comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s. Hoc si non uobis tamquã certus exposuero: ne
succenseatis. Homo sum enĩ. & quantũ conceditur
de scripturis sc̃is tantũ audeo dicere: nihil ex me:
Infernũ nec ego expertus sum adhuc nec uos: & for
non potest eriusti animã meã ex inferno inferi¬
ori: intelligimus taiquã duo inferna c̃ẽ. superi¬
us & inferius Nam unde infernũ inferius. nisi
quia est infernũ superius. Aliud ñ diceretur in¬
fernũ. nisi in comparatione illius superioris partis.
Uidetur ergo fr̃s c̾e haberatio quędã cęlestis an¬
geloꝵ. Ibi uita ineffabiliũ gaudioꝵ. ibi immortalitas
& incorruptio. ibi omnia scđm dĩ donũ & gr̃am per¬
manentia Illa par̾ rcrũ suꝑna ẽ Sigͦ illa suꝑna ẽ. hȩc t̾rena
ubi caro & sanguis. ubi corruptibilitas. ubi natiuitas
& mortalitas. ubi decessio atq suc cessio. ubi mutabili.¬
tas ae inconstantia. ubi timores. cupiditates. horre¬

Expanded text:
fratres? hoc si non uobis tamquam certus exposuero, ne fratres? hoc si non uobis tamquam certus exposuero, ne suscenseatis; homo sum enim et quantum conici datur de scripturis sanctis, tantum audeo dicere, nihil ex me. infernum nec ego expertus sum adhuc nec uos. et fornon potest, «Eruisti animam meam ex inferno inferiore;» intelligimus tanquam duo inferna esse, superius, et inferius: nam unde infernum inferius, nisi quia est infernum superius? Aliud non diceretur infernum, nisi in comparatione illius superioris partis. Videtur ergo, fratres, esse habitatio quaedam coelestis Angelorum: ibi gloria ineffabilium gaudiorum, ibi immortalitas et incorruptio, ibi omnia secundum dei donum et gratiam permanentia. illa pars rerum superna est. si ergo illa superna est, haec terrena, ubi caro et sanguis, ubi corruptibilitas, ubi natiuitas et mortalitas, ubi decessio atque successio, ubi mutabilitas et inconstantia, ubi timores, cupiditates, horro
Abbreviated transcription (Latin):
istae. Cauete ne uos ista corrumpant. quicquid
in parte donati. si forte crediderunt filii tui qui
fucrunt pagani. si forte lucratus es amicũ tuum
qui te uolebat seducere ad theatra & tu cũ du¬
xisti ad acccłam. si forte contradictor nescio quis
iuimicus tuus & rabide scuiens deposita rabie
ista iocunda sunt. Unde cium gaudemus. si de
his non gaudemus: Aut quae sunt alia gaudia
nr̃a. nisi ista Sed quia abundant & tribula¬
tiones  temptationes & dissensiones & scismata
& cȩtera mala sine quib non potest ẽẽ hoc scłm
donec transeat iniquitas. exultatio illa ñ nos fa¬
ciat securos sed ita iocundetur cor nr̃m ut timeat
nomen dñi. ne aliunde iocundetur. aliunde feriat᷑
Decuritatẽ non exspectetis in peregrinatione
Quando illã hic uoluerimus: uiscus erit corporis.
non securitas hominis. Iocundetur cor meũ. ut time¬
niiam meã ex inferno inferiori. Quid dicimus

Expanded text:
istae; cavete ne vos ista corrumpant. Quidquid istae; cavete ne vos ista corrumpant. Quidquid in parte Donati; si forte crediderunt filii tui qui fuerunt pagani; si forte lucratus es amicum tuum qui te volebat seducere ad theatra, et tu eum duxisti ad ecclesiam; si forte contradictor nescio quis inimicus tuus et rabide saeviens, deposita illa ista jucunda sunt. Unde enim gaudemus, si de his non gaudemus? aut quae sunt alia gaudia nostra, nisi ista? Sed quia abundant et tribulationes, et tentationes, et dissensiones, et schismata, et caetera mala, sine quibus non potest esse saeculum hoc, donec transeat iniquitas; exsultatio illa non nos faciat securos, sed ita jucundetur cor nostrum, ut timeat nomen Domini, ne aliunde jucundetur, aliunde feriatur. Securitatem non exspectetis in peregrinatione: quando illam hic voluerimus, viscum erit corporis, non securitas hominis. «Jucundetur cor meum, ut timenimam meam ex inferno inferiori. quid dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. ut timeat nomen tuum. Ergo timor in iocun¬
ditate. Et quomodo iocunditas. si timor. Honne
timor solet amarus ẽẽ. Erit aliquando iocundi¬
tas sine timore. modo iocunditas cum timore: Non¬
dũ est enĩ plena securitas. nec ꝑfecta iocunditas.
Si nulla iocunditas. deficimꝰ. Si plena securitas:
male exultamus. Ergo & iocunditatẽ asꝑgat.
& timorẽ incutiat: ut de dulcedine iocunditatis
ꝑducat nos ad sedẽ securitatis. Dando timorem
non nos faciat male gxultare & recedere de uia
Ideo dicit psalmus. Seruite dño in timore. & exu¬
tate ei cũ tremore. Sic & apłs paulus dicit. Cum
timore & tremore ur̃am ipsoꝵ salutem operamini
Ds cium c̃ qui operatur in uobis. Quicquid ergo
prosperũ uenit fr̃s. magis metuendũ est. Quas
prospera putatis. magis temptationes st̃. Uenit
hereditas. uenit cõpia rerũ: abundant circũ flucn¬
Tia nescio cuius felicitatis. temptationes sunt

Expanded text:
meum, ut timeat nomen tuum.» Ergo timor in jucunmeum, ut timeat nomen tuum.» Ergo timor in jucunditate est. Et quomodo jucunditas, si timor? Nonne timor amarus solet esse? Erit aliquando jucunditas sine timore, modo jucunditas cum timore: nondum est enim plena securitas, nec perfecta jucunditas. Si nulla jucunditas, deficimus; si plena securitas, male exsultamus. Ergo et jucunditatem aspergat, et timorem incutiat, ut de dulcedine jucunditatis perducat nos ad sedem securitatis: dando timorem, non nos faciat male exsultare, et recedere de via. Ideo dicit psalmus, «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore» : sic et apostolus Paulus dicit, «Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini; Deus enim est qui operatur in vobis» . Quidquid ergo prosperum venit, fratres, magis metuendum est: quae putatis prospera, magis tentationes sunt. Venit haereditas, venit copia rerum, abundat circumfluentia nescio cujus felicitatis: tentationes sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uam sunt xp̃iani non sunt: aut catholici nondũ s̃t̃
Deducant᷑ ad uiã. Sed cũ ꝑducti fuerint ad uiam.
& catholici in xp̃o facti fuerint: ab ipso deducant᷑
in ipsã uiã ne cadant. Certe iã ambulant in uiã
Deduc me dñe in uia tua. Certe iã in uia tua sum
Deduc me ibi. & ambulabo in ueritate tua. Te de¬
ducente non errabo. Si dimiseris: errabo. Ota
ergo ut ñ dimittat. sed usq in finẽ deducat. Qui¬
modo deducit. Semꝑ monendo. semꝑ donando tͥ
manum suã. Et brachiũ dñi cui reuelatum est.
Dando enim xp̃m suũ. dat manũ suã. Dando manũ
suã. dat xxp̃m suũ Ad uiã ducit ꝑducendo ad
& ambulabo in ueritate mea: in illo utiq qui ait
Ego sum uia. ueritas & uita. Nam qui in uiã
& ueritatẽ deducis. quo nisi ad uitã perducis. De¬
ducis ergo in illo ad illum. Deduc me dñe in uia
tua. & ambulabo in ueritate tua locundetur cor

Expanded text:
viam sunt, christiani non sunt, aut catholici nondum sunt, viam sunt, christiani non sunt, aut catholici nondum sunt, deducantur ad viam: sed cum perducti fuerint ad viam, et catholici in Christo facti fuerint; ab ipso deducantur in ipsa via, ne cadant. Certe jam ambulant in via. «Deduc me, Domine, in via tua:» certe jam in via tua sum, deduc me ibi. «Et ambulabo in veritate tua:» te deducente, non errabo; si dimiseris, errabo. Ora ergo ut non dimittat, sed usque in finem deducat. Quomodo deducit? Semper monendo, semper dando tibi manum suam. Et brachium Domini cui revelatum est ? Dando enim Christum suum, dat manum suam; dando manum suam, Christum suum dat. Ad viam ducit, perducendo ad et ambulabo in veritate tua:» in illo utique qui ait, «Ego sum via, et veritas, et vita.» Nam qui in via et veritate deducis, quo nisi ad vitam perducis? Deducis ergo in illo, ad illum. «Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua.» 16. «Jucundetur cor
Abbreviated transcription (Latin):
confitere hoc. & dedisti latã gentẽ. quia om̃s gente̾
in uno una est: ipsa est unitas. Quomodo enim
gentes. Antea gentes multas gentes: modo una
gens. Quare una gens. Quia una fides. una
quare non una gens si una patria. Patria cęlestis
est : patria hierłm est. Qiusquis inde cuus non ẽ.
ad istã gentẽ ñ ꝑtinet. Quisquis autem inde cius
ẽ: in una gente dĩ est. Et haec gens ab oriente in
occidentẽ. ab aquilone & mari distenditur per qͣtu¬
or partes totius orbis. Hoc ds̃ dicit. As oriente
&e occidente. ab aquilons & mari date głam dõ
Hoc prędixit. hoc impleuit qui solus est magnus.
Desinat ergo hoc dicere contra solũ magnũ qui no¬
uia. ueritas & uita. Deduc me dñe in uia tua in qͣ
uia. Et ambulabo inueritate tua. ¶liud est ut
ducat ad mã. aliud ut ducat in uiã. Uide hominẽ
ubiq pauperẽ. ubiq adiutorio egentẽ. Qui prit̃

Expanded text:
confitere hoc, et dedisti latam gentem: quia omnes gentes confitere hoc, et dedisti latam gentem: quia omnes gentes in uno una; ipsa est unitas. Quomodo enim gentes: antea gentes, multae gentes; modo una gens. Quare una gens? Quia una fides, quiaquare non una gens, si una patria? Patria coelestis est, patria Jerusalem est: qui quis inde civis non est, ad istam gentem non pertinet; quisquis autem inde civis est, in una gente Dei est. Et haec gens ab oriente in occidentem, ab aquilone et mari distenditur per quatuor partes totius orbis. Hoc Deus dicit: Ab oriente et occidente, ab aquilone et mari date gloriam Deo. Hoc praedixit, hoc implevit, qui solus est magnus. Desinat ergo hoc dicere contra solum magnum, qui novia, et veritas, et vita» . «Deduc me, Domine, in via tua.» In qua via? «Et ambulabo in veritate tua.» Aliud est, ut ducat ad viam; aliud, ut deducat in via. Vide hominem ubique pauperem, ubique adjutorio egentem. Qui praeter
Abbreviated transcription (Latin):
suorũ. non eos separaret a matre ipsoꝵ. Ded cũ uult
ẽẽ magnus & ñ uult salubrit̾ ẽẽ pariuis. ds̃ qui su¬
perbis resistit humilib autẽ dat gr̃am quia solus ẽ
magnus. implet omnia quae predixit. & contradicit
maledicentibus. Ap̃o enĩ tales maledicunt qͥ dicunt:
quia perut aeccła de toto orbe terrarũ. & remansit
in sola affrica. Si diceres illi ꝑdes uillã tuam. ñ
a te temperaret manũ. & dicit. xp̃m ꝑdidisse hero¬
ditatẽ suã redemptã sanguine suo. Quã autẽ fa¬
ciat iniuriã fr̃s uidete. Scriptura dicit. In lata gen¬
te gła regis. in diminutione popłi contritio pͥncipis.
Ergo hanc inuiriã facis xp̃o. ut dicas popłm cius
In lata gente gła regis. Agnosce regẽ tuũ.da illi
głam. dã illi latã gentẽ. Quã latã gentem dabo
inquis. Noli ex corde tuo dare. & tecte dabis.
Unde do inqͥes. Ecce hinc da. Om̃s gentes qͦtqͦt
fecisti uenient. & adorabunt coram te dñe. Dic hoc.

Expanded text:
ult esse magnus, et non vult esse salubriter parvus; Deus qui superbis resistit, humilibus autem dat gratiam , quia solus est magnus, implet omnia quae praedixit, et contradicit maledicentibus. Christo enim tales maledicunt, qui dicunt quia periit Ecclesia de toto orbe terrarum, et remansit in sola Africa. Si diceres illi, Perdes villam tuam; forte non a te temperaret manum: et dicit Christum perdidisse haereditatem suam redemptam sanguine suo! Quam autem faciat injuriam videte, fratres. Scriptura dicit: «In lata gente gloria regis; in diminutione populi contritio principis» . Ergo hanc injuriam facis Christo, ut dicas populum eju«In lata gente gloria regis:» agnosce regem tuum; da illi gloriam, da illi latam gentem. Quam latam gentem dabo, inquis? Noli ex tuo corde dare, et recte dabis. Unde do, inquies? Ecce hinc da: «Omnes gentes quotquot fecisti, venient, et adorabunt coram te, Domine.» Dic hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
potui dicere quid ñ sit. Quid sit queris. Quod ocu
lus ñ uidit. nec auris audiuit. nec in cor hominis ascen¬
dit. Quid queris ut ascendat in linguã. quod in cor
ẽ scđm opera tua. Omnes gentes quotquot fecisti ueni¬
ent. & adorabunt coram te dñe. Annuntiauit aeccłam
omnes gentes quotquot fecisti. Di est gens quam ũ
fecit ds̃. non adorabit dm̃. Hulla est autẽ gens
quã non fecit ds̃. quia fontẽ omniũ gentiũ adam ce
aeuam fecit ds̃. Inde propagatae omnes gentes. Om̃s

Expanded text:
potui dicere, quid non sit. Quaeris quipotui dicere, quid non sit. Quaeris quilus non vidit, neque auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Quid quaeris ut ascendat in linguam quod in cor ot fecisti, venient, et adorabunt coram te, Domine.» Annuntiavit Ecclesiam, «Omnes gentes quotquot fecisti.» Si est gens quam non fecit Deus, non adorabit eum: nulla est autem gens quam non fecit Deus; quia fontem omnium gentium Adam et Evam fecit Deus, inde propagatae sunt omnes gentes. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
homines ne se adorarent. sed uerũ dm̃ Sed ange¬
los dicant homines. dicant: quia dictũ ẽ. Ego dixi
dii estis. & filii altissimi om̃s. Non ẽ similis tibi
in diis dñe. Quodlibet aliud cogitet homo. non
ẽ simile quod factũ est illi qui fecit. Excepto dõ
quicquid aliud ẽ in natura rerũ factũ est a dõ.
Quantũ interest inter cũ qui fecit & illud quod¬
est factũ. quis digne cogitet. Iste ergo dixit. non
est similis tibi in dus dñe. Quantũ autẽ sit dissi¬
milis ds̃ non dixit. quia dici ñ potest. Et intendat
karitas ur̃a. Ds̃ ineffabilis est. Facilius dicimus qͥd
non sit. quam quid sit. Terrã cogitas. non ẽ hoc ds
Mare cogitas. non est hoc ds̃. Om̃ia quae sunt in
quae sunt in terra. homines & animalia. non ẽ hoc
ẽ hoc ds̃ Ipsum celũ non ẽ ds̃. Angłos cogita. uir.¬
tutes. potestates. archangłos. thronos. sedes. domiina¬
tiones: non est hoc ds̃. Et quid est. Hoc solum

Expanded text:
homines ne se adorarent, sed verum Deum . Sed Angehomines ne se adorarent, sed verum Deum . Sed Angelos dicant, homines dicant, quia dictum est, «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes» : «Non est similis tibi in diis, Domine.» Quodlibet aliud cogitet homo, non est simile quod factum est illi qui fecit. Excepto Deo, quidquid aliud est in natura rerum, factum est a Deo. Quantum interest inter eum qui fecit, et illud quod factum est, quis digne cogitet? Iste ergo dixit, «Non est similis tibi in diis, Domine:» quantum autem sit dissimilis Deus, non dixit, quia dici non potest. Intendat Charitas vestra: Deus ineffabilis est; facilius dicimus quid non sit, quam quid sit. Terram cogitas; non est hoc Deus: mare cogitas; non est hoc Deus: omnia quae sunt inquae sunt in terra, homines et animalia; non est hocest hoc Deus: ipsum coelum; non est hoc Deus: Angelos cogita, Virtutes, Potestates, Archangelos, Thronos, Sedes, Dominationes; non est hoc Deus. Et quid est? Hoc solum
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ dat seipsum qui om̃ia dedit. Qurib infige dñe
orationẽ incã. & intende uoci deprecationis meȩ:
in die tribulationis meae clamaui ad te. qm̃ ex
audisti me. Non est similis tibi in diis dñe. & ñ¬
milis tibi indus. fingant sibi deos quos uolunt
pagani. adducant fabros argentarios. aurifices.
expolitores. sculptores. faciant deos. Quales deos:
Oculos habentes & non uidentes. & cȩtera quae
dicit psalmus consequent̃. Sed ista non colunꝰ ait.
non colimus: hȩc signa sunt. Et quid colitis. Ali¬
ud aliquid peius. qm̃ di gentiũ demonia Et
quid. Nec demonia inqͦuiunt colimus. Plane
nill alud babetis in templis. nihil aliud implet
uates ur̃os quã dęmoniũ. Sed quid dicitis. Angłos
colimus. angłos habenus deos. Non plane nostis
angłos. Angłi enĩ unũ dm̃ colunt. Hec fauent
hominib qui uolunt colere angłos & non dm̃.
Nam uiuenimus honoratos angłos. phibentes

Expanded text:
si non dat seipsum qui omnia dedit. «Auribus infige, Domine, si non dat seipsum qui omnia dedit. «Auribus infige, Domine, orationem meam, et intende voci orationis meae. In die tribulati«vers. 8. Non est similis tibi in diis, milis tibi in diis, Domine.» Fingant sibi deos quos volunt Pagani; adducant fabros argentarios, aurifices, expolitores, sculptores, faciant deos. Quales deos? Oculos habentes, et non videntes ; et caetera quae dicit psalmus consequenter. Sed ista non colimus, ait; non colimus, haec signa sunt. Et quid colitis? Aliud aliquid pejus: «Quoniam dii Gentium daemonia» . Et quid? Nec daemonia, inquiunt, colimus. Plane nihil aliud habetis in templis, nihil aliud implet vates vestros quam daemonium. Sed quid dicitis? Angelos colimus, Angelos habemus deos. Non plane nostis Angelos. Angeli enim unum Deum colunt, nec favent hominibus qui volunt colere Angelos, et non Deum. Nam invenimus honoratos Angelos, prohibentes
Abbreviated transcription (Latin):
curior eras. quanto pauperior. Postremo sint copiȩ.
redundet affluentia huius scłi. detur securitas
quod non percant. dicat ds̃ dẽsuꝑ aeternus: in his eriᷤͤ
Neterna tecum crunt ista. sed meã faciẽ ñ uidebis.
Lemo carnem consulat. sp̃m consulite. Respon¬
deat uobis cor ur̃m. respondeat fides. spes. Karitas
quae in uobis cẽ cępit. Ergone si acceperimꝰ securita¬
tem nos in affluentia bonoꝵ scłarium semꝑ futu¬
ros. & diceret nobis ds̃ facic̃ meã non udebitis. gau¬
deremus in illis ponis. Cligeret forte aliquis gau¬
dere. & dicere. Abundant mihi ista. Benc mͥ est.
nihil amplius quęro. Nondũ cępit ẽẽ amator dĩ.
nondũ cępit suspirare tamquã peregrinus. Absit.
absit. Necedant omnia seductoria. recedant blan¬
dimenta falsa. ręcedant ea quae nobis cotidie dict.
ubi ẽ ds̃ tuus. Effundamus suꝑ nos animã nr̃am.
confiteamur in lacrimis. gemamus in confessionib.

Expanded text:
curior eras, quanto pauperior. Postremo sint copiae, curior eras, quanto pauperior. Postremo sint copiae, redundet affluentia hujus saeculi, detur securitas quod non pereant: dicat Deus desuper, Aeternus in his eris, aeterna tecum erunt ista, sed meam faciem non videbis. Nemo carnem consulat; spiritum consulite: respondeat vobis cor vestrum; respondeat spes, fides, charitas, quae in vobis esse coepit. Ergone si acciperemus securitatem nos in affluentia bonorum saecularium semper futuros, et diceret nobis Deus, Faciem meam non videbitis, gauderemus in illis bonis? Eligeret forte aliquis gaudere, et dicere: Abundant mihi ista, bene mihi est, nihil amplius quaero. Nondum coepit esse amator Dei; nondum coepit suspirare tanquam peregrinus. Absit, absit: recedant omnia seductoria, recedant blandimenta falsa; recedant ea quae nobis quotidie dicunt, Ubi est Deus tuus? Effundamus super nos animam nostram, confiteamur in lacrymis, gemamus in confessionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
utiq tribulatio. Unde tribulatio. Quia qͥn¬
di sumus in corpore. peregrinamur a dño. Hic
quod libet abundet : nondũ sumus in illa patria.
quo redire festinamus. Cui peregrinatio dulcis
ẽ : non amat patriã. Si dulcis est patria. ama¬
ra est peregrinatio. Si amara ẽ peregrinatio.
tota dic tribulatio. Quando ñ ẽ tribulatio:
Quaudo in patria delectatio. Delectationes in
dextera tua usq in finẽ. implebis me lętitia ait
cũ uultu tuo. ut contempler delectationẽ dñi
Ibi transiet labor ce gemitꝰ. ibi ñ oratio sed lauda¬
tio. lbi alleluia. amen ibi. uox consona cũ angłis.
Ibi iuisio sine defectu. & amor sine fastidio. Quan¬
diu ergo non ibi iudctis. Quia non in bono. sed
abundant om̃ĩa. Abundent omnia. Uide si
securus es: quia non pereunt omiua. Ded habeo
quod non habebam. Accessit pecunia quę ñ erat.
forte accessit & timor qui non erat. forte tanto se¬

Expanded text:
Utique tribulatio. Unde tribulatio? Quia quaUtique tribulatio. Unde tribulatio? Quia quamdiu in corpore sumus, peregrinamur a Domino . Quodlibet hic abundet, nondum sumus in illa patria quo redire festinamus. Cui peregrinatio dulcis est, non amat patriam: si dulcis est patria, amara est peregrinatio; si amara peregrinatio, tota die tribulatio. Quando non est tribulatio? Quando in patria delectatio. «Delectationes in dextera tua usque in finem. Implebis me laetitia,» ait, «cum vultu tuo» , «ut contempler delectationem Domini» . Ibi transiet labor et gemitus: ibi non oratio, sed laudatio; ibi Alleluia, Amen ibi, vox consona cum Angelis; ibi visio sine defectu, et amor sine fastidio. Quamdiu ergo non ibi, videtis quia non in bono. Sed adundant omnia? Abundent omnia, vide si securus es quia non pereunt omnia. Sed habeo quod non habebam; accessit pecunia quae non erat. Forte accessit et timor qui non erat; forte tanto se
Abbreviated transcription (Latin):
spem incertã homini promittentib anaberis dicit
medicus. sanaberis. si sccucro. Et homo dicit. & ho¬
mini dicit. Nec qui dicit certus ẽ nec qui audit.
quia ille dicit homini qui ñ fecit hominẽ. & non
per fecte scit quid agatur in homine. & tamen ad
uerba hominis plus nescientis quid agatur in ho¬
mine credit homo. subdit menbra. ligari se patit᷑.
aut plerumq etiã non ligatus secatur aut u̾rit᷑.¬
& accipit forte salutẽ paucoꝵ dierũ. Iam sanatus
quando moriatur ignorans & fortasse dũ curatur
moritur. & fortasse curari non poterit. Cui autẽ
tius oratio mea. Ibi illã infige in auribus tuis.
Quomͦ parturiuit ut figeret orationẽ suam in
ut exaudires me: quia in die tribulationis meac
clamaui adte. Pauso ante dixerat. Cota die cla¬
maui. tota die tribulatus sum. Nullus ergo di
diẽ totũ tempus intelleximus. Cota dic tribulat᷑
Quid ergo tribulatio ẽ. Et quando bene est

Expanded text:
spem incertam homine promittente? Sanaberis, dicit spem incertam homine promittente? Sanaberis, dicit medicus; sanaberis, si secuero. Et homo dicit, et homini dicit; nec qui dicit certus est, nec qui audit, quia ille dicit homini, qui non fecit hominem, et non perfecte scit quid agatur in homine: et tamen ad verba hominis plus nescientis quid agatur in homine credit homo, subdit membra, ligari se patitur, aut plerumque etiam non ligatus secatur aut uritur; et accipit forte salutem paucorum dicrum, jam sanatus quando moriatur ignorans; et fortasse, dum curatur, moritur; et fortasse curari non poterit. Cui autem tuis oratio mea, fige illam ibi in auribus tuis. Quomodo parturivit, ut figeret orationem suam in ut exaudires me, quia «in die tribulationis meae clamavi ad te.» Paulo ante dixerat: «Tota die clamavi,» tota die tribulatus sum. Nullus ergo chrdiem, totum tempus intelleximus: tota die tribulatur. Quid ergo, tribulatio est et quando bene est?
Abbreviated transcription (Latin):
t̾us. salutẽ. filios. copias. ubertatẽ. omnia bona hec¬
non dat nisi ds̃. Qui talia dat peccatoribus. qͥd
eũ putas seruare fidelibus suis. Hoccine de illo¬
c̃ sentiendũ. quia qui talia dat malis. nihil ser¬
uat bonis.Immo uero seruat ñ terrã sed cęlũ
uilius forte aliquid dico dũ dico cęlum. sed scipsũ
qui fecit cȩlũ. Pulchrũ est cęlũ. sed pulchrior est
fabricator cęli. Sed iudeo cęlum. & illũ ñ uideo.
Oculos enĩ habes ad uidendũ cęlũ. cor nondũ ha¬
bes ad uidendũ fabricatorẽ cęli. Ideo uenit de ce¬
lo in terrã. ut mundet cor quo uideat᷑ qui fecit
cęlũ & terrã. Sed plane cũ patientia salutem ex¬
spectat. quib medicamentis te curet ille nouit.
quib sectionibus. quib ustionibus ille nouit. Tu
tibi acgritudinẽ comparasti peccando. ille uenit
ñ solũ fouere sed & secare & urere. Non iudes
quanta homines patiantur sub medicoꝵ manibus

Expanded text:
tus, salutem, filios, copias, ubertatem: haec omnia bona tus, salutem, filios, copias, ubertatem: haec omnia bona non dat nisi Deus. Qui talia peccatoribus dat, quid eum putas servare fidelibus suis? Hoccine de illo sentiendum est, quia qui talia malis dat, nihil servat bonis? Imo vero servat, non terram, sed coelum. Vilius forte aliquid dico, cum dico coelum; sed seipsum, qui fecit coelum. Pulchrum est coelum, sed pulchrior est fabricator coeli. Sed video coelum, et illum non video. Oculos enim habes ad videndum coelum; cor nondum habes ad videndum fabricatorem coeli: ideo venit de coelo in terram, ut mundet cor, quo videatur qui fecit coelum et terram. Sed plane cum patientia salutem exspecta. Quibus te medicamentis curet, ille novit; quibus sectionibus, quibus ustionibus, ille novit. Tu tibi aegritudinem comparasti peccando: ille venit non solum fovere, sed et secare et urere. Non vides quanta homines patiantur sub medicorum manibus,
Abbreviated transcription (Latin):
colafiret. Propt̃ quod ter dñm rogaui ut auferret
eũ a me: & dixit mihii. Sufficit tibi gr̃a mea. Hã
uirtus in infirmitate perficitur. Exaudiuit eum
que disponebat damnare. & non exaudiuit eũ quẽ
uolebat sanare. Ham &e eger petit multa a me¬
dico. ñ dat medicꝰ. Non exaudit ad uoluntatẽ. ut
exaudiat ad sanitatẽ. Ergo medicũ tuũ pone dm̃.
Pete ab illo salutem. & salus tua ip̃se erit. non
quasi salutẽ extrinsccus. sed ut salus ipse sit. Ne
rursus a mes aliã salutẽ pręt̃ ipsum. sed quomodo
habes in psalmo dic animȩ meac. salus tua ego
sum. Quid ad te quid tibi dicat. ut se tibi det:
Vis ut se det tibi. Quid si quod uis habere non
uult ipse ut habeas. ut se tibi det: Impedimenta
remouet. ut ad te intret. Dona cogitate & consi¬
derate fr̃s quae dat ds peccatorib. & hinc intelli¬
gite quid seruet seruis suis. P eccatorib blaspheman¬
tib eũ cotidie dat cęlũ & terrã. dat fontes. fruc¬

Expanded text:
num rogavi ut auferret eum a me, et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Exaudivit eum quem disponebat damnare, et non exaudivit eum quem volebat sanare. Nam et aeger petit multa a medico, non dat medicus: non exaudit ad voluntatem, ut exaudiat ad sanitatem. Ergo medicum tuum pone Deum; pete ab illo salutem, et salus tua ipse erit: non quasi salutem extrinsecus, sed ut salus ipse sit; ne rursus ames aliam salutem praeter ipsum, sed quomodo habes in psalmo, «Dic animae meae, Salus tua ego sum» . Quid ad te, quid tibi dicat, ut se tibi det? Vis ut det se tibi? Quid si quod vis habere, non vult ipse ut habeas, ut se tibi det? Impedimenta removet, ut intret ad te. Bona cogitate et considerate, fratres, quae dat Deus peccatoribus; et hinc intelligite quid servet servis suis. Peccatoribus blasphemantibus eum quotidie dat coelum et terram, dat fontes, fruc
Abbreviated transcription (Latin):
Ut quid hoc. Ut contempler delectationẽ dñi
Si ergo amator dĩ c̾eᷤ uiᷤᷤ. sincerissimis medullis castisq
suspiriis ipsum dilige. ipsum ama. illi flagra. illi
inlna. quo iocundius nibil inuenis. quo meluis. quo le¬
tius. quo diuturmus. Quid enĩ tam diuturnũ. quã
id quod est sẽpit̾nũ. Non ties ne aliquando a te
pereat. qui facit ne tu pereas.Si ergo tu inuocas
dm tamquã dm̃. securus esto. exaudiris. Pertines ad
istũ uersum. & multũ misericors omnib inuocantib te.
Noli ergo dicere. illud mihi non dedit. Redi ad
conscientiam tuã. libra. interroga. parcere illi noli
Si uerc dm̃ inuocasti. securus esto. quia id forte quod
uolebas temporalit̾ ideo non dedit. quia ñ tͥ proderat.
ur̃is ire in indignationẽ contra dm̃. & eni ñ expedit
contra stimulũ calcitrare. Recurrite ad scripturas.
Cxauditur diabolus. & non exauditur apostolus
Quid uobis iudetur. quomodo dęmones exaudiuntur :

Expanded text:
Utquid hoc? «Ut contempler delectationem Domini» Utquid hoc? «Ut contempler delectationem Domini» . Si ergo amator Dei esse vis, sincerissimis medullis castisque suspiriis ipsum dilige, ipsum ama, illi flagra, illi inhia quo jucundius nihil invenis, quo melius, quo laetius, quo diuturnius Quid enim tam diuturnum, quam id quod est sempiternum? Non times ne aliquando a te pereat, qui facit ne tu pereas. Si ergo tu invocas Deum tanquam Deum, securus esto, exaudiris; pertines ad istum versum, «Et multum misericors omnibus invocantibus te.» 9. Noli ergo dicere: Illud mihi non dedit. Redi ad conscientiam tuam; libra, interroga, parcere illi noli. Si vere Deum invocasti, certus esto quia id forte quod volebas temporaliter, ideo non dedit, quia non tibi proderat. uadversus stimulum calcitrare . Recurrite ad Scripturas. Exauditur diabolus, et non exauditur Apostolus: quid vobis videtur? Quomodo exaudiu
Abbreviated transcription (Latin):
Homo es. homo est. ille autem ds̃ udex est.
Audit ambos. sed non exaudit ambos. Tristis es
quia non es ęxauditus contra illũ. gaude quia ñ
c̃ exauditus contrate. Ego inquit ñ hoc petebã.
ñ inimici mei petebã mortem. sȩd uitã potebam
filii mei. Quid mali petebam. Nihil mali pe¬
tebas. sicut tu sentiebas. Nã quid si ille raptus ẽ
ne malitia mutaret intellectũ illius. Sed pecca¬
tor inquis erat. & ideo uolebã cũ uiuere. ut corrige¬
retur. Tu uolebas cũ uiuere. ut melior esset
Si ergo ñ nosti. redi ad cor tuũ. dimitte dõ c̃siliũ suuĩ
Quid ergo inquis faciã. Quid orẽ: Quid ores:
Quod te docuit dñs. qͦđ te docuit cȩlestis magist᷑.
Inuoca dm̃ tamquã dm̃. ama dm̃ tamquam dm̃
Illo melius nihil c̃: ipsũ desidera. ipsũ concupisce
Uide inuocantem dm̃ in alio psalmo. Vnã pe¬
tu a dño. hanc requiram. Quid est quod petit:
Ut in habitem in domo dñi ꝑ om̃s dies uitae meae

Expanded text:
homo es, homo est et ille: Deus autem judex est; homo es, homo est et ille: Deus autem judex est; audit ambos, et non exaudit ambos. Tristis es, quia non es exauditus contra illum; gaude, quia non est exauditus contra te. Ego, inquis, non hoc petebam; non inimici mei petebam mortem, sed vitam petebam filii mei: quid mali petebam? Nihil mali petebas, sicut tu sentiebas. Nam quid, si ille raptus est, ne malitia mutaret intellectum illius ? Sed peccator, inquis, erat; et ideo volebam eum vivere, ut corrigeretur. Tu volebas eum vivere, ut melior esset:Si ergo non nosti, redi ad cor tuum, dimitte Deo consilium suum. Quid ergo, inquis, faciam? quid orem? Quid ores? Quod te docuit Dominus, quod te docuit coelestis magister. Invoca Deum tanquam Deum, ama Deum tanquam Deum: illo melius nihil est; ipsum desidera, ipsum concupisce. Vide invocantem Deum in alio psalmo: «Unam petii a Domino hanc requiram.» Quid est quod petit? «Ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae.»
Abbreviated transcription (Latin):
abundat & misccłia tua. Et multũ misericors om̃ib
inuocantibus te. Et quid est quod dicit multis
locis scriptura. quia inuocabunt & ñ exaudiã eos.
certe misericors omnib inuocantib te. nisi quia
quidã inuocantes ñ ipsum inuocant. De quib dicit᷑
Dñm non inuocauerunt. Inuocant. sed ñ dñm inuo
uocas. inuocas quicquid uis ut ueniat ad te Porro
si dm̃ propterea inuocas ut ueniat ad te pecunia
ut ueniat ad te hereditas. ut ueniat ad te scłaris
dignitas. illa inuocas quae uis ut ad te ueniant.
sed dm̃ tibi adiutorẽ ponis cupiditatũ ñ exaudito.¬
rem desiderioꝵ. Ds boniis si dot quod uis. Quid si
male nis: Honne erit magis ñ dando musericors:
Porro si non dederit iãm ninil tibi. ds̃ ẽ. Et dicis
Quantũ rogaui. quã sepe rogaui. & ñ sũ exaudit᷑
Quid enim petebas: Forte mortem inimici tur
Quid si & ilłe petat tuã. Qui te ercauit. & illũ ipse

Expanded text:
abundat et misericordia tua. «Et multum misericors es omnibus abundat et misericordia tua. «Et multum misericors es omnibus invocantibus te.» Et quid est quod dicit multis locis Scriptura, quia «invocabunt, et non exaudiam eos» certe «misericors omnibus invocantibus te»; nisi quia quidam invocantes, non ipsum invocant? de quibus dicitur, «Deum nonvocas, invocas quidquid vis ut veniat ad te. Porro, si Deum propterea invocas, ut veniat ad te pecunia, ut veniat ad te haereditas, ut veniat ad te saecularis dignitas; illa invocas quae vis ut veniant ad te: sed Deum tibi adjutorem ponis cupiditatum, non exauditorem desideriorum. Deus bonus, si det quod vis. Quid, si male vis, nonne erit magis non dando misericors? Porro, si non dederit, jam nihil tibi Deus est; et dicis: Quantum rogavi, quam saepe rogavi, et non sum exauditus! Quid enim petebas? Forte mortem inimici tui. Quid, si et ille petebat tuam? Qui te creavit, ipse et illum;
Abbreviated transcription (Latin):
quando peruersas ce inimicas dõ. Ipsas superfluas
cogitare inuiria est cius cum quo loqui cȩperas. Ora¬
tio tua locutio est ad dm̃. Quando legis. ds̃ tibi lo¬
quitur. Quando oras. dõ loqueris. Sed quid. Despe¬
randũ ost de genere humano & dicendũ iã ad dam¬
nationẽ pertinere omnc̃ hominẽ cui subrepserit
aliqua cogitatio oranti. & interruperit orationem
ipsuis. Di hoc dixcrimus fr̃s. quae spes temaneat ñ
uideo. Porro quia est aliqua spes ad dm̃. quia magna
Quomodo potui. quomodo uires dedisti. Quomͦ cam
fugientẽ apprehendere ualuisti. et ęxcidit tibi. Quia
quotienscũq ante me stetisti puta dm̃ dicere. tau¬
ta uana & superflua cogitasti. & iux mihi fixam
&e stabilẽ orationẽ fudisti. Quia tu suauis es dñs
& mitis. Mitis es. tolerans me. E& acgritudiie
defluo. cura & stabo. firma. & firmus ero. Donec
autẽ facias. toleras me: quia tu suauis es dñe oemi¬

Expanded text:
quando perversas et inimicas Deo; ipsas superfluas quando perversas et inimicas Deo; ipsas superfluas cogitare injuria est ejus, cum quo loqui coeperas. Oratio tua locutio est ad Deum: quando legis, Deus tibi loquitur; quando oras, Deo loqueris. Sed quid? desperandum est de genere humano, et dicendum jam ad damnationem pertinere omnem hominem cui subrepserit aliqua cogitatio oranti, et interruperit orationem ipsius? Si hoc dixerimus, fratres, quae spes remaneat non video. Porro quia est aliqua spes ad Deum, quia magna Quomodo potui, quomodo tu vires dedisti, quomodo eam fugientem apprehendere valui. Et excidit tibi, quia quotiescumque ante me stetisti puta Deum dicere, tanta vana et superflua cogitasti, et vix mihi fixam et stabilem orationem fudisti: «Quia tu suavis es, Domine, ac mitis:» mitis es, tolerans me. Ex aegritudine defluo; cura, et stabo: confirma, et firmus ero. Donec autem facias, toleras me: «Quia tu suavis es, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
&e clamare ad dm̃. qm̃ cor meuni dereliquit me.
tis: uideor mihi uidere hic quod ait mitis. Iocun¬
da animã serui tui. qm̃ ad te leuaui animã nicam.
qm tu suauis & mitis. Clideor mihi uidere dixisse¬
ad hoc mitẽ dm̃. quia patitur ista nr̃a. & exspectat
tamen a nob̾ orationẽ ut ꝑficiat nos. Et quando
illi cã dederinius. accipit grate & exaudit. nec me¬
minit tantas quas incondite fundimꝰ. & accipit
unã quã uix inuenimus. Quis enĩ est fr̃s mei ho¬
mo cũ quo si cęperit amicus colloqui. & noluerit
ille respondere collocutiomi euis. & uiderit eũ aũti
a se & aliud loqui ad aliũ qui hoc ferat. Aut si
forte interpelles uidicẽ & constituas eũ loco ut te
audiat. subito cũ ad eũ loqueris dimittas illum. &
incipias fabulari cũ amico tuo. quando te tolerat:
Et tolerat ds̃ tot corda p̾cantiũ. & diuersas tes co¬
gitantiũ. Omitto dicere noxias. omitto dicere ałi¬

Expanded text:
et clamare ad Deum, «Quoniam cor meum dereliquit me» et clamare ad Deum, «Quoniam cor meum dereliquit me» tis;» videor mihi videre hic quod ait, «mitis. Jucunda animam servi tui, quoniam ad te levavi animam meam; quoniam tu suavis et mitis es:» videor mihi videre ad hoc dixisse mitem Deum, quia patitur ista nostra, et exspectat tamen a nobis orationem, ut perficiat nos; et quando illi eam dederimus, accipit grate, et exaudit; nec meminit tantas quas incondite fundimus, et accipit unam quam vix invenimus. Quis enim est, fratres mei, homo, cum quo si coeperit amicus ejus colloqui, et voluerit ille respondere collocutioni ejus, et viderit eum averti a se, et aliud loqui ad alium, qui hoc ferat? Aut si forte interpelles judicem, et constituas eum loco ut te audiat, et subito cum ad eum loqueris, dimittas eum, et incipias fabulari cum amico tuo; quando te tolerat? Et tolerat Deus tot corda precantium, et diversas res cogitantium: omitto dicere et noxias, omitto dicere ali
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝑficias me. Uere enĩ fr̃s mei dicã tamquã ho¬
mo in hominib ex hominib. Ferat quisq cor suũ.
& intueatur se sine adulatione & sine palpatione
Nihil ẽ enĩ stultius. quã seipsũ quisq palpet
atq seducat. Attendat ergo & uideat quanta
agunt̾ in corde humano. quemadmodũ plerumq¬
ipsac orationes uanis impediantur cogitationib. ita
ut iux stet cor ad dm̃ suum. & uult se tenere ut
stet & quodanimodo fugit ase. neo inuenit cancel¬
los quib se includat. aut obices quosdã quib rotine¬
at auolationes suas & uagos quosdã motus. ut stet
iocundari m dõ suo. uix est ut occurrat oratio ta¬
lis inter multas orationes. Diceret unusquisq sibi
contingere & alteri ñ contingere. nisi inueniremꝰ¬
&e in scriptis dĩ dauid orantẽ quodã in loco &e di
Inuenire se dixit cor suũ quasi soleret ab eo fugere.
&e sequi quasi fugitiuum. & non posse comp̃hendere

Expanded text:
nec perficias me. Vere enim, fratres mei, dicam tanquam honec perficias me. Vere enim, fratres mei, dicam tanquam homo in hominibus, et ex hominibus: ferat quisque cor suum, et intueatur se sine adulatione, et sine palpatione. Nihil est enim stultius quam ut seipsum quisque palpet atque seducat. Attendat ergo et videat quanta aguntur in corde humano; quemadmodum ipsae plerumque orationes impediantur vanis cogitationibus, ita ut vix stet cor ad Deum suum: et vult se tenere ut stet, et quodammodo fugit a se, nec invenit cancellos quibus se includat, aut obices quosdam quibus retineat avolationes suas et vagos quosdam motus, et stet jucundari a Deo suo. Vix est ut occurrat talis oratio inter multas orationes. Diceret unusquique sibi contingere, et alteri non contingere, nisi inveniremus in Scripturis Dei David orantem quod. Invenire se dixit cor suum, quasi soleret ab eo fugere, et ille sequi quasi fugitivum, et non posse comprehendere,
Abbreviated transcription (Latin):
dis. negligendo descendiᷤᷤ. Stans in terra. in cęlo es.
si diligas dm̃. Non cnim sic leuatur cor. quomͦ
leuatur corpus. Corpus ut leuetur locũ mutat. cor
ut leuetͥ uoluntatẽ mutat. Qm̃ ad te dñc leuaui¬
cunda. Tamquã tedio affectus ex amaritudine ter¬
renoꝵ indulcari uoluit. & quesunt fontẽ dulcediuis.
& in terra non inuenit. Quacumq enĩ se uerte¬
bat : scandala. timores. tribulationes. temptationes
inueniebat:. In quo homine securitas. De quo certũ
gaudium. Nec de scipso utiq. quanto magis
de alio. Aut mali sunt & necesse ẽ cos pati. sed
sperare quia mutari possunt. aut boni sunt & sic
eos oportet diligere. ut timeamus quia mutari pos¬
sunt ut mali sint Ibi malitia eoꝵ facit a maritu¬
dinẽ animae. hic sollicitudo & timor ne labatur
qui bene ambulat. Quocumq ergo secor c̃uerterit
in terrenis rebus. amaritudinẽ inuenit. linde dul¬

Expanded text:
dis, negligendo descendis. Stans in terra, in coelo es, dis, negligendo descendis. Stans in terra, in coelo es, si diligas Deum. Non enim sic levatur cor, quomodo levatur corpus: corpus ut levetur, locum mutat; cor ut levetur, voluntatem mutat. «Quoniam ad tecunda. Tanquam taedio affectus ex amaritudine terrenorum indulcari voluit, et quaesivit fontem dulcedinis, et in terra non invenit. Quacumque enim se vertebat, scandala, timores, tribulationes, tentationes inveniebat. In quo homine securitas? de quo certum gaudium? Nec de se ipso utique; quanto magis de alio? Aut mali sunt, et necesse est eos pati, et sperare quia mutari possunt; aut boni sunt, et sic eos oportet diligere, ut timeamus quia possunt mutari ne mali sint: ibi malitia eorum facit amaritudinem animae; hic sollicitudo et timor, ne labatur qui bene ambulat. Quocumque ergo se converterit, in terrenis rebus amaritudinem invenit; unde dul
Abbreviated transcription (Latin):
maui tota die. Caput autẽ nr̃m ad dexterã pa¬
tris interpellat ꝓ nobis. Alia menbra recipit.
alia flagellat. Alia mundat. alia consolat᷑. Alia
creat. alia uocat. Alia reuocat. alia cõrrigit. alia
sentiebat. Ne in amaritudine contabesceret. ne
omnẽ tuae gr̃ae suauitatẽ amitteret. leuaui ad te¬
cam. locunda eã ad te. iocunda eã apudte. Solus
enim tu es iocunditas. a maritudine plenus est
mundus. Certe recte ammonet menbra sua. ut
sursum cor habeant. Audiant ergo & faciant. le¬
uent ad illũ quod male ẽ in terra lbi enĩ putresci
cor . si ñ leuetur ad dñm. Frumentũ si haberes in
inferiorib. ne putresceret leuares ad superiora
frumento mutares locũ. & cor ꝑmittis in terra pu¬
trescere. frumentũ leuares in superiora. cor lȩua
in cęlum. Et unde inquis possũ: Qui funes. Que
macliinae . Quae scalae opus sunt. Gradus affectꝰ
sunt: iter tuum uoluntas tua est. Amando ascen¬

Expanded text:
mavi tota die.» Caput autem nostrum ad dexteram Pamavi tota die.» Caput autem nostrum ad dexteram Patris interpellat pro nobis : alia membra recipit, alia flagellat, alia mundat, alia consolatur, alia creat, alia vocat, alia revocat, alia corrigit, alia sentiebat: ne in amaritudine contabesceret, ne omnem tuae gratiae suavitatem amitteret, levavi eam ad te; jucunda eam apud te. Solus enim tu es jucunditas: amaritudine plenus est mundus. Certe recte admonet membra sua ut sursum cor habeant. Audiant ergo, et faciant; levent ad illum quod male est in terra. Ibi enim non putrescit cor, si levetur ad Deum. Frumentum si haberes in inferioribus, ne putresceret, levares ad superiora. Frumento mutares locum, et cor permittis in terra putrescere? Frumentum levares in superiora; cor leva in coelum. Et unde, inquis, possum? Qui funes, quae machinae, quae scalae opus sunt? Gradus, affectus sunt; iter tuum, voluntas tua est. Amando ascen
Abbreviated transcription (Latin):
ut tenebre temaneretis. an ut i illo lux ficretis:
Ergo dicat & unusquisq xp̃ianus. inimio dicat te¬
tumꝰ corpus xp̃i. clamet ubiq patiens tribulatio¬
nes. diuersas temptationes & scandala innunerabi¬
Tota die omni tempore intellige ex quo corpus
xp̃i gemit in pressuris usq in finẽ scłi. quo tran¬
seunt pressuras. Gemit iste homo & clamat ad
dm̃. & unusquisq nr̃m pro portione habet clamio¬
rem suũ in toto isto corpore. Clamasti tu dieb
tius. & transierunt dies tui. Successit tibi alus.
& clamauit diebus suis. Et tu hic. ille alibi. Cor¬
pus xp̃i tota die clamat sibi decędentib & succę¬
dentib menbris:Unus homo usq in funẽ scłi
quedã menbra iã in illo requiescunt. quędã modo
clamant. quȩdã uero cũ ipsi nos requieuerimꝰ cla¬
mabunt. & post illa alia clamabunt. Totius cor¬
poris xp̃i hic attendit uocẽ dicentis. Ad te cla¬

Expanded text:
ut et tenebrae remaneretis, an ut in illo lux fieretis? ut et tenebrae remaneretis, an ut in illo lux fieretis? Ergo dicat et unusquisque christianus, imo dicat totum corpus Christi, clamet ubique patiens tribulationes, diversas tentationes et scandala innumerabi«Tota die,» omni tempore intellige: ex quo corpus Christi gemit in pressuris, usque in finem saeculi quo transeunt pressurae, gemit iste homo, et clamat ad Deum; et unusquisque nostrum proportione habet clamorem suum in toto isto corpore. Clamasti tu diebus tuis, et transierunt dies tui; successit tibi alius, et clamavit diebus suis; et tu hic, ille ibi, ille alibi: corpus Christi tota die clamat, sibi decedentibus et succedentibus membris. Unus homo usque in finem saeculi quaedam membra jam in illo requiescunt, quaedam modo clamant, quaedam vero cum ipsi nos requieverimus clamabunt, et post illa alia clamabunt. Totius corporis Christi hic attendit vocem, dicentis: «Ad te cla
Abbreviated transcription (Latin):
& leuia & grauia. & usitata & horribilia. & hȩc
quidem fiuistis. sed abluti estis. sed scĩficati estis.
Si ergo scĩficatos dicit : dicat & unusquisq fideliũ
sc̃s sum. Non ẽ ista superbia elati. sed confessio
ñ ingrati. Si enĩ dixeris te ex te ẽẽ sc̃m. suꝑbus es
ait non habes. sed ait. Quid enĩ habes quod ñ ac¬
cȩpisti. Non enĩ arguebaris quia dicebas te ha¬
bere quod ñ habes. sed quia ex te tibi uolebas ẽe
quod habes. unmo & habere te agnosce & exte ni¬
tuo. Sc̃s sum quia me scificasti. quia accępi ñ quia
habui. quia tu dedisti ñ quia merui. Ctenĩ ęx
alio latere incipis iniuriã facere ipsi dño nr̃o iħu
in illo ipsum inducrunt. sicut apłs dicite Quor¬
quot in xp̃o baptizati estis. xp̃m indiustis Si st̃¬
capiti ipsi faciunt iniuriã. cuius menbra scã ñ st̃.
lam uide ubi sis. & de capito tuo dignitatẽ cape.
Etenim eras in tenebris. nunc autem lux in dño
tenebrae remansistis. Ad hoc illuminator uenit

Expanded text:
 levia et gravia, et usitata et horribilia: «Et haec quidem fuistis; sed abluti estis, sed sanctificati estis» . Si ergo sanctificatos dicit, dicat et unusquisque fidelium, «Sanctus sum.» Non est ista superbia elati, sed confessio non ingrati. Si enim dixeris te ex te esse sanctum, superbus es: ait, Non habes; sed ait, «Quid enim habes quod non accepisti» ? Non arguebaris, quia dicebas te habere quod non habes; sed quia ex te tibi volebas esse quod habes. Imo et habere te agnosce, et ex te nituo: Sanctus sum, quia sanctificasti me; quia accepi, non quia habui; quia tu dedisti, non quia ego merui. Etenim ex alio latere incipis injuriam facere ipsi Domino nostro in illo ipsum induerunt, sicut Apostolus dicit, «Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis» ; scapiti ipsi faciunt injuriam, cujus membra sancta non sunt. Jam vide ubi sis, et de capite tuo dignitatem cape. Etenim eras in tenebris, «nunc autem lux in Domino. tenebrae remansistis? Ad hoc illuminator venit,
Abbreviated transcription (Latin):
habiustis in his in qͥb nc̃ erubescitis. Uidetis ẽe ce
modo confusionẽ salubrẽ in loco penitentio. tunc
autẽ serã. inutilẽ. infructuosam. Quid profuit
nobis superbia: Aut quid diutiarũ iactantia con¬
tulit nobis: Transierunt omnia tamquã umbra.
Quid enim. Quando hic uiuebas. non uidebas quia
transibant ista om̃ia tamquã umbra. Tũ relinqueres
umbrã & esses in luce. ñ postea diceres: transierunt
omnia tamquã umbra. quando ab umbra in tenebras
consolatus es me in tristitia. Nemo enĩ consolationẽ
querit. nisi qui ẽ in miseria. Non uultis consolari.
Dicite quia felices estis. & auditis populus m̃s. lam res¬

Expanded text:
habuistis in his, in quibus nunc erubescitis» ? Videtis esse et habuistis in his, in quibus nunc erubescitis» ? Videtis esse et modo confusionem salubrem in loco poenitentiae; tunc autem seram, inutilem, infructuosam. «Quid nobis profuit superbia? aut quid divitiarum jactantia contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra» . Quid enim? quando hic vivebas, non videbas quia transiebant ista omnia tanquam umbra? Tunc relinqueres umbram, et esses in luce; non postea diceres, «Transierunt omnia velut umbra,» quando ab umbra in tenebras consolatus es me,» in tristitia. Nemo enim consolationem quaerit, nisi qui est in miseria. Non vultis consolari? Dicite quia felices estis. Et auditis, «Populus meus» ,
Abbreviated transcription (Latin):
fac mecũ signũ in bono. ut iudeant qui me odert̃
&e confundantur. In iudicio confundent᷑ ꝑnitiose.
modo nolunt confundi salubrit. Modo ergo con¬
fundantur. accusent uias suas malas: teneant iuam
bonam. quia nemo nr̃i uiuit sine confusione. nisi
prius confusus reuiuiscat. Prebet illis ds̃ mͦ aditum
salubris confusionis. si ñ contennant medicinã con¬
fessionis. Si autẽ modo nolunt confundi. tunc con¬
fundent᷑. quando deducent eos ex aduerso iniquita¬
tes coꝵ. Quomodo confundentur. Quando dicent
Hi sunt quos aliquando habiumus in risũ & in si
militudinẽ imꝓpcrii. Nos insensati uitã eorũ esti¬
mabamus insaniam. Quomodo computati sunt int̾
filios dĩ. Quid nobis profuit suꝑbia. Tc̃ dicent.
Modo dicant. & salubriter dicunt. Conuertat᷑ enĩ
unusquisq ad dm̃ humilis. & mͦ dicat Quid mͥ ꝓfuit
superbia. Et audiant ab apło. Quã enĩ głam

Expanded text:
«Fac mecum signum in bono, ut videant qui me oderunt, «Fac mecum signum in bono, ut videant qui me oderunt, et confundantur.» In judicio confundentur perniciose, qui modo nolunt confundi salubriter. Modo ergo confundantur; accusent vias suas malas, teneant viam bonam: quia nemo nostrum vivit sine confusione, nisi prius confusus reviviscat. Praebet illis Deus modo aditum salubris confusionis, si non contemnant medicinam confessionis: si autem modo nolunt confundi, tunc confundentur, quando deducent eos ex adverso iniquitates eorum . Quomodo confundentur? Quando dicent, «Hi militudinem improperii. Nos insensati vitam eorum aestimabamus insaniam: quomodo computati sunt inter filios Dei? Quid nobis profuit superbia?» Tunc dicent: modo dicant, et salubriter dicunt. Convertatur enim unusquisque ad Deum humilis, et modo dicat, Quid mihi profuit superbia? et audiat ab Apostolo, «Quam enim gloriam