comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Populus qui ambulabat intenebris: uidit lucem
magnam. habitantibus in regione umbrae mor
tis luxorta .ẽ eis Nam &cipse deseipso dic̃
Quam diu inmundo sum: lux sum mundi. Et
alibi de eo scriptum. ẽ Lux uenit in mundũ.
& dilexerunt homines tenebras magis quã
lucem: Quia igitur iste angelus ad destruendã
uenit potentiã diaboli: recte fortis ꝑ hibetur.
ut pote contra fortem fortior. contra robustũ
robustior ad uenisse insinuetur Quia uͦ adeua¬
cuendã humana sapientiã accessit: bene t̾ra
agloria illuis inluminata pronunciatur. Acsi
diceretur Contra tumentẽ sclĩ potestatẽ mag¬
na potestas. contra falsȩ doccrinȩ tenebras ue¬
re scienciȩ bux apparuit. Potest &iam & iste
angelus intelligi primus ordo p̃dicatorum: qui
fuit in apostolis. & a postolicis uiris Nam et
ꝑ ipsos loquebatur xp̃c qui. ẽ magni consilii
angelus Hinc ẽ quod iolis uox clamantis

Expanded text:
Populus qui ambulabat in tenebris vidit lucem Populus qui ambulabat in tenebris vidit lucem magnam; habitantibus in regione umbrae moris Isaiae IX. Nam et ipse de seipso dicit: Quandiu in mundo sum, lux sum mundi . Et alibi de eo scriptum est: Lux venit in mundum, et dilexerunt homines magis tenebras quam lucem . Quia iste angelus ad destruendam venit potentiam diaboli, recte fortis perhibetur, utpote contra fortem fortior, contra robustum robustior advenisse insinuetur. Quia vero ad evacuandam humanam sapientiam accessit, bene terra a gloria illius illuminata pronuntiatur, ac si diceretur: Contra tumentem saeculi potestatem magna potestas, contra falsae doctrinae tenebras verae scientiae lux apparuit. Potest etiam et iste angelus intelligi primus ordo praedicatorum, qui fuit in apostolis et apostolicis viris. Nam et per ipsos loquebatur Christus, qui est magni consilii angelus. Hinc est quod Joannes vox clamantis
Abbreviated transcription (Latin):
censio gͦ illius nihil. ẽ. aliud quam carnus
assumptio dequo paulus dicit Qui cũ in¬
potestas adutramq eius naturã potest referri.
& ad luunam scilic& et adhumanam łuit erum
hȩc potestas in ipso ꝑ diuinitatem sine tempare
ante omnia sclã. quia sicut cum patre & spũscõ
cuncta creauerat: ita cum patre & spuscõ omĩa
possidebat Haec &iam potestas data. ẽ ei in
tempore. quando post triumphũ resurrectionis
data . ẽ ei potestas in celo & interra. ut in nomi¬
Ne ihc̃ omne genu flectatur. celestium terres¬
trium & inferneoꝵ Dehac enim ipse surgens
amortuis dicit Data. ẽ mihi potestas incelo
& interra: Deilla uͦ quam ante tempora ha¬
bet cum patre: daniel dicit Potestas eius. po¬
Ipse enim tenebras infidelitatis ignorantiȩ &
peccatorum euacuauit a corelibus fidelium:
qui est lux uera in luminans omnem hominẽ
uenientem in hunc mundum Unde scriptum ÷.

Expanded text:
censio ergo illius nihil est aliud quam carnis censio ergo illius nihil est aliud quam carnis assumptio, de quo Paulus dicit: Qui cum inpotestas ad utramque ejus naturam potest referri, et ad divinam scilicet et humanam. Fuit enim haec potestas in ipso per divinitatem sine tempore, ante omnia saecula, quia sicut cum Patre et Spiritu sancto cuncta creaverat, ita cum Patre et Spiritu sancto omnia possidebat. Haec etiam potestas data est ei in tempore, quando post triumphum resurrectionis data est ei potestas in coelo et in terra, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum . De hac enim ipse resurgens a mortuis dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. De illa vero quam ante tempora habet cum Patre, Daniel dicit: Potestas ejus, poe ejus. Ipse enim tenebras infidelitatis et ignorantiae et peccatorum evacuavit a cordibus fidelium, qui est lux vera illuminans omnem hominem venientem in hunc mundum. Unde scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
Sic quippe dr̃. uidi alium angliñ. quasi dicere
uidi aliam uisionem Unus itaqangelus fuit
qui has uisiones manifestauit. sed propt̃ aliã
Sic & nos de quolib& dicimꝰ. Alius mihi uile¬
baris: cumilla & illa uba diceres. alius nunc
apparens cum dissimilia loqueris Post haec
inquit .i. post p̃cedentem uisionem.: uidi aliũ
angliñ decelo descendentem Iste angelus
xp̃c. ẽ. qui.ẽ. nuntius paternę uoluntatis.
& qui uitam aeternam sius annunciat coti¬
die fidelibus Quo in loco queritur quomodo
dĩ indiuinitatis substantia cum patre & spũ
scõ ubiq sit iuxta quod ipse perprophetã
dicit. Celum & terra ego impleo. & extra
celum & terrã locus non. ẽ ubi non sit ds̃:
Sed descendit decelo Nonquo deloco ad locũ
transir& sed quando inutero uirginali sus¬
cepit carnem & animã ut posset uideri in
nra natura qui inuisibilis erat in sua: des¬

Expanded text:
Sic quippe dicitur, vidi alium, quasi diceret, Sic quippe dicitur, vidi alium, quasi diceret, vidi aliam visionem. Unus itaque angelus fuit, qui has visiones manifestavit, sed propter aliam Sic et nos de quolibet dicimus: Alius mihi videbaris, cum illa et illa verba diceres: alius nunc appares, cum dissimilia loqueris. Post haec, inquit, id est, post praecedentem visionem, vidi alium angelum de coelo descendentem. Iste angelus Christus est, qui est nuntius paternae voluntatis, et qui vitam aeternam suis nuntiat quotidie fidelibus. Quo in loco quaeritur, quomodDei in divinitatis substantia cum Patre et Spiritu sancto ubique sit, juxta quod ipse per prophetam dicit: Coelum et terram ego impleo. Et iterum: Extra coelum et terram locus non est, ubi non sit Dominus. Sed descendit de coelo, non quo de loco ad locum transiret, sed quando in utero virginali suscepit animam et carnem, ut posset videri in nostra natura, qui invisibilis erat in sua. Des
Abbreviated transcription (Latin):
non dedistis mihi manducare. & et. Usque qͦ
dic& illis: discedite ame qui operamini ini¬
quitatem Confumnabuntur hȩcdĩ uerba
cum ipse ueniens adiuditium dic & reꝓbis.
ite in ignem aeternum quiparatiis. ẽ. diabo¬
lo & angelis eius. Cunc ibunt hi in suppli¬
cium aeternum: Promisit & scos statuendos
ad dexteram & gloriam sehis daturos Con¬
sumin abuntur hȩcuba. cum audierint ueni¬
te benedicti patrismei. & ct̃ Sic namque
dr̃ donec consumintur ũbadi. tanquamdi¬
ceretur. usquequo & boni & mali recipient
scdm̃ quod eloquia dĩ promittunt: Et au
que lab& regnũ suꝑ reges terre qr iaxima maloꝵ¬
maloꝵ mulbtitudo in regibus. & huius sclĩ prin¬
cipibus insuꝑbiam eleuatur Sic enim dicit᷑:
Ciuitas magna habet pocestatẽ suꝑ reges t̾rȩ.
tam quã diceret ipsum scłi regnum incunctis
aliqđ fuerit in hac reuelatione interuisionẽ¬
& uisionem. sed non. ẽ. ita. Uno enim die hȩc
omuia uidit beatus iołis .i. in die dominico:

Expanded text:
ucare, etc., usquequo dicet illis: Discedite a me qui operamini iniquitatem . Consummabuntur haec Dei verba, cum ipse veniens ad judicium dicet reprobis: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo, etc. Tunc ibunt hi in supplicium aeternum . Promisit et sanctos statuendos ad dexteram, et gloriam se his daturum. Consummabuntur haec Dei verba, cum audierint: Venite, benedicti, Patris mei, etc. Sic namque dicitur, donec consummentur verba Dei, tanquam diceretur: Usquequo boni et mali recipient secundum quod eloquia Dei promittunt? Et mue habet regnum super reges terrae. Quia mam multitudo in regibus et hujus saeculi principibus in superbiam elevatur. Sic enim dicitur, civitas magna habet potestatem super reges terrae, tanquam diceretur: Ipsum saeculi regnum in cunctisaliquod fuerit in hac revelatione inter visionem, sed non est ita. Uno enim die haec omnia vidit beatus Joannes, id est, die Dominico.
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝓpt̃ enormitatẽ scelerum: Mat̃ forni¬
edtionum .i. radix om̃ium maloꝵ: Nam &
peccttũ: amuliere cepit initiũ. Quȩ susce¬
pit sem̃ diaboli: quasi ad alteri. an pra uã
eius suggestionem : & peperit peccatum. con
sit Ambo gͦ peccati genitores fuerunt. qr
adrlter & meretrix urum corpus effici
tatores. Sicut enum sem̃ iustorũ imitatores
dicunt᷑. bonoꝵ unde ẽ. generttio rectorum
benedicetur. sic semen impiorũ dicuntur
trans gressionũ mat̾ appellat᷑ fornicationũ
Et uidimclierẽ ebriã desanguine sc̃o¬
Qđ uidit ions uid & omnis aeccła cuius ille
figura gerebat. Dicregͦ. Uidi mulierem.
malorum congregationem ebriam de sanguine
scoꝵ. Idẽ. repletam uindictaihe sanguine scẽ
&de sangiune martirum ilũ : In hoc uerso t an
iudei quã &iam gentiles comp̃henduntur:
lli enĩ fuder sangunem ꝓphecarum: isti aũt
a postolaꝵ & ceterorum martirum Idõq uin¬

Expanded text:
vel propter enormitatem scelerum. Mater fornivel propter enormitatem scelerum. Mater fornicationum, id est radix omnium malorum; nam et peccatum a muliere cepit initium, quae suscepit semen diaboli, quasi adulteri, id est pravam ejus suggestionem, et peperit peccatum, contsit. Ambo ergo peccati genitores fuerunt, quia adulter et meretrix unum corpus effici tatores. Sicut enim semen justorum imitatores dicuntur bonorum, unde est, Generatio rectorum benedicetur: et sic semen impiorum dicuntur transgressionum mater appellatur fornicationum. Et vidi mulierem ebriam de sanguine s vidit Joannes, videt omnis Ecclesia, cujus ille figuram gerebat. Dicit ergo: Vidi mulierem, id est malorum congregationem, ebriam de sanguine sanctorum, id est repletam vindicta de sanguine sanctorum, et de sanguine martyrum Jesu. In hoc versu tam Judaei quam etiam gentiles comprehenduntur: illi enim fuderunt sanguinem prophetarum, isti autem apostolorum et caeterorum martyrum. Ideoque vin
Abbreviated transcription (Latin):
mulat sese ess quod non. ẽ. lđ ostendit se au¬
reum calicem cum sit plena iniquitate &
ab hominatione: Ne suꝑstitio erroris pallio
simulationis faller& in cautos Exeitulo
frontis solliciti redduntur : cum ibi baly lo
dest comfusio scribitur Vnde uidenidum:
quare ipsum Nor̃ misterium appellet᷑ Myste¬
rium quippe occulta res dr̃. inqua aliud ui¬
decur. Caliud intellegitur: Oꝑpa itaq baby¬
lonis quibuslam sunt in fronte . quibusdam
in misterio. Simplicioribus quidẽ qui eam p̃¬
uidere & intelligere non possunt misteriũ ÷
quia occulta sunt eis quȩ amultitudine repro¬
boꝵ genatur interius : Perfectioribus autẽ
infronte pom̃suũ ostendit: qui omnia eiꝰ
opera facile cognoscunt. Et idõ Nom̃ eius
infronte quidem . ẽ. sed tamen in mysterio
scribitur. quia quibusdam in aꝑto ostendit᷑.
quibusda inmisterio claudit᷑: Magna deit᷑
babylon. ꝓpt̃ multitudinem reproborum:

Expanded text:
mulat se esse quod non est, id est ostendit se aumulat se esse quod non est, id est ostendit se aureum calicem, cum sit plena iniquitate et abominatione, ne superstitio erroris pallio simulationis falleret incautos, ex titulo frontis solliciti redduntur, cum ibi Babylon, id est confusio, scribitur. Unde videndum quare ipsum nomen mysterium appelletur. Mysterium quippe occulta res esse dicitur in qua aliud videtur, aliud intelligitur. Opera quippe Babylonis quibusdam sunt in fronte, quibusdam in mysterio. Simplicioribus quidem qui ea praevidere et intelligere non possunt, mysterium est, quia occulta sunt eis, quae a multitudine reproborum gerantur interius. Perfectioribus autem in fronte nomen suum ostendit, quia ejus omnia opera facile cognoscunt, Et ideo nomen ejus in fronte quidem est, sed tamen in mysterio scribitur; quia quibusdam in aperto ostenditur, quibusdam in mysterio clauditur. Magna dicitur Babylon propter multitudinem reproborum,
Abbreviated transcription (Latin):
Ne &in munditia farnicationis eius. Ipsa me¬
retrix poculũ aureum ꝓpt̃ simulatã scitatem
quã p̃tendit exterius : cumsit interius ple¬
na omni ini quitate & ab hominatione Un¬
de &hieremias dicit Calix aureus babilon
inmanudĩ Aurum enim simulagȩ scĩtatis
ꝑ se hypochrisin fingit: ut facilius ad inmun¬
tis sepuldiris de albatis Ab ominari qͥppe
.ẽ abici Unde & inpsalmo dr̃. Uirum sati¬
guinum & dolosum ab hominabitur dominus
hominatione. hoc. ẽ ab iectione. quod statĩ
mani festatur cum subditur Et inmun¬
dicia fornicationis eius Ponitur enim hic
fornicatio quae ẽ radix omnium malorũ :
pro omnibus peccatis &infronte eius no¬
men scriptum misterium babylon mater
fornicatiorum & ab hominationum terrȩ :
ꝑfrorten babylonis. manifestatio designat᷑
operis : Vnde dñsdicit: A fructibus eorũ
cognos cetis eos Nam quia babylon .i. omis
multitudo reproborum ꝑ hypochrisin si¬

Expanded text:
ne et immunditia fornicationis ejus. Ipsa mene et immunditia fornicationis ejus. Ipsa meretrix est poculum aureum propter simulatam sanctitatem, quam praetendit exterius, cum sit interius plena omni iniquitate et abominatione, unde et Jeremias dicit: Calix aureus Babylon in manu Dei . Aurum enim simulatae sanctitatis se per hypocrisim fingit, ut facilius ad immuntis sepulcris dealbatis . Abominari quippe est abjici. Unde et in Psalmo dicitur: Virum sanguinem et dolosum abominabitur Dominus ominatione, hoc est abjectione, quod statim manifestatur, cum subditur: et immunditia fornicationis ejus. Ponitur hic fornicatio, quae est radix omnium malorum, pro omnibus peccatis. Et in fronte ejus nomen scriptum: Mysterium: Babylon magna mater fornicationum et abominationum terrae. Per frontem Babylonis, manifestatio designatur operis. Unde Dominus dicit: A fructibus eorum cognoscetis eos . Nam quia Babylon, id est multitudo reproborum per hypocrisim si
Abbreviated transcription (Latin):
habuer: Sed itales non fuerunt reges. quia
neq se neq alios bene regere potueruito. quin
potius &ipsi uiciis seruierunt. & alios suo exẽ¬
plo aduicia ꝑ p& randa traxerunt: Habec
quoq accclesia in auratam uestem .i. carica¬
tem: siue &iam sapiertiam dequa scriptũ
ẽ Accipite sapienciam: sicut aurum Et
psalmista. Ad strat regina ad excris tu¬
is inuestitu de auntto Ita & hȩc uuilier
meretrix cumsit stubtissima. ad eonegle¬
gat quae sibi infuturum prospera succede¬
re debeant: dicit se. eẽ sapientem: & gloria¬
tur in libris philo sophorum & sapientia
Quae ornamenta cum sola habeat a ecclesia
fallacit᷑ sibi usurpare rtcitur hec mulier
ꝑ uersa Id cirto aut hoc sehabere simulat qđ
Non habeat: ut quos non potuerit ꝑ potentiã
trahere ad errorem. decipiat ꝑ simulatam scĩ¬
tatem. & fraudem ueri sutulem. Hageris po¬
culũ aureum in manusua plenum abminatio¬

Expanded text:
habuerunt; sed hi tales non fuerunt reges, quia habuerunt; sed hi tales non fuerunt reges, quia neque se, neque alios bene regere potuerunt, quin potius et ipsi vitiis servierunt, et alios suo exemplo ad vitia perpetranda traxerunt. Habet quoque Ecclesia inauratam vestem, id est charitatem, sive etiam sapientiam de qua scriptum est: Accipite sapientiam sicut aurum; et Psalmista: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato . Ita et haec mulier meretrix, cum sit stultissima, adhuc ut negligat quae sibi in futurum prospera succedere debeant, dicit se esse sapientem, et gloriatur in libris philosophorum, et sapientia Quae ornamenta cum sola habeat Ecclesia, fallaciter sibi usurpare nititur haec mulier perversa. Idcirco se hoc habere simulat quod non habet, ut quos non potuerit per potentiam trahere ad errorem, decipiat per simulatam sanctitatem, et fraudem verisimilem. Habens poculum aureum in manu sua plenum abominatio
Abbreviated transcription (Latin):
sedutione iniquitatis: ꝑhypochrisin simu¬
latȩ uirtutis Quod & generalit̃ de om̃i corpo¬
re malorum intelligere debemus: quauis
quidã hoc referant ad ieronem asserentes
eum ab inferis resuscitandum & regnum
futurum accipiendum Et mulioR erto
circundata purpura & cocco. et in aurata
auro & lapide p̾tioso & margarttis Purpura
regium .ẽ. indum̃tũ. & tinguitur sanguine
piscium maritimorũ: Quid itaq ꝑpurpuram
qua circunid abatur mulier debemus intelle¬
gere. nisi fucum regiminis. quod enim aeclã
hab& inueritate. hoc isti simulate habebunt
Ccdã namq hab& purpuram & coccum.i. re
giam dignitatẽ: quia habet regem xpm̃. &
regale: Sed ista mulier meretrix. hoc ẽ omis
multitudo inalorum dicit se habere purpu¬
ram cum pon habete .i. fingie se habere re¬
gescum Nonhabeat. sicut fuit nero. domicia¬
nus: &ceteri maloꝵ principes. qui diuicias
istius seculi quae malorum animos illiciunt

Expanded text:
seductione iniquitatis, per hypocrisim simuseductione iniquitatis, per hypocrisim simulatae virtutis. Quod et generaliter de omni corpore malorum inquidam hoc referant ad Neronem, asserentes eum ab inferis resuscitandum, et regnum uturum accipiendum. Et mulier erat circumdata purpura et cocco, et in aurata auro, et lapide pretioso, et margaritis. Purpura regum est indumentum, et tingitur sanguine piscium maritimorum. Quid itaque per purpuram qua circumdabatur mulier debemus intelligere, nisi fucum regiminis? Quod enim Ecclesia habet in veritate, hoc isti simulate habebunt. Ecclesia namque habet purpuram et coccum, id est regiam dignitatem, quia habet regem Christum, et regale. Sed ista mulier meretrix, id est omnis multitudo malorum, dicit se habere purpuram cum non habet, id est se fingit habere reges, sicut fuit Nero, Domitianus, et caeteri malorum principes qui divitias istius saeculi, quae malorum animos illiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
regna diabolo & antixp̃o subiecta. Unde &
cdaniel dicit: Bestia quarta : regnum quartum
erit uiterra : quod maus erit om̃ibus regnis:
Porro .x. cornua ipsius regni: decem reges
erunt: Quos uidelic& a pocalypsis in .uII.
bestiae capitibus. ac .x. cornibus cõmemorat:
Sipsi enim reges & regna pars bestiȩ sunt: qr
xpm̃ blasphemant & uoce & opere Vnde
iohannes idem inepistola sua dicit Omnis
sp̃c qui soluit iħm in carne uenisse exdeo
ueni&. et riunciam in mundo. ẽ & alibi.
Nunc multi anti xpĩ facti sunt Necmirum
sihoc significent. Uii. capita quod .x. cornua.
cum mulier meretrix &aquȩ multȩ & bestia
hoc totum unum corpus. eẽ. ostendatur ꝓpt̃
diũ sicatem enim scelerum. nunc in .xi. bes¬
tiae capitibus piunc in .x. cornibus ipsa
bestia diuiditur. quae & fraude decipit. &
ui pͥmit Inuirtute scilic& ꝑ aꝑtam poten¬
tiam In signis uͦ & prodigiis mendatibus ac

Expanded text:
regna diabolo et Antichristo subjecta, unde et regna diabolo et Antichristo subjecta, unde et Daniel dicit: Bestia quarta quartum regnum erit in terra, quod majus erit omnibus regnis . Porro decem cornua ipsius regni decem reges erunt, quos videlicet haec Apocalypsis in septem bestiae capitibus ac decem cornibus commemorat. Et ipsi enim reges et regna, pars bestiae sunt, quia Christum blasphemant et voce et opere. Unde Joannes idem in Epistola sua dicit: Omnis spiritus qui solvit Jesum in carne venisse, ex Deo veniet, et nunc jam in mundo est ; et alibi: Nunc multi antichristi facti sunt. Nec mirum si hoc significent septem capita, quod decem cornua, cum mulier meretrix, et aquae multae, et bestia, hoc totum unum corpus esse ostendatur; propter diversitatem enim scelerum nunc in septem bestiae capitibus, nunc in decem cornibus, ipsa bestia dividitur quae et fraude decipit, et vi premit; in virtute, scilicet per apertam potentiam, in signis vero et prodigiis mendacibus ac
Abbreviated transcription (Latin):
addiabolum quam ad omne eius corpus refert᷑
siue ꝓpt̃ perctta in numerabilia quibus .ẽ. cru¬
entatum. siue ꝓpt̃ sangiunem scõꝵ quem effu¬
der̃. siue &iam ꝓeloquuis diuinarũ scriptura¬
rum male intellectis Dequa adhuc sub ditur
PleNaM nominibus blasphemiȩ: Acsidi¬
cer&. Nulla pars in ea blasphemus uacat.
quia uoce simul & opere diñ & euis seruos
blasphemat: Magis aut̃ hoc fi& : postquam
ille dampnatus homo regnare ceperit. qui
omne corpus illius maxime dm̃ blasphema¬
bat. qm̃ omnia quae ante se fuerant dic&
fulle contraria. Affirmant xpm̃ fuisse
antixpm̃. apos tolos illuis pseudo a postolos
& anti xp̃ĩ ministros: & quie quid modo
tenemus inueritate: totum ille & menbra
eius pegabuntur & mendatium fuisse dicent
capita ut supra dictum. ẽ: om̃s reges maliqui
guntur. Quia septenarius numerus uniũ sita¬
tem sol& osteridere ⁊ ꝑ decem aut̃ cornua om̃a

Expanded text:
ad diabolum quam ad omne ejus corpus refertur: ad diabolum quam ad omne ejus corpus refertur: sive propter peccata innumerabilia, quibus est cruentatum; sive propter sanguinem sanctorum, quem fuderunt; sive etiam pro eloquiis divinarum Scripturarum male intellectis. De qua adhuc subditur: Plenam nominibus blasphemiae. Ac si diceret: Nulla pars in ea blasphemiis vacat, quia voce simul et opere Deum et servos ejus blasphemat. Magis autem hoc fiet, postquam ille damnatus homo regnare coeperit, qui omne corpus illius maxime Deum blasphemabit, quia omnia quae ante se fuerunt, dicet fuisse contraria, affirmans Christum fuisse Antichristum, apostolos illius pseudoapostolos et Antichristi ministros: et quidquid modo tenemus in veritate, totum ille et membra ejus negabunt, et mendacium fuisse dicent.r septem capita ut supradictum est omnes reges mali, quculi, intelliguntur; quia septenarius numerus universitatem solet ostendere. Per decem autem cornua, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
consideranda reproborum merita trabit᷑.
& propter eorum ꝑu̾sa oꝑa. iustam illoꝵ
inspicit. dampnationem futura: Et VIUIXU¬
lierem sedentem supbestiam coccineui. & ct̃. Ipsa
uocat mulierem: quam paulo suꝑius appellaut
mer&ricẽ .i. omnẽ maloꝵ congregatione. Bes¬
tia aut̃ diabolũ significat: suꝑ quc̃ om̃s rȩpbi¬
illa ciurras reꝓboꝵ: suꝑ diabolũ. Quae recte
meretrix appellat᷑: ut ostendat᷑ ex qua par¬
te regnũ diaboli amplius p̃ualeat. Bene &iã
mulier dr̃. qr amuliere peccati sumpsit intiũ
ꝑ quã &iã ut scriptum testat᷑ morinur omes
Super bestiam hec mulier sed& quia diabolo
ducente prona fertur ad peccandum: Utũbi
gracia. quando quilib& homo. ꝑgit ad inter¬
ficiendum dĩ seruum. aut ad succendendam
aecclam sicuti modo faciunt hũ qui nr̃o tempr
pagani sunt iuncti: diabolus eum porcat : cui
ipse insido&. Quod aut̃ beftia coccin ea dr̃ tam

Expanded text:
consideranda reproborum merita trahitur, consideranda reproborum merita trahitur, et propter eorum perversa opera justam illorum inspicit damnationem futuram. Et vidi mulierem sedentem super bestiam coccineam. Ipsam vocat mulierem, quam paulo superius appellavit meretricem, id est omnium malorum congregationem. Bestia autem diabolum significat, super quilla civitas reproborum super diabolum. Quae recte meretrix appellatur, ut ostendatur ex qua parte regnum diaboli amplius praevaleat. Bene etiam mulier dicitur, quia a muliere peccati sumpsit initium, per quam etiam, ut Scriptura testatur, morimur omnes. Super bestiam haec mulier sedet, quia diabolo ducente prona fertur ad peccandum: ut verbi gratia, quando quilibet homo pergit ad interficiendum Dei servum, aut succendendam Ecclesiam, sicuti modo faciunt hi, qui nostro tempore paganis sunt juncti, diabolus eum portat cui ipse insidet. Quod autem bestia coccinea dicitur, tam
Abbreviated transcription (Latin):
deseruit quando peccauit Corda scorum
significat ut ẽ. Ecce elongaui fugiens.
& mansi in solitudine: id ẽ. in secr& omñtis
Sancti enĩ remouent se ab om̃ibus istiusse¬
culi curis. & efficiuntur ab his sollicitu¬
dinibus desertum in solitudine suȩ m̃tis.
asdi actibus uacantes. Aliquando dm̃.¬
ut . ẽ illud hieremiȩ Quislabit me in soli¬
tudine diusorium uatoꝵ. ignificat qͦq
desertum corda reproboꝵ. ut . ẽ. illud. Quo¬
modo sed& ciurtas plena populo. Si enim
sola. quomodo plena. Aut si plena quo modo
sola : sed solam .i. sine do. Hlinc & iohannes
dic. Uox clamantis indeserto: dirigite uiã
dni. Iure enim desertũ uocant᷑. hi quo somp̃s¬
dĩ ꝑgram non inhabitat: In hoc aũt loco: de¬
sertum intellegere debem: corda reproboꝵ
absentia diuinitatis uacua Angelus uero
ꝑsonam xp̃i gerit: ut supra iohannes per¬
sonam aecclesiȩ Quae in de sertum ducit᷑
quando siue ꝑ internam inspirationem
siue &iam. ꝑ dep̾cationem doctorum ad

Expanded text:
 Corda sanctorum significat, ut est: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine , id est, in secreto mentis. Sancti enim removent se ab omnibus istius saeculi curis, et efficiuntur ab his sollicitudinibus desertum, in solitudine suae mentis a saeculi actibus vacantes. Aliquando Deum, ut illud Jeremiae: Quis dabit me in solitudine diversorum viatorum? Significat quoque desertum corda reproborum, ut est illud: Quomodo sedet sola civitas plena populo ? Si enim sola, quomodo plena? aut si plena, quomodo sola? sed sola, id est sine Deo. Hinc et Joannes dicit: Vox clamantis in deserto, dirigite viam Domini . Jure enim iam non inhabitat. In hoc autem loco desertum intelligere debemus corda reproborum, absentia Divinitatis vacua. Angelus vero personam Christi gerit, ut supra, Joannes personam Ecclesiae, quae in desertum ducitur, quando sive per internam inspirationem, sive etiam per praedicationem doctorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
TUR in habitantes terram. & ct̃ In habitan¬
tes terram reprobi intelleguntur: qui mnte
terra in habitant. & terrenis rebus inberent
ꝑ desiderium animi Hicum uiderint dãp¬
natum diabolum cui crediderunt. quia ma
recepturi: ad mirabuntur dicentes adinuicẽ.
Ecine erat spesnra. & ad ipsum seuertentes di¬
cent Eccequi putauimus te. eẽ. xpm de¬

Expanded text:
tur inhabitantes terram. Inhabitantes terram, reprobi intelliguntur, qui mente terram inhabitant, et terrenis rebus inhaerent per desiderium animi. Hi cum viderint damnatum diabolum, cui crediderunt, quia max pro Deo sunt recepturi, admirabuntur dicentes ad invicem: Haeccine erat spes nostra ? Et ad ipsum se convertentes dicent: Ecce qui te putavimus
Abbreviated transcription (Latin):
principatũ usq ad dnĩ aduentũ. & incordib.
hominum malę pociebatur potesta tisim¬
tatẽ & eiecit eumforas. Idõq. iamnon. ẽ. qr
comparatione prioris potentiȩ p̾sens illius
potestas nulla. ẽ. Euit gͦ in p̃cedentibus m̃¬
bris non.ẽ insequentibus Et ASceΠSΩ¬
Ra. ẽ de abysso. hoc. ẽ. depro funditate.
ꝯ ꝑ fidie iudeorum nascłtur iuxta illud.
Fiat dancoluber in uia: Notandum aut̃
quod dicit ascendit: quia uidelic& ab ipsa¬
tollens se supra omne quod dr̃ ds̃ aut qđ
colitur : RININTERITUM ibit iđ iN
dampnatianem ꝑ poluã iuxta illud Quem
dns ilis interficiat spũ oris sui quod & ge¬
neralit̃ deom̃i corpore malorum intelle¬
gere debemus. quamuis quidam hoc refe¬
rant. ad peronem asserentes eum ab in fe¬

Expanded text:
principatum usque ad Domini adventum, et in cordibus principatum usque ad Domini adventum, et in cordibus hominum male potiebatur potestatis imtatem, et ejecit eum foras, ideoque jam non est, quia comparatione prioris potentiae, praesens illius potestas nulla est. Fuit ergo in praecedentibus membris, non est in sequentibus. Et ascensura est de abysso, hoc est, de profunditate perfidiae Judaeorum nascetur, juxta illud: Fiat Dan coluber in via . Notandum autem quod dicit ascendet, quia videlicet ab ipstollens se super omne quod dicitur deus, aut quod colitur. Et in interitum ibit, id est in damnationem perpetuam. Juxta illud: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui . Quod et generaliter de omni corpore malorum intelligere debemus, quamvis quidam hoc referant ad
Abbreviated transcription (Latin):
um qui effusus ẽ. suꝑ terrã asanguine abel
usq ad sanguinem Pachariȩ ageneratione
hac pessima. Uelcerte sicut supra dictũ :
sanguis prophetarum spiriealis illorum¬
sensus intellegitur: Quem quimale interp̃¬
tando ꝑuertere in carnalem sensum Non
metuunt. sicut faciunt iudei: uindictam
effusi sanguinis sustinebunt: quando quic¬
quid uitale habent ꝑdent: EtaRatos¬
siderant cotidie dampnationem omuium¬
reproborum mirantur. curmiseri Noncon¬
siderant: quae tornĩta sibi inmineant :
dixit mcni angls: Curmiraris: sic & iam
dr̃ aecdesiȩ axp̃o: ꝑ internam in spirationẽ
Cur miniris torm̃ta reproborũ & suplicia q̃
illi sunt futura iusto dĩ inditio: ego tibi
dicam sacrañtam mulieris & bestiȩ quȩ
porcat ea. lđ ego tibi ostendã quid lignifi¬
c& illa muler. & quid bestia & manifes¬
tabo &liam illorum dampnationem. Quȩ
hab& capita .uii. & cornua .x. om̃s reges¬
ex ordio mundi in hoc seculo: ibiq tenure

Expanded text:
m qui effusus est super terram a sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae a generatione hac pessima . Vel certe, sicut supra dictum est, sanguis prophetarum, spiritualis illorum intelligitur sensus, quem qui male interpretando pervertere in carnalem sensum non metuunt, sicut faciunt Judaei, vindictam effusi sanguinis sustinebunt, quando quidquid vitale habent, perdent. Etsiderant quotidie damnationem reproborum omnium mirantur, cur miseri non considerant, quae tormenta sibi immineant. Et dixit mihi angelus: Cur miraris? Sic etiamnternam inspirationem: Cur miraris tormenta reproborum et supplicia, quae illis sunt futura justo Dei judicio? Ego tibi dicam sacramentum mulieris, et bestiae quae portat eam. Id est, ego tibi ostendam quid significet illa mulier, et quid bestia, et manifestabo etiam illorum damnationem. Quae habexordio saeculi in hoc mundo, ibique tenuit
Abbreviated transcription (Latin):
audacter se in mortem mitcit Sic nimirũ
libido hominisensũ & rationabilẽ intellec¬
tum aufere. ut nonm&uat dampnationem
infernui.idõq & audact̃ &iam contra suã
conscientiam malum oꝑatur : Nec tim&
iam propeccato dampnari. quem Non po¬
test p̃uidere: quia ipsum peccatum au¬
fert illi rationabilem sensu. Qabst ulit
Mo indesertum inspiritu. Hic manifeste
ostendit᷑: quia haec omia beatus iohannes
non corpore uiclit. sed spũ & mentis intel¬
lectu Desertum in sacro eloquio aliquando
significat celum. Aliquando mentes scoꝵ.
Aliquando dm̃ omnipotentẽ: aliquando
uͦ reproboꝵ corda. Cȩlũ significat desertum.
ut. ẽ illud in euuangelio Quis ẽ homo qui
hab& centum oues. & si ꝑ diderit unam ex
illis nonne dimittit Nionaginta Nouem

Expanded text:
audacter se in mortem mittit. Sic nimirum audacter se in mortem mittit. Sic nimirum libido hominis sensum et rationabilem intellectum aufert, ut non metuat damnationem inferni, ideoque et audacter etiam contra suam conscientiam malum operatur, nec timet etiam pro peccato damnari, quod non potest praevidere, quia ipsum peccatum aufert illi rationabilem sensum. Et abstulit me in desertum in spiritu. Hic manifeste ostenditur, quia haec omnia beatus Joannes non corpore vidit, sed spiritu et mentis intellectu. Desertum, in sacro eloquio, aliquando significat coelum, aliquando corda sanctorum, aliquando Deum omnipotentem, aliquando corda reproborum. Coelum significat desertum, ut est illud in Evangelio: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dim
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ: ipsi sunt & meretrix Ded propter
distantia p̾positoꝵ & subiectoꝵ diuiditur
in regibus terram in habitantibus. cum tam̃
ipsi reges sint in habitantes terrã. hoc est
terrena diligentes: libidini seruientes :¬
psireges itaq foriuicati sunt cũ meretrice. hoc
ẽ cum se ipsis terrenos honores & uolupta¬
tes appetendo. & in munditiã carnuis sectan¬
do: quia quo amplius comeclunt &bibunt:
eo amplius luxuriantur Unde & se ipsos
ipsum corpus iner&ricis efficiunt iuxta
quod apłi ait Nescitis quia qui adherent
bitantes terram: subiecti illorum Quiinhe¬
briantur uino fortuicationis. hoc ẽ omnib
peccatis replentur: & reges sunt malorũ
auctores In habitantes uͦ terrã: imitatores
eorundem accipiunt᷑ Recte aũt incenti¬
ua carnis & fornicationis uino comparant᷑
hebri&atis Uino enim hebrius ita insensi¬
bilis efficitur: ut non solũ animȩ sed &iam
periculum mortis non trepid& Unde et

Expanded text:
terrae, ipsi sunt et meretrix, sed propter terrae, ipsi sunt et meretrix, sed propter distantiam praepositorum et subjectorum dividitur in regibus, in terram inhabitantibus, cum tamen ipsi reges sint inhabitantes terram, hoc est, terrena diligentes, libidini servientes. Ipsi reges itaque fornicati sunt cum meretrice, hoc est cum scipsis, terrenos honores et voluptates appetendo et immunditiam carnis sectando, quia quo amplius comedunt et bibunt, eo amplius luxuriantur, unde et seipsos ipsum corpus meretricis efficiunt, juxta quod Apostolus dicit: Nescitis quod hi qui adhaerent bitantes terram subjecti illorum qui inebriantur vino fornicationis, hoc est omnibus peccatis replentur; et reges sunt malorum auctores, inhabitantes vero terram, imitatores eorum accipiuntur. Recte autem incentiva carnis et fornicationis vino comparantur ebrietatis. Vino enim ebrius ita insensibilis efficitur, ut non solum animae, sed etiam periculum mortis non trepidet, unde et
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ammon cum thamar sorore sua Sunt
& alii qui quod ẽ. sceleratus & grauius relm¬
quentes fiaturalem usum feminȩ. cum mas¬
culis se miscent uł pecudibus &lic& genus
humanũ inmultis offendat dm̃. tam̃ in nullo
grauius agit: quam in isto quod contranatura¬
lem gerit: Quiagͦ fortucatio quae. ẽ. mater ui
ciorum in reprobis potestatẽ exert& recte
meretrix suꝑ aquas multas sed& Et haec
quidem fornicatio ad concupiscentiã carniis:
spiritalis uͦ ꝑtin& ad concupiscentiam oculaꝵ
& in his omne peccatum agitur. iuxta illud
Omne quod inmundo. ẽ. concupiscentia car¬
nis. ẽ: & concupiscentia oculorum De hac
spirtcali fornicatiorie: psalmista dicit: Edes
om̃s qui fornicantur abste Et utbreuiter
dicamus: quisquis plus terrena. quam celestia¬
diligit. & ea quȩ sunt in mundo concupiscit.
fornicationem perp&iat: CUM QUA FoniCa¬
ti sunt reges terre. & c̃t: Ipsi qui sunt reges

Expanded text:
us, sicut fecit Ammon cum sorore sua Thamar. Sunt us, sicut fecit Ammon cum sorore sua Thamar. Sunt et alii quod est sceleratius et gravius relinquentes naturalem usum feminae, cum masculis se miscent vel pecudibus. Et licet genus humanum in multis offendat Deum, tamen in nullo gravius agit quam in isto quod contra naturam gerit. Quia ergo fornicatio, quae est mater omnium vitiorum, in reprobis potestatem exercet, recte meretrix super aquas multas sedet. Et haec quidem fornicatio ad concupiscentiam carnis, spiritualis vero pertinet ad concupiscentiam oculorum et in his omne peccatum agitur, juxta illud: Omne quod in mundo, est concupiscentia carnis, et concupiscentia oculorum . De hac spirituali fornicatione Psalmista dicit: Perdes omnes qui fornicantur abs te LXXII. Et breviter dicamus: quisquis plus terrena quam coelestia, et ea quae sunt in mundo concupiscit, fornicationem perpetrat. Cum qua fornicati sunt reges terrae. Ipsi qui sunt reges
Abbreviated transcription (Latin):
gura mulieris meretricis loquitur adhie¬
rusalem Indie inquit ortus tui. Non. ẽ.
p̃cisus umbilicus tuus Ubilicum quippe:
indie ortus precidere. ẽ conũsationis
tempore carruis luxuriam resecare. Quia
gͦ diabolus utrumq sexum decipit: recte in
lumbis uł inumbilico uirtutẽ & forcitudinẽ
habere dr̃: Sed sciendũ: quia propt̃ diuer¬
sitatem causarum cliũso modo hõc facit
sicut supradictum. ẽ: Uerbi grã Si cut qui¬
dã qui uirginitatem suã dõ deuouent.
sicut inonachi. canonici. & ceteri ingradu
aeclesi astico positi. Quam si postea con¬
cupiscencia carnis illecti corruperint :
decerius peccant: quam si hec nunquam
professi fuissent: Sicut & quidã coniugati.
qui re linquentes proprium thiorum alienũ
uiolant. & alterum ꝑ p&rant: Cistigra¬
uius peccant: quam hii qui proprias uxores
non habent Tale genus ẽ eorum qui inces¬
ta perp&rant. cum propinquis aut soraub

Expanded text:
gura mulieris meretricis loquitur ad Jegura mulieris meretricis loquitur ad Jerusalem: In die inquit ortus tui non est praecisus umbilicus tuus . Umbilicum quippe in die ortus praecidere, est conversionis tempore carnis luxuriam resecare. Quia ergo diabolus utrumque sexum decipit, recte in lumbis vel in umbilico virtutem et fortitudinem habere dicitur. Sed sciendum quia, propter diversitatem causarum, diverso modo hoc facit, sicut supradictum est; verbi gratia, sunt quidam qui virginitatem suam Deo devoverunt, sicut monachi, canonici, et caeteri in gradu ecclesiastico positi, quam si postea concupiscentia carnis illecti corruperunt, deterius peccant, quam si haec nunquam professi fuissent. Sunt quidam conjugati, qui relinquentes proprium thorum, alienum violant, et adulterium perpetrant, et isti gravius peccant quam hi qui proprias uxores non habent. Tale genus est eorum qui incesta perpetrant cum propinquis, aut sororib
Abbreviated transcription (Latin):
uitiorum genus humanũ perit: idcirco
ipsa maloꝵ multitudo meretrix uocatur:
Que Sepet suꝑ aquas multas: Quia enĩ aquȩ
multȩ sicut in sequentibus legini populimul¬
ti sunt. sedere suꝑ aquas multas: ni hil .e. ali¬
ud quam regenerare suꝑpopulos multos. Quia
uidelic& luxuria carnis multis dominat᷑¬
& multos ad suã mise sĩam trahit. sed tamen
diũso modo Hinc ẽ quod dĩs loquens adbe¬
atum iob dediabolo dicit Uirtus eius inlũ¬
bis eiꝰ. & fortitudo eius in umbilico uerttris
eius Seminarium quippe coteus uirorum
in lumbis. ẽ: mulierum aut inumbilico.
Quando gͦ uiros decipit inlumbis uircutem
habere dr̃: quando aut̃ feminas in umbilico
Nam quod uiris sit in lumbis seminarium:
dñs manifestat qui dicit fidelibus. Sint
lumbi ur̃i p̃cincti & a postolus deleui ꝗeł
ad huc inlumbis erat abrahȩ. quando obtu¬
lit ei decimas melchi sedech Quod feminis
inumbilico propheta manifestat. qui sub fi¬

Expanded text:
vitiorum, genus humanum perit, idcirco vitiorum, genus humanum perit, idcirco ipsa malorum multitudo meretrix vocatur. Quae sedet super aquas multas. Quia enim aquae multae, sicut in sequentibus legimus, populi multi sunt; sedere super aquas multas, nihil est aliud quam regnare super populos multos, quia videlicet luxuria carnis multis dominatur, et multos ad suam miseriam trahit, sed tamen diverso modo. Hinc est quod Dominus loquens ad beatum Job de diabolo, dicit: Virtus ejus in lumbis ejus, et fortitudo illius in umbilico ventris ejus . Seminarium quippe coitus virorum in lumbis est, mulierum autem in umbilico. Quando ergo viros decipit, in lumbis virtutem habere dicitur: quando autem feminas, in umbilico. Nam quod viris in lumbis sit seminarium, Deus manifestat, qui dicit fidelibus: Sint lumbi vestri praecincti . Et Paulus de Levi, qui adhuc in lumbis erat Abrahae, quando obtulit ei decimas Melchisedec. Quod feminis in umbilico, Propheta manifestat, qui sub fi
Abbreviated transcription (Latin):
conspiciunt egere. ex eorum prosꝑitatibus
nihil concupisednt : dum adtendunt quȩ
mala illis immineant Unde paulus apls
dicit Multi ambulant . quos sepe dicebã
uobis Duȩ aut̃ ciuitates sunt hoc modo
cum suis regibus sicut supra dictum. est
.i. huerusalem. & babylon cum xp̃o & dia¬
bolo: quarum una constituta ẽ. supra
firmam p&ram: altera aut̃ suꝑ arenam:
altera cadit .i. ciuitas diaboli Quae me¬
retrix poncupatur: quia ueluti mu¬
lier meretricatur quaudo superuirum suum.
introducit alienũ & prioris sponsi foedera ir¬
rita facit: ita omis multitudo malorum fac̃
& fecit: quando relicto creatre demonibus
se prostituit constuprandã Relinquit enĩ
dĩ suũ qui.ẽ. uir animȩ : & iungit se ad¬
Altero .i. diabolo idola colendo. ut plus ter¬
rena quam celestia diligendo. siue &iam in¬
mundiciae carnis seruiendo Et quia maxi¬
me ꝑ carnis libiclinem quae mat̃.ẽ omniũ

Expanded text:
conspiciunt egere, ex eorum prosperitatibus conspiciunt egere, ex eorum prosperitatibus nihil concupiscant, dum attendunt quae mala illis immineant. Unde Paulus apostolus dicit: Multi ambulant quos saepe dicebam vobis . Duae autem civitates sunt in hoc mundo cum suis regibus, sicut supra dictum est; id est Jerusalem et Babylon, cum Christo et diabolo. Quarum una constituta est supra firmam petram, altera autem supra arenam, altera cadit, id est civitas diaboli. Quae meretrix nuncupatur, quia veluti mulier meretricatur, quando super virum suum introducit alienum, et prioris sponsi foedera irrita facit, ita omnis multitudo malorum et facit et fecit, quando relicto Creatore daemonibus se prostituit construpandam. Relinquit enim Deum suum, qui est vir animae, et jungit se adultero, id est diabolo, idola colendo, vel plus terrena quam coelestia diligendo, sive etiam immunditiae carnis serviendo. Et quia maxime per carnis libidinem, quae mater est omnium
Abbreviated transcription (Latin):
adiohannem.i. xp̃s ad aecclam quando siue
ꝑ internam inspirationem. siue ꝑ doccrinam
apostoloꝵ & cecerorum scoꝵ eam inuitat xpc̃
dd consideranda toriñta. reprobis iudicio dĩ
iusto parata. Ueni inquit gressib. fidi &
intellegentiȩ. & considera dampnationem
mer& ricis magnȩ: id ẽ ad tende dampna¬
quando sancta aecclã preb& adsensum & in¬
tellegens uerba doctoꝵ. siue ad monita in spi¬
ratione diuina: considerat supplicia rȩꝓbis
uentura Porro meretrix hic babylon in¬
telligitur .i. omis multitudo reꝓborũ Siue
ꝑanglm̃ qui inuitat iohantiem. intelligitur
p̃cedens ordo doctoꝵ. qui fuit ina postolis¬
& martiribus. & ceteris aecdẽ principibus
Piohannem uͦ sub sequens aecclã: Inuitat itaqq
angelus iohannem utueniat & uideat damp¬
nationem ꝑ fidȩ ciuitatis. quia illi doctores
qui p̃ cesserunt cdampnationem omnium
rȩꝓboꝵ suis sequacibus ostendere ftuduerunt.
quatmus dum malos in hac uita florere seque

Expanded text:
sive per internam inspirationem, sive per doctrinam apostolorum et caeterorum sanctorum eam invitat Christus ad consideranda tormenta reproborum, justo Dei judicio parata. Veni, inquit, gressibus fidei et intelligentiae, et considera damnationem meretricis magnae, id est: attende damnaquando sancta Ecclesia praebet assensum, et intelligens verba doctorum, sive admonita inspiratione divina, considerat supplicia reprobis ventura. Porro meretrix hic Babylon intelligitur, id est omnis multitudo reproborum; sive per angelum qui invitat Joannem, intelligitur praecedens ordo doctorum, qui fuit in apostolis, martyribus, et caeteris Ecclesiae principibus: per Joannem vero subsequens Ecclesia. Invitat itaque angelus Joannem ut veniat, et videat damnationem perfidae civitatis, quia illi doctores qui praecesserunt, damnationem reproborum omnium suis sequacibus ostendere studuerunt, quatenus dum malos in hac vita florere, seque
Abbreviated transcription (Latin):
Nationis irae eius E calicem indignationis
poena intellegitur infernalis. quae om̃ibus
dabit̾ reprobis cum suo capite dampnatis:
In hac aut̃ poena in Numerabilia sunt tor¬
mñta ignis uidelic&. frigus. uermes in mortales
& foctor intolerabilis c&eraq huius modi cum
densissinis terebris . de quibus scriptum.ẽ. in¬
utilem seruũ mittite intenebras exteriores.
Et omnis in sula fugit: & montes nion sunt

Expanded text:
nationis irae ejus. Per calicem indignationis, nationis irae ejus. Per calicem indignationis, poena intelligitur infernalis, quae omnibus dabitur reprobis cum suo capite damnatis. In hac autem poena innumerabilia erunt tormenta, ignis videlicet, frigus, vermes immortales, et fetor intolerabilis, caeteraque hujusmodi cum densissimis tenebris, de quibus scriptum est: Inutilem servum mittite in tenebras exteriores. Et omnis insula fugit, et montes non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ quia omp̃s dĩ exquadam parte obliuiscit
nunc electoꝵ: ex quada uͦ recordatur Dum
enim eos probonis accibus inp̃senti non remu¬
Nerat : quasi obliuiscitur eorum. Dum autẽ
mala illoꝵ ꝑflagella purgat.: illorum re¬
cordatur : In futuro aut̃ iuditio: aliter erit:
Cum recordabitur honoꝵ illorũ ad huc eosre¬
muner&. Mala uͦ illoꝵ. quia hic ꝑ flagella
sunt punita: obliuioni trad& Et idõ un¬
de nunc obliuiscunt᷑: tunc recordabuntur: Et
unde nunc recordantur: inde tunc obliuis¬
centur At contra reprobis aliter conting&
boni aliquid faciunt in p̾senti remunerent᷑:
Non recordat᷑ ad hoc ut flagella prosius scele¬
ribus sustineant. In futuro uͦ uidicio recorda¬
buntur ut ꝓsuis pecettis igni ꝑp&uo tradant᷑
non recordabuntur adhoc utpro aliquo bono
opere reniunerationem ꝑcipiantur Unde
hic bene dr̃. Babylon magna uenit in memo¬
riam ante dm̃. dare illi calicem uini indig

Expanded text:
autem quia omnipotens Deus ex quadam parte obliviscitur autem quia omnipotens Deus ex quadam parte obliviscitur nunc electorum, ex quadam vero recordatur. Dum enim eos pro bonis actibus in praesenti non remunerat, quasi obliviscitur eorum: dum autem mala illorum per flagella purgat, illorum recordatur. In futuro autem judicio aliter erit, cum recordabitur bonorum illorum ad hoc, ut eos remuneret: mala vero illorum, quia hic per flagella sunt punita, oblivioni tradet; et ideo unde nunc obliviscuntur, tunc recordabuntur; et unde nunc recordantur, inde tunc obliviscentur. At contra reprobis aliter contingetboni aliquid faciunt, in praesenti remunerentur, non recordatur ad hoc, ut flagella pro suis sceleribus sustineant. In futuro vero judicio recordabuntur, ut pro suis peccatis igni perpetuo tradantur; non recordabuntur ad hoc, ut pro aliquo bono opere remunerationem percipiant. Unde et hic bene dicitur: Babylon magna venit in memoriam ante Deum, dare illi
Abbreviated transcription (Latin):
uidatur: sed quo cercũ sit ex quibus hominum
qualitatabus ipsa const&: hoc .ẽ paganorũ
ingentilitatis errore ad huic manentiũ atq
quoq xpianoꝵ : qͥ in sinu a eclȩ̃ modo laten:
ETCIUITATES gentium cȩcider Hic genus
inspecie diuidit᷑ Nã quod superius ꝑ unam:
hoc runc significatur ꝑplures gentium ciui¬
tates Hoc ẽ eni una ciuitas babẏlon: quod
hoc ẽ. qđ in sequentibus dr̃: cecidit cecidit ba¬
bylon. Quelic& cotidie cadat in reprobis tam̃
generalit in fine sdi dampnabitur & cadet
cum audierit adnõ: ite inignem aeternum:
ET BABΥLoN magna uenit in memoriam
ante dñ: dare illi calicem uini indignatio¬
uionem aut recordat᷑ quia in mutabilis. ẽ:
Sed cum descendit humanę fragilitati ser¬
modiuinus: dum hos dõ dic̃ . in. eẽ. huma¬
nos affectus. Ueluti patres & matres solent
balbuciendo condescendere filiis. ut faci¬
lius intellegantur ab eis Sciendum enim

Expanded text:
vidatur, sed quo certum sit ex quibus hominum vidatur, sed quo certum sit ex quibus hominum qualitatibus ipsa constet, hoc est paganorum in gentilitatis errore adhuc manentium, atque ianorum, qui in sinu Ecclesiae modo latent: Et civitates gentium ceciderunt. Hic genus in speciem dividitur; nam quod superius per unam, hoc nunc significatur per plures gentium civitates. Hoc est enim una civitas Babylon, quod hoc est quod in sequentibus dicitur: Cecidit, cecidit Babylon. Quae licet quotidie cadat in reprobis, tamen generaliter in fine saeculi damnabitur, et cadet cum audierit a Domino: Ite in ignem aeternum. Et Babylon magna venit in memoriam ante Deum, dare illi calicem vini indignatiovionem, aut recordatur, quia immutabilis est, sed condescendit humanae fragilitati sermo divinus, dum hos Deo dicit inesse humanos affectus, veluti patres et matres solent balbutiendo condescendere filiis, ut facilius intelligantur ab eis. Sciendum est
Abbreviated transcription (Latin):
dns manifestat: cum in euangelio dicit:
Erte tunc tribulatio qualis pĩ fuit abiuctio
scdi. Possumus & ista inbonam partem hoc ẽ ad
p̃dicatores ueritatis referte: quae ista omnia
complebunt spiritalit᷑ ad confirmanda corda
electoꝵ. & terrendos animos rȩꝓboꝵ: Tulgura
sunt eoꝵ mira cula: quae in lumiinant fide¬
les: & terrent infideles: Noces illorũ : exor¬
tam̃ta pi&atis: Ionitrua comminationes
futuri uidicii: Terremotus uͦ: motionẽ illoꝵ
significat: qui ꝑeoꝵ p̃ dicationem ab infideli¬
tate ad fidem mouent Et facta est. ciui¬
tas magna intres parces ab exordio mundi
usq ad finẽ scli. duȩ ciuitates aedificari ui¬
dentur. Quarum una. ẽ. dĩ. altera diaboli.
Una quae ab abel iusto coepit: ad nouissimum
eleccum tendit: altera quae achain. impio
mitium sumpsit. & inultimo reꝓboꝵ t̾̃minabit:
Hic aut̃ ciuitas magna: ciuitas intellegitur dia¬
in loco intres partes diuidi ꝓnunciat. noquo
& ante diuisa non.eẽt: ut tunc solummꝰ di¬

Expanded text:
manifestat, quando in Evangelio dicit: Erit tunc tribulatio qualis non fuit ab initio saeculi . Possumus et ista in bonam partem, hoc est ad praedicatores veritatis referre, qui ista omnia complebunt spiritualiter, ad confirmanda corda electorum, et terrendos animos reproborum. Fulgura sunt eorum miracula, quae illuminant fideles et terrent infideles; voces illorum exhortamenta pietatis; tonitrua comminationes futuri judicii; terraemotus vero motionem illorum significat, qui per eorum praedicationem ab infidelitate ad fidem moventur. Et facta est civitas magna in tres partes. Ab exordio mundi usque ad finem saeculi duae civitates aedificari videntur, quarum una est Dei, altera diaboli: una quae ab Abel justo coepit, et ad novissimum electum tendit; altera quae a Cain impio initium sumpsit, et in ultimo reproborum terminabitur. Hinc autem civitas magna, civitas intelligitur diain loco in tres partes dividi pronuntiatur, non quo et ante divisa non esset, ut tunc solummodo di