comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aaboculis ꝓftuente illumi nataest
OMINIS CUIUS DAM OCULI CRASSACALIGINIS NUBECÕ LÃ¬
tecti quodam glutino coniunctis palpebrilus fuerant obserati & ad
suꝑ decrat uiro magnis doloribus tenebatur Quid plurafestiui catẽ
scĩ cum reliquis deuotus expetiit. adtente ex orans ut auirtutebeatianas¬
titis uisi tarimereretur in die sollem nitatis : Sed sacra sollem nia p̃uenitps¬
tentia tonfessoris ostendensse adessepopulis cũ cenebraspepulit. lum̃ q refuoit
lgtur antediem testium festiuitatis. hoc in atrequod ab sidam corporis unbiti
orante : subito aꝑtisunt oculieius Et aspiocens lucem uidere meruit Quod cun
his qui cderant cũ gratiarũ astione narrarot : dictũ estei utsilens portilusora¬
tionem fui deret ut coeptã uirtutẽ beati antistitis celerius adimplerua
łuns prostrat terrae cũ in lacrimis prupisset firmatis oculss incolumis dolo¬
L
oct diemuero t catiua nuiuo sollidnratio: Erat quidãpan¬

Expanded text:
ab oculis profluente, inluminata est. ab oculis profluente, inluminata est. Hominis cuiusdam oculi crassa caliginis nube contecti, quodam gluttino coniunctis palpebribus fuerant obserati, et quod super deerat viro, magnis doloribus tenebatur. Quid plura? Festivitatem sancti cum reliquis devotus expetiit, adtente exorans, ut a virtute beati antistitis visitari mereretur in die solemnitatis. Sed sacra solemnia praevenit potentia confessoris, ostendens se adesse populis, cum tenebras pepulit lumenque refudit. Igitur ante diem tertium festivitatis hoc in atrio, quod absidam corporis ambit, orante, subito aperti sunt oculi eius, et aspiciens lucem videre meruit. Quod cum his qui aderant cum gratiarum actione narraret, dictum est ei, ut silens potius orationem funderet, ut coeptam virtutem beatus antistis celerius adimpleret. Tunc prostratus terrae, cum in lacrimis prorupisset, firmatis oculis, incolomis a solost diem vero tertium huius solemnitatis erat quida
Abbreviated transcription (Latin):
bra chium eius dolore quatitur. In iestuq: alio  & tertiompane i man
inuita. lignum quod tenebat coepit adstringere intellegens mulier diui
graui : ut ungulȩ in ipsa defigerentur palma. Ex hoc nullus medioi secredens
posse fom̃tosanari : beatiba silicam expetiuit : ibiq fidelit̃ orans directis manib:
sancta discessit : Vouitq: ut ꝑ singulos menses una ebdomada : ad scm̃ templũ
debeat deseruire Guod ꝑ unũ annũ eamobseruasse: manifestissi me cognitũ est
Postannũ uero intermissa unius mensis ebdomada : non accessit adbasili cãscam̃
Sedentiũ in hospitio losuo : oculus ei adolore trans figit᷑ Vlũ q̃q: comprimens
& alius dolere coepit Extimpla in unius hore momento : caȩca ab oculis ambo¬
bus efficit᷑ Nec mora confessa ad p̃sidia nota confugit ibiq orationẽ supplica t̃
fundens ac poenitenti ã ꝓnec glegentia conpunctȩ agens dieostaua sangune

Expanded text:
brachium ejus dolore quatitur. Post injectum alium et tertium panem, manus brachium ejus dolore quatitur. Post injectum alium et tertium panem, manus invita lignum quod tenebat coepit astringere: intelligensque mulier dractae sunt, ut ungulae in ipsa defigerentur palma. Ex hoc nullius medici se credens posse fomento sanari, Beati basilicam expetivit, ibique fideliter orans, directis manibus, sanata discessit; vovitque ut per singudebeat deservire. Quod per unum annum eam observasse, manifestissime cognitum est. Post annum vero, intermissa unius mensis ebdomada, non accessit ad basilicam sanctam. Sedenti vero in hospitiolo suo, oculus ei a dolore transfigitur. Illum quoque conpremens et alius dolere coepit extemplo. In unius horae momento caeca ab oculis ambobus efficitur. Nec mora, confessa ad praesidia nota confugit; ibique orationem suppliciter fundens ac paenitentiam pro neglegentia conpunctae agens, die octava, sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
oritus exterritus ac de lectulo ex iliens dumꝑ hospitiolũ suum uagatur
trepidus uocis ꝑdiditfamulatũ. Nec moratus indicat nutu coniugi
ut eum ad scĩba silicam ex hiberet. Qui adueniens : dum antebeatum
sepul crum ꝑ sex decubat assiduem̃ ses in oratione : absoluta lingua. eloqui¬
um sicut antea habuerat. recipere meruit uirtute beati LV
ULIER TRANS LIGERITANA DIEDOMI NICA CŨ OPERÃ EXERCERE T
quam in dieillo fieri patrum in hi bebat auctoritas: manus eius contracta
diriguit digitiq: in palmã defixisunt Quaedum doloribus cruciaret᷑ adscam̃
aedem confessoris accessit: Vouitq: ut si ab hac sanaretur infirmitate : nullũ
opus deinceps in has domini caeresurrectionis ageret die. quad huic diei ess& in¬
coneruũ. Statimq amotis digitis apalma: manudirecta discessit. LV
AO NAESTENIM PIETAS CONFESSORIS GUS SIC ARGUIT INSI¬
pientes : ut ponens uitium ante oculos. reddat in posterũ emendatos

Expanded text:
oritur; exterritus ac de lectulo exiliens, dum per hospitiolum suum vagatur oritur; exterritus ac de lectulo exiliens, dum per hospitiolum suum vagatur trepidus, vocis perdidit famulatum. Nec moratus, indicat nutu coniugi, ut eum ad sancti basilicam exhiberet. Qui adveniens, dum ante beatum sepulchrum per sex decubat assidue menses in oratione, absoluta lingua, eloquium, sicut antea habuerat, recipere meruit virtute beati. 55. Mulier Transligeritana die dominico cum operam exerceret, quam in die illo fieri patrum inhibebat auctoritas, manus eius contracta diriguit, digitique in palmam difixi sunt. Quae dum doloribus cruciaretur, ad sanctam aedem confessoris accessit vovitque, ut, si ab hac sanaretur infirmitate, nullum opus deinceps in hac dominicae resurrectionis ageret die, quod huic diei esset incongruum; statimque amotis digitis a palma, manu directa discessit. 56. Magna est enim pietas confessoris, quae sic arguit insipien
Abbreviated transcription (Latin):
& sic homo morti deditus rediuiuus erigit᷑ Alius euo& Multa
fecerat scelera & conpunctus adõ penitentiam ꝓmalis quae gesserat a¬
gebat: ad p̃hensus sine causa simili nece dam natur in uo canssemꝑ
beati confessoris auxilium Quicũ adpensus fuiss& : disruptis uinculis
in lesus ad terrã ruit . Sed malamens hominũ iterũ ad pendit : quemd̃
eripuit. Quod audiens abba monasterii alocopximo currit ad comitẽ
rogaturusꝓeo Erat enĩ ex inde : quasi tribus milibus Obtentaq: cum eo reihuĩ
uita rediit uiuumq: repperit. Quo a suspendio deposito : ad duxit ad moncs¬
terium ꝓfitentẽ atq dicentem quia sensi uirtutẽ scĩ martini qui meeripuit
IRAT ENIM TIOMO IN FRA TERMINUM IESIUSTURO LIUI¬
Vnicȩ urbis ex ui comontis laudi acensis. & homo ille erat natura simplex
nexus uinculo coniugali: Culcũ coniuge qui escente : noc temedia pauor ex¬

Expanded text:
 sic homo morti deditus redivivus erigitur. Alius quoque qui multa  sic homo morti deditus redivivus erigitur. Alius quoque qui multa fecerat scelera, et, compunctus a Deo, poenitentiam pro malis quae gesserat agebat, apprehensus sine causa, simili nece damnatur, invocans semper sancti Confessoris auxilium. Qui cum inlaesus ad terram ruit. Sed mala mens hominum iterum adpendit, quem Dens eripuit. Quod audiens abba monasterii a loco proximi, currit ad comitem, rogaturus pro eo, – erat enim exinde quasi tribus milibus –, obtentaque cum eo rei huius vita, rediit vivumque repperit. Quo a suspendio deposito, adduxit ad monasterium profitentem atque dicentem, quia: 'Sensi virtutem sancti Martini, qui me eripuit'. 54. Erat enim homo infra terminum ipsius Turonicae urbis ex vico Montis Laudiacensis, et homo ille erat natura simplex, nexus vinculo coniugali. Cui cum coniuge quiescente nocte media pavor ex
Abbreviated transcription (Latin):
tris fluxum incurrit cũ febrȩ acnimia de fectione stomachqͥ Et que
ꝓiciebat̃ ꝑ inferiorem partem : pars maxima cruor enit : Etea causa
eum magis affecerat : qui acrbum qͣm accipiebat. in ualescentena
sia. statim reiciebat Sed ꝓtinus ut desepuler puluere bibit omni in¬
firmitate dempta. firmatus est
EDNECHOC SELENDŨ EUTAUI : LUOD SAEEIUS IN MORTI ERECIEIUS
Nex tenta pietatis dexteri sub leuauit Deniq genitorisciuis nr̃i.
seruus Aiudice ꝓfurti scelere conp̃hensus patibulo diuidicatur
Quicumduceretur : nom̃ beati antistitis n uocabat dicens libera mesçẽ
confessor martine : ab inminente periculo Adpensus igit᷑ ac solus relic¬
tus commoto subito uento audiuit uocem dicentẽ Liberemus eum
Et et ceaqua tuor partibus caeli. concussus stipis: qui hominem susten¬
tabcit cum inm̃ secespite : in modũ arboris eradicatae a terra diuellit᷑

Expanded text:
tris fluxum incurrit cum febre, ac nimiam defectionem stomachi; et quae tris fluxum incurrit cum febre, ac nimiam defectionem stomachi; et quae projiciebat per inferiorem partem, pars maxima cruor erat. Et ea causa eum magis affecerat, quia cibum quem accipiebat, invalescente 1107 nausea, statim rejiciebat: sed protinus, ut de sepulcri pulvere bibit, omni infirmitate dempta, firmatus estec hoc silendum putavi, quod saepius in morte praecipites, extenta pietatis dextera, sublevavit. Denique Genitoris civis nostri servus a iudice pro furti scelere conprehensus, patibulo diiudicatar. Qui cum duceretur, nomen beati antistitis invocabat, dicens: 'Libera me, sancte confessor Martine, ab inminente periculo'. Adpensus igitur ac solus relictus, commoto subito vento, audivit vocem dicentem: ' Liberemus eum'. Et ecce a quattuor partibus caeli concussus stipis, qui hominem sustentabat, cum inmenso cespite in modum
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus antistitis os tensa fuiss& res pđ Ante annũtercũ puero lui
istefilius meus quẽ corã cernicis : cũ ad huc ad matris pender & papilla
in cõmade agere coepit At ꝑtriginta aut eo amplius dies in tormanis
non sine laboredeportabatur : donel ita aid ductus est. ut nec mamillamua¬
leret sugere. nec alium crbum. Deficiente aut̃ eo iam diesexto postquam
grauius a gerecȩpit : deposuimuseum ante alturo flentes. atq ei us obitum
presto lantes Ego aut̃ dolorẽ nonferens : discessi adomo mandans muligi
ut cum obiret. statim sapulturae locaret. Plente aũt genitrice ⁊ acuit
infans usq ad uesperũ. Cadente aũt sole : el euauit uocem suam dicens Dul¬
cissima soror ubi es sic enĩ genitricem utblanditia in fantũ habet uocita¬
re solitus erat. At illa ac currit dicens ad sumfili dulcissime : Susceptis

Expanded text:
virtus sancti Antistitis ostensa fuisset, respondit: Ante annum tertium puerulus virtus sancti Antistitis ostensa fuisset, respondit: Ante annum tertium puerulus iste filius meus, quem coram cernitis, cum adhuc penderet ad matris papillam, incommode agere coepit, ac per triginta dies aut eo amplius, inter manus non sine labore deportabatur, donec ita addictus est, ut nec mamillam valeret sugere, nedum alium capere cibum. Deficiente autem eo, jam die sexto postquam gravius agere coepit, deposuimus eum ante altare flentes, atque ejus obitum praestolantes. Ego autem dolorem non ferens, discessi a domo, mandans mulieri ut cum obiisset, statim sepulturae eum locaret. Flente autem genitrice, jacuit infans usque ad vesperum; cadente autem sole elevat vocem suam, dicens: Dulcissima soror, ubi es? Sic enim genitricem, ut blanditia infantium habet, vocitare solitus erat. At illa accurrit, dicens: Adsum, fili dulcissime. Susceptoque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓperat. obuiumh abuit iudaeum. Quo inquirente quoꝑgeret: respondit. Tipum
quartanum incurri : & nuncꝰ adbasilicam scĩ ꝑpero ut meuirtus eius ab hac infir¬
mitate discutiat. Quiait Mastinus enĩ nichiltibi ꝓderit : quem terra opprimen
terreum fecit Cas so eius aedem expetis Non enĩ poterit mortuus : uiuentibus
tribuere medicinam : At ille despiciens uerba serpentis antiqͥ abi it quo coeperat
Et prostratus coram sc̃ĩs pignoribus : orationẽ fudit . Repperitq: ibiduas candelulas
excera acpapiro formatas Quibus assumptis : ad domũ ex hibet illuminatisq
eis fauillam papiri cum aqua munda haursit: mox sanitatem recepit
iudeis uero ab hac infirmitate correptus ꝑ innispatiũ uentilatus est  scd
domũ suã inuitat ad oratoriũ : quod ma t̃eius edificatũ beatimar tini
reliquiis consecrauit: Deniq: cũ ex pleta oratione solliciti es semus subiđ

Expanded text:
properat, obvium habuit Iudaeum; quo inquerente, quo pergeret, respondit: 'Typum properat, obvium habuit Iudaeum; quo inquerente, quo pergeret, respondit: 'Typum quartanum incurri, et nunc ad basilicam sancti propero, ut me virtus eius ab hac infirmitate discutiat'. Qui ait: 'Martinus enim nihil tibi proderit, quem terra obpremens terreum fecit; casso eius aedem expetis; nou enim poterit mortuus viventibus tribuere medicinam'. At ille dispiciens verba serpentis antiqui, abiit quo coeperat, et prostratus coram sanctis pignoribus, orationem fudit, repperitque ibi duas candelulas ex cera ac papiro formatas. Quibus adsumptis, ad domum eeis, favillam papyri cum aqua munda hausit, moxque sanitatem recepit. Judaeus vero ab hac infirmitate correptus, per anni spatium ventilatus est; sed domum suam, invitat ad oratorium quod mater ejus aedificatum beati Martini reliquiis consecravit. Denique cum expleta oratione solliciti essemus si ibidem
Abbreviated transcription (Latin):
SACTUMEST ÃT INUUAEES TIUITA TŨ UTMUUEA QUIPI¬
ditolumine incȩcita tedurabat: audigescĩ uiri mira culis. alacride¬
uotione basilicã eius & peter& ꝑs tratũ aut̃ suꝑ aridã humũ ante se¬
pulchrũ : mox ut orationẽ fudit lum̃ rece pere meruit : XLuiiii¬
n hac sollenitate aduenit puerdlus oculorum obtutibus clausis.
auriũ aditibus oppilatis oris ofsiciis obs tructis manuũ usibus ꝑdi¬
tis pedũ gressibus condẽnatis. Quidplura itaerat omniũ mẽ br¬
rũ usup̃mortuus. ut solo spũ palpitar& Vt aut locum sc̃m attigit om̃i
ꝓrsus debilitate sub mota cũ gratiarũ actione sanus abscessit: .L.
Supus burdega lensi s urbis presbiter quod am tempore gra uiter aquar tano
trpouexabatur: i taut acceden tefebre neq cibum neq potũ. sumereposset
Inttrea aduenit festiuitas scĩ mastini antistitis At ille celebratis cũ
reliquoelero uigili is : mane p̃cedit om̃s & ad basili camscĩ festinaat. Dum autem

Expanded text:
actum est autem in una festivitatum, ut mulier, quae perdito lumine in caecitate durabat, audita sancti viri miracula, alacri devotione basilicam eius expeteret. Prostrata autem super aridam humum ante sepulchrum, mox ut orationem fudit lumen recipere meruit. 49. In hac solemnitate advenit puerolus, oculorum obtutibus clausis, aurium aditibus oppilatis, oris officiis obstructis, manuum usibus perditis, pedum gressibus condemnatis. Quid plura? Ita erat omnium membrorum usu praemortuus, ut solo spiritu palpitaret. Ut autem locum sanctum attigit, omni prorsus debilitT L. De presbytero a frigoribus sanato. Lupus Burdegalensis urbis presbyter quodam tempore graviter a quartano typo vexabatur, ita ut accedente febre, neque cibum, neque potum sumere posset. Interea advenit festivitas sancti Martini antistitis. At ille celebratis cum reliquo clero Ed., populo vigiliis, mane praecedit omnes, et ad basilicam Sancti festinat. Dum autem
Abbreviated transcription (Latin):
caci inluminati : duo inergumini ad sepulcrum antistitis emunda tiua
uexabatur. Intantũ ut abhoru diet octaua usq in crastinũ seda diei honii
nullam aestuandi qui etem possit icciper ꝑruteni estaihorr ibils om̃ns
erbuse neł quic quã unde confortaret᷑ ac cipiebat dolor etia saeius inbra om̃
ut eger aegre o ptinere potui ut ad sepulerum beati antistitis deferretuir
amdemadlatus desacro scõ tumuli puluere delu copotu sumpsit moxab
bas benedictiono fugato uniũ sodolore febris extine taest  cemora socreta
digestionũ loca puer expetit de ducit i angulo uentris purga ndrata acet
ubi uoluntatẽ al ueflatu in pellente ꝓfudit statim duo uermes ab eo inmo dũ ses¬
potiũ ꝓosserut Eui it amoueri ocud is homiũ udelant᷑ ut uiurrt patarnitiir̃
Hisigitur ab edigestis : Ilico adolene sanat᷑. & crbum ut solitus grat hausic
a potun Rubor q genis fugto pallore redditurm nbrid nbalosit¬

Expanded text:
caeci inluminati; duo inergumini ad sepulchrum antistitis emundati sunvexabatur in tantum, ut ab hora diei octava usque in crastinum secunda diei hora nullam aestuandi quietem possit accipere. Erat enim ei et horribile omne cibum, nec quicquam unde confortaretur accipiebat. Dolor etiam saevus membra omnia rentum ut aeger, aegre obtenere potui, ut ad sepulchrum beati antestitis deferretur. Tandem adlatus, de sacrosancto tumuli pulvere deluto potui sumpsit; mox ab hac benedictione, fugato universo dolore, febris extincta est. Nec mora, secreta digestionum loca puer expetit, deducitur in angulo ventris purgandi gratia. Verum ubi voluntatem alvi flatu inpellente profudit, statim duo vermes ab eo in modum serpentium processerunt, qui ita moveri oculis hominum videbantur, ut vivere putarentur. His igitur ab eo digestis, ilico adplene sanatus, et cibum, ut solitus erat, hausit et potum, ruborque genis, fugato pallore, redditur, membri
Abbreviated transcription (Latin):
NISCE DIEBUS CŨ QUIDAM PRO DESSOLUENDO DEBITO QUODIN NE CESSI¬
tatibus suis contraxerat interpella retur. nec eẽt uirtus atq facultas. ad
red dendũ quaemutu auerat : incarcerecoartatur. Deniq: cum uideret
creditor quod ei nichil ex torqueri posset: quia nichil habebat. nec eẽt
quiei manum misericordiae. porrigeret : artius eum inuincula constring
negatoq cibo potuq: dicebat: Egotẽ faciam ad omniũ docum̃tũ fame tabes¬
cere : dones om̃a reddas. Haec aũt cũ agerentur sc̃ĩ antistitis reliquiȩ
quae sessio nico in pago ferebant᷑ ꝑ plateã p̃teribant. Audit isq uinct
psallentium uoce s orauit ut eum uirtus scĩ antistitis uisi taret : Statimq: dissoluts

Expanded text:
isce diebus cum quidam pro dissolvendo debito, quod in necessitatibus suis contraxerat, interpellaretur, nec esset virtus atque facultas ad reddendum quae mutuaverat, in carcere coarctatur. Denique cum videret creditor quod ei nihil extorquere posset, quia nihil habebat, nec esset qui ei manum misericordiae porrigeret, arctius eum in vincula constringit, negatoque cibo ac potu dicebat: Ego te faciam ad omnium documentum fame tabescere, donec omnia reddas. Haec autem cum agerentur, sancti Antistitis reliquiae, quae in Suessionicum pagum ferebantur, per plateam praeteribant. Auditis itaque vinctus psallentium vocibus, oravit ut eum virtus Antistitis sancti visitaret: statimque dissolutis
Abbreviated transcription (Latin):
nocuit sedibi tantũ expleuit uota. ubi se cognouitbaberdicentiã ⁊ XXVLII
IE RICUS ATEM AREDII LEMOUĨ CINI ABBATIS ADFESTIUITT̃
uiniens: p̃multitudinepopuli. non modo ad sem tumulũ accedere
urt̃idañ in ipsam basili campotuit introire : Cũq maestus metatũ se
red didis set : recubans in lectulo ob dormiuit : Protinus adstitit e uir in
uisudicens ⁊ Quid tu in quid sopore deprimeris uci decelem ad templum muir¬
tpris. ex om̃a inuenies reserata : At ille metuterritus. ex surgens credulus
dietiont : ꝓperat uelocit̃ experin siuera eñt quae sibi fuerats indicata :
Cunqũuenis sec adostium: reperitremotos undiq: populo susq scm̃ ciltare:
unlipsum tumulũ uia facta nullũ obsistentem : Et sic sine ulla in pressi¬
one aecedens fusa oratione cũ gaudio est regreisus : Quod nequis dubitet:
testor onini potentẽ dm̃. quii ab ipsius abbatis haec orecognoui. apud

Expanded text:
nocuit, sed ibi tantum explevit vota, ubi se cognovit habere licentiam. 28. nocuit, sed ibi tantum explevit vota, ubi se cognovit habere licentiam. 28. Clericus autem Aredii Lemovicini abbatis ad festivitatem veniens, prae multitudine populi non modo ad sanctum tumulum accedere, verum etiam nec in ipsam basilicam potuit introire. Cumque maestus metatu se reddidisset, recubans in lectulo obdormivit. Protinus adstetit ei vir in visu, dicens: 'Quid tu', inquid, 'sopore depraemeris? Vade celerius ad templum martyris, et omnia invenies reserata'. At ille metu territus exsurgens, credulus dictioni properat velociter experire, si vera essent quae sibi fuerant indicata. Cumque venisset ad ostium, repperit, remotos undique populos, usque sanctum altare vel ipsum tumulum via facta nullum obsistere. Et sic sine ulla inpraessione accedens, fusa oratione, cum gaudio est regressus. Quod ne quis dubitet, testor omnipotentem Deum, quia ab ipsius abbatis haec ore cognovi, apud
Abbreviated transcription (Latin):
que baustum accepit. et faciem caput que ꝑ fudit : recipere meriu
sani tatem : Et aliorum manibus in latus : propriis gressibus estregis¬
sus Eunt autem in cola huius uici : sed ex cidit nomentius N Vi
IADAM AŨT DITORTATIMCESTAS CUMMAGNO VENTI IMETI
superui cumbriuaten sem rapide descendeba ty alicabant enĩ deodh
ignũ ꝑadicũ quofunis ille signi dependitur ingressũ est erculsisq duab
colioinis frusta excussit : Inderepercutiens ꝑ fenestram quae suꝑ sm habit
non falanigus confringipassus est in trea noncateruam : ł ermisit suꝑ sepulcrũ
pro prium p̃terire coruscũ nefieretmultitudinis totius interitus : Igitur
expilsũ abasilica scĩ martrris iaculum : aceruumfeni conbussit. interfecitpe
cara. umenta deleuit: Quod si haec fortuitu quis putat: admiretur magis &
siuptas incliti pocentiã martrrs  quod p̃teriensignis ꝑ mediũ populi nem ppẽ

Expanded text:
aquae haustum accepit et faciem caputque perfudit, recipere meruit aquae haustum accepit et faciem caputque perfudit, recipere meruit sanitatem, et aliorum manibus inlatus, propriis gressibus est regressus. Fuit autem incola huius vici, sed excidit nomen eius. 27. Quadam autem die orta tempestas cum magno venti impetu super vicum Brivatinsim rapide discendebat. Micabant enim de nubigneum per aditum quo funis ille signi dependet ingreditur; percussisque duabus columnis, frusta excussit: inde repercutiens per fenestram quae super sanctumon sinit phalangas; confringi passus est vitream, non catervam; permisit super sepulcrum proprium praeterire coruscum, ne fieret multitudinis totius interitus. Igitur expulsum a basilica sancti Martyris jaculum acervos foeni combussit, intcora, iumenta delevit. Quod si haec fortuitu quis putat, admiretur magis et stupeat incliti potentiam martyris, quod praeteriens ignis per medium populi neminem
Abbreviated transcription (Latin):
nec cibum mecetpere. necloqui ꝑ mitteret : Cumq: ꝑ duos dies ab hoc dolore consu¬
merer dietertia tel basilicam sc̃ĩferreoli cui fonsillede quo superius mergtnimus e
contiguus ciduenimꝰ : Distat cũt basilica haec abriua tm̃si uico : qua sisła diis deim
Cui q̃ in loco illo uenis semus libut animo aid fontem us que ꝓcedere : confidens de
orationẽ fundo aquã cturio os refrigero caput in fundo : Statimq: deceden tilis
inm pliso fugatodolorẽ sanꝰ abscedo & usq ad sepul crum marte risgloriosi lat¬
iri gredior & druuansa gratias agens martrri : quoiprius meuirtuto sua dignat
fuerit uisi taro: quam ipsis mererercernere sepulpub chrum ⁊ AVi
duuirtus ex imi: Quidam a febro corrept̃ dum in ex tr̃emis agerit adeseor iũ
Pbabuit de aqua fontis haurire ÷ ao quã etiã sȩ depor tari fidelicer ex oraut:
Q uenisui intermanus ad prehensum & in locodepositum protinus touis

Expanded text:
nec cibum me capere nec loqui permitteret. Cumque per duos dies ab hoc dolore consunec cibum me capere nec loqui permitteret. Cumque per duos dies ab hoc dolore consumerer, die tertia ad basilicam sancti Ferreoli, cui fons ille de quo superius meminimus est contiguus, advenimus. Distat autem basilica haec a Brivatinsi vico quasi stadiis decim. Cumque in loco illo venissemus, libuit animo ad fontem usque procedere, confidens de orationem fundo, aquam haurio, os refrigero, caput infundo; statimque decedentibus limphis, fugato dolore, sanus abscedo et usque ad sepulchrum martyris gloriosi laetus ingredior, admirans et gratias agens martyri, quod prius me virtute sua dignatus fuerit visitare, quam ipsius mererer cernere sepulchrum. 26. Est et, virtus eximia. Quidam a febre correptus, dum in extremis ageret, desiderium habuit de aqua fontis haurire, ad quam etiam se deportari fideliter exoravit. Quem sui inter manus adprehensum et in loco depositum, protinus ut
Abbreviated transcription (Latin):
agit᷑ maerore : & indiscrimine res uertitur. utrum conualescat autper
sc ĩ martyris sepulturam : Prosternitur et aegrotus in pauimento : depre cans
medelam amartyre glorioso : Post conpletam uero orationem admẽtatũ regris¬
sus febris paululum conqui euit : Veniente aũt nocte : nob̵ aduigili as ꝓperantib
rogat se et ille deferri : Incumbensq: ante sepulcrum: tota nocte marer rissuf¬
fragium dep̃catur : Ex actis deinde noc turnis excubiis. rogat ut depul¬
uerẽ qui circabeatũ erat tumulõ collecto. uel potui clarent: uel collo sus¬
penderent : Quofacto : ita om̃is ardor febriũ. conqui euit : ut ipsa die¬
& cibũ caperet in colomis ubidelectatio uertis sec animũ. ambularet :
EQUENTI UIRO FESTIUITATE DUMITERM̃̃ CŨ MAGNO GAUDIO
ad scam ꝓperatenius basilicam : michi caput a soleꝑcussum. grauiter do¬
lere coepit :QQuidolor ad crescens. febrẽ intrinsecus generabat itaut

Expanded text:
agitur moerore, et in discrimen res vertitur, utrum convalescat aut Alagitur moerore, et in discrimen res vertitur, utrum convalescat aut Alsancti Martyris sepulturam; prosternitur et aegrotus in pavimento, deprecans medelam a Martyre glorioso. Post completam vero orationem, ad metatum regressus, febris paululum conquievit: veniente autem nocte, nobis ad vigilias properantibus, rogat se et ille deferri, incumbensque ante sepulcrum, tota nocte Martyris suffragium deprecatur. Exactis deinde nocturnis excubiis, rogat ut de pulvere qui circa beatum erat tumulum collecto vel potui darent, vel collo suspenderent. Quo facto, ita omet cibum caperet incolomis et, ubi delectatio vertisset animum, ambularet. 25. Sequenti vero festivitate, dum iterum cum magno gaudio ad sanctam properaremus basilicam, mihi caput a sole percussum graviter dolere coepit. Qui dolor adcrescens, febrem intrinsecus generabat, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
uo leoepurat. expediuit : Tertia uero nocti: computrescente uulnere : dolor maximꝰ
ueitatir: Ille uero adexpta dudum p̃sidia confugiens sepulcro glorioso prosternitur:
apletisq: ugilius regressus ad lectulũ : duriurtutẽmarteris prestolatur somino in&
pis iudis quac in gressa fuerat ñ iudeẽ: E uul sam tam̃ sntiebat apede : uocdligni
c inquirens ĩ nferatu suo riperit admitans qualit̃ fiassee egros sunag
Solitus naq: erat in episcopatusuo locũ uulneris ostendere: in quomagna id hue fessa
conspiciobatur : obstestans in hoc beati martyris fuisie uirtutem : XXIIII¬
ost multũ uero tempa aduenerat festiuitas beati martrris : et pat̃ meus
cũ ominidomosua adhuuis sollemnitatis gaudia ꝓperabat : Nobis uero iter
agentibus petrus frac̃m̃s senior ab ardore febriumoccupat : Ettam grauit̃
agit ut ne que uigere neq: cibũ sum mere possit : Totũq illuditer. cũ grando

Expanded text:
iter quod coeperat expedivit. Tertia vero nocte, conputrescente vulnere, dolor maximus iter quod coeperat expedivit. Tertia vero nocte, conputrescente vulnere, dolor maximus incitatur. Ille vero ad experta dudum praesidia confugiens, sepulchro gloriose prosternitur; expletisque vigiliis, regressus ad lectulum, dum virtutem martyris praestolatur, somno incupars sudis, quae ingressa fuerat, non videtur; evulsam tamen sentiebat a pede. Quod lignum diligenter inquirens, in stratu suo repperit, admirans, qualiter fuisset egressum. Solitus namque erat in episcopatu suo locum vulneris ostendere, in quo magna adhuc fossa conspiciebatur, obtestans, in hoc beati martyris fuisse virtutem. 24. Post multum vero tempus advenerat festivitas beati martyris, et pater meus cum omni domo sua ad huius solemnitatis gaudia properabat. Nobis vero iter agentiagit, ut neque vigere, neque cibum sumere posset: totumque illud iter cum grandi
Abbreviated transcription (Latin):
liuntus : Et quia supius commenioraui quale excidium aruerne eonrexthie¬
dricus intulerit cũneq: ma i oribus neq annoribus nata aliqui deppriis rebls
imporibus gloria se memori &e patruus m̃s qui postea ut dxi sacerdital fasce.
ruernã rexit accłam pi pillus erat: Cuius facultates itadirepcaesurs ab
xercitu ut nachilꝓsus remaneret in pmtu : Ipsequoq: cũ unotantũ puerolo : usq
briureem ein in cum plerumq: itinero pedestridis currebat : Accidit aut̃ quodam
mpore dimhociter tereret u. laxatis prectilore solis caltiamentis . mida in cedens
plana sudem calcaret spineum quitunc fortassis incisus calhuc terra herens eresto
umne interherbas iurides latitabat: Qui defixus plantȩ et suꝑ egressus effractusq
deor sum: ex trahi nequebat̃ ꝓ igitur defluente s anguinis riuo : cumgres sum facert non
uuderit beciti mn artỹris implorat auxilium : Paululũq: dolore cõpsso: lic& claudicando

Expanded text:
rtute iuvatus. Et quia saepius commemoravi, quale excidium Arvernae regioni rex Theodoricus intulerit, cum neque maioribus neque minoribus natu aliquid de rebus proprtemporibus gloriosae memoriae patruus meus, qui postea, ut dixi, sacerdotale fasce Arvernae rexit eclesiam, pupillus erat; cuius facultates ita direptae sunt ab exercitu, ut nihil prorsus remaneret in promtu; ipse quoque cum uno tantum puerulo usque Brivatinsim vicum plerumque itinere pedestri discurrebat. Accedit autem quodam tempore, dum hoc iter tereret, ut, laxatis prae calore solis calciamentis, nuda incedens planta, sudem calcaret spineum. Qui tunc fortassis incisus adhuc terrae haerens, erecto acumine inter herbas virides latitabat. Qui defixus plantae et superegressus effractusque deorsum extrahi nequebatur. Igitur defluente sanguinis rivo, cum gressum facere non valeret, beati martyris inplorat auxilium, paululumque dolore conpraesso, licet claudicando,
Abbreviated transcription (Latin):
aciugiliis inmobilis inflans noc tẽcũ coteris orando deduxit: In lacescente uerocelo
ad metatũ regressus caballum quẽ reliquera ñ inuenit : Qua sitũq: diutissimȩ.
nec signa quidem qua in parte discessis sec : agnouit : Trans actoigit᷑ biduo : recurrii
iterũ pialtus ꝑscrutans locorũ in colas. si foste aliquis aut tenereccaptũ aut capiui¬
dissit ab celiquo : Nullũ dehinc indiciiginus rPeriens. Anxius atq maestus.
adsepulorum sc̃iregredit᷑: Ibiq causãs doloris ac mȩroris exponens: aiebat :
Ad tua scaẽ liminitueni nichilaliud quã paruitatis me a uota deferre : nichilin:¬
iuste abstul : n.hilgessi indigni uae solsemnitati : Cur in quã ꝑdidiremmtam.
rogauerestituas amissã. ut nasorium reddas: Hlac letũ aditis agretis

Expanded text:
ac vigiliis inmobilis instans, noctem cum ceteris orando deduxit. Inlucescente vero caelo ac vigiliis inmobilis instans, noctem cum ceteris orando deduxit. Inlucescente vero caelo ad metatum regressus, caballum quem reliquerat non invenit; quaesitumque diutissime, nec signa quidem, qua in parte discessisset, agnovit. Transacto igitur biduo, recurrit iterum per saltus, perscrutans locorum incolas, si forte aliquis aut teneret captum aut capi vidisset ab aliquo. Nullum dehinc indicii genus repperiens, anxius atque maestus ad sepulchrum sancti regreditur, ibique causas doloris ac meroris exponens, aiebat: 'Ad tua, sanctae, limina veni, nihil aliud quam parvitatis meae vota deferre; nihil iniuste abstuli, nihil gessi indignum tuae solemnitati. Cur, inquam, perdidi rem meam? Rogo, ut restituas amissum, ut necessarium reddas'. Hoc fletu aditus agens
Abbreviated transcription (Latin):
Media uero nocte circũcuntes custos scam̃ basilicã: aspii unt in angulo unũ
gemmã crucis tam quã iubar xaelestt refulgere: Obstupe facti: accedint
comminus cumtimore. Aͥ motoq: cereo : inueniunt ꝑsonã cũrebus furans
quas aufere non potuerat inib decubare : Deniq: sub custodia eo illa noste detera
mane facto cunctaquaefecerat patefecit : Ad serens se lassũ obdormisse: eo quod diui
ULTA QUIDEM ET ALIA IN P̃UARICATORTBUS OSTIN DIT: SEOSAUS
unt ista cid cohercendã desidiã eorũ : Nunc uero ad gandia psperita tun:¬
* quael cirgapietate prestat populis reuertamꝰ : Sed prius illud ñ arbi trar post pon¬
dũ : quod expeum ual de cognouimus quid in rebus ꝑditis cpud hunc patronũ fidelis
dep̃catio consequat᷑ : Ex quibus unum tantũ commemora restudui: Afestiuitatem
beati martyris deuotus pauꝑad uenerat: laxatoq equͦ sacram in gressus est adem

Expanded text:
Media vero nocte circumeuntes custodes sanctam basilicam aspiciunt in angulo unam Media vero nocte circumeuntes custodes sanctam basilicam aspiciunt in angulo unam gemmam crucis, tanquam jubar coeleste refulgere: obstupefacti accedunt cominus cum timore, admotoque cereo, inveniunt personam cum rebus furatis, quas auferre non potuerat, inibi decubare. Denique sub custodia eum illa nocte detentum, mane facto, cuncta quae fecerat patefecit, asserens se lassum obdormisse, eo quod diutidit, sed satis sint ista ad cohercendam desidiam eorum. Nunc vero ad gaudia prosperitatum, qua larga pietate praestat populis, revertamur. Sed prius illud non arbitror postponendum, quod expertum valde cognovimus, quid in rebus perditis apud hunc patronum fidelis deprecatio consequatur; ex quibus unum tantum commemorare studui. Ad festivitatem beati martyris devotus pauper advenerat, laxatoque equite, sacram ingressus est aedem,
Abbreviated transcription (Latin):
obtestante : In maliuolã animã ñ ingreditur sapientia : Aduenerat feshu¬
tus scĩ : et eccequidam epopulo conspicatur ornam̃tis inm̃sis. bea gãbasila
effulgere : Concupiscit iniquam̃te : quod adipiscons non poterat occultan:
igitur discedente populo ab asilica postgratiã uespertinã : hic se in anguloba¬
si licaere primens latitauit : Ac dato a cunctis nosturna quie tesilentio uelt
riente umbro sacit ligine mundu : consurgitab angulo & nihildubi tans. utiq qua
asat ellite satanan in pellebat᷑ suꝑ cancellũ beati sepulchri cur suꝑsilitrapido
De cractamq: a sumino unã gemmiscoris cantib: crucem ad terrã deiecit : colla¬
tisq uelulis acpalliolis. decirctuparietpendentibus. Unũ uolucilĩ
facit : Inpositoq: humeris. ac eleuata crucomanu : Nlocũ unde discesse¬
rat repetit ac positar capitis sarcina ꝓati sapore comp̃ssus. obdormiuit:

Expanded text:
obtestante: In malevola anima non ingreditur sapientia . Advenerat festiobtestante: In malevola anima non ingreditur sapientia . Advenerat festivitas Sancti, et ecce quidam e populo conspicatur ornamentis immensis beatam basilicam effulgere. Concupiscit iniqua mente quod adipiscens non poterat occultare. Igitur discedente populo a basilica post gratiam vespertinam, hic se in angulo basilicae reprimens latitavit, ac dato cunctis nocturna quiete silentio, vel operiente umbrosa caligine mundum, consurgit ab angulo, 865 et nihil dubitans, utique quia satellite Satana impellebatur, super cancellum beati sepulcri cursu prosiliit rapido, detractamque a summo unam gemmis coruscantibus crucem, ad terram dejecit, collectisque velulis ac palliolis de circuitu parietum pendentibus, unum voluclum facit, imposuitque humeris, ac elevata cruce manu, locum unde discesserat repetit, ac posita capiti sarcina, peccati sopore compressus, obdormivit.
Abbreviated transcription (Latin):
tentis ch̃pencimus ÷ Camus ad tumulũ mn arteris et quod sul sacram̃ t inter¬
positionedixeris. discernat hacurtuspitroni : Atille nectdbitans ingressusq
sepulchrũ dumꝰ audacter eleutit man ut ꝑiuret : infelicit miser irrigiut:
aeret uex ingietturte : linguaco artat in fauce : uibrant labi a uacua
ser mono : ipsa quoq bracina: que adudiutoriu frusirad sacram̃ti erexe¬
rat. pros sus retrahereñ ualebat : Ad hocuulga adimirante pubbian tosedyx
multitudo cunc capopuli una uoce prupens : dnĩ misericordiã acbeatimartrrisaut¬
liũ dep̃cat᷑: Pot quattuor uero aut eo amplius horas. ad sensum regressus. quad
iniuste reperbat publica confessione satis fecit: etsic sanus abscessit: Ax
SAEPE ILLE HAEC AUDIERAT QUIBANLICAE ST̃EMIOLENTAUTVLO
sed iniquã mentẽ semel obsessã uitio. bonitas mollire non potuit Balomont

Expanded text:
tentis Dei ponamus. Eamus ad tumulum martyris, et quod sub sacramenti intertentis Dei ponamus. Eamus ad tumulum martyris, et quod sub sacramenti interpositione dixeris discernat virtus sancta patroni'. At ille nec dubitans ingressusque sepulchrum, dum audacter elevat manus, ut periuret, infeliciter miser inriguit. Haeret vox in gutture, lingua coartatur in fauce, vibrant labia vacua a sermone; ipsa quoque brachia, quae ad adiutorium frustrati sacramenti erexerat, prorsus retrahere non valebat. Ad haec vulgo admirante, publicato scelere, multitudo cuncta populi una voce prorumpens, Domini misericordia ac beati martyris auxilium deprecatur. Post quattuor vero aut eo amplius horas ad sensum regressus, quod iniuste repetebat publica confessione patefecit, et sic sanus abscessit. 20. Saepe haec ille audierat qui basilicae sanctae viosed iniquam mentem semel obsessam vitio, bonitas mollire non potuit, Salomone
Abbreviated transcription (Latin):
pdie luceii Al bescenteigit elo diurat ansecurusssom ama leõnt
imgtis a stĩbasi lica elongntissu. iam lecus pomani domũ esse motre dog
dumbiiec tacit urs ÷ uoliteret in fra se. dimoos ex axetenobris cognoscit sẽ
msiaico ⁊ pinquum interpopilos deuagars : łimensq nescet ue siri patetere
publico : cucautela grinedi caballũ in locounde digres sus fuerat reformaũ
Scc eiseruertuee martrris coti nocte detent : icircuita uici et urrg og
eredo ab anctore q eũ obsederat esi delusus ut uiã quã ad ꝓ hendore uolin
pcdere goscelorata cupiditas quid agis sempanaadausincontise
uIDAMALTEΑ TUNITU PUESTITERT AUTMIOTERPOSITO
paucas diebus recepit : Postannũ aut̃ in atrioscĩ conuento homireis rem
am quasi non recepisseti sibi reddi deposcebat: At ille de testans asse¬
rebat sered dielis se susceptũ : Cũq diutissimo altercarontur : ile quired¬
diderat ait ud sociũ : Visq quo uterq: conten dim e subiudicio hoc omimipo¬

Expanded text:
dit lucem . Albescente igitur coelo dicebat: Jam securus sum, nam triginta leucas a Sancti basilica elongatus sum, jam sees propriam domum esse me credo. Dum haec tacitus revolveret infra se, demotis ex axe tenebris, cognoscit se ipsi vico propinquum inter populos divagari; timensque ne scelus suum patefieret publico, eum cautela grandi caballum in loco unde digressus fuerat reformavit. Sic miser virtute martyris tota nocte detentus in circuitu vici et, ut ego credo, ab auctore qui eum obsederat est delusus, ut viam quam adprehendere voluit non valeret. O scelerata cupiditas, quid agis! Semper amatoreQuidam alteri triantem praestiterat, quem, interpositis paucis diebus, recepit. Post annum vero in atrio sancti conventum hominem, rem suam, quasi non recepisset, sibi reddi deposcebat. At ille detestans adserebat, se reddidisse susceptum. Cumque diutissime altercarentur, ille qui reddiderat ait ad socium: 'Usquequo uterque contendimus? Sub iudicio hoc omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
tũ buic aurosiusse Verũ tam̃ : non refragiuitt acceptis fibiis ꝓ mis pone
homo lle  tedeis alia loca tribuens quac primũ sco largitus ferait ett¬

Expanded text:
tum huic viro fuisse. Verumtamen non refragavit acceptis filiis promissionem tum huic viro fuisse. Verumtamen non refragavit acceptis filiis promissionem homo ille, sed eis alia loca tribuens, quae primum Sancto largitus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
̃ tractans Ait uxori Ecce saeculũ quo utimur p̃teriens est & nulla internos
sobolesgignit᷑ qui nob̵ deficientibus congestũ laboris nr̃i debeat possidere. Accedĩ
inquit̃ ad basili cã scĩ martini: et eã faciam bȩredem michi ut liberis ab negaas
uelcũ eadem quae habere potero possideam infuturo . Consensit milier sapienss
iuri prudentis consilio. Nec mora ꝓcedit᷑ adbasilicã sc̃i łusaq orationea pnustit
ibbatem secũ domi accedere Guo accedente tradidit ei omn e possessione suauitat
Sint haec omã penesscĩ martini diciont̃ quae habere uideor et hol tanta exindeu
ut dehis dum uxero alar Consignatis q rebus coegit abba temm anerei bide
gae tradidit norte cornouit uxorẽ suã Quacconcipiens pepcriares isuas basil¬
Sed et deinceps alios habuit : quod ñ ambigit haecuir turtisci iastuni presti¬

Expanded text:
 tractans, ait uxori: Ecce saeculum quo utimur praeteriens est, et nulla inter nos  tractans, ait uxori: Ecce saeculum quo utimur praeteriens est, et nulla inter nos soboles gignitur, quae, nobis deficientibus, congestum laboris nostri debeat possidere. Accedam, inquit, ad basilicam sancti Martini, et eam faciam haeredem mihi, ut, liberis abnegatis, vel cum eodem quae habere potero possideam in futuro. Consensit mulier sapiens viri prudentis consilio. Nec mora, proceditur ad basilicam Sancti, fusaque oratione invitat abbatem domi secum accedere. Quo accedente, tradidit ei omnem possessionem suam, dicens: Sint haec omnia penes sancti Martini ditionem quae habere videor, et hoc tantum exinde utar, ut de his dum vixero alar. Consignatisque rebus coegit abbatem manere ibi. Micae tradidit nocte cognovit uxorem suam, quae concipiens peperit filium. Sed et deinceps alios habuit. Quod non ambigitur hoc virtute Sancti praesti
Abbreviated transcription (Latin):
saepe ꝓcedit : Nam in accensu febrium quis positus quicũ cremaresterisi
alia aeq patena a scõ exhibi ta metallo cristullina simile in firmis beneficiũ
p̃bens : si fideliter expectur : Bodilounus denotariis nr̃is customachilsu¬
& quae ei dictabant᷑. uix poterat recensere : lunl cũ saepius uerbis increparet
suꝑ hane beati uiri patenã quã nobiscũ essediximꝰ a quã fudic ĩpsaq ore tanspo¬
nit : Mox sensuisuoredditus opus officii sagatius quã consueuerat expedibate
nibus. quisaepius sterilita tẽ infecundi tatẽ conuestit : Blidericus quidam
carnotni territari iciuis. accepta uxore ut dono dĩ ꝓcreationis suae pleditant᷑
orabat: sed nichil ex eagerminis merebatur accipere Tricesimus enĩ annuscur¬
riculũ expedierat uxore sterili ꝑmanente Cũ uir saluberrime panimae commodo¬

Expanded text:
saepe procedit. Nam in accessu febrium quis positus, qui cum tremore fierisaepe procedit. Nam in accessu febrium quis positus, qui cum tremore fierialia quoque patena a Sancto exhibita metallocrystallina, simile infirmis beneficium praebens, si fideliter expetatur. Bodillo unus de notariis nostris, cum stomachi lassituexcipere, et quae ei dictabantur vix poterat recensere, tunc cum saepius verbis increparetur, super hanc beati Viri patenam, quam nobiscum esse diximus, aquam fudit, ipsamque ore transponit. Mox sensui suo redditus, opus officii sagacius quam consueverat, expediebatinibus, qui saepius sterilitatem in fecunditatem convertit? Blidericus quidam, Carnoteni territorii civis, accepta uxore, ut dono Dei procreationis suae prole ditaretur orabat; sed nihil ex ea germinis merebatur accipere. Tricesimus etenim annus curriculum expedierat, uxore sterili permanente, 1122 cum vir saluberrime pro animae commodo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius regis relatione sicut actũ narrauimꝰ cognouisse Sic enĩ gloriosus ̃ ponti¬
fex suam il lustrat urbem miraculis. ut deesse non sentiatur alienis Vspe
Iba silicam : quam his pignoribus consecrauit : Meruitq: ibi suscipere miracula
quaes aepius urbs ꝑpria habet experta : Nam postduũ autcriũ mensu¬
um curricula litteras eius accepi In quibus indicauit tresparalitis con¬
tractis pedibus aduenisre: Quistatim ut in basilicã ingressi oratio¬
nem fuderunt directis uestigiis sanitati sunt reddia : Duo ce¬
ci in eoloco lumen recipere : facta oratione morueruiT : Et amplius
morbo eran : ut ñ alit̃ nisi manib: aliorũ cũ digestionis necessitas aduenis¬
Con ubstaeti subleuarentur: Sed desȩ pulcri puluere hausto: statim
conualuerunt : X
scĩ demaximi imperacoris athesauro detulis se : Dequa suꝑfrigoriticos uirtus

Expanded text:
ipsius regis relatione, sicut actum narravimus, cognovisse. Sic enim gloriosus Pontiipsius regis relatione, sicut actum narravimus, cognovisse. Sic enim gloriosus Pontifex suam illustrat urbem miraculis, ut deesse non sentiatur alienis. CAPUbasilicam, quam his pignoribus consecravit, meruitque ibi suscipere miracula quae saepius urbs propria habet experta. Nam post duorum aut trium mensium curricula, litteras ejus accepi, in quibus indicavit tres paralyticos contractis pedibus advenisse; qui statim ut in basilicam ingressi orationem fuderunt, directis vestigiis, sanitati sunt redditi. Duo caeci in eo loco lumen recipere facta oratione meruerunt, et amplius morbo erant, ut non aliter nisi manibus 1121 aliorum, cum digestionis necessitas advenisset, e strato sublevarentur. Sed de sepulcri pulvere hausto, statim convaluerunt. CAPSanctus de Maximi imperatoris thesauro detulisse, de qua super frigoriticos virtus
Abbreviated transcription (Latin):
tiam eratsolitus excitare : Sed non ei adiuuit cacinnus aliquis neq prestigiũ
artissuae. sed cogentedolore : uoces dare cȩpit. ac dicero Subccurriteuirimi¬
sero : sabuenite q presso rel euamini adpenso & sci antistitis max fini uirtutem
ꝓme dep̃eaminisquitidi ex itu crucior tali plaga affligoꝵ tali in cisione dis¬
iungor ł gressus quoq: rex : cũ rem q̃ asta fuerat didiciss& tanto furore contra
puerũ est accensus. ut ei manus uelit abscidere sicisuis ꝓhibitus non fuiss&
in uriã quã minaris puero interetor queas. Func ille conpunctus corde : in gressus
basilicã ꝓstratus corã altarescõ cũ lacrimis p̃cem fudit ad dñm : Nec antea cipa¬
quonex userat. ab soluto. & in basilicã ingresso rex eleuatur asolo. Et sic recipiens
in colum̃ famulũ palatiũ repetiuit Testabatur aũt maior p̃fatus haeo seab

Expanded text:
tiam erat solitus excitare. Sed non ei adiuvit cacinnus aliquis neque praestigium tiam erat solitus excitare. Sed non ei adiuvit cacinnus aliquis neque praestigium artis suae, sed, cogente dolore, voces dare coepit ac dicere: 'Succurrite, viri, misero, subvenite obpresso, relevamini adpenso et sancti antistitis Martini virtutem pro me deprecamini, qui tali exitu crucior, tali plaga adfligor, tali incisione disiungor'. Egressus quoque rex, cum rem quae acta fuerat didicisset, tanto furore contra puerum est accensus, ut ei manus velit abscidere, si a suis prohibitus non fuissetiniuriam, quam minaris puero, in te retorqueas'. Tunc ille conpunctus corde, ingressus basilicam, prostratus coram altare sancto, cum lacrimis precem fudit ad Dominum, nec ante a paquo nexus fuerat absoluto, ac in basilicam ingresso, rex elevatur a solo, et sic recipiens incolumem famulum palatium repetivit. Testabatur autem major praefatus haec se ab
Abbreviated transcription (Latin):
i cec ui nesas pretohaceriy Tempore quo da caualega nonis galipaptodit
niqeo dmrores rcins p̃sentiã accedens negotia patefecit inunca  atit
tn ed fecu pereniurorex incuutate illa qu ade cessor eius basilicã scĩ mar¬
aondis elificune rat si cut in libro primo luius operis exposui musl Astte haiũs
aopis peracum prtium ca era hetensa ꝓtraduues dependentibis uu ii que¬
uas peditem deducebat Cũq rex sub hac p̃teriens orationis gratia hoc templũ
adiret dixit suis Caue tene contingatis unum ex his botri omibus : neforte offensã
scĩantistitis incurratis Oma enĩ quae in hoc habent᷑ atrio: ipsi sacrata suit
Hlaec audiens unus puerorum : ait in frase Vtrum sint haec huic sco sacrata anñ:
igioro Vnum scio : quia deliberatio animi est ab his uesci. Et statim in iesta
mini caudam botrionis coepit incidere : Protinusq dextera cid hȩrens camere
arentelacerto diriguit Erat enĩmimus regis qui ei ꝑ uerba ioculama lacti¬

Expanded text:
cerim, nefas puto taceri. Tempore quodam causa legationis Galliciam adiit, atque ad Mironis regis praesentiam accedens, negotia patefecit iniuncta. Erat enim co tempore Miro rex in civitate illa, qua decessor eius basilicam sancti Martini aedificaverat, sicut in libro primo huius operis exposuimus. Ante huius aedis porticum vitium camera extensa per traduces dependentibus uvis quavas peditem deducebat. Cumque rex sub hac praeteriens orationis gratia hoc templum adiret, dixit suis: 'Cavete, ne contingatis unum ex his botrionibus, ne forte offensam sancti antistitis incurratis. Omnia enim quae in hoc habentur atrio ipsi sacrata sunt'. Haec audiens unus puerorum, ait infra se: 'Utrum sint haec huic sancto sacrata an non, ignoro. Unum scio, quia diliberatio animi est ab his vesci'. Et statim iniecta manu caudam botrionis coepit incidere, protinusque dextera adhaerens camerae, arente lacerto, diriguit. Erat enim mimus regis, qui ei per verba iocularia laeti