comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tor mirabilis extitisset. &esset scientissimus rerũ ad studium sapienti
ae pertinentiũ mihi placebat laudatur homo & amatur absens utrũ¬
nam abore laudantis intrat incor audientis amor ille : absit sed ex a¬
mante alio accenditur alius hinc enimamatur qui laudatur. dũ non
fallaci corde laudatoris praedicari creditur. id est cũ amans eũ laudat¬
.
sic enim tunc amabam homines. ex hominũ iudicio. non enim ex tuo ds̃m̃s.
in quo nemo fallitur sed tamen cur non sicut auriga nobilis. sicut uenator stu¬
diis popularibus diffamatus. sed longe aliter & grauiter: &ita quem ad mo¬
dum & me laudari uellem: non autem uellem ita laudari & amarime ut is¬
triones quam quam eos & ipse laudarem & amarem. sed eligens latere quã
ita notus esse . & uel haberi odio quã sic amari ubi distribuuntur ista ponde¬
ra uariorũ & diuersorũ amorum in anima una: quid est quod amo in alio.

Expanded text:
tor mirabilis extitisset et esset scienttor mirabilis extitisset et esset scientae pertinentium; mihi placebat. Laudatur homo, et amatur absens. Utrunam ab ore laudantis intrat in cor audientis amor ille? absit; sed ex amante alio accenditur alius. hinc enim amatur qui laudatur, dum non fallaci corde laudatoris praedicari creditur, id est cum amans eum laudat. Sic enim tunc amabam homines ex hominum iudicio; non enim ex tuo, deus meus, in quo nemo fallitur. sed tamen cur non sicut auriga nobilis, sicut uenatordiis popularibus diffamatus, sed longe aliter et grauiter et ita, quemadmodum et me laudari uellem? non autem uellem ita laudari et amari me ut histriones, quamquam eos et ipse laudarem et amarem, sed eligens latere quam ita notus esse et uel haberi odio quam sic amari. ubi distribuuntur ista pondera uariorum et diuersorum amorum in anima una? quid est, quod amo in alio,
Abbreviated transcription (Latin):
nos adsemoueret & anim aduertebam &uidebam in ipsis corporalibus¬
aliud esse quasi totũ & ideo pulchrum. aliud autẽ quo dideo deceret
quoniam apte accommodaretur alicui. sicut pars corporis aduniuer¬
sum suum. aut calciamentũ adpedem. & similia. & ista consideratio sca¬
turriuit in animomeo ex intimo cordemeo. &scripsi libros depul chro
& apto puto duos aut tres. tuscis ds̃ nam excidit mihi non enĩ habemus
eos sed aberrauerunt a nobis nescio quomodo . quid est autẽ quod memo¬
uit dñe dĩ m̃s. ut adhierium romanȩ urbis oratorem scriberem illos li¬
bros. quem non nouerã facie. sed a mauerã hominem ex doctrinae fami
quae illi clara erat : & quaedam uerba eius audieram & placuerat mihi.
sed magis qui a placebat aliis & eum efferebant laudibus. stupentes qđ
ex homine srro doto prius grecae facundiae. post in latina etiam dic¬

Expanded text:
nos ad se mouerent." et animaduertebam et uidebam in ipsis corporibusnos ad se mouerent." et animaduertebam et uidebam in ipsis corporibustum et ideo pulchrum, aliud autem, quod ideo deceret, quoniam apte accommodaretur alicui, sicut pars corporis ad uniuersum suum aut calciamentum ad pedem et similia. et ista consideratio scaturriit in animo meo ex intimo corde meo, et scripsi libros "de pulchro et apto", puto, duos aut tres; tu scis, deus: nam excidit mihi. non enim habemus eos, sed aberrauerunt a nobis nescio quomodo. Quid est autem, quod me mouit, domine deus meus, ut ad Hierium, Romanae urbis oratorem, scriberem illos libros? quem non noueram facie, sed amaueram hominem ex doctrinae fama, quae illi clara erat, et quaedam uerba eius audieram, et placuerant mihi. sed magis quia placebat aliis et eum efferebant laudibus stupentes, quod ex homine Syro, docto prius graecae facundiae, post in latina etiam dic
Abbreviated transcription (Latin):
hic est. noluit nobiscũ diu esse & non reliquiꝗ nos illuc enim abscessit
unde numquã recessit quia mundus per eum factus est . & in hoc mui¬
do erat & uenit in huc mundũ peccatores saluos facere cui confitetui
anima mea & sanat eam qm̃ pec cauit illi filii hominũ quo usq grauer
corde: nũ quid & post descensum uitae. non uultis ascendere & ui ueri
sed quo ascenditis quando in alto estis. & posuistis in caelo os uestrum
descendite. ut ascendatis ad dm̃. caecidistis enim. ascendendo contrae
dic eis ista ut plorent in conualle plorationis. & sic eos rape tecũ ad dm̃
quia de spũ eius haec dicis eis. sidicis ardens igne caritatis haec tunc
non noueram & amabam pulchra inferiora. & ibam in profundum & di¬
cebam amicis meis num amȩmus aliquid nisi pulchrum : quicquid est er
liat rebus quas amamus : nisi enim esset in eis decus &species. nullomodo

Expanded text:
hic est. noluit nobiscum diu esse et non reliquit nos. illuc enim abscessit, hic est. noluit nobiscum diu esse et non reliquit nos. illuc enim abscessit, unde numquam recessit, quia mundus per eum factus est et in hoc mundo erat et uenit in hunc mundum peccatores saluos facere. cui confitetur anima mea, et sanat eam,. quoniam peccauit illi. fili hominum, quo usque graues corde? numquid et post descensum uitae non uultis ascendere et uiuere? sed quo ascenditis, quando in alto estis et posuistis in caelo os uestrum? descendite, ut ascendatis et ascendatis ad deam. cecidistis enim ascendendo contra deam. dic eis ista, ut plorent in conualle plorationis, et sic eos rape tecum ad deum, quia de spiritu eius haec dicis eis, si dicis ardens igne caritatis. Haec tunc on noueram et amabam pulchra inferiora et ibam in profundum et dicebam amicis meis: "num amamus aliquid nisi pulchrum? quid est ergo liat rebus, quas amamus? nisi enim esset in eis decus et species, nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
est sed quantũ ad illũ. bonum est & suaue. sed amarũ erit iuste. qui a in¬
iuste a matur deserto illo quic quid ab illo est quo uobis adhuc & adhuo
ambulare uias difficiles & laboriosas non est requies ubi quaeritiss
qu aerite quod quaeritis. sed ibi non est ubi quaeritis beatam uitam
quaeritis in regione mortis. non est illic. quomodo enimbeata uita
ubi nec uita : & descendit huc ipsa uita nr̃a . & tulit mortẽ nr̃am & oc¬
cidit eam de abun dantia uitae suae & tonuit clamans ut redea mu
hinc adeũ in illud secretũ unde processit adnos. in ipsum primũ uir g¬
uelut sponsus procedens dethalamosuo exultauit ut gigans ad cui¬
rendam uiam non enim tardauit. sedcucurrit. clamans dictis. fact
morte uita descensu ascensu clamans ut redeamus ad eum & discessit
ab oculis ut redeamus adcor. & inueniamus eum abscessit enim. & eco

Expanded text:
est: sed quantum est ad illum, bonum est et suaue; sed amarum erit iuste, quia inest: sed quantum est ad illum, bonum est et suaue; sed amarum erit iuste, quia iniuste amatur deserto illo quidquid ab illo est. quo uobis adhuc et adhuc ambulare uias difficiles et laboriosas? non est requies, ubi quaeritis eam. quaerite quod quaeritis, sed ibi non est, ubi quaeritis. beatam uitam quaeritis in regione mortis: non est illic. quomodo enim beata uita, ubi nec uita? Et descendit huc ipsa uita nostra et tulit mortem nostram et occidit eam de abundantia uitae suae et tonuit clamans, ut redeamus hinc ad eum in illud secretum, unde processit ad nos in ipsum primum uirgiuelut sponsus procedens de thalamo suo exultauit ut gigans ad currendam uiam. non enim tardauit, sed cucurrit clamans dictis, factis, morte, uita, descensu, ascensu, clamans,, ut redeamus ad eum. et discessit ab oculis, ut redeamus ad cor et inueniamus eum. abscessit enim et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
nt. & totũ audias ita semp om̃a quibus unũ aliquid constat. & non sunt
mnia simulea quibus constat. plus delectant om̃a quã sigula si pos sint
entiriom̃a sed longe his melior qui fecit omnia . & ipse est ds̃ nr̃t & non
iscedit quia nec succeditur ei si placent corpora. dm̃ ex illis lauda & in ar¬
fice eorũ g ͤ torque amorem neȩ in his quaetibi placent tudis pliceas sipla
ent animae in dõ amentur. quia & ipsae mutabiles sunt . & in illo fixae
tabiliuntur. alio qui irent &perirent in illo ergo amentur. &rape
deum tecũ quas potes. & dic eis hunc amemus. ipse fecit haec. & non ẽ
longe non enĩ fecit atque abiit. sed ex illo in illo sunt ecce ubi est ubisa
pit ueritas. intimus cordiegt. sed cor errauit abeo redite praeuaricato¬
res adcor. & inhȩrete illi qui fecit uos state cumeo. & stabitis. requi esci¬
te in eo. & quieti eritis quo itis in aspera. quo itis bonũ quod amatis. ab illo

Expanded text:
ant et totum audias. ita semper omnia, quibus unum aliquid constat, et non sunt ant et totum audias. ita semper omnia, quibus unum aliquid constat, et non sunt omnia simul ea, quibus constat: plus delectant omnia quam singula, si possint sentiri omnia. sed longe his melior qui fecit omnia, et ipse est deus noster, et non discedit, quia nec succeditur ei. Si placent corpora, deum ex illis lauda et in artificem eorum retorque amorem, ne in his, quae tibi placent, tu displiceas. si plaent animae, in Deo amentur: quia et ipsae mutabiles sunt, et in illo fixae stabiliuntur; alioquin irent et perirent. In illo ergo amentur; et rape ad eum tecum quas potes, et dic eis: Hunc amemus, hunc amemus; ipse fecit haec, et non est longe. Non enim fepit ueritas? intimus cordi est, sed cor errauit ab eo. redite, praeuaricatores, ad cor et inhaerete illi, qui fecit uos. state cum eo et stabitis, requiescite in eo et quieti eritis. quo itis in aspera? quo itis? bonum, quod amatis, ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
menda quic quid in de habes anima mea saltem fatigata fallaciis uerita¬
ti commenda quicquid tibi est aueritate. & non perdes aliquid & reflo¬
rescent putriatua. & sanabuntur om̃s languores tui. & fluxatua refor¬
mabuntur. &renouabuntur & constringentur adte. & nonte dcponent
uo descendunt sed stabunt tecũ & permanebunt adsemper stantẽ acper¬
nanentem dm ut quidperuersa sequeris carnẽtuã ipsate sequatur con¬
iersa : quic quid per illã sentis in parte est . &ignoras totũ cuius hae par¬
tes sunt: & delectant te tamen sedsi ad totũ cõpraehendendũ esset idon eus
ensus carnis tuae. ac non & ipse in parte uniuersi accepisset protua poe¬
a iustum modum. uelles ut transiret quic quid existit in praesentia. ut
nagis tibi om̃a placerent nã & quod loquimur. per eundem sensũ car¬
is audis & non mouis utique stare sllabas sed trans uolare. ut aliae ueni¬

Expanded text:
menda quidquid inde habes, anima mea, saltem fatigata fallaciis. ueritamenda quidquid inde habes, anima mea, saltem fatigata fallaciis. ueritati conmenda quidquid tibi est a ueritate, et non perdes aliquid, et reflorescent putria tua et sanabuntur omnes languores tui et fluxa tua reformabuntur et renouabuntur et constringentur ad te et non te deponent, quo descendunt, sed stabunt tecum et permanebunt ad semper stantem ac permanentem deum. Vtquid peruersa sequeris carnem tuam? ipsa te sequatur conuersam. quidquid per illam sentis, in parte est et ignoras totum, cuius hae partes sunt, et delectant te tamen. sed si ad totum conprehendendum esset idoneus sensus carnis tuae ac non et ipse in parte uniuersi accepisset pro tua poena iustum modum, uelles, ut transiret quidquid existit in praesentia, ut magis tibi omnia placerent. nam et quod loquimur, per eundem sensum carnis audis et non uis utique stare syllabas, sed transuolare, ut aliae ueni
Abbreviated transcription (Latin):
scindunt eam desi derus pestilentiosis. quoniam ipsa esse uult. & requiesce¬
re amat in eis quae amat in illis autẽ non est ubi. quia non stant. fugiunt¬
& quis ea sequitur sensu carnis: aut quis ea compraehendit. uel cũ praes¬
sto sunt : tardus est enim sensus carnis. quoniam sensus carnis est ipse est
modus eius sufficit ad aliud ad quod factus est. ad illud autẽ non suffi¬
cit. ut teneant transcurrentia ab initio debito usq: ad finem debitum
in uerbo enim tuo perquod creatur. ibi audiunt hinc & hoc usque noli es¬
se uana anima mea & obsurdescere in aure cordis tumultu uanitatistu¬
ae audi ectu uerbũ ipsum : clamat ut redeas. & ibi est locus quietis in ꝑ¬
turbabi lis ubi non deseritur amor si ipse non deserat: ecce illa discedunt
ut alia succedant . &omnibus suis pastibus constet infirma uniuersitas
num quidego aliquo discedo ait uerbũ dĩ ibi fige mansionem tuã. ibi cõ¬

Expanded text:
scindunt eam desideriis pestilentiosis, quoniam ipsa esse uult et requiescescindunt eam desideriis pestilentiosis, quoniam ipsa esse uult et requiescere amat in eis, quae amat. in illis autem non est ubi, quia non stant: fugiunt, et quis ea sequitur sensu carnis? aut quis ea conprehendit, uel cum praesto sunt? tardus est enim sensus carnis, quoniam sensus carnis est: ipse est modus eius. sufficit ad aliud, ad quod factus est, ad illud autem non sufficit, ut teneat transcurrentia ab initio debito usque ad finem debitum. in uerbo enim tuo, per quod creantur, ibi audiunt: "hinc et huc usque." Noli esse uana, anima mea, et obsurdescere in aure cordis tumultu uanitatis tuae. audi et tu: uerbum ipsum. clamat, ut redeas, et ibi est locus quietis inperturbabilis, ubi non deseritur amor, si ipse non deserat. ecce illa discedunt, ut alia succedant et omnibus suis partibus constet infima uniuersitas. "numquid ego aliquo discedo?" ait uerbum dei. ibi fige mansionem tuam, ibi con
Abbreviated transcription (Latin):
pominis addolores. figitur alibi praeterquã inte.tam &sifigitur in
bul chris extrate & ex trase quae tamen nulla essent. nisi essent abs
te quae oriuntur & occidunt. &oriendo quasi esse incipiunt. & cres¬
cunt ut perficiantur . & per fecta senescunt & intereunt. & non om¬
nia senescunt & om̃a intereunt ergo cũ oriuntur & tendunt esse.
quomagis celeriter crescunt ut sint. eo magis festinant ut non sint
ic est modus eorũ tantũ dedistieis. quia partes sunt rerũ quae ñ sunt
omnes simul sed decedendo acsuccedendo agunt om̃s uni uersum cuius par¬
tes sunt ecce sic peragitur & sermonoster. per signa sonantia non enimerit
totus sermo siunũ uerbũ non decedat cũ sonuerit partessuas. ut suc ceda
aliud: laudette exillis anima mea dis̃ creator omniũ. sed non eis figatur
glutino amoris persensus corporis eunt enim quo ibant ut non sint. & con¬

Expanded text:
hominis, ad dolores figitur alibi praeterquam in te; tametsi figitur in hominis, ad dolores figitur alibi praeterquam in te; tametsi figitur in pulchris extra te et extra se. Quae tamen nulla essent nisi essent abs te, quae oriuntur et occidunt, et oriendo quasi esse incipiunt, et crescunt ut perficiantur, et perfecta senescunt et intereunt: et non omnia senescunt, et omnia intereunt. Ergo cum oriuntur et tendunt esse; quo magis celeriter crescunt ut sint, eo magis festinant ut non sint: sic est modus eorum. Tantum dedisti eis, quia partes sunt rerum, quae non sunt omnes simul; sed decedendo ac succedendo agunt omnes universum, cujus partes sunt. Ecce sic peragitur et sermo noster per signa sonantia. Non enim erit totus sermo, si unum verbum non decedat cum aliud. laudet te ex illis anima mea, deus, creator omnium, sed non eis infigatur glutine amore per sensus corporis. eunt enim quo ibant, ut non sint, et con
Abbreviated transcription (Latin):
& expluribus unũ facere hoc est quod diligitur in amicis. &sic diligi¬
tur ut rea sibi sit humas conscientia sinon a mauerit redamatem. aut
si amantẽ non reda mauerit. nihil quaerens exeius corpore. praet̃
indicia beniuolentiae hincilleluctus siquis moriatur. & tenebrae
dolorũ & uersa dulcedine in amaritudine cormadidum ex amissa
uita morientium mors uiuentiũ . beatus qui amatte. & amicũ inte.
& inimicũ propterte solus enim nullũ carum amittit . cuiomnes
in illo carisunt qui non amittitur &quis est iste nisids̃ noster. ds̃ quife¬
cit caclũ & terrã & implet ea quia implendo ea facit ea tenemo a¬
mittit . nisi qui dimittit & quia dimittit . quo it aut quo fugit. nisi ad¬
te placido adte iratũ : nam ubi non inuenit legemtuã inpoena sua
& lextua ueritas & ueritas tuds̃ uirtutũ conuertenos. & ostende
faciem tuã &saliuerimus nam quaqua uersum seuerterit anima

Expanded text:
et ex pluribus unum facere. Hoc est, quod diligitur in amicis et sic diligiet ex pluribus unum facere. Hoc est, quod diligitur in amicis et sic diligitur, ut rea sibi sit humana conscientia, si non amauerit redamasi amantem non redamauerit, nihil quaerens ex eius corpore praeter indicia beniuolentiae. hinc ille luctus, si quis moriatur, et tenebrae dolorum et uersa dulcedine in amaritudinem cor madidum et ex amissa uita morientium mors uiuentium. beatus qui amat te et amicum in te et inimicum propter te. solus enim nullum carum amittit, cui omnes in illo cari, qui non amittitur. et quis est iste nisi deus noster, deus, qui fecit caelum et terram et inplet ea, quia inplendo ea fecit ea? te nemo amittit, nisi qui dimittit, et quia dimittit, quo it aut quo fugit nisi ate placido ad te iratum? nam ubi non inuenit legem tuam in poena sua? et lex tua ueritas et ueritas tu. Deus uirtutum, conuerte nos et ostende faciem tuam, et salu
Abbreviated transcription (Latin):
renam animã meã diligendo moriturũ acsinon moriturũ mȩ quippe
mereparabant atque recreabant aliorũ amicorũ solacia. cũ quibus
amabam quod prote amabam & hoc erat ingens fabula & longũ men¬
dacium. cuius adulterina confricatione corrum patur mens nr̃a pr¬
riens in auribus sed illa mihi fabula non moriebatur. siquis amicorum
meorũ moreretur alia erant quae in eis amplius capiebant animum
colloqui & corridere. & uicis sim beniuole obsequi .simullegere dulcili¬
quos simul nugari & simul honestari. dissentire interdũ sine odio tãqu
ipse homo secũ. atque ipsararissima dissensione condire consensiones
prurimas. docere aliquid inuicem aut discere fi inuicem. desiderare ab¬
sentes cum molestia. suscipere uenientes cũ laetitia his atque huius moc
signis a corde amantium & redamantiũ procedentibus. per os. perlingu
peroculos & mille motus gratissimos. quasi fomitibus conflare animos.

Expanded text:
renam animam meam diligendo moriturum acsi non moriturum? maxime quippe me reparabant atque recreabant aliorum amicorum solacia, cum quibus amabam quod postea amabam, et hoc erat ingens fabula et longum mendacium, cuius adulterina confricatione corrumpebatur mens nostra pruriens in auribus. sed illa mihi fabula non moriebatur, si quis amicorum meorum moreretur. alia erant, quae in eis amplius capiebant animum: conloqui et conridere et uicissim beniuole obsequi, simul legere libros dulciloquos, simul nugari et simul honestari, dissentire interdum sine odio tamquam ipse homo secum atque ipsa rarissima dissensione condire consensiones plurimas, docere aliquid inuicem aut discere ab inuicem, desiderare absentes cum molestia, suscipere uenientes cum laetitia: his atque huius modi signis a corde amantium et redamantium procedentibus per os, per linguam, per oculos et mille motus gratissimos quasi fomitibus flagrare animos
Abbreviated transcription (Latin):
que enim imaginẽ imaginis eius. sedipsam recolo ipsa mihi reminiscenti praesto
est nomino memoriam & agnosco quod nomino & ubi agnosco nisi inipsa memo¬
nissem non eundem sorbnum nominis dico sedrem quamsignificat quã sebli
nis semꝰ non eundem sorinum nominis dico. sedrem quam significat quã siobli¬
tus essem quid ille ualeret sonus agnoscere utiq: nonualerem. ergo cũ me¬
moriam memini perseipsam sibi praesto est ipsa memoria cũ uero memini ob¬
liuionem & memoria praesto est & obliuio memoria qua meminerim. obliuio
quam meminerim sed quid est obliuio nisi priuatio memoriae: quomodo
ergo ad est ut eam meminerim quando cum ad est meminis se non possum:
ut si quod meminimus memoria retinemus obliuionẽ autẽ nisi meminisem.
nequaquam possemus audito isto nomine remquȩ illo significatur agnos

Expanded text:
que enim imaginem imaginis ejus, sed ipsam recolo; ipsa mihi reminiscenti praesto que enim imaginem imaginis ejus, sed ipsam recolo; ipsa mihi reminiscenti praesto est. Nomino memoriam, et agnosco quod nomino. Et ubi agnosco, nisi in ipsa memonissem? Non eumdem sonum nominis dico, sed rem quam significat; quam sinissem? Non eumdem sonum nominis dico, sed rem quam significat; quam si oblitus essem; quid ille valeret sonus, agnoscere utique non valerem. Ergo cum memoriam memini, per seipsam sibi praesto est ipsa memoria: cum vero memini obet memoria praesto est et oblivio; memoria qua meminerim, oblivio quam meminerim. Sed quid est oblivio, nisi privatio memoriae? Quomodo ergo adest ut eam meminerim, quando cum adest meminisse non possum? At si quod meminimus memoria retinemus; oblivionem autem nisi meminissemus, nequaquam possemus audito isto nomine, rem quae illo significatur agnos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ experientiã passionũ suarũ sentiens memoriae commendauit. aut ipsa sibi hace
nomino quippe lapidem. nominosolem cum resipsȩ non as sunt sensib meis.
in memoria sane mea praesto sunt imagines earũ nomino dolorẽ corporis. nec mihi
ad est dum mihi dolet nisi tamen adesset imago eius in memoria mea. nescirem
quid dicerem. nec eum indisputando a uo luptate discernerem nomino salutem
corporis cũ saluussum corpore ad est mihi quidem resipsa. uerum ta men nisi
& imago eius in esset in memoriamea. nullomodo recordarer quid huius nomi¬
nis significaret sonus nec ae grotantes agnoscerent salute nominata quid es¬
set dictũ nisi eadem imago ui memoriae teneretur. quamuis ipsa res ab esset
acorpore nominonumeros quibus numeramus enas sunt in memoria mea non
imagines eorum sed ipsi nomino imaginẽ solis & haec ad est in memoria mea ne¬

Expanded text:
per experientiam passionum suarum sentiens memoriae commendavit, aut ipsa sibi haec per experientiam passionum suarum sentiens memoriae commendavit, aut ipsa sibi haec Nomino quippe lapidem, nomino solem, cum res ipsae non adsunt sensibus meis; in memoria sane mea praesto sunt imagines earum. Nomino dolorem corporis, nec mihi adest dum nihil dolet; nisi tamen adesset imago ejus in memoria mea nescirem quid dicerem, nec eum in disputando a voluptate discernerem. Nomino salutem corporis cum salvus sum corpore: adest mihi quidem res ipsa; verumtamen nisi et imago ejus inesset in memoria mea, nullo modo recordarer quid hujus nominis significaret sonus. Nec aegrotantes agnoscerent salute nominata quid esset dictum; nisi eadem imago vi memoriae teneretur, quamvis ipsa res abesset a corpore. Nomino numeros quibus numeramus, et adsunt in memoria mea non imagines eorum, sed ipsi. Nomino imaginem solis, et haec adest in memoria mea: ne
Abbreviated transcription (Latin):
iusque generis & definiendo ibi inuenio quid dicam atq: inde profero. nec tamen
nulla earũ perturbatione perturbor cum eas reminiscendo commemoro & ante¬
quam recolerentur a me retractarentur ibierant. propterea inde perrecorda¬
tionem potuere de promi foste ergo sicut deuentre cibus ruminando. sic ista de
memoria recordando proferuntur curigitur inore cogitationis nonsentitur
adisputante hoc est a reminiscente laetitiae dulcedo uel a maritudo maestitiae:
an in hoc dissimile est quod nonundique simile est : quis enĩ talia uolens loquere¬
tur si quotiens tristitiam metumue nomina mus totiens merere uel timere co¬
geremur: & tamen non ea loqueremur nisi in memoria nr̃a non tantũ sonas
nominum secundũ imagines in praessas sensibus corporis sedetiam rerũ ipsarũ
notiones inueniremus quas nulla ianua carnis accepimus sed eas ipse animus

Expanded text:
iusque generis et definiendo, ibi inuenio quid dicam atque inde profero, nec tamen iusque generis et definiendo, ibi inuenio quid dicam atque inde profero, nec tamen ulla earum perturbatione perturbor, cum eas reminiscendo conmemoro; et antequam recolerentur a me et retractarentur, ibi erant; propterea inde per recordationem potuere depromi. forte ergo sicut de uentre cibus ruminando, sic ista de memoria recordando proferuntur. cur igitur in ore cogitationis non sentitur a disputante, hoc est a reminiscente, laetitiae dulcedo uel amaritudo maestitiae? an in hoc dissimile est, quod non undique simile est? quis enim talia uolens loqueretur, si quotiens tristitiam metumue nominamus, totiens maerere uel timere cogeremur? et tamen non ea loqueremur, nisi in memoria nostra non tantum sonos nominum secundum imagines inpressas a sensibus corporis sed etiam rerum ipsarum notiones inueniremus, quas nulla ianua carnis acc
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus non fuit in animo &elapsum est animo ipsam memoriam uocantes animũ
cumergoita sit quid est hoc quod cdntristitiam mea praeteritã lactus memini
animus habet laetitiã & memoria tristitiã laetusq: est animus ex eo qđ in est ei
lactitia memoria uero exeo quod in est ei tristitia tristis non est : Num foste non ꝑti¬
net ad animum : quis hoc dixerit: nimirũ ergo memoria quasiuenter est animi.
laetitia uero atq: tristitia quasicibus dulcis & amarus cũ memoriae commendan¬
tur quasi traiecta in uentrem recondi illic possunt sapere non possunt ridiculum ẽ
haec illis similia putare. nec ta mensunt omnimodo dissimilia sedecce dememoria
profero cumdico quat tuor esse perturbationes animi cupiditatẽ laetitiã metum
tristitiã & quic quid dehis disputare potuero. diuidendo singula per species sui cu¬

Expanded text:
dicimus: "non fuit in animo" et "elapsum est animo", ipsam memoriam uocantes animum dicimus: "non fuit in animo" et "elapsum est animo", ipsam memoriam uocantes animum — cum ergo ita sit, quid est hoc, quod cum tristitiam meam praeteritam laetus memini, animus habet laetitiam et memoria tristitiam laetusque est animus ex eo, quod inest ei laetitia, memoria uero ex eo, quod inest ei tristitia, tristis non est? num forte non pertinet ad animum? quis hoc dixerit? nimirum ergo memoria quasi uenter est animi, laetitia uero atque tristitia quasi cibus dulcis et amarus: cum memoriae conmendantur, quasi traiecta in uentrem recondi illic possunt, sapere non possunt. ridiculum est haec illis similia putare, nec tamen sunt omni modo dissimilia. Sed ecce de memoria profero, cum dico quattuor esse perturbationes animi, cupiditatem, laetitiam, metum, tristitiam, et quidquid de his disputare potuero diuidendo singula per species sui cu
Abbreviated transcription (Latin):
unc intellexisse meminerim ergo & meminisse memini. sicut postea quod haec
teminiscinunc potui sirecordabor. utique peruim memoriae recordabor affex¬
iones quoque animimei eadem memoria continet non illomodo quo eas habet ipse
inimus cũ patitur ea sed alio multum diuerso sicut se sehabet uis memoriae nã
&laetatũ me fuisse reminiscor non laetus & tristitiam meã praeteritã recor dor
iontristis . & mealiquandotimuisse recolo sinetimore & pristinae cupiditatis sine
upiditate sum memor aliquando & econtrario tristitiã meã transactã lactus re¬
niniscor & tristis laetitiã quod mirandũ non est de corpore. aliud enĩ animus
aludcorpus itaq: si prae teritũ dolorem corporis gaudens memini nonita mirũ ẽ
hic uere cũ animus sit etiam ipsa memoria nam & cum mandamus aliquid ut
memoriter habeatur dicimus uide ut illut in animohabeas. & cum obliuiscim̃

Expanded text:
nunc intellegisse meminerim. et meminisse me memini, sicut postea, quod haec nunc intellegisse meminerim. et meminisse me memini, sicut postea, quod haec reminisci nunc potui, si recordabor, utique per uim memoriae recordabor. Affectiones quoque animi mei eadem memoria continet non eo modo, quo eas habet ipse animus, cum patitur eas, sed alio multum diuerso, sicut sese habet uis memoriae. nam et laetatum me fuisse reminiscor non laetus et tristitiam meam praeteritam recordor non tristis et me aliquando timuisse recolo sine timore et pristinae cupiditatis sine cupiditate sum memor. aliquando et e contrario tristitiam meam transactam laetus reminiscor et tristis laetitiam. quod mirandum non est de corpore: aliud enim animus, aliud corpus. itaque si praeteritum dolorem corporis gaudens memini, non ita mirum est. hic uero cum animus sit etiam ipsa memoria — nam et cum mandamus aliquid, ut memoriter habeatur, dicimus: "uide, ut illud in animo habeas", et cum obliuiscimur,
Abbreviated transcription (Latin):
sed illae aliae sunt non sunt imagines earũ quas mihi nunti auit carnis oculus
nouit eas quisquis sine ulla cogitatione qualis cũq: corporis intus agnouit eas
sensi etiam numeros omnib: corporis sensibus quos numeramus sed illi alii sunt
quibus numeramus nec ima gines istorũ sunt &ideo ualde sunt ride at me ista
licentem qui non eos uidet. & ego doleam ridentẽ me haec omnia memoria teneo¬
c quo quo modo eam didicerim memoriateneo multa etiam quae aduersus
aec falsissime disputantur audiui. & memoriateneo quae tam &sifalsa sunt. tam̃
a meminisseme non est falsum & discreuisse me inter illa uera & haec falsa quae
ontradicuntur & hoc memini aliterque nunc uideo discernere me ista. aliter autẽ
nemini saepe me discreuisse. cumea saepe cogitarem ergo & intellexisse mesaepius
ta memini & quod nunc discerno & intellego recondo in memoria. ut postea me

Expanded text:
sed illae aliae sunt, non sunt imagines earum, quas mihi nuntiauit carnis oculus: sed illae aliae sunt, non sunt imagines earum, quas mihi nuntiauit carnis oculus: nouit eas quisquis sine ulla cogitatione qualiscumque corporis intus agnouit eas. sensi etiam numeros omnibus corporis sensibus, quos numeramus; sed illi alii sunt, quibus numeramus, nec imagines istorum sunt et ideo ualde sunt. rideat me ista dicentem, qui non eos uidet, et ego doleam ridentem me. Haec omnia memoria teneo et quomodo ea didicerim memoria teneo. multa etiam, quae aduersus haec falsissime disputantur, audiui et memoria teneo; quae tamenetsi falsa sunt, tamen ea meminisse me non est falsum; et discreuisse me inter illa uera et haec falsa, quae contradicuntur, et hoc memini aliterque nunc uideo cernere me ista, aliter autem memini saepe me discreuisse, cum ea saepe cogitarem. ergo et intellexisse me saepius ista memini, et quod nunc discerno et intellego, recondo in memoria, at postea me
Abbreviated transcription (Latin):
est alia regio eorũ. & cogenda rursus ut sciripossint id est uel ut ex quadam disꝑso¬
ne colligenda unde dictum est cogitare. nam cogo & cogito sic est utago & agito fa¬
cio & facito uerumtamen sibi animus hoc uerbũ propriae uindicauit. ut non salibi¬
sed quod in animo colligitur id est cogitur. cogitari proprie iam dicatur itẽ con¬
tinet memoria ȩ nu merorũ dimentionũ que rationes & leges innumerabiles.
quarũ nullam corporis sensus in praessit quia nec ipsȩ coloratae sunt. aut sonas¬
aut olant. aut gustatȩ aut contrectatȩ sunt audiuisonos uerborũ quib signif¬
cantur cum dehis disseritur. sed illi alii. istae autem aliae sunt namilli aliter
grȩce aliter latine sonant. istae uero nec grecae nec latinȩ sunt. nec aliud el¬
quorum genus iudilineas fabrorũ uel etiam tenuissimas sicut filum aran eae

Expanded text:
est alia regio eorum — et cogenda rursus, ut sciri possint, id est uelut ex quadam dispersioest alia regio eorum — et cogenda rursus, ut sciri possint, id est uelut ex quadam dispersione colligenda, unde dictum est cogitare. nam cogo et cogito sic est, ut ago et agito, facio et factito. uerum tamen sibi animus hoc uerbum proprie uindicauit, ut non quosed quod in animo colligitur, id est cogitur, cogitari proprie iam dicatur. Item continet memoria numerorum dimensionumque rationes et leges innumerabiles, quarum nullam corporis sensus inpressit, quia nec ipsae coloratae sunt aut sonaaut olent aut gustatae aut contrectatae sunt. audiui sonos uerborum, quibus significantur, cum de his disseritur, sed illi alii, istae autem aliae sunt. nam illi aliter graece, aliter latine sonant, istae uero nec graecae nec latinae sunt nec aliud eloquiorum genus. uidi lineas fabrorum uel etiam tenuissimas, sicut filum araneae;
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quia iamerant in memoria sedtam remota etretrusa quasi incau eis ab¬
ditioribus ut nisi amꝰmonente aliquo eruerentur ea fortasse cogitare non pos¬
sem: quo circa inuenimus nibilesse aliud discereista quorũ non perpensus hau¬
rimus imagines sed si ne imaginibus sicuti sunt per seipsa intus cernimus nisi ex¬
nisi ea quae passim at que in disposite memoria continebat cogitando quasi colligere
atq anim aduertendo curare. ut tam quã ad manũ posita ipsa memoria ubispar¬
sa prius & neglecta latitabant iam familiari intentioni facile currant & quam
multa huius modigestat memoria mea quae iam inuenta sunt. & sicut dixi qua¬
si ad manũ posita quae didicisse & nos se dicimur : quae si modestis temporũ inter¬
uallis recolere desiuero . ita rursus demerguntur & quasi inremotiora pene trabi¬
lia dilabuntur. ut denuo uelut noua excogitanda sint inidem iterum neq enim

Expanded text:
nisi quia iam erant in memoria, sed tam remota et retrusa quasi in cauis abnisi quia iam erant in memoria, sed tam remota et retrusa quasi in cauis abditioribus, ut nisi admonente aliquo eruerentur, ea fortasse cogitare non possem? Quocirca inuenimus nihil esse aliud discere ista, quorum non per sensus haurimus imagines, sed sine imaginibus, sicuti sunt, per se ipsa intus cernimus,isi ea, quae passim atque indisposite memoria continebat, cogitando quasi colligere atque animaduertendo curare, ut tamquam ad manum posita in ipsa memoria, ubi sparsa prius et neglecta latitabant, iam familiari intentioni facile occurrant. et quam multa huius modi gestat memoria mea, quae iam inuenta sunt et, sicut dixi, quasi ad manum posita, quae didicisse et nosse dicimur. quae si modestis temporum interuallis recolere desiuero, ita rui sus demerguntur et quasi in remotiora penetralia dilabuntur, ut denuo uelut noua excogitanda sint indidem iterum — neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
& in memoria recondidi non imagines earũ sed ipsas quae unde ad me intrauerint
dicam si possum nampercurro ianuas om̃s carnismeae nec inuenio qua earũ
ingressae sint quippe oculidicunt si coloratȩ sunt nos eas nuntiauimus auresdi¬
cunt si sonuerunt a nobis indicataesunt nares dicunt si oluerunt dicit etiã sensus
gustandi si sapor non est nihilme interroges tactus dicit si corpolentũ non est. Ñ
contraectaui si non contrectaui. non indicaui unde & qua haec intrauerunt in
memoriamea : nescio quomodo : nam cũ eadidici non credidi alieno cordi sed in
meo re cognoui & uera esse approbaui & commendauiei tam quã reponens. un¬
de proferrem cũ uellem ibiergo erant & ante quamea didicissem. sed in me¬
moria non erant ubi ergo aut quare cũ dicerentur agnoui & dixita est uerũ ẽ

Expanded text:
et in memoria recondidi non imagines earum, sed ipsas: quae unde ad me intrauerint et in memoria recondidi non imagines earum, sed ipsas: quae unde ad me intrauerint dicant, si possunt. nam percurro ianuas omnes carnis meae nec inuenio, qua earum ingressae sint. quippe oculi dicunt: "si coloratae sunt, nos eas nuntiauimus"; aures dicunt: "si sonuerunt, a nobis indicatae sunt"; nares dicunt: "si oluerunt, per nos transierunt"; dieit etiam sensus gustandi: "si sapor non est, nihil me interroges"; tactus dicit: "si corpulentum non est, non contrectaui, si non contrectaui, non indicaui": unde et qua haec intrauerunt in memoriam meam? nescio quomodo; nam cum ea didici, non credidi alieno cordi, sed in meo recognoui et aera esse approbaui et conmendaui ei tamquam reponens, unde proferrem, cum ueHern. ibi ergo erant et antequam ea didicissem, sed in memoria non erant. ubi ergo aut quare, cum dicerentur, agnoui et dixi: "ita est, uerum est",
Abbreviated transcription (Latin):
sonaret: aut sicut odor dumtransit & uanescit inuentos. ol factũ afficit unde ti¬
icit in memoriam imaginem sui quam reminiscendo repetamus. aut sicut cibu
quicerte inuentre iam non sapit & tamen in memoria quasi sapit. aut sicut ali¬
quid quod corpore tangendo sentitur. quod etiam separatum a nobis imaginatur me¬
moria istae quipperes non intromittuntur adeam sedearum solae imagines mira
celeritate capiuntur. & miris tamquã cellis reponuntur. & mirabiliter recordan¬
uorotoentu: at uero cum audio triagenero essequasoauta reco da
do proferuntur at uero cum audio triagenera esse quaestionũ. ansit quidsit.
qualesit. sonorũ quidem quibus haec uerba confecta sunt imagines teneo & eos
per aures cum strepitu transisse aciam nonse scio. resuero ipsas quae illis significan¬
tur sonis neq: ullo sensu corporis attigi neque dspiam uidi praeter animũ meũ.

Expanded text:
m non sonaret, aut sicut odor dum transit et uanescit in uentos, olfactum afficit, unde trm non sonaret, aut sicut odor dum transit et uanescit in uentos, olfactum afficit, unde traicit in memoriam imaginem sui, quam reminiscendo repetamus, aut sicut cibus, qui certe in uentre iam non sapit et tamen in memoria quasi sapit, aut sicut aliquid, quod corpore tangendo sentitur, quod etiam separatum a nobis imaginatur memoria. istae quippe res non intromittuntur ad eam, sed eorum solae imagines mira celeritate capiuntur et miris tamquam cellis reponuntur et mirabiliter recordando proferuntur.\' At uero, cum audio tria genera esse quaestionum, ado proferuntur.\' At uero, cum audio tria genera esse quaestionum, an sit, quid sit, quale sit, sonorum quidem, quibus haec uerba confecta sunt, imagines teneo et eos per auras cum strepitu transisse ac iam non esse scio. res uero ipsas, quae illis significantur sonis, neque ullo sensu corporis attigi neque uspiam uidi praeter animum meum
Abbreviated transcription (Latin):
dicerem non ea uidebam oculis. nec tamendicerem nisi montes & fluctus & flu¬
mina & sidera qua euidi & oceanum que meredidi intusinmemoria mea artit¬
mina & sidera quaeuidi & oceanum que mcredidi. intus in memoria mea uider
spatiistam ingentibus quasi foris uiderem nec ea tamen uidendo absorbui qua¬
do uidi oculis. nec ipsa sunt apud me sedimagines earũ. & noui quid ex quo sensuco¬
poris in pressum sit mihi sed non ea sola gestat inꝰ mensa ista capacitas memoriae me
hic sunt & illa om̃a quae dedoctrinis liberalibus percepta nondũ exciderunt
quasi remota interiore loco non loca nec eorũ imagines sed resipsas geronamq: qo
sit lit teratura quid peritia disputandi quo genera quaestionũ quic quid horũ scic
sic est in memoria mea . ut non retenta imagine remforis reliquerim. aut soni¬
erit & praeterierir sicut uox in praessa peraures uestigio quo re coleretur quas

Expanded text:
dicerem, non ea uidebam oculis, nec tamen dicerem, nisi montes et fluctus et fludicerem, non ea uidebam oculis, nec tamen dicerem, nisi montes et fluctus et flumina et sidera, quae uidi, et Oceanum, quem credidi, intus in memoria mea uimina et sidera, quae uidi, et Oceanum, quem credidi, intus in memoria mea uiderem spatiis tam ingentibus, quasi foris uiderem. nec ea tamen uidendo absorbui, quando uidi oculis, nec ipsa sunt apud me, sed imagines eorum, et noui, quid ex quo sensu corporis inpressum sit mihi. Sed non ea sola gestat immensa ista capacitas memoriae meae. hic sunt et illa omnia, quae de doctrinis liberalibus percepta nondum exciderunt, quasi remota interiore loco, non loco; nec eorum imagines, sed res ipsas gero. nam quid sit litteratura, quid peritia disputandi, quot genera quaestionum, quidquid horum scio, sic est in memoria mea, ut non retenta imagine rem foris reliquerim aut sonuerit aut praeterierit, sicut uox inpressa per aures uestigio, quo recoleretur, quas
Abbreviated transcription (Latin):
illud dico apudme. in ipso ingenti sinu animimei plenotot & tantarũ imaginib: &
hoc aut illud sequetur. osi esset hoc aut illud. auertat ds̃ hoc aut illud. dico apud
me ista & cũ dico praesto sunt imagines omnium quȩ dico ex eodem thesauro
memoriae Nec omnino aliquid eorũ dicerem si defuissent magna istauis est memo¬
riac magnanimis dĩm̃s penetrare amplum & infinitũ quis ad fundumcius perui¬
nit: &uis est hacc animimei atq ad mea naturã ꝑtinet nec ego ipse capio totum
quodsum ergo animus ad habendũ sepsum angustus est : ut ubisit quod sui non
capit num quid extraipsum ac non in ipso : quo modo ergo non capit : multa mib
superhoc oboritur amͦmiratio stupor appraehendit me: & eunt homines mira¬
ri alta montium & ingentesfluctus maris & latisimos lapsus fluminũ & ocean
ambitum & grros siderũ & relinquunt seipsos nec mirantur quod haec om̃a cui

Expanded text:
illud" dico apud me in ipso ingenti sinu animi mei pleno tot et tantarum rerum imagillud" dico apud me in ipso ingenti sinu animi mei pleno tot et tantarum rerum imaginibus, et hoc aut illud sequitur. „o si esset hoc aut illud!" "auertat deus hoc aut illud": dico apud me ista et, cum dico, praesto sunt imagines omnium quae dico ex eodem thesauro memoriae, nec omnino aliquid eorum dicerem, si defuissent. Magna ista uis est memoriae, magna nimis, deus, penetrale amplum et infinitum. quis ad fundum eius peruenit? et uis est haec animi mei atque ad meam naturam pertinet, nec ego ipse capio totum, quod sum. ergo animus ad habendum se ipsum angustus est, ut ubi sit quod sui non capit. numquid extra ipsum ac non in ipso? quomodo ergo non capit? multa mihi super hoc oboritur admiratio, stupor adprehendit me. et eunt homines mirari alta montium et ingentes fluctus maris et latissimos lapsus fluminum et Oceani ambitum et gyros siderum et relinquunt se ipsos nec mirantur, quod haec omnia cum
Abbreviated transcription (Latin):
xit ab aurib: itacetera quae persensus ceteros ingesta atq: congesta sunt . recordor
prout libet : & auram liliorũ discerno auiolis nihilol faciens. & mel defrito. lene
aspero nihil tum gustando neq: contrectando sed reminiscendo ante pono intus
haec ago inaula ingenti memoriae meae ibi enĩ mihi caelũ & terra & mare prȩs¬
stosunt. cum omnib: quaein eis sentire potui. praeter illa quae oblitus sum ibimihi
&ipse occurro meque recolo quid quando &ubiegerim quoque modo cũ a gerẽ
affectus fuerim ibi sunt omnia quaesiue experta ame siue credita memini ex
eadem copia etiam similitudines rerũ uel expertarũ uel exeis quas expertus sũ
creditarũ alias atq: alias & ipse contexo praeteritus atq ex his etiam futuras ac¬
tiones & euenta &spes. & haec om̃a rursus quasi praesentia meditor faciam hoc &

Expanded text:
xit ab auribus. ita cetera, quae per sensus ceteros ingesta atque congesta sunt, recordor xit ab auribus. ita cetera, quae per sensus ceteros ingesta atque congesta sunt, recordor prout libet et auram liliorum discerno a uiolis nihil olfaciens et mei defrito, lene aspero, nihil tum gustando neque contractando, sed reminiscendo antepono. Intus haec ago, in aula ingenti memoriae meae. ibi enim mihi caelum et terra et mare praesto sunt cum omnibus, quae in eis sentire potui, praeter illa, quae oblitus sum. ibi mihi et ipse occurro meque recolo, quid, quando et ubi egerim quoque modo, cum agerem, affectus fuerim. ibi sunt omnia, quae siue experta a me siue credita memini. ex eadem copia etiam similitudines rerum uel expertarum uel ex eis, quas expertus sum, creditarum alias atque alias et ipse contexo praeteritis atque ex his etiam futuras actiones et euenta et spes, et haec omnia rursus quasi praesentia meditor. "faciam hoc et
Abbreviated transcription (Latin):
tractanda grandis memoriae recessus & nescio quise creati atq in effabiles sinus
eius quae omnia suis quae que foribus intrant adeam & reponuntur in ea nec ipsa
tamen in trant sedrerũ sensarũ imagines illic praesto sunt cogitationi reminiscenti eas
que quomodo fabricatȩ sint quis dicit cũ appareat quibus sensibus raptae sint interius¬
que conditae nam & in tenebris atq: insilentio dumhabito in memoriamea profero
siuolo colores & discerno interalbũ &nigrũ & interquos alios uolo nec incurrunt soni
atq perturbant. quod peroculos austũ considero cũ & ipsi ibi sint & quasi seor sum re¬
positi lateant nam & ipsos poscosi placet. atq as suntilico & quiescente lingua acsilen¬
te gutturecanto quantũ uolo imaginesq: illae colorũ quaenihilo minus ibi sunt
non se interponunt neq: interrumpunt. cũ thesaurus alius retractatur qui influ¬

Expanded text:
tractanda grandis memoriae recessus, et nescio qui secreti atque ineffabiles sinus tractanda grandis memoriae recessus, et nescio qui secreti atque ineffabiles sinus ejus; quae omnia suis quaeque foribus intrant ad eam, et reponuntur in ea. Nec ipsa tamen intrant, sed rerum sensarum imagines illic praesto sunt cogitationi reminiscentis eas. quae quomodo fabricatae sint quis dicit, cum appareat, quibus sensibus raptae sint interiusque reconditae P nam et in tenebris atque in silentio dum habito, in memoria mea profero, si uolo, colores, et discerno inter album et nigrum et inter quos alios uolo, nec incurrunt soni atque perturbant quod per oculos haustum considero, cum et ipsi ibi sint et quasi seorsum repositi lateant. nam et ipsos posco, si placet, atque adsunt illico, et quiescente lingua ac silente gutture canto quantum uolo, imaginesque illae colorum, quae nihilo minus ibi sunt, non se interponunt neque interrumpunt, cum thesaurus alius retractatur, qui influ
Abbreviated transcription (Latin):
diutius. & tam quã de abstrusiorib: quibusdã receptaculis eruuntur quaedam cate¬
uatim seproruunt. &dum aliud petitur & quaeritur prosiliunt inmedium. quasi
dicentia neforte nossumus & abigo ea manu cordis a facie recordationis meae. do¬
nec enubiletur quod uolo atq in conspectũ prodeat ex abditis alia faciliter atq:
inperturbata serie sicut poscuntur suggeruntur. & cedunt praecedentia consequi¬
tibus &cedendo conduntur. iterũ cũ uoluero processura quod totũ fit cũ aliperͦ na¬
ro memoriter ibi sunt om̃a distinte generatmq: seruata quae suo quaeque aditu in¬
gesta sunt sicut lux atq: om̃s colores formȩque corporũ per oculos peraures autem
omnia generas onorũ om̃sq odores peraditũ nariũ om̃s sapores peroris aditũ asen¬
su autẽ totius corporis quid durũ quid molle quid calidũ fridum ue. lene

Expanded text:
diutius, et tanquam de abstrusioribus quibusdam receptaculis eruuntur; quaedam catediutius, et tanquam de abstrusioribus quibusdam receptaculis eruuntur; quaedam catervatim se proruunt, et dum aliud petitur et quaeritur, prosiliunt in medium quasi dicentia, Ne forte nos sumus? Et abigo ea manu cordis a facie recordationis meae, donec enubiletur quod volo, atque in conspectum prodeat ex abditis. Alia faciliter atque imperturbata serie, sicut poscuntur suggeruntur; et cedunt praecedentia consequentibus; et cedendo conduntur, iterum cum voluero processura. Quod totum fit, cum aliquid narro memoriter. 13. Ibi sunt omnia distincte generatimque servata, quae suo quaeque aditu ingesta sunt, sicut lux atque omnes colores formaeque corporum per oculos; per aures autem omnia genera sonorum; omnesque odores per aditum narium; omnes sapores per oris aditum; a sensu autem totius corporis, quid durum, quid molle, quid calidum frigidumve, lene
Abbreviated transcription (Latin):
uammibi fabricauit dñs iubens oculo ut non audiat & auriut non uideat sed
li ꝓquemuideam huic perquã audiam & propria singillatim ceteris sensib:
sedibus suis & officiissuis quae diuersa pereosago unus ego animus transibo &istã uim
meã nam &hanc habet equus & mulus sentiunt enĩ etiam ipsi per corpus transibo
ergo &xistamuim naturae meae gradibus ascendens ad eũ qui fecit me . & uenio incã¬
pos &lata praetoria memoriae ubi sunt thesauri innumerabiliũ imaginũ decu¬
ius cemodi rebus sensis inuectarum ibi reconditũ ẽ quic quid etiam cogitamus. uel
augendo uel minuendo uel ut cũq uariando ea quȩ sensus attigerit . & siquid aliu
commendatũ & repositũ est quod nondũ ab sorbuit & sepeliuit obliuio ibiquando sũ¬
posco ut proferatur quic quid uolo & quaedã statim prodeunt quaedã requirunt᷑

Expanded text:
quam mihi fabricauit dominus, iubens oculo, ut non audiat, et auri, ut non uideat, sed quam mihi fabricauit dominus, iubens oculo, ut non audiat, et auri, ut non uideat, sed illi, per quem uideam, huic, per quam audiam, et propria singillatim ceteris sensibus sedibus et officiis suis: quae diuersa per eos ago unus ego animus. transibo et istam uim meam; nam et hanc habet equus et mulus: sentiunt etiam ipsi per corpus. Transibo ergo et istam naturae meae, gradibus ascendens ad eum, qui fecit me, et uenio in campos et lata praetoria memoriae, ubi sunt thesauri innumerabilium imaginum de cuiuscemodi rebus sensis inuectarum. ibi reconditum est, quidquid etiam cogitamus, uel augendo uel minuendo uel utcumque uariando ea quae sensus attigerit, et si quid aliud conmendatum et repositum est, quod nondum absorbuit et sepeliuit obliuio. ibi quando suposco ut proferatur quidquid volo, et quaedam statim prodeunt; quaedam requiruntur