comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiunt uinum ⁊ siceram ñ bibant.
Sicera bebreo sermone om̃is potio
nuncupatur quȩ in ebriare potest.
siue illa quȩ ferm̃to conficitur. siue
pomorum succo. aut eum faui de¬
coquuntur indulcem & barbarã poti¬
onem. aut palmarum fructus expri-¬
munt᷑ inliquorem. coctisq frugib aqͣ
pinguior coloratur. Quicquid in ebriat¬
& statum mentis euertit: fuge similit̾
ut uinum. Nec hoc dico quod dĩ anob̾¬
creatura dampnetur. si quidem ⁊ dñs
uini potator est appellatus. ⁊ ti motheo
dolenti stomachum modica uimi sor.¬
bitio relaxata est: s modum etatis &
ualitudinis ꝓ corporum qualitate exi¬
gimus inpotando. Qđ si absq uino ar¬
deo ⁊ adolescentis inflammor calore. &¬
tenuato sanguine. suculento ualidoq
sum corpore: libenter cauebo poculũ.
in quo suspitio ueneni est. Pulchre di¬
citur apud grecos. s nescio utrum apd̾
nos ȩque resonet Pinguis uenter non
gignit sensum tenuem. Tantum tibi

Expanded text:
viunt, vinum et siceram non bibant . viunt, vinum et siceram non bibant . Sicera, Hebraeo sermone, omnis potio nuncupatur quae inebriare potest, sive illa quae frumento conficitur, sive pomorum succo, aut cum favi decoquuntur in dulcem et barbaram potionem, aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem, coctisque frugibus, atque pinguior coloratur. Quidquid inebriat, et statum mentis evertit, fuge similiter ut vinum. Nec hoc dico quod Dei creatura a nobis damnetur. Si quidem et Dominus vini potator est appellatus : et Timotheo dolenti stomachum vini modica sorbitio relaxata est . Sed modum pro aetatis et valetudinis, et corporum qualitate exigimus in potando. Quod si absque vino ardeo adolescentia, et inflammor calore sanguinis, et succulento validoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio veneni est. Pulchre dicitur apud Graecos, sed nescio utrum apud nos aeque resonet: Pinguis venter non gignit sensum tenuem. Tantum tibi
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝓbare nob̾ necesse est. aut dãp¬
nare. Conuiuia tibi uitanda sunt.
secularium. maxime hoꝵ qͥ honoribꝰ
tument. Turpe ẽ ante fores sacerdo¬
tis dñi crucifixi ⁊ pauꝑis. ⁊ qui cibo
quoq uescebatur alieno: lictores con¬
sulum & milites excubare. iudicẽq
prouintiȩ melius uis apud te pran¬
dere qͣm in palatio. Quod si obtendis
facere te hec ut roges ꝓmiseris atq
subiectis: iudex scli plus deferet cle¬
rico continenti qͣm diuiti.⁊ magis
scĩtatem tuam uenerat᷑ quam opes.
Aut si talis est qͥ ñ audiat clericos nisi
inter fialas: libenter carebo huius¬
cemodi beneficium. & xp̃ĩn rogabo
ꝓiudice. qui magis potest citius sub¬
uenire. Melius est enim confidere
in dño. qͣm confidere in homine. Ale¬
lius est sꝑare in dño. qͣm sꝑare inpͥn¬
cipib. Nunqͣm uinum redoleas. ne
audias illud philosophi. Hoc non ẽ
lentos sacerdotes ⁊ apłs dampnat:
& uetus lex ꝓbibet. Qui altario ser¬

Expanded text:
aut probare nobis necesse est aut damaut probare nobis necesse est aut damnare., Convivia tibi vitanda sunt saecularium, et maxime eorum, qui honoribus tument. Turpe est ante fores sacerdotis domini crucifixi et pauperis et qui cibo quoque vescebatur alieno lictores consulum et milites excubare iudicemque provinciae melius apud te prandere quam in palatio. Quodsi obtenderis facere te haec, ut roges pro miseris atque subiectis, iudex srico continenti quam diviti, et magis sanctitatem tuam venerabitur quam opes. Aut si talis est qui non audiat clericos nisi inter phialas, libenter carebo hujuscemodi beneficio, et Christum rogabo pro judice, qui magis potest et citius subvenire. Melius est enim confidere in Domino quam confidere in homine. Melius est sperare in Domino quam sperare in principibus. Nunquam vinum redoleas, ne audias illud philosophi: Hoc non est lentos sacerdotes et Apostolus damnat , et vetus lex prohibet. Qui altario ser
Abbreviated transcription (Latin):
mammona: Quid suscipimus &
testatur Alioquin si tantũ litterã
sequimur. ⁊ in auro atq diuitiis sim¬
plex delectat historia: cum auro ob¬
seruemus ⁊ cetera. Ducant pontificeᷤᷤ
xp̃i uxores uirgines. quãuis bone
mentis sit qui cicatricem habuerit
⁊ de formis est. priuet᷑ asacerdotio.
lepra corporis. animȩ uitiis p̃ferat᷑.
Crescamus ⁊ multiplicem᷑ ⁊ repleamꝰ
terram. nec immolemus agnum. nec
mysticum pascha celebremus: quia
hec absq templo fieri lege ꝓhibetur.
figamus septimo m̃se tab̃nacłm. ⁊ so¬
lempne ieiunum buccina conere-¬
pemus. Qd̃ si hȩc omĩa spualib sp̃u¬
alia comparantes. scientesq cũ pau¬
lo qd̾ lex spualis est. ⁊ dauid uerba
siderabo mirabilia de lege dua: sic
intelligamus. ut dñs quoq nr̃ intel¬
legit. & interp̃tatus est sabbatum.
Aut aurum repudiemus cũ ceteris
suꝑsticionib iudeoꝵ: aut si aurum
placet. placeant ⁊ iudei quos cũ auro

Expanded text:
mammona? Quid suspicimus  mammona? Quid suspicimus   gloriose testatur? . Alioqui si tantum litteram sequimur, et in auro atque divitiis simplex nos delectat historia, cum auro observemus et caetera. Ducant Pontifices Christi, uxores virgines: quamvis bonae mentis sit qui cicatricem habuerit, et deformis est, privetur Sacerdotio: lepra corporis, animae vitiis praeferatur. Crescamus et multiplicemur, et repleamus terram: nec immolemus agnum, nec mysticum Pascha celebremus, quia haec absque Templo fieri lege prohibentur. Figamus septimo mense tabernaculum, et solemne jejunium buccina concrepemus. Quod si haec omnia spiritualibus spiritualia comparantes, scientesque cum Paulo, quod lex spiritualis est , et David verba siderabo mirabilia de lege tua sic intellegamus, ut dominus quoque noster intellexit et interpretatus est sabbatum, aut aurum repudiemus cum ceteris superstitionibus Iudaeorum aut, si aurum placet, placeant et Iudaei, quos cum auro
Abbreviated transcription (Latin):
est. alius lingua. alius manus. alius
pes. auris uenter ⁊ cetera. Lege pau
bra. unum corpus efficiunt: nec ru-¬
sticus ⁊ simplex fr̃ ideo se scm̃ putet
si nichil nouerit. nec ꝑitus ⁊ eloqͣns
lingua existimet scĩtatem. Muldoq
melius est e duob inꝑfectis. rustici¬
tes.⁊ columnas ȩccłie subtrahunt.¬
Mlarmora nitent auro. splendent la¬
quearia. geminis altare distinguitur
⁊ ministroꝵ xp̃i nulla electio est. Neq
uero michi aliquis opponat diues in
iudea templum. mensas. lucernas. tu¬
ribula. patellas. sciphos. mortariola:⁊
cetera ex auro fabie facta. Tunc hec ꝓ¬
babantur ad ño. qͣndo sacerdotes hostiaᷤᷤ
immolabant. ⁊ sanguis pecudum erat
remissio peccatoꝵ. Quanqͣm hȩc om̃ia
p̃cesserunt infiguram. scͥꝑta sunt au¬
tem ꝓpter nos inquoᷤ fines scłoꝵ deue¬
nerunt. Nunc uͦ cum pauꝑtatẽ domꝰ
& diuitias lutum putemus. Qͥd mi¬
ramur quod xxp̃e uocat iniquum

Expanded text:
est, alius lingua, alius manus, alius est, alius lingua, alius manus, alius pes, auris, venter, et caetera. Lege Paul diversa membra unum corpus efficiunt . Nec rusticus tamen et simplex frater ideo se sanctum putet, si nihil noverit: nec peritus et eloquens, lingua aestimet sanctitatem. MULTOQUE MELIUS EST e duobus imperfectis, rusticites, et columnas ecclesiae substruuntmarmora nitent, auro splendent laquearia, gemmis altare distinguitur, et ministrorum Christi nulla electio est. Neque vero mihi aliquis opponat, dives in Judaea Templum, mensam, lucernas, thuribula, patellas, scyphos, mortariola, et caetera ex auro fabbabantur a Domino, quando sacerdotes hostias immolabant, et sanguis pecudum erat remissio peccatorum, quanquam haec omnia praecesserint in figura; scripta autem sutem propter nos, in quos fines saeculorum devenerunt » . Nunc vero cum paupertatem domus et divitias lutum putabimus. Quid miramur, quod Christus vocat iniquum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ simul litt̾as ñ didicerañ. Uesteᷤᷤ pullas ȩque
uita ut candidas. Ornatus ut sordes pa¬
ri modo fuge. quia alterum delitias.
alterum głam redolet. Non absq ami¬
ctu lineo incedere s p̃cium uestium
linearum non habere. laudabile est.
Alioquin ridiculum ⁊ plenũ dedeco¬
ris. referto marsupio qd̃ sudarium
orariumq ñ habeas głari. Sunt qui
pauꝑib parum tribuunt ut ampliꝰ
accipiant. ⁊ sub p̃textu elemosinȩ q̃¬
rant diuitias. quȩ magis uenatio ap¬
pellanda est qͣm ȩlemosina. Sic bestiȩ.
sic aues. sic capiuntur & pisces. Modi¬
ca ĩ hamo esca ponit᷑. ut matrona¬
rum in eo saccłi ꝓtrahant᷑. Scit ep̃c
cui commissa est ȩccłia quẽ dispen¬
sationi pauꝑum cureq p̾ficiat. Me¬
lius est non habere qd̃ tribuas. quã
gantie est: clementiorẽ te uelle uide¬
ri quam pontifex ap̃i est. Non oĩa
possumus om̃s. Anius in ȩccłia ocłs

Expanded text:
qui simul litteras non didicerunt. Vestes pullas aeque qui simul litteras non didicerunt. Vestes pullas aeque uita ut candidas; ornatus et sordes pari modo fugiendae, quia alterum delicias, alterum gloriam redolet. non absque amictu lineo incedere, sed pretium uestium linearum non habere laudabile est; alioquin ridiculum et plenum dedecoris referto marsuppio, quod sudarium orariumque non habeas, gloriari. sunt, qui pauperibus parum tribuunt, ut amplius accipiant, et sub praetextu elemosynae quaerunt diuitias: quae magis uenatio appesic aves, sic capiuntur et pisces. Modica in hamo esca ponitur, ut matronarum in eo sacculi protrahantur. Sciat Episcopus, cui commissa est Ecclesia, quem dispensationi pauperum curaeque praeficiat. MELIUS EST non habere quod tribuam, quam gantiae est, clementiorem te velle videri, quam Pontifex Christi est. Non omnia possumus omnes. Alius in Ecclesia oculus
Abbreviated transcription (Latin):
pulo ac clamanti cogeris inuitus scire
quod nescis. Aut certe si solus tacueriᷤᷤ.
solus abomnib stuldiciȩ condẽpnabis.
Nichil tam facile. qͣm uilem plebiclam
⁊ indoctam contionem lingue uolubi¬
litate deciꝑe. quȩ quicquid ñ intelligre
plus miratur. Marcus tullius apud̃
quem pulcherrimĩ illud est elogiũ.
demostenes tibi p̃ripuit ne eẽs pͥmus
orator tulli: ne solus. in oratione pro
quinto gallo quid de fauore uulgi
& de imꝑitis contionatorib loqͣtur
attende. Ne his fraudib ludes. Lo¬
quor enim quȩ sum ipse nuꝑ exꝑtꝰ.
Unus quidem poeta nominatur hõ
ꝑ litteratus. cuius sunt illa conuiura
poetarum. ac philosophoꝵ. cũ facit
euripidem ⁊ menandrum inter se.
⁊ alio loco socratẽ atq epicurum dis¬
serentes. quoꝵ ȩtates non annis sed
scłis scimus eẽ disiunctas. Atq his
qianto plausu ⁊ clamore mouebant
multos discipulos habentes intheatro

Expanded text:
pulo adclamante cogeris inuitus scire, pulo adclamante cogeris inuitus scire, quod nescis, aut certe, si solus tacueris, solus ab omnibus stultitiae condemnaberis.\' nihil tam facile, quam uilem plebiculam et indoctam contionem linguae uolubilitate decipere, quae, quidquid non intellegit, plus miratur. Marcus Tullius, ad quem pulcherrimum illud elogium est: \'Demosthenes tibi praeripuit, ne esses primus orator, tu illi, ne solus\', in oratQuinto Gallio, quid de favore vulgi, et de imperitis concionatoribus loquatur, attende, ne his fraudibus ludaris. Loquor enim, quae sum ipse nuper expertus. Unus quidam Poeta nominatus homo, perlitteratus, cujus sunt illa colloquia Poetarum ac Philosophorum, cum facit Euripidem et alio loco Socraten atque Epicurum disserente, quorum aetates non annis, sed saeculis scimus fuisse disiunctas. atque his quantos plausus et clamores mouet! multos enim condiscipulos habet in theatro,
Abbreviated transcription (Latin):
Potestis enim ꝑ singłos ꝓpħare. ut õs
discant ⁊ om̃s consolentur. Et sp̃s¬
ꝓpħetarum. ꝓpħis subiectus est. Non
enim dissensionis est ds s pacis. Gła
patris. est filius sapiens. Qaudeat
epẽ iudicio suo: cum tales xp̃c ele¬
gerit sacerdotes: docente te in ȩccłia.¬
non clamor populi. s gemitus susci¬
tetur. Lacrime auditoꝵ: laudes tue
sint. Sermo prb̃i. scripturarum
lectione conditus sit Nolo tẽ declama-¬
torem eẽ ⁊rabulum garrulumq sine ra
dei eruditissimum. Uerba uoluere &
celebritate dicendi apud imꝑitum uul¬
gus admirationem sui facere. indoctoꝵ
hominũ est. Attrita frons interp̃tat᷑
sepe quod nescit: i cum aliis suaserit.
sibi quoq usurpat scientiam. Precep¬
tor quondam meus gregorius nazan¬
Zenus. rogatus ame ut exponeret qͥd
sibi uideretur in luca sabbatum de u¬
ganter lusit. docebo te inquiens suꝑ
hac re in ȩccłia: in qua michi om̃i po¬

Expanded text:
Potestis enim per singulos prophetare, ut omnes Potestis enim per singulos prophetare, ut omnes discant, et omnes consolentur: et spophetarum prophetis subjectus est; non enim dissensionis est Deus, sed pacis . Gloria patris est filius sapiens . Gaudeat episcopus judicio suo, cum tales Christo elegerit sacerdotes. 184 Docente te in eccnon clamor populi, sed gemitus suscitetur; lacrimae auditorum laudes tuae sint; sermo presbyteri scripturarum lectione conditus sit. nolo te declamatorem esse et rabulam garrulumque, dei tui eruditissimum. uerba uoluere et celeritate dicendi apud inperitum uulgus admirationem sui facere indoctorum hominum est. adtrita frons interpretatur saepe, quod nescit, et, cum aliis suaserit, sibi quoque usurpat scientiam. praeceptor quondam meus Uregorius JNazanzenus rogatus a me, ut exponeret, quid sibi uellet in Luca sabbatum ganter lusit: \'docebo te\' inquiens \'super hac re in ecclesia, in qua omni mihi po
Abbreviated transcription (Latin):
suscipe. Amare. filioꝵ: timere. seruo¬
rum est. Si pater sum inquit. ubi
est honor meus: Si dñs ego sum
ubi est timor meus: Puira tͥ in eodẽ
uiro obseruanda sunt nomina. mona¬
chus. pontifex. auuncłs. S & ep̃i. sacer¬
dotes se sciant eẽ. non dominos. houo¬
rent clericos quasi clericos. ut ⁊ ipsis
aclericis quasi ep̃iꝰ deferat̃. Scutum
illud est oratoris dominici. Cur ego te
inquit habeam ut pͥncipem. cum du
me non habeas ut senatorem: Quod
aaron ⁊ filios eius. hoc ẽẽ ep̃m ⁊ pres¬
biteros nouerimus. Unus dñs. unum
templum. unum sit etiam minist̾iũ.
Recordemur semꝑ. quid apłs petrus
p̃cipiat sacerdotib. Pascite eum qui
inuobis est gregem dñi ꝓuidentes¬
turpis lucri grã. s uoluntarie. neq ut
dominantes inclerum. s forma facti
gregis ex animo. ut cum apparuerit
princeps pastoꝵ. ꝑcipiatis immarces¬
scibilem glȩ coronam. Pessime consue¬
aut inuideant. aut non dignentur

Expanded text:
suspice; amare filiorum. timere seruosuspice; amare filiorum. timere seruorum est: et si pater sum, inquit, ubi est honor meus? et si dominus ego sum, ubi est timor meus? plura tibi in eodem uiro obseruanda sunt nomina: monachus, pontifex, auunculus. sed et episcopi sacerdotes se sciant esse, non dominos: honorent clericos quasi clericos, ut et ipsis a clericis quasi episcopis deferatur. scitum illud est oratoris Domitii: ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeas ut senatorem? quod Aaron et filios eius, hoc episcopum et presbyteros nouerimus: unus dominus, unum templum, unum sit etiam ministerium. recor. demur semper, quid apostolus Petrus praecipiat sacerdotibus: pascite eum, qui in uobis est, gregem domini prouidentesturpilucri gratia, sed uoluntardominantes in clerum, sed forma facti gregis ex animo: ut cum apparuerit princeps pastorum, percipiatis immarcescibilem gloriae coronam » . Pessimae consueaut invideant, aut non dignentur
Abbreviated transcription (Latin):
si paululum senex uegetior fuerit.
ꝑiclitantur: ac simulata letitia. mens
intrinsecus auara torquetur. Tim&
enim ne ꝑdat ministerium: i uiua¬
ces senes matusale annis comparant.
hereditas cassa ex petitur. Almori ꝓ¬
missum labore margaritum xp̃i emi
poterat. Diuinas scripturas sepius
lege. immo nunqͣm de manib tuis
sacra lectio deponatur. Disce qd̃ doce¬
as. optine eum qui scđm doctrinã
est fidelem sermonẽ. ut possis ex¬
hortari indoctrina sana:⁊ contra di¬
centes reuincere. ꝑ mane in his que
didicisti ⁊ credita sunt tibi. sciens a
quo didiceris. paratus semꝑ adsatis¬
factionem. om̃i poscenti de rationem
de ea quȩ inte est spe. Non confun¬
dant oꝑa sermonem tuum. ne cũ
in eccłia loqueris tacitus quilibet
ipse non facis: Delicatus magister
est: qui pleno uentre de ieiuniis
disputat. Accusare auaritiam &
latro potest. Sacerdotis xp̃i os cum
mente concord&. Esto subiectus pon¬
tifici tuo: ⁊ quasi anime parentem

Expanded text:
si paululum senex uegetior fuerit, si paululum senex uegetior fuerit, periclitantur ac simulata laetitia mens intrinsecus auara torquetur. timent enim, ne perdant ministerium, et uiuacem senem Mathusalae annis conparant. hereditas cassa expetitur! minori labore margaritum Christi emi poterat. Diuinas scripturas saepius lege, immo numquam de manibus tuis sacra lectio deponatur. disce, quod doceas; obtine eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut possis exhortari in doctrina sana et contradicentes reuincere; permane in his, quae didicisti et credita sunt tibi, sciens, a quo didiceris, paratus semper ad satisfactionem omni poscenti te rationem de ea, quae in te est, spe. non confundant opera sermonem ttmm, ne, cum in ecclesia loqueris, tacitas quilibet ipse non facis?\' delicatas magister est, qui pleno uentre de ieiuniis disputat; accusare auaritiam et latro potest; sacerdotis Christi mens osque concordent. esto subiectus pontifici tuo et quasi animae parentem
Abbreviated transcription (Latin):
legib illudimiis. ⁊ quasi maiora sint
imperatoꝵ scita qͣm xp̃i leges dime¬
mus. Euangłia contempnimus. Sit
heres ⁊ mater filioꝵ id est gregis sui
ȩccłia. quȩ illos genuit. nutriuit ⁊¬
pauit. Quid nos in serimus in ter
matrem ⁊ liberos: Qła ep̃i est pau¬
ꝑum opily p̾uidere ignominia sa
cerdotis est. ꝓpriis studere diuitiis.
Natus in pauꝑe domo ⁊ intugurio
rusticano. qui uir milio ⁊ cibario
pane rugientem satiare uentrem
ꝑoteram: nunc similam ⁊ mella fa¬
stidio. noui ⁊ genera ⁊ nomina pisci¬
um. in quo litore conca lecta sint. cal¬
leo saporib auium. discerno ꝓuin¬
tias. ⁊ ciborum me raritas ac nouis¬
sime dampna ipsa delectant. Audio
p̃terea insenes ⁊ anus absq liberis.
quoꝵdam turpe seruitium. Ipsi ap-¬
ponunt mappulam. obsident lectũ
& purulenta stomachi ⁊ fleginata pul¬
monis manu ꝓpria susciprunt. pauent
adintroitum medici. trementibq labiis
an cominodius habeant sciscitant᷑. Et

Expanded text:
legibus inludimus et, quasi maiora sint imperatorum scita quam Christi, leges timemus, euangelia contemnimus. sit heres, sed mater filiorum, id est gregis sui, ecclesia, quae illos genuit, nutriuit et pauit. quid nos inserimus inter matrem et liberos? gloria episcopi est pauperum opibus prouidere, ignominia omnium sacerdotum est propriis studere diuitiis. natus in paupere domo et in tugurio rusticano, qui uix milio et cibario pane rugientem saturare uentrem poteram, nunc similam et mella fastidio, noui et genera et nomina piscium, in quo litore conca lecta sit, calleo, saporibus auium discerno prouincias et ciborum me raritas ac nouissime damna ipsa delectant. audio praeterea in senes et anus absque liberis quorundam turpe seruitiuIDipsi apponunt mattulam, obsident lectum et purulentias stomachi et phlegmata pulmonis manu propria suscipiunt. pauent ad introitum medici trementibusque labiis, an commodius habeant, sciscitantur et,
Abbreviated transcription (Latin):
pulsabat hostium. qui ꝓfecturus erat.
Simulq ut ostenderem obtrectatoribꝰ
pauca ꝑstruixi. nec orationem meam
ut inceteris libris solitus sum facere
illarum florib dexui. Hec temporalis
ẽ dictio: i tanta ad lumen lucernule
faeilitate. ꝓfusa. ut notarioꝵ manus
lingua ꝑcurreret: ⁊ signa ac furta u̾¬
borum. uolubilitas sermonũ obruene.
Quod iccirco dixi: ut qui ñ ignoscit

Expanded text:
pulsabat ostium, qui profecturus erat - pulsabat ostium, qui profecturus erat - simulque, ut ostenderem obtrectatoribus pauca perstrinxi nec orationem meam, ut in ceteris libris facere solitus sum, illarum floribus texui. extemporalis est dictio et tanta ad lumen lucernulae facilitate profusa, ut notariorum manus lingua praecurreret et signa ac furta uerborum uolubilitas sermonis obrueret. quod idcirco dixi, ut, qui non ignoscit
Abbreviated transcription (Latin):
etatis uiduitatisq p̃sidium: qͥd tͥ alie¬
num hominem queris in ea p̾sertim
domo. que filium ⁊ filiam caꝑe non
potuit: Eius iam etatis es: ut posses
nepotes habere defilia. Inuita ad te
utrumq reuertatur cum uiro q̃ sola
ierat. Hirum dixi. non maritum. Ne¬
mo calumpnietur: sexum significare
uolui non comugium. Aut si erube¬
scit ⁊ retractat. ⁊ domum inqua nata
ẽ arbitratur angustam: uos ad eiꝰ hos¬
pitiolum ꝑgite. quanuis artum sit.
inuna domo siue cubiculo casta ma¬
nere non poterat. Sint inuna domo
due feminerid uo mascłi. Si audem
ire non uult: i seditiones ac turbas cõ¬
citati sit biga. sit triga. frat̾ ũr ac filiꝰ.
& sororem illi ex hibebit & matrẽ. Alii
uitricum ⁊ generum uocent. ille nu¬
tricium appellet ⁊ fratrem. Hec ad
breuem lucubraciuncłam celeri sermo¬
ne dictaui. uolens desiderio postulantiᷤ
satisfacere: ⁊ quasi ad scolasticã mat̾iam
me exercens. Cadem enim die mane

Expanded text:
etatis uiduitatisque praesidium. quid tibi alieetatis uiduitatisque praesidium. quid tibi alienum hominem in ea praesertim domo, quae filium et filiam capere non potuit ? eius iam aetatis es, ut possis nepotes habere de filia. inuita ad te utrumque. reuertatur cum uiro, quae sola exierat — uirum dixi, non maritum; nemo calumnietur: sexum significare uolui, non coscit, et retractat, et domum, in qua nata est, arbitratur angustam, vos ad ejus hospitiolum pergite; quamvis arctum sit, in domo una, uno cubiculo, casta manere non pduae feminae, duo masculi. sin autem ire non uult et seditiones ac turbas concitat, sit biga, sit triga, frater uester ac filius et sororem illis exhibebit et matrem. alii uitricum et generum uocent, ille nutricium appellet et fratrem. Haec ad breuem lucubratiunculam celeri sermone dictaui uolens desiderio postulantis satisfacere et quasi ad scholasticam materiam me exercens - eadem enim die mane
Abbreviated transcription (Latin):
& quanqͣm in nullis etatib libidosit:
tuta tamen uel cano capite ab aꝑta
defendat ignominia. Ueniet. ueni¬
et tempus. dieᷤᷤ allabitur dũ ignoraᷤ ⁊¬
& iste formosulus tuus. quia cito
senescunt mulieres. maxime que ui¬
xta uiros sunt: uel ditiorẽ repperi&.
uel iuniorem. Iune de penidebit con¬
silii tui. & tedebit ꝑtinacie. quando
& rem ⁊ famam amiseris. quãdo
quod male iunctum fuerat. diui¬
detur bene. Nisi forte secura es: iin
coalescentẽ tanti temporis caritatẽ.
discidium non uereris. Tu quoq
inater que ꝓpt̾ etatem maledicta
non metus: noli sic uindicari ut
pecces. Alagis a te discat filia sepa¬
ri.quã tu ab illa seiungi. Habes
filium. & filiam. & generum: immo
contub̾nalem filiȩ tuȩ. Quid queris
aliena solatia: ⁊ignes iam soꝑitos sus¬
citas: Honestius tibi ẽ. saltem culpã
filie sustentare: qͣm occasionem tua
querere. Sit tibi filius monachus. pi¬

Expanded text:
et, quamquam in nullis aetatibus libido sit et, quamquam in nullis aetatibus libido sit tuta, tamen uel cano capite ab aperta defendat ignominia! ueniet, ueniet tempus - dies adlabitur, dum ignoras—etiste formosulus tuus, quia cito senescunt mulieres, maxime quae iuxta uiros sunt, uel ditiorem repperiet uel iuniorem. tunc te paenitebit consilii tui et taedebit pertinaciae, quando et rem et famam amiseris, quando, quod male iunctum fuerat, diuidetur bene, nisi forte secura es et coalescente tanti temporis caritate discidium non uereris. Tu quoque, mater, quae propter aetatem maledicta non metuis, noli sic uindicari, ut pecces. magis a te discat filia separari, quam tu ab illa disiungi. habes filium et filiam et generum, immo contubernalem filiae tuae; quid quaeris aliena solacia et ignes iam sopitos suscitas? honestius tibi est saltim culpam filiae sustentare quam occasionem tuae quaerere. sit tecum filius monachus, pi
Abbreviated transcription (Latin):
re cominunẽ. Iu esto cum matre.
sit ille cum frẽ Audentius diligiᷤ
sodalem fr̃ĩs tui. honestius amabit
mater amicum filii. qͣm filie sue.
Qđ si uolueris. si mea monita ru¬
gata fronte contempseris: epła hec
tibi uoce libera ꝓclamabit. Quid
alienum seruumobsides: Quid
intuere. Ille in eccłia legit: ⁊ te aspi¬
ciunt uniuersi. Nisi quod plena
licentia conugali de tua in famia glo¬
riaris. nec iam secreto dedecore po¬
tes ẽẽ contempta. P rocacitatẽ. lib̾ali¬
tadem uocas. facies meretricis facta
est tͥ nescis erubescere. Iterum me ma¬
lignum.i terum suspiciosum:⁊ ru¬
migerulum clamitas. Ego. egone
suspiciosus. ego ne maliuolus. qui
ut in principio epłe p̃fatus sum. idõ
scripsi quia ñ suspicabar. an tu ne¬
glegens. dissoluta. contemptr.ix. que
dum bene barbatulum. ita brachiiᷤᷤ
tuis quasi cassib inclusisti: Oꝑti¬
mum reuera pedagogum. qui de mo¬
neat. qui asꝑitatem frontis tergat

Expanded text:
re communem. tu esto cum matre, re communem. tu esto cum matre, sit ille cum fratre. audentius diligis sodalem fratris tui: honestius amabit mater amicum filii quam filiae suae. quodsi nolueris, si mea monita rugata fronte contempseris, epistula tibi haec uoce libera proclamabit: \'quid alienum seruum obsides? quid intuere. ille in ecclesia legit et te aspiciunt uniuersi, nisi quod paene licentia coniugali de tua infamia gloriaris nec iam secreto dedecore potes esse contenta; procacitatem libertatem uocas. facies meretricis facta est tibi, nescis erubescere\'. Iterum me malignum, iterum suspiciosum, iterum rumigerulum clamitas. egone suspiciosus, egone maliuolus, qui, ut in principio epistulae praefatus sum, ideo scripsi, quia non suspicabar, an tu neglegens, dissoluta, contemptrix, quae dum bene barbatulum ita brachiis tuis quasi cassibus inclusisti? optimum re uera paedagogum, qui te moneat, qui asperitate frontis exterreat
Abbreviated transcription (Latin):
enim adtuos. si non potes deserere:
uel honestius sodali tuo utere. Seꝑa¬
rentur domus ur̃e diuidatinq cõ¬
uiuium: ne maledici homines sub
uno dectulo uos manentes. lectulũ
quoq criminent᷑ hab̾e cõmunem.
Poces & ad necessitates tuas quale uolu¬
isti habere solatium:⁊ aliqua ex par¬
de. publica carere infamia. Quanqͣm
cauenda sit macula. que nullo nitro
scd̾m ieremiam. nulla fullonũ her¬
ba lui potest. Quando uis ut te uide
Bonum conscientie: nullius oculus
fugiat. Intret intrepidꝰ: securus exe¬
at. Tacentes ocłi. & sermo silens &
totius corporis habitus. uel trepida¬
tionem interdum. uel securitatem
loquitur. Aꝑi queso aures tuas. &.
clamorẽ totiꝰ ciuitatis exaudi. Iam ꝑ¬
didistis ur̃a uocabula:⁊ mutuo uo¬
bis cognomina suscepistis. Tu illius
diceris: ⁊ ille tuus. Hoc mater audit
& fr̃ paratiq sunt & p̃cantur uos¬
ibi diuidere: ⁊ priuatam u̾re con¬
iunctionis infamiam. laudẽ face¬

Expanded text:
enim ad tuos, si illum possis deserere —, enim ad tuos, si illum possis deserere —, uel honestius sodali tuo utere. separentur domus uestrae diuidaturque conuiuium, ne maledici homines sub uno tectulo uos manentes lectulum quoque criminentur habere communem. potes et ad necessitates tuas, quale uoluisti, habere solacium et aliqua ex parte publica carere infamia, quamquam cauenda sit macula, quae nullo nitro secundum Hieremiam, nulla fullonum herba lui potest. quando uis, ut te uideabona conscientia nullius oculos fugiet. intret intrepidus, securus exeat. taciti oculi et sermo silens et totius corporis habitus uel trepidationem interdum uel securitatem loquuntur. aperi, quaeso, aures tuas et clamorem totius ciuitatis exaudi. iam perdidistis uestra uocabula et mutuo ex uobis cognomina suscepistis: tu illius diceris et ille tuus. hoc mater audit et frater paratique sunt et precantur uos sibi diuidere et priuatam uestrae coniunctionis infamiam laudem face
Abbreviated transcription (Latin):
uulorum. quem omnes rodant famu¬
li: & quicquid domina non dederit.
illum clamitent subtraxisse. Queru¬
losum est. seruulorum genus: iqͣntũ¬
cumq de deris: semꝑ eis minus est.
Non enim consid̾ant de quanto. sed
quantum detur. doloremq suum so¬
lis quod possunt obtrectationib conso¬
lantur. Ille parasitum.iste inpostorẽ. ⁊¬
hic heredi petam: alius nouo quolib&
appellat uocabulo. Ipsum iactant assi¬
dere lectulo: obstecrices adhibere̾. lan¬
guenti portare mapulam: c̃ale facere
lintea. plicare fasciolas. facilius mala
credunt homines: i qd̾ cumq domi
fingitur rumor in publicum fit. Nec
mireris si ancille ⁊ seruuli de uobis
ista confingant: cum mater quoq
id ipsum queratur ⁊ frater. fac igit᷑
matri. de hinc si id fieri non potest
saltem fr̃i reconcilieris. Aut si ista tã
cara nomina hostiliter de testaris:
diuidere abeo. quem tuis diceris
p̃tulisse. Si autẽ ⁊ hoc ñ potes. reu̾teriᷤᷤ

Expanded text:
uulorum, quem omnes rodant famuuulorum, quem omnes rodant famuli et, quicquid domina non dederit, illum clamitent subtraxisse. querulum seruulorum genus est et, quantumcumque dederis, semper eis minus est. non enim considerant, de quanto, sed quantum detur, doloremque suum solis, quod possunt, detractationibus consolantur. ille parasitum, iste inpostorem, hic heredipetam, alius nouo quolibet appellat uocabulo. ipsum iactant adsidere lectulo, obsetrices adhibere languenti, portare matulam, calefacere lintea, plicare fasciolas. facilius mala credunt homines et, quodcumque domi fingitur, rumor in publico fit. nec mireris, si ancillae et seruuli de uobis ista confingant, cum mater quoque id ipsum queratur et frater. Fac igitur, matri, dehinc, si id fieri non potest, saltim fratri reconcilieris. aut si ista tam cara nomina hostiliter detestaris, diuidere ab eo, quem tuis diceris praetulisse. si autem et hoc non potes - reuerteris
Abbreviated transcription (Latin):
formosum. Caliga quoq ambulantis.
nigella ac nitens. stridore iuenes ad se
uocat: papille fasciolis compͥmuntur:
& crispanti cingulo. angustius pectus
artatur. Capilli. uel infrontẽ uel in aureᷤᷤ
defluunt. Palliolum interdum cadit.
ut candedos nudet humeros: iquasi ui¬
deri noluerint. celat festina quod uoleis
detexerat. Et quando inꝑublicoquasi ꝑ
uerecundiam oꝑit faciem: lupinarum
arte idsolum ostendit. qd̾ ostensum ma
tas ocłos tuos: Fratris tui hoc michi nar¬
rauerunt lacrimȩ: ⁊ intolerabiles ꝑ mo¬
menta singultus. Atq utinam ille men¬
ticus sit: ⁊ magis timens hoc ꝗͣ argueis
dixerit. Sed michi crede. nemo m̃tiens
plorat. Dolet sibi p̃latum iuuenẽ. non
quidem comatum: ñ uestium sericarũ.
sed rosulum:⁊ insordib delicatum: qui
ipse sacculum signet. textrinum teneat.
pensa distribuat. regat familiã. emat
quicquid de publico necessarium est.
dispensator ⁊ dñs. ⁊ p̃ueniens officia ser¬

Expanded text:
formosum. Caliga quoque ambulantis formosum. Caliga quoque ambulantis nigella ac nitens stridore ad se juvenes vocat. Papillae fasciolis comprimuntur, et crispanti cingulo angustius pectus arctatur. Capilli, vel in frontem, vel in aures defluunt. 788 Palliolum interdum cadit, ut candidos nudet humeros, et quasi videri noluerit, celat festina, quod volens detexerat. Et quando in publico quasi per verecundiam operit faciem, lupanarium al. luparum  arte id solum ostendit, quod ostensum magtus, jactas in me oculos tuos? Fratris tui hoc mihi narraverunt lacrymae, et intolerabiles per momenta singultus. Atque utinam ille mentitus sit, et magis timens hoc quam arguens, dixerit. Sed mihi crede: nemo mentiens plorat. Dolet sibi praelatum juvenem, non quidem comatum, sed trossulum et in sordibus delicatum, qui ipse sacculum signet, textrinum teneat, pensa distribuat, regat familiam, emat, quicquid de publico necessarium est, dispensator et dominus et praeueniens officia ser
Abbreviated transcription (Latin):
nib patitur famem: cum dulciꝰ ꝑutat
omne quod nescit. Narrant gentili¬
um fabulȩ cantib sirenarum nautas
insara p̃cipites:⁊ ad orphei citharã. ar¬
bores. bestiasq ac silicum dura molli¬
ta. Difficile inter epulas seruat᷑ pudi
citia. Nitens cutis: sordidum ostentat a¬
nimum. Legimus inscolis pueri:⁊ sꝑi¬
rantia in plateis aera ꝑspeximꝰ. aliquẽ
ossib uix herentem illicitis arsisse amo¬
rib: ⁊ ante uita caruisse qͣm ꝑeste
Qͥd tu facias puella sani corporis. deli¬
cata. pinguis. rubens. estuans inter car-
non feceris. tamen de forme putes desti¬
monium si rogeris: Libidinosa mens
ardentius honesta ꝑsequit᷑. ⁊ qͦd ñ lic&.
dulcius suspicatur. Hestis ipsa. uilis
& polluti animi tacentis indicium ẽ.
si rugam non habeat. si ꝑterram ut al¬
tior uidearis trahatur. si de industria
dissuta sit tunica. ut aliquid intꝰ appare¬
atoꝑiatq quod fedum est. ⁊ aꝑiat qͦd

Expanded text:
nibus patitur famem, dum dulcius putat nibus patitur famem, dum dulcius putat omne, quod nescit. Narrant gentilium fabulae cantibus sirenarum nautas in saxa praecipites et ad Orphei citharam arbores bestiasque ac silicum dura mollita. Diffcitia. Nitens cutis sordidum ostendit animum. 7. Legimus in scholis pueri, et spirantia in plateis aera perspeximus, aliquem ossibus vix haerentem, illicitis arsisse amoribus, et ante vita caruisse, quam peste. Quid tu facies puella sani corporis, delicata, pinguis, rubens, aestuans inter carnenon feceris, tamen de forma putes testimonium, si rogeris. Libidinosa mens ardentius inhonesta persequitur; et quod non licet, dulcius suspicatur. Vestis ipsa vilis et pulla, animi tacentis indicium est; si rugam non habeat; si per terram, ut altior videaris, trahatur; si de industria dissuta sit tunica, ut aliquid intus appareat, operiatque quod foedum est, et aperiat quod
Abbreviated transcription (Latin):
feminas atq nupturas. inter lasciuas
puellas. ⁊ comatos liniatosq uiuenes
furuarum uestium puella gradieris.
Dabit tibi barbatulus quilib& manũ
sustentabit lassam: & pressis digitis
aut temptabit᷑ aut temptabit. Erit tͥ
inter uiros inatronasq conuiuium.
spectabis aliena oscula. p̃ gustatos ei¬
bos. ⁊ non absq scandalo tuo. in aliis
sericas uestes auratasq miraberis. In
ipso quoq conuiuio ut uescaris car¬
nib quasi inuita cogeris. Lt uinũ
bibas: dei laudabit᷑ ereatura. Ut la¬
ceris. puram. simplicẽ dominam ⁊
uere ingemiam conclamabit. ꝑ so¬
nabit interim aliquis cantor ad m̃¬
sam: ⁊ inter psalmos dulci modula¬
tione currentes. qm̃ alienas ñ au¬
debit uxores: te que custodem non
habes. se pius respectabit. Loquetur
nutib. i quicqͥd metint dicere. signifi
cabit affectib. Inter has & tantas ille¬
cebraᷤᷤ uoluptatum. etiam ferreas m̃teᷤ
libido domat. que maiorem in uirgi¬

Expanded text:
feminas atque nupturas, inter lasciuas feminas atque nupturas, inter lasciuas puellas et comatos linteatosque iuuenes furuarum uestium puella gradieris. dabit tibi barbatulus quilibet manum, sustentabit, lassam et pressis digitis aut temptabitur aut temptabit. erit tibi inter uiros matronasque conuiuium: expectabis aliena oscula, praegustatos cibos et absque scandalo tuo in aliis sericas uestes auratasque miraberis. in ipso quoque conuiuio, ut uescaris carnibus, quasi inuita cogeris, ut uinum bibas, dei laudabitur creatura, ut laceris, puram, simplicem, dominam et uere ingenuam conclamabunt. personabit interim aliquis cantator ad mensam et inter psalmos dulci modulatione currentes, quoniam alienas non audebit uxores, te, quae custodem non habes, saepius respectabit. loquetur nutibus et, quicquid metuet dicere, signcabit affectibus. Inter has et tantas inlecebras voluptatum etiam ferreas mentes libido domat, quae maiorem in virgi
Abbreviated transcription (Latin):
Non suꝑat amorem matris. ⁊ fr̃is.
nisi solus uxoris affectus. Audio p̃¬
terea te suburbana rura. uillarũ
amoenitates. cum affinib atq cog¬
natis. ⁊ istiusmodi hominib circũ¬
ire. Nec dubito quin uel consobri¬
na uel soror sit: inquarum solatiũ
noui generis ducaris assecla. Absit
quippe ut quanuis ꝓxximi sint cog¬
nati: uirorum de suspicer captare cõ¬
sortia. Obsecro gͦ de uirgo ut michi
respondeas. Sola uadis in comitatu
ꝓpinquoꝵ: an cũ amasio tuo: Quã¬
uis sis impudens. seculariũ eũ ocłis
ingerere non audebis. Si enim hoc
feceris. ⁊ de ⁊ illum familia uniu̾sa
cantabit: uos cunctorum digiti denota¬
bunt. Ipsa quoq soror. atq affinis. siue
cognata. que in adulationẽ tui. scmn ni
nunquam coram de uocant: cum se
paulatim auerterint. portentuosum
ridebunt maritum. Sin autẽ sola ie¬
ris quod ⁊ magis estimo: utiq inter
seruos adolescentes. inter maritatas

Expanded text:
non superat amorem matris et fratris non superat amorem matris et fratris nisi solus uxoris affectus. Audio praeterea te suburbana, uillarum amoenitates cum adfinibus et cognatis et istius modi genus hominibus circumire. nec dubito, quin uel consubrina uel soror sit, in quarum solacium noui generis ducaris adsecula - absit quippe, ut, quamuis proximi sint et cognati, uirorum te suspicer captare consortia —, obsecro ergo te, uirgo, ut mihi respondeas: sola uadis in comitatu propinquorum an cum amasio tuo ? quamuis sis inpudens, saecularium oculis eum ingerere non audebis. si enim hoc feceris, et te et illum familia uniuersa cantabit, uos cunctorum digiti denotabunt, ipsa quoque soror aut adfinis siue cognata, quae in adulationem tui sanctum et nonnum coram te uocant, cum se paululum conuerterit, portentosum ridebit maritum. sin autem sola ieris - quod et magis aestimo -, utique inter seruos adulescentes, inter maritas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbem quod nolo. aut multoꝵ in ui¬
matre nunqͣm se iungit. utramꝰqͦ se
suscipit: utramq uenerat᷑. Sic que¬
libet sc̃a filia. inatris uidue indiciũ
castitatis est. Si coeuus tuus ille
nescio quis. matrem tuam honoret
ut suam. si senior. te ut filiam dili¬
gat. & parentis subiciat discipline.
non expedit amborum fame. plus
de illum amare quam matrem: ne
non uideatur affectum inte eligere.
s etatem. Et hoc dicerem. si fratrem
monachum non haberes. si domesticis
careres presidiis. Nunc uero ꝓdolor.
inter mnatrem atq germanum:i ma¬
trem uiduam ⁊ fratrem monachũ.
cur se alienus interserit: Bonum
quidem est: ut te filiam noueris &
sororem. Si autem utrumq ñ potes.
⁊ mader quasi dura respuitur: sal¬
dem frater placeat. Si frat̾ asꝑior ẽ
mollior sit illa que genuit. Quid
ꝑalles. quid estuas. quid uultum
rubore suffundis: ⁊ trem̃tib labiis.
in ꝑacientiam pectoris contestaris:

Expanded text:
probem, quod nolo, aut multorum inuiprobem, quod nolo, aut multorum inuimatre seiungit; utramque suspicit, utramque ueneratur. sit quamlibet sancta filia, mater uidua indicium castitatis est. si coaeuus tuus est ille nescio quis, matrem tuam honoret ut suam; si senior, te ut filiam diligat et parentis subiciat disciplinae. non expedit amborum famae plus te illum amare quam matrem, ne non uideatur affectum in te eligere, sed aetatem. et hoc dicerem, si fratrem monachum non haberes, si domesticis careres praesidiis; nunc uero, pro dolor, inter matrem atque germanum — et matrem uiduam fratremque monachum - cur se alienus interserit? bonum quidem est, ut te et filiam noueris et sororem; si autem -utrumque non potes et mater quasi dura respuitur, saltim frater placeat. si frater asperior est, mollior sit illa, quae genuit. quid palles? quid aestuas? quid uultum rubore suffundis et trementibus labiis inpatientiam pectoris contestaris ?
Abbreviated transcription (Latin):
alterius festucam uiderem. Nunc
autem cum inter fr̃s ꝓcul habitans.
eorumq fruens contub̃nio honeste
sub arbitris. ⁊ uideam raro ⁊ uide¬
ar: impudentissimũ ẽ eius te uere¬
cundiam non sequi. cuius sequeris
exemplum. Qd̃ si dixeris. & mͥ suffi¬
cit conscientia mea. habeo dñm iu¬
dicem. qui uite mee testis est. ñ curo
quid loquant᷑ homines: audi apłm
scribentem. Prouidentes bona. non
solum coram deo:sed etiam coram
hominib. Si quis te carpit qd̃ sis xp̃i¬
ana. quod uirgo: ne cures. quod ideo
dimiseris matrem. ut in monasterio
inter uirgines uiueres. Talis detͣctio.
laus tua est: ubi non luxuria in puel¬
la dei. sed duricia carpitur. Ista crude¬
litas: pietas est. Illum enim p̃feras
matri: quẽ preferri iubeas ⁊ anime
tue. Quem si & ipsa p̃tulerit: ⁊ fi¬
liam de sentiat ⁊ sororem. Qͥd igit᷑
scelus est. scĩ uiri habere contub̾niũ:
ob torto collo me in ius trahis: ut aut

Expanded text:
alterius festucam uiderem. nunc alterius festucam uiderem. nunc autem, cum inter fratres procul habitans eorumque fruens contubernio honeste sub arbitris et uideam raro et uidear, inpudentissimum est eius te uerecundiam non sequi, cuius te sequi testeris exemplum. quodsi dixeris: . \'et mihi sufficit conscientia mea; habeo deum iudicem, qui meae uitae testis est; non curo, quid loquantur homines\', audi apostolum scribentem: prouidentes bona, non solum coram deo, sed etiam coram hominibus. si quis te carpit, quod sis Christiana, quod uirgo, ne cures, quod ideo dimiseris matrem, ut in monasterio inter uirgines uiueres; talis detractatio laus tua est. ubi non luxuria in puella dei, sed duritia carpitur, crudelitas ista pietas est. illum enim praefers matri, quem praeferre iuberis et animae tuae. quem si et ipsa praetulerit, et filiam te sentiet et sororem. Quid igitur? scelus est sancti uiri habere contubernium ? obtorto collo me in ius trahis, ut aut
Abbreviated transcription (Latin):
pannorum sordes. ⁊ immundo sepe fe¬
data est stercore. Assedit egrotanti: &
passa est. Ad hanc ꝑdurit etatem. ut
xp̃m amares docuit. Non tͥ displiceat
eius conuersatio: que te sponso tuo uir¬
ginem consecrauit. Qđ si ferre ñ potes.
⁊ delicias eius fugis. atq ut hoc uulgo
solet dici. secularis est mater: habes aliaᷤᷤ
uirgines. habes scm̃ ꝑudicitie chorum.
Quid matrẽ deserens. eum eligis qͥ suã
forsitan sororem reliquit ⁊ matrem:
Illa difficilis: s iste facilis. Illa iurga¬
trix. gͦ iste placabilis. Quẽ quero utrũ¬
uirum secuta sis. an pꝰea inueneris. Si¬
eum secuta es: manifestum ẽ cur ma¬
trem reliqueris. Si postea repperisti:
ostendis quod inmatris hospitio non
potueris inuenire. Durus dolor: &
meo muerone me uulnerans. Qui
ambulat inquit simplicit̾. ambulat
confident̾. Tacerem si me ñ morder&.
conscientia: ⁊ in aliis ieũ crimen ñ
rep̃henderem: nec ꝑ trabem ocłi mei.

Expanded text:
pannorum sordes et inmundo saepe foepannorum sordes et inmundo saepe foedata est stercore. adsedit aegrotanti etpassa est. ad hanc perduxit aetatem; ut Christum amares, docuit. non tibi displiceat eius conuersatio, quae te sponso tuo uirginem consecrauit. quodsi ferri non potest et delicias eius fugis atque, ut uulgo soletis dicere, saecularis est mater, habes alienas uirgines, habes sanctum pudicitiae chorum. quid matrem deserens eum eligis, qui suam forsitan sororem reliquit et matrem ? illa difficilis, sed iste facilis; illa iurgatrix, iste placabilis. quem quaero utrum secuta sis an postea inueneris. si secuta es, manifestum est, cur matrem reliqueris; si postea repperisti, ostendis, quid in matris hospitio non potueris inuenire. durus doctor et meo mucrone me uulnerans: qui ambulat, inquit, simpliciter, ambulat confidenter. tacerem, si me remorderet conscientia, et in aliis meum crimen non reprehenderem nec per trabem oculi mei
Abbreviated transcription (Latin):
Alioquin si ad matrẽ migraueris pꝰ
ruinam: facilius poteris cum ea plã¬
gere quod ꝑ illius absentiam ꝑdidisti
Quod si adhuc uirgo es ⁊ non ꝑdidisti:
serua ne ꝑdas. Quid tͥ necesse: in ea
uersari domo. inqua necesse habeas
cotidie aut ꝑire. aut uincere: Quis un¬
quam mortalium. iuxta uiꝑam securꝰ
somnos capit: Que &. si non ꝑcutiat:
certe sollicitat. Securns ẽ ꝑire non
posse: quam iuxta ꝑiculum ñ ꝑisse.
In aldero tranquillitas ẽ. in altero gub̾¬
natio. Ibi gaudemus. hic euadimus. ded
forte respondeas. Non bene morata ma¬
ter est: res scł̃i cupit: amat diuitias:
ignorat ieiunium. ⁊ ocłos stibio linic:⁊¬
uult compta ꝓcedere: ⁊ nocet ꝓposito
meo. nec possum cum eiuscemodi inue¬
re. Primum quidem etiam si talis ẽ ut
causaris. manis habebis p̃mium: si ta¬
lem non deseras. Illa te dui portauit
inutero. diu aluit:⁊ difficilioris infandie
mores. blanda pietate sustinuit: lauit

Expanded text:
alioquin, si ad matrem migraueris post alioquin, si ad matrem migraueris post ruinam, facilius poteris cum ea plangere, quod per illius absentiam perdidisti. quodsi adhuc integra es et non perdidisti, serua, ne perdas. quid tibi necesse est in ea uersari domo, in qua necesse habeas cotidie aut perire aut uincere ? quisquamne mortalium iuxta uiperam securus somnos capit ? quae ut non percutiat, certe sollicitat. securius est perire non posse quam iuxta periculum non perisse; in altero tranquillitas est, in altero gubernatio, ibi gaudemus, hic euadimus. Sed forte respondeas: \'non bene morata mater est, res saeculi cupit, amat diuitias, ignorat ieiunium, ocvult compta procedere, et nocet proposito meo, nec possum cum hujusmodi vivere. Primum quidem etiamsi talis est, ut causaris, majus habebis praemium, si talem non deseras. Illa te diu portavit in utero, diu aluit, et difficiliores infantimores blanda pietate sustinuit. lauit
Abbreviated transcription (Latin):
se meminerat alterius utero. alte¬
riꝰ humeris: Unde & ineruce ꝑendeis.
commendabat parentẽ discipulo qͣm
nunqͣm ante crucem dimiserat. Iu uͦ
filia. iam enim desino ad matrẽ loqͥ ⁊
quam forsitan etas ⁊ in becillitas ac
sollicitudo excusabilem facit: tu in¬
quam filia. eiꝰ domũ angustam iudi¬
cas. cuius non fuit tibi uent̾ angus¬
tus. Decem mensib utero clauso ui¬
xisti: iuno die inuno cubiculo cũ
matre ñ duras: An ocłos eius ferre
non potes. ⁊ que om̃s motus tuos ut¬
pote illa que genuit que aluit :⁊ ad
hanc ꝑdurit etatem. facilius intelli¬
git. testem domesticam fugas: Si uir¬
go es. quid times diligentẽ custodiam:
Si corrupta es. cur non ꝑalam nubis
Scd̃a post naufragium dabula est.
quod male ceꝑis. saltem hoc remedio
temꝑare. Neq uͦ hoc dico ut post pe¬
catum tollam penitentiam. ut quod
male cepit male ꝑseueret: s qd̾ disꝑẽ
in huiusmodi copula diuulsionem.

Expanded text:
se meminerat alterius utero, altese meminerat alterius utero, alterius brachiis. unde et in cruce pendens commendat parentem discipulo, quam numquam ante crucem dimiserat. Tu uero, filia - iam enim desino ad matrem lo qui, quam forsitan aetas et inbecillitas ac solitudo excusabilem faciunt —, tu, inquam, filia, eius domum angustam iudicas, cuius non tibi fuit uenter angustus? decem mensibus utero clausa uixistiet uno die in uno cubiculo cum matre non duras? an oculos eius ferre non potes et, quia omnes motus tuos illa, quae genuit, quae aluit et ad hanc perduxit aetatem, facilius intellegit, testem domesticam fugis? si uirgo es, quid times diligentem custodiam ? si corrupta, cur non palam nubis ? secunda post naufragium tabula est, quod male coeperis, saltim hoc remedio temperare. neque uero hoc dico, quo post peccatum tollam paenitentiam, ut, quod male coepit, male perseueret, sed quod desperem in istius modi copula diuulsionem.
Abbreviated transcription (Latin):
Rimum scire uos cu¬
pio soror ac filia. me
non iccirco scribe qͥa
aliquid de uobis sinis¬
trum suspicer: sed ne ceteri suspi¬
centur. urãm me narrare concor¬
diam. Alioquin quod absit si pecca¬
torum uos estimarem glurano cessis¬
se nunqͣm scriberem: sciremq me
surdis narrare fabulam. De inde hoc
obsecro. ut si mordatius quippiã scͥꝑ¬
sero: ñ tam mee austeritatis ꝑutetis
eẽ. quam morbi. Putride carnes: fer¬
ro curant᷑ ⁊ cauterio. Uenena. serpẽ¬
tino curantur antidoto. Qđ̃ satis
dolet:. maiori dolore expellit᷑. Ad
extremum hoc dico. quod etiam
si consientia criminis uulmuis non
habeat: habet tam̃ fama ignomini¬
am. Alater ⁊ filia nomina pietatiᷤᷤ
officiorum uocabula. uincla nature.
secuudaq post dm̃ federatio. Non
est laus si uos diligatis: scelus ẽ qd̃
odistis. Dñs iħc subiectus erat pa¬
rentib suis. Uenerabat᷑ matrem.
cuius erat ipse pater. Colebat nu¬
tricium quem nutrierat. gestatũq

Expanded text:
rimum scire uos cupio, soror ac filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de uobis sinistrum suspicer, sed, ne ceteri suspicentur, uestram orare concordiam. alioquin — quod absit —, si peccati uos aestimarem glutino cohaesisse, numquam scriberem sciremque me surdis narrare fabulam. deinde hoc obsecro, ut, si mordacius quippiam scripsero, non tam meae austeritatis putetis esse quam morbi. putridae carnes ferro curantur et cauterio, uenena serpentino pelluntur antidoto; quod satis dolet, maiori dolore expellitur. ad extremum hoc dico, quod, etiam si conscientia uulnus non habeat, habet tamen fama ignominiam. mater et filia, nomina pietatis, officiorum uocabula, uincla naturae secundaque post deum foederatio, non est laus, si uos diligitis; scelus est, quod odistis. dominus Iesus subiectus erat parentibus suis: uenerabatur matrem, cuius erat ipse pater, colebat nutricium, quem nutrierat, gestatumque
Abbreviated transcription (Latin):
turus est terram. tuum agm̃ in celis
est. Crescite & multiplicamini. Hoc ex¬
pletur edictum P ost paradysum & nu¬
ditatẽ. & ficuᷤ folia. auspicantia pru¬
riginem nuptiarum: nubat ⁊ nubat᷑
ille qui insudore faciei comedit panẽ
suumꝰ cuius terra tribulos generat &¬
spinas. cuius herba sentib suffocatur.
Meum semen centenaria fruge fecũ

Expanded text:
turus est terram: tuum agmen in caelis turus est terram: tuum agmen in caelis est. crescite et multiplicamini. hoc expletur edictum post paradisum et nuditatem et ficus folia auspicantia pruriginem nuptiarum. nubat et nubatur ille, qui in sudore faciei comedit panem suum, cui terra tribulos generat et spinas, cuius herba sentibus suffocatur: meum semen centena fruge fecu