comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
offerret᷑ ñ inuenirẽ: qͥa ñ agnoscerẽ. &
sẽꝑ ita fit: cũ aliqͥd ꝑditũ querimꝰ & inue¬
nimꝰ. Uerũtam̃ si forte aliqͥd ab oculis
perit. ñ a memoria. ueluti corpus qdlib&
uisibile. tenet᷑ intꝰ imago eiꝰ. & querit᷑ do¬
nec reddat᷑ aspectui. Qđ cũ inuentũ fuerit
ex imagine quȩ intꝰ ẽ recognoscit᷑. nec in¬
uenisse nos dicimꝰ qđ perierat siñ agnosci¬
mꝰ: nec agnoscere possumꝰ siñ memĩnimus.
Sed hoc perierat quidẽ oculis. memoria
tenebat᷑. Quid cũ ipsa memoria ꝑdit ali.¬
quid. sicut fit cũ obliuiscim᷑ & querimꝰ
ut recordem᷑. ubi tandẽ querimꝰ nisi in ipsa
memoria: Ꝙ ibi si aliuel ꝓ alio forte offe¬
rat᷑: respuimꝰ donec illud occurrat qđ que¬
rimꝰ. & cũ occurrit dicimꝰ hoc. ẽ. qđ ñ dice¬
remꝰ nͥ agnosceremꝰ. nec agnosceremꝰ nͥ me¬
minissemꝰ. Certe gͦ obliti fueramꝰ. an non
totũ excciderat: Sed ex parte qua tene¬
batur pars alia querebat᷑. quia sentiebat

Expanded text:
 quia non agnoscerem. et semper ita fit, cum aliquid perditum quaerimus et inuenimus. uerum tamen si forte aliquid ab oculis perit, non a memoria, ueluti corpus quodlibet uisibile, tenetur intna imago eius et quaeritur, donec reddatur aspectui. quod cum inuentum fuerit, ex imagine, quae intus est, recognoscitur. nec inuenisse nos dicimus quod perierat, si non agnoscimus, nec agnoscere possumus, si non meminimus: sed hoc perierat quidem oculis, memoria tenebatur. Quid? cum ipsa memoria perdit aliquid, sicut fit, cum obliuiscimur et quaerimus, ut recordemur, ubi tandem quaerimus nisi in ipsa memoria? et ibi si aliud pro alio forte offeratur, respuimus, donec illud occurrat quod quaerimus. et cum occurrit, dicimus: "hoc est"; quod non diceremus, nisi agnosceremus, nec agnosceremus, nisi meminissemus. certe enim obliti fueramus. an non totum exciderat, sed ex parte, quae tenebatur, pars alia quaerebatur, quia sentiebat
Abbreviated transcription (Latin):
mea ds nĩs  Transibo & hanc uĩ meã quȩ
memoria uocat᷑. transibo eã ut ꝑtendã ad¬
te dulce lum̃. Quid dicis mͥ: Ecce ego ascen¬
dens ꝑ animũ meũ ad te: qͥ desuꝑ mͦ manes.
transibo & istã uĩ meã quȩ memoria uocat᷑
uolens te attingere unde attingi potes &
inherere tͥunde inhereri tͥ potest. Ha¬
bent enĩ memoriã & pecora & aues. Alioqt
non cubilia nidosue repeterent. non alia
multa qͥb assuescunt. Neq enĩ & assueste¬
re ualerent ullis reb. nͥ ꝑ memoriã. Tran¬
sibo & memoriã. Ꝙ ubi te inueniã uere ba¬
ne. secura suauitas. & ubi te inueniã: Si
p̃ter memoriã meã te inuenio. immemo
tui sũ. & qͦmͦ iã inueniã te. si memor non sũ
tui : ꝑdiderat enĩ mulier draginã. & que siuit
eã cũ lucerna : & nͥ memor eiꝰ ess&e ñ inuenis¬
s& eã. Cũ enĩ essoe inuenta. unde scir& u.
trũ ipsa e̾e̾t simemor eiꝰ ñ essor: Multa me¬

Expanded text:
uita, deus meus? transibo et hanc uim meam, quae uita, deus meus? transibo et hanc uim meam, quae memoria uocatte, dulce lumen. Quid dicis mihi? Ecce ego ascendens per animum meum ad te qui desuper mihi manes. Transibo et istam vim meam, quae memoria vocatur, volens te attingere unde attingi potes, et inhaerere tibi unde inhaerere tibi potest. Habent enim memoriam et pecora et aves, alioquin non cubilia nidosve repeterent, non alia multa quibus assuescunt, neque enim et assuescere valerent ullis rebus nisi per memoriam. Transibo et memoriam, ut ubi te inueniam, uere bone et secura suauitas, ut ubi te inueniam? si praeter memoriam meam te inuenio, inmemor tui sum. et quomodo iam inueniam te, si memor non sum tui? Perdiderat enim mulier drachmam et quaesiuit eam cum lucerna et, nisi memor eius esset, non inueniret eam. cum enim esset inuenta, unde sciret, utrum ipsa esset, si memor eius non esset? multa me
Abbreviated transcription (Latin):
obliuiscar : Utrũq absurdissimũ. ẽ. Qd illud t̾tiũ. qͦ pacto
dicã imaginẽ obliuionis teneri memoria mea. ñ ipsam
obliuionem cum eã memini:
nita multiplicitas. & hoc animꝰ ẽ. & hoce
ipse sũ. Quid gͦ sũ ds̃ m̃s: Quȩ natura su c
Claria multimoda. uita. & immensa ueho¬
ment̃. Ecce memoriȩ meȩ cãpis & antris
& cauernis innumerabilib atq innumera¬
bilit̾ plenis innumerabiliũ rerũ generib
siue ꝑ imagines sicut om̃iũ corpoꝵ siue per
p̃sentiã sicut artiũ. siue ꝑ nescio quas noti¬
ones uł notationes sicut affectionũ animi
quas cͤu animꝰ ñ patit᷑ memoria ten&.
cũ in animo sit qͥcqͥd ẽ in memoria. ꝑ hec
omĩa discurro & uolito hac atq illac: pene¬
tro etiã quantũ possũ. & finis nusquã. Tanta
uis ẽ memoriȩ. tanta uitȩ uis ẽ in homine
uiuente mortalit̾. Quid gͥ agã tu uera uita

Expanded text:
obliuiscar? utrumque absurdissimum est. quid illud tertium? quo pacto obliuiscar? utrumque absurdissimum est. quid illud tertium? quo pacto dicam imaginem obliuionis teneri memoria mea, non ipsam obliuionem, cum eam memini? nita multiplicitas; et hoc animus est, et hoc ego ipse sum. quid ergo sum, deus meus? quae natura sum? uaria, multimoda uita et inmensa uehementer. ecce in memoriae meae campis et antris et cauernis innumerabilibus atque innumerabiliter plenis innumerabilium rerum generibus siue per imagines, sicut omnium corporum, siue per praesentiam, sicut artium, siue per nescio quas notiones uel notationes, sicut affectionum animi — quas et cum animus non patitur, memoria tenet, cum in animo sit quidquid est in memoria per haec omnia discurro et nolito hac illae, penetro etiam quantum possum, et finis nusquam: tanta uis est memoriae, tanta uitae uis est in homine uiuente mortaliter! quid igitur agam, tu uera mea
Abbreviated transcription (Latin):
memini: Cũo pacto & hoc dicã. quando qͥdẽ
cũ inpͥmit᷑ rei cuiusq unago in memoria.
pͥus necesse ẽ. ut ad sit res ipsa unde illa ima¬
go possit impͥmi : Sic enĩ carthaginis memini.
sic om̃iũ locoꝵ quib int̾fui. sic facies homi¬
nũ quas uidi & ceteroꝵ sensuũ nuntiata. sic
ipsius corporis salutẽ siue dolorẽ. Cũ presto
essent ista. cepit ab eis imagines memoria
quas intuerer p̃sentes. & retractarẽ animo
cũ illa & absentia remmiscerer. Si gͦ ꝑ ima¬
ginẽ suã non ꝑseipsã in memoria tenet᷑ obli¬
uio. ipsa utiq aderat ut eiꝰ imago caperet᷑.
Cũ autẽ adess&. quomͦ imagine̾ suã in me¬
moria conscribebat. quando id etiã qđ iã no¬
tatũ inuenit p̾sentia sua del& obliuio.
& tam̃ quocũq mͦ licoe sit modus iste in cõpre¬
hensibilis & in explicabilis. etiã ipsã obliuio.¬
nẽ meminisse me certꝰ sũ: qua id qđ memi¬
An dicturꝰ sũ ad hoc in eẽ obliuionẽ in memoriamea. ut ñ

Expanded text:
memini? Quo pacto et hoc dicam, quandoquidem cum imprimitur rei cujusque imago in memoria, prius necesse est ut adsit res ipsa unde illa imago possit imprimi? Sic enim Carthaginis memini, sic omnium locorum quibus interfui, sic facies hominum quas vidi, et caeterorum sensuum nuntiata, sic ipsius corporis salutem sive dolorem. Cum praesto essent ista, cepit ab eis imagines memoria quas intuerer praesentes, et retractarem animo cum illa et absentia reminiscerer. Si ergo per imaginem suam non per seipsam in memoria tenetur oblivio, ipsa utique aderat ut ejus imago caperetur. Cum autem adesset, quomodo imaginem suam in memoria conscribebat, quando id etiam quod jam notatum invenit, praesentia sua delet oblivio? Et tamen quocumque modo, licet sit modus iste incomprehensibilis et inexplicabilis, etiam ipsam oblivionem meminisse me certus sum, qua id quod memian dicturus sum ad hoc inesse obliuionem in memoria mea, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
& hic ueritas tua deridebit hominẽ: Qđ
enĩ longũ fuit preteritũ tẽpus. cũ iã esso
preteritũ longũ fuit. an cũ adhuc p̃sens ess& :
Tunc enĩ poterat ẽẽ longũ. quando erat
qd ess& longũ. Preteritũ uͦ iã ñ erat. unde
nec longũ ẽẽ poterat: qd om̃ino ñ erat.
Non gͦ dicamꝰ. longũ fuit p̾teritũ tẽpus.
Neqͦ enĩ inueniemꝰ qͥd fuerit longũ. quan

Expanded text:
et hic ueritas tua deridebit hominem? quod et hic ueritas tua deridebit hominem? quod enim longum fuit praeteritum tempus, cum iam esset praeteritum, longum fuit, an ante, cum adhuc praeTunc enim poterat esse longum, quando erat quod esset longum: praeteritum vero jam non erat; unde nec longum esse poterat, quod omnino non erat. Non ergo dicamus, Longum fuit praeteritum tempus; neque enim invenie
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ sunt. quando & preteritũ iã non ẽ.
& futurũ nonclũ ẽ : Presens autẽ si semper
ẽẽt p̃sens. nec in p̃teritũ transir& : iam
ñ ẽẽt tẽpus. sed ȩternitas. Si gͦ p̃sens ut
tẽpus sit. ideo fit quia  p̃teritu transit. qͦ¬
mͦ & hoc ẽẽ dicimꝰ. cui causa ut sit illa ẽ quia
non erit. ut scilic& ñ uere dicamꝰ tẽpꝰ esse.
nͥ quia tendit ñ e̾e  Ꝙ tam̃ dicimꝰ longũ tẽpꝰ
& breue tẽpus. neq hoc nͥ de p̾terito aut
futuro dicimꝰ. Preteritũ tẽpus longũ uerbi
grã uocamꝰ ante centũ annos. futurũ itidem
longũ post centũ annos. Breue autẽ p̃teritũ
ltputa dicimus ante decẽ dies. & breue
futurũ post decẽ dies. Sed quopacto longũ ẽ.
aut breue. qd non ẽ : Preteritũ enĩ iã non ẽ.
& futurũ nondũ. ẽ. Non itaq dicamꝰ longũ
ẽ. sed dicamꝰ de p̃terito longũ fuit. & de fu.¬
turo longũ erit. Dñe ds̃ m̃s lux mea. non ne

Expanded text:
quomodo sunt, quando et praeteritum iam non est quomodo sunt, quando et praeteritum iam non est et futurum nondum est? praesens autem si semper esset praesens nec in praeteritum transiret, non iam esset tempus, sed aeternitas. si ergo praesens, ut tempus sit, ideo fit, quia in praeteritum transit, quomodo et hoc esse dicimus, cui causa, ut sit, illa est, quia non erit, ut scilicet non uere dicamus tempus esse, nisi quia tendit non esse. Et tamen dicimus longum tempus et breue tempus neque hoc nisi de praeterito aut futuro dicimus. praeteritum tempus longum uerbi gratia uocamus ante centum annos, futurum itidem longum post centum annos, breue autem praeteritum sic, ut puta dicamus ante decem dies, et breue futurum post decem dies. sed quo pacto longum est aut breue, quod non est? praeteritum enim iam non est et futurum nondum est. non itaque dicamus: longum est, sed dicamus de praeterito: longum fuit, et de futuro: longum erit. domine meus, lux mea, nonne
Abbreviated transcription (Latin):
coȩternũ genuisti cui dixisti. ego hodie ge¬
nui te. Omĩa tẽpora tu fecisti. & ante om¬
nia tẽpora tu es. nec aliquo tẽpore ñ erat
ipsũ tẽpus tu feceras: & nulla tẽpora tibi
coȩterna sunt. quia tu ꝑmanes. At illa si
ꝑmanerent. ñ eẽnt tẽpora. Quid enĩ est
tẽpus : Quis hoc facile breuit᷑q explica¬
uerit. Quis hoc ad uerbũ de illo ꝓferen¬
dũ uel cogitatione cõp̃henderit : Quid
autẽ familiarius & notius in loquendo cõ-¬
memoramꝰ quã tẽpus : & intelligimus utiq
cũ id loquim᷑. intelligimꝰ etiã cũ alio loquen¬
te id audimus. Quid . ẽ. ergo tẽpus: Sine.¬
mo ex me querat. scio: si querenti explica¬
re uelim. nescio. fidenter tam̃ dico scire
me. qđ sinihil p̃terir&. non ẽẽt p̃teritũ
tẽpus. & si nihil aduenir&. non eẽt futu¬
rũ tẽpus. & si nihil essae non ess&e p̃sens
tẽpus. Duo gͦ illa tẽpora p̃teritũ & futurũ

Expanded text:
coaeternum genuisti, cui dixisti, Ego hodie gecoaeternum genuisti, cui dixisti, Ego hodie genui te . Omnia tempora tu fecisti, et ante omnia tempora tu es; nec aliquo tempore non eratipsum tempus tu feceras. Et nulla tempora tibi coaeterna sunt, quia tu permanes: at illa si permanerent, non essent tempora. Quid enim est tempus? Quis hoc facile breviterque explicaverit? Quis hoc, ad verbum de illo proferendum, vel cogitatione comprehenderit? Quid autem familiarius et notius in loquendo commemoramus quam tempus? Et intelligimus utique cum id loquimur, intelligimus etiam cum alio loquente id audimus. Quid est ergo temo ex me quaerat, scio; si quaerenti explicare uelim, nescio: fidenter tamen dico scire me, quod, si nihil praeteriret, non esset praeteritum tempus, et si nihil adueniret, non esset futurum tempus, et si nihil esset, non esset praesens tempus. duo ergo illa tempora, praeteritum et futurum,
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ qđ ab opere cessabas : Idipsũ enĩ tempꝰ
tu feceras. nec p̃terire potuerunt tẽpora.
antequã faceres tẽpora. Si autẽ ante celũ
& terrã nullũ erat tẽpus. cur querit᷑ qͥd
tunc faciebas: Non enĩ erat tunc: ubi non
erat tẽpus. tiec tu tẽpore tẽpora p̾cedis.
Alioquin. non om̃ia tẽpora p̾cederes: sed
precedis omĩa tẽpora preterita celsitudine
sẽꝑ p̃sentis eternitatif. & suꝑas omĩa futura
quia & illa futura sunt : & cũ uenerint
preterita erunt. tu autẽ idẽipse es & anni
tui ñ deficient. Anni tui nec eunt: nec ue¬
niunt. isti enĩ nr̃i & eunt & ueniunt. ut
om̃s ueniant. Anni tui om̃s simul stant. qm̃
stant. nec euntes aduenientib eoccludunt᷑
quia ñ transeunt. Isti autẽ nr̃i om̃s erunt.
cũ om̃s non erunt. Anni tui dies unꝰ. &
dies tuus non cotidie sed hodie: qͥa hodier¬
nus tuus ñ cedit crastino. neq succedit he
sterno. Hodiernus tuus eternitas. ideo

Expanded text:
dicitur, quod ab opere cessabus? id ipsum enim tempus dicitur, quod ab opere cessabus? id ipsum enim tempus tu feceras, nec praeterire potuerunt tempora, antequam faceres tempora. si autem ante caelum et terram nullum erat tempus, cur quaeritur, quid tunc faciebas ? non enim erat tunc, ubi non erat tempus. Nec tu tempore tempora praecedis: alioquin non omnia tempora praecederes. sed praecedis omnia praeterita celsitudine semper praesentis aeternitatis et superas omnia futura, quia illa futura sunt, et cum uenerint, praeterita erunt; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient. anni tui nec eunt nec ueniunt: isti autem nostri eunt et ueniunt, ut omnes ueniant. anni tui omnes simul stant, quoniam stant, nec euntes a uenientibus excluduntur, quia non transeunt: isti autem nostri omnes erunt, cum omnes non erunt. anni tui dies unus, et dies tuus non cotidie, sed hodie, quia hodiernus tuus sterno. Hodiernus tuus aeternitas; ideo
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is creatura intelligit᷑. audent̃ dico. an¬
tequã facer& ds̃ cęlũ & terrã. ñ faciebat
aliquid. Si enĩ faciebat. qͥd nͥ creaturam
faciebat. & utinã sic sciã. quic qͥd utiliter
scire cupio. quẽ admodũ scio qd̃ nullã faciebat
creatura. antequã fier& ulla creatura
At si cuius quã uolatilis sensus uagat᷑ ꝑ ima¬
gines retro tẽpoꝵ. & te dm̃ om̃ipotentẽ &
omĩa creantẽ & omĩa tenentẽ. cȩli & terrȩ
artificẽ ab opere tanto antequã id faceres
ꝑ innumerabilia secła cessasse mirat᷑. euigi¬
l& atq intendat qͥa falsa mirat᷑. Nã unde
poterant innumerabilia secłã preterire.
quȩ ipse ñ feceras. cũ sis omniũ seculorũ
auctor & conditor.  Aut quȩ tẽpora fuis¬
sent. quȩ abste condita ñ essent. Aut qͦmͦ
preterirent. si numquã fuissent  Cũ gͦ sis
operator omniũ tẽpoꝵ. si fuit aliquod
tẽpus antequã faceres cȩlũ & terrã: cur

Expanded text:
omnis creatura intellegitur, audenter dico: anomnis creatura intellegitur, audenter dico: antequam faceret deus caelum et terram, non faciebat aliquid. si enim faciebat, quid nisi creaturam faciebat? et utinam sic sciam, quidquid utiliter scire cupio, quemadmodum scio, quod nulla fiebat creatura, antequam fieret ulla creatura. At si cuiusquam uolatilis sensus uagatur per imagines retro temporum et te, deum omnipotentem et omnicreantem et omnitenentem, caeli et terrae artificem, ab opere tanto, antequam id faceres, per innumerabilia saecula cessasse miratur, euigilet atque adtendat, quia falsa miratur. nam unde poterant innumerabilia saecula praeterire, quae ipse non feceras, cum sis omnium saeculorum auctor et conditor? aut quae tempora fuissent, quae abs te condita non essent? aut quomodo praeterirent, si numquam fuissent? cum ergo sis operator omnium temporum, si fuit aliquod tempus, antequam faceres caelum et terram, cur
Abbreviated transcription (Latin):
sed totũ eẽ p̾sens. nullũ uͦ tẽpus totũ ẽẽ p̃sens:
& uideat om̃e preteritũ ꝓpelli ex futuro
& om̃e futurũ ex preterito consequi: &
om̃e preteritũ ac futurũ ab eo qui sẽꝑ est
p̃sens creari & excurrere : Quis tenebit
cor hominis ut st& & uideat. quomͦ stans
dict& futura & preterita tẽpora. nec
futura nec p̃terita ȩternitas : Nũqͥd manꝰ
mea ual& hoc. aut manꝰ oris mei ꝑ loquelas
quid faciebat ds antequã facer & celum &
terrã. respondeo. non illud qđ qͥdã respon-¬
disse ꝑibet᷑ iocularit̃. eludens questionis
uiolentiã. Alta inquit scrutantib gehen¬
nas parabat. Aliud ẽ. uidere. aliud .eͦ. ri¬
dere. hȩc ñ respondeo. Libentius enĩ respon¬
derĩ nescio qđ nescio: quã illud unde irri¬
det̾ qui alta interrogauit. & laudat᷑ qui
falsa respondit. Sed dico te ds̃ nr̃ om̃is cre¬
aturȩ creatorẽ. & si cęli & terrȩ nomine

Expanded text:
sed totum esse praesens; nullum vero tempus totum esse praesens: sed totum esse praesens; nullum vero tempus totum esse praesens: et videat omne praeteritum propelli ex futuro, et omne futurum ex praeterito consequi; et omne praeteritum ac futurum ab eo quod semper est praesens, creari et excurrere? Quis tenebit cor hominis, ut stet, et videat quomodo stans dictet futura et praeterita tempora, nec futura nec praeterita aeternitas? Numquid manus mea valet hoc, aut manus oris mei per loquelas Quid faciebat Deus antequam faceret coelum et terram; respondeo non illud quod quidam respondisse perhibetur joculariter, eludens quaestionis violentiam: Alta, inquit, scrutantibus gehennas parabat. Aliud est videre, aliud ridere; haec non respondeo. Libentius enim responderim, Nescio, quod nescio; quam illud unde irridetur qui alta interrogavit, et laudatur qui falsa respondit. Sed dico te, Deus noster, omnis creaturae creatorem et, si caeli et terrae 15 nomine
Abbreviated transcription (Latin):
preceder&e. Ad ipsam ergo dĩ substantiam
ꝑtin& uoluntas eius. Qđ si exhortũ est
aliquid in dĩ substantia qđ prius ñ erat.
ñ ueraciter dr̃ ȩterna illa substantia.
Si autẽ dĩ uoluntas sempiterna erat ut
eẽt creatura. cur ñ sẽpiterna & creatura :
Qui hȩc dicunt. nondũ te intelligunt o sa
pientia dĩ luxx mentiũ. nondũ intelligunt
quomͦ fiant. quȩ ꝑte atq in te fiunt. & co¬
nant᷑ eterna sapere : sed ad huc in p̾teri-¬
tis & futuris rerũ motib cor eoꝵ uolitat.
& adhuc uanũ. ẽ. Quis tenebit illud & af-
figae illud. ut paululũ st& : & paululũ ra-¬
piat splendorẽ semꝑ stantis eternitatis.
& cõparce cũ tẽporib nũquã stantib. &
uicdeat e̾e incõparabilẽ. & uideat longũ
tẽpus nͥ ex multis pretereuntib motib
qui simul extendi non possunt longũ non
fieri. non autẽ preterire qͥcquã in eterno.

Expanded text:
praecederet. ad ipsam ergo dei substantiam praecederet. ad ipsam ergo dei substantiam pertinet uoluntas eius. quod si exortum est aliquid in dei substantia, quod prius non erat, non ueraciter dicitur aeterna illa substantia; si autem dei uoluntas sempiterna erat, ut esset creatura, cur non sempiterna et creatura? Qui hpientia Dei, lux mentium; nondum intelligunt, quomodo fiant quae per te, atque in te fiunt: et conantur aeterna sapere; sed adhuc in praeteritis et futuris rerum motibus cor eorum volitat, et adhuc vanum est. Quis tenebit illud, et figet illud ut paululum stet, et paululum rapiat splendorem semper stantis aeternitatis, et comparet cum temporibus nunquam stantibus, et videat esse incomparabilem; et videat longum tempus, nisi ex multis praetereuntibus motibus, qui simul extendi non possunt, longum non fieri; non autem praeterire quidquam in aeterno,
Abbreviated transcription (Latin):
sideriũ meũ. qm̃ renouabit᷑ iuuentꝰ mea sicut
aquilȩ. Spe enĩ salui facti sumꝰ. & ꝓmissa
tua ꝑ patientiã expectamꝰ. Audiat te intꝰ
sermocinantẽ qui potest. ego fident̃ ex
oraculo tuo clamabo. Quã magnificata
sunt opera tua dñe. omĩa in sapientia fe¬
cisti : & illa ͤ principiũ. & in eo pͥncipio fe.¬
cisti cȩlũ & terrã. Nonne ecce pleni sunt
uetustatis suȩ qͥ nobis dicunt. quid faciebat
chs antequã facer& celũ & terrã : Si enĩ ua¬
cabat inquiunt & non oꝑabat᷑ aliqͥd. cur ñ sic
semꝑ & deinceps quẽ admodũ retro sẽꝑ cessauit
ab opere. Si enĩ ullus motꝰ in dõ nouus eoc¬
titit & uoluntas noua. ut creaturã conder&
quã nũquã ante condiderat. qͦmͦ iã uera ȩter¬
nitas ubi orit᷑ uoluntas quȩ ñ erat: Neq enĩ
uoluntas dĩ creatura ẽ. sed ante creaturã.
quia ñ crearet᷑ aliqͥd ñ creatoris uoluntas

Expanded text:
siderium meum, quoniam renouabitur iuuentus mea sicut siderium meum, quoniam renouabitur iuuentus mea sicut aquilae. spe enim salui facti sumus et promissa tua per patientiam expectamus. audiat te intus sermocinantem qui potest; ego fidenter ex oraculo tuo clamabo: quam magnificata sunt opera tua, domine, omnia in sapientia fecisti! et illa principium, et in eo principio fecisti caelum et terram. Nonne ecce pleni sunt uetustatis suae qui nobis dicunt: quid faciebat deus, antequam faceret caelum et terram? si enim uacabat, inquiunt, et non operabatur aliquid, cur non sic semper et deinceps, quemadmodum retro semper cessauit ab opere? si enim ullus motus in deo nouus extitit et uoluntas noua, ut creaturam conderet, quam numquam ante condiderat, quomodo iam uera aeternitas, ubi oritur uoluntas, quae non erat? neque enim uoluntas dei creatura est, sed ante creaturam, quia non crearetur aliquid, nisi creatoris uoluntas
Abbreviated transcription (Latin):
si autẽ redimꝰ ab errore. cognoscendo utiq
redimus. Ut autẽ cognoscamꝰ doc& nos. quia
principiũ ẽ. & loquit᷑ nobis. In hoc pͥncipio
tuo. in uirtute tua. in sapientia tua. in
ueritate tua. miro mͦ dicens. & miro mͦ
faciens. Quis cõphend&: Quis enarrabit:
Quid ẽ illud qđ interluc& mͥ & ꝑcutit cor
meũ sine lesione. & inhorresco & in ardesco :
Inhorresco in quantũ dissimilis ei sũ: in ar¬
desco in quantũ ei similis sũ. Sapientia. sapĩa
ipsa est. quȩ interluc& mͥ. discindens nu¬
bilũ meũ qd me rursus cooꝑit deficientẽ
ab ea caligine atq aggere penarũ mearũ.
qm̃ sic infirmatꝰ ẽ in egestate uigor m̃s. ut
ñ sufferã bonũ meũ. donec tu dñe qͥ ꝓpitius
factꝰ es om̃ib iniquitatib meis. etiã sanes
om̃s languores meos. quia & redimes de cor¬
ruptione uitã meã. & coronabis me in mise.¬
ratione & miscłia. & satiabis in bonis de¬

Expanded text:
cum autem redimus ab errore, cognoscendo utique cum autem redimus ab errore, cognoscendo utique redimus; ut autem cognoscamus, docet nos, quia principium est et loquitur nobis. In hoc principiotuo, in uirtute tua, in sapientia tua, in ueritate tua miro modo dicens et miro modo faciens. quis conprehendet? quis enarrabit? quid est illud, quod interlucet mihi et percutit cor meum sine laesione? et inhorresco et inardesco: inhorresco, in quantum dissimilis ei sum, inardesco, in quantum similis ei sum. sapientia, sapientia ipsa est, quae interlucet mihi, discindens nubilum meum, quod me rursus cooperit deficientem ab ea caligine atque aggere poenarum mearum, quoniam sic infirmatus est in egestate uigor meus,\' ut non sufferam bonum meum, donec tu, domine, qui propitius factus es omnibus iniquitatibus meis, etiam sanes omnes languores meos, quia et redimes de corruptione uitam meam et coronabis me in miseratione et misericordia et satiabis in bonis de
Abbreviated transcription (Latin):
cũq uideo. sed quomodo ied eloquar nescio:
nͥ quia om̃e qd ẽẽ incipit & esse desinit. tt̃
ẽe incipit & tunc ẽẽ desinit. quando debu¬
isse incipere & desinere in ȩterna ratione
cognoscit᷑. ubi nec incipit aliquid nec desi¬
nit. Ipsũ ẽ uerbũ tuũ. qđ & principiũ: qui
& loquitur nobis. Sic in euangło ꝑ carnẽ
ait. & hoc insonuit foris aurib hominũ
ut crederet᷑ & intꝰ quereret᷑. & inueniret᷑
in ȩterna ueritate : ubi om̃s discipłos bonꝰ
& solus magister doc&. Ibi audio uocem
qͥdoc& nos. Qui autẽ ñ doc& nos.: etiã si loqͥt᷑.
non nobis loquit᷑. Quis porro nos docoe nisi
stabilis ueritas : Quia & ꝑ creaturã muta¬
bilẽ cũ admonem᷑ ad ueritatẽ stabilẽ du¬
cimͣ: ubi uere discimꝰ cũ stamꝰ & audimꝰ
eũ. & gaudio gaudemꝰ ꝓpt̾ uocẽ sponsi red¬
dentes unde sumꝰ. & ideo principiũ qͥa nͥ
naner& cũ erraremꝰ. ñ eẽt qͦ rediremus.

Expanded text:
cumque uideo, sed quomodo id eloquar nescio, cumque uideo, sed quomodo id eloquar nescio, nisi quia omne, quod esse incipit et esse desinit, tunc esse incipit et tunc desinit, quando debuisse incipere uel desinere in aeterna ratione cognoscitur, ubi nec incipit aliquid nec desinit. ipsum est uerbum tuum, quod et principiuta est, quia et loquitur nobis. sic in euangelio per carnem ait, et hoc insonuit foris auribus hominum, ut crederetur et intus quaereretur et inueniretur in aeterna ueritate, ubi omnes discipulos bonus et solus magister docet. ibi audio uocem qui docet nos, qui autem non docet nos, etiam si loquitur, non nobis loquitur. quis porro nos docet nisi stabilis ueritas? quia et per creaturam mutabilem cum admonemur, ad ueritatem stabilem ducimur, ubi uere discimus, cum stamus et audimus eum et gaudio gaudemus propter uocem sponsi, reddentes nos, unde sumus. et ideo principium, quia nisi maneret, cum erraremus, non esset quo rediremus.
Abbreviated transcription (Latin):
sine transitoria uoce feceras : unde tran¬
sitoriã uocẽ faceres. qua diceres ut fiere
celũ & terra. Quicqͥd enĩ illud ẽẽt unde
talis uoac fiere. nͥ abste factũ e̾et. om̃ino
ñ cẽt. Ut gͦ fier& corpus unde ista uerba
fierent. qͦ uerbo a te dictũ ẽ : Uocas itaꝙ
nos. ad intelligendũ uerbũ dm̃ apud te
ut possint dici omĩa: sed simul ac sẽpiter¬
ne dici om̃ia. Alioqͥn: iã tẽpus & mutatio
& ñ uera ȩternitas. nec uera immortali¬
tas. Hoc noui ds m̃s. & gr̃as ago. noui. Con
te qͥsqͥs ingratꝰ ñ ẽ certȩ ueritati. Nouimus
irit᷑. Non gͦ quicquã uerbi tui cedit atq
succelit. qmͣ uere immortale atq eternũ
ẽ. & ideo uerbo tuo tͥ coeterno. simul & sẽ¬
ƿiterne dicis omĩa quȩ dicis. & fit quicqͥd
dicis ut fiat. Hec alit̃ quã dicendo facis.
nec tam̃ simul & sẽpiterne fiunt omĩa quȩ
dicendo facis. Cur queso te. dñe ds̃ m̃s: Ut¬

Expanded text:
sine transitoria uoce feceras, unde transine transitoria uoce feceras, unde transitoriam -uocem faceres, qua diceres ut fieret caelum et terra. quidquid enim illud esset, unde talis uox fieret, nisi abs te factum esset, omnino non esset. ut ergo fieret corpus, unde ista uerba fierent, quo uerbo a te dictum est? Vocas itaque nos ad intellegendum uerbum, deum apud te ut possint dici omnia, sed simul ac sempiterne omnia: alioquin iam tempus et mutatio et non uera aeternitas nec uera inmortalitas. hoc noui, deus meus, et gratias ago. noui, confte quisquis ingratus non est certae ueritati. nouimus oritur. non ergo quicquam uerbi tui cedit atque succedit, quoniam uere inmortale atque aeternum est. et ideo uerbo tibi coaeterno simul et sempiterne dicis omnia, quae dicis, et fit, quidquid dicis ut fiat; nec aliter quam dicendo facis: nec tamen simul et sempiterna fiunt omnia, quae dicendo facis. Cur, quaeso, domine deus meus? ut
Abbreviated transcription (Latin):
post primã. t̾tia post seccłam: atq incde
ex ordine. donec ultima post ceteras. si¬
lentiũq post ultimã. Unde claro& atq
emine qd creaturȩ motꝰ expressit eam.
seruiens ȩternȩ uoluntati tuȩ ipse tẽ¬
poralis. & hȩc ad tẽpus facta uerba tua
nuntiauit auris exterior menti pru¬
denti. cuiꝰ auris interior posita ẽ ad et̃nũ
uerbũ tuũ. At illa cõparauit hȩc uerba
tẽporalit̃ sonantia. cũ ȩterno in silentio
uerbo tuo. & clixit. Aliud ẽ. longe aliud
ẽ. Hȩc longe infra me sunt. nec sunt qͥa
fugiunt & p̃tereunt. uerbũ autẽ dĩ mei
supra me man&e in ȩternũ. Si gͦ uerbis so¬
nantib & p̃tereuntib dixcisti ut fier&e &¬
lũ & terra. atq ita fecisti celũ & terrã
erat iã creatura corporalis ante celũ
& terrã. cuiꝰ motib tẽporalib tẽporalit
uoa illa ꝑcurrer&. Nullũ autẽ corpus
ante celũ & terrã. Aut si erat. id certe

Expanded text:
post primam, tertia post secundam atque inde post primam, tertia post secundam atque inde ex ordine, donec ultima post ceteras silentiumque post ultimam. unde claret atque eminet, quod creaturae motus expressit eam seruiens aeternae uoluntati tuae ipse temporalis. et haec ad tempus facta uerba tua nuntiauit auris exterior menti prudenti, cuius auris interior posita est ad aeternum uerbum tuum. at illa conparauit haec uerba temporaliter sonantia cum aeterno in silentio uerbo tuo et dixit: aliud est longe, longe aliud est. haec longe infra me sunt nec sunt, quia fugiunt et praetereunt: uerbum autem dei mei supra me manet in aeternum. si ergo uerbis sonantibus et praetereuntibus dixisti, ut fieret caelum et terra, atque ita fecisti caelum et terram, erat iam creatura corporalis ante caelum et terram, cuius motibus temporalibus temporaliter uox illa percurreret. nullum autem corpus ante caelum et terram, aut si erat, id certe
Abbreviated transcription (Latin):
poris quo interp̃te traiciat ab animo ad
materiã id qd̃ facit. & renunti& animo
qͥd factũ sit : ut ille intꝰ consulat p̾siden¬
tẽ sibi ueritatẽ an bene factũ sit. Te lau¬
dant hȩc om̃ia creatorẽ om̃iũ. sed tu qͦ¬
modo facis ea . Quomͦ fecisti dsꝰ celum &
terrã: Non utiq in celo neq in terra fe.¬
cisti celũ & terrã. neq in aere aut in aqͥs.
in uniuerso mundo fecisti uniuer sũ mun¬
dũ. quia ñ erat ubi fier& antequã fier&e:
ut esset.¬
Nec manu tenebas aliquid unde faceres ce¬
lũ & terrã. Nã unde tͥ hoc qd̾ tu ñ feceras
unde aliqͥd faceres: Quid enĩ est nisi quia¬
tues : Ergo dicxisti & facta sunt. atq in
uerbo tuo fecisti ea. Sed quomͦ dixxisti:
Nuqͥd illo mͦ quo facta ẽ uox de nube
dicens. hic ẽ filius m̃s dilectꝰ. Illa enĩ uox
acta atq transacta ẽ. cepta & finita. So¬
nuerunt sillabȩ atq transierunt. secdã

Expanded text:
poris, quo interprete traiiciat ab animo ad poris, quo interprete traiiciat ab animo ad materiam id quod facit, et renuntiet animo quid factum sit, ut ille intus consulat praesidentem sibi veritatem, an bene factum sit. Te laudant haec omnia creatorem omnium; sed tu, quomodo facis ea? quomodo fecisti, Deus, caelum et terram? Non utique in caelo neque in terra fecisti caelum et terram; neque in aere aut in aquis,in universo mundo fecisti universum mundum, quia non erat ubi fieret, antequam fieret, ut essetnec manu tenebas aliquid, unde faceres caelum et terram: nam unde tibi hoCj quod tu non feceras, unde aliqtu es? ergo dixisti et facta sunt atque in uerbo tuo fecisti ea. Sed quomodo dixisti? numquid illo modo, quo facta est uox de nube dicens: hic est filius meus dilectus? illa enim uox acta atque transacta est, coepta et finita. sonuerunt syllabae atque transierant, secunda
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa euidentia. Tu ergo dñe fecisti ea qui
pulcher. es: pulcra sunt enĩ. qui bonus es:
bona sunt enĩ. qui . es. sunt enĩ. Nec ita
pulcra sunt. nec ita bona sunt. nec ita
sunt. sicut tu conditor eoꝵ. cui cõparata.
nec pulcra sunt. nec bona sunt. nec sunt.
Scimus hȩc. gr̃as tibi. & scientia nr̃a sci¬
entiȩ tuę cõparata. ignorantia. ẽ. In prin
grandis operationis tuȩ : Non enĩ sicut
homo artifea formans corpus de corpore.
arbitratu animȩ ualentis imponere ut cũq
speciẽ quã cernit in sem& ipsa interno ocu¬
lo. & unde hoc ualer&. nͥ quia tu fecisti eã:
& imponit speciẽ iã existenti & habenti
ut ẽet. ueluti terrȩ aut lapidi aut ligno
aut auro. aut id genꝰ rerũ cuilib&.
& unde ista essent. nͨ tu instituisses ea:
Tu fabro corpus. tu animũ menbris imꝑi¬
tantẽ fecisti. tu materiã unde facit ali¬
quid. tu ingeniũ quo artẽ capiat. & ui¬
deat intꝰ quid faciat foris. tu sensũ cor

Expanded text:
ipsa evidentia. Tu ergo, Domine, fecisti ea qui ipsa evidentia. Tu ergo, Domine, fecisti ea qui pulcher es, pulchra sunt enim; qui bonus es, bona sunt enim; qui es, sunt enim. Nec ita pulchra sunt, nec ita bona sunt, nec ita sunt, sicut tu conditor eorum, cui comparata, nec pulchra sunt, nec bona sunt, nec sunt. Scimus haec, gratias tibi. Et scientia nostra scientiae tuae comparata, ignorantia est. CAPUT V.grandis operationis tuae? Non enim sicut homo artifex formans corpus de corpore, arbitratu animae valentis imponere utcumque speciem quam cernit in semetipsa interno oculo. Et unde hoc valeret, nisi quia tu fecisti eam? Et imponit speciem jam existenti et habenti ut esset, veluti terrae, aut lapidi, aut ligno, aut auro, aut id genus rerum cuilibet. Et unde ista essent, nisi tu instituisses ea? Tu fabro corpus, tu animum membris imperitantem fecisti, tu materiam unde facit aliquid, tu ingenium quo artem capiat et videat intus quid faciat foris, tu sensum co
Abbreviated transcription (Latin):
quid dicer&ꝰ. Sed unde scirẽ. anuerũ dice¬
r&&  Qđ si & hoc scirẽ. nũ ab illo scirem.
Intꝰ utiq mͥ intꝰ in domicilio cogitationis.
nec hebrea nec greca nec latina nec barbara uar.¬
sed ueritas sine oris & linguȩ organis. sine
strepitu sillabarũ dicerae. uerũ dicit: &
ego statĩ confidenter illi homini tuo dicerẽ. certꝰ¬
r&e. ueru̾̃ dicis. Cũ gͦ illũ interrogare non
possim. te quo plenus uera diocit: ueritas¬
te rogo ds̃ m̃s rogo parte peccatis meis. &
qui illi seruo tuo dedisti hec dicere. da & mͥ
hȩc intelligereꝰ Ecte sunt celũ & terra. clã¬
mant qd facta sunt. Mutant᷑ enũ atq ui¬
riant᷑. Quicquid enĩ factũ non ẽ. & tam̃
ẽ. non ẽ in eo quicquã qđ ante ũ erat. qd. ẽ
mutari atq uariari. Clamant etiam.
qđ serpsa non fecerint. Ideo sumꝰ. qͥa facta
sumus. Non gͦ eramꝰ antequã essemꝰ. ut
fieri possemus a nobis. & uox dicentium ẽ.

Expanded text:
quid diceret. sed unde scirem, an uerum dicequid diceret. sed unde scirem, an uerum diceret? quod si et hoc scirem, num ab illo scirem? intus utique mihi, intus in domicilio cogitationis nec hebraea nec graeca nec latina nec barbara ueritas sine oris et linguae organis, sine strepitu syllabarum diceret: "uerum dicit" et ego statim certus confidenter illi homini tuo dicerem: "uerum dicis." quum ergo illum interrogare non possim, te, quo plenus uera dixit, ueritas, rogo, te, deus meus, rogo, parce peccatis meis, et qui illi seruo tuo dedisti haec dicere, da et mihi haec intellegere. Ecce sunt caelum et terra, clamant, quod facta sint; mutantur enim atque uariantur. quidquid autem factum non est et tamen est, non est in eomutari atque variari. Clamant etiam quod seipsa non fecerint: Ideo sumus, quia facta sumus; non ergo eramus antequam essemus, ut fieri possemus a nobis. Et vox dicentium est
Abbreviated transcription (Latin):
terȩ tuȩ filiũ hominis quẽ confirmasti tͥ.
mediatorẽ tuũ & nr̃m ꝑ quẽ nos quesisti
ñ querentes te: quesisti autẽ ut quereremꝰ
te. uerbũ tuũ ꝑ quod fecisti omĩa in quib
& me. unicũ tuũ ꝑ quẽ uocasti in adopti¬
onẽ popłm credentiũ. in quo & me. ꝑ eũ
te obsecro qͥ sed&ꝵ ad dexterã tuã & te int̾¬
pellat ꝓnobis. in qͦ sunt om̃s thesauri sapien¬
tiȩ & scientiȩ absconditi. Ipsos quero in li¬
bris tuis. Moyses de illo scripsit. Hoc ipse
ait. hoc ueritas ait. Audiã & intelligam.
quomͦ in principio fecisti celũ & terrã. Scrip¬
sit hoc moyses. scripsit & abut. transut
hinc ad te. Neq enĩ nunc ante me ẽ. Nã si
ess&. tenerẽ & rogarẽ eũ & ꝑ te obsecra¬
rẽ ut mͥ ista pancderde. & preberẽ aures
corporis mei sonis erũpentib eac ore eiꝰ.
& si hebrea uoce loqueretur. frustra pul¬
sar&e sensũ meũ: nec inde mentẽ meam
quicquã tanger&. Si autẽ latine. scirẽ

Expanded text:
 filium hominis, quem confirmasti tibi mediatorem tuum et nostrum, per quem nos quaesisti non quaerentes te, quaesisti autem, ut quaereremus te, uerbum tuum, per quod fecisti omnia, in quibus et me, unicum tuum, per quem uocasti in adoptionem populum credentium, in quo et me: per eum te obsecro, qui sedet ad dexteram tuam et te interpellat pro nobis, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. ipsos quaero in libris tuis. Moyses de illo scripsit: hoc ipse ait, hoc ueritas ait. Audiam et intellegam, quomodo in principio fecisti caelum et terram. scripsit hoc Moyses, scripsit et abiit, transiit hinc a te ad te neque nunc ante me est. nam si esset, tenerem eum et rogarem eum et per te obsecrarem, ut mihi ista panderet, et praeberem aures corporis mei sonis erumpentibus ex ore eius, et si hebraea uoce loqueretur, frustra pulsaret sensum meum nec inde mentem meam quicquam tangeret; si autem latine, scirem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ eterno creatorimentiũ. Sicut ergo
nosti in pͥncipio celũ & terrã sine uarieta¬
te notitiȩ tuȩ. ita fecisti in pͥncipio cęlũ
& terrã sine distinctione actionis tuę. A
intelligit confiteat᷑ tibi. & qui ñ intel
ligit confiteatur tͥ. O quã excelsus es.
& humiles corde sunt domꝰ tua. Tu enim
erigis elisos. & non cadunt: quoꝵ celsi¬
tudo tu es.¬

Expanded text:
hoc est uere aeterno creatori mentium. sicut ergo hoc est uere aeterno creatori mentium. sicut ergo nosti in principio caelum et terram sine uarietate notitiae tuae, ita fecisti in principio caelum et terram sine distentione actionis tuae. qui intellegit confiteatur tibi, et qligit, confiteatur tibi. O quam excelsus es, et humiles corde sunt domus tua! Tu enim erigis elisos , et non cadunt quorum celsitudo tu es.
Abbreviated transcription (Latin):
Pueritia quippe mea quȩ iã ñ ẽ in tẽpore
p̃terito. ẽ. qđ iã ñ ẽ. Imaginẽ uͦ eius cũ eam
recolo & narro. in p̃senti tẽpore intueor:
quia ẽ adhuc in memoria mea. Utrũ simi.¬
lis sit causa etiã p̃dicendoꝵ futuroꝵ ut re¬
rũ quȩ nonclũ sunt iã existentes p̃sentent᷑
imagines. confiteor ds̃ m̃s nescio. Illuo sane
scio. nos plerũq premeditari futuras acłi¬
ones nr̃as. eãq premeditationẽ ẽẽ p̾sentẽ.¬

Expanded text:
pueritia quippe mea, quae iam non est, in tempore pueritia quippe mea, quae iam non est, in tempore praeterito est, quod iam non est; imaginem uero eius, cum eam recolo et narroquia est adhuc in memoria mea. Utrum similis sit causa etiam praedicendorum futurorum, ut rerum quae nondum sunt, jam existentes praesentiantur imagines; confiteor, Deus meus, nescio. Illud sane scio, nos plerumque praemeditari futuras actiones nostras, eamque praemeditationem esse praesente
Abbreviated transcription (Latin):
dit occultũ. cũ ex p̾senti sit p̃teritũ: Nã
ubi ea uiderunt qui futura cecinerunt.
si nondũ sunt: Neq enĩ potest uideri id
qd non ẽ. & qui narrant preterita ñ utiq
uera narrarent. si animo illa ñ cernerent.
Quȩ si nulla ẽẽnt. cerni om̃ino ñ possent. St̃
S gͦ e futura & p̾terita. Sine me dñe amplius
querere. Spes mea. non conturbet᷑ intentio
mea. Si enĩ sunt futura & p̾terita. uolo
scire ubi sint. Qđ si nondũ ualeo. scio tam̃
ubicũq sunt non ibi ea futura e̾ẽ aut pre¬
terita sed p̃sentia. Nã si & ibi futura st̃.
nondũ ibi sunt. Si & ibi p̾terita sunt. iã ibi
non sunt. Ubicũq gͦ sunt quecũq sunt. ñ
sunt nͥ p̃sentia. quã quã p̾terita cũ uera
narrant᷑ ex memoria ꝓferunt᷑. ñ res ipsȩ
quȩ preterierunt sed uerba concepta
ex imaginib earũ. quȩ in animo uelut
uestigia: ꝑ sensus p̃tereundo fixerunt.

Expanded text:
dit occultum, cum ex praesenti fit praeteritum? nam dit occultum, cum ex praesenti fit praeteritum? nam ubi ea uiderunt qui futura cecinerunt, si nondum sunt? neque enim potest uideri id quod non est. et qui narrant praeterita, non utique uera narrarent, si animo illa non cernerent: quae si nulla essent, cerni omnino non possent. sunt ergo et futura et praeterita. Sine me, domine, amplius quaerere, spes mea; non conturbetur intentio mea. si enim sunt futura et praeterita, uolo scire, ubi sint. quod si nondum ualeo, scio tamen, ubicumque sunt, non ibi ea futura esse aut praeterita, sed praesentia. nam et si ibi futura sunt, nondum ibi sunt, si et ibi praeterita sunt, iam non ibi sunt. ubicumque ergo sunt, quaecumque sunt, non sunt nisi praesentia. quamquam praeterita cum uera narrantur, ex memoria proferuntur non res ipsae, quae praeterierunt, sed uerba concepta ex imaginibus earum, quae in animo uelut uestigia per sensus praetereundo fixerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iã superiorib uocib clamat p̾sens tẽpus
longũ seẽẽ ñ posse. Ꝙ tam̃ dñe sentimꝰ int̾¬
ualla tẽpoꝵ & cõparamꝰ sibim&e. & dicimus
alia longiora & alia breuiora. Metim̾ etiã
quanto sit longius aut breuius illud tempus
quã illud. & respondemꝰ duplũ eẽ hoc. uel
triplũ. illud autẽ simplũ. aut tantũ hoc eẽ.
quantũ illud. Sed pretereuntia met̾imur
tẽpora. cũ sentiendo metim᷑. Preterita uero
quȩ iã non sunt. aut futura quȩ nondũ sunt.
qͥs metiri potest. nͥ forte audebit qͥs dicere
metiri potest qd ñ. ẽ : Cũ gͦ preterit tẽpus.
sentiri & metiri potest. cũ autẽ p̃terierit
⁊ qm̃ nonẽ. non potest. Quero pat̃. ñ affirmo.
dicat mͥ ñ ẽe tria tẽpora sicut pueri didi¬
cimꝰ puerosq docuimꝰ. p̃teritũ. p̃sens & fu¬
turũ. sed tantũ p̃sens qm̃ illa duo ñ sunt :
An & ipsa sunt. sed ex aliquo ꝓcedit occul¬
to. cũ ex futuro sit p̾sens. & in aliqd̃ rece¬

Expanded text:
sens tempus longum se esse non posse. Et tamen, domine, sentimus interualla temporum et conparamus sibimet et dicimus alia longiora et alia breuiora. metimur etiam, quanto sit longius aut breuius illud tempus quam illud et respondemus duplum esse hoc uel triplum, illud autem simplum aut tantum hoc esse quantum illud. sed praetereuntia metimur tempora, cum sentiendo metimur; praeterita uero, quae iam non sunt, aut futura, quae nondum sunt, quis metiri potest, nisi forte audebit quis dicere metiri posse quod non est? cum ergo praeterit tempus, sentiri et metiri potest, cum autem praeterierit, quoniam non est, non potest. Quaero, pater, non adfirmo: dicat mihi non esse tria tempora, sicut pueri didicimus, puerosque docuimus, praeteritum, praesens et futurum, sed tantum praesens, quoniam illa duo non sunt? an et ipsa sunt, sed ex aliquo procedit occulto, cum ex futuro fit praesens, et in aliquod rece
Abbreviated transcription (Latin):
nec herbã tuã sꝑnas sitientẽ. Confitear
tibi quicquid inuenero in libris tuis. &
audiã uocẽ laudis. & te bibã & conside¬
rẽ mirabilia de lege tua. abusq princi¬
pio in quo fecisti cȩlũ & terrã. usq ad reg¬
nũ tecum ꝑpetuũ sc̃ȩ ciuitatis tuȩ. Dñe miꝰ¬
serere mei. & exaudi desideriũ meũ. Puto
enĩ qđ ñ sit de terra. ñ de auro & argento
& lapidib aut decoris uestib. aut hono¬
rib & potestatib aut uoluptatib carnis.
neq de necessariis corpori & huic uitȩ pe
nobis querentib regnũ & iustitiã tuã.
lide dñe ds̃ m̃s. unde sit desideriũ meũ.
Parrauerunt mͥ iniusti fabusationes suas.
me gr̾am ante te: ut aperiantur pulsan¬
ti m interiora sermonũ tuoꝵ. Obsecro

Expanded text:
nec herbam tuam spernas sitientem. confitear nec herbam tuam spernas sitientem. confitear tibi quidquid inuenero in libris tuis et audiam uocem laudis et te bibam et considerem mirabilia de lege tua ab usque principionum tecum perpetuum sanctae ciuitatis tuae. Domine, miserere mei et exaudi desiderium meum. puto enim, quod non sit de terra, non de auro et argento et lapidibus aut decoris uestibus aut honoribus et potestatibus aut uoluptatibus carnis neque de necessariis corpori et huic uitae peur quaerentibus regnum et justitiam tuam. Vide, Domine Deus meus, unde sit desiderium meum. Narraverunt mihi injusti delectationes, me gratiam ante te, ut aperiantur pulsanti mihi interiora sermonum tuorum. Obsecro
Abbreviated transcription (Latin):
stȩ delitiȩ meȩ scripturȩ tuȩ. nec fallar
in eis. nec fallã exx eis. Dñe attende. & mise¬
rere: dñe ds̃ nĩs. lux cecoꝵ & uirtꝰ infir¬
moꝵ. statĩq lux uidentiũ: & uirtꝰ for¬
tiũ attende animã meã. & audi clamantẽ
de ꝓfundo. Nã nͥ assint & in ꝓfundo aures
cuȩ qͦ ibimꝰ : Quo clamabimꝰ: Tuus ẽ dies &
cua nox. ad nutũ tuũ momenta transuo¬
lant. Largire inde spatiũ meditationib
nr̃is in abdita legis tuȩ. neq aduersus pul¬
santes claudas eã. Neq enĩ frustra scri¬
bi uoluisti. tot paginarũ opaca secreta.
Aut ñ habent illȩ siluȩ ceruos suos reti¬
pientes se in eas & resumentes. & ãbulan-¬
tes & pascentes. retũbentes & ruminan¬
tes: Odñe ꝑfice me: & reuela mͥ eas. Ecce
uox tua gaudiũ meũ. uox tua suꝑ afflu¬
entiã uoluptatũ. Da qd amo. Amo enim.
& hoc tu dedisti. Nec dona tua deseras.

Expanded text:
stae deliciae meae scripturae tuae, nec fallar stae deliciae meae scripturae tuae, nec fallar in eis nec fallam ex eis. domine, adtende et miserere, domine dens mens, lux caecorum et uirtus infirmorum statimque lux uidentium et uirtus fortium, adtende animam meam et audi clamantem de profundo. nam nisi assint et in profundo aures tuae, quo ibimus? quo clamabimus? tuus est dies et tua est nox: ad nutum tuum momenta transuolant. largire inde spatium meditationibus nostris in abdita legis tuae neque aduersus pulsantes claudas eam. neque enim frustra scribi uoluisti tot paginarum opaca secreta, aut non habent illae siluae ceruos suos recipientes se in eas et resumentes, ambulantes et pascentes, recumbentes et ruminantes. o domine, perfice me et reuela mihi eas. ecce uox tua gaudium meum, uox tua super affluentiam uoluptatum. da quod amo: amo enim. et hoc tu dedisti. ne dona tua deseras
Abbreviated transcription (Latin):
& sacramentũ tuũ dispensare popło tus
& si sufficio hȩc enuntiare ex orcline ca¬
romͥ. ualent stillȩ tẽpoꝵ. & olĩ in ardesco
mecditari in lege tua & in ea tͥ confiteri¬
scientiã & imperitiã meã. primordia
illuminationis tuȩ & reliqͥas tenebrarũ
mearũ. qͦusq deuoret᷑ a fortitudine infi¬
quas inuenio liberas a necessitatib refici¬
endi corporis & intentionis animi. & ser¬
uitutis quã debemꝰ hominib & quã ñ debe¬
mꝰ: & tam̃ reddimꝰ. Dñe ds̃ m̃s intende ora¬
tioni meȩ. & misccłia tua excaudiat desi
usui ẽẽ fr̃nȩ caritati. & uides in corde
meo qͥa sic. ẽ. ut sacrificẽ tibi famulatũ
cogitationis & linguȩ meȩ. & da qb̃ offe¬
rã tͥ. Inops eiuĩ & pauꝑsũ: tu diues inom̃s
inuocantes te. qͥ securꝰ curã nr̃i geris. Cir¬
cũcide ab om̃i temeritate om̃iqͦ mendacis
interiora & eateriora labia mea. Sint cd¬

Expanded text:
t sacramentum tuum dispensare populo tuo? t sacramentum tuum dispensare populo tuo? et si sufficio haec enuntiare ex ordine, caro mihi ualent stillae temporum. et olim inardesco mescientiam et imperitiam meam, primordia illuminationis tuae, et reliquias tenebrarum mearum, quousque deuoretur a fortitudine infi diffluant, quas inuenio liberas a necessitatibus reficiendi corporis et intentionis animi et seruitutis, quam debemus hominibus et quam non debemus et tamen reddimus. Domine deus meus, intende orationi meae, et misericordia tua exaudiat desiduult esse fraternae caritati: et uides in corde meo quia sic est. sacrificem tibi famulatum cogitationis et linguae meae, et da quod offeram tibi. inops enim et pauper sum, tu diues in omnes inuocantes te, qui securus curam nostri geris. circumcide ab omni temeritate omnique mendacio interiora et exteriora mea, labia mea. sint ca
Abbreviated transcription (Latin):
cum
tua
sit
nitas.
igno¬
ras
quȩ
tibi
dico
Aut
ad
tẽpus
udes. qđ fit in tẽpore: Cur gͦ tibi tot re¬
rũ narrationes digero. Nonꝰ utiq ut ꝑme
noueris ea. sed affectũ meũ excito inte. &
dñs & laudabilis ualde. Iã dixi & dicamꝰ.
amore amoris tui facio istud. Nã & oramꝰ.
& tam̃ ueritas ait: nouit pat̾ ur̃ qͥd uobis
opus sit priusquã petatis ab eo. Affectum
gͦ nr̃m patefacimus in te. confitendo tibi
nos om̃ino. qm̃ cȩpisti ut desinamꝰ eeᷤᷤ miseri
in nob̾. & beatificem᷑ in te. qm̃ uocasti nos
ut simꝰ pauperes sp̃u & mites. & lugentes
& esurientes ac sitientes iustitiã. & mise¬
ricordes & mundicordes & pacifici. Ecce nar¬
raui tͥ multa quȩ potui & quȩ uolui. qm̃
tu pͥor uoluisti ut confiterer tibi dño dõ
.⁊. Quando autẽ sufficio lingua calami enun.¬
tiare omĩa hortamenta tua & om̃s ter¬
rores tuos. & consolationes & gubernati¬
ones qͥb me ꝑduaisti p̃dicare uerbũ tuũ¬

Expanded text:
cum tua sit nitas, ignoras, quae tibi dico, aut ad tempus uides quod fit in tempore? cur ergo tibi tot rerum narrationes digero? non utique per me noneris ea, sed affectum meum excito in te etdominus et laudabilis ualde. iam dixi et dicam: amore amoris tui facio istuc. nam et oramus, et tamen ueritas ait: nouit pater uester quid uobis opus sit, priusquam petatis ab eo. affectum ergo nostrum patefacimus in te confitendo tibi nos omnino, quoniam coepisti, ut desinamus esse miseri in nobis et beatificemur in te, quoniam uocasti nos, ut simus pauperes spiritu et mites et lugentes et esurientes ac sitientes iustitiam et misericordes et mundicordes et pacifici. ecce narraui tibi multa, quae potui et quae nolui, quoniam tu prior uoluisti, ut confiterer tibi, domino d. Quando autem sufficio lingua calami enuntiare omnia hortamenta tua et omnes terrores tuos et consolationes et gubernationes, quibus me perduxisti praedicare uerbum e