comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lius meus. non ad obtuuis s propriꝰ.
non temporalis s eternus. non in¬
ferior s equalis. non aliunde sed
consubstantialis qm̃ hic est dilect
tus singularit᷑. quia multosmͥ fi¬
lios congregat dilectus generalit᷑
qm̃ hic est in qͦmͥ bene complacui
innocentia. bene complacui iusti¬
cia bene complacui suꝑ habundan¬
ti gr̃a. iccirco o homines quos huc
usq propt̾ mala ur̃a contempsi.
quosppͣnimia scelera exosos habui.
quosita ut nunc meo colloqͥo huc
usq dignatus non fui ipsum audi¬
te. ipsi credite. ipsi in cunctis quȩ
uobis dixerit adquiescite. Gratias
tibi summa trinitas. grãs tibi ue¬
ra unitas. grãs tͥ sola bonitas. gr̃ãs¬
tibi benigna deitas. Grãs tͥ agit
homo humilis factura tua. sub¬
limis imago tua grͣas tͥ agit. qđ
eum perire non pateris. quod
eum de massa ꝑditionis eripis.
quod uiscera misericordiȩ tuȩ
su cum largiter fundis. Immolat cibi
proposse his hostiam laudis. offere

Expanded text:
lius meus, non adoptivus, sed proprius; lius meus, non adoptivus, sed proprius; non temporalis, sed aeternus; non inferior, sed aequalis; non aliunde, sed consubstantialis. Quoniam hic est dilectus us singulariter, quia mihi multos filios congregat dilectus generaliter, quia hic est mihi in quo bene complacui in innocentia, bene complacui justitia, bene complacui superabundanti gratia. Idcirco, o homines, quos huc usque propter mala vestra contempsi, quos propter scelera nimia exosos habui, quos ita ut nunc, meo colloquio huc usque dignatus non fui, ipsum audite, ipsi credite, ipsi in cunctis quae vobis dixerit, acquiescite. Gratias tibi, summa Trinitas, gratias tibi, vera unitas, gratias tibi, sola bonitas, grtibi benigna deitas, gratias tibi agit homo humilis factura tua, sublimis imago tua: gratias tibi agit, quod eum perire non pateris, quod eum de massa perditionis eripis, quod viscera misericordiæ tuæ super eū largiter fundis. Immolat tibi pro posse suo hostiam laudis, offert
Abbreviated transcription (Latin):
qui om̃ia mandata seruauit. qui
innullo aiusticia deuiauit. qui
ut ipse dixit ea quȩ mͥ placita
sunt semꝑ facit. non tantũ com¬
placui: sed etiam bene complacui.
nillis quippe qui semꝑ contraria
iusticie operati sunt. in nullo un¬
quam mͥ complacui. in illis uero
qui exmaxima parte eam ser-¬
uauerunt. sed tam̃ in aliqͦ eiꝰ limi¬
tem excesserunt. non bene quidẽ
propt̾ negligentiam. sed tamꝰ in
llis complacui propt̾ seruatam
iusticiam. in isto autẽ & complacui
& bene mͥ complacui. propt̾ integre
seruattan in nocentiam. & propter
sumine conseruatam uisticiam. Iste
namq est de quo ante ꝑprophetam
dixi. Ecce puer meus quem eligi.
electus meus. complacuit sili in
illo anima mea. Unde licet bine¬
placitum sit deo suꝑtimentes eim:
tam̃ iste est inqͦ sibi complacut ani¬
ma mea: pre om̃ib timentib lmͣ.
Cognoscite gͦ. quia hic est filius ñs
dilectus. in quo mͥbene complecui.
ipsum audite. Qm̃ inqͦm hic est fi¬

Expanded text:
qui omnia mandata servavit, qui in nullo a justitia deviavit, qui, ut ipse dixit, ea quae mihi placita sunt, semper facit, non tantum complacui, sed et bene complacui. In illis quippe, quae semper contraria justitiae operati sunt, in nullo unquam mihi complacui; in illis vero quæ ex maxima parte seruauerunt, sed tamen in aliquo limitem eius excesserunt, non bene quidem propter negligentiam, sed tamen in illis complacui propter seruatam iustitiam: in isto autem & complacui, & bene complacui, propter integre seruatam innocentiam, & propter summe conseruatam iustitiam. Iste namque est, de quo ante per Prophetam dixi. Ecce puer quem elegi, electus meus, complacuit sibi in illo anima mea. Vnde licet beneplacitum sit Deo, super timentes eum, tamen iste est in quo sibi complacuit anima mea, præ omnibus timentibus Deum. Cognoscite ergo quia hic est filius meus dileipsum audite. Quoniam hic est Fi
Abbreviated transcription (Latin):
euis usq ad sũmum eius. Si enim
tecum ut tu optas remanserit.
nec ista om̃ia ꝓpt᷑ quȩ implenda
uenerat: adimplebit. nec illuc un¬
de aduenerat redibit. Bonũ est
nos hic ẽẽ. Sibonum est petre ut
in patria. Si bona est momenta¬
nea iocunditas. multo melior
ȩterna felicitas. Site delectat
xp̃i ad tempus glorificata huma¬
nitas: in comparabilit̾ excellentiꝰ
delectabit eius ȩternaliter cons¬
pecta diuinitas. Illa inquã diui¬
nitas. inquam desiderant angłi

Expanded text:
ejus usque ad summum ejus? Si enim ejus usque ad summum ejus? Si enim tecum, ut tu optas, remanserit, nec ista omnia propter quae implenda venerat, adimplebit, nec illuc, unde venerat, redibit Bonum est nos hic esse. Si bonum est, Petre, ut in patria. Si bona est momentanea jucunditas, multo melior aeterna felicitas. Si te delectat Christi ad tempus glorificata humanitas incomparabiliter excellentius delectabit ejus aeternaliter conspecta divinitas. Illa inquam divinitas, in quam desiderant angeli
Abbreviated transcription (Latin):
moysi unum: & heliȩ unũ. Quid
est petre quod loqueris: Ut quid¬
hic terrenum tab̾naculũ xp̃o¬
queris: Quid hic eum remanere
ex obtas. cũ migraturus ad uene¬
rit: Quid illi qui habitat incelis
habitaculum temporale procu-¬
ras. Non ad hoc uenit. ut do¬
mũ interra susciperet: qui ha¬
bere noluit ubi capud reclina¬
ret. Non adhoc uenit ut tu
ei interris tab̾naculum construeres.
sed ut ipse tibi incęlis locum prepa¬
raret. Non ad hoc uenit ut ate cons¬
tructam hic domum in habitaret.
sed ut te post se ad preparatam quȩ
sursum est subleuaret. Dequa ip¬
se discipulis dixit. Isi abiero & pre¬
parauero uob̾ locum: iterũ ueniã
& accipiam uos ad me ipsum. ut
ubi ego sum & uos sitis. Ubi nãq
ipse est te oportet eẽ. non ubi tu
us eum decet remanere. Bonũ est
ait nos hic esse. Et ubi queso mons.
Ubi passio. Ubi mundi redemptio:
Ubi resurrectio. Ubi incelos ascen¬
sio: Ubi est quod ait propħa. asũ¬
mo cęli egressio euis. & occur Nis

Expanded text:
Moysi unum, et Eliae unum . Quid est, Petre, quod loqueris? Ut quid terrenum tabernaculum quaeris? Quid hic eum remanere exoptas, cum migraturus advenerit? Quid illi qui habitat in coelis habitaculum temporale procuras? Non ad hoc venit ut domum in terra susciperet, quia habere noluit ubi caput reclinaret. Non ad hoc venit ut tu ei in terris habitaculum construeres, sed ut ipse tibi in coelis locum praepararet. Non ad hoc venit ut a te constructam hic domum inhabitaret, sed ut te post se ad praeparatam quae sursum est sublevaret. De qua ipse discipulis dixit: Et si abiero, et praeparavero vobis locum, iterum veniam, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi sum ego, et vos sitis . Ubinam ipse est, te oportet esse, non ubi tu vis, eum decet remanere. Bonum est, ait, nos hic esse: ubi, quaeso, mors? Ubi passio? Ubi mundi redemptio? Ubi resurrectio? Ubi in coelos ascensio? Ubi est quod ait Propheta: A summo coeli egressio ejus, et occursus
Abbreviated transcription (Latin):
et discipuli eius in uidetĩ t̾ram: et il¬
lic demorabat᷑ cũ eis et babtizabat.
Frat autẽ et ioħs babti ⁊ ans. in eNon
iuxta salim: quia aquae multae il¬
lic erant. et ueniebant et babtiza¬
bantur. Nondũ enĩ missus fuerat
riser quia iħs plures discipłos faicit et
babtizat quã ioħs. quã quã iħs non
babtizaret sed discipuli eius. reliqͥd
udetim. et abiit iterũ ingaliletm.

Expanded text:
et discipuli eius in iudaeam terram et illic demorabatur cum eis et baptizabat erat autem et Iohannes baptizans in Aenon iuxta Salim quia aquae multae erant illic et adveniebant et baptizabantur nondum enim missus fuerat risaei, quia Iesus plures discipulos facit et baptizat quam Iohannes, quamquam Iesus non baptizaret, sed discipuli eius, reliquit Iudaeam et abiit iterum in Galilaeam.
Abbreviated transcription (Latin):
cite pharisei uacuũ monumentũ.
&impietatis unre cognoscite sacrile¬
gium Clauos quos fixenrtis agnos¬
cim : et quẽ occidistis ad oram. Vi¬
dete : quẽ compunxistis Poterat
tione sua componere: Sedidõ reser¬
sacrile¬
giũ cõmisernt: uideant. et con¬
fundunt᷑ O pharisei impios uos
est: ut omnib. tolleret᷑. Sed xp̃s chãs
quando mortẽ suscepit. ita corrup¬
tionẽ non sensit: quomodo quando
Natus . ẽ. integrittitẽ uirginittis non
tur in sp̃u : qui nascunt᷑ ex carne
Aqua laucieri dilucit: quicquid p̃ua¬
ricatio sordidauit. Baptirent̾ om̃s
gentes in nomine patris et filii et sp̃s
scĩ : ut impletit᷑ illud qđ scriptũ est¬

Expanded text:
cite, Pharisaei, vacuum monumentum, et impietatis vestrae cognoscite sacrilegium. Clavos quos fixeratis agnoscimus, et quem occidistis adoramus. Videte quem compunxistis. Poteratrrectione sua componere: sed ideo resersacrilegium commiserant, videant et confundantur. O Pharisaei, impios vos est, ut omnibus tolleretur. Sed Christus Dominus quando mortem suscepit, ita corruptionem non sensit, quomodo quando natus est, integritatem virginitas non tur in Spiritu, qui nascuntur in carne: aqua lavacri diluat, quidquid praevaricatio sordidavit. Baptizentur omnes gentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti: ut impleatur illud quod scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
uero quos nullis p̃cedentib meritis
de inferni carcere eruit.
qui detenebris aet̃ne
Noctis merumꝰ libe¬
rari: itt sobrie caste.
ac pie uiuerę scude¬
amus: ut stolã baptismi sine
aliqua luxuriȩ macula incegram in¬
libatumq seruantes: ad a et̾ni sponsi
thalamũ. & ad illu. cȩleste acnup¬
ticle conuiuiũ caritate splendidi.
bonorum operum margaritis orna¬
ti. felici ueniamꝰ. Ipsocuxiliante.¬

Expanded text:
 qui nullis praecedentibus meritis de inferi carcere et de tenebris aeternae noctis meruimus liberari, ita sobrie, caste ac pie vivere studeamus, ut stolam Baptismi sine aliqua luxuriae macula integram illibatamque servantes, ad aeterni sponsi thalamum, et ad illud coeleste ac nuptiale convivium charitate splendidi, bonorum operum margaritis ornati feliciter veniamus; ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ISCESSURUS de mundo
promisit apłissuis quod sp̃m sc̃m̃ ad eos
mit ceret: quando addm̃ patrẽ ipse
re me cisset. Sic enĩ ut nunc audistis :
ad discipłis suis locutus ẽ dicens. Cũ
autẽ uenerit parsclytus quem ego
mit tã uobis sp̃m ueritatis qui apatre

Expanded text:
iscessurus e mundo promisit Apostolis suis quod Spiritum sanctum ad eos mitteret, quando ad Deum Patrem ipse remeasset. Sic enim, ut nunc audistis, ad discipulos suos locutus est, dicens: Cum autem venerit Paracletus, quem ego mittam vobis Spiritum veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
idergo agite. id et labonste. neali¬
qua membrorũ ur̃orũ portio ac de¬
bilitate uiciet᷑. neautgu. la inuos
horretit. aut auaritiã displiciat.
aut infidelictis langueat. ut eniun¬
dacti penitus. ac p̾urificati habi¬
caculũ dĩ efficiamini. et sp̃s st̃s qui
descendisse hodie legit᷑ in uobis
semꝑ esse dignetur. Prẽs tante dno

Expanded text:
Id ergo agite, id elaborate, ne aliId ergo agite, id elaborate, ne aliqua membrorum vestrorum portio hac debilitate vitietur, ne aut gula in vobis horreat, aut avaritia displiceat, aut infidelitas langueat: ut emundati penitus ac purificati, habitaculum Dei efficiamini, et Spiritus sanctus qui descendisse hodie legitur, in vobis semper esse dignetur; praestante Do
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis. io est ut et habetmus sc̃m̃ sp̃m
qui descendit: et ꝓbonã uitã xp̃m
sequanur oui ascendit. Misit ergo
nobis saluator sp̃m scm̃. sicut
discipłis suis ipse promisũt dicens.
Expedit uobis ut ego uadam. sienĩ
non habiero pansdytus non ueniet
ad uos si autẽ habiero: mic tã eũ
aduos. Quod dixit mittã eum
non forte aliquis ur̃m cogicet.
quod quasi de inferiora dixerit
mitttm. Uel sicut heretici dicuNł
quod sp̃s sc̃s quasi subiectos cic serui¬
ens dõ paretit impenitti. Ab sit uobis
istti suspitio. intrinictite enĩ nonminus
aliquid aut maius: quia si dõ ali¬
quid minus dicitur. in ꝑfecta di¬
dm̃ intrinitate. et trinitatem
in unitate credatis. nepedes uroꝵ
sensuũ claudicant. aut oculiparũ
uideant aut manus aridȩ fiant.
Omnis enim qui fidem catholicam
non bene sequit᷑: pedes debiles hab&.
Qui ueritaitis luce non uidet. oculorũ
caliginem pacit᷑. Qui miscđae fruc¬
tũ non habet : manũ ariditate siccat᷑.

Expanded text:
in nobis, id est, ut habeamus Spiritum sanctum qui descendit, et per bonam vitam Christum sequamur qui ascendit. Misit ergo nobis Salvator Spiritum sanctum, sicut discipulis suis ipse promisit, dicens: Expedit vobis ut ego vadam: si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos . Quod dixit, Mittam eum; ne forte aliquis vestrum cogitet quod quasi de inferiore dixerit, Mittam: vel, sicut haeretici dicunt, quod Spiritus sanctus quasi subjectus ac serviens Deo, pareat imperanti. Absit a vobis ista suspicio. In Trinitate enim non minus aliquid, aut majus: quia si in Deo aliquid minus dicitur, imperfecta diDeum in Trinitate, et Trinitatem in unitate credatis; ne pedes vestrorum sensuum claudicent, aut oculi parum videant, aut manus aridae fiant. Omnis enim qui fidem catholicam non bene sequitur, pedes debiles habet; qui veritatis lucem non videt, oculorum caliginem patitur; qui misericordiae fructum non habet, manuum ariditate siccatur.
Abbreviated transcription (Latin):
UIALONSIUS
abitrbe digressi
sumuf ne ad reuer¬
tendũ nos tardiot
hora p̃pediat: ne¬
cesse est ut expositionẽ fcĩ ae ungłit
breuior sermo trans currat. Dñs ac
redep̃tor nr̃ perituri mundi p̃cur¬
rentia mala denunciaat: ut eominꝰ
ꝑturbent uenientia. quo fuerint
p̃scita: Minus enĩ iacula feriunt
quae p̃uident᷑ : et nos tolerabilius
mundi mala suscipimꝰ. si c̃trahȩc

Expanded text:
uia longius ab urbe digressi sumus, ne ad revertendum nos tardior hora praepediat, necesse est ut expositionem sancti Evangelii brevior sermo transcurrat. Dominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos tolerabilius mundi mala suscipimus, si contra haec
Abbreviated transcription (Latin):
nuncicire. Sedcũ totsigna ꝑturba¬
tionis dicta sunt: oportec ut eorũ
c̃siderationẽ breuit ꝑ singulaꝑstrin¬
gamus. Quia necesseest ut clia
aeccelo alia e t̃ra  alia ab elem̃¬
tis. alici ab hominib patiamur.
Ait enĩ. Surgens gens c̃tragentẽ:
ecce ꝑ turbatio hominũ. erufit
t̃rae motꝰ magni ꝑloca: ecce respec¬
tꝰ irae desuꝑ: Erunt pestilentiae :
ecce in ae qualitates corporũ. Frit
ftimes: ecce sterilitas t̾rae. Terro¬
resq de caelo : et tẽpestates: ecce
inciequalitað aeris. Quia ergo om¬
nia c̃sũ manda sunt : ante c̃sũ ma¬
tionẽ omĩa ꝑ turbant᷑. Etqͥ ĩ cunc¬
tis delinquimus: ĩ cunctis ferim.

Expanded text:
nuntiare. Sed cum tot signa perturbanuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus
Abbreviated transcription (Latin):
ditiones : nolice t̃reri. Oportec pri
mũ haec fieri : sed ñdũ statĩ finis.
ensanda sunt uerba redẽptoris
nr̃i ꝑ quae nos aliud ĩ terius aliud
exterius passuros denunciat. Bella
q ppe ad hostes ꝑtinent: seditiones ad
cues: Qit ergo nos indicet interiũ
ex teriusq turbari: ciliud nos futet
abhostib aliud cifr̃ib ꝑpeti. Sed his
mailis pͥuenientib qui a ñ statĩ finis
sequatur. ad iungit. Surgetgens c̃tra
gentẽ. etregnũ aduersus regnũ. et
terrae motus magni er̃ ꝑloca : ec pes¬
tilentiae etfames. c̃roresq deccelo
et signa magna er̃. Uel sicut inqͥb¬
dã codicib ĩ uenitur: t̃roresq dece¬
lo. et tẽpestates. Atque pꝰsubditur:
et signa magna er. Vltima tribula¬
tio multis tribulationib p̃uenit᷑. et ꝑ
crebra malaque p̃ ueniunt: ĩdican¬
tur mala ꝑpetua quae sub secunt᷑.
Et ideo ꝑbella et seditiones ñ sttitĩ
sinis. quia multa debent malap̃cur¬
rere ut malũ ualetant sine fine

Expanded text:
terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti. Sed his malis praevenientibus, quia non statim finis sequatur, adjungit: Surget gens contra gentem, et regnum aterrae motus magni erunt per loca, et pestilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine
Abbreviated transcription (Latin):
scõ paulo stupenda non ẽ. Quid
enim mirum si abundat lacte nu¬
tritor etcłȩ ÷ sĩcut ipse ad chorin¬
tios ait. Lac uobis potum dedi non
esc̃am. Haec ẽ plane repromissio¬
nis illa terra : quam patrib nr̃is¬
ds̃ promisit dicendo. Dabo uobis
terram fluentẽ lacte et melle.
Non enim dehac terra locutus est
quae mantib aquis. coenum in¬
uoluit lutumq ꝓmiscit sedele
purum suauc discillae. Vude
eum paili episcola. non melledul¬
ciom s lacte candidior: Quac
epistolac tanquam ubens ȩcclesia¬
rum populo sc̃ nutriunt ad salutem.
Deceruice ergo apłi: prosanguine
lac manauit᷑. Legimus in ipsius epła

Expanded text:
sancto Paulo stupenda non est. Quid sancto Paulo stupenda non est. Quid enim mirum, si abundat lacte nutritor Ecclesiae? sicut ipse ad Corinthios ait, Lac vobis potum dedi, non escam . Haec est plane repromissionis illa terra, quam patribus nostris promisit Deus, dicens: Dabo vobis terram fluentem lac et mel . Non enim de hac terra locutus est, quae manantibus aquis coenum involvit, lutumque permiscet: sed de purum suaveque distillat. Quae enim Pauli Epistola non melle dulcior est, lacte candidior? Quae Epistolae tanquam ubera, Ecclesiarum populos enutriunt ad salutem. De cervice ergo Apostoli pro sanguine lac manavit. Legimus in Epistola
Abbreviated transcription (Latin):
diti saluatoris. Domus enĩ.
fortitudine. petiis const̃ituitur:
utilitatis uasis or natur. Petris
ad firmitatẽ nȩlabant̾ susten¬
cat populos Uas ad custodiam
ne temptent᷑ operit xp̃ianos. ł ri¬
tus uero eorum dehoc scło quam
betitus fuerit: nemo quis nesc̃iat:
Namprima haec millis becicitudo
ẽ. quod  ambo una die passĩ
esse noscuntur. Scilicet ut quos
una fides seruitio de uinxenit
una diesmartrrio coronaret¬
ł. Ildende ipsa passio licet diuer sa
insingulis fuerit : tamen uria
refer̃ta ẽ. gñ sc̃ĩtates. Nam
petrus crũcem sicuc saluator
exitum tulit : et dominicae deuo¬
tionis sĩ militudine. nec morce dis¬
ceptus ẽ. Scilicet ut quẽ imica¬
batur fide : imitaret᷑ et passione
De pauli uero ceruice : cum eum ꝑ¬
sẽcutor gladio ꝑcussisset dicitur
fluxisse magis lactis unda quã
sanguinis. Et mirum in modũ. sc̃m̃
a pos tolum baptism gñi in ipsã cede
extitis se splendidum pocius quã
cruentum: quae qui dem res: in

Expanded text:
i Salvatoris. Domus enim petrarum fortitudine construitur, utilitate vasis ornatur. Petra ad firmitatem, ne labantur, sustentat populos; vas ad custodiam, ne tententur, operit Christianos. Exitus vero eorum de hoc saeculo quam beatus fuerit, nemo est qui nesciat. Nam prima haec in illis beatitudo est, quod ambo una die passi esse noscuntur, sciliuna fides servitio devinxerat, una dies martyrio coronaret. Deinde ipsa passio diversa licet in singulis fuerit, tamen quanta referta est gratiae sanctitate? Nam Petrus crucis, sicut Salvator, exitum tulit, et dominicae devotionis similitudine nec in morte discerptus est: scilicet ut quem imitabatur fide, imitaretur et passione. De Pauli vero cervice, cum eam persecutor gladio percussisset, dicitur fluxisse magis lactis unda, quam sanguinis, et mirum in modum sanctum Apostolum Baptismi gratia in ipsa caede exstitisse splendidum potius quam cruentum. Quae quidem res in
Abbreviated transcription (Latin):
uiridittis foliorum: Contrestatũ namq
seminis gninum non .ẽ. ualidum. Vnde er¬
go ꝓcessit ligni duricia: Non.ẽ. is perum.
Vnde aisperutis corticis erupit: Non . ẽ. saporũ
Unde sapor infructibus: ol fatum nil redo¬
l& Vnde odor infrustib flagrat: Nilinse
uiride ostendit. Vnde uiriditas foliorum
exiuit : Cunctuergo in semine si mullatent
que tam̃ non simul exsemine ꝓdeunt: Exse¬
mine quippe ꝓducit᷑ rtidix: exrtidice ꝓce¬
dit uir gultum. Exuirgulto oritur fructus.
infrustu etiam ꝓducit᷑ semen. Addamus
ergo : quia et semen lat& insemine. Quid
igitur mirum si ossa. Neruos. carnem.
capillosque reducat expuluere. qui lig¬
num. fructus. folia. in magna mole cir¬
boris. exparuo cottidie semine resctiunrt:
Cũ ergo dubitins animꝰ deresurrectionis po¬
tencia rationem querit. etirum rerum ei
questiones inferendȩ sunt quȩ incessant̃

Expanded text:
viriditas foliorum. Contrectatum namque viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum, unde ergo processit ligni duritia? Non est asperum, unde asperitas corticis erupit? Non est saporosum, unde sapor in fructibus? Olfactum nihil redolet, unde odor in fructibus fragrat? Nihil in se viride ostendit, unde viriditas foliorum exivit? Cuncta ergo in semine simul latent, quae tamen non simul ex semine mine quippe producitur radix, ex radice prodit virgultum, ex virgulto oritur fructus, in fructu etiam producitur semen. Addamus ergo quia et semen latet in semine. Quid igitur mirum, si ossa, nervos, carnem, capillosque reducat ex pulvere, qui lignum, fructus, folia, in magna mole arboris ex parvo quotidie semine restaurat? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem quaerit, earum rerum ei quaestiones inferendae sunt, quae et incessanter
Abbreviated transcription (Latin):
demꝰ. quia longe minus. ẽ. repanire.
qđ fuit. quã creare qđ non fuit. Aut
quid mirum si hominẽ expuluere reficit
qui simul omnia exNichilo creauit:
Minibilius namq est celum ac tenirm ex
Nullis rebusex istentib condidisse: quĩ
ipsum homirẽ excenti reparare Sed
cinis ad tenditur & incarnẽ redirepossẽ
despenitur: et diuine oꝑcitionis uistus comp̃¬
hendi quasi ȩxracione quericur. Quiscilic&
quid eis cottidiana dĩ minicula excis sidui¬
tate uiluerunt Nam ecce in uno grano
paruissimi seminis lcit& tott queNl ascitura
est arboris moles. Constituamꝰ namq ante
oculos cuiꝰ libet arboris minim magnitudinẽ.
cogitemꝰ unde oriendo coepit. quȩ cidtantt̃
molẽ crescendo ꝑuenit. Inuenimꝰ ꝓculdu¬
bio eiꝰ originem pciruissimũ semen. Conside¬
remꝰ ubi nunc in illo paruo grano seminis
latet fortitudo ligni tis perittis corticis. sciporis
odorisque magnitudo. ubestas frustuum.

Expanded text:
demus quia longe minus est Deo reparare demus quia longe minus est Deo reparare quod fuit quam creasse quod non fuit. 1559 Aut quid mirum si hominem ex pulvere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis existentibus condidisse, quam ipsum hominem ex terra reparare. Sed cinis attenditur, et in carnem redire posse desperatur, et divinae operationis virtus comprehendi quasi ex ratione quaeritur. Qui scilicet quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam ecce in uno grano parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris moles. Constituamus enim ante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem, cogitemus unde oriendo coepit quae ad tantam molem crescendo pervenit, invenimus procul dubio ejus originem parvissimum semen. Consideremus nunc ubi in illo parvo grano seminis latet fortitudo ligni, asperitas corticis, saporis, odorisque magnitudo, ubertas fructuum,
Abbreviated transcription (Latin):
duceret. quid sibi dici poss&: quidobiec¬
tionib responderet secum sollicita & es¬
tuanti mente uersaret. Neme inuenir&
asperum uehement̃ metuerat. Ne apud
me appareret. Noxius formidaret: Et
quis ego aut quidego: Nimirũ non lon¬
ge post futurus: post hominẽ uermisatq
post uermem puluis. Siergo tanta cura
ꝑtimescit᷑ iu dicium pulueris. qua incen¬
tione cogitundũ .ẽ. qua formidine p̃ui¬
dendum tante iudiciũ maiestatis: Sed
quia sunt nonnulli qui deresurrestione
cordium ur̃orum questionib occultis
occurrimꝰ. pauca nobis deipsa resurrec¬
tione fide loquenda sunt: Multi et enĩ
de resurrestione dubitant. sicut etnos
aliquando fuimꝰ. dum carnẽ inputre¬
dinẽ ossciq inpuluerẽ redigi ꝑsepul¬
chi a conspiciunt. reparałi expuluerẽ
carnẽ & ossa diffidunt. sicque apud se
quasi rationantes dicunt. Quando ex
puluere homo reducit᷑: Quando agit᷑
ut cinis animet᷑ : Quib breuit̃ respon¬

Expanded text:
duceret, quid sibi dici posset, quid objecduceret, quid sibi dici posset, quid objectionibus responderet, secum sollicita et aestuanti mente versaret: ne me inveniret asperum, vehementer metueret: ne apud me appareret noxius, formidaret. Et quis ego, aut quid ego? Nimirum non longe post futurus post hominem vermis, atque post vermem pulvis. Si ergo tanta cura pertimescitur judicium pulveris, qua intentione cogitandum est, qua formidine providendum tantae judicium majestatis? Sed quia sunt nonnulli qui de resurrectione cordium vestrorum quaestionibus occultis occurrimus: pauca nobis de ipsa resurrectionis fide loquenda sunt. Multi etenim de resurrectione dubitant, sicut et nos aliquando fuimus, qui dum carnem in putredinem ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa diffidunt, sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: Quando ex pulvere homo reducitur? quando agitur ut cinis animetur? Quibus breviter respon
Abbreviated transcription (Latin):
exuerittite leticia ꝑfruct᷑ inpatria.
qđ deumbrir gtiudii meditit᷑ iNuia.
hisquimittis resurrex̃ exmorte : quam
districtus iniudicio ueniat p̃uidete
Ceste indie tremendi ex aminis suicũ an¬
glis. cum archangłis. cum thronis etdo¬
minationibus. cũ principatib ac potes¬
tatibus apparens. celis acterris arden¬
tibus cunctis uidelic& helem̃tis insuiob¬
sequii terrore cõmotis. Hunc ergo tanti
pauoris iudicem ante oculos ponite.
hunc uenturũ timete. ut hunc cum ue¬
nerit. Nantimidi sed securi uidecitis
Timendus ergo. ẽ. netimecit᷑. Terror eius.
nos ad usum bonȩ oꝑcitionis exerceat.
Metus illius uitam nñm a prauitite cõpes¬
cat. Michi frs credice quia tanto tuncerim
securi deeiꝰ p̃sentia: quanto Nunc. eẽ saca¬
imus suspecti deculpa. Ceste si aliquis
ur̃m cum suo aduersario causam disturꝰ
in meo iudicio die crustino ess& ex hi¬
bendus: totã forttsse Noctem in somnẽ

Expanded text:
ex veritate laetitiae perfruatur in patria ex veritate laetitiae perfruatur in patria quod de umbra gaudii meditatur in via. Is qui mitis resurrexit ex morte, quam districtus in judicio veniat, praevidete. Certe in die tremendi examinis sui cum angelis et archangelis, cum thronis et dominationibus, cum principatibus et potestatibus apparebit, coelis ac terris ardentibus, cunctis videlicet elementis in sui obsequii terrore commotis. Hunc ergo tanti pavoris judicem ante oculos ponite, hunc venturum timete, ut hunc cum venerit, non timidi, sed securi videatis. Timendus ergo est, ne timeatur. Terror ejus nos ad usum bonae operationis exerceat, metus illius vitam nostram a pravitate compescat. Mihi, fratres, credite, quia tanto tunc erimus securi de ejus sententia, quanto nunc esse satagimus suspecti de culpa. Certe si aliquis vestrum cum suo adversario causam dicturus, in meo judicio die crastina esset exhibendus, totam fortasse noctem insomnem
Abbreviated transcription (Latin):
qđ influat iordanis in hoseius Quia
postquam infideles quosque amundiori¬
gine rapuit: ad huc seposse suscipere
etiam fideles p̃sumit. Namore pes¬
tifere ꝑ̾sucisionis eoscoctidie deuonit.
inquib a confessione fidei reꝓba uitt
citaimente recogitate Ecce paschalia
sollem pnia agimus: sed ita uiuendũ¬
nobis. ẽ. ut puenire ad aet̃na festa me¬
reamur. Tninseunt cunctti quȩ tẽporcilit̃
festiua cȩlebrunt᷑. Cunrte qui his sollẽ¬
pnitatib. int̾estis: Neabet̃na sollemp¬
nitate separemini: Quid ꝓd. ẽ. inter. eẽ.
festis hominũ. si de esse contingatfestis
angłorum : Umbri uenture sollempni¬
tatis ẽ. sollempnitts p̃sens. Id circohanc
Annuȩ agimus: ut adillã que non. ẽ. an¬
nua sed continua ꝑducamur Cum hec
sttituto tempore geritur: ad illius desi¬
derium memoria nr̃u refri gat᷑ łrequen¬
tacione ergo gtiudu temporcilis ad aetña
gtudici mens incalescat. etferueat: ut

Expanded text:
quod influat Jordanis in os ejus, quia quod influat Jordanis in os ejus, quia postquam infideles quosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse decipere etiam fideles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat, in quibus a confessione fidei reproba vita cita mente cogitate. Ecce paschalia solemest nobis, ut pervenire ad aeterna festa mereamur. Transeunt cuncta quae temporaliter festiva celebrantur. Curate, qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse esse festis hominum, si deesse contingat 1558 festis angelorum? Umbra venturae solemnitatis est solemnitas praesens. Idcirco hanc annue agimus, ut ad illam quae non est annua, sed continua, perducamur. Cum haec statuto tempore geritur, ad illius desiderium memoria nostra refricatur. Frequentatione ergo gaudii temporalis ad aeterna gaudia mens incalescat et ferveat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
atum iob deantiquo hoste generis
humani dñs dicit. Absorbebit flu¬
uium & non minrbit᷑: ethabet fiduciã
qđ influcit iordonis in hoseiꝰ. Quis est¬
enim ꝑfluuium designatꝰ. Nisi humanis
generis fluxus : Qđ uidelicet genus
abostu cid finẽ defluit. & quasi cique
more usq ad competentẽ terminum
ex carnis liquore ꝑcurrit: Quidꝑior¬
danem Nisi bapti zatorum forma sig¬
nat᷑: Quia enĩ in iordane fluminę
ipse austor redemptionis nr̃e baptizc¬
ri dignatus. ẽ: reste iordanis Nomine
corũ multitudo exprimit᷑. qui intru sa¬
cnimentũ baptis matis tenent᷑. Anti¬
cus ergo hostis generis humani fluuiũ
ab sorbuit: quia amundi origine usq
ad redemptoris aduencũ. uix paucis
elestis euadentib inuentrę sue mali¬
ciae genus humanũ truxit. De quo rec¬
te dicit᷑. Ab sorbebit fluuium et non
minrbit᷑: quia ꝓmagno non habet cũ
infideles rapit. Sed grauẽ. ualde
quod subdicur Et habet fiduciam

Expanded text:
atum Job de antiquo hoste generis atum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in per fluvium designatur, nisi humani generis fluxus. Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit. Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur qui intra sacramentum baptismatis continentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, qui a mundi origine usque ad redemptoris adventum, vix paucis electis evadentibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, quia pro magno non habet cum infideles rapit. Sed grave est valde quod subditur: Et habet fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
me credidisti: Cum paulus cipłs dicat.
Est autem fides spenindarum substancia
rerum argumentum non apparentum.
ꝓfesto liquet quici fides illarum rerum
argumentum. ẽ. que appartre non possuNt.
Quae &enim cipparent iamfidem non ha¬
bent sed agnitionẽ. Dum ergo uidit tho¬
mas dumpalpauit: Cur eidicit᷑ quia
uidistime credidisti: Sed aliud uidit¬
& aliud credidit: Amortoli quippeho¬
mine : diuinitas uideri nmpotuit. Ho¬
minẽ quippe uidit: & dñ confessus est
nem: hunc dm̃ quẽ uidere non pote¬
nrt exclamauit. Laetificat ualde
qđ sequitur. Beciti qui nonuiderunt
& crediderunt In qua nimirũ senten¬
cia nos specialit̾ signatisumus: qui
eum carne nonuidim. mente retinem
Nos signati sumꝰ. sed si fidem nrũm oꝑib
sẽquim᷑ Ille et enim uere credit: qui
exert& oꝑando qđ credit. Quo contrur¬
dehis qui fidem nominetenꝰ retinent.
paulus dicit: Conficent᷑ senosse dm̃.
fcictis autẽ negant Hinc iai cobus ait
Fides sine oꝑib mortuaest. Hinc adbe¬

Expanded text:
me, credidisti. Cum Paulus apostolus dicat: Est autem fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est quae apparere non possunt. Quae etenim apparent, jam fidem non habent, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur, quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali quippe homine divinitas videri non potuit. Hominem igitur vidit, et Deum confessus est, nem hunc Deum quem videre non poterat, exclamavit. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem carne non vidimus, mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem nostram operibus sequimur. Ille etenim vere credit qui exercet operando qde his qui fidem nomine tenus retinent Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc ad be
Abbreviated transcription (Latin):
seunt: Velud iam dimissa despicite. ad
Huius resurrectionis głam quã inse
uerittis ostendit: tota intencione festi¬
nate. Terrena desideria quȩ abaustore
separant̃ fugite: quictanto alcius ad
cons pectũ dĩ om̃i potentis ꝑtingitis: quan¬
to medicitorẽ dĩ et hominũ singularit̃
amatis : qui uiuit et regnat cum patre

Expanded text:
nseunt velut jam dimissa despicite. Ad hujus resurrectionis gloriam, quam in se veritas ostendit, tota intentione festinate: terrena desideria quae ab auctore separant, fugite: quia tanto altius ad conspectum Dei omnipotentis pertingitis, quanto mediatorem Dei et hominum singularius amatis, qui vivit et regnat, e
Abbreviated transcription (Latin):
inter haec anim aduertitis: Nũquid
casu gescum creditis utelectus illedis¬
cipulus tunc de esset. post autẽ ueni¬
enscudiret. cudiens dubitaret. du¬
bitcns palparet. palpans crederet :
Non hoc casu. sed diuina dispenscitione
gescumest Egitnamq miromodo su¬
pnaclementia: ut discipulus dubitans
dum in ma.gistrosuo uulnenr palparet
carnis: in nobis uulnerae scinaret infide¬
littitis Plus enim nobis thomae infidelitas
id fidem. quã fides credentiũ discipuloꝵ
ꝑfuit. Quiadumille cidp̃alpandã fidem¬
reducitur: nñr mens omni dubitatione
post posita infide solidat᷑. Sic quippe
discipulũ post resurrestionẽ sucĩ dubi¬
ture ꝑmisit. Nectam̃ indubitacionẽ de¬
seruit: sicut ante Natiuitatẽ suã habere
mariã sponsum uoluit: quitam̃ ad eius
Nupcicis non ꝑuenit Nam itti fcctus. ẽ.

Expanded text:
inter haec animadvertitis? Nunquid inter haec animadvertitis? Nunquid casu gestum creditis, ut electus ille discipulus tunc deesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet? Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia ut discipulus ille dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis. Plus enim nobis Thomae infidelitas ad fidem quam fides credentium discipulorum profuit, quia dum ille ad fidem palpando reducitur, npostposita in fide solidatur. Sic quippe discipulum post resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus e
Abbreviated transcription (Latin):
solutionis ordine breuit̃ dixerim: ut sub
magno moderumine pastores ecde uel
soluere studeant uł ligare. Sedutrum
iustȩ anipi iustȩ oblig&̾ pastor: pastoris
ttimen sentencia gregitimendaese : Ne is
qui sub. ẽ. & cũ iniusce foisitan ligatur.
ipsam obligationis suȩ sentenciã excilia
cul po meretit᷑. Pastor ergo uł absoluere
indiscrete timeat. uł ligare: is autẽ qui
submanu pastoris. ẽ. ligaritimeat uł in¬
iuscę Nec pcistoris sui iudiciũ temere rep̃¬
hendat. Ne & si in iustȩ ligatus.ẽ: exipsa
tumidȩ rep̃hensionis suꝑbia culpaquat
nonerat ficit Sed quia hȩc breuiter ꝑex
cessum diximꝰ adexpositionis ordinem
redecimus
homas autẽ uNus exduodecim quidicit᷑
didimus: Nonerat cumeis quando ue¬
nit iħis Iste unius discipulus defuit.
reuersus quod gestum.ẽ audiuic audi¬
ta credere rennuit Venit ictrumdrãs
& non credenti discipulo. latus pal pan¬
dum p̃buit. manus ostendit. & ostensa
suciũ cicacricȩ uulnerum in fidelitatis

Expanded text:
solutionis ordine breviter dixerim, ut sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant, vel ligare. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor ergo vel absolvere indiscrete timeat, vel ligare. Is autem qui sub manu pastoris est, ligari timeat vel injuste; nec pastoris sui judicium temere reprehendat, ne etsi injuste ligatus est, ex ipsa tumidae reprehensionis superbia culpa quae non erat fiat. Sed quia haec breviter per excessum diximus, ad expositionis ordinem redeamus. 7. Thomas autem unus ex duodecim, qui dicitur Didymus, non erat cum eis quando venit Jesus. Iste unus discipulus defuit, reversus quod gestum est audivit, audita credere renuit. Venit iterum Dominus, et non credenti discipulo latus palpandum praebuit, manus ostendit, et, ostensa suorum cicatrice vulnerum, infidelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ARISAEI INTELLE
et occidere. Hanc eorũ sciens
dñs uoluncatẽ : nichil ominus
ĩ crepabat seuientes. nectimo¬
re suꝑcintes. quominus arguat
peccatores. Lex iste quifecit
nuptias filiosuo : ds̃ om̃p̃s est.

Expanded text:
arisaei intelliget occidere. Hanc eorum sciens Dominus voluntatem, nihilominus increpat saevientes, nec timore superatur, quo minus arguat peccatores. Rex iste qui fecit nuptias filio suo, Deus omnipotens est.
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ siuĩ ĩ uicatos uocare ad
nupticis : auc dubiũ quin moy
ꝑ quẽ legẽ inui tatis dedit. Si
autẽ seruos legerimꝰ ue pleraq
habent exẽplaria: ad ꝓpħas re¬
ferendum est qđ ĩuitati ꝑ eos
uenire c̃tẽpserint. Iterum misic

Expanded text:
servum suum invitatos vocare ad nuptias, haud dubium, quin Mosen, per quem legem invitatis dedit. Si autem servos legerimus, ut pleraque habent exemplaria, ad prophetas referendum est, quod invitati per eos venir
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ ꝑmethaforã mẽbrorũ corpora¬
liũ : magnitudo ostendicͥ corm̃torũ:
Multi autẽ sunt uocati: pauici uero electi.
Om̃s parabolas breui sententiola cõ p̃¬
hendit: qđ ec ũ oꝑe uineae ec in he¬
dificati one domus. et ĩ c̃ uiuio nup¬
tiali ñ initia sed finis intelligitur.

Expanded text:
tium, per metaphoram membrorum corporatium, per metaphoram membrorum corporalium, magnitudo ostenditur tormentorum. Multi autem sunt vocati, pauci vero electi. Omnes parabolas brevi sententia 177 comprehendit: quod et in opere vineae, et in aedificatione domus, et in convivio nuptiali, non initia, sed finis quaeratur.
Abbreviated transcription (Latin):
iste om̃s sociati sunt maliciae ĩtelle¬
guntur. uestes autẽ nuptiales p̃cep¬
ta sunt dñ et oꝑa que cõplent᷑ exle¬
ge et euan gelio: nouiq homines effi¬
cino ñ habe uestẽ nupticlẽ: hoc est
uestis suꝑ caelestis hominis sed ues¬
tẽ pollutt̃ idest ueteris hominis ex¬
cubias. hic staitĩ corripit᷑ et dicit᷑
ei. Amice quomo dohuc intrasti.
Amicũ uocat qđ inuitꝰ ad nuptias est.
arguit impudentiae qđ ueste sordi¬
da mundicias pollueric nuptiales.
A tille obmutuit. Intẽprẽ enĩ illo ñ
eric locꝰ inpudenticie. nec negandi
facultas: cũ om̃s angłi et mundus
ipse testis sit peccatorũ. Iunc dix¬
dib mittite eũ ĩ tenebras ex t̃iores. ibi
eric flecꝰ etstridordentiũ. Manus
ligatas et pedes fletũq oculorũ.
et stridorẽ dentiũ. uelad cõparan¬
dã resurrectionis intellige uericatẽ.
Uelcerte ideoligat᷑ manꝰ et pedes uc
fletu quoq oculorũ etstridoreden¬

Expanded text:
iste omnes qui sociati sunt malitia intelliiste omnes qui sociati sunt malitia intelliguntur, vestis autem nuptialis praecepta sunt Domini, et opera quae complentge et Euangelio nouique hominis effin habere vestem nuptialem, hoc est, vestem supercoelestis hominis, sed vestem pollutam, id est, veteris hominis excubias, hic statim corripitur et dicitur ei: Amice, quomodo huc intrasti? Amicum vocat, quod invitatus ad nuptias est; arguit impudentiae, quod veste sordida munditias polluerit nuptiales. At ille obmutuit. In tempore enim illo non erit locus impudentiae, nec negandi facultas, cum omnes anguli et mundus ipse testis sit peccatorum. Quijus, mittite eum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium. Manus ligatas et pedes, fletumque oculorum, et stridorem dentium, vel ad comprobandam resurrectionis intellige veritatem. Vel certe ideo ligantur manus et pedes, ut fletu quoque oculorum, et stridore den
Abbreviated transcription (Latin):
malos: et boni aliqui sint. Hunc lo¬
cũ plenius tractat apłs adro ma¬
nos. qđ gentes natur alit̾ facientes
etique legissunt c̃ dẽpnent uideos
qͥ scriptã legẽ ñ fecerunt. Int̃ ipsos
quoq echnicos est infinica diuersi¬
tas: cũ sciamꝰ cilios eẽ ꝓcliuesad ui¬
tia: et ruentes ad mcila. Alios ad
honestatẽ morũ : uir tutib deditos.
Intrauit cuitẽ rex ut uideret discum¬
bentes: et uidit ibi hominẽ ñ uestitũ
ueste nuptiali. ec cut illi. A mice quo
modohuc intrcisti ñ habens uestẽ nup¬
ticilẽ.: citille obmutuit. hiqͥ inuitati
fuertint cidnupticis desepib et cingulis
et plateis et diuersis locis cõenã regis
impleuerant. Sed posteti cũ uenissegex
ut uideret discũ bentes ĩ c̃uunosuo. hoc
est in suo quasi fide reqͥes centes ut in
diẽ iudicii uisitaret c̃ uiuas et discer¬
neret meritti singulorũ : inuenit unũ
qͥueste indutꝰ ñerat nupticili. Unus

Expanded text:
malos, et boni aliqui sunt reperti. Hunc lomalos, et boni aliqui sunt reperti. Hunc locum plenius tractat Apostolus ad Romanos, quod gentes naturaliter facientes ea quae legis sunt, condemnent Judaeos, qui scriptam legem non fecerint. Inter ipsos quoque ethnicos est infinita diversitas, cum sciamus alios esse proclives ad vitia, et honestatem morum virtutibus deditos. Intravit autem rex, ut videret discumbentes: et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptiali, et ait imodo huc intrasti, non habens vestem nuptialem? At ille obmutuit. Hi autem qui invitati erant ad nuptias de sepibus, et angulis, et plateis, et diversis locis, coenam legis impleverant, sed postea cum venisset rex, ut videret discumbentes in convivio suo, hoc est, in sua quasi fide requiescentes, ut in diem judicii visitaret convivas, et discerneret merita singulorum, invenit unum qui veste indutus non erat nuptiali: unus
Abbreviated transcription (Latin):
uero tenuerunt seruos eius: et contu¬
melus affectos occiderunt. Inc̃ eos qͥ
recipiunt ae uangelii uericatẽ : mul¬
tadiuersitas est. Minoris enĩ crimi¬
nis sunt qui occupati alus rebus ueni¬
tĩ crum. Re ex autem cum au¬
disset: iraitus est. De quo supra
dictum fuerat: si mile factum
est regnũ caelorũ. homini regi.
Quando muit abat ad nuptias. et age¬
bac oꝑa clem̃tiae hominis nom̃ ao¬
positũ esc: nunc quando adultionẽ
uenithomosiletur. et rex tantũ di¬
citur. Etmissis exercitib suis. ꝑ didit
homicidas illos : et ciuitatẽ illorum
succendit. Exercitꝰ se ucultores. angłi¬
telligimꝰ sub ducib uespasiano et
tito. quioccisis uideae popłis p̃uari¬
catricẽ succenderint ciuitatẽ. Tunc
ait seruissuis. Nupticie quidẽ paratȩ
sunc : sed qͥ inuitati erant ñ fue rur̾
digni. Ite ergo ad exicꝰ uiarũ. et
ticis. Gentiliũ popłs ñ ercit inuus:
sed in exitibus uigrũ. Querit᷑ cuutẽ
quomodo in his qͥ foris erunt inter

Expanded text:
s ejus, et contumeliis affectos, occiderunt. Inter eos, qui non recipiunt Evangelii veritatem, multa diversitas est. Minoris enim criminis sunt qui occupati aliis rebus venitiarum. Rex autem cum audisset, iratus est. De quo dictum supra fuerat: Simile factum est regnum coelorum homini regi, quando invitabat ad nuptias, et agebat opera clementiae, hominis nomen appositum est, nunc quando ad ultionem venit, homo siletur, et rex tantum dicitur. Et missis exercitibus suis, perdidit homicidas illos, et civitatem illorum succendit. Exercitus, seu ultores angtelligamus, sub duce Vespasiano et Tito, qui occisis Judaeae populis, praevaricatricem succenderint civitatem. Tunc ait servis suis: Nuptiae quidem paratae sunt; sed qui invitati erant non fuerunt digntc. Gentilium populus non erat in viis, sed in exitibus viarum. Quaeritur autem quomodo in his qui foris erant inter
Abbreviated transcription (Latin):
disunt. Prandiũ paratũ et caurietal¬
tilic occise uel ꝑ methaphorã opestegiȩ
de scribunt᷑: ut ex carnalib ĩtellega ntꝰ
spiritalia. uel certe dogmatũ nogni¬
tudo. et doctrinci dĩ lege plenissima senti¬
pacres testam̃ti ueteris significanturs
Naĩ dũ ex ꝓmissione legis acceꝑcinc qua¬
tenꝰ ad uersarios suos hõdu retribu¬
tione ꝑcuterent: ut itadicã qͥd cli¬
ud quã ttiuri erant qͥ mimicossuos
uir tutis corporeae cornu feriebant:
Quid uero ꝑ altilia. nisi patres tefta¬
m̃ti noui figurantur : Quidũ grãm
pinguedinis int̾nae ꝑcipiunt: ater¬
renis de sideriis innitentes. ad subli¬
mici c̃tẽ plationis sucie penna suble

Expanded text:
di sunt. Prandium paratum, et tauri, et altilia occisa, vel per metaphoram 175 opes regiae describuntur, ut ex carnalibus intelligantur spiritualia; vel certe dogmatum magnitudo, et doctrina Dei lege plenissima sentiignificantur. Nam dum ex permissione legis acceperant; quatenus adversarios suos odii retributione percuterent, ut ita dicam, quid aliud quam tauri erant, qui inimicos suos virtutis corpo reae cornu feriebant? Quid vero per altilia, nisi Novi Testamenti Patres figurantur. Qui dum gratiam pinguedinis internae percipiunt, aeternis desideriis innitentes, ad sublima contemplationis suae penna suble
Abbreviated transcription (Latin):
plent. Mĩnutti sunt grana harencre.
Sed simulta harena inponat᷑: p̃mit atq
op̃primit Hoc fticit sentina neglec¬
ta : qđ facit fluctus in ruens paulo¬
tim: sentina intrat: sed diu in¬
trando et non ex auriendo merget
nciuem Quid est autẽ exciurire. nisi
bonis operib agere ne obruant pecca¬
ta. gem̃do. ie uinando. tribulando
peris ne extollat: in rebus ad uersis
ne frangat Qui tibi dedit fecitatem
huius sc̃łi : ad consolationem tuam
dedit non ad corruptionem Rursus
quite flagellat in isto scło: ademen¬
dationem̃. non addampnationem
facit Ferto patrẽ erudiencem: ne sen¬
cias iudicem punientem Faec cotidie
dicimus uob. et sepe dicenda sunt.
quia bona et scluttiria sunt

Expanded text:
plent: minuta sunt grana arenae; plent: minuta sunt grana arenae; sed si multa arena imponatur, premit atque opprimit. Hoc facit sentina neglecta, quod facit fluctus irruens: paulatim per sentinam intrat; sed diu intrando et non exhauriendo, mergit navim. Quid est autem exhaurire, nisi bonis operibus agere ne obruant peccata, gemendo, jejunando, tribuendo, peris ne extollat, in rebus adversis ne frangat. Qui tibi dedit felicitatem hujus saeculi, ad consolationem tuam dedit, non ad corruptionem. Rursus qui te flagellat in isto saeculo, ad emendationem, non ad damnationem facit. Ferto patrem erudientem, ne sentias judicem punientem. Haec quotidie dicimus vobis, et saepe dicenda sunt, quia bona et salutaria sunt