comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuiserunt sibi uestimenta mea. &
suꝑ uestem meam miserunt sortẽ.
Quod quãuis ob certitudinẽ futuroꝵ.
ad litterã de p̃teritis sonet: de futuris
tamen sic accipiendum est. Increduli
ꝑ multam stragem infidelitatis diui¬
dent. secundũ uoluntates suas. ordina¬
tiones seculariũ dignitatũ & oꝑationũ
quib uelut uestimentis in ecclesia in¬
dutus fuerã. atq suꝑ hos qui quasi ues¬
tis mea insꝑitali uita michi uiciniores
erant. muitent quam plurimas uani¬
tates cum eos arectrtudine uiaꝵ. suaꝵ
auerterint. & omnia iura ecclesiaꝗ
ꝑ destructionẽ ad nichilum redigerint.
atq cum suꝑ eos declinauerint leges ini¬
quitatis ut ipsos omnino conterant.
sed hiis malis etiã idem darud respon¬
det dicens. Tu autẽ dñe ne elongaue¬
ris auxiliũ tuũ: ad defensionẽ meam
conspice: Huiꝰ sentencie intellectus hoc
modo accipiendus est. Ego ecclesia que
sponsa filii tui o celestis pater esse debui
quamuis modo debilitata sim. ad te opat̾

Expanded text:
iuiserunt sibi uestimenta mea et super uestem meam miserunt sortem. 113Quod, quamuis ob certitudinem futurorum ad litteram de preteritis sonet, de futuris tamen sic accipiendum est. 114Increduli per multam stragem infidelitatis diuident secundum uoluntates suas ordinationes secularium dignitatum et operationum, quibus uelut uestimentis in ecclesia indutus fueram atque super hos, qui quasi uestis mea in spiritali uita michi uiciniores erant, mittent quam plurimas uanitates, cum eos a rectitudine uiarum suarum auerterint et omnia iura ecclesiarum er destructionem ad nichilum redegerint atque cum super eos declinauerint leges iniquitSed his malis etiam idem David respondet dicens: « Tu autem, Domine, ne elongaveris auxilium tuum, ad defensionem meam conspice . » Hujus sententiae intellectus hoc modo accipiendus est: Ego Eccsponsa filii tui, o celestis pater, esse debui, quamuis modo debilitata sim, ad te, o pater
Abbreviated transcription (Latin):
&e in subtancia locupletes esse uiderint
crudelem fiduciam infortitudine sua
habentes dicent. Apĩanos armis nr̃is
inuadamus. quoniam sine armis &
sine robore sunt. & eos uelut oues occi¬
sionis capere & occidere possumus. Et
sie de longinquis regionib fero cissimã
atꝙ inmundissimã gentem conuoca¬
bunt. cui & se in fornicatione ꝙ in mun¬
dicia. atꝙ in omni malo ad iungent.
&e populum xp̃ianũ ubiq rapinis et
preliis inuadent. & plurimas regiones
&e ciuitates destruent. Eccle si asticas
quoꝙ disciplinas quam plurimis ua¬
nitatib & inmundiciis polluent et
omnes quos poterunt eodem modo con¬
taminabunt. unde & dies illi alios pes¬
simos futuros manifestabunt. ad uen¬
tũ quoq ꝑditi hominis denudabunt.
qm̃ ut inmundus qui in mundicia sua
semꝑ se polluit inde non saturatur.
sic e idem dies inmundiciaꝵ. pleni er̃t.
nec hiis saturari ualebunt. Quod & da¬
ud p̃uidens clara uoce dixit.

Expanded text:
et in substantia locupletes esse uiderint, et in substantia locupletes esse uiderint, crudelem fiduciam in fortitudine sua habentes dicent: 107«Christianos armis nostris inuadamus, quoniam sine armis et sine robore sunt et eos uelut oues occisionis capere et occidere possumus». 108Et sic de longinquis regionibus ferocissimam atque inmundissimam gentem conuocabunt, cui et se in fornicatione et inmunditia atque in omni malo adiungent et populum christianum ubique rapinis et preliis inuadent et plurimas regiones et ciuitates destruent. 109Ecclesiasticas quoque disciplinas quam plurimis uanitatibus et inmunditiis polluent et omnes quos poterunt eodem modo contaminabunt. 110Unde et dies illi alios pessimos futuros manifestabunt, aduentum quoque perditi hominis denudabunt, quoniam ut inmundus qui inmunditia sua semper se polluit, inde non saturatur, sic et idem dies inmunditiarum pleni erunt nec hiis saturari ualebunt. 111Quod et Dauid preuidens clara uoce dixit
Abbreviated transcription (Latin):
uapropter & tanta pericula p̃fa¬
tam quietem & habundanciam
sub sequentur. quanta prius uisa nõ
sunt. Nam cum homines inhuius¬
modi quiete ut p̃dictum est residebũt.
nulla pericula metuentes. alii dies
omnium doloꝵ. aduenient. in quib
lamentabilis uox prophetaꝵ. atq uox
filii dei adimplebitur. hominib pre
timore continuarũ afflictionũ mortẽ
desiderantib & dicentib. ut quid na¬
ti sumus. & optantib ut montes de¬
cidant suꝑ eos. Priores namꝙ dies do¬
lorum &e calamitatũ. aliquam refoci¬
lationem & reparationẽ interdum ha¬
bebant. isti autem omnium dolorum
& iniquitatum pleni a malis non ces¬
sabunt. sed dolor dolori. iniquitas iniqui¬
tati. un eis accumulabitur. & omni hora
homicidium & iniusticia pro nichilo
computabuntur. & quemadmodũ ani¬
malia ad manducandũ occiduntur. ita
&e homines infurore aliorum in eisdem
dieb interficientur. Cum enim gentes
paganorum xp̃ianos inpace residere

Expanded text:
101Quapropter et tanta pericula prefa101Quapropter et tanta pericula prefatam quietem et habundantiam subsequentur quanta prius uisa non sunt. 102Nam cum homines in huiusmodi quiete, ut predictum est, residebunt nulla pericula metuentes, alii dies omnium dolorum aduenient, in quibus lamentabilis uox prophetarum atque uox filii Dei adimplebitur, hominibus pre timore continuarum afflictionum mortem desiderantibus et dicentibus: 103«Ut quid nati sumus?» et optantibus ut montes decidant super eos. 104Priores namque dies dolorum et calamitatum aliquam refocilationem et reparationem interdum habebant, isti autem omnium dolorum et iniquitatum pleni a malis non cessabunt, sed dolor dolori, iniquitas iniquitati in eis accumulabitur et omni hora homicidium et iniusticia pro nichilo computabuntur. 105Et quemadmodum animalia ad manducandum occiduntur, ita et homines in furore aliorum in eisdem diebus interficientur. 106Cum enim gentes paganorum christianos in pace residere
Abbreviated transcription (Latin):
ttamen in eisclem dieb p̃fata iustici¬
a & religio ad fatigationẽ debilita¬
tis in eisclem dieb interdum in homi¬
nib inclinabuntur. sed uires suas cito
resument. interdũ etiã iniquitas sur¬
get & iterũ cadet. interdum quoq bel¬
ia. fames. pestilencia. ac mortalitas cras¬
sabuntur. & iterum euanescent. nec om¬
nia ista in uno statu ac tenore diu tũc
stabunt. sed hac &e illac mouebuntur.
ita ut nunc appareant. nunc autẽ ela¬
bantur. S ed & in ipsis dieb inter omĩa
hec. quemadmodũ equus in libro sciui¬
as demonstrat petulancia morum atꝙ
iactancia animoꝵ nec non plenitudo
uoluptatum & aliarum uanitatũ abs¬
ꝙ reuerencia in hominib multociens
exurgent. quia in ip̃a quiete pacis qͥes¬
centes. & habundancia frugum redun¬
dantes. nullo incursu bellorum terre¬
buntur. nec penuria frugum constrin¬
gẽtur. Sed hec sibimet tribuentes. deo
a quo omnia bona procedunt debitũ
honorem in hiis non exhibebunt.
Hic incipit secundum ue:

Expanded text:
ttamen in eisdem diebus prefata iusticia et religio ad fatigationem debilitatis in eisdem diebus interdum in hominibus inclinabuntur, sed uires suas cito resument, interdum etiam iniquitas surget et iterum cadet, interdum quoque bella, fames, pestilentia ac mortalitas crassabuntur et iterum euanescent. 97Nec omnia ista in uno statu ac tenore diu tunc stabunt, sed hac et illac mouebuntur, ita ut nunc appareant, nunc autem elabantur. 98Sed et in ipsis diebus inter omnia hec, quemadmodum equus in libro Sciuias demonstrat, petulantia morum atque iactantia animorum necnon plenitudo uoluptatum et aliarum uanitatum absque reuerentia in hominibus multotiens exurgent, quia in ipsa quiete pacis quiescentes et habundantia frugum redundantes nullo incursu bellorum terrebuntur nec penuria frugum constringentur. 99Sed hec sibimet tribuentes, Deo, a quo omnia bona procedunt, debitum honorem in hiis non exhibebunt. 100HIC INCIPIT SECUNDUM UE
Abbreviated transcription (Latin):
firmabat. testificans per spiritum
dei esse cuidam uirgini incluse re¬
uelatum. Igitur ad confutandos et
conuincendos huiusmodi pseudo¬
propħas. libellum hunc compilaui.
maxime autem & specialiter ꝓpter
emendationem & correctionem̃ claus¬
tralium ce cleri eum descripsi. Quia
iuxta ꝓpheciam beate uirginis. gra¬
uissimi cismatis & confusionis laq̃¬
us in fine istius primi temporis
super omnem clerum et ordinem
ecclesiasticum extendetur. ita ut de
patria et locis siuis expellantur. nisi
dei clemenciam ad miscdĩam ardore
sacre deuotionis studeant reuocare.
Sciendum autem est quod in hoc p̃

Expanded text:
firmabat, testificans per spiritum firmabat, testificans per spiritum Dei esse cuidam uirgini incluse reuelatum. 9Igitur ad confutandos et conuincendos huiusmodi pseudoprophetas libellum hunc compilaui, maxime autem et specialiter propter emendationem et correctionem claustralium et cleri eum descripsi, quia iuxta prophetiam beate uirginis grauissimi scismatis et confusionis laqueus in fine istius primi temporis super omnem clerum et ordinem ecclesiasticum extendetur, ita ut de patria et locis suis expellantur, nisi Dei clementiam ad misericordiam ardore sacre deuotionis studeant reuocare. 10Sciendum autem est quod in
Abbreviated transcription (Latin):
e antixp̃o nostris temporibus
diuersi diuersa ꝓponentes. fri¬
uola quedam non per dei spiritũ.
sed de suo ꝓphetarunt. Aliis affir¬
mantib eum in proximo nascitu¬
rum. aliis iam conceptum: non¬
nullis uero dicentibus eundem iã
esse natum. Audiui fateor quam
plures hiis curis occupatos. Infra
triennium etenim quidam abbas
nomine iohannes. homo religiosus
ce in diuina pagina eruditus de ca¬
labrie partibus ueniens in claustro
meo duab ebdomadi b. et eo ampliꝰ
demoratus. michi quasi familiari suo
secrecius retulit antixp̃m iam in ꝓri¬
mo nasciturum. Cumq sollicite per
contarer hec aquo ꝑcepisset: solita¬
rius inquit magni nominis in parti¬
bus nostris cardinali cuidam id ape¬
ruit. signoq manifesto comꝓbauit.
Cardinalis autem michi tanquam
amico p̃cordiali hec eadem intima¬
uit. hec ille. Nec multo post alius
quidam satis et ipse religiosus &
litteratus. me & aliis audientibus
quod iam natus esset constanter af¬

Expanded text:
o nostris temporibus diuersi diuersa proponentes, friuola quedam non per Dei spiritum, sed de suo corde prophetarunt; aliis affirmantibus eum in proximo nasciturum, aliis iam conceptum, nonnullis uero dicentibus eundem iam esse natum. Audiui, fateor, quam plures hiis curis occupatos. Infra triennium etenim quidam abbas nomine Iohannes, homo religiosus et diuina pagina eruditus, de Calabrie partibus ueniens in claustro nostro, duabus ebdomadibus et eo amplius demoratus, michi quasi familiari suo secrecius retulit Antichristum iam in proximo nasciturum. Cumque sollcontarer hec a quo percepisset, «solitarius», inquit, «magni nominis in partibus nostris cardinali cuidam id aperuit signoque manifesto comprobauit. 6Cardinalis autprecordiali hec eadem intimauit». 7Hec ille. 8Nec multo post alius quidam satis et ipse religiosus et litteratus me et aliis audientibus quod iam natus esset constanter af
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positoꝵ. et tunc in ueritate dicere
poteritis. Magnificauit eam dñs in
conspectu regum. ex facies principũ
admirata est eam. Hec beata uirgo
libros quosdam dẽo iubente. immo
cogente scripsit. in quib quedam u
tilia. & nr̃is temporib necessaria. de
p̃senti statu ecclesie misero & de fu¬
turis temporib usꝙ ad antixp̃m &
de ipso antixp̃o ꝓphetauit. Sed quia
lbros eius pauci habere possunt. uel
legere ea que de futuris temporib
ce de antixp̃o in tribus libris suis.
libro scilicet sciuias. libro diuinoꝵ.
operum. libro epistolarum ꝓphetauit.
in hunc unum libellum maxima ex
parte collegi. et pro ut melius po¬
tui. inquinq tempora ordinaui. que
quinq tempora qui diligenter lege¬
re & studiose distinguere uoluerit.
& presentem miserum statum eccłie.

Expanded text:
te, tunc in ueritate dicere poteritis: Magnificauit eam Dominus in conspectu regum et facies principum admirata est eam. Hec beata uirgo libros iam dictos Deo iubente, immo cogente scripsit, in quibus quedam ualde utilia et nostris temporibus necessaria de presenti statu ecclesie misero et de futuris temporibus usque ad Antichristum et de ipso Antichristo prophetauit. 8Sed quia omnes libros eius pauci habere possunt uel legere, ea que de futuris temporibus et de Antichristo in tribus libris suis, libro scilicet Sciuias, libro Diuinorum operum, libro epistolarum prophetauit, in hunc unum libellum maxima ex parte collegi et, pro ut melius potui, in quinque tempora ordinaui. 9Que quinque tempora qui diligenter legere et studiose distinguere uoluerit, et presentem miserum s
Abbreviated transcription (Latin):
nicoꝵ et sancto berns ardo abbate
clareuallensi. In hoc autem libello
non omnia posui que in libris eiꝰ
de futuris scripta sunt. sed ea que
huic operi & isti tempori congruere
putaui. immo que deus inspirauit.
nos enim et sermones nostri sieut
dicit scriptura in manu dñi sumꝰ.

Expanded text:
et sancto Bernardo abbate clareuallensi. 14In hoc autem libello non omnia posui que in libris eius de futuris scripta sunt, sed ea que huic operi et isti tempori congruere putaui, immo que Deus inspirauit. 15Nos enim et sermones nostri, sicut dicit Scriptura, in ma
Abbreviated transcription (Latin):
De eo quod sancta hildegardis ob¬
scure: et inusitato stilo loquitur
in libris suis.
Sibros sancte hildegardis płi ꝙ
legere fastidiunt & horrent pro eo
quod obscure & inusitato stilo loqͥ¬
turꝰ intelligentes. quod hoc est argu
mentum uere ꝓphecie. Omnes enĩ
ꝓphete. obscure loquir. r quasi in
usu habent. Unde est illud in psal¬
mo: Tenebrosa aqua in nubibus ae¬
ris. id est obscura sciencia in ꝓphetis.
Quod autem inusitato modo loqͥtur
& hoc quoq argumentum est ueri di¬
giti dei. id est sp̃c sancti. teste apostolo
petro qui in secunda epistola sua ita
dicit. Hoc primum intelligentes. qd̃
non fit. non enim uoluntate huma¬
na allata est aliquando ꝓphecia. sed
spiritu sancto inspirati locuti sunt

Expanded text:
DE EO QUOD SANCTA HILDEGARDIS OBSCURE ET INUSITATO STILO LOQUITUR IN LIBRIS SUIS 1Libros sancte Hildegardis plerique legere fastidiunt et horrent, pro eo quod obscure et inusitato stilo loquitur, non intelligentes quomentum uere prophetie. Omnes enim prophete obscure loqui quasi in usu habent, unde est illud in psalmo: Tenebrosa aqua in nubibus aeris, id est obscura scientia in prophetis. Quod autem iet hoc quoque argumentum est ueri digiti Dei, id est Spiritus sancti, teste apostolo Petro, qui in secunda epistola sua itdicit: Hoc primum intelligentes, quodnon fit. Non enim voluntate humana allata est aliquando prophetia, sed Spiritu sancto inspirati locuti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uerba p̃ceptoris sui ꝑcipiens. ea sccł̃m
tenorem locutionis illius ipso uolen¬
te & ostendente & p̃cipiente ꝓpalat.
sic ergo &e tu o homo dic ea que uides
et audis &e scribe ea non sccłm te nec
secdm alium hominem. sed scđm uolun¬
tatem scientis uidentis et disponentis
omnia in secretis mysterioꝵ. suoꝵ
t iterum audiui uocem de celo di¬
centem michi: dic ergo mirabilia hec. et

Expanded text:
uerba preceptoris sui percipiens, ea secundum uerba preceptoris sui percipiens, ea secundum tenorem locutionis illius ipso uolente et ostendente et precipiente propalat. 4Sic ergo et tu, o homo, dic ea que uides et audis et scribe ea non secundum te nec secundum alium hominem, sed secundum uoluntatem scientis, uidentis et disponentis omnia in secretis mysteriorum suorum». 5Et iterum audiui uocem de celo dicentem michi: 6«Dic ergo mirabilia hec et
Abbreviated transcription (Latin):
aitendite ꝓphetico sermoni. nam adõ
est. quod potest probari ꝑ hoc quod ꝓ¬
phecia non est talibus uerbis & tali
modo locutionis scripta: quali utun¬
tur homines in locutione sua.et
quali seculares scripture sunt cõpo
scdm suam uel audiencium uolunta¬
tem. sed scłm uoluntatem spiritus
sancti qui loquebatur in illis.
Prologus sciuias simplicis hominis.
t ecce quadragesimo tercio tempo¬
ralis cursus mei anno cum celes¬
ti uisioni magno timore et tremula
intentione in hererem. uidi maximum
splendorem in quo facta est uox de ce¬
lo ad me dicens. O homo fragilis et ci¬
nis cineris. et putredo putredinis. dic
es ad loquendum. & simplex ad expo¬
nendum. & indocta ad scribendum.ea
dic et scribe illa non secundum os ho¬
minis. nec sccłm intellectum humane
ad inuentionis. nec sccłm uoluntatem
humane compositionis. sed secundũ id
quod ea in celestib desuꝑ in mirabilib
dei uides & audis. ea sic edisserendo
ꝓferens. quem admodum & auditor

Expanded text:
Attendite prophetico sermoni, nam a Deo est. Quod potest probari per hoc, quod prophetia non est talibus verbis et tali modo locutionis scripta, quali utuntur homines in locutione sua, et quali saeculares scripturae sunt composecundum suam, vel audientium voluntatem, sed secundum voluntatem Spiritus sancti, qui loquebatur in illis. <4> PROLOGUS SCIUIAS SIMPLICIS HOMINIS 1Et ecce quadragesimo tertio temporalis cursus mei anno, cum celesti uisioni, magno timore et tremula intentione inhererem, uidi maximum splendorem, in quo facta est uox de celo ad me dicens: 2«O homo fragilis et cinis cineris et putredo putredinis, dic es ad loquendum et simplex ad exponendum et indocta ad scribendum, ea dic et scribe illa non secundum os hominis nec secundum intellectum humane adinuentionis nec secundum uoluntatem humane compositionis, sed secundum id quod ea in celestibus desuper in mirabilibus Dei uides et audis, ea sic edisserendo proferens, quemadmodum et auditor
Abbreviated transcription (Latin):
ac obedienciã suã corã deo & scĩs eiꝰ in ꝯse¬
cratione sua ꝓmisit ut supra ostendit᷑.
Et deinde: Siqͥs de ordine sacerdotũ in
monasterio se suscipi rogauerit. ñ qͥdẽ
ciciꝰ ei ꝯsenciat᷑. qͥ sacerdos intelligendꝰ
est ille. qui aut p̃positure. aut archip̃s¬
biteratui. aut parrochie p̃erat. qͥ etiã
ꝓpt̾ eandẽ p̃lationẽ animũ suũ uix
ad subiectionẽ cohercere poterit. non
animaꝵ ppłi. qui & mag̃r abb̃is exsticit
abb̃i subiceret᷑. s si hic ꝯuerti uoluerit.
solus in penitencia sit absq subiectione
magisterii. Deinde subinfert᷑. Et si for¬
te ordinationis aut alicuꝰ rei causa fu̾it
in monast̾io idẽ aut si inobedietis &e
in officiis interioꝵ seu in negociis exterioꝵ

Expanded text:
et obedientiam suam coram Deo et sanctis ejus in conseet obedientiam suam coram Deo et sanctis ejus in consecratione sua promisit ut supra ostenditur. Et deinde: Si quis de ordine sacerdotum in monasterio se suscipi rogaverit, non quidem citius ei consentiatur: qui sacerdos intelligendus est ille, qui aut praepositurae, aut archipresbyteratui, aut parochiae praeerat, qui etiam propter eamdem praelationem animam suam vix ad subjectionem coercere poterit; non animarum populi, qui et magister abbatis exstitit, abbati subjiceretur. Sed hic, si converti voluerit, solus in poenitentia sit absque subjectione magisterii. Deinde subinfertur: Et si forte ordinationis aut alicujus rei causa fuerit in monasterio, id est si aut in obedientiis et in officiis magisteri
Abbreviated transcription (Latin):
poterunt femoralib utant᷑. ne nudi car¬
ne carnẽ attingentes. carnaliũ peccatoꝵ
reminiscant᷑. Ẽ iterũ. Gram̃ta autem
lectoꝵ sufficiant. matta sagũ. uideł.
aut de grosso lino. aut de canabo ftm̃
& fere in modũ sacci. formatũ. ac qͦ d̾ã
genere stram̃toꝵ repletũ. & sic super
mattã positũ. quod monachi ꝓ lecti
se tegebant. Etatĩ ꝙ dicit. Dent᷑ ab alb̾e
om̃ia q̃ st̃ necessaria. & subinfert. Lo
na .i. qua suꝑ tunicã cingebant᷑. ne illa
d ifflueret. quia absq femoralib dormi¬
ebant. & bracile qd̾ ad cutẽ erat. a qͦ
calige ligate dependebant. & mox pro¬
sequit᷑. mapula uelud sudariũ ex lino
formata. qua sudorẽ a se ꝓfluentẽ dũ in
oꝑe laborabant astergebant. Postea autẽ
dicit. Et cũ oblatione ipsã peticionẽ &
manũ pueri inuoluant in palla altariˢ.
mendabat᷑. cũ illũ deo offerebant. quẽ ad¬
modũ & illiꝰ qui stabilitatẽ & ꝯuersionẽ

Expanded text:
poterunt, femoralibus utantur, ne nudi carpoterunt, femoralibus utantur, ne nudi carne carnem attingentes, carnalium peccatorum reminiscantur. Et iterum: Stramenta autem lectorum sufficiant matta, sagum, videlicet aut de grosso lino, aut de canabe factum, et fere in modum sacci formatum, et quodam genere stramentorum repletum, et sic super mattam positum, quod monachi pro lecti se tegebant. Statimque dicit: Dentur ab abbate omnia quae sunt necessaria; et subinfert: Zona, id est, qua super tunicam cingebantur, ne illa difflueret, quia absque femoralibus dormiebant, et brachiale quod ad cutem erat, a quo caligae ligatae dependebant, et mox prosequitur: Mappula velut sudarium ex lino formata, qua sudorem a se profluentem, dum in opere laborabant, abstergebant. Postea autem dicit: Et cum oblatione ipsam vetitionem et manum pueri involvant in palla altaris, mendabatur, cum illum Deo offerebant, quemadmodum et illius qui stabilitatem et conversionem
Abbreviated transcription (Latin):
deat. ut ñ sint uelud quoꝵ dã laicoꝵ.
s ad talũ descendencia. qm̃ femoralib
in cella sua ñ utebant᷑. Quappt̾ sub infert.
Femoralia hii qͥ in uiã dirigunt᷑ de uesti¬
ario accipiant. qui reuertentes ibidem
lota restituant. ubi intelligi potest. quod
monachi sub magisterio eicłe patͥs degen¬
tes. ñ nisi de cella exeuntes femoralib
utebant᷑. Nã quia multitudo hominũ
femoralib ñ eo temꝑe utebant᷑. id circo
idẽ pater ꝓpt̾ mores hominũ. & ꝓpt̾ sig¬
nũ puerilis simplicitatis ac humilitatiᷤᷤ
dũ in cella sua resid̾ent. discipulis suis
femoralia ñ ꝯcessit. s exeuntib siue in¬
equis. siue pedes. ꝓpt̾ exemplũ castita¬
tis. & ꝓpt̾ uirilẽ honestatẽ & reuerenciã
hominũ. eis illa indulsit. S ñc̃ temꝑe
isto. qm̃ mores hominũ ita ostend̃t. deo ñ
displicet. si monachi ꝓpt̾ blasphemiã in¬
cestꝰ quã in nuditate carnis degustare

Expanded text:
deat, ut non sint curta, velut quorumdam laicorum, deat, ut non sint curta, velut quorumdam laicorum, sed ad talum descendentia, quoniam femoralibus in cella sua non utebantur. Quapropter subinfert: Femoralia hi qui in via diriguntur, de vestiario accipiant: qui revertentes, ibidem lota restituant: ubi intelligi potest quod monachi sub magisterio ejusdem Patris degentes, non nisi de cella exeuntes, femoralibus utebantur. Nam quia multitudo hominum femoralibus eo tempore non utebatur, idcirco idem Pater propter mores hominum et propter signum puerilis simplicitatis et humilitatis, dum in cella residerent, discipulis suis femoralia non concessit, sed exeuntibus sive stitatis, et propter virilem honestatem et reverentiam hominum, eis indulsit. Sed nunc tempore isto, quoniam mores hominum ita ostendunt, Deo non displicet, si monachi propter blasphemiam incestus, quam in nuditate carnis degustare
Abbreviated transcription (Latin):
in necessitate se abstinere ñ ualent. qͥ a
suꝑfluitatẽ illoꝵ. uitabũt. tam agnina
lana pellicii. quã agninũ filũ tunice.
ꝓ indum̃to monachoꝵ suꝑno iudici
os tam̃ mediocrib locis sufficere
credimꝰ monachis ꝑ singulos cu¬
cullã & tunicã. cucullã iudel ampła
& ad talũ descendentẽ: manicis breui¬
b. or manũ modice p̃cedentib. duob
quoq gͣronib inutroq lat̾e sub ascel¬
lã deorsũ ꝓfluentib. cui capiciũ desuꝑ
adhereat. qd̾ singłare signũ monachi
ẽ. significans ne hac & illac ad scłm
ꝓspieiat. cũ illud suꝑ caput suum ht̃.¬
tunicã uero lancã. & aliquantulũ cu¬
culla ꝯstrictiorẽ. s crura aliquantulũ
largiorẽ. & ad pedes tendentẽ. brachialii
nec multũ amplis. nec multũ ꝯstrictis.
ad manus tendentib. uno aute girone
in utroꝙ latere sub ascella deorsũ des¬
cendente. que tunica desuꝑ capitio care¬

Expanded text:
in necessitate se abstinere non valent, quia in necessitate se abstinere non valent, quia superfluitatem illorum vitabunt, tam agnina lana pellicii, quam agninum filum tunicae pro indumento monachorum superno judici Nos tamen mediocribus locis sufficere credimus monachis per singulos cucullam et tunicam: cucullam videlicet amplam, et ad talum descendentem, manicis brevibus et manum modice praecedentibus, duobus quoque gyronibus in utroque latere sub axella deorsum perfluentibus, qui caputium desuper adhaerebat, quod singulare signum monachi est, significans, ne hac vel illac ad saeculum prospiciat, cum illud super caput suum habeTunicam vero laneam et aliquantum cuculla constrictiorem, sed circa crura aliquantulum largiorem, et ad pedes tendentem, brachialiis nec multum amplis, nec multum constrictis ad manus tendentibus, imo autem gyrone in utroque latere sub ascella deorsum descendente, quae desuper caputio care
Abbreviated transcription (Latin):
illi quib alb̃s idẽ opus iniungit. Hã
beatꝰ pat̾ bñdictꝰ. cũ hospites quos sus¬
ceꝑat comesturi essent. aquã manib
eoꝵ porrexit. & cũ amensa surrexissẽt
pedes eoꝵ lauit. & hoc ꝓpter exemplũ
filii dei. qd̃ incena discipłis suis exhi¬
buerat fecit. exceptis mulierib quaꝵ
pedes ñ tetigit. s ꝯtemptũ mundi. &
in habitu suo & in scã ꝯuersatione sua
eis ostendebat. Illo etenĩ temꝑe. mona¬
chi tumultũ suꝑuenienciũ extrane¬
oꝵ ñ dum senciebant. s qui eos adi¬
bant: xp̃m & ñ aliud ibi querebant.
quẽ etiã in scĩs oꝑib ibi inueniebant.
Et idem sic ꝓcedit. Uestim̃ta fratrib
sccłm locoꝵ qualitatẽ. ubi habitant.
uel aeris temꝑiem dent᷑. ubi ostendit
fr̃ib uestimenta dari scđm quod pati
possũt. & ut etiã absq murmuratiõĩ¬
b sint. Nã ubi regio tante frigidita¬
tis est. quod hoĩes a calidis indumentiᷤᷤ

Expanded text:
illi, quibus abbas idem opus injungit. Nam illi, quibus abbas idem opus injungit. Nam beatus Pater Benedictus, cum hospites quos susceperat, comesturi essent, aquam manibus eorum porrexit; et cum a mensa surrexissent, pedes eorum lavit; et hoc propter exemplum Filii Dei, quod in coena discipulis exhibuit, fecit; exceptis mulieribus, quarum pedes non tetigit, sed contemptum mundi et in habitu, et in sancta conversatione sua eis ostendebat. Illo etenim tempore, monachi tumultum supervenientium extraneorum nondum sentiebant; sed qui eos adibant, Christum et non aliud ibi quaerebant, quem etiam in sanctis operibus ibi inveniebant. Et idem sic procedit: Vestimenta fratribus, secundum locorum qualitatem, ubi habitant, vel aeris temperiem dentur. Ubi ostendit, fratribus vestimenta dari secundum quod pati possunt, et ut etiam absque murmurationibus sint. Nam ubi regio tantae frigiditatis est, quod homines a calidis indumentis
Abbreviated transcription (Latin):
pes. occurrat᷑ apͥore uel afr̃ib cũ om̃i
officio caritatis. & pͥmitꝰ orent parit̾
id ͤ om̃s quicũq st̃ ad eccł̃iam ad adoran¬
dũ ducant᷑. ita qd̃ fr̃es dm̃ orent. ne cũ
eiscl̃e hospitib ordinẽ suũ infringãt.
illi autẽ ut ꝯuersationẽ istoꝵ. uiden¬
tes meliores fiant. Et iterũ inclinato
cũ hospites suꝑueniũt. qui eos tũc
suscipiunt. seu cũ disced̃t. qui eos
tẽ ꝓ se qñ om̃s benediẽt. aut coram
eis ob reuerenciã xp̃i se inclinabt̃. aut
corã eis ueniã petent. quasi xp̃c p̃sens
sit. Mox quoq subinfert. Et post hec ei
om̃is exhibeat᷑ humanitas. qd̃ est tam
in affabili & sociali sermocinatione col¬
locutionis. quã in om̃i necessaria corꝑa¬
li necessitate. Et iterũ. Abb̃s aquã in
manib hospitib det. ꝓpter humilita¬
tis officiũ. & pedes hospitib omnib
tã abb̃s quã ꝯgregatio lauet. scilicet

Expanded text:
pes, occurratur ei a priore vel a fratribus cum omni pes, occurratur ei a priore vel a fratribus cum omni officio charitatis, et primitus orent pariter, id est, omnes quicunque sint ad ecclesiam ad adorandum ducantur, ita quod fratres Deum orent, ne cum eisdem hospitibus ordinem suum infringant: illi autem, ut conversationem istorum videntes, meliores fiant. Et iterum: Inclinatocum hospites superveniunt, qui eos tunc suscipiunt, seu cum discedunt, qui eos tunc prosequendo benedicunt, aut coram eis ob reverentiam Christi, se inclinabunt, aut coram eis veniam petent, quasi Christus praesens sit. Mox quoque subinfert: Et post haec omnis exhibeatur ei humanitas, quod est tam in affabili et sociali sermocinatione collocutionis quam in omni necessaria corporali necessitate. Et iterum: Abbas aquam in manibus hospitibus det, propter humilitatis exhibitionem, et pedes hospitibus omnibus tam abbas quam congregatio lavet, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
insistunt. ꝓpria uoluntate sua ab eis
declinabit. nisi a sꝑitali patri suo sͥ
ꝑmissũ fuerit. S de quolibet regula¬
ri & ꝯmuni cibo & potu. in ꝯuentu fr̃m
suoꝵ. sibi regularit̾ & ꝯmunit̾ appo¬
sito. corꝑi suo partẽ subtrahere licen¬
ter poterit.ita sane ne inde clamor
rumoris exurgat. sic ꝯmunẽ ꝯsuetu¬
dinẽ monasterii regularit & humilit̾
sine querimonia ubiq sequendo. Post¬
ea sic scribit. Non p̃sumat foris man¬
ducare: etiã si om̃ino a quouis roget᷑.
nisi forte ab abb̃e suo sͥ p̃cipiat᷑. Quod
si aliter fecerit. ex ꝯmunicet᷑. ñ excon¬
municatione qua sub sacramento ab
dictũ est. usq ad satisfactionẽ seꝑatur.
Ꝙ dicit. Expleto oꝑe dei. om̃s cũ sũmo
silencio exeant. & agatur reuerencia
deo. ut reuerent̾ exeuntes incuruent᷑.
ac ut reuerenciã in aliis oꝑib habeant.
quasi in seruitio dei sint. nec ullã lasci¬
uiam. nec ullũ excessũ arripiant. De¬
inde infert᷑. Ut gͦ nunciatꝰ fuerit hos¬

Expanded text:
insistunt, propria voluntate sua ab eis declinabit, nisi a spiritali Patre suo sibi permissum fuerit. Sed tamen de quolibet regulari et communi cibo et potu, in conventu fratrum suorum sibi regulariter et communiter apposito, corpori suo partem subtrahere licenter poterit, ita sane ne clamor inde rumoris exsurgat, sic communem consuetudinem monasterii regulariter et humiliter sine querimonia ubique sequendo. Postea sic scribit: Non praesumat foris manducare, etiam si omnino a quovis rogetur, nisi forte ab abbate sibi praecipiatur. Quod si aliter fecerit, excommunicetur excommunicatione, qua contumax dictum est, usque ad satisfactionem separetur. Et dicit: Expleto opere Dei, omnes cum summo silentio exeant, et agatur reverentia Deo, ut reverenter exeuntes incurventur et ut reverentiam in aliis operibus suis habeant, quasi in servitio Dei sint, nec ullam lasciviam, nec ullum excessum arripiant. Deinde infert: Ut autem nuntiatus fuerit hos
Abbreviated transcription (Latin):
quasi in prima hora diei incipientur.
& deinde uelut in tercia in plenum opꝰ
ꝑducentur. & tandem que madmodũ
in sexta ex toto ꝑficientur. & omnes
gradus hominũ quasi post sextam con-¬
siderabuntur. & in alium modum quã
modo sint disponentur. ita scilicet ut
quisq ordo in rectitudine sua consis¬
tat. & etiam liberi ad honorem liber¬
tatis sue. & famuli ad debitam serui¬
tutem subiectionis sue redeant.
hic finitur primum ue.

Expanded text:
quasi in prima hora diei incipientur et deinde uelut in tertia in plenum opus perducentur et tandem quemadmodum in sexta ex toto perficientur et omnes gradus hominum quasi post sextam considerabuntur. 41Et in alium modum quam modo sint disponentur, ita scilicet ut quisque ordo in rectitudine sua consistat et etiam liberi ad honorem libertatis sue et famuli ad debitam seruitutem subiectionis sue redeant. 42HIC FINITUR PRIMUM UE
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit scã .h. quod in temꝑe illo erit
sicut fuit in dieb helye. quando d̃s
seruauit qͥ .uii. milia uiroꝵ qui ñ
curuauer̃t genua corã baal. Pret̾ea
dicit quod quidã clericoꝵ fortissimi
milites erunt in iusticia dei. qui uiri

Expanded text:
dis quod in tempore illo erit sicut fuit in diebus Helye, quando Deus seruauit sibi VII milia uirorum qui non curuauerunt genua coram Baal. 250Preterea dicit quod quidam clericorum fortissimi milites erunt in iusticia Dei qui uiri
Abbreviated transcription (Latin):
euenient ꝑelericos scismaticos & hereti¬
cos ante aduentũ antixp̃i. Surgent
enĩ ipsi speudoxp̃i qui ꝑ stellã figuran¬
tur. & seducent innumerabiles. Unde
egredient᷑ de puteo abyssi. & multos
demergent in abyssũ. S quoscumꝙ
isti ꝑuertere ñ poterunt. ꝑsecutionẽ
pͥncipũ & ppłi maximã sustinebt̃.¬

Expanded text:
euenient per predictos scismaticos et hereticos ante aduentum Antichristi. 218Surgent enim ipsi pseudo Christi, qui per stellam figurantur, et seducent innumerabiles; 219unegredientur de puteo abyssi et multos demergent in abyssum. 221Sed quoscumque isti peruertere non poterunt, persecutionem principum et populi maximam sustineb
Abbreviated transcription (Latin):
diffundit uenenũ. Similitudo huiꝰ
potestatis & nature dabit᷑ istis ꝑmis
&e quasi in om̃i sc̃ĩtate ꝯponent se. Ecce
blanda facies scorpionis. Deinde ue¬
nenũ ꝑfidie sue infundent miseris
ꝑ dulces sermones. seducentes corda
innocentũ. Quod tunc non senciunt
quando eis infundit᷑. s postea sen¬
cient cũ maximo dolore. in tormen¬
tis post mortẽ: uel in hac uita ꝑ la¬
menta penitencie. cũ se deceptos
recognouerint. Sequit᷑. Et p̃ceptũ
est illis. ne lederent fenũ terre.
neq omne uiride. neq omnẽ ar¬
borem nisi tantũ homines qui non

Expanded text:
diffundit uenenum. 242Similitudo huius diffundit uenenum. 242Similitudo huius potestatis et nature dabitur istis permet quasi in omni sanctitate component se: 244ecce blanda facies scorpionis. 245Deinde uenenum perfidie sue infundent miseris, per dulces sermones seducentes corda innocentum. 246Quod tunc non sentiunt quando eis infunditur, sed postea sentient cum maximo dolore in tormentis post mortem uel in hac uita per lamenta penitentie, cum se deceptos recognouerint. 247Sequitur: 248Et preceptum est illis ne lederent fenum terre neque omne uiride neque omnem arb
Abbreviated transcription (Latin):
tulũ titubabunt. ita si fieri potest.
ut in errorẽ ducarent᷑. Sequitur.
Et de fundo putei exierunt locuste in
tr̃am. & data est eis potestas. sicut potes¬
tatem habent scorpiones tr̃e. Effugatiᷤᷤ
& expulsis ep̃is & clericis. pene om̃ib
locuste .i. heretici tam illi qͥ figurant᷑
ꝑ stellã. quã illi qui figurant᷑ ꝑ puteũ
abyssi exierunt .i. exibunt in tr̃am.
Nota quod in apokalipsi & in omnib
ꝓpheticis scripturis płima dicunt᷑ ꝑ
figurã. que dicit᷑ ꝓlemsis. ꝑ quã fut᷑a
ꝓnunciant᷑ tanquam p̃terita. ideo s.
ut quod ꝓpħe p̃dixerunt tam certe
& inmobilit̾ sit futurũ. qua si iam
sit p̃teritũ. Inde est quod dicit᷑. Exie¬
runt in tr̃am .i. ex ib̃t in tram. sub¬
audi p̃dicando erores suos. Tale est
etiã quod sequit᷑. Et data est eis potes¬
tas .i. dabit᷑ eis potestas sicut habent
potestatẽ scorpiones t̃re. Scorpio sic̃
git ñ sentitur. & postquã pupungit

Expanded text:
tulum titubabunt, ita, si fieri potest, ut in errorem ducantur. 232Sequitur: 233Et de fumo putei exierunt locuste in terram et data est eis potestas, sicut potestatem habent scorpiones terre. 234Effugatis et expulsis episcopis et clericis pene omnibus, locuste, id est heretici tam illi qui figurantur per stellam quam illi qui figurantur per puteum abyssi exierunt, id est exibunt in terram. 235Nota quod in Apocalipsi et in omnibus propheticis scripturis plurima dicuntur per figuram que dicitur prolempsis, per quam futura pronuntiantur tanquam preterita, ideo scilicet ut quod prophete predixerunt tam certe et inmobiliter sit futurum quasi si iam sit preteritum. 236Inde est quod dicitur: 237Exierunt in terram, id est exibunt in terram, subaudi predicando errores suos. 238Tale est etiam quod sequitur: 239Et data est eis potestas, id est dabitur eis potestas sicut habent potestatem scorpiones terre. 240Scorpio, sicut git non sentitur et postquam pupugerit
Abbreviated transcription (Latin):
initio ꝯtra dm̃ pugnare cepit. s p̃cur¬
rens germen illoꝵ st̃. S tam̃ postquã
ipsi in ꝑuersitatib baal. & in aliis pͣuiᷤ
oꝑib sius sic inuenti fuerĩt. pͥncipes
ce a lii maiores in eos irruent. & uelut
rabidos lupos eos occident. ubicumꝙ:
eos inuen̾int. Tũc aurora iusticie &
nouissima ur̃a meliora pͥorib er̃t. ac
de om̃ib p̃teritis timorati eritis. &
quasi purissimũ aurũ fulgebitis. &
sic ꝑ longa temꝑa ꝑmanebitis. Nam
pͥma aurora iusticie in sꝑitali ppło tũc
surget. ut primitꝰ cum paruo nume¬
ro incepit. nec ipsi multas facultateᷤᷤ
nec multas diuicias habere uolunt.
que animas occidunt. s dicent. e
nobis. qͥa peccauimus. Ipsi namꝙ de
p̃terito timore oe p̃terito dolore ad uistici¬
am ꝯfortabunt᷑. quẽ ad modũ angłi in ca¬
su diaboli in amore dĩ ꝯfortati st̃. Et sic
postea ĩ humilitate uiuent. nec prauis
oꝑib deo rebellare cupient. s amul¬
tis errorib purgati. deinceps in for

Expanded text:
initio contra Deum pugnare cepit, sed precurrens germen illorum sunt. 70Sed tamen postquam ipsi in peruersitatibus Baal et in aliis prauis operibus suis sic inuenti fuerint, principes et alii maiores in eos irruent et uelut rabidos lupos eos occident ubicumque eos inuenerint. 71Tunc aurora iusticie et nouissima uestra meliora prioribus erunt ac de omnibus preteritis timorati eritis et quasi purissimum aurum fulgebitis et sic per longa tempora permanebitis. 72Nam prima aurora iusticie in spiritali populo tunc surget, ut primitus cum paruo numero incepit, nec ipsi multas facultates nec multas diuitias habere uolunt que animas occidunt, sed dicent: 73Ue nobis, quia peccauimus. 74Ipsi namque de preterito timore et preterito dolore ad iusticiam confortabuntur, quemadmodum angeli in casu diaboli in amore Dei confortati sunt. 75Et sic postea in humilitate uiuent nec prauis operibus Deo rebellare cupient, sed a multis erroribus purgati, deinceps in for
Abbreviated transcription (Latin):
trina. quasi cum ictu tonitrui. omnẽ
cohortem illiꝰ exterrentes deiciunt: fi¬
deles ita stabilientes.
Quod ꝑmissione dei consũmati merce¬
dem laboꝵ suoꝵ consequantur.
t tamen in ꝑmissione uoluntatis
mee ab illo tandẽ consũmati mer¬
cedem laboꝵ suoꝵ. in celestib ꝯsecunt᷑
Tunc flores doctrine eoꝵ. cadentes. qͥa
uoces ipsoꝵ. iã in mundo cessauerunt
bonũ fructũ in electis ostendunt. ipsis
uerba & rabiẽ diabolice artis contemp¬
nentib in spe suꝑne heditatiᷤᷤ bene firmati
quẽ admodũ & salomon de bono &e rec¬
to homine ostendit dicens.
Uerba salomonis de eadem re.

Expanded text:
trina quasi cum ictu tonitrui omnem trina quasi cum ictu tonitrui omnem cohortem illius exterrentes deiciunt, fideles ita stabilientes. 96QUOD PERMISSIONE DEI CONSUMMATI MERCEDEM LABORUM SUORUM CONSEQUANTUR ttamen in permissione uoluntatis mee ab illo tandem consummati, mercedem laborum suorum in celestibus consecuntur. 98Tunc flores doctrine eorum cadentes, quia uoces ipsorum iam in mundo cessauerunt, bonum fructum in electis ostendunt, ipsis uerba et rabiem diabolice artis contempnentibus in spe superne hereditatis bene firmatis, quemadmodum et Salomon de bono et recto homine ostendit dicens: 99UERBA SALOMONIS DE EADEM RE
Abbreviated transcription (Latin):
mus. & ad uos missi ut errorib istius
ꝑditoris contradicamus. Uidete ergo si¬
uobis aut in corꝑali statura aut in eta¬
te similes simus.
De ueris signis illoꝵ quib falsa anti¬
rp̃i abiciantur.
t omnes qui cognoscere & ꝯfiteri
Iuerum deum uolunt. hos duos se¬
nes & ueraces testes. uexillum iusticie
dei portantes subsecuntur. iniquum er¬
rorem deserentes. quoniam ipsi in mag¬
nis p̃coniis. & coram deo & coram ppło
fulgebunt. uicos &r ciuitates. & placeaᷤᷤ
atq alia loca ubicumq filiꝰ ꝑditionis
contrariã doctrinã suã efflauerit ꝑcur¬
rentes. ac in eis multa signa in sp̃u scõ
facientes. ita ut omĩs ppłs qui ea uide.¬
rit in maximã ammirationẽ. ducatur.
Idcirco autem hec magna signa. supra
firmã petram solidata illis dabuntur.
quatinꝰ illa contraria & fallacia signa
abiciantur. Nam ut fulgur incendit et
comburit. sic & filius ꝑditionis ꝑuersa
iniquitate. & in nequicia sua facit ppłos
magicis artib uelut igne fulguris con

Expanded text:
mus, et ad vos missi; ut erroribus istius perditoris contradicamus. uobis aut in corporali statura aut in etate similes simus». 91DE UERIS SIGNIS ILLORUM QUIBUS FALSA ANTICHRISTI ABICIANTUR 92Et omnes qui cognoscere et confiteri uerum Deum uolunt, hos duos senes et ueraces testes uexillum iusticie Dei portantes subsecuntur, iniquum errorem deserentes, quoniam ipsi in magnis preconiis et coram Deo et coram populo fulgebunt, uicos et ciuitates et plateas atque alia loca ubicumque filius perditionis contrariam doctrinam suam efflauerit percurrentes ac in eis multa signa in Spiritu sancto facientes, ita ut omnis populus qui ea uiderit in maximam admirationem ducatur. 93Idcirco autem hec magna signa supra firmam petram solidata illis dabuntur, quatinus illa contraria et fallacia signa abiciantur. 94Nam ut fulgur incendit et comburit, sic et filius perditionis peruersa iniquitate et in nequitia sua facit, populos magicis artibus uelut igne fulguris comb
Abbreviated transcription (Latin):
exaratã aream antiquoꝵ. patrũ quam
illis sp̃c sc̃s inspirauit. Unde multi
ex istis ꝯstitutas ordinationes quas ec¬
clesia in antiquis patrib habet. in
magna suꝑbia destituunt. & hoc in
plurimis scismatib diu̾saꝵ. instituci¬
onum suaꝵ. faciunt. Ipsi enĩ in diuer¬
sis circuitionib suis fructifere arbo¬
res dici uolunt. s nec uacue arundi¬
nes posst̃ appellari. quẽ admodũ di¬
lecto ioħi de illo ostendit᷑. qui in tepo¬
re marcens abicit᷑ ut scriptũ est.

Expanded text:
exaratam aream antiquorum patrum, quam illis Spiritus sanctus inspirauit. 13Unde multi ex istis constitutas ordinationes quas ecclesia in antiquis patribus habet in magna superbia destituunt et hoc in plurimis scismatibus diuersarum institutionum suarum faciunt. 14Ipsi enim in diuersis circuitionibus suis fructifere arbores dici uolunt, sed nec uacue arundines possunt appellari, quemadmodum dilecto Iohanni de illo ostenditur qui in tepore marcens abicitur, ut scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
gent᷑. S tam̃ multe erũpne &e illis
accumulant᷑: qui aliis in inpietate.
sua miserias inferunt. Infideles aut̃
homines isti & adiabolo seducti scopa
ur̃a er̃t ad castigandũ uos. qͥa dm̃ pu¬
re ñ colitis. & tã diu cruciabt̃ uos. quo¬
usꝙ iniusticie & iniqͥtates ur̃e pur¬
gentur. Isti autẽ illi deceptores ñ sũt
qͥ ante nouissimũ diẽ uent᷑i sũt. cũ
diabolus in altũ uolau̾it. ut ipse in

Expanded text:
gentur. 67Sed tamen multe erumpne et illis gentur. 67Sed tamen multe erumpne et illis accumulantur, qui aliis in impietate sua miserias inferunt. 68Infideles autem homines isti et a diabolo seducti scopa uestra erunt ad castigandum uos, quia Deum pure non colitis, et tamdiu cruciabunt uos, quousque iniusticie et iniquitates uestre purgentur. 69Isti autem illi deceptores non sunt qui ante nouissimum diem uenturi sunt, cum diabolus in altum uolauerit, ut ipse in
Abbreviated transcription (Latin):
denudabit᷑. S qui sum dico. Sic iniqͥ
tas iniqͥtatẽ purgabit. suꝑ uos duce¬
tur sicut scriptum est. Posuit tenebͣs
latibulũ suũ. in cͥcuitu tabernacłm eiꝰ.
tenebrosa aqua in nubib aeris. Nam
ds̃ praua oꝑa ur̃a que absꝙ luce sũt
ꝯstituet ad uindictã. in qua se auobis
sine adiutorio abscondet. qm̃ eqͥtatem
&e redolens ortus deliciaꝵ. essetis. Sed
malũ exemplũ inmentib hominũ es¬
tis. cũ riuulus bone fame de uobis ñ
fluit. ita qd̃ nec cib ad uescendũ. nec
uestimentũ ad oꝑiendũ in recta respec¬
tione anime habetis. s iniusta opera
absꝙ bono scĩe. Unde honor ur ꝑibit:
& corona de capite ur̃o cadet. Sic intꝰ¬
ticia iusticiã ꝓuocat. & querit ac ꝑscru¬
tatur om̃ia scandala ut scriptũ est.
Uerũtam̃ ue hõi illi ꝑ quẽ scandalum
uenit. Nã oportet ut ꝑ tͥbulationes
&e ꝯtͥciones. praua oꝑa hominũ pur¬

Expanded text:
denudabitur. Sed qui sum, dico: Sic iniquitas, denudabitur. Sed qui sum, dico: Sic iniquitas, quae iniquitatem purgabit, super vos ducetur, sicut scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum, in circuitu ejus tabernaculum ejus, tenebrosa aqua in nubibus aeris . Nam Deus prava opera vestra quae absque luce sunt, constituet ad vindictam, in qua se a vobis sine adjutorio abscondet, quoniam aequitatem et redolens hortus deliciarum essetis. Sed malum exemplum in mentibus hominum estis, cum rivulus bonae famae de vobis non fluit, ita quod nec cibum ad vescendum, nec vestimentum ad operiendum in recta respectione animae habetis, sed injusta opera absque bono scientiae. Unde honor vester peribit, et corona de capite vestro cadet. Sic justitia justitiam provocat, et quaerit ac perscrutatur omnia scandala , ut scriptum est: 65Uerumtamen ue homini illi per quem scandalum uenit. 66Nam oportet ut per tribulationes et contritiones praua opera hominum pur
Abbreviated transcription (Latin):
quentes expellẽt. s tam̃ ñ om̃s. qm̃ ali¬
qͥ istoꝵ fortissimi milites in iusticia dĩ
ꝯuersatio scã ẽ mouere ñ pot̾unt. Qua¬
ꝓpt̾ pͥncipib & diuitib ꝯsiliũ dant. ut
coherceant quatinꝰ iusti fiant. Et in
aliqͥb hoc ꝯplebit᷑. uñ alii territi ꝯ¬
tremiscent. S tam̃ sccł̃m qd̵ helye
dictũ est. multi iustoꝵ. seruabunt᷑. qui
in errorib istis ñ ꝯfundent᷑. ut a fun¬
damentis suis destruant᷑. Seductores
autẽ isti in inceptione seductionis fue¬
erroris sui. mulierib dicent. Nõ licet
uos nobiscũ esse. s qm̃ rectos doctore
ñ habetis nobis obedite. & quecũꝙ
uobis dicimꝰ & p̃cipimꝰ facite & salue
eritis. Et hoc modo feminas sibi ꝯtra¬
hunt. ac eas in errorẽ suũ ducunt.
Unde. etiã in suꝑbia tum̃tis animi
dicent. Om̃s suꝑauimus. Qui tam̃
postea eiscłẽ feminis secreta luxuria
ꝯmiscebunt᷑. Et iniqͥtas & secta eoꝵ

Expanded text:
quentes expellent, sed tamen non omnes, quoniam aliquentes expellent, sed tamen non omnes, quoniam aliqui istorum fortissimi milites in iusticia Dei uersatio sancta est mouere non poterunt. 47Quapropter principibus et diuitibus consilium dant ut cohaliquibus hoc complebitur, unde alii territi contremiscent. Sed tamen secundum quod Eliae dictum est, multi justorum servabuntur, qui in erroribus istis non confundentur, nec a fundamentis suis destruentur . Seductores autem isti, in incoeptione seductionis erroris sui mulieribus dicent: Non licet vos nobiscum esse. Sed quoniam rectos doctores non habetis, nobis obedite; et quaecunque vobis dicimus et praecipimus, facite, et salvae eritis. Et hoc modo feminas sibi contrahunt, et eas in errorem suum ducunt. Unde etiam ipsi in superbia tumentis animi dicent: Omnes superavimus. Qui tamen postea eisdem feminis secreta luxuria commiscebuntur, et ita iniquitas et secta eorum
Abbreviated transcription (Latin):
diligit. qd̾ & ego in istis imitabor. Ac
sic idem antiquus hostis ꝑ aerios sp̃s
eoscłe hoĩes inflat. ita qd̃ ab incestis
peccatis se abstinent. Uñ mulieres ñ
amant. s eas fugiunt. Et ita quasi in
om̃i scĩtate hõib se ostendent: ac illu¬
dentib u̾bis dicent. Cet̾i hoĩes qͥ ante
nos castitatẽ hr̃e uolebãt: ut assum
piscẽ se torquebãt. Nulla aut̃ pollu¬
tio carnis. & ꝯcupiscencie nos tangere
mur. Wach errantes hõies qͥ nũc st̃
nesciunt quid faciũt. sicut nec illi qͥ noᷤ
in pͥorib tẽꝑib p̃cessert̃. Nã alii hoĩes
qͥ eo tẽꝑe in fide katholica errant. istos
hoĩes timebt̃. & seruili officio eis mi¬
nistrabt̃. & quantũ potuerĩt eos imi¬
tabt̃. Tunc de ꝯu̾satione istoꝵ. popłs
gaudebit. qm̃ ei iusti uidebuntur.
Cũꝙ isticursũ erroris hoc mͦ ꝯfirma¬
uerĩt. doctores &x sapientes qͥ tũc in fi¬
de catholica fidelit̾ ꝑsistũt. undiq ꝑse¬

Expanded text:
diligit, quod et ego in istis imitabor. Et diligit, quod et ego in istis imitabor. Et sic idem antiquus hostis per aerios spiritus eosdem homines inflat, ita quod ab incestis peccatis se abstinent. Unde et mulieres non amant, sed eas fugiunt. Et ita quasi in omni sanctitate hominibus se ostendent, et illudentibus verbis dicent: Caeteri homines qui ante nos castitatem habere volebant, ut assum piscem se torrebant. Nulla autem pollutio carnis et concupiscentiae nos tangere mur. Vah! errantes homines qui nunc sunt, nesciunt quid faciunt, sicut et illi qui nos in prioribus temporibus precesserunt. 43Nam alii homines qui eo tempore in fide catholica errant istos homines timebunt et seruili officio eis ministrabunt et quantum potuerint eos imitabuntur. 44Tunc de conuersatione istorum populus gaudebit, quoniam ei iusti uidebuntur. 45Cumque isti cursum erroris hoc modo confirmauerint, doctores et sapientes qui tunc in fide catholica fideliter persistunt undique perse