comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i misd adq: ineffabili sccstem̃to. Nec naturaclis genito de¬
fuiss& Exgignente subsitntia nec geminar&ur ingi¬
gnente genitoue ꝑsonc lic& in uno xpo ueritatẽ dĩ & ho¬
minis naturae ueritas in consusc seruar&. unc̃c̃ tam̃ in
xpõ ꝑ sonã utriusq: nacturae indiuisa ueritas ex hibe¬
r&. Vt nec gemina nactiuitts unius xp̃i uider&ur gemina¬
reꝑ sonam nec personce unitas autdĩ in homine aut ho¬
minis in dõuestem poss& abolere substantiam. & lic&
ut secq: uesa inunox po substantia natustelem insetes¬
t&ur & originis nactiuitatẽ : & nauitatis originẽ Mvs¬
terii tam̃ pi&ces miscebilis ꝑmanens quan dcm diuince
illius & in effabilis genesactionis qucce initium ñ hab&
In hac quoq: humcna generatione cestã nob̵ intellegenti¬
ae linecm demonstrauit. Nã qui semꝑ ds̃ exdõ idem tẽ¬
porclit̃ ex homine . ds̃ & homo & in quo nturalẽ pat̃nae
substanticce plenitudinẽ natiuitas sempiterna possedit.

Expanded text:
Christi miro atque ineffabili sacramento nec naturalis genito defuisset ex gignente substantia, nec geminaretur in gignente genitove persona, licet in uno Christo veritatem Dei et hominis naturae veritas inconfusa servaret, unam tamen in Christo personam utriusque naturae indivisa veritas exhiberet, ut nec gemina nativitas unius Christi videretur geminare personam, nec personae unitas, aut Dei in nomine, aut hominis in Deo, veram posset abolere substantiam. Et licet utraque vera in uno Christo substantia naturalem in se testetur, et originis nativitatem, et nativitatis originem, mysterii tamen pietas mirabilis permanens, quamdam divinae illius et ineffabilis generationis, quae initium non habet, in hac quoque humana generatione certam nobis intelligentiae lineam demonstravit: nam qui semper Deus ex Deporaliter ex homine Deus et homo; et in quo naturalem paternae substantiae plenitudinem nativitas sempiterna possedit,
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. sicut sine suo spũ. eẽ. non possunt. Qobhoc sicut
una est manisestatio. sicut una est reuelcctio trinitatis.
&ubi unum est diuine reuelctionis munus. ibi unus ẽ
indiuidicce trinitatis coduentus. Nã sicut pcct̃ reuela¬
remonstratꝰ. Ipso filio dicente . Uecctus es simonbcrio¬
na quicceccro & scenquis non reuelccuit tibi sed pater

Expanded text:
possunt, sicut sine suo Spiritu esse non possunt; et ob hoc, sicut possunt, sicut sine suo Spiritu esse non possunt; et ob hoc, sicut una est manifestatio, sic una est revelatio Trinitatis, et ubi unum est divinae revelationis munus, ibi unus est individuae Trinitatis adventus: nam sicut Pater revelare monstratur, ipso Filio dicente: Beatus es, Simon Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed P
Abbreviated transcription (Latin):
haec ccliquanti non totius trinitatis. sed solius filii de¬
putareꝑ soncce. Quid deillo loco euangeli dicturi
st̃. in quo filius ipse discipulos prius quã pocter&ur infor¬
mans ait. qui hab& mandatametc & seruat ea ille
ẽ. qui diligitine : qui cautẽ diligitme dilig&ꝰ a pactreme¬
o & ego diligic̃ eũ & macnifestibo ei meipsum. Cumq
iudccs discipults ñ traditor respondiss& dicens. Dnẽ quio
fccctũ ẽ quic nob̵ manifestecturus es te ipsũ & ñmundo.
ut ostender& manifestationis gratic̃ aduentus nomine
demonstrari respondit ihs̃ & dix̃ ei. siquis diligit me ser¬
monẽ meũ seruabit. & pac t̃mr̃ diligit eũ & adeum ue¬
niemꝰ & mansionem apud eum sacciemus. Simuldilig̃t¬
simulueniunt & cepud suũ dilectorẽ simuluncemstcci¬
unt mansionem simulse manifestant. Quia uno
aduentus sui lumine cordilectoris inlumin ant. Et qm̃
reuelando semanifestant non sesine scõspũ cognoscinon

Expanded text:
haec aliquanti non totius Trinitatis, sed solius Filii dehaec aliquanti non totius Trinitatis, sed solius Filii deputare personae, quid de illo loco Evangelii dicturi sunt, in quo Filius ipse discipulos, priusquam pateretur, informans, ait: Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me; qui autem diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Cumque Judas discipulus non traditor respondisset dicens: Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? ut ostenderet manifestationis gratiam adventus nomine demonstrari, respondit Jesus, et dixit ei: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Simul diligsimul veniunt, et apud suum dilectorem simul unam faciunt mansionem, simul se manifestant, quia uno adventus sui lumine cor dilectoris illuminant. Et quoniam revelando se manifestant, non se sine sancto Sp
Abbreviated transcription (Latin):
splendoris illius facteccris. qm̃ lucem sic cequat suus inom¬
nibus splendor ut nec maior ibi possit eẽ nec minor mul¬
pirant. A ȩstimantes eum secundum dĩ tactis substan¬
ciũ Aut adlocum deloco motulocdi transire aut non
posse simulomnia dĩ tactis suce in mensitate conplere:
Intantum ut cũ eũ cdiunt adterram descendere.
credant eum incccelo uel apud inferos non fuisse . &cad
infernũ secundũ dĩtatis substantiã. Itadescendisse.¬
confirment ut eum acelo fuisse tunc & terris existiment:
quac̃ in ꝑsona quoq: pactris similia reperiri. ut enim illa
legrelium uoluminum loca pr&ereã quib: dicitur. Q
descendit dñs uidere ciuitatem & turrem. tã quac̃ si non
des cender& non uider&. Cum superius demons traue¬
quid. Sed &illud quod paculo postdicitur. Uenite
discendecmus & confundacmꝰ in illis linguas eorum. ut
ergo haecsilentio nunc interim deputentꝰ. Qm̃ solent

Expanded text:
splendoris 99 illius fatearis; quoniam lucem sic aequat suus in omsplendoris 99 illius fatearis; quoniam lucem sic aequat suus in omnibus splendor, ut nec major ibi possit esse, nec minor. CApirant, aestimantes eum secundum deitatis substantiam, aut ad locum de loco motu locali transire, aut non posse simul omnia deitatis suae immensitate complere; intantum, ut cum eum audiunt ad terram descendere, credant eum in coelo vel apud inferos non fuisse, et ad infernum secundum deitatis substantiam ita descendisseconfirment, ut eum coelo defuisse tunc et terris existiment. quam in persona quoque Patris similia reperiri? Ut enim illa legalium voluminum loca praeteream, quibus dicitur: Et descendit Dominus videre civitatem et turrim , tanquam si non descenderet, non videret; cum superius demonstravequid? Sed et illud, quod paulo post dicitur: Venite, descendamus, et confundamus in illis linguas eorum . Ut ergo haec silentio nunc interim deputentur, quoniam solent
Abbreviated transcription (Latin):
tat inm̃sũ siliũ uero quantitatẽ credit aliquat̃minctũ demons¬
tr& nob̵ qualit̃ lux & splendor diuerscce possint eẽ substantiae.
Cũ ne confundantꝰ nomine nec segregentur genere nec odterũ
alte sd differat quantitate. Ncc lucis & splendoris non sunt confusa
nominae sedlucis & splendoris ñẽ discr&a nectura. rursuslucir
splendor sic indiuiduus unitꝰ ut eb ea nullatenus sepcr&ut: tan¬
tũ q: lux inseb ab& splendorem quanta insesplendor contin&
lucem nec luxut luceat splendore potest priuari. nec splendor
ut splendecot luce potest cliquando destitui. sed quaecũq: lux
compl&ae qualis insplendore ꝑmanens ecdem splendore
conpl& inluce parit̃ aequalis existens. quo circa si &i c̃luxilla
a&ernao nec sine suo potuit splendore eẽ nec eodem potest cac¬
rere consequent̃ cut patri silioq: unus debitꝰ quaclitatis
quantitatisq t̃minus autacequalit̃ uterq necesse . ẽ. lucẽ

Expanded text:
tat immensum, Filium vero quantitate credit aliqua terminatum, demonstat immensum, Filium vero quantitate credit aliqua terminatum, demonstret nobis qualiter lux et splendor diversae possint esse substantiae, cum nec confundantur nomine, nec segregentur genere, nec alterum ab altero differat quantitate. Nam lucis et splendoris non sunt confusa nomina, sed lucis et splendoris non est discreta natura. Rursus luci splendor sic individuus unitur, ut ab ea nullatenus separetur, tantumque lux in se habet splendorem, quantam in se splendor continet lucem; nec lux ut luceat, splendore potest privari, nec splendor ut splendeat, luce potest aliquando destitui; sed quaecunque lux complet, aequalis in splendore permanens, eadem et splendor complet, in luce pariter aequalis existens. Quocirca si etiam lux illa aeterna nec sine suo potuit splendore esse, nec eodem potest carere: consequenter aut Patri Filioque unus dabitur qualitatis quantitatisque terminus, aut aequaliter uterque necesse
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationũ &intentionũ cordis. &ñ est ulla crecctura
inuisibilis inconspectueius. Omnicc autẽ nuda & apesta
sunt oculis eius. Nec hic sicut superius diximus ullade¬
b& corporecce uisionis sub intrare suspicio tãquãdĩ
silius incccelosit. & exinde cunsta uidecet ubi nonsit.
Hoc ẽ. enĩ dõuidere: qđ eẽ. & quaentã insinuat uisio¬
nem sucẽ tantaẽ uult credr substantiac̃ succ̃. Vt cum
ccudimꝰ omnia nudac & cpesta eẽ. oculis eius. Nullũ
finitatis cum patresilius monstrar&ur sc̃ scriptura
curauit desccpientia dicere : Splendorẽ. enĩ lucis a&¬
ncce &speculũ sinemala dĩ maciestatis & imago boni¬
q: monstratꝰ pactrem nãq lucem filiũ uesd splendorem
hoc in loco nullus cẽbigit appellari. de quo &iã a postoli¬
ca dic̃ austoritas. quicũ sit splendorgloriae & sigura
substancice eiꝰ. Cerens quoq õnic uerbo uistutirsu ae. ecce
& splendor eẽ filids & õnia gerere ꝑ hib&. si quis ergo patrẽ pai¬

Expanded text:
ordis. Et non est ulla creatura invisibilis in conspectu ejus: omnia autem nuda et aperta sunt oculis ejus ? Nec hic, sicut superius diximus, ulla debet corporeae visionis subintrare suspicio, tanquam Dei Filius in coelo sit, et exinde cuncta videat, ubi non sit; hoc est enim Deo videre quod esse, et quantam insinuat visionem suam, tantam vult credi substantiam suam, ut cum audimus omnia nuda et aperta esse oculis ejus, nullum finitatis cum Patre Filius monstraretur, sancta Scriptura curavit de Sapientia dicere: Splendor est enim lucis aeternae, et speculum sine macula Dei majestatis, et imago boniique monstratur. Patrem namque lucem, Filium vero splendorem hoc in loco nullus ambigit appellari. De quo etiam apostolica dicit auctoritas: Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae ejus, gerens quoque omnia verbo virtutis suae . Ecce et splendor esse Filius, et omnia gerere perhibetur. Si quis ergo Patrem pu
Abbreviated transcription (Latin):
usq: cdsinem adtingit ut sumq sinẽ in mensitate succe infini¬
tatis excedit. Ille enim omnẽ potest crectuitc̃ attingere
quem omnis non potest crectura concludere. Nã sicut
implens cccelũ ꝑ seuerat inmensus. sic ccsineusq: codfinẽ at¬
tingens ꝑ man& infinitus. Tccle namq: ẽ attingit cfineusq:
cdsinem fostiter: quede ẽ & illud qđ ꝑ hieremicm dicitur
Ego dr̃ ꝓximans & non ds̃ delonginquo. Siccbs conditus fu¬
erit homo in occulto. ego ergo nonuidebo eum. Ñ necace¬
lum & troc ego impleo. qui impl& omnic uid& omnico
& in eo demonstrauit quid sit ui debo eum qđ adiunxit di¬
cenis. Eccelũ & trac̃ ego impleo neq: enĩmare corporceli ui¬
dere credendus .ẽ dĩ. Tcc̃ quã alibisit ipse cũ uid&. &cclibi
quod uid& quid quid enĩ uid& ñ extraseuid&. quicc ipse

Expanded text:
usque ad finem attingit, utrumque finem immensitate suae infiniusque ad finem attingit, utrumque finem immensitate suae infinitatis excedit. Ille enim omnem potest creaturam attingere, quem omnis non potest creatura concludere: nam sicut implens coelum perseverat immensus, sic a fine usque ad finem attingens permanet infinitus. Tale namque estquale est et illud quod per Jeremiam dicitur: Ego Deus proximans, et non Deus de longinquo. Si absconditus fuerit homo in occulto, ego ergo non videbo eum? Nonne coelum et terram ego impleo ? Qui implet omnia, videt omnia. Et in eo demonstravit quid sit, videbo eum, quod adjunxit dicens: Coelum et terram ego impleo; neque enim more corporali videre credendus est Deus, tanquam alibi sit ipse cum videt, et alibi quod videt. Quidquid enim videt, non extra se videt, quia ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ante ferti: conferriue nom possunt qm̃ qui omnia innu¬
meið & pondere & mensura disposuit. sicut tẽporenu¬
merari. sicloco mensusaori non potuit. ꝑ inde pscel¬
mus ueraciter canit. magnus dñs dr̃ noster & magna
uistus eius & sccpienticcreius non est numerus. Atq: ut hu¬
ius innumercbilis sempit̃ nitatis infinita monstra r&
inmensits. Alio locodicitur: magnus dnr̃ & laudo¬
bilis nimis. & magnitudinis eiꝰ non ẽ finis. Quicc reuera
naturtelit̃ sempiternũ. quia quod semꝑ ẽ. ñ cacpitꝰ nu¬
merðꝰ. & quod ubiq totum ẽ non concluditur loco. Io¬
circo deniq: clio scripturae testimonio desccpientia
dicitur : at tingit cutem ubiq ꝓpt̃ succ̃mundiciam. & pcculo
post. At tingit ccutem afineusq: cdfinẽ fostit̃ & disponit
omnia succuit᷑. hic utiq cum afineusq: adfinẽ sccpienti cm
acudimus attingere. Intellegendum est. quia cum ccsine

Expanded text:
anteferri conferrive non possunt. Quoniam qui omnia in nuanteferri conferrive non possunt. Quoniam qui omnia in numero, et pondere, et mensura disposuit, sicut tempore numerari, sic loco mensurari non potuit. Proinde psalmus veraciter canit: Magnus Dominus Deus noster, et magna virtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus. Atque ut hujus admirabilis sempiternitatis infinita monstraretur immensitas, alio loco dicitur: Magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non est finis . Quia revera naturaliter sempiternum, quia quod semper est non capitur numero, et quod ubique totum est non concluditur loco, idcirco denique alio Scripturae testimonio de Sapientia dicitur: Attingit autem ubique propter suam munditiam . Et paulo post: Attingit autem a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Hic utique cum a fine usque ad finem sapientiam audimus attingere, intelligendum est quia cum a fine
Abbreviated transcription (Latin):
piternitatis infinitatẽ loco uidentꝰ dacre quã filio dĩ co
natꝰ adimere. nã sippt̃ ea filiũ dĩ ñ sine initio natum
asserunt quia dicit euangelista. In principio erat uer¬
bum & nondicit ante principiũ eiat uerbum. istiquilo¬
cum ante uerbum suisse ccsserunt. Ante principiũ quoq:
fuisse necesse ẽ. facteantꝰ. qm̃ id qõ fuis seputant aenteuer¬
bum hoc existimant ñ habuis se principiũ. sicuit̃ principiũ
semprt̃num distare non potest sempiterno. Talis hanc
impi& ctẽpfecto consequitur cbsurditcs. ut aut locclis
put&ur dr̃ aut locus hoc credctur. eẽ qđ dr̃ cut ipsum lo¬
cum cliquod existiment eẽ. sinedõ. Principium quod
sempiternitate sui nactusedit̃ perseuer& infectum
sed qm̃ hccec non sine impic& ate creduntꝰ. Id circo non
solum silio anterior sed nec cequaeuus dicendus . ẽ locus
Perquem enim omnice fultasunt huic ficlta quice lib&

Expanded text:
piternitatis infinitatem loco videntur dare, quam Filio Dei cpiternitatis infinitatem loco videntur dare, quam Filio Dei cpterea Filium Dei non sine initio natum asserunt, quia dicit evangelista: In principio erat Verbum, et non dicit, ante principium erat Verbum; isti qui locum ante Verbum fuisse asserunt, ante principium quoque fuisse necesse est fateantur; quoniam id quod fuisse putant ante Verbum, hoc existimant non habuisse principium. Si autem principium quoniam sempiternum distare non potest sempiterno, talis hanc impietatem profecto consequitur absurditas, ut aut localis putetur Deus, aut locus hoc credatur esse quod Deus, aut ipsum locum aliquod existiment esse sine Deo principium, quod sempiternitate sui naturaliter perseveret infectum. Sed quoniam haec non sine impietate creduntur, idcirco non solum Filio anterior, sed nec aequaevus dicendus est locus. Per quem enim omnia facta sunt , huic facta quaelibet
Abbreviated transcription (Latin):
istis locutus ẽ. nobis infilio quem constituit heredem uni¬
uersoꝵ ꝑ quem fecit & sȩcula. Non ẽ ergo loccclis ꝑquẽ
factus ẽ. locus. Nec tẽporclis perquẽ facctũ ẽ . tẽpus.
Ncc̃ si locclis ipselocum fecit. & cestum ẽ omne locle
in loco eẽ. consequent̃ intellegitur. quod prius in loco
fuerit & sic locum cretre potuerit. sed hic locus in quo suis¬
se dĩ filius dicitur. Quȩ sd̃ utsum filio anterior aeque¬
uusue credactur: Quod si cliqui anteriorem filio existi¬
mant locum uideant in quo bara trum nestcricce aesser¬
tionis incurrunt. cum rerum omnium operatori mate¬
ricm cuius lib& operis ante ponunt. Cumq: io hannes
omnia ꝑ ipsum sacta commemor&. Nullam quod abs¬
sit insehicbuise dicendus est ueritatem. si quod lib&
opus p̃ces sit opificẽ. quomodo enĩ locũ ficere potuit
anteque eẽ uel sine quo ẽe si ita ẽ. factus ipsenon potuit.
tunc de in desollicita consideratione ꝑpendant. qm̃ sem¬

Expanded text:
io, quem constituit haeredem universorum, per quem fecit et saecula . Non est ergo localis per quem factus est locus, nec temporalis per quem factum est tempus: nam si localis ipse locum fecit, et certum est omne locale in loco esse; consequenter intelligitur quod prius in loco fuerit, et sic locum creare potuerit. Sed hic locus, in quo fuisse Dei Filius dicitur, quaero utrum Filio anterior, aequaevusve credatur? Sed si aliqui anteriorem Filio existimant locum, videant in quod barathrum nefariae assertionis incurrant, cum rerum omnium operatori materiam cujuslibet operis anteponunt. Cumque Joannes omnia per ipsum facta commemoraret, nullam quod absit in se habuisse dicendus est veritatem, si quodlibet opus praecessit opificem. Quomodo enim locum facere potuit, ante quem esse, vel sine quo esse, si ita est factus, ipse non potuit? Tunc deinde sollicita consideratione perpendant quoniam sem
Abbreviated transcription (Latin):
becctissimus dicct. Pa dĩ qui ex superat omnẽ intellec¬
tũ custo dict cordee ustc̃ & in tellegentics uras inx põihũ
Cuius ergo paex lic& omnẽ super& intellectũ. ueratam̃
sempi terna natus telisq: creditꝰ cureius generationis
quae superct omnẽ ꝓrsus eloquium natus trlis ueritts &
infinita sempiternitas abneg&ur. ubi ergo sempiter¬
na pax est. Credactur &icm sempi terna nactiuitas
& cuius ẽ. credenda sempe terna nac tiuitces non ne¬
g&ur inmensa maciestas. Nullo quippe naturali fine
concluditur quod ncctiuitatis initio non ten&ur.
Rideo inmensce ꝓrsus cognos citur ille substantiac
cuius ẽ. nactiuitas ñ coepta seduera. Ncc̃ quod celi quo
circũ scribitꝰ fine neces se .ẽ. ut loco tenectꝰ aut tẽpore
quomodo ccutem fecisse tempus & locum creditꝰ. si lo co
ipse tẽporiue sub dactur: Nam ꝑ ipsum omnis factus ẽ
locus. Quic omnia ꝑ ipsum sacta sunt: & sineipso

Expanded text:
beatissimus dicat: Pax Dei, quae exsuperat omnem intellecbeatissimus dicat: Pax Dei, quae exsuperat omnem intellectum, custodiat corda vestra, et inCujus ergo pax, licet omnem superet intellectum, vera tamen, sempiterna naturalisque creditur; cur ejus generationis, quae superat omne prorsus eloquium, naturalis veritas et infinita sempiternitas abnegetur? Ubi ergo sempiterna pax est, credatur etiam sempiterna nativitas; et cujus est credenda sempiterna nativitas, 96 non negetur immensa majestas, nullo quippe naturali fine concluditur, quod nativitatis initio non tenetur; et ideo immensa prorsus agnoscitur illa substantia, cujus est nativitas non coepta, sed vera. Nam quod aliquo circumscribitur fine, necesse est ut loco teneatur aut tempore. Quomodo autem fecisse tempus et locum creditur, si loco ipse temporive subdatur? Nam per ipsum omnis factus est locus, quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso
Abbreviated transcription (Latin):
tantia qucce est exsolopatrenaturcclit̃ genitus ipse sine
patre fructus in uiolata euirginis quã complexus ñ contigit
maritalis : Ipse sine genedogia dequo scriptum .ẽ. Cgene¬
rationẽ eius quis encereuit. Vt cũ ingeneratione uera filu
dĩ sides nobis cognitionem praestat. Sermonẽ uero sempit̃¬
nitas superat in eo quod sidei constantia credulitatis fir¬
mamento nutritur. sermonis uesd caudaccia fideli timo¬
re conprimitur: Diuine generationis uera naturalis¬
q: sempit̃nitas agnosccctur.: Nã quia diuincc utiq nac tu¬
sirlit̃ uera ẽ. quic indõ uero nihil ẽ. sidsum. quia uero
nec coepta .ẽ. nec csecta. Sicut omnẽ coeptae creatae¬
q: nacturaesuperat cogitationis indocginẽ. sic omnẽ suꝑ¬
greditꝰ eloquii faccultatem: An forsitan quod dedĩ pa¬
ce a postolicȩ auctoritatis ueritate ꝑ cepimus deeius ge¬
neratione ꝓrsus cccipere dubitamus. Cum nob paulus

Expanded text:
tantia, quae est ex solo Patre naturaliter genitus; ipse sine tantia, quae est ex solo Patre naturaliter genitus; ipse sine Patre, fructus inviolatae Virginis, quam complexus non contigit maritalis; ipse sine genealogia, de quo scriptum est: Generationem ejus quis enarrabit ? ut cum in generatione vera Filii Dei fides nobis cognitionem praestat, sermonem vero sempiternitas superat, in eo quod fidei constantia credulitatis firmamento nutritur , sermonis vero audacia fideli timore comprimitur, divinae generationis vera naturalisque sempiternitas agnoscatur. Nam quia divina utique naturaliter vera est, quia in Deo vero nihil est falsum; quia vero nec coepta est, nec creata, sicut omnem coeptae creataeque naturae superat cogitationis indaginem, sic omnem supergreditur eloquii facultatem. An forsitan quod de Dei pace apostolicae auctoritatis veritate percepimus, de ejus generatione prorsus accipere dubitamus? cum nobis Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
Initiũ quoq: nactiui tatis in
natura hominis xp̃s habuit in qua si ne initio ñ potuit
mat̃. eẽ quaegenuit. Vt agnos cer&ur na tunre ueri¬
tate recognita nullũ diuince natiuitactis initium hecbu¬
isse. Vbi sempit̃no pactri sic̃ initiũ existendi nullũ fuit.
sic nulla natiur tas initictae generationis accersit. It anãq
ut sicut in hominis xp̃i substantia sclua p̃rogatiua singu¬
lacris illius dignitatis hoc substantialit̃ inuenitur : quod na¬
turalit̃ constat in homine. Sic in eodẽ dõxpo hoc substan¬
ticcliter. eẽ credatur. quod nactur alit̃ ubsistit inpatre.
Ut cũ in homine xpo uid&ur ueritas hominis in eodem dõ
xp̃õ cognos catur pacterncce ueritcas dĩ tactis. Vt cum
ista nactiuitas inuenitꝰ initio subditaquace extẽporceliho¬
mine sub tanciclis tẽporclit̃ extitit . Illa quoq: sine initio
credatꝰ eẽ ncctiuitts. quae desempit̃ nodõ substanticclis
ac sempit̃na subsistit. ipseigitꝰ sine matre indiuina subs¬

Expanded text:
Initium quoque nativitatis in natura hominis Christus habuit, in qua sine initio non potuit mater esse quae genuit; ut agnosceretur, naturae veritate recognita, nullum divinae nativitatis initium habuisse, ubi sempiterno Patri, sicut initium existendi nullum fuit, sic nulla nativitas initiatae generationis accessit. Ita namque ut sicut in hominis Christi substantia, salva praerogativa singularis illius dignitatis, hoc substantialiter invenitur, quod naturaliter constat in homine; sic in eodem Deo Christo hoc substantialiter esse credatur, quod naturaliter subsistit in Patre: ut cum in homine Christo videtur veritas hominis, in eodem Deo Christo cognoscatur paternae veritas deitatis; et cum ista nativitas invenitur initio subdita, quae ex temporali homine substantialis temporaliter exstitit, illa quoque sine initio credatur esse nativitas, quae de sempiterno Deo substantialis ac sempiterna subsistit. Ipse igitur sine matre in divina subs
Abbreviated transcription (Latin):
Atq abire ut nec cdlocũ localiter ueniant. nec loca¬
lit̃ deloco discedant. hic aduentus patris & filii & sp̃s scĩ
tas trinitatis qua eom nia impl&. omnia contin&. illiueni¬
re dicitꝰ cui sem conifestare dignatꝰ. &abillo discedit a quo
lum̃ succe dilectionis abs condit. neclocalit̃ absens efficitꝰ cũ

Expanded text:
atque abire, ut nec ad locum localiter veniant, nec locaatque abire, ut nec ad locum localiter veniant, nec localiter de loco discedant. Hic adventus Patris, et Filii, et Spirittas Trinitatis, quae omnia implet, omnia continet, illi venire dicitur, cui se manifestare dignatur; et ab illo discedit, a quo lumen suae dilectionis abscondit, nec tamen localiter absens efficitu
Abbreviated transcription (Latin):
reuelactio . In quo ẽ ipsius dinaturalis agnitio. dicente
apostolo quis enĩ scit hominũ quace sunt hominis nisi spr̃
hominis qui in ipso est. Itc& quedĩ sunt nemo cognouit
nisi spr̃ dĩ. Deipso dicit idemgentiũ doctor. nobis enim
pienticce & reuelationis & ut ostender& agitionẽ
dĩ innobis. Reuelationẽ sps̃ operari cũ dixiss&
lare. quia sola seplenae potest ipsa trinitaes nosse:
Et quaen tum sedederit agnorcendam tantum secon¬
donat reuelandum : Ibiccutem ẽ. plena sui cognitio
ubi non ẽ. nacturalis ullac discr&io. In mensum nãq
cbinmenso plence cognoscitur & scientiae insinitas
man&. Vbi substantic̃ finem non hab& Nec scientiae
terminus. cbecliqua creatura contingitur: ubi qđ
una trinitas quececũ semanifestat in effibiliter ue¬
nit. &cũ sein dignis occultat. in effabilit̃ omnino
discedit. ueniunt atq ab eunt ꝓprio & in conp̃hensi¬
aut pact̃ aut̃ silius mou&ur Aut sp̃s. nouer̃ sicuenite

Expanded text:
revelatio, in quo est ipsius Dei naturalis agnitio, dicente Apostolo: Quis enim scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est? ita et quae Dei sunt nemo cognovit, nisi Spiritus Dei . De ipso dicit idem gentium Doctor: Nobis enim pientiae et revelationis . Et ut ostenderet agnitionem Dei in nobis revelationem Spiritus operari, cum dixissetlare, quia sola se plene potest ipsa Trinitas nosse, et quantum se dederit agnoscendam, tantum se condonat revelandam; ibi autem est plena sui cognitio, ubi non est naturalis ulla discretio: immensus namque ab immenso plene cognoscitur, et scientiae infinitas manet ubi substantia finem non habet, nec scientiae terminus ab aliqua creatura contingitur, ubi quod una Trinitas, quae cum se manifestat, ineffabiliter venit, et cum se indignis occultat, ineffabiliter omnino discedit. Veniunt atque abeunt proprio et incomprehensiaut Pater, aut Filius movetur, aut Spiritus. Noverunt sic venire
Abbreviated transcription (Latin):
dñi suꝑ faccientes mala. ubi non p̃tereunde locus nas citꝰ
qucestionis. in eo quod scclomondicit. In omni loco oculidĩ
speculuntꝰ bonos & mados. & rursus ꝓph&a dicit ad dnm̃
Mundus .ẽ oculustuus neuideat madum: I&uendus .ẽ.
enĩ ne hic quidicitꝰ eccuidere quacedicitꝰ implereput&ur: Ali¬
cubi ñ eẽ cũ dicitꝰ cliquid nonuidere . ¶m̃ non ubiq: subtan¬
ticcliter . ẽ. si uel in malis non est. sed in diuinis sermonib: si te¬
neactur humilitas cordis nulla reppen &ur repugnantice
ueritotis. Quodic̃modo ergo uid& omnicds̃ & quod c̃mo¬
do quecedc̃ ñ uid& ds̃. Sicut quod cc̃modo ubiq totus ẽ.¬

Expanded text:
iquitas. Ubi non praetereundae locus nascitur quaestionis, in eo quod Salomon dicit: In omni loco oculi Dei speculantur bonos et malos. Et rursus propheta dicit ad Dominum: Mundus est oculus tuus, ne videat malum . Metuendum est enim ne hic qui dicitur ea videre quae dicitur implere, putetur alicubi non esse, cum dicitur aliquid non videre; quoniam non ubique substantialiter est, si vel in malis non est. Sed in divinis sermonibus, si teneatur humilitas cordis, nulla reperietur repugnantia veritatis. Quodammodo ergo videt omnia Deus, et quodammodo quaedam non videt D
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ utipsum filium ꝓeo quod finis dr̃ finẽ quoq cesserat
put&ur &icc̃ finiendus. & ubi erit iohcennis illarustati¬
o quãc depectore uiui fontis bibebat. scimꝰ quic filius di
uenit & dedit nob̵ intellectũ . ut cogomꝰ uerũ & simꝰ inuerd̃¬
filio eius ihũ xpõ hic ẽ uerus dr̃ &uita aðencc Quc̃c ui¬

Expanded text:
est ut ipsum Filium, pro eo quod finis dicitur, finem quoque asserat est ut ipsum Filium, pro eo quod finis dicitur, finem quoque asserat putetur etiam finiendus. Et ubi erit Joannis illa ructatio, quam 93 de pectore vivi fontis bibebat? Scimus quia Filius Dei venit, et dedit nobis intellectum, ut cognoscamus verum, et simus in verFilio ejus
Abbreviated transcription (Latin):
est essentialiter sempiternum hinc ẽ ꝓfesto
quo dipse filius uolens iuda eis in mensitatẽ sẽ pi¬
ternitatis succe cesta ꝓrsus manifestatione monstrare
interrogintib quis e. &. respondit. Principiũ quod &
loquor uobis. sed forsitan eoquod ẽ principium dictus
magis putabitur initio existendi subiectus. quodsi e
hoc uoccbulo quis quã molitur praeiuditium struerẽ
ueritati. Vt quẽ principi cognoscit uocari nomine qđ¬
dcc̃ principiũ nactiuitatis existim& habuise. Dabit ꝓfec¬
to &iã patriqđ nestes ẽ cliqđ ex istendi principiũ. quẽ
cũ silio principiũ cognoscimꝰ nominetũ. Si cut ipse
dicit. Tecũ principiũ indie uistutis tuae insplendorib
scoꝵ exutero anteluciferũ genuite. Quid aut̃ respon¬
debit quide principii nomine cesserit filiũ nectiuitatis
habere principium. Qđ siquis peo quod principiũ dicitꝰ
natiuitatem filii hacbere creditinitium. Consequens

Expanded text:
est essentialiter sempiternum. Hinc est profecto est essentialiter sempiternum. Hinc est profecto quod ipse Filius volens Judaeis immensitatem sempternitatis suae certa prorsus manifestatione monstrare, interrogantibus quis esset respondit: Principium, quod et loquor vobis . Sed forsitan eo quod est principium dictus, magis putabitur initio existendi subjectus. Quod si ex hoc vocabulo quisquam molitur praejudicium struere veritati, ut quem principii cognoscit vocari nomine, quoddam principium nativitatis existimet habuisse, dabit profecto etiam Patri quod nefas est aliquod existendi principium, quem cum Filio principium cognoscimus nominatum, sicut ipse dicit: Tecum principium in die virtutis tuae in splendoribus sanctorum, ex utero ante luciferum genui te. Quid autem respondebit, qui de principii nomine asserit Filium nativitatis habere principium? Quod si quis, pro eo quod principium dicitur, nativitatem Filii habere credit initium, consequens
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum. hic sempiter nitas ostenditur. hic in men¬
sitas inuenitur hic essentialis natura monstra¬
tur: Nam quod in principio erat num quam
non erat quia semper erat quoduero apud dn
erat locale nonerat. sed in mensum erat quia cũ
inunitatẽ naturae & nominis ueritate hoc
utiq erat quod illeds̃ erat apud quem uer¬
bum dr̃ erat. Anforte quia in principio erat¬
audiuimus distum. aliquod filio ex istendi
audebimus assignare principium. & ideosine
initionatus eẽ non creditur. quiaio hannes
noneũ ante principium sed in principio fuisse
testatur. absit ut haec insulsa cogitatio cuius¬
quam mentem sapientis attingat absit ut
haec in quolib& l& alis perfidie contagio pu¬
ritatem xp̃ianae relegionis inficiat quis enĩ
non consider& illud dignae principium dici
quodnullo potuit principio praeueniriNam
quidquid ante quod lib& principium cogi
um nullus inuenit terminum. propter ea
illud . ẽ dicendum uere principium quod

Expanded text:
Verbum. Hic sempiternitas ostenditur, hic immenVerbum. Hic sempiternitas ostenditur, hic immensitas invenitur, hic essentialis natura monstratur. Nam quod in principio erat, nunquam non erat, quia semper erat; quod vero apud Deum erat, locale non erat, sed immensum erat, quia cum in unitate naturae et nominis veritate, hoc utique erat quod ille Deus erat apud quem Verbum Deus erat. audivimus dictum, aliquod Filio existendi audebimus assignare principium, et ideo sine initio natus esse non creditur, quia Joannes non eum ante principium, sed in principio fuisse testatur? Absit ut haec insulsa cogitatio cujusquam mentem sapientis attingat ! absit ut haec in quolibet lethalis perfidiae contagio puritatem Christianae religionis inficiat! Quis enim non consideret illud digne principium dici quod nullo potuit principio praeveniri? Nam quidquid ante quodlibet principium cogitum, nullus invenit terminum, propterea illud est dicendum vere principium, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sedem suam suꝑuentos quando fortes faciebat sursũ
quando fostia faciebat fundamenta terrae eram
apud eum disponens. Quodsis apientia patrico a&er¬
na non creditur necesse ẽ ut &iam dr̃ indis positi¬
one coepta mutabilis praedic&ur. Sinon cunsta
fecit filius nec uistus debeat appellari nec manus
& ubi est quod per pro ph&am dicitur. Caelum
mihi sedes. ẽ. terra autem scabellum pedum eorũ
Quam domum aedificabitis mihi dicit dñs. autquis
locus requi&ionis meae. est. Non ne manus me a
fecit haec omnia. Nam & euangelista dicit
Omnia per ipsum facta sunt & sine ipso factũ estnihil
Si alicubi de est. filius in mensus non est. sinon eum
pater corde ructauit uerbum non deb& dici.
Side utero patris. hoc. est de substantia patris. non
est genitus. falso quoq absit nomine ueriis dici¬
tur dr̃. De quo testatur lohannes. quiahic est
uerus dr̃ & uita acerna. In principio quoq
erat uerbum & uerbum erat apud dm̃ &ds̃erat

Expanded text:
sedem suam super ventos: quando fortes faciebat sursum sedem suam super ventos: quando fortes faciebat sursum Quando fortia faciebat fundamenta terrae, eram apud eum disponens. Quod si sapientia Patri coaeterna non creditur, necesse est ut etiam Deus in dispositione coepta mutabilis praedicetur. Si non cuncta fecit Filius, nec virtus debeat appellari, nec manus. Et ubi est quod per prophetam dicitur: Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum: quam domum aedifilocus requietionis meae est? Nonne manus mea fecit hOmnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Si alicubi deest Filius, immensus non est; si non eum 92 Pater corde ructavit, Verbum non debet dici; si de utero Patris, hoc est de substantia Patris, non est genitus, falso quod absit nomine verus Deus dicitur, de quo testatur Joannes quia hic est verus Deus, et vita aeterna . In principio quoque erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat
Abbreviated transcription (Latin):
santur ei. & ibunt cum confusione. qui autem filio
dĩ aduersantur. nisi qui patrem in ipso &inipsũ in
patre perunitatem naturalem denegant esse atq:
patrem & filium pernaturalem diuersitatem au¬
dent perfide infidelitatis uitio separare
Sic est enim pater infilio sicut est filius in patreunitas
ibi naturalis sic aequalem demonstrat utrumq ut
in mensus in mensum gigner& & in mensus ex in men¬
Quaeso regnator inclite ne ista quaededõ loqui mur cor¬
poraliter existimes cogitanda superat quifecit cunsta
quae fecit. Cuius ẽ sub stantialiter sine initio eẽ solus
est substantialiter sinelnitio genuisse Quius. est per
in effabilem in mensitatẽ totum implere quod fecio
eius est per unitatẽ naturae totum filio in. eẽ & totũ
filium inse semper habere quemgenuit. Sinon omnia
filius cumpatre dis posuit non est sapientia quae dicit
cum parar& caelum aderamibi. & cũ segregabat

Expanded text:
santur ei, et ibunt cum confusione . Qui autem Filio santur ei, et ibunt cum confusione . Qui autem Filio Dei adversantur, nisi qui Patrem in ipso, et ipsum in Patre, per unitatem naturalem denegant esse, atque Patrem et Filium per naturalem diversitatem audent perfidae infidelitatis vitio separare? Sic est enim Pater in Filio sicut est Filius in Patre; unitas ibi naturalis sic aequalem demonstrat utrumque, ut immensus immensum gigneret, et immensus ex immenper Filium omnia fecit. Quaeso, regnator inclyte, ne ista quae de Deo loquimur corporaliter existimes cogitanda. Superat, qui fecit, cuncta quae fecit. Cujus est substantialiter sine initio esse, solius est substantialiter sine initio genuisse; cujus est per ineffabilem immensitatem totum implere quod fecit, ejus est per unitatem naturae totum Filio inesse, et totum Filium in se semper habere, quem genuit. Si non omnia Filius cum Patre disposuit, non est sapientia, quae dicit: Cum pararet coelum, aderam illi, et cum segregabat
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quia in dõ patre nihil potest. eẽ mutabile ex dõ
natus .ẽ. dr̃ quia nihillocale ex in menso processitin¬
mensus. Quia in dõ humile aliquid non ẽ altissimũ
generauit altissimus & quia initiatũ nihil in dõ pote¬
rit repperiri sempit̃nus. protulit sempiter num
Ueneratio illa non aliquã separationem patris filuiq mons¬
trauit. Sed errorem confusionis ex clusit ne eum quẽ
re unum audiremus natũ minime creder
Dedõ dr̃ potuit nasci. sed in mensus. ab inmenso non potuit
se gregari natus enim extitit non abscessit. Talis ẽ illa
diuina in enarrabilis quae natiuitas ut quẽ paterge¬
nuit. ex sehaber& inse. Hanc fideir egulam per esaiã
nobis unitas ipsius uere diuinitatis ostendit. memorato
proph& adicente. qnm̃ inte. est ds̃ & non est dr̃ pre¬
terte. Tuenim es dr̃ & nesciebamus. dr̃. isrł.
saluator. Erubescent & pudebit omnes qui aduer¬

Expanded text:
Nam quia in Deo Patre nihil potest esse mutabile, ex Deo Nam quia in Deo Patre nihil potest esse mutabile, ex Deo natus est Deus; quia nihil locale, ex immenso processit immensus; quia in Deo humile aliquid non est, altissimum generavit altissimus; et quia initiatum nihil in Deo poterit reperiri, sempiternum protulit sempiternus. Generatio illa non aliquam separationem Patris Filiique monstravit, sed errorem confusionis exclusit, ne eum, quem cum Patre unum audiremus, natum minime crederemus. De Deo Deus potuit nasci, sed immensus ab immenso non potuit segregari. Natus enim exstitit, non abscessit: talis est enim illa divina inenarrabilisque nativitas, ut quem Pater genuit ex se, haberet in se. Hanc fidei regulam per Isaiam nobis unitas ipsius verae divinitatis ostendit, memorato propheta dicente: Quoniam in te est Deus, et non est Deus praeter te. Tu enim es Deus, et nesciebamus, Deus Israel Salvator. Erubescent et pudebunt omnes qui adver
Abbreviated transcription (Latin):
non hab& finẽ Excelsus & inmensus. & paulo post ut
haec de filio sedixisse demonstrar& adiecit. hic dr̃nt̃
& non aestimabitur alius ad eum ad inuenicomnẽ
uiam disciplinae & dedit eã lacob puero suo & israhel¬
dilectosuo. Posthac interris uisus ẽ & cũ hominib:
conuersatus ẽ Altissimũ uero quis audeat dĩ filiũ
denegare. Dequo dauiddicit. Mat̃ sion dic& homo
& homo factus ẽ in ea & ipse fundauit eã altissimus
Dequo &iã zacharias nascente iohanne sic predicat
& tupuer proph&a altissimiuocaberis preibis enim
ante faciem dñi parare uias eius. Siergodoc&ur
eẽ naturaliter dr̃si in mensus. si altissimussi est&iã
sempiternus dicatur. quid melius dõ quid mauis
inmenso quid superius altissimo quid anterius.
sempit̃no. Ds igitur non discrepat apatre in mensus
non car& patris a equalitate nec celsitudine priua tur
altissimus nec est origine posterior sempiternus.

Expanded text:
non habet finem, excelsus et immensus . Et paulo post, ut non habet finem, excelsus et immensus . Et paulo post, ut haec de Filio se dixisse demonstraret, adjecit: Hic Deus noster, et non aestimabitur alius ad eum. Adinvenit omnem viam disciplinaedilecto suo. Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . Altissimum vero quis audeat Dei Filium denegare? de quo David dicit: Mater Sion dicet: Homo, et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . De quo etiam Zacharias, nascente Joanne, sic praedicat: Et tu, puer, propheta Altissimi vocaberis, praeibis enim ante faciem Domini, parare vias ejus . Si ergo docetur esse naturaliter Deus, si immensus, 91 si altissimus, si est etiam sempiternus, dicatur quid melius Deo, quid majus immenso, quid superius altissimo, quid anterius sempiterno? Deus igitur non discrepat a Patre, immensus non caret Patris aequalitate, nec celsitudine privatur altissimus, nec est origine posterior sempiternus.
Abbreviated transcription (Latin):
rationelapsi hominis ad inferiora descendere
Sicut ipse testatur dicens. Descendi decaelo nonut
faciam uoluntatem meã seduoluntatẽ eius qui memisit
patris. hunc quidcm cum audiunt descendissedescensio¬
nẽ eius affirmarenituntur localem. quia nescintdĩ
sicut oport& considerare uistute. nec ualent agnoscere
sic prohomine dm̃ hominẽ factũ. Vt acceptahominis
forma maner& inmutabilis diuina subistantia nec sic
intellegunt temporalit̃ natũ. ut semꝑ fuis seteneant
sempit̃nũ. hu sunt qui &iã considerare contempnuss
qualit̃ descenderit cũ ꝑseuerar& In mensus udqua¬
lit̃ humiliatus sit quimaner & altissimus. Si enĩ eius
naturaquȩrat᷑ ẽ essentialit̃ dr̃ quia in principio erat
uerbũ & uerbum erat apuddm̃ & dr̃ erat uerbũ. est
&iã sempit̃nus quia sempit̃na dĩ uistus ẽ atq diuinitas
Estinmensus qui adeipsohieremias dicit. Magnus ẽ &

Expanded text:
ratione lapsi hominis ad inferiora descendere, ratione lapsi hominis ad inferiora descendere, sicut ipse testatur, dicens: Descendi de coelis, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit Patris . Hunc quidam , cum audiunt descendisse, descensionem ejus affirmare nituntur localem, quia nesciunt Dei, sicut oportet, considerare virtutem, nec valent agnoscere sic pro homine Deum hominem factum, ut accepta hominis forma maneret immutabilis divina substantia; nec sic intelligunt temporaliter natum, ut semper fuisse teneant sempiternum. Hi sunt qui etiam considerare contemnunt qualiter descenderit, cum perseveraret immensus, vel qualiter humiliatus sit, qui maneret altissimus. Si enim ejus natura quaeratur, est essentialiter Deus, quia In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Est etiam sempiternus, quia sempiterna Dei virtus est, atque divinitas . Est immensus, quia de ipso Jeremias dicit: Magnus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
tus illa defender&. quae solanaturaliter mutari
de prauariue non poss&. Ipsaigitur &iam homi¬
nire parando fuit necessaria. quia non alia stantẽ
angelum aruina potuit custodire. Nisi illa quae
lap̃sum hominẽ postruinã potuit reparare¬
V na ẽ inutroq gratia operata in hoc ut surger&in
illo necader& in illo neuulnerar &ur. inistout
ur. Ab hoc infirmitatẽ reppulit illum
infirmari non siuit illius es caistius medicina:
Hunc aut̃ quis quis sanum sapit filium dĩ eẽ non
ambigit. qui ẽ uistus & sapientia patris.
Sapientia quae cunsta disposuit uistus qua e omnia
creauit. Sapientia quae inluminat. uistus quae
adiutorium prestat. Sapientia quia in mutabi¬
lis uistus quia in superabilis qui omnicreaturae
suae ꝑ infinitã potentiã naturalem semꝑ ad est
& in mensus num quã de est. Qui hocinsenatura¬
liter hab&. eẽ quod pater ẽ. & ideo potuit &
angelum insuperioribus stabilire. & prorepa¬

Expanded text:
tus illa defenderet , quae sola naturaliter mutari tus illa defenderet , quae sola naturaliter mutari depravarive non posset. CAPUT ni reparando fuit necessaria, quia non alia stantem angelum a ruina potuit custodire, nisi illa quae lapsum hominem post ruinam potuit reparare. Una est in utroque gratia operata; in hoc ut surgeret, in illo ne caderet: in illo ne vulneraretur, in isto ut ur. Ab hoc infirmitatem repulit, illum infirmari non sivit; illius esca, istius medicina. Hunc autem quisquis sanum sapit, Filium Dei esse non ambigit, qui est virtus et sapientia Patris: sapientia quae cuncta disposuit, virtus quae omnia creavit; sapientia quae illuminat, virtus quae adjutorium praestat; sapientia, quia immutabilis; virtus, quia insuperabilis. Qui omni creaturae suae per infinitam potentiam naturalem semper adest, et immensus nunquam deest; qui hoc naturaliter in se habet esse quod Pater est, et ideo potuit et angelum in superioribus stabilire, et pro repa
Abbreviated transcription (Latin):
nis egenã cũ sub stantialis runae documento test et᷑
Profecto cognoscitur multo minus adhumanae pos¬
sered integrationis efficaciã redunda requae
propriae nequeat. St abilitate sufficerẽ suis
autem ad custo diam sibi sat eẽ uirib: non in con¬
grue creder&ur. sinulla pars eius ind&erius
laber&ur. Vnitas enim naturalis uniuersi tatem
circũ plexa naturae angelicae tota procul dubio
maner& inpassibi litatis firmamento subnixa.
Sipassioninon eẽ poss& obnoxia. necum quã patere¬
tur in reliquo. quodper p&i non poss& intoto¬
umuero quaedam pars eius decaelesti beatitudinis
culmine. Inimam ꝑp&uam quaecernitur de uoluta
miseriã Beato p&ro dicente. qui adr̃ angelis peccan¬
tib non pepercit. sed carceribus caliginis inferni
adidit iniuditio puniendos reseruari. p
cognoscitur uniformi cunstos opprimipotuis seru¬
nae consortio. Nisi quos uell& ac asu prauitatis uir¬

Expanded text:
ni egenam consubstantialis ruinae documento testetur, ni egenam consubstantialis ruinae documento testetur, profecto cognoscitur multo minus ad humanae posse redintegrationis efficaciam redundare, quae propriae nequeat stabilitati sufficere. Suis autem ad custodiam sibi sat esse viribus non incongrue crederetur, si nulla pars ejus in deterius laberetur. Unitas enim naturalis, universitatem circumplexa naturae angelicae, tota procul dubio maneret impassibilitatis firmamento subnixa, si passioni non esse posset obnoxia, nec unquam pateretur in reliquo quod perpeti non posset in totoum vero quaedam pars ejus 90 de coelesti beatitudinis culmine in imam perpetuamque cernitur devoluta miseriam, beato Petro dicente: quia Deus angelis peccantibus non pepercit, sed carceribus caliginis inferni tradidit, in judicio puniendos reservari , profecto cognoscitur uniformi cunctos opprimi potuisse ruinae consortio, nisi quos vellet a casu pravitatis vir
Abbreviated transcription (Latin):
poss& existere medicus humaniuulneris cũ omnes in
radice uitiata communio circũ plester&ur uitunatu¬
ralis. Vel qualiter poss& ꝑsesolũ medelam uulnera¬
tis afferre cuius ostus tener& inuulnere. Quouemo¬
dobeneficientiae largitor uniuersalis exister& quem
alienȩ opis. indiguũ natura monstrar&. Ver eigitur
salutis ex austus homo diuitus & ꝑ ennibonorũ possessio¬
nempriuatus. fors angelico fuit iuuamine subleuandus ut il¬
lequi domus lute ac feculentus ergastulo ad saculta tẽ
oris uitȩ ne que uis s& aliqua tenus as pira reg
iuuar&ur opitulationis angelice qua pristinae offensi¬
onis deposuiss& inluuiem & amissedudum puritatisre¬
sumer& dignitatem Verũ tamennec angelico pote¬
rat hocre parationis munus adipisci subsidio. Ange¬
lico quippe natura tunchomini reparando aliqua¬
tenus. e& idonea. Sic addendi mobilitatenũ quã
natur aliter fuiss& obstricta. Cum uero seiuuami¬

Expanded text:
posset existere medicus humani vulneris, cum omnes in posset existere medicus humani vulneris, cum omnes in radice vitiata communio circumplecteretur vitii naturalis? vel qualiter posset per se solum medelam vulneratis afferre, cujus ortus teneretur in vulnere? quove modo beneficentiae largitor universalis existeret, quem alienae opis indigum natura monstraret? Verae igitur salutis exhaustus homo divitiis, et perenni bonorum possessione privatus, forsitan angelico fuit juvamine sublevandus; ut ille qui domus luteae faeculentus ergastulo ad facultatem purioris vitae nequivisset aliquatenus aspirare, gratia juvaretur opitulationis angelicae, qua pristinae offensionis deposuisset illuviem, et amissae dudum puritatis resumeret dignitatem. Verumtamen nec angelico poterat hoc reparationis munus adipisci subsidio. Angelica quippe natura tunc homini reparando aliquatenus esset idonea, si cadendi mobilitate nunquam naturaliter fuisset obstricta: cum vero se juvami
Abbreviated transcription (Latin):
lassar& Vt cũ naturae suae inuestigationẽ quae ex¬
trasenon est & intimam sibi cerner& & occultam
Itaut cũ suprase ñ sit atq insesit. totã sesicut ẽ. ues¬
tigare non possit. Eo magis pauescens ammirans¬
q suꝑ nae infinitatis magnicudinẽ omnes intellegen¬
tiae ter minos excedentẽ. Cuius pax sicut paulus
dicit sẽ perat omnem intellectum. Cuius & rã iudi¬
cia abissus multa solo se ad cognitionẽ altissimihu¬
militatis a scensuresi piscer& prouehi a quo suꝑbae
cogitationis casu quondam meruit segregari.
Sedhocnũ quã prorsus ad gredi poss& siuel exemplo
uel auxilio caruiss&. Inquirendus ergo fuitunus
cuius e&̃ reformanda munere. Informan da lumine
confirmandauistute. Vt aequalitas & naiustificar& in¬
piã instruer& insciã ueritas uistus firmar& inualidã
Sed hoc nũquid poss& homo ꝑsolũ hominẽ aut insolo quo¬
lib& hominereperire nullo modo. quis enĩ homo

Expanded text:
lassaret: ut cum naturae suae investigationem, quae exlassaret: ut cum naturae suae investigationem, quae extra se non est, et intimam sibi cerneret et occultam, ita ut cum supra se non sit, atque in se sit, totam sesicut est, vestigare non possit, eo magis pavescens admiransque supernae infinitatis magnitudinem, omnes intelligentiae terminos excedentem, cujus pax sicut Paulus dicit superat omnem intellectum , cujus etiam judicia abyssus multa , solo se ad cognitionem Altissimi humilitatis ascensu respiceret provehi, a quo superbae cogitationis casu quondam meruit segregari.Sed hoc nunquam prorsus aggredi posset, si vel exemplo vel auxilio caruisset. Inquirendus ergo fuit unus cujus esset reformanda munere, informanda lumine, confirmanda virtute, ut aequalitas aeterna justificaret impiam, instrueret insciam veritas, virtus firmaret invalidam. Sed hoc nunquid posset homo per solum hominem, aut in solo quolibet homine reperire? Nullo modo. Quis enim homo