comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ filio nõ nestire ddꝰ ẽ q̃ indõ sũt. De eo .ii. de qͦ
accipit deiht̃ notitiã. Et ꝙͥ laboramꝰ cũ testis
sit ł hac te apłs dicens. nemo scit q̃ sũt ĩ dõ nꝰ
sp̃c dei. Ecte ĩ quo dui suadauinꝰ. apło adiu¬
uante s̃pleuimus. Et nũꝙͣ p̾iudicauit filio
dei. qr nesuẽ dixit scire q̃ indõ sũt. iusi sp̃c dei
absit. Si u ͨ p̾iudicauit scõ spũi filius cũ diẽ
Remo nouit prẽn insifilius. Neminẽ .ii. dix̃
nouit deũ. ⁊ q̃ indõ sũt. Nat᷑a .n. deupã seuouit

Expanded text:
in deo sunt. de eo enim, de quo accepit, dei habet notitiam. Et quid laboramus, cum testis sit in hac re apostolus dicens: nemo scit quae sunt in deo nisi spiritus dei? ecce in quo diu sudauimus, apostolo adiuuante impleuimus. et numquid praeiudicauit filio dei, quia neminem dixit scire quae in deo sunt nisi spiritum dei? absit. sic nec praeiudicauit sancto spiritui filius, cum dixit: nemo nouit patrem nisi filius. neminem enim dixitnouit deum et quae in deo sunt. natura enim dei ipsa se nouit,
Abbreviated transcription (Latin):
possũt dici pͥores sp̃m scm̃ hisisse. hu g ͦ qui
putãt adã uł cet̾os hũisse spm̃ scm̃ nesciũt
auale donũ hẽant dei nc grãs ꝯgruas possũt
ei ag̾e. qui plus cet̾is accipientes. nł se dñt am¬
plius ꝯsecutos. unũ opꝰ diffr̃e scd ꝑsanas¬

Expanded text:
isse. Ii ergo qui putant Adam vel caeteros habuisse Spiritum sanctum, nesciunt quale donum habeant Dei; nec gratias congruas possunt ei agere, qui plus caeteris accipientes nihil se dicunt amplius consecutos. UNUM OPUS DIFFERRE SECUN
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse ⁊ desi eẽ. Ut declaret ꝙ filu u̾i rõ mosti¬
ce continebat ꝑ qd̾ dĩna clem̃tia huãne ĩ firͥ¬
tati ꝓuidisse uidet᷑. ut aꝑiret qd̾ clausũ potõ¬
ris fidei m̃itis reẜuailãt. Uñ ad iecit dicens.
uinas res capidas. Exhus capax fiet cũ au¬
dit oĩa ꝑ ip̃m fcã sũt. ut nõ utiq ftũram
ip̃m putaret. qr oĩa ꝑ ip̃m̃ audit fcã a dõi

Expanded text:
fuisse et deum esse, ut declararet quod filii ueri ratio mystice continebat, per quod diuina clementia humanae infirmitati prouidisse uidetur, ut aperiret quod clausum potioris fidei meritis reseruauerat. Unde adiecit dicens: uinas res capiendas, ex his capax fieret, cum audit: omnia per ipsum facta sunt, ut non utique facturam ipsum putaret, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfĩdes eũ cũ ueu̾it ĩ regno prĩs sui. S forteᷤ
dicãt scientes frague eẽ genus huanũ id cͥro
ĩfi. uite uolumꝰ fidẽ atipe. ne iã pͤcemus s
fides sic accipid. ut stiatur ꝙ accipit᷑. Oũt .ni.
Uñ fm̃i euis hebit sic coguoscat ⁊ ꝑsiteat᷑ eam
corde .i. credit᷑ ad iustiãm ore aut᷑ ꝯfo̾ fit ad sa

Expanded text:
fundet eum, cum uenerit in regno patris sui. Sed forte dicant: \'scientes fragile esse genus humanum idcirco in fine uitae uolumus fidem accipere, ne iam peccemus\'. sed fides sic accipi debet, ut sciatur quod accipitur. tunc enim beneficium eius habebit, si cognoscat et profiteatur eam - corde enim
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ indĩte ẽ. doctͥne studu unaẽ tausa. s lan¬
dabilior ĩ dĩte ẽ. pauꝑ .ii. cũ nlła p̾rogatua cõ¬
iñ daret᷑ oꝑamdedit. ut hrẽt uñ posset regͥi.
Diues aut̃ cũ nõ deeẽt uñ ꝯm̃daret᷑ adhito la¬
r̾et. Iõ hͥ magͥ laude dignus ẽ ꝙͣ pauꝑ. Qͥ sistu¬
dus oꝑã mĩme dedisset ꝑ oĩa renianserat iuł.
Illũ gͦ uolũtas ħ uct̃ĩtas fecit studus cupi¬

Expanded text:
t studii una est causa, sed laudabilior in diuite est. pauper enim, cum nulla praerogatiua commendaretur, operam dedit ut haberet unde posset requiri; diues autem, cum non deesset unde commendaretur, adhibito laEt ideo hic magis laude dignus est quam pauper, qui si studiis operam minime dedisset, per omnia remanserat vilis. Illum ergo voluntas, hunc necessitas fecit studii cupi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ tua tribuas pietate michi crede̾ ac in¬
tlłige̾. sicut uit̾as eoꝵ eoꝵ se h. Intret
ubiq et foris undiq ꝑfundat aĩam nie¬
tutũ cũ sit irradiando et saporãdo eam.
tĩis alit̾ sentire. nisi sicut oportet et
oecet. op̃s bõĩtas cuiꝰ pietatis aures
clamorẽ cordis ẜui tui et faue uotis ⁊¬
meis. p̾sta dñe ut ipo mẽtis palato
senciã guste sapiãm. l in effabłe sacͣ¬
mẽtũ. Magna eĩ st̃ et nura bła ualde.
quociẽs at incuẽda ea fidei ocłos at¬
tollo. S quia uno mõ utroq no b̾ nccͣia
sũt at salutẽ. Deus auctor onn ĩuisibi
oꝵ. Lacta me nutri me. et ĩm̃suĩa etatis
usq ꝑfc̃ uin niãm extend̾ exignitate

Expanded text:
mihi credere ac intelligere, sicut veritas eorum se habet. Intret ubique, et foris undique perfundat animam meitatum; et sic irradiando et saporando eam iteriis aliter sentire, nisi sicut oportet et decet. Omnipotens bonitas, cujus pietatis aures clamorem cordis mei, et fave votis meis. Praesta, Domine, ut ipso mentis palato sentiam, gustem et sapiam haec ineffabilia sacramenta: magna enim sunt et mira valde, quotiens ad intuenda ea fidei oculos attollo. Sed quia uno modo utraque nobis necessaria sunt ad salutem, Deus auctor omnium, invisibilis teriorum, lacta me, nutri me, et in mensuram aetatis usque perfecti viri meam extende exiguitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
tam p̾cipua ⁊ ad mirabił fuit ut ceti
om̃s iusti prẽm hũc creduli ͭ ͥ ᷤᷤ dei iuditõ fa¬
teant᷑. Nec sit aliquis dõ dignus ⁊ tarͦ iusi
eius filius fu̾it applsatus. Prerogatiua .n. ho¬
noris eius acm̃iti fides ẽ quã cũ rebꝰ intredi¬
bilibꝰ care nõ ambigit. Int̾ cet̾a ⁊̃ saluatorẽ
ind̾e dignus exstitit ĩ spẽ tũc fut᷑e uicatuatõi
dicente. ⁊ ꝓbante dño ad iudõs. ⁊ ibrabm̃ pr̃ur̃¬

Expanded text:
eri omnes iusti patrem hunc credulitatis dei iudicio fateantur nec sit aliquis deo dignus et carus, nisi eius filius fuerit appellatus. praerogatiua enim honoris eius ac meriti fides est, quam cum rebus incredibilibus dare non ambigit, inter cetera etiam saluatorem uidere dignus exstitit in specie tunc futurae incarnationis dicente et probante do
Abbreviated transcription (Latin):
Nũ disati quał sit nescit q se gͦ nelcit quał sat.
Qũo oĩa nouit. cũ mus se nosse ꝙͣ cet̾a. s qr de
cet̾is discit. de se aut̃ nõ discit. de alus nouit de
se nescit. Neq quał scit. n aũ corpꝰ. an pꝰcorpꝰ sit
Nam sisit ꝑfcũs fcũs eẽt. ut nlłius egͥet. nõ fu̾at

Expanded text:
non discit qualis sit, nescit. qui se ergo nescit qualis sit, quo modo omnia nouit, cum minus sit se nosse quam cetera? sed quia de ceteris discit, de se autem non discit, de aliis nouit, de se nescit, neque qualis sit neque ante corpus an post corpus sit. Nam si sic perfectus factus esset ut nullius egeret, non fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ ut male faciuĩt. esto s nõ deb̾ent alii fato uasci
ĩnocentes ut ab huc possent occidi. Si. ullle ma¬
le aĩe eeñt nasci nõ deb̾ent. s ꝓũti ne oitid̾ent ĩ uo¬
tẽtes. s uõ aĩe quas malas fungũt ĩuocentes ottidt̃
S fata q̃ sit faciũt nasci hoĩnes ut ocadant᷑. ac ꝑ¬

Expanded text:
tur, ut male faciant\'. esto. sed non deberent tali fato nasci innocentes, ut ab his possent occidi. si enim illae malae animae essent, nasci non deberent, sed puniri, ne occiderent innocentes. sed non animae, quas malas fingunt, innocentes occidunt, sed fata, quae sic faciunt nasci homines, ut occidantur. ac
Abbreviated transcription (Latin):
exspirauit. qd̾ ꝯtingit ulsi hoĩm ⁊ si sare regi allo¬
modonemo ẽ mortuꝰ.⁊ anactuti hoĩues figebant᷑
s iudicõ legis. ⁊ ita ẽ ut fato hoĩnes dãpuent᷑ s
ꝯuicti mał oꝑibꝰ suis apud ⁊ rusticos natos dr̃¬
plagis ułu̾auit. ut pulc̾tudinẽ q̃ ab oĩbꝰ deside¬
rat᷑ dãpuaret. Ecte quõsifata sũt suꝑata sũt. s¬

Expanded text:
egi allomodo nemo est mortuus. et antea cruci homines figebantur, sed iudicio legis. et ita est ut non fato homines damnentur, sed conuicti maplagis vulneravit, ut pulchritudinem quae ab omnibus desiderabatur, damnaret . Ecce quo
Abbreviated transcription (Latin):
młti mutatores euis existũt. Lucrũ gͦ uo¬
sus ẽ ei nã dũ nõ patitur iustos eẽ ne
tenũ et᷑ digniores eos facit. ⁊ cũ ⁊el¬
peceptus ẽ ut ista oĩa ad sc̃õꝵ ꝓfitiant głiã
addiboli u̾o penã. De thodia¬
Qui .n. auct̾or uite ẽ ñ ułt utiq opus suũ mor¬
ti eẽ obnoxiũ. ꝙͣuis nͣ ip̃a legis nexp̾ssit tñ qr

Expanded text:
es eius exsistunt. lucrum ergo uosus est ei. nam dum non patitur iustos esse ne remunerentur, digniores eos facit et, cum zelreceptus, ut ista omnia ad sanctorum proficiant gloriam, ad diaboli uero poenam. qui enim auctor uitae est, non uult utique opus suum morti esse obnoxium. quamuis natura ipsa legis non expers sit, t
Abbreviated transcription (Latin):
deutis ẽ inces ⁊ minor pena ⁊ diffidentis. De¬
cłarõ aut̃ nust̾u sicut nũora fecit meri c̾dẽ¬
ces. ltamaiores ex suscitauit de fendentib
penas. N auifestior .i. lex. plus fecit reu nã
suftit̾at testimõiũ s aluatoris. quo s ͥ ꝓpͥs̃ pa¬

Expanded text:
edentis est merces et minor poena diffidentis. declaratio autem mysterii, sicut minora fecit mereri credentes, ita maiores exsuscitauit diffidentibus poenas. manifestior enim lex plus facit reum. Nam suffecerat testatio saluatoris
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra ẽ. ⁊ aqͥ aqͥ ẽ. taeraer ẽ. ⁊ ignis iguis ẽ. Nũ
ꝙͥ pt̃ alicubi reꝑiri t̾ra q̃ nõ auda sit a aer
qͥ palpabił sit̃. aut aqua q̃ fluxa aut frigida
sit a ł ignis qui frigidꝰ sit. Sic u̾q iupit̾ ui¬
pit̾ iupit̾ ẽ ⁊ sat᷑us saturnus ẽ. ⁊uenus be¬
nus ẽ. eodẽ modo ⁊ cet᷑a sig. ars .n. ista una¬

Expanded text:
terra est et aqua aqua est et aer aer est et ignis ignis est. numquid potest alicubi repperiri terra, quae non arida sit, aut aer, qui palpabilis sit, aut aqua, quae non fluxa aut frigida sit, uel ignis, qui frigidus sit? sic ubique Iuppiter Iuppiter est et Saturnus Saturnus est et Uenus Uenus est; eodem modo et cet
Abbreviated transcription (Latin):
tur adõ fcĩ nõ am̃do alio ordĩẽ fcũ ẽ. Certe
soli dec̾uit. ut incessabiłł ĩpleat statuta spa¬
na n ͨ hõat lnũã standi. nũꝙͥ qͥ hãc legẽ ei sta¬
tͣuit. nͨ ipi licebit statile iliã. Serte udiclꝰ
li licet reuotare siuam. ⁊ reos mortis ignos
niq mũdus ꝑ legẽ sͥ traditã otade ꝓt̃ ui¬
aculos illi reforr nõ p̃t. ĩ betillẽ regrs̃ fa

Expanded text:
retur a deo factum, non a mundo, alio ordine factum est. Certe soli decreuit ut incessabiliter impleat statuta spatia nec habeat licentiam standi: numquid, quia hanc legem ei statuit, nec ipsi licebit statuere illum? Certe iudicibus li licet reuocare sententiam et reo mortis ignoscnique mundus per legem sibi traditam occidere potest, uia
Abbreviated transcription (Latin):
nõ natis ꝓmistũ ẽ regnũ celoꝵ. ut natĩtati
ĩpudent. quil ꝰ nõ dabit᷑. ꝓ mssis ẽ aut̃ natis
bñ agentibꝰ. ut n uatĩtas ꝓ sit male agẽti
n. sr̃. possit bñ agenti. A fidelibꝰ .i. ⁊ bñ agentibꝰ
meliorat᷑ uat̾itas. ab infidelibꝰ aut̃ ⁊ iuale agenti¬
ua s mala uotabit᷑. Ita ⁊ noũtati sibana auidat
doctͥua honos faciat fructus. Si aut̃ mala malos
faciet fructus. Itasicut nccia ⁊ arbor ut si uͥ
riẽ. ⁊ qui renouat᷑ ĩ stautat᷑. Nõ gͦ accusat re¬
uascibilitas uatĩtatẽ s rotoriat.⁊ ꝙ reforͣ
tur bñ ab ĩttõ iustitutũ ꝓbat᷑. Igi ᷑ qd̾ renat¬
cimꝰ ꝯsilio mutant᷑ corꝑis expiatõne: ꝓcepta ut
abluit᷑. ut sicut ꝑ ꝯtẽptũ dei filat poltutũ. Itap¬
ĩ obedĩam abluatur. ut esfugiat sinam datã ad̃e
⁊ possit resurgͥe. Itaq si ab aĩa cepio pccn cͣit

Expanded text:
 ut natiuitati inputent, quibus non dabitur; promissum est autem natis bene agentibus, ut neque natiuitas prosit male agenti neque obesse possit bene agenti. A fidelibus enim et bene agentibus melioratur natiuitas, ab infidelibus autem et male agentina, sed mala uocabitur. ita et natiuitati si bona accedat doctrina, bonos faciet fructus; si autem mala, malos faciet fructus. ita sicut necessaria est arbor, ut sit ubi ri est et qui renouatur instauratur. non ergo accusat renascibilitas natiuitatem, sed reformaatur bene ab initio institutum probatur. igitur quod renascimur, consilio mutamur corporis expiatione percepta, ut abluitur, ut, sicut per contemptum dei fuerat pollutum, ita per oboedientiam abluatur, ut effugiat sententiam datam Adae et possit resurgere. Itaque si ab anima coepit peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
itaptos fac̾e ẜuituti ob noxios. Uides gͦ pꝰea
ħ ĩuẽtũ. ⁊ nõ ẽẽ fati s actuc denionũ. qr si fa¬
ti fuissent abĩitõ mũdi fuisset. Ip̃a .ii. ss̃t sy¬
dera q̃ fcã sũt ĩ uutõ. ⁊ ĩ eo manẽt cͤsus eoꝵ
⁊ aña uita hom agrestris erat. uec diuitus

Expanded text:
et captos facere seruituti obnoxios P uides ergo postea hoc inuentum et non esse fati, sed actus demonum, quia, si fati fuisset, ab initio mundi fuisset. ipsa enim sunt sidera, quae facta sunt in initio, et in eo manet cursus eorum. Et antea uita hominum agrestis er
Abbreviated transcription (Latin):
leutes. ꝙpĩ sͥ fata ꝯstituãt. ꝑ luxͣiã eĩ. ⁊ uolup¬
ciam ⁊ iraꝯdiam. Et scientes istud pena dig¬
uã. ut ĩ munes se faciant pudorẽ passi fatis
ħ ascribilt. cũ de hac re cogitantibꝰ. adiutoriũ
faciant demones qͥ ad ħ stat. ut male cogitã¬
tidꝰ tribuant effcm̃. Istos fata applłant nõ ĩ¬
tlligentes. qr sũt hołnus iinuici. Nã si ꝑ sen¬
sus. nõ sõitͥrent ꝑttã ad aĩam s deiitus nas
centur. recte om̃e qd̾ deliquitur fatoꝵ eẽ
⁊ ꝑ celquos sensus nasci ꝯcupiam patõꝵ adru¬

Expanded text:
stituunt. per luxoriam enim et uoluptiam et iracundiam. et scientes istud poena dignum, ut inmuues se faciant, pudorem passi fatis hoc adscribunt, cum de hac re cogitantibus adiutorium faciant demones: qui ad hoc stant, ut male cogitantibus tribuant effectum, istos fata appellant non intellegentes, quia sunt hominis inimici. Nam si per sensus non subintrarent peccata ad animam, scerentur, recte omne quod delinquitur, fatorum esse et per reliquos sensus nasci concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ e̾dũt qui neqͥt̃. Usati leg̾ seuitatẽ studio qͦ¬
tã ad tp̃c effugiũt. Nõ cogitãtes auctorẽ legis
hĩc dissiłare nõ posse. Nã ħ ymago legis ẽ i
lic u̾itas. ⁊ qui illudit ymagniẽ. u̾itatẽ illude̾
nõ pt̃. Nũꝙͥ ẽ aliquis laus sñ dõ aut aliqͥs Ma¬
uꝰ eius effugiat. putãt aut̃ blandientes sͥ qr

Expanded text:
tem studio quodam ad tempus fugiunt, non cogitantes auctorem legis hinc dissimulare non posse? Nam hic imago legis est, illic veritas: et qui illudit imaginem, veritatem illudere non potest. Numquid est aliquis locus sine Deo, aut aliquis manus ejus effugiat? Putant autem blandientes sibi,
Abbreviated transcription (Latin):
sũt. Nõ .n. negãt eos qͥuiali sũt fatieẽ qd̾ mali
sũt. lex aut usq ad eo ad ilsaẽ fatis. ut neget
malos fatieẽ ꝙ malisũt. s uolsttatis illoꝵ ꝙͣ ob
rẽ reos illos rite ꝯstituet. Nicħ gͦ legi ⁊ fatis ꝯ¬
nune ẽ. qũ alege negat᷑. qd̾ afatis asserit᷑ qͥ
aut̃ tõne nati dicent: qr mathe ͭͦᷤ. urbe rouia

Expanded text:
sunt. non enim negant eos qui mali sunt fati esse quod mali sunt. lex autem usque adeo aduersa est fatis, ut neget malos fati esse quod mali sunt, sed uoluntatis illorum; quam ob rem reos illos rite constituet. nihil ergo legi et fatis commune est, quando a lege negatur quod a fatis adseritur. Qua autem ratione nati dicentur, qui mathematicos urbe Roma
Abbreviated transcription (Latin):
uino. Saiiq̃ sñ ĩpulsu carnis sulabĩmuco
sugg̾unt᷑. nõ eẽ utilia lex oũdit dĩna. Qͣ lõ ad¬
uitorio dedit deꝰ. ut dictãtẽ ĩ inuicũ mala. qł
bona respici ͭ ͤ ᷤᷤ legis p̾cepta intlłigamꝰ illũ
eẽ seductorẽ. qr alud suadet qͣ docet lex. Si
gͦ ftenat᷑ corpus ut qr fliet muꝰ ili det᷑ ⁊ a de¬
ucus retmcat᷑. sic̃ .ii. corꝰ feb̾citans si accipiat es¬
tã aut potã ĩ crescit illi calor. Ita. ⁊ hiꝰ corͣ que¬

Expanded text:
uae siue inpulsu carnis siue ab inimico suggeruntur, non esse utilia lex ostendit diuina, quam ideo adiutorio dedit deus, ut dictantem inimicum mala quasi bona respicientes legis praecepta intellegamus illum esse seductorem, quia aliud suadet quam docet lex. Sic ergo frenatur corpus, ut, quia feruet, minus illi detur et a deliciis retineatur. sicut enim corpus febricitans si accipiat escam aut potum, increscit illi calor, ita et huius modi
Abbreviated transcription (Latin):
labioꝵ suoꝵ interfitiet ĩpim.
de quo apłs ait. Quem inter
sp̃m oris sui ẽẽ sigͣns post reẜ¬
rectionem suam ⁊ insufflans
indiscipulos ait. Iccipite.s.¬

Expanded text:
labiorum suorum interficiet impium . De quo et Apostolus ait: Quem interfSpiritum oris sui esse significans, post resurrectionem suam insufflans in discipulos ait: Accipite S
Abbreviated transcription (Latin):
stas terra sc̃a est. et iacob ubi
dñm uidit hic est ait domus
dei et sequitur. In nocens ma¬
nib et mundo corde hunc di¬
cit dignum ẽẽ ascend̾e in mõ¬
tem dõmini .i. in celum aut ⁊¬
stare in loco scõ eius. Siquis
innocens fu̾it oꝑib ⁊ mũdũ
cor bẽat in cã dei .i. fidei. hĩ enĩ¬
põt in celum ascendere ⁊ stare
in loco sc̃o eius defunctus eñi
hac uita ascendit in celum. D¬
inde de ciuitas yerłm in aduẽ¬
tu dñi descendet decelo dignus
erit stare ubi uindicaturus est
dñs de uiuis et mortuis.q. i
nocens impii aũt ⁊ peccõres ĩ¬
digni erunt stare in loco scõ u¬
dicii dei quia resurgunt impii
ad perditionẽ pecc̃ores ad pe¬
nam. Nam si uultum moysi
głificatum descendentis d̾ mõ¬
te filu isrł pecc̃i cã uidere non
xia formidabit aspic̾e. Audiẽt
enim. non noui uos oꝑaru ĩ
iquitatis. et adiec̃. Qui non
accepit in uano aĩam suam.⁊
Nunc ip̃a gn̾a peccõrum tan¬
git. primo enim in loco bic ẽ

Expanded text:
stas, terra sancta est, et Iacob, ubi dominum uidit: hic est, ait, domus dei. Et sequitur: innocens manibus et mundus corde. tunc dicit dignum esse ascendere in montem domini, id est in caelum, aut stare in loco sancto eius, si quis innocens fuerit operibus et mundum cor habeat in causa dei, id est fideipotest in coelum ascendere, et stare in loco sancto ejus. Defunctus enim hac vita ascendit in coelum. Deinde dum civitas Jerusalem in adventu Domini descendit de coelo, dignus erit stare ubi judicaturus est Dominus de vivis et mortuis quasi innocens: impii autem et peccatores indigni erunt stare in loco sancto judicii Dei, quia resurgent impii ad perditionem, peccatores ad poenam. Nam si vultum Moysi glorificatum descendentis de monte filii Israel peccati causa videre non xia formidabit aspicere! audient enim: non noui uos, operarii iniquitatis. Et adiecit: qui non accepit in uano animam suam. nunc ipsa genera peccatorum tangit. primo enim in loco hic est
Abbreviated transcription (Latin):
t̾um. xͣl. captła ad regłam u̾e fid̾i
firmissime pertinentia fidelit̾
crede. fortiter retine. et u̾aciter
patient̾q defende. Et siquem
contra hus docmatizare cogno¬
ueris tanꝙͣ pestem fuge ⁊ tãꝙͣ
br̃ticum abice. Ita enim ista q̃
possumus fidei catholice ꝯgru

Expanded text:
ta capitula ad regulam verae fidei firmissime pertinentia fideliter crede, fortiter tene, veraciter patienterque defende. Et si quem contraria his dogmatizare cognoveris, tanquam pestem fuge, et tanquam haereticum abjice. Ita enim ista quae posuimus fidei catholicae congru
Abbreviated transcription (Latin):
aũt cognou̾nt diligentius
excolunt gaudentes qm̃ d̾
malo transierunt ad bonũ
qui enim in retam friuola

Expanded text:
autem cognouerint, diligentius excolunt gaudentes quia de malo transierunt ad bonum. qui enim in re tam friuola
Abbreviated transcription (Latin):
stum est salua ix¬
torem. baptismo non eguiᷤ¬
dicente angło pastorib. ecce
natus est uobis hodie salua
prohibebat eum a baptismo.
Saluator uero institit fieri
Dignum enim erat ut ip̃e
exemplo ẽẽt futuri filii deiq
per bap̃m filios dei fieri docẽ
a deo dari promittebat debuit
istud in semetip̃o uisibiliterd̃¬
tor utiq cum de spu scõ nasci¬
tur purificatum corpus hũ¬
it. Unetio enim carni eius.
spualiter inutero uirginis
data est. Sp̃s enim scͥs p̃ifi¬
cauit quod de maria uirgine
in corpus saluatoris pro̾fec̃
et ħẽ unctio carnis corporis
saluatoris. quare ⁊ natus x

Expanded text:
stum est saluatorem baptismo non eguisdicente angelo pastoribus: ecce natus est uobis hodie saluatprohibebat eum a baptismo, saluator uero institit fieri dignum enim erat, ut ipse exemplo esset futuris filiis dei, qui per baptismum filios dei m sanctum a Deo dari promittebat, debuit istud in semetipso visibiliter detor utique, cum de Spiritu sancto nasceretur, purificatum corpus habuit. Unctio enim carni ejus spiritualiter in utero Virginis data est. Spiritus enim sanctus purificavit quod de Maria virgine in corpus Salvatoris profecit: et haec est unctio carnis corporis Salvatoris. Quare et natus C
Abbreviated transcription (Latin):
qua reconciliamur unũ quo
actore conditi sumus.Simili¬
per quam ad unitatem refor¬
mamur. et pacem quam uni¬
tati aderemus unum deum qͦ

Expanded text:
qua reconciliamur; unum quo auctore conditi sumus, et similiper quam ad unitatem reformamur, et pacem qua unitati adhaeremus; unum Deum q
Abbreviated transcription (Latin):
contra naturam mulieres
spretis uiris regnarent de¬
inde seruis mixti sunt pro¬
priis. tercio ut omnes nati
masculim necarentur feĩe
nuficarentur tanta eas ꝓ¬
spitas est sequta ut sine ui¬
ris regnũen ceptum magͥs¬
copus corpus et tp̃rib pro¬
cerent quia cum mundus
in nouatur post.annos.M.
pe cum mundus iam sexto.
nitatus qui fuerit facit nã
crassus agelatus dictus est
quia semel traditur in iuta
risisse conuiuius brutus est
cognominatus quia saga ci
consilio stultum se siłauit ne
a superbo rege pp̃ pecume sue
magnitudinem occideretur et
temporib constantis morio¬
nense .xxx. annis finxit qui¬
dam qui sanisucius uocabat᷑.

Expanded text:
contra naturam mulieres spretis uiris regnarent; deinde quod seruis mixtae sunt propriis; tertio ut omnes nati masculi necarentur, feminae uiuificarentur tanta eas prosperitate secuta, ut sine uiris regnum coeptum magnis copiis et temporibus prone forte dicerent, quia, cum mundus innouatur post annos milpe cum mundus iam sexto imitatus quis fuerit facit. nam M. Crassus Agelatus dictus est, quia semel traditur in uita risisse; et C. Iunius Brutus est cognominatus, quia sagaci consilio stultum se simulauit, ne a Superbo rege propter pecuniae suae magnitudinem occideretur; et temporibus Constantini morionem se XXX annis finxit, qui Samsucius uocabat
Abbreviated transcription (Latin):
unde congruit ⁊ eorum sedẽ
cathedram pestilentie applłare
nec enim ideo impune erit qr
sub dei noĩe hoc agunt constat
enim suas illos causas sub ḋi
nomine agere. Non enim hoc¬
zolo dei agunt s sibi cum uolẽ¬
tes defendere cum sciamus cho¬
re.⁊ ce .l. uiros per presumptio¬
nem deo offerentes hyatu t̾re
absortes ẽẽ et oziam regem c̃
deo illicite optuliss lepra ĩ fro¬
te percussum. Qm claruit ca¬
thedram pestilentie ad impie¬
tatem supradc̃am pertin̾e reliqͣ
prosequamur. Adiecit enĩ s in
lege fuit uoluntas eius eius
uoluntatem in lege dñi dicit
ẽẽ qui spretis imp̾us et deser¬
tis peccorib ab miens pesti¬
lentie cathedram uoluntatẽ
suam in dei lege statuit quã
obrem bm̃ hunc dix̃ et seꝗt᷑

Expanded text:
unde congruit etiam eorum sedem catedram pestilentiae appellare. nec enim ideo impune erit, quia sub dei nomine haec agunt. constat enim suas illos causas sub dei nomine agere. non enim zelo dei haec agunt, sed sibi locum uolentes defendere, cum sciamus Chore et CCL uiros per praesumptionem deo offerentes hiatu terrae absortos esse et Oziam regem, cum deo inlicite obtulisset, lepra in fronte percussum. Quoniam claruit catedram pestilentiae ad impietatem supra dictam pertinere, reliqua prosequamur. adiecit enim: sed in lege domini uoluntas eius. eius uoluntatem in lege domini dicit esse, qui spretis impiis et desertis peccatoribus abnuens pestilentiae catedram uoluntatem suam in dei lege statuit. quam ob rem \'beatum\' hunc dixit. Et se
Abbreviated transcription (Latin):
fers.⁊ l sis suꝑior per potentiã
inferior tñ ꝑ sustentiationem.
ext̾ior per magnitudinem. In¬
t̾ior per subtilitatem tñ suꝑior
et inferior es sine loco ampłs si¬
ne latitudine subtił sine exten¬
uatione et ideo per molem cõ¬
poris nusqͣm es. S ꝑ mcircũs¬
et in ꝯmutabilis nature nusꝙͣ
dees. S quia longe distatur
creator a creatura cogitare qs il.
Qualiter sis in loco qui non ca

Expanded text:
et sis superior per potentiam, inferior per sustentationem, exterior per magnitudinem, interior per subtilitatem; tamen superior et inferior es sine loco, amplus sine latitudine, subtilis sine extenuatione, et ideo per molem corporis nusquam es, sed per incircumsem incommutabilis naturae nusquam deCreator, a creatura, cogitare quis valet, qualiter sis in loco, qui non ca
Abbreviated transcription (Latin):
precipua et admirabił
fuit ut ceteri omnes iu¬
sti prem hunc credulitatis di
uiditio fateantur nec sit ali
quis deo dignus et carus nͥ
eius fuerit fuius appellatus
prerogatiua enim honoris eiꝰ
ac meriti fides est quam cum
reb in credibilib dare non ã¬
bigit. Intercetera etiam sal¬
uatorem uidere dignum extitit
in spem tunc future in carnati¬
onis dicente et probante dño
ad iudeos. Abraham p̾r ur̃ cu¬
piuit ut uideret diem meum
et uidit et gauisus est Qui
enim m̾ito p̃r fidei fc̃s est di¬
gnum fuit ut futuroꝵ filioꝵ
suorum spem preuideret que
propitio et prouido deo here¬
ditatis gratia ab humano et
pio pr̃e in filios obseq̃ntes re¬
dundaret. uideamus nũquid
credidit fides ħ ut ad tantum
honorem et gloriam diuino
iuditio perueniret. Fidem eñi
laudauimus s quid credidit
nondum diximus educens
et enim hunc dñs oñdit ei
stellas celi et dixit. Si potes
numerare eas.sic erit semen
tuum et credidit abrabam deo
et reputatum est ei ad iustiti¬

Expanded text:
praecipua et admirabilis fuit, ut ceteri omnes iusti patrem hunc credulitatis dei iudicio fateantur nec sit aquis Deo dignus et charus, nisi ejus filius fuerit appellatus. Praerogativa enim honoris ejus ac meriti fides est, quam cum rebus incredibilibus dare non ambigit, inter caetera etiam Salvatorem videre dignus exstitit in spe tunc futurae Incarnationis, dicente et probante Domino ad Judaeos, Abraham ppiuit, ut uideret diem meum, et uidit et gauisus est. qui enim merito pater fidei factus est, dignum fuit ut futurorum filiorum suorum spem praeuideret, quae propitio et prouido deo hereditatis gratia ab humano et pio patre in filios obsequentes redundaret. Uideamus nunc quid credidit fides haec, ut ad tantum honorem et gloriam diuino iudicio perueniret. fidem enim laudauimus, sed quid credidit, nondum diximus. educens etenim hunc dominus ostendit ei stellas caeli et dixit: si potes numerare eas? sic erit semen tuum. et credidit Abraham deo et deputatum eat illi ad iustiti
Abbreviated transcription (Latin):
quia ut dixi omnis ambigui¬
tas resurrectiõe dm̃i recessessu¬
ra erat pertransire dicit gladi¬
um non suꝑ cadere aũt ꝯtigeͣ

Expanded text:
quia, ut dixi, omnis ambiguitas in resurrectione Domini recessura erat, pertransire dixit gladium, non supercadere, aut continge
Abbreviated transcription (Latin):
uiderint a rebo diuinis excitã¬
tur ad sollicitandos nos ip̃i st̃
enum qui per carnem et sangͥ¬
nem seminant concupiscĩas

Expanded text:
uiderint a rebus diuinis, exsuscitantur ad sollicitandos nos. ipsi sunt enim qui per carnem et sanguinem seminant concupisc
Abbreviated transcription (Latin):
dotes mitrit offerri munera
pro emundatione lepre. Lx.
accusantib eo ꝙ sabb̾m uiola¬
rent spicas manib confricã¬
tes et comedentes saluator
exemplum dauid proferret
y manducauit panes quos

Expanded text:
DOTES MITTIT OFFERRI MUNERA PRO EMUNDATIONE LEPRAE? Hoc ACCUSANTIBUS, EO QVOD SABBATUM UIOLARENT. SPICAS MANIBUS CONFRICANTES ET COMEDENTES, SALUATOR EXEMPLUM DAUID PROFERRET, QVIA MANDUCAUIT PANES, QVOS
Abbreviated transcription (Latin):
potẽte pͥ se eĩ fert si mortẽ suã
audiat iudici displice. it̾ eĩ ꝓ
quidem misericors ⁊ patiens
ẽ s moderate et expectat enĩ
ut impii crecdant ⁊ peccores se¬
em̃edent si quo unus plectẽ¬
tur quia dei longam patĩam
sensibilis et ꝙͣ n dolor alicꝰ ẽ
n pietas ꝯmou̾e uidet᷑. Hĩc
quid non fatiet inquid nin¬
dictam seruorum suorum
clamantium die ac nocte. Sic
utiq clamant sic̃ supͣdixiꝰ.
Siquis ergo xp̃ianus ad tp̃s
uindicet non acbe n cum sã¬
guine non peccat melius tnͣ
fuerit si dimiserit iuditio d̾i.
Si iam preclicante ioħe. añ
saluatore lex cessauit quo
modo saluator ait. la¬
On ueni solu̾e uii.¬
segem aut propħas
destructa que agendi amisit
ad impleuit legem.⁊ ꝓpħas
cum omnia que de se septa
sunt fec̃ nec dissoluit aliqd
s ꝯfirmauit. lex eĩ et prophe
usq ad ip̃m. ꝓpħe enumm de ip̃o
Iocuti sunt ĩo ultra illum q̃ ab

Expanded text:
potente. prae se enim fert, si mortem suam potente. prae se enim fert, si mortem suam audiat iudici displicere; tunc eniquidem misericors et patiens est, sed moderate. expectat enim ut impii credant et peccatores emendent; si quo minus, plectentur, quia dei longam patientisensibilis, et quem neque dolor alicuius neque pietas commouere uideretur. hinc numquid non faciet, inquit, deus uindictam seruorum suorum clamantium die ac nocte? sic utique clamant, sicut supra diximus. si quis ergo Christianus ad tempus uindicet non acerbe neque cum sanguine, non peccat; melius tamen fecerit, si dimiserit iudici deo. LXVIIII. SI IAM PRAEDICANTE IOHANNE AUT SALUATORE LEX CESSAUIT, QVO MODO SALUATOR AIT: \'NON UENI SOLUERLEGEM AUT PROFETAS, EST, QVAE AGENDI AMISIT adimpleuit legem et profetas, cum omnia, quaeque de se scripta sunt, fecit nec dissoluit aliquid, sed confirmauit. lex enim et profetae usque ad ipsum. profetae enim de ipso locuti sunt; ideo ultra illum quae ab
Abbreviated transcription (Latin):
inmunis apena est¬
lle enun ignorans
põt excusari a pena a a quodi¬
sc̾et non inuenit. Istis a ħ io
scit petit quia hñtes aquo di¬
scẽnt oꝑam non dederunt. kĩ
non licet ignorare accipiẽt
ergo ueniam si conu̾tantur.
Orandum utiq pro inimi¬
tis dñs docuit. quid ẽ ut ͣ
anime occisoꝵ ulcisci se pe
deo postulantes uin
sicut sanguis abel clamauit
de terra. Cause ergo sunt que
clamare dñr cum loqui non
possint. Ganguis enim effu¬
sus quid aliud quã uindicaĩ
se postulat clamans non uoce
s rõne. Nam et opus opificẽ
laudare dr̃ per hoc ꝙ ip̃m ui¬
dentem se oblectat. Non enĩ
tam inpatientes sunt ut ue
prefinito fut̾m ꝙ nec anticipa¬
ri põt. nec differri. S hoc dco
oñdere uoluit uindicaturum
deum sangumem scõrum suo¬
t̾rorem incutiat pseqͣntib di
seruos exhortaretur pro se pa¬
tientes. Releuatur eĩ aĩa pati¬
entis qnͣ uĩdicatuꝵ se audit a

Expanded text:
inmunis a poena estinmunis a poena estille enim ignorans potest excusari a poena, qui a quo disceret non inuenit; istis autem hoc ignosci petit, quia habentes a quo discerent operam non dederunt. huius modi non licet ignorare: accipient ergo ueniam si conuertantur. LXVIII. ORANDUM UTIQVE PRO INIMICIS DOMINUS DOCUIT: QVID EST UT CONTRA ANIMAE OCCISORUM ULCISCI SE PETANT DE DEO POSTULANTES UINDsicut sanguis Abel clamauit de terra. causae ergo sunt quae clamare dicuntur, cum loqui non possint. sanguis enim effusus quid aliud quam uindicari se postulat, clamans non uoce, sed ratione? nam et opus opificem laudare dicitur per hoc ipsum quod uidentem se oblectat. non enim tam inpatientes sunt sancti, ut praefinito futurum, quod nec anticipari potest nec differri. sed hoc dicto ostendere uoluit uindicaturum deum sanguinem sanctorum suoterrorem incutiat persequentibus dei seruos et exhortaretur pro se patientes. releuatur enim anima patientis, quando uindicari se audit a
Abbreviated transcription (Latin):
gessistis hoc malum sicut et
principes nr̃i. gͦ uideorũ erãt
bor̃e cesarem sub cuius fu̾ant
braꝵ haꝵ. rectores recte gͦ qͣ.¬
Si eĩ isti non cognouerunt ye¬
sum quõ pot̾at tieri ut demo¬
nia agnosc̾ent eum. S aliuo
ẽ ꝙ cognouisse in xp̃o demo¬
nes dicit. et aliud ꝙ huius
scłi principes negat cognonis
promissus. Onnia enim si¬
gna uidebant in eo q̃ dixant
futura propłe. et ꝙ de semĩe
dauid de uirgine uenturus
ẽẽt redemptor isrł. Odist̾ium
aũt diuinitatis eius ignora¬
bant sicut et principes eoru
deniq querit quãus capti¬
ose daabolus a saluatore di¬
cens. Situ es filius dei. ⁊ c
uidens enun aliqn diuinaz
uirtutem alñ hoĩs infirmta¬
tem ambigens quid ueru
eẽt. torquebatur. Concordãt
scordare unius sp̃s uiros.
saluator ait. pater ignosce
ilłꝰ non enim scumt᷑ quid fa¬
tiunt. si nesciunt quid ẽ ꝙ
ignoscitur. maxime cũ di¬
cat rex abymalech. add̾m
nunquid gentem ignorã¬
On omnis ignorãs

Expanded text:
gessistis hoc malum, sicut et principes uestri. ergo Iudaeorum erant habere Caesarem, sub cuius fuerant brarum harum rectores. recte ergo qSi enim isti non cognoverunt Jesum, quomodo poterat fieri ut daemonia agnoscerent eum? Sed aliud est quod cognovisse in Christo daemones dicit, et aliud quod hujus saeculi principes negat cognovisspromissus. Omnia enim signa videbant in eo, quae dixfutura profetae, et quod ex semine Dauid de uirgine uenturus esset redemptor Israhel: mysterium autem diuinitatis eius ignorabant, sicut et principes eorum. denique quaerit. quamuis captiose, diabolus a saluatore dicens: si tu es filius dei et cetera. uidens enim aliquando diuinam uirtutem, aliquando hominis infirmitatem ambigens quid uerum esset. torquebatur. concordant scordare unius spiritus uirSALCATOB AIT: \'PATER, IGNOSCE ILLIS; NON ENIM SCIUNT QVID FACIUNT\'? SI NESCIUNT, QVID EST QVOD IGNOSCITUR, MAXIME CUM DICAT REX ABIMELEC AD DEUM: \'NUMQVID GENTEM IGNORANon omnis ignorans
Abbreviated transcription (Latin):
su. Dicit enim intercetera mar¬
chus. Sciebat enim ap̃m eẽ:
cipum huius scłi cognouit. ⁊¬
Si enim cognonissẽt᷑ nũ quã
deum maiestatis crucifixiss.
Si demonia sciebant quõ pͥn¬
cipes ignorãbant. Quiboda
uidetur principes huius scłi
maiores uideorum sigͣsse.q.¬

Expanded text:
SU. DICIT ENIM INTER CETERA MARCUS: \'SCIEBANT ENIM IPSUM ESSE\'; COGNOUIT; SI ENIM COGNOUISSENT, NUMQVAM DOMINUM MAIESTATIS CRUCI FIXISSENT.\' SI DAEMONIA SCIEBANT, QVO MODO PRINCIPES IGNORABANT? Quibusdam uidetur \'principes huius saeculi\' maiores Iudaeorum sig
Abbreviated transcription (Latin):
electa offert. Idenco dicitur
eis non mandaui uobis de ⁊¬
huis. M si uultis debetis mͥ q̃
digna sunt offerre. Sic ⁊ enĩ

Expanded text:
electa offerret, idcirco dicitur eis: \'non mandaui uobis de his; sed si uultis, debetis quae digna sunt offerre\'. Sic eteni
Abbreviated transcription (Latin):
cordat. Iqui legl dei fideliter
seruit xp̃i pace munitus õi¬
um aduersarioꝵ compͥmit
tela. Quis enim audeat at¬
u̾sus eum quem scit regis
amicum. Ałr tñ mundus
tor u̾o cum sit fortior oĩum
nullum utiq metuens nõ
rogatus dat pacem. M alu¬
taris ergo h paxẽ que idcir¬
co daturꝰ ut munim̃tu sit
contra hostes pax quidem
uno homine appellatur. s
longo int̾uallo discernitur
dei et mundi. ħ enim fragił
est illa fortis ħ carnea ula s¬
spũalis hec t̾rena illa celesti
hec de ncc̃itate. illa de uolun¬
tate. xp̃s enim nullius egẽs
pacem offeret in ualidis etͦ in¬
mal.deus hominib. recteer¬
go ait non sicut hic mũdus
dat ego do uobis hoc eĩ dicẽs
intelligi uoluit clementiam
bone uoluntatis sue. Cum
enim omnis homo idenco
det ꝑacem ut profitiat sibi
hic ⁊ hoc dat ut prosit nõ sibi
s eis quib dat. ałr ergo mũ¬
dus dat pacem quam dedit sal¬
uator et mundi pax non dat
bonam uitam non suadet ad

Expanded text:
cordat, qui legi dei fideliter cordat, qui legi dei fideliter seruit; Christi pace munitus omnium aduersariorum conprimit tela. quis enim audeat aduersus eum quem scit regis amicum? aliter tamen mundus tor uero, cum sit fortior omnium nullum utique metuens, non rogatus dat pacem. salutaris ergo haec pax est, quae idcirco datur, ut munimentum sit contra hostes. pax quidem uno nomine appellatur, sed longo interuallo discernitur dei et mundi. haec enim fragilis est, illa fortis; haec carnea, illa spiritalis; haec terrena, illa caelestis; haec de necessitate est, illa de uoluntate. Christus enim nullius egens pacem offeret inualidis et inmalis, deus hominibus. Recte ergo ait: non sicut hic mundus dat, ego do uobis; hoc enim dicens intellegi uoluit clementiam bonae uoluntatis suae. cum enim omnis idcirco det pacem ut pro- Sciat sibi, hic ad hoc dat, ut prosit non sibi sed eis quibus dat aliter ergo mundus dat pacem, quam dedit saluator, et mundi pax non docet bonam uitam, non suadet ad
Abbreviated transcription (Latin):
gne se ante posuit sałoni et
p̾romissum in tammatum est
del quia non exsurrexit hõ
similis sałoni. xp̃s enim id.¬
cnco se pociorem oñdit quia
deus ẽ .O. demẽtia fotim. qui
xp̃m ante mariani nõ futi
uult quem uoce s. au dit te¬
stantem ꝙ ante abralam
sit cum enim de tpre ag̾ent
dico uobis. ante abraham
ego sum. Non dixit meli¬
or sum. s ad int̾rogata res¬
pondit quia ante erat qͣm
putabant idei. Maledẽm
plane legis fotinus euade̾
legat. Maledẽs homo qui
eo ait. Si in hac tm̃ uita spe
bus. Non ergo homo tͣm̃ ẽ
in quo spem hr̃e docemur.
quia uana spes in homine
Hec diximus pauca ḋ mitis
Sufficet enim si bone m̃tis
eẽt fotino ħ solum quod po¬
stremum posiumus. Quod
do uobis pacem relinquo
uobis non sicut mudus
dat ego do uobis. Lexxxi¬
ui pacem suscipit sal
uatoris inimiciciam
contrahet mundi nͥ
eium discordauerit adyabo¬
Nemo enim p̃t duob dñis
seruire ħ ergo amundo dis¬

Expanded text:
gne se anteposuit Salomoni, et promissum incontaminatum est Dei, quia non exsurrexit homo similis Salomoni. Christus enim idcirco se potiorem ostendit, quia deus est. 0 dementia Fotini, qui Christum ante Mariam non fateri uult, quem uoce sua audit testantem quod ante Abraham sit! cum enim de tempore agerent dice uobis, ante Abraham ego sum. non dixit: \'melior sum\', sed ad interrogata respondit, quia ante erat quam putabant Iudaei. maledictum plane legis Fotinus euadere legat: maledictus homo qui eo ait, Si in hac tantum vita, bus . Non ergo homo tantum est, in quo spem habere docemur; quia vana spes in homine est. Haec diximus pauca de multis: sufficeret enim, si bonae mentis esset. Photino hoc solum quod postremum posuimus. XCII.do vobis; pacem meam relinquo vobis: non sicut hic mundus dat, ego do vobis ? Qui pacem suscipit Saluatoris inimicitiam contrahet mundi. nisi enim discordauerit a diabonemo enim potest duobus dominis seruire. hic ergo a mundo dis
Abbreviated transcription (Latin):
qui uolunt seripturam. pro
sensus sur loqui capacitate
fides poĩta est que sensũ scrip¬
ture secuta premium mere¬
atur. Salomon cum sap̃iaz
adeo postulass. responsum a
deo ẽ. ecce dedi tibi inquid cor
sapiens et prudens quale ñ
fuit ante et post te non exur¬
get uir similis tibi. Quid di
ultimis terre audire sap̃iam
salomonis. ecce plus salone
hic. Nunc elige cui credas fo¬
tine deo aut xp̃o pr̃i an filio si
pr̃i credis. arguis filium si
filio credis accusas pr̃em.Si
enim homo tm̃ est xp̃s frust̃¬

Expanded text:
qui uolunt scripturam pro qui uolunt scripturam pro sensus sui loqui capacitate, fides posita est, quae sensum scripturae secuta praemium mereatur. Solomoni, cum sapientiam a deo postulasset, responsum a domino est: ecce dedi tibi, inquit, cor sapiens et prudens, quale non fuit ante te, et post te non exsurget uir similis tibi. quid dicultimis terrae audire sapientiam Solomonis: et ecce plus Solomone hic? nunc elige cui credas, Fotine, deo aut Christo, patri an filio. si patri credis, arguis filium; si filio credis, accusas patrem. si enim homo tantum est Christ
Abbreviated transcription (Latin):
deus xp̃s modum non exceda
dei unius. Qͣm aũt illud tuũ
stultum ẽ fotine quod si distin¬
ne u̾bum deus dicatur. Si ẽ
quid sibi uult hec distinctio
quem indicat sensum quam
sigͣt pietatis rõnem nisi solã
aduersus dei filium mimici¬
tiam. Que enim significat̾o
ẽ pronuntiantis et u̾bum
erat ap̃de. et deus erat. Hꝰ gͦ
quia est deus que lingua ẽ
que gens que t̾ra que secta q̃
neget deum eẽ et quid insu¬
miet dicit et uerbum erat ap̃
deum.aut u̾bum hoc quid ⁊¬
uult intelligi nisi rõnem eĩ
oñdatur. non enim pp̃ deum
eungłm scribitur de quo ne
dei est quod ideo creditur qr
non est omnib manifestum.
Ideoq scriptura contendit do¬
cere quid sit uerbum dicens
et uerbum erat apud deum.¬
hoc est in printipio apud deũ
istud et romi ꝯuenit et ꝓmũti¬
atio integra ẽ oñdit enim ꝙ
u̾bum hoc ꝙ inprintipio ap̃
deum erat et deus erat ut i
sacro mist̾ii eterm dei quod ⁊̃¬
carnalib indubium uenit

Expanded text:
us modum non excedat dei unius. Quam autem illud tuum stultum est, Fotine, quod sic distinnis, ne uerbum deus dicatur? sic enim quid sibi uult haec distinctio? quem indicat sensum? quam significat pietatis rationem, nisi solam aduersus dei filium inimicitiam? quae enim significatio est pronuntiantis: et uerbum erat apud deum et deus erat? haec equia est deus? quae lingua est, quae gens, quae terra, quae secta, quae neget deum esse? et ut quid insinuet dicit: et uerbum erat apud deum? aut uerbum hoc quid uult intellegi, nisi rationem eius ostendat? non enim propter deum euangelium scribitur, de quo nemdei est, quod ideo creditur, quia non est omnibus manifestum. ideoque scriptura contendit docere quid sit uerbum dicens: et uerbum erat apud deumHoc erat in principio apud Deum. Istud et rationi convenit, et pronuntiatio integra est. Ostendit enim quia Verbum hoc, quod in principio apud Deum erat, et sacramento mysterii aeterni dei, quod icarnalibus in dubium uenit,
Abbreviated transcription (Latin):
quia camał error obstabat cali¬
ginen prestans humanis cor¬
dib ne cognoscerent creatore.
Abrabx aũt quia promissus est
ex semine eius futurus xp̃s q
hanc caligine abstergeret ideo
curumcisus ẽ quia filium credi¬
dit se bĩturum qui erporem h¬
bunc amputaret. Iam uide si
non congrue illa in parte uel

Expanded text:
quia carnalis error obstabat caliquia carnalis error obstabat caliginem praestans humanis cordibus, ne cognoscerent creatorem. Abraham autem, quia promissus est ex semine eius futurus Christus, qui hanc caliginem abstergeret, ideo circumcisus est, quia filium credidit se habiturum, qui errorem hunc amputaret. iam uide, si non congrue illa in parte uel
Abbreviated transcription (Latin):
S
ẽẽ a rõne.Crecdens enim se¬
filium hĩturum in quo ões
gentes bñdicerentur ⁊aquo
sanctimoĩum exhordinandũ
er̃t, illa inparte signum acce¬
pit per quam gn̾atio fit fili¬
orum et cessat ut scĩor sit.S
si aliquib deformatio uidet᷑
aiauertent abraam in eo gaui¬
sum et filios eius ẜ testimoio
fuisse gloriosos.Nam achior
utiq uͦnus ex principib gen¬
tilium uidens tantam uirtu¬
tem ẽẽ in deo habrabe ut holo¬
fernem ducem exercitus asy¬
riorum cuius potentiã tota
terra tremebat proprio gladio
manus femine decolarẽt spo¬
te se currcumcidit arbitratus ex
eo ip̃o dignitatẽ sibi quesita
Non se p̃rfert. Siquis ꝓ noĩe
rep̃i cculum aut alquod mẽ¬
orum amiserit nonne ꝑte
ipam humanis uultib ĩge¬
rit ut appareat głosus ꝓfi̾te
enim aliquid ad tũs amittere
lueemẽ facere: Ita et abraba
ficei .s. signum accipiens non
defornatus est s melioratus¬
retur. Spiritaliter uero hsigͣ¬
uit quia nebula carnis cireũ¬

Expanded text:
s e a ratione. credens enim filium se habiturum, in quo omnes gentes benedicerentur et a quo sanctimonium exortandum erat, illa in parte signum accepit, per quam generatio fit filiorum et cessat, ut sanctior sit. sed si aliquibus deformatio uidetur, animaduertant Abraham in eo gauisum et filios eius hoc testimonio fuisse gloriosos. nam Achior utique unus ex principibus gentilium uidens tantam uirtutem esse in deo Abrahae, ut Olofernem ducem exercitus Assyriorum, cuius potentiam tota terra tremebat, proprio gladio manu feminae decollaret, sponte se circumcidit, arbitratus ex eo ipso dignitatem sibi quaesitam. nonne prae se fert, si quis pro nomine Christi oculum aut aliquod membrum amiserit? nonne partem ipsam humanis uultibus ingerit, ut appareat gloriosus? pro fide enim aliquid ad tempus amittere lucrum est facere. Ita et Abraham fidei suae signum accipiens non deformatus est, sed melioratus. spiritaliter uero hoc significauit, quia nebula carnis circum
Abbreviated transcription (Latin):
in num̾is ad moysen et aa¬
ron sacerdotes uos ponite
nomen in super filio isrł. E
go dñs bñdicam eos ũ gr̾am
traditio per minist̾ium ordi¬
nantis transfundat hoĩbo nͤ
uoluntas sacerdotis obesse añ
prodesse possit. S m̾itũ bñ¬
dictionem poscentis. Quãta
a dignitas sit ordinis sacer¬
dotalis hinc aduertamus.
dem̃ ẽ a de nequissimo cayp¬
ba interfectore saluatoris ĩ¬
tercetera. Ha asemetipo nõ
dixit s cum ẽẽt princeps sa¬
cerdotum anni illius ꝓpħa¬
uit. per ꝙ oñditur spiritum
gr̃arum non ꝑsonam sequi
aut digni aut indigni. S
ordinationem tradi̾tioĩẽ ũt
qͣmuis aliquis boni meriti sit

Expanded text:
in Numeris ad Moysen et Aain Numeris ad Moysen et Aaron sacerdotes: uos autem ponite nomen meum super filios Israhel; ego dominus benedicam eos, ut gratiam traditio per ministerium ordinati transfundat hominibus nec uoluntas sacerdotis obesse aut prodesse possit, sed meritum benedictionem poscentis. Quanta autem dignitas sit ordinis sacerdotalis, hinc aduertamus. dictum est autem de nequissimo Caipha, interfectore saluatoris, inter cetera: hoc autem a semet ipso non dixit, sed cum esset princeps sacerdotum anni illius, profetauit. per quod ostenditur spiritum gratiarum non personam sequi aut digni aut indigni, sed ordinationem traditionis, ut quamuis aliquis boni meriti sit
Abbreviated transcription (Latin):
gnationes nate sunt̾ incha¬
naam. In ysaac una. altera ĩ
iacob. tertia in leui. quarta ĩ
gysson ⁊ caath ⁊ m̾ari. Cum
intrassent aũt filii isrł megy¬
ptum. caath genuit auirãm.
eius que est gn̾atio t̾cia. elea¬
zara genuit finees quarta
gnͣone. hec sunt quatuor ge¬
nerationes procreate in egyp¬
to. unde ait deus ad abraam
peregrinum erit semen tuũ.
et seruicio opriment eos. Ego
aũt liberabo eos. quarta ge¬
neratiõe exient inde uide᷑ si
non aꝑtum ẽ quia non ali¬
iacob pre suo intrauit in egy¬
ptum ex qua iste quatuor ori
Si uiri iusti noluntas bona
uoluit s iacob bendixit ꝙ¬
Usti hominis qͣntum¬
ad conscĩam eius perti¬
net uoluntas bona est.
qͣntum aũt ad prescĩam in¬
mimis ẽ ab aduersis.deus eͥ
solus ẽ qui de fcũris uidicat.
ac per hoc ysaac iustus qͣntũ
ad presentem humanitate
dignum est maiorem filiuz
s. benedicend̾ fore putabat S
deus qui ocultoꝵ cognitor est.
bñdictio. Deniq dcm̃ est a d̾o

Expanded text:
ationes natae sunt in Chanaan, id est in Isaac una, altera in Iacob, tertia in Leui, quarta in Gedson et Caath et Merari. cum intrassent autem filii Israhel in Aegyptum, Caath genuit Ambram — eius, quae est generatio tertia; Eleazer autem genuit Finees quarta generatione. hae sunt quattuor generationes procreatae in Aegypto. unde ait deus ad Abraham: peregrinum erit semen tuum, et seruitio oppriment eos; ego autem liberabo eos, quarta generatione exient inde. uide si non apertum est, quia non aliIacob patre suo intrauit in Aegyptum, ex qua istae quattuor origSI UIRI IUSTI UOLUNTAS BONA UOLUIT, SED IACOB QVEM NOLUIT BIusti hominis, quantumad conscientiam eius pertinet, uoluntas bona est; quantum autem ad praescientiam, inmunis est ab aduersis. deus enim solus est, qui de futuris iudicat. ac per hoc Isaac iustus, quantum ad praesentem humanitatem dignum est, maiorem filium suum benedicendum magis putabat. sed deus, qui occultorum cognitor est, benedictio. denique dictum est a deo
Abbreviated transcription (Latin):
nus et uenus uenus eodem
modo ⁊ cet̾a signa. ars eniz
ista una rõne ubiq tracta¬
tur.Sz quia apud omnes
gentes instituta manent ñ
fatorum rõne que ubiq u¬
na est sicut tractant s hõĩuz
ex cogitatiõe quicquid alicui
qui pͥrimius patratus ẽ apud
suos rõne dignum uisum ẽ
et aptum decd̃ri statuit quib
preerat inde una queq regio

Expanded text:
 et Uenus Uenus est; eodem modo et cetera signa. ars enim ista una ratione ubique tractatur. Sed, quia apud omnes gentes instituta manent non fatorum ratione, quae ubique una est, sicut tractant, sed hominum excogitatione — quidquid enim alicui, qui primus putatus est apud suos, ratione dignum uisum est et aptum decori, statuit quibus praeerat —, inde una quaeque regio
Abbreviated transcription (Latin):
atq natiuitatis humane d̃s
unigenitus qui dum conci¬
peretur ueritatem carnis ac¬
cepit ex uirgine et cum nas¬
ceretur integritatem uirgini¬
tatis seruauit in mr̃e. Ista cã

Expanded text:
atque nativitatis humanae Deus Unigenitus, qui dum conciperetur, veritatem carnis accepit ex virgine; et cum nasceretur, integritatem virginitatis servavit in matre. Ista ca