comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& brachium meum sustinebunt. Salus aũt mea
insempit̾num erit: & iustitia mea ñ deficiet. Au
dite me qui scitis iustum: populus. lex mea in cor¬
de eorum. Nolite timere opprobria hominũ: &
blasphemĩas eorũ ne metuatis. Sicut enim uesti¬
mentum sic comedet eos uermis. & sicut lanam
sic deuorabit eos tinea. Salus autem mea in sempi¬
ternum erit: & iustitia mea ingeneratione genera
tionum. Et iterũ. Abscondita est uia mea a dñs
& a do meo iudicium meum transiuit. Nunquid
nescis. aut non audisti: Ds̃ sempit̾nus dñs. qui
creauit t̾minos terrȩ. ñ deficiet neq laborabit.
nec

Expanded text:
et brachium meum sustinebunt. Salus autem mea et brachium meum sustinebunt. Salus autem mea in sempiternum erit, et justitia mea non deficiet . » « Audite me, qui scitis justum, populus lex mea in corde eorum. Nolite timere opprobria hominum, et blasphemias eorum ne metuatis: sicut enim vestimentum, sic commedit eos vermis, et sicut lanam, sic devoravit eos tinea: salus autem mea in sempiternum erit, et iustitia mea in generationem et generationum . » Et iterum: « Abscondita est vita mea a Domino, et a Domino meo judicium meum transibit. Nunquid nescis aut non audisti? Deus sempiternus, Dominus, qui creavit terminos terrae, non deficiet neque laborabit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
eos: quia isti sunt sem̃ cui benedixit dñs. Gau¬
dens gaudebo in dño: ex ultabit anima mea indo
meo: quia induit me uestimento salutis & in du¬
mento iustitie circundedit me. quasi sponsum
decoratum corona. & quasi sponsam ornatam moni¬
lib suis. Sicut enim terra profert germen suum. &
sicut ortus semen suum germinat: sic dominus
ds germinabit iustitiam & laudem corã uniuersis
gentib. Sos autem a solo dño iudicandos aut
remouen dos & ñ ab aliis ec̃ dicebat. qͥa sui st̃ & ñ alterius.
Et quis est qui alterius uidicet seruum: Nam si
dominanti um hȩc ullatenus patitur: Unde et
propħas sibi testes esse dicebat. ꝑ quos dominus
loquitur dicens. Ecee excoxite: s ñ quasi argentũ
ut non blasphemer:. & glam meã alteri ñ dabo. Au¬
di me iacob & isrł quem ego uoco. Ego ipse. ego pri¬
mus. & ego nouissimus. Manus quoꝙ mea funda¬
uit terram: & dextera mea mensa ẽ. cȩlos. Ego uo
cabo eos: & stabunt simul. Ne insulȩ expectabt̃.

Expanded text:
Gaudens gaudebo in Domino: et exultabit anima mea in Deo meo. Quia induit me vestimentum salutis: et indumento iustitie circumdedit me. Quasi sponsum decoratum corona: et quasi sponsam ornatam munilibus suis. Sicut enim terra profert germen suum; et sicut hortus semen suum germinat: sic Dominus Deus germinabit iustitiam et laudem coram universis gentibusremovendos, et non ab aliis esse dicebat, quia sui sunt, et non alterius. Et quis est qui alterius judicet servum: Nam si rum, et Dominus dominantium haec ullatenus patitur. Unde et prophetas sibi testes esse dicebat, per quos Dominus loquitur dicens: Ecce excoxi te, sed non quasi argentum ut non blasphemer: et gloriam meam alteri non dabo. Audi me, Jacob, et Israel, quem ego voco: Ego ipse, ego primus, et ego novissimus. Manus quoque mea fundavit terram, et dextera mea mensa est coelos: Ego vocabo eos, et stabunt simul , me insulae exspectabunt,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ non oportet subdiaconos licentiam habere
inistrum non oportet orariis uti. nec x xii¬
ostia derelinquere.
ostia derelinquere. XxIii
ñ non oportet lectores aut psalmistas oraris
uti. & sic legere aut psallere.
ad diaconas & deinceps ordinis eccłastici om̃s
usq ad ministros aut lectores aut psalmistas aut
exorcistas aut ostiarios. aut etiam eos qͥ in proposito
continentiȩ sunt. tab̃nas intrare.x
Fon oportet diaconem panẽ dare nec calicem
benedicere.
Ion oportet exorcirare eos qui necdũ abepĩs st̃¬

Expanded text:
Quoniam non oportet subdiaconos licentiam habere Quoniam non oportet subdiaconos licentiam habere Dominica. XXII. Ministrum non oportet orariis uti, nec hostia derelinquere.ostia derelinquere. XXIII. am non oportet lectores aut psalmistas orariis uti, et sic legere aut psallere. ad diaconos, et deinceps ordinis ecclesiastici omnes usque ad ministros, aut lectores, aut psalmistas, aut exorcistas, aut hostiarios, aut etiam eos qui in proposito continentiae sunt, tabernas intrare. XXV. Non oportet diaconem panem dare, nec calicem benedicere. Non oportet ergo exorcizare eos qui necdum ab epis
Abbreviated transcription (Latin):
Nprocessionib ñ conectere idest exdiu̾sis uersib et
sensib libri inunũ canticũ minime coniungere s
singuloꝵ psalmoꝵ ordinabilit̾ deb̾e fieri lectioẽm.
e eo quod semꝑ supplicationes orationũ & adhorã
nonam & uesꝑam oportet celebrari. xUIIII
orent etiam hi qui in penitentia st̃ constituti. Et
pͦ manus impositionem his quoq abscedentib
tunc fideles orare debebunt. Quoꝵ tres orationes
fiant. Una quidẽ id est pͥma ꝑsilentiũ. scda uͦ
& tertia ꝑ uocis ꝓmintiationẽ. Et tunc demũ
osculum pacis dare debere. Et pꝰ ea quã prb̃i
ep̃o pacem dederint. tunc etiam lai cos dare et
tunc oblatio offeratur. Solis autẽ ministris alta¬
ris liceat ingredi ad altare. & ibidem cõmunicare.
iñ non oportet diaconũ sedere ante prb̃m. x.
s ex iussione prb̃i sedeat. Similit̾ autẽ hono¬
rificetur & diaconus. a ministris in feriorib
& omnib clericis.
x.xi

Expanded text:
In processionibus non connectere, id est, ex diversis versibus et In processionibus non connectere, id est, ex diversis versibus et sensibus libri in unum canticum minime conjungere. Sed singulorum psalmorum ordinabiliter debere fieri lectionem. e eo quod semper supplicationes orationum ad horam nonam et vesperam oporteat celebrari. XIX. orent etiam hi qui in poenitentia sunt constituti, et post manus impositionem, his quoque abscedentibus, tunc fideles orare debebunt, quorum tres orationes fiant: una quidem, id est prima, per silentium, secunda vero et tertia per vocis pronuntiationem, ac tunc demum oscyteri episcopo pacem dederint, tunc etiam laicos dare et tunc oblatio offeratur, solis autem ministris altaris liceat ingredi ad altare et ibidem communicare. XX. Quoniam non oportet diaconum sedere ante presbyterum, sed ex jussione presbyteri sedeat, similiter autem honorificetur et diaconus a ministris inferioribus et omnibus clericis. XXI.
Abbreviated transcription (Latin):
nos autem uiduȩ seniores. uniuirȩ & matricuriȩ
appellantur: ĩneccła tanquam ordinatas consti¬
tui non debere.
os qui ad eccłam ꝑtinent in differenter filios pro¬
prios. hereticorũ nuptiis minime sociare debere.
C& finitimoꝵ ep̃oꝵ constitui ad eccłe pͥncipatum.
Nec eligantur nisi hi qͦs multo ante nota ꝓbabilis
q uita cõmendat : & nichilominus si insermone
fidi. & recta oꝑatione ꝑsuam conu̾sationem fue¬
rint probati.
.IIII
e eo quod non sit popłis concedendũ. electionẽ
facere eoꝵ qͥ altaris ministerio st̃ applicandi. xiIi
caᷤ oblationes aduicem eulogiarũ ꝑfestiuitatem
paschalẽ ad alias paroechias mitti minime opoet&.¬
Ion licere pret̾ canonicos psalmos. nͥ qui ⁊u
regularit̾ cantores existunt quiq pulpitũ ascen-¬
ount & de codice legunt. aliũ quẽlibet in eccla
psallere.
abb̃is eiigłia cum aliis sepͥturis legenda ẽẽ cense¬
mus.
.XUII

Expanded text:
vos viduae, seniores univirae, matricuriae vos viduae, seniores univirae, matricuriae appellantur, in Ecclesia tanquam ordinantes constitui non debere. XI. Eos qui ad Ecclesiam pertinent indifferenter filios proprios haereticorum nuptiis minime sociare debere. et finitimorum episcoporum constitui ad Ecclesiae principatum, nec eligantur nisi hi quos m vita commendat; et nihilominus si in sermone fidei et recti ratione per suam conversationem fuerint comprobati. XIII. De eo quod non sit populis concedendum electionem facere eorum qui altaris ministerio sunt applicandi. XIV. Sanctas oblationes, ad vicem eulogiarum, per festivitatem paschalem ad alias parochias mitti minime oporton licere praeter canonicos psalmos nisi qui regulariter cantores existunt, qui quae pulpitum ascendunt et de codice legunt alium, quemlibet in ecclesia psallere. Sabbatis Evangelia cum aliis Scripturis legenda esse censemus. XVII.
Abbreviated transcription (Latin):
N on concedendũ hereticis ingressũ domus dĩ.
qui quartaclecima luna pͥmi mensis cũ iudeis
pascha celebrant. s & cathecuminos eoꝵut fioe¬
les non recipi priusquã condemnent ominem
heresim. plenissime autẽ ante omnia inqua deti-¬
nebantur. & nunc qui apud eos fideles dicuntur.
symbolum fidi doceantur. Atq ita unctos scõ etiã
chrimate. diuino sacramento cõmunicare con¬
ueniet.
UIII
os qui conu̾tuntur ab heresi quȩ dicitur catafri¬
garum qui se in clero constitutos existimant: quãuis
magni dicantur huimodi: cum omni diligen¬
tia cathecitari oportet. & baptizari ab ȩccl̃ȩ catholice
epĩs & presbiteris.
on concedendum incymiteria uł quȩ martyria
hereticoꝵ dicuntur. catholicos orationis grã & pe¬
tende curationis intrare. S & qui iert̃: si st̃ fideles.
in cõmunicabiles factos. ad penitentiam usq aliqͦd
tempus. redigi. penitendes audem eos & errasse con
fitendes suscipi oportet.
ulieresque apud grecos presbitere appellantur. ap̃

Expanded text:
Non concedendum haereticis ingressum domus Dei iqui quartadecima luna primi mensis eum Judaeis pascha celebrant, sed et catechumenos eorum vel fideles non recipi, priusquam condemnent omnem haeresim, plenissime autem ante omnia, in qua detinebantur: et tunc qui apud eos fideles dicuntur symbolum fidei doceantur, atque ita unctos sancto etiam chrismate, divino sacramento communicare conveniet.VIII. Eos qui convertuntur ab haeresi quae dicitur Cataprhrygarum, qui se in clero constitutos existimant, quamvis magni dicantur hujusmodi cum omni diligentia catechizari oportet et baptizari ab Ecclesiae catholicae episcopis et presbyteris. Non concedendum in coemeteria, vel quae martyria haereticorum dicuntur, catholicos orationis gratia et petendae curationis intrare. Sed et qui ierunt, si sunt fideles, incomtemporis redigi. Poenitentes autem eos et se errasse confitentes suscipi oportet. X. Mulieres quae apud Graecos presbyterae appellantur, apud
Abbreviated transcription (Latin):
clericos spectaculis aliquib quȩ aut innuptiis
aut in schenis exhibentur intesse: s antequã the¬
melici ingrediantur. surgere eos de conuiiio & ab¬
ire debere.
on oportet ministras altaris uł qͦs libet clericos
aut etiam laicos xpĩanos. ex symbolis quȩ uul¬
gus cõmisalia appellat conuiuia cȩlebrare. ndres¬
Ster son oportet prb̾os ante ingressum epĩ ingred¬
modo eum esse constiterit.
on dehere inuicis & uillis epõs ordinari. s uisi¬
qui ante hoc ordinati sunt nichil agere censemus
sine conscientia epĩ ciuitatis. Similit̃ etiã prbi
nithil sine p̃cepto & consilio epĩ agant.

Expanded text:
clericos spectaculis aliquibus, quae aut in nuptiis, aut in scenis exhibentur, interesse, sed antequam thymelici ingrediantur, surgere eos de convivio, et abire debere. LV. Non oportet ministros altaris, vel quoslibet clericos, vel etiam laicos Christianos ex symbolis, quae vulgus commissalia appellat, convivia celebrare. LVI. Non oportet presbyteros ante ingressum episcopi ingredesse eum constiterit. LVII. Non debere in vicis et in villis episcopos ordinari. Non opoqui antehac ordinati sunt, nihil agere censemus sine conscientia episcopi civitatis. Similiter etiam presbyteri nihil sine praecepto et consilio episcopi agant.
Abbreviated transcription (Latin):
quanto & impellitur dum uocatur. Itaq quod cepis-¬
tis. hospitalitatis curam impendite : in oratione et
lacrimis instantissime laborate. Elemosinis quas
semꝑ amastis. iam nunc largius atꝙ uberius oꝑam
date: ut tanto post crescat uob̾ in retributione fructꝰ
muneris. quanto hic excreuerit studium laboris. Prȩ¬
terea salutantes pat̃na dulcedine bonitatem urãm.
petimus ut in bonis quȩ cȩpistis ne deficiatis. Neq
ullus uos ab eis auertere possit: s in cunctis affectũ
ur̃ȩ karitatis. elerici & serui di ac cunct xp̃iani qui
in illis partibus commorantur. amore . xp̃i & scĩ petri
plenit̃ inueniant: & fauoris ur̃i solatiis quocumq ne
cesse fuerit potiantur: quatinus ur̃a cuncti ope de-¬
fensi atq adiuti. & nos uobis grãrum possimus existe
nam glam compenset. & beatus apłs petrus ipsius
gle ianuam aꝑiat. Data .x. bl februarii. Seuero & Qum¬

Expanded text:
quanto et impellitur dum vocatur. Itaque quod coepisquanto et impellitur dum vocatur. Itaque quod coepistis, hospitalitatis curam impendite, in oratione et lacrymis instantissime laborate. Eleemosynis quas semper amastis jam nunc largius atque uberius date operam, ut tanto post crescat vobis in retributione fructus muneris, quanto hic excreverit studium laboris. Praeterea salutantes paterna dulcedine bonitatem vestram, petimus ut in bonis quae coepistis ne deficiatis. Neque ullus vos ab eis avertere possit, sed in cunctis affectum vestrae charitatis, clerici et servi Dei ac cuncti Christiani qui in illis partibus commorantur, amore Christi et sancti Petri pleniter inveniant, et favoris vestri solatiis quocunque modo necesse fuerit potiantur, quatenus vestra cuncti ope defensi atque adjuti, et nos vobis gratiarum possimus exister aeternam gloriam compenset, et beatus apostolus Petrus ipsius gloriae januam aperiat. Data X Kalendas Februarii, Severo et Qui
Abbreviated transcription (Latin):
rib aut male uite hominib arguantur uel arceantur.
Quod gͦ de fr̃is ur̃i transitu uos tristari audiuimus :
non modico compulsi sumus merore. Unde omnipo¬
tentem dm rogamus ut sue uos grẽ aspiratione. con¬
soletur: uosq amalignis spiritib & aꝑu̾sis hominib.
celesti ꝓtectione custodiat. Nam & siquos post illius
obitum tu multus quorundam aduersantium susti-¬
int̾ra uiuentium queritis: mala hominũ interra alie¬
na portatis. Peregrinatio quippe est:uita presens. Et
qui suspirat ad patriam ei tormentum est ꝑegrina¬
tionis locus. etiam si blandus esse uideatur. Uobis au¬
tem qui patriam quęritis. int̃ suspiria que habetis.
etiam gemitus audio humane oppressionis exsurgere.
Quod mira omnipotentis d̃i dispositione agitur.
ut dum ueritas ꝑ amorẽ uocat. mundus presens a
seapso animũ urm ꝑtribulationes quas ingerit rei-¬
ciat. tantoq facilius ab amore huius scl̃i mens exeat.

Expanded text:
ribus aut malae vitae hominibus arguantur vel arceantur. ribus aut malae vitae hominibus arguantur vel arceantur. Quod ergo de fratris vestri transitu vos contristari audivimus, non modico compulsi sumus moerore. Unde omnipotentem Deum rogamus, ut suae vos gratiae aspiratione consoletur, vosque et a malignis spiritibus et a perversis hominibus coelesti protectione custodiat. Nam et si quos post illius obitum tumultus quorumdam adversantium sustiin terra viventium, quaeritis, mala hominum in terra aliena portatis. Peregrinatio quippe est vita poenitens, et qui suspirat ad patriam ei tormentum est peregrinationis locus, etiam si blandus esse videatur, vobis autem qui patriam quaeritis inter suspiria quae habetis, etiam gemitus audio humanae oppressionis exsurgere. Quod mira omnipotentis Dei dispositione agitur, ut dum veritas per amorem vocat, mundus poenitens a se ipso animam vestram per tribulationes quas ingerit, rejiciat. Tantoque facilius ab amore hujus saeculi mens exeat,
Abbreviated transcription (Latin):
quo nichilagi potest. ꝑ ipsum implere bona quȩ¬
cepistis ualeatis. De sacerdotib autem dñi. quos
uos audiuimus contra prauorum hominũ insi¬
dias adiuuare. eorumq causas portare. scitote uos
in eo ualde dõ placere. qui sibi eos ad seruiendum
asciuit. & familiares intantum sibi ẽẽ uoluit. ut
etiam aliorũ hostias ꝑ eos acceptaret: atq eoꝵ peccata
donaret. sibiq reconciliaret. Ipsi quoꝙ proprio ore
corpus domini conficiunt. & popłis tradunt. De
illis enim dictum est: qui uos contristauit. me con¬
tristauit. Et qui uobis facit iniuriam: recipiet io
di. sed honorandi. In eis quoq dominus honoratur:
cuius legatione funguntur. Hi gͦ si forte ceciderit:
a fidelib sunt subleuandi & portandi. Accusan¬
di autem non sunt ab infamib aut sceleratis uel
S si peccauerint. a reliquis arguantur sacerdotibꝰ.
& a summis pontificib constringantur: & non a scl̃a¬

Expanded text:
quo niquo nicoepistis valeatis. De sacerdotibus autem Domini quos vos audivimus contra pravorum hominum insidias adjuvare, eorumque causas portare, scitote vos in eo valde Deo placere, qui sibi eos ad serviendum ascivit, et familiares intantum sibi esse voluit, ut etiam aliorum hostias per eos acceptaret, atque eorum peccata donaret sibique reconciliaret, ipsi quoque proprio ore corpus Domini conficiunt et populis tradunt. De illis enim dictum est: « Qui vos contristatristabit . Qui fecerit injuriam vobis, recipiet id di, sed honorandi. In eis quoque Dominus honoratur, cujus legatione funguntur. Hi ergo, si forte ceciderint, a fidelibus sunt sublevandi atque portandi. Accusandi autem non sunt ab infamibus aut sceleratis, vel s. Sed si peccaverint, a reliquis arguantur sacerdotibus et a summis pontificibus constringantur, et non a saecula
Abbreviated transcription (Latin):
discernere. iusta diligere. iniusta respuere:ut malitiȩ
ac suꝑbie repugnemus. ut luxurie ac diuersis illece¬
bris. & fedis indignisq cupiditatibꝰ resistamus. De
spũ scõ accipimus. ut amore & gle ardore succensi. eri
gere a terrenismentem ad suꝑna & diuina ualeamus.
Data nonas septembris. id est quinta die eiusdem
ppido cor nrm karitati urẽ
congaudet. quod studium
scẽ religionis summoꝑe adum¬
plere studetis: & fr̃s merentes
ac destitutos. infide & religio¬
ne confortatis. Ende redemptoris nr̃i miscdiam exo¬
ramꝰ. ut sua nob̾inomnib grã suffraget᷑. & effectu imple¬
re tribuat. qͦd uelle concessit. In hoc itaq bono tanto
commoda retributionis accrescunt. quanto & stu¬
assiduis precib clementiam exoramus: quatinus hȩc
uobis semꝑ oꝑanda bona & uelle tribuat. & posse con-¬
cedat: atq in ea uosuia cum fructu boni oꝑis. quam
se pastor pastorum esse testatus est dirigat: ut sine

Expanded text:
discernere, justa diligere, injusta respuere, ut invidiae discernere, justa diligere, injusta respuere, ut invidiae ac superbiae repugnemus, ut luxuriae ac diversis illecebris, et foedis indignisque cupiditatibus resistamus. De Spiritu sancto accipimus; ut amore et glgere a terrenis mentem ad superna et divina valeamus. Data Nonas Septembris, id est quinta die ejusdem Oppido cor nostrum charitati vestrae congaudet, quod studium sanctae religionis summopere adimplere studetis, et fratres moerentes, ac destitutos in fide et religione cognovimus. Unde Redemptoris nostri misericordiam exoramus, ut sua vobis in omnibus gratia suffragetur, et affectu vos implere tribuat, quod velle concessit. Quia ergo hac in re tanto commoda retributionis accrescunt, quanto et stuassiduis precibus clementiam exoremus, quatenus ad haec nobis operanda, et velle tribuat, et posse concedat, atque in ea nos via, cum fructibus boni operis, quam se pastor pastorum esse testatus est, dirigat, ut sine
Abbreviated transcription (Latin):
kmĩ sapientia huius scłi. nisi nocitura quȩrere. & ama¬
re ꝑitura. negligere salutaria. pronichilo reputare per¬
petua. Cupiditatẽ commendat. de qua dicitur. Radix
om̃iũ maloꝵ est cupiditas. Quȩ inpͥmis hoc malum
habet. quod dum ingerit transitoria: abscondit ȩt̃na.
Et dum a foris posita conspicit: intra se latentia non
introspicit. Et dum aliena querit: sectatori suo se¬
metipsum alienum facit. Ecce quid suadet scl̃i sapien
tia. ut qui boni facti sunt. mali esse malint: & ꝑ errorẽ
mentis fieri etiam studeant peccatores. & non cogitent
illam terribilem di uocem. Cum cxurentur peccatores
sicut fenum. Omnes enim fideles ꝑmanus impo
debent. ut pleni xpĩani inueniantur: quia cum
sp̃s sc̃s infunditur: cor fidele ad prudentiã & constan¬
tiam dilatatur. De spũ sc̃o accipimus ut efficiamur spũa¬
les. quia animalis homo non ꝑcipit ea que sunt sp̃s di.

Expanded text:
charissimi, sapientia hujus saeculi, nisi nocitura quaerere, et amacharissimi, sapientia hujus saeculi, nisi nocitura quaerere, et amare peritura, negligere salutaria, pro nihilo reputare perpetua? Cupiditatem commendat, de qua dicit: « Radix omnium malorum est cupiditas. » Quae in primis hoc malum habet, quod dum ingerit transitoria, abscondit aeterna; et dum a foris posita conspicit intra se latentia non introspicit, et dum aliena quaerit, sectatori suo semetipsum alienum facit. Ecce quod suadet saeculi satia, ut qui boni facti sunt, mali esse malint, et per errorem mentis fieri etiam studeant peccatores, et non cogitent illam terribilem Dei vocem, cum exurentur peccatores sicut fenum. Omnes enim fideles per manus imum accipere debent, ut plene Christiani inveniantur; quia, cum Spiritus sanctus infunditur, cor fidele ad prudentiam et constantiam dilatatur. De Spiritu sancto accipimus, ut efficiamur spirituales, quia animalis homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
nemus. omnes qui. xp̃ianitatem suscepistis. & a xp̃o
uocabulum xpianum sumpsistis. ne in aliquo. xp̃i¬
anitatem ur̃am irritam faciatis : sed sponsionem
quam domino in baptismo fecistis. firmit̾ teneatis.
ne reprobi. s condigni coram eo inueniamini.
Et quicumq ur̃am cõmunem uitam susceptã
habet. & uouit se nichil proprium habere. uideat
ne pollicitationẽ suam irritam faciat: sed hoc quod
domino est pollicitus fidelit̾ custodiat. ne oamnatio¬
nem s p̃miũ sibi adquirat: qm̃ satius est non uouere
quam uotum ꝓut melius potest non ꝑficere. Grauiꝰ
enim puniuntur qui uotum fecerunt. & uotũ non
ꝑfecerunt. aut fidem ꝑceꝑunt et in malis uitam fini¬
erunt: quam illi qui sine uoto aut fide mortui sunt:
& tamen bona egerunt oꝑa. Adhoc enim sensum
rationabilem nature munerȩ. & scdȩ natiuitatis re¬
huiꝰ mundi. stultitia est apud d̃m. Quid autẽ suadet

Expanded text:
nemus omnes qui Christianitatem suscepistis, et a Christo nemus omnes qui Christianitatem suscepistis, et a Christo vocabulum Christiani sumpsistis, ne in aliquo Christianitatem vestram irritam faciatis, sed sponsionem quam Domino in baptismo fecistis, firmiter teneatis, ne reprobi, sed condigni coram eo inveniamini. Et quicunque vestram communem vitam susceptam habet, et vovit se nihil proprium habere, videat ne pollicitationem suam irritam faciat, sed hoc quod Domino est pollicitus, fideliter custodiat ne damnationem, sed praemium sibi acquirat, quoniam satius est non vovere quam votum, prout melius potest, non perficere. Gravius enim puniuntur qui votum fecerunt, et votum non perfecerunt, aut fidem perceperunt, et in malis vitam finierunt, quam illi qui vitam sine voto fin tamen bona egerunt opera. Ad hoc enim sensum rationabilem naturae munere et secundae nativitatis rehujus mundi stultitia est apud Deum. » Quid autem suadet,
Abbreviated transcription (Latin):
ministris ꝑcipit. Ideo ut si aliqͥs extiterit modernis
aut futuris temporib qui hoc auellere nitatur:. iam
dicta damnatione feriatur: Quod autẽ sedes in ep̃oꝵ
eccłiis. excelse constitute & preparate inueniuntur ut
thronus. speculationẽ & potestatem iudicandi atꝙ
soluendi atq ligandi a dño sibi datam mattriam do¬
cent. Unde ipse saluator in euanglio ait. Quȩcumꝙ
ligaueritis suꝑ t̾ram. erunt ligata & incęlo: & quecumq
solueritis suꝑ t̾ram. erunt soluta & inçelo. Et alibi. Ac¬
cipite sp̃m sc̃m. Quorum remiseritis peccata remittunt᷑
eis: & quorum retinueritis retenta sunt. Iđo ista pre¬
tulimus kinĩ: ut intelligatis potestatem eporũ ur̃oꝵ.
& quib illi non cõmunicant ñ cõmunicetis. & qͦs
eiecerunt non recipiatis. Ualde enim timenda est
sententia ep̃i. licet in auste liget aliquem: qͦd tam̃
summoꝑe preuidere debet. Uos autẽ hortantes mo¬

Expanded text:
ministris percipit. Ideo si aliquis exstiterit modernis ministris percipit. Ideo si aliquis exstiterit modernis aut futuris temporibus qui hoc avellere 32 nitatur, jam dicta damnatione feriatur. Quod autem sedes in episcoporum ecclesiis excelsae constitutae et praeparatae inveniuntur ut thronus, speculationem et potestatem judicandi et solvendi atque ligandi a Domino sibi datam materiam docet, unde ipse Salvator in Evangelio ait: « Quaecunque ligaveritis super terram erunt ligata et in coelo; et quaecunque solveritis super terram erunt soluta et in coelo . » Et alibi: « Accipite Spiritum sanctum; quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta sunt . » Ideo ista praetulimus, charissimi, ut intelligatis potestatem episcoporum veet quibus illi non communicant non communicetis, et quod ejecerint non recipiatis. Valde enim timenda est sententia episcopi, licet injuste liget aliquem, quod tamen summopere praevidere debet. Vos autem hortantes mo
Abbreviated transcription (Latin):
dieran hec. Hec fĩs ualde cauenda sunt & timenda: quia
rs ecełie non quasi pprie. s ut cõmunes & dño oblate. cum
sumnio timore non inalios quam in prefatos usus sunt
ma maranatha fiant. Et si non corpore ut annanias
&e saffira fecerunt mortui ceciderint: anima tamen
quȩ potior est corpore mortua baratro labatur. Ende¬
ilius usurpationis contumelia depellenda: ne predia
usib decretoꝵ celestium dedicata. a quibꝰda irruentib
uerentur: Quod siquis fecerit: post debitȩ ultionis
acrimoniam. quȩ erga sacrilegos iure ꝓmenda ẽ ꝑpetua
damnetur infamia. & carceri tradat᷑ur. aut exilio
oportet huiusmodi hominẽ sathane. ut sp̃s saluus
sit indie domini. Memoratis ergo augmentationib
ac cultib intantum ȩccłie quib ep̃i president. dño ad¬
miniculante creuerunt. & tantis maxima pars earũ
habundant reb. ut nullus sit ineis cõmunẽ uitã¬
degens. indigens: s omnia necessaria ab ep̃o suisq

Expanded text:
aec, fratres, valde cavenda sunt et timenda, quia res ecclesiae non quasi propriae, sed ut communes, et Domino oblatae cum summo timore non in alios, quam in praefatos usus sunt ma maranatha fiant. Et si non corpore, ut Ananias et Saphira fecerunt, qui mortui ceciderunt, anima tamen, quae potior est corpore, mortua et alienillius usurpationis contumelia depellenda, ne praedia usibus decretorum coelestium dedicata a quibusdam irruentibus vexentur. Quod si quis fecerit, post debitae ultionis acrimoniam quae erga sacrilegos jure promenda est, perpetua damnetur infamia, et carceri tradatur aut exsilio poportet hujusmodi hominem Satanae, ut spiritus salvus sit in die Domini. Memoratis ergo augmentationibus ac cultibus intantum ecclesiae quibus episcopi praesident, Domino adminiculante, creverunt, et tantis maxima pars earum abundant rebus, ut nullus sit in eis communem eligens vitam indigens, sed omnia necessaria ab episcopo suisque
Abbreviated transcription (Latin):
deunt. non solum eienint: s & maledictos appellant.
Leges uͦ scłi infames tales uocant. & abhereditate re¬
pellunt. Nos uͦ sequentes patres nr̃os. infamia eos
notamus. & infames esse censemus: quia infamie
maculis sunt asꝑsi. Nec eos uiros uł accusatores
quos leges scłi reiciunt. suscipere debemus. Eos
autem consanguineos dicimus. qͦs diuinȩ & imꝑa
& in hereditate suscipiunt. nec repellere possunt.
Talium enim coniunctiones nec legitime sunt. noe
manere possunt. sed sunt repellende. Qiisquis gͥ
ac benedictione sacerdotis constat copulatus. sa
test: qm̃ omnis incesti macula pollutus. in famis
est: & accusare supradictos non ꝑmittitur. Non
solum gͦ hi reiciendi sunt. & infames efficiunt᷑.
sed etiam omnes eis consentientes. Similit̃ de
raptorib ut eis qui seniores impetunt: fieri cense¬
mus. Hos gͦ scł̃i leges interficiunt. sed nos mĩa¬
are pote

Expanded text:
deunt non solum ejiciunt, sed et maledictos appellant. deunt non solum ejiciunt, sed et maledictos appellant. Leges ergo saeculi infames tales vocant, et ab haereditate repellunt. Nos vero sequentes Patres nostros, infamia eos notamus et infames esse censemus, quia infamiae maculis sunt aspersi. Nec eos viros, nec eorum accusationes quos leges saeculi rejiciunt, suscipere debemus. Paulo post. Eos autem consanguineos dicimus, quos divinae et impet in haereditatem suscipiunt, nec repellere possunt. Talium enim conjuncmanere possunt, sed sunt repellendae. Et infra caac benedictione sacerdotis test, quoniam omnis incesti macula pollutus infamis est, et accusare supradictos non permittitur; non solum ergo hi rejiciendi sunt, et infames efficiuntur, sed etiam omnes eis consentientes. Similiter de raptoribus, vel eis qui seniores impetunt fieri censemus. Hos ergo saeculi leges interficiunt, sed nos mad poe
Abbreviated transcription (Latin):
uxor legi. quandiu uir eius uiuit: eo uero defuncto.
soluta est a lege uiri. Similit̾ & sponsa epĩ. quia spon¬
sa uxorq eius dicitur eccłã. illo uiuente ei est alligata
Eo uͦ defuncto soluta est: cui uoluerit nubat. tantum
in dño. id est regularit̃. Si enim eo uiuente alteri
nupserit: adultera iudicabitur. Similit & ille si al¬
teram sponte duxerit. adulter estimabitur. & cõmu¬
nione priuabitur. Si autem ꝑsecutus fuerit in sua
eccła. fugiendum illi est ad alteram. eiq sociandum:
dicente domino. Si ꝑsecuti uos fuerint in unam ciuita¬
tem: fugite inaliam. Si autẽ utilitatis causa fuerit
mutandus. non ꝑse hoc agat. s frĩb inuitantibus¬
& auctoritate huius scẽ sedis faciat: non ambitꝰ causa¬
unsed utilitatis. Comunctiones autem consanguine¬
urũ fieri ꝓhibete: quando has & diuine & scłi phibent
leges. Leges gͦ diuine. hec agentes & eos qͥ ȩxeis ꝓ¬

Expanded text:
uxor legi quandiu vir ejus vivit, eo vero defuncto, uxor legi quandiu vir ejus vivit, eo vero defuncto, soluta est a lege viri. Similiter et sponsa episcopi quia sponsa uxor ejus dicitur Ecclesia illo vivente ei est alligata. Eo vero defuncto, soluta est, cui voluerit nubat tantum in Domino, id est regulariter. Si enim eo vivente, alteri nupserit, adultera judicabitur. Similiter et ille, si alteram sponte duxerit, adulter aestimabitur et communione privabitur. Si autem persecutus fuecclesia, fugiendum illi est ad alteram, eique est associandus, dicente Domino: Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam. Si autem utilitatis causa fuerit mutandus, non et auctoritate hujus sanctae sedis faciat, non ambitus causa, sed utilitatis. Conjunctiones autem consanguineorum fieri prohibetae, quando has et divinae et saeculileges. Leges ergo divinae hoc agentes, et eos qui ex eis pro
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ aut ad possessionẽ accedat. quȩ ad eum ñ ꝑtinet.
& alterius epĩ est paroechie: ut suꝑ cuiusꝙ̃. dispositione
nisi uocatus abeo cuius iuris esse dinoscitur. ibi quic
quã disponat uł ordinet aut iudicet. si sui gradus
honore potiri uoluerit. Sinalit̾ presumpserit: dam¬
nabitur. Et non solum ille. s cooꝑantes eiꝙ con¬
sentientes. quia sicut ordinatio. ita eis & iudicatio.
& aliarum rerum dispositio prohibetur. Nam qͥ
ordinare non poterit: qualit̃ iudicabit: Nulla¬
tenus proculdubio iudicabit. aut iudicare pote¬
rit: qm̃ sicut alterius uxor nec adulterari ab aliqͦ
uł iudicari aut disponi. nisi a propͥo uiro eo ui¬
uente ꝑmittitur: sic nec uxorẽ ep̃i que eiꝰ eccłia uł
paroechia indubitant̃ intelligitur. eo uiuente absq
eius iudicio & uoluntate. alteri iudicare uł dispo¬
nere. aut eius concubitu frui id est ordinatione.
ullatenus conceditur: Unde ait apl̃s. Alligata ẽ.

Expanded text:
tatem, aut ad possessionem accedat quae ad eum non pertinet, tatem, aut ad possessionem accedat quae ad eum non pertinet, et alterius episcopi est parochia, super cujusquam dispositione, nisi si vocatus ab eo cujus esse dinoscitur, ut quiddam ibi disponat vel ordinet, au: judicet, si sui gradus honore potiri voluerit. Sin aliter praesumpserit, damnabitur: et non solum ille sed cooperantes, eisque consentientes, quia sicut ordiet aliarum rerum dispositio prohibetur. Nam qui ordinare non poterit, qualiter judicabit? Nullatenus proculdubio judicabit aut judicare poterit, quoniam sicut alterius uxor, nec adulterari ab aliquo, vel judicari, aut disponi, nisi a proprio viro eo vivente permittitur, sic nec uxor episcopi quae ejus Ecclesia vel parochia indubitanter intelligitur, eo vivente absque ejus judicio et voluntate alteri judicari vel disponi, aut ejus concubitu frui, id est ordinatione, nullatenus conceditur, unde ait Apostolus: Alligata est
Abbreviated transcription (Latin):
siquis metropolitanus epc̃. nisi quod ad suam solũ mͦ
ꝓpriam ꝑtinet paroechiam. sine consilio ac uoluntate
omiũ comproumtialium epõꝵ. extra aliquid agere
temptauerit: gradus sui ꝑiculo subiacebit: & quod
egerit. irritum habeatur & uacuum. S quicquid
de ꝓuintialium coepiscoporũ causis. eorumq eccłia¬
rum & clericoꝵ atq scłarium necessitatib. agere
aut disponere necesse fuerit.hoc cum omĩũ con¬
sensu prouintialium agatur pontificum. ñ aliqͦ
dominationis fastu. sed humillima & concordi ad¬
ministratione. sicut dominus ait. Non ueni minis¬
trari. s ministrare. I alib. Qui maior est ur̃m. erit
ꝑtinent paroechias agant iuxta scõrũ constituta pa¬
trum: ut uno animo. uno ore. concordit᷑ scã głorificet᷑
trinitas in scła.ullus pͥmas. nullus metropolita¬
nus. nullusq reliquorum ep̃oꝵ alterius adeat ciui¬

Expanded text:
si quis metropolitanus episcopus nisi quod ad suam solummodo si quis metropolitanus episcopus nisi quod ad suam solummodo propriam pertinet parochiam sine consilio et voluntate omnium comprovincialium episcoporum extra aliquid agere tentaverit, gradus sui periculo subjacebit, et quod egerit irritum habeatur et vacuum. Sed quidquid de provincialium coepiscoporum causis, eorumque ecclesiarum, clericorum, atque saecularium necessitatibus agere aut disponere necesse fuerit, hoc communi consensu comprovincialium agatur pontificum, nec aliquo dominationis fastu, sed humillima atque concordi administratione, sicut Dominus ait: Non veni ministrari, sed ministrare, et alibi: Qui major est vestrum erit pertinet parochias, agant, juxta sanctorum constituta Patrum, ut uno animo, uno ore, concorditer sancta glorificetur Trinitas in saecula. Nullus primas, nullus metropolitanus, nullusque reliquorum episcoporum alterius adeat civi
Abbreviated transcription (Latin):
ti noluerint. In fidelib quoq nolite conrungi:
nec cum eis ullam participationem habere. Talia uͦ
agentes. non fideles sed infideles iudicantur. Unde
ait apłs. Quȩ ue pars fideli cum in fidele: Aut que
participaqio iustitiȩ cum iniquitate: emo quoq
alterius paroechianum iudicare aut ex cõmunicare
presumpserit: quia talis iudicatio aut ex cõmun ca¬
tio uł damnatio. nec rata erit. nec uires ullas habebit:
qm̃ nullus alterius iudicis nisi sui sententia tenebit᷑¬
aut damnabitur:. Onde & dominus loquit᷑ dicens. Ne
transgrediaris terminos antiquos. quos posuerunt
patres tui. Nullus audẽ pͥmas uł metropolitanus dio
cesiani eccłam uł paroechianum. aut aliquẽ de eius
paroechia presumat ex cõmumcare uł udicare.
aliquid ue agere absꝙ eius consilio uł iudicio. s
hoc obseruet quod ab apłis ac patribus & predeces¬
sorib nr̃is est statutum. & a nobis confirmatum: id ẽ.

Expanded text:
ti noluerint. Infidelibus quoque nolite conjungi, ti noluerint. Infidelibus quoque nolite conjungi, nec cum eis ullam participationem habere. Talia vero agentes non fideles, sed infideles judicantur, unde ait Apostolus: « Quae pars fideli cum infideli, , » aut quae participatio justitiae cum alterius parochianum judicare, aut excommunicare praesumpserit, quia talis judicatio, aut excommunicatio, vel damnatio, nec rata erit, nec vires ullas habebit, quoniam nullus alterius judicis nisi sui sententia tenebitaut damnabitur, unde et Dominus loquitur, dicens: « Ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui . » Nullus autem primas vel metropoecesani ecclesiam vel parochiam, aut aliquem de ejus parochia praesumat excommunicare vel judicare, vel aliquid agere absque ejus consilio vel judicio; sed hoc observet, quod ab apostolis ac patribus et praedecessoribus nostris est statutum, et a nobis confirmatum; id est:
Abbreviated transcription (Latin):
esse censuert̃: & non solum facientes sed & eis con¬
sentientes. Iustum est enim: ut qui diuina con¬
temnunt mandata. & in obȩdientes patrũ existunt
iussionib. seueriorib corrigantur tundictis: qua
d̃s gaudeat fr̃ntate ac concordia: & cuncti sumant
seueritatis atq bonitatis exemplum. Nam si qͦd
absit eccłasticam sollicitudinem uigoremq negli¬
gimus. ꝑdit desidia disciplinam. & animabus
fidelium profecto nocebitur. Hi uͦ innullius accu¬
satione sunt recipiendi. nec eorũ uł anathematũ
uox. ullũ nocere uł accusare potest. Ex cõmumi
catos quoq a sacerdotib nullus recipiat. ante utri¬
usq partis iustam examinationẽ. nec cum eis in ora¬
tione. aut cibo. aut potu. aut osculo cõmunicet. nec
scient̾ ex communicatis cõmunicauerit: nixta apłoꝵ
institutionẽ & ipse simili ex cõmunicationi subiace¬
bit. Abhis gͦ clerici& laici se abstineant. qͥ eadem pa¬

Expanded text:
esse censuerunt, et non solum facientes, sed et eis conesse censuerunt, et non solum facientes, sed et eis consentientes. Justum est enim, ut qui divina contemiussionibus, seuerioribus corrigantur vindictis, et Deus gaudeat fraternitate ac concordia, et cuncti sumant severitatis atque bonitatis exemplum. Nam, si, quod absit, ecclesiasticam sollicitudinem vigoremque negligimus, perdit desidia disciplinam, et animabus fidelium profecto nocebitur. Hi vero in nullius accusationem sunt recipiendi, nec eorum vel anathematizatorum vox ulli nocere vel accusare potest. Excommcatos quoque a sacerdotibus nullus recipiat ante utriusque partis examinationem justam, nec cum eis in oratione, aut cibo, aut potu, aut osculo communicet, nec scienter excommunicatis communicaverit, juxta apostolorum institutionem et ipse simili excommunicationi subjacebit. Ab his ergo clerici et laici se abstineant qui eadem pa
Abbreviated transcription (Latin):
firmit̃ cont̃ impetꝰ tenere & regere. ut naufragioꝵ de
mus ne illis inpartib contra statuta apłica quicquã
fieri sinatis: sed nr̃a fulti auctoritate nociua compes¬
cite. illicita prohibete. Conspirationũ uͦ crimina
ur̃is inpartib uigere audiuimus: & plebes contra
epõs suos conspirare. nobis mandatum est. Cuius
criminis astutia non solum inter xpianos abomi¬
nabilis est. sed etiam int̾ ȩchnicos. & ab exteris le¬
gib prohibita. Et idcirco huius criminis reos.
non solum ȩccłiasticȩ sed etiam scłi damnant leges:
& non solum conspirantes. sed etiam et¬
consentientes eis. Antecessores uero nr̃i cum plu¬
rima turba ep̃oꝵ. quicumq eorum in sacerdota¬
li honore sunt positi. aut existunt clerici. honore
quo utuntur cadere prȩceꝑunt: cȩteros uͦ cõmu¬
mone priuari. & ab ȩccłia extorres fieri uisserunt.
omnesq simul utriusq ordinis uiros infames

Expanded text:
firmiter contra impetus tenere et regere, ut naufragia aut firmiter contra impetus tenere et regere, ut naufragia aut mus ne in illis partibus contra statuta apostolica quidquam fieri sinatis; sed nostra fulti auctoritate nociva compescite, illicita prohibete. Conspirationum vero crimina vestris in partibus vigere audivimus, et plebes contra episcopos suos conspirare nobis mandatum est. Cujus criminis astutia non solum inter Christianos abominabilis est, sed etiam inter ethnicos, et ab exteris legibus prohibita. Et idcirco hujus criminis reos non solum ecclesiasticae, sed etiam saeculi damnant leges, et non solum conspirantes, sed etiam consentientes eis. Antecessores vero nostri cum plurima turba episcoporum, quicunque eorum in sacerdotali honore sunt positi, aut existunt clerici, honore quo utuntur cadere praeceperunt. Caeteros vero communione privari, et ab Ecclesia extorres fieri jusserunt, omnesque simul utriusque ordinis viros infames
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat. Homini religioso parum esse debet. inimici¬
tias aliorum non exercere. uł non augere male loqñ¬
do. nisi etiam eas extinguere bene loquendo studu¬
erit. Melior est in malis factis humilis confessio:
quam inbonis suꝑba gloriatio. Omnes uero qͥ amant
uitam beatam: malunt eam tranquillitatis suȩ et
iustitiȩ statu currere. quam nr̃oꝵ peccatoꝵ pęnis
ultricib interpolari. MNemor enim sum me sub¬
est glorificata confessio. & cuius fides omnes semꝑ
quam ut omnes conatus meos. ei causȩ in qua uniu̾¬
salis eccłiȩ salus infestatur: impendam. Spero autẽ
quicqͥd ipso inspirante att auxiliante poterit salubrit̃
omnes alit̃ tutȩ esse non possunt. insi que ad diuini
muneris famulatum ꝑtinent. sacerdotalis defendat
auctoritas. Data. xi kł decembris: antonio & alexan¬
aro consulibus.la calit¬
uniuersis epĩs: calixtus. lu¬
rimorum relatu cõꝑimus.
dilectionem uram feruore

Expanded text:
valeat, homini religioso parum esse debet inimicivaleat, homini religioso parum esse debet inimicitias aliorum non exercere, vel non augere male loquendo, nisi etiam eas exstinguere bene loquendo studuerit. Melior est in malis factis humilis confessio quam in bonis superba gloriatio. Omnes vero qui amant vitam beatam, malunt eam tranquillitatis suae et justitiae statu currere quam nostrorum peccatorum poenis ultricibus interpolari. Mest glorificata confessio , et cujus fides omnes quidequam ut omnes conatus meos ei causae, in qua universalis Ecclesiae salus infestatur, impendam. Ne autem t quidquid, ipso inspirante atque auxiliante, potuerit salubriter omnes aliter tutae esse non possunt, nisi quae ad divini muneris famulatum pertinent, sacerdotalis defendat auctoritas. Data XI Kalen. Decembris, Antonio et Alexandro consulibus. EPISTuniversis episcopis CALIXTUS. Plurimorum relatu comperimus, dilectionem vestram fervore
Abbreviated transcription (Latin):
enim catholicum. & precipue dni sacerdotem sic̃
nullo errore implicari.: ita nulla oportet machina¬
tione aut cupiditate uiolari Dicente quippe sc̃ptu¬
ra scã. post concupiscentias tuas non eas. & a uolun¬
tate tua auertere: multis mundi huiꝰ illecebris.
multis uanitatib resistendum est: ut uerȩ continen¬
tiȩ optineatur integritas. Cuius pͥma est labes. suꝑbia:
initium transgressionis & origo peccatr: qm̃ mens spon
te ainida nec abstinere nouit. nec pietati adhibere con¬
sensus. Nullus bonorũ mimicũ habet nisi malũ.
Qui ido esse ꝑmittitur: ut aut corrigatur. aut ꝑ ip¬
sum bonus exerceatur. Ouicquid ergo irreprehensibile
est:. catholica defendit eccłia. Nulli imꝑatori uł cui¬
quam pietatẽ custodienti. licet aliquid contra man¬
data diuina presumere. Iniustum gͦ iudiciũ & de¬
finitio miusta. regio metu aut iussu aut cuiuscũꝙ
epĩ aut potentis a iudicib ordinata. uł actum. non

Expanded text:
enim catholicum, et praecipue Domini sacerdotem, sicut enim catholicum, et praecipue Domini sacerdotem, sicut nullo errore implicari, ita nulla oportet machinatione aut cupiditate ra sancta: Post concupiscentias tuas ne eas, et a voluntate tua avertere, multis mundi hujus illecebris, multis vanitatibus resistendum est, ut verae continentiae obtineatur integritas; cujus prima est labes superbia, initium transgressionis et origo peccati. Qte avida nec abstinere novit nec pietati adhibere consensus. Nullus bonorum inimicum habet nisi malum. Qui ideo esse permittitur, ut aut corrigatur, aut per ipsum bonus exerceatur. Quidquid ergo irreprehensibile est catholica defendit Ecclesia. Nulli imperatori vel cuiquam pietatem custodienti, licet aliquid contra mandata divina praesumere. Injustum ergo judicium, et diffinitio injusta regio metu aut jussu, aut cujuscunque episcopi aut potentis a judicibus ordinata vel acta non
Abbreviated transcription (Latin):
prehendunt uł detrahunt suos. Doctores ergo qui
& patres uocantur: magis portandi quã rep̃hendendi¬
sunt nisi mrecta fide errauerint. Nullus gͦ doctorem
ꝑscͥpta accuset. nec nisi fideli & legitimo qui etiam ir¬
reprehensibiłe uitam ac conuersationem ducat accusa¬
tori respondeat. quia indignum est ut doctor stulto
& indocto atq reprehensibilit uiuenti respondeat
uxta stultitiam suam dicente scͥptura. Non respon¬
deas stulto iuxta stultitiam suam. Non bene ui¬
uit: qui non recte credit. Nichil mali uult: qui
tidelis est. Siqͥs fidelis est: uideat ne falsa loquatur
aut cuiquam insidias ponat. Fidelis homo semꝑ
fidelit̾ agit. & infidelis callide insidiatur. atq fide¬
les & pie ac iuste uiuentes ꝑdere nititur. qͥa similis
similem sibi quęrit. Infidelis homo mortuus. ẽ. in
corpore uiuente. Et contra sermones fidelis homi¬
nis. uitam custodiunt auditorum. Doctorem

Expanded text:
prehendit, vel detrahit suos; doctores ergo qui prehendit, vel detrahit suos; doctores ergo qui et patres sunt, nisi in recta fide erraverint. Nullus ergo doctorum per scripta accusetur, nec nisi fideli et legitimo, qui etiam irreprehensibilem vitam ac conversationem ducat, accusatori respondeat. Quia indignum est ut doctor stulto et indocto atque reprehensibiliter viventi respondeat juxta stultitiam suam, dicente Scriptura: Non respondeas stulto juxta stultitiam suam. Non bene vivit qui non recte credit. Nihil mali vult qui fidelis est. Si quis fidelis est, videat ne falsa loquatur, aut cuiquam insidias ponat. Fidelis homo semper fideliter agit, et infidelis callide insidiatur, atque fideles et pie ac juste viventes perdere nititur, quia similis similem sibi quaerit. Infidelis vero homo mortuus est in corpore vivente. Econtra sermones fidelis hominis vitam custodiunt auditorum. Doctorem
Abbreviated transcription (Latin):
ant innobis scismata. sunus autem ꝑfect incodem sen¬
su& in eadem scientia. In cuius oꝑis deuotione. gratu¬
lamur ailectionẽ tuã esse consortem. Nondeeet em̃
arapite niembra disidere. sed ipnia sacro seripture
tstimonium ominia membra caput sequuntur. Nul
lurs auibium est. quod apłica ȩccła mat̾ ste omĩuã
acsiarum: a cuius uos regulis nullatenus conuenit
deuiare. Et sicut filius uenit facere uoluntatem
patris sic & uos uoluntatẽ ur̃ẽ impleatis matris. que
est eccłia. cuius caput ut predictum est romana existic
eełia. Quicquid gͦ sine discretione iustitie contrahu¬
ius disciplinã actum fuerit. ratum haberi ratio nul¬
la ꝑmttit. C riminationes uero contra doctoreni
remo suscipiat. quia non oportet filios patres rep̃
hendere. nec seruos dominos lacerare. Filii gͦ sunt
doctoꝵ omnes quos instruunt. Et sicut filii patres
earnales: sic & hi patres debent diligere spũales. Nõ
enimbene uiuit. qui non recte credit. aut patres re¬

Expanded text:
fecti in eodem sensu, et in eadem scientia, in cujus operis devotione gratulamur dilectionem tuam esse consortem. Non decet enim a capite membra dissidere, sed juxta sacrae Scripturae testimonium omnia membra caput sequantur. Nulli vero dubium est, quod apostolica Ecclesia mater sit omnium Ecclesiarum a cujus vos regulis nullatenus convenit deviare. Et sicut filius venit facere voluntatem patris, sic et vos voluntatem vestrae impleatis matris, que est ecclesia, cuius caput, ut prediEcclesia. Quidquid ergo sine discretione justitiae contra hujus disciplinam actum fuerit, ratum haberi ratio nulla permittit. Criminationes vero contra doctorem nemo suscipiat, quia non oportet filios reprehendere patres, nec servos dominos lacerare. Filii ergo sunt doctorum omnes quos instruunt. Et sicut filii patres carnales, sic et hi patres debent diligere spirituales. Non enim bene vivit, qui non recte credit, aut patres re
Abbreviated transcription (Latin):
citis qm̃ cui exhibetis uos seruos ad obȩdiendum. serui
estis eius cui obedistis. siue peccati admortẽ. siue obe¬
ditionis ad iustitiam: Grã autem dõ. quod fuisti ser¬
ui peccati: ohedistis autem ex corde ineam formam
doctrine inqua traditi estis. Liberati autẽ a peccato
serui autẽ facti estis iustitiȩ. Humanũ dico. Maius

Expanded text:
servos ad obediendum, servi estis ejus cui obedistis, sive peccati ad mortem, sive obeditionis ad justitiam? Gratias autem Deo, quod fuistis servi peccati; obedistis autem ex corde, in eam formam doctrinae, in qua traditi estis. Liberati autem a peccato, servi facti estis justiti
Abbreviated transcription (Latin):
Ne extra constitutũ ordinẽ morientis sacerdotis heredes
rem eiꝰ adire p̃sumant.sacerootem.
t in scͥpturis qͣs sacerdotes uł ministri iniuiste fece¬
rint. pꝰ mortẽ eoꝵ habeant annoꝵ numerũ eõputatũ.
niti probantur:
uoo seruilib elericis dare debeant ep̃i lib̾tatem.
uod pꝰ mortẽ sacerdotis in lib̾tate seruis collata amioꝵs¬
tempꝰ debeat computari. ñ recȩdant.
Ut ex lib̾tis ecclie & ꝑsonis ingenius geinti ab obsequns ȩccliȩ¬

Expanded text:
Ne extra constitutum ordinem morientis sacerdotis haeredes rem ejus adire praesumant. 8. Ut in scripturis quas sacerdotes vel ministri injuste fecerint, post mortem habeant annorum numerum computatum. 9. niti probantur. 11. Quod servilibus clericis dare debeant episcopi libertatem. Quod post mortem sacerdotis in libertate servis collata annotempus debeat computari. 13. Ut ex libertis ecclesiae et personis ingenuis geniti ab obsequiis eccle