comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lans: & linguaesonum ad confodienda sui
tantum corporis membra concutiens.:⁊ ad
quodnos onbreuiter: respondemus. ⁊ &cog¬
noscebat. &usque sermonem: Inscripturis
scĩs dupliciter intelligi. & de eoquidem.
quod scriptumest cognoscebat. ad conum quoqͦue
esse referendum ipse disseruit: nullo dubitante
quin ad scientiam saepe referatur: ut ibi
Remansit ihs̃ puer in hierusalem & non cognoue¬
runt parentes eius : Nunc illiꝗ est ostendendũ:
ut quomodo ibi scripturae consuafidinem secutus efi
Sic&iam indonec: eiusdem scrapͥturae auetorita¬
te frangatur: quae saepe certum tempus sicut
ipsedisseruit. In eius ad sumptione significat.
saepe infinitum : ut est illut: quod ds̃ ad quos dam
loquitur inproph&a Egosũ egosum: & donec
senescatis egosumꝰ Numquid port quam illi senue¬
rint ds̃eẽ desistit & saluator in euangelio ad
aplos : Ecceego inquit bobiscumsum omnibus
diebus usque ad consummationem scđi. Ergo

Expanded text:
lans, et linguae sonum ad confodienda sui lans, et linguae sonum ad confodienda sui tantum corporis membra concutiens. 6. Hieronymus. --Ad quod nos breviter respondemus, et cognoscebat, et usque, sermonem, in Scripturis sanctis, dupliciter intelligi. Et de eo quidem quod scriptum est, cognoscebat, ad coitum esse referendum, ipse disseruit: nullo dubitante, quin ad scientiam saepe referatur, ut ibi: Remansit puer Jesus in Jerusalem, et non cognoverunt parentes ejus. Nunc illud est ostendendum, ut quosic etiam in donec, ejusdem Scripturae auctoritate frangatur, quae saepe certum tempus ut ipse disseruit in ejus assumptione significat, saepe infinitum, ut est illud, quod Deus ad quosdam 211 loquitur in Propheta: Ego sum, ego sum, et donec senescatis ego sum . Numquid postquam illi senuerint, Deus esse desistet? Et Salvator in Evangelio ad Apostolos, Ecce ego, inquit, vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
&adreliqua festinat oratio: Nunc illut est dis¬
serendum: quo odo scriptura dicat: Esurgens
autem ioseph a somno: fecit sicut praecepit ei
angelus dñi: & accepit uxorem suam : & non cognos¬
cebat eam donec peperit filium: & uocauit no¬
meneius ihm̃. : In quo primum aduersarius suꝑ¬
fluo labore desũdat: cognoscendi uerbum ad
coitum magis quam adscientiam ẽẽ referen¬
dum : Quasi hoc quisquam negauerit : & eas
ineptias quas redar guit aliquando prudens
quispiam potuerit suspicari deinde uult
docere: quod donec. siue usque aduerbium: cer¬
tum tempus signific&: quo conpl&o fiat id quod
usque adillud temporis quod prae scriptum
ost non fiebat uelut in praesenti : & non cog¬
noscebateam do nec peperit filium.
Appar& inquit cognitamẽe post partum cu¬
iuficcignitionem filii tantum generatio dif¬
ferebat᷑.: & ad hoc aꝓbandum cogeriit
de scripturis exempla quam plurima more
Andabatarum gladium intenebris uenti¬

Expanded text:
et ad reliqua festinat oratio: nunc illud est diset ad reliqua festinat oratio: nunc illud est disserendum, quomodo Scriptura dicat: Exsurgens autem Joseph a somno, fecit sicut praecepitaccepit uxorem suam, et non cognoscebat eam, donec peperit filium, et vocavit nomen ejus Jesum . In quo primum adversarius superfluo labore desudat, cognoscendi verbum ad coitum magis, quam ad scientiam referendum: quasi hoc quisquam negaverit, et eas ineptias quas redarguit, aliquando prudens quispiam potuerit suspicari. Deinde vult docere, quod donec, sive usque, adverbium, certum tempus significet: quo completo fiat id, quod usque ad illud temporis quod praescriptum est, non fiebat, velut in praesenti: Et non cognoscebat eam, donec peperit filium. Apparet, inquit, cognitam esse post partum, cujus cognitionem filii tantum differebat generatio. Et ad hoc approbandum congerit de Scripturis exempla quamplurima, more Andabatarum gladium in tenebris venti
Abbreviated transcription (Latin):
Insollemni die pascae: Acdeinde & conpl&is
diebus cumreuerterentur: remansit iħ̃s puer
inhierusalem : & non cognouerunt parentes eius.:
psaquoque maria quae ad gabrielum responde¬
ratdicens Quomodo erit hoc quiauirũ non
cognoui. Quid deioseph loquitur ausculta
filiꝰ quid fecisti nobis sic: eccepatertuus & ego
dolentes qua e rebamuste : Non hic iudaeorum
ut plerique argumentantur : non in ludentium
uox est euangeliste patremdicunt : patrem
maria confitentur: Non quo ut superius
indicaui. uere iosep pater fuerit saluatoris
sed quo ad famam conseruandam : pater sit
ab omnibus aestimatus : qui ante quam ab angelo
dimittere eam : Intantum suumꝰ non eẽ qui
conceptus fuerat confidebat sediam satisdo¬
cendi magis quam respondendi studio disputatũ est.
Cur ioseph paterdñi: cur maria appellata sit
conuix in quo & hoc breuiter contin&ur.
suum locum huic quaestiunculae reseruamus.

Expanded text:
in solemni die Paschae . Ac deinde: Et completis in solemni die Paschae . Ac deinde: Et completis diebus cum reverterentur, remansit puer Jesus in Jerusalem, et non cognoverunt parentes ejus . Ipsa quoque Maria quae ad Gabrielem responderat, dicens, Quomodo erit hoc, quia virum non cognovi, quid de Joseph loquitur, ausculta: Fili, quid fecisti nobis sic? Ecce pater tuus et ego, dolentes quaerebamus te . Non hic Judaeorum, ut plerique argumentantur, non illudentium vox est. Evangelistae patrem Joseph dicunt: patrem Maria confitetur. Non quod ut superius indicavi vere pater Joseph fuerit Salvatoris; sed quod ad famam Mariae conservandam, pater sit ab omnibus aestimatus, qui antequam moneretur dimittere eam. 210 Intantum suum non esse, qui conceptus fuerat, confidebat. Sed jam satis docendi magis, quam respondendi studio disputatum est, cur Joseph pater Domini, cur Maria appellata sit conjux: in quo et hoc breviter continetur, suum locum huic quaestiunculae reservamus,
Abbreviated transcription (Latin):
perit. sciat triplicem fuisserationem. Pprimo
utper genealogiam ioseph cuius maria cognata
erat : origo quoque mari& monstrar&ur: secun¬
do neiuxtalegem mosil adultera lapidar&ur
apopulo  Tertium ut adaegyptum fugiens habe¬
r& solatium custodis potius quam mariti: Quis
hel dĩ fuissemandatum ae non magis quasi ad
Id est haalma nonu&hula. aduersũ quos inalio
loco conp&entius disseremus: Deniq excepto
iosepl & helisab&b &ipsamaria. paucisque
ad modum siquis ab his audisse possumus.
aestimare: omnes ihm filium aestimabant. Iosẽphs
intantum : ut &iam euan gelistae opinionem
uulgi exprimentes. quae uera historiae lex est.
patrem eum dixerint saluatoris ut ibi. Que¬
nit inspũ intemplum haud dubium quinsimeon
& cuminducerent parentes puerum ihm̃ ut fa¬
cerent deillo secundum consu&udinẽ legis.
& alibi & erant pater illius & mater ad mirantes
superhis quaedicebantur deillo Qrur sum
& iliant parentes eius perannum in hierusalem :¬

Expanded text:
perit, sciat triplicem fuisse rationem. Primo, ut per genealogiam Joseph, cujus Maria cognata erat, origo quoque Mariae monstraretur. 209 Secundo, ne juxta legem Moysi ut adultera lapidaretur a populo. Tertio, ut ad Aegyptum fugiens haberet solatium, custodis potius quam mariti. Quis el, Dei detulisse mandatum; ac non magis quasi aduid est, AALMA, non BETHULA? Adversus quos in alio loco competentius disseremus. Denique excepto Joseph, et Elisabeth, et ipsa Maria, paucisque admodum, si quos ab his audisse possumus aestimare, omnes Jesum filium aestimabant Joseph: intantum, ut etiam Evangelistae opinionem vulgi exprimentes, quae vera historiae lex est, patrem cum dixerint Salvatoris, ut ibi, Et venit in spiritu in Templum haud dubium quin Simeon et cum inducerent parentes ejus puerum Jesum, ut facerent de illo secundum consuetudinem legis . Et alibi: Et erant pater illius et mater admirantes super his quae dicebantur de eo . Et rursum: Et ibant parentes ejus per annum in Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
quo nostis: una quoq suspiciendas cunctis
sorores quae sexũ uicere cũ saeculo quoc oleo
adlam padas lar giter praeparato sponsi oppe¬
riuntur aduentum : Obeatadomus. inquec
moranłur annauidua uirgines ꝓphacisse genu¬
nus samuhel nutritus intẽplo Otecta felicia in¬
quib: cernimꝰ macchabeorũ mastrrũ coronis.
cinctã mastr rẽ matrẽ : Nã lico cotidiȩ xp̃m
confite amini dũ eius praecepta seruatis: tamen
ad priuctã głam publica haec accessit uobis.
& apertu confessio qđ peruos ab urbe ur̃a
arriuni quondũ dogmatis iuirus exclusum ẽ. :
mireminiforsitan : qđ in fine icm epistolae
rursus exorsussim : quid faciũ uocẽ pectore conprimere
non ualeo: epistolȩ breuitas cõpellit tacere :
desiderium uestri cogit loqui: praȩ ꝓperus
sermo. confusa turbatur oratio. a mor
or dinem nescit: EX Pricit¬

Expanded text:
quo nostis; una quoque suspiciendas cunctis quo nostis; una quoque suspiciendas cunctis sorores, quae sexum uicere cum saeculo, quae oleo ad lampadas largiter praeparato sponsi opperiuntur aduentum. o beata domus, in qua morantur Anna uidua, uirgines prophetissae, geminus Samuhel nutritus in tequibus cernimus Macchabaeorum martyrum coronis cinctam martyrem matrem! Nam licet cotidie Christum confiteamini, dum eius praecepta servatis, tamen ad privatam gloriam publica haec accessit vobis et aperta confessio, quod per vos ab urbe vestra Arriani quondam dogmatis virus exclusum est. Et miremini forsitan, quod in fine iam epistulae rursus exorsus sim. Quid faciam? Vocem pectori negare non valeo. Epistulae brevitas conpellit tacere, desiderium vestri cogit loqui. Praeproperus sermo; confusa turbatur oratio; amor ordinem nescit. Ad Heli
Abbreviated transcription (Latin):
tanda solacus : iđ crebris urãẽ scĩtudinis epistolis
roboranda & quia caritas om̃a sustinee
obsecro ut aeque apapa uaderiano adeam con¬
fostandã litteras exigatis: nostis puellures
animos his sebus plerũq solidari si se intellegan
curite eẽ maioribus : In mea enĩpatria rusficitatis
uernacula : ds̃ uenłer est : & de die uiuitur: Scitior
est ille : quiditior est Accessit huic patella: lixta¬
tritum populi sermonẽ ꝓ uerbiũ. dignũ oper¬
culũ lupicinus sacerdos: secundũ illud quoque
dequo semel iuita crassum ait risis se lucilius
similẽ haben labra lactucamusino cardos
comedense: idelic&r: ut ꝑforatã nauẽ debilis
guber nator regat & carcus coecos ducet info¬
ueã talisq sit rector quides illi qui seguntur
Matrẽ cõmune quae cũ uobis scitute soci&cur
In eo uos praeuenit quiatules genuit : cuiꝰ uere
uender aureus potest dici : eo salutam̃ honore

Expanded text:
tanda solaciis, id est crebris uestrae sanctitudinis epistulis tanda solaciis, id est crebris uestrae sanctitudinis epistulis roboranda. et quia caritas omnia sustinet, obsecro ut etiam a papa Valeriano ad eam confortandam litteras exigatis. nostis puellares animos his rebus plerumque solidari, si se intellegant curae esse maioribus. In mea enim patria rusticitatis uernacula deus uenter est et de die uiuitur: sanctior est ille, qui ditior est. accessit huic patellae iuxtatritum populi sermone prouerbium dignum operculum, Lupicinus sacerdos — secundum illud quoque, de quo semel in uita Crassum ait risisse Lucilius: \'similem habent labra lactucam asino cardus comedente\' —, uidelicet ut perforatam nauem debilis gubernator regat et caecus caecos ducat in foueam talisque sit rector, quales illi qui reguntur. Matrem communem, quae, cum uobis sanctitate societur, in eo uos praeuenit, quia tales genuit, cuius uere uenter aureus potest dici, eo salutamus honore,
Abbreviated transcription (Latin):
cecinit Dñe tupossedisti renes meos. Disru¬
pisti uinculamea. tibi sacrificabo hostium
laudis: Me uerus nabuchod onosor babr¬
lonẽ idẽ confusionẽ mentis meae catenutũ
duxit: Ibi mihi captiuitatis lugũ in posuit.
ibi ferricirculũ inectens. de canecission
cuNtare praecepit: Cui ego dixi : Dñs solu&
cõpeditos d̃s inluminat caecos Et ut breuit̃
coeptam dissimilitudinẽ finiã : ego ueniam
depracor. ille expectat coroncm: Soror
mea scĩ iuliani inxp̃o fructus est. ille plantauit
uos rigicte. dñs incremencum dabit: hane mihi ihs
ꝓ eo uulnere qđ diabolus inflixerat praestitit. uiuũ
Reddendo ꝓmostua: huic ego ut ait gentilis poca
Omnia &iã tutatim eo: sc̃ias ipsi lubricum adules¬
centie iter. in quo & ego lupsussum. & uos non sine
timore trensistis: hoc illa cum maxime ingrediens
omniũ fulcienda praeceptis omniũ est susten¬

Expanded text:
cecinit: \'domine, tu possedisti renes meos; Epistucecinit: \'domine, tu possedisti renes meos; Epistula nincnla mea; tibi sacrificabo hostiam laudis\', me uerus Nabuchodonosor ad Babylonem, id est confusionem mentis meae, catenatum duxit; ibi mihi captiuitatis iugum inposuit, ibi ferri circulum innectens de canticis Sion cantare praecepit. cui ego dixi: dominus soluit conpeditos, dominus inluminat caecos; et, ut breuiter coeptam dissimilitudinem finiam; ego ueniam deprecor, ille expectat coronam.- Soror mea sancti Iuliani in Christo fructus est: ille plantauit, uos rigate, dominus incrementum dabit. hanc mihi Iesus pro eo nulnere, quod diabolus inflixerat, praestitit uiuam reddendo pro mortua. huic ego, ut ait gentilis poeta, omnia etiam tuta timeo. scitis ipsi lubricum adulescentiae iter, in quo et ego lapsus sunt et uos non sine timore transistis. hoc illa cum maxime ingrediens omnium fulcienda praeceptis, omnium est susten
Abbreviated transcription (Latin):
nascieonosus ut seribitis quasi filius Ix Exoe
aquo sapouet nos pristina codagione sor denes
quusi reguli & scorpiones a renia quȩq sectamur
Ale iũ cedcat suꝑ colubricaput uos sericibi
ter ra ex diuina sentenia cõmedeis ahuc cibus
sum̃ : Illeiã potest sũmũ graduũ ꝓsalmun
scandere Nobis adhuc ip̃rimo ascensuflenib
nescio andicere aliquando contingat: Leuciui
oculos meos inmones unde ueni& auxiliũ mihi
Mle intermincces scłi fluctus. Intuto insulae
hoc est ecclesiae gremio sedens : ad exemplum
lohannis librũ fostiter iũ deuorat: ego insce¬
lerũ meorũ sepulchro iacens & peccatorum
uinculis conligatus. dominicũ de eucingelio
ex pecto elamorẽ. Hieronyme ueniforas:
bonosus in quã quia secundũ ꝓphacam. omĩs
dicboliuistus in lumbo est trans eufraten
tulit lumbare suũ : ibi illud inforamine perae
ab scondens & postea scissum sepperiens.

Expanded text:
nasci. Bonosus, ut scribitis, quasi filius lyaco? nasci. Bonosus, ut scribitis, quasi filius lyaco? aquosa petiit, nos pristina contagione sordentes quasi reguli et scorpiones arentia quaeque sectamur. ille iam calcat super colubri caput, nos serpenti terram ex diuina sententia comedenti adhuc cibo sumus. ille iam potest summum graduum psalmum scandere, nobis adhuc in primo ascensu flentibus nescio an dicere aliquando contingat: leuaui oculos meos in montes, unde ueniat auxilium mihi. ille inter minaces saeculi fluctus in tuto insulae, hoc est ecclesiae gremio, sedens ad exemplum Iohannis librum forte iam deuorat, ego in scelerum meorum sepulchro iacens et peccatorum uinculis. conligatus dominicum de euangelio expecto clamorem: \'Hieronyme, ueni foras\'. Bonosus, inquam, — quia secundum prophetam omnis diaboli uirtus in lumbo est — trans Euphraten tulit lumbare suum ibi illud in foramine petrae abscondens et postea scissum repperiens
Abbreviated transcription (Latin):
latinae sciuuł : Hic enĩ aut barbarus seni sermo
discendus est : aut tacendũ ẽ: Quotiens cũque
carissimos mihi uultus: notae manus referuNT
in praessa uestizia: totiens aut ego hic non sũ
aut uos hic estis Credite amori uera dicenti:
& cũ has scriberẽ uos uidebã : Quibi hꝰ primum
queror cua tot inter lacentib spatiis maris
atqter rarũ tã paruã epistolam miseritis
nis qđ ita merui qui uobis ut scribitis ante non
seribsi chastã defuisse nom putẽ aegepto minis¬
trałe cõmercia: & si aliqui ptolomeus maric
usiss&c tamen rex attalus mẽ brana seꝑgamo
muserat ut penuria chasta pellib pensureur
tola unanox sufficit : anuos aliqua occupa¬
tione detentos : pulla necessitus muor est
caritate : pestap̃ duo aut uos piguerit: autego
nonmerueri : E quib malouos incessere tardi¬
teis quã me condepnare non meriti: Iucilius
eni neglegentia emendaripotest: quam amor

Expanded text:
Latine sciunt. hic enim aut barbarus seni sermo Latine sciunt. hic enim aut barbarus seni sermo discendus est aut tacendum est. quotienscumque carissimos mihi uultus notae manus referunt inpressa uestigia, totiens aut ego hic non sum aut uos hic estis. credite amori uera dicenti: et cum has scriberem, uos uidebam. quibus hoc pnmum queror, cur tot interiacentibus spatiis maris atque terrarum tam paruam epistulam miseritis, nisi quod ita merui, qui uobis, ut scribitis, ante non scripsi. chartam defuisse non puto Aegypto ministrante commercia. et si aliqui Ptolomaeus maria clausisset, tamen rex Attalus membranas e Pergamo miserat, ut penuria chartae pellibus pensaretur; tulae una nox sufficit. an uos aliqua occupatione detentos? nulla necessitas maior est caritate. restant duo, ut aut uos piguerit aut ego non meruerim. e quibus malo uos incessere tarditatis, quam me condemnare non meriti. facilius enim neglegentia emendari potest, quam amor
Abbreviated transcription (Latin):
ne.: Quos acnon mutuus copulauit: pec
ꝑsingulos officia mei suNt pastienda sermo¬
nis : cum sic inuicẽ uos am&is ut non minus tres
caritar iungat : quã duos natura sociauit
Duin potius sirei condicio pater&ur: sub uno litte¬
rule apice nomina indiuisa concluderem :¬
uestris quoq ita melitteris ꝓuocantib ut & in uno
tres & intres unũ putarem.: Nã post quũ scõ
euugrio transmittente in ea ad me haeremi
paste delutae sunTł quaȩ inter syros ac saracenos
uastum limitẽ ducit : sic rauisus sũ ut illũ diem
romanae felicitatis : quo primũ marcelli apud
nolã proelio post cannensem pugnã suꝑ han¬
nibalis armina concider̃: ezo uicerĩ & licoc
supra dictus frater scȩpeme uisit& atq melta
ut sua in xp̃o uiscera foueat : Tamen longo a me
spatio se iunctus: nonminus mihi relin quit
ab eundo desideriũ : quã ad tulerat ueniendo
lacitiã : Nunc cũ uris litteris fabulor: illles
amplexor. illa mecũ loquuNt illae hic tanTum

Expanded text:
quos amor mutuus copulauit, nec per singulos officia mei sunt partienda sermonis, cum sic inuicem uos ametis, ut non minus tres caritas iungat, quam duos natura sociauit. quin potius, si rei condicio pateretur, sub uno litterulae apice nomina indiuisa concluderem uestris quoque ita me litteris prouocantibus, ut et in uno tres et in tribus unum putarem. nam postquam sancto Euagrio transmittente in ea ad me heremi parte delatae sunt, quae inter Syros ac Sarracenos uastum limitem ducit, sic gauisus sum, ut illum diem Romanae felicitatis, quo primum Marcelli apud Nolam proelio post Cannensem pugnam superba Hannibalis agmina conciderunt, ego uicerim. et licet supra dictus frater saepe me uisitet atque ita ut sua in Christo uiscera foueat, tamen longo a me spatio seiunctus non minus mihi dereliquit abeundo desiderium, quam adtulerat ueniendo laetitiam. Nunc cum uestris litteris fabulor, illas amplexor, illae mecum loquuntur, illae hic tantum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ te oculos meos : Intricensimo quoq septimo ꝑsal o
cuius titulus ẽ in commemorationem ut doceat
nos semper peccatorũ nr̃orũ memores ẽẽ de bere
& agere paenitentiam : talequidlegimus : Non estpax
ossib: meis a facie peccatorum meorũ ⁊ qm̃ iniquita¬
tesmeae eleuatae sunt supercaput meũ : quasi onus
graua grauatae sunt suꝑme: Corruptae sunt & putri¬
erunt cicatrices meae: a faciae insipientiae meae :
Ad flictussum & incuruatus usq ad finẽ ÷ Totus hic
apostolicur & in superioribus & in consequentibus
Imino omnis epistulaeius ad romanos nimus obs¬
curitatibus in uoluta est : utsiuo luero cuncta dissere¬
re nequaquã mihiunus liber : sed magna & multa
erunt scribenda uolumina :¬

Expanded text:
super te oculos meos. in tricesimo quoque septimo psalmo, super te oculos meos. in tricesimo quoque septimo psalmo, cuius titulus est: in commemorationem, ut doceat nos semper peccatorum nostrorum memores esse debere et agere paenitentiam, tale quid legimus: non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. quoniam iniquitates meae eleuatae sunt super caput meum, quasi onus graue adgrauatae sunt suerunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae. Afflictus sum, et curvatus sum usque ad finem . Totus hic Apostoli locus, et in superioribus, et in consequentibus, imo omnis Epistola ejus ad Romanos, nimiis obscuritatibus involuta est, et si voluero cuncta disserere, nequaquam mihi unus liber, sed magna, et multa erunt scribenda volumina
Abbreviated transcription (Latin):
dicere: exponat. quomodo daniel. quẽ iustũ fuisse
nouimus : quasi desedicat cumpro aliis de praecatur.
peccauimus. Inique fecimus . Iniuste gessimus. inpie
egimus. & recessimus ac declinauimus amandatis
tuis & iudiciis: & non audiuimus ser uostuos ꝓph&as
qui locuti sunt in nomin&uo ad reges nr̃os & principes
& patres: & ad omnẽ populũ terre : tibi dñe iustitia
nobis autẽ confusio: Illud quoque qd in trice simo.
primopsalmo dicitur ⁊ peccatum meũ cogrtico
tibi feci : & iniqui tatẽ meã non abscondi Dixiçon¬
fitebor aduersumme iniustitiam meã dño. &tu
remisisti inpidatem peccatimei: prohac orauit
ad teomnis sc̃s in tempore oportuno : Non dauid
& iustouiro & ut simpliciter loquar. prophaetae
cuius uerba narrantur. sed peccatori congrurtd
Cumq iustus sub ꝑsona paenitentis talia profudis¬
s& : adõmerer&ur audire : Intellegere tefaciam
& docebote Inuia hac qua ambulaliis confirmabo

Expanded text:
dicere, exponat, quomodo Danihel, quem iustum fuisse dicere, exponat, quomodo Danihel, quem iustum fuisse nouimus, quasi de se dicat, cum pro aliis deprecetur: peccauimus, inique fecimus, iniuste gessimus, inpie egimus et recessimus ac declinauimus a mandatis tuis et iudiciis et non obaudiuimus seruos tuos prophetas, qui locuti sunt in nomine tuo ad reges nostros et principes et patres et ad omnem populum terrae. tibi, domine, iustitia, nobis autem confusio. illud quoque, qprimo psalmo dicitur: Peccatum meum cognitum tibi feci, iniquitatem meam non abscondi. Dixi: Confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti inpietatem peccati mei. pro hoc orabit ad te omnis sanctus in tempore oportuno, non Dauid et iusto uiro et — ut simpliciter loquar — prophetae, cuius uerba narrantur, sed peccatori congruit. cumque iustus sub persona paenitentis talia profudisset, a deo meretur audire: intellegere te faciam et docebo te in uia hac, in qua ambulabis; confirmabo
Abbreviated transcription (Latin):
lus inuentus est inore eius: uinde & ꝑsalo monẽ dicitur.
Quod serpentis uestigia non inueniantur inp&ra:
& ipsedese dñs : Ecceuenit inquit princeps mundibuius
& nihil inmelnuenit: idest sui operis suique uestigu.
Obhanc causam iub&ur nobis ne exꝓbremus homini
reuertenti a peccatissuis: Qneabo minemur aegrp¬
tium : qui & ipsi quondam inaegrpto fuimus. & de
luto aela tere faraoni extruximus ciuitates ⁊ &
qlua captiui ducti sumus in babylonẽ: lege pectati
quod inmembris nr̃is morabatur : Cumque uider&
extrema desperatio immo aperta confessio. omnem
hominẽ diaboli laqueis inr&iri : Conuersus inseapłs
Immo homo subcuius ꝑsona a postolus. loquebatur :
agit gratias saluatori. quod redemptus sit sanguine
eius : & sordes in baptismate deposuerit. & nouũ xp̃i
ad sũp serit uestimentum.: & mortuo u&ere homine:
natus sit homo nouus. quidicat: miserego homo. quis

Expanded text:
lus inuentus est in ore eius. unde et per Salomonem dicitur, lus inuentus est in ore eius. unde et per Salomonem dicitur, quod serpentis uestigia non inueniantur in petra. et ipse de se dominus: ecce, inquit, uenit princeps mundi istius et nihil in me inuenit, id est sui operis suique uestigii. ob hanc causam iubetur nobis, ne exprobremus homini reuertenti a peccatis suis et ne abominemur Aegyptium, quia et ipsi quondam in Aegypto fuimus et de luto ac lateribus Pharaoni extruximus ciuitates et quia captiui ducti sumus in Babylonem lege peccati, quod in membris nostris morabatur. cumque uideretur extrema desperatio, immo aperta confessio omnem hominem diaboli laqueis inretiri, conuersus in se apostolus, immo homo, sub cuius persona apostolus loquitur, agit gratias saluatori, quod redemptus sit sanguine eius et sordes in baptismate deposuerit et nouum Christi adsumpserit uestimentum et mortuo uetere homine natus sit homo nouus, qui dicat: miser ego homo, quis
Abbreviated transcription (Latin):
quaerela ⁊ & pracceptũ est apłis: estote ꝑfecti: sicut pãt̃
ut̃ caclestis perfectus est: Numquã autẽ hoc aplis im¬
perar& nisi scir& hominẽ ẽẽ ꝑ fectũ : nisi forte hoc dica¬
mus : quod recedens ab omnimalo emendatiorẽ signi¬
fic& ÷ & deerroribus pueritiae & uitiis lasciuientis acca¬
tis : transitum ad correctionẽ atq uirtute s iustitiã qq̃
quae inzaccharia & elisab&i. praedicatur : foris es sem
Concu piscentiã uero. quae nunc habitare In membris nr̃is
dicitur: uersari in trinsecus ⁊ sed& apłis. non pueris pr&¬
cipitur uerum iama&atis robustae: ut ad sumant per¬
fectionẽ quam & nos confitemur ina&ate eẽ ꝑfecta:
nec haec dicentes adalamur uitus: sed auetoritatẽ
sequimur scripturarũ: quod nullus homo absque.
peccato: & conclusitds̃ omnes subpeccato : ut omnibus
misereatur: absque eo solo qui peccatũ non fecit: nec do¬

Expanded text:
q u e r e 11 a. et praeceptum est apostolis: estote perfecti, sicut et pater q u e r e 11 a. et praeceptum est apostolis: estote perfecti, sicut et pater uester caelestis perfectus est. numquam autem hoc apostolis imperaret, nisi sciret hominem posse esse perfectum. nisi forte hoc dicamus, quod \'recedens ab o m n i m a 10° emendationem significet et de erroribus pueritiae et uitiis lasciuientis aetatis transitum ad correctionem atque uirtutes, iustitiam quoque, quae in Zacharia et Elisabeth praedicatur, foris esse, concupiscentiam uero, quae nunc habitare in membris nostris dicitur, uersari intrinsecus. sed apostolis non pueris praecipitur, uerum iam aetatis robustae, ut adsumant perfectionem, quam et nos confitemur in aetate esse perfecta. nec haec dicentes adulamur uitiis, sed auctoritatem sequimur scripturarum, quod nullus homo absque peccato et conclusit deus omnes sub peccato, ut omnibus misereatur, absque eo solo, qui peccatum non fecit, nec do
Abbreviated transcription (Latin):
legi quodbonasit & scã & iusta & spiritalis: exterioro
Ego inquił carnalis sum : uenundatus sub peccato: quo d
enim operor. nescio: & non quoduolo hoc ago: sed quod
odii Si auten exterior facit quodnonuult. & opera¬
tur quod odit : ostendo bonũ eẽ mandatũ ⁊ & non se
operari quod est malum : sed habitans in sua carne pec¬
catum: hocest uitia corporis & desideria uoluptatis : quae
propter posteros & sobolem insita est humanis corpo¬
ribus: & sifines fuerit egressa uertitur inpec catum
seunus quisq consider & : Et accusator sui tract& incentiua
saepe loquatur & cogit& & patiatur quod non uult: Nolo
dicere faciat: ne scõs uiros uidear accusare : equibus serip¬
tum est : Eratille homo uerus inmaculatus iustus dĩcul¬
tor: recedens ab omni operemalo : & dezaccharia
& elisab&h erant iusti ambo in conspectudĩ: Ambulan¬
tes inomnibus mandatis & iustificationibus dñi absque

Expanded text:
legi, quod bona sit et sancta et iusta et spiritalis; exterior: legi, quod bona sit et sancta et iusta et spiritalis; exterior: e g o, inquit, carnalis sum, uenundatus sub peccato. quod enim operor, nescio et non, quod uolo, hoc ago, sed, q u o d o d i. si autem exterior facit, quod non uult, et operatur, quod odit, ostendit bonum esse mandatum et non se operari, quod est malum, sed habitans in sua carne peccatum, hoc est incentiua corporis et desideria uoluptatis, quae propter posteros et sobolem insita est humanis corporibus et, si fines fuerit egressa, uertitur in peccatum. se unusquisque consideret et, accusator sui, tractet incentiusaepe loquatur et cogitet et patiatur, quod non uult; nolo dicere \'faciat\', ne sanctos uiros uidear accusare, de quibus scriptum est: erat homo ille uerus, inmaculatus, iustus dei cultor, recedens ab omni opere malo, et de Zacharia et Elisabeth: erant autem iusti ambo in conspectu dei, ambulantes in omnibus mandatis et iustificationibus domini absque
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo utar ad explicandũ sensum meũ. Peccatũ quod
prius quam haberem intellegentiã absq peccato erã.
ꝑpraeuaricitionẽ mandati. incipiat mi hiẽe peccatius :¬
Quaerimus: quaesit ista concupiscentia de qualex dicit:
non concupisces : Alu putant illud eẽ mandatũ. quod
inde calogo scriptumẽ. Non concupisces rem proximi
tui : nos autẽ ꝑ concupis centiam om̃s ꝑ turbationes
animae. significatas putamus : quibus meremus. & gau¬
demus : timemus & concupiscemus : & hoc apłs uas elec¬
tionis. cuius corpus templumerat sp̃s sc̃i & quidi¬
cebat anexperimentum quaeritis. eius qui inme lo¬
uiuo autẽ iamnonego. uiuit uero in mexp̃s : Non de
se loquitur: sed deeo qui uult post peccata agere pae¬
nitentiam: & sub ꝑsonasua fragilitatem describit.
conditionis humanae : quae duorũ hominũ interi¬
oris & exterioris pugnantiũ interse bella perp&i¬
tur : Interior homo consentit : & scriptae & naturali

Expanded text:
uerbo utar ad explicandum sensum meum — peccatum, quod, uerbo utar ad explicandum sensum meum — peccatum, quod, priusquam haberem intellegentiam, absque peccato erat, praeuaricatione mandati incipiat mihi esse peccatius. prius quaerimus, quae sit ista concupiscentia, de qua lex dicit : non concupisces. alii putant illud esse mandatum, quod in decalogo scriptum est: non concupi sces rem proximi tui. nos autem per concupiscentiam omnes perturbationes animae significatas putamus, quibus maeremus et dolemus, timemus et concupiscimus. et hoc apostolus, uas electionis, cuius corpus templum erat spiritus sancti et qui dicebat: an experimentum quaeritis eius, qui in me louiuo autem iam non ego, uiuit autem in me Christus, non de se loquitur, sed de eo, qui post peccata uult agere paenitentiam, et sub persona sua fragilitatem describit condicionis humanae, quae duorum hominum, interioris et exterioris, pugnantium inter se bella perpetitur. mterior homo consentit et scriptae et naturali
Abbreviated transcription (Latin):
infantia : & peccans absque mandato: non ten&ur lege
peccati: maledicit patri. & parentes uerberat : & quia
necdum accepitilegem sapientiae mortuum ẽ in eo
peccatũ cum autem mandatũ uenerit. hoc est tem¬
pus intelligentiae. Ad p&entes bona & uitantis mala
T unc incipit peccatum reuiuescere: &illemori: reusq eẽ
peccati : atq itafit: ut tempus intellegentiae. quodĩ man¬
data cognoscimus utperueniamus aduitam: oper&ur
in nobis mortem si agamus neglegentius: & oc casio sapi¬
entiae. seducatnos atq supplant& : & ducat ad mortem:
Non quo intellegentia pec catumsit: Lexenim intelle¬
gentiae scã. & iusta & bonaẽ: sedꝑ intellegentiã pec¬
catorũ atque uirtutum: mihipeccatũ nascitur. quod
prius quam intellegerẽ peccatum ẽẽ non nouerã : atque
ita factum est : ut quod mihi probono datũ ẽ Meouitio
mut&ur inmalũ: & ut hrper bolicae dicam. nouoque

Expanded text:
infantia et peccans absque mandato non tenetur lege infantia et peccans absque mandato non tenetur lege peccati. maledicit patri et parentes uerberat et, quia necdum accepit legem sapientiae, mortuum est in eo peccatum. cum autem mandatum uenerit, hoc e\'1t tempus intellegentiae adpetentis bona et uitantis mala, tunc incipit peccatum reuiuiscere et ille mori reusque esse peccati. atque ita fit, ut tempus intellegentiae, quo dei mandata cognoscimus, ut perueniamus ad uitam, operetur in nobis mortem, si agamus neglegentius et occasio sapientiae: seducat nos atque subplantet et ducat ad mortem, non quo intellegentia peccatum sit — lex enim intellegentiae sancta et i usta et bona est — sed per intellegentiam peccatorum atque uirtutum mihi peccatum nascitur, quod, priusquam intellegerem, peccatum esse non noueram. atque ita factum est, ut, quod mihi pro bono datum est, meo uitio mutetur in malum et — ut hyperbolice dicam nouoque
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ praebente illis conscientia. ⁊ Ista lex quae in
corde scribitur: omnes contin& nationes: & nullus
hominũ ẽ. quihanc legem nesciat : unde omnis mundus
subpeccato : & uniuersi homines praeuaricatores legis
sunt : & idcirco iustum iudiciũ dĩẽ scribentis incorde
humani gener is : quod tibi fieri nolueris alteri ne feceris
Qui senĩ ignor& homicidiũ. adulteriũ furta &oninem
concupiscentiã eẽ malũ. exeo quod sibi nolit fieriꝰ Sienĩ
mala eẽ nescir& num quã sibi doler& in lata ꝑhatic
naturalem legem: & cam cognouit peccatum suum
dicens: maior causamea : quã utꝰ dimittar : & adam
& eua cognouerunt peccatum suũ : & propterea abscon¬
ditisunt sub ligno uitae: farao quoque antequam lex
dar&ur ꝑ morson: stimulatus lege naturae. sua cri¬
mina confit&ur &dicit. dñs iustus: Ego autẽ & popu¬
lus meus impu: hanc legem nescit pueriti aignorat

Expanded text:
testimonium praebente illis conscientia. ista lex, quae in testimonium praebente illis conscientia. ista lex, quae in corde scribitur, omnes continet nationes et nullus hominum est, qui hanc legem nesciat. unde omnis mundus sub peccato et uniuersi homines praeuaricatores legis sunt et idcirco iustum iudicium dei est scribentis in corde generis humani: \'quod tibi fieri nolueris, alteri ne fQuis enim ignoret homicidium, adulterium, furtum et omnem concupiscentiam esse malum, ex eo quod sibi nolit fieri? Si enim mala esse nesciret, numquam sibi doleret inlata. per hanc naturalem legem et Cain cognouit peccatum suum dicens: maior causa m e a, quam u t dimittar. et Adam et Eua cognouerunt peccatum suum et propterea absconditi sunt sub ligno uitae. Pharao quoque, antequam lex daretur per Moysen, stimulatus lege naturae sua crimina confitetur et dicit: dominus iustus, ego autem et populus meus mpii. hanc legem nescit pueritia, ignorat
Abbreviated transcription (Latin):
mihi qui sublege uultis esse. ñ audistis legẽ  Scriptũ ẽ
enĩ : quia abraham duos filios habuit: unũ de ancilla :¬
& alterũ delibera ⁊ sedqui ex ancilla secundũ carnaem
natus ẽ ÷ Qui autem per reꝓmissionẽ : delibera : sed&
psalmi lex appellantur : : ut conpler& un sermo qui in legi
eorũ scriptus est: quia oderunt me gratis:
Esnae quoque proph&iam legem apostolus uocat᷑: In
lege scriptũ est : qm̃ in aliis linguis & labus aliis ulo¬
Quodiuxta hebraeicum. & aquilam in esaiam repperis
appellatur lex & mestica scientia scripturarũ ⁊ scimus
quia lex spĩtalis est : & extra haec omnia: naturalem legẽ
scriptam in cor dibus nr̃is idem apostolus doc&.: Cũ enĩ
gentes quo e legem non habent naturaliter ea quae le¬
gissunt faciunt:. Isti legem non habentes. ipsisibi sunt
lex quilndicant opus legis. scriptum incordibus suis

Expanded text:
mihi, qui sub lege uultis esse, non audistis legem? scriptum est mihi, qui sub lege uultis esse, non audistis legem? scriptum est enim, quiaAbraham duos filios habuit, unum de ancilla et alterum de libera. sed qui ex ancilla, secundum carnem natus est, qui autem per repromissionem, de libera. sed et psalmi lex appellantur: ut conpleretur sermo, qui in lege eorum scriptus est: quia odierunt me gratis. Esaiae quoque prophetiam legem apostolus uocat: in lege scriptum es.t: quoniam in aliis linguis et in labiis aliis lom i n u s. quod iuxta Hebraicum et Aquilam in Esaia scriptum repperi. appellatur lex et mystica intellegentia scripturarum: 26 scimus, quia lex spiritalis est. et extra haec omnia naturalem legem scriptam in cordibus nostris idem apostolus docet: cum enim gentes, quae non habent legem, naturaliter ea, quae legis sunt, faciunt, isti legem non habentes sibi ipsi sunt lex, qui indicant opus legis scriptum in cordibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
contrase dimicantes inuno loco scriptasẽe cognascon
non absquere arbitror ⁊ sirequiram quot genera legis
inscripturis scĩs eẽ memorentur : dicitur lex quae per
mor sendataẽ : secundũ illud quod scriptumẽ adgalatas:
Quot quod enĩ exoperib legissunt: sub maledicto sunt :
Scriptũ ẽ enim: maledictus omnis qui non ꝑman& inõ¬
nibus quae scripta sunt in libro legis ut faciatea &rur¬
sũ in eadem epistula : Lex propt̃ praeuaricationes posi¬
taest: donec uenir& semen cui repromissum ẽ : disposi¬
ta ꝑ angelos in manu mediatoris : Qiterũ: itaq lex
pedagogus nr̃ fuit inxp̃o : ut exfide ustificemur:
Postquã autẽ uenit fides: nequaquã ultra subpedagogo
sumus ⁊ Omnes enim filiidĩ estis ꝑfidem quae est in
xp̃oihũ.⁊ historiaquoq quae praecepta non contin&. sed
quid factũ sit refert᷑ Ab aposto lolex appellatur: Dicite

Expanded text:
contra se dimicantes in uno loco scriptas esse cognosco, contra se dimicantes in uno loco scriptas esse cognosco, non absque re arbitror, si requiram, quot genera legis in scripturis sanctis esse memorentur. dicitur lex, quae per Moysen data est, secundum illud, quod scriptum est ad Galatas: quotquot enim ex operibus legis sunt, sub maledicto sunt. scriptum est enim: maledictus omnis, qui non permanet in omnibus, quae scripta sunt in libro legis, ut faciat ea. et rursum in eadem epistula: lex propter praeuaricationes posita est, donec ueniret semen, cui repromissum est, disposita per angelos in manu media t o r i s. et iterum: itaque lex paedagogus noster fuit in Christo, ut ex fide iustificemur. postquam autem uenit fides, nequaquam ultra sub paedagogo sumus. omnes enim filii dei estis per fidem, quae est in Christo Iesu. historia quoque, quae praecepta non continet, sed, quid factum sit, refert, ab apostolo lex appellatur: dicite
Abbreviated transcription (Latin):
& incontinentia feramur contra scita legalia uid&ur
lexcausa eẽ peccati: quae dũ prohib& concupiscentiã
quodam modo eam inflammare cognoscitur : Sȩcu¬
laris apud graecos sententia ẽ : Quic quid lu&minus
desideratur : e contrario quic quid non lic& : fomenum
Acce ple desider u ⁊ unde & tullius de parricidarũ suplicus
apud athenienses solonẽ scripsisse negat: ne nontam
probibere quam commonere udẽatur : Igitur lex
apud contemptores. & legum praecepta calcantes uidet᷑
eẽ occasio delictoꝵ : dum prohibendo quod non uult fieri
Liigateos uinculis manidatorũ : quiprius absque lege
peccantes: non tenebamur criminibus : Haec diximus:
legem quae ꝑmorsen data est intellegentes : uerũ quia
in consequentib scriptũ ẽ lexdĩ & lex carnis atq mem¬
brorũ. quaepugnat aduersũ legem mentis nr̃e. & cap¬
tiuos nos ducit in legem peccati: simulq quattuor leges

Expanded text:
et incontinentia feramur contra scita legalia, uidetur et incontinentia feramur contra scita legalia, uidetur lex causa esse peccati, quae, dum prohibet concupiscentiam, quodam modo eam inflammare cognoscitur. saecularis apud Graecos sententia est: quicquid licet, minus desideratur. ergo e contrario, quicquid non licet, fomentum accipit desiderii. unde et Tullius de parricidarum suppliciis apud Athenienses Solonem scripsisse negat, ne non tam prohibere quam commonere uideretur. igitur lex apud contemptores et legum praecepta calcantes uidetur esse occasio delicto- - rum, dum prohibendo, quod non uult fieri, ligat eos uinculis mandatorum, qui prius absque lege peccantes non tenebantur criminibus. haec diximus legem, quae per Moysen data est, intellegentes. uerum, quia in consequentibus scriptum est: \'lex dei et lex carnis atque membrorum, quae pugnat aduersum legem mentis nostrae et captiuos nos ducit in lege peccati\', simulque quattuor leges
Abbreviated transcription (Latin):
ego hoc facio non iam ego operorillud sed quodhabitat
inmepeccatum. : Inuenio igitur legem uolenti mihi face
rebonũ quia mihi malũ adiac&: Conddecior enim
legid̃ secundum interiorẽ hominem : Video autẽ aliã
legem in membris meis repungnantẽ legi mentis meae:
modo medicina non est causa mortis si ostendat uene¬
na mortifera : Lic & his malihomines abutantur
admortẽ  & uelse inter ficiant uel insidientur inimicis
Siclex data est: ut peccatorum uenena monstrar& & ho¬
minẽ male libertate sua abutentem: quiprius fete¬
batur inprouidus & ꝑpraecipitia labebatur frenolegis
r&ineat ÷ & conpositis doceat incedere gressibus : Ita¬
ut seruiamus in nouitate sp̃s. & non in u&ustate litterae
Iduiuamus sub praecepto : quiprius inmodum brutorũ
animaliũ dicebamus : Manducemus &bibamus: cras
enĩ morimur: Quodsi sub intrante lege quaedoc & quid
facere & ꝓhib& quidnon facere debeamus. uitio nr̃o

Expanded text:
, hoc facio, non iam ego operor illud, sed, quod habitat , hoc facio, non iam ego operor illud, sed, quod habitat in me, peccatum. inuenio igitur legem ure bonum, quoniam mihi malum adjacet. Condelector enim legi Dei, secundum interiorem hominem. Video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, modo medicina non est causa mortis, si ostendat uenena mortifera, licet his mali homines abutantur ad mortem et uel se interficiant uel insidientur inimicis, sic lex data est, ut peccatorum uenena demonstret et hominem male libertate sua abutentem, qui prius ferebatur inprouidus et praecipiti uia labebatur, freno legis retineat et conpositis doceat incedere gressibus, itaut seruiamus in nouitate spiritus et non in uetustate litterae, id est uiuamus sub praecepto, qui prius in modum brutorum animalium dicebamus: manducemus et bibamus; cras enim moriemur. quodsi subintrante lege. quae docet, quid facere, et prohibet, quid non facere debeamus, uitio nostro
Abbreviated transcription (Latin):
operatum est in me omnẽ concupiscentiã: sine lege
enim: peccatũ mortuum etat: Ego autẽ uiuebam
sinelege aliquando: Sedubi uenit mandatũ peccatũ
reuixit: Ego autẽ mortuussum: & inuentũ ẽ mihi
mandatũ quoderat aduitã. hoc ẽẽ ad mortẽ: pecca¬
tũ enĩ occasione accepta ꝑmandatũ. seduxit me : & ꝑ
ut peccarum appareat. peccatũ. ꝑ bonũ mihi operatũ
ẽ mor tem: ut fiat supramodũ peccans peccatũ per
mandatũ.: Scimusenim quialex sp̃italis est : Ego autẽ
carnalissum : uenundatus sub peccato : quod enim
operor. ignoro : Nonenim quod uolo hoc ago sed
quod odĩ illud facio: Siautem quod nolo hoc facio
constnitio legi quia bona ẽ : Nunc autẽ iam nonego¬
operor illud : sed quodinhabitat inmepeccatum:
Scioenim quia non habitat inme. hoc est incarne
mẽa bonum : uelle enim adiac& mihi : perficereautẽ
bonum nequaquã : Nonenim quod uolo facio bonum
sed quod nolo malum hoc ago : Si autem quodnolo

Expanded text:
t in me omnem concupiscentiam. sine lege enim peccatum mortuum erat, ego autem uiuebam sine lege aliquando, sed, ubi uenit mandatum, peccatum reuixit. ego autem mortuus sum et inuentum est mihi mandatum, quod erat ad uitam, hoc esse ad mortem. peccatum enim occasione accepta per mandatum seduxit me et per ut peccatum appareat peccatum, per bonum est mortem. ut fiat super modum peccatum peccans per mandatum. scimus enim, quia lex spiritalis est, ego autem carnalis sum uenundatus sub peccato. quod enim operor, ignoro; non eniquod odi illud facio. si autem quod nolo hoc facio, consentio legi, quoniam bona est. ecce iam legoperor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Velle enim adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio. Non enim quod volo, facio bonum; sed quod nolo malum, hoc ago. Si autem quod nolo
Abbreviated transcription (Latin):
frangatur. unde & mulierũ maximeque adules¬
centularũ uitat aspectũ. & in tantum castigator
sui est : ut &iam quaetota sunt pertimescat
Cur in quit pergis adhaeremũ : uidelic& ut te
non audiam : ut tuo furore non mouear. ut tua
bella ñ patiar. ne me captat oculus meraricis
ne forma pulcherrima adinlicitos ducat amplexus
Respondebis: hoc non est pugnare sed fugere
Sta inaciae aduersariis armator obsistaiut pos¬
mea minolo soepugnare uuetoriagino uer dani

Expanded text:
frangatur. Unde et mulierum maximeque adolesfrangatur. Unde et mulierum maximeque adolescentularum vitat aspectum; et intantum castigator sui est, ut etiam quae tuta sunt pertimescat. Cur, inquis, pergis ad eremum? Videlicet ut te non audiam, non videam, ut tuo furore non movear, ut tua bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis, ne forma pulcherrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebat: Hoc non est pugnare, sed fugere; sta in acie, adversariis armatus obsiste, ut posmeam, nolo spe pugnare victoriae, ne
Abbreviated transcription (Latin):
aut testius gradus ẽ quem a nos recipimus dũ modo
ui perae morsus saeuirsimos quib: argumentatur &
dicit. Si omnes seclauserint & fuerint in solrtudine
quis celebrabit ecclesias quae sacculares homines lu¬
cri faci& quis peccantes aduistirtes poterit cohostari
hoc enim modo siomnes tecum fatui sint sapiens esse
quis poterit : et uirginitas nonerit ad probanda
sienim omnes uirgines fuerint : nuptiae nonerunt
Inter hibithumanum genus infantes incunis non
uagient. Obstetrices absque mercedib mendica¬
bunt & grauissimo frigore solus atq: contractus
dormitantius uigilabit in lectulo, Rara ẽ uistus
nec aplurib: ad p&itur atq ut inam hoc omnes
carceres: monachus autẽ non doctoris hab&
sed plangentis officium qui uelse uel mundũ lu¬
geat & dñi pauidus praesto l&ur aduentũ : qui
sciens in becillitatẽ suã & uas fragile quod postat.
tim& offendere nein pingat & corruat. atque

Expanded text:
aut tertius gradus est, quem et nos recipimus, dummodo aut tertius gradus est, quem et nos recipimus, dummodo viperea et morsu saevissimo de quibus argumentaris, et dicis: Si omnes se clauserint, et fuerint in solitudine, quis celebrabit Ecclesias? quis saeculares homines lucrifaciet? quis peccantes ad virtutes poterit cohortari? Hoc enim modo si omnes tecum fatui sint, sapiens quis esse poterit? Et virginitas non erit approbanda. Si enim omnes virgines fuerint, nuptiae non erunt: interibit humanum genus: infantes in cunis non vagient; obstetrices absque mercedibus mendicabunt: et gravissimo frigore solus atque contractus Dormitantius vigilabit in lectulo. Rara est virtus nec a pluribus appetitur. Atque utinam hoc omnes carceres. Monachus autem sed plangentis officium, qui vel se vel mundum lugeat, et Domini pavidus praestoletur adventum. Qui sciens imbecillitatem suam, et vas fragile quod portat, timet offendere ne impingat et corruat atque
Abbreviated transcription (Latin):
Numquid isti pauperes intor quorũ pannos &cosiun¬
uiem corporis flagrans libido dominatur possunt
habere acerna tabernacula qui nec praesentuau
possident nec futura : Nonenim simpliciter pau¬
peres e sed pauperes sp̃u. beati appollantur eoenũ
Dequib scriptu ẽ: beatus qui intellegit suꝑ egenũ
a pauxerem in die mala liborabit eum dñro
n palio prupi mnb senten tandis ne quaquã intellectus
sededo mosna: opus ẽ: inscis pauperib beaticido
intelitntiae utei tribuat. qui erubes eit accipens
etcũ acteperit del& metens carnalia & sem inans
tur rebur suis et paulatim fructus pos ses sionũ
pauperib: diuidanto quã illos quipossessionibus
uenundatis semel omnia largiantur poname
es sed adño respondebitur Siuis esse ꝑ fectus
uade uende omnia quae habes & da pauperibus &
ueni sequero me Adeum loquitur qui uult
esse ꝑ fectus quicum a postolis patrẽ nauic ulan
& srete dimitut. Iste quem tu laudas secundus

Expanded text:
Numquid isti pauperes, inter quorum pannos et illuviem corporis, flagrans libido dominatur, possunt habere aeterna tabernacula, qui nec praesentia possident, nec futura? Non enim simpliciter pauperes, sed pauperes spiritu beati appellantur: de quibus scriptum est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem: in dn vulgi pauperibus sustentandis nequaquam intellectu, sed eleemosyna opus est. In sanctis pauperibus beatitudo est intelligentiae, ut ei tribuat, qui erubescit accipere: et cum acceperit, dolet: metens carnalia, et seminans squi utuntur rebus suis, et paulatim fructus possessionum suarum pauperibus dividunt, quam illos qui possessionibus venundatis, semel omnia largiuntur, non a me ei , sed a Domino respondebitur: Si vis esse perfectus, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus: et veni sequere me. Ad eum loquitur, qui vult esse perfectus, qui cum apostolis patrem, naviculam et recte dimittit. Iste quem tu laudas, secundus
Abbreviated transcription (Latin):
interrã nisi solũ dm̃ : synagorarũ & totius orbis
foueantur ministeriis ex aequalitate dũ taxat.
non ut aliis refrigeriũ & aliis tribulatio
uecpauperes defuturos qui ec clesiae opibus susten¬
dando pint: Nec nos negamus cunctis pauperibus¬
& etia iudaeis & samaritanis sitanta sit largrds
cos fidei de quib & saluator in euangeliolo queliai¬
tus hde facite uobis amicor deiniquo mamona qui

Expanded text:
in terra, nisi solum Deum, synagogarum et totius orbis in terra, nisi solum Deum, synagogarum et totius orbis foveantur ministeriis ; ex aequalitate dumtaxat non ut aliis refrigerium, et aliis sit tribulatio: nec pauperes defuturos, qui Ecclesiae opibus sustentandi sint. Nec nos negamus cunctis pauperibus etiam Judaeis et Samaritanis, si tanta sit largitas, cos fidei . De quibus et Salvator in Evangelio loquebatur: Facite vobis amicos de mammona i