comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliȩ aliȩ insilius. aliȩ inmon¬
tib. aliȩ in palustrib locis fi¬
eri consuescunt. Alias aduo¬
landũ penna non subleuat
Aliȩ ita excelsȩ ac remota
aeris spatia uolandopenetrant
ut estatis tẽpore etiã nuẽ
de altissimis nubib suis pen¬
nis deferant. Niñ forte has
tã diuersissimas consuetu
sitas conditionis in omnib
auib efficit. ut ex his alię
desalsa unda. aliȩ exdulci
aqua. Aliȩ de herbarũ rore¬
constillatione. aliȩ humore.
aliȩ aereͥo uapore. aliȩ exal¬
tissimarũ nubiũ fluidã cons
quod suȩ conditionis origmi¬
illud ꝑtinere assuesceret
ibi et inde quęq auis uiue¬
ret unde prius ut. eẽt. ha
ra inelementorum ordi¬
ne statuta . ẽ. prius de para
diso ubi primoꝵ hominũ
habitatio extiterat. quãuis
comorandi loco sermo po¬
nendus .ẽ. De quo plurimo¬
rũ diuerse sententię prola¬
te sunt. Utrũ ipsa immor¬
paradiũ nomine dicta ẽ
antotus orbis hic terra
rũ tã cõmodat innocent̃

Expanded text:
aliae in silvis, aliae in montibus, aliae in palustribus locis fieri consuescunt. Alias ad volandum penna non sublevat, aliae ita excelsa ac remota aeris spatia volando penetrant, ut aestatis tempore etiam nivem de altissimis nubibus suis pennis deferant. 11. Nisi forte has tam diversissimas consuetudsitas conditionis in omnibus avibus efficit, ut ex his aliae de salsa unda, aliae ex dulci aqua, aliae de herbarum roreconstillatione, aliae ex paludaliae ex aeris vapore, aliae ex altissimarum nubium fluida conspiquod suae conditionis origini pertineret assuesceret, ut ibi et inde quaeque avis viveret, unde prius ut esset habura in elementorum ordine statuta est, primum de paradiso dicemus, ubi primorum hominum habitatio exstiterat; quamvis commemorandi loco sermo ponendus sit, de quo plurimorum diversae sententiae prolatae sunt, utrum ipsa immorparadisi nomine dicta est, an totus hic terrarum orbis tam commode innocenter
Abbreviated transcription (Latin):
ximus. & ñ qua sunt similia
qualit̾ scribi debeant quȩsi¬
tũ .ẽ. Uarro tradidit cesa¬
tatẽ tanti uiri consuetudine
facta ut maximus optimꝰ
pessimus . scribat᷑. Malo
ꝑ.unũ .l. scribendũ quod ÷
ꝑ duo .l. quia ẽ. magis uelle
Nolo quoq ꝑ unũ .l. Nolle ꝑ
duo .l nolo enĩ. neuolo est.
nolle neuelle. Os. niuultu aut ossũ
significat .p.o. solã scribendũ
ẽ. Si ꝑsonã .h. p̃ponenda ÷¬
Orafiniũ ꝑ o hora dierum
ꝑh. scribendũ. ẽ. Onus side
onere uenit .o. sola seriben¬
dũ. si de bonore ꝑ .h. aspira¬
tionẽ. P rȩpontio & prȩte¬
na quod ÷ suppliciũ ꝑ .oe.
diptongã Q. littera tunc
recte preponit᷑ cũ illista¬
tim .u. littera sequitur.
& alia quelibet una plu¬
res .u. & .e. uocales iungun¬
tur. ita ut ina sillaba
fiat. Cetera ꝑ .c. scrbuit᷑
scribendũ. Que coniunctio

Expanded text:
ximus, et si qua similia sunt, ximus, et si qua similia sunt, qualiter scribi debeant 45 quaesitum est. Varro tradidit Caesatatem tanti viri consuetudinem factam ut maximus, optimus, pessimus, scribatur. 16. Malo per unum l scribendum, quia est r duo ll, quia est magis velle; nolo quoque per unum l, nolle per duo. NOLO enim, ne volo est; NOLLE, ne velle. 17. Os, si vultum aut ossum significat, per o solam scribendum est; si personam, h praeponenda 'Ora' finium per O; 'hora' dierum per H scribendum. 'Onus' si de onere venit, O sola scribendum; si de honore, cum H aspiratione. 'Praepositio' et 'praetena', quod est supplicium, per OE. Q littera tunc recte ponitur, cum illi statim U littera sequitur, et alia quaelibet una pluresve vocales iunguntur, ita ut una syllaba fiat. Cetera per C scribuntur. scribendum; 'que' coniunctio
Abbreviated transcription (Latin):
apud grecos & latinos un dierũ
cursũ ꝑagit᷑: Apđ hȩbreoserĩ
uII. annis dicebant hoc daniel
deseptuaginta ebđomadibus
idẽ. ab exitu sermonis & exul¬
tationis captiuatatis debabilo¬
nia sub hesdra & neemia &
Zorobabel septuaginta eb id ẽ.
sunt quȩ efficiunt quadrin
tiũ a reditũ captiuitatis ba¬
biloniȩ usq ad natiuitatẽ

Expanded text:
Apud Graecos et Latinos septem dierum cursu peragitur, apud Hebraeos 7 annis dicebant. Hoc Daniel de septuaginta hebdomadibus, id est ab exitu sermonis, et exultationis captivitatis de Babylonia sub Esdra, et Nimian, et Zorobabel septuaginta hebdomadaesunt, quae efficiunt 490, it a reditu captivitatis Babyloniae usque ad Nativitatem
Abbreviated transcription (Latin):
a uerbo seco. Sed antiqui
sedũ dicebant. idõ sod. ꝑ
.d. scribendũ ẽ Sedeo. sedi
Inde sessurus ꝑ duo .s. Seg¬
nities. uitii ẽ. Segnitia.
frigoris. Sensus nom̃. ẽ.
quartȩ declinationis &
participiũ .ẽ. preteriti tẽ¬
poris a uerbo passiuo qđ
ẽ. sentior. Cuius etiã ꝑfec¬
tũ.ẽ. sensus sum sensuses
sensum . ẽ. non sentitũ.
Sepe .b. iprepositione sub
euphoniae causa insequen¬
tẽ mutabitur consonan¬
id ÷ uespera. & quia sero
uespere ciuitatũ obelau¬
duntur porta. Similis¬

Expanded text:
a verbo seco. Sed antiqui a verbo seco. Sed antiqui sedum dicebant, ideo sed per d scribendum est. Sedeo, sedi, inde sessurus per duo s. Segnities vitii est; segnitia frigoris. quartae declinationis; et sensus participium est praeteriti temporis a uerbo passiuo, quod est sentior. cuius etiam perfectum est, sensus sum, sensus es, sensus est; non sentitus. Saepe b in praepositione sub euphoniae causa in sequentem mutabitur consonanid est, vespera; et quia sero, id est, vespere civitatum obclauduntur portae, et i
Abbreviated transcription (Latin):
R. sequente .i. uocali sĩꝑ aspirat.
ut ircus. hirquitallus hir¬
pinus hirsũtus hirtus
birtuleus hirrus ꝓprium
nis aut mono sillabum sĩt
ut .ir. aut ex motu uerbi
ut eo .is irẽ iris id ÷ arcus
aut nisi .a. post .r. sequat᷑.
Tunc enĩ non aspiratur.
ut ira iratus iracundus
irascor. & quicquid ab eis fit :
R. sequente .o. uocali non as¬
piratur ut orbus Si uͦ alia r.
sequat᷑. aut .t. tunc aspi¬
ratur ut herreo horror
hortus holerũ hertentius
notatur hordeũ Rithmꝰ
grece. latine modulatio
tare prodest. Salubre
ad locũ refertur & adcibũ
diptongon. Sagene ꝑ .e.
cũ retia significat. Sagma
ꝑ.a. cũ pastũ & piguedi¬
ñẽ Salet masculimi gene¬
ris. & neutri dici potest
Sarcinator qͥ sarcinas seruat.
Sat ꝑ .t. scribitur quia per
apocopã a satis fit Satu¬
facit. & exeo scisco. Scribo
ꝑ .b. scripsi ꝑ .p. scribendũ
quia .b. trannit in .p. in
preterito tempore.
Saturus non sec aturus

Expanded text:
R sequente i vocalem semper aspiratur, R sequente i vocalem semper aspiratur, ut hircus, hirquittallus, hirpinus, hirsutus, hirtus, hirtuleius, Hirrus proprium, nisi aut monosyllabum sit, ut ir; aut ex motu verbi, ut eo, is, irem: Iris, id est, arcus; aut nisi a post r sequatur; tunc enim non aspiratur, ut ira, iratus, iracundus, irascor, et quidquid ab eis fit. R sequente o vocali non aspiratur, ut orbus, si vero alia r sequatur, aut t, tunc aspiratur, ut horreo, horror, hortus, holerum, Hortentius. Notatur hordeum. Rhythmus Graece, Latine modulatio tare prodest. Salubre ad locum refertur et ad cibum. diphthongon. Sagena per e cum retiam  L. retia significat. Sagina per i cum pastum et pinguedinem. Sal et masculini generis et neutri dici potest. t dicitur. Sarcinator, qui sarcinas servat. Sat per t scribitur, quia per apocopum a satisfit. Satufacit, et ex eo scisco. Scribo per b. Scripsi per p scribendum, quia b transit p in praeterito tempore.  Secturus non sectaturus
Abbreviated transcription (Latin):
ta .d. reducere aut̃ sim¬
plici. Redoleo un guentũ
sonantes accedit geminat
illas. qđ plerũq apud an¬
tiquos ẽ ut cado. recido
tuli. retuli. pello. repello.
do reddo lego relego
Reliquiȩ ꝑ .q. scribundũ ẽ
&̾ ꝑ uinũ .l. licet uirgiliꝰ
poetica licentia dixisset
reliquiȩ danaũ: Re p̃pos¬
tio .d. litterã extrinsecus
accipit. cũ aduocalẽ in ci¬
pientẽ uerbi alicuius. ac¬
cedit. Quã do non acci¬
pit si ad .ii. consonantẽ
ut ulcero redulcero ago
redigo eo. redeo uoco. re¬
uoco uinco. reiunco. Robor
arbor .ẽ. Robur uirtutis
rubor coloris. Roseũ ꝑ .e.
Roseatiũ mixtũ .r. sequen¬
tib Au. uocalib non aspi¬
ratur ut arcus urtica
harena harundo .Rse¬
quente .e. uocali leuiter
effertur: ut erus eruum
ergon si post .r. sequatur
tunc grauit̃ ꝓfertur ut
herba. herbidus herbilis
herbosus. propriũ herne
Unde ẽ: hernica saxa colunt
hersilia. heredes. herediũ.
herenius ꝓpriũ hercules

Expanded text:
ta d; reducere autem simta d; reducere autem simplici. Redoleo, unguentum sonantes accedit, geminat illas, quod plerumque apud antiquos est; ut cado reccido, tuli rettuli, pello repello, do reddo, lego rellego. Reliquiae per q scribendum est, et per unum l, licet Virgilius poetica licentia dixisset: Relliquiae Danaum. Re praepositio d litteram extrinsecus accipit, cum ad vocalem incipientem verbi alicujus accedit; quam d non accipit, si ad u consonantem accedat; ut ulcero redulcero, ago redigo, eo redeo; voco revoco, vinco revinco. Robor arbor est; Robur virtutis. Rubor coloris. Roseum per e. Roseaceum mixtum. R sequentibus a, u, vocalibus non aspiratur; ut arcus, urtica, harena, harundo. R sequente e vocalem leviter effertur, ut erus eruum, ergon. Si post r sequatur tunc graviter profertur; ut herba, herbidus, herbilis, herbosus; proprium hernae, unde est: Hernica saxa colunt. Hersilia, heredes, heredium, Herenius proprium, et Hercules.
Abbreviated transcription (Latin):
uadis. ad quẽ locũ sĩgnific̃
Qua uadis quauia dicitur
Quo aliquando ꝓubi ponitur.
Augustinus inuenis domũ
famosam quo boni habitant
id ÷ ubi habitant. Quotus
cuius ȩtatis: unde & quota
luna dr̃. Augustinꝰ quotus¬
quis. in hac uita existere
pͥotest qui non conuincat᷑.
eẽ. peccatur id ÷ in qua¬
ȩtate quo dierũ uł annoꝵ
numero : Quotidie aduer¬
bĩ numeri ꝑ .q. & .u. scriben¬
dũ .ẽ non .ꝓ .c. ut quot
q quia non a quotadie.
sẽd.a. continentia diei dic¬
tũ ẽ .q. littera tunc recte
ponitur cũ illã statĩ .u. se¬
quitur & aliae quelibet
pluresue uocales litterx
conuinctȩ fuerint. ita ut
lini generis ẽ. non radiũ
neutri. Regiũ qđ regis
mus : non recent̃. utentes
nomme ꝓaduerbio. Re.
p̃pontio non tantũ plerra
preponitur quibus dao
partib: orationis. ut re¬
mouet. refricat respi¬
rat sed et litterã assu¬
nit. ut redolere. redire.
sed int̃dũ .d. littera gemi¬
nat᷑ quoties abea sequens
reddere dicimus gemina¬

Expanded text:
uadis? ad quem locum significat; qua uadis? qua uia dicitur. quo aliquando pro ubi ponitur: Augustinus inuenis domum famosam, quo boni habitant, id est, ubi habitant. Quotus cujus aetatis, unde et quota 310 luna dicitur. Augustinus: Quotusquisque in hac vita existere potest, qui non convincatur esse peccator. Id est, in qua aetate; quo dierum vel annorum numero. Quotidie adverbium numeri per q et u scribendum est, non per c, ut quot q, quia non a quota die, sed a continenti die dictum est. Q littera tunc recte ponitur, cum illi statim u sequitur, et aliae quaelibet pluresve vocales litterae conjunctae fuerint, ita ut lini generis est; non radium neutri. Regium, quod regis mus, non recenter, utentes nomine pro adverbio. Re praepositio non tantum plena praeponitur quibusdam partibus orationis; ut removet, refricat, respirat; sed et d litteram assumit, ut redolere, redire. Sed interdum littera d geminatur, quoties ab ea sequens reddere dicimus gemina
Abbreviated transcription (Latin):
Dispono aliquid impensĩo¬
ris uł consilii facturus.:
P otior fructus. & fruetu
dr̃ apud antiquos potior
gimus. Pometa dicimus
ubi poma nascuntur
Pomaria ubi seruantur.
P ostulat᷑ aliquid honeste.¬
in cõpontione ẽ. enĩ posthu¬
mat ũ id ÷ sepultũ patrẽ
natus .P. intẽporib uer¬
boꝵ ꝓ .b. comimutatur
ut scribo scripnĩ labo lap¬
sĩ. nupñ nubo Preeo illi
& alios Praedico antedi¬
co. Pre mnappontione ul
cõpos̃tione inuenit᷑ & ad.
ante ñgnificat. Teren

Expanded text:
Dispono aliquid operis impensioDispono aliquid operis impensioris vel consilii facturus. E Potior fructus et fructu dicitur apud antiquos: Potior gimus. Pometa dicimus, ubi poma nascuntur; Pomaria ubi servantur. Postulatur aliquid honestein compositione, est enim post humatum, id est post sepultum patrem natus. P in temporibus verborum per b commutatur; ut scribo, scripsi; labo, lapsi; nubo, nupsi. Praeeo, illi et alios. Praedico, ante dico. Prae in appositione vel compositione invenitur, et ad ante signific
Abbreviated transcription (Latin):
scribenda sunt Pauius
paui & pauo pauonis. Peni¬
tet me muneris. piget me
ꝓ ꝑfectionis. pudet amoris.
Pecto caput. non pectino.
Pexũ. non pectinatum
Pene prepositio & penes
ad uerbiũ ꝓsĩmplicẽ .e. scri¬
bantur Pennas auiũ. pin¬
nas murorũ. Peto expeto.
sine .s. scribi debet Petere¬
diũ abiecta .h. in cõpositi¬
one apetendis hereditati¬
b: dr̃ Pertinacia malerei
dr̃ & in constantia bonae
Percussũ corpore. perculsũ
Animo dicimus. Percutio
surus. Periurus ẽ qui ma¬
le iurat Peiurus quasi
peius iurat. in uerbo .r.
P ignora filioꝵ & affectio¬
nũ pignera rerũ. Plaus
tres consonantes uocale
sequente in uriã sillabã
iungenda sunt. Pluris
dicimus. quod maiore
summa taxat᷑. Plures
uͦ demultitudine. Plures
cõparatiuus gradus est
cuiꝰ positiuus multi. Poe¬
ca talaris quas sac̃dotes
inueteri lege utebantur.
Poena qđ ẽ. supplicium . ꝑ.
o & .e. scribitur Pono ali¬
quid simplicit᷑. statuo :

Expanded text:
scribenda. Pavus, scribenda. Pavus, pavi, et pavo, pavonis. Poenitet me muneris. Piget me perfectionis. Pudet me amoris. Pecto caput, non pectino. Pexum, non pectinatum. Pene praepositio; et penes adverbium per simplicem e scribantur. Pennas avium. Pinnas murorum. Peto, expeto sine s scribi debet. Petredium abjecta h in compositione a petendis haereditatibus dicitur.  Pertinacia malae rei dicitur, et constantia bonae. Percussum corpore: Perculsum animo dicimus. Percutio, surus. Perjurus est qui male jurat. Pejurus, quasi pejus jurat, in verbo r noPignora filiorum et affectionum. Pignera rerum. Plagiatres consonantes, vocale sequente, in unam syllabam jungenda sunt. Pluris dicimus, quod majore summa taxatur. Plures vero de multitudine. Plures comparativus gradus est, cujus positivus multi. Poca talaris, qua sacerdotes in veteri lege utebantur. Poena, quod est subplicium per o et e scribitur.  Pono aliquid simpliciter statuens.
Abbreviated transcription (Latin):
errare int̃dũ in eandẽ
litterã transit a qua se¬
quens sermo incipit. ut
offulsit ommutauit. ob¬
posuit. sequente uͦ loco con¬
sonantis integra manet
ut obuersus. obuius. Onus
side onere uenit ꝑ .o. so¬
.la. sĩde honore ꝑ .h. scrib
b̃. Obstipui. Obstupeo. ob¬
sũ. Obitrep o .b. ad priorẽ
sillabã .s. ad scđam ꝑtinet
Obitus nom̃ &̾ subito atq
obit̃ aduerbia ab. ob. &
sub prepositionib: incipiuntꝰ
Obnixus id ÷ conabundus
ue .p .u. in nouissima silla¬
ba scriptũ .ẽ. Patriarcha
.h. debet habere id ÷ prin¬
ceps patrũ. Patriũ a pa¬
tria dr̃ ꝑaternũ a patre
ferentes. idõ uetus & nouũ
testam̃tũ si insimul scribi
pactus sũ facit preteri¬
tũ. Parũp id ÷ parum
preposterat prepositionẽ
Persicut pubetenus ablata.
.s. ꝑ .a. pocopã. Pario pe¬
peri. partũ fac̃ subpinũ
uerbũ inde pariturus.
Parco facit. preteritũ par
si. Patiens sum laboris
Plenus sũ bonoꝵ. & bonis.

Expanded text:
errare. Interdum in eamdem errare. Interdum in eamdem litteram transit, a qua sequens sermo incipit; ut offulsit, ommutuit, opposuit. Sequente vero v loco consonantis integra manet, ut obversus, obvius. Onus si de onere venit, per o solam; si de honore per h scribitur. Obstipui obstupeo obsum obstrepo: b ad priorem syllabam, s ad secundam pertinet. Obitus nomen et subito atque obter adverbium, ab ob et sub praepositionibus incipiunt. obnixus, id est conabundusper u debet in novissima syllaba scribi. Patriarcha h debet habere, id est princeps patrum.  Patrium a patria dicitur. Paternum a patre ferentes. Ideo Vetus et Novum Testamentum, si insimul scribitpactus sum facit praeteritum. Parumper, id est parum praeposterata praepositione per; sicut pubetenus ablata s per apocopam. Pario, peperi, partum facit supinum verbum, inde pariturus. Parco facit praeteritum parsi et peperci. Patiens sum laboris. Plenus sum bonorum et bonis.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Equus qđ ẽ animal
ꝑ .e. solã scribendũ ẽ¬
ȩquus qui ẽ iustus ꝑa e
e diptongon. scribendũ ẽ¬
Ex sul addita .s. debet scribi
quia exsul qui extra solũ ÷
Exultat melius sine .s. litt̃a
sc̃ribit᷑ Nã cũ ipsã .x .ex.c.
& .s. constat. quomͦ cũ mea
sit rursus ei additur alia
scribendũ quia abaqua
ẽ. nom̃ factũ. łorsitan
ꝑ .n. scribendũ infinem
quȩ integrṽ eius ẽ. sermo

Expanded text:
. 'Equus', quod est animal, per E solam scribendum. 'Aequus', quod est iustus, per AE dipthonga scribendum. 'Exsul' addito S debet scribi, quia exsul dicitur qui extra solum est. 'Exultat' melius sine S littera scribitur. Nam cum ipsa X ex C et S constat, quomodo, cum in ea sit, rursus ei additur alia? scribendum, quia ab aqua est nomen factum. 'Forsitan' per N scribendum in fine, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Protinus ȩneas. cepit celeri
certare fagitta. Protenus
ꝑ .e. aduerbiũ locale ẽ id ÷
porrotenus. Ut cũ ꝓtenus
utraq tellus una foret.
Pro inappositione uł cõpo¬
sitione localis. & tẽporalis.
accipit᷑ ut promiet id ÷
supeminet ꝓcuria signa
hoc ẽ. intestimonio & pro
interiectione accipitur.
ut ꝓclolor & circũflectit᷑.¬

Expanded text:
Protinus Aeneas coepit celeri certare sagitta. Protenus per e adverbium locale est, id est, porro tenus, ut: Cum protenus utraque tellus una foret. pro in appositione uel conpositione localis et temporalis eaccipitur, ut prominet, id est supereminet; pro curia signa hoc est in testimonio; et pro interiectione accipitur, ut pro dolor, et circumflectit
Abbreviated transcription (Latin):
dũ .ẽ. Quȩstor aquerendo
quasĩ quaesitor ꝑ .ae dip¬
tongon scribatur. Quȩstus
lucri ꝑ .ae. diptongon
habere debet non .m. Quan¬
tus & tantus ꝑ .n. eupbo¬
niae causa. Uenit enĩ aquan¬
tus & t̃antus. Quantus.
quã magnus dr̃. Q uerela
ꝑ .unũ .l. sicut suadela tu¬
tela candela corruptela
Quatemis. aduerbiũ loci id ÷
quousq p .e. Quatinus con¬
ma ꝑ duo .ẽ. Queror dete
tibi de illo. Itẽ conqueror
Qui sillaba ꝑ .q. u .i. scribit᷑
Q uic quã & quicquid in me¬
Quid uerbũ quod fit aqueo
quis quit ꝑ .t. Quot quan¬
do numerus ẽ ꝑ .t. quando
ꝓnom̃ ꝑ .d. scribendũ est
Quoties. & toties. sine .n.¬

Expanded text:
 Q. Quaestor a quaerendo, quasi quaesitor per ae diphthongon scribatur. Quaestus lucri, per ae diphthongon.habere debet, non m. Quantus et tantus per n euphoniae causa, venit enim a quamtus et tamtus. Quantus, quam magnus dicitur. Querela per unum l, sicut suadela, tutela, candela, corruptela. Quatenus adverbium loci, id est, quousque, per e. Quatinus connia, per duo e. Queror de te, tibi de illo. Item conqueror. Qui syllaba per q et u et i scribitur. Quicquam et quicquid in meQuit verbum, quod fit a queo, quis, quit per t. Quot, quando numerus est, per t; quando pronomen per d scribendum est.  Quoties et toties sine n
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ualidus. Prȩpositio &
prȩterea ꝑ .ae. dipton gon
seribenda sunt. Presto .ꝑ. o
scribendx̃ ñ ꝑ .u. Unde p̃s¬
tolari dicimꝰ non prestbla¬
ri. Prehendo & prendo
utrũq dici potest. Pretiũ
gare: de precari excusa¬
re uł purgare utrũq
ꝑ .e. simplicẽ ut uirgilius.
Equidẽ merui. nec depre¬
sillabȩ aut scripto diide
dignus pignus. Primiciȩ.
pluralit tantũ dicuntur
sed aliquoties singularit᷑
intelligendȩ Priuignus
ꝑdetractionẽ litterȩ dici
potest. in tegrũ enĩ eiꝰ pri¬
iigenũ reor. P robo uer¬
bum duplicẽ significati¬
onẽ habet. Probamus enĩ
quȩ eligimus. id ÷ appro
one. ut proauus. partĩ
assuptione litterȩ .d. ut
pdest Proditus prodigu¬
us Int̃dũ integra est
& ipia pars cui coniungit᷑
ut procuro sequentibus
i & .u. loco consonantium
nũquã litterã ꝑdit. aut
ꝑlit. ut prouidens. aut
assumit aut corrũpit᷑
ut proiectus. ł rotinus
ꝑ .i. tẽporale. est id ÷ statĩ.¬

Expanded text:
 praepositio et praeterea per ae diphthongon scribenda. Presto per o scribendum, non per u: unde prestolari dicimus, non prestulari. Prehendo et Prendo utrumque dici potest. Pretium gare, deprecari excussare, vel purgare, utrumque per e simplicem; ut Virgilius : Equidem merui, nec depresyllabae, aut scripto divides dignus, pignus. Primitiae pluraliter tantum dicuntur, sed aliquoties singulariter intellegendae. Privignus per detractionem e litterae dici potest, integrum enim ejus privigenum reor. Probo verbum duplicem significationem habet; probamus enim quae elegimus, id est adprobone, ut proavus; partim assumptione litterae d, ut prodest, proditus, prodigus. Interdum integra est et ipsa pars, cui conjungitur, ut procuro. Sequentibus i et v loco consonantium nunquam litteram perdit; aut mutat; ut providens; aut assumit, aut corrumpitur, ut projectus. Protinus per i temporale est, id est stati
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ in cõpositione ipsa reti¬
net .g. ut agnatus ignauus
riꝰ ẽ. Zith monoptoton
& pluralẽ numerũ ñ hab̵:
ẽ. aut̃ neutri generis : E
pom̃s casus declinatur:
Gnarus id ÷ doctus ꝑfectus
scient Gnauus fortis agilis
Garrit subtilit̃ murmurat.
Garrulus. uerbosũs. loquax
Gestit. uult cupit. optat. de¬
siderat. Gestat id ÷ portat
Głosus a frequentia claritatis
ldõ ꝑduo .u. scribit᷑. Gratu¬
one scribit᷑. a recedendo sime
aspiratione. &. ẽ. cõpositũ
a duob integris. ab et .eo.
hiatus oris apertio cũ aspira¬
tione ciatus ꝑ .c. uas signi¬
ficat: hrmnus ꝑ .h. scriben¬
dũ ẽ: hi & his pronomina
ꝑ unũ .÷. scribitur : haud

Expanded text:
et in conpositione ipsam retiet in conpositione ipsam retinent g, ut agnatus ignauus.rius est. Gith monoptoton et pluralem numerum non habet; est autem neutri generis, et per omnes casus declinatur. Gnarus, id est, doctus, perfectus, sciens. Gnavus, fortis, agilis. Garrit, subtiliter murmurat. Garrulus, verbosus, loquax. Gestit, vult, cupit, optat, desiderat. Gestat, id est, portat. Gloriosus a frequentia claritatis ideo per duo u scribitur. Gratuone scribitur; abeo a recedendo sine aspiratione, et est compositum a duobus integris ab et eo. Hiatus, oris apertio cum aspiratione. Chiatus per c et h vas significat. Hymnus per h scribendum est.  Hi et his pronomina per unum i scribuntur. Haud,
Abbreviated transcription (Latin):
mologia si a filo dicuntur
f.pontur. ut forfices tuȩ
sunt sartoꝵ. Siapilo ꝑ p
ut forpices quȩ sunt tonsoꝵ
Si abaccipiendo ꝑ .c. ut forei¬
pes. eo quod formũ capiunt
que sunt fabrorum łor¬
calidũ unde & formosus
F ilex dr̃ qui felicitatẽ dat
Felix qui felitatẽ accipit
łilex ꝑquẽ datur felicitas.
⁊ ingo. fuixi. fictũ ficturũ
faẽ findo fidi fissurus fac̃¬
ł igo fixi fac̃ ł undo fundas
scribendũ sic̃ uro usni ł ero
fers fert. fac̃ differentiae
causa inscđa & tercia ꝑso¬
na ne si feri ferit dicẽret᷑.
uenire. Fero & tollo. faci¬
unt preteritũ tuli ł urio
& insamo unũ habent
preteritũ insaniui ł acio
imperatiuũ fac̃ fac diffe¬
rentiȩ causã ne ñ face
diceres a nomme
putaretur uenire qđ est
fax. Similit̃ dic duc & fer
differentiȩ causa ꝑa pocopã
ꝓferuntur : nã si duci dici
fere. diceremus: aliud sig¬
nificare putaremur.
scribendũ sic̃ ignauus. quia

Expanded text:
mologiam si a filo dicuntur mologiam si a filo dicuntur f ponitur, ut forfices, quae sunt sartorum; si a pilo per p, ut forpices, quae sunt tonsorum; si ab accipiendo per c, ut forcipes, eo quod formum capiunt, quae sunt fabrorum. forcalidum, unde et formosusFilex dicitur, qui felicitatem dat. Felix, qui felicitatem accipit. Filex, per quem datur felicitas. Fingo, finxi, fictum, ficturus facit. Findo, fidi, fissurus facit. Figo, fixi facit. 306 Fundo, fundas, scribendum, sicut uro, ussi. Fero, fers, fert facit, differentiae causa, in secunda et tertia persona, ne si feris, ferit diceretur, venire. Fero et tollo faciunt praeteritum tuli. Furio et insanio unum habent praeteritum, insanivi. Facio imperativum facit fac, differentiae causa, ne si face diceres, quod a nomine putaretur venire, quod est fax. Similiter dic, duc et fer differentiae causa per apocopam proferuntur; nam si dice, duce, fere diceremus, aliud significare putaremur. scribendum, sicut gnauus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
pluralẽ ł idus fidissimus
cõparatiuũ non habet sed
pro eo dicendũ ẽ. magis fi¬
de libris. fastoꝵ fac̃: Fungi
agere ẽ. de fungi ꝑ agerẽ
f remor .ẽ. murmur homi¬
fremitus ferarũ .ẽ. ł uruu
nigrũ dicimꝰ. łlauu : rube¬
cui ad decorẽ splendoris
sin. ngelli aliquid addit᷑
uiũ. ẽ. ubi remiges sedent
& semꝑ pluralis ẽ łȩdus
quđ .ẽ de formis ꝑ simpli¬
cẽ .e. scribit᷑ ⁊oedus quod
ẽ pactũ ꝑ .oe. diptongon¬
casus & uerbis primaȩ con¬
quȩ indm̃ peccamus : ła¬
ciora quȩ in hominem.
ł imus & fumus. fames. &
foenũ. & fel pluralẽ nume
rũ habent. ł ulcio & fulgeo
eundẽ habent ꝑfecta fulsi
F littera in speciẽ figurata
ẽ. cuiusclã litterȩ quȩ digã¬
ma nominatur quia duos
Apices exgãma lutera ha
bere uideat᷑. Ad huiꝰ som
similitudinẽ consonantẽ
loco eius. nr̃i posuerunt
ut uotũ uirgo Digamma
eñ oportuit poni. uotum
uirgo testucam non fistu¬
cã dicit᷑ ⁊ orfices scđm ethi¬

Expanded text:
rvo. Fidus, fidissimus, comparativum non habet, sed pro eo dicendum est: magis fide libris fastorum facit. Fungi agere est; defungi, peragere. Fremor est murmur homiFremitus ferarum est. Furvum nigrum dicimus. Flavum rubecui ad decorem splendoris sui nigelli aliquid addaturvium est, ubi remiges sedent, et semper pluralis est. Fedus, quod est deformis, per simplicem e scribitur. Foedus, quod est pactum, per oe diphthongoncasus, et verbum primae conquae in Deum peccamus: Facinora, quae in hominem. Fimus et fumus; fames et fenum, et fel pluralem numerum non habent. Fulcio et fulgeo eundem habent perfectum fulsi. F littera in speciem figurata est cujusdam litterae, quae digamma nominatur, quia duos apices ex gamma litbere uideatur. ad huius soni similitudinem u consonantem loco eius nostri posuerunt, ut uotum uirgo: digamma enim oportuit poni, ϝotum ϝirgo. festucam non fistucam dicito. forfices secundum ethi
Abbreviated transcription (Latin):
sus sine .n. in scđa sillaba
scribendũ . ẽ ut barenosus
frondosus a quosus herbo¬
sus. P articipia uͦ habent
n. ut tonsus. tusus pran¬
sus. pensũs. Feriae quoq
non feree scribendum. ẽ.
ł lauus prior sillaba ab .f. se¬
quens. ab .u. incipiat. Fides
fidei prima sillaba breuis
Fides fidis decorda utraq
longua fidus dȩ amico dr̃
fidelis de seruo. ł astus de su¬

Expanded text:
sus sine n in secunda syllaba sus sine n in secunda syllaba scribendum est, ut harenosus, frondosus, aquosus, herbosus. Participia vero habent n, ut, tonsus, tunsus, pransus, pensus. Feriae quoque non fereae scribendum est. Flavus, prior syllaba ab f; sequens ab u incipiat. Fides fidei prima syllaba brevis. Fides, fidis, de chorda utraque longa.  Fidus de amico dicitur. Fidelis de servo. Fidus,
Abbreviated transcription (Latin):
Exspectatur. id ÷ uenturus.
uł actionẽ. Astruere ad¬
firmare. Construere instru¬
endo conuigere. Subst̃ru¬
ere: aliqua sũpra posita. sub¬
t̃ st̃ruere. Eorundẽ & ea¬
rundẽ euphome caurã ꝑ .n.
non ꝑ .i. scribenda sunt
Exprepositio ad .f. litterã
formatur ut effluo effodio
efficio. & reliqua. & hȩc idõ
ꝑ duo .f. scribenda. Exprepositio
sequentib .b. d .g.l.m .n. lit¬
teris. & .u. & .i. loco conso¬
nantiũ .x. litterã amittit
ut ebibit. ed idit. egessit. elus¬
sĩt. emicuit. eneruauit.
Sequente uͦ .f. in eandẽ .x. mutat
ut effundo Expecto quod ẽ
pectino. sine .s. scribendũ ẽ
Exire sine .s. ire enĩ. ẽ. simplex
& quȩcũq ex hoc formantur.
ut exitus exitiũ exitiale.
Exscindo exsculpo. exstruo
ꝑ .s. scribenda sunt. Exsisto
lit̃ scribenda sunt Expro
extra inuenit᷑ poni: ut ex¬
cludo. extracludo. exscil.
extra solũ. modo pro ual¬
de ut excelsus. ꝓualde celsus.
modo priuatiuũ uł inten¬

Expanded text:
Exspectatur, id est, venturus: Exspectatur, id est, venturus: vel actionem: adstruere, adfirmare; construere, in struendo conjungere; substruere aliqua supraposita subterstruere. Eorundem et earundem euphoniae causa per n non per m scribenda sunt. Ex praepositio ad f litteram formatur, ut effluo, effodio, efficio, reliqua; et haec ideo per duo f scribenda. Ex praepositio sequentibus b, d, g, l, m, n, litteris et u et i loco consonantium, x litteram amittit, ut: ebibit, edidit, egessit, elusit, emicuit, enervavit. Sequente vero f in eandem x mutat, ut effundo. Expecto, quod est pectino, sine s scribendum est. Exire sine s, ire enim est simplex, et quaecunque ex hoc formantur, ut exitus, exitium, exitiale. Exscindo, exsculpo, exstruo per s scribenda. Exsisto liter scribendum sine s. Ex pro extra invenitur poni, ut excludo, extracludo. Exsul, extra solum. Modo pro valde, ut excelsus pro valde celsus. Modo privativum vel inten
Abbreviated transcription (Latin):
distraho & dis cõponit᷑ quan¬
do sequit᷑ .c. f .p.s.t. & .i. loco
consonantis. ut discutͥo. dif¬
fero diffundo s. in .f. mutata
euphoniȩ causa. ut disp̃uto
malus consonantib D .i. p̃¬
ponitur ut diduco. digero
diluo dimitto diruo & ubiq
di ꝓclucit᷑. pret̃ dirimo. di
eno destrunci enarro. Ec quid
in pͥma sillaba ꝑ .c. scribat᷑
qmĩ sĩgnificat. en quid .n .in.
c. conuersa. Edo abedendo
fac̃. Es est esto. ecce consentio
Exꝑgiscor. & experior. faciunt
preteritũ exꝑtus sum Exiꝰ¬
liũ .s. debet habere. itẽ .x.
transit. in .f. litterã ut effluo.
effodio effero. efficio. Excu¬
bantur. Ex sequie ꝑ ꝙ scri¬
bendũ .ẽ. Emporiũ sine .h.
latine mercatus int̃pretat᷑
Aemulatio ꝑ .ae. scribi debet
Exuil. addita .s. debet scribi
quia extra solum . ẽ. Exul¬
bi debet. quia aba qua . ẽ no¬
iñ factũ Ex probrat qui
cõmemorat. quȩ prestat.
Obprobrat qui obprobriũ obiec

Expanded text:
distraho. Et dis componitur, quandistraho. Et dis componitur, quando sequitur c, f, p, s, t et i loco consonantis, ut discutio, differo, diffundo, s in f mutata euphoniae causa, ut disputo, In aliis consonantibus di praeponitur, ut diduco, digero, diluo, dimitto, diruo; et ubique di producitur, praeter dirimo, disenodes trunci; enarro. Ecquid in prima syllaba per c scribatur, quoniam significat enquid, n in c conversa. Edo ab edendo facit es, est. Esto, ecce, consentio. Expergiscor et experior faciunt praeteritum expertus sum. Exsilium s debet habere. Item x transit in f litteram, ut effluo, effodio, effero, efficio. Exubantur. Exsequi per q scribendum est. Emporium sine h, Latine mercatus interpretatuAemulatio per ae scribendum est. Exsul addita s debet scribi, quia extra solum est. Exulbi debet, quia ab aqua est nomen factum.  Exprobrat, qui commemorat quae praestat. Obprobrat, qui obprobrium  Ms.
Abbreviated transcription (Latin):
carus mutato ordine .i. in
prima sillaba & .e. inscđa
Demon ꝑ .ae diptongon scribit᷑
Decus honoris . ẽ. decor formȩ
Descendo ꝑ .e. dicit᷑. Desperatus
ꝑ .e. dispersus . ꝑ .i. defeciscor
defectus sum fac̃. De memo¬
ratiuu ẽ. & intentiuu & pri¬
uatiuũ de homine detraho
de nsum. De. p̃positio. aut
plena in cõpositionib: ponit᷑.
ut declucere. demonstrare.
detrudere aut correptione
littera corrũpit᷑. ut deorsũ
nã quando ÷ littera tran¬
sit. ut aera dimouit tenebro¬
sum
& dispulit umbras non est
a p̃positione de seda .dis. ut
Desertus id ÷ derelictus ꝑ de.
delator qui defert ad accusandũ
p.de. p̃positionẽ. Dilator cum
tardare significat ꝑ .di p̃po¬
sĩtionẽ scribat᷑. Deluit. id ÷ pur¬
gauit. ꝑ .de. Diluit id ÷ tẽperat
p. di. scribit᷑. Deduco de ami¬
co ꝑclucendo. ꝑde. Diduco aut̃
id ÷ distraho ꝑ . di. Didimus pͥ¬
& dis. separatiua sunt & ean¬
dẽ sĩgnificationẽ habent.
quo modo ab & abs ut diuido

Expanded text:
charus, mutato ordine i in prima syllaba, et e in secunda Daemon per ae diphthongon scribitur. Decus honoris est; decor formae. Descendo per e dicitur. Desperatus per e. Dispersus per i. Deficiscor, defectus sum facit. De memorativum est, et intentivum, et privativum; de homine; detraho; desum. De praepositio aut plena in compositionibus ponitur; ut deducere, demonstrare, detrudere. Aut correptione e littera corrumpitur, ut deorsum. Nam quando e littera in i transit; ut, Aera dimovit tenebrosum et dispulit umbras; non est a praepositione de, sed a dis, ut, Desertus, id est derelictus, per de. Delator, qui defert ad accusandum per de praepositionem. Dilator, cum tardare significat, per di praepositionem scribatur. Deluit, id est purgavit, per de. Diluit, id est imperat, per di scribitur. Deduco, de amico producendo, per de. Diduco autem, id est distraho, per di. Didymus pret dis separatiua sunt et eandem significationem habent, quomodo ab et abs, ut diu
Abbreviated transcription (Latin):
agi potest. & omĩa sopore
quieta sunt. Galliciniũ dictũ
ẽ. aclangore uolucris nun¬
cupatũ quasi galli canium
ꝓpt̃ gallos uiðelicet & lucis
p̃nuntius & hoc tẽpus ante¬
lucaniũ dr̃ quia galli ante¬
iu cani nuncupantur. eo qđ
naturali prȩconiũ & plausu
alarũ lucis aduentũ p̃ru¬
cidit. Macutinũ dictũ est
noctis tẽpus amaturitate
lucis accedente die & rece¬
dente aurora: Aurora dicta
ẽ. quasi eorora abeoro uer¬
to dicta quia in ipsa hora
curispiram̃ adicitandõs fru¬
ges ab austro emittitur. Int̃
hoc int̾ ẽ.: quia uesperũ finis¬
diei uespera inclinatio solis
adoccasũ. Uespere unius cuiꝰq
rei consũmatio uespere nunꝰ¬
cupat᷑. hȩc sex noctis spatia

Expanded text:
agi potest, et omnia sopore agi potest, et omnia sopore quieta sunt. Gallicinium dictum est a clangore volucrum nuncupatum quasi gallicanium, propter gallos, videlicet lucis praenuncios; et hoc tempus antelucinium dicitur, quia galli antelucani nuncupantur, eo quod naturaliter praeconio, et plausu alarum lucis adventum praenuntiant. Matutinum dictum est noctis tempus a maturitate lucis accedente die, recedente aurora. Aurora dicta est, quasi Eurora ab Euro vento dicta, quia in ipsa hora Euri spiramen ad excitandas fruges ab Austro emittitur. Inter hoc interest, quia vesperum diei, vespera inclinatio solis ad occasum, vesper uniuscujusque rei consummatio vespere nuncupatur. Haec sunt 6 spatia
Abbreviated transcription (Latin):
& hanc stellã nautẽ noct᷑no¬
rarerit nauigantes ac gallia¬
greciã obseruabant hãnc
stellã alii fuerunt ino an¬
no solo p̃cedere cũ lucifero
lumen matutino ȩqualibus
radiis p̃clarare & duobus
annis post solis inoccasu
remanere mutatu nomi¬
ne uesꝑ nominãt᷑. Cũ luci¬
fera uͦ lucifluã dici Erepus¬
culum dictũ ÷ nocturni tẽ¬
poris spatiũ acrepero idẽ
cõmixtione tenebrarum
& luminis quẽ grecidia fo¬
dinominant idẽ dubi tan¬
tia int̃ excessũ diei & irtro¬
itũ noctis. aut exitũ noctis
& introitũ diei & obhoc du¬
biũ qr siquis ex ꝑge factus
fuerit a somni grauitudine
in hoc tẽpore incertũ sepu¬
tat eẽ utrũ transacto noctis
spactiu ad dici claritatẽ ꝑ¬
uenerit : aut ex acto die ad
ciniũ hoc ẽ. sileritiũ contices¬
ẽ: quia in ipso tẽpore om̃s ta¬
cert & silert & primisõni
gr̃a ad grauat᷑. Intẽpestiuu
medium & in actuosum spatiũ
noctis tẽpus quando nichil

Expanded text:
Et hanc stellam nautae, ne nocturEt hanc stellam nautae, ne nocturrarent, navigantes a Gallograecia observabant. Hanc stellam alii ferunt uno anno solem praecedere, cum Lucifero lumen matutinum aequalibus radiis praeclarare, et duobus annis post in occasu solis remanere. Mutato nomine vesper nominatur, cum Lucifero vero Lucifer dicitur. Crepusculum dictum est nocturni temporis spatium a crepero, id est commixtione tenebrarum, et luminis, quia Graeci diafodi nominant, id est dubitantia inter excessum diei et introitum noctis aut exitum noctis et introitum diei; et ob hoc dubium, quia si quis expergefactus fuerit a somni gravitudine in hoc tempore incertum se putat esse, utrum transacto noctis spatio ad diei claritatem pervenerit, aut exacto die ad cinium, hoc est silentium; contices quia in ipso tempore omnes tacent, et silent, et primi somni gratia adgravantur. Intempestivum, medium, et inactuosum spatium noctis, tempus, quando nihil
Abbreviated transcription (Latin):
totũ orbẽ pariclaritate
illustrat ł meridies quasi
meridies quia tunc purior
micat aether: merũ enim
purũ dicit᷑: sub premia dicta
ẽ parsdiei nouissima ut qr
suꝑ ẽ ultima Tunc enĩ dies
aduesperã sub premit᷑ qͣndo
nubila se noctis caligine ob¬
umbrat᷑ mane abortu solis
usq adhorã quartã dicit᷑
qđ ẽ quadras artificalis
De nocte
tibulũ malorũ requies
uiuorũ Nox dicta est ano¬
cendo eo qđ obtutibus noc&
humanis uł qr fures & bes¬
tiȩ in ea noceant. ł qr ne¬
gitiis & laborib humanis
ca nom̃ accepit : uictas erũ
greci noctẽ latini dixeruit
ut in psalmis legit᷑ ĩmeras¬
c̃ẽ. nĩcais id ẽ dĩe & nocte
Partes noctis .ui. sunt Uesꝑe
crepusculũ conticiniũ. in¬
tẽpestiuum ma
tutinũ. uespe¬
astella occi¬
dentalȩ quȩ
uesꝑ uocatur & ipsa stella
ab heberia regione nom̃
dicit᷑: hesperia aut̃ dicta est
pridẽ spania ab hespero ge
rionis filio qui hanc regionẽ
bellicis uirtutib subiugauit

Expanded text:
totum orbem pari claritate inlustrat. Vel meridies, quasi meridios, quia tunc purior micat aether; merum enim purum dicitur. Suprema dicta est pars diei novissima, quia superest ultima. Tunc dies ad vesperum supprimitur, quando nubilosae noctis caligine obumbratur. Mane ab ortu solis usque ad horam quartam dicitur, quod ut quadrans artificialis.De nocte.tibulum, requies vivorum. Nox dicta est a nocendo, eo quod obtutibus nocet humanis, vel quia fures et bestiae in ea noceant. Vel quia negotiis et laboribus humanis ca nomen accepit; nictus enim Graeci, noctem Latini dixerunt, ut in Psalmis legitur: In merasce nictus, id est, die ac nocte. Partes noctis sex sunt: vesper, crepusculum, conticinium, intempestivum, gatutinum. Vespea stella occidentali, quae Vesper vocatur, et ipsa stella ab Hesperia regione nomen dicitur. Hesperia autem dicta est pridiem Spania ab Hespero  regionis filio, qui hanc regionem bellicis virtutibus subjugavit.
Abbreviated transcription (Latin):
primitus abstracta ẽ Apđ
enĩ apud hȩbreos luna mea¬
ł neo noua dr̃ In de neome¬
mas nouȩ lunȩ obseruati¬
onis celebrant. Deinde apđ
latinos. m̃ses solares reꝑti
surt. Arcades enĩ annũ suũ
trib: m̃sib: numerabant :
ti & .i. dieb cõputabant.
arcanenses uͦ sex Id ẽ sin¬
diebus cõputabant. Greci
cõputabant. Incipiebat
amarcio cõputabat᷑ m̃sib
.xI. Romani uͦ auctoro ro¬

Expanded text:
primitus abstracta est, apprimitus abstracta est, apenim apud Hebraeos luna, vel neomenia dicitur. Inde neomenias novae lunae observatione celebrant. Deinde apud Latinos menses solares reperti sunt. Arcades enim annum suum 3 mensibus numerabant,  121 diebus computabant. Archanenses vero 6, id est sindiebus computabant. Graeci computabant. Incipiebat a Martio, computabatur mensibus 11. Romani
Abbreviated transcription (Latin):
die uolucres & reptilia sex¬
ta die hominẽ adimagi¬
nẽ & similitudinẽ suã. sep¬
tima die requieuit ab om̃ib
oꝑib sius Nomina dierum
ebdom̃ scđm hȩbreos du¬
obus modis dicunt᷑ idẽ or¬
dine & requie. hoc modo
& ordine nuncupant᷑ hoc
& requie nominant᷑: habu¬
erunt enĩ duos deos cȩlestes
& .u. terrenos martẽ pa¬
trẽ romuli mercurium
ȩloquentie & in geni dm̃.
idolũ. uenerẽ
libidinis
c̃cupiscen¬
tiȩ & om̃is
tiipitudi¬
nis inuertricẽ. saturnũ
torũ moderatorẽ : Nis delu¬
sa errorib uetusta gentili¬
tas qui ꝓpt̃ frequentiã u¬
sitandi nomina deorum
dieb scłi imposuerurit.
Sed ꝓpt̾ eorum confusionẽ
hȩc ipsa nomina xp̃iami
ñ mutauerunt ut cũ sin¬
gulis diebus nominant᷑ sin¬
gulis horis despiciant᷑ tã
ĩpsi quã & cultores eorum
quadã nom̃ accepit qm̃
om̃is menses scđm lunae
cursũ xViuii. dieb & semis
m̃surat᷑. Menses primitus
inlunari cursu reptisunt
& ab hȩbreis hȩc obseruato

Expanded text:
 volucres et reptilia, sexta hominem ad imaginem et similitudinem suam, septima die requievit ab omnibus operibus suis. Nomina dierum hebdomadae secundum Hebraeos duobus modis dicuntur, id est ordinem, et requiem, hoc modo.et ordine nuncupantur hocet reliquiae nominantur. Habuerunt enim duos deos coelestes, et quinque terrenos. Martem patrem Romuli, Mercurium eloquentiae et ingenii dominum, idolum, Venerem libidinis, concupiscentiae et omnis turpitudinis inventricem; Saturnum torum moderatorem. His delusa erroribus vetusta gentilitas, quae propter frequentiam usitandi nomina deorum diebus saeculi imposuerunt. Sed propter eorum confusionem haec ipsa nomina Christiani non mutaverunt, ut cum singulis diebus nominantur, singulis horis despiciantur tam ipsi, quam et cultores eorum. quadam nomen accepit, quoniam omnis mensis secundum lunae cursum 29 diebus et semisse mensuratur. Menses primitus in lunari cursu reperti sunt, et ab Hebraeis haec observatio
Abbreviated transcription (Latin):
alane dictũ ẽ amanib in¬
fernorũ diisquiros al au¬
gendas fruges destellant
quorũ conuesata lia ad
terrã ẽ ł mane amanib
diis quos antiqua gentili¬
tas oriente sole colebat ł
mane amano dictũ ẽ. qđ
ueteres latini bonũ dicebant.
ut isidorus meminit mane
amano & reliqua Meridi¬
es dicta ẽ. quas medies hoc
ẽ. medius dies. Tunc enim
purior micat lux quando
sol medio cȩlorutilat &¬

Expanded text:
Mane dictum est a manibus inMane dictum est a manibus infernorum diis, qui res ad gaudendas fruges distillant, quorum  conversata luna ad terram est. Vel mane a Manibus diis, quos antiqua gentilitas oriente colebat. Vel mane a Mano dictum est, quod veteres Latini bonum dicebant, ut Isidorus meminit: « Mane a Mano, » et reliqua. Meridies, quasi medies, hoc est medius dies; tunc enim purior micat lux, quando sol medio coelo rutilat
Abbreviated transcription (Latin):
orientis p̃sentia quo usq ador
do adiacendo lucẽ a tenebras.
Itẽ pitagoras dic̃: sol suꝑ terr̃ã
dies ẽ : sol sub terra nox ẽ : In¬
tia dierũ .iiii. sunt. sođm hebre¬
rũ. secundũ romã amedia
nocte: abortu solis hebrei com¬
putant ꝓpt̃ phisicã scientiã
rerũ : quia natura creatura¬
rũ alumen  initiũ sũpsit. Pri¬
ma enĩ die condidit lucem
testam̃ti morsi fiat lux
& facta ẽ. lux. Caldei idõ
amedia die incipiurit. qr
cursũ lunȩ obseruant quȩ
assiduȩ circa mediã diẽ ac¬
cendit᷑ & extinguit᷑. Egyptu
uͦ qui astrologi sunt & cir¬
cũ siderũ obseruant. a uesꝑa¬
& abortustellarũ incipiunt
quarũ cursus & tẽpora ob¬
seruant Romani a media
nocte incipiunt. sequentes
illud qđ scriptũ ẽ media
nocte factus ẽ mundus &
media nocte itẽ destruẽt᷑.
& in euangłio media nocte
clamor factus ẽ & reliqua
& iterũ. sicut fur inocte ita
ueni&. Partes diei tressunt.
mane meridies subprima:

Expanded text:
orientis praesentia, quousque ad dividendo lucem a tenebris. » Item Phragonus dicit: « Sol super terram dies est, sol sub terra nox est. Initia dierum 4 sunt secundum Hebraerum. Secundum Romanos a media nocte. Ab ortu solis Hebraei computant propter physicam scientiam rerum, quia natura creaturarum a lumine initium sumpsit. Prima enim die condidit lucem testimonio Moysis: Fiat lux, et facta est lux. Chaldaei ideo a media die incipiunt, quia cursum lunae observant, quae assidue circa mediam diem accenditur, et extinguitur. Aegyptii vero quia astrologi sunt, et circulum siderum observant, a vespere et ortu stellarum incipiunt, quarum cursus et tempora observant. Romani a media nocte incipiunt, sequentes illud quod scriptum est: Media nocte factus est mundus, et media nocte iterum destruetur. Et in Evangelio: Media nocte clamor factus est, et reliqua. Et iterum: Sicut fur in nocte, ita veniet. Partes diei tres sunt, mane, meridies, suprema.
Abbreviated transcription (Latin):
ascenderunt de lauacro.
Dentes predicatores dicit
qui ea quȩ susceperunt sa¬
lubrit cõminuendo in corpꝰ
xp̃i traiciunt. Hi de tonsa¬
rũ gregib cõparantur. qͥ
deposito ueteri homine
in nouitatẽ sp̃s ꝓcesserunt
Ascenderunt quoq de laua¬
cro: cũ accepta ꝑ baptismũ
remissione peccatoꝵ pro¬
fecerunt in xp̃o Oñs
gemellis fetib : & sterilis
non .ẽ int̃ eas. Om̃s reple¬
ti caritate dĩ & proximi
& qͥ ad miscđiã prompti
id circo sterilis nemo int̃ eos
Sic̃ unta cocemea labia tua
& eloquiũ tuũ dulce. Raab
illa meretrix quȩ saluari
meruit & ifrlitico popło
sociari: coccmeũ funiculũ
insĩgnũ salutis ꝑ fenestrã
labia decor illoꝵ qui passio¬
nẽ dm̃ iugit̾ predicant.
& ꝑ eiꝰ sanguinẽ detã redẽ¬
ptionẽ adnuntiant nichil¬
q. qđ dulcius loquͣnt᷑ se in¬

Expanded text:
ascenderunt de lavacro. ascenderunt de lavacro. Dentes praedicatores dicit, qui ea quae susceperunt salubriter comminuendo in corpus Christi traiciunt. Hi detonsarum gregibus comparantur, quia exposito vetere homine in novitate Spiritus processerunt. Ascenderunt quoque de lavacro, cum accepta per baptismum remissione peccatorum profecerunt in Christo. Omnes gemellis fetibus et sterilis non est inter eas. Omnes repleti caritate Dei et proximi, et quia ad misericordiam prompti, idcirco sterilis nemo inter eos. Sicut vitta coccinea labia tua et eloquium tuum dulce. Raab illa meretrix, quae salvari meruit et Israelitico populo sociari, coccineum funiculum in signum salutis per fenestram er illorum labia decora, qui passionem Domini iugiter praedicant et per eius sanguinem datam redemptionem annuntiant; nihilque quod dulcius loquantur se in
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽ in progemies &
multa tẽpora fidelib con
es. Repetitio sermonis cõ¬
m̃dat pulchritudinẽ quã
collaudat. uł ea scõꝵ gene¬
ra que subspecie insmmili¬
tudinẽ intromittit. con¬
sideranda premonstrat
Oculi tui colũbarũ : absq
eo qđ intrinsecus latet.
simplicitas spiritaliũ plu¬
rimũ ueneranda qui se
nec extollere nouerunt
& conscientiȩ puritate
magis dõ quã hominib
placere contendunt.
Capilli tui sic̃ grex capra¬
rũ quȩ ascenderunt de
monte galaad. Docet apłs
mulieri capillos ꝓornam̃¬
todatos. Et idcirco eccła
illos capillos mornam̃to
quã maxime habet. qui ex
circũcisione primitus cre¬
deder̃ qui uenditis & in
usus pauperũ p̃reroga¬
tis facultatib siuis habe¬
bant cor & animã unã
hi ascenderunt demonte
galaad. Galaad int̃pretat᷑
aceruus testimonii. de sic as¬
census id÷ profectus eoꝵ
ꝓcessit detestimoniis scrip¬
intellexerunt inquẽ postea
crediderunt. Dentes tui
sic̃ greges de tonsarũ. quȩ

Expanded text:
passionem in progenies et multa tempora fidelibus cones. Repetitio sermonis commendat pulchritudinem quam collaudat; vel ea sanctorum genera quae sub specie similitudinum intromittit consideranda praemonstrat. Oculi tui columbarum absque eo quod intrinsecus latet. Simplicitas spiritualium plurimum veneranda, quia se nec extollere norunt et conscentiae puritate magis Deo quam hominibus placere contendunt. Capilli tui sicut greges caprarum quae ascenderunt de monte Galaad. Docet Apostolus mulieri capillos pro ornamento datos; et idcirco ecclesia illos populos in ornamento quam maxime habet, qui ex circumcisione primitus crediderunt, qui venditis et in usu pauperum praerogatis facultatibus suis habebant cor et animam unam. Hi ascenderunt de monte Galaad: Galaad interpretatur acervus testimonii, ac sic ascensus id est profectus eorum processit de testimoniis Sancintellexerunt in quem postea crediderunt. Dentes tui sicut greges detonsarum quae
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. Sicut turris da¬
ud collũ tuũ quȩ ȩdifica¬
ta ẽ cũ propugnaculis
Turris dauid perfectio
uł doctrina scõꝵ : quȩ non
ase sedd axp̃o ȩdificata ẽ¬
lis utiq cũ scãrũ scriptu¬
rarũ testimonus quibus
infideles uł heretici debel¬
lantur. Mille clipei pen¬
dent exea om̃s armatu¬
r&fortiũ P otest aut̃ tur
excelia exstructa ẽ. Mille
clipei pendent exea: Hic
numerus pro plenitu¬
dine uniuersatatis accipi¬
tur : sicut inpsalmo.
Verbi quod mandaint
inmille generationes.
tãquã si diceret i om̃s ge¬
nerationes : Itaq: ihac sacra
seriptura om̃is armatura
fortiũ reperit᷑. ex qua uł con¬
tra diabolũ uł contra mi¬
nistros ipsius fortit̃ repug¬
natur. Nã & ipse dñs cũ
indeserto adiabolo tẽpta¬
retur. ex hac turre arma
pluxit: cũ prolatis ex scã
scriptura testimoniis usq¬
quodefecit. Duo ubera tua
sic̃ duo innuli capre  gemel¬
li: quȩ pascuntur i lilus.
Duo ubera: duo sunt tes¬
tam̃ta coaptata. Duob m¬

Expanded text:
cessit. Sicut turris David collum tuum, quae aedificata est cum propugnaculis. Turris David perfectio vel doctrina sanctorum, quae non a se, sed a Christo aedificata elis utique cum Sanctarum Scripturarum testimoniis, quibus infideles vel haeretici debellantur. Mille clypei pendent ex ea, omnis armatura fortium. Potest haec turrexcelsa constructa est. Mille clypei pendent ex ea. Hic numerus pro plenitudine universitatis accipitur, sicut in Psalmo: Verbi quod mandavit in mille generationes, tanquam si diceret in omnes generationes. Itaque in hac Sancta Scriptura, omnis armatura fortium reperitur; ex qua vel contra diabolum vel contra ministros ipsius fortiter repugnatur. Nam et ipse Dominus, cum in deserto a diabolo tentaretur, ex hac turre arma produxit, cum eum prolatis ex Sancta Scriptura testimoniis usquequaque devicit. Duo ubera tua sicut duo hinnuli capreae gemelli, qui pascuntur in liliis. Duo ubera duo sunt Testamenta coaptata duobus h