comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rar qui etiam gratias tibi agere debeo quod
me e fortissimoꝵ ciuium numero seim¬
gendum non putas sed qui fuit tuus ille
tantus furor ut quom iata uectuis arbitri¬
um tuum perorasset & enutatis lumina
notasset descendissetq de xostris eum re¬
deinde interrogares hic quosnarti alios po¬
sset nominare. Inculcaris ne etiam ut
Pisonem generum meum nominaret q
in sũma copia optimoꝵ adulescentium
pari continentia uirtute pietate xliquit
neminem itemque Mlaterensem homi¬
nem dies ac noctes de laude & dereꝓ. co¬
gitantem Promulgatis ne impurissime¬
& perditissime holtis questionem de tot
amplissimis & talibus iuris inlitium uni¬
uectio ꝑremia amplissima quibus rebus
omnium mortalium non uoluntates sed
conuitio repudiatis incarcere ceruic es
ipsi uectio ne quod indicium corrupti i¬
diti extaret eiusq scelexis inte ipsum ques¬
tio flagitaretur. Et quomam crebro usur¬
pas legeni cede alternis consilis teitiendis

Expanded text:
rar? qui etiam gratias tibi agere debeo quod rar? qui etiam gratias tibi agere debeo quod me ex fortissimorum civium numero seiungendum non putasti. sed qui fuit tuus ille tantus furor ut, cum iam Vettius ad arbitrium tuum perorasset et civitatis lumina notasset descendissetque de rostris, eum redeinde interrogares ecquosnam alios posset nominare? inculcarisne ut C. Pisonem, generum meum, nominaret, qui in summa copia optimorum adulescentium pari continentia, virtute, pietate reliquit neminem, itemque M. Laterensem, hominem dies atque noctes de laude et de re publica cogitantem? promulgarisne, impurissime hostis, quaestionem de tot amplissimis et talibus viris, indicium Vettio, praemia amplissima? quibus rebus omnium mortalium non voluntate sed convicio repudiatis, fregerisne in carcere cervices ipsi illi Vettio, ne quod indicium corrupti indici exstaret eiusque sceleris in te ipsum quaestio flagitaretur? et quoniam crebro usurpas legem te de alternis consiliis reiciendis
Abbreviated transcription (Latin):
tius inuidebas Curionem perpetuum hos¬
tem improborum omnium auctorem. P
consilii libertate cõmuni tuendam max
ore & iam quom ab illa etate postulandũ
fuit delere uoluisti Ldomitium quoi dig¬
ntas & splendor restringebat credo ocuꝰ¬
los uatini quem tu propter cõmunem o¬
omnium spem que de illo est atq exatani¬
te aliquando timebas. LLentulum hunc
iudicem nostrum flaminem martialem
quod erat eo tem pore gabimi tui compe¬
titor eiusdem uectũ inditio opprimere
uolusti qui situm illam labem pestemq
uicisset quod & tuo scelere nõ licuit. res ꝑ
uicta non esset. Nuius etiam filium eodẽ
iuditio & crimine ad patris interitum ag¬
gregait uoliusti.L. paulum qui tum ques¬
tor macedomam obtinebat quem cuem
quem uirum Qui duos nefarios patrie pro¬
ditores domesticos hostes legibus exterimna¬
rat hominem ad conseruandam .x.p natũ
numerum congregasti Quid ego deme q̃¬

Expanded text:
tius invidebas, C. Curionem, perpetuum hostius invidebas, C. Curionem, perpetuum hostem improborum omnium, auctorem publici consili in libertate communi tuenda maximore etiam quam ab illa aetate postulandum fuit, delere voluisti; L. Domitium, cuius dignitas et splendor praestringebat, credo, oculos Vatini,—quem tu propter commune otem, propter omnium spem quae de illo est atque erat, ante aliquanto timebas, L. Lentulum, hunc iudicem nostrum, flaminem Martialem, quod erat eo tempore Gabini tui competitor, eiusdem Vetti indicio opprimere voluisti: qui si tum illam labem pestemque vicisset, quod ei tuo scelere non licuit, res publica victa non esset. huius etiam filium eodem indicio et crimine ad patris interitum adgregare voluisti: L. Paulum, qui tum quaestor Macedoniam obtinebat, quem civem, quem virum! qui duo nefarios patriae proditores, domesticos hostis, legibus exterminarat, hominem ad conservandam rem publica eundem hunc numerum congregasti. quid ergo de me que
Abbreviated transcription (Latin):
iam tuis terreas fueris netanta crudelitate
ut delectos uiros et principes tollere & de
tium qui in senatu confessus ẽẽt se cum
telo fuisse CN. Pompeio sũmo & clarissio
Ciuii sius marubus offerte noluisset in cõ¬
tentione produreris indicem in rostris
in illo in quam auguratu templo ac loco
collocans quo auctoritatis exquirende cã
ceteri .tt. pl principes cuntatis ducere con¬
sueuerunt ibi tumdicem ut linguam & uo¬
cem suam sceleri & menti tue prebere uo¬
liuisti diceret. Luectius in contione tua to¬
gatus ante sese auctores & impulsores &
fotios habuisse sceleris illius cosuiros quib
eciuitate sublatis. quod tu eo tempore mo¬
licbare ciuitas stare non posset. M bibulũ
quoius inclusione contentus non eras in¬
terficete uolueras spoliaueras consulatu pa¬
tria priuate cupiebas. Hlucullum cuius
tu rebus gestis quod ipse ad imperatorias
laudes ap̾uero uidelicet spectaras ueheiẽ¬

Expanded text:
iam tuis terreas? fuerisne tanta crudelitate iam tuis terreas? fuerisne tanta crudelitate ut delectos viros et principes civitatis tol cum L. Vettium, qui in senatu confessus esset se cum telo fuisse, mortem Cn. Pompeio, summo et clarissimo civi, suis manibus offerre voluisse, in contionem produxeris, indicem in rostris, in illo, inquam, augurato templo ac loco conlocaris, quo auctoritatis exquirendae causa ceteri tribuni plebis principes civitatis producere consuerunt? ibi tu indicem Vettium linguam et vocem suam sceleri et dementiae tuae praebere voluisti. dixeritne L. Vettius in contione tua rogatus a te sese auctores et impulsores et socios habuisse sceleris illius eos viros, quibus e civitate sublatis, quod tu eo tempore moliebare, civitas stare non posset? M. Bibulum, cuius inclusione contentus non eras, interficere volueras, spoliaras consulatu, patria privare cupiebas; L. Lucullum, cuius tu rebus gestis, quod ipse ad imperatorias laudes a puero videlicet spectaras, vehemen
Abbreviated transcription (Latin):
scelere uero atq audatia tua. Abibu¬
lum foro curia templis locis publicis om¬
mbus expulisses inclusum domi contine¬
res quonq nõ maiestate imperiiiure
legum sed iamie presidio & parietum
custodũs cosuita tegerctur miscris ne ui¬
atorem qui M bibulum domum ui ex
deto tu qui nos qui de cõmuni salute cõ¬
sentimus trrãnos uocas fueris ne non
qui atque extenebris tyrannus. qui pri¬
mum cam tem .ꝑ. que auspitiis ĩuentis
constituta est usdem auspitiis sublatis co¬
narett perueriete. Demde sanctissimas
leges Eliam & susiam dico que in graccho¬
rum ferocitate & in audatia saturnini &
in colluuione drusi & in contentione sul¬
pitii & in cruore cinnano. & inter syllatia
arma uixerunt solus conculeatis & pro in¬
chilo putaris qui cos morti adicceris inclu¬
sum obsederis extrahere ex suis tectis cona¬
tussis qui in eo magistratu non emerseris
ex mendicitate sed etiam ex diuitiis nos

Expanded text:
scelere vero atque audacia tua, M. Bibuscelere vero atque audacia tua, M. Bibulum foro, curia, templis, locis publicis omnibus expulisses, inclusum domi contineres, cumque non maiestate imperi, non iure legum, sed ianuae praesidio et parietum custodiis consulis vita tegeretur, miserisne viatorem qui M. Bibulum domo vi extrrespondeto tu, qui nos qui de communi salute consentimus tyrannos vocas, fuerisne non tqui atque ex tenebris tyrannus, qui primum eam rem publicam quae auspiciis inventis constituta est isdem auspiciis sublatis conarere pervertere, deinde sanctissimas leges, Aeliam et Fufiam dico, quae in Gracchorum ferocitate et in audacia Saturnini et in conluvione Drusi et in contentione Sulpici et in cruore Cinnano, etiam inter Sullana arma vixerunt, solus conculcaris ac pro nihilo putaris, qui consulem morti obieceris, inclusum obsederis, extrahere ex suis tectis conatus sis, qui in eo magistratu non modo emerseris ex mendicitate, sed etiam divitiis nos
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiam urbe augurem fore putasti Utũ
taen ut somnia tua telinquam ad sce¬
lera uemam uolo uti michi respondens
N.bibulum consulem non dicam bene
Aote p senticritem netu michi homo po¬
tens irascare qui ab eo disserisisti sed ho¬
inem certi nusquam progredicttera m
nonibus tiuis dissentientem quom eum cõ¬
sul muincla diceres & a tabula ualeria col¬
lege tui mitti iuberent fecetis ne ante roscra
dontem continuatis tribinalibiis perquẽ
cos populi.x moderatissimus a constanti¬
ssunus sublato aucilio exclusis amicis ut
perditorum hominum incitatu turpis¬
simo miserrimoq spectaculo non ĩ car¬
cetem sed ad supplitium & ad necem
duceretur. Quero ni quis antete tam
fuerit nefarius qui id fecerit & ut sciam
utrum ueterum facinoꝵ sis imitator an
inuentor nonoꝵ idemq tu cum his atq
hui modi consiliis ac facinoribus nomẽ
Csesaris clemẽtissimi atq optimi uiri

Expanded text:
sed etiam urbe te augurem fore putasti: verum sed etiam urbe te augurem fore putasti: verum tamen ut somnia tua relinquam, ad scelera veniam, volo uti mihi respondeas, cum M. Bibulum consulem non dicam bene de re publica sentientem, ne tu mihi homo potens irascare, qui ab eo dissensisti, sed hominem certe nusquam progredientem, nitionibus tuis dissentientem,—cum eum tu consulem in vincula duceres et ab tabula Valeria conlegae tui mitti iuberent, fecerisne ante rostra pontem continuatis tribunalibus, per quem consul populi Romani moderatissimus et constantissimus, sublato auxilio, exclusis amicis, vi perditorum hominum incitata, turpissimo miserrimoque spectaculo non in carcerem, sed ad supplicium et ad necem duceretur? quaero num quis ante te tam fuerit nefarius qui id fecerit, ut sciamus utrum veterum facinorum sis imitator an inventor novorum; idemque tu cum his atque huius modi consiliis ac facinoribus nomine C. Caesaris, clementissimi atque optimi viri,
Abbreviated transcription (Latin):
cupis id audite. Sed de latrocimo augurẽ
fieri pro .Q. Metello quom ut quicumq te
aspexisset duplictm dolorem gemitumq te¬
ciperet & ex desiderio clarissimi & fortis¬
simi cius & exhonore turpissimi atq im¬
ptobissimi Adeo ne non labefactam ⁊ p
captam hanc urbem atque euersam puta¬
tes ut augurem uatimum ferte possem
Loc loco quero sud quod concupieras aiugur
Fictus esses inqua tua cogitatione nos essemius¬
qui te oderamus uix dolorem fetebamus
lli autem quibus eras indelitus uix risum
tenebant. Sed quero si ad cetera uulnera
quibus .x.p. putasti deleri hanc quo tnor¬
tifcram plagam infixisses auguratus tui
utrum decreturiis fueris ied quod augn¬
ies omnes usque a tomulo decreriorunt
ioue fulgente cum populo agi nefas eise
an quia tua semper sic egisse auspitia fuc¬
ris auguria dissolututus ac ne diutine
loquarꝰ de anguratu tuo quod inuitus fatio
quam stante non modo maiestitem horũ

Expanded text:
cupis id audire,—sed latrocinio augur cupis id audire,—sed latrocinio augur fieri in Q. Metelli locum, ut, quicumque te aspexisset, duplicem dolorem gemitumque susciperet et ex desiderio clarissimi civis et ex honore turpissimi atque improbissimi? adeone non labefactatam remcaptam hanc urbem atque perversam putaris ut augurem Vatinium ferre possemus? hoc loco quaero, si, id quod concupieras, augur factus esses,—in qua tua cogitatione nos qui te oderamus vix dolorem ferebamus, illi autem quibus eras in deliciis vix risum tenebant: sed quaero, si ad cetera vulnera, quibus rem publicam putasti deleri, hanc quoque mortiferam plagam inflixisses auguratus tui, utrum decreturus fueris, id quod augures omnes usque ab Romulo decreverunt, Iove fulgente cum populo agi nefas esse, an, quia tu semper sic egisses, auspicia fueris augur dissoluturus? ac ne diutius loquar de auguratu tuo,—quod invitus facio enim tu umquam stante non modo maiestate horum,
Abbreviated transcription (Latin):
nouem college sibi timendum esse duxe¬
tunt id unus tu emersus e ceno omnium
facile omibus infimus contemnendum de¬
spitiendum irridendum putares Nũquem
plebe cum constaret sęruatura esse de celo
Simul etiam illud uolo uti tespondeas quo
sia quę leges sepe numero tribumtios futo¬
tes debilitatunt & tepresserint quas cõtra
preter te nemo imquam est facere conatus¬
ciuitatibtis ac pestibrs una eum auspitis
cum intexcessibmbus cum omni uite pub¬
lico conflagrauerunt hec quando dubitatis
contra cas leges cum plebe agem uti respõ
sediciosi fuerunt tam audacem audicris fu¬
isse ut nunquam contra legem eliam aut
susiam consilium conuocaret. Quero etiã
illud exte conatus nesis uolueris ne. demo
cogitaris est emmi res eius modi ut sitibi ĩ
mentem modo uerñt nemo sit quite ullo
crucratu esse mlignum putet cogitaris¬
ne in illo tuo intollerabili non regno nã

Expanded text:
novem tui conlegae sibi timendum esse duxenovem tui conlegae sibi timendum esse duxerint, id unus tu emersus e caeno, omnium facile omnibus rebus infimus contemnendum, despiciendum, inridendum putares? num queegisse cum plebe, cum constaret servatum esse de caelo. simul etiam illud volo uti respondeas, cum fia, quae leges saepe numero tribunicios furores debilitarunt et represserunt, quas contra praeter te nemo umquam est facere conatus,civitatis ac pestibus, una cum auspiciis, cum intercessionibus, cum omni iure publico conflagraverunt: ecquando dubitaris contra eas leges cum plebe agere et concili quicumque seditiosi fuerunt, tam audacem audieris fuisse ut umquam contra legem Aeliam aut Fufiam concilium advocaret? quaero illud etiam ex te, conatusne sis, voluerisne, denique cogitaris,—est enim res eius modi ut, si tibi in mentem modo venit, nemo sit qui te ullo cruciatu esse indignum putet,—cogitarisne in illo tuo intolerabili non regno,—nam
Abbreviated transcription (Latin):
tu tibi furcifer sumes & uatim latroms ac
acrilegii uox audictur hoc postulantis ut
idem sibi concedatur quod cesari. Sic em
collegas habiusti iutos fortisꝰ nouem exhis
tres erant quos tu quotidie scibas de celo
scruate quos ittidebas quos priuatis esse
dicebas de quibus duos ptetextatos seden¬
tis uides te ędilina p̃texta in togam quam
frusta confeceras utnididisse: Tertium scies
uillo obsesso atq afflicto tribrnatu consu¬
latem auctorem homiuem esse adulescẽtem
consequutum Reliqui sex fuerunt ex quib
partim planę tecum sentiebant partiti me¬
dium quenadam cursum tenebant Omnes
Habuerant leges promulgatas inte is multas
meus necessarius & iam de mea sententia
CCoscomus uidex noster quem disruperis
quom edilitium uides uolo uti michi res¬
pondeas num quis ex toto collegio legem
it ausus ferre preter uninnte que tanta ĩ
te fuit audatia quę tanta uis ut quom tui¬

Expanded text:
tu tibi, furcifer, sumes, et Vatini latronis ac tu tibi, furcifer, sumes, et Vatini latronis ac sacrilegi vox audietur hoc postulantis, ut idem sibi concedatur quod Caesari? sic eniconlegas habuisti viros fortis novem. ex iis tres erant quos tu cotidie sciebas servare de caelo, quos inridebas, quos privatos esse dicebas; de quibus duos praetextatos sedentis vides,—te aediliciam praetextam togam, quam frustra confeceras, vendidisse!—tertium scis ex illo obsesso atque adflicto tribunatu consularem auctoritatem hominem esse adulescentem consecutum. reliqui sex fuerunt, e quibus partim plane tecum sentiebant, partim medium quendam cursum tenebant: omnes habuerunt leges promulgatas, in iis multas meus necessarius, etiam de mea sententia, C. Cosconius, iudex noster, quem tu dirumperis cum aedilicium vides. volo uti mihi respondeas num quis ex toto conlegio legem sit ausus ferre praeter unum te? quae tanta in te fuerit audacia, quae tanta vis ut, quod
Abbreviated transcription (Latin):
perium tenetur tontempseris initioq fu¬
tatus tui senatui deriuntiaris tuis actia¬
bus augurum responsa atque euis colleg
itrogantiam impedimento nõ futura S¬
cundum ea queto setuate ne meo fide
nunc quando tib mora attulorit quo mi¬
nus consilium aduocates. legeniq fepo
quod eo die scires de celo eẽ seruatuim. E
quomam hic locus anus est quem tibie
Cesate cõmunem esse dicas: scuitigam
ibes illius dignitati aspera uidertur. Pri¬
nium quero ium tusenatiu causam tua
peritas quod facit cesat demde que sit
uctoritas eius quise alttrius facto defendat
Deinde erum pet enim aliquando exmc
uera uox a dicam sine cuactatione qđ
sentio Siam iolentior aliqua in teE
Cesar fuisset sieum magntudo contenti¬
ouis studium glorie prestans animus exce¬
lletis nobilitas aliquo impulisset quod in
illo uiro & tum ferendum esset & maximis
rebis quas postea gessit obliterandum id

Expanded text:
imperium tenetur, contempseris, initioque tribuimperium tenetur, contempseris, initioque tribunatus tui senatui denuntiaris tuis actionibus augurum responsa atque eius conlegi adrogantiam impedimento non futura? secundum ea quaero servarisne in eo fidem? num quando tibi moram attulerit quo minus concilium advocares legemque ferres, quod eo die scires de caelo esse servatum? et quoniam hic locus est unus quem tibi cum Caesare communem esse dicas, seiungam labes illius dignitati adspersa videatur. primum quaero num tu senatui causam tuam permittas, quod facit Caesar? deinde, quae sit auctoritas eius qui se alterius facto, non suo defendat? deinde,— erumpet enim aliquando ex me vera vox et dicam sine cunctatione quod sentio,—si iam violentior aliqua in re C. Caesar fuisset, si eum magnitudo contentionis, studium gloriae, praestans animus, excellens nobilitas aliquo impulisset, quod in illo viro et tum ferendum esset et maximis rebus quas postea gessit oblitterandum, id
Abbreviated transcription (Latin):
his paniensibus flagitis tus sordidissimisq
genus improbitatis & scletis in eo magis¬
fratu prefermiseris. At tibi iam inde p̾re¬
scribo ne tuas sordes cum clatissimorum
uitorum splendort permisceas fgote que¬
cunque rogabo dete ipso rogabo neque
te ex amplissimi uti digitate sed extrus
tenebris extraham omiã que mea tela sic
inte conicientur ut nemo per tuum latus
quod soles dicere santier intuis pulmoni¬
bus ac iisceribus herebunt. Et quonam qu¬
num rerum magnarum adis ĩ mortali¬
bus principia ducuntur uolo ut michix
pondeas. Tu quite. pythagoricum soles di¬
cere & hominis doctissumi nomentius
ĩmanibus & barbaris moribus pretendẽ
que te tant prauitas mentis tenuerit
Iui tantus fubor ut quom in audita ac
nefatia sacra susceperis quom inftroriu
mimas elicere curh pucroꝵ exitus deos
manis mactare soleas auspitia quibus h
urbs condita ẽ quibus oranis tes .p atque

Expanded text:
Hispaniensibus flagitiis tuis sordidissimisque Hispaniensibus flagitiis tuis sordidissimisque genus improbitatis et sceleris in eo magistratu praetermiseris? ac tibi iam inde praescribo ne tuas sordis cum clarissimorum virorum splendore permisceas. ego te quaecumque rogabo de te ipso rogabo, neque te ex amplissimi viri dignitate, sed ex tuis tenebris extraham; omniaque mea tela sic in te conicientur ut nemo per tuum latus, quod soles dicere, saucietur; in tuis pulmonibus ac visceribus haerebunt. et quoniam omnium rerum magnarum ab dis immortalibus principia ducuntur, volo ut mihi respondeas tu, qui te Pythagoreum soles dicere et hominis doctissimi nomen tuis immanibus et barbaris moribus praetendere, quae te tanta pravitas mentis tenuerit, qui tantus furor ut, cum inaudita ac nefaria sacra susceperis, cum inferorum animas elicere, cum puerorum extis deos manis mactare soleas, auspicia quibus haec urbs condita est, quibus omnis res publica atque
Abbreviated transcription (Latin):
suffragiis factis tunc teuix inuitis orm̃b
non populi bñfitio sed consulis extremum
ad hesisse in eo magistratu quom tibi magno
clamort aquaria prouintia sorte obtigis¬
set missus nesis a me cos puteolos ut inde
continerdas sed partitorem ad partiendis
merces missum putares quomq omniumdo¬
mos apothecas nauis fura cissime serutare
Hominesq negotia gerentes iudicus siquis¬
simis ieretires mercatores enam egredien¬
tes terteres. conscendentes morare teneis¬
ne memoria tibi in conuentu puteolis ina¬
legatus in ulteriorom hispaniam ẽ Cosco¬
mo procos. quom illuc iter hispamenise pe¬
dibiss fere confici soleat aut siquis nauiga¬
te uelit cęrta sit ratio nauigatidi uenerii¬
ne insardiniam atq inde iafrican fue¬
in regno hiempsalis fucris nem tegno ma¬
stanesosi uenetis ne ad fretum pet irauri¬
tamam quem scis unquam legatum hispa
peruenisse factus es tri ꝑl. Quid enim te dẽ

Expanded text:
suffragiis factus, tunc te vix, invitis omnibus, suffragiis factus, tunc te vix, invitis omnibus, non populi beneficio sed consulis, extremum adhaesisse? in eo magistratu cum tibi magno clamore aquaria provincia sorte obtigisset, missusne sis a me consule Puteolos, ut indecontinendas, sed portitorem ad partiendas mercis missum putares, cumque omnium domos, apothecas, navis furacissime scrutarere, hominesque negoti gerentis iudiciis iniquissimis inretires, mercatores e navi egredientis terreres, conscendentis morarere, teneasne memoria tibi in conventu Puteolis malegatus in ulteriorem Hispaniam C. Cosconio pro consule? cum illud iter Hispaniense pedibus fere confici soleat, aut, si qui navigare velit, certa sit ratio navigandi, venerisne in Sardiniam atque inde in Africam? fuein regno Hiempsalis, fuerisne in regno Mastanesosi, venerisne ad fretum per Mauretaniam? quem scias umquam legatum Hispanpervenisse? factus es tribunus plebis—quid enim te de
Abbreviated transcription (Latin):
&arrogantissimo & michi inimicissimo
rario curie uiris his quos uides horum bo¬
ns fortums liberis ciuibus cetexis demq
dcorum ĩ mortalium delubris auspitis te¬
ligiorabus meluis fuisse & ptestabilius mnc
ciuem in hac citate nassci antete quom
michi hec responderis aut ita impudẽt
ut manus ate homines abstinexe possint
iutita dolenter ut aliquatido ista que sũt
inflaca rumpantur tum memoriter re¬
spondeto ad ea que dete ipso rogaro atq
slud tenebricosissimum tempus ĩ cuntis
ctatis tue patiar latete. licet imputic pet
me parietes in adulescentia perfodebis
uic inos compilaris matrem uerberaris. ha¬
beat hoc primum tua indignitas ut ad ulei¬
centie turpitudo obscuritate & sordibusi
tiis obtegatur Questuram petisti cum p.
Sextio qͦuom hic ichil loquerttur insi ꝗd
agebat tu de altero consulatu gerendote
diceres cogitare. Quero abste tencas nc me¬
moria quom . P. Sextius questor sit cunctis

Expanded text:
et adrogantissimo et mihi inimicissimo,et adrogantissimo et mihi inimicissimo,aerario, curiae, viris his quos vides, horum bonis fortunis liberis, civibus ceteris, denique deorum immortalium delubris auspiciis religionibus melius fuisse et praestabilius me civem in hac civitate nasci an te? Cum mihi hoc responderis, aut ita impudenter ut manus a te homines vix abstinere possint, aut ita dolenter ut aliquando ista quae sunt inflata rumpantur, tum memoriter respondeto ad ea quae te de te ipso rogaro. atque illud tenebricosissimum tempus ineuntis aetatis tuae patiar latere. licet impune per me parietes in adulescentia perfoderis, vicinos compilaris, matrem verberaris: habeat hoc praemi tua indignitas, ut adulescentiae turpitudo obscuritate et sordibus tuis obtegatur. quaesturam petisti cum P. Sestio, cum hic nihil loqueretur nisi quod agebat, tu de altero consulatu gerendo te diceres cogitare. quaero abs te teneasne memoria, cum P. Sestius quaestor sit cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
tuit accidere. quid optabilius id immor¬
talitatem glone atq ad memoriam mei
nominis sempiternam quam omnis hec
ciuis me eos uidicait ciuitatis salutem cum
mea salute esse coninctam Quod quidẽ¬
gotibi reddo tuum. Nam ut tume carũ
esse dixisti senatui populoq x nontam mã
causa quam tti p. nomĩc sic ego te quamqͣ
sis orani diritate atque immnamtate teter¬
runius tamen dico esse odio ciuitatis nõ tam
tuo quam iti p nomiẽ. Atque ut aliquãdo
id te ueniam de me hoc sit extremum quid
quisq de se ipse loquatur non esc̾ sane non¬
est rł quiredum boni uiri iudicent idese
maximi inomenti & ponderis. Duo sunt
tempora quibus nostro ciuium spectent
inditia de nobis. Unum honoris alterum
delatus ac michi salus tanto studio cita¬
tis quanto nemim ceddita De te auttia
hothines quid sentiatit in honore experti
sumus in salute erpectamus. Et ut tecum
atq infimo constram dett ipõ homine

Expanded text:
tuit accidere? quid optabilius ad immortuit accidere? quid optabilius ad immortalitatem gloriae atque in memoriam mei nominis sempiternam, quam omnis hoc civis meos iudicare, civitatis salutem cum unius mea salute esse coniunctam? quod quidem ego tibi reddo tuum; nam ut tu me carum esse dixisti senatui populoque Romano non tam mea causa quam rei publicae, sic ego te, quamquam es omni diritate atque immanitate taeterrimus, tamen dico esse odio civitati non tam tuo quam rei publicae nomine. atque ut aliquando ad te veniam, de me hoc sit extremum. quid quisque nostrum de se ipse loquatur, non est sane requirendum: boni viri quid dicant, id est maximi momenti et ponderis. duo sunt tempora quibus nostrorum civium spectentur iudicia de nobis, unum honoris, alterum delatus ac mihi, salus tanto studio civitatis nemini reddita. de te autem homines quid sentiant in honore experti sumus, in salute exspectamus. sed tamatque infimo, conferam, de te ipso, homine
Abbreviated transcription (Latin):
guinem principum ciuitatis exorbere crude¬
litatem uestram odiumq duiturnum ꝗd
in bonos iam inueteratum habebatis satu¬
rare cuperetis. scelus & furorem uestrum
cȩdendo malisse frangere quam resisten¬
do quate peto te ut michi ignoscas uatin
quom patrie pepercerim quam seruaram
Deinde eius uiri discessum increpas quẽ
uides omnium ciuium desiderio ipsius
demque rei .p. luctu esse reuocatum. At
cinm dixisti non mea sed teip causa ho¬
mines de meo teditu laborasse Quasiuo
oprabilius quicquam arbitraretut quam
ispera mea natura. difficilis aditus gra¬
uis uoltus supetba responsa insolens uita
tudinem nemo consilium nemo auxiliu
itquirebat quouis desidetio ut hec mim¬
ma dicam forum mescum muta curia oiã
demque bonarum artium studia siluerũt
Sed nichil sit factum mea causa oriã il
tatum collegiorum ominum decreta de
me rti .p. causa esse facta fate miur Qud
ergo honio imperitissimo solide laudis
ac uert dignitatis prestantius michi po¬

Expanded text:
guinem principum civitatis exsorbere, crudelitatem vestram odiumque diuturnum quod in bonos iam inveteratum habebatis saturare cuperetis, scelus et furorem vestrum cedendo maluisse frangere quam resistendo. qua re peto a te ut mihi ignoscas, Vatini, ei cum patriae pepercerim quam servaram, deinde eius viri discessum increpas quem vides omnium civium desiderio, ipsius denique rei publicae luctu esse revocatum. at enim dixisti non mea sed rei publicae causa homines de meo reditu laborasse: quasi voptabilius quicquam arbitretur quam seaspera mea natura, difficilis aditus, gravis vultus, superba responsa, insolens vita; tatem, nemo consilium, nemo auxilium requirebat; cuius desiderio, ut haec minima dicam, forum maestum, muta curia, omnia denique bonarum artium studia siluerunt. sed nihil sit factum mea causa: omnia iltatum, conlegiorum omnium decreta de me rei publicae causa esse facta fateamur. quid ergo, homo imperitissime solidae laudis ac verae dignitatis, praestantius mihi po
Abbreviated transcription (Latin):
docuit. Iupiter optimus matimus ĩ cõsilio
deorum ad misit Italia exulem humeri
sus reportauit ore te romule arpinas qui
egregia uirtute tua omnes fabios paulosse¬
piones superasti quem tandem locuita ĩ hac
ciuitate obrines Que tibi partes ter p. plaa
quem amicum & quem mimicutihabes
quoi in ciuitate insidias non fecisti anei¬
ares Quo uitt quom de exilio tuo duro¬
chio redisti tua consequeris. quos ipranuo
appellabas corum nunc potenta fau
tibi ante optimates iudebant eos demeits
ac furiosos uocas uatum causam agis di
Sestio male cristimas Pibulum petul an
alud sedens sentis dere .p. us maledicis
los odisti leuissime tratisfuga neque in
neque milla parte fidettih abens

Expanded text:
docuit, Iuppiter Optumus Maxumus in concilio docuit, Iuppiter Optumus Maxumus in concilio deorum admisit, Italia exsulem humeris suis reportavit. Oro te, Romule Arpinas, qui egregia tua virtute omnis Paulos, Fabios, Scipiones superasti, quem tandem locum in hac civitate obtines? Quae tibi partes rei publicae placent? Quem amicum, quem inimicum habes? Cui in civitate insidias fecisti, ancillaris. Quo auctore de exsilio tuo Dyrrhachio redisti, eum sequeris. Quos tyrannos appellabas, eorum potentiae faves! Qui tibi ante optimates videbantur, eosdem dementes ac furiosos vocas! Vatini causam agis, de Sestio male existimas. Bibulum petulantialiud sedens sentis de re publica. His male dicis, illos odisti, levissime transfuga, neque in hac neque in illa parte fidem habens
Abbreviated transcription (Latin):
neste nuncupari non possuntͦ inhonestissi¬
ma atq is quom huius moĩ sit tamen auda
immo uero infelicem & miscram que cru¬
nem cam perpessa est quom tu perturbati
re p. metu percussos omes bonos tue pater
erudelitati cogebas Quom omnia iuditia
omẽs leges in tua libidine exant quom tu
sublata lege portia erepta libertate omniu
nostrum uite necisque potestatem ad tea
num reuocaueris utque parum est quod
pugna fecisti uerum etiam cominemer¬
do exprobras neque licet obliuisci us seri¬
tutis tue. Egeris orote eicero perfecetu q¬
liber satis est perpessos esse etiam ne aures
uostras odio tuo ouerabis & tum ami¬
stissimis uerbis insectabete Cedant ati
toge concedat lautea lingue quasi uero
gatus & non armatus ea que glotiatis con¬
feceris atque interte syllamq dictatori
preter nomen impctii quicquam interfu¬
rit Sed quid ego plura detua insolentia
memorem Queta minetua omnes artese¬

Expanded text:
neste nominari non possunt, inhonestissineste nominari non possunt, inhonestissima. Atque is cum eius modi sit, tamen audet Immo vero infelicem et miseram, quae crunem eam perpessa est, cum tu perturbata re publica metu perculsos omnes bonos parere crudelitati tuae cogebas, cum omnia iudicia, omnes leges in tua libidine erant, cum tu sublata lege Porcia, erepta libertate omnium nostrum vitae necisque potestatem ad te unum revocaveras. Atque parum quod impune fecisti, verum etiam commemorando exprobras neque licet oblivisci his servitutis suae. Egeris, oro te, Cicero, perfeceris quidlibet; satis est perpessos esse; etiamne aures nostras odio tuo onerabis, etiamne molestissimis verbis insectabere? "Cedant arma togae, concedat laurea linguae." Quasi vero togatus et non armatus ea, quae gloriaris, confeceris, atque inter te Sullamque dictatorem praeter nomen imperii quicquam interfuerit. Sed quid ego plura de tua insolentia commemorem? quem Minerva omnis artis e
Abbreviated transcription (Latin):
uero inchil poterat iserat calumnie prox¬
imus. is autem domum tuam oppugniatũ
uenęrat insidias senatui fecerat demiq de
cotibi compertum fuerat. Que sitibi falsa
obitio redde xanonem quantum patrimo¬
ti acceperis quid tibi litibus accreueris
qua expccunia domum competaueris
Tisculanum & pompeiatium quo sumptu
infinito edificaueris Aut si tetices quor
potest esse dubunai quin opulentiam istam
e sangune ac miserus ciuilim parasti Ueꝵ
ut opisior homo nonus axpinas ex MEra¬
ssi familia illius uirtutes ittatue conttm¬
nit simultatem hominum nobilium tera¬
o caram habet nec tertort nec gratia te¬
uirtus amini est ĩmo uero homo leuissimus sup¬
plex inimicitiis amicis contumeliosus modo
Harum modo illarum partium nemini fi¬
dus leuissimus senator mexcennarius patͦ¬
nus quois nulla pars corporum aturpitu¬
dine uacat lingua uana manus rapacis¬
sine gula immiensa pedis fugaces quę ho¬

Expanded text:
vero nihil poterat, is erat calumniae proxvero nihil poterat, is erat calumniae proximus, is aut domum tuam oppugnatum venerat aut insidias senatui fecerat, denique de eo tibi compertum erat. Quae si tibi falsa obicio, redde rationem quantum patrimonii acceperis, quid tibi litibus accreverit, qua ex pecunia domum paraveris, Tusculanum et Pompeianum infinito sumptu aedificaveris, aut si retices, cui dubium potest esse, quin opulentiam istam ex sanguine et miseriis civium pararis? Verum, ut opinor, homo novus Arpinas, ex M. Crassi familia, illius virtutem imitatur, contemnit simultatem hominum nobilium, rem publicam caram habet, neque terrore neque gratia revirtus est animi. Immo vero homo levissimus, supplex inimicis, amicis contumeliosus, modo harum, modo illarum partium, fidus nemini, levissimus senator, mercennarius patronus, cuius nulla pars corporis a turpitudine vacat, lingua vana, manus rapacissimae, gula immensa, pedes fugaces; quae ho
Abbreviated transcription (Latin):
litata filia matris pellextibi incondior atque
obsequentior quam patenti partris est domu¬
tuati ipsata ui & tapinis futiestam tibi ac
tuis compatasti iudelicet ut nos commonete¬
satias quati conuersa res ꝑsit quot in ca do¬
mo habitates homo flagitiosissime que .p. Cia¬
si uiti clatissit fuit atque hec quota ita
sint tamen Ciceto dicit se in consilio deorum
ĩ mortalium frusse inidę missum huic utbie
nibusque eustodem absque causa
nomine Qui ciuitatis in cõmodum
glonam suam ponit quasi uero non illuis cõ¬
uirationis causa fuerit consulatus tuus Et
id circo tes.p disiccta ea tempore erat quo
te custodem habebat. sed ut opinor illa te
magis extollunt que post consulatum cum
teitia uxote de te .p. consuliusti quota legis
plautie iuditia domi fatiebatis. Ex coniura¬
tis alios pecuma condemnabas quom tibi
alius tusculanum alius pomperanam uil¬
lam edificab it alius domum emebat. Qui

Expanded text:
libuta, filia matris paelex, tibi iucundior atque libuta, filia matris paelex, tibi iucundior atque obsequentior quam parenti par est. Domum ipsam tuam vi et rapinis funestam tibi ac tuis comparasti; videlicet, ut nos commonefacias, quam conversa res sit, cum in ea domo habites, homo flagitiosissime, quae P. Crassi, viri clarissimi, fuit. Atque haec cum ita sint, tamen se Cicero dicit in concilio deorum immortalium fuisse, inde missum huic urbi civibusque custodem absque carnificis nomine, qui civitatis incommodum in gloriam suam ponit. Quasi vero non illius coniurationis causa fuerit consulatus tuus et idcirco res publica disiecta eo tempore, quo te custodem habebat. Sed, ut opinor, illa te magis extollunt, quae post consulatum cum Terentia uxore de re publica consuluisti, cum legis Plautiae iudicia domo faciebatis, ex coniuratis aliquos pecunia condemnabas, cum tibi alius Tusculanam, alius Pompeianam villam exaedificabat, alius domum emebat; qui
Abbreviated transcription (Latin):
RAUITFRET INIQUO
inimo maledicta tua paterer. M
Tulli si tescitem iuditio animi ac¬
citate animi petulantia ista ut
Sed quom inte nec modum nec mo¬
estie illam animaduerto respondebo tibi ut
Si quam maledicendo uoluptatem cepisti enm
maledicendo ⁊ mitas. Ubi querat. Quos inplo
Eidie locum apud populum .x. qui ita largitio¬
nbus corruptus est ut sese ip̃e fortunasque sua
toritas turpissimo quoiq & sceleratissimo ludi¬
teliquus e familia uiti clarissimi Scipionis
Africau ac ucto repartitus actitus ac paulo
inte insitus hiic urbi ciuis Anuero. M Tuli
facta tua ac dicta obscura sunt an noti itaa
pucritia uxisti ut nichil flagitiosum corpori
tuo putaies quod aliquor collibuisset aut scili¬
cet istam immnoderatam eloquentiam tuam¬
ipud .C̃. Pisonem nõ pudi cicie iactura perdi¬
disti ltaque minitie mirandum ẽ quod fla¬
gitiose eam uendicas quam turpissimc ptras
Nuerum ut opinor spleridor domesticus tib a¬
nimos attollit uxor sacrilega ac petuitus debi¬

Expanded text:
raviter et iniquo animo maledicta tua paterer, M. Tulli, si te scirem iudicio ma animi petulantia ista uti. Sed quoniam in te neque modum neque modestiam ullam animadverto, respondebo tibi, ut, si quam male dicendo voluptatem cepisti, eam male audiendo amittas. Ubi querar, quos imploaedae? Apud populum Romanum? qui ita largitionibus corruptus est, ut se ipse ac fortunas suas pti? quorum auctoritas turpissimo cuique et sceleratissimo ludireliquus e familia viri clarissimi, Scipionis Africani, ac non reperticius, ac paullo ante insitus huic urbi civis? An vero, M. Tulli, facta tua ac dicta obscura sunt? An non ita a pueritia vixisti, ut nihil flagitiosum corpori tuo putares quod alicui collibuisset? At scilicet istam immoderatam eloquentiam apud M. Pisonem non pudicitiae iactura perdidicisti? Itaque minime mirandum est, quod eam flagitiose venditas, quam turpissime parasti. Verum, ut opinor, splendor domesticus tibi animos tollit, uxor sacrilega ac periuriis de
Abbreviated transcription (Latin):
eruo interfectis uote occisa incensa do¬
no supplitim de serius quam acerbissi¬
mum supserit. Utrum his elemens ac mi¬
tricors at in humanissimus & crudelis¬
imus udeatur: michi uero importintius
liberos nosttos trucidarę uoluctunt qui sin¬
qui id egerunt et gentem allobrogum in ues¬
tiguis hu̾ius urbis itque incinetera de flagra¬
ti imperii collocarent se uehementissum fu¬
erinus inisericordes habebimur Smn r̾inis¬
siores esse uoluerimus sũme crudelitatis in
pietate euuum que perintie fama subcun¬
da est insi uero turpia .L.Cesar uit fortissi¬

Expanded text:
servo interfectis, uxore occisa, incensa doservo interfectis, uxore occisa, incensa domo, supplicium de servis non quam acerbissimum sumpserit, utrum is clemens ac misericors an inhumanissimus et crudelissimus esse videatur? mihi vero importunus liberos nostros trucidare voluerunt, qui sinqui id egerunt ut gentem Allobrogum in vestigiis huius urbis atque in cinere deflagrati imperi conlocarent, si vehementissimi fuerimus, misericordes habebimur; sin remissiores esse voluerimus, summae nobis crudelitatis in patriae civiumque pernicie fama subeunda est. Nisi vero cuipia
Abbreviated transcription (Latin):
syllanam sententian sequi maluctis facile
potest esse mntanti sceleris immantate pri¬
mienda crudelitas. Ego enm de meo seissu
iudico nam ita michi salua tep riobiscũ
Derfrui liceit ut ego qui i hac causa uche¬
mentior sum non abrocitate animi moue
i. Quis enam est me minor sed singulari
quadam humamtate & miscricordia ui¬
deo erum michi uidere hanc urbem hicẽ
orbis terrarum atque arcem ornium gẽ¬
tium subito uno icendio concidentem
cerno animo sepultam patriam miscros
itque insepultos aceruos ciuium uersatur
michi ante oenlos aspectus cethegi et furor
nuestra cede uacantis. Quom uero propo¬
Catilinamꝰ tum lamentationem matrum
Familias quom fugam uirginum atq pi¬
exorum uexantium uirginum uestalium
et horresco Et quia michi uehe menter
hec uidetur misera atque miseranda ld¬
circo in eos qui ea perficete uoluerũt me
seuerum uehementemq prebeo Et enim
queto siquis pater familias liberis sius ⁊

Expanded text:
Silani sententiam sequi malueritis, facile Silani sententiam sequi malueritis, facile uae potest esse in tanti sceleris immanitate punienda crudelitas? ego enim de meo sensu iudico. nam ita mihi salva re publica vobiscum perfrui liceat ut ego, quod in hac causa vehementior sum, non atrocitate animi moveor — quis enim est me mitior? — sed singulari quadam humanitate et misericordia. videor enim mihi videre hanc urbem, lucem orbis terrarum atque arcem omnium gentium, subito uno incendio concidentem. cerno animo sepulta in patria miseros atque insepultos acervos civium, versatur mihi ante oculos aspectus Cethegi et furor in vestra caede bacchantis. cum vero mihi propoCatilinam, tum lamentationem matrum familias, tum fugam virginum atque puerorum ac vexationem virginum Vestalium perhorresco, et, quia mihi vehementer haec videntur misera atque miseranda, idcirco in eos qui ea perficere voluerunt me severum vehementemque praebebo. etenim quaero, si quis pater familias, liberis suis a
Abbreviated transcription (Latin):
enitent ideo de istis qui se populares haberi
nobunt ab esse non memineruut ne dech¬
pite uidelicet ciuium tomanorum sinam
ferant Is& nudius tertius incustodiqmi
neribus effecit lam hoc nemini dubium
est qui teo custodiam questori gratulatio¬
em iudicibus premium decreuit quid
Demque ipsum latorem semprome legis
iosur lentulum largitorem & prodigum
non putat quom de perincie populi tomi¬
niexitio urbis tam acerbetam erudeliter
cogitant & appellant a appellari posse po¬
pulatem. It aquę homo mitissimus ac ie
tuissimus non dubitat. Plentulum eternis
tenebus uinculisque matidare & sancit
unposterum ne quis huius supplicio leuã¬
do se iactate et in perintiem populi ioma¬
ni post hoc populatis esse possit Aduragit
ad publicationem honoꝵ om̃is animi cru¬
cintus & corporis etiam egestas ac mendi¬
citas sequatur Quam obrem sinc hoc sta¬
tueritis dederitis michi comitem ad contio¬
nem populo carum atq ucundum Siue

Expanded text:
lentem. video de istis qui se popularis haberi lentem. video de istis qui se popularis haberi volunt abesse non neminem, ne de capite videlicet civium Romanorum sententiam ferat. is et nudius tertius in custodiam aemiis adfecit. iam hoc nemini dubium est qui reo custodiam, quaesitori gratulationem, indici praemium decrerit, quid denique ipsum latorem Semproniae legis ipsum Lentulum, largitorem et prodigum, non putat, cum de pernicie populi Romani, exitio huius urbis tam acerbe, tam crudeliter cogitarit, etiam appellari posse popularem. itaque homo mitissimus atque lenissimus non dubitat P. Publium Lentulum aeternis tenebris vinculisque mandare et sancit in posterum ne quis huius supplicio levando se iactare et in pernicie populi Romani posthac popularis esse possit. adiungit etiam publicationem bonorum, ut omnis animi cruciatus et corporis etiam egestas ac mendicitas consequatur. quam ob rem, sive hoc statueritis, dederitis mihi comitem ad contionem populo carum atque iucundum, sive
Abbreviated transcription (Latin):
preditor sincit ne quis cor penam quo
condennat aut per seniatuta aut per po¬
pulum leuart possit Eupit etiatti spem
que sola homines in miscrus consolari
solet Bona corum preterea publicati iuba
uitam solam telinquit nepharis hortui¬
hus quam si eripuusset multas uno do¬
uita formido improbis esset posita apuo
inferos cius modi quedam illic supplicia
impuis constituta esse antiqui uoluerun
quod iudelicet intelligebtat his it iotis
eritis sequuti sententiam E. Cesatis quo¬
mam hanc is in tem ꝑ quam que popi¬
liris habetur sequutus ełe fortasse ium
erant hoc auctore & grmtore huius se¬
tentic michi populatgs impetus peru¬
mescendi. Sin illam alteram sequuti er¬
tis nescio an amplius michi negotua
trahatur Sed tamen meorum pericu¬
lorum tationes utilitas tei .p. uleudici
habernus enim a cesate sicut ipius dis¬
bat se uieuoriini cius amplitudo postu¬
onrouere populatema saluti populi consu¬

Expanded text:
perditorum; sancit ne quis eorum poenam quos perditorum; sancit ne quis eorum poenam quos condemnat aut per senatum aut per populum levare possit; eripit etiam spem quae sola hominem in miseriis consolari solet. bona praeterea publicari iubet; vitam solam relinquit nefariis hominibus: quam si eripuisset, multas uno dout aliqua in vita formido improbis esset proposita, apud inferos eius modi quaedam illi antiqui supplicia impiis constituta esse voluerunt, quod videlicet intellegebant his remotis eritis secuti sententiam C. Gaii Caesaris, quoniam hanc is in re publica viam quae popularis habetur secutus est, fortasse minus erunt hoc auctore et cognitore huiusce sententiae mihi populares impetus pertimescendi; sin illam alteram, nescio an amplius mihi negoti contrahatur. sed tamen meorum periculorum rationes utilitas rei publicae vincat. habemus enim a Caesare, sicut ipsius dignitas et maiorum eius amplitudo postuimum vere popularem saluti populi consu
Abbreviated transcription (Latin):
gnitudine insumma seueritate uersatur
Alter cos qui nos omnes qui populum toma¬
num uita priuare conati sunt qui delere
imperium qui populi x nomen extigu¬
te per punitum temporis fruiuita & hoc
cõmuni spiritu non putat oportere Atq
hoc genus penę sepe improbos incues
in hac it .p. esse usutpatum itcordatur
Alter intelligit mortem adis ĩmortalib
miscriatum quictem esse itaque eam sapi¬
tes numquam inuiti fortes sepe etiam li¬
benter appetiuerũt. Uincula uero & ea sei¬
piterna certe certe ad singularer penam
nefati sceleris inuenta sunꝰt. Itaque muni¬
cipiis dispartiri iubet hinc indetur ista
tes iniquitatem si imperare uelis difficul¬
tatem si rogart decerhiatur tamen si placet
Ego enim suscipiam. S ut spero reperiat
id quod salutis. omni causa statuente
non putet esse sue digintatis recusare Aa¬
ungit grauem penam municipibus siq
corum uincula euperit hortibiles culto¬
dias circundet & digna scelere hominũ

Expanded text:
magnitudine in summa severitate versatur. magnitudine in summa severitate versatur. alter eos qui nos omnis, qui populum Romanum vita privare conati sunt, qui delere imperium, qui populi Romani nomen exstinguere, punctum temporis frui vita et hoc communi spiritu non putat oportere atque hoc genus poenae saepe in improbos civis in hac re publica esse usurpatum recordatur. alter intellegit mortem a dis immortalibumiseriarum quietem. itaque eam sapientes numquam inviti, fortes saepe etiam libenter oppetiverunt. vincula vero et ea sempiterna certe ad singularem poenam nefarii sceleris inventa sunt. municipiis dispertiri iubet. habere videtur ista res iniquitatem, si imperare velis, difficultatem, si rogare. decernatur tamen, si placet. ego enim suscipiam et, ut spero, reperiam qui id quod salutis omnium causa statueritis non putent esse suae dignitatis recusare. adiungit gravem poenam municipiis, si quis eorum vincula ruperit; horribilis custodias circumdat et dignas scelere hominum
Abbreviated transcription (Latin):
predicam que sunt consulis Ego inagn¬
um inreꝑ uersari futorem dͦt nouã q̃¬
dam misceri & concitrri uala iam płi¬
dem iudebam. sed hanc tantam . tam exici¬
osam haberi coniurationem aciuibus nũ¬
quar mitam Nunc quicquid est quocũq
uestientes inelinant atque sententie sta¬
tuendum est uobis ante noctem Quintũ
facinus ad uos delatum sit iudetis. Huic
si paucos putatis esse affines uehementer
erratis latius opimone disseminatum ele
hoc malum manauit non solum per italia
uerum etiam trans cendit alpei & obscure
serpens iam multas prouintias occupauit
Id opprimi sustentando aut prolatando¬
dics nullo modo potele qua cuque ratione
placet celeriter uobis iudicandum est dido
duas esse sententias ad huc unam .d. Syllã
qui censet cos qui hec delere conati sunt
morte esse mulctandos. Alteram . C. Cesaris
qui mortis penama remonet ceterorum su¬
pliciorum omnes acerbitates amplectitur il¬
terque & prosin dignitate & pro terum

Expanded text:
praedicam quae sunt consulis. ego magnpraedicam quae sunt consulis. ego magnum in re publica versari furorem et nova quaedam misceri et concitari mala iam pridem videbam, sed hanc tantam, tam exitiosam haberi coniurationem a civibus numquam putavi. nunc quicquid est, quocumque vestrae mentes inclinant atque sententiae, statuendum vobis ante noctem est. quantum facinus ad vos delatum sit videtis. huic si paucos putatis adfinis esse, vehementer erratis. Latius opinione disseminatum est hoc malum; manavit non solum per Italiam verum etiam transcendit Alpis et obscure serpens multas iam provincias occupavit. id opprimi sustentando et prolatando nullo pacto potest; quacumque ratione placet celeriter vobis vindicandum est. video duas adhuc esse sententias, unam D. Silani qui censet eos qui haec delere conati sunt morte esse multandos, alteram C. Gaii Caesaris qui mortis poenam removet, ceterorum suppliciorum omnis acerbitates amplectitur. Vterque et pro sua dignitate et pro rerum
Abbreviated transcription (Latin):
Catilina accersitur Iuntum est consilium
ut interfectionibus nemo ad deploran dũ
quidem .P .r. nomen atque ⁊d lamentã¬
dum tanti imperii calamitatem telinqua¬
tur hec crimina idices detulerũt uer .p.
confessi sunt. uos multis iam uidicus u¬
dicastis primum quod michi grãs egis¬
tis s ingularibus uerbis & mea ułrtutt atq
diligentia perditorum hominum conui¬
rationem esse patefactam decre iustis. De¬
inde quod ẜ lentulum se ut abdicaret p̃¬
tura coegistis tum quod cum & ceteros e
quibus iudicastis in custodia dandos cen¬
siustis inaximeque quod ineo nomine
supplicationem decreiustis qui honos to¬
gato habitus intta me est ncm. in poltte¬
mo hodierno die premia legatis allobro¬
gum & Titoque ilulturtio dedistis ampli¬
ssima quę sunt omia eiusmodi uti qui
in custodiam nominatm dati sunt sine
ulla dubitatione a nobis damnati esse iu¬
deantut. Sed ego institui xeferre ad uos
iudicctis & de pena quid censeatis illa

Expanded text:
Catilina arcessitur, id est initum consilium Catilina arcessitur, id est initum consilium ut interfectis omnibus nemo ne ad deplorandum quidem populi Romani nomen atque ad lamentandam tanti imperi calamitatem relinquatur. haec omnia indices detulerunt, rei confessi sunt, vos multis iam iudiciis iudicavistis, primum quod mihi gratias egistis singularibus verbis et mea virtute atque diligentia perditorum hominum coniurationem patefactam esse decrevistis, deinde quod P. Publium Lentulum se abdicare praetura coegistis; tum quod eum et ceteros de quibus iudicastis in custodiam dandos censuistis, maximeque quod meo nomine supplicationem decrevistis, qui honos togato habitus ante me est nemini; postremo hesterno die praemia legatis Allobrogum Titoque Volturcio dedistis amplissima. quae sunt omnia eius modi ut ei qui in custodiam nominatim dati sunt sine ulla dubitatione a vobis damnati esse videantur. sed ego institui referre ad vos,iudicetis et de poena quid censeatis. illa