comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pascendi oues. ut post exponit. qui ꝑse ostiũ
intrat in ouile ouium. S qr alii compartici¬
etiam eis suomͦ congruunt. ostium est quo
intratur. xp̃c gͦ pastor ꝑ se ostium. et quic̃q
sub eo pastor. ꝑ ipsum ostium intrat ad cor¬
da hominũ. quia si aliud p̾dicat. non uocẽ¬

Expanded text:
pascendi oves, ut ipse post exponit, qui per se ostium intrat in ovile ovium. Sed quia alii comparticietiam eis suo modo congruunt. Ostium est quo intratur, Christus ergo pastor per se ostium, et quicunque sub eo pastor, per ipsum ostium intrat in corda ovium; quia si aliud, praedicat, non
Abbreviated transcription (Latin):
discernit causam credentium a fuꝑbis. Iudici¬
um enim dampnationis ñ mͦ s in fine faciet.
Uñ non iudico quem qͣm.
¶ Quia pbarisei iactabant se uid̾e. quod possent.
miitudinem ꝓponit. ostendens. quod neo
sapientia. nec obseruantia legis. nec bona
in quocq iudeo uelgentili. uł phiosopho
et phariseo. qui docent beate uiu̾e. uł heti¬

Expanded text:
discernit causam credentium a superbis. Judicium enim damnationis non modo, sed in fine faciet; unde: Ego non judico quemquam. Quia Pharisaei jactabant se videre, quod possent, militudinem proponit, ostendens quod nec sapientia, nec observatio legis, nec bona in quocunque Judaeo, vel gentili et philosopho vel Pharisaeo qui docent beate vivere: vel haereti
Abbreviated transcription (Latin):
dent ceci fiant. Et audierunt
exphariseis qui cum ipso eratt.
et dixerunt ei. Nunquid et
nos ceci sumus : dixit eis ihe:¬
Si ceci essetis: non haberetis
peccatum. Nunc uero dicitis

Expanded text:
dent caeci fiant. Et audierunt ex Phariseis qui cum ipso erant, et dixerunt ei: Nunquid et nos caeci sumus? Dixit eis Jei essetis, non haberetis peccatum. Nunc vero  quia
Abbreviated transcription (Latin):
plum datum est regie potestatis de dauid alt̾m
sacerdotał. de his qui ꝑ minist̾ium templi sab¬
batum uiolant. ut multominꝰ ad ipsum ꝑtine¬
at crim̃ spicarum sabb̃o uulsarum qui uerꝰ
rex ⁊ sac̾dos est &e dñs sabbati. ¶ Comedit in¬

Expanded text:
plum datum est regiae potestatis de David: aliud sacerdotalis, de his qui per ministerium templi sabbatum violant, ut multo minus ad ipsum pertineat crimen spicarum sabbato vulsarum, qui verus rex et sacerdos est et dominus sabbati. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ue tͥ .c. Supͣ uͥ legit᷑. quia circuibat iħc cuuta¬
dnõ credẽ noluerunt. tyrꝰ. ⁊ sidon postea pre¬
dicantib apłis credid̾unt. a doͣ deuoti. ut pan¬
lum tyro abeuntem om̃s cum uxorib ⁊ libiꝰ
usq ad ꝓaues ꝑsequerent᷑. Cui. gͦ ñ credit᷑is
predicatat. credit᷑os euitauit: ipse scit. cuiꝰ
exced̾e. ne iustam phariseis ⁊ sacerdotib ꝑse¬
cutionis occasionem daret.¬

Expanded text:
etc. Supra ubi legitur, quia circumibat Jesus civitaDomino credere noluerunt. Tyrus et Sidon postea praedicantibus Apostolis crediderunt: adeo devoti, ut Paulum Tyro abeuntem omnes cum uxoribus et liberis usque ad naves prosequerentur. Cur ergo non credituris praedicavit, credituros evitavit: ipse scit cujus excedere, ne justam Pharisaeis et sacerdotibus persecutionis occasionem daret.
Abbreviated transcription (Latin):
uł ã diebꝰ .io. qui ꝓredicauit qͣ peccato᷑ reuuuscit.
& non añ. quia lex penã ꝑculit. ⁊ non ꝑ pent¬
tentiam uiuificauit. patͥa celestis ium patitur.
dum peccator ad eam qͣsi in alienum locum in¬
trat ꝑ penit̾. Grandis uiolentia ÷ in t̾ra nasci.

Expanded text:
tor reviviscit: et non ante, quia lex poenam intulit et non per poenitentiam vivificavit. Patria coelestis vim patitur dum peccator ad eam quasi in alienum locum intrat per poenitentiam. Grandi violentia est in terra nasci
Abbreviated transcription (Latin):
Qui laboratis difficultate leg̃
si ugum tollitis .i. p̾cepta
mea. ⁊ qͥd ugo eiꝰ suauiꝰ.
abstin̾e a malo. bonũ uel¬
le.amare om̃s. et̾na sequi
p̾sentib non capi. nolle alii
fac̾e ꝙ pati non ius.

Expanded text:
Qui laboratis, difficultate legis, si jugum tollitis, id est, praecepta mea. Et quid jugo ejus suavius? abstinere a malo, bonum velle, amare omnes, aeterna sequi, praesentibus non capi, nolle alii facere quod pati non vis.
Abbreviated transcription (Latin):
eugłista ait. nec locum
uescendi habebant ꝓ tͦbiꝰ
ppõ nimiã ĩportunitatẽ eiꝰ.
¶Alii eugłiste addt̾ mani¬
b ꝯfricasse. uñ ⁊ petͦ dr̃.¬

Expanded text:
elista, nec locum vescendi habebant pro turbis: propter nimiam importunitatem eorum. Alii Evangelistae addunt: manibus confricasse . Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
dentib non oppouit insipientes.⁊ hebetes. s
paruulos ut ꝓbet se tumorem dampnare ñ
in apłis beneficium compleat᷑. ħ exemplũ hu¬
militatis accipimꝰ. ne tem̃e discut̾e p̃sumamꝰ
suꝑna consilia. de uocatione hoꝵ ⁊ repulsione
illoꝵs. Cum enĩ utrumq attulisset ñ moxrõnem
reddidit. sed sic dõ placitum dixit. ostñdens qr in¬
iustum esse non potẽ ꝙ iusto placet. In omĩb
gͦ que ext̾iꝰ disponunt᷑ aꝑte causa rõis ÷ oc̃cul¬
te iusticia uoluntatis.
niãm accipis. cum ceꝑit hab̾e quia accepit. inci¬
piet non hab̾e qͥ dedit. ꝑomĩa coomĩpotentem no¬
sentire. Tradita aũ ñ alia st̃ qͣm q̃ in filio soli no
tes pat̾. Hota uꝰ filio soli eẽ que pat̾s sunt. atq ta
in ħ mutue cognitiõis secreto intelligit᷑ ñ aliud
in filio ꝗͣ ꝙ in patre ignorabile sit extitisse.

Expanded text:
dentibus non opponit insipientes et hebetes, sed parvulos, ut probet se tumorem damnare, nonin apostolis beneficium compleatur. Hic exemplum humilitatis accipimus, ne temere discutere praesumamus superna consilia de vocatione horum, et repulsione illorum; cum enim utrumque attulisset, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit, ostendens quia injustum esse non potest quod justo placet. In omnibus ergo quae exterius disponuntur, apertae causa rationis est, occultae justitia voluntatis. nostram accipis, cum coeperit habere qui accepit, incipiet non habere qui dedit per omnia coomnipotentem nota. Tradita autem non alia sunt, quam quae in Filio soli nota sunt Patri. Nota vero Filio soli esse, quae Patris sunt. Atque ita in hoc mutuae cognitionis secreto intelligitur, non aliud in Filio, quam quod in Patre ignorabile sit, exstitisse.
Abbreviated transcription (Latin):
.u. milia hominum sunt
saciata. ne sic̃ in lege uita¬
lis aĩe alimentũ corꝑalibꝰ
sacramentis tegerẽtur.
ordei i medulla. tenacissi¬
ma tegitur palea. leR̃.¬

Expanded text:
ue millia hominum satiata sunt, ne, sicut in lege, vitalis animae alimentum corporalibus sacramentis tegeretur. Hordei enim medulla tenacissima tegitur palea. Se
Abbreviated transcription (Latin):
confitendo. uł aliis p̃dican¬
do. cꝰ auditũ ut celestib pos¬
sit auscultare ⁊ obsec̃dare
mandatis diuina grã re¬
serat. cꝰ linguam dñs tactu
sapĩe. que ipse ẽ ad loqñdũ
instituit. hic talis diẽe pot̾.

Expanded text:
confitendo, vel aliis praedicando, cujus auditum ut coelestibus possit auscultare et obsecundare mandatis divina gratia referat. Cujus linguam Dominus tactu sapientiae, quae ipse est, ad loquendum instruit. Hic talis dicere potest:
Abbreviated transcription (Latin):
UII. pͥme eccłie. fragm̃ta pa¬
num. mistici intellectꝰ pͥme
septimane s̃. pisciculi bene
assi partẽ resurgens postu¬
lat. ⁊ piscẽ suꝑpositu᷑ pru¬
nis. discipulis in captura
piscium porrigit.

Expanded text:
primae Ecclesiae. Fragmenta panum mystici intellectus primae septimanae sunt. Pisciculi benedassi partem resurgens postulat, et piscem superpositum prunis discipulis in captura piscium porrigit.
Abbreviated transcription (Latin):
cantes. eand q̃stionem o¬
stendunt se ꝓphasse ex
ignorantia. ut potius
ignorasse uideant᷑ quã
de iħu ⁊ post u̾ba que
dix̃ quib alii corsñderen¬
tur. alii doc̃entur in ul
ut qui sitis ueniat ad
eum.¬

Expanded text:
cantes eamdem quaestionem, ostendunt se prophetasse ex ignorantia, ut potius ignorasse videantur quamde Jesu, et post verba quae dixit, quibus alii conderentur, alii docerentur, in ulut qui sitit veniat ad eum.
Abbreviated transcription (Latin):
iultis audire p̃sentẽ ⁊ mirada facientem.
queretis me post resurrectionẽ ⁊ ascensionẽ
cum canta miracula fient ꝑ apłos mea uir¬
tute. ⁊ cum tanta eredet multitudo. Tũc
enĩ compuntti de tanto scełe mortis x. dixe¬

Expanded text:
vultis audire praesentem et miracula facientem, quaeretis me post resurrectionem et assensionem cum tanta miracula fient per apostolos mea virtute, et cum tanta credet multitudo. Tunc enim compuncti de tanto scelere mortis Christi dixe
Abbreviated transcription (Latin):
¶Audito: quo ego uado.⁊ intellecta uia. qͣ seqͥ
potest .i. dilectione: dicit petrꝰ ut seqͥ paratꝰ.
i quia hc̃ eiꝰ aũt nouit dñs: dix̃. non modo
eum posse. iͤn qͣuo non abstulit spẽ suti. s con¬
firmauit. Sequeris aũpostea.

Expanded text:
Audito, quo ego vado, et intellecta via qua sequi potest, id est dilectione, dicit Petrus ut sequi paratus. Et quia hunc ejus animum novit Dominus, dixit non modo eum posse, in quo non abstulit spem futuri, sed confirmavit. Sequeris autem postea.
Abbreviated transcription (Latin):
Inunc clarificatꝰ ẽ. Exeunte uida ꝑ quodi¬
cebatur. non estis mundi om̃s remansert
soli mundi cum suo mundatore. in quo sig-¬
nificatã clarificatioxͥ. in qua seꝑatis mał ma-¬
neb̾ in et̾nitate oum scĩs. Sicut gͦ res sig̃can

Expanded text:
inuo clarificabit eum. Exeunte Juda pro quo dicebatur, non estis mundi omnes, remanserunt soli mundi cum suo mundatore. In hoc significata est clarificatio Christi, in qua separatis malis, manebit in aeternitate cum sanctis. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
colloquebantur ad inuicem. in
templo stantes. Quid putatis qr
non uenit ad diem festum: De¬
d̾ant autem pontifices et pha¬
risei mandatum: ut siquis cog¬
nouerit ubi sit: indicet: ut ap¬
prehendant eum. Iħe ergo añ¬

Expanded text:
conloquebantur ad invicem in templo stantes quid putatis quia non veniat ad diem festum dederant autem pontifices et Pharisaei mandatum ut si quis cognoverit ubi sit indicet ut prehendant eum Iesus ergo ant
Abbreviated transcription (Latin):
ierare malos. Obsequiũ marie. comm̃dat. os¬
tendens quia moriturꝰ erat. ⁊ ad sepeliendũ
aromatib condiendꝰ. Idõ marie cui ñ licuit
mortuum unguere. datum ẽ uiuentem of¬
ficio funeris donare. uñ scd̃m marcũ dr᷑.¬

Expanded text:
ariae commendat, ostendens quod esset moriturus, et ad sepeliendum aromatibus ungendus. Ideo Mariae cui non licuit mortuum ungere, datum est viventem officio funeris donare, unde secundum Marcum d
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dum peccõr contemp-¬
int: sepultꝰ iacet. qñ pe¬
nitet: surgit. qñ confi¬
cetur. ꝓdit quasi de oc¬
cultis exeundoman fe¬

Expanded text:
 Dum peccator contemnit, sepultus jacet; quando poenitet, surgit; quando confitetur, prodit, quasi de occultis exeundo manife
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iõ pꝰ uethaniam uenit
ut resuscitatio lazari al̾¬
tius memorie omĩumt tͣ¬
deretur ⁊ iexcusabiles
tudĩ confunderent᷑. trac¬
tantes de morte tantisus
citatoris.
de nardomaxime de spicis.
hic aũ dr̃. pistici. a loco ⁊ in

Expanded text:
ius Bethaniam venit, ut resuscitatio Lazari altius memoriae omnium traderetur, et inexcusabiles Judaei confunderentur, tractantes de morte tanti suscitatoris. de nardo maxime de spicis, hic autem dicitur pistici a loco un
Abbreviated transcription (Latin):
ducat spũalit̾. ⁊̃ si sacram̃tum sibi sumit:
in iudieium corꝑalit̾¬
¶ Qui manducat.c.m. Exponunt quidam scĩ
tem ut dicit apłs. S si quis comedit in alta¬
ui cum hac commestione de qua hie agr̃¬

Expanded text:
ducat spiritualiter, et sic sacramentum sibi sumit in judicium corporalit Qui manducat. Exponunt quidam sancti tem, ut dicit Apostolus. Si quis comedit in altari cum hac comestione de qua ag
Abbreviated transcription (Latin):
¶Egosum .p. s magna de quo suꝑbitis. patͥb
murmuratorib quoꝵ estis filii murmurã¬
do. non fuit pans uite. quia ñ intellex̾unt
in eo spũalẽ cibũ. sic ⁊ uos qui me audistis. ⁊ ñ
spũalit̾ intelligitis. Uix̃ quidẽ moyses. ⁊ alii
electi de manna qua spũalit̾ manducau̾unt.
ꝑata. unum cum illo effecta. uiuit de sꝑũ¬

Expanded text:
etc. Manna de quo superbitis, patribus murmuratoribus quorum estis filii, murmurando non fuit panis vitae, quia non intellexerunt in eo spiritualem cibum, sic et vos qui me auditis, non spiritualiter intelligitis. Vixit autem Moyses et alii electi de manna, quia spiritualiter manducaverunt. porata, unum cum illo effecta, vivit de s
Abbreviated transcription (Latin):
rõnales annos. naturalẽ
legẽ que dicit in corde. q
t̾ non uis alii ne fec̃is. tns¬
gredit᷑. Eece scd̃s dies mor¬
Ecce t̾ciꝰ dies mortis. addit᷑¬

Expanded text:
annos, naturalem legem, quae dicit in corde, quod tibi non vis, alii ne feceris , transgrediuntur. Ecce alter dies morEcce tertius dies mortis. Evang
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quia ⁊ si occultꝰ ad festum ascendit pa¬
lam loquit᷑. ⁊ apparet potestas que ptitare¬
tur timiditas. mirantur aliqͥ qua potñtia ñ
tenetur. cuiꝰ mors tantoꝑequerebat᷑ ⁊ nondũ
plene intelligentes eiꝰ esse potentiã: putãt

Expanded text:
 Quia etsi occultus ad festum ascendit, palam loquitur, et apparet potestas quae putabatur timiditas. Mirantur aliqui, quia potentia non tenetur cujus mors tantopere quaerebatur, et nondum plene intelligentes ejus esse potent
Abbreviated transcription (Latin):
Synum opꝰ. quasi uos qͥ
in lege głamini ꝯtͣ legẽ
que me nuntiar de mor¬
te mea tractatis. s ñ ẽ ꝯtͣ
legem quod totũ hoĩem
sanaui in salbo. ego dñs salb̃¬

Expanded text:
nem, etc. Quasi vos qui in lege gloriamini contra legem quae me nuntiat, de morte mea tractatis, sed non est contra legem, quod totum hominem sanum feci in sabbato ego Dominus sab
Abbreviated transcription (Latin):
rerum. qua cognita.
nec me nee moysen dãp¬
nabitis. nec me ꝯtͣriũ il¬
li dicetis. In quo si illos
arguit: nos instruit. ne
iniudicandis causis ꝑso¬
nas accipiamꝰ. non qd̃
ꝑ diu̾sitatem graduuĩ
diu̾somodo ꝑsonas non
honoremus.

Expanded text:
rerum: qua cognita, nec me nec Moysen damnabitis, nec me contrarium illi dicetis. In quo illos arguit, nos instruit, ne in judicandis causis personas accipiamus, non quod pro diversitate graduum diversimode personas non honoremus.
Abbreviated transcription (Latin):
manus. quia ñdum uenerat ho¬
ra eius. De turba aũ multi ere¬
diderunt in eum: et dicebant.
signa faciet quãque hic facit:
Audierunt pharisei curbam
murmurantem de illo hec.
& miserunt principes ⁊ pha¬
risei ministros. ut apprehen¬
derent eum. Dixit ergoeis
ih̃c. Adhuc modicum tempꝰ¬

Expanded text:
manus quia nondum venerat ho eius de turba autem multi crediderunt in eum et dicebant signa faciet quam quae hic facit audierunt Pharisaei turbam murmurantem de illo haec et miserunt principes et Pharisaei ministros ut adprehenderent eum dixit ergo Iesus adhuc modicum temp
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Unum opꝰ.f. de uno miramini. quid si oĩa
uid̾itis: Unũ opꝰ fuit. ꝙ totũ hominẽ in salbo
curauit. Uñ curbati sunt stulti obseruatorẽ
salbi. s conuincit eos moyses uibens circunci¬
dere octauo die. qd̾ aliqñ occurrit in sabbo fi
fit ⁊ in salbo. ⁊ sciant õs seꝑ debe fieri q̃ salute st̾¬

Expanded text:
 Unum opus feci. De uno miramini, quid si omnia videretis? Unum opus fuit, quod totum hominem sanavit in sabbato, unde turbati sunt stulti observatores sabbati, sed convincit eos Moyses, jubens circumcidere octava die, quod aliquando occurrit in sabbato ffit etiam in sabbato. Et sciant omnes semper debere fieri quae salutis
Abbreviated transcription (Latin):
¶.i. ego qui licet equalis
patri.tñ in serui forma
quero głam patris non
meam. in hoc exemplũ
humilitatis tͥbuit. ut

Expanded text:
 ego qui licet aequalis Patri, tamen in servi forma quaero gloriam Patris, non meam, in hoc exemplum humilitatis tribuit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qr a me ipso non ueni. Nesciebant enim eẽ
filium dĩ. nec a patre missum. Nesciebant
⁊̃ dm̃ patrẽ qui uerꝰ est genitor ipsiꝰ u̾tatiꝰ
S uñ possint scire subdit. Ego scio eũ gͦ a
me. querite in me credite. qr nemo nouit
patrem. nͥ filiꝰ. ⁊ cui filiꝰ uoliũt reuelare.¬

Expanded text:
quia a me ipso non veni. Nesciebant eum Dei Filium esse, nec a Patre missum: nesciebant etiam Deum Patrem qui verus est genitor ipsius veritatis. Sed unde possunt scire, subdit: Ego scio. Ergo a me quaerite, in me credite, quia nemo novit Patrem nisi Filius, et cui Filius voluerit revelare
Abbreviated transcription (Latin):
gem sanare eos quos remedia legis non sanauant uidecu
¶ Sanatio uniꝰ multas ad dnm cogit turbas. ut enim
ipse int̾iuis .⁊ ext̾ius se sanatũ docer&. ꝑceptum bene¬
ficitm ⁊̃ ussus non tacoꝵ. s ut marchꝰ ait eugłiste
functus officio. mox eg̾ssus cep̃ p̃dicare .i diffamare

Expanded text:
gem sanaret eos, quos remedia legis non sanaverant. Et b Sanatio hujus multas ad Dominum cogit turbas. Ut enim ipse interius et exterius se sanatum doceret: perceptum beneficium etiam jussus non tacet. Sed et Marcus ait, evangelico functus officio: Mox egressus, coepit praedicare et diffamare
Abbreviated transcription (Latin):
dicantem: sequatur errantem. Imꝓb enim ma
um fraudis obtexat.¬
¶Nec tp̃r nec loco tbata astu¬
dio sanandi cohibet᷑. Uesꝑ
stagno. quia iam ñ in carne passibili. sed secus stagnũ
quia in ea carne in qua passus est. stabilitatem ꝑpe¬
tuȩ quietis adiit.

Expanded text:
dicantem, sequatur errantem. Improbus autemum fraudis obtexat.Nec tempore, nec loco turba a studio sanandi cohibetur; vespstagno quasi jam non in carne passibili, sed secus stagnum, quia in ea carne in qua passus est stabilitatem perpetuae quietis adiit.
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ erroris dem̃tia medi¬
cum uocant. s in errore il¬
loꝵ uitas latet. uere enĩ
erat filiꝰ illiꝰ fabri qͥ ꝑipsũ
in pͥncipio omĩa fecit. qui
cit uasa diu̾si gnĩs. Est ⁊ me¬
dicꝰ quia ꝑipsum omĩa q̃
in celis. ⁊ que in t̾ra sunt
restaurata. qui de se dicit.
non est opꝰ ualentib medi¬

Expanded text:
eadem erroris dementia; medicum vocant, sed in errore illorum veritas latet. Vere enim erat filius fabri, qui per ipsum in principio omnia fecit, qui cit vasa diversi generis. Est et medicus, quia per ipsum omnia quae in coelis et quae in terra sunt restaurata. Qui de se dicit: Non est opus valentibus medi
Abbreviated transcription (Latin):
& surrexerunt & eiecerunt illum extͣ
ciuitatem. & duxerunt illum usq ad
suꝑcilium montis supra quem ciuitas
illoꝵ erat edificata ut precipitarent
eum. Ipse autem transiens ꝑ medium
illorum ibat. Et descendit in caphar-¬
naum ciuitatem galilee ibiq docebat
illos sabbatis. Et stupebant in doctrina

Expanded text:
surgentes ejecerunt illum extra civitatem et duxerunt illum usque ad supercilium montis. supra quem civitas illorum erat aedificata ut praecipitarent eum. Ipse autem transiens per medium illorum ibat. Et descendit in Capharnaum in civitatem Galileae et erat docens eos sabbatis. Et mirabantur in doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
nalit̾ que dico accipis. ⁊
sens in minori etade dñr
uiri qr sunt legitimi. Pt̃
lapsum enim hoĩs ex de¬
creto di naturalit̾ legit᷑
illa etas. ñ ad etña s ad ista
temꝑalia appetenda si
muleent. uitanda si offẽ¬

Expanded text:
naliter quae dico accipis, et sensus in minori aetate dicuntur viri, quia sunt legitimi. Post lapsum enim hominis et decreto Dei naturaliter regitur illa aetas, non ad aeterna, sed ad ista temporalia appetenda si mulcent, vitanda si offen
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ecce parit̾ monᷤ ur̃ ⁊ tẽ¬
plum iudeoꝵ reꝓbabit᷑.
s in ħ estis impares. ꝙ uoꝰ
samaritani adoratis ꝙ o¬
e nescitis. s nos iudĩ ñ om̃s.

Expanded text:
 Ecce pariter mons vester et templum Judaeorum reprobabitur, sed in hoc estis impares, quod vos Samaritani adoratis quod nescitis, sed nos Judaei non omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
Non ait refer. qr ꝙ uecte of¬
fert᷑ imutari ñ licet. s relin¬
que donec placabiliꝰ offeras.
ñ enĩ munꝰ repellit. si caritatẽ
ꝑximi q̃rit. sine qͣ nemo ad ca¬
ritatẽ dĩ ꝑuentt.

Expanded text:
Non ait refer: quia quod recte offertur immutari non licet. Sed relinque, donec placabilius offeras: non enim munus repellit, sed charitatem proximi quaerit, sine qua nemo ad charitatem Dei pervenit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶D. Ostende.t ꝑ .s. ut intelligat non legis ordine. s grã que
supͣ legem ẽ esse curatum. offerre iubet. ut ostendat qr
legem non soluit. sed implet. dum scd̃m legem gradiens:
supͣ legem sanet. quos remedia legis non sanabant.
nec añ sacͥficium significans cessare debebat. eũ ñdum
significatum confirmatũ erat: otestatione apłors

Expanded text:
. Ostende te, etc. Ut intelligat non legis ordine, sed gratia quae super legem est esse curatum. Offerre jubet, ut ostendat quia non legem solvit, sed implet, dum secundum legem gradiens supra legem sanat, quos remedia legis non sanabant. Nec sacrificium significans cessare debebat, cum nondum significatum confirmatum erat constitutione apos
Abbreviated transcription (Latin):
gitare. qͣr ħ p̃cipit cui ministrabant angłi.
pp̃ ħ exẽplũ dandũ loculos habuit. uñ neces¬
saria usib p̃bri. quoꝵ custos erat iudas.
tem̃itas iudicandi ⁊ iniqͣ m̃sura tͥ nocet te
punit. ⁊ sepe ñ illũ de qͦ h agis. Tale ÷ qui

Expanded text:
c praecepit cui ministrabant angeli, propter hoc exemplum dandum loculos habuit: unde necessaria usibus praeberet, quorum custos erat Judas. temeritas judicandi et iniqua mensura tibi nocet, te punit, et saepe non illum de quo hoc agis. Vel si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ em̃dare. Ut si pleni odio ł inuidia ł ma¬
licia. dampnent in eo ꝙ deliqͥt ira. q̃ ÷ ut
festuca. odiũ trabs. Iratꝰ alicui uult aliqñ
eũ corrigi. qͥ od̃ ħ uelle neqͥt. & iõ ĩpossibile
dr̃ ut festucã frĩ demat. qͥ trabẽ gestat.
Priꝰ gͦ trabs odii inuidie simulatiõis . ⁊ to¬
ciꝰ malicie eicienda ÷. ut sic miscd̾it̾ res¬
pectuq dĩ ñ nr̃i. frem possimꝰ increpa¬
re. ut siue illi ꝓsit correptio siue ñ. nos
tñ de simplicitate nr̃i oculi simꝰ securi.
¶Nota.Si quẽ ius rep̃hñd̾e.pͥmũ uide u¬
trũ similis ei sis ꝙ sies. parit̃ ingemis ce
⁊ ñ eũ tͥ obtemꝑasse. s parit̾ conari mo
Raro gͦ ⁊ ñ sine magna necessitate obuir¬
tu dĩ remota ab oculo trabe.
ĩuio labile. nec debii ⁊ ab aliqͦ corrũpi. Mar¬
garita. ꝙ in abdito latet. ⁊ de figis qͣs aꝑ¬
tis conchis eruit᷑ gẽma p̾ciosa q̃ ñ deb̾i ꝯtẽp

Expanded text:
quam emendare. Ut si pleni odio vel invidia, vel malitia, damnent in eo quod delinquit ira; quae est ut festuca, odium, ut trabs. Iratus alicui vult aliquando eum corrigi; qui odit hoc velle nequit: et ideo impossibile dicitur ut festucam fratri demat, qui trabem gestat; prius ergo trabs odii, invidiae, simulationis et totius malitiae rejicienda est, ut sic misericorditer respectu Dei, non nostri, fratrem possimus increpare: ut, sive prosit illi correctio, sive non, nos tamen de simplicitate nostri oculi simus securi.ta. Si quem vis reprehendere, primum vide si similis ei sis. Quod si es, pariter ingemisce et noli eum tibi obtemperare, sed pariter conari monRaro ergo non sine magna necessitate sunt objurctu Dei, remota ab oculo trabe. inviolabile, nec debet ab aliquo corrumpi. Margarita, quae in abscondito latet: et de figuris, quasi apertis conchis eruitur, gemma est pretiosa quae non p
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quolam mͦ redarguunt se ipsos q̃ in illo redẽp̃¬
tionem sꝑau̾urt: qͣm mortuum uid̾ant. nec resur¬
recturum uidebant. Smaxime dolent eum sñ cul¬
pa occiosum. qͣm in noeñtẽ nou̾ant. & ex ħ tͥstes in
plꝰ mesticiam addid̾unt. quam denuntiata re¬
surrectione: gaudium quo recrearent᷑ afferrent.
tum. & mͦ dicat cleophas quidam ex nr̃is abier̃.
ad monum̃tum intelligendum ÷ qͥ duo simul ier̃
s petrum solum pͥmo cõmemoraũ: quia pͥmitꝰ
illi maria nuntiauit.
¶ hic gemina nos humili ecessitas incumbit. qͥ
nec in scͥpturis qͣntum oportet edocti. nec adim¬
plenda que nouimꝰ qͣntum decet sumꝰ intenti.

Expanded text:
 Quodammodo redarguunt seipsos, quod in illum redemptionem speraverint, quem mortuum viderant, nec resurrecturum credebant, et maxime dolent eum sine culpa occisum, quem innocentem noverant, et ex hoc tristes incplus moestitiam addiderunt, quam de nuntiata resurrectione gaudium quo recrearentur, afferunt.ntum, et modo dicat Cleophas: Quidam ex nostris abierunt ad monumentum, etc. Intelligendum est, quod duo simul ierunt. Sed Petrum solum primo commemoravit, quia primitus illi nuntiavi Hic gemina nos humiliandi necessitas incumbit, qui nec in Scripturis quantum oportet edocti, nec adimplenda quae novimus, quantum decet sumus intenti.
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnei esse non possunt cum quibꝰ ueritas gͣdiebat᷑.
ad hospicium uocant immo cogunt. quo exemplo
Quem in expositione seͥpture ñ cognou̾unt infrac¬
tione panis nouer̃. quia auditores leg̃. s factore ᷤ iu¬
stificabunt᷑. ⁊ u̾itas meliꝰ oꝑando. qͣm audiendo in¬
telligitur.
ribꝰ facta & ã simone petͦ cui apparuerat. ħ loqñtes
inuen̾unt isti duo. ħ ⁊ ipsi pꝰ audierant qͥ surrex̾at.
s timuerant dic̾e in uia. qñ tm̃mꝰ d̾ix̾unt angłos

Expanded text:
te esse non possunt, cum quibus veritas gradiebatur, ad hospitium vocant, imo cogunt. Quo exemplo Quem in expositione Scripturae non cognoverunt, in fractione panis noverunt, quia non auditores legis, sed factores justificabuntur, et veritas melius operando quam audiendo intelligitur. ribus facta, et a Simone Petro cui apparuerat, haec loquentes invenerant isti duo, sed et ipsi prius audierant quod resurrexerat, sed timuerunt dicere in via
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas in signis palesti¬
ne. q̃ pꝰ expugnationẽ iu¬
dce sub marca aurelio
antonio pͥncipe restau¬
rata: c̃ statu mutauit
⁊ nom̃¬

Expanded text:
civitas insignis Palestinae, quae post expugnationem Judaeae sub Marco Aurelio Antonio principe restaurata, cum statu mutavit et nom
Abbreviated transcription (Latin):
i inm̃se magnitudinis reuolutum stupebant. ⁊ corpꝰ
tam uen̾abile ñ inuentum dolebant. Sic̃ tempta¬
to in solitudine dño expleta uictoria angli minist᷑ͣ¬
bant ei. ita mͦ pꝰ deuictã mortẽ ueniunt angłi. qͥ
ñ solum u̾bo. s ⁊̃ fulgenti habitu głam annunti¬
ent tumphantis. ⁊ sic̃ corꝑis in sepulcͦ astiterunt.
sic ⁊ corꝑi conseceto in altari cotidie assistunt.¬
Sicut mulieres in monu¬
m̃to dñi stantes recordan¬
tur u̾boꝵ que de sua dis¬
pensatione p̾facꝰ erat: sic
nos int̾ dnĩce passionis mi¬
st̾ia celebranda. ñ solũ pas¬
sionis s ⁊ resurrectionisq¬

Expanded text:
 immensae magnitudinis revolutum stupebant, et corpus tam venerabile non inventum dolebant. Sicut tentato in solitudine Domino, expleta victoria angeli ministrabant ei, ita modo post devictam mortem venerunt angeli, qui non solum verbo, sed etiam fulgenti habitu gloriam annuntiant triumphantis. Et sicut corpori in sepulcro astiterunt, sic etiam corpori consecrato in altari Sicut mulieres in monumento Domini stantes, recordantur verborum quae de sua dispensatione praefatus erat, sic nos inter Dominicae passionis mysteria celebranda, non solum passionis, sed et resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
se foris.⁊ p̾sens adẽ. ⁊ quis sit non ostñd. De se gͦ
loqñtib p̾sentiam exhibet s de se dubitantibꝰ spe¬
ciem cognitionis aufert.
ẽrat eis. a quoꝵ fragilitate ꝑ głam resurrõĩs
iam longe stabat. a quoꝵs fide resurrectioĩs nes¬
cia extraneus manebat.

Expanded text:
se foris et praesens adest, et quis sit, non ostendit. De se ergo loquentibus praesentiam exhibet, sed de se dubitantibus speciem cognitionis aufert. erat eis, a quorum fragilitate per gloriam resurrectionis jam longe stabat, a quorum fide resurrectionis nescia extraneus manebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite scm̃ dare canib.¬
¶Principibꝰ sac̾dotum & scͥbis de sua int̾rogati¬
one confutatis: dñs qd ceꝑat exsequitur. ⁊ illis
audientibꝰ plebem qͥ sua u̾ba libentiꝰ audiat alloqͥt᷑ ĩfe.¬
rens ꝑ abolam qua ⁊ illos impietatis arguat: ⁊¬
regnum dĩ ad gc̃s tͣnsferendum ostendat.

Expanded text:
Nolite sanctum dare canibPrincipibus sacerdotum et scribis de sua interrogatione confutatis, Dominus quod coeperat, exsequitur, et illis audientibus plebem, quod sua verba libentius audiat alloquitur, inferens parabolam qua et illos impietatis arguat, gnum Dei ad gentes transferendum ostendat.
Abbreviated transcription (Latin):
cum hunc uid̾int: uerebunt᷑. Quẽ cum
uidissent coloni: cogitauerunt int̾ se di¬
centes. hic est heres. occidamus illum: ut¬
nr̃a fiat hereditas. Et eiectum illũ ext̃
iuneam: occid̾unt. Quid gͦ faciet illi dñs
uinee: Heniet. ⁊ ꝑdet colonos istos. q da

Expanded text:
viderint verebuntur quem cum vidissent coloni cogitaverunt inter se dicentes hic est heres occidamus illum uta fiat hereditas et eiectum illum extra vineam occiderunt quid ergo faciet illis dominus vineae veniet et perdet colonos istos et da
Abbreviated transcription (Latin):
ta religiosoꝵ. s multi dum ꝓ religionis habitu
sacͦ ordinum locum ꝑcipiunt: religiõis officium
in m̾cimoniũ t̾rene negotiationis conũtunt. In
ad p̾mium largit᷑. iusticiam uendit: qͥ hancͥ p̾mu p̃
acceptione seruat. Emit in templo qͥ dũ ħ qd̾ ꝑxi
mo iure debet negat: dato patͦnis p̾mio emit pec¬
catũ. qͥbꝰ dr̃. fecistis domum meã speluncam.l.

Expanded text:
 illo. » Multi, dum pro religionis habitu, sacrorum ordinum locum percipiunt, religionis officium in mercimonium terrenae negotiationis convertunt. « In ad praemium largitur. « Justitiam vendit, » qui hanc pro praemii acceptione servat. « Emit in templo, » qui cum hoc, quod proximo jure debet, negat, dato patronis praemio citur: Fecistis domum meam speluncam lat
Abbreviated transcription (Latin):
rebant illum ꝑdere: & non inueniebant
Siõ ñ pot̾ant ꝑd̾e quia timebant tumultum płi uł
iõ nolebant ꝑd̾e: quia neglecto suo magist̾io. docum ppłm¬
qͥd fac̾ent illi. Omĩs enim ppłs suspensus
erat: audiens illum. Et factum est in una
dierum docente illo. popłm in templo et
euanglizante conuenerunt pͥncipes sa¬
cerdotum & scͥbe cum seniorib.⁊ aiit̾ di¬
intelligi uolunt diaboli esse qd̃ fac̃. Uñ addunt. aut qͥs
÷ .q.d. in quo plane negant dĩ filium quem non ss uirib.¬
s alienis signa facẽ credunt.

Expanded text:
rebant illum perdere. Ideo non poterant illum perdere, quia timebant tumultum populi, vel ideo volebant perdere, quia, neglecto, suo magisterio, totum pd facerent illi. omnis enim populus suspensus erat audiens illum. et factum est in una dierum, docente illo populum in templo et euangelizante conuenerunt principes sacerdotum et scribae cum senioribus et aiintelligi volunt diaboli esse quod facit. Unde addunt: Aut quis est, etc. In quo plane negant Dei Filium, quem non suis viribsigna facere credunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tum. uinointꝰ reficim᷑.
uestim̃to foris tegim᷑. Lie¬
stis gͦ sunt bona oꝑa que
foris agimꝰ quib coram
hominib lucemꝰ. uinũ
feruor fidĩ spei ⁊ caritatiꝰ.
qͦ ĩ ospectu dĩ ĩ nouitate seiꝰ

Expanded text:
um. Vino intus reficimur, veste foris tegimur. Vestis ergo sunt bona opera quae foris agimus, quibus coram hominibus lucemus. Vinum, fervor fidei, spei et charitatis, quo in conspectu Dei in novitate
Abbreviated transcription (Latin):
hominis appellat. quia passo in
carne xp̃o diuinitas ĩpassibilis mansit.
nis multa pati et reꝓbari a senioribꝰ.
et summis sacerdotib. et scribis. et¬
occidi et post tres dies resurgere: Et¬
þalam uerbum loquebatur. Et appre¬
hendens eum petrus. cepit increpare

Expanded text:
inis appellat: quia passo in carne Christo, divinitas impassibilis mansit.lta, et reprobari a senioribus, et a summis sacerdotibus, et scribioccidi, et post tres dies resurgere. Epalam verbum loquebatur. LXXXhendens eum Petrus, coepit increpare
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Cesarea pbilippi est uͥ ior
ͥior. danis oritur ad
dan. qui simul mexti iordanis nom̃esficiunt.
ogat. ne confessio uͦuigi opinioẽ. s u̾itatis agnitiõe
uideat᷑ firmata. ne sic̃ herodes de auditis hesita¬
re putentur. Uñ petroẜ matheũ dicit. Caro¬

Expanded text:
t Caesareae Philippi, ubi Jordanis oritur ad Dan, qui simul misti Jordanis nomen efficiunt. ogat, ne confessio eorum vulgi opinione, sed veritatis agnitione videatur infirmata: ne sicut Herodes de auditis haesitare putentur. Unde Petro secundum Ma
Abbreviated transcription (Latin):
ne manuum lucẽ omĩa clare uidendi restituit.
¶B. Mistice admonet om̃s qui agnitione u̾itatis
illustrant᷑. ut ad cor redeant. ⁊ quantũ sibi dona-¬
tum sit sollicita mt̃e ꝑpendant. ⁊ beneficiis dĩ dig-¬
na oꝑatione respondeant.¬
Qd̃ sanationẽ silere iubet. exemplũ est suiᷤ.¬
ne simiranda faciant.. fauorẽ
querant. s di¬
uinis aspectib sint placere¬

Expanded text:
ne manuum, lucem omnia clara videndi restituit: it, mystice admonet omnes qui agnitione veritatis illustrantur, ut ad cor suum redeant, et quantum sibi donatum sit sollicita mente perpendant, collatisque sina operatione respondeant.Quod sanationem silere jubet, exemplum est suine si miranda faciant, favorem quaerant, sed divinis aspectibus sint placere
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non mille annis a ñ iudiciũ sicut udĩ fingunt sed ĩ
ipso iudicio
¶ Condempnab̾. Non potestate iudicii.s comꝑatione
melioris facti. quia relicto imꝑio ueñ in udeam au¬
dire hoiẽm sapia famosum. s iudĩ u̾am dĩ sapĩam
cũ ipsiꝰ conu̾santẽ ñ audunt s blasphemant.

Expanded text:
Non mille annis ante judicium sicut Judaei fingunt, sed in ipso judicio Condemnabit. Non potestate judicii sed comparatione melioris facti, quia, relicto imperio, venit in Judaeam audire hominem sapientia famosum, sed Judaei veram Dei sapientiam cum ipsis conversantem, non audiunt sed blasphemant.
Abbreviated transcription (Latin):
credituris.
e. sic̃ olim ad moysen quẽ mittebat ad liban
filios isrł. ego ꝑ me ipsũ uenio lib̾are ꝑditos.
si c̃diditis accusando. si ñ crediditis. ⁊ qͥ mͦ ñ iu¬
dico. s soluo. habeo post iuidicare. habeo dico.
s totum ẽ ex patre qui uerax ẽ. ex se ex quo
sum ego u̾̃titas. qͣm genuit ex se. ⁊ iõ uera di¬
co ⁊ iudico. Ecce quomͦ dat głam patͥ eui eqͣt
ẽ. ut doceat nos minores dare głam dõ.

Expanded text:
credituris. e, sicut olim ad Moysen quem mittebat ad liberafilios Israel, ego per meipsum veni liberare perditos. si credideritis, accusando si non credideritis, et qui modo non judico, sed salvo, habeo post judicare. Habeo dico, sed totum ex Patre qui verax est ex se, ex quo ego sum veritas quam genuit ex se, et ideo vera dico, et judico. Ecce quomodo dat gloriam Patri cui aequalis est, ut doceat nos minores dare gloriam Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
resicim᷑. ¶ Si filiꝰ dĩ es. Nouerat fili¬
ũ dĩ uenisse in mundũ. seu ꝑ ppħas.
seu ꝑ angłos ñtiantes. seu ꝑ ioħm
demonstrantẽ.s qr humilia in
eo uid̾: ꝙ de dĩtate suspicatꝰ ÷ Ea s
tu suꝑbie ei indubiũ ueñ. Uñ ⁊ cal¬
lide inqͥrit. Nec indignũ xͦ tẽptariqͥ¬

Expanded text:
decipiat. Si Filius Dei es. Noverat Filium Dei venisse in mundum, seu per prophetas seu per angelos nuntiantes, seu per Joannem demonstrantem: sed quia humilia in eo videbat, quod de Deitate suspicatus est, ex superbia ei in dubium venit. Unde et callide exquirit: Nec indignum fuit Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Infirmos.c. Eccłia infirmos statu boni oꝑiꝰ ꝯfortat.
mortuos in pecẽ. uł sine fide suscitat. leꝓsos erro¬
rib asꝑsos curat. dem̃ ꝑ exorcimos fugat.
¶ Neq .c & plato dicit duas corpis summitates ñ eẽ
stiora sunt.

Expanded text:
Infirmos curate. Ecclesia infirmos statu boni operis confortat, mortuos in peccatis, vel sine fide, suscitat; leprosos erroribus aspersos mundat, daemones per exorcismos fugat. enta. Et Plato dicit duas corporum summitates non esse stiora sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
onis occasio sit eugłii seminarium.
Tradet aũ.f. muorem dolorem inger̃ mala que
ab extraneis maiorem q̃ ab illis patim᷑ de quoꝵrs
m̃tib p̃sumebamꝰ. quia cum dampno corꝑis: ma¬
la nos cruciant amisse caritatis.

Expanded text:
onis occasio sit Evangelii seminarium.r, etc. Minorem dolorem ingerunt mala quae ab extraneis: majorem quae ab illis patimur, de quorum mentibus praesumebamus: quia cum damno corporis, mala nos cruciant amissae charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
messem suam. Et conuocatis duodecĩ
discipulis suis. dedit illis potestatem
spũum immundorum. ut eicerent eos.
& curarent omnem languorem aet om¬
nem infirmitatem. Buodecim autem

Expanded text:
messem suam et convocatis duodecim discipulis suis dedit illis potestatem spirituum inmundorum ut eicerent eos et curarent omnem languorem et omnem infirmitatem duodecim autem
Abbreviated transcription (Latin):
dixit qui negaturũ p̃dir¬
erat. hoc iam pot̾it re¬
surrectione firmatꝰ qd̃
in mat᷑e pollicebat᷑ infir¬
mꝰ. lam non metuit ui¬
te huiꝰ interitum. quia
p̃cessit exemplum.

Expanded text:
aedicit qui negaturum praedixerat, hoc jam poterat resurrectione firmatus, quod immature pollicebatur infirmus. Jam non metuit hujus vitae interitum, quia praecessit exemplum.
Abbreviated transcription (French):
int̾rogat an plꝰ diligat
petrus qui quod de se
nescit utrũ plꝰ illum
ñ te m̃e diffinire de oc¬
cultis. ⁊ pͥori ꝑicło ne¬
gationis cautus de se

Expanded text:
interrogat an plus diligat, Petrus quod de se nescit, ideo utrum plus illis non temere definire de occultis, et priori periculo negationis cautius de se
Abbreviated transcription (Latin):
¶ & tenuer̃. Suꝑiꝰ dictum ÷ dauso exisse monum̃to.
ut ĩmortale corpꝰ corpꝰ intellig̾e̾s. hic tenent᷑ pedes.
ut ueram carnẽ ꝯpbes. ꝙ qr tanta usiõẽ treme¬
bant: pͥmum pellit᷑ timor. nolite .t. ut m̃te placida
possint audire que dicuntur.

Expanded text:
 tenuerunt. Superius dictum est clauso exisse monumento, ut immortale corpus intelligeres: hic tenentur pedes, ut veram carnem comprobes. Et quia tantam visionem tremebant, primum pellitur timor: Nolite timere, ut mente placida possint audire quae dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
nardi spicati .i. de sꝑicis .⁊ de foliis confecti. ꝙ p̾cio
dum humanitatem pedes.
¶De hoc unge̾nto in domo.s.i. In bethania dicunt
matħs. ⁊ marcꝰ. ⁊ ioħs. lucas uͦ aliud dic̃ simile buic
añ factum in domo alu̾iꝰ symonis pharisei ñ leꝑ¬
si. neq in bethania. s de eadem muliere q̃ tc̃

Expanded text:
nardi spicati, id est, de spicis et foliis confecti, quod predum humanitatem, pedes. De hoc unguento in domo Simonis leprosi in Bethania dicuntaeus et Marcus et Joannes. Lucas vero aliud dicit simile huic factum ante in domo alterius Simonis pharisaei non leprosi, neque in Bethania, sed de eadem muliere quae
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊̃ astruit. iustificatam
sapĩam ab omĩb filiis quia
ĩ a maria penitente post
culpam.
licta. Expande capillos.i.
nitates. osclare .i. nichil nͥ¬

Expanded text:
tis etiam astruit justificatam sapientiam ab omnibus filiis, quia etiam a Maria poenitente post culpam. peccata, expande capillos, idnitates, osculare, id est, n
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Exiens de domo u̾ demoniũ
hab̾e dictꝰ ẽ. docet ad mare
ut ostenderet se obꝑfidie
culꝑam uideã relicturũ:
⁊ ad gs sanandas tͣnsiturũ.
Uñ apte p̾mittit᷑. quiꝰ p̾dicã¬
te eo in domo mat̾ eiꝰ ⁊ fr̃s

Expanded text:
. Exiens de domo ubi daemonium habere dicitur, docet ad mare, ut ostenderet se ob perfidiae culpam Judaeam relicturum et ad gentes transiturum. Unde apte praemittitur, quia praedicante
Abbreviated transcription (Latin):
celestia caꝑe ñ pot̾ant: ꝑ similitudinẽ t̾renã audi¬
ta ꝑciꝑe potuissent. Grece similitudo dr̃. qñ qͦd in¬
telligi uolumꝰ ꝑ aliqͥs comparationes indicamꝰ. ut
ferreũ aliquẽ durũ. uelooẽ uentis comꝑamꝰ ⁊ auibꝰ.
ld fit in cͥcesimo ⁊ sexagesimo.⁊.cͣ  fructu .i. lege: ꝓ¬

Expanded text:
elestia sapere non poterant, per similitudinem terrenam auditam percipere potuissent. Graece similitudo dicitur quando quod intelligi volumus, per aliquas comparationes indicamus, ut ferrum, aliquem durum, velocem, ventis comparamus et avibus. Idem fit in tricesimo sexagesimo et centesimo fructu, id est
Abbreviated transcription (Latin):
Slesc. in uia enĩ tractabant de pͥncipatu. Simil tc̃ta¬
tio loco. Principatꝰ enim ut ingredit᷑. sic deserit᷑. et
dum tenet᷑. labit᷑ et incertum in qua mansione
iacobum. ⁊ ioħem seorsum ductos in monte: ⁊ aliqd̃
secretũ ibi eis creditũ eẽ. S ⁊ petro sic̃ matħs diẽ. ela¬
ues regni celors ꝓmissas. ⁊ eccłam suꝑ petrã fidĩ a

Expanded text:
etc. In via tractabant de principatu: similis tractatio loco. Principatus enim vi ingreditur, sic deseritur, et dum tenetur labitur: et incertum in qua mansione, Jacobum et Joannem seorsum ductos in montem, et aliquod secretum ibi esse creditum eis, sed et Petro, sicut Matthaeus dicit, claves regni coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
preter grediebantur galileam. nec
uolebat quẽquam scire. Docebat aũ¬
discipulos suos. et dicebat illis. qm̃ fi¬
lius hominis tradetur in manus ho
ditatis ferant᷑ aĩs. Si contristat eos. qr occidñdꝰ
ẽ. debet letificare. Qd die t̾cia surrecturus ẽ.¬
INon cam ingenii tardita¬
te. qͣm amore. qr dnĩ uerum ꝯnou̾ant: moriturũ eͤdere no¬

Expanded text:
praetergrediebantur Galilaeam: nec volebat quemquam scire. Docebat audiscipulos suos, et dicebat illis: Quoniam Filius hominis tradetur in manus hoditatis ferantur animis. Si contristat eos, quia occidendus est, debet laetificare quia die tertia resurrecturus esNon tam ingenii tarditate quam amore, quia Deum verum cognoverunt, moriturum credere ne
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tanta p̃dicatoriꝰᷤ debet esse
fiducia in dõ ut p̾sentis uite
ñ de futo ᷤ c̃tissime sciat ne
dum occupatur mens ad
tpãlia minꝰ p̾dicet et̾na.

Expanded text:
Tanta praedicatori debet esse fiducia in Deo, ut praesentis vitae non defecturos certissime sciat, ne dum occupatur mens ad temporalia, minus praedicet aeterna.
Abbreviated transcription (Latin):
Quos audit me audit. an audiendo uł spnendo eugli
ꝑ̃dicatore quisq sciat se non uiles ꝑsonas s ipsum salua¬
torẽ sꝑn̾e uł audire. quia in disciplos magist audit᷑. ⁊ in
filio pat̾ honoratur.
rum oꝑatioe efferunt᷑ exemplo t̾rent᷑ ad humilita¬
humiliabuntur.

Expanded text:
os audit me audit. In audiendo vel spernendo Evangelii praedicatorem, quisque sciat se non viles personas, sed ipsum Salvatorem spernere vel audire, quia in discipulo magister auditur, et in Filio Pater honoratur.rum operatione efferuntur, exemplo terrentur, et ad humilitahumiliabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
calciam̃ta mortuors oꝑũ
exempla figͣantur ⁊ p̾dica¬
cor onꝰ scłariũ negotioꝵ ñ
portet. nec stultoꝵ oꝑum ex¬
empla conspiciat ne sua o¬
ꝑa quasi mortuis pellibꝰcͤ¬
dat munire. Qui ñ amore

Expanded text:
calceamenta, mortuorum operum exempla figurantur. Et praedicator onus saecularium negotiorum non portet, nec stultorum operum exempla conspiciat, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Et nemine
Abbreviated transcription (Latin):
contend̾e. ne alicꝰ obuii confabulatione reflec¬
s addidit in ua. quia ñ salutationis seduli¬
tas aufertur. s obstacłm impediende deuo¬
tiõis abolet᷑. ut qñ diuina ig̃dant᷑. paulisꝑ
sequestrontur humana. INẽ de domo in do
ium uaga facilitate demigͣndũ ut in hospi¬
tali amore seruet᷑ constantia nec coalita ami¬
cicie necessitudo facile soluatur.
¶Pullem exeut̾e iubet uł ad contestationẽ creni
laboris qͤ ꝓ illis inanit̾ susceꝑunt. uł ut ostendant
usq adeo se ab ipsis nicħ cerrenum querere ut ⁊̃
puluerem de tr̾a eoꝵ ñ sͥ patiant᷑ adħere. ellit̾ ꝗ¬

Expanded text:
contendere, ne alicujus obvii confabulatione reflecsed addidit, in via, quia non salutationis sedulitas aufertur, sed obstaculum impediendae devotionis aboletur, ut quando divina mandantur, paulisper sequestrentur humum vaga facilitate demigrandum, ut in hospitali amore servetur constantia, ne coalita amicitiae necessitudo facile resolvatur.Pulverem excutere jubet: vel ad contestationem terreni laboris, quem pro illis inaniter susceperunt; vel ut ostendant usque adeo se ab ipsis nihil terrenum quaerere, ut etiam pulvere de terra eorum non sibi patiantur adhaerere.
Abbreviated transcription (Latin):
thsaida caphaͬnaum .⁊ tib̾ias cnutates st̃ galilee m
lutore laci genesareth. has plangit dñs quia posttan¬
ta miracła ⁊ u̾tutes non penitucrunt: ⁊ sunt peio¬
res g̃iaib nat᷑ale solum mͦ ius dissipantib quia post
lmpleta uidemꝰ u̾ba saluatoris quia cum ille ciui¬
tates p̃dicte dnõ p̾sente cͦđe noluerint. tuꝰ ⁊ sidõ¬
Quare aũ sit p̃dicantum ñ credit̃is ⁊ ñ p̾dicatũ eͤdi¬
tupis. nouit ille qͥ omĩa nouit.

Expanded text:
thsaida, Capharnaum, et Tyberias civitates sunt Galileae, in littore laci Genesareth. Has plangit Dominus, quia post tanta miracula et virtutes non poenituerunt: et sunt pejores gentilibus, naturale solummodo jus dissipantibus, quia pothsaida, Capharnaum, et Tyberias civitates sunt Galileae, in Impleta videmus verba Salvatoris, quia cum illae civitates praedictae, Domino praesente credere noluerunt, Tyrus et SidoQuare autem sit praedicatum non credituris, et non praedicatum credituris, novit ille qui omnia novit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sic̃ lupꝰ ouib sic beticꝰ insidiat᷑ fidelib ⁊ siõ lupus
ouile nocte ecuit. non audens intͬre. canss somnũ
pastoris absentiã uł desidiam expͥorans. sic ħeticuꝰ
nocte sue int̾pretationis fideles deciꝑe conat᷑.
facile ñ pot̾. sic ħeticꝰ intentionẽ duri cordis ñ solet
post pͥmam .⁊ .s.c. deuita. lupꝰ suo impetu fertur.
⁊ iõsepe ludit᷑ sic b̾eticꝰ impetũ facitis sepe rema¬
net in anis ne noc̾e possit. lupꝰ si pͥor aliquẽ iuderit
d̾it exagitat. sic qͦm u̾suta disputõne ħetitꝰ pre¬
uenit mutũ reddit. ne confiteat᷑ u̾bum di.s si qͥs
ꝯm̃ta fraudis eiꝰ agnou̾it ñ patit᷑ iactam uoci s.sic̃ lu¬

Expanded text:
 Sicut lupus ovibus, sic haereticus insidiatur fidelibus. Et sicut lupus ovile circumit nocte, non audens intrare, canis somnum pastoris absentiam vel desidiam explorans, sic haereticus nocte suae interpretationis fideles decipere conatufacile non potest, sic haereticus intentionem duri cordis non solet onem devita . Lupus suo impetu fertur, et ideo saepe luditur; sic haereticus impetum facit, et saepe remanet inanis, cum nocere non possit. Lupus si prior aliquem viderit, derit, exagitat; sic quem versuta disputatione haereticus praevenit, mutum reddit, ne confiteatur verbum Dei. Sed si quis commenta fraudis ejus cognoverit, patitur jacturam vocis. Sicut lu
Abbreviated transcription (Latin):
Uulpis aĩãl fallax infidiis in¬
tentum rapinas fraudis exer¬
cens ĩ int̾ ipsa hominũ hos¬
picia in foueis habitans ita
ħeticuꝰ domũ fidĩ ñ hñs alios
in suã fraudẽ trahit ⁊ a fide

Expanded text:
 animal fallax, insidiis intentum, rapinas fraudis exercens, et inter ipsa hominum hospitia in foveis habitans, ita haereticus domum fidei non habens, alios in suam fraudem trahit, et a fide
Abbreviated transcription (Latin):
est contra galileam. ꝙ cum egressus eẽt
ad terram occurrit illi uir quidam
qui habebat demonium iam temꝑib
multis. & uestimento non induebatur
neq in domo manebat. sed in monum̃¬
tis. Is ut uidit ih̃m ꝓcidit ante illum.
& exclamans uoce magna dixit. Quid
mͥ ce tibi est iħu filiꝰ altissimi: Obsecͦ
te ne me torqueas. Precipiebat enim
spiũ immundo ut exiret ab homine.
Multis enim temꝑib arripiebat il-¬
lum & uinciebatur catenis & com-¬
pedibus custoditus. & ruptis uincu¬
us agebatur: a demonio in deserta.
Int̾rogauit aũ illũ iħc dicens. Qd
tibi nomen est: At ille dixit. Legio.
quia intrauerant demonia multa
in eum. Et rogabant illum ne im¬
paret illis ut in abyssũ irent. Erat
autem ibi grex porcor multoꝵs
pascentium in monte. & rogabãt

Expanded text:
est contra Galilaeam. Et cum egressus esset ad terram, occurrit illi vir quidam, qui habebat daemonium jam temporibus multis, et vestimento non induebatur, neque in domo manebat, sed in monumentis. Is, ut vidit Jesum, procidit ante illum: et exclamans voce magna, dixit: Quid mihi et tibi est, Jesu, Fili Dei altissimi? obsecro te, ne me torqueas. Praecipiebat enim spiritui immundo, ut exiret ab homine. Multis enim temporibus arripiebat illum, et vinciebatur catenis et compedibus custoditus. Et ruptis vinculis agebatur a daemonio in deserta. Interrogavit autem illum Jesus, dicens: Quod tibi nomen est? At ille dixit: Legio: quia intraverant daemonia multa in eum. Et rogabant illum, ne imperaret illis, ut in abyssum irent. Erat autem ibi grex porcorum multorum pascentium in monte: et rogabant
Abbreviated transcription (Latin):
autem uidere quod factum erat &
uenerunt ad iħm & inuenerunt ho¬
minem sedentem a quo demonia exie¬
rant. uestitum ac sana mente. ad pe-¬
des eius & timuerunt. Nuntiaueruit
autem illis &e qui uiderant quomodo
sanus factus esset a legione. Et roga¬
uerunt illum omĩs mulcitudo regi-¬
onis gerasenoꝵ ut discederet ab ipsiꝰ
se autem ascendens naiuim reuersuꝰ
est. & rogabat illum uir a quo de¬
monia exierant ut cum eo eẽt. Di¬
misit autem eum iħe dicens. Redi

Expanded text:
e quod factum est, et venerunt ad Jesum: et invenerunt hominem sedentem, a quo daemonia exierant, vestitum, ac sana mente, ad pedes ejus, et timuerunt. Nuntiaverunt autem illis et qui viderant, quomodo sanus factus esset a legione; et rogaverunt illum omnis multitudo regionis Gerasenorum, ut discederet ab ipsis:se autem ascendens navim, reversus est. Et rogabat illum vir, a quo daemonia exierant, ut cum eo esset. Dimisit autem eum Jesus, dicens: Redi