comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
set quia si aliquid mõ esset uitii id fer¬
re ipẽ non posset. Nichil est eni tam
insigne nec tam addiurntate meõ¬
rie stabile ꝙͣ id in quo aliquid offende¬
ris. itaq ut ad hanc similitudinẽ hurꝰ
ystrionis otatoriam laudem ditigamꝰ
Uidetis neꝗͣ nichil ab eo insi perfectũ
nichil insi tu sũma uenustate fiat nͥ
ita ut deceat et ut omẽs moueat atq
delectet. Itaq hoc iam du est consecut
ut in quo quisq artifitio excelleret is in
suo genere roscius putaretur. Hauc cͦ
ab solucione perfectionẽq in orathote
desiderans aqua ipẽ longe absum fatio
impudenter Michi enim uolo ignos¬
ci ceteris ipẽ non ignosco. Nam qui no
potest qui uitiose facit. Quem demq
non decet hunc ut Appollonius iube¬
bar ad id quod facete possit detrudẽdi
puto. Num tu igitur inquit sulpitius.
me aut hunc cottam ius ciuileauit tem
militarem iubes discere. Nam quis ad is¬

Expanded text:
sed quia, si aliquid modo esset viti, id fersed quia, si aliquid modo esset viti, id ferre ipse non posset; nihil est enim tam insigne nec tam ad diuturnitatem memoriae stabile quam id, in quo aliquid offenderis. Itaque ut ad hanc similitudinem huius histrionis oratoriam laudem dirigamus, videtisne quam nihil ab eo nisi perfecte, nihil nisi cum summa venustate fiat, nisi ita, ut deceat et uti omnis moveat atque delectet? Itaque hoc iam diu est consecutus, ut, in quo quisque artificio excelleret, is in suo genere Roscius diceretur. Hanc ego absolutionem perfectionemque in oratore desiderans, a qua ipse longe absum, facio impudenter; mihi enim volo ignosci, ceteris ipse non ignosco; nam qui non potest, qui vitiose facit, quem denique non decet, hunc, ut Apollonius iubebat, ad id, quod facere possit, detrudendum puto.' 'Num tu igitur' inquit Sulpicius 'me aut hunc Cottam ius civile aut rem militarem iubes discere? Nam quis ad is
Abbreviated transcription (Latin):
teret tñ nõ patiebatur eos quos uidica¬
bat nõ posse orathores euadere operã
atq hortari solebat.Satis est eĩ ĩceteris
artificiis perficiendis tantũmõ similẽ
eẽ hominis et id quod tradatur uł eti¬
tiam inculcet᷑ si quis forte sit tardior
posse percipere animo et meõria custo¬
dire. nõ querit᷑ mobilitas lingne nõ
ria irisconsultoꝵ uox tragedoꝵ gest
pene sũ moꝵ actoꝵ est requi rendus.
Ouamobrem nichil in hominu gnẽ
rarius perfecto orathore ĩueniri pot
que enim singłaru rerum artifices
singula si mediocriter adepti sunt pro¬
bant ea si omiã sũt in orathore ꝓ
bani non possunt Tum crassus atqui u¬
de inquit martifitio opera ꝙͣ tenui et
leni quanto plus adhibeatur diligen¬
tie ꝙͣ inhac re ꝙͣ constat esse maxima
Sepe enim soleo audire roscium cu
ita dicat se ad huc reperire discipulũ
quem quide probaret potuisse nemine
non quo non essent quida probabiles

Expanded text:
ceret, tamen non patiebatur eos, quos iudicaceret, tamen non patiebatur eos, quos iudicabat non posse oratores evadere, operam atque hortari solebat. Satis est enim in ceteris artificiis percipiendis tantum modo similem esse hominis et id, quod tradatur vel etiam inculcetur, si qui forte sit tardior, posse percipere animo et memoria custodire; non quaeritur mobilitas linguae, noria iuris consultorum, vox tragoedorum, gestus paene summorum actorum est requirendus; quam ob rem nihil in hominum genere rarius perfecto oratore inveniri potest; quae enim, singularum rerum artifices singula si mediocriter adepti sunt, probantur, ea nisi omnia sunt in oratore summa, probari non possunt.' Tum Crassus 'atqui vide' inquit 'in artificio perquam tenui et levi quanto plus adhibeatur diligentiae, quam in hac re, quam constat esse maximam: saepe enim soleo audire Roscium, cum ita dicat, se adhuc reperire discipulum, quem quidem probaret, potuisse neminem, non quo non essent quidam probabiles,
Abbreviated transcription (Latin):
queri sepe soleo ceteraru homiẽs artiu
spectati et probati siquando aliquid mi¬
nus benefecerint ꝙͣ solent aut noluis¬
se aut ualitudine impeditis nõ potu¬
isse consequi id quod scirent putantur
Noluit inquiunt hodie agete roscius
aut crudior fuit Orathoris pectatu
siquid est animaduersu stultitie pec¬
catu uidetur Sdtultitia autem extusa¬
tionẽ nõ habet. Oua renemo uidetꝰ
aut quia crudiis fuerit aut quod ita
i altierit stultus fuisse quo etiam gra¬
uius indicendo iuditiu subimus quo¬
tiens enim dicimus totiens de nobis
iudicatur et qui semel ingesta pectauit
nõ continuo existimatutꝰ gestu nesçi¬
te cuuis aute indicendo quid xprehẽ¬
sum est aut eterna in eo aut certe di¬
uturna opimo ualet tarditatis. Illud
uero quod ate dictu ẽ eẽ permulta q̃
orathor a natura insi hrẽt nõ multũ
a magrõ adiuuaretur ualde tibi assẽ¬
tior inquit Antonius eo uł maxime¬

Expanded text:
queri saepe soleo; quod ceterarum homines artium queri saepe soleo; quod ceterarum homines artium spectati et probati, si quando aliquid minus bene fecerunt quam solent, aut noluisse aut valetudine impediti non potuisse consequi id, quod scirent, putantur: "noluit" inquiunt "hodie agere Roscius," aut "crudior fuit"; oratoris peccatum, si quod est animadversum, stultitiae peccatum videtur; stultitia autem excusationem non habet, quia nemo videtur, aut quia crudus fuerit aut quod ita maluerit, stultus fuisse; quo etiam gravius iudicium in dicendo subimus: quotiens enim dicimus, totiens de nobis iudicatur, et, qui semel in gestu peccavit, non continuo existimatur nescire gestum, cuius autem in dicendo quid reprehensum est, aut aeterna in eo aut certe diuturna valet opinio tarditatis. Illud vero, quod a te dictum est, esse permulta, quae orator a natura nisi haberet, non multum a magistro adiuvaretur, valde tibi adsentior inque eo
Abbreviated transcription (Latin):
Adulescentulus uero sic initio accusati¬
onis ex animatus sum ut hoc sũmu be¬
nefitium .O. maximo debuerim quod
continuo concliu dimiserit simulac
me fractum ac debilitatu metu uide¬
rit . Flic omẽs assensi n signaficare ĩt
sese ac colloqui ceperũt. fuit eni miri¬
ficus quida incrasso pudor qui tamẽ
tis cõmendatioẽ prodeẽt. Ium antoni
sepe ut dicis inquit aiaduerti crasse et
te et ceteros sũmos oratores ꝙͣꝙͣ tibi par
ordio permoneti cuiis quidẽ rei quom
causam que cerem quenam ẽẽt cur itĩ
quocũq orathore plurimu eẽt ita max¬
nne is pertimes ceret. Has causas ĩue¬
niebam duas Unam quod intelligerẽt
ii quos usus ac natura dotuisset non
nunꝙ̃ sũmis orathoribus nõ satis ex
smã euentu dicendi procedere Ita nõ
ĩiuria quotienstũq dicerent id quod
aliquando posset accidere netu ipũm¬
accideret pertimete Altera ẽ hec de q

Expanded text:
adulescentulus vero sic initio accusatiadulescentulus vero sic initio accusationis exanimatus sum, ut hoc summum beneficium Q. Maximo debuerim, quod continuo consilium dimiserit, simul ac me fractum ac debilitatum metu viderit.' Hic omnes adsensi significare inter sese et conloqui coeperunt; fuit enim mirificus quidam in Crasso pudor, qui tamentis commendatione prodesset. Tum Antonius 'saepe, ut dicis,' inquit 'animadverti, Crasse, et te et ceteros summos oratores, quamquam tibi par ordio permoveri; cuius quidem rei cum causam quaererem, quidnam esset cur, ut in quoque oratore plurimum esset, ita maxime is pertimesceret, has causas inveniebam duas: unam, quod intellegerent ei, quos usus ac natura docuisset, non numquam summis oratoribus non satis ex sententia eventum dicendi procedere; ita non iniuria, quotienscumque dicerent, id, quod aliquando posset accidere, ne iaccideret, timere; altera est haec, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
quod ad huc semper tacui et tacenduni
Putaui Michi ii etiam qui optime dicũt
quiq id facillime atq otnatissime face̾
possunt tñ msi timide accedũt addicẽ¬
dum et mordienda oroẽ perturbantur
peue impudẽtes iudent tam et si id ac¬
tidete non potest. Ut enim quisq optic̃
dicit ita maxime dicendi difficultates
uariosq euentus orõnis expectationẽq
hominu pertimescit. Qui uo nichilpt̃
dignu te dignu nomiẽ orathoris dig¬
nu auribus hominu efficere atq ede
is michi etiam si non cõmoueatur ĩ ddo
tã ĩpudens uidetur. Non enu pudendo
fet nõ fatiendo id quod nõ decet ĩpudẽ¬
tie nomẽ effugere debernus que uero
nõ pudet id quod ĩpletisq uideo huc̃
nõ rep̾hensioẽ solu set etia pena digͫ
puto Equidẽ et ĩ uobis aiãduertete soseo
et inme ipẽ sepissime experior ut exalbe¬
stam in principiis dicendi et tota me¬
te atq arctubus omibus contremiscain

Expanded text:
quod adhuc semper tacui et tacendum quod adhuc semper tacui et tacendum putavi: mihi etiam qui optime dicunt quique id facillime atque ornatissime facere possunt, tamen, nisi timide ad dicendum accedunt et in ordienda oratione perturbantur, paene impudentes videntur,—tametsi id accidere non potest; ut enim quisque optime dicit, ita maxime dicendi difficultatem variosque eventus orationis exspectationemque hominum pertimescit;—qui vero nihil potest dignum re, dignum nomine oratoris, dignum hominum auribus efficere atque edere, is mihi, etiam si commovetur in dicendo, tamen impudens videtur; non enim pudendo, sed non faciendo id, quod non decet, impudentiae nomen effugere debemus; quem vero non pudet,—id quod in plerisque video—hunc ego non reprehensione solum, sed etiam poena dignum puto. Equidem et in vobis animum advertere soleo et in me ipso saepissime experior, ut et exalbescam in principiis dicendi et tota mente atque artubus omnibus contremiscam;
Abbreviated transcription (Latin):
facultate quãtũq huĩt magna eẽ ĩ ciuita¬
te gram̃ assequutu. Set quia de oratote
querimus fingendus c̃ nobis oroẽ nrã
Detractus omĩbus uitiis orator atq omĩ
laude cumulatus. Neq enim si multitu¬
do litium si uatictas causaru si hec f̾ba
et barbata foretisis dat locum uł uitio¬
sissimis oratoribus id circo nos hoc quod
querimus õmittemus. Itaq in iis artib
niquibus nõ utilitas queritur rrecessaiã
set animi libera queda oblectatio ꝙ̃ indi¬
ligenter et ꝙͣ prope fastidiose iudicam.
Nulle enim lites neq controuersie sũt
que cogant honniẽs sicut in foro non
bouos orathores item intheatio actores
malos perpeti. Est igit orathori diligẽ¬
ter prouidendu non ut eis satiffaciat
quibus necesse est set ut iis admirabilis
ec̃ iudeatur quibus libere liceat iuudicate
At si queritis planc quid sentiam cnu¬
merabo apud homines familiarissimo

Expanded text:
facultate, quamcumque habuit, magnam esse in civitafacultate, quamcumque habuit, magnam esse in civitate gratiam consecutum? Sed quia de oratore quaerimus, fingendus est nobis oratione nostra detractis omnibus vitiis orator atque omni laude cumulatus. Neque enim, si multitudo litium, si varietas causarum, si haec turba et barbaria forensis dat locum vel vitiosissimis oratoribus, idcirco nos hoc, quod quaerimus, omittemus. Itaque in eis artibus, in quibus non utilitas quaeritur necessaria, sed animi libera quaedam oblectatio, quam diligenter et quam prope fastidiose iudicamus! Nullae enim lites neque controversiae sunt, quae cogant homines sicut in foro non bonos oratores, item in theatro actores malos perpeti. Est igitur oratori diligenter providendum, non uti eis satis faciat, quibus necesse est, sed ut eis admirabilis esse videatur, quibus libere liceat iudicare; ac, si quaeritis, plane quid sentiam enuntiabo apud homines familiarissimos,
Abbreviated transcription (Latin):
atq agrestes ut etiam si mgeniis atq arte
ualeant tamẽ morathoꝵ numer ueĩre
nõ possunt.Sunt aute quida ĩ iisdem
rebus habiles ita nature muneribꝰ orna¬
ti ut nõ natiset ab aliquo deo ficti eẽ uide¬
antur. Magnu quoddam est onus atq
munus suscipere. itq profiteri se eẽ oĩbus
silentibus unum magnis de rebus mag̾
ĩconuentu hominu audienduu Adẽ nͦ
fere nemo qui nõ acutius atq acrius uicia
idicet ꝙͣ recta uideat. Ita quicquid ẽ ĩ qͣ
offendit id etiam que laudanda sunt ob¬
ruit. Neq hec in eam sinã disputo ut
homines adulescentes siquid naturale fo¬
rte nõ habeant omino ⁊ discendi stu¬
dio deteritam. Quic enim nõ uidet.
celio equali meo magno honori fuisse ho¬
mini nouo illam ipãm quãcumq asseq
potuerit indicendo mediocritate. Ouis
urũm equalem meu. Q. mariumꝰ liastũ
hominẽ atq foedumi nõ intelligit illa ipã

Expanded text:
atque agrestes, ut, etiam si ingeniis atque arte atque agrestes, ut, etiam si ingeniis atque arte valeant, tamen in oratorum numerum venire non possint; sunt autem quidam ita in eisdem rebus habiles, ita naturae muneribus ornati, ut non nati, sed ab aliquo deo ficti esse videantur. Magnum quoddam est onus atque munus suscipere atque profiteri se esse, omnibus silentibus, unum maximis de rebus magno in conventu hominum audiendum; adest enim fere nemo, quin acutius atque acrius vitia in dicente quam recta videat; ita quicquid est, in quo offenditur, id etiam illa, quae laudanda sunt, obruit. Neque haec in eam sententiam disputo, ut homines adulescentis, si quid naturale forte non habeant, omnino a dicendi studio deterream: quis enim non videt C. Coelio, aequali meo, magno honori fuisse, homini novo, illam ipsam, quamcumque adsequi potuerat, in dicendo mediocritatem? Quis vestrum aequalem, Q. Varium, vastum hominem atque foedum, non intellegit illa ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
uerõ ditendu uim afferre maxima req
uero istis de qubus paulo ite dixit᷑. toꝰ¬
tomus scriptotibus artis ratione Ddi
et uiam seo naturam defuisse. Nam et a¬
tumi atq ingenui celetes quida motu
ẽẽ Debent qui et ex cogitandui acut et ad
explicandu ornandũq sint uberes et
Ad meõtiam firim atq diuturni. et siqs
equihant putet arte accipi posse falsu
est. Preclate eni se res habeat sihec ac¬
sendi anit promoueti arte possint snseri
quidẽ ic donati arte nõ possũt omia ͤ¬
unt eni illa dona nature. Quid de
illis dicam que certe cu ipõ homie na¬
scunt lmgue solutio uoci sonus sate¬
ta iuires conformatio quedam et figa
totius oris et corporis. Neq enis itaboc
dico ut ars nõ aliquid limare possit Neq
eniz ignoro et que bona sunt fieri melioã
posse doctrina et que nõ optima aliquomõ
acuitamẽ et corrigi posse. Set sunt quidã
aut ita lingua hesitantes aut ita uoce ab¬
soni aut ita uultu motuq corporis uasti

Expanded text:
um ad dicendum vim adferre maximam; neque vero istis, de quibus paulo ante dixit Antonius, scriptoribus artis rationem dicendi et viam, sed naturam defuisse; nam et animi atque ingeni celeres quidam motus esse debent, qui et ad excogitandum acuti et ad explicandum ornandumque sint uberes et ad memoriam firmi atque diuturni; et si quis est qui haec putet arte accipi posse,—quod falsum est; praeclare enim res se habeat, si haec accendi aut commoveri arte possint; inseri quidem et donari ab arte non possunt; omnia sunt enim illa dona naturae—quid de illis dicam, quae certe cum ipso homine nascuntur, linguae solutio, vocis sonus, latera, vires, conformatio quaedam et figura totius oris et corporis? Neque enim haec dico, ut ars aliquos limare non possit —neque enim ignoro, et quae bona sint, fieri meliora posse doctrina, et, quae non optima, aliquo modo acui tamen et corrigi posse—, sed sunt quidam aut ita lingua haesitantes aut ita voce absoni aut ita vultu motuque corporis vasti
Abbreviated transcription (Latin):
quoduatoꝵ pleriq ut etiam crassul os¬
tendit duo genera ad ditendi dederũt
unuo de cecta definitiq eusa qualei
sunt que litibus que in deliberatignabs
tiones alterum quod appenti oinẽs
fert scriptores eplicat neuio infutani
geueris sine tempore er sinc persona qsti¬
cunt intelligeie michino uidetur di
u e grithoris quecuq tes infĩmte po¬
qita sit de capolse dicere dicendiu erit et
quauta sit solis magintudoque fritut
teore do mrathematicis de muse sertb
non poterit quit dicarhi honot nbs¬
cestu recuisare. Demq ciqui profitetur
ee suum nõ solum dehis contositets
quc temiporibus et persomo note sersi
dec est dooinibus forensibu seseno

Expanded text:
quod oratori plerique, ut etiam Crassus osquod oratori plerique, ut etiam Crassus ostendit, duo genera ad dicendum dederunt: unum de certa definitaque causa, quales sunt, quae in litibus, quae in deliberationibus tiones; alterum, quod appellant omnes fere scriptores, explicat nemo, infinitam generis sine tempore et sine persona quaesticunt, intellegere mihi non videntur: si enim est oratoris, quaecumque res infinite posita sit, de ea posse dicere, dicendum erit ei, quanta sit solis magnitudo, quae forma terrae; de mathematicis, de musicis rebus non poterit quin dicat hoc onere suscepto recusare; denique ei, qui profitetur esse suum non solum de eis controversiis, quae temporibus et personis notatae sunt, hoc est, de omnibus fore
Abbreviated transcription (Latin):
dcinde acta postea euentus expectentꝰ
et de tonsiluis significari quid scriptor
pobet et in rebus gestis declarate non
solum quid actum aut dictum sit sedetiã
quomodo Et cum de euentu dicantꝰ ut
tause explicent᷑ omẽs uł casus uł sapien¬
tie uł temeritatis hominũq ip̃oꝵ non
solum tes geste sed etiam qui fama ac
noraic̾ excellant decuiusq uita atq na¬
tura. Uerborum autem ratio et geiu.
oratiorus fusum atq tractum et cu leni¬
tato quadam equabili profluens sine hac
iuditiali isperitatt et sine smã forensibo
aculeis persequendu est harum tortu¬
hurmꝙ terum uidetis ne ulla ẽẽ p̃cepta
que diartibus ⁊ethoricor repera ntir
Icodem ergo silenitio multa alia orator
osffi cia racuerunt cohortationes p̃eptto
consolationt admonita que tractanda siũ
ormidi d̾ sertissime. Sed locum suu nuisus
antibus queti adite siuit hñt nulli Atq
miboc genere illa quoq ẽ infinita silut

Expanded text:
deinde acta, postea eventus exspectentur, deinde acta, postea eventus exspectentur, et de consiliis significari quid scriptor probet et in rebus gestis declarari non solum quid actum aut dictum sit, sed etiam quo modo, et cum de eventu dicatur, ut causae explicentur omnes vel casus vel sapientiae vel temeritatis hominumque ipsorum non solum res gestae, sed etiam, qui fama ac nomine excellant, de cuiusque vita atque natura; verborum autem ratio et genus orationis fusum atque tractum et cum lenitate quadam aequabiliter profluens sine hac iudiciali asperitate et sine sententiarum forensibus aculeis persequendum est. Harum tot tantarumque rerum videtisne nulla esse praecepta, quae in artibus rhetorum reperiantur? In eodem silentio multa alia oratorum officia iacuerunt, cohortationes, praecepta, consolationes, admonita, quae tractanda sunt omnia disertissime, sed locum suum in his artibus, quae traditae sunt, habent nullum. Atque in hoc genere illa quoque est infinita silva,
Abbreviated transcription (Latin):
cibus libroꝵ qui sunt feit inscriptid
rebus notis et illustrib de uirfute
de iusticia de honestate de uoluptate uer¬
bum nullum prorsus intelligo ita sunt
angustis et concisis dispuracionibus illi¬
gati. Poctas omĩo quasi alia quadam li¬
gua loquutos non cogor attingere Cum
his me ut dixi oblecto qui tes gestas aut p¬
orationes scripserunt suas. aut qui ita lo
illuc reddeo. Uidetis ne quantu munꝰ
sit oratoris haud scio an flumiẽ orõnis
et uarietate maximu. Neq eam repio
usꝙͣ seperatim instructam rechoꝵ pre¬
ceptis ita sunt enim ante ocłos. Nam
quis nescit prima eẽ hystorie legem.
ne quid falsi dicere audeat deude ne
quid uete non audeat ne qua suspitio
gẽ sit nscribendo neq simultatis. H lec
scilicet fundamẽta sunt omĩbus q̃pãaũt
exhedificatio posita est in rebus et uer¬
bis. Perum ratio ordine temporu De¬
siderat regionu descriptione. Wult
etiam quomam tamen in rebus mag¬
nis memoria digna consilia. primus

Expanded text:
cibus librorum, qui sunt fere inscripti de rebus notis et inlustribus, de virtute, de iustitia, de honestate, de voluptate, verbum prorsus nullum intellego; ita sunt angustis et concisis disputationibus inligati; poetas omnino quasi alia quadam lingua locutos non conor attingere. Cum eis me, ut dixi, oblecto, qui res gestas aut orationes scripserunt suas aut qui ita loqilluc redeo: videtisne, quantum munus sit oratoris historia? Haud scio an flumine orationis et varietate maximum; neque eam reperio usquam separatim instructam rhetorum praeceptis; sita sunt enim ante oculos. Nam quis nescit primam esse historiae legem, ne quid falsi dicere audeat? Deinde ne quid veri non audeat? Ne quae suspicio gratiae sit in scribendo? Ne quae simultatis? Haec scilicet fundamenta nota sunt omnibus, ipsa autem exaedificatio posita est in rebus et verbis: rerum ratio ordinem temporum desiderat, regionum descriptionem; vult etiam, quoniam in rebus magnis memoriaque dignis consilia primum,
Abbreviated transcription (Latin):
pium usum autẽ per nos peccipeit uo¬
liusti. Sed quocituis hoc quid i suscepi¬
mus non mediocre munus confice
possuims omissa nrã adhortatioe ad
coꝵ quos proposuimus sermone dispu¬
tationemq ueniamus.
OSTREMO
igitur die quã illa
erant acta hora fe¬
re secunda cumet̾
tum in lecto crass
esset. et apud eum
Sulpitius sederet
Antonius autem
mambularet cum
cotta in porticus
repente eo .q. E
adionati maiorem aliquam ẽc̃ caũ¬
sam eoru e dientus suspitati siuit qui
cum interse ut ipõrum usut ftreat
tmicissime consultassent U sdlol
turdem ficissus nuquidnain inquit

Expanded text:
ipsum, usum autem per nos percipere voipsum, usum autem per nos percipere voluisti. Sed quo citius hoc, quod suscepimus, non mediocre munus conficere possimus, omissa nostra adhortatione ad eorum, quos proposuimus, sermonem disputationemque veniamus. Postero igitur die, quam illa erant acta, hora fere secunda, cum etiam tum in lecto Crassus esset et apud eum Sulpicius sederet, Antonius autem inambularet cum Cotta in porticu, repente eo Q. Catadmirati maiorem aliquam esse causam eorum adventus suspicati sunt. Qui cum inter se, ut ipsorum usus ferebat, amicissime consalutassent: 'quid vos tandem?' Crassus 'num quidnam' inquit
Abbreviated transcription (Latin):
nentru illor iuderint coꝵ quib amb
illi oratores cogniti sunt uiuor et pie¬
sentiu meõria teste cõmendemꝰ Nec
uero te Rarissime frater atq optime
tet horicis nunc quibusdam libris qͦs
tu agrestis putas niscquor ut erudia
lius aut ornatius sed quoma sine ui¬
ditio soles dicete siue ut ille pater elo¬
quentie dese. Socrates scripsit ipẽ pn¬
dore addo et trmiditate ingenua qua¬
dam refugisti siue ut ipẽ iocari soles
unum piitasti satis eẽ nõ mõ ĩ una
familia tethorem sed pene in totasi¬
uitate nõ tamen arbitror tibi hos libros
ineo fore genere quod merito propt
corum gui de dicendi ratione disputarũt
iciumtatem bonaru artium possit illudi
et Antouuꝰ sernone ẽẽ pteteritu quod
quisꝙͣ sũ uns nigeniss acerrimis studus
optinia doctrina ⁊ maximo usil cog¬
Noscd ic percipi potiusse arbitiame
Quod tu facillime poteris udicate qui
prudentiam tationemq dicende ꝯtre

Expanded text:
neutrum illorum viderint, eorum, quibus ambo neutrum illorum viderint, eorum, quibus ambo illi oratores cogniti sint, vivorum et praesentium memoria teste commendemus. Nec vero te, carissime frater atque optime, rhetoricis nunc quibusdam libris, quos tu agrestis putas, insequor ut erudiam;lius aut ornatius? Sed sive iudicio, ut soles dicere, sive, ut ille pater eloquentiae de se Isocrates scripsit ipse, pudore a dicendo et timiditate ingenua quadam refugisti, sive, ut ipse iocari soleo, unum putasti satis esse non modo in una familia rhetorem, sed paene in tota civitate, non tamen arbitror tibi hos libros in eo fore genere, quod merito propter eorum, qui de dicendi ratione disputarunt, ieiunitatem bonarum artium possit inludi; et Antoni sermone esse praeteritum, quod quisquam summis ingeniis, acerrimis studiis, optima doctrina, maximo usu cognosci ac percipi potuisse arbitraretur, quod tu facillime poteris iudicare, qui prudentiam rationemque dicendi per te
Abbreviated transcription (Latin):
timatem a sũmis oratoribiis De eloquẽ¬
tia diuinitus eẽ dicta custodire lrĩs si
ullo mõ assequi complectiq potuisse
Uel me hercule ȩtiam ut laudem coꝵ
iam prope senescentt quãtum ego po¬
ssem ab obliuonc hominu atq asilen¬
tio undicatem. Nam si ex scriptis cogno¬
sci ipi asuis potuissent minus hoc fot¬
tasse michi esse putassem laborandum
Sedtum alter nõ multu quod quidẽ
extatet et id ipũm adulescens alter nnc¬
hil admoum reliquisset deberi hoc a
me tantis hominu ingeniis putaui
nt quo etiam nunc inuata illoꝵ meõtiã
tenetemus hanc in mortalem reddere
si possem Quod hoc etiam sepe aggrediõ
maiote ad probandu quia non de ser¬
gii galbeaut.C. Carbons eloquentia
stribo aliquid in quo liteat michifingẽ
siquid uelim nullius mẽoria iam me
tefellente. Sed dedo hec iis cognoscẽ¬
da qui eos ipõs de quibus loquor sepe
audinerunt ut duos sũmos uitos qui

Expanded text:
timarem a summis oratoribus de eloquentimarem a summis oratoribus de eloquentia divinitus esse dicta, custodirem litteris, si ullo modo adsequi complectique potuissem; vel me hercule etiam ut laudem eorum iam prope senescentem, quantum ego possem, ab oblivione hominum atque a silentio vindicarem. Nam si ex scriptis cognosci ipsi suis potuissent, minus hoc fortasse mihi esse putassem laborandum; sed cum alter non multum, quod quidem exstaret, et id ipsum adulescens, alter nihil admodum scripti reliquisset, deberi hoc a me tantis hominum ingeniis putavi, ut, cum etiam nunc vivam illorum memoriam teneremus, hanc immortalem redderem, si possem. Quod hoc etiam spe adgredior maiore ad probandum, quia non de Ser. Galbae aut C. Carbonis eloquentia scribo aliquid, in quo liceat mihi fingere, si quid velim, nullius memoria iam me refellente, sed edo haec eis cognoscenda, qui eos ipsos, de quibus loquor, saepe audierunt; ut duos summos viros eis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
benedicere autem qd̾ est scienter et perite
et ornate dicere non habet definta aliꝙͣ
tegione cuius terminis septa indeatur
ttneatur. Omiã quetunq in hominu
disceptatione cadere possunt. benesũt
ei dicenda Qui hoc se posse profitetur
haut eloquẽtie nomen telinquenduẽ
Ouate equidem in nrã ciuitate et ĩ ipã
grecia que semper hec sũma dixit mul¬
tos et ingeniis et magna laude discen¬
di sine sũma terum omniu sciã fuisse
fateor. Talem uero existere eloquentia
qualis fuerit in crasso et Antomo non
cognitis rebis omĩbus que in tantam
prudentiam pertinerent tantamq ddi
copiam ꝙͣta mn illis fuit nõ potuisse cõ¬
firmo. Quo etiam feci libentius ut cu
sermone quem illi quõdam interse de
His tebus habuissent mandatem hrĩs
uł ut illa opimo que semper fuisset tol¬
leretur. Alteru nõ doctissimu Alterũ
plane indoctum fuisse uelut ea que exis¬

Expanded text:
bene dicere autem, quod est scienter et perite bene dicere autem, quod est scienter et perite et ornate dicere, non habet definitam aliquam regionem, cuius terminis saepta teneatur: omnia, quaecumque in hominum disceptationem cadere possunt, bene sunt ei dicenda, qui hoc se posse profitetur, aut eloquentiae nomen relinquendum est. Qua re equidem et in nostra civitate et in ipsa Graecia, quae semper haec summa duxit, multos et ingeniis eximiis et magna laude dicendi sine summa rerum omnium scientia fuisse fateor; talem vero exsistere eloquentiam, qualis fuit in Crasso et Antonio, non cognitis rebus omnibus, quae ad tantam prudentiam pertinerent, tantamque dicendi copiam, quanta in illis fuit, non potuisse confirmo. Quo etiam feci libentius, ut eum sermonem, quem illi quondam inter se de his rebus habuissent, mandarem litteris, vel ut illa opinio, quae semper fuisset, tolleretur, alterum non doctissimum, alterum plane indoctum fuisse; vel ut ea, quae exis
Abbreviated transcription (Latin):
quantu illius in cuntis etatis mee pati¬
erit profecto tibi quod scribo hoc nouu
Nam iamtum ex me audiebas michi
illum ex multis uarisq sermonibus
nulluis teique quidem eẽtm iis artib
De quibus aliquid existimare possem tu¬
dem aut ignarum esse uisum. Set fiit
Hoc in utroq eoꝵ ut crassus nõ tam ex¬
istimati uellet nõ didicisse ꝙͣ illa despi¬
cete et nostroru hominu omĩ inge¬
nerc prudentia grecis anteferre Anto¬
nius aute probabiliore hanc populo
ordẽm censebat sua si omiõ didicisse
numꝙͣ̃ putaretur Atq ita si uitrq grauio¬
rem fore si alter conteminere alter ne posse
quidem grecos putatetur Quoꝵ consiliu
quale fuerit nichil ab hoc tempus. Illud
autem est huius inscriptionis ac tempo¬
ris neminem eloquentia nõ modo sine
docendi doctrina set ne sine omĩ sapiẽtia
flotere umꝙͣ et p̾stare potuisse. Et eni ce¬
tere fere artes se ipẽ per se tuentur singłe

Expanded text:
quantum illius ineuntis aetatis meae patiquantum illius ineuntis aetatis meae patierit profecto tibi, quod scribo, hoc novum; nam iam tum ex me audiebas mihi illum ex multis variisque sermonibus nullius rei, quae quidem esset in eis artibus, de quibus aliquid existimare possem, rudem aut ignarum esse visum. Sed fuit hoc in utroque eorum, ut Crassus non tam existimari vellet non didicisse, quam illa despicere et nostrorum hominum in omni genere prudentiam Graecis anteferre; Antonius autem probabiliorem hoc populo orationem fore censebat suam, si omnino didicisse numquam putaretur; atque ita se uterque graviorem fore, si alter contemnere, alter ne nosse quidem Graecos videretur. Quorum consilium quale fuerit, nihil sane ad hoc tempus; illud autem est huius institutae scriptionis ac temporis, neminem eloquentia non modo sine dicendi doctrina, sed ne sine omni quidem sapientia florere umquam et praestare potuisse. Etenim ceterae fere artes se ipsae per se tuentur singulae;
Abbreviated transcription (Latin):
testibus patre et. C. Aculcone propinquo
nrõ et .L. Cicerone patruo solebatnus quoda
Crasso pr̃ et Acuło quo cum erat nrã ma¬
tertera quem Crassus dilexit ex omĩbus
plurimu et patruus qui cum antonio
inciliciam profectus uria decesserat inul¬
ta nobis de eiꝰ studio et doctrina sepe nar¬
rauit Cumq nos consobrinis cum nrĩs
Aculeonis filiis et ea discetemus que Cra¬
sso placerent et ab his doctoribus quibus
ille uteretur erudiremur etiam illud sẽpe
intelleximus cum essemus cius moĩ quod
uł pueri sentut poteramus. Illum et grete
sic loqui nullam ut nosce aliam lingua
uideretur et doctoribus nrĩs ea ponere
ĩpercontando ea q ipũ oruĩ insermoẽ
tractare ut nichił eẽ nouumt nichil in¬
auditum iideretur. De antomo ueto
ꝙͣ ꝙ̃ sepe ex humia nissimo homiẽ patruo
hostto acceperamus quẽ admoũ ille uł
Athenis uł thodi doctissimoꝵ hominũ
ẜmõib dedisset tũ ille adulescentulus ꝙͣ

Expanded text:
testibus patre et C. Aculeone propinquo testibus patre et C. Aculeone propinquo nostro et L. Cicerone patruo solebamus, quod de Crasso pater et Aculeo, quocum erat nostra matertera, quem Crassus dilexit ex omnibus plurimum, et patruus, qui cum Antonio in Ciliciam profectus una decesserat, multa nobis de eius studio et doctrina saepe narravit; cumque nos cum consobrinis nostris, Aculeonis filiis, et ea disceremus, quae Crasso placerent, et ab eis doctoribus, quibus ille uteretur, erudiremur, etiam illud saepe intelleximus, cum essemus eius domi, quod vel pueri sentire poteramus, illum et Graece sic loqui, nullam ut nosse aliam linguam videretur, et doctoribus nostris ea ponere in percontando eaque ipsum omni in sermone tractare, ut nihil esse ei novum, nihil inauditum videretur. De Antonio vero, quamquam saepe ex humanissimo homine patruo nostro acceperamus, quem ad modum ille vel Athenis vel Rhodi se doctissimorum hominum sermonibus dedisset, tamen ipse adulescentulus,
Abbreviated transcription (Latin):
hodie dicta sunt. Nunc et S ceuola qm̃
ninusculanu idem constituit paulũ¬
lum requiescet dum se calor frangit
et nos ipĩ quoniam id temporis est ualitu¬
dini demus operam Placuit sic in õibo
sum sceuola sane inquit uellem nõ con¬
stituissem in susculani me hodie uentu¬
rum esse lelio libenter auditem Antoni¬
um. Et cum exurgeret simul arridens
neq enim inquit tam michi molestuis
pueris .Q. frater si icõ¬
ria tenes opinio fuit.L.
Crassum non plus atti¬
gisse doctrine ꝙͣ quãtu
illi prima puerili insti¬
tutione potuisset.M.
utem Antoniu omĩo
d̾mis erudicioiis expertem atq ignaru
Habere arbitrarentur tñ quo facilius nõ
incensos studio discendi adoctrina detre¬
rent Libenter id quod dixi de illis orato¬
ribus predicarent ut si essent homiẽs ñ
eruditi sũmam prudentiam atq incre¬
dibilem eloquentiam consequuti inami
omĩs nr̃ esset labor et stultum i nobis

Expanded text:
hodie dicta sunt. Nunc et Scaevola, quoniam hodie dicta sunt. Nunc et Scaevola, quoniam in Tusculanum ire constituit, paulum requiescet, dum se calor frangat; et nos ipsi, quoniam id temporis est, valetudini demus operam.' Placuit sic omnibus. Tum Scaevola 'sane' inquit 'vellem non constituissem in Tusculanum me hodie venturum esse L. Aelio; libenter audirem Antonium'; et, cum exsurgeret, simul adridens 'neque enim' inquit 'tam mihi molestus pueris, Quinte frater, si memoria tenes, opinio fuit L. Crassum non plus attigisse doctrinae, quam quantum prima illa puerili institutione potuisset; M. autem Antonium omnino omnis eruditionis expertem atque ignarumhabere arbitrarentur, tamen, quo facilius nos incensos studio discendi a doctrina deterrerent, libenter id, quod dixi, de illis oratoribus praedicarent, ut, si homines non eruditi summam essent prudentiam atque incredibilem eloquentiam consecuti, inanis omnis noster esse labor et stultum in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
sane dubitare uisus est sulpitius et coita
utruis oto proprius ad ueritatt uidc̃atur
accedere sum crassus operariu quemdami¬
nobis antoni oratorem facis atq haud scio
an aliter sentias et utare illa tua mitifi
ad tefellendu consuctudine qua tibine¬
mo umꝙ̃ prestitit cuius quider ipĩus fa¬
cultatis ecercitatio oratorum proptia ẽ¬
sediam pħoꝵ in cõsuetudine uersat᷑ max¬
imeq eoꝵ qui de omĩre proposita ĩ utrãq
partem solent copiosissime dicere Uerũ
ego nõ solum arbitrabar his p̃sertim au¬
eeentibus ame infermari oportere qua
ee posserhis qui habitaret insubselliis neq
ne cessitas postularet. Set maius quadsa
indebam cum censebam oratottꝰ pͥsecti¬
soe oportet. Iu aute quoniar exiguso qui¬
busdam finibus totu grators igutiqu
circumde disti hoc facilus nobis erpo¬
tes ca que ibste de offitus p̃ceptisq ora¬
toris quesita sunt. Sed opinor seqaudũ
unc diem. Satis eni multi a nobu

Expanded text:
sane dubitare visus est Sulpicius et Cotta, utrius oratio propius ad veritatem videretur accedere. Tum Crassus 'operarium nobis quendam, Antoni, oratorem facis atque haud scio an aliter sentias et utare tua illa mirifica ad refellendum consuetudine, qua tibi nemo umquam praestitit; cuius quidem ipsius facultatis exercitatio oratorum propria esophorum consuetudine versatur maximeque eorum, qui de omni re proposita in utramque partem solent copiosissime dicere. Verum ego non solum arbitrabar, his praesertim audientibus, a me informari oportere, qualis esse posset is, qui habitaret in subselliis neque necessitas postularet, sed maius quiddam videbam, cum censebam oratorem, praesertiesse oportere. Tu autem, quoniam exiguis quibusdam finibus totum oratoris munus circumdedisti, hoc facilius nobis expones ea, quae abs te de officiis praeceptisque oratoris quaesita sunt; sed opinor secundum hunc diem; satis enim multa a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ulla culpa mca idconfingitqe q̃ Ilia
obscouior adulescentibus me senem eẽ oblitus
sum.feci id quod ne adulescens quidem se¬
ceram ut is tebus que doctrina aliquã
conturerentur disputatem. Sed Hoc tñ
cecidit michi per oportune quod trans¬
actis iam meis partibus ad Antomum
Crasse ita sum cupidus ra ula sot giore
te ac perpetua disputatioc̃ andiendi ut
soid nimur mihi contingat uł hoc sim
totidiano secnione contentus staq expe¬
raie quede uud ut ne sulpitius fanu¬
liares neus aut cotta plusq ego apudit
ualere uidemtur etit exorabo poiat
pliꝯuidutipertias imtibi idesunuitatit¬

Expanded text:
ulla culpa mea contigit, qui, obsequor adulescentibus, me senem esse sum oblitus fecique id, quod ne adulescens quidem feceram, ut eis de rebus, quae doctrina aliqua continerentur, disputarem. Sed hoc tamen cecidit mihi peropportune, quod transactis iam meis partibus ad Antoniumidem,' inquit 'Crasse, ita sum cupidus in illa longiore te ac perpetua disputatione audiendi, ut, si id mihi minus contingat, vel hoc sim cotidiano tuo sermone contentus; itaque experiar equidem illud, ut ne Sulpicius familiaris meus aut Cotta plus quam ego apud te valere videantur, et te exorabo profecto, aliquid impertias
Abbreviated transcription (Latin):
ieptum uocamus is midoi u obhoc
norme sctabere ductu quod nõ sit aptius
Pꝗ isermonis nri consuctudisie pͥitut
patet Nam qui aut tempis qd postulet
nõ iudetaut plura loquit ut spostele¬
i ao modi uationẽ non habet aui dem¬
molta euuditissima ina grecorna
tio Itaq qaum huius mali gtecinon
iuocurtie nomen quidem ci utio ipo¬
suerunt. Uteni queras onua quoruo

Expanded text:
ineptum vocamus, is mihi videtur ab hoc nomen habere ductum, quod non sit aptus, idque in sermonis nostri consuetudine perlate patet; nam qui aut tempus quid postulet non videt aut plura loquitur aut se ostentvel commodi rationem non habet aut demulata est eruditissima illa Graecorum natio; itaque quod vim huius mali Graeci non vident, ne nomen quidem ei vitio imposuerunt; ut enim quaeras omnia, quo modo
Abbreviated transcription (Latin):
dio butis aut nõ necessaeie orgutissime
dus atore hoc nos abisti aputiceite¬
ous sacero cuiti et recusanto lesceit¬
acti sinquit suticatulus uc greti qui¬
der inquit crasse qui i uitatibqr

Expanded text:
imis aut non necessariis argutissime disputare. Hoc nos ab istis adulescentibus facere inviti et recusantes heri coacti sumus.' Tum Catulus 'ne Graeci quidem,' inquit 'Crasse, qui in civitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ forensi usu homo mediocris neq om¬
nino rudis uideat nõ ipẽ ame aliqiud
promisisse set fortuito in sermonẽ inci¬
disse l quide tum petebam magistratũ
solebam in pensando dimittere a me dce¬
uolam cur ita ei dicerem me uelle esse ĩ¬
eptu Iderat petere blandius quod insi
mepte fieret bene nõ posset fieri Huc̃
te omibus quo presente ego ineptus ẽe mi
nine uellem. Quem quidem nũc incaru
meptraru testem et spectatore fortuna
constituit. Nam quid ẽ meptius ꝙ de di¬

Expanded text:
ex forensi usu homo mediocris neque omex forensi usu homo mediocris neque omnino rudis videar non ipse a me aliquid promisisse, sed fortuito in sermonem vestrum incidisse. Equidem cum peterem magistratum, solebam in prensando dimittere a me Scaevolam, cum ita ei dicerem, me velle esse ineptum, id erat, petere blandius, quod, nisi inepte fieret, bene non posset fieri;—hunc ex omnibus, quo praesente ego ineptum esse me minime vellem—quem quidem nunc mearum ineptiarum testem et spectatorem fortuna constituit: nam quid est ineptius quam de di
Abbreviated transcription (Latin):
ratione dicendi et ab homĩbus callidis
ac peritis animaduersa ac notata uerbis
designata generibus illastrata partibus
disfributa sunt id quod idco potuisse ficĩ
nõ intelligo. Quam obrem nõ et si ninus
illa subtiliꝰ definitioẽ ac uulgari opimioẽ
ars esse uideatur. Set siue est ars siue ar¬
tis quedam similitudo nõ est ea quidem
negligenda. Ueru intelligendu ẽ alia
quedam ad consequendam eloquẽtiam
ẽẽ maiora. sum Antonius uehemẽter
se assentiri crasso dixit quod neq ita am¬
plecteretur artem ut ii. solerent qui om¬
nẽ iim dicendi in axte ponerent neq
rent repudiarẽt. S existimo inquit gͣ¬
tu te his crasse eẽ facturu si ista exposũ¬
eris que prtas addicendu plusq ipãm
artem prodesse posse. Dicam equidem
qm̃ institui. petamq a uobis inquit ne
Has meas ineptias efferatis. ꝙꝙ̃ modeta¬
bor ipẽ nec ut quidam magister atq ar¬
tifer set quasi unus etogatu numerdat

Expanded text:
tractatione dicendi, haec ab hominibus callidis tractatione dicendi, haec ab hominibus callidis ac peritis animadversa ac notata, verbis definita, generibus inlustrata, partibus distributa sunt—id quod video potuisse fieri—, non intellego, quam ob rem non, si minus illa subtili definitione, at hac vulgari opinione ars esse videatur. Sed sive est ars sive artis quaedam similitudo, non est ea quidem neglegenda; verum intellegendum est alia quaedam ad consequendam eloquentiam esse maiora.' Tum Antonius vehementer se adsentiri Crasso dixit, quod neque ita amplecteretur artem, ut ei solerent, qui omnem vim dicendi in arte ponerent, neque rent, repudiaret. 'Sed existimo' inquit 'gratum te his, Crasse, facturum, si ista exposueris quae putas ad dicendum plus quam ipsam artem posse prodesse.' 'Dicam equidem, quoniam institui, petamque a vobis,' inquit 'ne has meas ineptias efferatis; quamquam moderabor ipse, ne ut quidam magister atque artifex, sed quasi unus ex togatorum numero atque
Abbreviated transcription (Latin):
sit consilio lingnaq princeps cuius ues¬
tigia qui per sequi cupiunt eius smãn
sciscitantur equidẽ tecum indicendo sẽꝑ
tem tribui laudem ꝙͣ humanitatis. Qua
genii adulescentes cupiũt accedete mimis
decet Ego uõ inquit istis obsegui stud
neq grauabor breuitet more mõ grad q̃
quagͦ de re sentiam dicete Ac prrcu
illud quomia auctoritate tuas nes uot¬
Ptuola phas michi non cẽputo rõpo¬
debo. Michi dicendi aut nulla artem
aut pertenuem iuderi. Det omnẽ eẽ con¬
tentionẽ inter homĩes doctos in uerbi cõ¬
trouersia positam. Nam si ars ita defi¬
intur ut paulo ante deposuit. Antonius
ex rebus penitus perspectis planeq cog¬
nnitis atq ab opinionis arbitrio seiunctu
sciãq comp̃hensis nõ michi ur̃ ars orato¬
tis esse ulla. Sunt eni uaria et aduulga¬
tem popularemq sensum accomodata o¬
ꝯmia genera Huius fotensis nre diction
Sin autẽ eã que obseruata sunt ĩ usuac

Expanded text:
sit consilio linguaque princeps, cuius vessit consilio linguaque princeps, cuius vestigia persequi cupiunt, eius sententiam sciscitantur. Equidem te cum in dicendo sempentiae maiorem tribui laudem quam humanitatis; qua ngeniis adulescentes cupiunt accedere.' 'Ego vero' inquit 'istis obsequi studeo neque gravabor breviter meo more, quid quaque de re sentiam, dicere. Ac primum illud—quoniaola, fas mihi non esse puto—respondeo, mihi dicendi aut nullam artem aut pertenuem videri, sed omnem esse contentionem inter homines doctos in verbi controversia positam. Nam si ars ita definitur, ut paulo ante exposuit Antonius, ex rebus penitus perspectis planeque cognitis atque ab opinionis arbitrio seiunctis scientiaque comprehensis, non mihi videtur ars oratoris esse ulla; sunt enim varia et ad vulgarem popularemque sensum accommodata omnia genera huius forensis nostrae dictionis. Sin autem ea, quae observata sunt in usu ac
Abbreviated transcription (Latin):
tunt hodieq faciunt ut nulla sit res ne¬
q tanta neq tam impto uisa neq tam
noua dequa nõ se omiã que Dici possĩt
ptofittantur esse dictutos. Qd sĩte cotta
arbitrater aut te sulpiti de iĩi rebus au¬
duit uelle addutissem Huc gretulu alic̃
qui uos istius moĩ disputatiomoni delc¬
tatet. Quod nero mĩc quidẽ difficile ftũ
est Est em apud A pisonẽ adulestentẽ
itin hic studio deditu sũmo homine
ingemo ntĩ cupidissimus per ipatcticul
stascas homo sanc nobis familiatis et
ut inter homiẽs peritos constate indeo
in illo suo genẽ om̃iu ꝓtinceps. Queta
ta michi inquit muꝰ staseama quẽ petrpa¬
theticum nattas getendus ẽ tibi mosad¬
ulescentibus Crasse qui nõ greti alituuis
quotidiana loquacitatẽ sinc usu neꝙ e.
omnium sapic̃tiss imo atq eloquẽtissito
atq ex eo qui nõ in libellis set in matitis
causis et in hoc domicilio impetii et gu

Expanded text:
runt hodieque faciunt, ut nulla sit res nerunt hodieque faciunt, ut nulla sit res neque tanta neque tam improvisa neque tam nova, de qua se non omnia, quae dici possint, profiteantur esse dicturos. Quod si te, Cotta, arbitrarer aut te, Sulpici, de eis rebus audire velle, adduxissem huc Graecum aliquem, qui nos istius modi disputationibus delectaret; quod ne nunc quidem difficile factu est: est enim apud M. Pisonem adulescentem iam huic studio deditum, summo homo ingenio nostrique cupidissimus, Peripateticus Staseas, homo nobis sane familiaris et, ut inter homines peritos constare video, in illo suo genere omnium princeps.' 'Quem tu mihi' inquit Mucius 'Staseam, quem Peripateticum narras? Gerendus est tibi mos adulescentibus, Crasse, qui non Graeci alicuius cotidianam loquacitatem sine usu neque ex omnium sapientissimo atque eloquentissimo atque ex eo, qui non in libellis, sed in maximis causis et in hoc domicilio imperi et gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
scribi solet quibus sciam poteroq. Tuz ille
nam quodtu non potetis aut nestis ꝗs
nrũm tam impudens qui se sciit aut ẽẽ
postulet. Lam uero ista condictioẽ duti
midn liceat negate posse quod nõ poteto
et fateri nescite quod nesciam licet inꝗt
ẽrassus urõ arbitrata percontemim at
artem aliquã esse dicendi. Quid michi
uos nũe inquit Crassus tanꝙͣ alitui gre¬
culo otioso et loquaci et fortasse docto ato
crudito questiuntult de qua meo arbi¬
tratu loquarinponitis Quando cinm
me ista cutasse aut cogitisse arbitramiti
et non semper itrisisse potins eor horũm
impudentia qui cu in scola assedissent di¬
cete auderent si quis quid queretet Qd
primur ferunt leontinu fecisse gorgiã
qui per magnu quidda suscipert ac pro¬
fiteri uidebatur cu se ad omiã de quib
quisq audite uelle̾t se paratu demĩtraẽt
Poster uero quod uulgo hoc facete cepe¬

Expanded text:
scribi solet: qvibvs sciam poteroqve.' Tum ille scribi solet: qvibvs sciam poteroqve.' Tum ille 'nam quod tu non poteris aut nescies, quis nostrum tam impudens est qui se scire aut posse postulet?' 'Iam vero ista condicione, dum mihi liceat negare posse quod non potero et fateri nescire quod nesciam, licet' inquit Crassus 'vestro arbitratu percontemini.' artem aliquam esse dicendi?' 'Quid? mihi vos nunc' inquit Crassus 'tamquam alicui Graeculo otioso et loquaci et fortasse docto atque erudito quaestiunculam, de qua meo arbitratu loquar, ponitis? Quando enim me ista curasse aut cogitasse arbitramini et non semper inrisisse potius eorum hominum impudentiam, qui cum in schola adsedissentcere iuberent, si quis quid quaereret? Quod primum ferunt Leontinum fecisse Gorgiam, qui permagnum quiddam suscipere ac profiteri videbatur, cum se ad omnia, de quibus quisque audire vellet, esse paratum denuntiaret; postea vero vulgo hoc facere coepe
Abbreviated transcription (Latin):
sentitis de omĩ genete dicendi subtilit
perscquamim. Suod quidẽ sierit auob
impetratu magna heõ Crasse huic pa¬
lestre et tusculano graciam et longe Ach¬
ademie illi ac hocio tuumq hoc subur¬
banum gomnasium antepona. Tum
ille enimꝰ uero inquit sulpiti togemus
Antomui qui et potest faccte id quod it¬
quitis et consueuit ut te audio dicere.
Nam me quidẽ fatcor semꝑ agene̾ hoc
toto sermonis t̃fugisse et tibi cupienti
atq instanti sepissime negasse ut tupa
ulo ante dixisti. Quod ego neq ut studio
uellem presertim cum te unum ex omĩbo
addicendu marime natum aptumq co¬
gnorussem Sec me hercule istius dispu¬
tationis insolentia atq earu reru que
quasi marte traduntur inscitia. Tui cot
quonia quod difficilimu nobis uid̾bat
ut omio de his tebus crasse loquere asse¬
quuti sumus de teliquo iam nrã culpa fu
⁊ebus inquit crassus ut incritionibus

Expanded text:
sentitis de omni genere dicendi, subtiliter sentitis de omni genere dicendi, subtiliter persequamini; quod quidem si erit a vobis impetratum, magnam habebo, Crasse, huic palaestrae et Tusculano tuo gratiam et longe Academiae illi ac Lycio tuum hoc suburbanum gymnasium anteponam.' Tum ille 'immo vero,' inquit 'Sulpici, rogemus Antonium, qui et potest facere, quod requiris, et consuevit, ut te audio dicere: nam me quidem fateor semper a genere hoc toto sermonis refugisse et tibi cupienti atque instanti saepissime negasse, ut tute paulo ante dixisti; quod ego non superbia nevellem, praesertim cum te unum ex omnibus ad dicendum maxime natum aptumque cognossem, sed me hercule istius disputationis insolentia atque earum rerum, quae quasi in arte traduntur, inscitia.' Tum Cotta 'quoniam id, quod difficillimum nobis videbatur, ut omnino de his rebus, Crasse, loquerere, adsecuti sumus, de reliquo iam nostra culpa fuers, credo, rebus,' inquit Crassus 'ut in cretionibus