comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homo mundi aderat dominꝰ. nec enĩ de¬
cuerat pꝰ existere pͥncipẽ. quã illa qͦꝵ gereret
pͥncipatũ. S uͥ cuncta ei subitienda ꝑata sunt
iã consequens erat apparere rectorem. Qagͥ ue
luti qͦddam regni domiciliũ futuro regi create
uniuersitatis effecerat. id aut̃ erãt tr̾a. insule et
maria. & suꝑ his celũ in modũ camere curuat
diuitias uͦ reposuerat regni multiplices. diuitis
aut̃ dico totam creaturã qͥcqͥd ÷ in herb̃. & planti
& arborib. quicqͥd in spirabilib. & sensibilib. &
animantis qd si metalla qͦ conuenit his annum¬
rare diuitiis. que ꝓpt̾ coloris pulcritudinẽ p̃ciosa
humanis oculis uisa sunt. ut auri. & argenti. a
lapidũ eoꝵ qͦs homines amant. hoꝵ hominũ oĩu
copiam ueluti qͥbdã regalib thesauris t̾rȩ sinib
occulens in hunc mundũ hodminẽ ꝓtinꝰ introde¬
xit. ut qͦꝑdã miratuloꝵ spectator existeret. qͥriũ
magnifica contemplant᷑ ineffabilem sui factoriᷤ

Expanded text:
nus aderat, nec enim decuerat prius existere principem quam illa quorum gereret principatum. Sed ubi cuncta ei subjicienda parata sunt, jam consequens erat apparere rectorem. Quia igitur veluti quoddam regni domicilium futuro regi Creator universitatis effecerat, id autem erat terra, insulae, maria, et super haec coelum in modum camerae curvatum; divitias vero reposuerat regni multiplices; divitias autem dico totam creaturam quidquid est in herbis et plantis et arboribus, quidquid in spiritalibus et sensilibus et animatis, quod nisi metalla quoque his convenit adnumerari divitiis quae propter colorum pulchritudinem pretiosa humanis oculis visa sunt, ut auri et argenti et lapidum eorum quos homines amant, horum omnium copiam velut quibusdam regalibus thesauris terrae finibus occulens, in hunc mundum hominem protinus introduxit, ut quorumdam miraculorum spectator existeret, quorumdmagnilica contemplatur, ineffabilem sui factoris
Abbreviated transcription (Latin):
na. s ad ꝑfectionis suȩ concurrentia mox deco¬
rem. Letabant᷑ hec uniuersa iuxta modũ suũ
pcepto uiuificata diuino. Iumenta quidẽ grega¬
am iuxta genꝰ ꝓͥum in siluis discurrentia mo¬
ribant᷑: auiũ uͦ modulatis cantib om̃iũ siluaꝵ
condẽpsa resonabant. Maris &̃ facies ut estimare
licet maxima tc̃ erat placiditate in suis congre¬
gationib profundissimis constituta iuxta quã
laciones & portꝰ diuina uoluntate ueluti qͥdã sinꝰ
effecti : ꝑ litora t̾riᷤᷤ maria copulant. Quietissimi
ĩ motꝰ u̾ndaꝵ uibrabant᷑ ueluti prata uirentia
tenuissimis atq intioxiis flatib sũmitatis si¬
ꝑficiem congrua subtilitate crispantes. &
uniuersus orbis scđ̾m creationẽ suã t̾ra mani
paratꝰ astabat. sed qui his utȩret᷑ interĩ ñ erat

Expanded text:
tia; sed ad perfectionis suae concurrentia mox decotia; sed ad perfectionis suae concurrentia mox decorem laetabantur, universa juxta modum suum praecepto vivificata divino. Jumenta quidem gregatim juxta proprium genus in silva discurrentia morabantur; avium vero modulatis cantibus omnium silvarum consona resonabant. Maris etiam facies ut aestimare licet maxima tunc erat placiditate et trconstituta. Juxta quam stationes et portus divina voluntate veluti quidam sinus effecti per littora terris maria copulabant, quietissimi etiam motus undarum vibrabantur veluti prata virentia, tenuissimis atque innoxiis flatibus summitatis superficiem congrua subtilitate crispantes, et universus orbis secundum creationem suam terra marique paratus astabat. Sed qui his uteretur interim non erat
Abbreviated transcription (Latin):
neutrũ horum sicut dictũ ÷ diuine nature pi¬
tabit᷑. id qd instabile & mutabile compbat᷑. ui¬
uersa gͥ ad suũ finẽ congruent̃ aptata sunt. Pfe
sunt enĩ sicut moyses ait cęlũ & terra . & q
int̾ hȩc media sunt oĩa mira pulchritudine si¬
gula queq competent᷑ ornata. Celũ qͥdẽ stellax
luminib micans. mare uͦ atq aer animantib
tĩ natalib quã uolatilib: mire tͥpudians. Tra qͦ
multismodis herbaꝵ naturis. uirgultorũq di¬
uersitatib qͦdã modo gestiens. que conuersante
tuncta diuino nutu uegetata ꝓgenuit. Et.
repleta quidẽ erãt spetieb uniuersis. simulcũ
siorib fructꝰ qͦ ꝓducens plena &̃ prata his que
m eis solita sunt oriri. Cuncta qͦ dorsa monti¬
um. atq cacumina. & qͥcqͥd conuexum atq su¬
pinũ uł inconuallib planũ atq substratũ est.¬
irbaꝵ noua specie. ⁊ uaria arborum pulchri¬
tudine eoronabant᷑. Modo quidẽ de t̾ris eminen¬

Expanded text:
divinae naturae putabitur, id quod mutabile et instabile comprobabitur. Universa igitur ad suum finem congruenter aptata sunt. Perfecta sunt enim, sicut Moyses ait, coelum et terra et quae inter haec media sunt, omnia mira pulchritudine, singula quaeque competenter ornata: coelum quidem stellarum luminibus micans; mare vero atque aer animantibus tam natabilibus quam volatilibus mire tripudians; terra vero multimodis herbarum naturis, virgultorum diversitatibus quodam modo gestiens, quae conservantem cuncta divino nutu vegetata progenuit; et repleta quidem erat speciebus universis simul cum floribus fructus quoque producens, plena et parata his quae in eis solita sunt oriri: cuncta quoque dorsa montium atque cacumina et quidquid convexum atque supinum, vel in convallibus planum atque substratum herbarum nova specie et varia arborum pulchritudine coronabantur, modo quidem de terris eminen
Abbreviated transcription (Latin):
ereatura conofispirare cognoscit᷑. dũ in oppositoꝵ
pͥetatibꝰ inuenit᷑. Nã comotꝰ ñ solum iuxta localem
translationẽ. uer̾ &̃ iuxta uertibilem modum
atq mutabilẽ fiat. Itẽq natura stabilis. motũ
qͥ fit ꝑ cõmutationẽ nulla ratione recipiat.
Sapientia dei ꝓͥetates uniꝰciuꝰq ꝑmutans. ĩnt¬
bilem qͥdẽ naturã ꝯuertibilẽ fecit. mobilẽ utt
in conuertibilẽ. ꝓuidentia quadã hec ita dis¬
ie diuinitatis. qd mobile uł mutabile fuerit
ut stabili quidẽ substantie mutabilitatem. ins¬
mutabili uͦ mobilitatẽ diuina uirtꝰ ad nectens.

Expanded text:
creatura conspirare cognoscitur, dum in oppositorum creatura conspirare cognoscitur, dum in oppositorum proprietatibus invenitur. Nam cum motus non solum juxta localem translationem, verum et juxta vertibilem modum atque mutabilem fiat: itemque natura stabilis motum qui fit per commutationem, nulla ratione recipiat: sapientia Dei proprietates uniuscujusque permutans, immobilem quidem naturam convertibilem fecit, mobilem vero inconvertibilem: providentia quadam haec ita disbere Divinitatis, quod mobile vel mutabile fuerit.ut stabili quidem substantiae mutabilitatem, incommutabili vero mobilitatem divina virtus a
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Nam mobił semꝑ & subtilissimi ignis substan¬
tiam imitat᷑ aliquatenus aer. tam leuitate nat̾s
quã motꝰ oportuntate. ñ tñ huiꝰ modi ÷ ut a solidis¬
simoꝵ cognatione uideatur alienus. Neq semꝑ
uidens inseipso. que natura discreta sunt. Se¬
cundu hanc rationẽ aliquida qͦ substantia ge¬
mina qͣlitate subnixa. utrisq contrarietati¬
b coaptat᷑. Qd enĩ gͣuis & indeorsũ ꝓcliuis ẽ.
multa ad terrenã naturã cognatione federat᷑.
sio: dũ gͣuedo in motũ tͣnseat. nec motꝰ itẽ gͣui¬
tate tardetur. s ad sese conueniant que uixta
sĩmitates naturalit᷑ sunt diuisa. dũ sibi mutuo
qͣda meditatione copulant᷑. Inmo potiꝰ diligñ¬
tissima ratione. nec ipsa contrarioꝵ substantia
sine ꝑmixtione alteriꝰ ꝓͥetatis existit. Ita qͣntũ
reor uniuersa que in hoc mundo cernunt᷑ mu¬
tua sibi societate consentiunt. & inunũ omnis

Expanded text:
tionis. Nam mobilis semper et subtilissimi ignis substantionis. Nam mobilis semper et subtilissimi ignis substantiam imitatur aliquatenus aer, tam levitate naturae quam motus opportunitate: non tamen hujusmodi est, ut a solidissimorum cognatione videatur alienus, neque sempvidens in seipso quae natura discreta sunt, secundum hanc rationem a liquida quoque substantia gemina charitate subnixa utrisque contrarietatibus coaptatur; quod enim gravis et in deorsum proclivis est, multa ad terrenam naturam cognatione foederatursio, dum et gravitas in motu transeat, nec motus item gravitate tardetur, sed ad sese conveniant, quae juxta summitates naturaliter sunt divisa, dum sibi mutuo quadam mediatione copulantur, imo potius diligentissimam rationem nec ipsa contrariorum substantia sine permixtione alterius proprietatis existat. Item, quantum reor, universa quae in mundo cernuntur, mutua sibi societate consentiunt, et in unum omnis
Abbreviated transcription (Latin):
circũ acꝰta constringit. & t̾re stabilitas ꝑ ĩmobilẽ
magnitudo compacta ÷: id÷ tam eiꝰ que stabilis
Natura ÷ ꝙͣ illiꝰ que incessabili ratione raptatue
Hãneq terra pot̾ apͥa soliditate transferri. neq
celũ unqͣ ueloeissima motꝰ sui curuitione laxan.
qͥddam pͥncipium tociꝰ machine ꝓbant᷑ eẽ. const¬
cta. declarante magno illo moyse. ꝑ hoc qd in pͥn¬
cipio celũ & t̾ra a dõ fac̾ta cõmemorat. eo qd exm¬
tu & stacione que uident᷑ in hac creatura uixta
diuinũ consilium in generatione cuncta produc¬
ta sunt. Cũ gͥ celũ & t̾ra mensuris eqͥs iuixta contꝰ¬
riam efficatiam ab inuicem. disparia sint: ea
creatura que in medio contrariorum ẽ. ex parti
qͣdam coherentiũ sibi participans sumitates diui¬
sas propͥa meditatione connecꝰtit ita ut manifesti
sit contrarioꝵ ad alterutrũ hac int̾positione ꝯiunt¬

Expanded text:
circumacta constringit, et terrae stabilitas per immobilem circumacta constringit, et terrae stabilitas per immobilem magnitudo compacta est, id est, tam ejus quae stabilis naturae est, quam illius quae incessabili rotatione raptatur, nam neque terra potest a propria soliditate transferri, neque coelum unquam velocissima motus sui circuitione laxari.quoddam principium totius machinae probantur esse constructa, declarante magnifico illo Moyse per hoc quod in principio coelum et terram a Deo facta commemorat, et quod ex motu et statione quae videntur in hac creatura, juxta divinum consilium in generatione cuncta producta sunt. Cum ergo coelum et terra mensuris aequis juxta contrariam efficaciam ab invicem disparata sint, ea creatura quae in medio contrariorum est, ex parte quadam cohaerentium sibi participans, summitates divisas propria mediatione connectit. Ita ut manifestae sint contrariorum ad alterutrum hac interpositione conjunc
Abbreviated transcription (Latin):
IC LIGeR ait scriptura generationis cđ .i.
celi & terre. quando ꝑfecta sunt om̃ia qͣ
uident᷑. Et ad ꝓͥum situm singła discreta
cesserunt. qͣndo uolubile hoc corpus celi cuncta
continuit. medium uͦ locũ tocius creaturȩ gͣuia
corꝑa & deorsum uergenti a sortita sunt. tra scił
atq aqua. sese mutuo continentia. Uinculum
ait̃ qd̾dam atq firmam̃tũ eoꝵ qua facꝰta sunt di¬
uina ars atq potentia ẽ. extantium naturis inser¬
ta. que geminis effectib uniuersa moderat᷑. Insta¬
tu namq & motu. ñ solum ñ ex tantibꝰ generatio¬
nem s & ꝑmansionẽ subsstentibꝰ machinata est.
cura gͣuissimã & incõmutabilem nature ĩ mobi¬
litatem. ueluti quendã axem stabilem. atq firmis¬
simũ. uelocissimã celi circulationẽ ad instar rote
iugit᷑ ꝑuehens: & indissolubilem substantiam ꝑ
alterutrum utrisq conseruans. Nam & uolubił
materia. ꝑ celerrimũ motum soliditatem terre

Expanded text:
c liber, ait Scriptura, generationis coeli et terrae quando perfecta sunt omnia quae videntur, et ad proprium situm singula discreta cesserunt, quando volubile hoc corpus coeli cuncta constituit, medium vero locum totius creaturae gravia corpora et deorsum vergentia sortita sunt, terra scilicet atque aqua sese mutuo continentia. Vinculum autem quoddam atque firmamentum eorum quae facta sunt divina aeternaque potentia est, exstantium naturis inserta, quae geminis effectibus universa moderatur. In statu namque et motu non solum ex non stantibus generationem, sed permansionem subsistentibus, machinata est circa gravissimam et incommutabilem naturae immobilitatem, veluti quemdam axem stabilem atque firmissimum, velocissimam coeli circulationem ad instar rotae jugiter pervehens, et indissolubilem substantiam per alterutrum utrisque conservans. Nam et volubilis materia per celerrimum motum soliditatem terrae
Abbreviated transcription (Latin):
Inspectio diuini sermonis quo dr̃. faciamꝰ hoĩem
id ĩmaginẽ & similitudinẽ nrãm in qͦ ã ꝑquirit᷑¬
q̃ sit ĩ maginis ratio & in quo simile sit beate &
inpassibili naturȩ hoc passibile nr̃m atq mortale.
ł quẽ ad modũ inĩmagine masculus approbetur
& femina cũ in pͥmeua forma minime extare uideant᷑.
quirunt si pꝰ peccatum procreatio filiorũ ẽ. qͦmͦ¬

Expanded text:
r, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, in quo perquiritur quae sit ratio, et in quo simile sit beatae et impassibili naturae hoc passibile nostrum et mortale, et quemadmodum in imagine masculus approbetur et femina, cum in primaeva forma minime exstare videantur. quirunt an peccatum procreatio filiorum sit. M
Abbreviated transcription (Latin):
siti sunt: et antiquuis dierum sedit. uestimentum ciꝰ
canditum ut nix: capillus capitis eius ut lana mun¬
da. Sedes eius ut flamma ignis uote cius ignis aedens:
fluuius ignis teansibat coram illo inilia milium a¬
stabant ei: et aenties millena milia ministrabrint:

Expanded text:
sitae sunt, et uetustus dierum sedebat. uestitus eius albus ut nix et capillus capitis eius ut lana munda et sedes eius flamma ignis, rotae eius ignis ardens. fluuius ignis lucebat ante eum, milia milium sentiebant ei, et dena milia denum milium adstabant
Abbreviated transcription (Latin):
ex uobis habebit amicum: et ibit mecdia nocte: et dicit
illi. Amice comoda mihi tres panis quonia amicus
meus uenit ex iuilla adme et nõ habeo quid ponam
ante illum Et ille interius cespondens ditat: noli mi¬
hi molestus esse. Iam enim hostium clausum est: et pu¬
cxi ꝑ mecum sunt incubili non possum surgere et cta¬
re tibi. Dico uobis: et si nõ cabit ei siregens: co ꝙ amicꝰ
eius sit propter improbitatem tamen eius sireget: et cla¬

Expanded text:
uestrum habebit amicum et ibit ad illum media nocte et dicet illi: amice, commoda mihi tres panes, quoniam amicus meus uenit ad me de uia et non habeo quod ponam ante illum. et ille intus respondens dihi molestus esse: iam ostium clausum est, et pueri mecum sunt in cubili: non possum surgere et dare tibi. dico uobis, etsi non dabit illi surgens eo quod amicus eius sit, propter inportunitatem tamen eius surget et
Abbreviated transcription (Latin):
iussit ut causã aliqͣntoꝵ episcopoꝵ qͥ ex arriana fȩce suas animã
inqͥ assent ꝑqͥrerent. c̾tigit & nrãm paruitatẽ in codẽ deuenire
concilio. Inqͦ cũ dicenda dicta essent. & definienda finita: cȩꝓte
a p̃ianissimꝰ pͥnceps sc̃m gregoriũ episcopũ cordubensis ȩccłe in eodẽ p̾serre
antisticũ c̾cilio. qdoĩ die siue ñ ieuinans matittinas. siue ieuinais u̾ ꝑtinas
explicans missas. eoꝵ mͣrarrũ quoꝵ natalitia e̾e̾nt. plurimoꝵ nõa memo
dirigas festa. ut possit hoc officiũ ꝑ tuã Icaui industriã melius per¬

Expanded text:
et ob causam aliquantulorum episcoporum, qui ex Ariana faece suas animas inquinassent, inquireret: contigit et nostram parvitatem in eodem adesse concilio. In quo cum dicenda dicta essent, et definienda definita, coepit christianissimus Princeps S. Gregorium Cordubensis Ecclesiae in eo praeferre antistitem, quod omni die, sive non jejunans, matutinas; sive jejunans, vespertinas explicans Missas, eorum martyrum, quorum natalitia essent, plurimorum nomina mdirigas festa: ut possimus hoc officium per tuam sanctam industriam melius per
Abbreviated transcription (Latin):
fraude posuitꝰ. Pec redẽptionis suȩ spẽ indesꝑationis nouissimum
reseruauit. Nec religionẽ ante nec xp̃m sciuit. Quod siscisset. fuis.¬
set forsitan int̾ apłos. ñ postrenos innumero: qͥ prior ẽ. fact inregno
Ergo etiam exhoc in extremo placuit do. qr ad consequendã fidẽ
ñ fuit extrema hora illa sed prima. Opus est gͦ ut sibi homo co¬
tidiano actu ꝓuideat. & ꝓcuret bonã consũinationẽ. Opus es ł
ut tota uita nr̃a talis sit inconuersatione. ut liberari meream̃
infine: ut incessabilit̾ diem transitus nr̃i & tẽpus iudicii cogi¬
tantes. nos quoq cũ latrone iugit̾ ꝓclamemꝰ. memento mei dnẽ
cũ ueneris in regnũ tuũ.

Expanded text:
fraude posuit, nec redemptionis suae spem in desperationis novissimum fraude posuit, nec redemptionis suae spem in desperationis novissimum reservavit: nec religionem ante, nec Christum scivit. Quod si scisset, fuisset forsitan inter Apostolos non postremus in numero, qui prior factus est in regno. Ergo etiam ex hoc in extremo placuit Deo; quia ad consequendam fidem non fuit extrema hora illa, sed prima. Opus est ergo ut sibi homo quotidiano actu provideat, et procuret bonam consummationem: opus est ut tota vita nostra talis sit in conversatione, ut liberi mereamur esse in fine. Incessabiliter diem transitus nostri et tempus judicii cogitantes, nos quoque cum latrone jugiter proclamemus, Memento mei, Domine, cum veneris in regnum tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
pse se inducet. & demorte sua ludet. Qui hoc cogitat. potest ei
extremi tẽporis indulgentia subuenire. Non est hoc primum.
qr periculosissima ẽ. inultimũ diem ꝓmissa securitas. Deinde
stultissimũ ẽ. ut causã quȩ denecessitatib agitur aeternis.
inutilitatib uitȩ deficientib cõmitat᷑ extremis. Odibile ẽ. apud
dm̃. quando homo subfidutia pęnitentiȩ insenectute reseruatȩ
liberius peccat. Credite carissimi. difficile ẽ. ut callida simulatio
ordinande c̃sũmationis. obtinere digna sit facultatẽ. Apud illum
cordis int̾pͣtẽ. ars ñ admittit᷑ ad salutẽ. Ille aut̃ẽ de quo locuti sumꝰ
beatꝰ latro. Beatꝰ in quã. ñ iã iuxta uiã insidias tendens. sed uiã
ipsã in xp̃o tenens. Ac uitȩ pͣdã subito rapiens. immutato genere
& noua spolia demorte ꝓpria reportans Ille nec salutis tẽpora
sciens distulit. nec remedia status sui inmom̃ta uttima infeliei

Expanded text:
pse se seducit, et de morte sua ludit, qui hoc cogitat: Potest mihi extremi temporis indulgentia subvenire. Non est hoc: primum, quia periculosissima est in ultimum diem promissa securitas; deinde, stultissimum est ut causa quae de necessitatibus agitur aeternis, inutilitatibus vitae deficientis committatur extremis. Odibile est apud Deum, quando homo sub fiducia poenitentiae in senectutem reservatae liberius peccat. Credite, charissimi, difficile est ut callida dissimulatio ordinandae consummationis obtinere digna sit facultatem: apud illum cordis interpretem ars non admittitur ad salutem. Ille autem, de quo locuti sumus, beatus latro, beatus, inquam, non jam juxta viam insidias tendens, sed viam ipsam in Christo tenens, ac vitae praedam subito rapiens, immutato genere et nova spolia de morte propria reportans, ille nec salutis tempora sciens distulit, nec remedia status sui in momenta ultima infelici
Abbreviated transcription (Latin):
trans ferunt inse: circũ ferunt in alusimpositis manib
nouo genere accibientes lucrũ. sine dãso agit̃ lar¬
gientis. credentib totus tradit᷑. & totus atradentib
possidetur. Infusione eiꝰ uniuersus orbis impletur.
sine attenuatione dilatatur. sine diuisione disꝑgit᷑. In
ipsa specialit sacratissima regenerationis nocte ab
oriente in occidentẽ. a solis ortu usq adoasĩ. add¬
bone at mario ubicũa. dem sbs unꝰ aulet l
nedictione sentitur. Innumere inuititu¬
dieb illis effundã de spũ meo suꝑ omnẽ carnem. Aduerte

Expanded text:
us in se circumferunt, in alios inpositis manibus transferunt. accipientis lucrum sine damno agitur largientis, credentibus totus traditur et totus a tradentibus possidetur, infusione eius uniuersus orbis impletur, sine attenuatione dilatatur, sine diuisione dispergitur. In illa specialiter sacratissima regenerationis nocte ab oriente in occidentem, a solis ortu usque in one et mari ubbenedictione sentitur, innumerae multitudiebus illis effundam de spiritu meo super omnem carnem aduerte,
Abbreviated transcription (Latin):
cepi. Regulã uiolaui. seniorẽ lesi. iuniorẽ destruxi. Sinon
statun me pęnituit. tãquã grauiter fuisse p̾uentũ: ita de die
indiẽ libentissime me rapi& ipsa uiolentia c̃suetudinis.
& impetus passionis: it ii nec delinquere me itellegã. nec
peccare me sentiam Obscurat enĩ atq obruit intellectũ
onꝰ delicti. assiduitas delinquendi &eñ ita cor neglegenti
nocere se credat. Insuꝑ insultet & dicat. Quã constanter
illi restiti. quã bene ñ ad quicui. Quanta auctoritate res¬
pondi: putabat quod mne sẽꝑ illi humiliare debererN.
Quod qui facit. diabolo se tradidisse captiuũ constat: qui
de hominũ uitus & passionib ac ꝑditione lȩtatur. & eiꝰmodi
Manimȩ eueni& illa sententia: peccator adici& ad peccandũ.
Uuã nos carissimi refugientes. illã potius teneamꝰ quȩ dicit.
Et ses adhuc scĩficetur cotidie ad damꝰ ad merita. nec denob̾

Expanded text:
coepi, regulam violavi, seniorem laesi, juniorem destruxi. Si non coepi, regulam violavi, seniorem laesi, juniorem destruxi. Si non statim me poenituit tam graviter fuisse praeventum, ita de die in diem libentissime me rapiet ipsa violentia consuetudinis, et impetus passionis, ut jam nec delinquere me intelligam, nec peccare me sentiam. Obscurat enim atque obruit intellectum onus delicti, assiduitas delinquendi, etenim ita cor negligentiinocere se credat, insuper insultet et dicat: Quam constanter illi restiti, quam bene non acquievi, quanta auctoritate respondi? Putabat quod me semper illi humiliare deberem. Quod qui facit, diabolo se tradidisse captivum constat, qui de hominum vitiis et passionibus ac perditione laetatur, et ejusmodi animae eveniet illa sententia: Peccator adjiciet ad peccandum . Quam nos, charissimi, refugientes, illam potius teneamus quae dicit: Et sanctus adhuc sanctificetur ; quotidie addamus ad merita, nec de nobis
Abbreviated transcription (Latin):
obȩdientia iniuniorib ad huc necessitas. inseniorib uͦ dignita
lle enĩ bene ꝓficit. ille bene consũmat. qͥ cotidie sic agit.
quasi sẽꝑ incipiat. Quã obrem augmenta meritorum.
incitamenta debent. ee. ꝓfectuũ. Scriptura uͦ ꝓnuncians
de his qui dũ primas neglegentias pͣter inittant. in alias
atq alias seꝑ incurrunt: Ita. At. peccator adiciet
adpeccatũ. Dȩꝓfestu uͦ dicitur. & sc̃s ad huc scĩ ficetur.
Uideamus primũ quid .ẽ. peccator adiciet ad peccandu.¬
erbi gr̃a. mali cuiꝰ libet aut obtrectationis passio impugnare
me coepit: sinon statim me pęnitudo uitȩ huiꝰ momordit. cras
tanta m huiꝰ uitii facilitas ueni&. & quȩdã ut sic dixerim sua¬
uitas. ut reuocare me ab illo & continere non possim. ta
enim euenit. ut qui primo tẽpore emendare noluit. Incipiat
insequenti nec uelle nec posse. Uerbi gr̃a. suꝑbię ad qͥescere

Expanded text:
obedientia in junioribus adhuc necessitas, in senioribus vero dignitas; obedientia in junioribus adhuc necessitas, in senioribus vero dignitas; ille enim bene proficit, ille bene consumat, qui quotidie sic agit quasi semper incipiat. Quamobrem augmenta meritorum incitamenta debent esse profectuum. Scriptura vero pronuntians de his qui dum primas negligentias praetermittunt, in alias atque alias semper incurrunt, ita ait: Peccator adjiciet ad peccandum . De profectu vero dicitur: Et sanctus adhuc sanctificetur . Videamus primum quid est, peccator adjiciet ad peccandum? v. g., mali cujuslibet aut obtrectationis passio impugnare me coepit; si non statim me poenitudo vitae hujus momordit, cras tanta mihi hujus vitii facilitas veniet, et quaedam ut sic dixerim suavitas, ut revocare me ab illo et continere non possim. Ita enim evenit, ut qui primo tempore emendare noluerit, incipiat in sequenti nec velle nec posse. Verbi gratia, superbiae acquiescere
Abbreviated transcription (Latin):
osũ. ẽ. ut hoc dñs iã post modũ iratus. ꝓdãnatione peccati ir¬
roget dicens. Et dimisi illos seđm desideria cordis eorum
Quã obrẽ. qui uult tuta. ẽe oꝑa sua uel recta in cons pectu
dĩ. nichil obędientię pͣferat. nichil penitus ante ponat. siue
senior siue iuiuor sit. Magis quantũ senior. ẽ: tantũ plus
debet studere aedificationi & ꝑfectioni. Hullũ sibi finem
faciat ꝓficiendi. nullũq t̾ininũ constituat adquirendi: cũ
sibi dici audiat. para in exitu oꝑa tua. Etiterũ. ñ ueterisusq
admortẽ iustificari. Et iterũ. lapientia in exitu canet᷑ Quanto
ergo plus ꝓficimꝰ. tanto plus humiliemur. Quia quantũ
plus humiliati fuerimus. tanto plus ꝓficiemꝰ. Nullus ille
seuior tã indoctus apparcat. ut putet quod eũ non deceat
obędieritia quȩ dãdecuit. Humilitas enĩ atq

Expanded text:
osum est, ut hoc Dominus jam postmodum iratus pro damnatione peccati irosum est, ut hoc Dominus jam postmodum iratus pro damnatione peccati irroget, dicens: Et dimisi illos secundum desideria cordis eorum . Quamobrem qui vult tuta esse opera sua vel recta in conspectu Dei, nihil obedientiae praeferat, nihil penitus anteponat, sive senior, sive junior sit. Magis quanto senior est, tanto plus debet studere aedificationi et perfectioni. Nullum sibi finem faciat proficiendi, nullumque terminum constituat acquirendi, cum sibi dici audiat: Para in exitu opera tua; et iterum: Non verearis usque ad mortem justificari . Et iterum: Sapientia in exitu canetur . Quanto ergo plus proficimus, tanto plus humiliemur, quia quanto plus humiliati fuerimus, tanto plus proficiemus. Nullus illic senior tam doctus appareat, ut putet quod eum non deceat obedientia, quae Deum decuit. Humilitas enim atque
Abbreviated transcription (Latin):
atq in cõpendium mittunt. Sciendũ ÷ enĩ quod quantum
hung iliores & obȩdientiores fuerimꝰ. tantũ suꝑnos leuius
ac dulcius iugũ dñi sentiemus. Quantũ obȩdientiores fu¬
eriinus pͣ positis & patrib nr̃is. intantũ obȩdiet ds̃ orationib
nris. Uideamus quã acceptabilia sunt dño oꝑa uel ieiu
nia eoꝵ. qui suis potius quã senioꝵ uoluntatib obsecunt᷑.
Clamant illi. Quare ieuinauimus & nescisti. humiliauimꝰ
aninias nr̃as & non aspexisti: Et ille respondet. Ideo. qr
ñ audiri. uota non suscipi. Unde nos amplius illius mandata
sec̾tem᷑. qui adhoc adnos ecelo descendit. ut ñsolũ nõ redi¬
meret mortis pͣcio. sed etiam utuitȩ ȩdificaret exemplo. Et cũ illo
dicamus. Ego ñueni facere uoluntatẽ meã. sed uoluntatem
illius qͥmisit me patris. Ire aut̃ post uoluntates ꝓpͥas tã ꝑuici¬

Expanded text:
atque in compendium mittunt. Sciendum est enim quod quanto atque in compendium mittunt. Sciendum est enim quod quanto humiliores et obedientiores fuerimus, tanto super nos levius ac dulcius jugum Domini sentiemus; quanto obedientiores fuerimus praepositis et patribus nostris, in tantum obediet Deus orationibus nostris. Vinia eorum qui suis potius quam seniorum voluntatibus obsequuntur. Clamant illi: Quare jejunavimus, et nescisti? humiliavimus animas nostras, et non aspexisti? Et ille respondet: Ideo quian respici, jejunia non audiri, vota non suscipi. Unde nos amplius illius mandata sectemur, qui ad hoc ad nos e coelo descendit, ut non solum nos redimeret mortis pretio, sed etiam ut vitae aedificaret exemplo; et cum illo dicamus: Ego non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem illius qui misit me, Patris . Ire autem post voluntates proprias tam pernici
Abbreviated transcription (Latin):
sermo aiuinus. Tẽpore eñ di scessionis multa ꝓmit¬
tit in imicus. Persuadet sibi se illuc quo tendit. inaiorẽ
ꝓfectũ. multã gr̃am. atq rerũ om̃iũ abundantiam reꝑturũ
ac se tãquã angłm suscipiendũ. Et post hȩc quando aN¬
xietate repletus. & pace nudatus. memor quomodo ꝓfect
sui studiũ & sacrũ ouile reliquerit. Iunc animaduertit.¬
& quasi sedata tẽporis sui tẽpestate : Tunc uidet quid
mali desegesserit. tẽ recognoscit quid periculi incur¬
rit. cũ deloco adquẽ cũ gaudio uenerat. sine pace & cũ
scandalo discessit. Iunc se sera pęnitentia suꝑ ruinas suas
penitet acdeflet. Dicut quȩdã aues. quȩ p̃dolore suꝑ eos qͦs
occiderint flere dicuntur. Et hȩc om̃ia anmȩ detrimenta.
exinobȩdientiȩ malo eueniunt. Obȩdientes aut̃ & humiles
aiumȩ inultas tribulationes. atq oiñs labores ꝓsternunt.

Expanded text:
sermo divinus: Tempore enim discessionis multa promitsermo divinus: Tempore enim discessionis multa promittit inimicus; persuadet sibi se illic quo tendit majorem profectum, multam gratiam atque rerum omnium abundantiam reperturum, ac se tamquam angelum suscipiendum. Et post haec quando anxietate repletus, et pace nudatus, memor quomodo profectus sui studium, et sacrum ovile reliquerit, tunc animadvertit, et quasi sedata temporis sui tempestate, tunc videt quid mali de se gesserit, tunc recognoscit quid periculi incurrit, cum de loco ad quem cum gaudio venerat, sine pace et cum scandalo discessit. Tunc se sera poenitentia super ruinas suas poenitet ac deflet. Sicut quaedam aves quae prae dolore super eos quos occiderint flere dicuntur; et haec omnia animae detrimenta ex inobedientiae malo eveniunt: obedientes autem et humiles animae multas tribulationes, atque omnes labores prosternunt,
Abbreviated transcription (Latin):
repentinꝰ eradiceriᷤᷤ deloco adquẽ te dñs tuus uocauerat:
nquo te primũ il luminauerat. Inquẽ te post mala scłi
quasi ad portũ degraui tẽpestate induxerat. Obliuisci
subito frat̾uitatis. societatis. & consolationis. Obliuisci
loci illius in quo pͥmũ pristinũ habitũ. & nom̃ scłariꝰ exueraᷤᷤ.
Ques ipsȩ diligunt nidos suos. Amant ferȩ loca in quib
nutritȩ sunt. amant cubilia & pascua. Et quã libet nat᷑ali
libertate passiuis ꝑ diuersa rabiant᷑ incursib: sepius
tamen adcara sibi loca. quodã sibi desiderio reuertunt᷑.
Et tu intellectu pͣditus. ratione munitus. ita int̾dũ sensu
alienꝰ efficeris. ut pferas dĩ beneficus uoluntates uel
intentiones tuas. & sequaris ꝓprias cogitationes.
Quȩ quãlibet adduros labores. quã libet adsalutis
naufragia. atq animȩ detrimenta te rapiant. totũ
tam̃ hoc pͣninua cordis indignitate ñ sentis. Hoc ait

Expanded text:
repentinus eradiceris de loco ad quem te Dominus tuus vocaverat, repentinus eradiceris de loco ad quem te Dominus tuus vocaverat, in quo te primum illuminaverat, in quem te post mala saeculi quasi ad portum de gravi tempestate induxerat? Oblivisci subito fraternitatis, societatis et consolationis; oblivisci loci illius in quo primum pristinum habitum et nomen saeculare exueras? Aves ipsae diligunt nidos suos, amant ferae loca in quibus nutritae sunt, amant cubilia et pascua; et quamlibet naturali libertate passivis perversa rapiantur incursibus, saepius tamen ad chara sibi loca quodam cibi desiderio revertuntur; et tu intellectu praeditus, ratione munitus, ita interdum sensu alienus efficeris, ut praeferas Dei beneficiis voluntates vel intentiones tuas, et sequaris proprias cogitationes, quae quamlibet ad duros labores, quamlibet ad salutis naufragia atque animae detrimenta te rapiant, totum tamen hoc prae nimia cordis indignitate non sentis. Hoc ait
Abbreviated transcription (Latin):
stillicidia passionũ. cũ aduenerint flumina torrentis. atq
impetus tribulationũ ex multitudine neglegentiarũ. cum
flauerint uenti. illi utiq qui inaere isto uolitant. parati ad
xp̃i aream uentilandã. sic ubi inueniant paleas. quas adlu¬
dibrium suũ rapiant atq disꝑgant. Tunc irruent indomũ
illã. quȩ sine oboedientię fundamento ȩdificata ẽ: & fiet
ruina illiꝰ magna. Sed forsitan dicat aliqͥs. Nun qͥd statĩ de hoc loco discedẽ
ruina dicenda est: Dico carissimi. ñ grandis spes .ẽ. si innaui
es influctib constituta. licet ipsa nꝑeat. tam̃ iacturã maxi¬
mã deonere ac demercib suis faciat. & ipsa ad portũ uacua
atq in anis perueniat: sic ñ grande gaudiũ ẽ. si scłi aliqͥs
ad fluctus reuertens. Nomen atq habitũ ꝓfessionis
suȩ custodire uideatur. anima uͦ eiꝰ neglegentiis tabescat
ac defluat. Et quid grauius. quã ut subito tãquã ales

Expanded text:
stillicidia passionum, cum advenerint flumina torrentis atque stillicidia passionum, cum advenerint flumina torrentis atque impetus tribulationum, ex multitudine negligentiarum, cum flaverint venti, illi utique qui in aere isto volitant, parati ad Christi aream ventilandam, sicubi inveniant paleas, quas ad ludibrium suum rapiant atque dispergant, tunc irruent in domum illam, quae sine obedientiae fundamento aedificata est, et fiet ruina illius magna. Sed forsitan dicat aliquis: Numquid statim de hoc loco discedere, ruina dicenda est? Dico, charissimi, non grandis spes est, si in navi est in fluctibus constituta, licet ipsa non pereat, tamen jacturam maximam de onere ac de mercibus suis faciat, et ipsa ad portum vacua atque inanis perveniat; sic non grande gaudium est, si saeculi aliquis ad fluctus revertens nomen atque habitum professionis suae custodire videatur, anima vero ejus negligentiis tabescat ac defluat; et quid gravius quam ut subito tamquam ales
Abbreviated transcription (Latin):
inse necessariam fidei deuotionẽ. etiam qđ habebat auferetꝰ
abeo: ita in obȩdientia obdurat animũ quẽ semel coeperit.
ut ad suscipienda pͥ cepta nec auctore nec ratione flectatur.
Sed quod pessimũ est sibi soli credat. & ꝓ om̃i ratione intentio¬
nes suas sequatur. Et hoc solũ rectũ putet. quod obdurato
corde concẽperit: similis ei effectus. de quo diuinus sermo ꝓ¬
nuntiat. Itinera insipientiũ recta in conspectu eorũ. It iterũ.
Sunt uie quȩ rectȩ. ẽę̃. uidentur hominib nouissima aut̃ coꝵ
uenient inꝓfundũ inferi. Postremo eueniet eiꝰ modi animab
quod domui qͣ supra arenã ȩdificata est. Hęc enĩ parabola.
maxime ads obȩdientes respicit. Sic enĩ legunꝰ. Om̃is qͥ audit
uerba hȩc & ñ facit ea. simulabit᷑ uiro stulto qͥ ędificauit domũ
suã supra arenã: uener̃ flumina & reliq. Id est cũ in fluxeruit

Expanded text:
in se necessariam fidei devotionem, etiam quod habebat auferebatur in se necessariam fidei devotionem, etiam quod habebat auferebatur ab eo, ita inobedientia obdurat animum quem semel ceperit, ut ad suscipienda praecepta nec auctoritate, nec ratione flectatur. Sed quod pessimum est, sibi soli credat, et pro omni ratione intentiones suas sequatur, et hoc solum rectum putet, quod obdurato corde conceperit, similis ei effectus de quo divinus sermo pronuntiat: Itinera insipientium recta in conspectu eorum ; et iterum: Sunt viae quae rectae esse videntur hominibus, novissima autem eorum venient in profundum inferi . Postremo eveniet ejusmodi animabus, quod domui quae supra arenam aedificata est . Haec enim parabola maxime ad inobedientes respicit. Sic enim legimus: Omnis qui audit verba haec, et non facit ea, similabitur viro stulto, qui aedificavit domum suam supra arenam: venerunt flumina, et reliqua ; id est, cum influxerint
Abbreviated transcription (Latin):
fugiat auobis. Non obȩdire aut̃ & uelle discedere. hoc ÷
in p̾senti dãNationẽ inferre. Illis ipsis qͥ grauius apud
nos delinquunt. Uullã tristiorẽ. nullã acerbiorẽ possumꝰ
inuenire sententiã: quã utacorpore congͣgationis abscisi.
sine pace discedant. Et ñ amentiȩ̨ genꝰ est. ut hoc quisqͥs
crimine ñ possit inferri: Intelligamus ergo carissimi
istas in dignitates & contradictiones inimico operante
& disponente ꝓuenire. Ille ȩnĩ qr ñ potest aliquem
ab solute de loco salutis excuterẽ. immittit primum
occasiones & causas. immittit in oboedientiȩ passionẽ. quã semꝑ
socia infidelitas comitatur. Quȩ cũ captiuã il laqueauerit
mentẽ. statim intoleranda atq Impossibilia facit etiam illa
quę parua acleuia sunt. Et sane dubiũ ñ est: quod uires in o¬
boedientibꝰ diuinitus subtrahuntur & sicut ille qui ñ habebat

Expanded text:
fugiet a vobis . Non obedire autem et velle discedere, hoc esfugiet a vobis . Non obedire autem et velle discedere, hoc esin praesenti damnationem inferre. Illis ipsis qui gravius apud nos delinquunt, nullam tristiorem, nullam acerbiorem possumus invenire sententiam, quam ut a corpore congregationis abscissi, sine pace discedant. Et nonne amentiae genus est, ut hoc quisque crimine non possit inferri? Intelligamus ergo, charissimi, istas indignitates et contradictiones inimico operante et disponente provenire. Ille enim quia non potest aliquem absolute de loco salutis excutere, immittit primum occasiones et causas, immittit inobedientiae passionem, quam semper socia infidelitas comitatur. Quae cum captivam illaqueaverit mentem, statim intoleranda atque impossibilia facit etiam illa quae parva ac levia sunt. Et sane dubium non est quod vires inobedientibus divinitus subtrahuntur, sicut et ille qui non habebat
Abbreviated transcription (Latin):
liberi fuistis iusticiȩ. Non bene ingenuus apꝓbat᷑. qͥin
sera uitoꝵ seruitute. leyrimitr. Camat aut̃ inẽtiune ia
disciplinę. in peccato aninȩ suȩ. Malo disceđe quam
emendare quã satis facere. quã implere quod p̃cipis. Quid t
hoc aliud. quã iugũ xp̃i ase rebelli ceruice discutere. Isti tales
sed infidelitate pulsantur. Quid. ꝓdest quod discedis. qͥundiq
astrictus es uinculis passionũ. QQuẽ hinc atq inde circũ¬
uallant uitia tua: Quid inquã ꝓdest quod discedis qͥ
quocũq loci uadis. te tecũ portas: Serito discederes.
si quoquã te fugere posses. Digne aliquis discessit: si illo ire
possit. ubi illũ diabolus inuenire ñ possit. Pemo se fallat.
ñ fugiat aduersariũ de loco ad locũ. sed deuitio adurtutẽ
depassione ademendationẽ. Nã si eũ alit̾ fugias. sequet᷑ te.
Emenda . te. & fugiat ate: sic̃ ait apłs. Resistite diabolo. &

Expanded text:
liberi fuistis justitiae . Non bene ingenuus approbatur, qui liberi fuistis justitiae . Non bene ingenuus approbatur, qui vitiorum servitute deprimitur. Clamat autem in contumelia disciplinae, in peccato animae suae: Malo discedere quam emendare, quam satisfacere, quam implere quod praecipis. Quid est hoc aliud quam jugum Christi a se rebelli cervice discutere? Isti tales sed infidelitate pulsantur. Quid prodest quod discedis, qui undique astrictus es vinculis passionum, quem hinc atque inde circumvallant vitia tua? Quid, inquam, prodest quod discedis, qui quocumque locorum vadis, te tecum portas? Merito discederes, si quoquam te fugere posses. Digne aliquis discessit, si illo ire possit, ubi illum diabolus invenire non possit. Nemo se fallat, non fugiat adversarium de loco ad locum, sed de vitio ad virtutem, de passione ad emendationem. Nam si eum taliter fugias, sequetur te. Emenda te, et fugiet a te, sicut ait Apostolus: Resistite diabolo, et
Abbreviated transcription (Latin):
est. nolite quȩrere quȩ ur̃a sunt: Et iterũ. ñ quȩ suast̾
singuli considerantes : A quo ñ hoc solũ expetitur ut
mercedem suã impleat. sed ut alienas inuadat. pͣoccupet
rapiat. Putamꝰ in quã quod ita petat ut accipiat. ita
quęrat ut inueniat. ita pulset ut aperiatur ei. Qui ꝓ
aliqua neglegentia correptus. & ꝓdisciplinȩ ordine
castigatus. non se ademendationẽ. ñ ad satisfactionẽ
confert: Sed magis ad illã ꝓteruiam ut dicat. desero.
atq discedo. Hoc ego ferre non patior. ingenuus ho-¬
mo sũ Iã primũ qui ante pͣpositũ uel abbatẽ inge¬
nuũ. ẽẽ. se iactitat. puto quod adhuc emptũ. ẽc̃. se
nesciat. Qui xp̃ianȩ militiȩ mancipatus dicere se p̾sumit
ingenuũ. pene est ut neget se xp̃i sanguine cõnparatum.
Quid est aliud liber sũ. quã ipsi dño clamare. nichil tͥ debeo:
Detalib dicebat apłs. Cũ enĩ serui essetis in obedientiae

Expanded text:
est, Nolite quaerere quae vestra sunt? Et iterum: Non quae sua sunt est, Nolite quaerere quae vestra sunt? Et iterum: Non quae sua sunt singuli considerantes ; a quo non hoc solum expetitur, ut mercedem suam impleat, sed ut alienas invadat, praeoccupet, rapiat. Putamus, inquam, quod ita petat ut accipiat, ita quaerat ut inveniat, ita pulset ut aperiatur ei, qui pro aliqua negligentia correptus, et pro disciplinae ordine castigatus, non se ad emendationem, non ad satisfactionem confert, sed magis ad illam proterviam, ut dicat, desero atque discedo, hoc ego ferre non patior, ingenuus homo sum. Jam primum qui ante praepositum vel abbatem ingenuum esse se jactitat, puto quod adhuc emptum se esse nesciat. Qui Christianae militiae mancipatus, dicere se praesumit ingenuum, pene est ut neget se Christi sanguine comparatum. Quid est aliud, liber sum, quam ipsi Domino clamare, nihil debeo? De talibus dicebat Apostolus: Cum enim servi essetis inobedientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ & corporis laborib desudemus. totis licet. obȩdi¬
entiȩ uirib exerceam᷑: nichil tamen c̃dignũ merito
ꝓcel estib bonis conpensare & offerre ualebimus.
on ualent uitȩ pͣsentis obsequia. ętnę uitȩ gaudus
cõpensari. Lassescant licet mẽbra uigiliis. palles¬
cant licet ora ieiuniis. ñ er̃ tam̃ c̃dignę passiones
huiꝰ tẽporis: ad futurã głam quȩ reuelabit᷑ in nobis
ul: emus gͦ carissimi inquantũ possumꝰ q ñ possum
iancũ debeinus Eutura beatitudo ad qͥri potest.
estimari non potest. Nisi enĩ cũ auiditate. nisi cũ bona uo¬
luntate. cũ lȩticia dĩ oꝑa egerimꝰ : dõ nos perire nouerimꝰ.
utamꝰ carissimi qđ digne quęrat illa anima. & ita pulset
ut ei Aperiatur. quȩ ad leue p̾ceptũ senioris responðe
p̃sumit & dicere. Nũ quid serui ur̃i sumꝰ. Sa feci uicẽ
meã. & ille faciat sua : Quomodo hoc dicit. cui pͣceptũ

Expanded text:
mae et corporis laboribus desudemus, totis licet obedimae et corporis laboribus desudemus, totis licet obedientiae viribus exerceamur, nihil tamen condignum merito pro coelestibus bonis compensare et offerre valebimus. Non valent vitae praesentis obsequia aeternae vitae gaudiis compensari. Lassescant licet membra vigiliis, pallescant licet ora jejuniis, non erunt tamen condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Pulsemus ergo, charissimi, in quantum possumus, quia non possumus quantum debemus. Futura beatitudo acquiri potest, aestimari non potest. Nisi enim cum aviditate, nisi cum bona voluntate, cum laetitia Dei opera egerimus, Deo nos perire noverimus. Putamus, charissimi, quod digne quaerat illa anima, et ita pulset ut ei aperiatur, quae ad leve praeceptum senioris respondere praesumit, et dicere: Numquid servi vestri sumus? Jam feci vicem meam, et ille faciat suam quomodo hoc dicit, cui praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
NS TRVIT NOS ATAUE HORTATVR SERMO DIUINVS OuALIT ITTOS
accingere debeanius adinquirenda ꝓmissa sua. & obtinenda
illa bona quȩ nec uisu capi. nec auditi ꝑcipi. nec cogitatu ẽ p¬
hendi possunt. Petite inquit & accipietis. quęrite & inueni¬
etis. Pulsate & aperietur uobis. Idẽ. ut petamus orando. quȩ¬
ramus laborando. pulseius desiderando. pulsemꝰ ꝓficien¬
do. pulsemus ꝑ seuerando: Et inspẽ cęlestiũ ꝓmissor um
tanto incitemur studio. tantoq in ardescamꝰ affec̾tu:
ut cũ pͣmioꝵᷤ dignitate. desiderioꝵ magnitudo concordet.
on uult ds̃ nr̃. bona sua nimia inueniendi facilitate ui¬
lescere. Pretiosa & concupiscibilis merces. cupidũ ama¬
torẽ. & auidũ negotiatorẽ reqͥrit. Ergo ille tantorũ
munerũ reꝓmissor. ñ uult in oꝑe suo tepidũ. despicit
fastidiosũ. recusat coactũ. respuit inde uotũ. Lentũ
enĩ & parũ gratũ quęrere gr̃am diuini inuneris. ma¬
xima ÷ in iuria remuneratoris. Ergo totis licet & ani¬

Expanded text:
nstruit nos atque hortatur sermo divinus, qualiter nos accingere debeamus ad inquirenda promissa sua, et obtinenda illa bona quae nec visu capi, nec auditu percipi, nec cogitatu comprehendi possunt. Petite, inquit, et accipietis, quaerite et invenietis, pulsate et aperietur vobis ; id est, ut petamus orando, quaeramus laborando; pulsemus desiderando, pulsemus proficiendo, pulsemus perseverando; et in spem coelestium promissorum tanto incitemur studio, tantoque inardescamus affectu, ut cum praemiorum dignitate desideriorum magnitudo concordet. Non vult Deus noster bona sua nimia inveniendi facilitate vilescere; pretiosa et concupiscibilis merces cupidum amatorem et avidum negotiatorem requirit. Ergo ille tantorum munerum repromissor non vult in opere suo tepidum, despicit fastidiosum, recusat coactum, respuit indevotum. Lentum enim et parum gratum quaerere gratiam divini muneris, maxima est injuria remuneratoris. Ergo totis licet et ani
Abbreviated transcription (Latin):
famulatũ cultũq dĩ nulla iam obsistat in firmitas. Nulla cotit᷑¬
dicat miserȩ fragilitatis ad uersitas. nulla ulteriꝰ remaneat pugnan¬
di necessitas. Ad ueni& in quã illud tẽpꝰ. quando nulla iam deside¬
retur cẏbi somniq refectio: Nulla sentiat᷑ ieiunii lassitudo. nulla
timeat᷑ uł decarne in quietudo. uł de hoste tẽptatio: sed ad uer¬

Expanded text:
am nobis stabit infirmitas, nulla contradicet miserae carnis adversitas, nulla vel ulterius remanebit pugnandi necessitas. Veniet, inquam, tempus quando nullus desideretur cibus, omnisque refectio, nulla sentiatur jejunii lassitudo, nulla timeatur vel de carne inquietudo, vel de hoste tentatio; sed adver
Abbreviated transcription (Latin):
cordisq uitabimꝰ. Sed quod dixi oris &e cordi. sicordi sta¬
tueris adhibere custodiam. ori non laborabis im ponere
lud siquidẽ uoce depromit᷑. quod prius in officina
conscientiȩ de format᷑. Hoc ex terior reddit: quod dicte interior
Mens exercet imperium. & lingua famulatum. Et ideo dixit

Expanded text:
cordisque uitemus. sed quod oris diximus, si cordi studueris adhibere custodiam, ori non laborabis inponere dillud siquidem uoce depromitur, quod prius in officina conscientiae deformatur. hoc exterior reddit, quod dictat interior. mens exercet imperium, lingua famulatum, et propterea c
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestis naturȩ ordinẽ ꝑtinet. in patre & filio &
spũ scõ ita confitenda. ẽ. una diuinitas. ut nec sin¬
gularis putetur in unitate persona. nec triplex
in trinitate substantia: sed ita assignetur plura¬
litas unitati. ne trinitati subtrahat᷑ ȩqualitas.

Expanded text:
coelestis naturae ordinem pertinet, in Patre et Filio et Spiritu sancto ita confitenda est una divinitas, ut nec singularis putetur in Trinitate persona, nec triplex in unitate substantia: sed ita assignetur pluralitas unitati, ne Trinitati subtrahatur aequalitas.
Abbreviated transcription (Latin):
bonist̃ casti. sobrii. humiles & benigni. dõ auxiliante ꝑse¬
uerent inoꝑib honis. Q ui uero oꝑa mala faciunt. cito se
ad uitã. sed p̾cipitant᷑ ad mortẽ.: dequa poena nos pius dñs
libare dignet᷑. quicũ patre & spuscõ uiuit & regnat inscła¬

Expanded text:
boni sunt, casti et sobrii, humiles et benigni, Deo auxiliante, perseboni sunt, casti et sobrii, humiles et benigni, Deo auxiliante, perseverent in operibus bonis. Qui vero opera mala faciunt, cito se ad vitam, sed praecipitantur ad mortem. De qua poena nos pius Dominus liberare dignet
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa xp̃iana & cogitemꝰ incorde. & impleamꝰ in opere. Nam
ille xp̃ianꝰ qualis est. qui uixaliqͣndo ad ȩccłam uenit. & qͣndo
uenerit ñstat in ȩcclesia ut oret ꝓpeccatis suis. sed aut causas
dic aut lites & rixas concitat. & si locũ ibi inuenerit. usq
ad uomitũ bibit: & pꝰ ea quãse in ebriauerit surgit uelut
frenetitꝰ & insanꝰ ballare diadolico more. saltare. uerba
tͣpia & amatoria uelli xuriosa cantare. Iste talis ñdubitat
furrũ facere. ad ulteriũ ñtimet ad mittere. falsũ testimoniũ
dicere. maledicere. ꝑ iurare. Siue uiri siue mulieres. quitalia oꝑa
faciunt. non adremediũ sed ad iudiciũ xp̃ianu̾ nom̃ & baptis mi
sacramta suscipiunt. & nisi paenitentiã egerint. inaet̾nũ ꝑibt̃.
Ecce fr̃s ostendimꝰ uob̾ quales sint xp̃iani boni. & qualessint
ẽẽ. cognoscitis. castigate semꝑ. increpate. corripite. it de ꝑfectu
ur̃o & de illoꝵ ꝓfectione duplicẽ mercedẽ hab̾e positis. Quigͦ

Expanded text:
iana et cogitemus in corde, et impleamus in opere. Nam ille Christianus qualis est, qui vix aliquando ad ecclesiam venit, et quando venerit, non stat in ecclesia ut oret pro peccatis suis, sed ut causas dicat, aut lites aut rixas concitet; et si locum invenerit, usque ad vomitum bibit, et postquam se inebriaverit, surgit velut phreneticus et insanus balare diabolico more, saltare, verba turpia et amatoria vel luxuriosa cantare? Iste talis non dubitat furtum facere, adulterium non timet admittere, falsum testimonium dicere, maledicere, perjurare. Sive viri, sive mulieres, qui talia opera fsacramenta suscipiunt, et nisi poenitentiam egerint, in aeternum peribunt. Ecce, fratres, ostendimus vobis quales sint Christiani boni, et quales sint  cognoscitis, castigate semper, increpate, corrigite; ut de profectu vestro et de illorum perfectione duplicem mercedem habere possitis. Qui ergo