comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facta deuitib ñ depalmitib uinearũ. s ex alus
lignis quȩ uilioris ordinis in nemorib fructifi
familiȩ domo. & palmes uitis meȩ inutilis dño
sit. ⁊ in ignẽ ꝓiciatur:: hoc enim scriptũ ẽ. qr an¬
nuam putationẽ etus consumat ignis. Hec in
iherechiel. Saluator uͦ huiꝰ parabole sensũ in
eugłio. ita ꝑstrinxit dicens. ego sum uitis uos pal¬
mites. pat̾ meus agricola. Omnem palmitẽ qui
ui me manet & fructum affert. pat̃ meus putat
ut fructus maiores afferat. palmitẽ qui manet in
me. & fructum non affert. pat̾ m̃s excidit ⁊ in ignẽ
mittit. Uides uicinitatẽ utrorũq sermonũ. uides
quomͦ pat̃ excidat & in ignẽ iaciat: Nos insensati.
quasi neglegenda quidẽ scriptura sit. nolentes
ea discere quȩ nobis incutiant metũ. s ea audire
cupientes. quȩ prurientib aurib incutiunt
uoluptatẽ. libent̃ audimꝰ quȩ nos subũtant quȩ

Expanded text:
facta de vitibus, non de palmitibus vinearum, sed ex aliis facta de vitibus, non de palmitibus vinearum, sed ex aliis lignis, quae vilioris ordinis in nemoribus fructififamilias domo, et palmes vitis meae inutilis in domo sit, et in ignem projiciatur? Hoc enim scriptum est, quia annuam putationem ejus consumat ignis. Haec in Ezechielem. Salvator vero hujus parabolae sensum in Evangelio ita perstrinxit, dicens: Ego sum vitis, vos palmites, Pater meus agricola: omnem palmitem, qui in me manet, et fructus affert, Pater meus putat, ut fructus majores afferat: palmitem, qui manet in me, et fructum non affert, Pater meus excidit et in ignem mittit . Vides vicinitatem utrorumque sermonum? Vides quomodo Pater excidat, et in ignem jaciat? Nos insensati, quasi negligenda quidem Scriptura sit, nolentes ea discere, quae nobis incutiant metum, sed ea audire cupientes, quae prurientibus auribus incutiunt voluptatem, libenter audivimus quae nos subvertant, quae
Abbreviated transcription (Latin):
feram totam ueram. & alibi. uinea dñi domus isrł¬
ẽ. & rursũ uineam de egypto transtulisti ⁊ reliqya.
Si aũt non attulerint fructus. intantũ ut a dõ
dici possit. quomͦ conũsa es in amaritudinẽ uicis
alienȩ. tunc multo deteriores inueniri abhis lig¬
ins. quȩ liet uiliora sint cam̃ ques asfterunt bructus
Quomodo enim p̃cellunt ligna filuarũ uineas infe¬
races. eodem modo uixta quandã dispensationẽ sap̃iȩ
diuinȩ. ex lignis uiliorib aliqͣ domui necessaria fabri¬
cantur. Neq uͦ turberis. putans nos extra scripcurã
affirmare quod dicimꝰ. futurum ẽẽ ut delignus sil¬
ue aliquid fiat utile. id est de meip̃o siñ attulero ꝓ¬
satione assumit dicens. in magna aũt dono ñ S̃t
Nota quia uasa lignea nuncuparit.⁊ alia quidẽ
in honorẽ alia uͦ in contumelram. Ista uasa lig¬
nea quȩ ẽẽ in magna domo apłs p̃dicat. ñ st̃

Expanded text:
feram totam veram . Et alibi: Vinea Domini domus Isrferam totam veram . Et alibi: Vinea Domini domus IsrEt rursum: 932 Vineam de Aegypto transtulisti , et reliqua. Si autem non attulerint fructus, intantum ut a Deo dici possit: Quomodo conversa es in amaritudinem vitis alienae? tunc multo deteriores inveniri ab his lignis, quae licet viliora sint, tamen suos afferunt fructus. Quomodo enim praecellunt ligna silvarum vineas inferaces, eodem modo, intra quamdam dispensationem sapientiae divinae, ex lignis vilioribus aliqua domui necessaria fabricantur. Neque vero turberis, putans nos extra Scripturas affirmare quod dicimus futurum esse, ut de lignis silvae aliquid utile fiat, id est, de me ipso si non attulero satione, assumit dicens: In magna autem domo, non snota quia vasa lignea nuncupaverit; et alia quidem in honorem, alia vero in contumeliam . Ista vasa lignea, quae esse in magna domo Apostolus praedicat, non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ram ultiones. ⁊ parit̃ congregate in infelicẽ
iherłm. Ui deamus aũt et sequentia scripturȩ
quȩ cum in parabola audierit ꝓpħa. nos tantũ
sensum debemus exponere. ipsum testimonu
ordinem derelinquentes.⁊ auditorẽ mittentes
ad librum. Lignum uitis ut infructu ẽ honora¬
bilius lignisomnib maxime his quȩ insaltu
fructificant. sic ad cetã oꝑa inutilius om̃ibꝰ ligniᷤᷤ
ẽ. & uascula quedam possunt fieri. & in diũs a
oꝑa necessarii usus ministrant᷑. de palmicib
aũt uitis. non solum uas aliquod & in opus utile
quid fieri ñ pot̾ s neq paxillus quidẽ ẽ utilis.
Ait gͦ sermo diuinus quia ut palmes uitis hono
inferior iudicet᷑. si non habeat unde p̃cellit. atq
in hunc modum eos qui imbuts sunt eloquiis di
honorabiliores ẽẽ omnib ⁊ quod cũ modo in uinee
positi dignitate. cum afferant fructus botros falutis
de qua seriptum ẽ. Ego uͦ de plantaui uineã fructi¬

Expanded text:
terram ultionis, et pariter congregatae in infelicem terram ultionis, et pariter congregatae in infelicem Jerusalem. Videamus autem et sequentia Scripturae. Quae cum in parabola audierit propheta, nos tantum sensum debemus exponere, ipsum testimonii ordinem derelinquentes et auditorem mittentes ad librum: Lignum vitis ut in fructu est honorabilius lignis omnibus, maxime his quae in saltu fructificant: sic ad caetera opera inutillus omnibus lignis est . Et vascula quaedam possunt fieri, et in diversa opera necessarii usus ad ministrandum; de palmitibus autem vitis non solum vas aliquod, et in opus utile quid fieri non potest, sed neque paxillus quidem est utilis. Ait ergo sermo divinus, quia ut palmes vitis honorinferior judicetur, si id non habeat, unde praecellit; atque in hunc modum eos, qui imbuti sunt eloquiis Dei, honorabiliores esse omnibus, et quocumque modo in vineae positos dignitate, cum afferant fructus, botros salutis, de qua scriptum est: Ego vero te plantavi vineam fructi
Abbreviated transcription (Latin):
cessariũ fuit diligentius retractantẽ. ea q̃
de quatuor t̃rȩ ultionib dicebant᷑. id addere
erat in tribubeniamin.⁊ sacerdotes templi
& leuitȩ qui dei ministis seruiebant. ⁊ ceti
homines quos seripcurarũ sermo ꝯp̃hendit
in ea morabantur. Hȩc accipit quatuor ul¬
tiones pessimas. quȩ ñ sunt similes in his
quȩ in ea habitabant. neq enĩ eodẽ modo ⁊
ad ppłm ⁊ ad leuitas cõminatio dirigit᷑. Isrli¬
tes enim peccans. in isrłiticũ delictũ corrure.
qui aut maior ẽ abisrłita. quanto nobilior
fu̾it in ordine. idest leuites ⁊ sacerdos. tanto
maiora supplicia sustinebit.Si aũt̃ princeps
sacerdotum peccau̾it. dicit adeũ heli cũ sacer¬
dos suus. si linquens peccau̾it uirin uirũ.
orabunt ꝓ eo: si autẽ in dño peccau̾it quisorabit
ꝓeo: hec in expositione eiussermonis quo com¬
minabant᷑ ⁊ singulȩ specialit in peccatricem

Expanded text:
cessarium fuit diligentius retractantem ea, quae cessarium fuit diligentius retractantem ea, quae de quatuor terrae ultionibus dicebantur, id addere, erat in tribu Benjamin: et sacerdotes templi, et Levitae, qui Dei ministeriis serviebant, et caeteri ordines, quos scripturarum sermo comprehendit, in ea morabantur. Haec accipit quatuor ultiones pessimas, quae non sunt similes in his qui in ea habitant. Neque enim eodem modo, et ad populum, et ad Levitas comminatio dirigitur. Israelites enim peccans in Israeliticum delictum corruit. Qui autem major est ab Israelita, quanto nobilior fuerit in ordine idem Levites, et sacerdos, tanto majora supplicia sustinebit. Si autem princeps sacerdotum peccaverit, dicit ad eum Heli consacerdos suus: Si delinquens peccaverit vir in virum, orabunt pro eo: si autem in Dominum peccaverit, quis orabit pro eo ? Haec in expositionem ejus sermonis, quo comminabantur et singulae specialiter in peccatricem
Abbreviated transcription (Latin):
iherłm quȩ in sinu dĩ xequiescit. ⁊ ẽ magna
enim qui in eccłia peccatores sunt. qui ser¬
monẽ dĩ gustauerunt & transgrediunt᷑ eũ
merent᷑ quidẽ supplicia. uerum ꝓ modo gra¬
duũ unusquisq torquebit᷑. Maiorẽ penã
habet qui eccłiȩ p̃sidet. ⁊ delinquit. an ñ
magis miscdiam ꝓmeret᷑ ad cõꝑationem.
fidelis cathecuminꝰ ñ magis uenia dignꝰ ẽ
laicus si ad diaconũ conferat᷑. & rursũ com¬
meret᷑. que autem se quantur etiam metacente
cognoscitis. idcuco formidans iudiciũ dĩ ⁊ ante
oculos sibiꝓponens illum iudicui ordinẽ qui
in scripturis continet᷑. recordat᷑ dicti illiꝰ pondꝰ
ultrace ne leues: s ⁊ illud noli querere fieri ui¬
dex. ne non ualeas auferre iniquitates. Quid
michi ꝓdest quia prior sedeo in cathedra resu¬
pinus. honorem maioris accipio. nec possum
habere dignitati meȩ oꝑa condigna: Nonne
maiori pena cruciabor. quia honor iust mͥ
ab omnibus defertur. cum peccatorsim. Ne¬

Expanded text:
in Dei sinu requiescit. Et est magna salem. Omnes enim, qui in Ecclesia peccatores sunt, qui sermonem Dei gustaverunt, et transgrediuntur eum, merentur quidem supplicia; verum pro modo graduum unusquisque torquebitur. Majorem poenam habet, qui Ecclesiae praesidet, et delinquit. An non magis misericordiam promeretur ad comparationem fidelis Catechumenus? Non magis venia dignus est laicus, si ad diaconum conferatur? Et rursum commeretur? Quae autem sequantur, me tacente, cognoscitis. Idcirco formidans judicium Dei, et ante oculos mihi proponens illum judicii ordinem, qui in Scripturis continetur, recordor dicti illius: Pondus ultra te ne leves. Sed et illud: Noli quaerere fieri judex, ne non valeas auferre iniquitates. Quid mihi prodest quia prior sedeo in cathedra resupinus, honorem 931 majoris accipio, nec possum habere dignitate mea opera condigna? Nonne majori poena cruciabor, quia honor justi mihi ab omnibus defertur, cum peccator sim ? Ne
Abbreviated transcription (Latin):
fialas. ⁊ cetã istiusmodi babemꝰ in sacris litc̃is.
Quando gͥ torquemꝰ sensum sc̃pture in alterũ
sensum qui ẽ contrariꝰ i̾tati. uerba diuina
confiamus. & res di inalias mutamꝰeffigies.
q̃facientes ineidimꝰ in peecatũ qd ñe ꝯmiserat

Expanded text:
ialas et caetera istiusmodi habemus in sacris litteris; ialas et caetera istiusmodi habemus in sacris litteris; quando ergo torquemus sensus Scripturae in alterum sensum, qui est contrarius veritati, verba divina conflamus, et res Dei in alias mutamus effigies. Quae facientes incidimus in peccatum, quod nunc commiserat
Abbreviated transcription (Latin):
foris manebis. Scit seriptura scõs intͦ. peccato
ut non mereat᷑ intrare in repmissiones dei. ⁊
dicatur ad eam ⁊ ñ intrabis. neq fiet. caueamꝰ
ne forte ⁊ nobis aliquando dicatur: & ñ intra¬
bis neq fiet. Non est completũ hoc qd̾ r̃. neq
fiet. & ideo subaudiendũ extrinsecus irte sensꝰ
possitexpleri. ea quȩ tib repmissa st̃ bona
iacceptura eras. nonfient. Sequit᷑ aliud delic¬
tum. Qaccepist uasa glorificationis tuȩ de
argento tuo ⁊ deauro tuo ex quibus deditibi.
et fecist tib imagines masculinas. Scđ̃m cõmu¬
nem sensum sic intelligipot̾. Uasa glorifi ca¬
tionis dequibus moyses scripsit in numeris
turibula fialas canddelabrũ aureũ. archam
ab intus ⁊ aforis deauratã ⁊ cet̾a accepisti⁊
conflast eam. ⁊ fecisti effigies masculinas et
fornicata esmeis s cãm allegoriã uͦ ita expla¬
nabitur. Uasa aurea ⁊ argentea. idest curibula¬

Expanded text:
foris manebis. Scit Scriptura, sanctos intus, peccatorforis manebis. Scit Scriptura, sanctos intus, peccatora commisit, ut non mereatur intrare repromissiones Dei, et dicatur ad eam: Et non intrabis: caveamus ne forte et nobis dicatur, et non intrabis. Neque fiet. Non est completum hoc, quod dicitur: neque fiet, et ideo subaudiendum extrinsecus, ut sensus possit expleri. Ea quae tibi repromissa sunt bona, et acceptura eras, non fient. Sequitur aliud delictum: Et accepisti vasa glorificationis tuae de argento tuo, et de auro tuo, ex quibus dedi tibi, et fecisti tibi imagines masculinas. Secundum communem sensum sic intelligi potest: Vasa glorificationis, de quibus Moyses scripsit in Numeris, thuribula, phialas, candelabrum aureum, arcam ab intus et a foris deauratam , et caetera cepisti, et conflasti ea, et fecisti effigies masculinas, et fornicata es in eis. Secundum allegoriam vero ita explanabitur: Vasa aurea et argentea, id est
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorum iberłm utcumq fuerit¬
II. intellectus. edificat audientẽ. Quo¬
hmodoienim si in domosua quem¬
Hpiamꝰ de familia dñs corripiat
et pcc̃a eius exponat. alius qui nuꝑ emptus est
seruus. uidens patris familie disciplinã. quȩ cul¬
pet queue collaudet instruit᷑. ad ñ facienda ea
quȩ priores fecere conserui.⁊ adhuc omni labore
festinat. utea faciat. ꝑ quȩ alii honorẽ ⁊ lib̾tacẽ ado¬
mino ꝓmeruerunt. ita ⁊ nos audientes inquibus
culpet ds̃. siue iherłm siue uniũsam uideam. siue u¬
nam quamlibet extribubus specialit̃ derelinquen¬
dem. ñ parum utilitatis accipimus. ne in hȩc cor¬
ruamus inquȩ eet̃i eorruerunt. Est aũt pͥncipiũ
⁊ fecerit ex his sibi subtilia quedam simula chra
⁊ fornicata sit suꝑeisdem dequib iuxta possibili¬
tatem meam. in prior sermone disserui dicens.
istas qui scripturas lacerant. ⁊ aũbis u̾badisrũpt.
osuentes ea ⁊comenda degiata componenteos.

Expanded text:
peccatorum Jerusalem, utcumque fuerit intellectus, aedificat audientem. Quomodo enim, si in domo sua quempiam de familia Dominus corripiat, et peccata ejus exponat, alius qui nuper emptus est servus, videns patris familiae disciplinam, quae culpet, quaeve collaudet, instruitur ad non facienda ea quae priores fecere conservi, et ad hoc omni labore festinat, ut ea faciat, per quae alii honorem, et libertatem a Domino promeruerunt: ita et nos audientes, in quibus culpet Deus sive Jerusalem, sive universam Judaeam, sive unam quamlibet ex tribubus specialiter delinquentem, non parum utilitatis accipimus, ne et in haec corruamus, in quae caeteri corruerunt. Est autem principiurusalem, et fecerit ex his sibi sutilia quaedam simulacra, et fornicata sit super eis. De quibus juxta possibilitatem meam in priori sermone disserui, docens istos, qui Scripturas lacerant, et a verbis verba disrumpunt consuentes ea, e
Abbreviated transcription (Latin):
ad suos ꝑficiscitur patres. Si quisẽ abraham
de scło. non cum pace s cum pc̃coꝵ bello ⁊ se¬
nectute ñ bona. inuet̾atus dierũ maloꝵ. utiq
dicit᷑ ad eñ. Tu aut uadisad patres tuos cũ bello
nucrit᷑ in senectute mala. Docemur ado sub
aliis nominib quido facere debeamꝰ. In qͣ dienaga
e̾ ñ alligauer̃ mãma̾tua̾ siueñ ẽ p̃cisꝰ ũbilieꝰ cuus. in
hebͤo qͥppe sichabet. ñ ẽ p̃cisꝰ ũbilic̾tuus Allegorice
ĩducitierł̃m qͣsipuellã abinfancia genitã quȩ
aut̃ de iherłm ddicunt᷑. sciamus ad om̃s hõi¬
nes qui in ȩccłia sunt ꝑtinere. Primũ eius
tempus tale ẽ. scđłm aũt quale deseribit᷑: ꝓcul
aut absit a nobis ut terciũ tempꝰ tale habeamꝰ
qua dicit᷑ ad iherłm. Om̃s enĩ quia primum
fuimus pccõres iherłm uocam a dõ. ⁊ habemꝰ¬

Expanded text:
ad suos proficiscitur patres. Si quis est ab Abraham,ad suos proficiscitur patres. Si quis est ab Abraham,de saeculo non cum pace, sed cum peccatorum bello, et senectute non bona, inveteratus dierum malorum, utique dicitur ad eum: Tu autem vade ad patres tuos cum bello nutritus in senectute mala . Docemur a Deo sub aliis nominibus, quid facere debeamus. In qua die nata es, non alligaverunt manus tuas, sive non est excisus umbilicus tuus. In Hebraeo quippe sic habetur: non est excisus umbilicus tuus. Allegorice inducit Jerusalem quasi puellam ab infantia genitam. Quae autem de Jerusalem dicuntur, sciamus ad omnes homines, qui in Ecclesia sunt, pertinere. Primum ejus tempus tale est, secundum quale describitur: procul autem absit a nobis ut tertium tempus tale habeamus, quale dicitur ad Jerusalem. Omnes enim qui primum fuimus peccatores, Jerusalem vocamur a Deo, et habem
Abbreviated transcription (Latin):
ad cananeũ iuxta radicẽ. ⁊ nacruitatẽ ꝓprie
scđm matrẽ. Si in ierłm tantadicunt᷑. de qͣ
tam gͣndia ⁊ tammira conscripta sunt
quȩ ei sunt repmissa. quid futurũ ẽ misero
michi si peccauero: quis michi erit pat̃ aut
que michierit mat᷑: Tantȩ talisq ierłm ra¬
dix ⁊ generatio de t̾ra cananeoꝵ. pat̃ eiꝰ amor¬
reus. ⁊ mat̃ eius cethea nuncupat᷑. Egosi
peccauero qui in xp̃o iħu eredo. ⁊ tantome
magistro cradidi. quis michi futarꝰ est
pat̾ Non utiq amorreꝰ: s nequior qͥdã
pat̃. Quis ẽ iste ᷑ omnis qui peceatũ facit
ex diabolo natꝰ est. & ic̾m. Uos ex patredia¬
natiuitate tre chananeȩ quid dicet᷑ ad nos.
Inuenient᷑ ⁊ nob̾ patres qui nos generãt
in peccato. Uterum sibomus faero. et in
oportuino actu osticutus. dieit in ihe. filidi
ita fi factus fuero pc̃cor generans me in pẽcis
es tu. ego hodie genuite. & alii aũt plures pa¬
tres mei erunt ad quos iturꝰ sum. unus quisq

Expanded text:
ad Chananaeum, juxta radicem, et nativitatem, proprie secundum matrem. Si in Jerusalem tanta dicuntur, de qua tam grandia, et tam mira conscripta sunt, quae ei sunt repromissa, quid futurum est misero mihi, si peccavero? Quis mihi erit pater, aut quae mihi erit mater? Tantae talisque Jerusalem radix, et generatio de terra Chananaeorum, pater ejus Amorrhaeus, et mater Cethaea nuncupatur. Ego si peccavero, qui in Christo Jesu credo, et tanto me magistro tradidi, quis mihi futurus est pater? Non utique Amorrhaeus, sed nequior quidam pater. Quis est iste? Quivis, qui peccatum facit, ex diabolo natus est: Et iterum: Vos ex patre dianativitate terrae Chananaeae, quid dicetur ad nos? Inveniuntur et nobis patres, qui nos generant in peccatis. Ut enim si bonus fuero, et in optimo actu constitutus, dicit mihiita si factus fuero peccator, generans me in peccaties tu, ego hodie genui te . Et alii autem plures patres mei erunt, ad quos iturus sum. Unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
name Supportauitenim mores tuos dñs ds̃ tuus.
quomꝰ siquis supportet homo filiũ. Igit᷑ mores
⁊ condolet. ꝑatit᷑ aliquidcaritatis. ⁊ fit in eis in quib
humanas sustinet passiones. Non peꝑcit gͦ ocłs tu¬
usinquit inte. ut facerem tib unũ ex omnibꝰ itis
ut paterer aliquid suꝑte. & quia talis effectaes.
piecta es in faciem eampi. Ds̃ ne nos tales ẽẽ patia¬
ris. ut piciamur ate ⁊ abeccłia tua in faciem cam¬
pis magis utabangustis sensuum egrediamur
ad campum. & ꝓiecta es in faciẽ campi. Quare :
Prauitate ammȩ tuȩ in quadienata es. Potest¬
ne aliquis mea die quanatts ẽ habere animȩ pra¬
uitatem: describit gͥpassiones nr̃as ⁊ humana
uicia. ⁊ solitas prauitates. Prauitate enim nr̃a
sinon rectum fuĩt cor ꝓicim᷑ incãpũ indie qͣnascim᷑
Si post regn̾ationẽ lauaeri. si post sermonẽ dei

Expanded text:
nam? Supportavit enim mores tuos Dominus Deus tuus, nam? Supportavit enim mores tuos Dominus Deus tuus, quomodo si quis supportet homo filium suum. Igitur mores t condolet, patitur aliquid charitatis et fit in eis, in quibus humanas sustinet passiones. Non pepercit oculus tuus, inquit, in te, ut faceret tibi unum ex omnibus istis, ut paterer aliquid super te. Et quia talis effecta es, projecta es in faciem campi. Deus, ne nos tales esse patiaris, ut projiciamur a te et ab Ecclesia tua in faciem campi, sed magis ut ab angustiis sensuum egrediamur ad campum. Et projecta es in faciem campi. Quare? Pravitate animae tuae in qua die nata es. Potestne aliquis in eadem die qua natus est habere animae pravitatem? Describit passiones nostras, et vitia humana, et solitas pravitates. Pravitate enim nostra, si non rectum fuerit cor, projicimur in campum in die qua nascimur. Si post regenerationem lavacri, si post sermonem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
nibus istis. Proptẽa tibinichil hoꝵ feci. ut pate¬
rer aliquiã suꝑ tedicit dominus. Exemplum ab
omnibus accipiam: deinde si sp̃s sanctus deder te
adhominem loquor ⁊ dep̃cor eũ ꝓ aliqua re. ut mi¬
rigidi cordis obduruit. ⁊ audit me ⁊ miseretur
me. ⁊ molliunt᷑ uiscera eiꝰ ad measpreces. Tale
michi quiddam intellige su ꝑ saluatorẽ. Descen¬
dit in t̾ras miserans humanũ genꝰ. passiones per¬
pessus ẽ nr̃as ancequã erucem pateret᷑. ⁊ carnẽ
nrãm dignaret᷑ assumere. Si enim ñ fuisset pas¬
sus non uenisset in conu̾satione humane utȩ
Primum passus est. deinde descendit ⁊ uisꝰ est
Quȩ estista quam ꝓnobis passus est passio: Cari¬
tatis ẽ passio. Pat̃ quoꝙ ipse ⁊ d̃s umiu̾sitatis.
longanimis ⁊ multũ misericors. ⁊ miserator
nonne quodam modo patitur: An ignoras. quia
quando humana dispensat passionẽ patit᷑ huma¬

Expanded text:
nibus istis. Propterea nihil tibi horum feci, ut patenibus istis. Propterea nihil tibi horum feci, ut paterer aliquid super te, dicit Dominus. Exemplum ab hominibus accipiam: deinde si Spiritus sanctus dederit, ad hominem loquor, et deprecor eum pro aliqua re, ut mirigidi cordis obduruit, audit me, et miseretur mei, et molliuntur viscera ejus ad meas preces. Tale mihi quiddam intellige super Salvatorem. Descendit in terras miserans humanum genus, passiones perpessus est nostras, antequam crucem pateretur, et carnem nostram dignaretur assumere. Si enim non fuisset passus, non venisset in conversationem humanae vitae. Primum passus est, deinde descendit, et visus est. Quae est ista, quam pro nobis passus est, passio? Charitas est passio. Pater quoque ipse, et Deus universitatis, longanimis et multum misericors et miserator, nonne quodammodo patitur? An ignoras quia quando humana dispensat, passionem patitur huma
Abbreviated transcription (Latin):
Neq sale sallita. & hoc erimen ẽ iherłm. quia
non fuerat digna faledĩ.Egosi credidero dño meo
tre Si credidero sp̃ui qui in apło locutus ẽ. sale ꝯdior.
& possum p̃ceptũ eustodure dicens. Sermo ur sit sem
sale conditur gr̃a plenus ẽ. Nam & in commun
ꝓuerbio. salsus dicit᷑ gratiosꝰ. & econtrario insulsꝰ
qui non habet gratiam. Si gͥ gr̃a nobis a deo
ua quod dicimus. Anima renascens & pͥmum in
lauacro edita. in uoluit᷑ panius. Ipse dominus
utiq in xp̃o renascentem. racionabile & sincerũ
lae desiderare. & priusquã racionabile & sine dolo
lacd̾esiet. debet sale sallir.⁊ pannoꝵ in uolutis
colligari. nedicatur ad eam. salenonest sallita
⁊ pannis non est inuoluta. Quia aũt ista iherłm sint
crimina ñ circumcidi eam umbilico. & sale ñ salliri
⁊ pannis non inuolu. ⁊ aquañ lauari in falutem.
sermoidicat reliquus quiita contextt. Neque
pepeit in te oculꝰ tuus. ut facerem ibi unũ ex om¬

Expanded text:
Neque sale salita. Et hoc crimen est Jerusalem, quia non fuerat digna sale Dei. Ego si credidero Domino meterrae . Si credidero spiritui, qui in apostolo locutus est, sale condior, et possum praeceptum custodire dicens: Sermo vester sit sale conditur, gratia plenus est. Nam et in communi proverbio salsus dicitur gratiosus, et econtrario insulsus, qui non habet gratiam. Si igitur gratia nobis a quod dicimus: Anima renascens et primum in lavacro edita, involvitur pannis. Ipse Dominus utique in Christo renascentem rationabile et sincerum lac desiderare, et prius quam rationabile et sine dolo lac desideret, debet sale saliri, et pannorum involucris colligari, ne dicatur ad eum, sale non es salitus, et pannis non es involutus. Quia autem ista Jerusalem sint crimina, non circumcidi eam umbilico, et sale non saliri, et pannis non involvi, et aqua non lavari in salutem, sermo indicat reliquus, qui ita contexitur: Neque pepercit in te oculus tuus, ut faceret tibi unum ex om
Abbreviated transcription (Latin):
cua tecum sit in ꝑdicionẽ. Ingentis ẽ difficulta¬
cis eũ qui lauat᷑ lauar insalutẽ. Attendite ca¬
thecumini. audite ⁊ exhis quȩ dicunt᷑ p̃parate uos¬
metipsos. dum cathecumini estis. dum necdũ estis
beptuat. ut ueniatis ad lauachrũ ⁊ lauemini in
salutem. nec siclauemim ut quidã qui lot sunt. s
non in salutẽ. Accipit aquam. non accipit sp̃m in
salutẽ. Qui lauatur in salutẽ & aquam accepit et

Expanded text:
tua tecum sit in perditionem . Ingentis est difficultatua tecum sit in perditionem . Ingentis est difficultatis eum qui lavatur, lavari in salutem. Attendite, catechumeni, audite, et ex his quae dicuntur, praeparate vosmetipsos, dum catechumeni estis, dum necdum estis baptizati, et veniatis ad lavacrum, et lavemini in salutem, nec sic lavemini ut quidam qui loti sunt, sed non in salutem, ut qui accipit aquam, et non accipit Spiritum sanctum. Qui lavatur in salutem, et aquam accipit et
Abbreviated transcription (Latin):
in eantica eanticoꝵ assumptasunt. in cogitationũ
tuarum & mentis loco. qurabona ubatua suꝑ
uinũ. & recubuit suꝑ pectus ihu ubi tibera sunt
is qui comiunionẽ. intellectuũ eiꝰ habiturꝰ erat.
Quando gͦ sensus ẽ rigidꝰ. ⁊ notio ꝯstrictaatq solida.
nec defluit sermo. manifestũ ẽ quia alligata st̃
ubera tua. Cum uͦ ea que dicunt᷑ dissoluta sunt¬
& defluunt. non sunt ubera colligata. Aqua ñ
eslota in salutem. Uideamus ea quȩ sunt ierłm.
ne forte et in nob̃ eadẽ reprant᷑. Uerbi gr̃a dictũ
ẽ. Est quedã mulier ñ lota: uerũ querit᷑ an ⁊ in
salutẽ. ut ⁊ nos cimeamꝰ ꝓpt̾ hoc qd̾ addidit in¬
salutẽ. Non lauamur in salutẽ om̃s. Qui acci¬
pimus gr̾am baptisim in nomine xp̃i loti sumꝰ.
s nescio quis locusfit in salutẽ. Sẏmonlotus ẽ. et
baptisma consecut᷑. ꝑseuerabat in philippi societa¬
ce. Uerum quia non erat lotus in salutẽ. ꝯdemp¬
natus ẽ abeo. qui in spu scõ dix̃ ad eũ. Pecunia

Expanded text:
in Canticis canticorum assumpta sunt in cogitationum tuarum et mentis loco: Quia bona ubera tua super vinum . Et recubuit super pectus Jesu , ubi ubera tua sunt, is qui communionem intellectuum ejus habiturus erat. Quando ergo sensus est rigidus, et notio obstricta atque solida, nec defluit sermo, manifestum est quia alligata sunt ubera tua. Cum vero ea quae dicuntur dissoluta sunt, et defluunt, non sunt ubera alligata. Aqua non es lota in salutem. Videamus ea, quae sunt in Jerusalem, ne forte et in nobis reperiantur. Verbi gratia dictum sit: Est quaedam mulier nunc lota, verum quaeritur an et in salutesalutem. Non lavantur omnes in salutem. Qui accepimus gratiam baptismi in nomine Christi, loti sumus: sed nescio quis lotus sit in salutem. Simon lotus est, et baptisma consecutus perseverabat in Philippi societate: verum quia non erat lotus in salutem, condemnatus est ab eo, qui in Spiritu sancto dixit ad eum: Pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
uida. eaq in benedictionib ia cob
⁊ moysẽ de ruben ⁊ symeon ⁊ leui ⁊ uda di¬
cuntar ⁊ cet̾is.ñ sic conueniunt patriachis
ut his qui cognominis eoꝵ ꝓpt̃ famibiȩ radi¬
cem extiterunt.Bemamin lupꝰ rapaxad ma¬
tutinũ comedit.⁊ ad uesꝑũ dabit es cam.
Beniamin ille ñquã fuit hupus rapax. ben¬
iamin ille ñquam ad uesperã dedit escã
s is qui nat᷑ ẽ ex tribubeniamin hebreus¬

Expanded text:
e in 920 benedictionibus Jacob, per Moysen de Ruben et Simeon et Levi et Juda dicuntur , et caeteris non sic conveniunt patriarchis, ut his qui cognomines eorum propter familiae radicem exstiterunt. Benjamin lupus rapax ad matutinum comedit, et ad vesperam dabit escam. Benjamin ille numquam fuit lupus rapax. Benjamin ille numquam in vesperam dedit escam; sed is, qui nat
Abbreviated transcription (Latin):
uingi: In p̃senti legimus in peccatrice t̾ra eos
parit consistere. id est noe qui in diluuo fiit¬
⁊ danielem qui in captiuitate babylonis com¬
moratus est. & iob qui temꝑib patriarcharũ
& moysi uixisse phibet᷑. hocñ tempus inueni¬
mus uitȩ iob Quid gͦ possumus ddr̃e : Memi¬
nisse debemus ut sepeiam diximꝰ. qr ut homo
hominẽ generat. ⁊ isrł generatisrł. isrł qͥppe
homine qͣm in unruerso populo diei. sic ñ
solum isrł isrł. uerum ⁊ ruben gen̾at ruben

Expanded text:
jungi? In praesenti legimus in peccatrice terra eos jungi? In praesenti legimus in peccatrice terra eos pariter consistere, id est, Noe, qui in diluvio fuit, et Danielem, qui in captivitate Babylonis commoratus est, et Job, qui temporibus patriarcharum et Moysi vixisse perhibetur. Hoc enim tempus invenimus vitae nisse debemus ut saepe jam diximus quia ut homo hominem generat, et Israel generat Israel. Israel quippe homine quam in universo populo dici. Sic non solum Israel Israel, verum et Ruben generat
Abbreviated transcription (Latin):
Auud ẽ t̃ra aliud homo. nam habitateres t̃re
Gaui enĩ t̾ra. qñ plena ẽ accolis: meret cũ id
fiorantib uobis dominus ministrau̾it sensum.
si tũ sensus dñi capaces fuerimus effect. uolumꝰ
pauca disserere. Quomͦ pena matris ẽ in exiliũ.
destinate priuar filiis. aut cerce filios suos ad
aliamuidere ꝓuineiam destinari. sie quodã¬
modo mat̃ nr̃a terra flagellat᷑ ꝓ peccatis siuis
adõ. quando aufertur ab ea homo ⁊ pecus: leca¬
tur quando homines habet. magis aũt qͣnão
habet homines optimos. ⁊ in dĩ studiis ui uen¬
tes. sicut supͣ exposuimꝰ. Dieit᷑ gͦ quando derra
peccau̾it. qͣsi dicat᷑. si quando peccau̾it mater
auferam dedomo eiꝰ filiũ. sic ⁊ nunc auferam
⁊ mansueta animalia diligunt. & auferam
de ea hominẽ ⁊ pecꝰ. & si fuerint isti tͤs uiri
in medio eiꝰ. Quomͦ pot̾ in t̾ra peccatrice cri¬
um istoꝵ parit̃ numerꝰ commorari. qͦmͦ dã
diũsis temꝑib uiuentiũ pot̾ int̾se uita con¬

Expanded text:
ud est terra, aliud homo. Non habitatores terrae, Gaudet enim terra quando plena est accolis: moeret cum idorantibus, ministraverit sensum si tamen sensus Domini capaces fuerimus effecti, volumus pauca disserere. Quomodo poena matris est in exsilium destinatae privari filiis, aut certe filios suos ad aliam videre provinciam destinari: sic quodammodo mater nostra terra flagellatur pro peccatis suis a Deo, quando aufertur ab ea homo et pecus: laetatur quando homines habet, magis autem quando habet homines optimos, et in Dei studiis viventes, sicut supra exposuimus. Dicitur ergo, quando terra peccaverit, quasi dicatur, si quando peccaverit mater, auferam de domo ejus filium: sic et nunc auferam uia placida et mansueta animalia diligit. Et auferam de ea hominem et pecus. Et si fuerint isti tres viri, de medio ejus. Quomodo potest in terra peccatrice trium istorum pariter numerus commorari? Quomodo tam diversis temporibus, viventium potest inter se vita con
Abbreviated transcription (Latin):
tares fecit generationes mundi.⁊ non ẽ in eis
medicamentũ ꝑditionis. S quia quod ille uo¬
luit nos contempnendo non fecimꝰ.⁊ ille quod
cupierat non exercuit in nob̃. Disputationes
coegit. ut aliquid de pęnarũ sp̃e diceremꝰ. q̃ infe¬
runtur ad t̾ram. Debemus aũt nosse. quia non
statim ubi fames fu̾it sequatur & mors. Iotest
quippe fieri ut aliquis famen sustinens ꝑseuer&
in uita. licet media ⁊ squalore ⁊ chacie discruciet᷑.
Potest fier ut inmissis bestuis ñ mali statĩ omnes
ꝑeant. fuge auxilio reseruati. pot̃ euenire ut ce¬
deute rumphea cesset int̾itus. nam uulnerant᷑
quidam ⁊ secant᷑. ⁊ ut ita dicã crebris ictib confo¬

Expanded text:
tares fecit generationes mundi, et non est in eis medicamentum perditionis; sed quia quod ille voluit nos contemnendo non fecimus, et ille quod cupierat, non exercuit in nobis, disputatio nos coegit, ut aliquid de poenarum specie diceremus, quae inferuntur ad terram. Debemus autem nosse, quia non statim ubi fames fuerit, sequatur et mors. Potest quippe fieri, ut aliquis famem sustinens perseveret in vita, licet inedia, et squalore, et macie discrucietur. Potest fieri, ut, immissis bestiis malis, statim non omnes pereant, fugae auxilio reservati. Potest evenire ut, cedente romphaea, cesset interitus. Modo vulnerantur quidam, et secantur, et, ut ita dicam, crebris ictibus conf
Abbreviated transcription (Latin):
s stulte ignorant ꝑsonã cũ uideant impleta q̃
dicta sunt. Quando enim t̾rabrittannie ante
aduentũ. xp̃i. in unꝰ d̃i consensit religione. q̃n
t̃ra mauroꝵ. quando totus semel orbis: Nunc uͦ
ꝓpt̃ eccłias que mund limites tenent. uniũsa t̃¬
ra cum letieia clamat ad dm isrł. ⁊ capax ẽ bono¬
rum seđm fines suos.stacuitq fines gentul ux¬
ta mimerum filioꝵ isrł. ⁊ facta ẽ pars dñi ppłs
eius iacob. funiculus hereditatis eiꝰ ilrł. Capax ẽ

Expanded text:
sed stulte ignorant personam cui videant impleta quae sed stulte ignorant personam cui videant impleta quae dicta sunt. Quando enim terra Britanniae ante adventum Christi unius Dei consensit religionem? Quando terra Maurorum, quando totus semel orbis? Nunc vero propter Ecclesias, quae mundi limites tenent, universa terra cum laetitia clamat ad Dominum Israel, et capax est bonorum secundum fines suos. Statuitque fines gentium juxta numerum filiorum Israel, et facta est pax Domini populus ejus Jacob, funiculus haer
Abbreviated transcription (Latin):
qr inquam ñ terreeraeris indicium sit futurum:
Si aũt non tnatas huie disputationi consentiendũ
qua asserimus omnẽ c̾aturã iudicandã. audi ⁊ ali¬
ud testimoniũ det̾ra. Int̾rogat ds̃ cam quis occide¬
rit abel frẽm eius. ⁊ post multos sermones quos in
genesilegimꝰ. ad extremũ det̾ra dic̃. Maledicta
t̾ra quȩ aꝑuit ossiũ ad excipiendum sanguinem
fr̃is tui demanu tua. Ego nec illud pretereo ma¬
ledicta tra in oꝑib cuis. et ex contrario siquando
benedicit᷑. legimus quippe ⁊ maledictã ⁊ benedie¬
tam dĩ uocibus trã. Uides gͦ quia m̾ito dicit᷑
congemiscit omnis c̾atura. & ut p̃cedens reu̾¬
tar ad exemplũ. offendit᷑ t̾ra in insidentibꝰ sibi.
Puto quia t̾ra nos mat̾ sustinens. ⁊ lecet᷑ suꝑboniᷤ
filiis ⁊ doleat fuꝑ peccatorib. Ira quippe patris
s ⁊ illimat que uere mat᷑ nr̃a ẽ. Accepit d̾s
humũ det̾ra ⁊ plasmauit hominẽ. Igit᷑ t̾ra
miserabiles nicles hȩc de xp̃i p̃sentia p̃dicari.

Expanded text:
 inquam, non terrae et aeris judicium sit futurum? Si autem non putas huic disputationi consentiendum, per quam asserimus omnem creaturam judicandam, audi et aliud testimonium de terra. Interrogat Deus Cain, qui occiderit Abel fratrem suum: et post multos sermones quos in Genesi legimus, ad extremum de terra dicit: Maledicta terra quae aperuit os suum ad excipiendum sanguinem fratris tui de manu tua . Ego nec illud praetereo: Maledicta terra in operibus tuis: et econtrario si quando benedicitur. Legimus et maledictam, et benedictam Dei vocibus terram. Vides ergo, quia merito dicitur: Congemiscit omnis creatura. Et ut ad praecedens revertar exemplum, offenditur terra in insidentibus sibi. Puto quia terra nos ut mater sustinens, et laetetur super bonis filiis, et doleat super peccatoribus. Ita quippe patri sed et illi matri, quae vere mater nostra est. Accepitque Deus humum de terra, et plasmavit hominem. Igitur terra miserabiles Judaei haec de Christi praesentia praedicari,
Abbreviated transcription (Latin):
possint deuertere. Cum autẽ fu̾imꝰ etate maiore
etiam peccare possumꝰ. querunt aditũ ad nos de¬
thanȩ. Impossibile aut est utriq ad nos dũitãt.
Si peccamus angłi diabolideũtuntadnos.
si stamusfixo gradu. deũtunt ad nos angħi dĩ
Uenit oͦ tempustuũ. ⁊ tempꝰ deu̾tantiũ. qr
tempus uenerat deu̾tentiũ. & dominus ie¬

Expanded text:
possint divertere. Cum autem fuerimus aetate majore, possint divertere. Cum autem fuerimus aetate majore, et jam peccare possumus, quaerunt aditum ad nos dtanae. Impossibile autem est ut utrique ad nos divertant. Si peccamus, angeli diaboli divertunt ad nos: si stamus fixo gradu, divertunt ad nos Angeli Dei. Venit ergo tempus tuum, et tempus divertentium. Quia tempus venerat divertentium, et Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
legorica expositione intelligi Mammȩ tuȩ
erecte funt ⁊ capillus tuus exortus ẽ. Cum
omni honestateea que solent uirginũ eue¬
nire corporib describit sermodiumꝰ. capil¬
lus cuus exortus ẽ: Tuu̾ eras mida ⁊ de hones¬
tata. Qui non est xp̃m iħm indiitus hie
nudus est. Quinon est indutus uiscera
miserationis. benignitatis humilitates
mansuetudinis longammitatis ut primum
sustineat. iste dehonestatus ẽ. Tuu̾ eras nudaet
dehonestata. & transiui ꝑte. Sedã uice uenit
ad eam. uidit eam peccantẽ. It̾m ꝓpt̃ peccata
descendit. et tamen rursum reũtitur iterum
uisitat elemens & benignus ds̃. & ueniad te et
nificat adolescentium. in quo iam petatẽ possu¬
mus fornicari. & rursum. & tempus inquit
deũtentiũ. Qui sunt isti deũtentes. Dum sumꝰ
paruul hii qui diũtere uolunt ad eos quinitun
angeli diabol non habent locum. quom adnos

Expanded text:
legorica expositione intelligi? Mammae tuae 942 legorica expositione intelligi? Mammae tuae 942 erectae sunt, et capillus tuus exortus est. Cum omni honestate, ea quae solent virginum evenire corporibus, describit sermo divinus. Et capillus tuus exortus est, tu vero eras nuda et dehonestata. Qui non est Jesum Christum indutus, hic nudus est; qui non est indutus viscera miserationis, benignitatis, humilitatis, mansuetudinis, longanimitatis, ut proximum sustineat, iste dehonestatus est. Tu vero eras nuda et dehonestata, et transivi per te. Secunda vice venit ad eam, vidit eam peccantem, iterum propter peccata discedit, et tamen rursum revertitur, iterum visitat clemens et benignus Deus. Et veni ad te, et nificat adolescentium, in quo jam per aetatem possunt fornicari. Et rursum: Et tempus, inquit, divertentium. Qui sunt isti divertentes? Dum sumus parvuli hi, qui divertere nolunt ad eos, qui nitunangeli diaboli, non habent locum, quomodo non
Abbreviated transcription (Latin):
factassum ut multiplicareris. multiplica¬
ca es ⁊ magnificata e ima. Dedite in multi¬
tudinem & in magnitudinẽ. idest erescere
te & multiplieari. E io enim qd̾ crescimus
& multiplicamur. & intrasti in ciuitates
eiuitatũ. Rursum exrores exponto iherłm
introeuntis in eruitates eiuitatũ. Quomodo
aũt ingressa sit criminose in ciuitates eiui¬
tatum consideremus. Si ꝑsingulas ciuita¬
tes in quibus hereses sunt. ⁊ doctrinȩ aliene
a do. ingrediatur quispiam eccłiasticus. ⁊ parti¬
cepsfiat taliũ ciuitatũ. audit. intrast in ei¬
uitates ciuitatũ. Mamimȩ tuȩ erectesunt.
Post tanta crimma rur sũ floruist. W uenit
tibi tempus. & tempus deu̾tentiũ. Bicitur
michi. nol allegoriar noli ꝑfigurã expo¬
nere. Respondeant queso. Hierłm mãmas
habet & est quando ñ colligent᷑ est quando
erigantur. ⁊ umbilicum habet. ⁊ quia ñ est
p̾eisus arguitur. Quom̾ possunt ista sine al¬

Expanded text:
factus sum, ut multiplicareris. Et multiplicafactus sum, ut multiplicareris. Et multiplicata es, et magnificata. Dedi te in multitudinem et magnitudinem, id est, crescere te feci, et multiplicari. Per id enim, quod crescimus, et multiplicamur. Et intrasti in civitates civitatum. Rursum errores exponit Jerusalem introeuntis in civitates civitatum. Quomodo autem ingressa sit criminose in civitates civitatum, consideremus. Si per singulas civitates, in quibus haereses sunt et doctrinae alienae a Deo, ingrediatur quispiam ecclesiasticus, et particeps fiat talium civitatum, audit: Intrasti in civitates civitatum. Mammae tuae erectae sunt. Post tanta crimina rursum floruisti, et venit tibi tempus, et tempus divertentium. Dicitur mihi: Noli allegorizare, noli per figuram exponere. Respondeant quaeso: Jerusalem mammas habet, et est quando non colligentur, est quando erigantur, et umbilicum habet, et quia non est praecisus, arguitur: quomodo possunt ista sine al
Abbreviated transcription (Latin):
nospenitentiȩ. neq exhilarantes mysterium
baptismi. timore maiore ab eoquẽ dũ cathemi¬
ni essent habuerunt. caritate ampliore ab ea
quam exercuerunt dum auditores sermonis
essent. sanctiorib gestis qͣm ante gesserunt.
sequit᷑ istiusmodi homines hoc quod dicitur
piectaes in faciem campipͣuitate aĩȩ tuȩ. in
die qua nata es. S uide miscdĩam dĩ uide ele¬
mentiam singularẽ. Licet ꝓiecta sit ierłm
in faciem campi. non itadespicit ut ꝓiecta
sit semp. non ita pͣuitat suȩ relinquie. ut
tatiomeatib ñ defure. postrumã. & uidi te
conspersam in sanguine tuo. Quasi dicat. Ni¬
ch te reambomicidiorũ. ream sanguinis et mor¬
talium peccatoꝵ. & dixi tib. De sanguine cuo
uita adimplere. surge de sanguine tuo. et
adimplere uita. Sicut ortum agri dedi de.
Misercus sum tui postquã ꝓiecta es. uidi
te sanguine peccatisq conspersam. effecite
sicut ortuses agri ⁊ multiplicataes. quia
ad teuen⁊ uisitaii tepiectã. causatui

Expanded text:
oenitentiae, neque exhilarantes mysterium baptismi timore majore ab eo, quem dum Catechumeni essent, habuerunt, et charitate ampliori ab ea, quam exercuerunt dum auditores sermonis essent, et sanctioribus gestis, quam ante gesserunt. Sequitur istius modi homines hoc, quod dicitur: Projecta es in faciem campi pravitate animae tuae in die, qua nata es. Sed vide misericordiam Dei, vide clementiam singularem. Licet projecta sit Jerusalem in faciem campi, non ita eam despicit, ut projecta sit semper; non ita pravitati suae relinquit, ut tatio mea non tibi defuit post ruinam. Et vidi te conspersam in sanguine tuo. Quasi dicat: vidi te ream homicidiorum, ream sanguinis et mortalium peccatorum. Et dixi tibi: De sanguine tuo vita adimplere. Suge de sanguine tuo, et adimplere vita. Sicut hortus agri dedi te. Misertus sum tui, postquam projecta es: vidi te sanguine peccatisque conspersam: effeci te sicut hortus est agri, et multiplicata es. Quia ad te veni et visitavi te projectam, causa tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Factus ẽ sermodñi ad eum dicens. Fiihomins
testificare iherłm iniquitates eius ⁊ dices. Hȩc
dicit dominus. Non in necessitate aspirationis
s in uoluntate dieentis. Bominus posuit ut cest¬
ficaretur ad iherłm iniquicates eiꝰ. & art.Dices.
Quid dices : hec quȩ secunt᷑. In ꝓpħa erat audiente
dices utrum diceret necne. quomodo fuit positũ¬
& in iona. potestate quidem eis erat audientis.
dic adhuctres dies & niniue subuertet᷑. si uelit
dicere ułtacere. & quia in arbitrio eiꝰpositũ erat.
& noluit dicere. uide quanta euin sint consecuta
postea. periditata ẽ naiis ꝓpt̾ eum. sorte reꝑt᷑ ẽ
latens.cetus deuorauit abiectum. Hii gͦ ꝓpħe
quicumq post ionam fuerunt. considerances
fenea si timeites bomines pferrent faloa puers.
deireo testificat᷑ ẽ ierechiel. ⁊ notã fec̃ iherłm iniqͥ¬
tates eius & dix̃. Hec dicit dñs. Radix tua ⁊ gn̾a

Expanded text:
us est sermo Domini ad eum, dicens: Fili hominis, testificare Jerusalem iniquitates ejus, et dices: Haec dicit Dominus, non in necessitate aspirationis, sed in voluntate dicentis Dominus posuit, ut testificaretur ad Jerusalem iniquitates ejus, et ait: Dices. Quid dices? Haec quae sequuntur. In propheta erat audiente, dices: utrum diceret necne, quomodo fuit positum in Jona. In potestate quippe ejus erat audientis: Dic, adhuc tres dies, et Ninives subvertetur , si velit dicere, vel tacere. Et quia in arbitrio ejus positum erat, et noluit dicere, vide quanta eum sunt consecuta postea: periclitata est navis propter eum, forte repertus est latens, cetus devoravit abjectum. Hi ergo prophetae, quicumque post Jonam fuerunt, considerantes fensa, si timentes homines, proferrent falsa pro veris. Idcirco testificatus est Ezechiel, et notas fecit Jerusalem iniquitates ejus, et dixit: Haec dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
& dicent ꝑ apłm. obseero uos ꝑ xp̃m reconciliari d̾o:
quid de dõ causaris. cũ tui causa sis. qui sub inini¬
corum imꝑio ẽẽ uoluisti: An ignoras in egẏpto
idcirco dm immisisse furorẽ ⁊ iraã ⁊ angustiam. ĩ¬
missionẽ ꝑ angłos pessimos. quia inimic illius
erant & ab eius aduersario regebant᷑: Acul autem
absita nobis quatuor istarum supplicia penarum.
fames.bestiȩ pessimȩ.gladius. mors. quidquid N.¬
illorum fuit illatũ. ad eosuenit qui inimici di sc̃.
amicus eius preterit. neq ausum ẽ eos ꝯtingere.
qui de eius necessitudine głant᷑: & quomͦ de ig¬
ne bene creditum est.scripturis testantib quia
transeant ꝑ eũ iusti ⁊ non comburant᷑. uniꝰ cuiꝰq
enim opus quale sit ignis ꝓbabit. sic ⁊ in his su¬
pliciis inueniat᷑ aliquis. daniel. noe. ⁊ iob.⁊
nichil penarũ sustinebit. Hec sp̃icalit̾ ꝑ singła
supplicia exposuimus. quȩ in extrema parte
dñs. si aut̃ et quatuor uindictas meas pessi¬

Expanded text:
stum reconciliari Deo , quid de Deo causaris, cum in causis sub inimicorum imperio esse voluisti? An ignoras idcirco Deum in Aegypto immisisse furorem et iram, et angustiam, immissionem per Angelos pessimos, quia inimici illius erant, et ab ejus adversario regebantur? Procul autem absint a nobis quatuor istarum supplicia poenarum, fames, bestiae pessimae, gladius, mors. Quidquid enim horum fuerit illatum, ad eos venit qui inimici Dei sunt: amicos ejus praeterit, neque ausum est eos contingere, qui de ejus necessitudine gloriantur. Et quomodo de igne bene creditum est, Scripturis testantibus, quia transeant per eum justi, et non comburantur: Uniuscujusque enim opus quale sit, ignis probabit: sic et in his suppliciis inveniatur aliquis Daniel, Noe, et Job, et nihil poenarum sustinebit. Haec specialiter per singula supplicia exposuimus, quae in extrema parte nus: Si autem quatuor vindictas meas pessi
Abbreviated transcription (Latin):
tione quã in tormentoꝵ uarietatib constituta.
Neq enim medici ex disciplina artissuȩ racio
ꝓut causa postulat faciunt. Bs̃ aũt unũsita¬
tis dominus sine rationabili quadã sapi entia
& sine dispensatione digna ma iestatis suȩ pe
ad hoc tantum adhibet supplieia ut tor
dedo infelicis ammȩ: ex quo ducat᷑ exordio. qͣ
peccauerit. qui in una fpecie delictorũ perte.¬

Expanded text:
tione, quam in tormentorum varietatibus constituta. Neque enim medici ex disciplina artis suae ratioprout causa postulat, faciunt: Deus autem universitatis Dominus, sine rationabili quadam sapientia, et sine dispensatione digna majestatis suae poennt, ad hoc tantum adhibet supplicia, ut torredo infelicis animae, ex quo ducatur exordio, qupeccaverit; qui in una specie delictorum sae
Abbreviated transcription (Latin):
tis assũpsimus. dupplicia infert tormenta. dum
adurit ⁊ diuidit. Ut aũt necessariũ aliquid ex
quibus ds̃ sensũ nr̃m illuminat. in locop̃senti in¬
t̃ponamus. accipe exemplũ. Aunt studiosi me¬
dicinalis disciplinȩ ad quasdã corꝑũ curationes
necessariã ẽẽ non solum sectionẽ ferri. uerũ etiã
adustionẽ. Nam ad eos qui canceris uet̃no cõpu¬
trescunt. candendem siue nouacule laminam.
siue quodcumq aceutissimi ferri genus adhibẽt.
ut ꝑ ignem radices canceris euellant᷑. ꝑ incisio¬
ei sufficiat aut simplex accumen ferri. aut sola
obus locis significantẽ. In alio loco ait. Non ueni
mittere pacem suꝑ t̾rã s gladium. in alio uͦ ignẽ
ueni mittere in t̾ram. ⁊ utinã iã ardeat. Igitur
defert utrumq saluator gladiũ ⁊ ignem.⁊ bapti¬

Expanded text:
tis assumpsimus, duplicia infert tormenta, dum tis assumpsimus, duplicia infert tormenta, dum adurit et dividit. Ut autem necessarium aliquid, ex quibus Deus sensum nostrum illuminat, in loco praesenti interponamus, accipe exemplum. Aiunt studiosi medicinalis disciplinae, ad quasdam corporum curationes necessariam esse non solum sectionem ferri, verum etiam adustionem. Nam ad eos, qui canceris veterno computrescunt, candentem sive novaculae laminam, sive quodcumque acutissimi ferri genus adhibent, ut per ignem radices canceris evellantur, per incisioei sufficiat, aut simplex acumen ferri, aut sola obus locis significantem. In alio loco ait: Non veni mittere pacem super terram, sed gladium . In alio vero: Ignem veni mittere super terram, et utinam jam ardeat . Igitur defert utrumque Salvator, gladium et ignem, et bapti
Abbreviated transcription (Latin):
ames quȩ ꝓpt̃ peccatricẽ indueit᷑
uirium chiscussa est. ⁊ post famen de bestus pesimui
diximus. quas immictit ds suꝑ peccatores. Quatuor
enim ultiones in principio ꝓposuimꝰ. e quibus
reliquȩ duȩ sunt de rumphea⁊ demorte.⁊ in pͥ¬
arum nomen adnexum est. idest in rũphea qua
corruunt qui cede eius digna fecer̃t. Quis ẽ gͦ
iste gladius idest rumphea. qͣm nos formidare de¬
necesse sit transire ꝑgladiũ: s ꝑ gladiũ dupplex
aliquid habentis in pena. Habitus quippe ipsiꝰ
gladii diuidit ⁊ secat eum in quẽ infertur. si uͦ
ad accumen aciei ens etiam tactus ipse penals
ẽ.dupplicit᷑ torquetur qui hoc gladio pumendꝰ ẽ.
Scripcum ẽ enim.Statui igneam rũpheã ⁊ che¬
rubin custodire uiã ligniuitȩ. & quomodo si gla¬
dius accutus ⁊ candens inferatur in corpꝰ. duppli¬
cem tribuit cruciatũ adustionis ⁊ cedis. sic et
rumphea quȩ ad custodiam paradisi statuta me¬
moratur. quam nunc obexpositionẽ gladii p̃sen¬

Expanded text:
ames, quae propter peccatricem inducitur virium discussa est, et post famem de bestiis pessimis diximus, quas immittet Deus super peccatores. Quatuor enim ultiones in principio proposuimus, e quibus reliquae duae sunt de romphaea, et de morte. Et in prarum nomen annexum est, id est, in romphaea, qua corruunt, qui caede ejus digna fecerunt. Quis est ergo iste gladius, id est, romphaea, quam nos formidare denecesse sit transire per gladium duplex aliquid habentem in poena? Habitus quippe ipsius gladii dividit et secat eum, in quem infertur: si vero ad acumen aciei ejus etiam tactus ipse poenalis est, dupliciter torquetur, qui hoc gladio puniendus est. Scriptum est enim: Statuit igneam rompheam, et Cherubim custodire viam ligni vitae . Et quomodo si gladius acutus et caedens inferatur in corpus, duplicem tribuit cruciatum adustionis et caedis: sic et romphaea, quae ad custodiam Paradisi statuta memoratur, quam nunc ob expositionem gladii praesen