comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alicubi securꝰ nisi in ꝓmissis dĩ. Et illi. manducemꝰ &e bibamꝰ. c̃ras
enĩ moriemͣ. Qđ ais. Rẽpete. Manducemꝰ inqͥt &e bibamꝰ
Age qͦđ postea dixisti. Cras cĩ moricm᷑. Terriusti. ñ sedixisti
Plane hocipsũ qͦđ postea dixisti incussisti mͥ timorẽ. ne tͥ c̃sentiã
Cras enĩ moriem dixisti. & p̃ necessitate manducemꝰ & bibamꝰ.
Cũ enĩ dixisses manducemꝰ &e bibamꝰ: adiupxisti. craᷤᷤ enĩ moriem̃.
Audi c̃tra a me lmmo ieiunemus & oremus. cras enĩ moriem᷑
Hanc uiã tenens artã ce angustã tãquã ꝓdigiũ factꝰ sũ multis.
Sed tu adiutor fortis. Adesto õ dñe ihu: qui mihi dicas. Nloli
deficere in uia angusta. ego pͥor transui. Ego sũ ipse ua. Ego
duco. in me duco. ad me ꝑdico. Ergo quãuis ꝓdigiũ factꝰ sum
multis. tam̃ ñ tinebo: qͥa tu adiutor fortis. Repleat᷑ os meũ¬

Expanded text:
alicubi securus nisi in promissis Dei. Et illi: Manducemus et bibamus; cras alicubi securus nisi in promissis Dei. Et illi: Manducemus et bibamus; cras enim moriemur . Quid ais? repete. Manducemus, inquit, et bibamus. Age; quid postea dixisti? Cras enim moriemur. Terruisti; non seduxisti Plane hoc ipso quod postea dixisti, incussisti mihi timorem ne tibi consentiam. Cras enim moriemur, dixisti; et praecessit, Manducemus et bibamus. Cum enim dixisses, Manducemus et bibamus; adjunxisti, Cras enim moriemur. Audi contra a me: Imo jejunemus et oremus; cras enim moriemur. Hanc viam tenens arctam et angustam, tanquam prodigium factus sum multis; sed tu adjutor fortis. Adesto, o Domine Jesu, qui mihi dicas: Noli deficere in via angusta; ego prior transii, ego sum ipsa via , ego duco, in me duco, ad me perduco. Ergo quamvis prodigium factus sum multis; tamen non timebo, quia tu adjutor fortis. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
didert̃ impii c̃fundent᷑. Tc̃ ueniet res: cuiꝰ ẽ modo spes
Spes cenĩ quȩ uidet᷑ ñ ẽ spes. Si aut̃ qͦđ ñ uidemꝰ speramꝰ.
ꝑ patientiã eor spectamꝰ. Modo ergo gemis modo in locũ
refugii curris ut saluus fias. modo in infirmitate positꝰ
medicũ rogas. Qđ cũ acceperis e̾tiã ꝑsectã sanitatẽ:
Qđd cũ effectꝰ fueris ȩ qualis angłis dĩ: lã fortẽ grãm istã
tus. tẽpore bumilitatis. tẽporẽ doloris. tẽpore infiriitatis
tẽpore uocis a cõpedib. hic ergo qͥđ: Tãquã ꝓdigiũ factꝰ sũ mul¬
tis. Unde tãquã ꝓdigiũ. Unde mͥ insultant qͥ me ꝓdigiũ
putant. Quia credo qͦđ ñ uideo. Iili enĩ bcati in his que ui¬
dent exultant. in potu. in luxuria. in scortationib. in auari¬
tia. in diutus. in rapinis. in scłarib dignitatib. dealbatione
lutriparietis. in his exultant. Ambulo ant̃ ego in uiã dissimi¬
lẽ c̃temnens ea quȩ p̃sentia st̃. e& timens etiã ꝓspera scłi. nec

Expanded text:
o spes. Spes enim quae videtur, non est spes. Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Modo ergo gemis, modo in locum refugii curris, ut salvus fias; modo in infirmitate positus medicum rogas: quid, cum acceperis perfectam etiam sanitatem? quid, cum effectus fueris aequalis Angelis Dei ? jam forte istam gratiam tus, tempore humilitatis, tempore doloris, tempore infirmitatis, tempore vocis a compedibus, hic ergo quid? Tanquam prodigium factus sum multis. Unde, tanquam prodigium? unde mihi insultant qui me prodigium putant? Quia credo quod non video. Illi enim, beati in his quae vident, exsultant in potu, in luxuria, in scortationibus, in avaritia, in divitiis, in rapinis, in saecularibus dignitatibus, in dealbatione lutei parietis; in his exsultant: ambulo autem ego in viam dissimilem, contemnens ea quae praesentia sunt, et timens etiam prospera saeculi, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ad tẽpꝰ. Tu castigaris. illis parcit᷑ Forte tͥ castigato & cm̃dato
filio hereditaᷤᷤ reseruat᷑. Redi ergo. redi p̾uaricator ad cor
Non cõmittat᷑ anima tua. potentior ẽ cui bellũ indixisti.
Quanto grandiores lapides in celũ miseris. tanto te fortior
Et nihil mali patereris. nisi ille iustꝰ esset. Cuigila ergo in
hanc uocẽ. Dñs dedit. dñs abstulit. sict̃ dño placuit ita fa¬

Expanded text:
ad tempus. Tu castigaris; illis parcitur: forte tibi castigato et emendato filio haereditas reservatur. Redi ergo, redi, praevaricator, ad cor ; non committatur anima tua. Potentior est multum cui bellum indixisti. Quanto grandiores lapides in coelum miseris, tanto te fortior et nihil mihi patereris, nisi ille justus esset. Evigila ergo in hanc vocem: Dominus dedit, D
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cxultare scd insultare. Iile aut̃ captiuuis nec oculos audebat
ad cclũ leuare. sed ꝑcutiebat pectꝰ suũ dicens. Ds. ꝓpitius esto
mͥ pecatori. Parũ itaq ẽ ut illud qͥđ in te ẽ bonũ agnoscas qͣd
a dõ sit: nisi etiã inde ñ te extollas suꝑ illũ qͥ nondũ babet. qͥ
fortasse cũ acceperit transict te. Quando enĩ erat saulꝰ ste¬
ad me aurẽ tuã. Et hȩc c̃fessio humilitatis. Qui dicit inclina
ad me. c̃fitet᷑ qͥa iacet tãquã eger ꝓstratꝰ medico stanti. Deniq
uide qͥa eger loqͥt᷑ Inclina ad me aurẽ tuã. Et salũu me fac:¬
esto m in dm̃ ꝓtectorẽ. Non ad me iacula inunici ꝑueniant.
ego enĩ ꝓtegere me ñ possũ. Et parũ ẽ in ꝓtectorẽ: addidit.
munitꝰ m̃s. Ubi ẽ qd ab illo fugiebas adã. & te int̾ paradisi
ligna abscondebas: Ubi ẽ qͦd eiꝰ faciẽ formidabas. ad quẽ gau¬
dere c̃sueueras: Abisti. & perusti. Captiuatꝰ es &e ecce iusita¬

Expanded text:
aptivus nec oculos ad coelum audebat levare; sed percutiebat pectus suum, dicens: Domine, propitius esto mihi peccatori . Parum itaque est, ut illud quod in te est bonum agnoscas quod a Deo sit, nisi etiam inde non te extollas super illum quid nondum habet; qui fortasse cum acceperit, transiet te. Quando enim erat Saulus Stead me aurem tuam. Et haec confessio est humilitatis. Qui dicit, Inclina ad me, confitetur quia jacet tanquam aeger prostratus medico stanti. Denique vide quia aeger loquitur: Inclina ad me aurem tuam, et salvum me facEsto mihi in Deum protectorem. Non ad me jacula inimici perveniant, ego enim me protegere non possum. Et parum est, in protectorem; addidit, munitus meus. Ubi est quod ab illo fugiebas, Adam, et te inter paradisi ligna abscondebas? Ubi est quod ejus faciem formidabas, ad quem gaudere consueveras ? Abiisti, et periisti: captivatus es, et ecce visita
Abbreviated transcription (Latin):
Uis cogitare cȩlũ: Librũ dĩ cogita. Audi psalmum.
Et in lege eius meditabit᷑ die & nocte. Et ibi beatus di¬
ctus ẽ qui ñ abut in consilio impioꝵ. & in uia peccatoꝵ
non stetit. & in cathedra pestilentiae ñ sedit: sed in le¬
ge dñi fuit uoluntas eius. Uide luminare incelo: &
in lege eius meditabit᷑ dic & nocte. Uult ergo patient̃
ferre om̃ia. Nondescendat de cęlo. & in lege eius medite¬
tur dic &e nocte. Ergo in cęlo cor cuis. Suncęlo cor eiꝰ.
om̃s iniquitates quae fiunt in terra ad tempus. om̃s
felicitatos maloꝵ hominũ. om̃s labores iustoꝵ meditanti
die & nocts legem dĩ nulli sunt: &e patient̃ tolerat om̃a.
e erit beatus cruditus a dño. Quomodo: In firmam̃to
celi. quia lex firmamentũ est. Beatus uir quẽ tuerudie
ris dñe. & de lege tua docueris eũ: ut mitiges eũ a diebus
luminaria quomodo ꝓcedunt & oc̾cidunt & redeunt. agui

Expanded text:
Vis cogitare coelum? Librum Dei cogita. Audi psalmum: Vis cogitare coelum? Librum Dei cogita. Audi psalmum: «Et in lege ejus meditabitur die ac nocte.» Et ibi «beatus» dictus est «qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra pestilentiae non sedit; sed in lege Domini fuit voluntas ejus» . Vide luminare in coelo: «Et in lege ejus meditabitur die ac nocte.» Vult patienter ferre omnia? Non descendat de coelo, et in lege ejus meditetur die ac nocte. Ergo in coelo cor ejus: si in coelo cor ejus, omnes iniquitates quae fiunt in terra ad tempus, omnes felicitates malorum hominum, omnes labores justorum meditanti die ac nocte legem Dei, nulli sunt; et patienter tolerat omnia, et erit beatus eruditus a Deo. Et quomodo in firmamento coeli? Quia lex firmamentum eris, domine, et de lege tua docueris eum. ut quiescat diebus luminaria quomodo procedunt, et occidunt, et redeunt, agunt
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ aut̃ transeunt tẽpora necessitatis libroꝵ. qͥd dictũ ẽ:
Cȩlũ plicabit᷑ ut liber. Qui ergo sursum habet cor. ipsũ
çor hominis luminare eiꝰ ẽ. In cęlo fulget. nec uincit᷑ tenebriᷤ
Infra enĩ sunt tenebrae. Tenobrac autem iniquitas. non
incominutabiles tenebrs. lam & hesterno dic cõmemoraui¬
mus. Sed qui hodie tenebrac sunt. si uelint cras lux crt̃.
Qui tenebrae huc ingressi sunt. si uelinit iã lux ẽs pos¬
sunt. Aperte enĩ apłs nequis putaret naturales c̃e mi¬
ambulate. Lux inquit in dño. ñ in uobis. Cor ergo in
libro. Sicor in libro. cor in firmamento cęli. Si ibi c̃ cor
inde luceat. & ñ mouebit᷑ iniquitatib subterpositis. ñ
quia ibi est in celo ꝑ carnẽ. sed quia ibi est ꝑ conũsationẽ.
scđm quod dictũ est. Nrã autẽ conũsatio in celis est.
Non potes cogitare illam cuitatẽ. quia nondum uides

Expanded text:
Cum autem transeunt tempora necessitatis librorum, quid dictum est? Cum autem transeunt tempora necessitatis librorum, quid dictum est? «Coelum plicabitur ut liber» . Qui ergo sursum habet cor, ipsum cor ipsius luminare est: in coelo fulget, nec vincitur tenebris. Infra enim sunt tenebrae: tenebrae autem iniquitas; non incommutabiles tenebrae. Jam et hesterno die commemoravimus. Sed qui hodie tenebrae sunt, si velint, cras lux erunt: qui tenebrae huc ingressi sunt, si velint, jam lux esse possunt. Aperte enim Apostolus, ne quis putaret naturales esse iniambulate» . «Lux,» inquit, «in Domino:» non in vobis. Cor ergo in libro: si cor in libro, cor in firmamento coeli. Si ibi est cor, inde luceat, et non movebitur iniquitatibus subterpositis: non quia ibi est in coelo per carnem, sed quia ibi est per conversationem, secundum quod dictum est, «Nostra autem conversatio in coelis est.» Non potes cogitare illam civitatem, quia nondum vides.
Abbreviated transcription (Latin):
seunt. illa. lux ueritatis non prȩterit sed fixa ꝑmanons in¬
ebrut corda uidentiũ. quomodo dictũ est. Inebriabuntur
In lumine inquit tuo uidebimꝰ lumen. Modo ergo lectio
necessaria est quandui ex parte cognoscimꝰ. & ea parte pre¬
phetamus. sicut dicit apłs. Cũ autẽ uenerit quod ꝑfectũ
ẽ.: auferet qđ ex parte est. Non enĩ inilla cuutate hierłm
ubi angłi uiunt. unde nos modo peregrinam᷑ & peregri¬
natio nr̃a gemit. gemit autẽ si scimus quia peregrinam̃.
nã odit ualde patriã qui putat bene sibi cẽ cum peregri¬
natur. numquid in illa cuntate ubi sunt angłi eugłm
sonaret nob̾ ad tempus uerbũ caro factũ est. & habittuit
in nobis. Sed tamen ipsa lex quae scripta ẽ : firmam̃tũ
nobis est. Ibi si sit cor nr̃m. non conuellitur iniquitatibus
hominũ. Dictum est ergo. Eatendens cęlũ sicut pellem:

Expanded text:
seunt: illa lux veritatis non praeterit, sed fixa permanens inseunt: illa lux veritatis non praeterit, sed fixa permanens inebriat corda videntium; quomodo dictum est, «Inebriabunturide ipsum fontem: «In lumine,» inquit, «tuo videbimus lumen» . Modo ergo lectio necessaria est, quamdiu «ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus,» sicut dicit Apostolus: «cum autem venerit quod perfectum est, auferetur quod ex parte est» . Non enim in illa civitate Jerusalem, ubi Angeli vivunt, unde nos modo peregrinamur, et peregrinatio nostra gemit; gemit autem, si scimus quia peregrinamur; nam odit valde patriam, qui putat sibi bene esse cum peregrinatur: numquid in illa civitate ubi sunt Angeli, Evansonaret nobis ad tempus, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Sed tamen ipsa Lex, quae scripta est, firmamentum nobis est: ibi si sit cor nostrum, non convellitur iniquitatibus hominum. Dictum est ergo, «Extendit coelum sicut pellem.»
Abbreviated transcription (Latin):
de ipsis luminarib quidã dicunt. & ferunt. tolerant. &
non mouent᷑. Quare. Quia in celo sunt. Cęlũ autem
quid est. Nec hoc praet̾mittamꝰ quantũ mentiunt᷑ ho¬
mines quando uident obscurari lunã. & dicunt. malefici
illã deponunt: cũ certis temporib defectũ suũ habeat
scđ̾m dĩ dispositionẽ. non curat tam̃ ista uerba hominũ il¬
la quae in cęlo ẽ. Sed quid est in celo. In firmamento
çeli. Cuius ergo cor in firmamento libri dĩ est: ista
legis Ideo quodã loco dicit. Eatendit cęlũ sicut pellem
Si extendit̾ sicut pellis. tamquã liber. ẽ extentꝰ ut legat᷑
Transacto autẽ tempore quo legit᷑ lex ꝓpterea enĩ legit᷑
lex quia nondũ uenimus ad illã sapientiã quȩ implet cor¬
da & mentes intuentiũ. & non opus erit ut aliquid nob̾
ibi legat᷑. quia in eo quod nobis legit᷑ sillabae sonant & tran¬

Expanded text:
de ipsis luminaribus quidam dicunt? Et ferunt, tolerant, et de ipsis luminaribus quidam dicunt? Et ferunt, tolerant, et non moventur. Quare? Quia in coelo sunt. Coelum autem quid est? Nec hoc praetermittamus: quanta mentiuntur homines, quando vident obscurari lunam, et dicunt, Malefici illam deponunt? cum certis temporibus defectum suum habeat secundum Dei dispositionem. Non curat tamen ista verba hominum illa quae in coelo est. Sed quid est, In coelo? In firmamento coeli est. Cujus ergo cor in firmamento libri Dei est, ista Legis. Ideo quodam loco dicitur, «Extendit coelum sicut pellem» . Si extenditur sicut pellis, tanquam liber est extentus, ut legatur. Transacto autem tempore non legitur. Propterea enim legitur Lex, quia nondum venimus ad illam Sapientiam quae implet corda et mentes intuentium: et non opus erit ut aliquid ibi nobis legatur. Quia in eo quod nobis legitur, syllabae sonant et tran
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qui perdiderit tolerantiam. cecidit de cęlo. Qui
autẽ fixum habet cor in cęlo. terra ipsius laborat in terra
Quanta &e de ipsis luminarib fingunt homines. & patient̃
ferunt. quomodo iusti patient̃ debent ferre om̃s etiã de
se falsas criminationes. Hoc ipsum quod iamdudũ dixi
quia illa stella mercuru est. & illa stella saturni est. & il¬
la stella ioiis est: conuitia fuint stellis. Quid illae cum
audiunt tanta conuitia. Humquid mouent᷑. aut non
exercent cursus suos. ic & homo qui in natione ꝑuersa
& tortuosa habet uerbũ dĩ: sicut luminare ẽ fulgens in
scło. Quanti qui sibi uident᷑ honorare solem de illo menti¬
unt᷑. Qui dicunt xp̃c est sol: mentiunt᷑. De sole menti¬
unt᷑. Nouit sol dñm suũ esse xp̃m &creatorem suum
Et si in dignari potest. acerbius uui idignat᷑ contra
falso honorantẽ. quam contra contumeliosũ. Seruo enim
bono maior contumelia est iniuria dñi. Quanta falsa

Expanded text:
Nam qui perdiderit tolerantiam, cecidit de coelo: qui Nam qui perdiderit tolerantiam, cecidit de coelo: qui autem fixum habet cor in coelo, terra ipsius laborat in terra. Quanta et de ipsis luminaribus fingunt homines, et patienter ferunt? Quo modo justi patienter debent ferre omnes etiam de se falsas criminationes. Hoc ipsum quod jam dudum dixi, quia illa stella Mercurii est, et illa stella Saturni est, et illa stella Jovis est, convicia fiunt stellis. Quid? illae cum audiunt tanta convicia, numquid moventur, aut non exercent cursus suos? Sic et homo qui in natione perversa et tortuosa habet verbum Dei, sicut luminare est fulgens in coelo. Quanti qui sibi videntur honorare solem, de illo mentiuntur? Qui dicunt, Christus est sol, mentiuntur de sole. Novit sol Dominum suum esse Christum et Creatorem suum. Et si indignari potest, acerbius indignatur contra falso honorantem, quam contra contumeliosum. Servo enim bono major contumelia est injuria Domini. Quanta falsa
Abbreviated transcription (Latin):
in cęlo despiciunt omnia iniqua quae fiunt in terra. Et
quomodo luminaria in cęlo ꝑ diem & ꝑ noctẽ procędunt.
peragunt itinera sua. cursus suos certos habent. & comnit¬
tuntur tanta mala. nec dẽuiant desuꝑ stellae fixȩ in celo.
agentes per tractus celestes quae illis prestituit & consti¬
tuit creater ipsarũ. sic debent sc̃i. sed si in celo figant᷑ ardi
ipsoꝵ. si non frustra audiant & respondeant sursum se cor¬
habere. si nutent᷑ eum qui ait Nrã autẽ conuersatio
in celis est. Quia ergo sunt insuꝑnis & de suꝑnis cogita
sicut dictũ ẽ. ubi est thesaurus tuus ibi & cor tuũ. de ipsis
cogitationib suꝑnoꝵ patientes fiunt. & quicquid in t̾ra
committit᷑ sic ñ curant. donec peragant itinera sua. quẽ
Sed sicut facile est forte ut feranit iusti iniquitates
Non enĩ propterea debent ferre o tolerare quia in alios
fiunt: & si in se fiant. non debent perdere tolerantiam.

Expanded text:
in coelo, despiciunt omnia iniqua quae fiunt in terra: et in coelo, despiciunt omnia iniqua quae fiunt in terra: et quomodo luminaria in coelo per diem et per noctem procedunt, peragunt itinera sua, cursus suos certos habent, et committuntur tanta mala, nec deviant desuper stellae fixae in coelo, agentes per tractus coelestes, quae illis praestituit et constituit Creator ipsarum; sic debent sancti, sed si in coelo figantur corda eorum, si non frustra audiant et respondeant sursum se habere cor, si imitentur eum qui ait, «Nostra autem conversatio in coelis est» . Quia ergo sunt in supernis, et de supernis cogitant, sicut dictum est, «Ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum» ; de ipsis cogitationibus supernorum patientes fiunt; et quidquid in terra committitur, sic non curant, donec peragant itinera sua, quemaSed facile est forte, ut ferant justi iniquitates Non enim propterea debent ferre et tolerare, quia in alios fiunt: et si in se fiant, non debent perdere tolerantiam.
Abbreviated transcription (Latin):
erat xrp̃c. Si autõ non adoras in xp̃o ista terrena. quã¬
uis de illis similitudo quȩdã data ẽ ad significandos scõs.
de quacumq creatura ducta fuerit similitudo. tuintel¬
lige similitudinẽ creaturae. & adora artificem creaturas
minutissima animalia nobiscũ uident. Sed de quo dictũ
ẽ. Erat lumen uerũ. quod illuminat omnẽ hominẽ ueni¬
entẽ in hunc mundũ. Nam lux ista ñ hominẽ solũ illu¬
minat. sed & iumenta & pecora & omnia animalia. Quod
autẽ illuminat omnẽ hominẽ. in corde illuminat. ubi in¬
tellectũ solũ habet. Intelligat ergo karitas ur̃a. quib di¬
xit apłs innatione tortuosa & ꝑniciosa. id est int̾ ini¬
quos in quib apparetis sicut luminaria in mundo uer¬
bum uitę habentes. Quodammodo ammonuit nos & ipsũ
psalmũ intelligere. & praenoscere titulũ ipsus. Tales enĩ
sc̃i in quib est uerbũ uitae. de comiersatione quã babent

Expanded text:
erat Christus» . Si autem non adoras in Christo ista terrena, quamerat Christus» . Si autem non adoras in Christo ista terrena, quamvis de illis similitudo quaedam data est; ad significandos sanctos de quacumque creatura ducta fuerit similitudo, tu intellige similitudinem creaturae, et adora artificem creaturae.sol quem et minutissima animalia nobiscum vident? Sed de quo dictum est: «Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum» . Nam lux ista non hominem solum illuminat, sed et jumenta et pecora et omnia animalia: quod autem illuminat omnem hominem, in corde illuminat, ubi intellectum solum habet. 5. Intelligat ergo Charitas Vestra, quibus dixit Apostolus, «In natione tortuosa et perversa,» id est, inter iniquos, «in quibus apparetis sicut luminaria in mundo, verbum vitae habentes:» quodam modo admonuit nos et istum psalmum intelligere, et praenoscere titulum ipsius. Tales enim sancti in quibus est verbum vitae, de conversatione quam habent
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ uitȩ habentes. Similitudo de luminarib data
ẽ ad scõs. ut sine murmuratione sint in natione tortu¬
osa ce peruersa. Sed ne quisquã propterea putet colen¬
da esse ce adoranda luminaria cęli quia inde aliqua simi¬
litudo ducta ẽ ad significationẽ sc̃õrum: prius hoc expli¬
cemus in nomine xp̃i quã non sit consequens ut ꝓpterea
tibi uideat᷑ adorandus sol aut luna aut stellae aut colũ.
quia aliqua de illis similitudo ducta c̃ qua significarent᷑
sc̃. quia multa sunt de quib ducta est similitudo ad sig¬
nificandos scõs quae ñ adorant᷑. Si cnĩ quicquid est undo
similitudo ducit᷑ ad scõs adorandũ tibi putas: adora mon¬
tes & colles. quia dictũ est. Montes exultauerunt uelut
arietes. & colles uelut agni ouiũ. Tu de sc̃ĩs dicis. ego de
ipso xp̃o dico. Adõra leonẽ. quia dictũ est. Uicit leo
de tribu uida. Adora petrã. quia dictũ est. Petra autẽ

Expanded text:
verbum vitae habentes» . Similitudo de luminaribus data verbum vitae habentes» . Similitudo de luminaribus data est ad sanctos, ut sine murmuratione sint in natione tortuosa et perversa. 4. Sed ne quisquam propterea putet colenda esse et adoranda luminaria coeli, quia inde aliqua similitudo ducta est ad significationem sanctorum; prius hoc explicemus in nomine Christi, quam non sit consequens, ut propterea tibi videatur adorandus sol, aut luna, aut stellae, aut coelum, quia aliqua de illis similitudo ducta est, qua significarentur sancti; quia multa sunt de quibus ducta est similitudo ad significandos sanctos, quae non adorantur. Si enim quidquid est unde similitudo ducitur ad sanctos, adorandum tibi putas; adora montes et colles, quia dictum est: «Montes exsultaverunt velut arietes, et colles velut agni ovium» . Tu de sanctis dicis, ego de ipso Christo dico. Adora leonem, quia dictum est, «Vicit leo de tribu Juda» : adora petram, quia dictum est, «Petra autem
Abbreviated transcription (Latin):
Recolamꝰ gͦ scripturã sc̃am ingenesi pͥmo die qͥđ sit factũ. inuenimꝰ
lucẽ. Scđo die qͥd sit factũ. inuenimꝰ firmam̃tũ qͦđ ẽ celũ. Lertio die qͥđ sit¬
factũ inuenuĩmꝰspecic̃ t̾rȩ maris segregationẽ. ut om̃is aquarũ¬
congregatio uocaret᷑ mare. & arida uocaretur terra
Quarto die luminaria fecit ds̃ in cęlo. solẽ in potestatẽ
diei: lunam & stellas in potestatõ noctis. Hoc quarto fe
cit die. Quid sibi ergo uult̃ quod de quarto die accepit
psalmꝰ titulũ : In quo psalmo docet᷑ patientia aduersus
felicitates maloꝵ oelabores bonorũ Habes paulũ apłm
dicentẽ sc̃ĩs fidelib roboratis in xp̃o. Om̃ia facite sine mur¬
muratione & sine disceptatione. ut sitis in rep̃hensibiles
&e sinceres. immaculati filii dĩ. in medio nationis prauo
ce ꝑuersac. in quib apparetis sicut luminaria in mundo

Expanded text:
Recolamus ergo Scripturam sanctam in Genesi, primo die quid sit factum; invenimus Recolamus ergo Scripturam sanctam in Genesi, primo die quid sit factum; invenimus lucem: secundo die quid sit factum; invenimus firmamentum, quod appel invenimus speciem terrae et maris, et segregationem, ut omnis congregatio aquarum vocaretur mare, te arida vocaretur terra. Quarto die, luminaria fecit Deus in coelo ; solem in potestatem diei, lunam et stellas in potestatem noctis : hoc quarto die fecit. Quid sibi ergo vult quod de quarto die accepit Psalmus titulum; in quo psalmo docetur patientia adversus felicitates malorum, et labores bonorum? Habes Paulum apostolum dicentem sanctis fidelibus roboratis in Christo: «Omnia facite sine murmuratione et disceptatione; ut sitis irreprehensibiles, et sinceres, immaculati filii Dei in medio nationis tortuosae et perversae, in quibus apparetis sicut luminaria in mundo,
Abbreviated transcription (Latin):
scđ̾m amorẽ prestitissent. sidera ostendebant in cęlo. dicen¬
tes quod illius esset illud sidus. & illud illius. Homines au
cepta est opinio uanitatis. Hanc opinionẽ erroris diabe¬
lus confirmauit. xp̃c euertit. Nos ergo scđ̾m quod loqͥ¬
mut. quarta sabbatoꝵ qͥrtꝰ dies intelligitur a die dñica.
Attendat ergo karitas ur̃a quid sibi uelit iste titulus
Hic grande misteriũ. & reuera occultũ Hã pleraq
ipsus psalmi manifeste sonant & manifeste mouent. &¬
cito intelligunt᷑. Hic autẽ titulus quod fatendũ est ha¬
bet ñ parũ obscuritatis. Sed aderit dñs. serenabit nubilũ.
& uidebitis psalmũ. & ex fronte psalmi cognoscetis eum
In fronte enĩ habet psalmus iste. Psalmus ipsi dauid qͣrta
sabbatoꝵ. In limine est titulus. in postibus fixus est. Uo¬
lunt homines titulũ cognoscere. & sic domum intraro

Expanded text:
saeculi praestitissent, sidera ostendebant in coelo, dicensaeculi praestitissent, sidera ostendebant in coelo, dicentes quod illius esset illud sidus, et illud illius: homines autcepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diabolus confirmavit, Christus evertit. Nos ergo secundum quod loquimur, «quarta sabbatorum» quartus dies intelligitur a die dominico. Attendat itaque Charitas vestra quid sibi velit iste titulus: hic grande mysterium, et revera occultum. Nam pleraque ipsius Psalmi manifeste sonant, et manifeste movent, et cito intelliguntur; hic autem titulus, quod fatendum est, habet non parum obscuritatis: sed aderit Dominus, serenabit nubilum, et videbitis Psalmum, et ex fronte Psalmi cognoscetis eum. In fronte enim habet psalmus iste, «Psalmus ipsi David, quarta sabbatorum.» In limine est titulus, in postibus fixus est. Volunt homines titulum cognoscere, et sic domum intrare.
Abbreviated transcription (Latin):
martis uocant. Quarta ergo sabbatoꝵ quarta feria. qui
mercurii dies dicitur a paganis &e a multis axp̃ianis. Ded no¬
lumus ut dicant. atq utinã corrigant᷑: & non dicant sic
Habent enim linguã suã qua utantur. Non enĩ & in
di aeccłasticꝰ ꝓcedit. Tamen siquẽ forte consuetudo traxerit.
ut illud exeat ex oro quod improbat corde: intelligat illos
om̃s de quoꝵ nominib appellata sunt sidera homines fuisse.
nec ex eo esse cȩpisse ista sidera in cęlo. ex quo illi cęperua¬
Nam ce ante ibi fuerunt. Sed ꝑ beneficia quędã morta¬
liũ mortalia illi homines pro tempore suo quia plurimũ
potuerunt & eminuerunt in hoc scło cũ cari essent bo¬
minib non propt̃ uitã acternã. sed propt̃ commodũ tem¬
porale: deferebant᷑ eis diuni honores. Ueteres enĩ a scło
decepti &e decipere uolentes. in corũ adulationẽ qui sibi aliqͥd

Expanded text:
Martis vocant. Quarta ergo sabbatorum, quarta feria, qui Martis vocant. Quarta ergo sabbatorum, quarta feria, qui Mercurii dies dicitur a Paganis, et a multis Christianis: sed nollemus; atque utinam corrigant, et non dicant sic. Habent enim linguam suam qua utantur. Non enim et indi ecclesiasticus procedit. Tamen si quem forte consuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore quod improbat corde, intelligat illos omnes, de quorum nominibus appellata sunt sidera, homines fuisse, nec ex eo esse coepisse ista sidera in coelo, ex quo illi coeperunt: et ante ibi fuerunt; sed per beneficia quaedam mortalium mortalia, illi homines pro tempore suo, quia plurimum potuerunt et eminuerunt in hoc saeculo, cum chari essent hominibus, non propter vitam aeternam, sed propter commodum temporale, deferebantur eis divini honores. Veteres enim saeculi decepti, et decipere volentes, in eorum adulationem qui
Abbreviated transcription (Latin):
securus est & patient̃ fert om̃s felicitates maloꝵ. & labores
bonoꝵ patient̃ fert. Colerat donec finiat᷑ hoc scłm. donec
transeat inquitas. Ian talis beatus est. & crudiuit eũ ds̃
de lege sua. & mitigauit cũ a dieb malignis. doneo fodiat᷑
peccatori fouea. Qui uero nondũ est talis: audiat ꝑ nos
quod dño placet. Plura autẽ ipse dicat in cordo. qui melius
uidet uulnꝰ quod curet. Psalmus hunc habet titulũ. id est
hanc inscriptionem Psalmus ipsi dauid quarta sabbatorũ.
Docturus est psalmus iste patientiam in laborib iustorũ
Contra iniquorũ felicitates patientiã docet. patientiã aedi¬
ficat. Hoc habet totus a capite usq in finẽ. Quare er¬
go talẽm habet titulũ in quarta sabbati. Una sabba¬
ti dies dñicus est. Scd̾a sabbati. scda feria. quẽ diem sȩcula¬
res dic̃ lunȩ uocant. Certia sabbati. tertia feria. quẽ diem

Expanded text:
securus est; et patienter fert omnes felicitates malorum, et labores securus est; et patienter fert omnes felicitates malorum, et labores bonorum patienter fert, tolerat, donec finiatur hoc saeculum, donec transeat iniquitas. Jam talis beatus est, et erudivit eum Deus de lege sua, et mitigavit eum a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea. Qui vero nondum est talis, audiat per nos quod Domino placet. Plura autem ipse dicat in corde, qui melius videt vulnus quod curet. 3. Psalmus hunc titulum habet, id est hanc inscriptionem: «Psalmus ipsi David, quarta sabbatorum». Docturus est psalmus iste patientiam in laboribus justorum: contra iniquorum felicitates patientiam docet, patientiam aedificat. Hoc habet totus a capite usque in finem. Quare ergo talem habet titulum, «in quarta sabbati?» Una sabbati, dies dominicus est; secunda sabbati, secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant; tertia sabbati, tertia feria, quem diem illi
Abbreviated transcription (Latin):
cogitaret homo. etiam̃si aliũ hominẽ lateret. Cacitas
ergo hominũ cogitationes tales aut etiã crumpentes
in uerba uel facta curat iste psalmus. Si curari uelint.
intendant ergo & curentur. Atq ut inã in hac multi¬
tudine tota quae nunc c̃ inter istos parictes &e audit ꝑ
nos uerbũ dñi nulla sint talia uulnera quae curentur.
utinã nulla sint. Non tam̃ tem superfluã facimus di¬
cere. si nulla ibi st̃ uulnera instruant᷑ corda ad sanandos
alios. cũ audiro talia cęperint Credo enĩ quia unusqͥsq
xp̃ianus cũ audierit aliquẽ talia dicentẽ. si bonus fidelis c̃
& bene credit dẽ. & spes eius est in futuro scło non in hac
Ds nouit quid agit. Nos ñ possumus nosse consiliũ ipsus.
quare parcit malis ad tempus. uel quare laborent boni ad
tempus. Dufficit mihi tam̃ hoc scire quia & ad tempus la¬
borat bonus. & ad tempus floret malus. Quia ergo talis ẽ

Expanded text:
cogitaret homo, etiamsi alium hominem lateret. Tacitas cogitaret homo, etiamsi alium hominem lateret. Tacitas ergo cogitationes hominum tales, aut etiam erumpentes in verba vel facta, curat iste psalmus, si curari velint. Intendant ergo, et curentur. Atque utinam in hac multitudine tota quae nunc est inter istos parietes, et audit per nos verbum Domini, nulla sint talia vulnera quae curentur; utinam nulla sint. Non tamen rem superfluam facimus dicere, si nulla ibi sunt vulnera. Instruantur corda ad sanandos alios, cum audire talia coeperint. Credo enim quia unusquisque christianus, cum audierit aliquem talia dicentem, si bonus fidelis est, et bene credit Deo, et spes ejus est in futuro saeculo, non in Deus novit quid agat, nos non possumus nosse consilium ipsius, quare parcit malis ad tempus, vel quare laborant boni ad tempus; sufficit mihi tamen hoc scire, quia et ad tempus laborat bonus, et ad tempus floret malus. Qui ergo talis est,
Abbreviated transcription (Latin):
sum dõ per iustitiã: Aut iusti illi placent. sub cuius un¬
perio mali florent: Tanta mala commnittunt. & nihil
illis euenit mali. Aut si forte ẽuenit aliquid mali.
quid sibi dicunt illi cum eis ceperis dicere. ecce quanta fe¬
cit mala. quomodo illi est redditũ. qualẽ exitũ habuit:
Incipiunt illi cogitare iustos quib mala euenerunt. & op¬
ponunt nobis & dicunt. Si illi propterca mali aliquid
accidit quia inĩquuis fuit. illi quare accidit qui tã iuste
uixit. qui elemosinas tantas fecit. qui tã multa bona opera¬
tus est in acccła. Quare talem sortẽ inuenit. Quare
talẽ exitũ habuit. qualẽ ille homo qui multa iniqua com¬
misit. Ad hoc autẽ ista dicunt. ut ostendant se ꝓpterea
ñ facere mala quia ñ possunt. aut quia ñ audent. Nã
quid uelit cor: lingua testat᷑. Ct̃ quidem etiansi lingua
obmutisceret & ipsa timore cõpressa. ds̃ uideret intus qͥdđ

Expanded text:
sum Deo per justitiam? aut justi illi placent, sub cujus imsum Deo per justitiam? aut justi illi placent, sub cujus imperio mali florent? Tanta mala committunt, et nihil illis evenit mali. Aut si forte evenit aliquid mali; quid tibi dicunt illi, cum eis coeperis dicere: Ecce quanta fecit mala, quomodo illi redditum est? qualem exitum habui? Incipiunt illi cogitare justos quibus mala evenerunt, et opponunt nobis, et dicunt: Si illi propterea mali aliquid accidit, quia iniquus fuit; illi quare accidit, qui tam juste vixit? Qui eleemosynas tantas fecit, qui tam multa bona operatus est in Ecclesia, quare talem sortem invenit? quare talem exitum habuit, qualem ille homo qui multa iniqua commisit? Ad hoc autem ista dicunt, ut ostendant se propterea non facere male, quia non possunt, aut quia non audent. Nam quid velit cor, lingua testatur: et quidem, etiamsi lingua obmutesceret et ipsa timore compressa, Deus videret intus quid
Abbreviated transcription (Latin):
sed sibi plurimũ ꝑ cupiditatẽ malã. Nami quomodo sibi
noccat. audi scripturã. Qui autẽ amat iniquitatẽ. odit
animã suã. Et reuera multũ errant homines qui putatł
inustitiã suã aliis nocere. & sibi non nocere. Ad alios ꝓcẽ.¬
dit iniquitas cuiuslibet: ut corpori noceat. ut rem familia¬
rem ledat. ut ullã inuadat. ut mancipiũ abducat. ut
aurũ auferat. ut argentũ. uel siquid aliud possidet
Ld hoc profert̃ itn ad alterũ ila iniquitas. Ergo mni¬
hominib bonis ut ipsam iustitiã diligant. ex ea placere
dõ uelint. ab illo intelligant luce quadã intelligibili ꝑfun¬
di animã suã ut faciant iusta opera. & illã lucẽ sapientię
om̃ib quar in scło diligunt᷑ pracponant. contra istã docꝰ¬
t̾rinã talia murmura sunt hominũ. & si non ꝓcedunt in
uoce. rodunt᷑ in corde: Quid ergo dicunt. Uere placiturꝰ

Expanded text:
sed sibi plurimum per cupiditatem malam. Nam quomodo sibi sed sibi plurimum per cupiditatem malam. Nam quomodo sibi noceat, audi Scripturam: «Qui autem amat» «iniquitatem, odit animam suam» . Et revera multum errant homines qui putant injustitiam suam aliis nocere, et sibi non nocere. Ad alios procedit iniquitas cujuslibet, ut corpori noceat, ut rem familiarem laedat, ut villam invadat, ut mancipium abducat, ut aurum auferat, aut argentum, vel si quid aliud possidet. Ad hoc profertur ad alterum illa iniquitas. Ergo inihominibus bonis, ut ipsam justitiam diligant, et ex ea placere Deo velint; ab illo intelligant luce quadam intelligibili perfundi animam suam, ut faciant justa opera, et illam lucem sapientiae omnibus quae in saeculo diliguntur praeponant: contra istam doctrinam talia murmura sunt hominum; et si non procedunt in voce, roduntur in corde. Quid ergo dicunt? Vere placiturus
Abbreviated transcription (Latin):
Donus ergo ille ẽ. qui & quando mala facere potest ñ facit
De quo scriptũ est. Qui potuit transgredi &e non ẽ trais¬
gressus. & facere mala &e non fecit. Quis est hic & lauda¬
bius cũ : Fecit enĩ mirabilia in uita sua. Loquebat᷑ scrip¬
tura de potentib innocentib. Et lupus ciuĩ tantũ uult
nocere quantũ leo. Dissimilit̾ nocent. sed non dissimiliter
cupiunt. Leo enim ñ solũ conteninit canẽ latrantẽ. sed
etiã fugat: &e uenit ad ouile. & obmutiscentib canib ra¬
pit quod potest. Lupus non audet int̾ latrantes canes:
Numquid propterea quia ñ potuit auferre a canib t̾ri¬
tus innocentior remeauit. Docet ergo ds̃ innocentiã. ut
quisq sit innocens non timore penę. sed amore iustitiae
Tunc enim liber est innocens. & uerus est innocens. Qui
autẽ timore innocens fit. ñ est innocens. quamuis ñ noceat
cui uult nocere. Non enim nocet altori ꝑ factũ malũ.

Expanded text:
Bonus ergo ille est, qui et quando potest male facere, non facit; Bonus ergo ille est, qui et quando potest male facere, non facit; de quo scriptum est: «Qui potuit transgredi, et non est transgressus; et facere mala, et non fecit. Quis est hic, et laudabimus eum? Fecit enim mirabilia in vita sua» . Loquebatur Scriptura de potentibus innocentibus. Et lupus enim tantum vult nocere, quantum leo: dissimiliter nocent, sed non dissimiliter cupiunt. Leo enim non solum contemnit canem latrantem; sed etiam fugat, et venit ad ovile, et obmutescentibus canibus rapit quod potest: lupus non audet inter latratus canum. Numquid propterea quia non potuit auferre a canibus territus, innocentior remeavit? Docet ergo Deus innocentiam, ut quisque innocens sit non timore poenae, sed amore justitiae. Tunc enim liber est innocens et verus est innocens. Qui autem timore innocens, fit, non est innocens, quamvis non noceat cui vult nocere. Non enim nocet alteri per factum malum,
Abbreviated transcription (Latin):
bus coꝵ. Quid enĩ uelint ille attendit cuius oculus ñ
repellitur carne. ut ñ uideat uoluntatẽ. Tales si occasi¬
ones inueniant. non mali fiunt. sed manifestant᷑: ñ ut
sentias quod natũ sit manifestũ. sed ut intelligas quid
latebat inclusũ. Paucis his annis & prope hesterno die
uiderunt hec homines. & probauert̃ c̃tiã qui tarde in¬
telligunt. Erat enĩ hic una potentissima domus ad
tempus. de qua flagellũ fecerat ds̃ generi humano. Et
castigatũ est inde genus humanũ. si cognoscat flagellum
patris. & timeat sententiã uidicis. Cum ergo esset hic do¬
mus cadem magna: multi sub illa gemebant. murmuraban
reprehendebant. de testabant᷑. blasphemabant. Quomodo
se artant homines. & clantur diuino iudicio. Multi incon¬
cupiscentia cordis sui subito fiebant ipsius domus. illi qui
murmurabant de ipsa domo. & ab eis talia homines patie¬
bantur: qualia se pati ipsi a talib paulo ante querebant᷑

Expanded text:
bus eorum. Quid enim velint, ille attendit, cujus oculus non bus eorum. Quid enim velint, ille attendit, cujus oculus non repellitur carne, ut non videat voluntatem. Tales si occasiones inveniant, non mali fiunt, sed manifestantur: non ut sentias quod natum sit manifestum, sed ut intelligas quod latebat inclusum. Paucis his annis, et prope hesterno die viderunt haec homines, et probaverunt etiam qui tarde intelligunt. Erat enim hic una domus potentissima ad tempus, de qua flagellum fecerat Deus generi humano, et castigatum est inde genus humanum; si cognoscat flagellum patris, et timeat sententiam judicis. Cum ergo esset hic eadem domus magna, multi sub illa gemebant, murmurabant, reprehendebant, detestabantur, blasphemabant. Quomodo se arctant homines, et dantur divino illo judicio multi in concupiscentias cordis sui ? Subito fiebant ipsius domus illi qui murmurabant de ipsa domo; et ab eis talia homines patiebantur, qualia se pati ipsi a talibus paulo ante querebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Putantes ergo infirmi frustra sc beno uiuere: aut unutant᷑
ad imnitandã malitiã coꝵ quos quasi falsi florere c̃spiciunt.
aut si ꝑ infirmitatẽ uel ꝑsonae suę uel animi timent male
facere ne aliquid illis scđ̾m leges scłi mali accidat non quia
iustitiã diligunt sed ut dicã aꝑtius timentes damnari int̾
homineꝰ ł̃ ab hominib abstinent quidẽ se a factis malis. sed
qua uidetur eis ds̃ negligere & ñ curare res humanas. &
aut acqualit̾ habere bonos & malos. aut ẽtiã quod est ꝑ¬
niciosius cogitare. insectari bonos. malis fauere. Qui co¬
gitat talia. & si nilul mali alicui faciat. facit plurimũ
sibi. Et in seipso impius est: & iniquitate sua ñ ledit dm̃.
sed interficit se. Neq nocent hominib quia timidi st̃
qui talia cogitant. sed tam̃ homicidia eoꝵ. adulteria eoꝵ.
fraudes & rapinas eoꝵ uidet ds̃. & punit in cogitationi¬

Expanded text:
Putantes ergo infirmi frustra se bene vivere, aut invitantur Putantes ergo infirmi frustra se bene vivere, aut invitantur ad imitandam malitiam eorum quos quasi florere conspiciunt: aut si per infirmitatem vel personae suae vel animi, timent male facere, ne aliquid illis secundum leges saeculi mali accidat; non quia justitiam diligunt, sed, ut dicam apertius, timentes damnari inter homines ab hominibus, abstinent se quidem a factis malis, sed qua videtur eis Deus negligere et non curare res humanas; et aut aequaliter habere bonos et malos; aut etiam, quod est perniciosius cogitare, insectari bonos et malis favere. Qui talia cogitat, etsi nihil mali alicui faciat, facit plurimum sibi, et in seipsum impius est; et iniquitate sua non laedit Deum, sed interficit se. Neque nocent hominibus, quia timidi sunt qui talia cogitant; sed tamen homicidia eorum, adulteria eorum, fraudes et rapinas eorum videt Deus, et punit in cogitationi
Abbreviated transcription (Latin):
ICUT INTENTISNIMEaudI¬
uimus cũ psalmꝰ iste cantaretur: intente audi¬
amus cũ reuelat dĩs quae hic dignatus est
opacare misteria. Adhoc eñ claudunt᷑ quedã
sacramenta scripturarũ. non ut denegent᷑:
sed ut pulsantib aperiant᷑. Si ergo affectu pio & sincera
cordis karitate pulsctis. ills aperiet qui uidet unde pulsa¬
tis. Notũ est omnib nobis atq utinã de numero eoꝵ ñ
simus multos murmurare aduersus dĩ patientiã. & dolere
iniquos homines & impios uel iuiuere in hac terra. uel etiã
plurimũ posse: & quod est amplius plerumq plurimũ posse
malos aduersus bonos. & sȩpe malos premere bonos. malos
exultare. bonos laborare. malos superbire. bonos humiliari
Attendentes talia in genere humano. abundant enĩ. ꝑuer¬
tunt᷑ impatientes & infirmi animi. quasi frustra sint boni.
quia ds̃ auertit uel auertere uidet᷑ oculos suos a bonis ope¬
rib pioꝵ ce fideliũ. & augere malos in his quac diligunt

Expanded text:
icut intentissime audivimus, cum psalmus iste legeretur; ita intente audiamus, cum revelat Dominus quae hic dignatus est opacare mysteria. Ad hoc enim clauduntur quaedam sacramenta Scripturarum, non ut denegentur, sed ut pulsantibus aperiantur. Si ergo affectu pio et sincera cordis charitate pulsetis, ille aperiet qui videt unde pulsetis. Notum est omnibus nobis atque utinam de numero eorum non simus, multos murmurare adversus Dei patientiam, et dolere iniquos homines et impios vel vivere in hac terra, vel etiam plurimum posse; et quod est amplius, plerumque plurimum posse malos adversus bonos, et saepe malos premere bonos; malos exsultare, bonos laborare; malos superbire, bonos humiliari. Attendentes talia in genere humano abundant enim, pervertuntur impatientes et infirmi animi, quasi frustra sint boni; quia Deus avertit vel avertere videtur oculos suos a bonis operibus piorum et fidelium, et augere malos in his quae diligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
totam ꝑ totũ orbẽ terrarũ. Quare ꝑ totũ orbc̃ terrarũ:
Quia correxit orbem terrac qui non cominouebit᷑. Domus
dñ fortis erit. ꝑ totũ orbem terrarũ crit. Multi cadurł.
sed domus illa stat. Multi turbant᷑. sed domꝰ illa ñ moue¬
bitur. Pomũ tuã decet scificatio dñe. Nũquid paruo tẽ¬

Expanded text:
totam, per totum orbem terrarum? Quare per totum orbem terrarum totam, per totum orbem terrarum? Quare per totum orbem terrarum Quia correxit orbem terrae, qui non commovebitur . Domus Domini fortis erit; per totum orbem terrarum erit: multi cadent, sed domus illa stat; multi turbabuntur, sed domus illa non movebitur. «Domum tuam decet sanctificatio, Domine.» Numquid parvo te
Abbreviated transcription (Latin):
& magis fortes sunt facti. Cũ enim iudebant impleri in so paᷤᷤ¬
siones. sperabant cõpleri in se &e coronas. Et ideo mirabiles sus¬
pensurac maris. mirabilis in excelsis dñs. Ut in me inquit pa¬
cẽ habeatis: in mundo pressurã. Ergo quid facimus. Seuit
mare. extollunt᷑ fluctus: & rabidi fremunt. pressuras patim
Nonne forte deficimus. Absit. Mirabilis in excelsis dñs.
Adeo &e ibi cũ diceret ut in me pacẽ habcatis. in mundo p̃s
surã. quasi dicerent putas num premet nos mundus &e ex¬
Di ergo ait ego uici scłm. adherete illi qui uicit scłm. qͥ uinꝰ¬
cet mare. Uaudete ad eũ qui mirabilis c̃ in excelsis dñs. &
testimonia tua credita facta sunt minis. Et quid factũ ẽ
de his omnibus. Domũ tuã decet scĩficatio dñe. Nomum
tuã. totã domũ tuã non hic aut hic aut ibi: scad domũ tuã

Expanded text:
et magis fortes sunt facti. Cum enim videbant impleri in se paset magis fortes sunt facti. Cum enim videbant impleri in se passiones, sperabant compleri in se et coronas: et ideo «mirabiles suspensurae maris; mirabilis in excelsis Dominus. Ut in me,» inquit, «pacem habeatis, in mundo autem pressuram.» Ergo quid facimus? Saevit mare, extolluntur fluctus, et rabidi fremunt; pressuras patimur: nonne forte deficimus? Absit. «Mirabilis in excelsis Dominus.» Adeo et ibi cum diceret, «ut in me pacem habeatis, in mundo autem pressuram;» quasi dicerent, Putas non premet nos mundus, et exsulum» . Si ergo ait, «ego vici saeculum,» adhaerete illi qui vicit saeculum, qui vicit mare. Gaudete ad eum, quia mirabilis est in excelsis Dominus, et «testimonia tua credita facta sunt nimis.» Et quid factum est de his omnibus? «Domum tuam decet sanctificatio, Domine.» Domum tuam, totam domum tuam: non hic, aut hic, aut ibi; sed domum tuam
Abbreviated transcription (Latin):
suã a uocib aquarũ multarũ: mirabiles suspensurs maris
Suspensurae exaltationes sunt. quia quando irascit᷑ ma¬
re. suspenduntur fluctus. Suspendant᷑ fluctus quantũ
quando tranquillet᷑. detur pax ap̃ianis. Turbabat᷑ mare.
fluctuabat nauicula. Nauicula aeccła est. mare scłm ẽ
Uenit dñs. ambulauit suꝑ mare. & pressit fluctus. Quo¬
modo ambulauit dñs suꝑ marc. Suꝑ capita fluctuum
istorũ magnoꝵ spumantiũ. potestates & reges credidert̃.
subiugati sunt axp̃o. Ergo ñ terreamur. quia mirabiles
surae maris. & mirabilis i excelsis dñs. testimonia tua credita
facta sunt nimis. Testimonia tua. quia dixerat illud ante.
Hȩc dico uobis ut in me pacc̃ habeatis: in mundo aut̃ pressurã.
Ergo quia mundus uobis pressuram facturus est. dico uobis
Cȩpert̃ pati. & confirmauert̃ in se quod illis praedixerat dñs.

Expanded text:
suam, a vocibus aquarum multarum mirabiles suspensurae maris.» suam, a vocibus aquarum multarum mirabiles suspensurae maris.» Suspensurae, exaltationes sunt; quia quando irascitur mare, suspenduntur fluctus. Suspendantur fluctus quantum e ergo mare, et aliquando tranquilletur, detur pax Christianis. Turbabatur mare, fluctuabat navicula. Navicula Ecclesia est, mare saeculum est. Venit Dominus, ambulavit super mare, et pressit fluctus . Quomodo ambulavit Dominus super mare? Super capita istorum fluctuum magnorum spumantium. Potestates, et reges crediderunt, subjugati sunt Christo. Ergo non terreamur, quia «mirabilessurae maris, et mirabilis in excelsis Dominus. «Testimonia tua credita facta sunt nimis. Testimonia tua,» quia dixerat illud ante: «Haec dico vobis, ut in me pacem habeatis, in mundo autem pressuram.» Ergo quia mundus pressuram vobis facturus est, dico vobis. Coeperunt pati, et confirmarunt in se quod illis praedixerat Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
cib aquarũ multarũ. Ad ipsam eleuationem uocis ꝑtinet
quod ibi scriptum est. Stetit autẽ petrus cũ undeci. & uoce
eleuata dixit ad illos. Uiri iudei. Et cętera qͥb annuntiat
uocẽ suã a uocib aquarũ multarũ. Nã & cũ dimissi c̾e̾nt
apłi a concilio iudacoꝵ. uenerunt ad suos. & indicauert̃
quanta eis sacerdotos &e seniores dixerunt. At illi audien¬
tes. leuauert̃ uocẽ unanimos om̃s ad dñm. & dxerunt.
Dñe tu es qui frcisti cęlũ & terrã & mare & om̃ia quae
in eis sunt. Et cętera quȩ dicere potuerunt flumina ele¬
uantia uocẽ suã. Mirabiles suspensurae maris. Cũ enim
illi eleuassent uoces suas: discipuli crediderunt multi. &
accȩperunt multi sp̃m sc̃m. & cęperunt multa flumina
clamare de paucis. Ideo sequit᷑. a uocib aquarũ multarũ
brescere ꝑsecutiones. Cũ eleuassent ergo flumina uocẽ

Expanded text:
cibus aquarum multarum.» Ad ipsam elevationem vocis pertinet cibus aquarum multarum.» Ad ipsam elevationem vocis pertinet quod ibi scriptum est, «Stetit autem Petrus cum undecim, et elevata voce dixit ad eos, Viri Judaei» ; et caetera quibus annuntiat  aquarum multarum.» Nam et cum dimissi essent Apostoli de concilio Judaeorum, venerunt ad suos, et indicaverunt quanta eis sacerdotes et seniores dixerunt: at illi audientes levaverunt vocem unanimes omnes ad Dominum, et dixerunt, «Domine, tu es qui fecisti coelum et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt» ; et caetera quae dicere potuerunt flumina elevantia vocem suam. «Mirabiles suspensurae maris.» Cum enim illi elevassent voces suas discipuli, crediderunt multi, et acceperunt multi Spiritum sanctum, et coeperunt multa flumina clamare de paucis. Ideo sequitur, «A vocibus aquarum multarum brescere persecutiones. Cum elevassent ergo «flumina vocem