comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eetundas censuert̃. De occultis eñi cordis alieni temere
iudicare peccatũ est. & eũ cuiꝰ ñ uident᷑ oꝑa nisi bona iniquũd
ex suspicione reprehendere. cũ eoꝵs quȩ hominib sunt incognt
solus ds̃ iudex sit. Ipse eñi nouit abscondita cordis. & non alius
Iniusta enĩ iudicia ab om̃ib cauenda st̃. maximȩ tam̃ a seruis dĩ
Seruu autẽ dĩ ñ oportet litigare. nec quenqua damnare. Ep̃i
nanq a plebib & clero. & domini a seruis ferendi sunt. ut sub
exercitatione tolerantiȩ sustineant᷑ tẽporalia & sperent᷑ ȩternas
Iuget eñi meritũ uirtutis. qͦd ꝓpositũ ñ uiolat religionis. Sat
Succurrere qͦ uos oportet oppressis. & lib̾are eos de manu ꝑseq¬
tiũ. ut cũ beato iob dicatis: Benedictio perituri suꝑ me uenielit
& cor uiduȩ consolatus sũ: Iusticia indutus sũ. & uestiui me

Expanded text:
uem veniunt! De occultis etiam cordis alieni temere judicare peccatum est, et eum cujus non videntur opera nisi bona iniquum est ex suspicione reprehendere: cum eorum quae homini sunt incognita solus Deus judex sit; ipse vero novit abscondita cordis, et non alius; injusta enim judicia ab omnibus cavenda sunt, maxime tamen a servis Domini. Servum autem Dei non oportet litigare, nec quemquam damnare. Episcopi namque a plebibus, et clero, et Domini a servis ferendi sunt, ut sub exercitatione tolerantiae sustineantur temporalia, sperentur aeterna. Auget enim merita virtutis quod propositum non violat religionis. SataSuccurrere ergo vos oportet oppressis, et liberare eos de manu persequentium, ut cum beato Job dicatis: « Benedictio perituri super me veniebat, et cor viduae consolatus sum, justitia indutus sum, et vestivi me
Abbreviated transcription (Latin):
dispensationis fructꝰ crescit & augmentat᷑ in dño .I. Celebritatẽ
Sci ꝑaschȩ die dominica agi debere. & p̃decessores nr̃i iam statuert̃:
& uos illud eadẽ die celebrare solẽnit mandamꝰ. qͥa ñ decet ut mem¬
bra a capite discrepent. nec contraria gerant. Aquarta decima uͦ
luna pͥmi mensis usq uicesimũ pͥmũ eiꝰdẽ mensis diem. eadẽ cele¬
bret᷑ festiuitas. Eodẽ etiã tẽpore. baptismꝰ celebrandus. ẽ catholicꝰ
Sed tam̃ si necesse fuerit aut mortis ꝑiculũ ingruerit: gentiles ad
fidẽ uenientes. quocunq loco uł mom̃to. ubicunq euenerit. siue
influmine. siue in mari. siue in fontibꝰ. tantũ xp̃iane confessione¬
credulitatis clarificata: baptirent᷑. Ipsis quoq qͦd inbaptismo pol¬
liciti sunt sũ moꝑe est attendendũ. ne infideles sed fideles inueni¬
ant᷑ Ip̃si uͦ qͥ infidelitatis nota asꝑgunt᷑: in fames efficiunt᷑. atq
int̃ fideles minime reputant᷑. Hȩc uͦ statuta nulla debent imꝓbi¬

Expanded text:
dispensationis fructus crescit, et augmentatur in Domino. Celebritatem sancti Paschae die Dominica agi debere praedecessores nostri jam statuerunt, et nos illud eadem die celebrari solemniter mandamus, quia non decet ut membra a capite discrepent, nec contraria gerant. A quarta decima vero luna primi mensis usque ad vicesimum primum ejusdem mensis diem eadem celebretur festivitas. Eodem vero tempore baptismus celebrandus est catholicus, sed tamen si necesse fuerit, aut mortis periculum ingruerit gentiles ad fidem venientes quocunque loco, vel momento, ubicunque evenerit, sive in flumine, sive in mari, sive in fontibus, tamen, Chricredulitatis clarificata baptizentur. Ipsis quoque quod in baptismo polliciti sunt summopere est attendendum, ne infideles, sed fideles inveniantur. Ipsi vero, qui infidelitatis nota adsperguntur, infames efficiuntur, et inter fideles minime reputantur. § 2. Haec vero statuta nulla debent improbi
Abbreviated transcription (Latin):
esse Sed prudent̃ obseruare debetis & uoluntati eiꝰ absq cõmon
tione obsecundare . & a uertere uos ab eo cui ipsũ sentitis adues¬
sum. Sed nec loqͥ iis quibꝰ ipse ñ loquit᷑: ut unꝰ qͥsq qͥ inculpa ẽ.
dũ cupit om̃iũ ur̃m amicicias ferre: festinet citius reconciliar

Expanded text:
esse, sed prudeesse, sed prudetione obsecundare, et avertere vos ab eo cui ipsum sentitis adversum. Sed nec loqui his quibus ipse non loquitur, ut unusquisque qui in culpa est, dum cupit omnium vestrorum amicitias ferre,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ : una cũ om̃ib dñi sacerdotibꝰ qui nobiscũ in hanc saerã conuene¬
runt urbẽ. & cũ om̃ib huiꝰ capitis mẽbris. sicut abeatis apłis & a
reliquis scĩs patribꝰ ac successorib eoꝵ accepimꝰ. statuentes decer¬
manifeste nitunt᷑: in fames eẽ & alienos a liminibꝰ eccłȩ usq
adsatis factionẽ fieri. Quia sic odit ds̃ eos qͥ aduersus patres
armant᷑: ut patrũ inuasores uł destructores. Qui ideo infa¬
nes efficiunt᷑: qͥa patres ꝑsequunt᷑. Qm̃ si necloqui eis licet.
quanto magis eis qui eos infestant Nec consentiendũ est nec loquen.¬
dũ ne participes eoꝵs inueniant᷑ sceleribꝰ. quia ñ solũ qui faciuins
sed qͥ consentint facientibꝰ rei sunt: Unde & beatꝰ pͥnceps apłaꝵ
clerũ & popłm ait. Si in imicus fuerit clemens alicui ꝓ actibus
suis: uospolite expectare ut ipse uob̾ dicat. cũ illo nolite amici

Expanded text:
rum, una cum omnibus sacerdotibus, qui vobiscum in hanc sacram convenerum, una cum omnibus sacerdotibus, qui vobiscum in hanc sacram convenerunt urbem, et cum omnibus hujus capitis membris, sicut a beatis apostolis, et reliquis sanctis Patribus et successoribus eorum accepimus, statuentes decermanifeste nituntur, infames esse et alienos a liminibus Ecclesiae usque ad satisfactionem fieri, quia sic odit Deus eos qui adversus patres armantur ut patrum invasores vel destructores. Qui ideo infames efficiuntur, quia patres persequuntur. Quod si nec loqui eis licet, adversantur, quanto magis eis qui eos infestant, nec consentiendum est, nec loquendum, ne participes eorum inveniantur sceleribus; quia non solum qui faciunt, sed qui consentiunt facientibus rei sunt. Unde et beatus princeps apoclerum et populum ait: Si inimicus fuerit Clemens alicui pro actibus suis, vos nolite exspectare ut ipse vobis dicat: Cum illo nolite amici
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥuos spernit me sꝑnit. His & aliis fulti quãplurimis dñicis p̃¬
ceptis. uitantes hominũ ꝑditiones. cũ om̃ib huius sc̃ȩ sedis quã dñs
caput totius ȩccłȩ constituit membris talia fieri ꝓhibemꝰ. ne con¬
fundat᷑ popłs dñi in ȩt̾nũ: Nã & a pͣdecessorib nr̃is inhibitum
legimꝰ ut nemo contristet doctores. neq accusationẽ aduersus eos
popłm instruens ait. Quicunq contristauerit doctorẽ ueritatis :¬
reccat in xp̃m. & patre omiũ exacerbat dm̃. Propt̃ qđ & uita ca¬
rebit. Et doctor gentiũ inqͥt. Si p̃occupatꝰ fuerit hõ in aliquo de¬
lito: uos qͥ spũales estis sustentate illũ in spũ lȩnitatis. considerans
te ipsũ ne & tu tẽpteris Alt̃ alteriꝰ onera portate. & sic adimplebi
us legẽ xp̃i. Has considerantes pietates. & ꝑicula uitantes anima¬

Expanded text:
et qui vos spernit me spernit . » His et aliis fulti quamplurimis Dominicis pret qui vos spernit me spernit . » His et aliis fulti quamplurimis Dominicis praeceptis, vitantes hominum perditiones, cum omnibus hujus sanctae Sedis, quam Dominus caput totius Ecclesiae constituit, membris, talia fieri prohibemus, ne confundatur populus Domini in aeternum. Nam et a praedecessoribus nostris inhibitum legimus, ut nemo contristet doctores, neque accusationem adversus eos populum instruens, ait: Quicunque contristaverit doctorem veritatis peccat in Christum, et Patrem omnium exacerbat Deum, propter quod vita carebit; et doctor gentium inquit: « Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, sustentate illum in spiritu lenitatis, considerans teipsum, ne et tu tenteris, alter alterius onera portate, et sic adimates, et pericula vitantes anima
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatẽ : si a morte ꝓhibent᷑ dicente dño. Nolo mortẽ pec¬
catoris sed ut conuertat᷑ & uiuat: ꝑpetua tam̃ notant᷑ infamia.
& exilio cdigni iudicant᷑ finitimo. Deqͥb a tẽporib apłoꝵs & in¬
cestificandi in eos uocẽ obstruimꝰ : quos ñ humanis sed diuinis ac̾¬
niã patiens fractus . ẽ. iudicio. qm̃ coepit ambire post sordẽ. Et
ego quasi tinea ephraim. & quasi putredo domui iuda: Et uidit
ephraim languorẽ suũ. & iudas uinculũ suũ. Et abiit ephrai
ad assur. & misit ad regẽ ultorẽ: & ipse ñ poterit sanare uos. nec
me: cito uelocit̾ reddã uicissiclidinẽ uob̾ suꝑ caput ur̃m. Et ꝑ¬
amos ꝓpħam dñs inqͥt. Quis sapiens & incelliget ista. intelligens
sciet hȩc. qͥa rectȩ uiȩ dñi & iusti ãbulabt̃ in eis. prȩuaricatores uͦ
corruent in eis: Et ipsa ꝑse ueritas ait. Qui uos audit me audit.

Expanded text:
auctoritatem si a morte auctoritatem si a morte catoris, sed ut convertatur et vivat, perpetua tamen notantur infamia, et exsilio digni judicantur finitimo; de quibus a temporibus apostolorum et intestificandi in eos vocem obstruimus, quos non humanis, sed divinis acaim, fractus judicio: quoniam coepit abire post sordem. Et ego quasi tinea Ephraim: et quasi putredo domui Juda. Et vidit Ephraim languorem suum, et Juda vinculum suum: Et abiit Ephraim ad Assur, et misit ad regem ultorem: Et ipse non poterit sanare vos, nec me, cito, velociter reddam vicissitudinem vobis super caput vestta, intelligens et sciet ea? Quia rectae viae Domini, et justi ambulabunt in eis , » praevaricatores vero corruent in eis. Et ipsa per se Veritas ait: « Qui vos audit me audit,
Abbreviated transcription (Latin):
dierunt eũ. & erunt uagi in nationibus .i.
ciis eñi cdericis uł laicis. qͥ epõs uł reliquos sacerdotes prius
tã ad primatȩs eoꝵs qũa ad reliquos accusant iudices. quã au¬
rib eors a qute rẽ lȩsos estimant inculcent. ut ab eis aut ius sin
uob̾cũ iudiciũ est. qm laqueus facti estis speculationi. & rece
expansũ suꝑ thabor. Uictimasq declinastis in ꝓfundũ. & ego
qͥa deuoratis pͥncipes ur̃os. Ipsi eñi declinant uictimas dñi
in ꝓfundũ: qͥ eos deuorant uł iniuste lacerant qͥ oculi dñi di¬
cunt᷑ Nã si mͦ quisquã pͥncipis scłaris oculos laceraret aut
amoueret. esset reus criminis maiestatis annon Profecto aut
morti traderet᷑. aut ꝑpetua notaret᷑ in famia. Si ꝓ scłi potesta¬
tib talia hominib fuint. qd ꝓsis futurũ putatis deqͥb dñs
ait. qͥ uos tangit tangit pupillã oculi mei: Procul dubio ii
qͥ eos ꝑsequunt᷑ & amouere Nitunt᷑ in iuste contra apłicam

Expanded text:
ierunt eum, et erunt vagi in nationibus . » De his enim clericis vel laicis qui episcopos vel reliquos sacerdotes prius tam ad primates eorum quam ad reliquos accusant judices, quam auribus eorum a quibus se laesos aestimant, inculcent, ut ab eis aut jus suum vobiscum judicium est, quoniam laqueus facti estis speculationi et rete expansum super Thabor, quia devoratis judices vestros . » Ipsi autem declinant victimas Domini in profundum, qui eos devorant vel injuste lacerant, quia oculi Domini dicuntur. Nam si modo quisquam principis saecularis oculos laceraret aut amoveret, esset reus majestatis an non? Profecto aut morti traderetur aut perpetua notaretur infamia. Si pro saeculi potestatibus talia ab hominibus fiunt, quid pro his fieri putatis, de quibus Dominus ait: « Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei . » Proculdubio hi qui eos persequuntur et amovere nituntur injuste contra apostolicam
Abbreviated transcription (Latin):
ueni uocare iustos. sed peccatores in poenitentiã Itẽ ibi. Quid nob
& tͥ iliu fili dĩ ͦ Venisti ante tẽpus ꝑdere nos: Itẽ ibi. Uenit filiꝰ
hoiis saluare & quȩrere qđ perierat Itẽ ihi. Ego ueni ut uitam
elu nisi qͥ de cȩlo descendit. filiꝰ hominis qͥest incȩlo: Nunqͥd in
his tantis ac talibus testimoniis quib se filiꝰ dĩ a semet ipso ue¬
nisse testatus est. poterit quis dicere ab alio eũ & non a semetips
uenisse. cũ manifestũ est. eũ qui carnẽ nr̃am dignant̃ assũpsit.
uoluntarie & ñ ab alio missũ aduenisse: Nã qui in patre ma¬
nens ubiq potentia sua consistit. ubi a patre mitteret᷑ om̃ino non
habuit: qm nulla pars cȩloꝵs ac t̾rȩ a conspectu patris excipit᷑. ubi
scđm uos a patre filius mitteret᷑. Et paulus : Renouamini inquit

Expanded text:
veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam . Item ibi: Quid nobis veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam . Item ibi: Quid nobis et tibi, Jesu, Fili Dei? Venisti ante tempus perdere nos ? Venit Filius hominis salvare et quaerere quod perierat . Item ibi: Ego veni ut vitam coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Nunquid in iis tantis ac talibus testimoniis, quibus se Filius Deum a semetipso testatus est, poteris dicere ab alio, et non a semetipso venisse? dum manifestum est, eum qui carnem nostram dignanter assumpsit, voluntate, et non ab alio missus advenerit. Nam qui in Patre manens virtute potentiae suae consistit, ubi a Patre mitteretur omnino non habuit; quoniam nulla pars saeculorum ac terrae a conspectu Patris excipitur, ubi secundum vos a Patre Filius mitteretur. CAPUT IV. Ubi dicit
Abbreviated transcription (Latin):
scđm deitatẽ solã a patre missus est : sed scđm carnẽ. quã clement̃
a pie ꝓ nob̾ assumere ñ dedignatꝰ est. Nã qđ semet ipsũ exinani¬
ta maiestatis suȩ potentia idem filius miserit: apłs ꝓtestatur &
dicit. Semet ipsum exinaniuit formã serui accipiens. Humiliauit
semet ipsũ factus obȩdiens usq ad mortẽ. mortẽ aũt crucis: Et isa¬
ias. Non legatꝰ neq angłs. sed ipse dñs ueniet & saluabit eos. Itẽ
ibi Pala apparui ñ quęrentib me . Et ieremias. Dereliqui domũ
meã. dimisi hȩreditatẽ meã. Ueni. & factꝰ sũ illis in opprobrium.
Et in michea: Ecc̃e dñs ueniet. & cõmouebunt᷑ montes subeo: Et in
racharia. Gaude & exulta filia syon. qͥa ecce uenio ego & cõmorabor
inmedio tui dicit dñs: Et apłs ad timotheũ. Fidelis sermo & om̃i
uos facere. Et malachias. Ecce subito ueniet in cẽplũ suũ dñs que
uos quęritis. & angłs testam̃ti quẽ uos uultis. Et in euangłio Non

Expanded text:
sus est, sed secundum carnem, quam clementer et pie pro nobis assumere non dedignatus est? Nam quod semetipsum, exinanita majestatis suae potentia, idem se Filius miserit, Apostolus contestatur, dicens: Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens. Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . Et Isaias: Non legatus, neque angelus, sed ipse Dominus veniet, et salvabit eos . Item ibi: Palam apparuit non quaerentibus me . Et in Jeremia: Dereliqui domum meam, dimisi haereditatem meam, et veni, et factus sum illis in opprobrium . Et in Michaea: Ecce Dominus veniet, et commovebuntur montes sub eo . Et in Zacharia: Gaude et exsulta, filia Sion, quia ecce ego venio, et commorabor in medio tui, dicit Dominus . Et Apostolus ad Timotheum: Fidelis sermo et omni vos facere . Et Malachias: Ecce subito veniet in templo suo Dominus quem vos quaeritis, et angelus testamenti quem vos vultis . Et in Evangelio: Non
Abbreviated transcription (Latin):
primatibꝰ. sicut & in legibus scłi olim ordinatũ erat. qͥ non pri¬
matũ. sed aut metropolitanoꝵs aut archiep̃oꝵs nomine fruerent᷑
Et licet singulȩ metropoles ciuitates suas ꝓuintias habeant. &¬
suos metropolitanos habere debeant epõs. sicut priꝰ metropoli
tunc & nunc habere iussȩ st̃. ad quos post sedẽ apłicã sũma
negotia conueniant. ut ibidẽ quib necesse fuerit releuent᷑
& iuste restituant᷑. & ii qui iniuste opprimunt᷑ iuste reforme¬
tur atq fulciant᷑. eporũq causȩ & sum moꝵ negotiors iudi¬
cia salua apłicȩ sedis auctoritate iustissime terminentur. U.¬
ec ab antiquis. hȩc ab apłis. hȩc a sc̃ĩs patrioꝰ accepimꝰ. uobisq
ut postulastis rimanda & futuris tenenda tẽporibꝰ mittimꝰ. &
reliquis fr̃ib prȩdicanda ac cunctis fidelibꝰ tradenda mandamꝰ.
ne pastorũ imperitia qͥ sequunt᷑ deteriores fiant. CUIIIS SUERA¬

Expanded text:
primatibus, sicut et in legibus saeculi olim ordinatum erat, qui non priprimatibus, sicut et in legibus saeculi olim ordinatum erat, qui non primatum, sed aut metropolitanorum archiepiscoporum nomine fruerentur. Et licet singulae metropoles civitates suas provincias habeant, et suos metropolitanos habere debcant episcopos, sicut prius metropolittunc et nunc habere jussae sunt, ad quos post sedem apostolicam summa negotia conveniant, ut ibidem quibus necesse, eleventur et juste restituantur, et hi qui injuste opprimuntur juste reformentur, atque fulciantur, episcoporumque causae et summorum negotiorum judicia salva apostolicae Sedis auctoritate justissime terminentur. Haec ab antiquis, haec ab apostolis, haec a sanctis patribus accepimus, vobisque ut postulastis rimanda et futuris tenenda temporibus mittimus, et reliquis fratribus praedicanda, ac cunctis fidelibus tradenda mandamus, ne pastorum imperitia qui sequuntur deteriores fiant, dice
Abbreviated transcription (Latin):
uno sed acunctis consensu aut pͣsentia comꝓuintialiũ est ordina ndꝰ.
& Nullatenꝰ minꝰ quã a tribꝰ cęteris consentientibꝰ cunctis. iccirco in¬
stituente dño fieri iubet᷑: ne aliqͥd contra fidẽ ȩccłȩ uniꝰ tẏranni¬
ca auctoritas moliret᷑. & regula uł fides credentiũ confunderetur
st̃ maxima ex parte. & post ea ab apłis & beato clemente pͣ decessore
nr̃o ipsa diuisio renouata est. & in capite ꝓuintiarũ ubi dudũ pri¬
mates legis erant scłi ac pͥma iudiciaria potestas. ad qͦs qͥ ꝑ reliqͥs
ciuitates cõmorabant᷑. qͣndo eis necesse erat qui ad aulã imꝑatoꝵ
uł regũ confugere ñ poterant uł qͥb ꝑmissũ ñ erat. confugiebas
ꝓoppressionibꝰ uł in iusticiis suis. ipsosq appellabant qͦtiens
opus erat sic̃ in lege eoꝵs p̾ceptũ erat: ipsis quoq inciuitatib
ciuitates quȩ minores iudices habebant licet maiores comitibus
essent: haberent metropolitanos suos qͥ p̃dictis iuste obȩdirent

Expanded text:
tia comprovincialium est ordinandus, et nullatenus minus quam a tribus caeteris consentientibus cunctis, idcirco, instituente Domino, fieri jubetur, ne aliquid contra fidem Ecclesiae unius tyrannica auctoritas moliretur, et regula vel fides confunderetur is et beato Clemente praedecessore nostro ipsa divisio est renovata, et in capite provinciarum, ubi dudum primates legis erant saeculi, ac prima judiciaria potestas, ad quos qui per reliquas civitates commorabantur, quando eis necesse erat, qui ad aulam imperatorum vel regum confugere non poterant, vel quibus permissum non erat, confugiebant pro oppressionibus vel injustitiis suis, ipsosque appellabant, quoties opus erat, sicut in lege eorum praeceptum erat. Ipsis quoque civitatibus,civitates, quae minores judices habebant, licet majorum comitum essent, haberent tamen metropolitanos suos, qui praedictis juste obedirent
Abbreviated transcription (Latin):
ETIRUS & suꝑhanc petrã edificabo ȩccłam meã : qͦd quidã ȩmuli
deferri & ibidẽ terminari p̾cipiat. Talit̾ prȩuaricantes prȩuari
osee loquit᷑ dicens. Quasi uaccȩ lasciuientes declinauert̃: & di.
lexert̃ afferre ignomuiã ꝓcectoribꝰ suis. Et idem. Ue eis qm̃ reces¬
sert̃ a me. Uastabunt᷑ qͥa p̃uaricati st̃ in me. & ego redemi eos. &
ipsi locuti st̃ contra me mendacia. & ñ clamauert̃ ad me incords
suo. sed ululabant incubilibꝰ suis. Suꝑ triticũ & uinũ rumini¬
bant. & recessert̃ a me Ego erudiui & confortaui brachia eoꝵs.

Expanded text:
trus, & super hanc Petram aedificabo &c. quod quidam aemuli, deferre, & ibidem terminari praecipiat. Taliter praeuaOsee loquitur, dicens: « Quasi vaccae lascivientes declinaverunt , » et dilexerunt afferre ignominiam protectoribus suis. Et idem: « Vae eis quoniam recesserunt a me, vastabuntur quia praevaricati sunt in me, et ego redemi eos, et ipsi locuti sunt contra me mendacia, et non clamaverunt ad me in corde suo, sed ululabant in cubilibus suis, super triticum et vinum ruminabant, et recesserunt a me. Ego erudivi et confortavi brac
Abbreviated transcription (Latin):
patriarcharũ aut primatũ utant᷑ nominibꝰ. quia hȩc eadẽ &
leges scłi in suis continent pͥncipibꝰ AAliȩ aut̃ pͥmȩ ciuitates qͥs
uob̵ conscriptas in quodã thomo mittimꝰ. a scĩs apłis & a beato

Expanded text:
patriarcharum, aut primatum utantur nominibus, quia haec eadem et patriarcharum, aut primatum utantur nominibus, quia haec eadem et leges saeculi in suis continent principibus, aliae autem primae civitates quas vobis conscriptas in quodam tomo mittimus, a sanctis a
Abbreviated transcription (Latin):
discipłoꝵs locũ tenent .ii. Eriscori aũt ñ in castellis aut modicis
ciuitatib debent constitiui. sed prb̃ri ꝑ castella & modicas ciuita¬
tes atq uillas debent ab ep̃is ordinari & poni. singuli tam̃ per
singulos titulos suos. Et ep̃s ñ ab uno sed a plurib debet ep̃is
ordinari. & ut dictũ ÷ ñ ad modicã ciuitatẽ ne uilescat nomen
ep̃i. aut aliubi. sed adhonorabilẽ urbẽ titulandus & de nomi¬
nandus est. Prb̃r uͦ ad qualẽcunq locũ uł ȩccłam in eo constitu¬
tã est p̃ficiendus. atq in ea dieb uicȩ suȩ durandus. Amplus
chȩ a nonnullis uocant᷑ Illi aut qͥ in metropoli abeato PETRO
ordinante dño. & a p̃decessore nr̃o prȩdicto scõ clemente:
seu a nob̾ constituti st̃. ñ om̃s primates uł patriarchȩ esse
posst̃. sed ille urbes quȩ prȩfatis & priscis tẽporibꝰ primatum
tenuere. ep̃i earũ patriarcharũ aut primatũ nomine utantur
Reliquȩ uͦ metropoles. archiep̃orũ aut metropolitanoꝵ. & non

Expanded text:
astellis aut modicis civitatibus debent constitui, sed presbyteri per castella et modicas civitates atque villas debent ab episcopis ordinari et poni, singuli tamen per singulos titulos suos; et episcopus non ab uno, sed a pluribus debet episcopis ordinari, et ut dictum est, non ad modicam civitatem, ne vilescat nomen episcopi, aut alicubi, sed ad honorabilem urbem titulandus, et denominandus est: presbyter vero ad qualemcunque locum vel ecclesiam in eo constitutam est praeficiendus, atque in ea diebus vitae suae durandus. Amplius chae a nonnullis vocantur. Illi autem qui in metropoli a beato Petro, ordinante Domino, et praedecessore nostro praedicto sancto Clemente, seu a nobis constituti sunt, non omnes primates vel patriarchae esse possunt. Sed illae urbes quae praefatis et ptenuere, episcoporum, patriarcharum aut primatum nomine fruantur, reliquae vero metropoles archiepiscoporum, aut metropolitanorum, et non
Abbreviated transcription (Latin):
imilitea si huimodi ꝑsonis quȩdã scripturȩ quoquo mͦ ꝑ meti
aut fraudẽ aut ꝑuim extortȩ fuerint. uł ut se lib̾are possin
quocunq ab eis conscriptȩ uł roboratȩ fuerint ingenio: ad nullũ
eis prȩiudiciũ aut nocumentũ ꝓuenire censemꝰ. neq ullam eis
infamiã uł calũniã. aut asiuis sequestrationẽ bonis. unqu̾a au¬
onfessio uͦ in talib ñ compulsa sed spontanea esse debet. ipso at¬
testante qͥ ait. Ex corde eñi ꝓcedunt homicidia. adulteria.
fornicationes. blasphemiȩ. & cȩtera quȩ st̃ adhȩc ꝑtinentia
Nec tantũ attendenda sunt quȩ fiunt: qͣntũ quo animo fiunt
Quorũ exempla si om̃a scribere coeꝑimꝰ: ante dies quã exempla
deficient. Unde &e illud est qͦd dñs ad munera abel refpexit. &¬
non ad cain. Quia magis intendit ad offerentis animũ. quã ad

Expanded text:
Scripturae quoquomodo per metum, aut fraudem, aut per vim extortae fuerint, vel ut se liberare possint, quocunque ab eis conscriptae vel roboratae fuerint ingenio, ad nullum eis praejudicium aut nocumentum provenire censemus, neque ullam eis infamiam vel calumniam, aut a suis sequestrationem bonis, unquam, auConfessio vero in talibus non compulsa, sed spontanea fieri debet, ipso attestante, qui ait: « Ex corde enim procedunt homicidia, adulteria, fornicationes, blasphemiae » et caetera quae sunt ad haec pertinentia. Nec tantum attendenda sunt quae fiunt quantum quo animo fiant, quorum exempla, si omnia scribere coeperimus, ante dies quam exempla deficient. Unde et illud est quod Dominus ad munera Abel respexit et non ad Cain, quia magis intendit ad offerentis animum quam ad
Abbreviated transcription (Latin):
detrahendi. qͥa iniuria eoꝵ ad xp̃m ꝑtinet. cuiꝰ uice legatione
fungunt᷑ in ȩccła. Vnde nob & om̃ib qͥ nob̾cũ sunt in ur̃m sola¬
tium sicut & olim factũ inuenimꝰ constitui placuit. ut crimina¬
tiones maioꝵ natu ꝑ alios ñ fiant nisi ꝑ ipsos qͥ crimina intendum
si tam̃ ipsi digni & irrep̃hensibiles apparuerint. & actis docuer¬
publicis om̃i se carere suspicione atq inimicicia. & irrep̃hensibi¬
lẽ fidẽ ac conuersationẽ ducere. Unde placuit. ut aquibꝰcunq
iudicib eccłasticis ad alios iudices ȩccłasticos ubi maior est auctos¬
tas fuerit ꝓuocatũ: audientia ñ neget᷑ IIItem constituim

Expanded text:
et, cujus vice et legatione funguntur in Ecclesia. Unde vobis omnibus et qui vobiscum sunt in nostro solatio, sicut et olim factum invenimus, constitui placuit, ut criminationes majorum natu per alios non fiant, nisi per ipsos qui crimina intendunt, si tamen ipsi et digni et irreppublicis omni se carere suspicione, atque inimicitia et irreprehensibilem fidem ac conversationem ducere. Unde placuit ut a quibuscunque judicibus ecclesiasticis ad alios judices ecclesiasticos ubi major est auctoritas, si fuerit provocatum, audientia non negetur. CAP. 327.
Abbreviated transcription (Latin):
ebrietatẽ. Qui iustificatis impiũ ꝓ muneribꝰ. & iusticiã iusti
aufertis ab eo . Propt̾ hoc sic̃ deuorat stipulã lingua ignis. & calor
flammȩ exurit. sic radix eoꝵ quasi fauilla erit̾. & germen eorũ
ut puluis ascendet.Abiecert̃ eñi legẽ dñi exercituũ. & eloquiũ
scĩ isrł blasphemauert̃. Ideo iratꝰ. ẽ. furor dñi in popłm suũ. &¬

Expanded text:
ium pro muneribus, et justitiam justi aufertis ab eo. Propter hoc, sicut devorat stipulam lingua ignis, et calor flammae exurit, sic radix eorum quasi favilla erit, et germen eorum, ut pulvis ascendet. Abjecerunt enim legem Domini exercituum, et eloquium sancti Israel blasphemaver
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝑatores uͦ earudẽ eisq obȩdientes. utrarunq ac cȩteroꝵ bonorũ
dignos eẽ dicebat. Vnde & ꝓpħas incestimoniũ sumebat Audite cȩli

Expanded text:
Operatores vero earumdem, eisque obedientes utrarumque ac caeterarum bonarum Operatores vero earumdem, eisque obedientes utrarumque ac caeterarum bonarum dignos esse dicebat, unde et prophetas in testimonium sumebat. Audite, coeli,
Abbreviated transcription (Latin):
criminalib nexibꝰ alligatos. & qͥ eis coȩquales ñ erant. ab eorum
uexatione & accusatione docente dño ꝓhibebat. & ñ nisi a coȩqͣlib
aliqͥd sibi inferri debere docebat. qͥa discipłm suꝑ magistrũ ee. aut
ullã ei iniuriã inferre nullatenꝰ oportet. Infames nanq om̃s & qͦs
pͥmates leges scłi ñ suscipiunt. sed & laicos. ab eoꝵ accusatione & ue
xatione semꝑ repelli debere rogabat. & cunctos sibi subditos eẽ p̾ci¬
piebat. Cunctoꝵ sacerdotũ uĩtã suꝑiorẽ sanctiorẽq ac discretã
a scłaribꝰ & laicis hõinib esse. & sp̃uales atq sacerdotes suꝑ carnales
uͦ a minorib nec accusari nec iudicari ullatenꝰ posse dicebat. qm̃
ñ solũ hoc diuinas sed & leges scłi in hibere docebat. Om̃s gͦ legum
diuinarũ libent̃ uiolatores. & sacrarũ institutionũ uoluntarie
ꝑturbatores. eccłastica indignos regula & scã cõmunione iudicaba

Expanded text:
criminalibus nexibus alligatos, et qui eis coaequales non erant, ab eorum criminalibus nexibus alligatos, et qui eis coaequales non erant, ab eorum vexatione, et accusatione dicente Domino prohibebat, et non nisi a coaequalibus, aliquid sibi inferre debere, docebat. « Quia discipulum supra magistrum esse , » aut ullam ei injuriam inferre, nullatenus debere oportet. Infames namque omnes, et quos primates legis saeculi, non recipiunt, sed xatione semper repelli debere rogabat, et cunctos illis subditos esse praecipiebat, cunctorum sacerdotum vitam superiorem sanctioremque, ac discretam a saecularibus et laicis hominibus esse, et spirituales, atque sacerdotes super carnales vero a minoribus, nec accusari, nec judicari, ullatenus posse dicebat. Quoniam non solum hoc divinas, sed leges saeculi inhibere dicebat. Omnes ergo legum divinarum libenter violatores, et sacrarum institutionum voluntarie perturbatores, ecclesiastica indignos regula, et sancta communione judicabat.
Abbreviated transcription (Latin):
apłi ita ut nequĩs iniuste ꝑiclitaret᷑ definirent. in illis aũt ciui¬
titib inqͥb dudũ apud prȩdictos erant ethnicos eoꝵs archiflamines.
qͦs tam̃ minores tenebant qu̾ã memoratos primates: archiep̃os insti¬
reclamauerint. aut aliqũe timorẽ. aut istosuł alios suspectos habu¬
erint. ad iã dictos pͥmates uł patriarchas ne aliqͥs in nocent̃ ꝑiret
transferri ꝑdocuit. In singulis uͦ reliqͥs ciuitatibꝰ fingulos & ñ binos
uocabulo potirent᷑:. qm̃ nec int̾ ipsos apłos par institutio fuit. sed
unꝰ om̃ib prȩfuit. Hoctam̃ p̃uidendũ instituit.: ne in uillis aut
castellis aut modicis ciuitatibꝰ insticuerent᷑ ep̃i. ne uile eors nom̃
discipłoꝵs uicẽ cenere debere prbros insinuabat. Et siqͥs aliquẽ ex
Tunctos se inuicẽ diligere & adiuuare debere. & neminẽ ab adiutorio¬

Expanded text:
 sancti apostoli, ita ut ne quis injuste periclitaretur, definirent, in illis autem civi sancti apostoli, ita ut ne quis injuste periclitaretur, definirent, in illis autem civitatibus, in quibus dudum apud praedictos erant archiflamines quos tamen minores tenebant quam memoratos primates, archiepiscopos instireclamaverint, aut aliquem timorem, aut istos vel alios suspectos habuerint, ad jam dictos primates, vel patriarchas, ne aliquis nocenter periret, transferri perdocuit, in singulis vero quoque civitatibus, singulos et non binos, vocabulo potirentur, quoniam nec inter ipsos apostolos par institutio fuit, sed unus omnibus praefuit. Hoc tantum providendum instituit, ne in villis, aut castellis, vel modicis civitatibus, instituerentur episcopi, ne vile eorum nomen discipulorum vicem tenere presbyteros debere insinuabat, et si quis aliquem ex Cunctos se invicem diligere et adjuvare debere, et neminem ab adjutorio
Abbreviated transcription (Latin):
gulosicenit. sies gli ill nimiserat ꝑ doctos &e prudentes ut serpentes
simplicesq sic̃ colũbas. iuxta dñi prȩceptionẽ nob̾ mittere prȩcepit:
Qd etiã facere inchoauimꝰ. & dño opem ferente facturi sumꝰ. Ulos autẽ
ꝑ ur̃as dioceses ep̃os sacrate & mittite. qͥa nos ad alias partes qd idem
iussit agere curabimꝰ. Aliquos uͦ ad gallias hispaniasq mittimꝰ. &
quosdam ad germaniã &e italiã: atq ad reliqͥs gentes dirigere cupimꝰ
Ubi aut̃ ferociores & rebelliores gentes fore cog̃nouerimꝰ. illuc diri¬
gere sapientiores & austeriores necesse habemꝰ. qͥ cotidie ñ cessent
diuina seminare semina. & multos xp̃o lucrari. & ad rectã fidem
& uiã ueritatis ꝑducere. ut plures manipulos dño ualeant pͣsen¬
tare. In illis uͦ ciuitatib in qͥbꝰ olim apud ethnicos pͥmi flamines
eoꝵ atq pͥmi legis doctores erant: ep̃oꝵs primates poniuł patri¬
archas. qͥ reliquoꝵs ep̃oꝵ iudicia & maiora quotiens necesse foret

Expanded text:
ut serpentes, simplices sicut columbae juxta Domini praeceptionem nobis mittere praecepit. Quod etiam facere inchoavimus et Domino opem ferente facturi sumus, vos autem per vestras dioeceses episcopos facite et mittite, quia nos ad alias partes quod isdem jussit agere curabimus. Aliquos vero ad Gallias, Hispaniasque mittemus, et quosdam ad Germaniam et Italiam, atque ad reliquas gentes dirigere cupimus, ubi autem ferociores et rebelliores gentes fore cognoverimus, illuc dirigere sapientiores et austeriores necesse habemus. Qui quotidie non cessant divina seminare semina, et multos Christo lucrari, et ad rectam fidem, et viam veritatis perducere, ut plures manipulos Domino valeant praesentare. In illis vero civitatibus, in quibus olim apud ethnicos archiflamines eorum atque primi legis doctores erant, episcoporum primates poni, vel patriarchas qui reliquorum episcoporum judicia et majora quoties necesse foret
Abbreviated transcription (Latin):
exhiberi de ꝓuintia ad ꝓuintiã uł ad comitatũ oportet. nisi ad
relationẽ iudicis ad quẽ fuerit appellatũ. id est ut actor sẽꝑ rei
forũ sequat᷑. Siqͥs aũt iudicẽ aduersũ sibi sentit: uocẽ appellati¬
onis exhibeat. Quã nulli oportet negari. Siqͥs aut̃ putauerit se a
ꝓpͥo metropolitano grauari: apud pͥmatẽ dioceseos. aut apud c̃stas¬
tino politanȩ ciuitatis sedẽ agat iudiciũ. Et rł. Accusationis ordi¬

Expanded text:
exhiberi de provincia ad provinciam vel ad comitatum oportet, nisi ad exhiberi de provincia ad provinciam vel ad comitatum oportet, nisi ad relationem judicis, ad quem fuerit appellatum, id est ut actor semper rei forum sequatur. Si quis autem judicem adversum sibi senserit, vocem appellationis exhibeat, quaproprio metropolitano gravari, apud primatem dioceseos aut apud Constantinopolitanae civitatis sedem agat iudicium. Et reliqua. 26. D
Abbreviated transcription (Latin):
sa dictauerit. Qđ si ex utraq parte ad causã dicendã uenerint.
qͥa unꝰ absq altero audiri ñ debet: quęrendũ. ẽ. in iudicio cuiꝰ sint
conuersationis & fidei atq suspicionis accusatores: aut qua intenti¬
one hoc faciant. qͥa ad hoc admitti ñ debent nisi bonȩ c̃uersationis
& rectȩ fidei. & si qͥ om̃i suspicione careant & bonȩ uitȩ clare¬
ant. neq infames existant. Qđ si accusatoꝵs ꝑsonȩ in iudicio
ep̃oꝵ culpabiles apparuerint : ad arguendũ non ad mittantus.
nisi ꝓpͥas habuerint causas. ñ tam̃ criinales uł ȩcclesiasticas
Infamis enĩ ꝑsona. nec ꝓcurator potest e̾e̾ nec cognitor. Absente uͦ
aduersario. ñ audiat᷑ accusator. Nec sententia absente parte ali
a iudice dicta: ullã obtinebit firmitatẽ. Neq absens ꝑaliũ accu¬
sare aut accusari potest. Nec affinis testis admittat᷑. Neminẽ gͦ

Expanded text:
sa dictaverit. Quod si ex utraque parte ad causam dicendam venerint, sa dictaverit. Quod si ex utraque parte ad causam dicendam venerint, quia unus absque altero audiri non debet, quaerendum est in judicio, cujus sint conversationis et fidei atque suspicionis accusatores, aut qua intentione hoc faciant: quia ad hoc admitti non debent, nisi bonae conversationis et rectae fidei viri, et ii qui omni suspicione careant et bona vita clareant, neque infames existant. Quod si accusatorum personae in judicio episcoporum culpabiles apparuerint, ad arguendum non admittantur, nisi proprias habuerint causas, non tamen criminales vel ecclesiasticas. Infamis enim persona nec procurator potest esse, nec cognitor. Absente vero adversario non audiatur accusator, nec sententia absente parte alia a judice dicta ullam obtinebit firmitatem. Neque absens per alium accusare aut accusari potest. Nec affinis testis admittatur. Neminem ergo
Abbreviated transcription (Latin):
gestiones inimicorũ suoꝵs amiserat. potestati eiꝰ ab honorabili c̃cilio
redintegrent᷑. & prȩsul priꝰ statui pristino restituat᷑. Et ipse¬
dispositis ordinatisq libere ac secure suis : tunc canonice conuocatꝰ
ad tẽpus sẏnodo in legituna & canonica ueniat ad causã. & si ita
iuste uidet᷑ accusantiũ ꝓpositionibꝰ respondeat. Nã hoc sũ moꝑe
ꝓuidendũ est: ne ante quã hȩc omĩa fiant coactꝰ respondeat. quia
contentio sẽꝑ uitanda est.: Adimi nanq ep̃o episcopatũ ante quã
causȩ eiꝰ exitus appareat. nulli xp̃iano uideri iure potest. Quod si
egrocans fuerit ep̃s. aut aliqͣ eũ grauis necessitas detinuerit: ꝓ sẽ
legatũ ad sẏnodũ mictat. Nec a cõmunione suspendat᷑ cui crimen
intendit᷑ nisi ad causã suã dicendã electoꝵ iudicũ die statuta lit¬
teris euocatꝰ minime occurrerit. hoc est nisi alia p̾occupauerit ne¬

Expanded text:
gestiones inimicorum suorum amiserat potestati ejus ab honorabili concilio gestiones inimicorum suorum amiserat potestati ejus ab honorabili concilio redintegrentur, et praesul prius statui pristino restituatdispositis ordinatisque libere ac secure suis, tunc canonice convocatus ad tempus sinodo in legitima et canonica veniat ad causam. Et si ita iuste videtur, accusantium propositionibus respondeat; nam hoc summopere providendum est, ne antequam omnia haec fiant coactus respocontentio semper vitanda est. Adimi namque episcopo episcopatum antequam causae ejus exitus appareat, nulli Christiano videri jure potest. Quod si aegrotans fuerit episcopus, aut aliqua eum gravis necessitas detinuerit, pro se legatum ad synodum mittat; nec a communione suspendatur, cui crimen intenditur, nisi ad causam suam dicendam electorum judicum die statuta litteris evocatus minime occurrerit, hoc est, nisi alia praeoccupaverit ne
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ discutienda. ẽ. pͥmo & corrigenda. Sc̃a sẏnodus romana dixit¬
illis accusatoribꝰ qͥ recipiendi st̃ fuerit accusatꝰ: post quã ipse ab eis
caritatiue conuentꝰ fueric ut ipsã causã em̃dare debeat. & eã corri¬
gere noluerit: ñ olĩ sed tunc ad sũmos pͥmates causa eiꝰ deferatur:¬
Qui congruo in loco infra ipsã ꝓuintiã tẽpore in canonibꝰ p̾fixo nicenis.
alia grauis necessitas ñ detinuerit: adesse debebit. Quia ultra ꝓ¬
untiȩ t̾minos accusandi ante licentia ñ est: quã audientia roget᷑
sequestratꝰ : tunc canonice ante quã in pristinũ restituat᷑ honorẽ.
& sua omĩa quȩ insidiis inimicoꝵ suoꝵ ei ablata fuerant redinte-¬
grent᷑. nec conuocari nec iudicari poterit. nisi ipse ꝓ sua necessitate
minime tam̃ iudicandꝰ aduenire sponte elegerit. Nec omnino
a quoquã respondere cogat᷑: ante quã omĩa integerrime quȩ ꝑ sug.¬

Expanded text:
eorum discutienda est primo et corrigenda. V. eorum discutienda est primo et corrigenda. V. illis accusatoribus, qui recipiendi sunt, fuerit accusatus, postquam ipse ab eis caritative conventus fuerit, ut ipsam causam emendare debeat, et eam corrigere noluerit: non olim, sed tunc ad summos primates causa eiQui congruo in loco, infra ipsam provinciam, tempore a canonibus praefixo Nicaenis, alia gravis necessitas non detinuerit, adesse debebit, quia ultra provinciae terminos accusandi ante licentia non est, quam audientia rogetur. sequestratus, tunc canonice, antequam in pristinum restituatur honorem et sua omnia quae insidiis inimicorum suorum ei ablata fuerant, redintegrentur, nec convocari, nec judicari poterit, nisi ipse pro sua necessitate, minime tamen judicandus, advenire sponte elegerit. Nec omnino a quoquam respondere cogatur, antequam omnia integerrime quae per sug
Abbreviated transcription (Latin):
habebit uires quicqͥd ei obuiauerit. qm̃ eadẽ sedes testante ueritatis
uoce pͥmatũ obtinuit. nec pͥma diceret᷑ si aliã suꝑse haberet. Quȩ etiã
caput est om̃iũ ȩccłarũ. a qua om̃s sũpsert̃ originẽ. Primatũ enĩ ñ
synodalibꝰ aut aliqͥbꝰ cõmentis meruit institutis: sed dño largiente
qͥ ait: Tu es retrus. & suꝑ hanc petrã edificabo ȩccłam meã. Et reliqͣ
talia & hissimilia. Quib si aliquis suꝑbo sp̃u obuiauerit pͣceptionibꝰ:
semꝑ pͥmo in accusatione clericoꝵs fides & uita blasphemantiũ ꝑscru¬
tetur. Nã fides om̃s actꝰ hominis debet pͣcedere. qͥa dubius in fide
infidelis est. Nec eis om̃ino e̾e credendũ qͥ ueritatis fidẽ ignorant
aut ñ recte c̃uersationis uitã ducunt. qm̃ tales facile & in different̃
lacerant & criminant᷑ recte & pie uiuentes & credentes. Ideo suspicio

Expanded text:
habebit vires quidquid ei obviaverit. Quoniam eadem sedes, testante Veritatis habebit vires quidquid ei obviaverit. Quoniam eadem sedes, testante Veritatis voce, primatum obtinuit; nec prima dicetur, si aliam super se haberet. Quae etiam caput est omnium Ecclesiarum, a qua omnes sumpsere originem. Primatum enim non synodalibus aut aliquibus commentis meruit institutis, sed Domino largiente, qui ait: Tu es Petrus, et super hanc Petram aedificabo Ecclesiam meam ; et reliqua talia et his similia. Quibus si aliquis superbo spiritu obviaverit, praeceptionibus semper primo in accusatione clericorum fides et vita blasphemantium perscrutetur. Nam fides omnes actus hominis debet praecedere, quia dubius in fide infidelis est. Nec eis omnino esse credendum, qui veritatis fidem ignorant, aut non rectae conversationis vitam ducunt, quoniam tales facile et indifferenter lacerant et criminantur recte et pie viventes et credentes. Ideo suspicio
Abbreviated transcription (Latin):
ET ORDINAT IONEM Accusat in qua con¬
stituunt᷑. qͥ epõs accusat uł damnat. dũ minꝰ spiua¬
lia quã t̾rena sectant᷑. Unde & ꝓpħaait. Nolite
tangere xx̃os meos. & in ꝓpħis meis nolite maligi¬
ri Pacuit ut qi ȩcunq ꝑsona contra ep̃m
uł actores ȩccłȩ se ꝓpriũ crediderit habere negotiũ: priꝰ adeum
recurrat caritatus. studio. ut familiari colloqͥo cõmonitꝰ. ea sanare
sententiã suscipiat ex cõmunicationis. N ULLyS ep̃s nͥ canonice
uocatꝰ. & in legitima sẏ nodo suo tepore apłica auctoritate conuocata.
cui iussione dñi & meritis beati Petri apl̃i singularis congregandoꝵs
concilioꝵs auctoritas. & scoꝵ canonũ ac uenerandoꝵ patrũ decretis
multiplicit̾ priuata tradita. ẽ potestas. suꝑ qͥbꝰlibet criminibꝰ pul¬
satꝰ audiat᷑ uł impetat᷑. Si alit̾ prȩsũptũ a quibꝰ libet fuerit.: inuani
deducat᷑ qđ egerint. Nec int̾ ȩccłastica ullo mͦ reputabit᷑. nec ullas

Expanded text:
ei ordinationem accusat, in qua constituuntur, qui episcopos accusat vel condemnat, dum minus spiritalia quam terrena sectantur. Unde Propheta ait: Nolite tangere christos meos, et in prophetis meis nolite malig Placuit ut quaecunque persona contra episcopum, vel actores ecclesiae, se proprium crediderit habere negotium, prius ad eum recurrat charitatis studio; ut familiari colloquio commonitus, ea sanare sententiam suscipiat excommunicationis. III. De primatu sevocatus, et in legitima synodo suo tempore apostolica auctoritate convocata cui jussione Domini, et meritis beati Petri apostoli, singularis congregandorum conciliorum auctoritas, et sanctorum canonum ac venerandorum Patrum decretis multipliciter privata tradita est potestas, super quibuslibet criminibus pulsatus audiatur vel impetatur. Si aliter praesumptum a quibuslibet fuerit, in vanum deducatur quod egerint. Nec inter ecclesiastica ullo modo reputabitur, nec ullas
Abbreviated transcription (Latin):
nisi post mutatũ habitũ scłarem diuturna conuersatione inter
clericos fuerit comprobatus. Cos gͦ hȩc & alia scõrũ patrũ
statura fidelit̾ & xp̃iana reuerentia obseruate. si uultis de sc̃ȩ Ro¬

Expanded text:
nisi, post mutatum habitum saecularem, diuturna conversatione inter nisi, post mutatum habitum saecularem, diuturna conversatione inter clericos fuerit comprobatus. Vos ergo haec et alia sanctorum Patrum statuta fideliter et Christiana reverentia observate, si
Abbreviated transcription (Latin):
re studeant. Pcinde ut decimȩ & primiciȩ seu oblationes
uiuoꝵs & mortuoꝵ eccł̃iis dĩ fidelit̾ reddant᷑ a laicis. & ut in dispo.¬
sitione ep̃oꝵs sint. Quas qͥ retinuerint: a sc̃ȩ ȩccłȩ cõmunione se¬
parentur. T ꝑlaicos nullomͦ quilibet clericus aut prb̃r obti¬
neat ȩccłam. nec gratis nec precio Vt nullus habitũ monachi
suscipiat. spem aut ꝓmissionẽ habens ut abbas fiat. Nec aliquis
prb̃r duas ȩcclesias simul obtineat.T ꝑ sẏmoniacã heresim
nemo ordinet᷑ uł ꝓmoueat᷑ ad qͦdlibet ȩccłasticũ officiũ. Vł cuiꝰ¬
libet ordinis clericos laici ñ iudicent. nec de ȩccłiis eiciant.¬
Tde consanguinitate sua rullus uxorẽ ducat usq ad genera¬
tionẽ septimã. uł quousq parentela cognosci poterit. U Tlaicꝰ
uxorẽ simul & concubinam habens. Non communicet ȩcclesiae.
Tnullus laicus adqudibet gradũ ȩccłasticũ repente ꝓmoueat᷑.

Expanded text:
ire studeant. V. Deinde, ut decimae et primitiae, seu oblationes ire studeant. V. Deinde, ut decimae et primitiae, seu oblationes vivorum et mortuorum, ecclesiis Dei fideliter reddantur a laicis, et ut in dispositione episcoporum sint. Quas qui retinuerint, a sanctae Ecclesiae communione separentur. VI. Ut per laicos nullo modo quilibet clericus aut presbyter obtineat ecclesiam, nec gratis, nec pretio. VII. Ut nullus habitum monachi suscipiat, spem aut promissionem habens ut abbas fiat. VIII. Nec aliquis presbyter duas ecclesias simul obtineat. IX. Ut per Simoniacam haeresim nemo ordinetur vel promoveatur ad quodlibet ecclesiasticum officium. X. Ut cujuslibet ordinis clericos laici non judicent. XI. Ut de consanguinitate sua nullus uxorem ducat usque ad generationem septimam, vel quousque parentela cognosci poterit. XII. Ut laicus uxorem simul et concubinam habens non communicet Ecclesiae. XIII. Ut nullus laicus ad quemlibet gradum ecclesiasticum repente promoveatur,
Abbreviated transcription (Latin):
indubitant̃ habere. aut sub introductã mulierẽ. Unde etiã ipsa sc̃ã
sẏnodus hoc capłm sub excõmunicatione statuit dicens. Quicunq
sacerdotũ. diaconoꝵ aut subdiaconoꝵ. post constitutũ beatȩ memo¬
riȩ prȩdecessoris nr̃i scĩssimi Leonis. papȩ de castitate clericorũ.¬
concubinã palam duxerit uł ductã ñ reliquerit: ex parte om̃ipo.
om̃ino contradicimꝰ ut missã ñ cantet. neq euangł̃m uł epłam ad
onstitutio ni oboedientes fuert̃ mneat. neq partẽ ab ȩccła
suscipiat.
procedat Eł prȩcipientes statuimꝰ: ut ii p̃dictoꝵs ordinũ qui
eidẽ prȩdecessori nr̃o oboedientes castitatẽ seruauert̃. iuxta eccłas
quibꝰ ordinati st̃. sicut oportet religiosos clericos simul manducent
& dornant. & quicqͥd eis ab ȩccłiis uenit cõmunit̾ habeant. Et
rogantes monemꝰ. ut ad apłicã cõmunẽ scilicet uitã sũmoꝑe ꝑuen¬

Expanded text:
indubitanter habere, aut subintroductam mulierem. Unde etiam ipsa sancta indubitanter habere, aut subintroductam mulierem. Unde etiam ipsa sancta synodus hoc capitulum sub excommunicatione statuit, dicens: « Quicunque sacerdotum, diaconorum, subdiaconorum, post constitutum beatae memoriae praedecessoris nosconcubinam palam duxerit vel ductam non reliquerit, ex parte omnipoteomnino contradicimus, ut Missam itutioni obedientes fuerint maneat, neque partem ab aecclesia recipiat, procedat. Et praecipientes statuimus ut hii praedictorum ordinum, qui eidem praedecessori nostro obedientes, castitatem servaverunt, juxta ecclesias quibus ordinati sunt, sicut oportet religiosos clericos, simul manducent et dormiant: et quidquid eis ab ecclesiis venit, communiter habeant. Et rogantes monemus ut ad apostolicam, communem scilicet, vitam summopere perven
Abbreviated transcription (Latin):
YCHCL AUS EłS seruus seruorum dĩ. om̃ibꝰ ep̃is
sollicitudinẽ om̃ib debentes. saluti quoq ur̃e ꝓuidentes: quȩ in
romana sy nodo riuꝑ celebrata. corã centũ tredecim ep̃is nobis licit
immeritis prȩsidentibꝰ sunt canonice constituta. uob notificare
curamꝰ. qͥa ad salutẽ ur̃am executores eors uos esse optamꝰ. & apłica
auctoritate iubendo mandamꝰ. PRimo nanq inspectore dõ
est statutũ: ut electio romani pontificis in potestate cardinalium
ep̃oꝵ sit. Ita ut siqͥs apłicȩ sedi sine p̃missa concordi & canonica electi-¬
one eoꝵ ac deinde sequentiũ ordinũ religiosoꝵs clericoꝵ & laicoꝵs
consensu incronizat᷑ : ñ papa uł apłicus. sed apostaticus habeatur
Tmoriente Romano pontifice uł cuiꝰcunq ciuitatis: Nullus prȩ¬
sumat facultates eoꝵs inuadere. sed successoribꝰ eoꝵ reseruentur
integrȩ UTnullus missam audiat prb̃ri: quẽ scit concubinã

Expanded text:
copus, servus servorum Dei, omnibus episcopis sollicitudinem omnibus debentes, saluti quoque vestrae providentes, quae in Romana synodo nuper celebrata, coram centum tredecim episcopis, nobis licet immeritis praesidentibus, sunt canonice constituta, vobis notificare curamus, quia ad salutem vestram exsecutores eorum vos esse optamus, et apostolica auctoritate jubendo mandamus. I. Primo namque, inspectore Deo, est statutum ut electio Romani pontificis in potestate cardinalium episcoporum sit; ita ut si quis apostolicae sedi sine praemissa concordi et canonica electione eorum, ac deinde sequentium ordinum religiosorum, clericorum et laicorum consensu, inthronizatur, is non papa vel apostolicus, sed apostaticus habeatur. II. Ut moriente Romano pontifice, vel cujuscunque civitatis, nullus praesumat facultates eorum invadere, sed successoribus eorum reserventur integrae. III. Ut nullus missam audiat presbyteri quem scit concubinam
Abbreviated transcription (Latin):
abeo quem symoniacũ esse non dubitat se consecrari ꝑmiserit. &
consetrator & consetratus non disparẽ damnationis sententiam
subeati sed uterq depositius poenitentiam agat. & priuatus
a propria dignitate persist at

Expanded text:
ab eo quem Simoniacum esse non dubitat, se consecrari permiserit, et ab eo quem Simoniacum esse non dubitat, se consecrari permiserit, et consecrator et consecratus non disparem damnationis sentesubeat, ut uterque depositus poenitentiam agat, et privatus a propria dignitate persistat