comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orationib & oblationib fuis aubẽt
dice. Qui sedes suꝑ cherubm & sera¬
phin. Nam & suꝑ cherubi scriptũ
est sedere dm̃. ut ibi. Qui sedes super
nulla script᷑a cõmemorat. Q nec ip¬
sa qͥdẽ serapħm circa dm̃i stantia ex¬
cepto p̃senti loco in script̾is oib inue¬
bonẽ quẽ forcipe acceꝑat de altari
& tetigit os meu̾. Aqͥla & theodocion
Q in manu esꝰ calculꝰ inforcipe ꝙ̃
acceꝑat de altari & tetigit os me¬
um. Sx. mmacꝰ. Ꝙ inmanu esꝰ cal¬
culus inforcipib quẽ sũpserat de al¬
tari: & detulit ad os meũ. Qatũ ad
hystoriam ꝑtinet iuder᷑ di sedere
intẽplo hierbõa & añ eũ de altari
sccłm .lxx. ad ysaiam carbo defer¬
ri.de altare uł incensi siue holocau¬
stor. Quantũ autẽ ad nusticos
intellectus. ille eis ignis mittitas
ꝗͣ hie renuas ferre ñ poterat. n
cũ animȩ nostre archana peuatͥ¬
uerit ita nos dissolluit ita aueter
hominẽ nouũ ex coqͥt ut in illã uoẽ

Expanded text:
onibus et oblationibus suis audent dicere: \'qui sedes super cherubim et seraphim\'. nam et super cherubim scriptum est sedere deum. ut ibi: qui sedes super nulla scriptura commemorat, et ne ipsa quidem seraphim circa deum stantia excepto praesenti loco in scripturis omnibus inueri, et tetigit os meum; Theodotion: et in manu eius calculus in forcipe, quem acceperat de altari, et tetigit os meum; Symmachus: et in manu eius calculus in forcipibus, quem sumpserat de altari, et detulit ad os meum. quantum ad historiam pertinet, uidetur deus sedere in templo Hierusalem et ante eum de altariSeptuaginta ad Esaiam carbo deferri, de altari uero incensi siue holocaustorum. quantum autem ad mysticos intellectus, ille eis ignis mittitur, quem Hieremias ferre non poterat, qui, cum animae nostrae arcana penetrarit, ita nos dissoluit, ita a ueteri homine in nouum excoquit, ut in illam uocem
Abbreviated transcription (Latin):
uoluero replicare ꝑ longuͦ ẽ. Ergo
qͣrimꝰ uͥ sit hoc incendiũ salutare.
Nulli dubiũ cũ in sac̾s uoluminibus
Ex quoꝵ lectiõe uniu̾sa hominum
uitia purgant᷑. De eo uͦ qd sequitur
pͥncipiũ oris eoꝵs qͦmͦ possit ad scpt᷑as
referriuereor. ne si dic̃e ceꝑimꝰ. ñtã
int̾p̃tari ꝗͣ. uim scͥptis in ferre uide¬
amur. Initiũ oris & cõmunis eboqui
& hoc om̃e qd̃ loqͥm᷑ hebrea lingua
qua uetꝰ testam̃tũ scriptũ ẽ uniuersi
antiqͥtas tͣditdit. Post qͦ. i ĩ fabrica¬
tione tͣris ꝑ offensã dĩ lugnarũ diu̾¬
sitas ad tributa ẽ tẽ sermonis diu̾si¬
induob anĩadũtit᷑ testamitis quȩ cͥca
discat᷑. Sex alȩ uni & sex ale alt̾i. Luc
Nos possumꝰ. & xiiͫ lapides altarĩ
quos ferrũ ñ tecigit. & xru. gẽmas
ex qͥb sacerdotis in signe diadema¬
constructũ ẽ acciꝑe qͦs & ezechiel
memorat & a pocalipsis ñ tacet. No
qͥd uerũ sit dĩ uid̾it: qͥd ueri simiłẽ

Expanded text:
uoluero replicare, perlongum est. ergo quaerimus, ubi sit hoc incendium salutare. nulli dubium, quin in sacris uoluminibus, ex quorum lectione uniuersa hominum uitia purgantur. de eo uero, quod sequitur \'principium oris eorum\', quomodo possit ad scripturas referri, uereor, ne, si dicere coeperimus, non tam interpretari, quam uim scripturis adferre uideamur. initium oris et communis eloquii et hoc omne, quod loquimur, Hebraeam linguam, qua uetus testamentum scriptum est, uniuersa antiquitas tradidit. postquam uero in fabricatione turris per offensam dei linguarum diuersitas adtributa est, tunc sermonis uin duobus animaduertitur testamentis, quae circa discatur. \'Sex alae uninos possumus et duodecim lapides altaris, quos ferrum non tetigit, et duodecim gemmas, ex quibus sacerdotis insigne constructum est, accipere, quas et Ezechiel memorat et Apocalypsis non tacet. quorum quid uerum si
Abbreviated transcription (Latin):
ocłõs. Quod autẽ ait inmanii haber
carbonẽ. manũ in telliganꝰ oꝑ ationens.
Ut ibi. In manu lingue mors &e uita.
& inpsalmo. Cadent in manu gładĩi.
Aut certe uere manꝰ apparuit᷑ ut ꝑsum¬
litudtẽ humanȩ formȩ dum manꝰ ceru¬
tur porrrigentis. ꝓpħa ñ timeat. Iuxta
iuitasse formas ut metꝰ uidentib de

Expanded text:
oculos. quod autem ait: in manu habebat oculos. quod autem ait: in manu habebat carbonem, manum intellegamus operationem, ut ibi: in manu linguae mors et uita et in psalmo: cadent in manu gladii. aut certe uere manus apparuit, ut per similitudinem humanae formae, dum manus cernitur porrigentis, propheta non timeat; iuxta mutasse formas, ut metus uidentibus de
Abbreviated transcription (Latin):
suppellectile fuerint: Aiũsas grasu
bemꝰ acciꝑe. Quib multifarie & auli
modis olim dĩ pat̾b nr̃is locutꝰ ẽ ĩ i¬
uiderur mͥ sermo diustꝰ calculi appelli¬
tione signari. Sic̃ enĩ calculus gens
lapidis durissimi & rotundi & oipi
ritate lenissimi: ita sermo dĩ qͥ ne
hereticoꝵ neq õm̃ ad u̾sarioꝵ potet
calculo sephora suũ filiũ circũcidit o
cħs ppłm purgat auicus. & ĩ apocah¬
si dñs pollicet᷑ uncentib ut accipiꝰ
calculũ & scͥbatꝰ suꝑ eũ nom̃ noutim.
Uidet᷑ autẽ mͥ & .Ixc. in eo qd ante
tͥnͣstulerũt. idẽ sensisse qd̾ ceteri¬
ANTRAYHx. quippe quẽ nos car¬
buncłm int̾p̃tam᷑ gen̾ lapidis fulgia
at q lucentis ꝙͦ etiam in xi. lapicdibus
inuenimꝰ. Siue g calculũ siue ear¬
huncłm lapidẽ accipimꝰ. In calculoa
uini sermonis ueritas & rigor. ĩ carhin¬
culo lucens doctria & manifesta mõ¬
strat᷑. E loqͥa enĩ dñi eloqͥa casta. Argei¬
alibi. Oandatũ dm̃ lucidũ illuminans

Expanded text:
nt, diuersas gratias debemus accipere, quibus niultifarie et multis modis olim deus patribus nostris locutus est in puidetur mihi sermo diuinus calculi appellatione signari. sicut enim calculus genus est lapidis durissimi et rotundi et omni puritate leuissimi, ita sermo dei, qui neque hereticorum neque omnium aduersariorum potest calcnlo Sephora filium circumcidit et Iesus populum purgat a uitiis; et in Apocalypsi dominus pollicetur uincentibus, ut accipiant calculum et scribatur super eum nomen nouum. uinstulerunt, idem sensisse, quod ceteri; ἂνθραξ quippe, quem nos carbunculum interpretamur, genus lapidis fulgidi atque lucentis, quem etiam in duodecim lapidibus inuenimus. siue igitur calculum siue carbunculum lapidem accipimus, in calculo diuini sermonis ueritas et rigor, in carbunculo lucens doctrina et manifestamonstratur; eloquia enim domini eloquia casta, argen lucidum, inluminans
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ extremꝰ regnauit & qͥ cetꝰ uibabilonẽ dutꝰ
est fuisse reges undeci. & duodecimum
godoliã ꝙͦ constituerat rexħabilonis super
terrã quẽ int̾fecit ismahel filiꝰ nathana¬
hel in t̾medias epulas retiquaꝵ patriģ par¬
am. Ioatham.E zechiam. & Iosiam. Qui
sublines ꝑsingulas captiuitates głicare au
incaptiutatẽ ducti stͣ pedũ uelare uesti¬
gia. Suꝑ liminare uͦ sublatũ & domum
impletã ftimo sicut supra diximꝰ eũsio¬
nẽ hierłm & incendiũ tẽpłi ex posuit. Q
ut iͥa semel eiꝰ cepi referre sencentiã etiã
ta quȩ nec dũ ame stͣ tacta contingam.
forcipẽ de qͦ altaris carbo cõphensus est¬
& labia purgata ꝓͥam y saie asseriuit passio¬
nẽ qua sub manasse int̾fectus ẽ rege.
Ꝙ tunc uere purgatꝰ labiis dixit ad
Non intelligis ysaias ẽẽ miserũ. ñ cõpun¬
geris. ñ moueris: s qñ ille mortuus est

Expanded text:
qui extremus regnauit et qui caecus in Babylonem ductus qui extremus regnauit et qui caecus in Babylonem ductus est. fuisse reges undecim et duodecimum Godoliam, quem constituerat rex Babyloniae super terram. quem interfecit Ismahel filius Nathaniae inter medias epulas, reliquiarum patriae par, Oziam, Joatham, Ezechiam, et Josiam, qui sublimes per singulas captiuitates glorificare audin captiuitatem ducti sunt, pedum celare uestigia. superliminare nero sublatum et domum inpletam fumo, sicut supra diximus, euersionem Hierusalem et incendium templi exposuit. Et ut, quia semel eius coepi referre sententiam, etiam ea, quae necdum a me sunt tacta, contingam, forcipem, de qua altaris carbo conprehensus est, et labia purgata propriam Esaiae adseruit passionem, qua sub Manasse interfectus est rege. et tunc uere purgatis labiis dixit ad non intellegis, Esaia, esse te miserum, non conpungeris, non moueris; sed quando ille mortuus est,
Abbreviated transcription (Latin):
di assisten̾tes laudent eũ. & ĩdiũsa mi¬
nistia mutant᷑ maximeq ad eos qui
purgatione indigent & ob pͥstina pecca¬
destruendi & iriucenduĩ ũse hierusalẽ.
N on nulli uͦ insuꝑioeib consentientes in
extrema parte disseutiunt. Nam suꝑ¬
liminare sublatũ illo tẽꝑe p̃clicant. qñ
uelũ rẽpli scissũ ẽ. & iuuũsa domꝰ isł er
pors nube confusa qnͣ iosephus refert sa-¬
cerdoces erabditis tẽpliu̾tutũ celestiũ audisse
uocẽ. Transeamꝰ ex his sedib. Est uir qͥdã
a qͦ ego plura didicisse me gaudeo. Et qͥ
hebreũ sermonẽ ita elimarit. ut int̾̃ scri¬
bas eoꝵ caldtus existimet᷑. Is longe alia
ta ingressus ẽ. Ait enũ nullũ ꝓpħarum
extͣ ysaiam uidisse seraphin cirea dñm
stantia. & ne ipsa quidẽ seraphin alibi
lectitari. Ue huic consũmationis & cap¬
tiuitatis hierłm ꝗͦ sub nabuchoddonosor
facta ẽ signũ eẽ p̃missũ. As oria qͥppe
sub qͦ ꝓpħare orsus est use ad sedechiam

Expanded text:
i adsistentes laudent eum et in diuersa ministeria mittantur maximeque ad eos, qui purgatione indigent et ob pristina peccadestruendi et incendii uniuersae Hierusalem\'. nonnulli uero in superioribus consentientes in extrema parte dissentiunt. nam superliminare sublatum illo tempore praedicant, quando uelum templi scissum est et uniuersa domus Israhel erroris nube confusa, quando Iosephus refert sacerdotes ex adytis templi uirtutum caelestium audisse uocem: \'transeamus ex his sedibus\'. Est uero quidam, a qHebraeorum sermonem ita elimarit, ut inter Scribas eorum Chaldaeus aestimetur. is longe alia uia ingressus est. ait enim nullum prophetarum extra Esaiam uidisse seraphim circa deum stantia et ne ipsa quidem seraphim alibi lectitari, dein consummationis et captiuitatis Hierusalem, quae sub Nabuchodonosor facta est, signum esse praemissum. ab Ozia quippe, sub quo prophetare orsus est, usque ad Sedechiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ille regtauit. nemo qͥsut dmpa¬
trũ. abraham y saac. & iacob̾.
Qñ uł ille mortuus ẽ: suspirauerũt
filũ isrł ut scͥpt᷑a dicit. & ascendit
clamor eoꝵ ad dñm. Cũ utiq uix¬
ta historiam tunc magis gaudẽ de-
baiane occubuit. Ꝙ pͦ pessimi du¬
cis int̾itũ: cecidi inquit suꝑ faciẽ
meã. & clamaui uoce magna & dixi.
nullus nr̃m uideat ac suspiret & ĩ
penitentiam corruat. Non regnet
ait apłs peccatũ in mortali ur̃o cor¬
pore. Regnante peccato ȩgyptus
extruimus ciuitates. Incin̾e uersam᷑
& sordib. ꝓfrum̃to paleas. ꝓ solida
petͣ luti oꝑa sectam. Sequit᷑. Uidi
dñm sedentẽ suꝑ chronũ excelsum

Expanded text:
ille regnauit, nemo quaesiuit deum patrum Abraham, Isaac et Iacob. ando uero ille mortuus est, suspirauerunt filii Israhel, ut scriptura dicit: et ascendit clamor eorum ad dominum, cum utique iuxta historiam tunc magis gaudere debBanaiae occubuit et post pessimi ducis interitum: cecidi, inquit, super faciem meam et clamaui uoce magna et dixi nullus nostrum uideat ac suspiret et in paenitentiam corruat. non regnet, ait apostolus, peccatum in mortali uestro corpore. regnante peccato Aegyptiis extruimus ciuitates, in cinere uersamur et sordibus, pro frumento paleas, pro solida petra luti opera sectamur. Sequitur: uidi dominum sedentem s
Abbreviated transcription (Latin):
celsũ & eleuatũ. & plena domus
amaiestate eiꝰ. Q seraphin stabãt
incircuitu etꝰ. Quidã anͣ me tam
greci qͣ latini hunc locũ exponẽtᷤ
dñm suꝑ thyonũ sedentẽ dñmpa¬
trẽ. Ꝙ duo seraphin qͥ exutraq
parte stantia p̃dicant᷑ duin nr̃m
Quoꝵ ego auctoritati. ꝗͣuis sint
eruditissimi ñ ad sentio. Multo siqͥoẽ
melꝰ ẽ uera rustice ꝗͣ disserte falsap¬
ferre. Maxime cũ iohanneᷤ euange¬
lista in hac eadẽ uisione ñ dm̃ patre
s xp̃m scribat eẽ conspectũ. Namcũ
de in credulitate diceret iudeoꝵ: statĩ
causas incredulitatis exposuit. Qib̃i
non poterant crede in eũ qi dixit¬
y saias. Aure audietis & ñ intellige¬
tis. & cernentes aspicietis & ñ uidebiiᷤ.
Hȩc autẽ dixit. qñ uidit głam unige¬
niti & cestificatꝰ ẽ de eo. Ip̾senti uolu¬
mine ysaiȩ ab eo qͥ sedet in thorono
iubetur ut dicat. Aure audietis. &
ñ intelligetiᷤᷤ. Qui autẽ huc iubet
intelligi: cũ xp̃c sit ipse qͥ sedeat. &¬

Expanded text:
euatum, et plena domus a gloria eius. et seraphim stabant in circuitu eius. quidam ante me tam Graeci quam Latini hunc locum exponentes dominum super thronum sedentem deum patrem et duo seraphim, quae ex utraque parte stantia praedicantur, dominum quorum ego auctoritati, quamuis sint eruditissimi, non adsentio, multo si quidem melius est uera rustice quam diserte falsa proferre, maxime cum Iohannes euangelista in hac eadem uisione non deum patrestum scribat esse conspectum. nam cum de incredulitate diceret Iudaeorum, statim causas incredulitatis exposuit: et ideo non poterant credere in eum, quiadixitEsaias: aure audietis et nonintellegetis, etcernentesaspicietisetnonuidebitis. haecautem dixit, quando uidit gloriam unigeniti et testificatus est de eo. in praesenti uolumine Esaiae ab ea, qui sedet in throno, iubetur, ut dicat: aure audietis et non intellegetis. qui autem hoc iubet,intellegi, cum Christus sit ipse, qui sedeat. et
Abbreviated transcription (Latin):
uida & reges eiꝰ & pͥncipes eiꝰ ad ponen¬
das eas inde solationẽ & in inurũ. &
sibilationẽ. P q̃ ꝓphetia licet inpleriᷤ
co dicat ausculta. Seduxisti dñe & se
sannationẽ. Q econtͣrio dicebat ysaie.¬

Expanded text:
Juda, et reges ejus, et principes ejus, ad ponendas eas in desolationem, et in invium, et sibilationem . Pro qua Prophetia, licet in plerisco dicat ausculta: Seduxisti me, Dominesannationem . Et econtrario qui asse
Abbreviated transcription (Latin):
misedia cdĩ confisus. pͦ ꝗͣ seraphui audi¬
erit ecce tetigit hoc labia tua & ab stu¬
lit iniquitateᷤ tuas & peccata tua pur¬
ꝯabit ocio uoluisse torpere & ultꝰ inmui¬
nisfiũ dĩ quasi peccatis libũ zelo se obtu¬
lisse ficd̃. Moysen uͦ qr scłarib erudi¬
tus fuerit cisciplinis & int̾fecto egyptio
conscientia eiꝰ aliqͣ ex parte sorduerat. uũ
& uox ad eũde rubo facta sit dicens. Ne
rit sibi ad uersus magos adũsus phara¬
onẽ pessimũ regẽ futurũ eẽ certam̃ se

Expanded text:
 audierat, Ecce tetigit hoc labia tua, et auferet iniquitates tuas, et peccata tua purgabit, otio noluisse torpere, sed ultro in ministerium Dei, quasi a peccatis liberum, zelo se obtulisse fidei. Moysen vero quia saecularibus eruditus fuerat disciplinis, et interfecto Aegyptio, conscientia ejus aliqua ex parte sorduerat ; unde et vox ad eum de rubo facta sit, dicens: Ne rit sibi adversus magos et adversus Pharaonem pessimum regem futurum esse certamen, se
Abbreviated transcription (Latin):
& uniũ suᷤ hic mundꝰ implet fuauo io
est gla dĩ. Ubi autẽ inlatine elcu atõ
Et domꝰ ĩpleta sumo. Ns ut sunto
dyximꝰ ignis ẽ. Hic cũ in sy na monte
descendisset admoy. senꝰ AUabuente
eiuis iudebant᷑ lampades discarrente
& plenꝰ ois moris fumo. an ipsalrie at᷑¬

Expanded text:
 uniuersus hic mundus inpletus fumo, id est gloria dei. ubi autem in Latino \'eleuatum\' Et domus inpleta est fumo. deus, ut supra diximus, ignis est; hic cum in Sina monte descendisset ad Moysen, ad aduentum eius uidebantur lampades discurrentes et plenus omnis mons fumo. unde in psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis partẽ sacerdos auri lammina
ꝓtegebat. ꝗͣ in et echiel dñs iubet tau
littȩ inp̃ssione signari. De qua dauid
exultat dicens. Signatũ ẽ suꝑ no᷑
lumen uultꝰ tui dñe. Inqͣ allophilꝰ
ꝓcax funͦs lapidis ictu inteuiit
Regnauit autẽ orias annis quinqͣ¬
guita duob. Quo teꝑe apud lati¬
nos amuliꝰ. apud achenienses aga-
Y saias ꝓpheta hanc uisionẽ ꝗͣ expli̾¬
nare nunc nitim᷑ uidit: idẽ eo anno
quo romulus romani imꝑii conditor
natus ẽ. sic̃ manifestũ eẽ pot̾it his
qͥ uoluerint leg̾e tẽpors librum
que nos in latinam lingua exgreco
sermone tͣnstulimꝰ. Et factum est.
in anno qͦ mortuus ẽ rex orias. Uidi
dñm sedentẽ suꝑ thronu̾ excelsum
& eleuatũ. Pmissa historia. spiritali᷑
sequit᷑ intellectꝰ. cuiꝰ causa historia
ipsa replicata ẽ. Uiuente lepso rege.
& qͣntũ inre ẽ sacerdotuĩ dissipante :¬
y saias uisionẽ uidẽ ñpotuit. Qũa
du ille regnũ tenuit in uidea: pro¬

Expanded text:
oris partem sacerdos auri lammina protegebat, quam in Ezechiel dominus iubet tau litterae inpressione signari, de qua Dauid exultat dicens: signatum est super nos lumen uultus tui, domine, in qua allophylus procax fundae lapide ictus interiit. regnauit autem Ozias annis quinquaginta duobus, quo tempore apud Latinos Amulius, apud Athenienses AgameEsaias propheta hanc uisionem, quam explanare nunc nitimur, uidit, id est eo anno, quo Romulus, Romani imperii conditor, natus est, sicut manifestum esse poterit his, qui uoluerint legere Temporum librum, quem nos it factum est in annoquo mortuus est rexOzias\': uidi dominum sedentem super thronum excelsum et eleuatum. praemissa historia spiritalis sequitur intellectus, cuius causa historia ipsa replicata est. uiuente leproso rege et, quantum in se est, sacerdotium dissipante Esaias uisionem uidere non potuit. quam diu ille regnum tenuit in ludaea, pro
Abbreviated transcription (Latin):
nte quã deuisione dicamus:.
per tractãdã uidetur qͥd sit ozias.
quot annis regnauerit. qui ei ince¬
teris gentib sint coȩui & de ꝑsona
quidem. sicut inregnoꝵ. & in p̃t̾itoꝵ
libris legna fuit uir ustus & fecit
rectũ inconspectu dñi. edificans tẽplũ.¬
aquȩ ductũ fabricans. offerens uasa.
Q ꝓ hoc merito Adu̾sarios suꝑane.
qb maxinũ pietatis indiciũ e. habẽs
multos in suo imꝑio ꝓphetas. Hic quã¬
dui uixit ⁊acharias sacerdos cogno¬
mento intelligens placuit dõ & eu
oĩ ueneratione delubrũ ei ingresuĩ ẽ
Uost ꝗͣ uͦ ⁊acarias obiit. uolens ꝑ se of¬
ferre donaria sacerdotalẽ orddinẽ ñcã
pie qͣ audacter inuasit. Q reclamã.¬
tib leuitis & gt̾is sacerdotib. Non¬
ne tues orias rex & ñ sacerdos. du¬
dire noluit. statimq lepͣ ꝑfusus i

Expanded text:
ntequam de uisione dicamus, pertractandum uidetur, qui sit Ozias, quot annis regnauerit, qui ei in ceteris gentibus sint coaeui. et de persona quidem, sicut in Regnorum et Praeteritorum libris legimus, fuit uir iustus et fecit rectum in conspectu domini aedificans templumaquaeductum fabricans, offerens uasa et pro hoc merito aduersarios superans, quodque maximum pietatis indicium est, habens multos in suo imperio prophetas. hic, quamdiu uixit Zacharias sacerdos cognomento Intellegens, placuit deo et cum omni ueneratione delubrum eius ingressus est. postquam uero Zacharias obiit, uolens per se offerre donaria sacerdotalem ordinem non tam pie quam audacter inuasit et reclamantibus leuitis et ceteris sacerdotibus: nonne tu es Ozias rex et non sacerdos?\' audire noluit statimque lepra perfusus in
Abbreviated transcription (Latin):
tium. Mortuus ẽ autẽ filiꝰ muliers̃
huiꝰ nocte. Dũ enĩ legis sequit᷑ obser¬
qȩ doctrinȩ copulat. tenebrarũ errore
cooꝑtaẽ. Opp̃ssitq eũ dormiens mat̾
sua quȩ ñ pot̾at dic̾ẽ. Ego dormio & cor
meũ uigilat. Media nocte consur¬
gens tulit. filiũ de lat̾e eccłiȩ dormi¬
entis & in sinu collocauit suo. Rega¬
le totam apłi ad galathas epłam &¬

Expanded text:
lius mulieris hujus nocte. » Dum enim legis sequitur obsercae doctrinae copulat, tenebrarum errore cooperta est. « Oppressitque eum dormiens mater sua. » Quae non poterat dicere: « Ego dormio et cor meum vigilat . » Media nocte consurgens, tulit filium de latere Ecclesiae dormientis, et in suo collocavit sinu. Relege totam Apostoli ad Galatas Ep
Abbreviated transcription (Latin):
dimatut᷑ mamfeste pingit eccłã
degentib congregatã. Hec iccirco
mi pͥma fronte replicaui ne cui uideat᷑
Ii congruũ. si meretͥtes dicant᷑ quaꝵ
pia salomonis iudicio filiĩ possessiõe
donata ẽ. Prudens qͣrat Auditor qͦmͦ
eretͥx sit eccła quȩ ñ habet macu¬
a. neq rugã. Non dicimꝰ eccłam ꝑ¬
mansisse metͥcẽ s fuisse. Nã & s
monis lepsi domo saluatoris scͥbit᷑
D tẽꝑe qͦ habeat hospitẽ saluatorẽ.
atẽ: s qr priꝰ fuerit publicauꝰ. ut uͥ

Expanded text:
dimittuntur, manifeste pingit ecclesiam de gentibus congregatam. haec idcirco in prima fronte replicaui, ne cui uideatur incongruum, si meretrices dicantur, quarum una Salomonis iudicio filii possessione donata est. prudens quaerat auditor: quomodo meretrix ecclesia, quae non habet maculam neque rugam? non dicimus ecclesiam permansisse meretricem, sed fuisse. nam et in Simonis leprosi domo saluator scribitur eo tempore, quo habebat hospitem saluatorem, tatem, sed quod prius fuerat publicanus: « ut
Abbreviated transcription (Latin):
inepła sua adhebreos aꝑtissine desi¬
niat ñ abrahã sucepisse melchi sedech
decimas diuitiarũ eł. s de spolis hosti¬
um partẽ accepisse poutificẽ. Salem
autẽ ñ ut iose phus & nr̃oꝵ omnes

Expanded text:
istola sua ad Hebraeos apertissime definiat, non Abraham suscepisse a Melchisedech decimas divitiarum ejus, sed de spoliis hostium, partem accepisse Pontificem. 7. Salem autem non, ut Josephus, et nostri omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tas ũrecipit. P̃t̾ea pleniꝰ eẽ tractatĩ
inepła adhebreos quã õs grecireci¬
punt. & ñ nulli latinoꝵ qd̾ iste ma¬
chisedech idẽ rex iustus. rex fuerit
qd̾ absq paire & matre fuerit: cũ¬
habuerit & matrẽ: s qd̾ subito ĩtro¬
ducat᷑ ingenesi occurrisse abrahã
acede hostiũ reñtenti. & nec ant e
nec pꝰcea. eiꝰ nom̃ ferat᷑ ad scriptum.
Affirmat autẽ apł̃s qd̾ aaronsa¬

Expanded text:
tas non recipit. 4. Praeterea plenius esse tractatum in Epistola ad Hebraeos , quam omnes Graeci recipiunt, et nonnulli Latinorum, quod iste Melchisedech, id est, rex justus, rex fuerit quod absque patre et matre fuerit, cuhabuerit et matrem, sed quod subito introducatur in Genesi occurrisse Abraham a caede hostium revertenti; et nec ante. nec postea ejus nomen feratur adscriptum. Affirmat autem Apostolus, quod Aaron sa
Abbreviated transcription (Latin):
amat: ꝑdit animã suam. Ñ lacdium
tenet hostis ut me ꝑimat. & ego de
Iño passuro timide consulens petrꝰ
scandalũ fuit. Paulus retinentib se
frib ne herosoliniã ꝑgeret. respondit.
¶ꝯfacitis plorantis & ꝯtͣbantes tor
meũ: Ego enĩ ñ solũ ligari. sed etiam¬

Expanded text:
amat, perdit animam suam . Gladium tenet hostis ut me perimat, et ego de Domino passuro timide consulens Petrus, scandalum fuit. Paulus retinentibus se fratribus ne Hierosolymam pergeret, respondit: Quid facitis plorantes et conturbantes cor meum? Ego n
Abbreviated transcription (Latin):
sponsam sũpturꝰ eccłiã. Hec supra
dictus uir. Nos autẽ dicimꝰ ñ uenis¬
se dm̃.nͥ ad oues ꝑditas domꝰ isrł uec
uoluisse panẽ accipe filioꝵs & dare
eũ canib. & bndictiorẽ pͥmã uideoꝵ
popło detulisse. qͥb st̃ credita eloqͥa dĩ.¬
& repmissio & legis latio & confessio
tesfam̃ti. Uerũ qr illi credẽ noluert̃.
ad iacob minorẽ popłm bñdictionem
ẽẽ tͣnssatã. Neq tñ maiorẽ filiũ pęni¬
tus fuisse despertũ: qi cũ sub ĩtuit
Arufinum presbiterũ Rome.
bro fama mentit᷑ & tam
debonis mala ꝗͣ de mał bo¬
na falsoꝵ ore concelebrat. Un & ego
gaudeo quidẽ sr̃ testimonio ergaime
bii. nec dubito qͥn me publice p̃dice
timesco. Itaq obsecro ut magłꝰ me¬
mit̾utiᷤᷤ mei. & dignũ ur̃a laudes¬
ciatis. Qd pͥmꝰ ad officiũ ꝓuocasti.
& tͥ secunde in rescribendo partes
datȩ sunt. ñ uenit de ĩ curia in
amicos. s de ignorantia. Si enim

Expanded text:
sponsam sumpturus ecclesiam\'. haec supra sponsam sumpturus ecclesiam\'. haec supra dictus uir.\\ Nos autem dicimus non uenisse dominum nisi ad oues perditas domus Israhel nec uoluisse panem accipere filiorum et dare eum canibus et benedictionem primam Iudaeorum populo detulisse, quibus sunt credita eloquia dei et repromissio et legis datio et confectio testamenti; uerum quia illi credere noluerunt, ad Iacob, minorem populum, benedictionem esse translatam. neque tamen maiorem filium penitus fuisse despectum, quia, cum subRUFINUM PRESBVTERUM DE IUDbro fama mentitur et tam de bonis mala quam de malis bona falso rumore concelebrant. unde et ego gaudeo quidem super testimonio erga me bii nec dubito, quin me publice praedicdicium pertimesco. itaque obsecro, ut magis memineritis mei et dignum uestra laude faciatis. quod primus ad officium prouocasti et mihi secundae in scribendo partes datae sunt, non uenit de incuria in amicos, sed de ignorantia; si enim
Abbreviated transcription (Latin):
extensione manuũ cruci secũ parit̾
affixit. Qd ysaãc qͣrit aiacob cur tã
cito uenerit. ad minat᷑ ut loqͥt᷑ celere
credentiũ fidẽ. Qd̃ cibi delectabiles
offerunt᷑: hostia placens deo. salus
ẽ peccatoꝵs. Post esum seqͥ ͦ benedictio
regni aꝑta uoce ꝓnuncians. qͦ mͦ
etiã ad orent eũ fr̃es sui & serui¬
ent ei credentes ex isrł. Quia gͥ
iniquitas est inimica iusticie.
E sau ad discordiã concitat᷑. & necẽ
fraudulentꝰ ex cogitat dicens ĩcorde
suo. Apꝓpitiqͣnt dies passiõis patͥs
mei. & occidã iacob frẽm meũ. Di¬
abolus fratricidas iideos incam añ
p̃meditans: esau manifestissime ꝯfi¬
tet᷑: Tẽpꝰ ꝙ ĩtfectionis ostendens.
ut int̾ficiã frẽm meũ. Qua ꝓpter
rebecca. id ÷ penitentia: nuntiauit
fr̃is insidias. qͥuocato iacob p̾cep̾ ei
ut messopiam ꝑgeret & iñ acciperet
uxorẽ de grñe laban syrifr̃ĩs matͥs
suȩ. Quomͦ itaq fr̃is dolos fugiens
mesopotamrã tendit ia ob: ita & xͦ

Expanded text:
extensione manuum cruci secum pariter adfixit. quod Isaac quaerit ab Iacob, cur tam cito uenerit, admiratur uelocem credentium fidem; quod cibi delectabiles offeruntur, hostia placens deo salus est peccatorum. post esum sequitur benedictio regni aperta voce pronuntians: quomodo etiam adorent eum fratres sui et serviant ei, credentes ex Israel. Quia igitur iniquitas est inimica justitiae, Esau in discordiam concitatur, et necem fraudulentus excogitat, dicens in corde suo: Appropinquent dies passionis patris mei, et occidam Jacob fratrem meum » . « Diabolus fratricidas Judaeos in Cain ante praemeditans, in Esau manifestissime confitetur: tempus quoque interfectionis ostendens: ut interficiam fratrem meum. quapropter Kebecca, id est patientia, nuntiauit uiro fratris insidias, qui uocato Iacob praecepit ei, ut Mesopotamiam pergeret et inde acciperet uxorem de genere Laban Syri, fratris matris suae. quomodo itaque fratris dolos fugiens Mesopotamiam tendit Iacob, ita et Ch
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã inundi: ut  stulticia ar¬
guat᷑. Neq erũ dignat᷑ sapieutia dĩ
ad mundi sapientiam coniuncendã
um fuit. qd̃ fatuũ dĩ erat. in hoc par¬
uo & fatuo dĩ ĩ fatuaret᷑ scłi sapiẽ¬
tia. Non enĩ ualebat seculisapien¬
tia. magnitudinẽ in se uenientis
sapientiȩ sustiu̾e. Uerũ exẽplũ
int̾ ponam ut ꝑspicue possit ĩ¬
telligi qͦmͦi fatuũ dri stultã fec̾it
sapientiam mundi. F ingamꝰ pau¬
lisꝑ me qͥ aliqͥd putornosse cũ in¬
sipiente aliqͦ & inerudito ꝯ ferre
sermonẽ qͥ nicħ intelligat. nichil
acute disputatibuis int̾roget. Nũ¬
qͥd nã opus mͥẽ ad illꝰ stulticiam
coarguendã dialȩtiçȩ artis callidi¬
tate & ꝓfundor sensuũ acumen
adhib̃e: Nonne ad uniꝰ sermunculi
iactũ uił & modici. qͥ tũ illiꝰ ĩtelligẽ¬
tiȩ uideatur acerrimꝰ fatuũ eum
& in sipientẽ ẽẽ conuincã᷑. Siogͥ
ad mundi sapientiam stultific andã
ñ ẽ opꝰ sapientiã dĩ descende & cum

Expanded text:
sapientia mundi, ut esse stultitia arguatur. Neque enim dignatus sapientia Dei ad mundi sapientiam convincendam um fuit, quod fatuum Dei erat, ut hoc parvo et fatuo Dei infatuaretur saeculi sapientia. Non enim valebat saeculi sapientia, magnitudinem in se venientis sapientiae sustinere. Verum exemplum interponamur, ut perspicue possit intelligi, quomodo fatuum Dei stultam fecerit sapientiam mundi. Fingam paulisper me, qui aliquid putor nosse, cum insipiente aliquo et inerudito conferre sermonem, qui nihil intelligat, nihil acutae disputationis interroget. Nunquidnam opus mihi est ad illius stultitiam coarguendam dialecticae artis calliditatem et profundorum rensuum acumen adhibere? Nonne ad unius sermunculi jactum vilis et modici, qui tamen illius intelligentiae videatur acerrimus, fatuum eum et insipientem esse convincam? Sic igitur ad mundi sapientiam stultificandam, non est opus sapientiam Dei descendere et cum
Abbreviated transcription (Latin):
uity. pũ sac̃dotis filii dĩ. De qͦ dr̃ ĩ cente¬
simo nono psalmo. Tues sacerdos ĩet̃¬
nũ scdin ordinẽ melchisedech. Or
cͥc̃cisionẽ funtꝰ sac̾dotio. ut ñ gñs ex
iudeis. s uidei a gentib sac̾cdotiũ acce¬

Expanded text:
isse sacerdotis filii Dei, de quo dicitur in centesimo nono psalmo: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Ordcircumcisionem functus sacerdotio, ut non gentes a Judaeis, sed Judaei a gentibus sac
Abbreviated transcription (Latin):
dulimitẽ excedit ħ qb̵ descendit ad
hommes fatuũ dĩẽ. Uerũ id ipsu
fatuũ dĩ sapientius ẽ. hominbus.
Quib hominib: ñ utiq stultis sed
sapientib. Dicas licet sapientes
seculi istius. siue pͥncipes. siue ua¬
tes. istis sapientib seculi hoc quod
ex posiumꝰ fatuũ dĩ. sapientiꝰ ẽ. Mi¬

Expanded text:
ad homines fatuum Dei est: verum id ipsum fatuum Dei sapientius est hominibus. Quibus hominibus? Non utique stultis sed sapientibus, dicas licet sapientes saeculi istius sive principes, sive vates, istis sapientibus saeculi, hoc quod exposuimus. « fatuum Dei sapientius est
Abbreviated transcription (Latin):
bes ab extremo t̾re fulgura ĩplum¬
am fecit. & eduxͣ uentos dechesau¬
ris sius. Ꝙ nos iuxta mudiã clei
ad hos thesauros occursuros putamtꝰ
& qr plures st̃ thesauri forte upc¬
ta ordinem resurgẽtiũ erit & reiͥ¬
es inthesauris dĩ. Qd̃ autẽ dico is¬
tiusmodi ẽ. Resurrectio mortuor

Expanded text:
bes ab extremo terrae, fulgura in pluviam fecit: et eduxit ventos de thesauris suis, et nos juxta misericordiam Dei ad hos thesauros occursuros putamus. Et quia plures sunt thesauri: forte juxta ordinem resurgentium erit et requies in thesauris Dei. Quod autem dico, istiusmodi est: resurre
Abbreviated transcription (Latin):
dni. Fortitudinis. dilectionis. & cari¬
tatis. Podes & ipse de scͥpturis hos
uentos ꝯgregare. & istoꝵ spũum
iuenire chesauros. Ubi sunt is¬
ti chesauri utiq mneo in qͦst᷑ thes¬
auri sapientiȩ & scientiȩ abscondi¬
ti In xp̃o sedẽ habent inde orũt᷑
hi spͣc ut alius sapiens sit. aliꝰ fide.¬
lis. aliꝰ eruditus. & aliꝰ qb cũq dono¬
rũ dĩ possideat. Alii enĩ ꝑsp̃m da¬

Expanded text:
 dilectionis et charitatis. Potes et ipse de scripturis hos ventos congregare, et istorum spirituum invenire thesauros. Ubi sunt isti thesauri? utique in eo quo sunt thesauri sapientiae et scientiae absconditi, in Christo sedem habent. Inde oriuntur hi spiritus, ut alius sapiens sit, alius fidelis, alius eruditus, et alius quodcunque donorum Dei possideat. « Alii enim per spiritum da
Abbreviated transcription (Latin):
isto: añ erectionẽ occidit. Si autẽ ceci¬
dit conseq̃nt̃ erigendus fuit. Nemo
quippe sr̃ casu subleuat᷑. Si autẽ
erectus ẽ: iudeamꝰ q̃ runa p̃cesserit.
Om̃s corriumꝰ ꝑ peccatũ in orbẽ ter¬
rarũ : & dñs qui erigit allisos eleua¬
uit nos iacentes. In adã om̃s morimł
atq ita corruit orb t̾rarũ & inddigiet

Expanded text:
isto ante erectionem cecidit, si autem ceciisto ante erectionem cecidit, si autem cecidit, consequenter erigendus fuit. Nemo quippe sine casu sublevatur: si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit. Omnes corruimus per peccatum in orbem terrarum, et Dominus qui erigit elisos , elevavit nos jacentes. In Adam omnes morimur, atque ita corruit orbis terrarum, et indiget
Abbreviated transcription (Latin):
ne inscͥpt᷑is ñ dicunt᷑. In anima
confessionis: tres spc̃ postulat dicens.
Sp̃ũ pͥncipali confirmame: sp̃m rec¬
tum innoua inuiscerib meis spm̃ sc̃m
tuũ ne auferas ame. Qstͣ isti tres
bationẽ euis rei diximꝰ. qd̾ habitata .i.
orb̃ t̾rarũ insapientia dĩ fabricata
sit. Sapientia qͥppe auxiliabit᷑ iusto
suꝑ decẽ potestatẽ habenti ciuitates. Sa¬
pientiam autẽ & disciplinã qͥ abicit in¬
felix ẽ. & uana spes eiꝰ & labores eiꝰ ĩ sen-
sati & inutilia oꝑa eiꝰait sapientia que
titulo inscribit᷑ salomonis. Iccirco quan¬
tum possumꝰ laborare nitam᷑ ut habita¬
ta nr̃a sapientia di erigat᷑. Cecidit qͥp¬
pe & de subluni corruit. uenientib nob
in locũ istũ miseriarũ. Cecidit habita
egunꝰ impie gessimus: & post riunam
indiget erecfione. Si autẽ ñ uis istasẽ¬
tentia ad duci cõmunt̃ totiꝰ orb q̃ra
mꝰ runã ꝙ pͦ casũ eiꝰ consequenter
ds erigens p̃dicet᷑. Quicq ẽ in orbe

Expanded text:
e in Scripturis dicuntur, in anima confessionis, tres spiritus postulat dicens: « Spiritu principali confirma me, spiritum rectum innova in viscoribus meis, spiritum sanctum ne auferas a me . » Qui sunt isti tres bationem ejus rei diximus, quod habitata, id est, orbis terrarum in sapientia Dei fabricata sit. « Sapientia quippe auxiliabitur justo, super decem potestatem habentes in civitate. Sapientiam autem et disciplinam qui abjicit infelit inutilia opera ejus, ait Sapientia, quae titulo inscribitur Salomonis . Idcirco quanto possumus labore nitamur: ut habitata nostra, sapientia Dei erigatur. Cecidit quippe et de sublimi corruit, venientibus nobis in locum istum misegimus, impie gessimus, et post ruinam indiget erectione. Si autem non vis ista sententia adduci, communem totius orbis quam, ut post casum eis consequenter Deus erigens praedicetur. Quicunque est in orbe
Abbreviated transcription (Latin):
tudine sua. & erexit cebẽ ĩ sapien¬
tia sua & insua prudentia extendit
quippe ad adã t̾raes: necessarram
habemꝰ fortitudinẽ dĩ. qr absqꝑ ea i¬
possibile noł ẽ id ex seqͥ qb carni repug¬
nat. Cũ dutẽ mortificata fuerut mñs ͬ
suꝑ t̾ram tunc parent sp̃c uolunta
terrã uenias. & consid̾es io qb̃ ĩ ob
scͥptũ ẽ iurta em̃datissima exẽplaria
quomͦ statuerit eam suꝑ nichilũ:
inuenies fortitudine̾ ddi ĩmedietate
mundi t̃re librã sustiñ. Uetam
nuncupatur id ẽ in habitata. Scio
anunã inhabitatã scio de sertam.
Si enĩ ñ habet dm̃ patrẽ. s ñ ht̃
filiũ dicẽntẽ. ego & pat̃ m̃s ueniemꝰ
ad eũ & mansionẽ ap̃ eũ faciemus.¬
ẽ. Habitata autẽ ẽ̾ qñ plena ẽ do̾.¬

Expanded text:
 erexit orbem in sapientia sua, et in sua prudentia extendit quippe ad Adam, « Terra es »  necessariam habemus fortitudinem Dei, quia absque ea impossibile nobis est id exsequi, quod carni repugnat. Cum autem mortificata fuerint membra super terram, tunc parent spiritus voluntatterram venias, et consideres id quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen exemplaria, quomodo statuerit eam super nihilum, invenies fortitudinem Dei in medietate mundi terrae libram sustinere. Veniam nuncupatur, id est, inhabitata. Scio animam inhabitatam, scio desertam. Si enim non habet Deum Patrem: si non habet Filium dicentem: ego et Pater veniemus ad eum, et mansionem apest: habitata autem est quando plena est D
Abbreviated transcription (Latin):
tes sͥidõ uaticinans aiebat. Mandabo
nubil ne pluant sr̃ eã ymbr̃e. Si
autem iam dicimꝰ qͥ sint nubes. uudea¬
mꝰ qͦmͦ ds̃ educat nubes ab extremot̃¬
hoc mandatũ paulus & fuit nouis
simꝰ in hoc mundo dicens. Huto enim
ds nos apłos nouissimos ostendit qͣsi
mortificatos. Quia spectacłm facti¬
sumꝰ mundo & angłis & hominib. Si

Expanded text:
tes sibi, ideo vaticinans aiebat: Mandabo tes sibi, ideo vaticinans aiebat: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem . Si autem jam dicimus qui sint nubes; videamus quomodo Deus educat nubes ab extremo tehoc mandasimus in hoc mundo, dicens: « Puto enim nos Deus apostolos novissimos ostendit, quasi mortificatos: quia spectaculum sumus in mundo et angelis et hominibus .
Abbreviated transcription (Latin):
S ueritas dĩ usq ad illas nubes est
q̃ auliunt mandatũ dñi & nouert᷑
quo pluiias deferant & aqͥb eas
suspendant. De his nubib dictũ ẽ
& mandabo nubib meis ne pluãt
suꝑ eam y.mbrẽ. De his enĩ que ex
densato aere cõstare dicunt᷑ si ũfue¬
rit pluiuia. si p̃cepit dñs ne pluant
suꝑ uineã. aut quãcͥq regionẽ: s
nubes nulla apparuit & pꝰea iuxta
in uestigio honinis ostensũ ẽ atq
ita pͦ nubẽ globlatã inib descendit
in t̾ras. Istis uͦ quasi subsistentibus
na fuerit anima ymbre celesti.
& dr̃. Mandabo nubib ne pluant sr̃
t̾ra sermones exore meo. E xpectent᷑
ut pliuuia uerba mea. & descendant ut
ros eloqͥa mea. Si ñ fuisset nubeꝰ nũ¬
ꝗͣ dixisset. expectent᷑ ut pluuia ũ¬
ba mea. & descendant ut ros eloqͥa nea.
Quia uͦ nubes erat dicebat ut ymb̃¬
dm̃i inuocaui. Similit̾ & y saias ut nu
erat. & sciebat alias nubes conpphetã

Expanded text:
sed veritas Dei usque ad illas nubes est, sed veritas Dei usque ad illas nubes est, quae audiunt mandatum Domini, et noverunt quo pluvias deferant et a quibus eas suspendant. De his nubibus dictum est: « Et mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem . » De his enim quae ex densato aere constare dicuntur, si non fuerit pluvia, non praecepit Deus ne pluant super vineam, aut quamcunque regionem citatis nubes nulla apparuit, et postea juxta in vestigio hominis ostensum est, atque ita post nubem conglobatam imber descendit ad terras. Istis vero quasi subsistentibus na fuerit anima imbre coelesti et dicitur: Mandabo 797 nubibus ne pluant super ermones ex ore meo. Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea . Si non fuisset nubes, numquam dixisset: Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea. Quasi nubes Domini invocavi. » Similiter et Isaias ut nubera
Abbreviated transcription (Latin):
ibis : Aut si ꝓpt᷑ choicũ dr̃ ei qui
portat imagine choici. t̾ra es & il
terrã ibis. cur ꝓpt̾ gelestẽ ei qͥ imagi¬
nẽ gelestis portat. ñ conueniat cdici
celũ es & incelũ ibit: Unꝰ qͥsop au¬
fem nrm dut glestia facta habet
Aut t̾rena. Si t̾rena facta sunt:
ad cognatã sibi t̾rã deducunt eũ qui
thesaurizat ea in terra & ñ in cęlũ.
Rursũq hec ꝗͣ uixta u̾tutẽ gesta sũt
thesaurizatorẽ suũ ad ꝓpinqͣntẽ sibi
ad celoꝵ regiones subuehunt. &e¬
duxit nubes ab extremo t̾re. Istuis¬
modi disputacio inpsalmo nuꝑ ĩ ci¬
dit. & dictũ ẽ a nob̃ quomͦ ds̃ eduxe¬
rit nubes ab extremo t̾re. Quod
& hi qui audiert̃ plenissime eoꝵ
quȩ sciunt reminiscant᷑: & hi qui
aut ñ inter fuert᷑ aut obliti sunt
contextũ sermonis agnoscant
q̃. tc̃ ꝓut ualuimꝰ exhibuimꝰ. Lix¬
mꝰ autẽ scõs eẽ nubes. & e i hoc qd
scriptũ ẽ ueritas tua usq ad nubes.
ñ potꝰ referri ad uanimales nubeᷤᷤ

Expanded text:
ibis? Aut si propter choicum dicitur ei qui portat imaginem choici, « Terra es et in terram ibis: » cur propter coelestem ei qui imaginem coelestis portat, non conveniat dici: Coelum es, et in coelum ibis? Unusquisque autem nostrum aut coelestia facta habeat aut terrena. Si terrena facta sunt, ad cognatam sibi terram deducunt eum, qui thesaurizat ea in terra, et non coelo. Rursumque haec quae juxta virtutem gesta sunt, thesaurizatorem suum appropinquantem sibi ad coelorum regiones subvehunt. Et eduxit nubes ab extremo terrae . Istiusmodi disputatio in psalmo nuper incidit, et dictum est a nobis, quomodo Deus eduxerit nubes ab extremo terrae: quod  hi qui audierunt, plenissime eorum quae sciunt, reminiscantur: et hi qui aut non interfuerunt, aut obliti sunt, contextum sermonis agnoscant: quem tunc, prout valuimus, exhibuimus. Diximus autem sanctos esse nubes. Etenim hoc quod scriptum est: Veritas » non potest referri ad inanimales nubes,
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ adã & mulierẽ eiꝰ. bonos.
rectos. & sñ peccato ereatos cũ libo
obedire quo arbitͥo etiam possent si
uellent ꝓpͥa uoluntate pecrare. eos¬
q ñ necessitate si ꝓͥa uoluntate pectas¬
se. Illoq peccato sic indet̾iꝰ mutatã
humanã nat᷑am ut ñ solũ in ipsis pͥ¬
mis hominib ꝑpeccatũ mors obti¬
neret regnũ s etiam momues ho¬
mines tͣnsiret peccati mortisq do¬
concubitũ uiri & mulieris conci¬
pitur. cũ originali peccato nasci. pͥre.¬
tati subditũ. mortiq subiectũ. & ob
hoc natura ire filiũ nasci de qͣ dicit
sicut & cȩt̾i. Aqͥ ira nullus lib̾atur¬

Expanded text:
id est, Adam et mulierem ejus, bonos, rectos, et sine peccato creatos esse, cum libero e servire atque obedire; quo arbitrio etiam possent, si vellent, propria voluntate peccare: eosque non necessitate, sed propria voluntate peccasse; illoque phumanam naturam, ut non solum in ipsis primis hominibus per peccatum mors obtineret regnum, sed etiam in omnes homines transiret peccatum , mortisque doconcubitum viri et mulieris concipitur cum originali peccato nasci impietati subditum, mortique subjectum, et ob hoc natura ira filium nasci, de qua dicit sicut et caeteri. A qua ira nullus liberatur
Abbreviated transcription (Latin):
uator ut nob̾ amputandarũ uolup¬
tatum nr̃arũ formam tͣb̾et: ñ ueni
inqͥt fac̾e uoluntatẽ meam. s uolun.¬
tatem eius qͥmisit me. Et iterũ.
Non sicut ego uolo: sed sicut tu &ͣ
uir tutem illi speualit̾ exercent: qͥm
cenobiis cõmorantes senioris regun¬
tur imꝑio. qͥ nicħ om̃o aybitriosuo
dgunt. s uoluntas eoꝵ ex uolunta¬
te pendet abbatis. Postremo utinã
disputationis huius sermo clauda¬
tur. Nonne obsecro etiam in hoc
centuplã grãm euidentissime qͥ
fideliter xp̃o de seruiunt ꝯsequunt᷑.
dñ ꝓnomine eł a sũ mes pͥuerioi s horo¬

Expanded text:
arum uoluntatum nostrarum formam traderet, non ueni, inquit, facere uoluntatem meam sed uoluntatem eius qui misit me, et iterum: non sicut ego uolo sed sicut tu. quam uirtutem illi specialiter exercent, qui in coenobiis conmorantes senioris reguntur imperio, qui nihil omnino arbitrio suo agunt, sed uoluntas eorum ex uoluntate pendet abbatis. postremo ut iam disputationis huius sermo claudatur, nonne, obsecro, etiam in hoc centuplam gratiam euidentissime qui fideliter Christo deseruiunt consequuntur, dum pro nomine eius a summis p
Abbreviated transcription (Latin):
sermone digesta sint credimꝰ ĩflã¬
mando̾. Nam licet sũmoꝵ patrũ
flagrantissimoᷤ sensuᷤ .t. epida eloqͥi
nr̃i fauilla ꝯtererit: plurimoꝵ tñ
algorẽ qͥremotis u̾boꝵ ex neribus
uiuacitatẽ latentiũ sensuũ scisci¬
tari uoluerint. calefaciendũ mi¬
uine dubitamꝰ. S aduos õ sancti
fr̃es ñ utiq hunc ignẽ quemuenit¬
mitt̾e int̾rã. & quẽ nimiũ ardere
desib̾at. it a spũ p̃sũptiõĩs elatꝰ emi¬
loris huꝰ adiectione suꝑflua deno¬
tare . s ut nob maior apd̾ filios eẽt
auctoritas. si id qd̾ ipsi ñ mortuo
ãboꝵ sono. s uiuo docetis exẽplo.
etiã sũmoꝵ atq antiqͥssimoꝵ pa¬
trũ pͣcepta ꝯfirment. hac teniᷤ¬

Expanded text:
sermone digesta sint, credimus inflamsermone digesta sint, credimus inflammandos. nam licet summorum patrum flagrantissimos sensus tepida eloquii nostri fauilla contexerit, plurimorum tamen algorem, qui remotis uerborum cineribus uiuacitatem latentium sensuum suscitare uoluerint, calefaciendum putamus. sed ad uos, o sancti fratres, non utique hunc ignem, quemmittere in terram et quem nimium ardere desiderat, ita spiritu praesumptionis elatus emiloris huius adiectione succenderem, sed ut uobis maior apud filios esset auctoritas, si id, quod ipsi non mortuo uerborum sono, sed uiuo docetis exemplo, etiam summorum atque antiquissimorum patrum praecepta confirment. supe
Abbreviated transcription (Latin):
ami romo uere: nemo obseuritatẽ gen̾¬
i audebit oppot̾ĩe: qͥn potiꝰ illĩ ipsis
uilisimȩ condicionis opꝓbriis quibꝰ
heremo qͣ liqͦ oppido ad iacet cõmo¬
rat᷑ possumꝰ apꝓbare: qͥꝑ obscuris
maiorib natus. ita ꝓ xͥ nomine uni¬
t̃so pene humano gen̾̃i a dmirabil
factꝰ est. ut eum ipsi qͦ rerũ pͣsen¬
tiũ dñi. qͥ mundihuꝰ atq imperii
gub̾nacła retinentes etiam poten¬
tib cunctis regib q terrori sunt.
uelut dnm uenerent᷑. & oracła
el de tam longinqͥs regionibus
expetentes. imꝑii sui apice̾. & statũ
salutis. belloꝵꝙ ꝓuentꝰ illiꝰ oratio¬
nibꝰ meritisq cõmittant. Tali beatꝰ
abraham de illusionis nr̃ȩ uł origi¬
ne. uł medulla. disputatioẽ disse¬
ruit. Atq ocłis qͦdam᷑ nr̃is cogita¬
tionũ quas diabolꝰ auc tor ĩ gesserat
ꝓpalauit insidias. nosq ad desid̾iũ
uerȩ mortificationis accendit: qͦ
etiã multos licet in cõpto hec omĩa

Expanded text:
am commouere, nemo obscuritatem generis audebit opponere: quin potius illis ipsis uilissimae condicionis obprobriis, quibus heremo quae Lyco oppido adiacet commoratur, possumus adprobare. qui perobscuris maioribus natus ita pro Christi nomine uniuerso paene humano generi admirabilis factus est, ut eum ipsi quoque rerum praesentium domini, qui mundi huius atque imperii gubernacula retinentes etiam potentibus cunctis regibusque terrori sunt, uelut dominum uenerentur et oracula eius de tam longinquis regionibus expetentes imperii sui apicem et statum salutis bellorumque prouentus illius orationibus meritisque committant. Tali beatus Abraham de inlusionis nostrae uel origine uel medella disputatione disseruit atque oculis quodammodo nostris cogitationum quas diabolus auctor ingesserat propalauit insidias nosque ad desiderium uerae mortificationis accendit, quo etiam multos, licet incompto haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
uertat᷑ a ꝑditiõe penitends & saluatꝰ
miseratiõe dñi uiuat. Siqͥs alit̾ de ius¬
tissima ddĩ pietate senserit: ñ xͥanus
sed nouatianus est
NtenNas aĩe cogitationes diabolum
nonuid̾e cercisumꝰ. & ab illo moribus

Expanded text:
salvatus miseratione Domini vivat. Si quis aliter de justissima Dei pietate sentit, non Christianus, sed Novatianus est. Internas animae cogitationes diabolum non videre, certi sumus: sed motibus
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ resurrectiones: gn̾s ignoran¬
tes dm̃ inangͥlis t̾rarũ in carne re¬
seruandas. Quȩ ꝑmille Annos illiꝰ¬
regui int̾ra iꝰtoꝵ instigante diabolo
mouende st̃ ad pugnã contͣ iustos
y.mbre igneo cõpescendas. atq ita
mortuas cũ cet̾is ĩ i pietate mortu¬
is ad et̾na supplicia in corruptibili
olom credimꝰ ad salutẽ nisidõ
inuitante uenire. nulluꝰ ĩ uita
tum salutẽ suã nͥ qͥõ auxiliante oꝑ¬
ari. Hullũ nͥ orante auxiliũ ꝓmere¬
ri. Nullũ uoluntate dĩ ꝑire. s ꝑmis¬
sũ pelectioe arbitrii. ne ingenuitas
potestatĩ semeł homini ad tributa. ad
seruilẽ cogat᷑ necessitatẽ.
alum uel malitiã ñ ẽẽ a dõ creatã:
s adiabolo ĩ uentã. Qͥ & ipse bonꝰ
a dõ ereatꝰ ẽ. S q lib̃o arbitrio ut po¬
te rationabił creat᷑a cõmissus ẽ & co¬
gitandi acceꝑ at facultatẽ: scientiam
boni uertit ad malũ. & multa cogitan¬
do factus ẽ in uentor mali. & qd̾ inse ꝑ¬

Expanded text:
tuorum resurrectiones gentes ignorantes Deum in angulis terrarum in carne reservandas: quae post mille annos regni in terra justorum, instigante diabolo movendae sunt ad pugnam contra justos gnante imbre igneo compescendas, atque ita mortuas, cum caeteris in impietate ante mortuis, ad aeterna supplicia in incorruptibili llum credimus ad salutem nisi Deo invitante venire; nultum salutem suam, nisi Deo auxiliante, operari; nullum, nisi orantem, auxilium promereri, nullum voluntate Dei perire: sed permissu, pro electione arbitrii, ne ingenuitas potestatis, semel hominibus attributa, ad servilem cogatur necessitatem. alum vel malitia non est a Deo creata, sed a diabolo inventa, qui et ipse bonus a Deo creatus est. Sed quia libero arbitrio, utpote rationalis creatura, a Deo commissus est, et cogitandi acceperat facultatem, scientiam boni vertit ad malum, et multa cogitando factus est inventor mali; et quod in se p
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ. Illi peccata om̃ia remutuntur.
in isto extinguntur.r
Nercharisdia non debet aq̃ pura
osferri ut quidã sobrietatis imagine
& unũ fuit in redẽptionis ur̃e mist̾ia
cũ dicit. Non bibã amodo de hoc ge¬
dabat᷑. S & de lat̾e eius qͦs lancea
ꝑ fossũ ẽ aqͥ cũ sangͥne egressa. uinũ
de uera carnis eiꝰ uite cũ aqͣ expres
D& a solo dõ condita. & ñ ẽ mala.
ut uolunt thimothiani. & opphiani &
patriciani. Nec mali causa. ut docuit
florinꝰ. nec ex malo & hono & bono cõ¬
pacta. ut manicheꝰ blasphemat: s cũ
sit creatione bona: arbitrio animȩ ef¬
ficit᷑ nob̾ uł bona uł mala. ñ ĩmutati¬
one substantiȩ. s executione cõmercii.
Ipsa enĩ est quȩ stabit añ tribunl
gessit siue bonũ siue malũ.
Nne surrectiõe exmortuis sexꝰ for¬
ma ñmutabit᷑. s uir mortuuᷤᷤ resur¬
get informa uiri. & femina ĩ forma
uera resurrectio.si ñ id resurgit ꝙ ca¬
tionẽ dñi. õs sanctoꝵ animȩ

Expanded text:
tae. Illi peccata omnia remittuntur; in isto exstinguuntur. In Eucharistia non debet aqua pura offerri, ut quidam sobrietatis imagine et vinum fuit in redemptionis nostrae mysterio, cum dicit: Non bibam amodo ex hoc gee latere ejus lancea perfosso aqua cum sanguine egressa , vinum de vera ejus carnis vite cum aqua express solo Deo condita; et non est mala, ut volunt Sethianus, et Ophianus, et Patricianus; nec mali causa, ut docuit Florianus; nec ex malo et bono compacta, ut Manichaeus blasphemat. Sed cum sit creatione bona, arbitrio animae efficitur nobis vel bona vel mala, non immutatione substantiae, sed exsecutionis mercede. Ipsa enim gessit, sive bonum, sive malum. In resurrectione ex mortuis sexus forma non mutabitur: sed vir mortuus resurget in forma viri: et femina in forma vera resurrectio: si non id resurgit, qtionem Domini omnes sanctorum animae