comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex tuo amore cognoscas: & amorẽ tuũ inditio tuȩ cogitationis
intelligas. Ostẽndens autẽ dñs qͦmodo inclis chesaurizare possimꝰ :
possumꝰ in uenire. Quid enĩ ꝓficit ad animȩ salutẽ si aliqͥs cor¬
poralit̃ aut lũbos suos p̃cingat. aut lucernã accendit: Alia
ergo in p̃cinctis lũbis & lucernis ardentib quȩrenda. c̃. intel¬
ligentia spirit᷑alis : quae scilict diuino sit ꝓ̃cepto condigna.
quae nr̃ȩ saluti congrua repperiat᷑ & cõmoda. Neq enĩ frustr
quodã loco ipse dñs ait. Uerba quae ego locutus sũ uob: sp̃s
& uita sunt: In lũbis itaq concupiscentia carnalis ostenditur:
in lucernis uero. fides & caritas xp̃iana monstrat᷑. Iubensigit᷑
dñs lũbos nr̃os p̃cingi: concupiscentiã carnis sine dubio p̃cip
refrenari. Imperans autẽ ut lucernas ardentes habeamꝰ : hoc
utiq iubet ut & lumine uerȩ fidei splendeamꝰ. & sc̃ȩ̃ caritatis

Expanded text:
ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis intelligas. Ostendens autem Dominus quomodo in coelis thesaurizare possimus, possumus invenire. Quid enim proficit ad animae salutem, si aliquis corporaliter, aut lumbos praecingat, aut lucernam accendat? Alia ergo in praecinctis lumbis et lucernis ardentibus quaerenda est intelligentia spiritalis, quae scilicet divino sit praecepto condigna, quae nostrae saluti congrua reperiatur et commoda. Neque enim frustra quodam loco ipse Dominus ait: Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt . In lumbis itaque 550 concupiscentia carnalis ostenditur, in lucernis vero fides et caritas Christiana monstratur. Jubens igitur Dominus lumbos nostros praecingi, concupiscentias carnis sine dubio praecipit refrenari. Imperans autem ut lucernas ardentes habeamus, hoc utique jubet ut et lumine verae fidei splendeamus, et sanctae caritatis
Abbreviated transcription (Latin):
iste talis que ille recipiat. Ad monet cnĩ nos dñs dicens Fa¬
cite uobis amicos de mamona iniqͥtatis: qͥuos recipiant in ac-¬
terna tabernacula: Hoc ergo fr̃s necessariũ. ẽ. om̃ib nobis: ut
in bonis oꝑib nemosit segnis. nemosterilis. nemo p̾sentiũ
dilectione futura contemnat. Nemo aet̾na despiciens: sola
tc̃poralia ꝑuersus aspiciat. Nemo spirit᷑alib corporalia ꝓ̃fe¬
rat : nemo terrena celestib anteponat. Thesaurũ nr̃m fr̃s
incȩlis ponamꝰ: ut ctiã cornr̃m in celis habere possimꝰ. Necesse
ẽ. enĩ ut quo p̃cesserit dilectionis chesaurus: illuc etiã cogita¬
tionis sequatur affectus Ideo ucritas ait. Ubi enĩ thesaurus
ur̃ .ẽ: ibi & cor ur̃m erit. Utergo incelis thesaurizemꝰ: celestia
diligamꝰ Uis nosse ubi thesaurĩtas : Attende qͦd amas Uis
nosse qͦd amas: Attende quid cogites. Itafiat. ut thesaurũ tuũ

Expanded text:
iste talis quem ille recipiat. Admonet enim nos Dominus dicens: Faiste talis quem ille recipiat. Admonet enim nos Dominus dicens: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, qui vos recipiant in aeterna tabernacula . 8. Hoc ergo, fratres, necessarium est omnibus nobis, ut in bonis operibus nemo sit segnis, nemo sit sterilis, nemo praesentium dilectione futura contemnat, nemo aeterna despiciens, sola temporalia perversus aspiciat; nemo spiritalibus corporalia praeferat, nemo terrena coelestibus anteponat. Thesaurum nosponamus, ut etiam cor nostrum in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
tis ergo debt ẽt cõmune: ut om̃ib donctur acterna felicitas
Qui ergo tantã uirtutẽ aecipit adño ut om̃a quȩ in mundo
sunt caelestis regni amore contomnat: quae habet uendat.¬
& egenis expendat Qui uero tintȩ uirtutis ñdũ. c̃: dehis
quae habet. in quantũ habet demosinã faciat. Tantũ operetur
bona uoluntas : quantũ suppetit facultas. Perfectus posside¬
at primũ uirtutis locũ: imꝑfectus saltẽ ꝑueniat ad scđm: Effi.¬
ciat᷑ ille gloriose dignꝰ: sit iste laudabiliter largus. Sit ille scȩ̃
pauꝑtatis ardentissimꝰ amator: sit iste sc̃orũ pauperũ pussimꝰ
consolator. Habeat iste apuddm̃patronos pauperes: quos ille
se gaudet uirtutis habere consortes: Sit ille talis qui cũ dño iu-¬
dicaturus sedeat: sit iste talis. qui ad dexterã iudicantis a ssistat
it ille talis qui acterna tabernacula ꝑpetuo iure possideat: sit

Expanded text:
tis ergo debet esse commune ut omnibus donetur aeterna felicitas. tis ergo debet esse commune ut omnibus donetur aeterna felicitas. Qui ergo tantam virtutem accipit a Domino ut omnia quae in mundo sunt coelestis regni amore contemnat, quae habet vendat, et egenis expendat. Qui vero tantae virtutis nondum est, de his quae habet, in quantum habet, eleemosynam faciat. Tantum operetur bona voluntas quantum suppetit facultas. Perfectus possideat primum virtutis locum, imperfectus saltem perveniat ad secundum. Efficiatur ille gloriose dignus, sit iste laudabiliter largus. Sit ille sanctae paupertatis ardentissimus amator, sit iste sanctorum pauperum piissimus consolator. Habeat iste apud Deum patronos pauperes, quos ille se gaudet virtutis habere consortes. Sit iste talis qui cum Domino judicaturus sedeat; sit ille talis qui ad dexteram judicandus assistat. Sit ille talis qui aeterna tabernacula perpetuo jure possideat; sit
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ñ om̃ib uendendarũ rerũ suarũ ẽt uirtutẽ: Unꝰ qͥsq enĩ
hoc tã magnũ bonũ implcre paucipossunt: multi ñ possunt
uqͥd qͥa paucis donat᷑ ista ꝑfectio ꝓpte. spoi. rea debent et pessi¬
mi qͥcũq in bono nondũ possunt esse os di ꝑfecti : Nũqͥd
ꝓpterea xp̃ianꝰ debet uitio rapacitatis insistere. qͥa forte nondũ
potest om̃s ressuas pauꝑib erogaro : Aut ideo debt aliena con¬
cupiscere. quia propria necdũ potest om̃ino contemnere: Ab¬
sit hoc fr̃s ab om̃ib xp̃ianis: auertat hoc ds̃ afidelibus suis
Apł̃s enĩ ueraciter dicit: quia neq auari. neq rapaces. regnũ dĩ
Proinde dilectissimi siñ om̃s possunt implere qd dñs ait. uendi¬
te quae possidetis: illud tam̃ qd adiccit dicens date demosinã
om̃ib ẽ. possibile : si assit bona uoluntas. Om̃ib facile : siñ
assit dira cupiditas. Om̃ib salubre : siferueat caritas Cunc¬

Expanded text:
nim hoc tam magnum bonum implere pauci possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quicunque in bono nondum possunt esse perfecti? Nunquid propterea Christianus debet vitio rapacitatis insistere, quia forte nondum potest omnes res suas pauperibus erogare? Aut ideo debet aliena concupiscere, quia propria necdum potest omnino contemnere? Absit hoc, fratres, ab omnibus Christianis; avertat hoc Deus a fidelibus suis. Apostolus enim veraciter dicit quia neque avari, neque rapaces, regnum Dei Proinde, dilectissimi, si non omnes possunt implere quod Dominus ait, Vendite quae possidetis , illud tamomnibus est possibile, si adsit bona voluntas; omnibus facile, si non adsit dira cupiditas; omnibus salubre, si ferveat caritas: cunc
Abbreviated transcription (Latin):
cõminantis: qua dicitur. Om̃is arbor quas non ficit fructũ
bonu: excidet᷑ & inignc̃ mittetur Quod si sterilitas in ignẽ
mittit᷑. rapacitas quid ineret᷑: Aut qͥd recipiet qui alienum
uulerit. sisoꝑ ardebit quide suo ñ dederit: Et si uidiciũ sine
miscđa crit illi qui non fecerit miscđam. quale iudiciũ crit illi qͥ
fecerit & rapinã : Timcamꝰ ergo fr̃s: timeamꝰ actus nr̃os. Oboe¬
diens xp̃o uendat quae possidet & edemosinã det : ut de terra
cor ad cȩlũ leuet. ut auaritiã calat. ut ad ꝑfectionis culmen
tota mentis intentione festinet : ut nonsit sollicitꝰ quac sunt
mundi sed quae sunt dñi: ut mundũ sibi crucifixũ habeat
seq mundo crucifixũ exhibcat: ut sit om̃ino pauꝑ in scło. &

Expanded text:
comminantis, qua dicitur: Omnis arbor quae non facit fructum comminantis, qua dicitur: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur . Quod si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de suo non dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit misericordiam , quale judicium erit illi qui fecerit et rapinam? Timeamus ergo, fratres, timeamus actus nostros. Obediens Christo vendat quae possidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam calcet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt Domini ; ut mundum sibi crucifixum habeat, seque mundo crucifixum exhibeat; ut sit omnino pau
Abbreviated transcription (Latin):
xiie xp̃ianis om̃ib appetendũ: ut unꝰqͥsq deficere ñ delactet᷑
inpeius. sed om̃s ħe proficere studeamꝰ in melius Arbores
sumꝰ fr̃s. in agro icm dñico constitutȩ: Ds̃. ẽ. autẽ nr̃ a gricola
lle nos cõpluit: ille colit. ipse foccunditatẽ donat: ipse fructi¬
ficandi gr̃am sumministrat. Pluuia dĩ . c̃. sermo sc̃ae p̃dicatio¬
nis: culura dĩ .ẽ. in fusio gr̃ac spirit̾alis. Dsigit᷑ p̃cepto nos
cõpluit: adiutorio cõlit: Dũ cõpluit: aufert̃ anob̾ ignorantiȩ
siccitatẽ: Dũ colit: bene uiuendi condonat ubertatẽ. Dum
pluit: trã nr̃i cordis irrigat: dũ uero colit. de ipsa t̾ra spinas
& tribulos mundanȩ cupiditatis extirpat. Debemꝰ itaq foecui¬
dari cadestib pluuus: debemꝰ congrua fructificatione ma-¬
nib supni respondere cultoris : Et si non possunt om̃s arbores
aequales fructus afferre: nulla tam̃ debet in agro dñico stẽ.¬
rilis ꝑmanere. Multũ metuenda nobis. c̃. fr̃s illa sententia

Expanded text:
ibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro dominico constitutae. Deus est autem noster agricola: ille nos compluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio gratiae spiritalis. Deus igitur praecepto nos compluit, adjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro dominico sterilis permanere. 5. Multum metuenda nobis est, fratres, illa sententia
Abbreviated transcription (Latin):
spe tẽperat ꝓmissorũ. Qui recipit inquiens uos : merecipit: Et
qui me recipit. recipit cũ qui memisit: ut in suscipiendis apłis
in nomine ꝓphac : mercdẽ ꝓphac accipiat. Itrł. Qui propham¬

Expanded text:
spe temperat promissorum. Qui recipit, inquiens, vos, me recipit; et spe temperat promissorum. Qui recipit, inquiens, vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit, ut in suscipiendis apostoin nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
am at patre aut matre plus ex me: Et in cantico legimꝰ canticorũ
Ordinate in me caritatẽ. Hic ordo in om̃i affectu necessarius es ⁊
Ama post dm̃ patr̃ẽ. ama matr̃e: ama filios. Si autẽ necessitas ue.¬
nerit ut amorparentũ acfiliorũ dĩ amori cõparetur: & ñ possit
Mutruꝰq scruari. odiũ insuo. ẽ : pictas indm̃. Non ergo ꝓhibuit
amari patrẽ aut mat̾re : sed signanter addidit. Qui amat patr̃ẽ
crucẽ suã cotidie. ñ .ẽ. me dignꝰ. Nesemel putemꝰ ardorẽ fidei
posse sufficere. seꝑ crux portanda. ẽ: ut sẽꝑ nos xp̃m amare
doceamꝰ Qui recipituos : merecipit. Et qui me recipit: recipit
cũ qui me misit: Ordo pulcherrimꝰ: Ad p̃dicationẽ mittit. doca
pericula ñtimenda. affectus subicit religioni. Aurũ supra tule¬
rat. aes de zona excusserat. Dura euangelistarũ conditio. Unde
ergo sũptꝰ. unde uictus necessaria t Austeritatẽ mandatorum :¬

Expanded text:
amat 65 patrem aut matrem plus quam me. Et in Cantico legimus Canticorum: amat 65 patrem aut matrem plus quam me. Et in Cantico legimus Canticorum: Ordinate in me charitatem . Hic ordo in omni affectu necessarius est. Ama post Deum patrem, ama matrem, ama filios. Si autem necessitas venerit, ut amor parentum ac filiorum Dei amori comparetur, et non possit utrumque servari, odium in suos, pietas inamare aut patrem, aut matrem, sed assignanter addit: Qui amat patrem acrucem suam quotidie. Ne semel putemus ardorem fiposse sufficere, semper crux portanda est, ut semper nos Christum amare doceamus. Qui recipit vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ordo pulcherrimus. Ad praedicationem mittit, docet pericula non timenda, affectum subjicit religioni. Aurum supra tulerat, aes de zona excusserat. Dura Evangelistarum conditio. Unde ergo sumptus, unde victus necessaria? Austeritatem mandatorum
Abbreviated transcription (Latin):
quod in aurc auditis ꝓ̃dicate suꝑ tecta: nunc infest qͥd post p̃di¬
cationẽ sequat᷑: ad fidc̃ xp̃i: totus orbis contrase diuisus . ẽ. Una¬
quȩq: dom : & infideles habuit & credentes: Et ꝓpterea bellum
missũ . ẽ. bonũ : ut rũperet᷑ pax mala: Tale qͥd ingenesi aduers
rebelles homines qui moti fuerant de oriente. & turrẽ extruere
festinabant ꝑ qũa cęli alta penetrarent fecisse scribit᷑ ds: ut diui¬
deret linguas eorũ. Unde & inpsalmo dauid p̃cat᷑. Dissipa dne
gentes quae bella uolunt: Neni enĩ separare hominẽ aduersus
patre suũ. & filiã aduersus matr̃e suã: & nurũ aduersus socrũ
suã & in imicihominis domesticiciꝰ Hic locꝰ: ꝓpe isdẽ uerbis
in michea ꝓpħa scribitur. Et notandũ ubicuꝰq de ueteri
instrumento testimoniũ ponitur : utrũ sensus tantũ an & sermo
sed gładiũ : & diuidere homines aduersus patr̃e & matre. aducrs
socrũ. ne quis pictatẽ religioni anteferrit: subiecit dicens. Qui

Expanded text:
ost praedicationem sequatur. Ad fidem Christi, totus orbis contra se divisus est: unaquaeque domus et infideles habuit et credentes, et propterea bellum missum est bonum, ut rumperetur pax mala. Tale quid et in Genesi adversus rebelles homines, qui moti fuerant de Oriente, et turrem exstruere festinabant , per quam coeli alta penetrarent, fecisse scribitur Deus, ut divideret linguas eorum. Unde et in psalmo David precatur: Dissipa, Domine, gentes quae bella volunt . Veni enim separare hominem adversus patrem suum, et filiam adversus matrem suam, et nurum asuam: et inimici hominis domestici ejus. Hic locus prope eisdem verbis in Michaea propheta scribitur . Et notandum ubicunque de Veteri Instrumento testimonium ponitur, utrum sensus tantum maneat, an sermo sed gladium; et dividere homines adversum patrem et matrem, et socrum, ne quis pietatem religioni anteferret, subjecit dicens, Qui
Abbreviated transcription (Latin):
qd hodie .ẽ. & cras inclibanũ mittit᷑ ds̃ sic uestit. quanto magis
unt. ad sensus refer̃. Sed quomodo illa intelligentia toto euan¬
glici sermonis corpori coaptet᷑: non paruȩ difficultatis est
Nñ autẽ & capilli capitis: numerati sunt. Nolite ergotimere : mul¬
tis passcrib inclioris estis uos. Manifestius superior nr̃ȩ exposi¬
tionis sensus exp̃ssus.ẽ: quod timere non debeant eos quipossunt
corpꝰ occidere. & animã non possunt. Qm̃ si sine dĩ scientia par-¬
ua quoq animalia non decidunt. quantomagis homo qͥ apłica
fultus sit dignitate : Quod autẽ ait ur̃i aut̃ẽ & capilli capitis om̃s
numerati sunt: in mensã dĩ erga homines ostendit ꝓuidentiã.
tiã aecclesiasticã in hocloco qui carnis resurrettionẽ negant:
quasinos & capillos quinumerati sunt & a tonsore decisi om̃s
saluandi sunt. sed numerati sunt. Ubi numerus. ẽ : scientia
numeri demonstratur. non eiꝰdẽ numeri conseruatio:¬

Expanded text:
ie est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis unt, ad sensus referunt. Sed quomodo illa intelligentia toto Evangelici sermonis corpori coaptetur, non parvae difficultatis est. Vestri autem et capilli capitis omnes numerati sunt. Nolite ergo timere; multis passeribus meliores estis vos. Manifestius superior nostrae expositionis sensus expressus est: quod timere non 64 debeant eos qui possunt occidere corpus, et animam non possunt, quoniam si sine Dei scientia parva quoque animalia non decidunt, quanto magis homo, qui apostolica fultus sit dignitate! Quod autem ait: vestri autem et capilli capitis omnes numerati sunt, immensam Dei erga homines ostendit providentiamtiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos et capillos qui numerati sunt, et a tonsore decisi, omnes apitis omnes salvandi sunt, sed numerati sunt. Ubi numerus est, scientia numeri demonstratur, non ejusdem numeri conservatio
Abbreviated transcription (Latin):
zehennȩ inueterib libris ñ inuenit᷑ : sed primũ asaluatore
p̃onit᷑. Quȩramꝰ ergo quae sit sermonis huiꝰ occasio. Idolum¬
baal fuisse uxta icrłm ad radices montis oriã in quib siloa
fluit: ñ semel legimꝰ: Hacc uallis & parui cãpi planities irrigua
erat & nemorosa. plenaq delitiis : & lucus in ca idolo consecratꝰ
ntanta autẽ popłs isrł dementiã uenerat: ut deserta tẽpli uici¬
nia. ibi hostias immolaret : & rigorẽ religionis delitie uince¬
rent. filiosq suos incenderent dẽmoniuł iniciarent: & appeb¬
labat᷑ locus ipse gehennon. id .̃. uallis filiorũ ennon: hoc
regũ uolumen & paralypomenon: & ieremias scribunt plenissi.¬
me. Et cõminatur ds̃ se locũ ipsũ impleturũ cadauerib mortu¬
orũ. ut nequaqũa uocctur topha etbaal: sed uocet᷑ poliandriũ
id . c̃. tumulus mortuorũ. Futura ergo supplicia & poenȩ ꝑpe¬

Expanded text:
gehennae in veteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore gehennae in veteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quae sit sermonis huBaal fuisse iuxta Ierusalem ad radices montis Moria, in quibus Siloa fluit, non semel legimus. Hec vallis et parvi campi planicies irrigua erat et nemorosa plenaque deliciis, et lucus in ea idolis consecratus. In tantam autem populus Israel dementiam venerat ut deserta templi vicinia ibi hostias immolarent et rigorem religionis delicie vincerent, filiosque suos incenderent demoni vel initiarent. Et appellabatur locus ipse Gehennon, id est vallis filiorum Hennon. Hoc Regum volumen et Paralypomenon et Hieremias scribunt plenissime. Et comminatur deus se locum ipsum impleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur Tofeth et Baal; sed vocetur Poliandrum, id est tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia et pene perpe
Abbreviated transcription (Latin):
INIL OPERTUM qͦd ñ reuełabit᷑: & occultũ qͦd nonsciet᷑: Et qͦ modo
in p̃senti scło multorũ uitia nesciunt᷑ : Sed de futuro tẽpore scri
latebras tenebrarũ: & manifesta faciet consilia cordiũ. Et est
sensus. Nolite timere ꝑsecutorũ sȩuitiã. & blasphemantium
rabiẽ : quia ueniet dies iudicii. in quo & ur̃a uirtus. et eorũ ne¬
quitia de monstrabitur. Quoddico uobis intenebris. dicite in
lumine : & qđ in aure auditis. p̃dicate suꝑ tecta. Quod auditis
in misterio: aꝑtius p̃dicate. Quod didicistis abscondite: pu
blice loquimini. Quod uos erudiui in paruulo iudeȩ loco: in uni¬
occidunt: animã non possunt occidere : ergo anima inuisibi.¬
lis & incorporalis . ẽ. scđm gratiorem dico nr̃i corporis substan¬
tiã: uł eo certe tẽpore punictur & supplicia sentio quando
pristinũ corpꝰ rereperit. ut cũ quo peccauit. cũ ipso & puniatur
M E ũ timete. qui potest animã & corpꝰ ꝑdere in gehennã. Nomen

Expanded text:
enim opertum est quod non revelabitur, et occultum quod non scietur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum vitia nesciuntur? Sed de futuro tempore  Al.latebras tenebrarum, et manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere persecutorum saevitiam, et blasphemantium rabiem, quia veniet dies judicii, in quo et vestra virtus, et eorum nequitia demonstrabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod didicistis abscondite  Al. absconse, publice loquimini: quod vos erudivi in parvulo Judaeae loco, in unioccidunt, animam non possunt occidere: ergo anima invisibilis et incorporalis est, secundum crassiorem dico nostri corporis substantiam. Vel eo certe tempore punietur, et supplicia sentiet, quando pristinum corpus receperit, ut cum quo peccavit, cum ipso et puniatur. Sed potius timete eum qui potest et animam, et corpus perdere in
Abbreviated transcription (Latin):
uos hęret sibi sermo dñicus : & sequentia pendent expriorib
rudens lector caue sẽꝑ suꝑstitiosã intelli gentiã. ut ñ tuo sensui
apponas scripturas : sed scripturis iungas sensũ tuũ. & intelli¬
gas qͥd sequatur. Supra dixerat nolite timere eos qui occidunt
corpus. animã autẽ non possunt occidere : nunc loqt᷑ consequent̃
Vonne duo passeres asse ueneunt. & unꝰ ex illis ñ cadet suꝑ terram
sine patre ur̃o : Et est sensus: Siparua animalia & uilia absq¬
dõ auctore ñ decidunt. & in om̃ib est ꝓuidentia & quȩ in eis
peritura sunt sine dĩ uoluntate non pereunt: uos quiaeterni estis.
non debetis timere qͦd absq dĩ uiuatis ꝓuidentia. Iste sensus
& supra dictus. ẽ. Respicite uolatilia cli : qm̃ non serunt neq
metunt. neq congregant inhorrea sua : & pater ur caeles tis

Expanded text:
. Haeret sibi sermo Dominicus, et sequentia pendent ex superioribus. Prudens lector, cave semper superstitiosam intelligentiam; ut non tuo sensui attemperes Scripturas, sed Scripturis jungas sensum tuum, et intelligas quid sequatur. Supra dixerat: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere: nunc loquitur consequenter, Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Patre Deo auctore non decidunt, et in omnibus est providentia, et quae in his peritura sunt, sine Dei voluntate non pereunt: vos qui aeterni estis, non debetis timere quod absque Dei vivatis providentia. Iste sensus et supra dictus est: Respicite volatilia coeli, quoniam non serunt, neque metunt, neque congregant in ho
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ frigidȩ toto animo porrigamꝰ. Frigidȩ in qͥt aquȩ ñ
calidȩ ne & ꝓcalida pauꝑtatis penuria et lignorũ occasione:
tdiscipłos ad magistrorũ refrigeria co ortatur. Quia poterat
quilibat optendere pauꝑtatẽ. & p̃ceptũ eludere : priusquã ille
ꝓponat. imminentẽ soluit questionẽ dicens. Nolite errare : ds̃
ñ irridetur. Quae enĩ seminauerit homo: haec & metet. Et est
sensus. Frustra causaris de inopia: cũ aliud habeat conscientia
eputes fallere coortantẽ. Sed scito qd quantũ cuq seminauer

Expanded text:
aquae frigidae totaquae frigidae totcalidae, ne etiam in calida paupertatis penuria, et lignorum occasio , et discipulos ad magistrorum refrigeria cohortatur. Quia poterat quilibet obtendere paupertatem, et praeceptum eludere, priusquam ille proponat, imminentem solvit quaestionem, dicens: Nolite errare, Deus non irridetur. Quae enim seminaverit homo, haec et metet. Et est sensus: frustra causaris inopiam; cum aliud habeat conscientia tua: me potes fallere cohortantem; sed scito quod quantumcumque seminaveris,
Abbreviated transcription (Latin):
discipłos ꝓuocauerat. Poterat occulta ce credentium responsio.
rgo & pseudo ꝓpħas & iudã proditorẽ debemꝰ recipere. & aliis
alimonia ministrare: Hoc dñs ante p̃currens dicit. ñ ꝑsonas susci¬
piendas ce̾ sed nomina. Et mercedẽ non ꝑdere insuscipiendis: lict̃
indignꝰ fuerit qͥ susceptꝰ sit Et quicuq potũ dederit uni exmini¬
mis istis calicẽ aquȩ frigidȩ tantũ innomine discipłi : am̃dico uo¬
nes inpeccatis. Quod multi peccatorũ suorũ quasi iustas p̃tendant
occasiones. ut quod uoluntate delinquunt: uideant᷑ necessitate
peccare. Dñs scrutator cordis & reniũ : futuras cogitationes
in singulis contuetur. Dixerat qui recipit uos merecipit. sed
hoc p̃ceptũ multi pseudo ꝓpħae & falsi ꝓ̃dicatores poterant im¬
ne iusti mercedẽ iusti accipit Rursus poterat alius causari &
dicere. pauꝑtate ꝓhibeor. tenuitas me retinet : ut hospitalis c̾e
ñ possim Et hanc excusationẽ leuissimo p̃cepto diluit: ut calicẽ

Expanded text:
e credentium responsio; ergo et pseudoprophetas et Judam proditorem debemus recipere, et illis alimoniam ministrare. Hoc Dominus ante procurans dicit, non personas suscipiendas esse, sed nomina: et mercedem non perdere suscipientes, licet indignus fuerit qui susceptus sit. Et quicumque potum dederit uni ex minimis istis, calicem aquae frigidae tantum, in nomine discipuli, amen dico nes in peccatis Ps CXL, 4: quod multi peccatorum suorum quasi justas praetendant occasiones, ut quod voluntate delinquunt, videantur necessitate peccare: Dominus scrutator cordis et renum, futuras cogitationes in singulis contuetur. Dixerat: Qui recipit vos, me recipit. Sed hoc praeceptum multi pseudoprophetae et falsi praedicatores poterant imne justi, mercedem justi accipiet. Rursus poterat alius causari et dicere: Paupertate prohibeor, tennitas me retinet, ut hospitalis esse non possim. Et hanc excusationem levissimo praecepto diluit, ut calicem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonã tamen unigeniti filii dĩ ꝑ grãm ꝑtint humana natura
ttanta grã. ut nulla sit maior: nulla prorsus ȩqualis: Ueq
eñ illã susceptionẽ hominis ulla mcrita p̃cesserunt : sed abilla
susceptione. merita i cuncta coeper̃ Mant ergo filius indi¬
lactione qua cũ dilex̃ pater : & ideo seruauit ꝓ̃cepta ci. Qd. c̃
enĩ & ille homo. nisi quod ds̃ susceptor . ẽ. cuis: Ds̃ enierat¬

Expanded text:
umana natura; et tantam gratiam, ut nulla sit major, nulla prorsus aequalis. Neque enim illam susceptionem hominis ulla merita praecesserunt, sed ab illa susceptione merita ejus cuncta coeperunt. Manet ergo Filius in dilectione qua eum dilexit Pater, et ideo servavit praecepta ejus. Quid est enim et ille homo, nisi quod D
Abbreviated transcription (Latin):
tanta dĩ uisione pascatur. Ad hoc enĩ ꝓmerendũ. illud intelli¬
gimꝰ ꝑtinere quod sequitur. Beati pacifici: qm̃ filii dĩ uocabunt᷑ U
Seatitudo ista dilectissimi. ñ cuilibet consensionis. nec qualiscũq
de qua dicit ꝓpħa dauid: pax multa diligentib legẽ tuã. &
uincula & indiscretȩ similitudines animorũ ñ ueraciter sibi uin-¬
dicant: si non cũdĩ uoluntate concordant. Extra dignitatẽ pacis
sunt improbarũ parilitates cupiditatũ: foedera scderũ. & pacta
uitiorũ Amor mundicũdĩ amore non congruit: nec ad soci¬
etatẽ filiorũ dĩ ꝑuenit. quise acarnali generatione non diuidit:
ui autẽ seꝑ mente cũ dõ sunt : solliciti seruãre unitatẽ sp̃s inuinculo

Expanded text:
tanta Dei visione pascatur. Ad hoc enim promerendum illud intellitanta Dei visione pascatur. Ad hoc enim promerendum illud intelligimus pertinere quod sequitur: CAP. IX. Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Beatitudo ista, dilectissimi, non cujuslibet consensionis, nec qualiscumque de qua dicit propheta David: Pax multa diligentibus legem tuam, evincula, et indiscretae similitudines animorum non veraciter sibi vindicant, si non cum Dei voluntate concordant. Extra dignitatem hujus pacis sunt improbarum parilitates cupiditatum, foedera scelerum et pacta vitiorum. Amor mundi cuetatem filiorum Dei pervenit, qui se a carnali generatione non dividit. Qui autem semper cum Deo mente sunt solliciti servare unitatem spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
cente dño. Beati mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt: Magi
flicitas dilectis simi : cuitantũ p̃miũ ꝓ̃paratur. Quid ergo
habere cor mundũ. nisicis quae supradictȩ sunt studẽre uir¬
tutibus: Uidere autẽ dm̃ quantȩ sit beatitudinis. quȩ mens
concipere. quac lingua ualeat explicare : Et tam̃ hoc consequeturꝰ
cũ transformabitur humana natura : ut ñiã ꝑspeculũ neq inenig¬
mate. sed facie ad faciẽ ipsã quã nullus hominũ uidere potuit
sicuti .c̃. uideat dĩtatẽ. Et quod oculus ñ uidit. nec auris audiuit.
nec incor hominis ascendit: ꝑ ineffabile gaudiũ aeternȩ contẽ:¬
plationis optineat Merito haec beatitudo. cordis ꝓmittitur
puritati. Splendorẽ enĩ luminis ueri sordens aties uidere non
poterit: & qͦd erit iocunditas m̃tib nitidis. hocerit poena macu.¬
losis. Declinentur gͦ t̾renarũ caligines uanitatũ: & ab om̃isqua¬
lore iniquitatis interiores oculi tergantur. ut serenꝰ intuitus

Expanded text:
CAP. VIII. Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Magna felicitas, dilectissimi, cui tantum praemium praeparatur. Quid ergo est habere cor mundum, nisi eis quae supra dictae sunt studere virtutibus? Videre autem Deum quantae sit beatitudinis, quae mens concipere, quae lingua valeat explicare? Et tamen hoc consequetur, cum transformabitur humana natura, ut non jam per speculum, neque in aenigmate, sed facie ad faciem , ipsam quam nullus hominum videre potuit , sicuti est, videat Deitatem: et quod oculus nec in cor hominis ascendit , per ineffabile gaudium aeternae contemplationis obtineat. Merito haec beatitudo cordis promittitur puritati. Splendorem enim veri luminis sordens acies videre non poterit; et quod erit jucunditas mentibus nitidis, hoc erit poena maculosis. Declinentur igitur terrenarum caligines vanitatum, et ab omni squalore iniquitatis oculi tergantur interiores, ut serenus intuitus
Abbreviated transcription (Latin):
haec esuritio corporcũ. nihil expetit sitis ista terrenũ : sediusticiȩ
bono desiderat saturari. & in om̃iũ occultorũ introducta secre¬
tũ: ipso dño optat impleri. Felix mens quae hunc c̃cupiscit
cibũ: & ad talẽ ȩstuat potũ. quae utiq ñ expeteret : si nihil de
ciꝰ suauitate gustassit Audiendo autẽ dicentẽ sibi ꝓpħicum sp̃i
gustate & uidete qm̃ suauis. c̃. dñs: accepit quandã supernȩ
dulcdinis portionẽ. & in amorẽ castissimȩ uoluntatis exarsin
ut sprȩtis om̃ib tẽpralib. ad edendã bibendãq iusti ciã
toto accenderetur Macr affectu : & illius primi manidati
app̃henderet ueritatem dicentis. Diliges dñm dm̃ tuũ extoto
corde tuo. & extota mente tua. & extota uirtute tua : qmnihi¬

Expanded text:
haec esuritio corporeum, nihil expetit sitis ista terrenum; sed justitiae haec esuritio corporeum, nihil expetit sitis ista terrenum; sed justitiae bono desiderat saturari, et in omnium occultorum introducta secretum, ipso Domino optat impleri. Felix mens quae hunc concupiscit cibum, et ad talem aestuat potum; quem utique non expeteret, si nihil de ejus suavitate gustasset. Audiens autem dicentem sibi propheticum spiDominus , accepit quamdam supernae dulcedinis portionem, et in amorem castissimae voluptatis exarsit, ut spretis omnibus temporalibus, ad edendam bibendamque justitiam toto accenderetur affectu, et illius primi mandati apprehenderet veritatem dicentis: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua
Abbreviated transcription (Latin):
mitib & inpossessionẽ danda mansuctis. caroscõrũ. ẽ: quae ob
humilitatis meritũ felici resurrectione mutabitur. & immortali¬
tatis gła uestictur: innullo iã sp̃ui futura contraria. sed cũ uo¬
luntate animi. ꝑfectȩ unitatis habitura. ẽ. sensũ. Tunc enĩ exte¬
rior homo interioris hominis. erit quieta & intemerata possessio:
unc mens uidendo dõ intenta: nullis corporeȩ infirmitatis impe-¬
dict᷑ obstaculis. nec iã dici necesse erit corpꝰ quod corrũpit᷑ aggra¬
uat animã. & terrena inhabitatio deprimit sensũ multa cogitan¬¬
tẽ : qm̃ habitatori suo ñ reluctabitur terra: nec immoderatũ
liqͥd contra imperiũ sui rectoris audebit: Possidebunt enim
illã mites pacc ꝑpetua : & nihil uꝰqũa de corũ iure minuetur.
inp̃miũ. & qͦd fuit oneri sit honori. Post haec dñs addit & dicit
Ub eati quiesuriunt & sitiunt iusticiã: qmipsi saturabunt᷑. Nihil

Expanded text:
mitibus, et in possessionem danda mansuetis, caro sanctorum est, quae ob mitibus, et in possessionem danda mansuetis, caro sanctorum est, quae ob humilitatis meritum felici resurrectione mutabitur et immortalitatis gloria vestietur, in nullo jam spiritui futura contraria, et cum voluntate animi perfectae unitatis habitura consensum. Tunc enim exterior homo interioris hominis erit quieta et intemerata possessio; tunc mens videndo Deo intenta nullis corporeae infirmitatis impedietur obstaculis, nec jam dici necesse erit: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem : quoniam habitatori suo non reluctabitur terra, nec immoderatum aliquid contra imperium sui rectoris audebit. Possidebunt enim illam mites 370 pace perpetua, et nihil umquam de eorum jure minuetur,  VI. Post haec addit Dominus et dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi consolabunt᷑. Luctus hic dilectissimi cui consolatio ae t̾na
ꝓmittitur: ñ.c̃. cũ huiꝰ mundi affectione cõmunis: necbeatum
quequa faciunt ista lamenta: quac totius humani generis deplo¬
atione funduntur. Alia ratio. ẽ. scõrũ gemituũ: alia beatarũ
causa la crimarũ. Religiosa tristicia. aut alienũ peccatũ luget :¬
aut ꝓpriũ. Nec dehoc dolet qͦd diuina iusticia agitur: sed de co
meret qͦd humana iniquitate cõmittitur: Ubi magis plangendꝰ. ẽ
faciens maligna qũa patiens: Quia ittiustũ malicia sua de-¬
mergit ad poenã: iustũ autem tolei ꝑmrantia ducit ad głam
Deinde ait dñs Beatimites: qm̃ ipsi hereditate possidebunt t̾rã. Mitib ul
atq: mansuctis. humilib: ac modestis. & ad om̃iũ in iuriarũ toleran¬
tiã p̃paratis : possidenda terra ꝓmittitur. Nec parua estimanda
ẽ. haec aut uilis hereditas. ta/qua acaelesti habitatione discretasit :
cũ regnũ celorũ non alii intelligantur intrare. Terra ergo ꝓmissa

Expanded text:
ur . Luctus hic, dilectissimi, cui consolatio aeterna promittitur, non est cum mundi hujus afflictione communis; nec beatum quemquam faciunt ista lamenta quae totius humani generis deploratione funduntur. Alia ratio est sanctorum gemituum, alia beatarum causa lacrymarum. RELIGIOSA tristitia aut alienum peccatum luget aut proprium; nec de hoc dolet quod divina justitia agitur, sed de eo moeret quod humana iniquitate committitur; ubi magis plangendus est faciens maligna quam patiens, quia injustum malitia sua demergit ad poenam, justum autem tolerantia ducit ad gloriam. CAP. V. Deinde ait Dominus: Beati mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram . Mitibus atque mansuetis, humilibus ac modestis, et ad omnium injuriarum tolerantiam praeparatis possidenda terra promittitur. Nec parva aestimanda est haec aut vilis haereditas, tamquam a coelesti habitatione discreta sit, cum regnum coelorum non alii intelligantur intrare. Terra ergo promissa
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ : & qualiũ disciplinarũ artibus. adquȩ p̾mia uoceris
intellige. Misericordẽ te miscđa. iustũ uult ẽe iusticia: ut in
creatura sua creator appareat. & inspeculo cordis humani per.
lineas imitationis exp̃ssa dĩ imago resplendeat Secura esto
oꝑantiũ fides: aderunt tibi desideria tua. & his quae amassinco

Expanded text:
et qualium disciplinarum artibus ad quae praemia voceris intellige. Misericordem te misericordia, justum vult te esse justitia, ut in creatura sua Creator appareat, et in speculo cordis humani per lineas imitationis expressa Dei imago resplendeat. Secura est operantium fides, aderunt tibi desideria tua, et iis quae amas sine
Abbreviated transcription (Latin):
mauit: Huiꝰ autẽ thesauri opib ñ solũ ille ad utꝰ . ẽ. cui gressus ÷̃
redditꝰ : scd ctiã qͥnq milia uirorũ quae tunc ad exortationem

Expanded text:
mavit. Hujus autem thesauri opibus non solum ille adjutus est cui gressus est mavit. Hujus autem thesauri opibus non solum ille adjutus est cui gressus est redditus, sed etiam quinque millia virorum, qui tunc ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
liũ amore non capitur: nec mundi õpib augeri appetit. sed
cadestib bonis ditescere concupiscit: Huiꝰ nobis magnanimȩ pau¬
in piscatores hominũ alacri conuersione mutati sunt:. Et multo
suisimiles fidei suȩ imitatione feccrunt : quando illi primitiuȩ
reb suis possessionibq distractis: ꝑ deuotissimã pauꝑtatẽ bonis
ditabantur acternis: & ex apłica p̃dicatione gaudebant n il habs
de mundo. & om̃a possidere cũ xp̃o. hinc beatus apłs petrus cum
ascendensadtẽplũ aclaudo elemosina posceret᷑. argentũ inqͥt &
aurũ ñ .c̃.mͥ. qͦd autẽ habeo hoc dotibi: In nomine iħuxp̃i narares
surge & abula. Quid hac humilitate sublimius: ꝗͥdhac pauꝑtait
locupletius : Non habat p̃sidia pecunis: sed habet dona naturę
ũc ędidit debilẽ mat̃ ex utero : sanũ fecit petrus ex uerbo: Et qͥ
imaginẽ cȩsaris innũmo ñ dedit: imaginẽ xp̃i in nomine refor¬

Expanded text:
lium amore non capitur, nec mundi opibus augeri appetit, sed lium amore non capitur, nec mundi opibus augeri appetit, sed coelestibus bonis ditescere concupiscit. CAP. III. Hujus nobis magnanimae pauin piscatores hominum alacri conversione mutati sunt , et multos sui similes fidei suae imitatione fecerunt, quando illis primitivis rebus possessionibusque distractis, per devotissimam paupertatem bonis ditabantur aeternis, et ex apostolica praedicatione gaudebant nihil habere de mundo, et omnia possidere cum Christo. Hinc beatus Petrus apostolus, cum ascendens in templum a claudo eleemosyna posceretur, Argentum, inquit, et aurum non est mihi, quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula . Quid hac humilitate sublimius? quid hac paupertate locupletius? Non habet praesidia pecuniae, sed habet dona naturae. Quem debilem edidit mater ex utero, sanum fecit Petrus ex verbo; et qui imaginem Caesaris in nummo non dedit, imaginem Christi in homine refor
Abbreviated transcription (Latin):
quã multi sub dura & graui necessitate patiunt᷑. Sed cũ ait beati
pauperes sp̃u: ostendit eis regnũ calorũ tribuendũ. quos hu¬
militas cõmendat animorũ : magis qũa indigentia facultatũ
ubitari autẽ ñ potest. qͦd humilitatis istius bonũ ficilius pauꝑes fa
quã diuites assequantur : dũ & illis intenuitate. amica .ẽ. mansu¬
ctudo . & istis indiuitus famili aris elatio. Ueruntam̃ & in plo¬
risq diuitib inuenitur hic animꝰ: qͥ abundantia sua ñ ad tumorẽ
suꝑbiȩ. sed ad oꝑa benignitatis utatur: idq prolucris maximis
numeret. qͦd ad releuandã miseriã alieni laboris impenderit:
Om̃i generi atq ordini hominũ datur in hac uirtute consortiũ
quia possunt et proposito pares & impares censu. Nec int̃est
quantũ sint in t̾rena facultate dissimiles : qͥ in spirit᷑alib bonis
inueniunt᷑ aequales. Beata igit᷑ illa pauꝑtas. quae rerũ tẽpora¬

Expanded text:
quam multi sub gravi et dura necessitate patiuntur. Sed cum dicit, Beati quam multi sub gravi et dura necessitate patiuntur. Sed cum dicit, Beati pauperes spiritu, ostendit eis regnum coelorum tribuendum quos humilitas commendat animorum magis quam indigentia facultatum. Dubitari autem non potest quod humilitatis istius bonum facilius pauperes quam divites assequantur: dum et illis in tenuitate amica est mansuetudo, et istis in divitiis familiaris elatio. Verumtamen et in plerisque divitibus invenitur hic animus qui abundantia sua 368 non ad tumorem superbiae, sed ad opera benignitatis utatur, idque pro lucris maximis numeret quod ad relevandam miseriam alieni laboris impenderit. Omni generi atque ordini hominum datur in hac virtute consortium, quia possunt esse proposito pares, et impares censu; nec interest quantum sint in facultate terrena dissimiles, qui in spiritalibus bonis inveniuntur aequales. Beata igitur illa paupertas, quae rerum tempora
Abbreviated transcription (Latin):
eas. Qui ergo locutꝰ fuerat morsi : locutꝰ ẽ. & apłis : Et in cor¬
dib discipłorũ uelox scribentis uerbi manꝰ noui testamenti
decreta condebat: nulla ut qͦndã circũ fusa nubiũ crassitudine.
neq ꝑ terribiles sonos atq: fulgores popło ab accessu montis
bsterrito : sed patente ad aures circustantiũ tranqͥllitate colloquii
ut ꝑ gr̃ae lenitatẽ remoueretur legis asperitas: & sp̃s adoptionis
auferret formidinẽ seruitutis. Qualis igitur doctrina sit xp̃i:
sacrȩ ipsius sententiȩ ꝓtestant᷑. ut qui ad aeternã beatitudinẽ
ꝑuenire desiderant. gradus felicissimȩ ascensionis agnoscant
eati inqͥt pauperes sp̃ũ : q̃mipsorũ. ẽ. regnũ cȩlorũ. De quibus
pauperib ueritas loqueret᷑. forte cet ãbiguũ : si dicens beati
paupcres. nihil addere de intelligenda pauperũ qualitate
tsufficere uiderct᷑ ad ꝓmerendũ regnũ cęlorũ ea sola inopia:

Expanded text:
eas . Qui ergo locutus fuerat Mosi locutus est et apostolis, et in coreas . Qui ergo locutus fuerat Mosi locutus est et apostolis, et in cordibus discipulorum velox scribentis Verbi manus novi Testamenti decreta condebat; nulla ut quondam circumfusa nubium crassitudine, neque per terribiles sonos atque fulgores populo ab accessu montis absterrito, sed patente ad aures circumstantium tranquillitate colloquii: ut per gratiae lenitatem removeretur legis asperitas, et spiritus adoptionis auferret formidinem servitutis. CAP. II. Qualis igitur doctrina sit Christi sacrae ipsius sententiae protestantur: ut qui ad aeternam beatitudinem pervenire desiderant, gradus felicissimae ascensionis agnoscant. Beati, inquit, pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum . De quibus pauperibus Veritas loqueretur forte esset ambiguum, si dicens, Beati pauperes, nihil adderet de intelligenda pauperum qualitate; et sufficere videretur ad promerendum regnum coelorum ea sola inopia
Abbreviated transcription (Latin):
in omñe siriã se uirtutũ eiꝰ fama diffuderat. & multę̧ ex uniuer¬
sa iudea turbȩ ad celestẽ medicũ confluebant. Quia enĩ tarda
est humanȩ ignorantiȩ fides ad credenda quae non uidet.¬
& speranda quae nescit: oportebat diuina eruditione firmans¬
dos corporeis beneficiis. & uisibilib miraculis incitãri: ut cuiꝰ
tã benignã experiebantur potentiã. ñ ambigerent salutarem
cẽ doctrinã Ut ergo exteriores medelas dñs ad remedia inte¬
riora transferret. & post sanitatẽ corporũ curationes oꝑaret᷑
animarũ : segregatus acircustantib turbis. secessũ uicini
montis ascendit: aduocatis apłis quos sublimiorib institu¬
tis ab edito mistice sedis imbueret. ex ipsa loci atq oꝑis quali¬
tate significans se c̾ẽ. qui moysen qndã suo fuissed dignatꝰ alloqͥo
llic quidẽ terribiliori iusticia. hic autt̃ sacratiori clem̃tia: ut
dñs : dabo leges meas in sensu ipsorũ. & in corde ipsorũ scribam

Expanded text:
iam virtutum ejus fama diffuderat; et multae ex universa Judaea turbae ad coelestem medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem esse doctrinam. Ut ergo exteriores medelas Dominus ad remedia interiora transferret, et post sanitates corporum curationes operaretur animarum, segregatus a circumstantibus turbis, secessum vicini montis ascendit, advocatis apostolis, quos sublimioribus institutis ab edito mysticae, sedis imbueret, ex ipsa loci atque operis qualitate significans se esse qui Mosen quondam suo fuisset dignatus alloquio: illic quidem teDominus, dabo leges meas in sensu ipsorum, et in corde ipsorum scribam
Abbreviated transcription (Latin):
dies auritui necessario domi remanent. Quibus longe ateposid
sẽꝑ trepidus. sẽper incertus es: necũ domũ redieris. non habeas
quod habebas. Ita dũ seꝑ amissionẽ eorũ metuis: apud conscien-¬
tiã tuã nudus & pauꝑ es. Ego autẽ quocuꝰq iero: meae diui¬
tiȩ me secuntur: Nec separari ame possunt bona: qͣm ñ terreno
specu. sed thesauro pectoris retinentur. Tucũ recedes as eculo.
relinquendo tuas diuitias ꝑdidisti. Ego autẽ cũ mihi de hoc
mundo migrare contingit: diuitias meas metũ ad paradisũ
ueho. Tuas diuitias post mortẽ exẽplo illius purpurati di.¬
uitis ignis & tenebrȩ subsequentur: meas diuitias exẽplo
lazari sinus abrahȩ & beatitudo suscipiet. IT INNXTMA

Expanded text:
thesauri tui domi remanent, quibus longe a te positis thesauri tui domi remanent, quibus longe a te positis semper trepidare, et semper incertus es, ne, cum domum redieris, non habeas quae habebas. Ita dum semper amissionem eorum metuis, apud conscientiam tuam nudus et pauper es. Ego autem quocunque iero, meae divitiae me sequuntur, nec separari a me possunt bona, quoniam non terreno specu, sed thesauro pectoris retinentur. Tu cum recedis a saeculo, relinquendo tuas divitias, perdidisti; ego autem, cum mihi de hoc mundo migrare contingit, divitias meas mecum ad paradisum veho; tuas divitias post mortem, exemplo illius purpurati divitis, ignis et tenebrae subsequentur; meas divitias, exemplo Lazari, sinus Abrahae et beatitudo suscipiet. CLA
Abbreviated transcription (Latin):
ncaꝑtio latebrarũ sit causa ꝑdendi. Seruant autẽ illud : & ñ utuntꝰ
eruant in qũa. Custodes ergo dixerim istos e̾t̾ non dominos:
& alienũ attendere diligenter: non propriũ conuenient̃ expen¬
dere: Quid igitur fr̃s putatis. habere aurũ ẽẽ diuitias : Ego
c̃. quae aurũ despicit: qũa quae aurũ requirit. Maiores plar
sunt diuitiȩ non habere aurũ : sed aurũ habentib eminero
ui enĩ ꝓpruis abundat bonis: scłi thesauros non requirit. Bona
enĩ sunt propria. honestas. sobrietas. miscđa. castitas. quae bona
om̃a. auro magis sunt p̃ciosa. Ut sciatis quia his itauiliora sunt:¬
auritalenta emi possunt. argenti uasa cõparari possunt: honestas
sola non potest emi. honestas enĩ non emitur sed adquirit᷑.
quia non constat p̃cio: sed uistute. Tuigitur qui aurũ possides
si placet bona nr̃a inuic̃e conferamus¶Tu cũ peregre ꝓficisceris

Expanded text:
apertio latebrarum sit causa prodendi. Servant autem illud et non utuntur, apertio latebrarum sit causa prodendi. Servant autem illud et non utuntur, servant, inquam; custodes ergo dixerim istos esse, non dominos, et alienum attendere diligenter, non proprium convenienter expendere. Quid ergo, fratres, putatis habere aurum esse divitias? Ego dejus, quae aurum despicit quam quae aurum requirit, majores plane sunt divitiae non habere aurum, sed aurum habentibus eminere. Qui enim propriis abundat bonis, saeculi thesauros non requirit; bona enim sunt propria, honestas, sobrietas, misericordia, castitas: quae bona omnia auro magis sunt pmetalla. Auri talenta erui possunt, argenti vasa comparari possunt, honestas sola non potest erui; honestas enim non eruitur, sed acquiritur, quia non constat pretio, sed virtute. Tu igitur qui aurum possides, si placet, bona invicem conferamus. Tu cum peregre proficisceris,
Abbreviated transcription (Latin):
negotiũ ꝓuocari. Om̃s igitur pene lucris & negotiis student:
& cũ primo surgunt diluculo. ñ cogitant nisi ut aliqͥd unde¬
cũq ꝑcipiant . Quos si aut honestas conuicerit aut retunderit
iudicantis auctoritas curres alienas diripiant : damnũ sẽ fecis¬
se quȩruntur. Sine causa inquiunt militamꝰ : sinc causa labo¬
ramus: hodie domũ referre nihil potui : iniquitas iudicis
mala me facere non ꝑmisit: Cunctos igitur pene homin es
agitat auaritia: nullũ de iis quictũ esse ꝑmittit. Ti enim
qui nihil habent cupiditate torquentur: illi qui diuitias
possident. sollicitudine cruciantur. Nec ipsis eñĩ bene. ẽ. qui
recondito auro incubant: immo ipsis .ẽ. grauius. Sẽꝑ enĩ sunt
anxii. mesti. solliciti. nehoc scruus auferat: nefur effodiat.
atq ideo retrudentes illud tenebris ita abscondunt: ut om̃iũ
subterfugiat notionẽ : nihil exeo ꝓferentes aliquando ad usum :

Expanded text:
negotium provocari. Omnes igitur pene lucris ac negotiis student; negotium provocari. Omnes igitur pene lucris ac negotiis student; et cum primo surgunt diluculo, non cogitant nisi ut aliquid undecunque percipiant. Quod si aut honestas convicerit, aut retuderit judicantis auctoritas, cum res alienas diripiant, damnum se fecisse queruntur. Sine causa, inquiunt, militamus, sine causa laboramus; hodie domum referre nihil potui, iniquitas judicis male me facere non permisit. Cunctos igitur pene homines agitat avaritia, nullum de his quietum esse permittit. Hi enim qui nihil habent cupiditate torquentur; illi qui divitias possident sollicitudine cruciantur; nec ipsis bene est qui recondito auro incubant, imo ipsis est gravius. Semper enim sunt anxii, moesti, solliciti ne hoc servus auferat, ne fur effodiat; atque ideo retrudentes illud tenebris ita abscondunt, ut omnium subterfugiat notionem, nihil ex eo proferentes aliquando ad usum, ne