comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gessionẽ archi diaconi tnedat ei ep̃s claues ecdesiȩ
de altare dicens : sic age quas. red diturus dõ ntionẽ plis
reb: que istis clauib: recludent ExC
salmista id est cantator potest absq sententiã
epĩ sola iussione prbt officiũ suscipere cantandi
dicente sibi prbo uide ut qđ ore cantas cordecredas
& qđ corde credes operib ꝓbes:. ExcX¬

Expanded text:
gestionem archidiaconi tradat ei episcopus claves ecclesiae de altario dicens: Sic age quasi redditurus Domino rationem pro his rebus quae his clavibus recluduntur. X. Psalmista, id est cantor, potest absque scientia episcopi sola jussione presbyteri officium suscipere cantandi, dicente sibi presbytero, vide ut quod ore cantas corde credas, et quod corde credis operibus c
Abbreviated transcription (Latin):
coniugioti quique conuocantur
utqui in uia. lã coniugi p̃cessor. in sub saqentes quoq: co¬
pulȩ gicudio misceantꝰ. Curñergo & in hac spirtadi
ordinatione qua ꝑ sacrũ ministeriũ homodõ coniungit᷑
tales conueniant qui uł in ꝓfecto or dinati epĩ gaudeant uł

Expanded text:
conjugati quique convocantur, ut qui in via jam conjugii praecesserunt, in subsequentis quoque copulae gaudio misceantur. Cur non ergo et in hac spiritali ordinatione, qua per sacrum ministerium homo Deo conjungitur, tales conven
Abbreviated transcription (Latin):
& acapnibus abstinent placuit eas quidem con¬
Tingere &ita siuoluerint continere quodsi in tan¬
tum eas abbominantur ut nec olera que cum eis
coquuntur ex sestiment comedendac tam quã non
consencientes regulȩ abordine cessare debebunt.

Expanded text:
a carnibus abstinent, placuit eas quidem contingere, et ita, si voluerint, continere. Quod si in tantum eas abominantur, ut nec olera, quae cum eis coquuntur, existiment comedenda, tanquam non consentientes regulae, ab ordine cessare debebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ihil ominus pacient̃ audiuimꝰ tantũ diuinarũ rerũ
subitsse dispectũ aut femine sacris altarib: minis
delictorũq sigillictm ꝑstrineximꝰ noxiorũ ratus om̃s
&crim̃e respicit sacerdotes qui uel i stc cõmittunt
uł cõmit tentes minime pubplican o prauis &xtentib:
fauere significant si tameo sacerdotem. lam sut uocabilo
non cupandi quideligitũ sibi relegionis officiũ siçꝓs¬
ternere moliunt ut in ꝑuersa queque ꝓfanie quediues
sine ulla res pectu regula xp̃iana p̃tipicia funesta.
sectentur cumq scriptũ sit minima quis ꝑnit paulat̃
decreuit. quid ẽ detalib: a estimandũ qui lnm̃sis ac
multiplicib modis prauitatũ molib occupat ingen¬
tem ruinã multimodis in pulsionib ediderunt
entia & illirum ꝑ seueratione dõ reddat intentio
cauendũ ẽ quippe quide earum morib actibi que
ne sexus instabilis ñ tam de t̃reri quã ad moneri

Expanded text:
ilominus impatienter audivimus, tantum divinarum rerum subiisse despectum, ut feminae sacris altaribus ministdelictorum quae sigillatim perstrinximus, noxiorum reatus omnis et crimen eos respicit sacerdotes qui vel ista committunt, vel committentes minime publicando pravis excessibus se favere significant. Si tamen sacerdotum jam sint vocabulo 421 nuncupandi, qui delegatum sibi religionis officium sic prosternere moliuntur, ut in perversa quaeque profanaque declives, sine ullo respectu regulae Christianae praecipitia funesta sectentur. Cumque scriptum sit: Minima qui spernit, paulatim decidit : quid est de talibus aestimandum qui immensis ac multiplicibus pravitatum molibus occupati, ingentem ruinam multimodis impulsionibus ediderunt, entia, et illarum pro se rationem Deo reddat intentio. Cavendum est quippe quod de earum moribus actibusquere praeterimus, ne sexus instabilis non tam detineri, quam admoneri
Abbreviated transcription (Latin):
quod siqui exmonachis Et hareis
dequib supradictũ est eligunt᷑ adelorũ cũ nullae cogit ne¬
cessitatis antiqua deeis debene institutio seruari qđ sip¬
mouentꝰ sacrã mercari eẽ p̃tio dignitatẽ ab officio depo¬
nantꝰ namdantẽ Et accipientem Simonis enagiericñ
p̃ceptionis huius parte degestio quȩ uel quatenus prerũ
tẽporũ quenecessi tate concessa sint quẽ ad modũ ubi nul¬
lius necessitatis inter ẽẽ ꝓ babitꝰ ñnisi uecus in sttarao
debeat custo diri quos uero constiterit indignos meritis
sacramercatur eẽ portio dignitatẽ conuictos oporte
arceri nonsine periculo facinus tale patrantes quid antẽ
parit̃ accipientẽque dam nat sr monis quã sacrelectio

Expanded text:
Quod si qui ex monachis et laicis de quibus supra dictum est, eligantur ad clerum, cum nulla cogit necessitas, antiqua de eis debent instituta servari; quod si probentur sacram mercati esse pretio dignitatem, ab officio deponantur, nam dantem et accipientem Simonis Magi crimen aeceptionis hujus parte digesta sunt, quae vel quatenus pro rerum temporumque necessitate concessa sint, quemadmodum ubi nullius facti necessitas interesse probabitur, non nisi vetus institutio debeat custodiri. Quos vero constiterit indignos meritis sacram mercatos esse pretio dignitatem, convictos oportet arceri, non sine periculo facinus tale patrantes, quia dantem pariter accipientemque damnatio Simonis, quam sacra lectio
Abbreviated transcription (Latin):
umnuero enixa fuerit mulier quedies deb&r ecdesia
Ulnmtrare testam̃ti u&eris p̃ceptione di di cistuit
que tam̃ sciendũ ẽ. que inministerio accipit᷑. Hã si ore¬
eadom quagenuerit. actunc. graties. Intrat ecclesiã nullo
pecctt pondere greuat uoluptas & enĩ carnus ñdolor
indolaub puries siitaq: enixĩ mulierẽ ꝓlubemꝰ ecdesia
ingare ipsam ei poenã suã inculpam deputamꝰ
qđ genuerit simortis periculo urguent uł ipsa ora
eadem quegignit uł hocqđ gign&ꝰ eadem quanatũ est

Expanded text:
um vero enixa fuerit mulier , post quot dies debeat ecclesiam intrare, Testamenti veteris praeceptione didicisti , ut . Quod tamen sciendum est quia in mysterio accipitur. Nam si eadem hora qua genuerit actura gratias intrat ecclesiam, nullo peccati pondere gravatur. Voluptas etenim carnis, non dolor In doloribus paries . Si itaque enixam mulierem prohibemus ecclesiam intrare, ipsam ei poenam suam in culpam deputamussi mortis periculo urgetur, vel ipsa hora eadem qua gignit, vel hoc quod gignitur eadem qua natum est,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipsalicita amaxtia coniugis sine uoluntate tar¬
nis fieri ñ potest a sacriloci ingressu. abstinendũ ẽ
quia uoluntas ipsa eẽ sine culpa nullatenus potest u¬
gilantiuero mente pensandũ est quȩ insina mortẽ dñs̃ qđ
populũ locutus ẽ : prius eundem populus abftinere amuli¬
sed solũ modo cramdoꝵ liberoꝵ gratia utit istȩ ꝓfecto.
lierib mundies sent panes ꝓpositiones acciperint.
quos omnino ñ acciper nisiprius mundis eos dauid amu¬
berib fatera tuncautẽ uir quipꝰ amixtionẽ coniugis lo

Expanded text:
quia ipsa licita admixtio conjugum sine voluptate carnis fieri non potest, a sacri loci ingressu abstinendum est, quia voluptas ipsa esse sine culpa nullatenus potestgilanti vero mente pensandum est quod in Sina monte Dominus ad populum locuturus prius eumdem populum abstinere a mulised solummodo creandorum liberorum gratia utitur, iste profeclieribus mundi essent, panes propositionis acciperent; quos omnino non acciperent, nisi prius mundos eos David a mulieribus fateretur. Tunc autem vir qui post commistionem conjugis
Abbreviated transcription (Latin):
Qad luce bonerum operũ egnadit in furmũ & incarcere por
sepcul dubio uisitat simhuios uite uia uid& solaborare &utioꝵ
pcella quasi quadam aeris In tẽperiae in qui&ar & recpaculio
bonoꝵ oporũ ñ habere : sciut se initinero p̃ostũ hos pucerilu
adsise aduisttẽ domũ deducitꝰ &si sein earũ tutamine incpur
hospitẽ quide suscipit quȩ omnia cũ fpintalit̃ exib&t ax pm̃

Expanded text:
ur, infirmum et in carcere positum se procul dubio visitat. Si in hujus vitae via videt se laborare, et vitiorum procella quasi quadam aeris intemperie inquietari, et receptaculum bonorum operum non habere, sciat se in itinere positum hospitio egere: at si se ad virtutum domum deducat, et sese in earum tutamine recipiat, hospitem qu
Abbreviated transcription (Latin):
dmonendire fideles scẽdĩ ecclosiȩ ut filios suos & filios
suas doceant parentib: oboedientiã exhibere : Dicente dño filui
Vhon orifica patrẽtuũ : Nã &ipsi parentes erga filios suos & filias
intcundiã ꝓuocare filios uros . Nã & hoc dicendũ ẽ eis uts ille
genitali affatu parcereuellint in iuriis filiorũ ñ bas in pune
dñs sinit nisi forte digna penitentia exhibeat᷑ &quia leuius e
filiisparentũ qualib& Flagella suscipere quãđi inẽ incurre
dinonendus ẽ. populus qđ hȩc sit uenrcitas que dm diligt
plusquã se & ꝓximũ tãquã se: Et quinibil uult alusicert
nisi qđ sibi uultfieri &pluro que recensere longũ est
Naquicũq: in poto & cybo edandis anq accipiendis reb coritat̃¬

Expanded text:
dmonendi sunt fideles sanctae Dei Ecclesiae ut filios suos et filias suas doceant parentibus obedientiam exhibere, dicente Domino, Fili, honorifica patrem tuum ; nam et ipsi parentes erga filios suos ac filias iracundiam provocare filios vestros . Nam et hoc dicendum est eis ut si illi genitali affectu parcere velint injuriis filiorum, non has impune Dominus sinit, nisi forte digna poenitentia exhibeatur, et quia levius est filiis parentum quaelibet flagella suscipere quam Dei iram incurreiligit plusquam se, et proximum tanquam se, et quae nihil vult alii facere nisi quod sibi vult fieri; et plura quae recensere longum est. Nam et quicunque in potu et cibo, et dandis atque accipiendis rebus, charitat
Abbreviated transcription (Latin):
orr tamur uos paratus eẽ ad docendas plebes qui
scripturt scit p̃dic& scripturaes. qui ueronescit
salt̃ hocqđ notisimum ẽ plebib dicat ut declinent a malo
& faciantbonũ inquirart pacem se sequat eam quia ocul
Nullus ergo se excusare potera qđ ñ habeat lingũa
undepossit alique aedificare. en exeni utquẽ libeser¬
ptontem uiderit ꝓut potest & ual& aut arguendo
aut obseruando aut increpando aberroae setnbat
& ad ꝑagendum bonum opus hort&ꝰ. cũ uero dño opi¬
tulante ad sinodũ Inanũ conueniremꝰ. sc̃iat nob unus¬
quisq diceno quantũdno adiuuante labe auerit.

Expanded text:
ortamur vos paratos esse ad docendas plebes. Qui Scripturas scit, praedicet Scripturas: qui vero nescit, saltem hoc, quod notissimum est, plebibus dicat: Ut declinent a malo, et faciant bonum ; inquirant pacem, et sequantur eam, quia oculi Nullus ergo se excusare poterit, quod non habeat linguam unde possit aliquem aedificare. Mox enim ut quemlibet errantem viderit, prout potest et valet, aut arguendo, aut obsecrando, aut increpando, ab errore retrahat, et ad peragendum bonum opus hortetur. Cum vero, Domino opitulante, ad synodum in unum convenerimus, sciat nobis unusquisque dicere, quantum Domino adjuvante laboraverit,
Abbreviated transcription (Latin):
xxiiii. siue .xxxi. atq: alii ad rẽ ꝑtinentes & si cõplenda ẽ
adminiculum ad fest quia accepto abeis salutari con¬
silio salubrimꝰ penitenȩ obseruationib siue matus
orationib pecratorũ maculas diluimꝰ
Confessio uero quãdo soli facimꝰ in hoc uiuat quia
quanto nos memores sumꝰ. peccatorũ nr̃orũ tanto horũ
tanto dñs reminiscitꝰ: Dicente eo ꝑꝓpheam Ex peccata
tuorũ ñ memorabor ł uautẽ memo resto qđ đđ yph¬

Expanded text:
trigesimus primus, atque alii ad rem pertinentes, et sic complenda est trigesimus primus, atque alii ad rem pertinentes, et sic complenda est tiam nobis adminiculum affert, quia accepto ab eis salutari consilio, saluberrimis poenitentiae observationibus, sive mutuis orationibus, peccatorum maculas diluimus. Confessio vero, quam soli Deo facimus, in hoc juvat quia quanto nos memores sumus peccatorum nostrorum, tanto hortanto Dominus reminiscitur, dicente Propheta, Et peccatorum tuorum non memorabor . Tu autem memor esto quod
Abbreviated transcription (Latin):
dmonere debeas fideles ut an siduitatẽ &studiũ
habeant orandi. Ipse autẽ oo andi inodus talis
ee deb& ut primũ dio sumbolo quasi fidei suaere¬
censito fundam̃to dicat. quisquis ẽ trib: uicib: quiplas¬
mastime misereremei & trib uicib ds̃ ꝓpitius esto
mihi peccator & com pleat orationẽ dominicam:
signo crucis eleuatis cũ corde & manib: oculis do gretias
agat siuero tẽpus ad bȩc omnia ꝑagenda minus suf¬
siciens fuerit sufficiat tantũ qui plas mastime mise¬
rere mei. &dp̃ ꝓpitius estomi peccatori &oratio domi¬
nica tantũ cũ gemitu & contritione cordiss¬
quanto amplius possumꝰ confiteri debemus peccita
nĩe dicente ꝓpheca. delictũ mneũ cognitũ tibi feq
& in iustitias meas ñ abscondi dixi consitebor aduer¬
susme in iustitias meas dño &tu remisisti impieatem
peccatimei. facta &c enĩ confessione cum gemitu.
& lacrimis dno inoratione recitandus est. psalmꝰ l sue¬

Expanded text:
dmonere debetis fideles, ut assiduitatem et studium habeant orandi. Ipse autem orandi modus talis esse debet, ut primum dicto symbolo, quasi fidei suae recensito fundamento, dicat quisquis est tribus vicibus: Qui plasmasti me, miserere mei, et tribus vicibus: Deus, propitius esto mihi peccatori, et compleat orationem Dominicam. signo crucis, elevatis cum corde et manibus et oculis, Deo gratias agat. Si vero tempus ad haec omnia peragenda minus sufficiens fuerit, sufficiat tantum: Qui plasmasti me, miserere mei; et, Deus, propitius esto mihi peccatori, et oratio Dominica tantum cum gemitu et contritione cordisquanto amplius possumus, confiteri debemus peccata nostra, dicente Propheta, Delictum meum cognitum tibi feci, et injustitiam meam non abscondi. Dixi, Confitebor adversus me injustitias meas Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei . Facta etenim confessione cum gemitu et lacrymis Domino in oratione, recitandus est psalmus qu
Abbreviated transcription (Latin):
onfessio uero dande sunt de omnib: peccatis que
si ue in o pere siue in cogitatione ꝓ penentus
Octos principalia uitia sine quib: uixullus inuem¬
ripotest ẽ enĩ castri marigia hocẽ uentris inglu¬
uies secunda fornicatio testia accidia siue trista
quasta a uaritia quinta uanagloria. sexta in uidia
septima inc. octaua suꝑbia quando ergo quis ad
confessionẽ uenit dilgent̃ deb& inquiri quomodo

Expanded text:
onfessiones dandae sunt de omnibus peccatis quae sive in opere, sive in cogitatione perpetrantur. Octo sunt principalia vitia, sine quibus vix ullus inveniri potest. Est enim gastrimargia, hoc est ventris ingluvies, secundo fornicatio, tertio acedia sive tristitia, quarto avaritia, quinto vana gloria, sexto invidia, septimo ira, octavo superbia. Quando ergo quis ad confessionem venit, diligenter debet inquiri quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
nullam ab eo mercedem accipiant nisi farte quf recipit᷑
pont sua aliquid d& dicendũq: illis qualit multi ꝑ
hospitalitatis officiũdo placuerunt. Dicente apło ꝑhanc
enĩ placuerunt quidã do angelis hos pitio susceptis
ciant sane quicũq hospitalitite amant a p̃m se i hospi¬
abs recipene naonille moduã bospitalitatis ñ so la bn ismaos

Expanded text:
a te recipitur, sponte sua aliquid det. Dicendumque illis qualiter multi per hospitalitatis officium Deo placuerunt, dicente Apostolo, Per hanc enim placuerunt quidam Deo, angelis hospitio susceptis Sciant sane quicunque hospitalitatem amant, Christum se in hospitibus recipere. Nam ille modus hospitalitatis non solum i
Abbreviated transcription (Latin):
discordantib: ante solis occasũ inpaicẽ rdire & dedĩmi¬
sericordia nũquã disperare : Eccehȩo s̃ instrum̃ta
artis piritalis quecũ fuerint a nob̵ die noctuq: incera¬
bi lit̃ adimpleta xindie iudicu reconsignata illie
mercis pob̵ adno repensabitꝰ quã ipse ꝓmissit qđ ocu¬
las ñuidit nec aures audiunt. nec in corhominis as

Expanded text:
discordantibus ante solis occasum in pacem redire. Et de Dei midiscordantibus ante solis occasum in pacem redire. Et de Dei misericordia nunquam desperare. Ecce haec sunt instrumenta artis spiritalis, quae cum fuerint a nobis die noctuque incessabiliter adimpleta, et in die judicii reconsignata, illa merces nobis a Domino recompensabitur, quam ipse promisit, quod oculus non vidit, nec auris audivit, quae pr
Abbreviated transcription (Latin):
Diem luditu timere. Cebennam
ex pauisbere. Utã a&̾nam omni concupis centia
sp̃itali desidenere : mortẽ cotidie ante oculos
sus pectam habere : Actus uite suȩ omnihoracus¬
todire: Inomni loco dm̃ serespicere ꝓceste scire
Cogitationes malas cordisuo aduenientes
Unox ad xp̃m allidere & seniori spitali patefacere
Os suũ amalo uł prtcuo eloquio custo dire:
multũ loqui non amare: Uerba uana autrisur
apta non loqui: Risum multum aut excussum
amaro: Hectiones sc̃as libent̃ audire:
Orictioni frequent̃ Incũbere inala sua p̃terita cũ
lacrimis & gemitu cotidiȩ inoratione dõ confiter
De ipsis malis deceero em̃dare: Desideria carnis
non ꝑficere : Voluntatẽ ꝓpriã odire p̃ceptis
sacer dotis & p̃ceptoris in omnib: oboedire &iam
s. ipse alit quod absit: agat memores illud do¬
uelle diciscm antequã sit¬
sed
prius eẽ quoduerius dicatꝰ
pceptis dt factis cotdiȩ adimplere castitatem
non amare. Elationem fagiie. Et senie uenerere

Expanded text:
Diem judicii timere, gehennam expavescere, vitam aeternam omni concupiscentia spiritali desiderare, mortem quotidie ante oculos suspectam habere. Actus vitae suae omni hora custodire. In omni loco Deum se respicere pro certo scire. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spiritali patefacere. Os suum a malo vel pravo eloquio custodire, multum loqui non amare, verba vana aut risui apta non loqui, risum multum aut excussum non amare. Lectiones sanctas libenter audire, orationi frequenter incumbere, mala sua praeterita cum lacrymis vel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri. De ipsis malis de caetero emendare, desideria carnis non perficere. Voluntatem propriam odisse, praeceptis sacerdotis et praeceptoris in omnibus obedire, etiam si ipse aliter, quod absit, agat, memores illius Doelle dici sanctum, antequam sitsed prius esse quod verius dicatur. Praecepta Dei factis quo tidie adimplere. Castitatem non amare. Elationem fugere. Seniores venerari.
Abbreviated transcription (Latin):
lifardi aut inceeris dehiscanonib: que n ob ad re¬
gendũ concessest eilicentiã id faciendi concedimꝰ¬
resbiteri ꝑuillas &uicos scolas habeant &esiqui¬
lib& fideliũ suos paruulos ad discendas litteres
eis cõmendere uult eos suscipere &docere ñ rennuant
sed cũ suma carite eos doceant ad tendentes illud qđ
seriptũ ẽ. Qui autẽ docti fuer̾int sulgebunt quasi
splendor firmam̃ti &quiiustitiã erudiunt inultos
sulgebunt quas stollȩ in ꝑp&uas a&̃nitates : Cũergo
eo s doc& nibil abeis p̃cu ꝓhacre exigant: Nec aliquid
abeis accipiant excepto qdđ eis parentes caritatis
studio sua uoluntate obtulerintuñ
cãpos possint inueniri armaquib uitia conprimant᷑
Quir tutes nutriant᷑ libuit nob hoc nr̃o capituloriln serot
senentiã cuius de patris de instrum̃ts bonoiã operum
In qua magna bieuitate quid agi quidueuitari debeat

Expanded text:
Lifardi, aut in caeteris de his coenobiis quae nobis ad reLifardi, aut in caeteris de his coenobiis quae nobis ad regendum concessa sunt, ei licentiam id faciendi concedimresbyteri per villas et vicos scholas habeant, et si quilibet fidelium suos parvulos ad discendas litteras eis commendare vult, eos suscipere et docere non renuant, sed cum summa charitate eos doceant, attendentes illud quod scriptum est: Qui autem docti fuerint fulgebunt quasi splendor firmamenti; et qui ad justitiam erudiunt multos, fulgebunt quasi stellae in perpetuas aeternitates . Cum ergo eos docent, nihil ab eis pretii pro hac re exigant, nec aliquid ab eis accipiant, excepto quod eis parentes charitatis studio sua voluntate obtulerint. ipturarum campos possint inveniri arma quibus vitia comprimantur et virtutes nutriantur, libuit nobis huic nostro capitulari inserere sententiam cujusdam Patris de instrumentis bonorum operum, in qua magna brevitate quid agi quidve vitari debeat,
Abbreviated transcription (Latin):
Tulla femina cũ prb̃o in uno domo habiter quasuis em̃
canones matrẽ & sororẽ &huius cemodi ꝑsonas inqui¬
bus nullasit susceptio cũ illo habita re concedant hoc nos
modis omnib ideirco amputauimꝰ quia in obsequio
siue occasione illarũ ueniunt femine queñ sunt ei ad finta¬
te coniuncte & eũ ad peccandũ in liceant:¬
seruandũ uobis est ut &uos ad hebri&ate absti¬
neatis & ut plebe subdite abstineane p̃dic&is
Ꝙ neq ꝑ tabnas eatis bibendũ aut come dendo noq:
domos autuicos curio sitate quã lib& ꝑ agretis neq
cũ feminis aut cũ quib lib& inpurisꝑsonis conuiua
ex ereatis nisi fcate pat̃ familias quilib& uos addo
spiritali gaudio letari & uerborũ urorã refationẽ
accipere &uob refectionẽ carnalẽ caricatis officio
exhibere. Oporte enĩ utsi quando qui lib& fideliũ
corna lib& uos iesicit epulira uob reficiat epula sprtalib:¬

Expanded text:
ulla femina cum presbytero in una domo habitet. Quamvis enim canones matrem, et sororem, et hujuscemodi personas, in quibus nulla sit suspicio, cum illo habitare concedant, hoc nos modis omnibus idcirco amputamus, quia in obsequio sive occasione illarum veniunt aliae feminae quae non sunt ei affinitate conjunctae, et eum ad peccandum indum vobis est, ut et vos ab ebrietate abstineatis, et ut plebes subditae abstineant praedicetis, et neque per tabernas eatis bibendo aut comedendo, neque domos aut vicos curiositate qualibet peragretis, neque cum feminis aut cum quibuslibet impuris personis convivia exerceatis. Nisi forte paterfamilias quilibet vos ad d vobiscum spiritali gaudio laetari, et verborum vestrorum refectionem accipere, et vobis refectionem carnalem charitatis officio exhibere; oportet enim, ut si quando quilibet fidelium carnalibus vos reficit epulis, a vobis reficiatur epulis spiritalib
Abbreviated transcription (Latin):
quanto magis illos initus indeabiciat qui mendatus uon¬
Loquiis risib: &hũiuscemodi nugis locam diuino cultui
mancipatum fedant
celabiunda sunt ñinquib lib&domib &inuilib
locis sad in loco quẽ elegericduĩs. Iuxta illud quod semptuẽ

Expanded text:
quanto magis illos iratus inde abjiciet qui mendaciis, vaniquanto magis illos iratus inde abjiciet qui mendaciis, vaniloquiis, risibus et hujuscemodi nugis locum divino cultui mancipatum foedantcelebranda sunt, non in quibuslibet domibus et in vilibus locis, sed in loco quem elegerit Dominus, juxta i
Abbreviated transcription (Latin):
usus fuit &plerũq locadiumno cultui mancipata & ad
Rofferndas dõ ostias p̃parita cimiteria siuereliendria
facta sunt. Vndo uolumꝰ ut ab acre deinceps abstineat¬
& nemo inecclesia sepeliat᷑ nisi forte talis sit ꝑsona sacendotis
aut cuius liber iustihominis que ꝑ uite meritũ talẽ uiueo¬
do suo corporis defuncto locũ atqui siuit. Cos porte utaro
que anti quitus In ecclesus sepulta sunt nequaquã piciacit᷑
reuerentia conseru&ꝰ : Vbiuero tamtaẽ multtudo
cadauerũ uthoc facere difficilesit locus ille ꝓcimitera
abeat᷑ ab lato in dealtari & in eoloco constituto ubi religi¬
ose &i puredo sacrificiũ offerrio ualeat.
Non debere in ecclesia obaliã causã conuenirenis
ad laudanđ dm̃ &ceiꝰ seruitiũ facienda: disceptionis
uero & tumultus &uana loquia & c&eras actiones
ab eodẽ scõ loco poenitus ꝓhibenda sunt : Ubieñidi nom̃
inuocat do sacrificiũ offert̃ angelora frequentia in
eiecit quiuictimas quesibiofferent emebant uł uendebant

Expanded text:
s fuit, et plerumque loca divino cultui mancipata, et ad offerendas Deo hostias praeparata coemeteria sive polyandria facta sunt. Unde volumus ut ab hac re deinceps abstineatur, et nemo in ecclesia sepeliatur, nisi forte talis sit persona sacerdotis, aut cujuslibet justi hominis, quae per vitae meritum talem vivendo suo corpori defuncto locum acquisivit. Corpora vero quae antiquitus in ecclesiis sepulta sunt nequaquam projiciantreverentia conservetur. Ubi vero tanta est multitudo cadaverum, ut hohabeatur, ablato inde altari, et in eo loco consituto, ubi religiose et pure Deo sacrificium offerri valeat.nisi ad laudem Domini et ejus servitium faciendum. Disceptationes vero, et tumultus, et vaniloquia, et caeterae actiones ab eodem sancto loco penitus prohibendae sunt. Ubi enim Dei nomen invocatur, Deo sacrificium offertur, angelorum frequentia ineejecit qui victimas quae sibi offerrentur emebant vel vendebant,
Abbreviated transcription (Latin):
acerdos misra solus nequaquã cȩlebi& quia sicut illo
cȩlebrtre ñ potest si nesalutatione sacerdotis responsione
plebis. ad monitione sacerdotis pesponsione nibi lominꝰ
plebis lta nimirũ nequaquã ab ũnodeb&. cȩlebiteri. ẽẽ eñ
debent qui ei circũstent quos ille salut& aquib ei respondetꝰ
& ad memoriã illi reducendũ ẽ illad dominicũ ubicũq fuer
duo uł tres in nominemeo congrerati erego in medio eoꝵ¬

Expanded text:
acerdos missam solus nequaquam celebret, quia sicut illa celebrari non potest sine salutatione sacerdotis, responsione plebis, admonitione sacerdotis, responsione nihilominus plebis, ita nimirum nequaquam ab uno debet celebrari. Esse enim debent qui ei circumstent, quos ille salutet, a quibus ei respondeatur, et ad memoriam illi reducendum est illud Dominicum: Ubicunque fuerint duo veltres in nomine meo congregati, et ego in medio eo
Abbreviated transcription (Latin):
esurit quide sedsi seꝑ bona opent xp̃o adiungit eicaritatis
sedulcedine repl& Esupientẽ omnino sepauit quid octrina
sps sc̃i & scriptunerũ sc̃arũ fluentes car& siciens & sed
si sefluentis uerbidĩ in rig& & m̃tẽ suã spĩtalis poculidul¬
cidine debri & istesesicientẽ potat: quiuid&s e iustitia
siue celeris bon oũ operã exibitionib: nudatũ & induit
se iustia siue ceceris uistutib. Nudũ seꝓculdubio
uestit sunlecto uitiorũ suorũ lacer & morbo iniquita¬
tis suȩ labarat & funib: paxiiu suorũ consiritus ẽ.
Quitiorũ suctũ obsitus pari&e in tenebris miquitatissuę ẽ
Infirmꝰ quide ẽ sed sidelecto uitiorũ ꝑ confessionẽ egreditꝰ¬

Expanded text:
surit quidem: sed si per bona opera Christo adjungit se, et charitatis dulcedine replet, esurientem omnino se pavit. Qui doctrina Spiritus sancti et Scripturarum sanctarum fluentis caret, sitiens est; sed si se fluentis verbi Dei irriget, et mentem suam spiritalis poculi dulcedine ebriet, iste se sitientem potat. Qui videt se justitia, sive caeteris bonorum operum exhibitionse justitia, sive caeteris virtutibus, nudum se procul dubio vestit. Si in lecto vitiorum suorum jacet, et morbo iniquitatis suae laborat, et funibus peccatorum suorum constrictus est, et vitiorum suorum obsitus pariete in tenebris iniquitatis suae, est infirmus quidem; sed si de luto vitiorum per confessionem egredit
Abbreviated transcription (Latin):
Qt unusquisq sacorđ ecclesia suã cũ onidigenia edific&
&reliquias scõeũ cum summo studio uigilarũ noctis
& diuinis officiis conseru&
*. It om̃s sacerdotes or is cũ petentib diei ee noetis suarũ
sonant ecclesiarũ signa de faerto tunedõ celebrant officio
lit decimas totius faculttos ecdesis diumis debito offentus
tipse sacerdotes populi suscipian decimas de nomina
tsiũ ei quicũ q dederint scripta habeant & seđ aueteri¬
tatẽ canonicã cora testib diuidant & ad ornam̃tũ eccles ȩ
primã eligant pastẽ secunda oũt adusũ pauperũ atque

Expanded text:
t unusquisque sacerdos ęcclesiam suam cum omni diligentia edificet et reliquias sanctorum cum summo studio uigiliarum noctis et diuinis officiis conseruet. -ii-. Vt omnes sacerdotes horis competentibus diei et noctis suarum sonant ęcclesiarum signa et sacra tunc deo celebrant officia liter decimas totius facultatis ęcclesiis diuinis debite offerant. -u-. Ut ipsi sacerdotes populi suscipient decimas et nomina eorum et quecumque dederint scripta habent ut secundum auctoritatem canonicam coram testibus diuidant et ad ornamentum ęcclesię primam el
Abbreviated transcription (Latin):
a frustuosos illiman ipulos repoetemꝰ
secro &iam fuit̾nitatẽ ur̃tem uthec capitula ad emendatonẽ
uite bieuit̃ degessi assiduȩ leratis ee memoue cõmend&s
&corũ siue scarũ seriptunerũ lectione mores cõponitis uitã
emendo r Eccũ subditis plebib obpitulantedĩo ad regacȩ¬
lestia ꝑgere cestetiscap̃
enocit nos sedebecis &seꝑ meminisse quianos quibire

Expanded text:
lli manipulos reportemus. Obsecro etiam fraternitatem vestram, ut haec capitula, quae ad emendationem vitae breviter digessi, assidue legatis, et memoriae commendetis, et eorum sive sanctarum scripturarum lectione mores componatis, vitam emendetis, et cum subditis plebibus, opitulante Domino, ad regna coelestia pergere certetis. er nosse debetis et semper meminisse, quia nos, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
mistio lnomni loco dominationis eiꝰ &si ascendero in
celũ tuibies & ceterc
ei uero dominici In eomanna in heremopluit.
In eo redeptor humanigeneris spontȩ ꝓ salute n ĩt
tanta deb&eẽ. obseruantia ut p̃t̃ orationes & missarũ
sollẽnia & eaq: aduescendũ ꝑtinent. Nihilaliudfiat
nã & sinecessitas fuerit nauigandi siue lterendi licentia
daturi. Itadũ taxat ut abhac occassionemisse &orati¬
ones ñ p̃termittantꝰ. Conueniendũ ẽ sabbatodiȩ cum
luminarib: cuilib& xp̃iano adecclesiã Conueniendũ
est aduigilias siue ad matutinũ officiũ. Concurrendũ
est &ciã cũ oblationib admissarũ sollẽnia causa¬
adicidebe uł audiri. Nulla iurgiassunt habenda
sed tantũ inodo đõ uacandũ ẽ incelebrtione uidelic&
sacroꝵ officioꝵ & exbibitione elomosinarũ & in de laudib
cũ amicis primis & peregrinis spĩtalit̃ epulandum¬

Expanded text:
mista: In omni loco dominationis ejus ; et, Si ascendero in mista: In omni loco dominationis ejus ; et, Si ascendero in coelum, tu ibi es , etcem condidit, in eo manna in eremo pluit, in eo Redemptor humani generis sponte pro salute nostrtanta esse debet observantia, ut praeter orationes, et missarum solemnia, et ea quae ad vescendum pertinent, nihil aliud fiat. Nam et si necessitas fuerit navigandi, sive itinerandi, licentia datur, ita duntaxat, ut horum occasione missa et orationes non praetermittantur. Conveniendum est sabbato die cum luminaribus cuilibet Christiano ad ecclesiam, conveniendum est ad vigilias sive ad matutinum officium. Concurrendum est etiam cum oblationibdici debet vel audiri, nulla jurgia sunt habenda: sed tantummodo Deo vacandum est, in celebratione videlicet sacrorum officiorum, et exhibitione eleemosynarum, et in Dei laudibus cum amicis, proximis et peregrinis spiritaliter epulandum
Abbreviated transcription (Latin):
&rdicendum eis qđ in his duab: sententiis omnefidei
xp̃iane fundam̃tũ incũbit &nisiquis as duas sentemias
&memorit᷑ tenuerit & ex toto corde crediderit & in
natione sepissime frequenta uert catholicus eẽ ñ poterit
ceptis quos ad loquendũ a&as minimȩ ꝑduxit:¬
is cendũ illis ut in singulis dieb: qui ã plius ñ potest
saltĩduab: uicib or&mane uidelic& & uespere:
Dicens sumbolũ siue orationẽ dominicã siue quiplas¬
mastime misereremei uł &iam. ds̃ ꝓpicius esto mihi
peccatiri. &dõ gretias agens ꝓcotidiane uitȩ comeatib:
& quise adimaginẽ suã creare dignatus sit & apecodib
se gregare hisactis & solodo creatiresuo ad orato
haec faciant quib: basilice locur ꝓpeẽ. Inbasilica quiue¬
ro initinere aut ꝓqualib& occasione insiluis autdna
gris e ubicũq eũ ipsaora matutina uł uesꝑtina inue¬
nerit sic faciat sciens dm̃ ubicũq p̃sentẽ eẽ. Dicente psal¬

Expanded text:
dicendum eis quod in his duabus sententiis omne fidei Christianae fundamentum incumbit, et nisi qui has duas sententias memoriter tenuerit, et ex toto corde crediderit, et in oratione saepissime frequentaverit, catholicus esse non poterit. ceptis his quos ad loquendum aetas minime perduxits est populus, ut singulis diebus qui amplius non potest, saltem duabus vicibus oret, mane scilicet et vespere, dicens Symbolum et orationem Dominicam, sive: Qui plasmasti me miserere mei, vel etiam: Deus, propitius esto mihi peccatori , et Deo gratias agens pro quotidianae vitae coet quia se ad imaginem suam creare dignatus sit, et a pecudibus segregare. His actis et solo Deo creatore suo adorato, am dignentur. Haec faciant quibus basilicae locus prope est, in basilica: qui vero in itinere, aut pro qualibet occasione in silvis aut in agris est, ubicunque eum ipsa hora matutina vel vespertina invenerit, sic faciat, sciens Deum ubique praesentem esse, dicente Psal
Abbreviated transcription (Latin):
redicandũ ẽ &uiã ut ꝑ iuiriũ fideles caueant & ab
bocsũ opere abstineant. Scientes hocgrendes
Audiuimꝰ enĩ quosda paruipendere hocscelus & leuẽ¬
& quoda modo ꝑiuris petitentiae modo in iponere qui
nos debent talẽ deꝑ iurio pȩnitentiã in ponere debere
qualẽ & deadulterio &de fornicatione & de homicidio
tie longam erumnam ad confessionem. uenire
noluerit ab ecclesia repellendus est siue cõmumone
& consortio fidelium utnullus cum eo comedat neq:
bibat neq or& neq: in sua eum domo recipiat
Dicendum ẽ eis. uta falso &um testimonio abstineant
cientes & hoc gneuissimũ scdis ee &xabipso dñ limonte
sinai ꝓhibitum. Dicente eodemdũo ñ falsu testim̃ oni
Dixerit si ue testis falsũs nonera inpunitus soui secdũ
quiquis hoc ꝑp&rt uerit aut tali penitentia purgndu
ut sũperius dictũ ẽ deꝑiurio auttali danatione &e cõmu¬
nione denandũ sicut superius in sertũ ẽ: dicendũq illi se

Expanded text:
edicandum est etiam, ut perjurium fideles caveant, et ab hoc summopere abstineant, scientes hoc grande Audivimus enim, quosdam parvipendere hoc scelus, et levem quodammodo perjuris poenitentiae modum imponere; qui nosse debent, talem perjurio poenitentiam imponi debere, qualem et de adulterio, et de fornicatiae longam aerumnam, ad confessionem venire noluerit, ab ecclesia repellendus est, sive a communione et consortio fidelium, ut nullus cum eo comedat, neque bibat, neque oret, neque in suam eum domum recipiatDicendum est eis ut a falso etiam testimonio abstineant, scientes et hoc gravissimum scelus esse, et ab ipso Domino in monte Sinai prohibitum, dicente eodem Domino, Non falsum testimonium dixeris ; sive, Testis falsus non erit impunitus . Sciat se etiam, quisquis hoc perpetraverit, aut tali poenitentia purgandum, ut superius dictum est de perjurio, aut tali damnatione et excommunicatione damnandum, sicut superius insertum est. Dicendumque illis est
Abbreviated transcription (Latin):
iquis absciderit semec ipsum idẽsiquis amputauit sibi
uirilico nonfiat clericus qui a suus homicida est
ecu&diaconꝰ condiciones in imicus

Expanded text:
quis abscidit semetipsum, id est, si quis amputavit sibi virilia, non fiat clericus, quia suus homicida est, et Dei conditionis inimicus.
Abbreviated transcription (Latin):
ulier siduob fnetrib: nupserit abicidebere usque
ad diem mortis. sed p̃pt humanitatẽ In extremissuis
sacrem̃tis secciliare oport&. Ita tam̃ utsi fortesanitãtẽ
functa fuerit mulier. In huius modi consortio constraita
difficilis erit. paeñt femanenti quesentia tãuiros quẽ
mulieres t eneridebebunt¬

Expanded text:
ulier si duobus fratribus nupserit, abjici debere usque ad diem mortis; sed propter humanitatem in extremis suis sacramentis conciliari oportet, ita tamen ut si forte sanitatem functa fuerit mulier in hujusmodi consortio constituta, difficilis erit poenitentia remanenti: quae sententia tam viros quam mulieres tenere debebit
Abbreviated transcription (Latin):
derẽbus ecchesi as¬
iura ecdesiastica reuocari Iniudicio autem.
que districtarum reditus ampliorem sum mam
ꝓp̃eio dato reddiderit dquod his qui porfucap¬
i Ipracionabihirer Idẽ quimis cuntur
de coribus aut cum mascũlis pothuunt ur

Expanded text:
De rebus ecclesiasjura ecclesiastica revocari. In judicio autem eerumque rerum distractarum reditus ampliorem summam pro pretio dato reddiderit. De his qui fornicantur irrationabiliter, id est qui miscentur pecoribus, aut cum masculis polluuntur
Abbreviated transcription (Latin):
aicus sem& ipsum abscidens annistribus. et cõmunio¬
ne priuaur quia suȩ uitae insidiator ꝙsistens ẽ
rium aut fustu captus ẽ deponatur nontacm̃ com¬
munione priu&ur dic̃ enim scriptura non iudicabit
udñs bis indipsum
similit et neliqui in trustri eccle

Expanded text:
aicus semetipsum abscindens, annis tribus communione privetur, quia suae vitae insidiator exstitit. rio, aut furto captus est, deponatur: non tamen communione privetur. Dicit enim Scriptura: Non vindicabit Dominus bis in idipsum. Similiter et reliqui ministri Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
rbit siuxorem acciperit ab ordine deponatur
si uero ftrnicatus fuerit aut ad adulterium
ꝑ parara amplius pellideb& adpenitencia redigi
de his queduobus ẜ rarribus pubsepin
ulier siduobus fratribus nubserit abiciatur
usque ad mostem uerum tamen in exitu propt̃
miseri corditm si promiserit quod facta in colu¬
mis huius coniunccionis uinculedis soluat fruocũ
poenitenciae consequatur qđsi defecerit mulier
Intalibus nupcus difficł erit paenitencia. Inui
taꝑmanenti
ehis qui in plurimas nupcias incider̃ tempus
quidem p̃finitum manifestumest sed conuer¬
concumbere & cogitacio eius non proueniat
ad effectum appar& qđ a graciadĩ libera tsit
decharecuminis peccaptibus
dechatecum iNis
peccaptibus
athe cuminis sungrediatur in ecclesiam: & in
ordine eorum qui uerbo instruuntur adsistat.
hic autem dep̃hensus fuerit peccans. siquidem
genus flait audi& ut nonde linquat ulterius siuero

Expanded text:
r, si uxorem acceperit, ab ordine deponatur: si vero fornicatus fuerit, aut adulterium perpetraverit, amplius pelli debet, et ad poenitentiam redigi. De his quae duobus fratribus nupserint, perint. XLVI. Mulier, si duobus fratribus nupserit, abjiciatur usque ad mortem: verumtamen in exitu propter misericordiam, si promiserit, quod facta incolumis, hujus conjunctionis vincla dissolvat, fructum poenitentiae consequatur. Quod si defecerit mulier aut vir in talibus nuptiis, difficilis erit poenitentia in vita permanenti.. XLVII. De his qui in plurimas nuptias inciderunt, et tempus quidem praefinitum manifestum est, sed converconcumbere, et cogitatio ejus non perveniat ad effectum, apparet quod Dei gratia liberatus sit. De catechumenis peccantibusDe catechumenis peccantibus. Catechumenus, si ingrediatur ecclesiam, et in ordine eorum, qui instruuntur, assistat, hic autem deprehensus fuerit peccans, siquidem genu flectit, audiat, ut non delinquat ulterius. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
uidam sponsam habens sororem eius uiolauerit
& grauida reddit postmodum dispontam
sibi dux̃ uxorem illa uero que corrupta est
laqueo semꝑ emit huiqui fuer conscu post
decennen satis faccio nem iussi sunt suscipis ecun¬
dum gradus penitenciae constitutos. ExP̃HCII¬

Expanded text:
uidam sponsam habens, sororem ejus violavit, et gravidam reddidit. Postmodum desponsatam sibi duxit uxorem. Illa vero quae corrupta est, laqueo se peremit. Hi qui fuerunt conscii, post decennem satisfactionem jussi sunt suscipi secundum gradus poenitentiae constitutos. De muli
Abbreviated transcription (Latin):
neduofilii in scã trinitate estima¬
rent᷑: Itẽ ñ possumꝰ dicere fili ũ
sp̃s scĩ : sic̃ dicimꝰ filiũ pacris ne
duo patres inscãtrinitate in telle¬
sionis nominũ relatuoꝵ: P̃. Utrũ¬

Expanded text:
ii in sancta Trinitate aestimentur. Item non possumus dicere, Filium Spiritus sancti, sicut dicimus Filium Patris, ne duo patres in sancta Trinitate intellirsionis nominum relativoru
Abbreviated transcription (Latin):
& filius relationis regula tenetur
in eo. iris. Quare ẽqualẽ ñ abet
patris & filii nom̃ adinuicẽ utsi
dicamꝰ pat̃ filii pat̾. & filiuꝰ patris
filiuꝰ. Nonita duplicẽ relationis
circũ ũsionẽ in nomine scĩsps inue¬
niri potest. In .I. Qua nec essitate
accidit utita non circũ ferripossit

Expanded text:
et Filio relationis regula tenetur in eo. IX. INT. Quare aequalem non habet Patris et Filii nomen ad invicem, ut si dicamus Pater Filii Pater, et Filius Patris Filius: non ita duplicem relationis circumversio in nomine sancti Spiritus inveniri potest. X. INT. Qua necessitate accidit, ut ita non circumferri possit
Abbreviated transcription (Latin):
quare ñtres deos. Neetres om̃i¬
nominasunt & ase dieuntuꝵ
Idõ nonlic& ea pluralinumero dice¬
re: s singulari & omẽ nom̃ qđ
substantiã dĩ ułeentiã significat
sẽꝑ singulari numero ꝓferendũẽ:

Expanded text:
quare non tres deos, nec tres omninomina sunt, et ad se dicuntur; ideo non licet ea plurali numero dicere, sed singulari: et omne nomen quod substantiam Dei vel essentiam significat, semper singulari nume
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ & filiuꝰ Nontam̃ aliut ille uł
ille innatura uelindĩtate aut ies¬
sentia. Nec enĩpatrẽ potest dicere:
nisi filiũ intellegas: Necfiliũ dice¬
re nisi patre intellegas. nec spm̃
scm̃ : nisi intellegas cuius sp̃s sit:¬
Quocirca om̃i modis inseparabilis
ẽ scã trinitas. sic̃ in oꝑib sic&ĩã iN
ꝑsonis dicenda INT. Si ad solã
patris ꝑsonã ꝑtineat quod dr̃. qui
facit mirabilia magnasolus. &

Expanded text:
Pater et Filius. Non tamen aliud ille, vel ille in natura, vel in deitate, aut in essentia. Nec enim Patrem potes dicere, nisi Filium intelligas; nec Filium dicere, nisi Patrem intelligas; nec Spiritum sanctum, nisi intelligas cujus SpQuocirca omni modo inseparabilis est sancta Trinitas, sicut in operibus, sic etiam in personis dicenda. XIII. INT. Si ad solam Patris personam pertineat quod dicitur, Qui facit mirabilia magna solus ?
Abbreviated transcription (Latin):
te ds̃ deustuus oleo lexitie p̃consor¬
tib tuis Dĩfiliuꝰ ds̃ pariter& homo
est: Filius afelicitate parentũ dr̃ ho
lumen delumine : splendor despleri¬
dore. fortis deforte : uirtus deuirtu¬
te. uita deuita : & ernitas de &terni¬
tantia hocẽ filiuꝰ Dsenim pader dm̃
filium genuit: non uoluntate neq
necessitate s& natura Nec que¬
esaias dicit Qenerationẽ eiꝰ quis
enarra uit e Acsi dixiss& angloꝵ
nullus propħarũ nemo Hec inenar¬
rabilis & in estimabilis ds̃ a seriui¬
lis suis discutiendusẽ s fidelit̾ere¬
deridus & pariter diligendus¬

Expanded text:
te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis . Dei Filius, Deus pariter, homo est. Filius a felicitate parentum dicitur; homlumen de lumine, splendor de splendore, fortis de forti, virtus de virtute, vita de vita, aeternitas de aeternitantia, hoc est et filius. Deus enim pater deum filium genuit non voluntate neque necessitate sed natura. Nec quaeEsaias dicit: Generationem eius quis enarrabit? Ac si dixisset: angelorum nullus, prophetarum nemo. Nec inenarrabilis et inaestimabilis deus a servulis suis discutiendus est, sed fideliter credendus et pariter diligendus
Abbreviated transcription (Latin):
runtꝰ: sic̃ drãs ad seruũ & seruus ad
⁊ dnm̃. pat̾ adfiliũ.: & filuꝰ ad patre:
Rorsus cũ dico patrẽ: filiũ significo:
Quia ñ est pat̾ nisifiliuꝰsit ciisit pat̾
itẽ nonẽ filiuꝰ nisi pat̾ cui sit filiũ.

Expanded text:
s ad servum, et servus ad dominum; pater ad filium, filius ad patrem. Prorsus cum dico patrem, filium significo, quia non est pater, nisi filius sit cui sit pater: item non est filius, nisi pater sit cui sit filius.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ꝑ sone inscã trinitate. Ał
roprium est patris quod solus :
pater & quod abalio non est
nisiase: Propriumẽ filii quoa
a patre genitus ẽ solus a solo coet̃¬
nus & consubstantiał genitori Ro¬

Expanded text:
usque personae in sancta Trinitate. RESP. Proprium est Patris quod solus est Pater, et quod ab alio non est nisi a se. Proprium est Filii, quod a Patre genitus est solus a solo, coaeternus et consubstantialis genitori. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
hostiã obtulit: P&ra pr̃o eo qđ fir¬
mitas sit credentiũ offensio & ru¬
ina increduloꝵ: Lapis angularis
quia nouũ & u&us testamẽntũ uelu¬
ti duos pari& es ex ad uerso ueni¬
entes tã quã angulos sibim& co¬
pula uit : acfidei unitate coniuno¬
xit: Hamo quia scđm carne ex
uirgine natusẽ : passibił acq
mortat Leo ꝓpt̾ regnũ & poderi¬

Expanded text:
hostiam obtulit. Petra pro eo quod firhostiam obtulit. Petra pro eo quod firmitas sit credentium, offensio et ruina incredulorum. Lapis angularis quia Nouum et Vetus Testamentum, ueluti duos parietes ex aduerso uenientes, tanquam angulus sibimet copulauit ac fidei unitate coniunxit. Homo quia secundum carnem ex Virgine natus est passibilis atque mortalis. Leo propter regnum
Abbreviated transcription (Latin):
cipiur exeo qđ rerũ om̃iũ origo & ẽau¬
fasit: Dexteri ꝓpt̃ effectũ oꝑisto¬
tiuꝰ creature: queꝑ ipsũ formataẽ:
insem& ipsũ habeat : & om̃e celu
t̾req creaturã gubern&: ẽtineat.
atque regat: Sapientia ẽ : ꝓeo qđ
ipse reuelat mysteria scientiȩ & ar¬
chana sapientię: Imago ẽ ꝓpt̾ simis¬
litudinis ueritate : species enimpatri
indifferens ÷ habens in discr& am¬
inse naturã siue essentiã: Splendor
appellatur quia diisit pat̾lux. itafi¬
lius ab eo inseparabilit quasi splendor
ex luce ꝓcedit Figuraẽ quia suscipi¬
ens formã seruioꝑũ uirtutũq simili¬
tudinẽ patris inseimaginẽ. atq
inm̃sã magnitudinẽ designauit:
Mediatorẽ quia int̾hominẽ & dm̃
mediꝰ ẽ. habens inse substantiã utri¬
usq natura Idõ & humane humi¬
litatis formã : & diuinitatis ex cel¬
lentiã: Porro agnꝰ propt̾ in noceri¬
tiã & passionẽ carnis appellatur:
Sacerdos quia sem& ipsũ ꝓ nob pacri

Expanded text:
cipium ex eo quod rerum omnium origo et causa sit. Dextera, propter effectum totius creaturae, quae per ipsum formata est. 19. in semetipsum habeat, et omnem coeli terraeque creaturam gubernet, contineat atque regat. Sapientia est pro eo quod ipse revelet omnia mysteria scientiae, et arcana sapientiae. Imago est propter similitudinis veritatem. 20. Species enim Patris indifferens est, habens in se indiscretam naturam, sive essentiam. Splendor appellatur, quia dum sit ipse Pater lux, ita Filius ab eo inseparabiliter quasi splendor ex luce ens formam serui, operum uirtutumque similitudinem Patris in se imaginem atque inmensam magnitudinem designauit. Mediator est quia inter hominem et Deum medius est, habens in se substantiam utriusque naturae, id est et humanae humilitatis formam et diuinitatis excellentiam. Porro Agnus propter innocentiam et passionem carnis appellatur. Sacerdos quia semetipsum pro nobis Patri
Abbreviated transcription (Latin):
di isrł dñs deustiuiꝰ : deuꝰ unus est¬
Res ergo deoscredere ꝓfanũẽ: Tri¬
nitatem in ꝑsonis non distingue
secernitur: Quod pat̾ nec factus
necnatꝰ ẽ Filiuꝰ natꝰ nonfactus
Cat̃ ex nullo exordiũ: filiuꝰ expa¬
tre originem sumit Sp̃s uero sc̃s
expatre filioq ꝓcedit: Hec timex
a nobis ita dicuntꝰ d&rinitate : ut
possit humana intelle gentia ca
pere N ãquis considerare suffia¬
ciat ipsuꝰ trinitatis int̾namy ste

Expanded text:
di, Israel, Dominus Deus tuus unus est. Tres ergo deos credere profanum est; trinitatem in personis non distinguersecernitur. Quod pater, nec factus, nec natus est. Filius natus, non factus; ex nullo exordium ducit, Filius ex Patre originem sumit, Spiritus uero sanctus ex Patre Filioque procedit. Haec tamen a nobis ita dicuntur de Trinitate, ut potest intellegentia humana capere. Nam quis considerare sufficiat ipsius Trinitatis interna
Abbreviated transcription (Latin):
re : pat̾maior illoẽ Informa
autẽ dĩ in quaerat ante carnis
ad sup̃tionẽ patri coȩ qua ł est.
ꝓ illud dictũ ẽ pat̾ maior me ẽ
Roid ego & pat̾ unũ sumꝰ: Meqͣ¬
lis erg̃o patri in quantũ ds̃ ẽ. sub¬
iectus uero in quantũ homo est¬
uid differt interia.. ca xUR
quod xp̃s nunc uni. genitus
nunc primogenitus eẽ predicat᷑
Hoꝵ primũ ad patre ꝑtin&: alte¬
rum ad nos Nã scđm diuinita¬
tis excellentiã: uni genitus est
apatre: Iuxta euañ głiũ quio

Expanded text:
re, Pater maior illo est; in forma re, Pater maior illo est; in forma autem Dei, in qua erat ante carnis adsumptionem, Patri coaequalis est. Pro illo dictum est: Pater maior me est; proid: Ego et Pater unum sumus. Aequalis ergo Patri in quantum Deus est, subiectus uero in quantum homo estuid differt inter id quod Christus nunc unigenitus, nunc primogenitus esse praedicatur. Horum primum ad Patrem pertinet, alterum ad nos. Nam secundum diuinitatis excellentiam unigenitus est a Patre iuxta euangelium, quod