comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uolare uolint insipiora deterit
oĩa queerant impedim̃co ⁊ sp̃em
uoluntacis q̃ quodam opim̃to de¬
teras ꝑtes degebat corporis s ope¬
rint ac recexit. ut non solum corꝰ
a ẜuicio doininatricis ignobilis
liberaret: uerum eciam ea q̃ erant
in corporalia cõp̾henderet. Que eĩ
nõ uidentin: et̾na sut. Ec ĩo iustꝰ
ꝙ̃ ñ indebat dominũ requiebat
corrisptele exors cupidus et̾inta¬
tis. Quod autem. ait pͥuum mẽ¬
sem ul secundum eumq ẽẽ iun
cẽporis diem: Habes et asibi dutũ
hic mẽsis pͥimis erit uobis indie¬
piculum hic recte progatiuam pͥ¬
mi m̃sis acceꝑit. Nece a moueat
ꝙ diximus supͣ folĩinramorep¬
tum post dilinuũ potinsse genera¬
n. Et si subaqua plinq h bc soleant
g̾minare tñ ut sc̾pulus omĩs pos¬
lit auferri. quid magimm sideo
inbente uno die que iimauta tu¬
erit aqua statim gͥminauit et t̾ra
cum idẽ sit fructuum reparatar ⁊
condicoratq operis sin usum nd̃

Expanded text:
uolare uoluit in superiora, detexit uolare uoluit in superiora, detexit omnia quae erant impedimento et speciem uoluptatis, quae quodam operimento ceteras partes tegebat corporis, redoperuit ac retexit, ut non solum corpus a seruitio dominatricis ignobilis liberaret, uerum etiam ea quae erant incorporalia comprehenderet; quae enim non uidentur aeterna sunt. et ideo iustus quem non uidebat dominum requirebat corruptelae exors, cupidus aeternitatis. quod autem ait primum mensem uel secundum eumque esse uerni temporis diem, habes et alibi dictum: hic mensis primus erit uobis in diepericulum, hic recte praerogatiuam primi mensis accepit. ne te autem moueat quod diximus supra folium in ramo repertum post diluuium potuisse generari, etsi sub aqua plerumque herbae soleant germinare. tamen ut scrupulus omnis possit auferri, quid magnum si deo iubente uno die quo inminuta fuerit aqua statim germinauit et terra, cum idem sit fructuum reparator et conditor atque operis sui usum non
Abbreviated transcription (Latin):
oris pͥncipiũ. Qui merint et deil¬
la cuaoere et isti ad seunnarul ꝓ¬
pagari. Cum em̃ ali deperissent so¬
lus inteegregie merito ⁊ p̾rogati¬
ua untutis apud deũ. diues ñ
ẽ exꝑtus malicie cortuptelam:ꝑ
quem factum ẽ. ne cotum corpus
generis hũam uł abolitum inde¬
retur int̾cis uł adei abscisum grã
relin que eretir. et deuudamit in¬
qint noc cectum arche. cũ archam
sicut supͣ int̾pretati simmis ꝑ spẽ
alcorem .ẜ. sensim. Ceterum liquet
quẽadin archa potuerit a periti se¬
amoum lr̃am. Quodigitur ceccũ
corporis hũam sit quod dausu
indiliuo fuit. Nisi forte delectaci¬
onẽ accipiamus que operiebat hoc
corpus nr̃m et quasi cegebat ꝑil
lũ ade errorem. Et eo maxime cectis
similis estimatur quia sensus oĩs
incapite uide dileccio que corporis
oẽ subiectum hẽbat. S ubi mens
iusti uiri sobria atq integra acor¬
rupcione dilium diue cogincõis
inflãmata desiderio exilire atqe¬

Expanded text:
oris principium, qui meruerit et de iloris principium, qui meruerit et de illa euadere et isti ad seminarium propagari. cum enim alii deperissent, solus uitae egregiae merito et praerogatiua uirtutis apud deum diues non est expertus malitiae corruptelam, per quem factum est ne totum corpus generis humani uel abolitum uideretur in terris uel a dei abscisum gratia relinqueretur. Et denudauit inquit Noe tectum arcae. cum arcam, sicut supra interpretati sumuslicet sensum. ceterum liquet quemadmodum arca potuerit aperiri secundum litteram. quid igitur tectum corporis humani sit. quod clausum in diluuio fuit, nisi forte delectationem accipiamus. quae operiebat hoc corpus nostrum et quasi tegebat per illum Adae errorem? et eo maxime tecti similis aestimatur, quia sensus omnis in capite, inde delectatio, quae corpus omne subiectum habebat. sed ubi mens iusti uiri sobria atque integra a corruptione diluuii diuinae cognitionis inflammata desiderio exilire atque e
Abbreviated transcription (Latin):
Ita fonte sapiencie certatim repłi
desiderant. quẽ añ fugere gestiebãt
Quẽ fontem. audi dicentem. Siqͥs
sitit uemat adine et bibat. Qͥ credit
in me sicut dicit scpͥtura. Flumna
deuentre ens fluent aque uiuo. iu¬
po et sexcentesimoanno uite noe
primo die m̃sis simntam aquã
t̾ram ẽẽ ꝯmemorat Quid sibi uult
illa adieccio de aq̃ ĩumicione. c̃
supputata racio supior aunum con¬
clusisse iundeatur qui ãuus aẜo m̃¬
se inopit et in seciroum mensẽ
ãmn alt̾ius ns progreditur. Aisi for¬
ce hic iusti formam declaratam uel¬
inus accipe ut p̾mus annus is fu
nus pͥmꝰ. p̾mꝰ it̾m ainus et pͥmꝰ¬
mus mensis post sexcentesimum
eo quod iustus et in pocor generaa¬
one que pp̃ delicta de leca ẽ urtu¬
te pͥmus erat. et insecunda genera¬
cione quecepit post diliuinũ ⁊ or¬
diue quiapimis secunoe genera¬
ciomofint. et merito p̾mus euase¬
rat. Recte enĩ ei honor oeftur. qui

Expanded text:
ita fonte sapientiae certatim repleri ita fonte sapientiae certatim repleri desiderant, quem ante fugere gestiebant. quem fontem? audi dicentem: si quis sitit, ueniat ad me et bibat. qui credit in me, sicut dixit scriptura, fiumina de uentre eo et sexcentesimo anno vitae Noe, primo die mensis imminutam aquam terram esse commemorat. Quid sibi vult illa adjectio de aquae imminutione, cum supputata ratio superior annum conclusisse videatur, qui annus a secundo mense incipit, et in secundum mensem anni alterius usque progreditur? Nisi forte hic justi formam declaratam velimus accipere; ut primus annus is fuenus primus; primus iterum annus et primus mensis post sexcentesimum eo quod justus in peccatorum generatione quae propter delicta deleta est, virtute primus erat, et in secunda generatione, quae coepit post diluvium, et ordine, quia primus secundae generationis fuit, et merito primus evaserat. Recte enim ei honor defertur qui
Abbreviated transcription (Latin):
pectorib uirtus ut poss herere nou
potuerat inuenire ⁊ iõ i illo socũdo
dusorio simregrediens heret aq re¬
ꝯmiescit. At uo ubi uefbuerit dilu
ina passionũ ⁊ auditi ubi cõꝑteq doc¬
tͥne plurum studuerint ẽẽ consorteᷤ
iam nõ uinꝰ patrimoniũ s cõẽ bo¬
nũ eẽ incipit disciplina u̾itutis. et
canquam sapiencie poculum han¬
ritur aplurimis qui añ sicientes
bibere noluerunt. Sicut fuent diln¬
uia inpectorib uroeoꝵ. Et cũ aqua
cuberet: non putantes se potandũ.
Euũgelium legitut uirtꝰ exit deser¬
mone celesti tractat sacerdos mecc̃a
S ne forte incra archaui solus posit
nõ possit audir int̾dum et egressus
exemplũ affert celestiũ scpturarũ.
Qauount aurrs. ne uel inuicos fõs
abluat et ubi domnuci humorasp¬
gat. Si qui uero crediderit currut
ad fontem doctrinam expecunt. insi¬
nuari sibi euangelium cõcupiscunt.
Nec saciantur assiduitate potandi.

Expanded text:
pectoribus uirtus ut posset haerere non pectoribus uirtus ut posset haerere non potuerat inuenire. et ideo in illo secundo diuorsorio sui regrediens haeret atque requiescit. abi compertaeque doctrinae plurimi studuerint esse consortes, jam non unius patrimonium, sed commune bonum esse incipit disciplina virtutis, et tamquam sapientiae poculum hauritur a plurimis qui ante sitientes bibere noluerunt, sicut nunc fervent diluvia in pectoribus Judaeorum; et cum aqua uberet, non putant esse potandum. Evangelium legitur, virtus exit de sermone 258 coelesti, tractat Sacerdos in Ecclesia. Sed ne forte intra arcam positus solus non possit audiri, interdum et egressus exemplum adfert caelestium scripturarum: cludunt aures, ne uel inuitos fons abluat et uerbi dominici umor aspergat. si qui uero crediderint, cun-unt ad fontem, doctrinam expetunt, insinuari sibi euangelium concupiscunt nec satiantur adsiduitate potandi.
Abbreviated transcription (Latin):
cuparunt ⁊ gomorram cecitatem et
st̾ilitatem sigificantes. M̾itoq doꝰ
in hinꝰ modi spẽ ciitatum amputa¬
uit magis uicia: quam pumiendos
hoĩes uidicauit Tercio diunttitur
columba post septem dies: atq ea d̾
non regreditur uñ consideremus ne
id quod supradixius inueincureẽ
contrarium. Si u̾bo quidẽ colũba
oꝑa autem uirtus nõ reutit ad iustũ
ergo destitutꝰ ẽ iustus et defrauda¬
tus inimere suo. Nequaquam mĩ¬
ꝙͣ emĩ iuir hinꝰmodi aultute disiũgie
nec cũ euttit ex ore iusticiã. disputa¬
ciouẽq alicuiꝰ u̾cutis inrducit. uir¬
tute se exint ⁊ intanda aluis equi¬
cate dispoliat. S iuce solis alos ĩ¬
liuuat: cũ radios sue lucis emit¬
tit. Igins nempe calefacit aꝓpinꝙ̃¬
tes. ita ut calorem natirre sue ipe p¬
sideat Nũquid deficit luxuiei cũ to¬
cum mũdũ sluminat claritate: hab
in offensum cursum suũ illibatãq ñ
Sic ⁊ ista in columbe spẽ uitꝰ cũ adh

Expanded text:
cuparunt caecitatem et sterilitatem significantes. meritoque dominus in huiusmodi specie ciuitatum amputauit magis humana uitia quam puniendos homines iudicauit. Tertio dimittitur columba post septem dies atque eadem non regreditur. unde consideremus, ne id quod supra diximus inueniatur esse contrarium. si uerbo quidem columba, opere autem uirtus non reuertit ad iustum, ergo destitutus est iustus et defrudatus munere suo? nequaquam. numquam enim uir huiusmodi a uirtute disiungitur nec, cum emittit ex ore iustitiam disputationemque alicuius uirtutis inducit, uirtute se exuit et imitanda aliis aequitate dispoliat, sed uice solis alios inluminat, cum radios suae lucis emittit. ignis nempe calefacit adpropinquantes, ita ut calorem naturae suae ipse possideat. numquid deficit lux diei, cum totum mundum inluminat claritate? habet inoffensum cursum suum inlibatamque naturam. sic et ista in columbae specie uirtus, cum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
causis causis beneficioꝵ suoꝵ ut
nõ penitus deleat eoꝵ substanciã
quos ip̃e donauit Et rupti sumt o
fontes abyssi et cataracte celi ap¬
te sunt. uim diluin sopͥtura ꝯue¬
ment̾ expssit dicũs celum et t̾rm
parit̾ eẽ cõmota equib elemen¬
tis constat istius iũoi oĩ pͥncipi
ũ. uudiq ergo influentib aqua¬
rũ molib. conclusum gemus ho¬
& ad altiorẽ ptui sensunm. celi sm¬
bolo humana meus siginfitatur.
t̾re &̾ appellacione corpus et sensꝰ.
magua igitur uaufragia: qũ mẽ¬
tis pariter et corporis sensũq om̃i
turbo et ꝓcella ini dentur Diligẽ¬
t dicta pensennis pli̾q fraus
mentis et dolus ex̾cent uenenũ.
s tñ sob̾etas corporis et cõtmen¬
tia obuinbrant mentis imꝑbita¬
tem. Fixꝙ̃t incto fidei atq opimi¬
oins sue mens lub̾caẽ s tñ caro de¬
licus et luxuria uacat ut fragili¬
tas errorem mentis excuset situt
multi sunt hrcicoꝵ qui ptender

Expanded text:
us causis beneficiorum suorum, ut us causis beneficiorum suorum, ut non penitus deleat eorum substantiam quos ipse donauit. Et erupti sunt omnes fontes abyssi et cataractae caeli apertae sunt. uim diluuii scriptura conuenienter expressit dicens caelum et terram pariter esse commota, ex quibus elementium. Undique ergo influentibus aquarum molibus conclusum genus ho ad altiorem pertinet sensum, caeli symbolo mens humana significatur, terrae autem appellatione corpus et sensus. magna igitur naufragia, quando mentis pariter et corporis sensuumque omnium turbo et procella miscentur. diligenter dicta pensemus. plerumque fraus mentis et dolus suum exercent uenenum, sed tamen sobrietas corporis et continentia obumbrant mentis improbitatem. frequenter incerto fidei atque opinionis suae mens lubrica est, sed tamen caro deliciis et luxuria uacat, ut frugalitas errorem mentis excuset, sicut multi sunt haereticorum, qui praetendere
Abbreviated transcription (Latin):
quor tecta pecã sunt i. si tegantur
boins factis. et operrantue uirtutũ
seꝙ̃tib disciplins. Et sobrius ĩqut
tura cognoscit. Sob̾a ergo erat mens
iusti et qñ ebria putabatur. Est em̃ p̃¬
clarum poculũ mebrians uistos. Ille
ã uere in eb̾atus erat qui ridebat pa
gram n p̾sentem reueraciam pr̃is
u futuram penam pat̾ne unurie cõ¬
siderabat: ue ebͥus erat et quod pu¬
tabat uide̾ se non indebat. Erat in eo
ꝓfunda cecitas: qui patrẽ uide̾ non
potat. Nam si uroiss pacrem nõ uti¬
q risiss. Neq enĩ ridetous s uerẽ¬
dus ẽ pr̃. mulco aut̾ amplius m̃tem

Expanded text:
quorum tecta peccata sunt, id est si tegantur quorum tecta peccata sunt, id est si tegantur bonis factis et operiantur uirtutum sequentibus disciplinis. Et sobrius inquit tura cognoscit. sobria ergo erat mens iusti et quando ebria putabatur; est enim praeclarum poculum inebrians iustos. ille autem uere inebriatus erat qui ridebat patgratiam neque praesentem reuerentiam patris neque futuram poenam paternae iniuriae considerabat, uere ebrius erat et quod putabat uidere se non uidebat. erat in illo profunda caecitas qui patrem uidere non poterat. nam si uidisset patrem, non utique risisset; neque enim ridendus, sed uerendus est p
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. ne pr̃na reuerencia uł ipõ
mmnueretur aspectu.Si quidẽ ea¬
amn tacitonultu piecas fieꝙe osfẽ¬
ditur. Uñ eciam rome uecus fuisse
usus dicitur net̾ib cũ parentib
et maxime intrarent lauacrum.
Sensus a alcior hoc habet quiam
sipieus p̾sencia catuimodo indet
q̃ mioculis sunt futra nou respiat
pret̾ita non cogitat. Sapiens a
et p̾t̾ita recordatur et futura con¬
froerat. Omis ergo meus sapiens
retrorsum ambulat: hoc est prec̾i¬
ta spectat nec nature quodã usũ
penditur. iichil uacin uchil
midum. suoꝵ pacituresse gestor
Operit que alit gesta simt aunctu
quodani et grã uel p̾sentis operis ul
fuciui.uł nichil indecoꝵ preterent
uichil inoruatum relinquat. uñet
apostolus suꝑioraobliuiscebatur
pͥora appetebat s oblunscebatur.
ut absconderet ꝑsecucionis errores.
ut cegeret suꝑiora delicta bomsq o¬
perib obumbraret. Beaci enĩ et illi

Expanded text:
uerunt, ne paterna reuerentia uel ipso uerunt, ne paterna reuerentia uel ipso minueretur aspectu, siquidem etiam tacito uultu pietas frequenter offenditur. unde etiam Romae uetus fuisse usus dicitur, ne filii cum parentibus et maxime puberes intrarent lauacrum. sensus autem altior hoc habet, quia insipiens praesentia tantummodo uidet, quae in oculis sunt, futura non respicit, praeterita non cogitat, sapiens autem et praeterita recordatur et futura considerat omnis ergo mens sapiens retrorsum ambulat, hoc eat praeterita spectat nec naturae quodam usu impeditur: nihil uacuum, nihil nudum suorum patitur esse gestorum. operit quae aliter gesta sunt amictu quodam et gratia uel praesentis operis uel futuri, ut nihil indecorum praetereat, nihil inornatum relinquat. unde et apostolus superiora obliuiscebatur, priora appetebat, sed obliuiscebatur, ut absconderet persecutionis errores, ut tegeret superiora delicta bonisque operibus obumbraret. beati enim et illi
Abbreviated transcription (Latin):
quoq inclinetur adculpam. postre¬
mo uemabuia huimodi uidicentu
errata non odio pseq̃da uou hñda
ludibo. Seo mens ut dixi in ꝓba cũ
putat errasse sapientem insultã¬
dum arbitracur ei cuiꝰ .sͥ putat mo¬
res ẽẽ coutrarios: quod peccatum
suũ uelut tacito quodam sapien¬
cis cestimono redarguatur eoq
letandum sibiq iusto uiro. nec eru¬
dicio ip̃ius. ꝓfuerit nec iusticia suff¬
gata sit: nec ca que sin corpus sint
habuerint ꝓsperos cursus ħeinm
tñ uullum fructum ad lairoẽ untu¬
tis conferinit. ꝓpterea insipiencie de¬
fensores indentur uixcutis amatos
psperorum imunere ẽẽ t̾raudatum
qui oẽ bonuum temporalib inagisqͣ
ppetins estimandum putant. Qui
est quod seo. et iaphet uestimentũ
impos uerunt sur humeros suosa
prexerunt retrorsum et operuerur¬
uironin patrem et nouinderunt
niroacionem eius. Lrã eudentem pi¬
etatis exp̾ssit affectum quod mida¬
tũ am ctu pr̃ẽm bomtilii uidere ci¬

Expanded text:
quoque inclinet in culpam. postrequoque inclinet in culpam. postremo ueniabilia huiusmodi iudicentur errata, non odio persequenda, non habenda ludibrio, sed mens, ut dixi, improba, cum putat errasse sapientem, insultandum arbitratur ei cuius sibi putat mores esse contrarios, quod peccatum suum uelut tacito quodam sapientis testimonio redarguatur, eoque laetandum sibi, quod iusto uiro nec eruditio ipsius profuerit nec iustitia suffragata sit nec ea quae secundum corpus sunt habuerint prosperos cursus. haec tamen nullum fructum ad laudem uirtutis conferunt. propterea insipientiae defensores uidentur <qui> uirtutis amatorem prosperorum munere esse fraudatum, qui omne bonum temporalibus magis quam perpetuis aestimandum putant. Quid est quod Sem et lapheth uestimentum imposuerunt supra umeros suos et perrexerunt retrorsum et operuerunt nudum patrem et non uiderunt nudationem eius? littera euidentem pietatis expressit affectum, quod nudatum amictu patrem boni filii uidere ca
Abbreviated transcription (Latin):
tatis quoq coẽ consorciũ. Nec pot̾at
fi̾ ut bonum generet filium qui ip̃e
bono prĩ nequam filius ⁊ nature et
erudicioins deueger extitiss ħ ẜm li¬
teram quod ã ad alciorem sensu ꝑti¬
nec om̃s mores pessum erroribus
delectantur alieis. Nec solum eiro¬
rib. s eciam his que ip̃is indeautur
mala ẽẽ eciam si uon sint. Nudum
eiĩ se noc nõ senciebat qui amictue¬
rat indutus sapiencie. Deuiq ne ca¬
daui inparadyso posicus nudum se pu¬
tabat: insi posta quam p̾uaritacio¬
us cõ misit errorem. Et recooptus
auuctu sapiencie ac iusticie manda¬
torum q celestium pͥuaricacione
nudatus iuidum iidit et filus op¬
o accipit. quod consortes iuenecit
culpe. u̾mi eciã im pbo lecatur. affectu
canquam sua ip̃e delicta corexit. M¬
la miens ergo letatur. p̃ter ppositũ
aliquod accidill sapienti. Cum utiq
corporis lapsus muicio ẽẽ non debe¬
at eciam si lapsus putetur insi aim

Expanded text:
tatis quoque commune consortium. nec poterat tatis quoque commune consortium. nec poterat fieri ut bonum generaret filium qui ipse bono patri nequam filius et naturae et eruditionis degener extitisset. teram. quod autem ad altiorem sensum pertinet, omnes mores pessimi erroribus delectantur alienis, nec solum erroribus, sed etiam iis quae ipsis uideantur mala esse, etiamsi non sint. nudum enim se Noe non sentiebat, qui amictu erat indutus sapientiae. denique nec Adam in paradiso positus nudum se putabat nisi posteaquam praeuaricationis commisit errorem. et redopertus amictu sapientiae ac iustitiae mandatorumque caelestium praeuaricatione nudatus se> nudum uidit et foliis opo accipit, quod consortes inuenerit culpae, uerum etiam improbo laetatur affectu, tamquam sua ipse delicta correxerit. mala mens ergo laetatur praeter propositum aliquid accidisse sapienti, cum utique corporis lapsus in uitio esse non debeat, etiamsi lapsus putetur, nisi animus
Abbreviated transcription (Latin):
positus delinquenroi. det tũ emenda¬
cõmo insigne. Et emĩ plimũ int̾ est
utrum peccata sua iactart desideret.
reccionis ostendit. Alia est autem demi¬
dacio ammeqr uelut qũdam sarcuiã
corporis abicit acq exint sicut sepul¬
chrum quoddã carins effugiens. Se¬
pulcl tũ eĩ patens ẽ guttur huimodi
hoĩm. In quo sepulchro uelut accumu¬
lacur auma: delectacionib ec cupi¬
ditatum passionib onerata diu̾sis.
Eruit igitur se acongeitione ciena. et
qͣl recia quedam circu infusa euadit.
atq effugit q̃cũq se aboĩ inroauit la¬
queo passionum et oẽm illã deformã
spẽm t̾rene labis auerterit ut lucẽ
uideat decoris et̾m. Quero nũc cur ñ
chunam uatus nõ erat. Cur gͦ nomĩ
adoidit filii. insi ut ⁊ incio auctoris
deformaretur hereditas ⁊auctor fili¬
i nequicia grauaretur. Et pr̃igiturĩ
filio. et in prẽ filius redarguntur.
habentes stulticie nequicie impie¬

Expanded text:
positus delinquendi, det tamen emendapositus delinquendi, det tamen emendationis insigne. etenim plurimum interest utrum peccata sua iactare desideret; rectionis ostendit. alia est autem denudatio animae, qua uelut quandam sarcinam corporis abicit atque exsuit sicut sepulchrum quoddam carnis effugiens. sepulchrum enim patens est guttur huiusmodi hominum, in quo sepulchro uelut adtumulatur anima delectationibus et cupiditatum passionibus onerata diuersis. exsuit igitur se a congestione terrena et quasi retia quaedam circumfusa euadit atque effudit quaecumque se ab omni nudauerit laqueo passionum et omnem illam deformem speciem terrenae labis auerterit, ut lucem uideat decoris aeterni. : Quaero nunc cur non Chanaan natus non erat. cur ergo nomen addidit fili nisi ut et uitio auctoris deformaretur hereditas et auctor fili nequitia grauaretur? et pater igitur in filio et in patre filius redarguuntur habentes stultitiae, nequitiae, impie
Abbreviated transcription (Latin):
tũ inidatur sua ubi operim̃ta non de¬
sint et quedam teginina ebrictatis.
ut uicia sua norit absconde. Corliaigi
et cecta. Aĩc a que sint opim̃ca: uidea¬
mus. Sed tũc operimĩta iepperimus
si eiindacionem eius discusserimus.
si aut pcc̃m in pruoens amiserit. ħ
ẽ eiũ uudacio uelut ebre mentis ut
nesciat quod delinquat quasi quete¬
mulencia quadam iguorancie in in¬
cim deducta labatur aut rursus ne¬
gligencie et ignorancie sop̃no sepł¬
ta: errorẽ suũ non uesciat. Quecum
morderimus: ĩmocũ pocã plura incide¬
riimis ecia pscienciam ẽt̾em̃ uacura¬
lis q̃dã eciam nr̃e infirmicacis ebrietas
ut impetu deloctacionĩs fereamur
in uiciurr sicut płi̾q inuenali accen¬
si calore aut luxuria et delectacione
flainati aut auaricie rapti cupidica¬
te. Certe oĩb his medicina queratur.
ut aliquiis cegat huiꝰmopi infu̾tatẽ
suam. Pinũ pudore quodam et uer̾¬
cutioia. ut eciasi in lubrico sit ad huc

Expanded text:
tamen nudatur sua, ubi operimenta non detamen nudatur sua, ubi operimenta non desint et quaedam tegmina ebrietatis, ut uitia sua norit abscondere. corporalet tecta, animae autem quae sint operimenta uideamus. sed tunc operimenta repperimus, si enudationem eius discusserimus. si aut peccatum imprudens admiserit — haec est enim nudatio uelut ebriae mentis, ut nesciat quod delinquat, quasi quae temulentia quadam ignorantiae in uitium deducta labatur — aut rursus neglegentiae et ignorantiae somno sepulta errorem suum nesciat. quae cum inciderimus, immo\'cum peccata plura inciderimus etiam per scientiam — est enim naturalis quaedam etiam nostrae infirmitatis ebrietas, ut impetu delectationis feramur in uitium, sicut plerique iuuenali accensi calore aut luxuria et delectatione flammati aut auaritiae rapti cupiditate —, certe omnibus his medicina quaeratur, ut aliquis tegat huiusmodi infirmitatem suam primum pudore quodam et uerecundia, ut etiamsi in lubrico sit adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
celis est. Et bibit in quit de uino et
inebriacus est. Nõ dixit nuũ bibit.
u uistus unũ ebibit s deuino ħ
est de eius ycione libaint Ebriosi
stom̃c absorbere unisĩ et incepm¬
tis enacuare quod sup̃serit. Continẽti
autemr. utendum mensura limaest. e¬
brietas itaq species gemma est. que
titubacionem corpor afferat atq eiꝰ
supplantet uestigia. sensumq ꝑtur¬
bet Altera qua meutem iuctutis ua¬
poret gr̃ã. et oẽm infirmitatem inde¬
atur au̾tere uñ apostolus ait uino
modico utere. pp̃freꝙ̃tes tuas infir¬
mitates. Sicut enĩ isto bibendi mo¬
d̾amine iuinim ũ infirinitati est. s
saluti:atq oe̾m infłnitatem allenat
corporis.ita eciã ebrietas illa p̾clara
oẽi infirtatem carino excliroit de
quasqpͥtum ẽ. et poculum in ebͥaus
ꝙͣ p̾clarum. Que sit ista eb̾ͥctas. Inebri¬
ami iquit nõ uino in quoẽ luxia
S impleinim spĩ sicut apostolugo¬
Cautus ẽ qui et si nudatur in domo.

Expanded text:
caelis est. Et bibit inquit de uino et caelis est. Et bibit inquit de uino et inebriatus est. non dixit: uinum bibit, neque iustus uinum ebibit, sed de uino, hoc est de eius portione libauit. ebriosi est omne obsorbere uinum et intemperantis euacuare quod sumpserit, continenti autem utendum mensura legitima est. ebrietatis itaque species gemina est, una quae titubationem corpori afferat atque eius supplantet uestigia sensumque perturbet, altera quae mentem uirtutis uaporet gratia, et omnem infirmitatem uideatur auertere. unde apostolus ait: uino modico utere propter frequentes tuas infirmita.tes. sicut enim isto bibendi moderamine uinum non infirmitati est, sed saluti atque omnem infirmitatem ableuat corporis, ita etiam ebrietas illa praeclara omnem infirmitatem carnis excludit, de qua scriptum est: et poculum inebrians quam praeclarum. quae sit ista ebrietas? inebriamini inquit non uino, in quo est luxuria, sed implemini spiritu, sicut apostolucautus est qui, etsi nudatur, in domo
Abbreviated transcription (Latin):
cionemq c̾re; B de hoc et supͣdixmrꝰ
quia ueris tempore eciam corrupta¬
rum radices incim pupillare po¬
tuerunt uñ illud maiore sollicitu
et oroei sũquibus nou possumus
muere. uinũ ⁊ uoluptariũet cã de¬
lectatioins datum. quod quia iustꝰ
uaem̃ alimenta inuenordeo. detu¬
lit quod erat. Snꝑfluum aut̃ urĩ
hominib: et nõ uecessarumi s for¬
tasse dicas ita sine potu nõ posse ho¬
ad potum uccͣim fontes et fluum¬
na cõuenit deriuare. que nõ utiq
ne quia diximus operacionem oo
ad illud ictor queas ꝙ opacio cayn
uidetur maledictionis habuisse cõ¬
sideta nõ opacionem maledicti nͣͥ
accipe. s quia scpcum ẽ operarit̾ra
Qui eiũ operatur t̾ram m̾cenarius
est. Ille a nõ merceuarius. s dñs
qui ait pr̃ mens usq inodooperat᷑
et ego operor. Quid opacur huiꝰmo¬
di opacor. Auouaxus cybus ẽ ut fa¬
ciam uolũtatem prĩs mer qui in

Expanded text:
tionemque terrae? sed de hoc et supra diximus tionemque terrae? sed de hoc et supra diximus quia ueris tempore etiam corruptarum radices uitium pullulare potuerunt. unde illud maiore sollicitudet hordei, sine quibus non possumus uiuere, uinum autem uoluptarium, causa delectationis datum. quod, quia iustus ria enim alimenta uiuendi deo detulit, quod erat ..... superfluum autem uinum hominibus et non necessarium. sed fortasse dicas ita sine potu non posse hoad potum necessarium fontes et flumina conuenit deriuare, quae non utiqune quia diximus operationem domini, ad illud retorqueas, quod operatio Cain uidetur maledictiones habuisse, considera non operationem maledicti nomen accipere, sed quia scriptum est operari terram. qui enim operatur terram mercennarius est; ille autem non mercennarius, sed dominus qui ait: pater meus usque modo operatur. et ego operor. quid operatur huius modi operator audi: meus cibus est, ut faciam uoluntatem patris mei, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
bit urtutem suam dare tibi.gemẽ
et ciemens etis sup t̾ram. Terra autͥ
caro nr̃a ẽ quam im probus opera¬
tur bomis excolit. Ille quasi merce¬
dem querat et̾na iste quasi bone frͥ¬
cus capiat et gr̃am discipline. ut
magis fructiferum agrum faciat
sium. et qui donum possit respõ¬
dere culcuris et indulgenciam cul¬
toris osterroat Opator autem quid
atq id solum explicare cõuentus
quod sͥ prodoẽ possit adictum. Il¬
le uero alius fructuũ utilitate pas¬
citur. Quos fructus hẽat iustus ag¬
noscitis. ftuctus a sp̃c caritas ga¬
dium. px. paciencia bonitas. Bomis
ergo agricola. habet continenciam ca¬
titatem: ut si que arbores cito curuã¬
tut int̾cauu et effusus geriinant.
eas uelut quadam temperancie sue
falce succidatꝰ ut abiciant quod in¬
firinum est gͥminẽt quod decoꝵ. ꝙͥ
est quod iustus pͥmũ in neam plan¬
tant. et nõ aut cͥcicum aut ordeũ
uñ autẽ uinea post dilumũ cortup¬

Expanded text:
bit uirtutem suam dare tibi. gemens bit uirtutem suam dare tibi. gemens et tremens eris super terram. terra autem caro nostra est, quam improbus operatur, bonus autem excolit, ille quasi mercedem quaerat e terra, iste quasi bonae fructus capiat et gratiam disciplinae, ut magis fructiferum agrum faciat suum et qui domini possit respondere culturis et indulgentiam cultoris ostendat operator autem quid atque id solum explicare contentus, quod sibi prodesse possit ad uictum? ille uero alius fructuum utilitate pascitur. quos fructus habeat iustus agnoscitis. fructus autem spiritus caritas gaudium pax patientia bonitas. bonus ergo agricola habet continentiam, castitatem, ut si quae arbores cito curuantur in terram et effusius germinant, eas uelut quadam temperantiae suae falce. succidat, ut abiciant quod infirmum est, germinent quod decorum. Quid est quod iustus primum uineam plantat et non aut triticum aut hordeum? unde autem uinea post diluuium corrup
Abbreviated transcription (Latin):
agͥcola cẽ t̾re. uidetur quidem prinis
aspecie a de illi qui det̾ra factus ẽ ꝙ
parari uoc uir uutus: quia et de
illo scpͥtum est quo de paradyso eis¬
cus ceperit operari t̾ram de uboqͦ
ꝯsticucionẽ sin figuentũ corporis
Nam ut minidus fiet conꝯgata est
aqua inimã cõgregacinemͣ: ut uide¬
retur t̾ra que ante nou poter at pa
quarum confusionem uroer Ergo
sicut ille pͥigenes magist̾ t̾ram
utoetur operacus. it a ecĩam egress
ex archa noc semmacions: et culti
aucto est factus. ħ putantur simil¬
a.S si u̾ba consideres q̃ iani iunise¬
sus alcioris expͥmut. aliudesto¬
acorem c̾reesse. aliuid agricolam
alius em̃ tãꝙͣ mercemianii aliusã¬
quam pacris familias. loco fung¬
cur. Deinq caynqui frẽm occidit.
erat operaruis t̾re. Et ut scias qd̾o
perani t̾ram magis ẜinle quam li¬
berum sit inaledicto parricidalis ei
ꝯperacio cõprehenditur Demq scpͥcũ
est: qm̃ operaberis t̾ram ⁊ uon auge¬

Expanded text:
agricola esse terrae . Videtur quidem prima specie Adae illi qui de terra factus est, comparari Noe vir justus; quia et de illo scriptum est quod de paradiso ejectus coeperit operari terram : de istconstitutionem secundum figmentum corporis. Nam ut mundus fieret, congregata est aqua in unam congregationem, ut videretur terra quae ante non poterat per aquarum confusionem videri. Ergo sicut ille primigenes magister terram uidetur operatus, ita etiam egressus ex arca Noe seminationis et culturae auctor est factus. haec putantur similia: sed si uerba consideres, quae iam uim sensus altioris exprimunt, aliud est operatorem terrae esse, aliud agricolam; alius enim tamquam mercennarii, alius tamquam patris familias loco fungitur. denique Cain, qui fratrem occidit, erat operarius terrae. et ut scias quod operari terram magis seruile quam liberum sit, maledicto parricidalis eius operatio conprehenditur. denique scriptum est: quoniam operaberis terram et non auge
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙͣ holerib. uõ ad distencionem
et holera nõ oĩa adesce usum habi¬
lia sunt: ita eciã nd &e uinũ repcile
accomodum adusum epulandusi¬
quidẽ ab oĩbus ueneuatis abscine
debemus licet huc quoq ꝓcesserit
luxuria ut magis delectaciom cõ¬
sulat qͣ piculo. Et inplerisq refecto
quod dicitur uenenatũ naturalit
messe reliquam ptẽ ad ꝙbum ui¬
dicet. Que ⁊ si nõ plena piculitũ in
rum reliquo tempore ad cybum
utuntur. Quod a̾. adalciorẽ sensũ
ptin hoc ẽ uñ magis dictũ ẽ ꝙ in
racionabiles passiones ita debeat

Expanded text:
tamquam holeribus non ad distentionem tamquam holeribus non ad distentionem madmodum et holera non omnia ad escae usum habilia sunt, ita etiam non omne uiuum reptile adcommodum ad usum epulandi, siquidem ab omnibus uenenatis abstinere debemus, licet huc quoque processerit luxuria, ut magis delectationi consulat quam periculo et m plerisque resecto quod dicitur uenenatum naturaliter inesse reliquam partem ad cibum uindicet, quae etsi non plena periculi, tamen rum, reliquo corpore ad cibum utuntur. 91. Quod autem ad altiorem sensum pertinet, hoc est, unde magis dictum est quod irrationabiles passiones ita debeant
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽi nobis usus ministratut i cã
harum cybo utunur adiute grãm.
harũ epulis delectacnur. Oino est ⁊̃¬
ꝙ ait sicut olera pabuli dedi uobis
oĩa in quo et hii qui simpli̾ in telli¬
gunt. ut nõ expeiroant finonis ex¬
ar̃. si nobis uidentur ẽẽ contrara
Otint eiĩ qui pucant holera ad estã
nobis diei mitu. attributa in dean
quohis inagis utiquam carlibze¬
pulis debeamus. Ego ã libent̾ his ad¬
quiescerem ut generi hoĩm ao par¬
simomã magis et cemperancia
holerum usus molesceret: insi uide¬
rem abhis qui non libent̾ accipuĩt
posse ref̾re michi: qr nõ oĩa holera
esce hoĩm ĩuemantur accomoda. de¬
inde quia nõ oẽ hoĩm gemis sapiẽ
et continecie amore duciturr ut ꝯ¬
tinencia sequi possit Et sõ ꝙ gene¬
rale p̾ceptum est: ad portiũcłam
paucoꝵ hom̃i diriuare nõ possimꝰ
lera inquit pabuli deoi uobis oiã
uo holeraoĩa dedi uobis adescam.
utantur igitur qui utũtur carne

Expanded text:
quidam nobis usus ministratur et causa, quidam nobis usus ministratur et causa, harum cibo utimur ad uitae gratiam, harum epulis delectamur. Quid est  ait: Sicut olera pabuli dedi vobis omnia ? In quo et ii qui simpliciter intelligunt, ut non expendant sermonis examen, non nobis uidentur esse contrarii. sunt enim qui putant quod holera ad escam nobis dei iussu adtributa uideantur, quo his magis uti quam carnalibus epulis debeamus: ego autem libenter his adquiescerem, ut generi hominum ad parsimoniam magis et temperantiam holerum usus inolesceret, nisi uiderem ab his qui id non libenter accipiunt posse referri mihi quia non omnia holera escae hominum inueniantur adcommoda, deinde quia non omne hominum genus sapientiae et continentiae amore ducitur, ut continentiam sequi possit. et ideo quod generale praeceptum est, ad portiunculam paucorum hominum diriuare non possumuslera inquit pabuli dedi uobis omnia.. non holera omnia dedi uobis ad escam. utantur igitur qui utuntur carne
Abbreviated transcription (Latin):
si mens eius ił delectacione noncu¬
piditate ducatur uõ tristicia. s ti¬
more frangatur. Noueciã luxͣia
atq delicus tauquam lubricum
caducum inte istius agat cursum
s cõtinencia ac cẽpancia abliget
a se uix sapiens hufliodi passiones
S qr subdioit staci oiã reptilia
que sunt inuaerunt uobis mescã
ne forte te moueat quiaañ derepti¬
lia dixunus ueuenatis coguosce
alia esse reptilia ueneuata alia mã¬
sucta. De mansuetis igitur reptili¬
b accipe.que et si nõ oia ueutre ⁊
pectore repunt sic̃ colubres. exiguos
cũ peres hẽntut repere magis ꝙͣ
ambularꝰ indeantur. Ergo uenacoꝵ
reptiliũ suniles inmũoo corpore
accipe passiones mansuctoꝵ aut̃
decoras.Oĩs eĩ affectus quiẽ preter
deforms delectacioms in lecebrã.
passio quidẽ ẽ s bõ passio. Cupiditas
mollior ⁊ira ac cunor he uoxie aĩe
passiones sunit. Affectus ã in noxi
passiones bone sunt. et his inuendi

Expanded text:
si mens eius non delectatione, non cusi mens eius non delectatione, non cupiditate ducatur, non tristitia et timore frangatur, non etiam luxuria atque deliciis tamquam lubricum et caducum uitae istius agat cursum, sed continentia ac temperantia ableget a se uir sapiens huiusmodi passiones. sed quia subdidit statim: omnia reptilia quae sunt uiua erunt uobis in escam, ne forte te moueat quia ante de reptilibus diximus uenenatis, cognosce alia esse reptilia uenenata, alia mansueta. de mansuetis igitur reptilibus<< accipe, quae etsi non omnia uentre et pectore repunt sicut colubres, exiguos tamen pedes habent, ut repere magis quam ambulare uideantur. ergo uenenatorum reptilium similes inmundas corporeas accipe passiones, mansuetorum autem decoras. omnis enim affectus, qui est praeter deformis delectationis inlecebram. passio quidem est, sed bona passio. cupiditas mollior et ira ac timor, haec noxiae animae passiones sunt, affectus autem innoxii passiones bonae sunt. et his uiuendi
Abbreviated transcription (Latin):
autr̃q at̾reis iuuciis tẽpabat.
Ille qui ita generatus ẽut uichi
t̾reno deberet cõtagio iste qui et
iupericulis fu̾at adpbacus et ex¬
amunatus inpassionib et repto
quod in confusione nõ fuuł ob¬
noxius passiom. Alcior autem sẽ¬
sus hab quod iustus maguitiroi¬
ur ⁊ multitud ine urtutio auge¬
tur atq doctrina: ⁊ replet t̾ram qi
cor quodda u ĩ quo sit receptaculũ
in telligibiluur. Ita nichil. uacuũ
sapiende esse pacitur quod insipien¬
cia possit euaoere douatur. Igitur ũ
solum t̾rems oĩb passionib s eciã
sensib coͣrlib. bestias quoq sibiquo
daui c̾rore subicit ⁊ tiore in quibꝰ
spẽs uidetur ẽẽ iullicie acq feritatis.
Iuuritos eĩ et agrestis ẽ oĩs in alia¬
acuiflatur aerio quodã tinnore. Ne
illiro obscurum quod reptilia q̃dã
let aliũ qnͣdam hũt spẽm passiom̃
a quib ueuenum quoddã m̃ti urͣĩ
fundi. Oĩb ergohis imparat iustꝰ
quib nõ cõiis cecur s coeroet ca:

Expanded text:
uterque a terrenis vitiis temperabat. Ille qui ita generatus est, ut nihil terreno deberet contagio: iste qui et in periculis fuerat approbatus, et examinatus in passionibus, et repertus quod in confusione non fuisset obnoxius passioni. 87. Altior autem sensus habet quod justus magnitudine et multitudine virtutis augetur, atque doctrina; et replet terram, quasi cor quoddam in quo sit receptaculum intelligibilium. Ita nihil vacuum sapientiae esse patitur, quod insipientia possit invadere. Domitis igitur non solum terrenis omnibus passionibus, sed etiam sensibus corporalibus, besdam terrore subigit et timore, m quibus species uidetur inesse malitiae atque feritatis. inmitis enim et agrestis est omnis malitia: inflatur aerio quodam tumore. nec illud obscurum quod reptilia quaedam letalium quandam habent speciem passionum, a quibus uenenum quoddam menti uidetur infundi. omnibus ergo his imperat iustus, quibus non commiscetur, sed coercet ea,
Abbreviated transcription (Latin):
est uaporest enĩ iltutis dei. Qñ enĩ mos
magis sob̾aẽ quam cuc̃ qñ naturam
oĩm rerum temporq p̾sencium. et fu¬
turoꝵ ita spectat negocia ut nullam
eo temporalis titubanciaebrieta¬
tis appareat queto eciam qua rõne.
cũ aũ mediũ dixit int̾filios chaax
nũc unnorẽ constituat. Sicem̃s ꝙp̃t
uimior. Nũꝙ̾ ante scpͥtuta in oromege¬
ueracioins errauit. Nõ utiq. Quid
ergo. Tontraria mĩc scpͥta sunt. Ronar¬
bitror quõ igitur solintur. insi iumn¬
orem nouetate non tempore accipi¬
as. S rudem sensum et in quadam
intellectus infancia constitutum
hansecit uec pcipeit seule consiliũ.
Clum eĩ quidã sunt seusus hoĩm. ⁊
Discendum enũ cibi pͥus est quam
loquedum. Aures ergo paratas habe
ut aliquid de sapienciũ cõsilus con¬
sequaus lĩqua rep̾menda est audi¬
cio pparanda. Benedicens filium suũ
sem. ait noc Eeuedictus dũs deus
sem: et erit chanaan serumis eius. et
douiniũ et deũ dixit et spãlr̾ deum

Expanded text:
ei . Quando enim mens magis sobria est, quam tunc quando naturam omnium rerum, temporumque praesentium et futurorum ita spectat negotia, ut nulla in eo temporalis titubantia ebrietatis appareat? 119. Quaero etiam qua ratione cum ante medium dixerit inter filios Cham, nunc juniorem constituat. Sic enim scrijunior . Numquid ante Scriptura in ordine generationis erravit? Non utique. Quid ergo? Contraria nunc scripta sunt? Non arbitror. Quomodo igitur solvitur, nisi juniorem non aetate, non tempore accipias: sed rudem sensu et in quadam intellectus infantia constitutum, hauserit, nec perceperit senile consilium? Cani enim quidam sunt sensus hominum. Et Discendum enim tibi prius est, quam loqueut aliquid de sapientium consiliis consequaris. lingua reprimenda est, auditio praeparanda. Benedicens filium suum Sem ait Noe: benedictus dominus deus Sem. et erit Chanaan seruus eius. et dominum et deum dixit et specialiter deum
Abbreviated transcription (Latin):
etidamatũ fidei. ninine felicita¬
tis gaudini et gloriam subinims¬
trat quod quidem sacrum nom̃
ab ip̃ius doͥ passione desceioit pa¬
cha enĩ passio est saluatoris. sicut
bs apostolus dicit. Pascha es nrm̃¬

Expanded text:
ecidivatum fidei annuae felicitatis gaudium et gloriam ministrat. Quod quidem sacrum nomen ab ipsius Domini passione descendit; pascha enim passio est Salvatoris, sicut beatus Apostolus dicit: Pascha enim
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. a s̃ cybus ẽ ut faciã uolũtatẽ
pr̃is mei qui incelis ẽ Studia hoibꝰ
uictutis inspirans et cupiditatem
dine cogitaciomis infundens. Ergo
t̾rene cogitaciones ⁊ infirine quasi
einrate ⁊sũ usu sanginins hũtur. ut
ille cui ratus dicitur qui sanginius
plurimũ aiserit. et enĩ sangunns
effusione frigescit. Quisq igittir di¬
ligens intutum ẽ crbos abligat ⁊re¬
icit corpales aͥ qͣtu scit sacis ẽẽ nate᷑.
Quis ã negligencior canquã lubricũ
et aquosũ uite istius fiut cursum se
cutus quasi amissis uestigus ĩut̾m
decidit ⁊ uentrem. Itaq eãq sunt t̃¬
rena desiderat cybicelestis aliemis.
et qui non possit dicere urã ã cõuer¬
sacio in celis est. Iõq ut aosecretos p¬
ipõ isu secũdũ precepta et doctrũas
hominũ. que sunt racionẽ quide
habencia sapienae mobẜuacione
religioms ⁊ humilitate cordis nou

Expanded text:
dixit: meus cibus est ut faciam uoluntatem dixit: meus cibus est ut faciam uoluntatem patris mei, qui in caelis est, studia hominibus uirtutis inspirans et cupiditatem diuinae cognitionis infundens. ergo terrenae cogitationes et infirmae quasi euiratae et sine usu sanguinis habentur, ut ille euiratus dicitur, qui sanguinis plurimum amiserit: etenim sanguinis effusione frigescit. quisque igitur diligens uirtutum est cibos ablegat et reicit corporales, nisi quantum scit satis esse naturae, quisque autem neglegentior tamquam lubricum et aquosum uitae istius cutus, quasi amissis vestigiis in uterum decidit et ventrem. Itaque ea quae sunt terrena desiderat, 267 cibi coelestis alienus: et qui non possit dicere: Nostra conversatio in coelis est . Ideoque ut ad secretos pipso usu, secundum praecepta et doctrinas hominum quae sunt rationem quidem habentia sapientiae, in observatione religionis et humilitate cordis
Abbreviated transcription (Latin):
tacio et passio: non mens et racioana¬
Ao.TAmen si diligent intendas hie
locꝰ ulum explanat Cũ eiũ hoc loco
dixerit sanguine̾ amunam utiq sig¬
inficaint aluro eẽ aĩam: aliuo san¬
ip spiritum uitalem uon perisse cã¬
tum et sũ sangume usum afferre iu¬
uendi o cõmiscer sangu quia
sunt que appellantur arsterie ueluc
receptacula sp̃ẽ que nõ solui aereu
purum amplectinitur. S eciam sã¬
gunem s minorem longe sangui¬
ius portionẽ. Gemina em̃ cum uasa
sangunus multos amplius spẽ. iã
tempacio pio diu̾sicate uature est
hoĩm singuloꝵ. Alcior autem sensus
delectarete d. qui sigificat sang̾¬
uem asam ideo dictum. quia sango
naporem laudis assup̃serit. oiñs de¬
licias uencris exclioit. Ea igitur cogi¬
tacionum que sunc carualia atq ter¬
reua. muirtucis inquit ardore posi¬
ci reicietis: quasi in habilia spiritali
cybo. Non eiũ carne mauoucabat. ħ
est t̾renum aliquid cogitabat qui

Expanded text:
tatio et passio est, non mens et ratiocinatatio et passio est, non mens et ratiocinatio. tamen si diligenter intendas, hic locus illum explanat. cum enim hoc loco dixerit sanguinem animam, utique significauit aliud esse animam. aliud sanipsum spiritum vitalem non per se tantum et sine sanguine usum afferre vivendi, sed commisceri sanguini; quia sunt quae vocantur arteriae velut receptacula spiritus, quae non solum aerem purum amplectuntur: sed etiam sanguinem, sed minorem longe sanguinis portionem. Gemina enim cum vasa sanguinis, multo amplius spiritus. Jam temperatio pro diversitate naturae est hominum singulorum. 93. Altior autem sensus delectare te debet, qui significat sanguinem animam ideo dictum, quia sanguis aporem laudis adsumpserit, omnes delicias uentris excludit. ea igitur cogitationum quae sunt carnalia atque terrena in uirtutis. inquit, ardore positi reicietis quasi inhabilia spiritali cibo. non enim carnem manducabat, hoc est terrenum aliquid cogitabat qui
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eat passiones q̃ nõ noceant. s
delecteuc Ideo inpucipio sc̃s moyses
ruforuit uos atq instripeit deinsus¬
Slacione Aic ut nõ laberemur opisu¬
omb duisis phuosophor qui oibi
ip̃i coustare non poisunt pniq eiti
nanria senserunt uticucias reuis uis¬
cipuli sangumẽ eẽ aĩam dicentes. Is¬
tam utiq aĩam qua ununnus que
ẽ sensibilis nõ ulã aminoui que rõ¬
nabilis. ⁊ intelligibilis intioris ho¬
inimo eitimatur ypocrates autem
⁊ sicritie nõ imphauit ingenisĩ nec
dusputacionem eus redargint tũ
sentence nõ adquicint arubociles
eius deliciam dixit ignem alii ẽẽ uo¬
luerunt. Nos igitin hiuinodi uiui¬
siouem tencainus ut separemus q
ncorpus aimatur esse eciã deletta¬
bule illarũ igitur et utalis et delec¬
tabilis aĩc ycu substancui sango
appellatur. in quiboam. licet eciam
scuptura dixit aĩa tocius carins sã
guis ẽ Ppric igitur amma carins
sanguine appellauit. Iucarue eĩ delee¬

Expanded text:
t. sed delectent. Ideo in principio sanctus Moyses informauit nos atque instruxit de insufflatione animae, ut non laberemur opinionibus diuersis philosophorum, qui sibi ipsi constare non possunt. plerique enim uaria senserunt, uti Critias et eius discipuli sanguinem esse animam dicentes, istam utique animam, qua uiuimus, quae est sensibilis, non illam animam, quae rationabilis et intellegibilis interioris hominis aestimatur. Hippocrates autem etsi Critiae non inprobauit ingenium nec disputationem eius redarguit, tamen sententiae non adquieuit. Aristoteles endelechiam dixit, ignem alii esse uoluerunt. nos igitur huiusmodi diuisionem teneamus, ut separemus quhoc corpus animatur, esse etiam delectabile. Illarum igitur et vitalis et delectabilis animae partium substantia sanguis appellatur a quibusdam; licet etiam Scriptura dixerit: Anima totiusguis est. proprie igitur animam carnis sanguinem appellauit; in carne enim delec
Abbreviated transcription (Latin):
recce siña cõpłectitur Imudia dya¬
boli mora introit in orbẽ t̾rarum
rib dyabolus mortis ẽ sorcitus in¬
perur: atq oẽs adeo demantes. pcã
iñculo obstrictos. squalentis carca¬
il clausos ergastulo possidebat quo
ra nõ pẜitum uatem uec ꝑ angelũ
s̃unsibilem s ad hoc ꝑsubstanciam
huãue carins in homine deus ue¬
meus bñtauit ut bonestã iuinendi¬
formam mortalibus claret. Etẽpo¬
rarus ct̾nam in se credentib inta
eremplo sue mortis. ac resurreccio
aperiret. ut enĩ ucuedulitas et sinni¬
lacrorculcus oeli aditum clauserat.
ita inf̾m batatrum preuaricatoribꝰ
ꝑfidia ꝓcurarat inquoꝵ supplicus us¬
q adaducutum saluatoris domu¬

Expanded text:
pleretur: Invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum oribus diabolus mortis est sortitus imperium, atque omnes a Deo deviantes, peccati vinculo obstrictos, squalentis tartari clausos ergastulo possidebat. CAPra, non per servum vatem, nec per angelum invisibilem: sed ad hoc per substantiam humanae carnis in homine Deus veniens habitavit; ut honestam vivendiformam mortalibus daret, et temporariis aeternam in se credentibus vitam exemplo suae mortis ac resurrectionis aperiret. Ut enim incredulitas, et simulacrorum cultus coeli aditum clauserat; ita inferni baratrum praevaricatoris perfidia procurarat. 5. In quorum suppliciis usque ad adventum Salvatoris Dom
Abbreviated transcription (Latin):
qui desem ipõ ait. Ego sũ inquit di¬
lium tranisineabit. sicuc ipe prẽm
ꝓuobis ad huc incorpore constitu
orat dicens. Pat uolout ubiego
sum ibi sint et hi qui in me ciedi¬
derunt ut sic̾ tu une ⁊ ego inte
quo ꝓmissũ ꝑfecte glorie consecuti.
recte plebs sancta ad instar ange¬
loꝵ. future lauois iuyst̾ium adhuc
in hoc seculo constituti domino cũ
ꝓphã cantaimis. hic ẽ dies quẽ fec̾
doꝰ exultemus et letemur meo .i. auc¬

Expanded text:
qui de semetipso ait: Ego sum, inquit , dilium transmeavit; sicut ipse Patrem pro nobis adhuc in corpore constitutus orat dicens: Pater, volo ut ubi ego sum, ibi sint et hi qui in me crediderunt; ut sicut tu in me, et ego in te, quo promissum perfectae gloriae consecuti, recte plebs sancta ad instar Angelorum futurae laudis mysterium, adhuc in hoc saeculo constituti, Domino cum Propheta cantamus: Hic est dies quem fecit Dominus, exsultemus et laetemur in eo, id est, auc
Abbreviated transcription (Latin):
increcentis crucẽ xͥ siginficaturi
ctum ẽ: cuiꝰ cypo uistus adiliuo
lib̾atus ẽ. Inququaginta uibileus
unssiomis et grẽ: iustus curricłin
inte huiꝰ impleuit. Degenera a¬
one inquic iaphet rodus ⁊ alie
nisule nacionũ sunt. Nõ ininitola¬
titudodicitur. qũ eciam malt̾am¬

Expanded text:
significari certum est, cuius typo iustus a diluuio liberatus est. in quinquaginta iubelaeus remissionis et gratiae iustus curriculum uitae huius impleuit. de generatione inquit lapheth: Rodus et aliae insulae nationum sunt. non inmerito latitudo dicitur, quando etiam
Abbreviated transcription (Latin):
diligencius considerandum. ne uls̾¬
mone ulope contraramus offensam
qr sic ore confessio fit ad salutem. sic
ore fit lapsus admortem. qui effu¬
derit inquit sanginnẽ homiins: ꝓ
sanguie hoĩs eius effuderut. Nõ
erta init elocucio. ẜenfasio factauba
est eo cuod is qui effuderit sangui¬
nemi hominis. ipẽ qiͣ saugius effũ¬
detur ꝙ spem ei posfitatis etipiat
quia sicut sangus fusus intram.
hac atq illac spargitur. ita impio¬
rum amma corporee fragilicatis
more solua. Dana et dedia dictũ

Expanded text:
diligentius considerandum, ne uel sediligentius considerandum, ne uel sermone uel opere contrahamus offensam, quia sicut ore confessio fit ad salutem, sic ore fit lapsus ad mortem. Qui effuderit inquit sanguinem hominis pro sanguine hominis eius effundetur. non errauit elocutio, sed enphasis facta uerborum est, eo quod is qui effuderit sanguinem hominis ipse quasi sanguis effundetur, quod spem ei posteritatis eripiat, quia sicut sanguis fusus in terram hac atque illac spargitur ita impiorum anima corporeae fragilitatis more soluatur, quia et de anima dictum