comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fere uirꝯ mortifer dog̃tis latereagi fallere catholicũ grstũ
q̃at omniã passim iuocculis at ĩ rbⁿᵘˡᷤ. sunt fustra iã pys
foribus obuersabor creculator heretica fuistra diusibilis hostid
attingitur / pcitescut doli / artesq oms tñslucẽt / pastor hũc
horridus hunc ferat niles durꝰ fessor in sorupys m̾tator.
nanta uagus / demq hunc fidelis ꝑꝑnet aula Et si em ex¬
pli̾te fidei aticulos defensienẽq nõ nouerit assucte tũ aures
pie ueris degnatiba/ ⁊ complete dũore ac relestiũ fragore
toitenorĩ coñ om̃e sacrilegiũ ⁊ simplicitate confessionis et
amibignũ q sucessi. dic / Esto sit deus ꝓpud / quis illi obediet
quis implebit dẽsidecia tam dura s⁊ saluad honuies uellet aͥ
płus uiriũ daret ant lemora ꝑ̃cipo̾t uorsũ / Et quib conciliũ
dei nouit ad sepe honues lateant huãna conclia Qruis scit¬

Expanded text:
fere virus mortiferi dogmatis latere aut fallere catholicum gustum fere virus mortiferi dogmatis latere aut fallere catholicum gustum queat; omnia passim in oculis atque in manibus sunt; frustra iam piis foribus obversatur circulator hereticus; frustra invisibilis hostis accingitur; patescunt doli omnes artesque translucent: pastor hunc horridus, hunc ferratus miles, durus fossor, insomnis mercator, nauta vagus, denique hunc fidelis spernet anicula, et si enim expliciter fidei articulos defensionesque non noverit, assuete tamen pie aures veris dogmatibus et opplete divinorum atque celestium fragore tambiguumque successum. Dicet: Esto, sit Deus Cristus; quis illi obediet? quis implebit imperia tam dura? si salvari hominem vellet, aut plus virium daret, aut leviora preciperet. Rursum: Et quis consilium Dei novit, cum sepe homines lateant humana consilia? Quis sci
Abbreviated transcription (Latin):
coeteruo indeũ at irnctatẽ ꝑsone ineffabiluꝰ assũptus
duas inse naturad̾ nuira rerũ prsus impatiũ aggreganiõe
coningeret/ quo inquiͣ homo poterat alaus ascendere qui ut hõ
dens esset/ Et dud̾ro quo nõ magis deplii melmariqz diuiutad
poterat quiͣ ut persecuciones duirias terrores ⁊ mala nra
p̃ter pccud̃ omiã passireũ ind̾tale corpub q iudueret / cũ quo usꝙ
ad ultimas contuẽlias ad uerbera adpassionẽ admorte̾ mortẽ
aud̾ crcis ꝓcalute assup̃ta homis huildata descenderet / Quoq
tam magͣ taq supͣ intellciũ exant ut ea carpere ingenia
dura ⁊ superba non possent /quippe que nõ ingenio seo fide ca¬
piutur / fecerut̃ ribi hereses ⁊̃ mĩas ⁊ in pͥmis duas quatã altea
contendit̃ Ceterũ utriusq duriaes ut reliquarũ onui fere
fider malleis concussa fidolibus cancionẽ suis actoribu inted¬
tũ sempitͥuũ peperit Iamqradeo ꝑmulgata ẽ ueritas / ut ulliũ

Expanded text:
coeterno in Deum atque in unitatem persone ineffabiliter assumptus, duas in se naturas mira rerum prorsus imparium aggregatione coniungeret? Quo, inquam, homo poterat altius ascenDeus esset? Ex adverso quonam magis deprimi declinarique divinitas poterat, quam ut persecutiones, iniurias, terroresque et mala nostra preter peccatum omnia passurum mortale corpus indueret, cum quo usque ad ultimas contumelias, ad verbera, ad passionem ac mortem, «mortem autem crucis», pro salute assumpti hominis humiliata descenderet? Que quia tam magna tamque supra intellectum erant, ut ea capere ingenia dura et superba non possent, quippe que non ingenio sed fide capiuntur, fecerunt sibi hereses innumeras et in primis duas, quarum altera contendit. Ceterum utriusque durities, ut reliquarum omnium, vere fidei malleis contusa fidelibus cautionem, suis auctoribus interitum sempiternum peperit. Iamque adeo pervulgata est veritas, ut nullum
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse subuersã Et ita dũ mapime sperae̾tur tũ ⁊ solidatũ
fidei fundamẽtũ ⁊ culinẽ ecũe spolys hostilib exornatũ / et ille
quidẽ pie argute fidelitꝰ more suo sacalegei dephendit menda¬
ciũꝙ detexit Ceterũ forsan muiis exiliter ꝓbatũ uideri potea
aĩs adcredendũ tardioribus suggerĩte eciã tũt demone nõ iõ
fliũ õmo uaticuuũ uider. ꝙ parũꝑ exratũ esset intempore
hͦ est igitur quod dicebantĩquo uobistũ feliciꝰ agi ue mictu
uadeor asserturꝰ ꝓpiũ incarue nõ uidimꝰ eo mõ quo appłus ẽ
uisus/ quãus eũ moperibut mtrabiliũ suorũ nisi oculos
claudimꝰ assidue uideamꝰ E uideamꝰ utiq radicatã at fir¬
matã fidem qui illi sepe trenulã uideriũ uiduuꝰ longe late¬
q uulgratũ xp̃o cultũ /⁊ quͣꝙ segnicie secordiaq nr̃a xpo nichil¬
tores olim xpiãne religionis nũ in xp̃i noĩe ⁊ intregis
obprobrio gloriõtes rusticos t̾uimꝰ iam de fide tutores qũi

Expanded text:
etur tum et solidatum fidei fundamentum et culmen Ecclesie spoliis hostilibus exornatum. Et ille quidem pie, argute, fideliter more suo sacrilegium deprehendit mendaciumque detexit. Ceterum nimis forsitan exiliter probatum videri potuit animis ad credendum tardioribus, suggerente tunc etiam demone non ideo falsum omnino vaticinium videri, quod parumper erratum esset in tempore. Hoc est igitur quod dicebam, in quo felicius nobiscum agi vere michi videor asserturus. Cristum in carne non vidimus eo modo quo apostolis est visus, quamvis eum in operibus mirabilium suorum, nisi oculos claudimus, assidue videamus. Sed videmus utique radicatam atque firmatam fidem, quam illi sepe tremulam viderunt; videmus longe lateque vulgatum Cristi cultum et quanquam segnitie secordiaque nostra Cristo nichiltores olim cristiane religionis, nunc in Cristi nomine et in crucis obbrobrio gloriantes. Rusticos cernimus iam de fide
Abbreviated transcription (Latin):
tñ argentũ s auiũ tanto cultu quãto us ꝓpũs ip̃e colitue
⁊ sepe aouius deus ⁊̃ aiãt metalli desiderio at admiracioẽ
ses an forsitami pagano ritu religiosiul insonctur an meliꝰ
hercati crditur funioro/ an marti honucide au iom adultero
s incesto /au mercino ꝑditori Et si quidẽuerio sit qdᵈ ꝓpetha¬

Expanded text:
n argentum et aurum tanto cultu quanto nec Cristus ipse colitur et sepe vivus Deus inanimati metalli desiderio atque admiratione Sed an forsitan pagano ritu religiosius insanitur, an melius Herculi creditur furioso, an Marti homicide, an Iovi adultero et incesto, an Mercurio proditori? Et si enim verum sit quod P
Abbreviated transcription (Latin):
Compuo sustepto ⁊ tunc ab inferis egaessueus adlucẽ uerel
antiquissima esse quis dubit Qmippe ^ eã qui seriuis loquut
uonulo ⁊ gnonte creca urbis condite etatẽ calo auĩ multo
añ troiam belli uaticinatũ fuisse tempoi̾bus tradãt qua
etate ipanĩ cineã sibillã floruisse nulla uidetur esse dubitaꝰ
hc si quis accĩt anũ intendat nõ miq̃ ewuãgelica quĩ atłre¬
tica hoc est ᵃ uaticina magis qui iustorie uideãt᷑ / quãd aniuãs
euidentissima claritat facit ut qrͣ d̾ pt̃o dici putes̾ qui lrobs
nballinũ dandtico consonũ cm̃otabo ubi euĩ ille ait Et dederã
i estam meã fel ⁊ in siti mea potanerũ mue acets Illa quidẽ

Expanded text:
somno suscepto, et tunc ab inferis egressus ad lucem veniet somno suscepto, et tunc ab inferis egressus ad lucem veniet antiquissima esse quis dubitet? quippe cum eam qui serius locant Romulo regnante circa urbis condite etatem, alii autem multo ante troiani belli vaticinatam fuisse temporibus tradant, qua etate ipsam Cumeam Sibillam floruisse nulla videtur esse dubitatio. Hec siquis acriter animum intendat, non minus evangelica quam prophetica, hoc est non vaticinia magis quam historie videantur, quod eorum evidentissima claritas facit ut quasi de preterito dici putes, qui mos qusibillinum davitico consonum annotabo. Ubi enim ille ait: «Et dederunt in escam meam fel et in siti mea potaverunt me aceto», illa qui
Abbreviated transcription (Latin):
adexinũ d̾ quibusdã religionibꝰ claris q̃ mocciã hys diebus
impleta conspicunꝰ ꝑter ultimũ sc indiciũ/ qd de ue ati d̾ tempoe
Auby expectaniꝰ / Et h ͨ quid uaticuua q̃ nõ adeo uulgata uide¬
bantur curiõsiꝰ inseriu q̃ ericheee ꝓcul dubio sibille sunt ut
ꝙͣ exillius libro ad conteptũ elicui q̃ sequat᷑ ut sibille fuisse
cuuiosissimꝰ at doctissimꝰ latinoꝵe q̃ a lactancio sparsim posita
ueniet dabut auõ deo alapas manibꝰ incestis ⁊ ãpurato ore
expuent uenenatos sputos/ dabit uero adrerbera simplex fd¬
uea ⁊ e̾ut ut inferis loquatur s⁊ corona spinea corouatur
ad cibũ anĩ sel et sitim acetũ dederiuã Irhospitalitatis hãẽ
monstrabunt mensã / np̃ enĩ insipient̾ tuũ diũ nõ intellex¬
.sti ludentes mortaliũ mẽtibus sed spiuis corouasti ⁊ horridũ
miscuisti / templi uero uelũ scindit /⁊ medio die noꝵ ext tene¬
brosa tebus horꝭ/ minis ⁊ morte moritur tribus diebus

Expanded text:
ibusdam quoque religionibus claris, que in ecclesia his diebus impleta conspicimus; preter ultimum scilicet iudicium quod de re certi, de tempore dubii, expectamus. Et hec quidem vaticinia quia non adeo vulgata videbantur curiosius inserui, que Erithree proculdubio Sibille sunt, ut que ex illius libro ad contextum elicui. Multa sunt alia que studiosissimus atque doctissimus latinorum; que et Lactantio sparsim posita veniet; dabunt autem alapas Deo manibus incestis et impurato ore expuent venenatos sputos. Dabit vero ad verbera simplex sa vel unde veniet, ut inferis loquatur, et corona spinea coronetur. Ad cibum autem fel et ad sitim acetum dederunt; inhospitalitatis hanc monstrabunt mensam. Ipsa enim insipiens tuum Deum non intellexisti, ludentem mortalium mentibus, sed spinis coronasti et horridum fel miscuisti. Templi vero velum scinditur et medio diei nox erit tenebrosa tribus horis nimis. Et morte morietur, tribus diebus
Abbreviated transcription (Latin):
bilitatis constantẽ uerctate uidere nõ siniũ loca offueriũ quid
ameniꝰ tempoã sutripun qd amaniꝰ ⁊ uelinquũt ĩ ar̃o turbas
fantasinatũ quibꝰ in aliuid at aliuid cupiditas ittat Ita fiet
inquietus ⁊ crimiõsus auiꝰ̃ / ⁊ frustra tenere inquibꝰ tenetur
exoptans uocatur gͦ adociũ ide ut ista nõ diligat que diligi

Expanded text:
tatem videre non sinunt: loca offerunt quod amemus, tempora subripiunt quod amamus et relinquunt in animis turbas fantasmatum quibus in aliud atque aliud cupiditas incitatur: ita fit inquietus et criminosus animus, frustra tenere a quibus tenetur exoptans. Vocatur ergo ad otium ut ista non diligat, que diligi
Abbreviated transcription (Latin):
ipã contraiore cõllone confpectius / ꝑiculiq meõria gracius
Iihat ueuerencia ⁊ sobria diuim operis recogitatiõe consistite
bona oiã illis coͣnfexte. uñ sunt omiã tłibus eiũ opimoib
cucĩ septos ccũ habeo d̾uadi posse sed nõ opprum Inhac aut̃
obicibus int̾rpta tot obsessa latriniculis tuta caucio est su¬
sẜacta securitas / ⁊ q̃ nõ spituales tũi ꝓfectus impediat sed
eciã tempoales / Que enĩ queso ista secuitas est cui dum trã¬
quillior scabiliorq uidebit᷑ subito metus int̾uenit inꝑnisa

Expanded text:
one conspectius periculique memoria gratius. In hac reverenti et sobria divine opis recognitione consistite: bona omnia illuc referte unde sunt omnia. Talibus enim opinionibus circumseptos certum habeo invadi posse, sed non opprimi, non obicibus interrupta, tot obsessa latrunculis, tuta cautio est, suspecta securitas et que non spiritales tantum profectus impediat, sed etiam temporales. Que enim, queso, securitas ista est, cui dum tranquillior stabiliorque videbitur subitus metus intervenit, improvisa
Abbreviated transcription (Latin):
terra est uũ nomẽ acapit de terra ortus doterra uiuens Intrã
ueuersius/ Dens aut̾ nõ celũ ẜ celi conditor. Nantũ celo quãtõ
terra nobilius nou negetur CIdem tũ utenisq cͣaͣtor ⁊ rcor deus
qui fecit celũ ⁊ terrã mare et omiã que in eis sunt / e localis spacy
nõ capap/ exqͦuo omẽi suã regit ac suꝑemiiet caturã Quid g̾
fiet uos interrogo doctissum honiẽs / qui multa curiosius quoqo
codicibus uris preditai̾ deũ ⁊ eius uerbũ ⁊ multa q̃ suͣpͣ sinnud̃
fidei uerticẽ se coeternã prĩs fily ꝑsonã errangelice ertas con¬

Expanded text:
terra est, unde nomen accepit, de terra ortus, in terra vivens, in terram terra est, unde nomen accepit, de terra ortus, in terra vivens, in terram reversurus; Deus autem non celum, sed celi conditor, tantum celo quantum terra nobilius non negetur, idem tamen utriusque creator ac rector Deus, «qui fecit celum et terram, maria et omnia que in eis sunt» et, localis spatii non capax, ex equo omnem suam regit ac supereminet creaturam. Quid igitur fiet? Vos interrogo, doctissimi homines, qui multa curiosius quoque codicibus vestris predicari Deum et eius Verbum et multa, que circa summum fidei verticem et coeternam Patri Fil
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ꝓpus / Cogitate int̃ celũ ⁊ terras qu̾ta distanaa ẽ/ ⁊õ
intelligenciã requero mũqui᷑ uor talia cogitastis / Cogitate ms̃
⁊ intendite / excitate añnos / angenia subleuate / puto auĩtũ ualde
sirerexerunt/ mox addestinatũ ꝑuenire ͥeapentis ⁊ labore Iudegĩs
fessa subsident / onulta de nubibus a ymbrib de flinũbus ⁊ uenus
de glacie de nue de tempestate de grandine multa de aialiũ
pelasgi de tremore terraũd de motu celi aic stellatũ disputata acrat¬
Et temaptata tracta᷑ subtiliter xeliquistis / At quibus modis aeliã terre
iñgeretus acti uiuretue unũ e̾xomĩbus nõ uidistis / Ghagnũ etfoesa
ꝑrfuis impgᷝ ͤ contraq nature leges uideaiaur tam magna tamq
distancia ingere/t maiꝰ qddã multo distancius ẽ ꝙ mou̾ea
oportet a inamari ut terra saluetur int̾ celũ namꝙ ⁊ teriã distã ͣ
iugens fateor sed funta est Inter deũ ⁊ hominẽ infuta homo qͥdẽ

Expanded text:
canitur Cristus. Cogitate inter celum et terras quanta distantia est et, intelligentiam requiro; nunquam reor talia cogitastis. Cogitate modo et intendite, excitate animos, ingenia sublevate; puto autem cum valde surrexerint mox ad destinatum pervenire nequeuntia et labore indaginis fessa subsident. Multa de nubibus, de imbribus, de fulminibus, de ventis, de glacie, de nive, de tempestate, de grandine, multa de animalipelagi, de tremore terrarum, de motu celi ac stellarum disputata acriter et tractata subtiliter reliquistis, at quibus modis terre celum iungeretur atque uniretur unum hoc ex omnibus non vidistis. Magnum forsavideatur tam magna tamque distantia iungere; atqui maius quiddam multoque distantius est quod moveri oportet et inclinari ut terra salvetur. Inter celum nempe et terram distantia ingens, fateor, sed finita est, inter Deum vero et hominem infinita. Homo quidem
Abbreviated transcription (Latin):
dñi int̾ homies patu uirginco editũ ⁊ habitasse ĩ nob̾ docuisse
uitã uite crucifixũ passũ mortuũ descendisse adiunstros tartarũ
spoliasse surrexisse amotuis ascendisse adcelos adiudiciũ ex¬
ꝑtinere agnosceret / aut quid nõ potuit ppũs dei filius aeus
Quidiudei cogitant quũ exspectent miror h ͨ legentes pudet
purã nutare sunã / ⁊⁊ at q̃ miseris libera uoce deuicio ĩpletũ
nota sunt Bibilla aut̃ enthexa quid d xpo dixeat̾ audiamꝰ
Di quidẽ de cesare angusto loquens subtuiꝰ imperio nastiturꝰ
subtributo concludet Ecce iã ut omã ͤ concordat historie.
ubi tradit᷑ exisse edictũ acesare augusto ut destaberetur
spirctu mulier instinctu sacre mentꝭ expressit qũ ⁊ Iolũs
p̃cursoris orginẽ p̃ha̾buit Bigna inquit p̃cedent apiet ape¬
pellas /nuilier uetutissima p̃sciu capiet Dend̃ ixĩq̃ dii regͥsfꝰ
ati exitũ comploxa ẽ eliget sibi inquit exppistatodb ⁊ diectis¬

Expanded text:
irgineo editum et habitasse in nobis, docuisse viam vite, crucifixum, passum, mortuum, descendisse ad inferos, Tartarum spoliasse, ascendisse ad celos, ad iudicium expertinere cognosceret? Aut quid non potuit Cristus filius Dei, Deus t et pariet filium». Quid Iudei cogitent, quid expectent miror hec legentes: pudet, puto, mutare sententiam. Atqui miseris libera voce denuntio impletum nota sunt. Sibilla autem Erithrea quid de Cristo predixerit audiamus, siquidem de Cesare Augusto loquens sub cuius imperio nasciturussub tributa concludet». Ecce iam ut evangelice concordat historie, ubi traditur «exisse edictum a Cesare Augusto ut describeretur saga mulier instinctu sacre mentis expressit. Quin et Iohannis precursoris originem prophetavit: «Signa» inquit «precedent apud apellas: mulier vetustissima prescium concipiet»; deinde ipsius progressum atque exitum
Abbreviated transcription (Latin):
despicit/ xpĩ uiam nel ambignã uł i accessibilẽ saltẽ dicit raros
quibꝰ adhuc intus seculi flugͣns anceps nauigatõ ãgrt᷑ laborio¬
sum longeq itee / difficile dixerim / nã et estu Reporint rapinur
reñ tempoa̾liũ n ͨ plus ocy obtigit qui ꝙ nobis ꝓpctõrũ ⁊ occu¬
pacionũ nrarẽ int̾missiõe ꝑmittit᷑ uobil uero iã portus iuta
tenentibus crecidspecto ꝓuisioꝙ facilior multo ẽ sabseidistis eq̾dẽ
mũdi nodos/ negocioꝵ laqueos / uncula xerũ cd⟧ ⁊ liberi mlte
e tempestatib euatastis ubi quiescore liqueat ⁊ uacare Itaq ad
illud eximũ salute studiũ cui uni neglectis omibꝰ alys intẽditl
dei utimini/ parte sobrie solliͭᷤ. ne qͣ uobis expcio ut fit tumuliuo¬
sior occupacio renastatur/ ociꝯttẽm ẽ opus / non resoluto merti at

Expanded text:
despicit, Cristi viam vel ambiguam vel inaccessibilem saltem dicit. Raros quibus adhuc inter seculi fluctus anceps navigatio agitur, laboriosum longeque difficile dixerim; nam et estu rapimur rerum temporalium, nec plus otii contigit quam quod nobis peccatorum et occupationum nostrarum intermissione permittitur. Vobis vero iam portus tuta tenentibus circumspectio provisioque facilior multo est. Abscidistis quidem mundi nodos, negotiorum laqueos, vincula rerum; nudi et liberi multis e tempestatibus enatastis, ubi quiescere liceat et vacare. Itaque ad illud eximium salutis studium cui uni, neglectis omnibus aliis, intenddono utimini parce, sobrie, solicite, nequa vobis ex otio, ut fit, tumultuosior occupatio renascatur: otio etenim est opus non resoluto et inerti atque
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ s adhuc unio uel uediuino iam xpo fidelibus contingere
potueriũ / quid inrrentur pͦ adcelũ unde uenerat iã regresso
⁊ ab occulis  ia ãmoto/ llas tam multas blasphemias qͥbꝰ
aneĩs precipue angustino studiose guiterq uũsum est Itant
acuti uir ingeny porpliriꝰ ꝑstriugente occulos pura ueri¬
tatis luce coniuaus sit qd̵ de eo dicus ꝙ nõ honut̾ s dei capiã¬

Expanded text:
contingere potuerunt, quid miremur Cristo ad celum unde venerat iam regresso et ab oculis hominum amoto illas tam multas blasphemias, quibus a nostris, precipue ab Augustino, studiose graviterque responsum est, ita ut acuti vir ingenii Porphirius, perstringente oculos pura veritatis luce, con
Abbreviated transcription (Latin):
mem̃stis/ Et alel quo nichil ẽ abingenio nobilũt umacitate
semorits futiũ a faleras porius qmͣ medullã uetũ estiãtis amo¬
uendi ame nel ab alio nõ este mulla palacia ur̃is tellis nuallas
uie p̃nocentie mullos uetũ tempotaliũ qm̃uis operiosssiues
ruentosis snotibus Inroluptatibus blandis ĩalos quibo babi¬
loniti timent cines obis s adeteruã ꝑtinetis ⁊htłm obsi głar¬

Expanded text:
meministis et nisi, quo nichil est ab ingeniorum nobilium vivacitate semotius, fucum aut phaleras potius quam medullas rerum extimatis, admonendi a me vel ab alio non estis: nulla palatia vestris cellis, nullas e innocentie, nullos rerum temporalium quamvis operosissimos in ventosis honoribus, in voluptatibus blandis inque aliis quibus babilonici tument cives: vobis, si ad eternam pertinetis Ierusalem, «ab
Abbreviated transcription (Latin):
gilitas in hoc p̃angusto terre habituli angulo fue ut ꝓprie dicã
pucto qui si terra adrnuu̾sdm puncti roem̃ obtinet / pucti puttus
esse deprehenditur / in quo eruidẽ om̃s degimus mortales/ genus labo¬
uosur auxiu solicitũ tanto motu totoꝙ paludibus obruto tot desertis
inhospito et niculto/ anuibꝰ mõtibusq distincto tot regius ac ĩpegs
scisso / tot bellis ac discordys inquieto quo tam ugib curis tam lg̃o laboe dt̃q
tempore possidendo non secus ac ꝓpetuo suꝑbunꝰ ciiꝰ fugitina fe¬
licitas quãuis insano fulgore prestringente oculos qdesse uideat᷑.
quid tũ uere sit multis experimẽtis sed nullo clarius qui morte
cognosatur Bagittus uero quas alias opinen᷑ insi cipłos ⁊ nũcios

Expanded text:
gilitas in hoc perangusto terre habitabilis angulo sive, ut proprie dicam, gilitas in hoc perangusto terre habitabilis angulo sive, ut proprie dicam, puncto, qui, si terra ad universum puncti rationem obtinet, puncti punctus esse deprehenditur, in quo quidem omnes degimus mortales, genus laboriosum, anxium, solicitum, tanto mari totque paludibus obruto, tot desertis inhospito et inculto, tot amnibus montibusque distincto, tot regnis atque imperiis scisso, tot bellis ac discordiis inquieto, quo tam iugibus curis, tam longo labore brevique tempore possidendo non secus ac perpetuo superbimus, cuius fugitiva felicitas, quamvis insano fulgore perstringente oculos aliquid esse videatur, quid tamen vere sit multis experimentis, sed nullo clarius quam morte agnoscitur? Sagittas vero quas alias opinemur, nisi apostolos ac nuntios,
Abbreviated transcription (Latin):
anthoniꝰ oronis clipeo hͣ hostis tela xepellite/Si quidẽdyaboli
telũ est q̃driud loquis impiorid̃ os /Multa igitur tela iaculantue
est sedes dyaboli /⁊ sicut aiẽ sic et in aĩa p̃sidenti totũ corpus obtẽꝑa
Sige suadente illo talia quid detur aut quid apponat᷑ uobis ad
ligroa dolosam Se hoc q̃ectis rũdetur uobis lꝓplitam Bagile
potentis acute cid carbonibus derolatorys o ingentis mali re¬
anediñ oportumũ ati efficaꝵ / quo gn̾e sermoĩs alibi utitur ꝓphtã
idom Bicut sagitte ĩ maũ potentis ita fily epcussorũ Uude non
mimerato hoc folet queri quis hic potens / que sunt hee sagiae
qui sunt hy carbones / Et certe nemo potens nisi cui dcm̃ ẽ scis quia
onna potes et nulla te latet cogitacio Et ab alio quodã mulrũ
tãquã
moiẽ tũ stare. sic aute te orbis ẽ terrarũ / ⁊ sicut gulta roris aũ¬
lucẽ que descendit interrã ẜ mist̾tis oñi qũ omiã potes hic

Expanded text:
Antonius orationis clipeo hec hostis tela repellite, siquidem dyaboli telum est quicquid loquitur impiorum os. Multa igitur tela iaculatur, sedes est dyaboli et sicut anime, sic et anima presidenti totum corpus obtemperat. Inde igitur talia suadente illo, quid detur aut quid apponatur nobis ad linguam dolosam? Si hoc queritis respondetur vobis per prophetam: «Sagitte potentis acute cum – carbonibus desolatoriis». O ingentis mali remedium oportunum atque efficax! Quo genere sermonis alibi utitur propheta idem: «Sicut sagitte in manu potentis, ita filii excussorum». Unde non immerito queri solet quis hic potens, que sint he sagitte, qui sint hi carbones. Et certe nemo potens, nisi cui dictum est: «Scio quia mnia potes et nulla te latet cogitatio», et ab alio quodam: «Multum tanquam momentum statere sic ante te est orbis terrarum et tanquam gutta roris anteluc
Abbreviated transcription (Latin):
afflictio spus /ħ ille regno ⁊ ingenti fama capiencie clarus uir
aiebat/ Que uobis fres multa licet rerũ inꝑitate quenerat/
nõ potes meniũde decipere / noui te / Et p̃torea magni ducis
exemplũ hẽo nõ fui rex ut salomon / neq ut iste suꝑgrest
opetibus oñs qui fuerũt aute me d Iheliũ Si fui unꝰ lionĩ
otcupatotũ ⁊ uitã agentud ⁊ de te speranciũ quod ẽgo tredo
iami tande̾ exꝑiencie nõ sum tib Nam et ego ad oxppretus
essem cũt post salomonẽ com̃tisrẽ me ad unura q̃ feceriũ
mand̃ mee ⁊ ad laborõ in quo frustra sudauerã ua in cĩbꝰ
uanitatẽ ⁊ afflignionẽ spus̃ / ⁊ inchil ꝑmanẽ sub sole ‸ unãtes¬

Expanded text:
abore meo». Hec ille regno et ingenti fama sapientie clarus vir aiebat, que vobis, fratres, multa licet rerum imparitate conveniunt. non potes me, munde, decipere: expertus novi te et preterea magni ducis exemplum habeo. Non fui rex ut Salomon, neque ut ille supergressus sum operibus omnes qui fuerunt ante me in Ierusalem, sed fui unus hominum occupatorum et iiantandem experientie, non tibi; nam et ego cum experrectus essem «cumque» post Salomonem «convertissem me ad universa que fecerant manus mee et ad laborem in quo frustra sudaveram, vidi in omnibus vanitatem et afflictionem spiritus, et nichil permanere sub sole». Omit
Abbreviated transcription (Latin):
inpatibulo pendentẽ ⁊ langindũ uix ferentẽ caput q̃ tũ
maxime colũ ac terrã ac maria surꝙ ergetꝰ ⁊ sustentaret
upario usq ad̾o ut terras trenor quateret s⁊ celũ tenebros
pallor ĩuolueret adiitũ sui catoris orbeturbato / ea q omcã
ius eigo nõ muretur se familartate contempii aut quil ñqᵒ
atz uersatus E quos saluare poterat ⁊ uolebat abeisdem fabri
foliꝰ ⁊ comestor caruiũ ⁊ demoniũ hũs ⁊ blaspheniꝰ a seductõ¬
dici merut quod o̾tens ip̃e ait Nemo plieta sine houoie Aus
in priã sua pud ħ abinfidelibꝰ est passus / dicat aliquis fateboe

Expanded text:
ferentem caput, qui tum maxime celum ac terras ac maria suo regeret ac sustentaret imperio, usqueadeo ut et terras tremor quateret et celum tenebrosus pallor involveret, ad nutum sui Creatoris orbe turbato, eaque omnia igitur nunc miretur se familiaritate contemni, aut quis iniquo atque versatus erat quos salvare poterat et volebat. Ab eisdem fabri filius et comestor carnium et demonium habens et seductodici meruit; quod advertens ipse ait: «Nemo propheta sine honore nisi in patria». Verum hec ab infidelibus est passus, dicat aliquis. Fatebor:
Abbreviated transcription (Latin):
fugatã intellcũ pridorẽ iudicibus ⁊ repente tortoribus matiees
enasisse / non ꝙ nos picõres apłis̾ aut appligꝭ uiris ã om̃o etatẽ
necimꝑperat / quiq oꝑarios hore uudecime nõ prioribꝰ nũ eqͣt
S inpephibitirẽ diuine mercedis abeis pacipiens Tenonis¬
simuis p̾mos facit/ qmͣius eñ dei filius ut index pũat mise¬
reture ut pr̃/ plus multo pr̃ue cdemencie retinẽs qm indiciad
uigoris/ quod si nõ ita esset iam dudũ nchil xeliqui suꝑesset
inquo pueretur tanto eñ maior est morbi uis quĩ egrotatis
⁊ sancie huãne nature uigor /int eam qui condidit adiuuaret
Cuiꝰ retli gratie magnitudinẽ uel conaly aluitudinẽ filios ^suꝑ¬
honũ Cuid ne dicam Iniãnis u̾bis explicet S nͨ huana iñte
concipiat nempe ad diuinũ mumꝰ meciendũ dinõ aupilio

Expanded text:
e tortoribus martires evasisse. Non quod nos peccatores apostolis aut apostolicis viris aut omnino etatem nec improperat», quique operarios hore undecime non prioribus tantum equat, sed in exhibitione divine mercedis ab eis incipiens de «novissimis pretur ut pater, plus multo paterne dementie retinens quam iudiciarii rigoris; quod si non ita esset, iandudum nichil reliqui superesset in quo puniremur, tanto maior est morbi vis quam egrotantis et saucie humane nature vigor, nisi eam qui condidit adiuvaret. Cuius vel gratie magnitudinem, vel consilii altitudinem super filios hominum quis ne dicam humanis verbis explicet, sed humana mente concipiat? Nempe ad divinum munus metiendum divino auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
bagibus Sed neq tũ ecriidẽ in xpĩ loqui ausus perrũ aꝵ¬
postolũ maleficys at artibus magiol ppiãne fidei fundantũ
statursse cut nõ tũ insi trecentis ⁊ sepagunta duraturũ ãms
at illis ex actis euestigio rnitinũ / ¶r ͦ mendacio quid poꝰ uoluue̾
nõ uideo/ iͦ nel mentiẽdi morẽ non desere̾ / nel inquod magis
inclinor miseras aĩas indubiũ adduce̾ ⁊ ab exorte lucis radio
aducisas in ptõre tembrarũ reuocare caliginẽ/ Ita uero Iucgaio¬
coacta renerencia ex cusans / peteũ ureũ ĩnocentissimũ ec siuᵃ
piscatorẽ magis reũ facu /⁊ ĩfert qd muillo toarguẽte flu pateat¬

Expanded text:
bagibus, sed neque tunc equidem in Cristum loqui ausus, Petrum apostolum maleficiis atque artibus magicis cristiane fidei fundamentum statuisse ait, non tamen nisi trecentis et sexaginta duraturum annis atque illis exactis e vestigio ruiturum. Quo mendacio quid sibi voluerit non video, nisi mentiendi morem non deserere, vel, in quod magis inclinor, miserorum animas in dubium adducere et, ab exorte lucis radiis aversas, in preteritarum tenebrarum revocare caliginem atque itacoacta reverentia excusans, Petrum virum innocentissimum ac simplicem piscatorem magie reum facit et infert, quod nullo coarguente f
Abbreviated transcription (Latin):
euersa funditus at delecta gens ħ de iudeis quidehattenꝰ Eed
deinceps/ an dolosas machouieti fabulas au̾ pħorũ dissonas
ac megerabibes ambages ac temerary uiens auerrois ac
uenenata cõuiçia e⁊ sputa ⁊ ad ceͫ pntrȩdo ore tusiissa/ au
forte pocius d unoue sacelegia fotiui nel maichei nugal
nel cero blasphenias audiaq̃/ Cune si oñd procul absunt
a pecautlils sains s neqr miserabilis paganorũ error ⁊ ob
potimꝰ p̃ter crestũ in quo quilꝙspei sul auchorã iecit ureys
qmͣ qu ꝑrecucionũ ꝑcellis expo ᵘ ᷤᷤ fluctuare ⁊ laborare quid̃
p̃ter mergi nequit aut ꝑree / Orante illo siuil ac iubonte
e ipossibilitas assiregendip̃ tanta ꝑccõrid mole obruto / saluae̾
ille potens ẽ /Ego caluad neques / Qud dtalibut enũ dei ce¬
mencia sitfcerte iusticiã nõ exaudit / Et qũͣinis amẽsa sit mĩa
admensucã tũ aee misexie redigonidã Nã in actub agenciũ

Expanded text:
eversa funditus ac deleta gens est. Et de Iudeis quidem hactenus. Quid deinceps? An dolosas Maometi fabulas, an philosophorum dissonas et inextricabiles ambages ac temerarii virus Averrois ac venenata convitia et sputa ad celum putido ore transmissa, an forte potius de illo vel sacrilegia Photini, vel Manichei nugas, vel Arii blasphemias audiamus? Que si omnia procul absunt a pectoribus sanis, si neque miserabilis paganorum error, nequpetimus, nisi Cristum in quo quisquis spei sue anchoram iecit variis quanquam persecutionum procellis expositus fluctuare et laborare quidem potest, mergi nequit aut perire, orante illo simul ac iubente s impossibilitas assurgendi tanta peccatorum mole obruto. Salvare ille potens est: ego salvari nequeo. Quantalibet enim clementia Dei sit, certe iustitiam non excludit et quamvis immensa misericordia ad mensuram mee miserie redigenda est, nam nec actus
Abbreviated transcription (Latin):
Ierominius demoscenis eloquens ignoant / Qruorũ p̾mꝰ dixisse
confitens ignorabat frdo prsus ignotũ erat honũ insi forte cui¬
dectas reuelasset ĩmota lege dĩi concily abetero altollenda
erat huicũtas inclinãda diuinitas utrũq parã fcm̃ ⁊ salubris
celebrata cõm̃ctio est sine q̃ semꝑ egra ⁊ languẽs huãtas ia¬
cuisset nentrũ absq altero potuit fier aut ꝑ aliũ f fieri
quã ꝑ eũ q̃⁊ cliar relos et destẽdit q̃ t̾ spicit tẽrã et facit eã trom̾e

Expanded text:
oc Demosthenes eloquens ignoravit»; quorum primus dixisse confitens ignorabat, quodque prorsus ignotum erat homini, nisi cui forte divinitas revelasset, immota lege divini consilii ab eterno attollenda erat humanitas, inclinanda divinitas; utrunque pariter factum et salubris celebrata coniunctio est, sine qua egra semper et languens humanitas iacuisset. Neutrum sine altero potuit fieri, aut per alium fieri, quam per Eum qui «inclinat celos suos et descendit», qui respicit terram et facit eam tr
Abbreviated transcription (Latin):
nchilũ fubã nr̃i ⁊ cuuĩꝰ aute occulos nulle am tamꝙ̃ dies hestira
q̃ p̃terit magna sut̃ fateor ỹmo quidẽ ĩmensa si huĩius me¬
ritis equentur did largitorẽ altollite mentes/ pusilla omiã in
possibilia nõ sed facilia uidebunt᷑ /Nam quid ẽ oro / ꝙ nitare
spemi titubare amos facũ dignis ubis supplicio uidelunt᷑ mia

Expanded text:
ante oculos «mille anni tanquam dies hesterna que preteriit». Magna sunt, fateor, imo quidem immensa, si humanis meritis equentur. Ad largitorem mentes attollite: pusilla omnia, nec possibilia modo, sed facilia videbuntur. Nam quid est, oro, quod nutare spem et titubare animos cogit? Digni nobis supplitio videbimur, mi
Abbreviated transcription (Latin):
uerãtia sibi p̃stitit n ͨ irute p̃ces essent eptirpande impediẽ¬
slitudinẽ canse frangendeq qui nos in uebe tenent unci rũ¬
plud̾umũq taibulacõnũ h̃turꝰ es ac laborũ sic ergo ita uis fuge̾
noli reliq̃re politudines nr̃as nullꝰ eñt te indesertis degentẽ
ad quẽ scatũ aũ annos matura te uirtꝰ euexit s si maioris¬

Expanded text:
bi prestitit ne irrite preces essene. Extirpande solicitudinum cause sunt, frangendique qui nos tenent unci, rumplurimumque tribulationum habiturus es ac laborum; si igitur ista vis fugere, noli relinquere solitudines nostras. Nullus enim te in desertis degentem ad quem statum ante annos matura te virtus evexit. Sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
Itacs salua sre salubri salua sunt ormiã / ubi alã abieceris
actũ st guberuadõ carens aĩe nauigiũ / ĩ huiꝰ uite pelagor
retid fluictibus ⁊ temptacionũ flatibus agitur / musqiͣ portꝰ¬
crnto syes durigebat iuusqui celud quod sres oñdebat / sed undiqs
pontꝰ ut ait maro undiq nanfrꝯgũ ⁊ ꝓcelle aiᶜ igut sum̃s¬
sit spẽ tẽteneo illõ uobis eptorqãt /⁊ s magna sũt ualde que

Expanded text:
itaque salva spe salubri, salva sunt omnia, ubi illam abieceris actum est; gubernaculo carens, anime navigium in huius vite pelago rerum fluctibus et tentationum flatibus agitur, nusquam portus quo spes dirigebat, nusquam celum quod spes ostendebat, sed «undique pontus» ut ait Maro, unde naufragium et procelle. Hec igitur sumsit: spem tenete, nemo illam vobis extorqueat; et si magna sint
Abbreviated transcription (Latin):
nccĩe defectus/ exspectacõnis suꝑuatue causa fuit IReb nõ
oriẽte toto uetus ⁊ constans opinio esse infãtis ut eo tompore
uespasiam principatu dice̾ uelit impletũ qui ⁊̃ indea bellĩ
gerens adiipenũ ẽ assumptus uoerẽtud ea nobis inessyẽ¬
tũ ea fiducia elati eludente eos diuina sapientia qmi ce.
crudeliter ⁊ irreuerẽter eluserant ⁊ ligno crutis affiperat qͣi
iã futuri uerũ diũ romanũ excute̾ uoluerũt iugũ / ceso p̃p̃osito

Expanded text:
necessarie defectus expectationis sue causa fuit. Res non necessarie defectus expectationis sue causa fuit. Res non «oriente toto vetus et constans opinio esse in fatis ut eo tempore IVespasiani principatu dicere velit impletum, qui in Iudea bellum gerens ad imperium est assumptus, vere tamen ea nobis tunc ea fiducia elati, eludente eos Dei sapientia, quam ipsi crudeliter et irreverenter eluserant et ligno crucis affixerant, quasi iam futuri rerum domini romanum voluerunt excutere iugum, ceso preposi
Abbreviated transcription (Latin):
ps legie exipiũs ꝑsona dauitico ore ꝓphãtum ¶Resuscita me
Itabuã eis/ post eius ⁊ esuerictionẽ strati diuino iudicio to ᷝ ͥᷤ
aa̾t / testant historie uulgate testatur euersa Ihrlĩ / auꝰ qͣnta
fuent ruia cͣ omittũ fedam famẽ ⁊ obtentu fanuis mocedi¬
bilia ⁊ horrenda facinora q̃ locꝰ iste nõ capit / ipẽ cerorũ nus
iudicio est/ qui quĩ omẽĩ ueri silitudinẽ excedit / aput illuis ipĩs
historicos ⁊ p̃cipue iosephũ uirũ nõ nudioceis aũa ͭ ͤ / qui & eẽt
bello interfuit q̃ratur / Corũ malorũ om̃i ꝙ cuiqmͣ pio
dubiũ esse nõ dĩ/ Quid aliud ess⟧ᵉ fuit quĩ ista gentis im¬
pietas ⁊ inagͣtiᵈ ͦ in xpiũ pu̾cipiũ omis cladis abhac stult
⁊ indigica exspectatiõe ꝑfriũ est Quid xpũs ip̃e fleus ꝑi¬
turãq urbem miseratus p̃dixisse Regit᷑ adiecta cõd/ eo ꝙ nõ
cognonisset tempꝰ uisitatõnis sue / Qruod̾ ꝑfetõ coginioõnis

Expanded text:
psalmo legunt ex ipsius persona davitico ore prolatum: «Resuscita me et retribuam eis», post eiusdem resurrectionem strati divino iudicio totiens et attriti? Testantur historie vulgate, testatur eversa Ierusalem, cuius quanta fuerit ruina, ut omittam fedam famem et obtentu famis incredibilia et horrenda facinora, que locus iste non capit, ipse cesorum numerus indicio est, qui, quoniam omnem similitudinem veri excedit, apud illius temporis historicos et precipue Iosephum, virum non mediocris autoritatis qui ei bello interfuit, queratur. Quorum malorum omnium, quod cuiquam pio dubium esse non debet, quid aliud cause fuit quam illa gentis impietas et ingratitudo in Cristum? Principium omnis cladis ab hac stulta et indigna expectatione profectum est, quod Cristus ipse flens perituram urbem miseratus predixisse legitur, adiecta causa eo quod «non cognovisset tempus vocationis sue», qui profecto cognitionis
Abbreviated transcription (Latin):
uideamꝰ/Illi aut̃ pñti gaudio ppusticiã at insolenciã se
pͥuantes / futuri spe dam Et stultissima epspectatiõe se torqat/
Qñi nempe sex etatũ nulla longior hac q̃ mõ agitur / cuis
miciũ xp̃i poniꝰ̃ ab aduentu / Cund egit᷑ p̃stolant᷑ insam nescio
quẽ sue gentis esse uenturũ qui iam pridẽ suis sedibus auuls

Expanded text:
videamus! Illi autem, presenti gaudio per inscitiam et insolentiam se privantes, futuri spe inani et stultissima expectatione se torqueant. Omnium nempe sex etatum nulla longior hac, que modo agitur, cuius initium Cristi ponimus ab adventu. Quid igitur prestolantur insani nescio quem sue ge
Abbreviated transcription (Latin):
mintate clipes uos armate/ nichil eͭ. adu̾rario formidandã
nutqmͣ tũ desenet tamꝙͣ leo rugiens iupꝯ ꝙ famelicꝰ crecũ
ouilia urã dar abiciet ille uobis infide sĩpulos quibꝰ pede̾s
ad salutẽ ꝓperantes uuluet tardet impediet / audite ⁊egẽ uriũ
aniun es os hñiti us loqũti / maq̃ ut palpanti pedes net aui¬
builanti aures ns audiẽti / nares u ͨ oderãti oculos u uidẽti

Expanded text:
i clipeo vos armate; nichil erit ab adversario formidandum. Nunquam tamen desinet tanquam leo rugiens lupusque famelicus circum ovilia vestra versari: obiciet ille vobis in fide scrupulos, quibus pedes ad salutem properantes vulneret, tardet, impediat. Audite regem vestrum exanimi os habenti nec loquenti, manus nec palpanti, pedes nec ambulanti, aures nec audienti, nares nec odoranti, oculos nec videnti
Abbreviated transcription (Latin):
p᷑ ꝑiculerũ secuitas secũ uehat / nau quis duminteũ quoe
nõ dicã honues s Rotentissimos ppłos ila pessundebit unico
arguiñto eodemq aarissimo contentꝰ erot si uite uenocem uos
parũꝑ p ad e   gentilud romaõs certe genciũ dños ⁊ trene
ciuitatis absq emulo principes Icarthaginensiũ iugtꝰ u̾tutibꝰ
semꝑ daros ppetuoq dei ios epercicio seruabat armorũ ꝑrclõre¬
ẜ frequencia eosdẽ rubigine uiciorũ obscurauit parta inde
cũ secuitate segnities Quod p̃idisse ac p̃mitciasse dicitur

Expanded text:
securitas secum vehat; nam quis dinumeret quot, non dicam homines, sed potentissimos populos illa pessumdedit? Unico argumento eodemque clarissimo contentus ero. Sinite revocem vos parumper ad exempla gentilium. Romanos certe gentium dominos et terrene civitatis absque emulo principes Carthaginiensium metus virtutibus semper claros perpetuoque detersos exercitio servabat, armorum periculorumque frequentia, eosdem rubigine vitiorum obscuravit parta inde cum securitate segnities. Quod previdisse ac prenuntiasse dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
carneis oculis s spirctuali acie uident ppiũ illi corporee ui¬
sioni quadã exꝑte nõ impare demõstrabo / Ualde felices quid̾
fateor/ nam quis neget felices oculos quibꝰ nicarne xpus appa¬
ruit Qũad p̃dulte eniũ spectatulũ ude̾ nr̃a carue nr̃aq aa
uestitũ deũ audire uerba incessũ assice̾ notae̾ actq itꝰ hoiẽs
conu̾santis Quẽ scupent angeli quẽ adorant / ciꝰ pastunit᷑
intuitu Cuiꝰ imperio gloriãtur grande ꝓrsus ⁊i merificũ
spectatulĩ possem dicere Ecce hic homo ẽ quẽ audio quem
ortus q dmũdiciã de nrã huãĩtate nichl desit / Et euesꝰ ecce¬
hic idem deul uerꝰ texras inhabitans ⁊ trenas paciens erup̃¬
nas pauꝑtatẽ famẽ frigus estũ dolores ai ⁊ corporis tand̃
passurꝰ ⁊ crucẽ/ D in iͣ mortẽ moriẽdo uicturꝰ/ Ecce nt̃
carneis pedibus terrã p̃mit qui celũ ⁊ terrã cauit/ Et homo¬

Expanded text:
carneis oculis, sed spiritus acie Cristum videbunt, illi corporee vicarneis oculis, sed spiritus acie Cristum videbunt, illi corporee visioni quadam ex parte non imparem demonstrabo. Valde quidem fateor – nam quis neget? – felices oculos quibus in carne Cristus apparuit. Quam predulce enim spectaculum videre nostra carne nostraque anima vestitum Deum, audire verba, incessum aspicere, notare actus inter homines versantis, quem stupent angeli, quem adorant, cuius pascuntur intuitu, cuius imperio gloriantur! Grande prorsus ac mirificum spectaculum posse dicere: Ecce hic homo est, quem audio, quem ortusque immunditiam de nostra humanitate nichil desit; et rursus: Ecce idem Deus nunc terras inhabitans et terrenas patiens erumnas, paupertatem, famem, frigus, estum, dolores animi et corporis, tandem passurus et crucem sed in illa mortem moriendo victurus; ecce ut carneis pedibus terram premit qui celum creavit et
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ hant dubie uno spũ loquebant᷑ Et quidẽ ⁊ nulle aliad̾
cristo ante carualẽ eius origiẽ dicta erant / ⁊ cuta tpũs ipiũ ori¬
guus repetita sunt / quibus uero ⁊ eterno dei filio temꝑalis fides
rantes huc̃ etem̃ ⁊ illa tħi put̃ q̃ uirgilius inbucolicis de dᵈ
lo quens ait Iain redit ⁊ uirgo redeũ saturma regna/ Iam
noua ꝑ genies celo deiiltitur alto/ Et in eueyde d̾ augusti
horrent diu ⁊ meotida tellus / Et genũ turbant tepida ostia
yli Que quid̃ religiosus ⁊ pius lector quͣiuis de cesare dicta/ ad
celestẽ pocius trahet imꝑatorẽ ciꝰ aduentũ toto orbe signa
pcesserant./ Que audiens poeta neq alcius aspirans/ adĩ¬
ꝑatoris romani quo inl maiꝰ nouerat reflexit adue̾tũ nus
clara sunt / ⁊ ita se occulis fideliũ diuine luce infundiũ ut
q̃ uos uidetis Ego tũ hanc ipã inte̾ra lus claritatẽ qua pr̃
xp̃o reditũ ad celos et mũ usq adfinẽ seculi deuote aĩe nõ

Expanded text:
uidem ac mille alia de Cristo diu ante carnalem eius originem dicta erant et circa ipsum tempus originis repetita sunt, quibus vero et eterno Dei filio temporalis fides rantes. Huc enim et illa trahi possunt que Virgilius in Bucolicis de alio loquens ait: Iam redit et Virgo, redeunt saturnia regna, iam nova progenies celo demittitur alto. Et in Eneyde de Augusti horrent divum et Meotida tellus et septem gemini turbant trepida hostia Nili. Que quidem religiosus et pius lector, quamvis de Cesare dicta, ad celestem potius trahet imperatorem, cuius in adventum toto orbe signa precesserant, que audiens poeta neque altius aspirans ad imperatoris romani, quo nil maius noverat, reflexit adventum, cuius clara sunt et ita se oculis fidelium divine lucis radii infundunt, ut que vos videtis», ego tamen hanc ipsam interni luminis claritatem, qua post Cristi reditum ad celos et nunc et usque in finem seculi devote anime non
Abbreviated transcription (Latin):
eñ multa ꝯmisimꝰ quibus mors hant dubie debebat᷑ insi
diuna clomencia succurrisset Sic nnchil est ꝙ nõ peccare por¬
tueramꝰ nisi nos atantis malib diuiã ꝓuidencia p̃sernasset
uteũq parit᷑ dei nimꝰ ⁊ nõ egeotasse ⁊ egactudine liberatũ
esse/ et inisarũ nõ fuisse er pg mueruisse quoriẽ nemper

Expanded text:
enim multa commisimus, quibus mors hauddubie debebatur, nisi divina clementia succurrisset; sic nichil est quod non peccare potuerimus, nisi nos a tantis malis divina providentia preservasset. Utrunque pariter Dei munus et non egrotasse et egritudine liberatum esse
Abbreviated transcription (Latin):
as detegẽdas nestud frondes neq tobue adRiemãdas auicorũ
mentes desit / Tuia ⁊ mteregacio ⁊ presio talis ẽ qualis ⁊ fider
pugilẽ ⁊ ueritaris adletam decet taa scatit reoi illõ sigrnisferiã
cuitatis den ingu libris hꝰ agit sepe concilys suis ox̾citid los¬
tiũ terruisse eorũq conatus impios quienibꝰ repulisse/ ecciẽ pace
uel reddita nuel seruata/ Quod cũ sepe alibi tũ pripue in hac hostili
calupnia notũ fecit ubi demonia cũ ꝯuentũ quo iut̾imãbilis
xpo fides ad tam exigni temporis metã redigi uidebat᷑ infregit
sub putatiõe tpiũ fluĩ docens ꝙ ille p̃diperat̾ et sua etate quã
librũ sen maxime locũ illũ sceberet p̃tisse iam pfipũ x̾ane
effluxisse / eo q potissimũ tempore quo cassurũ xpo nomẽ peĩtꝰ¬

Expanded text:
ad detegendas hostium fraudes, neque robur ad firmandas amicorum mentes desit, cuius et interrogatio et responsio talis est, qualis et fidei pugilem et veritatis athletam decet! Itaque satis reor illum signiferum ivitatis Dei, in cuius libris hec agit, sepe consiliis suis exercitum hostium terruisse eorumque conatus impios a menibus reppulisse, Ecclesie pace vel reddita vel servata. Quod cum sepe alibi, tum precipue in hac hostili calumnia notum fecit, ubi demoniacum commentum quo interminabilis Cristi fides ad tam exigui temporis metam redigi videbatur infregit, supputatione temporum falsum docens quod ille predixerat et sua etate, qua librum seu maxime locum illum scriberet, preterisse iam prefixum cristiane um spatium effluxisse eoque potissimum tempore, quo casurum penitus Crist
Abbreviated transcription (Latin):
nrm s adnõ qui fecit celũ ⁊ terrã Solent bellouĩ duces suos
mlites imꝑicula nuttere ut eorũ uirtutes at aiõs ꝯguostãt̃
dit nõ ita nõ dux/ quippe qui nos aũ om̃e seculũ nõuit s
des nõdexercet it nobis notissimꝰ/ ne ut ceci a ingrati nobis
Rabuaing q̃ adlius sunt /p̃clare marcus tulius quodd loto odo
inquat ĩ morͣleb uobis eiũ tribuã q̃ urã sunt Quid religiosiꝰ
qui geatiꝯ ant quid om̃o modestius mõ si nõ deohised deu
conaliouõ suotuĩd uerũq holestatũ fatexet᷑ auctorẽ Cnd for¬
tasse faceret s menu̾sset ase scaptũ nõ cenuenee plio drces

Expanded text:
no «qui fecit celum et terram». Solent bellorum duces suos milites in pericula mittere, ut eorum virtutem atque animos agnoscant. At non ita noster dux, quippe qui nos ante omne seculum novit, sed ideo nos exercet, ut nobis noti simus, neu ceci et ingrati nobis tribuamus que illius sunt. Preclare Marcus Tullius quodam loco: «O dii» inquit «immortales, vobis enim tribuam que vestra sunt». Quid religiosius? quid gratius? aut quid omnino modestius? modo non deos ille, sed Deum consiliorum suorum rerumque gestarum fateretur auctorem. Quod fortasse faceret, si meminisset a se scriptum esse non convenire philos
Abbreviated transcription (Latin):
sod tyrannod superbissimos in ipam mentis a e scandentes
ant apugnaculis arcere at horũ urẽq caruis coniuraciõ sub
mibe tñsitorie uoluptatis abdicande s abditã depre¬
hendere uitarꝰ cõtempuere nõue magnifficũ dcc gr̃e̾ donã
talis tibi enĩ tribuã q̃ tua sunt / Et quod sequit᷑ dicat n ͨ uero
possum meo tanto ingenio dacre ao ut tot res tantus tã uai̾as
qra x epentinas in ista tuebuletissima tempestate mea sponte
despeperim tu profecto añ meũ conseruãde aĩe cupiditate
intendisti tu me ab omibus ceteris cogitacõnibus ad eius unã
solam contulisti Tu demq intantis tenebris etroris ⁊ ĩniste̾
clarissimũ lumẽ ptulisti menti mee ħ cioe rroniana ꝓxebuis
pancissimis ⁊ ĩ nuitatis ĩ usub uros sic uertere libiut ut aĩe
ralutẽ quereꝰ ⁊ de muisibili hoste tumphare ⁊ deũ ⁊ cgnosce̾¬

Expanded text:
sed tirannos superbissimos et in ipsam mentis arcem scandentes a propugnaculis arcere atque horum nostreque carnis coniurationem sub nube transitorie voluptatis abditam deprehendere, vitare, comprimere. Nonne magnificum divine gratie donum talis, tibi enim tribuam que tua sunt»? Et quod sequitur dicat: «Nec vero possum meo tantum ingenio dare ut tot res, tantas, tam varias, tam repentinas in illa turbulentissima tempestate mea sponte dispexerim». Tu profecto animum meum conservande anime mee cupiditate incendisti, tu me ab omnibus ceteris cogitationibus ad unam eius salutem contulisti, tu denique in tantis tenebris erroris et inscientie clarissimum lumen pretulisti menti mee. Hec ciceroniana, pro re paucissimis immutatis, in usus nostros sic vertere libuit, ut anime salute
Abbreviated transcription (Latin):
mortalibus insusuerant Rotũ in eo uertitur ut uacetib in hͦ
unuĩ intenti ut animos urõs ab oñi horũ consorcio distrahatis
fallit mulcet caro demones impelliũ / nulla uobis ⁊ spes indi
uulla hunc uoluptas nullũ inde confiliũ/ Duis ꝑiter urañ¬

Expanded text:
mortalibus insusurrant. Totum in eo vertitur, ut vacetis, in hoc mortalibus insusurrant. Totum in eo vertitur, ut vacetis, in hoc unum intenti ut animos ab omni horum consortio distrahatis, fallit, mulcet caro, demones impellunt: nulla vobis inde nulla hinc voluptas, nullum inde consilium: omnes pariter