comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃terita: Ecce istas litt̾as q̃s habemꝰ
in manib. si pꝰ aliqͣntum tẽpus uite
huiꝰ nr̃e. uł illas qͥsqͣm fausti ẽẽ uł hã
neget meas unde conuincit᷑. nͥ qͥa illi
qͥ nẽ ista nouer̃t. noticiã suã ad longe
etiã pꝰ fut᷑os. continuatis posteroꝵ suc¬
cessionib traiciunt: Que cũ ita sint.
qͥs tandem tanto furore cecat᷑ ͥ demo¬
nioꝵ m̃daciloquoꝵ malitia atq falla¬
tia consentiendo subũsus sit. qͥ dicat
tam fidam.tam numerosam fratrũ
concordiam. ut eoꝵ scͥpta fidelit̾ ad
posteros tͣicerent: cum eoꝵ cathedrã
usq ad p̃sentes epõs certissima suc¬
cessione seruarint: cum hoc qualiũ¬
cumq hominum scͥptis. siue extra
eccłiam. siue in ipsa eccłia tanta fe¬
licitate ꝓueniat: S contraria inqͥt
int̾ se scͥpta eoꝵ repꝑiunt᷑: maligni
malo studio legitis. stulti ñ intelligi¬
tis. ceci non uidetis. Quid enũ magnũ
erat. ista diligenter inspicere. et eo¬
rundem scͥptoꝵ magnam et salubr̃e

Expanded text:
as, quas habemus in manibus, si post aliquantum tempus uitae huius nostrae uel illas quisquam Fausti esse uel has neget meas, unde conuincitur, nisi quia illi, qui nunc ista nouerunt, notitiam suam ad longe etiam post futuros continuatis posterorum successionibus traiciunt? quae cum ita sint, quis tandem tanto furore caecatur, nisi daemoniorum mendaciloquorum malitiae atque fallaciae consentiendo subuersus sit, qui dicat tam fidam, tam numerosam fratrum concordiam, ut eorum scripta fideliter ad posteros traicerent, cum eorum cathedras usque ad praesentes episcopos certissima successione seruarent, cum hoc qualiumcumque hominum scriptis siue extra ecclesiam siue in ipsa ecclesia tanta facilitate proueniat? Sed contraria, inquit, inter se scripta eorum reperiuntur. maligni malo studio legitis. stulti non intellegitis, caeci non uidetis. quid enim magnum erat ista diligenter inspicere et eorundem scriptorum magnam et salubrem
Abbreviated transcription (Latin):
uere ypocratis ẽẽ constaret. impareᷤᷤ
iudicati sunt. et qđ ab eo tempore qͦ
et cetera scͥpta eiꝰ non innotuer̃t
qđ uere eiꝰ eeñt: hos autem libros
quib illi qͥ de tͣnsuerso ꝓferunt᷑ cõ¬
ꝑati respuunt᷑: unde constat ẽẽ hy¬
pocratis. Unde siquis hoc neget non
saltem refellit᷑ s ridet᷑. nͥ qͥa sic eos
ab ipso hypocͣtis tempore usq ad hoc
tempꝰ et deinceps successionis series
cõmendauit ut hinc dubitare de m̃¬
tis sit. Platonis. aristotilis eiceronis
nxronis aliorũq eiꝰ modi auctoꝵ
libros unde nouer̃t hoĩes qđ ipsoꝵ
sint. nͥ eadẽ tẽꝑum smet succedentiũ
contestatione continua: Multi mul¬
ta de litt̾is eccłasticis conscͥpser̃t: non
qͥdem auctoritate canonica s aliquo
adiuuandi studio siue discendi. Unde
constat qͥd cuiꝰ sit. nͥ qͥa his tẽporibus
qͥb ea qͥsq scͥpsit qͥb potuit insinua¬
uit. atq edidit et deuide in alios

Expanded text:
vere Hippocratis esse constaret, impares vere Hippocratis esse constaret, impares judicati sunt; et quod ab eo tempore, quo et caetera scripta ejus, non innotuerunt quod vere ejus essent. Hos autem libros, quibus illi qui de transverso proferuntur comparati respuuntur, unde constat esse Hippocratis, unde si quis hoc neget, nec saltem refellitur, sed ridetur, nisi quia sic eos ab ipso Hippocratis tempore usque ad hoc tempus et deinceps successionis series commendavit, ut hinc dubitare dementis sit? Platonis, Aristotelis, Ciceronis, Varronis, aliorumque ejusmodi auctorum libros, unde noverunt homines quod ipsorum sint, nisi eadem temporum sibimet succedentium contestatione continua? Multi multa de litteris ecclesiasticis conscripserunt, non quidem auctoritate canonica, sed aliquo adjuvandi studio sive discendi. Unde constat quid cujus sit, nisi quia his temporibus quibus ea quisque scripsit, quibus potuit insinuavit atque edidit, et inde in alios
Abbreviated transcription (Latin):
habebunt: De quo libro certũ erit
cuiꝰ sit si littere quas apłoꝵ dicit. et
tenet eccłia ab ipsis apłis ꝓpagata.
et ꝑ om̃s gentes tanta eminentia
declarata. utrum apłoꝵ sint incertũ
ẽ. et hoc erit certum scͥpsisse apłos:
qđ huic eccłie cont̾rii heretici ꝓfer̃t
auctoꝵ suoꝵ nominib appellati. lon¬
ge pꝰ apłos existentiũ: quasi uero
et in littis scłarib non fuerint cer¬
tissimi auctores. sub quoꝵ nominib
postea multa ꝓlata sunt. et ideo re¬
pudiata. qͥa uł his que ipsoꝵ eẽ con¬
staret. minime congruer̃t: uł eo tẽ¬
ꝑe qͦ illi scͥpserint. ne qͣqͣm in notes¬
ceret ꝑ ipsos uł familiarissimos eoꝵ
in posteros ꝓdi cõmendariq merue¬
runt: Nonne ut alios omittã sub
ipocratis medici nobilissimi noĩe.
quidã libri ꝓlati in auctoritatem
a medicis non recepti sunt. nec eos
adnuit non nulla similitudo rerũ
atq uerboꝵ qͣndo comꝑati eis. quos

Expanded text:
habebunt? de quo libro certum erit, habebunt? de quo libro certum erit, cuius sit, si litterae, quas apostolorum dicit et tenet ecclesia ab ipsis apostolis propagata et per omnes gentes tanta eminentia declarata, utrum apostolorum sint incertum est? et hoc erit certum scripsisse apostolos, quod huic ecclesiae contrarii haeretici proferunt auctorum suorum nominibus appellati longe post apostolos existentium ? quasi uero et in litteris saecularibus non fuerunt certissimi apostea multa prolata sunt, et ideo repudiata, quia vel his quae ipsorum esse constaret minime congruerunt, vel eo tempore quo illi scripserint, nequaquam innotescere, et per ipsos vel familiarissimos eorum in posteros prodi commendarique meruerunt. Nonne, ut alios omittam, sub Hippocratis medici nobilissimi nomine quidam libri prolati, in auctoritatem a medicis non recepti sunt? Nec eos adjuvit nonnulla similitudo rerum atque verborum; quando comparati eis quos
Abbreviated transcription (Latin):
a diuite suꝑbiente contẽptum. Quid
dicam de apło paulo: An forte et ip¬
se pꝰ mortem iustificatum laudat abra¬
ham. qđ priꝰqͣm circumcideretur cre¬
didit deo. et deputatum ẽ illi ad
iusticiam: Qđ tanti pendit. ut nos
non ab aliud dicat filios eiꝰ. ẽẽ effec¬
tos. qͥ eiꝰ carne ꝓpagati non sumus:
nͥ qd̃ eiꝰ fidei uestigia sequamͣ. S
quid uobis faciam. quos contra testi¬
monia scͥpturarum. ita surdos fecit
iniquitas. ut qͥc qͥd aduersus uos in
ꝓlatum fuerit non eẽ dictum ab a¬
pło: a nescio quo falsario sub eiꝰ nomi¬
ne scͥptum ẽẽ dicere audeatis. Usq
adeo a xp̃iana doctrina aꝑte aliena
ẽ. qͣm predicatis doctrina demonioꝵ
ut eam sub xp̃iane doctrine nomi¬
ne defendere nulla ex parte poisi¬
tis: nͥ dicatis falsas ẽẽ scͥpturas apłoꝵ.
Infelices inimici anime ur̃e que un¬
qͣm litt̾e ullum habebunt pondus
auctoritatis: si eiꝰ angłice si apłice ñ

Expanded text:
a diuite superbiente contemptum. quid a diuite superbiente contemptum. quid dicam de apostolo Paulo? an forte et ipse post mortem iustificatum laudat Abraham, quod, priusquam circumcideretur, credidit deo, et deputatum est illi ad iustitiam ? quod tanti pendit, ut nos non ob aliud dicat filios eius esse effectos, qui eius carne propagati non sumus, nisi quod eius fidei uestigia sequamur. Sed quid uobis faciam, quos contra testimonia scripturarum ita obsurdefecit iniquitas, ut quicquid aduersum uos inde prolatum fuerit, non esse dictum ab apostolo, sed a nescio quo falsario sub eius nomine scriptum esse dicere audeatis ? usque adeo a christiana doctrina aperte aliena est quam praedicatis doctrina daemoniorum, ut eam sub christianae' doctrinae nomine defendere nulla ex parte possitis, nisi dicatis falsas esse scripturas apostolorum. infelices inimici animae uestrae! quae umquam litterae ullum habebunt pondus auctoritatis, si euangelicae, si apostolicae non
Abbreviated transcription (Latin):
nimis longe a ueritate ab erranti¬
um. frustra sibi sane ꝑ hanc obli¬
quitatem pollicet᷑ faustus aliqͥd pꝰ
hanc uitam cuiqͣm posse p̃stari:
qđ sibi p̾standum in hac uita non
comꝑauerit. Bonum ẽ uob̃ ut dũ
hic uiuitis istum relinquatis errorẽ:
et ueritatem catholice fidei cognoᷤᷤ¬
catis atq teneatis. Alio qͥn longe
aberit qđ sibi pollicet᷑ iniustus: cũ
fiert ceꝑit qđ in iusto minatꝰ ẽ ds.
De uita autẽ patͥarcharum iani
qͣntum satis arbitratus sum: homi¬
ni maledico non pauca respondi.
Quib non utiq in morte correptis.
uł passionẽ suam iustificatiꝰ. testimoniũ
dñs ꝑhibebat. cum iudeos amnionẽt.
ut si abrahe filii eẽnt. facta abrahe fa¬
cerent: et qđ idem abraham eiꝰdem
diem uidere concupiuerit gauisusq
fuerit cum uidisset: et qđ in eiꝰ simĩ
idẽ nescio cuiꝰ quiete felicitatis mag¬
num abditũq secretum abstulerit̃
angłi pauperem illum erumpuosũ:

Expanded text:
nimis longe a ueritate aberrantinimis longe a ueritate aberrantium. frustra sibi sane per hanc obliquitatem pollicetur Faustus aliquid post hanc uitam cuiquam posse praestari, quod sibi praestandum in hac uita non conparauerit. bonum est uobis, ut, dum hic uiuitis, istum relinquatis errorem et ueritatem catholicae fidei cognoscatis atque teneatis. alioquin longe aberit, quod sibi pollicetur iniustus, cum fieri coeperit, . quod iniusto minatus est deus.' De uita autem patriarcharum iam, quantum satis arbitratus sum, homini maledico non pauca respondi: quibus non utique in morte correctis uel post passionem suam iustificatis testimonium dominus perhibebat, cum Iudaeos admoneret, ut si Abrahae filii essent, facta Abrahae facerent, et quod idem Abraham eiusdem diem uidere concupiuerit gauisusque fuerit, cum uidisset, et quod in eius sinum, id est nescio cuius quietae felicitatis magnum abditumque secretum abstulerint angeli pauperem illum aerumnosum
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ et bonitas. siue falsum scͥptori¬
bus eius crimen inhereat. Nos utro¬
tuto. qui te patriarchas odis¬
se dicis impuros. et d̾m ad huc plan¬
gis impurum: Certe illis patͥarchis.¬
post aduentum saluatoris p̃stitam
purgationem et datam beatam re¬
quiem concessisti. Ds̃ autem uest̾
et post aduentum xp̃i saluatoris.
ad huc iacet in tenebris: ad huc
flagitiis om̃ib mergit᷑. ad huc in
impuris om̃ib uolutat᷑. Ita non so¬
lum uita illoꝵ hominum melior
erat d̃o ur̃o: uerum etiam mors ipsa
felicior. In quib autem sedib erais
iusti. qui exierant ex hac uita
utrum etiam ipsos. ad aliqͥd meliꝰ
passio xp̃i transtulerit. qui in
eum uent᷑um. passurum resurrec
hoc ipsum sic̃ oportebat ꝓpħico
sp̃u prenuntiauerant. in scͥpt᷑ͣis
scĩs indagandum ẽ: si quo mͦ ad
liquidũ indagari potest: non
hinc temeritates opinantium con¬
sectande quorulibet hominũ. ne¬
dũ tã execrabilis heresis ꝑu̾sitate.

Expanded text:
detur et bonitas; sive falsum, scriptoridetur et bonitas; sive falsum, scriptoribus ejus crimen inhaereat: nos utrotuto, qui te Patriarchas odisse dicis impuros, et Deum adhuc plangis impurum? Certe illis Patpost aduentum saluatoris praestitam purgationem et datam beatam requiem concessisti; deus autem uester et post aduentum saluatoris adhuc iacet in tenebris, adhuc flagitiis omnibus mergitur, adhuc in inpuris omnibus uolutatur . ita non solum uita illorum hominum melior erat deo uestro, uerum etiam mors ipsa felicior. in quibus autem sedibus erant iusti, qui exierant ex hac uita,utrum etiam ipsos ad aliquid melius passio Christi transtulerit, qui in eum uenturum, passurum, resurrechoc ipsum, sicut oportebat, prophetico spiritu praenuntiauerant, in scripturis sanctis indagandum est, si quo modo ad liquidum indagari potest, non hinc temeritates opinantium consectandae quorumlibet hominum, nedum tam execrabilis haeresis peruersitates
Abbreviated transcription (Latin):
a nescio quib et ipsis int̾ se non
concordantib semi iudeis. ꝑ famas
opiuionesq comꝑta sunt: qui tam̃
tes nomina. uł eoꝵ qui secuti a płos
uiderent᷑. errores ac mendatia sua scdm
eos se scͥpsisse mentiti sunt. S iuderis
de hoc interim ut inqͣm capitulo tecũ
non nimium ego contenderimni. cum
mͥ illud satis ad p̃sidium sit qdđ ante
posui. et qđ nec ipsis uob̃ negare licet:¬
ante dñi nr̃i aduentum. patriarchas
om̃s isrł et ꝓpħas. tartareis in tenebriᷤ
iacuisse ꝓ meritis suis. Unde si unqͣm
liberati a xp̃o. ad lumen reducti sun
qͥdħ ad odium attinet uite ipsorum:
Odimus enim nos et respuimus non
qđ fuerunt id ẽ. homines. s quales
fuerunt id ẽ. inalos: nec qđ nc̃ sunt
id ẽ purgatos. s qđ fuerunt. id est.
impuros aliqͣndo. Ac ꝑ hoc nob̃ in¬
terim ut cumq uos id ẽẽ uultis. n¬
chil obstat capitulum hoc: cũ siue ẽ
uerum. xp̃i hic miseratio cõmen¬

Expanded text:
a nescio quibus et ipsis inter se non a nescio quibus et ipsis inter se non concordantibus Semiiudaeis per famas opinionesque conperta sunt: qui tamen tes nomina uel eorum, qui secuti apostolos uiderentur, errores ac mendacia sua secundum eos se scripsisse mentiti sunt. sed uideris; de hoc interim ut inquam, capitulo tecum non nimium ego contenderim, cum mihi illud satis ad praesidium sit, quod ante posui et quod nec ipsis uobante Domini nostri adventum Patriarchas omnes Israel et Prophetas tartareis in tenebris jacuisse pro meritis suis: unde si unquam liberati a Christo ad lumen reducti sunt, quid hoc ad odium attinet vitae ipsorum? Odimus enim nos et respuimus non quod fuerunt, id est, homines, sed quales fuerunt, id est, malos; nec quod nunc sunt, id est, purgatos, sed quod fuerunt, id est, impuros aliquando. Ac per hoc nobis interim, utcumque vos id esse vultis, nihil obstat capitulum hoc: cum sive est verum, Christi hic miseratio commen
Abbreviated transcription (Latin):
a regno dei qͥ scilicet nomen tantũmͦ
xp̃i porta ueruit. s non fecerit oꝑa
eĩ. nec matheus scribere p̃termisit. s
de abraham illic et ysaac et iacob
nullam facit omĩno mentionem.¬
Et item de centurione et puero eiꝰ.
etiam lucas quidem scͥpsit: s eque
ipse de abraham illic et ysaac et
iacob. nichil omĩno testatur: ut qͥa
ubinam dictum sit certo constare
non possit. nichil ꝓhibeat etiã non
credere quia sit dictum. Nec imme¬
rito nos ad huiꝰmodi scͥpturas tam
inconsonantes et uarias. num qͣm
sane sine iudicio ac ratione aures
afferimus: s contemiplantes omnia
et cum aliis alia conferentes ꝑpen
potuerit necne. multa enĩ a maiori¬
b ur̃is eloquiis dñi nr̃i inserta u̾ba
sunt. que nomine signata ipsius. cũ
eiꝰ fide non congruant: p̃sertun qͥa
ut iam seƿe ꝓbatum a nob̃ ẽ. nec
ab ipso hec sunt nec ab eius apłis
scͥpta s multo post eoꝵ assũptionẽ

Expanded text:
a regno dei, qui scilicet nomen tantummodo a regno dei, qui scilicet nomen tantummodo Christi portauerint, sed non fecerint opera eius, nec Matthaeus scribere praetermisit, sed de Abraham illic et Isaac et Iacob nullam facit omnino mentionem. item de centurione et puero eius etiam Lucas quidem scripsit; sed aeque ipse de Abraham illic et Isaac et Iacob nihil omnino testatur, ut, quia ubinam dictum sit certo constare non possit, nihil prohibeat etiam non credere, quia sit-'dictum. Nec inmerito nos ad huiusmodi scripturas, tam inconsonantes et uarias, numquam sane sine iudicio ac ratione aures adferimus; sed contemplantes omnia et cum aliis alia conferentes perpepotuerit necne. multa enim a maioribus uestris eloquiis domini nostri inserta uerba sunt, quae nomine signata ipsius cum eius fide non congruant, praesertim quia, ut iam saepe probatum a nobis est, nec ab ipso haec sunt nec ab eius apostolis scripta, sed multo post eorum adsumptionem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ifariam et lucas hoc uerbum reti¬
cuit: puto recogitans ne forte fuisset
uerum. S locum tamen mutat appli¬
catq id alteri cuidam cause longe
dissimili: idẽ. ubi dicit iħc ad disci¬
pulos suos. contendite intrare per
angustum ostium. Multi enĩ uenieis
querentes intrare et non poterunt.
Cum autem intͣuerit inquit pat̾ fami¬
lias et clauserit ianuam. incipietis fo¬
ris stare. et pulsare dicentes. dñe aꝑi
nob: et respondens dicet. Nescio uos.
Tunc incipietis dicere. Manducaui¬
mꝰ et bibimꝰ coram te: et in plateis
nr̃is et synagogis dociusti. Et dicet
uob̾: nescio unde estis. Discedite a
me om̃s operarii iniquitatis. ibi erit
fletus et stridor dentium: cum uide¬
ritis abraham et ysaac et iacob et
om̃s ꝓpħas introeuntes in regnum
dei. uos autem ex pelli foras. Et ue¬
nient ab oriente et occidente. et
austro. et aquilone et recunbent¬
cum abraham in regno deo. Hoc uͦ
ipsum quidem quia multi excludent᷑

Expanded text:
omnifariam et Lucas hoc uerbum retiomnifariam et Lucas hoc uerbum reticuit, puto recogitans, ne forte fuisset uerum; sed locum tamen mutat ad.. plicatque id alteri cuidam causae longe dissimili, id est ubi dicit Iesus ad discipulos suos: contendite intrare per angustum ostium; multi enim uenient quaerentes intrare et non poterunt. cum autem intrauerit, inquit, pater familias et clauserit ianuam, incipietis foris tare et pulsare dicentes: domine, aperi nobis. et respondens dicet: nescio uos. tunc incipietis dicere: manducauimus et bibimus coram te et in plateis nostris et synagogis docuisti. et dicet uobis: nescio unde estis; discedite a me omnes, operarii iniquitatis. ibi erit fletus et stridor dentium, cum uideritis Abraham et Isaac et Iacob et omnes prophetas introeuntes in regnum dei. uos autem expelli foras . et uenient ab oriente et occidente et austro et aquilone et recumbent in regno dei. hoc uero ipsum quidem, quia multi excludentur
Abbreviated transcription (Latin):
lia gesta inserendum putauerit e¬
uangłio suo: de abraham tam̃ illo
de ysaac et iacob nullam factitat
mentionem. Qđ si quis dicat id¬
circo p̃termisisse eum. quia enĩ
dictum id iam satis fuisset ama¬
theo: cur gͦ gestum ip sum cõme¬
morat. erga centurionẽ et pue¬
rum eiꝰ qđ eque longe satis insimi-¬
atum iam fuisset mathei nobis¬
sollertia: S falsum ẽ. Namq et
de obsecratione ipsa adueniendi
iħ̃im matheus quidem dicit. qđ
ideni ꝑ semetipsum centurio ue uerit
ad eum rogaturus medelam. lucas aũ
non. s quia maiores natu ad eum mi¬
serit udeoꝵ: qui ne forte sꝑneretur
ab eodem tanqͣm gentilis. qm̃ hinc
quidam iħm uolunt ẽẽ plane iudeũ.
ꝑsuadere ingressi sunt ei dicentes
dignum ẽẽ ciu id p̃staret. q̃m qͥdem
diligeret gentem suam: et synago¬
gam ipse edificasset sibiꝰ tanquam
et hoc ad dei filium ꝑtineret. si edifi¬
cationem sinagoge sue uideri de cen¬
turione pagano meruerint. Nec t̾n

Expanded text:
lia gesta inserendum putauerit elia gesta inserendum putauerit euangelio suo, de Abraham tamen illic. de Isaac et Iacob nullam facit mentionem. quodsi quis dicat idcirco praetermisisse eum, quia enim dictum id iam satis fuisset a Matthaeo, cur ergo gestum ipsum commemorat erga centurionem et puerum eius, quod aeque longe satis insinuatum iam fuisset nobis Matthaei sollertia? sed falsum est. namque et de obsecratione ipsa adueniendi legum Matthaeus quidem dicit, quod enim idem per semet ipsum centurio uenerit ad eum rogaturus medelam, Lucas autem non, sed quia maiores natu ad eum miserit Iudaeorum, qui ne forte sperneretur ab eodem tamquam gentilis — quoniam hi quidem legum uolunt esse plane ludaeum — persuadere ingressi sunt ei dicentes dignum esse, cui id praestaret, quoniam quidem diligeret gentem suam et synagogam ipse aedificasset sibi. tamquam et hoc ad dei filium pertineret, si aedificationem synagogae suae Iudaei de centurione pagano meruerint. nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
centurione quodam parit narren.
cinꝰ puer tunc infirmaret᷑. et ꝓpt̾
quem uisus fuerit hoc ipsum dix¬
isse iħc. qͥa scilicet tantam fidem
non inuenisset in isrł. qͣntam in
illo homine gentili qͣmuis et pa¬
gano eo qđ dixerit. idem non se
fuisse tam dignum. ut sub tectum
suum intraret iħc s id rogare tan¬
tum. ut iuberet uerbo et sanaret᷑
puer suus: solus tamen matheus
hoc adiecit. iħ m ꝓsecutum ẽẽ ut
diceret: amen dico uobis quia mul-¬
ti uenient ab ouente et occidente
et recibent cum abraham et y¬
saac et iacob in regno celorum:
filios autem regni mittent in tene¬
bras exteriores. Multos quidem qͥ
uenturi forent. paganos signifi¬
cans ꝓpt̃ centurionem: quia eẽt et
ipse gentilis. in quo tamen tanta
fuisset fides inuenta. Filios autem
regni appellans iudeos in quibus
nulla eẽt inuenta fides. At uero lu-¬
cas. qͣm qͣm et ipse ut necessariũ
hoc et memorabile. int̾ xp̃i mirabi¬

Expanded text:
centurione quodam pariter narrent, centurione quodam pariter narrent, cuius puer tunc infirmaretur et propter quem uisus fuerit hoc ipsum dixisse Iesus, quia scilicet tantam fidem non inuenisset in Israhel, quantam in illo homine gentili quamuis et pagano, eo quod dixerit idem non se fuisse tam dignum, ut sub tectum suum intraret Iesus. sed id rogare tantum, ut iuberet uerbo, et sanaretur puer suus, solus tamen Matthaeus hoc adicit Iesum prosecutum esse, ut diceret: amen dico uobis, quia multi uenient ab oriente et occidente et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum; filios autem regni mittent in tenebras exteriores, multos quidem. qui uenturi forent, paganos significans propter centurionem. quia esset et ipse gentilis, in quo tamen tanta fuisset fides inuenta, filios autem regni appellans Iudaeos, in quibus nulla esset inuenta fides. at uero Lucas quamquam et ipse ut necessarium hoc et memorabile inter Christi mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
animas qͥ solem suum oriri facit
suꝑ bonos et malos: et pluit suꝑ
iustos et iniustos. S hoc tam̃ nͥ
unum in opinione hac ur̃a moles¬
tum ẽ. cur id de iudeoꝵ tantum
þatrib sentiatis ac non de ceteris
quoq patriarchis gentium. qđ et
ipsi senserint aliqͣndo nr̃i. liberato¬
ris hanc grãm: p̃sertim cum de ip¬
sorum filiis. magis xp̃iana constet
eccłia. qͣm de semine abraham y¬
saac et iacob. S ais utiq illos
quidem idola coluisse. os uͦ omĩpo¬
tentem dm id circoq solam ipsoꝵ
curam habuisse iħm. Ita dei om̃ĩ¬
potentis cultura in tartara detru¬
dit: et filii eget auxilio. qͥ coluit¬
icii patrem. S uideris consen¬
tiam ut inqͣm hactenꝰ in celum.
reductos eos non quia mererent᷑:
s qͥa uincat diuina clementia uĩ
peccatoꝵ. Ueruntam̃ utrũ et hoc
a xp̃o dictum sit: dubios etiam
nos et incertos scribentium ipsa
uarietas facit. Namq cum duo e¬
uangłiste matheus et lucas de

Expanded text:
animas, qui solem suum oriri facit animas, qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. sed hoc tamen mihi unum in opinione hac uestra molestum est, cur id de Iudaeorum tantum patribus sentiatis ac non de ceteris quoque patriarchis gentium, quod et ipsi senserint . aliquando nostri liberatoris hanc gratiam, praesertim cum de ipsorum filiis magis christiana constet ecclesia quam de semine Abraham, Isaac et Iacob. sed ais utique illos quidem idola coluisse, hoc uero omnipotentem deum idcircoque solam ipsorum curam habuisse Iesum. ita dei omnipotentis cultura in tartara retrudit et filii eget auxilio, qui coluit patrem? sed uideris; consentiamus, inquam, hactenus in caelum reductos eos, non quia mererentur, sed quia uincat diuina clementia uim peccatorum. Uerumtamen utrum et hoc a Christo dictum sit, dubios etiam nos et incertos scribentium ipsa uarietas facit. namque cum duo euangelistae Matthaeus et Lucas de
Abbreviated transcription (Latin):
fitentibꝰ. longo int̾uallo de t̾ra ac
penali inferoꝵ custodia. ubi se uite
nem ꝑuenire ad hoc ipsum potuisse:
si ꝑuenerunt qđ scͥptum de eis est
Neq enim quia et latronẽ qͦndam
de cruce liberauit idem ñr dñs. et
ipso eodem die secum futurũ dixit.
in paradiso patris sui. qͥsqͣm inuidit
aut inhumanꝰ adeo potest ut hoc
ei displiceat tante benignitatis of¬
ficium. S non tamen id circo dicemꝰ
et latronum uitas ac mores nob̃ ꝓba¬
biles ẽẽ debere. quia iħc latroni in¬
dulgentiam dederit: aut quia pub¬
licanis et meretricib ignouerit erra¬
ta. dixeritq qđ etiam p̃cederent ip¬
si ad regnum celoꝵ. eos qui se suꝑbe
gesserut iniusticia. Namq et in ad¬
ulterio dep̃hensã mulierem qͣndam
iudeis accusantib ab soluit ipse: p̃ci¬
piens ei ut iam peccare desineret.
Quaꝓt̾ si hoꝵ tale quid et circa abra¬
ham egit et ysaãc et iacob: ipsi gra¬
tias. Decet enim talia oꝑari circa

Expanded text:
fitentibus longo interuallo de tetra ac fitentibus longo interuallo de tetra ac poenali inferorum custodia, ubi se uitae nem peruenire ad hoc ipsum potuisse, si peruenerunt, quod scriptum de eis est. neque enim quia et. latronem quendam de cruce liberauit idem noster dominus et ipso eodem die secum futurum dixit eum in paradiso patris sui, quisquam inuiderit aut inhumanus adeo esse potest, ut hoc ei displiceat tantae benignitatis officium. sed tamen non idcirco dicemus et latronum uitas ac mores nobis probabiles esse debere, quia Iesus latroni indulgentiam dederit aut quia publicanis et meretricibus ignorit errata dixeritque, quod etiam praecederent ipsi ad regnum caelorum eos, qui se superbe gesserint. in iniustitia namque et in adulterio deprehensam mulierem quandam Iudaeis accusantibus absoluit ipse praecipiens ei, ut iam peccare desineret. quapropter si horum tale quid et circa Abraham egit et Isaac et Iacob, ipsi gratias; docet eum talia operari circa
Abbreviated transcription (Latin):
ab ouente et occidente. et recũbent
cum abraham. et ysaac. et iacob in
regno celoꝵ. Uos gͦ quare non acci¬
pitis patriarchas: Absit. nos quidẽ
cuiquam inuidere mortalium: quẽ
d̾s forte miseratione respiciens sua.
de ꝑditione unqͣm reduxerit ad salu¬
tem. S hoc sane. nos eiꝰ ẽẽ iam dem̃tie
ponimus. qui misertus sit: non illius
meriti cuiꝰ fuisse negare non possis.
imꝓbabilem uitam. Ac ꝑ hoc et iu¬
deorum patres. ab raham. scilicet et
ysaac. et iacob. si ẽ hoc ꝓ certo de
isdem xp̃i testimonium qđ affertis.
quamqͣm fuerunt ipsi quidem fla¬
gitiosissimi. ut fere moyses indicat
eorum ꝓnepos siue quis aliꝰ hysto¬
rie huius conditor ẽ. que dicitur
geneseos. qui eoꝵ uitas nobis odio
om̃i fastidioq dignissimas scripsit:
sint tamen et ipsi iam in regno ce¬
lorum. sint in loco queni nec credi¬
derant un qͣm nec sperauerant. ut fe¬
re ex eoꝵ liquido libris apparet:
dum mͦ tam̃ constet uob̃ etiam con¬

Expanded text:
ente et occidente et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum. uos ergo quare non accipitis patriarchas ? absit nos quidem cuiquam inuidere mortalium, quem deus forte miseratione respiciens sua de perditione umquam reduxerit ad salutem, sed hoc sane nos eius esse iam clementiae ponimus, qui misertus sit, non illius meriti, cuius fuisse negare non possis inprobabilem uitam: ac per hoc et Iudaeorum patres, Abraham scilicet et Isaac et Iacob — si est hoc pro certo de eisdem Christi testimonium, quod adfertis — quamquam fuerunt ipsi quidem flagitiosissimi — ut fere Moyses indicat eorum pronepos siue quis alius historiae huius conditor est, quae dicitur geneseos, qui eorum uitas 'nobis odio omni fastidioque dignissimas scripsit — sint tamen et ipsi iam in regno caelorum, sint in loco, quem nec crediderant umquam nec sperauerant, ut fere ex eorum liquido libris adparet, dummodo tamen constet uobis etiam con
Abbreviated transcription (Latin):
qđ fremat in utero matris sue uo¬
lens ꝓ gredi: cum utiq non habeat
uoluntatem. In unde uicesimo ab sit
inqͣm ut sit in membris scõꝵ etiã
genitalib aliqͣ turpitudo. Dicitur
quia non habent eam sp̃em decoris.
qͣm membra que in ꝓnitu locata st̃.
S ꝓbabilior in aliis postea scͥpt᷑ͣis
in membris reƿugnantem legi m̃tiᷤᷤ
q̃ de peccato accidit non de prima
nr̃e institutione nat᷑e. Hoc opꝰ sic
incip̃. Faustꝰ fuit qͥdam.¬
Uenite ad me õs qͥ laboratis ⁊ honerati estis ⁊ ego
reficiã uos. labore fatigati. oñe gͣuati. inedia mace¬
rati uenite ad me. Qales. ad qͣlem: Clausi ad o¬
stiũ. Egroti ad medicũ. naufragi ad pottũ. Ad
ADostiũ ut egressi uitatẽ uideatis. ad medicũ
ut curati ad sanitatẽ ꝯualescatis. ad pottũ ut
collecti post laborẽ qͥescatis. Uacui ut lumine
u̾itatis ĩ pleammi. onerati ut pond̾e peccatoꝵ
alleiuemmi. Ihorantes ut qͥece adepta con-¬

Expanded text:
quod fremat in utero matris suae, voquod fremat in utero matris suae, volens progredi , cum utique non habeat voluntatem. In undetrigesimo, Absit, inquam, ut sit in membris sanctorum etiam genitalibus aliqua turpitudo. Dicuntur quia non habent eam speciem decoris, quam membra quae in promptu locata sunt : sed probabilior in aliis postea scriptis in membris repugnantem legi mentis , quae de peccato accidit, non de prima nostrae institutione naturae. Hoc opus sic incipit: Faustus quidamenite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Labore fatigati, onere gravati, inedia macerati, venite ad me. Qualis ad qualem; Clausi, ad ostium; aegroti, ad medicum; naufragi, ad portum. Ad Ad ostium, ut egressi veritatem videatis; ad medicum, ut curati ad sanitatem convalescatis; ad portum, ut collecti post laborem quiescatis. Vacui, ut lumine veritatis impleamini; onerati, ut pondere peccatorum allevemini; laborantes, ut quiete adepta con
Abbreviated transcription (Latin):
lege ad optinum. hoc in eoꝵ lit̾tis in¬
uentum ẽ. qͥ recenti memoria post as¬
censionem dñi de hac re scͥpserunt.
Nam etiã nomen eiusdem mulieris
que peꝑit iacob patrem ioseph. de
pͥore marito nathan qͥ fuit pat̾ ia¬
cob auus ioseph. scđm matħm: et de
marito posteriore melchi peꝑit he¬
li. cuiꝰ erat adoptiuus iosepħ non
ponderem: nondum legeram. Sed
tamen ꝑ adoptionẽ potuisse contin¬
gere. ut unꝰ homo duos ħret patres
dubitare non poteram. In duo deci¬
mo. et int̾tio decimo de filio noe se¬
cundo. qͥ appellatꝰ ẽ cham. ita dispu¬
tatum est tanqͣm non in filio suo
chanaani sic̃ script᷑a demonstrat.s
in seipso fuerit a patre maledictꝰ.
In eodem t̃tiodecimo de sole et lu¬
na talia dicta sunt tanqͣm sentiais:
et ideo tolerent uanos adoratores
suos. Qũauis uerba ibi accipi pos¬
sint ab animali ad aĩale tͣnslata.
mͦ locutionis qͥ uocat᷑ grece meta¬
phora. sicut de mari scriptum est.

Expanded text:
lege adoptiuum. hoc in eorum litteris inlege adoptiuum. hoc in eorum litteris inuentum est, qui recenti memoria post ascensionem domini de hac re scripserunt. nam etiam nomen eiusdem mulieris, quae peperit Iacob, patrem Ioseph, de priore marito Mathan, qui fuit pater Iacob, auus Ioseph, secundum Matheum, et de marito posteriore Melchi peperit Heli, cuius erat adoptiuus Ioseph, nonponderem, nondum legeram, sed tamen per adoptionem potuisse contingere, ut unus duos haberet patres, dubitare non poteram. In duodecimo et in tertio decimo de filio Noe secundo, qui est appellatus Cham, ita disputatum est, tamquam non in filio suo Canaan, sicut scriptura demonstrat, in seipso fuerit a patre maledictus . In quarto decimo de sole et luna talia dicta sunt, tanquam sentiant, et ideo tolerent vanos adoratores suos : quamvis verba ibi accipi possint ab animali ad inanimale translata, modo locutionis qui vocatur graece metaphora; sicut de mari scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ dm et incarnationẽ xꝑi scͥpturas
aũt noui testamenti quib conuincit᷑
falsatas ẽẽ dicentem. scpsi gͣnde opus
uerb̃ eiꝰ ꝓpositis. reddens responsiones
meoꝵ. In libro gͦ t̾tio cum soluerem
questionẽ quomͦ potueri ⁊ duos patreᷤ
habere ioseph. dixi quidẽ qđ ex alio
natꝰ. ab alio fuerit ad optatꝰ: s genus
qͦ adoptionis dicere debui. Sic enĩ
sonat qđ dixi: tanqͣm eum uiuus
adoptauerit alius pat̃. Lex aũ filios
etiã mortus adoptabat iubens ut
fr̃is sine filiis mortui duceret frater
uxorem. et fr̃i defuncto señĩ ex eadẽ
suscitaret: que ꝓfecto de duob unus
hominis patrib ex peditior ibi reddit᷑
ratio. Uterini autẽ fr̃s fuerunt. in
quib hoc contigit: ut uniꝰ defuncti
qui uocabat᷑ heli. duceret alt̃ iprorẽ
idẽ iacob: a quo matħs narrat geni¬
tum ẽẽ ioseph. S itt̾mo fr̃i suo eum
genuit. cuius filtum lucas dicit fuis¬
se ioseph: non utiq genitum s ex

Expanded text:
t incarnationem Christi, scripturas autem noui testamenti, quibus conuincitur. falsatas esse dicentem, scripsi grande opus uerbis eius propositis reddens responsiones meorum. In libro ergo tertio cum soluerem quaestionem, quomodo potuerit duos patres habere Ioseph, dixi quidem, quod ex alio natus, ab alio fuerit adoptatus, sed genus quoque adoptionis dicere debui; sic enim sonat, quod dixi, tamquam eum uiuus adoptauerit alius pater. lex autem filios etiam mortuis adoptabat iubens, ut fratris sine filiis mortui duceret frater uxorem et fratri defuncto semen ex eadem suscitaret. quae profecto de duobus unius hominis patribus expeditior ibi redditur ratio. uterini autem fratres fuerunt, in quibus hoc contigit, ut unius defuncti, qui uocabatur Heli, duceret alter uxorem, id est Iacob, a quo Matheus narrat genitum esse Ioseph; sed uterino fratri suo eum genuit, cuius filium Lucas dicit fuisse Ioseph, non utique genitum, sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
erat ecclesia necessariominis¬
terio. et ñ abaliis fratribus
ibidẽ constitutis qđ oportebat
impletũ ẽ : łis quiope uolenti¬
b hoc apłs fecerat ut seipsum
seruar & ecclesiae quẽ ꝓpriae
ꝑsecutor illequerebat: faciant

Expanded text:
erat Ecclesia necessario miniserat Ecclesia necessario ministerio, et non ab aliis fratribus ibidem constitutis quod oportebat impletum est? Eis quippe volentibus hoc Apostolus fecerat, ut se ipsum servaret Ecclesiae, quem proprie persecutor ille quaerebat. Faciant
Abbreviated transcription (Latin):
ut nes quor ẽminis teriũ quan¬
tulũ cũq plebidĩ ubi sumus:
manenti : bt a necessariũ ẽ ut
si ne boc eam non oporteat
remanereꝵ Dicamas dñq esto
nobis indm̃ ꝓtectorẽ at in locũ
munitũ Sed hoc confiliũ tib
propterea non sufficit ut :c̃i¬
bis. ec contracbñi p̃ceptũ ułexem¬
plũ facerenitamur ubi fugien¬
dũ esse deciuitate. inciuitatẽ
monet: recolimus enĩ uerba
dicentis. Cumaũ ꝑ sequentur
uos inciuitatẽ ista fugite in aliã:
Quis aũ credat ita hocdm̃ fieri
uoluisse ut necessario minis¬
terio sine quo uiuere nequȩ¬
unt deserent᷑ greges quos
suo sanguine conparauit :
Nũ quidhoc fecit ipsequando
portantibus parentib: inȩgyp¬
tum paruulus fugit : Quiñ¬
dũ ecclesias congregauerat
quacs ab eodesertas fuisse dica¬
mus: Nũ quid quando a płs
paulus neillũ comp̃hender &
inimicus ꝑ fenestrã in spor¬
ta sumissus est & effugiit
manus eꝰ : Desertaẽ quaeibi¬

Expanded text:
ut nos, quorum ministerium quanut nos, quorum ministerium quantulaecumque plebi dei, ubi sumus, manenti ita necessarium est, ut sine hoc eam non oporteat remanere, dicamus domino: Esto nobis in deum protectorem et in locum munitum\'. Sed hoc consilium tibi propterea non sufficit, ut scribis, ne contra domini praeceptum uel exemplum facere nitamur, ubi fugiendum esse de ciuitate in ciuitatem monet; recolimus enim uerba dicentis: Cum autem persequentur uos in ciuitate ista, fugite in aliam. quis autem credat ita hoc dominum fieri uoluisse, ut necessario ministerio, sine quo uiuere nequeunt, desererentur greges, quos suo sanguine comparauit? numquid hoc fecit ipse, quando portantibus parentibus in Aegyptum paruulus fugit, qui nondum ecclesias congregauerat, quas ab eo desertas fuisse dicamus? numquid, quando apostolus Paulus, ne illum comprehenderet inimicus, per fenestram in sporta submissus est et effugit manus eius, deserta
Abbreviated transcription (Latin):
minime est: Cũ memoratiim¬
litteris fuisse consultũ utrũ nã
ei qusrescriptis insinu asse: quid
magis ab illis romanȩ euersorib
essa metuendũ quã eiꝰ epistolam.
huc scripture inserere uolui.
istenĩ sacer dotũ dĩ et ministro¬
rũmorib ualdeutilis ee necessa¬
ria. istomodo rescriptũ ẽ ad
eundẽ ab eodẽ scõ fratri et coep̃o
honorato. ccgustinus in dñosa¬
lutẽ: caritati tuat misso exem¬
me hoconere caruisse quod
mihi in posuistiqueren do con¬
silum ͥ din bĩs periculisq tem¬
pora nr̃a inuener̃ facere debeatis.
uãuis enĩ epistolam illã breuit̃
scripserim nihilme tam̃ p̃ter¬
misse arbitror : Quod etrespon¬
denti dicere et querenti.
audire sufficer& : Quando¬
quidẽ dixi. nec eos esseꝓhiben¬
dos quicd loca si possunt¬
munita migrare deside¬
rant : Et ministeriinostri
alligauit nedeseramus ec¬
clesias quib: seruire debemius
ñ esserũ penda: Isqui ppeuer¬
basunt: quaẽ in illa epistoha
posuit: Resta tergo inquam

Expanded text:
minime est, cum memorati imlitteris fuisse consultum, utrumnam eique rescriptis insinuasse quid magis ab illis Romaniae eversoribus esset metuendum. Quam ejus epistolam huic scripturae inserere volui: est enim sacerdotum Dei et ministrorum moribus valde utilis et necessaria. Isto modo rescriptum est ad eumdem ab eodem: Sancto fratri et coepiscopo Honorato, Augustinus, in Domino salutem. Charitati tuae misso exemme hoc onere caruisse quod mihi imposuisti, quaerendo consilium quid in his periculis quae tempora nostra invenerunt, facere debeatis. Quamvis enim epistolam illam breviter scripserim, nihil me tamen praetermisisse arbitror, quod et respondenti dicere, et quaerenti audire sufficeret: quandoquidem dixi nec eos esse prohibendos quimunita migrare desiderant, et ministerii nostri alligauit, ne deseramus ecclesias, quibus seruire debemus, non esse rumpenda. ista quippe uerba sunt, quae in illa epistula posui: \'Restat ergo\', inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
gnẽ ab illo ꝓuocatus corã contulit :¬
edidẽ hereticus tabulasatq stilũ
quod magis t̃ nost̃ & ante congessũ
&in congresslimstantissime sieri
uolebatine adesseomiidora cusauit:

Expanded text:
nem ab illo provocatus, coram contulit. Sed idem haereticus tabulas atque stilum, quod magister noster et ante congressum et in congressu instantissime fieri volebat, ne adesse
Abbreviated transcription (Latin):
catholicis nouimus utrũ & nonaso¬
adianos quos appellat eppiuns
scis matichos non her&icos ulu
deri. Alii eosuocant antromors¬
qm̃dm sibi fingunt cogitatione
nali insimilitudinemimaginlies
tribu& epiphanius pariens eis ned¬
cantur her&acieosautẽ separasse se
dicita cõmunionenr̃a culpandopes
diuites & pascha cũ iudais adain¬
do quã uis sint quieos inaegypto
eccłae catholicae cõmunicare ade¬
efotianis autem quasus toloco
epiphanius cõmemorat iam supe¬
rius satis locutus sum idestmaria
emiarrianos epiphanius dicit quis imi
cum arriani nec similem uellent cũ
hoc eu nomia nidicerecaelebrentur.
tigent. Nam de patre& filio reote
sentiunt quodunius sint eiusdemq
dicentes hospicius quidam semiarria¬
nosuocant quo din hac questione ex par¬
te cumilli sunt ex parte nobiscum
quamuis annon nullis perhibeantur
non dm̃ sed deitatẽ patris& fili dicant
deriani abherio quodam sunt nuncu
qđ ep̃s non potu¬
erit ordinari.

Expanded text:
Catholicos novimus; utrum et non cathoCatholicos novimus; utrum et non cathoADIANOS, quos appellat Epiphanius, et schismaticos, non haereticos vult videri; alii vocant Anthropom sibi fingunt cogitatione carnali in similitudinem hominis tribuit Epiphanius, parcens eis ne dicantur haeretici. Eos autem separasse se dicit a communione nostra, culpando episcopos divites, et pascha cum Judaeis celebrando. Quamvis sint qui eos in Aegypto Ecclesiae catholicae communicare asseianis autem, quos isto loco Epiphanius commemorat, jam superius satis locutus sum. EMIARIANOS Epiphanius dicit, qui simiquasi Ariani nec similem velint; cum hoc Eunomiani dicere celebrentur. tigent. Nam de Patre et Filio recte sentiunt, quod unius sint ejusdemque dicentes. Hos potius quidam Semiarianos vocant, quod in hac quaestione ex parte cum illis sint, ex parte nobiscum. Quamvis a nonnullis perhibeantur, non Deum, sed deitatem Patris et Filii diceAERIANI ab Aerio quodam sunt, qui cquod episcopus non potuit ordinari;
Abbreviated transcription (Latin):
& monachas & coniugia non haben¬
tes in cõmunionem sui recipiunt ad
regnũ caelorum nonpertinere par¬
uulos dicunt qui a non sunteis me
rita ullacertaminis quouitia supe¬
ilitiani ama litionuncupati no¬
lentes orarecũ conuersis idesteis qui
inpersecuti onececiderunt scis ma
fecerunt nuncautẽ dicunt᷑ arrianis
rriani abarrio in eo sunt notissimi
errorequo patrem & filium & sp̃m
sc̃m noluntẽe unius eiusdemq natu¬
rae atq substantiae aut utex precius
dicatur essentiae quaeusia grece ap¬
pellatur sed essefilium creaturam.
Sp̃m uero sc̃m creaturam creatorẽ
hocabipso filio creatum. Uolunt in eo
autem quod xp̃m sine anima solam
carniẽ suscepis se arbitrantur minus¬
noti sunt necaduer suseos ab aliquo
inuenidehacre aliquando fius seter¬
tatum. sed hoc uerum ẽe epiphan
non tacuit & ego ex eorum quibus¬
dam scriptis & conlutionibis certis¬
simereperire bapti Tare quoq ablis

Expanded text:
et monachas et conjugia non habenet monachas et conjugia non habentes in communionem recipiunt. Ad regnum coelorum non pertinere parvulos dicunt, quia non sunt eis ulla merita certaminis, quo vitia supeELETIANI a Meletio nuncupati, nolentes orare cum conversis, id est, eis qui in persecutione ceciderunt, schisma fecerunt. Nunc autem dicuntur Arianis RIANI ab Ario, in eo sunt notissimi errore, quo Patrem et Filium et Spiritum sanctum nolunt esse unius ejusdemque naturae atque substantiae, aut, ut expressius dicatur, essentiae, quae οὐσία graece appellatur: sed esse Filium creaturam; Spiritum vero sanctum creaturam creaturae, hoc est, ab ipso Filio creatum volunt. In eo autem quod Christum sine anima solam carnem suscepisse arbitrantur, minunoti sunt: nec adversus eos ab aliquo inveni de hac re aliquando fuisse certatum. Sed hoc verum esse, et Epiphanius non tacuit, et ego ex eorum quibusdam scriptis et collocutionibus certissime comperi. Rebaptizari quoque ab his
Abbreviated transcription (Latin):
non liberoablutatis sed substantiae
tiaure geutis aduerse quã dogma¬
Qmnes essehominibus mixtam
Aiunt carnalem concupiscentiam
quam caro concupiscit aduersus spi
non exuiciata in primo hominena¬
tura nobis in ẽẽ infirmitatem sed
subs tantiam uoluntẽẽ contraria.
sic nobis adherentem ut quando libe¬
ramur atquepurgamur separ & ur
a nobis & insua natura &iam ipse
inmor taliter uiuat easq duasanimas
uł duasmentes unam bonam & al¬
terã malam in uno homine inter
sehabere conflictũ quando caro con
carnem nec in nobis sanatur hocuitiũ
sicut nos dicimus nusquam futurum
seda nobis seiunctam atq seclusam
substantiamis tammali& finito isto
scło postconflagrationẽ mundi
in globo quodam titm quam incarce¬
re semptterno ẽe uicturum cui globo
ad firmant accessurum semꝑ atq ad¬
lies urum quasi coopertorium atq.
tectorium &animab: natura qui¬
dem nouiss& tamenque non po¬
nuncupatur resurrectionem
carnis negant monachos tantum

Expanded text:
o voluntatis, sed substantiae tribuunt gentis adversae, quam dogmatizant esse hominibus mixtam.. Carnalem concupiscentiam, qua caro concupiscit adversus spiritum, non ex vitiata in primo homine natura nobis inesse infirmitatem; sed substantiam volunt esse contrariam, sic nobis adhaerentem, ut quando liberamur atque purgamur, separetur a nobis, et in sua natura etiam ipsa immortaliter vivat: easque duas animas, vel duas mentes, unam bonam, alteram malam, in uno homine inter se habere conflictum, quando caro conccarnem . Nec in nobis sanatum hoc vitium, sicuti nos dicimus, nunquam futurum: sed a nobis sejunctam atque seclusam substantiam istam mali, et finito isto saeculo post conflagrationem mundi in globo quodam, tanquam in carcere sempiterno, esse victuram. Cui globo affirmant accessurum semper et adhaesurum quasi coopertorium atque tectorium ex animabus, natura quidem bonis, sed tamen quae non ponuncupatur, resurrectionem carnis negant. Monachos tantum
Abbreviated transcription (Latin):
prodormientibus non opor tere
nec statuta sollemniter celebranda
ẽẽ ieiunia sed cũ quisq uoluerit ieiunan¬
dum neui deatureẽ sublege. Dice
tia deberediscerni quidamperhibent
is tos sicut encratitas uelapotactitas
non admit tere
ad cõmuni¬
onemsuam
nisi conti¬
nentes & hosqui
scło itare¬
nunciauerint ut proprianulla pos¬
sideant ab escatamen carnium non
eosabs tineredicit epiphanius filas¬
ter uero & hanceis tribuit abs tinen¬
Etiani abetiosunt uocati idemq
eunomiani ab eunomio. & hudis¬
cipulo in quo nomine magis inno¬
tuerint eunomius quippe india¬
lectica p̃ualens acutius & caelebrius
defend& hancheresem. Dissimilẽ
ꝑ om̃a patri adserens filium & filio
sp̃m scm fertur &iamusquea deo fu¬
is sebonis moribus in imicus ut ad¬
seuerar & qđ n hilcuiquã obess&.
quorum lib& perp& ratio acperseue¬
rantia peccatorum si huiusq: ab illo
dicebatur fidei particeps ess&
LUI DEAPPOLIIN ARISTIS
ppollinaris tas ins atuit quideani

Expanded text:
pro dormientibus non oportere; nec statuta solemniter celebranda esse jejunia, sed cum quisque voluerit jejunandum, ne videatur esse sub lege. Dicebtia debere discerni. Quidam perhibent istos, sicut Encratitas vel Apotactitas, non admittere ad communionem suam nisi continentes, et eos qui saeculo ita renuntiaverint, ut propria nulla possideant. Ab esca tamen carnium non eos abstinere dicit Epiphanius: Philaster vero et hanc eis tribuit abstinenETIANI ab Aetio sunt vocati, iidemque Eunomiani ab Eunomio Aetii discipulo, quo nomine magis innotuerunt. Eunomius quippe in dialectica praevalens, acutius et celebrius defendit hanc haeresim, dissimilem per omnia Patri asserens Filium, et Filio Spiritum sanctum. Fertur etiam usque adeo fuisse bonis moribus inimicus, ut asseveraret quod nihil cuique obesset quorumlibet perpetratio ac perseverantia peccatorum, si hujus quae ab illo docebatur fidei particeps esset. LV. APOLLINARISTAS pollinaris instituit, qui de ani
Abbreviated transcription (Latin):
quod inaggeo propheta scriptũ ẽ
meũ ẽ aurum meum ẽ argentum
exeo quod scriptũ ẽ in iob. uenerunt
angeli in conspectudĩ. & diabolus
inmedioetrum. Et ex euangelio.
beatimundo cordeqm̃ ipsi dm̃ uide¬

Expanded text:
quod in Aggaeo propheta scriptum est, Meum est aurum, et meum est argentum. ex eo quod scriptum est in Job, Venerunt Angeli in conspectu Dei, et diabolus in medio eorum; et ex Evangelio, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum vide
Abbreviated transcription (Latin):
trasu prascriptre. Adgaudenti¬
Tractatus contradonatistas. Trac
Itẽ contra supra scriptos. Dehis
qui s e cogi adunitatẽ conque¬
runtur. Debono unitati secłae
paruulo disceptantib: Con¬
tra supiu seripto inao habitur¬
scripta pnaturalem scĩ saluim
ris. Contra supra scripta qui nonha¬

Expanded text:
tra supra scriptos. Ad Gaudentitola una. TRACTATUS CONTRA DONATISTAS. TractItem contra supra scriptos, unus de iis qui se cogi ad unitatem conqueruntur. De Bono unitatis Ecclesparvulo disceptantibus, contra supra scriptos, Siniti habituscriptos per natalem sancti Salvii martyris. Contra supra scriptos, Quia non ho
Abbreviated transcription (Latin):
& de quibus saliatordioit Pust
cerit &docuerit sic homines hic
magnu sua cabitur in regnoudi
Peto autem inpetlio urãm cariuato
qui haec scripta legeritis utmitu
omm potenti dogratias agitis dm¬
tellectũ ut ha et innotiua etp̃sen¬
& absentium p̃sentis temporis & fu¬
turis hominum & uellem deferre
& ualiussem & mecumꝰ acprome
oretis at illis qondam uiricum quo
dissensione famili ariter acdulciter
uexi & in hoc soculo emulator &e
mitator ex istam & infuturo oms¬
nipotentislĩ promissiscum eo dem

Expanded text:
 de quibus Salvator dicit, Qui fecerit et docuerit sic homines, hic magnus vocabitur in regno coelorum . Peto autem impendio vestram charitatem, qui haec scripta legitis, ut mecum omnipotenti Deo gratias agatis, Domtellectum, ut ha absentium praesentis temporis et futuri hominum, et vellem deferre, et valuissem; et mecum ac pro me oretis, ut illius quondam viri, cum quo dissensione familiariter ac dulciter vixi, et in hoc saeculo aemulator et imitator existam, et in futuro omnipotentis Dei promissis cum eodem
Abbreviated transcription (Latin):
tioneactuum a postolorum abie
phycurei & stoici silo sophicuma¬
postolopaulo contulerunt. de
testimoniis scripturarum. Contra
donatistasecidola. Contrama

Expanded text:
tione Actuum Apostolorum, ubi Epicurei et Stoici philosophi cum apostolo Paulo contulerunt. De testimoniis Scripturarum contra Donatistas et idola. CONTRA MA