comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ transiuit utiq sem̃ eiꝰ: quȩ est
hereditas eiꝰ: sem̃ abrahȩ. quod
hȩ sem̃ estis. Et si in ȩt̃nũ accep¬
turi hereditatẽ: ponet in scłm
scłi sem̃ eiꝰ . Et thronũ eiꝰ sic̃ dies
cȩli. Throni regũ t̾renoꝵ: sicut
dies t̃rȩ. Alii sunt dies cęli: alii
sunt dies terrȩ. Dies cęli. anni
ipse es. & anni tui ñ deficient. Di¬
es terrȩ succedentib urgent᷑: p̃ce¬
dentes excludunt᷑. Nec qui succe¬
dunt manent: sed ueniunt ut
eant: & pęne añꝗͣ ueniant eunt.
Ita st̃ dies t̾̃rȩ. Dies autẽ cȩliquȩ:
cientes. nec initiũ habent nec ter¬
minũ: nec ullus ibi dies angu¬
stat᷑ int̾ hesternũ & crastinum.
Nemo ibi expectat futurũ: ne¬
mo ibi ꝑdit p̃teritũ: sed dies cęli
semꝑ p̃sentes sunt. ubierit thro¬
nus eiꝰ in ȩt̾nũ. Qđ restat si pla¬
cet seruemꝰ: qm̃ longus ẽ psalmꝰ:
& adhuc uob̾cũ aliquid in noĩe
xp̃i acturi sumꝰ. Reficite gͦ uires.
ñ dico animiur̃i. Nã uideo qđ̃

Expanded text:
 semen ejus, quae est haereditas ejus, semen Abrahae quod hae semen estis : et si in aeternum accepturi haereditatem, ponet «in saeculum saeculi semen ejus. Et thronum ejus sicut dies coeli.» Throni regum terrenorum sicut dies terrae. Alii sunt dies coeli, alii sunt dies terrae. Dies coeli anni ipse es, et anni tui non deficient» . Dies terrae succedentibus urgentur, praecedentes excluduntur, nec qui succedunt manent; sed veniunt ut eant, et pene antequam veniant eunt. Ita sunt dies terrae. Dies autem coeli cientes, nec initium habent nec terminum; nec ullus ibi dies angustatur inter hesternum et crastinum: nemo ibi exspectat futurum, nemo ibi perdit praeteritum; sed dies coeli semper praesentes sunt, ubi erit thronus ejus in aeternum. Quod restat, si placet, servemus; quoniam longus est Psalmus, et adhuc vobiscum aliquid in nomine Christi acturi sumus. Reficite ergo vires; non dico animi vestri, nam video quod
Abbreviated transcription (Latin):
tu: ds m̃s & susceptor salutis
mee. Et ego pͥmogenitũ ponã
eũ: excelsũ apud reges t̾rȩ. Mar¬
tires nr̃i quoꝵ natalicia cȩle¬
bramus. sanguinẽ suũ ꝓpt̾ hȩc
credita & non dũ uisa fudert̃ :
qͣnta fortiores nos eẽ debemꝰ. ui¬
dendo. ꝑ qđ illi credidert̃: Ex¬
celsũ enĩ apud reges t̾rȩ: illi ñdũ
conueniebant in unũ aduersꝰ
dũ impletũ erat qđ in ipso psal
mini om̃s qui iudicatis terram.
fidele testam̃tum: in ip̃so medi¬
atũ ẽ testam̃tũ. Ipse mediator
testam̃ti: ipse signator testam̃¬
ti. Ipse sit eiꝰ sors testam̃ti: ipse
testis testam̃ti: ipse hereditas
testam̃ti: ipse coheres testam̃ti.

Expanded text:
tis meae. Et ego primogenitum ponam eum, excelsum apud reges terrae.» Martyres nostri, quorum natalitia celebramus, sanguinem suum propter haec credita et nondum visa fuderunt: quanto fortiores nos esse debemus, videndo quod illi crediderunt? Excelsum enim apud reges terrae illi nondum conveniebant in unum, adversus dum impletum erat quod in ipso psalmmini omnes qui judicatis terram» . fidele testamentum; in ipso mediatum est testamentum; ipse mediator testamenti, ipse signator testamenti, ipse fidejussor testamenti, ipse testis testamenti ipse haereditas testamenti, ipse cohaeres testamenti.
Abbreviated transcription (Latin):
S fugatoꝵ istoꝵ forte aliqͥ dicunt:
quo ibo ab sputuo. & a facie tua
quo fugiã  Et uidentes ñ se hab̾e
quo fugiant ab omĩpotente:
conuersi fugiunt ad omĩpoten¬
tẽ. Et eos qͥ oder̃ eũ fugabo. Et¬
stis: quã sepe nob cõmendent᷑
duo hȩc. ut reddamus illa deo.
Sic̃ enĩ ipse exhibuit nob̃ mĩam
ut deleret peccata nr̃a: & ueri¬
tatẽ ut impleret ꝓmissa sua:
sic & nos ambulantes inuia eiꝰ
debemꝰ ei reddere mĩam & ueri-
amur: ueritatẽ. ut ñ iniq ui¬
dicemꝰ. Nontͥ tollat ueritas
caueris contͣ ueritatẽ: aut qͣsi
rigida ueritate oblitꝰ fueris mi¬
sccłiam: ñ ambulabis in uia
rert̃ sibi. Et in noĩe meo exalta¬
bitur cornueiꝰ. Quid opus ẽ. ut
agnoscite. Et ponã in marima¬
nũ eiꝰ. Hoc ẽ dnãbit᷑ gentib.
Et infiuminib dexterã eiꝰ. flu¬
mina currunt in mare: cupi¬
di homines in amaritudinẽ
huiꝰ scłi ꝓlabunt᷑. Omĩa tamen
genera ista: xp̃o subdita ert̃.¬

Expanded text:
ugatorum istorum forte aliqui dicunt: «Quo ibo a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam» ? Et videntes non se habere quo fugiant ab Omnipotente, conversi fugiunt ad Omnipotentem. «Et eos qui oderunt eum, fugabo.stis, quam saepe nobis commendentur duo haec, ut reddamus illa Deo. Sicut enim ipse exhibuit nobis misericordiam, ut deleret peccata nostra; et veritatem, ut impleret promissa sua: sic et nos ambulantes in via ejus, debemus ei reddere misericordiam amur; veritatem, ut non inique judicemus. Non tibi tollat veritas caveris contra veritatem, aut quasi rigida veritate oblitus fueris misericordiam; non ambulabis in via as occurrerunt sibi . «Et in nomine meo exaltabitur cornu ejus.» Quid opus est ut agnoscite. num ejus:» hoc est, dominabitur Gentibus. «Et in fluminibus dexteram ejus.» Flumina currunt in mare; cupidi homines in amaritudinem hujus saeculi prolabuntur: omnia tamen genera ista Christo subdita er
Abbreviated transcription (Latin):
cła scõꝵ. De cę̧lis gͦ nulla dubi¬
tatio ẽ: qđ intelligant᷑ predica¬
tores uerbi ueritatis. Et ubi confite¬
bunt᷑ cęli mirabilia tua. & ueritatẽ
rorẽ cęloꝵ: sitienti t̃rȩ pluant cȩli
& germinet. excipiens pluuiã. ger¬
mina bona: oꝑabona: nec ꝓbo
na pluuia det spinas: & ꝓ horreo
expectet ignẽ. Confitebuntur
cęli mirabilia tua dñe: & uerita¬
tem tuã in ȩccła scõꝵ. Cęli gͦ cong

Expanded text:
ctorum.» De coelis ergo nulla dubitatio est, quoniam intelligantur praedicatores verbi veritatis. Et ubi confitebuntur coeli mirabilia tua et veritatem rorem coelorum; sitienti terrae pluant coeli, et germinet excipiens pluviam germina bona, opera bona: ne pro bona pluvia det spinas, et pro horreo exspectet ignem. «Confitebuntur coeli mirabilia tua, Domine, et veritatem tuam in eccles
Abbreviated transcription (Latin):
Manus enĩ mea auxiliabit᷑ ei: &
brachium meũ confortauit eũ:
scđm qđ susceptio hõis facta ẽ
scđm qđ caro in utero uirginis
assũpta ẽ: scđ̾m qđ ab illo qui
in forma dei ȩqualis ẽ. patri for
ñ ꝑficiet in eo. Solet quidẽ noce¬
re: sed ñ nocebit. Quidẽ. gͦ qđ
affuget: Exercebit: ñ nocebit.
Yderit seuiendo: qr in quos seuit
coronabunt᷑ uincendo. Quid enĩ
uincit᷑: si nichil contra nos se¬
uit: Aut ubi adiutor nr ds̃: si
nos ñ dimicamus: Inimicus gͦ
faciat qđ suũ est: sed ñ ꝓficiat᷑
iniicꝰ in eo. Et filiꝰ iniqͥtatis ñ
apponet nocere ei: & concidã
inimicos eiꝰ a facie illiꝰ. Concidun¬
tur a conspiratione sua: & qđ
credunt concidunt᷑. Paulatim
enĩ credunt tanꝗͣ cõminuto capi¬
te uituli: uenient in potũ ppłi
dĩ. Cõminuit enĩ caput uituli
moyses: sparsit in aqua: & de
ppło derbibunt᷑: in corpus xp̃i
trahiciunt᷑. Et concidã inimi¬
cos eiꝰ a facie illiꝰ. Et eos qͥ odert̃

Expanded text:
Manus enim mea auxiliabitur ei, et brachium meum confortabit eum:» secundum quod susceptio hominis facta est, secundum quod caro in utero virginis assumpta est , secundum quod ab illo qui in forma Dei aequalis est Patri, fornon proficiet in eo: solet quidem nocere, sed non nocebit. Quid est ergo quod affliget? Exercebit, non nocebit: proderit saeviendo, quia in quos saevit, coronabuntur vincendo. Quid enim vincitur, si nihil contra nos saevit? aut ubi adjutor noster Deus, si nos non dimicamus? Inimicus ergo faciet quod suum est; sed «non proficiet inimicus in eo, et filius iniquitatis non apponet nocinimicos ejus a facie illius.» Conciduntur a conspiratione sua, et quod credunt conciduntur. Paulatim enim credunt; tanquam comminuto capite vituli, venient in potum populi Dei. Comminuit enim caput vituli Moyses, sparsit in aqua, et depopulo Dei bibuntur, in corpus Christi trajiciuntur. «Et concidam inimicos ejus a facie illius; et eo
Abbreviated transcription (Latin):
in circuitutuo. Deniq qͥd illa
pluuia factũ ẽ: Orbem t̾rarũ
& plenitudinẽ eiꝰ tu fundasti: a¬
qͥlonẽ & mare tu creasti. Non
enĩ aliquid contrate ualet: con¬
tra creatorẽ suum. Et malicia
quidẽ sua ꝑ suȩ uoluntatis ꝑuer¬
sitatẽ seuirȩ potest mundus:
nunqͥd tam̃ excedit modũ posi¬
tũ a creatore qui fecit omĩa: Qa
ergo timeo aqͥlonẽ: quid tuneo
maria: Est quidẽ in aquilone
diabolus qui dix̃: ponã sedẽ
meã in aquilone: & ero similis
altissimo. S humiliasti sic̃ uul¬
neratũ suꝑbũ. Ergo qđ in illis tu
fecisti. plus ualet ad dñationẽ
tuã: quã illoꝵ uoluntas ad ma¬
liciam suam. Aquilonẽ & mare
tu creasti. Thabor & hermon in
nomine tuo exultabt̃. Montes
isti intelligunt᷑: sed aliqͥd signifi¬
cant. Thab̾or & hermoniim in
nomine tuo exultab̃t. Thabor
int̾p̃tari dr̃: ueniens lum̃. Sed
unde uenit lum̃ de quo dictũ e
uos estis lum̃ mundi: nͥ ab illode

Expanded text:
o. Denique quid de illa pluvia factum est? «Orbem terrarum et plenitudinem ejus tu fundasti; aquilonem et maria tu creasti.» Non enim aliquid contra te valet, contra Creatorem suum. Et malitia quidem sua, per suae voluntatis perversitatem saevire potest mundus; numquid tamen excedit modum positum a Creatore, qui fecit omnia? Quid ergo timeo aquilonem? quid timeo maria? Est quidem in aquilone diabolus, qui dixit, «Ponam sedem meam in aquilonem, et ero similis Altissimo» ; sed humiliasti sicut vulneratum superbum. Ergo quod in illis tu fecisti, plus valet ad dominationem tuam, quam illorum voluntas ad malitiam suam. «Aquilonem et maria tu creasti.» 13. «Thabor et Hermon» «in nomine tuo exsultabunt.» Montes isti intelliguntur, sed aliquid significant. «Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt.» Thabor interpretari dicitur Veniens lumen. Sed unde venit lumen de quo dictum est, «Vos estis lumen mundi» ; nisi ab illo de
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Iuiꝰ nubes ex uirgine: ille filiꝰ
ex ȩt̃nitate patri ęqualis. Quis gͦ
in nubib ęquabitur dño: aut
quis simił erit dño int̃ filios dĩ:
Dicat ipse dñs: utrũ similẽ inue¬
niat. Quem me dicunt homines
ẽẽ filiũ hominis: Ecce enĩ qr
uideor. qr conspicior. quia int̾
uos ambulo: & forsitan p̃sentia
uilui: dicite quẽ me dicunt eẽ
filium hominis. Certe qr filium
hominis uident: nubẽ uident.
Dicant uel dicite : quẽ me dict̃
homines eẽ. Et respondert̃ dic̾ta
hominũ. Alii dicunt ieremiã:
alii heliã: alii iohem baptistã:
aut unũ ex ꝓpħis. Nominate
st̃ multȩ nubes: & filii dĩ. Et e¬

Expanded text:
Dei. Illius nubes ex virgine, ille Filius Dei. Illius nubes ex virgine, ille Filius ex aeternitate, Patri aequalis. «Quis» ergo «in nubibus aequabitur Domino? aut quis similis erit Domino in filiis Dei?» Dicat ipse Dominus utrum similem inveniat. «Quem me dicunt homines esse filium hominis?» Ecce enim quia videor, quia conspicior, quia inter vos ambulo, et fortasse praesentia vilui; dicite «quem me dicunt homines esse filium hominis?» Certe quia filium hominis vident, nubem vident: dicant, vel dicite «quem me dicunt homines esse.» Et responderunt dicta hominum: «Alii dicunt Jeremiam, alii Eliam, alii Joannem Baptistam, aut unum ex Prophetis.» Nominatae sunt mult
Abbreviated transcription (Latin):
stet incorde ñuides. Qđ expͥmit᷑
de nube uides: qđ seruat᷑ innube
ñ uides. Cuiꝰ enĩ ocłi nubẽ penetͣn:
frgo nubes in carne. p̃dicatores ue¬
ritatis. Uenit & ipse om̃iũ creator
in carne. S quis in nubib eqͣbit᷑
dño Quis gͦ in nubib equabitur
dño : Et quis simił erit dõ infi¬
liis dei: Ergo nemo in filiis dei
similis erit filio dei. Et ipse dictꝰ
ẽ filius dei : & nos dicti sumꝰ filii
dĩ S quis similis erit dño infili¬
is dei: Ille unicus: nos multi.
Ille unus : nos in illo unũ. Ille na¬
tus: nos adoptati. Ille ab ȩt̃no fi¬
lius. genitus ꝑ naturã: nos a
tẽpore facti ꝑ grãm. Ille sine ul¬
lo peccato: nos ꝑ illũ lib̾ati apec¬
cato. Quis gͦ in nubib ȩquabit᷑
dño: aut quis similis erit dño
int̃ filios dĩe Dicimͣ nubes ꝓpt̃
carnẽ : & sumꝰ p̃dicatores uerita¬
tis ꝓpt̾ ymbrẽ nubiũ S caro
nr̃a aliter uenit: caro illius alit̃.
Dicim᷑ & filii dĩ: sed ille aliter filiꝰ

Expanded text:
orde, non vides: quod exprimitur de nube, vides; quod servatur in nube, non vides. Cujus enim oculi nubem penetrant? Ergo nubes in carne praedicatores veritatis. Venit et ipse omnium Creator in carne. Sed «quis in nubibus aequabitur Domino? Quis» ergo «in nubibus aequabitur Domino? et quis similis erit Domino in filiis Dei?» Ergo nemo in filiis Dei similis erit Filio Dei. Et ipse dictus est Filius Dei, et nos dicti sumus filii Dei; sed «quis similis erit Domino in filiis Dei?» Ille unicus, nos multi; ille unus, nos in illo unum; ille natus, nos adoptati; ille ab aeterno Filius genitus per naturam, nos a tempore facti per gratiam; ille sine ullo peccato, nos per illum liberati a peccato. «Quis» ergo «in nubibus aequabitur Domino? aut quis similis erit Domino in fcarnem, et sumus praedicatores veritatis propter imbrem nubium; sed caro nostra aliter venit, caro illius aliter. Dicimur et filii Dei, sed ille aliter Filius
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc tu cautionẽ: hoc cyrogra¬
phũ: tuo sanguine deleiusti. Iuũ
ergo uulnerasti: cui tot abstuli¬
sti. Uulneratũ enĩ intelligas dia¬
bolũ: ñ penetͣta carne quã ñ ha¬
bet: sed ꝑcusso corde ubi suꝑb ẽ.
Et in brachio uirtutis tuȩ disꝑ¬
sisti inimicos tuos. Tui sunt cȩli¬

Expanded text:
Hanc tu cautionem, hoc chirograHanc tu cautionem, hoc chirographum tuo sanguine delevisti : illum ergo vulnerasti, cui tot abstulisti. Vulneratum enim intelligas diabolum, non penetrata carne, quam non habet; sed percusso corde, ubi superbus est. «Et in brachio virtutis tuae dispersisti inimicos tuos.» 12.
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ mare. immo ut eneruaret᷑ ra¬
bies: quid in ipso mare fecisti:
Tu humiliasti sic̃ uulneratũ suꝑ¬
bũ. Est quidẽ suꝑb draco in mari:
de quo alia scriptura dicit: man¬
dabo draconi ibi ut mordeat eũ.
Est draco de quo dr̃. Draco hic quẽ
fecisti ad illudendũ ei: cuius cap̃t
contundit suꝑ aquã. Iuinqͥt hu-¬
miliasti sic̃ uulneratũ suꝑbum.
bat: humiliatus ẽ magnus: cre¬
dens autẽ in eũ factus est paruuᷤ.
Dũ nutrit᷑ paruus exemplo ma¬
ꝑbos tenebat. Dato tanto humi¬
litatis exemplo: didicer hoĩes
damnare suꝑbiã suã: imitari hu¬
militatẽ. xp̃i. Ita gͦ ille ꝑdendo
quos tenebat: etiã ipse humili¬
atus ẽ: ñ correctus s pstratus. Tu
humiliasti sic̃ uulneratũ suꝑbũ.
Humiliatus es. & humiliasti: uul¬
neratus es & uulnerasti. Neq enĩ
eũ ñ uulneraret sanguis tuus qͥ
fusus est. ut deleret cyrographũ
peccatoꝵ. Unde enĩ suꝑbiebat: nͥ
quia cautionẽ contͣ nos tenebat

Expanded text:
retur mare, imo ut enervaretur rabies maris, quid in ipso mari fecisti? «Tu humiliasti sicut vulneratum superbum.» Est quidam superbus draco in mari, de quo alia Scriptura dicit, «Mandabo draconi ibi ut mordeat eum» ; est draco de quo dicitur, «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei» : cujus caput contundit super aquam. «Tu,» inquit, «humiliasti sicut vulneratum superbum.» bat: humiliatus est magnus, credens autem in eum factus est parvus. Dum nutritur parvus exemplo maisi superbos tenebat. Dato tanto humilitatis exemplo, didicerunt homines damnare superbiam suam, imitari humilitatem Dei. Ita ergo ille perdendo quos tenebat, etiam ipse humiliatus est; non correctus, sed prostratus. «Tu humiliasti sicut vulneratum superbum.» Humiliatus es, et humiliasti; vulneratus es, et vulnerasti: neque enim eum non vulneraret sanguis tuus, qui fusus est ut deleret chirographum peccatorum. Unde enim superbiebat, nisi quia cautionem contra nos tenebat?
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq ẽ: Si enĩ habet aliquos in
circuitu: quasi undiq finitus in¬
telligit᷑. Porro si uerũ dictũ ẽ adõ.¬
& de dõ. magnitudinis eiꝰ ñ est fi¬
nis: qui remanent qui sunt in
luit ꝑ carnẽ in uno loco nasci: in
una gente conuersari: in uno
loco crucifigi: ex uno loco resur¬
gere: ex uno loco in celũ ascend̾e:
Ubi hoc fecit: in circuitu eiꝰ genteᷤᷤ
sunt. Si ibi remaneret ubi ista
fecit: ñ ẽẽt magnꝰ & t̾ribilis in õs
qͥ in circuitu eiꝰ st̃. Quia uͦ ibi sic p̃¬
dicauit. ut inde sui nõis mitte¬
ret p̃dicatores ꝑ om̃s gentes toto
orbe t̾rarũ faciendo miracula ꝑ
seruos suos: factus ẽ magnꝰ & ter¬
ribilis in om̃s qui in circuitu eꝰ¬

Expanded text:
ubique est? Si enim habet aliquos in circuitu, quasi undique finitus intelligitur. Porro si verum dictum est Deo et de Deo, «Magnitudinis ejus non est finis» ; qui remanent, qui sunt in luit per carnem in uno loco nasci, in una gente conversari, in uno loco crucifigi, ex uno loco resurgere, ex uno loco in coelum ascendere? Ubi hoc fecit, in circuitu ejus Gentes sunt. Si ibi remaneret ubi ista fecit, non esset «magnus et terribilis in omnes qui in circuitu ejus sunt:» quia vero ibi sic praedicavit, ut inde sui nominis mitteret praedicatores per omnes Gentes toto orbe terrarum; faciendo miracula per servos suos, factus est «magnus et terribilis in omnes qui in circuitu e
Abbreviated transcription (Latin):
rubescere. Quid p̃dicant cęlie
Quid confitebuntur in ȩccła sc̃oꝵ:
Hoccine cȩ̨li confitebunt᷑ : hoc cȩ¬
li pluent: Quid: Qm̃ qͥs in nubi¬
b ȩquabitur dño: Inde securi
tur fr̃s km̃i. ñ equari nubes
creatorie Si intelligatur sine
mysterio ad litterã: ñ magna laus
ẽ dño ñ ȩquari nubes. Quid enĩ:
Etellȩ quȩ sunt supͣ nubes equan¬
tur dño Quid enĩ: Sol. luna.
Nam ista omĩa genera p̃dicatoꝵ
nubes ẽẽ dictas ex illa ꝓpħia in¬
telligimus: ubi ds iratus uiner
suȩ dixit: mandabo nubib
meis: ne pluant suꝑ eã ymbrĩ.
Quã uineã explicat & designat:
aꝑtissime dicens. Uinea dñi sa

Expanded text:
rs.» 7. Quid praedicant coeli? quid confitebuntur in ecclesia sanctHoccine coeli confitebuntur, hoc coeli pluent? Quid? «Quoniam quis in nubibus aequabitur Domino?» Inde securi tur, fratres, non aequari nubes Creatori. Si intelligatur sine mysterio ad litteram, non magna laus est, Domino non aequari nubes. Quid enim? stellae quae sunt supra nubes aequantur Domino? Quid enim? sol, luna, Nam ista omnia genera praedicatorum nubes esse dictas, ex illa prophetia intelligimus, ubi Deus iratus vineae suae dixit, «Mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem:» quam vineam explicat et designat apertissime, dicens, «Vinea D
Abbreviated transcription (Latin):
isrł ẽ. Non intelligat aliud: sed
intelligat domꝰ isrł se ẽẽ uineã
meã. Se intelligat mͥ ñ dedisse
uuã: s sp̃inas. Se intelligat
ingratã extitisse plantatori atꝙ
uinea dnĩ sabaoth domus isrłẽ
quid dix̃ iratus. Manda¬
bo nubib meis: ne pluant suꝑ
eam ymbrẽ. Et reuera ita fecit.
Missi st̃ apłi tanꝗͣ nubes. ut plu¬
erent iudeis: & illis uerbũ dĩ
repellentib qr ꝓ uuis spinasdi¬
eramus: sed quia reppulistis uer¬
bũ dei. imus ad gentes. Ex illo
ceꝑunt nubes non pluere plu¬
uiã suꝑ uineã illã. Sigͥ nubes
sunt predicatores ueritatis: qui¬
ramꝰ primo quare sint nubes
Idem quippe cȩli: idem nubes. Cȩli
ypt̾ fulgorẽ ueritatis: nubes iobi sose¬
culta carnis. Nubes enĩ om̃s nebulo¬
sȩ sunt ꝓpt̾ mortalitatẽ: & ueniunt
& transeunt. ꝓpt̾ ipsa occulta carnis:
id ẽ occulta nubium. Ait apłs.
Nolite ante tempus quicꝗͣ iudica¬
re: donec ueniat dñs : & illumi¬
net abscondita tenebrarũ. Nc̃ gͦ

Expanded text:
ntelligat aliud, se intelligat domus Israel esse vineam meam; se intelligat mihi non dedisse uvam, sed spinas; se intelligat ingratam exstitisse plantatori atque«vinea Domini Sabaoth, domus Israel est,» quid dixit iratus? «Mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem.» Et revera ita fecit: missi sunt Apostoli tanquam nubes, ut pluerent Judaeis; et illi verbum Dei repellentes quia pro uva spinas deeramus; sed quia repulistis verbum Dei, imus acoeperunt nubes non pluere pluviam super vineam illam. Si igitur nubes sunt praedicatores veritatis, quaeramus primo quare sint nubes. Iidem quippe coeli, iidem nubes: coeli propter fulgorem veritatis, nubes propter occulta carnis: nubes enim omnes nebulosae sunt, propter mortalitatem; et veniunt, et transeunt. Propter ipsa occulta carnis, id est, occulta nubium, ait Apostolus: «Nolite ante tempus quidquam judicare, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum»
Abbreviated transcription (Latin):
Sic gͦ hic accipiamus fr̃s usq in
ȩt̃num p̃parabo sem̃ tuũ: ñ tan¬
tũ illã carnẽ. xp̃i natã ex uirgi¬
ri. Si in ȩt̃nũ caput: in ȩt̾nũ glo¬
riant᷑ & menbra: ut sit ille xp̃o
integer in ȩt̃nũ. Usq in ȩt̾nũ pn¬
parabo sementuum. Et ȩdifia¬
bo in generatione & generationẽ

Expanded text:
hic accipiamus, fratres, «Usque in aeternum praeparabo semen tuum;» non tantum illam carnem Christi natam ex virgiri: si in aeternum caput, in aeternum gloriantur et membra, ut sit ille Christus integer in aeternum. «Usque in aeternum praeparabo semen tuum; et aedificabo in generationem e
Abbreviated transcription (Latin):
soletis cõplui a nubib dĩ. Ergo
ueritas tua incircuitu tuo. S q̃n
sine ꝑsecutionibꝰ. qn sine contͣdicti¬
onib : cũ dictũ sit eũ natũ in si¬
gnũ cui contͣdicit᷑: Quiagͦ illa
gens ubi nasci. ubi conuersari
uoliusti tanꝗͣ terra erat separata
a fluctib gentiũ. ut appareret
arida compluenda: reliquȩ aut̃
gentes mare erant. in amaritu¬
dine sterilitatis suȩ: quid facient
p̃dicatores tui spargentes uerita¬
tẽ tuã in circuitũ tuo: qm̃ fremuns
fiuctus maris: Quid faciunt:
Tu dominaris potestati maris. Nã
quid facit mare seuiendo: nisi diẽ
quẽ hodie celebramꝰ: Martyresoc¬
cidit: semina sanguinis sparsit:
seges eccłȩ pullulauit. Secure gͦ
ꝑgant nubes: diffundant uerita¬
tem tuã in circuitu tuo: ñ time¬
ant rabidos fluctus: tu dnãris
potestati maris. Mouet᷑ quidem
mare. & contͣdicit mare: ꝑstrepit
mare: s fidelis d̃s̃ qͥ ñ uos sinat tem¬

Expanded text:
soletis complui a nubibus Dei. Ergo soletis complui a nubibus Dei. Ergo «veritas tua in circuitu tuo.» Sed quando sine persecutionibus, quando sine contradictionibus, cum dictum sit eum natum in signum cui contradicetur ? Quia ergo illa gens, ubi nasci, ubi conversari voluisti, tanquam terra erat separata a fluctibus Gentium, ut appareret arida compluenda, reliquae autem Gentes mare erant in amaritudine sterilitatis suae; quid faciunt praedicatores tui spargentes veritatem tuam in circuitu tuo, quoniam fremunt fluctus maris? quid faciunt? «Tu dominaris potestati maris.» Nam quid fecit mare saeviendo, nisi diem quem hodie celebramus? Martyres occidit, semina sanguinis sparsit, seges Ecclesiae pullulavit. Securae ergo pergant nubes; diffundant veritatem tuam in circuitu tuo, non timeant rabidos fluctus: «Tu dominaris potestati maris.» Movetur quidem mare, contradicit mare, perstrepit mare; sed fidelis Deus, qui non vos sinat te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissionis dei: ad confirmanda
ꝓmissiones patrũ. Sed ñ impl¬
ret᷑. gentes autẽ suꝑ miscđia
glificare dm̃: nͥ illa ueritas ex¬
panderet᷑: & ab illo loco ubiap¬
parere uoluisti. incircuitu dis¬
funderetur. Tii quidẽ in illo loc
de nube ꝓpria intonuisti: sed ad
rigandum. incircuitu gentiũ
alias nubes misisti. Uere poteis
implesti qđ dixisti: amͦ uidebi¬
tis filiũ hominis uenientẽ in nu¬
bib cęli. Potens es dñe: & uer¬
tas tua in circuitu tuo. S cũ
cȩꝑit ueritas tua in circuitu
tuo p̃dicari: utiq fremuerĩ
gentes: & ppłi meditati sunt
inania: astitert̃ reges terrꝑa
principes conuener̃ in unũ: aduer¬
cũ cępisset ueritas tua p̃dicari in
circuitu tuo: tanꝗͣ uenires ad du¬
cendã coniugẽ ex alienigenis. oc¬
currit leo fremens: & suffo catus
est ate. Hoc enĩ p̃figuratũ ẽ. in
sanson Et illiꝰ uerb̾ meis sine noĩe
illiꝰ dictis ñ acclamaretis: nisi ag.¬
nosceretis Audistis enĩ: ut illiqui

Expanded text:
 confirmandas promissiones patrum:» sed non impleretur, «Gentes autem super misericordia glorificare Deum» , nisi illa veritas expanderetur, et ab illo loco ubi apparere voluisti, in circuitu diffunderetur. Tu quidem in illo loco de nube propria intonuisti, sed ad rigandum in circuitu Gentium alias nubes misisti. Vere potens implesti quod dixisti, «Amodo videbitis Filium hominis venientem in nubibus coeli» . «Potens es, Domine, et veritas tua in circuitu tuo.» 10. Sed cum coepit veritas tua in circuitu praedicari, utique fremuerunt Gentes, et populi meditati sunt inania; astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum, advercum coepisset veritas tua praedicari in circuitu tuo, tanquam venires ad ducendam conjugem ex alienigenis, occurrit leo fremens, et suffocatus est a te. Hoc enim praefiguratum est in Samson : et illis verbis meis, sine nomine illius dictis, non acclamaretis, nisi agnosceretis; audistis enim, ut illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
lumine uenit. qđ ñ aliunde ae¬
cenditur: ut tim̃dũ sit ne extin¬
guat᷑. Ergo uenit lum̃ ab illo:
lucerna illa quȩ ñ ponit᷑ sub mo¬
dio: sed suꝑ candelabrũ ueniens
lum̃ thabor. Hermoniim aut̃.
interp̃tat᷑ a nathema eiꝰ. Mert
uenit lum̃: & factũ ẽ anathe¬
ma eiꝰ. Cuiꝰ: nisi diaboli. uulnt¬
rati suꝑbi: Ut gͦ illuminare¬
mur abs te datũ est: ut a nathe¬
ma nob ẽẽt. qui nos in suo erro¬
re & suꝑbia detinebat ate nob
est. Ergo thabor & hermouiim
in nomine tuo exultabunt. Non
in meritis suis: sed innomine tos
Dicent enĩ isti: ñ nob̾ dñe ñ nolꝰ¬

Expanded text:
lumine venit quod non aliunde accenditur, ut timendum sit ne exstinguatur. Ergo venit lumen ab illo, lucerna illa quae non ponitur sub modio, sed super candelabrum, veniens lumen Thabor. Hermon autem interpretatur Anavenit lumen et factum est anathema ejus. Cujus, nisi diaboli, vulnerati, superbi? Ut ergo illuminaremur, abs te datum est; ut anathema nobis esset qui nos in suo errore et superbia detinebat, a te nobis est. Ergo «Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt:» non in meritis suis, sed «in nomine tuo.» Dicent enim isti, «Non nobis, Domine, no
Abbreviated transcription (Latin):
quib dictũ est. in omnẽ terrã ex¬
iuit sonus eoꝵ: & in fines orb t̃re
uerba eoꝵ. Quia & si assũpti hinc
st̃ anteꝗͣ ȩccła impleret orbem
terrarũ: tam̃ uerba eoꝵ ꝑuenert̃
usq ad t̾minos orb̾ terrarũ. Bene
accipimus in his impletũ qđ nc̃
totũ dixisti: disposui testam̃tũ
electis meis. Qđ testam̃tum: nͥ
tũ : nͥ quo renouam᷑ ad nouam
hereditatẽ: Qđ testam̃tũ: nisi

Expanded text:
terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum» ; quia etsi assumpti hinc sunt antequam Ecclesia impleret orbem terrarum, tamen verba eorum pervenerunt usque ad terminos orbis terrae: bene accipimus in his impletum quod nunc ltotum: dixisti, «Disposui testamentum electis meis.» Quod testamentum, nisi ntum, nisi quo renovamur ad novam haereditatem? Quod tes
Abbreviated transcription (Latin):
sui inqͥt testam̃tũ electis meis:
Turaui dđ̃ seruo meo. Quã securꝰ
loquit᷑ iste qͥ intelligit: cuiꝰ os
seruit ueritati: Qm̃ dixisti: se¬
curus loquor. Si securũ me facis
quia dixisti: qͣnto securiorẽ qr
iurastie Dei quippe iuratio: ꝓ¬
missionis ẽ confirmatio. Bene
ꝓhibetur homo iurare: ne con¬
suetudine iurandi. quia potest
hõ falli. etiã in ꝑiuriũ ꝓlabat᷑.
Ds̃ solus securus iurat: qr falli ñ

Expanded text:
is. Juravi David servo meo.» Quam securus loquitur iste, qui intelligit, cujus os servit veritati? Quoniam dixisti, securus loquor. Si securum me facis, quia dixisti; quanto securiorem, quia jurasti? Dei quippe juratio, promissionis est confirmatio. Bene prohibetur homo jurare ; ne consuetudine jurandi, quia potest homo falli, etiam in perjurium prolabatur. Deus solus securus jurat, quia falli non
Abbreviated transcription (Latin):
cantabo. Ingen̾ati¬
õẽ & gen̾ationẽ: an¬
nuntiabo u̾itatẽ tu¬
ã in ore meo. Obse.¬
s tua loqͦr. Annuntiabo u̾itatẽ tui
in ore meo. Si ñ obsequor: seruus ñ
sũ. Si a me loquor: m̃dax sũ. Ergo
ut & abs te dicã: & ego dicã: duoqͥ¬
dã st̃. Unũ tuũ: unũ meũ. beritas
tua. Huic annunciandȩ seruit
osmeũ: qm̃ dixisti: in ȩt̃nũ mi¬
scdia ȩdificabit᷑. Sic inqͥs ȩdifico
ut ñ destruã: q̃m qͦsdã sic destru¬
es ut ȩdifices ñ÷ quosdã uͦ sic destra¬
es ut ȩdifices. Nisi enĩ quidã de¬
struerentur ut ȩdificarent᷑: ñ di¬
ceret᷑ ieremie : ecce posuite ad de¬
structionẽ & ad edificationẽ. Et
utiq om̃s qͥ idola colebant & la¬
pidib seruiebant: in xp̃o ñ ȩdi¬

Expanded text:
cantabo: in generationem et generationem annuntiabo veritatem tuam in ore meo.» Obseqsed tua loquor; «annuntiabo veritatem tuam in ore meo.» Si non obsequor, servus non sum; si a me loquor, mendax sum. Ergo ut et abs te dicam, et ego dicam, duo quaedam sunt: unum tuum, unum meum; veritas tua, huic annuntiandae servit os meum: «Quoniam dixisti, In aeternum misericordia aedificabitur.» Sic, inquis, aedifico, ut non destruam: quoniam quosdam sic destruis, ut non aedifices: quosdam vero sic destruis, ut aedifices. Nisi enim quidam destruerentur, ut aedificarentur, non diceretur Jeremiae, «Ecce posui te ad destructionem, et aedificationem» . Et utique omnes qui idola colebant et lapidibus serviebant, in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa in remissione peccatoꝵ. De¬
inde qͣm popło isrł etiã scd̃m car¬
nẽ uenienti de semine abrahȩ. ꝓ¬
missa erant multa ꝓpħice : & ita
ille popłs ꝓpagatus ẽ. in quo im¬
plerentur ꝓmissa dei: ñ autẽ clau¬
sit ds̃ fontem bonitatis sue etiã in
alienas gentes: quas sub angłis
constituerat portionẽ sibi facieis
popłm isrł: in hȩc duo & apłs
distincte distribuit mĩam dñi &¬

Expanded text:
ia in remissione peccatorum. Deinde, quoniam populo Israel etiam secundum carnem venienti de semine Abrahae promissa erant multa prophetice, et ita ille populus propagatus est, in quo implerentur promissa Dei; non autem clausit Deus fontem bonitatis suae etiam in alienigenas gentes, quas sub Angelis constituerat, portionem sibi faciens populum Israel: in haec duo et Apostolus distincte distribuit miseri
Abbreviated transcription (Latin):
eos gͦ qui destruuint᷑ & ȩdifican¬
tur. ne putarent ȩdificationẽ qͦ¬
edificant᷑ eẽ temporalẽ: sic̃ tempo¬
ralis fuit ruina in qua destruunt᷑.
tenuit seiste cuiꝰ os seruit ueritati
dĩ ad ipsã ueritatẽ dei. Idõ annũ¬
ciabo: idõ dico: qm̃ dixisti: secu¬
rus homo dico: qm tu ds̃ dixisti:
qr & si ego in uerbo meo fluctu¬
arẽ ÷ uerbo tuo confirmarer: qm̃
cantabo: in generatioẽ & genera¬
tionẽ annuntiabo ueritatem tuã

Expanded text:
eos ergo qui destruuntur et aedificantur, ne putarent aedificationem quaedificantur, esse temporalem, sicut temporalis fuit ruina in qua destruuntur; tenuit se iste, cujus os servit veritati Dei, ad ipsam veritatem Dei. Ideo annuntiabo, ideo dico, «Quoniam dixisti;» securus homo dico, quoniam tu Deus dixisti: quia, etsi ego in verbo meo fluctuarem, verbo tuo confirmarer. «Quoniam cantabo: in generationem et generationem annuntiabo veritatem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
Nã & ego isrłita sũ. Si totũ illud
spinȩ fuert̃: unde hoc granũ uob
loquor Ergo impleta ẽ ueritas
dĩ in his qͥex isrłitis credidert̃: &
uenit unꝰ paries ex circuncisiõe:
applicans se. ad lapidẽ angularẽ.
Sed ille lapis angulũ ñ faceret:
nͥ aliũ parietẽ ex gentib susciꝑet.
Ille itaq paries tanꝗͣ ꝓpͥȩ ꝑtinet
adueritatẽ: iste autẽ aliꝰ ad mi¬
scđiam. Dico enĩ inqͥt xp̃m nĩm

Expanded text:
nam et ego Israelita sum» . Si totum illud spinae fuerunt, unde granum vobis loquor? Ergo impleta est veritas Dei in iis qui ex Israelitis crediderunt, et venit unus paries de circumcisione applicans se ad lapidem angularem . Sed ille lapis angulum non faceret, nisi alium parietem ex Gentibus susciperet. Ille itaque paries tanquam proprie pertinet ad veritatem, iste autem alius ad misericordiam. «Dico enim,» inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝓmisit ds̃: hoc dix̃ deus.
nemo debet cũ trepidatione p̃di¬
care: unde ñ potest dubitare.
fiat gͦ in cordib nr̃is robur illud:
unde ȩthan nom̃ accepit. robu¬
stus corde. Predicemiis ueritatẽ
dei: eloqͥum dei: ꝓmissa dei:iu¬
rationẽ dei: & his modis omĩ
ex parte firmati p̃dicemꝰ: &
Non merita sua confitebuntur
cęli : sed confitebuntur cęli mi¬
rabilia tua dñe In omĩ enĩ mĩa¬
ꝑditoꝵ: in uistificatione impi¬
oꝵ. quid laudamꝰ: nͥ mirabilia
dei: Laudas qr resurrexerunt
mortui: plus lauda quia re
ornamentũ sobrietatis. Uides
hominẽ heri cȩnũ luxuriȩ: ho¬
die decus temꝑantiȩ. Uides
hominẽ heri blasphematorẽ
dei: hodie laudatorẽ dei.ui¬
des hominẽ heri seruũ creat᷑ȩ.
hodie cultorẽ creatoris. Ab istiᷤ
om̃ib desꝑationib: ita homi¬
nes conuertunt᷑. Non respici¬
ant merita sua: fiant cę̧li.
Cñfiteant᷑ cȩli mirabilia eius.

Expanded text:
Hoc promisit Deus, hoc dixit Deus: Hoc promisit Deus, hoc dixit Deus: nemo debet cum trepidatione praedicare, unde non potest dubitare. Fiat ergo in cordibus nostris robur illud, unde Aethan nomen accepit, Robustus corde: praedicemus veritatem Dei, eloquium Dei, promissa Dei, jurationem Dei; et his modis omni ex parte firmati praedicemus,Non merita sua confitebuntur coeli, sed «confitebuntur coeli mirabilia tua, Domine.» In omni enim miditorum, in justificatione impiorum, quid laudamus nisi mirabilia Dei? Laudas quia resurrexerunt mortui; plus lauda quia redornamentum sobrietatis: vides hominem heri coenum luxuriae, hodie decus temperantiae: vides hominem heri blasphematorem Dei, hodie laudatorem Dei: vides hominem heri servum creaturae, hodie cultorem Creatoris. Ab istis omnibus desperationibus ita homines convertuntur: non respiciant ad merita sua; fiant coeli, confiteantur coeli mirabilia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ut supradixerat in genera¬
tione & generationẽ annunci¬
abo ueritatẽ cuã in ore meo.
Quid ẽ in generatione & gene¬
rationẽ.: In oninẽ generatio¬
nẽ. Non enĩ totiẽs repetendũ
erat uerbũ: quotiẽs generatio
uenit & transit. Ergo multiplicatio
generationũ: in repetitione si¬
gnificata & cõmendata ẽ.An
sorte duȩ generationes intelli¬
gendȩ sunt sic̃ nostis. sic̃ iã insi¬
nuatũ ur̃e caritati retinetis: Est
enĩ generatio nc̃ carnis & san¬
guinis: erit generatio futura
in resurrectione mortuoꝵ. Pre
cabit᷑ ut uideat᷑. Edificabo in
generatione & generationẽ se¬
dẽ tuã. Nunc autẽ. xp̃e habet
in nob sedẽ: ȩdificata est sedes
eiꝰ in nob̃. Nisi enĩ sederet in nob.
ñ nos regeret. Si ab illo autem¬
ñ regeremur: a nobis ipsis p̾cipi¬
taremur. Sedet gͦ in nob̾: reg¬
nans in nob. Sed etiã & in alia
regene: ratione quȩ fuerit ex
resurrectionẽ mortuoꝵ: in eter¬
nũ xp̃c regnabit in scĩs suis.

Expanded text:
am et supra dixerat, «In generationem et generationem annuntiabo veritatem tuam in ore meo.» Quid est, «in generationem et generationem?» In omnem generationem. Non enim toties repetendum erat verbum, quoties generatio venit et transit. Ergo multiplicatio generationum in repetitione significata et commendata est. An forte duae generationes sunt intelligendae, sicut nostis, sicut jam insinuatum vestrae Charitati retinetis? Est enim generatio nunc carnis, et sanguinis; erit generatio futura in resurrectione mortuorum. Prcabitur, ut videatur. «Aedificabo in generationem et generationem sedem tuam.» Nunc Christus habet in nobis sedem, aedificata est sedes ejus in nobis: nisi enim sederet in nobis, non nos regeret; si autem ab illo non regeremur, a nobis ipsis praecipitaremur. Sedet ergo in nobis, regnans in nobis: sedet etiam in alia generatione, quae fuerit ex resurrectione mortuorum. In aeternum Christus regnabit in sanctis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
loquentis ꝑ nos ymber dei. ẽ: uidete
uo qualis terra sitis. Nam qñ pluuia
uenit suꝑterrã: sibona terra. ẽ fru¬
cius bonos facit. Nam si mala terra
ĩ. spinas parit. Pluuia tam̃ dulcis
ẽ & suꝑ fructus & suꝑspinas. Qui i¬
sta uerba audit: si peior factus fuerit¬
& spinas de pluuia generauerit: ignẽ
Qui autẽ melior factus fuerit: & fru¬
ges debona terra genuerit: horreũ
sꝑet: pluuiã laudet. Aut quid st̃

Expanded text:
e vos qualis terra sitis. Nam quando pluvia venit super terram, si bona terra est, fructus bonos parit; si mala terra est, spinas parit: pluvia tamen dulcis est et super fructus et super spinas. Qui istis verbis auditis pejor factus fuerit, et spinas de pluvia generaverit, ignem qui autem melior factus fuerit, et fruges de bona terra genuerit, horreum speret, pluviam laudet. Aut quid sunt n
Abbreviated transcription (Latin):
manibꝰ natꝰ ẽ ꝑ manꝰ enim opu ma¬
nuũ significat᷑: quo manꝰ humanȩ
ñ accessert̃: ubi maritalis amplexꝰ
ii fuit: fetus tam̃ fuit. Natus. ẽ. gͦ de
monte sine manibus lapis ille: creuit:
acrescendo fregit omnia regna terrarũ.
sastus. ẽ. autẽ mons magnus: & impleuit
uniuersam faciẽ terrȩ. Hȩc. ẽ. eccl̃a catho

Expanded text:
manibus natus est; per manus enim, opus humanum significatur: quo manus humanae non accesserunt, ubi maritalis amplexus non fuit, fetus tamen fuit. Natus est ergo de monte sine manibus lapis ille: crevit, et crescendo fregit omnia regna terrarum. Factus est autem mons magnus, et implevit universam faciem terrae. Haec e
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cisus demonte sine manibꝰ: confregit
omĩa regna terrarũ. Uideamꝰ con¬
fracta ab illo lapide omĩa regna t̃rȩ
Quȩ erant omĩa regna terrȩ: Regna
saturnus in multis hominibus. Ubi
.ẽ. regnũ eiꝰ: Regnabat mercuriꝰ in
multis hominibꝰ. Ubi. t̃. regnũ eiꝰ:
fractum. ẽ. Redacti sunt illi in regni
xp̃i: in quibꝰ ille regnabat. Regnũ
cȩleste quale erat carthagini: ubi nõ
ẽ regnũ cȩleste c Lapis ille fregit oia
regna t̾rarũ. lapiꝰ p̃cis demonte sine man

Expanded text:
praecisus de monte sine manibus, confregit praecisus de monte sine manibus, confregit omnia regna terrarum: videmus confracta ab illo lapide omnia regna terrae. Quae erant regna terrae? Regna Saturnus in multis hominibus: ubi est regnum ejus? Regnabat Mercurius in multis hominibus: ubi est regnum ejus? Fractum est, redacti sunt illi in regnum Christi, in quibus ille regnabat. Regnum Coelestis quale erat Carthagini! ubi nunc est regnum Coelestis? Lapis ille fregit omnia regna terrarum, lapis praecisus de monte sine man
Abbreviated transcription (Latin):
tellex imus autẽ quid sit adorare scabel¬
lum pedum eiꝰ: sic & mͦ pꝰ exaltationem
tem eius exaltet: com̃ dauit & montẽ
ipsius. Mons ipsius quis. ẽ: Legimus
alibi de hoc monte: quia lapis fuit
p̃cisus demonte sine manibus: et
confregit omĩa regna terrȩ: & creuit
lapis ipse. Danielis uisio.ẽ. ista: ꝗͣ
narro. Creuit lapis iste qui p̃cisus
.ẽ. de monte sine manibꝰ: & factus .ẽ. in¬
quit mons. magnus: ita ut impleret
uniũsam faciẽ terre. In ipso monte
magno adoremꝰ: si exaudiri uolumꝰ.
Heretici ñ adorant inisto monte:
qͥa mons iste impleuit uni uersã ficiẽ
terrȩ. Hesert̃ inparte. & totũ amiser̃t.
Si agnoscunt ȩcdĩam catholicã: ado¬
rabunt inisto monte nobiscum. Ete¬
nim lapis ille qui p̃cisus . ẽ. de monte
sine manib: iam uidemꝰ quantũ cre¬
uerit: & quantas regiones terrȩ occu¬
pauerit: & usq ad quas gentes ꝑuene¬
rit. Quid ẽ mons unde p̾cisus . ẽ. lapis
sine manibꝰ: Regnũ iudeoꝵ. Primo

Expanded text:
 ejus;» intelleximus autem quid sit adorare scabellum pedum ejus: sic et modo post exaltationem tem ejus exaltet, commendavit et montem ipsius. Mons ipsius quis est? Legimus alibi de hoc monte quia lapis fuit praecisus de monte sine manibus, et confregit omnia regna terrae, et crevit lapis ipse. Danielis visio est ista quam narro. Crevit lapis iste qui praecisus est de monte sine manibus, «et factus est,» inquit, «mons magnus, ita ut impleret universam faciem terrae» . In ipso monte magno adoremus, si exaudiri volumus. Haeretici non adorant in isto monte; quia mons iste implevit universam faciem terrae: haeserunt in parte, et totum amiserunt. Si agnoscant Ecclesiam catholicarabunt in isto monte nobiscum. Etenim lapis ille, qui praecisus de monte sine manibus, jam videmus quantum creverit, et quantas regiones terrae occupaverit, et usque ad quas gentes pervenerit. Quid est mons unde praecisus est lapis sine manibus? Regnum Judaeorum: primo
Abbreviated transcription (Latin):
raudiuntur aduitã ȩt̃nã: & si adquę¬
dã tẽporalia exaudiant᷑. Non sibi gͦblab¬
diantur: qͥa cos inquibusdã exaudit
ãs. Nam & paganos ex audit inquibus¬
iã. Nonne clamant pagani addm̃ &
pluit: Quare:: Quia facit solẽ suũ oriri
suꝑ bonos & malos: & pluit suꝑ iustos &
iustos. Noli gͦ głari pagane: quia te cla¬
mante adam pluit ds̃: qui suꝑ iustos
emiustos pluit. Audiuit te ad tẽporalia:
non te audit ad ȩt̾na÷ nisi inmonte eiꝰ¬

Expanded text:
i ad quaedam temporalia exaudiantur. Non sibi ergo blandiantur, quia eos in quibusdam exaudit Deus: nam et Paganos exaudit in quibusdam. Nonne clamant Pagani ad Deum, et pluit? Quare? Quia facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Noli ergo gloriari, pagane, quia te clamante ad Deum, pluit Deus, qui super justos et injustos pluit. Audivit te ad temporalia; non te audit ad aeterna, nisi in monte s
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendit ibi uindictã suã ut di¬
ceret: ñ intrabis interrã ꝓmissio¬
nis: quo intraturꝰ erat ppłs. Quan¬
dã figurã quoꝵ dã gerebat moy ses.
Nã qui inregnũ cęloꝵ intrauit:
magna illi pęna ad t̾ram erat illã
ñ uenire. quȩ ad tẽpꝰ erat ꝓmissa
ut umbrã ostendẽt & transiret :
Nonne multi ꝑfidi intrart̃ in il¬
lã terrã : Nonne in illa terra ui¬
uentes multa mala fȩcert̃: & dm̃
offendert̃: Nonne & idolatriã se¬
cuti sunt in ipsã terrã: Magnum
erat ñ dedisse terrã istã moy̾si :
S moy ses uoluit gestare figurã e-¬
oꝵ qͥsublege erant : qͥa ꝑ moysen
data .ẽ. lex: & ostendit eos qͥ sub le-¬
ge. ec̃. uellent. & sub gr̃a. eẽ. nollen:
ñ intraturos interrã ꝓmissionis.
Ergo illud qͦd dictũ. ẽ. moẏsi: figu¬
ra erat ñ pena seni. morsq pena
na ñ intrare qͦ intrauer̃t indigni:
De aaron autẽ qđ dictũ. ẽ. mortu

Expanded text:
Ostendit ibi vindictam suam, ut diOstendit ibi vindictam suam, ut diceret, «Non intrabis in terram promissionis» , quo intraturus erat populus? Quamdam figuram quorumdam gerebat Moyses. Nam qui in regnum coelorum intravit, magna illi poena erat ad terram illam non venire, quae ad tempus erat promissa, ut umbram ostenderet et transiret? Nonne multi perfidi intrarunt in illam terram? nonne in illa terra viventes multa mala fecerunt, et Deum offenderunt? nonne et idololatriam secuti sunt in ipsa terra? Magnum erat non dedisse terram istam Moysi? Sed Moysen voluit gestare figuram eorum qui sub Lege erant, quia per Moysen data est Lex: et ostendit eos qui sub Lege esse vellent, et sub gratia esse nollent, non intraturos in terram promissionis. Ergo illud quod dictum est Moysi, figura erat, non poena. Seni mors quae poena?  poena, quo intraverunt indigni? De Aaron autem quid dictum est? Mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
ocłi eoꝵ ampliꝰ nichil desiderent.
S aliud iudicat ocłs imꝑitus.
aliud iudicat artificis regła. Sic
illi sc̃i uersabant᷑ ante oculos dei.
tanquã sine culpa: tanquã ꝑfecti :
tanquã angeli. Nouerat autẽ qͥd
illis de.eẽt: qui uindicabat mõs
affectiones eoꝵ. H indicabat autẽ
ñ irascens s ꝓpitius. Ad hoc uin¬
dicabat ut ꝑficeret ceptũ: ñ ut
dãpnaret eiectum. Hindicans gͦ
inõms affectiones eoꝵ erat deus.
Quomͦ uindicauit insamuele :
Ubi.ẽ. uindicta ipsa : Hoc dico:
ut nouerint xp̃iani qui iã hic
cognouerunt xp̃m. ad quos ue¬
nt̾ in scabellũ pedũ suoꝵ: quos
ita dilex̃. ꝓ quibꝰ sanguinẽ fudit:
nouerint quomͦ uapulent cum
multum ꝓfecerint. Quȩrimus
uindictã in moy sen: ꝓpe nullam
habet : nͥ qđ ad extremũ ait illi
ds̃: ascende inmontẽ & mõrere.
Mit seni: morere. Iam ꝑegerat
ȩtates suas. Nunqͥd nunquã erat
moriturus: Qualis illa uindicta᷑

Expanded text:
oculi eorum amplius nihil desiderent: oculi eorum amplius nihil desiderent: sed aliud judicat oculus imperitus, aliud judicat artis regula. Sic et illi sancti versabantur ante oculos Dei, tanquam sine culpa, tanquam perfecti, tanquam angeli: noverat autem quid illis deesset, qui vindicabat in omnes affectiones eorum. Vindicabat autem non irascens, sed propitius: ad hoc vindicabat ut perficeret coeptum, non ut damnaret ejectum. Vindicans ergo in omnes affectiones eorum erat Deus. Quomodo vindicavit in Samuelem? ubi est vindicta ipsa? Hoc dico, ut noverint Christiani, qui jam hic cognoverunt Christum, ad quos venit in scabello pedum suorum, quos ita dilexit, pro quibus sanguinem fudit; noverint quomodo vapulent, cum multum profecerint. Quaerimus vindictam in Moyse; prope nullam habet, nisi quod ad extremum ait illi Deus: «Ascende in montem, et morere.» Ait seni, «Morere:» jam peregerat aetates suas: numquid nunquam erat moriturus? Qualis illa vindicta?
Abbreviated transcription (Latin):
ũsabant᷑ inmedio ppłi dei. S qͥd
dicimꝰ÷ qͥa moyses habuit p̾mam
uitã fortasse peccatricẽ: Nam et
ꝑcusso homine fugit de egipto.
habuit & aaron pmã uitam: quȩ
displiceret dõ. Nam ipse insani¬
enti popło & quęxenti idolũ ꝑmi¬
sit ut fieret: & factum. ẽ. ppło dĩ
idolũ qł ad oraret. Samuel qͥd fȩ¬
ut infans ad tẽplũ datus: Omnes
etates suas inter sc̃a sacram̃ta dĩ
pegit: ab ineunte ȩtate famulus
dĩ. Nichil unquã dictũ . ẽ. de samue¬
le: nichil ab hoĩbꝰ. Nouerat ibi for
ctioni adhuc imꝑfectũ. ẽ. Pleraq
faciunt artifices: & ostendunt
imꝑitis. eẽ. ꝑ fecta: expoliunt illa
artifices. qui nouert qͥd illis desit:
ut mirent᷑ homines tantã expo¬
litionẽ rebꝰ accidisse quas iã ꝑfe¬
ctas ꝓnuntiauer̃t. Fit hoc & inȩdi¬
ficiis & inpicturis. & inuestibꝰ: & ꝓpe
inomni genere artiũ. Primo iudi¬
cant illud iã quasi ꝑfectũ. eẽ: ut

Expanded text:
versabantur in medio plebis Dei. Sed quid versabantur in medio plebis Dei. Sed quid dicimus? quia Moyses habuit primam vitam fortasse peccatricem? Nam et percusso homine, fugit de Aegypto . Habuit et Aaron primam vitam quae displiceret Deo. Nam ipse insanienti populo et furenti idolum permisit ut fieret, et factum est populo Dei idolum quod adoraret . Samuel quid fecit, infans ad templum datus? Omnes aetates suas inter sancta sacramenta Dei peregit, ab ineunte aetate famulus Dei. Nihil unquam dictum est de Samuele, nihil ab hominibus. Noverat ibi fortctioni adhuc imperfectum est. Pleraque faciunt artifices, et ostendunt imperiti esse perfecta, expoliunt illa artifices, qui noverunt adhuc quid illis desit, ut mirentur homines tantam expolitionem rebus accidisse, quas jam perfectas pronuntiaverant. Fit hoc et in aedificiis, et in picturis, et in vestibus, et prope in omni genere artium. Primo judicant illud jam quasi perfectum esse, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fuisti illis. Propitius ñ dr̃ ds̃: nisi
peccatis. Qñ dat ueniam: tunc dr̃
ꝓpitus. Et quid habebat in istis qdđ
uindicaret ÷ ut eẽt. ꝓpitius: Ignosit¬
do peccata: ꝓpitius fuerat & uindud¬
do. Quid enĩ sequit᷑ : Tuꝓpitiꝰ fuisti
ilis: ⁊uindicans inom̃s affectiones e¬
oꝵ Etiã uindicans ꝓpitiꝰ fuisti: non so¬
lum donans peccata÷ s etiã uindicans
ꝓpitiꝰ fiuisti. Hidete fc̃s mei. qͥd hic cõm̃¬
dauit aduertite. Illi ds̃ irascit: quẽ pec¬
cantẽ ũ flagellat. Nã cui uere ꝓpitiꝰ
ĩ. ñ solũ donat peccata. ne nõceant
ad futurũ scłm: s etiã castigat. ne sẽꝑ
petcare delectet. Agite fr̃s. Quomͦ in
iiis uindicatũ est si querimus:
ad erit dñs ut dicã. Quęxamꝰ enim
tres istas ꝑsonas moy sen &aaron & sa¬
muelẽ ÷ & quomͦ ineis uindicatũ sit:
quia dixerit: uindicans inõs
affectiones eoꝵ. Utiq eas affectio
rant. Et enĩ sine quȩxela hominũ

Expanded text:
fuisti illis.» Propitius non dicitur Deus, nisi fuisti illis.» Propitius non dicitur Deus, nisi peccatis: quando dat veniam, tunc dicitur propitius. Et quid habebat in istis quod vindicaret, ut esset propitius ignosceando peccata, propitius erat et vindicando. Quid enim sequitur? «Tu propitius fuisti illis, et vindicans in omnes affectiones eorum.» Etiam vindicans propitius fuisti: non solum donans peccata, sed etiam vindicans propitius fuisti. Videte, fratres mei, quid hic commendavit; advertite. Illi Deus irascitur, quem peccantem non flagellat: nam cui vere propitius est, non solum donat peccata, ne noceant ad futurum saeculum; sed etiam castigat, ne semper peccare delectet. 12. Agite, fratres; quomodo in illis vindicatum est si quaeramus, aderit Dominus ut dicam. Quaeramus enim tres istas personas, Moysen, et Aaron, et Samuelem, et quomodo in eis vindicatum sit, quia dixit, «Vindicans in omnes affectiones eorum:» utique eas affectionrant. Etenim sine querela hominum