ in occłto. qm̃ sicut id̾

Expanded text:
unt. Hanc quippe inspirationem bount. Hanc quippe inspirationem bonae voluntatis atque operis poscebat Apostolus eis, quibus dicebat, Oramus autem ad Deum, ne quid faciatis mali, non ut nos probati appareamus, sed ut vos quod bonum est faciatis . Quis hoc audiat, et non evigilet, atque fateatur a Domino Deo nobis esse, ut declinemus a malo, et faciamus bonum? docemus, hortamur, increpamus: sed ait, Oramus ad Deum, ne quid faciatis mali, sed quod bonum est faciatis. Et tamen etiam loquebatur eis, et faciebat illa omnia quae commemoravi; monebat, docebat, hortabatur, increpabat: sed sciebat haec omnia non valere, quae plantando et rigando faciebat in aperto, nisi eum pro illis exaudiret orantem, qui dat incrementum in occulto. Quoniam sicut idem
Abbreviated transcription (Latin):
ait ille. Et̃ dixi nũc cepi ħ est
mutatõ dext̾e̾ excelsi. lib̾m ta
arbitͥũ. trad mala et ad bonã
faciendũ confitendñ ẽ nos hñer
S in muala faciendo lib̾ ẽ quisq
u̾icie. suus q pec̃i. In bono aute̾
lib̾ ẽẽ nulł põt nͥ fu̾it᷑ sib̾atus ab
eo qui dixie. si uosttilius lbluie¬
rit cune u̾e lib̾i enitił. nec ita ut
cũ quisq fu̾it aipcc̃i dñacõne lib̾a¬
tus iam nõ indigeat sui sib̾atoris
auxilio. s ita potis ut ab illo
audiens. sine me nicħ pocestis fa¬
&̾. dicat ei et ip̃e. Aduitor mens
esto ne derelinquas me. hanc fidẽ
hii potins corrigendi lunt. quo
quidem ꝓpositio deo correctos ẽẽ
iam exussimo. qui eñ nõ incelli¬
homnies libant᷑ a malo. ⁊ sine
qua nullũ ꝓrsus sine cogitando.
sine uolendo. ⁊ amando. sie a¬
gendo faciunt bonũ. Non solũ
ut monstrañte ip̃a quid facien¬
dũ sit sciant. U̾m etiam ut p̃s¬
tante ip̃a faciant cũ dilcõe ꝙ sci¬

Expanded text:
ait ille: Et dixi: Nunc coepi. Haec est immutatio dexterae Excelsi . Liberum itaque arbitrium et ad malum et ad bonum faciendum certum est nos habere. Sed in malo faciendo liber est quisque justitiae, servusque peccati: in bono autem liber esse nullus potest, nisi fuerit liberatus ab eo qui dixit, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Nec ita ut, cum quisque fuerit a peccati dominatione liberatus, jam non indigeat sui liberatoris auxilio: sed ita potius, ut ab illo audiens, Sine me nihil potestis facere ; dicat ei et ipse, Adjutor meus esto, ne derelinquas me . Hanc fidemhi potius corrigendi sunt, quos quidem propitio Deo correctos esse jam existimo, qui eum non intellihomines liberantur a malo, et sine qua nullum prorsus sive cogitando, sive volendo et amando, sive agendo faciunt bonum: non solum ut monstrante ipsa quid faciendum sit sciant, verum etiam ut praestante ipsa faciant cum dilectione quod sci
Abbreviated transcription (Latin):
Qui gꝰ logitime lege utunt.
discunt in ea masũ et bonũ.
et nõ confedente ᷤ in uͥtũte sua
configint ad grãm. qua pres¬
tance declinent a malo. et fa¬
ciant bonũ. Quis aut̃ confu ⁊¬
git ad grãm nͥ cũ a dño gresr ͤ¬

Expanded text:
Qui ergo legitime lege utitur, Qui ergo legitime lege utitur, discit in ea malum et bonum, et non confidens in virtute sua confugit ad gratiam, qua praestante declinet a malo, et faciat bonum. Quis autem confugit ad gra
Abbreviated transcription (Latin):
Er̃ dilectissime. et qui si¬
inul seruitis deo. quas ꝑ frem̃
clorũ ⁊ eos qui cũ illo ad nos
uenerunt. misit caritas ur̃a. e¬
reoditam sinone cognoni. Qd̾
aut̃ subu̾sionem quorumdã ap̃
molitus ẽ inimicus deo misante.
et eiꝰ insidias in suorũ s̾uorum
ꝓuectũ mirabili bonitate u̾tente
ad hoc potuis nialuit ut nłñ ne ᷤᷤ¬
crũ destiuerent in peius. s nõ¬
ñ lł ̃stiuerent᷑ in meliꝰ. son ita
opus ẽ omĩa idautidem t̾tore q̃
sufficient̾ nobis et plane dispu
tamen semel lectũ millo modo
arbicremimi satis nob̾ innotesc̾e
potuisse. Si gͦ fiuctuosissimũ ha¬
bere nultis. nõ uos pigeat rele¬
gendo hr̃e notissimũ ut diligẽ.¬
tissime sciatis quib ⁊ qualibꝰ
quolibet soluendis acq sanã¬
dis. ñ ibi humana. s diuina
oecrat auetornas. ꝙ qua reced̾e
nõ debemꝰ sinolimꝰ ꝑuenire qͦ
tendimꝰ. Dñs aut̃ ip̃e nõ solum
ostendit nob̾ a quo malo decli
Littã occidi. sp̃c aut̃ ninificat.

Expanded text:
frater dilectissime, et qui simul servitis Deo, quas per fratrem Florum, et eos qui cum illo ad nos venerunt, misit Charitas vestra, ereddito sermone cognovi. Quod autem ad subversionem quorumdam apud vos molitus est inimicus, Deo miserante et ejus insidias in suorum servorum provectum mirabili bonitate vertente, ad hoc potius valuit, ut nulli vestrum destruerentur in pejus, sed nonnulli instruerentur in melius. Non itaque opus est omnia identidem retractare, quae sufficienter vobis pleno libro disputtamen semel lectum nullo modo arbitremini satis vobis innotescere potuisse. Si ergo eum fructuosissimum habere vultis, non vos pigeat relegendo habere notissimum, ut diligentissime sciatis quibus et qualibus quaestionibus solvendis atque sanandis, non ibi humana, sed divina occurrat auctoritas, a qua recedere non debemus, si volumus pervenire quo tendimus. 2. Dominus autem ipse non solum ostendit nobis, a quo malo declinLittera occidit, spiritus autem vivificat .
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aꝙ maliis es. et maiꝰ uitium
corrppi nolle q malus es. Qua¬
si lau̾danda uł indiffe̾nt̾ hñda
sunt uitia. Ut neq landñtur.
agat timor correpti hominis.
uł pudor. uł dolor. aut aliud
agant cum salubͥt̾ stimulant
nͣ ut roget᷑ bonus ut ex mał
qui cormput: bonos faciant
qui laudent᷑. ꝙ enĩ nult ꝓ se
fieri. qui coripi nõ uult. et
dicir. oia potius ꝓ me. id̃o cor¬
ripiendus ẽ. ut faciat et iam
ip̃e ꝓ se. Dolor quippe ille qͦ
sibi displicet qñ sentit cortep¬
rõnis aculeũ. excitat cum ĩ
maioris coronis affcm. ut d̾o
misante increnco carisatis ad¬
rutus. desinat agete putenda
et dolenda. ⁊ agat laudan¬
da atq gratanda. ħ ẽ correp¬
rõnis utilitas. q̃ nunc maior
nũc iinor ꝓ pc̃orũ diu̾sitate
salub̾t᷑ ad hibet᷑. et tũc ẽ sa¬
iubris. qñ suꝑnꝰ medicus respi
cit ut pcc̃i sui ꝙ̃q peniteat.
et quis hoc dat uͥ qui respex̃
apłm petrũ negantem et fec̃¬

Expanded text:
est quod malus es, et majus vitium est quod malus es, et majus vitium corripi nolle quia malus es: quasi laudanda vel indifferenter habenda sint vitia, ut neque laudentur agat timor correpti hominis, vel pudor, vel dolor; aut aliud agat, cum salubriter stimulat, nisi ut rogetur bonus, et ex malis qui corripiuntur, bonos faciat qui laudentur. Quod enim vult pro se fieri qui corripi non vult, et dicit, Ora potius pro me; ideo corripiendus est, ut faciat etiam ipse pro se. Dolor quippe ille, quo sibi displicet, quando sentit correptionis aculeum, excitat eum in majoris orationis affectum; ut Deo miserante, incremento charitatis adjutus desinat agere pudenda et dolenda, et agat laudanda atque gratanda. Haec est correptionis utilitas, quae nunc major, nunc minor pro peccatorum diversitate salubriter adhibetur; et tunc est salubris, quando supernus medicus respiccit ut peccati sui quemque poeniteat. Et quis hoc dat, nisi qui respexit apostolum Petrum negantem, et fec
Abbreviated transcription (Latin):
enim dicunt qui in suis ma¬
lignis oꝑib. ab hꝰ gr̃e p̃dicato¬
rib corripi uolunt. p̃cipe mͥ qͥd
faciam. ⁊ si feçero. age ꝓ me
grãm d̾o. qui mͥ ut fac̾em ded ͤ
Si aut̃ nõ fet̾o. nõ ego cor̃ipiẽ¬
dus sum. s ille orandus ẽ ut
det ꝙ non dedit .i. ip̃am qua
p̃cepta eius fiunt fidelem d̾i ⁊
pximi caritatem. Ora gꝰ ꝓ me ut
hanc accipiam. et ꝑ hanc ex aĩo
cũ bona uoluntate que p̃cipis
faciam. Recłe aut̃ cornperer. si
illo acciꝑe uoluissem. Cum gͦ
et ip̃a uoluntas a dño p̃paret᷑.
cur me corripis q udes me p̃¬
cepta eiꝰ facere uelle. et non
iam tͥ nota nõ facis. ⁊ cori¬
ꝑi nõ uis. et pp̃ea corripiendꝰ
es q corripinõ uis. Non uis
enĩ t̾ tua uitia demonstrari.
non nis ut feriantur. fiat q
t᷑ utił dolor quo medicum
queras. nõ uis t̾ tu ip̃e osten¬
di. ut cũ deformem te indea
reformatorem desideres. ei qr
supplices ne in illa remaneas
feditate. Tuũ quippe uitium

Expanded text:
enim dicunt, qui in suis malignis operibus ab hujus gratiae praedicatoribus corripi nolunt: « Praecipe mihi quid faciam: et si fecero, age pro me gratias Deo, qui mihi ut facerem dedit; si autem non fecero, non ego corripiendus sum, sed ille orandus est, ut det quod non dedit, id est ipsam, qua praecepta ejus fiunt, fidelem Dei et proximi charitatem. Ora ergo pro me ut hanc accipiam, et per hanc ex animo cum bona voluntate quae praecipit faciam. Recte autem corriperer, si illo ego accipere noluissem. Cum vero et ipsa voluntas a Domino praeparetur , cur me corripis, quia vides me ejus praecepta facere nolle; et non jam tibi nota non facis, et corripi non vis, etiam propterea corripiendus es, quia corripi non vis. Non vis enim tibi tua vitia demonstrari: non vis ut feriantur, fiatque tibi utilis dolor, quo medicum quaeras: non vis tibi tu ipse ostendi, ut cum deformem te vides, reformatorem desideres, eique supplices, ne in illa remaneas foeditate. Tuum quippe vitium
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾it admirans scĩe sue. c̾tam
quidẽ u̾itatẽ. s magnã ꝓfundi¬
satem. Qũo conelusit dens õs
infidelitate. ut om̃iũ misatur
quasi faciens mala ut inueni¬
ret bona mox exclamaint ⁊
a et inuestigabiles niaᷤ ꝑu̾si ho¬
mines nõ cogitantes. et ꝓclines
ad rep̃hudend̾. non ydonei ad
intelligenoñ. putabant et iacta¬
bant apłos dr̃e. faciamus ma¬
ia ut ueniant bona. ꝙ absit

Expanded text:
certam quidem ueritatem, sed magnam profunditatem, quomodo conclusit deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur, quasi faciens mala, ut uenirent bona, mox exclamauit ata et inuestigabiles uias peruersi homines non cogitantes et procliues ad reprehendendum, non idonei ad intellegendum putabant et iactitabant apostolos dicere: faciamus mala, ut ueniant bona. quod absit
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽ ista sapientia desursum
descendens. sed t̾rena. animalis.
diabolica. Ubi enim zelus et
concentõ ẽ. ibi inconstantia ⁊
omne opus prauum. que aũ
desursũ ẽ sapĩa: pͥmũ quidem
pudica est. deinde pacifica. mo¬
desta. suadibilis. plena mĩa et
suie simulatione. Quid bõi
g  non hẽbunt qui hanc sa¬
pientiam postulant. ⁊ impe¬
trant a dño. ⁊ hinc intelligi¬
te gram̃. q si ex nobis eẽt ista
sapĩa desursum non eẽt. nec
ab ip̃o qui nos c̾auit deo. postu¬
landa eẽt. frẽs orate pro nobis
uamꝰ in hoc scło. exspͨtantes illã
beatam spem. et manifestarõ¬
nem dñi et saluatoris nñ iħn¬

Expanded text:
non est ista sapientia de sursum descendens, sed terrena animalis diabolica. ubi enim zelus et contentio, ibi inconstantia et omne opus prauum. quae autem de sursum est sapientia, primum quidem pudica est, deinde pacifica modesta suadibilis, plena misericordia et sine simulaergo non habebit, qui hanc sapientiam postularit et impetrarit a Domino? Et hinc intelligite gratiam; quia si ex nobis esset ista sapientia, desursum non esset, nec ab ipso qui nos creavit Deo postulanda esset. Fratres, orate et pro nobis, vamus in hoc saeculo, exspectantes illam beatam spem, et manifestationem Domini et Salvatoris n
Abbreviated transcription (Latin):
infestat. ut tͥbulatõ nõ auferat.
s poꝰ oꝑet᷑ patientiã. ad epħeioᷤ
⁊̃. pax inquit fr̃ib ⁊ caritas c̃
na dĩ. S nõ ẽ mirũ si lux luc
in tenebris. et tenebre qm eã
non comp̃henderunt. In ibhe
lux dicit. Eoce qualem dilcõm
dedit nob̃ pat̾ ut filii dei uoce¬
ni᷑ ⁊ simꝰ. Et̃ inpelagianis tene¬
bre dũc. dilc̃o nob̾ ex uobis est.

Expanded text:
nifestat, ut tribulatio non auferat, sed potius operetur patientiam. Ad Ephesios etiam, pax, inquit, fratribus et charitas cum  40. Sed non est mirum, si lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehendunt . In Joanne lux dicit, Ecce qualem dilectionem dedit nobis Pater, ut filii Dei vocemur et simus . Et in Pelagianis tenebrae dicunt, Dilectio nobis ex nobis est.
Abbreviated transcription (Latin):
lapis sine sensu ẽ. cui comꝑatũ
ẽ cor durũ Cui nͥ carm sentienti
cor intelligens debuit comꝑari:
et spm̃ nouũ dabo eis. ⁊ euellẽ
corlapideũ de came eorũ. et dã¬
bo eis corneũ. ut in p̃cẽptis m̾s

Expanded text:
lapis sine sensu est, cui comparatum est cor durum, cui nisi carni sentienti cor intelligens debuit comparariet spiritum novum dabo eis; et evellam cor lapideum de carne eorum, et dabo eis cor carneum, ut in praeceptis m
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ẽ in hoĩb cantas di et px̃i.
nͥ ex ip̃o deo: nam siñ ex dõ. s
ex hom̃ib uicerũt pelagiani. Si
aut̃ ex d̾o. uicimꝰ pelagianos. S¬
et dicat nobis. Caussiem dili¬
gamꝰ inuicem in hiis u̾bis iohiᷤ
cũ se illi extolle̾ ceꝑunt et dic̾e̾
ut quid nobis hoc p̃cipit᷑ nͥ qr
ex nob̾ hẽmꝰ ut inuicẽ diligamꝰ
Sequit continno idẽ ioħes cõ¬
fudens eos. q dilcõ ex dõ ẽ.¬

Expanded text:
unde est in hominibus charitas Dei et proximi, nisi ex ipso Deo? Nam si non ex Deo, sed ex hominibus, vicerunt Pelagiani: si autem ex Deo, vicimus Pelagianos. Seet dicat nobis: Charissimi, diligamus invicem. In his verbis Joannis cum se illi extollere coeperint et dicere, Utquid nobis hoc praecipitur, nisi quia ex nobis habemus ut invicem diligamus? sequitur continuo idem Joannes, confundens eos et di
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt ponit᷑ et conscĩa bona. et
fides nõ ficta. ad cherinchios at̾
cũ dicit. Omĩs ur̃a cũ caritate fi¬
ant̃ satis ostr̃adit ipãs correptõ¬
ñes quas asꝑaf ⁊ amaras senti¬
ut qͥ corripiũt cũ caritate ẽẽ
faciendas. Uñ et alibi cũ dixis¬
set. ⁊̃ corripite inquietos. con¬
solamini pussillames. suscipite
infirmos. patientes estote ad õs
mox adumxit. Uidete ne quis

Expanded text:
inquit, puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Ad Corinthios autem cum dicit, Omnia vestra cum charitate fiant ; satis ostendit, etiam ipsas correptiones, quas asperas et amaras sentiunt qui corripiuntur, cum charitate esse faciendas. Unde alibi cum dixisset, Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos: patientes estote ad omnes; mox adjunx
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝑ dĩ grãm. ñ incelligenteᷤᷤ
cũ hoc oitunt᷑ ncħ aliud qmͣ
negare grai. S ut dixi qd̾
uolunt. de maiorib suspicent᷑.
de ꝑuuł c̾te pelagiani quid
respondeãt non inueniunt. qͦ
nec uolintas ulla ẽ inhac cu¬
pienda gr̃ã. citiꝰ uoluntatis m̾i¬
tum p̃cessesse dicant. ⁊ insuꝑ¬

Expanded text:
tur per dei gratiam, non intellegentes, cum hoc dicunt, nihil aliud quam negare se gratiam; sed, ut dixi, quod uolunt de maioribus suspicentur. de paruulis certe Pelagiani quid respondeant non inueniunt, quorum nec uoluntas ulla est in accipienda gratia, cuius uoluntatis meritum p
Abbreviated transcription (Latin):
inimicorũ suoꝵ. quid ẽ nõ po¬
tert̃ sbsist̾e: quare nõ sb̾siste¬
rem turbata uolintate fugiebãt
nͥ q deus dũat᷑ et uoluntatib ho¬
minẽ. et quos uult in formidi¬
nẽ conu̾tit iratus. Nũꝙͥ nõ hoste ᷤᷤ
irahelitarũ adu̾sus płm d̾ĩ. quẽ
ducebat iħ̃c nane. sua uosimta¬
rũ ut obuiam irent ad isrł od
alta ⁊ pia sapĩa: quid ait illi
qui maledicentẽ ꝑcuit̾e uoluit:
Q̾d mͥ inquit ⁊ uobis filii san¬
ne: dimutte eum ut maleoicat
q dñs dixit illi maledr̃e dauid.
et quis dicet ei. qr̃ fecisti sic.
regis uelut ab alio initõ repe¬
renda cõm̃dans. et dixit inqͥt
dd̾ ad abisaỹ ⁊ ad omĩs pueroᷤᷤ
el Etre filiꝰ meu̾s qui exut de
ut̾o ireo. q̃rit animam meam. ⁊

Expanded text:
inimicorum suorum . » Quid est « non poterunt subsistere? » Quare non subsisterem turbata voluntate fugiebant, nisi quia Deus dominatur et voluntatibus hominum, et quos vult in formidinem convertit iratus? Nunquid non hostes Israelitarum adversus populum Dei, quem ducebat Jesus Nave, sua voluntarum, ut obviam irent ad bellum calta sapientia? quid ait illi qui maledicentem percutere voluit? « Quid mihi, inquit, et vobis, filii Sarviae? Dimittite eum ut maledicat, quia Dominus dixit illi maledicere David; et quis dicet ei: Quare fecisti sic? regis velut ab alio initio repetendo commendans: « Et dixit, inquit, David ad Abizai et ad omnes pueros ejus: Ecce filius meus, qui exivit de utero meo, quaerit animam m
Abbreviated transcription (Latin):
unuat in bello dando eis fiduciã.
alios ĩmisso timore conu̾tit in
fugam. nͥ q ille qui in celo et ĩ
t̾re om̃ia quecũq uoluit fecit.
gimꝰ quid dixit ioas rex isrł mit¬
cens nũtiũ ad amasiam regem
uolentẽ pugnare cũ illo. nam
ptꝰ asiqua dixit. Nunc sede in do¬
mo tua. qͥd ꝓuocas in te mala ut
corde. cui utiq iuste irascebatur.
ut anmonitoẽm salubrem nõ
audiret. sed ea contempta iret ĩ
bellum. uͥ cũ suo ex̾citu cad̾et.
ꝑerechielem ꝓpħam dicit dñs.
Et ꝓpħa si errau̾it. ⁊ locutꝰ fu̾it

Expanded text:
juvat in bello dando eis fiduciam, alios immisso timore vertit in fugam, nisi quia ille « qui in coelo et in terra omnia quaecunque voluit fecit , » imus quid dixerit Joas, rex Israel, mittens nuntium ad Amaziam regem volentem pugnare cum illo. Nam post aliqua dixit: « Nunc sede in domo tua. Quid provocas in te malum, ecorde, cui utique juste irascebatur, ut admonitionem salubrem non audiret, sed ea contempta iret in bellum, ubi cum suo exercitu caderet. Per Ezechielem prophetam dicit Deus: « Et propheta si erraverit, et locut
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ram indam. et dissipauerũt
eam. ⁊ ceperũt omnẽ sb̾am que
ĩ domo regis inuenta ẽ. hic ostendi¬
t᷑ͣ deñ suscitare hostes eis t̾ris uaᷤ¬
tandis quas tali pena iudicat dig¬
nas. Qũquid tñ philistiim et ara¬
bes in t̾ram indeam dissipandam
sine sua uosutate uenennt. ãt
sic uenert sua uoluntate. ut

Expanded text:
 et dissipaverunt eam, et ceperunt omnem substantiam quae in domo regis inventa est . » Hic ostenditur Deum suscitare hostes eis terris vastandis quas tali poena judicat dignas. Nunquid tamen Philistiim et Arabes in terram Judaeam dissipandam sine sua voluntate venerunt, aut sic venerunt sua voluntate, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt nob̾. Iohes dicit. deus dilc̃o
ẽ. et pelagiami ⁊̃ ipĩ deũ nõ ex
deo. s ex semet ip̃is hr̃e se dñt.
et cũ sciãm legis ex deo nob̾ ẽẽ fa¬
ceant᷑. caritatẽ ex nob̾ ipĩs uolũt.
nec audiunt apłm dicentẽ. Sciã
inflat. caritas aut̃ edificat. Quid
ẽ ineptius ĩmo u̾o quid ẽ am̃tiꝰ.
et ab ip̃a caritatis sanctitate ali¬
enius qmͣ confit̾i ex deo ẽẽ sciãm¬
que sñ caritate inflat. et ex no¬
bis ẽẽ cautatem que facit ut sci¬
entia inflare non possit. Itẽ cũ
ritatẽ xͥ. ꝙͥ ẽ insaniꝰ qmͣ putare ex
tati. et ex hõib caritatem q̃ suꝑ¬
eminet scie. fides aut̃ u̾a et doc¬
tͥna sana ambas ẽẽ dicit ex deo.
qi scͥptũ ẽ. a facie eiꝰ scĩa et intł¬
lectus ꝓcedit. et scͥptũ ẽ. Caritas
aut̃ ex deo ẽ. Et legimꝰ spm scĩe

Expanded text:
cit, Deus dilectio est . Et Pelagiani etiam ipsum Deum non ex Deo, sed ex semetipsis habere se dicunt: et cum scientiam legis ex Deo nobis esse fateantur, charitatem ex nobis ipsis volunt. Nec audiunt Apostolum dicentem, Scientia inflat, charitas autem aedificat . Quid est ineptius, imo vero quid est amentius, et ab ipsa sanctitate charitatis alienius, quam confiteri ex Deo esse sciquae sine charitate inflat, et ex nobis esse charitatem, quae facit ut scientia inflare non possit? Item cum risti , » quid est insanius quam putare ex tati, et ex hominibus charitatem, quae supereminet scientiae? Fides autem vera et doctrina sana ambas esse dicit ex Deo, quia scriptum est: « A facie ejus scientia et intellectus procedit, » et scriptum est: « Charitas autem ex Deo est
Abbreviated transcription (Latin):
utiq grã io agit ut iam fiant
bona ab eis que fecerant ma¬
la ut nõ ꝑseuerent in malis.
et reddi sibi existiment bona.
Nõ utiq debent dr̃e. faciamꝰ
mala ut ueniant bona. s fe¬
cimus mala et nenerunt bõa.
iam faciamꝰ bona. ut nrfuto
scło recipiamus ꝓ bonis bona.¬

Expanded text:
utique gratia id agit, ut iam fiant bona ab eis qui fecerant mala, non ut perseuerent in malis et reddi sibi existiment bona. non itaque debent dicere: faciamus mala, ut ueniant bona, sed: "fecimus mala, et uenerunt bona; iam faciamus bona, ut in futuro saeculo recipiamus pro bonis bona
Abbreviated transcription (Latin):
cũq in regno suo eẽt uisserat
trucidari. orauit ad deũ. Coge
ret intͣre. et uidete quid scͥptã
dicat. Et intuitus ẽ eam tamꝙͣ
taurꝰ impetu indignatõis sue
et cumuit regina. et cenu̾sus ẽ
color eiꝰ ꝑ dissolucõnem. ⁊ incli¬
nauit sẽ suꝑ cap̃t delicate sue
q̃ p̃cedebat eam. et conu̾tit de
et tnͣstulit indignatõnẽ eius ĩ
sic cor regis in mann d̾i. quoc̃z
uolu̾it declinabit r̾. Et in
psalmo centesimo quarto legi¬
t᷑ dcm̃ de egyptiis quid eis fe¬
cit deus. et conu̾tit cor eorũ
nt odissent płm eiꝰ. ut dolum
in epła pauli apłi ad romanos.
pp̃ea tͣdidit illos deus in passio¬

Expanded text:
icumque in regno ejus esset, jusserat trucidari, oravit ad Dominum: cogebret intrare . Et videte quid Scriptura dicat: Et intuitus est eam tanquam taurus impetu indignationis suae, et timuit regina et conuersus est color eius per dissolutionem et inclinauit se super caput delicatae suae, quae praecedebat eam. et conuertit deus et transtulit indignationem eius in sic cor regis in manu Dei; quocumque voluerit, declinabit illud . Et in psalmo centesimo quarto legitur dictum de Aegyptiis, quid eis fecerit Deus: Et convertit cor eorum ut odissent populum ejus, ut dolum in Epistola Pauli apostoli ad Romanos: Propterea tradidit illos Deus in desi
Abbreviated transcription (Latin):
bis. et faciam ut in iꝰcificatõib
meis ambuletis. ⁊ iudicia mea
obsuctis ⁊ faciatis. Quis itaq
sit tam cecus ut non uideat.
quis tam lapideus ut ñ senti¬
at istam gram̃ nõ scdm̃ m̾ta
bone uoluntatis dari. deo dicẽ¬
te. atq testante. Ego facio do¬
quare .m. dixit ego facio. s pp̃
nom̃ meũ scm. insi ne illi pu¬
tarent pp̃ bona nu̾ta sua fĩ. ꝙ
ñ erabescũt dr̃e pelagiani. Nõ
solũ aut̃ bona m̾ta eorũ ulła.
u̾m ⁊̃ mala m̾ita p̃cessisse de¬
malum eẽ nom̃ sanctũ dñi
ego faciam. s sanctificabo in¬
qͥuit nom̃ meũ scm̃ magnũ
ficare se dicit nom̃ suũ qd suꝑiꝰ
dix̾at sc̃m. hoc ẽ gͦ ꝙ oramꝰ in
orõne. duica dicentes. Sc̃ificet᷑

Expanded text:
bis: et faciam ut in justificationibus bis: et faciam ut in justificationibus meis ambuletis, et judicia mea observetis et faciatis . Quis ita sit caecus, ut non videat; quis ita lapideus, ut non sentiat, istam gratiam, non secundum merita bonae voluntatis dari, Domino dicente atque testante, Ego facio, doQuare enim dixit, Ego facio, sed propter nomen meum sanctum; nisi ne illi putarent propter bona merita sua fieri, quod non erubescunt dicere Pelagiani? non solum autem bona merita eorum nulla, verum etiam mala merita praecessisse demalum esse, nomen sanctum Domini ego fquit, nomen meum magnum, ficare se dicit nomen suum, quod superius dixerat sanctum. Hoc est ergo quod oramus in oratione dominica, dicentes, Sanctificetur
Abbreviated transcription (Latin):
surdissime dr̃e. bonũ m̾itũ uo¬
ne uolimtatis in homĩe. p̃cessisse.
ut auellecur ab eo cor sapideũ.
qñ qͥd̾ ipm̃ cor lapideum non
signiticat ñ durissimã uolũtatẽ.
et adu̾sus deũ omĩno inflexibi¬
lem. nͥ em̃ p̃cedit bona noum¬
tas. iam ñ ẽ utiq cor lapideũ.
Nam et alio loco ꝑ eund̾ ꝓpħam
dñs manifestissime ostendit. ñ
pp̃ eorũ aliqua bona m̾ta. s pp̃
nom̃ suũ ista fac̾e̾. uͥ ait. Ego fa
tis illuc. et scificabo nom̃ meũ
magnũ. qd̾ ꝓphanatũ ẽ in genti¬
b. qd̾ ꝓphanastis ĩ medio eorũ.
et scient gentes q ego sũ dñs.
catꝰ fu̾o in uob̾. añ oculos eorũ.
accipiã uos de gentib. et congre¬
gabo uos. ex omnib t̾ns. et in¬
ducam nos in t̾ram uram̃. ⁊ as¬
ꝑgam uos aqua mũda. et mũ¬
mundabo uos. ⁊ dabo uob̾ cor
nouũ. et spm̃ nouũ dabo in
uob̾. et auferer corlapideũ de
carne urã. et dabo nob̾ cor car¬
neũ. et spm̃ meum dabo in uo¬

Expanded text:
num meritum bonae voluntatis in homine praecessisse, ut evelleretur ab eo cor lapideum: quandoquidem ipsum cor lapideum non significat nisi durissimam voluntatem et adversus Deum omnino inflexibilem? Ubi enim praecedit bona voluntas, jam non est utique cor lapideum. 30. Nam et alio loco per eumdem prophetam Deus manifestissime ostendit, non propter eorum aliqua bona merita, sed propter nomen suum ista facere, ubi ait: Ego factis illuc: et sanctificabo nomen meum magnum quod profanatum est in gentibus, quod profanastis in medio eorum; et sciencabor in uobis ante oculos eorum. et accipiam uos de gentibus et congregabo uos ex omnibus terris et inducam uos in terram uestram. et adspergam uos aqua munda, et munmundabo uos, et dabo uotum novum dabo in vobis; et auferetur cor lapideum de carne vestra, et dabo vobis cor carneum, et spiritum meum dabo in vo
Abbreviated transcription (Latin):
tia cũ occulta di̾ ꝓuidentia ĩ
niunt. Aliqũ filii fideliũ non
tantib subueniri. fuint u̾o es¬
ta ꝑ occultam di ꝓuidentiam.
cuius in scrutabilia sunt iudi¬
cia. ⁊ iuestigabiles uie. Q

Expanded text:
tia, cum occulta dei prouidentia in niunt, aliquando filii fidelium non tantibus subueniri. fiunt uero ista per occultam: dei prouidentiam, cuius inscrutabilia sunt iudicia et inuestigabiles uiae. quod
Abbreviated transcription (Latin):
oppͥm̾e nͥ doꝰ consiliũ dissipass
ꝙ ded̾at achichofel. agendo ĩ
corde absalon. ut tale cõsiliũ
repudiaret. et aliud ꝙ nõ ei ex
agit deus in cordib ⁊̃ malorum
hominũ qcqd nult redens eis. ca¬
men scd̾m m̾ita eorũ. Roboam fi¬
liꝰ salomonis respuit consiliũ sa¬
lubre seniorũ quod ei ded̾ant ne
suorũ potiꝰ acquieuit respondendo
cesserunt decẽ tͥb iscł. ⁊ alium
regem consticuerũt. iheroboam.
ut irati dĩ uoluntas fi̾et ꝙ ⁊̃ fu
taͣ dicit: et non audiuit rex ple¬
statueret u̾bñ suũ ꝙ locutus ẽ in
manu abie silonite de ierobo an¬

Expanded text:
ominus consilium dissipasset quod dederat Achitophel, agendo in corde Abessalon, ut tale consilium repudiaret, et aliud quod ei non agit Deus in cordibus etiam malorum hominum quidquid vult, reddens eis tamen secundum merita eorum? Roboam filius Salomonis respuit consilium salubre seniorum, quod ei dederant, ne suorum potius acquievit, respondendo cesserunt decem tribus Israel, et alium regem sibi constituerunt Jeroboam, ut irati Dei voluntas fieret, quod e enim Scriptura dicit? Et non audivit rex plestatueret verbum suum quod locutus est in manu Achiae Selonitae de Jeroboa