comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
De parricidiis & incestis. horror antiquus ex¬
p̃ssa ad imaginem ueritatis actione repli¬
cat᷑: ne scłis transeuntib exolescat qđ ali¬
quando comissum ẽ. Ammonet᷑ etas omĩs
auditu: fieri posse qđ factũ ẽ. Nunꝗͣ eu
senio delicta morrant᷑. nunꝗͣ temꝑib cri¬
men obruit᷑: nunꝗͣ scelus obliuione sepelit᷑.
Erempla fiunt: quȩ ẽẽ iam facinora desti¬
terunt. Iũ delectat in mĩmis turpitudinũ
magistĩo uł qͥd domi gesserit recognosc̃ẽ:
uł quid gerẽ possit audire. Adulteriũ dis¬
cit᷑ cum uidetur: & lenoeinante adiucia
publice auccoritatis malo quȩ pudica for¬
tasse ad spectacłm matrona ꝑcesserat. de
spectacło reuertit᷑ impudica. Ad huc de in¬
de morum quanta labes. quȩ ꝑbroꝵ fom̃¬
ta: quȩ alim̃ta uiciorũ: hystrionicis gesti¬
b inquinari: uidere cont̾ fedus iusq nascẽ¬
di. patientiã inceste turpitudinis elabora¬

Expanded text:
de parricidiis et incestis horror antiquus exde parricidiis et incestis horror antiquus expressa ad imaginem ueritatis actione replicatur, ne saeculis transeuntibus exolescat quod aliquando commissum est. admonetur aetas omnis auditu fieri posse quod factum est. numquam aeui senio delicta moriuntur, numquam temporibus crimen obruitur, numquam scelus obliuione sepelitur. exempla fiunt quae esse iam facinora destiterunt. tum delectat in mimis turpitudinum magisterio uel quid domi gesserit recognoscere uel quid gerere possit audire. adulterium discitur dum uidetur, et lenocinante ad uitia publicae auctoritatis malo quae pudica fortasse ad spectaculum matrona processerat, de spectaculo reuertitur inpudica. adhuc deinde morum quanta labes, quae probrorum fomenta, quae alimenta uitiorum, histrionicis gestibus inquinari, uidere contra foedus iusque nascendi patientiam incestae turpitudinis elabora
Abbreviated transcription (Latin):
minis uoluptatẽ: & ut quis possit occidere.
ꝑicia ẽ. usus ẽ. ars est. Scelus ñ tantũ gerit᷑
s docet᷑. Quid potest in humaniꝰ. qͥd acerbiꝰ
dici : Disciplina est ut ꝑimere quis possit.
ubi se feris obiciunt: qͦs nemo dampnaũ¬
ad bestias: etate integra. uenusta satis for¬
ma. u̾este preciosa uiuentes: multroneũ
funꝰ ornant᷑. Malis suis miseri głant᷑. Pug¬
nant ad bestias: ñ crimine s furore. Spec̃¬
tant filios suos patres. fr̃ in cauea &e soror
p̃sto ẽ. Et spectaculi licet p̾ciũ largior
muneris apparatꝰ amplificet: ut merorib
suis mat̾ int̾sit: hoc ꝓdolor mat̾ &e rede¬
mit. Et intam impiis spectaculis itãq
diuersis eẽ se ñ putant. ocłis. parricidas.
Conuerte hinc uultꝰ ad diũsi spectacłi ñ
minus penitenda contagia. Intheatris qͦq
conspicies qđ tibi lolori sit ipudori. Cotͣnꝰ
ẽ tragicꝰ: prisco carmine facinora recensere.

Expanded text:
minis uoluptatem, et ut quis possit occidere, minis uoluptatem, et ut quis possit occidere, peritia est, usus est, ars est: scelus non tantum geritur sed docetur. quid potest inhumanius, quid acerbius dici? disciplina est, ut perimere quis possit, ubi se feris obiciunt, quos nemo damnauit, aetate integra, honesta satis forma, ueste pretiosa? uiuentes in ultroneum funus ornantur, malis suis miseri et gloriantur. pugnant ad bestias non crimine sed furore. spectant filios suos patres, frater in cauea et soror praesto est, et spectaculi licet pretium largior muneris adparatus amplificet, ut maeroribus suis mater intersit, hoc pro dolor mater et redimit. et in tam impiis spectaculis tamque diris esse se non putant oculis parricidas. Conuerte hinc uultus ad diuersi spectaculi non minus paenitenda contagia: in theatris quoque conspicies, quod tibi et dolori sit et pudori. cothurnus est tragicus, prisca carmine facinora recensere:
Abbreviated transcription (Latin):
Speculare inde rerum infra te iacentiũ
facies: & oculis indiuersa porrectis. ipse a ter¬
renis contactib liber fluctuantis mundi
turbines intuere. Iam scłi & ipse misereb̾is:
tuiq ammonitꝰ. & plus indm̃ gratꝰ. maiori
leticia qđ euaseris gͣtulab̾is. Cerne tu itin̾a
latronib clausa. maria obsessa p̃donib.
cruento horrore castroꝵ bella ubiq diui¬
sa. Madet orbis: mutuo sanguine. Et homi¬
cidium cũ admittunt singłi: crim̃ ẽ. Uirt̾
uocat᷑: cum publice gerit᷑. Impunitatem
scelerib acquirit. ñ innocencentie ratio:
s seuicie magnitudo. Iam si ad urbes ipsas
oculos cuos atq ora cõuertas: celebritatẽ
offendas. omni solitudine tristiorẽ. Parat᷑
gladiatorius ludus: ut libidinẽ crudelium
lumimum sanguis oblectet. Impletur in sue¬
cum cibis forciorib corpꝰ: & aruine torris m̃¬
brorũ moles robusta pinguescit. ut sagina¬
tus inpenã carius ꝑeat. homo occidit᷑ in ho¬

Expanded text:
speculare indererum infra te iacentium speculare indererum infra te iacentium facies et oculis in diuersa porrectis ipse a terrenis contactibus liber fluctuantis mundi turbines intuere: iam saeculi et ipse misereberis tuique admonitus et plus in Deum gratus maiore laetitia quod euaseris gratuleris. cerne tu itinera latronibus clausa, maria obsessa praedonibus, cruento horrore castrorum bella ubique diuisa. madet orbis mutuo sanguine: et homicidium cum admittunt singuli, crimen est: uirtus uocatur, cum publice geritur. inpunitatem sceleribus adquirit non innocentiae ratio, sed saeuitiae magnitudo. Iam si ad urbes ipsas ocujos tuos atque ora conuertas, celebritatem offendes omni solitudine tristiorem. paratur gladiatorius ludus, ut libidinem crudelium luminum sanguis oblectet. inpletur in sucum cibis fortioribus corpus, et aruinae toris membrorum moles robusta pinguescit, ut saginatus in poenam carius pereat. homo occiditur in ho
Abbreviated transcription (Latin):
serint. ad confessionẽ minis increpantib
cogẽ. ut recedant duris uerberib urgere:
confuctantes. eiulantss. gementes. incre¬
mento penȩ ꝓpagantis extend̾e fiagris
cede. igne torrere. Res illic gerit᷑: nec uide.¬
t᷑. Oculta plaga: & pena manifesta. Ita qd
ẽẽ iam cepinus: acceptꝰ sp̃c licentia sua po¬
tit᷑. Qđ nec dum corpꝰ & menbra mutaui¬
mus: ad huc carnalis aspectꝰ scłi nube ceca¬
tur. Quantus hic animi potentatꝰ ꝗͣta uis
contactib mundi. ut quis expiatus & pu¬
rus nulla incursantis inimici labecapiat᷑:
s ad huc maiorẽ & forciorẽ uirib fieri. ut
in omnem aduersarii grassantis exercitum
imꝑioso iure dominet᷑. Atq ut illustrius
ueritate patefacta diuinini muneris in¬
dicia clarescant: lucem tibi ad cognitio¬
nem dabo: malorum caligine obstersa oꝑ¬
ti scłi tenebras reuelabo. Paulisꝑ te crede
sub duci inmontis ardui uertice celsiorẽ.

Expanded text:
serint, ad confessionem minis increpantibus serint, ad confessionem minis increpantibus cogere, ut recedant duris uerberibus urguere, conflictantes, eiulantes, gementes incremento poenae propagantis extendere, flagris caedere, igne torrere. res illic geritur nec uidetur: occulta plaga et poena manifesta. ita quod esse iam coepimus, acceptus spiritus licentia sua potitur: quod necdum corpus ac membra mutauimus, adhuc carnalis aspectus saeculi nube caecatur. quantus hic animi potentatus est, quacontactibus mundi, ut quis expiatus et purus nulla incursantis inimici labe capiatur, sed adhuc maiorem et fortiorem uiribus fieri, ut in omnem adversarii grassantis exercitum inperioso iure dominetur. Atque ut inlustrius ueritate patefacta diuini muneris indicia clarescant, lucem tibi ad cognitionem dabo, malorum caligine abstersa operti saeculi tenebras reuelabo. paulisper te crede subduci in montis ardui uerticem celsiorem,
Abbreviated transcription (Latin):
tis hospicio iusta oꝑatione teneat᷑: nec ac¬
cepta securitas in diligentiam pariat: & ne¬
tus denuo hostis obrepat. Ceterum si tu m¬
nocentiȩ. si iusticie uiam teneas illapsa fir¬
ac toto corde suspens hoc sis tantũ qd̾
ẽẽ cepisti: tantũ tibi ad licentiã dat᷑ ꝗͣtũ
sti. mensura ulla uł modus ẽ ꝓfiuens lar¬
giter sp̃c nullis finib p̃mit᷑: nec coercentib
claustris intͣ certa metarũ spacia refrena¬
tur. Manat iugit̾: exub̾at affluent̃. Nr̃m
tantum sitiat pectꝰ: & pateat. Quantũ il¬
luc fidei capacis afferimꝰ: tantum gr̃e in¬
undantis haurimꝰ. Inde iam facultas dat᷑
castitate sobria. mente integͣ. uirtute sin¬
posse uenenorũ uirus extinguere. animoꝵ
dssipientium labes reddita sanitate pur
gare. infestis iub̾e pacẽ. uolentis qͥ etem.
ferocientib lenitatẽ. immundos & erratico
sp̃c qui se expugnandis hominib immer¬

Expanded text:
tis hospitio justa obtemperatione teneatur, ne actis hospitio justa obtemperatione teneatur, ne accepta securitas indiligentiam pariat, et vetus denuo hostis obrepat. V. Caeterum, si tu innocentiae, si justitiae viam teneas, si illapsa firac toto corde suspensus hoc sis tantum quod esse coepisti, tantum tibi ad licentiam datur quantsti mensura ulla vel modus est. Profluens largiter Spiritus nullis finibus premitur, nec coercentibus claustris intra certa metarum spatia fraenatur: manat jugiter, exuberat affluenter. Nostrum tantum sitiat pectus et pateat: quantum illuc fidei capacis afferimus, tantum gratiae inundantis haurimus. Inde jam facultas datur, castitate sobria, mente integra, voce pura, virtute sinposse venenorum virus extinguere ; animorum desipientium labes, reddita sgare, infestis iubere pacem, uiolentis quietem, ferocientibus lenitatem, inmundos et erraticos spiritus, qui se expugnandis hominibus inmer
Abbreviated transcription (Latin):
re se dubia. pat̾e clausa. luc̃ẽ tenebrosa: fa¬
cultatẽ qͣdđ prius difficile uidebat᷑. geri
posse qd impossibile putabatur: ut eẽt
agnosc̃e terrenum fuisse qđ prius carna¬
liter natũ. delictis obnoxium uiueret: dĩ
cẽ cepisse qd iam sp̃c sc̃s animaret. Scis ꝓ¬
fecto & mecum parit̾ recognoscis qͥd detͣr¬
erit nobis. quid ue contulerit mor ista cri¬
minũ: uita uirtutũ. Scis ipse nec p̃dico ĩ
ꝓprias laudes. Odiosa iactatio ẽ: quãus ñ
iactatũ possit eẽ s gratũ qcqͥd ñ uirtuti
hominis asscribit᷑: s de dĩ muñe p̃dicat᷑:
ut iã ñ peccare. eẽ ceꝑit fidei: qđ ante pecca¬
tum ẽ fuerit erroris humani. Di ẽ inꝗͣ dĩ¬
lemꝰ. inde fumpto & cõcepto uigore hic ad¬
huc positi futuroꝵ indicia p̃noscimꝰ. Sit
tantum timor innocentie custos: ut qͥ in
mentes nr̃as indulgentie celestis allapsu
clementer dñs influxit. in animi oblectã.¬

Expanded text:
re se dubia, patere clausa, lucere tenebrosa, fare se dubia, patere clausa, lucere tenebrosa, facultatem dare quod prius difficile uidebatur, geri posse quod inpossibile putabatur, ut esset agnoscere terrenum fuisse , quod prius carnaliter natum delictis obnoxium uiueret, Dei esse coepisse, quod iam Spiritus sanctus animaret. scis profecto et mecum pariter recognoscis, quid detraxerit nobis quidue contulerit mors ista criminum, uita uirtutum. scis ipse, nec praedico. in proprias laudes odiosa iactatio est: quamuis non iactatum possit esse sed gratum, quicquid non uirtuti hominis adscribitur, sed de Dei munere praedicatur, ut iam non peccare esse , coeperit fidei, quod ante peccatum elemus, inde sumpto et concepto vigore, hic adhuc positi futurorum indicia praenoscimus. Sit tantum timor innocentiae custos, ut, qui in mentes nostras indulgentiae coelestis allapsu clementer Dominus influxit, in animi oblectan
Abbreviated transcription (Latin):
ille oblectat᷑ & honorib: eẽ priuatus & in¬
głius non potest. hic stipatus clientium
cuneis. frequentiore conitatu officiosi ag¬
minis honestatꝰ: penam putat ẽẽ cũ solꝰ
ẽ. Tenacib semꝑ illecebris necesse ẽ ut
solebat. uinolentia inuitet: inflet suꝑbia.
iracundia inflaminet. rapacitas inqͥetet.
crudelitas stimulet. ambitio delectet:¬
& libitlo p̃cipitet. ¶Hec egomet sepe me¬
cum. Nam & ipse quam plurimis uite pͥo¬
ris horrorib implicatus cenebar: quib ex¬
ui me posse non crederẽ: sic uiciis adherẽ¬
tib obsecundans eram. desꝑatione melioꝵ.
malis meis uelud iam ꝓpͥis ac uernaculis
fauebam. S pꝰ ꝗͣ unde genitalis auxilio
suꝑioris euilabe det̾sa. in expiatum pectꝰ
ac purũ. desuꝑ se lumen infudit. postꝗͣ celi¬
tꝰ sp̃u hausto innouũ me hominẽ natiuitaᷤ
sccła reparauit: mirũ in modũ ꝑtinꝰ c̃firma¬

Expanded text:
ille oblectatus et honoribus esse priuatus et inille oblectatus et honoribus esse priuatus et inglorius non potest. hic stipatus clientium cuneis, frequentiore comitatu officiosi agminis honestatus, poenam putat esse, cum solus est. tenacibus semper inlecebris necesse est, ut solebat, uinolentia inuitet, inflet superbia, iracundia inflammet, rapacitas inquietet, crudelitas stimulet, ambitio delectet, libido praecipitet. Haec egomet saepe mecum. nam et ipse quam plurimis uitae prioris erroribus inplicatus tenebar, quibus exui me posse non crederem: sic uitiis adhaerentibus obsecundans eram, desperatione meliorum malis meis uelut iam propriis ac uernaculis et fauebam. sed postquam undae genetalis auxilio superioris aeui labe detersa in expiatum pectus ac purum desuper se lumen infudit, postquam caelitus spiritu hausto in nonum me hominem natiuitas secunda reparauit, mirum in modum protinus confirma
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑. Ego cum intenebris atq in nocte cȩca
iac̾em. cumq in salo iactantis scłi nutabũ¬
dis ac dubius uestigiis oberrantib fluc¬
tuarem. uitȩ meȩ nescrus. ueritatis aclu¬
cis alienus: difficile ꝓrsus ac durum ꝑ ill
tunc morib opinabar. qđ insalutẽ michi
diuina indulgentia pollicebat᷑: ut quis
renasci posset. ut q in nouam uitam laua¬
cro aquę salutaris animatus qđ prĩ fue¬
rat exponẽt: corꝑis licet manente com¬
page hominem animo ac mente mutar&.
Qum impossibilis aiebam tanta cõũsio ẽ.¬
ut repente: ut repente ac ꝑnicit̃ exuat᷑.
qđ uel genuinũ situ materie naturalis
obduruit: uł usurpatum interdiu uecͤta¬
derunt. Quando parsimoniã discit. qui
epularib cenis & largis dapib assueuit :
Et qui p̃ciosa ueste conspieuus in auro at¬
ꝙ in purpura fulsit. ad plehiũ se ac sim¬
plicem cultum quando deponit: fascib

Expanded text:
ritur. Ego cum in tenebris atque in nocte caeca ritur. Ego cum in tenebris atque in nocte caeca iacerem cumque in salo iactantis saeculi nutabundus ac dubius uestigiis oberrantibus fluctuarem uitae meae nescius, ueritatis ac lucis alienus, difficile prorsus ac durum pro illis tunc moribus opinabar, quod in salutem mihi diuina indulgentia pollicebatur, ut quis renasci denuo posset utque in nonam uitam lauacro aquae salutaris animatus, quod prius fuerat, exponeret et corporis licet manente conpage hominem animo ac mente mutaret. qui possibilis, aiebam, tanta conuersio, ut repente ac perniciter exuatur, quod uel genuinum situ materiae naturalis obduruit uel usurpatum diu senio uetustaderunt. quando parcimoniam discit, qui epularibus cenis et largis dapibus adsueuit ? et qui pretiosa ueste conspicuus in auro atque in purpura fulsit, ad plebeium se ac simplicem cultum quando deponit ? fascibus
Abbreviated transcription (Latin):
uisionis illecebris: in me oculiñ tuus fixꝰ
ẽ. Iam ore quã mente: totus auditor es
Et hoc: amore quo diligis Cȩterũ quale
uł quantũ ẽ qđ inpectus tuum ueniat ex uob̾:
Exilis ingenii angusta mediocritas. tenu¬
es admodum fruges parit: nullis ad copi¬
am fecundi cespitis cu lminib ingrauaes¬
cit. Aggrediar tamen facultate qͣ ualeo
Nam &e mat̾ia dicendi facit mecum. In ui¬
dicii concione: ꝓrostris opulenta facum¬
dia uolubili ambitione iactet᷑. Cum de
dñoidedõ uox est: uocis pura sinceritas
non eloquentiȩ uirib utitur ad fidĩ argu¬
menta s reb. Deniq a:cipe non diserta
s fortia: nec adaudientiȩ popularis ille¬
cebram culto sermone fucata: s ad diuinã
indulgentiam predicandã. rudiueritate
simplicia. Accipe qđ sentit᷑ antequã discit᷑:
nec ꝑmoras temꝑum longa agnitione col¬
ligitur. s compendio gr̃ẽ maturantis hau¬

Expanded text:
uisionis inlecebris in me oculos tuos fixus uisionis inlecebris in me oculos tuos fixus es, qua ore, qua mente totus auditor es et hoc amore quo diligis. Ceterum quale uel quantum est, quod in pectus tuum ueniat ex nobis, exilis ingenii angusta mediocritas tenues admodum fruges parit, nullis ad copiam fecundi caespitis culminibus ingrauescit, adgrediar tamen facultate, qua ualeo: nam et materia dicendi facit mecum. in iudiciis, contione pro rostris opulenta facundia uolubili ambitione iactetur: cum de Domino et de Deo uox est, uocis pura sinceritas non eloquentiae uiribus nititur ad fidei argumenta sed rebus. denique accipe non diserta, sed fortia, nec ad audientiae popularis inlecebram culto sermone fucata, sed ad diuinam indulgentiam praedicandam rudi ueritate simplicia: accipe quod sentitur, antequam discitur, nec per moras emporum longa agnitione colligitur, sed conpendio gratiae maturantis hau
Abbreviated transcription (Latin):
donate carissime nam & ꝓmisisse me
memini: & reddendi cempestiuum ꝓr¬
sus hoc tempꝰ̃ ẽ: quo indulgente uin¬
demia. solutus animus inquietem solẽ¬
nes ac statutas anni fatigantis indu¬
cias sortiat᷑ Locꝰ etiam cum die c̃uenit:¬
& mulcendis sensib ac fouendis: ad le¬
nes auras blandientis autim. ortoꝵ
facies amena consentit. Hic iocundũ
sermonib diem duc̃ẽ: & studentib fabu¬
lis indiuina p̃cepta conscientiã pectoriᷤ
erudire. Ac ne eloquium nr̃m arbiter
ꝓfamis impediat: aut clamor intemꝑ¬
ans familiȩ strepentis obtundat: petemꝰ
hanc sedẽ. Dant secessum uicina secreta.
Ubi dũ erratici palmitũ lapsus. nexib
pendulis ꝑ arundines bauilas repunt:
uiteam porticum frondea tecta fecer̃t.
Bene hic studia in aures damus. Et dũ
in arbores & inuites quas uidemus oblec¬
tante ꝓspectu ocłos amenamus: animã
simul & auditus instruit. & pascit obtut᷑
Quamꝗͣ tibi sola nunc gr̃a: sola cura
sermonis est. Contemptis uoluptarie

Expanded text:
Donate carissime: nam et promisisse me memini, et reddendi tempestiuum prorsus hoc tempus est, quo indulgente uindemia solutus animus in quietem sollemnes ac statas anni fatigantis indutias sortiatur. locus etiam cum die conuenit, et mulcendis sensibus ac fouendis ad lenes auras blandientis autumni hortorum facies amoena consentit: hic iocundum sermonibus diem ducere et studentibus fabulis in diuina praecepta conscientiam pectoris erudire. ac ne loqui nostrum arbiter profanus impediat aut clamor intemperans familiae strepentis obtundat, petamus hanc sedem : dant secessum uicina secreta, ubi dum erratici palmitum lapsus nexibus pendulis per harundines baiulas repunt, uiteam porticum frondea tecta fecerunt. bene hic studia in aures damus, et dum in arbores et in uites uidemus, oblectante prospectu oculos amoenamus, animam simul et auditus instruit et pascit obtutus : quamquam tibi sola nunc gratia, sola cura sermonis est, contemptis uoluptariae
Abbreviated transcription (Latin):
de ur̃o. & extota anima ur̃a: & extoca uir¬
tute urã. Et it̾m apd salomonẽ. Uasa figłi
ꝓbat fornar: & homines iustos temptatio
tribulationis. Paulus quoq paria testat᷑
solum audem: s & głamur. imp̃ssuris. scr¬
entes qm̃ pressura colerantiã oꝑatur. cole¬
rantia autem ꝓbationẽ. ꝓbatio uero spem:
spes autẽ non confunditur: quia dilectio
dĩ diffusa ẽ incordib nr̃is ꝑ sp̃m sc̃m qui
dat̾ est nob. Et petrus in epła sua poniee¬
& dicit. Karissimi noli te mirari ardorem ac-¬
cidentẽ uobis. qui ad temptationẽ ur̃am fit:
nec excidatis tanquã nouũ uob̃ contingat.
s quocienscunq cõmunicatis xp̃i passionib
ꝑ omnia gaudete: ut & in reuelatione facta
claritatis eius gaudentes exultetis. Si impro¬
patur: uob̾ in nomine xp̃i beati estis: qm̃ ma¬
iestatis & uirtutis dm̃i nom̃ inuobis requi
autem honorat᷑.¬
Timendas ñ ẽẽ in uirias & penas ꝑsecuti¬

Expanded text:
uirtute uestra. et iterum aput Salomonem: uasa figuli probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis. Paulus quoque paria testatursolum autem sed et gloriamur in pressuris scientes quoniam pressura tolerantiam operatur, tolerantia autem probationem, probatio autem spem: spes autem non confundit, quia dilectio Dei infusa est cordibdatus est nobis. et Petrus in epistula sua poni dicit: carissimi, nolite mirari ardorem accidentem uobis qui ad temptationem uestram fit, nec excidatis, tamquam nouum uobis contingat. sed quotienscumque communicatis Christi passionibus, per omnia gaudete, ut et in reuelatione facta claritatis eius gaudentes exultetis. si inproperatur uobis in nomine Christi, beati estis, quia maiestatis et uirtutis Domini nomen in uobis requiautem honoraturTIMENDAS NON ESSE INIVRIAS ET POENAS PERSECVTI
Abbreviated transcription (Latin):
dulis et̾na supplicia gehenne ardorib irroga¬
bit. Quȩ tunc erit fidei gła: quȩ pena ꝑfiddie
cum iudicii dies uenerit. Q ue lecicia creden¬
tium. quȩ mesticia ꝑfidoꝵ nollisse istic prẽ
credẽ & ut credant iam redire ñ posse: C̃rema¬
cruciatib ad dolorẽ. Spectaͥ llic a nobis sẽꝑ.
qui hic nos spectauit ad tempꝰ. & in ꝑsecutio¬
nib factis oculorũ crudelium breuis fruet̾
ꝑpetua uisione ꝑpensabit᷑: scđ̾m scripte
scẽ fidem dicentis. Uermis eorũ houet᷑: &
ignis eorum ñ extinguet᷑⁊ & ert ad uisionẽ
unuierse carnis. Et itũ. Tunc stabunt ĩti

Expanded text:
dulis aeterna supplicia gehennae ardoribus inrogadulis aeterna supplicia gehennae ardoribus inrogabit. Quae tunc erit fidei gloria, quae poena perfidiae, cum ludicii dies uenerit, quae laetitia credentium, quae maestitia perfidorum noluisse istic prius credere et ut credant iam redire non posse. cremacruciatibus ad dolorem. spectabitur illic a nobis semper qui hic nos spectauit ad tempus, et in persecutionibus factis oculorum crudelium breuis fructus perpetua uisione pensabitur secundum scripturae sanctae fidem dicentis: uermis eorum non morietur et ignis eorum non extinguetur, et erunt ad uisionem uniuersae carni. et iterum: tunc stabunt
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine & signo xp̃i inuentͥ fuerit. solus
euadet. Respicite itaq dum tempꝰ ẽ. ad uerã
& ȩt̾nam salutẽ. & quia iam mundi finis in pxi¬
mo ẽ: ad dñm mentes ur̃as dĩ timore conuer¬
tite. Nec uos delectet in scło int̾ iustos & mites
impotens & uana ista dñatio: quando & iagro
int̾ cultas & fertiles segetes lolium & auena
dominet᷑. Nec̃ dicatis mala accedere quia diiur̃i
censuram: ut qui beneficiis ñ intelligitur: uł
plagis intelligat᷑. Deum uł sero cognoscite :
quia iam pridem ꝑ ꝓpħam deus p̃monens
hortat᷑ & dicit. Querite dñm & iuuet anima
ur̃a. Dm̃ uł sero cognoscite: quia & xpistus ad¬
ueniens hoc ad monet & docet dicens. Hȩc ẽ
autem uita et̾na: ut cognoscant te solum &
uerum dm̃ & quẽ misisti iħm xp̃m. Credite il¬
li qui omnino ñ fallit. Credite illi: qui hȩc om¬
nia futura p̃dix̃. Credite illi: qͥ credentib p̃¬
inum uite ȩt̾nȩ dabit. Credite illqui incre¬

Expanded text:
sanguine et signo Christi inuentus fuerit solus sanguine et signo Christi inuentus fuerit solus euadit. Respicite itaque dum tempus est ad ueram et aeternam salutem, et quia iam mundi finis in proximo est ad Deum mentes uestras Dei timore conuertite. nec uos delectet in saeculo inter iustos et mites inpotens ista et uana dominatio, quando et in agro inter cultas et fertiles segetes lolium et auena dominetur, nec dicatis mala accidere, quia dii uescensuram. ut qui beneficiis non intellegitur uel plagis intellegatur. Deum uel sero quaerite, quia iam pridem per prophetam Deus praemonens hortatur et dicit: quaerite Deum, et uiuet anima uestra. Deum uel sero cognoscite, quia et Christus adueniens hoc admonet et docet dicens: haec est autem uita aeterna ut cognoscant te solum et uerum Deum et quem misisti Iesum Christum. credite illi qui omnino non fallit. credite illi qui haec omnia futura praedixit. credite illi qui credentibus praemium uitae aeternae dabit. credite illi qui incre
Abbreviated transcription (Latin):
parcere oculis ur̃is: nolite misereri semorib
lieres interficite: ut ꝑ deleant᷑. Omnẽ autẽ
suꝑ quem signũ scriptum ẽ ne tetigeritis.
Qđ autem sit hoc signum. & qua inparte cor¬
poris positum: manifestat alio in loco dñs
dicens. Transi mediam ierłm & notabis sig¬
num suꝑ frontes uirorũ: qui ingemunt &e
merent obiniquitates quȩ fuint in medio
at hoc signũ. & ille saliuis atq incolumis
reseruet᷑. quisq in hoc signo inuenit᷑. item dĩ
testimonio comꝑbat᷑ dicentis. Et erit sangͥs
insignũ uob̾ suꝑ domos inquib ibi eritis &
uidebo sanguinẽ & ꝓtegã uos & non erit
Inuob̾ plaga diminutionis: cũ ꝑcutiã t̾rã
egipti. Qd̾ ante occiso agno p̃cedit inimagi¬
ne. implet᷑ inxp̃o secuta p̾modũ ueritate
ut illic ꝑcussa egipto iudaicus popłs euad̾e
non nisi sanguine & signo agni potuit: ita
& cum uastari ceꝑit mundꝰ & ꝑcuti.qͥsq in

Expanded text:
parcere oculis uestris. nolite misereri seniores parcere oculis uestris. nolite misereri seniores ruulos interficite ut perdeleantur. omnem autem super quem signum inscriptum est ne tetigeritis. quod autem sit hoc signum et qua in parte corporis positum manifestat alio in loco Deus dicens: transi mediam Hierusalem et notabis signum super frontes uirorum qui ingemunt et maerent ob iniquitates quae fiunt in medio at hoc signum et ille saluus adque incolumis reseruetur quisque in hoc signo inuenitur, item Dei testimonio conprobatur dicentis: et erit sanguis in signo uobis super domos in quibus ibi eritis, et uidebo sanguinem et protegam uos, et non erit in uobis plaga deminutionis, cum percutiam terram Aegypti. quod ante occiso agno praecedit in imagine impletur in Christo secuta postmodum ueritate. ut illic percussa Aegypto Iudaicus populus euadere non nisi sanguine et signo agni potuit, ita et cum uastari coeperit mundus et percuti quisque in
Abbreviated transcription (Latin):
non defuturas: s & ultiones quȩ lesos diui¬
ratus defendent secuturas. Et quanta ft̃
quȩ istinc ꝑ nob̾ interim fiunt: In exem¬
plum aliquid dat᷑: ut dĩ uindicis ira nos¬
cat᷑. Ceterũ retro ẽ. iudicii dies: quem scͥp¬
tura sc̃a denuntiat dicens. Ululate. pximꝰ
enim dies uenit insanabilis. indignationis.
& irȩ. ponete orbem terrȩ desertum: & pec¬
catores płe exeo. Et it̾um. Ecce̾  dñi uenit ar¬
dens uelud clibanus: eruntq omnes alieni¬
genȩ. & omnes iniqui stipula & succendet
illos adueniens dies dñi: dicit dñs. Succendi
& cremari alienigenas p̃cini᷑ dñs. idẽ. alie¬
nos a diuino gene & profanos: sp̃uialit̃ ñ
renatos nec dei filios factos. Euadere enim
solos posse qui renati & signo xp̃i signati fu¬
crint: alio in loco deus loquit᷑. quando ad
astationem mundi & interitũ generis hu¬
mani angłos suos mittens grauiꝰ inultimo
ibmmat᷑ dicens. Uadite &. cedite & nolite

Expanded text:
non defuturas, sed et ultiones quae laesos diuinon defuturas, sed et ultiones quae laesos diuinitus defenderent secuturas. Et quanta sunt quae istic pro nobis interim fiunt. in exemplum aliquid datur, ut Dei uindicis ira noscatur. ceterum retro est iudicii dies quem scriptura sancta denuntiat dicens: ululate. proximnit insanabilis indignationis et irae ponere orbem terrae desertum et peccatores perdere ex eo. et iterum: ecce dies Domini uenit ardens uelut clibanus, eruntque omnes alienigenae et omnes iniqui stipula, et s uccendet illos adueniens dies, dicit Dominus. succendi et cremari alienigenas praecanit Dominus id est alienos a diuino genere et profanos, spiritaliter non renatos nec Dei filios factos. euadere enim solos posse qui renati et signo Christi signati fuerint alio in loco Deus loquitur, quando ad uastationem mundi et interitum generis humani angelos suos mittens grauius in ultimo comminatur dicens: uadite et caedite et nolite
Abbreviated transcription (Latin):
indño. & letant᷑ & gaudent indeo suo: &
mala ad̾ uersa mundi fortit̾ tolerant: dũ
bona & ꝓsꝑa futura ꝓspectant. Nã qͥ exposa¬
ta natiuitate terrena sp̃u recreati & renati
sumus. nec iam mundo s deo uiuimꝰ: ñ nisi
cum ad dñm uenerimꝰ dĩ huunera & ꝓmissi
capiemus. Et tam̃ ꝑharcendis hostib&
imbrib impetrandis uł auferendis uł tẽ¬
pandis aduersis rogamꝰ semꝑ & p̃ces fun¬
dimus: & ꝑ pace ac salute ur̃a ꝓpiciante
& placantes dm̃ dieb ac noctib iugit̾
atq instant᷑ oramus. Nemo itaq sibi blai¬
diat᷑ qđ nob̾ &e ꝑfaniꝰdĩ cultorib & deo
uersantib sit interim ꝑ equalitatẽ car¬
nis ⁊ corꝑis laboꝵ scłariũ condicio cõ¬
munis. ut ex hoc opinet᷑ ñ omĩa ista q̃
accidunt uob̾ irrogari: cum dĩ ipsius p̃¬
dicatione ce ꝓphetica contestatione au
p̃dictum sit uenturam suꝑ iiustos irã
dĩ. ꝑsecutiones quȩ nos humanitꝰ ledent

Expanded text:
in Domino et laetantur et gaudent in Deo suo et in Domino et laetantur et gaudent in Deo suo et mala adque aduersa mundi fortiter tolerant, dum bona et prospera futura prospectant. nam qui exposita natiuitate terrena spiritu recreati et renati sumus nec iam mundo sed Deo uiuimus, non nisi cum ad Deum uenerimus. Dei munera et promissa capiemus. et tamen pro arcendis hostibus et imbribus impetrandis et uel auferendis uel temperandis aduersis rogamus semper et preces fundimus et pro pace ac salute uestra propitiantes et placantes Deum diebus ac noctibus iugiter adque instanter oramus. Nemo sibi itaque blandiatur quod nobis et profanis, Dei cultoribus et Deo aduersantibus sit interim per aequalitatem carnis et corporis laborum saecularium condicio communis, ut ex hoc opinetur non omnia ista quae accidunt nobis inrogari, cum Dei ipsius praedicatione et prophetica contestatione ante praedictum sit uenturam super iniustos iram Dei, persecutiones quae nos humanitus laederent
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽẽ participem penȩ tuȩ quẽ uideas te¬
cum non dolere. Uiget apud nos spei rabur.
& firmitas fidĩ. Int̾ ipsas scli labentis ruistas
erecta mens ẽ. & immobilis uirtus. ⁊ nũꝗͣ ñ
leta pacientia. & de deo suo semꝑ anima secu
spei afidĩ nr̃e firmitatẽ celesti uoce corrobo¬
rans. Ficus inquit non afferet fructũ: & ñ
er̃t nascentia inuineis. Mentiet᷑ opꝰ oliue:
& campi ñ p̃stabt̃ cibum. Deficient a stabu¬
lo oues: & non ert̃ inpresepib boues. Ego
autem in dño exultabo: & gaudebo indeo
salutari meo. Dĩ hominem & cultorẽ dĩ. sub¬
nixum spei ueritate & fidei firmitate fun¬
datum: negat mundi huiꝰ & scłi infestatio¬
nib ꝑmoueri. Uinea licet fallat. & olea deci¬
piat. & herbis siccitate morientib estuans
campꝰ arescat: quid hoc ad eꝑianos quid ad
diseruos quos paradisus inuitat. qͦs gr̾a om̃is
& copia regni celestis expectat: Exultent sẽꝑ

Expanded text:
non esse participem poenae tuae quem uideas tenon esse participem poenae tuae quem uideas tecum non dolere. Viget aput nos spei robur et firmitas fidei et inter ipsas saeculi labentis ruinas erecta mens est et inmobilis uirtus et numquam non laeta patientia et de Deo suo semper anima securspei ac fidei nostrae firmitatem caelesti uoce corroborans. ficus, inquit, non adferet fructum et non erunt nascentia in uineis. mentietur opus oliuae et campi non praestabunt cibum. deficient a pabulo oues et non erunt in praesepibus boues. ego autem in Domino exultabo, gaudebo in Deo salutari meo. Dei hominem et cultorem Dei subnixum spei ueritate et fidei stabilitate fundatum negat mundi huius et saeculi infestationibus commoueri. uinea licet fallat et olea decipiat et herbis siccitate morientibus aestuans campus arescat, quid hoc ad christianos, quid ad Dei seruos quos paradisus inuitat, quos gratia omnis et copia regni caelestis exspectat? exultant semper
Abbreviated transcription (Latin):
sustineri: Ap uos impacientia clamosa sẽꝑ
& querula ẽ: apud nos forcis & religiosa pa¬
cientia. quieta semꝑ. & semꝑ indm̃ grata
e: nec quiequam istic lȩtũ aut ꝓsꝑum sibi
uindicat: s mitis & lenis. & contͣ omnes fiuc¬
tuantis mundi curbines stabilis. diuinȩ¬
qiuine pollicitationis tempꝰ expectat.
Quandiu enĩ corpꝰ hoc ꝑmanet cõmune cũ
cet̾is sit necesse ẽ. & corꝑalis conditio cõmu¬
nis. Nec seꝑari generi humano ab inuicem
datur: nisi istinc de scło recedat᷑. Int̾ unã
domũ boni & mali int̾um continem̃: qͥcqͥd
int᷑ domũ uenerit pari sorte ꝑpetim᷑. do¬
nec eiu temꝑalis fine completo. ad ȩt̾̃nȩ uł
mortis uł immortalitatis hospicia diuida¬
mur. Nongͦ iccireo compares uobis & eq̃les
sumꝰ. quia inisto adhuc mundo & carne
hat constituti mundi & carnis in comoda
uob̾cum parit̾ incurrimꝰ. Nam cũ insensu
doloris sit omne qđ punit: manifestũ ẽ eũ

Expanded text:
sustineri? aput uos inpatientia clamosa semper sustineri? aput uos inpatientia clamosa semper et querula est, aput nos fortis et religiosa patientia quieta semper et semper in Deum grata est, nec quicquam istic laetum aut prosperum sibi uindicat, sed mitis et lenis et contra omnes fluctuantis mundi turbines stabilis diuinae pollicitationis tempus expectat. quamdiu enim corpus hoc permanet commune cum ceteris, sit necesse est et corporalis condicio communis nec separari generi humano ab inuicem datur, nisi istinc de saeculo recedatur. intra unam domum boni et mali interim continemur. quicquid intra domum uenerit pari sorte perpetimur, donec aeui temporalis fine completo ad aeternae uel mortis uel inmortalitatis hospitia diuidamur. non ergo idcirco compares uobis et aequales sumus, quia in isto adhuc mundo et carne hac constituti mundi et carnis incommoda uobiscum pariter incurrimus. nam cum in sensu doloris sit omne quod punit, manifestum est eum
Abbreviated transcription (Latin):
de di indign̾atione descendunt. N ec ideo
ques putet xp̃ianos his quȩ accidunt non
undicari: quod & ipsi uideant᷑ accidentiũ
incursione ꝑstringi. Penam de auersis mun-¬
di ille sentit: cui &e leticia & gła omnis in
mundo ẽ. Ille meret & deflet. si sibi male sit
uendi fructus omnis hic capit᷑. cuius hic
solacium omne finit᷑. cuius caduca & breuis
uita hic aliquam dulcedinem computat
uoluptatum: quando istinc excesserit pęna
iã sola suꝑ ẽ ad dolorem. Cecerum nullus his
dolor est. de incursione malorum p̃sentiũ:
quib fiducia ẽ. futurorũ bonorum. Deniq
nec consternimur aduersis nec frangimur
nec dolemꝰ: neq in ulla aut rerum clade aut
corpum ualitudine musitamus. Sp̃u magiᷤᷤ
quam carne uiuentes: firmitate animi infir¬
mitatem corꝑis uincimus. ꝑ ipsa quȩ uos
cruciant & fatigant: ꝓbari &e corroborari
nos seimus & confidimus. Putatis nos adũ¬
sa uob̾eum equaliter ꝑpeti quando eadem
aduersa uideatis a nobis & uobis ñ eqͣliter

Expanded text:
Dei indignatione descendunt. Nec ideo quis putet christianos his quae accidunt non uindicari, quod et ipsi uideantur accidentium incursione perstringi. poenam de aduersis mundi ille sentit cui et laetitia et gloria omnis in mundo est. ille maeret et deflet, si sibi male sit uendi fructus omnis hic capitur, cuius hic solacium omne finitur, cuius caduca et breuis uita hic aliquam dulcedinem computat et uoluptatem, quando istinc excesserit poena iam sola superest ad dolorem. ceterum nullus his dolor est de incursatione malorum praesentium quibus fiducia est futurorum bonorum. denique nec consternamur aduersis nec frangimur nec dolemus neque in ulla aut rerum clade aut corporum ualitudine mussitamus. spiritu magis quam carne uiuentes firmitate animi infirmitatem corporis uincimus. per ipsa quae uos cruciant et fatigant probari et corroborari nos scimus et fidimus. Putatis nos aduersa uobiscum aequaliter perpeti, quando eadem aduersa uideatis a nobis et uobis non aequaliter
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓbandũ quȩ sit uoluntas dĩ bona & ꝓla.¬
cens & ꝑfecta. Et it̾um. sumꝰ filii dĩ. Si autem
filii: & heredes. heredes quidẽ dĩ coheredes
autem xp̃i. Si quidem compaciamur: ut cõ¬
magnificemur. Et in apochalipsi eadẽ loqͥt᷑
diuine predicationis hortatio. Tene qd̾ ha
tur in exodo: ubi moyses ad suꝑandũ amalech.
qui figuram portat diaboli. insigno & sacra¬
mento crucis. alleuabat suppinas manus. Nec
uincere aduersarium potinit: nisi pꝰ ꝗͣ stabił
yses: preualebat isrł. Ubi autẽ summiserat
manus: inualescebat amalech. Et accepto
lapide. supposuerunt sub eo: & sedebat suꝑ
eum. & aaron & hur sustinebant manus eiꝰ
hinc & inde. Et factȩ sunt manꝰ moysi stabi¬
les usq ad solis occasum: & fugauit ihus
amalech. & omnẽ popłm eiꝰ. Et dixit dñs
ad moysen.Scribe hoc ut sit inmemoria.¬
& inlibro. & da maures iħu: qm̃ deletione
deleã memoriã amalech de sub celo. xXxII.

Expanded text:
ad probandum quae sit voluntas Dei bona et plaad probandum quae sit voluntas Dei bona et placens et perfecta . Et iterum: Sumus filfilii, et haeredes, haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi; si quidem compatiamur, ut et commagnificemur . Et in Apocalypsi eadem loquitur divinae praedicationis hortatio, dicens: Tenetur in Exodo, ubi Moyses, ad superandum Amalech, qui figuram portabat diaboli, in signo et sacramento crucis allevabat supinas manus. Nec vincere adversarium potuit, nisi postquam stabilis anus, praevalebat Israel; ubi autem submiserat manus, invalescebat Amalech. Et accepto lapide supposuerunt sub eo, et sedebat super eum. Et Aaron et Ur sustentabant manus ejus hinc et inde; et factae sunt manus Moysi stabiles usque in occasum solis. Et fugavit Jesus Amalech, et omnem populum ejus. Et dixit Dominus ad Moysen: Scribe hoc ut sit memoria in libro, et da in aures Jesu: quoniam deletione deleam memoriam Amalech de sub coelo . » CAP
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem: & ueritas liberabit uos. P remo¬
nens nos quoq paratos semꝑ ẽẽ debere: &
expeditos in ꝑcinctu firmit̾ stare: adiecit &¬
dicit. Sint lumbi ur̃i p̃cincti: & lucerne ar¬
dentes. Et uos similes hominib expectanti¬
b dñm suum quando ueniat a nuptiis: ut
cum uenerit & pulsauerit. aperiant ei. felice̾
serui illi: quos adueniens dñs inuenerit uigi¬
lantes. Itẽ beatꝰ apłs paulus ut fides nr̃a ꝓfici¬
at & crescat. & ad summa ꝑueniat: hortat᷑
dicens. Nescitis quia qui instadio currunt.
omnes quidẽ currunt:⁊ s unus accipit pal¬
mam: Sic currite: ut comp̃hendatis. Et il¬
li quidem ut corruptibilem coronã accipiãt:
uos autẽ incorrruptam. Et it̾ũ. Nemo mili
tans deo obligat se molestiis scłarib: ut poᷤ¬
sit placere ei cui se ꝓbauit. S & si certaue¬
rit quis: non coronabit᷑ nisi legitime pugna
hinc s transformãmini in nouitate sensus:

Expanded text:
ueritatem et ueritas liberabit uos. praemoueritatem et ueritas liberabit uos. praemonens quoque nos paratos semper esse debere et expeditos in procinctu firmiter stare adiecit et dicit: sint lumbi uestri accincti et lucernae ardentes et uos similes hominibus expectantibus dominum suum, quando ueniat a nuptiis, ut cum uenerit et pulsauerit aperiant ei. felices serui illi quos adueniens dominus inuenerit uigilantes. item beatus apostolus Paulus, ut fides nostra proficiat et crescat et ad summum perueniat, hortatur et dicit: nescitis quia qui in stadio currunt omnes quidem currunt, unus tamen accipit palmam? sic currite ut occupetis: et illi quidem ut corruptibilem coronam accipiant, uos autem incorruptam. et iterum: nemo mitans Deo obligat se molestiis saecularibus, ut possit placere ei cui se probavit. Sed et si certaverit quis, non coronabitur, nisi legitime pugnavhuic, sed transformamini in renovatione spiritus,
Abbreviated transcription (Latin):
& uos tacebitis. Qđ nos ad monens in euangłio
suo dñs ne ad diabolum rursus & scłm cui
dicit ⁊etiã nemo retro attendaͣns. & suꝑponeis
manum suam suꝑ aratrum: aptꝰ ẽ regno dĩ. Et
itum. Et qui in agro ẽ: non conuertat᷑ retro
Memores estote uxoris loth. Ac ne quis aliqua
uł cupiditate rerũ uł suoꝵ dulcedine retarde
non renuntiat omnib q̃ sunt eius: ñ potest
n sistendum eẽ. & ꝑseuerandũ infide & uirtu
te & celestis ac sp̃ualis gr̃ȩ consũmatione.
ut ad palmam & coronam possit ꝑueniri: in
paralipomenon. Dominus uob̾cum ẽ: quandi
u uos estis cum ipso. Si autem uos derelique¬
ritis eum: derelinquet uos. Itẽ apd̾ iez echiel.
Iusticia iusti non liberabit eum: inquacũq
die ẽxerrauerit. Item in euangłio dñs loqͥt᷑
& dicit. Qui ꝑseuerauerit usq ad finem: hic
saluus erit. Et it̾um. Si ꝑmanseritis inũbo
meo: uere discipuli mei estis: & cognoscetis

Expanded text:
abit et uos tacebitis. quod nos admonens in euangelio abit et uos tacebitis. quod nos admonens in euangelio suo Dominus ne ad diabolum rursum et ad saecudicit: nemo retro ad tendens et ponens manum suam super aratrum aptus est regno Dei. et iterum: et qui in agro est non reuertatur retro. memores estote uxoris Loth. ac ne quis aliqua uel cupiditate rerum uel suorum dulcedine retardetnon renuntiat omnibus quae sunt eius, non potest INSISTENDVM ESSE ET PERSEVERANDVM INTE, ET COELESTIS AC SPIRITALIS GRATIAE CONSUMMATIONE, UT AD PALMAM ET CORONAM POSSIT PERVENIRI. In Paralipomenon: Dominus vobiscum est, quamdiu et vos estis cum ipso. Si autem dereliqueritis eum, derelinquet vos . Item apud Ezechielem: Justitia justi non liberabit eum, in quacumque die exerraverit . Item in Evangelio Dominus loquitur et dicit: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Et iterum: Si permanseritis in verbo meo, uere discipuli mei estis et cognoscetis
Abbreviated transcription (Latin):
incorꝑe ur̃o. Et itũ. Pro ominib mortuus ẽ:
ut qui uiuunt iam ñ sibi uiuant. s ei qui ꝓ¬
ipsis mortuus ẽ & resurrex̃. d &.
Ereptos de faucib diaboli & de laqueis
scłarib liberatos ñ deb̾e denuo ad scłm reuer¬
ti ne ꝑdant qđ euaserint. In exodo. iudaicꝰ po¬
płs adumbram nr̃i & imaginem p̃figuratus
cum deo tutore & iundice euasisset pharao¬
nis atq egipti id est diaboli & scłi durissimã
seruirutem: circa dñm ꝑfidus & ingratus ad
uersus moysen musitat. respiciens solitudinẽ.
& laboris incommoda. & non intelligens lib̾ta¬
tis ac salutis beneficia diuina. reuerti querit
inegiptum. hoc est ad diaboli seruitutẽ un¬
de fuerat abstractꝰ. cum magis fid̾e in deum
deberet. & credẽ qm̃ qui a diabolo & scło liłut
popłm suum ꝓteget lib̾atum. Quid hoc nob̾
inquiunt fecisti eiciendo de egipto: Melius
erat nob̾ seruire egiptiis: ꝗ obire insoli¬
dine hac. Et dixit moyses ad popłm. fĩdite¬

Expanded text:
mnibus mortuus est, ut et qui uiuunt iam non sibi uiuant sed illi qui pro eis mortuus est et resurrexit. EREPTOS DE FAUCIBVS DIABOLI ET DE LAQVEIS SAECVLI LIBERATOS NON DEBERE DENVO AD SAECVLVM REVERTI NE PERDANT QVOD EVASERINT. In Exodo Iudaicus populus ad umbram nostri et imaginem praefiguratus, cum Deo tutore et uindice euasisset Pharaonis adque Aegypti id est diaboli et saeculi durissimam seruitutem, circa Deum perfidus et ingratus et aduersum Moysen mussitat respiciens solitudinis et laboris incommoda et non intellegens libertatis ac salutis beneficia diuina, et reuerti quaerit ad Aegypti hoc est ad saeculi seruitudinem, unde fuerat exutus, cum magis fidere in Deum deberet et credere, quoniam qui a diabolo et saeculo liberat populum suum protegit liberatum. quid hoc nobis, inquiunt, fecisti eiciendo nos de Aegypto? melius erat nobis seruire Aegyptiis quam obire in solitudine hac. et dixit Moyses ad populum: fidite
Abbreviated transcription (Latin):
gerhortandis itaq ac preparandis.i
frĩb nr̃is &e uirtutis ac fidei firmitate. ad p̾co¬
nium diũce confessionis atq ad p̃liũ ꝑsecutio¬
nis &e passionis armandis: primo in loco dicen¬
dum ẽ. idola deos ñ eẽ. quȩ homo sibi facit.
Neq eium quȩ fiunt factore suo & fabricatore
maiora sunt: aut ꝓtegere & seruare quẽqͣ
possint. qui de templis suis ꝑeunt nͥ ab hoĩe
seruent᷑. S nec elementa colenda eẽ. quȩ hõi
seđm dispositionẽ e p̃ceptũ dĩ seruiunt .i.i.

Expanded text:
In exhortandis itaque ac parandis In exhortandis itaque ac parandis fratribus nostris et uirtutis ac fidei firmitate ad praeconium dominicae confessionis adque ad proelium persecutionis et passionis armandis primo in loco dicendum est: I. Idola deos non esse quae homo sibi faciat — neque enim quae fiunt factore suo et fabricatore maiora sunt, aut protegere et seruare quemquam possunt quae ipsa de templis suis pereunt, nisi ab homine seruentur — sed nec elementa colenda esse quae homini secundum dispositionem et praeceptum Dei seruiunt. II.
Abbreviated transcription (Latin):
sola quȩ deus loquit᷑ quib seruos suos ad mar¬
tiria xp̃c hortat᷑. Precepta ipsa diuina uelud
arma pugnantib suggerenda sunt. Illa sint
militaris tube hortamenta: illa pugnantib
classica. Inde aures erigant᷑. in de instruant᷑
mentes: inde animi & corꝑis uires ad omne pas¬
sionis tolerantiã roborent᷑. Hos tantũ qui dño
ꝑmittente primũ baptisma credentib dedi¬
mus. ad aliud quoq singulos p̃paremꝰ: insinu¬
antes & docentes hoc ẽẽ baptisma in gr̃a ma¬
ius. in potestate sublimius. in honore p̃ciosus:
baptisma in quo angłi baptizant: baptisma
inquo deus & xp̃c eius exultant: baptisma
post qđ nemo iam peccat: baptisma qđ fidĩ
nr̃e increm̃ta consummat: baptisina. qd nos
recedentes de mundo statim deo copulat. In
aquȩ luptismo ꝑcipit᷑ peccatoꝵ remissa: in san¬
optanda. & omnium postulationũ nr̃arum p̃¬
cib expeta̾nda: ut qui dei serui sumꝰ. si mꝰ & amici.

Expanded text:
sola quae Deus loquitur, quibus seruos suos ad marsola quae Deus loquitur, quibus seruos suos ad martyrium Christus hortatur. praecepta ipsa diuina uelut arma pugnantibus suggerenda sunt. illa sint militaris tubae hortamenta, illa pugnantibus classica. inde aures erigantur, inde instruantur mentes, inde et animi et corporis uires ad omnem passionis tolerantiam roborentur. nos tantum qui Domino permittente primum baptisma credentibus dedimus ad aliud quoque singulos praeparemus insinuantes et docentes hoc esse baptisma in gratia maius, in potestate sublimius, in honore pretiosius, baptisma in quo angeli baptizant, baptisma in quo Deus et Christus eius exultant, baptisma post quod nemo iam peccat, baptisma quod fidei nostrae incrementa consummat, baptisma quod nos de mundo recedentes statim Deo copulat. in aquae baptismo accipiuntur peccatorum remissa, in sanoptanda et omnibus postulationum nostrarum precibus expetenda, ut qui serui Dei fuimus simus et amici.
Abbreviated transcription (Latin):
meum uidear tibi misisse. quam materiã trac¬
tãtib prebuisse: quȩ res in usu singulis ꝓficit
utilitate maiore. Ham si confectam & paratam
umuestem darem: uestis eẽ mea qͣ alius utere¬
tur. & forsitan ñ ꝓhabitudine stature & cor¬
pous res alteri facta: minus congruens haberet
unc ũ de agno ꝑquem redempti & inniuficati
sumus lanam ipsam & pupuram misi Quã cũ
accepis tunicam tͥ ꝓuoluntate ꝑficies ae plus
in domestica tua atq in propria ueste letabe¬
ris & ceteris qͦq ut cõficere & ipsi ꝓarbitrio
suo possint qđ misimus exhibebis: ut uetere
illa nuditate contecta. ꝑferant omnes indu¬
menta xp̃i celestis gr̃e scificatione uestiti. Nec
non & illud consilium fr̃ carissime utile & sa¬
lubre ꝓspexi in exhortatione tam necessaria
quȩ martyra̾̃s faciat. amputandas eẽ. uerboꝵ
nr̃orum moras: & tarditates atq ambages ser¬
monis humani subtrahendas. ponenda illa

Expanded text:
meum uidear tibi misisse quam materiam tracmeum uidear tibi misisse quam materiam tractantibus praebuisse. quae res in usum singulis proficit utilitate maiore. nam si confectam et paratam iam uestem darem, uestis esset mea qua alius uteretur et forsitan non pro habitudine staturae et corporis res alteri facta minus congruens haberetur: nunc uero de agno per quem redempti ac uiuificati sumus lanam ipsam et purpuram misi, quam cum acceperis tunicam tibi pro uoluntate conficies et plus ut in domestica tua adque in propria ueste laetaberis et ceteris quoque, ut conficere et ipsi pro arbitrio suo possint, quod misimus exhibebis, ut uetere illa nuditate contecta perferant omnes indumenta Christi caelestis gratiae sanctificatione uestiti. Nec non et illud consilium, frater carissime, utile et salubre prospexi in exhortatione tam necessaria quae martyras faciat amputandas esse uerborum nostrorum moras et tardidates adque ambages sermonis humani subtrahendas, ponenda illa
Abbreviated transcription (Latin):
adipisci. instadio e oronabit᷑ nisi usum & ꝑi¬
ciam uirium ante meditet᷑. Aduersarius uetꝰ
ẽ. & hostis antiquus: cũ quo prelium gerimus.
Sex milia annoꝵ iam pene complent᷑ ex quo
hominẽ diabolus impugnat: omni generd
temptandi: & artes atq insidias daeiciendi:
usu ipso uetustatis ediditit. Sumparatum
inuenerit militẽ xp̃i. si rudẽ. siñ sollicito ac
toto corde uigilant̾e circunuenit nesciũ fal¬
lit in cautum. decipit imꝑitum. Siũ quis dñi¬
ca precepta custodiens & fortit̾ xp̃o adherens
contra eum steterit: uincat᷑ necesse ẽ. quia xp̃c
quem confitemur inuiccus ẽ. Ac ne in longum
sermonẽ meum extendem fr̃ carissime. & audi¬
entem uł legentẽ stili latioris copia fatigarẽ:
compendium feci ut ꝓpositis titulis quos quis
& nosse debeat & tenere capitula dñica subnec¬
terem. & id qđ ꝓposueram diuine lectionis auc¬
toritate solidaremus: ut nontam tractatum

Expanded text:
adipisci in stadio coronabitur, nisi usum et periadipisci in stadio coronabitur, nisi usum et peritiam uirium ante meditetur. aduersarius uetus est et hostis antiquus cum quo proelium gerimus. sex milia annorum iam paene conplentur, ex quo hominem diabolus inpugnat. omnia genera temptandi et artes adque insidias deiciendi usu ipso uetustatis edidicit. si inparatum inuenerit Christi militem, si rudem, si non sollicito ac toto corde uigilantem, circumuenit nescium, fallit incautum, decipit inperitum. si uero quis dominica praecepta custodiens et fortiter Christo adhaerens contra eum steterit, uincatur necesse est, quia Christus quem confitemur inuictus est. Ac ne in longum sermonem meum extenderem, frater carissime, et audientem uel legentem stili latioris copia fatigarem, conpendium feci, ut propositis titulis quos quis et nosse debeat et tenere capitula dominica subnecterem et id quod proposueram diuinae lectionis auctoritate solidarem, ut non tam tractatum