comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
extulisse. et tam̃ uĩ hostilem in carne
ꝑpesse sunt: habebant aliqͥd latentis in¬
firmitatis que posset in suꝑbie fastũ
si hanc humilitatem in uastatione il¬
la euasiss excolli. Sic̃ gͦ quidam mor¬
te rapti sunt. ne malicia mutaret iun¬
tellectum illoꝵ: ita qͥddam ab istis ui.
raptum. ẽ. ne ꝓsꝑitas nutaret mode¬
stiam earũ. Utris q gͥ que de carne
sua qͦd turpem nulliꝰ essent ꝑpesse con¬
tactũ uł iam suꝑbiebant: uł suꝑbire
si nec hostiũ uolentia contrectate
essent forsitan poterant: ñ ablata. ẽ.
castitas. s humilitas ꝑsuasa. Illarum
tumori occursũ. ẽ ĩmanenti: istarũ
occursum.ẽ. ĩminenti: qͣmqͣm et illud
ñ sit tacendum. qͦd quib dam q̃ ista ꝑ¬
pesse sunt. potuit uideri continentiȩ¬
au
bonum in bonis corꝑalib deputan¬
dũ: et tc̃ manere. si nulliꝰ libidine
corpꝰ attractaret᷑. ñ autẽ esse positũ.
in solo adiuto duunitꝰ robore uolun

Expanded text:
extulisse, et tamen uim hostilem in carne extulisse, et tamen uim hostilem in carne perpessae sunt, habebant aliquid latentis infirmitatis, quae posset in superbiae fastum. si hanc humilitatem in uastatione illa euasissent, extolli. Sicut ergo quidam morte rapti sunt, ne malitia mutaret intellectum eorum, ita quiddam ab istis ui raptum est, ne prosperitas mutaret modestiam earum. Utrisque igitur, quae de carne sua, quod turpem nullius esset perpessa contactum, uel iam superbiebant uel superbire, si nec hostium uiolentia contrectata esset, forsitan poterant, non ablata est castitas, sed humilitas persuasa; illarum tumori succursum est inmanenti, istarum occursum est inminenti. Quamquam et illud non sit tacendum, quod quibusdam, quae ista perpessae sunt, potuit uideri continentae bonum in bonis corporalibus deputandum et tunc manere, si nullius libidine corpus adtrectaretur; non esse autem positum in solo adiuto diuinitus robore uolunt
Abbreviated transcription (Latin):
ni pusillanime̾s. Illuic iustificate:¬
huic enĩdate. ⁊uars uͦ corda int̾ro¬
gata respondent nũqͣm se de bono
uirginitatis uł iuduitatis. uł conui¬
galis pudiciciȩ suꝑbisse. s humilib
consentiendo de dono dĩ cũ tremore
exultasse: nec inuidisse ciuqͣm paris
s humana. laude postposita que tan¬
tomag̃ deferri solet. quauto ẽ bonũ
rariꝰ quod exigit laudem. optasse po¬
tius ut amplior earum numerus. eẽt.
quã ut ipse in paucitate ampliꝰ emine¬
rentͤ: nec iste que tales sunt. si eaꝵ qͦ
aliqͣs barbarica libido comp̃ssit. ꝑmis¬
sum hoc esse causent᷑. nec ideo credant
đm ista neglig̾e̾. qͥa ꝑmittit qͦd nemo
impiine cõmittit: quedam enĩ uelu¬
ti pondã malarũ cupiditatũ &e ꝑ ocultũ
p̃sens diuinũ iudicium relaxant᷑
et manifesta ultimo reseruant᷑. For¬
tassis aut̃ iste quȩ bene sͥ sunt consciȩ
ñ se ex isto castitatis bono cor inflatũ

Expanded text:
ni, pusillanimes, illinc probatni, pusillanimes, illinc probathinc emendatae. Quarum uero corda interrogata respondent numquam se de bono uirginitatis uel uiduitatis uel coniugalis pudicitiae superbisse, sed humilibus consentiendo de dono Dei cum tremore exultasse, nec inuidisse cuiquam paris sed humana laude postposita, quae tanto maior deferri solet, quanto est bonum rarius quod exigit laudem, optasse potius ut amplior earum numerus esset, quam ut ipsae in paucitate amplirent: nec istae, quae tales sunt, si earum quoque aliquas barbarica libido compressit, permissum hoc esse causentur; nec ideo credant Deum ista negligere, quia permittit quod nemo inpune committit. Quaedam enim ueluti pondera malarum cupiditatum et per occultum praesens diuinum iudicium relaxantur et manifesto ultimo reseruantur. Fortassis autem istae, quae bene sibi sunt consciae non se ex isto castitatis bono cor inflatum
Abbreviated transcription (Latin):
magnamq consolationẽ. si fidam
conscientiam recinetis: ñ uos con¬
sensisse peccatis eoꝵ qͥ in uos pecca¬
re ꝑmissi st̃. Qͦo si forte cur ꝑmissi
sint queritis: alta quidem. ẽ ꝓuiden¬
tia creatoris mundi atq rectoris: et
iuscrutabilia iudicia eiꝰ. et inuestiga¬
biles uie. eiꝰ Uerũtam̃ int̾rogate fi¬
delit̾ animas ur̃as. ne forte de isto
integͥtatis et continentiȩ uł pudi¬
ciciȩ bono. uos inflatiꝰ extulistis. &
humanis laudib delectate. in hoc
etiã aliqͥb inuidistis. Non accuso qͦd
nescio. nec audio qͦd uob̃ int̾rogata
ur̃a corda respondent: tam̃ siita eẽ.
respondint. nolite mirari hoc uos
amisisse unde hominib placere ges¬
tistis: illud uob̃ remansisse qͦd osten¬
di hominib ñ potest: si peccantib
ñ consensistis. Diuina gr̃ã ne amit¬
teret᷑ diuinũ accessit auxilium: hu¬
mana gła ne amaret᷑ humanũ suc¬
cessit obꝓbriũ. In utroq consolami¬

Expanded text:
ueramque consolationem, si fidam ueramque consolationem, si fidam conscientiam retinetis non uos consensisse peccatis eorum, qui in uos peccare permissi sunt. Quod si forte, quur permissi sint, quaeritis, alta quidem est prouidentia creatoris mundi adque rectoris, et inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius; uerum tamen interrogate fideliter animas uestras, ne forte de isto integritatis et continentiae uel pudicitiae bono uos inflatius extulistis et humanis laudibus delectatae in hoc etiam aliquibus inuidistis. Non accuso quod nescio, nec audio quod uobis interrogata uestra corda respondent. Tamen si ita esse responderint, nolite admirari hoc uos amisisse, unde hominibus placere gestistis, illud uobis remansisse, quod ostendi hominibus non potest. Si peccantibus non consensistis, diuinae gratiae, ne amitteretur, diuinum accessit auxilium; humanae gloriae, ne amaretur, humanum successit obprobrium. In utroque consolami
Abbreviated transcription (Latin):
remissionẽ recentissimã peccatoꝵ¬
ad arripiendam mortem sͥq inge¬
rendam ꝑsuade potuerimꝰ eos
ad dñm saniores purioresq mit¬
tamꝰ. Porro si qͥsqͥs hoc aggredi¬
endum et sriadendũ putat. ñ dico
desipit: s insanit. Qua tandem
fronte homini dicio int̾fice te. ne
paruis tius peccatis adicias gͣuius.
dũ uiuis sub dño barbaris morib
impudico: qui ñ potest nisi sce¬
leratissime dice̾. int̾fice te pecca¬
tis tius om̃ib absolutis: ne rursꝰ
talia uł etiam peiora cõmiitas. dũ
uuus in mundo ĩpuris uolupta¬
tib illecebroso. tot nefandis cru¬
delitatib furioso: tot terrorib et
errorib inimico: Hoc qͥa nefas. ẽ
dicere: nefas. ẽ. ꝓfecto se occidẽ. Nã
si hoc sponte faciendi ulla causa
iusta esse posset: ꝓcul dubio iustior
qͣm ista ñ. eẽt. Qa uͦ nec ista ẽ: gͥ nul
xͥ sit tedio uita ur̃a: si ludibrio fuit
hostib castitas ur̃a. Habetis ueram

Expanded text:
remissionem recentissimam peccatorremissionem recentissimam peccatorum adripiendam mortem sibique ingerendam persuadere potuerimus, eos ad Dominum saniores purioresque mittamus? Porro si, quisquis hoc adgrediendum et suadendum putat, non dico desipit, sed insanit: qua tandem fronte homini dicit: <Interfice te, ne paruis tuis peccatis adicias grauius, dum uiuis sub domino barbaris moribus inpudico\', qui non potest nisi sceleratissime dicere: \'Interfice te peccatis tuis omnibus absolutis, ne rursus talia uel etiam peiora committas, dum nimis in mundo tot inpuris uoluptatibus inlecebroso, tot nefandis crudelitatibus furioso, tot erroribus et terroribus inimico\'? Hoc quia nefas est dicere, nefas est profecto se occidere. Nam si hoc sponte faciendi ulla causa iusta esse posset, procul dubio iustior quam ista non esset. Quia uero nec ista est, ergo nulChristi, sit taedio uita uestra, si ludibrio fuit hostibus castitas uestra. Habetis magnam
Abbreviated transcription (Latin):
tot rursꝰ uitȩ huiꝰ ꝑicłis inserit.:
cũ sit facillime potestatis illata sͥ
nece omĩa deuitare. scriptumq sit
qͥ amat ꝑicłm incidet in illud: Cur
gͦ amaut᷑ tot et tanta ꝑicła. uel cer¬
te etiã si ñ amant᷑ suscipiunt᷑: cũ
manet in hac uita. cui abscede lici¬
tum. ẽ: An uͦ tam insulsa ꝑuersitas
cor eit̾tit. et a consideratione u̾ita-¬
tis au̾tit: ut si se qͥsq int̾imere de¬
beat. ne uniꝰ captiuantis dñatu
corruat in peccatũ: et uiuendũ ÷ͥ
estimet ut ipsum ꝑferat mundũ ꝑ
om̃s horas temptationib plenum:¬
s et talib qualis sub uno dño formi¬
dat᷑. et inuumabilib cetis sine qͥb
hec uita ñ ducit᷑: Quid gͥ causa.ẽ.
cur in eis exhortationib tempora
uirguialem integͥtatẽ. siue ad con¬
tinentiam udualem: siue ad ipsã
thori conuigalis fidem. cũ habeamꝰ
meliora et ab om̃ib peccandi ꝑicłis
remota cõpendia: ut qͥbcũq post

Expanded text:
tot rursus uitae huius periculis inserit, tot rursus uitae huius periculis inserit, cum sit facillimae potestatis inlata sibi nece omnia deuitare scriptumque sit: Qui amat periculum, incidet in illud? Quur ergo amantur tot et tanta pericula uel certe, etiamsi non amantur, suscipiuntur, cum manet in hac uita, cui abscedere licitum est? An uero tam insulsa peruersitas cor euertit et a consideratione ueritatis auertit, ut, si se quisque interimere debet, ne unius captiuantis dominatu conruat in peccatum, uiuendum sibi existimet, ut ipsum perferat mundum per omnes horas tentationibus plenum, et talibus, qualis sub uno domino formidatur, et innumerabilibus ceteris, sine quibus haec uita non ducitur? Quid igitur causae est, quur in eis exhortationibus temporauirginalem integritatem siue ad continentiam uidualem siue ad ipsam tori coniugalis fidem, cum habeamus meliora et ab omnibus peccandi periculis remota conpendia, ut, quibuscumque post
Abbreviated transcription (Latin):
porales ne incidat in ppetuas: ne¬
minẽ ꝓpter aliena peccata. ne ipse
incipiat habere gͣuissimũ ꝓpriũ¬
quẽ ñ polluebat alienũ : neminẽ
ꝓpt̾ sua peccata p̃terita ꝓpt̾ que
magis hec uita opus est ut penitẽ
do sanari: neminẽ uelut desicłio
uitȩ melioris que post mortẽ sꝑat᷑.
qͥa reos sue mortis melior post moi
causa de qua dicere ceꝑam. qua u¬
tile putat᷑ ut se quisq int̾ficiat:
scilicet ne in peccatum irruat. uł
blandiente uoluntate. uł dolore se¬
uiente. Quam causam si uoluerimꝰ
admitt̾e̾ eo usq ꝓgressa ꝑueniet:
ut hortandi sint homines tc̃ se poti
int̾unere. cũ lauachro scẽ regene¬
rationis abluti. uniu̾soꝵ remissio¬
nem acceꝑint peccatoꝵ. Tunc enĩ
tempꝰ. ẽ. cauendi omĩa futaͣ peccã:
cũ st̃ omĩa deleta p̃terita. Quod si
morte spontanea recte fit. cur non
tc̃ potissimũ fit: Cur baptiratꝰ sͥ
qͥsq parcit: Cur lib̾atum caput

Expanded text:
porales, ne incidat in perpetuas; neporales, ne incidat in perpetuas; neminem propter aliena peccata, ne hoc ipse incipiat habere grauissimum propriuquem non polluebat alienum; neminem propter sua peccata praeterita, propter quae magis hac uita opus est, ut possint paenitendo sanari; neminem uelut desiderio uitae melioris, quae post mortem speratur, quia reos suae mortis melior post mortcausa, de qua dicere coeperam, qua utile putatur ut se quisque interficiat, scilicet ne in peccatum inruat uel blandiente uoluptate uel dolore saeuiente. Quam causam si uoluerimus admittere, eo usque progressa perueniet, ut hortandi sint homines tunc se potius interimere, cum lauacro sanctae regenerationis abluti uniuersorum remissionem acceperint peccatorum. Tunc enim tempus est cauendi omnia futura peccata, cum sunt omnia deleta praeterita. Quod si morte spontanea recte fit, quur non tunc potissimum fit? Quur baptizatus sibi quisque parcit? Quur liberatum caput
Abbreviated transcription (Latin):
decreuerit: qͥa hoo abraham etiã
laudabilit̾ fecit. Nam et miles cum
obediens potestati sub qua legitune
constitutus. ẽ hoĩem occidit. nulla
ciuitatis sue lege reus. ẽ. homicidii:
.ĩmo nͥ fecerit reus est imꝑii deserti
atq contẽpti qͦd si sua sponte atq
auctoritate fecisset: crim̃ effusi
humani sanguis incidisset. Itaq
unde punit᷑ si fecit iniussus: inde
punet᷑ si non fecerit iussus. Qs si i¬
ta ẽ uibente imꝑatore: quͣtomag̃
iubente creatore: Qui gͦ audit ñ li¬
cere se occidere. faciat si ussit cuiꝰ
ñ licet uissa contempn̾e: tantũmͦ
iudeat utrũ diuina iussio nullo mi¬
tet incerto. Nos ꝑ aurem conscien¬
tiã cõuenimꝰ: occultors nob̃ iudiciũ
non usurpamꝰ. Nemo scit qͥd agat᷑
in homine: nisi sp̃c hominis qui in
ipso.ẽ. Hoc dicimꝰ hoc asserimꝰ. hoc
modis om̃ib approbamꝰ: neminẽ¬
sͥ spontaneam mortem inferre de¬
bere. uelut fugiendo molestias tẽ¬

Expanded text:
decreverit, quia hoc Abraham etiam decreverit, quia hoc Abraham etiam laudabiliter fecit. Nam et miles cum obediens potestati, sub qua legitime constitutus est, hominem occidit, nulla civitatis suae lege reus est homicidii; imo nisi fecerit, reus est imperii deserti atque contempti. Quod si sua sponte atque auctoritate fecisset, in crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecerit injussus, inde punietur nisi fecerit jussus. Quod si ita est jubente imperatore, quanto magis jubente Creatore? Qui ergo audit, non licere se occidere, faciat, si jussit cujus non licet jussa contemnere: tantummodo videat, utrum divina jussio nullo nutet incerto. Nos per aurem conscientiam convenimus, occultorum nobis judicium non usurpamus. Nemo scit quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est . Hoc dicimus, hoc asserimus, hoc modis omnibus approbamus, neminem spontaneam mortem sibi inferre debere, velut fugiendo molestias te
Abbreviated transcription (Latin):
si lege sua mouet᷑: qͣntomag̃ absq
culpa. ẽ. in corꝑe non consentientis.
si absq culpa ẽ. in corꝑe dormientis:¬
S quedam inqͥunt sce femine tẽꝑe
ꝑsecutionis ut insectatores sue pudici¬
cie deuitarent. in rapturũ atq neca¬
t᷑um se fluiiũ ꝓiecert̃: eoq mͦ defu¬
ncte st̾: earsq martiria in catholica
eccł̃ia ueneratione celeberrima fre¬
quentant᷑. De his nichil temere au¬
deo iudicare. Utrũ enĩ eccl̃iȩ aliqͥb
fide dignis testificationib ut earum
memoriã sic honoret diuina ꝑsua-¬
serit auctoritas nescio: et fieri potest
ut ita sit. xd si enĩ hoc fecerunt ñ hu¬
manitꝰ decepte. s diuinitꝰ iusse: nec
errantes s obedientes sic̃ de sanson
aliud nob̃ fas ũ est credere: Cum au̾
ds̃ iubet seq iubere sine ullis am¬
bagib intiat: qͥs obedientiam in
crimen uocet: Qͥs obsequiũ pieca¬
tis accuset: S non ideo sine scele¬

Expanded text:
si lege sua mouetur, quanto magis absque si lege sua mouetur, quanto magis absque culpa est in corpore non consentientis, si absque culpa est in corpore dormientis quaedam, inquiunt, sanctae feminae tempore persecutionis, ut insectatores suae pudicitiae devitarent, in rapturum atque necaturum se fluvium projecerunt; eoque modo defunctae sunt, earumque martyria in catholica Ecclesia veneratione celeberrima frequentantur. De his nihil temere audeo judicare. Utrum enim Ecclesiae aliquibus fide dignis testificationibus, ut earum memoriam sic honoret, divina persuaserit auctoritas, nescio: et fieri potest ut ita sit. Quid si enim hoc fecerunt, non humanitus deceptae, sed divinitus jussae; nec errantes, sed obedientes? sicut de Samsone aliud nobis fas non est credere. Cum autem Deus jubet, seque jubere sine ullis ambagibus intimat; quis obedientiam in crimen vocet? quis obsequium pietatis accuset? Sed non ideo sine scele
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs ita desipiat ut dicat. iam nc̃ pec¬
ꝑpetremꝰ honucidiũ. ne postea forte
incidamꝰ in adult̾ium: Nonne si tã¬
tũ mͦ minat᷑ iniqͥtas ut ñ innocen¬
tia s peccata potiꝰ eligant᷑: satiꝰ. ẽ. in¬
certũ de fut᷑o adult̾ium. ꝗͣ certũ de
p̃senti homicidiũ: Donne satiꝰ est
flagitium admitt̾e qͦd penitendo sa¬
net᷑. ꝗͣm tale facinꝰ ubi locꝰ salubris
penitentiȩ ñ relinquit᷑: Hec dixi ꝓp¬
t̾ eos uł ꝓpt̾ eas quȩ ñ alieni s ꝓprii
peccati deuitandi causa. ne sub alt̾ius
libidine. etiam excitate sue forte con¬
sentiant: uĩ sͥ qua moriant᷑ inferen¬
dam putant. Ceterũ absit a mente
xp̃iana que deo suo fidit. in eoq spe
posita eiꝰ aduitorio nitit᷑: absit inqͣm
ut mens talis qͥbiislib& carnis uolup¬
tatib ad consensum turpitudinis
cedat. Adͦ si illa concupiscecał mobediẽ¬
tia q̃ adhuc in menbris moribundis
habitat. p̃t̾ nr̃e uoluntatis legem. qͣ¬

Expanded text:
quis ita desipiat ut dicat: \'lam nuntremus homicidium, ne postea forte incidamus in adulterium\'? Nonne si tantum dominatur iniquitas, ut non innocentia, sed peccata potius eligantur, satius est incertum de futuro adulterium quam certum de praesenti homicidium? Nonne satius est flagitium committere, quod paenitendo sanetur, quam tale facinus, ubi locus salubris paenitentiae non relinquitur? Haec dixi propter eos uel eas, quae non alieni, sed proprii peccati deuitandi causa, ne sub alterius libidine etiam excitatae suae forte consentiant, uim sibi, qua moriantur, inferendam putant. Ceterum absit a mente Christiana, quae Deo suo fidit in eoque spe posita eius adiutorio nititur, absit, inquam, ut mens talis quibuslibet carnis uoluptatibus ad consensum turpitudinis cedat. Quod si illa concupiscentialis inoboedientia, quae adhuc in membris moribundis habitat, praeter nostrae uoluntatis legem qua
Abbreviated transcription (Latin):
eam sͥ inferre maluerunt: qͣntoma¬
gis. xp̃iani uerũ dm̃ colentes. et su¬
ꝑnȩ patͥe suspirantes. ab hoc facino¬
re temꝑabunt: si eos diuina dispo¬
sitio uł ꝓbandos uł em̃dandos ad
tempꝰ hostib subiugau̾it. qͦs in illa
humilitate ñ deserit. qͥ ꝓpt̃ eos tam
humilit̾ altissimꝰ uenit: p̃sertĩ qͦs
nulliꝰ militaris potestatis uł talis
militiȩ iura constringunt: ipsum
hostẽ ferire suꝑatum.: Qs gͦ tã małꝰ
error obrepit. ut homo se occidat.
uł qͥa in eum peccauit. uł ne in eũ
peccet inmicꝰ: cũ uł peccatorem uł
peccat᷑um ipse occidere ñ audeat
inimicũ : At enĩtũdũ ẽ et cauen¬
dũ: ne libidini hostili subditũ corpꝰ.
illecebrosissima uoluntate animũ al¬
liciat consentire: peccato. Proiude
inqͥunt non iam ꝓpt̾ alienũ. sed ꝓpt̾
suũ peccatũ: ante ꝗͣ hoc quisꝗͣ com¬
miitat se debet occide. Nullo mͦ qͥdẽ
hoc faciet animꝰ ut consentiat libidi¬

Expanded text:
eam sibi inferre maluerunt: quanto maeam sibi inferre maluerunt: quanto magis Christiani, uerum Deum colentes et supernae patriae suspirantes, ab hoc facinore temperabunt, si eos diuina dispositio uel probandos uel emendandos ad tempus hostibus subiugauerit, quos in illa humilitate non deserit, qui propter eos tam humiliter altissimus uenit, praesertim quos nullius militaris potestatis uel talis militiae iura constringunt ipsum hostem ferire superatum. Quis ergo tam malus error obrepit, ut homo se occidat, uel quia in eum peccauit, uel ne in eum peccet inimicus, cum uel peccatorem uel peccaturum ipsum occidere non audeat inimicum? dum, ne libidini hostili subditum corpus illecebrosissima voluptate animum alliciat consentire pinquiunt, non iam propter alienum, sed propter suum peccatum, antequam hoc quisque committat, se debet occidere. Nullo modo quidem hoc faciet animus, ut consentiat libidi
Abbreviated transcription (Latin):
q urandi ad eos dem hostes qͦs gͣuiꝰ
in senatu uerb̃ qͣm bello armis of¬
fendat: sine ulla dubitatione re¬
meauit. eantꝰ itaq uite huiꝰ con¬
tẽptor cũ seuientib hostib ꝑ qͣs liba&
penas eam finire ꝗͣ se ipse ꝑimere. Ral
maluit: magnũ scelus esse si se ho¬
mo int̾imat. ꝓcul dubio iudicaũ.
Int̾ om̃es suos laudabiles et uirtu¬
tis insignib illustres iuiros ñ ꝓfe¬
runt romani meliorem: quẽ ueq
felicitas corruꝑit: nã in tanta uic:¬
toria mansit pauꝑrimꝰ : nec infeli¬
citas fregerit: nam ad tanta exicia
reu̾tit intrepidꝰ. Porro si fortissimi
et p̃clarissimi uiri terrenȩ patriȩ
defensores. deoꝵ suors ꝗ licet falsoꝵ
ñ tam̃ fallaces cultores: s ueracissi¬
mi etiã iuratores. qͥ hostes uictos
more ac iure belli ferire potuerĩt.
ab hostib uicti se ipsos ferire nolue¬
runt : et cũ mortem minime formi¬
darent: iuctores tam̃ dños ferre qͣ

Expanded text:
que iurandi ad eosdem hostes, quos grauius que iurandi ad eosdem hostes, quos grauius in senatu uerbis quam bello armis offenderat, sine ulla dubitatione remeauit. Tantus itaque uitae huius contemtor, cum saeuientibus hostibus per quaslibet poenas eam finire quam se ipse perimere maluit, magnum scelus esse, si se homo interimat, procul dubio iudicauit. Inter omnes suos laudabiles et uirtutis insignibus inlustres uiros non proferunt Romani meliorem, quem neque felicitas corruperit, nam in tanta uictoria mansit pauperrimus, nec infelicitas fregerit, nam ad tanta exitia reuertit intrepidus. Porro si fortissimi et praeclarissimi uiri terrenae patriae defensores deorumque licet falsorum, non tamen fallaces cultores, sed ueracissimi etiam iuratores, qui hostes uictos more ac iure belli ferire potuerunt, hi ab hostibus uicti se ipsos ferire noluerunt et, cum mortem minime formidarent, uictores tamen dominos ferre quam
Abbreviated transcription (Latin):
scõs ex litt̾is nr̃is sũm auctoritate cel¬
sissimis. fideq dignissimis. qͥ captiui¬
tatẽ dũationẽq hostiũ ferre qͣm sͥ ne¬
cem inferre maluer̃t catoni p̃feramꝰ:
s ex lit̾is eors eidem illi marco cato¬
ni marcũ regulũ p̃feram. Cato e¬
nĩ ñꝗͣm cesarẽ uicerat. cui uictus
dedignatꝰ est subici. et ne subiceret᷑¬
a se ipso eleg̃ occidi: regłs aut̃ penos
iã uicerat. imꝑioq romano romanꝰ
imꝑator ñ ex ciuub dolendam. s ex
hostib laudandã uictoriam repor¬
tarat: et ab eis tam̃ postea uictus.
maluit eos ferre seruiendo: qͣm a
se auferre moriendo. Pronde ser¬
uauit et sub cartaginensiũ dñatio¬
ne patientiam: et in romanoꝵ di¬
lectione constantiam: nec uictum
auferens corpꝰ ab hostib. nec iniuc¬
tum animũ aciuib: nec qͦd se occi¬
dere noluit. iute huiꝰ amore fecit.
Hoc ꝓbaiit cũ causa ꝓmissi iuris¬

Expanded text:
sanctos ex nostris Litteris summa auctoritate celsanctos ex nostris Litteris summa auctoritate celsissimis, fideque dignissimis, qui captivitatem dominationemque hostium ferre, quam sibi necem inferre maluerunt, Catoni praeferamus: sed ex litteris eorum, eidem illi Marco Catoni Marcum Regulum praeferamus. Cato enim nunquam Caesarem vicerat, cui victus dedignata se ipso elegit occidi: Regulus autem Poenos iam uicerat imperioque Romano Romanus imperator non ex ciuibus dolendam, sed hostibus laudandam uictoriam reportauerat; ab eis tamen postea uictus maluit eos ferre seruiendo quam eis se auferre moriendo. Proinde seruauit et sub Carthaginiensium dominatione patientiam et in Romanorum dilectione constantiam, nec uictum auferens corpus ab hostibus nec inuictum animum a ciuibus. Nec quod se occidere noluit, uitae huius amore fecit. Hoc probauit, cum causa promissi iuris
Abbreviated transcription (Latin):
honestas turpia p̃cauens. s infir¬
mitas aduersa ñ sustinens. Hoc et
ipse cato in suo karissimo filio in¬
dicauit. Iam si turpe erat sub uie¬
toria cesaris uiu̾e: cur auctor huiꝰ
t᷑pitudinis filio fuit: quẽ de cesaris
benignitate. omĩa sꝑare p̃cep̃. cur
ñ et illũ secum coegit ad mortem:
Nam si eum filiũ. qui contͣ᷑ imꝑium
in hostem pugnau̾at. etiã uictorem
laudabilit torquatꝰ occidit: cur uict
uicto filio peꝑcit cato. qͥ ñ peꝑcit sͥ:
An t᷑piꝰ erat cont᷑ imꝑiũ ẽẽ. uictorem.
qͣm contͣ decus ferre uictorem: Nul
t᷑pitudine pat̾no ferro filium libe
uit. cui parci a cesare et sꝑauit et
uoluit: et tantũ glȩ ipsuis cęsaris
ne ab illo etiã sͥ parceret᷑. ut ipse ce¬
sar dixisse fert᷑ inuidit: et ut aliqͥd
nos mitiꝰ dicamꝰ erubiit: ¶olunt
rũ iob qͥ tã horrenda mala in sua
carne ꝑpeti maluit. ꝗͣm illata sͥ mor¬
te om̃ib carere cruciatib: uł alios

Expanded text:
honestas turpia praecauens, sed infirhonestas turpia praecauens, sed infirmitas aduersa non sustinens? Hoc et ipse Cato in suo carissimo filio iudicauit. Nam si turpe erat sub uictoria Caesaris uiuere, quur auctor huius turpitudinis filio fuit, quem de Caesaris benignitate omnia sperare praecepit? Quur non et illum secum coegit ad mortem? Nam si eum filium, qui contra imperium in hostem pugnauerat, etiam uictorem laudabiliter Torquatus occidit, quur uictus uicto filio pepercit Cato, qui non pepercit sibi? An turpius erat contra imperium esse uictorem, quam contra decus ferre uictorem? Nullturpitudine paterno ferro filium liberuit, cui parci a Caesare et sperauit et uoluit, tantum gloriae ipsius Caesaris, ne ab illo etiam sibi parceretur, ut ipse Caesar dixisse fertur, inuidit — aut ut aliquid nos mitius dicamus, erubuit? CAPUT rcarne perpeti maluit, quam illata sibi morte omnibus carere cruciatibus, vel alios
Abbreviated transcription (Latin):
ra sunt imitatione: qͣnto excellen¬
tiora pietate. Non fecer̃t patͥarchȩ.
fugg̾e ãmoninit de ciuitate in ciuitatẽ:
potuit cõmouere ut sͥ manꝰ inferrẽt:
ne in manꝰ ꝑsequentiũ ꝑuenirent.
Porro si hoc ille ñ monuit aut ussit.
ut eo mͦ sui ex hac uita migͣrent:
qͥb nugͣntib se mansiones ȩt̾nas p̃¬
paraturũ se ẽẽ ꝓmisit: quelib& exem¬
pla opponant gentes quȩ ignorant
dĩ̃. manifestum. ẽ. hoc ñ licere co¬
lentib unum uerũ dm̃. S tam̃ e¬
unt. de cuiꝰ auctoritate p̃scͥiebant:
nͥ illũ catonem qͥ se utiq occidit. ñ
qͥa solus id fecit: s qͥa uirͥ doctus &
ꝓbus habebat᷑. ut merito putet᷑ etiã
recte fieri potuisse uł posse qͦd fecit.
De cuiꝰ facto qͥd potissimũ dicam: nͥ
qͦd amici eiꝰ etiam docti quidã iuri
qui hoc fieri prudentiꝰ dissuadebãt.
imbecillioris qͣm fortioris animi faci
nꝰ censuert: quo demonstraret᷑ uon

Expanded text:
ra sunt imitatione, quanto excellenra sunt imitatione, quanto excellentiora pietate. Non fecerunt patriarchaefugere admonuit de ciuitate in ciuitatem, potuit admonere ut sibi manus inferrent, ne in manus persequentium peruenirent. Porro si hoc ille non iussit aut monuit, ut eo modo sui ex hac uita emigrarent, quibus migrantibus mansiones aeternas praeparaturum esse se promisit, quaelibpla opponant gentes quae ignorant Deum, manifestum est hoc non licere colentibus unum verum Deum. Restat unt de cuius auctoritate praescribant, nisi illum Catonem, qui se Uticae occidit; non quia solus id fecit, sed quia uir doctus et probus habebatur, ut merito putetur etiam recte fieri potuisse uel posse quod fecit. De cuius facto quid potissimum dicam, nisi quod amici eius etiam docti quidam uiri, qui hoc fieri prudentius dissuadebant, inbecillioris quam fortioris animi facinus esse censuerunt, quo demonstraretur non
Abbreviated transcription (Latin):
platonis libro. uͥ de ĩmortalitate
anime disputauit. se p̃cipitem de¬
disse de muro: atq ita ex hac iuta
migͣsse: ad eam quã credidit esse
meliorem. Nichil enĩ urgebat aut
calamitas aut criminis seu uerũ
seu falsum: qͦd ñ ualendo ferre se
auferret: s ad capessendam mortẽ
atq ad huiꝰ uite suauia uincła rũ¬
penda. sola adfuit amini magnitu¬
do. Qdͦ tanĩ magne potiꝰ factũ. eẽ.
quã bene. testis ei esse potuit plato
ipse quẽ legerat. qui ꝓfecto id p̃ci¬
pue potissimũq feciss uel etiam fi¬
eri p̃cepisset: nisi ea mente qua ĩ¬
mortalitatẽ anime uidit nequaꝗͣ
faciendũ. qͥn etiam ꝓhibendũ. eẽ.
indicass At enim multi se intẽme¬
runt: ne in manꝰ hostium ꝑueni¬
rent. Non mͦ querimꝰ utrũ fuerit
factum: s utrum fuerit faciendum.
Sana qͥppe ratio etiam exemplis aute¬
ponenda. ẽ: cui quidem et exempla
concordant. s illa que tanto dignio¬

Expanded text:
Platonis libro, ubi de inmortalitate Platonis libro, ubi de inmortalitate animae disputauit, se praecipitem dedisse de muro adque ita ex hac uita emigrasse ad eam, quam credidit esse meliorem. Nihil enim urguebat aut calamitatis aut criminis seu uerum seu falsum, quod non ualendo ferre se auferret; sed ad capessendam mortem adque huius uitae suauia uincla rumpenda sola adfuit animi magnitudo. Quod tamen magne potius factum esse quam bene testis ei esse potuit Plato ipse quem legerat, qui profecto id praecipue potissimumque fecisset uel etiam praecepisset, nisi ea mente, qua inmortalitatem animae uidit, nequaquam faciendum, quin etiam prohibendum esse iudicasset. At enim multi se interemerunt, ne in manus hostium peruenirent. Non modo quaerimus utrum sit factum, sed utrum fuerit faciendum. Sana quippe ratio etiam exemplis anteponenda est, cui quidem et exempla concordant, sed illa, quae tanto dignio
Abbreviated transcription (Latin):
opp̃ssit: nͥ qͥa sp̃c latent̃ hoc uise̾rat:
qui ꝑ illũ miracła faciebat. His gͥ
exceptis qͦs uł lex uista generaliter.
uł ipse fons iusticiȩ ds specialit᷑ oc¬
cidi iubet: qͥs qͥs hominẽ uł se ipsũ
uł quelib& occidit: homicidii cri¬
sis ꝑpetͣuerunt: animi magnitudi¬
ne fortasse mirandi. ñ sapientiȩ sa¬
nẽ consulas. ne ipsa quidem animi
ualendo tolerare. uł queq asꝑa uł
aliena peccata: se ipse int̾emerit.
Mag̾ enim mens infirma dep̃hen¬
dit᷑ que ferre ñ potest uł durã sui
corꝑis seruitutẽ. uł stultam uulgi
opinionẽ: maiorq animꝰ merito
dicendus.ẽ. qui uitam erũpnosam
mnag̃ potest ferre qͣm fugere: et
humanũ iudiciũ maximeq uul¬
gare. qͦd plerũq caligine erroris
inuoluit᷑: p̃ conscientie luce ac pu¬
ritate contẽpinere. Quãobrem si
magno animo fieri putandũ est.
cũ s homo ingerit mortem: ille po¬
tiꝰ theobrotꝰ in hac animi magni¬
tudine repperit᷑. quẽ ferunt lecto

Expanded text:
atenter hoc iusserat, qui per illum miracula faciebat — his igitur exceptis, quos uel lex iusta generaliter uel ipse fons iustitiae Deus specialiter occidi iubet, quisquis hominem uel se ipsum uel quemlibet occiderit, homicidii crisis perpetrauerunt, animi magnitudine fortasse mirandi, non sapientiae saionem diligentius consulas, ne ipsa quidem animi ualendo tolerare uel quaeque aspera uel aliena peccata se ipse interemerit. Magis enim mens infirma deprehenditur, quae ferre non potest uel duram sui corporis seruitutem uel stultam uulgi opinionem, maiorque animus merito dicendus est, qui uitam aerumnosam magis potest ferre quam fugere et humanum iudicium maximeque uulgare, quod plerumque caligine erroris inuoluitur, prae conscientiae luce ac puritate contemnere. Quam ob rem si magno animo fieri putandum est, cum sibi homo ingerit mortem, ille potius Theobrotus in hac animi magnitudine reperitur, quem ferunt lecto
Abbreviated transcription (Latin):
ratione sotiant᷑ : quã ñ eis datũ. est
nob̾cum hab̃e cõmunẽ: unde iustissi¬
ma ordinatione c̾atoris. et uita et eoꝵ
mors nr̃is usib subdit᷑. Restat gͦ ut
de homine intelligamꝰ qͦd dictum. ẽ:
ñ occides. Nec alt̾m gͦ nec te. Neq e¬
nim qͥ se occidit: aliud ꝗͣ hominem
occidit Quasdam uͦ exceptiones ead
ipsa diuina fec̃ auctoritas: ut ñ lice
at hominẽ occidi. S his exceptis qͦs
d̃s̃ occidi uba. siue data lege. siue ad¬
ꝑsonam ꝓ temꝑe ex p̃ssa uissione: ñ
aut̃ ipse occidit qui munisteriũ de¬
bet iubenti. sic̃ amminicłm gladiꝰ
utenti: et ideo nequaꝗͣ contͣ hoc p̃ce¬
ptum fecerunt. qͦd dictum. ẽ. ñ occi¬
des. qͥ auctore deo bella gesserunt.
aut ꝑsonam gerentes publice pote¬
statis. scd̾m eiꝰ leges. hoc. ẽ. iustissi¬
me rationis imꝑio: sceleratos mor¬
te puniert̃. & abraħa ñ solum ñ. ẽ.
culpatꝰ crudelitatis cͥmine. uerum

Expanded text:
ratione sociantur, quam non eis datum est ratione sociantur, quam non eis datum est nobiscum habere communem unde iustissima ordinatione creatoris et uita et mors eorum nostris usibus subditur: restat ut de homine intellegamus, quod dictum est: Non occides, nec alterum ergo nec te. Neque enim qui se occidit aliud quam hominem ocipsa divina fecit auctoritas ut at hominem occidi. Sed his exceptis, quos Deus occidi iubet siue data lege siue adrsonam pro tempore expressa iussione, non autem ipse occidit, qui ministerium debet iubenti, sicut adminiculum gladius utenti; et ideo nequa.. quam contra hoc praeceptum fecerunt, quo dictum est: Non occides, qui Deo auctore bella gesserunt aut personam gerentes publicae potestatis secundum eius leges, hoc est iustissimae rationis imperium, sceleratos morte punierunt; et Abraham non solum non est culpatus crudelitatis crimine, uerum
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ꝓhibitum. ut abuersꝰ se ipsum qͥs¬
q falsus testis adsistat: qͣntomagis
nec ipse ĩmi cͥui p̃cipit᷑. intelligatur
exceptꝰ. Vnde quidam hoc p̃ceptũ
ȩciam in bestias ac peccora conant᷑
extende: ut ex hoc nullũ etiã illors
liceat occide. Cum gͦ et non herbas.
et qͥeqͥd humo radicitꝰ alit᷑ uł sigit᷑:
Nam et hoc genꝰ rerum qͣmuis non
sentiat dicitur uiu̾e: ac ꝑ hoc pot̾
b loqueret᷑: tu inqͥt qͦd seminas ui
scͥptum est. Occidit uites eors in gͣn¬
dinem. Nũ gͥ ob hoc cũ audiumꝰ ñ
occides. uirgultum uellere nefas dici¬
nꝰ. et manicheors errori insanissimȩ
adqͥescimꝰ : His gͥ deliram̃tis remo¬
tis cũ legimꝰ ñ occides. si ꝓpt̾ea ñ ac¬
cipimꝰ hoc dictũ. eẽ de frutetis. qͥa
nultꝰ eis sens. ẽ: nec de irrationabili¬
b animĩatib uolatilib. natatilib am¬
bulatilib. reptilib. quia nulla nob̃

Expanded text:
esse prohibitum, ut aduersus se ipsum quisesse prohibitum, ut aduersus se ipsum quisque falsus testis adsistat: quanto magis nec ipse utique cui praecipitur, intellegatur exceptus! Unde quidam hoc praeceptum etiam in bestias ac pecora conantur extendere, ut ex hoc nullum etiam illorum liceat occidere. Quur ergo non et herbas et quicquid humo radicitus alitur ac figitur? Nam et hoc genus rerum, quamuis non sentiat, dicitur uiuere ac per hoc potbus loqueretur: Tu, inquit, quod seminas non scriptum est: Occidit uites eorum in grandine. Num igitur ob hoc, cum audimus: Non occides, uirgultum uellere nefas ducimus et Manichaeorum errori insanissime adquiescimus? His igitur deliramentis remotis cum legimus: Non occides, si propterea non accipimus hoc dictum de frutectis esse, quia nullus eis sensus est, nec de inrationabilibus animantibus, uolatilibus natatilibus, ambulatilibus reptilibus, quia nulla nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ. habent aut̃ coram ocłis dñi dei
sui. nec reqͥrunt ampliꝰ uͥ qͥd recte
faciant. ñ habent ampliꝰ ne deuiens
ab auctoritate legis diuinȩ: cũ male
deuitent offensionem suspicionis hu
mane. Neq enĩ frustra in scĩs cano¬
mortem inferamꝰ. Nam et ꝓhibitos
nos eẽ. intelligendũ ẽ. uͥ lex ait ñ oc¬
cides: p̃sertim qͥa ñ addidit ꝑrimũ
tuũ. sic̃ falsum destimoniũ cũ uetas
set. falsũ inqͥt testimoniũ ñ dices ad¬
uersꝰ ꝑximũ tuũ: nec ideo tam̃ si
a duersꝰ se ipsum qͥs ꝗͣm falsum testi¬
moniũ dixerit. ab hoc crimine se pu¬
tau̾it alienũ: qm̃ regulam diligendi
tuĩ sic̃ te ipsum. Porro si falsi testimo¬
nii ñ minꝰ reus.ẽ. qui dese ipso falsũ
fatet᷑. qͣm si aduersꝰ ꝓximũ hoc facẽt.
cũ in eo p̃cepto qͦ falsum testimoniũ
ꝑhibet᷑ aduers ꝓximũ ꝓhibeat᷑: pos¬
sitq ñ recte intelligentib uderi ñ

Expanded text:
tiae; habent autem coram oculis Dei tiae; habent autem coram oculis Dei sui nec requirunt amplius, ubi quid recte faciant non habent amplius, ne deuient ab auctoritate legis diuinae, cum male deuitant offensionem suspicionis huat. Neque enim frustra in sanctis canonecem inferamus. Nam et prohibitos nos esse intellegendum est, ubi lex ait: Non occides, praesertim quia non addidit: \'proximum tuum\', sicut falsum tesonium non dices aduersus proximum tuum. Nec ideo tamen si aduersus se ipsum quisquam falsum testimonium dixerit, ab hoc crimine se putauerit alienum, quoniam regulam diligendi  x i mum tuum tamquam te ipsum. Porro si falsi testimonii non minus reus est qui de se ipso falsum fatetur, quam si aduersus proximum hoc faceret, cum in eo praecepto, quo falsum testimonium prohibetur, aduersus proximum prohibeatur possitque non recte intellegentibus uideri non
Abbreviated transcription (Latin):
lucrecia mag̃ credita. ẽ: que nullo
adult̾ii potuerit macłari consensu.
Qd gͦ se ipsam qm̃ adultium ꝑtu¬
lit. etiã ñ adultera occidit. ñ. ẽ. pu¬
diciciȩ caritas: s pudoris infirmi¬
tas. Puduit enĩ eam turpitudinis
alienȩ in se cõmisse etiam si ñ secuĩ
uet romana mulier laudis aiuidani¬
miũ uerita ẽ. ne putaret᷑ qͦd iuo¬
lent̃. ẽ passa cũ uiuerae. libent̾ pas¬
sa si uiu̾et. U̾nde ad ocłos hominũ
bendam putaũ: quib conscientiã
demonstrare ñ potuit: sociã qͥppe
facto se c̾di erubuit: si qͦd alius in
ea fec̾at tͦpit̃: ferret ipsa patienter.
Non hoc fecer̃t feminȩ: xp̃iane quȩ
passe similia uiuunt: tam̃ nec in
se ulte. st̃ cͥmen alienũ. ne alioꝵ sce¬
lerib adderent sua: si qm̃ in eis hos
tes concupiscendo stupra cõmiserãt.
ille in se ipsis homicidia erubescen¬
do cõmitterent Habent qͥppe uitus
głam castitatis testimoniũ conscien¬

Expanded text:
Lucretia magis credita est, quae se nullo Lucretia magis credita est, quae se nullo adulterino potuerit maculare consensu. Quod ergo se ipsam, quoniam adulterum pertulit, etiam non adultera occidit, non est pudicitiae caritas, sed pudoris infirmitas. Puduit enim eam turpitudinis alienae in se commissae etiamsi non secum, et Romana mulier, laudis auida nimium, uerita est ne putaretur, quod uiolenter est passa cum uiueret, libenter passa si uiueret. Unde ad oculos hominum bendam putauit, quibus conscientiam demonstrare non potuit. Sociam quippe facti se credi erubuit, si, quod alius in ea fecerat turpiter, ferret ipsa patienter. Non hoc fecerunt feminae Christianae, quae passae similia uiuunt tamen nec in se ultae sunt crimen alienum, ne aliorum sceleribus adderent sua, si, quoniam hostes in eis concupiscendo stupra commiserant, illae in se ipsis homicidia erubescendo committerent. Habent quippe intus gloriam castitatis, testimonium conscien
Abbreviated transcription (Latin):
buit sẽ. si fructuosam possit apud
dos falsos ag̾e penitentia: Uerũ si
forte hec ita st̃. falsumq est illud qͦd
duo fuert et unꝰ adult̾ium cõmisit:
s potiꝰ ambo adult̾ium cõmiserunt:
unꝰ manifesta inuasione. alt̾a laten¬
te consensione ñ se occidit insontẽ:
et ideo potest alitteratis eiꝰ defenso¬
rib dici: ñcẽ apud inferos int̾ illos
qͥs letum insontes peperere manu.
S ita hec causa ex utroq latere cho¬
artat᷑: ut si excenuat᷑ homicroium
adulterium confirmet᷑. si purgat᷑
nec om̃ino inuenit᷑ exitꝰ uͥ dicit᷑. si ad¬
ultã cur laudata: Si pudica cur oc¬
cisa: Nob̃ tam̃ hoc tã nobili feminȩ
huiꝰ exemplo ad istos refutandos qui
xp̃ianis mulierib in captiuitate. cõ¬
p̃ssis. aliem ab om̃i cogitatione scĩta¬
tis insultant: susficit qͦd in p̃claris
eiꝰ laudib dictum ẽ. duo fuert̃. et unꝰ¬
adult̾ium admisit. Talis enĩ ab eis

Expanded text:
debuit, si fructuosam posset apud debuit, si fructuosam posset apud deos falsos agere poenitentiam. Verumtamen si forte ita est, falsumque est illud, quod duo fuerunt et adulterium unus admisit, sed potius ambo adulterium commiserunt, unus manifesta inuasione, altera latente consensione, non se occidit insontem, et ideo potest a litteratis eius defensoribus dici non esse aput inferos inter illos, <qui sibi letum insontes peperere manu.\' Sed ita haec causa ex utroque latere coartatur, ut, si extenuatur homicidium, adulterium confirmetur; si purgatur nec omnino inuenitur exitus, ubi dicitur: Si adulterata, quur laudata; si pudica, quur occisa? Nobis tamen hoc tam nobili feminae huius exemplo ad istos refutandos, qui Christianis feminis in captiuitate conpressis alieni ab omni cogitatione sanctitatis insultant, sufficit quod in praeclaris eius laudibus dictum est: Duo fuerunt et adulterium unus admisit.\' Talis enim ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
mulierem: ĩne eũ qͥ feciss seueritate
congrua plecteretis: Hoc fecit illa
luc̾tia. Illa sic p̃dicata lucretia inno¬
centem. castã. uim ꝑpessam lucretiã
insuꝑ int̾emit ꝑ roferte sententiam.
Qsͦ si ꝓpte̾a non potestis qͥa ñ adstat
quam punire possitis: cur interfec¬
tricem innocentis et caste tanta p̃di¬
catione laucdatis: quã certe apud in¬
feros uidices et iam tales quales po¬
etaꝵ ur̃oꝵ carminib cantitant᷑. nul¬
la ratione defenditis: constitutam
scilicet uit illos qͥsͥ letum insontes
pꝑere manu lucemq ꝑosi ꝓiecere
animas: cui ad suꝑna redire cupi¬
enti fas obstat: tristisq palus ina¬
mabilis unde alligat: An forte ideo
ibi ñ. ẽ. qͥa ñ insontera s male sͥ con¬
sciam se ꝑemit: qͥd si enĩ qͦd ipsatan¬
tũmͦ nosse pot̾at. qͣmuis iuueni ui¬
olent̃ irruenti. etiam sua libidine il¬
lecta consensit. roq in se pimiens i¬
ta doluit. ut morte putar& expian¬
dum: ꝗmqͣm nec sic qͥdẽ occidẽ dẽ

Expanded text:
mulierem; nonne eum qui id fecisset, severitate congrua plecteretis? Hoc fecit illa Lucretia; illa, illa sic praedicata Lucretia innocentem, castam, vim perpessam Lucretiam insuper interemit. Proferte sententiam. Quod si propterea non potestis, quia non astat quam punire possitis; cur interfectricem innocentis et castae tanta praedicatione laudatis? Quam certe apud infernos judices, etiam tales, quales poetarum vestrorum carminibus cantitantur, nulla ratione defenditis, constitutam scilicet inter illos, qui sibi letum Insontes peperere manu, lucemque perosi, Projecere animas. Cui ad superna redire cupienti Fata obstant, tristique palus innabilis unda Alligat An forte ideo ibi non est, quia non insontem, sed male sibi consciam se peremit? Quid si enim quod ipsa tantummodo nosse poterat, quamvis juveni violenter irruenti, etiam sua libidine illecta consensit, idque in se puniens ita doluit, ut morte putaret expiandum? Quanquam nec sicquidem occidere se
Abbreviated transcription (Latin):
uiris clarissimis ac fortissimis indicaũ.
eosq ad iundictam constrinẽ: dein¬
de fedi inse cõmissi egra atq impa¬
tiens se ꝑemit. d dicemꝰ: Adult̾a hec
bile dictũ. Duo fuert̃: et adult̾iũ unꝰ
admisit. Splendide atq u̾acissime. In¬
tuens enĩ in duoꝵ corꝑm cõmixtiõe
uniꝰ inqͥnatissimã cupiditatẽ: alt̾iꝰ cas¬
tissimã uoluntatẽ: et ñqͥd cõiunctioe¬

Expanded text:
viris clarissimis et fortissimis indicavit, viris clarissimis et fortissimis indicavit, eosque ad vindictam constrinxit. Deinde foedi in se commissi aegra atque impatiens, se peremit. Quid dicemus? Adultera haec, bile dictu! duo fuerunt, et adulterium unus commisit. Splendide atque verissime. Intuens enim in duum corporum commissione unius inquinatissimam cupiditatem, alterius castissimam voluntatem, et n
Abbreviated transcription (Latin):
nente anue scĩtate etiã corꝑe non
opp̃sso: sic̃ amittit᷑ et corꝑis sc̃itas
molata animi scĩtate etiam corꝑe¬
ñ opp̃sso. Quãobremiꝰ ñ habet qͦd in
se morte spontanea piniat femina.
sine ulla sua consensone uolent
opp̃ssa. et alieno comp̃ssa peccato:
qͣntominꝰ aute qͣm hoc faciat ne ad¬
mittat᷑ homicidium certum: cum
ipsum flagitiũ qͣmuis alienũ adhuc
cue rationi qua dicimꝰ corꝑe opp̃sso
neqͣꝗͣm ꝓposito castitatis ulla in ma¬
lum consensione mutato. illiꝰ tantũ
esse flagitiũ qͥ oppͥmens concubue¬
rit:. ñ illiꝰ quȩ opp̃ssa concũbendi
nulla uoluntate consenserit: contͣ¬
dic̾e audebt̃ hii contͣ qͦs feminaꝵ
xp̃ianar in captiuitate opp̃ssarum:
non tã m̃tes uerũ etiã corꝑa scã de
fendimꝰ. Luc̾tiam matronã nobilẽ
uet̾emq romanã pudicitiȩ magnis
titꝰ esset: illa scelus imꝓbissimi uiue¬
nis marito collatino. et ꝓpinqͦ bruto.

Expanded text:
nente animi sanctitate etiam corpore nente animi sanctitate etiam corpore obpresso, sicut amittitur et corporis sanctitas uiolata animi sanctitate etiam corpore intacto. Quam ob rem non habet quod in se morte spontanea puniat femina sine ulla sua consensione uiolenter obpressa et alieno conpressa peccato; quanto minus antequam hoc fiat! ne admittatur homicidium certum, cum ipsum flagitium, quamuis alienum, adhuc cuae rationi, qua dicimus corpore obpresso nequaquam proposito castitatis ulla in malum consensione mutato illius tantum esse flagitium, qui obprimens concubuerit, non illius, quae obpressa concumbenti nulla uoluntate consenserit, contradicere audebunt hi, contra quos feminarum Christianarum in captiuitate obpressarum non tantum mentes, uerum etiaem Lucretiam matronam nobilem veteremque Romanam pudicitiae magnis titus esset, illa scelus improbissimi juvenis marito Collatino et propinquo Bruto
Abbreviated transcription (Latin):
uulu̾ata uim ꝑpeci: et medici aliqͣn¬
do saluti opitulantes: hec ibi faci¬
ant quȩ horret aspectus. Obstecͥx
uirginis cuiꝰdam integritatẽ ma¬
nu uelut explorans: siue maliuo¬
lentia. suie inscitia. siue casu. dũ
iuspicit ꝑdit. Non opinor quẽqũa
tam stulte saꝑe. ut huic ꝑisse aliqͥd
exutimet. etiam de ipsuis corꝑis scĩ¬
tate: qͣmuis m̃bri illiꝰ integritate
iam ꝑdita. Quo circa ꝓposito animi
ꝑmanente. ꝑ qͦd etiam corpꝰ scĩfica¬
ri meruit: nec ipsi corꝑi aufert sc̃ĩ¬
tatem molentia libiduns aliene: qͣm
seruat ꝑsenerantia continentiȩ suȩ
An uͦ si aliqua femina m̃te corrupta.
uiolatoq ꝓposito qͦd deo uouerat.
ꝑgat uttianda ad deceptorem suũ.
adhuc eam ꝑgentẽ scãm uł corpore
dicimꝰ ea scĩtate animi. ꝑ quã corpꝰ
sc̃ificabat᷑ amissa atq destructa: ab¬
sit hic error: et hinc potiꝰ ãmonea¬
m᷑ ita ñ amitti corꝑis scĩtatẽ ma¬

Expanded text:
uulnerata uim perpeti, et medici aliquanuulnerata uim perpeti, et medici aliquando saluti opitulantes haec ibi faciant, quae horret aspectus. Obstetrix uirginis cuiusdam integritatem manu uelut explorans siue maleuolentia siue inscitia siue casu, dum inspicit, perdidit. Non opinor quemquam tam stulte sapere, ut huic perisse aliquid existimet etiam de ipsius corporis sanctitate, quamuis membri illius integritate iam perdita. Quocirca proposito animi permanente, per quod etiam corpus sanctificari meruit, nec ipsi corpori aufert sanctitatem uiolentia libidinis alienae, quam seruat perseuerantia continentiae suae. An uero si aliqua femina mente corrupta uiolatoque proposito, quod Deo uouerat, pergat uitianda ad deceptorem suum, ad hoc eam pergentem sanctam uel corpore dicimus, ea sanctitate animi, per quam corpus sanctificabatur, amissa adque destructa? Absit hic error et hinc potius admoneamur ita non amitti corporis sanctitatem ma
Abbreviated transcription (Latin):
ceat᷑ et expleat᷑ libido ñ sua: Si e
pudicicia uirtꝰ animi ñ erit: nec ꝑ¬
tinebit ad ea bona qͥb bene uiuit᷑.
sea inbonis corꝑis num̾abit᷑: qualia
st̃ uires. pulchritudo. sana ualitudo.
et si qͥd huiꝰ modi ẽ. que bona etiam¬
si minuant᷑ bonam iustamq utã
om̃ino ñ minuũt ⁊oͦ si tale aliqͥd. ẽ.
pudicicia: ut qͥd ꝓ illa etiã ne amit¬
animi bonũ. ẽ. etiam opp̃sso corꝑe
ñ amittit᷑: qͥn eciã scẽ continentiȩ
bonũ. c̃ ĩmundiciȩ carnaliũ concu¬
piscentiaꝵ ñ cedit. et ipsum corp
scĩficat᷑: et ideo cũ eis ñ cedere inc̃¬
cussa iitentione ꝑsistit. neᷤᷤ de ipso
corꝑe ꝑit scĩtas: qͥa eo sc̃ȩ utendi
ꝑsenerat uoluntas: et qͣntum in ip¬
so. ẽ. etiam facultas. Neq enĩ eo cor¬
pus scm̃ ẽ. qͦd eiꝰ membra st̾ integͣ
aut eo qͦd nullo contrectant᷑ att̾ac¬
tu. cũ possuit diu̾sis casib etiam

Expanded text:
ceatur et expleatur libido non sua? Si enceatur et expleatur libido non sua? Si enpudicitia uirtus animi non erit, nec pertinebit ad ea bona, quibus bene uiuitur, sed in bonis corporis numerabitur, qualia sunt uires pulchritudo saneualetudo, ac si quid huius modi est; quae bona, etiamsi minuantur, bonam iustamque uitam omnino non minuunt. Quod si tale aliquid est pudicitia, ut quid pro illa, ne amitsso corpore non amittitur. Quin etiam sanctae continentiae bonum cum immunditiae carnalium concupiscentiarum non cedit, et ipsum corpus sanctificatur: et ideo cum eis non cedere inconcussa intentione persistit, nec de ipso corpore perit sanctitas, quia eo sancte utendi perseuerat uoluntas et, quantum est in ipso, etiam facultas. Neque enim eo corpus sanctum est, quod eius membra sunt integra, aut eo, quod nullo contrectantur adtactu, cum possint diuersis casibus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis a sua nece sustin̾e debet.
qͥ tali supplicio qͥd in se puniat nou
habet: Iudas enĩ cũ se occidit sce¬
leratum hominẽ occidit: et tam̃ ñ
solum xp̃i uerum etiã sue mortis
reus finiit hanc uitam. qͥa scilicae
ꝓpt̾ suũ scelus alio suo scelere occisꝰ
ẽ. Cur autẽ homo qui nichil mali
fecit sͥ male faciat: etͤ ipsum int̾fici¬
endo hominem int̾ficiat innocentẽ.
ne alium patiat᷑ nocentem. atq in
se ꝑpetret peccatũ ꝓpͥum. ne in eo
na polluat libido metuit᷑. Non pol¬
luec si aliena erit: si autẽ polluat:
aliena ñ erit. S cũ pudicicia urt nͦt
animi comitemq habeat fortitu¬
dinẽ: qua potiꝰ quelibet mala tole¬
rare qm malo consentire decernit:
nullus autẽ magnanimꝰ et pudicꝰ
in potestate habeat qͥo de sua carne
fiat. s tantũ qͥd annuat m̃te uł re¬
nuat: qͥs tandem sana m̃te puta¬
iu̾t ꝑdere se pudiciciam. si forte
app̃hensa et opp̃ssa carne sua exer¬

Expanded text:
nto magis a sua nece se abstinere debet, nto magis a sua nece se abstinere debet, qui tali supplicio quod in se puniat non habet. Iudas enim cum se occidit, sceleratum hominem occidit, et tamen non solum Christi., uerum etiam suae mortis reus finiuit hanc uitam, quia licet propter suum scelus alio suo scelere occisus est. Quur autem homo, qui mali nihil fecit, sibi malefaciat et se ipsum interficiendo hominem interficiat innocentem, ne alium patiatur nocentem, adque in se perpetret peccatum proprium, ne in eo na polluat libido, metuitur. Non polluet, si aliena erit; si autem polluet, aliena non erit. Sed cum pudicitia uirtus sit animi comitemque habeat fortitudinem, qua potius quaelibet mala tolerare quam malo consentire decernit, nullus autem magnanimus et pudicus in potestate habeat, quid de sua carne fiat, sed tantum quid adnuat mente uel renuat: quis eadem sana mente putauerit perdere se pudicitiam, si forte in adprehensa et oppressa carne sua exer