comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid aũt de continentiȩ eius uirtite.
quid de amore iusticiȩ loquar: eui sient
legitur ĩmitabilis uictus. & luce ipsa cla¬
rior ueritas fuit .. Conu̾satus enim in
deserto. uestitum habens de pilis cameh
&. zonam pelliciam circa lumbos suos
locustas edebat & mel siluestre: ut in¬
crepaturus hominum mala: nullampe¬
itis bab̾et uel in ueste uel in epulis uolup¬
patem. Deniq tanta eius ment̾ẽ diuinȩ
leris emulatio possidebat: ut & prauita¬
tem ꝑfide generationis ꝓpħico ugore
coripet : .&. auctoritate feruentis inse
sp̃e sancti regem intrepidꝰ mereparet
eprantem. laluitq uir beatissimuᷤꝰ sub
demintiatione iusticiȩ. furent subcũ¬
bere gladio. quã reticere ueritatẽ: qui
manfestare uenerat ueritatis aucto

Expanded text:
Quid autem de continentiae ejus virtute, Quid autem de continentiae ejus virtute, quid de amore justitiae loquar, cui, sicut legitur, inimitabilis victus, et luce ipsa carior veritas fuit? Conversatus enim in deserto vestimentum habens de pilis cameli, et zonam pelliceam circa lumbos suos, locustas edebat et mel silvestre : ut increpaturus hominum mala nullam penitus haberet vel in veste, vel in epulis voluptatem. Denique tanta ejus mentem divinae legis aemulatio possidebat, ut et pravitatem perfidae generationis prophetico vigore corriperet, et auctoritate ferventis in se Spiritus sancti regem intrepidus increparet errantem: maluitque vir beatissimus sub denuntiatione justitiae furentis succumbere gladio quam reticere veritatem, qui manifestare venerat aucto
Abbreviated transcription (Latin):
qũẽ tantum recognoseit obtiuisse de si
ut ante eius merita laudarent᷑ qua nati¬
tas formaretur Hic gͥ zachariȩ iustisso
sacerdoti cum multa eẽt ȩtate proueetre
& sterilitate senissime consugis. sucess¬
onem uotiu germinis despasset. oma¬
potentis dei cura. ꝑ angłm ꝓmittitur
nasenturus. Et bene seusimis parenni¬
b nouus filius datur: qui senescenti li¬
bentiq mundo. unigenitum dei ad sps
futrȩ ĩuuentutis ostenderet.
uid illud quanto est stupore mi¬
randum: qd zacharias ipse dun
precursorem salutaris uerbi concipien¬
dum senili aluo. paulo tardius credir.
silentio repentinȩ taciturnitatis obmu¬
tuit: nec pͥstinum loquendi recepisset
usum. nͥ nom̃ pueri quo uocandus ẽẽt
clausi oris eius uincłm relaxasset.s At
ita fac tum est. ut os sacerdotale qđ trepi¬
datio colligau̾at cdubitantis: meritum
filii nascentis absoluer&. & reparata pi¬
tris lingua. infantis głam testaretur.

Expanded text:
quem tantum recognoscit obtinuisse de Deo, quem tantum recognoscit obtinuisse de Deo, ut ante ejus merita laudarentur quam nativitas formaretur? Hic ergo Zachariae justissimo 212 sacerdoti, cum multa esset aetate provectus, et sterilitate senissimae conjugis successionem votivi germinis desperasset, omnipotentis Dei cura per angelum promittitur nasciturus. Et bene senissimis parentibus novus filius datur, qui senescenti labentique mundo Unigenitum Dei ad spem futurae juventutis ostenderet. Quid illud, quantoque est stupore mirandum, quod Zacharias ipse, dum praecursorem salutaris Verbi concipiendum senili alvo paulo tardius crederet, silentio repentinae taciturnitatis obmutuit, nec pristinum loquendi recepisset usum, nisi nomen pueri, quo vocandus esset, clausi oris ei vincula relaxasset? Atque ita factum est ut os sacerdotale, quod trepidatio colligaverat dubitantis, meritum filii nascentis absolveret, et reparata patris lingua infantis gloriam testaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
recordatio est: beatꝰ aũt¬
iohannes baptista euiꝰ
genuinus hodie natalis
honoratur. in tantum om̃ium illoꝵ sin¬
solum eẽ uenturum. s aduentasse iam.
& cohabitare hominib ueritate p̃sen¬
tis testimonii reuelar&. Quem inter
cum ꝓmiseuas turbas ad baptismum
suum ꝓꝑare uidisset: uelut digito de¬
monstrans ait. Ecce agnus dei: erce
qui tollit peccata mundi. Qũ amnocẽs
est huius uita. uł qua possumus deuo¬
tione eius merita compensare: qui ag¬
ni cęlestis aduentum & pͥmꝰ agnouit¬
& solus ostendit &. Quam uenerabile
uniu̾s.s est eius p̃conium: de cuiꝰ ore
pͥmo absolutionẽ suã mundꝰ audiuit.
ꝓpħica annuntiatione p̃dictum
est. Uox clamantis in deserto ÷ parate
uiam dñi: rectas facite semitas dei nr̃i.
Glamaturus enim erat. sicut & clama¬
uit: ut uociferante salutis p̾cone. ob¬
turatas dii aures mortalium. p̃dican¬
o cȩlestis apire. Quis gͦ huius modi
ꝓpħam. non tota animiratione susciplat

Expanded text:
recordatio est. B. Joannes Baptista, cujus hodie genuinus natalis honoratur, in tantum omnium illosolum esse venturum, sed adventasse jam et cohabitare hominibus veritate praesentis testimonii revelaret, quem inter promiscuas turbas ad baptismum suum properare vidisset, velut digito demonstrans ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Quam innocens est hujus vita, vel possumus devotione ejus merita compensare, qui Agni coelestis adventum et primus agnovit, et solus ostendit! Quam mirabile est universis ejus praeconium, de cujus ore primum absolutionem suam mundus audivit! phetica annuntiatione praedictum est: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini; rectas facite semitas Dei nostri . Clamaturus erat enim, sicut et clamavit, ut vociferante salutis praecone, obturatas diu aures mortalium praedicatio coelestis aperiret. Quis ergo hujusmodi prophetam non tota admiratione suscipiat,
Abbreviated transcription (Latin):
conseerauit. Qui idcireo in hoc scłm su¬
ꝑna dispensatione directus est: ut ñ
solum ipse ꝓpħali sublimaretur gloria:
a firmarentur. Nec immerito illũ pre¬
cipuo minc honore ueneramur: qui
speciali quadam gratia ob hoc redemp¬
torem mundi nouissimus ꝓpħauit: ut¬

Expanded text:
consecravit, qui idcirco in hoc saeculum superna dispensatione directus est, ut non solum ipse prophetali sublimaretur gloria, a firmarentur. Nec immerito illum praecipuo honore nunc veneramur, qui speciali quadam gratia ob hoc Redemptorem mundi novissimus prophetavit
Abbreviated transcription (Latin):
annuntiare p̃sentem. Nam sic̃ sacra¬
tissimum eugltum refert: ueniente
domino ad baptismum eius. huimodi
ꝓrupit in uocem. Ecce agnus dei:
ecce qui tollit peccata mundi. Prop¬
ter hoc nimirum. saluator ipse de illo
dieebat ad turbas. Quid existis uicde in

Expanded text:
annuntiare praesentem; nam sicut sacratissimum Evangelium refert, veniente Domino ad baptismum ejus, hujusmodi prorupit in vocem: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Propter hoc nimirum Salvator ipse de illo dicebat ad turbas: Quid existis in
Abbreviated transcription (Latin):
re seruitiis: deinde ȩtiam proximi ne¬
rienti cibum. potum sicienti. algenti
uestitum ministrando: egenos uagosq
in domum recipiendo: infirmum uisi-¬
tando: mortuum sepeliendo: eripien-¬
do in opem de manu fortioris eue.
egenum & pauꝑem a diripientibus
eum: s erranti uiam ueritatis osten¬
dendo : ac cȩteris se mancipando frater¬
nȩ dilectionis obsequiis: insuꝑ &usq
ad mortem ꝓ iusticia certando.

Expanded text:
re servitiis. Deinde etiam proximi nere servitiis. Deinde etiam proximi nerienti cibum, potum sitienti, algenti vestitum ministrando, egenos vagosque in domum recipiendo, infirmum visitando, mortuum sepeliendo, eripiendo inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum; sed et erranti viam veritatis ostendendo, ac caeteris se mancipando fraternae dilectionis obsequiis, insuper et usque ad mortem pro justitia certando
Abbreviated transcription (Latin):
ieut in patrum litteris i iii.
post monita exhortationum. ac missaꝵ
celebrationem. ultimum eis uale fecit.
Deinde descendens in defossum sepulturȩ
suȩ locum. facta oratione appositus est
ad patres suos: tam liber a dolore mortis.
quam a corruptione carnis inuenitur
alienus. Atq ita completa est ueridica
saluatoris sentennia: quia sic eum uolu¬
erit manere. donec ip̃se ueniro. Posfu¬
mus aũt misticȩ in his quȩ petro & ioħi
a dño p̃dicta. atq in eis sunt gesta: cuas
ȩxcłiȩ uitas quib in p̃senti e xercetur. ac¬
tiuam scilic&s et contemplatiuam desig¬
natas accipere. Quarum actiua. cõmunis
popło dei uia uiuiendi est: ad contempla¬
tiuam uero ꝑ pauci. & in hoc sublimiores
xp̃i famulum iustis insistere laboribus:
& pͥus quidem se ipsum ab hoc scło im¬
maculatum custodire: mentem. manũ.
linguam. ac menbra corporis cȩtera. ab
omni inquinamento culpȩ temptantiᷤᷤ
continere. ac duinis ꝑpetuo subiuga¬

Expanded text:
icut in Patrum litteris legiturationem, et monita exhortationis, celebrationem, ultimum eis vale fecit: deinde descendens in defossum sepulturae suae locum, facta oratione, appositus est ad patres suos tam liber a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. Atque ita completa est veridica illa Salvatoris sententia, quia sic eum voluerit manere, donec ipse veniret. Possumus autem mystice in his quae Petro et Joanni a Domino praedicta atque in eis sunt gesta, duas Ecclesiae vitas quibus in praesenti exercetur, activam scilicet et contemplativam, designatas accipere, quarum activa communis populo Dei via vivendi est. Ad contemplativam vero perpauci, et in hoc sublimiores Christi famulum justis insistere laboribus, et prius quidem seipsum ab hoc saeculo immaculatum custodire, mentem, manum, linguam, ac membra corporis caetera ab omni inquinamento culpae tentantis continere, ac divinis perpetuo subjuga
Abbreviated transcription (Latin):
ture sua. Et hic mensis est sertus.
illi quȩ uocatur sterilis: quia non er
impossibile apud dm̃ omne uerbur
Ne uirgo se parere posse diffidat. ace¬
pit exemplum sterilis anus pariturs
ut discat omnia deo possibilia ȩtian
quȩ naturȩ ordine uidentur ẽẽ con¬
traria. Si quẽ uͦ mouet quomͦ beatȩ n¬
riȩ cognatam dicat elysabeth. cũ hec
de domo dauid illa de filiab aaron
originem duxerit: animadu̾tat ꝑ audꝰ
earum liberis inuicem nuptũ tradits
utramq tribum potuisse conung̾e.
Cui si hȩc expositio forte non suffe¬
ferit contentiosius insistenti. quasi
hoc contra interdic tum legis fieri ne¬
quiueritͥ legat exodum ubi scͥptum

Expanded text:
hic mensis sextus est illi quae vocatur sterilis, quia non erit impossibile apud Deum omne verbum. Ne virgo se parere posse diffidat, accipit exemplum sterilis anus pariturae, ut discat omnia Deo possibilia, etiam quae naturae ordine videntur esse contraria. Si quem vero movet quomodo beatae Mariae cognatam dicat Elisabeth, cum haec de domo David, illa de filiabus Aaron originem duxerit, animadvertat proavos earum liberis invicem nuptum traditis utramque tribum potuisse conjungere. Cui si haec expositio forte non suffecerit contentiosius insistenti, quasi hoc contra interdictum legis fieri nequiverit, legat Exodum, ubi scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est: qđ uaccȩ dei plaustro subposi¬
te ꝑgunt & gemunt. Dant ab intimiᷤᷤ
mugitus: & tam̃ de itmñe ñ deflec tũt
gressus. Sic nimirum p̃dicatores dei.
sic fideles quiq ẽẽ intra scãm eccł̃iam de¬
bent: ut & cõpatiantur ꝓximis ꝑ cari¬
tatem÷ & tam̃ de uia dei non exorbiꝰ¬
tent ꝑ compassionem. Lucam.

Expanded text:
dum est quod vaccae Dei plaustro supposidum est quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt: dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non deflectunt gressus. Sic nimirum praedicatores Dei, sic fideles quique esse intra sanctam Ecclesiam debent, ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per compassionem. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
morantur ⁊ quarũ filios clauserunt do¬
mi. Et scͥptum est. Ibant aũt in direc¬
tũ uacce: ꝑ uam quȩ ducit bethsa¬
mis. Uno itin̾e gradiebant᷑ ꝑgentes
ꝙ mugientes: & non declinabant.
neq ad dexteram. neq ad sinistram.
Quid gͦ uaccȩ. nͥ fideles quosq in ȩccl̃ia
designant. Qui dum sacri ȩloquii p̃cep¬
ta consicdant: quasi suꝑ impositam dñi
archam portant. De quib hoc est ȩtiã
notandum. qđ fuisse fetȩ memorantur:
quia sunt pleriq qui in uia dei intͥn¬
secus positi. foris carnalib affec tibus
ligantur: s ñ declinant a recto itin̾e:
qui arcam dei portant im̃te. E ece¬
& enim uaccȩ bethsamis ꝑgunt. Beth¬
samis quippe: dr̃ domꝰ solis. Et ꝓpħa
ait. Uob̃ aũt qui tuetis dm̃: orietur
sol iusticiȩ. Si gͥ ad ȩterni solis habita¬
tionem tendimus: dignum ꝓfecto est.
ut de dei itin̾e ꝓ carnalib affectib ñ
declinemꝰ. Tota enim uirtute pensan¬

Expanded text:
morantur, quarum filios clauserunt domorantur, quarum filios clauserunt domi. Et sctum vaccae per viam quae ducit Bethsamis, uno itinere gradiebantur pergentes, et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram neque ad sinistram. Quid significant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant? de quibus hoc est etiam notandum, quod fuisse fetae memorantur: quia sunt plerique, qui in via Dei intrinsecus positi, foris carnalibus affectibus ligantur: sed non declinant a recto itinere qui arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsamis pergunt. Bethsamis quippe dicitur Domus solis. Et propheta ait: Vobis autem qui timetis Dominum orietur sol justitiae . Si ergo ad aeterni solis habitationem tendimus, dignum profecto est ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensan
Abbreviated transcription (Latin):
Ab hac gͦ discretione odii nr̃i: trahamus
formam ad odium ꝓximi. Ametur qui¬
lib& in hoc mundo adu̾sarius: s in uia
dei contrarius non ametur ȩtiam ꝓpin¬
quus. Quisqͥs enim iam ȩterna concu¬
piscit: in ea qũa aggreditur causa deu
ex tra patrem. extra matrẽ. extrauaxorẽ.
ex tra filios. extra cognatos. extra semo¬
ipsum fieri debet: ut eo uerius cogno¬
scat deum. quo in eius causa neminẽ
recognoscit. Multũ namq est qđ car¬
nales affectus intentionẽ m̃tis diuer¬
berant: eiusq aciem obscurant. Quos
tam̃ nequaquã noxios patimur: si
eos p̃mendo teneamus. XIi.¬
Amandi sunt ꝓximi: impendenda
est caritas om̃ib. & ꝓpinquis
ꝙ extraneis: nec tam̃ ꝑ eadem carita¬
te a dei amore flectendũ. Scimꝰ aũt
quia cũ de terra philistiim arca dñi
ad terram isrłitarũ rediret. plaustro
suꝑ imposita est: & uaccȩ plaustro
subiunctȩ sunt. quȩ fete fuisse me¬

Expanded text:
Ab hac ergo discretione odii nostri trahamus Ab hac ergo discretione odii nostri trahamus formam ad odium proximi. Ametur quilibet in hoc mundo etiam adversarius, sed in via Dei contrarius non ametur etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam aggreditur, causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda est charitas omnibus et propinquis et extraneis, nec tamen pro eadem charitate a Dei amore flectendum. 4. Scimus autem quia cum de terra Philisthiim 1629 arca Domini ad terram Israelitarum rediret, plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse me
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ & animam suam. Odisse itaq p̃¬
cipumir ꝓaimos: odisse & amm̃a nrãm.
Constat gͦ quia amando debo odisse ꝓ¬
ximũ: quisic eum odit sicut se ipsum.
is non acquiescimꝰ : cum eius appetitꝰ
frangius: cũ eius uoluptatib reluc¬
tamur. Quȩ gͦ contempta ad melius
ducit᷑ : quasi ꝑ odium amatur. Sic sic
minirum exhib̃e ꝓximis nr̃is odii dis¬
cretionẽ debemꝰ⁊ ut in eis & diligamꝰ
qđ sunt: & habeamꝰ odio qđ in dei nob
illius app̃hendit: suisq pedib alliga¬
uit dicens. Uirũ cuiuis hȩc zona est:
sic alligabunt in ihrłm. S is qui aĩam
suam ꝑfectȩ oderat. qͥd dicebat. Ego
non solum alligari s & mori in ihrłm
paratus sum ꝓ nomine dñi nr̃i iħu xp̃i:
nec facio animam meam p̃ciosiorem
quã me. E cce quomͦ animã suã aman.¬
do oderat: ummo odiens amabat: qũã
cupiebat ꝓ ih̾u morti trade. ut hanc
ad uitam de peccati morte suscitaret.

Expanded text:
autem et animam suam. Odisse itaque prautem et animam suam. Odisse itaque praecipimur proximos, odisse et animam nostram. Constat ergo quia amando debet odisse proximum, qui sic eum odit sicut semetipsumis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic sic nimirum exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis illius apprehendit, suisque pedibus alligavit, dicens: Virum cujus haec zona est sic alligabunt in Jerusalem . Sed is qui animam suam perfecte oderat quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Domini Jesu Christi , nec facio animam meam pretiosiorem quam me . Ecce quomodo animam suam amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc ad vitam de peccati morte suscitaret.
Abbreviated transcription (Latin):
discipłs. S ꝑcunctari libet quomͦ pa¬
rentes. ꝙ carnalit᷑ ꝓpinquos p̃cipim᷑
odisse: qui iubem᷑ ꝙ inimicos diligere.
Et certe. de uarore ueritas dicit. Qđ ds̃
iunxit: homo ñ sẽpar&. Et paulus.
ait. Uiri diligite uxores ur̃as: sicut¬
& xp̃c ȩccłiam. Ecce discipls uxorem
diligendam p̃dicat: cum magister di¬
cat. Qui uarorem ñ odit: non potest
mẽ eẽ discipłs. Nũquid aliud iudex
nuntiat: alud p̃co clamat .. Aut si¬
mul & odisse possumꝰ. & diligere .d.
S si iuim p̃cepti ꝑpendimꝰ : utrumq
agere ꝑ discretionẽ ualemus: ut eos¬
qui nob̃ carnis cognatione conunc¬
tisunt. & quos ꝓrimos nouimus¬
diligamus. & quo adu̾sarios in uia
dei patimur. odiendo & fugiendo nes¬
ciamꝰ. Sis uͦ Quasi enim ꝑ odium
diligitur: qui carnalit̾ sapiens dũ pra¬
ua nob̾ ingerit ñ auditur. Ht autem
dñs demonstraro hoc erga ꝑximos
odium ñ de m affectione ꝓcedẽ. s de
caritate: addidit ꝓtimus dicens. adhuc

Expanded text:
tc. Percunctari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere, et certe de uxore Veritas dixit: Quod Deus junxit, homo non separet , et Paulus ait: Viri, diligite uxores ves discipulus. Ecce discipulus uxorem diligendam praedicat, cum Magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. . Nunquid aliud judex nuntiat, et aliud praeco clamat? An simul odisse possumus et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem qui nobis carnis cognatione conjuncti sunt, et quos proximos noverimus, et quos adversarios in via Dei patimur, odiendo et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur, qui carnaliter sapiens dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus, dicens: Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
adstrictam: crepuisse atq exilusse anu¬
lum suspicata est. Qui exiam ipse cũ inte¬
gerrimꝰ fuisset inuentus: future salu¬
oe.s tis quodãmͦ pignus de tanto mira¬
culo se accepisse p̾sumpsit: atq illud
uincłm soluens simul cũ eodem anulo
ꝓiecit in flumen. Non credunt hoc:
qui ȩtiam dñm iħm ꝑ integra uirgina
ostiis clausis ingressum fuisse non cre¬
dunt. S hoc certe querant: & si uerũ
inuenerint. illa credant. Clarissima
femina est: nobiliter nata. nobiliter
nupta: carthagini habitat: ampla cui¬
tas. ampla ꝑsona. rem querentes late¬

Expanded text:
adstrictam, crepuisse adque exsiluisse anuadstrictam, crepuisse adque exsiluisse anulum suspicata est; qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inuentus, futurae salutis quodam modo pignus de tanto miraculo se accepisse praesumsit adque illud uinculum soluens simul cum eodem anulo proiecit in flumen. Non credant hoc, qui etiam Dominum legum per integra matris ostiis clausis ingressum fuisse non credunt; sed hoc certe quaerant et, si uerum inuenerint, illa credant. Clarissima femina est, nobiliter nata, nobiliter nupta, Carthagini habitat; ampla ciuitas, ampla persona rem quaerentes late
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ cepit. Cum enum nuꝑ illic ẽẽmus:
petroniam clarissimam feminam quȩ
ibi mirabilit̾ ex magno atq diuturno.
in quo medicoꝵ adiutoria cuncta defe¬
cerant langore sanata est. Hortati sumꝰ
uolente supradicti loci ep̃o. ut libellũ
dar& qui recitaretur in popło: & obedi¬
entissimȩ paruit. In quo posuit ȩtiam
qđ hic reticere non ꝓossumus: quãuis
ad ea q̃ hocopus urgent festinare cõpel¬
lar: A quodam iudeo dixit sibi fuisse
ꝑsuasum. ut anulum capillatio uincio
inserer&: qͦ õm̃i sub ueste ad nuda cor¬
poris cingeretur: qui anulus haberos.
sub gemina lapidem renib inueutum
boiris. Hoc alligata quasi remedio: ue
Trofec ta petroma a car thagine cũ
in ꝯfino fluminis bagrade in sua possessione
mansisfet: surgens ut iter ꝑager&. ante pe¬
des suos illum iacentem anulum uidit: s
capillatiam zonam qua fuerat alligatus.
mirata temptauit. Quã cum omĩno suis
nodis firmissimis sicut fuerat cõperisset

Expanded text:
esse iam coepit. Cum enim nuper illic essemus, esse iam coepit. Cum enim nuper illic essemus, Petroniam, clarissimam feminam. quae ibi mirabiliter ex magno adque diuturno, in quo medicorum adiutoria cuncta defecerant, languore sanata est, hortati sumus, uolente supradicto loci episcopo, ut libellum daret, qui recitaretur in populo, et oboedientissime paruit. In quo. posuit etiam, quod hic reticere non possum, quamuis ad ea, quae hoc opus urgent, festinare conpellar. A quodam ludaeo dixit sibi fuisse persuasum, ut anulum capillacio uinculo insereret, quo sub omni ueste ad nuda corporis cingeretur; qui anulus haberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata quasi remedio ad bat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret ante pedes suos illum iacentem anulum uidit et capillaciam zonam, qua fuerat adligatus, mirata tentauit. Quam cum omnino suis nodis firmissimis, sicut erat, conperisset
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos: yrenei cuiusdam collec tarii
filius. egritudine ex tinctus est. Cũq
corpus iacer& exanimȩ ÷ atq a lugen¬
tib & lamentantib exequiȩ pararent᷑.
amicoꝵ eius quidã inter alioꝵ consolan¬
tium uerba suggessit. ut eiusdẽ mrĩs
oleo corpus ꝑung̾et᷑. factũ est: & reuixit.
Epud nos uir tribunituis Wi.¬
fantulum filium: & post orationẽ quam
multis cum lacrimis ibi fudit. uiuentem
datis libellis de his quȩ mirabiliter fac ta
sunt. illi ipsi qui dati sunt ad septuaginta
ferme numerum ꝑuenerant. quando ista
conscͥpsi. Chalame uͦ ubi & ipsa memo¬
ria pͥus ẽẽ cepit. & crebriꝰ dantur: in¬
cõꝑabili multitudine suꝑant.iI.
¶zali quȩ colonia utice uicina est.
multa preclara ꝑ beatum mrẽm¬
stepħm facta cognouimꝰ: cuius ibi me¬
moria longe pͥusquam apud nos ab
epõ euodio constituta est: s libelloꝵ
dandorum ibi consuetudo ñ est. uel
potius non fuit. Nam fortasse: nunc

Expanded text:
apud nos Irenaei cujusdam collectarii apud nos Irenaei cujusdam collectarii filius aegritudine exstinctus est. Cumque corpus jaceret exanime, atque a lugentibus et lamentantibus exsequiae pararentur, amicorum eius quidam inter aliorum consolantium uerba suggessit, ut eiusdem martyris oleo corpus perungueretur. Factum est, et reuixit. Itemque aput nos uir tribunicius fantulum filium, et post orationem, quam multis cum lacrimis ibi fudit, uiuentem datis libellis de his, quae mirabiliter facta sunt, illi ipsi qui dati sunt ad septuaginta ferme numerum peruenerant, quando ista conscripsi. Calamae uero, ubi et ipsa memoria prius esse coepit et crebrius dantur, inconparabili multitudine sam, quae colonia Uticae uicina est, multa praeclara per eundem martyrem facta cognouimus; cuius ibi memoria longe prius quam aput nos ab episcopo Euodio constituta est. Sed libellorum dandorum ibi consuetudo non est uel potius non fuit; nam fortasse nunc
Abbreviated transcription (Latin):
luderq exorbitantes bones qui uehiculum
trahebant. rota obtͥuerunt: & confestim
palpitauit expirans. Hanc mat̃ arrep¬
tum ad eandem memoriam posuit: & ñ
solum reuixit: uerũ etiam illesus appa-¬
ruit. Scimonialis quędam in uicina pos¬
sessione quȩ spaliana dr̃. cunm egritudine
laborar&. ac desꝑaret᷑: ad eandem memori¬
am tunicͤa allata est. Quȩ anteqũa reuo¬
caretur: illa defuncta est. Hac tam̃ tuni¬
ca oꝑuerunt cadauer eius parentes: et
recepto sp̃u salua facta est.
pud yponem bassus qͥdam syrus.
orabat. ꝓ egrotantẽ & ꝑielitante filia:
eoq secum uestem eius attulerat: cum
ecce pueri de domo cucurrerunt: qui
ei mortuam nuntiarent. S cũ orante
illo ab amicis eius exciꝑentur: ꝓhibu¬
erunt eos illi dicere. ne ꝑ publicũ plan¬
la geret. Qui cũ domũ redisset. & iam
& uestem filiȩ quã ferebat suꝑ eam ꝓie¬
cisset: reddita est uitȩ. Rursus ibidem

Expanded text:
luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus apparuit. Sanctimonialis quaedam in uicina possessione, quae Caspaliana dicitur, cum aegritudine laboraret ac desperaretur, ad eandem memoriam tunica eius adlata est; quae antequam reuocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadauer eius parentes, et recepto spiritu salua facta est. Aput Hipponem Bassus quidam Syrus orabat pro aegrotante et periclitante filia eoque secum uestem eius adtulerat, cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum orante illo ab amicis eius exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset iam  uestem filiae, quam ferebat, super eam proiecisset, reddita est uitae. Rursus
Abbreviated transcription (Latin):
quod occurrit tulit: eiq cum iam nor ẽẽt
ad capud posuit. Tunc dormitum est: &¬
ecce ante diliiculum clamabat. ut ad
ep̃m curreretur: qui forte mecum tunc
erat apud yponem. Cum gͦ eum audiss&
absentem: uenre prbros postulauit. Ue¬
nerunt. & statim crede se dixit. Admi¬
rantib atq gaudentib om̃ibꝰ: baptiza¬
tus est. Hoc quamdiu uixrit in ore habe¬
bat. xp̃e accipe sp̃m̃ meum:. cum
hȩc uerba beatissimi stepħi quando la-¬
pidatus est a uideis ultima fuisse nesci¬
ret: quȩ huic quoq ultima fuert̃. Nam
non multo post. etiam ipse defunc tus
est. Sanati sunt illic ꝑ eundem mr̃em ȩ¬
tiam podagrici duo: unus ciuis. ꝑ egͥnuᷤ
unus: s ciuis omimodo: ꝑeg̾nus autẽ
ꝑ reuelationem quid adhiber& quando
doler& audiuit.: & cũ hoc fecerit. conti
udirus nomen est fundi ubi est¬
eccłia: & in eadem memoria mrĩs
stepħi. suerũ quendã paruulum. cũ in area

Expanded text:
quod occurrit, tulit, eique cum jam nox esset quod occurrit, tulit, eique cum jam nox esset ad caput posuit. Tum dormitum est. Et ecce ante diluculum clamat, ut ad episcopum curreretur, qui mecum forte tunc erat apud Hipponem. Cum ergo cum audissent absentem, venire presbyteros postulavit. Venerunt, credere se dixit, admirantibus atque gaudentibus omnibus, baptizatus est. Hinc quandiu vixit in ore habebat: Christe, accipe spiritum meum . Cum haec verba beatissimi Stephani, quando lapidatus est a Judaeis, ultima fuisse nesciret, quae huic quoque ultima fuerunt; nam non multo post etiam ipse defunctus est. Sanati sunt illic per eundem martyrem etiam podagri duo ciues, peregrinus unus: sed ciues omni modo; peregrinus autem per reuelationem, quid adhiberet quando doleret, audiuit; et cum hoc fecerit, dolor udurus nomen est fundi, ubi ecclesia et in ea memoria martyris Stephani. Puerum quendam paruulum, cum in area
Abbreviated transcription (Latin):
ceps. eam in suo corpore non inuenit.
ucharius p̾sbiter ex
hispania: calame habitabat: uẽtere
morbo calculi laborabat: ꝑ memoriam
ep̃c. saluus factus est. Idem ipse postea
morbo alio p̃ualescente mortuus sie
iacebat: ut ei iam pollices ligarentur.
Opitulatione memorati mr̃is. cum de me¬
moria eius reportata ẽẽt. & suꝑ iacentis
corpus missa ipsius prb̃i tunica: susci¬
tatus est. Fuit ibi uir in ordine suo pri¬
marius. nomine marcialis: euo iam gra¬
uis: & multum abhorrens a religione
xp̃iana. Habebat sane fidelem filiam: ꝙ
generum eodem anno baptizatũ. Qui
cum eum egrotantem. multis & magnis
lacrimis rogarent: ut fier&. xp̃ianus:
prorsus abnuit: eosq a se turbida indig¬
natione summouit..
isum est genero egroti. ut iret ad me¬
posset pro eo rogaret: ut ds̃ illi daret
mentẽ bonam qua credẽ non differro
in xpm. Fecit hoc ingenti genuitu &. fle¬
tu: & sinceriter ardente pietatis affectu
Beinde abscedens. aliquid de altari floꝵ

Expanded text:
ceps eam in suo corpore non inuenit. Eucharius est presbyter ex Hispania, Calamae habitat, uetere morbo calculi laborabat; per memoriaepiscopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero eius, ut iret ad mequantum posset oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua credere non differret in Christum. Fecit hoc ingenti gemitu et fletu et sinceriter ardente pietatis adfectu; deinde abscedens al
Abbreviated transcription (Latin):
uirgine: & omĩa eius increm̃ta qͦusq
fuit in mundo. dum tax̾at diuinis effe¬
runt p̃coniis. Porro ab exodio sci euiglii
gabrihelem archangł̃m collo quentem
mariȩ audistis: & deinceps reliqua
om̃ia plenius legistis. Ad p̃sepe quoq
o paula te teste. nato puero. multitudi¬
partus. & querelas nescii ploratus. ꝓ

Expanded text:
virgine? et omnia ejus incrementa, quousque virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te teste, nato puero ipartus, et q
Abbreviated transcription (Latin):
tas xp̃i me compellit.
qui uob̃ dudum tracta¬
tib loqui consueuerant
ut nouo loquendi genere. seĩs quȩ
uob̾cum degunt uirginib latino u¬
tens ȩ loquio. exhortationis grã sermo¬
nem faciam de assũptione beatȩ et
glorios e semꝑ uirginis mariȩ. mo¬
re eorum qui declamatoriȩ in ȩccłis
solent loqui ad popłm: qđ utiq genꝰ
docendi nec dum attigeram. S quia
negare nequeo qͥequid iniungitis.
nimia ur̃a deuinetus dilectione expi¬
ar quȩ hortamini: affectu infantium¬
ore balbutientium. qui quȩcũq au¬
dierint. fari gestiunt. cum nec dum
posfint ad plenũ uerba formare: ma¬
xime quia ꝓpter simpliciores qͥsq id
me deꝓmere cõpellitis: ut habeant
laudib ex eadem die quib ue diui¬
nis uacent lectionibꝰ: p̃sertim cũ &
eadem in multis festiuitatibꝰ. muitoꝵ
scõrum patrum studia nuro ciiderint ȩ¬
soquio. quȩ de hac quidẽ ub̃nis ubiq
in scͥpturis diuinis predicata leguntur.
nisi nascentem dñm ex maria

Expanded text:
ti me compellit, qui vobis dudum tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compellitis, ut habeat laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. nisi Dominum nascentem ex Maria
Abbreviated transcription (Latin):
tantem audisti÷ & radiante in stellam
uidisti: pastorib insuꝑ eugłizantib
credidisti. Mlagos p̃terea. tria deferen-¬
tes munera. inuisione beatis ocłis con¬
speristi: ipsa eadem munera bene in¬
telligendo uotis om̃ib fide deo optu¬
listi: nam & cũ eisdem magis dm̃ pue¬
rum in p̃sepe adorasti. S forte conque¬
mabis. Ad qđ ego. Si celatum eẽ uolelaᷤ
teste conscientia: mͥ narrare ante p̾sepi-¬
um. ubi plurimũ lacrimata es non de-¬
beres: qm̃ ut uerum fatear. xꝑi p̃conia
ȩtiam si uoluero adiuratus. neq tuas
laudes om̃ino tacere queo. Iocirco iuȩ
te interrogent filiȩ. quas lac te nutris:
tuea melius reserabis: quȩ nescio si ꝑspe¬

Expanded text:
tantium audivisti, et radiantem stellam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conquemabis. Ad quod ego: Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per spe
Abbreviated transcription (Latin):
manus suas inicere: & persequen¬
tur. & tradent uos insynagogas ducen¬
tes ad reges & p̃sides: ꝓpter nom̃ meũ.
Acsi aꝑte dicat. Erius corda hominũ. ꝙ
post elementa turbantur: ut cũ rerum
ordo confundit᷑ : ex qua iam retͥbutione
ueniat demonstretur. Nam quãuis finis
mundi ex ipso suo ordine pendeat: ꝑ¬
u̾siores tamen quosq mueniẽs. qͥa cligna
ruines illius opprimantur innotescit.
Et subditur. Ducentes ad reges & p̃sides:
ꝓpter nom̃ meum. Contingent hȩc uob̃:
in testimonium. In testimonium uideli¬
c& quorum÷ nisi eoꝵ. qui aut ꝑsequen¬
do mortes inferunt. aut uiuendo ñ
imitantur .. Alors: quippe iustoꝵ bonis
in adiutorium est. malis in testimoniũ:
ut inde ꝑu̾si sine excusatione ꝑeant:
unde electi exemplum capunt salutis¬
ut uiuant. S auditis tot terrorib tur¬
bari poterant infirmoꝵ corda: atq ideo
consolatio adiungitur. cũ ꝓtinus sub¬
infertur. Ponite ergo incordib urĩs:
non p̃meditari quẽ admodum respon¬

Expanded text:
uentur, et tradent vos in synagogas, ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Ac si aperte dicat: Prius corda hominum, et post elementa turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua jam retributione veniat demonstretur. 1614 Nam quamvis finis mundi ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inveniens, qui digne ruinis illius opprimantur innotescit cum subditur: Ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Contingent autem haec vobis in testimonium. In testimonium videlicet quorum, nisi eorum qui aut persequendo mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. 3. Sed auditis tot terroribus turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur cum protinus subinfertur: Ponite ergo in cordibus vestris non praemeditari quemadmodum respon
Abbreviated transcription (Latin):
hominib putaretur. Tues inquit xp̃e
filius dei uiui. Qui non responsionis ple¬
nitudinem. piscatorem ꝓtulisse miretur:
qua in compendio breussimȩ confessioniᷤ
aꝑuit .&. qđ de patre habebat dñs. et
quod de humana natiuitate susceperat.
Xp̃e enim & filius dei uiui: utriusq na¬
turȩ in diusum continet sacram̃tum.
uere suscipiendum cunctis ꝙͣ ins istbẽ
piscatorem: qui dum maris ꝓfunda rima-¬
siarum columpnȩ petrus. & paulus:
quos & uita scĩssima uenerabilẽ ꝑdux̃
ad mortem: & głosus occasus fecit efłe
ꝑpetuos. Quos non solum honoramus
ut martyres: s & ut magistros patres¬
q mar tẏrum ueneramur: qui ȩccłiam
dei & cȩlestis p̃dicatione doc trinȩ: et
pii sangumis effusione fundarunt.

Expanded text:
hominibus putaretur: Tu es, inquit, Christus hominibus putaretur: Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi . Quis non responsionis plenitudinem piscatorem protulisse miretur, quam compendio brevissimae confessionis aperuit, et quod de Patre habebat Dominus, et quod de humana nativitate susceperat? Christus enim et Filius Dei vivi, utriusque naturae indivisum continet sacramentum, vere suscipiendum cunctis; et mirabilem piscatorem, qui dum maris profunda rimasiarum columnae: Petrus et Paulus, quos et vita sanctissima venerabilem perduxit ad mortem, et gloriosus occasus fecit esse perpetuos, quos non solum honoramus, ut martyres, sed et ut magistros, patresque martyrum veneramur, qui Ecclesiam Dei et coelestis praedicationis doctrina, et pii sanguinis effusione fundarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tus ergo est ad p̃dicationem salutaris uer-¬
bi: ut mutata uice cȩlestis misterio sacra¬
menti: qui captura piscium alebatur. sa¬
lute hominum pasceretur.Uiii.¬
łosissimum paulum ad fidem no¬
minis sui xp̃c uocat ẽ cȩlo. q̃ui
quod ꝑsequi uidebatur ȩccłiam. non un¬
pietate irreligiosi animi seuiebat: s sub
nube ignorantiȩ nouam non ꝑspiciens
grãm. amore antiquȩ deuotionis erra¬
bat. Ideo deniq ab ocłis eius ueteris um¬
brȩ caligo detersa est: ut uerũ illud lu¬
men quod de cȩlestib coruscabat. & sibi
acquireret: et omnib reuelar&. Cecatꝰ
illuminatusq est: non alia dispensatione.
nͥ ut clausis carnalib oculis. spãlis ei as¬
pectus ad inspiciendam dei głam forma¬
retur. Accepit & fidelissimus petrus
positum & diuinitatem suam sub specie
assumpti hominis occultantem:. filiũ ẽẽ
dei uiui. sp̃c scĩ radio illuminatus asper̃.
Ait enim dño ꝑcunc tanti quis esse ab

Expanded text:
tus ergo est ad praedicationem salutaris vertus ergo est ad praedicationem salutaris verbi, ut, mutata vice coelestis mysterio sacramenti, qui captura piscium alebatur, salute hominum pasceretur. Gloriosissimum etiam Paulum ad fidem nominis sui Christus vocavit e coelo; qui quod persequi videbatur Ecclesiam, non impietate irreligiosi animi saeviebat, sed sub nube ignorantiae, 228 novam non perspiciens gratiam; amore antiquae devotionis errabat. Ideo denique ab oculis ejus veteris umbrae caligo detersa est, ut verum illud lumen, quod de coelestibus coruscabat, et sibi acquireret, et omnibus revelaret. Caecatus illuminatusque est, non alia dispensatione, nisi ut clausis carnalibus oculis, spiritualis ei aspectus ad inspiciendam Dei gloriam formaretur. Accepit et fidelissimus Petrus positum, et divinitatem suam sub specie assumpti hominis occultantem, Filium esse Dei vivi Spiritus sancti radio illuminatus inspexit; ait enim Domino percunctanti quis esse ab
Abbreviated transcription (Latin):
concursu letissimo. excolit roma marty¬
rium: ꝙ̃ quoꝵ dudum impia ꝑsecuta est
sanguinem: eorum nunc peculiari deuo¬
ta patrocinio głatur. Sermo beati
apłorum passio fr̃s quoꝵ hodie
natalem sollempniter celebramus :
cunctis est ueneranda credentibus:
quos ꝓ iusticiȩ pietatisq plenitudine
saluator mundi humano generi & pa¬
tres eẽ dedit & iudices. Quantȩ autẽ
integritatis. quantȩ ue pietatis fuerint:
hinc uel maxrime ꝓuidendum est: quod
ille eos ad emendationẽ corrupti scłi. et ui¬
ministerium sue uoluntatis elegit. qũe
non fallebat electio. Uocauit namq
petrũ opib pauꝑem: oꝑe piscatorem: qͥ
a conu̾satione populari. & cõmunione
urbium segregattis. uitam inter fluctꝰ
agebat innocuam: & uictum de simpli¬
citate querebat. Quem tamen ita dixe¬
rim pauꝑem. ut cõpetens ei substantia
non deesset: quẽ bene merentem dedeo. copiosi¬
eos̃ tẽt maris diues unda pascebat. E lec¬

Expanded text:
concursu laetissimo excolit Roma martyconcursu laetissimo excolit Roma martyrium; et quorum dudum impia persecuta est sanguinem, eorum nunc peculiari devota patrocinio gloriatur. HOMILIA aponatalem solemniter celebramus, cunctis est honoranda credentibus, quos pro justitiae pietatisque plenitudine Salvator mundi humano generi et patres esse dedit et judices. Quantae autem integritatis, quantaeve pietatis fuerint hinc vel maxime pervidendum est, quod ille eos ad emendationem corrupti saeculi, et ministerium suae voluntatis elegit, quem non fallebat electio. Vocavit namque Petrum opibus pauperem, opere piscatorem; qui a conversatione populari, et communione urbium segregatus, vitam inter fluctus agebat innocuam, et victum de simplicitate quaerebat; quem tamen ita dixerim pauperem, ut competens ei substantia non deesset; quem benemerentem de Deo copiosi maris dives unda pascebat. Elec
Abbreviated transcription (Latin):
non licet homini loqui
uid paulo apło magnificentius.
cui in medio mortalium consti¬
tuto. & supra cȩlos ire datum & ad
ceris redire concessum est .s. Quid hocbeatiꝰ
aro: qui inter secreta paradisi ediscere me¬
ruit. quod nec lingua hominis loqui posse.
nec quis quam mereretur audire .s. Et eũ
tantȩ sint sublimitatis illa quȩ docuit.
ut comp̃hend̃e humana mens non possit:
quantȩ illud putamus ẽẽ gle. qđ ꝓdere
sibi asserit non licere .s. Quid ȩtiam de pe.¬
tro referam: cuius tanta a deo est apꝓba¬
ta iusticia. tantaq ei potestas aitributa
iudicandiꝰ ut in arbitrio eius poneretur
celestȩ udicium . Espicite gͦ & estima¬
te. quanto nob̃ sit petrus apl̃s. honore
reuerendus: cuius sententiam in terris
prolatam sempiterni iudicis ȩquitas
non repellit. Et ideo diligenter inten¬
dite. quȩ sit eius magnitudo: cui dũ cla¬
ues regni cõmittuntur ȩterni: cęlum illi
claudere. & aꝑire ꝑmissum est. Horum
da hodie passio celebratur: hodie horum

Expanded text:
non licet homini loqui Quid hoc Apostolo magnificentius, cui in medio mortalium constituto, et supra coelos ire datum, et ad terras redire concessum est? Quid hoc beatius viro, qui inter secreta paradisi ediscere meruit quod nec lingua hominis loqui possit, nec quisquam mereretur audire? Et cum tantae sint sublimitatis illa quae docuit, ut comprehendere ea mens humana non possit; quantae illud putamus esse gloriae quod prodere sibi asserit non licere? Quid etiam de Petro referam, cujus tanta a Deo est approbata justitia, tantaque ei potestas attributa judicandi, ut in arbitrio ejus poneretur coeleste judicium? Perspicite ergo, et aestimate quanto nobis sit Petrus apostolus honore reverendus, cujus sententiam in terris prolatam sempiterni judicis aequitas non repellit. Et ideo diligenter intendite quae sit ejus gloriae magnitudo, cui dum claves regni committuntur aeterni, coelum illi claudere et aperire permissum est. Horum da hodie passio celebratur: horum hodie
Abbreviated transcription (Latin):
nauicellam pielitantẽ: xp̃m pe¬
rielitantib subuementem: petrum uenient
xp̃o occurrentem: in quib om̃ib miraicissĩ
expec tauimus: mistertum requiramus.
Quando enim possumus de diuinis opibus
cȩ significationis exculꝑe. quasi de obstri¬
sis fauorum cellis mella ꝓducimus: uel
xp̃i discipłos imitantes spicas manibus
confricamus: ut ad latentia grana ꝑue¬
niamus. & in eis uitam inueniamus.
do est. Quid enim in hoc muntdo altus
cȩlo. ᷤ Qui uero in cęlum ascendit : no¬
uit optime fides ur̃a Cur aũt solus
ascendit.  Quia nemo ascendit in cȩlũ.
nͥ qui de cȩlo descendit.: filius hominis
qui est in cęlo. Quamius & infine cũ
uenerit. & nos om̃s sua menbra college¬
rit. ac leuauerit in cęlum: etiam tunc
solus ascendet: quia caput cũ corpo¬
re suo unus est xp̃c. Nunc aũt solum
caput ascendit: mediator dei & hominũ
re: quia ipse ascendit ad patr̃e ꝓ nob̃

Expanded text:
navicellam periclitantem, Christum periclitantibus subvenientem, Petrum venienti Christo occurrentem. In quibus omnibus miraculum exspectavimus; mysterium requiramus. Quando enim possumus de divinis operibucae significationis exsculpere, quasi de abstrusis favorum cellis mella producimus: vel Christi discipulos imitantes, spicas manibus confricamus ; ut ad latentia grana perveniamus, et in eis vitam inveniamus. do est: quid enim in hoc mundo altius coelo? Quis vero in coelum ascendit, novit optime fides vestra. Cur autem solus ascendit? Quia nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Quamvis et in fine cum venerit, et nos omnes sua membra collegerit, ac levaverit in coelum, etiam tunc solus ascendet: quia caput cum corpore suo unus est Christus. Nunc autem solum caput ascendit, mediator Dei et hominumre; quia ipse ascendit ad Patrem pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
qui spretis om̃ib terrenis solo suꝑne
beatitudinis desidĩo estuare: solam
hanc ꝑ luc tum ac lacrimas querere
dulce habo. Contemplatur & enim
mens. qui sint illi angłoꝵ chori. quȩ
ipsa societas beatoꝵ spium: quȩ ma¬
iestas ȩternȩ uisionis dei ꝙ̃ amplius
langit quia bonis ꝑhennib de est: qu̾a
lebat pͥus cũ mala ȩterna metuebat. U¬
ramq aũt nr̃am cõpunctionis hostiam
ato lugentib atq afflictis. clementer
rrata dimittit: & ꝓ ingressu uitȩ cȩ¬
estis tota mentis intentione feruen¬
es. eternȩ suȩ uisionis luce reficit. iħe

Expanded text:
qui, spretis omnibus terrenis, solo supernae qui, spretis omnibus terrenis, solo supernae beatitudinis desiderio aestuare, solam hanc per luctum ac lacrymas quaerere dulce habet. Contemplatur mens qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae majestas aeternae visionis Dei, et amplius plangit quia bonis perennibus deest quam flebat prius cum mala aeterna metuebat. Utramque autem nostrae compunctionis hostiam ato lugentibus atque afflictis clementer errata dimittit, et pro ingressu vitae coelestis tota mentis intentione ferventes, aeterna suae visionis luce reficit Je
Abbreviated transcription (Latin):
cordis auctori nr̃o semꝑ offerenda sig¬
natur: oport& intueri diligentius.
quia non duo turtures aut duo frusties¬
pulli columbȩ & unus ex eis ꝓ peccan
alter in holocaustum offerri p̃cipun
Duo sunt namq genera cõpunc tions
quib sem&. ipsos dominofideles in ara
cordis immolant: quia niirũ sicut
ex patrũ dictis accipimꝰ: dm̃ sitiens
anima pͥus timore cõpungit᷑: postea
amore. Prius enim sese in lacrimis
afficit: quia dum maloꝵ suoꝵ recot
columbe ꝓ peccato offerre. At dũ lon¬
ga meroris anxietate fuerit formidi
consumpta: quȩdam iam de p̃sumpn¬
one ueniȩ securitas nascitur. & in ams¬
re cȩlestium gaudioꝵ animus inflam¬
matur: &ꝙ qui pͥus flebat ne duc̾etur
ad supplitium : post modum flere am¬
rissimȩ incipit. quia differtur a reg¬
no: quod est de altero turture. siue
pullo columbino holocaustũ facere
Holocaustum namq: totum incensũ
dr̃. Et holo caustum se ipsum dño facꝰ

Expanded text:
cordis auctori nostro semper offerenda signat  Al., sigcordis auctori nostro semper offerenda signat  Al., signatur, oportet intueri diligentius: quia non frustra duo turtures, aut duo pulli columbae, et unus ex his pro peccato, alter in holocaustum offerri debere praecipitur. Duo sunt namque genera compunctionis, quibus semetipsos Domino fideles in ara cordis immolant: quia nimirum, sicut ex Patrum dictis accepimus, Deum sitiens anima prius timore compungitur, postea amore. Prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolumbae pro peccatis offerre; at dum longa moeroris anxietate fuerit formido consumpta, quaedam jam de praesumptione veniae securitas nascitur, et in amorem coelestium gaudiorum animus inflammatur. Et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno, quod est de altero turture sive pullo columbino holocaustum facere: holocaustum namque totum incensum dicitur. Et holocaustum se ipse Domino facit