comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnitto puro col penet᷑us uinũ ĩfuudo uit̾
gñabit albedinẽ q̃ color siłior luci indto
iolos. siant̃ mult̃ infuuda̾ nõ er̃ in
fimdo albedo. quiã ixtunt us̃ pot̃ peue¬
tr̃e nt intundo multiplitet᷑. Qduxͣ i

Expanded text:
fundo vitri generabit albedinem, quae est color similior luci inter colores. Si autem multum infundatur, non erit in fundo albedo, quia lux tunc non potest penetrare, ut in fundo multiplicetur. II I
Abbreviated transcription (Latin):
pn nĩ camphora. Si illa euaporat us ad asiq̃
dminũ. tc̃ ad nͥ ut diffuũdat᷑ ẽdoi ẽi ĩ duplũ
illius dniui: oꝑt̃et ut ex illo odoiẽ euapoiaret
alius. ⁊ sĩ deberet sñtite ntt̾płũ: oꝑt̾et
quõd ex illo it̃u resosuet᷑ abius. ⁊ sic ust̾ius

Expanded text:
 illa evaporat usque ad aliquem terminum, tunc ad hoc ut diffundatur odor eius in duplum illius termini, oporteret ut ex illo odore evaporaret alius, et si deberet sentiri in triplum, oporteret quod ex illo iterum resolveretur alius, et sic ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
hũs debilẽ nisũ quĩctus ei qui ht̃ uisũ
fortẽ melius iudebit. p ⁊ si mislti asspi¬
cientes stent ñteneb suuł aet il¬
liñabr̃ que om̃ia fã ⁊ absurda s̃. g ra¬
diũs eg̃diens nõ ẽ accũt ulułans aerẽ

Expanded text:
s debilem visum coniunctus ei qui habet visum fortem, melius videbit. Praeterea, si multi aspicientes stent simul in tenebris, aër illuminabitur. Quae omnia falsa et absurda sunt. Ergo radius egrediens non est acciden
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sit̃ dic̃ pht̃ oculut ẽ ita frigidus qd
temporib ⁊ locis inq̃b ifringdant᷑ octĩ
ħ pn ex ħ ꝗdiu ambulantib ĩniue it
glacie xaqͣ ⁊ mari obitura apparent loca
ninuũ ⁊ glacei ⁊ npe aquaꝵ ⁊ uitora
mariũ aliut huor ẽ postilĩom̃ textura
uenaꝵ qrĩ ht̃ coloiẽ it̾ aniquantulũ

Expanded text:
it Philosophus, oculus est ita frigidus quotemporibus et locis, in quibus infrigidantur oculi  quod diu ambulantibus in nive vel glacie vel aqua et mari obscura apparent loca nivium et glaciei et ripae aquarum et litora marium. Alius humor est post illum in textura venarum, qui habet colorem vitri aliquantulum
Abbreviated transcription (Latin):
mo ͤ ᷤ ⁊ mustũ ꝓminentes ut ex mobilite
possent eas ding̾e mouiem̃ ꝑtẽ uũde ue¬
niret sonus ⁊ ex ꝓminencia multũ caꝑ¬
quod quidã nomines mouent autes qr
ĩini motĩ qui sut in muscudis maxina¬
nb ꝑfigunt ad uadices auris imipĩs. sic̃
n̾ni motĩ quĩ suit in musculis ftontis ꝑ¬

Expanded text:
mobiles et multum prominentes, ut ex mobilitate possent eas dirigere in omnem partem unde veniret sonus, et ex prominentia multum capquod quidam homines movent aures, quia nervi motivi, qui sunt in musculis maxillaribus, pertingunt ad radices auris in ipsis, sicut nervi motivi, qui sunt in musculis frontis, p
Abbreviated transcription (Latin):
Et ponant᷑ roñes asspͨtiuoꝵ sic. Poĩto in quod
c̾culus quĩ in eicd̃ irficie ẽ in oc̾iõ uidente
Quod sic ꝓbat᷑. sit ctulus .a. u.c. d. ⁊ oclũs
udeus sit .e. ⁊ sit .e. mead̃ sẜficie cũ a.u.¬
cid. ⁊ sit ppaciũ ꝑspicui medii. eif.In de. sit

Expanded text:
Et ponantur rationes aspectivorum sic: 1 Posito enim quod circulus, qui in eadem superficie est cum oculo vidente. Quod sic probatur: Sit circulus ABCD et oculus videns sit E; et sit E in eadem superficie cum ABCD; et sit
Abbreviated transcription (Latin):
sit angͣ At̃ quod̾ ꝑ caloiẽ natutabem
extendentẽ menu taditasia ĩ omnẽ
dimsiet piꝰ in songum. ⁊ iõ c̃ extensio
forcor̃ ẽ quam multido ꝑciũ additaꝵ
possitis pissare est coiꝰ mrt̾cĩd stilett

Expanded text:
 quod per calorem naturalem extendentem membra radicalia in omnem dimensionem et plus in longum. Et ideo cum extensio fortior est quam multitudo partium additarum possit inspissare, est corpus nutritum subtile et
Abbreviated transcription (Latin):
sit spaciũ. ꝯ miꝰ distaut ĩ .a.b. quã .iii.t. di s ĩ
sidi distant ad quantitatẽ rei uite. gͦ m̃i aib. mĩ
distant quã ꝑ qͣntitatẽ ipuis. ꝯ .a .b. ⁊ cid. st̃
maguitudiẽt equales. gͦ linee. it .e. ⁊ di er teta¬
bunt aib. Signabo gͥ loca seccdĩt duab hñt

Expanded text:
sit spatium; ergo minus distant in AB quam in CD. Sed in CD distant ad quantitatem rei visae; ergo in AB minus distant quam per quantitatem ipsius. Sed AB et CD sunt magnitudines aequales; ergo lineae CE et DE secabunt
Abbreviated transcription (Latin):
poĩt aurorã ⁊ mate. Enfte tũ color ite a colore
int̾iatoꝵ corpoꝵ quiã ñ istis color nõ eodũ mõ
apparet accedentib ipe ⁊ remote. Distãt .ii. a
man uid coloiẽ albũ istticie maris ⁊ acce¬
dens ꝓpe uid ip̃m mag̃ odscurũ c⁊ hꝰ cãẽ qr¬
q̃ ẽ c̃ plana sit diffundĩ st ip̃m multũ
linũ. ⁊ iõ apparet albedĩt uehementis. cũ
aut sit ꝓpe nõ sistit uit᷑ insuꝑficit iñ qua
mult̃ diffundit᷑ lum̃. s penettat in ꝑfimdũ
ĩ quo nuꝰ est de uũe. ⁊ iõ appatet mag̃ obscũ

Expanded text:
ponit auroram et mare. Differt tamen color istorum a colore terminatorum corporum, quia in istis color non eodem modo apparet accedentibus prope et remote; distans enim a mari videt colorem album in superficie maris, et accedens prope videt ipsum magis obscurum . Et quae cum plana sit, diffunditur super ipsam multum lumen, et ideo apparet albedinis vehementis; cum autem est prope, non sistit visus in superficie, in qua multum diffunditur lumen , sed penetrat in profundum, in
Abbreviated transcription (Latin):
tmp̃ie frĩo efficiunt᷑ pigͣ nałde ⁊ docidancia
quietẽ ⁊ iinobilitatẽ sui cois ⁊ ũ abscondũt
Se. ⁊ si mauibrdã eoꝵ fu̾it̃ calor ad eo fortis
quod sffrnitates illas possit dissoũe ⁊ ꝯsind̾e
toto tuiꝑre absconcoĩt et̃ illa aĩabia attenu¬
abiũt ⁊ debilicabum̃. Si ĩlo ad eo debilis sit

Expanded text:
pigra valde et desiderantia quietem et immobilitatem sui corporis, et ideo abscondunt se. Et si in quibusdam eorum fuerit calor adeo fortis quod superfluitates illas potest dissolvere et consumere toto tempore absconsionis, tunc illa animalia attenuabuntur et debilitabuntur. Si vero adeo debilis sit
Abbreviated transcription (Latin):
est ĩ pruritu carnis. ĩ feruore libidinis. ĩ fetore
lixxurie qd̾ꝙ deterius est ĩ põci labe. Natus ad
laborẽ ed timore̾ ⁊ dolorẽ. quodꝙ miserius est
ad mortẽ. Agit praua ruib offendit deũ. offẽ-¬
dit proximũ. offendit scipm. Agit turpia q̃b
polluit famã. polluit ꝑsonam. polluit ꝯscientiã.
agit uanaꝰ necgligit seria. necgligit utilia. ne-¬
gligit necc᷑ia. fiet tibus ignis q̃ semꝑ ardebit ⁊
uret ĩ extinguibilis. Esca u̾miis q̃ semꝑ rodit ⁊¬
comedit ĩ mortalis. Massa putredinis. q̃ semꝑ

Expanded text:
us in pruritu carnis, in fervore libidinis, in fetore us in pruritu carnis, in fervore libidinis, in fetore luxuriae: quodque deterius est, in labe peccati: natus ad laborem, timorem et dolorem, quodque miserius est, ad mortem. Agit prava, quibus offendit Deum, offendit proximum, offendit se ipsum. Agit turpia, quibus polluit famam, polluit personam, polluit conscientiam. Agit vana, quibus negligit seria, quibus negligit utilia, negligit necessaria. Fiet cibus ignis, qui semper urit et ardet inexstinguibilis; esca vermis, qui semper rodit et comedit immortalis; massa putredinis, quae semper
Abbreviated transcription (Latin):
uare de uulua mris egressus sũ: Ut nis ĩgͦssi¬
ille: quẽ deus sanstificauit ĩ utero: q̃lia loquar
ego de me que̾ m̃r mea genuit ĩ pcc̃o: Orͣ non¬
ĩ uulua mortuus sũ: egressus ex utero nͦ st atĩ
perii. Cur exceptus genib. lactatus uberib. na¬
tus s̃ ꝯbustionẽ ⁊ tibum ignis. utinã inter¬
fectus fuissem ĩ utero. ut fuisset mͥ m̾r mea
sepultrũ. ⁊ uulua eius ꝯceptus et̾nus. fuissẽ
enĩ qͣi non essem de utero trans latus eso tumu¬
lũ. Quis gͦ det otulis fontẽ lacrimaꝵ ut
bilem hu̾ae lissolutõis egressum. Considera¬
uĩm gͦ cum lac̾mis de qͦ fastus est homo. Q̾d
faciat homo. Quied futurꝰ sit homo. Sane forma
agit praua q̃ non l. turpia q̃ nõ decent. uana
q̃ nõ expediunt. fiet cibus ignis. Esca u̾mis mas¬
sa putredinis. Exponũ id planius. edisserã ple¬
nius. formatꝰ est homo de pulu̾e. de luto. de cin̾e̾.
qłq uilius est. De spurtissimo sꝑmate. Conceptꝰ¬

Expanded text:
uare de vulva matris egressus sum, ut ville, quem Dominus sanctificavit in utero , qualia loquar ego de me, quem mater mea genuit in peccatis? in vulva mortuus sum? Egressus ex utero non statim perii? Cur exceptus genibus, lactatus uberibus?». Natus in «combustionem et cibum ignis?». «Utinam interfectus fuissem in utero, ut fuisset michi mater mea sepulchrum et vulva eius conceptus eternus». «Fuissem enim quasi non essem, de utero translatus ad tumulum». 2 Quis ergo det oculis meis fontem lacrimarum, ut bilem humane dissolutionis egressum? Consideraverim ergo cum lacrimis de quo factus sit homo, quid faciat homo, quid futurus sit homo. Sane formatagit prava que non licent, turpia que non decent, vana que non expediunt; fiet cibus ignis, esca vermis, massa putredinis. 3 Exponam id planius, edisseram plenius. Formatus est homo de pulvere, de luto, de cinere: quodque vilius est de spurcissimo spermate. Concept
Abbreviated transcription (Latin):
pulu̾e̾ utroq manente. Cinis au̾ fit ex igne ⁊ lig¬
no utroq deficiente. Expressũ mist̾ium s alias
respondebis. qd adam fuit de limo t̾re formatꝰ
tuaũ ex humano semine ꝓcreatus. at ille
formatus fuit de t̾ra. s uirgine. tu aũ ꝓtrea¬
tus de semine. s ĩ mũdo. Quis .n. pͣ face̾ mũ

Expanded text:
pulvere, utroque manente. Cinis autem fit ex ligno et igne, utroque deficiente. Expressum mysterium, sed alirespondebis, quod Adam ipse fuit de limo terrae formatus, tu autem ex humano semine procreatus? At ille fuit formatus de terra, sed virgine; tu vero procreatus de semine, sed immundo. « Quis enim potest facere mu
Abbreviated transcription (Latin):
elementis. planetas ⁊ stellas fecit deigne. fla-¬
tus ⁊ nentos fecit ex aere. pisces ⁊ uolucres fecit
ex aqͣ. homines ⁊ iumenta fecit de t̾ra. Consi-
aetia. se uiliorẽ agnostet. Considerad ignea se
uilissimũ reputabit. Nec ualebit se parifica¬
re celestib. Nec audebit p̾ferre t̾renis qͥa se parẽ iu
mentis ĩueniet similẽ recognoscet. Unus enĩ est ĩ¬

Expanded text:
et Gen. II. Planetas et stellas fecit ex igne, flatus et ventos fecit ex aere, pisces et volucres fecit ex aqua, homines et jumenta fecit de terra. Considaerea, se viliorem agnoscet; considerans ignea, se vilissimum reputabit, nec valebit se parificare coelestibus, nec audebit se praeferre terrenis, quia parem se jumentis inveniet, et similem recognoscet. « Unus est
Abbreviated transcription (Latin):
pore. Tempus .n. est mora motꝰ renĩ mutabiliũ
uanitas uanitatũ inqͥd eccłiastes ⁊ om̃ia ua
ext̾itia. unus est tñ om̃iũ finis. ⁊ idem efft̃s la¬
bor ⁊ afflictõ sp̃c. Occupatõ magna est treata
om̃ib hominib ⁊ iugu̾ graue suꝑ filios ad ã

Expanded text:
pore. Tempus enim est mora motus rerum mutabilium. 2 pore. Tempus enim est mora motus rerum mutabilium. 2 «Vanitas vanitatum, inquit Ecclesiastes, et omnia vanersa sunt exercitia. Unus est tamen omnium finis et idem effectus, labor et afflictio spiritus. «Occupatio magna creata est omnibus homini
Abbreviated transcription (Latin):
uens tpͣre replet᷑ multis miseriis qͥ qͣiͣ flos egre¬
ditur ⁊ ꝯterit᷑ ⁊ fugit uelut umbra ⁊ nũqmͣ ĩ
eodem statu ꝑmanet. pauti nũc ad .xiͣ. pautis
ꝯclut᷑it᷑ languet sp̃c. ⁊ fecet anelitus. facies
rugat᷑. ⁊ statura curuat᷑. caligant oculi ⁊ uacillãt
articuli. nares esfluũt. ⁊ crines deficuit. tremit
tactus ⁊ deperit actus. dentes putrescu̾t. aures sur¬
tulud. uelox eso loqñdũ. tardus eid audiendũ. lau¬
dat antiiiͦs.⁊ sꝑnit modernos. uituperat p̾sens. ⁊
cõmentlat p̾teritũ. suspirat ⁊ anxiat᷑. torpet ⁊ in¬
firmat᷑. Audi ꝓphetam dicentẽ. Multa senẽ circũ¬
glorient᷑. nͨ ĩ solescant iuuenes ꝯͣ senẽ quia tsd̾ su¬
uis nascit᷑ ad uolandũ ⁊ homo lium.
ad laborẽ cuncti dies eius laborib ⁊ erũp¬
nis pleni st̃ nͣ ꝑ nostẽ requiescit mens eius. ⁊ hoc
nõne uanitas. nͦ est quictpͣ sñ labore sub sole. nͦ
est snͣ defestu sub luna. ñ est sñ uanitate sub tẽ¬

Expanded text:
os egreditur et conteritur, et fugit velut umbra et nunquam in eodem statu permanet». Pauci nunc ad LX, paucissconcutitur, languet spiritus et fetet anhelitus, facies rugatur et statura curvatur, caligant oculi et vacillant articuli, nares effluunt et crines defluunt, tremit tactus et deperit actus, dentes putrescunt et aures sorerulus: velox ad loquendum, et tardus ad audiendum: laudat antiquos, et spernit modernos; vituperat praesentia, et commendat praeterita: suspirat et anxiatur; torpet et infirmatur. Audi poetamglorientur, nec insolescant juvenes contra senem, quia quod suvis nascitur ad volandum, et homo nascitur ad laborem. Cuncti dies eius laboribus et erumpnis pleni sunt, nec per noctem requiescit mens eius. Et hoc nonne vanitas? Non est quicquam sine labore sub sole, non est sine defectu sub luna, non est sine vanitate sub tem
Abbreviated transcription (Latin):
mo pͣ esfug̾e̾. sapientissimũ quẽ nemo pͣ late̾.
Iustissimũ quẽ nemo p̃ corru̾pe. si fortitudo qͣi ro
bustisfimꝰ est. sapiens corde ⁊ fortis robore. Si cqui¬
tas iudicii nemo audet prome testimõiũ redd̾e̾.
Si ustificare me uoluero os meũ ꝯdempnabit.
me. prenuu᷑ me comꝑbabit ⁊̾ si simplex fu̾o ip̃e
dixit ⁊ fr̃a sunt ip̃e mãdauit ⁊ creata st̃ ñ uocat

Expanded text:
pientissimum quem nemo potest latere, iustissimum quem nemo potest corrumpere. «Si fortitudo queritur, robustissimus est, sapiens corde et fortis robore; si equitas iudicii, nemo audet pro me testimonium reddere; si iustificare me voluero, os meum condempnabit me; pravum me comprobabit etiam si simplex fuero». «Ipse dixit et facta sunt, ipse mandavit et creata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
gator dicit. hunc nenio pͭ lat̾e. Sicut dicit a¬
postolus. nulla crecitura ĩuisibilis ĩ conspestu
dei. Ip̃e est iustus iudex fortis ⁊ longanimis qͥ
nͨ prece nͨ pretio nͨ amore nͨ odio declinat ase¬
mita restituclinid. S ina regia semꝑ ĩcedend.
nullũ malũ pret̾it ĩpunitũ. Nullũ bonũ ir¬

Expanded text:
gator. 4 Hunc nemo potest latere, sicut dicit Apostolus: «Nulla creatura invisibilis in conspectu eius». Ipse est iudex iustus, fortis et longanimis, qui «nec prece, nec pretio», nec amore, nec odio declinat a semita rectitudinis, sed via regia semper incedens, nullum malum preterit impunitum, nullum bonum ir
Abbreviated transcription (Latin):
nix canclidũ ⁊ capilli capitis eius qͣi lana
mũda. trhoni eius flãma ignis. Rote eius qͣi¬
ignis accensus. fluuiꝰ igneus raꝑidꝰ q̃ egredie¬
batur a facie eius. Milia miliũ ministrabãt
ei ⁊ decies centena milia assistebant ei. Deus¬

Expanded text:
 nix, et capilli capitis eius quasi lana munda; thronus eius flammę ignis, rotę eius ignis accensus. Fluuius igneus rapidusque egrediebatur a facie eius. Milia milium ministrabant ei, et decies centena milia assistebant ei. Iu
Abbreviated transcription (Latin):
solent hoĩes affectare. opes uoluptates. ho-¬
nores. De opib praua. De uoluptatib turpia.
De honorib uana ꝓcedunt. hinc .n. ioh̾es apłs
ait. Nolite dilige̾ mũdũ neq ea qͦ in mu̾do st̃:
qr quiq̃d ÷ ĩ mũdo ꝯcupiscentia carnis ⁊ ꝯcu¬
piscentia oculoꝵ ⁊ suꝑbia uite. Concupiscẽtia
carnis ad uoluptates. Concup᷑ otuloꝵ ad nõ
generant cuptoitatẽ ⁊ auariciã. uoluptates
pariũt gulã ⁊ lixcuriã. honores nutunt suꝑ¬
boꝵiam ⁊ iaftantiam. De tupiditate.
ichil est gͥ auaros celestuis ⁊ nichil mi¬
quius ꝙͣ amare pecuniã. u̾bũ est sa¬
pientis qd ꝯfirmat apłs dicens. Qͥ uolunt
diuites fi̾ intilũt ĩ temptatõnẽ ⁊ laqueu̾¬

Expanded text:
solent homines affectare: opes, voluptates, honores. De opibus prava, de voluptatibus turpia, de honoribus vana procedunt. Hinc enim Iohannes apostolus ait: «Nolite diligere mundum, neque ea que in mundo sunt; quia quidquid est in mundo concupiscentia carnis est et concupiscentia oculorum et superbia vite». Concupiscentia carnis ad voluptates, concupiscentia oculorugenerant cupiditates et avaritiam, voluptates pariunt gulam et luxuriam, honores nutriunt superbiam et iactantiam. II De cupiditate. 1 «Nichil est igitur avaro scelestius et nichil iniquius quam amare pecuniam». Verbum est sapientis, quod confirmat apostolus dicens: «Qui volunt di
Abbreviated transcription (Latin):
derit subũtent illũ. Clamat ũ pauens ⁊ uł¬
lus exaudit. uotifãt᷑ ⁊ ñ est qͥ uidicet. si for¬
te pauperũ cam suscipitis illos remisse fouetis.
Cũ aũ cliuitũ cãm sumitis illos ꝑtinacit̾ adin¬
uatis. pauꝑes despicitis diuites honoratis. istis
reuerent̾ assurgitio. illos despicabilit̾ ꝯtulta¬
tis. Si ĩtroierit ĩ ꝯuentu nr̃o uir anulũ hñs
aureũ ⁊ ĩ ueste cantlida introierit ⁊ pauꝑĩ

Expanded text:
derit subvertent illum». Clamat vim patiens et nullus exaudit, vociferatur et non est qui iudicet. 3 Si forte pauperum causam suscipitis, illos remisse fovetis; cum autem divitum causam assumitis, illos pertinaciter adiuvatis. Pauperes despicitis, divites honoratis; istis reverenter assurgitis, illos despicabiliter conculcatis. «Si introierit in conventum vestrum vir anulum habens aureum in veste candida, introierit et p
Abbreviated transcription (Latin):
dex. Accusabit in tũ dicet. Esuriui ⁊ ñ dedisti mͥ
mãoucare. sitiui ⁊ ñ dedisti mͥ bibe̾ ⁊c̾. ad uoca¬
bit cũ subd ⁊ quãdui uͦ feustis uni demini¬
mis hiis ñ in fecistis. Iudicabit cũ infe̾t. Disce¬
dite a me maledu᷑ in ignẽ et̾nũ. Nõ erũt testes
ĩ illo iudicio ncc̃arii. quia tu̾t manifesta erũt
absconclita tenebraꝵ. Nichil enĩ etit occultũ ꝑ
ñ reueletur. Tunc libri ꝯscentiaꝵ erũt aꝑti ⁊ m̃

Expanded text:
n dedistis michi manducare, sitivi et non dedistis michi bibere». Advocabit cum subdet: «Quandiu non fecistis uni de minimis meis, nec michi fecistis». Iudicabit cum inferet: «Discedite a me, maledicti, in ignem eternum». Non erunt testes in illo iudicio necessarii, quia tunc manifesta erunt «abscondita tenebrarum». «Nichil enim occultum quod non reveletur». 2 Tunc libri c
Abbreviated transcription (Latin):
tudinũ gn̾a tot passionũ spes phisitales
ĩdustria potuit r̃dagare qd humana fragili¬
tas potuit tołare. tolerabilẽ dixĩm ĩ tollerã¬
tiam morboꝵ. aut ĩtollãbilem dycĩm tollerãti¬
am: meluis ÷ utrũq ꝯiĩxeriꝰ. Nam ⁊ ĩtolłablẽ¬
est ꝓpter passionis ac̾bitatẽ ⁊ tolłabilemꝓpt̾ pa¬
tiendi ncc̃itatẽ. Se tlie ĩ diem magis ac magis
humana n᷑a corrumpit᷑. ita qd̾ multa fuerũt
olim exꝑimẽta salubna ꝙ̃ ꝓpt̾ defectũ ip̃ius ho-¬
die st̃ mortifera. Senuit iã mũdꝰ ut̾q meta¬
cosmus ⁊ microcosmꝰ. ⁊ qnͣto plixuis utusiꝑ se¬
nectus ꝓducit᷑ tanto deterius ut̾usq nã turbat᷑
tuniũ accidit. calamitas irruit. tumis.¬
morb ĩuadit. mors int̾cipit ꝙͣ nullus euecoit.
gͦ ne głeris ĩ trastinũ. Ignorat .n. quid suꝑ¬
uentura pariat dies. nescit homo finẽ suũ:
s sicut pisces capũtꝰ ab hamo ⁊ sicut aues
ꝯp̾hendunt᷑ laq̃o sic capiũt᷑ hoĩes tp̃e malo cum

Expanded text:
tudinum genera, tot passionum species physicalis industria potuit indagare, quot humana fragilitas potuit tolerare. Tollerabilem dixerim intollerantiam morborum, aut intollerabilem dixerim tollerantiam? Melius est propter passionis acerbitatem, et tolerabile propter patiendi necessitatem. 2 De die in diem magis ac magis humana natura corrumpitur, ita quod multa fuerunt olim experimenta salubria, que propter defectum ipsius hodie sunt mortifera. Senuit iam mundus uterque, macrocosmus et microcosmus, et quanto prolixius utriusque senectus producitur, tanto deterius uttunium accidit, calamitas irruit, morbus invadit, mors intercipit, quam nullus evadit. Ergo, «ne glorieris in crastinum: ignoras enim quid superventura pariat dies». «Nescit homo finem suum, sed sicut pisces capiuntur hamo, et sicut aves comprehenduntur laqueo, sic capiuntur homines
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣto dolore turbam᷑ qnͣto tremore ꝯcutim᷑
cũ anucoꝵ dampna sentimꝰ᷑ cũ parentũ
ꝑicula formidamꝰ. plus int̾oũ sanꝰ formidine ꝙͣ
ĩ firmꝰ eg̾tudine ꝑturbat᷑. plus ħ uolũtariꝰ asfc̃o
doloris rpͣ his ĩuitus effcũ lãgoris affligit᷑. uer̃¬
est enĩ illud poetitũ. Res est solliciti plena timo¬
tis amor tuiꝰ pestus tñ ferreñ tuiꝰ cor tã lapide¬
ũut genutꝰ ñ exprimat. lac̾mas ñ effundat
cũ ꝓrimi ⁊ amici morbũ ł interitũ ĩtuet᷑ uͭ pa¬
cienti ñ ꝯꝑatiãt᷑ ⁊ dolenti ñ doleat. Ip̃e ihx̃ cũ iudis¬
set mariã ⁊ iudeos qͥ cũ ea uenerãt ad monumeᷤ¬

Expanded text:
nto dolore turbamur, quanto tremore concutimur, cum amicorum damna sentimus, et parentum pericula formidamus! Plus interdum sanus in formidine, quam infirmus aegritudine perturbatur. Plus hic voluntarius affectu dolorisest enim illud poeticum: Res est solliciti plena timoris amor. 2 Cuius pectus tam ferreum, cuius cor tam lapideum ut gemitus non exprimat, lacrimas non effundat, cum proximi vel amici morbum vel interitum intuetur, ut patienti non compatiatur et dolenti non condoleat? Ipse Iesus cum vidisset Maria
Abbreviated transcription (Latin):
pa dñi serui pena. culpa serui dñi preda. Quic¬
ꝙͥ delirant reged plectunt᷑ achiui. uenatõ leo¬
nis onag̾ in ħemo sic pastua diuitũ pauꝑes.
O extrema ꝯdicio seruitutis naͣ liberos genuit
Sfortuna seruos ꝯstituit. seriis cogit᷑ pati.
⁊ nemo sinit᷑ ꝯpati. Dolere ꝯpellit᷑ ⁊ nemo cõ¬
dolere ꝑmittit᷑. S ip̃e ñ sius est ut nemo sit dͥ.
miseri qͥ castra sequñt᷑. i miserũ ÷ uinẽ qrora
illũ ꝯtempni ꝓpter ĩ solentiã subiectoꝵ. seuerũ
gͦ metus affligit. mansuetũ uilitas ꝓuipendit.
Nã crudelitas parit odiũ. ⁊ familiaritas parit
ꝯtemptũ. familiaris .ii. cura fatigat ⁊ domesti¬
ca sollicitudo molestat. Oportet .n. semꝑ ẽẽ ꝑatũ
cau̾e̾. obpugnantiũ ĩiurias ꝓpulsare. hostes cõ¬
tere̾. ciues tueri. Nec susficit diei malicia sua.
s dies diei laborẽ eruc̃tuat ⁊ nox nocti sollici¬

Expanded text:
reda: Quidquid delirant reges, plectuntur Achivi. «Venatio leonis onager in eremo»: sic pascua divitum sunt pauperes. O extrema conditio servitutis! «Natura liberos genuit», sed fortuna servos constituit. Servus cogitur pati et nemo sinitur compati, dolere compellitur et nemo condolere permittitur. Sic ipse non suus est ut nemo sit sibi. Miseri qui castra secuntur, quia miserum est «aillum contemni propter insolentiam subjectorum. Severum ergo metus affligit, mansuetum vilitas parvipendit; nam crudelitas parit odium, et familiaritas parit contemptum; familiaris enim cura fatigat, et domestica sollicitudo molestat. Oportet enim eum semper esseaecavere, oppugnantium injurias propulsare, hostes conterere, cives tueri. Nec sufficit diei malitia sua, sed dies diei laborem eructat, et nox nocti sollici
Abbreviated transcription (Latin):
utrũt cliscurtũt mortales per sepes ⁊ semitas.
ascendũt montes transcendũt colles. dãsuo¬
lant rupes. ꝑuolant alped transgrediũt᷑ foneas.
ĩgrediunt᷑ cau̾nas. rimant᷑ uscera t̾re ꝓfunda
maris. incerta fluminis. opaca nemoris ĩ uia so¬
litudinis. exponu̾t se uentis. ⁊ ymbrib tonitruis
⁊ fluminib fluctib ⁊ ꝓcellis ruinis ⁊ p̃cipiis me¬
talla cuclunt ⁊ ꝯflant. lapides sculpũt ⁊ poliũt.
ligna sucndũt ⁊ dolant. telas ordiũt᷑ ⁊ terant.
uestes ĩcidunt ⁊ ꝯsiui̾t. edificant domos. plan¬
tant ortos. excolunt agros pastinãt uineas.
suttendũt chybanos. extruuĩt molendina. pusc̃¬
tur uenant᷑ ⁊ aucupant᷑. meditant᷑ ⁊ cogitãt.
ꝯsiliũtur ⁊ oroinant᷑. q̃ relent᷑ ⁊ litigant. dixi¬
piunt ⁊ furant᷑. decipĩt ⁊̃ mercant᷑. ꝯtendũt
⁊ p̾liantur. Et ĩnima talia ut opes ꝯgerent ũ
questus multiplicent. ut lucra sectent᷑. ut hono¬

Expanded text:
urrunt et discurrunt mortales per sepes et semitas, ascendunt montes, transcendunt colles, transvolant rupes, pervolant alpes, transgrediuntur foveas, ingrediuntur cavernas, rimantur viscera terre, profunda maris, incerta fluminis, opaca nemoris, invia solitudinis, exponunt se ventis et imbribus, tonitruis et fulminibus, fluctibus et procellis, ruinis et precipitiis. Metalla cudunt et conflant, lapides sculpiunt et poliunt, ligna succidunt et dolant, telas ordiuntur et texunt, vestes incidunt et consuunt, edificant domos et plantant hortos, excolunt agros, pastinant vineas, succendunt clibanos, extruunt molendina, piscantur, venantur et aucupantur. 2 Meditantur et cogitant, consiliantur et ordinant, querulantur et litigant, diripiunt et furantur, decipiunt et mercantur, contendunt et preliantur, et innumera talia ut opes congregent, ut questus multiplicent, ut lucra sectentur, ut hono
Abbreviated transcription (Latin):
diligi. sola uult laudari. alt̾ius amorẽ suũ as¬
amandũ est om̃e qd̾ ililigit. odiendũ om̃e qd̾
titur s tominan mollit᷑. cuncta uult posse. nul¬
la ñ posse. Si pulcra fui̾t facile adamas si feda
facile ꝯmpiscit. s difficile custodit᷑ qđ amultis
diligit᷑ ⁊ molestũ est possidere qd nemo dignet᷑ hãe

Expanded text:
diligi, sola laudari, alterius amorem suum asdiligi, sola laudari, alterius amorem suum asAmandum est omne quod diligit, odiendum omne, quopatitur, sed dominari molitur. Cuncta vult posse, nulla facile concupiscit: sed difficile custoditur quod a multis diligitur, et molestum est possidere, quod nemo dignetur habere.
Abbreviated transcription (Latin):
ignẽ neͣ suggestionis flatu succendit mati̾a appo¬
nit. facultatẽ tribuit ⁊ oportunitatẽ ministrat.
pugnat ⁊ spẽs q̃ subito uisa facile ꝯcupiscit᷑. Uñ
cũ dauto post meridiẽ deambularet ĩ solano do¬
mus regie uidens ex eroñso bersabre se lauantẽ. Erat
uit cũ ea. Porro q̃ cũ iyxore est. sollicitꝰ est q̃ st̃ m̃¬
di ⁊ diuisus est. Distrahit᷑ .n. ꝑ multas angusti¬
as ⁊ ĩuirias ⁊ ĩ sollicitudines uarias disecat᷑ uͤ
filiis ⁊ uxori famulis ⁊ ãcillis ucc̃ia q̃rat ⁊ sub¬
ministret. Trbulatẽs ꝙͦ carnis hñt hiꝰ. Uxor¬
ailẽ ut plurimꝰ sepe sit cultus uxoris ꝙͣ censꝰ ma-¬
riti. Alioqͥn ꝑ tlies ⁊ uostes plangit ⁊ suspirat.
garrit ⁊ murmurat. Tria .n. sunt q̃ nõ sinũt bo¬
minẽ in domo remane. fumus. stillicidiũ.⁊ ma¬
la uxor. illa inqͥd omatior ꝑcedit ĩ publicu᷑. hec
ab om̃ib honorat᷑. Ego miserrima ĩ ꝯuentu mu¬
lierũ sola despicior a cuustis ꝯtempnor. sola nult

Expanded text:
 suggestionis succendit, materiam apponit, facultatem tribuit et oportunitatem ministrat. Pugnat et species, que subito visa, facile concupiscitur. Unde cum David post meridiem deambularet in solario domuI. » Porro qui cum uxore est, sollicitus est quae sunt mundi et divisus est. Distrahitur enim per multas angustias, et in sollicitudines varias dissecatur, ut filiis et uxori, famulis et ancillis necessaria quaerat et subministret. « Tribulationes ergo carnis habent hujusmoctilem, ut pluris saepe sit cultus quam census mariti: alioquin per noctes et dies plangit et suspirat, garrit et murmurat. Tria sunt enim, quae non sinunt hominem in domo permanere, fumus, stillicidium, et mala uxor. Illa, inquit, ornatior procedit, et ab omnibus honoratur: ego autem miserrima in conventu mulierum sola despicior, a cunctis contemnor. Sola vult
Abbreviated transcription (Latin):
hoc siu̾am sapientis melius mori ꝙ ĩdige̾ ⁊ etrã
primo suo pauꝑ odiosus erit. Om̃s dies paupis ma-¬
li. frẽs hominis pauꝑis oderunt eũ. Insuꝑ ⁊ amici
protul recesserũt ab eo. Cum fu̾s felyc multos nu¬
m̾abis amitos. Tempora si fuerĩt nubila solus ers
proh pudor scõm fortunã extimat᷑ ꝑsona cũ potiꝰ
scõm ꝑsonã sit extimenda fortuna. tã bonus
reputat᷑ ut diues. tã malus ut pauꝑ. Cũ potiꝰ
affrenat᷑. currit eid libitũ. ⁊ corruit ad illicitũ
⁊ fiu̾t instrumenta penaꝵ qͣ mͦ fuetũt oblesta¬
menta penaꝵ. labor ĩ acquirendo. timor ĩ possidẽ¬
do. dolor ĩ amtendo. mentẽ eius semꝑ fatigat.¬

Expanded text:
hoc sententiam sapientis: «Melius est mori quam indigere». «Etiam proximo suo pauper odiosus erit». «Omnes dies pauperis mali». «Fratres hominis pauperis oderunt eum, insuper et amici procul recesserunt ab eo»: Cum fueris felix, multos numerabis amicos: Tempora si fuerint nubila, solus eris. Proh pudor! secundum fortunam existimatur persona, cum potius secundum personam sit estimanda fortuna. Tam bonus reputatur ut dives, tam malus ut pauper, cum potieffrenatur, currit ad libitum et corruit ad illicitum, et fiunt instrumenta penarum que fuerant oblectamenta culparum. Labor in acquirendo, timor in possidendo, dolor in amittendo, mentem eius semper fatigat,
Abbreviated transcription (Latin):
est causa hõi nõ expedit nule̾. Quis inꝙͣ eqͣnimi¬
ter potuit sustinẽ riualem. sola suspicio ⁊ elon¬
pũ uebement̾ affligit. Nã l scriptũ sit erunt
duo ĩ carne una zelus tñ uiri duos ĩ una car-
On est impiis gaud̾e̾ dicit dñs qr per que

Expanded text:
s cum uxore, non expedit nubere». Quis unquam equanimiter potuit sustinere rivalem? Sola suspicio zelotipum vehementer affligit; nam licet scriptum sit: «Erunt duo in carne una», zelus tamen viri duos in una carneorum. 1 Non est impiis gaudere, dicit Dominus, «quia per que
Abbreviated transcription (Latin):
n̾ ht hic ciuitate̾ manentẽ s futurã inq̾rit. Su¬
stinet scłm tantpͣ exiliũ. clausus ĩ corpore tanꝙͣ
ĩ carce̾. Incola inqͥd ego sũ in t̾ra ⁊ ꝑegͥnus sicut
om̃s pr̾es mei. remitte mͥ ut resrige̾r p̃usꝙͣ ha¬
ꝓ longatꝰ est: h̾ĩtaui cũ h̾itantib cedar iꝰ̃ cola
fuit aĩa mea. Quis ĩfirmat᷑ ⁊ ego nd̃ infirmor:

Expanded text:
itatem, sed futuram inquirit. Sustinet seculum tanquam exilium, clausus in corpore tanquam in carcere. «Incola, inquit, ego sum in terra, et peregrinus sicut omnes patres mei». «Remitte michi ut refrigerer, priusquam a habitantibus Cedar, multum incola fuit anima mea». «Quis infirmatur, et ego non infirmor?
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtellexit. comꝑatus ÷ iumentis ĩsipientib ⁊ sumi¬
lis factus est illis. Suꝑbia turũ eu̾tit ⁊ lingura
ꝯfudit. ꝓstrauit goliã. ⁊ suspendit amã. int̾fe¬
cit nichanorẽ ⁊ ꝑemit anthiocũ. pharaonẽ sub¬
metsit ⁊ sennacherib int̾fecit. sedes ducũ suꝑboꝵ¬

Expanded text:
sipientibus, et similis factus est illis». 3 Superbia turrem evertit et linguam confudit, prostravit Goliam et suspendit Aman, interfecit Nicanorem et peremit Antiochum, Pharaonem submersit et Sennacherib interemit. Sedes ducum su
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑbia cunctis ĩportabilis om̃iib obiosa
int̾ omĩa uicia tu semꝑ es p᷑ tu semꝑ es
ultima. Nam om̃e pocmi te accecente ꝯmittit᷑
pcc̃i suꝑbia pͥmogenita mors bec .ii. int̾ ip̃a rerũ
ab ĩnocentia ĩ pcc̃m a delicio ĩ inisi̾as e celo empi¬
reo ĩ aerem caliginosũ. Audi ꝓphetã. Omodo ce¬

Expanded text:
bia cunctis importabilis, et omnibus odiosa, inter omnia vitia tu semper es prima, tu semper es ultima. Nam omne peccatum te accidente committitur, et primogenita mors». Hec enim inter ipsa rerum ab innocentia in peccatum, a deliciis in miserias, a celo empireo in aerem caliginosum. 2 Audi prophetam: «Quomodo ce
Abbreviated transcription (Latin):
st̾̃quilinũ ĩ fine ꝑdetꝰ᷑ ꝯͣ arrgrntiã supborum
m̃is fere uisiosꝰ diligit s̃ similẽ. suꝑbus
au̾ odit eleuatũ. uñ salomõ. Int̾ super
dit. magnũ reputat si loqui dignet᷑. maxi¬
mũ si surgit ⁊ amplexatur. Estimat plus dig-¬

Expanded text:
gantiam superborum. Omnis fere vitiosus diligit sibi similem: superbus autem odit elevatum. Unde Salomon. « Inter superbdit, magnum reputat si loqui dignetur, maximum si surgat et amplexetur. Aestimat plus dig
Abbreviated transcription (French):
tem a pena qͥ se nouit ĩnuine̾ a culpa. Or¬
stat stat uideat ne cadat. Nam sepe dampnat᷑ ĩ¬
nocens ⁊ notens absoluit᷑. pius punit᷑ ⁊ impiꝰ ho¬
norat᷑. ix trucifigit᷑. ⁊ barrabas lib̾atur hodie
uir qͥetus i̾itilis. uir religiosus ypocrita. uir sun¬
plex fatuus reputat᷑. Deridet᷑ .ii. iusti simplicitas
lampas ꝯtempta aput cogitatc̃es diuitũ. Icipuĩt¬

Expanded text:
tem a pena, qui se novit immunem a culpa. Qui stat, videat ne cadat. Nam sepe dampnatur innocens et nocens absolvitur, pius punitur et impius honoratur, Iesus crucifigitur et Barrabas liberatur. Hodie vir quietus inutilis, vir religiosus ypocrita, vir simplex fatuus reputatur. «Deridetur enim iusti simplicitas, lampas contempta apud cogitationes divitum». Expli
Abbreviated transcription (Latin):
tiplices spes sufficient̾ ualeat explitare.
hec .n. pentapolĩ tũ esdiatenti regione subu̾tit.
Sichem cũ ppło intẽmit er ⁊ honã filios iude
ꝑtussit. Iudeũ ⁊ macliantẽ pugione tnͣsfodit
Tribũ beniamĩ ꝓuxore leuite deleuit. filios
beli sac̾dotis ĩ bello ꝓstrauit. bec uriã ociclit.

Expanded text:
tiplices species sufficienter valeat explicare? Hec enim Pentapolim cum adiacenti regione subvertit, Sichem cum populo interemit, Her et Onam filios Iuda percussit, Iudeum et Madianitidem pugione transfodit, tribus Beniamin pro uxore levite delevit, filios Eli sacerdotis in be
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ trũti uultu ⁊ ip̃is iã p̾donib t̾culentior m̃s
inqͥd est ꝑtus m̾s est filius ⁊ meũ ÷ facinꝰ. edite:
nã ego prior comedi q̃ genui. Nolite uos effici
aut nire religisiores aut femina molliores. qd̾¬
si uos pietas ui̾cit ⁊ meos execͣmini cibos q̃ iã talib
pasta sũ ego hiis iterũ pascar. Post hec illi t̾riti
trementes ꝙ discedunt qͥ hunc solũ ex om̃ib fa¬

Expanded text:
vero truci vultu et ipsis iam predonibus truculentior: «Meus, vero truci vultu et ipsis iam predonibus truculentior: «Meus, inquit, est partus, meus est filius, meum est facinus. Edite, nam ego prior comedi, que genui, nolite vos effici aut matre religiosiores aut femina molliores. Qsi vos pietas vincit et meos exsecramini cibos, ego, que iam talibus pasta sum, ego hiis iterum pascar». Post hec illi territi trementesque discedunt, qui hunc solum ex omnibus fa
Abbreviated transcription (Latin):
urbẽ ꝯuexa̾t tyrãni penitꝰ ĩuaser̃t. Si qͥd uͦ reli-¬
qͥaꝵ ex magnis opib feͬrebat quib uictũ con¬
dianũ ꝑ tenu̾e ducẽt irruentes ꝑ moniẽta p̾donũ
satellites rapiebãt ꝓ quib ĩgens mulierẽ ex in-¬
stigaret. uerũ cũ nͨ iitatꝰ quisꝙͣ nͨ misa̾tus illã
ꝑimeret : ⁊ si qͥd forte cibi fuiss ab illa q̃sitũ id
ab aliis q̃reret᷑ nͨ iã usq fieret copia req̾rendi. fa¬
mes aũ dũ isc̾ib ĩsisteret ac mecdullis ⁊ eto fa
irorẽ iñ famis in edia purge̾t. pessimis usa ꝯsili
qͥd mr̃is o ĩfelicior filii ĩ bello fame ac direptõe p̾
deerat cladib iudeoꝵ. ⁊ cũ hoc clyxisset ꝓtinꝰ filiũ
iugulauit. Tũ deniq igni suꝑpositũ torret. Medi¬
um quidẽ ꝯsumit. mediũ seruat obtectũ. Et ecte
ꝯfestim p̾dones uruũt abuste carnis odore ꝯcepto
tis. at illos repente ingens horror ĩuasit ⁊ ĩma-¬
nis qͣiͣ aĩ dituere uox  fantib int̾clusa. Illa

Expanded text:
urbem convexerat, tyranni invasere. Si quid vero reliquiarum ex magnis opibus fuerat, quibus victum quotidianum pertenuem duceret, irruentes per momenta praedonum satellites rapiebant, pro quibus ingens mulierem velut instigaret. 2 Verum, cum nec irritatus quisquam nec miseratus illam perimeret, et si quid forte cibi fuisset ab illa quesitum, id ab aliis quereretur, nec iam usquam fieret copia requirendi, fames autem dira visceribus insisteret ac medullis, et ad furorem iam famis inedia perurgeret, pessimis usa consilquit, matris, o infelicior fili, in bello, fame ac direptione prdeerat cladibus Iudeorum». Et cum hoc dixisset protinus filium iugulavit. Tunc denique igni superpositum torret, medium quidem consumit, medium servat obtectum. 3 Et ecce confestim predones irruunt, aduste carnis odore concepto tis. At illos repente ingens horror invasit et immanis quamvis animi diriguere, vox est faucibus interclusa. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
ed attendendũ qͦ cibo conceptus nut̾atur ĩ
utero. ꝓsc̃õ sangnine menstruo qͥ cessat fe
mina post oceptũ ut ⁊ ꝯceptus nutriat᷑ in utero
qͥ fertur ẽẽ tam detestabilis ⁊ ĩmundꝰ ut ex euiꝰ
ꝯtastu fruges nꝰ g̾minẽt. arescant arrbusta. mon¬
ant᷑ herbe amittant arbores fetus. di cemes iũ co¬
mederi̾t in rabiem referant᷑. Concepti fetus. iciũ
seminis ꝯͣhunt ita ut leꝓsi ⁊ elephantui ec cor¬
ruptc̃e nascant᷑. uñ scom legem mosaycã muli¬
er q̃ menstrua patitur reputat᷑ ĩmũda. ⁊ si qͥd
ad menstruã accede̾t: iubet᷑ int̾fici ac ꝓpt̾ inmũ¬
diciã menstiuoꝵ p̾cipitur ut mulier si masculũ

Expanded text:
ed attende quo cibo conceptus nutriatur in utero. Profecto sanguine menstruo, qui cessat ex femina post conceptum, ut ex eo conceptus nutriatur in femina. Qui fertur esse tam detestabilis et immundus, ut ex ejus contactu fruges non germinent, arescant arbusta, moriantur herbae, amittant arbores foetus, et si canes inde comederint in rabiem efferantur. Concepti fetus vitium seminis contrahunt, ita ut leprosi et elephantici ex hac corruptione nascantur. Unde secundum legem Mosaicam, mulier quae menstruum patitur, reputatur immunda ; et si quis ad menstruatam accesserit, jubetur interfici Lev.  namque precipiebatur, ut mulier si masculum
Abbreviated transcription (Latin):
tã grauis qnͣta ł qualis ñ fuit nͦ ÷ in p̾senti ui¬
ta an dissolutõnẽ illam ꝙ ĩ quibdã ⁊ sic ñin
om̃ib appar p̾ nimio dolore seipõs disc̾penntib.
foris .n. ⁊ ĩ comꝑabilis est uiolentia qñ nexus il
li phisitales nodi int̾ corpus ⁊ aĩam clistũpũt᷑.
uñ ꝓpħa lamentãdo ait. Cirũdedet̾t me dolored
lore. Setũdus dolor ÷ qu̾ iam plene de fatigato
corpore ⁊ suis ex hausto corꝑe uirib. aĩa multo
libetius uid tũc ĩ momento occurre̾ om̾ia oꝑa
bona ł mala q̃ fecit. q̃ om̾ia reducũt᷑ ante ocu¬
los int̾iores. Dolor iste tantus ⁊ retractio ista tã¬

Expanded text:
s nec fuit, nec est in presenti vita ante dissolutionem illam. Quod in quibusdam, etsi non in omnibus apparet, pre nimio dolore seipsos discerpentibus. Fortis enim et incomparabilis est violentia, quando nexus illi et physicales nodi inter corpus et animam disrumpuntur. Unde propheta lamentando ait: «Circumdederunt me dolores lore. 2 Secundus dolor est, quando iam plene defatigato corpore et suis exhausto corpore viribus, anima multo liberius videt tunc in momento occurrere omnia opera bona vel mala que fecit, que omnia reducuntur ante oculos interiores. Dolor iste tantus, et retractio ista ta
Abbreviated transcription (Latin):
orib tenebris ĩuoliĩt᷑ qi sp̾uali luce ꝑi¬
ter ⁊ corporali carebunt. Scriptũ est eni. Tollatur
impus ne uideat głam dei qͥ solus tunc erit ĩ lu¬
cem sempit̾nã. Tantã aũ in penis repbi tollera¬
bunt ãgustiã ut uix alu̾d cegitare ualeant ppt̾
penã. S illuc dirigent ĩpetũ cogitatõis u̾ sentiũt
ĩ doloris. sane quidã cdiscipulus fert᷑ apparn-¬
isse magro post mortẽ quẽ mag̃r̃ tũ intellexiss
dũ ualeant respirare. Nã a mortuo perit ꝯfessio
tanꝙͣ ab eo qͥ nõ ÷. scriptũ est .n. Non mortui lau¬
dabunt te dñe neq om̃s qͥ descendũt ĩ infnũ.¬

Expanded text:
oribus tenebris involventur, quia spirituali luce pariter et corporali carebunt. Scriptum est enim: «Tollatur impius, ne videat gloriam Dei», qui solus tunc erit «in lucem sempiternam». 2 Tantam autem in penis reprobi tollerabunt angustiam, ut vix aliquid cogitare valeant propter penam, sed «illuc dirigent impetum cogitationis, ubi sentient vim doloris». Sane discipulus quidam fertur apparuisse magistro post mortem. Quem magister cum intellexisset dum valeant respirare. Nam «a mortuo perit confessio», tanquam ab eo qui non est. Scriptum est enim: «Non mortui laudabunt te Domine, neque omnes qui descendu
Abbreviated transcription (Latin):
aduentꝰ. s ⁊ om̃is locus repbis penalis qͥ semꝑ
secũ differũt cruciatũ ⁊ ubiq ꝯͣ se tormentũ ĩ¬
currũt. ꝓchucant inqd ignẽ de medio tui qͥ come¬
dit te. Ig̾nis aũ gehenne semꝑ ardebit ⁊ nuꝙͣ̃ lu¬
⁊ nũꝙͣ deficiet. Est .n. aput ĩferos sũa tene¬
braꝵ obscuritas. ĩ mensa penaꝵ acbitas. In¬
finita misĩ̾oꝵ a̾t̾nitas. ligatis in qͣt manib¬

Expanded text:
». Sed et omnis locus reprobis est penalis, qui semper secum deferunt cruciatum et ubique contra se tormentum incurrunt. «Producam, inquit, ignem de medio tui, qui comedet te». 2 Ignis autem gehenne semper ardebit, et nunquam luet nunquam deficiet. Est enim apud inferos summa tenebrarum obscuritas, immensa poenarum acerbitas, infinita miseriarum aeternitas. « Ligatis, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
nũ qͥ uidebunt᷑ ĩ extussione scintillaꝵ de igne a¬
scendentiũ. Nona ignee catbene quib impii si¬
scd̾a maliciosoꝵ. t̾na lixturiosoꝵ. Quarta ĩuidoꝵ
⁊ hodiũ hñtiũ. quita eoꝵ qͥ ĩ hoc seculo ꝑ flagel¬
la ñ meruert̃ castigari. quia exat̾bauit dñm
pcc̃or sccł̃m multitudine̾ ire sue ñ q̃ret. Sexta
eoꝵ qͥ ĩ tenebris ambulantes ad lunne uetũ¬

Expanded text:
num, qui videbuntur in excussione scintillarum de igne ascendentium. Nona ignee catene, quibus impii sia luxuriosorum, quarta invidorum et odio habentium, quinta eorum qui in hoc seculo per flagella non meruerunt castigari, quia «exacerbavit Dominum peccator, secundum multitudinem ire sue non queret», sexta eorum qui in tenebris ambulantes ad lumen veru
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sa pccͤa sunt tliu̾se. puna pena ⁊ ignił. scd̃a
frigus. De hiis dicit dn̾s. Ibi erit fletus ⁊ stricor
dentiũ. fletus ꝓpt̾ fumũ ignis. stridor dentiũ ꝓptꝰ
frigno. Terna pena dr᷑ fetoi. De hiis trib dĩ. Ignis
uñ dr᷑. u̾mis eoꝵ ñ extinguet᷑. Quinta flagra ꝑ¬
cutientiũ. uñ dr᷑. p̾arata sunt uidicia blasphe¬
matorib ⁊ ꝑtussientes mallei stultoꝵ coporib
Sexta tenebre palpabiles ⁊ ext̾ĩores ⁊ int̾iores uñ
illico. Tetra misĩe ⁊ tenebraꝵ uͥumbra mortis ⁊¬

Expanded text:
diversa peccata sunt diverse. Prima pena est ignis, secunda frigus. De his dicit Dominus: «Ibi erit fletus et stridor dentium». Fletus propter fumum ignis, stridor dentium propter frigus. Tertia pena erit fetor. De his tribus dicitur: «Ignis, ur, et ignis eorum non exstinguetur». Quinta flagra percutientium, unde dicitur: «Parata sunt iudicia blasphematoribus et percutientes mallei stultorum corporibus». Sexta tenebre palpabiles exteriores et interiores, unde illud: «Terra miserie et tenebrarum, ubi umbra mortis
Abbreviated transcription (Latin):
flos feni. qm̃ tanqmͣ fenũ uelonit̾ arescent
d sicut oła hbaꝵ cito decident. ut an̾ orna¬
tũ ꝑsone pretẽam ne malignius ꝙͣ uerius in¬
dear aliqͦs subcresc̾e. quid uaniꝰ ꝙp ornate mẽ¬
sam mantilib puluititis cultellis ebore mani¬
catis uasis aureis uasculis argenteid. scutellis
olis. capsullis ⁊ flabellis. Quitl ꝓdest ping̾e ca¬
meras: clitare ꝑticas. palliare nestibulũ. subsf̃¬
ne̾ pauimentũ. ꝯpone lestulũ. ĩflatũ plumis.
opertũ seritis. obductũ cortinis au̾ in canapio.
S̾iciptũ est .n. Nõ cũ morietur accipiet ħ om̃ia.

Expanded text:
niam «tanquam fenum velociter arescunt et sicut holera herbarum cito decident». 3 Ut autem ornatum persone preteream, ne malignius quam verius videar aliquos succensere, quid vanius quam ornare mensam mantilibus picturatis, cultellis ebore manicatis, vasis aureis, vasculis argenteis, cuppis et olis, capsulis et flabellis? Quid prodest pingere cameras, ditare perticas, palliare vestibulum, substernere pavimentum, componere lectum inflatum plumis, opertum sericis, obductum cortinis, aut etiam canapeo? Scriptum est enim: « Homo cum morietur, non accipiet haec omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ habitu ꝯtemptibili principis aulaꝵ
adiss ⁊ diu pulsans ñ fuiss admissus. S qͣti¬
ens temptass aggredi totiens ꝯtigiss repelli.
mutauit hĩtũ ⁊ assumpsit ornatũ. Trnc ad pͥ¬
lit̾ osculati. Suꝑ qđ princeps admirãs qͥd boc
noro. quia tyuirtus ñ potuit uestis obtinuit.
ducit᷑ ⁊ facies obclucit᷑ naturalis tanꝙp¬

Expanded text:
in habitu contemptibili principis aulam adisset et diu pulsans non fuisset admissus, sed quotiens temptasset ingredi totiens contigisset repelli, mutavit habitum et assumpsit ornatum: tunc ad prliter osculari. Super quo princeps admirans, cur hocnoro, quia quod virtus non potuit, vestis obtinuit». tur, et facies obducitur naturalis, tan
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ audient uocẽ filii dei ⁊ ꝓcedent boni ĩ resur¬
restionẽ uite. mali u ĩ resurrestionẽ iuditii.
Mors ⁊ infiuis dabunt mortuos suos q̃ ĩ ip̃is
erũt ⁊ iidebit om̃is oculus ⁊ q̃ eũ pupuger᷑t
filiũ bõis mu̾ente̾ ĩ nubib celi cũ uirtute¬

Expanded text:
sunt, audient vocem Filii Dei, et procedent boni in resurrectionem vite, mali vero in resurrectionem iudicii». «Mors et infernus dabunt mortuos suos qui in ipsis erunt», et «videbit omnis oculus et qui eum pupugerunt» «filium hominis venientem in nubib
Abbreviated transcription (Latin):
fiuent ⁊ ĩ puluerẽ eoꝵ reu̾tent᷑. Cũ aũ morietur
homo b̾editabit bestias ⁊ serpentes ⁊ u̾ines. Om̃s
.n. ĩ pulu̾e dormient ⁊ u̾mes oꝑient eos. Sicut
uestimentũ sic tomedet eos u̾mis ⁊ sicut lanã sic
deuorabit eos tinea. Quasi putredo ꝯsumendꝰ
sũ: ⁊ qͣi uestimentũ ꝙ comedit᷑ a tinea. Putre¬
diui dixi. pr m̃s es ⁊ mr mea ⁊ soror mea u̾mi¬
pr qmͣ uilis mr̃. quã ab hominabilis soror. Cõ¬
ceptus ÷ homo de sanguine ꝑ ardorẽ libiiinis
nus hominẽ unicũ ĩpͥugnauit. mortuus uer¬
mes multos ĩpingnabit. Quid g̃ fetidius hu¬
mano cadau̾e. quid horribilius mortuo hoĩe.
Cuiꝰ gͣuissimꝰ erat amplexus ĩ uita. horribilis e¬
tit aspestuo iñ morte. Quid gͦ ꝓsunt diuicie:

Expanded text:
ient, et in pulverem suum revertentur». Cum autem morietur homo, hereditabit bestias, serpentes et vermes. «Omnes enim in pulvere dormient et vermes operient eos». «Sicut vestimentum sic comedet eos vermis, et sicut lanam sic devorabit eos tinea». «Quasi putredo consumendus sum et quasi vestimentum quod comeditur a tinea». «Putredini dixi: ‘Pater meus es, mater mea, et soror mea vermipater, quam vilis mater, quam abominabilis soror! Conceptus est enim homo de sanguine per ardorem libidinis vus hominem unicum impinguavit, mortuus vermes plurimos impinguabit. Quid ergo fetidius humano cadavere? quid horribilius mortuo homine? Cui gratissimus erat amplexus in vita, molestus erit aspectus in morte. 4 Quid ergo prosunt divi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iud̾it fre̾̃m suũ nct̾e hr̃e ⁊ clauserit iuscã su¬
a ab eo. quomͦ taritas dei manet leo. Nõ.n.
diligit ꝓximũ suũ sicut seiepipm quẽ iue¬
dia ꝑimit egestate ꝯsumit neq .n. deũ deũ di¬
ligit suꝑ omĩa. cui p̾fert auꝵ p̃ponit argentũ¬
.n. ydolatria seruit simulacͦ sic auarꝰ therau¬
ro. Nam ille tibu̾ ydolat̾e cliligent̾ amplifi¬
cat. ⁊ iste cumulũ petume libenter accumu¬
lat. Ille .n. cũ om̃i diligentia tolit simulaͭ.
⁊ iste cũ om̃i custodia custodit tbetaurũ. Ille
spem ponit ydolat̾a ⁊ iste spem ꝯstituit ĩ petu¬
nia Ile timet mutillare simulacrũ ⁊ iste ti¬
dandũ tardus ad negandũ frontosꝰ. Si quid
exendit totũ amitut tristis q̃rulus ⁊ morosꝰ.
Magnificat datũ. ẜ uilificat dandũ. Dat uͣ
lucret᷑ s ñ lutrat᷑ut det. largus ĩ alieno s ꝑ¬
tus ĩ ꝓpuo. gulã euacuat u archã impleat.
Corpus extenuat u̾ lucrũ extendat. Manũ

Expanded text:
a sua ab eo, quomodo caritas Dei manet in eo?». Non enim diligit proximum suum sicut seipsum, quem inedia perimit, egestas consumit, neque Deum diligit super omnia, cui prefert aurum et preponit argentuolatra servit simulacro, sic et avarus thesauro. Nam ille cultum idololatriae diligenter amplificat, et iste cumulum pecuniae libenter augmentat. Ille cum omni diligentia colit simulacrum, et iste cum omni cura custodit thesaurum. Ille spem ponit in idololatria, et iste spem constituit in pecunia. Ille timet mutilare simulacrum, et iste tidandum tardus, ad negandum frontosus. Si quid expendit, totum amittit, tristis, querulus et morosus, Magnificat datum, sed vilificat dandum: dat ut lucretur, sed non lucratur ut det: largus in alieno, sed parcus in proprio. Gulam evacuat, ut arcam impleat: corpus extenuat, ut lucrum extendat. Manum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ corpore. qͥ ꝓmit stulta prodit occulta. cui mẽs
ale̾nat᷑. fauies tnͣsformat᷑. Nullũ .n. secretũ uͥreg¬
nat ebrietad. fecũdi calices quẽ ñ fec̾e̾ desertũ.¬
forrro ñ suffinit uinu̾ ñ cicera nͣ c̾uisia. s studi¬
ose ꝯficit᷑ mulsũ. siropꝰ. claretũ labore multo.
ebrietas. filii rachab ⁊ filii ⁊acharie uiñ ⁊ tice¬
ram ⁊ om̃e qd̾ mebriare potãt ñ bibert. exem¬

Expanded text:
in corpore; qui promit stulta, prodit occulta; cui mens alienatur, facies transformatur. «Nullum enim secretum, ubi regnat ebrietas»: Fecundi calices quem norro non sufficit vinum, non sicera, non cervisia, sed studiose conficitur mulsum, siropus, claretum, labore multo, ebrietas». Filii Rechab et filius Zacharie vinum et siceram et omne quod inebriare poterat non biberunt. X
Abbreviated transcription (Latin):
ur eto ꝯgregancdũ qͥs instet cũ stare ñ pos¬
set ille qͥ ꝯgregat᷑. Nam qiͣ flos egredit᷑
⁊ ꝯn̾tur ⁊ fugit uelut umbra ⁊ nũꝙͣ ĩ eodem
statu ꝑmanet. Cur multa desid̾e̾t cũ pauca suf¬
ficiant᷑. hñtes inqͥt uctũ ⁊ uestitũ. hus ꝯtenti
sitis. Cur ncc̃atia cũ magna solitudine q̃riͣt. Cũ
ip̃a sñ magna difficultate se offerant. Audi qͥ
suꝑ hot ũtas ddicat. Nolite solliciti ẽẽ dicentes
qͥd mãdutabimꝰ aut q̃p bibemꝰ aut qͦ opien᷑ scit¬

Expanded text:
 congregandum quis instet, cum stare non possit ille qui congregat? Nam «quasi flos egreditur et conteritur et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet». Cur multa desideret cum pauca sufficiant? «Habentes, inquit, victum et vestitum, his contenti sitis». Cur necessaria cum multa sollicitudine querat, cum ipsa sine magna difficultate se offerant? 2 Audi quid super hoc veritas dicat: «Nolite solliciti esse dicentes: ‘Quid manducabimus aut quid bibemus aut quo operi