comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ph&ȩ. & dabunt signa magna. & ꝓdigia ita ut in
errorẽ inducantur si fierpotestꝰ &iam electi.
Ecce p̃dixi uobis. De antixp̃o & danihel ꝓpħa sic dic̃
Permones contr excelsum loquetur. & scos altissi¬
mi conter&. & putabit quod possit mutare tempone
& leges & tradentur in manueius usq ad tẽ pꝰ&tem¬
pora & dimidiũ temporis. & iudiciũ sedebit ut aufe¬
ratur potentia. & conterat. & dispereat usq: infinẽ.
regnũ aut̃ & potestas. & magnitudo regni quȩ est
subter omne cȩlũ detur populo scoꝵ altissimi cuiꝰ¬
regnũ regnũ sempit̃ num est. Etiterũ. deuno aut̃
exeis egressũ est cormi unũ modicum & factũ
est gnande contra meridiẽ & contne orientẽ¬

Expanded text:
dabunt signa magna et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi. Ecce praedixi vobis. De antichristo et Daniel propheta sic dicit: Sermones contra Excelsum loquetur, et sanctos Altissimi conteret, et putabit quod possit mutare tempora et leges, et tradentur in manu ejus usque ad tempus, et tempora, et dimidium temporis. Et judicium sedebit, ut auferatur potentia, et conteratur, et dispereat usque in finem. Regnum autem, et potestas, et magnitudo regni, quae est subter omne coelum, detur populo sanctorum Altissimi, cujus regnum sempiternum est. Et iterum: De uno autem ex eis egressum est cornu unum modicum; et factum est grande contra meridiem, et cont
Abbreviated transcription (Latin):
in libro apocalypsi. & uidide maribestiã ascendente
habentem cornua septẽ & capriti decẽ & suꝑcornua
es decẽ dia demata & suꝑ capita eius nomen blasphe¬
miȩ. Et bestiã quam uidi similis enet pardo. & pedes eiꝰ
similes ursi & os eiꝰ sicus os leonis: Et dedit illi dneco
uirtutẽ suam & potesittẽ magnã & unũ decapitib¬

Expanded text:
am ascendentem, habentem cornua septem, ex capita decem, et super cornu ejus decem diademata; et super capita ejus nomen blasphemiae. Et bestia quam vidi, similis erat pardo, et pedes ejus similes ursi, et os ejus sicut os leonis. Et dedit illi draco virtutem suam et potestatem magnam. Et vidi unum de capitib
Abbreviated transcription (Latin):
& conculcauit eas & usq ad principẽ fortitudinis
magnificatus est. & ab eo tulit iuge sacrificium
& de iecit locũ scĩficationis eius. robur aut̃ da tũ
est contra iuge sa crificium propt̃ peccata & pro¬
sternetur ueritas interra. & faci& & prospene¬
bitur. Et iterum & post regnum eorum cumre¬
uerint iniquitates consureet rex impudensfa¬
ciȩ & intelligens ꝓpositiones & roborabitur for¬
ittudo eius sed non in uiribus suis. & superquã cre¬
di potest uni uersa uastabit. & pros penebitur. & fa¬
ci& & int̃fici& robustos. & populũ sc̃oꝵ scđm uolun
ũ magnificabit. Et in copia rerũ ommiũ occid& plu¬
rimos & contre principẽ principũ consurg& & sine
manu conter&ur: Et iterum:
Et faci & iuxia uoluntatẽ suam rex. & eleuabitur & mag¬
nficabitur aduersũ omnem dm̃ & aduersum dm̃ dõ¬

Expanded text:
pem fortitudinis magnificatum est, et ab eo tulit juge sacrificium, et dejecit locum sanctificationis ejus. Robur autem datum est contra juge sacrificium propter peccata; et prosternetur veritas in terra, et faciet, et prosperabitur. Et iterum : Et post regnum eorum, cumuerint iniquitates, consurget rex impudens facie et intelligens propositiones. Et roborabitur fortitudo eius, sed non in uiribus suis. Et supra quam credi potest, uniuersa uastabit, et prosperabitur, et faciet. Et interfici magnificabit, et in copia rerum omnium occidet plurimos, et contra principem principum consurget, et sine manu conteretur. Et iterum: Et faciet juxta voluntatem suam rex, et elevabitur, et magnificabitur adversum omnem Deum; et adversum Deum d
Abbreviated transcription (Latin):
crea tunt̃ i ta utista in effc bilipierete ͤ sp̃s nullasit
diuersitas generis conditionis & sexus. sed itm ex
angłis quam ex hominib une domꝰ & una ciui¬
tas dĩ fiit. atq uius tante & tã minobilis uni¬
tatis. unũ caput sit xp̃s. lt doc& apłs.¬
Expoliantesuos ueterẽ hominẽ cũ actib ei. & induen¬
tes nouũ eum quire noua tur inagnitionẽ scđmima¬
ginẽ eius qui creauit eum ubi non ẽ gentilis & iudȩ us
circũ cisio & preputiũ. barbarus & scyti seruus & liber sed

Expanded text:
creaturam, ita ut ista ineffabili unitate spiritus, nulla sit diversitas generis, conditionis et sexus, sed tam ex angelis, quam ex hominibus, una domus et una civitas Dei fiat, atque hujus tantae et tam mirabilis unitatis unum caput sit minem cum actibus ejus, et induentes novum, eum qui renovatur in agnitionem, secundum imaginem ejus qui creavit eum: ubi non est gentilis et Judaeus, circumcisio et praeputium, Barbarus et Scytha, servus et liber, sed
Abbreviated transcription (Latin):
exgentili consuetudine in differenter obserua¬
Insigni & enim u&erum reseruari ad postremũ
me moriam illorum honoris. horum uero amoris indictumest : demq
& iacobi cathedra qui pͥmꝰ interris ep̃s ab ipso saluactore & ab apłis in
hierosolgois est electus quẽq: frm xp̃i uolumina diuina designits
q: inhor dernum in ibi conseruatur. itinea sedent om̃s quiusq
ad p̃sens tempus sedis illius sarẽ dotiũ sortiuntur
diuitus litteris non mediocrit̃ imbutus cumde ma¬
riae quod in templo dñi asclamone fectũ est ꝑtrao¬
ter&: intulit posthae aethera : Notandumsane quia sunt qͥ
putant lege dĩ ꝓhibitum ne uel hiominum uel quorum lib&
animalium siue rerum similitudines sculpamus aut depinga¬
mus in ecłae uel alio quo lib& loco eo quod inde calogo legis
doxerit: Non facies tibi sculꝑtilȩ neq omne insimilitudinẽ

Expanded text:
ex gentili consuetudine indifferenter observaex gentili consuetudine indifferenter observainsignia etenim veterum reservari ad posterorum memoriam, illorum honoris, horum vero amoris indicium est. Denique et Jacobi cathedra, qui primus in terris episcopus ab ipso Salvatore et ab apostolis in Hierosolymis est electus, quemque fratrem Christi volumina designant, usque in hodiernum inibi conservatur. Ita in ea sedent omnes qui usque ad praesens tempus sedis illius sacerdotium sortiuntur.divinis litteris non mediocriter imbutus, cum de mari quod in templo Domini a Salomone factum est pertractaret, intulit post haec verba: « Notandum sane quia sunt qui putant lege Dei prohibitum, ne vel hominum vel quorumlibet animalium sive rerum similitudines sculpamus, aut depingamus in Ecclesia, vel alio quolibet loco; eo quod in Decalogo legis dixerit: Non facies tibi sculptile, neque omnem similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
tuuiri stola compte circumdati . & deatram mulie¬
ri porrigentis : Huius ad pedemstatuȩ ȩbasi herba
quedam nouas p&te nascitur:. Quȩ cumex horta fue¬
rit. exorescere usq adstolȩ illius ȩrei indumenti
fimbria msol&: Quã cum summo uertice crescens
herba contigent uires inde ad depellendos om̃s mor¬
bos languoresq: conquirit. ita ut quȩ cumq: illa fuerit
infirmitas corporis. haustu exiguo made fucti seluta¬
ris graminis depellatur: Hiluil omnino uirium ge¬
rens si ante quam aereae fimbriȩ sum mitatẽ cres¬
cendo contingerit decerpatur: hancsta tuam addi¬
militudinem uultus iħuformatam tradeban:
Quȩ ꝑ mansit ad nr̃a usqt tempora sicut oculis nr̃ĩsis
si inspeximus: Et nihil mirum sihi qui exgentibus
crediderant ꝓbgne ficiis quȩ asalua tolẽ fueront
consecuti huius modi uelud munus uidebantur offe
pingi: Sed & antiquas ipsorum imagines aquibus¬
dotm conseruatas nos uidimus Quod mihi uid&us

Expanded text:
tu viri, stola compte circumdati, et dexteram mulietu viri, stola compte circumdati, et dexteram mulieri porrigentis. Hujus ad pedem statuae, e basi herba quaedam nova specie nascitur; quae cum exorta fuerit, excrescere usque ad stolae illius aerei indumenti fimbriam solet; quam cum summo vertice crescens herba contigerit, vires inde ad depellendos omnes morbos languoresque conquirit; ita ut quaecunque illa fuerit infirmitas corporis, haustu exiguo madefacti salutaris graminis depellatur, nihil omnino virium gerens, si antequam aereae fimbriae summitatem crescendo contigerit, decerpatur. Hanc statuam ad similitudinem vultus Jesu formatam tradebant: quae permansit ad nostra usque tempora, sicut oculis nostris ipsi inspeximus. Et nihil mirum, si hi qui ex gentibus crediderant pro beneficiis quae a Salvatore fuerant consecuti, hujusmodi velut munus videbantur offerpingi; sed et antiquas ipsorum imagines a quibusdam conservatas nos vidimus. Quod mihi videtur
Abbreviated transcription (Latin):
lchra mutasse: Quod cut̃ imitgines apłoꝵ & ipsius dñĩ
abamorem potius & recordationem : quamobreligionis
honorem aut aliquam uenerationem more gentilium
abantiquis ex prȩssȩ uel conseruatȩ sint. Eusebius cȩ si¬
riensis in libro .vIͦ. eccłasticȩ historiȩ osteriȩ ostendit : n ter¬
serens huius modi narrationem : cum dehis quȩ apud
cȩsa re amphi lippi gesta compererat ediqua ꝑstrinciss&:
Aitergo : Uerum quia urbis huius fecimꝰ mentionem istũ
nũ duximus: mulie rem quam sanguinis ꝓfluuio labo¬
rantem a scluctore curetam: euangeliat tradider̃
huius urbis ciuem constat fuisse : domusq eius. inea
&im nunc ostenditur. ꝓforib: uero domus ipsius. basis
quȩ detm in loco editiori conlocta monstratur inqua
mulieris ipsius uelud genibus ꝓuolutȩ : pel masq suppli¬
aitertendentis incgo aere uid&ur expressa:
Adstatuero alia ȩre nihilhominꝰ fusctstit tua: habi¬

Expanded text:
lacra mutasse. XX. Quod autem imagines apostolorum et ipsius Domini lacra mutasse. XX. Quod autem imagines apostolorum et ipsius Domini ob amorem potius et recordationem, quam ob religionis honorem, aut aliquam venerationem more gentilium, ab antiquis expressae vel conservatae sint, Eusebius Caesariensis in libro septimo Ecclesiasticae Historiae ostendit, interserens hujusmodi narrationem, cum de his quae apud Caesaream Philippi gesta compererat aliqua perstrinxisset. Ait ergo: « Verum quia urbis hujus fecimus mentionem, justum storia dignum duximus. Mulierem quam sanguinis profluvio laborantem a Salvatore curatam Evangelia tradiderunt, hujus urbis civem constat fuisse; domusque ejus in ea etiam nunc ostenditur. Pro foribus vero domus ipsius basis quaedam in loco editiori collocata monstratur, in qua mulieris ipsius veluti genibus provolutae palmasque suppliciter tendentis imago aere videtur expressa. Astat vero alia aere nihilominus fusa statua, habi
Abbreviated transcription (Latin):
donare: Cuistcile repond&ur qui a si i mago quamado¬
rat ds̃ non est: nequa quam ueneranda est quasi ꝓhonore
scõꝵ quinequa quam diui nossibi arrogant honores. sicut mul¬
usict in supra testimoniis est ostensum: Illud quoq memoria
dignum quod sicut memoratȩ historiȩ undecimus contin&
liber destructis apud alexandrandicm de libris acsimulor¬
dris idolorum tantus feruor xp̃i anitatis adȩ monibus
ad xp̃m conuersos inflammauit : ut unusquisq: crucis domi¬
nice signum impostib: in ngressibus in fenestris impacrie¬
tib columnisq: depinger& : O qua in sincera religio:
crucis uexillum ubiq pingebectur : non aliqua uultus hum¬
ni similitudo dõ scilicahȩc mirabiliter & iam ipsis forsitan
ne soientib: disponente: Si enim scõrum imagines hi qui
demonium cultum reliquerant : uene rari iuberent᷑ :
Puto quoduid&ur eis non tamidola reliquisse : quet insimu¬

Expanded text:
donare. Cui facile respondetur, quia si imago quam adodonare. Cui facile respondetur, quia si imago quam adorat, Deus non est, nequaquam veneranda est, quasi pro honore sanctorum, qui nequaquam divinos sibi arrogant honores, sicut multis jam supra testimoniis est ostensum. Illud quoque memoria dignum, quod, sicut memoratae historiae undecimus continet liber, destructis apud Alexandriam delubris ac simulacris idolorum, tantus fervor Christianitatis a daemonibus ad Christum conversos inflammavit, ut unusquisque crucis Dominicae signum in postibus, in ingressibus, in fenestris, in parietibus, columnisque depingeret. O quam sincera religio! Crucis vexillum ubique pingebatur, non aliqua vultus humani similitudo; Deo scilicet haec mirabiliter, etiam ipsis forsitan nescientibus, disponente. Si enim sanctorum imagines hi qui daemonum cultum reliquerant venerari juberentur, puto quod videretur eis non tam idola reliquisse, quam simu
Abbreviated transcription (Latin):
beri : Quid suꝑ est fidelib: nisiut purgetis ab omni figm̃¬
toꝵ ꝓfana seruitute animis totis uirib decertemus
quatinꝰ ueracit̃ illud quod scriptũ est dicere uadea mus:
Noneniminerrorẽ induxit nos hominũ mode artis ex¬
cogitatio nec umbra picturae laborsine fructu effigies
sculpta ꝑuarios colores : Cuiꝰ. aspect insensecto daot concupis¬
centiam : & diligit mortuȩimaginis effigiẽ sine anima
Maloꝵ amatores sunt qui spẽ intalibus habent & qui
faciunt illos & qui diligunt & qui colunt: Etiterum: Ne¬
mo enimsibi similẽ homo poterit dm̃ fingere : cumsit enim
mortalis: mortuum fingit manib: iniꝰquis: Meliorest enĩ
ipse his quoscolit. quia ipse quidẽ uigit cumess& mortedis. hl¬
licuitẽ num quam: dicit forsitan aliquis nonse putare
imagini quam adorat aliquid in eẽ diuinum: sed tantu¬
modo ꝓhonore eius cuius effigiest tedieam ueneratione

Expanded text:
beri, quid superest fidelibus, nisi ut purgatis ab omni figmeberi, quid superest fidelibus, nisi ut purgatis ab omni figmentorum profana servitute animis, totis viribus decertemus, quatenus veraciter illud quod scriptum est, dicere valeamus: Non enim in errorem induxit nos hominum malae artis excogitatio, nec umbra picturae labor sine fructu, effigies sculpta per varios colores, cujus aspectus insensato dat concupiscentiam, et diligit mortuae imaginis effigiem sine anima. Malorum amatores sunt qui spem in talibus habent, et qui faciunt illos, et qui diligunt, et qui colunt. Et iterum: Nemo enim sibi similem homo poterit Deum fingere. Cum sit enim mortalis, mortuum fingis manibus iniquis. Melior est enim ipse his quos colit: quia ipse quidem vixit, cum esset mortalis, illi autem nunquam . XIX. Dicit forsitan aliquis non se putare imagini quam adorat aliquid inesse divinum, sed tantummodo pro honore ejus, cujus effigies est, tali eam veneratione
Abbreviated transcription (Latin):
resuero tam qua mn discipulos dnĩ diligamus & uenere mur
quesi integrȩ fidem magistroserumes & dnõ quorum
nos quoq: infide & ꝑseuerantiet caritatis optamus eẽ
participes: Ubi aut̃ uidit centurio tam obstinatamiudȩ¬
x contentionem positum in medio ipsum corpus exussit:
Etite nos post modum ambusti ossa prȩciosissimis gemmis
cariore: & omni auro ꝓbabiliora ꝑigne m facta collegimꝰ
ac sicut conueniebat. exmore condidimus: QQuo in loco
&iam nunc prestante dnõ sollemnes agimus caelebresq:
conuentus: maxime quidem indie passionis eius: Sedcũ
eorum memorias quiprius passi fuerant cȩlebramus ideo
facimus ut sequentiam animi ad predecessorum uiam
xemplis insignibus suscitentur: hȩo de istonce ecdas¬
ticȩ libro quarto sumpta hunc inte re&eras diuinae le¬
gis uel sc̃oꝵ patrum auctoritates teneant locum: Cumq:
omnium una sententia sit cultum religionis solideode¬

Expanded text:
res vero tanquam discipulos Domini diligamus et veneremur, res vero tanquam discipulos Domini diligamus et veneremur, quasi integre fidem magistro servantes et Domino, quorum nos quoque in fide et perseverantia charitatis optamus esse participes. Ubi autem vidit centurio tam obstinatam Judaeorum contentionem, positum in medio ipsum corpus exussit; et ita nos postmodum ambusta ossa, pretiosissimis gemmis chariora, et omni auro probabiliora per ignem facta, collegimus, ac, sicut conveniebat ex more, condidimus. Quo in loco etiam nunc praestante Domino solemnes agimus celebresque conventus; maxime quidem in die passionis ejus. Sed cum eorum memorias, qui prius passi fuerant, celebramus, ideo facimus, ut sequentium animi ad praedecessorum viam exemplis insignibus suscitentur. » Haec de Historiae Ecclesiasticae libro quarto sumpta, ut inter caeteras divinae legis vel sanctorum Patrum auctoritates teneant locum. Cumque omnium una sententia sit, cultum religionis soli Deo de
Abbreviated transcription (Latin):
nendũ testimonium singulorum sc̃oꝵ : lib& non unus
hominis sȩdunius ecłae÷ hoc loco testimonium in se¬
rere : Ex quo ꝑssicuȩ pateat quis antiquis fide libus
fuerit indiuinolionore cultꝰ uel quis amor erga me morias seq̃
c&era deueneratione scõꝵ martyrum : ita loquitur: Sedille
cȩpit ut reliquias eius adsepulturam nr̃is desiderantib: non c̃¬
ceder& : Instigabatur ergo nic& i hero dispetter fr̃aut̃
deluoe adire iudicem & p&eroꝵ abeo ne humandum conce¬
der&e corpꝰ: Ne forte inquidrelinquentes illum qui cruafi¬
xus est xp̃iani  huno colere incipint: iudȩ is iaxime ista
machinantib: qui& nr̃os intentis oculis obseruar̃ ne eum flã¬
mis adluc ardentib: raperent: Ignorantes miserrimi quid ne
q xp̃m aliquando possumus derelinqre qui mortemꝓtoti¬
us mundi scclute sustinuit. neq: alium quempiam colere qͥp¬
pe quiuerum dm̃ & quisolus colendus sit nouerimus: Marty¬

Expanded text:
nendum testimonium singulorum sanctorum, libet non unius nendum testimonium singulorum sanctorum, libet non unius hominis, sed unius Ecclesiae hoc loco testimonium inserere, ex quo perspicue pateat quis antiquis fidelibus fuerit in divino honore cultus, vel quis amor erga memorias sanctocaetera de veneratione sanctorum martyrum ita loquitur : « Sed ille coepit ut reliquias ejus ad sepulturam nostris desiderantibus non concederet. Instigabatur ergo Niceta Herodis pater, frater autem Dalcae, adire judicem, ut peteret ab eo ne humandum concederet corpus; ne forte, inquit, relinquentes illum qui crucifixus est, Christiani hunc dolere incipiant; Judaeis maxime ista machinantibus, qui et nostros in tantis oculis observarunt, ne eum flammis adhuc ardentibus raperent, ignorantes miserrimi quia neque Christum aliquando possumus derelinquere, qui mortem pro totius mundi salute sustinuit, neque alium quemquam colere, quippe qui verum Deum, et qui solus colendus sit, noverimus; marty
Abbreviated transcription (Latin):
sicut &iam cumunũ uitulũ populus erans feciss& inhere mo
lic& sedãmbitiosȩ honorem scõꝵ memorias obcaptandẽ głet in
populerem : Rephensibile est Arguit suꝑhis dñs phacrisce¬
os in eugłio teste betito ineronimo his uerbis: Vȩ uobis
serbȩ & pharisȩi. ypoeritȩ quiȩ dificcttis sepuldra ꝓph&a¬
rum & ornatis monumenta iustorum & dicttis : Si fuisse¬
mus in dieb: patrum nr̃oꝵ : non fuissemus socii eorum in
tissimo syllogismo quo arguit eos filios eẽ homicidarũ
dũ ipsi opinione bonitatis gloriae in populo sepulchraȩ¬
dificauit ꝓph& arum quosmaiores eorũ interfecerunt¬
& dicunt: Si fuissemꝰ in illo tempore non fecissemꝰ et quȩ
fecerunt patres nr̃i: Hoc aut̃ &i amsisermone nond¬
cant opore locuntur : ex eo quod ambitiose & magni¬
fice aedificant memorias incisorum. quos a patribus
suis eẽ iugulatos non negant : Verũ nequis put& sper¬

Expanded text:
Sicut etiam cum unum vitulum populus errans fecisset in eremo, Sicut etiam cum unum vitulum populus errans fecisset in eremo, licet, sed et ambitiose honorare sanctorum memorias ob captandam gloriam popularem, reprehensibile est. Arguit super his Dominus Pharisaeos in Evangelio, teste beato Hieronymo, his verbis: Vae vobis, scribae et Pharisaei hypocritae, quia aedificatis sepulchra prophetarum et ornatis monumenta iustorum et dicitis: si fuissemus in diebus patrum nostrorum, non essemus socii eorum in tissimo syllogismo, qui arguit eos filios esse homicidarum, dum ipsi opinione bonitatis et gloriae in populo sepulcra aedificant prophetarum, quos majores eorum interfecerunt, et dicunt : « Si fuissemus in illo tempore, non fecissemus ea quae fecerunt patres nostri. Hoc autem etiam si sermone non dicant, opere loquuntur, ex eo quod ambitiose et magnifice aedificant memorias occisorum, quos a patribus suis esse jugulatos non negant. » XVIII. Verum ne quis putet sper
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ insenectute bona : Postulauit ut narrat scriptu¬
re diuina a sociis depreda inaures aureas & accep̃.
fecitq: exceis ephot: & posuit illud in ciuitate suc
efra fornicatus est omnis isrł ineo. & factum est gedeo¬
n & omni domui eius inruinã: Lic& enĩ ille hos inhonore
dĩ fecerit : tam̃ r non in loco quẽ dns̃ elegerat. sed insua
illuduoluit ponere ciuitate qđ utiq lex uetuerat ñ
ut putcũ eleuationem consecut exindȩ est domꝰ
eius sede uersionem: Et ut nouerimꝰ non dus olieN¬
nis illud agedeone fuctũ. statim sequitur: Postquã
aut mortuus est gedeon a uersi sunt filiusrł & for¬
nicati cumba alimꝰ ubi fornicati sunt inephot nec auer
dñr : ut subaudimꝰ a dõ neo baalĩ uel astaroth aut
ediquodidolũ nominatur: Vbi aut̃ cum diis dienis stit¬
tim designantur baalim quod apud ebreos pluralis nu¬
meri est quod idola sol& significare scripture diuina

Expanded text:
dicitur in senectute bona, postulavit, ut narrat Scriptudicitur in senectute bona, postulavit, ut narrat Scriptura divina, a sociis de praeda inaures aureas, et accepit; fecitque ex eis Ephod, et posuit illud in civitate sua Ephra; fornicatusque est omnis Israel in eo: et factum est Gedeoni et omni domui ejus in ruinam. Licet enim ille hoc in honorem Dei fecerit, tamen quia non in loco quem Dominus elegerat, sed in sua illud voluit ponere civitate, quod utique lex vetuerat, non, ut putavit, elevationem consecuta exinde est domus ejus, sed eversionem. Et ut noverimus non diis alienis illud a Gedeone factum, statim sequitur: Postquam autem mortuus est Gedeon, aversi sunt filii Israel, et fornicati sunt cum Baalim. Ubi fornicati sunt in Ephod, nec aversi dicuntur, ut subaudiamus a Deo; nec Baalim, vel Astaroth aut aliquid idolum nominatur: ubi autem cum diis alienis, statim designantur Baalim, quod apud Hebraeos pluralis numeri est, quod idola solet significare in Scriptura divina.
Abbreviated transcription (Latin):
sire enim deb& decarne adanimam: decorpore ad
spm̃: De uisibilib: a dinuisibilia: dembrido addm̃ Et
iste dr̃ ꝓfectus si admediora qui transeat. non addete¬
riora : Mlelius uero eẽ animum de terius corpus emi¬
nentius sp̃m infimã carnem nouit quie a quȩ paulo su¬
perius sunt posita sc̃ĩ augustini uerba legit & intelle¬
git: multo aut̃ his d&eriora eẽ quȩ humana &carn¬
lis p̃sumptio fingit & iam stulti consentiunt : In quo
genere iste quoq: inueniuntur: Quas sc̃as appella nt
imagines: Non solum sacrilegi exeo quod diuinũ cultũ
operib manuum surum exhibent : Sed & insipientes
sci tatem eis quȩ sine anima sunt imaginib: tribuen¬
do nec hios solũ sed sc̃i ficationem quoq: quã ꝑ uerbũ
dĩ fieri testatur apłs: eis quȩ numquam loquutas
simula chiris clementer concedendo: Deniq: gedeon
qui teste angło uirorum fortissimꝰ extitit & mortuus

Expanded text:
sire enim debet de carne ad animam, de corpore ad sire enim debet de carne ad animam, de corpore ad spiritum, de visibilibus ad invisibilia, de mundo ad Deum. Et iste dicitur profectus, si ad meliora quis transeat, non ad deteriora. Melius vero esse animum, deterius corpus, eminentius spiritum, infimam carnem, novit qui ea quae paulo superius sunt posita sancti Augustini verba legit et intelligit. Multo autem his deteriora esse quae humana et carnalis praesumptio fingit, etiam stulti consentiunt. In quo genere istae quoque inveniuntur, quas sanctas appellant imagines non solum sacrilegi, ex eo quod divinum cultum operibus manuum suarum exhibent; sed et insipientes, sanctitatem eis quae sine anima sunt imaginibus tribuendo: nec hoc solum, sed sanctificationem quoque, quam per Verbum Dei fieri testatur Apostolus, eis quae nunquam locuta sunt simulacris dementer concedendo. Denique Gedeon, qui, teste angelo, virorum fortissimus exstitit, et mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
ut hȩc forma serui auferatur a uobis : Cetro quidem fectum
uerbum habito in uobis sed nolo adhuome ccornedit̃diligatis
& isto lacte contenti. semꝑ in fantes eẽ cupiatis : Sialimenta
neri quibus uos edui non sub traxero : solidũ cybũ none su¬
rietis : Sio carnaliter esurire non destiteritis. capaces
sps noneritis : Namquid est si non habiero petradytus non
ueni& aduos Num quidiuc positꝰ eum non poterat mit¬
tere : Quis hoc dixerit : Neq: enim ubi ille erat: iste
inde recessit : Quid ẽ ergo si non habiero paraditꝰ non
ueni& aduos : isi ñ potestis capere sp̃m nisic arnedit̃ de¬
Hocnimirum significare uoluit magisterbonus dicendo:
Sienim non habiero paraditus nonueni& : siaut̃ habiero
mittã eum aduos: xpõ aut̃ descendente corporedit̃.
hac ꝑhoc cum excarnedib eẽnt spiritales futuri ꝓ
fidelis ut ꝓfitiatꝰ ab exteriorib: introrsus traendus :
non ab interiorib: exterius ꝓicienđ ut defitiat: Tran¬

Expanded text:
ut haec forma servi auferatur a vobis. Caro quidem factum Verbum habito in vobis; sed nolo adhuc me carnaliter diligatis, et isto lacte contenti, semper infantes esse cupiatis. Si alimenta tenera, quibus vos alui, non subtraxero, solidum cibum non esurietis; si carnaliter esurire non destiteritis, capaces Spiritus non eritis. Nam quid est, Si non abiero, Paracletus non veniet ad vos? Nunquid hic positus, eum non poterat mittere? Quis hoc dixerit? Neque enim ubi ille erat, iste inde recessit. Quid est ergo, Si non abiero, Paracletus non veniet ad vos? nisi, Non potestis capere Spiritum, nisi carnaliter deHoc nimirum significare voluit magister bonus, dicendo: Si enim non abiero, Paracletus non veniet. Si autem abiero, mittam eum ad vos. Christo autem descendente corporaliter,Ac per hoc, cum ex carnalibus essent spiritales futuri, pfidelis, ut proficiat ab exterioribus, introrsus trahendus est, non ab interioribus exterius projiciendus, ut deficiat. Tran
Abbreviated transcription (Latin):
certe istoꝵ inuenimꝰ in eo quo in nictunt nño nihil melus
inuenimus : idest in nr̃o intellectu quosa pientiam ar¬
pimus quantum cpacessumus : Quodergo non inuenimꝰ
im meliore nr̃o non debemꝰ in illo quȩrere quod longe
melius est meliore nr̃o : Vt sic intellegamus dnĩ si posꝰs¬
mus quantum possumus sine quantitate maignũ. si ne
indigenti creatorem sine situ prȩsentẽ sine habitu
omnia continentem sine loco ubiq: totum sine tempr̃
sempiternũ sine ulla sui mutatione mu tabilia faci¬
entem nihilq: patientem : Quisquis dm̃ ita cogi¬
tat & si non dũ potest omni modo inuenire qui d
sit. pi&item cau& quan tum potest aliquid de il¬
losentire quod nonsit Quantum aut̃ uisibilia noce an
adinuisibilia capiende & quantumamor corporearum re¬
rum &t ambonarum adspiritali a contemplande ipse dñ
de monstrat dicens: Ego ueritatẽ dico uobis: expedituobis

Expanded text:
certe istorum invenimus in eo quo in natura nostra nihil melius certe istorum invenimus in eo quo in natura nostra nihil melius invenimus, id est, in nostro intellectu, quo sapientiam capimus, quantum capaces sumus. Quod ergo non invenimus in meliore nostro, non debemus in illo quaerere quod longe melius est meliore nostro. Ut sic intelligamus Deum si possumus, quantum possumus, sine quantitate magnum, sine indigentia creatorem, sine situ praesentem, sine habitu omnia continentem, sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, sine ulla sui mutatione mutabilia facientem, nihilque patientem. Quisquis Deum ita cogitat, etsi nondum potest omnimodo invenire quid sit, pie tamen cavet, quantum potest, aliquid de illo sentire quod non sit. » XV. Quantum autem visibilia noceant ad invisibilia capienda, et quantum amor corporearum rerum, etiam bonarum, ad spiritalia contemplanda, ipse Dominus demonstrat, dicens: Ego veritatem dico vobis. Expedit vobis
Abbreviated transcription (Latin):
uiuente & sibi sufficiente dicuntur non eẽ ex consuetudi¬
ne uisibilium atq mitabilium & mortalium uel egenarum
rerum metiendo: Sed cuminhus inquid &iam quȩ nr̃is aorpo¬
redib: adiacent sensib: uel quod nos ipsi in interiore homi¬
ne sumus scientia comp̃hendere labore mus: Nec sufficia¬
mus notamen impudenter in illa quȩ supra sunt diuina
& ineffabilia pi&cis fidelis ardescit Nonqua m sucrum
uirium inflat arrogantia. sed quam grã ipsius creatoris
& scluatoris inflãmat : Ncm quo intellectu homo dĩ cupit: qui
ipsum intellectum suum quo eum uult capere nondũ caipit:
itute m hunc iain capit attendaet diligenter nihuleo
eẽ insu nacturo melius: & uideat utrum uideat ibi ul¬
la linea m̃ta formarũ nitores colorum. spactiosũ grandita¬
tẽ partium distantim molis distinctionem. aliquas ꝑ
locoꝵ interualla motiones  uel quideius modi : Nihil

Expanded text:
vivente, et sibi sufficiente, dicuntur non esse consuetudivivente, et sibi sufficiente, dicuntur non esse consuetudine visibilium, atque mutabilium, et mortalium, vel egenarum rerum metienda, sed etiam in his, inquit, etiam quae nostris corporalibus adjacent sensibus, vel quod nos ipsi in interiore homine sumus, scientia comprehendere laboremus, nec sufficiamus, non tamen impudenter in illa quae supra sunt divina et ineffabilia pietas fidelis ardescit, non quam suarum virium inflat arrogantia, sed quam gratia ipsius Creatoris et Salvatoris inflammat. Nam quo intellectu homo Deum capit, qui ipsum intellectum suum, quo cum vult capere, nondum capit? Si autem hunc jam capit, attendat diligenter nihil eo esse in sua natura melius, et videat utrum videat ibi ulla lineamenta formarum, nitores colorum, spatiosam granditatem, partium distantiam, molis distinctionem, aliquas per locorum intervalla motiones, vel quid ejusmodi. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
cum excuidiunt angli. ds̃ in exaudit tam quam in uero neo ma¬
nusticto templosuo : Sicut in omnib: sc̃ĩs suis eiusquȩ temporali¬
ter fiunt iussa. ce terna eius lege conspecta: Neo mouere
deb& quod cumnsit in uisibilis. sȩpe uisibiliter patrib: aparuis¬
se memoratur: Sicut enimsonꝰ qui auditur sententiat insi¬
lentio intelligentiȩ constituta. non est hoo quod ipse. ita
& sp&ies quecuisus est ds̃ in natura in uisibili constitutus. nonerat
quodipse: Verum tamen ipse in eadem sp&ie corporidi uideba¬
tur : sicut illa sententia ipsa in sonouocis auditur: Necillug¬
nortibant in uisibilem dm̃ insp&iȩ corporali quod ipse nonerat
seuidere : Nam& loq batur cumloquente moyses & ei tam̃
dicebat: Sinueni grãm antete . ostende mihi tem& psũ
scienter ut uideamte : Item augustinus in libro .u. de trinita¬
te dicit. Ea quȩ denatura in commutabili & inuisibili sum meq

Expanded text:
cum exaudiunt angeli, Deus exaudit tanquam in vero nec macum exaudiunt angeli, Deus exaudit tanquam in vero nec manufacto templo suo, sicut in omnibus sanctis suis, ejusque temporaliter fiunt jussa aeterna sine lege conspecta. Nec movere debet, quod cum sit invisibilis, saepe visibiliter patribus apparuisse memoratur. Sicut enim sonus qui auditur, sententia in silentio intelligentiae constituta, non est hoc quod ipsa, ita et species qua visus est Deus in natura invisibili constitutus, non erat quod ipse. Verumtamen ipse in eadem specie corporali videtur; sicut illa sententia ipsa in sono vocis auditur; nec illi ignorabant invisibilem Deum in specie corporali, quod ipse non erat, se videre. Nam et loquebatur cum loquente Moyses, et ei tamen dicebat: Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum scienter, ut videam te. XIV. Item Augustinus in libro quinto de Trinitate dicit: « Ea quae de natura incommutabili et invisibili, summoque
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilia quod nonde illo: sed denihilo facta sunt:
Quã ꝗergo summa non sint quib ẽ ds maius bonum¬
Alagnas tamen ea mutabilia bona quȩ adierere possunt utbe¬
ata sint in mutablibono quod usq: ad eo bonume oru mest ut si ne
illo misera eẽ necesse sit : PFXLIB. DEUERA RELIGIONE
onsitergo nobis religio cultus corporum & heriorum atq ca¬
lestium sedeius cuius contemplatione beatisunt: Neq enin
& nos uidendo angelumbeatisumus. sed uidendo ueritatẽ
qua &iã ipsos diligimꝰ angłos & ei s congnitula mur : Nec inuide mꝰ
quod ea pitratiores & nullis molestis interpedientib ꝑfruuuntur
sed magis eos diligimꝰ. qm̃ & nos ttde aliquid sperare. a cõmunidnõ
iussi sumus: Quare horamus eos caritate non seruitute nec eis
templa constituimus. nolunt enimsesic honortri a nobis : quic
nos ipsos cumbonisumus templa summidĩ esse nouerunt: Na in &

Expanded text:
mutabilia, quod non de illo, sed de nihilo facta sunt. mutabilia, quod non de illo, sed de nihilo facta sunt. Quanquam ergo summa non sint quibus est Deus majus bonummagna sunt tamen ea mutabilia bona quae adhaerere possunt, ut beata sint, immutabili bono, quod usque adeo bonum eorum est, ut sine illo misera esse necesse sit. » Ex libro de vera Religione : « Non sit ergo nobis religio cultus corporum aethereorum atque coelestium, sed ejus cujus contemplatione beati sunt. Neque enim et nos videndo angelum beati sumus, sed videndo veritatem, qua etiam ipsos diligimus angelos, et eis congratulamur. Nec invidemus quod eo paratiores et nullis molestiis interpedientibus perfruuntur: sed magis eos diligimus, quoniam et nos tale aliquid sperare a communi Domino jussi sumus. Quare honoramus eos charitate, non servitute. Nec eis templa constituimus. Nolunt enim se sic honorari a nobis, quia nos ipsos, cum boni sumus, templa summi Dei esse noverunt. » Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
frueris quo efficeris beatus & ad eum ꝑ uenisse l& abe¬
ris in quo spemponis ut uenias: Inde adfile monem
constitiuss& spembecctitudinis suȩ: Quod aut̃ sola
rationedis creatura possit efficibeata: & lioc ipsũ bonũ
non hebeat nisi adõ: Idem doctor testatur in libro
leciuitate dĩ .xi. italoquens Non est creaturaerationeł
uel intellecstuadisbonum quobeatus sit nisi ds̃. Iitiquã uis
non omnis beata possit eẽ ereatura: Neq: enim hoc munꝰ
adipiscuntur aut capiunt. ferȩ. ligna saxa & si quideius¬
modiest: Eatumenquȩ poesti non exse ipse potest quit
ex nihilo creata est sede xillo a quo creata est hoo
enim adepto beata quo a misso misera est: Ille uero
qui non edio sed se ꝓpsobono beatus est. Ideo miser nonpo¬
test eẽ : qui nonse potest a mittere: dicimusitaq
mmutabile bonũ non eẽ : nisi unũ uerum beatũ dm̃
Ec uͦ quȩ fecit : bona quidẽ esse quod ab illo: Uerũ tam̃

Expanded text:
frueris quo efficieris beatus; et ad eum te pervenisse laetaberis, in quo spem ponis ut venias. Inde ad Philemonem constituisset spem beatitudinis suae. » XIII. Quod autem sola rationalis creatura possit effici beata, et hoc ipsum bonum non habeat nisi a Deo, idem doctor testatur in libro de Civitate Dei XII , ita loquens: « Non est creaturae rationalis vel intellectualis bonum, quo beata sit, nisi Deus. Itaque quamvis non omnis beata possit esse creatura neque enim hoc munus adipiscuntur aut capiunt ferae, ligna, saxa, et si quid ejusmodi est, ea tamen quae potest, non ex se ipsa potest, quia ex nihilo creata est, sed ex illo, a quo creata est. Hoc enim adepto beata est, quo amisso, misera est. Ille vero qui non alio, sed se ipso bono beatus est, ideo miser non potest esse, quia non se potest amittere. Dicimus itaque immutabile bonum non esse, nisi unum verum beatum Deum: ea vero quae fecit, bona quidem esse quod ab illo, verumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
dabo ei sedere mecũ inthrono meo. Eoce uult intnere
adte ut cenes cũ illo. Non te pigeat aperire non solũ in
mente tua uult cenare tecum. uerũ &iam te uult
leuare inthronũ suũ ut sedeas cũ illo. Curtalic ꝓmit¬
tuntur. qui damplius desidenere deb& ꝓmittit ad¬
huc des & dicit. Siquis diligit me sermonẽ meum
seruabit. & patꝰ meus diligłt eum . & ad eũ ueniemꝰ

Expanded text:
dabo ei sedere mecum in throno meo. Ecce vult intrare ad te, ut coenes cum illo; non te pigeat aperire. Non solum in mente tua vult coenare tecum, verum etiam te vult levare in thronum suum, ut sedeas cum illo. Cui talia promittuntur, quid amplius desiderare debet? Promittit adhuc Dominus, et dicit: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater m
Abbreviated transcription (Latin):
ces atq magistri eẽnt necessarii: Sed quia ue¬
issimum estꝰ quodde dõ dr̃. apud ipsũ est fortit¬
do & scipientia: Ipse nouit & decipientẽ : & eũ
qui decipitur. ab ipso & scđm ipsum quȩ renda est
rerũ & iudicioꝵ ueritas: lam nuncponendȩ sunt
ipsȩ diuinȩ sententiȩ & ꝑspiciendũ ineis qudes a uo¬
tor ecirũ uelit eẽ uel quid aut qualit̃ agere debeani
re conciliti pofulus adsitionis. filii resurrectionis
ues sũ mi pastoris & erga se inuicem & ergalupos
acbestias insidiantes¬

Expanded text:
ces, neque magistri essent necessarii. Sed quia veces, neque magistri essent necessarii. Sed quia verissimum est quod de Deo dicitur: Apud ipsum est fortitudo et sapientia, ipse novit et decipientem et eum qui decipitur; ab ipso et secundum ipsum quaerenda est rerum et judiciorum veritas. Jam nunc ponendae sunt ipsae divinae sententiae, et perspiciendum in eis quales auctor earum velit esse, vel quid aut qualiter agere debeant reconciliati populus acquisitionis, filii resurrectionis, oves summi pastoris, et erga se invicem et erga lupos ac bestias insidiantes
Abbreviated transcription (Latin):
ner interitu dicens. Ne qua quit̃ ut mori solent ig¬
naui. mortuus est abner. sed sicut solent cdere
corã filiis iniquitatis corriusti: Sed ut diximus mil¬
li hȩc inuestigare cancessũ est  quando & ipse pou¬
lus ad tertiũ caelum raptus. & iterũ impane dyo
adminens exclam& dicens. in comp̃hensibilia eẽ
iudicia dĩ & inuestigabiles uias eius:. Quis enim cog¬
nouit sensũ dñi. aut quis consiliarius eius fuit. hȩc piȩ
humiliterq: considerantib: appar& non possecedib:
ferro uł aqua. occultas & latentes res inueniri. Nc̃i si possent
ne ueritas indagari. sicut quidã suꝑb acstultus
her&icus gondebaldusburgundioꝵ rex temptabat
exp&ere ab eato auito egregio & orto doxo p̃dica¬
tore quieius uesaniam sapientissi me laudabilit̃¬
q: repressit atq redarguit: quod sitalib: adinuen¬
tionib: ut sȩpe diximus ualerent latentes culpȩ
inueniri. nec sapientia necscipientes. neq: idi¬

Expanded text:
ner interitu, dicens: Nequaquam ut mori solent igner interitu, dicens: Nequaquam ut mori solent ignavi, mortuus est Abner; sed sicut solent cadere coram filiis iniquitatis, corruit. Sed, ut diximus, nulli haec investigare concessum est, quando et ipse Paulus, ad tertium coelum raptus, et iterum in paradiso admirans, exclamet, dicens incomprehensibilia esse judicia Dei et investigabiles vias ejus. Quis enim cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? VI. Haec pie humiliterque considerantibus apparet non posse caedibus, ferro vel aqua, occultas et latentes res inveniri. Nam si possent, ne veritas indagari, sicut quidam superbus ac stultus haereticus Gundobadus Burgundionum rex tentabat expetere a beato Avito, egregio et orthodoxo praedicatore, qui ejus vesaniam sapientissime laudabiliterque repressit atque redarguit. Quod si talibus adinventionibus, ut saepe diximus, valerent latentes culpae inveniri, nec sapientia, nec sapientes, neque judi
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝓpt̃ te mortifica mur tota die. estimatisumus
it oues occisionis: ꝑtinlege p̃ceptũ est. quiꝑcu¬
serit hominem uolens ocidere morte moriatur
qui aut̃ non est insidiatus sed ds̃ illũ tradidit in
manu eiꝰ constituã tibi locũ quod fugere debeat
Tota nãq fide credere debemus quod nihil fiat
in mundo nisi dõ aut dispensunte aut ꝑmittente
cũ & capilli capitis fideliũ oms numencti sunt. &
unus ex duob. autquinq: passerib nonca dat in t̃nem
sine dõ & sicut quidã scoꝵ ait. nec foliũ de arbore sine
nutu dĩ decidat: Tocmen quia notissimũ est bonos
acmedbs int̃fici nũquã aut̃ malos abonis nisi imbellis
publicis & legodib: iudicuis Pertin & hoo ado ceuiballis¬
dicia dĩ quȩ sunt sicut abyssus multa: Nec est da tũho¬
minib: nosse. quur omp̃s ita ꝑmittat fieri: Solere aut
iustos ab iniquis in t̃fici: testatur & dauid suꝑ ab¬

Expanded text:
Quia propter te mortificamur tota die, aestimati sumus Quia propter te mortificamur tota die, aestimati sumus ut oves occisionis. Et in lege praeceptum est: Qui percusserit hominem, volens occidere, morte moriatur. Qui autem non est insidiatus, sed Deus illum tradidit in manu ejus; constituam tibi locum quo fugere debeat. V. Tota namque fide credere debemus quod nihil fiat in mundo, nisi Deo aut dispensante, aut permittente; cum et capilli capitis fidelium omnes numerati sint, et unus ex duobus aut quinque passeribus non cadat in terram sine Deo, et sicut quidam sanctorum ait : « Nec folium de arbore sine nutu Dei decidat. » Tamen quia notissimum est bonos a malis interfici, nunquam autem malos a bonis, nisi in bellis publicis et legalibus judiciis, pertinet hoc ad occulta judicia Dei, quae sunt sicut abyssus multa, nec est datum hominibus nosse cur omnipotens ita permittat fieri. Solere autem justos ab iniquis interfici testatur et David, super Ab
Abbreviated transcription (Latin):
tibi mox sesseruus meus. nec declines abea addexte
nem uł ad sinistraem. ut intellegas cunctaq agis
Non recedat uolum̃ legis huius de ore tuo. sed me¬
ditaberis ineo dieb: ac noctib: ut custodias & faci¬
as omnia quȩ scripta sunt in eo: Neq: putandũ
est quod aut in istis bellis domesticis. aut in insidi¬
is latronũ aut quibus lib& rixis ciuilib sicie domes¬
ticis. cadat homo. nisi dõ tncdente in manus ꝓximi
sui Sicut ipse ꝑ ꝓph&am aduersũ malos pastores
oquitur dicens. & pastores eoꝵ non parcebant eu
& ego non parcam ultn suꝑhabi tantes t̃nem dic̃
dñs: Ecceego trxdã homines unũquẽq: inmanu ꝓxi¬
misui . & inmanu regis sui. & concident t̃ram & ñ
eruam demanu eorũ. & pascam pecus occisionis
ꝓpt̃ hoc. opauperes gregis: Sed & illud in hacsenten¬
tia notandũ est quo delectidicantur pecora occi¬
sionis : Sic̃ & apłs depsedmosũ mens testimoniũ dic̃

Expanded text:
tibi Moyses servustibi Moyses servusram, vel ad sinistram, ut intelligas cuncta quae agis. Non recedat volumen legis hujus de ore tuo: sed meditaberis in eo diebus ac noctibus, ut custodias et facias omnia quae scripta sunt in eo. IV. Neque putandum est quod aut in istis bellis domesticis, aut in insidiis latronum, aut quibuslibet rixis civilibus sive domesticis cadat homo, nisi Deo tradente in manus proximi sui, sicut ipse per Prophetam adversum malos pastores loquitur, dicens: Et pastores eorum non parcebant eis, et ego non parcam ultra super habitantes terram, dicit Dominus. Ecce ego tradam homines, unumquemque in manu proximi sui, et in manu regis sui, et concident terram, et non eruam de manu eorum, et pascam pecus occisionis propter hoc, o pauperes gregis. Sed et illud in hac sententia notandum est quod electi dicantur pecora occisionis, sicut et Apostolus de psalmo sumens testimonium dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
uomeo & ancillit mea cũ disceptarent aduersũ
me: Neq enĩ sc̃siob cũ seruis ancillisq gladis
aut fustib. confligebat cũ iscir& ae quitatẽ . ñ
cedib: sed sapientia & miseri cordia cõponendã
quȩ ꝑse ipsam loquitur dicens: meuꝰ est consilium
&equitas. mea est prudentia mea est fortitudo
Perme reges regnant & legũ conditores iusta de¬
cernunt: Perme principes impenent: & principes
decernunt iustitiã: Haec aut̃ aet̃na dĩ supien¬
tia. in dubitantio fide quȩ renda est p̃cib & leoti¬
onib: assidius obtinenda est apło iacobo ꝓtestante
Siquis inquid ur̃m indige n sapientia. postul& ad õ
quidat omnib: affluenter & non imꝓperat & dabi¬
tur ei. postul& aut̃ infide nihil hȩsitans. quiduͦ instan
ulectione sit eadẽ sapientia ꝑquirenda. Ita d ñs iosuȩ
contestans ostendit: Confortare igitur & estorobus¬
tus udde ut custodias & facias omnẽ legẽ quã p̃cepit

Expanded text:
vo meo, et ancilla mea, cum disceptarent adversum vo meo, et ancilla mea, cum disceptarent adversum me. Neque enim sanctus Job cum servis ancillisque gladiis aut fustibus confligebat; cum sciret aequitatem non caedibus, sed sapientia et misericordia componendam, quae per seipsam loquitur dicens: Meum est consilium, et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo. Per me reges regnant, et legum conditores justa decernunt. Per me principes imperant, et potentes decernunt justitiam. Hinc autem aeterna Dei sapientia indubitanti fide quaerenda est, precibus et lectionibus assiduis obtinenda est, Apostolo Jacobo protestante: Si quis, inquit, vestrum indiget sapientia, postulet a Deo qui dat omnibus affluenter, et non improperat, et dabitur ei. Postulet autem in fide nihil haesitans. Quod vero instanti lectione sit eadem sapientia perquirenda, ita Dominus Josue contestans ostendit: Confortare igitur, et esto robustus valde, ut custodias et facias omnem legem quam praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
omnino delictũ est quod iudicia hab&is interuos.
quare nom magis iniuriam accipimus. quare
magis fucudẽ patimini: Neq hoc dicimus. quasi
iudicia int̃ homines necessaria ñ sint. non solũ aut̃
necessaria: uerum &iambona sunt. Sedilla de quib
dñs sedo moni loquitur: quia postulasti inquid tibi set¬
pientutm ad discennendũ iuditiũ. ecce feci tibi se¬
cundũ sermonesiuos. & deditibi corscipiens & intel¬
legens: et in alio loco multitudo sapientiũ sanitas
est orbis terrarũ & rex sapiens populi stabilim̃ tũ
est: Etiterũ. Mlelior est sapientia quã uires. & uir
rudens magis quã fortis. Audite ergo reges & in¬
telligite : discite iudices finiũ terrȩ. Itemq ha¬
bebo ꝓpt̃ hanc haud dubiũ quin ꝓpt᷑ sapientiã clari¬
tate ad turbas & honorẽ apud seniores iuuenis ex
acutus inueniar iniudicio: De quobeatus quoq: iob
fat&urdicens: Si contempsi subire iudiciũ cũ ser¬

Expanded text:
omnino delictum est quod judicia habetis inter vos. omnino delictum est quod judicia habetis inter vos. Quare non magis injuriam accipitis? Quare non magis fraudem patimini? III. Neque hoc dicimus quasi judicia inter homines necessaria non sint. Non solum autem necessaria, verum etiam bona sunt; sed illa de quibus Dominus Salomoni loquitur: Quia postulasti, inquit, tibi sapientiam ad discernendum judicium, ecce feci tibi secundum sermones tuos, et dedi tibi cor sapiens, et intelligens. Et in alio loco: Multitudo sapientium, sanitas est orbis terrarum; et rex sapiens, populi stabilimentum est. Et iterum: Melior est sapientia quam vires, et vir prudens magis quam fortis. Audite ergo, reges, et intelligite, discite, judices, finium terrae. Itemque: Habebo propter hanc haud dubium quin propter sapientiam claritatem ad turbas, et honorem apud seniores juvenis, et acutus inveniar in judicio. De quo beatus quoque Job fatetur dicens: Si contempsi subire judicium cum ser
Abbreviated transcription (Latin):
aut ipse sibi contneria agat ut qui inlege & in eugło
p̃cepit. ut diligat homo ꝓximũ suum sicut se ipsum:
lterũ acsi uoluntate mutata cũ coeperint homines
ontendere interse dereb: in sensibilib: departe
agri. aut si contentio fuerit debrutis animantib
cauallis. porcisue uel undecũq: litigauerint homi¬
nes cupiditate ꝑ moti. quod utiq forensiũ est non re¬
ligiosoꝵ: Inuocanis dñs ostenditiustitiã tempora¬
em uel potius uilissimã quȩ nec ꝓpriȩ dr̃ iustitia
q nullus indefitiustus: Et cũ stat unus aduersus
alterũ uirscilic& aduersus ꝓ&imũ suum quẽ cer¬
te sicut se ipsum diligere deb&. agente dño corruat
Nempe apłs ostendit eẽ legẽ peccati & legẽ carnis
& legẽ mortis: Ex quib: ista sunt contneria : legi
sp̃s o legiuitȩ. Nam hi qui spũ dĩ aguntur. & idcir¬
cosunt filii dĩ audiut a płm docentẽ : lit̃ quidẽ

Expanded text:
aut ipse sibi contraria agat; ut qui in lege et in Evangelio aut ipse sibi contraria agat; ut qui in lege et in Evangelio praecepit ut diligat homo proximum suum sicut seipsum, iterum, ac si voluntate mutata, cum coeperint homines contendere inter se de rebus insensibilibus de parte i, aut si contentio fuerit de brutis animantibus, cavallis porcisve, vel undecunque litigaverint homines cupiditate permoti, quod utique forensium est, non religiosorum, invocatus Dominus ostendit justitiam temporalem, vel potius vilissimam; quae nec proprie dicitur justitia, quia nullus inde fit justus; et cum stat unus adversus alterum, vir scilicet adversus proximum suum, quem certe sicut seipsum diligere debet, agente Domino corruat Nempe Apostolus ostendit esse legem peccati, et legem carnis, et legem mortis, ex quibus ista sunt contraria legi spiritus, et legi vitae. Nam hi qui spiritu Dei aguntur, et idcirco sunt filii Dei, audiunt Apostolum docentem: Jam quidem