comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nificatõnẽ ꝑetrus in petra. Qͣ significatõne
intelligitur ap̃e petra: petrus eccłia. Hec gͥ
lis: auranto et sequẽdo ꝓpñi liberat᷑ a malis.
Magis aut sequit ni eis: qui certant ꝓue
ritate usq ad mortẽ. S uniu̾siteti dr̃ seq̃¬
re me: ꝓ qua unulsitate passus z ꝓp̃c. De qͦ¬
dicit sdem petrus. xp̃s ꝓ nobis passus est.
relinquẽs uob̃ exemplũ: ut seqͣmini uestigia
eius. Ecce ꝓpt̾ quod ei dc̃mui est sequere me. Est¬
aũt alia uita ĩmortalis q̃ nõ est in malis. u¬
bi facie ad faciem uidebimꝰ ⁊ qd̃ hic ꝓ speclm̃
litur: qui iu rp̃o dei et hominus filio. ⁊ ple¬
uam ex patre diuinitatẽ. et plenũ ex
nũe hoĩem ꝓfitetur ⁊ atq ita in illo utrã
subãm ueraui ẽẽ cognoscit: dũ quid eter¬
uitati. uel quid temporalitati congruat. fi¬
deli pietate distiuxerit. Neq .n. ignorare de¬
benius ip̃m in scł̃o scdm̃ cainẽ creatũ ex
hoĩe: qui sine ĩicio scdm̃ diuiuitatẽ creator

Expanded text:
nificationem Petrus in petra, qua significatione intelligitur Christus petra, Petrus Ecclesia. Haec lis, amando et sequendo Christum, liberatur a malis. Magis autem sequitur in eis, qui certant pro veritate usque ad mortem. Sed universitati dicitur Sequere me; pro qua universitate passus eobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce propter quod ei dictum est: Sequere me. Est alia vita immortalis, quae non est in malis, ubi facie ad faciem videbimus, quod hic per speculum litur, qui in Christo Dei, et hominis Filio, et pleam ex Patre divinitatem, et plenum ex matre hominem profitetur: atque ita in illo utramque substantiam veram esse cognoscit, dum quid aeternitati, vel quid temporalitati congruat, fideli pietate distinxerit. Neque enim ignorare debemus, ipsum in saeculo, secundum carnem creatum ex homine, qui sine initio secundum divinitatem creator,
Abbreviated transcription (Latin):
tantꝰ ab utͦ sexu admiratõis clamor extꝰ ẽ:
ut uox ꝯtinuata ꝯ lacͥmis ñ uidẽt ᷑ posse
finiri. Pducta ẽ ad eũ locũ ubi paulo ante
steterat trem̃s: exultabant eã sinulẽ fratri:
cui doluerãt remãsisse dissimilẽ. Et nõdum
fusas p̾ces suas ꝓ illa: iã tũ p̾uã uolũtatẽ
cito exauditã ẽẽ c̾nebant. Exultalãt in dei
laude uoces sine u̾bis: tanto sonitu ꝙͣ nr̃e
aures uix ferre possent. Qͥd erat ĩ cordibris
fusus ẽ: Cui nͥ huic fidei attestant᷑ ista mi¬
racła. in qͣ predicat᷑ ĩc resurrexisse ĩ carne:
et in celũ ascendisse ꝯ carne: Qr et ipsi
mrͣes hꝰ fideitestes fuerũt. huic fidei testĩo¬
niũ ꝑhibentes mĩtoũ ĩimicissimũ et crude¬
lissimũ ꝑtuler̃t: eũq nõ repugnãdo. sed
moriendo uicerũt. Pro ifta fide mortui
st̾: qui hec a dño ĩpetrare possũt. ꝓpter
cuiꝰ nomẽ occisi ft̃ ꝓ hac fide p̾cesat eoꝵ

Expanded text:
tantus ab utroque sexu admirationis clamor exortus est, ut vox continuata cum lacrymis non videretur posse finiri . Perducta est ad eum locum, ubi paulo ante steterat tremens. Exsultabant eam similem fratri, cui doluerant remansisse dissimilem: et nondum fusas preces suas pro illa, jam tamen praeviam voluntatem tam cito exauditam esse cernebant. Exsultabant in Dei laudem voce sine verbis, tanto sonitu, quantum aures nostrae ferre vix possent. Quid erat in cordibus ur: Cui, nisi huic fidei, attestantur ista miracula, in qua praedicatur Christus resurrexisse in carne, et in coelum ascendisse cum carne? Nam et ipsis fidei testes, fuerunt; huic fidei testimonium perhibentes mundum inimicissimum et crudelissimum pel\'tulerunt, eumque non repugnando, sed moriendo uicerunt; pro ista fide mortui sunt, qui haec a Domino inpetrare possunt, propter cuius nomen occisi sunt; pro hac
Abbreviated transcription (Latin):
quĩ accipinus gr̃an diuiuo nune ad uir¬
tutũ nobis ꝓfectũ pateret ingcessus. Qd̃
e uidentius appareat. debenius attendere
ad hoc filium creature miciũ fcm̃ ⁊ nõ ut
nouã rursus creaturã conde̾t: s ut uetus¬
tatẽ iam pͥdem ꝑditã renouaret. Inuenitur

Expanded text:
quam accepimus gratiam divino munere ad virtutum nobis profectum pateret ingressus? Quod ut evidentius appareat, debemus attendere ad hoc Filium creaturae initium factum, non ut novam rursus creaturam conderet, sed ut vetustate jam pridem perditam renovaret. Invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
deus fecit ũbũ: quomͦꝰ dͭ moyses in pͥncipi¬
o deus creauit celũ et t̾rã. Et oĩa sic enu̾at.
Dirit deus fiat: et fr̃m ẽ. Si dixit ⁊ quis dixit.
Utiq deus. Et qͥd fcm̃ ÷: Creatura aliqua
Int̾ dicentẽ d̾ĩ et fr̃ami creaturã qͥd ꝑ qd̃¬

Expanded text:
yses, In principio fecit Deus coelum et terram; et omnia sic enumerat, Dixit Deus, Fiat, et factum est . Si dixit, quis dixit? Utique Deus. Et quid factum est? Creatura aliqua. Inter dicentem Deum et factam creaturam q
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a : ut possimꝰ et ip̃i ꝯsolari eos qͥ in oĩ pres¬
sura st̃. Qͥ dũ asflictis ꝓximis u̾bũ uł opẽ
ꝯsołõnis ferũt: eos ꝓculdubio ad statũ rc̃i¬
tudinis restͥngũtͥ ne m̃od̾ata tͥbulatõne
ĩ desperatõnẽ soluãt. Quos ã ꝑ oliuã. nͥ mi¬
sericordes accipimꝰ. Ꝙ et grece oleos mĩa¬

Expanded text:
solari eos qui in omni pressura sunt . Qui dum afflictis proximis verbum vel opem consolationis ferunt, eos procul dubio ad statum rectitudinis restringunt, ne immoderata tribulatione in desperationem solvantur. Quos autem per olivam, nisi misericordes accipimus? quia et Graece ἔλεος mi
Abbreviated transcription (Latin):
iacentẽ anulũ uidit: et capillatiã zonã
qͣ fuerat alligatus mirata temptauit.
erat ꝯperiss astuctã: crepuisse atu exi¬
luisse amilũ suspicata ẽ. Qͥ ⁊̃ ip̃e ꝯinteg̾¬

Expanded text:
iacentem anulum uidit et capillaciam zonam, iacentem anulum uidit et capillaciam zonam, qua fuerat adligatus, mirata tentauit. fuerat, comperisset adstrictam, crepuisse atque exsiluisse annulum suspicata est: qui etiam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituta ẽ. s libelloꝵ dandoꝵibi consuetudo nõ
ẽ. uł potius nõ fuit: nã fortasse ñc eẽ iã ce¬
pit. Cũ .i. nuꝑ illic ẽẽmꝰ petroniã matrẽfa¬
nilias q̃ ibi mirribilt᷑ ex magno ato diut᷑¬
no in quo medicoꝵ ad iutoria cũcta defecerãt
lauxore sanata ẽ. hortati sumꝰ uolẽte supas¬
dicti loci ep̃o: ut libellũ daret qͥ recitaret᷑
ĩppło: et obedientillime paruit ⁊ in quo
ꝑosuit ⁊̃ quod hic reticere nõ possumus:¬
ꝙͣuis ad ea que hoc opus urgẽt festira¬
re cõpellar. A quodã iudeo dixit sͥ fuisse
ꝑsuasũ:  ut anulũ capillatio iũculo in¬
sereret: quo siue oĩ ueste ad nuda corpis
cigeretur. Qͥ anulus: hẽbat sub gemuist
lapidẽ in renib ĩuẽtũ bouis. Hoc allia¬
ta qi remedio: ad scĩ mrͣis limina uenie-¬
bat. S ꝓfecta a cartagine ꝯ ĩ ꝯfimo flu¬
minis bagrade ĩ sua possessione mãsillet:
siuitẽs ut iter ꝑage̾t. añ petes suos illũ

Expanded text:
bi consuetudo non est, vel potius non fuit; nam fortasse nunc esse jam coepit. Cum enim nuper illic essemus, Petronia materfamilias, quae ibi mirabiliter ex magno atque diuturno, in quo medicorum adjutoria cuncta defecerant, languore sanata est. Quam hortati sumus volente supradicto loci episcopo ut libellum daret qui recitaretur in populo; et obedientissime paruit. In quo posuit etiam quod hic reticere non possum, quamvis ad ea quae hoc opus urgent festinare compellar. A quodam Judaeo dixit sibi fuisse persuasum, ut annulum capillatio vinculo insereret, quo sub omni veste ad nuda corporis cingeretur: qui annulus haberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata quasi remedio ad sancti martyris limina ueniebat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret ante pedes suos illum
Abbreviated transcription (Latin):
sit face̾: qd̃ me hic nõ face̾ suscepti operis
uc̃citas cogit. Si .n. miracula sauitatu
ut alia taceã ea tũmͦ uelĩ scuibẽ ⁊ q̃ ꝑ hunt¬
uireni .i. głosissim stephm fcã st̃ in colonia
calauĩsi et in nr̃a: pli̾mi cõficiendi ft̃ libri:
u ͨ tñ oĩa colligi poterũt: s tũi de qͥb libelli
dati st̃. qͥ recitarent᷑ in ppsis. Id uã fĩ uolu

Expanded text:
sit facere. quod me hic non facere suscepti operis sit facere. quod me hic non facere suscepti operis necessitas cogit. Si enim miracula sanitatum, ut alia taceam, ea tantummodo uelim scribere, quriosissimum Stephanum, facta sunt in colonia Calamensi, et in nostra, plurimi conficiendi sunt libri: nec tamen omnia colligi poterunt, sed tantum de quibus libelli dati sunt, qui recitarentur in populis. Id namque fieri volu
Abbreviated transcription (Latin):
q st̃ in creatiuis: oĩa õino q̃ fixain celo sũt.
que fulgent de suꝑ. q̃ uolitemt sb̃ celo et que
mouentur: uniuersa natura rex. om̃is
oĩno creatura : dicã planius ⁊dicã frẽs
ut intelligatis: ab angelo usq ad u̾mi¬
culũ. Quid p̾clarius angelo in creaturis.
gelus dignus celo: ũmiculꝰ dignus terra.
Qͥ creauit: ip̃e disposuit. Si pon̾et u̾micu¬
lil iu celo: rep̾hend̾es. Si uettet angelos na¬
sci de putrescẽtib carnib: rep̾henderes.
Et tñ ꝓpe hoc facit d̃s̃: et nõ rep̾hendendꝰ.
⁊lauom̃s hoĩes de carne nascentes ⁊ quid
st̾ uͥ ĩmes. Et deumib augłos facit. Si eĩ
bitat hoc dr̃e qd̾ scriptũ ẽ in iob. quͣtomag̃
homo putredo et filius hõis u̾mis: Primo¬
do: et filius hoĩs u̾mis. Ecce qͥd noluit fiẽ¬

Expanded text:
t in creaturis, omnia omnino quae fixa in coelo sunt, quae fulgent desuper, quae volitant sub coelo, et quae moventur in universa natura rerum, omnis omnino creatura: dicam planius, dicam, fratres, ut intelligatis, ab angelo usque ad vermiculum. Quid praeclarius angelo in creaturis? gelus dignus coelo, vermiculus terra. Qui creavit, ipse disposuit. Si poneret vermiculum in coelo, reprehenderes; si vellet Angelos nasci de putrescentibus carnibus, reprehenderes: et tamen prope hoc facit Deus, et non est reprehendendus. Nam omnes homines de carne nascentes, quid sunt nisi vermes? et de vermibus Angelos facit. Si enim bitat hoc dicere quod scriptum est et in Job, Quanto magis homo putredo, et filius hominis vermdo, et filius hominis vermis. Ecce quid fie
Abbreviated transcription (Latin):
ut ista oĩa ꝑ ip̃m fierent: et sñ ip̃o nichil. Si
gꝰ erat in pͥncipio u̾bũ. et u̾bũ erat apud
deũ. et deus erat u̾bũ: si nõ potes cogitare
qͥd sit : differ ut crescras. Illecib ẽ. Accipe
lac ut nutͥaris: ut sis ualidus ad capiẽdum
st̾. et sine ip̃o fcm̃ ẽ nichil : uidete ne sic cogite¬
tis: qi nichil alicͥ sit. Solent eĩ multimale ĩ¬
telligentes sine ip̃o fcm̃ est nichil: putare aͥd
ẽẽ nichil. Pcrm̃ quidẽ ñ ꝑ ip̃m fcm̃ ẽ. Et mani¬
festũ ẽ qr ꝑcc̃m nichil ẽ : et nichil fiũt hoĩes

Expanded text:
Si ergo erat in principio Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: si non potes cogitare quid sit, differ ut crescas. Ille cibus est, accipe lac ut nutriaris, ut sis validus ad capiendum sunt, et sine ipso factum est nihil, videte ne sic cogitetis, quia nihil aliquid est. Solent enim multi male intelligentes, sine ipso factum est nihil, putare aliquid esse nihil. Peccatum quidem non per ipsum factum est: et manifestum est, quia peccatum nihil est, et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ti mrͣis. ꝯ dememoͣ eius reportata eẽt. et
suꝑ iacentis corpus missa ip̃ius ꝓbr̃i tũ¬
nica ⁊ suscitatus ẽ. Fuit ibi uir ĩ ordine
suo pͥmaiius. noĩe marcial. euo iã gͣuis
et mlm a borrens a religione xͥana. Hẽbat
sane fidelem filiã: et geneꝵ eotẽ anno ba¬
ꝑtizatũ. Qͥ ꝯ eũ egrotantẽ młtis ⁊ mag¬
ꝓrsus abnuit: eosq a se turbita ĩdigna¬
tõne submouit. Uisũ est gen̾o eiꝰ ut iret
ꝓ eo oraret: ut deus illi daret m̃tẽ bo¬
nã. qua crede̾ nõ differet in xp̃m. Secit
hoc ingenti genutu et fletu: et sinceri¬
ter ardenti pietatis affectu. Dem̃ absce¬
dens. ad de altari floꝵ qõ occuruit tulit:
eiq ꝯ iã nox eẽt ad caput posuit. Tũt
dormitũ ẽ. Et ecce ante diluculũ cla¬
mat. ut ad epm̃ curre̾tur: qͥ forte tc̃ moꝵ¬

Expanded text:
ti martyris, cum de memoria eius reportata esset et ti martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et maganus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero eius, ut iret quantum posset oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua credere non differret in Christum. Fecit hoc ingenti gemitu et fletu et sinceriter ardente pietatis adfectu; deinde abscedens aliquid de altari florum, quod occurrit, tulit eique, cum iam nox esset, ad caput posuit; tum domitum est. Et ecce ante diluculum clamat, ut ad episcopum curreretur, qui mecum
Abbreviated transcription (Latin):
d aquas tibilitanas ep̃o affẽrẽ¬
te p̾iecto reliqͥas mris głosissims
stephĩ. ad eius memiom ueniebat magne
uilĩtudĩs ꝯcursus et occursus. Ibi ceta
nulier ut ad ep̃m portãtẽ duc̾et᷑ orauit.
flores qͦs ferebat dedit: recepit ⁊ oculis
adiouit: ꝓtinus uidit. S tupẽtib qui
aderant. p̾ibat exultãs: uiã carpẽs: et
uie ducẽ ult̾ius ñ reqͥrens. Memorati
memoͣm mrͣis q̃ posita z in caftello sinitẽ¬
si. sd yponẽsi colonie uicinũ ẽ eiusdem
lci lucillus ep̃s populo p̾cedente ati sub
sequẽte porteibat. Eistula cuiꝰ molestĩa iã
diu laborauerat. et familiarissimi suime
dici qui eũ secaret oꝑiebat᷑ manꝰ. illius
pie sarcine uectatõne repente sanata est.
Lam deinceps eam ĩ suo corpe nõ inuenit
uet̾ĩ morbo carculi laborabat ⁊ ꝑ menioͣm
uus frũs ẽ. Idem ip̃e pꝰtea morbo alio p̾ua¬
lescente mortuus sic iacebat: ut ei iam
polices luarẽtur. Oꝑitulatõne memora¬

Expanded text:
Ad Aquas-Tibilitanas episcopo afferente Praejecto reliquias martyris gloriosissimi Stephani, ad ejus memoriam veniebat magnae multitudinis concursus et occursus. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, oravit: flores quos ferebat dedit; recepit, oculis admovit exsultans, viam carpens, et viae ducem ulterius non requirens. 11. Memorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitensi, quod Hipponensi coloniae vicinum est, ejusdem loci Lucillus episcopus, populo praecedente atque sequente portabat. Fistula, cujus molestia jam diu laboraverat, et familiaridici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est; nam deinceps eam in suo corpore non inuenit. uetere morbo calculi laborabat; per memoriauus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memora
Abbreviated transcription (Latin):
pianiꝰ ꝑ puĩani. Uult anob̾ op̃c deus ta¬
len uiolentiã ꝑpeti. Naui regnũ celorũ
rapi ult̾ ñis fletib: qd̃ ñis mueritis nõ
debetur. A spei gͦ c̾titudĩe ulła nos malo¬
rũ nr̃oꝵ qͣliteis: ulła qnͣtitas fraugat.
Prestat magnauenie fiduciã latꝰ illeue¬
nerabił: qui nõ inde uenerabil unde latro.
Nã latro ex ciidelitate: uen̾abił ex cõfessiõne
Cogitate gͦ cogitate: ꝙͣ suit ĩ cõp̾hensiblia ĩ oĩ
potẽti deo mĩe uiscera. Latro iłte ciuẽtis mãi¬
b abstratus a fauceitin̾is: suspensus ⁊ ĩpati¬
bulũ crucis. Ibiconfessus: ibi sanatꝰ est. Ibi au¬
dire uẽruit: hodie mecũ eris ĩ ꝑadĩso. Qͥd  lxͣ
Qͥs tantã bonitatẽ dei dit̾e̾: qͥs estimarͤ suffici

Expanded text:
 Deus talem violentiam perpeti. Nam regnum coelorum rapi vult nostris fletibus, quod nostris meritis non debetur. A spei ergo certitudine nulla nos malorum nostrorum qualitas, nulla quantitas frangat. Praestat magnam veniae fiduciam latro ille venerabilis, qui non inde vene rabilis unde latro: nam latro ex crudelitate, venerabilis ex confessione. Cogitate ergo, cogitate quae sint incomprehensibilia ericordiae viscera; latro iste cruentis manibus abstractus a fauce itineris, suspensus est in patibulo crucis. Ibi confessus, ibi sanatus est, ibi audire meruit: Hodie mecum eris in paradiso. Quid est hoc? quis tantam bonitatem Dei dice
Abbreviated transcription (Latin):
uus tuꝰ: et filius ancilletue. Ex anxilla gͦ
uatus est seruus: qͥ ex pr̃e gn̾atus ÷ dñs.
Propt̾ fyrmã gͦ serui: dixit᷑. Dñs creauit
nominat᷑ : sicut ip̃e diit. Ego a pr̃e ꝓdũ
et ueni ĩ uiũdũ. Et b̃s eriugłista de eo. Et
ucomius głam eius: głam qi unigeniti a
pr̃e. occes qi nõ dixit hic a dño. s a pr̃e. Qd̃
aũt eũ pͥmogenitũ tocius creature dicit a¬
pottolus: creatura utiq intelligitur repats
nõ conditet ⁊ creatura filiox dei. qͣ ex serũ

Expanded text:
x ancilla ergo natus est servus, qui ex Patre generatus est Dominus. Propter formam igitur servi dixit: Dominus creavit nominatur, sicut vere ipse dixit: Ego a Patre prodii, et veni ; et B. evangelista de eo: Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre . Vides, quia non dixit hic, a Domino, sed a Patre. Quod autem eum Primogenitum totius creaturae dicit Apostolus, creatura utique intelligitur reparata, non condita: creatura filiorum Dei, qua ex servis
Abbreviated transcription (Latin):
da q̃one tã ingẽti ꝓ uirib qͣs ip̃e donau̾iit
disputare. Hucusq enĩ ꝓposita est: ñ expo¬
sita. Exponende u̾o eius hoc sit exordium:
rit meminerimꝰ in hoc cormuptibili corpore
qd̃ aggͣuat aĩam: uitã nos miserã uiu̾e.¬

Expanded text:
one tam ingenti, pro viribus quas ipse donaverit, disputare. Hucusque enim proposita est, non exposita. Exponendae vero ejus hoc sit exordium, ut meminerimus in hoc corruptibili corpore, quod aggravat animam , vitam nos miseram vive
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũt mala fuĩt fides tua de u̾bo: non
potis refici ꝑ u̾bũ. Et si tibi contigit fĩ ꝑ u̾
bũ⁊ ut ꝑ illud fcũs sis: ꝑ te deficis. Ssi ꝑ te de¬
firis: ille te reficiat qͥ te fecit. Si ꝑ te detĩor
efficis: ille te recieet qui te creauit. Qũo aũt

Expanded text:
si autem mala fuerit fides tua de Verbo, non poteris refici per Verbum. Et si tibi contigit fieri per Verbum, ut per illud factus sis, per te deficis: si per te deficis, ille te reficiat qui te fecit: si per te deterior efficeris, ille te recreet qui te c
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs uel suꝑbia tumidꝰ. uel carais faciuore
pollutꝰ. uł iracũdie facib accensus: uel
cridelitate ĩpius pꝰt culpas ad puĩani re¬
dit ⁊ et uitã et̾nani ꝑciꝑit: qiͣ in locuu
pcc̃or uitrat alienũ. Adieb gͦ iohis lapt̃e¬

Expanded text:
superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, et vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator intrat alienum. A diebus ergo Joannis Bapt
Abbreviated transcription (Latin):
quo sermone sponsã simplicit᷑ indicauit.
siõ ⁊ eos qͥ adhuc sponsi st̾ gen̾os appella¬
re scuptiua cõsueuit. Qͥd aũt ÷ accipere:
Domi ꝓfectoretine. Iam .mi. illã m̃te dimi¬
ñ parẽtes. Copulat u̾o nõ in fedus solen
ne cõiugii⁊ s ĩ cõsortiũ ꝯͥs hĩtaculi: ⁊ co¬
pulat ꝓ mee uocis officiũ. Sic̃ .n. illam
pꝰtea ꝯm̃dat xp̃c ip̃e discipło⁊ iͣ ⁊̃ nũc ange¬

Expanded text:
Quo sermone sponsam similiter indicavit, sicut etiam eos, qui adhuc sponsi sunt, generos appellare scriptura consuevit. Quid enim est accipere? domi profecto retinere. Jam enim illam mente dimienim postea illam como sermone sponsam similiter indicavit, sicut etiam eos, qui adhuc sponsi sunt, generos appellare scriptura consuevit. Quid enim est accipere? domi profecto retinere. Jam enim illam mente dimi
Abbreviated transcription (Latin):
tencie dignũ face. Ut ẽi scdm̃ dignos ꝑe¬
nitẽcie fiuctus loqͣmur ⁊ sciendũ ÷ qi quis¬
qͥs illicita nulla ꝯmisit: huic iute ꝯcedi¬
tur. ut licitis utatur. Sic q pietatis oꝑai
faciat: ut tñ si noluerit ea q̃ mũdi st̃ nõ
relinqͣt. At siquis ĩ fornicatõis culpã. uł
fortasse qd̾ grauius ẽ in adultiũ lapsus ẽ:¬
tanto a se licita deb abscidẽ qͣnto se menu¬
nit et illicita ꝑetrasse. Neq eñi ꝑar fiuctꝰ
ẽẽ boni oꝑis debet eiꝰ quiminꝰ et eiꝰ qui a¬
plius deliquit: aut eiꝰ qui ĩ ullis. eius qͥ⁊

Expanded text:
 facere. Ut enim secundum dignos paenitentiae fructus loquamur, sciendum est, quia, quisquis inlicita nulla commisit, huic iure conceditur, ut licitis utatur sicque pietatis / opera fadat, ut tamen – si noluerit – ea, quae mundi sunt, non relinquat. At si quis in fornicationis culpa vel fortasse – quod est gravius – in adulttanto a se licita debet abscindere, quanto se meminit et illicita perpetrasse. Neque enim par fructus esse boni operis debet ejus qui minus, et ejus qui amplius deliquit: aut ejus qui in null
Abbreviated transcription (Latin):
precipit supplicari ⁊ qui ex õĩb cottoie gentib
fractis oliue sue ramis. glnẽ inserens oleaftu:
de ĩinicis recõciliatos. de alienis acoptiuos: de
ĩpiis facit iustos: ut om̃e genu flectat᷑. celesti¬
ũ. tiestriũ et infn̾oꝵ . ⁊ oĩs lingͣ cõfiteat᷑. quia¬

Expanded text:
ecipit supplicari , qui ex omnibus quotidie gentibus, sacris olivae suae ramis germen inserens oleastri , de inimicis reconciliatos, de alienis adoptivos, de impiis facit justos; ut omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et inf
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ ⁊̃ nũs tp̃ib freq̃ntari: et ea nõ delere
multoꝵ noticie deperus. Nondũ ⁊ ã biẽnsum
ex quo apud yponẽ regiũ cepit ẽẽ ifta memo
et multis qd̾ uob̾ certissimũ ÷ nõ datis libelł
nu̾ui ꝑuenerãt: qũ istei conscripsi. Calame
u̾o ubi et ip̃a memoͣ prius ẽẽ cepit. et crebuꝰ
dantur: ĩcomꝑabili multitudĩe superant.
Uzali ⁊̃ que colonia utice uiciua ẽ ⁊ mlã ꝑcla¬

Expanded text:
tiam nostris temporibus frequentari, et ea non debere multorum notitiae deperire. Nondum est autem biennium ex quo apud Hipponem-Regium coepit esse ista memoria, et multis, quod nobis certissimum est, non datis libellinumerum pervenerant, quando ista conscripsi. Calamae vero ubi et ipsa memoria prius esse coepit, et crebrius dantur, incomparabili multitudine superant. Uzali etiam, quae colonia Uticae vicina est, multa praecla
Abbreviated transcription (Latin):
Equitur. Et euĩt pͣua in directa: ⁊
asp in uias planas. Praua ĩ direc¬
ad iusticie regulam dirigũt᷑. Et asia ĩuias
planas ĩnuitant᷑. ꝯĩmites et iracũde mẽ¬
tes ꝑ infusionẽ suꝑne gr̃e ad lenitatẽ mã¬
suetudĩs redeunt. Qñ .ii. u̾bũ u̾itatis ab
iracũdia m̃te nõ recipit᷑: qiͣ aspitas itiui̾is
gressũ ꝑgentis resellit. S cũ mẽs urxicũ¬
da ꝓ acceptũ mãsuetudĩs gr̃am correptõ

Expanded text:
unt. Et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Prava direcad justitiae regulam diriguntur. Et aspera in vias planas immutantur, cum immites et iracundae mentes per infusionem supernae gratiae ad lenitatem mansuetudinis redeunt. Quando enim Verbum veritatis ab iracunda mente non recipitur, quasi asperitas itineris gressum pergentis repellit. Sed cum mens iracunda per ac
Abbreviated transcription (Latin):
alienus: qui dolosum q̃ stu de peciuie sue cap¬
tat usuris. Et dũ ꝑ aliena cupit dampna dita¬
ri ÷ etema dignus ẽ egestate puniri. uos ita
pram: donis dei pie et sapient̾ utimini ⁊ et
dispensantes tp̃alia. ad quireretis eterna.
Quarta gͥ et serta feria ieiunemꝰ: sablõ
aũt ad bĩssimũ petrũ apłm uigilemus.
Cuiꝰ or̃onib nobis ꝑ om̃ia obcineat᷑ duu-¬

Expanded text:
aneus, qui dolosum quaestum de pecuniae suae captat usuris; et dum per aliena cupit damna ditari, aeterna dignus est egestate puniri. CAP. IV. pram, donis Dei pie et sapienter utimini. Et qdispensantes temporalia, acquireretis aeterna. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatissimum Petrum apostolum vigilemus, cujus orationibus nobis
Abbreviated transcription (Latin):
litati q̃ pͥus ꝑ anditatẽ m̃tis. ulłos bonorũ
oꝑni fuictꝰ ferebat: fluẽta scẽ ꝓͥdicatõis de¬
dit. Et ip̃a ad qui pͥus ꝓ aspitate sue siccita¬
tis uia p̾dicatorib ñ patebat: doct̾ue pꝰtuio¬
dũ riuos emanãuit. Cui ad huc ꝓͣ nuuiere

Expanded text:
litati, quae prius per ariditatem mentis nullos bonorum operum fructus ferebat, fluenta sanctae praedicationis dedit, et ipsa, ad quam prius pro asperitate suae siccitatis via praedicatoribus non patebat, doctrinae postmodum rivos emanavit. Cui adhuc ex
Abbreviated transcription (Latin):
sus ꝑatam citius iehẽne ꝯcrematõnem
ĩuenit: qͥ hic fructũ boni oꝑis face̾ ꝯtem¬
psit. Et noͣndũ ꝙ securĩ nõ iurte ramos
positã: s ad radicẽ d ͭ. Cũ .ii. maloꝵ filii
tollũtur: ꝙͥ aliud ꝙͣ rami ĩfructuose ax¬
ꝯ parente tollitur: infiuctuosa arbor a ra¬
dice abscisa ẽ: ne iam remaneat. ũde pͣua
itiu sololes succrescat. In qͥb ioh̃is baꝑtiste
u̾bis cõstat. ꝙ audiẽtiũ corda turbata sũt:
ꝯꝓtinꝰ subiufert᷑. Et int̾rogabãt eũ tͦbe
dicentes. Qͥd gͦ fuciemꝰ: Icusse .ii. t̾rore

Expanded text:
ncremationem invenit, qui hic fructum boni operis facere contemnit. Et notandum quod securim non juxta ramos positam, sed ad radicem dicit, cum enim malorum filii tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arcum parente tollitur, infructuosa arbor a radice abscisa est, ne jam remaneat unde prava iterum soboles succrescat. In quibus Joannis Baptistae verbis constat, quod audientium corda turbata sunt, cum protinus subinfertur. Et interrogabant eum turbae dicentes: Quid ergo faciemus? Percussae enim terrore
Abbreviated transcription (Latin):
et dabr̃ uob̾. Ninc scͥptũ ÷. Ignẽ ardentẽ extin¬
guit aqͣ: et elemosina resistit ꝓcc̃is. Hĩc it̾m
te exorabit. hĩc bonꝰ pr̾ ĩocẽtẽ filiũ admo¬
net dicẽs. Si młm tͥ fu̾it: abũdãt᷑ tͥbue.
Si exiguũ fu̾it: ⁊̃ exiguũ libent̾ ĩꝑtiri ftude

Expanded text:
bis . Hinc scriptum est: Ignem ardentem exstinguit aqua, et eleemosyna resistit peccatis . Hinc iterum te exorabit . Hinc bonus pater innocentem filium admonet, dicens: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si exiguum fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ditas ũusti lucui. nõ ĩiuisti causa sit dã
et auxisse ꝑcõm z. ut aut nuser sit a¬
mittendo qd̾ dedit: aut nuiseuor acri¬
piendo quod non dedit. Eugienda ꝓrsus:
et iniquitas fenoris: et lucrũ qd̃ om̃i
caret hũanitate uitandũ ẽ. Multiplica¬
br̃ quidẽ facultas ĩiustis et tristib incre¬
m̃tis: s m̃tis suba cõtabescit. Qũ fenus
pecunie: funꝰ  aĩe. Qͥd eĩ de huimnodi hõi¬

Expanded text:
ditas injusti lucri non injusti causa sit damnditas injusti lucri non injusti causa sit damnet auxisse peccatum est: ut aut miser sit amittendo quod dedit, aut miserior accipiendo quod non dedit. Fugienda prorsus est iniquitas fenoris: et lucrum quod omni caret humanitate vitandum est. 54 Multiplicatur quidem facultas injustis et tristibus incrementis, sed mentis substantia contabescit: quoniam FENUS pecuniae funus est animae. Quid enim de hujusmodi ho
Abbreviated transcription (Latin):
as ĩmodicis optat augñitis: hoc potius
scm̃ fenus excerceat: et hac usuraium
arte ditescat: ut ñ hõmm laborãtiũ cap¬
tet ncc̃itates: ne ꝑ dolosa bñficia laqueos
ĩcidat ĩsolubilil debitoꝵ: s iliiꝰ sit creditor
illius fenerator: qͥ d ͭ date et dabr̃ uobis
et qͣ m̃sura m̃si fu̾itis. eadem remeciẽt᷑
mat diligendũ. nõ uult hr̾e ꝑpetuũ. Qnͣ¬
talibet adiciat. qnͣtalilet cõcat et ꝯgerat.
mops de hoc niũdo et egenus abscedet: di
om̃ia: n descendet cũ eo gła domꝰ eiꝰ. Qui
si benignꝰ eẽt aĩe sue. illi bona sua cͤcẽt
qͥ et ydoneus fideiussorz paupeꝵ: et lar¬
gissimꝰ redditor usuraꝵ. S lusta et mi¬
pudẽs auaricia q̃ bñficiũ se dͭ pr̃are cũ
decipit: nõ credit deo ueracit̾ ꝓmittenti:
et credit hoĩ trepide paciscenti. Dũ q
cerciora estimat p̾sencia ꝙͣ fut᷑a ⁊ me¬
rito in hoc freq̃nt̾ incuriit: ut ei cupi¬

Expanded text:
as immodicis optat augmentis, hoc potius as immodicis optat augmentis, hoc potius sanctum fenus exerceat, et hac usurarum arte ditescat, ut non hominum laborantium captet necessitates, ne per dolosa beneficia laqueos injiciat insolubilium debitorum, sed illius sit creditor, illius fenerator, qui dicit: Date, et dabitur vobis; et qua mensura mensi fueritis, eadem remetietur mat diligendum non vult habere perpetuum. Quantalibet adjiciat, quantalibet condat et congerat, inops de hoc mundo et egenus abscedet, dicomnia, neque descendet cum eo gloria ejus . Qui si benignus esset animae suae, illi bona sua crederet, qui et idoneus fidejussor est pauperum, et largissimus redditor usurarum. Sed injusta et impudens avaritia, quae beneficium se dicit praestare cum decipit, non credit Deo veraciter promittenti, et credit homini trepide paciscenti; dumque certiora existimat praesentia quam futura, merito in hoc frequenter incurrit, ut ei cupi
Abbreviated transcription (Latin):
oport assui: ut de t̾ra qͦ cordis ñi g̃m̃
dei pauperũ ip̃ius miserendo m̾eam᷑. Effĩ¬
cacissima .n. ẽ ad exorandũ dm̃ postulatõ:
ꝯ pietatis oꝑa suffragant᷑. Qm̃ qͥsuũ ab in¬
oꝑe nõ au̾cit aĩm ÷ cito ad se dñi ꝯu̾tit au¬
ditũ : dicente dño. Estote misericordes: sic̃
turi ĩ pt̃ate ponitꝰ iudiceuidi. Date inquit
et dabr̃ uobis. Q cito diffidencie sollicitudo
et auaricie ÷ amputata cũctatõ. Ut qd̃
redditurã se ꝓmisit u̾itas: secura expen
Da quod accipias ⁊ sere qd̾ metas: sꝑge qd̃
colligas. Noli metuere dispendiũ ⁊ noli
de dubio suspuare ꝓuectu. Subã tua ꝯ bñ
Mun̾ator tuꝰ: uult te ẽẽ mimificũ. Et qui
dat ut hẽas mãdat ut tͥbuas: dicẽs. Da¬
te: et dabit᷑ uob̾. Amplectẽda  tͥ ꝓmisliõis
istius gͥtulanda cõditõ. Iuis .ii. nõ hẽas
nͥ qd̾ acceꝑis: ñ potes tñ nõ hr̃e qd̾ dederis.
Qͥ gͦ pͤcunias amat. ⁊ mliplicare opes su¬

Expanded text:
oportet assumi, ut de terra quoque cordis nostri germen Dei pauperum ipsius miserendo mereamur. Efficacissima enim est ad exorandum Deum postulatio, cui pietatis opera suffragantur, quoniam qui suum ab inope non avertit animum, cito ad se Domini convertit auditum, dicente Domino: Estote misericordes, sicutturi in potestate ponitur judicandi? Date, inquit, et dabitur vobis . Quam cito diffidentiae sollicitudo et avaritiae est amputata cunctatio, ut quod reddituram se promittit veritas, secura expendda quod accipias, sere quod metas, sparge quod colligas. Noli metuere dispendium, noli de dubio suspirare proventu. Substantia tua cum bene Munerator tuus vult te esse munificum, et qui dat ut habeas, mandat ut tribuas, dicens: Date, et dabitur vobis. Amplectenda est tibi promissionis istius gratulanda conditio. Quamvis enim non habeas nisi quod acceperis, non potes tamen non habere quod dederis. Qui ergo pecunias amat, et multiplicare opes su
Abbreviated transcription (Latin):
go d̾ dñs qr filiũ et filiam ũ liberabũte
s ip̃i iusticia sua liberabũt aĩas suas. Et
rursũ qr boni filii nichil mał parẽtibus
ꝓsũt: s ad reatũ potius maloꝵ parẽtũ
ꝓficiat bonitas filioꝵ: ip̃a ꝑ se u̾itris iu

Expanded text:
 Deus, quia filium et filiam non liberabunt, sed ipsi justitia sua liberabunt animas suas . Et rursum, quia boni filii nihil malis parentibus prosint, sed ad reatum potius malorum parentum proficiat bonitas filiorum, ipsa per se Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
delc̃atone ñ torpeat: s ad donoꝵ celestiũ desi¬
deua ignescat. Ad hoc spma porit᷑ ⁊ ut qui
exemplo illius discat corda seq̃ntiũ p̾dicatõis
u̾bo ꝯpũg̾e. Ad hoc myrtꝰ pouit᷑. ut qͥ iu ar¬
tore tribulatõis. ab ore uł oꝑe ꝓrimi ꝯꝑatiẽ¬

Expanded text:
dilectionem non torpeat, sed ad donorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur; ut qui exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur; ut qui in ardore tribulationis ab ore, vel opere proxi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs nesciebant faciã illos calcrue. Faciã ill̃
tenebras ĩ lucẽ: et pͣua in directa. hec u̾¬
ba faciã illis: ⁊ ñ reliuquͣi eos. Et iterum
Inuẽtꝰ sũ ĩquit ñ q̃rentib me: et palam
aparui his qͥ me ñ int̾rogabãt. Qd̾ qũo
ĩpletũ sit: ioles apłs docet dicens. Scimus
qm̃ filius dei uenit: et dedit nob̾ sen suni
ut cognoscanius uerũ deũ ⁊ et simꝰ ĩ uero
filio eius. Et it̾m. N os gͦ diliganꝰ teũ:¬

Expanded text:
et semitas quas nesciebant faciam illos calcare. Faciam illis tenebras in lucem, et prava in directa. Haec verba faciam illis, et non relinquam eos . 40 Et iterum, Inventus sum, inquit, a non quaerentibus me, et palam apparui iis qui me non interrogabant . Quod quomodo impletum sit, Joannes apostolus docet dicens: Scimus, quoniam Filius Dei venit, et dedit nobis sensum, ut cognoscamus verum, et simus in vero Filio e
Abbreviated transcription (Latin):
potuit aug̾e̾ dando: p̃t młiplicare sum̃do.
ͥb ex̾cendis ouĩe qͥ dẽ tp̃s acceptũ÷ s illud
⁊ studiosius obseruãdũ: qd̾̃ apłicis accepi¬
mus tͣditõnib consecratũ ⁊ sic̃ ⁊̃ decimus
hic mĩsis morẽ refeit uet̾is ĩstituti⁊ ut t̾a
illa de quib locutꝰ sũ diligẽtiꝰ ex seqͣmur.
Or̃one eĩ ꝓpiciatõ dei q̃ritur: ieiunio ꝯ cu¬
piscẽcia carnus extĩgnit᷑ : elemosinis ꝑcc̃a
redimũt᷑. sił q ꝑ omia dei ĩ nob̃ ymago
sustẽtatõnẽ ꝓximi indesinẽt̾ simꝰ intenti.
Hec tͥplexobsemãtia dilc̃issimi õĩ u̾tutũ

Expanded text:
potuit augere dando, potest multiplicare sumendo. exercendis omne quidem tempus acceptum, sed illud est studiosius observandum, quod apostolicis accepimus traditionibus consecratum; sicut etiam decimus hic mensis morem refert veteris instituti, ut tria illa de quibus locutus sum diligentius exsequamur. Oratione enim propitiatio Dei quaeritur, jejunio cpiscentia carnis exstinguitur, eleemosynis peccata redimuntur ; simulque per omnia Dei in nobis imago sustentationem proximi indesinenter simus intenti. Haec triplex observantia, dilectissimi, omnium virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
miseratõne clem̃cie: qm̃ et si magnis quis
lalorib ⁊ multis fatiget᷑ ĩ cõmodis ⁊ bona
illi cã tolerandi: qui se adu̾sis uł corrigi ĩ¬
telligit uł. ꝓbari. Caritatis uͥo istius pietas
nõie nõ hi tm intelligendi st̃. qͥ nob̾amicicia

Expanded text:
miseratione clementiae. Quoniam etsi magnis quis laboribus et multis fatigetur incommodis, bona est illi causa tolerandi, qui se adversis vel corrigi intelligit, vel probari. Charitatis vero istius pietas nomine non ii tantum intelligendi sunt qui nobis amiciti
Abbreviated transcription (Latin):
ĩplere. Cessantib eĩ significatõib qͥb sal¬
uatoris ñi nũcialatur aduẽtꝰ : ⁊ pactis
figuris quas abstulit ip̃a pñtia u̾itatis:
ea q̃ uel ad regulas moꝵ. uł ad simplicẽ
dei cultũ rõ pietatis inscituit: in eadem
apud nos forma ĩ qua st̃ conditu ꝑseuerãt.
et que utriq̃ testam̃to erant cõgrua. ulła
ft̃ ꝯmutatõne uariata. Ex his aũt ẽ ⁊̃ de
anua ÷ ꝯsuetudine celebrandũ. Qr ple¬
largitati: ꝓ fuictib quos in usus hõĩi ẜ¬

Expanded text:
adimplere . Cessantibus enim significationibus quibus Salvatoris nostri nuntiabatur adventus, et peractis figuris quas abstulit ipsa praesentia veritatis, ea quae vel ad regulas morum vel ad simplicem Dei cultum ratio pietatis instituit, in eadem apud nos forma in qua sunt condita perseverant; et quae utrique Testamento erant congrua, nulla sunt commutatione variata.annua est consuetudine celebrandum: quia plelargitati pro fructibus quos in usus homi
Abbreviated transcription (Latin):
stãciã m̃tis ex̾ceat : ut amor directꝰ ⁊̃ deumi
neo int̾ secũta suꝑbiat. nec ĩt̾ adu̾sa defi¬
ciat: Qd̃ placet deo: placeat et nob̃. De
oĩ m̃sura munerũ eiꝰ gaudeamꝰ. Qͥ bñ ulus
z magnis: bñ utat᷑ et modicis. Tã nob̾ copi
a ꝙͣ ꝑcitate cõsulit᷑ : nec in spiritalib lucris
angustia gͣuabim᷑ fuictuũ: si fecũditas ñ
are scat animoꝵ. Ouatur de cordis agro:
ad̾ t̾ra nõ dedit. Sꝑ illi qd̾ largiat᷑ occ᷑rit:
cui bene uelle nõ teficit. Ad onũa gͥ dile¬
ctilsini oꝑa pietatis om̃i nob̃ qͣlitas ꝓsit

Expanded text:
onstantiam mentis exerceat? ut amor directus in Deum nec inter secunda superbiat, nec inter adversa deficiat. Quod placet Deo, placeat et nobis. De omni mensura munerum ejus gaudeamus. Qui bene usus est magnis, bene utatur et modicis. Tam nobis copia quam parcitate consulitur. Nec in spiritalibus lucris angustia gravabimur fructuum, si fecunditas non arescat animorum. Oriatur de cordis agro, quod terra non edidit. SEMBER ILLI, quod largiatur, occurrit, cui bene velle non deficit. Ad omnia igitur, dilect
Abbreviated transcription (Latin):
furrit. unꝰ creator aĩauit: eodẽ cũcti celo et
aere. hisdem utim᷑ dieb et noctib. Cũq a¬
lii sint loni alii mali. alii iusti. alii ĩiusti
deus tñ om̃ib largitor ⁊ oĩb ÷ benignꝰ: sic̃
lichaoniis a paulo et bamaba aplĩs dr̃ de¬

Expanded text:
 nos Creator animavit; eodem cuncti coelo et aere, iisdem fruimur diebus et 41 noctibus; cumque alii sint boni, alii mali; alii justi, alii injusti; Deus tamen omnibus largitor, omnibus est benignus, sicut Lycaoniis a Paulo et Barnaba apostolis d
Abbreviated transcription (Latin):
mũ regnũ dei et iusticiã eius: et hec oĩa
apponẽtur uobis. Regnũ eius gͦ et iusticia.
dei bonũ urm ẽ: ec hoc appetendũ. Et ibi fi¬
nis constituẽdus: ꝓpt̾ qd̾ omĩa facianus
q̃cũq facimꝰ. S qriu hac uita nulitamus
ut ad illud regnũ ꝑuenire possimꝰ: q̃ uita

Expanded text:
i et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis. » Regnum ergo et justitia Dei bonum nostrum est, et hoc appetendum, et ibi finis constituendus, propter quod omnia faciamus quaecumque facimus. Sed quia in hac vita militamus, ut ad illud regnum pervenire possimus, quae vita
Abbreviated transcription (Latin):
uos ẽe debuimꝰ. Sicut .n. psrulo suꝑius
p̾fati sumꝰ : missis p̾dicatorib dr̃. uos
estis sal terre. si gͥ cib dei est ꝓpłs: ꝯdim̃¬
tũ cibi sacerdotes ẽẽ debucrãt. S qr dũ
nos ab oronis et eruditõnis sc̃e usu ces¬
samus: sal infatuatũ ẽ: condiri nõ ua-¬
let cib dei. Atq idcirco ab auctore non
sumitur: qi exigente fatuitate nr̃a mini¬
me cõditur. P enseniꝰ gꝰ qui ũqmͣ ꝑ lin¬
guã nr̃ani cõuersi: qui de ꝑ u̾so suo o¬
ꝑe nr̃a ĩcrepatõne correpti: pũiam exe¬
runt. Quis luxuriã ex nr̃a eruditõne
deseruit: Quis auariciã⁊ qͥs suꝑbiam
declinauit: Pensemꝰ qd̃ lucrũ deo feci¬
mus nos: qͥ accepto talento ab ead ne¬
nr̃o negocio lucrũ q̃rit. Quale ei fũaꝵ
lucrũ: De nr̃a negociatõne mõstrabinꝰ ͤ
Quos euis cõspectui aĩaꝵ manipulos

Expanded text:
ius praefati sumus, missis praedicatoribus dicitur: Vos estis sal terrae . Si igitur cibus Dei est populus, condimentum cibi sacerdotes esse debuerunt. Sed quia dum nos ab orationis et eruditionis sanctae usu cessamus, sal infatuatum est, condire non valet cibos Dei, atque idcirco ab auctore non sumitur, quia exigente fatuitate nostra, minime conditur. Pensemus ergo qui unquam per linguam nostram conversi, qui de perverso suo opere nostra increpatione correpti, poenitentiam egerunt, quis luxuriam ex nostra eruditione deseruit, quis avaritiam, quis superbiam declinavit? Pensemus quod lucrum Deo fecimus nos, qnostro negotio lucrum requirit. Quale ei animarum lucrum de nostra negotiatione monstrabimus? Quot ejus co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ineft̾abile gaudiũ et̾ne cõtemplatõis opti¬
nere. Merito hec bĩtude cordis ꝓmittitur pi¬
tati. Spendorẽ .ii. ueri lũis sordens acies ude̾
nõ pot̾i̾t: et qd̃ erit iocũditas m̃tib nitidis.
hoc erit pena maculosis. Declinent᷑ g̾ terre¬
uaꝵ caligines uanitatũ⁊ et ab oĩ scalore
iniquitatis ocuili t̾gant int̾ĩores: ut serenꝰ
intuitus tantũ dei uisione pascrt᷑. Io hoe
enĩ ꝓmeredũ illud intelligimus ꝑtin̾e qd̾

Expanded text:
ernae contemplationis obtineat. Merito haec beatitudo cordis promittitur puritati. Splendorem enim veri luminis sordens acies videre non poterit; et quod erit jucunditas mentibus nitidis, hoc erit poena maculosis. Declinentur igitur terrenarum caligines vanitatum, et ab omni squalore iniquitatis oculi tergantur interiores, ut serenus intuitus tanta Dei visione pascatur. Ad hoc enim promerendum illud intelligimus pertinere quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ t̾rore seueritatis custodiri deb uirtus
mãsuetudĩs. Ut et irem mãsuetudo ꝯdi
at⁊ et eandẽ mansuetudinẽ ne fortalse dis¬
soluta sit. zelus district̃ois accendat. Sed
ista cur loquim᷑: ꝯaidhuc ꝑlerosq gͣuari fa¬
ctis atrociorib uideamiꝰ: Dobis .n. sacer¬
spiritulem gĩm uẽdere: et de cilienis in¬
iquitatib ⁊ pcc̃i dampno tp̃alia lucͣ cu¬
mulare. Cur gͦ ad memõm uram non
accepistis gͣtis date: Cur nõ ante m̃tis o¬
culos reuocatis: ꝙ tẽplũ redemptorm̃
ingressus. catedias uẽdentiũ colũbais
eu̾tit ⁊ et nũmularioꝵ effudit es: Qui

Expanded text:
iri debet virtus mansuetudinis, ut et iram mansuetudo condiat, 1502, et eamdem mansuetudinem, ne fortasse dissoluta sit, zelus districtionis accendat. 13. Sed ista cur loquimur, cum adhuc plerosque gravari factis atrocioribus videamus? Vobis enim sacerspiritalem gratiam vendere, et de alienis iniquitatibus cum peccati damno temporalia lucra cumulare. Cur ergo ad memoriam vestram non accepistis, gratis date . Cur non ante mentis oculos revocatis quod templum Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas e
Abbreviated transcription (Latin):
uat: ut eremplũ uite secularib p̾beat: ne
siquid in illo iuste rep̾h endit᷑. ex eius uicio
ip̃a religionis nr̃e estimatio gͣuet᷑. Cũ mona¬
chũ uidemꝰ ⁊ admonẽdꝰ ut reuerẽtĩa hĩtus
sui in actu iu locutõne. in cogitatõne sua
semꝑ circũ spiciat: ut ea que mũdi st̃ ꝑfc̃e
deserat : et qd̃ oñdit humanis oculis hĩtu:
hoc aute dei oculos moribz p̾tendat. Iste itaz¬
iam scũs. admoneat᷑ ut crescrit: ille u̾o qui
adhuc iuiqꝰ est. admoneat᷑ ut se corrigat
qͣtinus quisqͥs se ad sacerdotẽ iũxerit: Ca¬
le sermonis illius conditus redeat. Hec fͣ¬
tres knũ uobiscũ sollicite cogitate: hec ꝓ
rimis urĩs ĩpendite. Oĩpotenti deo fructu
uos reddere: de negocio qd̃ accepistis parate
S ista q̃ diximꝰ: melius apđ nos oraudo ꝙͣ
loquẽto optinebimꝰ. Oremꝰ. Deus qui nos

Expanded text:
vat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne vat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne si quid in illo juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravetur. Cum monachum videmus, admonendus est ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, ut ea quae mundi sunt perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Iste itajam sanctus, admoneatur ut crescat. Ille vero qui adhuc iniquus est, admoneatur ut se corrigat: quatenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus redeat. Catres, vobiscum sollicite cogitate, haec et proximis vestris impendite; omnipotenti Deo fructum vos reddere de negotio quod accepistis parate. Sed ista quae dicimus melius apud vos orando quam loquendo obtinebimus. OREMUS. Deus, qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
ecce nos ꝑnegligentiã nr̃am deorsũ tẽdimꝰ.
Ingrediũtur elc̃ sacerdotũ manib expiati
celestẽ prĩam: et sacerdotes ip̃i ꝑ uitã repro¬
bam ad inferui supplicia festinant. Cui ergo
rei cui similes dix̾im sacerdotes malos: n a
que taptismatis q̃ pcc̃ai baptizatoꝵ diluẽs
illos ad celeste regnũ mittit. et ip̃a ĩcloacas
Catione quid sumus. Pensemus negociũ
nr̃m: pensemꝰ poridus qd suscepimus. Fa
rã nr̃an: ut nõ negligauiꝰ curã ꝓximi.
Ut qͥsquis ad nos iu̾gitur: ex lingne nr̃e
sale condiat᷑. Cũ uacãteui quẽpiã et lu¬
bricũ uidemiꝰ ⁊ admonẽdus ÷ ut ꝯuigio
frenare studeat iniquitatẽ suã: qͣtinꝰ ꝑ hoc
qd̃ licet. discat suꝑare qd̃ nõ licet. Cũ cõui¬
gatũ uidemꝰ ⁊ adrnouẽdus ẽ ut sic ex̾ceat cu¬
ram sclĩ: ue pꝰtponat amorẽ dei. Sit placeat
uolũtati cõiugis: ut nõ displiceat ꝯditori.
Cũ clericũ uidemꝰ ⁊ admonẽdus ẽ qͣtinꝰ sic ui¬

Expanded text:
ecce nos per negligentiam nostram deorsum tendimus. Ingrediuntur electi sacerdotum manibus expiati coelestem patriam, et sacerdotes ipsi per vitam reprobam ad inferni supplicia festinant. Cui ergo rei, cui similes dixerim sacerdotes malos, nisi aquae baptismatis, quae peccata baptizatorum diluens, illos ad regnum coeleste mittit, et ipsa in cloacas satione quid sumus, pensemus negotium nostrum, pensemus pondus quod suscepimus. Facram nostri, ut non negligamus curam proximi, ut quisquis ad nos jungitur ex linguae nostrae sale condiatur. Cum vacantem quempiam et lubricum videmus, admonendus est ut conjugio frenare studeat iniquitatem suam, quatenus per hoc quod licet discat superare quod non licet. Cum conjugatum videmus, admonendus est ut sic exerceat curam saeculi, ne postponat amorem Dei; sic placeat voluntati conjugis, ut non displiceat conditori. Cum clericum videmus, admonendus est quatenus sic vi
Abbreviated transcription (Latin):
uestuia⁊ relictis q nuptiaꝵ copulatõi¬
b. spretaq liberoꝵ. ꝓpagine: sponso qui
cras acamãtes: elemosinas sectantes.
Pauꝑes recreautes ⁊ nudos uestientes:
ĩ firmos usitantes. In tribulatõne gau¬

Expanded text:
et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, sponso qui cras adamantes, eleemosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gau
Abbreviated transcription (Latin):
domũ intrau̾itis: pͥmũ dicite. Pax huic domu¬
i. Et si fuerit ibi filius pacis: requiescet sr̃
illam pax ur̃a. Siuaũt: aduos reu̾tetur.
Pax que ab ore predicatoris offertͣ: aut re-¬
quiescit in domo si in ea filius pocis fu̾it ⁊
aut ad eũdẽ p̾dicatorẽ reu̾titur: qr aut erit
quisq p̾destinatꝰ ad uitã et celeste u̾bũ seq̃¬
tur qd̾ audit: aut si nullus audire uolu̾it.
ip̃e p̾dicator sine fuctu nõ erit: qr ad eũ pax

Expanded text:
 Pax huic domui. Et si ibic fuerit filius pacis, requiescet super illum pax vestra; sin autem, ad vos revertetur. Pax quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in ea filius pacis fuerit, aut ad eumdem praedicatorem revertitur; quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur quod audit; aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu non erit, quia ad eum pax
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ. qmͣ a sacerdotib tolerat deus: qñ eos
qͦs ad alioꝵ correptõnẽ posuit. dare de se exẽ¬
pla pͣuitatis ceruit: qñ ip̃i peccamus qͥ cõpes¬
cere pcc̃ai debuimꝰ. Plerũq qd̃ est gͣuiꝰ sacᷤ¬
totes qͥ ꝓpria dare debuerant: ⁊̃ alieua diu¬
debuerũt. Nulla ãaꝵ lucra q̃rimꝰ: ad rr̃a
cotidie studia uacamꝰ. Terrena cõcupiscimꝰ.¬
ip̃o quo cet̾is p̾lati sumꝰ ⁊ ad agenda q̃libet
maiorẽ licentiã hẽmus: suscepte bñdictõ¬
nis ministeriũ u̾timꝰ ad ambitionis argu¬
m̃tũ. Dei causas relinqͥmꝰ: ad t̾rena nego¬
cia uacaniꝰ Locũ sc̃itatis accipinꝰ: ⁊ t̾re¬
nis actib ĩplicam᷑. Impletũ ẽ nob̃ ꝓfecto¬

Expanded text:
cium quam a sacerdotibus tolerat Deus, quando eos quos ad aliorum correctionem posuit dare de se exempla pravitatis cernit, quando ipsi peccamus, qui compescere peccata debuimus. Plerumque, quod est gravius, sacerdotes qui propria dare debuerant etiam aliena dirdebuerant. Nulla animarum lucra quaerimus, ad nostra quotidie studia vacamus, terrena concupiscimipso quo caeteris praelati sumus, ad agenda quaelibet majorem licentiam habemus, susceptae benedictionis ministerium vertimus ad ambitionis argumentum. Dei causas relinquimus, ad terrena negotia vacamus: locum sanctitatis accipimus, et terrenis actibus implicamur. Impletum e
Abbreviated transcription (Latin):
chaugłoꝵ choros uidebit᷑: ⁊ illo tante¬
maiestatis examine elc̃oꝵ õm̃ et repboꝵ mult¬
rebit. Ibi paulus cõu̾sũ ut ita dix̾im inũdimi
ducens: cbi andreas pꝰt se achaiã: iohãnes asi
cet. Ibi om̃s dñici gregis arietes ꝯ aĩaꝵ lucris¬
apparebũt: qui scĩs predicatõib suis deo pꝰt se
subditũ gregẽ trahũt. Cũ gͥ tot pastores cum
gregib suis ante et̾ui pastoris oculos ueneũt.
ꝙͥ nos miseri dicturi sumꝰ ÷ qui ad dñm nr̃m
p᷑t negociũ uacui redimꝰ : qͥ pastoꝵ nom̃ h̃emꝰ
et oues quas ex nutrimĩto nr̃o debeamꝰ ostẽ¬
dere nõ hẽmus: Hic pastores uocati sumus:
et ibi gregẽ nõ ducinus. S nũꝙͥ si nos negli¬
ginuis: omĩt deus deserit oues suas: Nullo
iͦ. Nam ip̃e eas sicut ꝑ ꝓpham pollicitꝰ ẽ perse¬
metip̃m pascit: om̃sq quos preodinauit

Expanded text:
changelorum choros videbitur. In illo tanto examine electorum omnium et reproborum multrebit. Ibi Paulus conversum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post se Achaiam, ibi Joannes Asiacet. Ibi omnes dapparebunt, qui sanctis suis praedicationibus Deo post se subitum gregem trahunt. Cum igitur tot pastores cum gregibus suis ante aeterni Pastoris oculos venerint, quid nos miseri dicturi sumus, qui ad Dominum nostrum post negotium, vacui redimus, qui pastoris nomen habuimus, et oves quas ex nutrimento nostro debeamus ostendere non habemus? Hic pastores vocatet ibi gregem non ducimus. 18. Sed nunquid si nos negligimus, omnipotens Deus deserit oves suas? Nullo modo; nam ipse eas, sicut per prophetam pollicitus est, per semetipsum pascit , omnesque quos praeo