comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Marcus ordinem mutat
tionẽ p̃dicantib apłis cre¬
dere noluert̃. s qͣi uile ca¬
dauer ꝓhicientes gentib¬
suscipiendũ dedert̃.

Expanded text:
 Marcus ordinem mutat:tionem praedicantibus apostolis credere noluerant, sed quasi utile cadaver projicientes, gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
de stirpe dauid ortam. in
naz areth de spũ doncepisse
in bethleem peꝑisse. Quoꝵ
ꝓphis legerat. Comparat gͦ¬
enim uerba ꝓpħarũ factis.
⁊ in omĩb ht̃ argum̃ta fidĩ.¬
s Si maria a pastorib discit:

Expanded text:
de stirpe David ortam, in Nazareth de spiritu concepisse, in Bethlehem peperisse: quorum etis legerat. Comparat ergo verba prophetarum factis, et in omnibus habet argumenta fidei. Si Maria a pastoribus didicit,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Mirantur ⁊ de
misterio incarnati¬
onis: ⁊ detanta pa¬
stoꝵ attestatioe qͥ
fingere audita nes¬
cirent. s simplici
facundia uera p̃di-¬
carent. Sic dñs nõ
rechores s piscato¬
res ad euangłizan¬
dum destinauit.
Sic et in uet̾i testa¬
mento sue dispẽsa¬
tionis nuntios pas¬
dores ordinauit.i.¬
Iõ non est paruipẽ¬
denda pastoꝵ atces¬
tatio.

Expanded text:
Mirantur et de mysterio incarnationis et de tanta pastorum attestatione, qui fingere audita nescirent, sed simplici facundia vera praedicarent. Sed Dominus non rethores, sed piscatores ad evangelizandum destinavit. Sic et in Vetere Testamento suae dispensationis nuntios pastores ordinavit.o non est parvipendenda pastorum attestatio.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ritus circumcisionis ab
habraham sumpsit exordi¬
um. qñ ⁊ noĩs amplificati¬
onẽ accepit. ad quã imita¬
tionẽ nom̃ imponebatur
pueris. indie eoꝵ circũcisi¬

Expanded text:
Ritus circumcisionis ab Abraham sumpsit exordium, quando et nominis amplificationem accepit. Ad cujus imitationem nomen imponebatur pueris in die circumcisi
Abbreviated transcription (Latin):
uentum p̃stolari
mundũ. ut a cu¬
piditatib mũdi.
ad celestia homine̾
succenderem. nil
alud uolo nisi ut¬
huiꝰ incendii iubar
usq ad finẽ scł̃i. cu¬
nctas mundi par¬
tes illustret. ⁊ ĩcor¬
dib fidelium ita
ignescat: ne aliqͦ
impetu fluctuũ.
ł flatuũ extingͣt᷑.¬
fortasse uenturus
est. ut resurrectio¬
nis tempore uitia
uniuersa consu¬
mat. suoq cons¬
pectu desidia cõ¬
pleat. singuloꝵ¬
¶ Qui usq ad ꝑ¬
fectionem angit᷑.
de ꝑfectione est
securus. nec de ip¬
sa angitur. s po¬
tius mors corporiꝰ
absoło ẽ anxieta
aduentum ignis
terrasit arsuradic̃.
quia ad fidem xp̃i.
fidem. illis ꝓfide
pugnantibus.
diabolus. qr eũ imi
separauit. ⁊ ostñd̃
alterum patrem.
sinagoga eiu̾s filia
primitua eccłia. s¬
eand̾ de qͣ genus du¬
tricem sustinuit.

Expanded text:
stolari? mundum ut a cupiditatibus mundi ad coelestia homines accenderem, nil aliud volo, nisi ut incendii hujus jubar usque ad finem saeculi cunctas mundi partes illustret, et ut in cordibus fidelium ita ignescat, ne aliquo impetu fluctuum vel flatuum exstinge uenturus est, ut resurrectionis tempore uitia uniuersa consumat suique conspectu desideria conpleat singulo Qui usque ad perfectionem angitur de perfectione est securus, nec de ipsa angitur, sed potius mors corporis absolutio est anxietatadventum ignis terra sit arsura, dicit: Quia ad fidem Christfidem, illis pro fide pugnantibus.diabolus, quia eum imitseparavit, et ostendit alterum patrem, Synagoga est, cujus filia primitiva Eccleseam, de qua genus dutricem sustinuit,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Scit meritoꝵ cognitor
ꝑfectiores fuisse ceteris tres
apłos sig̾cant illos qui hñt
fidem. spem: ⁊ caritatẽ. ł ꝑ
petrum p̃positi. siue conui¬
gati. ꝑ iacobũ penitentes

Expanded text:
 Scit meritorum cognitor perfectiores fuisse caeteris tres apostolos. Signant illos qui habent fidem, spem, charitatem. Vel per Petrum, praepositi sive conjugati, per Jaco
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quia arduumerat animã
ꝑiculis. corpus morti offerre.
sustentat infirmitatem hũa¬
ne mentis. remuneratione p̾¬
sentium. ne frangatur despe¬
ratione. ł tedio. Uisa enim eter¬
na gła. ⁊ intransitu. ⁊ ad breue
momentum fortiores. tamen
tur ꝓmittit itaq futurã glo¬
riam intransituuidendam. ĩ
terra. ut certius incelo sꝑetur
eterna. ł ꝓmittit aliquos de
discipulis uisuros dilatacpnẽ
eccłie. andequam ꝑ mortem re¬
cedant de mundo. ut in p̃sen¬
ti contra mundi głam erecta.
certius credantur incelo reg
etates scłi. scĩs alabore quies¬
cendum significant. lucas qui
sepulchro quieuit. octaua die
surr̃exit. sic nos pꝰ .ui. scłi eta¬
tes quib ꝓ dño patimur. et
laboramus.⁊ post uii. quie¬
tis animaꝵ que interim. in
alia uita geritur octaua
ecate resurgemus.¬
miniitur uerbũ. aut cres¬
cit. ⁊ nisi altioris prudentie
cacumen ascendas nontibi
rum cognitio non apparet
quanta sit gła. quanta sit
spẽs indei uerbo. s apparet

Expanded text:
 Quia arduum erat animam periculis, corpus morti offerre, sustentat infirmitatem humanae mentis remuneratione praesentium, ne frangatur desperatione vel taedio. Visa enim aeterna gloria, etsi transitu et ad breve momentum, fortiores tamen tur. Promittit itaque futuram gloriam in transitu videndam in terra, ut certius in coelo speretur aeterna. Vel promittit aliquos de discipulis visuros dilationem Ecclesiae antequam per mortem recedant de mundo, ut in praesenti contra mundi gloriam erecti, certius credantur in coelo regnaetates saeculi sanctis a labore quiescendum signant. Lucas qui sepulcro quievit, octava die resurrexit: sic nos post sex saeculi aetates quibus pro Domino patimur et laboramus, et post septimam quietis animarum quae interim in alia vita geritur, octava aetate resurgemus.minuitur aut crescit, ac nisi altioris prudentiae cacumen ascendas, non tibi rum cognitio, non tibi apparet quanta sit gloria, quanta sit species in dei uerbo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Tu homo pecc̃or:
ego ds̃ qui peccã re¬
mitto. qui alioꝵ m̾ito:
tͥ peccã relaxo. qͥ gͦ
peccis gͣuatur. adhi¬
beat eccł̃iam que ꝓ
eo precetur.
¶ .B. Magnus saẽdos
lepͣm uidebat incor¬
ostñdit illo leꝓso cui
purgato ussit. se of¬
ferre sac̾doti. s hos
sũmus sacerdos repu¬
diat. ne alios qͦ eoꝵ
lepra contaminet.

Expanded text:
 Tu homo peccator, ego Deus qui peccata remitto, qui aliorum merito tibi peccata relaxo. Qui ergo peccatis gravatur, adhibeat Ecclesiam quae pro eo precetur.etc. Magnus sacerdos lepram videbat in corostendit illo leproso cui purgato jussit se offerre sacerdoti. Sed hos summus sacerdos repudiat ne alios quoque eorum lepra contaminet.
Abbreviated transcription (Latin):
gulis tecta descri¬
bitur. quia sub cõ¬
te p̃tibili litteraꝵ
uelamine. si adsit
doctor qui reseret:
homine in hac car
to. ipsum debere
cognosci.

Expanded text:
gulis tecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit doctor, qui reseret dhomine adhuc in to Christum debere cognosci.
Abbreviated transcription (Latin):
cessitas laboris fuit. ut
primum grecis fideli¬
turi inͣ carnem dei. xͥ
manifestatahumanitaᷤ.¬
ne iudaicis fabulis at¬
tenti. insolo legis desi¬
derio tenerent᷑. ne uł

Expanded text:
cessitas laboris fuit, ut primum Graecis fidelituri in carnem Dei Christi manifestata humanitane Judaicis fabulis attenti in solo legis desiderio tenerentur, vel
Abbreviated transcription (Latin):
num. homo
aterra por¬
la terrena cogitat. ł qͣndo
eger ẽ.⁊ ambulare ñ potest.
abaqua portatur. qñ luxu
frigore corpus tangi ñ pot̃
abigne portatur: qñ aua
febre tangi non potest.¬
¶ Tres mortuos suscitaũ

Expanded text:
num: Homo terra porla terrena cogitat, sive quando aeger est et ambulare non potest; ab aqua portatur, quando lufrigore corpus tangi non potest: ab igne portatur quando avfebre, tangi non potest: tres mortuos suscitavit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ita manifestus quod nul¬
lus poterit ignorare de
sub celo. qr discrim̃ udicii
sub celo. hoc ẽ in aeris me¬
¶ Loquens de gła aduentꝰ
inserit ⁊̃ de passione. ut
eũ morientẽ uid̾ent. quẽ
regnaturũ audierat. do¬
lorem passionis spe pro
truit. exemplis. et
quẽ fulguri cito oĩa
transuolanti compa¬
rauerat dieb noe.
pentinus mortalib
suꝑuenit int̾itus.
cham edificat. cum
dominus fideles in
eccłia congregat. ꝗͣ
cõsũmatam ing̾dit᷑.
cumhac̃ indie iudi¬
cii. p̃sentia sua illu¬
strat. s dũ archa edifi¬
catur. iniqui luxuri¬
antur: ⁊ dum intrat᷑
eterna dampnatione
plectuntur.
Sodomitaꝵ scelere.
sola ea cõmemorat
que uel leuia. ł nulla
es̃ putarentur. ut in¬
telligas quali penafe¬
riantur illicita. Silici¬
ta.⁊ ea sine quib uita
ñ ducitur. immodera¬
tius acta igne ⁊ sul¬
phure pununtur.

Expanded text:
et ita manifestus, quod nullus poterit ignorare de sub coelo, quia discrimen judicii sub coelo, hoc est, in aeris me Loquens de gloria adventus, inserit etiam de passione, ut cum morientem viderent quem regnaturum audierant, dolorem passionis, spe protruit exemplis, et quem fulguri cito omnia transvolanti comparaverat, diebus Noe, pentinus mortalibus supervenit interitus.cam aedificat, cum Dominus fideles in Ecclesiam congregat, quam consummatam ingredietur cum hanc in die judicii praesentia sua illustrabit. Sed dum aedificatur arca, iniqui luxuriantur, et dum intratur, aeterna damnatione plectuntur. Sodomitarum scelere, sola ea commemorat quae vel levia, vel nulla esse putarentur, ut intelligas quali poena feriantur illicita, si licita et ea sine quibus vita non ducitur, immoderatius acta, igne et sulphure punientur.
Abbreviated transcription (Latin):
lia uł alimenta
dampnantur. cũ
in his successionis
in illis nature sit̃.
posita subsidia s
immoderatus lici¬
toꝵ usus arguitur
quia enim his se
totos de dando dĩ
uidicio contẽpne¬
bant igne. ł aqua
ꝑierunt.
est popłs electoꝵ.
quidum insodomiᷤᷤ
.i. int̾ reꝓbos ut ad¬
uena moratur. qͣn-¬
tum ualet scelera
eoꝵ declinat. Exe¬
unte loth sodoma
ꝑit. quia in consup̃¬
tione scłi exibunt
los de medio iustoꝵ
⁊ mittent eos in ca.

Expanded text:
bia vel alimenta damnantur, cum in his successionis, in illis naturae posita sint subsidia, sed immoderatus licitorum usus arguitur. Quia enim his se totos dando, Dei judicia contemnebant, igne vel aqua perierunt. est populus electorum, qui dum in Sodomis, id est inter reprobos ut advena moratur, quantum valet scelera eorum declinat. Exeunte Loth, Sodoma perit, quia in consummatione saeculi exibunt los de medio justorum, et mittent eos in
Abbreviated transcription (Latin):
denebraꝵ interruptio nul¬
la saltem memoria mise¬
rie ł doloris. huiꝰ diei pre¬
sentiam bonum ẽ desida-¬
re. ñ tñ magͥtudine deside¬
rii nobis fingere sop̃nia.
quasi instet dies dñi. quod
abaliquib faciendũ pre¬

Expanded text:
tenebrarum interruptio, nulla saltem memoria miseriae vel doloris. Hujus diei praesentiam bonum est desiderare, non tamen magnitudine desiderii nobis fingere somnia, quasi instet dies Domini, quod ab aliquibus faciendum prae
Abbreviated transcription (Latin):
¶Moy ses .i. legis lator. et
helias .i. eximius ꝓpħaꝵ ap¬
parent cum uerbo ut osten¬
ĩfimis. s non inmonte uisi st̃.
qr soli m̃te excelsi maiestatẽ¬
sc̃ẽ scripture. que in dño com¬
pleta ẽ ꝑspiciunt. dicebat̃ ex¬

Expanded text:
 est legislator, et Elias prophetarum eximius apparent cum verbo, ut osteninfimis, sed in monte visi sunt, quia soli mente excelsi majestatem Scripturae, quae in Domino impleta est, perspiciunt. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
ni corꝑis. ł sompno grauant᷑.
ut resurrectionis gloriam pꝰ
corꝑis quietem uid̾eant:⁊ sci¬
eo uerus maiestatem dñi ui¬
debunt. quo carnis sue. inqͣ:
mortem uicerant immortali¬
tate gaudebunt. tũc moisen
⁊ heliam speculabuntur in
gła. qr melius intelligent.
quomodo unum iota. aut
unus apex non preteribit a
lege.⁊ quomodo dñs legẽ et
ꝓphas non soluerit. s adim¬
pleuerit.

Expanded text:
gravantur, ut resurrectionis gloriam post corporis quietem viderent, et saneo verius majestatem Domini videbunt, quo carnis suae in qua mortem vicerant immortalitate gaudebunt. Tunc Moysen et Eliam speculabuntur in gloria, quia melius intelligent quomodo unum iota aut unus apex non praeteribit a lege , et quomodo Dominus legem et prophetas non solverit, sed adimpleverit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et si ex infirmitate ignorat.
placet tñ obsequii deuotio.
unde et nubes obumbrat. di
non caligat. affectib hominũ.
ostenditur. audita uoce dicen¬
tis. hic ẽ filius ms̃. d.¬

Expanded text:
etrus ex infirmitate ignorat, placet tamen obsequii devotio. Unde et nubes obumbrat, divquae non caligat affectibus hominum, ostenditur audita voce dicentis: Hic est Filius m
Abbreviated transcription (Latin):
remanent. boni ergo con¬
traria mał.⁊ mali contͣria
bonis. sentiendo. ⁊ agendo
abinuicem diuidentur.
¶ Prima causaͤreligionis:
ad deum. scda: pietatis ad
ꝓximum. O pordet ergo ut
diuinis humana post᷑ habe-¬
as. non ẽ gͦͤpignorib renũ¬
rendus. Et enim nature
pignora sunt dei bñficia.
nec debet plus amari bñfi¬
cium ꝙ. accipitur. quã ds̃
uatur.
¶ Mistice. nubes ab occa¬
su oriens: carnẽ xpiamor¬
te resurgentẽ significat
ex quo temꝑe imber euan¬
głice p̃dicatioĩs omnib
terris ẽ infusus. Auster
flans ante estum. leiuio¬
res tribulationes ante
iudicium signat.

Expanded text:
veniunt. Boni ergo contraria malis, et mali contraria bonis sentiendo atque agendo, ab invicem dividuntur. Prima causa est religionis ad Deum, secunda pietatis ad proximum. Oportet enim ut divinis humana posthabeas. Non est ergo pignoribus renunrendus. Etenim naturae pignora sunt Dei beneficia, nec debet plus amari beneficium quod accipitur, quam Deus vatur. Mystice. Nubes ab occasu oriens, carnem Christi a morte resurgentem significat, ex quo tempore imber Evanelicae praedicationis omnibus terris est infusus. Auster flans ante aestum, leviores tribulationes ante judicium sign
Abbreviated transcription (Latin):
in eo inuenisse. dem̃
in incepto ꝑsistentib
mittit ad herodem ut
exploret. an ille aliqͥd
sceleris in eo inuenire.
possit. andimittendũ
decernat.Deniq he¬
rodis agnita uolunta¬
de. necinuento in iħu
facinore.⁊̃ plebis sen¬
tentiam querit. cui ĩ
pascha unum oportet
dimitti. Iteꝵ ⁊̃ ⁊ t̾cio
uolens dimittere int̾¬
rogat: s quanto curi¬
osius dimitt̾e querit.
tanto criminosiores
ad mortemeius inueñ.¬
ꝓ saluatore int̾fectorẽ
ꝓ datore uidȩ ad emp¬
torem elegerunt. me¬
rito saludem ꝑdidert̃.
⁊ uitam. ⁊ lat̾rociniis
⁊ sedicionib intantũ
se subdiderunt. ⁊ ut
patriam regnumq qd
derent.⁊ hactenus li¬
bertatem animȩ uł
magistri. ł patris
eoꝵ int̾pretatur. ipse
estis. Pilatus qui os ma-¬
lleatoris interpretat᷑
diabolum significat.
qui ẽ malleus uniu̾se

Expanded text:
in eo invenisse, deinde tamen in incoepto persistentibus mittit ad Herodem, ut exploret an ille aliquid sceleris in eo invenire possit, an dimittendum decernat. Denique Herodis agnita voluntate, nec invento in Jesu facinore, plebis sententiam quaerit, cui unum in Pascha oportet dimitti. Iterum etiam tertio volens dimittere, interrogat. Sed quanto curiosius dimittere quaerit, tanto criminosiores ad mortem ejus invenpro Salvatore interfectorem, pro datore vitae ademptorem elegerunt, merito salutem perdiderunt et vitam, et latrociniis et seditionibus in tantum se subdiderunt, ut et patriam regnumque quod derent, et hactenus libertatem animae velmagistri vel patris eorum interpretatur, ipse estis. Pilatus os malleatoris interpretatur, diabolum significat, qui est malleus universae
Abbreviated transcription (Latin):
uolui. ⁊ tu nolu¬
isti. ⁊ quotquot
luntate semper
efficaci de nolẽ¬
te feci. qr semper
ingrata fuisti.

Expanded text:
volui, tu noluisti; et quotquot luntate semper efficaci, te nolente feci, quia semper ingrata fuisti.
Abbreviated transcription (Latin):
a ñ abscondñtur aboculis
eoꝵ. qi refugiunt futura
p̃uidere. que tẽꝑalem leti¬
ciam ꝑt᷑bent. s uenient
dies quando aiãs exuentes
acorporib demones inimi¬
ci circũdabunt uallo. trahẽ¬
tes eas ad societatem sue dãp¬
nationis. ⁊ undiq cireũda¬
bunt. ⁊ coangustabt̃. qñ nõ
solũ oꝑis. s ⁊̃ locutionis. ⁊ co

Expanded text:
nunc absconduntur ab oculis eorum, quia refugiunt ventura praevidere, quae temporalem laetitiam perturbant. Sed veniens dies quando animas exeuntes a corporibus daemones inimici circumdabunt vallo, trabentes eas ad societatem suae damnationis. Et undique circumdabunt et coangustabunt, quando non solum operis, sed etiam locution
Abbreviated transcription (Latin):
in uia sternunt.
quia corꝑis sui exe¬
untes amictũ sim¬
plicib sanguine
suo uiã parant. ut
ĩ offenso gressu m̃¬
tis ie rosolimã quo
mino de monte o¬
liueti .i. humilian¬
temse ad infirmi¬
tatẽ nr̃e carnis.
illo qui erat infor¬
ma dei. cum eo des¬
cendunt turbe .i.
indigent. ut ab eo
exaltentur.
ssus ẽ ciuitatẽ ie¬
rusalem. s ñ cum¬
his laudib ñ rex
uocatus quod sẽꝑ
fug̾at nͥ modo. cũ
ascendit passurus
quod ĩo factũ est
ut ampluis illoꝵ
adu̾sũ se. excitaret
pasionis iistibat.
¶Quod dñs scd̃m historiam semel fecit hoc cotidie ꝑ
electos suos in eccłia agit plangit reꝓbos qui nesciut᷑
eur plangant᷑. sed exultant in reb pessimis. qui sidap̃¬
nationẽ suam p̃uiderent. se ipsos cum electoꝵ lacͥmis
plangerẽt. qui in ꝑu̾sitate sua diem suam hic hnt̃ in
qua ⁊ pacem hñt ex habundantia tẽꝑalium:⁊ supplici

Expanded text:
enta sternunt, quia corporis sui exuentes amictum simplicibus sanguine suo viam parant, ut inoffenso gressu mentis, Hierosolymam, quo mino de monte Oliveti, id est, humiliante se ad infirmitatem nostrae carnis illo qui erat in forma Dei, cum eo descendunt turbae, id est, indigent, ut ab eo exaltentur. ssus est civitatem Hierusalem, shis laudibus: non rex vocatur, quod semper fugerat, nisi modo cum ascendit passurus. Quod ideo factum est, ut amplius illorum adversum se excitaret passionis instabat. Quod Dominus secundum historiam semel fecit, hoc quotidie per electos suos Ecclesia agit. Plus plangit reprobos, qui nesciunt cur plangantur, quia exsultant in rebus pessimis . Qui si damnationem sui praeviderent, seipsos cum electorum lacrymis plangerent. Qui in perversitate sua diem suam hic habent, in qua et pacem habent ex abundantia temporalium, et supplici
Abbreviated transcription (Latin):
bat gͦ. Cui simile est
regnũ dei. ⁊ cui simi¬
le ẽẽ existimabo il¬
lud: Simile est
grano sinapis: qđ
acceptum hõ misit¬
in ortum suũs
creuit. ⁊ factum est
in arborem magnã.
⁊ uolucres celi requi¬
euert in ramis eius

Expanded text:
xit: Cui simile est regnum Dei, et cui simile aestimabo illud? Simile est grano sinapis, quod acceptum homo misithortum suum, et crevit, et factum est in arborem magnam, et volucres coeli requnt in ramis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nonsum discensioĩs
ds̃. s pacis ⁊ unitatis
qui ueni homines paci¬
ficare cum angłis. ut
ant omĩa ꝯmunia. nec
sit aliquis egens inter
eos. Ille qui non collig̃
mecum: ẽ diuisor frat̾¬
nitatis. ⁊ dissensionis
auctor.
¶ Sic̃ supra contra
phariseos ⁊ hipocri¬
tas. ita hic occasione
stulte peticionis: con¬
tra auaritiam dispu¬
tat.¬
putaret crimen. here¬
ditadẽ diuide. fructus
in horrea congregare.
s ⁊ ħ auaritiam iudi¬
subiungit. hoĩs cuiꝰdã.¬

Expanded text:
 Non sum dissensionis Deus, sed pacis et unitatis, qui veni homines pacificare cum angelis, utant omnia communia, nec sit aliquis egens inter eos. Ille qui non colligit mecum, est divisor fraternitatis et dissensionis auctor. Sicut supra contra Pharisaeos et hypocritas, ita hic occasione stultae petitionis contra avaritiam disputat.putaret crimen esse, haereditatem dividere, fructus in horrea congregare, sed et hoc avaritiam indisubjungit: hominis cujusda
Abbreviated transcription (Latin):
sentinas nõ solum
ad p̾sens exhaurit
s in futurum. ne
recolligi possint p̃¬
cauet.
tem inferunt. et
u̾bum crucis ubi
cuncta salutaria
confert. cuncta no¬
xia extollit.

Expanded text:
sentinas non solum ad praesens exhaurit, sed et in futurum, ne recolligi valeant, praecavet. em inferunt, quia verbum crucis, ut cuncta salutaria confert, cuncta noxia tollit.
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ naturam. mo¬
net. nequis de ipĩs
do fides foris ẽ uir¬
tutib excellentior
tanto conscĩa intus
sit humilior. quia
dño iure debemuR
obsequio.¬

Expanded text:
rerum naturam monet, ne quis de suis to fides est foris virtutibus excellentior, tanto conscientia intus sit humilior, quia Domino jure debemus obsequi
Abbreviated transcription (Latin):
plantare.in ma¬
re: ⁊ obediret
nobis. Quisã¬
quod cenem. et
precinge te:⁊mi¬
nistra michi do¬
nec manducem.
⁊ bibam: ⁊ post
ħ tu manducabiꝰ¬

Expanded text:
plantare in met oboediret vobis quis auquod cenem et praecinge te et ministra mihi donec manducem et bibam et post haec tu manducabi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Fructus mori in flore
albet. formatus irrutilat.
maturitate nigrescit. Si
diabolus flore angłice na¬
ture. ⁊ potestate rutilandi
p̃uaricando retro inhorru¬
doctor eccłie de quo dicitur.
Nemo mittens manũ in a
meas. Qui seruus deagro
regreditur. cum intermis¬
so oꝑe p̾dicandi. qͣi ad curi¬
am conscĩe rediens. sua die¬
ta ł facta retractat. Cui dñs
non tm̃ iubet. abhac uita
transire. ⁊ eterna quiete
refoueri. s domi parare qd̃

Expanded text:
 Fructus mori in flore albet, formatus irrutilat, maturitate nigrescit: sic diabolus, flore angelicae naturae et potestate rutilantis praevaricando terror inhorrudoctor est Ecclesiae, de quo dicitur: Nemo mittens manum ad armeas . Qui servus de agro regreditur, cum intermisso opere praedicandi, quasi ad curiam conscientiae rediens sua dicta vel facta pertractat, cui Dominus non statim jubet ab hac vita transire, et aeterna quiete refoveri, sed domi parare quod
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Septies. Solet uniu̾sitaᷤ¬
humilitas septena¬
rio designari. Preci¬
pitur gͦ ut oĩa pec¬
cata dimittantur.
ł semꝑ penitenti
dimittatur.

Expanded text:
 Septies. Solet universitas septenario designari. Praecipitur ergo ut omnia peccata dimittantur, vel semper poenitenti dimittatur.
Abbreviated transcription (French):
¶ Si napiᷤ tritum. ⁊ cri¬
bratum. tepide pingui mul
minentium imbecillitatũ
abomni leuium cogitatio¬
num suꝑficie: cribo discre¬
tionis castigata:⁊ ꝑfecte di¬
lectionis melle dulcorata

Expanded text:
 si optime tritum et cribellatum tepide pingui mulsminentium quoque imbecillitatum ab omni levium cogitationum superficie cribo discretionis castigata, et perfectae dilectionis melle dulcorata
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si hõ abhomine seruo.
non uni forme. s multiplex
ministerium exigit. nee gͣ¬
tiam ht̃ qͣntomagis uosqui
sine me nich̾ potestis non
unius usum oꝑis ł labo¬
ris. exercere debetis. sed
semꝑ nouis studiis. aug̾e
priora. nec uos iactetis qr

Expanded text:
 Si homo ab homine servo non uniforme, sed multiplex ministerium exigit, nec gratiam habet, quanto magis vos qui sine me nihil potestis, non unius usum operis vel laboris exercere debetis, sed semper novis studiis augere priora, nec vos jactetis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bis. Qd uero dicit
ioħ̾s thomam non
fuisse cum illis. cũ
lucas dicat istos du¬
os inuenisse .xi. cõ¬
gregatos:⁊ eos qui
cum eis erant. in¬
telligendum ẽ. qd
thomas inde exie¬
rit. antequã dñs
eis hec loquentib
appareret.

Expanded text:
bis. Quod vero dicit Joannes Thomam non fuisse cum illis: cum Lucas dicat istos duos invenisse undecim congregatos, et eos qui cum eis erat, intelligendum est quod Thomas inde exisset antequam Dominus eis hoc loquentibus appareret.
Abbreviated transcription (Latin):
cum homo ratio¬
nali suo sensu. dele¬
ctatus. ꝑ liberum
arbitrium se re¬
gere. ⁊ a dño crea¬
toris quesiuit exu¬
ere.
a quo formetur.a
quo regat᷑. sic iste
uult sua potestate
uti. uͥ nullo formãte.
nlło regente uiuat

Expanded text:
cum homo rationali suo sensu delectatus, et per liberum arbitrium se regere, et a dominio Creatoris quaerit exire.a quo formetur, a quo negatur, sic iste vult sua potestate uti, ut nullo formante, nullo regente vivat
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Amice et uicine suꝑne
potestatess que tanto deo
iuxta sunt. quanto eum
uicinius contemplantur.
qua conuocat. dum ꝑ exhi¬
bitionẽ grẽ om̃ib impense
ad amorem sui uehemen¬
tius accendit.

Expanded text:
. Amicae et vicinae supernae potestates, quae tanto Deo juxta sunt, quanto eum vicinius contemplantur. Quas vocat, dum per exhibitionem gratiae hominibus impensae ad amorem sui vehementius accendit.
Abbreviated transcription (Latin):
Quantũ gͣ gaudiumẽ sihu¬
militer plangit iustus. cũ tm̃
gaudium sit. si quod male
gessit dampnat. iniustus:
Si innonaginta nouem
iustis qui ñ errauert̃. nec
indigent penitentia. an¬
geli intelliguntur. maiꝰ
ergo ẽ impios iustificare:
quam iustos creare.⁊ con¬
seruare. qr ⁊ si utrumq e.

Expanded text:
Quantum ergo gaudium est, si humiliter plangit justus, cum gaudium sit, si quod male gessit, damnat injustus. Si in nonaginta novem justis qui non erraverunt nec indigent poenitentia, angeli intelliguntur, majus videtur impios justificare quam justos creare et conservare, quia etsi utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
tidie exꝑimur. qui illici¬
ta ñ cõmisert̃ in reb lici¬
tis sepe sibi usum p̃bent
ad celestia anxie non anle¬
lant. ⁊ qr securisũt ad bo¬
na agenda pigri remanẽt.
E cont᷑ aut̃ pecc̃or plerũq
facit. Mauis gͦ gaudiũ de eo
quam de stante iusto. Ut
dux in p̃lio. plus enun mili¬
temdiligit. qui post fugam
reu̾sus hostem fortit p̃mit.
quã eum qui nũqua fugit.
nec uiquam fortit᷑ egit.

Expanded text:
tidie experimur, qui illicita commiserunt, in rebus licitis saepe sibi usum praebent, et ad coelestia anxie non anhelant, et quia securi sunt, ad bona agenda pigri remanent. Econtra autem peccator plerumque facit majus gaudium de eo, quam de stante justo, uti dux in praelio plus eum militem diligit, qui post fugam reversus hostem fortiter premit, quam eum qui nunquam fugit, nec unquam fortiter egit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Angłorum naturam¬
eternitatem cõsistere do¬
minus uoluit. ad suam si¬
militudinem creauit. De¬
cem gͦ dragmas mulier
habuit. cum nouẽ ordini
quia eum sapiã dĩ ꝑ car¬
nem miracłis choruscãs
¶ Angłi q rationales
gaudent. de reconcili¬
ato sibi homine. quod
incendit nos ad ꝓbita.¬
tem ut agamus quod
illis gratum sit. quoꝵ
⁊ affectare patrociniũ
⁊ offensa tim̾e debemꝰ.¬

Expanded text:
num naturamaeternitatem Dominus consistere voluit, ad suam similitudinem creavit. Decem ergo drachmas mulier habuit, cum novem ordinibquia eum sapientia Dei per carnem miraculis coruscans quia rationales, gaudent de reconciliato sibi homine, quod incendit nos ad probitatem: agamus quod illis gratum sit, quorum et affectare patrocinium, et offensam timere debem
Abbreviated transcription (Latin):
intus amissa descri¬
bitur. qui ad audi¬
appropinquantes
non solum ad collo¬
uescendum. recep¬
tur pharisei. quia¬

Expanded text:
intus admissa, describitur, qui ad audiappropinquantes, non solum ad collovescendum receptes Pharisaei
Abbreviated transcription (Latin):
filius. qui in cultu
unius dĩ ꝑmansit.
Minor: qui usq
ad colenda idola.
dm̃ deseruit. Sub¬
stantia ẽ omne qd̾
uiuimus. sapimꝰ.
cogitamus. loqui¬
dedit omnibus.

Expanded text:
ius, qui in cultu unius Dei permansit; minor, qui hucusque ad colenda idola Deum deseruit. Substantia, est omne quo vivimus, sapimus, cogitamus, loquidedit omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
pientia. decẽ drag.¬
mas huit. cũ hoĩes
⁊ angłos ad imagi¬
nẽ suã creauit.S
unam ꝑdidit. cum
hõ a similitudine
creatoris recessit.
S dĩ sapĩã. lucer¬
nã ad querendum
accendit. cũ in car¬
ne apparuit. quia
it. domũ euertit.
qr conscientias ho¬
minũ de reatu suo
ꝑturbauit. ⁊ sic dra¬
gna repꝑit᷑. dũ in
hoĩe similitudo cõ¬
ditoris reꝑatur.

Expanded text:
pientia, decem drachmas habuit, cum homines et angelos ad imaginem suam creavit. Sed unam perdidit, cum homo a similitudine Creatoris recessit. Sed Dei sapientia lucernam ad quaerendum accendit, cum in carne apparuit, quia it, domum evertit, quia conscientias hominum de reatu suo perturbavit, et sic drachma reperitur, dum in homine similitudo Conditoris reparatur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Unus ciuiumẽ ille qͥ
concupiscentiis derrenis
m̾ito prauitatis sue. p̃posi¬
tus. princeps mundi uoca¬
tur. qui in uillam mitcit.
quia cupiditati mundi¬
alis. sube. subuigat. por¬
cospascit cum ea quibus¬

Expanded text:
 Unus civium ille est qui concupiscentiis terrenis merito pravitatis suae praepositus princeps mundi vocatur. Qui in villam mittit, quia cupiditati mundialis substantiae subjugat. Porcos pascit, cum ea quibu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ .B.In hac uita omĩs homo ui
dere xp̃m non potuit. s in die
iuditii in sede maiestatis. ⁊ elec¬
ti ⁊ reꝓbi parit̾ uidebunt. ut
iusti remunentur. mali in eter¬
num gemant. Uñ et subdit. Di¬

Expanded text:
 In hac vita omnis homo Christum videre non potuit, sed in die judicii, in sede majestatis et electi et reprobi pariter videbunt, ut justi remunerentur, et mali in aeternum gemant. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
tolluntur. quid ali¬
ud quã rami infruc¬
tuose arboris absci¬
dunt᷑. cũ tota ꝓge¬
nies cũ parente tolli¬
tur. arbor radicitus
abscidit᷑. neqͥd rema¬
neat. unde iterũ ali¬
quid germinisoriat᷑.¬

Expanded text:
tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris abscinduntur? cum tota progenies cum parentibus tollitur, arbor radicitus abscinditur, ne quid remaneat unde iterum aliquid germinis oriat
Abbreviated transcription (Latin):
si tũtati. Qͥ o gͦ ᷤᷤ Amicꝰ sponsi dubicat & qͦrit. guesquenturꝰ es ati
aliũ ex yectamꝰ. & nos milib hoiũ certituoinẽ de o̾ib turo mñdacio
cõfirmamꝰ. Nec iysos de se itauet̾es sensisse paricis ad ut̾e possamꝰ.
Moy sesscribit. om̃ adse loqͤntẽ dixisse sic. Ego sũ as ab tabã.ds
t̃. Osteudit gͦ sede di uoticia płꝰ aligͥd p̃cedentib pat̾b accepisse.
dauid qͦq sr̃ doctores suos &e seniores doñ sibi intelligentiȩ au¬
dact᷑ p̃surit. ita dicens. Sr os docentes me uicellexi. qͥa testimo¬
nia tua medicatio mea e̾. Et rursũ. Sr senes in cellexi. S & ꝓ

Expanded text:
 es, an alium exspectamus , et nos millibus hominum certitudinem de omnibus nostro mendacio confirmamus. 14. Nec ipsos de se ita veteres sensisse, paucis advertere possumus. Moyses scribit Deum ad se loquentem dixisse sic: Ego sum Deus Abraham, etibi. Ostendit ergo se de Dei notitia 632 plus aliquid praecedentibus patribus accepisse. David quoque super doctores suos et seniores donum sibi intelligentiae audacter praesumit, ita dicens: Super omnes docentes me intellexi, quia testimonia tu
Abbreviated transcription (Latin):
erat: aĩa sys. ce aĩa ipsa qͣsi in medio qͦdã erat habens extͣse
mundũ in tͣ se om̃. &e acceperat ocłm qͦ excͦ se mundũ uid̾er
& ea quȩ in mundo erant & hic erat ocłs caruis. Nliũ oc łm
acceꝑat qͦ se ipsam uid̾et & ea quȩ in ipso erant. hic e̾ ocłs racio¬
nis. Aliũ rursũ ocłma acceyat qͦ intrase uid̾et &e ea quȩ in d̾o eran
& hic ẽ ocłs cõtẽplacioi̾s. Hosg ocłos quãdiu ai̾a aꝑtos habereue¬
lacos habebat claros uuidebat. & recte discernebat. Post ꝗͣ. aut̃
ctꝰ e̾ ut nicbil iud̾et. ocłs uero racionis lipyꝰ effectꝰ. ut dubie
uid̾et. Solus ille ocłs qͥ ex cinctꝰ non fuit in sua clarigace ꝑ¬
mansit. qͥ quã diu lum̃ clarũ habet: iudiciũ dubiũ ñ habet.
Ocłsuͦ racionis quã duu lum̃ eiꝰ nubilũ e̾: iudiciũ certũ ha

Expanded text:
et ipsa anima quasi in medio quodam erat habens extra se mundum, intra se Deum; et acceperat oculum, quo extra se mundum videret, et ea, quae in mundo erant, et hic erat oculus carnis. Alium oculum acceperat, quo seipsam videret et ea quae in ipsa erant, hic est oculus rationet hic est oculus contemplationis. Hos igitur oculos quandiu anima apertos et revelatos habebat, clare videbat et recte discernebat. Postquam autem ctus est, ut nihil videret; oculus autem rationis lippus effectus ut dubie videret. Solus ille oculus qui exstinctus non fuit in sua claritate permansit, qui quandiu lumen habet clarum, judicium dubium non habet. Oculus vero rationis quandiu
Abbreviated transcription (Latin):
eni st̃: qͣuuis ad cognitione illorꝰ ñ ꝑ tingt. sic̾ scͥptũ e̾. Boues
arabant: & asiue pascebant᷑ iuxta eos. Sĩplices qͥppe in sc̃ã
eclia qͣnuis cũ ꝑfectis occulta sacͣm̃tor d̾i rimari ũ ualeant.
qͥa tam̃ se ab illor societate ñ diuidt᷑. qͦsi iuxta eos posia. i
eadẽ fide ce spe bene oꝑangose pascunt. Sic gͦ fides aliqͥn
cũ cognitione ẽ: qͥndoscit᷑ qd̾ credit᷑. aliqͣndo sine cognitio¬
ne. qͣndo scienti cautũ & credenti credit᷑. Hecesse e̾ cam̃ sẽꝑ

Expanded text:
Scriptum est: Boves arabant et asinae pascebantur juxta eos . Simplices quippe in sancta Ecclesia quamvis cum perfectis occulta sacramentorum Dei rimari non valeant; quia tamen se ab illorum societate non dividunt quasi juxta eos positi in eadem fide et spe bene operando se pascunt. Sic ergo fides aliquando cum cognitione est, quando scitur quod creditur; aliquando sine cognitione, quando scienti tantum et credenti creditur. Necesse est tamen semper
Abbreviated transcription (Latin):
Iuce legẽ d̾screator credebat᷑. & ab eo salꝰ & redẽptio expectabat᷑
ꝑquẽ uͦ & qͦmͦ eadẽ sał ĩplẽda ac ꝑficienda foret. ex cepcis paucis
qͥb hoc scire siugłarit in mun̾e datũ erat: a cętis etiã fid elib
ũ coguoscebat᷑. Sub lege aut̃ ꝑsona red eytoris mictenda p̃cuce¬
bat᷑. & uent᷑a erpectabat᷑. Qͤ aut̃ ipsa ꝑsona foret. hoc ẽ ho łau¬
p̃dicat᷑ ꝙ credit᷑ & modꝰ redẽptioĩs. & qͥlitas ꝑsone redẽptoris.
Sẽꝑ cam̃ in ecłia dĩ abiuicio fidẽ & coguiion̾ẽ fuisse credimꝰ in¬

Expanded text:
us Deus creator credebatur, et ab eo salus et redemptio exspectabatur; quomodo vero eadem salus implenda et perficienda foret, exceptis paucisquibus hoc scire singulariter in munere datum erat; a caeteris etiam fidelibus non cognoscebatur. Sub lege autem persona redemptoris mittenda praedicebatur, et ventura exspectabatur. Quae autem ipsa praedicatur et creditur, et modus redemptionis, et qualitas personae Redemptoris. Semper tamen in Ec
Abbreviated transcription (Latin):
Rla sane st̃ qͣ abinitio siue ante aduentũ xꝑisiue post: adsalu¬
tẽ opcinendã necessaria fuer̾t. id e̾ fides & sacm̃ta fidei. & oꝑa
bona. Qͤ cͥa ita coberent ut salutis effectũ hab̾e ñ possunt. si simui
non fuerint: fio es eñi sine oꝑib ceste script᷑a. mortua ẽ. Et rur¬
sũ. Ubi fides ũ e̾: bonũ opꝰ eẽ ñ potest. Itẽ qͥ fide oꝑant̾e habent.
si sacͣm̃ta di reniuint susciꝑe. saluari ñ possunt. qͥa dilectione
dĩ ñ habent. cuiꝰ p̃cepta in sacͣm̃cis eiꝰ cõcẽnunt. Ueruncamen
uͥ fides cũ dilectione e̾: sic̃ ñ minuit᷑ mericũ. etiã si opꝰqd inue

Expanded text:
st ad salutem obtinendam necessaria fuerunt, id est fides, sacramenta fidei, et opera bona. Quae tria ita cohaerent ut salutis effectum habere non possint si simul non fuerint. Fides enim sine operibus, teste Scriptura, mortua est . Rursum ubi non est fides, opus bonum esse non potest. Item qui fidem operantem habent, si sacramenta Dei suscipere renuunt, salvari non possunt, quia dilectionem Dei non habent cujus praecepta in sacramentis ejus contemnunt. Verumtamen ubi fides cum dilectione est, sicut non minuitur meritum etiam si op
Abbreviated transcription (Latin):
inmulcis dubiis siunũ aliqͥd relinqͥt᷑ ut unũ aliud eligat᷑.
dubietas ñ colligit᷑. s mutat᷑. Accedit ad hanc alia romaior.
meliꝰ ẽe confiteri cinũ pͥncipiũ ꝗͣ multa. qm̃ uͥ multitudo
ẽ aut pluralitas. fr̃flua e. auc uuitas ĩ ꝑfecta. Ndħcãpliꝰ

Expanded text:
in multis dubiis si unum aliquid relinquitur ut unum aliud eligatur, in multis dubiis si unum aliquid relinquitur ut unum aliud eligatur, dubietas non tollitur, sed mutatur. Accedit ad hanc alia ratio major, melius est confiteri unum principium quam multa; quia ubi multitudo est, aut pluralitas superflua
Abbreviated transcription (Latin):
tor bonos: ñ actend̾t. hii qͥnuis noie fideles dicaut᷑ re cam̃
& uitate louge stͥ a fide. Iam̃ huiꝰ modi aliqͣtdo dicnna gr̃a
uisitant᷑ & ad sui consisationẽ excitant᷑ ut qͥre honat᷑ sit:¬
corm̃ta reposita suit: & si pꝰ fidẽ oꝑis. seqͥt᷑ p̃miũ iꝰ tȩ retͥbuti¬
oĩs. Tali gͦ cõsid̾atiol̾e in corde oborta. magno mox tͦpida¬
tioi̾s motu dubio uitȩ mortał conscientia ipsa concutit᷑.
&e qͣnco magis s errauti ꝑicłm ĩ miu̾e cernit. tanto magis
ad cognuicioie uitatis ꝑuenure sacagit. Cõsidat in hoc iiund
tã diu̾sas eẽ hoiũ estimatioies. sr̃ his in qͥb salꝰ hois constat.
Pagani in plures unitatẽ diuinicacis scindut. Iudei creato¬
rẽ conficent᷑. saluatorẽ ñ cognosenit̾. x in hiso̾ib iiens
fluctuat & uͥ yiecate in suo ten̾et᷑. fortassis ab iecta uirate
falsitatẽ seqͣret᷑. Accedit ad hec sp̃u sc̃o suggerente rõ. qũĩ

Expanded text:
turorum non attendunt. Hi, quamvis nomine fideles dicantur, re tamen et veritate longe sunt a fide. Tamen hujusmodi aliquando divina gratia visitantur; et ad sui considerationem excitantur, ut quare homo natus sit,ormenta reposita sint; et an post finem operis sequatur praemium justae retributionis. Tali consideratione in corde oborta, magno mox trepidationis motu de dubio vitae mortalis conscientia ipsa concutitur; et quanto magis sibi erranti periculum imminere cernit, tanto magis ad cognitionem veritatis pervenire satagit. Considerat in hoc mundo tam diversas esse hominum existimationes, super histatem divinitatis scindunt. Judaei creatorem confitentur, salvatorem non agnoscunt. Et in his omnibus mens fluctuat; et nisi pietate in suo teneretur, fortassis abjecta veritate falsitatem sequeretur. Accedit ad haec Spiritu sancto suggerente ratio, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
his ronib aimꝰ confortatꝰ. ad ãpliorẽ religiois diuinȩ deuotio¬
ne excitat᷑. deuocioi̾e aut̃ mundat᷑ & purificat᷑. ut mundo
corde iã qͦdã mͦ pͣgꝰtare ĩcipiat id ad qͦd fide & deuoio̾e cognos¬
cendũ festinat. Ita munda cõscientia inuisibilib documĩtis
ꝙ sec̾ta ac famili ariuisitacioi̾e de do suo cotidie erudit᷑ e
certificat᷑. in cancũ ut ĩo qͦ dãmͦ eũ ꝑ cõcẽplatione̾ p̃seutẽ
habe iu cipiat.& uulla ĩa rone ab eiꝰ fide & dilectione eniã¬

Expanded text:
nfortatus, ad ampliorem religionis divinae devotionem excitatur; devotione autem mundatur et purificatur ut mundo corde jam quodammodo praegustare incipiat, id ad quod fide et devotione cognoscendum festinat. Ita munda conscientia invisibilibus documentis, et secreta et familiari visitatione de Deo suo quotidie eruditur et certificatur; in tantum ut jam quodammodo eum per contemplationem praesentem habere incipiat; et nulla
Abbreviated transcription (Latin):
tast ꝓbant᷑ a nob̃. S qͥa ĩ hac descriptione ñ qd sit fioes.
s qͥd faciat fides oscendit᷑ nec ea q̃ de p̃teritis uł de pͣsenti¬
b habet᷑ fides diffiuit᷑. siꝗͥs plena ac gen̾ale diffinicione
fidei signare uoluerit: dice̾ potest fidẽ re certitudiie
qͦnõa ñ de reb ab sentib sup oyinionẽ. & iufra scientia
constitutã.St eñi qͥdã qͥ audita statĩ aio repellunt ce contͣ¬
aicunt his qͣ dicunt᷑: & hii sc̾ negantes. Nlu in his qͦ audi¬
rint altam qͣneunq parte eliꝗͥt ad eseinationẽ. s ñ app¬
bant ad affirmatione. Quauuis eñi unũ eduob magis
ꝓbabile in telligt. utrran tam̃ id ipsũ adb̾euerũ sit assere¬
re ñ p̃sumunt: hu sc̾ estimantes. Alii sic alt̾am partẽ
a ꝑꝓbant. ut eiꝰ apꝓbationẽ etia in assertionẽ assumatit:
hu ist credentes. Post usta gn̾a cogniciois illis ꝑfectiꝰ segt᷑.

Expanded text:
approbantur a nobis. Sed quia in hac descriptione non quid sit fides, sed quid faciat fides ostenditur; nec ea quae de praeteritis vel de praesentibus habetur fides diffinitur, si quis plenam ac generalem diffinitionem fidei signare voluerit dicere potest: « Fidem esse certitudinem quamdam animi de rebus absentibus, supra opinionem et infra scientiam constitutam. hi sunt negantes. Alii in iis quae audiunt alteram quamcunque partem eligunt ad existimationem, sed non approbant ad affirmationem. Quamvis enim unum ex duobus magis probabile intelligunt, utrum tamen adhuc idipsum verum sit asserere non praesumunt: hi sunt opinantes. Alii sic alteram partem approbant, ut ejus approbationem etiam in assertionem assumant: hi sunt credentes. Post ista
Abbreviated transcription (Latin):
oĩũ habuisse. qͥ usta ñ agnouuint. Ista auit᷑ oĩa q in sacͣm̃to nr̃e re¬
dẽytiois cõpleta st̃ eosce credidisse & aguouisse ñ solũhac r̾o¬
de̾ illi ꝑhec saluati ñ fuissent. nͥ bec oia ce facienda agno¬
augͥtiñ de hoc ipso loqͥuis sicait. Eadẽ fides ineo latoris
saluos iꝰtos faciebat antiqͦs pusilloscũ maignis. ñ uetꝰ testam̃tũ
qd in seruitutẽ gena̾t. ñlex qͦ ñ sic ẽ daca ut possic uiuificare.
illiuencur̃: sic̃ uos mortuũ. ica  illi moritur᷑. sic̃ uos resur¬
rexisse: ita illi resurrectur̾: ꝙ nos & illi adiudiciũ uengur¬

Expanded text:
quae in sacramento nostrae redemptionis completa sunt eos et credidisse et agnovisse non solum hac ratioidem illi per haec salvati non fuissent, nisi haec omnia facienda agnoAugustinus de hoc ipso loquens sic ait: Eadem fides mediatoris salvos justos faciebat antiquos pusillos cum magnis: non Vetus Testamentum quod in silli uenturum, sicut nos mortuum, ita illi moriturum, sicut nos resurrexisse, ita illi resurrecturum, et nos uero et illi ad iu
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq hors qd̾ suũ ẽ tͥbuat: & uicissi alt̾iꝰ ꝓpͥetatẽ in alcerũ
ri ascribat creac᷑e in firmicatẽ. nec dm̃ cõcludat cẽꝑe. uec
ncreat᷑am tendat et̾uicatẽ. Ita fides siuiucuiq qd̃ suũ e̾ cͥ¬
buit. recte offert. Siuit̾ utrũq bene discernit. recte duu¬
dit & ũ peccat. Siuͦ in qͦlibe horꝰ deliuqͥt᷑. fid essana neces¬
se e̾ oetm̾cũ paciat᷑. Ha illi ꝗͥ creatam ꝓ docolẽtes gemino

Expanded text:
cuique horum quod suum est tribuat, et vicissim alterius proprietatem in alterum ri ascribat creaturae infirmitatem; nec Deum concludat tempore, nec creaturam extendat aeternitate. Ita fides, si unicuique quod suum est tribuit, recte offert; si inter utrumque bene discernit, recte dividit, et non peccat. Si vero in quolibet horum delinquitur, fides sana necesse est detrimentum patiatur. Nam illi qui, creaturam pro Deo colentes gemino
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ uasa st̃ sꝑualia gr̃e sacram̃ta. ũ ex suo sanant: qͥa uasa egrocũ
ñ curant. sed medicina. Non gͦ ad hoc st̃ insticuta sacͣm̃ta ut exeis
ẽẽt qdͣ in eis eẽt. s ut periciã suã medicꝰ ostend̾et.in illo remediã
p̃parauit: aqͦ langͥdꝰ occasion̾e̾ accepit. Qͥa enĩ ho uisibilia concu¬
piscens corrupcꝰ fuerat. congrue repandꝰ in eisdẽ uisibilib salucis
occasionẽ acciꝑe debebat. ut ꝑ eadẽ resurge̾t ꝑ qͦ corruerat.¬

Expanded text:
sa sunt spiritalis gratiae sacramenta, non ex suo sanant, quia vasa aegrotum non curant, sed medicina. Non ergo ad hoc instituta sunt sacramenta ut ex eis esset quod in eis esset; sed ut peritiam suam medicus ostenderet in illo remedium praeparavit, a quo languidus occasionem morbi accepit. Quia enim homo visibilia concupiscens corruptus fuerat, congrue reparandus in eisdem visibilibus salutis occasionem recipere debebat, ut per eadem resu
Abbreviated transcription (Latin):
etiã si sacͣm̃tũ qd̃ in uera uoluntate & de sid̾io e̾ articło necessicatis
ex cludit᷑. Ubi aut̃ tͥa simul hab̃i posst̃. sine pericło salutis. nulla¬
tenꝰ ab ẽẽ posst̃: qͥa nec fides mericũ habet si dũ potest oꝑari ue¬
gligit. nec oyꝰ bonũ ẽ aliqͦd: si sine fide sit. Et rursus. fides oꝑans
hoi̾em scĩficare ñ sufficit. si eã qͦ in sacͣm̃tis d̾i constat sc̃ificationẽ
susciꝑe cõtẽnit. Tria gͦ simul st̃. fides. sacͣm̃tũ. & opꝰ. In fide xꝑi¬
ano fortitudo tͥbuit᷑. in sacͣm̃tis arma. in oꝑib uͦ bonis. cela con¬
tra. diabolũ pugnaturũ. Incipit par sdecimra de fid

Expanded text:
luntate et desiderio est, articulo necessitatis excluditur. Ubi autem tria simul haberi possunt, sine periculo salutis nullatenus abesse possunt, quia nec fides meritum habet si dum potest operari negligit, nec opus bonum est aliquid si sine fide fit. Et rursum fides operans hominem sanctificare non sufficit, si eam quae in sacramentis Dei constat sanctificationem suscipere contemnit. Tria ergo simul sunt, fides, sacramentum, et opus. In fide, Christiano fortitudo tribuitur, in sacramentis, arma; in operibus bonis, tela contra diabolum pugnaturo. PARS DECIMA. DE FID
Abbreviated transcription (Latin):
e fide cractare uolentib. septẽ d̾ fid̾ septẽ esse in Q reuda.
e fide cractare uolentib. septẽ
in qͥrenda ꝓponimꝰ. qͥd sic fides. in qͦ constat fides: de increm̃
fidei. de his que ꝑtinent ad fid̾e. si abinicio sedi nucationẽ
tepors inutata sit fides credentiũ. qd sit qͦ muiꝰ nichil uiqͣ. uera
fides babe hapocuit. de sacͣm̃tꝰ fidei & ucuce ipsiꝰ Singia oroine¬

Expanded text:
eptem esse inquirenda. De fide tractare volentibus, septem inquirenda proponimus. Quid sit fides. In quo constat fides. De incremento fidei. De his quae pertinent ad fidem. An ab initio secundum mutationem temporum, mutata sit fides credentium. Quid sit quo nihil minus vera fides unquam habere potuit. De sacramento fidei et virtute ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
bebo fidẽ &e dilectionẽ & uͥcuces alias. & bonꝰ exo: & sufficiet mͥt
Uidegͦ si dilectionẽ di hab̾e poces. & p̃cepta eiꝰ c̃tẽtie: Sigͦ dilectio¬
nẽ dibabes. stude. sacage. conare qͥntũ potes ꝑfic̾e̾ matidaca eiꝰ & si
in cidis in necessicacẽ qͦre pietatẽ. Si eñi necessitas ñ ẽ qͦ precendat᷑.
cõtẽptꝰ ñ excusat᷑. Uide gͦ qͥa sacͣm̃ta d̾i medicinȩ st̃ sꝑuales. qͦ foris

Expanded text:
sufficiet mihi. Vide ergo si dilectionem Dei habere potes, et praecepta ejus contemnere? Si ergo dilectionem Dei habes, stude, satage, conare, quantum potes perficere mandata ejus; et si incidis in necessitatem, quaere pietatem. Si enim necessitas non est quae praetendatur: contemptus non excusatur. Vide ergo
Abbreviated transcription (Latin):
morcalicatẽ. No que sermo ꝓyħicꝰ muttit᷑. ut eimors un minens ñ so¬
lũ p̃sens s & fut᷑a aununciet᷑. Qͥ c̾rent᷑ conficent᷑. plorant & orant. &e
miscd̾iã impetrant. Renttit᷑ sermo ꝓpħicꝰ qͥ nos de longioris uice spa¬
cio iu dulco certos efficiat. qͥa ead̾ẽ nos scripta de et̾nȩ uice ꝓmissione
consolat᷑ peuicences. qͦde ꝓpetue mortis dãuatione cerret in yec

Expanded text:
minens non solum praesens, sed et futura annuntietur. Qui terrentur confitentur, plorant et orant, et misericordiam impetrant. Remittitur sermo propheticus qui nos de longioris vitae spatio indulto certos efficiat. Quia eadem nos scriptura aeternae vitae promissione consolatur poenitentes quae de perpetuae mortis damnat
Abbreviated transcription (Latin):
¶que y posica fueranc diseucienosa. Incͥylici maceria ouũa
diuia sacram̃ta conficiunt᷑. scilicet aut in reb aut in factis au
iuuerbis. Qͥa eñi cotꝰ h̾o corruptꝰ erat. tocũ qd̾ bois foris erat ad
sa cͣmentũ sum̃dũ erat. ut cocũ u sacinco foris sc̃ificet᷑. & iu coco
uirtꝰ sacm̃ti intꝰ remediũ oꝑet᷑. Icaq in reb sacͣtñta sc̃ificanda¬

Expanded text:
quae proposita fuerant, discutienda. In triplici materia omnia divina sacramenta conficiuntur, scilicet aut in rebus, aut in factis, aut in verbis. Quia enim totus homo corruptus erat, totum quod hominis foris erat ad sacramentum sumendum erat, ut totum in sacramento foris sanctificetur, et in toto virtus sacramenti intus remediu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ho sine his oiuo saluari ñ pocest. d̾s aut̃ sine his holem saluare po¬
est. qͥ u̾cutẽ suã & scificacionẽ & salutẽ qͦc̃q ipse uoluerit mͦ hõi
largiri pocest. Illo nãq sꝑuqͥ docet hoi̾em sine u̾bo. iꝰtificare etiã ua¬
et si uoluerit sine sacrat̾nto. & uͥtꝰ dĩ ex necessitate elem̾̃tis ñ sub a¬
t᷑. eciã si gra d̾i ex disyensacione ꝑ sacͣm̃ta donet᷑. hinc ẽ qd̃ qsoã
etiã sine eiꝰmodi sacͣ m̃tis iꝰcificatos legimꝰ. & credinꝰ saluatos: qũae¬
ad modũ ierenuias in ut̾o scĩficat ͦ legit᷑. & ioħs baptista exut̾o macͥs¬

Expanded text:
sine his hominem salvare potest, qui virtutem suam et sanctificationem et salutem quocunque ipse voluerit modo homini largiri potest. Illo namque spiritu quo docet hominem sine verbo, justificare etiam valet si voluerit sine sacramento; quia virtus Dei ex necessitate elementis non subditur, etiam si gratia Dei ex dispensatione per sacramenta donetur. Hinc est quod quosdam etiam sine hujusmodi sacramentis justificatos legimus et credimus salvatos. Quemadmodum Jeremias in utero sanctificatus legitur, et Joannes Baptista ex utero ma
Abbreviated transcription (Latin):
endos antunciet. & ad uͥtutẽ sacͣm̃ti ampliꝰ cõmendandã. uulneries
curando nouã nouo mͦ medicinã p̃pararet. Apposita e̾ medicina
foris. ut uͥtꝰ occulta intꝰ oꝑaret᷑:. & ñ erat sanicas ex medicina. qmͣ
scdm se contraria sanitati erat medicina. ut aꝑce monstraret᷑ qm̃
ex illa nͦ erat qd̾ ꝑ illa erat. Magnũ de sacram̃tis sacͣm̃tũ cõmenda

Expanded text:
 sacramenti commendandam vulneri ejus curando novam novo modo medicinam praeparet. Apposita est medicina foris, ut virtus occulta intus operaretur et non erat sanitas ex medicina, quoniam secundum se contraria sanitati erat medicina, ut aperte monstraretur, quoniam ex illa non erat quod per illam erat. Magnum de sacramentis sacramentum comme