comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt. baptismꝰ scilicet. chrisma. corpꝰ & sanguis xp̃i. spu scõ latent̃ oꝑante
eoꝵdem sacram̃toꝵ effectũ seu ꝑ bonos seu ꝑ malos intͣ dĩ eccłam dispen¬
sentur. tam̃ quia sp̃s sc̃s mẏstice illa uiuificat nec bonoꝵ meritis dis¬
pensatoꝵ amplificant᷑. nec peccatis maloꝵ aitenuant᷑. Unde ẽ : hic ẽ qͥ
baptirat. Ex qua re tam graue orit᷑ scandalũ. ut nulliꝰ heresis tẽpore
sca eccła grauiori scismate discissa sit: his ꝓ iusticia. illis contͣ iusticiam
agentib. aliis a symonia ñ declinantib aliis notã auaritie honesto no¬
mine p̃texentib dũ hoc qͦd se gratis dare iactant sub caritatis nomine
uendunt: & ut de montanis dic̃ eusebiꝰ sub nomine oblationũ artificiosi
munera accipiunt. Porro continentiã paucis tenentib. aliquib eã mͦ
causa questus ac iactantię simulantib. multis incontinentiam ꝑ uirio
aut multipliciori adult̾io cumulantib : ad hoc hac oportunitate laicis

Expanded text:
piritu sancto latenter operante eorundem sacramentorum effectum, seu per bonos, seu per malos intra Dei aecclesiam dispensentur, tamen quia Spiritus sanctus mistice illa vivificat, nec bonorum meritis dispensatorum amplificantur, nec malorum peccatis attenuantur. Unde est: Hic est qui baptizat. Ex qua re tam grave oritur scandalum, ut nullius heresis tempore sancta aecclesia graviori scismate discisa sit, his pro justitia, illis contra justitiam agentibus; aliis a symonia non declinantibus, aliis notam avaritiae honesto nomine pretexentibus dum hoc quod se gratis dare jactant, sub caritatis nomine vendunt, et ut de Montanis dicit Eusebius, sub nomine oblationum artificiosius munera accipiunt; porro continentiam paucis tenentibus, aliquibus eam modo causa questus ac jactantiae simulantibus, multis incontinentiam perjurio aut multipliciori adulterio cumulantibus; ad hoc hac oportunitate laicis
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s babolenꝰ scĩ columbani discipłs.
dum ꝓ cõꝓbatione innocentie suȩ ad examinationẽ corporis ce
sanguinis dñi tam ipse ꝗͣ optimates regni inuitati fuissent.
& ipse & om̃s qui corpus dñi cũ eo temere acciꝑe p̃sumpserunt
infra ipsum annum ꝑierunt: ipso statim in redeundo placen
sẏnodo ad dedicationẽ eccłȩ a trib lotharingiȩ metropolitis

Expanded text:
s Babolenus, sancti Columbani discipulusdum pro comprobatione innocentiae suae ad examinationem corporis et sanguinis Domini tam ipse quam optimates regni invitati essent: et ipse et omnes, qui corpus Domini cum eo temere accipere presumpserunt, infra ipsum annum perierunt, ipso statim in redeundo Placenta synodo ad dedicationem aecclesiae a tribus Lotharingiae metropolitis
Abbreviated transcription (Latin):
UII surbes & castella sibi bellando uendicantib con¬
tigit apud qͦddam munitissimũ castrũ nomine archaᷤᷤ cis ierłm octo man¬
cussus in capite occumbit. hoc solũmͦ pꝰ acceptũ uulnꝰ ter  repetenꝰ: ds aduiuas

Expanded text:
ue urbes et castra sibi bellando vendicantibus, contigit apud quoddam munitissimum castrum nomine Archas, cis Hierusalem octo mancussus in capite occumbit, hoc solummodo post acceptum vulnus ter repetens verbu
Abbreviated transcription (Latin):
Teulermen amiras cũ ãmireis suis & stolo nauiũ pene trrũ miliũ
constantinopolĩ tͥennio obsidet. Hulgareᷤᷤsarracenoꝵ. xxxii. milia
Rarolus in pago cameracensi apud uinciacum s ꝑimunt.¬
dñico ante pascha qͦd erat .iͦi. kł aprił chilꝑico & raginfredo con¬
greditur. Reginfredꝰ uictꝰ in fugã conuertit᷑. karolꝰ eousq parisiꝰ¬
Ratbodꝰ duac frisonũ p̃dicatione ulfranni ep̃i ad hoc
adductꝰ ut baptitari deberet. cum unũ pedem in lauachro in¬
tinxisset. alterum pedem retrahens int̾rogauit ubi nã plures
suor maioꝵ eẽnt. in inferno an in paradyso: & audiens plures
eẽ in inferno. intinctũ pedem extrahens satiꝰ ẽ inqͥt ut plures
qͥ pauciores sequar. &ita ludificatꝰ a demone. ꝓmittente qđ ei
tria diȩ ab hinc incõparabilia bona ei daret. ⁊ipsa t̃cia dic fubita

Expanded text:
uleymen amiras cum amireis suis et stolo navium paene trium milium Constantinopolim triennio obsidet. Bulgares Saracenorum triginta milia perimunt. Karolus in pago Cameracense apud Vinciacum dominico ante pascha, quod erat 13 Kal. Aprilis, Chilperico et Raginfredo congreditur. Raginfredus victus in fugam vertitur; Karolus eos usque ParisiRabbodus dux Fresonum predicatione Vulfranni episcopi ad hoc adductus, ut baptizari deberet, cum unum pedem in lavacro intinxisset, alterum pedem retrahens interrogavit: Ubinam plures suorum majorum essent, in inferno an in paradyso? et audiens, plures esse in inferno, intinctum pedem extrahens, Satius est, inquit, ut plures, quam pauciores sequar. Et ita ludificatus a daemone, promittente quod ei tertia abhinc die incomparabilia bona daret. ipsa tertia die subita
Abbreviated transcription (Latin):
posito ꝓcedebat. Ꝙ cum ẽẽt lepore timidior. & hostes fugere ꝗͣ
fugare paratior: fr̃ẽm suũ ludouicũ lacessebat. minatꝰ tantas
copias se conducturum. ut ab equis flumine exhausto. ipse per
aridum alueum germanie regnum intraret.

Expanded text:
posito, procedebat. Et cum esset lepore timidior, et hostes fugere quam posito, procedebat. Et cum esset lepore timidior, et hostes fugere quam fugare paratior, fratrem suum Ludowicum lacessebat, minatus tantas copias se conducturum, ut ab equis flumine exhausto, ipse per aridum alveum Germaniae regnum intraret.
Abbreviated transcription (Latin):
in saxonia uilla quȩdam longe a torrentib & fiuminib remota
inmom̃to cũ hominib & bestiis cũ arborib &e edificiis cũ eccła &e al¬
tari penitꝰ absorta sit: ut nullũ habitationis remanserit uestigiũ.
Tudoueꝰ imꝑator in italia morit᷑. & patruus eiꝰ karolus rex fran¬
coꝵ romani ꝑgit. & ioħe papa & romanis ꝑ munera sibi conciliatiꝰ
imꝑator creatur. & imꝑat annis duob. Sed ei statim a ludouico
fr̃e suo bellum paratur. qđ se in consulto solꝰ ĩꝑiũ fr̃ueliꝰ usur pau̾t.
Britones rege suo salomone mortuo. ꝓcontentione regnandi in¬
testino int̾ se bello colliduntur. sicq inuiti cessant a galliȩ ext̃minio
Karolus imꝑator post adeptum imꝑiũ ultͣ se elatꝰ. consuenidias
francoꝵ uilipendens grecas głas & insolitos habitus affectabat.
&e talari dalmatica indutꝰ. & desuꝑ baltheo accinctꝰ pendente usq
ad pedes. capite uͦ inuoluto uelamine serico & diademate suꝑim¬

Expanded text:
in Saxonia villa quaedam longe a torrentibus et fluminibus remota in momento cum hominibus et bestiis, cum arboribus et aedificiis, cum ecclesia et altari penitus absorpta sit, ut nullum habitationis remanserit vestigium. Ludovicus imperator in Italia moritur: cujus patruus Carolus corum Romam pergit, et Johanne papa et Romanis per munera sibi conciliatis, imperator creatur, et imperat annis tribus. Sed ei statim a Ludowico fratre suo bellum paratur, quod se inconsulto solus imperium fratruelis usurpaverit. Britones rege suo Salomone mortuo, pro contentione regnandi intestino inter se bello colliduntur; sicque inviti cessant a Galliae exterminio. Karolus imperator post adeptum imperium ultra se elatus, consuetudines Francorum vilipendeus, Grecas glorias et insolitos habitus affectabat, et talari dalmatica indutus et desuper balteo accinctus pendente usque ad pedes, capite vero involuto velamine serico, et diademate superim
Abbreviated transcription (Latin):
Rex henricꝰ urbem sclauoꝵ brennaburch capit. & uictis sclauis
tributum imponit. Rex henricꝰ agrarios milites recensenᷤ. edicit¬
ut octo eoꝵ in agris. nonꝰ uͦ in urbe moraret᷑. ut octo in agris
nichil alicui eoꝵ deesset. urbesq reb & uiris plene ẽẽnt.
Berengarius rex ab italiensib impie perunitur.

Expanded text:
Rex Henricus urbem Sclavorum Brennaburch capit, et victis Sclavis tributum imponit. Rex Henricus agrarios milites recensens, edut octo eorum in agris, nonus vero in urbe moraretur; ut octo et sibi nihil alicui eorum deesset, urbesque rebus et viris plenae essent. Berengarius rex ab Italiensibus impie perimitur.
Abbreviated transcription (Latin):
iuit. Undecunq gͦ de nominati
sint franci quantũ altiꝰ collige¬
re potuerunt historiografi hic
priamus regnabat suꝑ eos tem¬
pore pͥoris ualentiniani. Nam
ex ipso regis nomine recolentes
nobilitatẽ illiꝰ pͥami sub qͦ euer¬
sa ẽ troia. inde głabant᷑ gentis
suȩ manasse primordia. Eracto
decennio cum eractores repete¬
rent tributa a francis. franci
ꝓ suꝑiori uictoria insolescentes
tributa negare: sed etiã roma¬
nis p̾sumunt rebellare. Roma¬
ni collecto exercitu suꝑ francos
irruunt. & uictos usq ad int̾¬
nitionẽ ꝓterunt.

Expanded text:
luit. Undecunque ergo denominati luit. Undecunque ergo denominati sunt Franci, quantum altius colligere potuerunt historiographi, hic Priamus regnabat super eos tempore prioris Valentiniani. Nam ex ipso regis nomine recolentes nobilitatem illius Priami, sub quo eversa est Troja, inde gloriabantur gentis suae manasse primordia. Exacto decennio, cum exactores repeterent tributa a Francis, Franci pro superiori victoria insolescentes,tributa negare, sed etiam Romanis presumunt rebellare. Romani collecto exercitu super Francos irruunt, et victos usque ad internecionem proterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ator penitꝰ debellare eoqd̃ eos
intransibiles meotidę paludeᷤᷤ
tutarent᷑. ꝓpofuit ualentini¬
anus qđ siqua gens has palu¬
des intrare & rebelles alanoᷤ pos¬
set conterere. decẽ annis eos a
tributis liberos redderet. Hac
pactione troiani illecti. ce for¬
titudine & prudentia sua con¬
fisi: duce priamo meotidaꝰ pa¬
ludes romanis inuias ingressi.
alanoꝵ gentẽ ext̃minauert̃.
& ita ualentiniano satsfecert̃.
U alentiniamiꝰ eoꝵ uirtute dele¬
ctatus. eos qui priꝰ uocati erant
troiani. deinde antenoride.
post etiã sicambri. francos atti¬
ca lingua appellauit. ꝗͥd in la¬
tina lingua int̾pretat᷑ feroces.
Alii francos cognominatos dicuns
a quodã eoꝵ rege francione. qͥ
in bello fortissimꝰ dũ cũ mul¬
tis gentib dimicasset. in euro¬
pam iter direxit. & int̾ danu¬
biũ & rhenũ consedit. ibi ꝙ
ꝓgenies eius coaluit. nulliꝰq ru¬
guin usq ad id tempꝰ susciꝑe uo¬

Expanded text:
erator penitus debellare, eo quod eos erator penitus debellare, eo quod eos intransibiles Meotis paludes tutarentur, proposuit Valentinianus, quod, si qua gens has paludes intrare et rebelles Alanos posset conterere, decem annis eos a tributis liberos redderet. Hac pactione Trojani illecti, et fortitudine et prudentia sua confisi, duce Priamo Meotidas paludes Romanis invias ingressi, Alanorum gentem exterminaverunt, et ita Valentiniano satisfecerunt. Valentinianus eorum virtute delectatus, eos, qui prius vocati erant Trojani, deinde Antenoridae; postea etiam Sicambri, Francos Attica lingua appellavit, quod in Latina lingua interpretatur feroces. Alii Francos cognominatos dicunt a quodam eorum rege Frantione, qui in bello fortissimus, dum cum multis gentibus dimicasset, in Europam iter direxit, et inter Danubium et Rhenum consedit, ibique progenies ejus coaluit, nulliusque jugum usque ad id temporis suscipere vo
Abbreviated transcription (Latin):
riginẽ gentis nr̃ȩ regni sci¬
licet francoꝵ. notificemꝰ aliis
ex relatu fideli maioꝵ. Post il¬
lud famosum & cunctis scłis &
gentib notũ troianȩ ciuitatiᷤᷤ
excidiũ. uictorib grecis ceden¬
tes reliquiȩ troianoꝵ. parseoꝵ
cum enea ad fundandũ roma¬
num imꝑiũ ad italiã ꝑrexit.
pars una scilicet duodecĩ milia
duce antenore in finitimas
pannoniȩ partes secus meotidaᷤᷤ
paludes ꝑuenit. ibiq ciuitatẽ
edificauert̃ quã ob sui memo¬
riam sicambriã uocauerunt:
in qͣ multis annis habitauert̃.
& in magnã gentẽ coaluert̃. &
crebris incursib romanũ solũ
incessentes: usque ad gallias¬
ferocitatis sue uestigia dilata.
Hos adeo romanis infestos constars
cesar filiꝰ magni constantini
bello opp̃ssit. & tandẽ romano
imꝑio subiectos aliqͥntulum
a sua feritate mansuefieri co¬
egit. Post aliqͦt annos rebellan¬
tib alanis contͣ ualentinianũ
imꝑatorẽ. cũ eos ñ posset imꝑ¬

Expanded text:
riginem gentis nostrae, regni scilicet Francorum, notificemus aliis ex relatu fideli majorum. Post illud famosum et cunctis saeculis et gentibus notum Trojanae civitatis excidium, victoribus Grecis caedentes reliquiae Trojanorum, pars eorum cum Enea ad fundandum Romanum imperium ad Italiam perrexit; pars una, scilicet duodecim milia, duce Antenore in finitimas Pannoniae partes secus Meotidas paludes pervenit, ibique civitatem aedificaverunt, quam ob sui memoriam Sicambriam vocaverunt. In qua multis annis habitaverunt, et in magnam gentem coaluerunt, et crebris incursibus Romanum solum incessentes, usque ad Galliaferocitatis suae vestigia dilataverunt. Hos adeo Romanis infestos Constans Caesar, filius Magni Constantini, bello oppressit, et tandem Romano imperio subjectos aliquantulum a sua feritate mansuefieri coegit. Post aliquot annos, rebellantibus Alanis contra Valentinianum imperatorem, cum eos non posset imp
Abbreviated transcription (Latin):
Porro regni ꝑsarũ originem
altiꝰ repetere mͦ ñ uidet᷑ utile.
qͥa quȩ huiꝰ regni fuerit antiqͥ¬
tas. quanta & ꝗͣ potens huius
antiquitatis nobilitas. satis
recolet lector ꝑantiquoꝵ histo¬
rias. Hoc tantũ notabo. quia
sepe abusi inctoria de romaniꝰ.
nunc autẽ recens ceso iuliano
& exercitu romanoꝵ ꝓfligato.
& finib suis romano imperio
mutilato. & sic ꝓ suo libitu pa¬
cis federe in uiginti nouẽ annoᷤ
composito. felicitatẽ suã ñ tẽpe¬
ranter ferebant: & sapore rege
eoꝵ insolentiꝰ agente xp̃ianis
& romanis om̃imodis infesti
erant

Expanded text:
Porro regni Persarum originem altius repetere modo non videtur utile, quia quae hujus regni fuerit antiquitas, quanta et quam potens hujus antiquitatis nobilitas, satis recolet lector per antiquorum historias. Hoc tantum notabo, quia sepe abusi victoria de Romanis, nunc autem recens caeso Juliano, et exercitu Romanorum profligato, et finibus suis Romano imperio mutilato, et sic pro suo libitu pacis foedere in viginti novem annos composito, felicitatem suam non temperanter ferebant; et Sapore rege eorum insolentius agente, Christianis et Romanis omnimodis infesti erant
Abbreviated transcription (Latin):
tharũ in hispania. & ostrogotha¬
rum in italia.
De regno hunorum.¬
pene sithia tenebat pͥncipatũ
ipsagentis barbaries me silere
faceret. nisi illud famosũ gal¬
liarũ & italiȩ excidiũ me loqͥ
cogeret: quando ꝑ atilam eoꝵ
regẽ iudiciũ dĩ se longe lateq
effudit. quẽ quasi gladiũ luna¬
tum & exacuatũ de uagina suȩ¬
indignationis suꝑ peccatrices
gentes ds̃ distruixit. De eoꝵ
gͦ origine quȩ in antiquorũ
leguntur historiis aꝑiã pauciꝰ.
Filimer getharum rex gandarici
magni filiꝰ qͥ post egressũ scan¬
thiȩ insulȩ iã qͥnto loco tenens
principatum getharũ cũ terras

Expanded text:
tharum in Hispania et Ostrogothatharum in Hispania et Ostrogotharum in Italia. De regno Hunorum,paene Scythia tenebat principatum, ipsa gentis barbaries me silere faceret, nisi illud famosum Galliarum et Italiae excidium me loqui cogeret, quando per Attilam eorum regem judicium Dei se longe lateque effudit, quem quasi gladium limatum et exacutum de vagina indignationis suae super peccatrices gentes Deus distrinxit. De eorum ergo origine quae in antiquorum leguntur historiis, aperiam paucis. Filimer, Gothorum rex, Gadarici magni filius, qui post egressum Scantiae insulae jam quinto loco tenuit principatum Getarum, et terras
Abbreviated transcription (Latin):
pia. in ipso imꝑii sui sinu gͣuia
concitauerunt p̃lia. Qͥb ualeis
imꝑator occurrens bello. uictꝰ
ab eis &e igni crematꝰ. iusto dĩ
iudicio rei publicę nimiã in¬
tulit incõmoditatẽ: hostib uͦ
auxit elationẽ. Higͦ gothi qͥ
romano imꝑio incubabant.
Uisigothas se id ẽ occidentales
gothos nominabant. & ꝑ mul¬
tos annos occidentales romanoꝵ
finesiusq ad ipsas ulteriores
hispanias infestabant. ubi
etiam postinodũ in regnũ coalu¬
erunt. Porro gothi qͥ i patrio
solo trans danubiũ sub hunoꝵ
dominio remanere passi sunt.
regulos quidẽ suȩ gentis habu¬
erunt. & sese ostrogothas id ẽ
orientales gothos appellauert̃.
qui & ipsi postea ꝑ theodericũ
regẽ suũ azenone imꝑatore
italię regnũ dono acceptũ ꝑ
multos annos tenuerunt. Ita
gothi qͣsi duob capitis sui cor¬
nib orientẽ & occidentẽ uenti¬
lantes acerrime. duo ex se re¬
gna creauere: scilicet Wisigo¬

Expanded text:
pia, in ipso imperii sui sinu gravia pia, in ipso imperii sui sinu gravia concitaverunt prelia. Quibus Valens imperator occurrens, bello victus ab eis et igni crematus, justo Dei judicio, rei publice nimiam intulit incommoditatem, hostibus vero auxit elationem. Hi ergo Gothi, qui Romano imperio incubabant, Wisigothas se, id est occidentales Gothos, nominabant, et per multos annos occidentales Romanorum fines usque ad ipsas ulteriores Hispanias infestabant, ubi etiam postmodum in regnum coaluerunt. Porro Gothi, qui in patrio solo trans Danubium sub Hunorum dominio remanere passi sunt, regulos quidem suae gentis habuerunt, et sese Ostrogothas, id est orientales Gothos appellaverunt. Qui et ipsi postea per Theodericum regem suum a Zenone imperatore Italiae regnum dono acceptum per multos annos tenuerunt. Ita Gothi quasi duobus capitis sui cornibus orientem et occidentem ventilantes acerrime, duo ex se regna creavere, scilicet Wisigo
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliũ petit. xp̃ianũ se fieri
ꝓmitit. Ualens auxiliũ mit¬
tit. eosq in sectã arrianorũ
arrianꝰ ipse induci fecit. Anno¬
qͥ & ipsi in sithia potent̃ de ba¬
chabant᷑ atq ferocit᷑. nacti opor¬
tunitatẽ ex intestina gothoꝵ¬
simultate fines eoꝵ ex imꝓuiso
inuadunt. eosq bello uictos
aut sibi subiugant aut captiui¬
tate excruciant. aut patria eli¬
minant. Ita gothi qͥ multas
gentes subdiderant suo serui¬
tio hunoꝵ subduntur dominio.
& nimis eoꝵ potentiã adaugens.
dumomĩs qui gothis seruiebant
ꝑ gothos hunoꝵ parent pͥncipa¬
tui. Talit̾ huni in omĩ pene si¬
thia pͥncipatu & fortitudine
cunctis p̃minebant. Gothi ui¬
cti partim se danubio transito
ingesserunt finib romani ĩꝑii.
& a ualente petierunt t̾rã ad
in habitandũ sibi dari. Qͣre
impetrata. cũ aliqͥndiu se con¬
tinuissent ab omi armoꝵ inso¬
lentia: tandẽ romanoꝵ auari¬
cia coacti & rei familiaris ino¬

Expanded text:
auxilium petit, christianum se fieri auxilium petit, christianum se fieri promittit. Valens auxilium mittit, eosque in sectam Arrianorum, Arrianus ipse, induci fecit. Annqui et ipsi in Scythia potenter debachabantur atque ferociter, nacti oportunitatem ex intestina Gothorsimultate, fines eorum ex improviso invadunt, eosque bello victos aut sibi subjugant, aut captivitate excruciant, aut patria eliminant. Ita Gothi, qui multas gentes subdiderant suo servitio, Hunorum subduntur dominio, et nimis eorum potentiam adaugent, dum omnes qui Gothis serviebant, per Gothos Hunorum principatui parent. Taliter Huni in omni pene Scythia principatu et fortitudine cunctis preminebant. Gothi victi partim se, Danubio transito, ingesserunt finibus Romani imperii, et a Valente petierunt terram ad inhabitandum sibi dari. Qua re impetrata, cum aliquandiu se continuissent ab omni armorum insolentia, tandem Romanorum avaritia coacti et rei familiaris ino
Abbreviated transcription (Latin):
mesiȩq diu longe lateq sunt
ꝑuagati. Ibi ꝑ multa tempora
ĩmo ꝑ multa scła in gentem
magnã coaluerunt. & multaᷤᷤ
gentes uictoriis suis applican¬
tes nom̃ & fortitudinẽ suã am¬
plificauerunt: uirib uigenteᷤ.
ingenio callentes: phẏlosophiȩ
quoq studiis eruditi. natiuã
barbariẽ exuentes humanita¬
te & honestate aliis barbaricis
gentib p̃minebant. Tempore
autẽ decii imꝑatoris transito
danubio cum Gniua rege suo.
grauit᷑ incũbebant romano
imꝑio. Qui adecio impetiti bel¬
lo. exercitu romano ꝓtrito
ipsũ deciũ ꝑemerunt cũ filio
decio. Hac felicitate elati ce
sepe postea in congressu roma¬
nis ducib suꝑiores effecti. toti
orbi romano erant t̃rori. Isti
adhuc trans danubiũ constitu¬
ti. tẽpore ualentis imꝑatoris
ceꝑunt ciuili bello int̾ se collidi.
Athalaricꝰ dux uniꝰ partis cum
p̃ualuisset fritigerno duci al¬
teriꝰ partis. fritigernꝰ a ualente

Expanded text:
Mesiaeque diu longe lateque sunt Mesiaeque diu longe lateque sunt pervagati. Ibi per multa tempora, immo per multa saecula, in gentem magnam coaluerunt, et multas gentes victoriis suis applicantes, nomen et fortitudinem suam amplificaverunt. Viribus vigentes, ingenio callentes, philosophiae quoque disciplinis eruditi, nativam barbariem exuentes, humanitate et honestate aliis barbaricis gentibus preminebant. Tempore autem Decii imperatoris, transito Danubio cum Gniva rege suo, graviter incubabant Romano imperio. Qui a Decio impetiti bello, exercitu Romanorum protrito, ipsum Decium peremerunt cum filio Decio. Hac felicitate elati et saepe postea in congressu Romanis ducibus superiores effecti, toti orbi Romano erant terrori. Isti adhuc trans Danubium constituti, tempore Valentis imperatoris coeperunt civili bello inter se collidi. Athalaricus dux unius partis cum prevaluisset Fritigerno duci alterius partis, Fritigernus a Valente
Abbreviated transcription (Latin):
nauit lethu t̾eius. Ildehoo qͥͣrtꝰ.
Gride hoc qͥntꝰ: eo tempore quo
odaacer regnabat in italia. Sextꝰ
langobardoꝵ rex fuit clasfo.
septimꝰ tato. octauus Waltarith.
nonꝰ audom qͥ langobardos in
pannoniã duxit. decimꝰ albo in
qui transductis in italiã lan¬
gobardis regnũ eoꝵ ibi firmis¬
sime stabiliuit.¬
t gothoꝵ qui apud antiquos
gethȩ dicti sunt. qͥq postea
diuisi duo ex se regna id ẽ ostro¬
gotharum & Wisigo tharum
fecerunt talẽ originẽ fuisse
cognouimꝰ ex historia iordanis.
Isti scantiam sithiȩ insulã pri¬
mo incoluerunt. cuiꝰ possessi¬
one ñ contenti cũ rege eorum
berich inde exierunt: & uici¬
nas sithiȩ insulas & t̾ras ꝑagͣn¬
tes uicinas gentes bellis laces¬
sebant. & t̃rore nominis sui
finitimas gentes sibi subige¬
bant. Post sub filemere qͥnto
rege suo ad ulteriora sithiȩ
ꝓgressi. ad cit̾iores usq ripas
danubii terras thraciȩ. daciȩ.

Expanded text:
navit Lethu tertius, Ildehoch quartus, navit Lethu tertius, Ildehoch quartus, Gudeoc quintus, eo tempore quo Odoacer regnabat in Italia. Sextus Langobardorum rex fuit Claffo, septimus Tato, octavus Waltarith, nonus Audoin, qui Langobardos in Pannoniam duxit; decimus Alboin, qui, transductis in Italiam Langobardis, regnum eorum ibi firmissime stabilivit. qui apud antiquos Getae dicti sunt, quique postea divisi, duo ex se regna, id est Ostrogotharum et Wisigotharum, fecerunt, talem originem fuisse cognovimus ex historia Jordanis. Isti Scanciam Scythiae insulam primo incoluerunt. Cujus possessione non contenti, cum rege eorum Berich inde exierunt, et vicinas Scythiae insulas et terras peragrantes, vicinas gentes bellis lacessebant, et terrore nominis sui finitimas gentes sibi subigebant. Post sub Filimere quinto rege suo ad ulteriora Scythiae progressi, ad citeriores usque ripas Danubii, terras Traciae, Daciae,
Abbreviated transcription (Latin):
in iloꝵ qui postea patria lin¬
gua longobardi a longis barbiꝰ
uocati sunt certam qͥdẽ origi¬
nem legimꝰ. sed certũ originis
eoꝵ tempus ñ inuenimꝰ. Nam
reges regnasse suꝑ eos legimus
quoꝵ etiam nomina didicimꝰ :
sed annos regni eoꝵ ꝑ tempora
distinctos non inuenimꝰ. Hi
in scandinauia sithiȩ insula
degentes. eũ ita multiplicati
ẽent ut eos t̾ra sua caꝑe ñ posset.
egressione tẽiȩ partis minuere
multitudinẽ consiliũ habuert̃.
& qui nã exire deberent missa
sorte quesiuert̃. Ergo t̃cia pars
Niniloꝵ ꝓut eos missa sors ele¬
gerat ducib agion &e ibor de
scandinauia insula egressi. de
loco in locũ ibant incerti & ua¬
gabuni: & a multis sepe bellis
impetin uirilit̃ quia ꝓanima
res erat illis. salutẽ &e lib̾tatem
suam defendebant. Porro agion
&e ibor mortuis. regnauit pͥmus
annis. qͥdũ ageret se iusto securiꝰ.
abulgarib cum multis suoꝵ ẽ
extinctus. Lamissio regnauit
scłs. & post eum.xl. annis reg¬

Expanded text:
inilorum, qui postea patria lingua Langobardi a longis barbis vocati sunt, certam quidem originem legimus, sed certum originis eorum tempus non invenimus. Nam reges regnasse super eos legimus, quorum etiam nomina didicimus, sed annos regni eorum per tempora distinctos non invenimus. Hi in Scandinavia Scythiae insula degentes, cum ita multiplicati essent, ut eos terra sua capere non posset, egressione tertiae partis minuere multitudinem consilium habuerunt, et quinam exire deberent, missa sorte quaesiverunt. Ergo tertia pars Winilorum, prout eos missa sors elegerat, ducibus Agion et Ibor de Scandinavia insula egressi, de loco in locum ibant, incerti et vagabundi; et a multis saepe bellis impetiti, viriliter, quia pro anima res erat illis, salutem et libertatem suam defendebant. Porro Agion et Ibor mortuis, regnavit primus annis. Qui, dum ageret se justo securius, a Bulgaribus cum multis suorum est extinctus. Lamissio regnavit secundus, et post eum 40 annis reg
Abbreviated transcription (Latin):
Sarracenis sẏriam infestantib heracliꝰ crucẽ scãm dñi ab ierłm
constantinopolim transtulit.
Osuualdꝰ filiꝰ edilfridi regis regno nordanimbroꝵ pꝰ edunum
ctos. scotos. britones. & anglos sub ditione accepit.
Aidan ep̃s scĩ columbani discipłs ascotia ueniens apud anglos
clarebat scĩtate & doctrina. Dagob̾tꝰ rex wascones bello deuicit.

Expanded text:
Saracenis Syriam incursantibus, Heraclius crucem Domini ab Jerusalem Constantinopolim transtulit. Oswaldus filius Edelfridi regis regno Nordanimbrorum Pictos, Scotos, Britones, Anglos, sub ditione accepit.Aidan episcopus, sancti Columbae discipulis, a Scottia veniens, apud Anglos clarebat sanctitate et doctrina.  Dagobertus rex Wascones bello devincit.
Abbreviated transcription (Latin):
tres ãmirei a romanis perimuntur.
Sigebertꝰ infans filiꝰ dagoberti a scõ amando baptizat᷑. ubi cun¬
ctis tacentib ipse infans qͣdraginta dierum amen respondit:¬
& amandus treiectensium ep̃s ordinatur.
Romani & sarraceni uaro euentu confligunt.¬
Successores eduini regis ad ydolatriã reuoluti. mox sunt a
ceduala rege perempti. Dagoħtꝰ rex sclauos bello deuicit.

Expanded text:
tres amirei a Romanis perimuntur. Sigibertus infans filius Dagoberti regis a sancto Amando baptizatur; ubi tacentibus cunctis, ipse infans 40 dierum Amen respondit, et Amandus Trajectensium episcopus ordinatur. Romani et Saraceni vario eventu confliSuccessores Eduini regis ad idolatriam revoluti, mox sunt a Ceduala rege perempti.  Dagobertus rex Sclavos bello devincit.
Abbreviated transcription (Latin):
Scdo anno darii regis ꝑsarũ templũ in ierosolimis extruit᷑ ab zorobabel:
consũmat᷑q opꝰ anno quarto. Remissio quidẽ captiuitatis iudeoꝵ. &
uenia templi ȩdificandi sub cyro exordium habuit: sed confũmatur
templũ sub dario. quia uicine gentes assiduis incursionib ȩdificati¬
ita scribens. Ꝙ ꝑseuerauit captiuitas annis septuaginta usq ad scđm
annũ darii hẏdaspis filii. qͥ ꝑsis. assyriis. & egẏpto regnauit: sub qͦ
aggeus & zacharias &e unꝰ ex duodecim qͥ uocat᷑ angłs ꝓ¬

Expanded text:
do anno Darii regis, Templum in Jerosolymis exstruitur a Zorobabel, consummaturque opus anno quarto. Remissio quidem captivitatis Judaeorum, et venia Templi aedificandi sub Cyro exordium habuit: consummatur vero Templum sub Dario; quia vicinae gentes assiduis incursionibus aedificatiita scribens: Et perseveravit captivitas annis 70 usque ad secundum annum Darii filii Hystaspis, qui Persis, Assyriis, et Aegypto regnavit: sub quo Aggaeus et Zacharias, et unus de duodecim, qui vocatur Ang
Abbreviated transcription (Latin):
Theondosiꝰ imꝑator inane facinus quod cõmisit qͣndo thessalonice septẽ
milia fecit occidi in ultione uidicũ in seditione occisoꝵ imitabili pu¬
blicȩ penitentiȩ exemplo diluit: ab ambrosio ȩccła expulsus & humili
satisfactione reconciliatus. Gregorius narantenus obit. spͥmꝰ cõposuit.

Expanded text:
Theodosius imperator immane facinus, quod commisit, quando Thesalonicae septem milia civium fecit occidi in ultionem judicum in seditione occisorum, imitabili publicae penitentiae exemplo diluit, ab Ambrosio aecclesia exclusus et humili satisfactione reconciliatus. Gregorius episcopus Nazanzenus obiit.
Abbreviated transcription (Latin):
Int̃ romanos ce ꝑsas pugna commissa. romanis cedit iuctoria.
aprilis: francis uͦxciuii. kł mai pascha celebrantib. Sed francos
recte celebrasse ꝑ hoc diuinitꝰ claruit. qđ fontes in hispania qͥ
in sabbato scõ pasche ad baptizandũ sponte repleri solent. non

Expanded text:
Inter Romanos et Persas pugna commissa, Romanis cedit victoria. Aprilis, Francis vero 14 Kal. Maii pascha celebrantibus. Sed Francos recte celebrasse per hoc divinitus claruit, quod fontes in Hispania, qui in sabbato sancto paschae ad baptizandum divinitus sponte repleri solent, non
Abbreviated transcription (Latin):
Sol hora diei nona ita obscuratꝰ est: ut stelle in cȩlo apparerent.
Rex francoꝵ ludouicꝰ balbꝰ morit᷑. uxorẽ fuã ex se gͣuidã relinqͥns.
De regno eiꝰ francis uarie sentientib. aliis illud filiis ludouici balbi
ex concubina deberi iudicantib. aliis bosoni ꝓuincie regulo ad
filiꝰ. qui ex nomine aui karolus nominatus est. Filii tam̃ ludouici
balbi ex concubina ludonicꝰ &e karlomannꝰ dicti. interĩ regnum
francoꝵ int̾ se diuidenteᷤ regnant anniꝰ .u. & bosonẽ sẽꝑ ꝑsecuti funt.
In silua francie carbonaria plꝰ ꝗͣ nouẽ milia northinannoꝵ a franciꝰ¬

Expanded text:
Sol hora diei nona ita obscuratus est, ut stellae in caelo apparerent. Rex Francorum Ludowicus Balbus moritur, uxorem suam ex se gravidam relinquens. De regno ejus Francis varie sentientibus, aliis illud filiis Ludowici Balbi ex concubina deberi judicantibus, aliis Bosoni ProviIs ex nomine avi Carolus nominatus est. Filii tamen Ludovici Balbi ex concubina Ludovicus et Carlomannus interim regnum Francorum inter se dividentes regnant annis 5 qui semper Bosonem persecuti sunt. In silva Franciae carbonaria plusquam novem millia Romanorum c
Abbreviated transcription (Latin):
filius a fr̃e amulio regno pulsus. in agro suo uixit. Filia eiꝰ ilia. adim̃di
partus gr̃a. uirgo uestalis ẽ electa. Quȩ cũ septimo patrui anno gemi¬
nos edidisset infantes: iuxta legem in t̾ram iuua defossa ẽ. Uerũ paruu¬
los iuxta ripã tẏberis expositos. faustus regii pastor armenti ad accam
laurentiã uxorẽ suam detulit: quȩ ꝓpt̾ pulchritudinẽ & rapacitatem
corporis questuosi lupa a uicinis apellabatur᷑. Pueriuͦ cum adoleuissent
collecta pastoꝵ & latronum manu. int̾fecto apud albã amulio. auũ

Expanded text:
regis maior filius a fratre Amulio regno pulsus in agro suo vixit; filia eius adimendi partus gratia virgo Vestalis electa est; quae cum septimo patrui anno geminos edidisset infantes, iuxta legem in terra viva defossa est. verum parvulos prope ripam Tiberis expositos Faustulus regii pastor armenti ad Accam Laurentiam uxorem suam detulit, quae ob pulchritudinem et rapacitatem corporis quaestuosi lupa a vicinis appellabatur; unde et ad noscollecta pastorum et latronum manu interfecto apud Albam Amulio avum
Abbreviated transcription (Latin):
Rursũ alia p̃datio galliarũ. gothis qͥ alarico duce romã ceꝑant alpes
nui qͥ solus tyranno ñ cessit dardani. atauulfus qui pꝰ alaricũ
is imꝑitabat a societate iouini auertit᷑. Salustiꝰ qͦq & Sel¬
stianꝰ occisi. Ualentia nobilissima galliarũ ciuitas agothis effrin¬
gitur. ad quam se fugiens iouinus contulerat.
Ingens in galliis fames. Aqͥtania gothis tradita. Patro clꝰ arela¬
tensis ep̃s infami mercatu sacerdotia uendicare ausus.
Heraclianus comes affricȩ qui in romanȩ urbis reparationem
strenuũ exhibuerat ministeriũ noua quędam molitꝰ int̾imit᷑.
exi Placidia soror imꝑatoris du captiua postea etiã regis uxor. rege

Expanded text:
Rursum alia praedatio Galliarum, Gothis, qui Alarico duce Romam ceperant, Alpnui, qui solus tyranno non cessit, Dardani. Atauulfus, qui post Alaricum Gothis imperitabat, a societate Jovini avertitur. Salustius quoque et Sebastianus occisi. Valentia nobilissima Galliarum civitas a Gothis effringitur, ad quam se fugiens Jovinus contulerat. XX. Ingens in Galliis fames. Aquitania Gothis tradita. Patroclus, Arelatensis episcopus, infami mercatu sacerdotia venditare ausus. Heraclianus, comes Africae, qui in Romanae urbis reparationem strenuum exhibuerat ministerium, nova quaedam molitus interimitur. XXI. Placidia, soror imperatoris, diu captiva, postea etiam regis uxor, rege
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ quasi familiaris sui latuisse ꝓfessus ẽ: accusans eũ cum filia
ꝓcuratoris concubuisse. Sic ꝑ trienniũ institit. donec ibidẽ cuncta ȩdificia

Expanded text:
illius, quasi familiaris sui, latuisse professus est, accusans eum cum filia illius, quasi familiaris sui, latuisse professus est, accusans eum cum filia ocuratoris concubuisse. Sic per triennium institit, donec ibidem cuncta aedificta
Abbreviated transcription (Latin):
Franci suꝑ crudelitate karoli regis sui apud
ludouicũ frẽm eiꝰ expostulant. & eum ad regnandũ suꝑ se contra
karolũ inuitant. Qͦd ille inconsulte aggressꝰ: tͣpit̃ alieniꝰ excessit finib
In parrochia maguntina malignꝰ sp̃s euidens nequitie sue dedit¬
indicium. Nam pͥmo lapides iaciendo. & parietes domoꝵ qͣsi malleiᷤᷤ
pulsando. inde manifeste loquendo. furta etiam ꝓdendo. discordiaᷤ
int̃ incinos seminando homin es inquietabat. Deniq animos om̃iũ
contͣ unũ hominẽ cõmouit. qͥsi ꝓpt̃ eiꝰ peccata cet̾i talia paterentur:
cuiꝰ fruges in unũ coaceruatas incendit. qͥ ubic̃q intrasset statĩ domꝰ
illa exurebat᷑. ut iã eis nisi in agris locus manendi nullus esset.
ꝓpt̃ hoc prb̃ris letanias agentib & benedictam aquã spargentib.
inimicꝰ lapides iaciendo multis cruentatis: tandẽ aliqͣndiu qͥeuit.
nominatim exprimens se qͣndo aqͣ benedicta spargebat᷑ sub capa

Expanded text:
Franci super credulitate Karoli regis sui apud Ludowicum fratrem ejus expostulant, et eum ad regnandum super se contra Karolum invitant. Quod ille inconsultu aggressus, turpiter alienis excessit finibus. In parochia Moguntina malignus spiritus evidens nequitiae suae indicium dedit. Nam primo lapides jaciendo, et parietes domorum quasi malleis pulsando, inde manifeste loquendo, furta etiam prodendo, discordias inter vicinos seminando, homines inquietabat. Denique animos omnium contra unum hominem commovit, quasi pro ejus peccatis caeteri talia paterentur. Cujus fruges in unum coacervatas incendit; qui ubicunque intrasset, statim domus illa exurebatur, ut jam ei nisi in agris Propter hoc presbyteris litanias agentibus, et benedictam aquam spargentibus, inimicus lapides jaciendo, multis cruentatis tandem aliquandiu quievit.nominatim exprimens, se quando aqua benedicta spergebatur, sub cappa
Abbreviated transcription (Latin):
Archadiꝰ imperator ossa samuhelis ꝓpħȩ a uidea constantinopolim
transtulit. tã hilarit̾ occurrentib popłiꝰ. acsi eũ uiuentẽ cernerent
Paula bethleem obit. cuius uitam Ieronimus scribit.
Augustinꝰ in eccła phẏlosophat᷑. cuiꝰ libroꝵ. tractatuũ &e epłarum
numerus plus ꝗͣ ad mille tͥginta extendit᷑. multiꝰ numero ñ cõp̾hensiꝰ.

Expanded text:
Archadius imperator ossa Samuelis prophetae a Judea Constantinopolim transtulit, tam hilariter occurrentibus populis, ac si eum viventem cernerent. Paula Bethleem obit, cujus vitam Hieronimus scribit. Augustinus in aecclesia philosophatur; cujus librorum, tractatuum et epistolarum numerus plus quam ad mille triginta extenditur, multis numero non comprehensis.
Abbreviated transcription (Latin):
Anastasiꝰ romanȩ ȩccłe. xluiiiꝰ. p̃sidet. Huic acatiũ dampnatum reuo¬
care uolenti multi romanoꝵ non cõmunicabant.
Britanni ñ ualentes ampliꝰ ferre uirtutẽ angloꝵ. ut uicti concessere
in uis& nom̃ eors. & pͥmus de gente angloꝵ elli. & scd̾s celin alter
alteri mortuo succedendo regnauerunt apud eos ꝑ annos. Lxx.
Odoacer a theoderico in fide susceptꝰ ab eo ꝑimit᷑. & theodericꝰ italiã
potit᷑. & deposito pͥuito habitu induitur regali scemate. & regnat

Expanded text:
Anastasius Romanae aecclesiae 48u s presidet. Huic Acatium damnatum revocare volenti, multi Romanorum non communicabant. Britanni non valentes amplius ferre virtutem Anglorum, ut victi concessere in jus et nomen eorum. Et primus de gente Anglorum Elli, et secundus Celin, alter alteri mortuo succedendo, regnaverunt apud eos per annos 70. Odoacer a Theoderico in fide susceptus, ab eo perimitur, et Theodericus Italia potitur, et deposito privato habitu, induitur regali scemate, et regnavit
Abbreviated transcription (Latin):
egregie claruit. Qdam tam̃ transito siluestro isto agapitũ papam
intrasse dr̃. quippe qͥ a quib dã etiam nichromantiȩ arguit᷑. de mor¬
te quoqͦ ñ recte tractat᷑. a diabolo enĩ ꝑcussus dicitur obisse. Quã
Unde lector queso ut hic & alibi si qͣ dissonantia te offenderit de
nominib uł annis uł temporib paparũ ñ mͥ ĩputes. qͥa ñ uisa sed
sicilia reclusi cuiꝰdam humanitate aliquandui recreatꝰ. didicit ab eo
int̾ cet̾a qđ in illa uicinia ẽẽnt loca eructantia flãmarũ incendia qͥ
loca uocant᷑ ab incolis olle uulcani. in quib animȩ defunctoꝵ luant
diuersa ꝓ meritoꝵ qualitate supplicia. ad ea exequenda deputatis
ibi demonib quoꝵ se crebro uoces. iras. & terrores. sepe etiã ululatꝰ
audisse dicebat. plangentiũ qđ animȩ de manib eoꝵ eriꝑentur
ꝑ elemosinas & p̃ces fideliũ. & hoc tempore magis ꝑ orationes clui
odilo comꝑto. constituit ꝑ omĩa monasteria sibi subiecta. ut sicut

Expanded text:
egregie claruit. Quidam tamen transito isto Sylvestro Agapitum in intrasse dicitur;--quippe qui a quibusdam etiam nichromantiae arguitur; de morte quoque ejus non recte tractatur; a diabolo enim percussus dicitur obisse; quam Unde lector queso, ut et hic et alibi, si qua dissonantia te offenderit de nominibus, vel annis, vel temporibus paparum, non mihi imputes, qui non visa, sed Sicilia reclusi cujusdam humanitate aliquandiu recreatus, didicit ab eo inter cetera, quod in illa vicinia essent loca eructantia flammarum incendia, quae loca vocantur ab incolis Ollae Vulcani, in quibus animae reproborum luant diversa pro meritorum qualitate supplicia, ad ea exequenda deputatis ibi demonibus; quorum se crebro voces, iras et terrores, sepe etiam ejulatus audisse dicebat, plangentium quod animae damnatorum eriperentureces vivorum fidelium: et hoc tempore magis per orationes CluniOdilo comperto, constituit per omnia monasteria sibi subjecta ut, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Herib̾tꝰ ordinat᷑ coloniensiũ ep̃s qͥ multa sc̃ĩtate claret.
Clarebat etiã hoc tempore int̾ gallos ansfridꝰ. qui cũ fuisset comes
bRatuspantiũ. ñ minus iusticia ꝗͣ potentia scłari famosus. deposito
militiȩ cingulo tonsoratꝰ in clericũ. eo ꝓuectꝰ ẽ ut ordinaretur ep̃s¬
ultraiectensis ecclesie.

Expanded text:
Heribertus ordinatus Coloniensium episcopus, multa sanctitate claret. Clarebat etiam hoc tempore inter Gallos Ansfridus; qui cum fuisset comes Bratuspantium, non minus justitia quam potentia seculari famosus, deposito militiae cingulo tonsoratus in clericum, eo provectus est, ut ordinaretur episVultrajectensis aecclesiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Theo debertus rex obit. cui theobaldꝰ filius eius succedit
Arboris quȩ dr̃ sambucꝰ flores. grana. & fructus: in flores grana
& fructus uitis transformantur.
Quinta sẏnodꝰ uniuersalis constantinopoli celebratur. in qͦ epła
quȩ ibe dicit᷑ erroris plena reꝓbatur. & theodorꝰ ꝑsonã mediato¬
ris dĩ & homuiũ induab substantiis separans ad impietatis ꝑfidiã
cecidisse conuincit᷑. Hucusq iordanis ep̃s historiam contexuit.

Expanded text:
Theodebertus rex obiit, cui Theodebaldus filius ejus succedit. Arboris, que dicitur sambucus, flores, grana et fructus in flores, grana et fructus vitis transformantur 7. Quinta synodus universalis Constantinopolim celebratur: in qua epistola, quae Ibe dicitur, erroris plena reprobatur, et Theodorus personam mediatoris Dei et hominum in duabus substantiis separans, ad impietatis perfidiam cecidisse convincitur . Hucusque Jordanis episcopus hystoriam contexuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Orosus prb̃r rediens a ieronimo ad quem missus fuerat ab augu¬
stino ꝓdiscenda questione de origine anime: reliquias ꝓthomarty¬
ris stephani ad africam detulit cũ historia inuentionis eiꝰ. quam
gr̃a miraculoꝵ ꝓsequente ubiq ds̃ mirificauit. Unde plura augu¬
stinus. multo plura scripsit euodius.
Honorius pacto federe cũ gothis: aquitaniam tradidit eis.
Uallia placidiã ab athanulpho captam reddit honorio fr̃ĩ. honoriꝰ¬

Expanded text:
Orosius presbiter rediens a Hieronimo, ad quem missus fuerat ab Augustino pro discenda questione de origine animae BEDA reliquias prothomartiris Stephani ad Africam detulit cum historia inventionis ejus, quam gratia miraculorum prosequente ubique Deus mirificavit. Unde plura Augustinus, multo plura scripsit Evodius. Honorius, pacto foedere cum Gothis, Aquitaniam tradidit eis. Wallia Placidiam ab Atauulfo captam reddit Honorio fratri; Honori
Abbreviated transcription (Latin):
ficaces redire fecit.
armiscepit. cuiꝰ comitẽ ambrosiũ ante portam urbis laqueo sus¬
pendens. cet̾is urbibꝰ t̾rore incusso ad obsequelã suã om̃s adduxit.
Odo musicus exclerico turonensi monachũ ꝓfitet᷑ sub bernone abb̾e.

Expanded text:
ficaces redire fecit. armis cepit: cujus comitem Ambrosium ante portam urbis laqueo suspendens, caeteris urbibus terrore incusso, ad obsequelam suam omnes adduxit. Odo musicus ex clerico Turonensi monachum profitetur sub Bernone abbate.
Abbreviated transcription (Latin):
Sigebertꝰ rex fr̃i sub chilperico pugna congredit᷑. ibiq theo deb̾tꝰ
filius chilperici ꝑimit᷑. Franci uͦ ꝓ chilꝑico sibi exoso sigebertum
suꝑ sesleuare uolentib. aduob pueris a fredegunde chilꝑici uxore ĩn

Expanded text:
Sigebertus rex fratri suo Chilperico pugna congreditur, ibique Theodebertus filius Chilperici perimitur. Francis vero pro Chilperico sibi exoso Sigebertum super se regem levare volentibus, a duobus pueris, a Fredegunde Chilperici uxore i
Abbreviated transcription (Latin):
Iustinus arrianos ubiq exterminari edicit. Ad quod edictũ deducen¬
dum ioħs p̃pa a rege italiȩ theo derico arriano & arrianoꝵ defensore
constantiuopolim missus ante portã urbis cecũ illuminauit. & cõpos pe¬
titionis ad theodericum reuersus rauennȩ ab eo in carcere exeruci¬
dericꝰ subito defunctꝰ. a qͦdam sc̃o heremita uisus ẽ nudꝰ & discalciatus
a iohanne papa & sẏminacho patricio in olla uulcani ẽẽ detrusus.
Atalaricꝰ theoderici ex filia nepos in regno italiȩ & ostrogothoꝵ suc¬
cedens regnat annis octo.

Expanded text:
ustinus Arrianos ubique exterminari edicit. Ad quod edictum dedicendum Johannes papa a rege Italiae Theoderico Arriano et Arrianorum defensore Constantinopolim missus, ante portam urbis caecum illuminavit; et compos petitionis ad Theodericum regressus, Ravennae ab eo in carcere excruciricus subito defunctus, a quodam sancto heremita visus est nudus et discalceatus a Johanne papa et Simmaco patricio in olla Vulcani esse detrusus. Athalaricus, Theoderici ex filia nepos, in regno Italiae et Ostrogothorum succedens, regnat annis 8.
Abbreviated transcription (Latin):
Quarto nonas feb̾r stella ꝑdiem uisa ẽ in celo ab hora t̾cia usq ad horã
nonam quasi cubito distans a sole.
nienti obstaret. sed militib patris concurrentib ad exoccupandũ pon
lites filii a ponte repellunt᷑. aliis eoꝵ captis. aliis in mosa
mersis. aliis occisis: int̾ qͦs etiã bruno comes occisus ẽ. Sic filiꝰ contͣ patrẽ
obsessa oppugnat᷑. sed ñ expugnat᷑. Interim henricꝰ ĩꝑator leodi morit᷑.¬
eiꝰq filiꝰei henricꝰ succed. Dux henricꝰ qui ab imꝑatore ad filium eius
animo transiens eũ contͣ patrẽ suũ consilio suo armauit. & a filio
ad patrẽ rediens parres filii debellauit. mortuo imꝑatore se urieũ
maiestatis filic regis dedidit: & ab eo captꝰ custodiȩ tͣdit᷑ de qͦ ipse ꝑ¬

Expanded text:
Quarto Nonas Februarii stella per diem visa est in coelo ab hora tertia usque in horam nonam, quasi cubito distans a sole. nienti obstaret. Sed militibus patris concurrentibus ad exoccupandum pontem, milites filii a ponte repelluntur, aliis eorum captis, aliis in Mosam demersis, aliis occisis. Inter quos etiam Bruno comes occisus est. Sicque filius contra patrem obsessa oppugnatur, sed non expugnatur. Interim Henricus imperator Leodii moritit filius ejus Henricus. Dux autem Henricus, qui ab imperatore ad filium ejus animo transiens eum contra patrem suum consilio suo animaverat, et a filio ad patrem rediens partes filii debellaverat, mortuo imperatore, se ut reum majestatis filio regis reddidit; et ab eo captus custodiae tradit
Abbreviated transcription (Latin):
sibi cõpetentĩa. erat qͥppe filiꝰ henrici ducis qui fuit genitꝰ de henrico
frẽ primi ottonis imꝑatoris. Henricꝰ gͥ dux conciliatis sibi animis
quoꝵdã pͥncipum regni. ungit᷑ in regẽ a & illigiso maguntino
ardep̃o. & imperauit annis.¬

Expanded text:
sibi competentia. Fuit quippe filius Heinrici ducis, qui fuit genitus de Heinrico sibi competentia. Fuit quippe filius Heinrici ducis, qui fuit genitus de Heinrico fratre primi Ottonis imperatoris. Heinricus dux conciliatis sibi animis quorundam principum regni, unguitur in regem a Willigiso Moguntino archiepiscopo, et imperat annis
Abbreviated transcription (Latin):
cum romanis se remissuis agit tractans qͣlit̾ iura regni & eccłȩ ad an¬
tiquũ statũ reformaret. romani ꝑ hoc ad contẽptũ eiꝰ adducti subito
contͣ eum conspirant. & aliquot militũ eiꝰ ꝑemptis eum in palatio ob¬
sident. unde ꝑ industriã henrici ducis baioariȩ & hugonis marchio¬
nis italie simulato pacto uix extractꝰ. roma decedit cũ siluestro p̃pa
Ꝙ quia uxor crescentis imꝑatorẽ spe regnandi ad amorẽ sui pellexe¬
rat. dolens ꝓ eiꝰ decessu uenenũ ei ĩmisit. qͦ ille consũptꝰ int̾ remean¬
dum in italia morit᷑. Milites transalpini corpꝰ imꝑatoris defuncti cũ
insignib imꝑii ad galliã referentes. crebris italoꝵ incursib lacessiti. ar¬
mis sibi uiam parant. Sed cũ iam res in tuto ẽẽ putaret᷑. dux baioariȩ
henricꝰ iniuriato herib̾to coloniensium archiep̃o a cuiꝰ ore onĩs pen¬
debant. insignia regni ab eo uiolent̃ extorsit quasi iure hereditario

Expanded text:
cum Romanis se remissius agit, tractans qualiter jura regni et aecclesiae ad antiquum statum reformaret, Romani per hoc ad contemptum ejus adducti, subito contra eum conspirant, et aliquot militum ejus peremptis, eum in palatio obsident. Unde per industriam Heinrici ducis Bajoariae et Hugonis marchionis Italiae simulato pacto vix extractus, Roma decedit cum Silvestro papa. Et quia uxor Crescentis imperatorem spe regnandi ad amorem suum pellexerat, dolens pro ejus discessu, venenum ei misit; quo ille consumptus, inter remeandum in Italia moritur. Milites transalpini corpus imperatoris defuncti cum insignibus imperii ad Galliam referentes, crebris Italorum incursibus lacessiti, armis sibi viam parant. Sed cum jam res in tuto esse putaretur, dux Bajoariae Heinricus, injuriato Heriberto Coloniensium archiepiscopo, a cujus ore omnes pendebant, insignia regni ab eo violenter extorsit, quasi jure hereditario
Abbreviated transcription (Latin):
uastant. andouerpũ oppidũ & Witlant emporiũ situm iuxta
ostium mose incendunt. a frisonib tributum accipiunt.
Gregoriꝰ papa plures italiȩ urbes aut uetustate aut hostilitate
dirutas nouis fabricis aut muris restaurat.
Sarracenis ad dep̃dandum usq ad portum romanũ uenientib
romani instantia leonis pape auxiliantib sibi etiã nea politansᷤ
eos bello excipiunt. & cooꝑante sibi diuinitꝰ graui turbine uentoꝵ
usq ad internicionem pene uictos delent.

Expanded text:
astant; Andoverpum oppidum et Witlant emporium situm juxta ostium Mosae incendunt, a Fresonibus tributum accipiunt. Gregorius papa plures Italiae urbes aut vetustate aut hostilitate dirutas novis fabricis aut muris restaurat. Saracenis ad depredandum usque ad portum Romanum venientibus, Romani instantia Leonis papae, auxiliantibus sibi etiam Neapolitanis, eos bello excipiunt, et cooperante sibi divinitus gravi turbine ventorum, usque ad internetionem paene victos delent.
Abbreviated transcription (Latin):
Claudiꝰ de britannis triumphauit. & orcades in pxluii¬
orator habetur. qͥ postea nerone regnante excibi habundantia in
cena moritur. Uodiꝰ qͥrinaliꝰ rethor arelatens i rome insignissime doce
Int̃ therasiã & therã orta ẽ insula. habenꝰ stadia xri. xlu¬
Descriptione rome facta sub claudio. inuenta sunt ciuiũ romanoꝵ¬
Tracia hucusq regnata in ꝓuinciam redigitur.

Expanded text:
Claudius de Britannis triumphavit, et Orchadas inorator habetur, qui postea, Nerone regnante, ex cibi redundantia in coena moritur. Claudus Quirinalis Rhetor Arelatensis Romae insignissime docet. Inter Theram et Therasiam exorta est insula habens stadia 30. descriptio Romae facta est et inventa sunt civium RomanoThracia hucusque regnata in provinciam redigitur.