comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solumpingues cereha ec dicimus : ut primatẽ fili rustice frontedoceamus mag¬
na coepisse excelsas ectari : & a dolescentia eimmno pub̵tatis incentiua calcantẽ
Perfecte quidẽ a &atis gradumscandere sed lubricum iter eẽ ꝑquod ingrederis:¬
tutum prata ducendus est riuulus : nec laborandum ut ostendamtibiuaro
rum pulchritudinem florum : quid in selilia habeant puritatis : Quidrosarum
uerecundia possideat : Qui duolȩ puepra promitaat in regno : Qui drutilantu
turatur fid e& famem intredalitatis eorugentium conuersionere stin¬
guio : atq: inuase euangeliorũ quad rangulo qđ decaelo desundt ad tertas
docetur & discit om̃s homines possesaluari : Rorsumq: quod uiderat
inspecie candidissimi linteaminis insuꝑnatrans fertur : & credentiam tarbã
deterris in caelũ rapit : ut pollicitatio dñi compleatur : Beatimun docorde :

Expanded text:
solum pinguescere. haec dicimus, ut prima te, fili Rustice, fronte doceamus magsolum pinguescere. haec dicimus, ut prima te, fili Rustice, fronte doceamus magna coepisse, excelsa sectari et adulescentiae, immo pubertatis, incentiua calcantem perfectae quidem aetatis gradum scandere, sed lubricum iter ei nunc per virtutum prata ducendus est rivulus: nec laborandum, ut osterum pulchritudinem florum, quid in se lilia habeant puritatis, quid rosarum uerecundia possideat, quid uiolae purpura promittat in regno, quid rutilantium turatur fide et famem incredulitatis eorum gentium conuersione restinguit atque in uase euangeliorum quadrangulo, quod de caelo descendit ad terras, docetur et discit omnes homines posse saluari. rursumque, quod uiderat, in specie candidissimi linteaminis in superna transfertur et credentium turbas de terris in caelum rapit, ut pollicitatio domini conpleatur: beati mundo corde,
Abbreviated transcription (Latin):
credidt incruce : &statim meriat audire : Amam̃ dicotibi hodie mecumeris
npa radiso: iudas deapostolatus fastigio in proditionis tartarum labitur:
& nec famili aritate coruiuis : nec intincuione buc ellae nec osuli grati
nequa si homine mtradat: que infilium dĩ nouerat : Quidsa maritana uilius nor
solũ ipsa credidit & pͥsex uiros unũ inuenit dñm messiam q̃ cognoscit ad fonte
que mintemplo iudaeorũ populus ignorabat : s auctor fit multorũ salutis & apti
nentib: crbos esurientem reficit las sumq: sustentat : Quids
attamen : infatuatus amoribus feminarũ: Bonũ est salnullumq sacrificiuab
huius asꝑsione sas cipitur : Vnde & apostolus p̃ce pit̃ sermo ur̃ sit sale condituss quis
si in fatuatur foris proicitur : Intantumq: ꝑdit nominis dignitatem : ut ne inst¬
quilimo quidẽ utilesit. quo solent credentium arua condir: &sterile animari

Expanded text:
credidit in cruce et statim meretur audire: Amen, amen dico tibi: hodie mecum eris credidit in cruce et statim meretur audire: Amen, amen dico tibi: hodie mecum eris in paradiso. Iet nec familiaritate conuiuii nec intinctione buccellae nec osculi gratia frangitur, ne quasi hominem tradat, quem filium dei nouerat. quid Samaritana uilius? non solum ipsa credidit et post sex uiros unum inuenit dominum Messiamque cognoscit ad fontem, quem in templo Iudaeorum populus ignorabat, sed auctor fit multorum salutis et apostolis ementibus cibos esurientem reficit lassumque sustentat. quid Salomone sapientius ? attamen infatuatur amoribus feminarum. bonum est sal nullumque sacrificium absque huius aspersione suscipitur — unde et apostolus praecipit: sermo uester sit sale conditus —, quod, si infatuetur, foras proicitur in tantumque perdit nominis dignitatem, ut ne in sterquilinio quidem utile sit, quo solent credentium arua condiri et sterile animarum
Abbreviated transcription (Latin):
da rasietas a quibuman tatem quo data modo nesciobant
Eccebeatus chromacius cumsco eusebio nom plus natura quam morum sibig
qualitate germa nolitterario meprouocauit officictum odo a nobis abiciensis¬
entem amicitia : scndis potius qua dis suis: quod prudente s elius uetat
N si ftete ita tibi exorsus est oriens ut litteras quoqituas hunc uenire form¬
des expergesceri expergescert : euigila de somnoꝰ presta unam artas
dulã taritati interdilicias patricae : & comunes quã habiuimus peregrinationesilo¬
do suspira siamas scribe su ras ceris : iratus lic& : scribaͥ nagnũ & hoc desideru habebsl¬
insi amicilitteras uel in dignantis accipiam. OXΡH ADNICEΑ¬
hilẽ xp̃iano felicius : ccupromittuntur regna caelorũ : Nihil labor¬
sius : qͥ cotidie deuita peri litatur : Nihil fortius : quiuincit diabolum n¬
hilinbe cillius : quia catne soperatur : itriusq: rei exẽplas unt plurima : Hatro

Expanded text:
da rusticitas et qui humanitatem quodammodo nesciebant! ecce beatus Chromatius cum sancto Eusebio non plus natura quam morum sibi aequalitate germano litterario me prouocauit officio. tu modo a nobis abiens recentem amicitiam scindis potius, quam dissuis, quod prudenter Laelius uetat; nisi forte ita tibi exosus est oriens, ut litteras quoque tuas huc uenire formides. expergiscere, expergiscere, euigila de sommo, praesta unam chartae scedulam caritati inter delicias patriae et communis, quam habuimus, peregrinationis aliquando suspiria. si amas, rescribe; si irasceris, iratus licet scribe. magnum et hoc desiderii habebo solamen, si amici litteras uel indignantis accipiam. IX. AD CHHIL Christiano felicius, cui promittuntur regna caelorum; nihil laboriosius, qui cotidie de vita periclitatur. Nihil fortius, qui vincit diabolum; nihil inbecillius, qui a carne superatur. Utriusque rei exempla sunt plurima. Latro
Abbreviated transcription (Latin):
Nuncat sub religienis titulo exercentur in iusta cempendia : & honor nom in .is
xp̃iani fraudem magis facit quam patitur: qđq pubx diceae si neces secstut salt
sica dir̃m erubes camis dede cus publice extendentes manus p̃innis aurũ tegitur. & con
imenasifo saris hue facereñ licebit : & inolescente paulatim ionsuetudino qđ prina
eresas uell incipies a delecta bit telabertuus : oblitusq p̃cerito ut seprri ora sr ina¬
beriso duanaum onsi derans quid alis malifa cant : sed quidbonitu facere debeasne
anterrespondi epunebre uit̃ respondebo mei n prȩsenti opus culo nondeesteicis dis
etinenasinio utelencus ee merearis: & adolescentiantuaam nulla sorde conno¬

Expanded text:
nunc autem sub religionis titulo exercentur iniusta conpendia et honor nominis nunc autem sub religionis titulo exercentur iniusta conpendia et honor nominis Christiani fraudem magis facit quam patitur. Quodque pudet dicere, sed necesse est, ut saltim sic ad nostrum erubescamus dedecus, publice extendentes manus pannis aurum tegimus et contrin monasterio fueris, haec facere non licebit et inolescente paulatim consuetudine, quod primum cogebaris, velle incipies et delectabit te labberis nequaquam considerans, quid alii mali faciant, sed quid boni tu facere debeas. Nante respondi et nunc breuiter respondebo: me in praesenti opusculo non de clericis disuiue in monasterio, ut clericus esse merearis, ut adulescentiam tuam nulla sorde con
Abbreviated transcription (Latin):
magis auita quam inminuta: o deministeria seruulorũ : idẽ apparatus conuiuis
inuitro & patella fictiliaurum comeditur : & interturbas & ex amina mins¬
trorumi nom̃ sibi uindicant solitarii: Qui uero pauperes sunt. & tenu s ubsu¬
tiola uidentur q sebiscioli pomparũ ferculis similes: procdunt ad publiu
aninam exerceant facundia : Alu sublatis in altum han
moderatisq: ieiunus : tedio solitudinis animia lectione dũ diebus aeno¬
ibus auribussuis ꝑsona et uentuntur in melan colian & npo ras¬
magis fum̃tis: qua nr̃is monitis indigentꝰ pleriq artib & negotia¬
tionibus pristins careren poss. Mutatisq nominib: institorum ea de
xertent conmercia nonuitum & uestitum quod a płs prȩcepit s maiora qua
cł hom nes emolum̃ta sectantes : & pͥas quidĩ abaedib: quos a ropanomoe¬
graeci appellant ueindenti coberieba turrabi es. necerat in punepeccatũ

Expanded text:
magis aucta quam inminuta est; eadem ministeria seruulorum, idem apparatus conuiuii; magis aucta quam inminuta est; eadem ministeria seruulorum, idem apparatus conuiuii; in uitro et patella fictili aurum comeditur et inter turbas et examina ministrorum nomen sibi uindicant solitarii. qui uero pauperes sunt et tenui substantiola uidenturque sibi scioli, pomparum ferculis similes procedunt ad publicum, ut caninam exerceant facundiam. alii sublatis in altum humemoderatisque ieiuniis, taedio solitudinis ac nimia lectione; dum diebus ac noctibus auribus suis personant, uertuntur in iielay%oUav et Hippocratmagis fomentis quam nostris monitis indigent. plerique artibus et negotiationibus pristinis carere non possunt mutatisque nominibus institorum eadem exercent conmercia non uictum et uestitum, quod apostolus praecipit, sed maiora quam saeculi homines emolumenta sectantes. et prius quidem ab aedilibus, quos dyoQavoGraeci appellant, vendentium coherccbatur rabies nec erat inpune peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
medas quodiubens: Habeas quod aceperis: quantum acceperis: uestians
quodaoris. operistui pensã persoluas: subiciaris cuinonuis. lassus ads¬
imuemas mbulansq dormites: necdum expleto somno surgere conpellaris
Dicas psalmum in ordinetuo: in quonon dalcedo uocis s: m̃tis affect̃ quȩritur
passus iniramtaceas :prȩpositumonasteriitimeas ut dñm diligas ut paren
npredastib salutare quicqui dilleptȩipesi nec demaioris sententia iudices
cuius officnestoboedire : & imple requaeius sa sunt dicenti morse. Audiisrł a
aantis negotus occupatis: nullis uacibis cogitatioibus: &dum ab aliotras¬
s. sad iliudiopusq succedit operi : Illod sola mente retinebis: quod agere conpelle
ligo quosdam quipꝰ ꝙ renuntia uere scło: uestimentis dumt
professione n onreb is. ⁊ hil depristina conuersatione mutar̃ : Ressamilians

Expanded text:
medas, quod iuberis, habeas, quantum acmedas, quod iuberis, habeas, quantum acquod acceperis, operis tui pensa persoluas, subiciaris, cui non uis, lassus ad stratum uenias ambulansque dormites, necdum expleto somno surgere conpellaris, dicas psalmum in ordine tuo — in quo non dulcedo uocis sed mentis affectus quaeritur passus iniuriam taceas, praepositum monasterii timeas ut dominum, diligas ut parentem, credas tibi salutare, quidquid ille praeceperit, nec de maioris sententia iudices, cuius officii est oboedire et inplere, quae iussa sunt, dicente Moyse: audi, Israhel, et tace. tantis negotiis occupatus nullis uacabis cogitationibus et, dum ab alio transis ad aliud opusque succedit operi, illud solum mente retinebis, quod agere conpelleris. Uidi ego quosdam, qui, postquam renuntiauere saeculo — uestimentis dumtaxat et uocis professione, non rebus — nihil de pristina conuersatione mutarunt. res familiaris
Abbreviated transcription (Latin):
t non leu usitatoq ser mone. & utitalequar summis labus hos pites inuitemus
sed cocomentis ardare teneamusquasi auferentes secũ delucro nostro
atq compendio: Nulla ars. absq: magistro dsciturꝰ & ammuta am̃¬
lia & ferarum greges: ductores secuntur suos: inapib is: princi¬
ps suntꝰ grues: inamsecuntur ordine litterato . Imperator unus
udex unus prouinciȩroma ut condita est duos fratres simulreges
abere non patuit : &parricidio dedicatur. In rebeciȩ utero esau & ia cob
bella gesierint: singuliet desiarũ ep̃i singulia rebi prł .s. ingulia rchdiaconia
omis ardo olesia fuctis sus rectorib nitituriinnauiunusgubernator indomo
anus dominus: nqu uis grandi exercituuꝰ unius signũ expectatur : & neplira
repli ado fastidium segenti faciam ꝑ haecomn adlludtendit oratio ut do
delina patris consortioq:miltorum :utab lio discas hamilitatẽ sab
alic pimenti ahictesileniu milledecet mansuetudinẽ : non facias quoduifcõ¬

Expanded text:
t non levi citatoque sermone et—ut ita loquar—summis labiis hospites invitemus, sed toto mentis ardore teneamus quasi auferentes secum de lucro nostro atque conpendio. Nulla ars absque magistro discitur. Etiam muta animalia et ferarum greges ductores sequuntur suos. In apibus principes sunt; grues unam sequuntur ordine litterato. Imperator unus, iudex unus provinciae. Roma, ut condita est, duos fratres simul habere reges non potuit et parricidio dedicatur. In Rebeccae utero Esau et Iacob bella gesserunt. Singuli ecclesiarum episcopi, singuli archipresbyteri, singuli archidiaconi et omnis ordo ecclesiasticus suis rectoribus nititur. In navi unus gubernator, in domo unus dominus; in quamvis grandi exercitu unius signum expectatur. Et ne plura replicando fastidium legenti faciam, per haec omnia ad illud tendit oratio, ut dodisciplina patris consortioque multorum, ut ab alio discas humilitatem, ab alio patientiam, hic te silentium, ille doceat mansuetudinem, non facias, quod vis, co
Abbreviated transcription (Latin):
endus est: auttacendũ ẽ. Quotiens cũq carissimos mibi uulti
manus refer inp̃ssa uestigias totiens aut ego hic nonsum autuos hic estis
credite amoriueradicenti : & cũ haec scriherẽ uosuidebã : quibus hoc primũ.
etis snisi quodita meruiꝰ qui uob at seribitis ante ñ seripsi : Carta inde fuis sen
atalus membrinas epergam o miserat t penuria. cantepellabus pensa retur.
de prrga menarũ nom̃ : adhancusq diẽtradinte sibi inuicem posteritati ser¬
atĩ es quidigitur: artrerba iolũ festinas sec uã uis longȩ episto lȩ una nox suf
nuos alique occupatione detentos:illa necessitas. maiorestiaritate: Res
uuo a ut uos pieuerit: autego ñ meruerĩ : aequibus mallouos incesseretar¬
s. quã mecendẽ no rñ mertc̃ficilis enĩ neglegentia em̃dar pot quam

Expanded text:
discendus est aut tacendum est. Quotiensque carissimos mihi vultus discendus est aut tacendum est. Quotiensque carissimos mihi vultus notae manus referunt inpressa vestigia, totiens aut ego hic non sum aut vos hic estis. Credite amori vera dicenti: et cum has scriberem, vos videbam. Quibus hoc primum m miseritis, nisi quod ita merui, qui vobis, ut scribitis, ante non scripsi. Chartam defuisse non  tamen rex Attalus membranas e Pergamo miserat, ut penuria chartae pellibus pensaretur; unde pergamenarum nomen ad hanc usque diem tradente sibi invicem posteritate servatum est. Quid igitur? Arbitrer baiulum festinasse? Quamvis longae epistulae una nox sufficit. An vos aliqua occupatione detentos? Nulla necessitas maior est caritate. Restant duo, ut aut vos pigucrit aut ego non meruerim. E quibus malo vos incessere tarditatis, quam me condemnare non meriti. Facilius enim negligentia emendari potest, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ondeb& charta diuidere: quosa mormut uas opulaurt: necpersiag¬
la officia mei sunt parciendi sermone:  sic inuicẽ uosinets et
nonminus trescaritas iungat quamduos natura sociant qunpias sir
inditio pateretur sub uno lit terulȩ apice nomina indiu
tribus unũ putarẽ : Nã pͥquã scõ euagrio trans mittenti eadmehero¬
mipante delatȩs : q̃ int̃ spros sarracenosq uastũ limitem ducit: si gaasessu
utillũ diẽ romanȩ felicitatis quo primũ marielb apud nola proelio pranne¬
sem pugnã suꝑhanni balis agmina concidere Ego uicerim: ali s sos
dictus frat̃ sȩpeme uisit& atq: meita ut sua in xp̃o uiscera foueat : tam̃
longo a mespatio seiunctus nonminus mͥreliquid ab eundo desideriũ : quã
adtulerat ueniendo laetitiã : Necũ aris litteris fabulor illas amplex cr:
lȩ mecũ lodintur : illȩ hictantũ latinesciunt : Hic enĩ aut barbarus seler

Expanded text:
Non debet charta diuidere, \'quos amor mutuus copulauit, nec per singNon debet charta diuidere, \'quos amor mutuus copulauit, nec per singlos officia mei sunt partienda sermonis, cum sic inuicem uos ametis, ut non minus tres caritas iungat, quam duos natura sociauit. quin potius, si rei condicio pateretur, sub uno litterulae apice nomina indiuitribus unum putarem. nam postquam sancto Euagrio transmittente in ea ad me heremi parte delatae sunt, quae inter Syros ac Sarracenos uastum limitem ducit, sic gauisus sum, ut illum diem Romanae felicitatis, quo primum Marcelli apud Nolam proelio post Cannensem pugnam superba Hannibalis agmina conciderunt, ego uicerim. et licet supra dictus frater saepe me uisitet atque ita ut sua in Christo uiscera foueat, tamen longo a me spatio seiunctus non minus mihi dereliquit abeundo desiderium, quam adtulerat ueniendo laetitiam. Nunc cum uestris lillae mecum loquuntur, illae hic tantum Latine sciunt. Hic enim aut barbarus seni sermo
Abbreviated transcription (Latin):
a cum̃ ingenin frigidus sanguis obtundit : Non contractã rugis facem ant
prons asperat: ñdeniq: tremula manus ꝑcaruos cere tramites errane
stilũ ducit : futuraere surrectionis uirorũ inte nobis dñs ostendit: ut peccan
sciam ẽẽ. quodceter adhuc uiuentes p̃moriuntur incarne : iustitiae: quo
tu ab adolescentia in alien aaetate metiris: & quã q multis istã corporis sam¬
tatem &iã peccatoribus euenireuideamꝰ : tam̃ illis hocdiabolus ministrat
p̃tia posco prolaudibus & neputes modice esse quaelescor margarita dee
ssmatici hominis uenena cognoscimus libentius sei maripris erprn
bibamis antidotũ: Misimus interimtibi idest pauloser pala seniorem
inquo progt simpliciores quosq multu indeto di mone labora uimus
dita quaecũ plurimis orienta libus mercibus dtes sossduaert nauigi¬

Expanded text:
acumen ingenii frigidus sanguis obtundit, non contractam rugis faciem arata acumen ingenii frigidus sanguis obtundit, non contractam rugis faciem arata frons asperat, non denique tremula manus per curuos cerae tramites errantem stilum ducit. futurae resurrectionis uirorem in te nobis dominus ostendit, ut peccati sciamus esse, quod ceteri adhuc uiuentes praemoriuntur in carne, iustitiae, quod tu adulescentiam in aliena aetate mentiris. et quamquam multis istam corporis sanitatem, etiam peccatoribus, euenire uideamus, tamen illis hoc diabolus ministrat,pretium posco pro laudibus. Et ne putes modica esse, quae deprecor, margaritam de scismatici hominis uenena cognoscimus. libentius sancti martyris Cypriani bibamus antidotum. misimus interim tibi, id est Paulo seni, Paulum seniorem, in quo propter simpliciores quosque multum in deiciendo sermone laborauimus. abemus etiam alia condita, quae cum plurimis orientalibus mercibus ad te, si spiri
Abbreviated transcription (Latin):
sans gbeditur aetatem : aut ñ eadẽ sicꝑuenit ut ꝑuenis sepeniteat
secundũ quod in libro ps almorũ scriptura testatur: diesuitae nrã eseptua¬
gintaanni: Siautem multũ : octo gintas quicquid reli qũ uest labor &dolor
quur sust dus ista tamalto repotita principio: &ita procul coepta ut me¬
ito quiuis oratiano denob possit sale ludere : & gemino bellumtroianũ
xp̃i candidũ dignis uocibus p̃dicẽ : Ecceiamaentenus aetatũ circulus uolui¬
tur &tusem ꝑ dñi prȩcepta custodiens. futurȩbeatitudinẽ uitae ꝑpresinta
exempla meditaris : Ocul. puro lumine uigent pedes in primunt certa uestia
auditus penetra bilis dentescandidi : uox canora corpus solidũ : & sucipla¬
nũ canicũ robore discrepant : ui res cũ aetate dissentiunt : non me moreto
nacitatem ut in pleris que cernimꝰ antiquior senectadis soluit :Noncalbdi

Expanded text:
transgreditur aetatem aut non ad eam sic peruenit, ut peruenisse paeniteat, transgreditur aetatem aut non ad eam sic peruenit, ut peruenisse paeniteat, secundum quod in libro psalmorum scriptura testatur: dies uitae nostrae septuaginta anni, si autem multum, octoginta; quidquid reliquum est, labor et dolor? \'Quorsum\', ais, \'ista tam alto repetita principio et ita procul coepta, ut merito quiuis Horatiano de nobis possit sale ludere: et gemino bellum Troianum litudinem candidum dignis uocibus praedicem. ecce iam centenarius aetatum circulus uoluitur et tu semper domini praecepta custodiens futurae beatitudines uitae per praesentium exempla meditaris. oculi puro lumine uigent, pedes inprimunt certa uestigia, auditus penetrabilis, dentes candidi, uox canora, corpus solidum et suci plenum. cani cum rubore discrepant, uirtus cum aetate dissentit. non memoriae tenacitatem, ut in plerisque cernimus, antiquior senecta dissoluit, non calidi
Abbreviated transcription (Latin):
s quossacerdotiũ & humiliores facit & pauperes : Autsii
tantiã : uende & da pauperibus : Si non habes : grandionere liberatus essudũ
xp̃m: nudus sequereidurũ grande difficile s magna s̃ praemia : Lxxi hie
ANE uitȩ breuitas damnatio delictorũ est : & in ipso sȩpe
dio mors secuta nascentẽ labentia cotidie in uitiũ sđa profitetur:
niã cũ primũ para disi colonũ ui perinis nexibus p̃peditũ coluberde¬
duxis se adterras : ȩ ternitas morta litate mutata : in ñ gentos & eo amplius
annos secundũ quod ammodo in mortalitatẽ maledictibominis distulerat elo¬
giũ Ex indepaulatim recrudescente peccato totius orbis naufragiũ gigantũ
adduxit impietas : postillud utita dixerĩ purgatiba ptismũmundi inbreue
tepus hominũuita contracta est : Hoc quoq: spatiũ sceleribus nr̃issemꝑ con¬
tradiuina puȩnantibus : pene ꝑdidimus : Quotiens enimquisq autcentenaria

Expanded text:
 quos Sacerdotium et humiliores facit et pauperes. Aut si p quos Sacerdotium et humiliores facit et pauperes. Aut si ptantiam, vende, et da pauperibus. Si non habes, grandi onere liberatus es: nudum Christum, nudus sequere. Durum, grande, difficile; sed magna sunt praemia. EPISTOLA Humanae uitae breuitas damnatio delictorum est et in ipso saepe lucis exordio mors secuta nascentem labentia cotidie in uitium saecula profitetur. nam cum primum paradisi colonum uiperinis nexibus praepeditum coluber deduxisset ad terras, aeternitas mortalitate mutata in nongentos et eo amplius annos, secundam quodammodo inmortalitatem, maledicti hominis distulerat elogium. exinde paulatim recrudescente peccato totius orbis naufragium gigantum adduxit inpietas. post illud, ut ita dixerim, purgati baptismum mundi in breue tempus hominum uita contracta est. hoc quoque spatium sceleribus nostris semper contra diuina pugnantibus paene perdidimus. quotus enim quisque aut centenariam
Abbreviated transcription (Latin):
dedistinobis : ut inã quodrenunti amꝰ scło uoluntassit ñ necessita sy & pauꝑtas ha¬
beat expetitã gloriã : non in lata crucatũ : ceterũ iuxta miseriam huiustempi¬
ris &ubiqr gladios seuientes : Satis diues est qͥpane ñ indig& : Nimiũ potensẽ
qui seruire non cogitur : Sc̃s exsuperius tolosȩep̃s uiduaesareptenis imitator
esurienspascitalios : & ore pallente ieiuniis. fame torquetur aliena : Omnẽq: subs¬
tantiã xp̃i xp̃iuis ceribus erogauit : Nihililloditius qui corpus dñi canistro uimineo:
sanguinẽ portat in uitro : Quia auaritiã proiecit detẽplo: qͥ absq funiculo & in cre¬
patione uendentiũ colũbas i dest dona sp̃ssci mensasq: subuerait : mamonȩ
& numulariorũ aera disꝑsit ut domus dĩ domus uocaretur orationis : & ñ la¬
tronũ spelunca huius teuicini sectare uestigia : & ceterorũ qui uirtutũ illiussi

Expanded text:
reddidisti nobis. utinam, quod renuntiamus saeculo, uoluntas sit, non necessitas, et paupertas hareddidisti nobis. utinam, quod renuntiamus saeculo, uoluntas sit, non necessitas, et paupertas habeat expetita gloriam, non inlata cruciatum. ceterum iuxta miserias huius temporis et ubique gladios saeuientes satis diues est, qui pane non indiget, nimium potens, qui seruire non cogitur. sanctus Exuperius, Tolosae episcopus, uiduae Saraptensis imitator, esuriens pascit alios et ore pallente ieiuniis fame torquetur aliena omnemque substantiam Christi uisceribus erogauit. nihil illo ditius, qui corpus domini canistro uimineo, sanguinem portat uitro, qui auaritiam proiecit e templo, qui absque funiculo et increpatione uendentium columbas, id est dona spiritus sancti, mensas subuertit mammonae et nummulariorum aera dispersit, ut domus dei domus uocaretur orationis et non latronum spelunca. huius e uicino sectare uestigia et ceterorum, qui uirtutum illius si
Abbreviated transcription (Latin):
annorũ maturitatẽ puerorũ uitus labimur : si mȩuis corrigidelin quente ma
t in crepał antũ ne occulte mordeas : Corripi & meiustus inmis ericordia &in¬
crebabitme :oleũ autem peccatoris non in ping& capat meum : quẽ enĩ dliie¬
enibus tuis alium uulneres & certatim omnibus narres sic singulis lonatn
qua si nulli alteri dixeris: Hoc est non me emenda res edutiotuo satisendu
haei expressius loquaruta dolosientẽ meũ & lingua & auriũ prurigi nold¬
ut renatũ inxp̃o sineruga & macula qua si pudicam uirginẽ exhibeã
scãmq tammente quã corpore : nesolo nomineglorietur & absq: oleo bonorũ
tatibus itertuũ dirigat. Nec patiatur in partẽ aliã declinando uiam relinq¬
reregiã ꝑquã isrł ad trã repromissionis properans: setransiturũ ẽe ꝓmit¬
tat : atq: utinã ex audiatur uox eccłȩ conplorantis : Dñe pacẽ da nobis : om̃a eñ

Expanded text:
annorum maturitatem puerorum uitiis labimur, si me uis corrigi delinquentem, annorum maturitatem puerorum uitiis labimur, si me uis corrigi delinquentem, aperte increpa, tantum ne occulte mordeas; corripiet me iustus in miseri-5 cordia et increpabit me, oleum autem peccatoris non inpinguet caput meum. quectionibus tuis alium vulneres et, cum certatim omnibus narres, sic singulis loquaris, quasi nulli alteri dixeris? Hoc est non me emendare, sed vitio tuo satisfaceHace expressius loquor, ut adulescentem meum et linguae et aurium prurigiut renatum in Christo sine ruga et macula quasi pudicam uirginem exhibeam sanctamque tam mente quam corpore, ne solo nomine glorietur et absque oleo bonorum tatibus iter tuum dirigat nec patiatur te in partem alteram declinando uiam relinquere regiam, per quam Israhelad terram repromissionis properans se transiturum esse promittit. atque utinam exaudiatur uox ecclesiae conplorantis: domine, pacem da nobis; omnia enim
Abbreviated transcription (Latin):
linguas de crabentiõ : Sicutenĩ sagitta simittatur contradurã materiem
numquã in mittentem reueratur : & uulnerat uulnerantemy illudq:
cmm pletur sfacti sunt mihi in arcũ prauum: & a liby qui mittet in altũ lapidemita¬
d& incaput eius Ita detractor cũ tristem faciẽ uiderit audientis : immone a udi¬
entis quidẽ sed obdurantis aures suas ne audiat iudiciũ sanguinis : Ilicocora¬
cescit : Pallent uultus : herentlabia saliua siccatur . Vndeidem uirsa piensc̃
de tractoribus inquit nemiscearis : ꝗn repente uemi & ꝑditio eorũ: & ruinã a¬
asq quisnouit :tã scilic& eius quilo quitur : quã illius qui audit loquentẽ ucro
angulos nonamat Nec quȩrit susurrones timotheo dicitur aduersus prba
auiu sationẽ cito nere ceperis: peccantẽ autem corã omnibus argue utieterin
& honorat uocabulum dignitatis uerũ quia homines sumus : & interdõ ontn

Expanded text:
linguas detrahentium. sicut enim sagitta, si mittatur contra duram materiam, linguas detrahentium. sicut enim sagitta, si mittatur contra duram materiam, nonnumquam in mittentem reuertitur et uulnerat uulnerantem illudque conpletur: facti sunt mihi in arcum prauum et alibi: qui mittit in altum lapidem, recidet in caput eius, ita detractator. cum tristem faciem uiderit audientis, immo ne audientis quidem, sed obturantis aures suas, ne audiat iudicium sanguinis, ilico conticescit, pallet uultus, haerent labia, saliua siccatur. unde idem uir sapiens: cum detractatoribus, inquit, non conmiscearis, quoniam repente ueniet perditio eorum; et ruinam utriusque quis nouit? tam scilicet eius, qui loquitur, quam illius, qui audit loquentem. ueritas angulos non amat nec quaerit susurrones. Timotheo dicitur: aduersus presbyterum accusationem cito ne receperis. peccantem autem coram omnibus argue, ut et cetet honorat uocabulum dignitatis, uerum, quia homines sumus et interdum contra
Abbreviated transcription (Latin):
Nec mirũ quimultos increpare solitus erat : facto que cuneo circũ strepen¬
tiũ garrulorum procedebat inpublicũ : Intus nero. foriscato totus ambiguus ut exc¬
trariis diuersis qnaturis : unũ menstrũ. nouamq bestiã diceres eẽ conpactam
Iuxta illad poeticũ : Primaleo postrema dra comedia ipsa ermera : Nũ quã en
tales uideas nec huius cemodi hominibus appliceris : Nec dedines cortuũ in uerbam
litiae & audia ssedens aduersus fratretuum detrahebas : & aduersus filiũ na¬
alib : molliti sunt sermones eius suꝑoleũ ipsi autems̃ iacula : &aꝑtius in ecclesi asta
si mordeat serpens insilentio sic qui fratrisuo occulte derab q: sed dices ipse an
detraho aliis loquentibusfacere quidpos sum : Ad excusandas excusations
inpeccatis Ista prȩtendimus : Xp̃s arte non diluditur: nequaquã measi apł̃
sententia est : Nolite erra ronđs non in ridetur: ille in corde nos uidemus in facie
Sa lomon loquitur in prouerbiissuentus aquilo dissipatnubes : & uultustristis

Expanded text:
nec mirum, qui multos inescare solitus erat factoque cuneo circumstrepentium garrulorum procedebat in publicum intus Nero, foris Cato, totus ambiguus, ut ex contrariis diuersisque naturis unum monstrum nouamque bestiam diceres esse conpactam iuxta illud poeticum: prima leo. postrema draco, media ipsa chimaera. Numquam ergo tales uideas nec huiusce modi homalitiae , et audias: Sedens adversus fratrem tuum loquebaris, et adversum filium maalibi: molliti sunt sermones eius super oleum et ipsi sunt iacula et apertius in Ecclesiaste: si mordeat serpens in silentio, sic, qui fratri suo occulte detrahit. sed dicis: ipse non detraho, aliis loquentibus facere quid possum?\' ad excusandas excusationes in peccatis ista praetendimus. Christus arte non luditur. nequaquam mea, sed apostoli sententia est: nolite errare; deus non inridetur. ille in corde, nos uidemus in facie. Salomon loquitur in Prouerbiis: uentus aquilo dissipat nubes et uultus tristis
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ crucifixerunt iũ: & sepulto custodes adhibuerunt:. Ille autẽ meis
tib custo dientib die tertio surrexit:. Intantũ autẽ exaorsit nequiti a
eoꝵ : ut darent: pecuniam eis & dicerent Dicite quia discipuli eius corpꝰ
esius rapuerunt: Sed cũ accepissent pecuniã quid ftctũ suerit . tacere no
muerunt:. Nam & illũ surrexisse testtiti sunt se uidisse: & se auidȩis

Expanded text:
Illi autem crucifixerunt eum et sepulto custodes adhibuerunt. Ille autem, militibus Illi autem crucifixerunt eum et sepulto custodes adhibuerunt. Ille autem, militibus meis custodientibus, die tercio resurrexit. In tantum autem exarsit invidia eorum, ut darent pecuniam eis, dicentibus: 'Dicite: discipuli eius corpus illius rapuerunt'. Sed cum accepissent pecuniam, quod factum fuerat tacere non potuerunt; nam et illum resurrexisse testat
Abbreviated transcription (Latin):
bitius pilatꝰ claudio salutẽ: Nuꝑ accidit & qđ ipse ꝓbaui iudȩos ꝑiniudiã
suosq posteros crudeli condenatione punisse: Deniq cũ ꝓmissũ haber
aitres eoꝵ. quod illis ds̃ eoꝵ mitteret decelo scm̃ suũ. qui eoꝵ rex merito dicerecur
hunc se ꝑmiserit ꝑ uirginẽ missurũ adter nes Istũ ittiq me prȩside iniudȩcẽ¬
ebreoꝵ ds̃ cũ misissa &uidissent eũ cecos inluminasse lepsos mundasse. para¬
ticos curasse. demones ab hominib fugasse. mortuos &iam sus citasse. in pe¬
tisse uentis. ambulasse siccis pedib suꝑ undas maris. & multa alia fecisse:¬
om̃is popłs iudioꝵ eũ dĩ filiũ. eẽ. diceret. inuidicim contre eũ passi sun
prin  pes iudȩoꝵ. & tenuerunt eũ. & michi tradiderunt. & alia ꝓ ali is¬
e eo mͥ mentientes dixerunt. asserentes : lũ magũ. eẽ. & contra legem eorum
lgre: Ego autẽ credidi ita. eẽ. & flagellutũ tradi illũ arbitrio eor

Expanded text:
tius Pilatus Claudio salutem. Nuper accidit, et quod ipse probavi, Judaeos per invidiam se suosque posteros crudeli condemnatione punisse. Denique cum promissum haberent patres eorum, quod illis Deus eorum mitteret de coelo Sanctum suum qui eorum Rex merito diceretur, et hunc se promiserit per Virginem missurum ad terras: istum itaque me praeside in Judaedeus cum esset, et vidissent eum cecos illuminasse, leprosos mundasse, paraliticos curasse, demones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris et multa alia mi dei filium diceret: invidiam contra eum passi sunt principes sacerdotum et tenuerunt eum et michi tradiderunt et alia pro alliis michi mentientes dixerunt hunc magum esse et contra legem eorum agere. Ego autem credidi ita esse, flagellatum tradidi illum arbitrio eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
es melior : Sinones melior nones ecdesiastica : Aequita tui meo incurrib: farac ad
simila uite proximamea: De inde pulcritudinẽ sponsȩ spiritali amore describitur
Cenȩtuae ut curris: faciem illius laudat : & genarum rubore succenditur:
pulcritudo quippe mulierum : ingen is dicitur essequam plurima : Itaque &
nos pulcritudinem anime intellegamus ingenis : labia uero eius & linguã

Expanded text:
es melior; si non es melior, non es Ecclesiastica. Equitatui meo in curribus Pharaonis es melior; si non es melior, non es Ecclesiastica. Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, proxima mea. Deinde pulchritudinem sponsae spirituali amore describit. Genae tuae ut turturis. Faciem illius laudat, et genarum rubore succenditur. Pulchritudo quippe mulierum in genis 515 dicitur esse quam plurima. Ita et  Al. itaque nos pulchritudinem animae intelligamus in genis. Labia vero ejus et linguam,
Abbreviated transcription (Latin):
baedos łuos: statuit quippe oues a idatris &
a sinistris haedos : Si cognoue¬
ris tem& ipsam opul chra in mulieribus : E¬
deretu inuestiguis gregum & pasce haedos tuos inta bernaculis pastorum : Inuefi
quit pastorum nouis sima fies ñ inter oues sed inter haedos
habitans non poteris mecum id est cumbono esse pastore: Aequitate imeo incur¬
ribus farao udsimila uitȩ : siuis intellegere osponsa quo modo te scire debeas C
nosce cuite conparauerim : et tunc uidebtalemte esse quae turpari non debcustũ
tuam speciem cognoueris : Quidest igitur aequitatui meo incurribus farao adi¬
mila unte : Scio equitem sponsum proph&a dicente sponsum & equitatio cius si¬
tanto meliores omnibus filiabus : Tus ponsa tueo clesiastica anima omnibus ani¬
mabus que sunt ec clesiasticae Igitur siec desiastica anima esomnibus animao

Expanded text:
haedos tuos. Statuet quippe oves a dextris, et haedos tuos. Statuet quippe oves a dextris, et a sinistris haedos . Si non cognoveris temetipsam, o pulchra in mulieribus, egredere tu in vestigiis gregum, et pasce haedos tuos in tabernaculis pastorum. In vestigiis, inquit, pastorum novissima fies; non inter oves, sed inter haedos tuos, cum quibus habitans, non poteris mecum, id est, cum bono pastore esse. Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te. Si vis intelligere, o sponsa, quomodo scire te debeas, cnosce, cui te comparaverim, et tunc videbis talem te esse, quae turpari non debeas, cum tuam speciem cognoveris. Quid est igitur: 'Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te?' Scio equitem sponsum, propheta dicente: 'Et equitatio eius satanto melior es omnibus filiabus, tu sponsa, tu Ecclesiastica anima, omnibus animabus, quae non sunt Ecclesiasticae. Igitur si Ecclesiastica anima es, omnibus animabus
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia aliorum erubes co faciem meam atque ora contegere : sum quippe sponsas fa¬
mosa & aliis nudã faciem meam nonostendo nisi tibi soli quem iam pridem deoscilo tu
sum: Ad nuncia mibi quem dilexit anima moa ubi pascis ubi cubas in meridie: Noq s¬
dofiam sicut cooperta super gregos sod alium tuorum. utista non patiar ut non fiã no¬
cooperta utota non contegam & alio susque peruenies incipiã forsitan & eosaman ip
quos nescio: Idcireo adnuntia mihi ubite queram & inueniam in meridie: noforo
fiam quasi cooperta super greges sod alium tuorum: Postbaec uerba sponsusci
minatur & dicit: Aut cognoscis tem& ipsam qnm regis es
maculam ne que rugam: A ut scito quia si te non cognoueris & tua m scieris digni¬
tatem patieris haecque socuntur: Quae nam ista sunt si non cogno ueris tem&¬
ipsamopulchra inmulieribus. Egre dere tuinuestigiis grogũ & pasce nor¬

Expanded text:
et quia alios erubesco, faciem meam atque ora contegere incipio. Sum quippe sponsa foet quia alios erubesco, faciem meam atque ora contegere incipio. Sum quippe sponsa formosa, et aliis nudam faciem meam non ostendo, nisi tibi soli, quem jam pridem deosculata sum. Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie; nequando fiam sicut cooperta super greges sodalium tuorum. Ut ista non patiar, ut non fiam cooperta, ut ora non contegam, et ad alios usque perveniens, incipiam forsitan et eos amare 514 quos nescio: idcirco annuntia mihi, ubi te quaeram, et inveniam in meridie, ne forte fiam quasi cooperta super greges sodalium tuorum. Post haec verba sponsus ei comminatur, et dicit: Aut cognoscis temetipsam, quoniam regimaculam, neque rugam; aut scito, quia si te non cognoveris, et tuam nesciveris dignitatem, patieris haec quae sequuntur. Quaenam ista sunt? Si non cognoveris temetipsam, o pulchra in mulieribus, egredere tu in vestigiis gregum, et pasce
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit anima me a : ubi pascis ubi cubas inmeride : Non quȩ ro aliatẽ pora : quan¬
do uespere quando diluculo quando in solis pascis oc cubitu. Illud tempus inquiro :
quando inflorente die quando plenaluce maiestatistuȩ splendore uersarisi a d nun
uemdilexit anima mea ubi pascis ubi cubas in meridie : Diligenter obserua
ubi meridiem legeris : Apud io seph ineri die frs prandium celebrant angeli meridie
abrabe suscipiunt ur hospicio: & cetera istius modi quere & inue nies scripturã di¬
uinum non frustra seu fortuitu unum quem que usur pare sermonem: Quispa¬
tas ẽ dignus e nobis & ad meridiẽ usq ꝑueniat : & uideat ubi pascat ubicub& sponsus : Adn¬
tiamihi quẽ dilgit anima mea ubi pascis ubi cubas in meridie : Nisi enim tumibi ad nus¬
tiaueris incipio errabunda iactari : Et dumte quero inaliorum greges incurro ap

Expanded text:
dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Non quaero alia tempora, quandilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Non quaero alia tempora, quando vespere, quando diluculo, quando in solis pascis occubitu: illud tempus inquiro, quando in florente die, quando plena luce in majestatis tuae splendore versaris. Annunuem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie . Diligenter observa, ubi meridiem legeris. Apud Joseph meridie fratres prandium celebrant. Angeli meridie Abrahae suscipiuntur hospitio , et caetera istiusmodi. Quaere, et invenies Scripturam divinam non frustra, seu fortuitu, unumquemque usurpare sermonem. Quis, putas, est dignus e nobis, ut ad meridiem usque perveniat, et videat, ubi pascat, ubi cubet sponsus? Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Nisi enim tu mihi annuntiaveris, incipio errabunda jactari; et dum te quaero, in aliorum greges incurro;
Abbreviated transcription (Latin):
custodiat : quomodo & alios lucri faciat ipse in quibus dam damna sustineat :
Ncum fuerit liber ex omnib: seipsum seruum fecit : ut omnes lucri facer et: Factus¬
sum infirmis in firmus icida is iudaeusus qui sublege erant quasi sublege & ceteru:
Dicat que uineam meam non custodiui : Dein de conspicit sponsum qui conspect
bsces sit : & frequenter hoc intoto carmine facit quod nisi quis ipse paciatur
non potest intellegere ÷ sȩ pedĩ testis est s ponsum mihi a duentare conspexi
Et mecum es se quã plurimum. quo subito recedente inuenire non potui quod
querebam. Pursumigitur desidero eius aduentum: et non nũ quẽaterũ ue¬
nit : Et cum apparuerit me is que manibus fuerit conpre hensus : rursumelu¬
bitur : et cum fuerit elapsusrur sumamẽ in quiritur. & hoc erebro facit denec illũ
uereteneam & ascendam innĩsa super fratruelem meum: Adnuntia mibi quem

Expanded text:
custodiat. Quomodo etiam, ut alios lucrifaciat, ipse in quibusdam damna sustineat. Et custodiat. Quomodo etiam, ut alios lucrifaciat, ipse in quibusdam damna sustineat. Et 513 cum fuerit liber ex omnibus, seipsum servum fecit, ut omnes lucrifaceret: Factus infirmus infirmis, Judaeis Judaeus: his qui sub Lege erant, quasi sub Lege , et caetera: dicatque, vineam meam non custodivi. Deinde conspicit sponsum, qui conspectus abscessit. Et frequenter hoc in toto carmine facit, quod nisi quis ipse patiatur, non potest intelligere. Saepe, Deus testis est, sponsum mihi adventare conspexi, et mecum esse quam plurimum: quo subito recedente, invenire non potui quod quaerebam. Rursus igitur desidero ejus adventum, et nonnunquam iterum venit; et cum apparuerit, meisque manibus fuerit comprehensus, rursum elabitur; et cum fuerit elapsus, rursum a me inquiritur: et hoc crebro facio, donec illum vere teneam, et ascendam innixa super fratruelem meum. Annuntia mihi quem
Abbreviated transcription (Latin):
fuc taest : & rur sum incredulitate gentium scientia isrłY Abes
utrum que apud a postolum filii matris meȩ pugna uerunt aduersume :
onsi derandum quomodosponsadicat. filiimatris meȩ pugna uerunt aduer sumo
& quando aduersus eam fratum pugna sur rexit : Vide paulum et cłe ꝑsetutore :
a itelleges quo modo filius matris eius pugnauerit contraeam: Fersecut ores
ec ełȩ egerunt penitentiam : & aduersarueius rursum ad sororis signa conuers:
pre dicauerunt fidem quam ante destruebant: Hoc pro phetico sp̃uspansanunc
cantans ait : Dimi cauerunt in me. posuerunt mecus todem inuineis : Vinea
mea non custodiui :ego ec desia egos ponscȩgosine macula plurima rumcustos sũ
posita uine arum a filiis mutris meȩ qui contrame aliquandopug naueran
sit salute sollicitus & uidebis q̃modo uineam suã non custodiens aliorum uineã

Expanded text:
facta est, et rursum incredulitate gentium, scientia Israel. Habes facta est, et rursum incredulitate gentium, scientia Israel. Habes utrumque apud Apostolum. Filii matris meae pugnaverunt adversum me. Considerandum quomodo sponsa dicat: Filii matris meae pugnaverunt adversum me. Et quando adversus eam fratrum pugna surrexit. Vide Paulum Ecclesiae persecutorem: et intelliges quomodo filius matris ejus pugnaverit adversus eam. Persecutores Ecclesiae egerunt poenitentiam, et adversarii ejus rursum ad sororis signa conversi, praedicaverunt fidem, quam ante destruebant. Hoc prophetico spiritu sponsa nunc cantans, ait: Dimicaverunt in me, posuerunt me custodem in vineis: vineam meam non custodivi. Ego Ecclesia, ego sponsa, ego sine macula, plurimarum custos sum posita vinearum a filiis matris meae, qui contra me aliquando pugnaverant. sit salute sollicitus: et videbis quomodo vineam suam non custodiens, aliorum vineta
Abbreviated transcription (Latin):
grasum & speciosa filiehierus alem: Nigrauelut taberna culaced ariut pelles
mina cum sponsȩ decore conueniunti aiunt hebrgicedar int̃ pretari tenebras:
nigra sum ergo ut tabernacula cedar : Vt a& hiopes speciosa ut pelles salomo¬
nis quas eotempore in taberna culi ornamenta conposuit : Quana dotemplum sũ¬
no studio & labore fabricatus est: Diues quippe salomon: & i nomnisapientia
illius nemo precessit illũ sicut unumborũ : Nigra sum & speciosa filie isrł ut
tabernacula cedar. ut pelles salo monis : Neintue aminime quia egosum de¬
nigrata: satis fecit denigrore suo & perpaenitentiam ad meliora conuersi
suimus: Et dicit neintu eamini me quia ego sum denigrata: Ne inquid ad miremi¬
ni colorisesse mecetri : soldes pexit me : Plono quippe radio inmeluminis suifil
dinitas expectebat: illius in me lumen excepi: delicta corum salus gentib

Expanded text:
gra sum, et speciosa, filiae Jerusalem: nigra velut tabernacula Cedar: speciosgra sum, et speciosa, filiae Jerusalem: nigra velut tabernacula Cedar: speciosmina cum sponsae decore conveniunt. Aiunt Hebraei Cedar interpretari tenebras. Nigra sum ergo, ut tabernacula Cedar, 512 ut Aethiopes: speciosa, ut pelles Salomonis, quas eo tempore in tabernaculi ornamento composuit, quando templum summo studio et labore fabricatus est. Dives quippe Salomon, et in omni sapientia illius nemo praecessit illum. Sicut unum horum nigra sum, et speciosa, filiae Jerusalem, ut tabernacula Cedar, ut pelles Salomonis. Ne intueamini me, quia ego sum denigrata. Satisfecit de nigrore suo, et per poenitentiam ad meliora conversa, suimus, et dicit: ne intueamini me, quia ego sum denigrata. Ne, inquit, admiremini coloris esse me tetri: sol despexit me, pleno quippe radio in me luminis sui fuldignitas expetebat, illius in me lumen accepi. Delicto eorum salus gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
sonsus me magis diligit quã uos quȩ multe filiȩ isrł : Vosforis statis & sponsam cubiculum
uiddis in trantem : Ne modubitet nigram uocatam nigrã esse formosam qui nos sumꝰ
ut cognos camus dm̃. ut cantica cantici p̃dicemus ut aba & inopiae finib: ut abtremo
terrȩueniremus sapientiam ueri audire salomonis: Et quando saluatoris uox into¬
nantis auditur: Pegina austriuenit in iudicium & condemina bit homines gene¬
rationis huius quia uenit a finibus terre audire sapientiam solomonis: Et ecceplus
quam salo monhic: Audimistica quȩ dicantur : Negina ausriuenita finib: tre
Ecclesia eet condemnat homines generationis huius idest iuda eos carni& sanguin
deditos. Venit a finibus terrȩ audire sapientiam salomonis : Non illi quitestu¬
mento ueteri predicatur : Seo huius qui i neuangeliosa lomone maior est: Ni¬

Expanded text:
sponsus, me magis diligit, quam vos: quae multae filiae Israel. Vos foris statis, et sponsam cubiculum sponsus, me magis diligit, quam vos: quae multae filiae Israel. Vos foris statis, et sponsam cubiculum videtis intrantem. Nemo dubitet nigram vocatam, nigram esse formosam. Qui nos sumus, ut cognoscamus Deum, ut Cantica Cantici praedicemus, ut ab Aethiopiae finibus, ut ab extremo terrae veniremus, sapientiam veri audire Salomonis? Et quando Salvatoris vox intonantis auditur: Regina austri veniet in judicium, et condemnabit homines generationis hujus: quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis: et ecce plus quam Salomon hic : audi mystica quae dicuntur. Regina Austri venit a finibus terrae, Ecclesia: et condemnat homines generationis hujus, id est, Judaeos carni et sanguini deditos. Venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, non illius qui in Testamento veteri praedicatur: sed hujus qui in Evangelio Salomone major est. Ni
Abbreviated transcription (Latin):
petcuta preteritu : Turpis ꝓpter hoc quia inis demuitis perseueras: siuero penitont
egeris iugeu erit animatua propter antiqua delicta: Fropter penitentia uorc haba
ali qudut᷑itu dicumas iopio decors : Et q semel a& mopem nomina uiuolo testem ser
aa hropissam hab& uxorem : & nuno morses e hiopis sam duxit uxor ẽ : Si quidem
lexeuis ad hanc nostram & hiopissum trans migitiuit: Murmurot et aaren sacet¬
dotium iudeorũ murmuret & maria sinago gueorum: Morses demurratione non cu¬
cbrae preueniet : Quomoꝰ in euangelio mulier illa quae sanguine defluebat arcbi¬
sinagogi filiam curatione p̃uenit sic a& hiopiar isrł agrotante sanata est : Illorĩ
delicto salus gentibus fucta est ad aemu landum eos : Nigra sum & speciosa filiae
hieru salem: Et tueccle siastica anima : ad filias isł conueste sermonem & dicme plusamat

Expanded text:
peccata praeterita, turpis propter hoc, quia in eisdem vitiis perseveras. Si vero poenitentiam peccata praeterita, turpis propter hoc, quia in eisdem vitiis perseveras. Si vero poenitentiam egeris, nigra erit anima tua propter antiqua delicta: propter poenitentiam vero habebit aliquid, ut ita dicam, Aethiopici decoris. Et quia semel Aethiopem nominavi, volo testem ScriAethiopissam habet uxorem . Et nunc Moyses Aethiopissam ducit uxorem. Siquidem lex ejus ad hanc nostram Aethiopissam transmigravit. Murmuret Aaron, sacerdotium Judaeorum: murmuret et Maria, Synagoga eorum: Moyses de murmuratione non culchre praeveniet. Quomodo enim in Evangelio mulier illa quae sanguine fluebat, archisynagogi filiam curatione praevenit : sic Aethiopia, Israel aegrotante, sanata est. Illorum delicte, salus gentibus facta est, ad aemulandum eos. Nigra sum, et speciosa, filiae Jerusalem. Et tu Ecclesiastica anima ad filias Jerusalem converte sermonem, et dic: Me plus amat