comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caducũ fragile confringas. uelut uas
fictile: uera libertas animi. nunqͣm
tibi uel ad momentũ suberit. honestꝰ
enĩ est ꝑpetuã defendere libertatem
si non armis. saltẽ uigulis. quã re¬
poscere amissam lacͥmosis querimo¬
niis: qm̃ ꝓ altero gloriosũ est mori.
ꝓ altero opponit᷑ contumacia serui¬
us. Quippe seruus quascunq dñi
conditiones accepit: acceptas serua¬
re ꝯuenit.Si eas qmlib iniquas
respuit: reus maiestatis adiudicat᷑.
seruilib supplicus. S esto. Grauis
est huiꝰ seruitutis usus. at grauior
exulceratio: que solet nasci ex huiꝰ¬
modi infortunio. Siqͥdem ut nõue¬
runt qͥ frequentiꝰ ratiocinando fo¬
rensib causis intersunt. ex repug¬
nantib facta cõplexionis consequen¬
tia certũ est: quia lib̾tas si petitur.
ꝓculdubio dñs contemptu suo ledit᷑.
Iccirco seu sponte. seu inuitus. de car¬
cere suo meus ad celũ euolet liber
sp̃c. nulla emantipationis. aut ab¬

Expanded text:
caducum et fragile confringas velut vas caducum et fragile confringas velut vas fictile, vera libertas animi nunquam tibi vel ad momentum suberit. Honestius enim est perpetuam defendere libertatem, si non armis, saltem jugulis, quam reposcere amissam lacrymosis querimoniis; quoniam pro altero gloriosum est mori, pro altero vero opponitur contumacia servilis, quippe servum, quascunque domini conditiones accepit, servire convenit. Si eas quaslibet iniquas respuit, reus majestatis adjudicatur servilibus suppliciis. Sed esto, gravis est hujus servitutis usus; at gravior ulceratio quae solet nasci ex hujusmodi infortunio. Siquidem, ut noverunt qui frequentius ratiocinando forensibus causis intersunt, ex repugnantibus facta complexionis consequentia, certum est quia, si libertas petitur, procul dubio Dominus suo contemptu laeditur. Idcirco seu sponte, seu invitus de carcere suo meus ad coelum evolet liber s, nullae emancipationis aut ab
Abbreviated transcription (Latin):
careo. regnũ ꝓmittit qd habeo: opes
nare p̾sentib palatinis deuouerim:
regni locuturus ab impiissimo in¬
guare fuerat missus: madefactus
inqͥt cruore meoꝵ. mortis supplicio
dignꝰ extiteras. s plane xp̃i mei exem¬
plum secutꝰ. nolo puras cõmaculare
manꝰ: qui ꝓ eiꝰ nomine si ita contige¬
rit. libenter paratꝰ sum ur̃is telis oc¬
cũbere. Ideo ꝑnici gradu rediens festi¬
nus. dño tuo hec responsa ꝑfer qͣnto¬
tius. Bene filiꝰ diaboli patrem tuũ
imitaris. qͥ suꝑbiendo intumescens
celo corruit: et mendatio suo huma¬
num genus inuoluere gestiens. pluri¬
mos sue pene obnoxios fecit. Cuiꝰ secta¬
tor precipuus. me nec minis terrere
pteuales. nec blande ꝑditionis lenoci¬
niis illectũ decipies: quẽ xp̃i institu¬
tis. inermẽ reꝑies. Thosauros & diui¬
tias quas nob̾ hactenꝰ contulit ꝓpitia
diuinitas sumat. tonsumat tua in¬
saciabilis auiditas. qm̃ et si hoc corpꝰ

Expanded text:
careo; regnum promittit, quod habeo; opes careo; regnum promittit, quod habeo; opes nare, praesentibus palatinis devoverim. regni locuturus, ab impiissimo Inguar fuerat missus: « Madefactus, inquit, cruore meorum, mortis supplicio dignus exstiteras; sed, plane Christi mei exemplum secutus, nolo puras commaculare manus, qui pro ejus nomine, si ita contigerit, libenter paratus sum vestris telis occumbere. Ideo pernici gradu rediens festinus, domino tuo haec responsa perfer quantocius: Bene filius diaboli patrem tuum imitaris, qui, superbiendo intumescens, coelo corruit, et, mendacio suo humanum genus involvere gestiens, plurimos suae poenae obnoxios fecit. Cujus sectator praecipuus me nec minis terrere praevales, nec blandae perditionis lenociniis illectum decipies, quem ex Christi institutis inermem reperies. Thesauros et divitias quas nobis hactenus contulit propitia divinitas, sumat, consumat tua insatiabilis aviditas; quoniam, etsi hoc corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ amissione caroꝵ ip̃a lux est fastidios
Om̃pc rerũ arbit̃ testis assistit. qd̃
me seu uiuũ seu mortuũ. nullus
separabit a caritate xp̃i: cuiꝰ in ꝯfes¬
sione baptismatis suscepi anulum
fidei. abrenuticians sathane. & om̃i¬
b pompis eiꝰ. Qua abrenuntiacione
contigit ut ad saud̾̃e ⁊ glam eternȩ
trinitatis tercio mererer ꝯsecrari. de
accepta stola lauachri salutaris. sedo
ꝑ confirmationẽ exibitam maiusculo
pontificali signaculo. tercio ubi ur̃a
& totiꝰ popłi cõmuni acclamatione.
usus sum hac regni ꝑfunctoria po¬
testate.Sicq unguento misticȩ conse¬
crationis triplicit̾ irroratꝰ. angloꝵ rei¬
publice decreui plus ꝓdesse quã pre¬
esse: asꝑnando subdere colla iugo. nͥ
diuino seruttio. Nunc simulata be¬
niuolentia pretendit callidꝰ sue ma¬
chinationis muscipulam qua ser¬
uũ xp̃i irretiri deliberat: maxime
cũ ꝓmittit. qd̃ nob̾ largitas suꝑna
concessit. Uitã indulget qua necdũ

Expanded text:
 amissione charorum, ipsa lux est fastidio! Omnipotens rerum arbiter testis assistit quod me seu vivum seu mortuum nullus separabit a charitate Christi, cujus in confessione baptismatis suscepi annulum fidei, abrenuntians Satanae et omnibus pompis ejus. Qua abrenuntians contigit ut ad laudem et gloriam aeternae Trinitatis tertio mererer consecrari, delaccepta stola lavacri salutaris; secundo, per confirmationem exhibitam majusculo pontificali signaculo; tertio, ubi vestra et totius populi acclamatione usus sum hoc regni perfunctoria potestate. Sicque unguento mysticae consecrationis tripliciter irroratus, Anglorum reipublicae decrevi plus prodesse quam praeesse, aspernando subdere colla jugo nisi divino servitio. Nunc simulata benevolentia praetendit callidus suae machinationis muscipulam, qua servum Christi irretire deliberat, maxime cum promittit, quod nobis largitas superna concessit. Vitam indulget, qua necdum
Abbreviated transcription (Latin):
urbe: hebetatis securib tuoꝵ cadaue¬
rib. te destitutũ milite. ueniunt lo¬
ris constͥngere. Quappt̃ rex dimidiũ
anime meȩ. nͥ fuge presidio. aut dedi-¬
tionis infausto patrocimo p̃caues:
hic stati aderunt tortores. quoꝵ ne¬
fando obsequio penas lues. Ad hec
rex beatissimꝰ. hoc est ait qͦd desidero.
qd̃ om̃ib uotis ante pono. ne suꝑsim
meis kĩnis fidelib: quos cũ liberis
et uxorib in lecto eoꝵ animas fu¬
rando ꝑdidit pyrata truculentus.
& qͥd fuggeris. ut in extremo uitȩ
desolatꝰ. meo fatellite fugiente. infe¬

Expanded text:
urbe? Hebetatis securibus tuorum cadaveurbe? Hebetatis securibus tuorum cadaveribus, te destitutum milite, veniunt loris constringere. Quaproter, rex, dimidium animae meae, nisi fugae praesidio aut deditionis infausto patrocinio praecaveas, hic statim aderunt tortores, quorum nefando obsequio poenas lues. » Ad haec rex beatissimus: « Hoc est, ait, quod desidero, quod omnibus votis antepono, ne supersim meis charissimis fidelibus, quos cum liberis et uxoribus in lecto eorum animas furando perdidit pirata truculentus. Et quid suggeris? ut in extremis vitae, desolatus meo satellite, fugiendo infe
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib sub hoc imꝑatore maximo. cui
famulant᷑ elem̃ta ꝓsibi innata cle¬
mentia: qm̃ nouit piissimꝰ in om̃i
negotio parcere subiectis. & debellare
cordis dolore ingemuit: et ascito u¬
no ex suis ep̃is qͥ ei erat a secretis. qͥd
suꝑ his respondere deberet consulit.
Cũq ille timidꝰ ꝓuita regis. ad con¬
sentiendũ plurimis hortaret᷑ exẽplis.
rex obstipo capite defigens lumina
t̾ra paululũ ꝯticuit. ⁊ sic demũ ora
resoluit. Oepiscope. uiui ad id ꝑueni¬
mꝰ. qd̃ nunqͣm ueriti sumꝰ. Ecce bar¬
barus aduena districto ense. ueterib
nr̃i regni colonis imminet: & qͦnd̃a
felix indigena suspirando gemens
tacet. & utinã in p̾sentiarũ uiuendo
quoq gemerent. ne cruenta cede ꝑi¬
rent: quatinꝰ patrie dulcib aruis.
etiã me occũbente suꝑstites fierent.
& ad pͥstine felicitatis głam postmo¬
tas esse suꝑstites patͥȩ. cũ iam hostilis
gladiꝰ uix aliquem reliquerit in plena

Expanded text:
omnibus sub hoc imperatore maximo, cui omnibus sub hoc imperatore maximo, cui famulantur elementa pro sibi innata clementia; quoniam novit piissimus in omni negotio parcere subjectis et debellare cordis dolore ingemuit, et, accito uno ex suis episcopis, qui ei erat a secretis, quid super his respondere deberet consulit. Cumque ille, timidus pro vita regis, ad consentiendum pluris hortaretur exemplis, rex, obstipo capite defigens lumina terrae, paululum conticuit, et sic demum ora resolvit: O episcope, vivi ad id pervenimus, quod nunquam veriti sumus! Ecce barbarus advena districto ense veteribus nostri regni colonis imminet, et quondam felix indigena suspirando gemens tacet. Et utinam impraesentiarum vivendo quique gemerent, ne cruenta caede perirent: quatenus patriae dulcibus arvis, etiam me occumbente, superstites fierent, et ad pristinae felicitatis gloriam postmotas esse superstites patriae, cum jam hostilis gladius vix aliquem reliquerit in plena
Abbreviated transcription (Latin):
tormentis. si eiꝰ nollet obtemꝑare ferali¬
b dictis. Ipse cũ grandi comitatu suc¬
centuriatꝰ. lento pede subsequit᷑: ꝙ in¬
iquȩ legationis dauilo imꝑat. ut timo¬
ris ꝑiculo nudꝰ. ita in cautũ adoriat᷑.
Terra mariq metuendꝰ dñs ñr inguar
rex inuictissimꝰ. diu̾sas terras subicien¬
do sibi armis. ad huiꝰ ꝓuincie optatũ
litus cũ multis nauib hiematurus
appulit. atq iccirco mandat. ut cũ eo
antiqͦs thesauros. & pat̾nas diuitias
sub eo regnaturus diuidas. Cuiꝰ si asꝑ¬
naris potentiã unumeris legionib
fultã. tuo p̃uidicio & uita indignus
iudicaberis et regno. Et quis tu ait
tantȩ potentiȩ insolent̃ audeas con-¬
tradicere: Marine tẽpestatis ꝓcella
nr̃is seruit remigiis. nec remouet
apposito directȩ intentionis: quib
nec ingens mugitꝰ celi. nec crebri iactꝰ
fulminũ unqͣm nocuerunt. fauen¬
te gr̃a elementoꝵ. Esto nãq cũ tuis

Expanded text:
tormentis, si ejus nollet obtemperare feralitormentis, si ejus nollet obtemperare feralibus edictis. Ipse eum, grandi comitatu succenturiatus, lento pede subsequitur, et iniquae legationis bajulo imperat ut, timoris periculo nudus, ita incautum adoriatur: « Terra marique metuendus dominus noster Inguar, rex invictissimus, diversas terras subjiciendo sibi armis, ad hujus provinciae optatum littus cum multis navibus hiematurus appulit; atque idcirco mandat ut cum eo antiquos thesauros et paternas divitias, sub eo regnaturus, dividas. Cujus si aspernaris potentiam innumeris legionibus fultam, tuo praejudicio et vita indignus judicaberis et regno. Et quis tu, ut tantae potentiae insolenter audeas contradicere? Marinae tempestatis procella nostris servit remigiis, nec nos removet a proposito directae intentionis: quibus nec ingens mugitus coeli, nec crebri jactus fluminum unquam nocuerunt, favente gratia elementorum. Esto itaque cum tuis
Abbreviated transcription (Latin):
re. qui morabat᷑ eo tempore ab urbe
longiꝰ in uilla que lingua eoꝵ haege¬
lisdun dicit᷑. a qua et silua uicina
eod̾e nomine uocat᷑. Existimabat qͥd̃e¬
imptissimꝰ ut se rei ueritas habebat.
quia quantos suos satelles fiinestus
preocuparet ad int̾itũ ꝑducere: tantos
si dimicandũ esset. regius occursus in
exercitu contͣheret minꝰ. Classem quoq
absq ualida manu ñ audebat desere¬
re. qm̃ uelut lupis uesꝑtinis mos est
clanculo ad plana descendere. repetitis
quantotꝰ noctis siluarũ latibulis: sic
consueuit eade danoꝵ & alanoꝵ natio.
cũ semꝑ studeat rapto uiuere. nunqm
tam̃ indicta pugna palam contendit
cũ hoste: nͥ preuenta insidus. ablata
spe ad portũ nauiũ remeandi. Quappt̃
circũspectus plurimũ. accito uno ex cõ¬
militonib eũ ad regẽ hutꝰmodi curarũ
tumultib expeditũ dirigit. qͥ exploret
que sit ei sũma rei familiaris. impro¬
insum ut ꝯtigit querens subiugare

Expanded text:
re, qui morabatur eo tempore ab urbe re, qui morabatur eo tempore ab urbe longius in villa, quae lingua eorum Hagislidun dicitur aqua et silva vicina eodem nomine vocatur; existimans impiissimus, ut se rei veritas habebat, quia quantos suus funestus satelles praeoccuparet ad interitum perducere, tantos, si dimicandus esset, regius occursus in exercitu contraheret minus. Classem quoque absque valida manu non audebat deserere; quoniam, velut lupis vespertinis mos est, clanculo ad plana descendere, repetitis quantocius notis silvarum latibulis, sic consuevit eadem Danorum et Alanorum natio; cum semper studeat rapto vivere, nunquam tamen indicta pugna palam contendit cum hoste, nisi praeventa insidiis, ablata spe ad portum navium remeandi. VII. Quapropter circumspectus plurimum, accito uno ex commilitonibus, eum ad regem, hujusmodi curarum tumultibus expeditum, dirigit, qui exploret quae sit ei summa rei familiaris, improvisum, ut contigit, quaerens subjugare
Abbreviated transcription (Latin):
dam mandat. Maritꝰ cũ ꝯiuge. aut
mortuus aut moribundꝰ iacebat in
limine. Infans raptꝰ a matͥs ub̾ib: ut
maior esset eiulatꝰ. trucidabat᷑ corã
mat̾nis obtutib. furebat impiꝰ miles
lustrata urbe ardendo ad flagiciũ.
quo posset placere tyranno.qui solo
crudelitatis studio uisserat perire in¬
noxios. Cũq iam multitudine inter¬
fectoꝵ achimeniã rabiem impisimꝰ¬
inguar ñ tantũ ex saturasset. qͣntũ fa¬
tigatꝰ in posterũ detulisset: euocat
quoscła plebeios. quos suo gladio
credidit esse indignos. ac ubi rer eoꝵ
tunc tẽporis uitam degeret. sollicitꝰ
ꝑscrutator inuestigare studet. Nã
ad eũ fama ꝑuenerat: qd idem rex glo¬
riosus uidelicet eadmundꝰ. florenti eta¬
te et robustus uirib. bello ꝑ omĩa esser
strenius. Et iccirco festinabat passim
neci tradere. quos circũ circa poterat
reꝑire: ne stipatꝰ militũ agmine. ad
defensionẽ suoꝵ posset rex sibi resiste¬

Expanded text:
dum mandat. Maritus cum conjuge aut dum mandat. Maritus cum conjuge aut mortuus aut moribundus jacebat in limine: infans raptus a matris uberibus, ut major esset ejulatus, trucidabatur coram maternis obtutibus. Furebat impius miles lustrata urbe ardendo ad flagitium, quo posset placere tyranno, qui solo crudelitatis studio jusserat perire innoxios. VI. Cumque jam multitudine interfectorum Achaemeniam rabiem non tantum exsaturasset, quantum fatigatus in posterum distulisset, evocat quosdam plebeios, quos suo gladio credidit esse indignos, ac ubi rex eorum tunc temporis vitam degeret, sollicitus perscrutator investigare studet. Nam ad eum fama pervenerat quod idem rex gloriosus, videlicet Eadmundus, florenti aetate et robustis viribus, bello per omnia esset strenuus: et idcirco festinabat passim neci tradere quos circumcirca poterat reperire, ne stipatus militum agmine ad defensionem suorum posset rex sibi resiste
Abbreviated transcription (Latin):
pascant᷑ hominũ cruciatib. qͥ carac¬
terem bestie noluerint. circũferre
infrontib Ynde iam inqͥetando xͥ¬
colas. pacẽ cũ eis habere nequeunt.
maxime dan occidentis regionib
nimiũ uicini: qm̃ circa eas piraticã
exercent frequentib latrociniis. Ex eoꝵ
gͦ genere p̾dicti duces inguar & hub
pugnare ꝓuinciã. graui depopłati¬
one totã ꝑuagant᷑ ex ordine. Quorũ
pessimis conatib. nullꝰ resistere po¬
tuit ex ꝓuincialib: qͥn multarent᷑
m̾ita suꝑne indignationis ira agen¬
te ministro iniqͥtatis hubba. Quem
preda facta inguar reliquit ibi cru¬
delitatis sociũ. & a boreali parte. ori¬
entali subito adstans. cũ magna clas¬
se. ad eiꝰ quandã ciuitatẽ latent̃ ap¬
pulit. quã ignaris ciuib ingressus.
ignib cremandam dedit. Pueros. senes
cũ uiniorib in plateis ciuitatis obuiã
factos iugulat: & matͦnalem seu uir¬
ginalem pudiciciã. lu dibrio traden¬

Expanded text:
pascantur hominum cruciatibus, qui characpascantur hominum cruciatibus, qui characterem bestiae noluerint circumferre in frontibus. Unde jam inquietando Christicolas, pacem cum eis habere nequeunt: maxime Dani, Occidentis regionibus nimium vicini, quoniam circa eas piraticam exercent frequentibus latrociniis. Ex eorum ergo genere praedicti duces Inguar et Hubbpugnare provinciam, gravi depopulatione totam pervagantur ex ordine. Quorum pessimis conatibus nullus resistere potuit ex provincialibus, quin multarentur merita supernae indignationis ira, agente ministro iniquitatis Hubba: quem praeda facta Inguar reliquit ibi crudelitatis socium, et a boreali parte orientali subito astans cum magna classe ad ejus quamdam civitatem latenter appulit. Quam ignaris civibus introgressus, ignibus cremandam dedit; pueros, senes, cum junioribus in plateis civitatis obviam factos jugulat, et matronalem seu virginalem pudicitiam ludibrio traden
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cũ altero hubba nomine eiꝰdem ꝑ¬
u̾sitatis homine. nͥ diuina impedi¬
ret᷑ miseratione: conatꝰ est in ext̃mi¬
niũ adducere totiꝰ fines brutanniȩ.
Nec mirũ. cũ uen̾int indurati frigo¬
resue malicie ab illo terrȩ u̾tice. quo
sedem suã posuit. qͥ ꝑ elationẽ altis¬
simo similis esse concupiuit. Deniq
constat uixta ꝓphetiȩ uaticintum.
qd̃ ab aqͥlone uenit om̃e malum.
sic̃ plus ȩquo didicere ꝑperã passi.
aduersus iactus cadentis tessere. qui
aqͥlonaliũ gentiũ exꝑti sunt seuitiã.
quas certũ est adeo crudeles esse na¬
turali ferocitate. ut nesciant malis
hominũ mitescere: quando qͥd̾e qͥd̾a
ex eis popłi uescunt᷑ humanis carni¬
b. qͥ ex facto greca appellatione an¬
tropofagi uocant᷑. Talesq nationes
abundant plurime infra setthiam
ꝓpe hiꝑboreos montes. que antrp̃m
ut legimꝰ secuture sunt ante om̃s
gentes: ut absq ulla miseratione.

Expanded text:
qui cum altero Hubba Stubba nomine, ejusdem pqui cum altero Hubba Stubba nomine, ejusdem perversitatis homine, nisi divina impediretur miseratione, conatus est in exterminium adducere totius fines Britanniae. Nec mirum, cum venerint indurati frigore suae malitiae ab illo terrae vertice, quo sedem suam posuit qui per elationem Altissimo similis esse concupivit. Denique constat, juxta prophetae vaticinium, quod ab Aquilone venit omne malum, sicut plus aequo didicere perperam passi adversos jactus cadentis tesserae, quo aquilonalium gentium experti sunt saevitiam; quas certum est adeo crudeles esse naturali ferocitate, ut nesciant malis hominum mitescere: quando quidem quidam ex eis populi vescuntur humanis carnibus, qui ex facto Graeca appellatione Anthropophagi vocantur. Talesque nationes abundant plurimae infra Scythiam prope Hyperboreos montes, quae antichristum, ut legimus, secuturae sunt ante omnes gentes, ut absque ulla miseratione
Abbreviated transcription (Latin):
simulatione fraudulenta. nec malig¬
noꝵ hominũ recipet ꝯtͣ iusticiã senten¬
tias re qm nesciebat diligentissime in¬
uestigans. Gradiensq uia regia: nec
declinabat ad dexteram extollendo se
de meritis. nec ad sinistrã succũbendo
uiciis humane fragilitatis. Erat quoq
egentib dapsilis liberaliter. pupillis
et uiduis clementissimꝰ pater: semꝑ
habens pre ocłis dictũ illiꝰ sapientis.
principem te ꝯstituerunt. nolli extol¬
li: s esto in illis qͣi unꝰ ex illis. Cumq
tam conspicuis in xp̃o et eccła emi¬
neret bonoꝵ actuũ ornamentis: eiꝰ
patientiã sicut et sc̃i iob aggressus
est exꝑiri immicus humani gene¬
ris. qͥ eo bonis iustiꝰ inuidet: quo
circa unũ ex suis menbris ei aduer¬
sariũ immisit. qͥ om̃ib que habue¬
rat ab unde sublatis ad impatientiã
si posset erũpere cogeret: ut despe¬
rans deo in faciẽ bnͣdiceret. fuit aũ
idem adu̾sariꝰ inguar uocabulo dictꝰ.

Expanded text:
simulatione fraudulenta, nec maligsimulatione fraudulenta, nec malignorum hominum reciperet contra justitiam sententias, rem quam nesciebat, diligentissime investigans, gradiensque via regia, nec declinabat ad dexteram, extollendo se de meritis, nec ad sinistram, succumbendo vitiis humanae fragilitatis. Erat quoque egentibus dapsilis liberaliter, pupillis et viduis clementissimus pater, semper habens prae oculis dictum illud Sapientis: « Principem te constituerunt? noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . » Cumque tam conspicuus in Christo et Ecclesia emineret bonorum actuum ornamentis, ejus patientiam, sicut et sancti Job, aggressus est experiri inimicus humani generis: qui eo bonis plus invidet, quo circa unum ex suis membris ei adversarium immisit, qui, omnibus quae habuerat undique sublatis, ad impatientiam, si posset, erumpere cogeret, ut, desperans, Deo in faciem benediceret. Fuit autem idem adversarius, Inguar vocabulo dictus:
Abbreviated transcription (Latin):
tis tẽpore. cultor ueracissimꝰ fidei rp̃i¬
ane. Qui attauis regib editꝰ. cũ bonis
polleret morib. om̃iũ comꝓuinciali¬
um unanimo fauore. ñ tantũ eligit᷑
ex generis successione. qͣntũ rapit᷑. ut
eis preesset sceptrigera potestate. Nam
erat ei species digna imꝑio: quã sere¬
nissimi cordis tugit̃ uenustabat tͣnquil¬
la deuotio. Erat om̃ib blando eloquio.
affabilis. humilitatis gr̃a precluis. et
int̃ suos coȩuos intrabili mansuetudi¬
ne. residebat dñs absq ullo fastu suꝑ
qm̃ puer toto conamine uͥtutis arri¬
puit gradum. quẽ diuina pietas p̾sci¬
ebat martirio finiendũ. Nactus uero
culmen regiminis. qñtȩ fuerit in sub¬
iectos benignitatis. q̃ntȩ in ꝑu̾sos dis¬
trictionis. ñ est nr̃ȩ facultatis euoluere:
qui eiꝰ minima quo conueniret ser¬
mone. non possumꝰ expedire.Siqͥdem
ita colũbine simplicitatis mansuetudi¬
ne. tẽꝑauit serpentine calliditatis astu¬
tiam. ut nec antiqͥ hostis deciperetur

Expanded text:
cultor veracissimus fidei Christianae. Qui atavis regibus editus, cum bonis polleret moribus, omnium comprovincialium unanimi favore non tantum eligitur ex generis successione, quantum rapitur, ut eis praeesset sceptrigera potestate. Nam erat ei species digna imperio, quam serenissimi cordis jugiter venustabat tranquilla devotio. Erat omnibus blando eloquio affabilis, humilitatis gratia praeclarus, et inter suos coaevos mirabili mansuetudine residebat dominus absque ullo fastu supeino nutu; quoniam puer toto conamine virtutis arripuit gradum, quem divina pietas praesciebat martyrio finiendum. IV. Nactus vero culmen regiminis, quantae fuerit in subjectos benignitatis, quantae in perversos distinctionis; non est nostrae facultatis evolvere, qui ejus minima, quo conveniret sermone, non possumus expedire. Si quidem ita columbinae simplicitatis mansuetudine temperavit serpentinae calliditatis astutiam, ut nec antiqui hostis deciperetur
Abbreviated transcription (Latin):
nachi ut om̃ib constat extiterint. ego
tam antiqͣm. tã sc̃ãm. tã deo acceptã.
et tantoꝵ patrũ auctoritate roboratã
consuetudinẽ mutarẽ. infringerem.
annichilarem: Absit. Immo nouerit
tota brittannia. & que adiacent insu¬
le om̃s. me nullo unqͣm pacto consen¬
surũ. ut ipse in clericali habitu consti¬
tutus. ꝑ pontificatũ ȩccłȩ cantuarien¬
si presideam: cui nullus ante hac. qui
monachus ñ fuerit. scit᷑ presedisse. At¬
tamen quia me ut intesligi dat᷑. nͣ tu
solus s multi uocant. ut ibi pontifex
fiam. nec meũ est illis reluctando pe¬
nitꝰ ꝯtͣdicere. ne eũ qui in ip̃is habitat
dmͣ offendam: cõmendans ꝯscientiã
meam. ab om̃i istiꝰ honoris ambitione
uacuã deo. sc̃m ꝓpositũ monachicȩ rali¬
gionis qd ab ineunte etate desideraul.
nec adipisci uarus causis impedienti¬
b merui. hac saltem ut int̾im ita pu¬
tetur occasione assumam. Postmodũ

Expanded text:
nachi, ut omnibus constat, exstiterint; ego nachi, ut omnibus constat, exstiterint; ego tam antiquam, tam sanctam, tam Deo acceptam, et tantorum Patrum auctoritate roboratam consuetudinem mutarem, infringerem, annihilarem? absit; imo noverit tota Britannia, et quae adjacent insulae omnes, me nullo unquam pacto consensurum ut ipse in clericali habitu constitutus per pontificatum Ecclesiae Cantuariensi praesideam, cui nullus antehac qui monachus non fuerit, scitur praesedisse. Attamen quia me, ut intelligi datur, non tu solus, sed multi vocant, ut ibi pontifex fiam, nec meum est illis reluctando penitus contradicere, ne eum qui in ipsis habitat Deum offendam, commendans conscientiam meam ab omni istius honoris ambitione vacuam Deo, sanctum propositum monachicae religionis, quod ab ineunte aetate desideravi, nec adipisci variis causis impedientibus merui, hac saltem, ut interim ita putetur, occasione assumam. Postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
ret: reuerendũ odonẽ rex conuenit.
suadens qͣtinꝰ desolatȩ ȩccłȩ ꝑ suscepti¬
onem suꝑ illam cure pastoralis sub¬
ueniret. Obstat ille: nec ullũ suad en¬
ti prebet assensũ. Dicit eni & indig¬
nũ se tanta re: & si dignitas aliqua¬
tenꝰ aspiraret. tam̃ ne pontifex eccla
sua relicta ad aliã migret. canonũ
rit: ⁊ qd beatus apłoꝵ pͥnceps petrus.
de antiochia romã translatus fuerit.
multiq alui iuxta ueterum monim̃ta
libroꝵ sedes suas ratione cogente muta¬
uerint. luculento sermone pponit.
Et adiecit. Huiꝰ quoq rei exemplum.
penes nos satis idoneũ & clarũ habemꝰ.
uiros uidelicet scõs mellitũ dico antisti¬
tem lundoniensem. & iustũ rofensem:
cantuariã simili ratione qua te sedem
mutare suademꝰ fuisse tͣnslatos. Nictus
in his pontifex sc̃s: aliud suȩ contͣdic¬
tionis argum̃tũ opponit. Cum pͥmi
tem regno angloꝵ attulerunt. & om̃s
qui eis successerunt usq in p̃sens mo¬

Expanded text:
ret, reverendum Odonem rex convenit, ret, reverendum Odonem rex convenit, suadens quatenus desolatae Ecclesiae per susceptionem super illam curae pastoralis subveniret. Obstat ille, nec ullum suadenti praebet assensum. Dicit enim et indignum se tanta re; et si dignitas aliquatenus aspiraret, tamen ne pontifex Ecclesia sua relicta ad aliam migret, canonum rit, et quod beatus apostolorum princeps Petrus de Antiochia Romam translatus fuerit, multique alii juxta veterum monumenta, librorum sedes suas ratione cogente mutaverint, luculento sermone proponit; et adjecit: Hujus quoque rei exemplum penes nos satis idoneum et clarum habemus, viros videlicet sanctos, Melitum dico antistitem Lundoniensem, et Justum Rofensem Cantuariam simili ratione, qua te sedem mutare suademus, fuisse translatos. Victus in his pontifex sanctus, aliud suae contradictionis argumentum opponit. Cum primi, tem regno Anglorum attulerunt, et omnes qui eis successerunt usque in praesens mo
Abbreviated transcription (Latin):
lem seruũ suũ odonem. ꝑ regem. per
uictoꝵ em exercitũ. per totũ regnum.
quo magnitudo istiꝰ uictorie placa eft.
sit ꝑsoluiũ. quis enarret: Magnificen¬
tia facti docebit audientes: quia ñ fa¬
cile quisqͣm. Głosus autẽ odo. magne
dehinc admirationis apud om̃s ha¬
bitus est: & uere p̾clarus isrłita cõꝓba¬
tus. Post paucos huiꝰ insignis uictorie¬
annos. ethelstanꝰ bono fine presentem
uitã finiuit: & frater eiꝰ eadmundus
locũ decedentis rex factus obtinuit.
Hinc germani sui uestigia in bono
emulans. bonos qͦ sũmo studio dili¬
gebat: ꝙ eos sibi familiares effectos.
in his que xp̃ianũ regẽ decebant. sin¬
ceri aclibenti animo audiebat. Pre¬
clare gͥ inter alios beatus odõ eiꝰ
familiaritate potitꝰ. est: & ab eo pu¬
ra mente dilectus. His dieb Wlfelmꝰ
pontifex cantuarioꝵ: cunctis mortali¬
b debitũ uite finẽ sortitus est. Neita¬
q tanta sedes plus ȩquo pastore care¬

Expanded text:
lem servum suum Odonem, per regem, per lem servum suum Odonem, per regem, per victorem exercitum, per totum regnum quo magnitudo istius victoriae perlata est, sit persolutum quis enarret? Magnificentia facti docebit audientes, quia non facile quisquam. Gloriosus autem Odo magnae dehinc admirationis apud omnes habitus est, et vere praeclarus Israelita comprobatus. annos Ethelstanus bono fine praesentem vitam finivit, et frater ejus Eadmundus locum decedentis rex factus obtinuit. Hinc germani sui vestigia in bono aemulans, bonos quosque summo studio diligebat, et eos sibi familiares effectos, in his quae Christianum regem decebant, sincero ac libenti animo audiebat. Praeclare igitur inter alios beatus Odo ejus familiaritate potitus est, et ab eo pura mente dilectus. His diebus Wlfelmus pontifex Cantuariorum cunctis mo talibus debitum vitae finem sortitus est. Ne itaque tanta sedes plus aequo pastore care
Abbreviated transcription (Latin):
accurreret. uociferantis. Aduolat. & qͥl¬
nam sibi uelit rex a se fieri: lassabundꝰ
int̾rogat. dudit. et statĩ regi taliter
inquit. Quid est hoc: Quo intendis:
Ensis tuus in latere tuo integer pen¬
det: ꝙ tu eum fractũ esse conquereris :
Redi ad te. ad uaginam manũ exten:¬
de. exere illum: et ecce dextera dñi
erit tecum. Nec formides. quia
ñ priꝰ contin git solis occubitꝰ: qmͣ
aduersarios dñi tui qͥ contͣ re surrexe¬
runt. fuga inuoluat. aut int̾ritꝰ. Ad
hec quiq audientiũ grandi stupore
attoniti: deflexis: luminib. uiderunt
quẽ priꝰ ñ uiderant ensem in latere
regis pendentẽ. Que rex in deo ꝯforta¬
tus arripiens. dextra leuaq cunctos
occursantes. aut debilitauit. aut fu¬
gauit: aut morti funditꝰ tradidit. Itaq
iuxta uerbũ famuli dei. factũ est ut
simul & sol occũberet. &. regi de hosti¬
dus uictoria ꝓueniret. Quid hinc gr̃a¬
rum. quid laudũ. qͥd uotoꝵ deo ꝑ fide¬

Expanded text:
accurreret vociferantis. Advolat et quiaccurreret vociferantis. Advolat et quidnam sibi velit rex a se fieri lassabundus interrogat. Audit, et statim regi taliter inquit: Quid est hoc? quo intendis? Ensis tuus in latere tuo integer pendet, et tu eum fractum esse conquereris? Redi ad te, ad vaginam manum extende, exsere illum, et ecce dextera Domini erit tecum. Nec formides, quia non prius continget solis occubitus, quam adversarios Domini tui, qui contra te insurrexerunt, fuga involvat aut interitus. Ad haec quique audientium grandi stupore attoniti deflexis luminibus viderunt, quem prius non viderant, ensem in latere regis pendentem: quem rex in Deo confortatus arripiens, dextera laevaque cunctos occursantes, aut debilitavit, aut fugavit, aut morti funditus tradidit. Itaque juxta verbum famuli Dei factum est, ut simul et sol occumberet, et regi de hostibus victoria proveniret. Quid hinc gratiarum, quid laudum, quid votorum Deo per fide
Abbreviated transcription (Latin):
cissime pugnatũ utrimq est. Duxerat
aut̃ secũ in aciem rex scm̃ odonẽ: eus
meritis se multo maxime qm mili¬
tum copiis. confidens hostẽ uicturũ.
Dũ igitur hinc inde strages gͣuissima
fieret & erũpnosa: res luctuosa conti¬
git. Quo & enĩ rex ipse pugnabat. unta
capulũ gladiꝰ confractus est: & regem
qͣi inermem hostib exposuit. Inter
hec odo apugna remotꝰ. longiꝰcule sta¬
bat. ore & corde ꝓ salute xp̃iani exer¬
citus xp̃o supplicans. & uultũ. manus.
ac lumina. cȩlestib ꝓ hoc ip̃o indefessus
extendens. Quid itaq rex uitali euen¬
tu facere posset: fluctuabat. Ut se ar¬
maret. suoꝵ quẽ qm exarmare: nefas
iudicabat Pars gͥ adu̾sarioꝵ ubi regem
fracto ense stare aduertit inermem:
fugam quã inire ceꝑat. uersis uultib
in pugnã acriori cede uindicare ag¬
gredit᷑. Tum subito intonat ether. a
clamore multitudinis: ut deus succur¬
reret.& celeri gressu odo uenerandus

Expanded text:
cissime pugnatum utrinque est. Duxerat cissime pugnatum utrinque est. Duxerat autem secum in aciem rex sanctum Odonem, ejus meritis se multo maxime quam militum copiis confidens hostem victurum. Dum igitur hinc inde strages gravissima fureret, et aerumnosa res luctuosa contigit. Quo etenim rex ipse pugnabat, juxta capulum gladius confractus est, et regem quasi inermem hostibus exposuit. Inter haec Odo a pugna remotus longiuscule stabat, ore et corde pro salute Christiani exercitus Christo supplicans, et vultum manus ac lumina coelestibus pro hoc ipso indefessus extendens. Quid itaque rex vitali eventu facere posset fluctuabat, ut se armaret suorum quemquam exarmare nefas judicabat. Pars igitur adversariorum ubi regem fracto ense stare advertit inermem, fugam quam inire coeperat, versis vultibus in pugnam acriori caede vindicare aggreditur. Tum subito intonat aether a clamore multitudinis, ut Deus succurreret, et celeri gressu Odo venerandus
Abbreviated transcription (Latin):
dotalib sacerdotalit᷑ infulatus. quam
głosũ deo habitacłm se prebuerit. qͣm
erga animarũ sibi cõmissarũ lucra sol¬
licitꝰ fuerit: nescio utrũ aliqͥs digne
ualeat eloqͥ. quantacũq sagacitate pre¬
ditus ingenii. Unde quid de illis sim¬
plicitas purȩ mentis adu̾tere possst.
scribere nolo. tantũ oꝑa miserentis dei.
que inseruis suis placita sibi simplicita¬
te inherentib oꝑari in bñplacito suo
dignat᷑. eis consideranda ꝓpono
nno inter hec dñicȩ in carnationis
nongentesimo tͥcesimo octauo. reg¬
ni aut̃ etelstani uictoriosissimi regis
quarto decimo: congregatus est adu̾sꝰ
regnũ angloꝵ ĩensus paganoꝵ exer¬
citꝰ. ꝓfanis legib suis subiugando ener¬
uare. & eneruando uolens annichila-¬
re sacͣtissimas. quas angli seruabant
leges xp̃ianoꝵ. Quib nominatꝰ pͥnceps
ualida armatoꝵ manu stipatꝰ ocͤcͤrens.
pugne se dedit. & dutissime ac atro¬

Expanded text:
dotalibus sacerdotaliter infulatus, quam dotalibus sacerdotaliter infulatus, quam gloriosum Deo habitaculum se praebuerit, quam erga animarum sibi commissarum lucra sollicitus fuerit, nescio utrum aliquis digne valeat eloqui, quantacunque sagacitate praeditus ingenii. Unde quid de illis simplicitas purae mentis advertere possit, scribere nolo: tantum opera miserentis Dei quae in servis suis placita sibi simplicitate inhaerentibus operari in beneplacito suo dignatur, eis consideranda pronno inter haec Dominicae incarnationis nongentesimo tricesimo octavo, regni autem Ethelstani victoriosissimi regis quartodecimo, congregatus est adversus regnum Anglorum immensus paganorum exercitus profanis legibus suis subjugando enervare, et enervando volens annihilare sacratissimas quas Angli servabant leges Christianorum: quibus nominatus princeps valida armatorum manu stipatus occurrens, pugnae se dedit, et diutissime ac atro
Abbreviated transcription (Latin):
re dei famulũ esse certissime agnitum:
suis eum amiciciis tungit. ac secretoꝵ
sedes episcopalis que tc̃ tẽporis scirebur¬
ne. nc̃ autẽ serisberie est:pastore uidu¬
ata est. Sciens itaq rex odonis uitam
pontificatu om̃ino dignissimam: eũ
de suscipiendo ep̃atu int̾pellare. ac ut
ouiũ dei pastor apħcus loco defunc¬
ti fieri acqͥesceret. magno cepit stu¬
dio renitentẽ obsetrare. Quid moror:
Tande eccłȩ ac regiis precib uictus.
qd̾ sibi nimiũ graue testabat᷑ pontifi¬
cale officiũ in p̾fata fireburnensi eccłã.
pontifex factꝰ ad ministͣre ꝯsensit. Pre¬
sidebat his dieb loco. dignitate: auc¬
toritate & officio eccłȩ cantuariensi.
uir bonꝰ & strenuus wlfelmꝰ nomine.
qͥ huic regis. cleri ac plebis electioni
animo libenti ꝯsensũ attͥbuens: eum
ꝓsuo iure in illam ad qua electus erat
pontificii dignitatẽ. debito cũ honore
sacrauit. Sacratꝰ aũ & insignib sacer¬

Expanded text:
re Dei famulum esse certissime agnitum, re Dei famulum esse certissime agnitum, suis cum amicitiis jungit, ac secretorum sedes episcopalis, quae tunc temporis Scireburne, nunc autem Seriberic est, pastore viduata est. Sciens itaque rex Odonis vitam pontificatu omnino dignissimam, eum de suscipiendo episcopatu interpellare, ac ut ovium Dei pastor apostolicus loco defuncti fieri acquiesceret, magno coepit studio renitentem obsecrare. Quid moror? Tandem Ecclesiae ac regiis precibus victus, quod sibi nimium grave testabatur, pontificale officium in praefata Scireburnensi Ecclesia pontifex factus administrare consensit. Praesidebat his diebus loco, dignitate, auctoritate et officio, Ecclesiae Cantuariensi vir bonus et strenuus, Wlfelmus nomine, qui huic regis, cleri ac plebis electioni animo libenti consensum attribuens, eum pro suo jure in illam, ad quam electus erat, pontificii dignitatem debito cum honore sacravit. Sacratus autem et insignibus sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ost dies duce ipso ac post ducẽ
prefato rege de p̃senti uita sub¬
lato: en wardꝰ filius eiꝰdem regis in
regnũ successit.& illud plurib an¬
nis prudentissime rexit. In cuiꝰ dieb
uenerabilis odo presbit̾ii gradũ. offi¬
cio simul ac uite scĩtate insignis ad¬
ministrabat.   regi notus ⁊ accep¬
tus. ei & om̃ib admirandꝰ. ad om̃s be¬
nignitate ac mansuetudine diffusus.
oĩum morib. iuxta apłm se contem¬
perans: ut om̃s xp̃o lucͥfaceret. Ubi
aut̃ rex eowardꝰ huic uite modũ po¬
suit: ethelstanꝰ filius eiꝰ regni habe¬
nas sortitus est. Uir uͦ admirabilis
odo uitã ut diximus uirtutum
ꝑ om̃ia agens: magnus ab õi ppło
habebat᷑. Nec enĩ ciuitas suꝑ mon¬
tem posita. uł lucerna in cande¬
labro lucens poterat abscondi.
Hinc ꝓcessit: ut sc̃itatis eiꝰ fama
cotidie augm̃tando magnificata.
ad aures qͣ eximii regis athelsta¬
ni. mira cũ laudis exaltatione ꝑla¬
ta sit. Qͥ hominẽ ad se euocatũ. & ue¬

Expanded text:
ost dies duce ipso, ac post ducem praefato rege de praesenti vita sublato, Eduardus, filius ejusdem regis, in regnum successit, et illud pluribus annis prudentissime rexit: in cujus diebus venerabilis Odo presbyterii gradum officio simul ac vitae sanctitate insignis administrabat, regi notus, et acceptus ei, et omnibus admirandus ad omnes benignitate ac mansuetudine diffusus, omnium moribus juxta apostolorum se contemperans, ut omnes Christo lucrifaceret. Ubi autem rex Eduardus huic vitae modum posuit, Ethelstanus filius ejus regni habenas sortitus est. Vir vero admirabilis Odo vitam, ut diximus, virtutum per omnia agens, magnus ab omni populo habebatur. Nec enim civitas super montem posita, vel lucerna in candelabro lucens poterat abscondi. Hinc processit ut sanctitatis ejus fama quotidie augmentando magnificata, ad aures quoque eximii regis Ethelstani mira cum laudis exaltatione perlata sit: qui hominem ad se evocatum, et ve
Abbreviated transcription (Latin):
natura: Inde diinũ oracłm qͣͦi
isingłari quod̾a cono egmitiit:
qd̾ uirgines sequunt᷑ agnũ qͦcũq ierit.
Considerandũ gͥ est qͥs iste fuerit. qͥ in
regni culmine int̾ tot diuitias et
luxiis scłi. semetipsũ calcata carnis¬
petulantia uincere studuit: quod
eius ostendit caro incorruptibilis.
Cui humano obsequio famulantes.
satagant illi ea placere mundicia.
quã ei ꝑpetuo placuisse manifestant
m̃bra incirrupta. et si ñ possunt.
uirgineo flore pudicicie: saltẽ exꝑtȩ
uoluptatis iugi mortificatione. Qm̃
si illa sc̃e anime inusibilis. et illoca¬
lis presentia alicuiꝰ famulantiũ spur¬
cicia offendat᷑. timendũ est. qͦd ꝓpħa
t̾ribilit̃ cõminat᷑. In terra scõꝵ inqͥt
inqua gessit: et ideo głam dñi ñ
tyris imploremꝰ patͦtimtu ut nos.
cũ sibi aligne famulantib expiet
ãpectatis qͥb meren᷑ suppliciũ
ꝑ eũ qͥ uiuit et regnat in scła scłoꝵ¬

Expanded text:
natura? Unde divinum oraculum, quasi singulari quodam dono, repromittit quod virgines sequentur Agnum, quocunque ierit . Considerandum igitur, quis iste fuerit qui, in regni culmine, inter tot divitias et luxus saeculi, semeptipsum calcata petulantia vincere studuit, quod ejus ostendit caro incorrupta. Cui humano obsequio famulantes satagant illi ea placere munditia, quam ei perpetuo placuisse manifestant membra incorrupta; et si non possunt virgineo flore pudicitiae, saltem expertae voluptatis jugi mortificatione. Quoniam, si illa sanctae animae invisibilis et illocabilis praesentia alicujus famulantium spurcitia offendatur, timendum est quod propheta terribiliter comminatur: In terra sanctorum iniqua gessit, et ideo gloriam Domintyris imploremus patrocinium, ut nos cum sibi digne famulantibus expiet a peccatis quibus meremur supplicium, per eum qui vivit et regnat in saec
Abbreviated transcription (Latin):
a parentib uocor: et dm̃ uerũ ac
uiuũ qͥ uniu̾sa creauit adoro sẽꝑ
et colo. Tum iuidex repletꝰ iracundia
dixiti Siuis ꝑennis uite felicitate
ꝑfrui: diis magnis sacͥficare ñ dif¬
feras. Albanꝰ respondit. Sacͥficia hec
que a uob̾ readunt᷑ demonib: nec
auxiliari subiectis possunt. nec sup¬
pdicantiũ sibi desideria uoluota cõ¬
plere qum imino qͥcunq his sacͥficia
simo lachris obtulerit: eternas in

Expanded text:
a parentibus vocor, et Deum verum ac a parentibus vocor, et Deum verum ac vivum qui universa creavit adoro semper et colo. Tum judex repletus iracundia dixit: Si vis perennis vitae felicitate perfrui, diis magnis sacrificare ne differas. Albanus respondit: Sacrificia haec quae a vobis redduntur daemonibus, nec auxiliari subjectis possunt, nec supplicantium sibi desideria vel vota complere. Quinimmo quicumque his sacrificia simulacris obtuleri
Abbreviated transcription (Latin):
I Iumq uidisset albanũ moxira¬
n succensus nimia. qd̾ se ille ultri
ꝓ hospite. qũe susceperat malitib of¬
ferre. ac discrimini dare p̃sump¬
sisset: ad simulachra demonũ. qͥb
asistebat eũ iussit ꝑtrahi. Quia re¬
bellem inqͥt ac sacrilegũ celare. qm
militib reddere malinisti. ut contẽp¬
tor diuũ meritã blasphemiȩ suȩ
penã lueret: quecũq illi debebant᷑
supplicia tu soluere habes. si a cultu
nr̃e religionis discedere tẽptas. Nt sc̃s
albanꝰ qui se ultro ꝑsecutorib fidei
xp̃ianũ esse ꝓdiderat. nequaqͣm mi-¬
nas pͥncipis metuit: s accinctꝰ ar-¬
mis militie sp̃ualis. palam se uis¬
sis illiꝰ parere nolle ꝓnͣciabat.
um uidex. cuiꝰ inqͥt familie uł
generis es: Albanꝰ respondit.
re desideras: xp̃ianũ iã me esse. xp̃i¬
anisq officiis uacare cognosce. Ait
iudex. Nom̃ tuũ quero: qd̾ sine mo¬
ra mͥ insinua. At ille: albanꝰ inqͥt

Expanded text:
que vidisset Albanum, mox iraque vidisset Albanum, mox ira succensus nimia quod se ille ultro pro hospite quem susceperat militibus offerre ac discrimini dare praesumpsisset, ad simulacra daemonum quibus adsistebat eum jussit pertrahi: Quia rebellem, inquiens, ac sacrilegum celare quam militibus reddere maluisti, ut contemptor divum meritam blasphemiae suae poenam lueret, quaecumque illi debebantur supplicia tu solvere habes, si a cultu nostrae religionis discedere tentas. At sanctus Albanus qui se ultro persecutoribus fidei Christianum esse prodiderat, nequaquam minas principis metuit; sed accinctus armis militiae spiritalis, palam jussis illius parere nolle pronunciabat. Tum judex: Cujus, inquit, familiae vel generis es? Albanus respondit: re desideras, Christianum jam me esse, Christianisque officiis vacare cognosce. Ait judex: Nomen tuum quaero, quod sine mora mihi insinua. Et ille: Albanus, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝑfidor principum
mandata adu̾sũ xp̃i¬
anos seuirent: clericũ
quendam ꝑsecutores
fugientem hospitio recepit. Quem
dũ orationib continuis ac uigiliis.
bito diuina gra respectꝰ. exẽplũ fidei
ac pietatis illiꝰ cepit emulari. Salu¬
tarib aũt eiꝰ exortationib paulatĩ
edoctꝰ. relictis idolatrie tenebris xͥ¬
anus integro ex corde factus est.
umq prefatꝰ clericus. aliquot
dieb apud eũ hospitaret᷑: ꝑue¬
n̾it ad aures nẽ fandi pͥncipis. confes¬
sorem ixp̃u cui necdũ fuerat locus
martirii deputatꝰ. penes albanum
laterẽ. uUnde statĩ iussit. milites eũ
diligentiꝰ inqͥrere. Qui cũ ad tuguri¬
um martyris ꝑuenissent. mox se
sc̃s albanus ꝓ hospite ac magistro
suo. ip̃ius habitu idest caracalla
qua uestiebat᷑ indutꝰ militib exibu¬
it:atq ad iuidicẽ uinctꝰ ꝑductus est.
sontigit aũ iudicẽ ea hora qua ad
eũ albanus adducebat᷑ aris assistere:
mac demonib hostias offerrez hrmog¬

Expanded text:
perfidorum principum mandata adversum Christianos saevirent, clericum quemdam persecutores fugientem hospitio recepit: quem dum orationibus continuis ac vigiliis dbito divina gratia respectus exemplum fidei ac pietatis illius coepit aemulari, ac salutaribus ejus exhortationibus paulatim edoctus, relictis idolatriae tenebris Christianus integro ex corde factus est. Cumque praefatus clericus aliquot diebus apud eum hospitaretur, pervenit ad aures nefandi principis confessorem Christi cui necdum fuerat locus martyrii deputatus, penes Albanum latere. Unde statim jussit milites eum diligentius inquirere. Qui cum ad tugurium martyris pervenissent, mox se sanctus Albanus pro hospite ac magistro suo, ipsius habitu, id est, caracalla qua vestiebatur indutus, militibus exhibuit, atque ad judicem vinctus perductus est. Contigit autem judicem ea hora qua ad eum Albanus adducebatur, aris adsistere ac daemonibus hostias offerre, num
Abbreviated transcription (Latin):
Sanguine iublimis. Iublimior ordine moꝵ
Clarus ꝓgemie. clarior ore suit.
Ute sceleris purꝰ occͣsabat sceleratis
Sũmi regna pats amplificare studens.
Uirtutũq phalans illi p̃cordia tutans.
Non in eo uiciũ passa tenere locucꝰ.
Hic p̃cib fusis hostilia tela fugauit.
Qui nos dence petit hic p̃ce sed apruoꝰ.
Qui suꝑ astͣ cluis. ꝓ nob̃ odo p̃ceris.
Multimodȩ clades in regione sitis.

Expanded text:
Sanguine sublimis, sublimior ordine morum, Sanguine sublimis, sublimior ordine morum, Clarus progenie, clarior ore fuit. Vir sceleris purus occursabat sceleratis, Summi regna Patris amplificare studens. Virtutumque phalanx illi praecordia tutans, Non in eo vitium passa tenere locum. Hic precibus fusis hostilia tela fugavit, Qui nos dente petit, hic prece caedet aprum. Qui super astra cluis, pro nobis, Odo, preceris, Multimodae cladis in regione sitis.
Abbreviated transcription (Latin):
cio in australem altaris partẽ. ubi ue¬
nerabibis odo tumulatus iacebat di¬
uertit. et suꝑ tũbam eiꝰ multis intu¬
entib requieuit. Que res in tanta
reuerentia ab ip̃o dunstano habita ẽ.
ut nunqmͣ post hoc. ante sepulchrũ
illiꝰ transiret. nͥ genua flecteret. Cog¬
nomine qͦͥ boni in materna lingua
illum deinoeꝯs uocare solebat: ude¬
anglis: s maxiie a cantuaritis ap¬
pellat᷑ his ita descͥptis. geste rei seri¬
es. narrandi finẽ expostulat. Quem
hic qͥdem ponimꝰ. et in eo dm̃ qui
est finis:⁊ cõplementũ om̃iũ bonoꝵ
consona uoce saudamꝰ: qui nomen
suũ in om̃i gente ita głificat. ut qͥ¬
cunq illũ timet. & oꝑat᷑ iusticiam
acceptꝰ sit illi. Illi ergo sit laus. et
gr̃arũ actio. ꝑ infinita secula secu¬
St rosa de ipinis. sic pdiit odo paganis.
Stigmata ꝑfidie nulła parente trahens.
Contͣ uota patrũ fidei ꝯpexus aratrumꝰ.
Ut bonꝰ agricola cordis arabat humum.

Expanded text:
cio in australem altaris partem, ubi vecio in australem altaris partem, ubi venerabilis Odo tumulatus jacebat, divertit, et super tumbam ejus multis intuentibus requievit. Quae res in tanta reverentia ab ipso Dunstano habita est, ut nunquam post hoc ante sepulcrum illius transiret nisi genua flecteret. Cognomine quoque boni in materna lingua illum deinceps vocare solebat, videAnglis, sed maxime a Cantuaritis appellatur. His ita descriptis, gestae rei series narrandi finem expostulat, quem hic quidem ponimus, et in eo Deum qui est finis et complementum omnium bonorum, consona voce laudamus, qui nomen suum in omni gente ita glorificat, ut quicunque illum timet et operatur justitiam, acceptus sit illi. Illi ergo sit laus et gratiarum actio per infinita saecula saecu de spinis, sic prodiit Odo paganis, Stigmata perfidiae nulla parente trahens. Contra vota patrum fidei complexus aratrum, Ut bonus agricola cordis arabat humum.
Abbreviated transcription (Latin):
odo xp̃o uiuere. quẽ penitꝰ mortuum
infelix aelfsinꝰ ausus est credere. hoc¬
uicie presus. homo nimie pietatis ac
simplicitatis. in pontificatũ cantuari¬
orũ substituit᷑. Nerũ uͥ cõpbatꝰ est in
exercendis eccłasticis disciplmis. om̃i¬
no qm oportebat minꝰ uigere: iussus
qd̃ susceperat onꝰ deseruit. & ad suũ
ouile quieturus humilis rediit.
gitur ut sententia dñi. & ꝓphetia
beati oonis serui sui u̾itas esse ꝓba¬
retur: dunstanꝰ iam t̃c lundoniensis
ȩccłe pontifex a rege ⁊ regno eligit᷑
ac in patarchatũ totiꝰ britanme.
głoso odoni dignissimꝰ successor sub¬
rogat᷑. Cuiꝰ dunstani ꝙ huiꝰ de quo
agimꝰ patͥs odonis. illud int̾ alia. nͣ
paruo cognoscende scitatis ⁊ beatitu¬
dinis illoꝵ indicio est: qd̾ dunstano
in die sc̃o penthecostes missam ad al¬
tare dñi saluatoris cantuarie cele¬
brante. sp̃c sc̃s qui suꝑ ip̃m in specie
columbe apparuit. consũpto sacrifi¬

Expanded text:
Odo Christo vivere, quem penitus mortuum Odo Christo vivere, quem penitus mortuum infelix Elfsinus ausus est credere. Bvinciae praesul, homo nimiae pietatis ac simplicitatis, in pontificatum Cantuariorum substituitur. Verum ubi comprobatus est in exercendis ecclesiasticis disciplinis omnino quam oportebat minus vigere, jussus quod susceperat onus deseruit, et ad suum ovile quieturus humilis rediit. Igitur ut sententia Domini et prophetia beati Odonis servi sui veritas esse probaretur, Dunstanus, jam tunc Lundoniensis Ecclesiae pontifex, a rege et regno eligitur, ac in patriarchatum totius Britanniae glorioso Odoni dignissimus successor subrogatur. Cujus Dunstani, et hujus de quo agimus Patris Odonis illud inter alia non parvo cognoscendae sanctitatis et beatitudinis illorum indicio est, quod Dunstano in die sancto Pentecostes missam ad altare Domini Salvatoris Cantuariae celebrante, Spiritus sanctus qui super ipsum in specie columbae apparuit, consumpto sacrifi