comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ Rnlum superiꝰ cum de loci stabilitate dispu¬
tatumꝰ ⁊ non est nec̃ce ut repetam.
ret̾mitte ⁊ aliqua decanonib que uos
requiritis cmi qͣm talium nr̃a non refc̾
Quimonachi sumus: cum qr in libris eadem
epła continentur: Y primum in t̾ogatis
quidnã consulam hõi qui adu̾sus ꝙ̃piam ꝯmo¬
tus fu̾nt. sec non adeo s̾ibi eum ledere ip̃e uelit̾
ĩdeo tñ ut libent̾ accipiat. si quomodo aliunde
ledi conting̾it. sic nec udelicet ⁊ tutum ita ꝯ¬
moto accedere ad altare: an sesudtͣhere int̾nn
tebeat tonec conpestati cõmosio. Neñꝙ̃ michi
conting at curbatum ad pacis accede salficium. c̃
ira i disceptõne conting̾e satͣmentum: in quo
deus indubitant᷑: mũdum teconbilians sibi. c̾te
altare: nili ante platato frẽ qͣm me forte lesiste
meniio qͣnͣto mniꝰ si me ip̃mnon pacau̾o pͥus:

Expanded text:
esponsum superius, cum de loci stabilitate disputatum est, et non est necesse ut repetam. Praetermitto et aliqua de canonibus quae vos requiritis; tum quoniam talium nostra non refert qui monachi sumus; tum quia in libris eadem epistola continentur: ubi primum interrogatis, quidnam consulam homini, qui adversus quempiam commotus fuerit; sed non adeo ut eum laedere ipse velit, adeo tamen ut libenter accipiat, si quo modo aliunde laedi contigerit: sitne videlicet tutum ita commoto accedere ad altare, an se subtrahere interim debeat, donec compescatur commotio. Nunquam mihi contingat turbatum ad pacis accedere sacrificium; cum ira et disceptatione contingere Sacramentum, in quo Deus indubitanter est mundum reconcilians sibi. Certealtare, nisi ante placato fratre, quem me forte laesisse meminero: quanto minus si me ipsum non pacavero prius
Abbreviated transcription (Latin):
ignoro quosdã bestiaꝵ ⁊ peccoꝵ ⁊ repen¬
tium t̾re sp̃es ad hoc retuluse. ut ħ ad
unmanitates crminũ stuiticiã ꝑcc̃oꝵ
neqͥtiã cogitatinũ refercẽt. Ego autẽ
smplices nat᷑as uni̾tͦq gñis accipio.
Nec uerior ne quis mc pauꝑis ꝯnius
dio humanitatis ꝯplures in iucet. fi
hiis quicꝙͣ nisi uiles ⁊usitatos appo¬
nat cibos ⁊ tenui m̃sa pauꝑis apparat᷑
plus rep̾ħnsionis in curat ex fastido
talitatis affcũ. Nec ĩ helisam amici
qiͣ malum ꝯuiuam ag̾stia apponẽtẽ
refutarũt. Simile uariĩ relationib
in quo fasiani aut turtĩs apponit̃.
lus infert̾ ⁊ ostreis ẽ farcus aut spon¬
dulis aut poculũ bibit᷑ q. diu̾so colo¬
re atq odore malienos mutet᷑ sapores.
Maritima t̾renis: t̾rena maritimis
c̾atoris qͥ nob ad uictũ oĩa ꝯdonauit

Expanded text:
ignoro quosdam bestiarum et pecorum et serpentium terrae species alio retulisse; 115 ut haec ad immanitates criminum, stultitiam peccatorum, nequitiam cogitationum referrent: ego autem simplices naturas uniuscujusque generis accipio. Nec vercor ne quis me pauperis convdio humanitatis complures roget, nec his quidquam nisi viles et usitatos apponat cibos, et tenui mensae pauperis apparatu plus reprehensionis incurrat ex fastidiotalitatis affectu. Nec enim Elisaeum amici quasi malum convivam agrestia apponentem I, 39. Simile vanis relationibus in quo fasiani aut turturis species allus infertur et ostreis est fartus aut spondulis aut poculum bibitur, quod diuerso colore atque odore in alienos mutetur sapores. maritima terrenis, terrena maritimis creatoris, qui nobis ad uictum omnia condonauit,
Abbreviated transcription (Latin):
haptabis humanam. prir̃ qr oĩa
gña. peccoꝵ. bestiaꝵ ac piscium ⁊̃
aluũ nature ꝓstrauit. ut aͥ uẽtre
repant. a ͥ q̃ peclib sustinent᷑. dc¬
m̾sa mag̃ quadrupeli corꝑis gͥt¬
su ⁊ uelud afixa t̾ris uideas ẽe. qmͣ
ub̾a. siquid̃ cũ erigñdi se ñ h̃ant fa¬
cultatẽ de t̾ra uictum reqͥĩt. ⁊ uen¬
tris in quem deflectũt solat secũt᷑
uoluptates: caue o ho peccoꝵ more
curuari. taue ne ĩ aluũ te ñ corꝑpe
qͣm cupiditate deflectas. Respice cor
ꝑis tui forͣm: ⁊ ip̃em ꝯgruentẽ celu¬
iuigoris assume. si sola aĩaua ꝓna
pascũt᷑. cur te inedendo st̾nis ip̃e qͣ
nat᷑a ñ stͣuit: Eur ec delectaris ĩ qͦ nͨ¬
in ĩuria ẽ. Gur noctes ⁊ qies cibo in¬
tentus peccoꝵ more t̾rena deꝑasc̾is.
Cur illecebris corꝑalib dedit᷑ ip̃m te
in honorat dũ uent̾ atq eiͣ passio¬

Expanded text:
aptabis humanam, primum quia omnia genera pecorum, bestiarum ac piscium in feruntur natura prostrauit, ut alia uentre repant, alia quae pedibus sustinentur demersa magis quadripedi corporis gressu et uelut adfixa terris uideas esse quam libera, siquidem, cum erigendi se non habeant facultatem, de terra uictum requirunt et uentris, in quem deflectuntur, solas sequuntur uoluptates. caue, o homo, pecorum more curuari, caue in aluum te non tam corpore quam cupiporis tui formam, et speciem congruentem celsi vigoris assume. Sine sola animalia prona pascantur. Cur te in edendo sternis ipse, quem natura non stravit? Cur eo delectaris in quo naturae injuria est? Cur noctes et dies cibo intentus, pecorum more terrena depasceris? Cur illecebris corporalibus deditus, ipsum te inhonoras, dum ventri atque ejus passio
Abbreviated transcription (Latin):
uel optimum. Et quid mirum inferiorib ⁊ de¬
t̾iorib. si condentum non sit quod atͣ sũmum
toptimum quiesc̾e non põt: Set hoc stultum ⁊
etreme dementͥe ÷ ea semper appet̾e que nũqmͣ ñ
dico sacient. set nec tempent appetum: dum qc¬
Ita enim sit ut ꝑ uaua ⁊ fanacia mundi oblec¬
tamenta uagibundꝰ animꝰ uiam dolore discur¬
rens fatigetur non sacietur: dum ꝙꝙͥ famelicꝰ
inglucient parum reputet ad id ꝙ suꝑ est te¬
quisq cum labore optimit: cum timore possi¬
deat: certus quidem non sit qñ cum tolore am¬
tat: certus autem ꝙ qñ amictat. Sic directo
festinat: ad id unde possit impleri. humo u̾o
hilsamfractib ludit secum uanitas: mentit᷑
tiquitas. si ita uis q̃mplere quod us. hoc est
suillud app̾bend̾e uis quo app̾benso mliam amphꝰ¬

Expanded text:
vel optimum. Et quid mirum si inferioribus et devel optimum. Et quid mirum si inferioribus et deterioribus contentus non sit, qui citra summum vel optimum quiescere non potest? Sed hoc stultum et extremae dementiae est, ea semper appetere, quae nunquam, non dico satient, sed nec temperent appetitum: dum quIta enim fit ut per varia et fallacia mundi oblectamenta vagabundus animus inani labore discurrens fatigetur, non satietur: dum quidquid famelicus inglutierit, parum reputet ad id quod superest dequisque cum labore obtinuerit, cum timore possederit, certus quidem non sit quando cum dolore amittat, certus autem quod quandoque amittat. Sic directo festinat ad id unde possit impleri. Imo vero his anfractibus ludit secum vanitas, mentitur iniquitas sibi. Si ita vis adimplere quod vis, hoc est, si illud apprehendere vis, quo apprehenso nil jam amp
Abbreviated transcription (Latin):
sepite uineam. uel arborem tͥcum fodite. uł sttͣ¬
curam ꝓp̾e domus exge: Qnͣto magis dm̃ amãs
aĩa aͣd. pͥt̾ teum sui amoris pͥmium nõ requirit:
Aut si aliqua requirit illud ꝓc̾co non dm̃i diligͣ.
Inest om̃i utenti rõne naturałr ꝓ sua estimacõe
cus ꝙ deest usdic preferendum. Nam ⁊ qui u̾bi
gĩa uxorem ht̃ speciosam. peculanti oculo uelaĩo
respicit pultͥtudinem: ⁊ qui ueste preciosa in¬
dutus:. p̃ciosiorem affectat. ⁊ possidens multas
diuicias inuidet ꝑdiciori. uideas iam multis pre¬
diis ⁊ possessionib ampliatos. ad huc tñ indies a¬
gum agro copulare: atq in fuita cupiditate di¬
latare t̾minos suos. yideas ⁊ qui in regalibus do
te edificare: diruere mutare quadrata rotundis.
Qͥs homines sublimatos honorib. aut non ĩ
alciora uidemus: Et hoꝵ õim id tͥco non est
finis. Qͥa nͥl in eiꝰ sũmum singułr inuenitur

Expanded text:
eam, vel arborem circumfodere, vel strueam, vel arborem circumfodere, vel structuram propriae domus erigere? Quanto magis Deum amans anima, aliud praeter Deum sui amoris praemium non requirit? Aut si aliud requirit, illud pro certo, non Deum diligit. 18. Inest omni utenti ratione naturaliter pro sua semper cui quod deest, judicet praeferendum. Nam et qui, verbi gratia, uxorem habet speciosam, petulanti oculo vel animo respicit pulchriorem: et qui veste pretiosa indutus est, pretiosiorem affectat, et possidens multas divitias, invidet ditiori. Videas jam multis praediis et possessionibus ampliatos, adhuc tamen in dies agrum agro copulare, atque infinita cupiditate dilatare terminos suos. Videas et qui in regalibus doma 592 curiositate aedificare, diruere, mutare quadrata rotundis. Quid homines sublimatos honoribus? annon insaaltiora videmus? Et horum omnium idcirco non est finis, quia nil in eis summum singulariter reperitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑinde uscetur dem̾ito d̾i non prout digmũdi
on enĩ sine p̾mio diligitur d̾c. sine pmio.¬
⁊ si absq pͥmii intuitu sit diligend. yacu
a namq u̾a tantas ẽẽ non põt: nec tñ m̾cena¬
na est. Appe non querit que sua sunt. Aat̃s
est nõ conccͣdus: non acqͥritur pacto. nec acqͥrit
sponte afficit ⁊ spontaneũ facit. Uerꝰ amor se¬
ip̃o contentus est. ht̃ premium: si id quod amat.
quo amoris finis ꝑtendit: non ꝑ quod tendit.
Paulus non euugelirat ut comedat. sec come¬
tetur euugeliret: eo ꝙ amet non cibum: Sec enu¬
gelium. Uerus amor p̾mium non requret. set
m̾etur. Primũ sane nec dum amanti ꝓponitur:
amanti debetur: perseu̾anti redditur. Denq
in reb inf̾uorib suadendis in uitos promissit ł
p̾mũs inuictamus: non spontaneos. Qͥs enim
mun̾and̾ hoĩem putet. ut faciat ꝙ ⁊ sponte cup̃:
Nemo u̾bi tã conducit aut esurientem ut ꝯme¬
dat. aut scicientem ut bibat: aut c̾ce matrem ut

Expanded text:
inde de merito Dei, non prout dignum ei, enim sine pt si absque praemii intuitu sit diligendue non potest, nec tamen mercenaria est; quippe non quaerit quae sua sunt . Affectus est, non contractus: nec acquiritur pacto, nec acquirit. Sponte afficit, et spontaneum facit. Verus amor seipso contentus est. Habet praemium, sed id quod amaturquo amoris finis pertendit, non per quod tendit. Paulus non evangelizat ut comedat, sed comedit ut evangelizet: eo quod amet, non cibum, sed Evangelium . Verus amor praemium non requirit, sed meretur. Praemium sane necdum amanti proponitur, amanti debetur, perseveranti redditur. Denique in rebus inferioribus suadendis, invitos promissis vel praemiis invitamus, et non spontaneos. Quis enim munerandum hominem putet, ut faciat quod et sponte cupit? Nemo, verbi causa, conducit aut esurientem ut comedat, aut sitientem ut bibat, aut certe matrem ut
Abbreviated transcription (Latin):
lie ex isticionẽ diusaꝵ uocum cib¬
obloqunt᷑ ducrimine. ut hoĩem putes
locutum cũ locuta sit aius qmͣ ducis
te. ut ꝑdices. G̾allus iactãtior pauus ire
sitates. ut alie amẽt in ꝯmune ꝯsulere
⁊ collatis uirib uelud qͣndã curare rẽ
publicã. ⁊ tancͣ sub rege uiuere. alie
diamur que nr̃o usui imitationẽ dede¬
r̃t. In illis .n. deuotio q̃dam ⁊ militia nͥ lus

Expanded text:
iae ex institutione diuersarum uocum oblocuntur discrimina, ut hominem putes locutum, cum locuta sit auis. quam dulctae ut perdices; gallus iactantior, pauus spe operum diuersitates, ut aliae ament in commune consulere et conlatis uihbusuiribus uelut quandam curare rem publicam et tamquam sub rege uiuere, aliaediamur quae nostro se usui imitationem dederunt. in illis enim politia quaedam et militia naturalis,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ copulatorium pret uigale ꝯsortiũ.
Ergo aquił acciptͥbq: ħ ulus ẽ uite.
Contͣ u̾o columbe. grues. sturni. corui
atq cornces. ⁊̃ turdi. gaudẽt płimoꝵ
ꝯnexione. alia quo sunt auiũ gña.
encoria que manẽt in locis sm̃ꝑ ad uẽ¬
ticia q̃ adeunt regiones alias. ⁊ ꝑacta.
hyeme reu̾tũt᷑. Sũt alia que hyeme
redeunt. estate ꝑegͥnãt᷑ a nob siue ꝙ
alia hyemis tp̃r ad calidiora se ꝯferãt
urdi deniq autũpni siue hyenuis
ꝯfinio qiͣ exacta estate se referũt qͥ¬
b nos in hospitali in mauitate in¬

Expanded text:
 copulatorium praeter jugale consortium. Ergo aquilis accipitribusque hic usus est vitae. Contra vero palumbes, grues, sturni, corvi atque cornices, etiam turdi gaudent plurimorum connexione. Alia quoque avium genera enchoria quae manent in locis semper: alia adventitia quae obeunt regiones alias, et peracta hyeme revertuntur: sunt alia quae hyeme redeunt, aestate peregrinantur a nobis; sive quod alia hyemis tempore ad calidiora se conferani denique autumni fine, hyemis confinio, quasi exacta aestate se referunt. Quibus nos inhospitali immanitate
Abbreviated transcription (Latin):
dam eregione it̾ suũ dirigãt. aues qͦ
iaere uolatib suis uelut in aqͥs e¬
natãt ⁊ qͣi quedam extendũt b̾chia.
cauda ꝙͦ se uł ad sr̃iora subrigũt ⁊ ad
inferiora dem̃gũt. uñ qm̃ in non ulłis
idem usus ⁊ spẽs: ĩc de aquis utͥusq ge¬
n̾is natiuitas diuina p̾cept̃oe ꝓcessit.
Dixit .n.d̾s. ꝓducant aq̃ reptilia aĩaꝵ

Expanded text:
odam e regione iter suum dirigant. aues quoque odam e regione iter suum dirigant. aues quoque aeri uolatibus suis uelut aquis innatant et quasi quaedam extendunt brachia, cauda quoque se uel ad superiora subrigunt uel ad inferiora demergunt. unde quoniam in nonnullis idem usus et species, ideo de aquis utriusque generis natiuitas diuina praeceptione processit. dixit enim deus: producant a
Abbreviated transcription (Latin):
la ardea que ꝓaludib ĩhere ꝯsue¬
uit notas desit sedes. imbrisq for¬
undãs. supͣ nubes uolat ut ꝓcellas
nubiũ sentire ñ possit. consideremus
sͥ stangna se ꝯterãt absq in abicõdito
t̾raꝵ sinu inꝯgnitas alim̃ta riment᷑.
octurnas aũ anseꝵ quis ñ mire¬
t̃ excubias. qui uigilias suat ⁊̃ i
cantꝰ assiduitate testant᷑. deniq
eo ⁊̃ romana capitolia a gallo hoste s̃¬
uata sũt. Mito illi debes roma ꝙ reg¬
nas. uii tui dormiebant: ⁊ auseres ui¬
gilabant. Idem illis dieb sacrificas¬
ansi. ⁊ ñ ioui. cedũt .n. dii ur̃i anceri¬
de hii ausb q̃ assuete sũt: aquis:
smo successit. q ⁊ ip̃e simsłr usu
sp̃es sit natantis. sicut.n. aqm natãdo
picis incidit: ita auis aerem uolatu
cełi secat aͥq utͥq gñi simiłr caude sup¬
petit alaꝵq remigium ut pisces ad
priora se alis subrigãt atq ad ult̾io¬
ra ꝓcedãt. caude qͦ gub̾nacło uł qͦ
uelint se facile ꝯu̾tant uł impetu qͦ¬

Expanded text:
a ardea, quae paludibus inhaerere consueuit, notas bona sedes imbresque formidans supra nubes uolat, ut procellas nubium sentire non possit. consideremus sibi stagna se conferant atque in abscondito terrarum sinu cognita sibi alimenta rimeNocturnas autem anserum quis non miretur excubias, qui vigilias suas etiam cantus assiduitate testantur? Denique eo etiam Romana Capitolia a Gallo hoste servarunt. Merito illis debes, Roma, quod regnas. Dii tui dormiebant, et vigilabant anseres. Ideo illis diebus 98 aas, non Jovi. Cedunt enim dii vestri anseride iis avibus quae assuetae sunt aquis, sermo successit; quia et ipsae similiter usu species sit natantis. sicut enim aquam natando piscis incidit, ita auis aerem uolatu celeri secat. atque utrique generi similiter caudae suppetit alarumque remigium, ut pisces ad priora se freno subrigant atque ad ulteriora procedant, caudae quoque gubernaculo uel quo uelint se facile conuertant uel impetu qu
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt metꝰ: pulcherima est reix sp̃es. s
qͥuid si ẽẽt sñ lumine quid sine temꝑe.
quid si sñ aquaꝵ ꝯg̾gatone quib aut
demsa pcli huuis hẽbant᷑ exoclia. gol¬
le solem t̾ris tolle celo ccellaꝵ globos.
omnia tenebris inhoriescutt. Sic erãt
aute qm lumen huic mũdo dnis in¬
funteret. ⁊ id̾o scriptura ait. tenebre
tor decrãt lucis. Tencbre erãt qr aer ip̃e
enebrosũ est aqͣ ip̃a sub nube tenebrosa
est: qr tenebrosa aqͣ innubib aeris¬
Et erãt gͦ tenebre suꝑ abissos acirum
Non .ii. in alas intelligendu arbitor
cũ utiq ñ substantialis s accidẽs sit
malitia queꝰ nat᷑e bonitate deflexit.
Itaq mestitutone mũdi opinio mali¬
tie int̾im seq̃stetur. ne diuine oꝑat̾o
ni pulcherime creature ea q̃ de colora
st̃ admisc̾e uideamur. maxime cum
sp̃u queni spiramus ⁊ capimus au¬
re huiꝰ uitał sp̃m: nos tñ cum sc̃oꝵ⁊¬

Expanded text:
tiunt metus ? pulcherrima est rerum species: sed tiunt metus ? pulcherrima est rerum species: sed quid esset sine lumine, quid sine temperie, quid sine aquarum congregatione, quibus ante demersa poli huius habebantur exordia? tolle solem terris, tolle caelo stellarum globos: omnia tenebris inhorrescunt. sic erat, antequam lumen huic mundo dominus infunderet. et ideo scriptura ait quia tenebrae dor deerat lucis. Tenebrae erant, quia aer ipse tenebrosus est. Aqua ipsa sub nube tenebrosa est, quia tenebrosa aqua in nubibus aeris. Erant ergo tenebrae super abyssos aquarum. Non enim malas intelligendum arbitror cum utique non substantialis, sed accidens sit malitia, quae a naturae bonitate deflexerit. itaque in constitutione mundi opinio malitiae interim sequestretur, ne diuinae operationi et pulcherrimae creaturae ea quae decolora sunt admiscere uideamur, maxime cum spiritu, quem spiramus et carpimus aurae huius uitalis spiritum, nos tamen cum s
Abbreviated transcription (Latin):
fumus solidamũẽ. t̾ra aũt ut uesti¬
m̃tũ uet̾asiet. ħ t̾ra est que ante era
inxp̃oita. Non dũ.ii. erãt maria suo
fine distincta.⁊ id̾o uago fluctu. ⁊
profũdo gurgite t̾ra mũdabat᷑. Con¬
sidera qr nũc ⁊̃ palustri uligine t̾ra
in horere ꝯsueuit nec paciẽs nec uo¬
meris. uͥ infusus t̾ris humor exun¬
dat. Erat gͦ inꝯpoita ut pote solercis
agͥcole mnarrata cicituris q ad huc
deerat cultor. erat in ꝯpoita qr nuda
gignentiũ: nec choris herbaꝵ hb̾osa
ripaꝵ. nec opaca nemorib nec leta
segittib. uec umbrosa suꝑcilũs:
moncium: nec odora florib nec gͣta uine¬
is. mito up̾oita que ornatib indigebat
cui deccat untiũ sertagemantiũ. oste̾¬
der .n. uoluit d̾s qr nec mũdus ip̃e ħeret
gr̃am nisi eum uario cultu oꝑator or¬
nasset. Celum ip̃m intextum nubib.
hororẽ oculis mestitiam animis excitare
ꝯ sueuit. Era imbrib madeft̃a fastidio
est maria ꝓcellis turbata quos ñ incu¬

Expanded text:
lidatum est, terra autem ut uestimentum ueterescet. haec terra est, quae ante erat inconposita. nondum erant enim maria suo fine distincta, et ideo uago fluctu et profundo gurgite terra inundabatur. considera quia etiam nunc palustri uligine terra inhorrere consueuit nec patiens est uomeris, ubi infusus terris umor exundat. erat ergo inconposita, utpote sollertis agricolae inarata culturis, quia adhuc deerat cultor. erat inconposita, quia nuda gignentium nec toris herbosa riparum nec opaca nemoribus nec laeta segetibus nec umbrosa superciliis montium nec odorata floribus nec grata uinetis. merito inconposita, quae ornatibus indigebat, cui deerant uitium serta gemmantium. ostendere enim uoluit deus quia nec mundus ipse haberet . gratiam, nisi eum uario cultu operator conuersura. caelum ipsum intextum nubibus horrorem oculis, maestitiam animis excitare consueuit, terra imbribus madefacta fastidio est, maria procellis turbata quos non incu
Abbreviated transcription (Latin):
pleraq inꝓfundo aquaꝵ sita ui¬
sum oculoꝵ aciemq p̾tereat: Non
enim do aliquid inuisibile. s cre¬
atura mũdi creature utiq estima¬
t̃one censetur. Inuisibilis ĩ t̾ra qr¬
ñ dum erat lux que illuminaret
mundũ ñ dum sol. postea .n. iumi¬
naria fc̃a sut celi. o si solis radius
płmo ⁊̃ aquis oꝑta illuminat et
ꝓfundo m̃sa. splendore luminis sui
ꝓdit: quis dubitet d̃o eaq̃ inꝓfun¬
do st̃. inuisibilia ẽẽ ñ posse. nili for¬
te sic accipiamut in uisibilem ter¬
ram ꝙ ñ du u̾bo dei ⁊ protectone ĩ¬
citabatut que hominẽ ñ habebat.
p̃p̃ quem dñs respic̾et int̾ram sic̃¬
scriptũ est dñs respex̃ suꝑ filios ho¬
iuditium t̾era tremuit ⁊ quieu.
q̃ figuram ⁊ sp̃em ꝯgruentẽ adhuc
ñ acceꝑat a ꝓpͥo ꝯditore et fortaise
dicant. Cur.ni. t̾s sicut dixit ⁊ fc̃a
celum insignitũ stellis subito ut
creatum ẽ refulgere ⁊ florib ac truc¬

Expanded text:
pleraque in profundo aquarum sita uipleraque in profundo aquarum sita uisum oculorum aciemque praetereunt. non enim deo aliquid inuisibile, sed creatura mundi creaturae utique extimatione censetur. inuisibilis etianondum lux quae illuminaret mundum, nondum sol: postea enim luminaria facta sunt coeli. Quod si solis radius plerumque etiam aquis operta illuminat, et profundo mersa splendore luminis sui prodit; quis dubitet Deo ea, quae in profundo sunt, invisibilia esse non posse; nisi forte sic accipiamus invisibilem terram, quod nondum verbo Dei et protectione visitabatur, quae hominem non habebat, propter quem Dominus respiceret inscriptum est: dominus respexit super filios hoiudicium: terra tremuit et quieuit. e figuram et speciem congruentem adhuc non acceperat a proprio conditore. et fortasse dicant: cur enim deus - sicut dixit et facta uit caelum insignitum stellis subito ut creatum est refulgere et floribus ac fruc
Abbreviated transcription (Latin):
penne. s si sic accipianius in quo
aere uolebat t̾ra: Sine aere .i. uola¬
re ñ pot̾at. saer ad huc cẽ ñ pot̾at.
qr ñ erat sine rei mat̾ia elem̃toꝵ
fc̃a distincto. cũ ip̃a ad huc elem̾ta
fc̃a ñ ẽent. ubi gͦ erat mat̾ia ista ala¬
rum suffulta remigiis. In aere nõ
erat. q aer corpus est muridi. Cor
dicatur quat̾a ełi intentone. qr in
ture atq in uolabilis qui lucẽ hĩ¬
tat in accessibilem. in ꝯp̃ħnsibilis
⁊ purissimus sp̃c. locus erat mac̾ie
mundiał. ⁊ erat in t̃o mundi por¬
cio cũ de hoc mũdo ñ sit mens ser¬
uuloꝵ eius. sicut hemus scriptũ.
De hoc mũdo ñ st̃. sicut ⁊ ego non
sum de mundo. omñad̾m ergo inui¬
sibilia iuisibilib ⁊ ei qui ordinem
ac decoreni dc̃a ut omnib in cõpo¬
sita copulabant᷑ nsi forte qui dix̃
t̾ra aut erat inius ibilis. in uisibi¬
lem eam ꝑ sub̃am credant. ⁊ non
It̃o quia aquis oꝑta. uisibils corpo¬
reis oculis ẽe non pot̾rat. q̃ mad̾m

Expanded text:
ed hoc si accipiamus, in quo aere volabat terra? Sine aere enim volare non poterat, sed aer adhuc esse non poterat, quia non erat sine rerum materia elementorum facta distinctio, cum ipsa adhuc elementa facta non essent. Ubi ergo erat materia ista alarum suffulta remigiis? In aere non erat, quia aer corpus est mundi: corpdicatur quadam dementi intentione, quia turae atque inuiolabilis, qui lucem habitat inaccessibilem, inconprehensibilis et purissimus spiritus, locus eruterat materiae mundialis, et erat in deo mundi portio, cum de hoc mundo non sit mens seruolorum eius, sicut habemus scriptum: de hoc mundo non sunt, sicut et ego non sum de mundo. Quemadmodum ergo inuisibilia uisibilibus et ei qui ordinem ac decorem donauit omnibus inconposita copulabantur ? nisi forte, quia dixit: terra autem erat inuisibilis, inuisibilem eam per substantiam credant et non ideo, quia aquis operta uisibilis corporeis oculis esse non poterat, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
domine qr audit suus tuus iinꝙͥ ⁊ magni
⁊ prouisiouit qui sunt in regno dei. imꝰquisz
in suo oidine ⁊ amat. ⁊ amare desid̾at ⁊ a¬
moris ynitas non sinit ut sit diu̾sitas dũ
in amore sine iuidia uonum ubicumq ini¬
Nimirum amor: qui amatur qui ex mag¬
na bonitatit afuencia sue ⁊ natura amã¬
tis ⁊ coamantes. gaudentes ⁊ congaudentes
pariimplet gĩa licet disꝑi mensira ⁊ qnͣtũ
se amancium sensib in fundit. tanto eo
sui capacõres efficit sacietatem faciens sets¬
ne fastidio te ip̃a sacietate non minuens de¬
sid̾ium. set angens remota om̃i anxietatisi
miseria. Amor enim ut dõn qui amatur
quia noluptatis sue torrente omẽm aba¬
matore suo repellit uel insacietate fastidis
uel in tesid̾io auxͥetatis uel ⁊̃ zelando in uudie
misiam illuminaul ens ut dicit apłs. a cla¬
ritate inclaritatem ut in luie indeant
lumen ⁊In amore concupiant̾ amorem. hic
÷ enim fons uite qui seuꝑꝑ fluit. ⁊ nuqm ꝑ

Expanded text:
 audit servus tuus. Numquid et magni et parvi omnes qui sunt in regno Dei, unusquisque in suo ordine amat et amare desiderat, et amoris unitas non sinit ut sit diversitas: duinor autem in amore sine invidia bonum ubicumque viNimirum amor est qui amatur, qui ex magna bonitatis suae affluentia et natura amantes et coamantes, gaudentes et congaudentes, pari implet gratia, licet dispari mensura; et quanto se amantium sensibus largius infundit, tanto eos sui capaciores efficit, satietatem faciens, sed sine fastidio; de ipsa satietate non minuens desiderium, sed augens, remota omni anxietudinis miseria. Amor enim est, ut qui a voluptatis suae torrente omnem ab amatore suo repellit vel in satietate fastidii, vel in desiderio anxietudinis, vel in zelando invidiae miseriam: illuminans eos, ut dicit Apostolus, a claritate in claritatem , ut in lumine videant lumen, et in amore concipiant amorem. Hic est enim fons vitae qui semper fluit, et nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
pia ⁊ deuota mntencõne. siu̾o ⁊ inamore
ꝑficit qnͣto felicius illuminatiꝰ occulis iutio¬
ra procedit. tanto dulaus sentit ⁊ intelui¬
git. siingͣtus non est ⁊ iniustus. ⁊ teplus
possit amari ⁊ se debitor plus amare. uł
qnͣtum se amant cherubm ⁊ seraphin. set
qui desid̾at quod assequi non põt miser:
iuisera uͥo a regno bĩcudinis ꝓrsus aliena
÷ assequitur ergo ꝙ desid̾at. aud dicemus

Expanded text:
pia et devota imitatione. Si vero et in amore pia et devota imitatione. Si vero et in amore proficit, quanto dulcius illuminantis oculus in interiora procedit, tanto dulcius sentit et intelligit, si ingratus non est et injustus, et te plus posse amari, et se debitorem plus amare, vel quantum te amant Cherubim et Seraphim. Sed qui desiderat quod assequi non potest, miser est. Miseria vero a regno beatitudinis prorsus aliena est. Assequitur ergo quod desiderat quisqu
Abbreviated transcription (Latin):
aito app̾hendam in quo appͥhensus sũ.
s nͥ amem te ꝑfc̃e aliquando .o. qui prior
nos amasti amande ⁊ amabit comine. set
est ne aliquando aut alicubi domine ħ
amoris tui ꝑfcõ. hec mamore tuo bĩtudi¬
nis cõsũmatio. ꝑt sc siciens anima ad d̾m
fontem inisu̾sus sacietur. sic impleatur
sufficiencie est defestio que põt esse ꝑfectõ:
mine. nunꝙͥ regũ tũimi possidebunt: Int᷑
autem est qui non tantum tesid̾at ⁊ debi¬
torem sentit ⁊ intelligit se amare qnͣtum
abalia creatura rõnabili posse est amar te.
Constat beata illa seraphin que a nciuita¬
te presencie tue a claritate iusionis tue
aidentes int̾precatur: ⁊ sunt plus amare
te qm am qui minor in regi̾o celorum.
Qui sim regno telorum non dicam mini¬
mus. set non nullus est utiq tamen tm̃
desid̾at amare te: quͣtum ab aliquo nel po¬
tes amari uel tebes ⁊ hoc forsitan÷ inqͣm
tesid̾ant angłi ꝓspit̾e. Desid̾it gͥ beatus ilie
plus eo amat̾ non emula insectacõne. sec

Expanded text:
apprehendam in quo apprehensus sum; scilicet ut amem te perfecte aliquando, quia prior nos amasti, amande et amabilis Domine. Sed estne aliquando aut alicubi, Domine, haec amoris tui perfectio, haec in amore tuo beatitudinis consummatio, ut sitiens anima ad Deum fontem vivum, sic satietur, sic impleatur, Sumine, numquid regnum tuum possidebunt? Injustus autem est qui non tantum desiderat, et debitorem se sentit et intelligit te amare, quantum ab aliqua creatura rationali possibile est amari te. Constat etiam beata illa Seraphim, quae a vicinitate praesentiae tuae, a claritate visionis tuae Ardentes et interpretantur et sunt, plus amare te, quam aliquem qui minor est in regno coelorum. Qui si in regno coelorum non dicam minimus, sed nonnullus est utique, tantum desiderat amare te quantum ab aliquo vel potes amari vel debes, et hoc forsitan est, in quem desiderant angeli prospicere . Desiderat ergo beatus ille plus eo amat, non aemula 237 insectatione, sed
Abbreviated transcription (Latin):
um gͥ hoc modo deficiant ⁊caligent̾⁊
cetucient int̾iores ocuti mei: oro ut a¬
aus a te aꝑiantur nec sicut aꝑti sunt ade
camales oculi ut iudelicet confusionem
suam setut uideam domine glam tuam
ut oblitus pͣuitatis ⁊ pmꝑtatis mee: totus
amau̾o ⁊ amanł. qͣm uid̾o ⁊ morient eiꝰ ĩ me
uiu̾e mopiam inte ⁊ bone mn sit in te cui
ditur ad torientem .t. uoluptatis tue. ad ple¬
num amoris tui gandium cui hoc datum
uos hit eẽ faciamꝰ tͥa tab̾nacula frd̾̃i u̾nũ
speiunum. amori unum. Nimquid nesco
qd dicam. cum dico bonum hic ẽẽ: Sec
tepente cado int̾ram quasi mortiuis ⁊ res¬
picient nichil uideo. ⁊ me ut pͥus etam. In¬
uenio. indolore .s. cordis. m afflictõne sp̃c.
usquequo domine usꝙ quo: qm diu ponã¬

Expanded text:
t caligent et caecutiant interiores oculi mei, oro ut citius a te aperiantur, non sicut aperti sunt Adae carnales oculi, ut videret confusionem suam ; sed ut videam, Domine, gloriam tuam: ut oblitus parvitatis et paupertatis meae, totus amavero, et amans quem videro; et moriens in me, vivere incipiam in te; et bene mihi sit in te, cui is conscenditur, ad torrentem scilicet voluptatis tuae, ad plenum amoris tui gaudium: cui hoc datum nos hic esse, faciamus hic tria tabernacula : fidei unum, spei unum, amori unum. Numquid nescio quid dicam, cum dico, Bonum est nos hic esse? Sed repente cado in terram, quasi mortuus, et respiciens nihil video, et me ubi prius eram invenio, in dolore scilicet cordis et afflictione spiritus. Usquequo, Domine? usquequo? Quamdiu pona
Abbreviated transcription (Latin):
dx qͦ aeris quodam remigio uehe
t᷑ i ꝑinaue portat᷑. eadem ui sua
acrem u̾b̾at. Nũs ꝯmouet nũc te¬
mulcet audientis affc̃m. iratũ mi¬
tigat fractũ erigit solat᷑ dolentem.

Expanded text:
 aeris quodam remigio uehitur et per inane portatur eademque ui sua aerem uerberat, nunc conmouet, nunc demulcet audientis adfectum, iratum mitigat, fractum erigit, solatur dolentem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓditois ⁊ infidelitatis: iudiciũ pacit
⁊ pĩgnoris: ut̾is ad offm crudolitatri.
Restiali gͥ oris obsequio infentẽ pociꝰ
uecẽ ꝙͣ caritatis federa deferentẽ diui¬
ne arguit uocis oraculo. Illd̾ qͦ pͥcipi¬

Expanded text:
ditionis et infidelitatis indicium pacis hoc pignore uteris ad officinam crudelitatis ? bestiali igitur oris obsequio inferentem potius necem quam caritatis foedera deferentem diuinae arguit uocis oraculo. illud quoque p
Abbreviated transcription (Latin):
dem hiis cet̾is amĩantebs industͥa
utunt᷑. frigit ⁊ bucula ad celũ ocu¬
los. s sptet ignorat. Exigunt fere. sri¬
gũt aues. omnib est liber aspectus.
s solis in est ohõib eoꝵ qͥ aspicit ef¬
fc̃s int̾p̾s. s̾pectat ocłis hortus obitus
signoꝵ. uidet ornam̃tũ celi. mirat᷑
stellaꝵ orbes fulgores quo d iu̾sos ĩ
tinus irradiet qͦs motꝰ orion ħat. qͦs
luna defc̃s. qm̃adm sol suos nouit
occasus. cͥcuitus qͦ c̃sus sui solẽpĩta¬
te custodiat. audiũt ꝙͦ aĩantes cet̾i¬

Expanded text:
dem his caeterae animantes industria utuntur. Erigit bucula ad coelum oculos, sed quid spectet ignorat. Erigunt ferae, erigunt aves, omnibus est liber aspectus: sed soli inest homini eorum quae aspicit affectus interpres. Spectat oculis ortus obitusque signorum, videt ornamentum coeli, miratur stellarum orbes, fulgores quoque diversos itinus irradiet: quos motus Orion habeat, quos luna defectus: quemadmodum sol suos norit occasus, circuitus quoque cursus sui solemnitate custodiat. Audiunt quoque animantes caet
Abbreviated transcription (Latin):
gñib q̃ in t̾ris sũt. auditu ⁊ medi¬
tacione ⁊ prudencia colligit. Qui p̃t
cis sit organũ ⁊ corꝑalib labiit expͥ¬
mit ce leste oracłm sicut istõ ẽ. clama.
ouid clamabo: oĩs caro fenũ. accepͤ¬

Expanded text:
generibus quae in terris sunt, auditu et meditatione et prudentia colligit, qui potest cis sit organum, et corporalibus labiis exprimit coeleste oraculum, sicut illud est: Clama. Quid clamabo? Omnis caro foenu
Abbreviated transcription (Latin):
discͥbũt. sͥ ħant intlłtm suũ de qͦ dic̃
dñs. Et intłłcm prudenciã reꝓbabo.
n num̾os or̃onis ac modos ⁊ modulos
musice sapĩt hoc estituã loco. s eam
is ⁊ caritatis ẽ pĩgnus. osculãt᷑
ce ⁊ colũbe. si quid ad humanAm
osculi uenustatẽ qͦ amicicie insig¬
ne humanitatis p̾fulget. In qͦ ꝑlene¬
caritatis fidelis expͥmit᷑ aftc̃s. uñ ⁊dũs

Expanded text:
ibi habeant intellectum suum, de quo dicit Dominus: Et intellectum prudentium reprobabo . Neque numeros orationis ac modos, et modulos musicae sapientiae constituam in loco: sed eam is et charitatis est pignus? Osculantur se et columbae, sed quid ad humani osculi venustatem, quo amicitiae insigne humanitatisque praefulget, in quo plenacharitatis fidelis exprimitur affectus? Unde
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ discernit d̾s int̾ mediũ aque que
erat subfirmam̃to ⁊ int̾ medium a¬
que que erat suꝑ firmam̃tũ. et pͥ¬
ino uolunt id destruere q frequen¬
ti scͥpturaꝵ lcc̃one molitũ nr̃is ⁊ inp̾¬
ssum est mentro. qr aque suꝑ celos
eeñ possũt dñtes rotundũ ẽe orbem il¬
lum celi cuius in medio t̾ra sit ⁊ in il¬
io circuitu aqm stare ñ posse c ncc̃e¬
est ut defluat ilibat᷑ cũ de suꝑiorib
ad inferiora detursus est. Quomͦ.n.¬

Expanded text:
it deus inter medium aquae, quae erat sub firmamento, et inter medium aquae, quae erat super firmamentum. et primo uolunt id destruere quod frequenti scripturarum lectione inolitum nostris et inpressum est mentibus, quia aquae super caelos esse non possunt, dicentes rotundum esse orbem illum caeli, cuius in medio terra sit, et in illo circuitu aquam stare non posse, quod necesse est defluat et labatur, cum de superioribus ad inferiora decursus est. quom
Abbreviated transcription (Latin):
aũ gͣluorib aut̃ equis cũ frã. poterib¬
examinatur. ioq ñ facie suꝑ fiuirdĩ
mare t̾ris nisi cũ iubetur exire. uem̃
cum ip̃i dicant uolui orbem celi stel¬
lis ardentib refulgntẽ. Non ne di¬
uina ꝓuidencia nc̾rio ꝓspexit ut
ĩtͣ orbem celi ⁊supͣ orbem redunda¬
ret aqͣ que illiuis feruẽtis axis incẽ
⁊ feruet. ⁊̃ aqͥ exundauit int̾ris ne
assurgentis solis ⁊ stellaꝵ micanti¬
um ardor exurerit ⁊ teña nerx exordi¬
a insolitus uapor lederet. Qnͣti fontes
gͥminarent. aut frum̃ta uł sata
prumꝑent łorta coquerent᷑. nisi
ea int̾ior quoq ignis animaret: qͥ
ncta ignis catura. ut ordinata ⁊ dis¬
peniata ꝓmaneant celiq elementa
licidia pluiaꝵ sicut inlibro iob le¬
gimus. sciens ł reꝵ fatile defectũ fo¬
re ł solitonem unius itatis. si altm
exsuparet᷑ ab alt̾o. ita utͥusq tem¬
is pauit expendia ut n plus ignis.

Expanded text:
aut grauioribus aut aequis cum terra ponderibaut grauioribus aut aequis cum terra ponderibexaminatur. ideoque non facile superfunditur mare terris, nisi cum iubetur exire. deinde cum ipsi dicant uolui orbem caeli stellis ardentibus refulgentem, nonne diuina prouidentia necessario prospexit, ut intra orbem caeli et supra orbem redundaret aqua, quae illa feruentis axis incendet feruet, etiam aqua exundauit in terris, ne eas surgentis solis et stellarum micantium ardor exureret et tenera rerum exordia insolitus uapor laederet. quanti fontes germinarent aut frumenta uel sata prorumperent uel orta coquerentur, nisi ea interior quoque ignis animaret? qui necessaria ignis creatura, ut ordinata et disposita permaneant caelique clementia t ei et stilicidia pluuiarum, sicut in libro Iob legimus. sciens uel rerum facilem defectum fore uel solutionem uniuersitatis, si alterum exsuperaretur altero, ita utriusque temperauit dispendia, ut neque plus ignis
Abbreviated transcription (Latin):
repagulo inpole hetur. s quid inposle¬
posse infirmitatib ut infirmus di¬
bus genet᷑ an simi nubiũ colligat᷑
uidemus płmq exire nubes de mon¬
tib. quero utrũ det̾is ascendat aqͣ
an ea que suꝑ celos est largo iibre
descendat. Si aiscendit utiq ꝯ naturã
est. ut ascentat in suꝑiora qͣ gͣuior ẽ.
⁊ portetur aere cum aer subtilior sit
aut siꝯcia orbis tocius motu rapit᷑
aqͣ. sicut uno orbe rapitur. ita sum¬
mo orbe difundit᷑. si funos ut uo¬
uĩt non desũt. utiq ñ desũt rapi. oa
situt axis celi semꝑ mouetur ita et
aqͣ semꝑ hauritur. si descendit man
suꝑ celos suspensa sit.Iam qͦ ubo di¬
cut t̾ram in medio ẽe. Suspensam et
ĩmobilem man̾e. cum utiq gͣuior
sit qm aqua. ea rõne possut tr̃e non
pͥcipitari aqͣm orbis illius celestis c̾o¬
usione que sr̃ celos est. sicut .n. tra
inꝗnis suspendit᷑ ut pondere ubrato
unq⁊mmobilis ꝑseuerat. ita raqͣ

Expanded text:
repagulo impossibile habetur. Sed quid imposrepagulo impossibile habetur. Sed quid imposposse infirmis ut infirmus dibus generetur, an sinu nubium colligatur. Videmus plerumque exire nubes de montibus. Quaero utrum de terris ascendat aqua, an ea quae super coelos est, largo imbre descendat. Si ascendit, utique contra naturam est, ut ascendat in superiora quae gravior est, et portetur aere, cum aer subtilior sit. Aut si conciti orbis totius motu rapitur aqua, sicut imo orbe rapitur, ita summo orbe diffunditur. Si fundi, ut volunt, non desinit, utique non desinit rapi: quia si axis coeli semper movetur, et aqua semper hauritur. si descendit, manesuper caelos suspensa sit? nam quo uerbo dicunt terram in medio esse suspensam et immobilem manere, cum utique grauior sit quam aqua? ea ratione possunt dicere non praecipitari aquam orbis illius caelestis conuersione, quae super caelos est. sicut enim terra <in> inani suspenditur uel pondere librato undique immobilis perseuerat, ita et aqua
Abbreviated transcription (Latin):
an ñ uidet᷑ t̾ auctor ydonens qui legẽ
suo operi daret ũs est. qui dint uene¬
rabilis nͦ mestimabilis magnrtut ĩe
dicit filio .i. dicit urachio suo. dicit uͥ¬
tuti sue. dicit sapĩe sue. dicit iustici¬
esue ⁊ facit filuis qiͣ potẽs. facit qiͣ uͥt¬
dei. facit quasi sapiencia dei. facit q̃si
iusticia diuina. Cũ ħ audis. quid mi¬
raris si supͣ firmam̃tum celi potuit
tante maiestatis oꝑatone unda sus¬
pendi: De alus ħ collige de huis qui ue¬
derũt oculi hominũ quomͦ at udeoꝵ
tͣnsitum si rõnẽ q̃ris se unda diuise¬
rit. Non solet hoc ẽe nature ut aqua
se ducernat ab aqua ⁊mprofundo
int̾tusione aquaꝵ t̾re medio seꝑent᷑.
oelau̾nt inquit fluctus ⁊ sꝑ̃e firma¬
mentum cursum suũ insolito fine
frenarut. Non ne potuit ĩ alit̾ ebreũ
spectaculo ⁊̃ illa que ñ uidisti: estima¬
res ẽt credenda.Iordanis quoz reflexo
anme in suum f ontem reuercitur
herere aqmͣ cũ labitur musitatum
rursum redire insuꝑiora sine ullo

Expanded text:
An non videtur tibi auctor idoneus, qui legem suo operi daret? Deus est qui dicit, venerabilis natura, in aestimabilis magnitudine, dicit Filio, id est, dicit brachio suo, dicit virtuti suae, dicit sapientiae suae, dicit justitiae suae. Et facit Filius quasi potens, facit qudei, facit quasi sapientia dei, facit quasi iustitia diuina. cum haec audis, quid miraris si supra firmamentum caeli potuit tantae maiestatis operatione unda suspendi? De aliis haec colligite, de his quae uidentur oculis hominum, quomodo ad Iudaeorum transitum, si rationem quaeris, se unda diuiserit. non solet hoc esse naturae, ut aqua se discernat ab aqua et in profundo interfusiones aquarum terrae medio separentur. gelauerunt inquit fluctus et firmamenti specie cursum suum insolito fine frenaruspectaculo etiam illa quae non vidisti, aestimares esse credenda. Jordanis quoque, reflexo amne, in suum fontem revertitur. Haerere aquam, cum labitur inusitatum; rursum redire in superiora sine ullo
Abbreviated transcription (Latin):
tum medio aque ⁊ sit disc̾nẽs int̾ aqͣ
⁊ aꝙͣ. ⁊ huic tͣctatus utrũ hoc firma¬
eo quod supͣ treatum auctore do ⁊ ꝯdi¬
tum celum scͥptura ꝯpͥsserit. hic ex¬
põnem oꝑis cratõnisq diffudit. ut
ubi quasi sunima oꝑis breuit ophn¬

Expanded text:
ntum in medio aquae et sit discernens inter aquam ntum in medio aquae et sit discernens inter aquam et aquam. et hinc tractatur, utrum hoc firmaeo quod supra creatum auctore deo et conditum caelum scriptura expresserit, hic expositionem operis creationisque diffuderit, ut ibi quasi su
Abbreviated transcription (Latin):
loco ubi se Atissimis moritib mabdi
ta ꝓfluuii illa p̾cipitat magnitudi¬
ne fragoris sui aures accolaꝵ obstru¬
at ut audiendi munere carere di¬
cantur. s facile hus ip̃a ixdet uitas
Nam qui tonitrua audimus nubi
collisione gen̾ata tantoꝵ orbiũ eũsi¬
ones qui maiore utiq moni ferri esti¬
mãtur. Si ita uehement̾ores sonitus
excitarent ñ audiremus. Addũt p̾ter¬
ea ĩo sonũ hunc ñ ꝑuenire ad t̾ras.
ne capti homines ꝑ suauitate eius
atq dulcedinẽ q̃m celerimus ille celoꝵ
efficit motus aborientib ꝑtib usq in
occasum ꝓpͥa negocia atq oꝑa delin¬
q̃rent ⁊ omnia hic otiosa remanerẽt
quod humane ad celestes sonos mẽ¬
ti excessu. s ea qͥ sũt aliena aystudio
nr̃o ⁊ a diuine lconis serie. hiii qui foris
sunt relinquamꝰ. Nos in heramus
scͥpturaꝵ celestiũ magist̾io. ꝓpõitum
gͥ nobis est. qr dixit d̾s fiat firmam̃¬

Expanded text:
loci, ubi se ex altissimis montibus in loci, ubi se ex altissimis montibus in catadupa illa praecipitat, magnitudine fragoris sui aures accolarum obstruat, ut audiendi munere carere dicantur. sed facile his ipsa respondet ueritas. nam qui tonitrua audimus nubium conlisione generata tantorum orbium conuersiones, qui maiore utique sicut motu ferri aestmantur, ita uehementiores sonitus excitarent, non audiremus? addunt praeterea ideo sonum hunc non peruenire ad terras, ne capti homines per suauitatem eius atque dulcedinem, quam celerrimus ille caelorum efficit motus, ab orientalibus partibus usque in occasum propria negotia atque opera derelinquerent et omnia hic otiosa remanerent quodam humanae ad caelestes sonos mentis excessu. sed ea quae sunt aliena ab studio nostro et a diuinae lectionis serie his qui foris sunt relinquamus: -nos inhaereamus scripturarum caelestium magisterio. Propositum igitur nobis est quia dixit deus: fiat firmame
Abbreviated transcription (Latin):
tu fĩ arbitnͣt᷑ eoq impulsl ⁊ motu ip̃oꝵ
orbium dulcem ꝙ̃dam ⁊ plenũ sua¬
uitatis atq artis ⁊ gͣtissimi modula¬
minis sonũ reddi qm̃ cussusaer qm ar¬
tifici motu ⁊ acutal cũ gͣuib temꝑan¬
te ita uarios eqͣ lit̾ ꝯcentus efficiat ut
omnem sr̃ gradiat᷑ mulici cͣminis sua¬
uitatem hiꝰ rei sifide requiras atq ex¬
siuera forẽt quomͦ tanto motu orbiũ
ꝯt̃pante cum ille celestis orbis cui affix¬
os ferũt stellaꝵ cursus qui sine int̾¬
missione uoluntur ꝯcitationem he¬
at ꝯuersionem atq acutũ sonũ exti¬
tet. hic autẽ lunaris gͣuissimũ non
audiret᷑ a nobis. cũ leuiora audire
soleamus: fidem gͦ eius disputat᷑o¬
nis si nr̃o testimonio. ⁊ auditus mu¬
nere exigamus ꝓbari referut obsur¬
duissime aures nr̃as. ⁊ hebetiorem
nobus insum audiendi fc̃m pp̃ illã
a pͥncipio nr̃e gn̾atonis ⁊cepti sonit̃
ꝯsuetudinem ⁊ excemplũ affuñt ẽe
ꝙ uilus fluioꝵ maximus eo idelic

Expanded text:
tu ferri arbitrantur eoque inpulsu et motu ipsorum orbium dulcem quendam et plenum suauitatis atque artis et gratissimi modulaminis sonum reddi, quoniam scissus aer tam artifici motu et acuta cum grauibus temperante ita uarios aequabiliter concentus efficiat, ut omnem supergrediatur musici carminis suauitatem. huius rei fidem si requiras atque exsi uera. foret, quomodo tanto motu orbium concrepante, cum ille caelestis orbis, cui adfixos ferunt stellarum cursus, qui sine intermissione uoluuntur, concitatiorem habeat conuersionem atque acutum sonum excitet, hic autem lunaris grauissimum, non audiretur a nobis, cum leuiora audire soleamus? fidem ergo eius disputationis si testimonio nostro et auditus munere exigamus probari, referunt obsurduisse aures nostras et hebetiorem nobis sensum audiendi factum propter illam a principio nostrae generationis concepti sonitus consuetudinem et exemplum adferunt eo quod Nilus, fluuiorum maximus, eo uidelicet
Abbreviated transcription (Latin):
catonem scd̃i celi ⁊ t̾cii ꝓfic̾et. Alii uero
inuinos celos ut mũdos ẽẽ asserũt qͦs
irrident sui. Non. enim cũ illis nobis
maior qͣmi cũ suis pugna est qui geo
sit. nec oꝑatoris uirtutem ydoneã. ut
multos celos fac̾et. et quis ñ hanc eoꝵ
artificem facundiã irrideant. qui c̃
ex una atq eadem cã płra eiusdem
gens ab omnib fieri posse ñ ab nu¬
ant de creatore omnium dubitant
utrũ plures celos face pot̾int de quo
icͥptũ est. Uñs autẽ celos fecit. ⁊ alibi
omnia quecũq uoluit fecit Quit . N.
teficile ei cui uelle fecisse est: fluitat
negare non possumꝰ. cum apłs rap¬
tum se ad t̾ciũ celum scͥptoꝵ suorũ
testificatone ⁊firmet. Daund ⁊̃ celos
celoꝵ in ilo laudanciũ dñm estituit¬

Expanded text:
cationem secundi caeli tertiiue proficeret. alii uero cationem secundi caeli tertiiue proficeret. alii uero innumeros caelos et mundos esse adserunt, quos inrident sui — non enim nobiscum illis maior quam cum sit, nec operatoris virtutem idoneam, ut multos coelos faceret. Et quis non hanc eorum artificem facundiam irrideat, qui cum ex una atque eadem causa plura ejusdem generis ab hominibus fieri posse non abnuant, de creatore omnium dubitent, utrum plures coelos facere potuerit, de quo scriptum est: Dominus autem coelos fecit . Et alibi: Omnia quaecumque voluit fecit . Quid enim difficile ei, cui velle fecisse est? Fluitat negare non possumus, cum Apostolus raptum se ad tertium coelum scriptorum suorum testificatione confirmet . David etiam coelos coelorum in illo laudantium Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ita. a udi uba difiat dicit. iubentis ubũ¬
est. ñ estimantis. imꝑat nature ñ possi¬
bilitati obtemꝑat. n m̃suras colligit:
nͥ pondus examinat. uoluntas eius m̃
inquit firmam̃tũ int̾ mecliũ aquaꝵ
firmamentũ ect omne quod estatuit
ds. Et satis pulchie p̃misit. fiat firma¬
m̃tũ añqͣm subic̾et int̾ medium aqͣꝵ
ut tu pͥus cred̾es firmam̃tũ exp̃cepto
di fr̃m qm de aquaꝵ ꝓflua qͣlitate
aqͣs solidatũ est firmam̃tũ. ille ꝓflu¬
ũt: illud ꝯstrurgctur. Itie curriit: hoc
man. et sic inquit discernes int̾ aqm
s aqͣmͣ ⁊ fundere ñ discern̾e solet. Quo
sit uire usurpat dare leg̾e nature qͥ
originem dedit. s priuis ꝯsideremꝰ quit
sit firmam̃tũ. utrũ ip̃ sit quod inte¬
riorib celũ applłauit an aliuid. ⁊ si du¬
o celi an plures. Nam sũt qui unum
celum dñt. nec alt̾ius celi faciendi cũ
sub̃am. qm̃ cũ omnis suꝑiore loco ẽet
exp̃nsa nichil reliqͥ fiit quod ad edifi¬

Expanded text:
. Audi verba Dei, Fiat dicit. Jubentis est, non aestimantis. Imperat naturae, non possibilitati obtemperat, non mensuras colligit, non pondus examinat. Voluntas ejus meninquit, firmamentum inter mediam aquam. Firmum est omne quod statuit Deus. Et satis pulchre praemisit: Fiat firmamentum, antequam subjiceret inter mediam aquam; ut tu prius crederes firmamentum ex praecepto Dei factum, quam de aaquas solidatum est firmamentum? illae profluunt, illud constringitur: illae currunt, hoc manet. et sit inquit discernens inter aquam. sed aqua confundere, non discernere solet. quomsit, iure usurpat dare legem naturae qui originem dedit. sed prius consideremus quid sit firmamentum, utrum ipsum sit quod in superioribus caelum appellauit an aliud et si duo caeli an plures. nam sunt qui unum caelum esse dicant nec alterius caeli faciendi, dum um omnis superiori caelo esset expensa, nihil reliqui fuit quod ad aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudine uiuinitatis lue. Conside¬
mus que fc̃a st̃ ⁊ nature possibuitatẽ
uitogemius. Neq .it. cũ meuuangelio
leprosum curaret cecis uisum refun¬
deret ppłs qui aderat.⁊ spectabat illa¬
⁊ medicine ordinem reꝯgnouit. s po¬
testatem dñi miratus: dedit ut scͥpt̃

Expanded text:
dine diuinitatis suae, consideremus quae facta sunt et naturae possibilitatem interrogemus. neque enim cum in euangelio leprosum curaret, caecis uisum refunderet, populus qui aderat et spectabat illa medicinae ordinem recognouit, sed potestatem domini miratus dedit, ut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
ta est in urtute. dext̾a manus tua do¬
mine ofregit inimitos. Illo gͥ sc̃a plebs
cleua mentẽ tuam ⁊ totũ animũ cuũ
coꝯfer Non sic d̾s uid q̃madm̃n homo.
us in corde homo infacie. Nec sit gͥ ho

Expanded text:
a manus tua, domine, confregit inimicos. illo igitur, sancta plebs, eleua mentem tuam et totum animum tuum eo confer. non sic deus uidet quemadmodum homo. deus in corde, homo in facie. nec sic igitur
Abbreviated transcription (Latin):
Quis gͦ ñ miretur dissimiib men¬
bris disparem mũdum in corpus
unum aiturg̾e ⁊ insolubili concor¬
die caritatis q lege insocietatem et
ꝯnerionem sui tantam distantiã
ꝯuenire ut q̃ discreta natura sunt
inunitatis ⁊ pacu inticulum uelut
Aut quis aut quis ħ uitẽs possibili¬
tate ronis infirmo ingenio rimet᷑.
que omnia ius diuiuã iꝯphisibilit¬
humianis m̃tio ⁊ meftabilis sermoni¬
b nr̃is. uolũtatis sue auttitate ꝯ

Expanded text:
quis ergo non miretur dissimilibus membris disparem mundum in corpus unum adsurgere et insolubili concordiae caritatisque lege in societatem et coniunctionem sui tam distantia conuenire, ut quae discreta natura sunt in unitatis et pacis uinculum uelut aut quis haec uidens possibilit.atem rationis infirmo ingenio rimetur? quae omnia uis diuina inconprehensibilihumanis mentibus et ineffabilis sermonibus nostris uolunt