comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patre suo eiꝰ uiduã duc̾e uxorẽ.
si nullã hãt c̃sanguinitatis ꝓpĩ¬
quitatẽ. Qd enĩꝰ Nũqͥd ñ posst̃
nit sp̃ualis.¬
caralitano. fr̃nitatis tuȩ studio¬
sȩ sagacitati suꝑ amande quas
debe ꝰ refero grates. qm̃ quesistu
quȩ debiusti. uocũdũ me redꝰ¬
didisti. Unde placide ad inquisi¬
ta arespondeo. Sedẽ apłicã c̃su¬
lere decreuisti. si mulier copu¬
la nuptiali extraneo uiro iuic̃ta
cognatioĩ eiꝰ ꝑtineat. si eo defuc̃¬
to cognatio manet eadẽ.ł sub alio
uiro cognatioĩs uocabula dissol¬
uant᷑ ł si suscepte soboles possĩt
legitime apͥoris uiri cognatioĩs
lidũ. ⁊ forte.⁊durabile. ꝑ seu̾abile.
ĩmutabile. ñ momentaneũ. nõ
transitoriũ. ait enĩ ꝑ se ip̃a u̾itaᷤᷤ

Expanded text:
 viduam ducere in uxorem si nullam habent consanguinitatis propinquitatem. Quid enim? Nunquid non possunt nit spiritualisCaralitano. Fraternitatis vestrae studiosae sagacitati, frater amande, quas de beo defero grates, quoniam quaesisti quae debuisti, et jucundum me reddidisti. Unde placide ad inquiquisita respondeo. Sedem apostolicam consulere decrevisti, si mulier copula ncognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio maneat eadem, vel si sub alio viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis lidum et forte, durabile, perseverabile, immutabile, non momentaneum, non transitorium. Ait autem per seipsam Veritas,
Abbreviated transcription (Latin):
cus sit. Amb̃r. d officii .l.i.
Una tñ nõ repetita nob̃ ꝑmitti¬
tur copula.⁊ in ipso c̃iugio lex
ẽ nõ iterare c̃iugiũ. nec scđȩ cõ¬
iugis sortiri c̃iunctionẽ. qͥ ple¬
risq mirũ uidet᷑ cur ⁊̃ añ bap¬
tismũ iterati c̃iugii ad electionẽ
muneris. i ordinatiõis p̃rogati¬
uã ĩpedita gen̾ent᷑. cũ ⁊̃ delic¬
mitti pot̃. lex ab oleri nõ pot̾.
In c̃iugio nõ culpa. s lex ẽ qđ
culpe ẽ.Igit᷑ in baptisino relaᷤ¬
xatur qd legis ẽ. in c̃iugio ñsol

Expanded text:
um aliam. Ambros. De offic., l. I. Una tantum nec repetita nobis permittitur copula, et in ipso conjugio lex est non iterare conjugium: nec secundae conjugis sortiri conjunctionem, quod plerisque mirum videtur, cur etiam ante baptismum iterati conjugii ad electionem muneris et ordinationis praerogativa impedimenta generentur, cum etiam delicmitti potest, lex aboleri non potest. In conjugio non culpa, sed lex est. Quod culpae est igitur, in baptismo relaxatur: quod legis est, i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ id solũ fac̾e debuit abra¬
astipłator astitit. pꝰ uacorie
mortẽ cͥm̃ ẽẽ duc̾e uocorem.
Itẽ.ds̃ qui masculũ et femi¬
nã ꝓpagandi g̾nis c̾a nupti¬
ali castitate c̃iunarit. et scd̾as¬
qͦ nuptias quȩ in nouo testa¬

Expanded text:
 id facere debuit Abraastipulator assistit post uxoris mortem, crimen esse ducere uxorem . Item . Deus qui masculum et feminam propagandi generis causa nuptiali castitate conjunxit, et secundas nuptias quae in Novo
Abbreviated transcription (Latin):
et quartis et de ultra pluribus
nuptiis solent hoĩes mouere
questionẽ. Unde ut breuiter
respondeam. nec ullas nup¬
tias audeo dapnare. nec eius
uerecundiã numerositatis
meo cord̾ p̃t̃ scͥpture sacrȩ
auctoritatẽ qͦtas libet nup¬
tias audeo condẽpnare. aub̃¬

Expanded text:
et quartis et ultra pluribus nuptiis, solent homines movere quaestionem. Unde ut breviter respondeam, nec ullas nuptias audeo damnare, nec eis verecundiam numerositatis meo corde propter Scripturae sanctae auctoritatem, quotaslibet nuptias audeo condemnare. C
Abbreviated transcription (Latin):
suã deder̃. pene nõe .x. lib̃ auri
ꝑsoluãt. isdẽ meretͥcib quȩ sa¬
cram̃ta deder̃. pena aut̃.x. lib
officio p̾sidis flagitet᷑. Q d̾ si p̃ses
negle̾ it. de suo patͥmonio pe¬
nam pr̃are cogat᷑. et a magistra¬
tu sibi cõmisso cadat. et nõ solũ¬
mulierib s etiã ħedib et aliis
successorib ear̃ penã soluat. hoc
si ꝓbatũ sit qͥ sacram̃tũ amere¬
trice exreg̾it. Sin aut̃ ip̃ sacram̃¬

Expanded text:
e nomine X libras auri persolvant iisdem meretricibus, quae sacramenta dederunt. Poena autem X librarum officio praesidis flagitetur. Quod si praeses neglexerit, de suo patrimonio poenam praestare cogatur, et a magistratu sibi comulieribus, sed etiam heredibus et aliis successoribus earum poena soluatur. Haec, si privatus sit, qui sacramentum a meretrice exegit. Sin autem ipse pra
Abbreviated transcription (Latin):
oseȩ ꝓpħa.si meretricẽ quã du-¬
s potius laudandus qd ex mala
bonã fecerit. Nõ enĩ qui bonuᷤᷤ
ꝑmanet ipse polluitur si societ᷑
malo. s qͥ malus ẽ in bonũ uer¬

Expanded text:
opheta, si meretricem quam dused potius laudandus quod ex mala bonam fecerit. Non enim qui bonus permanet ipse polluitur, si societur malo, sed qui malus est, in bonum ver
Abbreviated transcription (Latin):
militantib scͥptura loquit᷑. qͥ ar¬
mata militia detinent᷑. S qͥsqͥs
militie sue cingło utit᷑ dignita¬
tis sue miles ascͥbit᷑. atq ideo
publice dec̾ta c̃sequit᷑. si ampliꝰ
querit. tanquã calupniator ⁊ cõcus¬
sor.ioħis sentẽtia cõdẽpnatur
ariolos aruspices. uel in cantato¬
res obseruau̾it. anathema sit. aut
⁊̃ philacteriis usus fu̾it. anathe¬
Qui duunatiões ex petũt.⁊ mo¬
re gentiliũ subsecunt᷑. uel ĩ do¬
mos suas huiꝰ modi hoĩes intro¬
ducẽt exquirendi aliquid arte
magica. aut exrpiandi causa sub
regła quĩqueniui iaceãt. scđm
gͣdus penitẽtie diffinitos.
oportet sacs officiis deditos. uel
cłicos. magos aut in cantatores
ecristere. aut fac̾e philacteria.
quȩ aĩarũ suarũ uincula con¬

Expanded text:
armata milicia detinentur; sed quisquis miliciae suae cingulo utitur, dignitatis suae miles ascribitur. Atque ideo publice dato, consequitur, si amplius querit, tanquam calumpniator et concussor Iohannis sententia condempnaturariolos, aruspices vel incantatores observaverit, anathema sit; aut si quis etiam philacteriis usus fuerit, anatheQui divinationes expetunt, aut more gentilium subsequuntur, aut domos suas hujuscemodi homines introducunt exquirendi aliquid arte malefica, aut expiandi causa, sub regula quinquennii jaceat secundum gradus poenitentiae definitos.oportet sacris officiis deditos vel clericos magos aut incantatores exsistere, aut facere phylacteria, quae animarum suarum vincula co
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipũ. aut patrũ regłas:
aut admoniciones modernas dicat
debere cõtẽpni nͥ ꝗipunitum
sibi tantũ estimet transire cõmiᷤᷤ¬

Expanded text:
ncipum aut patrum regulas aut admonitiones modernas ducat debere contemni, nisi qui impunitum sibi tantum aestimet transire commis
Abbreviated transcription (Latin):
to.⁊ ne illã ate ullo pacto con¬
sentias disceđe uigilant᷑ attẽ¬
de. Uñ si uult ate disceđde. uigi¬
lant̃ corripe.ĩmo corrige eã.
et atali intentione ꝑ oĩa reuo¬
care satage. Iam uͦ si amore
pudicitie separationẽ querit.
et c̃iugał conubii solutionem
dicitiã sectatus religionis obten¬
tu copulã dissolu̾e uelit. tñ ne si¬
mulate fiat cõcedimꝰ. Nã licet
separet. đs tñ et ñ hoo seꝑat. qͣn
diuini amoris intuitu ex con¬
sensu utͥusq c̃iugis mat̾mo¬

Expanded text:
opriam a te ullo pacto consentias discedere, vigilanter attendas. Unde si vult a te discedere, corripe, imo corrige eam, et a tali intentione per omnia jam revocare satage. Jam vero si amore pudicitiae separationem quaerit, et conjugalis connubii solutionem dicitiam sectatus religionis obtentu copulationem solvere velit, tantum ne simulate fiat concedimus. Nam licet separet; Deus tamen, et non homo separat, quando divini amoris intuitu, ex consensu utriusque conjugis matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
posset qua te id qd uouisti. nõ
solũ nõ hortarem᷑. uerũ etiã
ꝓhib̾emꝰ implere.si forte tua
conua et hoc tecũ susciꝑe animi
seu carnis infirmitate recusaret.
Nã et uouenda talia nõ sunt
da temeritas. quã ꝑsoluenda
ecc alieno aliqͥd uouerit. sed potiꝰ
usurpare uetat alienũ duuna

Expanded text:
posset, qua te id, quod uouisti, non posset, qua te id, quod uouisti, non solum non hortaremur, uerum etiam prohiberemus implere, si forte tua coniux hoc tecum suscipere animi seu carnis infirmitate recusaret. nam et uouenda talia non sunt a da temeritas quam persoluenda ex alieno aliquid uouerit, sed potius usurpare uetat alienum. diuin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ modulo meo eosdẽ ipsoᷤ ꝑti¬
Inentes ad dex terã regnũq cȩ¬
lorũ in suis gͣdib m̾itisq dis¬
tinguere atq ostende qͦ diffe¬
rat uita c̃iugalis filios ꝓcreã
quam deo uouisti. si nunc ad
aeã uouendã exortand̾ ẽẽs.S qr
iã uoiusti.iam te obstrũde isti
aliud tibi fac̾e nͣlicet. Priusꝗͣ
inferior. quãuis ñ sit gratulã¬
da lib̾tas qͣfit ut ñ debeatur
qͥ cũ lucro reddatur. hẽ uͦ qr
tenetur ap̃ deũ sponsio tua
Nõ te admagnã̾ iusticiã in¬
uito. s a magna iniquitate
detereo. Nõ enĩ tał eris si nõ
feceris q̃ uouisti. qualis fuis¬
ses si nicħ tale uouisses. Minor
fregeris. quãto beatior si ꝑsol¬
ueris. Nec ideo te uouisse pe¬
niteat. immo gaude iã tͥ ñ
lic̾e qͥ cũ tuo detͥm̃to licuisset.
aggrede itaq intrepidus. et
dicta imple factis. ip̃ ad iu¬
uabit. qͥ uota tua exrpetit.
felia ẽ necessitas. que ad me¬
liora cõpellit. Una sola cã ẽẽ

Expanded text:
 modulo meo eosdem ipsos pertinentes ad dexteram regnumque caelorum in suis gradibus meritisque distinguere atque ostendere, quo differat uita coniugalis filios procreaquam uos deo uouistis, si nunc ad eam uouendam exhortandus esses; sed quia iam uouisti, iam te obstrinxisti, aliud tibi facere non licet. priusquam inferior, quamuis non sit gratulanda libertas, qua fit, ut non debeatur, quod cum lucro redditur. nunc uero, quia tenetur apud deum sponsio tua, non te ad magnam iustitiam inuito, sed a magna iniquitate deterreo. non enim talis eris, si non feceris, quod uouisti, qualis mansisses, si nihil tale uouisses. minor fregeris, quanto beatior, si persolueris. nec ideo te uouisse paeniteat, immo gaude iam tibi non licere, quod cum tuo detrimento licuisset. adgredere itaque intrepidus et dicta imple factis; ipse adiuuabit, qui uota tua expetit. felix est necessitas, quae in meliora compellit. Una sola esse causa
Abbreviated transcription (Latin):
tiẽte. et eos u̾b̾ ac exẽplis instrile.
et fidelit̾ ex clude oportet. Nam
simꝰ. ne bonũ qd infirma radices
plantatũ erat exureret᷑.s aliquã¬
tulũ firmaret᷑. iusq adꝑfecti¬
onẽ custodiret᷑. hȩc gͦ ego ioħs
id cͥco ꝑstringẽda curaui. ut qui¬

Expanded text:
xemplis instrucre, et fideliter excludere oporteret. Nam simus, ne bonum quod infirma radice plantatum erat exureretur, sed aliquantum firmaretur, et usque ad perfectionem custodiretur. Haec ergo ego Joannes idcirco perstringend
Abbreviated transcription (Latin):
p̃p̃ requisitus ab augustino anglo¬
rũ gentis ep̃o quota g̾nationẽfi¬
deles debeat copulari. dispensa¬
torie sic rescribit. Quedã lex ro
uel duarũ soroꝵ filiꝰ ⁊ filia misce¬
ant᷑.s sic̃ exrꝑuñto didicimꝰ. talis

Expanded text:
papa requisitus ab Augustino Anglorum gentis episcopo quota generatione fideles debeant copulari, dispensatorie sic rescribit: Quaedam lex invel duarum sororum filius et filia misceantur: sicut experimento didicimus, ex tali
Abbreviated transcription (Latin):
lice.⁊ atriũ designet. ⁊ ante p̃¬
finiat ꝗ edificare uult queq
ad luminaria ⁊ ad custodiam.¬
⁊ ad stipend̾a custodũ suffiorant.¬
⁊ ostensa donatione sic domũ
edificet. ⁊ pꝰ quã cõsecrata fuerit.
atriũ eiꝰdẽ eccłe sc̃a a qua cõsꝑgat.

Expanded text:
lice atrium designet, et ante praefiniat qui aedificare vult, quae ad luminaria, et ad custodiam et stipendia custodum sufficiant, et ostensa donatione sic domum aedificet. Et postquam consecrata fuerit, atrium ejusdem Ecclesiae sancta aqua conspergat.
Abbreviated transcription (Latin):
bem de illo: inditans eiꝰ fidẽ ac ui¬
tã. atq ĩ geniũ. pꝰt ħ spectante ple¬
be tradat ei codicẽ de qͦ lecturus ẽ
dicens. ac cipe ⁊esto relator uerbi
dei habiturꝰ si fidelit᷑ ⁊ utilit᷑ ĩple¬
uerit officiũ partẽ cũ cis ꝗuer¬
bũ dei ministrauerit.

Expanded text:
bem, indicans ejus fidem, ac vitam atque ingenium. Post haec spectante plebe tradat ei codicem, de quo lecturus est, dicens: Accipe et esto relator verbi Dei, habiturus, si fideliter et utiliter impleveris officium, partem cum eis qui verbum Dei ministraverint.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ dec̾nitis utrũ pb̃rm habẽtẽ .cͥ.lxx.¬
uxorẽ debeatis sustentare et
honorare.an a uob ꝓicere. In
quo respondemꝰ qm̃ licet ipsi
dm̃ conuenit imitari qui solem

Expanded text:
 decernitis utrum presbyterum habentem uxorem debeatis sustentare, et honorare, an a vobis projicere. In quo respondemus quoniam, licet ipsi Deum convenit imitari, qui solem
Abbreviated transcription (Latin):
Ab eo a quo appellatũ ẽ. ad eũ qͥ
de appellatione cogniturus est
litt̾e dimissorie dirigant᷑ que
uulgo a ppłi appellant᷑. quar̃
postulatio et acceptio. intra
quintũ diẽ eo offõ faciẽda ẽ.¬
pora dimissorias ñ postulaue¬
diderĩt rescͥptionẽ. ab agen¬
do sumoueant᷑. ⁊ penã appel¬
lationis ferre cogant᷑. cap̃.
Oricũq nõ confidentia xx. u¬
iuste cause s causa afferende
more ne contͣ eũ sentẽtia ꝓfe¬
rat᷑. appellauerit. ł si de facto
suo cõfessus ne abdicat᷑ appella¬
re uolu̾it. huiꝰ modi appellatio¬
nes nõ recipiant᷑.
Qu otiens pꝰ auditã catisã iudi¬
cem possessor appellat. fructꝰ
possessionis de qua agit᷑. dum
sequende audientie euentus
dubius ẽ. merito sequestrant᷑.
Nã si petitor appellauerit. hoc
ab eo nõ potest postulari. quia
nõ potest sequestrari qđ non
siones eorũ uel mercedes. uel
uecturã. etiã si denaui manu
agat᷑ deponi solent. Xx.uiii.
ẽs in iusta appellatio ꝓnuntia¬

Expanded text:
Ab eo, a quo appellatum est, ad eum, qui de appellatione cogniturus est, litterae dimissoriae diriguntur, quae uulgo apostoli appellantur: quorum postulatio et acceptio intra quintum diem ex officio facienda eatuta tempora dimissorias non postulavediderit, praescriptione ab agendo submovetur, et poenam appellationis ferre cogitur. C.icunque non confidentia jue causae, sed causa afferendae morae, ne contra eum sententia proferatur, appellaverit, vel si de facto suo confessus, ne addicatur, appellare voluerit, hujusmodi appellationes non recipiuntur. Quoties post auditam causam, judicem possessor appellat, fructus possessionis de qua agitur, dum sequendae audientiae eventus dubius est, merito sequestrantur. Nam si petitor appellaverit, hoc ab eo non potest postulare, quia non potest sequestrari, quod nsiones eorum vel mercedes, vel vectura, etiamsi de navis nauto agatur, deponi solet. CAP.ens iniusta appellatio pronuntia
Abbreviated transcription (Latin):
Patͥarche uel pͥmates accusatũ dis¬
cutientes ep̃m. nõ ante sententiã ꝓ¬
ferant diffinitiuã quã apłica fu̾ĩt
fulti auctoritate. aut reũ seipse
confiteat᷑. aut ꝑ innocentra ⁊ re¬
głarit̃ ex aminatos cõuincat᷑ testes
Qui nimirũ testes minori ñ sint
numero. quã illi discipłi fuer. qͦs¬

Expanded text:
satum discutientes episcopum, non ante sententiam proferant definitivam, quam apostolica fulti fuerint auctoritate, aut reum se confiteatur, aut per innocentes et regulariter examinatos convincatur testes. Qui nimirum testes minori non sunt numero, quam illi discipuli fuer
Abbreviated transcription (Latin):
auetoritas fu̾it ꝓuocatũ. nõ eis
obsit quorũ fu̾it soluta sententia
si cõuinci nõ potuerĩt. uł ininico
animo iuditasse. uł aliqua cupidi¬
tate. uel gr̃a deprauati. Sane si eor

Expanded text:
auctoritas, fuerit provocatum, non eis obsit quorum fuerit soluta sententia, sicut convinci non potuerint, vel inimico animo judicasse, vel aliqua cupidita
Abbreviated transcription (Latin):
licentiã.ne in retractandis sen¬
pene cõstitute st̃. ut qͥcũq ap̃
iudicẽ qͥ causã eius audiuit.
appellare. et ad aliũ iudicẽ ꝓuo¬
care uolu̾it. infra quinq dies
appellet. et in his ipsis dieb¬

Expanded text:
licentiapoenae constitutae sunt, ut quicunque apud judicem qui causam ejus audivit, appellare, et ad alium provocare voluerit, infra dies appellet, et in his ipsis dieb
Abbreviated transcription (Latin):
filii. Qd̾ dico cõpetentib audiãt
tẽpnat. Sit mͥ in cõsolatione ur̃
auditus. nec uob̃ sit intestuo¬
niũ dolor meus. Conpetentib di¬
co.fornicari uob̃ ñ licet. sufficiãt¬
uob̾ uocores. cõcubinas uob̃ ñ li¬
cet hab̾e. Audiat deus si uos sur¬
di estis. audiãt angłi eius. si uos
cõtẽp̃nitis. cõcubinas ñ licet hab̃e
uob̃. Et si ñ habetis uaores. ñ tñ
licet uob̾ hab̃e cõcubinas. quas
pꝰea dimutatis.⁊ ducatis uocores.
Tanto maior dãpnatio erit uob̃
si uolu̾itis hab̾e ⁊ cõcubinas et
uaores.

Expanded text:
filii! Quod dico competentibus temnat; sit mihi in consolationem vester auditus, ne vobis sit in testimonium dolor meus. Competentibus dico, fornicari vobvobis uxores, concubinas vobis non licet habere. Audiat Deus si vos surdi estis. Audiant angeli ejus, si vos contemnitis: Concubinas non licet vobis habere. Et si non habetis uxores, tamen non licet vobis habere concubinas, quas postea dimittatis, ut ducatis uxores. Tanto major damnatio vobis erit, si volueritis habere et concubinas et uxores.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ muliere lib̾a c̃suetudinẽ
habet ñ affectione maritali.⁊
hr̃. liceat ei cũ matre eorũ in¬
strum̃ta dotalia cõpon̾e. Ham
filii qui ante naturales erant
pꝰ cõpositionẽ instrum̃toꝵ do¬
taliũ: sui ⁊ inpotestate patͥs
efficiunt᷑. siue pꝰ ea nati filii ui¬
uunt. siue mortui st̃. siũ oĩno
a corrũpendo ẽ dictus. Uñ qui
rapto potitur. stupro fruitur.

Expanded text:
cum muliere libera consuetudinem habeat, non affectione maritali, eotestate sua, liceat ei cum matre eorum instrumenta dotalia componere. Nam filii qui ante naturales erant, post compositionem instrumentorum dotalium, sui et in potestate patris efficiuntur, sive postea nati filii vivunt, sive mortui sunt, sive omnino a corrumpendo dictus, unde et qui rapto potitur, stupro fruitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ngenuus is ẽ qui statĩ ut natus
ẽ lib̾ ẽ. siue ex duob ingenuis
matͥmoni editus. siue libtinis
siue ex alt̃o lib̾tino. siue ex alt̾o
ingenuo.S ⁊̃ siqͥs dematre lib̃a
nascit᷑ patre seruo. ingenuus
nichilhominꝰ nascit᷑. quẽ ad mo¬
dũ qui ea matre lib̾a nascit᷑. et
in certo patre natus ẽ. qm uul¬
go conceptus ẽ. Sufficit aut̃ li¬
bam habuisse matrẽ eo tp̃r qͦ
nascit᷑. licet ancilla conceꝑit.
et econtͣrio si lib̾a cõceꝑit. deiñ
ancilla facta pariat. placuit
eũ qͥ nascit᷑. lib̾ũ nasci. qr non
debet ei calamitas matͥs noc̾e
qui in ut̃o ẽ. Eoc his ⁊ illud que¬
sitũ ẽ si ancilla p̾̃gnans manu¬
missa sit. deinde ancilla pꝰea¬
facta sit.⁊ peꝑit lib̾ũ. an ser¬
uũ pariat. marcellus ꝓbat.
lib̃ũ nasci.Suffic̃ enĩ ei qͥ in
uentre ẽ lib̃am matrẽ. uel
medio tp̃r habuisse qͥ uerũ ẽ.¬

Expanded text:
ngenuus est, qui statim ut natus est, liber est, sive ex duobus ingenuis matrimonio editus, sive ex libertinis, sive ex altero libertino, et altero ingenuo. Sed etsi quis de matre libera nascitur, patre vero servo ingenuus nihilominus nascitur, quemadmodum qui ex matre libera et incerto patre natus est, quia vulgo conceptus est. Sufficit autem liberam habuisse matrem eo tempore quo nascitur, licet ancilla conceperit; et e contrario si libera conceperit, deinde ancilla facta pariat, placuit eum qui nascitur liberum nasci, quia non debet calamitas matris ei nocere qui in utero est. Ex his et illud quaesitum est si ancilla praegnans manumissa sit, deinde ancilla facta postea pepererit, liberum an servum pariat. Et Marcellus probat liberum nasci. Sufficit enim ei qui in utero est, liberam matrem vel medio tempore habuisse, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ animi uiditiũ ẽ. Itẽ furi¬
osi qui mente carẽt. nec adrẽ
ꝑtinet. si inpubes p̾ea pubes
factus. aut furiosus pꝰea cõpoᷤᷤ
mentis factus fu̾it et decesse¬
rit. furiosi aut̃ si ꝑ id tẽpus
fecerĩt testam̃tum qͦ furor eoꝵ
in t̾missus ẽ uire testati ẽẽ ui
oĩno ñ exaudit. ñ qͥ tarde ex¬
audiat. Namq mutus is in
qͥ tarde loquit᷑.¬
uar lexc in pͣteritũ quid in¬
dulget. infuturũ uetat. Sep
timo mͣse nasci ꝑfectũ partũ
iã receptũ ẽ. ꝑꝑ auctoritatẽ
doctissimi uiri ypocratis. et
ideo credendũ ẽ eũ qͥ ex iustiᷤ
nuptiis septimo m̃se natus
time nuptie facte sint patrẽ
libi secunt᷑. uulgo quesiti ma¬

Expanded text:
eorum animi judicium habent. Item, furiosi, quia mente carent; nec ad rem pertinet, si impubes postea pubes factus, aut furiosus compos postea mentis factus fuerit, et decesserit. Furiosi autem si per id tempus fecerunt testamentum, quo furor eorum intermissus est, jure testati esse vidomnino non audit, non qui tarde exaudit. Nam et mutus is inton qui tarde loquum lex in praeteritum quid indulget in futurum vetat. CAPtimo mense nasci perfectum partum iam receptum est propter auctoritatem doctissimi viri Hippocratis: et ideo credendum est eum, qui ex iustis nuptiis septimo mense natus time nuptiae factae sint patrem liberi sequuntur: vulgo quaesiti ma
Abbreviated transcription (Latin):
tͥmonio nõ habu̾it. statĩ facul¬
tatib careat.⁊ dos quȩ donata
ẽ ei fisci uirib uendicet᷑. Post
publicationẽ aut̃ ⁊ cingłi sui
patiat᷑ amissioẽ.⁊ exilio punia¬
tur. Qͥ si uilior sit.⁊ corporali q̃sti¬
oni subsistat. ⁊ uxor eius contͣ
leges nupta easdẽ penas patiat᷑
silicet si nulla iusta excusetur
ignorantia..
rit. ⁊ ex filia neptes. uel nepo¬
tes parit̾ ad hereditatẽ ab intes¬
tato aui defuncti uocent᷑. ⁊ nõ¬
minus t̾ciã partẽ sic̃ antea ac¬
cipiant. s in tegrã portionẽ se¬
quant᷑. nepotes ex filia talẽs ac¬
cipiant nati: qualẽ accipiant
nepotes ex filio ꝓcreati. Itẽ si
auia decessit nepotib ex filio.
⁊ nepotib ea filia derelictis om̃s
parit̾ adhereditatẽ auiȩ suȩ uo.¬
cent᷑. ⁊ õino nulla sit differentia.
utrũ om̃s nepotes sĩt. aut nep¬
tes utrũ eo filio. an ex filia ꝓ¬
creati sũt

Expanded text:
facultatibus careat, et dos quae data est ei fisci juribus vindicetur. Post publicationem autem et cinguli sui patiatur amissionem, et exsilio puniatur. Quod si vilior sit et corporali quaestioni subsistat, et uxor ejus contra leges nupta easdem poenas patiatur scilicet, si nulla justa excusetur ignorantia. Crit, et ex filia nepotes, vel neptes, pariter ad haereditatem ab intestato avi defuncti vocentur, minus tertiam partem sicut ante capiant, sed integram portionem consequantur, nepotes ex filia talem accipiant nati qualem accipiunt nepotes ex filio procreati. Item Si avia decesserit nepotibus ex filio et neptibus ex filia derelictis, omnes pariter ad haereditatem aviae suae vocentur, et omnino nulla sit differentia, utrum omnes nepotes sint an neptes, utrum ex filio an ex filia procreati sint
Abbreviated transcription (Latin):
cõstitutionis normã lenones
ẽẽ ausi st̃. Om̃a aut̃ instrum̃ta
⁊ fidei uissores ap̃ lenones in¬
t̃positas. ł alenonib contͣ bo¬
nos mores factas infirmas atq
inualidas eẽ cõstitutio iubet.

Expanded text:
constitutionis normam lenones esse ausi sunt. Omnia autem instrumenta et fideiussiones apud lenones interpositas, vel a lenonibus contra bonos mores factas infirmas atque inualidas esse constitutio iubet.
Abbreviated transcription (Latin):
delator atq accusator emerserit
eius exxistimationẽ. cap̃atq for¬
tunas petiturus cuiꝰ familiari¬
tati ł dñio inheserit ante exhi.¬
bitionẽ testiũ. ante examinatũ
uditiũ in ipsa expositione cri¬
minũ atq accusationis. exordio
ultore feriat᷑. Uocẽ enĩ funestã
potius int̾dici quã audiri oportet.
Eorũ uͦ accusandi sac̾dotes ł testi¬
ficandi in eos os obstruimꝰ. qͦs nõ
humanis.s diuinis uocib in¬
cͥminib mortuos ẽẽ scimus.

Expanded text:
delator atque accusator emerserit, ejus aestimationem caput atque fortunas petiturus, cujus familiaritati vel dominio inhaeserit, ante exhibitionem testium aut examinationem judicum in ipsa expositione criminum atque accusationis exordio ultore gladio feriatur; vocem enim funestam potius intercidi quam audiri oportet, eorum vero accusandi sacerdotes vel testificandi in eos os obstruimus, quos non humanis sed divinis vocibus mortuos esse scimus.
Abbreviated transcription (Latin):
dos sustuler̃ licẽtiã penitus cõce¬
di.cũ quadã distinctione eos tol¬
ut eos uł loco lib̃orũ. ł loco ser¬
uoꝵ. aut colonoꝵ habeãt. s nul¬
lo discrimine habite. hi qͥ ab
huiꝰ modi hominib educati st̃
liħi ⁊ ingenui appareant
Si is ad quem ancillȩ ꝑtinet
usus fructus partũ suũ ẽẽ ere¬
dens uendidit. aut don auerit.
furtũ ñ cõmittit. furtũ enĩ sine
affectu furandi. nõ cõmittit᷑.
Capitali cͥmine dãpnatorũ
bona: non adlucrũ p̾sidis ꝑfer¬
ri .s cognatis punitorũ reddi
oportet.

Expanded text:
dos sustulerint, licentiam concedimus penitus cum quadam distinctione eos tolut eos vel loco liberorum, vel loco servorum, aut colonorum habeant, sed nullo discrimine habito, hi qui ab hujusmodi hominibus educati sunt, liberi et ingenui appareanSi is ad quem ancillae pertinet usus fructus, partum suum esse credens vendiderit, aut donaverit, furtum non committit. Furtum enim sine affectu furandi non committitur. Capitali crimine damnatorum bona, non ad lucrum praesidis perferri, sed cognatis punitorum reddi oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽ fuerit ꝓuocatus. aut uno
ꝓ om̃ib ꝑ ẽptorio id ẽ qui causã
extinguit fuerit euocatus. ⁊ pͣsẽ¬
tiã suã ap̃ eũ uidicẽ aquo ei de¬
nũtiatũ ẽ ex hib̃e noluerit. ad¬
uersus eũ quasi in cõtumacẽ iui¬
dicari pot̃. quin immo nec re¬
tractari ꝑ appellationẽ negotia
possũt. quotiens in contuma¬
uera ẽẽ quȩ adu̾sus se dicta st̃
quia ad ea confutanda mini¬
me uult ad eẽ. Unde in scłarib
legib inuenitur scriptũ. In iꝰte
uictus infra tres menses repa¬
raret causam. qͥ si fac̾e negleo̾eit
sententia que adu̾sus eũ lata fu̾it

Expanded text:
dicium fuerit provocatus, aut uno pro omnibus peremptorio, id est quod causam exstinguit, fuerit evocatus, et praesentiam suam apud eum judicem a quo ei denuntiatum est exhibere non voluerit, adversus eum quasi in contumacem judicari potest. Quinimo nec retractari per appellationem negotia possunt, quoties in contumavera esse, quae adversum se dicta sunt, qui ad ea confutanda minime vult adesse. Unde in saecularibus legibus invenitur scriptum: Injuste victus infra tres menses reparet causam, quod si facere neglexerit, sententia quae adversus eum collata fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
odices qͥ inscͥptione p̃missa cri¬
minalia negotia audire ceꝑint.
adie inscͥptionis. si indutias aut
accusator aut̃ reus petierit. iNtͣ
annũ p̃stare debet̃. ut hec actio
int᷑ anni circulũ finiat᷑. qd̾ si ac¬
cusator intͣannũ quȩ ꝓposuerit
ꝓbare distulerit. absoluto reo
penã suscipiat. legib suꝑiorib
conp̃hensam.

Expanded text:
dices qui inscriptione praemissa, criminalia negotia audire coeperint, a die inscriptionis, si inducias aut accusator, aut reus petierit, intra annum praestare debebunt, ut haec actio intra anni circulum finiatur; quod si accusator intra annum quae proposuerit, probare distulerit, absoluto reo poenam suscipiat legibus superioribus comprehensam.
Abbreviated transcription (Latin):
patͥs st̃ testes utͥq in eodẽ testa¬
m̃to uel eodẽ negotio fieri posst̃
qm̃ nichil nocet exuna domo
plures testes alieno negotio ad
de adult̾is testimoniũ dic̾e con¬
dẽpnatã mulierẽ. colligitur. etiã
mulieres testimoniũ inuiditio
dicendi ius habere. homines
feminȩ lib̾e quȩ hõĩnes fiscali¬
nos regios accipiũt. nec de here¬
ditate parentũ. nec de causa
querenda. nec detestimonio ꝓ
hac re abitiantur
Om̃iũ anathematũ uox inac¬
cusatione uł testimonio. aut hu¬
mano iuditio penitus nõ audi-¬

Expanded text:
sunt testes utrique in eodem testamento vel eodem negotio fieri possunt, quoniam nihil nocet ex una domo plures testes alieno negotio adhde adulteriis testimonium dicere condemnatam mulierem, colligitur etiam mulieres testimonii in iudicio dicendi ius habere. Vlpianus feminae liberae quae homines fiscallinos regios accipiunt, nec de haereditate parentum, nec de causa quaerenda, nec de testimonio pro hac re abjicianturOmnium anathematum vox in accusatione vel testimonio aut humano iudicio penitus non audi
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc ẽ. ut qui nascit᷑ sine legi¬
timo mnat̾monio. matrẽ seꝰ¬
in toto pene ure ciuili intel¬
ligunt᷑ inrerũ natura ẽẽ. Nã
i legitune hereditates his reᷤᷤ¬
tituunt᷑. ita ut si pregnans mu¬
lier ab hostib capta sit. id qđ

Expanded text:
hec est ut qui nascitur sine legitimo matrimonio, matrem sein toto pene jure civili intelliguntur in natura rerum esse. Nam et legitimae haereditates his restituuntur, ita ut si praegnans mulier ab hostibus capta sit, id quod
Abbreviated transcription (Latin):
filiastros suos ad c̃firmationẽ
ab ep̃is suꝑ se sustinẽt. si ĩsciẽtia¬
sic̃ asseris sit. licet sit peccatũ. tñ
ñ usq ad separationẽ c̃iugii pu¬
niendũ ẽ. lugeãt tñ ⁊ digna
penitẽtia ħ diluẽtes dño dicãt.
belicta ignorãtiȩ meȩ ne memi¬
neris.

Expanded text:
filiastros suos ad confirmationemab episcopis super se sustinent, si inscienter, ut asseritur, fit, licet sit peccatum, tamen non usque ad separationem conjugii puniendum est. Lugeant tamen et digna poenitentia hoc diluentes Domino dicant: Delicta ignorantiae nostrae ne meminer
Abbreviated transcription (Latin):
ticis ordinatus. ꝗa nichil habuit.
dare nil potuit ei cꝰ minꝰ ĩposuit.
tios gͥ tãti pontificis auctoritate
firmati. damasi ⁊̃ pp testimonio
roborati. qͥ ait reit̾ari oportet qͥ
male actũ ẽ.Dayb̃tũ abħeticis cor¬
pore ⁊ sp̃u digressũ. atq utilitate
ȩccłȩ ꝓ uirib insudantẽ ex integͦ
necessitate eccłȩ ĩgruẽte diaconẽ

Expanded text:
eticis ordinatum, quia nihil habuit, dare nil potuit ei qui manus imposuit. Nos ergo tanti pontificis auctoritate firmati, et Damasi papae testimonio roborati, qui ait reiterari oportere quod male actum est, Daibertum ab haereticis corpore et spiritu digressum, atque utilitate Ecclesiae pro viribus insudantem ex integro, necessitate Ecclesiae ingru
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ negli¬
gens. pͣuiᷤ
exremplis
mala de
se suspica
pate fecerit. ⁊ cęt̾i accusatores cͥmi¬
nis eiꝰ defuerĩt. ãmoneat᷑ pͥmo seor¬
sũ ab ep̃o. deinde sub duob ł tͥbus
admoneat. Si uͦ nec sic se correxerit
ab offõ suspendat᷑. usq ad dignam
satisfactionẽ. ne p̾p fideliũ in eũ
scandalũ patiat᷑.Si aut̃ accusatores
legitimi ñ fu̾int. qͥ eiꝰ cͥmina ma¬
nifestis inditiis ꝓbare cõtenderĩt
u pse negau̾it. tc̃ ipse cũ .uii. suis¬

Expanded text:
suae negligens pravis exemplis mala de se suspicarpatefecerit, et certi accusatores criminis ejus defuerint, admoneatur primo seorsim ab eadmoneat. Si vero neque sic se correxerit, ab officio suspendatur usque ad dignam satisfactionem, ne populus in eo scandalum patiatur. Si vero accusatores legitimi non fuerint, qui ejus crimina manifestis indiciis probare contenderint, et ipse negaverit, tunc ipse cu
Abbreviated transcription (Latin):
dauera sepeliunt᷑. scĩficare ñlieet:
iñ euulsiꝰ corporibꝰ: ⁊ rasis parie¬
tibꝰ: ł ligniᷤ eiꝰ loci. rehedificet᷑.
sas ĩea celebrare licet si tam̃ fide¬
les fiunt ꝗ ĩca pͥus sepulta sũt.
ri eccła in qua cadertera mor¬
tuoꝵ. sepelumt᷑ scĩficare alta¬
re ñ liceat. Si aut̃ cõsecͣtũ pͥus
fuerit: missas licet ĩ ea celebrare.

Expanded text:
um sepeliuntur, sanctificare non licet; inde evulsis corporibus, et rasis parietibus vel tignis ejus loci, reaedificetur. sas in ea celebrare licet; si tamen fideles fuerint qui in ea sepulti sunt.Ecclesia in qua cadavera mortuorum sepeliuntur, sanctificare altare non liceat. Si autem consecratum prius fuit, Missas licet celebrare
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ep̃s qͥ suis reb ẽ expoliatus.
aũ sede ꝓͥa aũ ui aũ t̃rore depul¬
sus. añ ꝗͣ oĩa sibi ab lata legibus
restituant᷑. upse pacifice annũ
ł plus ss fruat᷑. honorib sediq¬

Expanded text:
episcopus, qui suis rebus exspoliatur, aut a sede propria vi, aut terrore depulsus, antequam omnia sibi ablata legibus restituantur, et ipse pacifice annum vel plus suis fruatur honoribus, sediq
Abbreviated transcription (Latin):
oblatione c̃q̃sti sũt fabinũ marcili¬
anensẽ siue elimatis urb̃ antistitẽ
antiochũ seruũ iuris patͦne ab sen¬
tis añe occasione captata ad pb̃rii
tiũ clericał officii pͥuilegio decoras
actores. ⁊ eosq c̃ditionis extreme
repetunt᷑. obiectã cognitionẽ uob̃
nr̃a auctoritate deputamꝰ. uͥ oĩ ueri¬
tate discussa si reuera obiectã sibi
maculã iuste refragationis ñ potu¬
erĩt ratiõe diuelle. leontiũ cłicũ quẽ
gͣdus diffinitꝰ legib ñ defendit ad
sequendã cognitiõis suȩ necessitatẽ
modis oĩb ex hibete. Antiochũ uͦ qr
eccłam inħ in qͦ ẽ honore desid̾at col¬
locare. ñ uelut redditũ sibi. s ħt̃
ꝓ minist̾ioꝵ celebratione susceptũ.

Expanded text:
Marcellianensis sive Cusilinatis urbis antistitem, Antiochum servum juris patronae suae absentis dominae occasione captata, ad presbyterii tium clericalis officii privilegio decorassactores, et eos qui conditionis extremae repetuntur, objectam cognitionem vobis nostra auctoritate deputamus, ut, omni veritate discussa, si revera objectam sibi maculam justitiae, refragationis non potuerit ratione diluere, Leontium clericum, quem gradus praefinitus legibus non defendit, ad sequendam cognitionis suae necessitatem modis omnibus redhibete. Antiochum vero, Ecclesiam in hoc in quo est honore, desiderat collocare, non velut redditum sibi, sed habeat pro ministeriorum celebratione susceptum.
Abbreviated transcription (Latin):
bitat᷑. nec certa scriptura. nec cer¬
ti testos existunt. a ꝗbꝰ cõsecratio
sciat᷑. absq dubitatione ulla sci¬
tote eẽ cas sacrandas. irec talis
trepidatio it̃ rationẽ ĩcurrit.
qm̃ ñ monstrat᷑ eẽ iteratũ. qđ
nescit᷑ eẽ factũ.

Expanded text:
bitatur, et nec certa scriptura, nec certi testes existunt, a quibus consecratio sciatur, absque ulla dubitatione scitote eas esse sacrandas, nec talis trepidatio iterationem incurrit; quia non monstratur esse iteratum, quod nescitur esse factum.
Abbreviated transcription (Latin):
utilitates eccłiasticas ⁊ absolu¬
tiones earũ rerũ quȩ dũbitatio¬
nẽ cõtrou̾siãq recipuĩt optime
placuit. ut ꝑ singłas quasq ꝓuĩ¬
cias. bis in anno ep̃oꝵ cõcilia cęle¬
brentur. Semel qͥdẽ pꝰ t̾ciã septi¬
manã festi paschalis. ita ut in
quarta septimana q̃ cõsequit᷑ .i. in
medio pentecostẽ cõueniat synod̾
metͦpolitano cõꝓuĩtiales ep̃os ãmo¬
nente. Scđa uͦ synod̾ fiat. id̾. õc .i.¬
nominat. In ipsis aut̃ cõciliis ad sĩt
mant. et synodi exꝑiant᷑ exam̃.

Expanded text:
utilitates ecclesiasticas et absolutiones earum rerum quae dubitationem controversiamque recipiunt, optime placuit, ut per singulas quasque provincias bis in anno episcoporum concilia celebrentur. Semel quidem post tertiam septimanam festi Paschalis, ita ut in quarta septimana quae consequitur, id est, medio Pentecostes conveniat synodus, metropolitano comprovinciales episcopos admonente. Secunda vero synodus fiat Idibus Octobnominant. In ipsis autem conciliis adsint mant, et synodi experiantur examen.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥđ qͥ excõicatus ẽ. maioris sac̾do¬
tis auc toritate ad gr̃am sc̃e cõiõis
redeat. Is aut̃ qͥ legitime ñ ea cõ¬
municau̾it. in tãtũ abstineat
a sacͣ cõiõe tp̃s. quãtũ maiori
sac̾doti uisũ fu̾it. ut qͥ ĩ ĩte fec̃.
ipse iuste patiat᷑. et hĩc sc̃s gg¬
t̃ cȩc̾a scͥpsit dicens. Cassatis pͥ
atq ad nichilũ redactis p̃dicte
sententiȩ tuȩ decrecis ex beati

Expanded text:
qui excommunicatus est, maioris sacerdotis auctoritate ad gratiam sanctae communionis redeat; is autem, qui non legitime excommunicavit, in tantum abstineat a sacra communione tempus, quantum maiori sacerdoti visum fuerit, ut quod iniuste fecit, ipse iuste patiatur. De episcopis ter caetera scripsit, dicens: « Cassatis prius, atque ad nihilum redactis praedictae sententiae tuae decretis, ex beati
Abbreviated transcription (Latin):
nerit sp̃alit̃ dñs ñ c̃senserit. at¬
tñ rẽ sciens ñ ꝓhibu̾it. ⁊ nuptiȩ
integro iure cõsistãt. ⁊ seruilis
c̃ditionis ꝑ sona eripiat᷑ ad in¬
genuitatẽ. iure illo sine dubi¬
tatione aꝑto qd lib̃i qͥ ex hꝰ moĩ
nuptiis ꝓcreati fu̾int. tã ĩge¬
nui ꝗͣ legitimi st̃. Si qͥs inge¬
nuus hõ ancillã alt̾ius uoorẽ¬
acceꝑit.⁊ ex istimat qd ingenua
tute detecta.si eã aseruitute
redune pot̃. faciat. si ñ pot̾̃
si uolu̾it aliã accipiat.Si aut̃

Expanded text:
et specialiter dominus non consenserit, attamen sciens non prohibuerit, et nuptiae integro iure consistant, et servilis condicionis persona eripiatur ad ingenuitatem, illo sine dubitatione aperto, quod liberi, qui ex huiusmodi nuptiis procreati fuerint, tam ingenui quam legitimi sint. Si qnuus homo uxorem ancillam alterius acceperit, et existimat, quod ingenua tute detecta, si eam a servitute redimere potest, faciat; si non potest, si voluerit, aliam accipiat. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ herrorẽ ancillã mulierẽ du¬
xerit utrorẽ. lib̾am eã putas
eẽ. uł econtrario si mulier lib̃a
seruo ꝑ errorẽ iuncta sit. pea q̃
ueritas reꝑta fu̾it. dicendũ est
seruus ⁊ ancilla matͥmoniũ cõ¬
trax̾xĩt cũ lib̾a ꝑsona: forte enĩ
dñs ancillã suã ut lib̾am ĩge¬
ꝑꝑ nuptias donationẽ lucret᷑
totã ł partẽ. Si qͥd gͦ tale c̃tig̾it¬
lege quãtũ ꝑtinet ad seruitutẽ.¬
cillȩ suȩ uł serui ñ c̾senserit. Sci¬

Expanded text:
llam mulierem duxerit uxorem, liberam eam esse putans, vel ex contrario, si libera mulier servo per errorem coniuncta sit, posteaque veritas reperta fuerit, dicendum est, servus vel ancilla matrimonium contraxerit cum libera persona  forte enim dominus ancillam suam ut liberam viro ingepropter nuptias donationem totam, vel pro parte. Si quid ergo tale contigeritlege quantum cillae suae vel servi non consenserit, sci
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ iste iurauit de illa parentela
tatur. q̃ tu illud obseruabis in
quantũ sapis ut audisti. sic te ds̃
adiuuet.
ingeniũ te sociabis huic cõsan¬
ꝑpetrasti. nec c̃iugio nec ad ult̾ĩo
tͥ illã sociabis. nec cũ illa ad unã
m̃sã manducabis. ibibes. aut sub
tecto manebis. nͥ forte ĩ eccła
aut ĩ alio publico loco. uͥ nulla
mala suspitio possit ẽẽ.⁊ ibi co¬
rã testib idoneis ꝑ certã nes¬
cessitatẽ parit̾ collo qͥmini. Nlec
aliquã aliã c̃iugẽ accipies. nͥ

Expanded text:
 iste juravit de illa parentela, tatur, quod tu illud observabis, in quantum sapis aut audisti. Sic te Deus adjuvet.ingenium te sociabis huic tuae consanperpetrasti, nec in conjugio, nec in adulterio illam tibi sociabis, nec cum illa ad unam mensam manducabis et bibes, aut sub uno tecto manebis, nisi forte in ecclesia, aut in alio publico loco, ubi nulla mala suspicio possit esse, et ibi coram testibus idoneis pro certa necessitate pariter colloquamini; nec al
Abbreviated transcription (Latin):
O carraria oꝑa licet fieri in
dinca die .i. hostilicidia. carra
inctualia ł angaria. ⁊ si forte
necesse sit corpꝰ cuiꝰ libet duci d ieumio¬
ad sepulchrũ.

Expanded text:
artaria opera licet fieri in Dominica die, id est, hostilicidia, carra, vectualia vel angaria, et, si forte necesse sit, corpus cujuslibet duci ad sepulcrum.
Abbreviated transcription (Latin):
scił diaconatu. subdiaconatu po¬
siti mulierculas ñ abiecerĩt: ⁊ caste
ñ uix̾ ĩt. exclude ab eorũdẽ gͣdiũ
dignitate. demanifestis qͥd̾ loqͥm᷑. se nͣ ii¬
secretoꝵ aut̃ cognitor ⁊ uidead̾sẽ.¬

Expanded text:
teratu, diaconatu, subdiaconatu positi, mulierculas non abjecerint, et caste non vixerint, excludere ab eorumdem graduum dignitate. De manifestis quidem loquimur. Secretorum autem cognitor et judex e
Abbreviated transcription (Latin):
sui p̃decessoris tui infantati in
mediũ cõsuluimꝰ. Itaq circum
om̃iũ ad stantiũ fr̃m unanimi
assensu tuȩ dilectioni rescbimꝰ.
p̃fatũ gilandũ pb̃rm ante te p̃¬
sentandũ. Ubi si certi accusatores
defuerĩt. tc̃ dic tante iusticia. sine
ãmisit. ac sac̾dotiũ accipiat.⁊ in¬
tegra beneficia. purgationẽ. t̃n
accusator cessau̾it. eundẽ exr se
pb̃e tuo cõmittimꝰ arbitͥo. Uulga¬
rẽ deniq anulla canonica sanc¬
tione fultã legẽ feruenti. scł siũ
frigide aque ignitiq ferri cõtac¬
tũ. aut cuiꝰ libet popularis inuẽ¬
tionis. quia fabricante hȩc sũt
oĩno facta inuidia. nec ipsũ eor¬
hib̃e. ne aliqͦ mͦ te uolumꝰ postu¬
lare.immo apłica auctoritate
ꝓhibemus firmissime E¬

Expanded text:
sui praedecessoris tui infamati, in medium consuluimus. Itaque circum omnium astantium fratrum unanimi assensu tuae dilectioni rescribimus praefatum Guillandum presbyterum ante te praesentandum; ubi si certi accusatores defuerint, tunc dictante justitia, sine amisit ac sacerdotium accipiat, et integra beneficia, purgationem tamentis, ubi accusator cessaverit, eumdem ex se praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem denique ac nulla canonica sanctione fultam legem, ferventis scilicet sive frigidae aquae, ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularis inventionis, quia fabricante haec sunt omnino ficta invidia, nec ipsum exhibere, nec aliquo modo te volumus postulare, imo apostolica auctoritate prohibemus firmissime
Abbreviated transcription (Latin):
facultas cõcubendi cũ c̃iuge alie¬
facienda ad ult̾ia ⁊⁊̃ uolũtate
filios gen̾andi. quẽ ad modũ nec
furta st̃ facienda :i uolũtate pas¬
cendi pauꝑes scos. q tñ ẽ faciẽdũ
ñ furta ꝑpetrando.s bene utẽ¬
do mãmona iniqͥtatis.

Expanded text:
facultas concumbendi cum conjuge aliefacienda adulteria etiam voluntate filios generandi, quemadmodum nec furta sunt facienda etiam voluntate pascendi pauperes sanctos, quod tamen faciendum est non furta perpetrando, sed bene utendo mammona iniquitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩutił dissonantia inirabilibre¬
uitate correx. Nã om̃s cõstitutio¬
nes pͥncipiũ q̃ utiq multis uo¬
luminibꝰ habebant᷑ ĩtra.xii. li¬
bros coartaũ. idq uolum̃ codicẽ
iustiniani appłari p̃cepit. Rur-¬
sus singłoꝵ magistratuũ si ue
iudicũ leges q̃ usq ad duo iniba
pene libros crãt extense. intra
L. libroꝵ numerũ redegit eũq
codicẽ digestoꝵ siue pandectoꝵ¬
uocabulo nuncupaũ. Quattuor
etiã institutionũ libros inꝗbus
lrges quaᷤᷤ ip̃i statuerat ĩ unũ
uolum̃ redactas. codicẽ nouel¬
larũ appellari sanciuit. Itẽ it̃
aput cõstantinopolĩ priscianꝰ
cesariensis gͣmatice artiꝰ. ꝓfunda
rimatus ẽ.¬

Expanded text:
rabili brevitate correxit. Nam omnes constitutiones principum, quae utique multis voluminibus habebantur, intra XII libros coarctavit. Idemque volumen codicem Justiniani appellari praecepit. Rursus, singulorum magistratuum, sive judicum leges quae usque ad duo millia pene libros erant extensae, L librorum numerum redegit, eumque Codicem Digestorum, sive quovocabulo nuncupavit. Quattuor etiam institutionum libros, in quileges quas ipse statuerat, in unum redactas, Codicem Novellarum appellari sancivit. Item: Tunc apud Constantinopolim Priscianus Caesariensis grammaticae artis profunda rimatus e
Abbreviated transcription (Latin):
electione ac decreto ⁊ epoꝵ collegio
diffiniuit ⁊ statint atq̃ uire ꝓmul-¬
gauit. neminẽ laicoꝵ pͥncipum
uł potentũ semet ĩ serere electio¬
ni.ł ꝓmotioni patͥarchȩ. ł metͦpo¬
litam. aut cuiꝰ libet ep̃i. ne uide¬
licet ĩ ordinata ⁊ ĩ cõgrua hĩc fi¬
at cõtentio ł cõfusio p̾sertĩ cũ nul¬

Expanded text:
electione ac decreto et episcoporum collegio diffinivit et statuit atque iure promulgavit, neminem laicorum principum vel potentum semet inserere electioni vel promotioni patriarchae vel metropolitani aut cuiuslibet episcopi, ne videlicet inordinata et incongrua hinc fiat co
Abbreviated transcription (Latin):
atq canonicã electionẽ eccłastici
ordiniꝰ agere tẽptauerit: anathoᷤ¬
ma sit. donec obediat atq cõsenti¬
at qđ eccła de electione ⁊ ordina¬
tione ꝓprii p̾suliᷤᷤ se uelle monstra¬
uerit.
Canones paridiaci sub dolo

Expanded text:
atque canonicam electionem ecclesiastici ordinis agere tentaverit, anathema sit, donec obediat et consentiat quod Ecclesia de electione et ordinatione proprii praesulis se velle monstraverit.» Canones Parisiaci:
Abbreviated transcription (Latin):
rohis qͥ qͦ libet metu.xii.
uł t̾rore eccłam appetunt.
cõsentiente parit᷑ ac iibente
cõciliũ diffinuit. ut nullus
audeat cõfugientes ad eccłam
residentes iñ abstrahere. aut
qđ c̃q nocibilitatiᷤ. ł dãpni seu
spoliationis residentibꝰ ĩlo co
sc̃o ĩferre. set e̾e̾ potiꝰ his ipsis
de fendant᷑. si tñ u̾hi ꝗ ad eam
cõfuguĩt ĩ extrancis. ł longe
feꝑatis ab eccła domibꝰ nullo¬

Expanded text:
ro his qui quolibet metu vel terrore ecclesiam appetunt, consentiente pariter et jubente concilium definivit: ut nullus audeat confugientes ad ecclesiam residentes inde abstrahere, aut quodcunque nocibilitatis vel damni seu spoliationis residentibus in loco sancto, inferre: sed esse potius his ipsis defendatur. Sic tamen ut qui ad eam confugiunt, in extraneis vel longe separatis ab ecc
Abbreviated transcription (Latin):
uesitũ ẽ in eadẽ sinodo ꝓqͥb
causis quẽlibet homine̾ ep̃ali
auctoritate uinculo anathema¬
tis ligari oporteat. atq unani
tͥb cͥminib fieri deb̃e cũ ad si¬
nodũ canonice iussu uenire cõ¬
tẽpsit. aut post quã illuc uen̾it
sac̾dotalib respuit obedire pͣ¬
ceptis. aut ante finitã causȩ suę
ex aminanonẽ a sinodo ꝓfugus

Expanded text:
esitum est in eadem synodo pro quibus causis quemlibet hominem episcopali auctoritate vinculo anathematis ligari oporteat. Atque unanitribus criminibus fieri debere, cum ad synodum canonice jussus venire contempserit, aut postquam illuc venerit, sacerdotalibus respuit obedire praeceptis; aut ante finitam causae suae examinationem, a synodo profugus
Abbreviated transcription (Latin):
et ad ius ꝑtinet sac̾dotũ. ꝓpter
quod ineacus abilis erit om̃is qͥ
adño et ȩccła cui conpetunt
aufert. uastat inuadit. ueleri¬
pit.et usq ad em̃dationẽ ȩccłeq
satisfactionẽ. ut sacrilegus di¬
udicet᷑. et si emendare nolu̾it

Expanded text:
et ad jus pertinet sacerdotum. Propter quod inexcusabilis erit omnis qui a Domino et Ecclesia cui competunt, aufert, vastat, invadit, vel eripit, usque ad emendationem Ecclesiaeque satisfactionem ut sacrilegus dijudicetur. Et si enim dare noluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
theo dorico uenerabili ep̃o. ⁊ dno¬
bus discertissimis uiris sorome¬
no ⁊ socrate. Quõ nos ꝑ epipha¬
mũ scolasticũ latino cõ cdentes
cloꝗo necessariũ duximꝰ. eoꝵ
dicta deflorata inuniꝰ suli
dictionẽ. Itẽ legat intrepidus
m̃te cõdideritꝰ.

Expanded text:
Theodorico venerabili episcopo, et duobus disertissimis viris Sozomeno et Socrate, quos nos per Epiphanium scholasticum latino credentes eloquio, necessarium duximus eorum dicta deflorata in unius stydictionem. Item, legat intrepidus,mente condiderit.
Abbreviated transcription (Latin):
te morte tenꝰ infirmatũ ẽẽ. et
peccatorũ tuoꝵ recordatiõe. et
t̾rore ualde paue factũ ancrie que¬
sisse monachũ fieri. iatua uoxo¬
re minis et t̾rorib eã occidẽdi
adħ licentiã extorsisse. et sic te
monachicã uestẽ sine abbate
sũpsisse. et monast̾iũ petisse.
utroris reclamatiõĩb et eiula¬
uictus. domũ remeasse.⁊ pꝰ mul¬
tos dies quoꝵdã sapientiũ cõsilio
adiam dicte mulieris cubile di¬
re uti liceat nr̃m reqͥris cõsiliũ.
Si ita deniq ẽ. ut tuus nuntiu̾
narrat.ñ uidet᷑ nob̃ rõnabilit̃
neq sana mͣte id factũ. qͣm cũ
oĩ hõi admonachicã uitã tendẽ¬
ti legalit̾ sc̃e ũte sit ꝑagendũ.
tu contͣ lege̾ minacit᷑ et uiolẽt̃¬
a tua uxore partĩ t̾rore mortis par¬
t̃ tuȩ infirmitatis dolorib ex ani¬
matus de uia secutus. nulla ut
dr̃ licẽtia accepta recessisti.⁊ mo¬
nast̾ia petisti. Nõ enĩ uiolentia
s ex pari uoluntate et ea cõsensu

Expanded text:
e morte tenus infirmatum esse, et peccatorum tuorum recordatione et terrore valde pavefactum, anxie quaesisse monachum fieri, et a tua uxore minis et terroribus eam occidendi ad haec licentiam extorsisse, et sic te monachicam vestem sine abbate sumpsisse et monasterium petiisse. uxoris reclamantibus ejulavictus, domum remeasse et post multos dies quorumdam sapientum consilio ad jam dictae mulieris cubile rre uti liceat, nostrum requiris consilium. Si ita denique est ut tuus nuntius narrat, non videtur nobis rationabiliter neque sana mente id factum. Quoniam cum omni homini ad monachicam vitam tendenti legaliter et juste sit peragendum, tu contra leges minaciter et violenta tua uxore, partim terrore mortis partim tuae infirmitatis doloribus examinatus, devia secutus, nulla, ut dicitur, licentia accepta, recessisti et monasterium petisti. Non enim violentia, sed ex pari voluntate et
Abbreviated transcription (Latin):
absit transitꝰ pp̾e in opinatꝰ
euienerit ut de sui elec tione suc
si qd ĩunũ se totiꝰ ĩ clinauerit ȩxc¬
łastici ordini electio cõsetretur
electus ep̃s. Si tñ ut fieri solet¬
studia ceꝑ int e̾ẽ diuersa coꝵ
de qͥbris certam̃ emerserit uin
cat cententia plurimoꝵ. sic tñ
ut sacerdotio careat qͥ captus
ꝓmissione: nõ recto iudicio de
elrctione decreuerit.

Expanded text:
absit, transitus papae inopinatus evenerit, ut de sui electione succesiquidem in unum totius inclinaverit ecclesiastici ordinis electio, consecretur electus episcopus: si enim, ut fieri solestudia coeperint esse diversa eorum, de quibus certamen emerserit, vincat sententia plurimorum; sic tamen, ut sacerdotio careat, qui captus promissione, non recto judicio de electione decreverit.