comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
teriora respiciendo cadere et interin
Protnde que se noncontinent nuban
antequam continentiam proficeantu
antequam deo uoueant: quod nisi ra¬
dant iure dampnantur.
lio quippe loco de talibus dicit.
cum enim indeliciis egerint: in
tp̃o nubere uolunt. habentes dampn¬
tionem quod primam fidem irritam
fecerunt: idest uoluntatem ad nuptis
a proposito continentie deflexerunt.
Irritam quippe fecerunt fidem: quo
prius uouerant quod ꝑseuerantia in¬
plere noluerunt. Nuptiarum igitur bi¬
num semꝑ est quidem bonum: sed in
populo dei fuit aliquando legis obse¬
quium. nunc est infirmitatis remedi
In quibusdam uero humanitatis sola¬
tium filiorum. quippe procreationio¬
peram dare: non canino more ꝑ usuil
promiscuum feminarum. sed honesto
ordine coniugali. Non est in homine in¬
probandus affectus: etiam ipsum tamen
laudabilius transcendit. et iuncit celesti¬
a cogitans animus. xp̃ianus. Sed quoni¬
am sicut ait dominus non omnes ca¬

Expanded text:
teriora respiciendo cadere et interire. teriora respiciendo cadere et interire. proinde quae se non continent, nubant, antequam continentiam profiteantur, antequam deo uoueant: quod nisi reddant, iure damnantur. alio quippe loco de talibus dicit: cum enim in deliciis egerint in Christo, nubere uolunt, habentes damnationem, quoniam primam fidem inritam fecerunt, id est uoluntatem ad nuptias a proposito continentiae deflexerunt. irritam quippe fecerunt fidem, qua prius uouerant quod perseuerantia inplere noluerunt. nuptiarum igitur bonum semper est quidem bonum; sed in populo dei fuit aliquando legis obsequium, nunc est infirmitatis remedium, in quibusdam uero humanitatis solacium. filiorum quippe procreationi operam dare non canino more per usum promiscuum feminarum, sed honesto ordine coniugali non est in homine inprobandus affectus; etiam ipsum tamen laudabilius transcendit et uincit caelestia cogitans animus Christianus. Sed quoniam, sicut ait dominus, non omnes ca
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enim dixit si se non continent
nubant: potuit dicere si filios non
habent. Si post resurrectionem pre¬
dicationemor. xp̃i. quando iam ex
omnibus gentibus filiorum spirita¬
liter gignendorum tanta suppetit copla.
tale officium esset ex carne filios propa¬
gare quale primis temporibus fuit.
Et quod alibi dicit uolo igitur iuniores
nubere filios procreare. matres famili¬
as esse: nuptiarum bonum apostolica
sobriecate et auctoritate cõmendat. Nõ
procreandi officium etiam eis qui con¬
tinentie bonum capiunt. tanquam
ad obsequelam legis imponit. Denu
cur hoc dixerit: pandit cum adiung
et dicit. Nullam occasionem dare ad¬
uersario maledicti grauia. lam enu
quedam conuerse sunt retro post sa¬
thanam: ut his uerbis eius intelligamꝰ
eas quas nubere uoluit melius posse
continere quam nubere. Sed melius
nubere quam retro ire post sanam:
iflest ab illo excellenti illo uirginali
uel uduali castitatis proposito. in pos¬

Expanded text:
qui enim dixit: si se non continent, qui enim dixit: si se non continent, nubant, potuit dicere: si filios non habent, nubant, si post resurrectionem praedicationemque Christi, quando iam ex omnibus gentibus filiorum spiritaliter gignendorum tanta suppetit copia, tale officium esset ex carne filios propagare, quale primis temporibus fuit. et quod alibi dicit: uolo igitur iuniores nubere, filios procreare. matres familias esse, nuptiarum bonum apostolica sobrietate et auctoritate commendat, non procreandi officium etiam eis, quae continentiae bonum capiunt, tamquam ad obsequellam legis inponit. denique cur hoc dixerit, pandit, cum adiungit et dicit: nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia; iam enim quaedam conuersae sunt retro post satanan, ut his uerbis eius intellegamus eas, quas nubere uoluit, melius potuisse continere quam nubere, sed melius nubere quam retro ire post satanan, id est ab excellenti illo uirginalis uel uidualis castitatis proposito in pos
Abbreviated transcription (Latin):
continendi ab amplexu: cum cla¬
met apostolus. hoc autem dico fr̃s
tempus breue est reliquum est. ut ⁊
qui habent uxores tanquam non ha¬
bentes sint.profecto si secundas nup¬
tias appetisses nullum prophetie uel
legis obsequium. nullum prolis sal¬
tem carnale desiderium. sed solius
incontinentie fuisset indicium fecis¬
ses enim quod ait apostolus: cum di¬
xisset bonum esse illis si sic ꝑmanse¬
rint ficut et ego. continuo quippe ad¬
cdidit. quod si se non continent nubãt.
malo enum eas nubere quam uri.
Hoc enim dixit ut effrenate libidi¬
nis malum non precipitaretur in
turpitudinem flagiciorum: cum ex¬
ciperetur honestatem nuptiarum.
Gratias autem domino quoniam pe¬
peristi quod esse noluisti: et uirgini¬
tas prolis tue compensauit dispendi¬
um uirginitatis tue. Nam diligen¬
ter interrogata doctrina xp̃iana:
primas nuptias iam isto tempore
nisi incontinentia sit impedimen¬
to: contempnendas esse respondet.

Expanded text:
continendi ab amplexu — cum clacontinendi ab amplexu — cum clamet apostolus: hoc autem dico, fratres: tempus breue est; reliquum est, ut et qui habent uxores, tamquam non habentes sint — profecto, si secundas nuptias adpetisses, nullum prophetiae uel legis obsequium, nullum prolis saltem carnale desiderium, sed solius incontinentiae fuisset indicium. fecisses enim, quod ait apostolus, cum dixisset: bonum esse illis, si sic permanserint sicut et ego; continuo quippe addidit: quodsi se non continent, nubant; malo enim nubere eas quam uri. hoc enim dixit, ut effrenatae libidinis malum non praecipitaretur in turpitudinem flagitiorum, cum exciperetur honestate nuptiarum. gratias autem domino, quoniam peperisti quod esse noluisti et uirginitas prolis tuae conpensauit dispendium uirginitatis tuae; nam diligenter interrogata doctrina christiana et primas nuptias iam isto tempore, nisi incontinentia sit inpedimento, contemnendas esse respondet.
Abbreviated transcription (Latin):
q bis conuigata ideo anna uni ini¬
ro uidua beatior fuit: quia et pro¬
phetissa xp̃i esse meruit. quam cre¬
dendum est etiam si filios nullos ha¬
buit quod quidem scriptura reticen¬
do reliquit incertum. eo spiritu pre¬
uidisse xp̃m ex iuirgine prorune esse
uenturum. quo potuit agnoscere ⁊
paruulum. Unde merito etiam sine
filiis si tamen eos non habuit secundas
nuptias recusauit. quia nouerat iã
tempus esse quod xp̃onon officio pa¬
riendi sed stucdio continendi. nec con¬
iugalibus fetandis uisceribus. sed cas¬
tigandis iudualibus moribus melius
seruiretur: Si uero etiam sciebat ruth
ꝑsuam carnem propagari semen un-
de xp̃c carnem fuerat habiturus. et
huic scientiȩ nubendo exhibuit mi¬
nisteruum: non audeo iam dicere be¬
atiorem fuisse anne uiduitatẽ quã
illius fecunditatem. Tu autem que
et filios habes eo seculi fine uiuis. quo
iam tempus non mutendi lapides
sed colligendi. non amplectendi. sed

Expanded text:
que bis coniugata ideo Anna uniuique bis coniugata ideo Anna uniuira uidua beatior fuit, quia et prophetissa Christi esse meruit. quam credendum est, etiamsi filios nullos habuit — quod quidem scriptura reticendo reliquit incertum — eo spiritu praeuidisse Christum ex uirgine proxime esse uenturum, quo potuit agnoscere et paruulum: unde merito etiam sine filiis, si tamen eos non habuit, secundas nuptias recusauit, quia nouerat iam tempus esse, quo Christo non officio pariendi, sed studio continendi nec coniugalibus fetandis uisceribus, sed castificandis uidualibus moribus melius seruiretur. si uero etiam sciebat Ruth per suam carnem propagari semen, unde Christus carnem fuerat habiturus, et huic scientiae nubendo exhibuit ministerium, non audeo iam dicere beatiorem fuisse Annae uiduitatem quam illius fecunditatem. Tu autem, quae et filios habes et eo saeculi fine uiuis, quo iam tempus est non mittendi lapides, sed colligendi, non amplectendi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
gebant in illis. siue in his qui scirent
iue in his qui illa nescirent. nichil a¬
liud esset quam propheta xp̃i ex quo
nasceretur etiam caro xp̃i. Ut ergo ille
populus propagaretur. maledictus
habebatur ꝑ legis sententiam qui
non suscitaret semen israel. Unde
et sc̃e mulieres accendebantur non
cupiditate concumbendi sed pieta¬
te pariendi ut rectissime credant᷑
coitum non fuisse quesiture. si proles
posset aliter prouenire Et uiris usus
plurium uiuarum concedebatur
uxorum: cuius rei non concupiscen¬
tiam carnis sed prouidentiam gene¬
rationis fuisse causam: illud osten¬
dit quod sicut scĩs uiris habere plu¬
res urores uiuas. non ita etiam sc̃is
feminis licebat misceri maritis plu¬
ribus uiuis. quoniam tanto essent
turpiores quantomagis appeterent
ut non essent fecundiores. Proinde
sancta ruth cum semen quale illo
tempore necessarium fuit in ifra el
non haberet in mortuo iuiro. quesi¬
uit alterum de quo haberet. Hac ita¬

Expanded text:
gebant in illis, siue in his qui scirent gebant in illis, siue in his qui scirent siue in his qui illa nescirent, nihil aliud esset quam propheta Christi, ex quo nasceretur etiam caro Christi. ut ergo ille populus propagaretur, maledictus habebatur per legis sententiam, qui non suscitaret semen in Israhel. unde et sanctae mulieres accendebantur non cupiditate concumbendi, sed pietate pariendi, ut rectissime credantur coitum non fuisse quaesiturae, si proles posset aliter prouenire, et uiris usus plurium uiuarum concedebatur uxorum. cuius rei non concupiscentiam carnis, sed prouidentiam generationis fuisse causam illud ostendit, quod sicut sanctis uiris habere plures uxores uiuas, non ita etiam sanctis feminis licebat misceri maritis pluribus uiuis, quoniam tanto essent turpiores, quanto magis adpeterent, unde non essent fecundiores. proinde sancta Ruth, cum semen, quale illo tempore necessarium fuit, in Israhel non haberet, mortuo uiro quaesiuit alterum, de quo haberet. hac ita
Abbreviated transcription (Latin):
Nam et ꝑ singula dicebatur opera:. ui¬
dit deus quia bonum est. Ubi autem
onia nominata sunt additum est
ualde. et dictum est. uidit deus om̃ia
que fecit et ecce bona ualde. Meliora e¬
nu quedam singula quam alia sin¬
gula: sed meliora simul omnia quam
quelibet singula. Xp̃i itaq doccrina¬
te sana in eus corpore. sanam faciat
ꝑ eius gr̃am ut id quod aliis melius
habes in corpore et spiritu. idem ipse
spiritus tuus qui corpori dominatur.
nec excollat insolenter: nec discernat
inscienter. Nec quia dixi ruth. beatã
annam beatiorem. cum illa bis nupse¬
nt hec uni uiro cito uiduata dii ui¬
xrerit. continuo etiam te meliorem pu¬
tes c̃ẽ. quam ruth: alia quippe prophe¬
icis temporibus sanctarum femina¬
tum dispensatio fuit. quas nubere obe¬
dientia non concupiscentia compellebat:
ut propagaretur populus dei in quo
premitterentur prophece xp̃i. cum et
isse populus ꝑ ea que in figura contin¬

Expanded text:
nam et per singula opera dicebatur: uinam et per singula opera dicebatur: uidit deus quia bonum est. ubi autem omnia nominata sunt, additum est ualde et dictum est: uidit deus omnia quae fecit, et ecce bona ualde. meliora enim quaedam singula quam alia singula; sed meliora simul omnia quam quaelibet singula. Christi itaque doctrina sana in eius corpore sanam te faciat per eius gratiam, ut id. quod aliis melius habes in corpore et spiritu, idem ipse spiritus, qui corpori dominatur, nec extollat insolenter nec discernat inscienter. Nec quia dixi Ruth beatam, Annam beatiorem, cum illa bis nupserit, haec uniuira cito uiduata diu uixerit, continuo etiam te meliorem putes esse quam Ruth. Alia quippe propheticis temporibus sanctarum feminarum dispensatio fuit, quas nubere oboedientia, non concupiscentia conpellebat, ut propagaretur populus dei, in quo praemitterentur prophetae Christi, cum et ipse populus per ea. quae in figura contin
Abbreviated transcription (Latin):
to utriusq sexus fideles incelligimn¬
tui: Ibi ergo sunt nupte ubi et innui¬
te. sed distincte meritis. et tanquam
membris membra prelata: quorum
camen neutra sunt acorde separata
Quod igitur de innupta loquens
ait.ut sit sc̃a et corpore et spiritu
ampliorem innuptarum et in ci¬
pore et inspiritu sanccificationẽ
incelligi uoluit: non corpus nupsa¬
rum omni sanctificatione pͥuauis.
disceitaq bonum tuum in momento: quod
didicisti bonum tuum plus laudari. qͥa
est aliud bonum quod sit hoc melius: qͣ
si aliter hoc bonum esse non posset nisi il¬
lud malum esset: aut omnino non ẽẽt.
habent oculi in corpore magnum ho¬
norem. sed minorem haberent si soli es¬
sent: et alia minoris honoris membra
non essent. In celo ipsa sua luce sol lu¬
nam superat: non uituperat. Stella
ab stella differt ingloria: non dissidet
insuꝑbia. Ileo fecit deus omnia: et ecce
bona ualde Hon tantum bona. sed etiã
ualde. Non ob aliud: nisi quia omnia

Expanded text:
to utriusque sexus fideles intellegunto utriusque sexus fideles intelleguntur. ibi ergo sunt nuptae ibi et innuptae; sed distinctae meritis et tamquam membris membra praelata, quorum tamen neutra sint a corpore separata. quod igitur de innupta loquens ait: ut sit sancta et corpore et spiritu, ampliorem innuptarum et in corpore et in spiritu sanctificationem intellegi uoluit, non corpus nuptarum omni sanctificatione priuauit. Disce itaque bonum tuum. immo memento quod didicisti. bonum tuum plus laudari, quia est aliud bonum, quo sit hoc melius, quam si aliter hoc bonum esse non posset, nisi illud malum esset aut omnino non esset. habent oculi in corpore magnum honorem; sed minorem haberent, si soli essent et alia minoris honoris membra non essent. in caelo ipso sua luce sol lunam superat, non uituperat, et stella ab stella differt in gloria, non dissidet in superbia. ideo fecit deus omnia, et ecce bona ualde: non tantum bona, sed etiam ualde, non ob aliud, nisi quia omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
cientes. et non tunentes ullam ꝑturl¬
tionem. Unde et illud de innupta
paulus apłs clixit. ut sit sc̃a et copp¬
re et sp̃u. non sic accipiendum ẽ qu¬
si nupta fidelis et casta et secundi
scripturas subdita iuro non sit sũ
corpore sed tantum modo sp̃u. fieri
nim non potest ut sc̃ificato sp̃u. n
sit sc̃m etiam corpus quo sc̃ificator
utitur sp̃c. sed ne cuiquam nos poti
arguinentari quam hoc diino
loquio probare uideamur: quonia
petrus saram cominemorans. sance
inquit mulieres cantum modo. non
ait et corpore. illud eiusdem pauli
consideremus uibi prohibens formci¬
tiones ait. nescitis quia corpora uia
inembra sunt xp̃i: Tollens ergo men¬
bra xp̃i faciam membra meretrice
absit. Audeat ergo aliquis dicerei
a membris xp̃i fidelium conuigatat
corpora separare: Unde etiam paulo
Corpus fidelium et membra tpi ẽẽ
dirit. et templum sp̃e scĩ. Ubi ꝓfee¬

Expanded text:
cientes et non timentes ullam perturbcientes et non timentes ullam perturbationem. Vnde et illud, quod de innupta Paulus apostolus dixit: ut sit sancta et corpore et spiritu, non sic accipiendum est, quasi nupta fidelis et casta et secundum scripturas subdita uiro non sit sancta corpore, sed tantummodo spiritu. fieri enim non potest, ut sanctificato spiritu non sit sanctum etiam corpus, quo sanctificatus utitur spiritus. sed ne cuiquam nos potius argumentari quam hoc diuino eloquio probare uideamur, quoniam Petrus Sarram commemoraturus, sanctae, inquit, mulieres tantummodo, non ait et corpore\', illud eiusdem Pauli consideremus, ubi prohibens fornicationes ait: nescitis quia corpora uestra membra sunt Christi? tollens ergo membra Christi faciam membra meretricis? absit. audeat ergo aliquis dicere ma membris Christi fidelium coniugatarum corpora separare. unde etiam paulo corpus fidelium et membra Christi esse dixit et templum spiritus sancti. ubi profec
Abbreviated transcription (Latin):
illis si sic ꝑmanserint. ita etiam cuor
ait sed ad id quos honestum est non
macrimonium curpe ẽẽ monstrauit.
sed quod honestum erat honestius
generalis honesti nomine commen¬
dauit. Quia honestius quid est nisi
quod magis honestum est Magis
aut̃ honestum: utiq honestum est.
lꝑte quippe declarauit hoc ẽẽ bono
illo melius ubi ait. qui clat nuptũ
bene facit. et qui nondat nupcum
melius facit: et hoc illo beato beatiꝰ
ubi ait. beatior aũt erit si sic ꝑman¬
serit. sicut et ego bono meluis et bea¬
to beatius. Sic honesto honestius ẽ
quod honestum uoluit appellare
Absit enim ut turpe sic unde loqͣns
apłs pecrus ait. uiri urorib uestris
tanquam uasi infirmiori et subiec¬
to tribuite honorem quasi coheredi¬
bus gratie: et illas adloquens sub¬
ditas ẽẽ. sius uiris exemplo sare ad
quentes uiris suis. quomodo sara o
bediebat abrahe dominum eum
uocans: cuius facte estis filie benesa¬

Expanded text:
illis si sic permanserint: ita etiam cum illis si sic permanserint: ita etiam cum ait, sed ad id quod honestum est; non matrimonium turpe esse monstravit, sed quod honesto erat honestius generalis honesti nomine commendavit. Quia honestius quid est, nisi quod magis honestum est? Magis autem honestum utique honestum est. Aperte quippe declaravit hoc esse bono illo melius, ubi ait, Qui dat nuptum, bene facit; et qui non dat nuptum, melius facit: et hoc illo beato beatius, ubi ait, Beatior autem erit, si sic permanserit . Sicut ergo bono melius et beato beatius, sic honesto honestius est, quod honestum voluit appellare. Absit enim ut turpe sit unde loquens apostolus Petrus ait: Viri, uxoribus vestris tanquam vasi infirmiori et subjecto tribuite honorem, quasi cohaeredibus gratiae. Et illas at loquens, subditas esse viris suis exemplo Sarae ad quebaudie bat Abrahae, dominum ilium uocans, cuius factae estis filiae benefa
Abbreviated transcription (Latin):
de dampnatur. Quod aũt apl̃s cuo
celibum. et innuptarum commenda¬
ret fructum. quia cogitant que sũt
dei. quomodo placeant dco. subiecit
et. aic. Hoc aut̃ ad utilicatem ur̃am
dico. non ut laqueum uobis initiaoi.
id est non ut uos cogam sed addio qd̃
honestum est. non quia innuptarũ
bonum. honestam dicie: ideo puca¬
re ei debemus turpe ẽẽ iunculum cõ¬
uigale. alioquin etiam primas inip
tias condempnabimus. quas ne catafri¬
ges nec nouaciami. nec disertissimus
eorum astipulator tercullianus. tur¬
pes ausus est dicere: sed quẽ admodũ
cum ait dico aũt innuptis et iudius
bonum ẽẽ. illis si sic ꝑmanserint. utiq
bonum posuit promeliore. Quoniaor
omne quod bono comparatum meliꝰ
dicitur. etiam hoc proculdubio bo¬
num est. Nam quid est aliud quod ita
dicitur melius. nisi quod magis bo¬
num est. Hec icleo consequenter eũ
sensisse arbitramur malum ẽẽ si nup¬
serint: quoniam dixit bonum est

Expanded text:
de damnatur. Quod autem apostolus, cum de damnatur. Quod autem apostolus, cum caelibum et innuptarum commendaret fructum, quia cogitant quae sunt domini. quomodo placeant deo, subiecit et ait: hoc autem ad utilitatem uestram dico, non ut laqueum uobis iniciam. id est non ut uos cogam, sed ad id quod honestum est. non quia innuptarum bonum honestum dixit, ideo putare debemus turpe esse uinculum coniugale; alioqutias condemnabimus, quas nec Cataphryges, nec Novatiani, nec disertissimus eorum astipulator Tertullianus turpes ausus est dicere. Sed quemadmodum cum ait, Dico autem innuptis et viduis, bonum esse illis si sic permanserint; utique bonum posuit pro meliore, quoniam omne quod bono comparatum melius dicitur, etiam hoc procul dubio bonum est: nam quid est aliud quod ita dicitur melius, nisi quod magis bonum est? nec ideo consequenter eum sensisse arbitramur, malum esse si nupserint, quoniam dixit, bonum esse
Abbreviated transcription (Latin):
tuas: sic nec uiduitas tua cuius quã
scdas. Hinc enim ina tune catafrigar̃
et nouatianorum hereses cumueruit.
quas buccis sonantib non sapientib
etiam tercullianus inflauit: dum
scd̃as nuptias tanquam illicitas ma¬
ledico diente concidit. quas ommino
licitas apłs sobria mence concedit. Ab
hac sanitate doctrine nullius indocti. nulliꝰ docti
dispucacione mouearis: nec ita excol¬
las bonum cuum. ut quod malum ñ
est.tanquam malum crimineris.
alienum:. sed tancomagis gaude tuo
bono: quanto magis uides non tan¬
tum illo deuitari. mala sed quedã
etiam bona suꝑari. Mala sunt enum
adulterium uel fornicacio. Abhis aũt
illicitis ualde longe est que uoci lib̾¬
tate se obstrinxit. et sibi etiam licita
ne licerent non imperio legis sed con¬
silio caricatis effecit. et bonum est pu¬
dicicia coniugalis. sed melius bonuor
est continencia iudualis. Hoc ergo me¬
lius illius boni submissione honorat᷑.
non illud bonum melioris huiuslau¬

Expanded text:
tuas, sic nec uiduitas tua cuiusquam tuas, sic nec uiduitas tua cuiusquam secundas. hinc enim maxime Cataphrygarum ac Nouatianorum haereses tumuerunt, quas buccis sonantibus, non sapientibus etiam Tertullianus inflauit, dum secundas nuptias tamquam inlicitas maledico dente concidit, quas omnino licitas apostolus sobria mente concedit. ab hac sanitate doctrinae nullius indocti, nullius docti disputatione mouearis; nec ita extollas bonum tuum, ut quod malum non est, tamquam malum crimineris alienum, sed tanto magis gaude tuo bono, quanto magis uides non tantum illo deuitari mala, sed quaedam bona etiam superari. mala sunt enim adulterium uel fornicatio. Ab his autem inlicitis ualde longe est, quae uoti libertate se obstrinxit et sibi etiam licita ne licerent non imperio legis, sed consilio caritatis effecit. et bonum est pudicitia coniugalis, sed melius bonum est continentia uidualis. hoc ergo melius illius boni submissione honoratur, non illud bonum melioris huius lau
Abbreviated transcription (Latin):
causa et fide pudicicie coniugalis. et
indissolubili quamdiu ambo uiuunt
matrimonii sacramento que omnia bo¬
na sunt: sed de illo immodico carnis
usu qui infirmitate coniugium agno¬
scicur: et interuencu. boni innptiał
ignoscitur: ait apls scdm ueniam
dico non scd̃m imperium. Item cum
dicit mulier alligata est quamdiu
iuir eius uiuit. quod si mortuus fue¬
rit uir eius liberata est cui. uult nũ¬
bat tantum in dño. beatior aut̃ erit
si sic ꝑmanserit. scõm meum consiliũ:
satis ostendit beatam ẽẽ in dño etiã
post mortem uiri iterum nubentem
fidelem: sed in eodem dño iuduam
beaciorem. hoc est ut scripturarum
non cantum uerbis uerum etiam ex¬
emplis loquar beatam ẽẽ ruthi. sed
annam beatiorem. Quappter hoc pͥ¬
mum oportet ut noueris bono quod
elegisti. non clampnari secundas nup¬
tias sed inferiuis honorari. Nam sicut
bonum sc̃e uirginitatis quod elegit
filia tua non dampnat unas nuptias

Expanded text:
causa et fide pudicitiae coniugalis et causa et fide pudicitiae coniugalis et indissolubili, quamdiu ambo uiuunt, matrimonii sacramento, quae omnia bona sunt. sed de illo inmodico carnis usu, qui in infirmitate coniugum agnoscitur et interuentu boni nuptialis ignoscitur, ait apostolus: secundum ueniam dico, non secundum imperium. item cum dicit: mulier alligata est, quamdiu uir eius uiuit; quodsi mortuus fuerit uir eius, liberata est: cui uult nubat, tantum in domino. beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium, satis ostendit beatam esse in domino etiam post mortem uiri iterum nubentem fidelem, sed in eodem domino uiduam beatiorem: hoc est, ut scripturarum non tantum uerbis, uerum etiam exemplis loquar, beatam esse Ruth, sed Annam beatiorem. Quapropter hoc primum oportet ut noueris, bono, quod elegisti, non damnari secundas nuptias, sed inferius honorari. nam sicut bonum sanctae uirginitatis, quod elegit filia tua, non damnat unas nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
pore multa membra habemus oñia
aut̃ membra non eosdem accus ha¬
bent: ita multi unum corpus sumus
in xp̃o. singuli aũt alter alcerius il¬
bra: habences dona diuersa secundu
gram que data est nobis. Ideo eciam
cum moneret conuigatos ne debuo
carnalis commixtionis fraudarent.
inuicem. et ꝑ hoc alter horum negato
sibi delaco conuigali. ꝑ incemꝑantiã
suam temptatus a sachana in formca¬
tionem prolaberetur. Hoc aũt̃ dico in¬
quit scd̃m ueniam non scd̃m imꝑiũ.
uolo aut̃ omnes homines sicut me ip¬
sum. sedunus quisq proprium habet
donum a deo: alius sic alius quidem
sic. uides etiam conuigalem pudicici¬
am. et thori xp̃i macrimonialem fi¬
dem donum ẽẽ et hoc adeo ut aliud
quod ultra liberorum procreandoꝵ
necessitatem modum concumbendi
aliquatemis concupiscentia carnalis
excedit: non nuptiarum. sit hoc ma¬
lum. sed ueniale sit propter nuptiar̃
bonum.Non enim de conuigio quod
copulatur liberorum procreancloꝵ

Expanded text:
pore multa membra habemus, omnia pore multa membra habemus, omnia autem membra non eosdem actus habent, ita multi unum corpus sumus in Christo. singuli autem alter alterius membra, habentes dona diuersa secundum gratiam quae data est nobis. Ideo etiam cum moneret coniugatos, ne debito carnalis commixtionis fraudarent inuicem et per hoc alter eorum negato sibi debito coniugali per intemperantiam suam temptatus a satana in fornicationem prolaberetur, hoc autem dico, inquit, secundum ueniam, non secundum imperium. uolo autem omnes homines esse sicut me ipsum: sed unusquisque proprium donum habet a deo, alius sic, alius quidem sic. Vides etiam coniugalem pudicitiam et tori christiani matrimonialem fidem donum esse et hoc a deo, ut illud, quod ultra liberorum procreandorum necessitatem modum concumbendi aliquatenus concupiscentia carnalis excedit, non nuptiarum sit hoc malum, sed ueniale sit propter nuptiarum bonum. non enim de coniugio, quod copulatur liberorum procreandorum
Abbreviated transcription (Latin):
tuum et bono comparatum: quod dici
apłs suum. Si fides ad est. imino quial
des adest.breuis est ista doccrina. Nec
ideo contempnanda quia breuis. seoi¬
deo facilius et carnis cenenda quiam
breuitate non uilis: non enim qualecu¬
q bonum hic commendaret apłs qͦͥd
fidei nuptiarum sine ulla ambiguita¬
te preposuit. Quantum aũt bonum
habeat nuptarum fides idest. xp̃ianar̃
et religiosarum conuigatarum. est lie
incelligi pocest. quod cum de fugiena
fornicatione preciperet. ubi utiq et con¬
iugatos alloquebatur. nescitis inquit
quia corpora ur̃a membra sunt. xp̃i
Tantum ergo est bonum fidelis conu¬
girut eciam ipsa membra sint xp̃i.
Hoc aũt bono quoniam melius bonĩ
continentie uidualis: non. hac profes¬
sione id agitur ut aliquid plus sit ci¬
cholica iudua quam membrum xp̃
sed ut meliorem. quam conugata loci
habeat inter membra xp̃r dicit quis¬
pe idem apłs. Sicut enim in uno cor¬

Expanded text:
tuum ei bono conparatum, quod dicit tuum ei bono conparatum, quod dicit apostolus suum, si fides adest, immo quia fides adest. breuis est ista doctrina nec ideo contemnenda, quia breuis: sed ideo facilius et carius tenenda, quia in breuitate non uilis. non enim qualecumque bonum hic commendaret apostolus, quod fidei nuptarum sine ulla ambiguitate praeposuit. quantum autem bonum habeat nuptarum fides, id est christianarum et religiosarum coniugatarum, hinc intellegi potest. quod, cum de fugienda fornicatione praeciperet, ubi utique et coniugatos adloquebatur, nescitis, inquit, quia corpora uestra me in bra sunt Christi? tantum ergo bonum est fidelis coniugii, ut etiam ipsa membra sint Christi. hoc autem bono quoniam melius est bonum continentiae uidualis. non hac professione id agitur, ut aliquid plus sit catholica uidua quam membrum Christi, sed ut meliorem quam coniugata . locum habeat inter membra Christi. dicit quippe idem apostolus: sicut enim in uno cor
Abbreviated transcription (Latin):
sa est mulier innupta et uirgo. Quã¬
do utiq et uirginem adiungit: quid
mulierem innuptam nisi iuduam
uult intelligi. Unde etiam deinceps
uno innupte nomine professionem
utramq compleccitur dicens. que in¬
nupta est sollicita. est ea que sunt dm̃
quomodo placeat dño. Que aũt nup
ta est: sollicita est ea que sunt mundi
quomodo placeat uiro. Innuptam cer¬
te non eam tantum intelligi uoluit
que nunquam nuꝑfit: seo etiam eam
que nuptiarum uinculo ꝑiuduicatẽ
liberata nupta ẽẽ. destitit: nam ideor i
nuptam non flicit nisi eam que u¬
rum habet: non eciam eam que ha¬
buit et non habet. Quappter uidua
ominis tunupta est. sed quia non om̃is
innupta uidua est. sunt enim et ur¬
gines: ideo hic utrumq posuit ublait.
dico aũt innuptis et uidius: tanquã
diceret quod dico innuptis non eis solis
dico que uirgines sunt. sed etidon eis
que iudue sunt: bonum ẽẽ illis sic sic
ꝑmanserint sicut et ego. Ecce est boni

Expanded text:
sa est mulier innupta et uirgo. quansa est mulier innupta et uirgo. quando utique et uirginem adiungit, quid mulierem innuptam nisi uiduam uult intellegi? unde etiam deinceps uno innuptae nomine professionem utramque conplectitur dicens: quae innupta est, sollicita est ea quae sunt domini, quomodo placeat domino: quae auta est, sollicita est ea quae sunt mundi, quomodo placeat viro . Innuptam certe non eam tantum intelligi voluit, quae nunquam nupsit; sed etiam eam quae nuptiarum uinculo per uiduitatem liberata nupta esse destitit: nam ideo et nuptam non dicit nisi eam quae uirum habet. non etiam eam, quae habuit et non habet. quapropter uidua omnis innupta est; sed quia non omnis innupta uidua est — sunt enim et uirgines — ideo hic utrumque posuit, ubi ait: dico autem innuptis et uiduis; tamquam diceret: quod dico innuptis, non eis solis dico, quae uirgines sunt, sed eis etiam, quae uiduae sunt, bonum esse illis, si sic permanserint, sicut et ego. Ecce est bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ni questione que ad uitam moresq
ꝑtinet non sola doctrina uerum etiam
ex hortatio sit necessaria. ut doctrina
quid agendum sit nouerimus. exhorta¬
tione aut ex cicemur: ne pigeat agere
quod agendum ẽẽ iam nouimus. Eͥd
ergo amplius ce doceam quam id qd̃
apud apłm legimus: Sc̃a enim scrip¬
tura nr̃e doctrine regulam figit. ne
audeamus sapere plusquam oporcet
sapere. sed sapiamus. ut ipse ait ad tem¬
perantiam. sicut unicuiq deus parci¬
tus est mensuram fidei. Non sic ergo mͥ
aliud docere nisi uerba tibi. exponere:
et docioris de his quod dñs dederit. dis
eleccionis. dico aũt innuptis et iuduis
bonum esse illis si sic ꝑmanserint si¬
cut et ego. Hec uerba. ita intelligenda s̃.
ut non. existimemus uiduas non opor¬
tere innuptas dici. quia nuptias uidẽ¬
tur exꝑte: innuptarum enim nomine
illas significat que non sunt nupciis
alligate. siue fuerint siue non fuerint.
Quod alio loco aperit ubi. dicit: diui¬

Expanded text:
ni quaestione, quae ad uitam moresque ni quaestione, quae ad uitam moresque pertinet, non sola doctrina uerum etiam exhortatio sit necessaria, ut doctrina quid agendum sit nouerimus, exhortatione autem excitemur, ne pigeat agere quod agendum esse iam nouimus: quid ego amplius te doceam quam id quod apud apostolum legimus? sancta enim scriptura nostrae doctrinae regulam figit. ne audeamus sapere plus quam oportet sapere, sed sapiamus, ut ipse ait, ad temperantiam. sicut unicuique deus partitus est mensuram fidei. non sit ergo mihi aliud te docere nisi uerba tibi doctoris exponere et de his quod dominus dederit dispuelectionis: dico autem innuptis et uiduis bonum esse illis. si sic permanserint sicut et ego. haec uerba ita intellegenda sunt, ut non existimemus uiduas non oportere innuptas dici, quia nuptias uidentur expertae; innuptarum enim nomine illas significat, quae non sunt nuptiis alligatae, siue fuerint sine non fuerint. quod alio loco aperit, ubi ait: diui
Abbreviated transcription (Latin):
religiose famu¬
le dei uiliane
in domino
dominoꝵ
salucem.
Ne petici¬
oni cue
et in xp̃o dilectionĩ diutuis ẽẽm debi¬
tor. promissionis mee. arripui ut cũq
inter alias urgentissimas occupatiõs
meas. de professione sc̃e iudutatis
aliquid ad te scribere: quoniam pre¬
sentem me rogando honorasti. et cum
tibi hoc non pocuissem negare: sepe
promissum meum luteris flagitasti.
In quo sane oꝑe non cum aliqua lege¬
ris. ad cuam uel ad ur̃am que simul
in xp̃o uuitis ꝑsonam minue ꝑti¬
nere. nec ammonitioni uite ur̃e ꝓprie
necessaria: non ideo debebis suꝑflua
iudicare. Iste quippe litere quãius
tibi non tamen tancum modo tibi scri¬
bende fuerunt. sed ut aliis quoq ꝑte
prodessent: non uciq a nobis negligen¬
dum fuit. Quicquid ergo hic inuene¬
ris. quod uobis necessarium uel nunꝗͣ.
fuerit uel iam non sit. et tamen aliis
ẽẽ. ꝑspexeris: nec habere te pigeat nec¬
cdare legendiun. ut et cua caritas sit
ucilitas aliorum. Cum igitur in om¬

Expanded text:
religiosae famulae dei Iulianae in domino dominorum salutem. Ne petitioni tuae et in Christo dilectioni diutius essem debitor promissionis meae, arripui utcumque inter alias urguentissimas occupationes meas de professione sanctae uiduitatis aliquid ad te scribere, quoniam et praesentem me rogando onerasti et, cum tibi hoc non potuissem negare, saepe meum promissum litteris flagitasti. in quo sane opere nostro cum aliqua legeris ad tuam uel ad uestram, quae simul in Christo uiuitis, personam minime pertinere nec admonitioni uitae uestrae proprie necessaria, non ideo debebis superflua iudicare. istae quippe litterae quamuis ad te, non tamen tantummodo tibi scribendae fuerunt. sed ut aliis quoque per te prodessent. non utique a nobis neglegendum fuit. quidquid ergo hic inueneris, quod uobis necessarium uel numquam fuerit uel iam non sit et tamen aliis esse perspexeris, nec habere te pigeat nec dare legendum, ut et tua caritas sit utilitas aliorum. Cum igitur in om
Abbreviated transcription (Latin):
co:non quesisset utiq promissum gͥ
filium quomodofemina paritura
ẽẽt: si concubitura nupsisset. Pocerat
et uiberi uirgo ꝑmanere in qua dei
filius formam serui congruenti mi¬
raculo acciꝑet: sed exemplosc̃is fu¬
tura uirginib. ne putaretur sola
uirgo ẽẽ debuisse: que prolem etiã
sine concubitu concipere meruisset.
uirginitatem deo clicauit: cum. ad¬
huc quid ẽẽt conceptura nescisset.
ut in terreno mortaliq corpore ce¬
lestis uite umitatio. uoto fieret non
precepto: amore eligendi non neces¬
sicate seruiendi. Ita xp̃c nascendo
de uirgine que antequam sciret
quis de illa fuerat nasciturus. iur¬
go statuerat ꝑmanere: uirginita¬
tem sc̃am ad probare maluit quam
imperare: ac sic etiam in ipsa femi¬
na inqua formam serui accepit.

Expanded text:
co, non quaesisset utique, promissum sibi co, non quaesisset utique, promissum sibi filium quomodo femina paritura esset, si concubitura nupsisset. poterat et iuberi uirgo permanere, in qua dei filius formam serui congruenti miraculo acciperet; sed exemplo sanctis futura uirginibus, ne putaretur sola uirgo esse debuisse, quae prolem etiam sine concubitu concipere meruisset, uirginitatem deo dicauit, cum adhuc quid esset conceptura nesciret, ut in terreno mortalique corpore caelestis uitae imitatio uoto fieret, non praecepto, amore eligendi, non necessitate seruiendi. ita Christus nascendo de uirgine, quae, antequam sciret quis de illa fuerat nasciturus, uirgo statuerat permanere, uirginitatem sanctam adprobare maluit quam imperare. ac sic etiam in ipsa femina, in qua formam serui accepit
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt uerbum dei et custodiuit.
deniq fracrib cius idest scdm carnẽ
cognatis. qui non in eum credidunt.
quid profuit illa cognatio: Sic et ma¬
terna propinquitas nichil Maras ꝓ¬
fuisset: nisi felicius xp̃m corde quam
carne gestasset. Ipsa quoq uirginitas
eius ideo gratior et acceptior. quia
non etiam conceptus xp̃c uiro uiola¬
turo quam conseruaret ipse plertpu¬
it: sed priusquam conciperetur: iam
deo dicatam de qua nasceretur ele¬
git. hoc indicant uerba que sibi fecũ
annuncianti angelo Maria reddidit:
quomodo inquit fiet istud quoniã
iurum non cognosco: Quod profecto
non diceret. nisi deo uirginem ante
se uouisset. Sed quia hoc ufraelitarũ
mores ad hec recusabant: clesponsa¬
ta est uiro iusto. non iuolenter abla¬
turo sed pocius contra iuiolentes cus¬
todituro: quod illa iam uouerat.
quamquam etiam si hoc solum di¬
xisset quomodo fiet istuo: nec addi¬
disset quoniam uirum non cognos¬

Expanded text:
audiunt uerbum dei et custodiunt. audiunt uerbum dei et custodiunt. denique fatribus eius, id est secundum carnem cognatis, qui non in eum crediderunt, quid profuit illa cognatio? sic et materna propinquitas nihil Mariae profuisset, nisi felicius Christum corde quam carne gestasset. Ipsa quoque uirginitas eius ideo gratior et acceptior, quia non eam conceptus Christus uiro uiolaturo quam conseruaret ipse praeripuit, sed priusquam conciperetur iam deo dicatam de qua nasceretur elegit. hoc indicant uerba, quae sibi fetum adnuntianti angelo Maria reddidit. quomodo, inquit, fiet istud, quoniam uirum non cognosco? quod profecto non diceret, nisi deo uirginem se ante uouisset. sed quia hoc Israhelitarum mores adhuc recusabant, desponsata est uiro iusto, non uiolenter ablaturo, sed potius contra uiolentos custodituro quod illa iam uouerat. quamquam etiamsi hoc solum dixisset: quomodo fiet istud? nec addidisset: quoniam uirum non cognos
Abbreviated transcription (Latin):
niuersa sit corpore uirgo sed spiritu:
quanto sanctior est in his membris
ubi uirgo est et corpore et sp̃u. scriptũ
est in euangelio quod mater et fratres
xp̃i. hoc est consanguinei carnis eius.
cum illi nunciati fuissent et foris ex¬
pectarent quia non possent. ad eum
adire pre turba. ille respondit. Que
est mater mea aut qui sunt fratres
mei : Et excendens manus suꝑ disci¬
pulos suos ait. Hii sunt fratres mei.⁊
quicumq fecerit uoluntatem patͥs
mei. ipse michi frater et mater: et so¬
ror est. quid aliud nos docens nisi car¬
nali cognationi genus nr̃m spiricale
debere preponere. nec inde beatos ẽe
homines si iustis et scĩs carnis propin¬
quitate uinguntur. sed eorum doctri¬
ne ac morib obediendo atq unitan¬
do coherescunt: Beacior ergo maria.
ꝑcipiendo fidem xp̃i: quam. concipi¬
endo carnem xp̃i. Ham et dicenti
cuidam beatus uenter qui te porta¬
uit: ipse respondit. immobeati qui

Expanded text:
niuersa sit corpore uirgo, sed spiritu, niuersa sit corpore uirgo, sed spiritu, quanto sanctior est in his membris, ubi uirgo est et corpore et spiritu! Scriptum est in euangelio, quod mater et fratres Christi, hoc est consanguinei carnis eius, cum illi nuntiati fuissent et foris expectarent, quia non possent eum adire prae turba, ille respondit: quae est mater mea aut qui sunt fratres mei? extendens manum super discipulos suos ait: hi sunt fratres mei; et quicumque fecerit uoluntatem patris mei, ipse mihi frater et mater et soror est, quid aliud nos docens nisi carnali cognationi genus nostrum spiritale praeponere nec inde beatos esse homines, si iustis et sanctis carnis propinquitate iunguntur, sed si eorum doctrinae ac moribus oboediendo atque imitando cohaerescunt? beatior ergo Maria percipiendo fidem Christi quam concipiendo carnem Christi. nam et dicenti cuidam: beatus uenter qui te portauit, ipse respondit: immo beati qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne extollantur: Non solum ergo predi¬
canda est uirginitas ut ametur: ue¬
rum etiam monenda ne inflecur. hoc
isto sermone suscipimus. Adiuuet. xp̃c
uirginis filius et uirginum sponsus:
uirginali utero corporaliter natus.
uirginali conubio spiritaliter conuga¬
tus. Cum igitur ipsa uniuersa ecclesia
uirgo sit desponsata uni iuro xp̃o sicut
dicit apłs: quanto digna sunt hono¬
re membra eius. que hoc custodiunt
etiam in ipsa carne quod tota custodit
in fide que unitatur matrem uiri sui
et dñi sui. Nam ecclia quoq et mater
et uirgo est. Cuius enim integritati con¬
sulimus si uugo non est. aut̃ cuius ꝓ¬
lem alloquimur si mater non est:
Maria corporaliter caput huius cor¬
poris peperit: et ecclia spiritaliter mẽ¬
bra illius capitis parit. Inutraq uir¬
ginicas fecundicatem non umpedit:
inutraq fecunditas uirginitatem ñ
adimit. Proinde cum eccłia uniuersa
sit scã et corpore et sp̃u. nec tamen u¬

Expanded text:
ne extollantur. non solum ergo praedine extollantur. non solum ergo praedicanda est uirginitas, ut ametur, uerum etiam monenda, ne infletur. Hoc isto sermone suscepimus; adiuuet Christus, uirginis filius et uirginum sponsus, uirginali utero corporaliter natus, uirginali conubio spiritaliter coniugatus. cum igitur ipsa uniuersa ecclesia uirgo sit desponsata uni uiro Christo, sicut dicit apostolus, quanto digna sunt honore membra eius, quae hoc custodiunt etiam in ipsa carne, quod tota custodit in fide, quae imitatur matrem uiri sui et domini sui! nam ecclesia quoque et mater et uirgo est; cuius enim integritati consulimus, si uirgo non est? cuius prolem adloquimur, si mater non est? Maria corporaliter caput huius corporis peperit, ecclesia spiritaliter membra illius capitis parit. in utraque uirginitas fecunditatem non inpedit, in utraque fecunditas uirginitatem non adimit. proinde cum ecclesia uniuersa sit sancta et corpore et spiritu, nec tamen u
Abbreviated transcription (Latin):
sancta uRGHITATI
ibrum de bono coniugali nuy
edidimus: in quo etiam xp̃us
mus. ne propter
cellentiam mius¬
ris amplioris quod diuinitus accepe¬
runt. contempnant in sui cõrꝑatione
dat apłs ne suꝑbiat insertus oleaster.
qui uenturo xp̃o etiam filiorum pro¬
pagatione seruiebant: ideo meriti in¬
ferioris eẽ. arbitrentur: quia iure diui¬
no continentia conubio. et nuptiis pia
uirginitas: ante ponitur: In illis quip¬
pe parabantur et parturiebantur fu¬
tura que nunc impleri mirabiliter ⁊
efficaciter cernimus: quorum etiam
uita conuigalis prophetica fuit. Unde
non consuecudine humanorum uotoꝵ
atq gaudiorum. sed ualde profundo
consilio dei. in quibdam eorum fecun¬
ditas honorari: in quibusclam etiam
fecundari sterilitas meruit. Hoc uero
tempore quib dictum est si se non con¬
tinent nubant: non adhibenda est ex¬
hortatio sed consolatio. Quib aũt dic¬
tum est qui potest caꝑe capiat:exhor¬
tandi sunt ne terreantur. et terrendi

Expanded text:
SANCTA VIRGINITATE. Librum de Bono Coniugali nuper edidimus, in quo etiam Christi mus, ne propter excellentiam muneris amplioris, quod diuinitus acceperunt, contemnant in sui conparationedat apostolus, ne superbiat insertus oleaster, qui uenturo Christo etiam filiorum propagatione seruiebant, ideo meriti inferioris esse arbitrentur, quia iure diuino continentia conubio et nuptiis pia uirginitas anteponitur. in illis quippe parabantur et parturiebantur futura, quae nunc impleri mirabiliter et efficaciter cernimus, quorum etiam uita coniugalis prophetica fuit: unde non consuetudine humanorum uotorum atque gaudiorum, sed ualde profundo consilio dei in quibusdam eorum fecunditas honorari, in quibusdam etiam fecundari sterilitas meruit. hoc uero tempore quibus dictum est: si se non continent, nubant, non adhibenda est exhortatio, sed consolatio, quibus autem dictum est: qui potest capere capiat, exhortandi sunt, ne terreantur, et terrendi,
Abbreviated transcription (Latin):
susanna: sed quantum ambe a Maria.
suꝑantur. Quod ad ip̃sam ꝑtinet scdo
carnis incegritatem loquor. nam qͦd
alia sint marie merita quis ignorat:
Mores itaq congruos huic tanto pron¬
sito adiungant. unde prepollenti pri¬
mio certam securitatem gerant. Scien¬
tes sane sibi acq: omnib fidelib dilectis
et eleccis xp̃i. membris multis ab orien¬
te et occidente uenientib et si incer se
distance pro meritis glorie luce fulgen¬
tib hoc tamen magnum sibi in cõmu¬
ne prestari. ut cum abraham et ysaas
et iacob recumbant in regno dei. qui
non propter hoc seculum sed propter
xp̃m conuges. propter xp̃m pacres

Expanded text:
Susanna, sed quantum ambae a Maria Susanna, sed quantum ambae a Maria superantur. quod ad ipsam pertinet sanctam carnis integritatem, loquor; nam quae alia sint Mariae menta, quis ignorat? mores itaque congruos huic tanto proposito adiungant, ut de praepollenti praemio certam securitatem gerant, scientes sane sibi atque omnibus fidelibus dilectis et electis Christi membris multis ab oriente et occidente uenientibus, etsi inter se distante pro meritis gloriae luce fulgentibus, hoc tamen magnum in commune praestari, ut cum Abraham et Isaac et Iacob recumbant in regno dei, qui non propter hoc saeculum, sed propter Christum coniuges, propter Christum patres
Abbreviated transcription (Latin):
prophetice conungebantur. qui neq
in concubitu nisi prolem. neq u ipsa
prole nisi quod in carne uencuro xp̃o
proficeret requirebant: non solum p̃
suo proposico non contempnant. uer̃
etiam suo proposito dubitatione pre¬
ponant. sueros quoq ac uugines ince¬
gritatem ipsam deo dicantes. multo
maxue cominonemus. ut tanta no¬
rint humilicate cuendum ẽẽ. quod
in terra interim iuueni. quanto mag̃
celi quod uouerunt. Nempe scriptũ
est. quanto magnus es: tanco humilia
te in omnib. Nrm̃ ergo est de magni¬
tudine eorum aliquid dicere: illorũ
de magna humilicate cogitare. Excep¬
tis igitur quibusdam illis conuigatis
patrib et matrib sc̃ĩs. quib ideo isti
meliores non sunt quamius coniuga¬
ti non sint. quia si coniuigati ẽẽnt p̃a¬
res non ẽẽnt. Ceteros omnino huius cẽ¬
poris coniugatos. uel post expertum
concubitum continentes. a se superari
non dubitent. non quantum ab anna

Expanded text:
prophetice coniungebantur, qui neque prophetice coniungebantur, qui neque in concubitu nisi prolem neque in ipsa prole nisi quod in carne uenturo Christo proficeret requirebant, non solum prae suo proposito non contemnant, uerum etiam suo proposito sine dubitatione praeponant. Pueros quoque ac uirgines integritatem ipsam deo dicantes multo maxime commonemus, ut tanta norint humilitate tuendum esse, quod in terra interim uiuunt, quanto magis caeli est quod uouerunt. nempe scriptum est: quanto magnus es, tanto humila to in omnibus. nostrum ergo est de magnitudine eorum aliquid dicere, illorum de magna humilitate cogitare. exceptis igitur quibusdam illis coniugatis patribus et matribus sanctis, quibus ideo isti meliores non sunt, quamuis coniugati non sint, quia si coniugati essent, pares non essent, ceteros omnino huius temporis coniugatos, uel post expertum concubitum continentes, a se superari non dubitent, non quantum ab Anna
Abbreviated transcription (Latin):
dos ue proponic. Nr̃os aut̃ qui conui¬
ges habent quantum possumus ad¬
monemus. ne scd̃m suam infirmita¬
tem de illis sc̃ĩs patrib audeant
iudicare. comparantes ut ait apls se¬
metipsos sibimet ipsis. et ideo non incel¬
ligentes quantas iuires liabeat anuꝰ
iusticie contra libdines seruiens. ne car¬
nalib huiuscemodi mocib adquiescat:
eosq in concubitu ultra generandi ne¬
cessitatem prolabi aut progredi sinat.
quantum ordo nature.quancum mo¬
rum consuetudo. quantum legum sci¬
ta prescribunt. hoc quippe ideo de il¬
lis patrib homines suspicantur. quia
ipsi ꝑincontinentiam uel nupcias ele¬
gerunt uel conuigib intemꝑancer u¬
tuntur: at uero continentes uel mares
qui defunctis uxorib. uel femine que
defunctis uiris. uel utriq qui pari cõ¬
sensu continentiam deo uouerunt. sci¬
ant sibi quidem mercedis amplius
deberi quam conuigalis castitas pos¬
cit. sed sc̃orum patrum nuptias qui

Expanded text:
dosue proponit. Nostros autem qui coniudosue proponit. Nostros autem qui coniuges habent, quantum possumus, admonemus, ne secundum suam infirmitatem de illis sanctis patribus audeant iudicare, conparantes, ut ait apostolus, semet ipsos sibimet ipsis et ideo non intellegentes, quantas uires habeat animus iustitiae contra libidines seruiens, ne carnalibus huiusce modi motibus adquiescat eosque in concubitum ultra generandi necessitatem prolabi aut progredi sinat, quantum ordo naturae, quantum morum consuetudo, quantum legum scita praescribunt. hoc quippe ideo de illis patribus homines suspicantur, quia ipsi per incontinentiam uel nuptias elegerunt uel coniugibus intemperanter utuntur. at uero continentes uel mares, qui defunctis uxoribus, uel feminae, quae defunctis uiris, uel utrique, qui pari consensu continentiam deo uouerunt, sciant sibi quidem mercedis amplius deberi, quam coniugalis castitas poscit; sed sanctorum patrum nuptias, qui