comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus. nemini licere sacratissima atq
archana uasa. uł uestem. ceteraq do¬
naria que ad duunam religionem
necessaria sunt: cum etiam ueteres
leges. ea que dium uiris sunt. hu¬
manis nexib non illigari sanxeruis.
uł ad uenditionem. uł ypothecam.
uł pignus trahere. sed ab his qui hec
suscipere ausi fuerint. modis om̃ib
quenda. uł suꝑ recipiendo precio.
uł fenore exigendo: ꝓ quo res pigno¬
rate sunt. Sed omnib huiusmodi
tata. uł disꝑsa. nichilominꝰ uł ad
ipsa corpora. uł ad precia eoꝵ si non¬

Expanded text:
mus nemini licere sacratissima atque arcana vasa vel vestem ceteraque donaria, quae ad divinam religionem necessaria sunt  cum etiam veteres leges ea, quae iuris divini sunt, humanis nexibus non illigari sanxerunt vel ad venditionem vel hypothecam vel pignus trahere, sed ab his, qui haec suscipere ausi fuerint, modis omnibus quendam vel super recipiendo pretio vel fenore exigendo, pro quo res pignoratae sunt, sed omnibus huiusmodi tata vel dispersa, nihilo minus vel ad ipsa corpora vel ad pretia eorum exa
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs sciolos esse. qui suam uolenteᷤ
ostentare peritiam. nr̃am rep̃hen¬
suri sunt mertiam. Quib ñ meis
sed beati ieronim respondebo
sermonib. Legant qui uolunt.
qui nolt abiciant. & uentilent a¬
pices. litteras calumpment᷑: ma-

Expanded text:
quos esse qui suam volentes ostentare peritiam, nostram reprehensuri sint inertiam. Quibus non meis, sed beati Hieronymi respondebo sermonibus: « Legant qui volunt; qui autem nolunt, abjiciant, et ventilent apices, litteras
Abbreviated transcription (Latin):
sabinũ. Si quis uxori res mariti
subtͣhenti. consiliũ opem ue cõmoda¬
u̾it: furti non tenebit᷑. S si furtum
cũ ea fec̾it: tenebitur furti. S ñ ipsi.
bit᷑. s rerum amotaꝵ¬

Expanded text:
um. Si quis uxori res mariti subtrahenti opem consiliumue accommodauerit, furti tenebitur. Sed et si furtum cum ea fecit, tenebitur furti, cum ipsa nonbitur, sed rerum amota
Abbreviated transcription (Latin):
neget beatũ ysaiã cum mediꝰ seca¬
retur. ieremiã cũ mergeret᷑: dam¬
elem sc̃m cũ int̾ leones staret in¬
trepidꝰ. et prandiũ ei raptꝰ ab an¬
gelo ꝓpħa deferret: ñ utiq ideo
beatiis. qͥa alienũ pͣdebat prandi¬
ũ: s qͥa meritis sius. inpasta leo¬
nũ ora clandebat

Expanded text:
Neget beatum Esaiam, cum medius secaretur; Hieremiam, cum mergeretur; Daniel sanctum, cum inter leones staret intrepidus, et prandium ei raptus ab Angelo propheta deferret? Non utique ideo beatus, quia alienum prandebat prandium: sed quia meritis suis impasta leonum ora claudebat
Abbreviated transcription (Latin):
tio suscipiat᷑. sẜ ꝓpͥa uoce. si legitima & ꝯdig
cusari pot̾. aut accusare.
ecernimꝰ non credi accusatori. qͥ ab¬
sente ad u̾sario causã suggerit: ante utͥ¬
usꝙ partis discussionẽ. In criminalib

Expanded text:
tio suscipiatur, sed propria voce, si legitima et condcusari potest aut accusare.decernimus non credi accusatori, qui absente adversario causam suggerit, ante utriusque partis discussionem. CAP. LVI. Criminaliter
Abbreviated transcription (Latin):
si de aliis sie dicere uoluerint. a uidice
non credantur: quia iure ꝙ legib con¬
stitutum est. ut spontanea ꝓfessione.
reus. reum non faciat. neꝙ illi de altero
ereclat᷑: qui se criminosum ꝯfessus est.

Expanded text:
si de aliis sic dicere voluerint, a judice si de aliis sic dicere voluerint, a judice non credantur, quia jure et legibus constitutum est, ut spontanea professione reus reum non faciat, neque illi de altero credatur, qui se criminosum confessus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ammo concitatos ꝓuocant in iracundiã.
s omnes anathematiratos. uł ꝓ suis sce¬
lerib ab eccła expulsos. s omnes quos
e lastice uel sc̃e leges. infames ꝓnuntiañ.
hi nimirum omnes. nec serui ante le¬
gitimam libertatem. nec penitentes.
ec digami. nec illi qui curie deseruiuis.
uł qui non sunt integri corpore. aut
sanam non habent mentem uł intel¬
lectum. aut inobedientes sc̃oꝵ decretis
bent ꝓuehi: nec ad accusationem seu
ad testimonium ullatenus possunt¬
iuste recipi.
uod neganda est accusatis licen-¬
tia criminandi: priusqͣm se cͥmi¬
ne quo premuntur exuerint. Quia
non credendum contra alios eoꝵ con¬
fesioni: qui criminib implicati funt.
iͥ se prius ꝓbauerint innocentes. Qm̃
ꝑiculosa est & admitti non debet. rei
aduersus quencũꝙ ꝓfessio: familiareᷤ
uero & sponte confessi. atq sceleribus
uretiti non debent admuti: nec hi qͥ
sua in questione confessione sunt:

Expanded text:
animos concitandos provocant ad iracundiam, animos concitandos provocant ad iracundiam, et omnes anathematizatos, vel pro suis sceleribus ab Ecclesia pulsos, et omnes quos esiasticae vel sanctae leges infames pronuntiant; hi nimirum omnes nec servi ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec bigami, nec illi qui curiae deserviunt, et qui non sunt integri corpore, aut sanam non habent mentem vel intellectum, aut inobedientes sanctorum Patrubent provehi, nec ad accusationem seu ad testimonium ullatenus juste possunt recipi. uod neganda est accusatis licentia criminandi, priusquam se crimine quo premuntur exuerint; quia non est credendum contra alios eorum confessioni, qui criminibus implicati sunt, nisi se prius probaverint innocentes, quoniam periculosa est, et admitti non debet rei adversus quemcunque professio. Familiares vero et sponte confessi atque sceleribus irretiti non debent admitti; nec hi qui sua in quaestione confessi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
luerint: ad cetera non admittant᷑.
imꝰ eos ad accusationẽ non recipi
qui sunt suspecti. aut qui heri s nudiꝰ¬
terci. uel dudum fuerunt mimici. qͣm
suspecti facti sunt: &. qui non sunt bone
conu̾sationis. uel quoꝵ uita÷ accusa¬
bilis. aut dubii in recta fide. Similit̾
quoꝵ fides. uita & libertas nesciturr
uł qui infamie macłis sunt aspersi:
aut scelerib irretiti. Neq eos sac̃dotes
debere aut posse accusare. qui rite sa¬
c̾dotes fieri non possunt. nec sunt sui
ordinis: tales fratres rñi accusationes
& iniustas. aut nociuas emulationeᷤ.¬
dilectissimo fratri atꝙ familiari
amico hylario. Infames illas ẽẽ ꝑsonas
nunt. Similit̾. fures. latrones. saclegos:
ꝙ omnes criminib capitalib irretitos.
& incestuosos. homicidas. ꝑiuros. rap
na sibi petunt loca tenere: aut faculta¬
tes eccłe auferiuit iniuste. & qui fratres
calumpniant᷑ aut accusant. ꝙ non pro¬
bant: & qui contͣ inocentes. principum

Expanded text:
luerit, ad caetera non admittatur. luerit, ad caetera non admittatur. imus eos ad accusationem non recipi qui sunt suspecti, aut qui heri, aut nudiustertius vel dudum fuerunt inimici, quoniam suspecti facti sunt, et qui non sunt bonae conversationis, vel quorum vita est accusabilis, aut dubii in recta fide. Similiter quorum fides, vita et libertas nescitur, vel qui infamiae maculis aspersi sunt, aut sceleribus irretiti. Noque eos sacerdotes debere aut posse accusare, qui rite sacerdotes fieri non possunt, nec sunt sui ordinis. Tales, fratres charissimi, accusationes, et injustas aut novas aemulationedilectissimo fratri atque familiari amico HILARIO. Infames illas personas dicnunt. Similiter fures, sacrilegos, et omnes capitalibus criminibus irretitos. et incestuosos, homicidas, perjuros, raptna petunt sibi loca tenere, aut facultates Ecclesiae auferunt injuste, et qui fratres calumniantur aut accusant, et non probant, vel qui contra innocentes principum
Abbreviated transcription (Latin):
deneget᷑ his qͥ xp̃iane religionis & nõis
dignitatẽ. & sue legis uł sui ꝓpositi nor¬
mã. aut regulariter ꝓhibita neglexint.
trangressores enĩ sponte sue legis uiolato¬
res: apostate nomiant᷑. Omnis apostata
refutandꝰ÷: non in accusatione recta agẽ¬
um laicoꝵ excludunt᷑ accusatione. ita il¬
li ab istoꝵ sunt excludendi & alienandi
dñi conu̾satio. segregata debet ẽẽ ab eoꝵ
conu̾satione: ita &̃. litigatio. qͥa seruum
dñi non oportet litigare.¬
epellant᷑ cohabitantes inimicis. &. om̃s
laici. qͥa infestationẽ blaffemie. affe¬
ctio amicitie. incitare solet. Nec ulli uide¬
licet laici. in nr̃a sunt recipiendi accu¬
satione: qͥa nos in sua nolunt reciꝑe in¬
Efamatione.¬
coepiscopo. pagani. uł heretici. si¬
ue iudei: non possunt xp̃ianos accusa¬
re.aut uocẽ infamationis inferre. Pla
cuit. ut quotienscũq clicis ab accusato¬
rib multa crimina obiciunt᷑. &. unum
ex his de quo pͥus egeruit ꝓbare ñ ua¬

Expanded text:
denegetur his qui Christianae religionis et nominis dignitatem, et suae legis vel sui propositi normam, aut regulariter prohibita neglexerint; transgressores enim sponte legis suae violatores, apostatae nominantur. Omnis apostata refutandus est, nec in accusationem recte agenum laicorum excluduntur accusatione, ita illi ab istorum sunt excludendi et alienandi satio segregata debet esse ab eorum conversatione, ita et litigatio, quia servum Domini non oportet litigareepellantur cohabitantes inimicis et omnes laici, quia infestationem blasphemiae, affectio amicitiae incitare solet. Nec illi videlicet laici in nostra sunt recipiendi accusatione qui vos in sua volunt recipere infamatione.piscopo. Pagani, vel haeretici, sive Judaei non possunt Christianos accusare, aut vocem eis infamationis referre. Gracuit, quotiescunque clericis ab accusatoribus multa crimina objiciuntur, et unum ex his, de quo prius egerit, probare non va
Abbreviated transcription (Latin):
Placet rationabilis concilii tenoreꝑ
ienso. districta moderatione ꝑscrib̾.
a euib specialiter necessitatib. eccł
nunes. Prima quippe illius usurpationis
contumelia depellenda est: ne predia
usib celestium secretoꝵ dedicata. sordi¬
doꝵ munerum fece uexentur. nichil
extra ordinarium ab hinc quod exigit᷑.¬

Expanded text:
Placet, rationabilis concilii tenore perpenso, districta moderatione praescribere a quibus specialiter necessitatibus singuunes. Prima quippe illius usurpationis contumelia depellenda est, ne praedia usibus coelestium secretorum dedicata, sordidorum munerum faece vexentur, nil extraordinarium abhinc superi
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt. querendũ: in iudicio. cuiꝰ sint
conu̾sationis. & fidei atq suspicionis ac¬
cusatores: uł qua intentione hoc faciant.
Qͥa ad hoc admitti ñ debent: nͥ bone con¬
u̾sationis & recte fidei uiri. hi udelicet.
qͥ omi suspicione careant. & bone uite cla¬
reant: neq fufames existant.

Expanded text:
debet, quaerendum est in judicio, cujus sint conversationis et fidei atque suspicionis accusatores aut qua intentione hoc faciant: quia ad hoc admitti non debent, nisi bonae conversationis et rectae fidei viri, hi videlicet qui omni suspicione careant, et bona vita clareant, neque infames existant.
Abbreviated transcription (Latin):
nem non admitti: qui pa quam
ricus. siue laicus: accusare uerit.
ctandi spacio. id quod iratureit: ꝑ scͥꝑ¬
turam se ꝓbaturum esse fatur. ut si
forte resipiscens. que ꝓ iracdia dixit.
iterare aut scribere nolue: non ut re¬
us criminis habeatur. Oms gͦ qui cͥmen
obicit: scribat se ꝓbaturu Reuera ibi
semꝑ causa agatur. ubi cinen cõmittit᷑:
&̃ qui non ꝓbauerit quod iecerit. penã
quam intulerit. ipse patiair. Infams ꝑ¬

Expanded text:
nem non admitti, qui posteaquricus, sive laicus, accusare voluerit. ctandi spatio, id quod iratus dixit, per scripturam se probaturum esse fateatur, ut si fortasse resipiscens quae prae iracundia dixit, iterare aut scribere noluerit, non ut reus criminis teneatur. Omnis ergo qui crimen objicit, scribat se probaturum. Revera ibi semper causa agatur, ubi crimen admittitur: et qui non probaverit quod objecit, poenam quam intulerit ipse patiatur. Pla
Abbreviated transcription (Latin):
fidentia iuste cause. s causa afferende
moxe. ne ꝯtra eũ sententia ꝓferat᷑. apella¬
u̾t. uł si de facto suo ꝯfessus. ne addicatuꝵ
apellare uolu̾it: huiꝰ modi apellationes
ñrecipiunt᷑. qͦtiens pͣt anditã causã udicẽ
possessor apellat. fructꝰ possessionis de qͣ agit᷑.
nuĩ sequende audientie euentꝰ dubiꝰ÷: m̾ito
sequestrant᷑. Nam si petitor apellau̾it. hoc
ab eo ñ pot̾ postulari: qͥa ñ pot̾ seqͥstrari.
qͦd ñ habet. Si ꝓpt̃ predia urbana uł manei

Expanded text:
fidentia justae causae, sed causa afferendae morae, ne contra eum sententia proferatur, appellaverit, vel si de facto suo confessus, ne addicatur, appellare voluerit, hujusmodi appellationes c. 37. Quoties post auditam causam, judicem possessor appellat, fructus possessionis de qua agitur, dum sequendae audientiae eventus dubius est, merito sequestrantur. Nam si petitor appellaverit, hoc ab eo non potest postulare, quia non potest sequestrari, quod non habet, si propter praedia urbana vel manci
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ue flagitetur: nulla sollicitudo
quam aduenticie necessitatis sarcina
repentina poposcerit: eius functionib
asscribatur. Si quis contra uenerit. post
debite ultionis acrimoniam. que erga
sacrilegos iure ꝓmenda est: exilio ꝑꝑe¬
tue deportationis uratur

Expanded text:
ciumve flagitetur; nulla pontium instquod adventiciae necessitatis sarcina repentina depoposcerit, eius functionibus adscribatur. Si quis contra venerit, post debitae ultionis acrimoniam, quae erga sacrilegos iure promenda est, exilio perpetuae deportationis uratur
Abbreviated transcription (Latin):
tes criminari non possunt. nec in eos
testificari: qui ad eundem nec debent̃.
nec possunt ꝓuehi honorem. Scilicet
homicide. malefici. fures. sacrilegi. rapto¬
falsum dixerint. uł qui ad magos ꝙ sorti¬
legos occurrerint: nullatenus ad accu¬
sationem. uł ad testimonium erunt adins¬
Roditoris uero. nec calũp. Etendi.¬
niatoris uge: audiatur. Nemun &¬
uter alieni erroris socium. ul a sui
uoluntarie ꝓpositi tramite receden¬
tem: aut sacris patrum regulis ꝙ cõ¬
stitutionil inobedientem. suscipere
non possumus: nec debemus.¬
deat crimen inferre clerico. Testi¬
monium autem clerici aduersus la¬
icum: nemo suscipiat. In libro codieis.¬

Expanded text:
tes criminari non possunt, nec in eos tes criminari non possunt, nec in eos testificari, qui ad eumdem non debent, nec possunt provehi honorem. Item: homicidae, malefici, fures, sacrilegi, raptoum dixerint, seu qui ad sortilegos magosque cucurrerint, nullatenus ad accusationem, vel ad testimonium erunt adroditoris vero nec calumnia, nec vox audiatur. Nemo liter alieni erroris socium, vel a sui voluntarie propositi tramite recedentem, aut sacris patrum regulis et constitutionibus impedientem, suscipere non possumus, nec debemusdeat inferre crimen clerico. Testimonium autem clerici adversus laicum nemo suscipiat. Cleri
Abbreviated transcription (Latin):
se scire testati int. si scriptis indicatũ
est. ꝙ partib pisentib: sententia recita¬
ta est. Quod si fcte hec sollenniter acta
non sunt: neq ausa ꝓbata est. que exi¬
lio uł deposition digna sit: in eccłam
suam modis omnb reuocettir.
estes esse non possunt: qui ante he¬
sternum dien. aut nudiustcius
inunici fuerunt. ne irati nocere cupiant.
ne lesi se ulcisci uelint. In offensus gͥ accu¬
satoꝵ & testium affectus querendus: ettam¬
& non suspectus.
non dicant: nec familiares. de eadem
tatem impedire solet. Amor carnalis.
q. timor at̾q auaricia. pleruimq sensus
hebetant humanos. s ꝑuertunt opini-¬
ones: ut questum pietatem puitent. ꝯpe¬
cuniam quasi quasi meroerdem pruden
estes absꝙ ulla infamia. aut Etie.¬
suspicione: uł manifesta macula.
Et uere fidei pleniter instructi esse
debent: & tales. quales ad sacerdotiũ
eligere. diuina iubet anctoritas. Qm̃
ut antiquoꝵ tradit auttoritas. sacerdo¬

Expanded text:
se scire testati sunt, si scriptis judicatum se scire testati sunt, si scriptis judicatum est, et partibus praesentibus sententia recitata est. Quod si forte haec solemniter acta non sunt, neque causa probata est, quae exsilio vel depositione digna sit, in Ecclesiam suam modis omnibus revocetur. estes esse non possunt, qui ante hesternum diem aut nudius tertius inimici fuerint, ne irati nocere cupiant, ne lesi se ulcisci velint. Inoffensus ergo et accusatorum et testium affectus querendus est et non suspectus. testimonium non dicant, nec familiares vel de tatem impedire solet, amor carnalis et timor atque avaritia plerumque sensus hebetant humanos, et pervertunt opiniones, ut quaestum pietatem putent, et pecuniam quasi mercedem prudenestes absque ulla infamia aut suspicione vel manifesta macula et vera fidei plenitudine instructi esse debent, et tales quales ad sacerdotium eligere divina jubet auctoritas, quoniam ut antiquorum tradidit auctoritas, sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio: quatuor ꝑsonis necesse: semper
adesse. Ididices electos. accusatores ido¬
neos. desores cognitos: atq testes legi¬
timos Iues autem debent uti eqͥtatẽ:
testes ueate. Accusatores intentione:
ad amplandam causam. Defensores
extenuate: ad minuendam causam.
uod sam frater de falsis capitulis
accum. nec aliquid ordinabiliter
factum. seiiuste se asserit condẽpnatũ:
diligenter erendum est.Primo: si uidi
nabiliter imum est habitum. Deinde¬
si alii accuores: alii testes fuerunt. De¬
inde causam qualitas. si digna exilio.
uł depositie fuit. si eo presente. sub iure¬
uirando cora eum testimonium dictũ
est. si scriptactum est: si ipse licentiam
respondendc defendendi se habuerit.
Sed ꝙ de ꝑsus accusantium. ac testi¬
ficantium. Btiliter querendum est:
cu ius condrinis. cuius ue opimonis.
& ne inopes st. ne forte aliquas contra
prefatum firem mnumciaias habuis¬
sent. utrum erum testimonium ex
auditu dixerit. aut certe specialiter

Expanded text:
m in omni judicio quatuor personas necesse est semper adesse, id est judices electos, accusatores idoneos, defensores congruos atque testes legitimos. Judices autem debent uti aequitate, testes veritate, accusatores intentione ad amplificandam causam, defensores extenuatione, ad minuendam causam.uidam frater de falsis se capitulis accusatum, neque aliquid ordinabiliter factum, sed injuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est, primo, si judicium ordinabiliter est habitum, si alii accusatores, alii testes fuerint; deinde causarum qualitas, si digna exsilio vel depositione fuit, si eo praesente sub jurejurando contra eum testimonium dictum est, si scriptis actum est, si ipse licentiam respondendi ac defendendi se habuit. Sed et de personis accusantium ac testificantium subtiliter quaerendum est cujus conditionis, cujusve opinionis, et ne inopes sint, ne forte aliquas contra praefatum pastorem inimicitias habuissent, utrum testimonium ex auditu dixerint, aut certe specialiter
Abbreviated transcription (Latin):
aulus libro nono ad sabinum.¬
Si dominium rei surrepte. qͦcum¬
ꝙ ratione mutatũ sit: domino fur¬
ꝗ actio competit. Ueluti heredi &bo¬
norum possessori: & patri adoptiuo.
s legatorio

Expanded text:
aulus libro nono ad Sabinum.Si dominium rei subreptae quacumque ratione mutatum sit, domino furti actio competit, ueluti heredi et bonorum possessori et patri adoptiuo et legatario
Abbreviated transcription (Latin):
simodo ñ conuenit ne liceat. Ubi u con¬
uenit ne distraheret᷑. creditor si distrahi¬
fu̾it ut soluat & cessau̾it.

Expanded text:
si modo non conuenit, ne liceat. ubi uero conuenit, ne distraheretur, creditor, si distraxerinuntiatum ut soluat et cessauerit.
Abbreviated transcription (Latin):
niꝰ magni scͥpserunt. ne qͥs absens puniat᷑.
ꝙ hoc uire ritum: ne absentes dãpnent.
Neq enĩ inaudita causa qͦsnqͣm dãpnarr

Expanded text:
nini Magna rescriptum est, ne quis absens puniatur: et hoc iure utimur, ne absentes damnentur: neque enim inaudita causa quemquam damnari
Abbreviated transcription (Latin):
s ut crimen admittant. Uideas illos
tunc conuenientes ad eccł̃am officiosos.
humiles. assiduos: ut effectũ scełis im¬
pet᷑re mereant᷑. S dicit illis d̾s. Non
hoc ieiumũ elegi. hec si flectas ut cre¬
culũ collũ tuum. cinerẽ etiã q̃. cilitiũ
substernas: nec sic uocabitis ieiumũ
acceptũ. Non tale ieiuniũ elegi dicit
dissolue obligationes iuolentaꝵ cõmu¬
tationũ: dimitte confractos in remis¬
sionẽ. & omnẽ conscͥptionẽ iniqͣm disrũ¬

Expanded text:
sed ut crimen admittant. uideas illos sed ut crimen admittant. uideas illos tunc conuenientes ad ecclesiam officiosos humiles adsiduos, ut effectum sceleris impetrare mereantur. sed dicit illis deus: non hoc ieiunium elegi, non si flectas ut circulum collum tuum, cinerem etiam et cilicium substernas, nec sic uocabitis ieiunium acceptum. dissolue obligationes potentium conmutationum, dimitte confractos in requiem, et omnem conscriptionem iniq
Abbreviated transcription (Latin):
auaricia descͥbit᷑. qͦ ẽ uanũ ꝓfluuiũ:
qͦd omĩa fluuii mͦ rapiat. ꝙ nulli u
sui ꝓfut᷑a transducatur. hec ẽ iezabel
illa. ñ una s multiplex: ñ unꝰ tem¬
poris. s tẽpoꝵ plurimoꝵ. Hec om̃ib
dicit. sic̃ illa dixit uiro suo achab: fur¬
ge & manduca panẽ. ꝙ redi ad te. Ego
tibi dabo uineã nabuthe. isriłitẽ.¬
& scͥpsit librũ nomine achab. &̃ signauit
anulo illiꝰ: & misit librũ ad seniores.
& ad liberos eos qͥ morabant᷑ cũ nabuther
& erat scͥptũ in libro. Ieuinate ieuiniũ.
& constituite nabithe in pͥncipẽ popłi⁊
& constituite duos iuros filios iniqͥtatis
ex diu̾so eiꝰ: ut falsũ testimoniũ ꝑhibe¬
ant adu̾sus eũ. dicentes: benedixit dm̃ &
regẽ: &. ꝓducite eũ & lapidate. Qͣm eiuden¬
ter expressa ẽ duitũ consuetudo. Sontri¬
stantur si aliena ñ rapiant. renuntiañ
cybo: ieninant ut ñ peccatũ minuaNs.

Expanded text:
auaritia describitur, quae est uanum profluuium, auaritia describitur, quae est uanum profluuium, quod omnia fluuii modo rapiat et nulli u lezabel non una, sed multiplex, non unius temporis, sed temporum plurimorum. haec omnibus dicit, sicut illa dixit uiro suo Achab: surge, manduca panem et redi ad te. ego tibi dabo uineam Nabuthae Israheet scripsit librum nomine Achab et signauit anulo illius et misit librum ad seniores et ad liberos eos, qui morabantur cum Nabuthae. et erat scriptum in libro: ieiunate ieiunium et constituite Nabuthae in principem populi et constituite duos uiros filios iniquitatis ex diuerso eius, ut falsum testimonium perhibeant aduersus eum dicentes: benedixit deum et regem et producite illum et lapidate. Quam euidenter expressa est diuitum consuetudo? contristantur, si aliena non rapiant, renuntiant cibo, ieiunant, non ut peccatum minuant,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit: Dui cõpatit᷑ ei qͥ aduertit
onsortẽ esse nat᷑e: qͥ cognoseit qͦd &
diuitẽ ꝙ pauꝑẽ fecit dñs: qͥ scit quod
sc̃ificet fructus suos. si de his delibet
bo: ne largiendi amitas copiã. Picu¬
losa ẽ: de alterꝰ salute dilatio. Potest
fieri. ut dũ tu differs illũ. ille moria¬
Rimagis aute mortẽ precurre: ne
auaricia te ꝙ cras ĩpediat. s ꝓmissa
fraudent᷑ S qͥd dicam: se differas li¬
beralitatẽ. Utinã non approꝑes rapi¬
nã: utinam qͦd concupieris ñ extorqͥ¬
as: utinã alienũ non petas: negatum
pret̾inittas: excusatũ patient̃ feras.
Non audias illã ierabel qͦ ẽ auaricia:
quodã ꝓfluuio uanitatis dicentem.
fgo tͥ dabo possessionẽ qͣm desid̾as.
Tu tristis es. qͥa iis mensurã consi¬
derare iusticie: ut alienũ ñ eripias.
ego habeo mea iura: meas leges ca¬
lũpniabor. ut spoliẽ: & ut possessio
pauꝑis eripiat᷑. uita pulsabit᷑. Qid
enĩ aliud in illa historia. nͥ diuitũ

Expanded text:
ei, qui aduertit consortem esse naturae, qui cognoscit quod et diuitem et pauperem fecit dominus, qui scit quod sanctificet fructus suos, si de his delibet bo, ne largiendi amittas copiam. periculosa est de alterius salute dilatio, potest fieri ut dum tu differs, ille moriatur. magis ante mortem praecurre, ne forte auaritia te et cras impediat et promissa fraudentur. Sed quid dicam, ue differas liberalitatem? utinam non adproperes rapinam, utinam quod concupieris, non extorqueas, utinam alienum non petas. negatum praetermittas, excusatum patienter feras, non audias illam Iezabel, quae est auaritia, quodam profluuio uanitatis dicentem: ego tibi dabo possessionem, quam desideras. tu tristis es, quia uis mensuram considerare iustitiae, ut alienum non eripias: ego habeo mea iura, habeo meas leges. calumniabor, ut spoliem, et ut possessio pauperis eripiatur, uita pulsabitur. quid enim aliud in illa historia nisi diuitum
Abbreviated transcription (Latin):
binum. Nũquam plura delicta in¬
unũ concurrentia. faciunt: ut ullius
ĩpunitas detur. Neq enĩ delictum: ob
aliud delictũ: minuit penã. Qui gͥ ho¬
minẽ subripuit & occidit. qͥa subripuit
furti. qͥa occidit: aquilia tenet᷑. Item¬

Expanded text:
binum. Numquam plura delicta concurrentia faciunt, ut ullius impunitas detur: neque enim delictum ob aliud delictum minuit poenam. Qui igitur hominem subripuit et occidit, quia subripuit, furti, quia occidit, Aquilia tenetur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
diues eẽ. esto pauꝑ sclo. ut sis deo
egeant. Abundant pauꝑes. quoꝵ ꝓ
funda pauꝑtas abundauit in diuitiᷤ
sĩplicitatis sue: diuites autẽ eguer̃t
& esurier̃t. Neq enĩ ociose sc̾tum est.
diuitũ pauꝑes p̃positi erunt. & ꝓpruᷤ
serui dñis fenerabunt:qͥa duntes
ꝙ dñi fuꝑ uacua ꝙ mala seminant:
ex qͥb fructũ non col ligant. s spinaᷤᷤ
metant. Ideo pauꝑib diuites erunt
subditi: ꝙ serui dñis sp̾ualia fenera¬
bunt: quẽadmodũ diues rogabat. ut
sibi stillã aque pauꝑ lazarus fenera¬
ret. Potes &. tu diues istã implere sen¬
tentiã: si largieris pauꝑi. ꝙ dño fene¬
raueris. Qui enĩ largit᷑ pauꝑi: deo fe¬
nerat. Pulchre autẽ sc̃s dauid. in psal¬
mo septuagesimo qͥnto hymnũ d̾o
concinens. ad assyriũ scͥptũ. hoc est
adu̾sus neqͥtias sp̃uales: assyriũ enĩ
inanẽ ac uanũ principẽ istius mun¬
di.ita cepit. Notꝰ in iudea d̾s. in isrł¬

Expanded text:
diues esse. esto pauper saeculo, ut sis deo diues esse. esto pauper saeculo, ut sis deo egeant. abundant pauperes, quorum profunda paupertas abundauit in diuitiis simplicitatis suae, diuites autem eguerunt et esurierunt. neque enim otiose scriptum est: diuitum pauperes praepositi erunt et proprii serui dominis faenerabunt, quia diuites et domini superuacua et mala seminant. ex quibus fructum non colligant, sed \'spinas metant. et ideo pauperibus diuites erunt subditi et serui dominis spiritalia faenerabunt, quemadmodum diues rogabat, ut sibi stillam aquae pauper Lazarus faeneraret. potes et tu, diues, istam implere sententiam. largire pauperi, et domino faenerasti; qui enim largitur pauperi deum faenerat. Pulchre autem sanctus Dauid in psalmo septuagesimo quinto. hymnum deo concinens ad Assyrium scriptum, hoc est aduersus nequitiae spiritalis Assyrium. inanem ac uanum principem istius mundi, ita coepit: notus in Iudaea deus
Abbreviated transcription (Latin):
est: qͣm difficile qͥ pecunias habent i
regnũ dei intͣbunt. Magis cũ hec legiᷤ
considera: qͥa ista tͥ potest mors eriꝑe:
potestas suꝑioris tollere.Beinde qͥa pe¬
teris parua ꝓ magnis. caduca ꝓ et̾nis.
thesauros pecunie. ꝓ thesauris gr̾e:
isti corrũpunt᷑. illi ꝑmanent. Considã
qͥa hos ñ solus possides⁊ possidet gͦ tinea.
possidet erugo: que consumit pecuniã.
Has tͥ consortes: auaricia dedit.Uide au¬
tem: quos tͥ det gra debitores. Splendi¬
dũ in panib benedicent labia iustoꝵ.
& testimoniũ bonitatis illiꝰ fiet. facit
t debith̃rẽ patrem dm̃. qͥ munere qͦ
pauꝑ aduitus est: fenꝰ exsoluit qͣsi bom
debitor creditoris. fac tͥ debitorẽ filiũ
dei: qͥait. Esuriui & dedistis mͥ man¬
ducare. sitiui ꝯ dedistis mͥ bibere. hoͨ¬
pes eram s collegistis me. nudꝰ & oꝑu
istis me: qd enĩ unicuiq minimoꝵ.
collatũ fu̾t. sibi dicit ẽẽ datum. Neᷤ¬
cis o homo destruere diuitias: si uis

Expanded text:
: quam difficile qui pecunias habent in regnum dei intrabunt. magis cum haec legis, considera quia ista tibi potest mors eripere, potestas superioris tollere, deinde quia peteris parua pro magnis, caduca pro aeternis, thensauros pecuniae pro thensauris gratiae. isti corrumpuntur, illi permanent. considera quia hos non solus possides. possidet tecum tinea, possidet aerugo, quae consumit pecuniam. has tibi consortes auaritia dedit. uide autem quos tibi det gratia debitores: splendidum in panibus benedicent labia iustorum et testimonium bonitatis illius fiet. facit tibi debitorem patrem deum, qui pro munere, quo pauper adiutus est, faenus exsoluit quasi boni debitor creditoris. facit tibi debitorem filium, qui ait: esuriui et dedistis mihi manducare, sitiui et dedistis mihi bibere, hospes eram et collegistis me, nudus et istis me. quod enim unicuique minimorum conlatum est sibi dicit esse conlatum. nescis, o homo, struere diuitias. si uis
Abbreviated transcription (Latin):
Peccasti qͥesce: ut modũ peccato suo po¬
neret. Cogitationes ur̃e confiteant᷑ dño:¬
ñ dicatis. ñ peccauimꝰ. Dixit tam̃ sc̃s pau¬
lus. ꝙ si nicħ mͥ consciꝰ sũ addit tam̃.
s ñ in hoc iustificatꝰ sũ. Et uos etiã.

Expanded text:
peccasti,. quiesce, ut modum peccato suo popeccasti,. quiesce, ut modum peccato suo poneret. cogitationes uestrae confiteantur domino. non dicatis: non peccauimus. dixit Paulus: etsi nihil mihi conscius sum, addidit tamen: sed non in hoc iustifi
Abbreviated transcription (Latin):
censore uͦ manifestũ ẽ indiciũ. qͦd rep̃¬
hensibilis habebat: qͣndo moyses ip¬
se ait in cantico ȩrodi. equũ & ascen¬
sorẽ ꝓiecit in mare. Winacharia
um. s &ascensorẽ: qͦmͦ ꝙ in exodo habeᷤ
equũ ꝙ ascensorẽ. Ubi enĩ est ascensor
qͥñ potest equũ ꝓpͥum guber nare:
equus qͦ fert᷑ in preceps. si indomito
furore in p̾rupta ꝙ ꝑiculosa raptat᷑.
Qͥd gͥ uobis in eqͥs confiditis diuites:
Mendax equus ẽ ad salutẽ. Qd in currib¬
uob̃ plauditis: ħi in currib & in eqͥs
nos autẽ in noĩe dm̃ magnificabim:
ipsi obligati st̃ & cecider̃t: nos autẽ sux¬
reximꝰ & erecti sumꝰ. Nolite amare ad¬
hinnientes: nolite fremitu libidinis
excitari. Terribilis ẽ dñs.scui nemo
possit potens &̃ diues resistere: iudiciũ
celeste iaculat᷑: bonũ ẽ ut iam qͥescatiᷤ.
s a flagitiis feriantes. reue rͤamini dñ
potestatẽ. Ideo dictũ est parricide camn.

Expanded text:
censore uero manifestum est indicium, quod reprcensore uero manifestum est indicium, quod reprehensibilis habeatur, quando Moyses ipse ait in cantico Exodi: equum et ascensorem proiecit in mare. et in Zacharia um, sed et ascensorem, quomodo et in Exodo habes: equum et ascensorem. ubi enim ascensor, qui non potest equum proprium gubernare, equus quoque fertur in praeceps et indomito furore in praerupta et periculosa raptatur. quid igitur uobis in equis confiditis, diuites? mendax equus ad salutem. quid in curribus plauditis? hi in curribus et hi in equis, nos autem in nomine domini magnificabimur. ipsi obligati sunt et ceciderunt, nos autem surreximus et erecti sumus. nolite amare adhinnientes, nolite, diuites, fremitu libidinis excitari. terribilis est dominus et cui nemo possit potens et diues resistere; iudicium caeleste iaculatur. Bonum est ut iam quiescatis et a flagitiis feriantes reuereamini domini potestatem. ideo dictum est parricidae Cain:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi ad celũ ferret᷑. clamauit ad eũ heli¬
seus. pat̾ pat̾ agitator isrł̃. & eques ip¬
sius: hoc ẽ qͥ popłm dñi bono ductu
regebas. constantie m̃ito hos accepisti
currꝰ. hos eqͦs ad diuina currentes: qͥa
mod̾atorẽ te humaꝵ mentiũ dñs cõp¬
bauit: s id̃o tanqͣm boni auriga cer¬
taminis: uuictor et̃no p̃mio coronar is.
eqͥtatꝰ tuus salus. agitauit enĩ apłos
suos. qͦs ꝑ diu̾sa direxit: ut toto orbe e¬
uangłm p̾dicarent. Ascende ait qͣsi
rectori equoꝵ: ñ qͣsi ascensori. Ascen
regat: eo qͦd desidiosꝰ & piger. sõnolente
ꝓferre ñ possit m̃tis incensũ. De eqͥte
autẽ lectum ẽ: s eques ascendit retror¬
sũ. expectans salitẽ drũ. & enĩ qͥa ne¬
mo sine lapsu ẽ. etiã si qͥs cecid̾it: &
t̾renis aliqͥb ueiis fu̾it inflexꝰ. si tñ
ñ abiciat spẽ resur gendi. fretꝰ misera¬
tione diuuna ꝑuenit ad salutẽ. De as¬

Expanded text:
quasi ad caelum ferretur, clamauit ad eum Heliquasi ad caelum ferretur, clamauit ad eum Helisaeus: pater, pater, agitator Istrahel et eques ipsius, hoc est: qui populum domini bono ductu regebas constantiae merito hos accepisti currus, hos equos ad diuina currentes, quia moderatorem te humanarum mentium dominus conprobauit, et ideo tamquam bonus auriga certaminis uictor aeterno praemio coronaris. iequitatus tuus salus; agitauit enim apostolos suos, quos per diuersa direxit, ut toto orbe euangelium praedicarent. ascendes ait quasi rectori equorum, non quasi ascensori. ascendit somnolentae proferre non possit mentis incessum. de equite autem lectum est: et eques cadet retrorsum expectans salutem domini. etenim quia nemo sine lapsu est, etiamsi quis eques ceciderit et terrenis aliquibus uitiis fuerit inflexus, si tamen non abiciat spem resurgendi, fretus miseratione diuina peruenit ad salutem. de as
Abbreviated transcription (Latin):
git: is utiq intellectꝰ sibi gr̃am non
potest uendicare: & id̾o sõno temulen¬
tie consopitꝰ obdoriit. Huiꝰmodi gͥ ui
ñ habent. xͥ quietẽ: ñ resurgunt xp̃i
resurrectione: qͥa ipse ait. ego dormini
& qͥeui. & surrexi: q̃m dñs suscipiet me.
In hoc qͦ scł̃o dormitant. digni habiti
increpatione celesti: qͥ ascenderunt
eqͦs quos refrenare ñ pot̾ant. Legimꝰ
alibi dicentẽ eccłam. siue animam.
Posuit me currꝰ aminadab. Si gͦ aĩa
currꝰ est. iude ne equus caro sit. agi¬
tator autẽ uigor m̃tis. qͥ regit carnẽ
& motus eiꝰ: uelut qͣsdã equos pruden¬
tie habenis cohercet. Bormitaueruii
gͦ qͥ ascender̃t eqͦs. corꝑis uoluptates:
nullo eas mod̾amine gubernantes.
Unde & ascensores eos qͣm eqͥtes. uel
agitatores maluit numcupare. agita
uł reflectit indomitos. uł reuocat fatiga¬
tos. uł mansuetos ꝓ sua uoluntate cõ¬
uertit. Unde cũ reciꝑet᷑ helias s curru

Expanded text:
git, is utique intellectus sibi gratiam non git, is utique intellectus sibi gratiam non potest vindicare; et ideo somno temulentiae consopitus obdormit. Hujusmodi igitur quietem, non surgunt Christi resurrectione. qui ait: ego dormiui et quieui et surrexi, quoniam dominus suscipiet me. in hoc quoque saeculo dormitant digni habiti increpatione caelesti qui ascenderunt equos, quos refrenare non poterant. legimus alibi dicente ecclesia siue anima: posuit me currus Aminadab. si ergo anima currus est, uide ne equus caro sit, agitator autem uigor mentis, qui regit carnem et motus eius uelut quosdam equos prudentiae habenis cohercet. dormitauerunt ergo qui ascenderunt corporis uoluptates nullo eas moderamine gubernantes. unde et ascensores eos quam equites uel agitatores maluit nuncupare. agitatuel reflectat indomitos uel reuocet fatigatos uel mansuetos pro sua uoluntate conuertat. unde cum reciperetur Helias et curru
Abbreviated transcription (Latin):
seoꝵ fulgentib m̃itis. sclarita¬
te iurtutũ: tenebras mundi hiie
illiuminat. Hanc pacifici atq man
habent apud dm̃ gr̃am. sobria m̃¬
tis sue tͣnquillitate fundati: insi¬
pientes autẽ corde turbant᷑. s ipsi sibi
st̃ ꝓprie gxagitationis auctores. qͥa
desiderioꝵ suoꝵ estu uoluunt᷑.
om̃s uri duuitiaꝵ om̃s dixit. nul¬
lũ excepit: ꝙ bene iuiros diuitiaꝵ ap¬
pellauit. ñ diuitias uiroꝵ. ut osten¬
deret eos ñ possessores diuitiaꝵ eẽ.
ħ siuis diuitiis possideri. Possessio enĩ
possessoris debet eẽ: non possessor
possessionis. Qcũq gͥ patrimonio
suo. tanqͣm possessione ñ utit᷑. qui lar¬
giri pauꝑi & dispensare ñ noure::
is suaꝵ seruulus ẽ non dñs faculta
tũ: qͥ aliena custodit ut famulus.
ñ tanqͣm dñs. ut suis utat. In huꝰ¬
modi gͦ affectu. dicimꝰ qͦd uĩr duuti¬
aꝵ sit: ñ diuitie uiri. Intellectꝰ enĩ
bonꝰ utentib eo. qͥ autẽ non intelli

Expanded text:
eorum fulgentibus meritis et claritaeorum fulgentibus meritis et claritate uirtutum tenebras mundi huius inluminat. hanc pacifici atque mansueti habent aput deum gratiam sobria mentis suae tranquillitate fundati, insipientes autem corde turbantur et ipsi sunt sibi propriae exagitationis auctores, quia desideriorum suomnes uiri diuitiarum. omnes dixit, nullum excepit. et bene uiros diuitiarum appellauit. non diuitias uirorum, ut ostenderet eos non possessores diuitiarum esse, sed suis diuitiis possideri; possessio enim possessoris debet esse, non possessor possessionis. quicumque igitur patrimonio suo tamquam possessione non utitur, qui largiri pauperi et dispensare non nouit, is suarum seruulus. non dominus facultatum est, quia alienas custodit ut famulus, non tamquam dominus ut suis utitur. in huiusmodi ergo affectu dicimus quod uir diuitiarum sit, non diuitiae uiri. intellectus enim bonus utentibus eo, qui autem non inte
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. in quo ꝓfunda fides. ad cognitio¬
nẽ dei potuit ꝑuenire: & factꝰ est in
ubi qͥetꝰ affectus nullis diu̾saꝵ appi¬
.ditatũ exagitat᷑ fluctib: nullis aua¬
ricie turbat᷑ ꝓcellis. nullis diuitiaꝵ
qͦrendaꝵ ignescit incendus: ipse ẽ qͥ
speculat᷑ eterna g habitat in syon:
confringens oĩa sp̃ualiũ instrum̃ta
belloꝵ con: terens arcꝰ. qͥb diabolꝰ igni¬
ta dirig ens iacula: graues pectori¬
hyhomi nũ solet inurere passiones:
s illa iacula iusto noc̾e ñ possunt. cui
u̾s luxẽ tantũ q ab estu caligantiũ
horrere ñ possit tenebraꝵ: ut adu̾sa¬
nꝰ in eo locũ habere ñ possit. qͥ etiã
pͥncib se consueuit infundere: sicut
infudit iude ꝓditori concidens tanꝗͣ
in silua lignoꝵ fidei ianuas: ut in
cr eꝰ haberet ingressũ: & et̾ni nomi¬
nis tabernaculũ possid̾et. apostolatat
mundi qͣsi inpbꝰ usurpator concidit
ianuas: ut uiolentꝰ introeat. Dñs
autẽ qͣsi pius illustrat seruulos.

Expanded text:
nitionem dei potuit peruenire. et factus est inquit uietus affectus nullis diuersarum cupiditatum exagitatur fluctibus, nullis auaritiae turbatur procellis, nullis diuitiarum quaerendarum ignescit incendiis. ipse est qui speculatur aeterna et habitat in Sion, confringens omnia spiritalium instrumenta bellorum, conterens arcus, quibus diabolus ignita dirigens iacula graues pectoribus hominum solet inurere passiones. sed illa iacula iusto nocere non possunt, cui deus lux est, tantumque abest a caligantium . horrore tenebrarum, ut aduersarius in eo locum habere non possit, qui etiam principibus se consueuit infundere. sicut infudit Iudae etiam proditori concidens tamquam in silua lignorum fidei ianuas, ut in cor eius haberet ingressum et aeterni nominis tabernaculum possideret apostolatus lle quasi inprobus usurpator concidit ianuas, ut uiolentus introeat, dominus autem quasi pius inlustrat seruolos et
Abbreviated transcription (Latin):
meũ est.qͥa totꝰ orbis meus ẽ. non exigo
qͥ mea st̾. s ẽ qͦd de ur̃o mͥ possitis offerre.
studiũ deuotionis & fidei. Non sacͥficioꝵ¬
ambitione delector. t̃mm o homo ĩ mola
d̾o sacficiũ laudis: ꝙ redde altissimo uo¬
ta tua. aut certe si placet: sic accipiã.
Qm̃ dixit obdormisse somnũ suũ diui¬
tes. increpationes dñi p̃misit in eos:
errorẽ subtexuit. potentiã p̃dicauit.
cui nec diuites resistant. conu̾sus ad
un iu̾sos ait. Diuites dormitent. diui¬
tes merepent᷑: oro uos orate: & reddite
dũo deo ur̃o om̃s qͥ in cͥcuitu eiꝰ offeruᷤ
mun̾a. Id ẽ grãs agite pauꝑes. qͥa non¬
ꝑsonaꝵ acceptor d̾s: illi diuitias serueñ:
condant pecuniã auari: aggerent argen-¬
tiq thesauros uos orate qui aliud cion
habetis: uos orate qͥa hoc solũ habetis:
qͦd ẽ auro p̾ciosius & argento.Uos red¬
dite muña qͥ a dño non receditis. qui
estis in cͥcuitu: qm̃ qͥ eratis longe facti

Expanded text:
meum est, quia totus orbis meus est. Non exigo quae mea sunt: est quod de vestro mihi possitis offerre, studium devotionis et fidei. Non sacrificiorambitione delector; tantummodo, O homo. immola deo sacrificium laudis et redde altissimo uota tua. Aut certe, si placet, sic accipiamus. quoniam dixit obdormisse somnum suum diuites, increpationes domini praemisit in eos. terrorem subtexuit, potentiam praedicauit, cui nec diuites resistant. conuersus ad uniuersos ait: diuites dormitent, diuites increpentur, uos orate et reddite domino deo uestro omnes. qui in circuitu eius offerunt munera, id eest personarum acceptor Deus. Illi divitias struant, condant pecuniam, auri aggerent et argenti thesauros: vos orate, qui aliud non habetis: vos orate, quia hoc solum habetis, quod est auro pretiosius et argento. Vos reddite munera qui a Destis in circuitu, quoniam qui eratis longe facti
Abbreviated transcription (Latin):
sus uu̾itatis. Itaq in conclusione
mulare diuites: dies instat orate ꝓ
pecõis ur̃is: reddite ꝓ beneficiis que
habetis mun̾a: ab ipso accepistis qͦd
ꝯfferatis: ipsiꝰ ẽ qͦd ei soluitis. Dona
in qt mea ꝙ data mea. hoc ẽ qͤ offertiᷤᷤ
mͥ dona. data st̃ mea: ego ea dedi uo¬
ẽ qͦ dona conciliat: humilitas ẽ: qͦ
oblata cõmendat. fide abel plurimã
hostiã obtulit d̾̃o: ideo suꝑ cam fr̃is
mun̾a placuit munꝰ abel qͥa fide
diuitis placet: Qla pauꝑ fide ditior
ẽ sobrietate locupletior. & cũ sit
pauꝑ. ex illis ẽ de quib dicit᷑: t offẽn
reges mun̾a: ñ enĩ purpuratis offẽn¬
delectat᷑: qui corꝑali lasciuie m̃tis do¬
minent᷑ imꝑio. Orate gͦ diites. non
habetis in oꝑib qͦd placeat: orate ꝓ
pecõis ur̃is atq flagiciis. s. reddite dño
d̾o ur̃o mun̾a: reddite in pauꝑes. in
egenos soluite:millos inopes fene¬
rate. qͦ placere possint ꝓpt̾ flagicia
ur̃a. alit̾ non potestis. quẽ ultorem

Expanded text:
tatis. 67. Itaque in conclusione mulare, divites, dies instat, orate pro peccatis vestris, reddite pro beneficiis quae habetis munera. Ab ipso accepistis quod offeratis, ipsius est quod ei soluitis. dona, inquit, mea et data mea, hoc est quae offertis mihi dona data sunt mea; ego ea dedi noest quae dona conciliat, humilitas est quae oblata commendat. fide Abel plurimam hostiam optulit deo; super Cain fratris munera placuit munus Abel. quia fide diuitis placet? quia pauper fide ditior est. sobrietate locupletior. et cum sit pauper, ex illis est de quibus dicitur: tibi offerent reges munera. non enim purpuratis offerendelectatur, qui corporali lasciuiae mentis dominentur imperio. orate ergo, diuites! non habetis in operibus quod placeat. orate pro peccatis uestris atque flagitiis et reddite domino deo uestro munera. reddite in paupere, in egeno soluite. in illo inope faenerate, quem placare propter flagitia uestra aliter non p
Abbreviated transcription (Latin):
infodis. minister utiq eiꝰ ñ arbiteꝵ:
s ubi thesaurꝰ tuus. ibi & cor tuũ. Er¬
go in illo auro: cor tuũ t̾re infodisti.
Uende potiꝰ aurũ &eme salutẽ: uende
lapidẽ ꝯ eme regnũ dei: uende agrum
& eme tͥ uitã eternã. Nera allego: qͥa
u̾bo astruo u̾itatis. Si uis ꝑfectꝰ esse
inqͥt. omĩa quecũq habes uende ꝙ
da pauꝑib. & habebis thesaurũ in ce

Expanded text:
infodis. minister utique eius, non arbiter. infodis. minister utique eius, non arbiter. sed ubi thensaurus tuus, ibi et cor tuum. ergo in illo auro cor tuum terrae infodisti. uende potius aurum et eme salutem, uende lapidem et eme regnum dei, uende agrum et redime tibi uitam aeternam. uera allego, quia uerba adstruo ueritatis. si uis perfectus esse, inquit omnia quaecumque habes uende et da pauperibus, et hab
Abbreviated transcription (Latin):
sũ infirmũ exire ostiũ uacuo sinu
cautionẽ ꝙͦ si qͣm habui debitoris. sciꝰ
infirmo fleuisse se dix̾: & ingemuisse¬
se. cũ uid̾et uirum in necessitate. se
autẽ in bonis: ẜ tunc magis sibi fuisse
dies maloꝵ. cũ se habere certiet. alios
indigere.Si hoc ille dicit. qͥ numqͣm
uidue ocłm fecit tabesc̾e. qͥ numquã
panẽ suũ solus manducauit: & n or¬
phano tͣdidit. quẽ a iuuentute sua mui¬
truut. aluit. instituit. parentis affectu:
qͥ nunqͣm nudũ despexit. qͥ morien tem
oꝑuit: qͥ uellerib oiiũ suaꝵ: infirmoꝵ
calefecit humeros. Non opp̾ssit pupillũ:
ñquam diuituis delectatꝰ ẽ nunqͣm gra-¬
tulatꝰ ẽ lapsu inimicoꝵ suoꝵ: si qͥ fecit
hec. de sũmis cepit egredi diuitiis. si nich
ex patrimonio tanto. nͥ solũ fructũ mi¬
sccłie reportauit: qͥd te fut᷑um ẽ. qͥ tuo
nescis uti patͥmonio. qͥ in sũmis diui¬
tiis dies sustines m̃dicitatis: qͥa nulli
largiris. nulli subuenis: Custos gͦ es

Expanded text:
sum infirmum exire ostium meum uacuo sinu. cautionem quoque quam habuit debitoris scissainfirmo fleuisse se dicit et ingemuisse. cum uideret uirum in neceautem in bonis? Sed tunc sibi magis fuisse dies malorum, cum se habere cerneret, et alios indigere. Si hoc ille dicit, qui numquam viduae oculum fecit tabescere, qui numquam panem suum solus manducavit, et non orphano tradidit, quem a juventute sua nutrivit, aluit, instituit parentis affectu; qui numquam nudum despexit, qui morientem operuit, qui velleribus ovium suarum infirmorum calefecit hnumquam diuitiis delectatus est, numquam gratulatus est lapsu inimicorum suorum, si qui fecit haec de summis coepit egere diuitiis, si nihil ex patrimonio tanto nisi solum fructum misericordiae reportauit, quid de te futurum est. qui tuo nescis uti patrimonio, qui in summis diuitiis dies sustines mendicitatis, quia nulli larg-iris, nulli subuenis? Custos ergo t
Abbreviated transcription (Latin):
one coartanda. Sed ne uideamͣ¬
in infinitum hanc extendere. lon¬
gissimum uite hominum tempꝰ
eligimus. & non aliter repetendi
actionem finiri concedimus. nisi .c.
annoꝵ curricula excesserint. Tunc
enim tantum mͦ: huiusmodi exac¬
nonem euanescere sinimus.Qd sit¬

Expanded text:
one circumcludi, sed ne videamur infinitum hanc extendere, longissimum vite hominum tempus eligimus et non aliter cum eam actionem finiri concedimus nisi centum annorum curricula excesserit. Tunc etenim tantummodo huiuscemodi exactionem evanescere sinimus. Si
Abbreviated transcription (Latin):
cta gͥ sponsa. usq ad sponsi reqͥẽ.
tatem a filiab ierłm. Egredimini
et uidete in rege salomone. in coro¬
na qua coronauit eũ mater eiꝰ: in
die sponsaliũ eius. Canunt epitha¬
lamiũ. et uocant cet̾as potestates
celoꝵ. uel animas: ut uideant cari¬
tatẽ quam circa filias iepłm habet
xp̃c: unde et meruit coronari a ma¬
tre. qͣsi filius caritatis. sicut paulꝰ
ostendit dicens. qͥa d̾s eripuit nos
de potestate tenebrarũ: et tͣnstulit¬
in regnũ filii caritatis sue. Caritatiᷤ
itaq filiꝰ. et ipse caritas ẽ. non ex ac¬
cidentib habens caritatẽ: s habeis
semꝑ in sub̾a sua sicut regnũ. De
quo dicit. Ego in hoc natꝰ sum. Ideoq
dicunt eg̃dimini: id ẽ exite de sollic¬
tudinib et cogitationib scli. Exite
de angustiis corporalib: exite de ua¬
nitatib mundi: et uidete qͣm rex pac¬
ficꝰ in die sponsaliũ suoꝵ habeat cari¬
tatẽ. Quam głosus sit: qͥa corporib
surrextionẽ dedit. et animas sibi uin¬

Expanded text:
tur sponsa usque ad sponsi requiem, entes filiabus Hierusalem: Egredimini, et videte regem Salomonem in corona qua coronavit eum mater ejus in die sponsalium ejus . Canunt epithalamium, et vocant caeteras potestates coelorum, vel animas; ut videant charitatem quam circa filias Hierusalem habet Christus. Unde et meruit coronari a matre quasi filius charitatis, sicut Paulus ostendit dicens: Quia Deus eripuit nos de potestate tenebraruitatis itaque filius et ipse charitas est: non ex accidentibus habens charitatem, sed habens eam substantia sua, sicut regnum de quo dicit: Ego in hoc natus sum . 35. Ideoque dicit, Egredimini, id est, exite de sollicitudinibus et cogitationibus saeculi: exite de angustiis corporalibus: exite de vanitatibus mundi, et videte quam rex pacificus in die sponsalium suorum habeat charitatem; quam gloriosus 370 sit, quia corporibus resurrectionem dedit, et animas sibi jun
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Unde et ille ait. filioli mei qͦs ego
part᷑io: donec formetur. xp̃c in uob̾.
Parturit enĩ. qͥ in utero accipit sp̃m
salutis: et aliis infundit. Unde qͣm
iam formatꝰ in hac erat xp̃c: ait. Po¬
ne me ut signacłm in cor tuũ: ut
sigillũ in brachium tuũ. Signa¬
culũ xp̃c in fronte: est signaculũ
in corde. In fronte: ut semꝑ confite¬
am: in corde. ut semꝑ diligamꝰ: signa¬
culũ in brachio. ut semꝑ oꝑemur.
luceat gͦ imago eiꝰ in confessione nr̃a:
luceat in dilectione. luceat in oꝑib
et factis: ut si fieri potest: tota eius
spes exprimat᷑ in nob̾. Ipse sit cap̃

Expanded text:
tur. Unde et ille ait: Filioli mei quos ego tur. Unde et ille ait: Filioli mei quos ego parturio, donec formetur Christus in vobis . Parturit enim qui in utero accipit spiritum salutis, et aliis infundit. 75. Unde quoniam jam formatus in hac erat Christus, ait: Pone me ut signaculum in cor tuum, ut sigillum in brachium tuum . Signaculum Christus in fronte est, signaculum in corde. In fronte, ut semper confiteamur: in corde, ut semper diligamus; signaculum in brachio, ut semper operemur. Luceat ergo imago ejus in confessione nostra, luceat in dilectione, luceat in operibus et factis; ut si fieri potest, tota ejus species exprimatur in nobis. Ipse sit caput