comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Immo iuomnem terram exiuit sonuseo¬
rum: et interminos orbis terrȩ uerba
illoꝵ. Sed dico. Hunquid isrł non sciuite
Primus moyses dicit. Ego in citabo uos
in non gentem: ingentem in sensatam
ex acerbabo uos. Csaias autem audet et
ex pandi manus meas ad populum non
audientem et cetera. Quis cȩli circulos
in certũ in corporeus aut corporeus egres¬
sus. fidelior paulo dictoꝵ ꝓphicoꝵ inter¬
pres extitisti: Quis in enarranda celestiũ
misteriorum audiens sacramenta et tacets
maiore hȩc fiducia reuelate tibi adeo sci¬
entiȩ predicasti: Quis ad plenitudinẽ do¬
minicȩ passionis cruci reseruandus. ante¬
a inparadisum raptus euadens. melius
de diuinis scripturis electionis uase do¬
cuisti. Hȩc nesciens dicta gestaq ẽẽ ado
uero. & ad intelligentiam dei ueri a uero
eius et electo apło predicata: Nisi forte
apls dictis ꝓpħicis non exꝓpħie spĩritu
usurpatis. temerarius alien sermonis
interpres est. Omnia quidem ꝑteuelati

Expanded text:
us eorum, et ad terminos orbis verba eorum. Sed dico: Numquid Israel non scivit? Primus Moyses dicit, Ego incitabo vos in non gentem, in gentem insensatam exacerbabo vos. Esaias autem audet et extendi manus meas ad 125 populum non audientem . Quis coeli circulos, incertum incorporeus an corporeus, egressus, fidelior Paulo dictorum propheticorum interpres exstitisti ? Quis inenarranda coelestium mysteriorum audiens sacramenta et tacens, majore haec fiducia revelatae tibi a Deo scientiae praedicasti? Quis ad plenitudinem dominicae passionis cruci reservandus, antea in paradisum raptus evadens, melius de divinis Scripturis electionis vase docuisti, haec nesciens dicta gestaque esse a Deo vero, et ad intelligentiam Dei veri a vero ejus et electo apostolo praedicata? 33. EApostolus dictis propheticis non ex prophetiae spiritu usurpatis, temerarius alieni sermonis interpres est. Omnia quidem per revela
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitate subsistit. Si gͥ ex dõ natus ẽ:
manentis naturȩ confitenda natiuitas
est. Non ut ds̃ qui erat nasceretur: s
hereticus non continet: ꝑ id quod ait ñ
erat antequam nasceretur. id laborans
ut de non extantibus nasceretur: id ẽ.
non adeo patre indm̃ filium uera et
ꝑfecta natiuitate natus esset. In ipsa
mum irreligiosi furoris sui ꝓrupit ardo¬
re dicens.Si enim quod exipso. et quod
exutero. et quod ex patre exiui et ueni
uelut partem eius unius substantiȩ. et

Expanded text:
nativitate subsistit. Si igitur ex Deo natus est, nativitate subsistit. Si igitur ex Deo natus est, manentis naturae confitenda nativitas est; non ut Deus qui erat nasceretur, sed haereticus non continet; et per id quod ait, non erat antequam nasceretur, id laborans, ut 143 de non exstantibus nasceretur, id est, non a Deo patre in Deum filium vera et perfecta nativitate natus esset, in ipsa mum irreligiosi furoris sui prorupit ardorem, dicens: « Si enim quod ex ipso, et quod ex utero, et quod ex Patre exivi et veni, velut partem ejus unius substantiae, et
Abbreviated transcription (Latin):
lumpniȩ si questio intenderetur excusa¬
tionem dicens. non erat antequã nasce¬
retur: ut in eo quod non fuit antequã
nasceretur. naturam eram ei subsisten¬
tis originis denegaret: et cepisset ẽẽ de
nichilo cui ante natiuitatem suam ex¬
istens non daretur austoritas. Tum por¬
ro si irreligiose hoc dictum existimaret᷑.
ad esset ei ꝓpterea defensio: quia nasciqͥ
erat non potuit. neq qui erat ne esset
nascendi causam ꝑquam esset habuisset:
cum natiuitas ad id ꝓficiat ut subsistat.
esse qui nascitur. Ostulte atq impie qͥs
natiuitatem expectet in eo qui sine nati¬
uitate subsistat: Aut quomodo qui est.
nasci existimandus est. cum natiuitas na-¬
tura nascendi sit: Sed subdole ad negan¬
oam ex do patre unigeniti dei natiuita¬
tem contendens. ꝑid quod non fuit an¬
tequam nasceretur euadere uoliusti:
quod d̃s ex quo dei filius natus ẽ erat.
maneretq dei natura ex qua filius d̃s̃

Expanded text:
lumniae, si quaestio intenderetur, excusalumniae, si quaestio intenderetur, excusationem, dicens: non erat antequam nasceretur: ut in eo quod non fuit antequam nascitur, naturam ei subsistentis originis denegaret, et coepisset esse de nihilo, cui ante nativitatem suam existens non daretur auctoritas: tum porro si irreligiose hoc dictum existimaretur, adesset ei prompta defensio, quia nasci qui erat non potuit; neque qui antea esset, nascendi causam per quam esset habuisset; cum nativitas ad id proficiat, ut subsistat esse qui nascitur. O stulte atque impie, quis nativitatem exspectet in eo, qui sine nativitate subsistat? Aut quomodo qui est nasci existimandus est, cum nativitas natura nascendi sit? Sed subdole ad negandam ex Deo patre unigeniti Dei nativitatem contendens, per id quod non fuit ante quam nasceretur evadere voluisti; quod Deus, ex quo Dei filius natus est, erat; maneretque Dei natura, ex qua filius Deus
Abbreviated transcription (Latin):
qui non extitisse dm̃ ex eo quod d̃s nasci¬
tur audeat predicare: Non enim qui
manebat ds. s exmanente dõ deus na¬
tus est: tenens inse naturam gignentis
innatiuitatis natura. Natiuitas autẽ
dei quȩ ex do indm̃ extitit: non quȩ ñ
erant tenet. sed quȩ dei manebant et ma-¬
nent obtinuit ueritate nascendi. Non
gͦ qui erat natus est. s ex his atq in his
quȩ dei erant ds̃ natus existit. Omnis
igitur hic suꝑior hereticȩ fraudulentiȩ
sermo hanc uiam impiissimȩ doctrine
suȩ p̃parauit: ut uigenitum dm̃ suũ
negatura tamquã ratione ueritatis an¬
te premissa ex nichilo potius quã ex
deo natum predicaret: natiuitatẽ eius
ad creationis referens de non extantibus
tamquã preparato sibi aditu ꝓrupit
dicens. Filius autem sine tempore editꝰ
& ante secula creatus et fundatus: ñ
fuit antequam nasceretur. Temꝑauit
se quantum putat herecicus sermo. &
ad impietatis confirmationem & ad ca-¬

Expanded text:
qui non exstitisse Deum ex eo quod Deus nasciqui non exstitisse Deum ex eo quod Deus nascitur audeat praedicare? Non enim qui manebat Deus, sed ex manente Deo Deus natus est, tenens in se naturam gignentis in nativitate naturae. Nativitas autem Dei, quae ex Deo in Deum exstitit, non quae non 142 erant tenet, sed quae Dei manebant et manent, obtinuit veritate nascendi. Non ergo qui erat natus est; sed ex his atque in his, quae Dei erant, Deus natus exstitit. Omnis igitur hic superior haereticae fraudulentiae sermo hanc viam impiissimae doctrinae suae praeparavit: ut Unigenitum Deum negatura, tamquam ratione veritatis ante praemissa, ex nihilo potiusquam ex Deo natum praedicaret, nativitatem ejus ad creationis referens de non exstantibustamquam ex praeparato sibi aditu prorupit dicens: Filius autem sine tempore editus et ante saecula creatus et fundatus, non fuit antequam nasceretur. Temperavit se, quantum putat, haereticus sermo et ad impietatis confirmationem, et ad ca
Abbreviated transcription (Latin):
lo est. neq de non extantibus natus est:
sed natiuitatis suȩ uiuentem habuit na¬
turam. Nec idem ds̃ qui erat. sed deus ex
dõ qui erat natus ẽ: et natiuitas habuit
originis sue in ipsa sua natiuitate natu¬
ram. Si enim ex nr̃o loqͥmur. insolentes
suinus: sin uero ad loquendũ edoctos
nos ꝑdm̃ docebimus: natiuitas dei scd̃m
doctrinã dei est conficenda. Hanc gͥ in pa¬
tre et infilio naturȩ unitatem. et hoc
uiuentis natiuitatis in enarrabile sacra¬
mentum excludere hereticus furor temp¬
tans: ait. Non eum qui fuit ante. post¬
modum natum. nec suꝑ creatum infilio.
Quis em̃ tam uesanus erit. ut defecisse
a se patrem putet. ut idem qͥ fuerat pͦ ea
uasceretur uel supra crearetur in filiũ.
& essec abolitio dei. ut succederet de abo¬
litione natiuitas. cũ natiuitas manen¬
tem testetur auctorem: Uel quis tam
demens ut substitisse filium nisi ex nati¬
uitate fateatur: Quis porro tã uecors

Expanded text:
lo est, neque de non exstantibus natus est; lo est, neque de non exstantibus natus est; sed nativitatis suae viventem habuit naturam. Nec idem Deus, qui erat; sed Deus ex Deo, qui erat, natus est: et nativitas habuit originis suae in ipsa sua nativitate naturam. Si ex nostro loquimur, insolentes sumus: sin vero ad loquendum edoctos nos per Deum docebimus, nativitas Dei secundum doctrinam Dei est confitenda. Hanc igitur in Patre et Filio naturae unitatem, et hoc viventis nativitatis inenarrabile sacramentum excludere haereticus furor tentans ait, « Non eum, qui fuit ante, postmodum natum vel supercreatum in filium. » Quis enim tam vesanus erit, ut defecisse a se Patrem putet; ut idem, qui fuerat, postea nasceretur vel supercrearetur in filium; et esset abolitio Dei, ut succederet de abolitione nativitas, cum nativitas manentem testetur auctorem? Vel quis tam demens est, ut substitisse filium nisi ex nativitate fateatur? Quis porro tam vecors,
Abbreviated transcription (Latin):
huius intelligentia auerteretur ierachȩ
lampas uel sucerna adcrimen confiten¬
di ex lumine luminis subiecta est: ne
dici religiose existimetur quod impiȩ
dictum et nc̃ et ante dampnatum ẽ. Ab¬
siste absiste inanissime timor hereticoꝵ:
nec patrocinium ȩcclesiasticȩ fidei falsa
sollicitȩ assertionis opinione mentire.
Nichil in eo nisi uircus. nͥ uita. nisi lux.
nisi beatitudo. nͥ sp̃s est. Materies he¬
betes natura illa non recipit: neq ex
diuersis constat ut maneat. Ds̃ ut est ds
quod ẽ ꝑmane .t. et ꝑmanens ds dm̃ ge-¬
nuit. Non continentur. ut lampas et
lampas. aut lychnius et lychnus. exteri¬
ore natura. Ungeniti ex dõ dei natiuitaᷤᷤ
non series ẽ: et ꝓgenies ñ tractus ẽ: ex lu-¬
mine luminis naturȩ unitas est. ñ ex
conexione porrectio. Iam uero in eo qͣn
fessio fuit: nec qͥ fuit ante postmodum
natum uel suꝑ creatum in filio. Ds̃ qui
ex do natus est. non utiq natus ex nichi¬

Expanded text:
hujus intelligentia averteretur, Hieracae hujus intelligentia averteretur, Hieracae lampas vel lucerna ad crimen confitendi ex lumine luminis objecta est; ne dici religiose existimetur, quod impie dictum et nunc et ante damnatum est. Absiste, absiste inanissime timor haereticorum, nec patrocinium ecclesiasticae fidei falsa sollicitae assertionis opinione mentire. Nihil in eo, nisi virtus, nisi vita, nisi lux, nisi beatitudo, nisi spiritus est. Materies hebetes natura illa non recipit, neque ex diversis constat ut maneat: Deus, ut est Deus, quod est permanet: et permanens Deus Deum genuit. Non continentur, ut lampas et lampas, aut lychnus et lychnus, exteriore natura. Unigeniti ex Deo Dei nativitas non series est, sed progenies, non tractus est, sed ex lumine lumen. Luminis naturae unitas est, non ex connexione porrectio. 13. Dei ex Deo natirofessio fuit: « Nec qui fuit ante, postmodum natum vel supercreatum in filium. » Deus, qui ex Deo natus est, non utique natus ex nihi
Abbreviated transcription (Latin):
adeptus. unius lucernȩ duo lumina
predicauit: ut lichiorum biꝑtita di¬
uisio substantiam patris et filii e¬
mularetur quȩ exuniꝰ uasculi ungui¬
ne accenderetur in lumen:tanquã
esset substantia exterior ut olei in lu-¬
cerna continens luminis utriusq naturã:
uł certe ut lampas papyro eodem intex¬
ta utroq capite luceret. essetq media
materies lumen ex se utrumq ꝓtendens.
Hȩc stulticiȩ humanȩ error inuexit:
dũ quod sapiunt ex se potius quam ex
do sapiunt. S uere fidei ꝓfessio ẽ ita de¬
um ex deo natum ut lumen ex lumine
quod sine detrimento suo naturã suã
prestat ex sese ut det quod habet et qd
dederit habeat: nascaturq quod sit:cũ
non aliud quam ꝙ ẽ natum sit et nati-¬
uitas exceperit quod erat: nec ademe¬
rit quod accepit: sitq utrumq unũ.
dum exeo quod est nascitur: et quod
nascitur neq aliunde neq aliud est. Est
enim lumen ex lumine. Ut ergo fidei

Expanded text:
adeptus, unius lucernae duo lumina adeptus, unius lucernae duo lumina praedicavit, ut lychnorum bipertita divisio substantiam Patris et Filii aemularetur, quae ex unius vasculi unguine accenderetur in lumen: tamquam esset substantia exterior, ut olei in lucerna, continens luminis utriusque naturam; vel certe ut lampas papyro eodem intexta, utroque capite luceret, essetque media materies lumen ex se utrumque protendens. Haec stultitiae humanae error invexit, dum quod sapiunt, ex se potius quam ex Deo sapiunt. Sed quia verae fidei professio est, ita Deum ex Deo natum ut lumen ex lumine, quod sine detrimento suo naturam suam praestat ex sese, ut det quod habet, et quod dederit habeat, nascaturque quod sit; cum non aliud, quam quod est, natum sit; nativitas acceperit quod erat; nec ademerit quod accepit; sitque utrumque unum, dum ox eo quod est nascitur, et quod nascitur, neque aliunde, neque aliud est; est enim lumen ex lumine: ut ergo fidei
Abbreviated transcription (Latin):
tatis tenemus. scilicet ut deus exdeo unũ
sit ingenere naturȩ. dum quod ꝑnatiui¬
tatis ueritatem ex deo in dm̃ exticit non
aliunde quam ex deo esse substiterit.
Quod autem non aliunde quã exdeo ma¬
net: maneat necesse est in ea ueritate
qua deus est. Ac ꝑ hoc unum sunt: cũ
qui ex deo deus est. neq aliud ipse ẽ:
neq aliunde quod ds̃ est. Iccirco autẽ
unionis in sabellio impietas pretendit᷑:
ut ȩccle siasticȩ fidei unitatis religio
aufera tur. Persequar deinde et cet̾a
bereti. ci ingenii artificia. ne forte
suspiciosis magis quam ueris sollici¬
tudinibus maliuolus interpres alie-¬
nȩ sim plicitatis existimer: ostensurꝰ
totius ꝓ fessionis conclusionem. in ꝗ
se exitum premissio tam subdoli ser¬
lucerna. uel lamꝑadam in duas partes:
nec qui fuit ante postmodum natum.
uel suꝑ creatum infilio. Hieracas ne¬
sciens unigeniti natiuitatem nec euan-¬
gelicoꝵ sacramentorum uirtutem

Expanded text:
tatis tenemus; scilicet ut Deus ex Deo unum tatis tenemus; scilicet ut Deus ex Deo unum sint in genere naturae, dum quod per nativitatis veritatem ex Deo in Deum exstitit, non aliunde quam ex Deo esse substiterit. Quod autem non aliunde quam ex Deo manet, maneat necesse est in ea veritate qua Deus est: ac per hoc unum sunt, cum qui ex Deo Deus est, neque aliud ipse est, neque aliunde quod Deus est. Idcirco autem unionis in Sabellio impietas praetenditur, ut Ecclesiae fidei unitatis religio 140 auferatur. Persequar deinde et caetera haeretici ingenii artificia, ne forte suspiciosis magis quam veris sollicitudinibus, malevolus interpres alienae simplicitatis existimer: ostensurus totius professionis conclusione, in quem se exitum praemissio tam subdoli serlucerna, vel lampadem in duas partes. Nec qui fuit ante, postmodum natum vel supercreatum in filium. » Hieracas nesciens Unigeniti nativitatem, nec evangelicorum sacramentorum virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ usurpatȩ scientiȩ. Si uero de dño suo
didicit: natiuitatis suȩ scientiam per¬
mitte nascenti. Hȩc enim ita ei adeo
unigenito comperta sunt. quod pater et
filius unum sunt. quod plenitudo deita¬
tis infilio est: ꝑ quod et portionẽ uniꝰ
substantiȩ odit ad filium et ꝑnatiuita¬
tis ueritatem uerȩ diuinitatis ꝓprieta¬
tem ueneratur in filio. Sed reposita ple¬
niore singularum responsionum abso¬
lutione: ꝑreliqua curramus. Nãq id
nem diuidit. ipsum dixit filium quem
et patrem. Ignorat euangelica atq apłi¬
ca sacramenta: sic credens sabellius. Sed h
non simplititer abhereticis in hereticos
dampnatur. Uolentes enim nichil int̾
patrem et filiũ esse. unum diuise a sa¬
bellio unionis crimen ex ꝓbrant: cuiꝰ
unionis diuisio non natiuitem in tulit.
sed eundem diuisit in uirginem. Nobis
autem inconfessione natiuitas est. &
unionem detestantes. unitatem diuim¬

Expanded text:
rie usurpatae scientiae: si vero de Domino suo rie usurpatae scientiae: si vero de Domino suo didicit, nativitatis suae scientiam permitte nascenti. Haec enim ita ei a Deo unigenito comperta sunt, quod Pater et Filius unum sunt, quod plenitudo deitatis in Filio est: per quod et portionem unius substantiae odit ad Filium, et per nativitatis veritatem, verae divinitatis proprietatem veneratur in Filio. Sed reposita pleniore singularum responsionum absolutione, per reliqua curramus. 11. Sabelnem dividit, ipsum dixit Filium quem et Patrem. » Ignorat evangelica atque apostolica sacramenta sic credens Sabellius. Sed hoc non simpliciter ab haereticis in haeretico damnatur. Volentes enim nihil inter Patrem et Filium esse unum, divisae a Sabellio unionis crimen exprobrant: cujus unionis divisio non nativitatem intulit, sed eumdem divisit in Virgine. Nobis autem in confessione nativitas est: et unionem detestantes, unitatem divini
Abbreviated transcription (Latin):
te aliqua deductum apparuerit in carne.
Ut gͥ unigeniti filii natiuitas et unius
substantiȩ nomen tolleretur. portio umiꝰ
ut quia ꝓphane ea quȩ exportione unꝰ
substantię natiuitas asserta esse predica¬
tur. primum natiuitas ipsa non esset
quȩ inmanicheo esset exportionis ꝓfes¬
sione dampnata: tunc deinde nomen ac
fides unius substantiȩ tolleretur. quia
apud hereticos exportione cõpeteret: &
ꝑid non ex deo d̃s essec. quod in eo diui¬
nȩ naturȩ ꝓprietas non in esset. Quid
uesanas sollicitudines ementita religi¬
onis speciȩ impius furor simulat: At¬
manicheum scd̃m hereticȩ uesaniȩ pre¬
dicatores piȩ ȩccłiȩ fides dam pnat.
Nescit enĩ infilio portionẽ. sed scit
dm̃ totum ex deo toto scit ex uno
unum non desectum sed natũ. scit na¬
tiuitatem dei. nec diminutionem ẽẽ
gignentis. nec infirmitatẽ esse nascentĩ.
Si ex se scit: infer calũpniã temera¬

Expanded text:
te aliqua deductum apparuerit in carne. te aliqua deductum apparuerit in carne. Ut igitur unigeniti filii nativitas, et unius substantiae nomen tolleretur, portio unius ut quia profane ea, quae ex portione unius substantiae nativitas asserta est, praedicatur; primum nativitas ipsa non esset, quae in Manichaeo esset ex portionis professione damnata; tum deinde nomen ac fides unius substantiae tolleretur, quia apud haereticos ex portione competeret; et per id non ex Deo Deus esset, quod in eo divinae naturae proprietas non inesset. Quid vesanas sollicitudines 139 ementita religionis specie impius furor simulat? Manichaeum, secundum haereticae insaniae praedicatores, pia Ecclesiae fides damnat. Nescit enim in Filio portionem: sed scit Deum totum ex Deo toto: scit ex uno unum; non desectum, sed natum: scit nativitatem Dei nec diminutionem esse gignentis, nec infirmitatem esse nascentis. Si ex se scit, infer calumniam temera
Abbreviated transcription (Latin):
conceptum. et tempus et partum. cum
ds̃ ex deo natus nichil aliud intelligen¬
dus sit esse quam natus. Et quidem de
diuinȩ natiuitatis secundum fidem
ȩuangelicam atq apłicam ueritate
suo loco tractabitnus: interim tamen
hereticȩ artis ingenium ostendi debuit:
ue adueritatem natiuitatis abolendã.
ꝓlationis nomen extingueret. Tenet uͦ¬
etiam inceteris eiusdem artis suȩ malig¬
nam fraudulentiam dicens. nec sicut ma¬
nicheus partem unius substantiȩ patrĩ.
natum exposuit. Negata suꝑuis ꝓlatio
est. ut natiuitas negaretur: nunc qͦq
sub manichei nomine neganda unius
sub stantiȩ infertur et portio. ne deus
ex dõ esse credatur. Manicheus enim
abrupti in imꝓbanda lege ac ꝓphetis
furoris. & diaboli quantum inse est ꝓ¬
fessus assertor. et soli sui nescius cultor:
id quod in uirgine fuit portionem uniꝰ
substantiȩ predicauit: et id filium in¬
telligi uoluit quod exdei substantia par¬

Expanded text:
conceptum, et tempus, et partum; cum conceptum, et tempus, et partum; cum Deus ex Deo natus nihil aliud intelligendus sit esse, quam natus. Et quidem de divinae nativitatis, secundum fidem evangelicam atque apostolicam, veritate suo loco tractabimus: interim tamen haereticae artis ingenium ostendi debuit, quae, ad veritatem nativitatis abolendam, prolationis nomen exstingueret. 10. etiam in caeteris ejusdem artis suae malignam fraudulentiam, dicens: « Nec sicut Manichaeus partem unius substantiae Patris Natum exposuit. » Negata superius prolatio est, ut nativitas negaretur: nunc quoque sub Manichaei nomine neganda unius substantiae infertur et portio, ne Deus ex Deo esse credatur. Manichaeus enim abrupti in improbanda lege ac prophetis furoris, et diaboli quantum in se est professus assertor, et solis sui nescius cultor, id quod in Virgine fuit, portionem unius substantiae praedicavit, et id Filium intelligi voluit, quod ex Dei substantia par
Abbreviated transcription (Latin):
existimetur. iccirco temptatum est ꝑua
lentini heresim ꝓlationis nomen exclu¬
di. ne natiuitatis ueritas ꝑmaneret: qͥa¬
ꝓlationis intelligentia opinione terrena.
non multum esset anatura terrenȩ na¬
tiuitatis aliena. Natura humana tarda.
ac difficilis ad res diuinas intelligendas:
exigit de his quȩ semel dicta a nobis st̃.
frequentius ad moneri. ne satis facere
sacramentis diuinȩ uirtutis. humanȩ
comꝑationis exempla credantur. sed
tantum adimbuendum spiritaliter
de celestibus sensum. speciem terreni
generis afferri. ut ꝑ hunc nature nr̃e
gradum ad intelligentiam diuine mag¬
nificentiȩ ꝓuehamur. Non est autem
scd̃m humanarum natiuitatum ꝓlati¬
ones: dei natiuitas existimanda. Ubi eñi
unus exuno est. et ds̃ natus ex deo est.
affert tantum significationis intelligen¬
tiam terrena natiuitas: ceterũ non satis¬
facit comparationis exemplo. origo nas-¬
centium quȩ habent inse et coitum et

Expanded text:
existimetur: idcirco tentatum est per existimetur: idcirco tentatum est per Valentini haeresim prolationis nomen excludi, ne nativitatis veritas permaneret; qolationis intelligentia, opinione terrena, non multum esset a natura terrenae nativitatis aliena. Naturae humanae tarda ac difficilis ad res divinas intelligentia exigit, de his, quae semel dicta a nobis sunt , frequentius admoneri, ne satisfacere sacramentis divinae virtutis, humanae comparationis exempla credantur; sed tantum ad imbuendum spiritaliter de coelestibus sensum, speciem terreni generis afferri, ut per hunc naturae nostrae gradum ad intelligentiam divinae magnificentiae provehamur. 138 Non est autem secundum humanarum nativitatum prolationes, Dei nativitas aestimanda . Ubi enim unus ex uno est, et Deus natus ex Deo est, affert tantum significationis intelligentiam terrena nativitas: caeterum non satisfacit comparationis exemplo origo nascentium, quae habet in se et coitum, et
Abbreviated transcription (Latin):
iecissent et patrem: ut unius ueritatis
esse patrem et filium ex clusa ꝓprieta¬
te natiuitatis negarent: dixerunt. nec
ut ualentinus ꝓlatione natum patris
commentatus est: ut sub specie hereseos
ualentinianȩ. nomine ꝓlationis impro¬
bato: natiuitatem dei ex deo imꝑbarert.
Ualentinus enim ri dicula quedam &
feda commentans. cum preter princi¬
pem dm̃ familiam deoꝵ et numerosas
uanitatum potestates introduxisset
Hanc ergo inanem ꝓlationem temera¬
rii ac stulti auctoris furore quesitam:
euangelicȩ atq apłicȩ ȩccłiȩ fides nescit.
Ignorat enim ualentini bythoniam. &
silentium: et terdenos aeonas. Nescit uͦ
Sed quia exdeo ds̃ natus neq ꝑnatiui¬
tatem suam deo adimit esse quod deus
est. neq ipse innatiuitate non deus est. &
quod d̾s est ñ cepit esse. sed natus exdeo
ds̃ est. et quod nascitur id ipsum scd̃m
humanȩ naturȩ sensum uidetur ẽẽ ꝓla¬
tum. ita ut ꝓlatio ipsa natiuitas esse

Expanded text:
jecissent et patrem; ut unius veritatis jecissent et patrem; ut unius veritatis esse Patrem et Filium exclusa proprietate nativitatis negarent, dixerunt, « Nec ut Valentinus prolationem Natum Patris commentatus est: » ut sub specie haereseos Valentinae, nomine prolationis improbato, nativitatem Dei ex Deo improbarent. Valentinus enim ridicula quaedam et foeda commentans, cum praeter principem Deum, familiam deorum et numerosas aeternitatum potestates introduxisset,Hanc ergo inanem prolationem, temerarii ac stulti auctoris furore quaesitam, evangelica atque apostolica Ecclesiae fides nescit. Ignorat enim Valentini bythona, et silentium, et ter denos aeonas: scit vero nihil Sed quia ex Deo Deus natus, neque per nativitatem suam Deo ademit esse quod Deus est, neque ipse in nativitate non Deus est; et quod Deus est, non coepit esse, sed natus ex Deo est; et quod nascitur, id ipsum secundum humanae naturae sensum videtur esse prolatum, ita ut prolatio ipsa nativitas esse
Abbreviated transcription (Latin):
huius absolutio exeuangelicis atq apłi¬
cis est predicanda doctrinis. ut uerus di
filius ds̃ non alienȩ apatre diuersȩq na-¬
turȩ. sed eiusdem esse diuinitatis ꝑue
ritatem natiuitatis existens possit intel¬
ligi. Nec sane quẽquam tam amentem
posse esse existimo: qui dei de se ꝓfessio¬
nes aut cognitas ñ intelligat. aut nõ¬
intellectas a se nolit intelligi. aut emen¬
dandas putet humanȩ opinionis pru¬
dentia. Sed antequã res ipsas salutari¬
um sacramentoꝵ loqui incipiamꝰ: ne
inaliquo sibi editis hereticoꝵ nomini¬
bus heresis ꝓfessio blandiatur: demon¬
strandum est omne huius argutȩ maliciȩ
uelamen. ut ꝑ quod se uirus latens c̃cegit.
ꝑ id ipsum ꝓditum et reuelatum ad blan-¬
dientis ueneni intelligentiã publicȩ c̃¬
scientiȩ sensus incroeat. Uolentes igit᷑
denatura et in natura dei ex deo dm̃ na¬
tum: cum iam superius commemoras¬
sent unum deum solum uerum. neq ad¬

Expanded text:
hujus absolutio ex evangelicis atque apostolihujus absolutio ex evangelicis atque apostolicis est praestanda doctrinis, ut verus Dei filius Deus non alienae a Patre diversaeque naturae, sed ejusdem esse divinitatis, per veritatem nativitatis existens, possit intelligi. Nec sane quemquam tam amentem posse esse existimo, qui Dei de se professiones aut cognitas non intelligat, aut intellectas a se nollet intelligi, aut emendandas putet humanae opinione prudentiae. Sed antequam res ipsas salutarium sacramentorum loqui incipiamus; ne in aliquo sibi, editis haereticorum nominibus, haeresis professio blandiatur, demonstrandum est omne hujus argutae malitiae velamen: ut per quod se virus latens contegit, per id ipsum proditum sit et revelatum, et ad blandientis veneni intelligentiam publicae conscientiae sensus introeat. 9. Valentini de natura et in natura Dei ex Deo Deum natum, cum jam superius commemorassent unum Deum solum 137 verum, neque ad
Abbreviated transcription (Latin):
non in his sentiat lubricos serpentinȩ uitȩ
inflexus. uel tortuosis spiris nodos iuꝑeos
non intelligat. quibus uenenati oris pͥn
cipalis potestas. collecto inflexi corporis
orbe concluditur: Sed extensis omnibꝰ
atq ab solutis: totum occultati capitis
uirus patebit. Ingerunt enim nobis pri¬
mum nomina ueritatis: ut uires falsi-¬
tatis introeant. Bonum inore est. ut
de corde malum subeat. et inter hȩc nus¬
quam audio abhis dm̃ filium dici. nus¬
quã in uenio ita predicatum esse qd̃ filiꝰ
sit. Nomen filii ingeritur: ut natura
taceatur. Hatura adimitur : ut nom̃
alienum sit. Hereses ceterȩ pretendun¬
tur: ut de se heresis mentiatur. Hic unꝰ
solus deus. et solus uerus ingeritur: ne
uerum ac ꝓprium dei filio telinquatur.
ac deo uero. et in deo uero patre. et in
deo uero filio. uno uero deo intelligendo
scd̃m naturȩ unitatem. non scd̃m ꝑsone
unionem ex legis ac ꝓpharum predicati¬
onibus docuerimus: tamen ꝑfecta fidei

Expanded text:
non his sentiat lubricos serpentinae viae flexus, vel tortuosis spiris nodos vipereos non intelligat, quibus venenati oris 136 principalis potestas collecto inflexi corporis orbe concluditur? Sed extensis omnibus atque absolutis, totum occultati capitis virus patebit. Ingeruntur enim nobis primum nomina veritatis, ut virus falsitatis introeat. Bonum in ore est, ut de corde malum subeat. Et inter haec nusquam audio ab his Deum Dei filium dici: nusquam Filium invenio ita praedicatum esse, quod filius sit. Nomen filii ingeritur, ut natura taceatur; natura adimitur, ut nomen alienum sit. Haereses caeterae praetenduntur, ut de se haeresis mentiatur . Unus solus Deus et solus verus ingeritur, ne verum ac proprium Dei filio relinquatur eac Deo vero, et in Deo vero patre et in Deo vero filio uno vero Deo intelligendo secundum naturae unitatem, non secundum personae unionem, ex legis et prophetarum praedicationibus docuerimus; tamen perfecta fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem non putaret. Non ita enim
scriptum est benedicent te dm̃ uerum.
sed benedicent dm̃ uerum. Nã ñ ȩxigu¬
um ambiguitatis momentum est: int̾̃
te dm̃ uerum et dm̃ uerum. ꝑ sonȩ enĩ
alterius uidetur esse ꝓnomen: ubi te ẽ.
Ceterum ubi ꝓnominis sillaba ñ erit:
ibi ad auctorem dicti refertur et nom̃.¬
Et ut absoluta intelligende ueritatis
ratio sit: ipsa illa ex solido ꝓpħe dicta
subdentur. Propterea sic dicit dñs. Ecce
qui seruiunt michi manducabunt: uos
uero esurietis. Ecce qui seruiunt michi

Expanded text:
ritatem non putaret. Non enim ita ritatem non putaret. Non enim ita scriptum est, Benedicent te Deum verum : sed Benedicent Deum verum. Nam non exiguum ambiguitatis momentum est inter te Deum verum, et Deum verum. Personae enim alterius videtur esse pronomen, ubi te est: caeterum ubi pronominis syllaba non erit, ibi ad auctorem dicti refertur et nomEt ut absoluta intelligendae veritatis ratio sit, ipsa illa ex solido prophetae dicta subdentur. Propterea sic dicit Dominus: Ecce qui serviunt mihi, manducabunt; vos vero esurietis: ecce qui serviunt
Abbreviated transcription (Latin):
est non possit esse ne non sit: Ac denatun¬
tate quidem iox erit sermo. Interuntam̃
de ueritate naturȩ dei. impietatem men¬
datu tui ꝓpħica ꝓfessione conuincam
ita tamen ut unum et uerum dm̃ pre¬
dicari a nobis. neq sabellii heresis ipsũ
patrem sibi et filium ꝓfessa presumat.
neq tu ueritatem de filio dei unum tan¬
tum dm̃ uerum predicans mentiariᷤ. Hi
& dei timor qui sapientiȩ initium est. ubi
de est auferet secum omne exordiũ pru¬
dentiȩ. Ad infirmandam enim dei ueri
in filio fidem: ꝓpheticus sermo ꝓfertur
quo dictum est et benedicent te dm̃ ue¬
rum. Primum hȩc impietatis stulticia
intelligerentur. aut intellecta cũ essent
tacerentur: tum deinde ad quam se frau¬
dẽ sillabȩ adiectio. quȩ in libris non ex¬
istat in struxit. stulticiȩ suȩ meo usa
mendatio: tamquam dictis suis eousq
adhibenda fides esset. ut requirendam
esse ipsam dictorum ꝓpheticorũ aucto¬

Expanded text:
est non possit esse, ut non sit? Ac de nativest non possit esse, ut non sit? Ac de nativitate quidem mox erit sermo. Interim tamen de veritate naturae Dei impietatem mendacii tui prophetica confessione convincam; ita tamen, ut unum et verum Deum praedicari a nobis, neque Sabellii haeresis ipsum Patrem sibi et Filium professa praesumat, neque tu veritatem de filio Dei unum tantum Deum verum praedicans mentiaris. 26.et Dei timor, qui sapientiae initium est, ubi deest, aufert secum omne exordium prudentiae. Ad infirmandam enim Dei veri in Filio fidem propheticus sermo profertur, quo dictum est, Et Benedicent te Deum verum. Primum haec impietatis stultitia intelligerentur; aut intellecta cum essent, tacerentur. Tum deinde ad quam se fraudem syllabae adjectione, quae in libris non exstat, instruxit: stultitiae suae in eo usa mendacio, tamquam dictis suis eo usque adhibenda fides esset, ut requirendam esse ipsam dictorum propheticorum aucto
Abbreviated transcription (Latin):
fessio nostra ꝑiclitatur in nomine: quȩ
in natura filium unum et uerum dm̃
predicat. Disce confessionis tuȩ intelli¬
gentiam. et unum ac uerum dm̃ cogno¬
sce: ut unum acuerum dm̃ pie predices
Rapis enim ad impit᷑atem tuam religio¬
nis nr̃e ꝓfessionem. et quod est negas. dũ
quod est non negas. Sic stultam mundi¬
sapientiam fallis. ut ueritatem ꝑimas
specie ueritatis: unum uerum dm̃ con¬
fiteris. ut unũ uerũ deum deneges. Pro¬
fessio enĩ tua sic putatur pia. quod ma¬
gis impia est: sic uera. quod falsa ẽ. Sic
ate unus et uerus ds̃ predicatur: ut
non sit. Negas enim dei filium. dm̃ ue¬
rum cum tamen dm̃n non neges: dm̃ tam̃
ñ natura confitendo sed nomine. Si nati¬
uitas eiꝰ noĩs potius ẽ qͣ ueritatis potes auferre
nomini ueritatem. Si autem uere ds natꝰ
est: quero quomodo possit non uerus esse
quod natus est. Aut nega esse nesit: aut
si est quomodo quod est non erit. cũ quod

Expanded text:
nfessio nostra periclitatur in nomine, quae nfessio nostra periclitatur in nomine, quae in natura Filii unum et verum Deum praedicat. Disce confessionis tuae intelligentiam, et unum ac verum Deum cognosce, ut unum ac verum Deum pie praedices. Rapis enim ad impietatem tuam religionis nostrae professionem: et quod est negas, dum quod est non negas. Sic stultam sapientiam fallis, ut veritatem perimas specie veritatis. Unum 120 verum Deum confiteris, ut unum verum Deum deneges. Professio enim tua sic putatur pia, quod magis impia est; sic vera quod falsa est. Sic a te unus et verus Deus praedicatur, ut non sit. Negas enim Dei filium Deum verum, cum tamen Deum non neges; Deum tamen non natura confitendo, sed nomine. Si nativitas ejus, nominis potius est quam veritatis, potes auferre nomini veritatem: si autem vere Deus natus est, quaero quomodo possit non vere esse quod natus est? Aut nega esse, ne sit; aut si est, quomodo quod est non erit, cum quod
Abbreviated transcription (Latin):
angelum dei dm̃. ut ad salutarẽ confessio¬
nem in patre deo. & in filio deo. ds semper
ostensus naturȩ ueritatem ipsonaturȩ
nomine edoceret. cum lex dm̃ utrumq
significans. ambiguitatem non relinque¬
ret ueritatis: tempus iam nunc est. ut¬
quod pie et religiosȩ lex docuit. non im¬
pie furto hereticȩ stulticiȩ predicari si¬
namus quȩ dei filium negatura sic ce¬
pit. Audi isrł dñs ds tuus unus est. Et
quia impietas eius ꝑiclitaretur in nomi¬
ne cum dm̃ et dm̃ lex esset locuta ut na-¬
turã nominis ꝑ auctoritatem dic̾ti pro¬
pħici negaret. adiecit. benedicent te dm̃
uerum. ut ꝑid unum dm̃ locuta lex ẽẽc.
essetq infilio dei deo nomei potius quã
ueritas. uno tantum uero deo intelligen¬
do. Et forte contradicere nos dictis tuis
o stulte arbitraris: ut negemus unum
dm̃ uerum. Non plane negamus secun-
conscientia. hic sermo est: sed intelligimꝰ
dm̃ unum et eundem uerum dm̃. Nec c̃¬

Expanded text:
angelum Dei Deum: ut ad salutarem confessioangelum Dei Deum: ut ad salutarem confessionem in patre Deo et in filio Deo Deus semper ostensus, naturae veritatem ipso naturae nomine edoceret, cum lex Deum utrumque significans, ambiguitatem non relinqueret veritatis. 25. quod pie et religiose lex docuit, non impie furto haereticae stultitiae praedicari sinamus, quae Dei filium negatura sic coepit: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est . Et quia impietas ejus periclitaretur in nomine, cum Deum et Deum lex esset locuta; ut naturam nominis per auctoritatem dicti prophetici negaret, adjecit, Benedicent te Deum verum : ut per id unum Deum locuta lex esset, essetque in filio Dei Deo nomen potius quam veritas, uno tantum vero Deo intelligendo. Et forte contradicere nos dictis tuis, o stulte, arbitraris, ut negemus unum Deum verum. Non plane negamus secunduconscientia, hic sermo est. Sed intelligimus Deum unum, et eumdem Deum verum. Nec co
Abbreviated transcription (Latin):
tolerabilis uicine maiestatis impleuit.
Deum testatur. de deo loquitur. Ad
hunc adorandum cum lecitia gentium
angelos dei aduocat. Huius placitas be¬
nedictiones ioseph uertici imprecat᷑. Et
post hȩc solo concesso ei nomine. audet
quia omni boc sermone nr̃o demonstra¬
tum ȩxistimamus. nullam interpositã
intelligentiȩ rationem fuisse. ut deus
dñm lex locuta sit. neq in nominibus
naturisq significatam diuersitatẽ fu¬
isse. ne non secundum nomen naturȩ. &
natura nominis possit intelligi. cũ uir-¬
tus dei. potestas dei. res dei. nomen dĩ in
eo esset. quem lex dm̃ predicabat. quȩ se
secundum sacramenti euangelici distri¬
butionem. ad ꝑsone significationem de¬
monstraret. et in creando mnundo obedi¬
entem dictis dei deum. et infigurando
bomine communis secum. et dei imagini᷑
dm̃ creatorem. et iniudicandis sodomitis
iudicem dñm adño. et in largiendis bene¬
dictionibus. et decernendis misteriis legiᷤ.

Expanded text:
tolerabilis vicinae majestatis implevit, tolerabilis vicinae majestatis implevit, Deum testatur, de Deo loquitur, ad hunc adorandum cum laetitia gentium angelos Dei advocat, hujus placitas benedictiones Joseph vertici imprecatur : et post haec solo concesso ei nomine, audet quia omni hoc sermone nostro demonstratum existimamus, nullam interpositam intelligentiae rationem fuisse, ut Deus inum et Dominum lex locuta sit; neque in nominibus naturisque significatam diversitatem fuisse, ne non secundum 119 nomen naturae et natura nominis posset intelligi; cum virtus Dei, potestas Dei, res Dei, nomen Dei in eo esset, quem Deum lex praedicabat: quae secundum sacramenti evangelici distributionem, ad personae significationem, demonstraret et in creando mundo obedientem dictis Dei Deum, et in figurando homine communis secum et Dei imaginis Deum creatorem, et in judicandis Sodomitis judicem Dominum a Domino, et in largiendis benedictionibus et in decernendis mysteriis legis
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit. Et quere an qui legem dederit
ds̃ uerus est. cum utiq mediator sit ille
qui dederit. Aut nunquid non obuiam
deo moyses populum eduxit admontẽ:
tem: Aut forte falsum hoc & adoptiuum
potius naturȩ suȩ nomen est: Intelli¬
ge ꝑsonantes tu bas. et lampadum flam¬
mas et emonte estuante fornatium fu¬
mum et ad aduentus dei conscientiam.
humanȩ infirmitatis trepidationem.
& apopulo orato ad loquendum moysi
retice non est ds̃ uertis quo isrł tantum
loquente mori timuit: Uocem cuius
humana infirmitas non tulit. tibi iccir¬
co deus non est. quia ut audires. et ui¬
deres ꝑ infirmitatem hominis est locu¬
tus: Moyses montem adiit: diuinorũ
et celestium sacramentorum cognitio¬
uem quadraginta dierum ac noctium
tempore adeptus est. Omnia scdm speci¬
em ostensȩ sibi in monte ueritatis institu¬
it: ꝑ familiaritatem loquentis ad se dĩ.
glam claritatis in conspicabilis sumꝑsit
&e corruptiuam uultus sui speciem. lux in¬

Expanded text:
suscepit. Et quaere an qui legem dederit, suscepit. Et quaere an qui legem dederit, Deus verus est, cum utique Mediator sit ille qui dederit. Aut numquid non obviam Deo Moyses populum eduxit ad montem tem ? Aut forte falsum hoc et adoptivum potius quam naturae suae nomen est? Intellige personantes tubas, et lampadum flammas, et e monte aestuantem fornacium fumum, et ad adventum Dei consciam humanae infirmitatis trepidationem, et a populo, orato ad loquendum Moyse, retice, non est Deus verus, quo Israel tantum loquente mori timuit, et vocem ejus humana infirmitas non tulit? Tibi idcirco Deus non est, quia ut audires et videres, per infirmitatem hominis est locutus? Moyses montem adiit ; divinorum et coelestium sacramentorum cognitionem quadraginta dierum ac noctium tempore adeptus est, omnia secundum speciem ostensae sibi in monte veritatis instituit, per familiaritatem loquentis ad se Dei, gloriam claritatis inconspicabilis sumpsit, et corruptivam vultus sui speciem lux in
Abbreviated transcription (Latin):
forte non uerus est. Numquid non uerus
est ds̃ abrahȩ et ds̃ ysaac. et ds̃ iacob: ho¬
rum enim angelus de rubo loquens deus
ineternum est. Et ne adoptiui nominis fur¬
ad moysen deus ille qui est. Ita enĩ scrip¬
tum est. Dixit autem dñs ad moysen. Ego
sum qui sum. Et dixit. Sic dices filiis isrł.
lo dei sermo est: ut sacramentũ intelli¬
gat᷑ humane salutis infilio.dẽ ds abrahȩ
et ds ysaac et d̃s iacob est: ut ei naturȩ
ticȩ impietatis stulticia uesano sp̃u inti¬
ris et contra tantoꝵ patriarcharum sci¬
entiam generosi seminis tritico urendam
zizaniam sator nocturnus interseris:
Sed si moysi crederes. crederes et deo dei
filio: nisi forte negabis quod de eo moy¬
ses locutus sit. Quod cum negare uolu¬
eris: audies uerbi dei. Si enim crederetiᷤᷤ
moysi: crederetis forsitan et michi. De
me ille enim scripsit. Arguet te plane.
arguet ille toto legis uolumine: quam
manu mediatoris ꝑ angelos dispositam

Expanded text:
forte non verus est. Numquid non verus forte non verus est. Numquid non verus est Deus Abrahae, et Deus Isaac, et Deus Jacob? Horum enim angelus de rubo loquens Deus in aeternum est. Et ne adoptivi nominis furad Moysen Deus ille, qui est. Ita enim scriptum est: Dixit autem Dominus ad Moysen: Ego sum qui sum. Et dixit: Sic dices filiis Israello Dei sermo est; ut sacramentum intelligatur humanae salutis in Filio: idem Deus Abrahae, et Deus Isaac, et Deus Jacob est; ut ei naturae ticae impietatis stultitia vesano spiritu mentiris, et contra tantorum patriarcharum scientiam 118 generosi seminis tritico urendam zizaniam sator nocturnus interseris? Sed si Moysi crederes, crederes et Deo Dei filio: nisi forte negabis quod de eo Moyses locutus sit. Quod cum negare voles, audies verbis Dei: Si enim crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi; de me enim ille scripsit . Arguet te plane, arguet ille toto legis volumine, quam manu Mediatoris per angelos dispositam
Abbreviated transcription (Latin):
gnitionem suis uiribus efferat. adeo di¬
cendum est quid de deo intelligendum
sit: quia non nisi se auctore cognoscitur.
Ad sit licet secularis doctrine elabora¬
ta institutio. ad sit uitȩ innocentia: hȩc
quidem ꝓficient ad conscientiȩ gratula¬
tionem. non tamen cognitionem dei con¬
sequentur. Moy ses in regione egypti in¬
filium adoptatus. et omnium egyptioꝵ
onum nesciebat. Namq ob metum cedis
ꝓdite egyꝑtum derelinquens. cum int̾ra
madian ouium pastor eẽt: ignem in ru¬
bo sine concrematione rubi contuens
dm̃ audiuit. et nomen int̾rogauit et na¬
turam cognouit. Neq enim hec de deo
insi ꝑ dm̃ cognita esse potuissent. Loq̃n¬
dum ergo non aliter de deo est quã ut
ipse adintelligentiam nr̃am de se locutꝰ
it. & derubo inigne ds loquit᷑. habens dispensati¬
onem in angło. quia in angelo officium
est non natura: habens innaturȩ nomi¬
ne deum: quia angelus dei ds est. Sed

Expanded text:
gnitionem suis viribus efferat. A Deo dignitionem suis viribus efferat. A Deo discendum est, quid de Deo intelligendum sit: quia non nisi se auctore cognoscitur. Adsit licet saecularis doctrinae elaborata institutio, adsit vitae innocentia: haec quidem proficient ad conscientiae gratulationem, non tamen cognitionem Dei consequentur. Moyses in reginae filium adoptatus, et omnibus Aegyptiorum onum nesciebat. Namque ob metum caedis proditae Aegyptum derelinquens, cum in terra Madian pastor ovium esset, ignem in rubo sine concrematione rubi contuens, Deum audivit, et nomen interrogavit, et naturam cognovit . Neque enim haec de Deo, nisi per Deum, cognita esse potuissent. Loquendum ergo non aliter de Deo est, quam ut ipse ad intelligentiam nostram de se locutuset de rubo in igne Deus loquitur. Habes dispensationem in angelo, quia in angelo officium est, non natura: habes in naturae nomine Deum, quia Angelus Dei Deus est. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
adiacob. Surge et descende in locum
bethel et habita ibi. et offer sacrificium
deo qui uisus est tibi cum recederes afacie
esau. Si euangelica fides ꝑ dm̃ filium ad
deum patrem habet aditum. et non potest
deus nisi ꝑdm̃ intelligi: nc̃ ds qui hono¬
rem deo incumbenti in scala cȩli postu¬
lat. docete unde non uerus sit. aut que in
utroq naturȩ diuerisitas est: ubi eiꝰdem
nature untim acq idem nomen ẽ. Deus
uisus est: deus de uiso deo loquitur. Non
potest d̾s̃ nisi ꝑ dm̃ intelligi: sicuti nec
honorem anobis d̃s nisi ꝑdm̃ accipit. Nam
honorandus esse ñ intelligitur. nisi iste do¬
cuerit honorandum: nec deus scietur nͥ
hic d̾s scitus sit. Habet dispensatio sacra¬
mentoꝵ suum ordinem: ad dei honorẽ. ꝑ
deum docemur. Tenet natura suũ nom̃.
Non aliud uterq quam deus est: et int̾
patris et filii naturȩ unius nomen unũ.
Quero quomodo deus filius a se possit
nobis ea natura est: ut se incelestem co¬

Expanded text:
ad Jacob, surge et adscende in locum ad Jacob, surge et adscende in locum Bethel, et habita ibi, et fac ibi sacrificium Deo, qui visus est tibi cum recederes a facie Esau . Si evangelica fides per Deum filium ad Deum patrem habet aditum, et non potest Deus nisi per Deum intelligi; nunc Deus, qui honorem Deo incumbenti in scalam coeli postulat, doce unde non verus sit. Aut quae in utroque naturae diversitas est, ubi ejusdem naturae unum atque idem nomen est? Deus visus est, Deus de viso Deo loquitur. Non potest Deus nisi per Deum intelligi, sicuti nec honorem a nobis Deus nisi per Deum accipit. Namque honorandus esse non intelligetur, nisi iste docuerit honorandum: nec Deus scietur, nisi hic Deus scitus sit. Habet dispensatio sacramentorum suum ordinem. Ad Dei honorem per Deum docemur. Tenet natura suum nomen: non aliud uterque quam Deus est. Et inter Patris et Filii naturae unius nomen 117 unum, quaero quomodo Deus filius a se possit nobis ea natura est, ut se in coelestem co
Abbreviated transcription (Latin):
um passionis in carne. dm̃ in carnis in¬
firmitate non nescis. ad sacramentũ bene¬
dictionis in spiritui. nec aspectus inpedit
quin fides maneat. nec infirmitas a uo-¬
cat quin benedictio postuletur. nec hõ
efficit quinqui homo est ds̃ sit. nec qui
deus est. non deus uerus est. quia ñ po¬
test non ds̃ uerus esse qui d̃s est. et bene¬
dicendo et transferendo. et nuncupando.
nem legis umbra: et apłicȩ doctrinȩ ueri¬
tatem misteriis suis ueri emula prefigu¬
rat. In uisu somnii beatus iacob dm̃ ui¬
derat. In soninio. sacramenti reuelatio ẽ:
non corporalis contemplatio. Nam et per
scalam descensus et ascensus angelorum
ad celum demonstratur: et suꝑ scalã in¬
cumbens deus ostenditur. et interpreta¬
tio uisionis reuelationem somnii ꝓpħa¬
uit. Nam patriarchȩ dictis. et domus
dei. et porta cȩli. locus esse hic uisionis
ostenditur : et post multam gestorũ eiꝰ
euarrationem sequitur. Dixit autem d̃s

Expanded text:
um passionis in carne: Deum in carnis inum passionis in carne: Deum in carnis infirmitate non nescis, ad sacramentum benedictionis in Spiritu. Nec adspectus impedit quin fides maneat; nec infirmitas avocat quin benedictio postuletur. Nec homo efficit, quin qui homo est, Deus sit: nec qui Deus est, non Deus verus est; quia non potest non Deus verus esse, qui Deus est, et benedicendo et 116 transferendo et nuncupando. nem legis umbra, et apostolicae doctrinae veritatem mysteriis suis veri aemula praefigurat. In visu somnii beatus Jacob Deum viderat : in somnio sacramenti revelatio est, non corporalis contemplatio. Nam et per scalam descensus et adscensus angelorum ad coelum demonstratur, et super scalam incumbens Deus ostenditur, et interpretatio visionis, revelationem somnii prophetavit. Nam patriarchae dictis, et domus Dei et porta coeli locus esse hic visionis ostenditur . Et post multam gestorum ejus enarrationem sequitur: Dixit autem Deus
Abbreviated transcription (Latin):
mentum eñĩ fidei nostrȩ: misteriorum
mecum fidei tuȩ spu aduersus uenena¬
ta infidelitatis sibila. sc̃e et beate patri¬
archa iacob: et in lucta hominis inuale¬
scens benedicite ab eo fortior deprecare.
Quid istud est quod imbecillum oras.
quod abinfirmo expectas: Hunc cuiꝰ
benedictiones rogas: complexu tuo ua¬
lidior elidis. Agestis corporis tui: men¬
tis tuȩ opus dissidet. Aliud enim quam
agis sentis. Tenes ingestu lucte tuȩ ho¬
minem infirmum: sed hic tibi homo
deus uerus est non exnumcupatione.
sed exnatura. Non enim adoptiuis bene¬
dictionibus benedici te postulas patriar¬
cha: sed ueris. Cum homine luctaris:
sed dm̃ facie ad faciem uides. Non hoc
oculis tui corporis cernis: quod uisu fi¬
dei tuȩ sentis. Infirmus secundũ te ho¬
mo est: sed anima tua scđm uisum dei
saluata est. Ia cob in lucta es: post fidẽ
postulatȩ benedictionis isrł es: subditur
tibi secundum carnem homo admisteri¬

Expanded text:
mentum enim fidei vestrae, mysteriorum mentum enim fidei vestrae, mysteriorum mecum fidei tuae spiritu adversus venenata infidelitatis sibila, sancte et beate patriarcha Jacob, et in lucta hominis invalescens, benedici te ab eo fortior deprecare . Quid istud est, quod imbecillum oras, quod ab infirmo exspectas? Hunc cujus benedictiones rogas, complexu tuo validior elidis. A gestis corporis tui, mentis tuae opus dissidet: aliud enim quam agis sentis. Tenes in gestu luctae tuae hominem infirmum: sed hic tibi homo Deus verus est, non ex nuncupatione, sed ex natura. Non enim adoptivis benedictionibus benedici te postulas, patriarcha, sed veris. Cum homine luctaris: sed Deum facie ad faciem vides . Non hoc oculis tui corporis cernis, quod visu fidei tuae sentis. Infirmus secundum te homo est: sed anima tua secundum visum Deum salvata est. Jacob in lucta es: post fidem postulatae benedictionis Israel es . Subditur tibi secundum carnem homo, ad mysteri