comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noĩc pr̃is et filii et spc̃ saucti. sig
ad hoũn sermonem ad ĩ uocacio
scĩ ad erat presenciatrinitatis qñ¬
to magis ibi ad est ubi s̾ino oꝑar̾
et̾mis. uultis scite qr descendit spc̃.
Audisti quia quasi colũba descen¬
dit. Quare quasi colũba ut in¬
creduli uocarentur ad fidem. Iup̾u¬
cipio signum debuit esse. inpost̾io
postoli erãt in ino loco. et orabãt
ĩ die pentecostes et subito factus ẽ
magnus sons quasi cũ magna
spc̃ ferretur et sse sunt lĩgue dis¬
ꝑse sicut ignis. Quid hoc signifi¬
cat insi descẽsum spẽ sanctiꝰqui se
uoluit in creuulis eciam corpalt

Expanded text:
is et Filii et Spiritus sancti. Si ergo ad hominum sermonem, ad invocationem sancti aderat praesentia Trinitatis, quanto magis ibi adest, ubi sermo operatur aeternus? Vultis scire quia descendit Spiritus? Audisti quia quasi columba descendit . Quare quasi columba? Ut increduli vocarentur ad fidem. In principio signum debuit esse, in posteriJesu Christi apostoli erant in uno loco, et orabant in die pentecostes; et subito factus est magnus sonus, quasi cum vi magna Spiritus ferretur, et visae sunt linguae dispersae, sicut ignis . Quid hoc significat, nisi descensum Spiritus sancti, qui se voluit incredulis etiam corporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
Tercio in t̾rogacus es.creois et ĩ
spm̃ s anctum Dixisti credo.t̾cio m̃¬
sutrut in ulciplicem lapsum sc̃¬
ioris etatis ab solueret trinacon¬
fessio. Denq ut uobis afferamꝯ
tur infirinitate ꝯdicõnis huane
qui añ negauerat.postã ut islũ
sic dumctit. et spc̃ sanctus. In uno

Expanded text:
Tertio interrogatus es: Credis et in Spiritum sanctum? Dixisti: Credo, tertio mersisti? ut multiplicem lapsum superioris aetatis absolveret trina confessio. 21. Denique ut vobis afferamusretur infirmitate conditionis humanae; qui antea negaverat, postea ut illum sic et Spiritus sanctus. In uno
Abbreviated transcription (Latin):
Qina oĩs hõ añ baptisinum qua¬
sifrum p̾mitur. atq omugitut
ubi baptizatus fuit: nõ tanqm̃
tum s tauquam iam leuior
fructuosi ligin spẽs leuatur Et¬
o adhuc figura alt̾a secuns
erat.qr celebrantur lignã. Cecidͭ
manubriũ desecuri hoc ẽ frum
d uisũ est. filius ꝓphẽ nescunt quit
faceret hoc solum scunt. ut rogai
elyseum ꝓphetam ⁊ remedium p̃¬
ularet. Tuẽ ille lignum misit et
tenemꝰ Quis eĩ possit oiã gesta cõ¬
prehendere x sicut apostoli dixert̃
Coyses cũ ueniss indestum ⁊ sitis¬
set populus. et ueniss ad myrrã
fontem et bibere uellet quia ubi
pͥmum hausit amaricuoinẽ sen¬
sit et ceꝑit bibe̾ non posse. ⁊deo moy¬
ses misit liginuim ĩfontẽ ⁊ cepit a¬
qua q̃ añ erat amara duloescere.
Quid significat insi qr om̃is cre¬
atura corruptela obuoxia aqua
amara ẽ oĩbus. Et si ad cẽpus su¬
aus est. ad cẽpus iocunda ama
ra est. q̃ nõ pot̾ aufre peccatum.

Expanded text:
baptismum quasi ferrum premitur atque demergitur: ubi baptizatus fuerit, non tamquam ferrum, sed tamquam jam levior fructuosi ligni species elevatur. Ergo et hic figura altera. Securis erat qua caedebantur ligna. Cecidit manubrium de securi, hoc est, ferrum demersum est. Filius prophetae nescivit quid faceret: sed hoc solum scivit, ut rogaret Elisaeum prophetam, et remedium postularet. Tunc ille lignum misit, ettenemus; quis enim possit omnia gesta comprehendere Christi? sicut apostoli dixerunt . Moyses cum venisset in desertum, et sitisset populus, et venisset ad Merrha fontem, et bibere vellet aquam: quia ubi primum hausit, amaritudinem sensit, et coepit bibere non posse; ideo Moyses misit lignum in fontem, et coepit aqua quae antea erat amara, dulcescere 13. Quid significat, nisi quia omnis creatura corruptelae obnoxia, aqua amara est omnibus. Etsi ad tempus suavis est, etsi ad tempus jucunda; amara tamen est, quae non potest auferre peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
forma baptismatis et usus hoc hẽat
ut añ fons consecretur et tuc̃ descen¬
dat qui baptizandus ẽ: Nonubi pͥ¬
inum ingreditur sacerdos: exocis¬
mum facit secundũ cieaturã aque
ĩuocacionẽ posta. et p̾cem defert ut
sanctificetur fons. et assit p̾sencia
secutus est spẽ. Qua rõne ut nõ qua¬

Expanded text:
forma baptismatis et usus hoc habeat, ut ante fons consecretur, et tunc descendat qui baptizandus est? Nam ubi primum ingreditur sacerdos, exorcismum facit secundum creaturam aquae, invocationem postea et precem defert; ut sanctificetur fons, et adsit praesentisecutus est Spiritus. Qua ratione? Ut non qua
Abbreviated transcription (Latin):
cõne uiũdi filiũ separemus. xxix.¬
Eniq consid utrus idem deus
utͥus sit conoitor testam̃ti. Nẽ¬
pe om̃s inpͥmo homine peccauimꝰ
et ꝑ uature successionem. culpe quo
ab uno in om̃s transfusa successioẽ
In quem ergo peccaui inpr̃em an in
filium. utiq meum qui michi cre¬
didit quod nõ suando peccan. Mã¬
datum ẽ hoĩ ut aboĩb gustaret que
erant inpadiso liguĩsciencie bom
et mali ue tange̾t. Adam ergo insin¬
gulis nobis est. In illo eiũ coudicio
hũaua deliquit quia ꝑ inñ inoẽs
ptransiust poc̾m. uideo silmam un¬
chi creditam. uideo que p̾uaricioms
oracontraxim. dum uetita et inter¬
dicta degusto.hinc debeo cõmissesoe¬
tis usuram quia creditum mauda
am creditore. aguomimꝰ. Creditors
uẽpe uis est. ut exigat ⁊ relaxet. ⁊

Expanded text:
one mundi filium separemus. enique consideremus utrum idem deus utriusque sit conditor testamenti. nempe omnes in primo homine peccauimus, et per naturae successionem culpae quoque ab uno in omnes transfusa successio est. in quem ergo peccaui, in patrem an in filium ? utique in eum qui mihi credidit quod non seruando peccaui. mandatum est homini, ut ab omnibus gustaret quae erant in paradiso, lignum scientiae boni et mali non tangeret. Adam ergo in singulis nobis est. in illo enim condicio humana deliquit, quia per unum in omnes pertransiuit peccatum. uideo summam hi creditam, uideo quae praeuaricationis aera contraxero, dum uetita et interdicta degusto. hinc debeo conmissae sortis usuram, quia creditum mandatam creditorem. creditoris nempe ius est, ut exigat et relaxet.
Abbreviated transcription (Latin):
tes potenciora tormenta pacien¬
tur. Et scienti legem. et nonfatẽ¬
ti eam pcc̃m ẽ grande. Et seruus sc¬
ens uoluntatem doͥ sui. nõ feceric
eam uapulabit multum. Aluro
minum opa deus in suo examm¬
net uidicio plus cũ ab illo exigitꝰ
cir plus cõmittitur. Ampliores ẽ
penas lint cui nuosior regendor
populoꝵ fuit cura cõmissa. Et si¬
mam oĩbus sacerdotib depinga¬
nius apostolica nobis est reguła t̾
ic ad cunctos epos beatus ait
apłs. fidelis sermo. Ac si dice̾t
de quo sum locuturus uericit᷑ lo¬
quor. Ne quis me existimet fuisse
meutitum subumiexit. Si quis epã
ras. magnũ ẽ quod eẽ cupis. S si
et opus bonum simul amplectaris
Nam si alt̾ esse cupis. ep̃e ẽẽ nõ potes
quia sequitur Optet eiũ epm̃ ĩrepre¬
hensibilen ẽẽ in rep̾heusibuẽ ait. Nã
ti ep̃e rephenditur defornit culpe
subditur. et profecto culpa. adreatũ
trahit. reatus ad penam pena ꝑdu¬
cit us ad mortem. Ecce ad quid uol¬

Expanded text:
tes potentiora tormenta patientur ; et: Scienti legem et non facienti eam, peccatum est grande ; et: Servus sciens voluntatem domini sui, si non fecerit eam, vapulabit multum . Aliudminum opera Deus in suo examinet judicio, plus tamen ab eo exigitur, cui plus committitur; ampliores enim poenas luit, cui numerosior regendorum populorum fuerit cura commissa. ulam nostris consacerdotibus depingamus, apostolica nobis est per omnia ic ad cunctos episcopos beatus ait Apostolus: Fidelis sermo ; ac si diceret: De quo sum locuturus, veraciter loquor; ne quis existimet me fuisse mentitum. Subjunxit: Si quis episcras, magnum est quod esse cupis: sed si et opus bonum simul amplectaris. Nam si aliter esse cupis, episcopus esse non potes, quia sequitur: Oportet enim episcopum irreprehensibilem esse . Irreprehensibilem ait; nam si episcopus reprehenditur, deformiter subditur culpae. Et profecto culpa ad reatum trahit, reatus ad poenam, poena perducit usque ad mortem. Ecce ad quid vol
Abbreviated transcription (Latin):
uoliuitate arbit᷑ siue rou̾tutem
ꝓpenduiis siue adculpam ĩcliua¬
mur ⁊ io nos lib̾affcũs aderrorẽ
trabit. aut uolũtas reuocat iõm
secura. Passio a grauissima culpe
ꝯcupiscenciaẽ quã rõemollit et

Expanded text:
uoluntate arbitra, siue ad uirtutem propendimus siue ad culpam inclinamur. et ideo nos aut liber affectus ad errorem trahit aut uoluntas reuocat rationem secuta. passio autem grauissima culpae concupiscentia, quam ratio emoll
Abbreviated transcription (Latin):
s rep̾ssor. scq eĩ fĩ potͥ ut facil
adiracũdiã uõ irascatur Sut rõ¬
ne. s tẽpet indignacom cohibe¬
at apumendo se reuocet enc et
in ⁊ nolite peccure cõcessit qd̾ ne
naturalibus suscipitur. aut de
utib. Itaq aut natur. iliu tẽ¬
pat aut utilitatis assercior est
deuiq non sibi excidit cocupiscẽ¬
ciam s facit ne cõcupiscencie s¬
uiamus. Quro eĩ tantus ut dor¬
palem mnotum possit aut̾re in¬

Expanded text:
sed repressor. neque enim fieri potest ut facilis ad iracundiam non irascatur, sed ut ratione se temperet, indignationem cohibeat, a puniendo se reuocet, sicut ni et nolite peccare. concessit quod naturae naturalibus suscipitur aut de utilibus. itaque aut naturalia temperat aut utilitatis adsertor est. denique non animi excidit concupiscentiam, sed facit ne concupiscentiae seruiamus. quis enim tantus ut corporalem motum possit au
Abbreviated transcription (Latin):
tis quia dño deferebat honorifi¬
cenciam quia referebat grãm ple¬
nam quoq castimome quia tutpi
flagicõ ꝯtaminari graue poc̃m

Expanded text:
tis, quia domino deferebat; honorificentiae, quia referebat gratiam: plena quoque castimoniae, quia turpi flagitio contaminari grave peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
airoit int̾nas cogitacões tenebre
licet opiant et pietum septa circũ¬
dent. Dicat impius. qr nullus sibi¬
testis testis. assistat explorat umũ¬
sa uidet oiũ ceus necẽ aliquod ẜa¬
qui cognoscit umusa anqͣ fiant.
Quid ubadam. locuciora sunt uul¬
uera ⁊ si muluem tegantur. et si absco¬
datur citatx. non abscorroitur fides.
Nectũ plancas quod aufe̾ndo lin¬
guam cõfom lairois eripias. Satis
iamt deum s̾mone lairdaui mĩc pas¬
Sroc pempto uissit qrͣtum

Expanded text:
audit internas cogitationes, tenebrae licet operiant, et parietum septa circumdent. Dicat impius, quia nullus sibi testis assistat: explorat univsa, uidet omnia deus, nec est aliquod faqui cognoscit uniuersa, antequam fiant. quid uerba damus? loquaciora sunt uulnera: etsi uulnera tegantur, etsi abscondatur cicatrix, non absconditur fides. nec tamen plaudas quod auferendo linguam confessionem laudis eripias. satis iam deum sermone laudauimus, nunc pasEt hoc perempto iussit quartum
Abbreviated transcription (Latin):
solins inquit corpis in eubra s aro¬
nĩgis gram passiom nec cripis so¬
lacium morti. Est eĩ uor touitrui
in rota qr inbono. et in offenso ui¬
te istius cursus celeste resultat ora¬
culum sicut in iohaune et iacoboto¬
intun filus resultabat. Itaq illito¬
ꝙ legi muic̃ inainfestiuo recoguosco
qr rato int̾ rotam currit. nec impe¬
oitur. Deres eĩ intasũ ulla offensio

Expanded text:
s\' inquit \'corporis membra, sed adiungis gratiam passioni nec eripis solacium morti.\' est enim uox tonitrui in rota, quia in bono et inoffenso uitae istius cursu caeleste resultat oraculum, sicut in Iohanne et in Iacobo tonitrui filiis resultabat. itaque illud quod legi nunc manifestius recognosco, quia rota intra rotam currit nec impeditur. teres enim uita sine ulla offensio
Abbreviated transcription (Latin):
int̾na uelamia q̃ nẽo. Alius possit
auf̾re insicũ aliꝙ suaculpa dispol¬
ĩuentus est. At uo ioseph eciã uestim̃¬
to ext̾iore reiecto in ious nõ erat qͥ
salua hẽbat inoiĩta uͥtutis. Nũꝙͣ
uat acceptum. Qũo in ams cuiꝰ re¬
pleta ẽ aĩa q̃ accepte gr̾e̾ uestim̃ta cus¬
codit. Illiro metuend est nequis in¬
nocencie uelam̃ ainittat ue ĩpusacͥ¬
titie sup gressi uestimentum aĩẽ ac
mẽtis eripiant. Quod nõ accidit nͥ
meis mams. Psequatur iunicus
aĩam meã et ꝯp̾hendat. Nemo gͦ ex
ĩmias pot tuã aim cõp̾hendere nͥ
pͥus manis funit esfc̃a. soligͥ metue
eos qui possunt aiti argentiq ꝯpil¬

Expanded text:
interna uelamina, quae nemo alius possit auferre, nisi cum aliquem sua culpa dispolinuentus est, at uero Ioseph etiam uestimento exteriore reiecto nudus non erat, qui salua habebat indumenta uirtutis. numquam at acceptum? quomodo inanis, cuius repleta est anima, quae acceptae gratiae uestimenta custodit? illud metuendum est, ne quis innocentiae uelamen amittat, ne impii sacrstitiae supergressi uestimentum animae ac mentis eripiant. quod non facile accimeis inanis: persequatur inimicus animam meam et conprehendat. nemo ergo ex inimicis potest tuam animam conprehendere, nisi prius inanis fuerit effecta. noli igitur metuere eos qui poss
Abbreviated transcription (Latin):
set euentus ẽ. Certe gloria pacis llt
adĩpacorẽ reftur. Istuis pacis. fruct
ĩta ꝙͣ quo arma tostilia repellatur.
Ista pax sublimior q̃ corlium passio¬
num ercliroit itlecebras pturbacio¬
nes q̃ untigat ꝙͣ ea q̃barbaticos se¬
dat incusus. Plus ẽ eĩ clausointra
te hosti resiste quã remoto. Itaq ia¬
cob qͥ corsuũ aboĩ simultatẽ inũda¬
uerat et pacificum effc̃m gerebat¬
postꝙͣ reiecit oiã sua solus ueman¬
sit et luctatus ẽ cũ dõ. Quicũq em̃
secularia negligit adimaginem¬
est enĩ luctari cũ ueo: insi uͥtutis suc¬
cipe cͥtam̃ et cum supioreegredi po¬
ciorem q cet̾is unitatorẽ fi oei. et qr
in supabilis erat fides eiusatq de¬
uocio secreta ei dns must̾ia reuela¬
bat cangens latitirome femoris ciꝰ
ꝙ ex eius erat genacione dũs ilx̃o

Expanded text:
sed euentus est. certe gloria pacis illius sed euentus est. certe gloria pacis illius ad inperatorem refertur, istius pacis fructus menta quam quo arma hostilia repelluntur. ista pax sublimior, quae corporalium passionum excludit inlecebras perturbationesque mitigat quam ea quae barbaricos sedat incursus; plus est enim clauso intra te hosti resistere quam remoto. Itaque Iacob, qui cor suum. ab omni simultate mundauerat et pacificum affpostquam rejecit omnia sua, solus remansit, et luctatus est cum Deo . Quicumque enim saecularia negligit, ad imaginemsi uirtutis suscipere certamen et cum superiore congredi potioremque ceteris imitatorem fieri dei?. et quia insuperabilis erat fides eius atque deuotio, secreta ei dominus mysteria reuelabat tangens latitudinem femoris eius, eo quod ex eius erat generatione do
Abbreviated transcription (Latin):
Pacem ineã oouobis pacẽ meam
relinquo uobis. ꝑfcõꝵ ẽ eĩ nõfacile
biti mnctu. non exagi suspicioneñ
trore cõcuti uõ dolore uexan. s qua¬
si in lictore tutissimo. adu̾simi ĩ suc¬
gentis fluctus secularirun ꝓcella¬
rum m̃tem in mobilem fideistaci¬
one placroare hoc firmnam̃tum xi¬
cor ur̃m. nexagicetur as. Hanc pioem
sup oẽm mentem ẽẽ apostolus docto
ĩ serint dicens. et par dei q̃ex supat aẽ
sensum custodiat corda nra ⁊ sensus
pacis est nõpturb ira ipectore. De
inq iusti qͥeta ẽ. Iustus ã inquietu¬
dims et turbacõms plemus. Itaq ã¬
plius sins suspicucõmbus. ist̾ligit᷑
ĩpius ꝙͣ alienis plinq u̾beribus ma
Grande ẽ int̾ se aliꝙ̃ tũquillũ eẽ. et
sͥ ꝯuenire fortis paxaut impatoris
sollicica pruoencia aut inanu i¬
litum q̃ricur aut bellor ꝓspo cedit
euentuaut int̾mcõe aliqua barba¬
roꝵ si inse hostili motu armacõ u̾¬
tant. In ca pace milla m̃a uͥtus est

Expanded text:
uobis, pacem meam do uobis. perfectorum est enim non facile bari metu, non exagitari suspicione, non terrore concuti, non dolore uexari, sed quasi in litore tutissimo aduersum insurgentes fluctus saecularium procellarum mentem inmobilem fida statione placidare. hoc firmamentum um neque exagitetur animus. hanc pacem super omnem mentem esse apostolus doctor asseruit dicens: et pax dei, quae superat omnem mentem, custodiet corda uestra et sensus pacis est non perturbari in pectore. denique uita iusti quieta est. iniustus autem inquietudinis et perturbationis plenus est. itaque amplius suis suspicionibus adfligitur impius quam alienis plerique uerberibus maigrande est intra se aliquem tranquillum esse et sibi conuenire. foris pax aut inperatoris sollicita prouidentia aut manu militum quaeritur aut bellorum prospero cedit euentu aut internicione aliqua barbarorum, si in se hostili motu sua arma conuertant. in ea pace nulla nostra uirtus,
Abbreviated transcription (Latin):
cõuigioꝵ hoc ẽ consors quidã legis
et gr̃e qui ilginẽ rachel añdilexit
et predestinatamsͥ in ꝯuigiĩ pio
amabat affcũ. S qm̃ lia tãquam
lex subintrauit et oculis infirim¬
or obrepsit tanꝙͣ synagoga q̃ iñtis
cecitate xp̃m uid̾e̾ nõ potint supha¬
bundaut gra scẽ rachel. q̃ supͣpri
tͥp̾tacõne sgãbat. Rĩ rachel q̃ abstulit
obybum suo ptu. Eã rachelq̃ abscon¬
dit culcus etiores q gentibum q̃
simulatraeoꝵ plena esse ĩinũdici¬
e declaint nemo credat pat̾ne pie¬
tatis lesameẽ reuentia. ꝙ pr̃e stã¬

Expanded text:
orum, hoc est consors quidam legis et gratiae, qui uirginem Rachel ante dilexit et praedestinatam sibi in coniugium pio amabat affectu. sed quoniam Lia tamquam lex subintrauit et oculis infirmior obrepsit tamquam synagoga, quae mentis caecitate Christum uidere non potuit, superabundauit gratia sanctae Rachel, quae supra terpretatione signabat, beata Rachel, quae abstulit obprobrium suo partu: beata Rachel, quae abscondit cultus erroresque gentilium. quae simulacra eorum plena esse inmunditiae declarauit. nemo -credat paternae pietatis laesam esse reuerentiam, quod sta
Abbreviated transcription (Latin):
des debint hẽre udiciũ. et quas re¬
astare pfida. ħeousq probata sun
ut ꝓficienti iacob scõ angeli dei oc¬
ccurrerent. Deinq uidit castradei
applicancia. et ait Castra dei hecst̃
pfcis̃ eĩ et fidelib d̾muasolent ao¬
eẽ p̾sidia pfcũs aut̾ qui cogita¬
bat de recõciliacõne fr̾na ita ut
hĩnlitate eum in uitaret officus
noribus sui ut eciam si ipĩ indigna¬
irtur necessiticomis obsequus ĩ¬
tuũ adorabis et illi solisines. Ethͥ
adorit intẽpantẽ iracĩtoũ minan¬
ten parricidaleflagicium. Aut̾ram
adoraint illam huano cruore cõcre
cantib quid sͥ etiam uult quod
sepcies aoorauit hẽret absolucio
nisi il lud occurreret ꝙ petro meu¬
glio int̾roganci. sifr̾ ueus ĩ inepec¬
cauit quociens remttam ei usq
sepcies. Respondit dñs ihc nõ solũ

Expanded text:
dem habere iudicii et quasi rea stare perfidia. Haec eo usque probata sunt, ut proficiscenti Iacob sancto angeli dei occurrerent. denique uidit castra dei adplicantia et ait: castra dei haec sunt; perfectis enim et fidelibus diuina solent adesse praesidia. perfectus autem cogitabat de reconciliatione fraterna, ita ut humilitate eum inuitaret, officiinoribus suis, ut, etiamsi ipsi indignaretur, necessitudinis obsequiis intuum adorabis et ipsi soli seruies, et hic adorat intemperantem, iracundum, minantem parricidale flagitium. an terram adorauit illam humano cruore concretcautibus? quid sibi etiam uult quod septies adorauit? haereret absolutio, nisi illud occurreret, quod Petro in euangelio interroganti: si frater meus in me peccauerit, quotiens remittam ei? usque septies? resp
Abbreviated transcription (Latin):
fluũ uctm. ci pax fida suppetet p
ꝙͣ recõciliaret q̃ pͦ fuant discrepan¬
cĩ. Nec inirum si pacem hẽret quico¬
lup̃uam statuerat. et ixerat deo. q̃
ẽ ecca. Colup̃ua eĩ et firmam̃tũ dcm
ẽc debeat. si ĩuidia finit exorta. pͥmũ
ut declinet eam meluus ẽ eĩ sũ lite
br̃e ab ire: ꝙͣ resid̾e cũ uirgio. deinde
ubi talia possideat q̃ secum autr̃e
tem possit obuoxius. s dicat. cogͦsce
siquidtuũ ẽ apiro me. Et q̃sunt la¬
ban. et uicħ suũ lueint. apiro iacob
Magnus iux et ie beatus qui intħi
suũ potinit auntt̾e uich alienũ tẽre
uich supfluũ. Itaq ille ptc̃s ẽ cui in¬
ch de est iustus cui mcħ̾ suꝑẽ hoc eĩ
e iusticie tene mensuram qnta ultis
cuiꝰ societas lucrũ dabat nou irioga¬

Expanded text:
rium, cui pax fida suppeteret, per quam reconciliaret quae primum fuerant discrepantia. Nec mirum si pacem haberet, qui columnam statuerat, et unxerat Deo, quae est Ecclesia . Columna enim et firmamentum dicta esse debeat, si invidia fuerit exorta. Primum ut declinet eam; melius est enim sine lite abire, quam residere cum jurgio. Deinde ut talia possideat, quae secum auferre  possit obnoxius, sed dicat: cognosce, si quid tuum est apud me. et quaesiuit Laban et nihil suum inuenit apud Iacob. magnus uir et uere beatus, qui nihil suum potuit amittere, nihil alienum habeil superfluum. itaque ille perfectus est, cui nihil deest, iustus, cui nihil supra est; hoc enim est iustitiae tenere mensuram. quanta uirtus, cuius societas lucrum dabat, non inroga
Abbreviated transcription (Latin):
sue fidei celeritate. et pioꝵ luce fod¬
rum. Agnouit ysaac uotum oporẽ
ture. s uocem plebis uetis nõ reog̃¬
unset iõ cognouit ẽẽ mnutatam. ma¬
n eĩ hodieq eadẽ stola s ppłi deuo¬
cioris canoracepit eẽ cõfessio. mnto¬
q dixit. uox quid uox iacob mauꝰ
A manus esau. et odoratus ẽ odorẽ

Expanded text:
suae fidei claritate et piorum luce factosuae fidei claritate et piorum luce factorum. agnouit Isaac notum odorem ueteris, sed uocem plebis ueteris non recognouit et ideo cognouit esse mutatam. manet enim hodieque eadem stola, sed populi deuotioris canora coepit esse confessio meritoque dixit: uox quidem uox Iacob, manus autem manus Esau. et odoratus est odorem
Abbreviated transcription (Latin):
pͦietatis pio pr̃ĩ oulces ep ilas im¬
unntrauit. plus placet in aĩs quic¬
quid occurierit. ꝙ quicꝙͥ affectatũ
putau̾s defendum accessit adonos
iacob: et actulic ĩnocenqe pastus
bum uullum reooidit dulciorẽ
huc apublico peutiꝰ uł ppło auiusti¬
pum gerebat cibum utilem udi¬
cabat ĩquofutura erat uemissio p¬
catoꝵ.iõstolã accepit frĩs sui.qr se¬
inli p̾stabat sapienci.a. Iõ uimnor fĩ
semorẽ frem exint qr fidei emicuit
digintate. haut stolã in ecc̃e cypo
rebecca protulit et dedit filio uun¬
ori stolam uet̾is cest̾i stolam ꝓpheti¬
ꝓpheticam et sacerdotalem stolam
regalem illa dauiticam stolam sa¬
lomoins ezechie et iosye regum et
dedit populo xpiano qui utiamc¬
oruatus iacebat ħ stola in umbra
abiectaaq uecglecta obscurabatur
cir̃ tenebrosa inpietatis caligine
nec in anguido corde. ppli laqdus
pot̾at explicari. Inouit eam x̾amis
populus et refulsit. Illiũauit eam

Expanded text:
pietatis pio patri dulces epulas mpietatis pio patri dulces epulas ministrauit. plus placet in animis quicquid occurrerit quam quidquid affectatum putaueris deferendum. accessit ad oues Iacob et attulit innocentiae partus bum nullum credidit dulciorem hunc uel publico parenti uel populo, cuius typum gerebat, cibum utilem iudicabat, quo futura erat remissio peccatorum. ideo stolam accepit fratris sui, quia senili praestabat sapientia, ideo iunior frater seniorem fratrem exuit, quia fidei emicuit dignitate. hanc stolam ecclesiae typo Rebecca protulit et dedit filio iuniori stolam ueteris testamentipheticam et sacerdotalem, stolam regalem illam Dauiticam, stolam Solomonis, Ezechiae et Iosiae regum, et dedit populo Christiano, qui uti amiornatus. iacebat haec stola in umbra adiecta atque neglecta; obscurabatur enim tenebrosa impietatis caligine nec in angusto corde populi latius poterat explicari. induit eam Christianus populus et refulsit. inluminauit eam
Abbreviated transcription (Latin):
a adinntur ei qͥ p̾lacõnis ĩ iuste o¬
u̾atur ĩuidia Mmabatur esauq
frem suũ occioet. Nec fr̾naeũ gͥma¬
uitas nec parentum reuerentia
apatricidali furore reuocubat et
debebat ꝓbare nõscele. s rebecca. ñ
qͣiͣfiliũ fili s qr iustũ p̾ferebat ĩiuis¬
co. et eĩ apiro mrem piam mistiũ
pignori pponderat quam offerelit
inunus posse suare. In quoet alti
consuleb at ꝙ̃ oi̾ne subducebat of¬
fense ne guiorĩplicaretur reatu
gat Dum singuli singulos foue¬
ant nõ ĩunuĩ ut̃q conspuent uefri¬
udent alt̾m fiat equitas int̾diu̾sa
cͥtannã. et uisparib stirons ueprr¬
ut̾q atq equalis pentum amor
arcla. et sca rebecca certabant ut ue¬
utrũ infiorẽ fac̾ent s utt̃q eq̃lem
uicit cũ ille quipferebatlir oraclo
uiat ille inpigticia tarditatem:
niansi ieturo duciciam dũ alt̾ uena¬
tuaspsop̾dm q̃rit agrestem hicĩ¬
icium cibos moꝵ hicꝰ domestican
grã hic ten̾e mnausuetironns acq

Expanded text:
 adimitur ei qui praelationis iniustae oneratur inuidia. minitabatur Esau quod fratrem suum occideret, nec fraterna eum germanitas nec parentum reuerentia a parricidali furore reuocabat, etdebebat probare, non scelere. sed et Rebecca non quasi filium filio, sed quasi iustum praeferebat iniusto. etri praeferebat quam offerebat unus posse seruare. in quo et alteri consulebat, quem diuinae subducebat offensae, ne grauiore implicaretur reatu,gat. dum singuli singulos foueant, non in unum uterque conspirent, defrudent alterum. fiat aequalitas inter diuersa certamina et disparibus stutrique ac aequalis parentum amor iarcha et sancta Rebecca certabant, ut neutrum inferiorem facerent, sed utrumque aequalemtur oraculo, uicit inpigritia tarditatem, mansuetudo duritiam. dum alter uenatu aspero praedam quaerit agrestem, hic mitium cibos morum, hic domesticam gratiam, hic tenerae mansuetudinis atque
Abbreviated transcription (Latin):
sueuit funde̾. Hus icaq ut scͥptura
teu̾tutum gloriosi noĩs uobilita¬
uit insigib. Itaq uec sͥ iudebatur
aligustus censu fide opimꝰ et labe
filus ut opulentissimis ĩ inuidiã
uocabatur qui suũ gregem aliem
gregis accessione ꝯinaculasset
tris et ingentẽ tuã et egoen

Expanded text:
sueuit. • His itaque, ut scriptura te uirtutum gloriosi nominis nobilitauit insignibus. itaque nec sibi uidebatur angustus censu fidei opimus et Laban filiis ut opulentissimus in inuidiam uocabatur, qui suum gregem alieni gregis accessione cumulasset. tui et in gentem tuam, et ego ero
Abbreviated transcription (Latin):
tere. Respondit ei iacob. Cognosce si
tuor hẽo. Quere siquro agnoscis u¬
cioꝵ tuor et cruinũ. inchinecum
abstuli fraudiũ tuatum. doliq cõ¬
sortiaulla ud hẽo. Sĩa tua tanquam
contagium refugi. Et q̃sunt laban
et incħ suũ repperit ꝙ̃ bs̃ uir ĩ quo
dic̾e ĩ quo diaꝰ incħoffendit quod su¬
um agnosceret. Ipossibile indebatur
illiro in hoĩs. s ꝙypum gerebat eius
quidicit ĩ euglio. uenit hꝰ inũoi pͥn¬
ceps et ĩme ĩuemiet nicħ. Nich̾eĩẽ¬

Expanded text:
irere. respondit ei Iacob: cognosce si irere. respondit ei Iacob: cognosce si tuorum habeo. quaere, si quid agnoscis uitiorum tuorum et criabstuli fraudum tuarum, dolique consortia ulla non habeo, omnia tua tamquam contagium refugi. Et quaesivit Laban, il suum repperit. quam beatus uir, in quo dicere, in quo diabolus nihil offendit quod suum agnosceret. inpossibile uidebatur istud in homine, sed typum gerebat eius, qui dixit in euangelio: ueniet huius mundi princeps et in me inueniet nihil. nihi
Abbreviated transcription (Latin):
runt qd nõ ornabat aĩam tuam. s
ornabat ħ aliferunt ꝙ nõ locupleta¬
bat cortuũ. s pocuis depͥmebat. uͥ
eĩ fint thesaurus tuus ibierit et cor
tuũ sicut audistis legi hodie. mul¬
cis seris portaꝵ suarum in clirout̃
aurum suũ s funiinec uectibꝰ uec
caust̾s sins credunt. Mulci ingiles
adhibent s ipĩ quoq plus ip̃os so¬
lent timie custores. Multi defosso
infodcas. Congaurustiꝰ metuen di
fures. Ille tibi cauendus ẽ fen̾ator
qui sbam aĩe tuc scrutatur.siqua
pcã guioris aera contraxis qui cor
tuũ inlitoit solo qui aĩam tuam
eo cespite obrint quo aurum tex̾is¬
qͥ m̃tem tuam centesimarum in¬
ciruat thesauris et gĩn condit sepl¬
cro de quo nillus resurgit. seq̃rescm
iacob qͥ u de aliems uicus quic¬
ĩ ams et uacuus qui erat iusticie
fructu repletus. s ħ morlia illiro
misticum ꝙuennit adeũ laban hoc
ẽ de albatus. qr et sathanas triffig᷑a
ĩangelũ lucis et cepit ab eo sua reqͥ¬

Expanded text:
runt quod non ornabat animam tuam, sed onerabat: hoc auferunt quod non locupletabat cor tuum, sed potius deprimebat. Ubi enim fuerit thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum , sicut legi audisti hodie. Multi seris portarum suarum includunt aurum suum, sed ii nec vectibus et claustris suis credunt: multi vigiles adhibent, sed ipsi quoque plus ipsos solent timere custodes: multi defosso infodias. Non ergo auri istius metuendi fures. Ille tibi cavendus est fenerator, qui substantiam animae tuae scrutatur, si qua peccati gravioris aera contraxeris, qui cor tuum includit solo, qui animam tuam eo cespite obrqui mentem tuam centesimarum incuruat usuris et graui condit sepulchro, de quo nullus resurgit. sequere sanctum Iacob, qui neque de alienis uitiis quicinanis et uacuus, qui erat iustitiae fructu repletus. Sed haec moralia, illud mysticum quod uenit ad eum Laban, hoc est dealbatus, quia et Satanas transfigurat se in angelum lucis, et coepit ab eo sua requ
Abbreviated transcription (Latin):
oit atqr ascendit obsequiũ pprio unõ
pio pbitura sincio et uenit adpu¬
teum et bib̾et de suis uasis et depu¬
teor suoꝵ fontib. et supfluerent ei
aque de suo fonte fons em iute ẽ
imambus iusci. Et ueint aro laban
et oues eius paint. Inquitas incõ¬
mutata residet sapiencia regenoi
officiũ nõ omittit. Nescit uł aliemõ

Expanded text:
atque ascendit obsequium proprio domino pio praebitura seruitio. et uenit ad puteum, ut biberet de suis uasis et de puteorum suorum fontibus et superfluerent ei aquae de suo fonte; fons enim uitae est in manibus iusti. et uenit ad Laban et oues eius pauit. iniquitas incomitata residet. sapientia regendi officium non omittit. nescit uel in alienis
Abbreviated transcription (Latin):
nagoge inp̾destin acom delatum s
gr̃a. Simul clareret ĩpigrũ iegm
ẽ notat apr̃e uimior filius. s lauda¬
cus. Quod ait ysals fr̃̾ tuus uemẽs
cũ dolo. Accepit benediccõm tuam
Bonus eĩ dolus ubi irrep̾hensibilis
ripina. Inxpheusibilis a iapina
pietatis qr adieb ihõis regnum
celor cogit ⁊cogentes omipiunt
illuo festinautes eĩ prẽs pascha
celebrabant qr festinantes man¬
uucabant aguum non demoran
licuit et impetraint. s eam benedie¬
cõm quecum supiore cõgreret et

Expanded text:
nagogae in praedestinatione delatum: sed gratia, simul clareret impigrum militest notatus a patre junior filius, sed laudatus, quod ait Isaac: Frater tuus veniens cum dolo, accepit benedictionem tuam . Bonus enim dolus, ubi irreprehensibilis est rapina: irreprehensibilis autem rapina pietatis; quia a diebus Joannis regnum coelorum cogitur, et cogentes diripiunt illud. Festinantes autem patres pascha celebrabant, qui festinantes manducabant agnum, non demorantlicuit et impetravit ; sed eam benedictionem, quae cum superiore congrueret et
Abbreviated transcription (Latin):
ptinũ ꝙ deo pr̃i deftur in psalino.
sita florint qua sacdotalis gĩa scifi¬
cacõins emicint. p platanũ spirita¬
lis fructꝰ sigatur ubtas. qr atbori
hinc uitis anectitur. ut eius leta cõ¬
sorcio ĩptus sese uba finroet. Siqui¬

Expanded text:
deo patri defertur in psalmo. sita floruit, qua sacerdotalis gratia sanctificationis emicuit. per platanum spiritalis fructus significatur ubertas, quia arbori huic uitis adnectitur, ut eius laeta consortio in partus sese ubere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ possidet quñcẽuanus ingredit᷑
uistus et rector ẽ qͥ sͥ gregem mnulta¬
tumpstanciũq uirtutium splenoo
unstio colligebat et potaturis ombꝰ
ilgam storaciuã et nocuiam. et de
platano ꝓpon̾et ĩuentis queconcu¬
piscentes beatissime t̾intatis p̾fig¬
fetus pie mĩtis cõcepconcone forrent¬

Expanded text:
 possidet? quasi mercennarius ingreditur iustus et rector est, qui sibi gregem multarum praestantiumque uirtutum splendore nis ministerio colligebat, ut potaturis ouibus uirgam storacinam et nucinam et de platano proponeret in uenis, quo concupiscentes beatissimae trinitatis praefigfetus piae mentis conceptione for
Abbreviated transcription (Latin):
pentes uobis inexcusati relinꝙ̃¬
di sunt quo duunorem filium se¬
mori p̾tulerunt. Simuil cauendũ
nequis dum eoꝵ intendit exẽplo
siquũ int̾filios hẽat indiciũ ut al¬
tum diligendum putet alt̾m post¬
habendum. huic eĩ excicantur
to facinus parricrdale ꝯponitur e¬
xoem foueat ꝓlem mensura pieta¬
tis. Estotũ ut aliquis sͥ ãplius cẽ

Expanded text:
entes nobis inexcusati relinquendi sunt, quod juniorem filium seniori praetulerint. Simul cavendum, ne quis dum eorum intendit exemplo, iniquum inter filios habeat judicium; ut alterum diligendum putet, alterum posthabendum. Hinc enim excitantur ecuniae facinus parricidale componitur. Eadem foveat prolem mensura pietatis. Esto tamen, ut aliquid sibi amplius circa
Abbreviated transcription (Latin):
sencies sintutis pfcm cũ uolunta¬
tiuo pocius ꝙ̃ coactus obedice ce¬
ꝑio fr̃i. hinc ortaẽ in uidia. Et mi¬
frem occidet. Orsiro acciderit: ois¬
dia lparticidium pruat uenat re¬
becca hoc ẽ induat paciam bonacus¬
tos innocencie suadeat ut ire locũ
deinus cõcedamus aliquo longiꝰ
oonec tẽpe utoignacio molhiatur
offensionis obrepat obluno itaq¬
s inpigre suscepit nõ tam ut pich
salutis ꝙͣut incentinũ scełis decli¬
netur. Mr̃ quoq pia abce̾ sibi dilcis¬
simũ filium tolerat plus ei colla¬
sit Consid̾emus quro ua iltus a¬
gat inchil requirit insi deigcam
dolum illũ et sũmũ sequitur solo
eo contenta ẽ aquo accipimus oĩa
Ipĩa nichil ipi cõferimꝰ qr u illo in¬
diget. Sicait od. Duxi onõ in eo. dñs

Expanded text:
senties seruitutis profectum, cum uoluntarius potius quam coactus oboedire coeperis fratri. Hinc orta est inuidia et mifratrem occideret. sed si id acciderit, disdia in parricidium proruat. ueniat Rebecca, hoc est induatur patientia, bona custos innocentiae, suadeat ut irae locum demus. concedamus aliquo longius, donec tempore indignatio molliatur, offensionis obrepat obliuio. itaqused inpigre suscipit, non tam ut periculum salutis quam ut incentiuum sceleris declinetur. mater quoque pia abesse sibi dilectissimum filium tolerat plus ei conlasit, consideremus quid uera uirtus agat. nihil requirit nisi dei gratiam, solum illud et summum bonum sequitur, solo eo contenta est, a quo accipimus omnia, ipsi autem nihil illi conferimus, quia nullo indiget. sicut ait Dauid: dixi domino meo: dominus
Abbreviated transcription (Latin):
recreati. Iuhagro ẽ oliua illafcuc¬
tifera diñce flueus pacis ũguen¬
tum. In hoc agro florent mala gra¬
nata q̃ płimos fructus uno fidei
inumim̃e tegunt et quodã fouẽt
caaritacis amplexu ouion¬
O gͥ fructꝰ redolebat ia¬
cob qͦui deum ꝑpicula se¬
quebatur et cutum se ubi¬
q eius deduccõne credebat. Nam
licet dulcis et suamns odoragrst
qr ẽ odor nature tm̃ in scõprĩ archa
inrtutum spirabat grã ꝙ ꝯtinens
erat psimoina quicibum sͥ patũ
nõ expit s pecenti fri sine dilacoẽ
cõcellit a quo pͥmatum benediccõ¬
ins̃accepit. Qm̃ pius gͣ pentes. u ͭ¬

Expanded text:
recreati, in hoc agro est oliua illa fructifera dominicae fluens pacis unguentum, in hoc agro florent mala granata, quae plurimos fructus uno fidei munimine tegunt et quodam fouent caritatis amplexu. hos igitur fractus redolebat Iacob, qui deum per pericula sequebatur et tutum se ubique eius deductione credebat. nam licet dulcis et suauis odor agri sit, quia est odor naturae, tamen in sancto patriarcha uirtutum spirabat gratia. quam continens erat parsimonia, qui cibum sibi paratum non expetiuit. sed petenti fratri sine dilatione concessit. a quo primatus benedictionis accepit, q
Abbreviated transcription (Latin):
cõrom sintutis adicet. sut bonꝰ
pr̃cũ duos hr̃et filios unũ tẽpantẽ
caat᷑q et ĩ sipientem priroentista¬
tui obeoue. Quia in sipiens nõ pt̃
uoluntarius uͥtutis eẽ oiscipulus
nec ꝑseuerare instiroio qr itultus
sicut lua mutatur mitoq ei lib¬
gentis ĩꝑio suum inelioraret af
et mansuetiroo durtis motib p̾s¬
tat. Suit oĩs qui auctoritatem
cũq uł metu frangitur uł dilco¬
ircitetur. uł cupiditatib adicitur.ł
in diguacone exaspatur uł merore
deicitur. S̾uił eĩ ẽ ois palłio. Qũ qui

Expanded text:
ruitutis addiceret, sed ut bonus pater, cum duos haberet filios, unum intemperantem,  et insipientem prudenti statuit oboedire, quia insipiens non potest uoluntarius i uirtutis esse discipulus nec perseuerare in studio, quia stultus sicut luna mutatur, meritoque ei libgentis imperio suum melioraret affet mansuetudo duris motibus praestat. Seruit omnis qui auctoritatem cumque uel metu frangitur uel delectnretitur uel cupiditatibus ducitur uel indignatione exasperatur uel maerore dei
Abbreviated transcription (Latin):
m̃cis int̾ne oculis intũetu. pcc̃i
abstinens aluxurie oĩs ebrietate
sobrius ut dura laboꝵ absorbuit
ecce odor filu mei sicut odo agr ple¬
redolebat gr̃am. Ipẽ ẽ eĩ ager. ꝙ̃ be¬
uedix̾ dñs. nõ iste t̾remis aut iau¬
fragosus correntib aut palustrio
pigrioribus aquis. aut icumꝰ fru¬
m̃tis aut in utilis intibus aut ĩ¬
fecũoa glarea saxorus aut uicultꝰ
et aridus siccitate aut sanginẽ ina¬
ager de quo dicit eccã in cauticis.

Expanded text:
mentis internae oculis intueretur peccati abstinens, a luxuriae omnis ebrietate sobrius, ut dura laborum absorbueecce odor fili mei tamquam odor agri pleredolebat gratiam. ipse est enim ager, quem benedixit dominus, non iste terrenus aut fragosus torrentibus, aut palustris pigrioribus aquis, aut jejunus frumentis, aut inutilis vitibus, aut infecunda glarea saxosus, aut hiulcus et aridus siccitate, aut sanguine maager, de quo dicit Ecclesia in Canticis:
Abbreviated transcription (Latin):
cio fortuita suũ facit s ꝓbrosa ĩsipĩa.
Emq famulus priroens
regit oños stultos et ꝓpͥn
utiq petuĩam s sapĩam sic̾ et lexdͭ
fenerabis gentib mmultis tuã mutuũ
uerilut gentibirs nc̾ abhir. spał¬

Expanded text:
tio fortuita servum facit, sed probrosa insipientia . Denique famulus prudens regit dominos stultos, et periutique pecuniam, sed sapientiam, sicut et Lex dicit: Fenerabis gentibus multis: tu autem mutuum non nerabat gentibus, nunc ab his sp
Abbreviated transcription (Latin):
at. ut inchil metuat inchreformi¬
det nͥ untutis dispendia Alioꝵ¬
q uauas formidines cõpͥmat
quas hc̃at de piculoꝵ sollicitu¬
dine morcis timore cors infuta¬
te ut doceat dissolui corpt et cũxͦ
ec̃ multo melius ut ostendat qui¬
ut in dignacõm oẽm excluoeret
dolorem offẽsioms au̾teret. Oñ¬
dens se mmiõrẽ exilio nõ fuisse qui
sit beatus. Scͥptum ẽ em̃ Beatus
uir qui non habut incosilio ĩpioꝵ¬

Expanded text:
at. ut nihil metuat. nihil reformidet nisi uirtutis dispendia aliorumque uanas formidines conprimat, quas habeant de periculorum sollicitudine, mortis timore, corporis infirmitate, ut doceat dissolui corpore et cum Christo esse multo melius, ut ostendat qui; ut indignationem omnem excluderet, dolorem offensionis averteret, ostendens se minorem exsilio non fuisse, qui sit beatus. Scriptum est enim: Beatus vir qui non abiit in consilio impio
Abbreviated transcription (Latin):
de in etallo eruitur et in metallum
reu̾titu. Quid em̃ aliud insi metal¬
lum est mens auati.Que canquã
defossum tenet quicquid acceꝑit
et in uenis t̾re ac lacibulis abscon¬
dit eo quod uti nesciat de inetallis
cotidie aurum promitur deauro
poferre quis potuit cũ igitur inch̾
prosit uaua fames auri. quia quic¬
quio congregau̾it labitut. miseran¬
di profecto qui deseruerunt inam
iusta i et obliti sunt eam p̾ciosi la¬
pides. haut quaquam Sũt cõparã¬
i difficilis inuestigatu ĩ piia suꝑ¬
us. iutclusa iactantibus. humili¬
oabus plana apta sapientibus. Et
iõ sapienciã debemus querere: ut
ambulemus miia uista ꝑ quam
aousarius ille sicut rapiens. et ru¬
giens qui pcurrit hũc minrdũ tran¬
lire non potuit sz qui uult sapien¬
eam in uestigare. nõ in abysso eam
uerat sicut philosophi qui arbitrã¬
ur quod ip̃i sua sponte suo ingem¬
oprofunda eius possint cognõsce̾
non in mari cam requirant Et enĩ

Expanded text:
de metallo eruitur et in metallum de metallo eruitur et in metallum reuertitur. quid enim aliud nisi metallum est mens auari? quae tamquam defossum tenet quidquid acceperit et in uenis terrae ac latibulis abscondit, eo quod uti nesciat. de metallis cottidie aurum promitur: de auaro proferre quis potuit? cum igitur nihil prosit uana fames auri. quia quidquid congregauerit labitur, miserandi profecto qui deseruerunt uiam iustam et obliti sunt eam, cui pretiosi lapides haudquaquam sunt comparandi. difficilis inuestigatu, inperuia superbis, interclusa iactantibus, humilioribus plana, aperta sapientibus. et ideo sapientiam debemus quaerere, ut ambulemus in uia iusta, per quam aduersarius ille sicut leo rapiens et rugiens, qui per. currit hunc mundum, transire non potuit. sed qui uult sapientiam inuestigare, non in abysso eam quaerat sicut philosophi, qui arbitrantur quod ipsi sua sponte suo ingenio profunda eius possint cognoscere, non in mari eam requirat — etenim
Abbreviated transcription (Latin):
eum pcepto mortificauit draco¬
nem p̾uaricatorem ututem tom¬
trui eius quis intelligit Intantie
ergo flagitus que spes impioẽ. Ñ¬
quid si confidat in domino salua¬
bitur dicam inquit uobis quid
sit inmaui dominiet desinite
in ama inamb adde et discribit
ꝙͣ iniserabilis ĩpioꝵ porcio sit ꝙ
s incelo est hinmodi gͦ uiris hẽoi¬
tas mopia est. et mors successio. ql
diuicias coaceruauerint inendica¬
bunt᷑ quia cũ mortui fuerint indi¬
gebunt que requiem mueuire ũ
possunt uiduas eoꝵ nemo misere¬
bitur. S manebunt deserte. atq
omĩs copule solacio destitute. et¬
si cõgregetur pecunia sicut terra
atq ut lutum p̾paratum fu̾it au¬
tum manis erit sicut aranea eor
substancia et õe noĩs eoꝵ prĩmo¬
mũ tanquam tineis cõsumetur do¬
mens diues nchil adiciet:apiet
oculos suos. et iam nonest in dolo¬
rib pmanet inchil ergo sunt oĩa.
que in hoc minroo sunt aurum in
metallis. argentum in metallis

Expanded text:
eum: praecepto mortificauit dracoeum: praecepto mortificauit draconem praeuaricatorem. uirtutem tonitrui eius quis intellegit? in tantis ergo flagitiis quae spes impio est? numquid si confidat in domino saluabitur? dicam inquit uobis quid sit in manu domini et desinite inania inanibus addere. Et describit quam miserabilis impiorum portio sit, quod sed in caelo est. huiusmodi ergo uiris hereditas inopia est et mors successio. cum diuitias coaceruauerint, mendicabunt, quia cum mortui fuerint, indigebunt qui requiem inuenire non possunt. uiduas eorum nemo miserabitur. sed manebunt desertae atque omnis copulae solacio destitutae. etsi congregetur pecunia sicut terra atque ut lutum praeparatum fuerit aurum, inanis erit sicut aranea eorum sub- stantia et omne nominis eorum patrimonium tamquam tineis consumetur. dormiens diues nihil adiciet, aperuit oculos suos et iam non est. in doloribus permanet. nihil ergo sunt omnia quae in hoc mundo sunt. aurum in metallis. argentum in metallis:
Abbreviated transcription (Latin):
Ein de enu̾at scelera impio¬
rum ꝙ cõfima transcenderĩt
et cũ pastore dirupuerint gregem
subuictoꝵ pupilli ab duxerint.
pignorauerint. in due bouẽ. agrũ
demessuerint nou suũ ĩfirima
ati sint detractis uestim̃tis mroos
fec̾int uormire plerosq. quor aĩe
opim̃tum a demerint stillicrono
humescebunt monciũ. et quiate¬
ginũtum de erat petra. sese opie¬
Bant rapiebantur pupilli abubi¬
bus matrũ suarum. lapsi oppri¬
mebantur qui magis erigi debu¬
issent esuentes fraudebantur ci¬
bo aĩa infantuloꝵ gͣiit̾ ingemes¬
cebat. Nũquid ħ ig̾norare potuit
quẽ uchil p̾c̾it. Nuda inferna i
conspettueius et nõ ẽ amictusne¬
quissinis quia late̾ nõ possunte.
tendit boream pro inchilo suspẽ¬
dit t̾ram in nichilo alligans aqra
ĩmibib suio. et uõ ẽ rapta mibes
sub peoibus eius Colup̃ne celi dis¬
siluerunt. et tumuierunt ab incre¬
pacioneeius in u̾tute cõpescuit
mare disciplina a struit cetum
maris. claustra celi reformidant

Expanded text:
einde enumerat scelera impiorum, quod confinia transcenderint, et cum pastore diripuerint gregem, subiunctorium pupilli abduxerint, pignorauerint uiduae bouem, agrum demessuerint non suum, infirmi ati sint, detractis uestimentis nudos fecerint dormire plerosque, quorum animae operimentum ademerint. stillicidiis umescebant montium et, quia integimentum deerat, petra sese operiebant. rapiebantur pupilli ab uberibus matrum suarum, lapsi opprimebantur qui magis erigi debuissent. esurientes fraudabantur cibo, anima infantulorum grauiter ingemescebat. numquid haec ignorare potuit quem nihil praeterit? nuda inferna in conspectu ipsius et non est amictus nequissimis, quia latere non possunt. extendit Borean pro nihilo, suspendit terram in nihilo, alligans aquam in nubibus suis, et non est rupta nubes sub pedibus eius. columnae caeli dissiluerunt et timuerunt ab increpatione eius. uirtute conpescuit mare, disciplina autem strauit cetum maris. claustra caeli reformidant
Abbreviated transcription (Latin):
pͥurdicio illa constringitur anꝰ
et postã p̾or eror inuentꝰ est. ui¬
ro eĩ mulier nõ musien iurauc¬
torerroris ẽ. Uñ et paulus ait a¬
dam inquit nõ ẽ deceptꝰ. mulier
unc uideamus utrum p̃

Expanded text:
udicio illa constringitur, cuius et postea prior error inuentus est. uiro enim mulier, non mulieri uir auctor erroris est. unde et Paulus ait: Adam inquit non est deceptus, mulier Nunc uideamus utrum p
Abbreviated transcription (Latin):
sunt bed p̾sencia s lautato nõois¬
cuicito. Seraphm uidefeslis uoci¬
b laudant. eciã tu oiscutis. quoo
utiq cũ faciunt osterrount no¬
bis nõ aliqñ discuciens deũ sec
dumi utucum negare poiliat

Expanded text:
sunt. Habes praesentia: sed laudato, non discute. 164. Seraphim indefessis vocibus laudant, et tu discutis? Quod utique cum faciunt, ostendunt nobis non aliquando discutiendum Deum, sed Dominum virtutum negare possunt
Abbreviated transcription (Latin):
tem exigit. suus timorem cũ ppetuꝰ
ĩhoĩe t̾ror eẽ nõ possit. quia scrip¬
tũ ẽ. et hodie lectum ẽ Ecce ĩcimore
urõ ip̃i timebunt quos timebacis.

Expanded text:
tem exigit, servus timorem; cum perpetuus in homine terror esse non possit; quia scriptum est, sicut hodie lectum est: Ecce in timore vestro ipsi timebunt, quos timebatis.
Abbreviated transcription (Latin):
pit nõ li ce̾ ut ẽ cͥcucisio corsis. Que
licet ⁊̃ tũc insigno dato sit: ut cir
luti diẽ feriatũ eẽ debe̾ obsuaba¬
tuoex lege ita ut siquis honuo ab¬
quod lig̾noꝵ portasset mortifiet
reus. Nũc. ã dirm istũ et ou̾ib sb̾e¬
undis et uegotus obeundis siue
pena adutimiꝰ deputati. et plura¬
tio. btiq aut ꝯdolescentis aut pũ
hoc ẽ etatis inf̾ine. pedigogus gͥ
sicut ⁊̃ int̾p̃tacio latina ht oucte

Expanded text:
it non licere; ut est circumcisio corporalis, quae licet etiam tunc signo data sit, ut circbati diem feriatum esse debere observabatur ex Lege; ita ut si quis onus aliquod lignorum portasset, mortis fieret reus: nunc autem diem ipsum et oneribus subeundis, et negotiis obeundis sine poena advertimus deputari. Et pleratis? Utique aut adolescentis, aut pueri, hoc est, aetatis infirmae. Paedadogus enim, sicut etiam interpretatio Latina habe
Abbreviated transcription (Latin):
tes ut honus urm̃ fucuro ĩ cen¬
dio increm̃ta nõ addat s arro¬
gaiis: mn inuetur honus. et qd̾
remanserit honus nõ erit. Noli aua¬
re reconde nefias nudo quidãno¬

Expanded text:
tes, ut onus vestrum futuro incendio incrementa non addat. Si erogaveris, minuetur onus: et quod remanserit, onus non erit. Noli, avare, recondere; ne fias nudo quidem no
Abbreviated transcription (Latin):
gutius ca outantie insi¬
sit huana uarietas. Sciebat out
ceruicis pplm uideoꝵ lapsu mo
diret ocul uideret oculis nõ inde¬
ret lub̾co quodã ĩfancie lenẽ et
ĩmemorẽ ꝑceptoꝵ et iõ legẽ tau¬
ꝙ pedagogũ mnobili plebis ĩge¬
mo et uiti ad hibuit infĩne. spa¬
qr legis p̾cepta mod̾acius aliud
legi uolunt aluid intelligi ut ĩ¬
sipiens saltẽ ꝙ leget custodiret

Expanded text:
tius causa distantiae, nisi humana varietas? Sciebat durae cervicis populum Judaeorum, lapsu mobdiret, oculis videret, et non videret, lubrico quodam infantiae levem et immemorem praeceptorum; et ideo Legem tamquam paedagogum mobili plebis ingenio et menti adhibuit infirmae, ipsaque Legis praecepta moderatus, aliud legi voluit, aliud intelligi; ut insipiens saltem quod legeret, custodiret
Abbreviated transcription (Latin):
s ludis opam hoc auri et atgen
homis habet fructũ nõ ht. honus
q̃rentis ẽ sup̃tus hẽdis. hixa autum
licut lignũ exuritur nõ ppetuat l
hoc argeutũ indie illo detrim̃tum

Expanded text:
aurum et argentum onus habet, fructum non habet. Onus quaerentis est sumptus haeredis. Hoc aurum sicut lignum exuritur, non perpetuatur: hoc argentum in die illo detrimentum
Abbreviated transcription (Latin):
releuatũ ẽ pp̃ea nõ pot̾ant cre¬
dere qrit̾m dixit ysaias. exce¬
cauit oculos eoꝵ. et ĩourauit
cor eoꝵ uc nõ uideat oculis et
corde intelligant. ec cõu̾taut
et sanabo eos. ħ oixit ysaias:
qũ iudic maiestatem et locutꝰ
ect de eo. ip̃a u̾ba dixit iohẽs du¬
isse ysaiam. et maiestate ei filii¬

Expanded text:
a non poterant credere, quia iterum dixit Esaias: Excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum, ut non videant oculis, et corde intelligant, et convertantur, et sanabo eos . Haec dicit Esaias, quando vidit majestatem ejus, et locutus est de eo. 166. Ipsa verba dixit Joannes dixisse Esaiam