comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fouee. qnͣti laquei. et qd̃ est grauius qui
plurimos strangulent. In sodomitalia
urbe uix unus loth qui nõ tẽptaretur
muẽtus est: cuius tamen etiã uxor nõ
potuit laqueos temptationis euadere.
Hebreoꝵ populus maria transiuit: sed
nõ potuit temptamẽta trãsire. Cemptati
sunt om̃s p̾ter ih̾m. et caleb. qui ideo de
senioribz terram repromissionis introi¬
re meruerunt: quia fuerũt tẽptationib
expertes. Nec caron introiuit nec maria:
quia et ip̃i temptati sunt. Nec moyses
introiuit: quia dux erat populi qui tẽp
ideo moyses quo aduixit preliabatur sꝑ.
Iħh̾s autẽ naue plebis animos profũda
pace composuit qm̃ qui sub lege ẽ agit᷑
incertis qui sub euãgelio: audit dicentẽ.
Pacẽ relinquo uobis: pacẽ meã do uobis.
Ideoq diligentib nõ est scandalũ. accipe
aliter. Crux dñi iudeis scandalum: gre¬
cis stulticia est. Scandalum est ꝑfido: qͥa
dicit uideus. Ergo hic deus est. qui hõ

Expanded text:
foveae, quanti laquei, et quod efoveae, quanti laquei, et quod eplurimos strangulent! in Sodomitana urbe uix unus Loth qui non temptaretur inuentus est, cuius tamen etiam uxor non potuit laqueos temptationis euadere. Hebraeorum populus maria transiuit, sed non potuit temptamenta transire. temptati omnes praeter Iesum et Caleph, qui ideo de senioribus terram repromissionis introire meruerunt, quia fuerunt temptationis expertes. nec Aaron introiuit nec Maria, quia et ipsi temptati sunt, nec Moyses introiuit, quia dux erat populi qui temptideo Moyses, quoad uixit, proeliatus sempIesus autem Naue plebis animos profunda pace composuit, quoniam, qui sub lege est, agitatur incertis, qui sub euangelio, audit dicentem: pacem relinquo uobis, pacem meam do uobis, ideoque diligentibus non est scandalum. Accipe aliter: crux domini Iudaeis scandalum. Graecis stultitia est. scandalum est perfido, quia dicit Iudaeus: \'ergo hic deus est qui homo
Abbreviated transcription (Latin):
secundis: nunqmͣ sit eius affectus ĩfirmꝰ.
t mors temptat: et uita temptat. Caue
scandalum. Qui pacẽ habet. que omnem
Ideo scandalum pati nõ debet: qz pusilloꝵ
est exagitari scandalo. Unde et dñs ait.
Quicũqz scandaliz auerit unũ de pusilli ᷤ
istis minimis. Non solũ pusillos. s eciã
minimos dixit. ques ꝑturbant scandala:
et ideo graui pene obnoxius est ut legisti.¬
qui ꝑsuaserit crimen infantulo. et ĩ cau¬
tam precipitauerit etatem: ita qui ĩua¬
lidum. et insipientẽ et ĩ prouidũ circun¬
scripserit ꝑsuasione erroris. aut exagi¬
tatione cordis affectum. Dis scire. quã
inifirmus est qui scandaliz atur:. Non
infantia auimi: ut eum etiam esca frĩs
exagitet. Unde non potest homini esse
in multos. Uides mopẽ iustũ: tẽptaris.
Uides diuitem iniquum: temptaris.
Uides sine liberis scm̃: temptaris. Bides
liberis honorib. laudib sclarib habun¬
danteni miustum. temptaris. Quante

Expanded text:
secundis, nusquam sit eius infirmus affectus. secundis, nusquam sit eius infirmus affectus. et mors temptat et uita temptat; caue scandalum. Qui pacem habet, quae omnem ideo scandalum pati non debet, quia pusillorum est exagitari scandalo. unde et dominus ait: quicumque scandalizauerit unum de pusillis istis minimis. non solum pusillos, sed etiam minimos dixit quos perturbant scandala, et ideo graui obnoxius qui persuaserit crimen infantulo, et incautam praecipitarit aetatem; ita qui invalidum, et insipientem, et improvidum circumscripserit persuasione erroris, aut exagitatione cordis affectum. Vis scire quam infirmus sit qui scandalizatur? Non infantia animi; ut eum etiam esca fratris exagitet! Unde non potest homini esse in multos. Vides inopem justum, tentaris: vides divitem iniquum, tentaris: vides sine liberis sanctum, tentaris: vides liberis, honoribus, laudibus saecularibus abundantem injustum, tentaris. Quantae
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a ingrata est grã. Uendidit iustus
facultates suas. dispensauit pauꝑib
nichil sibi reliquit. contempnit᷑ ple¬
rũq in ipã eccli̾a. quia diues cẽ desiit.
sicut scriptũ est. Si dederit uir om̃s
facultates suas incaritate: contemptu
contemptus erit. Non ergo moueatur.
Non enĩ mercedẽ huius seculi. nec grãm.
sed uite quesiuit eterne. Non indignetur
quia homines pecuniis magis qmͣ oꝑibꝰ
bonis deferunt. Nam si ei ꝓpter bonum
opus in hoc sclo deferatur: et huiꝰ studii
fructũ hic adipiscatur: dicitur de eo. ꝑ¬
cepit mercedẽ suam. Habet quidẽ opus
bonũ et hic grãm: sed breuis porcio eme¬
rende salutis est. Serua futuris mercedẽ
tuam: et istius scl̃i obprobria. incremẽ¬
ta tue mercedis iudica: cogitans semꝑ
ergo iustus frangatur ĩiuriis. nullis mo¬
ueatur periculis. nullis temptet᷑ procellis.
siue mors nigruat. siue uita. siue angeli
celoꝵ. neq deiciatur adu̾sis. neq extollat᷑

Expanded text:
ipsa ingrata est gratia! uendidit iustus ipsa ingrata est gratia! uendidit iustus facultates suas, dispensauit pauperibus, nihil sibi reliquit: contemnitur plerumque in ipsa ecclesia, quia diues esse desiuit, sicut scriptum est: si dederit uir omnes facultates suas in caritate, contemptu contemptus erit. non ergo moueatur; non enim mercedem huius saeculi nec gratiam, sed uitae quaesiuit aeternae. non indignetur, quia homines pecuniis magis quam operibus bonis deferunt. nam si ei propter bonum opus in hoc saeculo deferatur et huius studii fructum hic adipiscatur, dicitur de eo: percepit mercedem suam. habet quidem opus bonum et hic gratiam, sed breuis portio emerendae salutis est. serua futuris mercedem tuam et istius saeculi obprobria incrementa mercedis tuae iudica. cogita semper ergo iustus frangatur iniuriis, nullis moueatur periculis. nullis temptetur procellis, siue mors ingruat sine uita siue angeli caelorum. neque deiciatur aduersis neque extollatur
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑat omnẽ mentẽ scd̃m apłi sentenciã:
quo nichil pulcrius dici potuit. Sũmꝰ
em̃ sapĩe finis est. ut simus mente trã¬
quilla. Non cõmentiens poetarũ fabu¬
lis. lubricus turbetur affectus. Sũmꝰ
finis iusticie est: ut miquitas mentẽ
iusti mouere nõ possit. Hirtutis tocius
hic finis. et corporee ip̃ius fortitudinis:
ut confecto bello pacẽ reformet. Paci gͦ.
et ip̃a plerũq militat fortitudo bellã¬
di. Nemo ergo pacificũ turbet affectũ.
Multa geuerantur ad ꝑturbationem
homĩs. Et uxor plerũq decepta serpẽ¬
tis insidiis. animũ uiri exagitare co¬
natur. et pater fidẽ filii frcquẽtꝰ irridet.
et uir sue conuigis mentẽ temptat. obpro¬
briis: sed in his onib suꝑat iustus.
et dicit. Qui nos separabit a caritate xͥ:
Tribulatio. an angustia. an ꝑsecutio:
Quociens bñfacta crimini dantur. quo¬
tiens uirtus obprobrio ducit᷑. quociens

Expanded text:
superat omnem mentem secundum apostoli sententiam, superat omnem mentem secundum apostoli sententiam, quo nihil pulchrius dici potuit. summus enim sapientiae finis est, ut simus mente tranquilla, non commenticiis poetarum fabulis lubricus turbetur affectus. summus finis iustitiae est, ut iniquitas mentem iusti mouere non possit, uirtutis totius hic finis et corporeae ipsius fortitudinis, ut confecto bello pacem reformet. paci ergo et ipsa plerumque militat fortitudo bellandi; nemo ergo pacificum turbet affectum. Multa generantur ad perturbationem hominis: et uxor plerumque decepta serpentis insidiis animum uiri exagitare conatur et pater fidem filii frequenter inridet et uir suae coniugis mentem temptat obprobriis. sed in his omnibus superat iustus et dicit: quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio an angustia an persecutio? quotiens benefacta crimini dantur, quotiens uirtus obprobrio ducitur, quotiens
Abbreviated transcription (Latin):
sierunt. De hac aqua dicit dñs. Si
transeas ꝑ aquam. tecũ sum: et flumi¬
na nõ inũdabũt te. Ad est iustis suis
semꝑ. cũ aliquib teruntur aduersis:
si tamẽ transeant mente constanti.
nõ dubitanti. nõ fidei turbent᷑ incerto.
Transi ergo et tu fidelis animi directi¬
one. si diuinam ius tibi adẽẽ p̾sentiã:
nõ solum pax. sed etiam multa pax
sit in ar̃o tuo. Nulla te prelia diu̾se
cupiditatis impugnent. nõ iracundia
stimulet: non libido. Et si est pugna
tamẽ foris nõ intus sit. Preliare adu̾sꝰ
ꝑsequẽtes. licet et ip̃is sepe silentio cedẽ¬
dum sit: quia tibi uncunt. Illorum
potentia: tua est uictoria. Tũc deniq
triumphantur: cũ se uicisse crediderint.
Non ergo te impugnet auaricia: non
cupiditas exagitet. nõ tristicia deiciat.
nõ inflãmet libido. nõ resupinet suꝑ¬
bia. nõ curuet ambicio: nõ formido cõ¬
sternat. Nax multa abundet tibi que

Expanded text:
sierunt. de hac aqua dicit dominus: si sierunt. de hac aqua dicit dominus: si transeas per aquam, tecum sum, et flumina non inundabunt te. adest iustis suis semper, cum aliquibus teruntur aduersis, si tamen transeant mente constanti, non dubitanti, non fidei turbentur incerto. Transi ergo et tu fidelis animi dilectione. si diuinam uis tibi adesse praesentiam, non solum pax, sed etiam multa pax sit in animo tuo, nulla te proelia diuersae cupiditatis inpugnent, non iracundia stimulet, non libido et, si est pugna, tamen foris, non intus sit. proeliare aduersus persequentes, licet et ipsis silentio saepe cedendum sit. Quia tibi uincunt. illorum potentia tua est uictoria; tunc denique triumphantur, cum se uicisse crediderint. non ergo te inpugnet auaritia, non cupiditas exagitet, non tristitia deiciat, non inflammet libido, non resupinet superbia, non curuet ambitio, non formido consternat. pax multa abundet, quae
Abbreviated transcription (Latin):
supra diximus quia caritas excludit
timorẽ: nt̃ dicimꝰ. qr excludit omnẽ
ꝑturbationẽ. Etenĩ qui deũ diligit: pro¬
funda est in eo confirmate mentis tnͣ¬
quillitas. Aqua inquit multa excludẽ
nõ poterit caritatẽ et flumina nõ mũ¬
dabunt eam. Multa aqua diuersarum
est passionũ et flumina secularium
cupiditatũ. corꝑalib motib incitata:
murũ tamẽ caritatis subu̾tere non pos¬
sunt. Idecq caritate fundatus dicit. Tor¬
rentẽ ꝑtransiuit aĩa nr̃a. Nunqͥd aqua
maris excludere moysi potuit caritatẽ.
ut et scd̃m licteram tibi psalmoꝵ series
suffragetur: Nempe diligens deũ: tutũ
sibi credidit iter ẽẽ ꝑ maria. Qui aũt
non dilexerũt deum: hii demersi flucti¬
b dignũ sacrilegiis suis exitũ ꝑtule¬
runt. Helyas atq heliseus iordanem
transierant pede: et hec fuit nimie m̾¬
ces et grã caritatis. Hii igitur ut trã¬
sirent aquas fluuii iordanis: passionũ
fluenta nrãx. mẽtis pͥus uestigio tran¬

Expanded text:
supra diximus, quia caritas excludit timorem, nunc dicimus, quia excludit omnem perturbationem. etenim qui deum diligit, profunda est in eo confirmatae mentis tranquillitas. aqua, inquit, multa excludere non poterit caritatem et flumina non inundabunt eam. multa aqua diuersarum est passionum et flumina saecularium cupiditatum corporalibus motibus incitata, quae tamen murum caritatis subuertere non possunt. ideoque caritate fundatus dicit: torrentem pertransiuit anima nostra. numquid aqua maris excludere Moysi potuit caritatem ? ut et secundum litteram tibi psalmorum series suffragetur, nempe diligens deum tutum sibi credidit iter esse per maria; qui autem non dilexerunt deum, hi demersi fluctibus dignum sacrilegiis suis exitum pertulerunt. Helias atque Helisaeus Iordanen transmiserant pede; et haec fuit nimiae merces et gratia caritatis. hi igitur ut transirent aquas fluuii Iordanis, passionum fluenta nostrarum mentis prius uestigio tran
Abbreviated transcription (Latin):
tem semꝑ locũ iocunditatis eterne.
Iste st̃ uͥtutes: que in ysaie libro
dicunt. Quis est iste qui aduenit
ciosus instola: Iste inqmͣ st̃ q̃ mi¬
rantur ex isto confragoso scopulo¬
soq deserto. aliquã ascendere posse
animã sine magnoꝵ. labe uitiorũ.
et ideo gratulantur reꝑtam. que
uestimenta in nocentie naturalis
nõ polluerit atͣmento insipientie¬
secularis: sed magis sapientie spi¬
ritalis et gr̃e caudore mundarit.
Dicit ergo anima: iam secura. iã
leta. Posuerũt pecõres laqueum michi:
et amandatis tuis non erraui.
igna uox relinquentis hoc

Expanded text:
tem semper locum iucunditatis aeternae. istae sunt uirtutes, quae et in Esaiae libro dicunt: quis est iste qui aduenit sic speciosus in stola? istae, inquam, sunt quae mirantur ex isto confragoso scopulosoque deserto aliquam ascendere animam posse sine magnorum labe uitiorum, et ideo gratulantur repertam, quae uestimenta innocentiae naturalis non polluerit atsaecularis: sed magis sapientiae spiritalis, et gratiae candore mundarit. 35. Dicit ergo ea anima jam secura, jam laeta: Posuerunt peccatores laqueum mihi: et de mandatis tuis non erravi. Digna vox relinquentis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ut auem ẽẽ te noueris: assumptum
in naturã uolandi: dicente dño ꝑ pro¬
pletam. Liberate uos ex laqueo uenato¬
nim: et a u̾bo conturbationis. Non
enĩ iniuste tendunt᷑ retia auibus.
Aiuis es o homo: qui sicut auis ĩ quã¬
dam aquile renouatus es iuuentutẽ.
Et icõ non iniuste tendunt᷑ r̃etia aui¬
bus. Quid enĩte in terrã deitis: qui
iam celum petebas: Non inuste reno¬
uato tenduntur retia: quia xp̃i esse
cepisti. uenantiũ eẽ desiisti. Habes qui¬
te liberet de laqueo. Denator ante qͣsi
predam suam diabolus suo iure capi¬
ebat. nũc dnice crucis mercedem cur
alienus ncursat: Potes tamẽ etiã
hos laq̃os euitare. ne dicas uenantes ce¬
perunt me sic̾ passerem: si laqueum
cordis euadas. ꝙͣ misit diabolus ĩ cor
iide. et ita eum infacinus ꝓditionis
ꝓpha. Dabis illis dñe laqueũ cordis
cor quẽ parasti illis: nobis autem
da dñe auxiliũ. ut pꝰ tẽ sequanuir tu¬
is a sligati uinculis. Nusla enĩ uche¬

Expanded text:
ut auem esse te noueris adsumptum in naturam uolandi, dicente domino per prophetam: liberate uos ex laqueo uenatorum et a uerbo conturbationis; non enim iniuste tenduntur retia auibus. auis es, o homo, qui sicut auis in quandam aquilae renouatus es iuuentutem, et ideo non iniuste tenduntur retia auibus. quid enim te in terram deicis, qui lam caelum petebas ? non iniuste renouato tenduntur retia, quia iam Christi esse coepisti, uenantium esse desisti. ante te laqueo uenator, ante quasi praedam suam diabolus suo iure capiebat: nunc dominicae crucis mercem cur alienus incursat ? potes tamen etiam hos laqueos euitare, ne dicas: \'uenantes ceperunt me sicut passerem\', si laqueum cordis euadas quem misit diabolus in cor Iudae et ita eum in facinus proditionis propheta: dabis illis, domine, laqueum cordis eorum quem parasti illis. nobis autem da, domine, auxilium, ut post sequamur tuis alligati uinculis. nulla enim uehe
Abbreviated transcription (Latin):
diem mensis scdi. sed euangłiste ĩdif¬
ferenter pouũt et dies azior pro pa¬
scha; et pascha pro dieb azimoꝵ. Un
pascha. quia et pasche dies ĩ azimis
panib celebrari p̾cipiebant᷑. et nos qiͣ
pascha perpetuũ facientes. semꝑ ex hoc
nundo tnͣsire p̾cipimur. Ona die im¬
molato agno ad uesꝑam. sequũt᷑. septẽ
dies azimoꝵ: quia xp̃s in plenitudinẽ
tempoꝵ semel pro nobis passus toto
tempore scli. qui ꝑ seꝑtẽ dies uoluitur.
in azimus sinceritatis et ueritatis p̾cipit

Expanded text:
dem mensis. Sed evangelistae indifferenter ponunt, et diem Azymorum pro Pascha, et Pascha pro diebus Azymorum, Pascha panibus est celebrari praeceptus, et nos quasi Pascha perpetuum facientes, semper ex hoc mundo transire praecipimur: uno die immolato agno ad vesperam sequuntur septem dies Azymorum, quia Christus in plenitudine temporum semel pro nobis passus, toto tempore saeculi quod septem diebus agitur in azymis sinceritatis et veritatis praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
situ nominatur. quia illa die tnͣsiuit
ext̾minator ꝑ egiptũ. uel dñs liberauit
populũ suũ quo nomine significabat᷑
transiturũ eẽ. Inter pascha et azima.
hoc distat. qd̃ pascha uocatur .s. ille dies ĩ
quo agnus sacrificabatur ad uesperã.

Expanded text:
 illa die transivit exterminator per Aegyptum, vel Dominus liberans populum suum, quo nomine significabatur transiturum. Inter Pascha vero et azyma hoc distat, quod Pascha vocatur solus dies, in quo agnus occidebatur ad vesperam,
Abbreviated transcription (Latin):
uitur: unũqd̃qz ante tempus tres mẽ¬
ses habet: pro uno qͦ mense singuli di¬
iubemur dimttẽ. sed penitenti. ita pec¬
cat. qui uidet frẽm suũ peccare et tacet:
sic̃ qui penitenti nõ indulget. Nam d̾s̃¬
qui dixit. si penitet dimitte: dixit etiã
si peccau̾it increpa. nec difficilis uenia.
nec remissa indulgentia Si noluerit¬

Expanded text:
uia unumquodque tempus tres menses habet, pro unoquoque mense singuli dii dimittere; sed poenitenti. Ita peccat qui videns fratrem peccare tacet: sicut qui poenitenti non indulget. Nam quod dixit: si poenitet dimitte, praemisit, si peccaverit increpa. Nec difficilis sit venia nec remissa indulgentia. VER
Abbreviated transcription (Latin):
oscula iumici. His nos uulneribus
offeramus: quibz quicũqz mortuus
fuerit. mortẽ gustare non poterit. Ta
astantib qui nõ gustabũt mortem:
donec uideant filium homĩs ueniẽtẽ
mn regno suo. Merito petrus nõ time¬
bat hanc mortẽ. Non tiebat enĩ. qui di¬
cebat quia et si oporteret cũ pro xp̃o mo¬
ri. nõ eũ relinqueret. aut negaret. Col

Expanded text:
oscula inimici . 40. His nos vulneribus oscula inimici . 40. His nos vulneribus offeramus, quibus quicumque mortuus fuerit, mortem gustare non poterit. Talastantibus qui non gustabunt mortem, donec videant Filium hominis venientem in regno suo . Merito Petrus non timebat hanc mortem; non timebat enim qui dicebat, quia etsi oporteret eum pro Christo mori, non eum relinqueret aut negaret . Tol
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. durus sit sicut inferi zclus.
Non te ergo offendat duricia clauorum:
quia est duricia caritatis: nec ualidus
clauoꝵ rigor. quia ualida est etiã caritas
sicut mors. Caritas enĩ culpam ⁊ oĩa
pccã mortificat: caritas sicut mortis
ictus interimit. Deniqz morimur fla¬
gitiis atq peccato: dũ dni mandata di¬
ligimus. Caritas deus est. Caritas dei
u̾bũ est: quod est ualidum. ⁊ acutius
onĩ gladio acutissimo. usq ad diuisio¬
nem quidẽ anime et sp̃s̃ artusqz et inti¬
ma penetrans medullax. Est durus gͦ
zelus caritatis. qui nõ cedat inferis:
cũ pro dei zelo unusquisqz nec suis par¬
cat. Hiis clauis caritatis configatur
aĩa nr̃ã. et caro nostra: ut et ipsa dicat.
quia uuluerata caritate ego sũ. Habet
ergo clauũ suũ caritas: habet gladium
suũ. quo aĩa uulneratur. Felix: qui
hoc gladio meruerit uuluerari. Hec st̃
uulnera: que osculis preferuntur. Oti¬
liora uulnera amici: qmͣ uoluntariã

Expanded text:
charitas, durus sicut inferi zelus. charitas, durus sicut inferi zelus. Non te ergo offendat duritia clavorum, quia est duritia charitatis: nec validus clavorum rigor, quia valida est etiam charitas sicut mors. Charitas enim culpam et omnia peccata mortificat: charitas sicut mortis ictus interimit. Deniqgitiis atque peccato, dum domini mandata diligimus. caritas deus est, caritas dei uerbum est, quod est ualidum et acutius omni gladio acutissimo usque ad diuisionem quidem animae et spiritus artusque et intima penetrans medullarum. est durus ergo zelus caritatis qui non cedat inferis, cum pro dei zelo unusquisque nec suis parcat. his clauis caritanima nostra et caro nostra, ut et ipsa dicat: Quia vulnerata charitate ego sum . Habet ergo clavum suum charitas: habet gladium suum, quo anima vulneratur. Felix qui hoc gladio meruerit vulnerari. Haec sunt vulnera quae osculis praeferuntur: Utiliora vulnera amici, quam voluntaria
Abbreviated transcription (Latin):
mulo paulus stimulatus. surrexit a
terra: et se leuauit. ut cõuersaret᷑ in
cclo. Confixus est clauis apłs fhomia ᷤ.
ut diceret. Nisi uidero in manibz eius
fixuras clauoꝵ: et mictã digitũ me¬
um in locum clauoꝵ. Claui crãt bone
cupiditatis. claui erant et si nõ ꝑfecte
fidei: tamen fidei incrementa q̃rẽtes.
hiis configitur clauis: qui xp̃o cõmo¬
ritur: ut cũ xp̃o resurgat. Hus cõfigitꝰ
clauis: qui mortificationẽ dnũi ihesu
in corpe suo portat. Hiis clauis cõfigi¬
tur: qui meretur audire dicentẽ ihm̃.
Pone me ut signaculũ in cor tuum.
ut sigillũ in brachiũ tuũ: qr ualida ẽ
ut mor caritas: durus sicut inferi
zelus. Infige ergo pectorituo et cordi tuo
signaculũ crucifixi. infige et brachio
tuo: ut oꝑa tua pccõ mortua sint. Nichil
in hiis criminis reuiuiscat: nichil re¬
surgat erroris. Fortasse hanc imaginẽ
claui non solum tumoris. sed etiã cari¬
tatis affigũt: quia ualida est ut mors

Expanded text:
mulo Paulus stimulatus surrexit e mulo Paulus stimulatus surrexit e terra et se leuauit, ut conuersaretur in caelo. confixus est clauis apostolus Thomas, ut diceret: nisi uidero in manibus eius fixuras clauorum et mittam digitum meum in locum caluorum. claui erant bonae cupiditatis, claui erant, etsi non perfectae fidei, tamen fidei incrementa quaerentis. His configitur clauis qui pro Christo commoritur, ut cum Christo resurgat; his configitur clauis qui mortificationem domini Iesu in corpore suo portat; his clauis configitur qui meretur audire dicente Iesu: pone me ut signaculum in cor tuum, ut sigillum in brachium tuum, quia ualida est ut mors czelus . Infige ergo pectori tuo et cordi tuo hoc signaculum crucifixi, infige et brachio tuo: ut opera tua peccato mortua sint. Nihil in his criminis reviviscat, nihil erroris resurgat. Fortasse hanc imaginem clavi non solum timoris, sed etiam charitatis affigunt; quia valida est ut mors
Abbreviated transcription (Latin):
ta peccati: moriatur in carne tua oĩs
illecebra delictoꝵ: libertatẽ uagandi cupi¬
ditas uoluptatũ cruci affixi clauus non
habeat. Est quidam clauis spũalis: qui
patibulo diũce crucis affigat has carnes.
Et fortasse suit carnes quedã aĩe: sicut
corpus est auime. Carnes anime sunt:
caruales cogitationes. Configat has car¬
nes timor diũ et iuditioꝵ cius: ⁊ serui¬
tuti redigat. Quod si carnes iste reicuĩt
clauos diuini amoris: haut dubie dr̃.
Non ꝑmnanebit sp̃s mĩs ini his homĩb:
quia carnes sunt. Nisi igitur affigant᷑
he carues cruci. ⁊ configantur clauis a
timore dei nri: nõ ꝑmanebit in his sp̃s̃
dei. Sicut sunt aculei timoris quibus
conpũgimur: ita st̃ claui timoris qͥb
configim᷑. Qui compungit᷑ excitatur:
qui configitur. mortificatur: ut pocõ
deficiat. deo uiuat. Ut sciamus autem
clauos eẽ spãles etiam stimuli spĩtales
sunt de quib scriptum ẽ. Durũ ẽ tibi
aduersus stimulũ calcitrare. L oc sti¬

Expanded text:
ta peccati, moriatur in carne tua omnis inlecebra delictorum, libertatem uagandi cupiditas uoluptatum cruci adfixa non habeat. est quidam clauus spiritalis, qui patibulo dominicae crucis adfigat has carnes. et fortasse sunt carnes quaedam animae, sicut corpus est animae. carnes animae sunt carnales cogitationes; configat has carnes timor domini et iudiciorum eius et seruituti redigat. quodsi carnes istae reiciunt clauos diuini timoris, haud dubie dicitur: non permanebit spiritus meus in his hominibus, quoniam carnes sunt. nisi igitur adfigantur hae carnes cruci et configantur clauis a timore dei nostri, non permanebit in his spiritus dei. Sicut sunt aculei timoris quibus conpungimur, ita sunt claui timoris quibus configimur. qui conpungitur excitatur, qui configitur mortificatur, ut peccato deficiat, deo uiuat. ut sciamus autem clauos spiritales esse, etiam stimuli spiritales sunt, de quibus scriptum est: durum tibi est aduersus stimulum calcitrare. hoc sti
Abbreviated transcription (Latin):
nectutis et mortis pauescit. cõfi¬
nia. nec horrea struit messibus
recõdendis. iam alienis uicturus
etatib: sed sola diues uͥtictũ fecũ¬
ditate. ca congregat q̃ sibi n mors
possit auferre: incritoq dicit.
Concupiuit anima desiderare in¬
dicia tua: in omii tempore.
uod utiq nõ facit: nisi liber

Expanded text:
nectutis et mortis pauescit confinectutis et mortis pauescit confinia nec horrea struit messibus recondendis, iam alienis uicturus aetatibus, sed sola diues uirtutum fecunditate ea congregat, quae sibi nec mors possit auferre. Meritoque dicit: concupiuit anima mea desiderare iudicia tua in omni tempore. quod utique non f
Abbreviated transcription (Latin):
Nam nisi ipe se prius uiderit: nõ
audebit ostendere se. sicut adã qui
se occultare cupiebat. quia nõ ag¬
noscebat. Sod iam ctiã id quod̃
sequit ᷑ cõsideremus. Iduena ego
sum in terra: ne abscondas a me
ista uox est: sed eius qui ter¬
renis renũtiauerit uoluptatib.
et omĩ se mũdane cupiditatis
eruerit affectu. Ille est ĩ hac terra
aduena. qui potest dicere. nr̃a ãt
cõu̾satio in celis est qui suã habet
ni dũo portionẽ. qui potest dolere¬
quod duitius uiuat in terris. qui
uite huius longeui lassatur cui ꝓ¬
lixitas huius habitationis fastidio
sit. qmͣ sc̃s adu̾satur et dicit. De his
qui habitãt in terra. qui dissolui
nõ timet. sed si soluatur. p̾sumat
se cũ xp̃o futurũ. Hic uere peregrinꝰ
in terra est: qui scõꝵ est ciuis et do¬
mesticus dei. et thesaurũ sibi cõdit
in celo. Nou utiqz is exiens de egip¬
to. in hanc intelligibilẽ egiptum
remcare desiderat: nec deposite se¬

Expanded text:
nam nisi ipse se prius uiderit, non nam nisi ipse se prius uiderit, non audebit ostendere, sicut Adam, qui se occultare cupiebat, quia non agnoscebat. sed iam etiam id quod sequitur consideremus. Aduena ego sum in terra, ne abscondas a me e uox ista est, sed eius, qui terrenis renuntiauerit uoluptatibus et omni se mundanae cupiditatis exuerit affectu. ille est in hac terra aduena. qui potest dicere: nostra autem conuersatio in caelis est, qui suam habet in domino portionem, qui potest dolerequod diutius uiuat in terris, qui uitae huius longaeuitate lassatur, cui prolixitas habitationis huius fastidio sit, quam sanctus auersatur et dicit: uae his qui habitant in terra, qui dissolui non timet et, si soluatur, praesumit se cum Christo futurum. hic uere peregrinus in terra est, qui sanctorum est ciuis et domesticus dei et thesaurum sibi condit in caelo. non utique is exiens de Aegypto in hanc intellegibilem Aegyptum remeare desiderat nec depositae se
Abbreviated transcription (Latin):
missa pietas uolũtatis. sequuta
potestatis. auctoritas est. Omĩb di¬
cit ih̾s uolo. qui nõ uult eẽ pocm̃i.
dari: fidei est credentis in xp̃m. Et
tetigit cũ. Tangit eos: quoꝵ fide
tangitur. Deniq dicit. Tetigit me
aliquis: sentio uirtutẽ exisse de me.
Habes oꝑationẽ immaculati corꝑis.
habes remissionẽ diumitatis. Sed
ut plemus sanaretur: aperuit głos
eius dicẽs. Bade ostende te saccrdoti.
Multos sacerdotes habebat synago¬
ga: sed qui oculos aperit. falsos nõ
uidet. sacerdotes. uerum aspicit. Qui
est uerus sacerdos. inisi ille qui sa¬
cerdos est ĩ cternũ: Et ideo pater
dixit ad eũ. Tu es sacerdos ĩ ef̾nũ.
Iiperuit ergo oculos cius. et uidit:
ct ĩtellexit: quale munus ꝓ cũ¬
datione sua. debẽt offere. beatus qͥ
audit hec. quanto beatior qui bidet.
qui se uero potest ostendere sac̾doti:
ut nõ habrat quid timcat ĩ se uideri.
qui se prius aspicit facie reuclata.

Expanded text:
missa pietas uoluntatis, secuta missa pietas uoluntatis, secuta potestatis auctoritas est. omnibus dicit Iesus uoio, qui non uult esse peccatum. dari fidei est credentis in Christum. et tetigit eum. tangit eos, quorum fide tangitur. denique dicit: tetigit me aliquis; sentio uirtutem exisse de me. habes operationem inmaculati corporis, habes remissionem diuinitatis. Sed ut plenius sanaretur, aperuit oculos eius dicens: uade, ostende te sacerdoti. multos sacerdotes habebat synagoga: sed qui oculos aperit, falsos non uidet sacerdotes, uerum aspicit. quis est uerus sacerdos nisi ille, qui sacerdos est in aeternum ? et ideo pater dixit ad eum: tu es sacerdos in aeternum. aperuit ergo oculos eius et uidit et intellexit, quale munus pro emundatione sua deberet offerre. beatus qui audit haec; quanto beatior qui uidet, qui se uero potest ostendere sacerdoti, ut non habeat quod timeat in se uideri, qui se prius aspicit facie reuelata!
Abbreviated transcription (Latin):
nigũ: sed eum culpa nõ cepit. nõ
carcer ĩclusit nõ egiptus decolora¬
uit. Conicunus ĩ petro. iol̾x. iacobo
qui creati et instituti. sub iugo le¬
gis soluerent tanẽ frĩs sui indaicũ
ngũ. ubi legitime tẽpus quietis
aducĩt: qñ refulsit remissio pccõꝵ¬
his. Et hoc tamẽ hic ĩ umibra ad¬
huc gestum: cõparatione cclestiũ.
Quanta autẽ quies illa q̃ ex lege
comcitur. ĩ euangelio reuelatur.
et ad huc integra reseruatur: dicẽ¬
te dño ihũ. Uolo: ut ubi ego sum.
et istĩ sint mecũ. Qmͣ beatus. qui
istius hĩtationis fructũ. quictis
cõsortiũ. illic potuerit promereri
Tũc intelligitur. quid sit aperiuis¬
se oculos: ut bideret mirabilia de
lege dei. Bene ãmionuit lectio euã¬
gelii que decursa est. ĩ qua sanatꝰ
est le prosus ille qui dixit. si uis po¬
tes me mũdare: ĩ uolũtate diuĩ con¬
stituẽs potestatis effectũ. Cui respõ¬
dit similiter. Dolo. Mundare. Pre¬

Expanded text:
jugum: sed eum culpa non cepit, non jugum: sed eum culpa non cepit, non carcer inclusit, non Aegyptus decoloravit. Conjicimus in Petro, Joanne, Jacobo, qui creati et instituti sub jugo Legis solverunt tamen fratris sui Judaicum jugum, ubi legitimae tempus quietis advenit, quando refulsit his remissio peccatorum: et hoc tamen hic in umbra adhuc gestum comparatione coelestium. 28. Quanta autem quies illa, quae ex Lege conjicitur, in Evangelio revelatur, et adhuc integra reservatur, dicente Domino Jesu: Volo ut ubi ego sum, et isti sint mecum ! Quam beatus, qui istius habitationis fructum, quietis consortium illic potuerit promereri! Tunc intelliget quid sit aperuisse oculos, ut videret mirabilia de lege Dei. 29. Bene admonuit lectio Evangelii, quae decursa est, in qua sanatus est leprosus ille, qui dixit: Si vis, potes me mundare, in uoluntate domini constituens potestatis effectum. cui respondit similiter: uolo, mundare. prae
Abbreviated transcription (Latin):
uenit nõ ut ministeriũ exigeret:
nichil possederit: et omĩa possideret.
Quid autẽ dicant de hebrco. quẽ
lex tantũm᷑ ser iubet seriure ãnt
et septimo anno cubet exire a sei¬
uitio: Quis est iste hebreus fer¬
nuis: quis hebreus. siber poterat
intelligi: Quis tantus ut annos
eternoz in mente habens. uideat
uerũ hebreũ. qui nõ ĩperpetuũ
mauet seruus: sed sex amuis scr¬
uili functus officio. septimo ãno
grãm libertatis adipiscitur.
uius uidctur yses. ꝓatriarcha
seruitutis et libertatis ñ ignorasse
misteriũ qui ait. Seriues frĩ tuo.
et crit cũ deposueris et solucris ingũ
cius a collo tuo: significãs forte
tempus. quo ⁊ si quis seruierit hic
positus frĩ suo: postea tamẽ exactis
ãnis qui ex istis diebz atqz ex istis
quo hic exigimus mẽsib colligũ¬
tur. soluat ugũ a ceruice sua: qd̃
fit septimo anno remissionis. Co¬
niccre possumus ueri hebrei tipum
n ioseph. qui portauit scruitutis

Expanded text:
uenit non ut ministerium exigeret, uenit non ut ministerium exigeret, nihil possederit et omnia possideret. Quid autem dicam de Hebraeo, quem lex sex tantummodo iubet seruire annis et septimo anno exire seruitio ? quis iste Hebraeus seruus ? quis Hebraeus liber poterat intellegi ? quis tantus, ut annos aeternos in mente habens uideat uerum Hebraeum. qui non in perpetuum manet seruus. sed sex annis seruili functus officio septimo anno gratiam libertatis adipiscitur? cuius uidetur Isaac patriarcha seruitutis et libertatis non ignorasse mysterium, qui ait: seruies fratri tuo. et erit cum deposueris et solueris iugum eius a collo tuo, significans fore tempus, quo etsi quis seruierit hic positus fratri suo, postea tamen exactis annis, qui ex istis diebus atque istis quos hic exigimus mensibus colliguntur, soluat iugum a ceruice sua, qfit septimo anno remissionis. Conjicere possumus veri Hebraei typum in Joseph, qui portavit servitutis
Abbreviated transcription (Latin):
re uerbi gratia arietẽ. quiã nõ
soluebatur eius peccatũ: Quis
poterat adu̾tere. que essent ille un¬
mũditie quas soluit. nõ lex qmͣ
putant iudei. sed lex spiritalis
quã paulus agnouit: Qͥs potãt
uidere remissiones pccõꝵ ueras:
quaꝵ exemplar in lege. ueritas
ĩ enãgelio est dicente dño ihũ. di¬
missa st̃ tibi pccã. nõ ꝑ hircorũ
sanguinẽ. sed ꝑ hostiam sui cor¬
poris: Ille itaqz diues in lege. qui
ꝑfecte maiestatis in xp̃o plenctudi¬
nẽ cõfitendo. et qiͣ eam quibusdã
ad illud altare celeste fidei manib
offerendo: pec̃m suũ soluerit. Ille
uidet uerũ saccrdotẽ: qui uidet pri¬
cipem sacerdotũ. Ille templũ uerũ
considerat: qui audit dicentẽ. Sol¬
uite hoc templũ: et in triduo su¬
scitabo illud. Magnũ templũ. de
quo uirtus exibat: et sanabat õs.
nirabile illud altare: in quo unius
agni sacrificiũ tulit peccata mũdi
Ille prestantissimus leuita: qui

Expanded text:
re.uerbigratia arietem, quia non re.uerbigratia arietem, quia non soluebatur eius peccatum ? quis poterat aduertere, quae essent illae inmunditiae, quas soluit non lex quam putant Iudaei, sed lex spiritalis quam Paulus agnouit ? quis poterat uidere remissiones peccatorum ueras, quarum exemplar in lege, ueritas in euangelio est, dicente domino Iesu: dimissa sunt tibi peecata, non per hircorum sanguinem, sed per hostiam sui corporis ? ille itaque diues in lege, qui perfectae maiestatis in Christo plenitudinem confitendo et quasi eam quibusdam ad illud altare caeleste fidei manibus offerendo peccatum suum soluerit; ille uidet uerum sacerdotem, qui uidet principem sacerdotum, ille templum uerum considerat qui audit dicentem: soluite temp lum hoc, et in triduo resuscitabo illud. magnum templum, de quo uirtus exibat et curabat omnes, mirabile illud altare, in quo unius agni sacrificium tulit peccata mundi, ille praestantissimus leuita, qui
Abbreviated transcription (Latin):
men discuteret. cõu̾sus ad dũm
p̾cabatur dicens. Ad aperi oculos
ncos. et cõsiderabo mirabilia de le¬
ge tua. Intelligebat uerã militiã
cẽ celestẽ quã posset unusquisq
ex lege cognoscere: cui tamẽ dñs
reuclasset. Quis ciĩ de terrenis
ad celestia. de umbra ad clarita¬
tem. de exemplari ad peuctralia
ueritatis humano gradu sine di¬
iino ductu potest ascendere: Qͥs
potest cõsiderare altare illud cele¬
ste. Uerũq templũ. sacerdotes.
et leuitas: nõ istos scdm carnis
officia. sed illos scd̃m spũs grãm:
Deniq hanc solã sibi ẽẽ gratiã
proximã optabat dauid dicens.
Quam petii a dño hanc requirã:
ut inhabitem ĩ domo diũ om̃s
dies uite mec: et ut uideã delecta¬
tionẽ diũ. et considerẽ templũ
ciuis. Quis poterat cognoscere qd
offerret diues magnum munus
scd̃m qd̾ potest manus eius: ut
soluatur eiꝰ peccatũ: Quis pot̾at
ĩtelligere. si nõ haberet qͥs offer¬

Expanded text:
men discuteret, conuersus ad dominum men discuteret, conuersus ad dominum precabatur dicens: adaperi oculos meos, et considerabo mirabilia delege tua. intellegebat uere militiam esse caelestem, quam posset unusquisque ex lege cognoscere, cui tamen dominus reuelasset. quis enim de terrenis ad caelestia, de umbra ad claritatem, de exemplari ad penetralia ueritatis humano gradu sine diuino ductu possit ascendere? Quis potest considerare altare illud caeleste uerumque templum, sacerdotes et leuitas, non istos secundum carnis officia, sed illos secundum spiritus gratiam? denique hanc solam sibi gratiam pro maximis optabat Dauid dicens: unam petii a domino, hanc requiram: ut inhabitem in domo domini omnes dies uitae meae et ut uideam delectationem domini et considerem templum eius. quis poterat cognoscere, quod offerret diues magnum munus, secundum quod potest manus eius, ut soluatur eius peccatum? quis poterat intellegere, si non haberet quid offer
Abbreviated transcription (Latin):
manisset deponi ĩ crucẽ. et proici
pateretur ĩ tumulũ. de quo scd̃m
oracula legis resurgens ĩ gli̾am
dei. diuineq sedis cõsortiũ rega¬
le de scrpente remearet. Apphenda¬
mus ergo et nos caudã scipentis
illius caicifixi: ut potestatẽ eius
regiam possimus agnoscere. Et
ilła que in pedes eis misit unguẽ¬
tũ: tenuit eũ. Caudã gͦ serpẽtis
apprchendit moyses: et aꝑtũ est
os cius. Nõ crgo loquutus esset de
co. nisi ip̃e dñs os eius apcruissẽt.
Dauid ad aꝑiri sibi oculos hic pe¬
tit: et in supiorib dixit. Quis
ostendit nobis bona: Erat sub le¬
ge nutritus: et sciebat quia lex uin¬
bram habet ficturoꝵ bonoꝵ. Ipsa
bona. Nõ iam ꝑ umibrã: sed aꝑtis
oculis uidere cupiebat. Nouerat qͥa
exemplari et umibre celestiũ miste¬
rioꝵ seruiebãt: qui ⁊ scd̃m legem
moysi descuuebant. Uolebat ip̃ãm
cultus diuni comp̾hendere uerita¬
tem: et ideo ut ab oulis suis uela¬

Expanded text:
inanisset, deponi in crucem et proici inanisset, deponi in crucem et proici pateretur in tumulum, de quo secundum oracula legis resurgens in gloriam dei diuinaeque sedis regale consortium de serpente remearet. adprehendamus ergo et nos caudam serpentis illius crucifixi, ut potestatem eius regiam possimus agnoscere. et illa, quae in pedes eius misit unguentum, tenuit eum. caudam ergo serpentis adprehendit Moyses et apertum est os eius. non ergo locutus esset de eo, nisi ipse dominus os eius aperuisset.- Dauid adaperiri sibi oculos hic petit et in superioribus dixit: quis ostendit nobis bona? erat sub lege nutritus et sciebat, quia lex umbram habet futurorum bonorum; ipsa bona non iam per umbram, sed apertis oculis uidere cupiebat. nouerat, quia exemplari et umbrae caelestium mysteriorum seruiebant, qui secundum legem Moysi deseruiebant. uolebat ipsam cultus diuini conprehendere ueritatem et ideo, ut ab oculis suis uela
Abbreviated transcription (Latin):
interpretaret᷑ ͣ scripturas. et bene¬
diceret ees: apti sunt iniquit ali
coꝵ et cognonerũt eũ. Ergto nͥ iłs
aperuisset nobis gculos: nemo ui¬
disset. nisi sustuilisset uelanen: nul¬
li euãgelii gr̃a refulsisset. et petrus
clausos habebat oculos. et iohes clau¬
sos habebat: et iacobus clausus ha¬
bebat. Demiqz in monte grauati
erãt sompno: sed excitati mare¬
statis fulgore diuine oculos cordis
sui aperuerũt. Et quia siti ĩ cor¬
pore. plene uidere non poterãt. ob¬
umbrauit eos nubes. ne corporis
oculos glie celestis fulgor hebeta¬
ret. Quis igitur tantus ut ape¬
riat oculos. et legis uideat sacͣmẽ¬
ta. isi ei xp̃s demonstret: Nonne
moyses tantus: Deniq dño iubẽ
te uirgã proiccit. et facta est ẜpẽs:
et fugit abea . Ãpprehendit caudã
seipentis: et facta est uirga. Et
adhuc nõ cognoscebat misterum̃t
quod declarabatur: descensurum
ĩ terras dũm ih̾m. Qui cũ se ex¬

Expanded text:
interpretaretur scripturas et beneinterpretaretur scripturas et benediceret eos, aperti sunt, inquit, oculi eorum et cognouerunt eum. ergo nisi Iesus aperuisset nobis oculos, nemo uidisset; nisi Iesus sustulisset uelamen, nulli euangelii gratia refulsisset. et Petrus clausos habebat oculos et Iohannes clausos habebat et Iacobus clausos habebat. denique in monte grauati erant somno, sed excitati maiestatis fulgore diuinae oculos cordis sui aperuerunt. et quia siti in corpore plene uidere non poterant, obumbrauit eos nubes, ne corporis oculos gloriae caelestis fulgor hebetaret. Quis igitur tantus, ut aperiat oculos et legis uideat sacramenta, nisi ei Christus demonstret? non Moyses tantus. denique iubente domino uirgam proiecit et facta est serpens et fugit ab ea; adprehendit caudam serpentis et facta est uirga, et adhuc non cognoscebat mysterium. quo declarabatur descensurum in terras \' dominum Iesum, qui cum se ex
Abbreviated transcription (Latin):
impedit: uisionẽ obducit. Quod ñ
reuclatur inquit apls. hoc est a qͥ¬
cũq alio: insi in xp̃o fuerit eua¬
cuatũ. Cũ uero comtersus hums¬
modi fuerit ad dũm: auferctur
uelamen. Habes igitur quomͦ au¬
feras belamien: quod manet suꝑ
cculos cordis tui. C onu̾tere ad dñm:
et uelanien cadet. Comu̾sus est pau¬
lus: et ad bũdictionẽ ananie uelut
squame ceciderũt ab oculis eius. ⁊̃
uidit: qui per triduũ aute nõ uide¬
rat. Simul oculus corꝑis ammoqz
sanatur. quia medicamẽtũ ei me¬
dicus demonstrauerat ille de celo. de
quo scriptũ est. Nisit uerbũ suum
et sauauit ees. et ex omĩb ĩfirmi¬
tatibz sius liberauit cos. Non est
medicus iste de terris: qui omneᷤ
abrat ĩfumitates. ⁊ populos inte¬
gros sanat. autte ergo pater medi¬
cum istũ:. uemat uerbũ tuũ: aperi¬
at ocules meos. Et apłoꝵ oculi clau¬
si erant. insi eos dñs ih̾s aperuisset.
deniq dnob ox his euntibus ĩ
castellũ au nomen emans. cum

Expanded text:
inpedit, uisionem obducit; quod non reuelatur, inquit apostolus — hoc est: a quocumque alio —, nisi in Christo fuerit euacuatum. cum uero conuersus huiusmodi fuerit ad dominum, auferetur uelamen. Habes igitur quomodo auferas uelamen, quod manet supra oculos cordis tui; conuertere ad dominum, et uelamen cadet. conuersus est Paulus ad benedictionem Ananiae; uelut squamae ceciderunt ab oculis eius et uidit, qui per triduum ante non uiderat; simul oculus corporis animaeque sanatur, quia medicamentum ei medicus demonstrauerat ille de caelo, de quo scriptum est: misit uerbum suum et sanauit eos et ex omnibus infirmitatibus suis liberauit eos. non est medicus iste de terris, qui omnes curat infirmitates et populos integros sanat. mitte ergo, pater, medicum istum, ueniat uerbum tuum, aperiat oculos meos. et apostolorum oculi clausi erant, nisi eos Iesus aperuisset. denique duobus ex his euntibus in castellum, cui nomen Emmaus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ conscii. nullam spem uenie p̾sumerent:
et in ecclia quanto sanctiora precepta: tanto
sinc uenia putarẽt ec̃ pcc̃a. ⁊ dooq ait octauo
uersiculo. Propterea ad ommia precepta¬
tua corrigebar: omnem uiam iniustã
odio habui.
erito corrigebatur: qm̃ diligebat. Ca
Uide quanta oꝑiat. qnͣta corrigat. Caritas
patiens est: benigna est. Caritas ñ emulat᷑.
nõ agit perperani. nõ inflatur. nõ est ãbi¬

Expanded text:
suorum conscii, nullam spem veniae praesumerent: suorum conscii, nullam spem veniae praesumerent: et in Ecclesia quanto sanctiora praecepta, tanto sine venia putarent esse peccata. 44. Ideoque ait octavo versiculo: Propterea ad omnia tua corrigebar, omnem m uiam iniustam odio habui. merito corrigebatur, quoniam diligebat; car. uide quanta operiat, quanta corrigat: caritas patiens est, benigna est, caritas non aemulatur, non agit perperam. non inflatur. non est ambi
Abbreviated transcription (Latin):
pulcherrimꝰ. et mirabilis supra om̃s chrisopͣ¬
sos magnitudine. et ut dixi usu piuguior:
natura huiꝰmodi. ut si polire. et leuigare eũ
uelis. asꝑetur magis: et usu inuuitur. Est
autẽ quodam genitali oꝑe nature euglifus:
hoc est bene insignitus. atqz mirabilis. Et ut
sũmo studio dignus haberet᷑. difficile ĩuenit᷑
et repertus raro. tainẽ in usu hominum est:
quasi is quẽ diues regina mirata sit. Sed
iam sicut trogodite illi qiͣ precio sue mãsionis
muento repetierũt domũ: ita et nos emolumẽ¬
to more huius receyto. irdeamiꝰ eo bnde dierti¬
mus. Nec par est nos ornamẽtis regiis duitius
onũ crrore culpaq reuocat. et corrigit. Quis
eñ iustoꝵ. nõ ambiat xp̃i in morte solaciũ:
in resurrectione consortiũ: Quis ñ flectat
gradũ. qũ audiat sibi suꝑiora omĩa peccata
donari: Propt̾ hoc enĩ pleriqz ad cõuersionis
studium reuocari nolebant: quod delictorum

Expanded text:
pulcherrimus et mirabilis super omnes chrysoprapulcherrimus et mirabilis super omnes chrysoprasos magnitudine, et, ut dixi, visu pinguior. Natura hujusmodi, ut si polire et levigare eum velis, asperetur magis, et usu minuitur. Est autem quodam genitali operae naturae euglyphus, hoc est, bene insignitus atque mirabilis: et ut summo studio dignus haberetur, difficile invenitur: et repertus, raro tamen in usu hominum est, quasi is quem dives regina mirata sit. 43. Sed jam sicut Troglodytae illi quasi pretio suae remansionis invento, repetierunt domum, ita et nos emolumento morae hujus recepto redeamus eo unde divertimus. Nec par est nos ornamentis regiis diutius omni errore culpaque revocat et corrigit. Quis enim justorum non ambiat Christi in morte solatium, in resurrectione consortium? Quis non reflectat gradum, quando audiat sibi superiora omnia peccata donari? Propter hoc enim plerique a conversionis studio revecari solebant, quod delictorum
Abbreviated transcription (Latin):
rantes temꝑe ĩinsula inuenisse lapidem.
et delectates colore eius. repetiisse domum.
et arabis negociatoribz aduenientibus
uendidisse: ab illis enusse filonẽ. et ad ma¬
trem fholomiei scdi. cui nom̃ erat beronice. ab
ip̃o ẽẽ ꝑlatum: illam autẽ qmͣuis regali¬
bus ornamẽtis abundaret. supͣmodũ tamẽ
colore cius stupefactam. claborasse ut diu¬
tius specios tam preciosi lapidis nõ lateret.
ideoq studio eius quesitũ lapidẽ in usus
frequẽtiores uenisse. Diximus quomͦ inno¬
tuerit topazion lapis: nũc expressiꝰ de cius
qualitate dicamus. Duox coloꝵ est simi
litudo in hoc lapide. i pͥ aͣcis hos est quedã
soprasi. sinilis chrisopraso: scd̃̾m utrũq
uelut quasdam extendens coloꝵ figuras:
et plemiꝰ quidẽ aꝑitis fertur extendere. Est
autẽ paricrus id est satis purus. et chriso¬
crus id est puigus. resplendenti similis:
maximne cum solis splendore ꝑcutitur. Est etiã

Expanded text:
rantes tempore in insula inuenisse lapidem rantes tempore in insula inuenisse lapidem et delectatos colore eius repetisse domum et Arabis negotiatoribus aduenientibus uendidisse. ab illis emisse Philonem et ad matrem Ptolomaei secundi, cui nomen erat Beronice, ab ipso esse perlatum. illam autem, quamuis regalibus ornamentis abundaret, supra modum tamen colore eius stupefactam elaborasse, ut diutius species tam pretiosi lapidis non lateret, ideoque studio eius quaesitum lapidem in usus frequentiores uenisse. Diximus quomodo innotuerit topazion lapis; nunc expressius de eius qualitate dicamus. duorum colorum est in hoc lapide κρα̅σις, hoc est quaedam sopa similis chrysopraso, secundum utrumque velut quasdam extendens colorum figuras, et plenius quidem a peritis fertur extendere. Est autem parichrus, et satis purus: et chrysochrus, et pinguis, resplendenti similis, maxime cum solis splendore percutitur. Est etiam
Abbreviated transcription (Latin):
et lune. stellarumqz preciosa mouilia:
dilexi ob audientiam dñice passionis.
Plus enĩ redimẽdo mͥ contulit: qmͣ
creando. Tunc eĩ sine sensu natus sum:
nũc cũ uoluntate seruatus. Exed ñ qui¬
cũq dicit: dilexi mãdata tua suꝑ aurum et
topazion. Non dicit auarus. qui auro incu¬
bat. diuitiis inhiat. ornamẽta desiderat: s
ille dicit. qui potest dicere. Argentũ ⁊ aurum
redemit. Diximus continẽtiã sensus: nc̃
de topazion lapide expͥmanius hystoriam
de quo inuenimus scriptũ in historia xe¬
nocratis: qui scripsit qiͣ li thegnomon.
nasci eum uel inueniri circa thebaidis ci¬
uitatẽ. alabaustrũ uel topazion. ut aliqui
putant. Uude et nominatus est ab eo loco
ĩqͦ gigneretur. Sunt autẽ qui putauer̃t
insulam nũcupari topazion. ad quã ap¬
pulsos trogoditas. orta subito cõmocione
maritima. qd̃ nauum usum nõ haberẽt
regredi nequiuisse: deinde plurimo ĩmo¬

Expanded text:
et lunae stellarumque pretiosa monilia et lunae stellarumque pretiosa monilia dilexi obaudientiam dominicae passionis. plus enim redimendo mihi contulit quam creando; tunc enim sine sensu natus sum, nunc cum uoluntate seruatus\'. sed non quicumque dicit: dilexi m a ndata tua super aurum et topazion. non dicit auarus qui auro incubat, diuitiis inhiat. ornamenta desiderat, sed ille dicit qui potest dicere: argentum et aurumredemit. Diximus continentiam sensus, nunc de topazio lapide exprimamus historiam. de quo inuenimus scriptum in historia Xenocratis, qui scripsit quasi Lithognomonem, nasci eum uel inueniri circa Thebaidis ciuitatem Alabastrum uel Topazion, ut aliqui putant. unde et nominatus est ab eo loco in quo gigneretur. sunt autem qui putauerunt insulam nuncupari Topazion. ad quam adpulsos Trogodytas orta subito commotione maritima, quod nauium usum non haberent, regredi nequiuisse. deinde plurimo inmo