comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
monstret parentes: Ipse monstrauit dicens.
Quȩ est mͥ mat᷑. aut qui fr̃s : Qui fecerit uolun¬
tatẽ patris mei qui incęlis ẽ: ipse mͥ frat. & so¬
ror. & mat̾ est. fac uoluntatẽ patris: ut xp̃i
rit sapientiã: xp̃m parit. Quȩ parturit uer¬
bum: xp̃m parturit. Est etiã quȩ parturiuit
iniusticiã: & peꝑit iniqͥtatẽ. Istis ue p̃gnan¬
tibꝰ: quȩ corpore graues. ad euadendũ ꝑ icłm
pigriores st̃. Istis ue: qͥb fut᷑i partus quo corpꝰ
omne concutit᷑. dolor ingredit᷑. His futuri signa ui¬
dicu: initia st̃ doloꝵ. Docuit etiã moyses ẽẽ p̃gnan¬
tem: quamsi duo c̃culcauerint litigantes. ab orti¬
uum cito incidat. & idõ bona femina litẽ fugiat.
sequat᷑ pacem: ut partũ possit absoluere. nec nouẽ
mensiũ tempꝰ expectet. Uerbi partus: non temporis
s diligentiȩ plenitudine est. Consũmatꝰ autẽ in
breui iustus: tẽpora multa expleuit. At contra

Expanded text:
monstret parentes? ipse monstrauit dicens: monstret parentes? ipse monstrauit dicens: quae mihi est mater aut qui fratres? qui fecerit uoluntatem patris mei, qui in caelis est, ipse mihi et frater et soror e t mater est. fac uoluntatem patris, ut Chrisrit sapientiam Christum parit, quae parturit uerbum Christum parturit. est etiam quae parturiuit iniustitiam et peperit iniquitatem. istis uae praegnantibus, quae corpore graues ad euadendum periculum pigriores sunt; istis uae, quibus futuri partus, quo corpus omne concutitur, dolor integer his futuri signa iudicii initia sunt dolorum. Docuit etiam Moyses esse praegnatem, quam si duo conculcanerint litigantes, abortum cito incidat. et ideo bona femina litem fugiat, sequatur pacem, ut partum possit absoluere, nec nouem mensuum tempus exspectet: uerbi partus non in temporis, sed diligentiae plenitudine est. consummatus autem in breui iustus inpleuit tempora multa. at contra
Abbreviated transcription (Latin):
quasi adhuc inct in tuentiũ. S & hic in iuꝑi¬
orib dix .t. Edebant &l.bebant. & nubebant.
& uxores ducebant leti gaudentes scilicet se
entes. Hȩ st̃ utiq pregnantes. quiu ue cr̃: quȩ
aruinã suȩ carnis extendant. & q b inti ao. ũ
onis exortes sunt: quȩ in bonoꝵ act iũ in ilimi¬
ne constitutȩ. necdũ aliquos susieptioꝑis dere
ꝓgressus. Sunt enĩ  quȩ de dei timore c̃ci unt:
quȩ dicunt. De timore tuo c̃ccp. nꝰ: & parturiu¬
mus. S non om̃s pariunt. ñ om̃s ꝑfecti. ñ om̃s posst̃
dicere. peꝑimꝰ sp̃m salutis in t̾ra. Non om̃s mariȩ
Sunt enĩ quȩ abortiuũ excludant uerbũ. ante¬
quã pariant: sunt quȩ in utero xp̃m babeant.
s nondũ formauert᷑. Quib dr̃. Filioli mei qͦs
iterũ parturio: donec formet᷑ xp̃c in uob̾. Ergo
quia adhuc in utero st̃: partr. runt᷑ quasi imꝑ¬
fecti. Iam illi ꝑfectiores: qͥb dt̃. Ego uos ꝑ euan¬
geliũ genui. Multi patres ꝑ euangłiũ: & mul¬

Expanded text:
quasi adhuc incerta metuentium. Sed et hic in superioribus dixit: Edebant et bibebant: nubebant, et uxores ducebant , ligantes scilicet se entes. Hae sunt itaque praegnantes quibus vae dicitur, quae arvinam suae carnis extendant, et quibus intimorum onis exsortes sunt, quae in bonorum actuum molimine constitutae, necdum aliquos suscepti operis dedere processus. Sunt enim et quae de Dei timore concipiunt, quae dicunt: De timore tuo concepimus et parturivimus . Sed non omnes pariunt, non omnes perfecti, non omnes possunt dicere: Peperimus spiritum salutis in terra: non omnes Mariae, sunt enim quae abortiuum excludant uerbum, antequam pariant, sunt quae in utero Christum habeant, sed nondum formauerint, quibus dicitur: filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in uobis.. ergo qui adhuc in utero sunt parturiuntur quasi inperfecti; iam illi perfectiores, quibus dicitur: ego uos per euangelium genui. multi patres per euangelium et mul
Abbreviated transcription (Latin):
quam qͣm iam in libro quẽ de uiduis scripsimꝰ
predicauimꝰ. nunc sequestramꝰ. Uerũ aut̃ dictũ
est iuxta ꝓposita de templo quod salomon con¬
Nichil est enim opere & manufactũ: q i aut
uetustas conficiat. aut uis subruat: aut ignis

Expanded text:
quam quoniam iam in libro quem de uiduis scripsimus quam quoniam iam in libro quem de uiduis scripsimus praedicauimus, nunc sequestramus. uerum autem dictum est iuxta proposita de templo, quod Salomon connihil est enim opere et manu factum quod non aut uetustas conficiat aut uis subruat aut ignis
Abbreviated transcription (Latin):
ues. In nouo: unus dĩ. & pat̾ om̃iũ. Sic & pater
dĩ s & filiꝰ dñs. sed unus dñs. Deniq scriptũ est.
N. ite duob dñis seruire. Hoc innouo. Inueteri
ne duos deos diceret. aut duos dños nominaret.
aut derogaret filio ul patri: unus. nquit deus
pat̃ ex quo omĩa. & unus dñs ibc. ꝑ quẽ om̃ia. Nã
qui ds : & dñs. Ꝙ qui dñ: ds. Deniq scriptũ est.
Scitote q ua dñs ipse est ds̃ nr̃. Omĩa gͦ quȩ pat̾
habet: & filius ht̃. Dis̃ pater: scđm generationis
ratiorẽ Deus filius: scđm imaginis unitatem.
Oñs filius: quia omĩa sibi cũ potestate posset.
ratione subiecit. Dñs pat̾: quia radix filũ est.
Sic nobis pat̾ infilio ꝑsonarũ definitione distin¬
guit᷑ : potestatis unitate conectit᷑. Itaq alter in
altero: & unũ in alterutrũ. Nam & patris gła
est si non degenerauit in filio: & filũ gr̃a. si pat̾s
uidet᷑ in xp̃o maiestas. Ergo non degener: in qͥ
unitas. sũma maiestas. Non alienꝰ:

Expanded text:
 pater omnium. sic et pater dominus et filius dominus, sed unus dominus. denique scriptum est: nolite duobus dominis seruire. hoc in nouo, in ueterine duos deos diceret, duos dominos nominaret aut derogaret uel filio uel patri, unus inquit deus pater, ex quo omnia, et unus dominus Iesus, per quem omnia. nam qui deus et dominus et qui dominus deus. denique scriptur. omnia ergo quae pater habet et filius habet. deus pater secundum generationis rationem, deus filius secundum imaginis unitatem. dominus filius, quia omnia sibi, cum potestate posset, ratione subiecit, dominus pater, quia radix filii est. sic nobis pater in filio personarum definitione distinguitur, potestatis unitate conectitur. itaque alter in altero et unum in alterutro. nam et patris gloria est, si non degenerauit in filio, et filii gratia, si pater uidetur in Christo. ergo non degener, in quo unitatis summa maiestas, non alienus,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio ꝓximi. crucifi xũ iam ñ nouimꝰ xp̃m: s
uenientẽ innubib oꝑim᷑. Incredulus uulnera as¬
picit: fidelis obuiam xp̃o in aera raptꝰ occurrit.
non ꝑ infirmitatẽ potestatis suȩ. s ꝑ unitatẽ na¬
turȩ: quia in altero alter oꝑat᷑. Nam & filiꝰ subi¬
cit inimicos patri. qui patrẽ clarificauit suꝑt̾rã:
&e dedit pat̃ filio nom̃ quod est suꝑ omine nomen.

Expanded text:
iudicio proximi crucifixum iam non nouimus Christum, sed iudicio proximi crucifixum iam non nouimus Christum, sed uenientem in nubibus opperimur. incredulus uulnera aspicit, fidelis obuiam Christo in aera raptus occurrit. non per infirmitatem potestatis suae, sed per unitatem naturae, quia in altero alter operatur. nam et filius subicit inimicos patri, qui patrem clarificat super terram et dedit pater filio nomen, quod est super omne nomen.
Abbreviated transcription (Latin):
ixit dominus dño meo.
tiã p̃uã passioni fidem
ac miscdiam testamenti
sui fine conclidit. fidẽ in
mus: non quo corporalit̾ sedeat qui ĩ np ist De¬
niq ipse in patre: quia in subst.aaitia dei. qͥa una
ipse. ad dexteram sedenĩ patris: quia parti c̃sors
nulli scds. Ipsemissus apatre : quia descendit de
cȩlo. patris impleturꝰ arbitrium. Iolle binc ꝑfidiȩ
questiones: & plena religio est. Nec prefert᷑. qui
ad dexterã sedet: nec iniuriã patit᷑ qͥa mutit᷑.
Gradus non querit᷑ dignitatis: ubi plenitudo est di-¬
uintatis. Illud qͦq considerandũ. quia rep̃hendit
eos qui xp̃m dauid filiũ dict̃. & quomodo cecus ille
dauid filiũ confitendo meruit sanitatẽ: Quomͦ
pueri dicentes. osanna filio dauid. p̃celsȩ p̃dicati¬
onis dõ głam deferebant: S non rep̃hendunt᷑
bocloco. quia dauid filiũ confitent᷑:
s eoqđ in quia non credunt filiũ dei. Non enim¬
confi. alterũ. s alterutrũ in fide uera ẽ.

Expanded text:
ixit dominus domino meo o. etiam praeuiam passioni fidem ac misericordiam testamenti sui fine concludit, fidem in mus, non quod corporaliter sedeat qui ubique est. denique ipse in patre, quia in substantia dei, quia una ipse ad dexteram patris, quia patri consors, nulli secundus; ipse missus a patre, quia descendit de caelo paternum inpleturus arbitrium. tolle hinc perfidiae quaestiones, et plena religio est. nec praefertur, quia ad dexteram sedet, nec iniuriam patitur, quia mittitur. gradus non quaeritur dignitatis, ubi plenitudo est diuinitatis. illud quoque considerandum, quia reprehendit eos qui Christum Dauid filium dicunt, et quomodo caecus ille Dauid filium confitendo meruit sanitatem? quomodo pueri dicentes osanna filio Dauid praecelsae praedicationis deo gloriam deferebant? sed non reprehenduntur hoc loco, quia Dauid filium confitentur, sed quia non credunt filium dei. non enim alterum, sed alterutrum in fide uera est;
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa lgis. omĩpotentẽ agnoscis: ñ decolorẽ. ñ
degenerẽ patris. Cumtradita legis. Nliũ ce nfite¬
ris: cu ꝑ naturã omĩa uniꝰ substantiȩ. iure sint
ꝓpͥa.⁊ mor.io collata ꝑ gr̃am. Addidit. Nemoscit
quis est filus d̃ patir: & quis est pat̾ nisi filius.

Expanded text:
omnia legis, omnipotentem agnoscis, non decolorem, non omnia legis, omnipotentem agnoscis, non decolorem, non degenerem Patris: cum tradita legis, Filium confiteris, cui per naturam omnia unius substantiae jure sint propria, non dono collata per gratiam. Addidit: Nemo scit quis est Filius, nisi Pater: et quis est Pater, nisi Filius
Abbreviated transcription (Latin):
mo apit celeste mysteriũ: qđ placuerit deo
pleniore digessi ditens. Nonnestiltam as̃ feci
sapiet iam huiꝰ munda: Nam qm̃ dĩsapien¬
dlam nont cagnoltit hic munidus ꝑ sapientiã.
placuit dõ ꝑ studticiã p̃dicationis salios ta¬
cere credentes. Paruulũ gͦ accipiamꝰ qͥ exaltare
non nouerit. & faleraus sermonib arte sue
lactare prudentiȩ : quod philosophi pleriꝙ
facuint. Paruulus erat qui dixit. Dñe non est
exaltatũ cor meum. neq elatisunt ocuilimer
neq ingressus sum in magnis. neq inmirabi¬
lib suꝑ me. Ꝙ ut sciret paruulũ hune non
etate. ñ sensu fuisse. s humilitate sui ex qͣdã
delectatione iactantiȩ: addidit. s exaltalu
animã meã. Uides quã excelsus fuerit hic par¬
uulus. quanto uirtutũ sullimis uerticee
lales nos paruulos uult eẽ. apłs: cũ dicit. Siqͥs
uidet᷑ sapiens e̾ẽ int̾ uos in hoc seło: stultus
fiat. ut sit sapiens S Iimhuiꝰ scłi: stulti¬
quando omĩa sibi trac⁊ uicit apatre suo. Cũ

Expanded text:
mo aperit coeleste mysterium, quod sic placuerit Deo,pleniore digessit, dicens: Nonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi? Nam quoniam in Dei sapientia non cognovit hic mundus per sapientiplacuit deo per stultitiam prae- dicationis saluos facere credentes. paruulum ergo acci- piamus, qui se exaltare non nouerit et faleratis sermonibus artem suae iactare prudentiae, quod philosophi plerique faciunt. paruulus erat qui dixit: domine, non exaltaui cor meum neque elati sunt oculi mei neque ingressus sum in magnis neque in mirabilibus super me. et ut scires paruulum hunc non aetate, non sensu fuisse, sed humilitate sui et quadam declinatione iactantiae, addidit: sed exaltaui animam meam. uides quam excelsus fuerit hic paruulus, quanto uirtutum sublimis uertice? tales nos paruulos uult esse apostolus, cum dicit: si quis uidetur sapiens esse inter uos in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiensquando omnia sibi tradita dicit a Patre suo. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
itentꝰ helias famẽ ꝓlixioris ñ sensit ieuinũ. Hon
um potest qui uerbũ sequit᷑. panẽ desiderare
renũ: cũ panis substantiã cȩlestis accipiat. Hu.¬
anis enĩ diuina p̃stare ñ dubiũ est: & corpora
b sp̃ualia. & idõ qui uitã uerã desiderat. illũ
inẽ expectet: qui ꝑ sensibilẽ substantiã. huma¬
a corda confirmat. Simul cũ dicit ñ inpane so-
uuut homo: ostendit hominẽ ẽẽ tẽptatũ. hoc ÷
e telũ. quo ꝓcliue delinquit᷑: quia dũ homines
am uirtutis suȩ iactare desiderant: de loco
eritoꝵ suoꝵ & statione descendunt.

Expanded text:
intentus Helias famem prolixioris non sensit ieiunii. non intentus Helias famem prolixioris non sensit ieiunii. non enim potest qui uerbum sequitur panem desiderare terrenum, cum panis substantiam caelestis accipiat - humanis enim diuina praestare non dubium est et corporaalia. Et ideo qui vitam veram desiderat, illum panem expetat, qui per insensibilem substantiam humana corda confirmat. Simul cum dicit: Non in pane solo vivit homo, ostendit hominem esse tentatum, hoc est, tiae telum, quo procliue delinquitur, quia dum homines gloriam uirtutis suae iactare desiderant, de loco meritorum suorum et statione decedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
em posse conuerti naturȩ alteriꝰ transfusione mon¬
rauit: docet sibi nichil ꝓ diaboli arbitrio. nec
eclarandȩ uirtutis contẽplatione faciendum.
imul in ipsa tẽptatione. artificẽ diaboli disce
ersutiã. Sic tẽptat ut exploret: sic explorat ut
eͣptet. Contra dñs sic fallit ut uincat: sic adhuc
incit ut fallat. Nam si conuertisset naturã :¬
diderat creatorẽ. Medie gͦ respondit dicens. Seri¬
tũ est: quia non inpane solo uiuit homo. sed in
nũ uerbo dei. Uides quo genere utat᷑ armoꝵ:
ui hominẽ ab sp̃ualis nequitiȩ incursione de¬
ndat. aduersus irritam̃ta gulȩ septũ atq mu¬
itũ : Non enĩ quasi ds̃ utit᷑ potestate. Qd enĩm
deratr̃ S quasi homo cõmune sibi arcessit au¬
iliũ: ut diuinȩ pabulo lectionis intent̾. famẽ
rporis neglegat: alim̃tũ uerbi cȩlestis ad qͥrat.
uic intentꝰ moyses panẽ ñ desiderauit: huic

Expanded text:
em posse conuerti naturae alterius transfusione monem posse conuerti naturae alterius transfusione monstrauit docet nihil tibi pro diaboli arbitrio nec declarandae uirtutis contemplatione faciendum. simul in ipsa temtatione artificem diaboli disce uersutiam. sic temtat ut exploret, sic explorat ut temtet. contra dominus sic fallit, ut uincat, sic adhuc uincit, ut fallat. nam si conuertisset naturam, prodiderat creatorem. medie ergo respondit dicens: scriptum est quia non in pane 4,4 solo uiuit homo, sed in omni uerbo dei. uquo hominem a spiritalis nequitiae incursione defendat, adversus irritamenta gulae septum atque munitum? Non enim quasi Deus utitur potestate quid enimderat, sed quasi homo commune sibi arcessit auxilium; ut divinae pabulo lectionis intentus famem corporis neclegat, alimentum uerbi caelestis adquirat. huic intentus Moyses panem non desiderauit, huic
Abbreviated transcription (Latin):
precipue docemͣ tela diaboli: quib ad cõuis¬
nerandã mentẽ hominis consueuit armari.
Gulȩ unũ. aliud i actantiȩ. ambitionis t̃ciu
Inde aut̃ cȩpit: unde iam uicit. E idõ ind
incipio in xp̃o uincere. unde in adã uictꝰ slꝰ
sit. Discamꝰ gͥ cauere gulam. cauere luxun
quia telũ est diaboli. Laqueus tendit᷑ cũs
regalis conuitiii prepara t: quȩ constantia
sepementis inclinat. Non solũ aut̃ cũ audit
uerba diaboli. s etiã cũ uidemꝰ eiꝰ copias. l¬
queum uitare debemꝰ. Didicistigͥ diaboli telis
sume scutũ fidei: loricã abstinentiȩ. Sedis
biuult talis sermonis exorsus. si filiꝰ dĩ es. nisiquia
ognouerat dei filiũ ẽẽ uenturũ. s uenisse ꝑhanc
nfirinitatẽ corporis ñ putabat: Alud explorantis.
liud tẽptantis ẽ. Ꝙ dõ se ꝓfitet᷑ credere: & ho.¬
nim conat᷑ illudere. S uide arma xp̃i: qͥb tibi
on sibi uicit. Nam qui maiestate sua lapides in pa.¬

Expanded text:
praecipue docemur tela diaboli, quibus ad conuulpraecipue docemur tela diaboli, quibus ad conuulnerandam mentem hominis consueuit armari, gulae unum, aliud iactantiae, ambitionis tertium. inde autem coepit, unde iam uicit. et ideo inde incipio in Christo uincere, unde in Adam uictus sumsit. discamus igitur cauere gulam, cauere luxuriam, quia telum est diaboli. laqueus tenditur. cum mensa regalis conuiuii praeparatur, quae constantiam saepe mentis inclinat. non solum enim cum audimus uerba diaboli, sed etiam cum uidemus eius copias, laqueum uitare debemus. didicisti igitur diaboli telum: sume scutum fidei. loricam abstinentiae. sed quid sibi uult talis sermonis exorsus: ei filius dei es, nisi quia cognouerat dei filium esse uenturum? sed uenisse per hanc infirmitatem corporis non putabat. aliud explorantis, aliud temtantis est et deo se profitetur credere et homini conatur inludere. sed uide arma Christi, quibus tibi, non sibi uicit. nam qui maiestate sua lapides in pan
Abbreviated transcription (Latin):
sam cȩli serenioris ẽẽ clementiã. Tot ieuin
rum sc̃s moyses ꝑceptionẽ legis emeruit: to
nos inheremo constituti patres. panẽ angli
& cȩlestis alimoniȩ gr̃am consecuti st̃: nec anti
mystici numeri tẽpus explerent. t̾rã repmid
stici ieiunũ preuaricator e̾e̾ ñ debet. qđ & ile¬
ge moyses & in euangłio suo xp̃c utriꝰq celtin¬
tamen. Quid uͦ sibi uult. qđ euangłista dim
esurisse signauit. cũ de moysi atq heliȩ ieuu
nichil tale uidemꝰ exp̃ssũ: Nunqͥd bominũpu¬
esurire ñ pocuit: ostendit se ñ cibũ esurire cor¬
ris s salutẽ. simul ut aduersariũ lacesseretis
uulneratꝰ. Q idõ fames dñi pia fraus ẽ.: ut uc
diabolus maiora metuens iam cauebat. fart
specie letatꝰ tẽ ptaret ut hominẽ. ne ipediti
triumphꝰ. Simul illud disce ms steriũ sc̃i sps
opus: hoc diuinũ fuisse indiciũ. ut tẽptandu
se diabolo. xp̃c offerret. Dixit a ut̃ diabolus.
Si filiꝰ dĩ es. dic lapidi huic ut fiat panis. rs

Expanded text:
sam caeli serenioris esse clementiam; tot ieiunio dierum sanctus Moyses perceptionem legis emeruit; tot annos in heremo constituti patres panem angelorum et caelestis alimoniae gratiam consecuti sunt nec antequam mystici numeri tempus explerent, terram reprommystici ieiunii praeuaricator esse non debet, quod et in lege Moyses et in euangelio suo Christcertamen. quid uero sibi uult quod euangelista dominum esurisse signauit, cum de Moysi atque Heliae ieiunio nihil tale uideamus expressum? numquid hominum paesurire non potuit ostendit non cibum esurisse se corporis, sed salutem, simul ut aduersarium lacesseret iam uulneratus. et ideo famis domini pia fraus est, ut in quo diabolus maiora metuens iam cauebat, famis specie lactatus temtaret ut hominem, ne inpediretur triumphus. simul illud disce mysterium sancti spiritus. opus hoc unum fuisse iudicium, ut temtandum se diabolo Christus offerret. Dixit autem illi diabolus: si filius es dei, dic lapidi huic ut fiat panis. tria
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ scopuli st̃ salutis: Nichil enĩ tam cecũ que
secularis suauitatis ꝑicłm: quȩ dũ mulcet anind
uitã obruit: & corporeis quib dã scopulis sensur
atq deserto aduersus uoluptatũ informat ile¬
cebras. & tẽptari se a diabolo dñs om̃iũ patit᷑: it
in illo om̃s uincere disceremꝰ. Aduertamꝰ gͥ. qui
tria non ociose a dño pͥncipalit̃ ordinata: euangłi¬
sta descripsit. Tria enĩ sunt: quȩ ad usũ ꝓficiut
salutis humanȩ sacram̃tũ. desertũ: ieiunun.
Nemo enĩ nisi qui legittime certauerit: cormtꝰ
Nemo aut̃ ad certam̃ uirtutis admittit᷑: nisi pi
ab om̃ib ablutꝰ maculis delictoꝵ. gr̃ȩ cȩlestism¬

Expanded text:
nostrae scopuli sunt salutis? nihil enim tam caecum quam nostrae scopuli sunt salutis? nihil enim tam caecum quam saecularis suauitatis periculum, quae dum mulcet animum, uitam obruit et corporeis quibusdam scopulis sensum iunio suo nos atque deserto aduersus uoluptatum informat inlecebras et temtari se a diabolo dominus omnium patitur, ut in illo omnes uince.re disceremus. aduertamus igitur quia tria non otiose a domino principaliter ordinata euangelista descripsit. tria sunt enim quae ad usum proficiunt salutis humanae, sacramentum desertum ieiuNemo enim nisi qui legitime certaverit, coronatur : nemo autem ad certamen virtutis admittitur, nisi prius ab omnibus ablutus maculis delictorum, gratiae coelestis m
Abbreviated transcription (Latin):
s reserandȩ sunt: ut xp̃i uax possit audiri. quã qͥsq
ꝑceꝑit: naufragiũ non timebit. Non corporalibꝰ.
ut ulixes ad arborẽ uinculis alligandus. sed animꝰ
ad crucis lignũ sp̃ualib nexib uinciendꝰ. nelas¬
uiarũ moueat᷑ illecebris: cursũq naturȩ dete¬
queat in ꝑicłm uoluptatis. figm̃tis enĩ poetes
fabula colorat᷑: ut quȩdã puellȩ scopuloso mite¬
re maris habitasse ꝓdant᷑. quȩ si quos defleter
nauigiũ ꝓpt̃ auriũ suauitatẽ dulci uoce pepis¬
sent: in uada ceca deductos. & infida stationes
ceptos: naufragũ miserabili sorte consumeren
Compositũ hoc specie & ambitiosa cõparatione fe¬
tum est: ut mare. uex. feminȩ. littora uadosis¬
gant᷑. Quod aut̃ mare abruptiꝰ. quã scłm tam
nisi eiuratȩ uoluptatis illecebra. quȩ constams
captȩ mentis effeminet: Quȩ aut̃ illa uada. n

Expanded text:
sed reserandae sunt, ut Christi uox possit audiri, quam quisque sed reserandae sunt, ut Christi uox possit audiri, quam quisque perceperit naufragium non timebit non corporalibus ut Ulixes ad arborem uinculis adligandus, sed animus ad crucis lignum spiritalibus nexibus uinciendus, ne lasciuiarum moueatur inlecebris cursumque naturae detorqueat in periculum uoluptatis. figmentis enim poeticis fabula coloratur ut quaedam puellae scopuloso in litore maris habitasse prodantur, quae si quos deflectere nauigium propter aurium suauitatem dulci uoce pepulissent, in uada caeca deductos et infida statione deceptos naufragii miserabilis sorte consumerent. conpositum hoc specie et ambitiosa conparatione fucatum est, ut mare, uox feminae, litora uadosa fingantur. quod autem mare abruptius quam saeculum tam nisi euiratae uoluptatis inlecebra, quae constantiam captae mentis effeminet? quae autem illa uada nisi
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpħa dixerit. habitabt̃ in ea filiȩ sirenarũ. & siñ
dixisset ꝓpħa. nemo tam̃ iuste rep̃hendet : cũ & gi¬
gantes & uallẽ titanũ script᷑a cõprehendĩt: si ergo
ulixem illũ post decẽ annoꝵ exilia quib bellatũ
in ilio est. decemq erroris annos festinantẽ ad patriã
lotofagi suauitate uaccarũ tenere potuert̾. si horti
alchinoi retardart̃. si postremo syrenes cantu uocis
illectũ ad illud famosũ uoluptatis naufragiũ pene
deduxerant. nisi aduersus ill ecebrosȩ sonitꝰ canti¬
lenȩ inserta cera socioꝵ clausisset aures: qͣntoma¬
gis religiosos uiros cȩlestiũ factoꝵ decet admiratio¬
ne mulceri: Atq hic iam ñ uaccarũ suauitas bau-¬
rienda. s panis ille qui descendit e cȩlo. Non olera
alchinoi spectanda: s sacram̃ta st̃ xp̃i. Nam qui in¬
firmꝰ ẽ: olera manducet. Non claudendȩ gͥ aures

Expanded text:
et propheta dixerit: habitabunt in ea filiae Sirenum, et si non et propheta dixerit: habitabunt in ea filiae Sirenum, et si non dixisset propheta, nemo tamen iure reprehenderet, cum et gigantas et uallem Titanum scriptura conprehenderit - si ergo Ulixem illum post decem annorum exilia, quibus bellatum in Ilio est, decemque erroris annos festinantem ad patriam Lotophagi suauitate bacarum tenere potuerunt, si horti Alcinoi retardarunt, si postremo Sirenes cantu uocis inlectum ad illud famosum uoluptatis naufragium paene deduxerant, nisi aduersus inlecebrosae sonitus cantilenae inserta cera sociorum clausisset aures, quanto magis religiosos uiros caelestium factorum decet admiratione mulceri!atque hic iam non bacarum suauitas haurienda, sed panis ille, qui descendit de caelo, non holera Alcinoi spectanda, sed sacramenta sunt Christi; nam qui infirmus est holera manducet. non claudendae igitur aures,
Abbreviated transcription (Latin):
on ab surdum opinor de genera¬
tione dñi confecimꝰ opus. Certe
infructuosũ non fuit diricis diutiꝰ
inherere maioribꝰ. Nam sibi qui
magnũ mare littorali parant na¬
uigatione transmitere. altioris
cõpendiũ cursus. itidẽ ut nos
fiduciȩ infirmitate uitantes.
agros & uberes & urbes litcore deductas. capti locoꝵ
decore frequent̃ inuisunt: quanto magis nos iN
tanto ñ elem̃toꝵ s gestoꝵ cęlestiũ siti ꝓfundo. uici¬
niores legere portus. & frequentes amare debemꝰ
excursus. nequis longe fatigationis cedio fatigatꝰ.
fastidũ uomitũ tenere non possit: Certe siqͥs intutȩ
ratis uitia infida ꝑspexerit: tanquã frequenti libroꝵ¬
portu obiecto. licet auriũ uela deponat. & lectionis
anchorã figat. non uidet᷑ deseruisse nauigiũ. sed
confecisse cursum: qui descendit inportũ. & ple-¬
risq locis fortasse amȩnitas locoꝵ. ipsa inuitet p̃¬
d cerineantẽ. Namsi ulixẽ illũ ut fabulȩ fert̃. licet

Expanded text:
Non absurdum, opinor, de generatione Domini confecimus opus: certe infructuosum non fuit Dominicis diutius inhaerere majoribus. Nam si ii qui magnum mare littorali parant navigatione transmittere, altioris compendium cursus, itidem ut nos, fiduciae infirmitate vitantes, agros et urbes littore deductas capti locorum decore frequenter invisunt: quanto magis nos in tanto non elementorum, sed gestorum coelestium siti profundo, viciniores legere portus, et frequentes amare debemus excursus! ne quis longae navigationis taedio fatigatus, fastidii vomitum tenere non possit. Certe si quis intutae ratis vitia infida portu obiecto licet ut aurium uela deponat, lectionis ancoram figat. non uidetur deseruisse nauigium, sed confecisse cursum qui de- descendit in portum. et plerisque locis fortasse amoenitas locorum ipsa inuitet praetermeantem. nam si Ulixem illum, ut fabulae ferunt - licet
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ regem scđ̾m honorẽ scłi ñ accepimꝰ xp̃m.
Quomodo gͦ exfructu uentris tui ponã suꝑ se¬
dem meam: Quomodo & angłs deeo dicit. qđ
dabit illi dñs ds̃ sedẽ dauid patris sui. & regnabit
indomo iacob: Quomͦ regnare reꝓmittit᷑. nec
ostendit᷑: Aut quomͦ ex semine iechoniȩ nullus
regnaturꝰ dicit᷑ ꝑ ꝓpħam: Si enĩ xp̃c regnauit.¬
mentita st̃ & oracula. Sed illic futuros ex semi¬
ne iechoniȩ posteros ñ negat᷑. & idõ ex semine
tiam est. Non enĩ seculari honore regnauit. nec
in iechoniȩ sedib sedit: s regnauit in sede dauid.
admodũ soluit᷑ qđ dictũ ẽ. quia dauid sedem
iechoniȩ posteri ñ sedebunt. cũ eadẽ sedes fuisse
uideat᷑ amboꝵ: Itaq & nos sedẽ dauid fuisse ne¬
gare ñ possumꝰ. Non eandẽ tam̃ regis dauid sedẽ
xp̃c quã iechonias sedit: immo nec quisquam alius
ex genere dauid sedẽ eiꝰ potuit sedere quã xp̃c: qͥ a

Expanded text:
ipsum regem secundum honorem saeculi non accepimus Christum. ipsum regem secundum honorem saeculi non accepimus Christum. quomodo ergo ex fructu uentris tui ponam super sedem meam? quomodo et angelus de eo dicit quod dabit illi dominus deus sedem Dauid patris sui, et regnabit in domo Iacob? quomodo regnare promittitur nec ostenditur? aut quomodo ex semine Iechoniae nullus regnaturus dicitur pmentita sunt et oracula, sed illic futuros ex semine Iechoniae posteros non negatur, et ideo de seminetiam est; non enim saeculari honore regnavit, nec in Jechoniae sedibus sedit, sed regnavit in sede David. admodum solvitur quod dictum est, quia David sedem Jechoniae posteri non sedebunt, cum eadem sedes fuisse videatur amborum? Itaque et nos sedem David fuisse negare non possumus; non eamdem tamen regis David sedem Christus, quam Jechonias sedit; immo nec quisex genere Dauid sedem eius potuit sedere quam Christus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ppt̾ felicitatis inuidiã: filiꝰ eiꝰ herodes postea sub
lintonio senatus consulto udeis regnare p̃cept̃
est: cuiꝰ herodes filiꝰ. & alii tetrarchȩ. Quod idõ ex
grecoꝵ historus putauimꝰ transferendũ: ut clare¬
at herodẽ nullo affinẽ generi iudõꝵ regnũ adul¬
terina fraude quesisse. Deniq consciꝰ ignol ilita¬
tis suȩ. ne qua posteris suis uł de p̃scripto uet̾i
questio moueret᷑ scripturas eoꝵ incendit: existi¬
mans quod si in dicia de publico s stulisset: nul¬
lis aliis testimoniis clarere posset. qͥn de patri¬
archarũ uł ꝓselitoꝵ ueterũ genere demanaret.
S ut pleraq curȩ humanȩ st̃ : cognitioni hoc
& indagini ueritatis. p̃iudicare ñ potuit. Ne
nobis tam̃ possit p̃iudicare. uideamꝰ qui uerire¬
reges actum dñi genus. S ubi adulterina regnũ
affectauit ꝓpago. successionẽ nobilitatis suȩ ñ
potentiȩ s generationis ordo seruauit: tam̃

Expanded text:
propter felicitatis inuidiam filius eius Herodes postea sub propter felicitatis inuidiam filius eius Herodes postea sub Antonio senatus consulto ludaeis regnare praeceptus est, cuius Herodes filius et alii tetrarchae. quod ideo ex Graecorum historiis putauimus transferendum, ut clareat Herodem nullo adfinem generis Iudaeorum regnum adulterina fraude quaesisse. denique conscius ignobilitatis suae, ne qua posteris suis uel de praescripto uetere quaestio moueretur, scripturas eorum incendit existimans quod, si indicia de publico sustulisset, nullis aliis testimoniis clarere posset, quin de patriarcharum uel proselytorum ueterum genere demanaret. sed ut pleraque curae humanae sunt, cognitioni hoc et indagini ueritatis praeiudicare non potuit. ne nobis tamen possit praeiudicare, uideamus, qui ueri rereges actum domini genus. sed ubi adulterina regnum adfectauit propago, successionem nobilitatis suae non potentiae, sed generationis ordo seruauit, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sedens inthrono dauid pͥnceps adhuc in uida. Co
enĩ regnante. iudeã babiloniĩ uastauert̃: neq
postea unquã de semine eiꝰ regnũ qͥsquã in udea
potuit obtinere. Postea enĩ popłs de captiuitate
dimissus: sub sacerdotib & tetrarchis fuit.
Unde etiã usq ad xp̃i generationẽ mansere te¬
trarchȩ: nec ipsi quidẽ qͣntũ historia docet. rega¬
is dignitatẽ generis reseruantes. Fẽrt᷑ enĩ abhis
qui sine argum̃ti siue simplicit᷑ docentes. siue
uere astruentes tradider̃ nobis: quia idumei la¬
trones ascalonã urbẽ palestinȩ ingressi. de fa¬
io apollinis qđ uicinũ muris erat antipatrum
þerodis cuiꝰdam ierodoli filiũ int̾ alios abduxe.
nequiuit.Is gͥ imbutus disciplinis. & mysterũs
udoꝵ. hircano iudeȩ regi amicicia copulat᷑:
quẽ ꝓse ad pompeium hyrcanꝰ legatũ direxit.
i quia legationis fructu potitꝰ ẽ: ꝑeam gr̃am
partẽ regni affectauit. Occiso aut̃ antipatro

Expanded text:
sedens in throno Dauid, princeps adhuc in Iuda. eo sedens in throno Dauid, princeps adhuc in Iuda. eo enim regnante Iudaeam Babylonii uastauerunt neque postea umquam de semine eius regnum quisquam in Iudaea potuit optinere; postea enim populus de captiuitate dimissus sub sacerdotibus et tetrarchis fuit. unde etiam usque ad Christi generationem mansere tetrarchae, ne ipsi quidem, quantum historia docet, regalis dignitatem generis reseruantes. fertur enim ab his, qui siue argumentati siue simpliciter docentes siue uere adstruentes tradiderunt nobis, quia Idumaei latrones Ascalonam urbem Palaestinae ingressi de fano Apollinis, quod uicinum muris erat, Antipatrum Herodis cuiusdam hieroduli filium inter alios abduxereatem nequiuit. is igitur inbutus disciplinis et mysteriis Iudaeorum Hyrcano Iudaeae regi amicitia copulatur, quem pro se ad Pompeium Hyrcanus legatum direxit; et quia legationis fructu potitus est, per eam gratiam partem regni adfectauit. occiso autem Antipatro
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ specialit ad dñici corporis sponsionẽ. qd̾
oracłm manifestissime reuelat᷑ cũ dicit᷑. ex fru¬
ctu uentris tui ponã suꝑ sedem meã. noli tam̃
tanto neglegens ẽẽ ꝓmisso. ñ enĩ sine definitio¬
nedatũ est: s si custodieris testam̃tũ & testimo¬
nia seruaueris dñi. quȩ ineuangłio se pollicet᷑
ẽẽ. daturũ: tͥ qͦq copia sedis patebit ȩternȩ.u.¬
ec de uxore uriȩ. De achab aut̃ claret satis
cui uxor iez abel. & de iethonia. de quosatis
idoneus auctor est ieremias. maximi reũ ẽẽ deli¬
ti: cui etiã qđ habuit nom̃ eripuit. Ꝙ idõ qui
nachim in regnoꝵ libris dicit᷑: ieconias ab ieremia
est nominatꝰ dicente eo. Abiectꝰ est iechonias ut
uas: cui non est usus in eo. ꝓpt̃ qđ ꝓiectus ẽ. ipse.
y semen eiꝰ. Terra t̾ra: audi uerbũ dm̃. Scribe ui¬
rum istũ abdicatũ: quia ñ exurget ex semineeiꝰ

Expanded text:
alterum specialiter ad dominici corporis sponsionem, quod alterum specialiter ad dominici corporis sponsionem, quod oraculo manifestissimo reuelatur, cum dicitur: ex fructu uentris tui ponam super sedem meam. noli tamen tanto neglegens esse promisso; non enim sine definitione datum est,. sed, si custodieris testamentum et testimonia seruaueris domini, quae in euangelio. se pollicetur esse dicturum, tibi quoque copia sedis patebit aeternae. haec de uxore Uri. De Athab autem satis claret, cui uxor lezabel, et de Iechonia, de quo satis idoneus auctor est Hieremias maximi reum esse delicti, cui etiam quod habuit nomen eripuit. et ideo qui Ioachim in Regnorum libris dicitur Iechonias a Hieremia est nominatus dicente eo: abiectus est Iechonias ut uas, non est usus in eo, propter quod proiectus est ipse et semen eius. terra, terra, audi uerbum domini, scribe uirum istum abdicatum, quia non exsurget ex semine eius
Abbreviated transcription (Latin):
mum qͥnquagesimũ scripsit. ꝓpt̃ bethsabes
nuptias dicens. In plurimũ laua me ab iniqͥs
te mea: & adelicto meo munda me.Si iniqͥto
suã dei amicus agnoscit. & meritis suis obta¬
re delictum. si deniq deo peccasse confitit᷑.¬
curtu de confessione criminis erubescas. cu
criminis cõmentũ non confessio sit pudori
go cũ dauid bethsabee historiã ñ pret̾miseri
insius psalmis. ut in ea uł mysteriũ uł actes
ꝑfecte penitentiȩ nos doceret: iure uidemꝰ etiã
ingenerationib dñicis non p̃termissã. quia & ipse
dauid qͥ eã accepit in uxorẽ sibi: gn̾ationis dñicȩ
scd̾m carnẽ precessior asserit᷑. Cuiꝰ speciale ut diximꝰ
meritũ: ut ȩccłiȩ in hoc mysterio uideret exor¬
tum. & acciꝑet oracłm qđ ex suo xp̃c genere nas¬
ceret᷑. alterũ enĩ ad ȩccłam ꝑtinet qd̾ dixit. ecce
audiuimꝰ ea in ephrata inuenimꝰ eã in cãpis siluȩ.

Expanded text:
mum quinquagensimum scripsit propter Bersabee mum quinquagensimum scripsit propter Bersabee nitia mea, et a delicto meo munda me . Si iniquitatem suam Dei amicus agnoscit, et meritis suis obstare delictum: si denique Deo se peccasse confitetcur tu de confessione criminis erubescas, cum criminis conmentum, non confessio sit pudori? ergo cum Dauid Bersabee historiam non praetermiserit in suis psalmis, ut in ea uel mysterium uel actum perfectae paenitentiae nos doceret, iure uidemus etiam in generationibus dominicis non praetermissam, quia et ipse Dauid, qui eam accepit in uxorem sibi, generationis dominicae secundum carnem praecessor adseritur, cuius speciale, ut diximus, meritum, ut ecclesiae in hoc mysterio uideret exortum et acciperet oraculum quod ex suo Christus genere nasceretur. alterum enim ad ecclesiam pertinet, quod dixit: ecce audiuimus eam in Ephratha, inuenimus eam in campis siluae,
Abbreviated transcription (Latin):
se credidit ẽẽ selapsũ. Deniq nichil aliud eꝰ.
homine designauit: nisi quia dm̃ nouit. dug
habes. Quid est homo qđ innotiustiei. au fe
hominis quia cõputas eum: Sigͦ dauid insis¬
tiam dãnat. humilitatẽ induit: recte in ha¬
ria uxoris uriȩ magisteriũ istud affectandeb
militatis asciscit᷑. & tam̃ si ex ea natꝰ ẽ. ille pa¬
cus salomon: uideamꝰ ne forte mysteriũst q
sublato eo de medio qͥ ante coniugio suo plelt
ascitus. iuxta qđ scriptũ ẽ. inueni dauid seris
meum. Cui nupsit ȩccłia. quȩ uerbi semine a
sp̃u dei plena: xp̃i corpus effudit. popłim so¬
cet xp̃ianũ. Est gͦ mulier. quȩ uiuente um
ligata est legi. Q idõ mortuus ẽ. uir eiꝰ: ut nais
ẽẽt adultera. si eẽt cũ alio uiro. Mysteriũgͥ in
figura: peccatũ inhystoria. Culpa ꝑhomineꝰ
sacram̃ta ꝑ uerbũ. De qua historia qm̃ alitipl¬
nius diximꝰ: hic transcurrendũ uidet᷑. Men¬
toq sc̃s dauid de hac hic historia misticũ pl¬

Expanded text:
 credidit, esse se lapsum. denique nihil aliud esse in homine designauit nisi quia deum nouit; sic enim habes: quid est homo quod innotuisti ei aut filius hominis quia conputas eum? si ergo Dauid insolentiam damnat, humilitatem induit, recte in historia uxoris Uri magisterium istud adfectandae humilitatis adsciscitur. et tamen si ex ea natus est ille pacificus Salomon, uideamus ne forte mysterium sit, quod sublato eo de medio qui ante coniugio suo plebem adscitus iuxta quod scriptum est: inueni Dauid seruum meum. cui nupsit ecclesia, quae uerbi semine et spiritu dei plena Christi corpus effudit, populum scilicet Christianum. est ergo mulier, quae uiuente uiro ligata est legi, et ideo mortuus est uir eius, ut non esset adultera, si esset cum alio uiro. mysterium igitur in figura, peccatum in historia; culpa per hominem, sacramenta per uerbum. de qua historia, quoniam alibi plenius diximus, hic transcurrendum uidetur. meritoque sanctus Dauid de hac historia mysticum psal
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑. ñ eo precelsior qđ hominẽ seẽẽ. cognouit.
& cõmissũ suꝑ arrepta uriȩ uxore peccatũ pe
nitentiȩ putauit lacrimis abluendũ. ostendens
nobis neminẽ uirtuti ꝓpͥe debere confidere :
Habemꝰ enĩ aduersariũ magnũ: qͥ uinci a nob̾
sine dei fauore ñ possit. Q plerunq in illustrib
& beatis uiris grauia peccata fuisse reꝑies: ut
quasi hommes tẽptationi patuisse cognoscas.
ne uirtutib egregiis plusquã homines cred̾ent᷑.
Si enĩ dauid quia p̃sumptione uirtutis elae̾q
rat. si reddidi retribuentib mͥ mala. & alisi

Expanded text:
rentur, non eo praecelsior- quod hominem se esse cognouit rentur, non eo praecelsior- quod hominem se esse cognouit et conmissum super abrepta Unitentiae putavit lacrymis abluendum, ostendens nobis neminem virtuti propriae debere confidere? Habemus enim adversarium magnum, qui vinci a nobis sine Dei favore non possit. Et plerumque in illustribus et beatis viris gravia peccata fuisse reperies; ut quasi homines tentationi patuisse cognoscas, ne virtutibus egregiis plusquam homines crederentur. Si enim David quia praesumptione virtutis elatus dixerat: Si reddidi retribuentibus mihi mala : et alibi
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ nominandos putauit: ut immaculatam
sacerdotalis generis seriẽ declararet: s ut illi con¬
silũ ratiosubsistit. ita etiã sci matbei consiliũ
a rationis iusticia non abhorret. Nam cũ euau¬
gelizaret dñm scłm carnẽ eẽ generatũ. qͥ om̃iũ
peccata susciꝑet: subiectũ inuirũs. subditũ pas¬
sioni: ne hui quidẽ putauit exortẽ asserendũ
ẽẽ. pietatis. ut maculate qͦq originis ñ recusa¬
ret iniuriã: simul ne puderet ȩccłiam de pecca-¬¬
torib congregari. cũ dñs de peccatorib nasce-¬
ret᷑. Postremo ut beneficiũ redẽptionis. etiã a-
suis maiorib inchoaret: nequis putaret originis ma¬
culã impedim̃to posse e̾ẽ. uirtuti. nec se in solens de
sui generis nobilitate iactaret. neue parentũ
crimina uerecundior erubesceret: cui obum-¬
brandȩ originis facultas daret᷑ flore uirtutis.
An uͦ sc̃s dauid licet multa eiꝰ in mysteriũ figu¬

Expanded text:
uxorem nominandos putavit; ut immaculatam uxorem nominandos putavit; ut immaculatam sacerdotalis generis seriem declararet. Sed ut illi consilii sui ratio subsistit: ita etiam sancti Matthaei consilium a rationis justitia non abhorret. Nam cum evangelizaret dominum secundum carnem esse generatum, qui omnium peccata susciperet, subiectum iniuriis, subditum passioni, ne huius quidem putauit exsortem adserendum esse pietatis, ut maculatae quoque originis non recusaret iniuriam, simul ne puderet ecclesiam de peccatoribus congregari, cum dominus de peccatoribus nasceretur. postremo ut beneficium redemtionis etiam a suis maioribus inchoaret, ne quis putaret originis maculam inpedimento posse esse uirtuti nec se insolens de sui generis nobilitate iactaret neue parentum crimina uerecundior erubesceret, cui obumbrandae originis facultas daretur flore uirtutis. An uero sanctns Dauid, licet multa eius in mysterium figu
Abbreviated transcription (Latin):
non sũ dignus soluere corrigiam calciam̃ti eiuis.
Ergo & hic tẏpus est. & edificauit domũ isrł. Quã
uͦ cõmemoratio eiꝰ dñicȩ ꝓsapiȩ fuerit inserenda:
declarat misterii altioris expressio. qua ꝓpłatũ ÷
ex genere eiꝰ in ephrata xp̃m ẽẽ. generandũ: cũ
dicit᷑. Det tͥ dñs facere uirtutẽ in ephrata. & sit
nom̃ nisi illud qđ bethleem patria dñi scđm car¬
nem nascentis est facta: Unde ꝑ ꝓpħiã dictũ
ẽ. Et tu bethleem terra iuda. non es minima
int̃ pͥncipes uida: ex te enĩ exiet pͥnceps. qͥ regat
popłm meũ isrł. Uidemꝰ gͥ mulierũ cõmemora
tioni: historiã. mores. mysteriũ conuenire.
Neq tam̃ abnuo. cũ thamar & ruth defendo. pec¬
catores qͦq int̾ maiores dñici generis cõputatos:
quoꝵ cõmemorationẽ sc̃s lucas declinare desi-¬
derans. aliũ quẽquã successionũ ordinẽ tenuit.
neq achab. neq iechoniã. neq postremo uriȩ

Expanded text:
non sum dignus soluere corrigiam calciamenti eius. non sum dignus soluere corrigiam calciamenti eius. ergo et hic typus est et aedificauit domum Israhel. Quam uero conmemoratio eius dominicae prosapiae fuerit inserenda declarat mysterii altioris expressio, qua prophetatum est ex genere eius in Ephratha Christum esse generandum, cum dicitur: det tibi dominus facere uirtutem in Ephratha, et sinomen nisi illud quod Bethleem patria domini secundum carnem nascentis est facta? unde per prophetiam dictum est: et tu, Bethleem Iuda, non es minima inter principes Iuda; ex te enim exiet princeps qui regat populum meum lsrahel. uidemus igitur mulierum\' conmetioni historiam, mores, mysterium convenire. . 36. Neque tamen abnuo cum Thamar et Ruth defendo, peccatores quoque inter majores Dominici generis computatos: quorum commemorationem sanctus Lucas declinare desiderans, alium quemdam successionum ordinem tenuit: neque Achab, neque Jechoniam, neque postremo Uriae
Abbreviated transcription (Latin):
& fiat domꝰ tua sic̃ domꝰ phares. quẽ pepit cha¬
mar iude. De semine tuo det dñs tͥ: ex hac puel¬
la. W accepit boor ruth. & facta ẽ. ei inmatrimo¬
nium: & peꝑit obeth patrẽ iesse ꝰ auum dauid
Recte gͥ sc̃s matheus ꝑ euangłiũ gentes ad eccde¬
siam conuocaturꝰ. auctorẽ ipsi dñm gentilis
congregationis alienigenaril generationẽ scđm¬
carnẽ assũpsisse memorauit: ut iamtune e̾sãr
indiciũ quod illa gn̾atio ederet gentiũ uoeateo¬
rem quẽ sequerem᷑ om̃s ex alienigenis c̃grecati.
relinquentes pat̾na & dicentes ei qui nos ad dñi
cultũ uocaret. uerbi grã paulo. aut cuicunq
patris sui: soluens uinculũ legis. ingressa est in
ȩccłiam. Soluit aut̃ calciam̃tum: qui ñ accepit
ȩccłiam. & moysi dicit᷑. solue calciam̃tũ pedum
tuoꝵ: ne ipse sponsus ȩccłȩ cred̾et᷑. Solus ille non
soluit qui uerꝰ ẽ. sponsus: &e idõ dicit ioħs. cuius

Expanded text:
et fiat domus tua sicut domus Phares, quem peperit Thaet fiat domus tua sicut domus Phares, quem peperit Thamar Iudae, de semine tuo det dominus tibi ea hac puella. et accepit Boos Ruth et facta est ei in matrimonium et peperit Obed, patrem Iessae, auum Dauid. recte igitur sanctus Matthaeus per euangelium gentes ad ecclesiam uocaturus auctorem ipsum dominum gentiliciae congregationis alienigenarum generationem secindicium quod illa generatio ederet gentium vocatorem, quem sequeremur omnes ex alienigenis congregati, relinquentes paterna, et dicentes ei qui nos ad Dei cultum vocaret, verbi gratia Paulo, aut cuicumque  et domum patris sui, solvens vinculum Legis, ingressa est in Ecclesiam. 34. Solvit autem calceamentum, qui non accepit ecclesiam. et Moysi dicitur: solue calciamentum pedum tuorum, ne ipse sponsus ecclesiae crederetur. solus ille non soluit qui uerus est sponsus. et ideo dicit. Iohannes : cuius
Abbreviated transcription (Latin):
secuta ẽ: unde & meruit audire quia mulier uir¬
tutis estu: uł quia bene fecisti miscdiam tuam
nouissimã ampliꝰ quã primã. Nouissima enĩ misodia
eccłȩ congregate prestat pͥori: qđ breulꝰbie dicimꝰ.
quia pleniꝰ in libris digessimꝰ: qͦs de fide scripsi. Ap¬
propinqͣuit aut̃ qui longe erat. quia elongauit qͥ
proximꝰ erat: & calciam̃tũ proximi mulier adq̃¬
siuit accepta. Mos enĩ erat ut qui proximꝰ erat.
si nollet acciꝑe in conugiũ ꝓpinquã suã. calcia¬
mentũ suũ solueret: & alii cederet. In quo ñ medio¬
cre misteriũ: eoqđ is qui alienigenã inꝙ po sam¬
psit euangłi ⁊ andi accepit facultatẽ. Deniq in cy
po fuisse has nuptias: testat᷑ benedictio senioꝵ
dicentiũ. Det ds mulierẽ quȩ intrat in domũ tuã
sic̃ rachel & sic̃ liam. quȩ edificauert᷑ domũ isrł.
& facere uirtutẽ in ephrata. & sit nom̃ inbethei:¬

Expanded text:
secuta est, unde et meruit audire: quia mulier uirsecuta est, unde et meruit audire: quia mulier uirtutis es tu uel: quia bene fecisti misericordiam tuam nonissimam plus quam primam; nouissima enim misericordia ecclesiae congregatae praestat pquia plenius in libris digessimus quos de Fide scripsi . Appropinquavit autem qui longe erat; quia elongavit qui proximus erat, et calceamentum proximi, muliere acquisivit accepta. Mos enim erat ut qui proximus erat, si nollet accipere in conjugium propinquam suam, calceamentum suum solveret, et aliis cederet : in quo non mediocre mysterium, eo quod is qui alienigenam in typo sumpsit, evangelizandi accepit facultatem. 33. Denique in typo has fuisse nuptias testatur benedictio seniorum dicentium: Det Dominus mulierem quae intrat in domum tuam, sicut Rachel, et sicut Liam, quae aedificaverunt domum Israel, et facere virtutem in Ephrata:
Abbreviated transcription (Latin):
duob filus. & uiro ꝓpͥo destituta: cognito qđͣ
siusitaret isrł regredi domũ parans. cȩpit sua¬
lere ut domũ ꝓpriã repeterent uxores filioꝵ
uoꝵ Una concessit: ruth uͦ cũ socru mansit.
ui cũ diceret socrus. ecce iam cũ sponsa tua
d popłm suũ regressa est & ad dõs suos. & tu
euertere parit̾ cũ sponsa tua: respondit ruth.
babitabo. Popłs tuus popłs meus: & ds̃ tuus ds m̃s
& ubi mortua fueris moriar: & ubi sepulta fueris
sepeliar. Atq ita duȩ ꝑuener̾ inbethleem. Hos igit
mores atq hanc sc̃itatẽ erga socrũ. pietatẽ ergi de¬
functũ. religionẽ erga dm̃. cũ cognouisset boor ꝑ¬
auus dauid: iuxta moysi legẽ ut semen defuncti
ꝑximi suscitaret. eam sibi elegit uxorẽ. Refert aut̃
aduertere. quod & in agro pleno messis reꝑta ma¬
nipulos sic̃ scriptũ est colligens. & socrui fructꝰ
reseruans: & non post iuuenẽ abũt. s uirũ ꝑfectũ

Expanded text:
duobus filiis et uiro proprio destituta cognito quod duobus filiis et uiro proprio destituta cognito quod deus uisitaret Israhel regredi domum parans coepit suadere ut domum propriam repeterent uxores filiorum suorum. una concessit, Ruth uero cum socru mansit. cui cum diceret socrus: ecce iam consponsa tua ad populum suum regressa est et ad deos suos, et tu reuertere pariter cum consponsa tua, respondit Ruth: abitabo. populus tuus populus meus et deus tuus deus meus. et ubi mortua fueris moriar et ubi sepulta fueris sepeliar. atque ita duae peruenerunt in Bethleem. hos igitur mores atque hanc sanctitatem erga socrum, pietatem erga defunctum, religionem erga deum cum cognouisset Boos, proauus Dauid, iuxta Moysi legem, ut semen defuncti proximi suscitaret, eam sibi elegit uxorem. Refert autem aduertere quod et in agro pleno messis reperta manipulos, sicut scriptum est, colligens et socrui fructus reseruans et non post iuuenem abiit, sed uirum perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
t in ȩccłiam. nisi quia sc̃a & immaculata morib
pra legẽ facta ẽ: Si enĩ lex impũs & peccato¬
b posita est: utiq ruch quȩ definitionẽ le¬
sexcessit. & intrauit in ȩccłiam. & facta ẽ. is¬
eliticis. meruit int̾ maiores dñici generis com¬
itari. ꝓpt̃ cognationẽ mentis electa ñ corpo¬
s: magnũ nobis exemplũ ẽ. quia in illa om̃iũ
rm qui collecti ex gentib sumus. ingrediendi
ȩcłiam dñi figura precessit. Hanc gͥ emulemͣ:
it̃ moꝵ electionẽ in eccłiam dñi meritis suffra¬
fantib allegam᷑. Et enĩ cũ israelitas indieb iu¬
icũ. suꝑiorib fames tẽporib urgeret: abethle
gere in agro moab cũ uxore & duob filiis.
bimelech uiro nomen: mulieri noemi. filũ eꝰ:
ccepert̃ sibi uxores moabitidas. Nom̃ uni orfa:
omen secunde ruth. Ꝙ inhabita uert᷑ illic qͣsi
lecem annis: & mortui sunt.S derelicta muli

Expanded text:
vit in Ecclesiam, nisi quia sancta et immaculata moribus vit in Ecclesiam, nisi quia sancta et immaculata moribus supra legem facta est? Si enim Lex impiis et peccatoribus posita est, utique Ruth, quae definitionem Legis excessit, et intravit in Ecclesiam, et facta est Israelitis, et meruit inter majores Dominici generis computari, propter cognationem mentis electa non corporis, magnum nobis exemplum est, quia in illa nostrum omnium qui collecti ex gentibus sumus, ingrediendi in Ecclesiam Domini figura praecessit. Hanc igitur aemulpropter morum electionem in Ecclesiam Domini, meritis suffragantibus, allegemur. 31. Etenim cum Israelitas in diebus Judicum superioribus fames temporibus urgeret, a Bethleit vir colere in agro Moab cum uxore et duobus filiis, Elimelech viro nomen, mulieri Noemi. Filii ejus acceperunt sibi uxores Moabitidas, nomen uni Orpha, nomen secundae Ruth - et inhabitauerunt illic quasi decem annis et mortui sunt sed derelicta mulier a