comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lauitas : Quodergo ant pat̾uenit hora clarises
si lium ⁊ uura. Sic intellegendum est tamquama
non disprt hora seminandae humilitatin sructior
nondisseras claritatir: Sed quid sibiuult quodi
ttut filius tuur clarisicette : num quid &um
nir & qua illum clarificari oposteset : quomodos
fir cum clarisicaturus erat filiur cuiur darita
semipiterna nec &forma humana potiut uideria
noaenec indiuina possit esse amplior : sedistar
quaestionemi hunc sermonem nolo coartare ait
unc eum facere longiorem pirm. senmod ipcn

Expanded text:
claritas. Quod ergo ait, Pater, venit hora, clarifica claritas. Quod ergo ait, Pater, venit hora, clarifica Filium tuum; sic intelligendum est, tanquam dixerit, Venit hora seminandae humilitatis, fructum non differas claritatis. Sed quid sibi vult quod sequitur, Ut Filius tuus clarificet te? Numquid etiam nis, ex qua illum clarificari oporteret? Quomodo igitur eum clarificaturus erat Filius, cujus claritas sempiterna nec ex forma humana potuit videri minor, nec in divina posset esse amplior? Sed istam quaestionem in hunc sermonem nolo arctare, aut hinc eum facere longiorem. TRACTATUS
Abbreviated transcription (Latin):
itur quia dñr ihs xp̃r ingloria est dĩpatris : haec
sermone apłi. ab eo loco ubiait. dem&ipsum & in ani¬
tem crucis : clarita suero eiur incipit ab eoloco ubi
antur. codicer greci & qua lingua epistolȩ apostolicȩ tranr¬
latae sunt in latinam : quod hic legitur gloria ibi lgi¬
tur doxa: unde uerbũ deriuatum est ingreco. ut dice¬
setur doxason. quod inter pser latinus aitclarifica
cumpossit &iam glorisica dicere: quod tantundẽ
ualet: & ideo possit &iam in apostoli epistula ubi est
gloria claritas poni : Quod sifieset tantundem ua¬
leset : ut autem non recedatur auerbosum sonis:
quem ad modum aclaritate clarisicatio sic aglo¬
ria glorisicatio deriuatur : uit ergo mediator di
uones iorenunsa montuis resurrxisset sincesuar
non fuisset: hurulitar cdarttati est nertio
tus lumlctatar est piemium dedho e factũ et eso¬
nia serui. Infor mauerodĩsemꝑfuit dempestar
claritas lamonon suit quasiam non sit necen
Qua si nondum sit.: sedsine mitio sine fine sempere

Expanded text:
inus Jesus Christus in gloria est Dei Patris . Haec sermone Apostoli, ab eo loco ubi ait: Semetipsum exinantem crucis . Claritas vero ejus inantur codices graeci, ex qua lingua Epistolae apostolicae translatae sunt in latinam, quod hic legitur gloria, ibi legitur δόξα: unde verbum derivatum est in graeco ut diceretur δόξασον, quod interpres latinus ait clarifica, cum posset etiam glorifica dicere, quod tantumdem valet. Et ideo posset etiam in Apostoli Epistola, ubi est gloria, claritas poni: quod si fieret tantumdem valeret. Ut autem non recedatur a verborum sonis, quemadmodum a claritate clarificatio, sic a gloria glorificatio derivatur. Ut ergo mediator Deisione: non enim a mortuis resurrexisset, si mortuus non fuisset. Humilitas, claritatis est emium. Sed hoc factum est in forma servi; in forma vero Dei semper fuit, semper erit claritas: imo non fuit quasi jam non sit, nec erit quasi nondum sit; sed sine initio, sine fine semper est
Abbreviated transcription (Latin):
nte ista quae nunc sumus adiuuante dño tracta¬
turi dixerat ihr̃ : Haec locutus sum uobis : ut in
me pacemhabeatis : quae non recentiora paulo
Asuperiur ab eo dicta sed omnia debenius accipere:
siue quaecumquꝰ locutus est & quo eos coepit habese
ls erpuloers ius certe e quo post cenam &xor sur et
hun caesour abileor e rolreumque ser moneni : Qbat¬

Expanded text:
nte ista, quae nunc sumus, adjuvante Domino, tractaturi, dixerat Jesus: Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis: quae non recentiora paulo superius ab eo dicta, sed omnia debemus accipere, sive quaecunque illis locutus est, ex quo eos coepit habere discipulos, sive certe, ex quo post coenam exorsus est hunc admirabilem prolixumque sermone
Abbreviated transcription (Latin):
inde quam fecit orationem pronolir notamfecit
& nobis qm̃ tanti magistri non solum ad ipsos sermoci¬
natior sed &iam pro ipsis ad patremoratio discipulo¬
sum est aedificatio & suillosum qui haee dieta ad esdent
dulltu prose to pe nosbe qui sueramur consoo¬

Expanded text:
inde eam quam fecit orationem pro nobis, notam fecit inde eam quam fecit orationem pro nobis, notam fecit et nobis; quoniam tanti magistri non solum ad ipsos sermocinatio, sed etiam pro ipsis ad Patrem oratio, discipulorum est aedificatio. Et si illorum qui haec dicta aderant audituri, profecto et nostra qui fueramus cons
Abbreviated transcription (Latin):
silius quidixit in eahora palam se adnuntiatusum
sse depatre. quod eis utique iam intelligentibus non
esset prouerbiũs sed hoc quoque ipsum quomodo simul
& sp̃r sc̃r inmo ipsa trinitas quae insepar abiliter
operatur. Intellegentibus est uerbum : non intelli¬
entibur autẽ prouerbiũ : Cumergo dixisset propt̃
quid omnia sit locutus ut in illo scilicet pacem habe¬
it inmundo habenter psessuram &xhostatur que
suisset ut fidesent qm̃ ipse uicit mundum: Eo qui
erat adillos sermone sinito. Deinde ad patsem uerba
disexit : & orase iam coepit: Sic enimeuange lista se-¬
quitur dicens: Haec locitus est ihr̃ & sub leuatis ocu¬
lis incaelũ dixit: pater uenit hora clarisica filium
tuum: Poterat dñr noster ungenitur & coaeternus
patri. informa serui & & forma serui sihoc opur¶
esset orare silentio : sed ita sepatri &hibese uoluit psȩ¬
catorem. ut meminisset nr̃m se esse doctosem:: Pro¬

Expanded text:
genitus Filius, qui dixit in ea hora palam se illis annuntiaturum genitus Filius, qui dixit in ea hora palam se illis annuntiaturum esse de Patre, quod eis utique jam intelligentibus non esset proverbium. Sed hoc quoque ipsum, quomodo simul us et Spiritus sanctus, imo ipsa Trinitas quae inseparabiliter operatur, intelligentibus est verbum, non intelligentibus autem proverbium. 2. Cum ergo dixisset propter quid omnia sit locutus, ut in illo scilicet pacem haberent, in mundo habentes pressuram, exhortatusque fuisset ut confiderent, quia ipse vicit mundum; eo qui erat ad illos sermone finito, deinde ad Patrem verba direxit, et orare jam coepit. Sic enim Evangelista sequitur, dicens: Haec locutus est Jesus, et sublevatis oculis in coelum dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum. Poterat Dominus Unigenitus et coaeternus Patri in forma servi et ex forma servi, si hoc opus esset, orare silentio; sed ita se Patri exhibere voluit precatorem, ut meminisset nostrum se esse doctorem. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
iillo poceni babesent propter quod totum gaut
noo d apran suinus haecenim pax finem temport
uucr sinis psaerit : propt hanc sacr amentis carces¬
buimur pnopt hianc mirabilibus eiur operibus a
ser momnibur erudimur: Propt̃ hanc sp̃r eius ugr
a cetpiius. Propter hanc in eum esedimus & speri¬
mir a eius amore quantũ donat accendiniu : hui
pace inpseruris oninibus consolamur hac̃ piii¬
risouuibus liberamur: Propter hanc omineni
terbiula dionem fortiter sustinemus : ut inha esela¬
tersine ulla tribulatione regnemur Merito edca
clausit uenba quȩ parum intellegentibus disciou¬
iserant pro uerbia intellecturis eaquando eirde
lo cutur sum uobir apud uor manent: para clituraũ¬
uos docebit omnia & siggesit uobis omnia quȩcũ¬
que dioxero uobir: Haec nimirum futur a fuerat
iora illa quae se promiserat noniam in pro uerbus
ocuturum sed palam depatre adnuntiatusum : Eadẽ
quippe ipsius uerba reuelante spu scõ intellientibus
am nonerant sutura pro uerbia: neque enilo quer

Expanded text:
in illo pacem haberent, propter quod totum agitur quod Christiani sumus. Haec enim pax finem temporis nisque finis ipsa erit. Proptimbuimur, propter hanc mirabilibus eius operibus et sermonibus erudimur, propter hanc spiritus eius pignus accepimus, propter hanc in eum credimus et speramus et eius amore, quantum pace in pressuris omnibus consolamur, hac a pressuris omnibus liberamur: propter hanc omnem tribulationem fortiter sustinemus, ut in hac feliciter sine ulla tribulatione regnemus. Merito ad eam clausit verba, quae parum intelligentibus discipulis erant proverbia; intellecturis ea quando eis dlocutus sum vobis, apud vos manens. Paracletus auvos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecumque dixero vobis » . Haec nimirum futura fuerat illa hora, qua se promiserat non jam in proverbiis locuturum, sed palam de Patre annuntiaturum. Eadem quippe ipsius verba, revelante Spiritu sancto, intelligentibus jam non erant futura proverbia. Neque enim loquen
Abbreviated transcription (Latin):
factum est in eis quod nunc dictũ est eis: confidite. ego uici
mundum : Considerunt & uicerunt : inquo. nisi in illo :
non enim uicisset ille mundum. si membraeius uinceset
mundus : Vnde ait apłur: Gratiasdõ quidat nobis uicto¬
quidixerat suis. considite ego uic imundum¬
de eo quod sequitur. haecl.ocurus esrihs. er¬

Expanded text:
factum est in eis quod nunc dictum est eis, Confidite, ego vici factum est in eis quod nunc dictum est eis, Confidite, ego vici mundum. Confiderunt, et vicerunt. In quo, nisi in illo? Non enim vicisset ille mundum, si ejus membra vinceret mundus. Unde ait Apostolus, Gratias Deo, qui dat nobis victo Christum : qui dixerat suis, Confidite, ego vici mundumIn id quod sequitur, Haec locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
permanenter ineo: non enim quando comprehensus
est tantẽ modo carne sua eiurcar nemiuerum &iam
mosoe reliquerunt fidem: al hoc pertinet quo dant
Modo ereltar ẽcce uenit hora ut duspergamins in pro¬
pria & ine relinquatis : tam quam diceset: Tuncita
tur babimuini ut &iam quod modo creditis relinqua¬
tis: Uenerunt enim ad tantam desperationem & suae
ristinae fidei ut itad ixerim mortem quanta apparuit
illo cleopa qui post eius resussectionẽ cum illo reloqui ner¬
ienx & quid ei contigerit narrans: nos inquit speraba¬
nus quod ipse fuerat redemturis isrł : Ecce quomodo eũ
reliquerant deserendo &iam ipsam fidem qua in eũ ante
crediderant : In ea uero pressura quam post eius glorisica¬
tionem accepto sco spũ pertule sunt . non eum reliquerunt :
& quã uis sigghent deciuitate inciuitatem. ab ipso non re¬
fugerunt : sed ut habenter pressuram inmundo in illo
pacen tenesent. non ab ipso refugae fuerunt. sed ipsum

Expanded text:
permanentes in eo. Non enim quando comprehensus permanentes in eo. Non enim quando comprehensus est, tantummodo carne sua ejus carnem, verum etiam mente reliquerunt fidem. Ad hoc pertinet quod ait, Modo creditis? Ecce venit hora, ut dispergamini in propria, et me relinquatis: tanquam diceret, Tunc ita perturbabimini, ut etiam quod modo creditis, relinquatis. Venerunt enim ad tantam desperationem, et suae pristinae fidei, ut ita dixerim, mortem, quanta apparuit in illo Cleopha, qui post ejus resurrectionem cum illo se loqui nesciens, et quid ei contigerit narrans, Nos, inquit, sperabamus quod ipse fuerat redempturus Israel . Ecce quomodo eum reliquerant, deserendo etiam ipsam fidem qua in eum ante crediderant. In ea vero pressura quam post ejus glorificationem accepto Spiritu sancto pertulerunt, non eum reliquerunt: et quamvis fugerent de civitate in civitatem, ab ipso non refugerunt; sed ut habentes pressuram in mundo, in illo pacem tenerent, non ab ipso refugae fuerunt, sed ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
maius erat ad q u od iitellgendum eos uolebar ateare
eresteddet Vuodcum illidixissent uer ũque drxisetao
arsti: dot illapater mecumest: Nec si capatre filuma
taseit ausie ut putarent &iam recessisre : Deinure
quet uostum nagnum prolexumq concluden eehi¬
inauit lo cittus sumuobis ut inme paceni hiabeatir u
mundo psenuram habebitis. Sed considite go uici¬
de queduro: Illud initiũ fuerat habitura ista pͥsisur
dequo superiur ut eos ostender et paruulor quibu
elhuc non intelligentibur & aliud pro alio sentuent¬
bus pro uerbia quodam modoessent quaccum que ng¬
na &diuina dixiset:aut : Modo crediar ecce uentt ho¬
ra & iam uenit ut dispergaminiunurquisq inpro¬
penat ieree iitium pressurae sed non eõmado persi¬
neracurae: Quodenĩ aduxit . & me solum relinqua¬
di mau uubi contales esse in consequente prehiugu
quami post eius ascensionem inmundo fuerant habiti¬
per uarelinquant eum. sed ut in illo pacem habeant

Expanded text:
majus erat ad quod intelligendum eos volebat extendi et majus erat ad quod intelligendum eos volebat extendi et crescere, quod cum illi dixissent, verumque dixissent: A Deo existi, ait ille: Pater mecum est, ne sic a Patre Filium cogitarent exisse, ut putarent etiam recessisse. Deinde sermonem istum magnum prolixumque concludentus sum vobis, ut in me pacem habeatis. In mundo pressuram habebitis; sed confidite, ego vici mundum. Illud initium fuerat habitura ista pressura, de qua superius, ut eos ostenderet parvulos, quibus adhuc non intelligentibus, et aliud pro alio sentientibus, proverbia quodammodo essent quaecunque magna et divina dixisset: ait: Modo creditis: ecce venit hora, et jam venit, ut dispergamini unusquisque in propria. Ecce initium pressurae, sed non eo modo perseveraturae. Quod enim adjunxit, et me solum relinquatis, non vult eos tales esse in consequenti pressura, quam post ejus ascensionem in mundo fuerant habituri, ut relinquant eum; sed ut in illo pacem habeant
Abbreviated transcription (Latin):
nosquando interrogamur ab eir qui uolunt a nobis
aliquid scise & ipsis interrogationibus eorum cognosci¬
mus quid uellint discese: Opus est ergo nobis ab eis in¬
terrogari. quos docere aliquid uolumur ut in quisitio¬
nes eoruim quibus respondendum est nouerimus : Illiau¬
tem ne id quidem opuserat qui omnia nouerat: nec
opus habebat quod ab eoquisque scise uellet per eiur
rozasetur interrogaturi nouerat uoluntatem : Sed
ideo sepatiebatur in terrogari. ut uel eis quitinc ad¬
erant uel quihaec siuedicta fuerant audituri sibi scrip¬
ta lecturi quales essent a quibus interrogabatur osten¬
derent. eoque modo nossemur uel quibur non circum¬
uenisetur fraudibur. uel quibur apud eum prosicese¬
tur accessibus : prae uidere autem cogitationer homi
num. &ideo non opus habere ut eum quis interrozaset
magoiam dononeret ssed magnum paruilis erat qui
eidice bant Irhioe erelinus quia ado xisti: mult dua

Expanded text:
nos quando interrogamur ab eis qui volunt aliquid nos quando interrogamur ab eis qui volunt aliquid a nobis scire, ex ipsis interrogationibus eorum cognoscimus quid velint discere; opus est ergo nobis ab eis interrogari, quos docere aliquid volumus, ut inquisitiones eorum quibus respondendum est noverimus: illi autem ne id quidem opus erat, qui omnia noverat; nec opus habebat quod ab eo quisque scire vellet, per ejusgaretur, interrogaturi noverat voluntatem. Sed ideo se patiebatur interrogari, ut vel eis qui tunc aderant, vel qui haec sive dicta fuerant audituri, sive scripta lecturi, quales essent, a quibus interrogabatur, ostenderet; eoque modo nossemus vel quibus non circumveniretur fraudibus, vel quibus apud eum proficeretur accessibus. Praevinum, et ideo non opus habere ut eum quis interrogaret, magnum Deo non erat, sed magnum parvulis erat qui ei dicebant: In hoc credimus quia a Deo existi. Multo autem
Abbreviated transcription (Latin):
raut quiopener nose non ut quirte interreget : dus¬
uant quirpe seius quia nostiomnia.: ceutique qui
int emina tucedis anescientibur interrotarisole qui
omtria o⁊ aoreb dudiant quod uolunt ab eo quinout
ernintau noipse interrogare tamquabsuo lenio alis
scut quinouit ominia: quid sibi ergo uidt quodei qu
sciebant nonse ominia. cũ dicere debuinse in deod eiqrs
mopus est tibi ut quemquam interroger. dicendum
nius put auerunt non opus est tibi ut quiste interro¬
t  Quid quod utrumque legimus factum & in terro¬
asse scilicet dnm & interrogatum fuisse : sed hoccito sol¬
itur quia hoc non ei sed illis potius opuserat quos inter¬
ogabat uel a quibus interrogabatur : neque enim ali¬
uos ille interrogabat ut ab eir aliquiddisceset : sed eor
otius ut docer& : & qui interrozabant eum. uolenter
ib illo aliquid discere. illis profecto idopuserat ut sci¬
ent aliqua ab illo qui nouerat omnia :nimirum ergo
proptesea non opuserat ut eũ quis in terrogaset . qm̃

Expanded text:
s, non, Ut quis te interroget. Dixerant quippe: Scimus quia nosti omnia; et utique qui novit omnia, magis a nescientibus interrogari solet, ut interrogantes audiant, quod volunt, ab eo qui novit omnia, non ipse interrogare tanquam volens aliquid scire, qui novit omnia. Quid sibi ergo vult quod ei quem sciebant nosse omnia, cum dicere debuisse videantur: opus est tibi ut quemquam interroges, dicendum potius putaverunt, Non opus est tibi ut quis te interroget? Quid quod utrumque legimus factum, et interrogasse scilicet Dominum, et interrogatum fuisse? Sed hoc cito solvitur: quia hoc non ei, sed illis potius opus erat quos interrogabat, vel a quibus interrogabatur. Neque enim aliquos ille interrogabat, ut ab eis aliquid disceret, sed eos potius ut doceret. Et qui interrogabant eum, volentes ab eo aliquid discere, illis profecto id opus erat, ut scirent aliqua ab illo qui noverat omnia. Nimirum ergo propterea non opus erat ut eum quis interrogaret. Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
e dñr paulo antedixerat : Haec in pro uerbur locutur
muobis: uenit hora cumiam non in prouerbus loquar
bis : Quomodo ergo istidicunt. ecce nunc palam loqueris
pro uerbium nullum dicir: numquid hora iam uene¬
at. quia noniam in pro uerbur se promiserat locutu¬
im: prorsus quod nondũ illa hora uenisset continua¬
io uerborũ eiur ostendit quae ita se se habet: Haec inquit
ipro uerbur locutus sum uobis : uenithora cumiam ñ
npro uerbiis loquar uobir sed palam depatre meo ad

Expanded text:
» Ipse Dominus paulo ante dixerat, « Haec in proverbiis locutus sum vobis: venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis. » Quomodo ergo isti dicunt, Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis? Numquid hora jam venerat, qua non jam in proverbiis se promiserat locuturum? Prorsus quod nondum illa hora venisset, continuatio verborum ejus ostendit, quae ita sese habet: « Haec, inquit, in proverbiis locutus sum vobis: venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam d
Abbreviated transcription (Latin):
mat uor quia uos me a mastis. & credidistis qui a ego
patre x.ii. &ii apatre & ueni in mundum : itesum
elinquomundum & uado ad patrem : Cumper haec
erba omnia ad huc illam promittathoram qua non
am in prouerbus loquetur sed palam depatre adnun¬
tabit eirs. inqua hora dicit eor in suo nomine petituros.
ec sepatrẽ de illis rogaturum eo quod ipse pater amet
os quia ipsi amauerunt xp̃m & crediderunt quod a
patre ecierit & uenerit inmundũ iterum relictusus
mundum &iturus ad patrem : Cumergo ad huc pro¬
mitatur illahora in quasine prouerbur locuturus
est. Cur istidicunt ecce nunc palam loqueris & prouer¬
bnuma uallu plieue nuidiua illa quas scit pse .o

Expanded text:
s, et credidistis quia ego a Deo exivi. Exivi a Patre, et veni in mundum: iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem » . Cum per haec omnia verba adhuc illam promittat horam qua non jam in proverbiis loquetur, sed palam de Patre annuntiabit eis; in qua hora dicit eos in suo nomine petituros, nec se Patrem de illis rogaturum, eo quod ipse Pater amet eos, quia et ipsi amaverunt Christum, et crediderunt quod a Patre exierit et venerit in mundum, iterum relicturus mundum et iturus ad Patrem: cum ergo adhuc promittatur hora illa in qua sine proverbiis locuturus est, cur isti dicunt, Ecce nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis; nisi quia illa quae scit ipse no
Abbreviated transcription (Latin):
Iualeserant discipuli xp̃i quando cumeir ante pani¬
onem loquebatur magna cumparuis. sediicut or¬
tebat ut magia dicerentur & paruis : Quia non dim
accepto spũ scõ quem ad modum eum post eiur reur¬
r&tionẽ uel ipso in sufflante uel desuper accsperunti
humana magis quam diuina sapiebant : multis indicis
per totum euangelium dedaratur: Vnde & hoc est quo
alectione dicerunt : Ait enim eu angelista: Dicunt

Expanded text:
uales erant discipuli Christi, quando cum eis ante passionem loquebatur magna cum parvis, sed sicut oportebat ut magna dicerentur et parvis, quia nondum accepto Spiritu sancto, quemadmodum eum post ejus resurrectionem vel ipso insufflante, vel desuper acceperunt, humana magis quam divina sapiebant, multis judiciis per totum Evangelium declaratur: unde et hoc est quod in ista lectione dixerunt. Ait enim Eva
Abbreviated transcription (Latin):
qum apatrl & uem in mnundũ: i terum relinquo mu¬
diin es uado ad patrem. plane credidimius neque on
proptesea debet incredibile uideri quia sic admunis
apatse quia depatre est : Inmundum uenit quia mun
suu corpus ostendit quod deuugine ad sumpsit : Meli
undumi corporali discessione. perr&it ad patren
hauoniis as censione: n ec mundum deseruit presentas
uIIII. De eo quod dicit. dicuit discii¬

Expanded text:
 Patre et veni in mundum: iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem. Plane credidimus. Neque enim propterea debet incredibile videri, quia sic ad mundua Patre, quia de Patre est: in mundum venit, quia mundo suum corpus ostendit quod de Virgine assumpsit. Reliquit mundum corporali discessione, perrexit ad Patrem hominis ascensione, nec mundum deseruit praesentiae CIII. De eo quod sequitur, Dicunt ei di
Abbreviated transcription (Latin):
quippe dicitur non praedestinatus secundũ iqd
⁊uiod est uerbũ dĩ dr̃ apud dm̃ Vt quideniniopre¬
destinasttur. cumia messet quoderat sineint¬
define aer mino sempiternus : illud autem pras¬
destinandũ erat. quod nondũ erat : Vt sic suo ten¬
pore sieret quem ad modum ante omnia tempis¬
rd pie destinatũ erat ut sieset Quis quis gitur as
flium ꝓraedestinatum negat hunc eundem ho¬
nunis filium ngat: Sed propter contentiorr
dibam lunc audiamur apostolum in suarum aen
est ubilegitur. Paulus seruus xp̃iihũ uocatu¬

Expanded text:
quippe dicitur non praedestinatus secundum id quippe dicitur non praedestinatus secundum id quod est Verbum Dei, Deus apud Deum. Utquid enim praedestinaretur, cum jam esset quod erat, sine initio, sine termino sempiternus? Illud autem praedestinandum erat, quod nondum erat, ut sic suo tempore fieret, quemadmodum ante omnia tempora praedestinatum erat ut fieret. Quisquis igitur Dei Filium praedestinatum negat, hunc eumdem filium hominis negat. Sed propter contentiosos etiam hinc audiamus Apostolum in suarum exorest, ubi legitur: Paulus servus Jesu C
Abbreviated transcription (Latin):
electi quomodo ipse clarificatur. quia prius quam
mundus esset nec noseramus nec ipse mediator dĩ
in quantum uerbũ eius e&iam quae futura sunt
secit. & uocat eaquae non sunt tamquam sint :
profecto secundum id quod mediator dĩ & homi¬
num homo est ante mundi constitutionem: prae
nobis dĩ pater glorificauit ipsum. sic tunc elegit¬
& iam nos in ipso. Quid enim dicit apłus Scimur
autem qm̃ dilgentibus dm̃ omnia co operantur
inbonum his qui secundum propositum uocati sunt:
Nrio senimpr aiciuit & praedestinauit̃ confor
mes unginis silu eius ut sit primogenitur iniu¬
dusoatribus. Quorautem psȩ destinauit illo
cuocauit. nisi forte ipsum praedestinatuno
dicere sornuidabimur. quia de nobir tantum
esuciamur fonformer imatinis eiur hoc dris
uidetur apłur quasi uero quisquam regulans
fideliter intuens filium dingaturus est psedns¬
tum. Quicumi negare hominem non potest reta

Expanded text:
electi, quomodo ipse clarificatus; quia priusquam electi, quomodo ipse clarificatus; quia priusquam mundus esset, nec nos eramus, nec ipse mediator Dei in quantum Verbum ejus est, etiam quae futura sunt fecit, et vocat ea quae non sunt, tanquam sint ; profecto secundum id quod mediator Dei et hominum homo est, ante mundi constitutionem pro nobis Deus Pater glorificavit ipsum, si tunc elegit etiam nos in ipso. Quid enim dicit Apostolus? « Scimus autem quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, his qui secundum proposiQuos enim praescivit et praedestinavit, conformes fieri imaginis Filii ejus, ut sit primogenitus in multis fratribus. Quos autem praedestinavit, illos et vocavit. Nisi forte ipsum praedestinatum dicere formidabimus, quia de nobis tantum, ut efficiamur conformes imaginis ejus, hoc dixisse videtur Apostolus. Quasi vero quisquam regulam fidei fideliter intuens, Filium Dei negaturus est praedestinatum, qui eum negare hominem non potest. Recte
Abbreviated transcription (Latin):
iut quat cogitemur homo periret indõ. nonenim
quis quapi &istamutatione hominir ueł dupien
idi uerbum dicturus est uel augeri tanuelio
sint quod unum suit. aut ampliur sit quod minas
uit porro sinatura humana in uerbum mutata
t que conuersa uerbumdĩ quantũ erat & quod
rat hoc erit. ubi est homo si nonperit. Sed ad hanc
pinionem quam ueritati prorsus non uideo com¬
enise. nihil nos urget si silio dicente. Et nunccla
isica metupater apud temetipsum claritate¬
ntellegamus praedestinationem claritatis hu¬
nanae quae in illo est naturae. & mortali im mor
talis apud patrem futurae. & hociam praedestinan¬
ofactum fuisse antequam mundus esset quod in
mundo &iam suo tempore fieset. Sienim denobis
bxit apłur. Sicut elegit nos in ipso ante mundicons¬
itutionem: Cur abhorrere putatur auero si
tunc pater caput nr̃ m glorisi cauit. quando nos
mipso ut membra eius essemus elegit : Sic enim nos

Expanded text:
nati sunt cogitemus, homo periret in Deo. Non enim nati sunt cogitemus, homo periret in Deo. Non enim quisquam ex ista mutatione hominis vel duplicari Dei Verbum dicturus est, vel augeri, ut aut duo sint quod unum fuit, aut amplius sit quod minus fuit. Porro si natura humana in Verbum mutata atque conversa Verbum Dei quantum erat, et quod erat? Hoc erit: ubi est homo, si non periit? Sed ad hanc opinionem, quam veritati prorsus non video convenire, nihil nos urget, si Filio dicentrifica me, ut Pater apud temetipsum claritatentelligamus praedestinationem claritatis humanae quae in illo est naturae ex mortali immtalis apud Patrem futurae; et hoc jam praedestinando factum fuisse antequam mundus esset, quod in mundo etiam suo tempore fieret. Si enim de nobis dixit Apostolus, Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem ; cur abhorrere putatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, elegit? Sic enim nos
Abbreviated transcription (Latin):
deda rificando patre ubiait egote clarificaopo suo¬
bumi praeter io temporis ponere maluit ut non¬
tacaset bapr aedestinatione iam factum & prou
faet labendum quod cer tissime fuerat sitire
dbest ut a patse apud patrem glorisicatus paroi
super terramglorificaret & filius: Sed hane ore¬
dest inationem insuaclarificatione manifestur
aperuit quaeum clarificauit pater: in eo quos¬
diu iunteatapularitate quam habui prius quam nun¬
diuis estet apudte. Ordo uerborum est ꝗuantha hur
apud de prius quam mundus esset : AMhocu aabu
tuoel auti  t̃nunc clarisicame: Hoc est sicut tunc
pen fenune. Sicut tunc psȩdestinatione: ita & nuncꝰ
oenrfer tioneufiac inmundo quod apudte iani fuert
nite mundum. Fac insuo tempore quod aster
pnua dimpora statuisti. Hoc quidam sic inteligeni
putar unt. tamquam natura humana quae sut¬
cepta est auerbo conuertesetur in uerbum : & ho¬
nio nuta setur indm̃. Tmmo sidiligentiur quodopi¬

Expanded text:
de clarificando Patre, ubi ait: Ego te clarificavi, verde clarificando Patre, ubi ait: Ego te clarificavi, verbum praeteriti temporis ponere maluit, ut monstraret in praedestinatione jam factum, et pro jam facto habendum quod certissime fuerat futurum; id est, ut a Patre apud Patrem glorificatus, Patrem super terram glorificaret et Filius. Sed hanc praedestinationem in sua clarificatione manifestius aperuit, qua eum clarificavit Pater, in eo, quod adjunxit: Claritate quam habui priusquam mundus esset apud te. Ordo verborum est quam habui apud te priusquam mundus esset. Ad hoc valet quod ait: Et nunc clarifica me. Hoc est, sicut tunc, ita et nunc. Sicut tunc praedestinatione ita et nunc perfectione fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante mundum. Fac in suo tempore quod ante omnia tempora statuisti. Hoc quidam sic intelligendum putaverunt tanquam natura humana, quae suscepta est a Verbo, converteretur in Verbum, et homo mutaretur in Deum, imo si diligentius quod opi
Abbreviated transcription (Latin):
quae futuraerat . ponamus &iam futuritempo¬
ris uerbum : ubi pro tempose futuro posuit ipse
prae teritum : Nulla sententiae remanebit obscu¬
ritar. uelut sidixisset. Ego teclarificabo super ter¬
ram opus consummabo quod dedistimihi ut faciam:
et nunc clarifica me tu pater apud temetipsum :
nempe ita planum est sicut illud ubiait. Clarifica
silium tuum ut filius tuus clarificet te: & ipsa est
omnino sententia. nisiquia hicdictus est eiusdem
clarificationis modus. uibi autem tacitus . tamquã
illud isto &ponesetur eis quos poterat per mouere
quomodo pat̃ filiũ : & maxime quomodo patiem cla¬
rificaset & filius : dicendo enim clarificari a sepatsẽ
super terram. se autem apatre apud eundem patsem
modumpr ofecto utrius que clarificationis ostendo
Ipse quippe patrem clarisicauit super terram eun
gentiburs predicando pater uero ipsum apudsemecn¬
perad suana d&teram conlocando. Sed ideo posti

Expanded text:
quae futura erat ponamus etiam futuri tempoquae futura erat ponamus etiam futuri temporis verbum, ubi pro tempore futuro posuit ipse praeteritum, nulla sententiae remanebit obscuritas, velut si dixisset: Ego te clarificabo super terram; opus consummabo, quod dedisti mihi ut faciam, et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum. Nempe ita planum est, sicut illud ubi ait: Clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te. Et ipsa est omnino sententia, nisi quia hic dictus est ejusdem clarificationis modus, ibi autem tacitus, tanquam illud isto exponeretur eis quos poterat permovere quomodo Pater Filium, et maxime quomodo Patrem clarificaret Filius. Dicendo enim clarificari a se Patrem super terram, se autem a Patre apud eumdem Patrem, modum profecto utriusque clarificationis ostendit. Ipse quippe Patrem clarificavit super terram, eum gentibus praedicando. Pater vero ipsum apud semetipsum, ad suam dexteram collocando. Sed ideo postea
Abbreviated transcription (Latin):
gurrani epusconsuim maui quod dedistimihi ut faci¬
patieet nune darisicame ⁊am quam prior ipso
pardsou cleriicauerit a quo deinde ut elaris aptar
depuise us uei do urtellegendum. est utroque nerbo sũ¬
perius usum secundum id quod futun tonarat eoque
dine quo futurumerat : Clarifica filium ut teclari
tetfilius. Modo uero usum fuisse uerbe praeteriti
emporis derefutura. ubi ait egote clarificaui suꝑ
erram opus consũmaui quod dedistimihi ut faciã.
heinde dicendo. Et nunc clarifica metupat̃ apud te¬
iet ipsum : Quasi posteriur esset clarificandus a patse
uemprius ipse clarificauerat .: Quid ostendit nisi
iperius ubi ait. ego teglorificaui suꝑ terram. Ita
ocutum se fuisse tamquam fecisset quod facturus¬
set: Hic autem poposcisse ut paterfacer et per
uod illud filius facturus esset : Id est ut pater cla¬
sicaset filium . per quam silii clarificationem &iã
lius esset clarificaturus patrem : Denique sidere

Expanded text:
terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciterram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam: et nunc clarifica me; tanquam prior ipse Patrem clarificaverit, a quo deinde ut clarificetur exposcit. Ergo intelligendum est utroque verbo superius usum secundum id quod futurum erat, eoque ordine quo futurum erat, Clarifficet Filius; modo vero usum fuisse verbo praeteriti temporis de re futura, ubi ait: Ego te clarificavi super terram; opus consummavi, quod dedisti mihi ut faciam. Deinde dicendo: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum, quasi posterius esset clarificandus a Patre, quem prius ipse clarificaverat, quid ostendit, nisi superius ubi ait: Ego te clarificavi super terram, ita locutum se fuisse, tanquam fecisset quod facturus esset; hic autem poposcisse ut Pater faceret, per quod illud Filius facturus esset, id est, ut Pater clarificaret Filium, per quam Filii clarificationem etiam Filius esset clarificaturus Patrem? Denique si de re
Abbreviated transcription (Latin):
consun umea se sedicit quod se consumimatur unenu
ter tissime nouit.: Sicut longe ante in prophecesr¬
uertitor sporir uius est uerbis. quando post amor
morim ios suturum suerat quod dicebat pfs deno
in quit manus meas & peder dinumera uesintꝰ or
ossiaruose enlon aut fodient & diiumerabunta
inhioc ipso euangelio oninia inquit quae auquis
mltababeo uobis dicese sead nompotestis illa pora
modo qnuenim dertir & imutabilibus ocur
ua futura praedestinauit. Qdicquid fact ururis
feuitenam &perprophetam dictum de llo esit
Quisecit quae sutura sunte : Secundũ hoc &iamg
sec uertur dicit. Et nunc clarifica me tupat apie
tuuiet ipsautelaritate quam habin priuis quam
usurdus es set apudte nam supradocera⁊ toat
ueue trora elarisica silium tium ⁊et filius tiusdi¬
apicet te In quo uerborũ ordine ostenderat pra
apaor aelarificandum silium ut patren chat pri¬
cet defilius. Cnodo autem doxit. egota clarificausi

Expanded text:
consummasse se dicit quod se consummaturum esse consummasse se dicit quod se consummaturum esse certissime novit? Sicut longe ante in prophetia praeteriti temporis usus est verbis, quando post annos plurimos futurum fuerat quod dicebat: Foderunt, inquit, manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea ; non ait, Fodient et dinumerabunt. Et in hoc ipso Evangeliomulta habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo . Qui enim certis et immutabilibus causis omnia futura praedestinavit, quidquid facturus est fecit. Nam et per prophetam dictum de illo est: Qui fecit quae futura sunt. Secundum hoc etiam quod sequitur dicit: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum, claritate quam habui prius quam mundus esset apud te. Nam supra dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te. In quo verborum ordine ostenderat prius a Patre clarificandum Filium, ut Patrem clarificaret et Filius. Modo autem dicit: Ego te clarificavi super
Abbreviated transcription (Latin):
tua i nsaecula saeculosum laudabunt te: Ibieritdĩ
simne sine laudatio ubieritdĩplena cognitio & quia
plena cognitio ideo summa clarisicatio uel glorisi¬
catio Sed prius hic clarisicatur dr̃ dumad nuntia¬
tus hominibus innotescit. & per sidem esedentiũ
praedicatur : propter quoddicit : ego te carifica¬
ui super terram opus consummaui quo d dedistimihi
ut faciam. non ait iussisti sed dedisti: uibi commen¬
datur euidenr gratia: Quid enim habet quod non
accepit &iam inunggenito humana natura : an non
accipit ut nihil mali sedbona facesetomnia quan¬
do inunitate per sonȩ suscepta est a uerbo per quod
facta sunt omnia : Sed quomodo consummauit opus
quod accepit ut faciat. cum restet ad liue passio¬
nis &perimentum ubi martyribus suis maxime
psebuit quod sequesentur gemplum : Rinde ait
aplur petrur. xp̃s pronobir passus est relinquen
nobis aemiplum ut sequamur uestiia eiur nis quia

Expanded text:
tua, in saecula saeculorum laudabunt te . Ibi erit Dei tua, in saecula saeculorum laudabunt te . Ibi erit Dei sine fine laudatio, ubi erit Dei plena cognitio; et quia plena cognitio, ideo clarificatio, vel glorificatio. Sed prius hic clarificatur Deus, dum annuntiatus hominibus innotescit, et per fidem credentium praedicatur, propter quod dicit: Ego te clarificavi super terram: opus consummavi quod dedisti mihi, ut faciam. Non ait jussisti, sed dedisti, ubi commendatur evidens gratia. Quid enim habet, quod non accepit, etiam in unigenito humana natura? An non accepit ut nihil mali, sed bona faceret omnia, quando in unitatem personae suscepta est a Verbo, per quod facta sunt omnia? Sed quomodo consummavit opus, quod accepit ut faciat, cum restet adhuc passionis experimentum, ubi martyribus suis maxime praebuit quod sequerentur exemplum; unde ait stolus Petrus: Christus pro nobis passus est, relnobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus : nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
uesus dr̃ necidem tamen pater qui filiur. nec ideons
tas unus est dr̃. Siergo eomodo teglorisicat filiur
sicut dedisti ei potestatem ominis carnir & sicdedisti
ut onene quo d dedistiei det eiruitam acter namea¬
& haco eit uita aeterna ut cognoscant te Sic te
godior silius glorificat ut omnibur quode dist ei te
nagnitum faciat. porro si cognitio dĩ est uita aeter¬
na tanto magis uiuere tendimur quanto magr in
ac cognitione prosicenus. non autẽ moriemur inui
acterna. Tuncergo dĩ cognitio perfectaerit . quan
nulla morserit : Summa tunc dĩclarificatio
uia summa gloria. quae gsece dicitur doxa: unde
ictum est doxason: Quod latiniquidam sunt inter
sr taticlarisica quidam glorifica: aueteribus autẽ¬
loria quia gloriosi hominer dicuntur ita est desini¬
ta gloria est frequenr de aliquo fama cum laude :
at si liono laudatur cum famae creditur. quo¬
modo dr̃ laudabitur quando ipse uidebitur : prop¬
tor quod scriptum est . beati qui habitant in domo

Expanded text:
verus Deus. Nec idem tamen Pater, qui Filius; nec idem itas unus est Deus. Si ergo eo modo te glorificat Filius sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, et sic dedisti, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam, et, haec est vita aeterna, ut cognoscant te; sic te igitur Filius glorificat, ut omnibus quos dedisti ei, te cognitum faciat. Porro si cognitio Dei est vita aeterna, tanto magis vivere tendimus, quanto magis in hac cognitione proficimus. Non autem moriemur in vita aeterna: tunc ergo Dei cognitio perfecta erit, quando nulla mors erit. Summa tunc Dei clarificatio; quia summa gloria, quae graece dicitur δόξα. Unde dictum est δόξασον, quod latini quidam interpretati sunt, clarifica; quidam, glorifica. Agloria, qua gloriosi homines dicuntur, ita est definita: Gloria est frequens de aliquo fama cum laude. At si homo laudatur, cum famae creditur, quomodo Deus laudabitur, quando ipse videbitur? Propter quod scriptum est: Beati qui habitant in domo
Abbreviated transcription (Latin):
bo autem uobis quia persiliũ pater uidebitur. iuxta
lud quod alibi ait : Neque patremquis cognoscit nisi fili¬
is. & cui uoluerit filius reuelare : Sed istum sensum ui¬
letur inpedire quod sequitur : Illo die innomine meo
petetir : infuturo enim saeculo cumper uenerimur adreg¬
num ubisimiler eierimus qm̃ uidebimus eum sicuti est.
quid petituri sumur quando satiabitur in bonis deside¬
tium nr̃m: ⁊ inde & malio psalmodicitur : Satiabor
tum manifestabitur gloria tua: Petitionamque ali¬
cuius est indigentiae quae ibinulla erit ubi haec sati¬
itas erit : Nelin quitur itaque quantum sapere ualeo
ut intelligatur ihr̃ discipulos suor de carnalibus uel
anima libus sespiritaler promississe facturum : Quã¬
nis nondũ taler qualer erimus quando spiritale &iam
corpurlind habebimur: Sed qualis erat qui dicebat :
Sapien tiam loquimur interperfectos: & non potui

Expanded text:
bo autem vobis, quia per Filium Pater videbitur, juxta bo autem vobis, quia per Filium Pater videbitur, juxta illud quod alibi ait, Neque Patrem quis cognoscit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Sed istum sensum videtur impedire quod sequitur: Illo die in nomine meo petetis. In futuro enim saeculo cum pervenerimus ad regnum, ubi similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est , quid petituri sumus, quando satiabitur in bonis desiderium nostrum ? Unde et in alio psalmo dicitur: Satiabor cum manifestabitur gloria tua . Petitio namque alicujus est indigentiae, quae ibi nulla erit ubi haec satietas erit. 4. Relinquitur itaque, quantum sapere valeo, ut intelligatur Jesus discipulos suos de carnalibus vel animalibus se spirituales promisisse facturum, quamvis nondum tales quales erimus, quando spirituale etiam corpus habebimus; sed qualis erat qui dicebat, « Sapientiam loquimur inter perfecto
Abbreviated transcription (Latin):
ons si cgubil : es quod sequitur Visque mo do noa ret¬
des tiuiequã ia nomine meo. Duobur modis in telli pos¬
⁊estt ⁊ cel quia ñ in nomine mea petistia quo anonienpo
sicut ceg uoscendumest cognouistis Eieł nonpetitr
quicauani qm̃ in comparatione reiquam petere debi¬
Corsi alicuid aliud pecunt udem aliqules nihibesta et lion¬
plcun diceur pete e & accipietis. ut gaudisi urestistt
plenum Id est hoc innomine meo petita ut gaudium
essum sit plenum & accipietis : Isto enimbono inƿetendo
oseuer anter scõs suos. Nequa quã miseri cordia diui¬
asraudabit: Haec inquit in prouerbur locutur sum
obis: uenit hora cumiam non in prouerlius loquar
ob is. sed palam depatre meo adnuntiabo uobis: possem
icere hanc dequalo quitur horam futur um opostese
eculum intelleg ubiuidebinus palam quodbeatur
uilus dicit facie ad faciem : Ut quod ait haec in pro uer¬
us locutus sum uobis. hoc sit quod ab eodem apło dictũ est :
uidenius nuncper speculum in aenggniate i adnuntia¬

Expanded text:
one sit nihil. Et quod sequitur, Usque modo non petistis quidquam in nomine meo, duobus modis intelligi potest: vel quia non in nomine meo petistis, quod nomen non sicut cognoscendum est cognovistis; vel non petistis quidquam, quoniam in comparatione rei quam petere debuiquoniam si aliquid aliud petunt, idem aliquid nihil est, exhortatur dicens, Petite, et accipietis, ut plenum, id est, hoc in nomine meo petite, ut gaudium vestrum sit plenum, et accipietis. Iste enim bene in petendo perseverantes sanctos suos nequaquam misericordia divina fraudabit. Haec, inquit, in proverbiis locutus sum vobis: venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre meo annuntiabo vobis. Possem dicere hanc de qua loquitur horam, futurum oportere saeculum intelligi, ubi videbimus palam, quod beatus Paulus dicit, facie ad faciem; ut quod ait, Haec in proverbiis locutus sum vobis, hoc sit quod ab eodem apostolo dictum est, Videmus nunc per speculum in aenigmate : annuntia
Abbreviated transcription (Latin):
quippe omner sci proseipsis. non autem proomnibus
&. audiuntur uel amicir uel inimicir suis. uel quibus¬
libet alus. quia non ut cumque dictum est dabit . sed
dabit uobis.: usque modo inquit non petistis quicquã
i nomine meo: petite & accipietis ut gaudiũ uestrã¬
sis plenun ⁊Ho c quod dicit taudium plenum proses
to noncaritale sedspiritale gaudium est : & quanste¬
tubior teuit aliqui deuiam non sit a ddendum procut
dibio ca cerit plenum: Quic quidergo perroo
pert neat edho e paudium consequendum. hoc eti
Seiuere bea tamposcimus uitam quicquid autem alul
conncupiscitur nihil est: neque enim prorsus muillast
est homo dequo ait apłun qui seputat aliquidene cun
niluil st : In comparatione quippe spiritalir loninur
quisse grotiadi seesse quodest. Quisquir uanapii sum
aurer dico uobir siquid petieritir patsem in nomine mes

Expanded text:
quippe omnes sancti pro seipsis, non autem pro omnibus quippe omnes sancti pro seipsis, non autem pro omnibus exaudiuntur vel amicis vel inimicis suis, vel quibuslibet aliis: quia non utcumque dictum est, dabit; sed dabit vobis. 2. Usque modo, inquit, non petistis quidquam in nomine meo. Petite, et accipietis, ut gaudium vestrsit plenum. Hoc quod dicit gato non carnale, sed spiritale gaudium est. Et quando tantum erit, ut aliquid ei jam non sit addendum, procul dubio tunc erit plenum. Quidquid ergo petitur, quod pertineat ad hoc gaudium consequendum, hoc est, si vere beatam poscimus vitam. Quidquid autem aliud  aliud concupiscitur, nihil est. Neque enim prorsus nulla res est homo, de quo ait Apostolus: Qui se putat aliquid esse, cum sit nihil. In comparatione quippe spiritalis hominis, qui scit gratia Dei se esse quod est, si quis vana praesumit, amen dico vobis, si qui
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. si quid petieritis patrem in nomine meo dabit
uobis : Iamdictum est in superioribus huius dominici
ermonir partibus propter eos qui non nulla petunt
apatse in xp̃i nomine nec accipiunt: Non peti in nomi¬
ne saluatoris. quicquid petitur contrarationẽ salutis:
nonenim sonum litterarum ac syllabarum. Sed qđ so¬
nus ipse sgnificat : & quod eo sono recte acueraciter in¬
tellegitur. Hoc accipiendus est dicere cumdicit in nomi¬
ne meo : unde qui hoc sentit dexp̃o quod non est de uni¬
co dĩ filio sentiendum: Non petit in eius nomine. &iam¬
ne petit quem cogitat cumpetit : Qui uero quod est
de illo sentiendd̾ sentit apse in eius nomine petit & acci¬
pit quod petit: Sinon contra suam salutem sempiternã
petit accipĩ autem quando debet accipere : Qudedã
enimnonnggantur sedut congriodentur tempose diffe¬
runtur : Ita sane intelligendum est quodait. dabit uob̃
ut eabeneficia sgnificata sciantur his uerbis quae
ad eorqui petunt proprie pertinent: Ec audiuntur

Expanded text:
m in nomine meo, dabit vobis. Jam dictum est in superioribus hujus dominici sermonis partibus, propter eos qui nonnulla petunt a Patre in Christi nomine, nec accipiunt, non peti in nomine Salvatoris quidquid petitur contra rationem salutis . Non enim sonum litterarum ac syllabarum, sed quod sonus ipse significat, et quod eo sono recte ac veraciter intelligitur, hoc accipiendus est dicere cum dicit, in nomine meo. Unde qui hoc sentit de Christo quod non est de unico Dei Filio sentiendum, non petit in ejus nomine, etiamne petit, quem cogitat cum petit. Qui vero quod est de illo sentiendum sentit, ipse in ejus nomine petit; et accipit quod petit, si non contra suam salutem sempiternam petit. Accipit autem quando debet accipere. Quaedam enim non negantur, sed ut congruo dentur tempore differuntur. Ita sane intelligendum est quod ait, dabit vobis, ut ea beneficia significata sciantur his verbis, quae ad eos qui petunt proprie pertinent. Exaudiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
quia semperscit. Ergo & sciuit & scit & sciet : Ac ꝑ hoc
& audiuit & audit & audiet : quia sicut iam diximus.
hoc est illi audire quod scire: Et scire illi hoc est quodesse
abillogitur audiuit. audit audiet a quo est: ab illo est.
aquo procedit : Hic aliquis forsitan quaerat utrm
& a silio procedit sp̃r scr̃: Filius enim solius patris est fili¬
non enim uos estis quilo quimini sed spr̃ patris uestri
qui loquitur in uobis: Haber & apłum: Misit dr̃ sp̃m
silii sui incorda nr̃a : num quid duo sunt. alius patris
alius silii : absit : Vnũ enim corpus ait cum sggnisicarit
ecdesia : mox que addidit & unus spr : & uide quomodo
illi u pleot auntateri: Dicut uocatiestir in quit o
spe uocetionis ueare llnurd̃ hic utique xpm̃a in telbu.

Expanded text:
quia semper scit: ergo et scivit, et scit, et sciet; ac per hoc quia semper scit: ergo et scivit, et scit, et sciet; ac per hoc et audivit, et audit, et audiet: quia sicut jam diximus, hoc est illi audire quod scire, et scire illi hoc est quod esse. Ab illo igitur audivit, audit, et audiet a quo est: ab illo est a quo procedit. 6. Hic aliquis foret a Filio procedat Spiritus sanctus: Filius enim solius Patris est FiliNon enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis : habes et Apostolum, Misit Deus Spiritum Filii sui in corda vestra . Numquid duo sunt, alius Patris, alius Filii? Absit. Unum enim corpus, ait, cum significaret Ecclesiam; moxque addidit, et unus Spiritus. Et vide quomodo illic impleat Trinitatem. Sicut vocati estis, inquit, in una spe vocationis
Abbreviated transcription (Latin):
Quam uir enim natura illa immutabilir & ineffabilir non
recipiat fuit &erit sed tantum est ĩpia enim ueraciter
est quia mutari non potest : &ideo illi tantum conuenerat
dcere ggosum quisum : a dicer siliis urł qui est misit me ad
uos: Tam̃ propt̃ mutabilitatẽ temporum in quibus uer¬
satur nostramor talitas & nostra mutabilitar : non
mendaciter dicimus & suit & erit & est: Fuit in praete¬
ritis saeculis. est in praesentibus erit in futuris : fuit quia
numquam desuit. erit quianumquam de erit : est quia
semper est: Neque enim uelut qui iam non sit cum prae¬
teritis occidit. aut cum praesentibur uelut quinon
maneat labitur : Aut cun suturir uelut qui non fuerat
orietur: proinde cum secundum uolumina temposum
locutio humana uariatur . Quiper nulla de essepotuit
aut potest aut poterit : tempora uera deillo dicuntur
cuius libet temporis uerba : Semꝑ itaque audit sp̃r scr̃

Expanded text:
Quamvis enim natura illa immutabilis et ineffabilis non Quamvis enim natura illa immutabilis et ineffabilis non recipiat Fuit et Erit, sed tantum Est: ipsa enim veraciter est, quia mutari non potest; et ideo illi tantum convenerat dicere, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel, Qui est, misit me ad vos : tamen propter mutabilitatem temporum in quibus versatur nostra mortalitas et nostra mutabilitas, non mendaciter dicimus, et fuit, et erit, et est. Fuit, in praeteritis saeculis, est in praesentibus, erit in futuris. Fuit, quia nunquam defuit; erit, quia nunquam deerit; est, quia semper est. Neque enim, velut qui jam non sit, cum praeteritis occidit; aut cum praesentibus, velut qui non maneat, labitur; aut cum futuris, velut qui non fuerat, orietur. Proinde cum secundum volumina temporum locutio humana variatur, qui per nulla deesse potuit aut potest aut poterit tempora, vera de illo dicuntur cujuslibet temporis verba. Semper itaque audit Spiritus sanctus,