comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tera: Nȩc queratis cui donauerit. utrum
homini an deo: Quando enim donauerit
euidenter apparet:. Humili auit inquit se¬
metipsum usq ad mortẽ. mortẽ autem
crucis. ꝓpter qđ et d̾s eum ex altauit. et
donauit ei nomen qđ ẽ suꝑ omne nomẽ.
cis: Nunquid antequã hoc fieret. ñ erat
altus dei filius. dei uerbum. cłs apud dm̃.
s postea quã ꝓpter hoc exaltatus ẽ. quia
factus ẽ obediens usq ad mortẽ crucis. tẽ
cȩpit eẽ. altus dei filius. unicus dei ds. tc̃
cȩpit habere nomen. qđ ẽ suꝑ omne nom̃:
Quis hoc insipientissimus dixerit: Hoc ul
li gͦ donatum ẽ. ut homini. scdm quẽ filiꝰ
factus ẽ. obediens usq ad mortẽ crucis qđ

Expanded text:
tc. Nec quaeritis cui donaverit; utrum homini, an Deo. Quomodo enim donaverit, evidenter apparet. Humiliavit, inquit, semetipsum usque ad mortem, mortem autem crucis. Propter quod et Deus eum exaltavit, et donavit ei nomen quod est super omncis . » Nunquid antequam hoc fieret, non erat altus Dei Filius, Dei Verbum, Deus apud Deum, sed postea quam propter hoc exaltatus est, « quia factus est obediens usque ad mortem crucis, » tunc coepit altus esse Dei Filius, unicus Dei Deus, tunc coepit habere nomen quod est super omne nomen? quis hoc insipientissimus diceret? Hoc ergo illi donatum est, ut homini, secundum quem « Filius factus est obediens usque ad m
Abbreviated transcription (Latin):
icitis uos xꝑm colere ut dm omnis cre¬
aturȩ. cui flectitur omne genu cȩleftium.
terrestrium. et infernorũ. quẽ tamen deo
patri eẽ. non uultis ȩqualem. quia hoc ei¬
pater donauit: dit enim apłs: Proyter qđ¬

Expanded text:
Christum colere, ut Deum omnis creaturae, cui flectitur omne genu, coelestium, terrestrium et infernorum: quem tamen Deo Patri esse non vultis aequalem, quia hoc Pater ei donavit: ait enim Apostolus, Propter q
Abbreviated transcription (Latin):
tum: Quod autem hic dicit peccatum per
mandatum fieri supra modum. hoc ali¬
bi lex sub intrauit ut abundaret delic¬
tum Ubi autem habundauit delictum
suꝑ habundauit gr̃a Q alibi cum suꝑiꝰ
de dispensatione gr̃ȩ loqueretur quod ip¬
sa iustificet. uelut interrogans ait: Quit
gͦ lex: Atq huic interrogationi continuo
respondit Preuaricationis gr̃a posita ẽ.
donec ueniret semen cui ꝓmissum ẽ: hos
gͦ dampnabilit̾ dicit eẽ. sublege quos reos
facit lex. non implentes legem dum non
intelligendo gr̃ȩ beneficium ad facienda
dei precepta quasi de suis uiribus suꝑba
elatione presumunt: Penitudo enĩ legis
caritas Caritas uero dei diffusa ẽ in cor¬
dibus nr̃is non ꝑnos ipsos. s sꝑm ꝑ scm̃¬
ait non concupisces. si humana infirmitas
gr̃a dei ad uita non fuerit. sub se reum te¬
net. et preuaricatorẽ potius dampnat.

Expanded text:
tum. quod autem hic dicit peccatum per mandatum fieri supra modum, hoc alibi: lex subintrauit, ut abundaret delictum; ubi autem abundauit delictum, sup era bunda uit gratia. et alibi, cum superius de dispensatione gratiae loqueretur, quod ipsa iustificet, uelut interrogans ait: quid ergo lex? atque huic interrogationi continuo respondit: praeuaricationis gratia posita est, donec ueniret semen, cui promissum est. hos ergo damnafacit Lex, non implentes Legem, dum non intelligendo gratiae beneficium ad facienda Dei praecepta, quasi de suis viribus superba elatione praesumunt. Plenitudo enim Legis caritas . Caritas vero Dei diffusa est in cordibus nostris, non per nosipsos, sed per Sait, Non concupisces , si humana infirmitas gratia Dei adjuta non fuerit, sub se reum tenet, et praevaricatorem potius damnat,
Abbreviated transcription (Latin):
creaturus Quia gͦ sciuit creauit. non qͥa
creauit scuut. nec aliter ea scuut creata.
quam creanda: Non enĩ eius sapientiȩ a¬
liquid accessit ex eis: s illis existentibus
sicut oportebat et quando oportebat. ille
ꝑmansit ut erat: Ita enim scriptum ẽ in
libro ȩccłiastico Antequã crearentur
omnia nota sunt ei. sic et pꝰquam consum¬
mata sunt: Sic inquit non alit̃: E añqͣm
crearentur. et postquam consummata
sunt: Sic ei nota sunt: Longe ẽ. igitur
huic scientiȩ. scientia nr̃a dissimilis: Ex¬

Expanded text:
creaturus. Quia ergo scivit, creavit; non quia creaturus. Quia ergo scivit, creavit; non quia creavit, scivit. Nec aliter ea scivit creata, quam creanda: non enim ejus sapientiae aliquid accessit ex eis; sed illis existentibus sicut oportebat, et quando oportebat, illa mansit ut erat. Ita et scriptum est in libro Ecclesiastico: Antequam crearentur, omnia nota sunt illi; sic et postquam consummata sunt . Sic, inquit, non aliter, et antequam crearentur, et postquam consummata sunt, sic ei nota sunt. Longe est ergo huic scientiae scientia nostra dissimilis.
Abbreviated transcription (Latin):
enim sunt ulla quȩ nesriat: S bonum
eorum ẽ. de oꝑibus suis. eius consulere
uoluntatem: E hoc ẽ qđ dicuntur non¬
nulla nuntiare. non ut ipsa ab eis dicat.
s ut ab illo hi ꝑ uerbum eius sine corpo¬
rali sono nuntient etiã qđ uoluerit abeo
missi ad quos uoluerit. totum ab illo ꝑ il¬
lud uerbum eius audientes. id ẽ. in eius
ueritate inuenientes. quid sibi faciendũ
quid quibus quando nuntiandum sit¬
Nam et nos oramus eum. nec tamen ne¬
cessitates nr̃as docemꝰ eum: Nouit enĩ
ait uerbum eius. pater ur̃ quid uobis
necessarium sit. prius quã petatis abeo
Nec ista ex aliquo tempore cognouit ut
nosset. s futura omnia temporalia. atq
in eis etiam quid et quando ab illo petitu¬
ri fueramus. et quos de quibus rebꝰ uel
ex auditurus uel non exauditurus eẽt.
sine initio ante p̃sciuit: Uniuersas autẽ
creaturas suas et spiritales et corporales
non quia sunt ideo nouit. s ideo sunt
quia nouit: Non enĩ nesciuit quȩ fuerat

Expanded text:
enim sunt ulla quae nesciat; sed bonum eorum est, de operibus suis consulere veritatem: et hoc est quod ei dicuntur nonnulla nuntiare, non ut ipse ab eis discat, sed ut ab illo ipsi per verbum ejus sine corporali sono nuntient etiam quod voluerit ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo, per illud verbum ejus audientes, id est in ejus veritate invenientes quid sibi faciendum, quid, quibusNam et nos oramus eum, nec tamen necessitates nostras docemus eum. Novit enim, ait Verbum ejus, Pater vester quid vobis necessarium sit, priusquam petatis ab eo . Nec ista ex aliquo tempore cognovit, ut nosset: sed futura omnia temporalia, atque in eis etiam quid et quando ab illo petituri fueramus, et quos et de quibus rebus vel exauditurus vel non exauditurus esset, sine initio ante praescivit. Universas autem creaturas suas, et spirituales et corporales, non quia sunt ideo novit; sed ideo sunt quia novit. Non enim nescivit quae fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc ẽ fides ꝑquam excluditur głatio. siue
ut abscedat qua in nobis inflamur. siue ut
emineat qua in dño gloriamur hec ẽ fi¬
des qua impetratur largitas sꝑc de qua
dicitur: Nos enim sꝑu exfide. spem iusti¬
ciȩ expectamus Ubi quidẽ queri adhuc
potest. utrum spem iusticiȩ dixerit qͣm
sperat iusticia. an qua speratur ipsa iustici.
a. qm̃ iustus ex fide uiuens sperat uitã
ȩternã. itemq fides esuriens sitiensq iusti¬
ciam. renouatione de die in diem interio.¬
ris hominis ꝓficit in eam. et sperat ea sati¬
ari in uita ȩterna ubi fiet quod in psalmo
de deo dicitur. qui satiat in bonis desideri¬

Expanded text:
haec est fides. per quam excluditur gloriatio, siue ut abscedat qua in nobis inflamur siue ut emineat qua in domino gloriamur; haec est fides, qua inpetratur largitas spiritus, de quo dicitur: nos enim spiritu ex fide spem iustitiae expectamus. ubi quidem quaeri adhuc potest, utrum spem iustitiae dixerit, quam sperat iustitia an qua speratur ipsa iustitia, quoniam iustus ex fide uiuens sperat utique uitam aeternam itemque fides esuriens sitiensque iustitiam renouatione de die in diem interioris hominis proficit in ea et sperat in ea satiari in uita aeterna, ubi fiet quod in psalmo de deo dicitur: qui satiat in bonis desideri
Abbreviated transcription (Latin):
Et si continuũ desideriũ. continua oratio:
Non enim frustra dixit apłs. sine inter¬
missione orate: Nunquid sine int̾missione
genu flectimus. corpus ꝓsternimus. aut
tere orare. noli int̾mittere desiderare: Con¬
tinuũ desideriũ tuũ. continua uox tua ẽ
Tacebis si amare destiteris. quia tacuerũt
de quibus dictum ẽ. qm̃ abundabit iniqui¬
tas refrigescet caritas multorũ frigus ca

Expanded text:
et si continuum desiderium, continua oratio. Non enim frustra dixit Apostolus, Sine intermissione orantes . Numquid sine intermissione genu flectimus, corpus prosternimus, aut tere orare, noli intermittere desiderare. Continuum desiderium tuum, continua vox tua est. Tacebis, si amare destiteris. Qui tacuerunt? De quibus dictum est: Quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Fr
Abbreviated transcription (Latin):
Unus enĩ homo cum capite et corpore suo
poris. duo in carne una. et inuoce una. et
in passione una. et cum transierit iniqui¬
tas in requie una: Passiones itaq xꝑi non
menbrũ eius paulus apłs. ut suppleam quȩ
desunt pressurarũ xꝑi in carne mea: Si gͦ
in menbris x ꝑi es. quicquid pateris ab eis
qui non sunt in menbris .xꝑi. cleerat passi.¬
onib xꝑi: Ideo additur quia deerat. men¬
surã implens non suꝑ fundens: Tantũ pa¬
teris quantũ expassionib tius inferendũ
erat unuiersȩ passioni.xꝑi. qui passus est.
in capite nr̃o. et patitur in menbris suis id
ẽ nobis ipsis: Ad cominunẽ hanc quasi
rem publicam nrãm quisq ꝓmodulo nr̃o
ex solumus qcł debemus. expossessione
uiriũ nr̃arum quasi canonẽ passionum
inferimus: Paritoria plena passionũ om¬
nium non erit. nisi cum scłm finitũ erit¬

Expanded text:
Unus enim homo cum capite et corpore suo poris, duo in carne una , et in voce una, et in passione una; et cum transierit iniquitas, in requie una. Passiones itaque Christimembrum ejus Paulus apostolus, Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea ? Si ergo in membris Christi es, quicuqui non sunt in membris Christi, deerat passionibus Christi. Ideo additur, quia deerat, mensuram adimplens, non superfundens. Tantum pateris, quantum ex passionibus tuis inferendum erat universae passioni Christi, qui passus est in capite nostro, et patitur in membris suis, id est in nobis ipsis. Ad communem hanc quasi rempublicam nostram, quisque pro modulo nostro exsolvimus quod debemus, et passione virium nostrarum quasi canonem painferimus paratoria plenaria nostra passionum non erit, nisi cum saeculum finitum erit
Abbreviated transcription (Latin):
Sinistra inquit eius sub capite meo
Non enĩ me deserit et intemporalibus
necessariis. s tamen ipsa sinistra sub
capite erit: Non capiti preponetur .s
erit sub capite: & dextera illius amꝑlec.¬
tetur me. pollicens uitã ȩteruã: Ita enim
sinistra subcapite dextera suꝑ caput. im¬
pletur quod scriptum ẽ Promissionem¬
ti Sinistra subcapite Quid infuturo:
Dextera eius complectetur me: Tempori
necessaria queritis. querite primum reg¬
nũ dei id ẽ dexterã. et hȩc omnia appo¬
nentur uobis: Habetis et hic inquit diui¬
cias et głam. et in futuro scło uitã ȩt̾nã:
Q sinistra continebo infirmitatẽ urãm. &
dextera coronabo ꝑfectionem urãm An
forte apłi relinquentes omnia sua. aut
pauperibꝰ quod habebant distribuentes
sine diuicuis in hoc scło remanserunt: E
ubi ẽ illa ꝓmissio sinistrȩ. accipient in hoc
scło. se pties tantũ: Multiplicationẽ pro¬
misit. E reuera quid desit homini dei: Si

Expanded text:
Sinistra ejus sub capite meo. Non me deserit et in temporalibus necessariis, sed tamen ipsa sinistra sub capite erit, non capiti praeponetur, sed erit sub capite. Et dextera ejus amplectitur me, pollicens vitam aeternam. Ita enim sinistra sub capite, dextera super caput, impletur quod sic dictum est, promissionemti, sinistra «Dextera ejus complectetur me.» Tempori necessaria quaeritis? «Quaerite primum regnum Dei,» id est, dexteram; «et haec omnia apponentur vobis» . Habebitis hic, inquit, et divitias et gloriam, et in futuro saeculo vitam aeternam: et sinistra continebo infirmitatem vestram, et dextera coronabo perfectionem vestram. An forte Apostoli relinquentes omnia sua, aut pauperibus quod habebant distribuentes, sine divitiis in hoc saeculo remanserunt? Et ubi est illa promissio sinistrae: «Accipiet in hoc saeculo septies tantum»? Multiplicationem promisit. Et revera, quid desit homini Dei? Si
Abbreviated transcription (Latin):
reptione dñi. seruos obedire cum metu dñis
carnalibus: dños qł iustum ẽ. et equũ seruis
prestare: S absit ut istos amandatis ȩuan.¬
gelicis alienos. et auita ȩterna separandos
iudicet. quia ubi ait dñs siquis non tulerit
crucẽ suã et secutus me fuerit non potͣ m̃s¬
eẽ discipulus. ex hortans firmiores ad ꝑfec¬
tionẽ. ibi statim et ipsos consolatus ẽ. dicens
qui recipit iustum in nomine iusti: merce-¬
dem iusti accipiet. et qui recipit ꝓpħam in
nomine ꝓphȩ. mercedẽ ꝓphȩ accipiet: Unde
non tantum qui modicũ iuni tymotheo de¬
dit ꝓpt̃ stomachũ et frequentes infirmita.¬
tes eius. s etiam qui saniori atq fortiori ca¬
licem aquȩ frigide porrexerit tantũ in no.¬
mine discipuli. sicut ibi sequitur non ꝑclet¬

Expanded text:
reptione domini; seruos oboedire cum metu dominis reptione domini; seruos oboedire cum metu dominis carnalibus, dominos quod iustum est et aequum semis praestare. sed absit, ut istos a mandatis euangelicis alienos et a uita aeterna separandos iudicet, quia ubi ait dominus: si quis non tulerit crucem suam et secutus me fuerit. non potest esse discipulus meus, exhortans firmiores ad perfectionem, ibi statim et istos consolatus est dicens: qui receperit iustum in nomine iusti, mercedem justi accipiet: et qui receperit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet. Unde non tantum qui modicum vini Timotheo dederit propter stomachum et frequentes infirmitates ejus , sed etiam qui saniori atque fortiori calicem aquae frigidae porrexerit tantum in nomine discipuli, sicut ibi sequitur, non perd
Abbreviated transcription (Latin):
misericordiȩ. etiã illis quibꝰ dicit᷑: Nolite
fraudare inuicẽ nisi ex consensu ad tempꝰ
ut uacetis orationi. et iterum ad id ipsum
estote. ne uos temꝑtet sathanas ꝓpt̾ intem¬
perantiã urãm: Hoc autẽ dico scđm ueniã
non scłm imperiũ Qualibꝰ etiã idem apłs
dicit: Iam quidẽ omnino delictum ẽ. quia
iudiciũ habetis uobiscũ Eł eorum portans
infirmitatẽ. paulo post dicit: Secularia
igitur iudicia si habueritis eos qui contẽp¬
tibiles sunt in ȩccłia hos collocate: Neq enĩ
illi soli qui ut sint ꝑfecti. uendunt uel di¬
mittunt omnia sua. et secuntur dñm ꝑti
subiungit᷑ etiã quedã stipendiaria multi¬
tudo cui dicet᷑ infinȩ. esuruui et dedistis
mͥ manducare. et cȩtera: Alioquin dampnã¬
lieres subditas eẽ. uiris sius. uiros diligere
uxores suas. filios obtemperare parentib
parentes filios nutrire indisciplina et cor¬

Expanded text:
misericordiae dei etiam illi, quibus dicitur: nolite misericordiae dei etiam illi, quibus dicitur: nolite fraudare inuicem nisi ex consensu ad tempus, ut uacetis onas propter intemperantiam uestram; hoc autem dico secundum ueniam, non secundum imperium. qualibus etiam idem apostolus dicit: iam quidem omnino delictum est, quia iudicia habetis uobiscum. et eorum portans infirmitatem paulo post dicit: saecularia igitur iudicia si habueritis. eos qui contemptibiles sunt in ecclesia hos conlocate. neque enim illi soli, qui ut sint perfecti, uendunt uel dimittunt omnia sua et sequuntur dominum, subiungitur etiam quaedam stipendiaria multitudo, cui dicetur in fine: esuriui et dedistis mihi manducare et cetera. alioquin damnanlieres subditas esse uiris suis, uiros diligere uxores suas; filios obtemperare parentibus, parentes filios nutrire in disciplina et cor
Abbreviated transcription (Latin):
Quam multi
in nr̃a communione ueracit faciunt ista
sublimiora p̃cepta euangelica Quã mul-
bitu puri atq integri. quã multi ex ꝑti et
postea continentes. quã multi rerũ suarũ
distributores et relictores. quã multi ieiu¬
niis uel crebris. uel cotidianis. uel etiam
in credibilit̃ continuatis. corpꝰ seruituti
subicientes. quã multȩ fr̃nȩ congregati.¬
ones nichil habentes ꝓpriũ. s omnia com¬
munia. et hȩc non nisi ad uictum et tegu¬
mentũ necessaria. unã animã et cor. unũ
in łm caritatis igne conflantes. quã mul.
ti humilit̃ et fidelit̾ scm̃ custodientes ꝓ¬
positũ usq ad finẽ ꝑseuerantes fiunt: In
quorũ societate quasi dispares apparent.
s tamen eadem caritate copulant᷑. qui ꝓp¬
ter aliquã necessitudinẽ. scđm apłi exhorta¬
tionẽ habent uxores tanquã non habentes.
et emunt tanquã non possidentes. et utun¬
tur hoc mundo. tanquã non utentes: His
subiungunt᷑ scłm habundantes diuitias

Expanded text:
Quam multi autem in nostra communione ueraciter faciunt ista sublimiora praecepta euangelica, de quorum bitu puri atque integri, quam multi experti et postea continentes, quam multi rerum suarum distributores et relictores, quam multi ieiuniis uel crebris uel cotidianis uel etiam incredibiliter continuatis corpus seruituti subicientes! quam multae fraternae congregationes nihil habentes proprium, sed omnia communia, et haec nonnisi ad uictum et tegumentum necessaria unam animam et cor unum in deum caritatis igne conflantes ! ti humiliter et fideliter sanctum custodientes propositum usque ad finem perseuerant et salui fiunt! in quorum societate quasi dispares adparent; sed tamen eadem caritate copulantur, qui propter aliquam necessitudinem secundum apostoli exhortationem habent uxores tamquam non habentes et emunt tamquam non tenentes et utuntur hoc mundo tamquam non utentes. his subiunguntur secundum abundantes diuitias
Abbreviated transcription (Latin):
uia uero et ipsi mali angłi non adeo st̃
cõnditi. s peccando facti sunt mali. sic pe¬
trus in ępła sua dicit Si enĩ ds angelis
peccantibus non peꝑcit. s carceribus caligi¬
nosis inferi trudens. tradidit in iudicio pu¬
niendos seruari: Hic petrus ostendit adhuc
eis ultimi iudicii penã deberi. dequa dñs
dicit: Ite in ignẽ eternũ. qui paratus ẽ di¬
abolo et angłis eius. quamius iam pena¬
liter hunc inferum hoc ẽ. inferiorem ca
qm̃ et cȩlũ dicit᷑ non illud cȩlũ in quo sust
sidera. s hoc inferuis cuius caligine nubi¬
la conglobantur et ubi aues uolitant. nã
iniquos angłos contra quos nobis inuidos
piȩ iuuendo pugnamus. spiritalia nequi¬
ciȩ incęlestibus nominat. qđ ne de illis su¬
perioribus cęlis intelligatur aꝑte alibi di¬
cit Scdm principẽ potestatis aeris huius.
qui nunc operatur in filus cdiffidentiȩ

Expanded text:
uia uero et ipsi mali angeli non a deo mali sunt conditi, sed peccando facti sunt mali, sic Petrus in epistula sua dicit: si enim deus angelis peccantibus non pe-. percit, sed carceribus caliginis inferi trudens tradidit in iudicio puniendos seruari. hinc Petrus ostendit adhuc eis ultimi iudicii poenam deberi, de qua dominus dicit : ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. quamuis iam poenaliter hunc inferum, hoc est inferiorem calquoniam et caelum dicitur, non illud caelum, in quo sunt sidera, sed hoc inferius, cuius caligine nubila conglobantur, et ubi aues uolitant — nam iniquos angelos, contra quos nobis inuidos pie uiuendo pugnamus, "spiritalia nequitiae in caelestibus" nominat. quod ne de illis superioribus caelis intellegatur, aperte alibi dicit: secundum principem potestatis aeris huius, qui nunc operatur in filiis diffidentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Ie Rsonam eius gerebat moyses. et ideo
uelum ante se ponebat quando loqueba-
tur popło. quia quandiu illi in lege car¬
nalibꝰ gaudiis et uoluptatibus dediti erans̃
et regnum terrenum querebant. uelam̃
positum erat contra faciem eoꝵ ne uide¬
rent .xp̃m in scripturis Ablato enim ue¬
secreta templi¬

Expanded text:
ersonam ejus gerebat Moyses, et ideo velum ante se ponebat quando loqtur populo; quia quamdiu illi in Lege carnalibus gaudiis et voluptatibus dediti erant, et regnum terrenum quaerebant, velamen positum erat contra faciem eorum, ne viderent Christum in Scripturis. Ablato enim vesecreta templi
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate: Ille autẽ diues qui sibi magnus
indeficientes flaminas. Successit ignis
purpurȩ et bysso: Ea tunica ardebat qua
se expoliare non poterat. Pro eyulis ari¬
ditas et desiderium guttȩ de digito pau-¬
peris. sicut ille micarũ de mensa diuitis.
S illius ȩgestas p̃teriens. huius pęna ꝑma¬
nens: hoc attendant diuites huius mundi.
et non suꝑbȩ sayiant. facile tribuant. com¬
municent. thesaurizent sibi fundamentũ
bonũ infuturũ: Ibi sunt uere diuites. s ñ¬

Expanded text:
voluntate. Ille autem dives, qui sibi magnus voluntate. Ille autem dives, qui sibi magnus indeficientes flammas. Successit ignis purpurae et bysso: ea tunica ardebat, qua se exspoliare non poterat. Pro epulis ariditas, et desiderium guttae de digito pauperis, sicut illi micarum de mensa divitis. Sed illius egestas praeteriens, hujus poena permanens . Hoc attendant divites hujus mundi, et non superbe sapiant. Facile tribuant, communicent: thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum; ubi sunt veri divites, sed n
Abbreviated transcription (Latin):
fudit Tamen ne dicerent diuites non se
habere quid faciant de diuiciis suis ad mo¬
nuit timotheum ut eos etiã consilio ge¬
reret. non solũ precepto cohiberet Cum
dixisset. neq sperare in in certo diuitiarũ.
ne se spem ꝑdidisse arbitrarent᷑. subiecit:
S in deo uiuo qui prestat nobis omnia
habundant̾ ad fruendum. temporalia ad
utemdũ: eterna ad fruendũ S de liuici¬
is suis quid faciant: Diuites in quit sint
moꝑibus bonis facile tribuant: Hoc ꝓsut
diuitiȩ. ne sit tibi difficultas tribuendi
Uult enim pauꝑ et non pot̾. uult diues et
pot̃: facile tribuant communicent. tesau¬
rizent sibi fundamentũ bonũ infuturum.
ut apprehendant uerã uitã: Nam ista uita
falsa ẽ: huius uitȩ falsitate deceptus ille
in purpura et bysso iacentẽ ulcerosum pau¬
þerem ante suã ianuã contemynebat: S
ille linctus acanibꝰ thesaurum sibi ȩternũ
in abrahe gremio comparabat. et si non ha¬
bundanti falcultate. pia tamen et optima

Expanded text:
unt. Tamen ne dicerent divites, non se habere quid faciant de divitiis suis, admonuit Timotheum, ut eos etiam consilio regeret, non solum praecepto cohiberet: cum dixisset, Neque sperare in incerto divitiarum; ne se spem perdidisse arbitrarentur, subjecit, Sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum: temporalia ad utendum, aeterna ad fruendum. Sed de divitiis suis quid faciant? Divites sint, inquit, in operibus bonis, facile tribuant. Hoc prosint divitiae, ne sit tibi difficultas tribuendi. Vult enim pauper, et non potest: vult dives, et potest. Facile tribuant, communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Nam ista vita falsa est. Hujus vitae falsitate deceptus ille in purpura et bysso, jacentem ulcerosum pauperem ante suam januam contemnebat. Sed ille linctus a canibus, thesaurum sibi aeternum in Abrahae gremio comparabat, et si non abundanti facultate, pia tamen et opima
Abbreviated transcription (Latin):
porales fieri pot̾: Sit humilis. plus gaudeat
quia xꝑianus ẽ: quam quia diues ẽ. Non in.¬
fletur. non extollatur: Attendat pauperem
frẽm. non dedignet᷑ frat̾ pauꝑis appellari:
Quantum cunq enĩ diues sit. ditior ẽ xꝑc

Expanded text:
porales fieri potest. Sit humilis: plus gaudeat porales fieri potest. Sit humilis: plus gaudeat quia christianus est, quam quia dives est. Non infletur, non extollatur: attendat pauperem fratrem, non dedignetur frater pauperis appellari. Quantumcumque enim dives sit, ditior est C
Abbreviated transcription (Latin):
uites mundi contempti sunt: E ipsos lu¬
cratus ẽ sua pauꝑtate. qui cum diues ẽẽt
propt̾ nos pauꝑ effectus ẽ: Nam si eos cõ¬
tempsisset et innumero suorũ habere no¬
luisset. non timotheo sicut dicebam apłs
p̃cepisset. ut ipse preciperet: Precipe in qͥt
diuitibꝰ huiꝰ mundi Inter hos qui fide suit¬
diuites. sunt. quidã diutes huius mundi:
Precipe illis quia et ipsi menbra illiꝰ pau¬
peris facti sunt: Precipe illis quid illis ti
ta diuitiarũ prudent̾ attenderet. nũꝗͣ suꝑbi¬
ret. s sẽꝑ timeret: Qͣnto eẽt ditior tanto fieret
sollicicior ⁊ scd̾m hanc uitã. ñ solũ scd̃m illã:
Multi enĩ inistiꝰᷤ scłi ꝑt̾bationibꝰ securiore ᷤᷤ pau.¬
peres fuert. Multi aut̃ ꝓpt̾ suas liuicias
quesiti et correpti sunt: Multi se habuisse
planxerunt. quod semꝑ habere minime po¬
suꝑbe saꝑe et fiet in eis quod audiuimꝰ inꝑ
uerbio salomonis: Sunt qui se humiliant
cum sunt diuites E scdm istas diuicias tẽ¬

Expanded text:
vites mundi contempti sunt. Et ipsos lucratus est sua paupertate, qui cum dives esset, propter nos pauper effectus est. Nam si eos contempsisset, et in numero sanctorum habere noluisset, non Timotheo, sicut dicebam, Apostolus praecepisset, ut et ipse praeciperet: Praecipe, inquit, divitibus hujus mundi divites, sunt quidam divites hujus mundi. Praecipe illis, quia et ipsi membra illius pauperis facti sunt. Praecipe illis quid in illis timta divitiarum prudenter attenderet, nunquam superbiret, sed semper timeret: quanto esset ditior, tanto fieret sollicitior, et secundum hanc vitam, non solum secundum illam. Multi enim in istis saeculi perturbationibus securiores pauperes fuerunt. Multi autem propter suas divitias quaesiti et correpti sunt. Multi se habuisse planxerunt, quod semper habere minime posuperbe sapere: et fiet in eis quod audivimus in proverbio Salomonis, Sunt qui se humiliant, cum sint divites. Et secundum istas divitias tem
Abbreviated transcription (Latin):
tate uos ditaremini: Puto quia pauꝑtas
xꝑi non nobis attulit pecuniã. s iusticiã
Pauꝑtas autẽ illius unde: Quia mortalis
effectus ẽ Ergo diuiciȩ uere in mortalitas:
Ibi enĩ uera copia. ubi nulla indigentia

Expanded text:
ertate vos ditaremini . Puto quia paupertas ertate vos ditaremini . Puto quia paupertas Christi non nobis attulit pecuniam, sed justitiam. Paupertas autem illius unde? Quia mortalis effectus est. Ergo divitiae verae immortalitas: ibi enim vera copia, ubi nulla indigentia.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia: Deniq hoc apłs paulus admonet
timotheum: Precipe inquit diuitibꝰ huiꝰ
mundi. non suꝑbe saꝑe: Non enim diuici-¬
as ex pauit. s morbũ diuiciarũ: Morbus
autẽ diuiciarũ ẽ suꝑbia magna Nam gͣn¬
dis animus ẽ. qui inter diuicias isto mor¬
nendo: Magnus ẽ gͦ diues. qui non se i¬
deo magnũ putat quia diues ẽ: Qui au
tem se ideo magnũ putat. suꝑbus et ege¬
nus ẽ: In carne crepat. in corde mendicat:
Inflatus ẽ. non plenus. Utres autẽ duos
si uideas. unũ plenũ. alterũ in flatũ. inutro¬
q enĩ eadem ẽ magnitudo. s non inutroq
eadem plenitudo: Si attendis falleris. si
appendis inuenies: Qui plenus ẽ difficile
mouet᷑. qui inflatus ẽ cito aufertur. Preci¬
et non huiꝰ mundi: Qui sunt diuites non
huius mundi: Quorũ princeps et caput
ẽ. ille dequo dictumẽ: Pauꝑ ꝓ nobis factus
ẽ. cum diues eẽt S si illȩ solus. quid pro¬
fuit: Uide quid sequit᷑. Ut illius pauꝑ¬

Expanded text:
superbia. Denique apostolus Paulus hoc admonet Timotheum: Praecipe, inquit, divitibus hujus mundi, non superbe sapere . Non enim divitias expavit, sed morbum divitiarum. Morbus autem divitiarum est superbia magna. Nam grandis animus est, qui inter divitias isto mord contemnendo. Magnus est ergo dives, qui non se ideo magnum ptem ideo se magnum putat, superbus et egenus est, in carne crepat, in corde mendicat, inflatus est si videas, unum plenum, alterum inflatum; in utroque eadem est magnitudo, sed non in utroque eadem plenitudo. Si attendis, falleris; si appendis, invenies: qui plenus est, difficile movetur; qui inflatus est, cito aufertur.  non hujus mundi. Qui sunt divites non hujus mundi? Quorum princeps et caput est ille, de quo dictum est, Pauper pro vobis factus est, cum esset dives. Sed si ille solus, quid profuit? Vide quid sequitur: Ut illius paup
Abbreviated transcription (Latin):
carnalis generationis atq passionis audi.
pedibus eius: Nichil excipit cum dicit
omĩa E ne aliter liceret intelligi. sic
apłs credi iubet cum dicit Excepto eo
nichil exceptũ sit. nec tamen quasi aliqͥd
magnũ uidetur adiungere cum dicit:
Oues et boues uniuersas in suꝑ et pecora
campi Uolucres cȩli et pisces maris qui
ꝑ ambulant semitas maris Uidet᷑ eni
relictis cȩlestibus uirtutibꝰ et postestatibꝰ
et omnibꝰ exercitibꝰ angłorum. relictis etiã
ipsis hominibꝰ tantũ ei pecora subiecisse
nisi oues et boues intelligamus animas
scãs Uel innocentiȩ fructum dantes.
uel etiã oꝑantes ut t̃ra fructificet id ẽ
ut t̾reni homines ad spiritalẽ ub̃tatem
regenerent᷑: Has gͦ animas sc̃as ñ homi¬
nũ tantũ s etiã omniũ angłorum opor¬
tet acciꝑe si uolumꝰ hic intelligere om.

Expanded text:
carnalis generationis atque passionis audimucarnalis generationis atque passionis audimupedibus ejus. Nihil excipit, cum dicit omnia. Et ne aliter liceret intelligi, sic Apostolus credi jubet, cum dicit, excepto eo nihil exceptum sit. Nec tamen quasi aliquid magnum videtur adjungere, cum dicit: Oves et boves universas, insuper et pecora campi; volucres coeli, et pisces maris, qui perambulant relictis coelestibus Virtutibus et Potestatibus et omnibus exercitibus Angelorum, relictis etiam ipsis hominibus, tantum ei pecora subjecisse; nisi oves et boves intelligamus animas sanctas, vel innocentiae fructum dantes, vel etiam operantes ut terra fructificet, id est, ut terreni homines ad spiritualem ubertatem regenerentur. Has ergo animas sanctas, non hominum tantum, sed etiam omnium Angelorum oportet accipere, si volumus hinc intelligere omni
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis ñ omĩs homo filius hominis
possit intelligi: Adam quippe homo: sed
ñ filius hominis Ut qui portant imagi¬
nẽ terreni hominis qui non ẽ filius ho¬
minis. hominũ nomine significent᷑. qui
autẽ portant imaginẽ cęlestis hominis.
filii hominũ potius appellent᷑. Ille eni¬
hoc loco. t̾renus ẽ filus autẽ hominis
cȩlestis: Eł ille longe se iunctus adeo. hic
autẽ presens deo. et ꝓpterea illius memor.
ẽ. tanquã in longinquo positi. hunc uͦ
uisitat. quẽ presens illustrat uultu suo¬
so homine dñico. nato ex uirgine maria.
dequo ꝓpt̾ ipsam infirmitatẽ carnis ꝗͦ
sapientia dei gestare dignata ẽ. et pas¬
sionis humilitatẽ. recte dicitur: Minuis.¬
ti eum paulominꝰ ab angłis. S addit de
illa clarificatione. qua resurgens ascen-¬
dit in cęlum. gła inquit et honore coro¬
nasti eum et constitiusti eum suꝑ opera
tutũ accipimꝰ unigenitum filiũ: Quẽ mi¬
noratũ paulominꝰ ab angłis ꝑhumilitatẽ

Expanded text:
quamvis non omnis homo Filius hominis possit intelligi. Adam quippe homo, sed non filius hominis. Ergo qui portant imaginem terreni hominis , qui non est filius hominis, hominum nomine designantur. Qui autem portant imaginem caelestis hominis, filii hominum appellantur. Homo ehoc loco est terrenus, filius autem hominis coelestis: et ille longe sejunctus a Deo, hic autem praesens Deo: et propterea illius memor est, tanquam in longinquo positi; hunc vero visitat, quem praesens illustrat vultu suoso homine Dominico, nato ex Maria Virgine, de quo propter infirmitatem carnis, quam Sapientia Dei gestare dignata est, et passionis humilitatem, recte subditur, Minuisti eum paulo minus ab Angelis. Sed additur illa clarificatio, qua resurgens ascendit in caelum. Gloria inquit et honore coronasti eum, et constituisti eum super opera unigenitum Filium, quem minutum paulo minus ab Angelis per humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
mnia quȩ temporis fine clauduntur
pro transactis habenda sunt. unde ea si¬
bi apłi post posuit intentio quȩ retro fc̃
obliuiscentis. ubi temporalia cuncta opor.¬
tet intelligi. et in ea quȩ ante sunt ex.¬
tenti. que appeticio ẽ. eternorum: Ex¬

Expanded text:
mnia quae temporis fine clauduntur, pro transactis habenda sunt. Unde et ea sibi Apostoli postposuit intentio, quae retro sunt obliviscentis, ubi temporalia cuncta oportet intelligi; et in ea quae ante sunt extenti , quae appetitio est aeternorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ecole diues primordia tua. uide utrum
huc aliquid attuleris Iam uenisti. & tanta
inuenisti Dic rogo te quid attulisti: Aut
si dicere erubescis. apłm audi Nichil inqͥt¬
intulimꝰ inhunc mundũ S forte quia
nichil attulisti. et hic multa inuenisti. ali¬
quid hinc tecum ablaturus es: E hoc for¬
tasse amore diuitiarum trepidas confiteri:
Audi et hoc apłs dicit. qui te non palpat:
Nichil intulimus in hunc mundũ. utiq qͣn.¬
do nati sumus: S nec auferre aliquid pos.¬
sumus. utiq quando de mundo eximus: Ni¬
chil attulisti. nichil hinc auferes. Quid te
attulisti in hunc mundũ. s nec auferre
hinc aliquid potes: Quod dixi de natis hoc
dico de mortius: Certe quando aliquo ca¬
su uetera sepulchra franguntur. ossa diui¬
tis agnoscuntur Ergo diues audi apłm:
Nichil intulimus inhunc mundũ Agnos¬
ce uerum ẽ: S nec auferre aliqͥd possumꝰ

Expanded text:
ecole dives primordia tua, vide utrum huc aliquid attuleris. Jam venisti, et tanta invenisti . Dic, rogo te, quid attulisti? Dic quid attuleris? Aut si dicere erubescis, Apostolum audi: Nihil intulimus in hunc mundum . Sed forte quia nihil attulisti, et hic multa invenisti, aliquid hinc tecum ablaturus es? Et hoc fortasse amore divitiarum trepidas confiteri. Audi, et hoc Apostolus dicat, qui te non palpat: Nihil intulimus in hunc mundum : utique quando nati sumus, sed nec auferre aliquid possumus, utique quando de corpore eximus. Nihil attulisti, nihil hinc auferes: quid te attulisti in hunc mundum: sed nec auferre hinc aliquid potes. Quod dixi de natis, hoc dico de mortuis. Certe quando aliquo casu vetera sepulcra franguntur, ossa divitis agnoscantur. Ergo dives audi Apostolum: Nihil intulimus in hunc mundum. Agnosce, verum est. Sed n
Abbreviated transcription (Latin):
Sensi in ȩpła tua. quod tedium te detinu¬
erit apeccatoribus derelinquentibus le¬
gem dei: Illo enĩ sꝑu uiuis. quo dictum
ẽ. Uidi insensatos et tabescebam: Pia ẽ is¬
ta tristicia: et si dici pot̾ beata miseria .ui.¬
tiis alienis tribulari non implicari. me¬
rere. non herere. dolore contrahi. non a.¬
more attrahi hȩc ẽ ꝑsecutio quã patiun-¬
tur om̃s qui uolunt inxꝑo pie uiuere.
scłm apłicã mordacem ueramq sententiã
Quid enĩ hic ꝑsequitur uitam bonorũ qͣm
uita iniquorum: Non cum cogit imitari
quod displicet. s cum cogit dolere quod
uidet. qm̃ coram pio uiuens impie. et si
non obligat consentientẽ. cruciat sentien¬
tem: Nam sepe et dui piorum corporibus
ascłaribus temporibus et quorumlibet
uexationibus parcitur. piorum autẽ cor-¬
dibus malis hominũ moribus nunquam
usq ad huius scłi finem: Sic gͦ potius im¬
pletur qđ cominemoraui dixisse apłm.
quanto interius. donec diluuiũ transeat.

Expanded text:
em in epistula tua, quod taedium te detinuerit a peccatoribus relinquentibus legem dei; illo enim spiritu uiuis, quo dictum est: Vidi insensatos et tabescebam. pia est ista tristitia et, si dici potest, beata miseria uitiis alienis tribulari non implicari, maerere non haerere, dolore contrahi non amore adtrahi, haec est persecutio, quam patiuntur omnes, qui uolunt in Christo pie uiuere secundum apostolicam mordacem ueracemque sententiam. quid enim sic persequitur uitam bonorum, quam uita iniquorum. non cum cogit imitari. quod displicet, sed cum cogit dolere. quod uidet, quoniam coram pio uiuens impie, etsi non obligat consentientem, cruciat sentientem? nam saepe et diu impiorum corporibus a saecularibus potestatibus et quorumlibet uexationibus parcitur. piorum autem cordibus a malis hominum usque ad hujus saeculi finem. Sic ergo potius impletur quod commemoravi dixisse Apostoquant
Abbreviated transcription (Latin):
appareret sicut eam uisibiliter dicebat
ostendi: Qua ꝓpter aliter sunt sapientes
cȩteri homines quicumq sunt uel eẽ po¬
tuerunt uel poterunt. et aliter ille unus
mediator. dei et hominũ homo. xꝑc iħc.¬
tes quicumq homines. non solũ beneficiũ
habet. s etiam ꝑsonã gerit: De cęteris enĩ
sapientib et spiritalib animis. recte dici
potest qđ habeant in se uerbũ dei ꝑ quod
facta sunt omnia.s in nullo eorum recte
dici potest. quod uerbum caro factum est.
et habitauit in nobis. qđ in solo dño nr̃o

Expanded text:
appareret, sicut eam uisibiliter decebat appareret, sicut eam uisibiliter decebat ostendi. quapropter aliter sunt sapientes ceteri homines, quicumque sunt uel esse potuerunt uel poterunt, et aliter ille unus mediator dei et hominum homo Ct quicumque homines, non solum beneficium habet, sed etiam personam gerit. de ceteris enim sapientibus et spiritalibus animis recte dici potest, quod habeant in se uerbum dei,. per quod facta sunt omnia; sed in nullo eorum recte dici potest, quod uerbum caro factum est, et habitauit in nobis, quod in solo domino
Abbreviated transcription (Latin):
pientiam dei. et aliud ẽ. ipsam ꝑsonam sus¬
tinere sapientiȩ dei Quamus enĩ eadem
natura sit corporis eccłiȩ. multũ tamen
distare inter caput et menbra cȩtera qͥs
non intelligat: Si enim eccłiȩ caput ẽ. ho¬
mo ille cuius susceptione uerbũ caro fac¬
tum ẽ. et habitauit in nobis. menbra cȩtera
sunt om̃s scĩ quibus ꝑficitur et completur
eccłia Quomͦ gͦ anima totũ corpus nr̃m ani¬
mat et uiuificat. s incapite et uidendo
sentit et audiendo. et odorando et gustan-¬
do. et tangendo. in cȩteris autẽ menbris
tangendo tantũ. et ideo capiti cuncta
subiecta sunt ad oꝑandum. illud autem
supra colloc atum ẽ. ad consulendũ. quia
ipsius animȩ quȩ consulit corpori quodã.
modo ꝑsonam sustinet caput. ibi enim om¬
nis sensus apparet. sic uniuerso populo
scõrum tanquã uni corpori caput ẽ. medi-
ꝑ quod facta sunt omnia. non sic assumꝑsit
tius multoq subliius. quomͦ ipsũ solum
assumi oportuit in quo sapientia hominib

Expanded text:
pientiam dei et aliud est ipsam personam sustinere sapientiae dei. quamuis enim eadem natura sit corporis ecclesiae, multum tamen distare inter caput et membra cetera quis non intellegat? si enim caput ecclesiae est homo ille, cuius susceptione uerbum caro factum est, et habitauit in nobis, membra cetera sunt omnes sancti, quibus. perficitur et completur ecclesia. quomodo ergo anima totum corpus nostrum animat et uiuificat, sed in capite et uidendo sentit et audiendo et odorando et gustando et tangendo, in ceteris autem membris tangendo tantum, et ideo capiti cuncta subiecta sunt ad operandum, illud autem pra conlocatum est ad consulendum, quia ipsius animae, quae consulit corpori, quodam modo personam sustinet caput — ibi enim omnis sensus apparet — sic uniuerso populo sanctorum tamquam uni corpori caput est mediatper quod facta sunt omnia, non sic adsumpsit tius multoque sublimius, quomodo ipsum solum adsumi oportuit, in quo sapientia hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
non permittat redire ad illum paradysum¬
unde primo eiectus ẽ: Quod gestum ẽ in illo
para dẏso. hoc geritur in ȩccłia: Nemo uos sedu-¬
cat: ab isto paradyso Sufficiat quod illac lap¬
si sumus: uel exꝑti corrigam᷑: Ipse ẽ serpens:
qui semꝑ suggerit iniquitatem. impietatem:
Ipse aliquando ꝓmittit impunitatem: quẽ¬
admodum et ibi ꝓmisit dicens: Num quid
morte moriemini: Ipse talia suggerit: ut mͦ
male uiuant. xp̃iani: Numquid omnes in qͥt
perditurus ẽ cłs: Humquid omnes damꝑ¬
naturus ẽ łs:¬

Expanded text:
non permittat redire ad illum paradnon permittat redire ad illum paradunde primo ejectus est. Quod gestum est in illo paradcat ab isto paradiso. Sufficiat quod illinc lapsi sumus, vel experti corrigamur. Ipse est serpens, qui semper suggerit iniquitatem et impietatem. Ipse aliquando promittit impunitatem, quemadmodum et ibi promisit, dicens: Numquid morte moriemini ? Ipse talia suggerit, ut modo male vivant Christiani. Numquid omnes, inquit perditurus est Deus? numquid omnes damnaturus es
Abbreviated transcription (Latin):
questiones mirari hominum quȩ serpunt ga¬
sicut cancer. quemadmodum dixit apłs sed t᷑.
custodite aures urãs. et uirginitatem mentis
urẽ. tanquam desponsati ab amico sponsi. uni
uiro uirginem castam exhibere. xp̃o uirginitaᷤᷤ
enum ur̃a in mente Uirginitas corporis in pau-¬
cis ȩccłiȩ: uirginitas mentis in omnibus fidelib
debet eẽ: Hanc uirginitatem uult serpens cor-¬
rumpere: de quo idem apłs ait desponsaui
uos uni uiro uirginem castam exhibere.xp̃o:
quit sensus: id est urȩ̃ mentes: Nam hoc ma-¬
gis propͥum ẽ Sensus enim intelliguntur et
huius corporis udendi: audiendi. odorandi.
gustandi: tangendi Mentes nr̃as timuit cor-¬
rũpi apłs ubi est fidei uirginitas Modo ergo
anua uirginitatem tuam conserua: fecundã¬
da pꝰea in amplexii sponsi tui Sepite ergout
scriptum ẽ aures ur̃as spinis: Ad huc musitat¬
serpens: et non tacet: Querit pollicitatione qͣ¬
dam scientiȩ deicere de paradyso ȩccłiȩ: quem

Expanded text:
quaestiones mirari hominum, quae serpunt sicut cancer, quemadmodum dixit Apostolus : sed custodite aures vestras, et virginitatem mentis vestrae, tanquam desponsati ab amico sponsi uni viro virginem castam exhibere Christo. Virginitas enim vestra in mente. Virginitas corporis in paucis Ecclesiae: virginitas mentis in omnibus fidelibus esse debet. Hanc virginitatem vult serpens corrumpere, de quo idem apostolus dicit: Desponsavi vos uni viro virginem castam exhibere Christo. quit, sensus, id est, vestrae mentes. Nam hoc magis proprium est. Sensus enim intelliguntur et hujus corporis, videndi, audiendi, odorandi, gustandi, tangendi. Mentes nostras timuit corrumpi Apostolus, ubi est fidei virginitas. anima virginitatem tuam serva, postea fecundanda in amplexu sponsi tui. Sepite ergo, ut scriptum est, aures vestras spinis . Adhuc serpens, et non tacet. Quaerit pollicitatione quadam scientiae dejicere de paradiso Ecclesiae, quem
Abbreviated transcription (Latin):
reddet mͥ dñs in illa die iustus uidex:
Utiq ustus retribuendo bona ꝓbonis.
quia prius misericors retribuendo bona
pro malis Quamuis et ipsa iusticia qua
retribuunt᷑ bona ꝓ bonis. non ẽ sine mi-¬
sccłia. quia et hoc scriptum ẽ Qui coro¬
nat te in miseratione et miscdla: Qui enĩ¬
dixit bonũ certamen certaui. quando
uinceret nisi illo donante de quo ait. gr̃as
quando curreret: Quando ꝑueniret.nͥ.
illo ad iuuante dequo ait. gͥ non uolentis
neq currentis s miserentis ẽ der: Qł qui
fidem seruauit. quando id faceret. nisi ut
ipse ait miscłiam consecutus sum ut fide¬
lis eẽm: Nusquã gͦ se extollat humana
suꝑbia. donis suis d̾s retribuit bona p̃mia.

Expanded text:
reddet mihi Dominus in illa die justus judex» . Utique «justus,» retribuendo bona pro bonis; quia prius misericors, retribuendo bona pro malis. Quamvis et ipsa justitia, qua retribuuntur bona pro bonis, non est sine misericordia; quia et hoc scriptum est, «Qui coronat te in miseratione et misericordia» . Qui endixit, «Bonum certamen certavi,» quando vinceret, nisi illo donante de quo ait, «Gratias quando curreret, quando perveniret, nisi illo adjuvante de quo ait, «Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei» ? Et qui fidem servavit, quando id faceret, nisi, ut ipse ait, misericordiam consecutus ut fidelis esset? 3. Nusquam ergo se extollat humana superbia: donis suis Deus retribuit bona praemia.
Abbreviated transcription (Latin):
anc gͥ sufficientiam non indecent̃ uult
quis quis uult. nec amplius uult: Alioqͥn
non ipsam uult. et ideo nec decent̃ uult:
hanc optabat. et ꝓhac orabat qͥ dicebat:
Diuicias et pauꝑtatem ne dederis mͥ. cõs¬
tituȩ autẽ michi quȩ necessaria sunt suf¬
ficientiam non appeti ꝓpt̾ se ipsam: sed
propt̃ salutem corporis. et congruentem ha-¬
bitum ꝑsonȩ hominis. quo habitu non sit
inconueniens eis cum quibus honeste of¬
ficioseq uiuendum ẽ: Nichil enim intuli¬

Expanded text:
anc ergo sufficientiam non indecenter uult, quisquis uult nec amplius uult; alioquin non ipsam uult et ideo nec decenter uult. hanc optabat et pro hac orabat, qui dicebat: Diuitias et paupertatem ne dederis mihi; constitue autem mihi, quae necessaria sunt, sufficientiam non appeti propter se ipsam sed propter salutem corporis et congruentem habitum personae hominis, quo habitu non sit inconueniens eis, cum quibus honeste officioseque uiuendum est. In his it
Abbreviated transcription (Latin):
continentia. ubi iubet apłs ad timo theũ.
contine te ipsum: Iussio ẽ. preceptio ẽ.
audiendum ẽ. faciendum ẽ. s nisi dñs
adiuuet remanemꝰ: Conamur quidem
facere uoluntate. et nitit᷑ ali quid uo¬
luntas. non presumat potestas nisi ad¬
iuuetur infirmitas: Certe enim ussum
ẽ. contine te ipsum: Audi alium locum
scripturȩ E cum scirem inquit quia
nemo potest eẽ continens nisi ds̃ det E
hoc ipsum erat sapientiȩ. scire c̃uuis eẽt
hoc donum E quid inquit feci: Adir
dnm et deprecatus sum: Quid opus est
multa ꝑcurrere fr̃s mer: Quicquid nob
iubetur orandum ẽ. ut impleatur. s non
sic ut dimittamus nos: De nobis aliquid¬
et nos agere debemus: Studere debemꝰ
conari debemus. et ineo gr̃as agere in
quo potuerunus. in eo quod non potue¬
rimus orare Quando grãs agis caue ne
dampneris ingratus. quando autẽ quod
nundum habes petis. caue ne remaneas
in anis quia impediris: Quorundã homi¬

Expanded text:
continentia. ubi iubetur? apostolus ad Timotheum: contine te ipsum. iussio est, praeceptio est; audiendum est, faciendum est. sed nisi deus adiuuet, remanemus. conamur quidem facere uoluntate et nititur aliquid uoluntas; non praesumat potestas, nisi adiuuetur infirmitas. certe enim iussum est: contine te ipsum. audi alium locum scripturae: et cum scirem, inquit, quia nemo potest esse continens, nisi deus det, et hoc ipsum erat sapientiae, scire cuius esset hoc donDominum, et deprecatus sum . Quid opus est multa percurrere, fratres mei? Quidquid nobis jubetur, orandum est ut impleatur: sed non sic, ut dimittamus nos, et et nos agere debemus, studere debemus, conari debemus; et in eo gratias agere, in quo potuerimus; in eo quod non potuerimus, orare. Quando gratias agis, caves ne damneris ingratus: quando autem quod nondum habes petis, caves ne remaneas inanis, quia impediris. 5. O
Abbreviated transcription (Latin):
contristatus. dix̃ se desertũ: Magis dix̃ se non
desertum. quia non ẽ ablatum qd̾ uolebat au¬
ferri: ut illa infirmitas sanaretur hoc enim
inuenit. in uoce medici Sufficit tibi gr̃a mea:
nam uirtꝰ in infirmitate ꝑficitur: Unde ergo
ferrum per putrida: Ene nouit modũ qͥd
faciat. qͦ usq faciat: Nũqͥd ululatꝰ eiꝰ qͥ seca¬
tur. retrahit manum medici artificiose secan-¬
tis: Ille clamat: ille setat Crudelis qui non
audit clamantem: an potiꝰ misericors quia
uulnus ꝑsequitur ut sanet egrotum: Recur-
rite ad scripturas Exauditur diabolus: et ñ
exauditur apłs: Quid uob uidet᷑. quomodo
exaudiuntur demones: Petierunt se ire in
porcos: et concessum ẽ eis: Q uomodo exauditꝰ
ẽ diabolus: Petiit iobtemptandum et accep̃:

Expanded text:
contristatus dixit se desertum? Magis se dixit non contristatus dixit se desertum? Magis se dixit non desertum, quia non ablatum est quod volebat auferri, ut illa infirmitas sanaretur. Hoc enim invenit in voce medici: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Unde ergo ferrum per putria? Nonne novit modum, quid faciat, quo usque faciat? Numquid ululatus ejus qui secatur, retrahit manus medici artificiose secantis? Ille clamat; ille secat. Crudelis qui non audit clamantem, an potius misericors qui vulnus persequitur ut sanet aegrotum? rite ad Scripturas. Exauditur diabolus, et non exauditur Apostolus: quid vobis videtur? Quomodo exaudiuntur daemones? Petierunt se ire in porcos, et concessum est eis . Quomodo exauditus est diabolus? Petiit Job tentandum, et accepit