comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotes se sciant eẽ ñ dños. Honorẽt
dericos qͣsi clericos. ut & ipsi aclericis
quasi ep̃i p̃ferant᷑. Scutũ illud est
oratoris domitii. Cur ego te inqͥt ha¬
beã ut pͥncipẽ. cũ tume ñ habeas ut
oratorẽ: Qd̃ aãron & filios eiꝰ. hoc ẽẽ

Expanded text:
cerdotes se sciant esse, non dominos: honorent cerdotes se sciant esse, non dominos: honorent clericos quasi clericos, ut et ipsis a clericis quasi episcopis deferatur. scitum illud est oratoris Domitii: ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeas ut senatorem? quod Aaron et fi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ xͥ emu pot̾at᷑. Diunas scͥpt᷑as
sepiꝰ lege. imnio nũꝗͣ de manibus
tius sacra lectio deponat᷑. Disce
qd̃ doceas. Optine eũ qͥ scd̃m doc¬
trinã ẽ fidelẽ sermonẽ. ut possiᷤᷤ
ex hortari. ĩ doctrina sana. & ꝯtͣ¬
dicentes reuince. ꝑmane ĩ hi  a
didicisti & credita st̃ tͥ. sciens a qͣ
didiceris: paratꝰ sẽꝑ ad satisfacti.¬
onẽ. Qĩ poscenti te da rationem
de ea que in te ẽ spe. Non ꝯfun¬
dant oꝑa sermonẽ tuũ: ne cũ
in ȩccłia loqueris tacitꝰ qͥlibet rẽ¬
n̾facis: elicatꝰ magist᷑ ẽ qͥ pleno
uentre de ieiuniis disputat. Accu¬
sare auaritiam & latro potest.Sa¬
E sto sub iectꝰ pontifici t̾uo. & qͦsi
anime parentẽ suscipe. amare fi.¬
lioꝵ: timere seruoro ẽ. Si pat̾ sũ
inqͥt uͥ ẽ honor meus: Si dñs ego
sũ uẽ tunor m̃s : Plura tͥ in eodem
uiro obseruanda sunt nomina. Mo¬
nachꝰ. poritifex. auuncułꝰ. S &e ep̃i sa¬

Expanded text:
tum Christi emi poterat. Diuinas scripturas tum Christi emi poterat. Diuinas scripturas saepius lege, immo numquam de manibus tuis sacra lectio deponatur. disce, quod doceas; obtine eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut possis exhortari in doctrina sana et contradicentes reuincere; permane in his, quae didicisti et credita sunt tibi, sciens, a quo didiceris, paratus semper ad satisfactionem omni poscenti te rationem de ea, quae in te est, spe. non confundant opera sermonem ttmm, ne, cum in ecclesia loqueris, tacitas quilibet resnon facis?\' delicatas magister est, qui pleno uentre de ieiuniis disputat; accusare auaritiam et latro potest; saesto subiectus pontifici tuo et quasi animae parentem suspice; amare filiorum. timere seruorum est: et si pater sum, inquit, ubi est honor meus? et si dominus ego sum, ubi est timor meus? plura tibi in eodem uiro obseruanda sunt nomina: monachus, pontifex, auunculus. sed et episcopi sa
Abbreviated transcription (Latin):
sacdotis ẽ ꝓͥis stude diuitus. Natꝰ
in pauꝑe domo & in tuguriorꝰti¬
cano. qͥuix milio & cibario pane
rugientẽ saciare uentrẽ pot̾am.
nẽ similã & mella fastibio noui
& gen̾a & nomina pisciũ. In quo
littore concalecta sit: calleo. Sa¬
porib auiũ discerno ꝓuincias. o
cibors me raritas. ac nouissime
dãpna ipsa de lectant audiop̃.¬
t̾eta in senes & anꝰ abscp̃ lib̃is qͦrũ¬
dã turpe seruitiũ. Ipseͥ appoñt
mappulã obsident lectũ. & pu¬
rulentia stomachi. & fleginaca
pulmonis. manu ꝓͥ a suscipiunt.
Nauent ad in troitũ mediciare¬
mentib ꝙ labiis an cõmodius
habeant sciscitant᷑. Ꝙ si paulu¬
lum senex uegetior fuerit ꝑi¬
clitant᷑. ac simulata lȩticia mẽ
intrinsecꝰ auara torquet᷑. Timit
eĩ ne ꝑdat minist̾iũ. & iuuaces
senes matufale annis cõparant.
O quanta apd dm̃ merces inpre¬
senti p̃sentia ñ ẜare. Quantis
sudorib hereditas cẽssa expetit᷑
Minori ꝓmissa labore: Margari¬

Expanded text:
st propriis studere diuitiis. natus in paupere domo et in tugurio rusticano, qui uix milio et cibario pane rugientem saturare uentrem poteram, nunc similam et mella fastidio, noui et genera et nomina piscium, in quo litore conca lecta sit, calleo, saporibus auium discerno prouincias et ciborum me raritas ac nouissime damna ipsa delectant. audio praeterea in senes et anus absque liberis quorundam turpe seruitiuIDipsi apponunt mattulam, obsident lectum et purulentias stomachi et phlegmata pulmonis manu propria suscipiunt. pauent ad introitum medici trementibusque labiis, an commodius habeant, sciscitantur et, si paululum senex uegetior fuerit, periclitantur ac simulata laetitia mens intrinsecus auara torquetur. timent enim, ne perdant ministerium, et uiuacem senem Mathusalae annis conparant. o quanta apud dominum merces, si in praesenti pretium non speraret! quantis sudoribus hereditas cassa expetitur! minori labore margari
Abbreviated transcription (Latin):
sa sit: ad ult̾ ẽ qͥ eã accepit. Unde &
apłi guẽ coniugii sarcinã intelligẽ¬
tes suta ẽ in quiunt. nͥ expedit
homini uxorẽ acciꝑe. Ad quos dñs.
Qui potest ĩ qͥt caꝑe capiat. Statĩq
sub exemplo tru̾ eunuchors uͥgim¬
tatis in fert beatitudinẽ gͦ nulla car¬
nis lege retinet᷑ Neq satis enĩ adu̾¬
t̾ẽ potui qͥd sit. qd dic̾e uoluit alio
delicet multitudine nolentẽ rapuit.
& uirũ postea ñ raptorẽ rapta dimi¬
sit. Legat libros mox. si & in ueniet
de sponsatã uiro. si inciuitate fuerit
opp̃ssa & ñ clamauerit puniri quasi
ad ult̾ã. Si aute inagro innoxiam eẽ
E rgo & ista soror qͤ ut dicit uim passa
acciꝑe & ñ adult̾a neputari: agat¬
penitentiã. ita dũ Itarat ut se¬
cundo uiro qui non appellatur
uir s ad ult̃ a tẽꝑe penitentiȩ ñ copu¬
set᷑ Qd si ei durũ uidetur & se¬
mel dilectũ ñ por est derelinquere
nec p̃stpre dñm uoluptati. audiat

Expanded text:
sa sit, adulter est, qui eam acceperit. unde et sa sit, adulter est, qui eam acceperit. unde et apostoli grauem coniugii sarcinam intellegentes: si ita est, inquiunt, non expedit homini uxorem accipere. ad quos dominus: qui potest, inquit, capere, capiat, statimque sub exemplo trium eunuchorum uirginitatis infert beatitudinem, quae nulla carnis lege retinetur. 4. Neque satis animaduertere potui, quid sit, quod dicere uoluit: aliodelicet multitudine nolentem rapuit: et quare postea non raptorem rapta dimisit? legat libros Moysi et inueniet desponsatam uiro, si in ciuitate fuerit oppressa et non clamauerit, puniri quasi adulteram, si autem in agro, innoxiam esse ergo ista soror, quae, ut dicit, uim passa accipere et non adultpoenitentiam: ita duntaxat, ut secundo viro, qui non appellatur vir, sed adulter, a tempore poenitentiae non copuletur. Quod si ei durum videtur, et semel dilectum non potest derelinquere, nec praeferre Dominum voluptati, audiat
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ fudi ne ipse fame & frigore
morerer. Responde itaq sorori quȩ ã
apłi sententias. An ignoratis fr̃eᷤ sci¬
entib etũ legẽ loquo. qm lex dñat᷑
Qd̾ si mortuuꝰ fuerit uir eiꝰ: lib̾ata ẽ
alege uiri. Ergo uiente uiro ad ul¬
tera erit. si duxerit aliũ ui rũ. Q i
alio loco. Mulier alligata est quanto
temꝑe miuit uir eius.
Si autẽ dormierit uir
lib̾ata ẽ. cui uult nubał
tantũ in dño
Om̃s autẽ causationes
apłs amputans aptissime defunuit
uiuente uiro adulterã ẽẽ muliere
si alt̃i nupserit. Nolo m̃ proferas
raptoris uiolentiã. matͥs p̃stationem.
patͥs austeritatẽ ꝓpinquoꝵs cat᷑ nam.
seruoꝵ in sidias. dãpna rei familiaris.¬
Quã diu niuet uir licet ad ult̃. sit.
licet sodomita. licet flagitus om̃ib
głio. Q dimittit ux ore suã excepta
causi fornicationis. facit eã mechari.
Q qͥ dimissam accepit ad ult̃ ẽ. siue
ipsa dimiserit uirũ. siue ã iuro dimis¬

Expanded text:
sanguinem fudi, ne ipse fame et frigore sanguinem fudi, ne ipse fame et frigore morerer. Responde itaque sorori, quae a Apostoli sententiam. « An ignoratis, fratres, scientquodsi mortuus fuerit uir eius, liberata est a lege uiri. ergo uiuente uiro adultera erit, si duxerit alium uirum, et in alio loco: mulier alligata est, quanto tempore uiuit uir eius. si autem dormierit uir, liberata est: cui uult, nubat, tantum in domino. omnes igitur causationes apostolus amputans apertissime definiuit uiuente uiro adulteram esse mulierem, quae alteri nupserit. nolo mihi -proferas raptorem et uiolentiam, matris persuasionem, patris auctoritatem, propinquorum cateruas, seruorum insidias aquamdiu uiuit uir, licet adulter sit, licet sodomita, licet flagitiis omnibugelio: qui dimittit uxorem suam excepta caqui dimissam acceperit, adulter est; siue ipsa dimiserit uirum siue a uiro dimis
Abbreviated transcription (Latin):
scãm script᷑am uxor uiri corpꝰ sit
Q qͥ c̃q fuerit fornicat᷑ peccat ĩ copͦ
suũ. hoc ẽ ł nuxorẽ. dũ eam sua for¬
nicatione conmaculat. & facit etiã
ñ peccantẽ sin cõmitione pecare.
Nepꝑi iunctã epłe cõmentariolo
breuẽ cartulã. in qua hec indictã
ferebant᷑. Querendũ ab eo. ib ẽ
ame utrũ mulier relicto iuiro ad¬
ult̾o e sodomita. & alio ꝑuim accepto
possit absq penitentia cõmunicare ec¬
cłiȩ. uiuente ad huc eo quẽ ꝑtꝰ reliq̾rat.
Qd legens illiꝰ uersiculi recordat᷑ sũ ad
excusanas excusationes ĩ peocatis.
Om̃s eñ homineᷤ uicus nr̃is faueriu.¬
& ꝙ ꝓͥa faciamꝰ uoluntate ad nature
referimꝰ necessitatẽ. Quomͦ si dicat
ad holescens. ium patior corꝑis ad libi¬
dinẽ ardor impellit. Ipsa organa mẽ¬
brors genitalium & cõpositio corꝑis femt¬
neos quęrit amplexꝰ. Q rursũ. Si ho¬
nuicida inegestate in qͥt erã. inddigebã cibo.
tegumen corꝑis ñ habeã. ideo alienum

Expanded text:
sanctam scripturam uxor uiri corpus sit et, quicumque fuerit fornicatus, peccet in corpus suum, hoc est in uxorem, dum eam sua fornicatione conmaculat et facit etiam non peccantem sui conmixtione peccare. commentariolo tuo breuem chartulam, in qua haec indita ferebantur: \'quaerendum ab eo — id est a me —, utrum mulier relicto uiro adultero et sodomita et alio per uim accepto possit absque paenitentia communicare ecclesiae uiuente adhuc eo, quem prius reliquerat.\' quod legens illius uersiculi recordatus sum: ad excusandas excusationes in peccatis. omnes enim homines uitiis nostris fauemua facimus voluntate, ad naturae referimus necessitatem. Quomodo si dicat adolescens: vim patior corporis, me ad libidinem ardor impellit, ipsa organa membrorum genitalium, et compositio corporis, femineos quaerit amplexus. Et rursum si homicida, in egestate, inquit, eram, indigebam cibo, tegmen corporis non habebam; ideo alienum
Abbreviated transcription (Latin):
& uent̾ escis. D̾s autẽ & hec & illa
destruet: consequent̃ uenit ad for¬
nicationẽ. Ꝙ enĩ lixxuria mater
libidinis ẽ uentrẽ ꝙ distentũ cibo &
uini potionib irrigatũ: uoluptas
genitaliũ sequit᷑. atq ut alibi dic¬
tum ẽ: ꝓ menbroꝵ ordine. ordo uito¬
filtũrũ. homicidiũ. rapina. ꝑiuriũ.
& ceta his similia. pꝰfactũ penitudi¬
nẽ habent. & licet in uitet lucrum:
tñ mordet conscientia̾. Uoluptas
sola ac libido etiam in in ipso tẽꝑe
penitendi p̃c̃itos stimulos patitur
& titillionũ carnis & incentiua pec
tes rursum fit mat̾ia de linquẽdi.
catio ñ solũ conscientiam fornican¬
tentiã saluatoris in qua ait. ꝓpt̾ea
derelinquet hõ patrẽ & matrẽ &
ad hereb uxori suȩ. & erunt una
caro: etiã ipse cũ meretrice unum
corpꝰ efficitur. & peccat incorpꝰ suũ.
dũ tẽplũ xͥ facit corpꝰ eẽ meretͥcis.
Dicam̃ & alit̾ ne ullã grecoꝵ sen

Expanded text:
et uenter escis; deus autem et hunc et illa destruet consequenter uenit ad fornicationem. etenim luxuria mater libidinis est uentremque distentum cibo et uini potionibus inrigatum uoluptas genitalium sequitur atque, ut ita dictum sit, pro membrorum ordine ordo uitia furtum, homicidium, rapina, periurium et cetera his similia post factum paenitudinem habent et, licet inuitet lucrum, tamen mordet conscientia; uoluptas sola ac libido etiam in ipso tempore paenitendi praeteritos stimulos patitur et titillationem carnis et incentiua pecctes, rursum sit materia delinquendi. catio non solum conscientiam fornicantentiam domini, in qua ait: propter hoc relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae et erunt una caro, etiam ipse cum meretrice unum- corpus efficitur et peccat in corpus suum, dum templum Christi facit corpus- esse meretricis. dicamus et aliter, ne ullam Graecorum sen
Abbreviated transcription (Latin):
Cacia eiũ quȩ latinꝰ uertit ĩmaliciã.
apud grecos duo significat & maliti¬
& hic magis ꝓmalicia tͣns ferri debu¬
it. Qđ si contentiose qͥs ducit᷑ nolenꝰ
illo sensu explanandũ ẽ qͦ mundus ĩ
maligno. hoc ẽ in malo positꝰ sit. & in¬
diuca oratione dicimꝰ. lib̃a nos amalo:
sisti loco de beati apłi pauli pͥma ad
qd̃ fecerit ho extra corpꝰ ẽ qͥ autem
fornicat᷑ in corpꝰ suũ peccat. Legamꝰ
gͦ paululũ suꝑiꝰ: & sic ad hec uerba
ueniamꝰ. Ne de extremiᷤ partib. &
ut ita dicam cauda capituli. to¬
tam senten  tiam nosse cupia¬
mus. Corpꝰ inqͥt ñ ẽ fornicationi sed

Expanded text:
xayia enim, quam Latinus uertit in \'malitiam\', xayia enim, quam Latinus uertit in \'malitiam\', apud Graecos duo significat, et malitiet hic magis pro malitia transferri debuit. quod si contentiose t quis ducitur nolens illo sensu explanandum est, quo mundus in maligno, hoc eDominica Oratione dicimus: Liberas nos a malo :sisti loco de beati Apostoli Pauli prima ad quod fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus suum peccat. legamus ergo paululum superius et sic ad haec uerba ueniamus, ne de extremis partibus et, ut ita dicam, cauda capituli totam sententiam nosse cupiamus. corpus, inquit, non fornicationi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Reuis epła longas expla¬
nare non ualet questioͬe
& in artũ multa concluden
stringere uerb qd̃ sensibus
dilatum est. In terrogas qͥd signifi¬
cet illud meuangłio iuxta mathm
iolite solliciti eẽ de crastino: sufficit i¬
iei malicia sua.Crastinũ inscͥpturis.
tis futm tẽpꝰ significat. Sicut iacob in
nesi loquit᷑. exauliat me cras uis¬
cia mea. Et uͥ altare extruitur
duab tribub ruben & gat. & dimi¬
Ia tͥbu manasse. & acunt᷑o israhele
dͥ eas legatio mittit᷑ cũ finees ponti¬
ci respondissent. id circo se altare¬
cisse ne cras filiis suis colendi deum
ssessio de neget᷑. & multa istimodi in
t̃ĩ reppies instrum̃to. Qgͦ de fut᷑s
ps cogitare ꝓhibuit concessit de p̃sen¬
lutẽ adicit᷑ sufficit diei malitia sua.
oc mͦ intellige. Sufficit nob de p̃sen¬
tib huiꝰ scłi angustiis cogitare. Quid
necesse ẽ sensum ad incerta & fut᷑ a
extendẽ quȩ aut conseqͥ ñ possumus.
aut forsitan cito in uenta ꝑdamus:

Expanded text:
Breuis epistula longas explanare non ualet quaestiones et in artum multa concludens stringere uerbis, quod sensibus dilatatum est. interrogas, quid significet illud in euangelio iuxta Mattheum: nolite solliciti esse de crastino; sufficit diei malitia sua. crastinum in scripturis sanctis futurum tempus significat, sicut Iacob in Genesi loquitur: exaudiet me cras iustitia mea et, ubi altare extruitur a duabus tribubus Ruben et Gad et dimidia tribu Manasse et a cuncto Israhele ad eas legatio mittitur, cum Finees pontifici respondent idcirco se altare fecisse, ne cras filiis suis colendi deum possessio denegetur. et multa istius modi in ueteri repperies instrumento. qui ergo de futuris nos cogitare prohibuit, concessit de praeautem dicit: sufficit diei malitia sua, hoc modo intellege: sufficit nobis de praesentibus huius saeculi angustiis cogitare; quid necesse est sensum ad incerta et futura extendere, quae aut consequi non possumus aut forsitan cito inuenta perdamus?
Abbreviated transcription (Latin):
tas necessitateꝰ. nicħ cuiꝙͣ eͥbuaᷤ ne filio¬
rũ panẽs canes comedant: Lierũ xp̃i
tẽplũ. anima credentiꝰ ẽ. Illã exoma.
illã uesti. illi offer donaria. in illa xp̃m
suscipe. Quȩ utilitaᷤ parietẽ fulgere
Iã ñ st̃ tua gͤ posside. dispensatio tibi
creditaẽ. Mem̃to ananie & saphyre.
das. idẽ ne in macłato uiditio rẽ pau¬
dentissimi uiri libalitate lib̾alitaᷤ ꝑe¬
at. Noli respic̾e ad faleras & nomina
uana catonu. Ego te inqͥt intꝰ e ĩcute

Expanded text:
uas, ne filiorum panem canes comedant. Uerum Christi templum anima credentis est: illam exorna, illam uesti, illi offer donaria, in illa Christum suscipe. quae utilitas parietes fulgere iam non sunt tua, quae possides; dispensatio tibi credita est. memento Ananiae et Sapphirae. ndas, id est, ne inmoderato iudicio rem paudentissimi uiri liberalitate liberalitas pereat. noli aspicere ad phaleras et nomina uana Catonum. ego te, inquit, intus et in cute
Abbreviated transcription (Latin):
Habet unũ qd q ꝓpositũ pͥncipeᷤ suos.
Nomani duces imuitent᷑ camullos fabri.¬
cios. regulos. scipiones. Philosp̾hi ꝓ¬
ponant sͥ phitagorã. socratẽ. platonẽ.
aristotilem. Poete emulent᷑. Homerũ.
uirgiliũ. menandrũ. terentiũ. stoici

Expanded text:
ait «unumquodque propositum principes suos: Romani principes imitentur Camillos, Fabritios, Regulos, Scipiones; philosophi proponant sibi Pithagoram, Socratem, Platonem, Aristotilem; poete emulentur Homerum, Virgilium, Menandrum, Terrentium; historici
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ solent eẽ incet̾is urbib. uł si mona¬
cħoꝵ solũ mͦ tͣbis freq̃ntaret᷑. expetẽdũ
reuera huiꝰ cemodi cunctis monacis eẽt
habitacłm. Nc̃ uͦ suma stulticia ẽ renũ¬
tiare seculo. dimitt̾e patriã. urbeᷤ dese¬
rere & monachu ꝓfit̃i. & int̾ maiore popu¬
los ꝑg̾e. uiu̾e lati quã erã uicturꝰ ĩpata.
Ie toto huc orbe concurrit᷑. plena est
ciuitas uniu̾si gen̾is hominũ & tãta utr̃¬
ꝙ sexus constipatio. ut qb̾ alibi exparte
fugiebas hic totũ sustiñe cogaris. Quia
gͥ frat̾ne int̾rogas ꝑꝗͣ. uiã inced̾e debeas :
reuelata tecũ facie loqͥr. Si officium¬
uł onor forte delectat. unie murbibiᷤ
tuȩ. Sin autẽ cupis eẽ qd̃ diceris mona

Expanded text:
quae solent esse in ceteris urbibus, uel si monaquae solent esse in ceteris urbibus, uel si monachorum solummodo turbis frequentaretur, expetendum reuera huiusce modi cunctis monachis esset habitaculum; nunc uero summae stultitiae est renuntiare saeculo, dimittere patriam, urbes deserere, monachum profiteri et inter maiores populos peregre uiuere, \'quam eras uicturus in patria. de toto huc orbe concurritur; plena est ciuitas uniuersi generis hominibus et tanta utriusque sexus constipatio, ut, quod alibi ex parte fugiebas, hic totum sustinere cogaris. Quia igitur fraterne interrogas. per quam uiam incedere debeas, reuelata tecum facie loqvel honor forte delectat, vive in urbibus tuae. Sin autem cupis esse quod dice
Abbreviated transcription (Latin):
demulierũ formis disputes. nec quio
nouerit.Y. pocͣtes ad iurat discipsos
pellit: extorquet sacͣm̃to silentiũ.
habitũ moresq describit. Quanto
magis nos qͥb animaꝵs medicina
rerꝰ nos inmerorib suis potiꝰ qũa
fientib. Faciliꝰ conͭ ͫ lut᷑ clericꝰ qui
sepe uocat᷑ adprandiũ & ñ recusat.
Nũa  petentes: raro accipiamꝰ rogati.
cũ acceꝑis uiliorẽ te iuidicat. Qe mirũ
inmodũ si eũ rogantẽ contẽpseris plit̃
te potiꝰ uen̾at᷑. Predicator continentiȩ.
nuptias ne coneidiet. Quia apłm legit
bat: Qde monogama qr̃ uiduã or

Expanded text:
mulierum disputes, nec alia noverit. Hippocrates adiurat discipulos, pellit; extorquetque sacramento silentium; habitum moresque describit: quanto magis nos, quibus animarum medicina potius nos in maeroribus suis quam rint. facile contemnitur. clericus, qui saepe uocatus ad prandium non recusat. Numquam petentes raro accipiamus rogati. at et mirum in modum, si rogantem contempseris, plus miratur. praedicator continentiae, nuptias ne conciliet. qui apostolum lebat? qui de monogamia sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
uelle uł timidũ. aut qd̾ aꝑtissimi sce¬
p̃donũ crudelitatẽ suꝑat. Alt̾ fame
torquet᷑. & tu iudicas qm uentͥ eĩ satis
sit: Aut diuide statĩ qd̾ accipis. aut
si timidꝰ dispensator es. dimitte largi¬
orẽ ut sua ipse distribuat. Nolo sub
occasione mea sacculus tuus plenꝰ sit.
seruat. Coegisti me ne potiane kĩe
lapidato iam uirgintatis libello quẽ
sc̃ȩ eustochiȩ roms scripserã. pͦ annos
dect rursũ bellehem ora reserare &
confodiendũ me linigͥs oĩũ ꝓdẽ. Aut
enĩ nichil scrsbendũ fuit. ne hominũ
iuditiũ subiremꝰ qd tu fat̾e uoluisti.
toꝵ maledicoꝵ tela ẽẽ torquenda:
quos obsetro ut qͥescant & desinant
maledice. Non enĩ ut ad u̾saruis. s ut
amicis scͥpsimꝰ: nec inuecti sumꝰ ĩ eos
qͥ peccant. s ne peccent monenus.
Neq millis tantũ. s & innos ipsos se¬
ueri udices fuimꝰ. Uolente q festu¬
cã de ocło alt̾iꝰ tollere. nr̃am prius
trabẽ eiciamꝰ. Nullũ lesi. nullus

Expanded text:
tissimi scepraedonum crudelitatem superat. Ego fame torqueor et tu iudicas, quantum ventri meo satis sit? Aut divide statim, quod acceperis, aut, si timidus dispensator es, dimitte largitorem, ut sua ipse distribuat. Nolo sub occasione mea sacculus tuus plenus sit.eservat. Coegisti me, Nepotiane carissime, lapidato iam virginitatis libello, quem sanctae Eustochiae Romae scripseram, post annos decem rursus Betheem ora reserare et confodiendum me linguis omnium prodere. Aut enim nihil scribendum fuit, ne hominum iudicium subiremus, quod tu facere prohibuisti, nos maledicorum tela torquenda. Quos obsecro, quiescant et desinant maledicere; non enim ut adversarii, sed ut amici scripsimus, nec invecti sumus in eos, qui peccant, sed, ne peccent, monuimus. Neque in illos tantum, sed et in nos ipsos severi iudices fuimus volentesque festucam de oculo alterius tollere nostram prius trabem eiecimus. Nullum laesi, nullus
Abbreviated transcription (Latin):
seculariũ. maxime horũ qͥhonorib
timent. Turpe ẽ añ foreꝰ dñi sac̃do¬
tis crucifixi & pauꝑis. & qͥ cibo qͦ uesce¬
batur alieno lictores consulũ & mili¬
tes ex cubare. Iudicẽq ꝓuintis melmuᷤ¬
uis apd̃ te prand̾e qͦ inꝑa latio᷑
Qd si obtendis fac̾e hec ut rogeꝰ ꝓ
miseris atq subiectis. iudex scłi pluꝰ
deferet clerico continentĩ ꝗͣ diuiti.
& magis scitatẽ tuã uen̾at᷑ ꝗͣ opes.
aut si tał ẽ qͥ ñ auddiat clericos nisi
in t̃ fialas: libent̾ carebo. huiꝰmodi¬

Expanded text:
saecularium, maxime horum qui honoribus tument. Turpe est ante fores sacerdotis Christi crucifixi et pauperis, et qui cibo quoque vescebatur alieno, lictores consulum et milites excubare: judicemque provinciae melius apud te prandere quam in palatio. quodsi obtenderis facere te haec, ut roges pro miseris atque subiectis, iudex saeculi plus defert clerico continenti quam diuiti et magis sanctitatem tuam ueneratur quam opes; aut, si talis est, qui non audiat clericos nisi inter fialas, libenter carebo hui
Abbreviated transcription (Latin):
factore ñ aspectus hominũ. Uis scire
ga uelut aurigã xͥ ad meta concitũ
ferat. Hicħ hoc monili p̃ciosiꝰ. Nichil
hac geminarũ uarietate distinctius.
Ex oĩ parte decoraris. cingeris atiꝑcon¬
tegeris. & ornam̃to tͥ stͣ & munimini.
gemine uertunt᷑ inscuta. Caue quoq¬
ne aut lingũa. aut aures habeas pru¬
rientes. Iest ne aut ipse aliis detͣhas.
aut alios audias detͣhenteᷤ. dicaturq
tͥ sedens adc̾isus frẽm tuũ loquebaris
tioni lingue. custodi sermones tuoᷤ.
& scito qr cuncta quȩ de aliis log̃¬
ris tua sententia iudicariᷤᷤ. & in his
ipse dep̃hendendꝰ eriꝰ ꝙͣ in aliis argue¬
bas. Neq uͦ illa iusta ẽ extusatio refe¬
rentib aliis ĩuiriã fac̾e ñ possũ. Ne¬
mo in uito auditori libent̃ referit
Sagitta in lapidẽ nũꝙͣ. figit᷑. Int̃¬
dũ resiliens ꝑcutit dirigentẽ. Discat
detͣctor dũ te uidet ñlibent̃ audire.
ñ facile det᷑ ħe. Cũ detͣ ctorib ait
salomon ne cõmiscearis. qm̃ repen¬

Expanded text:
inum? Vis scire ga velut aurigam Christi, ad metam concita ferat. Nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum varietate distinctius. Ex omni parte decoraris, cingeris atque protegeris: et ornamento tibi sunt et munimini: gemmae vertuntur in scuta. Cave quoque, aut linguam, aut aures habeas prurientes, iaut alios audiat detrahentes. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris tioni linguae, custodiantque sermones suos, et sciant, quia cuncta, quae de aliis loris, tua sententia judicaris: et in his ipse deprehendendus eris, quae in aliis arguebas. Neque vero illa justa est exrentibus aliis injuriam facere non possum. Nemo invito auditori libenter refert. Sagitta in lapide nonnunquam figitur, interdum resiliens percutit dirigentem. Discat detractor dum te videt non libenter audire, non facile detrahere: Cum detractoribus, ait Salomon, ne commiscearis: quoniam repen
Abbreviated transcription (Latin):
piat sacerdotib. Pascite eũ qͥ in uob̾
ẽ greg̾e dñi ꝓuidentes non coacti
gregis exanimo. Ut cũ apparuerit
princeps pastorꝰ. ꝑcipiatis ĩ marces¬
cibibẽ głe coronã. Pessime consue¬
in uideant aut ñ dignent̾ur audire.
latũ sedenti pͥor taceat. P otestiᷤ eñ
sub iectus ẽ. Non eñ dissensionis ẽ
siaudeat ep̃s iudicio suo: cũ tales. xͤ
ñ clamor populi s gemitꝰ suscitet᷑. Ta¬
crime auditors laudes tuȩ sit. Ser¬

Expanded text:
piat sacerdotibus: Pascite eum, qui in vobis est, gregem Domini, providentes non coacti,gregi ex animo, ut quum apparuerit princeps pastorum, percipiatis mmarcescibilem gloriae coronam. pessimae consueinuideant aut non dignentur audire. elatum sedenti, prior taceat. potestis enim subjectus est; non enim dissensionis est Gaudeat episcopus judicio suo, cum tales Christo  ecclesia  non clamor populi sed gemitus suscitetur. Lacrymae auditorum laudes tuae sint.
Abbreviated transcription (Latin):
orare platea. ne rectũ it̃ precũ tuaꝵ
frangat Aura popularis. Nolo te di.¬
latare fimbrias & ostentui hab̾e filac¬
teria. & conscientia repugnante phari¬
saica ambitioẽ circũdari. Inde pendet

Expanded text:
lis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura popularis. Nolo te dilatare fimbrias, et ostentui habere phylacteria, et conscientia repugnante, pharisaica ambitione circumdari. Inde pendet
Abbreviated transcription (Latin):
ponit᷑ ut matronaso in eo sacculi ꝓ¬
thant᷑. Scit ep̃s cui cõmissa ẽ eccłia.
quẽ dispensationi pauꝑũ curȩq
p̃ ficiat. Meliꝰ ẽ ñ hab̾e qd tribuaᷤᷤ
ꝙ impudent̾ petẽ. S & gen̾ arro¬
gantiȩ ẽ clem̃tiorẽ & uelle udi

Expanded text:
ponitur, ut matronarum in eo sacculi pponitur, ut matronarum in eo sacculi protrahantur. scit episcopus, cui commissa est ecclesia, quem dispensationi pauperum curaeque praeficiat. melius est non habere, quod tribuam, quam inpudenter petere. sed et genus adrogantiae est clementiorem te ui
Abbreviated transcription (Latin):
uulgꝰ ad mirationẽ sui fac̾e ĩ docto¬
rũ hominũ ẽ. Ad trita fons. int̾p̃¬
tatur sepe qd nescit. & cũ aliis
suaserit. sͥ qͦ usurpat scientiã. Precep¬
tor quondã m̃s gregoriꝰ nazanzenus ro¬
gatꝰ ame ut expon̾et qͥd sͥ uideretur
scđo pͥmũ elegant᷑ lusit. Docebo te
in qͥens suꝑ hac re ineccłia. ĩ qͣ oi mͥ
popło ad clamanti. cogeris in uitus
scire qđ nescis. Aut certe si solus tacue¬
ris. ab õĩb stulticia condẽpnaberis.
Nichil tam facile ꝙͣ. uilẽ plebicłã & ĩ¬
doctã contionẽ linguȩ uolubilitate
tur: Uestes pͥuellas eqͣ uita. aut em¬
didas. Ornatꝰ ut sordes pari mͦ fuge. Ꝙ
arũ ñ hab̾e laudabile ẽ. Alioqͥn ri-¬
dicłm & plenũ dedecoris. referto
marsuppio qd̾ sudariũ orariumq
tͥbuunt ut ampliꝰ accipiant & sub
p̃textu elemosine querant diuitiaᷤ.
que magis uenatio appellanda ẽ
quã elemosina. Sic bestiȩ. sic aueᷤᷤ sic
capunt᷑ & pisces. Modica in amoesca

Expanded text:
admirationem sui facere indoctorum hominum est. Adtrita frons interpretatur saepe, quod nescit, et, cum aliis suaserit, sibi quoque usurpat scientiam. Praeceptor quondam meus Gregorius Nazianzenus rogatus a me, ut exponeret, quid sibi vellet secundoprimum, eleganter lusit: Docebo te, inquiens, super hac re in ecclesia, in qua omni mihi populo acclamante cogeris invitus scire, quod nescis, aut certe, si solus tacueris, solus ab omnibus stultitiae condemnaberis. Nihil tam facile, quam vilem plebiculam et indoctam contionem linguae volubilitate t. Vestes pullas aeque uita ut candidas; ornatus et sordes pari modo fugienarum non habere laudabile est; alioquin ridiculum et plenum dedecoris referto marsuppio, quod sudarium orariumque tribuunt, ut amplius accipiant, et sub praetextu elemosynae quaerunt diuitias: quae magis uenatio appellanda est quam elemosyna. sic bestiae, sic aues, sic capiuntur et pisces: modica in hamo esca
Abbreviated transcription (Latin):
cebremꝰ: qr hec absq tepls fierĩ ilege
ꝓhibet᷑. Fĩgamiꝰ septimo mense taber¬
nacłm & sollẽpne ieuiniũ bucina con¬
crepemiꝰ. Qd sihec oĩa spĩt alib spiri¬
talia cõꝑantes. scientesq cũ paulo

Expanded text:
celebremus, quia haec absque templo fieri lege celebremus, quia haec absque templo fieri lege prohibentur; figamus septimo mense tabernaculum et sollemne ieiunium bucina concrepemus. quodsi haec omnia spiritalibus spiritalia conparantes scientesque cum Paulo,
Abbreviated transcription (Latin):
senectute᷑ & rei familiaris negligẽ¬
tiam ãfiliis accusarit᷑ ament ie¬
uit iudicib. &e tantũ sapientie in
etate iã fracta specim̃ dedit ut se¬
ueritatẽ tͥbunaliũ in fauorẽ teatͥ
conut̾et. Nec mirũ cũ etiã cato cen¬
sorius et romani gen̾is difertissimꝰ
iam senes grtcas lit t̃as disc̾e nec
erubuerit. nec desꝑau̾uit. Certe
homerꝰ refert qd de lingua nesto
ris iam uetuli & pene de crepiti.
dulcior melle oratio fluxerit. S
Int̾ p̃tat᷑ enĩ pat̾ meus suꝑfluũ:
uel patris meirugit᷑. Uerbũ suꝑ¬

Expanded text:
senectutem et rei familiaris neglegensenectutem et rei familiaris neglegentiam a filiis accusaretur amentiavit judici, et tantum sapientiae in aetate jam fracta specimen dedit, ut severitatem tribunalium in favorem theatri converteret. Nec mirum cum etiam Cato censorius et Romani generis disertissimus jam senex graecas litteras discere, nec erubuerit, nec desperaverit. Certe Homerus refert qris iam uetuli et paene decrepiti dulcior melle oratio fluxerit. sedinterpretatur enim \'pater meus superfluus\' uel \'patris mei rugitus.\' uerbum
Abbreviated transcription (Latin):
nib etate marcessit. s qd adholes.¬
centia multa corꝑis sustineat bella &
int̃ incintiua uitioꝵ & carnis tadl¬
lationes quasi ignis ilignis uiridib
suffont᷑ : ut suũ ñ possit explere
fulgorem. Sonestꝰ u rups ammo
nes eos qui adholescentiã suã honcͤ¬
tis actib instruxert̃ & in lege dt̃u
meditarist᷑ die ac nocte. etate sit doc¬
tice. usi tristior. ꝓcessu tiꝑis sapieti¬
tior. & ueterũ studioꝵ dulcissimos fruc¬
tus metit. Uñ aesapiens ille uir gre¬
tiȩ de mosthenes cũ gxpletis centũ
siptẽ anins se mori cerũet qͥrxisse fer
xc uini. annos in docendi scrbendi¬
toros philosophos phitagora. de mo¬
cre tũ. senocrate᷑. zenonẽ. & eleantem.
qͥ iam etate longeua in sapientiȩ
studie floruert̃. Ad poccas ueruo.
homerũ esio dũ. simonidẽ. steficors.
qui grandes natu. qͥ ey. cneu nescio
qͥd u & solito dulciꝰ uitina morte oeci¬
nert᷑. Sophoctes cũ ꝓpt̾ nunam

Expanded text:
nibus aetate marcescit, sed quod adolesnibus aetate marcescit, sed quod adolescentia multa corporis sustinet bella, et inter incentiva vitiorum et carnis titillationes, quasi ignis in lignis viridibus, suffocetur ut suum non possit explere fulgorem. Senectus vero eorum, qui adolescentiam suam honestis actibus instruxerunt et in legent, aetate fit doctior, usu tritior, processu temporis sapientior, et veterum studiorum dulcissimos fructus metit. Unde et sapiens ille vir Graeciae Themistocles cum repletis centum septem annis se mori cerneret, dixistuaginta et novem annos in docendi scribenditeros philosophos, Pythagoram, Democritum, Xenocratem, Zenonem, Cleanthem, qui iam aetate longaeua in sapientiae studiis floruerunt: ad poetas uenio, Homerum, Hesiodum, Simonidem, Stesichorum, qui grandes natu cygneum nescio quid et solito dulcius uicina morte cecinerunt. Sophocles, cum propter nimiam
Abbreviated transcription (Latin):
uiri narret amplexꝰ. Posside sapi¬
entiã posside intelligentiã ne obli¬
uiscaris & ne dedinatus aũb̃ oris
mei. Ne deresiqueris eam & appre¬
hendet te: Ama ilłã & exaltabit te.
Principiũ sapientię posside saꝑͥen¬
tiam. & in oĩ possessione tua posside
intelligentiam. Circũda illã & ex¬
altabit te: honora illã & am¬
plexabit᷑ te tet det capiti tuo co¬
rona gr̃arũ. corona qͦ deliciarum
ꝓteget te. Qs pene uͥtutes corꝑis mu-¬
tantur inĩ senib. & crescente sola sa¬
pientia de cre scunt. cȩt̾a ieiuma
cameniȩ. huc illucq decursus. ꝑe¬
grinors susceptio defensio pauꝑũ ĩ stã
tia orationũ. & ꝑseuerantia. Uisitatio lan
cuncta ꝙͣ ꝑ corpꝰ exercent᷑ fracto cor¬
ꝑe minoia fiunt. Nec hoc dico quod
iniuiuenib & adhuc solidioris ȩtatis
his dũ taxat qͥ labore & ardentissi¬
ymo
dñm frtquentiã scientiam ꝯsecuti st̃
frigrat sapieutia quȩ in plerisq se.¬

Expanded text:
viri narret amplexus. « Posside sapiviri narret amplexus. « Posside sapientiam, posside intelligentiam, ne obliviscaris, et ne declinaveris a verbis oris mei. Ne dereliqueris eam, et apprehendet te; ama illam, et servabit te. Principium sapientiae posside sapientiam, et in omni possessione tua posside intelligentiam. Circumda illam, et exaltabit te. Honora illam, et amplexabitur te, ut det capiti tuo coronam gratiarum, corona quoque deliciarum protegat te. omnes paene uirtutes corporis mutantur in senibus et increscente sola sapientia decrescunt ceterae: ieiunia, chameuniae, huc illucque discursus, peregrinorum susceptio, defensio pauperum, standi in oratione perseuerantia, uisitatio langcuncta, quae per corpus exercentur, fracto corpore minora fiunt. nec hoc dico, quod in iuuenibus et adhuc solidioris aetatis, his dumtaxat, qui labore et ardentissimo Dominum frequentia scientiam consecuti sunt, frigeat sapientia, quae in plerisque se
Abbreviated transcription (Latin):
nectute frigescente ñ pot̾at calefieri.
Querit᷑ itaq puella de unũsis filiis
isrł alisac sunamitis. quȩ cũ rege
dormiret. & senile corpꝰ calefaceret.
uiuebat ad huc hersabee. suꝑ erat
abigail. & reliquȩ uxores & ꝯcubinȩ
qual scriptura comemorat. Om̃s
quasi frigidȩ repudiant᷑: & ĩ unius¬
ad holescentule grandeuus calescit
amplexib. Abraham multo da¬
uid senior fuit: & tamen uiuente
sarra aliam ñ quesiuit uxorem.
Usaac duplices dauid annos ha¬
buit. & cũ rebecca iã uetula nũꝗͣ.
refrixit. Taceo de pͥorib ante
diluuiũ uiris. qͥ pͦ annos ñ gentoᷤᷤ¬
ñ dico senilib s pene iam curuosis
artub. nequaꝗͣ puellares quesiuere cõ¬
phoram̃ ñ mutauit. Que ẽ gͥ ist a
sunamitis uxor & uirgo tam fer-¬
uens ut frigiũ cale faceret. tã scã
uts  calente᷑ ad libidinẽ ñ ꝓuocaret:
Ex᷑ ponat sapientissimꝰ salomonpa¬
tris sui delicias. & pacificus bellatoriᷤᷤ

Expanded text:
nectute frigente non poterat cale-fieri nectute frigente non poterat cale-fieri Quaeritur itaque puella de universis finibus Israhel Abisag Somanitis, quae cum rege dormiret et senile corpus calefaceret. Vivebat adhuc Bersabee, supererat Abigail et reliquae uxores et concubinae, quas Scriptura commemorat, omnes quasi frigidae repudiantur, et in unius tantum grandaevus calescit amplexibus. Abraham vero multo David senior fuit: et tamen vivente Sara, aliam non quaesivit uxorem. Isaac duplices David annos habuit, et cum Rebecca jam vetula nunquam refrixit. Taceo de prioribus ante diluvium viris, qui post annos nongentos non dico senilibus, sed pene jam cariosis artubus, nequaquam puellares quaesivere comphoram non mutavit. Quae est igitur ista Sunamitis uxor, et virgo tam fervens, ut frigidum calefaceret, tam sancta, ut calentem ad libidinem non provocaret? Exponat sapientissimus Salomon patris sui delicias, et pacificus bellatoris
Abbreviated transcription (Latin):
itis ame nepotiane km̃ȩ
literis trans marinis &
crebro petis ut tͥ breui uolumi¬
ne digerã p̃cipta uuendi & qͥratione is
qui scłi militia derelicꝰta. uel monachiᷤᷤ
cepit ẽẽ uł clericꝰ rectũ xͥ tͣmitẽ teneat:
ne ad cliũsa uitiors diu̾ticła rapiatur.
Nũ ẽem adholescens imo pene puer.
& pͥme uos impetꝰ lascuuentis ȩtatis
heremi duricia refrenarẽ scripsi ad ã¬
uuncłon tuũ scm̃ eliodor exhortato¬
riam epłam plena̾ lacͥmis querimoni᷑¬
q & quȩ deserti soboł monstraret af-¬
fectũ. S i illo oꝑe ꝓetate tc̾ lusimꝰ.
& calentib ad huc rechors studiis atq¬
doctrinis qͣdã scolastico flore depuixi¬
mus. Nt iam cauo capite & arata ru¬
gis fronte & add instar boũ pendentib
amento palearib. frigidus obsistit cͥcũ
precordia sanguis. Uñ & malio loco
idẽ poeta canit. Omĩa fert ȩtas ani¬
mũ quoq. Et pͦ modicũ. Nunc oblita
am fugit ipsã. Qd ne de gentilitm̃

Expanded text:
tis a me, Nepotiane charissime, litteris transmarinis, et crebro petis ut tibi brevi volumine digeram praecepta vivendi, et qua ratione is qui, saeculi militia derelicta, vel monachus coeperit esse, vel clericus rectum Christi tramitem teneat, ne ad diversa vitiorum diverticula rapiatur.dum essem adulescens, immo paene puer, et primos impetus lasciuientis aetatis heremi duritia refrenarem, scripsi ad auunculum tuum, sanctum Heliodorum, exhortatoriam epistulam plenam lacrimis querimoniisque et quae deserti sodalis monstraret affectum. sed in illo opere pro aetate tunc lusimus et calentibus addoctrinis quaedam scolastico flore depinximus. Nunc iam cano capite et fronte, ad instar boum pendentibus a mento palearibus: Frigidus obsistit circum praecordia sanguis; unde et in alio loco idem poeta canit: Omnia fert actas, animum quoque; et post modicum: Nunc oblita Iam fugit. Quod ne de gentili tan
Abbreviated transcription (Latin):
re concondia  Nosptiolũ tuũ aut ra¬
ẽs aut nuiq̃. mulierũ pedes terant.
ignoia. aut equalit᷑ dilige. Ne sub
code tectomanseris ne mp̃titacas¬
tocate conficłas. Nec dauid sanctior.
nec salomone potes ẽẽ sapientior.
Msemto semꝑ ꝙͥ paradisi colonũ de
possessione sua mulier eicerit.E¬
grotanti tͥ scs qͥlibet fr̃ assistat.

Expanded text:
t raro aut numquam mulierum pedes terant. ignora aut aequaliter dilige. ne sub eodem tecto manseris; ne in praeterita castitate confidas. nec Dauid sanctior nec Salomone potes esse sapientior; memento semper, quod paradisi colonum de possessione sua mulier eiecerit. aegrotanti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erit dñs. Uerbi gr̃a. Si aurũ
si argentũ. si possessiones. siuariam
suppellectilẽ. cũ istis partib: dñs pai
eius fieri ñ dignat᷑. Si autẽ egopa
dñi sũ & funicłs hereditatiꝰ eiꝰ. nec
accipio partẽ int̾get̃as trib. s quasi
leuita & sac̾dos uiuo de decimis & al¬
tari seruiens. altaris oblatiõe sten¬
tor habens uictũ & uestitũ. his con¬
tent ero. ꝙ nudã crucẽ nuduꝰ se¬
quar. Ousecro itaq te repetens.
sulam tuã panꝑes &e regͥni. & cũ iliꝰ¬
quuam noueris. Negotiatorem
Aericu ar ex inope duutẽ. ex ignobili
deoscm quasi quandã pestẽ fuge.
Solrupirnt bonos mores. confabula¬
dauest ⁊emealcas opes: ille sectat᷑.
li cordre mansuegido. silentium se¬

Expanded text:
non erit dominus. uerbi gratia, si aurum, si argentum, si possessiones, si uariam supellectilem, cum his partibus dominus pars eius fieri non dignatur. si autem ego pars domini sum et funiculus hereditatis eius nec accipio partem inter ceteras tribus, sed quasi leuita et sacerdos uiuo de decimis et altari semiens altaris oblatione sustentor, habens uictum et uestitum his contentus ero et nudam crucem nudus sequar. obsecro itaque te, et repetens sulam tuam pauperes et peregrini, et cum ilegotiatorem clericum, et ex inope divitem, et ex ignobili gloriosum, quasi quamdam pestem fuge: corrumpunt enim bonos mores confabuladiligit; tu calcas opes, ille sectatur; tibi cordi est mansuetudo, silentium, se
Abbreviated transcription (Latin):
clamitat. In qͣ se municipatũ cũ iꝰti
hab̾e letatur. Neq uͦ hoc dicens me¬
met ipsũ inconstantis redarguoda¬
pnoq qd facio ut frust᷑ iudear ad.
exemplũ abrah̾a & meos & patriã
retiqͥsse: s n̾audeo dĩ oĩporentiã au¬
gusto fine conclud̃e & artare paruo
t̾rre loco quẽ ñ capit cȩlũ. Singłi
qͥq credentiũ. non locoꝵ diu̾sitatib
s fidi merito pondant᷑ Ꝙ uiriad¬
oratore᷑ neꝙ hierosolimis. neqĩ mõte
& ad oratores eiꝰ in spũ & ueritate ad¬
orare eũ oportet. Op̃c autẽ spirat
ubi uult. I ñi ẽ t̾ra & pͥenitudo
exꝰ. Host ꝙͣ siccato iudee uellere uni¬
uersus orb̃ celesti rore ꝑ fusus ẽ: &
multi decriente & occidente uenien¬
tes. recubuerunt insinu abrahȩ. deᷤ¬

Expanded text:
clamitat, in qua se municipatum cum iustis habere laetatur. < Neque uero hoc dicens memet ipsum inconstantiae redarguo damnoque, quod facio, ut frustra uidear ad exemplum Abraham et meos et patriam reliquisse, sed non audeo dei omnipotentiam angusto fine concludere et artare paruo terrae loco, quem non capit caelum. singuli quique credentium non locorum diuersitatibus, sed fidei merito ponderantur; et ueri adoratores neque Hierosolymis neque in monte  adoratores eius in spiritu et ueritate adorare eum oportet. spiritus autem spirat, ubi uult. domini est terra et plenitudo eius. postquam siccato Iudaeae uellere uniuersus orbis caelesti rore perfusus est et multi de oriente et de occidente uenientes recubuerunt in sinu Abraham, de
Abbreviated transcription (Latin):
bat eos dic̃e. Nonne cor nr̃m ardẽs
erat in nob̾ de iħu. dũ loqueretur ĩ
uia & aꝑiret nob scͥpturas. Quorsũ
hec tam longe repecita pͥncipio: He
a me queras pueriles de clamattõ¬
nes. sententiarũ floscłos. uerborum
tiũ. Amplectat᷑ me mͦ sapientia.
& abisac nr̃a quȩ nũꝗͣ. senescit ĩ meo
reqͥescat sinu. Impolluta ẽ uͥgini¬
tatisꝵ ꝓpetuȩ. & aͦ in similitudinems
maris cũ condie generet sẽꝑq par¬
tuarat i corrupta ẽ. Hinc reor dixis

Expanded text:
bat eos dicere: nonne cor nostrum erat bat eos dicere: nonne cor nostrum erat ardens in nobis, dum loqueretur in uia et aperiret nobis scripturas? Quorsum haec tam longo repetita principio? ne a me quaeras pueriles declamationes, sententiarum flosculos, uerborum tum. amplexetur me modo sapientia et Abisag nostra, quae numquam senescit, in meo requiescat sinu. inpolluta est uirgi\'nitatisque perpetuae et in similitudinem Mariae, cum cotidie generet semperque parluriat, . incorrupta est. hinc reor dixis
Abbreviated transcription (Latin):
In alio autẽ loco suꝑfliuis. quasi ñ ne¬
cessarsꝰ ponit᷑. Abisac Autẽ. id ẽ rugitꝰ
pͥe nuncupat᷑. qd maris fluctũ reso¬
nat. & ut ita dicã de pclago ueniens.
fremitꝰ auditor. Ex q̃ ostendit᷑ habun¬
dantissimũ. & ultra humanã uocem
in senib dmini sermonis tonitruum
cõmorari. Porro sunamitiᷤᷤ inligͣ. nrͣa¬
coccinea dr̃. ut signifiit calere sapi¬
entiam & dnuna lectione feruere.
Qd licit auĩci sangͥnis ĩdicet sacͣm̃tũ.
tñ & feruort̾ ostendit sapientiȩ. UN
& obstetͥx illa ingenesi coccinũ ligat¬
in manu phares: qͥ ab eo qb parietem
Q raab meret̾x in ty po eccłie. resti¬
culã mist̾iũ sangͥnis continentẽ. Ut
herico ꝑeuint domꝰ eiꝰ saluaret᷑ ap¬
pendit. Uñ etiam malio loco. de uiriᷤ
sc̃is scͥpt᷑a co̾memorat. Hist̃ qͥ uene.¬
runt de calore domꝰ rechab. & dñs
nr̃ ineuangłio. Igne inqͥt ueni mutẽ
suꝑ t̾ram. & quem uelo ut ardeat. qͥ
in disciptilors cordib succensus coge¬

Expanded text:
alio autem loco superfluus, quasi, non necessarius, ponitur. Abisag autem, id est, rugitus, proprie nuncupatur, quod maris fluctus resonat, et ut ita dicam de pelago veniens fremitus auditur: ex quo ostenditur abundantissimum et ultra humanam vocem in senibus divini sermonis tonitruum co\'coccinea\' dicitur, ut significet calere sapientiam et diuina lectione feruere; quod, licet dominici sanguinis indicet sacramentum, tamen et feruorem ostendit sapientiae. unde et obstetin manu Phares, qui ab eo, quod parietem Et Raab meretrix in typo Ecclesiae resticulam mysterium sanguinis continentem, ut, Jericho pereunte, domus ejus salvaretur, appendit . Unde etiam in alio loco de viris sanctis Scriptura commemorat: « Hi sunt, qui venerunt de Calore domus Rechab. et dominus noster in.euangelio: ignem, inquit, ueni mittere in terram et quam uolo, ut ardeat! qui in discipulorum corde succensus coge
Abbreviated transcription (Latin):
multas fecimꝰ: Et tunc ꝯfitebor
illis. qr nũiꝙͣ nouiuos. discedite ame
oꝑarii iniqͥtatis. Ꝙ econtͣrio. Si
offerentũ. uł infirmoꝵs desit fide:
etiam illiͦs qͥb curationũ dona colla¬
ta sunt: ñ sinit sanitatũ exercere
uirtutẽ. Dequa re lucas euange¬
lista. Et ñ potart inqͥt iħc facẽ
nit̾ eos uirtutes: ꝓpt̾ ĩ credulitatem
eoꝵ. Unde idem dñs. Multi inquit

Expanded text:
multas fecimus: et tunc confitebor illis quia numquam novi vos: Discedite a me, operarii iniquitatis . Et econtrario, si offerentium vel infirmorum desit fides, etiam illos quibus curationum dona collata sunt non sinit sanitatum exercere virtutem. De qua re Lucas evangelista: Et non poterat, inquit, Jesus facere inter eos virtutes, propter incredulitatem illorum . Unde idem Dominus: Multi, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
pacificos inte senseris ꝑdurasse: hu¬
ius qͦ uisibił flãmȩ mitiᷤᷤ atq ĩnoxiꝰ
in modũ illoꝵ triũ inbabilonia pu¬
eroꝵ te adlambet attactꝰ. Itaq se¬
nex huiꝰ modi reuelatiõe ꝑculsꝰ. ñ
quidẽ exꝑuñti diuinitꝰ de mõstͣti
ꝑicła ꝯsuluit. s int̾rogans conscien¬
tiã suã. & puritatẽ sui cordis exami¬
nis quas dirissimas ꝯgressib demo¬
nũ inferiores ẽẽ credebã. adhuc ad¬
u̾sũ me senserĩ seuientes. Maior
qͥppe ẽ uirtꝰ ac sublimior gr̃a. ĩ ternã
libidine̾ carnis extinguere: ꝙͣ. neqͥti¬
as demionũ extrinsecꝰ irruentes
signodĩ acu̾tute altissims poten¬
tiȩ subiugare. uł de obseszis corpo¬
ribus nominis diuini ĩ uocatione
ꝓpellere. Huc usq abba nesteros
orationẽ de uera charismatũ oꝑa¬
uone ꝯsummans. nos ad senis ioseph
cellam quȩ sex ferme milib ab ipso
ab erat ꝓꝑantes: dectͥne suȩ ĩsticu¬

Expanded text:
pacificos in te senseris perdurasse, hupacificos in te senseris perdurasse, huius quoque uisibilis flammae mitis atque innoxius in modum illorum trium in Babylonia puerorum te adlambet adtactus. itaque senex huiusmodi reuelatione perculsus non quidem experimenti diuinitus demonstrati pericla consuluit, sed interrogans conscientiam suam et puritatem sui cordis examinis, quas dirissimis congressibus daemonum inferi-ores esse credebam, adhuc aduersum me senserim saeuientes. maior quippe est uirtus ac sublimior gratia internam libidinem carnis extinguere quam nequitias daemonum extrinsecus inruentes signo domini ac uirtutis altissimae potentia subiugare uel de obsessis corporibus nominis diuini inuocatione propellere. Huc usque abba Nesteros rationem de uera charismatum operatione consummans nos ad senis Ioseph cellam, quae sex ferme milibus ab ipso aberat, properantes doctrinae suae institu
Abbreviated transcription (Latin):
Quo facto tristificatꝰ magnũ ĩ mo¬
dũ xpit secũ tacitꝰ uoluere. cur igniᷤ
in quens mecũ ñ habet patẽ cũ
duriora mͥ mecũ demonũ cesserĩt
plia. Aut quẽ admodũ me in illo
meruendo examinis die ꝑtusitur̾
ille ignis inextinguibilis. & inqͥsi¬
tor meritoꝵ omniũ ñ tenebit. cui
paanc extrinsecus hic tẽporał ac
husꝰ cemodi cogitationib atq tͥstitia
sopor subitꝰ obrepsiss et: ad ueniens
angłs dñi. cur in qͥt pafnuti tͥstis es
qd nec dũ tͥ placatꝰ sit ignis iste t̾renꝰ.
cũ ad huc resideat inmẽbris tiuis car¬
naliũ motꝰ  nec dũ ad purũ ex cocta
cõmotio: Cuiꝰ radices donec intiuis
uiuunt medullis: ignẽ istũ mate¬
rialẽ nequaꝗͣ. tͥ pacificũ ẽẽ ꝑmittũt.
Qilem̾ utiq innoxiũ alias sentire
app̃hende nudã & pulcherrimam
uͥginẽ. & si illã tenens tͥłiqͥllitatem
tui cordis inmobilẽ. estusq carnaleᷤ

Expanded text:
nbusta est. quo facto tristificatus magnum in monbusta est. quo facto tristificatus magnum in modum coepit secum tacitus uoluere, cur ignis, inquiens, mecum non habet pacem, cum diriora mihi daemonum cesserint proelia? aut quemadmodum me in illo metuendo examinis die pertransiturus ille ignis inextinguibilis et inquisitor meritorum omnium non tenebit, cui nunc extrinsecus hic temporalis ahuiuscemodi cogitationibus atque tristitia sopor subitus obrepsisset, adueniens angelus domini, cur, inquit, Pafnuti, tristis es, quod necdum tibi pacatus sit ignis iste terrenus, cum adhuc resideat in membris tuis carnalium motuum necdum ad purum excocta conmotio ? cuius radices donec in tuis uiuunt medullis, ignem istum materialem nequaquam tibi pacificum esse permittent. quem utique innoxium alias sentire adprehende nudam et pulcherrimam uirginem, et si illam tenens tranquillitatem tui cordis inmobilem aestusque carnales