comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cerere nati nomĩati sunt liberi et libera
quod in libero sernatur in libera nõ. Itẽ¬
Hincetiam Romulum quem quidem
eundem Quirinu esse putant. Quoꝵ
cum remanerent mminsi atq eternita¬
te fruerentur. nec di sũt habiti cuopti¬
mi sit et eterni. Alia quoq ex ratione et
quidem phica magna fluxit multitudo
deorum qui indicti spẽ hum ma fabu¬
las poctis suppeditauerũt. honi aute
uitam superstitione om̃i refeserunt
Atq hic locus a Cenone tractatus post
a Cleante et Crisippo pluribouerbis ex¬
plicatus est. Nam uctus hec opimo gre¬
tiam opplenit. Exectum Celium afilios
Saturno Uictum autem saturnu a lo
ue filio phica ratio non melegans in¬
clusa est ut impiu infilios. Celeste eni
altissima ethereamq naturam icdest
igneam que per se omuia gignẽt uacaẽ
uoluerũt ea pte corporii que cõiunc¬
tione alterisis egeret ad procreandũ
Saturni aute euzesse uolũnt quicur¬

Expanded text:
Cerere nati nominati sunt Liber et Libera, Cerere nati nominati sunt Liber et Libera, quod in Libera servant, in Libero non item—hinc etiam Romulum, quem quidam eundem esse Quirinum putant. quorum cum remanerent animi atque aeternitate fruerentur, rite di sunt habiti, cum et optimi essent et aeterni. Alia quoque ex ratione et quidem physica magna fluxit multitudo deorum, qui induti specie humana fabulas poetis suppeditaverunt, hominum autem vitam superstitione omni referserunt. atque hic locus a Zenone tractatus post a Cleanthe et Chrysippo pluribus verbis explicatus est. Nam vetus haec opinio Graeciam opplevit, esse exsectum Caelum a filio Saturno, vinctum autem Saturnum ipsum a filio Iove: physica ratio non inelegans inclusa est in impias fabulas. caelestem enim altissimam aetheriamque naturam id est igneam, quae per sese omnia gigneret, vacare voluerunt ea parte corporis quae coniunctione alterius egeret ad procreandum. Saturnum autem eum esse voluerunt qui cur
Abbreviated transcription (Latin):
des uirtutis templum Xides honoris a
M. Marcello renonatum quod multis
q̃nis ante erat bello ligustico. A .Q. maxͥ
dedicatum Ed opis. quid salutis. quid
concordie libertatis inctorie. Quaru
ꝯiu rerum quia uis erat tant᷑a ut sin
deo regi non posset. Ipsa res deoꝵ nom̃
obtintut. Quo ex genere libidinis uolu¬
ptatis libidine. Ueneris uocabula conse¬
trata sunt Uitiosarum rerum neq naͣ
tum igitur magnitudine constitutist̃
hi dii qui utilitates quasq gignebant
Atq his quidem nomĩb qłie paulo ar
dicta sunt que ius sit ĩquoq declarat
deo Suscepit autem uita hoiu consue¬
tudoq cõis ut benefitiis excellendos ui¬
ros in celum fama ac uolũtate tolleñt
hins hercules. hinc castor et pollux. hic̃
Semel natum. Non tamen qui nostri
maiores anguste sancteq cum Cerere
et libro consecrauerũt quod quale sit
ex ministeriis intelligi potest s& ꝙex
nobis natos liberos appellamus. Id circo

Expanded text:
des Virtutis templum vides Honoris a des Virtutis templum vides Honoris a M. Marcello renovatum, quod multis ante annis erat bello Ligustico a Q. Maxumo dedicatum. quid Opis quid Salutis quid Concordiae Libertatis Victoriae; quarum omnium rerum quia vis erat tanta ut sine deo regi non posset, ipsa res deorum nomen optinuit. quo ex genere Cupidinis et Voluptatis et Lubentinae Veneris vocabula consecrata sunt, vitiosarum rerum neque nattum igitur magnitudine constituti sunt ei di qui utilitates quasque gignebant, atque is quidem nominibus quae paulo ante dicta sunt quae vis sit in quoque declaratur  suscepit autem uita hominum consuetudoque communis, ut beneficiis excellentis uiros in caelum fama ac uoluntate tollerent. hinc Hercules, hinc Castor, hinc Pollux, hinc Semela natum, non eum quem nostri maiores auguste sancteque Liberum cum Cerere et Libera consecraverunt, quod quale sit ex mysteriis intellegi potest; sed quod ex nobis natos liberos appellamus, idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
uerens Epicurus est monogaminos dos
idest mhil agentes cõmẽtus. Illi uero pul¬
cherrimamꝰ formam prediti purissima¬
q in regione celi collocati ita secuntur
moderanturq cursus. Ut ad omĩa tuẽ¬
da conseruandaq consensisse uideant
Multe alie uero nature deor ex mag¬
nis benefitiis eoꝵ non sine causa et agte¬
a sapientissimis et a maioribus nostris
constitute nomĩateq sunt. Quicquid
enim magnam utilitatem genexi affer¬
ret humalio id non sine diuina bonita¬
te fier grati homĩes arbitrabantur. Itaq
tum illisd quod erat adeo natum noie
ipsius dei nuncupabant cum frugem
Ceretem appellamus. Uinu autes liber
Ex quo illud terrentiisine cerete et lib̾o
fuget uenus. Tum autem res ipsa ĩ qua¬
estꝰ uis maior aliqua sic appellatur ut
ea ipsa uis nomiẽtur deus ut fides ut
mens quas in Capitolio dedicatas uidmo
proxime.a. M.C. Scauro. Ante autem
ab atilio Calatino erat fides collocata ui¬

Expanded text:
verens Epicurus monogrammos deos verens Epicurus monogrammos deos et nihil agentes commentus est. illi autem pulcherruma forma praediti purissimaque in regione caeli collocati ita feruntur moderanturque cursus, ut ad omnia conservanda et tuenda consensisse videantur. Multae autem aliae naturae deorum ex magnis beneficiis eorum non sine causa et a Graeciae sapientissimis et a maioribus nostris constitutae nominataeque sunt. quicquid enim magnam utilitatem generi adferret humate erga homines fieri arbitrabantur. It aque tum illud quod erat a Deo natum, nomine ipsius Dei nuncupa bant: ut cum fruges Cererem appellamus, vinum autem Liberum: ex quo illud Terentii, Sine Cerere et Libero friget Venus. Tum autem res ipsa, in quavis inest maior aliqua, sic appeea ipsa vis nominetur deus, ut Fides ut Mens, quas in Capitolio dedicatas videmus proxume a M. Aemilio Scauro, ante autem ab A. Atilio Calatino erat Fides consecrata. vi
Abbreviated transcription (Latin):
nature suis seĩbus queq gignunt᷑ auge¬
scunt contmentur.Sic natitra muncdi
omes motus habet uolũtarios cognatos
ipsi qui animis mouemur et sensibus
Talis ergomens mundi cum sit ob eãq
causamꝰ uel prudentia uel prouidẽtia
appellari ratione possit greci eni pro¬
uoca dicitur. Hec potissimu prouid&
et inhis maxime occupata. primu ut
mundus quoniam aptissimus sit ad
permanendum demde ut nulla re ege¬
ait. Maxime autem ut ineo eximia ꝑfil¬
critudo sit atq om̃is ornatus. demde. n
de uniuerso mũdo. dictum est de sidexi¬
bus ut iam prope meo appareat mul¬
titudo nec cessantiu demq nec eaque
agant molientiu cum labore operoso
ad molesto. Nonemm uenis et nerius
et ossibus continentur nec his escis aut
potationibus uescuntur.Ut aut nimis
acres aut nimis concretos humores col¬
ligant Nec his corporib sunt ut casus
alit ictus extimescant aut morbos me¬
tuant ex defatigatione membroꝵ Que

Expanded text:
naturae suis seminibus quaeque gignuntur augenaturae suis seminibus quaeque gignuntur augescunt continentur, sic natura mundi omnis motus habet voluntarios, conatusqipsi qui animis movemur et sensibus. Talis igitur mens mundi cum sit ob eamque causam vel prudentia vel providentia appellari recte possit Graece enim pro/noia dicitur, haec potissimum providet et in is maxime est occupata, primum ut mundus quam aptissimus sit ad permanendum, deinde ut nulla re egeat, maxume autem ut in eo eximia pulchritudo sit atque omnis ornatus. Dictum est de universo mundo, dictum etiam est de sideribus, ut iam prope modum appareat multitudo nec cessantium deorum nec ea quae agant molientium cum labore operoso ac molesto. non enim venis et nervis et ossibus continentur nec his escis aut potionibus vescuntur, ut aut nimis acres aut nimis concretos umores colligant, nec is corporibus sunt ut casus aut ictus extimescant aut morbos metuant ex defetigatione membrorum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
est interris q uersantur. Celestom ergo
adinirabilem ordine incredibilemq
constantiam ex qua conseruatio et salo
omnis oiu oritur qui uacare mente pu¬
tat. Is ipse mentis expers habendus est
haud ergo ut opinor errauero si aprĩ¬
cipe inuestigande ueritatis huiꝰ dispu¬
tationis pricipium diximus. Ceno gͦ
naturam ita diffinit. Ut eam dĩcat id¬
nem artifitiosum ad ignem d pregd̾e¬
diente uiam Censet eni̾m artis matic
propriu essecreare et gignere. quodq
ioperibus nrãꝵ artium manus effitiet
id multo artifitiosius natura efficere
Et ut dixi ignem artifitiosum magistru
artium teliquaꝵ atq hac quide ratioẽ
Omis natura artifitiosa est ꝙ ht quasi
uiam quamda et sectam quam sequatꝰ
Ipsius uero mũdi qui omia complexu
slio cohercet et continet nam noartifi¬
tiosa solum. set plane artifex ab eodem
dicitur consultrix et prouida utilitatũ
opportunitatumq omniu atq ut cetẽ

Expanded text:
est, in terrisque versantur. caelestem ergo est, in terrisque versantur. caelestem ergo admirabilem ordinem incredibilemque constantiam, ex qua conservatio et salus omnium omnis oritur, qui vacare mente putat is ipse mentis expers habendus est. Haut ergo ut opinor erravero, si a principe investigandae veritatis huius disputationis principium duxero. Zeno igitur naturam ita definit ut eam dicat ignem esse artificiosum ad gignendum progredientem via. censet enim artis maxume proprium esse creare et gignere, quodque in operibus nostrarum artium manus efficiat id multo artificiosius naturam efficere, id est ut dixi ignem artificiosum magistrum artium reliquarum. Atque hac quidem ratione omnis natura artificiosa est, quod habet quasi viam quandam et sectam quam sequatur. ipsius vero mundi, qui omnia conplexu suo coercet et continet, natura non artificiosa solum sed plane artifex ab eodem Zenone dicitur, consultrix et provida utilitatum oportunitatumque omnium. atque ut ceterae
Abbreviated transcription (Latin):
stelle que exrantes uocantur nõ signi¬
ficant eãdem mente atq prudentia
quando est quotidiana conueniens cõ¬
Ctansq conuersio nec hñt etħos curso
nec incelo mherentes. Ut pluriq phice
ut ui sua stellam complexa coptorq̃at
nam tenuis ac perlucens equabilius ca¬
lore suffusus et her non satis aꝑtus ad
stellas continendas iudetur. hut ergo
suam speram stelle ꝗnqerrantes ⁊be¬
thera coniunctione discerta et libera
earum autem phenes cursus atq perpe¬
tui cum admirabili incredibiliq consta¬
tia declarant inhis uim et mente ẽẽ di¬
uinam. hec iꝑsa que non sentiat deoru
uim habere. Es nhil omnino sensurus
esse iudeatur. Nulla ergo incelo nec toͬ¬
tuna nec temeritas necꝰ erratio nec ua¬
nitas mest. Contraq omnis ordo ueri¬
tas ratio constantia. Queq hisuacant
ementita et ẜalsa plenaq erroris. em cir¬
ca terras infralunam que oui ultima

Expanded text:
stellae quae inerrantes vocantur non signistellae quae inerrantes vocantur non significanquarum est cotidiana conveniens constansque conversio, nec habent aetherios cursus neque caelo inhaerentes, ut plerique dicunut vi sua stellas conplexa contorqueat, nam tenuis ac perlucens et aequabili calore suffusus aether non satis aptus ad stellas continendas videtur; habent igitur suam sphaeram stellae inerrantes ab aetheria coniunctione secretam et liberam. earum autem perennes cursus atque perpetui cum admirabili incredibilique constantia declarant in his vim et mentem esse divinam, ut haec ipsa qui non sentiat deorum vim habere is nihil omnino sensurus esse videatur. Nulla igitur in caelo nec fortuna nec temeritas nec erratio nec vanitas inest contraque omnis ordo veritas ratio constantia, quaeque his vacant ementita et falsa plenaque erroris, ea circum terras infra lunam, quae omnium ultima
Abbreviated transcription (Latin):
pellatur eaq quatuor et uiginti mẽsib
sex ut opinor dliebus minus eundem
illustrat orbem quem due superiores.
Intra hanc autem stella mercurii est ea
Salbon appellatur a grecis. que anno fe¬
re uertente signiferis perlustrat orbem
nec asole long̾nis unq unius signi in¬
teruallo discedit. tum arreu̾tens tum sb̾¬
sequens. Infima est ꝗnq errantium terre¬
ꝙ proxima. Stella ueneris que sosferos
grece lucifer latine diçitur tumante¬
greditur solem. tum subsequit᷑ at hesꝑ
lustrans signiferi orbet longitudinem
quod idem fatiunt stelle supe riores n
unꝙͣ a sole duoꝵ signoꝵ interuallo lon¬
gius discedit tum Ante cedens tu subse¬
quens hanc ergo instellis constantiam
hanctantam tam uariis cursibus ĩ oĩ
eternitate conuemẽtia tempoꝵ nõ pos¬
sumus intelligere sine mente ratiorie
consilio que cum insideribus inesse
uideamus non possumus ea ipsa non
indeoru numero ponere Nec uero he

Expanded text:
pellatur, eaque quattuor et viginti mensibus pellatur, eaque quattuor et viginti mensibus sex ut opinor diebus minus eundem lustrat orbem quem duae superiores. Infra hanc autem stella Mercuri est ea sti/lbwn appellatur a Graecis, quae anno fere vertenti signiferum lustrat orbem neque a sole longius umquam unius signi intervallo discedit tum antevertens tum subsequens. Infima est quinque errantium terraeque proxuma stella Veneris, quae fwsfo/ros Graece Lucifer Latine dicitur cum antegreditur solem, cum subsequitur autem lustrans signiferi orbis et longitudinem, quod idem faciunt stellae superiores, neque umquam ab sole duorum signorum intervallo longius discedit tum antecedens tum subsequens. Hanc igitur in stellis constantiam, hanc tantam tam variis cursibus in omni aeternitate convenientiam temporum non possum intellegere sine mente ratione consilio. quae cum in sideribus inesse videamus, non possumus ea ipsa non in deorum numero reponere. Nec vero eae
Abbreviated transcription (Latin):
ex disparibus motionibus magnu
anum mathematici nomiauierũt
qui tum efficitur qum solis et lune et
qͥnq errantium adeande interse cõ¬
p̾arationem conft̃is oium spatiis est
Facta conuersio que quã longa sit
magna est questio ẽẽ tiero certam et
difffmtam necesse est. Nam ea que
Caturni stella dicitur phoenon agre¬
cis nomiatur que a terra abest plu¬
rimum triginta fere annis cursum
suum conff̾cit in quo cursu multa
mirabiliter effitiens. tum ante ceden¬
do. tum retardando. tum uesptinis
temporibus delitescendo. tum matu¬
timi sursus est se aperiendo inhil in¬
mutat semnpiternis seculoꝵ etatibus
quin eadem iisdem temporib effitia¬
tur. Infra autem hanc propins atͣra
Iouis stella fertur quȩ pheton dicitꝰ
ea quie eundem dilodecim signoru
orbem annis duodecim confłcit easq
quas Saturni stella efficit incursu ua¬
rietates. hinc ante proxx imu inferiore
orbemi tenet pirois que stella martis ap¬

Expanded text:
ex disparibus motionibus magnum ex disparibus motionibus magnum annum mathematici nominaverunt, qui tum efficitur cum solis et lunae et quinque errantium ad eandem inter se comparationem confectis omnium spatiis est facta conversio; quae quam longa sit magna quaestio est, esse vero certam et definitam necesse est. Nam ea quae Saturni stella dicitur fai/nwnque a Graecis nominatur, quae a terra abest plurimum, xxx fere annis cursum suum conficit, in quo cursu multa mirabiliter efficiens tum antecedendo tum retardando, tum vespertinis temporibus delitiscendo tum matutinis rursum se aperiendo nihil inmutat sempiternis saeclorum aetatibus quin eadem isdem temporibus efficiat. Infra autem hanc propius a terra Iovis stella fertur, quae fae/qwn dicitur, eaque eundem duodecim signorum orbem annis duodecim conficit easdemque quas Saturni stella efficit in cursu varietates. Huic autem proximum inferiorem orbem tenet puro/eis, quae stella Martis ap
Abbreviated transcription (Latin):
tenuissimum lumen facit ꝓroximus
accessus ad solem digressus autez longi¬
ssimus quisq plemisimu. Neq solu
eius speties ac forma mutatur tucre¬
sçendo tum defectibus initia currẽ¬
do sx etiam regio que tum est aqui¬
lenta ut australis in lune quoꝙ cursu
et brume quedam et solstitii simili¬
tudo. multaq abea manant et flurit
quibus et ammantia alantur. auge¬
scientq et pubescant. matur itate̾q
Assequantlir. que oriuntur eterra
Matime uero sunt ad mirabiles tuo¬
tus earum quinq stellarum que fło
uocantur etrantes mhil enim errat
quod in ominĩ etermtate conseruat
progressus et regressus reliquosq mo¬
tus Ronstantes et ratos quod eo est
ad mirabilius in his stellis quas diciz
quia tum occultantur.tum rursus
aperiuntur.tum abeunt. tum recedt
tum antecedũt. tum subsecuntur.tu
celerius mouentur. tum tardius. tu
omnino non mouentur quidez set
ad quoddam tempus insistũt quaꝵ

Expanded text:
tenuissimum lumen facit proximus tenuissimum lumen facit proximus accessus ad solem, digressus autem longissimus quisque plenissimum. neque solum eius species ac forma mutatur tum crescendo tum defectibus in initia recurrendo, sed etiam regio; quae cum est aquilonia aut australis, in lunae quoque cursu est et brumae quaedam et solstitii similitudo, multaque ab ea manant et fluunt quibus et animantes alantur augescantque et pubescant maturitatemque adsequantur quae oriuntur e terra. Maxume vero sunt admirabiles motus earum quinque stellarum quae falso vocantur errantes; nihil enim errat quod in omni aeternitate conservat progressus et regressus reliquosque motus constantis et ratos. quod eo est admirabilius in is stellis quas dicimus, quia tum occultantur tum rursus aperiuntur, tum adeunt tum recedunt, tum antecedunt tum autem subsecuntur, tum celerius moventur tum tardius, tum omnino ne moventur quidem sed ad quoddam tempus insistunt. quarum
Abbreviated transcription (Latin):
tum ut ait Emnius nõ suspexit. Na
cum duosint genera siderum quor
alteru spatiis ĩmutabilib abortu
ad occasu cõmeans nullũ unꝙͣ cur¬
sus sin uestigiu inflectat alteꝵ aut
continuas cðnuersiones nõ spatiis
cursibus q confitiat Et ex utraq
re et muidi uolubilitas que insi¬
iglobosa forma esse non potest et
stelfaru rotundi an habitus cognos¬
cuntur. Primusq sol qui astroꝵ ten&
principatum ita tonetur ut cuter¬
ras larga luce compleuerit easdez
modo his modo illis exꝑtibus opac¬
at. ipsa enim umbra terre soli effiti¬
ens noctem efficit nocturnoꝵ autẽ
spatioꝵ ea dem est equ abilitasq di¬
uinoꝵ eiusdemq solis tum access
draginta et trecentoꝵ quarta fere
dici ꝑte adita conuersione confiti¬
unt ante natura. Inflectens autem
sol cursum tum ad septemtriones tũ
ad meridiem estates et hiemes efficit
Et ea duo tempora quoꝵ alterum hy¬
tiis menstriuis luma consequitur cuius

Expanded text:
tum", ut ait Ennius, non suspexit. Nam tum", ut ait Ennius, non suspexit. Nam cum duo sint genera siderum, quorum alterum spatiis inmutabilibus ab ortu ad occasum commeans nullum umquam cursus sui vestigium inflectat, alterum autem continuas conversiones duas isdem spatiis cursibusque conficiat, ex utraque re et mundi volubilitas, quae niglobosa forma esse non posset, et stellarum rutundi ambitus cognoscuntur. Primusque sol, qui astrorum tenet principatum, ita movetur ut, cum terras larga luce compleverit, easdem modo his modo illis ex partibus opacet; ipsa enim umbra terrae soli officiens noctem efficit. nocturnorum autem spatiorum eadem est aequabilitas quae diurnorum. eiusdemque solis tum accessusexaginta et trecentorum quarta fere diei parte addita conversionem conficiunt annuam; inflectens autem sol cursum tum ad septem triones tum ad meridiem aestates et hiemes efficit et ea duo tempora quorum alterum hitiis menstruis luna consequitur, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
oculorum iuditiu habetis set fit
pulcriora ista dutaxat aspectu¬
ꝙ mihi tã ipsum indetur Quid est
pulcrius ea figura que solas omes
alias figuras complexa continet. q̃q
angulis mhil anfractibus mhil emi¬
nens inhil lacrimosimi Cumq due
forme prestantissime sint ex solidis
globis. sic enim speram interp̃tari
placet ex plams autem circulus aut
brbis ꝙͣ circulus grece dicitut. his du¬
abus formis conuenit soł ut omes eaꝵ
partes interse similliẽ sint. amedioq
tantu absit extremu quo ihil pt̃
nunꝙͣ eruditum illu puluere nechoc¬
quide phyci intelligere potiustis.hãc
equalitate motus constantiamq
ordinum in alia figura non potlus
enim hunc iꝑsum mũdu procerto
rotundu esse dicitis. Nam posse esse
ut alia fit figura ĩnumerabilesq mũ
dos aliarundesse formaru que sibis
bina quot essent deieciss&. Epicurus
certe non diceret. S& dum plato ce¬
li quid optimu sit iudicat. celi pala¬

Expanded text:
oculorum iudicium habetis. sed sint ista oculorum iudicium habetis. sed sint ista pulchriora dumtaxat aspectu—quod mihi tamen ipsum non videtur; quid enim pulchrius ea figura quae sola omnis alias figuras complexa continet, quaeqangulis nihil anfractibus, nihil eminens nihil lacunosum; cumque duae formae praestantissimae sint, ex solidis globus sic enim sfai=ran interpretari placet, ex planis autem circulus aut orbis, qui ku/klos Graece dicitur, his duabus formis contingit solis ut omnes earum partes sint inter se simillumae a medioque tantum absit extremum, quo nihil fieri numquam eruditum illum pulverem quidem physici intellegere potuistis, hanc aequabilitatem motus constantiamque ordinum in alia figura non potuissenim hunc ipsum mundum pro certo rutundum esse dicitis, nam posse fieri ut sit alia figura, innumerabilesque mundos alios aliarum esse formarum. quae si bis bina quot essent didicisset Epicurus certe non diceret; sed dum palato quid sit optimum iudicat, "caeli pala
Abbreviated transcription (Latin):
mi presentiamus. Primu ut sit anĩ¬
mans demde ut momininatura ni¬
hileosit prestantius. Ad hanc prese¬
tationeba notionemꝙ nostraro ni¬
hil udeo quidem potius accomodae̾
ꝙͣ ut primu hunt ipsum mundu
quo ruhil excellentius fieri potesta
mmnante esse. Et demde iudicem
ꝙͣ ualet. Epicurus. ⁊ocetur homo nõ
aptissimus ad iocandum minime
respitiens patriam. Et dicat se non
posse intelligere qualis uolubilis an
probat nunꝙͣ me mouebit. Placet
enm illiesse Neos quia necesse sit p̃s¬
tantem aliꝙesse naturam qua ihil
sit melius mũdo autem certe inhil
est melius nec dubium quin quod
animans sit. habeatq sensum et ra¬
tionem et mentem. id sit melnis ꝙ id
cluditur. S& ħ paulo post facilius
cognoscetur ex his rebus ipsis quas
mundus efficit Interea uellei noli q̃¬
sopost te facere nos plane expertes
esse doctrine. Conũ tibi ais et chili¬
drum et piramidem pulcriorem
ꝙͣ speram mundi. Nouum etiam

Expanded text:
mi praesentiamus, primum ut sit animi praesentiamus, primum ut sit animans, deinde ut in omni natura nihil eo sit praestantius, ad hanc praesensionem notionemque nostram nihil video quod potius accommodem quam ut primum hunc ipsum mundum, quo nihil excellentius fieri potest, animantem esse et deum iudicem. Hic quam volet Epicurus iocetur, homo non aptissimus ad iocandum minimeque resipiens patriam, et dicat se non posse intellegere qualis sit volubilis et probat, numquam me movebit. Placet enim illi esse deos, quia necesse sit praestantem esse aliquam naturam qua nihil sit melius. mundo autem certe nihil est melius; nec dubium quin quod animans sit habeatque sensum et rationem et mentem id sit melius quam id cluditur. Sed haec paulo post facilius cognoscentur ex is rebus ipsis quas mundus efficit. interea Vellei noli quaeso prae te ferre vos plane expertes esse doctrinae. conum tibi ais et cylindrum et pyramidem pulchriorem quam sphaeram videri. novum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uentur aut natura monen censint aut
ui aut uoluntate. Moueri autem solem
sublime ferri quoꝵ neutrum astris ꝯtĩge
propterea ꝙ eorum motus inorbem d¬
cumq ferretur. Nec uero dici potest ui
quadam maiore fieri. Ut contra natã
astra moueantur. Que enm potest ma¬
ior esse. Restat igitur ut motus astroꝵ sit
uoluntarius que qui irrideat nõ ĩdocte
solum uerum etiam impie fatiet si dos
esse nget. Ne sane multu interesse utͣ
id neget an eos horum procuratione
Perspicuum est ut id qui neget uix
sane mentis eum existimemꝰ. Restat
ut qualis eorum natura sit considere¬
mus in quo mhil est difficilius ꝑ a cõ¬
suetudine oculor atiem mentis ab ducẽ
Ea difficultas induxit et uulgo ĩpitos
et similes phos imperitoꝵ Ut Imsi fig¬
uris houim constitutis inhil possentͦ
de diis ĩ mortalibus cogitare cuius
opimonis lemtas confutata a cocta
non desideras orationem meam. Set
est ut ralem deum certa ratione anĩ¬

Expanded text:
ventur aut natura moveri censuit aut ventur aut natura moveri censuit aut vi aut voluntate; moveri autem solem sublime ferri, quorum neutrum astris contingeret propterea quod eorum motus in orbem circumque ferretur; nec vero dici potest vi quadam maiore fieri ut contra naturam astra moveantur quae enim potest maior esse?; restat igitur ut motus astrorum sit voluntarius. Quae qui videat non indocte solum verum etiam impie faciat si deos esse neget. nec sane multum interest utrum id neget an eos omni procuratione perspicuum est, ut id qui neget vix eum sanae mentis existimem. Restat ut qualis eorum natura sit consideremus; in quo nihil est difficilius quam a consuetudine oculorum aciem mentis abducere ea difficultas induxit et vulgo imperitos et similes philosophos imperitorum, ut nisi figuris hominum constitutis nihil possent de dis inmortalibus cogitare; cuius opinionis levitas confutata a Cotta non desiderat orationem meam. Sed cum talem esse deum certa notione ani
Abbreviated transcription (Latin):
absurdum esse Aristotili uidetur ĩ ea
parte que sit agignendum animantia
optima animal gigm nullu putare.
et uiget necesse est ꝙ animal iico gig¬
natur idem sensu acerrimo mobilstate
sensu messe intelligentiam ex quo effi¬
gendum aptiora eorum qui terras in¬
colunt eas inquibus aer sit purus ac te¬
nus ꝙistorum qui utuntur crasso celo
et concreto quetiam cibo quo utare int̾¬
esse aliquid ad mentis atiem ꝑtinere p¬
babile est ergo ꝑotestatem intelligenta
partem incolant et marinis terrenisq hi¬
moribus longo interuallo extenuatis
alantur sensum astroꝵ atq intelligẽtia
maxime declarat ordo eorum atqᷤ con¬
stantia. Nihil est enim ꝙ ratione et ri¬
uor moueri possit sinȩconsilio in quoni¬
hil est temerarium. nihil tiaturatum nł
fortuitum Ordoautem siderum et in
sig̃t. Est enim plena rationis nec fortua
ꝗfie amica uarietate constantia ̃spuit
dequitur ergo ut ipsa sua sponte suo sẽ

Expanded text:
absurdum esse Aristoteli videtur in ea absurdum esse Aristoteli videtur in ea parte quae sit ad gignenda animantia aptissima animal gigni nullum putare. et viget, necesse est quod animal in eo gignatur id et sensu acerrumo et mobilitasensum inesse et intellegentiam, ex quo effigendum aptiora eorum qui terras incolant eas in quibus aer sit purus ac tenuis quam illorum qui utantur crasso caelo atque concreto. quin etiam cibo quo utare interesse aliquid ad mentis aciem putant. probabile est igitur praestantem intellegentiam partem mundi incolant et marinis terrenisque umoribus longo intervallo extenuatis alantur. Sensum autem astrorum atque intellegentiam maxume declarat ordo eorum atque constantia nihil est enim quod ratione et numero moveri possit sine consilio, in quo nihil est temerarium nihil varium nihil fortuitum. ordo autem siderum et in uram significat est enim plena rationis neque fortunam, quae amica varietati constantiam respuit. sequitur ergo ut ipsa sua sponte suo sens
Abbreviated transcription (Latin):
tactus est nsonut tepefaciat solum set
etiam seꝑe cõburat. quoꝵ neutrum fa¬
ceret insi esset igneus. Igm inquit cu
sol igneus sit Occeamq alatur humor¬
bus quia nullus igms sme aliquo pas¬
tu possit ꝑermanere. necesse est autem
ei similis sit igni quem adhibemus ac
usum atq uictum aut ei qui corporib
animantiu continetur. arq hic noster
ignis quem usus nite requirit ꝯfetor
eł consũptor oium. Edemq quodcũq¬
ĩuasit discumbat et dissipat. Contra ille
corporeus uitalis et salutaris omĩa con¬
seruat auget alit sustinet sensumq affi¬
cit. Negatꝰ ergo esse dubium horum ig¬
neum sol utrum igneus similissit. Cui
is quoq efficiat. Ut omĩa floreant et in
suo quoq genere pubescant. qrͣ cu soł
animantem esse oportet. Et quide reli¬
qua astra que oriantur mardore celesti
qui ether uel celum noĩatur. Cu ergo
aliorum animantium ortus interra
sit aliorum inaqua maere aliorum

Expanded text:
tactus est, non ut tepefaciat solum sed tactus est, non ut tepefaciat solum sed etiam saepe comburat, quorum neutrum faceret nisi esset igneus. "ergo" inquit "cum sol igneus sit Oceanique alatur umoribus" quia nullus ignis sine pastu aliquo possit permanere "necesse est aut ei similis sit igni quem adhibemus ad usum atque victum, aut ei qui corporibus animantium continetur. atqui hic noster ignis, quem usus vitae requirit, confector est et consumptor oa disturbat ac dissipat; contra ille corporeus vitalis et salutaris omnia conservat alit auget sustinet sensuque adficit." negat ergo esse dubium horum ignium sol utri similis sit, cum is quoque efficiat ut omnia floreant et in suo quaeque genere pubescant. quare cum soanimantem esse oportet, et quidem reliqua astra quae oriantur in ardore caelesti qui aether vel caelum nominatur. Cum igitur aliorum animantium ortus in terra sit aliorum in aqua in aere aliorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ in equulo in cane ꝙicatulo in uiro
ꝙꝙͣ inpliero . Item ꝙ iomnĩ mũdo op¬
timum sit imperfecto aliquo atq abso¬
lutt esse debere. Est autem mũdo inhil
perfectius inhil uirtute melius ergo
mũdi est propria uirtus Nec uero hoĩs
natura perfecta est et efficitur tñ ĩhoĩe
uirtus. Quanto ergo mundo facilius
est ergo in eo uirtas. sapiens est igitur
et propterea deus atq hac mũdi diui¬
nitate perfecta attribuenda est sideribo
cadem diuinitas que ex nobilissima pu¬
rissimaq etheris parte gignũtur. Nec
ulla preterea sunt adundeta natura tota¬
q sunt candida atq ꝑlucida. Ut ea qͦ
rectissime et animantia esse et sentire
atq intelligere dicantur atq ea quide
tot aesse ignea duoꝵ sensuu testiõmo
confirmari Cleantes putat tactus et ocu¬
lorum. Nam solis calor et candor illust
or ꝙͣ ullus ignis. quippe qui ĩmenso m̃¬
do. tam long̾e lateq colluceat. et iseius

Expanded text:
quam in eculeo in cane quam in catulo in viro quam in eculeo in cane quam in catulo in viro quam in puero; item quod in omni mundo optimum sit id in perfecto aliquo atque absoluto esse debere; est autem nihil mundo perfectius nihil virtute melius; igitur mundi est propria virtus. Nec vero hominis natura perfecta est, et efficitur tamen in homine virtus; quanto igitur in mundo facilius; est ergo in eo virtus. sapiens est igitur et propterea deus. Atque hac mundi divinitate perspecta tribuenda est sideribus eadem divinitas; quae ex mobilissima purissimaque aetheris parte gignuntur neque ulla praeterea sunt admixta natura totaque sunt calida atque perlucida, ut ea quoque rectissime et animantia esse et sentire atque intellegere dicantur. Atque ea quidem tota esse ignea duorum sensuum testimonio confirmari Cleanthes putat, tactus et oculorum. nam solis calor et candor inlustquam ullius ignis, quippe qui inmenso mundo tam longe lateque conluceat, et is eius
Abbreviated transcription (Latin):
sit aprincipio sapiens nonsit deterior
sapiens fieripotest. Mundus autez si me
terno preteriti oꝑeris spatio fuit insi¬
piens nunꝙͣ profecto sapiam conseq̃tur
ita erit homie deterior. Eđ factum qm
absurdum est etiam sapiens aprincipio
mundus et deus habendus ẽ Nec eni
est aliquid aliud preter mũdum. quo ni¬
in uolucrum uaginam aute gladii sic
preter mũdum ceteraomia alioruumca
esse generata ut eas fruges atq fructus
quos terra gignit anifiantiu causa
animantes austem hoium. Ut equum
uehendi causa arandi bouem uenadi
custodiendi uecanem. Ipse autem hõ
natus est ad mũdu contemplandum
et mutandum nullo modo perfectus
set quedam ꝑticula perfecti. set mũdui
quoniam omĩa complexus est nec est
quicꝙͣ ꝙ non sit meo perfectus undiq
bene ergo ⁊dem Crisippus propter simi¬
litudine adiungens omiã imꝑfectis
et matris locet esse meliora ut mnequo

Expanded text:
tamen a principio sapiens, non sit deterior tamen a principio sapiens, non sit deterior . homo enim sapiens fieri potest, mundus autem, si in aeterno praeteriti temporis spatio fuit insipiens, numquam profecto sapientiam consequetur; ita erit homine deterior. quod quoniam absurdum est, et sapiens a principio mundus et deus habendus est. Neque enim est quicquam aliud praeter mundum quoi niinvolucrum vaginam autem gladii, sic praeter mundum cetera omnia aliorum causa esse generata, ut eas fruges atque fructus quos terra gignit animantium causa, animantes autem hominum, ut ecum vehendi causa arandi bovem venandi et custodiendi canem; ipse autem homo ortus est ad mundum contemplandum et imitandum—nullo modo perfectus sed est quaedam particula perfecti. sed mundus quoniam omnia conplexus est neque est quicquam quod non insit in eo, perfectus undiqueBene igitur idem Chrysippus, qui similitudines adiungens omnia in perfectis et maturis docet esse meliora, ut in equo
Abbreviated transcription (Latin):
sic momini natura ac multo magis etiã
necesse est absolui aliquid ac perticr. At
ceteris naturis multa externa quomin.
perfitiantur. Fossint obsistere. Ymu̾sam
auter naturam nulla respotest impediẽ
propterea ꝙ om̃es naturas iꝑsa cohibet
et continet. quo circa necesse est ẽẽ qͥrtu
illu et altissimu gradum quo nlla iui
possit accedere. Ts aute gradus est ĩ quo
rerum oiũ natura ponitur. que qm̃ tał
est ut presit omĩbus et eam nulla res po¬
ssit ĩpedire. necesse est ĩtelligi gerte c̃e
mũdum equide etiam sapiente. Qd
autern est in scituus ꝙͣ eami natura q̃
om̃es sit cõplera non optima dicere. aut
cum sit optima non primam anima¬
temesse demde rationis et consilii com¬
potem. Postremo sapientem. Qui enim
potest esse aliter optima. nec etiam sistir¬
dium similis sit. aut etiam bestiarum op¬
tima putanda sit potius ꝙͣ deterrima
Nec uero si rationis particeps sit nec tñ

Expanded text:
sic in omni natura ac multo etiam magis sic in omni natura ac multo etiam magis necesse est absolvi aliquid ac perfici. etenim ceteris naturis multa externa quo minus perficiantur possunt obsistere, universam autem naturam nulla res potest impedire propterea quod omnis naturas ipsa cohibet et continet. Quocirca necesse est esse quartum illum et altissimum gradum quo nulla vis possit accedere. is autem est gradus in quo rerum omnium natura ponitur; quae quoniam talis est ut et praesit omnibus et eam nulla res possit inpedire, necesse est intellegentem esse mundum et quidem etiam sapientem. Quid autem est inscitius quam eam naturam quae omnis res sit conplexa non optumam dici, aut, cum sit optuma, non primum animantem esse, deinde rationis et consilii compotem, postremo sapientem. qui enim potest aliter esse optima? neque enim si stirpium similis sit aut etiam bestiarum, optuma putanda sit potius quam deterruma. Nec vero, si rationis particeps sit nec sit
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens sit mũdus necesse est. Nam ni
ita esset hoiem qui esset mũdiparł. qm̃
rationis est particeps pluris esse ꝙ mũ¬
dum omne oporteret. Atq etiam si a
primis incoatisq naturis adultas ꝑfcãs
dedit et cum quodam appetitu acces¬
sum ad res salutares apestiferis r̾celsu
hoc homini amplius ꝙ addidit rationẽ
qua regerentur mimi appetitus qui tũ
continerentur tum remitterentur. Quar¬
tus aute est gradus et altissimus eoru
qui natura boni sapientesq gignũt᷑
quibus a principio nascitur ratid rcã
constansq que supra hoiem putanda e
deoq tribuenda .i mũdo in quo necesse
est perfectam illam atq absolutam ĩcẽ
rationem. Necenim dici potest ĩ nulla
rerum institutione non esse aliquid ex¬
tremu atq pex fectu. ut em ĩuite ut ĩ
pecude non cuiuis obstitit iudemꝰ nã
suoquodam itmere ad ultimu ꝓueni¬
re atq ut pictura et fabrica cetereq ar¬
teshñt quenda absoluti corporis effcũ

Expanded text:
sapiens sit mundus necesse est. nam ni ita esset, hominem qui esset mundi pars, quoniam rationis esset particeps, pluris esse quam mundum omnem oporteret. Atque etiam si a primis incohatisque naturis ad ultimas perfdedit et cum quodam adpetitu accessum ad res salutares a pestiferis recessum. hoc homini amplius, quod addidit rationem, qua regerentur animi adpetitus, qui tum remitterentur tum continerentur. quartus autem est gradus et altissimus eorum qui natura boni sapientesque gignuntur, quibus a principio innascitur ratio recta constansque, quae supra hominem putanda est deoque tribuenda id est mundo, in quo necesse est perfectam illam atque absolutam inesse rationem. Neque enim dici potest in ulla rerum institutione non esse aliquid extremum atque perfectum. ut enim in vite ut in pecude, nisi quae vis obstitit, videmus naturam suo quodam itinere ad ultimum pervenire, atque ut pictura et fabrica ceteraeque artes habent quendam absoluti operis effectum,
Abbreviated transcription (Latin):
etici si scissẽt ꝑintiosa fore filiis pecta¬
sse ĩbñfitio pũtarẽtur. Et siueꝵ ẽ ꝙ ari¬
stochius ditẽ solebat nocẽ audiẽtibus
posse em assotos ex aristippi acerbos
e Cenoms scola exire ꝓrsus. Si qui au¬
cdierĩt uitiosi eẽnt discessiũ. Ꝙꝑuerse¬

Expanded text:
etici, si scissent perniciosa fore illa filiis, peccasse in beneficio putarentur. Et si verum est quod Aristo Chius dicere solebat, nocere audientibus posse enim asotos ex Aristippi, acerbos e Zenonis schola exire—prorsus, si qui audierunt vitiosi essent discessuri, qu
Abbreviated transcription (Latin):
amẽte ẽẽ putato qui illcł qͦuescãt᷑ łu
credat ẽẽ. Na qͦs abhõib ꝓueisse dicis
tu̾it aut cur fieri desieĩt. Et ego disca
libẽt quomõ nẽ quidẽ ẽ nõ uicdo qͦ pacto
ille Ciren mõte metu eo illate. lãpacles
fũint. Ut ait Actio ĩ domũ et̾na pr̃is ex
illo ardore ꝑuenit. quẽ tñ homerus apd
ĩferos ꝯuenire facit. ab ulixe sic ut et¬

Expanded text:
amentem esse putas qui illud quo vescatur deum credat esse? Nam quos ab hominibus pervenisse dicis m id fieri potuerit aut cur fieri desierit, et ego discam libenter; quo modo nunc quidem est, non video quo pacto ille, cui "in monte Oetaeo inlatae lampades" fuerint ut ait Accius, "in domum aeternam patris" ex illo ardore pervenerit; quem tamen Homerus apud inferos conveniri facit ab Ulixe sicut
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ĩ his uis deoꝵ ĩsit tũ ĩtelligã cũ cogͦuõ
qͦ ĩ genẽ uł madͤ ẽ fortuã nũanda qua nẽo
ab incõstãtia et temeritate se iũgit q̃ dig
certe nõ st do. Iam siꝗd uos illa delectat ex¬
plicatio fabular et enodatio noĩu Exectũ
autẽ filio Celin uinctu itidẽ ⁊ filio. Sat᷑¬
nu het alia gn̾̃is eide ita defẽditis. Ut hi
ꝗista finxerũt nõ modo nõ ĩsani s etiã
flusse sapiẽtes uideant᷑ In enouãdis aut̃
nõibꝰ ꝙ miserãdu sit laboratis Satͣnus q
se saturat ãnis Aauors ꝗa magͥ eu̾tit Mi¬
nerua ꝗa minuit atq ininatur. Uenꝰ qa
uenit adoĩa. Ceres agerẽdo qa ꝑiculosa mł¬
titudo ĩ multis .n. noibꝰ hẽbitis. Ꝙd ne Io¬

Expanded text:
s deorum insit tum intellegam cum cognovero. quo in genere vel maxime est fortuna numeranda, quam nemo ab inconstantia et temeritate seiunget, quae digna certe non sunt deo. Iam vero quid vos illa delectat explicatio fabularum et enodatio nominum? exsectum a filio Caelum, vinctum itidem a filio Saturnum, haec et alia generis eiusdem ita defenditxerunt non modo non insani sed etiam fuisse sapientes videantur. in enodandis autem nominibus quod miserandum sit laboratis: "Saturnus quia se saturat annis, Mavors quia magna vertit, Minerva quia minuit aut quia minatur, Venus quia venit ad omnia, Ceres a gerendo". quam periculosa consuetudo. in multis enim nominibus haerebitis: quid Veio
Abbreviated transcription (Latin):
cõsenso quẽ sĩphatiã greci uocãt s ea q
sua spõte maiorẽ eo minꝰ dĩna rõe fiei
existimãda ẽ . Ella autẽ Carneades affe¬
rebat ꝙ admou dissoluitis si nullũ cor
ĩ mor̾le sit xlłu ẽẽ corp sẽpit̾nu corpus
aute ĩmorͣle nlłu eẽ ne ĩdinidun quide
nec qđ dĩmi distrahi ue nõ possit Cũq
fugiat Accipiẽdi ad extͥnsecꝰ .i. qiͣ ferẽdi¬
ac diuidi põt. nlłu ẽ eoꝵ ĩdĩuiduu ulłu
eternu At qui omẽ pĩal ad accipiẽ dũ
ui extrema et fruẽdu paratũ est mor¬
tale gͦ omẽ aĩal et dissolubłe et duidu¬
u sit̾ necesse ẽ. Ut eni sioĩs ꝯmutabilis

Expanded text:
ian Graeci vocant; sed ea quo sua sponte maior est eo minus divina ratione fieri existimanda est. Illa autem, quae Carneades adferebat, quem ad modum dissolvitis: si nullum corpus inmortale sit, nullum esse corpus sempiternum: corpus autem inmortale nullum esse, ne individuum quidem nec quod dirimi distrahive non possit; cumque fugiat accipiendi aliquid extrinsecus id est quasiac dividi potest, nullum est eorum individuum nullum aeternum; atqui omne animal ad accipiendam vim externam et ferundam paratum est; mortale igitur omne animal et dissolubile et dividuum sit necesse est. Ut enim, si omnis
Abbreviated transcription (Latin):
illa ĩpitoꝵ. Piscẽsiti uenẽant᷑ oẽ fere ge
eiꝰ palemoe filiũ. Cũcta gretia hercule
Estulapiu Tindãidas Romulũ urĩ et
alios cõplũes qͦs qĩ nouos et ascͥpticios
ciues ĩcelũ r̾ceptos putãt. hec gͦ ĩdocti

Expanded text:
illa imperitorum: piscem Syri venerantur, omne fere geneius Palaemonem filium cuncta Graecia— Herculem Aesculapium Tyndaridas Romulum nostrum aliosque compluris, quos quasi novos et adscripticios cives in caelum receptos putant. Haec igitur indocti
Abbreviated transcription (Latin):
Celio et iccui Eli delubr uidimꝰ altera
spuma ꝓcreata exꝗͣ et Mercurio Cupidiẽ
scd natu accepimꝰ Tertia Ione nat ⁊ et di¬
ana que nupsit uulcano s exea et mrẽ
natꝰ añ eos dr̃ Quarta Cmnasiroq ꝯcepta

Expanded text:
 cuius Eli delubrum vidimus, altera spuma procreata, ex qua et Mercurio Cupidinem secundum natum accepimus, tertia Iove nata et Diona, quae nupsit Volcano, sed ex ea et Marte natus Anteros
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ roẽ cogitatioẽ mẽte putas aut qm̃
nõ sit. nũ idcirco eristiãt formicã esse¬
be sẽsussit nlłus in formica nõ mͦ senso
s etiã mẽs rõ mẽoria. Uicdẽ oportet bal¬
be ꝗd tibi cõcedat᷑. nõ te ip̃m ꝗd uelis su¬
mere. Istũ eni locũ totũ illa ueriꝰ Ceõii
brenus et ut tͥ indebat᷑ acuta ꝯcluu̾io di¬
latauit. Ceno emzita cõcludit. Qł roẽ¬

Expanded text:
em cogitationem mentem putas, aut, quoniam non sit, num idcirco existimas formicam antebe sensus sit nullus, in formica non modo sensus sed etiam mens ratio memoria? videre oportet Balbe quid tibi concedatur, non te ipsum quod velis sumere. Istum enim locum totum illa vetus Zenonis brevis et ut tibi videbatur acuta conclusio dilatavit  . Zeno e
Abbreviated transcription (Latin):
cõclusiões in eãꝑte ẜmoĩs quã mͦ dixi
diffeͣmꝯ codẽq tp̃ra illa oĩa q̃ ate phice
qr et mũdo uniu̾so sol et luna et stelle
sensu et mẽte hr̃ent ĩ idẽ tp̃s r̾ẜuabo.
Ate autẽ illudide etiã atq etiã que cu

Expanded text:
dixi differemus; eodemque tempore illa omnia quae a te physice quare et mundus universus et sol et luna et stellae sensum ac mentem haberent, in idem tempus reservabo. A te aut
Abbreviated transcription (Latin):
et tñ coẽ solatiu p̃serti cũ uos iidẽ fieri
fato dicatis omiã Qđ at semꝑ ex oĩ eter¬
intate neꝵ fu̾it idesse fatu. ꝗd gͦ. ĩunat
aut ꝗd affert ad cauendu scireꝰ ad futu¬
ru Cũ id certe futuꝵsit. Uñ porro ista
diuinatõ ꝗs ĩuenĩt fissu iecoris ꝗs cor¬
nicis cantu notauit ꝗs fatis quibo gͦ
crede̾ nec possũ atii nauii quẽ cõmeõra¬
bas lutiũ cõtẽnere. Quõ ist⁊ ĩtellcã aphys¬
pe fallũt᷑. Edsiłe medicina cino ego roe
uideo et diuinatio que uñ oriat᷑ nõ m¬
telligo. Tu autẽ deuotoꝵ deuotiõib placa¬
tos deos esse cẽses que fuit eoꝵ tãta ũqui¬
occidissẽt cõsiliu illud ĩpatoꝵ finit ꝙ gͦt

Expanded text:
e solacium; praesertim cum vos idem fato fieri dicatis omnia, quod autem semper ex omni aeternitate verum fuerit id esse fatum: quid igitur iuvat aut quid adfert ad cavendum scire aliquid futurum, cum id certe futurum sit? Unde porro ista divinatio, quis invenit fissum iecoris, quis cornicis cantum notavit quis sortis? quibus ego credo, nec possum Atti Navi quem commemorabas lituum contemnere, pe falluntur". Quid simile medicina, cuius ego rationem video, et divinatio, quae unde oriatur non intellego? Tu autem etiam Deciorum devotionibus placatos deos esse censes. quae fuit eorum tanta iniquioccidissent? consilium illud imperatorium fuit
Abbreviated transcription (Latin):
tose ĩhostes ĩ mͤtentẽ ꝑsebueret᷑ id qđ
eueit. Na f̾añ uoce equidẽ nũꝙͣ ⁊udi
balbe ĩtelligo ẽẽ deos. quos equide credo
ẽẽ s mildocent stoici Na cleãtes ut dice
dequo satis dixi qui ẽ suscepto exp̃ssioẽ
reꝵ fut ͣrr alt̾ ex ꝑturbatioĩb tẽpestatũ
et reliqs motib. Tertio ex cõmoditate¬

Expanded text:
to se in hostem inmittentem persequeretur, id quod evenit. Nam Fauni vocem equidem numquam audivi; Balbe, intellego deos esse; quos equidem credo esse, sed nil docent Stoici. Nam Cleanthes ut dicebde quo satis dixi, qui est susceptus ex praesensione rerum futurarum; alter ex perturbationibus tempestatum et reliquis motibus; tertius ex c
Abbreviated transcription (Latin):
sui ẽ auctõĩtate maioꝵ cur ita sit mhil
tu me doces. Qdẽ ĩꝗt balbus sitͥ ꝓsuasũ e
curame uelis discere tu Cocta qr sic ag¬
gredior ĩꝗt adhãc disputatioe qiͣ nhil
Unꝙͣ audieri de dis ĩ mor̃libꝰ mhilco¬

Expanded text:
sum est auctoritate maiorum, cur ita sit nihil tu me doces. Quid est inquit Balbus, si tibi persuasum est, cur a me velis discere? Tum Cotta Quia sic adgredior inquit ad hanc disputationem, quasi nihil umquam audierim de dis immortalibus nihil
Abbreviated transcription (Latin):
illud ꝙ familiaris oriũ nostru possidoi̾¬
u disseruit in libro qnto de natura de¬
orum millos esse deoł. Epicuro uideri
Queq his de diis ĩ mortalib cdisserit. ĩ¬
uidie detestande gratia dixisse. Nec
enimtam desipiens fuiss& ut homũ¬
culis simulacra deoꝵ finxisset. lineamẽ¬
tis dunitaxat extremis. hoc habitu so¬
lido membris hõĩs preditu homibus
usu membrorum ne minimo quide
exilem quendam atq perlucidum
inhilcui ꝙͣ tribuentem rhil gratifi¬
cantem omnino mhil curante nihil
agentem. Quenam primu natura
ẽe potest. ⁊dq uidens Epicurus r̾tol¬
lit oratione reliquid deos. Demd̾ma
xime sitalis est deus ut nulla gratia
nulla hoiu caritate teneatur Mel ad¬
quid enim dicam propitis sit. ẽẽ
propitius potest nemini qua ut dici¬
tis om̃is cum inbecillitate est gratia
et caritas.

Expanded text:
illud quod familiaris omnium nostrum Posidoniillud quod familiaris omnium nostrum Posidonius disseruit in libro quinto de natura deorum, nullos esse deos Epicuro videri, quaeque is de deis inmortalibus dixerit invidiae detestandae gratia dixisse; neque enim tam desipiens fuisset ut homunculi similem deum fingeret, liniamentis dumtaxat extremis non habitu solido, membris hominis praeditum omnibus usu membrorum ne minimo quidem, exilem quendam atque perlucidum, nihil cuiquam tribuentem nihil gratificantem, omnino nihil curantem nihil agentem. quae natura primum nulla esse potest, idque videns Epicurus re tollit oratione relinquit deos; deinde si maxime talis est deus ut nulla gratia nulla hominum caritate teneatur, valeat—quid enim dicam "propitius sit"; esse enim propitius potest nemini, quoniam ut dicitis omnis in inbecillitate est et gratia et caritas.
Abbreviated transcription (Latin):
tate gratificationem beniuolentia poĩt
Ut en̾im omitta uimet naturam dor
ne homies quidem censes insi in becilli
essẽt futuros benificos et benignos. Nul¬
la est caritas naturalis inter bonos Caru
ipsum uerbum est amoris ex quo ami¬
citie est nomen ductum quam si ad fruc¬
tum nostrumi referemus non ad illius
cõmoda quem diligimus nõerit ista.i¬
micitia set mercatura quedam utilitatũ
suarum. Preterea et ãna et pecudu gre¬
ges diliguntur isto modo quia fructus
Exhis capiuntur. hoium caritas et ami¬
citia gratuita. Qto igitur magis deorũ
qui nulla re egentes et seinter se diligut
et hom̃ibus cotisuhit. Quid ita uisit cu
ueneramur qui precamur deos. Cur sa¬
cris pontifices cur auspitiis augures pre¬
sumunt. Quid optamus a diis ĩmorlib
quid uoueius. Ac etiam liber est Epicu¬
ri de sanctitate ludimur ab honnẽ nõ
tam fatuo ꝙ̃ ascribendi licentiam libo
Que enim potest esse sanctitas. si dii hu¬

Expanded text:
tate gratificationem et benivolentiam ponitis. tate gratificationem et benivolentiam ponitis. ut enim omittam vim et naturam deorum, ne homines quidem censetis, nisi inbecilli essent, futuros beneficos et benignos fuisse? nulla est caritas naturalis inter bonos? carum ipsum verbum est amoris, ex quo amicitiae nomen est ductum; quam si ad fructum nostrum referemus, non ad illius commoda quem diligemus, non erit ista amicitia sed mercatura quaedam utilitatum suarum. prata et arva et pecudum greges diliguntur isto modo, quod fructus ex is capiuntur, hominum caritas et amicitia gratuita est; quanto igitur magis deorum, qui nulla re egentes et inter se diligunt et hominibus consulunt. Quod ni ita sit, quid veneramur quid precamur deos, cur sacris pontifices cur auspiciis augures praesunt, quid optamus a deis inmortalibus quid vovemus? "At etiam liber est Epicuri de sanctitate." Ludimur ab homine non tam faceto quam ad scribendi licentiam libero. quae enim potest esse sanctitas si dii hu