comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ etatẽ ꝑuilã nec crede̾ potuerũt. s ab
originali noxa solo possent la uacro pege¬
neratioĩs absolui. qͦ tñ nõ accepto mot̾ni
ꝑierũt. nõ sũt ab illa ꝯsparsiõe discreti
quã ꝯstat ẽẽ dãpnatã euntib õib ex uno
ĩ ꝯdep̃nationẽ/ Discernũt᷑ aũt nõ meritis
suis s ꝑ grãm mediatoris hoc ẽ ĩ sanguiẽ
scd̾i adam. iustificati gratis. Itaq cũ audimꝰ
quis aũt te disdernit. qd aũt hes qd̾ nõ acce¬
pisti. si aũt accepisti ꝗd głaris qiͣ nõ acce

Expanded text:
m parvulam nec credere potuerunt, sed ab originali noxa solo possent lavacro regenerationis absolvi, quo tamen non accepto mortui perierunt; non sunt ab illa conspersione discreti, quam constat esse damnatam, euntibus omnibus ex uno in condemnationem. Discernuntur autem non meritis suis; sed per gratiam Mediatoris; hoc est, in sanguine secundi Adam justificati gratis. Itaque cum audimus, Quis enim te discernit? Quid autem habes quod non accepisti? Si autem et accepisti; quid gloriaris q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ grãm saluatoĩs accep̃. Hoc aũt apłicum
testimoniũ tã magnũ ẽ ut btũs cip̃nanꝰ
ad quirinũ sc̾tens ip̃m sp̾iecerit illi titulo.
one ista duũe grẽ largitate discreti sunt
nõ ẽ dubiũ ꝙ et ꝓcuraf᷑ eis audiendum
euãgeliũ. ꝯ cũ audiũt credũt. et ĩ fide q̃ ꝑ

Expanded text:
accepit. Hoc amem apostolicum testimonium tam magnum est, ut beatus Cyprianus ad Quirinum scribens, ipsum subjecerit illi titulo, one ista divinae gratiae largitate discreti sunt, non est dubium quod et procuratur eis audiendum Evangelium et cum audiunt, credunt; et in fide quae per
Abbreviated transcription (Latin):
quos corrigi uolu et si nlło hoĩu orante
peccatũ ita nõ ẽ negligenda correptiõ
ꝙ̈uis d̾s quos uoluerit/o nõ cõreptos fa¬
ciat ẽe correptos Tuc aut̃ cõrectiõe ꝓficit
h̾o cũ mifet᷑ atq adiuuat ꝗ fecit quos

Expanded text:
etiamsi nullo hominum orante peccatum, ita non est negligenda correptio, quamvis Deus quos voluerit, etiam non correptos, faciat esse correctos. Tunc autem correptione proficit homo, cum miseretur atque adjuvat qui facit quos
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnabił ut ex dolo̾e̾ correctioĩs uolũtas
regn̾ãtioĩs oriat᷑. si tñ qui coreipit᷑ fili ẽ
pmissioĩs. ut screpitu correctiõĩs foriisecus
rromato ac flagellante d̾s ĩ illo ĩttisetͥ occulta
ubirificat ⁊ malã itã sua uolũtate relabit
i sodectios ꝯpũctus salubrit ĩgemit. et ad

Expanded text:
x dolore correptionis voluntas regenerationis oriatur, si tamen qui corripitur filius est promissionis, ut strepitu correptionis forinsecus insonante ac flagellante, Deus in illo intrinsecus occultajustificatus in malam vitam sua voluntate relabitusi correptione compunctus salubriter ingemit, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
bonu. usq adec ꝓrsus oĩa. ut etiã siꝗ eoꝵ
deuiant ⁊ exorbitãt/ ⁊̃ hoc ipm̃ eis fatiat
ꝓfice̾ ĩ bonũ qr hũiliores redeũt ꝗtq doc¬
ciores. Discũt eĩ ĩ ip̃a uita uista cũ tremõe
se ex ultare debere. nõ sibi arrogando tanꝙͣ
de sua uirtute fiduciã ꝑman̾edi. nͨ dicendo¬

Expanded text:
i eorum deviant et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in bonum, quia humiliores redeunt atque doctiores: discunt enim in ipsa via justa cum tremore se exsultare debere, non sibi arrogando tanquam de sua virtute fiduciam permanendi. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ tͥ tua uitia demostrai. nõ uis ut ferĩat᷑.
fiatq tͥ utił dolor qͦ modicũ queras. Non
uis tͥ tu ip̃e oñdi ut cũ deformẽ te uides
reformatore desid̾es. ei q supplices ne ĩ
illa remaneas feditate. Tuũ quippe uitĩ
ẽ ꝙ malꝰ es. ⁊ maiꝰ uitiũ̃ cõripi nolle qr
mal es qĩ laudanda uł indiffenter hñda
sint uitia. ut neq laudent᷑ neq uitupe¬
rent᷑. Aut uõ nich̾ agat timor correpti
hoĩs uł pudor uł dolor aut aluid agat
cũ salubriter stimulat. nͥ ut roget᷑ bonus
ꝯ ex mał ꝗ corripũt᷑ bonos faciat quĩ
laudant᷑. Qd̾ eĩ uult ꝓ se fieri ꝗ corripi
ẽ ut fiãt ⁊̃ ip̃e ꝑ se. dolor quippe ille ꝗ
sibi displicet qñ sentit correctionis acu¬
leu excitat eũ ĩ maioris oratioĩs afftũ
ut deo miẜante ĩ cremẽro cuitatis ad uit
desinat age̾ pudenda ꝯ dolẽda. et agat
laudãda atq gratulada. hec ẽ cõrectioĩs
utilitas. q̃ m̃c maior nc̃ minor ꝓ pes¬

Expanded text:
s ut feriantur, fiatque tibi utilis dolor, quo medicum quaeras: non vis tibi tu ipse ostendi, ut cum deformem te vides, reformatorem desideres, eique supplices, ne in illa remaneas foeditate. Tuum quippe vitium est quod malus es, et majus vitium corripi nolle quia malus es: quasi laudanda vel indifferenter habenda sint vitia, ut neque laudentur neque vituperentur; aut vero nihil agat timor correpti hominis, vel pudor, vel dolor; aut aliud agat, cum salubriter stimulat, nisi ut rogetur bonus, et ex malis qui corripiuntur, bonos faciat qui laudentur. Quod enim vult pro se fieri qui corripi etiam ipse pro se. Dolor quippe ille, quo sibi displicet quando sentit correptionis aculeum, excitat eum in majoris orationis affectum, ut, Deo miserante, incremento charitatis adjutus, desinat agere pudenda et dolenda, et agat laudanda atque gratanda. VI. Correptionis utilitas, quae nunc major, nunc minor, pro pec
Abbreviated transcription (Latin):
corripiendꝰ sũ s ille orandus ẽ ut det qd̾
nõ dedit i. ip̃am qua p̃cepta euis fuint
fdelem dei et ꝓxĩ caritate. Ora gͦ pro me
ut hãc accipiã et ꝑ hãc ex aĩo cũ boã uolũ¬
tate q̃ precep̃ facia. Recte aũt corriperer

Expanded text:
corripiendus sum, sed ille orandus est, ut det quod non dedit, id est ipsam, qua praecepta ejus fiunt, fidelem Dei et proximi charitatem. Ora ergo pro me ut hanc accipiam, et per hanc ex animo cum bona voluntate quae praecipit f
Abbreviated transcription (Latin):
ores ꝓ me uõlo. Quis eĩz hoñi ostendit᷑
orudiuit. Cũ gͦ audiret᷑ p̃dicãs enãge¬
liu qd̾ euãgelicatũ ẽ a me. qr non est
scd̾m hoĩe neq eĩ ego ab hoĩe recepi illd̾
neq didici s ꝑ reuelationẽ yhũ x. nũꝗd¬
timuit ne respõderet᷑ ei. qd nob̾ molestꝰ
es ut abs te accipiaꝰ atq discamꝰ qd̾ tu
nõ ab hoĩe accepisti neq di dicisti. potẽs
ẽ ille ꝗ tibi dedit sic et nõb̾ dare qũo tͥ. Po̾ro
si hoc nõ audẽt dice̾. s patũit᷑ sͥ euagelium¬
neget᷑ deũ posse quẽ uelit ⁊̃ nlło hoĩe cõri¬
piente cõrige̾. ⁊ ad dolorẽ salubrẽ pnĩe
occultissiã ꝯ potẽtissiã medicĩẽ suc ptãte

Expanded text:
ores pro me volo? Quis enim hominum ostenditur erudivit? Cum ergo audiretur praedicans Evangelium quod evangelizatum est a me, quia non est secundum hominem; neque enim ego abneque didici, sed per revelationem Christi Jesu : responderetur ei, Quid nobis molestus es, ut abs te accipiamus atque discamus, quod tu non ab homine accepisti neque didicisti? Potens est ille qui tibi dedit, sic et nobis dare quomodo tibi. Porro si hoc non audent dicere, sed patiuntur sibi Evangeliumnegetur Deus posse, quem velit, etiam nullo homine corripiente, corrigere, et ad dolorem salubrem poenitentiae occultiss
Abbreviated transcription (Latin):
mnꝰ intelligenciũ tot corda tͣban
quĩ nõ minꝰ utilit̾. sine hac dit¬
finicione p̾testinationis ꝑtot ã¬
nos defensa e catholica fites. tũ
ꝯtra alios. tñ maxime ꝯtͣ pelagi¬
anos. tot catholicoꝵ et aliorr. et
nrĩs precedẽtib lib̾s młtũ miror
eos dic̾e. nec actẽtere. ut dealis ħ
giani appere cepissent cũ scͥptos et
editos. et int̾e ꝙͣ młtis eoꝵ locis
futaͣ nescientes pelagianã heresim
credebamꝰ predicanto graͣm qͣ nos
dens liberat amalis errorib ⁊ mo¬
rib m̃is no precedentib bons
meritis nris faciens ħ ẜm gratuitã¬

Expanded text:
ntelligentium tot corda turbari: quoniam non minus utiliter sine hac definitione praedestinationis per tot annos defensa est catholica fides, tum contra alios, tum maxime contra Pelagianos, tot catholicorum et aliorum et nostris praecedentibus libris » : multum miror eos dicere; nec attendere, ut de aliis giani apparere coepissent, conscriptos et editos, et videre quam multis eorum locis futuram nescientes Pelagianam haeresim caedebamus, praedicando gratiam, qua nos Deus liberat a malis erroribus et moribus nostris, non praecedentibus bonis meritis nostris, faciens hoc secu
Abbreviated transcription (Latin):
trãsmisimꝰ. quẽ quomõ susceꝑitis rescͥpta
udicãt urãs ueꝵtam̃ semł lectũ nlło modo
arbitremĩ satis uob̾ ĩnotesce̾ potuisse. Si
gͦ eũ fructuosissĩ hre uultis nõ uos pi¬
geat relegẽdo hr̃e notissim̃. ut dilucidissse
sciatis quib ⁊ qualib q̃onib soluẽdis atq
sanadis nõ ibi hũana s duũa ĩcurrat ans¬
toritas. a qͣ recede̾ nõ debezꝰ. si uoluꝰ ꝑuere
legitie lege utit᷑ discit ĩ ca malũ e honu
⁊ nõ ꝯfidens ĩ u̾tute sua ꝯfugit ad grã qua

Expanded text:
trio : quem quomodo susceperitis, rescripta indicant vestra. Verumtamen semel lectum nullo modo arbitremini satis vobis innotescere potuisse. Si ergo eum fructuosissimum habere vultis, non vos pigeat relegendo habere notissimum, ut diligentissime sciatis quibus et qualibus quaestionibus solvendis atque sanandis, non ibi humana, sed divina occurrat auctoritas, a qua recedlegitime lege utitur, dicit in ea bonum et malum; et non confidens in virtute sua, confugit ad Dei gra
Abbreviated transcription (Latin):
Ursus ad coidem scͥpsi alterũ libru
quẽ de correctioẽ et gra p̃notaui cũ
mͥ nũtiatũ eẽt dixisse ibi quẽda neminẽ
corripiend̾ si dei p̃cepta nõ fac̃. s pro ilo
ut faciat tãtũ modo om̃dũ. Hic liber sic
ĩ cipit Lectis lrĩs urĩs ualentine fr̾ dilectis¬
sume.
ꝑ frẽm florũ ⁊ eos ꝗ cũ illo ad nos
uenerunt nuisit cai̾tas ur̃a egi deo gratias.¬

Expanded text:
Rursus ad eosdem scripsi alterum librum, quem de Correptione et Gratia praenotavi, cum mihi nuntiatum esset dixisse ibi quemdam, neminem corripiendum, si Dei praecepta non facit; sed pro illo, ut faciat, tantummodo orandum. Hic liber sic incipit: Lectis litteris sime, per fratrem Florum, et eos qui cum illo ad nos venerunt, misit Charitas vestra, egi Deo gratias
Abbreviated transcription (Latin):
nifine tona sua dens leagit᷑imi se uoca¬
tis suis esse p̾scunt. Iinie gͥ con¬
tentionis ẽ p̾destinacioni ꝯtradicere.
ue depꝰdestinatione dubitare. Que tñ
cam uł cardioris intelligencie młti¬
tudiẽm. redargui qͦdam modo ip̃a sua
predicatione uideat᷑ sicut redurgii m̾¬
et p̾scĩa dei. ꝙͣ certe negate non posst.
si dicatur hõib siue curatis sine dor¬
mcts. ꝙ nos p̾sciuit qͥ falli nõ potest.
hoc enitis. Dolosi añ ⁊ ĩpiti medici est
eciaui ntile medicam̃tum sic aslegate
ut ant nõ ꝓsit aut obilt. S dicendũ
ẽ sit currite ut ꝯprehetatis: acq ut ip̃o

Expanded text:
in finem dona sua, Deus largiturum se vocatis suis esse praescivit. Nimiae igitur contentionis est, praedestinationi contradicere, vel de praedestinatione dubitare. CAPUT XXtam vel tardioris intelligentiae multitudinem redargui quodam modo ipsa sua praedicatione videatur: sicut redargui non possunt, si dicatur hominibus, « Sive curratis, sive dormiatis, quod vos praescivit qui falli non potest, hoc eritis. » Dolosi autem vel imperiti medici est, etiam utile medicamentum sic alligare, ut aut non prosit, aut obsit Sed dicendum est, Sic currite, ut comprehendatis , atque ut ip
Abbreviated transcription (Latin):
dũe inte ꝑsenerare nsq infĩne̾. nõ
solũ uoce ausus est. s solã cogitati¬
one reprehent̾e : ac nõ poꝰ sup enis ta¬
lem benedictionẽ. et corde credente
et ore cofitente. Rñ dit amen. cum
alind ĩ ipa orone dñica ũ orent fi¬
deles dicentes. maxse illud ne nos
ĩferas intẽptationem. il ut ĩ sc̾u obe

Expanded text:
rare usque in finem, » non solum voce ausus est, sed saltem cogitatione reprehendere, ac non potius super ejus talem benedictionem, et corde credente, et ore confitente respondit, « Amen? » cum aliud in ipsa oratione Dominica non orent fideles, dicentes maxime illud: « Ne nos inferas in tentationem, » nisi ut in sancta obe
Abbreviated transcription (Latin):
Dehiac ei re quã nd aduersus nouoose¬
ticos. ñ ꝯmemorare tũi. s plane tne¬
ri. et defensare ꝯpellim᷑. miꝙͣ tacuit
rendam ulło igente adnsano non
putauit. Qñ enĩ nõ oratũ est ĩ eccłio

Expanded text:
De hac enim re, quam nunc adversus novos haereticos, non commemorare tantum, sed plane tueri et defensare compellimur, nunquam tacuit rendam nullo urgente adversario non putavit. Quando enim non oratum est in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
us posleii qui oledits. si pͥititi eats¬
iticiendi. obedire cessabitis. Nempe ħ
u̾issimũ ẽ ita sane. s ĩ portunssimũ
loqͥo. s ñ salubtꝰ ualitudim hñane
utẽdũ esse inp̾cestinationis p̾dicat¬
⁊̃ ip̃am obediendi ꝑsen̾anciam apo¬
tre lunuiim̃. aquo descendit om̃e da¬
tũ optimũ. om̃e donũ ꝑfectũ. spate¬

Expanded text:
 si qui obeditis, si praesciti esjiciendi, obedire cessabitis. » Nempe hoc verissimum est: ita sane, sed improbissimum, loquio, sed non salubriter valetudini humanae utendum esse in praedestinationis praedicatetiam ipsam obediendi perseverantiam a Patre luminum, a quo descendit omne datum optimum
Abbreviated transcription (Latin):
spes eiꝰ pouenta demonstratur ĩdõ.
Non añt despet. sieam ĩ se ip̃o supbis¬
simꝰ et ĩfelicusimiꝰ pon̾et: Acq utinã
taidi corde et ĩfirmi. q̃ ñ possumt uł
sidum possũt scͥpt᷑as. uł eaꝵ exposicio¬
nes intelligere. sic andirent uł non
andirent mhac q̃stione dispntati¬
ones nͣłs: ut magis ĩ tuerentur
orones suas. qͣs sꝑ hn̾it. et hebit eccͣa¬

Expanded text:
tratur in Deo, non autem desperaret, si eam in seipso superbissimus et infelicissimus poneret? Atque utinam tardi corde et infirmi, qui non possunt vel nondum possunt Scripturas nec earum expositiones intelligere, sic audirent vel non audirent in hac quaestione disputationes nostras, ut magis intuerentur orationes suas, q
Abbreviated transcription (Latin):
umhꝰ ⁊ alis inłta q̃ piget repeteᷤ
dona esse. nec nlla sua futa dona
et que dauda essent. deũ ñ p̾scire
potuisse. ac ꝑħ p̾destinatos ab illo
esse. qͦs hb̾at ⁊ coronat. respondend̾
putant p̾destinatõis defiuicione
ntilitati predicationis ad uersam:
eo ꝙ hac andita nemo possit correp¬
tionis stimulis ercitari. ħꝰ dicentes
uolũt hominib predicari dei dona
esse ut ueniat᷑ ad fĩdem. et ꝓmiane

Expanded text:
 alia multa quae piget repeteredona esse, nec ulla futura sua dona, et quibus danda essent, Deum non praescire potuisse; ac per hoc praedestinatos ab illo esse, quos liberat et coronat: respondendum putant, « praedestinationis definitionem utilitati praedicationis adversam, eo quod hac audita, nemo possit correptionis stimulis excitari. » Haec dicentes nolunt « hominibus praedicari dona Dei esse, ut veniatur ad fide
Abbreviated transcription (Latin):
bri confessionũ mear cum ⁊ ip̃os
eoitertu anꝙ pelagiana heresis er¬
cicisetrineis certe dixi deo nr̃o. et
⁊ quotum fre ⁊ coep̃o meo finssent co
parie comemoraca ferre non potut.
ot cocrditens alicpto comociis. pene¬

Expanded text:
bri Confessionum mearum? Cum et ipsos ediderim antequam Pelagiana haeresis exstitisset; in eis certe dixi Deo nostro, ea quodam fratre et coepiscopo meo fuissent eo praesente commemorata, ferre non potuit, et contradicens ali
Abbreviated transcription (Latin):
et uolu̾tas. qm̃i fites sine nolũtate
ñ potest eẽ. s̃.i aũ grͣa prenemt fidem
omnem obedienciam. p̾uenit eciam
caritatẽ qͣ mia teo ueracitꝰ. et sus¬
iter obeditur. Et b om̃iagrͣa ĩeo
cui datur. et cuiꝰ ħ om̃ia p̾uenit opa¬
tur. Restat in his bonis usq ĩ fiue ꝑse¬
uerancia. que finstͣ᷑ cotidie adn̾io
poscitur. si no eam dñs ꝑ grͣam suã¬
illo cuius orbnes erandit operat᷑
Idete iam ꝯu̾itate ꝙͣ sit alienũ ne¬
gare donũ dei ẽẽ ꝑseu̾anciã nsane
ent. ip̃e t et finẽ. quẽ sitat añ ũm

Expanded text:
 fides sine voluntate non potest esse: si autem gratia praevenit fidem, omnem obedientiam, praevenit etiam charitatem, qua una Deo veraciter et suaviter obeditur. Et haec omnia gratia in eo cui datur, et cujus haec omnia praevenit, operatur. Restat in his bonis usque in finem perseverantia, quae frustra quotidie a Domino poscitur, si non eam Dominus per gratiam suaillo cuius orationem exaudit operatur. uidete etiam, a ueritate quam sit alienum negare donum dei esse perseuerantiam usque erit, ipse det finem: quem si
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝓhibet. qñ apud aliquos n̾bi
teicuactures legimꝰ dei presciam
ot agit᷑ denocatione elctoꝵ eand̾
pdestinationẽ intelligere. Magis
em̃ fortasse uolu̾nt hoc uerbo ĩ eci
ie nti. ꝙ ⁊ fuciliꝰ intelligit᷑. et nõ
repugnat. ĩmo ⁊ ꝯgruit u̾itati que
tep̾testinatione gre predicutur.
natione̾ ꝙͣ secũdũ scͥptinais sc̃as
defendimꝰ. il erranto disputare
potuisse. puto tñ eis qui de bac re
clara testimonia. possimiꝰ dełe
ciam dei gratuitam. sicut credẽta
atq predicanta ẽ. ꝑ om̃ia credãt.
et ꝑom̃ia p̾dicent. et eauteꝰ pre¬
dicacionem predicac̾oi qͣ horta¬
mur pigͦs. uł compimꝰ malos
ñ opment᷑ ad nersam. quia ⁊ isti
uiri cũ sit p̾dicurent dei grrͣm.
ut unꝰ eoꝵ diceret. in ulło głan

Expanded text:
quos verbi Dei tractatores legimus Dei praescientiam, et agitur de vocatione electorum, eamdem praedestinationem intelligere? Magis enim fortasse voluerunt hoc verbo in ea re uti, quod et facilius intelligitur, et non repugnat, imo et congruit veritati quae de praedestinatione gratiae praedicatur. nationem, quam secundum Scripturas sanctas defendimus, nisi errando disputare potuisse. Puto tamen eis qui de hac re clara testimonia posuimus, deberst, ut et gratiam Dei gratuitam, sicut credenda atque praedicanda est, per omnia credant et per omnia praedicent, et eamdem praedicationem praedicationi qua hortamur pigros, vel corripimus malos, non opinentur adversam: quia et isti viri, cum sic praedicarent Dei gratiam, ut unus e
Abbreviated transcription (Latin):
cona tei essetefendimꝰ. Quoniamsi
anob esse dicimꝰ iiciĩ fitei. ut eo cet̾u
teidona meream᷑ actiꝑe. concludũt
pelagiam. graͣm dei scd̃m mentano¬
auadari. Qnod ira exhortuit catho¬
sicafites nt tampnan timens pe¬

Expanded text:
ona Dei esse defendimus. Quoniam si a nobis esse dicimus initium fidei, ut eo caetera Dei dona mereamur accipere; concludunt Pelagiani, gratiam Dei secundum merita nostra dari. Quod ita exhorruit catholica fides
Abbreviated transcription (Latin):
ren bto est pͥdestinatio mamfesta et
certa icor. s postea diligentius et
oprossus ꝯ iami ꝯtrupelagianos dis¬
ontoastmnis defentere neccitas ꝯpu¬
blis et emicleaciꝰ isto mr̃o labore defen
ꝯius qtpeltigisan dicũt graͣm dei tari¬

Expanded text:
re? Haec est praedestinatio manifesta et certa sanctorum: quam postea diligentius et operosius, cum jam contra Pelagianos disputaremus, defendere necessitas osius et enucleatius isto nostro labore defendi, nisi quod Pelagiani dicunt gratiam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
recte dic̾etur. si nõ miltis obedĩam
ad ꝙͣ nos accenditis inm̃o corde f¬
gesc̾e. uolite nob̾ istam dei graͣm
p̾dicare. qͣ deũ dare fatemini. que
cessetũt. eos q imuitati sñt. utiũq
menta nra datur ueraciter p̾dica¬
bant et piam obedĩam p̾ceptis salu¬
bͥb instiuebant. quid est ꝙ inuictu
conclnsi uiolencia n̾itatis. recte se
isti nr̃i existimant. et si nerũ est. ꝙ
dicit᷑ dep̾destinatione beneficioꝵ
dei. non est tñ ppłis predicandum:¬

Expanded text:
recte diceretur, Si non vultis obedientiam, recte diceretur, Si non vultis obedientiam, ad quam nos accenditis, in nostro corde frigescere, nolite nobis istam Dei gratiam praedicare, qua Deum dare fatemini, quae cesserunt eosque imitati sunt, utrumque merita nostra datur, veraciter praedicabant, et piam obedientiam praeceptis salubribus instruebant: quid est quod invicta conclusi violentia veritatis recte se isti nostri dicere existimant, « Etsi verum est quod dicitur de praedestinatione beneficiorum Dei, non est tamen populis praedicandum
Abbreviated transcription (Latin):
oitie confiten positis. dabit eĩ
certꝰ sum. Qui tedit ꝙ pͥmũ ẽ dab̾ et
ꝙ secundũ ẽ. Qͥ teoit cred̾e dabit et
conficen. si tales tantiq dõcto¬
res dicentes nõ esse aliqͥd deqͦ tan
mur. nec ip̃m cor nr̃m et cogitati¬
ones nr̃as ĩpotestate mnͣ eeͣ ⁊ totũ
dantes deo atq abip̃o nos accipere
conficentes. nt ꝑ mansini conner¬
tam᷑ ad eũ. ut id ꝙ bonũ est nobis
quo indeatur bonũ. ⁊ uelimiꝰ illud
nt honoremus deñ. ut recipiamꝰ
rp̃m. ut erindenotis efficiamͣ deno¬
ti. ⁊ religiosi. ut in ip̃am t̾nitate
credamus ⁊ confiteam᷑. ⁊ uoce ꝙ
aguoscũt. a ip̃o nob̃ ñ a nob̾ esse
tescant᷑. N ñquid añ quisꝙͣ eos dit¬
tut᷑ e̾ ita confessos istam dei gram
dare. nt non ignorent eũ dat᷑n
se esse precisse. et qͥb dacurus
heticos oposius diligenciꝰq defen¬
dimꝰ. ⁊ lec tamen eis obedienciam
predicantib ⁊ ad eam. sicut qͥsque
pot̾at feruent᷑ hortantib ulło mͦ

Expanded text:
itis, confiteri possitis. « Dabit enim, certus sum; qui dedit quod primum est, dabit et quod secundum est » ; qui dedit credere, dabit et confiteri. 50. Isti tales tantique doctores dicentes non esse aliquid, de quo tanmur; nec ipsum cor nostrum et cogitationes nostras in potestate nostra esse; et totum dantes Deo, atque ab ipso nos accipere confitentes, ut permansuri convertamur ad eum; ut id quod bonum est, nobis quoque videatur bonum, et velimus illud, ut honoremus Deum, et recipiamus Christum, ut ex indevotis efficiamur devoti et religiosi, ut in ipsam Trinitatem credamus, et confiteamur etiam voce quod agnoscunt, ab ipso nobis, non a nobis esse testantur. Numquid autem quisquam eos dicturus est, ita confessos istam Dei gratidare, ut non ignorarent eum daturum se esse praescisse, et quibus daturus haereticos operosius diligentiusque defendimus: nec tamen eis obedientiam praedicantibus, et ad eam sicut quisque poterat ferventer hortantibus, ullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
teat magnos. ñ solũ amatores. Uen
eciam predicatores suos: indeᷤ
an̾t ĩ gracius. ꝙͣ negare ip̃am grͣam
dei. dicendo eam secũdñ m̾itu in a da¬
ri  Quod ĩpelagians fides catholica
erhorruit: ꝙ ip̃i pelagio.. capitale
tͥmen obiecit. ꝙ ip̃e pelagius uo qͥde
amore uentatis dei. s tñ sue dampna¬
cioris timore dãpnauit. Quusqͥs añt
dic̾e gram dei scd̾m m̾ta m̃ti dari. sitꝰ
catholicꝰ fidelis exhorret. nec ip̃am
fidem sbiliuhat dei gr̃e. qͥ mĩam con¬

Expanded text:
t magnos, non solum amatores, verum etiam praedicatores suos. Quid est autem ingratius, quam negare ipsam gratiam Dei, dicendo eam secundum merita nostra dari? Quod in Pelagianis fides catholica exhorruit, quod ipsi Pelagio capitale crimen objecit: quod ipse Pelagius, non quidem amore veritatis Dei, sed tamen suae damnationis timore damnavit. Quisquis autem dicere gratiam Dei secundum merita nostra dari, sicut catholicus fidelis exhorret; nec ipsam fidem subtrahat Dei gratiae, qua miserico
Abbreviated transcription (Latin):
Quis aũt ꝯfuig̃ ad gra nisi cũ a dño gres¬
sus hoĩs dirigetur ⁊ iua eius uolet. ac ꝑ
hoc ꝯ desiderare auxiliũ gr̃e Initiũ gre ẽ
de qͥ ait ille. Et dixi nũc cepi. hec ẽ ĩmuta¬
tio cextere ex cei si. liberũ itaꝙ ardittui
et ad malĩ et ad bomii faciend̾ asited ũ

Expanded text:
Quis autem confugit ad gratiam, nisi cum a Domino gressus hominis diriguntur, et viani ejus volet? ac per hoc et desiderare auxilium gratiae, initium gratiae est, de quo ait ille: « Et dixi, nunc coepi, haec est mutatio dexterae Excelsi . » II. Liberum arbitrium et ad malum et ad bonum fa
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ denotis denotos fecisset. Cur añt
nb receꝑint enn eiͣgłista ip̃e cõ¬
memorant dicens. qr faicies eins
erat euntis ĩ ienisalem. Discipuli
añt recipi intra samauam gestie¬
bant. s teꝰ quos dignatur nocat
et que mist religiosũ facit. Quid¬

Expanded text:
indevotis devotos fecisset. Cur autem non receperint eum, evangelista ipse memoravit dicens: Quia facies ejus erat cunctis in Jerusalem. Discipuli autem recipi intra Samariam gestiebant: sed Deus quos dignatur vocat, et quem vult religiosum facit.
Abbreviated transcription (Latin):
res dimnor eloquioꝵ et gram dei
et ad facienta dinina p̾cepta instã¬
ter hortati finit. ut qͥ łerent domĩ
obediencie. qͥb nułis obediend̾ eẽt
indirent. Si enĩ gram meritanlla

Expanded text:
rum eloquiorum, et gratiam Dei et ad facienda divina praecepta instanter hortati sunt, ut qui haberent donum obedientiae, quibus jussis obediendum esset, audirent. Si enim gratiam merita ulla
Abbreviated transcription (Latin):
tencio ibi ĩ constanciu. et om̃e opͦ
pͣiĩ. Icut gͥ cormipiendi sũt ĩe¬
quieti. ⁊ dininis eloquiis testibus
onem. & sapĩam pacifica̾ qua ꝯte¬
tiosi corrigint᷑ atq sanantur conũ
tes esse p̾ͥdicamꝰ. ita compiendist
in fiteles. nx ifite ñ ꝑmanentes. ñ ĩpe¬

Expanded text:
ntentio, ibi inconstantia, et omne opus pravum ? Sicut ergo corripiendi sunt inquieti, et divinis eloquiis testibus,onem, quod sapientiam pacificam, qua contentiosi corriguntur atque sanantur, donum Dei esse praedicamus: ita corripiendi sunt infideles, vel in fide non permanentes, n
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑ : uͥ ait apłs. non repulit deus ple¬
bẽ suam ꝙͣ p̾sciuit p̾destinationem
siginficare uoluisse. p̾sciuit em̃ re¬
liquias quas scd̃m esttio ne greͣ
suerat ip̃e facturus. Hoc ẽ gͦ pre¬
descinauit. sine dubio enĩ presciͭ
sip̾destinanit. S p̾destintsiẽ est. ħ¬

Expanded text:
 Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit, praedestinationem significare voluisse. Praescivit enim reliquias, quas secundum electionem gratiae fuerat ipse facturus. Hoc est ergo praedestinavit: sine dubio enim praescivit, si praedestinavit: sed praedestinasse, est
Abbreviated transcription (Latin):
deberent. ut tm̃mꝰ infiteles borte¬
tent᷑. ut creterent. et fiteles ne ore¬
te ꝑ manerent. Ea no que nob̾ci
dei tona eẽ nõ negant. ut nob̾o
et retineret hortan. eñ nͦo ⁊ ad hoc
exortant᷑ ut possũt. atq exhortan¬
tos esse hoĩes ꝯfit̾etur. sacis ntiq¬

Expanded text:
deberent, ut tantummodo infideles hortarentur ut crederent, et fideles ut credere permanerent. Ea vero quae nobiscum Dei dona esse non negant, ut nobiscet retineret, hortari. Cum vero et ad haec exhortantur, ut possunt, atque exhortandos esse homines confitentur; satis
Abbreviated transcription (Latin):
seuerinciam ñ nisi adeo dari. qͥ uon
p̾destinanit ĩ sinĩ regiũ ⁊ głam. De¬
inde ip̃ammi epłam quã iam contra
pelagianos. ad scm̃ panlinsi uolanã
ep̃m feci. cui epłe contradic̾e̾ mͦ cepe¬
m̃t. nonue ante anos płimos edi¬
di. Eam q̾ inspiciant. quli ttoi adsi¬
one cortamn : et talem reppirent.
qͣt illa est ad panlum̃. Unde recolant
aduersus heresim pelagianam tani
ance aliquot anuos ista dicta esse ar¬
q conscͥpta q̃ nũc eis displicere mi¬
randũ est. Qmͣuis neminem ueliui
cula mea retranctanda suscepi. nt
nec me ip̃m ĩ om̃ib mesemtũ fus¬
se demonsirem. s proficienter me
eristimo deo miseumte scͥpsisse. non
tũ aꝑfectione cepisse. qũqͥdem arro¬
gancius loqͦr ꝙͣ ueriꝰ. si uł u̾c dico
me ad ꝑfectionem sine ullo errore
scͥbeudi ium ĩ ista etate ueniae. s
sterest iẜtũ et ĩ quib reb erret᷑. ⁊ ꝙͣ
facile qͥsq corrigat. uł qnͣta ꝑtinati

Expanded text:
severantiam non nisi ab eo donari, qui nos praedestinavit in suum regnum et gloriam. Deinde ipsam epistolam, quam jam contra Pelagianos ad sanctum Paulinum Nolanum episcopum feci, cui epistolae contradicere modo coeperunt, nonne ante annos plurimos edidi? Eam quoque inspiciant, quam dedi ad Sione certavimus; et talem reperient, qualis illa est ad Paulinum. Unde recolant, adversus haeresim Pelagianam jam ante aliquot annos ista dicta esse atque conscripta, quae nunc eis displicere mirandum est. Quamvis neminem velim cula mea retractanda suscepi, ut nec me ipsum in omnibus me secutum fuisse demonstrem, sed proficienter me existimo Deo miserante scripsisse, non tamen a perfectione coepisse: quandoquidem arrogantius loquor quam verius, si vel nunc dico me ad perfectionem sine ullo errore scribendi jam in ista aetate venisse. Sed interest quantum et in quibus rebus erretur; et quam facile quisque corri
Abbreviated transcription (Latin):
bił sine siłatione. Ceruitis ne ob
magnis bonis refreta descendat.
Om̃e qͥppe datũ optimũ sicut itẽ
dicit. et esse donũ ꝑfectũ desursñ ẽ
tescendens apatre lũimĩ. Cur gͦ ut

Expanded text:
bilis, sine simulatione . Cernitisne, obmagnis bonis referta descendat? Omne quippe datum optimum, sicut idem dicit, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre lum
Abbreviated transcription (Latin):
cuc enĩ p̾dicandã ẽ pietas ut abeo
qui ht̃ anres audiendi. deus recte co¬
lat᷑ p̾dicanda e̾ pudicicia. ut ab eo
qui h̃t aures audiendi nich genita¬
lib mebris inicitũ ꝑpetret᷑. predican¬
da est cantus. ut ab eo qui h̾t antes
udiendi. deꝰ et prorimꝰ diligatur.
it predicanda est. et ista p̾destina¬
tio bñficioꝵ dei. ut qui ħ̾t anres
andiendi non ĩ se ip̃o. s ĩ dño głet᷑¬

Expanded text:
cut enim praedicanda est pietas, ut ab eo qui habet aures audiendi, Deus recte colatur; praedicanda est pudicitia, ut ab eo qui habet aures audiendi, nihil genitalibus membris illicitum perpetretur; praedicanda est charitas, ut ab eo qui habet aures audiendi, Deus et proximus diligatur: ita praedicanda est et ista praedestinatio beneficiorum Dei, ut qui habet aures audiendi, non in se ipso, sed in Do
Abbreviated transcription (Latin):
dens non repulit qr p̾sciuit. ħ est
illa ełcio qua eos quos noluit
elegit inxpo ante consatucione
mũdi. ut ee̾nt scĩ ⁊ ĩmacłati ĩ conspec¬
tu eius ĩ caritate. pretestinas cos¬

Expanded text:
Deus non repulit, quia praescivit. Haec est illa electio, qua eos quos voluit, elegit in Christo ante constitutionem mundi, ut essent sancti et immaculati in conspectu ejus, in charitate, praedestina
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dat sapĩam. Et de ꝯtinẽtia le¬
git᷑ in libͦ sp̃ie. cuiꝰ auctoritate usi
sñt magni ⁊ docti uiri. qͥ longe añ
nos eloga diuina tractarũt. Ibigͦ
legit᷑ cũ scirem qr nemo esse potest
continẽs nisi dens det. ⁊ ħ ip̃m erat
cona sũt .i. ut dealiis tuceam. sapĩa

Expanded text:
nus dat sapientiam . Et de continentia legitur in libro Sapientiae, cujus auctoritate usi sunt magni et docti viri, qui longe ante nos eloquia divina tractarunt: ibi ergo legitur, Cum scirem quia nemo esse potest continens, nisi Deus det; et hoc ipsum erat dona sunt, id
Abbreviated transcription (Latin):
fcc̃ promissiones dei ad istł cõtinio
sb̾mĩrit. Dico gͦ nonqͥd reppulit deus
plebeꝰ suã. ab sit. Nam et ego istłitu
ꝙͣ dice̾t. ⁊ lam et ego exip̃a plebe sũ.
Deide addidit unde nc̃ agimꝰ. non
tepulit de ꝰ plebẽ suam qmͣ prescinit
Atq ut ostende̾t dĩ gr̾a fuasse relictas
adnĩxit. An nescitis in belia qͥd dit̾

Expanded text:
 promissiones Dei ad Israel? continuo subjunxit, Dico ergo, Numquid repulit Deus plebem suam? Absit: nam et ego Israelita quam diceret, Nam et ego ex ipsa plebe sum. Deinde addidit unde nunc agimus, Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit. Atque ut ostenderet Dei gratia fuisse relictas adjunxit, An nescitis in Elia quid dicit
Abbreviated transcription (Latin):
dño. s ĩ se ip̃o głonet᷑. Qd̾ ut ap¬
tius pp̃ tardiuscłos explicemꝰ re¬
morationẽ̾ meam ferant. quibus
ingenio p̾uolare donatti ẽ. Dicit
apł̃s iacob. Si quis nr̃m indiget
sapĩa postulet adeo qͥ dat omibns
affluent. et ũ ĩ ꝓperat. et dab̾r ei.

Expanded text:
no, sed in se ipso glorietur. 43. Quod ut apertius propter tardiusculos explicemus, remorationem meam ferant, quibus ingenio praevolare donatum est. Dicit apostolus Jacobus, Si quis vestrum indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd tale tacentibus doctiores qui¬
res ña ita se ħt ut fiat peior nob̾
eam dicentib. ille qͥ cape ñ pocest
nob̾m̃t tacentib ille qui potest. quid
putamꝰ esse faciend. Nõne dicẽd̃
ẽ poꝰ uerũ. ut qͥ potest cape capiat
ꝙͣ cacend̃. ut u̾o solsi to ambo ñ capi¬
ant. nerũ eciam qͥ ẽ intelligentior ip̃e
sit peior orsi andiret et caperet. ꝑillũ
eciam pbes disce̾nt. Eenĩ est capa¬
cior ut discat. eo magis ẽ itonens
nt alios doceat ustat ĩimicuo

Expanded text:
ibus doctiores quires vera ita se habet, ut fiat pejor nobis eam dicentibus ille qui capere non potest, nobis autem tacentibus ille qui potest, quid putamus esse faciendum? Nonne dicendum est potius verum, ut qui potest capere capiat, quam tacendum, ut non solum id ambo non capiant, verum etiam qui est intelligentior, ipse sit pejor? Qui si audiret et caperet, per illum etiam plures discerent. Quo enim est capacior ut discat, eo magis est idoneus ut alios doceat. Instat inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
diu opari. uras cogitationes ⁊ no¬
lũtates. ceta u̾o ip̃m tare concẽast
cũ ab illo ĩpetrant᷑ credentis fide cur
ad ipa ceta exhortutionẽ eoꝵ q ceto¬
ñ predicationẽ difintione p̾desti¬
nationis non metuũt ĩpedi. anfor¬
te ñ ita dicũt pͥdestinata. oͦ n̾ dant̾
adeo aut ea se datͤum nestinit. Qd
si et daut᷑. et ea tacurũ se esse p̾stinit
ꝓfcõ predestinanit. Sicut gͦ ip̃i quor
bortant᷑. ad castitatẽ. caritutẽ. pieta¬
tẽ. et ceta. que dĩ tona esse ꝯfic̾t᷑
ea q̃ ab illo esse p̾cognita. ac pb̾ pre¬
destinata negate non possiit. nec
dicacione predestinationis dei hoc ẽ
predicutione dehis touis ems futis
prescie dei sic nideaut. nec ad fidem ñ
adpsen̾anciam impediri exlertacuo¬
nes suas. si ⁊ ip̃a ꝙ netũ est esse dĩ
tonai ea q̃ p̾coginita .i. ad donandũ

Expanded text:
Deum operari nostras cogitationes et voluntates, caetera vero ipsum dare concedunt, cum ab illo impetrantur credentis fide; cur ad ipsa caetera exhortationem, eorumque caeterorum praedicationem definitione praedestinationis non metuunt impediri? An forte nec ipsa dicunt praedestinata? Ergo nec dantur a Deo, aut ea se daturum esse nescivit. Quod si et dantur, et ea se daturum esse praescivit; profecto praedestinavit. Sicut ergo ipsi qutantur ad castitatem, charitatem, pietatem, et caetera quae Dei dona esse confitentur, eaque ab illo esse praecognita, ac per hoc praedestinata negare non possunt; nec aedicatione praedestinationis Dei, hoc est, praedicatione de his donis ejus futuris praescientiae Dei: sic videant nec ad fidem nec ad perseverantiam impediri exhortationes suas, si et ipsa, quod verum est, esse Dei dona, eaque praecogni
Abbreviated transcription (Latin):
q sepe iam dirimꝰ legat᷑ gestis ep̃oꝵ
orientaliñ. eciam ip̃ins pelagii ore
tampnata. Apelagianoꝵ porro be¬
tica ꝑuersitate tm̃ isti remoti sũt
uelint fateri p̾destinationẽ esse. qui
per dei graan fiant obedientes atq

Expanded text:
epe jam diximus, legatur gestis episcoporum orientalium etiam ipsius Pelagii ore damnata . A Pelagianorum porro haeretica perversitate tantum isti remoti sunt,et nondum velint fateri praedestinatos esse, qui per Dei gratiam fiant obedientes atque
Abbreviated transcription (Latin):
prescĩa p̾panit. Quos gͦ p̾testina¬
uit ip̃os et nocanit. uocatione iͦ
ꝙͣ me sepe ꝯmemorate ñ piget de
tari q nõ potest prescĩa opi sua su¬
tura dispon̾e: id oĩno nec aliud ꝙͥ¬

Expanded text:
praeparavit. Quos ergo praedestinavit, ipsos et vocavit, vocatione illa, quam saepe commemorare non piget, detarique non potest, praescientia, opera sua futura disponere, id omnino, nec aliud qu
Abbreviated transcription (Latin):
marime ubi aliqua q̃stio ut dicat᷑
impellit. et capiant qͥ possũt nefor¬
te cũ taceat ᷑ p̃p eos qui caꝑe nõ pos¬
sũt. si solũ m̾tate frandent᷑. nerũ
eciã falsi tate capiant᷑ . qͥ n̾m capete
quo caueat᷑ falsitas possũt. ffacile
ẽ eñ smo et utile ut taceatur aliqd̃
u̾m pp̃ incapaces. Nam mite ẽ illõ
dm̃ ad huc młta halro nob̃ dicere
s nõ potestis illa portare mͦ: Et ilło

Expanded text:
maxime ubi aliqua quaestio ut dicatur impellit; et capiant qui possunt: ne forte cum tacetur propter eos qui capere non possunt, non solum veritate fraudentur, verum etiam falsitate capiantur, qui verum capere, quo caveatur falsitas, possunt. Facile est enim, imo et utile, ut taceatur aliquod verum propter incapaces. Nam unde est illud Domini, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo ? et illud
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq deẜit fidem cũ cedit tẽptatio¬
m atq consentit. qua cũ illo agit̾
et si exandit᷑ hnͣc accipit. Ac ꝑhos
cotidie ut ꝑseneret petens ꝓfecto
ꝓsen̾ancie sue spem ñ inseip̃o. S ui
deo ponit. ego añt nolo exagg̾ate

Expanded text:
quisque deserit fidem, cum cedit tentationi atque consentit, qua cum illo agitur ; et si exauditur, hanc accipit: ac per hoc, quotidie ut perseveret petens, profecto perseverantiae suae spem non in se ipso, sed in Deo ponit. Ego autem nolo exaggerare
Abbreviated transcription (Latin):
afeni. ħeit eĩ dice̾. tñt de sua salute
hoiem de ꝑare qñ spem suam nõ isenp̃o
s ĩ tes didicit ponere cũ ꝓpħa claniet.
Maledcs om̃is qui spem ht ĩ loĩe.¬
dei ꝓpositũ nocatis. ĩ qͥb donis est
cionũ atq anctoritatũ contesdaciõe

Expanded text:
est enim dicere, tunc de sua salute hominem desperare, quando spem suam non in se ipso, sed in Deo didicerit ponere: cum propheta clamet, Maledictus omnis qui spem habet in homineDei propositum vocatis, in quibus donis est tionum atque auctoritatum contestatione
Abbreviated transcription (Latin):
uitam tolli de h ͤ uita: ip̃os q regeͤ
ire. alios quonid decidant. Lunc re¬
tineri. q̃ ntiq decidissent. si añꝙͣ la¬
berent᷑ hinc exissent. ⁊ cursus qͥscami
lapsos qͦnsq reteant nõ erite de liac

Expanded text:
vitam tolli de hac vita; ipsosque regeneire, alios quousque decidant hic teneri, qui utique non decidissent, si antequam laberentur hinc exissent; et rursus quosdam lapsos quousque redeant non exire de hac
Abbreviated transcription (Latin):
sõuenitur. ne sñ bapsmate moriat᷑
et baptizato casnio ñ sb̾uenit᷑. nͭ. añ
moriatur. nͥ forte illi ad linc absuroi¬
tuti anscultabimꝰ. qͣ dicit᷑ in ch̾ ꝓtesse
aitus indicabitur quos cũ p̾sanit deͤ

Expanded text:
subvenitur, ne sine Baptismate moriatur; et baptizato casuro non subvenitur, ut ante moriatur? Nisi forte illi adhuc absurditati auscultabimus, qua dicitur nihil prodesse a
Abbreviated transcription (Latin):
manicheis. sine supplicia sine p̾mor¬
dia nature sint ignorancia ⁊ difficuu¬
tas sine qͥb ulłs lõmi naccit᷑. et tñ¬
nriũ boꝵ teneo. ibi quo ame satis e¬
nidẽter exp̾ssimi. ꝙ non sic natura
instituci hõis. sed pena tãpnati..

Expanded text:
Manichaeis, sive supplicia, sive primordia naturae sint ignorantia et difficultas, sine quibus nullus hominum nascitur; et tamen unum horum teneo, ibi quoque a me satis evidenter expressum: quod non sit ista natura instituti hominis, sed poena damnati .
Abbreviated transcription (Latin):
nũcapat᷑. qr eam dñs docuit ꝙͣdo
a posci intelligat᷑. Legite aliqñ inte
annos ꝯͣ ea que fucu erunt pelagi¬
anoꝵ nenena qͥle sit ancidocũ p̃̾para¬
tum. ⁊ lam cli sñt ut scitis qne ma¬
rime adnersꝰ eos catło licu defendit

Expanded text:
nuncupatur, quia eam Dominus docuit, quando a posci intelligatur? 4. Legite aliquanto inannos, contra ea quae futura erant Pelagianorum venena, quale sit antidotum praeparatum. Nam tria sunt, ut scitis, quae maxime adversus eos catholica defendit
Abbreviated transcription (Latin):
turos finsse prescinit satis apte ar
monstiat  de huis pct̾is nemine moica¬
ti mortuoꝵ q̃ p̾sciuit funse fatursi.
si aliquo modo ei neila fatiat O̾ue¬
luit non accetde adftẽ qña scrłemł
to graniore diccetere afice qͥo eos si
accessissent p̾md̾at fuisse factinos
orua̾uis si dicat᷑ cr ñ factũ est ut
crederent poꝰ. ⁊ ħ eis presturet᷑. nt
auteꝙͣ fide̾ relinqnerant erluc iura
migrarẽt. quid responder possit.
iguoro. Q eĩ dicit relictinus fitem
beneficiũ fuisse concessnĩ. ne hr̃e ĩ¬
cipent ꝙ graniore ĩpietate desere¬
rent. satis iudicat ñ ur dicuni bosem
er eo ꝙ prenoscit᷑ male fiusse factu¬
tus siẽi quocũq bñficio ut id ñ sa¬
ciat consulatur. eonsuitũ est gͥ ⁊ a¬

Expanded text:
it; satis aperteque monstratur, de his peccatis neminem judicari mortuorum, quae praescivit fuisse facturum, si aliquo modo ei ne illa faciat subveluit non accedere ad fidem, quam scelere multo graviore discedere a fide, quod eos, si accessissent, praeviderat fuisse facturos. Quamvis si dicatur, Cur non factum est ut crederent potius, et hoc eis praestaretur, ut antequam fidem relinquerent, ex hac vita migrarent? quid responderi pos enim dicit, relicturis fidem beneficio fuisse concessum, ne habere inciperent quod graviore impietate desererent, satis indicat non judicari hominem ex eo quod praenoscitur male fuisse facturus, si ei quocumque beneficio ut id non faciat consulatur. Consultum est
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ħ e millis eoꝵ nel fidei uł opemꝰ
menitis precedentib et maioribus
eciam his quoc p̾moit. si apud eos
facta essent suns miraculis creditõs
quib no nułt subuenire ñ subuest
Deqnib in sua predestinatione oc¬
culte quidẽ. s iuste aliito idicanit.
Non em̃ est s̃iqnitris apuo denm. s
iiscrutabłia sũt indicia eius. et¬

Expanded text:
atis, id est nullis eorum vel fidei vel operum meritis praecedentibus: et majoribus, etiam his quos praevidit, si apud eos facta essent, suis miraculis credituros. Quibus non vult subvenire, non subvenit, de quibus sua praedestinatione occulte quidem, sed juste judicavit. Non enim est iniquitas apud Deum, sed incrustabilia sunt judicia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
esse indicatos cũ oisna legeritis..
uains gͦ ĩ lib ͦ cc̾io de hib̾o arbitrio
ita de ꝓiilis dispntan̾m ut ⁊̃ si ne¬
nmm ẽẽt ꝙ dicũt pelagiani ignorãti¬
am et difficultatẽ. sũ aͥb millis hoi¬
nũ nascitur. pͥmordia no suppsicia
esse neͣ. uincerẽt᷑ tũ manicheiqui

Expanded text:
esse judicaturos, cum omnia legeritis. Quamvis ergo in libro tertio de Libero Arbitrio ita de parvulis disputaverim, ut etiamsi verum esset quod dicunt Pelagiani, ignorantiam et difficultatem, sine quibus nullus hominum nascitur, primordia, non supplicia esse naturae; vincerentur tamen Manich
Abbreviated transcription (Latin):
tonatur: efendit᷑. añ sñ m̾itis
cato sicut putant pelagiam tenẽ¬
tur obnorii. s tm̃ ĩ reginĩ dĩ trint¬
feiũtur. Eciam sic eĩ sñ ullis bons
mentis dat᷑ eis regnuĩ qͥb dat᷑. et

Expanded text:
donatur. 29. Defenditur autem sine meritis ia nulli peccato, sicut putant Pelagiani, tenentur obnoxii, sed tantum in regnum Domini transferuntur: etiam sic enim sine ullis bonis meritis dat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eoꝵ cordib oparint ulłis adu̾sica¬
tib cedant nec ab illo aliqͣ suꝑati tẽ¬
ptatione discedant. cũpossit ⁊ ꝙ ait
ptari. suꝑ id ꝙ possñt. ut gͦ id nõ di¬
cam. c̾te pot̾at illos ds̃ p̾sciens eẽ fu¬
re dehcͣ uita.  n eoredit᷑i sumꝰ ut
ad huc disputemꝰ qnͣta ab su ditate
dicat᷑ indican hoses mortnoꝵ eciã
ros fuisse si nin̾ent. erd̾ itͣ ab horret

Expanded text:
in eorum cordibus operari, ut nullis adversitatibus cedant, nec ab illo aliqua superati tentatione discedant; cum possit et quod ait ntari super id quod possunt : ut ergo id non dicam, certe poterat illos Deus praesciens erre de hac vita. An eo redituri sumus, ut adhuc disputemus, quanta absurditate dicatur, judicari homines mortuos etiam r
Abbreviated transcription (Latin):
tũ fu̾it tytis ⁊ sydonis ut crederẽt
et ropent᷑ ne malicia mutaret in¬
tellectũ eoꝵ forsicun responderet
ille cui placuit nto mͥ hnͣc soluere
cundũ istam qnoq sencengamde¬
que ñ fecerilt. ⁊̃ si factini fnsse pre

Expanded text:
um fuerit Tyriis ac Sidoniis, ut crederent et raperentur, ne malitia mutaret intellectum eorum; forsitan responderet ille, cui placuit isto modo hanc solvere cundum istam quoque sententiam, dequae non fecerunt, etiamsi facturi fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
destinacio quã fideliter acq hũliter p̾¬
dicamus. nͨ tamen idem toctor ⁊ fac¬
tor qui ⁊ͥ ⁊ in xͥ credidit et in sancta
obediencia usq adpassionem pro xͦ
ꝑsenerantissime uirit. ideo cessaint
piosq mores acq ad ip̃am usq infin̾e̾

Expanded text:
stinatio, quam fideliter atque humiliter praedicamus. Nec tamen idem doctor et factor, qui et in Christum credidit, et in sancta obedientia usque ad passionem pro Christo perseverantissime vixit, ideo cessavit piosque mores, atque ad ipsam usque in finem
Abbreviated transcription (Latin):
qua pretestinanent eligentos. ac¬
cpietis eante gram. qͣ uelitio i sius
efcti. et siqͥ obeditis sipdestinacie¬
stes re iciendi subtralxnt᷑ obedieito
sires ut obedire cessetis. Ista cũ di¬
cutur nta noy ad cofiteca na dei gio¬

Expanded text:
t eligendos, accipietis eamdem gratiam, qua velitis, et sitis electi: et si qui obeditis, si praedestinati estis rejiciendi, subtrahentur obediendi vires, ut obedire cessetis. Ista cum dicunt, ita nos a confitenda vera Dei g
Abbreviated transcription (Latin):
nec istis obfuissent ꝙ uo poterant cre¬
dere. si ita p̾destinati eent ut eos cecos
deus illuiaret. ⁊ induratis cor lapidesi
uellec anferre. uoꝵ qr dixit oũs detynis
et sỹtoniis. aliqͦ alio mͦ pot̃ fortassis in¬
telligi. Nemi̾em tamen uenire ad rͭ

Expanded text:
nec istis obfuisset quod non poterant credere, si ita praedestinati essent, ut eos caecos Deus illuminaret, et induratis cor lapideum vellet auferre. Verum quod dixit Dominus de Tyriis et Sidoniis, aliquo alio modo potest fortassis int
Abbreviated transcription (Latin):
si erquo fiteł quisq factus est. nirit u̾ bi
głͣti .x. annos. et eoꝵ medio tp̃e afite
contendo deuerb̃. si ⁊ isla ꝑsen̾ancia
putacin. esse dicenta tanꝙͣ ip̃is sni. haͣs
certe dequa nc̃ aginiꝰ psenerantia qua

Expanded text:
Si ex quo fidelis quisque factus est, vixit, verbi gratia, decem annos, et eorum medio tempore a fide contendo de verbis, si et illa perseverantia putatur esse dicenda, tanquam temporis sui: hanc certe de qua nunc agimus perseverantiam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ex illa hõ cruciat᷑ uͨ purgat᷑ ex iͦ
uero sic toiq̃tur ut purget᷑. Et
noͣd ꝙ captinitatis et seruitutis:
obligõne tenet᷑ un ͦ id̾q hõ sub uuͦ
eodemq tp̃re. dãpnacoĩs uͦ et expi¬
sub tp̃re uno. Nam eoip̃o sepe expia¬
cõnis debito tenet᷑ quo dampnacõ¬
ns debito absoluit᷑.

Expanded text:
ex illa homo cruciatur, nec purgatur; ex ista vero sic torquetur ut purgetur. Et notandum quod captivitatis et servitutis obligatione tenetur unus idemque homo sub uno et eodem tempore, damnationis vero et expisub tempore uno. Nam eo ipso saepe expiationis debito tenetur quo damnationis debito absolvit
Abbreviated transcription (Latin):
nare isla cestiionia. ut oñdoait doui
tei eñe mcrementũ ficei. Inicmi uero
sidei quo ixp̃m pͥmitus creditur ab ho¬
mĩe pp̃o esse. nec esse donũ dei. s ħ ex¬
igere deũ ut cũ id p̾cesẜit cet̾a tanqmͣ
hm̾ito conseꝙ̃tur que dei donasñt. nͣ

Expanded text:
e illa testimonia, ut ostendant Dei donum esse incrementum fidei; initium vero fidei quo in Christum primitus creditur, ab homine ipso esse, nec esse donum Dei, sed hoc exigere Deum, ut cum id praecesserit, caetera tanquam hoc merito consequantur quae Dei dona sunt; nec
Abbreviated transcription (Latin):
nchdic̾e. et cũ ꝯͣdic̾e: ⁊lisi forte cm̃
eis ħ nisum sit rõnẽ nob̾ ahiassi reddi¬
detunt qmͣi nos ĩlitu̾s m̃is tacere ma
sine damd ib ħ erempla cunse huic ꝯ¬
hõ ꝑħ eristimant. adregna tenena faciẽ¬
da dñi ĩcłiare. ad regnũ nd̃ celeste obtin̾e¬
dũ dñi nõ inclmate. quoꝵ noliit no¬
reguũ t̾renũ eeͣ dictũ. in clina cormeũ¬

Expanded text:
 contradicere? nisi forte cur eis hoc visum sit, rationem vobis aliquam reddiderunt, quam vos in litteris vestris tacere malsive David; ideo haec exempla causae huic choc existimant ad regna terrena facienda Deum inclinare, ad regnum vero coeleste obtinendum Deum non inclinare quorum voluerit voregnum terrenum e
Abbreviated transcription (Latin):
obligͣtione nti. deipñ ⁊ nͥgĩe nasc̾et᷑ eic ⁊ no¬
B̾ut exaqua ⁊ spñ renasc̾em᷑ nõ rerbntim
ẽꝓ aliquo n̾uto. s gnatis tribntũ. et si nos
ad lanachrũ degisacionis fides duxit. no so
pucare debentꝰ p̾ores nos dedisse anqd ut ret¬
bueret᷑ nob̾ regnacio salntaris. Ine qͣte

Expanded text:
nasceretur. Sic et nobis ut ex aqua et Spiritu renasceremur, non retributum est pro aliquo merito, sed gratis tributum: et si nos ad lavacrum regenerationis fides duxit, non ideo putare debemus, priores nos dedisse aliquid, ut retribueretur nobis regeneratio salutaris; ille quippe
Abbreviated transcription (Latin):
lus. deꝰ nõ uridetur: donuĩ ẽ enĩ eiꝰ
eciam incipiens fides. Ne apłi falsa
nł fallar gͣciaꝵ accio mento indice¬
tur. eroĩ. nine iniciũ fid̾i appet ches¬
salonitensiñ. dequo cñ idẽ apłs deo
gimꝰ deo sine ĩcermissione. qm̃i cum
ꝑcepissetis auob̾ nerbñ auditus dr

Expanded text:
eus non irridetur : donum enim ejus est etiam incipiens fides, ne Apostoli falsa vel fallax gratiarum actio merito judicetur. Quid illud? nonne initium fidei apparet Thessalonicenagimus Deo sine intermissione; quoniam cum percepissetis a nobis verbum, auditu Dei
Abbreviated transcription (Latin):
domĩ dei esse ostenderemꝰ. Q uod ⁊ si
diuciꝰ fecimꝰ qmͣ forssitam uellent hii
pp̃ quos fecimꝰ huic ab eis reprehendi
lent. ⁊ si cũ fastidio ⁊ cedio ĩtelligen¬
ciũ fateant᷑ nos fecisse quod fecimus

Expanded text:
donum Dei esse ostenderemus. Quod etsi diutius fecimus, quam forsitan vellent hi propter quos fecimus; hinc ab eis reprehendi lent, etsi cum fastidio ac taedio intelligentium, fatea