comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idem quod supͣ angłi. uł scĩ quod inhis dñs se¬
deat. in p̃s. Beus sedet suꝑsedim.s. s Descen
cce dñs egrediet᷑ de loco suo: ⁊ descendet cõ¬
eulcans extrema t̾re. Item in malam ꝑtem.
in genẽs. Descendit dñs ut uideret turrem.
N scensus dñi. eseuatio hõis assumpti. a t̾ra

Expanded text:
idem quod supra, angeli uel sancti, quod in his dominus sedeat; in psalmo: deus sedet super sedem Ecce Dominus egredietur de loco suo, et descendet conculcans extrema terrae ; item in malam partem, ut in Genesi: Descendit Dominus ut videret turrim . Ascensus Domini, elevatio hominis assumpti a terra
Abbreviated transcription (Latin):
Unde in libro num̃i narareis qui se sanctificabãt
dño. uiuum simił. ⁊ acetum sumere ꝓhibitũ
testamenta. ut quidam uolunt. sicut in eũ. scd̾n
lucam. duos calices unum añ cenam. ⁊ alium
post cenam. in pascha dñs apłis tradidisse legͣe¬

Expanded text:
unde in libro Numerorum Nazaraeis, qui se sanctificabant Domino, vinum simul et acetum sumere prohibitum testamenta, ut quidam volunt; sicut in Evangelio secundum Lucam duos calices, unum ante coenam, et alium post coenam in Pascha Dominus apostolis tradidisse leg
Abbreviated transcription (Latin):
Sichonorus. uana scientia. I iher. habitabunt
dracones. hoc ẽ. demones cum fatius ficariis.
morum. Mala punica. eccłia siue unitas fidei.
⁊ pacis ꝯcordia. ob euius figuram isrłitici explo¬
ratores in libro num̃i de terra reꝓmissionis
mala punica cũ botro pariter ⁊ ficure porta¬
bant. Et in exodo ĩ oruam̃to sacerdotis mala
ꝑunica tintimiabuł aureis ꝯiu̾gi p̃cipitur.

Expanded text:
sycomorus vana scientia. In Jeremia: Habitabunt dracones, hoc est, daemones, cum fatuis ficariis . inem. Mala Punica Ecclesia est sive unitas fidei, et pacis concordia, ob cujus figuram Israelitici exploratores in libro Numeri de terra repromissionis malum Punicum cum botro pariter et ficis portabant. Et in Exodo, In ornamento sacerdotis mala Punica tintinnabulis aureis conjungi praecipiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
aput dñi ip̃a diuinitas eo qͦd ocor
principium. ⁊ creator sit om̃ium rerum.
us sit dierũ. Ubi ⁊ supra Oculi dñi. inspectio
diuina. eo qͦd om̃ia uideat. sic̃ ẽ illud ĩ apło.
Om̃ia eñi nuda. ⁊ aꝑta st̃ oculis enis. P alpe¬

Expanded text:
aput Domini ipsa divinitas, eo quod aput Domini ipsa divinitas, eo quod principium et creator sit omnium rerum. us sit dierum . Oculi Deum Domini inspectio divina, eo quod omnia videat, ut est illud in Apostolo : Omnia enim nuda et aperta sunt oculis ejus. P
Abbreviated transcription (Latin):
Captisteriũ. tinctoriũ. Crisma unotio.
ucharistia gr̃a. Holocaustum tocũ com¬
bustum. hoc ideo qr integra hostia igni tra
tum.uł ꝯplacitum qͦd sit homini cum deo.
Hymuꝰ carmen ⁊̃ laude d̾i. Antephona. uox
reciꝑca. Penthateucus. qͥnq uolumina .i.
moysilibri qͥnq. de quib dicit apłs. qͥ nq
uerbis uelle se in eccłia loqͥ. Espodus. Den¬
t̃onontũ. scd̾a lex. ĩ quo ẽ. eiuangłice legis
Garophilatiũ duitiarũ custodẽ. ꝯpositũ
de lingua ꝑsica. ⁊ greca. Qynodꝰ. comitatꝰ.
uł cetus. Canon. regła. ¶heueus. uolumen.
unde penthateucus. Apocrifa. recõdita.
ił occulta. Exapla. sex simplitia pologia.
sensus. T ropologia. morał intelligentia.
Papabosa. similitudo. H abes opusełm mi
fili km̃e. in om̃e fere scͥpturarũ corpꝰ. qͣsi
qͦddam intelligẽtie seminariũ qͦd in duob
uoluminib ñ parum ut aobttror ĩ structio¬
nis ad edocendũ te ex reb uariis necessariisq¬

Expanded text:
baptisterium tinctorium. chrisma unctio. baptisterium tinctorium. chrisma unctio. eucharistia gratia. holocaustum totum conbustum, hoc ideo, tum, vel complacitum quod sit homini cum Deo. Hymnus, carmen in laudem Dei. Antiphona, vox reciproca. Pentateuchus, quinque volumina; id est, Moysi libri quinque: de quibus dicit Apostolus quinque verbis velle se in Ecclesia loqui. Exodus, eteronomium secunda lex in quo est euangelicae legis gazophylacium diuitiarum custodem, conpositum de lingua Persica et Graeca. synodus comitatus uel coetus. canon regula. teuchos uolumen, unde pentateuchus. apocrypha recondita uel occulta. hexapla sexsimplicia. apologia sensus. tropologia moralis intellegentia. parabola similitudo. Habes opusculum, mi fili carissime, in omne fere scripturarum corpus quasi quoddam intellegentiae seminarium, quod in duobus uoluminibus non parum, ut arbitror, instructionis ad edocendum te ex rebus uariis necessariisq
Abbreviated transcription (Latin):
hedreum nom̃ ẽ. Artabe. in ysaia. egyp¬
tioꝵ mensure que tres faciũt modios
dexem. sata .i. sunt qͦd oephi .i. modii tres.
Gomor mensura ẽ. attica hñs ut quidã
opinant᷑. conices .iii. idẽ. sextaros. xiͫ.
Alii gomor dicũt paulominꝰ a sextarum .u.
quod etiã ip̃e sequor. eo qͦd sit decuna
pars oephi gomor. Hebeli. quidã putãt
spetiei. Cotisa. mina ẽ. in ierechiele.
heos. ds̃. Theos autẽ ut qͦrundam
tor. siue adnocatus. Agyos sc̃s. Nugłs
nunteꝰ O hronus. sedes. uł soliũ. N płs.
mussus eo qͦd a dño euuangłitandum missi
st̃. licet aͥ doctorib hebreum puratur.
P ropħha. predicator ¶Iarty res testes.
Diachonus minister. Clerus. sors. Eccłia.
euocatio. uel collectio. Catholica unrũ sał
Yͥ pochrita. simulator. Heresis. secta.
Monacus. solitariꝰ. Heremus. desertura.
tem uerbi. s scd̾m effectum. Iaicus ppłaris.
siue audiens. H eofitus nouella plantatio.

Expanded text:
Hebraeum nomen est. Artabae in Esaia AegypHebraeum nomen est. Artabae in Esaia Aegyptiorum mensurae quae tres faciunt modios X. Sata idem sunt quod Oephi, id est modii tres. Gomor mensura est Attica habens ut quidam opinantur conices tres, id est sextarios XII; alii Gomor dicunt paulo minus a sextariis quinque, quod etiam ipse sequor, eo quod sit decima pars Oephi Gomor. Nebel quidam putant speciei. Cotyla hemina est in Ezechiele: deus; theos autem, ut quorundam tor siue aduocatus. Hagios sanctus. angelus nuntius. thronus sedis uel solium. apostolus missus, ideo quod a domino ad euangelizandum missi sunt licet a doctoribus Hebraeum putetur. propheta praedictor. martyres testes. diaconus minister. clerus sors. ecclesia euocatio uel collectio. catholica uniuersalihypocrita simulator. heresis secta. monachus solitarius. heremus desertum. tem uerbi sed secundum effectum. laicus popularis siue audiens. neophytus nouella plantatio.
Abbreviated transcription (Latin):
duntur tegmine ut ne ꝯtingi quidem pos¬
sint. Bruchus. inpsał. locuste que ñdum
alant. Eruca quam uulgo doluã uocant.
dr. Oragna ħt. scripula .iii. D idragnia.
didragme due. Uñ miror qͦmͦ in libro he¬
braicarum questionũ semiuntia scribitur.
Stateres. nũmos hñs ut quidã affirmãt
untiã unam .i. aureos sex. ut atii putãt
.ii. In euuangł. eñi ꝓ duob didragmis
stat᷑ datur. Secel. qui ĩ latina lingua
corrupte syclus dr᷑ ut ĩ questionib supͣ¬
dictis indicat᷑. untie pundꝰ ht it alibi
seriptũ repperi sertppila .x. quid ⁊ ipse
arbitror. Nam sẏclus ip̃e. uł sycel de ꝓpĩ¬
quitate pond̾is qͣsi eilicus sonet. Obolus
est. scrupułꝰ dimidiꝰ. qui facit ciliquas tͤs.
n ier echiele. syclus autẽ uĩginti obolos ħt̃.¬
Batus. amphora una .i. modius.
qͦd in liquidis batus Metreta una ut qͥdã
dicunt hebrei ht̃ sextarios centũ. Men
appellatur. Notandũ uero qͦd mensura

Expanded text:
duntur tegmine, ut ne contingi quidem posduntur tegmine, ut ne contingi quidem possint. Bruchus in psalmo lucustae quae nondum uolant. Eruca quam uulgo doluam uocant. dicitur. dragma habet scriptula tria; didragma dragmae duae, unde miror quo modo in libro Hebraicarum quaestionum semuncia scribitur. stater est nummus habens, ut quidam adfirmant, unciam unam, id est aureos sex, ut alii putant tres; in euangelio enim pro duobus didragmis stater datur. secel qui in Latina lingua corrupte siclus dicitur, ut in quaestionibus supradictis indicatur, unciae pondus habet, ut alibi scriptum repperi, scriparbitror. Nam siclus ipse, vel sicel, de propinquitate ponderis quasi sicilicus sonat. Obolus est scrupulum dimidium, quod facit siliquas tres: in Ezechiele; siclus autem XX obolos Batus amphora una, id est modi tres. quod in liquidis Batus. Metreta una, ut quidam dicunt, habet sextarios centum, mens metreta appellatur; notandum uero quod mensura,
Abbreviated transcription (Latin):
qtusdã dicunt ap̃ feminas crurũ ornam̃ta.
solitudiue delectatur. Est. ⁊ aliud
pelicanoꝵ genꝰ innilo. pene tignis simile:
nͥ quod paulo maiores sunt. qͥ dam ita ⁊
enoch rotalos uocant Hiticorax. noctua.
multibubonẽ eẽ ꝯtendunt. St̾ etiam
qͥ asser̾t eẽ. orientalẽ auẽ. que noct᷑nuis
coruus appelsat᷑. bix. ĩ ponthatenco.
auis egypti obscenitate oris ĩmunda qͦ
aluũ purgare ꝯsueuit̃. H erodius. In
psał. ardea aquibdã putat᷑. Larus. in
penthateuco. gauiam significat. Coy¬
scribi debet. S cufex. culicum genꝰ est
aculers ꝑ molestũ. De bestiis uł serpẽ
¶Dinoceron. fera t̾ribił gemina ĩ narib¬
gestans corniua ¶onoceron. Inpsał.¬
ieornis appellat᷑. Stragelafus. inteuteroñ
platoceruus. i cornib latis. Herin acii¬
tudinem medrocriũ cuniculor. de cauer¬
nis petrarũ ꝓcedeutes gregatim ĩ heremo
que est ꝯtra mare mortuũ depascuntur.¬
H ericii exinoñ dicunt᷑. ⁊ta spinoso defen¬

Expanded text:
quidam dicunt, apud feminas crurum ornamenta.solitudine delectatur; est et aliud pelicanorum genus in Nilo paene cygnis simile, nisi quod paulo maiores sunt, quidam ita et onocrotalos uocant. Nycticorax noctua, multi bubonem esse contendunt; sunt etiam qui adserunt esse orientalem auem quae nocturnus coruus appelletur. Ibis in Pentateucho auis Aegyptia obscenitate oris inmunda quo aluum purgare consueuit. Erodius in psalmo ardea a quibusdam putatur. Larus in Pentateucho gauiam significat. Coescribi . debet. Sciniphes culicum genus est aculeis permolestum. DE BESTIIS UEL REPENTIBUS. Rinoceron fera terribilis gemina in naribgestans cornuaunicornis appellatur. Tragelaphus, in Deuteron. platoceros, id est, cornibus latis. Erinaciitudinem mediocrium cuniculorum de cauernis petrarum procedentes gregatim in heremo quae est contra mare Mortuum depascuntur. Ericii qui ΕΧΙΝΟΙ dicuntur ita spinoso defen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ octoginta ꝯcubine. Centũ. ad mr̃m fructũ
siue uirginũ. In euuangł. Et dabunt fructũ¬
ĩ quoꝵ figura eiusdẽ num̃ pisces post resur¬
rectionẽ dñi ab apłis. in euuangł. capti re¬
ulibro eiusdẽ num̃ pugnatores elegisse scbr.
Quingẽti ad quinq etates mundi ut a qͥb¬
dam putat᷑ ꝑtinet sacͣmentũ. quib tͣns aclis
saluator mund̾ iuisitare dignatꝰ ẽ. in cuiꝰ tẏpo¬

Expanded text:
toginta ad quorumdam Christianorum animas, quae Domino fide tantum, non operibus cohaerent: de quibus in Canin quorum figuram ejusdem numeri pisces post resurrectionem Domini ab Apostolis in Evangelio capti relibro ejusdem numeri pugnatores elegisse scribitur. Quingenti ad quinque aetates mundi ut a quibusdam putatur pertinet sacramentum, quibus transactis Salvator mundum visitare dignatus est: in cu
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am sp̃s scĩ oꝑantur. Uignti. ad ꝑfectiõem
oꝑis que ꝑ caritatẽ oꝑatur. Decalogus .N. legis
ꝑ duo dilectionis p̃cepta duplicatꝰ uiguniti eͥficit.
nde ⁊ duo cherubin quod ẽ. plenitubo scientie¬
scĩssime ĩ templo eiusdem num̃i cubitos habuis

Expanded text:
ritus sancti operantur. Viginti ad perfectionem operum, quae per charitatem operantur. Decalogus enim legis per duo dilectionis praecepta duplicatus viginti efficit. Unde et duo cherubin, quod est plenitudo scientiae, in templo ejusdem num
Abbreviated transcription (Latin):
exercere. In reg̃. Et ip̃e in duodecim aran¬
tib unus erat. Seminare. p̃dicatiõis sermo¬
nem in cordã fidelium spargrem. In ꝓpħa.
Et seminabunt agros. Messis. ubert᷑as. uł
copia fidelium. In euuangł. Leuate ocłos
ur̃os. ⁊ uidete regiões. qr albe st̃ iam ad mes¬
sem. Aliter. Messis ꝯsũmatio scłi. sic̾ messo¬

Expanded text:
egum legitur: Et ipse in duodecim arantibus unus erat . Seminare est praedicationis sermonem in corda fidelium spargere, ut in propheta: Et seminabunt agros copia fidelium: in Evang.: Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt ad messem ; et aliter: Messis consummatio saeculi, sicut messo
Abbreviated transcription (Latin):
dicine celestis glutinum. In euuangł. Lutũ
fecit. ⁊ siniuit ocłos meos. Lutum peoca¬
torum glutinum. In ẜ̾s. S ripe me de lite
ut ñ inherear. Lutum adulatio decepto¬
ris. siue hereticoꝵ falsa delinitio. In ihe
t echieł. Ip̃i heredificabant parietẽ. illi
aũ linebant eũ luto absq temꝑamento

Expanded text:
dicinae coelestis glutinum, ut in Evangelio: Lutum fecit, et linivit oculos meos . Aliter peccatorum glutinum, ut in Psalmo: Eripe me de luto, ut non inhaeream . Lutum adulatio deceptoris, sive haereticorum falsa delinitio, ut in Ezechiele: Ipsi aedificabant parietem: illi autem liniebant eum luto absque temperamento
Abbreviated transcription (Latin):
tum dñi iudiciũ. In eiuiangł. Media nocte
clamor factꝰ ẽ. ecce ponsus .ii. edia nox.
mors ex inꝓuiso adueniẽs. sic̾ in iob. de re¬
ꝓbis. Et in media nocte auferent᷑. Prima
ugilia. pͥma hominũ etas .i. infantia suie
pueritia. Scd̾a iuigilia. adolescentia.⁊ iu¬
uentꝰ. O ercia iugilia senectus. In euuangł.
E si in t̾cia uigłia uen̾it. ⁊ ita ĩnen̾it .b. st̃.s.i¬

Expanded text:
um significat, ut in Evangelio: Media nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit . Media nox mors ex improviso adveniens, sicut in Job de reprobis: Et in media nocte auferentur . Prima vigilia, prima hominum aetas, id est, infantia sive pueritia; secunda vigilia adolescentia et juventus; tertia vigilia senectus, ut in Evangelio: Et si in tertia vigilia venerit et ita e
Abbreviated transcription (Latin):
Nescio uos. Necoidatio dñi. misericordia eiꝰ per
qͣm respicit᷑. ⁊ miseret᷑ cui uułt. sic̃ ingeñ.
e cordatus ẽ. dñs noe. Q alibi. recordatus
sicut in librõ reg̃. Penitet me qͦd ꝯstitue¬
rim saus regẽ. Pra ⁊ furor dm̃. ultio diui¬
nitatis ⁊̃ peteores. scd̾m iundictã patientis.

Expanded text:
i, misericordia ejus, per quam respicit et miseretur cui vult; sicut in Genesi: Recordatus est Dominus Noe ; et alibi- Recordatus sicut in libro Regum: Poenitet me quod constituerim Saul regem . Ita et furor Domini, ultio Divinitatis in peccatore
Abbreviated transcription (Latin):
mo. a fructu oꝑum. ł euuangł. Aut facite
arborẽ bonam. ⁊ fructum eus bonũ. Et
ĩ malam ꝑtem. aut facite arborẽ malam.
⁊ fructũ eius malũ. Quidã testimonio ar¬
borem uoluntatẽ hominis mag̃ qͣm ip̃am ar¬
borẽ accipiendum putãt. Namus. succesio.¬

Expanded text:
mo a fructu operum; in euangelio: aut facite arborem bonam et fructum eius bonum. et in malam partem: aut facite arborem malam et fructum eius malum. quidam in hoc testimonio arborem hanc uoluntatem hominis magis quam ipsum hominem accipiendam putant. Ramus successio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oleum de firmissuna petra. Ex in iob. Petra
mnͥ fundebat riuos olei. Et alibi. ꝯputrescet
deceptio sic̃ in salomone de eãdẽ praua doctri¬
na dr᷑. Nitidiuis oleo guttur eiꝰ. Et mosee. Et ole¬
um in egypto ferebant. hoc ẽ. ad scłariũ men¬
tes decipiendas. Unguentum nom̃ saluatoris.
ħ salom̃. Unguentũ effusum nom̃ tuũ. Utguen¬
tum gr̃a sp̃is scĩ. In salom̃. Musce moriture
.i. demones exterminant unguentũ suauita
Q in exodo plurima de hor narrantur. Oleum

Expanded text:
et oleum de firmissima petra ; et in Job: Petra mihi fundebat rivos olei ; et alibi: Computrescet deceptio: sicut in Salomone de eadem prava doctrina dicitur: Nitidus oleo guttur ejus . Et in Osee: Et oleum in Aegypto ferebant , hoc est, ad saecularium mentes decipiendas. Unguentum nomen Salvatoris. In Salomone: Unguentum effusum nomen tuum . Unguentum, gratia Spiritus sancti in Salomone: Muscae moriturae, id est, daemones, exterminant unguentum suavitatunt ; et in Exodo plurima de hoc narrantur. Oleum
Abbreviated transcription (Latin):
absq ferm̃to malitie. In apło. In arimis since¬
ritatis. ⁊ ueritatis. Similago. fidelium multi¬
caritatis. ł leuit̃. Si autẽ amina offert munꝰ
sacͥficium d̾o sumlago sit munꝰ eius. Subcine¬
ricius humilitatis oblatio. In geñ. festina ꝯsꝑ
ge tres mensuras simisaginis. ⁊ fac subcineri

Expanded text:
 fermento malitiae. In Apost. In azymis synceritatis et veritatis. Similago, puriatis. In Levit. Si autem anima offert munus sacrificium Deo, similago sit munus eius. Subcinericium, humilitatis oblatio. In Gen. Festinanter conspergetres mensuras similaginis, et fac subcineri
Abbreviated transcription (Latin):
Quoniã dres unus ap̃ dñm sicut mille aniii
⁊ milse anni sic̾ unus dies. Septimꝰ uͦ dies
q̃ in reqͥem dei sanctificatꝰ scribitur. reqͥẽ
significat om̃ium scõrum post excursum
nẽt sacram̃tum. in qͥb p̃cipit᷑ pascha oe¬
lebrare .i. de peioribus admeliora ꝑ emen¬
datiõem uitẽ transire.⁊ ferm̃tum qͦd ẽ.
corruptio peccati ñ comed̾e. s ĩ atimis
sinceritatis ⁊ ueritatis ambulare. Dies
octaua. resurrectiõis dm̾ce obtinet sa¬
cram̃tum. Dies octaua. fut᷑am om̃ium
resurrectionẽ ⁊ diem usdrcii. cuiꝰ myst̾i̾o
sepͣti psalmi titulatio p̃signatur hoc e̾i
ꝓ octaua.Hora. qͥngenti ut pitãt qui¬
dam anni. si qͣndo dies ꝓ toto mundo istius
scłi accipit᷑. In epła iohis. filioli nouissima

Expanded text:
num sicut mille anni, et mille anni sicut dies una . Septimus vero dies, qui in requiem Dei sanctificatus scribitur, requiem significat omnium sanctorum post excursum nentque sacramentum, in quibus praecipitur pascha celebrari, id est, de pejoribus ad meliora per emendationem vitae transire, et fermentum, quod est corruptio peccati, non comedere, sed in azymis sinceritatis et veritatis ambulare . Dies octava resurrectionis Dominicae obtinet sacramentum. Item dies octava futuram omnium resurrectionem et diem judicii, cujus mysterio sexta psalmi titulatio praesignatur, hoc est,  Hora quingenti, ut putant quidam, anni, si quando dies pro toto mundi istius saeculo accipitur; in epistula Iohannis: filioli, nouissima
Abbreviated transcription (Latin):
ne astabo tͥ. Meridies. plena docte marlm
factoꝵq claritas. In salom̾. uͥ eubas in me¬
ridie. ⁊ in malam ꝑtem ĩ p̃s. A demonio me¬
rid̃. hoc ẽ manifesto. U esꝑe. finis uite. uł
scłi. siue pene. In psał. Ad uesꝑum demora¬

Expanded text:
ebo te. Meridies plena doctrinarum factorumque claritas; in Salamone: ubi cubas in meridie? et in malam partem in psalmo: a daemonio meridiano id est manifesto. Uespere finis uitae uel saeculi uel poena; in psalmo: ad uesperum demora
Abbreviated transcription (Latin):
oatores de qͥb dnis ad iob. ꝓ diabolo loquẽs
ait. Cum sublatꝰ fuerit timebunt angłi.
⁊ t̾riti purgahunt᷑. E alibi. angłipatis ama¬
re flebunt. Et in apło. Apparuit angłs. Qod
norũ ñ ꝑ naturã. s ꝑ officium ministratiõis
sortiti sunt. ngłs. diabolus. In apło. Etiam

Expanded text:
tur, de quibus Dominus ad Job pro diabolo loquens ait: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et territi purgabuntur . Et alibi: Angeli pacis amare flebunt . Et in Apostolo: Apparuit angelis . Quod nomen non per naturam, sed per officium ministrationis sortiti sunt. Angelus dia
Abbreviated transcription (Latin):
si respondeãt ad angłoꝵ. nũ angłs eqͣlem
cũ deo habr imaginẽ. dum multũ distet
imago creat᷑e ab eo qui creauit: Aut nũ¬
quid angłs cum d̾o potuit fac̾e hominẽ:
Nod ita estimare magne demĩtie ẽ. Cuigͦ¬

Expanded text:
si respondeant, ad angelorum. Num angelus aequalem cum Deo habet imaginem, dum multum distet imago creaturae ab eo qui creavit? aut nunquid angelus cum Deo potuit facere hominem? quod ita existimare magnae dementiae est. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
etũ ait in genesi. Et pluit dñs sr̃ sodomã.
⁊ gomorrã sulphur. ⁊ ignẽ adño. In qua
a patre: qui semꝑ ab eodem patre missus
uescend̾e solitꝰ ẽ. ⁊ ascend̾e: Q testimonioͤ
⁊ d̾itatis. ⁊ distinctio ꝑsoriarũ patͥs filii ꝙ¬

Expanded text:
enim ait in Genesi: Et pluit Dominus super Sodomam, et Gomorrham sulphur, et ignem a Domino . In qua l dubio Filius a Patre, qui semper ab eodem Patre missus descendere solitus est et ascendere? Quo testimonio et deitas, et distinctio
Abbreviated transcription (Latin):
nũ eẽ. regem credebant. ¶ Paulum uͦ mer¬
curium : qm̃ ip̃e erat dux uerbi. Nam mer¬
curiũ putabant. eloqͥum lingitã ꝙ p̃stare
mortalib. Uñ ⁊ mercurium quasi medio
currentem .i. itit̾ aulas linguasq latini

Expanded text:
nt. Paulum vero Mercurium, quoniam ipse erat dux verbi; quia Mercurium credebant eloquium linguamque praestare mortalibus. Unde et Mercurium quasi medio currentem, id est, inter aures linguasque, Latini
Abbreviated transcription (Latin):
insularum nobilissima. ⁊ aboriente prima.
qͦndam ofiuisa uocata: ĩ qͣ ubrs eiꝰdem nõis
fuit. arreo coloso famosa: septuaginta cu¬
bitoꝵ altitudinis. Distat aũ a portu asie
ritima. ꝓpe montẽ capmelũ: q̃ qͦndam acho
dicta ẽ. ¶ Est aũ alt̾a ptolomais : inpenta¬
st̾ mͦ t̾ra repmissiõis: una cesarea palesti
ine litore maris magni sita. q̃ qͦndam pyr¬
gos .i. turris stͣtonis dicta ẽ. s ab herode
ris. młto utiliuis instructa. in honorẽ cesa
ris augusti. ces area ẽ. cognomin ata: cui
⁊̃ demplum ĩ ea marmore albo ꝯstruxte.
in qͣ nepos eius herodes. ab angło ꝑcussus
ẽ: cornelius centurio baptitatus. ⁊ agab
apħ a rona pauli ligatꝰ est.¶ Alt̃a uͦ cesarea
philippi. cuius euuangłii scͥptura memi¬
nit̃: ad radices montis libam uͥ ior danis¬
duo fontes st̃: a philippo tetͣreha eiꝰdẽ
regiõis facta: ⁊ in honorẽ tyberii cesa
ris cognominata ẽ. ¶S ⁊ t̾cia cesarea

Expanded text:
insularum nobilissima, et ab Oriente prima, quondam Ophiusa vocata. In qua urbs ejusdem nominis fuit aereo colosso famosa, septuaginta cubitorum altitudinis. Distat autem a portu Asiae ritima prope montem Carmelum, quae quondam Acho dicta est. Est altera Ptolemais in Pentasunt in terra repromissionis. Una Caesarea Palaestinae in littore maris Magni sita, quae quondam Pirgos, id est Turris Stratonis dicta est; sed ab Herode ris multo utilius exstructa in honorris Augusti Caesarea cognominata est, cui etiam templum in ea marmore albo construxit: in qua nepos ejus Herodes ab Angelo percussus , Cornelius centurio baptizatus, et Agabus Propheta zona Pauli ligatus est. Altera vero Caesarea Philippi : cujus Evangelii scriptura meminit: ad radices montis Libani, ubi Jordanis fontes sunt, a Philippo tetrarcha ejusdem regionis facta, et in honorem Tiberii Caesris cognominata est. Sed et tertia Caesarea
Abbreviated transcription (Latin):
gemini castores : i. castor. ⁊ pollux. g̾ce uocant᷑.
¶Testis ẽ. ubrs colcoꝵ q̃ ab amphito ⁊ cirtio
geminoꝵ aurigis facta: ex eoꝵ nõie dios¬
coria cognominata ẽ. Qos ob id gentiles in
mari d̾os uoeant. qr in ꝓdigiais nautarum.
si solitarie stelle ĩ naui. ł antemnis apparue¬
rint ꝑicłosi: si uͦ gemine. ꝓsꝑi cursus sunt
nuntie ¶ Syracusa. metͦpł scicilie: sub pro¬
munctorio pachino. Siquidem sicilia ip̃a trib

Expanded text:
astores, id est, Castor et Pollux Graece vocantur. Testis est urbs Colchorum, quae, ab Amphito et Circio geminorum aurigis facta, ex eorum nomine Dioscoria cognominata est. Quos ob id gentiles in mari Deos invocant, quia in prodigiis nautarum, si solidariae stellae in navi vel antennis apparuerint, periculosintur. Syracusa , metropolis Siciliae, sub promontorio Pachyno: siquidem Sicilia ipsa tribus
Abbreviated transcription (Latin):
samia dnͣr. ¶ Maletꝰ ciuitas in asia. mari¬
tima. x ͫ stadiis ab ostio medriamnis secre
⁊ insula ignobił. nõis eiusdem: in mari
egeo. uł ionio. ẜ Asta regio. q̃ minor cogno¬
minat᷑: absq oriental ꝑte. qua ad eaꝑado¬
ciã sẏriamꝙ ꝓgreditur : undiq ẽ. circũda
lia. cilitia. licaonia. galatia. ⁊ alie młte. sed
specialit̃. uͥ ephesus ẽ. ciuitas. asia uocatur.

Expanded text:
mon. Miletus, civitas in Asia maritima, decem stadiis ab ostio Maeandri amnis secret insula ignobilis nominis ejusdem, in mari erunt. Asia regio, quae minor cognominatur, absque orientali parte qua ad Cappadociam Syriamque progreditur, undique circumdata lia, Cilicia, Chaonia, Galatia, et aliae multae. Sed specialiter ubi Ephesus civitas est, Asia vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Mesia: ꝑuintie asie. nc̃ eolis dicta t̃:⁊
⁊ friglas. ⁊ bithinos: a quib appellantur in
tie asie minoris. q̃ ⁊ qͦndam bibritia. ⁊ de¬
inde migdonia dicta est: ipsa ẽ. ⁊ maior
frigia: hiera flumine. a galathia dist̾mina¬

Expanded text:
esia, provincia Asiae: nunc Aeolis dicta. Est et Brygas, et Hunnos, a quibus appellantur in cia Asiae minoris, quae et quondam Bebrycia, et deinde Mygdonia dicta est. Ipsa est et major Phrygia, Hiera flumine a Galatia distermina
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pat̾ͥa romanoꝵ. ab italo rege uocabulum
trahens: q̃ ab affrico. ⁊ aborea. mari magno
cuncta: reliqua obicib alpiũ obstruitur.
dicuntur: ethimologiam ab obumbrando
uł cenomata. quasi umbracła sonant. q̃ sagis
laneis. uł line is. ł cilicinis. siue arborum fron¬
dib. aut uirgultis. uet̾es ꝯponebant. Syria¬
q̃ aram hebraice dr᷑: regio est it̾̃ flumen
eufraten. ⁊ mare magnũ: usq a degyptũ
ꝑtingens. Habet maximas ꝑuncias. ꝯma¬
genam. pheniciã. ⁊ palestinam abq sarace¬

Expanded text:
in patria Romanorum, ab Italo rege vocabulum trahens, quae ab Africo et a Borea mari Magno cincta, reliqua Alpium obicibus obstruitur.dicuntur, etymologiam ab "obumbrando", ae enim uel scenomata quasi "umbracula" sonant, quae sagis ligneis aut laneis aut cilicinis siue ex arborum frondibus aut uirgultis ueteres componebant. My Aram dicitur, regio est inter flumen Euphratem et mare Magnum, usque ad Aegyptum pertingens. Habet maximas provincias. Comagenam Phoeniciam, et Palaestinam, absque Sarrace
Abbreviated transcription (Latin):
atire: ciuitas lidie: q̃ ẽ ꝓuintia asie: templo
qͦndam esculapii famosa: cuiꝰ cuus erat illa
tonissa. uł animã samueł. uł ꝑ ea potius
sp̃m ĩmundũ euocauit ab inferis. Qd̃ ge¬
nus magice phautasie ab apollͥne pichio

Expanded text:
athira, civitas Lydiae, quae est provincia Asiae, templo quondam Aesculapii famosa. Cujus civis erat illa honissa vel animam Samuelis, vel pro ea potius spiritum immundum evocavit ab inferis. Quod magicae phantasiae genus ab Apolline Pythio
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ cultui sarracenoꝵ gens. ob honorem
uen̾is erat mancipata. S Ioppe oppidum
palestine maritimum ĩ tribudan. uͥ hodie
qr monstrant᷑ saxa ĩ litore: in qͥb i ãdrome¬
da religata ꝑsei qͦndam uiri sui fert᷑ lib̾ata

Expanded text:
cujus cultui Sarracenorum gens, ob honorem Veneris erat mancipata. Palestine maritimum in tribu Dan, ubi hodieque saxa monstrantur in litore, in quibus Andromeda religata Persei quondam viri sui fertur liberata
Abbreviated transcription (Latin):
a cesarea palestine. usq ad oppidũ ioppe
ꝑtingens. ⁊ ẽ hodie locus pascendis gre¬
gib aptꝰ: que iuixta soli qͣlitatẽ. petro
predicante. fidei ꝯtinuo fructus gmina¬
uit: s uiter montẽ thabor. ⁊ stagnum ty¬
beriadis. regio saronas appellarur. ¶ Tabi

Expanded text:
Caesareae Palaestinae, usque ad oppidum Joppe pertingens. Et est hodie locus pascendis gregibus aptus: quae juxta soli qualitatem, Petro praedicante, fidei continuo fructus germinavit. Sed et inter montem Thabor et stagnum Tyberiadis, regio Saronas appellatur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ocaui te pulchram. ⁊ tu odotooo
es sic̃ lilium int̾ spinas. sic̾ .il. spine uẽt
agitate lacerant lilium ac ꝑforant : sic filie
.I. molliciis hꝰ sołi dediti inspiratiõe diabo¬
lica agitata. lacerãt scãm eccłiam. nͨ tu de¬

Expanded text:
ocavi te pulchram et tu es, sicut lilium inter spinas. Sicut enim spinae vento motae lacerant lilium ac perforant, sic filiae, id est, mollitiis saeculi dediti, inspiratione diaboli agitati, laniant sanctam Ecclesiam, nec tu de
Abbreviated transcription (Latin):
sceptrũ potestatis eiꝰ regnũq demĩtiat. Postre
imaginario p̃cesserant: s oleo letieie. qͦ misti¬

Expanded text:
sceptrum potestatis ejus regnumque denuntiat. Postremimaginario praecesserant, sed oleo laetitiae, quo mysti
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdem dicunt ĩ eoloco iudicaturũ impios. uͥ
ip̃e ẽ. uidicatꝰ. iohel ꝓpħa test ante. Exurgã
ĩ quit. ⁊ ascendẽt om̃s g̾s̾ ĩ ualle iosaphat. ibi.
sedebo ut iudicẽ om̃s gs in circuitu. Nam .x¬
pleriq ibi asser̾t fut᷑um iudiciũ ubi passus
ẽ. dñs. ysaia ꝓbante. Cõsũmatiõem. ⁊ abbre¬
uiatiõem dñs d̾s exercituũ faciet ĩ medio orb

Expanded text:
quidam dicunt in eo loco judicaturum impios, ubi ipse est judicatus, Joele propheta testante: Exsurgant, inquit, et ascendant omnes gentes in valle Josaphat, ibi sedebo, ut judicem omnes gentes in circuitu . Nam plerique ibi asserunt futurum judicium, ubi passus est Dominus, Isaia probante: Consummationem, et abbreviationem Dominus Deus exercituum faciet in medio orb
Abbreviated transcription (Latin):
dñm. Cenent ista om̃ia libri he¬
ꝓpħa testante. Et erunt sermones librihꝰ.
sic̃ sermones libri signati. Quẽ si qͥs dede¬
rit hõi nesciẽti litt̾̃as ⁊ dicat lege. ille res¬
pondeat. nescio litt̾as. Et rursũ. ⁊ alt̾i sci¬
enti litt̾as ⁊ dicat lege. ille respondeat nõ¬
pssum. signatꝰ est .ii. liber. hec st̃ testamenti
uet̾is signacła. que filiꝰ heres resignauit cordis
nr̃i ocłos illuminãs sic̃ scͥptũ ẽ. Liga testimoni¬
um. signa legẽ. in discipłis meis. Habemꝰ .il. ad
ultelligendũ xp̃m ducẽ. legẽ. testes ꝓpħas: ex
qͥb diuinitatẽ eiꝰ ⁊ nom̃. gentẽ ꝙͦ. ⁊ genꝰ ⁊ pa¬

Expanded text:
us. Tenent ista omnia libri Hepropheta testante: Et erunt sermones libri hujus, sicut sermones libri signati, quem si quis dederit homini nescienti litteras, et dicat Lege, respondeat Nescio litteras, et 65 rursum det alteri scienti litteras, et dicat Lege; ille vero respondeat Nopossum, signatus est enim liber . 2. Haec sunt Testamenti Veteris signacula, quae filius et haeres resignavit, cordis nostri oculos illuminans, sicut scriptum est: Liga testimonium, signa legem in discipulis meis. Habemus enim, ad intelligendum Christum, ducem legem, testes prophetas, ex quibus divinitatem ejus et nomen, gentem
Abbreviated transcription (Latin):
bo simił. Hoc ad scd̃m aduentũ actinet. ĩ qͣ nõ
humił ut iudicet᷑. s uidicet ut fortis egͦdietur.
Deq tacebit qͦd ĩ pͥori aduẽtu fecit. aut patiens
erit sicut fuit ĩ passiõe carnis. S udicans uoci¬
ferabr. Loquet᷑ ut pariẽs. qr repẽte qͣi pariẽs
corruẽs. suos hostes ẽ. opp̃ssurꝰ. Hoc etiã ⁊ testi¬
monio psalmiste ita docet᷑ ubi dic̃. Ds̃ manifeste
manifestus uen̾it ut uidicet: ñ tacebit. s clama¬
Ignis aũ eũ ardebit. qͥ ut ligna. fenũ stipulam:
delinq̃ntium ꝯsũpturꝰ ẽ. oꝑa. ac sic̃ aurũ. ⁊ ar¬
gentũ. lapidesq p̾ciosos iustor ꝓbat᷑uus ẽ. gesta.

Expanded text:
tinet, in quo non humilis, ut judicetur, sed ut judex fortis egredietur; neque tacebit, quod in priori adventu fecit, aut patiens erit, sicut fuit in passione carnis, sed judicans vociferabitur, loquetur ut paries, quia repente, quasi paries corruens, suos hostes est oppressurus. 63 3. Hoc etiam et testimonio Psalmistae docetur, ubi dicit: Deus manifeste manifestus venerit, ut judicet, non tacebit, sed clamaIgnis ante eum ardebit, quia, ut ligna, fenum, stipulam, delinquentium consumpturus est opera, ac, sicut aurum, argentum lapidesque pretiosos, justorum probaturus est gesta
Abbreviated transcription (Latin):
mãsisse uͥginẽ ꝯfitem᷑. Genitalia nãꝙ feramea
ꝓ eo qͦs claustra ꝑtus aꝑũt. porte dieunt᷑. Sicut
natꝰ. tanꝗͣ spõsus ꝓoessit de thalamo suo. idẽ.
ex uͥginis nt̃o. Post cuiꝰ ortũ nulłꝰ cũ maria ꝯue

Expanded text:
mansisse confitetur. Genitalia namque feminea, pro eo quod claustra partus aperiunt, portae dicuntur, sicut natus, tanquam sponsus processit de thalamo suo , id est, ex Virginis utero, post cujus ortum nullum cum Maria
Abbreviated transcription (Latin):
rat: ꝑ ysaiam testat᷑ dioĩs. Propt̾ hoc
sciet ppło m̃s nom̃ meũ in die illa qͥa
ego ip̃t qͥ loq̃bar ecce adsum. Et d̾d̾. Ambła¬
bant de uͥtute ĩ uͥtutẽ. ⁊ uidebit᷑ d̾s d̾oꝵ in
sẏon. Et it̃m. Uisi st̃ ingressus tui d̃s. ingssus

Expanded text:
r Isaiam testatur dicens: Propter hoc sciet populus meus nomen meum in die illa, quia ego ipse, qui loquebar, ecce adsum . Et David: Ambulabunt de virtute in virtutem, et videbitur Deus Deorum in Sion . Et iterum: Visi sunt ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾um ꝯstitutũ. In ysaia .ti. scͥptum ẽ. Onĩs enim¬
canes ceci nescientes latrare. Caneͣs . i. mos est
ut ait nr̃ hylarius. pastorẽ allud̾e. gregẽ nosse
ĩ sidiantes feras ꝑseqͥ. at nͦ isti ceci canes pastorẽ
suñ ñ uidentes. officium ñ intelligẽtes. latratus

Expanded text:
alterum constitutum. In Isaia enim scriptum est: Omnes canes caeci, nescientes latrare. Canum enim mos est, ut ait noster Hilarius, Pastori alludere, gregem nosse, insidiantes feras persequi. At vero isti caeci canes, pastorem suum non videntes, officium non intelligentes, latratus
Abbreviated transcription (Latin):
ophyr uno de posteris eber nominata: ex
cuius styrpe uenientes a fluuio cosne. usq
ad regiõem indie. que uocat᷑ heria. habitasse
referunt᷑: ut iosephꝰ narrat. ¶Unguentis¬
mere tͥcis : i. odorib quib luxuriosi ob liuidinẽ
tradunt. causa reu̾entie ꝯbustiones p̃ciosa¬
rum uestium. simul cum aromatib fiebant:¬

Expanded text:
 Ophir uno de posteris Heber nominata, ex cujus stirpe venientes a fluvio Cophne usque ad regionem judeae quae vocatur Hieria, habitasse referuntur, ut Josephus narrat. Classem im nuncupant odores, quibus luxuriosi ob libidinem  Hebraei tradunt, causa reverentiae, combustiones pretiosarum vestium, simul cum aromatibus fiebant
Abbreviated transcription (Latin):
.x. pars ẽ. oephi. Oephi gͦ m̾sura ẽ. trium
modioꝵ: ut in libro ruth ostendit᷑. Et
gomor ẽ mensura atticoꝵ cenicũ trium.
U nde ⁊ in lenitico. ⁊ ĩ num̃orum libro. qͦti¬
enseũq decima pars oephi ĩ sacrificio exhi¬
b̾uiubetur: m̃sura gomor. expensa ĩtelligit᷑¬

Expanded text:
 pars est ephi; ephi ergo mensura est trium modiorum, ut in libro Ruth ostenditur; et gomor mensura est Atticorum choenicum trium; unde et in Levitico et in Numerorum libro quotiescunque decima pars ephi in sacrificio exhiberi jubetur, mensura gomor expensa intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
uas unguentariũ: de lapide sui geñis cogno¬
minatum: q̃ m alab austͥcem uocant. qui incor¬
rupta unguenta seruat. ¶Iudas scariothes.¬
dempnatiõe su. y sacar .i. it̾pretatur m̃ces :
ut significaretur p̃cium ꝓditoris. qͦ uendidit
dñm: sic̃ scͥptum est. Et acceper̃t mercedẽ
meam. xxͣx. argenteos: precium quem app̃ci¬

Expanded text:
vas unguentarium e lapide sui generis cognominatum, quem alabastritem vocant, qui incorrupta unguenta conservat. Pixides vascdemnationem sui. Issachar enim interpretatur merces, ut significaretur pretium proditoris, quo vendidit Dominum, sicut scriptum est: Et acceperunt mercedem meam, triginta argenteos, pretium quo appreti
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ latinos uocat᷑ ninius. Huic gͦ mensi: ge¬
minoꝵ signa ase̾bunt᷑. Uñ poeta. Iunius
illi .i. castor. ⁊ pollux: g̾ce dioscori uocantur.
noĩe dioscori ꝯgnominata ẽ. slam dioscor:
lestine. maritimũ in tribudan. Ibi usq¬

Expanded text:
apud Latinos vocatur Junius. Huic ergo mensi Geminorum signa ascribuntur. Nam Gemini, id est Castor et Pollux, Graece Dioscori vocantur. nomine Dioscori cognominata est. Nam Dioscori lestine maritimum in tribu Dan, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
uncie. ⁊ denarii pondꝰ argentei trib cõstans scͥ¬
didragie .i. medietas uncie. appendens aureos.
is  unde ⁊ uoeat᷑ stater. qͥ trib solidis stet. Hec
⁊ semiuntia: qi semis ht̃ de uncia. Hec ⁊ semis¬
siat qr pond̾is semis est. qͣi semi assis. ¶ Expe¬

Expanded text:
uncie est et denarii pondus argentei, tribus constans scautem medietas uncie est, appendens aureos tres, unde et vocatus stater, quod tribus solidis stet. Hic et semiuncia, quia semis habet de uncia; hic et semissis, quia ponderis semis est, quasi semis assis.
Abbreviated transcription (Latin):
origo. nͨ patet patͥb : a quib usq ad nos
auctoritas ueratium scͥpturar notissima
⁊ certissima successiõe ꝑuen̾it. I his apocri¬
phis. ⁊ si inuenit᷑ aliqͣ ueritas. tñ ꝓpter młta¬
falsa. nulła ẽ. in eis canonica auctoritas: que
recte a prudentib iudicat᷑ eoꝵ ñ ẽẽ cre
nõib apłorum. ab ħeticis ꝓferunt᷑. Que
om̃ia sub nomine apocͥforum. auctoritate
canonica. diligenti ex aminatiõe remota

Expanded text:
origo non claruit patribus, a quibus usque ad nos auctoritas ueracium scripturarum certissima et notissima successione peruenit. In his autem apocryphis etsi inuenitur aliqfalsa nulla est in eis canonica auctoritas. Quae recte a prudentibus judicantur non esse eorum credtolorum ab haereticis proferuntur, quae omnia sub nomine apocryphorum auctoritate canonica, diligenti examinatione, remota
Abbreviated transcription (Latin):
uua. qͥ cito maturescat. ⁊ añ om̃s sole coqͣtur.
ritatẽ uelociter ut lepꝰ. Incip̃ de ꝓlogo per
ornix: annosa auis ap̃ latinos alipomenoi¬
greco noĩe appellatur: quam dñt augu¬
res hominum curas significatiõib agere: in¬
sidiarũ uias motistrare. fut᷑a p̃dicere. s mag¬
num nefas hec crede̾: ut d̾s ꝯsilia sua cormei¬

Expanded text:
uod cito maturescant, et ante omnes sole coquantur: ritatem velociter, ut lepus; unde ipse ornix, annosa avis, apud Latinos Graeco nomine appellatur; quam aiunt augures hominum curas significationibus agere, insidiarum vias monstrare, futura praedicere. Magnum nefas haec credere ut Deus consilia sua cornici
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Scorpio: sagnta uenenato arcu.ł. torm̃¬
tis excussa: q̃ dum ad hominẽ uenerit:
uirus qͦq figit. ⁊ infindit. U ñ ⁊ scorpio
nom̃ accepit. ¶ Balista: genꝰ tormenti. ab
enuttendo iacła dicta. Balim g̃ce: mut̾e

Expanded text:
 Scorpio sagitta venenata est, arcu vel tormentis excussa, qui dum ad hominem venerit, virus quos figitur infundit; unde et scorpio nomen accepit. emittendo iacula dicta: balin enim Graece
Abbreviated transcription (Latin):
erechie signum. ut sol decem gͣdib reũtatur.
qͦs nos iuxta sim machũ in lineas. ⁊ horologi¬
um ũtimus. qui gradus intellex̾. ut manifesti
orem sensum legentib fac̾et. Siue ita erant
ex tructi gradus arte mechanica: ut ꝑ singłos
umbra descendens. horarum spacia t̾mmnaret.

Expanded text:
ur autem signum, ut sol decem gradibus revertatur, quos nos, juxta Symmachum, in lineas et horologium vertimus. Qui gradus intelligit in lineis, ut manifestiorem sensum legentibus faceret. Sive ita erant exstructi gradus arte mechanica, ut per singulos umbra descendens, horarum spatia terminaret.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ophel tͣris. erat ñ longe a templo: E nor¬
mis: altitudinis: uñ ⁊ ophel. hoc ẽ tenebra¬
rum. uł nubili nom̃ accepit: qͣ usq ad nubes
erig̾et cap̃. Deniq uͥ in ⁊ acharia scriptum ẽ.
⁊ tu turris gregis nebulosa filia syon: in he¬
breo: ꝓturri nebulosa. ophel scͥbitur. Huiꝰ¬

Expanded text:
 autem turris erat non longe a templo enormis altitudinis. Unde et Ophel, hoc est, tenebrarum, sive nubili nomen accepit, quod usque ad nubes erigeret caput. Denique ubi in Michaea scriptum est, et tu turris gregis nebulosa filiae Sion ; in Hebraeo
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑm membra sanet: ũ mesulcerũ necit.
⁊ a muscarũ aculeis. ꝑmncta corꝑa defendat.
C yp̃ssus g̃ce dr᷑: qd̾ caput eiꝰ a rotiditate in
acumen crigitur. Uñ ⁊ cono uocat᷑ .i. alta ro¬
tunditas. huic ⁊ fructus eiꝰ comis: qr rotũ¬
ditas eiꝰ talis ẽ. ut onũ unitet᷑ : unde ⁊ comi¬

Expanded text:
corporum membra sanet, vermes ulcerum necet, et a muscarum aculeis peruncta corpora defendat.cipressus dicitur, quia caput eius a rotunditate in acumen erigitur, unde et conon vocatur idest alta rotunditas, et hinc fructus eius conus, quia rotunditas eius talis est ut conum imitetur, unde et coni
Abbreviated transcription (Latin):
Alexander macedo annis .U. huius enim
quinq anni postremi ĩ ordine num̃antur.
tem eiꝰ anni pͥores ĩ ꝑsarum regib supputan¬
tur. De hinc alexandrie reges incipiunt.
capiens plurimos hebreoꝵ uiegyptũ trãstu¬
lit. hoc temꝑe ⁊ enon stoycus. ⁊ merrander

Expanded text:
Alexander Macedo annis quinque. Hujus enim quinque anni postremi in ordine numerantur tem ejus priores in Persarum regibus supputantur. Dehinc Alexandriae reges incipiunt. capiens, plurimos Hebraeorum in Aegyptum transtulit. Hoc tempore Zeno Stoicus, et Menander
Abbreviated transcription (Latin):
Saui expetitus siuie peticio. regnũ uideoꝵ.¬
Tessay. insule holocaustũ. uł sacrificium.
auid desid̾abił. cooo
siue fortis manu xp̃s. Ionathan. colum¬
be domũ. uł domun donum. Absalon pater
Idem. ⁊ idida .i. dilectus dñi. Roboam. lati¬
tudo dñi. Abya. pater domini. Asa tollẽs
siue sustollens. Iosaphat. dñi iudicium.
Ioram qͥ ẽ. excelsus. Achatias. app̃hendẽs
dñm. achalya. tempꝰ dñi. Ioas. sꝑans. siue
temꝑał. amasias. popłm collens. Arias. for¬
titudo domini. At arias. auxilium dm̃i. Io¬
atha. ẽ. ꝑfectus. Achar. app̃hendens. Ere¬
incensum dñi. uł domini salus. Ioachat robustꝰ.
oachim. cuiꝰ ẽ. preꝑatio. Elyachim. d̾ i resurrec¬
stio. Iechonias p̃ꝑatio dm̃i. Sedechias. iustꝰ dñi.
eroboam. diuidicans ppłm. oooo
uel duudicans sr̃ nos. Naue satratꝰ. Hassa.
pinguedo. Aelam. scłi uel orbis. ⁊amri. psal¬
mus. uel canticum meum. Omri. crispans
m̃s. Achab. frater patͥs. Ierabel fluens san¬

Expanded text:
Saul expetitus siue petitio. Iessai insulae holocaustum uel sacrificium. Dauid desiderabilis siue fortis manu. Ionatham columbae donum uel domini donum. Abessalon pater idem et Idia, id est dilectus domini. Roboam latitudo populi; Abia pater dominus. Asa tollens siue sustollens. Iosaphat domini iudicium. Ioram quis est excelsus. Achazias adprehendens dominum. Athalia tempus domini. Ioas sperans siue temporalis. Amasias populum tollens. Ozias fortitudo domini. Azarias auxilium domini. Isatha est perfectus. Adhaz adprehendens. Ezeincensum uel domini salus. Ioachaz i robustus. Ioachim cuius est praeparatio. Eliacim dei resurrectio. Iechonias praeparatio dei. Sedecias iustus domini. Ieroboam diiudicans populum uel diiudicans supernos. Nabe latratus. Baasa pinguedo. Haelam saeculi uel orbis. Zamrim psalmus uel canticum meum. Omri crispans meus. Achab frater patris. Iezabel fluens san
Abbreviated transcription (Latin):
¶Atriũ. magna edes: siue amplior. ⁊ spaciosa
domꝰ: dictum a tͥb. q addantur ei tres por¬
ticus extͥnsecꝰ. Alii: atriũ qͣi abigne ⁊ ligno
atrũ dix̾unt. Atrum .N: fit ex fumo ¶ Rimo¬
ceros g̃ce: lat̃. in nare cormi: idẽ ⁊ monoc̃os
cum elefantis certamen ht̃: ⁊ in uentre uul¬

Expanded text:
Atrium magna edes sive amplior et spatiosa domus est, eo quod addantur ei tres porticus extrinsecus: alii atrium, quasi ab igne et ligno atrum dixerunt: atrum enim fit ex sumo. erpretatur in nare cornu. Idem et monoceros, cum elephante saepe certamen habet, et in ventre vul
Abbreviated transcription (Latin):
etatis sup labiũ cornea inflexione na¬
sutũ tm̃ dñt excrescere. ut ei ñ sit liberũ
tudinẽ corꝑis sui. escaiz solita ꝑceptiõe reuo¬
de tanta sublimitate piscicuł natare uideati
ac tormenti instar descendens. raptam p̃dam
tur obtutũ flectere. Uñ ⁊ pullos suos ungue
suspenisos. radiis soł obieit: ⁊ quos uiderit
ĩmobeem ten̾e aciem. ut dignos gen̾e ꝯseruat.
si qͥs uͦ inflectere obtutũ: qͣi degeneres abicit.

Expanded text:
ernum labium cornea inflexione nasutum, tantum fertur excrescere, ut ei non sit liberum tudinem corporis sui, escarum solita perceptione revode tanta sublimitate pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens raptam praedam tur obtutum non flectere; unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis obicit, et quos viderit inmobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat; si quos vero inflectere obtutum, quasi degeneres abicit.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ turrem qͦndam ħ omines edificare aduer¬
sum celũ aggressi se̾nt disꝑsi ft̃. unmissadi¬
uinitꝰ ꝯfusione linguarũ. Acchar. ñc nysi ap¬
pellatur. Reblata. nc̃ ant hiochia uocatur. ea¬
dem t̃. ⁊ epyphania. Sichem. hec ẽ. sichina.
hec ⁊ n̾c neapoł cuittas samaritanoꝵ. Doli¬
bama. In ꝓpħa ciuitas in qua edom pͥncipes
habitauerunt. Ariel. in ysaia ꝓpħa. hanc eẽ.
quidã putãt areopolim ab ydolo martis ari¬
hel. quod illic sitũ est. In t̾pretat᷑ aũ arihel
menia ĩ cuiꝰ montib post diluuiũ archa ꝯse¬
dit. ade ut illic aliqͣ eiꝰ indicia nunc usꝙ ꝑ¬
maneãt. Arbe que aboc ĩ nr̃is codicib cor¬
rupte legit᷑. in qua tres patriarche sepulti
st̃. abrahan. ysaac. ⁊ iacob. ⁊ pater adam. Ip̃a
hec ẽ. chebrou. in qua dauid regnauit᷑. Aocha¬

Expanded text:
cum turrem quondam homines aedificare aduercum turrem quondam homines aedificare aduersum caelum adgressi essent, dispersi sunt inmissa diuinitus confusione linguarum. Acchar nunc Nisibi appellatur. Reblatha nunc Antiochia uocatur; eadem est et Epiphania. Sichem haec est et • Sicima, haec et nunc Neapolis ciuitas Samaritanorum. Olibama in propheta ciuitas in qua Edom principes habitauerunt. Arihel in Esaia, hanc esse quidam putant Ariopolim ab idolo Martis Arihel quod illic situm est. interpretatur autem Arihmenia in cuius montibus post diluuium area consedit, adeo ut illic aliqua eius indicia nunc usque permaneant. Arbe quae Arbos in nostris codicibus corrupte legitur, in qua tres patriarchae sepulti sunt Abraham, Isac et Iacob et praeter Adam ipse; haec est etiam Hebron in qua Dauid regnauit. Lo
Abbreviated transcription (Latin):
dam tharsos cilicas abbierant᷑. qr ⁊ ciuitas
tharsus illic sita ẽ. Affrica appellata ẽ ab
mahelite uocati ab ismahes filio abrahe. Idẽ
⁊ farraceni a sara. Idẽ. ⁊ agareni abagar.
N abathei. anabeth filio hismahelis appellati.
qͥ ab eufrate ad mare rubrũ porriguntur.
Chananti appellati de chanaan filio horum
t̾ram uidĩ expulsis singłis posseder̾t. De
origine cham uenuiũt. Assurii. ab assur. filio
sem. hi urbẽ ninum ex nuĩe nini regis ꝯdide¬
runt. que nc̃ niniue uocat᷑. Sycros appel¬
riam ita abusem ꝓ nepote appellata. E lami¬
te. ꝑ se. ab elam filio sem. Hebrei cognomina¬
ti sc̃. ab heber. qͥ ꝓ nepos fuit sem. Casdei.
nite chaldei uocant᷑ ⁊ casdei a casaei filio
nachor frĩs abrahe. hi om̃s de sem post̾itate
ꝓcedt. Ieb. de locis ieb. ip̃a ẽ. ierłm. Ip̃a est
salem. ⁊ ad helyo ad riano nocat᷑ helẏa. Ba¬
beł. in genesi nẽ babylon uocat᷑. in hoc loco

Expanded text:
dam Tharsos Cilicas arbitrantur, quia et ciuitas dam Tharsos Cilicas arbitrantur, quia et ciuitas Tharsus illic sita est. Africa appellata ab mahelitae uocati ab Ismahelo filio Abrahae, idem et Saraceni a Sarra, idem et Agareni ab Agar. Nabethei a Nabeth filio Ismahelis appellati qui ab Euphrate ad mare Rubrum porriguntur. Chananei appellati de Chanaam filio Cham, horum terram Iudaei expulsis incolis possiderunt; hi de origine Cham ueniunt. Assur Assyrii ab Assure filio Sem, hi urbem Ninum ex nomine Nini regis condiderunt quae nunc Niniue uocatur. Syros appelriam ita ab Us Sem pronepote appellata. Aelamitae Persae ab Aelam filio Sem. Hebraei cognominati sunt ab Heber qui pronepos fuit Sem. Chasdei nunc Chaldaei uocantur et Chasdei a Caseh filio Nachor fratris Abrahae. hi omnes de Sem posteritate procedunt. DE LOCIS. Iebus ipsa est Hierusalem, ipsa estiano uocatur Aelia. Babel in Genesi nunc Babyllon uocatur, in hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
lathe appelati sunt. E quib ppłi quondã mori¬
entis longinqua migͣntes primũ. gallogreci.
nc̃ antiquo gallorum noĩe qalathe uocantur.
Magog. soithe. quidam gog.⁊ magog gothos
pitant. Thubal. hib̃i. qui ⁊ hẏsꝑam. Thinas.
traces. Thogorma. friges. Madai. medi.
Iuuaniões qui ⁊ greci. unde mare lumum. Ce¬
tim. cithii.i. cyprii. apud qͦs ⁊ urbes cythi¬
um uocitatar. Dodanim. rhodii. Ex his grecoꝵ
natiõib extitere. qͥ a thauro monte usq ad
occidentalem occeanũ maritimam orã occupa¬
uer̾t. he om̃s g̾s̃ de iafech stirpe descendant
Chus. ethiopia. Mefraim. egyptus. Chasloim.
qͣ postea philistiim. nc̃ palestini. Idem tam̃
ex allophili. ⁊ alienigene appellati fc̃. Horz
cruitas aschalor. Saba. arabia. Saba noci¬
tat᷑. ⁊ regio ĩ qua nẽ fabei. Emsa. gethuli.
Labaim. nẽ libres. quondã phutheͥ appellaban¬
tur. Tharsis. siue caloedon. chartago ẽ. Qi¬

Expanded text:
latae appellati sunt, e quibus populi quondam in Orilatae appellati sunt, e quibus populi quondam in Orientis longinqua migrantes primum Gallograeci, nunc antiquo Gallorum nomine Galatae uocantur. Magog õ Scythae, quidam Gog et Magog Gothos putant. Tubal Hiberi qui et Hispani. Thiras Thraces. Thogorma Phryges. Madai Medi. Iauan Iones qui et Graeci, unde et mare Ionum. Cetthii Citii, id est Cyprii apud quos et urbs Cittium uocitatur. Dodanim Rhodii, ex his Graecorum nationibus extitere qui a Tauro monte usque ad occidentalem Oceanum maritimam oram occupauerunt. h £ e omnes gentes de Iaphet stirpe descendunt. Chus Aethiopia. Mesraim Aegyptus. Chasloim qui postea Philistini nunc Palaestini, idem tamen et Allophyli, idem et alienigenae appellati sunt: horum ciuitas Ascalon. Saba Arabia, Saba uocitatur et regio in qua nunc Sabaei Euila Getuli. Labain nunc Libyes, quondam Futhei appellabantur. Tharsis siue Carchedon Carthago est, qui