comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod creator cacli et ter¬
rę est. Quis hoc imi¬
tetur.  O homo: quan¬
oo creatura ęquabitur
creatori: Noli suꝑbe
sapere. audi quid debe¬
as imitari. Propositosi¬
bi gaudio. sustinuit cru¬
cem. Ad exemplum pas¬
sionis. sarmentis obtu¬
lit uitem. Quod in
sarmentis suꝑfluũ ẽ:
abscidendum est. ut
fructum afferat multũ
nuit passionem. nisi
ꝑpacientiam. Detali
palmite fuit beatissi¬
mus & primus martyr
Stephanus. qui primꝰ
secutus est coherens uiti.
Securus cum uideret
sanguinem uiti fudit
martiru sui in marcessi¬
bilem coronã accipere.
IQUIS
CITIS
SC̃ORUM MARTYRUM
gesta ꝑcurrat. semꝑ
in eis quod plus miret᷑
inueniet. Beatae enĩ
passiones caelestia tole¬
rantibus regna partu¬
riunt. et hereditariũ
nobis bonum quod imi¬
temur ostenditut.
Quid enim dignum tã
pio dno famulor red¬
dit obsequium. si maio¬
ra constat ꝓserius dñm
quam seruos ꝑtulisse ꝓ
dño: O portet nos ergo
cum om̃i ueneratione

Expanded text:
quod creator coeli et terquod creator coeli et terrae est? Quis hoc imitetur? O homo, quando creatura aequabitur Creatori? Noli superbe sapere, audi quid debeas imitari. Proposito sibi gaudio, sustinuit crucem: ad exemplum passionis sarmentis obtulit vitem. Quod in sarmentis superfluum est, abscindendum est, ut fructum afferat multum.nuit passionem nisi per patientiam? De tali palmite fuit beatissimus et primus martyr Stephanus, qui primus secutus est cohaerens viti. Securus cum videret sanguinem vitis, fudimartyrii sui immarcessibilem coronam accipere.quis citus sanctorum martyrum gesta percurrat, semper in eis quod plus miretur inveniet. Beatae enim passiones coelestia tolerantibus regna parturiunt, et haereditarium nobis bonum quod imitemur ostendunt. Quid enim dignum tam pio Domino famulorum reddit obsequium, si majora constat pro servis Dominum, quam servos pertulisse pro Domino? Oportet nos ergo cum omni veneratione
Abbreviated transcription (Latin):
catum possit quisq ui¬
tare. Quid est uitare
agile peccatum. Sur¬
git subito incogitatione.
facit dilectionem. mox
trahit mentem. Oagi¬
litas certa. curre contra
istum. non te uincat. p̃¬
ueni. expecta. expone pec¬
catum: ꝓice foras iniqui¬
tatem. suggestionem. de¬
lectationem. Sed ut
hoc possis. implora eum
sine quo nichil faccrepo¬
tes. Inrita peccatum.
cum patientia. Quid
ergo tua est patientia:
Absit. Audi beatum
martyrem cyprianum
in quodam capitulo suo
sic ait. Pacientia dĩ
res ẽ. Vnde hoc & ipse
es pacientia mea. Et
ut ostenderet qui acur¬
te mea. Dicens aut̃ mul¬
tiplicem nubem testium
paulus. obtulit solem.
ꝑ quem lumen uidere de¬
beamus. Ait enim tãꝗ
in tenebris constitutis.
Respicientes ad principẽ
fidi et ꝑfectorem iħm
Supse princeps. ipse ꝑ¬
fectio. uerum est quiasi¬
ne ipso nichil possumus
facere. Quid aut̃ fecit.
quod nos imitari debeamꝰ:
Numquid quod d̃s est:
Numquid quod patriae¬
quaclis est. Numquid

Expanded text:
catum possit quisque vicatum possit quisque vitare. Quid est vitare agile peccatum? Surgit subito in cogitatione, facit delectationem: mox trahit mentem. O agilitas certa! Curre contra istum, non te vincat, praeveni, exspecta, expone peccatum, projice foras iniquitatem, suggestionem, delectationem. Sed ut hoc possis, implora eum sine quo nihil facere potes. Irrita peccatum, cum patientia. Quid ergo? tua est patientia? Absit. Audi beatum martyrem Cyprianum: in quodam capitulo suo sic ait, « Patientia, Dei res est » . Unde hoc et ipse es patientia mea. Et ut ostenderet qua curte mea . Dicens autem multiplicem nubem testium Paulus, obtulit solem, per quem lumen videre debeamus. Ait enim tanquam in tenebris constitutis: Respicientibus ad principem fidei, et perfectorem Jesum. Si ipse princeps, ipse perfectio; verum est, quia sine ipso nihil possumus facere. Quid autem fecit quod nos imitari debeamus? Numquid quod Deus est? numquid quod Patri aequalis est? numquid
Abbreviated transcription (Latin):
Et nos fr̃s cum patien¬
tia curramus ad propo¬
situm nobis fidei agonẽ
Quomodo currimus.
qui onerati sumus
Grauant nos pondera.
Nam nemo currit onus¬
tus. dum uixcum sudo¬
re ꝑueniat leuis. Iocam᷑
ueniamus. et ne non ꝑ¬
ueni amus curramus.
Quod consilium onera¬
tis: Uenite ad meom̃s
qui laboratis et onerati
estis. Iolumus dñe. uo¬
lumus et non possumus.
aut forte nec uolumus.
pueniente sarcina graua¬
mur & nolumus. No¬
iuiua nos & miserere nr̃i
Tu diristi. sine me nichil
potestis facere. Propt̃
hoc onus imploremus
dĩ aurilium. et audia¬
mus pauli consilium
Uidete enim quid secutus
adiunrit. dum nobis os¬
tenderet tantã nubem
testium. quasi cogitanti¬
bus & dicentibus quis illuc
surgit. quis ad illos at¬
tingit. uidit onus et pres¬
suram nr̃am. Prestrat
consilium debilibus et
infirmis. et grauatis. et
ait. Exponentes onus
om̃e. Et ut ostenderet
quid sit onus. secutus ad¬
uinxit & agile peccatũ.
Onus tardum forte pec¬

Expanded text:
Et nos, fratres, cum patienEt nos, fratres, cum patientia curramus ad propositum nobis fidei agonem. Quomodo currimus, qui onerati sumus? Gravant nos pondera. Nam nemo currit onustus, dum vix cum sudore perveniat levis. Vocamur, veniamus: et ne non perveniamus, curramus. Quod consilium oneratis? Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis . Volumus, o Domine, volumus; et non possumus: aut forte nec volumus, praeveniente sarcina gravamur, et nolumus. Adjuva nos et miserere nostri. Tu dixisti, Sine me nihil potestis facere . Propter hoc onus, imploremus Dei auxilium, et audiamus Pauli consilium. Videte enim quod secutus adjunxit. Dum nobis ostenderet tantam nubem testium, quasi cogitantibus et dicentibus, Quis illuc surgit? quis ad illos attingit? vidit onus et pressuram nostram; praestitit consilium debilibus et infirmis et gravatis, et ait, Exponentes onus omne. Et ut ostenderet quid sit onus, secutus adjunxit, Et agile peccatum. Onus tardum, forte pec
Abbreviated transcription (Latin):
rerunt. ꝑuenerunt. et
tamen nondum acceperunt
quia nos expectant. Et
ibi ergo pacientia. donec
ueniat dns. et illuminet
abscondita tenebrarum.
& manifestabit consilia
cordium. tunc lauserit
unicuiq ã dõ. Laus erit
tunc. Quid nunc: Re¬
quies et pacientia. Tantã
ergo habentes nubem tes¬
tium. abraham isaac. &
iacob. ioseph. elyam. eliseũ.
paulum. iacobum. Et quis
numeret tantam nubẽ
ro sc̃oꝵ uiroꝵ Stephanus
beatissimus erat. qui
primus in huius cucur¬
rit cum pacientia scłi sta¬
dio et dum ab incredulis
sareo cederetur crebri¬
us ymbre. patientiam
sacro non amisit excorde
Tunc aduersus eum exci¬
tatur infelix iudeoꝵ in¬
numera multitudo. et
fremens in delicatos du¬
ros mittit lapides artus.
Cur insana uidea fre¬
mis. cur in martyrẽ
duros oculos figis: Quẽ
putas tius lapidibus mo¬
ri. iam secreta coepit
conspicere caeli. nec tu¬
as iam formidabat lapi¬
diferas seuire in suo cor¬
pore manus. quia cae¬
lum iam ei aperuit.xp̃c

Expanded text:
rerunt, pervenerunt; et rerunt, pervenerunt; et tamen nondum acceperunt, quia nos exspectant. Et ibi ergo patientia, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestet consilia cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo . Laus erit tunc. Quid nunc? Requies et patientia. Tantam ergo habentes nubem testium, Abraham, Isaac, et Jacob, Joseph, Eliam, Elisaeum, Paulum, Jacobum. Et quis numeret tantam nubem ro sanctorum virorum Stephanus beatissimus erat, qui primus in hujus cucurrit cum patientia stadio saeculi, qui dum ab incredulis saxeo caederetur crebrius imbre, patientiam sacro non amisit ex corde. Tunc adversus eum excitatur infelix Judaeorum innumera multitudo, et fremens in delicatos duros mittit lapides artus. Cur, insana Judaea, fremis? Cur in Martyrem duros oculos figis? Quem putas tuis lapidibus mori, jam secreta coepit conspicere coeli; nec tuas jam formidat lapidiferas saevire suo in corpore manus, quia coelum jam ei aperuit C
Abbreviated transcription (Latin):
auribus insonuit. et
quantum optatum est
cordibus ur̃is inseruit.
Hortabatur quippenos
cum pacientia ad ꝓmis¬
sum nobis premium
agonis. in qua parte
fateor pusillitatis meae
animum ualde ꝑmouit
Quis enim potest cum
pacientia currere:So¬
let in agone grande ẽẽ
certamen. studet unus¬
quisq ab alio non uinci
Quomodo ergo patiens
erit. qui superare con¬
tendit. Si lentus ẽ
uincitur. si currit. in¬
patiens certat. sud at¬
& dimicat. Quam
patientiam seruat. nisi
quia forte fr̃s certam̃
hoc nr̃m non est corporis
sed animi: Currere
certamen ꝓuocauerit
Enumerat enim omiũ
scoꝵ certamina nomina¬
tim. et cum turbam sc̃oꝵ
enumerasset ait. Tantã
habentes et nos nubem
testium. Si testes sunt.
obscuri non sunt. Quo¬
modo nubes sunt. Non
obscuritate. sed celsitudi¬
ne. Dehis enim loque¬
batur. qui iam cum dõ
requiescebant. & desuꝑ
nos in terra absconde¬
bant. et tamen ait Post¬
quam certauerunt. ex¬
pectant ne sine nobis
ꝑfecti ꝑficiantur. Cucur¬

Expanded text:
ris insonuit; et quantum optatum est cordibus nostris inseri? Hortabatur quippe nos cum patientia ad promissum nobis praemium agonis: in qua parte, fateor, pusillanimitatis meae animum valde permovit. Quis enim potest cum patientia currere? Solet in agone grande esse certamen; studet unusquisque ab alio non vinci. Quomodo ergo patiens erit, qui superare contendit? Si lentus est, vincitur; si currit, impietas certat, sudat, dimicat: quam patientiam servat? Nisi quia forte, fratres, certamen hoc nostrum non est corporis, sed animi; currere certamen provocaverit. Enumerat enim omnium sanctorum certamina nominatim, et cum turbam sanctorum enumerasset, ait: Tantam habentes et nos nubem testium. Si testes sunt, obscuri non sunt. Quomodo ergo nubes sunt? Non obscuritate, sed celsitudine. De his enim loquebatur, qui jam cum Deo requiescebant, et desuper nos in terra abscondebant; et tamen ait, Postquam certaverunt, exspectant, ne sine nobis perfecti perficiantur . Cucur
Abbreviated transcription (Latin):
CRISIUS
pastor bonus. mitis et
pius. oues suas miscet
inter lupos in hoc scło.
ut eas aduuiet de thro
lupos miscentem. Ip¬
se in presenti euuange¬
lu lectione clamabat
dicens. Ecce ego mitto
uos. sicut oues in medio
lupoꝵ. Uis uidere ite¬
oues suas de luporum
manibus educentẽ.
Ipse clamat & dicit.
Ego sum pastor bonꝰ.
Bonus pastor. animã
suam ponit ꝓ ouibus
sius. Lupus destruit᷑.
quando pastor occidi¬
tur. Ouis redimitur.
quando pastor cruci¬
figitur. Non enun
timere debent oues.
mis ceri in medio lupoꝵ
Ad hoc enim lupis mis¬
centur. non ut in ipsoꝵ
malicia cominutent᷑.
sed ut lupi in nocentia
ouium conuertantur
Sed si nolunt fieri
agni oues. non defici¬
ant sequentes agnũ.
qui tollit peccata mun¬
di. Ecce enim prima
ouis: sc̃s otephanus.
quomodo testimonio
fidei. lupos excutit pro¬
clamantes. & oculis su¬
is caelos cernit paten¬
tes. O prima ouis.
pugnans in medio lu¬
porum. sequens non
adhuc ꝑueniens ad dñm.
&iam amicus est angłoꝵ

Expanded text:
Christus pastor bonus, mitis et pius, oves suas miscet inter lupos in hoc saeculo, ut eas adjuvet de thronlupos miscentem? Ipse in praesenti Evangelii lectione clamabat, dicens: Ecce ego mitto vos sicut oves in medio lupooves suas de luporum manibus educentem? Ipse clamat et dicit, Ego sum pastor bonus, Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis . Lupus destruitur, quando pastor occiditur. Ovis redimitur, quando pastor crucifigitur. Non enim timere debent oves missae in medio luporum. Ad hoc enim lupis miscentur, non ut in ipsorum malitia commutentur, sed ut lupi in innocentia ovium convertantur. Sed si nolunt fieri agni, oves non deficiant, sequentes Agnum qui tollit peccatum mundi. Ecce enim prima ovis sanctus Stephanus, quomodo testimfidei lupos excutit proclamantes, et oculis suis coelos cernit patentes? O prima ovis pugnans in medio luporum, sequens, non adhuc perveniens ad Dominum; et jam amicus est Angelorum!
Abbreviated transcription (Latin):
EATISSINO¬
pac uualconio atq uni¬
uerso clero et plebi eccłȩ
bracharensis. auitus
sicut et ego inquantum
uram habere non cesso.
tribulationibus ur̃is
meo dolore compatiens.
et ꝓ discidio patriȩ urȩ
in locis sc̃is incessabiles
lacrimas fundens. ut
aut uobis dñs restitu¬
at libertatem. quos

Expanded text:
ectissimopae Palchonio, atque universo clero et plebi Ecclesiae Bracharensis, Avitus sicut et ego, in quantum vestri habere non cesso, tribulationibus vestris meo dolore compatiens, et pro discidio patriae vestrae in locis sanctis incessabiles lacrymas fundens: ut aut vobis Dominus restituat libertatem, quos
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. hic factus est in
caput anguli. comple¬
tum est illud preconiũ
Et iterum. Beati mun¬
do corde. qm ipsi dm̃
uidebunt. Uidete quid
meruit stephanus post
eritum corporalem.
qui adhuc in corpore
positus. trinitatem me
gttauerunt beatum
Stephanum. Iudei uirũ
dĩ lapidabant. ille ro¬
gabat aspiciens dm̃. Ille
aspiciebat diuinitatem.
et ꝓpriam exercebant iu¬
dei feritatem. Ueniebant
suꝑ cum lapides quasi nym¬
bi. et illefiris genpp̃is
orabat pro delictis populi
scelerati. Beatus stepha¬
nus orabat ꝓ peccatis eoꝵ.
et illi pietatem nullam
agis saule: Quid martyr
in martyrem seuis.
Quia et tu lapidaberis ma¬
nibus alienis. Iudei lapi¬
dabant. & saulus serua¬
bat uestes eorum. beatus¬
aut̃ Stephanus dĩ exora¬
bat ꝓ iniquitatibus eoꝵ
qui a dño xp̃o tale accepit
uocabulum. unde corona
martyru depingat trium¬
phum. Sic enim ꝑ linguã
grecam nomen accepit co¬
ronam. quod latine in¬
terpretatur uita ꝑpetua.

Expanded text:
fuerat, Hic factus est in fuerat, Hic factus est in caput anguli , completum est praeconium. Et iterum, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Videte quid meruit beexitum corporalem, qui hic adhuc corpore positus Trinitatem mergitaverunt beatum Stephanum. Judaei virum Dei lapidabant; ille rogabat aspiciens Deum. Ille aspiciebat divinitatem; et propriam exercebant Judaei feritatem. Veniebant super eum lapides quasi nimbi; et ille fixis genibus orabat pro delictis populi scelerati. Beatus Stephanus orabat pro peccatis eorum; et illi pietatem nullam agis, Saule? quid martyr in Martyrem saevis; quia et tu lapidaberis manibus alienis? Judaei lapidabant; et Saulus servabat vestes eorum. Beatus Stephanus Deum exorabat pro iniquitatibus eorum: qui a Domino Christo tale accepit vocabulum, unde corona martyrii depingat triumphum. Sic enim per linguam graecam nomen accepit corona, quod latine interpretatur Vita perpetua.
Abbreviated transcription (Latin):
FICA
MAR¬
TIRŨ
SOLLEPNITAS COMPELLIT
affectionem nr̃am uer¬
bi duumi uobis tradere
semina preciosa. Inde
rogamus. ut pluui ae
caelesti corda ur̃a prę¬
parctis. ut iactantes
semina nr̃a fructum
centesimum afferatis
Pium diem beatissimi
martyris hodie celebra¬
mus. non quo natus ẽ
mundo. sed quo ꝑ passi¬
onem migrauit ad cae¬
lum. Magnum decus
meruit uerbi duuni.
ut et leuiticum hono¬
rem placitum exhibe¬
ret. & egregium mar¬
tyrium consummar&
Duplicem grãm scimo¬
niae accepit in caeles¬
tibus regnis. quia sc̃e
dõ uixit in terris anima
eius. scđmn sententiam
salomonis. Beati apłi
uocem auduumus. Des¬
pondi enim uos dicit
xp̃ianis uni uiro uirgi¬
nem castam exhibere
xp̃o. Beatus aut̃ ste¬
phanus xp̃m meruit
diligere. ut meruisset
cum de terra in caelo
uidere. sicut dicit. Ec¬
ce uideo caelos aꝑtos. et
filium hominis stantẽ
adextris đi. Ocor mun¬
dum. quod bene nouit
dm̃. Nunc illud illud¬
euuangelii quod dicit
de lapide qui reꝓbatus

Expanded text:
fica martyrum solemnitas compellit affectionem nostram, verbi divini vobis tradere semina pretiosa. Unde rogamus ut pluviae coelesti corda vestra praeparetis; ut jactantes semina vestra, fructum centesimum afferatis. Pium ergo diem beatissimi martyris Stephani hodie celebramus: non quo natus est mundo, sed quo per passionem migravit ad coelum. Magnum decus meruit verbi divini, ut et leviticum honorem placitum exhiberet, et egregium martyrium consummaret Duplicem gratiae sanctimoniam accepit in coelestibus regnis quia sancte Deo vixit in terris anima ejus secundum sententiam Salomonis . Beati Apostoli vocem audivimus: Despondi enim vos, dicit Christianis, uni viro, virginem castam exhibere Christo . Beatus autem Stephanus Christum meruit diligere; ut meruisset eum de terra in coelo videre, sicut dicit, Ecce video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei . O cor mundum, quod bene novit Deum! Nunc illud evangelicum quod dicitur de lapide qui reprobatus
Abbreviated transcription (Latin):
tebatur. quo remissor
occisus est peccatorum
Quid peius quam occi¬
dere xp̃m Hoc dele
illa oratio. pater ignos¬
ce illis quia nesciunt
quid faciunt. tamen
Ergo recolens quid ꝓse
dictum sit. si et ipse int̾
unt. imitans &iam in
hoc ipsum dñm suum.
ut eius amicus esset.
dixit & ipse. Dñe ne
statuas illis hoc peccatũ.
Sed quomodo dirit.
Posito genu in terra.
Se stans cominendauit.
quando orauit ꝓ inimi¬
cis genu firit. Quare
commendauit. Quia
iustum commendauit
Quare ꝓ illis genua
firit: Quia ꝓscele¬
ratis orabat. Dñ e
ne ftatuas illis hoc pec¬
catum. Putas uerba
ista audiuit saulus.
sed irrisit. & ad orati¬
onem Stephani ꝑtine¬
bat. Adhuc grassaba¬
tur ꝓ illo stephanus.¬
Noftis enim ut aliquid
dicamus desaulo. & post¬
gentium nostis. In codẽ
libro scriptum est. quẽ¬
ad modum crediderit
paulus occiso stephano.
Persecutionem ad modũ¬
grauissimam ȩccła ꝑ
gati sunt fr̃s qui ibi erant.
soli apłi remanserunt.¬

Expanded text:
tebatur, quo remissor tebatur, quo remissor occisus est peccatorum? Quid pejus, quam occidere Christum? Hoc deletilla oratio, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Tamen Ergo recolens quid pro se dictum sit, si et ipse inter unt; imitans ergo etiam in hoc ipso Dominum suum, ut ejus amicus esset, dixit et ipse, Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Sed quomodo dixit? Posito genu in terra. Se stans commendavit: quando oravit pro inimicis, genu fixit. Quare se stans commendavit? Quia justum commendabat. Quare pro illis genua fixit? Quia pro sceleratis orabat. Domine, ne statuas illis hoc peccatum. CAPUista audivit Saulus? sed irrisit: et tamen ad orationem Stephani pertinebat. Adhuc grassabapro illo Stephanusid dicam de Saulo, et postue nostis: in eodem libro scriptum est quemadmodum crediderit Paulus. Occiso Stephano persecutionem gravissimam Ecclesia gati sunt fratres qui ibi erant: soli Apostoli remanserunt
Abbreviated transcription (Latin):
ergo. Pater in ma¬
nus tuas commendo
sp̃m meum. Ille
dixit. pater. iste¬
sp̃m meum. Tu diris¬
ti patri. ego tibi.
Mediatorẽ agnosco.
Uenisti iacentem leua¬
re. non cecidisti cũ¬
iacente. Accipe inquit
orabat. uenit illi in
mentem unde imitare¬
tur dñm suum. Re¬
colite pendentis uerba
Pater ignosce illis. qui a
nesciunt quid faciunt.
Forte in ipsis erat tunc
Stephanus. qui nescie¬
Uant quid faciebant.
Multi enim posteacre¬
diderunt. Et incer¬
tum est nobis unde
fuerit beatissimus Ste¬
phanus. utrum exillis
qui prius in xp̃m credi¬
derunt sicut nicho¬
demus qui ad eum ue¬
nit nocte. qui illum
sepelire meruit unde ꝑ¬
illis. qui post ascensum
quando unpletisunt dis¬
cipuli. & loquebantur
linguis om̃ium gentiũ
compuncti apłis dixerꝰ.
Uiri fr̃s quid faciemꝰ
Indicate nobis. De spe¬
rabant enim de salute.
eoquod saluatorem occi¬
derunt. Et ait illis Re¬
trus. Agite poenitentia
remanebat. quando &
illud peccatum remit¬

Expanded text:
ergo: Pater, in maergo: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum. Ille dixit, Pater: Steum meum. Tu dixisti Patri, ego tibi. Mediatorem agnosco. Venisti jacentem levare: non cecidisti mecum. Accipe, inquit, orabat: venit illi in mentem aliud, unde imitaretur Dominum suum. Recolite pendentis verba Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Forte in ipsis erat tunc Stephanus, qui nesciebant quid faciebant. Multi enim postea crediderunt. Et incertum est nobis unde fuerit beatissimus Stephanus, utrum ex illis qui prius in Christum crediderant, sicut Nicodemus qui ad eum venit nocte , qui ibi sepeliri meruit ubillis qui post ascensum quando impleti sunt discipuli, et loquebantur linguis omnium gentium, compuncti Apostolis dixerunt, Viri fratres, quid faciemus? indicate nobis. Desperabant enim de salute, eo quod Salvatorem occiderant. Et ait illis Petrus: Agite poenitentiamremanebat, quando et illud peccatum remit
Abbreviated transcription (Latin):
tem ad dexteram patris.
bant sed inuidebant.
& ideo non uidebant.
quia inuidebant
Non tacuit. ille qd̃
uidit. ut ꝑueniret
ad eum quem uidit.
Ecce inquit uideo ce¬
los aꝑtos. & filium ho¬
minis stantem ad dexte¬
ram maiestatis. Illi
continuerunt aures
suas. quasi contra blas¬
phemiam. Agnoscitis
illos inpsalmo. Sicut
aspidis inquit surdae
& obturantis aures suas.
ne audiat uocem incan¬
tantis. et medicamen¬
tum medicantis a sapi¬
ente. Sicut enim di¬
cunt aspides quando in¬
cantantur ut non pro¬
rumpant & ereant de
cauernis suis p̾mere
unam aurem in terrã.
& de cauda sibi alterã
obturare. & tamens
incantator ꝓducit illas.
sic & isti adhuc incauer¬
nis suis stridebant. quan¬
Do in cordib siis aes¬
tuabant. Nondum
prumpebant. obtura¬
uerunt aures suas.
Lam ꝓrumpant. ap¬
pareant quid suit
ad lapides currant.
Cucurrerunt. lapi¬
Pater inmanus tuas
commendo sp̃m meũ.
Hoc sicut homo. sic̃
crucifirus. sicut natus
ex femina. sicut car
ista in homine. Homo

Expanded text:
ris: bant, sed invidebant; et ideo non videbant, quia invidebant. Non tacuit ille quod vidit, ut perveniret ad eum quem vidit. Ecce, inquit, video coelos apertos, et Filium hominis stantem ad dexteram majestatis. Illi continuerunt aures suas, quasi contra blasphemiam. Agnoscitis illos in Psalmo: Sicut aspidis, inquit, surdae et obturantis aures suas, ne audiat vocem incantantis, et medicamentum medicatum a sapiente . Sicut enim dicuntur aspides, quando incantantur, ut non prorumpant et exeant de cavernis suis, premere unam aurem ad terram, et de cauda sibi alteram obturare, et tamen incantator producit illas: sic et isti adhuc in cavernis suis stridebant, quando in suis cordibus aestuabant. Nondum prorumpebant: obturaverunt aures suas. Jam prorumpant, appareant qui sint: ad lapides currant. Cucurrerunt, lapiPater, in manus tuas commendo spiritum meum. Hoc sicut homo, sicut crucifixus, sicut natus ex femina, sicut carn Omnia enim ista in homine. Homo
Abbreviated transcription (Latin):
epłas a sacerdotibus &.
scribis. ut ubicumq in¬
ueniret iuiros uiȩ huius.
idest xp̃ianos. alliga¬
tos. ad duceret ad supli¬
cia sumenda. qualia
sumpserat Stephanus.
Et iratus saulus. ibat
ad caulas & greges dñi.¬
& ut rabidis lupus
sanguinem siciebat.
cedes anhelabat. Ibat
ꝑ uiam: & ille desur¬
sum. Maule saule
quid me ꝑsequeris.¬
Exue te lupe. esto
pictura est hic ubi
uidetis scm stepha¬
num lapidari. ubi ui¬
detis saulum lapidan
paulus seruus iħu. Bene
audistis uocem. quid
me ꝑsequeris. Otratus
est & crectus est. Pros¬
tratus est ꝑsecutor. &¬
Dic. Audiamus. Pau
tuos. Ubiq legeris.
ubiq recitaris. ubiq
uertis. ubiq pastor
bonus magnos greges
colligis. cum eo quem
lapidasti. qui est coro¬

Expanded text:
epistolas a sacerdotibus et Scribis, ut ubicumque inveniret viros viae hujus, id est, Christianos, alligatos adduceret ad supplicia sumenda, qualia sumpserat Stephanus. Et iratus ibat Saulus, ibat lupus ad caulas, ad greges Domini: ut rabidus lupus sanguinem sitiebat, caedes anhelabat, ibat per viam. Et ille desursum: Saule, Saule, quid me Exue te lupo: esto pictura est haec, ubi videtis sanctum Stephanum lapidari, videtis Saulum lapidantPaulus servus Christi Jesu. Bene audistis vocem, Quid me persequeris? Stratus es, erectus es: prostratus persecutor, Dic, audiamus: Paultuos: ubique legeris, ubique recitaris, ubiquevertis, ubique pastor bonus magnos greges colligis. Cum eo quem lapidasti, cum Chr
Abbreviated transcription (Latin):
iuie ds̃ & homo. Ds̃ ergo
ut quid homo. si non
corragitur homo.
Sed ecce tibi loquor
o homo. multum est
ad te imnitari dũm tuũ.
attende stephanum con¬
scruum tuum. Gerte
Stephanus sc̃s. homo
erat en ds̃ Plancho¬
no erat. Hoc erat qđ
tu: Sed quoo fecit. non
fecit nisi donante uio
quem rogas & tu. Uide
tamen quid fecerit.
Loquebatur iudeis.
seuiebat & diligebat.
U trumq debeo demons¬
trare. & seuientem et
diligentem. Audi seui¬
entem. Oura ceruice

Expanded text:
ille Deus homo. Deus ergo ille Deus homo. Deus ergo utquid homo, si non corrigitur homo? Sed ecce tibi loquor, o homo. Multum est ad te imitari Dominum tuum: attende Stephanum conservum tuum. Certe Stephanus sanctus homo erat, an Deus? Plane homo erat, hoc erat quod tu: sed quod fecit, non fecisset. nisi donante illo quem rogas et tu. Vide tamen quid fecerit: loquebatur Judaeis, saeviebat et diligebat. Utrumque debeo demonstrare, et saevientem et diligentem. Audi saevientem: Dura cervice
Abbreviated transcription (Latin):
se dñm. Michi uinduc¬
tam. & ego retribuã
dicit dñs. Et iterũ.
Ne dixeris ulciscar
me de inimicis meis.
sed expecta dnm. ut
tibi auxilium sit.
Ixpectare nos iubet dñs
ut in diem futurae re¬
tributionis cum sc̃is mar¬
tẏribus uindicemur.
Beati enim qui expectant
dñm. qm̃ ipsi hereditate
possidebunt terram.
illam scilicet terram.
Tu autem o xp̃iane que¬
ris uindicari de aduersa¬
rio tuo qui tibi forsitan
in uiriam fecit. estuas.
furis. anhelas. festinas
uindicari. Attende
xp̃m medicum egritu di¬
nis tuae. attende re¬
demptorẽ animae tuae.
Propt̃ te pependit in
ligno. & nondum est
uindicatus. et tu uis un¬
dicare. & non uis tantũ
ac talem magistrum imi¬
tari. Ideo pati uoluit.
ut tibi patientię suaci
demonstraret exein plũ.
Ride ẜ pendentem
& tibi languenti de suo
sanguine inedicam̃tũ
cantam. Pater inquit
sciunt quid fatiurre.
Sed potuit hoc xp̃e di¬
cis michi ego non possũ.
Ego cium homo sum.

Expanded text:
se Dominum, Mihi vindicse Dominum, Mihi vindictam, ego retribuam, dicit Dominus ; et iterum, Ne dixeris, Ulciscar me de inimicis meis; sed exspecta Dominum, ut tibi auxilium sit . Exspectare nos jubet Deus, ut in die futurae retributionis cum sanctis martyribus vindicemur. Beati enim qui exspectant Dominum, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram , illam scilicet terram Tu autem, o christiane, quaeris vindicari de adversario tuo qui tibi forsitan injuriam fecit; aestuas, furis, anhelas, festinas vindicari. Attende Christum medicum aegritudinis tuae, attende redemptorem animae tuae. Propter te pependit in ligno, et nondum est vindicatus: et tu vis vindicari, et non vis tantum et talem magistrum imitari? Ideo pati voluit, ut tibi patientiae suae demonstraret exemplum. Vide pendentem, et tibi languenti de suo sanguine medicamentum ecantem: Pater, inquit, sciunt quid faciunt . Sed potuit hoc Christus, dicis mihi; ego non possum: ego enim homo sum,
Abbreviated transcription (Latin):
OST EX¬
FESTIS¬
simum diem. quo sal¬
natiuitas illuxit.¬
& iam hodieraus dies
beati martẏris stepha¬
ni corona illustragur.
Martyris illius merita.
pulla pars orbis ignõ¬
rat. Passus est enim.
ur ipfa principio eccłȩ¬
id est in ĩpsa urbe hie¬
rosolima. Ibi enim
diaconus ministrauit.
& in ipso iuuentutis flo¬
re decorem aetatissuȩ
sanguine purpurauit.
Passio eius insignis ẽ¬
Hanc modo de libro
oculis fidei expecta
caput martyrum pri¬
or passus est ꝓ nobis.
relinqueiss uobis exẽplũ.
ut sequamini uestigia
cius. E uius passionis
uestigia proserutus bea¬
tissimus stephanus.
confitendo xp̃m lapida¬
tus est a iudeis. & coro¬
nam meruit tamquã
suo sibi nomine positã.
Stephanus enim grece.
latine corona appella¬
tur. Iam coronęꝰ nom̃
habebat. & ideo palmã
martyrii suo nomine
preferebat. Qui cum
lapidaretur non solum
non expectabat de ꝑse¬
cutorib reportare uin¬
dictam. sed eis potius dõ
ueniam postulabat.
Nemiuerat. enim diris¬

Expanded text:
ost hesfestivissimum diem, quo Salnativitas illuxit, etiam hodiernus dies beati martyris Stephani corona illustratur. Martyris illius merita nulla pars orbis ignorat: passus est enim in ipso principio Ecclesiae, in ipsa urbe Jerosolyma. Ibi et diaconus ministravit, et in ipso juventutis flore decorem aetatis suae sanguine purpuravit. Passio ejus insignis esHanc modo de libro oculis fidei exspecta caput martyrum prior passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum ut sequamur vestigia ejus . Cujus passionis vestigia prior secutus beatissimus Stephanus confitendo Christum, lapidatus a Judaeis coronam meruit, tanquam suo sibi nomine impositam. Stephanus enim graece, latine Corona appellatur. Jam corona nomen habebat; et ideo palmam martyrii suo nomine praeferebat. Qui cum lapidaretur, non solum non expetebat de persecutoribus reportare vindictam; sed eis potius a Deo veniam postulabat. Meminerat enim dixis
Abbreviated transcription (Latin):
intellegite quis. ꝑ cuiꝰ
nomen. Qui nostis ama¬
re Stephanum. in xp̃o
amate. Hoc enim uult.
hoc illi gratiu est.
inde gaudet. habet hoc
acceptum. Non enim
nomen suum uoluit
iactare apud lapidato¬
res suos. Attendite
quem confitebatur
confitebatur in terra.
Quem uidebat in cęlo.
mendabat animã suã.
Numquid enim legi¬
mus aut in doctrina
sana ali cubi legere
possumus. quia facie¬

Expanded text:
. Intelligite quis, per cujus nomen. Qui nostis amare Stephanum, in Christo amate. Hoc enim vult, hoc illi gratum est: inde gaudet, hoc acceptum habet. Non enim nomen suum voluit jactare apud lapidatores suos. Attendite quem confitebaturconfitebatur in terra, quem videbat in coelo; mendabat animam suam. Numquid enim legimus, aut in doctrina sana alicubi legere possumus, quia facie
Abbreviated transcription (Latin):
occiderctur Stephanus
in oꝑto & in occulto co¬
ronabatur. Nudistis
qualis fuerit electus ab
apłis. Int̾ di aconos il¬
los nominatus primus.
sicut int̾ apłos Petrus.
Ergo cum esset ab apłis
ordinatus. p̾uia passione
tores suos. Sed ab eis

Expanded text:
ctus Stephanus in aperto, et in occulto coronaretur, audistis qualis fuerit electus ab Apostolis. Inter diaconos illos nominatur primus, sicut inter Apostolos Petrus. Ergo cum esset ab Apostolis ordinatus, in brevi ad passionem tores suos: ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o beatissimus martyr
Stephanus. iam sermo¬
ne suo saginauit nos.
sed post illam saginam
appono uobis de sermone
ministeru inei quasi
scđam mensam. Et qͥd
dultius inuenio quod in
Nos aut sine dubio ser¬
ui. ille prestet ut simus
amici. Tamen quales ser
ui Qui possimus sal¬
ua conscientię fronte

Expanded text:
osissimus martyr Stephanus jam sermone suo saginavit nos: sed post illam saginam appono vobis de sermone ministerii mei quasi secundam mensam. Et quid dulcius invenio quod in Nos autem sine dubio servi: ille praestet ut simus et amici. Tamen quales servi? Tales qui possimus salva conscientiae fronte
Abbreviated transcription (Latin):
Xp̃c expectetur uidex
uiuoꝵ et mortuorũ.
& ab cis qui eum intel¬
legunt. ad dexteram
stetur. Quando enĩ
uenerit. stabunt ad
derteram. stabunt
ad sinistrã. Bcati qui
ad dexteram. miseri
Miro modo int̾ lapi¬
des patiebatur duros
mutentes. Quid ni¬
si quod erat Ut
sciatis quia duros pa¬
tiebatur. hoc illis
dirit. Dura ceruice &
Festinas lapidari. coro
Talia cum diceret
fremebant illi. et stri¬
debant dentibus sius.
Aade stephane. ad¬
de quod non ferant
adde quod sustinere ñ
possint. adde unde

Expanded text:
stus exspectetur judex vivorum et mortuorum, et ab eis qui illum diligunt ad dexteram stetur. Quando enim venerit, stabunt ad dexteram, stabunt ad sinistram: beati, qui ad dexteram; miseri,Miro modo inter lapides patiebatur duros, mittentes, quid, nisi quod erant? Ut sciatis quia duros patiebatur; hoc illis dixit: Dura cervice, efestinas lapidari, ardesTalia cum diceret, fremebant illi, et stridebant dentibus suis. Adde, Stephane, adde quod non ferant, adde quod sustinere non possint: adde unde
Abbreviated transcription (Latin):
seuientem. audi & dili¬
gentem. Iran illi fac¬
ti & grauius in ar¬
descentes. et malum ꝓ
bonis reddentes. ad la¬
pides cucureerunt. &
dĩ famulum lapidare
coeperunt. Hic ꝓbemꝰ
torem diaboli trium¬
phatoremq: cernamus.

Expanded text:
endere, audi et diligentem. irati illi facti et grauius inardescentes et mala pro bonis reddentes ad lapides concurrerunt et dei famulum lapidare coeperunt. hic probo,torem diaboli triumphatoremque cernamus.
Abbreviated transcription (Latin):
aduers tacentes. uideam
sidiligit se lapidantes.
ce Stephanus lapidatꝰ
sic constitutus quasi
ante oculos nr̃os.
Ecce menbrum xp̃i.
ecce athleta xp̃i. Inspi¬
ce illum. qui pependit
in ligno crucis. Fige¬
batur ille. iste lapida¬
batur. Ille dixit. pa¬
ter ignosce illis. quia
nesciunt quid faciunt.
iste quid dicit.
audiamus. Illum for¬
te uł ipsum possumꝰ
unitari. Primum
beatus stephanus stans
iħu. accipe sp̃m meũ.
Deinde genu flerit.
ac flexo genu. ait. Dñe
ne statuas illis hoc
peccatum. Et hoc dic¬
To obdormiuit. Elix
somnus. requies uera.
Ecce quod est requies¬
cere. ꝓ inimicis orare
Sed paululum queso
te sce stephane. expo¬
ne nobis hoc. Nescio qua
re ꝓ te stans orasti. &
ꝓ inimicis genu ficisti.
Responderet fortasse.
quod intellegimus.
Pro me stans oraui. quia
ꝓme qui recte dõ seruio¬
in orando & impetrando
non laboraui. quia qui
ꝓiusto orat non laborat.
suis. attendit tam mul¬
tam & magnam esse im¬
pietatem ipsoꝵ. quę̧

Expanded text:
centes; videamus si diligat lapidantes. ce Stephanus lapidatur, sic constitutus quasi ante oculos nostros. Ecce membrum Christi, ecce athleta Christi. Inspice illum qui primo pependit in ligno. Crucifigebatur ille; iste lapidabatur. Ille dixit, Pater ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt : iste quid dicit? Audiamus illum, si forte vel ipsum possimus imitari. Primo beatus Stephanus stans Jesu, accipe spiritum meum. Deinde genu flexit, et flexo genu, ait: Domine, ne statuas illis hoc peccatum: et hoc dicto obdormivit . O felix somnus et quies vera! Ecce quid est requiescere, pro inimicis suis orare. Sed paululum, quaeso te, sancte Stephane, expone nobis hoc nescio quid, quare pro te stans orasti, et pro inimicis genu flexisti. Responderit fortasse quod intelligimus: Pro me stans oravi, quia pro me, qui recte Deo servivi, orando et impetrando non laboravi. Quia qui pro justo orat, non laborat, suis; attendit tam multam et magnam esse impietatem ipsorum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
confessione fuderunt.
unposuerunt coronam
illam capiti suo. et
eam sequuiturus inte¬
gram seruauerunt.
Et modo fr̃s. de cas¬
lo pendet. quisquis
eam concupiuerit.
ad eam uelociter uola¬
bit. Et ut scĩtatem
ur̃am breuiter atq
euidenter hortemui.
multis non opus ẽ uer¬
bis. Sequatur stepha¬
um : quicumq desi¬
derat coronari.

Expanded text:
confessione fuderunt, confessione fuderunt, imposuerunt coronam illam capiti suo, et eam secuturis integram servaverunt. Et modo, fratres, de coelo pendet: quisquis eam concupierit, ad eam velociter volabit. Et ut Sanctitatem vestram breviter atque evidenter hortemur, multis non opus est verbis: sequatur Stephanum, quicumque desiderat coronam.
Abbreviated transcription (Latin):
mur. Quod fideli
enim sequimur ste¬
phanum. coronabim᷑
Marime sequendus
& imitandus est
one inimicoꝵ. Nos¬
tis enim. quia fre¬
quentium inimicoꝵ
congregatione circũ¬
datus cum crebris
hino & illinc saror
ictibus tunderetur.
placidus & intrepidꝰ.
mitis & lenis inter
lapides aquibus occi¬
debatur intuens illũ
ꝓ quo occidebatur.
non ait. dñe uidica obi¬
tum meum. sed accipe
sp̃m meũ. Non ait
tuum. quem uides isto
supplicio mortis ad dictũ
sed ne ftatuas illis hoc
peccatum. Persistens er¬
go beatissimus martir
in testimonio ueritatis
Et qui uocatus usq
ad finem ꝑseuerauit.
in finem quod uocabat᷑
ad eptus est. Sui no¬
minis gła. Stephanus
ꝑductus est ad coronã
Quando ergo beatus
Stephanus ꝓ xp̃o pri¬
mus sanguinem fudit
quasi corona ꝓcessit
decȩlo. ut eam sume¬
rent sequentes in p̾mio
qui p̃cedentis uirtutẽ
imitarentur in p̃lio.
Impleuerunt post ea
terram. crebra marti¬
ria. Quicumq post¬
ea sanguinem ꝓ xp̃i

Expanded text:
mur? Quod fidelitmur? Quod fidelitenim sequimur Stephanum, coronabimur. Maxime autem sequendus et imitandus est one inimicorum. Nostis enim quia frequentium inimicorum congregatione circumdatus, cum crebris hinc et illinc saxorum ictibus tunderetur, placidus et intrepidus, mitis et lenis inter lapides a quibus occidebatur, intuens illum pro quo occidebatur, non ait, Domine judica obitum meum; sed, accipe spiritum meum. Non ait, tuum, quem vides isto supplicio mortis addictum; sed, ne statuas illis hoc peccatum . Persistens ergo beatissimus Martyr in testimonio veritatis, et qui vocatus usque ad finem perseveravit, in fine quod vocabatur adeptus est, sui nominis gloria Stephanus perductus est ad coronam. Quando ergo beatus Stephanus pro Christo primus sanguinem fudit, quasi corona processit de coelo; ut eam sumerent sequentes in praemio, qui praecedentis virtutem imitarentur in praelio. Impleverunt postmodum terram crebra martyria. Quicumque postea sanguinem pro Christi
Abbreviated transcription (Latin):
dinem ꝑtulisset
Sed illius p̾ceptun
gestabat in animo.
cuuiis p̾̃sentiam cerne¬
bat incęlo. & ad cũ
flagrantissimo amore
suspensus. carnem quã¬
totius relinquere
& ad ipsum cupiebat
ad uolare. Nec mortẽ
iam timebat. quia
nabat & iam ipse mo¬
ri ꝓ illo. ut uiueret
cum illo. Quid enĩ
uiderit beatissimus
martyr in illo agone
constitutus. recolitis
sine dubio uerba eiꝰ
quȩ de actuum apłoꝵ
libro soletis audire.
ideo stabat et non
cadebat. quia ule
sursum & dcorsum
certantes desuꝑ spec¬
tans. in uictas mili¬
ti suo uires necade¬
rit suggerebat.
Ecce inquit uideo
caelos aꝑtos. S catus
homo cui gli patebant.
Sed quis caelum ape¬
ruit. Iue de quo
in apocalipsi dicitur.
Qui aperit & nemo
claudit. claudit
& nemo aperit.
Quando adam de
paradiso ꝓiectus ẽ.
post illud primũ
nefandumq peccatũ
contra genus humanũ
clausum est celiu.
Post passionem xp̃i la¬
tro primus intrauit.
postea stephanus aꝑtũ
uidit. Quid mira¬

Expanded text:
dinem pertulisset? dinem pertulisset? Sed illius praeceptum gestabat in animo, cujus praesentiam cernebat in coelo; et ad eum flagrantissimo amore suspensus, carnem quantocius relinquere, et ad ipsum cupiebat advolare: nec mortem jam timebat, quia nabat etiam ipse mori pro illo, ut viveret cum illo. Quid enim videret beatissimus Martyr in illo agone constitutus, recolitis sine dubio verba ejus, quae de Actuum Apostolorum libro soletis audire. ideo stabat, et non cadebat; quia stans sursum et deorsum certantem desuper spectans, invictas militi suo vires, ne caderet, suggerebat. Ecce, inquit, video coelos apertos. Beatus homo cui coeli patebant. Sed quis coelum aperuit? Ille de quo in Apocalypsi dicitur, Qui aperit, et nemo claudit; claudit, et nemo aperit . Quando Adam de paradiso ejectus est, post illud primum nefandumque peccatum, contra humanum genus clausum est coelum: post passionem Christi latro primus intravit, postea Stephanus apertum vidit. Quid mira
Abbreviated transcription (Latin):
ABALE M
TERU A
die celebrauimus. serui ho¬
die natalem celebramus.
Sed natalem celebrauimꝰ¬
natalem serui celebramus
quo coronatus ẽ. Cele¬
brauimus natalem dñi.
quo indumentum nr̃ę ac
cepit carnis. natalem ser¬
ui celebramus. quo sucie
Natalem dñi celebrauimus
quo factus ẽ similis nobis.
celebramus serui nataleni
quo factus ẽ pximus ap̃o
Sicut enĩ xp̃c nascen¬
do stephano. ita xp̃o¬
stephanus moriendo
geminę deuotionss ob¬
sequia frequentat eccła.
qm̃ utrumq medicina
est. Nam & natus
mortuus est. ut inper¬
petuo uiueremus.
Martyres aut̃ ad mala
certamina nascendo ue¬
nerunt trahentes origi¬
nale peccatum. mori¬
endo aut ad bona cer¬
tissima transierunt.
finentes om̃e peccatũ
Dam si in ꝑsecutione¬
certaminis constitutos
futurae beatitud inis
premio non consolaren¬
tur. quando illa de
diuers is passionibus
supplicia sustinerent:
Si beatus stephanus
sub imbre lapidum
constitutus futura p̃¬
mia non cogitasset.
quomodo illam gran¬

Expanded text:
atalem terna die celebravimus; servi hodie Natalem celebramus: sed Natalem Domini celebravimuNatalem servi celebramus, quo coronatus est. Celebravimus Natalem Domini, quo indumentum nostrae carnis accepit: Natalem servi celebramus, quo suae Natalem Domini celebravimus, quo factus est similis nobis: celebramus Natalem servi, quo factus est proximus Christo. Sicut enim Christus nascendo Stephano, ita Stephanus moriendo geminae devotionis obsequio frequentat Ecclesia, quoniam utrumque medicina est. Nam et natus mortuus est, ut in perpetuum viveremus. Martyres autem ad mala certamina nascendo venerunt, trahentes originale peccatum: moriendo autem ad bona certissima transierunt, finientes omne peccatum. Nam si in persecutione constitutos futurae beatitudinis praemia non consolarentur, quando illa de diversis passionibus supplicia sustinerent? Si beatus Stephanus sub imbre lapidum constitutus futura praemia non cogitasset, quomodo illam gran
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudo ingererctur.
fragilitas carnis insidiare¬
tur. rursum ex alia par¬
te castitas. maritus. fa¬
ma. religio ante oculos.
poncretur. Tandem
int̾ huiusmodi sibimet
repugnantium cogitati¬
onum aestus. potentis¬
simi aduocati stepha¬
ni implorari debere pa¬
trocinia. non sine diui¬
na ꝓuidentia ẽ aquib¬
dam instigata atq cohor¬
tata. Namq ad eius me¬
moriam supplex aduo¬
lauit. ibiq secum lacri¬
mis strauit. et dum
orat. audire meruit.
Maritus tuus uenit.
Propere illadomum
redut et maritum in¬
columem inuenit. Ita
et coniuigi castitas cus¬
todita. et amico di quan¬
ta fuerit animae peri¬
clitantis cura. cognitũ
factum ẽ in dĩ mirabili

Expanded text:
sollicitudo ingereretur, fragilitas carnis insidiaretur; rursum ex alia parte castitas, maritus, fama, religio ante oculos ponerentur: tandem inter hujuscemodi sibimet repugnantium cogitationum aestus, potentissimi advocati Stephani implorare debere patrocinia, non sine divina providentia est a quibusdam instigata atque cohortata. Nam ad ejus Memoriam supplex advolavit, ibique se cum lacrymis stravit. Et dum orat, audire meruit, Maritus tuus venit. Propere illa domum rediit, et maritum incolumem invenit. Ita et conjugi castitas custodita, et Amico Dei quanta fuerit animae periclitantis cura, cognitum factum est in Dei mirabili
Abbreviated transcription (Latin):
tia. aut p̾sumptione
sed ꝓpt̃ dictam necessitatem
concessum eẽ legimus. Alit̃
agere nonlicet. & hoc iusiex
summis & ꝓp̃dictis necessita¬
tib fieri nullo modolicet.
qmlex diuina admodũ p̃cipi¬
ens ait. Ui de neofferas holo¬
chausta tua inom̃iloco. sed
in loco quẽ elegerit dñs dstuus.
Et alibi. Recte offert. sed
ñ recte diuidit. Recte offert.
qui ad eccłam necessitate p̾oc¬
cupante aut infirmitate
uenire non potest. & alibi.¬
Uii dm̃ adorat. sed non recte
diudit. qui in locis illicitis &
altarib minime consecratis
missarum dedicationes ꝑagit
Multo enim melus ẽ missã
noncantare uł audire. quã
in locis illicitis missas cantare
uł audire. qm̃ qui illicrta of¬

Expanded text:
tia, seu praesumptione, tia, seu praesumptione, sed praedicta necessitate concessum esse legimus. Aliteragere non licet, et hoc nisi ex summis et praedictis necessitatibus fieri nullo modo licet, quoniam lex divina admodum praecipiens ait: Vide ne offeras holocausta tua in omni loco, sed in loco quem elegerit Dominus Deus tuus . Et alibi: Recte offert, sed non recte dividit . Recte offert qui ad ecclesiam necessitate pcupante aut infirmitate venire non potest et aliubi Deum orat. Sed non recte dividit, qui in locis illicitis et altaribus minime consecratis missarum celebrationes peragit. Multo enim melius est missas non cantare aut audire, quam in locis illicitis missas cantare aut audire: quoniam qui illicita
Abbreviated transcription (Latin):
locis non consecratis sicut
manifestissimis in dicus in
multis infirmis & anrieta¬
tibus declaratur. Iin ec¬
clesus quoq & oratoruis
dõdicatis sepissime uidemꝰ
cecos illumman. claudos
reformari. lepsos munda¬
ri. et reliqua innumera¬
bilia signa manifestissime
fieri. Analus uero locis hȩc
nonitarepperimus fieri.
in deuotione eundi aut re¬
deundi ad sc̃a loca. aut
inbona deuotione ꝑma¬
nendi. Sacrificia ergo
offerre. aut corpus dñi
conficere. nullo modo
legimus. aut ueracit̃ scimꝰ
in aliis locis iuste fieri. nisi
in locis do ab ep̃is dicatis.
nisi causahospitalitatis aut
sũmȩ necessitatis. & hoc
non mansionibus aut in
domibus non sacratis. sed
intabernaculis dedicatis
ab ep̃is. & altaribus apor¬
tificibus sacraunctione
inunctis. et duunis p̃cib
consecratis. Hoc uero
sum a ex necessitate et ꝓ¬
itinere ꝓcul abeccłapo¬
sitis. ne popłs sine missa
tione remaneat. ab an
ex occasione aut pigri¬

Expanded text:
liis non consecratis locis, sicut liis non consecratis locis, sicut manifestissimis indiciis in multis infirmis et anxiantibus declaratur. In ecclesiis quippe et oratoriis Deo dicatis saepissime videmus caecos illuminari, claudos reformari, leprosos mundari, et reliqua innumerabilia signa manifestissime fieri; in aliis vero locis haec non ita reperimus fieri, nisi devotione eundi, aut redeundi ad sancta loca, aut in bona devotione permanendi. Sacrificia ergo offerre, aut corpus Domini conficere nullo modo legimus aut veraciter scimus in aliis locis juste fieri, nisi in locis Deo ab episcopis dicatis, nisi causa hostilitatis aut summae necessitatis; et hoc non in mansionibus aut in domibus non sacratis, sed in tabernaculis dedicatis ab episcopis et altaribus a pontificibus sacra inunctione inunctis, a divinis precibus consecratis. Hoc vero summa ex necessitate et itinere procul ab ecclesia positis, ne populus sine missartione remaneat, ab antex occasione atque pigri
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalit̃ corda fideliũ. cunc¬
tosq adbeneagendum nutu
diuino instigant. atq ad ꝑ¬
petuas ȩternitates instigan¬
do & comitando. ꝑsepe quoq
uisitando & misericordit̃
custodiendo deducunt.
Quantum enim meliussit
in eccłus dõdicatis adorare
& sacrificia offerre quã in
aliis locis non consecratis in
in quoꝵ memorus et ho¬
noribus dedicantur manifestis¬
sime declarant. Quis unquã¬
tibus diuinis p̃cibus dedicatis.
ut respondeatur illi. et sinon
uult dicere. erubescat. et in ꝑ¬
petuum sileat. Sienim non
uult necualet. cecum corha¬
bens spiritalit̃ cognoscere.
saltim a signis & multis mi¬
raculis quȩ ineis diuinitus fi¬
unt cognoscat. Sed signa
& miracula ut ipsaueritas
ait non sunt data fidelibus
sed infidelibus. Unum aut
in domibus & eccłus non sacris
agere nonphibetur. aliud
uero minime conceditur.
Non phibetur enimorare.
recte querentibus inuenitur
sed ineccłus consecratis nr̃a
petita sepius ut ipsi cognos¬
cimus. & experimento ꝑse¬

Expanded text:
spiritualiter corda fidelium, cunctosque ad bene agendum nutu divino instigant, atque ad perpetuas aeternitates instigando et comitando, persaepe quoque visitando et concorditer custodiendo deducunt! Quantum enim melius sit in ecclesiis Deo dicatis orare et sacrificia offerre, quam in aliis locis non consecratis, inin quorum memoriis et honoribus dedicantur, manifestissime declarant atqutibus divinis precibus dedicatis? quis, ut respondeatur illi; et si non vult dicere, erubescat, in perpetuum sileat. Si enim non vult, nec valet, caecum cor habens, spiritualiter cognoscere, saltem a signis et multis miraculis quae in eis divinitus fiunt cognoscat. Sed signa et miracula, ut ipsa Veritas ait, non sunt fidelibus, sed infidelibus. Unum autem in domibus et ecclesiis non sacratis agere non prohibetur, aliud vero minime conceditur. Non prohibetur enim orare recte quaerentibus invenitur, sed in ecclesiis consecratis nostra petita saepius, ut ipsi cognoscimus et experimento persae
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc aut̃ quod ex terius dñi
gra uisibilit̾ demonstratur.
hoc interlus spiritalit̃ diuina
uirtus inuisibilit̾ oꝑatur.
Nam multomagis ẽ interi¬
us animas reuocari. & auul¬
nerib suis resuscitari: quã
exterius corpora sanari.
Unumi quippe carnalit cor¬
poralib oculis demonstrat᷑
aliud uero iniusibilit̃ diui¬
na uirtus oꝑatur. Indediea¬
tionib quoq eccłarum
multa signa nr̃is intẽpo¬
rib iudemus ꝑacta. Iccuto
nos dedicationes & sollẽpni¬
tates consecrationumnona¬
rum eccłarum sollempnit̃
uenerari oportet. ut sicut
alioꝵ corpora meissanari
& reformariuidemus. ita
animȩ nr̃ȩ sanentur. et
interius dñimiscđia reno¬
uentur. atq apeccatis resus¬
citentur. Peccata quoq
relaxentur. & diuine mi¬
serationes implorentur.
Iuluminantur nãq: in eccłus
dõ dicatis uisibilit̃ ceci. sed
corda fidelium in eis inuisi¬

Expanded text:
Hoc autem quod exterius Domini gratia visibiliter demonstratur, hoc interius spiritualiter divina virtus invisibiliter operatur. Nam multo magis est interius animas renovari et a vulneribus suis resuscitari, quam exterius corpora sanari. Unum quippe carnaliter corporalibus oculis demonstratur, aliud invisibiliter divina virtus operatur. In dedicationibus quoque ecclesiarum multa signa nostris temporibus videmus peracta. Idcirco nos dedicationes et solemnitates consecrationum novarum ecclesiarum solemniter venerari oportet, ut sicut aliorum corpora in eis sanari et reformari videmus, ita animae nostrae sanentur, et interius Domini misericordia renoventur atque a peccatis resuscitentur. Peccata quoque relaxentur, et divinae miserationes implorentur. Illuminantur namque in ecclesiis Deo dicatis visibiliter caeci, sed corda fidelium in eis invisi