comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lud michi actu uingebant difficilius.
Tantem tame uictus tũ p̾cum modes¬
ta importitate.tũ studi coꝵ no cõ¬
tempnẽta honestate: muitꝰ quidem
ip̃ rei difficultatẽ. ⁊ ingeniz mei ni
becillitatem quod p̾cabantur ncepi.
potui scd̾m ip̃oꝵ d̾iffunconem effeci.
Ad quot̾ cum ea spesim adductus: ut
quicquid fac̾em illis solis a quib ex¬
igebatur eet uotum. ⁊ paulo pꝰ eisd̾m
id ip̃m ut uilem rem fastidientib co¬
temptu cet obruendum. Scio enm
me ineo nõ tam p̾cantib satiffacere
potuisse qmͣ precib me proscq̃ntib
finem posuisse : nesco tame quo pac¬
to sic p̃ter spem euenti. ut nõ solum
p̾d̾a fratres. si ⁊ plres aln scripturam
ipam quisq sibi eam tͣnscribendo in
songuir memorie cõmendare satage¬
rent. Qmͣ̃ ego sepe retͣctans nichil
potii muenire me mea dicisse. quot
Augͣtim scuptis cobereat. Qua ꝓpt̃
si cui iudebitur quod in eot̾m opuscło

Expanded text:
ihi illud actu injungebant difficilius. ihi illud actu injungebant difficilius. Tandem tamen victus, tum precum modesta importunitate, tum studii eorum non contemnenda honestate; invitus quidem propter rei difficultatem, et ingenii meibecillitatem, quod precabantur incoepi; potui secundum ipsorum diffinitionem effeci. Ad quod cum ea spe sim adductus, ut quidquid facerem illis solis a quibus exigebatur, esset notum, et paulo post idipsum ut vilem rem fastidientibus, contemptu esset obruendum: scio enim me in eo non tam precantibus satisfacere eisdem potuisse, quam precibus me prosequentibus finem posuisse. Nescio tamen quo pacto sic praeter spem evenit, ut non solum praedicti fratres, sed et plures alii Scripturam ipsam, quisque eam sibi transcribendo in longum memoriae condemnare satagerent: quam ego saepe retractans nihil potui invenire me in ea dixisse, quod Augustini, scriptis cohaereat. Quapropter, si cui videbitur quod in eodem opusculo
Abbreviated transcription (Latin):
uidam fres sepe me studia seq
p̾cati sunt. ut quedam q̃ illis de
med̾itanda diuinitatis eencia. ⁊ qui¬
brdam alus huiismoi meditacom co¬
hentib usitato sermone collogndo ꝓ¬
tuleram : sub quodam eis meditaco¬
nis exemplo. describem. Cuius sci¬
licet scribendi meditaconis magis se¬
cundum suam uoluntate. qmͣ scd̾m
rei facilitate aut mea possibilitate.
hanc michi formam p̾stiterunt: ꝯͣti¬
mis auctoritate scripture penitꝰ nch
m ca ysuaderet᷑. s ꝯuiequid ꝓ singu¬
las iuestigacones fiis assereret : id
ita cẽ plano stilo ⁊ uulgarib argume¬
tis. simpliciq disputacone ⁊ rõue ne¬
cessitas brenit̾ cogeret.⁊ i̾tatis clari¬
tas patent̾ ostenderet. uoluerunt eci¬
am ut nec simplicibz peneq fatius
obiecconib mͥ occurrentib: obinare
contempn̾em. Quod quidẽ dui temp¬
tare recusam. atq mecũ re ip̃a con¬
patis multis me romib excusare tẽp¬
taui. Quanto em̃ id quod̾ petebant
usu sibi optabant facilius: tanto il¬

Expanded text:
uidam fratres saepe me studioseque precati sunt ut quaedam quae illis de meditanda Divinitatis essentia, et quibusdam aliis huie meditationi cohaerentibus, usitato sermone colloquendo protuleram, sub quodam eis meditationis exemplo describerem. Cujus scilicet scribendae meditationis magis secundum suam voluntatem, quam secundum rei facilitatem aut meam possibilitatem, hanc mihi formam praestituerunt: quatenus auctoritate Scripturae penitus nihil in ea persuaderetur; sed quidquid per singulas investigationes finis assereret, id ita esse plano stylo et vulgaribus argumentis, simplicique disputatione, et rationis necessitas breviter cogeret, et veritatis claritas patenter ostenderet. Voluerunt etiam ut nec simplicibus peneque fatuis, objectionibus mihi occurrentibus obviare contemnerem. Quod quidem diu tentare recusavi, atque mecum reipsa comparans, multis me rationibus excusare tentavi: quanto enim id quod petebant usu sibi optabant facilius, tanto m
Abbreviated transcription (Latin):
fetit oꝑa. sola sua bonitate: qm ipe cleat
uoliintate cum libo arb̾itrio. ⁊ dit issi uisti¬
ciam y qirͣ opatur. Mala u̾o fatit sola cul¬
pa Romimis: quia no ca faceret. si bomo i¬
la fatere ño uelsei. ffacit tamenhoe ql sun
qir condidit in homine uoluntate quasme
iusticia utitur. ⁊ iõ sola culpa hominis ma¬
la sunt que opatur. Non ẽ enim cubra dei
quicreauit in cocum libtate arbitru uolu¬
tatem ⁊ contulit ei insticiam ut nicbusi
iuste uellet: si culpa homnuis qui iusticia.

Expanded text:
itate: quoniam ipse creat voluntatem cum libero arbitrio, et dat illi justitiam per quam operatur. Mala vero facit sola culpa hominum; quia ea non faceret, si homo illa facere non vellet: facit tamen hoc quod sunt; quoniam condidit in homine voluntatem, qua sine justitia utitur: et ideo sola culpa hominis mala sunt, quae operatur. Non enim est culpa Dei, qui creavit in eo cum libertate arbitrii voluntatem, et contulit ei justitiam, ut nihil nisi juste vellet; sed culpa
Abbreviated transcription (Latin):
masis ñ o sosumõ qt bona sunt ꝑ cenciã.
non quot mala sunt ꝑ absenciair debite
iuistitie. que no est aliquid. homo autem
siet in bonis quod mala non sunt. quia cu
posset deserere iusticiam. ⁊ mala facere no
deseruit: s seruauit ꝑ libum arbitrium
dante ⁊ subseqnte gratia. In malis uero
congrue posse finom ponere tractuide tu¬
ti cuilibet sufficere debcat: non michi m¬
puto. quia non ego s gracia dei metum.
oc autem tico. quia si quis nuichi que¬
renti de qonibr eisdem qn i cis mens
nica ronem querendo fluctuabat. ea que
scripsi respondisset: gras egissem. quia
michi satisfecisset. Qm̃ ergo quod̾ inde
manifestante deo cognoui michi ualde
placurt intelligens quia simiłr quibus¬
dam placeret si hoc scribem: quot gratis

Expanded text:
o solummodo quod bona sunt per essentiam; non quod mala sunt per absentiam debitae justitiae, quae non est aliquid. Homo autem habet in bonis, quod mala non sunt; quia cum posset deserere justitiam et mala facere, non deseruit; sed servavit per liberum arbitrium, dante et subsequente gratia; in malis vero congrue posse finem ponere tractatui de trnti cuilibet sufficere debeat, non mihi imputo; quia non ego, sed gratia Dei mecum. Hoc autem dico quia si quis mihi quaerenti de quaestionibus eisdem, quando in eis mens mea rationem quaerendo fluctuabat, ea quae scripsi, respondisset; gratias egissem quia mihi satisfecisset. Quoniam ergo quod inde, manifestante Deo, cognovi, mihi valde placuit; intelligens quia similiter quibusdam placeret, si hoc scriberem: quod grati
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ncc̃itate iniusta. ⁊ ancilla iiusticie.
quia ꝑ se redire nequit ał iusticiam. si¬
ne qua nunqmͣ sib̃a ẽ. quia nratural
libtas arbitrn sme illa ocosa ẽ. Ancil¬
sa eciam fca ẽ sue affecconis que ad

Expanded text:
est, necessitate injusta, et ancilla injustitiae: est, necessitate injusta, et ancilla injustitiae: quia per se redire nequit ad justitiam, sine qua nunquam libera est, quia naturalis libertas arbitrii sine illa otiosa est. Ancilla etiam facta est suae affectionis
Abbreviated transcription (Latin):
cia q̃ ꝑdidit here non ualet : ad fas¬
sa ⁊ bruntoꝵ aĩasim comoda que¬
bestiales appetitus suggerunt se comĩ¬
tit. Et ita cum ea uust mordinate : re¬
titudiem aut ne accipiatur obsata repes¬
sit. aut acceptam expessit. Cum uero
ea licite uuilt: nõ hoc facit. Hoc igitur
m̃o uolitas instrumentu creata bona
in qnͣtum het ẽẽ. ⁊ iusta ⁊ fortis at ser¬
uandum accept̃a iusticia ꝑ libum arbi¬
trium. facta ẽ mala. no in ꝙͣtum est.
s in quantũ inusta facta ẽ ꝑ abstine¬
ciam sponte reserte iusticie qmͣ semꝑ
here deberet. Infirina quoq mo fca ẽ:
ad uolendum uisticiam desertam. Nõ
enim ꝑ libum arbitrium ita potest eã
uelle cum illam no hẽt: qmadiuotu
ualet eam seruare cum het. Uolintas
eciam cõmofi condita bona in qnͣtum
ẽ aliquit. mala .i. iuista facta ẽ. quia
non ẽ subdita iusticie sine qua nichil
uelle debet. Uoluntas ergo instrinne¬
tum cum sponte facta sit iiuista: post
desertam usticiam mauet. qnͣtũ in ip̃a

Expanded text:
quae perdidit, habere non valet, ad falsa, et brutorum animalium commoda, qubestiales appetitus suggerunt, se convertit: et ita cum ea vult inordinate, rectitudinem aut ne accipiatur oblata, repellit; aut acceptam expellit: cum vero ea licite vult, non hoc facit. Hoc igitur modo voluntas instrumentum, creata bona, in quantum habet esse, et justa et fortis ad servandum acceptam justitiam; per liberum arbitrium facta est malsed in quantum injusta facta est per absentiam sponte desertae justitiae, quam semper habere deberet. Infirma quoque modo facta est ad volendum justitiam desertam: non enim per liberum arbitrium ita potest eam velle, cum illam non habet; quemadmodum valet eam servare, cum habet. Voluntas etiam commodi, condita bona, in quantum est aliquid; mala, id est injusta, facta est, quia non est subdita justitiae, sine qua nihil velle debet. Voluntas ergo instrumentum, cum sponte facta sit injusta, post desertam justitiam manet, quantum in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
titudo quidem qnͣtum in ipa ẽ millius
mali causa ẽ. ⁊ omis boni merti ma¬
ter est. Hec enim fauet sp̃ui concupis¬
centi adu̾sus carnem. ⁊ condelectan¬
toli erant bomis odor deo. S quod qͥ¬
brdam erant odor mortis in mortem:
ño procedebat ex apostoloꝵ iusticia.
s ex maliuolor nequicia. Illa u̾o uo¬
suntas que ẽ ad uolendum comod̾u.
no semꝑ mala: s qñ consentit carui
płaniꝰ intelligatur. inuestigandum
e mde tam uicosa ⁊ tam ꝓna sit ad
malum ista uosuntas. Non eni cre¬
dendum ẽ talem illam dni fecisse in
pͥmis nris parentib. Cum eni pro
risse corrupconem ⁊ appetitus ad sili¬
tud̾mem brutoꝵ aĩasium. no dici
quomo talis uoluntas orta sit inho¬
mine. Aluid namq sunt appetitus
uicosi. aluid uicosa uoluntas appeti¬
tib consensiens. De tali ergo uolun¬
tate querendum puto unde hommi
acciderit. S si prima ronalis crea¬
ture condiconem considerenus. fa¬

Expanded text:
titudo quidem, quantum in ipsa est, nullius titudo quidem, quantum in ipsa est, nullius mali causa est, et omnis meriti boni mater est, haec enim favet spiritui concupiscenti adversus carnem et condelectatoli erant bonus odor Deo : sed quod quibusdam erant odor mortis in mortem ; non procedebat ex apostolorum justitia, sed ex malivolorum nequitia. Illa vero voluntas, quae est ad volendum commodum, non semper malplanius intelligatur, investigandum est unde tam vitiosa et tam prona sit ad malum ista voluntas. Non enim credendum est talem illam Deum fecisse in primis nostris parentibus. Cum enim protatum incurrisse corruptionem et appetitus ad similitudinem brutorum animalium, non dixi quomodo talis voluntas orta sit in homine. Aliud namque sunt appetitus vitiosi: aliud vitiosa voluntas appetitibus consentiens. De tali ergo voluntate quaerendum puto unde homini acciderit. Sed si primam rationalis naturae conditionem consideremus, fa
Abbreviated transcription (Latin):
ecia in hoc differunt. quia illa que ẽ ad
uolendum comodum inseꝑabilis est:
illa u̾o que est ad uolendum rectitud̾ine
sepabilis fuit. ut supͣ dici in principio
in angesis. ⁊in primis uris ꝑentib.
⁊ ẽ ad huc in hac uita manentib. In ħ
quoq differunt. quia isla que ẽ ad uo¬
lendum comodũ nõ ẽ hoc quod̾ ip̃a ułt.
Illa u̾o que ẽ ad uolendum rectitudine:
rectituro ẽ. Nullus quippe uult recti¬
tudiem nisi reccitudiem hens. Neq
potest aliquis rectitudinem uelle nisi
reccitudine. Palam aut est eius uolun¬
tatis q̃ ẽ instrumetum: istam ec rectitu¬
diem. Hanc ꝓmiciamus cu iusticia de¬
signatur reccitudo uolutatis ꝓpt̾ se serua¬
ta. Hec ẽ eciam u̾itas illa uoluntatis ĩ
qua arguitur a duo dyabolus no stetis¬
se quod dixi in tractatu de u̾itate .xii.¬
une considandum
est quomo er hus dnab nosunta¬
tib quas uoco aptitudmes siue affecco¬
nes ꝓcedant sicut dixi m̾ita hominu. si¬
ue at sasute. siue ad̾ dampnaconem. Roc¬

Expanded text:
ia illa, quae est ad volendum commodum, inseparabilis est; illa vero quae est ad volendum rectitudinem, separabilis fuit, ut supra dixi , in principio in angelis, et in primis nostris parentibus; et est adhuc in hac vita manentibus. In hoc quoque differunt quia illa, quae est ad volendum commodum, non est hoc quod ipsa vult: illa vero rectitudo est. Nullus quippe rectitudinem vult, nisi rectitudinem habens: neque potest aliquis rectitudinem velle, nisi rectitudine. Palam autem est ejus voluntatis, quae est instrumentum, istam esse rectitudinem. Hanc pronuntiamus, cum justitia designatur rectitudo voluntatis propter se servata. Haec est etiam veritas illa voluntatis, in qua arguitur a Domino diabolus non stetisse: quod dixi in tractatu de veritate. Nunc considerandum est quomodo ex his duabus voluntatibus, quas voco aptitudines sive affectiones, procedant, sicut dixi, merita hominum, sive ad salutem, sive ad damnationem. Rec
Abbreviated transcription (Latin):
sus. ⁊ que sunt exͣ nos ut stilus ⁊ securis
⁊ facit onmes uosuntarios motus. ipa
u̾o se affecconib mouet. Uñ dici potest
instrumentu seip̃m mouens. Dico
uosuntate instrumetum omes uolim¬
tarios motus facere. s si diligenter cõ¬
sidãmus: ille uerius dicitur facere ome
quod facit natura aut uoluntas qui fa¬
cit nat᷑am ⁊ instrumentu uolendi cum
affecconib suis. sine quib id̾em instru¬

Expanded text:
sus; et quae sunt extra nos, ut stylus, et securis; sus; et quae sunt extra nos, ut stylus, et securis; et facit omnes voluntarios motus: ipsa vero se suis affectionibus movet: unde dici potest instrumentum seipsum movens. Dico voluntatem instrumentum omnes voluntarios motus facere: sed si diligenter consideramus, ille verius dicitur facere omne quod facit natura aut voluntas, qui facit naturam et instrumentum volendi cum affectionibus suis, sine quibus idem instru
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicimus nõ eẽ inusto dormiente
uolutatem iuste uiuendi : uon negat᷑
in co uoluntas ee qmͣ trai instrumentu
q̃m eam semꝑ hec omis homo dormi
ẽ homine qmͣ issa q̃ remouetur a maso:
no significatur in bono ee uolintas
q̃ ẽ instrumentu. S illa qua efficitur
instrumentu. Qu aute in dormiente
nisi sompniet nõ sit uoluntas q̃ ẽ usus:
dubium non ẽ. Quare cum dicitur in
tormiente uisto uoluntas iuste inuen¬
di: non ibi intessigitur uolinitas usus.
Non ẽ igitur uosuntas affecco. uolim¬
tas instrumentu. aut uoluntas usus. uo¬
suntate quoq instrumctu no eẽ uosũtatẽ
usum missus ignorat.qm̃ cum dico me
no here uoluntate scribendi. nemo intelli¬
git me no here instrumetu uolenti. A¬
lia ergo ẽ uosuntas instrumentu. alia uo¬
sutas affecco. alia uosuntas usus. Uo¬
suntas quidem instrumẽtum mouet oia
alia instruienta quib sponte utimur. ⁊
que sunt ĩ nobis. ut manus. lingua. iu¬

Expanded text:
cum dicimus non esse in injusto dormiente cum dicimus non esse in injusto dormiente voluntatem juste vivendi, non negatur in eo esse voluntas, quam dixi instrumentum: quoniam eam semper habet omnis homo dormieesse homine, quam illa quae removetur a malo: non significatur in bono esse voluntas, quae instrumentum; sed illa, qua afficitur instrumentum. Quod autem in dormiente, nisi somniet, non sit voluntas quae est usus, dubium non est: quare, cum dicitur in dormiente justo voluntas juste vivendi, non ibi intelligitur voluntas usus. Non est igitur voluntas affectio, voluntas instrumentum, aut voluntas usus; voluntatem quoque instrumentum non esse voluntatem usum nullus ignorat; quoniam cum dico me non habere voluntatem scribendi, nemo intelligit me non habere instrumentum volendi. Alia est ergo voluntas instrumentum, alia voluntas affectio, alia voluntas usus. Voluntas quidem instrumentum movet omnia alia instrumenta, quibus sponte utimur, et quae sunt in nobis, ut manus, lingua, vi
Abbreviated transcription (Latin):
t̾a. Propt̾ rectiturmem u̾o ut cum nust
eum laborare Riscere. ut sciat recte .i. nis
te. iuuere. Uoluntas uero que ẽ usus se¬
perci instrumenti no ẽ nisi cum cogitat
aliquis quod ult ut tc̃m ẽ. Hinus uo¬
linitatis nmltipler ẽ diuisio. de qua nõ
mo si fosan alias Riceinis. Uelle aute
cquiuocum ẽ sicut uidere. Qmad̾mod̾
namq dicctur indere qui utitur insu.
⁊ qui non utitur. s het aptitudinem iu¬
dendi: ita asseritur uelle. ⁊ qui utituri¬
strumento uolendi cogitando quod ult.
⁊ qui non utitur qui affeccom hoc ẽ ap¬
titudinem het uosendi. Per hoc eciam
cognosci potest aliam ce uolutate in¬
strumentu uolendi. aliam ee affeccom.
aliam ee usum eiusdem anstrumenti.
Quia si dicitur iustus homo ⁊ cu dor¬
mit ⁊ iucħ cogitat here uolutatem i¬
te uiuendi. ⁊ inustus homo negatur
Bere cum tormit uolutatem iuste inue¬
fi: eadem uoluntas negatur de iniusto
q̃ asseritur de iuisto. Palam aute ẽ quia

Expanded text:
sse. Propter rectitudinem vero: ut cum vult cum labore discere, ut sciat recte, id est juste, vivere. Voluntas vero, quae est usus saepedicti instrumenti, non est nisi cum cogitat aliquis quod vult, ut dictum est. Hujus voluntatis multiplex est divisio: de qua non modo, sed forsitan alias dicemus. Velle autem aequivocum est, sicut videre: quemadmodum namque dicitur videre, qui utitur visu; et qui non utitur, sed qui habet aptitudinem videndi: ita asseritur velle, et qui utitur instrumento volendi cogitando quod vult; et qui non utitur, quoniam affectionem, hoc est aptitudinem, habet volendi. Per hoc etiam cognosci potest aliam esse voluntatem instrumentum volendi, aliam ejus affectionem, aliam usum ejusdem instrumenti: quia si dicitur justus homo, etiam cum dormit et nihil cogitat, habere voluntatem juste vivendi; et injustus homo negatur habere, cum dormit, voluntatem juste videndi: eadem voluntas negatur de injusto, quae asseritur de justo. Palam autem est quia
Abbreviated transcription (Latin):
dum eius. iusticiam u̾o ad honore
suii. S iusticiam ita ut illam pos¬
set deserere. quatimis cum illam nõ
hi mereretur ad consorcium angeloꝵ.
Quod si illam desereret: millatenꝰ
cam ꝑ se deinceps resinn̾e posset. ⁊
bcitutinem angloꝵ no adipisceret᷑.
⁊ illa qmͣ hebat priuaretur.⁊ in sili¬
tudinem brutoꝵ aĩalium cadens. cũ
illis corrupcomi ⁊ sepefatis appetitib
subiaceret. Uosuntas tame btitudi¬
nis man̾et. ut ꝑ indigenciam bo¬
noꝵ q̃ ꝑdifisset graui miseris uis

Expanded text:
dum ejus; justitiam vero ad honorem dum ejus; justitiam vero ad honorem suum: sed justitiam, ita ut illam posset deserere; quatenus cum illam non hi mereretur ad consortium angelorum: quod si illam desereret, nullatenus eam per se deinceps resumere posset; et beatitudinem angelorum non adipisceretur, et illa quam habebat privaretur et in similitudinem brutorum animalium cadens, cum illis corruptioni et saepefatis appetitibus subjaceret; voluntas tamen beatitudinis maneret: ut per indigentiam bonorum quae perdidisset, gravi mise
Abbreviated transcription (Latin):
frigus: ita nicħ prohib adam bt̃in
fuisse in par̃yso sme omi ndigenci¬
a.sicet maior ẽet angelica btitubo.⁊
Nempe aliquid mimis alio hr̃e non
semꝑ ẽ indigere. S aliqua re cum
eanz ħere oporteat carere qm̃ nõ erat
in atam : est indigere. Ubi uero ẽ in¬
tigencia: ibi ẽ miseria. Non autem
fecit deus sinc p̾cedente culpa rõna¬
lem nat᷑am miseram. qmͣ ad intelli¬
gendum ⁊ amandum se creauit. Ffe¬
cit igitur deus homem sine omi in¬
figencia. Simnil ergo accepit rõua¬
btitudinem. ⁊ uoluntate iusticie .i.
rectitudĩem que ẽ ip̃a iusticia. ⁊ lib¬
um arbitrium sine quo iusticia ser¬
uare nõ uasuit. Sic autẽ deus ordi¬
nauit has duas uoluntates sine af¬
feccones. ut uoluntas q̃ ẽ instrum̃¬
tum ut̾etur ea que ẽ iusticia : ad imi¬
ꝑium ⁊ regimen docente sp̃u qui ⁊
mens ⁊ rõ ticitur.⁊ astera uteret᷑
ad obediendum sine om̃i incomoti¬
tate. Btitudinem quidem dedit ho¬
mini ut de angłis taceam ad cõmo¬

Expanded text:
frigus esse; ita nihil prohibet Adam beatum fuisse in paradiso sine omni indigentia, licet major esset angelica beatitudo. Nempe aliquid minus alio habere, non semper est indigere; sed aliqua re, cum eam haberi oporteat, carere quod non erat in Adam est indigere. Ubi vero est indigentia, ibi est miseria: non autem fecit Deus, sine praecedente culpa, rationalem naturam miseram, quam ad intelligendum et amandum se creavit: fecit igitur Deus hominem beatum sine omni indigentia. Simul ergo accepit rationatitudinem, et voluntatem justitiae, id est rectitudinem, quae est ipsa justitia, et liberum arbitrium, sine quo justitiam servare non potuit. Sic autem Deus ordinavit has duas voluntates, sive affectiones; ut voluntas, quae est instrumentum, uteretur ea, quae est justitia, ad imperium et regimen, docente spiritu qui et mens et ratio dicitur; et altera uteretur ad obediendum, sine omni incommoditate. Beatitudinem quidem dedit homini ut de angelis taceam ad commo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ itaq psacet u.¬
quod̾ inuentũ ẽ ⁊ iuuat indagare
utrum hec ip̃a natura. ⁊ cuncta q̃ aliquid
sunt. non sint nisi ex ip̃a : ꝯm̃admodur
ñõ sunt uisi ꝑ ip̃am. S liquet posse dici
quia quod ẽ ex aliquo: ẽ eciam ꝑ idip̃m.
⁊ quod ẽ ꝑ aliquid : est eciam ex eo ip̃o. qm̃¬
at mot̾um quot̾ ẽ ex mat̾ia ⁊ ꝑ artificem.
uel ex mat̾ia qmͣ p artificem ⁊ ex artifice.
Consequit᷑ ergo ut quom̃o cinicta q̃ sũt¬

Expanded text:
 itaque placet quod inventum est, juvat indagare utrum haec ipsa natura et cuncta quae aliquid sunt, non sint nisi ex ipsa, quemadmodum non sunt nisi per ipsam. Sed liquet posse dici quia quod est ex aliquo, est etiam per id ipsum; et quod est per aliquid, est etiam ex eo ipso: quemadmodum quod est ex materia et per artificem, et ex materia, quam per artificem et ex artifice. Consequitur ergo ut quomodo cuncta quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
comĩtit issum mo ad uitendum celum.
aliud̃. ⁊ sicut semꝑ hennus instrumetu
iõcinandi hoc ẽ rõnem qͣ non semp
utimur ⁊ qmͣ rocinando ad d̾iu̾sa con¬
ũtuis. Affecco u̾o instiumenti uole¬
⁊ dicitur uoluntas qn dicimus homi¬
nem semꝑ here uoluntate ut bene si¬
bi sit. uocamus namq hie uolinita¬
tem affecconem illam euisdem instru¬
menti qͣ muili homo bene sibi ee. Codin
mo cum ses homo asseritur eciam cu
orant. ⁊ non hoc cogitat indesment̾
here uosutate iuste uiuendi.⁊ cum
hane uoliuitrtem asseranus alium
alio maiorem ħere: non aluid dicimꝰ
uoluntate quam illam affecconem ip̃i
us instrumenti qua uult iuste iuicre.
instrumetum emi no est in alio manis.
⁊ m alio ninus. Usus ante huuis ĩ¬
strumenti uolutas nominatꝰ : cum di¬
cit aliquis mo heo uolitatem legen
di.i. mo uolo segere. aut mõ heo no¬
luntate scribendi. hoc ẽ mo uolo scribe.
Sicut eium uidere ẽ uti iusu qui ẽ in¬
strumeti uidendi. ⁊usus eius est iuisio

Expanded text:
o ad videndum terram, aliud. Et sic semper habemus instrumentum ratiocinandi, hoc est rationem, qua non semper utimur, et quam ratiocinando ad diversa convertimus. Affectio vero instrumenti volendi, dicitur voluntas; quando dicimus hominem semper habere volunlatem ut bene sibi sit: vocamus namque hic voluntatem, affectionem illam ejusdem instrumenti, qua vult homo bene sibi esse. Eodem modo sanctus homo asseritur, etiam cum dormiret non cogitat, indesinenter habere voluntatem juste vivendi. Et, cum hanc voluntatem asserimus alium alio majorem habere; non aliud dicimus voluntatem, quam illam affectionem ipsius 133 instrumenti, qua vult juste vivere. Instrumentum enim non est in alio majus, et in alio minus. Usus autem hujus instrumenti, voluntas nominatur: ut cum dicit aliquis: Modo habeo voluntatem legendi, id est, Modo volo legere; aut, Modo habeo voluntatem scribendi, hoc est, Modo volo scribere. Sicut enim videre, est uti visu, qui est instrumentum videndi; et usus ejus est visio
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam ante ista considacõ ut d̾ia¬
marime ũsatur in uosinitate asi¬
quid ascius de uosintate quod ut puto
no crit mutise dicendu existimo. Sicut
seimis in corpe mẽbra ⁊ quinq sensus.
singula ad suos usus apta. quib qua¬
si instrumetis utumir. ut sunt manꝰ
apte ad capiendum. pedes ad amblant.
lingna ad soqndum. Uisus at udendũ:
ita ⁊ anima ẜet inse quastam uires
ꝯuib intitur uelud instrumentis at u¬
sus congruos. Est namqr raco in aĩ¬
ma qua sicut suo instrumento utitur
at raconnandum. ⁊ uoluntas qͣ utit
ad uosendimr. Non eñi est raco uel uo¬
menta hent ⁊ hoc quod sunt. ⁊ apti¬
tudines suas ⁊ suos usus : disc̾nam
n uolutate. pp̃ qmͣ ista dicimus. in¬
strumentu ⁊ aptitudines eius ⁊ nsu
euis. Quas aptitudines in uolum¬
tate possumus nommare affeccones.
Affecco quippe ẽ instrumetu uolendi¬
sis aptitudmib. Uñ dicitur homis
amma cũ uesxinent̾ uult aliquid:¬

Expanded text:
Quoniam autem ista consideratimaxime versatur in voluntate, aliquid altius de voluntate, quod, ut puto, non erit inutile, dicendum existimo. Sicut habemus in corpore membra, et quinque sensus, singula ad suos usus apta, quibus quasi instrumentis utimur; ut sunt manus aptae ad capiendum, pedes ad ambulandum, lingua ad loquendum, visus ad videndum: ita et anima habet in se quasdam vires, quibus utitur velut instrumentis ad usus congruos. Est namque ratio in anima, qua sicut suo instrumento utitur ad ratiocinandum: et voluntas, qua utitur ad volendum. Non enim est ratio vel vomenta habent et hoc quod sunt et aptitudines suas, et suos usus: discernamus in voluntate propter quam ista dicimus instrumentum, et aptitudines ejus, et usum ejus: quas aptitudines in voluntate possumus nominare affectiones. Affectum quippe est instrumentum volendi aptitudinibus suis. Unde dicitur hominis anima, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cħ ualere libum arbitrium. qr musti
iincuso conatu intunt᷑ ut benc uinãt.
⁊ quatam it aunt in possibilitate obst̃a¬
te nicħ proficiunt. ut pꝰ profectum ir¬
reꝑabiliter reficiunt: nõ destruit quod
rõnabiliter monstratum e libum. scilia
arbitrium cũ gratia ualere. Ut autem
intentes no proficiant. aut post profectu
teficiant: non in possibilitate set aliqnͣ¬
to gram aliqn facile suꝑabili ⁊ ifficul¬
tate ficri cristimo. Sepissime namqi
asserere solennis inpossibile nob ce qd
sme difficultate ꝑficere nõ ualemus. Si
eumm diligent̾ uiisquisq motus uolu¬
tatis sue consideret. intelliget se mĩꝙͣ
rectiturĩem uolinitatis acceptam per
giam. nisi aluid uosendo quod sinnil
uelle nequit descrere. Quod certe no
facit deficiente potestate seruandi can¬
tem rectitudieir que potas ẽ ipa lib̾tas
arbitrn: s deficiente uoluntate seruan

Expanded text:
alere liberum arbitrium, quia multi immenso conatu nituntur ut bene vivant, et quadam, ut aiunt, impossibilitate obstante, nihil proficiunt, aut post profectum irreparabiliter deficiunt: non destruit quod rationabiliter monstratum est, liberum scilicet arbitrium cum gratia valere. Ut autem nitentes non proficiant, aut post profectum deficiant; non impossibilitate, sed aliquando gravi, aliquando facile superabili difficultate fieri existimo. Saepissime namque asserere solemus impossibile nobis esse, quod sine difficultate perficere non valemus. Si enim diligenter unusquisque motus voluntatis suae consideret, intelliget se nunquam rectitudinem voluntatis acceptam per gratiam, nisi aliud volendo quod simul velle nequit, deserere. Quod certe non facit deficiente potestate servandi eamdem rectitudinem, quae potestas est ipsa libertas arbitrii: sed deficiente volunt
Abbreviated transcription (Latin):
cones cius uoluntatis qmͣ instrume¬
dem instrumẽti ẽe. quia illa nich nisi
istis oꝑatur. Perdito gͥ instrumento
uolendi iusticiam .i. rectitudine. mslo
mͦ nisi ꝑ gr̃am redd̾atur : potest uo¬
liuitas instrumentu uelle iusticiam.
inuiste. Appetitus u̾o quos omes uo¬
cat apłs carnem qz concupiscenciam
in quͣtum sunt no sunt mali uł ĩnusti:
set quia sunt in rõnasi natura ubi no debet
ẽe Ricinitur inusti. Inbrutis siquidem ani¬
inalib non sunt masi ues iusti. quia ibi

Expanded text:
s voluntatis, quam instrumedem instrumenti esse: quia nihil ipsa nisi istis operatur. Perdito igitur instrumento volendi justitiam, id est, rectitudinem; nullo modo, nisi per gratiam reddatur, potest voluntas instrumentum velle justitiam. us vero, quos omnes vocat Apostolus carnem et concupiscentiam, in quantum sunt, non sunt mali, vel injusti; sed quia sunt in rationali creatura ubi non debent esse, dicuntur injusti. In brutis siquidem animalibus non sunt mali, vel injusti, quia ibi
Abbreviated transcription (Latin):
afficitur ip̃m instrumetum at uolen¬
tum aliquid eciam qn illut quod ułi
no cogitat: aut si uenit ĩ memoria
aut statur. aut suo tempe illud ue¬
sit. Nam si ẽ instrumentu uolciti
affcir ad uolendum salutem etia qu
ilsam non cogitat: ut mor cui ue¬
n̾it ĩ memoria statim iam uelit. Et
sic ẽ affc̃m ad uolendum sompini ⁊
dormire. In nisto quoq honne. sili
ẽ affc̃r idem instrumẽtum: at uole¬
Sumr iusticiam ⁊ cum dormit ⁊ ut cu
cam cogitat statim issam uelte. Usus
u̾o cuisdem instrumenti c̃ qm non
Remus nisi cumr cogitamus ie qmͣ

Expanded text:
umentum ad volendum aliquid, etiam quando illud quod vult non cogitat: ut si venerit in memoriam; aut statim, aut suo tempore illud velit. Nam sic est instrumentum volendi affectum ad volendum salutem, etiam quando illam non cogitat; ut mox, cum venerit in memoriam, statim eam velit: et sic est affectum ad volendum somnum, etdormire. In justo quoque homine similiter est affectum idem instrumentum ad volendum justitiam, etiam cum dormit; ut, cum eam cogitat, statim eam velit. Usus vero ejusdem instrumenti est, quem non habemus, nisi cum cogitamu
Abbreviated transcription (Latin):
Emꝑalia nobis pat̾ celestis benignis¬
stina pietate imiistrat ob duplicem
ta negaret. ⁊ sic desꝑaremur. uł illoꝵ imi¬
a sollicitudo spiritalis excicii fieret detͥmen¬
til. Sñ hiis .n. neq unie neq d̾o seruire ẽ. Ce¬
t̾m qͣnto strictius tanto melus. Onño mi

Expanded text:
ater noster coelestis benignissima pietate ministrat, ob duplicem ta negaret, et sic desperaremus; vel illorum nimia sollicitudo, spiritualis exercitii fieret detrimentum. Sine his enim neque vivere, neque Deo servire est. Caeterum quanto strictius, tanto melius. 3. I
Abbreviated transcription (Latin):
Icut relus d̾m te deserunt ꝙ amor nec
aeris amore dignus qͥ moignus cas
illa ia qͣ corrigis deinũ nõ qua extendis
oema. Illud una nobis benigna aĩadi̾ifio
pariter. hec forudolosa nutrit oissimu¬
lacõ. Non cũ nescio s cũ sencio te iratum
tũc maxime ꝯfido ꝓpicium. Eterã cũ iratꝰ
dies. pͥmus qͥ a pͥmi hõis lapsu labi¬
tur us in finẽ mundi. dies cͥ sc̃i sepius ma¬
ledixisse noscũtux. ab illa .ni. in lucidissima
pene a lumine i̾ntatis extinctus. in hac die
uascũtur unriifi. si tũ dies debet ⁊ nõ pociuᷤᷤ

Expanded text:
 zelus deseruit; et amor: nec eris amore dignus, qui indignus castilla ira, qua corrigis devium, non qua extrudis de via. Illud tua nobis benigna animadversio parit, hoc formidolosa nutrit dissimulatio. Non enim cum nescio, sed cum sentio te iratum, tunc maxime confido propitium: etenim cum iratus ur. Primus, qui a primi hominis lapsu labitur usque ad finem mundi; dies, cui sancti saepius maledixisse noscuntur. Ab illa enim lucidissima pene a lumine veritatis exstinctus. In hac die nascimur universi, si tamen dies debet et non potius
Abbreviated transcription (Latin):
at ꝯdempnantẽ ⁊ solantẽ ⁊ reposcentem
⁊ ignoscentẽ plectentẽ ⁊ amplectentẽ: Nõ
inꝙ moysi manus testib aaron ⁊ hiis Gͣ¬
ue leges iugũ testib ip̃is apłis qui ħ et
sibi ⁊ pr̃ib in portabile clamitant. gͣue
uite q̃ ẽ ⁊ future facili in duplici gr̃a

Expanded text:
at condemnantem et consolantem, reposcentem et ignoscentem, plectentem et amplectentem? Non nique Moysi manus, testibus Aaron et Hur ; grave Legis jugum, testibus ipsis apostolis, qui hoc et sibi, et patribus importabile clamitant ; grave t et futurae, facile in duplici gratia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ deinceps. Qͥ ᷤ homo qͥ uiuet ⁊ nõ incebit
mortem : dicat ꝓ ira quis. ego nõ qͥs minus
fiunt diui fatigat molestia ꝯtradc̃o : qͣ capti
ui dr̃r. ⁊ tp̃e in lege pecc̃i q̃ ẽ in membris ip̃oꝵ
horrent̾ minirũ egertime q fermit᷑ turpem
captnntatẽ ⁊ tristem ꝯtencõem. Sicd̾a u̾o dies

Expanded text:
 deinceps, quis est homo qui vivet, et non videbit mortem? Dicat pro ira quis: Ego non minus pro fiunt, diu defatiget molesta contradictio, qua captivi ducuntur et ipsi in lege peccati, quae est in membris ipsorum. Horrent nimirum, aegerrimeque ferunt turpem captivitatem, et tristem contentionem. 9. Fes
Abbreviated transcription (Latin):
cedere maiestati mat̾s ecc̃ie nõ reluctari fũ¬
mus honor ⁊ głia. O ꝑu̾sitas nõ pudet ĩqͥ¬
nari ⁊ ablui pudet: Est pudor iuxͣ sapi¬
entẽ adducens głiam. si uidel peccare pu¬
pudeat si nõ pudeat uł peccasse. ⁊ ita uł
sera głia nõ carebis reducente nimirũ pu¬
dore qͣm culpa fugan̾at. de lege. et grã¬

Expanded text:
ctoritati matris Ecclesiae non reluctari, summus honor et gloria. O perversitas! Non pudet inquinari, et ablui pudet! Est pudor, juxta Sapientem, adducens gloriam ; si videlicet peccare pudeat, si non pudeat vel peccasse: et ita vel sera gloria non carebis, reducente nimirum pudore quam culpa fugaverat. Secundum t
Abbreviated transcription (Latin):
srpudor adducens pecc̃m. ⁊ ẽ pudori
adoucens głiam . Bomis pudor quo pec¬
casse aut certe peccare ꝯfundis. Et om̃is lic
humanis arbit̾ forte absit d̾mũ tũ qͣm hu¬
manũ tanto u̾ecũdius reu̾eris aspectũ qͣnto
⁊ i̾nus d̾m qͣm hoĩem cogitas puriorẽ tanto
o pudor sugat olꝑꝓbriũ. parat głiam. Sũ
aũt pecẽm om̃io nõ adimittit aut cͥte admiᷤ¬

Expanded text:
pudor adducens peccatum, et est pudor adducens gloriam . Bonus pudor est, quo peccasse, aut certe peccare confunderis: et omnis licet humanus arbiter forte absit, divinum tamen quam humanum tanto verecundius revereris aspectum, quanto et verius Deum quam hominem cogitas puriorem  al. o pudor fugat opprobrium, parat gloriam, dum aut peccatum omnino non admittit, aut certe admis
Abbreviated transcription (Latin):
potes uenire modo. nemeas aũt postea.:
Age tñ seq̃re. q̃re. nec te illa marcessibił
claritas uł sublimitas a querẽdo detreat
possibilia sũt credenti. Crede ⁊ inuenisti.¬
seq̃re actib. fide inueni. Qͥ ꝯ nõ inuem¬
at fides: attingit in accessa. depͥhendit
ignota ꝯp̾hensa minẽsa appͥhendit nouiᷤ¬
sima. Ip̃m demq et̾ntatẽ suo illo uastiᷤ¬
fimo sinu quodanimꝰ cͥcumicludit. fiderct̾
dixim et̾nam beatamq t̾nitatẽ. qͣm nõ in¬
telligo credo ⁊ fide tenes qͣm u̾o capio mẽte

Expanded text:
potes venire modo, venies autem postea. Age tamen, sequere, quaere; nec te inaccessibilis illa claritas vel sublimitas a quaerendo deterrepossibilia sunt credenti . Prope estsequere actibus, fide inveni. Quid non inveniat fides? Attingit inaccessa, deprehendit ignota, comprehendit immensa, apprehendit novissima; ipsam denique aeternitatem suo illo vastissimo sinu quodam modo circumcludit. Fidenter dixerim, aeternam beatamque Trinitatem, quam non intelligo, credo; et fide teneo, quam non capio mente
Abbreviated transcription (Latin):
altitudo adeqͣta est. ꝙ singularitas associa¬
lam amoris gr̃am uicẽ requirit ⁊ fid̾e. Qͥs
ui ametur amor. Et qͥd tam cordiũ uita ꝙͣ
d̾s meus ⁊ ħt. Is u̾e ẽ ⁊ amans ⁊ amabilise
totũ ꝙ de ip̃o est u̾e ẽ. qñ de ip̃e nõ aliud sa¬
ne qͣm ip̃a u̾itas. Quis fidꝰ uerus ue aĩe amor
nͥ utiq is quou̾itas adamatur. rõis sũ ꝯ¬
pos. u̾itatis sũ capax. s utmã nõ forẽ. si
amor mͥn desint: nõ sũ securus a securi. si
abs eo inueniat. ualde om̃io nͥ amandus
⁊ indignus. Dignus plane ẽ morte qͥ tͥ do¬
mine iħu recusat uru̾e ⁊ mortinis ẽ. ⁊ qui
tͥ nõ sapit desipit. ⁊ qͥ curat eẽ nͥ pp̃te: pro
a. ꝓ hiis gͦ ita sum amans te qͣntũ possũ.
S ẽ ꝙ me plus mou. plus urget. plus accẽ¬
dit sr̃ om̃ia inqͣm redoit amabilem te nͥ
ih̾u bone. calix q̃m bibisti. Opus nr̃e redẽp¬
cõnis. ħ om̃io amorẽ nr̃m facile uendicat

Expanded text:
altitudo adaequata est, quod singularitas associaaltitudo adaequata est, quod singularitas associalam amoris vicem requirit et fidem. 50. Quidni ametur amor? Et quid tam cordium vita, quam Deus meus Jesus? Is vere est et amans, et amabilis, et totum quod de ipso est, vere est, quando ipse est non aliud sane quam ipsa est veritas. Quis fidus, verusve animae amor, nisi utique is, quo veritas adamatur? Rationis sum compos, veritatis sum capax: sed utinam non forem, si amor in me defuerit. Non sum securus a securi, si absque eo inveniar. Valde omnino mihi amandus et indignus. Dignus plane est morte, qui tibi, Domine Jesu, recusat vivere, et mortuus est; et qui tibi non sapit, desipit: et qui curat esse non propter te, pro  his ergo ita sum amans te quantum possum. Sed est quod me plus movet, plus urget, plus accendit. Super omnia, inquam, reddit amabilem te mihi, Jesu bone, calix quem bibisti, opus nostrae redemptionis. Hoc omnino amorem meum facile vindicat
Abbreviated transcription (Latin):
montes: Porto ꝑ caritatẽ ħo ind̾o̾ ⁊ d̾ ĩ ho¬
mine ẽ. Qͥ d .n. ita dei ut caritas : Rempe⁊
deus est. Caritas libertatẽ donat. timorem
pellit. laborẽ nõ sentit m̾itũ nõ intuetur.
pͥma nõ reqͥrit ⁊ tñ plus om̃ib urit. Aul¬
lus terror sic sollicttat. nulla pͥra sic ĩm¬
tant. nulla iusticia sic exigit. caritas nõ q̃¬
rit que sũt. Caritas nõ iritatur. nõ p̾cipi¬
tatur. nõ cecidit. nõ in foueam ruit. ⁊ pro
retributis malis emulat bona. O caritas pa
expectat. sustmet delinq̃ntem. S benigna tra¬
hit. adducit. ꝯu̾ti facit ab errore. beingna ca¬
ritas ⁊̃ quos coleret amat ⁊ amat ardenter.
at inqͥetas duisis diu̾sa exhibens sicut fili¬
os diligit unuiso. Cũ te arguit mitis ẽ. cum
uocat. spreta reuocat. Ip̃a ẽ q̃ hõim mater
⁊ angłoꝵ nõ solũ q̃ in terris s ⁊̃ que in celo¬

Expanded text:
es? Porro per charitatem homo in Deo, et Deus in homine est. Quid enim ita Dei ut charitas? Nempe et Deus est. Charitas libertatem donat, timorem pellit , laborem non sentit, meritum non intuetur, praemia non requirit; et tamen plus omnibus urget. Nullus terror sic sollicitat, nulla praemia sic invitant, nulla justitia sic exigit. Charitas non quaerit quae sua sunt. Charitas non irritatur, non praecipitatur, nunquam excidit, non in foveam 400 ruit, et pro tributis malis cumulat bona. O charitas paexpectat, sustinet delinquentem; sed benigna trahit, adducit, converti facit ab errore. Benigna charitas etiam quos tolerat amat, et amat ardenter. at inquietos, diversis diversa exhibens, sicut filios diligit universos. Cum te arguit, mitis est; cum rovocatur, spreta revocat. Ipsa est enim hominum mater et angelorum. Non solum quae in terris sunt, se
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ uͥtus ꝯtinencie. qñ in unitate fidei cũ
ꝓximnis cõit̾ unientes nõ fuplicii metuul
humane laudis appetitu s solo dumni amno¬
iis obtentu a pec̃cis nos ꝯtinemus. qr ꝯti¬

Expanded text:
cta est virtus continentiae, quando in unitate fidei cum proximis communiter viventes, non supplicii metu, vel humanae laudis appetitu, sed solo diris obtentu a peccatis nos continemus.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ⁊ donec qͥs pͥmitur a spũ seruitutis
paꝵ q ht de spe de timore płimiũ. nõ est
ei pax neq requies fluctuante ninirũ
ꝯscia int̾ spem ⁊ timorẽ. maxĩeq qd a
sr excellente timore hñdancius cruciet᷑.
Nam timor penam habet. Cetͥm si pau¬
latĩ ꝑ incremẽtum gr̃ẽ cepit deficere ti¬
mor ⁊ ꝑficere spes cum demũ ao ħ uẽtũ

Expanded text:
t. Donec quis premitur a spiritu servitutis, parumque habet de spe, de timore plurimum; non est ei pax neque requies, fluctuante nimirum conscientia inter spem et timorem, maximeque quod a superexcellente timore abundantius crucietur: nam timor poenam habet. Etlatim per incrementum gratiae coeperit deficere timor, et proficere spes; cum demum ad hoc ventum
Abbreviated transcription (Latin):
amor p̾sertĩ d̾mus cũ se intra se cohibe¬
re nõ ualet. nõ attendit quo ordine. qͣ lege.
quaue
seu pacitate n̾boꝵ ebulliat. dũ¬
mꝰ ex hoc nlłm seui seticiat detͥmẽtum. Inters¬
nec u̾ba reqͥrũt. Interd̾ nec uoces om̃io ul¬
las sol ad hoc ꝯtemptus suspiriis. O amor
p̾ceps. uehemens flagrans nuptuose qͥ p̾t̾
dinas. dissimulas usum. modũ ignoras. to
ip̃o. Et redigis in captiuitatẽ. frustra ad au-
tem qͥ latinis nõ ẽ. ⁊ ita de cet̾is. sic lingua
amoris ei q̃ nõ amat. Barbara erit sicut es
sonans aut cymbalum tinniens. amor re¬
u̾enciam nesciet. ab amando qͥ ppe amor nõ
ab honorando denõiatur. honoret sane qui
horret. qͥ stupet. qͥ metuit. qͥ miratur. uacãt
ħ om̃ia penes amantẽ. pp̃ea q̃ amat amat
⁊ aliud nouit nich. Ip̃e qͥ honori m̾ito. m̾ito
stupori ⁊ miraculo ẽ amari. tñ plus amat.
Exigit d̾ timeri u̾ dñs honorari ut p̃r ⁊ ut
sponsus amari. Qͥd in hiis p̾stat: Qͥ dem̃ͤ

Expanded text:
mor praesertim divinus, cum se intra se cohibere non valet, non attendit quo ordine, qua lege, quave serie, seu paucitate verborum ebulliat, dummodo ex hoc nullum sui sentiat detrimentum. Internec verba requirit, nec voces omnino ullas, solis ad hoc contentus suspiriis. Amor praeceps, vehemens, flagrans, impetuose, qui praeter dines, dissimulas usum, modum ignoras: totipso, et redigis in captivitatem. Frustra ad auditem qui latinus non est, et ita de caeteris: sic lingua amoris ei qui non amat, barbara erit; erit sicut aes sonans, aut cymbalum tinniens . Amor reverentiam nescit; ab amando quippe amor, non ab honorando denominatur. Honoret sane qui horret, qui stupet, qui metuit, qui miratur. Vacant haec omnia penes amantem; propterea qui amare amat, et aliud novit nihil. Ipse qui honori, merito et stupori, et miraculo est, amari ergo Deus timeri ut Dominus, honorari ut pater, et ut sponsus amari. Quid in his praestat, quid eminet?
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ designat in aĩa ꝯfitentis. Nam si quio
de ꝓpͥo mest inqͣntũ ẽ gratũ cedere illi ncc̃e
ẽ. deest gr̃e qͥcqͥd mentis depntas. Nolo mͥ¬
itũ qd̃ gr̃am excludat. horreo qͥcqͥd de meo
ẽ ut fim m̃s ñ ꝙ illud mag̃ forsitan me
csi ẽ. ꝙ me meũ facit. Gr̃a reddit me mͥuiᷤᷤ¬

Expanded text:
nem signat in anima confitentis. Nam si quid de proprio inest, in quantum est, gratiam cedere illi necesse est. Deest gratiae, quidquid meritis deputas. Nolo meritum, quod gratiam excludat. Horreo quidquid de meo est, ut sim meus, nisi quod illud magis forsitan meum est, quod me meum facit. Gratia reddit me m
Abbreviated transcription (Latin):
sat᷑ inportue petentes qd̃ sibi decẽe ꝯgnoi̾i¬
unt. s paucos ad modũ nouinus qͥ dignaᷤᷤ
fr̃ acceptis beueficiis gr̃as ag̾e indeantur.
Nec rephensibile est ꝙ instant̾ petimus.
s plane peticdem negat affc̾m ꝙ inuẽim᷑
bis ut tanto grauius de ingratitudine ni¬
dicemur qͣnto mag̾ accimmulatis benefici¬
is ingrati ꝓbamur extitisse. felix qͥ ad sin¬

Expanded text:
satis importune petentes quod sibi deesse cognoverint; sed paucos admodum novimus, qui dignas super acceptis beneficiis gratias agere videantur. Nec reprehensibile est quod instanter petimus; sed plane petitioni negat effectum, quod invenimur bis, ut tanto gravius de ingratitudine judicemur, quanto magis accumulatis beneficiis ingrati probabimur exstitisse. Ergo mise
Abbreviated transcription (Latin):
sam. Nam se ip̃am nõ po̾t negare. nec in se
dinsa ẽ. Nouit pocius in se d̾isa ꝯuingere.
ꝯnincta dĩdere nescit. pacem diligit. ꝯgar¬
det imitati. Sola qͥppe ẽ que illam generat.
colligit. sollidat. ⁊ ꝯseruat. u̾cũq generan
cognoscitur in uinculo pacis. Eũ om̃i fiduci¬
a caritas pulsat: ad hostiũ amici. &eꝗͣqͣm pu¬
tãs pati se debere repulsam q̃ amiciciã matrẽ

Expanded text:
m sentiret offensam. Nam se ipsam non potest negare, nec enim in se divisa est. Novit potius in se divisa conjungere: conjuncta didet unitati. Sola quippe est quae generat, colligit, solidat et conservat ubicunque servare cognoscitur unitas in vinculo pacis. Cum omni fiducia charitas pulsat ad ostium amici, nequaquam putans se pati repulsam, quae amicitiarum matrem
Abbreviated transcription (Latin):
s ut ad m̾ntũ sat ẽ de m̾itis nõ p̾sin̾n̾e sic
carcere m̾itis sat̾ ẽ adiudicanciũ. Porro in¬
fanciũ renator neminẽ carere m̾itis s xͥ ha
bere m̾ita. Qͥb se tũ indignos reddũt. set
sua iung̾e nõ neqͥuerũt s neglexetũt ꝙ qͥ¬

Expanded text:
 ut ad meritum satis est de meritis non praesumere, sic carere meritis satis ad judicium est. Porro infantium renatorum neminem carere meritis, sed Christi habere merita. Quibus se tamen indignos reddunt, si sua jungere non nequiverint, sed neglexerint. Q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abs dubio eo qͥsq pessimus quo optimꝰ
ẽ. si ħ ip̃m quo optimus ascribat cͥ. Nem¬
pe pessimũ ẽ. Ꝙ si dicat quis absit agnos¬
co gr̃a dei sum id qd̃ sum. studeant aũt
captare głiolam ꝓ gr̃a qͣm accepit. non¬

Expanded text:
 absque dubio eo quisque pessimus, quo optimus est, si hoc ipsum quo optimus est ascribat sibi: nempe pessimum est hoc. Quod si dicat quis: Absit, agnosco, gratia Dei sum id quod sum; studeat autem captare gloriolam pro gratia quam accepit, non
Abbreviated transcription (Latin):
mus ⁊ nẽo nĩm in ħ certamine deicietur in¬
uitus. Subte ẽ o h̃o appetitus tuus. ⁊ tu dña¬
ris ilhius. Potest ininicus excitare tẽpta¬
cõnis metũ. s inte ẽ si uolu̾is oare aut ne¬
gere ꝯsensum. In tua facultate ẽ si uoli̾s¬

Expanded text:
mus: et nemo nostrum in hoc certamine dijicitur invitus. Sub te est, o homo, appetitus tuus, et tu dominaberis illi . Potest inimicus excitare tentationis motum: sed in te est, si volueris, dare seu negare consensum. In tua facultate est, si vol
Abbreviated transcription (Latin):
dare. Ram sapiens głiator ꝓbauit opus su¬
ui. atq ad lumẽ u̾itatis diligent̾ examina¬
bit. ⁊ sic hebit in semet ip̃o głiam ⁊ nõ ĩ ore
alt̾rus. Stultus sũ si cistille labioꝵ meorũ
tuoꝵ gliam meam credid̾o ⁊ cero mendicare
eam abste cũ hr̃e uolu̾o. nõne nempe in tuo
arbitrio ẽ ꝓbare me uł imꝓbare ꝓut uolu̾¬

Expanded text:
m . Nam sapiens gloriator probabit opus suum, atque ad lumen veritatis diligenter examinabit; et sic habebit in semetipso gloriam, et non in ore alterius. Stultus sum, si cistellae labiorum tuorum gloriam meam credidero, et coepero mendicare eam abs te cum habere voluero. Nonne nempe in tuo arbitrio est probare me, vel improbare, prout volu
Abbreviated transcription (Latin):
utitur ad ĩpugnandos nos callidissimus ser¬
pens. cͥ ulłm aliuo desideriũ ẽ. nlłm studium
nlłm negociũ ñ fundere sang̾nem aĩaꝵ. hic
loqͥtur. artificõse sugg̾it. callide decipit. il¬
licitos motus insufflat. ⁊ ne cenatos cogita¬
cõnes inflãmat. mouet. bellat nutͥx odii ĩ¬
citat gulam. monet libidiuẽ: desideriũ car¬
nis instigat. pecc̃i occ̃ones parat. ⁊ mille no¬
cendi artib corda hõim temptare nõ cessat.

Expanded text:
utitur ad impugnandos nos callidissimus serpens, cui nullum aliud desiderium est, nullum studium, nullum negotium, nisi effundere sanguinem animarum. Hic loquitur, artificiose suggerit, callide decipit. Illicitos motus insuffiat, venenatas cogitationes inflammat: movet bella, nutrit odia, incitat gulam, movet libidinem, desideria carnis instigat, et peccati occasiones parat, et mille nocendi artibus corda hominum pulsare non cessat.
Abbreviated transcription (Latin):
a t̾ coopentur in bonil. Ecce .n. inflat ĩnni¬
cus defidercũ tibi. uanitatis aũt inpacie co¬
grtacees ingerit aut excitat libidinis mo¬
tum. tu solummͦ ne ꝯsenseris. ⁊ quociens
restit̾is sic tociens coronaberis. Credo ⁊̃ si¬
cegitacõnes istas qͣm cito in nobis adu̾timꝰ
nõ patimur remorari. s ĩ sp̃u uehemẽti
animus adu̾sus illas excitatur. qm̃ iniii¬

Expanded text:
a tibi cooperentur in bonum. Ecce enim inflammat inimicus desiderium cibi, vanitatis aut impatientiae cogitationes ingerit, aut excitat libidinis motum: tu solummodo ne consenseris; et quoties restiteris, toties coronaberis. 4. cogitationes istas quam cito in nobis advertimus, non patimur remorari, sed in spiritu vehementi animus adversus illas excitatur, quoniam inimi
Abbreviated transcription (Latin):
dere noscuntur. nõ tñ uͥ sibi cedat ꝙ nreꝑa¬
biliter amiserũt. S ne illuc pauꝑ de pul¬
uere fuscitatus accedat. uñ ip̃i in glia ꝯdi¬
ti irreꝑabiliter ceciderũt. Indignatur ⁊ li¬
uore tabescit obstinata malignitas. huma
na aut inferre couantur aut gratulantur
inferri. ħ eoꝵ tota mollicõ ẽ nõ iactura ext̾¬
nr̃m ẽ illis nõ ꝯsentire. Nam quociens resis¬
timus diabolũ suꝑamus. anglos letificamꝰ
d̾m honorificamus. Ip̃e dñs no hortatur
ut pugnemus. adiiuat ut uincannus. cͥ
tantes spectat. deficientes subleuat. uin¬

Expanded text:
dere noscuntur, non tamen ut sibi cedat, quod irreparabiliter amiserunt; sed ne illuc pauper de pulvere suscitatus accedat, unde ipsi in gloria conditi irreparabiliter ceciderunt. Indignatur et livore tabescit obstinata malignitas humanaalia damna aut inferre conantur, aut gratulantur inferri; haec eorum tota molitio est, ut jactura extenostrum est illis non consentire. Nam quoties resistimus, diabolum superamus, angelos laetificamus, Deum honorificamus. Ipse enim nos hortatur ut pugnemus, adjuvat ut vincamus: certantes in bello spectat, deficientes sublevat, vin
Abbreviated transcription (Latin):
aũt hic redditus sñ dubio uł post mortem
cũ inu̾sa quib aduagandũ foras ⁊ mnu¬
di figuram egredi ꝯsucn̾at: ostia corꝑis
cdausa erũt. ut nccͣio maneat in se ip̃a cu¬
i nullus iam pateat exitus a se ip̃a. Quis

Expanded text:
autem hic reditus sine dubio vel post mortem: cum universa, quibus, ad vagandum foras et inut hujus mundi figuram, egredi consueverat, ostia corporis clausa erunt, ut necessario maneat in se ipsa, cui nullus jam pateat exitus a se ipsa. Verum is