comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s reseruant: ⁊ de profundo ad lumen extrahunt. suctuantes: de inferais
ad supna trans ducunt. Est ⁊ aliud apłicũ prscandi geniis: quo genere
solum petrum piscari dñs uibet diceus. ꝗite amumi ⁊ eum piscem qui
cionẽ regis t̾ren putent. esse soluendam. Si enĩ censum fihus d̃i soluit. quiꝰ
tiu toantuis es. qui non putes esse soluendum : Et ille censum soluit. qui nui¬
chil possidebat itui aũt qui solum sequeris lucrum. cur scli obsequium nõ
ecogroscas: uirte fupra occłm. quadam anim arrogancia feras cium uo
sis misera. cupiditate subiectus: Uendit᷑ igt᷑ didragna. quod erat pcil̃
nostre redemptionis.⁊ corporis in lege p̃missum. in euaugłio ꝑsolutũ: tonoci¬
ose tu ore piscis in uentũ. Exore enĩ tuo iustificaberis. Et enĩ pregum in¬
mortalitatis est nob̾ nr̃e confessio quia scriptum est. ore confessio fat ad sa¬

Expanded text:
sed reservant, et de profundo ad lumen extrahunt: fluctuantes de infimis sed reservant, et de profundo ad lumen extrahunt: fluctuantes de infimis ad superna traducunt. 73. Est et aliud apostolicum piscandi genus , quo genere solum Petrum piscari Dominus jubet dicens: Mitte hamum, et eum piscem qui tionem regis terreni putet esse solvendam. Si enim censum Dei Filius solvit, quis tu tantus es, qui non putes esse solvendum? Et ille censum solvit qui nihil possidebat: tu autem qui saeculi sequeris lucrum, cur saeculi obsequium non recognoscas? Cur te supra saeculum quadam animi arrogantia feres, cum saeculo sis misera cupiditate subjectus. 74. Penditur igitur didrachma, quod erat pretium nostrae redemptionis et corporis, in Lege pose in ore piscis inuentum; ex ore enim tuo iustificaberis. etenim pretium inmortalitatis est nobis nostra confessio, quia, sicut scriptum est, ore confessio fit ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
licet mens nõ queat humana plene. rationis in uestigatione reprehendere.
fidei tamen plenitudo conplectit᷑. Nam ⁊ si non licet. michi scire quẽ aomo
nosco. Nonint̾fuimꝰ cum ex patre dei filius naceretur. s int̾ fuimus. cũ apa¬
tre dei filius diceret᷑. Si d̃o nõ credimꝰ cui credimꝰ: Omĩa enĩ que credimus.
uł uisu credimꝰ uł auditu. Uisus sepe fallit᷑. auoitꝰ in fide est. Anad seren¬
tis psona discutitur: Siuiri boni dicerent: nefas putaremꝰ nõ credere. Se¬
us asserit. probat fili. refugiens sol fatetur tremens t̾r̃a testatur. In hoc
altum disputationis: eccła apetro dr. ut uideat hinc resurgentem dei fi
uibentur ua recia. nisi uerborum conplȩxiones ⁊ quasi quidam ora
tionis sinus suo ⁊ disputationũ recesus: qui eos quos ceꝑint. nõ amittant:
E bene aplica in strumenta piscandi recia sunt: que nõ captos ꝑ himunt.

Expanded text:
licet mens non queat humana plenae rationis inuestigatione conprehendere, licet mens non queat humana plenae rationis inuestigatione conprehendere, fidei tamen plenitudo conplectitur. nam etsi non licet mihi scire quemadmodnosco. non interfuimus, cum ex patre dei filius nasceretur, sed interfuimus, cum a patre dei filius diceretur. si deo non credimus, cui credimus? omnia enim quae credimus uel uisu credimus uel auditu. uisus saepe fallitur, auditus in fide est. an adserentis persona discutitur? si uiri boni dicerent, nefas putaremus non credere: deus adserit, probat filius, refugiens sol fatetur, tremens terra testatur. in hoc altum disputationis ecclesia a Petro ducitur, ut uideat hinc resurgentem dei filae laIari iubentur retia nisi uerborum conplexiones et qutionis sinus, et disputationum recessus qui eos quos ceperint, non amittant? 1354 Et bene apostolica instrumenta piscandi retia sunt, quae non captos perimunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo quia scanct᷑ maths illa prelibauerat scanctꝰ luchas eam sibi nauem in q̃
petrus piscaretur elegit. Nam turbatur ista res que petrum habȩt: turba
tur illa que uidam habet. Et si multam illic discipłoꝵ merita nauiga¬
bant. tamen ad huc eam ꝑfidia proditoris agitabant. In utraq petrꝰ seo qui¬
sus meritis firmus: sepe turbatur alienis. Caueamus gͥ ꝑ fidum. caueamus
dencia nauigat. Ab est. ꝑfidia. fides spirat. Quem ad modum enĩ turbari
poterat. cui p̃erait. is in quo eccłie firmamentum est: Illic ergo turbatio:
ubi modica fides. hic securitas: ubi ꝑfecta dilectio. Deniq ⁊ si alis imꝑat᷑
ut laxent recia sua. soli tam̃ petro d̃r: due in altum hoc in profundum.
disputationum. Quid enĩ tam altum. quam altitudine diuiciarum. ude¬
ie. scire di filium.⁊ professionem diumne generationis ad sumere: Quam

Expanded text:
ergo quia sanctus Matthaeus illa praelibauerat, sanctus Lucas eam sibi nauem, in qua ergo quia sanctus Matthaeus illa praelibauerat, sanctus Lucas eam sibi nauem, in qua Petrus piscaretur, elegit. ntur illa, quae Judam habet. Etsi multa illic discipulorum merita navigabant, tamen eam suis meritis firmus est, turbatur alienis. Caveamus igitur perfidum, cavedentia navigat, abest perfidia, fides spirat. Quemadmodum enim turbari poterat, cui praeerat is, in quo ecclesiae firmamentum est? illic ergo turbatio, ubi modica fides, hic securitas, ubi perfecta dilectio. denique etsi aliis imperatur ut laxent retia sua, soli tamen Petro dicitur: due in altum, hoc est in profundum disputationum. quid enim tam altum quam altitudinem diuitiarum uidere, scire dei filium et professionem diuinae generationis adsumere? quam
Abbreviated transcription (Latin):
ues fempore nec loco cepit astuoio sanandi. turba cohiberi. Sesp in cubuut
se quebantus utagium occurrit urgebant. Et iđo ascendit in peti uauẽ.
Ne ẽ ula nauis. que ad buc scd̃m mathm fluctuat. scãm saicam irplet praiẽ¬
qut bane te uauigurt uitam. Ibi ad huc disciptis xp̃s dorint hne p̃ceptti sor¬
nit ienii trepiois: ꝑfectis uiglat. S. quem ad modum doriiat ep̃s audisti
dicentem in ꝓpłua. Ego dormio: ⁊ cor meum iugilat. Et sanctus maths recte
uo pret̾nittẽ. di putauit et̾ne udicium potestitis. ubi impit uentis. Non
tibe seo e lestis magestatis in signe. Quod turbatum se da ⁊ tey cuxit apir¬
unduune uocis imnpio obsecuntur elementa: atq in sensibilia sensum accipi¬
unt obsequendi: Aiuine misterium grẽ reuelatur: & uod fiuctus imtescunt
sedi: uerbo in minous sp̃o conquieset. nõ astum atio refelit si ntrtimnsq
celebratur. habes miraculum in elementis. habes documentũ in nusteriis.

Expanded text:
nec tempore nec loco coepit a studio sanandi turba cohiberi. uespera incubuit, sequebantur: stagnum occurrit, urguebant. et ideo ascendit in Petri nauem. haec est illa nauis, quae adhuc secundum Matthaeum fluctuat, secundum Lucan replequi hanc enauigant uitam. ibi adhuc discipulis Christus dormit, hic praecipit; dormit enim trepidis, perfectis uigilat. sed quemadmodum dormiat Christus, audisti dicentem in propheta: eo dormio, et cor meum uigilat. et sanctus Matthaeus recte non praetermittendum putauit aeternae indicium potestatis, ubi imperat uentis. non  coelestis majestatis insigne. Quod turbatum sedatur mare, et divinae vocis imperio obsequuntur elementa, atque insensibilia sensum accipiunt obsequendi; divinae mysterium gratiae revelatur. Quod fluctus mitescunt saeculi, uerbo inmundus spiritus conquiescit, non alterum refellitur, sed utrumque celebratur. habes miraculum in elementis, habes documentum in mysteriis.
Abbreviated transcription (Latin):
ecdłiam. Due enĩ sunt quasi nauicule. ad eo destinate sunt. que inhoc tan¬
quam in mari mundo salutem hominibꝰ piscarentur: sic̃ ait dñs apłis. Ue¬
nite faciam uos piscatores hominum. Exhis gͦ duabꝰ nauiculis una relin¬
quint᷑ ad t̾ram inanis ⁊ uacua: altera producit᷑. in altum honusta ⁊ ple¬
sit oraculis. honusta aut̃ eccłia in altũ ad sumit᷑ quia dominũ cũ apłoꝵ doc¬
trina suscepit. Sinagogam in quam renianet ad terras. quasi treuis in herẽs
cramenta discuciens: in illam scilicet altitudinẽ: de qua apłs ait. Saltitudo
diuiciarum sapienciȩ ⁊ sciencie di. Propterea dicitur petro. due in altum
hoc est in profundum disputacionũ generationis diuine. Quod enĩ tam ꝓ¬
tam t̾renum quam quod de dño dixerunt uidei. nõne hic est filius iosepl
fabri: Ile enun altiore consilio natiuitatẽ tp̃i diunitꝰ approbauit. hii mite

Expanded text:
Ecclesiam. 4. Duae enim quasi naviculae a Deo destinatae sunt, quae in hoc, tamEcclesiam. 4. Duae enim quasi naviculae a Deo destinatae sunt, quae in hoc, tamquam in mari, mundo salutem hominibus piscarentur, sicut ait Dominus apostolis: Venite, faciam vos piscatores hominum . Ex his ergo duabus naviculis una relinquitur 440 ad terram inanis et vacua, altera producitur in altum onusta vel pletarum amisit oraculis: onusta autem Ecclesia in altum assumitur, quia Dominum cum apostolorum doctrina suscepit. Synagoga, inquam, remanet ad terras, quasi terrenis inhaerencramenta discutiens; in illam scilicet altitudinem, de qua Apostolus ait: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Propterea dicitur Petro: Duc in altum , hoc est, in profundum disputationum generationis divinae. Quid enim tam proi ? Quid tam terrenum, quam quod de Domino dixerunt Judaei: Nonne hic est filius Joseph fabri ? Ille enim altiore consilio nativitatem Christi divinitus approbavit, hi mente
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ miscđia saluatoris separatur quidem ab hominibꝰ corpore doctrine tam̃
his utilitate coniungitur:. Ubiq miseretur: ubiq ꝓdest. In terra positus ꝑ tac¬
S uideamus que sit ista nauicula sẏmonis petri quam ad docendum. dedua¬
bus magis oportunam dñs iudicauit. que ⁊ tutum saluatorem prestet. ab in¬
uiria ⁊ credulitatis hominibꝰ largiatur eloquia. In uenimꝰ enĩ iam dñm na¬
uigasse in alia naui.⁊ grauibꝰ in uiriis lacessitum. Naiugauit ciĩ cum moyse
in mari rubro. quando ppłm ifrł ꝑ undarum fluenta tranuęrit. s graubꝰ est
affectus in uiruis. sic̃ ipse ait. in euangłio ad iudeos. Si credetis moysi ⁊ mi¬
chi credẽtis. In uiria aũt salualtoris est: in credulitas sẏnagoge. Ergo petri
nauem eligit. moysi deserit. hoc ẽ sꝑnit synagogam. ꝑfidam. fidelem assumt

Expanded text:
Videte misericordiam Salvatoris: separatur quidem ab hominibus corpore, doctrinae tamen Videte misericordiam Salvatoris: separatur quidem ab hominibus corpore, doctrinae tamen iis utilitate conjungitur. Ubique miseretur, ubique prodest. In terra positus, per tacat animarum. 3. Sed videamus quae sit ista navicula Simonis Petri, quam ad docendum de duabus magis opportunam Dominus judicavit, quae et tutum Salvatorem praestet ab injuria, et credulitatis hominibus largiatur eloquia; invenimus enim jam Dominum navigasse in alia navi, et gravibus injuriis lacessitum. Navigavit enim cum Moyse in mari Rubro, quando populum Israel per undarum fluenta transvexit: sed gravibus est affectus injuriis, sicut ipse ait in Evangelio ad Judaeos: Si crederetis Moysi, et mihi crederetis . Injuria autem Salvatoris est incredulitas Synagogae. Ergo Petri navem elegit, Moysis deserit, hoc est, spernit Synagogam perfidam, fidelem assumit
Abbreviated transcription (Latin):
lata. ut prouocate hominum. turbe ad audiendum illum magis inugrent q̃
rogarent medicinam saluts nõ sparent ꝑ humilitatis grãm. sed ꝑ in portuns¬
tans in iuriam: ita ut irruentes scđ̃m euangeliũ turbas adõ iħu. nõ de¬
sertum sparet. nõ synagoga repelleret: nõ reuerencia aduunitatis arceret
h ec ẽ eiũ consuetudo in firmantium. ut dum sꝑant siuis egritidinibꝰ nedi¬
ciian: ab in portuna petitione. nõ loco prohibeantur. nõ tempore. non
pdore.s quantum plus medebit᷑ ille qui sanat: tanto amplrille inpor¬
tuniis est qui laborat. Ergo cum dñs iħs: ab irruentibꝰ turbis. semotus
interia cẽ nõ posset. aspiciens in mari. duas nauiculas unam nauem
petri om̃i festinatione conscendit. ut inportunitatis in uiriam. uel aquarium
natura conpesceret: quia eam doctoris peuerencia minime cohercebat. atq
ex inde. cepit de nauicula petri. ad homines doctrine sue uerba profunde.

Expanded text:
llata; ut provocatae hominum turbae ad audiendum illum magis irruerent, quam rogarent: et medicinam salutis non sperarent per humilitatis gratiam, sed per importunitatis injuriam; ita ut irruentes, sicut ait Evangelium , turbas a Domino Jesu non desertum separaret, non Synagoga repelleret, non reverentia divinitatis arceret. Haec est enim consuetudo infirmantium, ut dum sperant suis aegritudinibus medicinam, ab importuna petitione non loco prohibeantur, non tempore, non pudore: sed quanto plus medetur ille, qui sanat, tanto amplius ille importunus est, qui laborat. 2. Ergo cum Dominus Jesus ab irruentibus turbis semotus, in terra esse non posset, aspiciens in mari duas naviculas, unam navem Petri omni festinatione conscendit, ut importunitatis injuriam vel aquarum natura depelleret: quia eam doctoris reverentia minime coercebat: atque exinde coepit de navicula Petri ad homines doctrinae suae verba profundere.
Abbreviated transcription (Latin):
In oꝑib bonis. S facile inquid tribuant. ⁊ cõmunicent. Hic iam auaricia
contraibit. scilicet quando audit facile tribuant: ⁊ cõmunicent: uelut

Expanded text:
In operibus bonis. Facile, inquit, tribuant, communicent. Hic jam avaritia In operibus bonis. Facile, inquit, tribuant, communicent. Hic jam avaritia contrahit se, quando audit, Facile tribuant, co
Abbreviated transcription (Latin):
noxia nõ times: Bona res est pecunia. Bona res est magna pecunia:
Et ad huc surdꝰ es : Interitũ ⁊ ꝑdicionẽ nõ times. Sic deus tonat ⁊ st̃
ꝑrecipe in quid diuitibus. huius mundi. nõ suꝑbe saꝑe. Uermis diuiciarũ:
suꝑbia est. Difficile ẽ ut nõ sit suꝑbus qui diues est. Tolle suꝑbiam diuicie
nõ nocebunt. S attende quid inde facere debeas. ne uacet apud te qd locutꝰ
ẽ dicens. nõ suꝑbe saꝑe. Ista uicia tolle. nec sꝑare in incerto diuiciarum.
Tolle ⁊ hoc uicium. Sum abstuleris ista: exerre omĩa bona. Que: audi di
uites sint in quid inoꝑibꝰ bonũ sꝑent in inc̾to diuiciarum : Sed u̾ sꝑent:
In deum uiuum. qui prãt nob̃ omĩa. habundant̃ ad fruendum. Mũdũ
prãt deus pauꝑi: pr̃ãt ⁊ diuiti. Nunquid quia diues ẽ: duos uentres im¬
pleturꝰ est : Attendite ⁊ uidete qm̃ de datis dei pauꝑes: saturati dormi¬
iam habetur: hoc inde fiat. diuites qui illam habetis estote. S uͥ diuiteᷤ:

Expanded text:
a non times? Bona res est pecunia, bona res est magna pecunia. perditionem. Et adhuc surdus es? Interitum et perditionem non times? Sic Deus tonat, et stPraecipe, inquit, divitibus hujus mundi non superbe sapere. Vermis divitiarum superbia est. Difficile est ut non sit superbus, qui dives est. Tolle superbiam, divitiae non nocebunt. Sed attende quid inde facere debeas, ne vacet apud te quod largitus est Deus. Non superbe sapere: istud vitium tolle. Neque sperare in incerto divitiarum: tolle et ho non sperent in incerto divitiarum. Sed ubi sperent? In Deo vivo qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum. Mundum praestat Deus pauperi, praestat et diviti. Numquid quia dives est, duos ventres impleturus est? Attendite, et videte quoniam de datis Dei pauperes saturati dormijam habetur, hoc inde fiat. Divites estote, qui illam habetis. Sed ubi divites?
Abbreviated transcription (Latin):
tudo. delectat honoris fulgor: delectat potencie terror. delectant ista
sed audiatur apłs. Nichil intulimꝰ in hunc mundum: s nec auferrẽ qͥd
miliori discumbe ut qui te inuitant faciat te adhonoratiorem locũ

Expanded text:
tudo, delectat honoris fulgor, delectat potentiae terror: delectant ista; tudo, delectat honoris fulgor, delectat potentiae terror: delectant ista; sed audiatur Apostolus: Nihil intulimus in hunc mundum, sed nec auferre quid miliori discumbere, ut qui te invitavit, faciat te ad honoratiorem locum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis sue u̾ba nec in dignis ⁊ in gratis subtrahit: postꝗ̃ discipline
uigore.eiciendo ꝑu̾sos tenuit. donum mox grẽ ostendit. Nam subdit᷑. Eterat
Udiuimus fr̃s hem̃i ꝑpropħam dicentem dñm. Ne tardes conuerti ao
dm̃: neq differas de die in diem. Subito enĩ ueniet ira eiꝰ: ⁊ in tp̃i uĩ¬
dicte disꝑdet te. Promisit tibi qm̃ quocumq die conuersus fueris: obli¬
iuscitur mala tua p̾t̾ita. Sed nunquid uitam: crastiui diei ꝓmisit tibi:
An forte nõ tibi illam ꝓmisit. ⁊ ꝓmisit illam tibi. mathematicꝰ. ut dampn&
te ⁊ illum: Deus diem mortis: in certum salubrit̾ constituit. Diem ulti¬
mũ sium: quisq salubrit̾ cogitet. Misericordia dei est. quia nescit ho¬
mo quando moriat᷑. Latet ultimꝰ dies. ut obseruent᷑ om̃s dies. S cens
mundus. illecebre circumquaq moriuntur. Delectat peccunie magni¬

Expanded text:
praedicationis verba nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae praedicationis verba nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit. Nam subditur: Et erat onverti ad eum, neque differas de die in diem. Subito enim veniet ira ejus, et in tempore vindictae disperdet te. Promisit tibi, quoniam quo die conversus fueris, obliviscitur mala tua praeterita: sed numquid vitam crastini diei promisit tibi? An forte non tibi illam promisit Deus, et promisit illam tibi mathematicus, ut damnet et te et illum Deus? Diem mortis incertum salubriter constituit Deus: diem ultimum suum quisque salubriter cogitet. Misericordia Dei est quia nescit homo quando moriatur. Latet ultimus dies, ut observentur omnes dies. 2. Contemptus mundi. Sed tenet mundus, illecebrae circumquaque blandiuntur; delectat pecuniae magni
Abbreviated transcription (Latin):
ti mala uenturi: ⁊ protuius templum in gressus ẽ. ut de illo uendentes
⁊ementes eiceret ꝑfecto in notuit: quia ruina ppłi maxime. ex culpa sa¬
cerdotum fuit. Cũsionem quippe de scribens: sed uendentes in templo. ⁊ e
Sicut aũt euangłista alio teste didicimꝰ. in templo columbe uendebant᷑.
Et quidem ꝑ columbam nisi scĩ sp̃s: donum accipit᷑: Sed uendentes ⁊ em̃¬
mentes ex templo eliminat. quia uel eos qui pro munere imposicionem
manuum tribuunt: uel eos qui donum scĩ sp̃s: emere nitiit᷑ dampnat.
De quo templo mox subditur. Domꝰ mea domꝰ orationis est: uos aũt fecistiᷤᷤ
illam spelumcam latronum. Qui enĩ ad accipienda munera in templo se¬
debant: profecto quia quibꝰ dam nõ dantibꝰ lesiones ex quiperent dubiũ
nõ erant. Domus gͦ orationis. spelunca latronum. facta fuerit: quia ad
hoc intemplo. ad sistere nouerant: ut aut nõ dantes munera studerent
corporalit̾ ꝑsequi. aut dantes sp̃alit̾ necare. Quia uero redemptor nr̃

Expanded text:
it mala ventura, et protinus templum ingressus est ut de illo vendentes et ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, sed vendentes et ementes in Sicut autem evangelista alio teste didicimus, in templo columbae vendebantur . Et quid per columbas nisi sancti Spiritus donum accipitur? Sed vendentes et ementes e templo eliminat, quia vel eos qui pro munere impositionem manuum tribuunt, vel eos qui donum Spiritus emere nituntur damnat. De quo templo mox subditur: Domus mea, domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui enim ad accipienda munera in templo residebant, profecto quia quibusdam non dantibus laesionem exquirerent dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non donantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redemptor noster
Abbreviated transcription (Latin):
habundauerit iusticia uestra plusquam scribarum ⁊ phariseoꝵ: non
on solum nisi illa minima legis precepta in pleueritis que incho¬
ant hominem.s ed etiam isti que ame ad duntur. qui nõ ueni sol¬
uerẽ legem. sed im plere: non in trabitis in regnum celorum. Sed di¬
cis michi. Si de illis mandatis minimis cum suꝑus loqueretur. dixit
maximũ uocari in regnum celorum. quisquis ea fecerit ⁊ sic docue¬
rit: ⁊ ex eo iam in regno celorum futurum esse quia magnus est: qͥd
opus ẽ ad di precepta legis minimis sua : In regno celorum potest esse
quia maginiis ẽ: quisquis ea fecerit. ⁊ sic docuerit. Qua ꝓpt̾ sic est acci¬
pienda illa sentencia. Qui aũt fecerit ⁊ docuerit sic: magnus uocabit᷑
in regno celorum: id est nõ scd̾m illa minima. sed scd̾m ea que ego dic¬
turꝰ sum. Que sunt aũt ista: ut habundet iusticia in quid uestra.
suꝑ scribarum ⁊ phariseorum. Quia nisi habundauerit: nõ in tra

Expanded text:
um et Pharisaeorum, non on solum illa minima Legis praecepta impleveritis quae inchoant hominem, sed etiam ista quae a me adduntur, qui non veni solvere Legem, sed implere, non intrabitis in regnum coelorum. Sed dicis mihi: Si de illis mandatis minimis cum superius loqueretur, dixit minimum vocari in regno coelorum quisquis unum eorum srit, et ex eo jam in regno coelorum futurum esse quia magnus est: quid opus est addi praeceptis Legis minimis, si jam in regno coelorum potest esse, quia magnus est quisquis ea fecerit, et sic docuerit? Quapropter sic est accipienda illa sententia, Qui autem fecerit et docuerit sic, magnus vocabitur in regno coelorum: id est, non secundum illa minima, sed secundum ea quae ego dicturus sum. Quae sunt autem ista? Ut abundet justitia, inquit, vestra super Scribarum et Pharisaeorum; quia
Abbreviated transcription (Latin):
quam ipse portat in octo suo. festica mniqum trabis est. Nam ccibes
q uanoo uaseit̃ pruis festuca est. Riginoo festucam. poucis ad ttibem. alendo
rram malis suspicionibus ꝑducis ad hodium. Multũ aut int᷑ est int̃ peccatum
uos suns inuent . Iuipsis quoq peccoribꝰ mat᷑ iliquando bucula suggentem
iutulium. fedio quodum auertit irascens. seo uisceribꝰ amplectit̃. matris. Qua
brscoum facit ei un iipinget. suerit᷑ tam̃ si de est Necdamis alit filiis
osiaiplinam. usi iliquantũ uaiscendo. ⁊ in dignando nec tam̃ aaremus adita¬
pliran. uli amando Dq ado non om̃is qui arasaitur ooit ut aliquando ma¬

Expanded text:
quam ipse portat in oculo suo . Festuca initium trabis est. Nam trabes quam ipse portat in oculo suo . Festuca initium trabis est. Nam trabes quando nascitur, prius festuca est. Rigando festucam, perducis ad trabem: alendo iram malis suspicionibus, perducis ad odium. CAPUT II. 2. Peccatum lios quis invenitur? In ipsis quoque pecoribus mater aliquando bucula sugentem vitulum taedio quodam avertit irascens: sed visceribus amplectitur matris. Quasi taedium facit, cum impingit: quaeritur tamen, si deest. Nec damus aliter filiis disciplinam, nisi aliquantum irascendo et indignando: nec tamen daremus disciplinam, nisi amando. Usque adeo non omnis qui irascitur, odit; ut aliquando ma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dimitet᷑ uob̃. Sate: ⁊ dabit᷑ uob̃. dimittite ⁊ dimitetur uob̾ ad ignoscendum.
ꝑtinet. Sate ⁊ dabit᷑ uob̾: ad p̾standũ beneficium ꝑtinet. Quod ait de ignoscẽ¬
do.⁊ tu uis tibi ignosci qd̃ peccas. ⁊ habes alium cui tu possis ignoscere. Rursus qd̾
ꝑtinet ad tribuendum benefiqum. petit ate mendicꝰ. ⁊ tu es dei mendicus. Om̃s
quando oramus. mendici dei sumus. Ate ianuam magni patris. familias stamus.
ummo etiam ꝓsternim̃ suplices in gemiscimus. aliquid uolentes accipere. ⁊ ip¬
uice nĩa peccata. nõ querendo quid rep̃hendas. sed uidendo qd̾ corrigas. Ius
quipie dirxit accutum occłm ad eicienduni festucam. de ocło fr̃i sui: qui tra¬
bem in occło suo nõ habet. Quid aut sit. breuit᷑. in sinuo cartati uestre.
ł estuca in occło ura est. traibes in occło hodium est. Quiando aũt qui audit re¬
prebendit irascentem. festucam uult de occło frĩs tollere. ses trabe impeditur

Expanded text:
Dimittite, et dimittetur vobis, ad ignoscendum pertinet. Date, et dabitur vobis, ad praestandum beneficium pertinet. Quod ait de ignoscendo; et tu vis tibi ignosci quod peccas, et habes alium cui tu possis ignoscere. Rursus quod pertinet ad tribuendum beneficium; petit te mendicus, et tu es Dei mendicus. Omnes enim quando oramus, mendici Dei sumus: ante januam magni patrisfamilias stamus, imo etiam prosternimur, supplices ingemiscimus, aliquid volentes accipere; et ipdas, sed videndo quid corrigas. Ejus quippe dixit acutum oculum ad ejiciendam festucam de oculo fratris sui, qui trabem in oculo suo non habet. Quid autem hoc sit, breviter insinuo Charitati vestrae. Festuca in oculo, ira est: trabes in oculo, odium est. Quando ergo qui odit reprehendit irascentem, festucam vult de oculo fratris sui tollere: sed trabe impeditur,
Abbreviated transcription (Latin):
lus miser est. nisi qui misereri noluerit. quia nec quisquam misereri deside¬
rans. pot̾̃t nõ habere quod tribuat. Nullus petentẽ pauꝑem pot̾ĩt manẽ
relinquere. nisi qui ei noluerit cõmotuare. Non enĩ miscãie definita sunt
precia. aut nisi quis multum. dederit acceptabilem efse quod datur nõ po¬
terit. aut inopes. tantum a quoquam exposcunt: quantum qui poscunt᷑ dare
nõ posfunt. aut ex modico multum aut de exiquo plurimũ. dare quispiam
cogit᷑. cum libentur exmodico modicum. ad tributum diuina pietas gratule

Expanded text:
lus miser, inquis, nisi qui misereri noluerit, quia neque quisquam misereri desiderans, poterit non habere quod tribuat. Nullus petentem poterit inanem relinquere, nisi qui ei noluerit commodare: non enim misericordiae definita sunt pretia; aut nisi quis multum dederit, acceptabile esse, quod datur, non poterit: aut inopes tantum a quoquam exposcunt, quantum qui poscuntur, dare non possunt; aut ex modico multum, aut de exiguo plurimum dare quispiam cogitur, cum libenter ex modico modicum attributum divina pietas gratule
Abbreviated transcription (Latin):
nes remoti afide. qui t̾rens dediti ⁊ carnalibꝰ occupationibꝰ notunt credẽ
aliquid nisi. ad quod ꝑ sensus cirnis quinque ꝑtitos ꝓueniunt. In eis quĩ¬
que sensib tocius uoluntatis sibi regulas ponunt. Non inquid credo ego
nisi qd uideo. Ecce qd̾ noui: ecce qd̾ scio. A ibum est. nigrum est. potũdũ
est. quadratum ẽ. sic uel sic coloratum ẽ. Nouii sencio teneo. Ntura ipsa
me docet. Non cogo credere. qd̾ michi nõ potes ostñdere. Uox est: sencio.
quia uaxest. Bene cantat. male cantat. suauis ẽ. rauca ẽ. noni. scio ꝑue¬
uit aduie. Bene olet. male olet. sencio scio. hoc dulce est. hoc amarum est.
hoc salsum. hoc faatuum. Qiucquid michi plus dicas. nescio ⁊̃ angendo nõ¬
ii. quod durum est. Quid molle sit. quid asꝑum sit. quid calent quio frige¬

Expanded text:
nes remoti a fide, terrenis dediti, carnalibus occupati: nolunt credere nes remoti a fide, terrenis dediti, carnalibus occupati: nolunt credere aliquid, nisi ad quod sui corporis sensu quinquepartito perveniunt. In eis quinque sensibus totius voluntatis sibi regulas ponunt. Non, inquit, credo ego, nisi quod video. Ecce quod novi, ecce quod scio. Album est, nigrum est, rotundum est, quadratum est, sic vel sic coloratum est: novi, sentio, teneo; natura ipsa me docet. Non cogor credere quod mihi non potes ostendere. Vox est: sentio, quia vox est; bene cantat, male cantat, suavis est, rauca est: novi, scio, pervenit ad me. Bene olet, male olet: scio, sentio. Hoc dulce est, hoc amarum; hoc salsum, hoc fatuum. Quid mihi plus dicas nescio. Tangendo novi quid durum est, quid molle sit; quid lene sit, quid asperum sit; quid caleat, quid frige
Abbreviated transcription (Latin):
in faucibꝰ Tactus: in om̃ib membris. Alba ⁊ nigrai.⁊ quoquo modo. colorata. Iu¬
cida.⁊ obscura: uidendo sentimus. Rauca ⁊ canora: audiendo sentimꝰ. Uua¬
ue olencia & graue olencia: odorando sentimus. Dulcia ⁊ amara: gustando
sentimus. duri ⁊ mollia. lenia. ⁊ asꝑa. calida. ⁊ frigida. grauia ⁊ ⁊ leiua. tangẽ¬
do sentimus. Auinq sunt: ⁊ iugi sunt. Sed quia uiga sut: intribꝰ priori¬
bus sensus facilius apparet. duo sunt occłi. due aures. gemine nares. E cce ta
uigi. Infaucib id est sensus gustandi: geminatio quedam in uenit᷑. Quia
nil gustando sapit: nisi lingua ⁊ palato tanguatur. Uoluptas carnis que
ad tactum ꝑtinet occulcius geminatur. Est enim ⁊ for insecus. ⁊ intrinsẽcꝰ
Ergo ⁊ ipsa gemina est. Quare boum dicuntur iuga: & a ꝑ sensus istos
carius t̾rena requiruntur: Boues enim terram uersant. Sunt aũt homi¬

Expanded text:
in faucibus, tactus in omnibus membris. Alba et nigra et quoquo modo colorata, luin faucibus, tactus in omnibus membris. Alba et nigra et quoquo modo colorata, lucida et obscura videndo sentimus. Rauca et canora, audiendo sentimus. Suave olentia et grave olentia, odorando sentimus. Dulcia et amara, gustando sentimus. Dura et mollia, lenia et aspera, calida et frigida, gravia et levia, tangendo sentimus. Quinque sunt, et juga sunt. Sed quia juga sunt, in tribus prioribus sensibus facilius apparet. Duo sunt oculi, duae aures, geminae nares: ecce tria juga. In faucibus, id est, sensu gustandi, geminatio quaedam invenitur, quia nihil gustando sapit, nisi lingua et palato tangatur. Voluptas carnis quae ad tactum pertinet, occultius geminatur. Est enim et forinsecus et intrinsecus. Ergo et ipsa gemina est. Quare boum dicuntur juga? Quia per sensus istos carnis terrena requiruntur. Boves enim terram versant. Sunt autem homi
Abbreviated transcription (Latin):
bant. de sciencia. quasi misce cadebant de mensa. At contra iacentis pauꝑis
uulnera lingebant canes. Non uumquam solent in sacro eloquio ꝑ canes pre¬
dicatores in telligi. Canum ⁊ enĩ lingua: dum uulnus lingit: curat. Quia ⁊ doc¬
tores scancti dum in confessione peccati nr̃i noᷤ instruunt: quasi uulus men¬
tis. ꝑ linguam tangunt. Et quia nos loquendo epeccatis eripunt: quasi lin¬
gendo uuln̾a ad salutem reducunt. Quia eñĩ canum nomine predicatoꝵ
lingua signat᷑. deo ꝑ psalmistaim dicit᷑. Lingua canum tuoꝵ ex inimici
Uitq uiga bouum. sensus carnis sunt quinq. Q uinq enuĩ nominan¬
tur sensus carnis huiꝰ: qd̾ om̃ibꝰ notandum est. Et qui forte nõ ad uer¬
tunt: cõmoniti sine dubio recognoscunt. Sensus ergo cirius huius: quinq
in ueniunt᷑. In occulis. iusus est. Auditꝰ in auribꝰ. Odoratus: in narib. Gcistus:

Expanded text:
bant de scientia quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis bant de scientia quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. 1653 Canum etenim lingua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt. Quia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, Domino per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis uinque juga boum, sensus carnis hujus. Quinque numerantur sensus carnis hujus, quod omnibus notum est; et qui forte non advertunt, commoniti sine dubio recognoscunt. Sensus ergo carnis hujus quinque inveniuntur. In oculis visus est, auditus in auribus, odoratus in naribus, gustatus
Abbreviated transcription (Latin):
nitorem usus est. nõ ad utiħtatem. Quem uero lazarus ulcibus pleniis. nisi gẽ¬
tilem ppłm. figuralit̾ expͥmiit: Q dum conuersus ad đm peccata sua confiteri
ñõ exibuit. huic uulnus in cute fuit. In cutis quippe uuluere uirus. auiscerib
tribtur. ⁊ foras erumpit. Quid est gͦ peccatorum confessio. nisi quedã
uulnerum ruptio : Quia peccati iurus salubriter aꝑitur in confessione. quod
pestiphere. latebat in mente. Uulnera ⁊ enĩ cutis: in suꝑficie trahinnt. humorem
putredinis & confitendo peccata quid aliud agunus insimalum qđ lateat in no
b apimus: S lixirꝰ uulneratꝰ cupiebat saturari de micis. que cadebant de men¬
sa diuras. ⁊ nemo illi dabat. Quia gentilem quemq ad cognicionẽ legisad¬
mittere. suꝑbꝰ ille ppłs despiciebat. Qui dum doctrinam legis nõ ad caritatẽm
habuit. sed adelationẽ. quasi de acceptis opibis timuit. Et quia ei uerla deffiue¬

Expanded text:
nitorem usus est, non ad utilitatem? Quem vero Lazarus ulceribus plenus nisi gennitorem usus est, non ad utilitatem? Quem vero Lazarus ulceribus plenus nisi gentilem populum figuraliter exprimit? Qui dum conversus ad Deum peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in no Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat. Qui dum doctrinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit. Et quia ei verba deflue
Abbreviated transcription (Latin):
carris cuoiprꝰ phistonam in ueritatis radice solitant᷑.R. quia nõ nũquaum cã¬
legoria fisem eoificnt ⁊ hestria moralitatei: nos qui auctore eso amsipcltri at¬
uuirꝰ no ab ie eredunas si ipsum. loquendi ordinem post ponaniꝰ. quatinus qui fiõs
uin formam teuetis. priuis de allegoria aliquio breiit᷑ auidire debenis. quo
uobi de moeralitate lustrie iulde est necessiriũ. hoc in expositionis nostie ordine ser¬
uerur ercemuos. Auiua ei plerunq: solent medi necoli qͥ contuigit post iodim
audiri.q¶ Sensus engo allegorigos subbreiuitate trans currimus. ut ad morali¬
tatis latitudiuem cicius uenire ualeamus. homo quidam erat diues⁊ in due¬
batur purpura ⁊ bysso ⁊ epulebat᷑ cotidie splendide. Quem fr̃is rem̃i quem di
uesiste qui in duebat᷑ puirpura ⁊ bysso. ⁊ epul. bat᷑ cotidie splendide. nisi uidai¬
cum ppłm de signat: & cultum uite exteriꝰ habuit qui ext̃is legis delicus ad

Expanded text:
n veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breservetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire valeamus. Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Quem, fratres charitidie splendide, nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enim testa in igne solidatur: uirtus euis sicut testa exaruit. quia ad fiump¬
tam carne ad resurrectionis gloriam ex passionis tribulatione roberauit. Accensa
auit lucerna euertit donnum. quia mor ut eius duunitas ꝑ cariĩe claruit: om̃is
se nr̃a conseiencia concuissit. Somus namq euertitur: cum considerationo reat᷑
sui humana consciencia turbatur: qui euersionis sermo nõ discͥrepat ab eo qd̾ in
alis codicibꝰ legitur emundat: quia nimirum praua mens. si non prius ꝑti
morem euertitur: ab afsuetis uicus nõ emumdatur E ũsa ergo domo in uent
dragnia. quia dum ꝑ turbatur. consciencia hominis. reparatur in homine simi¬

Expanded text:
Quia enim testa in igne solidatur, ejus virtus sicut testa exaruit, quia assumpQuia enim testa in igne solidatur, ejus virtus sicut testa exaruit, quia assumptam carnem ad resurrectionis gloriam ex passionis tribulatione roboravit. Accensa autem lucerna evertit domum, quia mox ut ejus divinitas per carnem claruit, omnis se nostra conscientia concussit. Domus namque evertitur cum consideratione reatus sui humana conscientia perturbatur. Qui eversionis sermo non discrepat ab eo quod in aliis codicibus legitur, emundat, quia nimirum prava mens si non prius per timorem evertitur, ab assuetis vitiis non emundatur. Eversa ergo domo invenitur drachma, quia dum perturbatur conscientia hominis, reparatur in homine simi
Abbreviated transcription (Latin):
mundi sublunit acciigunt᷑: licere sibi nolunt om̃e qđ̃ libet bona sibi am¬
puant cciam concessa: contempnunt iusibilia. in uisibilibꝰ accenduntur.
Damentis gaudent. in cunctis semedipsos humiluant. E t sic nõ nulli pecata
opumi sic ipsi peccata cogitationũ de plorant. Quid itaq istos nisi iustos
des qg. udium faciat:. quando humilit̃ plangit uistus s̃ facit hoc in ce logau¬
diuen: quando hoc quod male gesit. ꝑ penitencuam dampnat in in stisse¬
quit. Aut que muler. habens adragnas. decem.⁊ si ꝑdiderit dragniam una
nonne acendit lucernam. ⁊ euerit domum.⁊ querit diligent᷑ dragnam¬
auam porderiti. Aui sigiat᷑ ꝑ pustorem: ipse ⁊ ꝑmuherem. Ipse enĩ deus
iposd ⁊ d en sapientia Et̃ quia ymago. ex primit᷑ in dragma. mulier aragnũ
pelort.: auando bomo qui conditꝰ dei adymaginem dei fuerat pecendorasi¬
init idine suit crratoris recesit. S accendit luceriam mulier. quia des sapi¬

Expanded text:
mundi sublimiter accinguntur, licere sibi nolunt omne quodlibet, bona sibi amputant etiam concessa, contemnunt visibilia, invisibilibus accenduntur, 1603 lamentis gaudent, in cunctis semetipsos humiliant; et sicut nonnulli peccata operum, sic ipsi cogitationum peccata deplorant. Quid itaque istos Deo gaudium faciat, quando humiliter plangit justus, si facit in coelo gaudium, quando hoc quod male gessit, per poenitentiam, damnat injustus. Aut quae mulier habens dragmas decem, si perdiderinon accendit lucernam, et evertit domum, et quaerit diligenter donec inveniat? Qui signatur per pastorem, ipse et per mulierem. Ipse enim Deus, ipse et Dei sapientia. Et quia imago exprimitur in drachma, mulier drachmam perdidit, quando homo, qui conditus ad imaginem Dei fuerat, peccando a similitudine sui Conditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam, quia sapi
Abbreviated transcription (Latin):
cce fr̃s res in aꝑto est: ammnonicio utilis ⁊ ualde salubris. Obediencu de¬
betur: ut quod ussum impleat᷑: quia om̃is homo: ⁊ debitor est der ⁊ de¬
bitorem habet frẽm suum. Quis enĩ est qui no sit debitor đi. nisi in quo nui¬
lum potest in ueniri peccatum: Quis est aũt qui nõ habeat debitorem
frẽm: nisi in quem nemo peccanit: Putasne quisquam ingenere humauo
reperiri. potest. qui nõ ⁊ ipse aliquo peccato obstrictus sit fr̃i suo: Sebitor est
ergo om̃is homo. habens tam̃ ⁊ ipse debitorem. deo deus uistus consti¬
tuit tibi regulam in debitore tuo: quod faciet ⁊ ipse cum suo. duo enĩ oꝑa¬

Expanded text:
monitio utilis; et valde salubris obedientia debetur, ut quod jussum est impleatur. Quia omnis homo et debitor est Dei, et debitorem habet fratrem suum. Quis est enim qui non sit debitor Dei, nisi in quo nullum potest inveniri peccatum? Quis est autem qui non habeat debitorem fratrem, nisi in quem nemo peccavit? Putasne, quisquam in genere humano reperiri potest, qui non et ipse aliquo peccato obstrictus sit fratri suo? Debitor est ergo omtuit regulam in debitore tuo, quod facit et ipse cum suo. Duo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
s illi fructus facere uoluntatem patris qui in celis ẽ: cuiꝰ faciende seme¬
dipsum xp̃s exib̾e dignatus exemplum. S merito potest mouere quo¬
modo huic sentencie conueniat illud apłi ubi ait. Nemo in spũ dei lo
traturos in regnum celorum: si ꝑseuerauerint usq in finem: neq illos
qui dicunt dñe diĩȩ:⁊ tamen non intrant in regnum celorum: pos¬
sumus dicere habere spm sc̃m̃. Quo modo nemo dic̃ dnm̃ ihm nͥ¬

Expanded text:
e voluntatem Patris qui est in coelis, cujus faciendae seipsum exemplum praebere dignatus est. 83. Sed merito potest movere quomodo huic sententiae conveniat illud Apostoli ubi ait, Nemo in Spiritu Dei troituros in regnum coelorum, si perseveraverint usque in finem; neque illos qui dicunt, Domine, Domine, et tamen non intrant in regnum coelorum, possumus dicere habere Spiritum sanctum. Quomodo ergo nemo dicit, Do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtiuum tempis qđ corpori meo ualde contrarium est: loqui me deer¬
posicione sc̃i eiũgłis: longua mori int̾ueniente prohibuit. S numquid
quia lingua tacuit: ardere caritas cessauit: Hoc ⁊ eñi dico qd̾ apud se ur̃
unusquisque agnoscit. Plerumq caritas quibꝰ dam occupationibꝰ p̃pedita
integri flagrat in corde: sed tamen nõ monstrat᷑ in oꝑe. Quia ⁊ sol cum nu
be tegitur nõ uidetur in t̾ra: ⁊ tam̃ ardet incelo. Si sic occupata esse caritaᷤ
solet.⁊ intꝰ uim sui amioris exerit. ⁊ foris flammas oꝑis nõ ostendit: Sed quia
nunc ad loquendum tempꝰ rediit: ur̃a me studia accendunt. ut michi tanto
amplius loqui debeat: quanto hoc ur̃e mentes desiderabilipus expectant:
Audistis in leccione euangłica fr̃s mei: quia publican ⁊ peccatores accesserũt

Expanded text:
tivum tempus quod corpori meo valde contrarium est, loqui me de expositione Evangelii longa mora interveniente prohibuit. Sed nunquid quia lingua tacuit, ardere charitas cessavit? Hoc etenim dico, quod apud se vestrum unusquisque recognoscit. Plerumque charitas quibusdam occupationibus praepedita, et in tegra flagrat in corde, et tamen non monstratur in oitur, non videtur in terra, et tamen ardet in coelo. Sic sic esse occupata charitas solet, et intus vim sui ardoris exerit, et foris flammas operis non ostendit. Sed quia nunc ad loquendum tempus rediit, vestra me studia accendunt, ut mihi tanto amplius loqui libeat, quanto hoc vestrae mentes desiderabilius exspectant. 2. Audistis in lectione evangelic
Abbreviated transcription (Latin):
na loqueretur. Dixerat unus de discumbentibus in conuiuio enim erat quo fu¬
erat in uitatus. Beatꝰ qui manducat panem in regno dei. Quasi in longinquũ
iste suspirabat: ⁊ ipse panis ante illum discumbebat. Quis est panis de regno
dei nisi qui dicit ego sum panis uiuus. qui de celo descendi : Noli parare fauces.
sed cor. Inde comendata est cena ista. Scce credimꝰ ui xp̃m cum fide accipimus.
in accipiendo nouimꝰ qd̃ cogitemꝰ. Modicum accipimus: in corde saginamur: Nõ
ergo qd̃ iudetur sed qd̾ credit᷑ pascit. Non gͦ ⁊̃ sensum. illum extremũ que suis¬
mus. nec diximꝰ merito crediderunt. qui dnm ipsum resurgentem. si uerum
est qd̃ dicitur: uiderunt occłis manibꝰ palpauerunt: Scđm lucham.¬

Expanded text:
na loqueretur? Dixerat unus de discumbentibus in convivio enim erat, quo funa loqueretur? Dixerat unus de discumbentibus in convivio enim erat, quo fuerat invitatus: Beati qui manducant panem in regno Dei. Quasi in longinqua iste suspirabat, et ipse panis ante illum discumbebat. Quis est panis de regno Dei, nisi qui dicit, Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi ? Noli parare fauces, sed cor. Inde commendata est ista coena. Ecce credimus in Christum, cum fide accipimus. In accipiendo novimus quid cogitemus. Modicum accipimus, et in corde saginamur. Non ergo quod videtur, sed quod creditur, pascit. Non ergo etiam sensum illum externum quaesivimus; nec diximus, Crediderint qui Dominum ipsum resurgentem, si verum est quod dicitur, viderunt oculis, manibus palpaverunt: nos
Abbreviated transcription (Latin):
cenam uociti: quinque uigis. nõ simus impediti. Non eñĩ faciem carnis diũ
uidere in hoc tempore concupiuimus. aut uocem exore carnis illius proce¬
dentem auribꝰ ad mutere desiderauimus nullum in illo temporalem odorem
quesiumus. ꝑ fudit eum quedam mulier preciofissimo unguento: domus illa odo¬
re completa est. S nos ibi non fuimus. ecce nõ ole fecimus ⁊ credimꝰ. denam mani¬
bꝰ siuis consecratim discipłis suis dedit: sed nos in illo coninuo. nõ discubuiniꝰ:⁊ tam̃
ipsam cenam. fide cotidie manducamꝰ. Nec magnũ puteris milla cena. quam
sius manibꝰ suis: sine fide int̾ fuisse: Melior ęxtitit fides postea: quam tunc ꝑfidra.
Non ibi fuit paułꝰ. qui credidit ibi fuit uidas qui tradidit. Quam multi ⁊ modoipsã
cenam quamus illim tunc mensam nõ uiderĩt. nec pane quẽ dñs gestauit in
manib occłis suis aspęrerint uel faucibꝰ gustaiu̾nt: tam̃ quia ipsa est. que nunc p̃

Expanded text:
ab istis quinque jugis non sumus impediti. Non enim faciem carnis Domini videre in hoc tempore concupivimus, aut vocem ex ore carnis illius procedentem auribus admittere desideravimus: nullum in illo temporalem odorem quaesivimus. Perfudit eum quaedam mulier pretiosissimo unguento, domus illa odore impleta est : sed nos ibi non fuimus; ecce non olfecimus, et credimus. Coenam manibus suis consecratam discipulis dedit: sed nos in illo convivio non discubuimus; et tamen ipsam coenam fide quotidie manducamus. Nec magnum putetis in illa coena, quam suis manibus dedit, sine fide interfuisse: melior exstitit fides postea, quam tunc perfidia. Non ibi fuit Paulus qui credidit: ibi fuit Judas qui tradidit. Quam multi et modo in ipsa coena, quamvis illam tunc mensam non viderint, nec panem quem Dominus gestavit in manibus, oculis suis aspexerint, vel faucibus gustaverint;
Abbreviated transcription (Latin):
iusto fit gauudium incelo. quir⁊ dirx in plelio plus cum milẽ diligit qui
que post spmis uberes fruges profert. quam eam que numquã spias
hbuit. &. numquam feralem messem produxit: Sed int̃ hec sciendum
este quia sint plerunq uisti in quorum unita tantum est guidium: ut eis que

Expanded text:
justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui, justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui, quae post spinas uberes fruges profert, quam eam quae nunquam spinas habuit et nunquam fertilem messem producit. 5. Sed inter haec sciendum est quia sunt plerique justi, in quorum vita tantum est gaudium, ut ei
Abbreviated transcription (Latin):
nullis se oppressos peccatorum molibꝰ sciunt. stant quidem inua iusticie
nulla illicita ꝑpetrant: sed tamen ad celestem patriam anxie non anhe¬
lant. Tantoq sibi in rebꝰ licitis usum prebent: quanto se ꝑ petrisse illicita.¬
nulla menunerunt. Et plerumq pigri remanent ad exercenda bona. precipua.
quia ualde sibi securi sunt: qd̾ nulla comiserint mala grauiora. At contra
no nuinquam. hii qui se egisse aliqua illicita meminer. ex ipso suo dolore cõpuc̃¬
ti: in ardescunt ad amorem dei: seseque in magnis uirtutibꝰ exercent: cuncti¬
⁊ diffiscilia sc̃i certaminis appetunt: omĩa mundi derelinquiunit honores fu¬
giunt. acceptis contumeliis. letatur. flagrant defidio. ad celestem patriam
anhelant. & quia se errisse ad̃o consioerint: dampna precedencis lucrisẽ¬
quenbꝰ reconpensint. Mauis ergo de peccatore conuerso quaim de staante

Expanded text:
nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse nulla illicita meminerunt. Et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde sibi securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt in amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent, cuncta difficilia sancti certaminis appetunt, omnia mundi derelinquunt, honores fugiunt, acceptis contumeliis laetantur, flagrant desiderio, ad coelestem patriam anhelant; et quia se errasse a Deo considerant, damna praecedentia lucris sequentibus recompensant. Majus ergo de peccatore converso quam de stante
Abbreviated transcription (Latin):
quia in ueni ouem que ꝑierat. In uenta oue ad domũ rediit quia pastor nr̃
reparato homine: ad regnum celeste rediit. Ibi amicos ⁊ uicinos inuenit: il¬
los uidelicet angłorum choros qui amici euis sunt: quia uoluntatem eius cõ¬
tinue in sua stabilitate custodiunt. Uicini quoque sunt eiꝰ: quia claritate ui¬
sionis illiꝰ sua assiduitate ꝑ fruuntur. Et notandum quod nõ dicat. con¬
gratulamini inuente oui. sed michi. quia uidelicet eius gaudium est ui
ta nr̃a.⁊ cum uos ad celum reducimur sollempnitatem leticie illiꝰ im¬
plens. Dico uob̃ qđ ita gaudiũ erit. incelo suꝑ uno peccatore penitẽ
ciam agente. quam suꝑ nonaginta nouem iustis qui nõ in digent peni¬
tenciam. Consid̾andum nob est fr̾s mei. cur dñs plus de conu̾s is pecca¬
torib quam de stantibꝰ. uslis incelo gaudium esse fateatur: nisi hoc qd̾ ip¬
si ꝑ cotidianum usionis exꝑimentũ nouimus: quia plerumq hii. qui

Expanded text:
at amicos, etc. Inventa ove ad domum rediit, quia pastor noster, reparato homine, ad regnum coeleste rediit, ubi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros, qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt. Vicini quoque ejus sunt, quia claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur, et notandum quod non dicat congratulamini ovi inventae, sed mihi, quia, videlicet, ejus est gaudium vita nostra, et cum nos ad coelum reducimur, solemnitatem laetitiae illius implemus. Dico vobis, quod ita gaudium erit in coelo, etc. am super nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia. Considerandum nobis est, fratres mei, cur Dominus plus de conversis peccatoribus quam de stantibus justis in coelo gaudium esse fateatur, nisi hoc quod ipsi per quotidianum visionis experimentum novimus, quia plerumque hi qui