comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerica e urbis sacerdote eũ ad
epis copatũ iussit arceri. Cũq
dato consensupopuli acdecr&o
regis. adordinandũ auiris. sũm¬
mo cũ regehonore p̃ditis addu¬
cebatur. Verũ tamen cũ ꝓpin¬
qui adurbem cadentẽs olefixir
tentoriis mansioẽ pararent
illi confestĩ laxatis equitib: ꝑ
segites pauperũ dimis erunt
Quod cernens bectus me&n
misericor diamotis at Ex¬
pellitequantotius equos uros
a segite pauperis alioquin
remoueãuos a cõmunione
mea, Atilli indignantes dix¬
loqueris adhuc enĩepiscopalẽ
apicẽ non es adeptii. Et lc̃ ex¬
cõmunionẽ minaris. Etine
naurerex ut me euulsũ amo¬
nasterio huic oneri consecra
nib malis meobsstente Ñad¬
implebitur. Tunccursura¬
pido abiens eletitequos a se¬
gite &siccũ admiratione
hominũ illor̃ a durbẽ deduc¬
tus. ẽnaneñ honorabat ꝑso¬
nã potentis sed dm̃tantũ
Et in corđ & in operib: m&ue¬
bat in positus itaq: incathe dn

Expanded text:
ericae urbis sacerdote, eum ad ericae urbis sacerdote, eum ad episcopatum iussit arcessi. Cumque dato consensu populi ac decreto regis ad ordinandum a viris summo cum rege honore praeditis adducebatur. Verumtamen cum propinqui ad urbem, cadente sole, fixis tentoriis, mansionem pararent, illi confestim laxatis equitibus per segites pauperum dimiserunt. Quod cernens beatus Nicetius, misericordia motus, ait: 'Expellite quantotius equos vestros a segite pauperis, alioquin removeam vos a communione mea'. At illi indignantes dixloqueris? adhuc enim episcopalem apicem non es adeptus, et jam excommunicationem minaris? Et ille: navit rex, ut me avulsum a monasterio huic oneri consecrarnibus malis me obsistente non adimplebitur. Tunc cursu rapido abiens, ejecit equos a segete, et sic cum admiratione hominum illorum ad urbem deductus est. Non enim honorabat personam potentis, sed Deum tantum et in corde, et in operibus metuebat. Impositus itaque in cathedra,
Abbreviated transcription (Latin):
Exinđ studiosissimis enutri¬
tis parentib litteris institutis
abbaticuidã in monasterio
conmendatus. in qo lo coltase
deuotũ dõ ex hibuit ut migran¬
te abbateipse succeder&
lamuero ad sũpto abbatis offi¬
cio Tantũ se talẽq ad instruc¬
dione atq districtionẽ fralrũ
exhibuit ut non modo agero
uerũ &iã nullilicer& cliqͥd
uello qͥ ꝑuerse dicens cauen¬
da.ẽ scurilitas dilectissimi
Et omne uerbũ otiosũ ulsicut
corpus omnepurũ exhibe¬
re debemus dõ lta osicĩ et
os. Ñ ad ciliud aperirenisi ad
laudẽ dĩ quia tria sunit in
qͥb: genus dilabitꝰ humanũ
aut enĩ cogitat aũlloqi tur
aut agit. Ergo uos đłmi
maliciã etomne opii pessi¬
mũ multa et alia exorta¬
batur fr̃s ut eos dignos dño
ex hiberet acmundos ue¬
ner abatꝰ aut̃ eũ etre theo¬
doricus magnohonore eo
quod sciepius uitia eius
nudaret accrimina castiga¬
tus emendacior red der&ur
Et obhanc gratiã decedente tre.¬

Expanded text:
Exinde studiosissimis enutriExinde studiosissimis enutritis parentibus, litteris institutus, abbati cuidam in monasterio conmendatur, in quo loco ita se devotum Deo exhibuit, ut, migrante abbate, ipse succederet Iam vero adsumpto abbatis officio, tantum se talemque ad instructionem atque districtionem fratrum exhibuit, ut non modo agere, verum etiam nulli liceret aliquid vel loqui perverse, dicens: 'Cavenda est scurilitas, dilectissimi, et omne verbum otiosum, ut, sicut corpus omne purum exhibere debemus Deo, ita etiam et os non ad aliud aperire nisi ad laudem Dei; quia tria sunt, in quibus genus dilabitur humanum. Aut enim cogitat, aut loquitur, aut agit. Ergo vos, dilemaliciam et omne opus pessimum'. Multa et alia exhortabatur fratres, ut eos dignos Domino exhiberet ac mundos. Venerabatur autem cum et rex Theodoricus magno honore, eo quod saepius vitia eius nudaret, ac crimina castigatus emendatior redderetur; et ob hanc gratiam, decedente Trev
Abbreviated transcription (Latin):
tis socus hic nulla stillarũ
cadentiũ in fusi ome mades
Deniq: side tali relatore dubi¬
tatur debeneficus dĩ diffiditꝰ
Aebat ergo memoratus sa¬
cerdos deantedicto antestite
multa quidem dulcissimefrat̃
descõnic&io bonorũ uirorũ
testimimio diuul gatũ cog¬
noui sed plurima oculis p¬
prus inspexi uel &ic̃ĩ ab eo
sed compunctus cordetũla¬
crimis alebat. ideo tibi haec
filicarissime pandere uideor
ul&tu cũ sũma conuersans
innocentia cordirsimili a
mediteris. Ñ eñi ad excelsa
uistutũ dĩ contenerequis
poterit nisi fuerit inno¬
censmanib: etmundo corđ
sicut canna dauitica carmi¬
niscanit: Haec ergo deeo
p̃fatus relacor exorsus ẽ
ortus sui cempore dericus
designatus ẽ nã cũpastu
fuiss& effusus omnecapũl
eꝰ ut ẽ consu&udo nascep¬
diũ infantũ a capillis nudũ
cerneliatur incircuituue¬
somodicorũ pilorũ ordo
apparuit ut putaris abeisdẽ
coronã clericifuisse signatãt

Expanded text:
tis sociis, hic nulla stillarum tis sociis, hic nulla stillarum cadentium infusione madesceret. Denique, si de tali relatore dubitatur, de beneficiis Dei diffiditur. Aiebat ergo memoratus sacerdos de antedicto antestite: 'Multa quidem, dulcissime frater, de sancto Nicetio bonorum virorum testimonio divulgatum cognovi, sed plurima oculis propriis inspexi vel etiam ab eo sed conpunctus corde cum lacrimis aiebat: 'Ideo tibi haec, fili carissime, pandere videor, ut et tu, cum summa conversans innocentia cordis, similia mediteris. Non enim ad excelsa virtutum Dei contendere quis poterit, nisi fuerit innocens manibus et mundo corde, sicut canna Davitici carminis canit'. Haec ergo de eo praefatus relator exorsus estortus sui tempore clericus designatus est. Nam cum partu fuisset effusus, omne caput eius, ut est consuetudo nascentium infantum, a capillis nudum cernebatur, in circuitu vero modicorum pilorum ordo apparuit, ut putares, ab eisdem coronam clerici fuisse signatam.
Abbreviated transcription (Latin):
uiderunt & crediderunt. sed
isteut uidit statĩ credidit. Nã
ut diximꝰ. multiuidentes non
sacerdo tisiuir tutibi uir ila
magnanimitate scĩ tate
scripturur rep̃ hendi abal¬
qͥb: uereor dicentib mihi
Tucumsis iunior quamodo
seniorũ gestapoteris scire
qualiter adtȩeorũ factauis¬
runt Nempe non aliudnis
conficta ate haec q̃ scripa
sunt decernuntur Quade
causa relatorẽ huiꝰ operis
inmedio ponere ẽ necesse
Vt hi qͥueritati dero gant
confundantur. Nouerin
igitur abeato aridio abbad
urbis lemouicine qͥ abipsa
uicetio antestite enutria
& clericatus or dinẽ sostitis
Haec q̃ subiecta sint meaud¬
se quẽ in hoc noncredofes¬
domihi istareculit. Et cal¬
corũ oculos in luminauit
Et paralyticis gressũ p̃stta
Et iergum inos electisdas¬
monib: sanementi restitus
Nec credendũ ẽ eũ mendas
nube obumbrari posses
dr̃ sciepius ab imbriũ nub
obtectũ Itaptexit ut hbi¬

Expanded text:
viderunt et crediderunt. Sed viderunt et crediderunt. Sed iste, ut vidit, statim credidit. Nam, ut diximus, multi videntes non sacerdotis virtutibus, virilitate, magnanimitate, sanctitate, scripturus, reprehendi ab aliquibus vereor, dicentibus mihi: Tu cum sis junior, quomodo seniorum gesta poteris scire? qualiter ad te eorum facta venerunt? Nempe non aliud nisi conficta a te haec quae scripta sunt decernuntur. Qua de causa relatorem hujus operis in medio ponere necesse est, ut hi qui veritati derogant confundantur. Noverint igitur a beato Aredio abbate urbis Lemovicinae, qui ab ipso Nicetio antistite enutritus, et clericatus ordinem sortitus est, haec quae subjecta sunt me audisse: quem in hoc non credo fefdo mihi ista retulit, et caecorum oculos illuminavit, et paralyticis gressum praestitit, et inerguminos·, eiectis daemonibus, sanae menti restituit. Nec credendum est, eum mendacii nube obumbrari posse, quem Deus saepius ab imbrium nube obtectum ita protexit, ut, imbu
Abbreviated transcription (Latin):
borans ut sepulchrũ beatiuiri
atagit conp̃sso ardore actre¬
more corporal sanata discessit:
sĩmilisorte &baudimun diuxor
ab hac febrelabor abat. sedubi
ad lectulii scĩuiri pstrocta fudũ
oractionẽ mox in colomitate
restituta conualuit multa l¬
qͥdẽ & ciliadeeo audiuimus sed
sufficere haeo adcredulitate
catholicorũ q̃ scripta sunt arbu
ifides dictis adhib& relato¬
ribi sacrorũ operũ ꝑfideime¬
rito fideliter arbitror eẽcre¬
dendũ qͥ a non omnia q̃ inscrip¬
turis leguntur: obtutib ꝓprur
cernipotuerunt sed q̃ dã ipsius
scripturae relatione firmata
q̃ dc̃ aliorũ auctorũ testimanio
conpbata q̃dã uero proprum
tuitus auctoritate oreduntur
sed sunt quod peiur ẽ quiꝑuerso
sensuut scripta non credunt
Itatestificata rep̃hendunt uisa
uero tã quã conficta fastidiunt
non habentes iltid insuacredu¬
litate quod thomas apostolu
gestabat in cordedicens. nisiui de¬
ronon credã ibeati qͥdem qͥnon

Expanded text:
borans, ut sepulcrum beati viri borans, ut sepulcrum beati viri attigit, compresso ardore ac tremore corporali, sanata discessit. Simili sorte et Baudimundi uxor ab hac febre laborabat: sed ubi ad lectulum sancti viri prostrata fudit orationem, mox incolumitati restituta convaluit. Multa quidem et alia de eo audivimus, sed sufficere haec ad credulitatem Catholicorum quae scripta sunt arbitscopo. Si fides dictis adhibetur, relatoribus sacrorum operum pro fidei merito fideliter arbitror esse credendum, quia non omnia quae in scripturis leguntur, obtutibus propriis cerni potuerunt: sed quaedam ipsius scripturae relatioquaedam aliorum auctorum testimonio conprobata, quaedam vero proprii intuitus auctoritate creduntur. Sed sunt, quod peius est, qui perverse sensu, ut scripta non credunt, ita testificata reprehendunt, visa vero tamquam conficta fastidiunt; non habentes illud in sua credulitate, quod Thomas apostolus gestabat in corde, dicens: Nisi videro, non credam. Beati quidem qui non
Abbreviated transcription (Latin):
noignos suis forib ad siste¬
tes quasi p̃stolantes aduentui esꝰ
quiso furibundiadeũ cũ imp&u
ualiudo diregunt: Atille signũ
crucis opponens illis euaniscenib:
absq: meu oratoriũ ẽ in gressis:¬
Alia nocte regressus aboratorio
Aroma ahunt hesterna dieegressi:
ad hunc locũ accessimꝰ: ꝗͥb ille:
Absceditemn quũ d&estabiles &
nolite accedere ad locũ in quo
nomendñi inuocatur haec eodi¬
cente sicꝰ fumꝰ eu anuerunt: his
et talib ututũ magnarũgra¬
tia pollens. impleto uitaep̃ser¬
tis curriculo uitã ꝑcepturur
sepulchrũ miraculorũ inlustriũ
effectu plerũq redditꝰ gloriosũ.
Mas carpionis serui ipsius mo¬
nasterii mentẽ iniquui daemon
obsederat qͥ ꝑtriũ annorũ cur¬
riculo merguminus factus
ad sepulchrũbeatiuiri debacans
tandemeiꝰ ẽ ut credimꝰ oratione
elecco daemone expurgatus
multos deincepr mente integra
uiues annos: Iulianiconuix
quas tanaefebris accensula¬

Expanded text:
magnos suis foribus assistemagnos suis foribus assistentes, quasi praestolantes adventum ejus: quo viso furibundi ad eum cum impetu valido dirigunt. At ille signum crucis opponens, illis evanescentibus absque metu oratorium est ingressAlia nocte regressus ab oratorioA Roma', aiunt, 'hesterna die egressi, ad hunc locum accessimus'. Quibus ille: 'Abscedite', inquit, 'detestabiles et nolite accedere ad locum in quo nomen Domini invocatur'. Haec eo dicente, sicut fumus evanuerunt. 4. Hic et talibus virtutum magnarum gratia pollens, impleto vitae praesentis curriculo, vitam percepturus sepulchrum miraculorum inlustrium effectu plerumque redditur gloriosum. Mascarpionis servi ipsius monasterii mentem iniquus daemon obsederat; qui per trium annorum curriculo inergumiad sepulcrum beati viri debacchans, tandem ejus est, ut credimus, oratione ejecto daemone expurgatus, multos deinceps mente integra vivens annos. Juliani conjux quartanae febris accensu la
Abbreviated transcription (Latin):
operacta sit dextere dĩ cunss
q̃ memorauimus tantihabiiĩl
reuelare : Puerulus enĩqͥ dc̃i
paulus nomine: crurũpopli¬
tũq graui dolore uexatus:
scm adiit pstractusq genib. eꝰ
exorare coepit ut ei medicinã
orationesua adnĩ misericor¬
dia obteneat in ꝑtiri: Quiꝑtinꝰ
oratione facta : cũleo benedic¬
to palpata mebrar infirmi. suꝑ
lectulũ suũ requies cerefecit:
quopaululũ quiescente. pꝰunus
hor aecurriculũ surgere nib&
q consurgens . sanꝰ matrisuaescĩ
ẽmanib restituti er&ri
cuiꝰdũ seruus : infessus domino
huiꝰ scicer dotis oratoriũ expe¬
aiuit: sedilleelatis suꝑbia
absente beato uiro seruũ
abstrahit. caetiditq sed mox
a sebrecorreptus spm̃ exala¬
uit. Quastanarũ tertia¬
narũ ueuel reliquarũ acce¬
tis febriũ . oratiomefacta :¬
scepiui mitigauit lenenũ
malciepusulae inpositosa¬
utaris signorestinxit: Ob¬
sessos dcemomib: Inuocato
destratusuo ad reddendũ
officiũ. uidit duos arieces

Expanded text:
operata sit dextera Dei, cui ista quae memoravimus tanta voluit revelare. Puerulus enim quidam, Paulus nomine, crurum poplitumque gravi dolore vexatus, Sanctum adiit, prostratusque genibus ejus, exorare coepit, ut ei medicinam oratione sua a Domini misericordia obtineat impertiri. Qui protinus oratione facta, cum oleo benedicto palpata membra infirmi, eum super lectulum suum requiescere fecit. Quo paululum quiescente, post unius horae curriculum surgere jubet. Qui consurgens, sanus matri suae Sancti est manibus restitutus. Faretri cujusdam servus, infensus domino suo, hujus Sacerdotis oratorium expetivit: sed ille elatus superbia, absente beato Viro, servum abstrahit, ceciditque. Sed mox a febre correptus spiritum exhalavit. Quartanarum, tertianarumve, vel reliquarum accessus febrium oratione facta saepius mitigavit. Venenum malae pusulae, imposito salutari signo, restinxit, obsessos daemonibus, invocato de stratu suo ad reddendum officium, vidit duos arietes
Abbreviated transcription (Latin):
accedens speculã orationẽ col¬
loqͥũq p̃bebat ⁊ Deniq inhac
religione cursũuitae consum¬
mans: quin quagesimo ulopi¬
nos aeui migracuit ad dñm
Reanta. Et BRAECHiO
ABbdlen
tũ disciplina caelestis
ꝑos psalmograsi spr sc̃i pandit
Idp̃hendite in qͥt disciplinã
nequando irar caturdñr &pe¬
reatis auia iusta. Sebonis
aut̃ salamon at disciplina
patris erit suꝑeũ : disciplina
ergo haec timorẽ dñi facit
bmor aut̃ chñi tinitiũ sapi eđiae
obec sapiedia uero diligere
elos euotiat paraedyso locãl
nqͦfeliciũ animae: ex ilbus
utis uitalis
impto

Expanded text:
accedens speculam, orationem colaccedens speculam, orationem colloquiumque praebebat. Denique in hac religione cursum vitae consummans, quinquagesimo, ut opinor, aevi anno migravit ad DomREMITA ET BRACHIONE ABBATE. Quantum disciplina caelestis os psalmografi Spiritus sanctus pandit: Adprehendite, inquit, disciplinam, ne quando irascatur Dominus, et pereatis a via iusta. De bonis autem Salamon ait: Disciplina pergo haec timorem Domini facit, timor autem Domini initium sapientiae praebet, sapientia vero diligere coelos evocat, paradiso locat, in quo felicium animae ex illius vitis vitalis sumpto
Abbreviated transcription (Latin):
ostender&: sed ñ defuit uirtus
illa caelestis q̃ qon dã sitientib
populis aquas ꝓduxit ãsilice
statĩq igitꝰ ad huiꝰ orationẽ
gut talaticis a canteprũpen
coeoit solũ stillir frequenibi
inrigare: Atille munꝰ caelest
congaudens concauũ in lapi
paruulũ in modũ cisternat
faciens tenentẽ quasi condia
duo limphar diuinitussibi
indultas suscipiebat. Deqb
tantũ ei ministrabatꝰ ꝑ diesso¬
gulos quantũ psi pueroq: suffi¬
cer& qͥ eiminister fuerat dao
Accessimꝰ enĩ &nos ad locũcau
beato auito ep̃o & omniaq̃
narrauimꝰ q̃dã ab ipso relata
cognouimꝰ q̃dã oculis ꝓprusin¬
peximi A memorato autẽ
pontificedia coatus acpraes¬
byterii sortitur ẽ gradũ : mul¬
ta populis diuersis uexatos mi¬
bis remedia contulitꝰ nullito
cellulã egressurs ep̃huit conł¬
plandũ uisi tantũ ꝑ fenestelꝰ
extendens manũ salutasre
signaculũ inponebat: Etsia qͦ¬
quã uisi tatus fuiss& adhanc

Expanded text:
ostenderet; sed non defuit virtus ostenderet; sed non defuit virtus illa caelestis, quae quondam sitientibus populis aquas produxit a silice. Statimque igitur ad huius orationem gutta laticis a caute prorumpens, coepit solum stillis frequentibus inrigare. At ille munus caeleste congaudens, concavum in lapide parvulam in modum cisternae faciens, tenentem quasi condia duo, limphas divinitus sibi indultas suscipiebat, de quibus tantum ei ministrabatur per dies singulos, quantum ipsi pueroque sufficeret, qui ei minister fuerat datus. 3. Accessimus enim et nos ad locum cum beato Avito episcopo et omnia quae narravimus quaedam ab ipso relata cognovimus, quaedam oculis propriis inspeximus. A memorato autem pontifice diaconatus ac praesbiterii sortitus est gradum; multa populis diversis vexatos morbis remedia contulit. ellulam egressus se praebuit contemplandum, nisi tantum per fenestellam extendens manum, salutare signaculum inponebat, et si a quoquam visitatus fuisset, ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
operedĩ necuacabat ad aliud:
nisi aut leger& aliqͥd aut ora¬
r&. Etiã cũ parũ ꝑ cibicaper&
semꝑ orabat: sumebatint̃ dũ
piscẽ deflumine rareqͥdẽ sed
cũ uoluiss& opitul antedõcon
festĩ ad erat: Cibũpanis ñ aliup¬
ł sumebat nisi qͥ demonaste¬
rio mittebatur siqdsuero deuo¬
torũ panes d&uliss & aul uinũ:
idincibos deputabatꝰ aegentũ
in illorꝰ dũ taxat qͥ ab eo autsig¬
nũ salutaresus cipere autin fir¬
mitatũ remedia sumereflagi¬
tabant ⁊ scilic& ut quos ꝑ ora¬
tionẽ salutidabat. &iã cibi
refecome fouer& illud dñi
recolens qđ in euangł d&ur¬
bis quas adiuersorũ morborũ
contagiosanauerat dixit. di¬
mittere eos leiunos nolonede¬
ficiantinuia sed nec illuo
beneficiũ occoli arbitror quad
ei in loco illo diuinapiecas elar¬
gita ⁊ nã cũ a ꝓfundo uallis illu
quasi stadia deci aqua deferm
orauit ad dñm ut ei in ipsocelli¬
laesuae habitaculo fotis uea

Expanded text:
opere Dei, nec vacabat ad aliud, opere Dei, nec vacabat ad aliud, nisi aut legeret aliquid aut oraret; etiam, cum parumper cibi caperet, semper orabat. Sumebat interdum piscem de flumine, rare quidem, sed cum voluisset, opitulante Domino, confestim aderat. Cibum panis non aliunde sumebat, nisi qui de monasterio mittebatur; si quis vero devotorum panes detulisset aut vinum, id in cibos deputabatur aegentium, in illorum dumtaxat qui ab eo aut signum salutare suscipere aut infirmitatum remedia sumere flagitabant; scilicet ut, quos per orationem saluti dabat, etiam cibi refectione foveret, illud Domini recolens, quod in euangelio de turbis, quas a diversorum morborum contagio sanaverat, dixit: Dimittere eos ieiunos nolo, ne deficiant in via. Sed nec illud beneficium oculi arbitror, quod ei in loco illo divina pietas est largita. Nam cum a profundo vallis illius quasi stadia decim aqua deferretur, oravit ad Dominum, ut ei in ipso cellulae suae habitaculo fontis venam
Abbreviated transcription (Latin):
inuda traditore suspensus:
& in ipsa illa dominicae uis tutir
cruce cũ potestatib & domina¬
tionib: tuis triũphatus atq
contritus es Abdenunc himi¬
cecapũs. & humiliare subsigna¬
culo crucis diuinae: qͥ a ñ ẽ tibi
postiocũs eruis dĩ qͦsũ ẽheredi¬
tas regnũ xp̃i: Haec & huiꝰce¬
modi sco dicente crucẽq ꝑsi
gula faciente drac cohuiꝰ uix illi
uistute confusus. uicissĩ sehu¬
milians temte subditur: sed
dũ haec agerentꝰ ille alius cir¬
capedes & tibia scĩmn insidus uol¬
uebatur Cũq: hunc ad pedes
suos confusũ ser heremita
uider& orationẽ faciens eũ
abireiussit dicens uader&ro
satanas nihilmihi in nomine xp̃i
mei poteris ultra nocere : At
illeusq lim̃ cellulae egressus
sonũualidũ ꝑ inferiorẽ pastẽ
emisit: Et tanto cellulã f&ore
replaut ut nihilaliud quã dia¬
bolus creder& Nec ultra corã
sco. autserpens aut dracocon¬
paruit: Eratenĩ assiduus i

Expanded text:
in Iuda traditore suspensus; in Iuda traditore suspensus; et in ipsa illa dominicae virtutis cruce cum potestatibus et dominationibus tuis triumphatus atque contritus es? Abde nunc, inimice, caput, et humiliare sub signaculo crucis divinae, quia non est tibi portio cum servis Dei, quorum est hereditas regnum Christi'. Haec et huiuscemodi sancto dicente crucemque per singula faciente, draco huius vixilli virtute confusus, vicissim se humilians, terrae subditur. Sed dum haec agerentur, ille alius circa pedes et tibias sancti in insidiis volvebatur. Cumque hunc ad pedes suos confusum sanctus heremita videret, orationem faciens, eum abire iussit, dicens: 'Vade retro, satanas, nihil mihi in nomine Christi mei poteris ultra nocere'. At ille usque limen cellulae egressus, sonum validum per inferiorem partem emisit et tanto cellulam fetore replevit, ut nihil aliud quam diabolus crederetur; nec ultra coram sancto aut serpens aut draco conparuit. 2. Erat enim assiduus in
Abbreviated transcription (Latin):
ille adhaec ꝑ st tr& immobilis
nec mouer& minorũ anguiũ
ictib: qdã dieduodracones in¬
menscem agnitudinis ad eũ
ingressi ad st&erunt ꝓcul qͣrũ
unꝰ ut arbitror ips ed ux tẽpta¬
tionis ualidior altero erat.
io erecto pectoreos suũ contrao
os beatiquasi aliqͥd musitatu¬
ruserexit: Atille timoreꝑ
territus tam quã aeneq ualđ
diriguit. nullũq penitus mẽ¬
btũ mouereƿotens neq manũi
eleuare ut signũ becitaecru¬
cis obpmer& Cũq ambo
uncta disrolui & sentiensre
manũ dextrã haberelã liberã
orisignũ becitae crucisippor
sursũq conuersus adhydrũ:
pingit iterũ cruc exp̃i aduersi
eũ dicens i Tunees ille qͥ proto¬
pla stũ de para disihabitacula
piecisti qͥ germanidex tera
parricidio eruentasti qͥ phasir
populũ ut inuidia succendẽte
de a seruis dĩ aqͥb: scepius supe¬
sactui discessisti confusur: Tu¬
ne es eñĩ in ca inꝑiectur. inesau
supplantatur. ingolia ꝓstratus :

Expanded text:
ille ad haec perstaret inmobilis ille ad haec perstaret inmobilis nec moveretur minorum anguium ictibus, quadam die duo dracones inmensae magnitudinis ad eum ingressi, adsteterunt procul; quorum unus, ut arbitror ipse dux temptationis, validior altero erat, qui, erecto pectore, os suum contra os beati quasi aliquid musitaturus erexit. Ad ille timore perterritus, tamquam aeneus valde diriguit, nullumque penitus membrum movere potens neque manum elevare, ut signum beatae crucis obponeret. Cumque ambo vincta, dissolvi, et sentiens, se manum dextram habere iam liberam, ori signum beatae crucis inponit, rursumque conversus ad hydrum, pingit iterum crucem Christi adversus eum, dicens: 'Tune es ille qui protoplastum de paradisi habitacula proiecisti, qui germani dexteram parricidio cruentasti, qui Pharapopulum, ut, invidia succendente,de a servis Dei, a quibus saepius superatus discessisti confusus. Tune es enim in Cain proiectus, in Esau supplantatus, in Golia prostratus,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bente consurgens ꝓuehiturin
excelsũ: quasiin quingenir
aut eo amplius pedib: tiulla
penitus habens cũ peliqͥs mo¬
tib circũ positis coniunctionẽ
Cinꝰ uallis mediũ fluuius alliũ
qͥ hunc montẽ ꝓlacidecontii¬
gens dilabitur. In huiꝰ ergolapi¬
dis̃ scissurã quod priscis quondũ
ppt̃ traensitũ hostiũ receptacus¬
lufuit: heremita sc̃s ingreditꝰi
Et excisolapide: habitaculasta¬
tuit in qꝰ nuncꝑ scalã ualdedissi¬
cilẽ scanditur ⁊ locii & eniille
tã difficilis ẽ ad incedendũ
ut &iã feris bestus illuc acce¬
deresit laboris: in hocloco
oratoriolũ paruulũ qdã mo¬
dofecit: Cuuor anti ut ips enob̃
cũ lacrimis referre entsolicis
serpentersuꝑ caputeiꝰ saepius
decidebant: Et in uoluentes
se circa collũ eiꝰ  ñ minimũ ei
inferebant horrorẽ: sed qͥa
diaboł adspeciẽ callidis erpen¬
tis hab&ur : Ñ ambigitꝰ eiꝰ hapc
fuisse in missionis insidiã Nãcũ

Expanded text:
praebente, consurgens, provehitur in praebente, consurgens, provehitur in excelsum quasi in quingentis aut eo amplius pedibus, nullam penitus habens cum reliquis montibus circumpositis coniunctionem. Cuius vallis medium fluvius alluit, qui hunc montem placide contingens, dilabitur. In huius ergo lapidis scissuram, quod priscis quondam propter transitum hostium receptaculum fuit, heremita sanctus ingreditur, et exciso lapide, habitacula statuit, in qua nunc per scalam valde difficilem scanditur. Locus etenim ille tam difficilis est ad incedendum, ut etiam feris bestiis illuc accedere sit laboris. In hoc loco oratoriolum parvulum quodam modo fecit, cui oranti, ut ipse nobis cum lacrimis referre erat solitus, serpentes super caput eius saepius decidebant, et involventes se circa collum eius, non minimum ei inferebant horrorem. Sed quia diabolus ad speciem callidi serpentis habetur, non ambigitur, eius hanc fuisse inmissionis insidiam. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
giã resertit caelitatq
utentesse p̃modo p̃par¬
rat polo: uere &iã glorifica¬
tos miroc culis in lustrer eẽ
declarat inmundo: qͦfiat utdũ
illa ergastularis contritionis
reuinclio paradisi ianucẽ
patest̃ anima. angelicis
choris inserta. in reqͥesempi¬
terna ꝑsult& sicꝰ nunc debea¬
to caluppane red auso quod
uerũ cognouimꝰ : prsus silere
neq uitnꝰ : Hic aut̃ ab in eunte
aelcite: semꝑ religionis eccle¬
si cisticaebonũ q̃ siuit & repe¬
rit. Et apud monasteriũ mele¬
tinsim termini aruerni conuer¬
sus inmagnase humilitate fra¬
tribi p̃buit: Era teñ sũmae
abstenenicte: It aut abin aedia
nimiũ adtritis catidianãcũ
reliqir fratrib operã explere
nequir& Vnđut mos. ẽ mona¬
chorũ magniaiinpperiũ infu¬
rebant Dicãnte sibi p̃sercim
p̃posito : qͥ ñ diliberat laborare
in digne pastulat manducare
Dũ aut̃ hic assidueurir&ur:
his exꝓbrationũ uerbis uallẽ
haud ꝓcub amon asterio cons¬
picatur decuiꝰ mediolapis natui

Expanded text:
giam reserat caeli atque utentes se non modo praeparat polo, vere etiam glorificatos miraculis inlustres esse declarat in mondo, quo fiat, ut, dum illa ergastularis contritionis revinctio paradisi ianuam patefacit, anima angelicis choris inserta, in requie sempiterna persultet; sicut nunc de beato Caluppane reclauso quod verum cognovimus prorsus silere nequimus. 1. Hic autem ab ineunte aetate semper relegionis eclesiasticae bonum quaesivit et repperit, et apud monasterium Meletinsim termini Arverni conversus, in magna se humilitate fratribus praebuit. Erat enim summae abstenentiae, ita ut ab inaedia nimium adtritus cotidianam cum reliquis fratribus operam explere nequiret. Unde, ut mos est monachorum, magnum ei inproperium inferebant, dicente sibi praesertim praeposito: 'Qui non deliberat laborare, indigne postulat manducare'. Dum autem hic assidue uriretur his exprobrationum verbis, vallem haud procul a monasterio conspicatur, de cuius medio lapis, natura
Abbreviated transcription (Latin):
declcrauit Aieb at enĩqͥdã
religiosur. caelos seciptos indie
esꝰ sepulture uidisse : nec enim
ambigitur quod pꝰ actur angeli¬
cos sidereissit co&ibs ad grega¬
tus: Vinctus qͥdã ꝑuiã illã qua
beatũ corpꝰ alingonas ẽ ex hibi¬
tũ adantediccũ castrit: addu¬
cebatur : Cũq milites cũ eqͥtib
p̃cedentes. cũpꝰ terga troche¬
rent uinctũ. ad locũ ubibeati
confessoris astur qͥ euerant.
ꝑuenerunt: Quod p̃tereudes
uinctus inuocato nominebeati
cuntistitis p&iit: ut eũ suami¬
sericordia libentr&: Qͦ oran¬
te lcxcti sunt laqueidem aui
reddidit Cooꝑtisq manib
putabatur adhuc eẽ ligatus:
ingressi dut̃ postat̃ castri cũ
aute atriũ ecelesi cueꝓuenisseNł¬

Expanded text:
declaravit. Aiebat enim quidam declaravit. Aiebat enim quidam religiosus, coelos se apertos in die ejus sepulturae vidisse; nec enim ambigitur quin post actus angelicos sidereis sit coetibus aggregatus. Vinctus quidam per viam illam qua beatum corpus Lingonis est exhibitum ad antedictum castrum adducebatur. Cumque milites cum equitibus praecedentes post terga traherent vinctum, ad locum ubi beati Confessoris artus quieverant pervenerunt. Quem praetereuntes, vinctus, invocato nomine beati Antistitis, petiit ut eum sua misericordia liberaret. Quo orante, laxati sunt laquei de manibus reddidit; coopertisque manibus, putabatur adhuc esse ligatus. Ingressi autem portam castri, cum ante atrium ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
deposuerunt: ibiq parũ ꝑresu¬
meres uirer. Et pꝰ paululũ elȩ¬
uantes ad intrac murtneũ. eũ
e clesicĩ d&ulerunt: Aueni¬
entib aut̃ quiNTadie ep̃ir aibec
clesia. Aoba silicã bectuoħ
deferebatur Et ecce uincti
carceris:. adbecitũ corpꝰ : clama¬
recoeperunt dicentes: mise¬
rerenrĩ pussime domne : ut qͦs
uiuens in scło ñ absoliustĩ uel
defunctus cael este regnũ pos¬
sedens : digneris ab soluere:
Visitanos q̃s unꝰ & miserere nr̃
Haec & cilia illis clamartib
adgrituatũ ẽ corpꝰ : Itã ut eũ
penitus sustenere ñpossent
Tunc pamentes fer&rũ suꝑt̃rõ
uistute beti an tistius p̃stola¬
bant: Hicergo ex pectantib¬
subitores eratis carceris ostu
traebis illa . qͣ uinctorũ pedes co¬
cis tabantur repulsis obicib
scinditur media: Confrctisq:
catenis. omnes parit̃ dissoluunꝰ
et ad bectũ corpꝰ neminer& e¬
qͦ surot dimissi: Post haecbea¬
tus confessor multis seuis tutib

Expanded text:
deposuerunt, ibique parumper resudeposuerunt, ibique parumper resumentes vires et poet paululum elevantes, ad intramuraneam eum eclesiam detulerunt. Advenientibus autem quinta die episcopis, ab eclesia ad basilicam beati Iohannis deferebatur; et ecce vincti carceris ad beatum corpus clamare coeperunt, dicentes: 'Miserere nostri, piissime domne, ut, quos vivens in saeculo non absolvisti, vel defunctus et caeleste regnum possedens digneris absolvere; visita nos, quaesumus, et miserere nostri'. Haec et alia illis clamantibus, adgravatum est corpus ita, ut eum penitus sustenere non possent. Tunc ponentes feretrum super terram, virtutem beati antistitis praestolabant. His ergo expectantibsubito reseratis carceris ostiis, trabes illa qua vinctorum pedes coarctabantur, repulsis obicibus, scinditur media, confractisque catenis omnes pariter dissolvuntur, et ad beatum corpus, nemine retiquo sunt dimissi. IV. Post haec beatus Confessor multis se virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
suspensos atq: signactos inergu¬
minos expellebat. Nũ& de
stractueius siqͥs aegrotis qͥdpicĩ
abstulisr&: era tp̃sens medica¬
m̃tũ. Armentaria aut̃nep¬
tis eiꝰ cũ gracuit̃ qͦdã tempore
in adules centia sua aquastano
fatigar& in cõmodo ac medico¬
rũ studioplerũq fotanullũ
possit sentireleuamen: & abip¬
soconfessore becito saepiusut
orationi insister& hostar&
quadã dielectũ es exp&iit ⁊hi
qa posita Ita febris cuncta res¬
tincta ẽ ut nũquã hoc deinceps
ad ciuitatẽ lingonas ambu¬
ficata pꝰ transitũ ut rosissimilis
cerner& : haec enĩ apparebat
rribea reliquũ uero caspus
tãquã candens liliũ. refulgebã
ut aestimares eũ. lac̃tunc ad fu¬
turae resurrectionis glorit̃
p̃parcctũ: Quod deferente
ad castrũ diuionensi ubiseiusse¬
rat tumulari. incãpania illa
q̃ aꝑte a qͥlonis hab&ur hadꝓ
cul a castro adgrocuat gestato¬
rer ũ sustenentes fer&rũ solo

Expanded text:
suspensos atque signatos inergususpensos atque signatos inerguminos expellebant. Nam et de stratu eius si quis aegrotus quidpiam abstulisset, erat praesens medicamentum. Armentaria autem, neptis eius, cum graviter quodam tempore in adulescentia sua a quartano fatigaretur incommodo, ac medicorum studio plerumque fota, nullum possit sentire levamen et ab ipso confessore beato saepius, ut orationi insisteret, hortaretur, quadam die lectum eius expetiit, in qua posita, ita febris cuncta restincta est, ut numquam hoc deinceps ad civitatem Lingonas ambuficata post transitum, ut rosis similis cerneretur. Haec enim apparebat rubea, reliquum vero corpus tamquam candens lilium refulgebat, ut aestimares, eum iam tunc ad futurae resurrectionis gloriam praeparatum. Quod deferentes ad castrum Divionensi, ubi se iusserat tumulari, in campania illa quae a parte aquilonis habetur haud procul a castro adgravat, gestatores non sustenentes feretrum solo
Abbreviated transcription (Latin):
uocũ ꝑtriũ horarũ & fere
amplius spatio audiebatus
Credo ego quod cũ magnor
scor̃ in eodẽ loco haberentꝰ
reliqͥae ipsise becto uirore¬
uel antes psaellentiũ dñõ in cõ¬
mune reddebant: Nã im¬
pleo cursu reuertens adlec¬
tulũ. Itasecaute suꝑ stractũ
deponebat utprsus nemosen¬
tir& : Obseruatores uero
ostiũ baptisterii obseratũ
inuenientes clauesua solite
ciperiebant. Cõmotoq sig
modie epis copatus sui confi
terentur rogabant eũ prb̃i
ut eos benedicere dignar&ur
Quod illeuirilit̃ neuantẽi¬
currer& gloriã refu geba ł
clamans indignũse ad manifes¬
Tandas uirtutes dominicas eẽ
ministrũ. sed tam̃ qͥa diutius
hoc dissi mulare non potuit ad¬
ducieos adseiubens sineullo
tactu. factotant̃ signo crucis
econtra. uerbo daemoniadis¬
ceder eimperabat: quod illaƿte¬
nꝰ audientes corpora q̃ neqͥta
sua deuinxerant ab soluebant :
Na illocibsete multide uirga
quãin manu ferre solitus erat

Expanded text:
vocum per trium horarum et fere vocum per trium horarum et fere amplius spatium audiebatur. Credo ego quod cum magnorum sanctorum in eodem loco haberentur reliquiae, ipsi se beato Viro revelantes psallentium Domino in commune reddebant. Nam, impleto cursu, revertens ad lectulum, ita se cante super stratum deponebat, ut prorsus nemo sentiret: observatores vero ostium baptisterii obseratum invenientes, clave sua solite aperiebant, commotoque sigmo die episcterentur, rogabant eum presbiteri, ut eos benedicere dignaretur. Quod ille viriliter, ne vanam incurreret gloriam, refugebat, clamans, indignum se ad manifestandas virtutes dominicas esse ministrum, sed tamen, quia diutius hoc dissimulare non potuit, adduci eos ad se iubens, sine ullo tactu, facto tantum signo crucis econtra, verbo daemonia discedere imperabat. Quod illa protinus audientes, corpore quae nequitia sua devinxerant absolvebant. Nam et illo absente multi de virga quam in manu ferre solitus erat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumens similit̃ & deuino
faciens dũ aquã ei pincerna
porreger& tid dissi mulcn dũ
ciquã desuꝑ effundi iubebat
taleuitrũ elegens qͥ clarita tẽ
aq̃ obteger& lõ in ieiunus
elrmosinis : oratiomib: atq ui¬
giliis : Tct̃ efficax Tõq deuo
tus ercet ut inmedio mundi
positus nouus effulger& he¬
remita. Ncũ cũ apud diuio¬
nensim castrũ morar& ur
Assidue : & domꝰ eiꝰ baptiste¬
rio adhaerer& in qͦ multorꝰ
scõrũ reliqͥae tenebantur:
nocte destratusuo: nullosep¬
tiente consurgens adotio¬
nẽdõ tantũ testeꝑ gebat.
ostio diuinitur resentto ad¬
tente pscillebat inbaptiste¬
rio sedcũ hoc multi tempo¬
ris spatio ager&. tandẽ
aibuno diac rescognita atq
mauifestata e idemcũ cogno¬
uiss& haecagi alonge necũ uir
becitus sentir e possit ꝓseq ba¬
tur & qͥd aiger& spectabat
nemine conparente aperie¬
batur. Illoq in grediente diu¬
tissime silentiũ erat. Postea
psollentiũ tã quã multarũ

Expanded text:
praesumens. Similiter et de vino praesumens. Similiter et de vino faciens, dum aquam ei pincerna porregeret, ad dissimulandum aquam desuper effundi iubebat, tale vitrum elegens, qui claritatem aquae obtegeret. Iam in ieiuniis, elymosinis, orationibus atque vigiliis tus erat, ut in medio mundi positus novus effulgeret eremita. Nam cum apud Divionense castrum moraretur assidue, et domus ejus baptisterio adhaereret in quo multorum sanctorum reliquiae tenebantur; nocte de stratu suo, nullo sentiente, consurgens, ad orationem, Deo tantum teste, pergebat, ostio divinitus reserato, attente psallebat in baptisterio. Sed cum hoc multi temporis spatio ageret, tandem ab uno diacono res cognita atque manifestata est: idem cum cognovisset haec agi, a longe, ne eum Vir beatus sentire posset, prosequebatur, et quid ageret spectabat.nemine comparente aperiebatur, illoque ingrediente diutissime silentium erat: postea psallentium tanquam multarum
Abbreviated transcription (Latin):
ut omnib sđi curis cibie¬
tis solis edõdicar& operequẽ
inpectore retenebat.
gitur sc̃s Gregorius : exsea¬
torib primis benelitteris ins¬
titutus. agustidunensis ciui¬
tatis: comitatũ ambiuit
in comitatu aut̃ positus. regi¬
onẽillã ꝑ xl. apuos iustitia
comitante correxit Et tũ
seuerus atq districtus fuit
in malefactorib ut uix eiulli
reorũ possit euadere: Coniu¬
gẽ degeneresenatorio habes
armentari cĩ nomine᷑ quã
adꝓpcgcn dã geerationẽ
tantũ dicitur cognouisse:
Deqͥ & filios dño largiente
suscepit. Alicĩ uero mulierẽ
ut luuenilis ad sol& feruos
in ardescere ñ contigit ⁊
Post mortẽ auit̃ uxoris. ad
dñm conuestitur &electus
apopulo ⁊ lingonica eurbi : ep̃r
ordinatur. Cuimagna fuit
abstenentia sed ne lcctciTia
putar&ꝰ occulte subitiieos
panes alios tenues exhordeo
subeonebat triticũ frangens
cluis erogabat Ips e qͦq clam
hordeũ nemine intellegento

Expanded text:
ut, omnibus saeculi curis abiecut, omnibus saeculi curis abiectis, soli se Deo dicaret opere, quem in pectore retenebat. 1. Igitur sanctus Gregorios ex senatoribus primis, bene litteris institutos, Agustidunensis civitatis comitatum ambivit; in comitatu autem positus, regionem illam per 40 annos, iustitia comitante, correxit; et tam severus atque districtus fait in malefactoribus, ut vix ei ullus reorum possit evadere. Coniugem de genere senatorio habens Armentariam nomine, quam ad propagandam generationem tantum dicitur cognovisse, de qua et filios, Domino largiente, suscepit. Aliam vero mulierem, ut iuvenilis adsolet fervor, inardescere non contigit. 2. Post mortem autem uxoris ad Dominum convertitur, et electus a populo, Lingonicae urbi episcopus ordinatur. Cui magna fuit abstenentia; sed ne iactantia putaretur, occultae sub triticeos panes alios tenues ex hordeo subponebat; triticum frangens aliis erogabat, ipse quoque clam hordeum, nemine intellegente,
Abbreviated transcription (Latin):
GREGIAE Scĩtatis iuiri¬
Scͦspalmaꝑ fectae beałi¬
tudinis e terris editos:
euixit adccelos: hisunt qͦs
aut nonfictae caritatis uincu¬
lũ ligat: aut elrmos inarũ
fructus ditat:. autflos casti¬
tatis cid ornat. aut mastrru
agonizatio certa coronat :
Inqͥb ad inchocindũ . ꝑ fectȩ
iustiticre opus illud furestu¬
diũ ut in primis corpꝰ sinema¬
culap̃patũ habitaculũ
spũi scõ p̃berent. Et sic adre¬
liquarꝰ uistutũ excelsa con¬
tenderent: atq ipsi sibi ꝑ se¬
cutores sticti : dũ insesua ꝑ¬
emebant uitia. ⁊cĩq uãmar¬
trres ꝓbatiꝑ ac tocur su.
agonis legitimitriũ pharen
quod nullus sinedĩ opeualebit
efficere: Nisi dominici adiilo¬
ru ꝑtegactur uel parma uel
gclea et qod egerit. ñ siused
ad diuini nominis gloriaĩdepu
t& Iuxta illud expostoli. qͥ
gloriatur in dno glori&us
In hoc enĩ & becitus gregorius
omnẽ gloricã contulit q̃ deex¬
celse senatorii ordinis posetia
ad illac̃se humilitatẽ subdidit

Expanded text:
gregiae sanctitatis viriquos palma perfectae beatitudinis e terris editos evexit ad coelos, hi sunt quos aut non fictae charitatis vinculum ligat, aut eleemosynarum fructus ditat, aut flos castitatis adornat, aut martyrii agonizatio certa coronat: in quibus ad inchoandum perfectae justitiae opus illud fuit studium, ut in primis corpus sine macula praeparatum habitaculum Spiritui sancto praeberent, et sic ad reliquarum virtutum excelsa contenderent; atque ipsi sibi persecutores facti, dum in se sua perimebant vitia, tanquam martyres probati, peracto cursu agonis legitimi triumpharent. Quod nullus sine Dei ope valebit efficere, nisi dominici adjutorii protegatur vel parma vel galea; et quod egerit non sui, sed ad divini nominis gloriam dtet iuxta illud apostoli: Qui gloriatur, in Domino glorietur. In hoc enim et beatus Gregorius omnem gloriam contulit, qui de excelsa senatorii ordinis potentia ad illam se humilitatem subdidit,
Abbreviated transcription (Latin):
eã domu magna : Cũq: adue¬
nir& uigila paschae hiccũ
tu baptizandi: facilius ad
hanc sec tẽẽ populus implica¬
r& : sedille sȩgaci intentioñ
dũ hi in ecclesi anrãc essent
hi cp̃paracto ministerio indo¬
moeorũ baptizarecoepit:
Illis inecclesi a baptizantib:
s ed p̃currente diuinaultioñ
deinfantulis quos ibi her&ici
tinxerant id ẽbis. denors
Nullus ad clausũ ꝑtingerepo¬
tuit uiuenr: Quod uidentes
her&ici et domũ suã eclesiã
fieritimentes prbo suã ec¬
desict̃ red diderunt: De his
uero quos illebaptizauit
Nullus eo temp̃r ẽ defunctus
nisi quẽ dñrpꝰ legitim ã a&la¬
tẽ uocaredignatus ẽXLUII¬
ufrac terminũ aut̃beorr&a¬
nae urbis inuico sexciacensi
ad sepulchrũ eiꝰ mergumini
declamantes mundantur
Huiꝰ merita acscĩtate ꝓpin¬
quus ẽ misilinꝰ qͥ eius dẽ ordi¬
nis officiũ in eclesi ahabuit:
qͥ apud taluã uicũ huꝰ terri¬
turii qͥescit similib florens

Expanded text:
eam domus magna, cumque adveeam domus magna, cumque adveniret vigilia Paschae, hic cutu baptizandi, facilius ad hanc sectam populus implicaretur. Sed ille sagaci intentione, dum ii in ecclesia nostra essent, hic praeparato ministerio, in domo eorum baptizare coepit, illis in ecclesia baptizantibus: sed praecurrente divina 934 ultione de infantulis quos ibi haeretici tinxerant, id est bis denos, nullus ad Clausum pertingere potuit vivens. Quod videntes haeretici, et domum suam ecclesiam fieri timentes, presbytero suam ecclesiam reddiderunt. De his vero quos ille baptizavit, nullus eo tempore est defunctus, nisi quem Dominus post legitimam aetatem vocare dignatus efra terminum autem Beorretanae urbis, in vico Sexciacensi,ad sepulcrum ejus energumeni declamantes mundantur. Hujus meritis ac sanctitate propinquus est Misilinus, qui ejusdem ordinis officium in Ecclesia habuit: qui apud Taluam vicum hujus territorii quiescit, similibus florens
Abbreviated transcription (Latin):
mus uistutis sua e suffragio
ut comp̃ssis fragorib: plapũ
p̃ber& fluminis alueum
Et sic ingressinauẽ ripȩ alteri:
sinepericulo sumus deuecti
lũ q̃ geritur manifestissime
doc&. In unaqͥdẽ sunt sepulq
basilicã. sed ediuersis pari&ib
Nẽ uniis eorũ sepulchrũ a par¬
te austri. alteriurhab&cur
ad aqͥlonẽ: Igitꝰ cũ adim¬
plendũ officiũ dericipscille¬
tiũ coeperent exercere: et
choris aseftctis mño turba
canora concinere : mixtitur
publicouox utriusq: psalledio
Etunus qdẽ chorus uniusuo¬
cis adiutorio additꝰ: alius
uero alterius uocis modola¬
mine conualescit : Tanaq:ẽ
suauitatis huiꝰ concenłus . ut
audientũ soepemulceat
adtentor auditos ꝓbanur
Etcũ his plerũq: indulgibene¬
ficia: si fidelis oractio p̃mitta¬
tur Agitꝰ enĩ in uico uodol¬
uuid secus & reontio uilla
e mqͣ cũ eẽt ecclesia catholi
ca: aduenientib gothis ad
suci sectae hmunditiã. et̃
trans tulerunt ⁊ E aut̃ secus

Expanded text:
mus, virtutis suae suffragio, mus, virtutis suae suffragio, ut compressis fragoribus, planum praeberet fluminis alveum: et sic ingressi navem, ad ripam alteram sine periculo sumus devecti. lum quae geritur manifestissime docet. In una quidem sunt sepulti basilicam, sed e diversis parietibus. Nam unius eorum sepulchrum a parte austri, alterius habetur ad aquilonem. Igitur cum ad implendum officium clerici psallentium coeperint exercere et, choris a se factis, Domino turba canora concinere, mixtitur publico vox utriusque psallentio; et unus quidem chorus unius vocis adiutorio additur, alius vero alterius vocis modolamine convalescit. Tantaque est suavitatis huius concentus, ut audientium saepe mulceat adtentos auditos. Probantur et cum his plerumque indulgi beneficia, si fidelis oratio praemittatur. Agitur enim in vico VodolHaud secus et Reontio villa est, in qua cum esset eclesia catholica, advenientibus Gothis, ad suam sectae immunditiam eam transtulerunt. Est autem secus
Abbreviated transcription (Latin):
basilicã scĩ : in dictis i eiunis
uigilias celebrant deuotis¬
sime : orationẽ fundentes
et mox ab inminenti cala¬
mitates aluantur: Vitam
tam̃ huiꝰ pꝰ quã hecec scripsi
noster sepultur aelocauit :
E aut̃ sepulchrũ eiꝰ contiguũ
blauiensi castello suꝑ litus am¬
nis garonnae: in qͦsdepenau¬
fragio periturosuir tutissucie
scilua toccursu ꝓclamantib:
int̃fluctus torrentis undosi
miserere nr̃i. scẽromane con¬
fesror di⁊ sed mox seda tatem¬
pestate : optatalitora potiuNt
Nec fas ẽ tamullũ perirenau¬
fracgio : qͥ eiꝰ basilicã amnisde
medio contẽplaremeriit
Quod & nos ualde in grandsne¬
cessitate exꝑtisumꝰ : Nã cũ
imb creberrimꝰ ꝑmultos de¬
fluens dies. amnẽ garonna
extraclitora eleciss & &tq
inpellente uento: ualidis fluc¬
tib: exundar&. eleuarentur¬
q: fluctuũ montes uali dĩ qͥ
non paruũ hituentib ingere¬
rent m&ũ: Exoractus becitis
confessor obtenuit sicꝰ credi¬

Expanded text:
basilicam Sancti 932 indictis jejuniis, basilicam Sancti 932 indictis jejuniis, vigilias celebrant, devotissime orationem fundentes, et mox ab imminenti calamitate salvantur. Vitam tamen hujus, postquam haec scripsim, Martinus noster sepulturae locavit . Est autem sepulcrum ejus contiguum Blaviensi castello super littus amnis Garonnae, in quo saepius naufragio perituros virtutis suae salvat occursu, proclamantes inter fluctus torrentis undosi: Miserere nostri, sancte Romane confessor Dei. Sed mox sedata tempestate, optato littore potiuntur. Nec fas est tamen ullum perire naufragio, qui ejus basilicam amnis de medio contemplari meruerit. Quod et nos valde in grandi necessitate experti sumus. Nam cum imber creberrimus per multos defluens dies, amnem Garonnam extra littora ejecisset, atque impellente vento validis fluctibus exundaret, elevarenturque fluctuum montes validi, qui non parvum intuentibus ingererent metum, exoratus beatus Confessor obtinuit, sicut credi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens surge & egrederein
occursũ famulo meoseueri¬
no : Et hon ora eũ sicꝰ hono¬
rari scriptura scã doc& ami¬
cũ diuinitatis. ⁊ Melior
ẽenĩ tibi meritisq: sublimior
accepto bacello in manusua
porrexit in occursũ eius:
Nihil deuro scõsciens nisiq̃
dñs reuelass& , Et eccescr seue¬
rinus ueniebat quasi mobuiã
es Tunc ad ppin quanter sibiat
ꝓpriisse nominib salutantes
ruunt pariter iamplexibus
Deosculatiq: fusa oratione
ec clesicã cũ magnops allentio
sunt ingressi: Quẽ de inceps
iunior habebatur . Deniq
pꝰpaucos annos. obiitbeatissimꝰ
seuerinus : Quosepulto aman¬
dus ep̃r recepit locũ suũ: quẽ ei
non dubiũ ẽꝑ oboedientiã red¬
ditũ quã in dĩ scm̃ exercuit:
Ex hoc in colae cognita eiur
scĩtate : patronũ sibi adscis¬
cunt: Certi quod si quandoq¬
urbem : aut morb: obrepat.
aut hostilitas obsedeat auł
aliqꝰ quaerella ꝑcellat : ꝓti¬
nus concurrentes populi ad

Expanded text:
dicens: 'Surge et egredere in dicens: 'Surge et egredere in occursum famulo meo Severino et honora eum, sicut honorari Scriptura sancta docet amicum Divinitatis. Melior est enim tibi meritisque sublimior'piscopus, accepto bacello in manu sua, perrexit in occursum eius, nihil de viro sancto sciens, nisi quae Dominus revelasset. Et ecce sanctus Severinus veniebat quasi in obviam ei. Tunc adpropinquantes sibi ac propriis se nominibus salutantes, ruunt pariter in amplexibus, deosculatique, fusa oratione, eclesiam cum magno psallentio sunt ingressi. Quem deinceps iunior habebatur. Denique post paucos annos obiit beatissimus Severinus. Quo sepulto, Amandus episcopus recepit locum suum, quem ei non dubium est per oboedientiam redditum, quam in Dei sanctum exercuit. Ex hoc incolae cognita eius sanctitate, patronum sibi adsciscunt, certi, quod, si quandoqurbem aut morbus obrepat, aut hostilitas obsideat, aut aliqua querela percellat, protinus concurrentes populi ad
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ beneficiũ p̃statꝰ pe¬
tentib: Nam demussulis
suꝑ natis. medicaminapopu¬
li promerentꝰ ⁊ Vndego: ual¬
de experimentũ tuli ⁊ Deniq
cũmanꝰ meae minutis effes¬
uissent pussulis. & dolores
pessimar obhocgrauites
sustenerẽ. De hac mussula
tactis. qͥ escente humoreptinꝰ
Aurbis patronos uenera¬
biles qͥ scaepiusse uistutib mani¬
festant: scm̃ seuerinũ ep̃m
suburbanomurorũ summa
excolens fide : Et lic& lõdixe¬
rimꝰ in ꝑlogo librihuiꝰ ut ea
tantũ striberemꝰ q̃ ds̃ pꝰ obitũ
scor suorũ eis obtenentib est
operaredignatus : Tamen ũ
puto absurdũ duci sideillor
uita memoremꝰ aliqͣ deqͥb:
nulla cognouimꝰ eẽ conscrip¬
ta: Sc̃sigitꝰ seuerinꝰ ut ipsorũ
bur degallensiũ clericorũ
fidelis relatio ꝓfert de par¬
tib: orientis ad andẽ deti¬
natꝰ urbẽ : Dũ aut̃ iter age¬
r&s. Et ecdesiaẽ burdegalen¬
sim amanđ epr reger&e ap
paruit eih̃s inuisũ noctis

Expanded text:
magnum beneficium praestatur pemagnum beneficium praestatur petentibus. Nam de mussulis supernatis medicamina populi promerentur, unde ego valde experimentum tuli. Denique, cum manus meae minutis effervissent pussulis, et dolores pessimos ob hoc graviter sustenerem, de hac mussula tactis, quiescente humore, protlensis urbis patronos venerabiles, qui saepius se virtutibus manifestant, sanctum Severinum episcopum suburbano murorum summa excolens fide. Et licet iam dixerimus in prologo libri huius, ut ea tantum scriberemus, quae Deus post obitum sanctorum suorum, eis obtenentibus, est operare dignatus, tamen non puto absurdum duci, si de illorum vita memoremus aliqua, de quibus nulla cognovimus esse conscripta. Sanctus igitur Severinus, ut ipsorum Burdegalensium clericorum fidelis relatio profert, de partibus Orientis ad eandem distinatur urbem. Dum autem iter ageret, et eclesiam Burdegalensim Amandus episcopus regeret, apparuit ci Dominus in visu noctis,