comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is. Et iterum uichil eiũ iudicam mescire ĩt̃ uos
uisi ih̃m xp̃m xp̃m et hũc crucifixũ et qĩ ĩserena luce
iusus ait. Sapiẽtic̃ autẽ loquitnur ĩter pscõs ¶ Duo¬
tecimus. ⁊ mestus. amestus purpureus est ꝑuux¬
to molato colore et qł rose uitore quasdãs enit̾ fla¬
mulas fuudẽs s ⁊ quitã ĩ purpura illius nõ ex to¬
to igneus s qiͣ uinũ rubẽs apparetpupurens
ergo tecor cestis regni hĩtũ. roseus u̾o at uiolatꝰ
huuulem scõꝵ uerecundiã. p̾ciosaq mortẽ tesigt̃¬

Expanded text:
is . Et iterum: Nihil enim judicavi me scire inter vos, nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum . Et quasi in serena luce visus ait: Sapientiam autem loquimur inter perfectos . Duodecimum amethistus. Amethistus purpureus est permisto violaceo colore, et quasi rosae nitore, quasdamque leniter flammulas fundens, sed et quiddam in purpura illius non ex toto igneum, sed quasi vinum rubens, apparet. Purpureus ergo decor coelestis regni habitum, roseus vero atque violaceus, humilem sanctorum verecundiam pretiosa
Abbreviated transcription (Latin):
qui ĩ passione saluatoris dic̾unt sangiis er suꝑ nos et
suꝑ filios nr̃os. a lit̾ te uita ꝓditore et cõsortib eiꝰ dictũ¬
accipi pt̃ de quo ip̃a ditas ait filius hõĩs uadit sicut scͥꝑ¬
tũ ẽ teillo ne autẽ homim illi ꝑ quẽ tratet᷑ meliꝰ erat
ei si natus non fuisset homo uie. De uitro. Ca. x.

Expanded text:
qui in passione Salvatoris dixerunt: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Aliter de Juda proditore et consortibus ejus dictaccipi potest, de quo Veritas ait: Filius hominis vadit, sicut scriptum est de illo: vae autem homini illi per quem tradetur: melius erat et si natus n
Abbreviated transcription (Latin):
tores spargẽtes poĩtis geib ĩplorant. dñe ue
statuas illis hoc peccatum. atq int̾ calicẽ passio¬
ius bibendũ. illius potius uimi qd̾ letificat cor ho¬
mims iugi recordatr̃e debriãtur qd̾ dũs se nouũ
cum discipłis suis ĩ regno patris bibiturũ eẽ ꝓm¬
sit. sic q fit ut iaspide fitei uiriditas in saphiro
spei celestis altituto qn allcedone flãma caritatis
ẽtne figuretur ii sin aragto autẽ euisdẽ fidei for¬
tis int̾ adu̾sa cõu̾sio ĩ sardonite scõꝵ ĩt̾ urtutes
hunulitas. Insardio renendus martirũ cruor er¬
priuitur. In chrisolito u̾o spĩtalis int̾ nuracula
predicatõ. iu berillo p̃dicãtiũ ꝑfecta oꝑatõ ĩtopa
⁊io eoꝵtẽ artẽs cõtẽplatõ mõstuttur. porro ĩchei¬
sopasso beatoꝵ martirũ opus parit et p̃nũen
ĩfirmos hiũł ad humanã descensio ĩ auictito
celestis semp regni ĩ humitũ aĩo memoria desi

Expanded text:
tores spargentes positis genibus implorant: Domine, ne statuas illis hoc peccatum ; atque inter calicem passionis bibendum, illius potius vini, quod laetificat cor hominis, jugi recordatione inebriantur, quod Dominus se novum cum discipulis suis in regno Patris bibiturum esse promisit. Sicque fit, ut in jaspide fidei viriditas: in sapphiro spei coelestis altitudo: intores spargentes positis genibus implorant: Domine, ne internae figuratur: in smaragdo autem ejusdem fidei fortis inter adversa confessio: in sardonyce sanctorum inter virtutes humilitas: in sardio reverendus martyrum cruor exprimitur: in chrysolitho vero spiritualis inter 1686 miracula praedicatio: in beryllozio, eorumdem ardens contemplatio monstratur. Porro in chrysopraso, beatorum martyrum opus pariter et praemiinfirmos, humilis ad humana descensio. In amethysto, coelestis semper regni in humilium animo memoria desi
Abbreviated transcription (Latin):
giguitꝰ autẽ ĩ isia et cypro marie ĩ septẽtͥonũ alpibus
ubi nec estate sol f̾uẽtissimꝰ ĩuenitur. ideoq ip̃a duitur¬
na et annosa duricia redoit hns spẽm que cristallus
dicit᷑ ħ oppoĩtis radiis sor adeo rupit flãnã ut ari¬
dis spongiis uel foliis ignẽ p̾beat usus eiꝰ ⁊ ad po¬
cula destinat᷑. inchil autẽ aliud ꝙͣ frigidũ pati pot
Cristallus aliqũ sigͥñcat baptismni sacrumẽtũ
aliqñ firmitatẽ scõꝵ ĩgeloꝵ aliqũ eciã ĩ carnatõnẽ

Expanded text:
Gignitur autem in Asia et Cypro: maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur: ideoque ipsa diuturna et annosa duritia reddit hanc speciem, quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flammam, ut aridis spongiis vel foliis ignem praebeat. Usus ejus etiam ad pocula destinatur: nihil autem aliud quam frigidum pati potest. Crystallus aliquando significat baptismi sacramentum, aliquando firmitatem sanctorum angelorum, aliquando etiam incarnationem
Abbreviated transcription (Latin):
confator: Npiriuee nimua sensud sbeuitate aulen¬
tes altiora se querere et forciora se scrutari aude aut
ma fitei nuicia ata elemẽta exordi ẜmonũ tei rela¬
bantur qui potius uia regia gradiẽtes. ⁊ dextris ⁊
a siustrio ꝑ arma nisticie tutati ꝓcedãt aptu q tẽpo

Expanded text:
cipitur, ne vel nimia sensus subtilitate callentes, altiora se quaerere et fortiora se scrutari audeant . rma fidei initia atque elementa exordii sermonum Dei relabantur. Quin potius via regia gradientes, a dexteris et a sinistris per arma justitiae tutati procedant , aptaque temp
Abbreviated transcription (Latin):
biles ĩueĩre se manifestabat cũ aduuratõe delc̾tablĩ
secutus adiũget dicẽs ꝙͣ magua mstituto dłcedĩs
tue dñe quã ab scõdisti tunẽtib te et ceta uĩq ad
finẽ psali. Contra huiꝰ modi alites euĩ diuni
u̾bi nob̾ p̾ripere anhelãtes quiq scoꝵ iiugilãt
simplici ꝑ celeste desid̾iũ ĩtentõe qiͣ uuo eculo ad¬
nurandi ut gẽmã fidei cet̾aꝵ q uirtutũ inuestiga¬
re et effotẽ quoãt. Quo eiũ queq uirtus cełsior ẽ
eo paue¬

Expanded text:
biles invenire se manifestabat cum admiratione delectabili biles invenire se manifestabat cum admiratione delectabili secutus adjungere dicens: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te , et caetera usque ad finem psalmi. Contra hujusmodi alites semen divini verbi nobis praeripere anhelantes, quique sanctorum invigilant simplici per coeleste desiderium intentione, quasi uno oculo admirandi, ut gemmam fidei caeterarumque virtutum investigare et effodere queant. Quo enim quaeque virtus celsior est, eo pau
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝑ spĩua scm̃ datur ad cõtẽptũ mundi proficiũt b
eiustẽ qͦ laꝑidis prĩa tellus płcherrima rõne con¬
gruit ¶Tellus lecuples s iuhitabis nãcũ auro ⁊ ge¬
rus affluat. griphes tenẽt uiũsa alites ferccissĩ
uel pocius fere uolãtes Sunt eĩ quadrupedes ⁊
corpe quidẽ leoouib capite u̾o ⁊ alis aquilis suuilli¬
ie. Arisinapi cũ hiis dinucant qui nuo cculo i
froute media ferutur ĩsignes ut accipiãt hes la¬
pides uura cupiditate et feris rapiẽtib et arisiua¬
pis custodiẽtib. Hauc enĩ t̾rã uirtutũ thesauris
habũdãte audierat psaluusta cũ dicebat. Eccẽ
elõgaui fugiẽs et mãsue iusolitudĩe .⁊. a mũdi ille¬
cebris amios elõgũto sb̃traxi In hac cõtrarias ꝯͥ
restias offenderat eũ ĩcrepas ait. Muta efficiãtur
labia dolosa. que loquũtur adu̾sus iustũ ĩiquitatẽ
ĩ frbia et contẽptu Iu hac quoq garas desitera¬

Expanded text:
tum sanctum datur, ad contemptum mundi proficiunt. His ejusdem quoque lapidis patria tellus pulcherrima ratione congruit. Tellus locuples, sed inhabitabilis: nam cum auro et gemmis affluat; Griphes tenent universa, alites ferocissimae, vel potius ferae volantes. Sunt enim quadrupedes, et corpore quidem leonibus, capite vero et alis aquilis simillimae. Armaspi cum his dimicant, qui uno oculo in fronte media feruntur insignes, ut accipiant hos lapides, mira cupiditate et feris capientibus, et Armaspis custodientibus. Hanc enim terram virtutum thesauris abundantem audierat Psalmista, cum dicebat: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine , id est, a mundi illecebris animos elongando subtraxi. In hac contrarias sibi bestias offenderat, cum increpans ait: Muta efficiantur labia dolosa, quae loquuntur adversus justum iniquitatem in superbia et contemptu . In hac quoque Gazas desidera
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ i infuł pͥus athlantiai maris in¬
uetum est. Si quitẽ et ĩ insulis itama et ingala¬
tiuia gignit᷑ sũma t̾ra arenosa et coloris iugn et po¬
cere grauis intͣuemũt et ninuiti calculi marie ex
terrẽtib siccatis lauãt eas areuas et qd̾ sibi ccquiit
in fornacib Inuenũtur et in anrariis metalus
aqua missa calculi ingri et graues et dũ aurũ colli¬
gni cũ eo remauẽt. postea sepati cõfiãtur et ĩ plũdũ¬
re soluiltur. Inde et cacẽ grauitas plũboꝵ q̃. iuiris est
sic et cupidites mũdi et auancia pecuinaꝵ ouerosa ẽ¬
et gͣuissia itquitate oppͥnnt ainatorẽ ip̃iꝰ de fĩo. cu xi¬
ferrũ optiacie tẽꝑatur. ¶Uũ abusiue dici
calibs ip̃a mat̾ies ut iiluificus que calip

Expanded text:
s Atlantici maris inventum est. Siquidem et in Lusitania, et in Gallecia gignitur summa terra arenosa, et coloris nigri, et ponderis gravis: interveniunt et minuti calculi, maxime torrentibus siccatis, lavant eas arenas, et quod subsidit, coquunt in fornacibus. Inveniuntur et in aurariis metallis aqua missa calculi nigri et graves, et dum aurum colligitur cum eo remanent, postea separati conflantur, et in plumbualbum resolvuntur. Inde et eadem gravitas plumbi, quae auri est. Sic et cupiditas mundi et avaritia pecuniarum onerosa eet gravissima iniquitate opprimit amatorem ipsius. CAPUT Xferrum optima acie temperatur. Unde et abusive dicitur chalybs ipsa materies, ut: Vulnificusque chalybs.
Abbreviated transcription (Latin):
ociami sr̃ om̃s inf̾icies circa se uirditate reꝑcussum
aerẽ qui mero et uurtdi ꝓficit oleo ꝙͣius natura
imbuatur. Cuiꝰ gen̾a plurua. s meliores scl¬
thici: scd̃iu locũ tenet bactriau. t̾cium egypti. ¶ Si¬
guficat autẽ aumas semꝑ fide iurẽtes que quo

Expanded text:
omnes, inficiens circa se viriditate repercussum aerem, qui merito et viridi proficit oleo, quamvis natura imbuatur. Cujus genera plurima, sed nobiliores Scythici. Secundum locum tenent Bactriani. Tertium Aegyptii. Significat a
Abbreviated transcription (Latin):
cuuis laptoi driso passo maguitid ine uel coloriei
qr ma cip lõ łte cui solis spiendore pcntitur oĩum
gema⁊ supaus pͥriosissimas claritates iaspecciun
suũ sigłanter puccãs cculor cupidissumã uolupta¬
tẽ queui si polire uelis obscurat. si uature ꝓprie re¬
luiquas uradiat ħ regibꝰ ip̃is ftur ee unrabilio
ut mnt diuicias nas uichil se sumile coguoscant

Expanded text:
so magnitudine vel colore; quia maxime lampat cum solis splendore percutitur; omnium gemmarum superans pretiosissimas claritates; in aspectum suum singulariter provocans oculorum cupidissimam voluptatem. Quam si polire velis, obscuras; si naturae propriae relinquas, irradiat. Haec regibus ipsis fertur esse mirabilis, ut inter divitias suas nihil
Abbreviated transcription (Latin):
rablia ẽẽ tindinitur. e quibꝰ uos ea¬
D tantũ que principalia sunt siue nouis
lent. suic ut a iulib disc̾n possunt seu ꝙ niri sunt
apłi et ouines sc̃i de quibꝰ ii apoc̃ cuitas regis ia¬
gni construtur. Item in czechiele legũtur noue ni
nonuia lapidum p̃cõsorum in quibꝰ nouẽ ordines
angeloꝵ expͥmũtur. Onte ꝑ pph̾am contͣ dñabolum
dicitur. onins apis p̾cõfus oꝑunc̃tum tuũ sardius
toparius. uaspis. trifolitus. onix berillus. saphirus
carbũculus ⁊ smaragdus et post pauca in medio la¬
pidũ iguitoꝵ ãblasti ꝑfectus decore a die cõditõiᷤ tue et rel¬
autẽ in exodo numerãtur ħ ẽ in rõuali

Expanded text:
rabilia esse traduntur, e quibus 264 nos ea tantum quae principalia sunt, sive notislent, sive ut a vilibus discerni possint, seu quod rari sint. Apostoli et omnes sancti, de quibus in Apocalypsi civitas regis magni constituitur. Item in Ezechiele leguntur novem nomina lapidum pretiosorum, in quibus novem ordines angelorum exprimuntur. Unde per prophetam contra diabolum dicitur: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, jaspis, chrysolithus, onyx, beryllus, sapphirus, carbunculus, et smaragdus . Et post pauca: In medio lapidum ignitorum, ambulasti perfectus decore a die conditionis tuae . Pes in Exodo numerantur, hoc est, in r
Abbreviated transcription (Latin):
lapis pͥuiũ ĩuẽtus ẽ ĩcicilia. gagates flimũs fluore
reiecr ᷑ uñ et noĩatur. l ĩbritauia sit pluriuus
Est autẽ iug̾ planꝰ leuis. s ardẽs igni admotus
fictilia ex eoscripta uõ delẽtur. Incẽsus spentes fu¬
gat demouiacos ꝓdit. uirgĩtatẽ dep̾bẽ dit nurũ q
ascẽditur a qua oleo restrĩgitur ¶ abeston archadie
lapis ferrei coloris ab igne uoiuẽ sortitꝰ eo ꝙ ascẽso
semel uũꝙͣ extĩguitur. de quo lapide mechauicũ ad
ars humana oblita ẽ ꝙ gẽtiles capti sacrilegio mi¬
rarẽtur Demq ftur ĩ tẽplo qͦdã fuisse ueu̾is fauũ
ibiq cãdel abrũ ĩ eo luc̾nã sb̾ diuosic ardẽtẽ ut eam

Expanded text:
lapis primum inventus est in Sicilia, Gagatis fluminis fluore reiectus; unde et nominatus, licet in Brittania sit plurimus. Est autem niger, planus, levis et ardens igni admotus. Fictilia ex eo scripta non delentur; incensus serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit; mirumque, accenditur aqua, oleo restinguitur. Asbestos Arcadiae lapis ferrei coloris, ab igne nomen sortitus eo quod accensus semel numquam extinguitur. De quo lapide mechanicum aliquid ars humana molita est, quod gentiles capti sacrilegio mirarentur. Denique in templo quodam fuisse Veneris fanum, ibique candelabrum et in eo lucernam sub divo sic
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑ ignẽ metalla disscciat ⁊ ab auro et
argẽto es plũbũq sec̾int. alia oͦ metal¬
ia ad igne tefẽdit ⁊ cũ sit ña eris ferti q durissima. si
Aosd fano fũit uritur et crematꝰ ¶Stanũ illicũ eris
uasis saporẽ facit gratiorẽ et cõꝑescit iurꝰ erugiuis
specula etiã abeo tẽperantur¶ Cerussa qͦrecco sicut
ex plũbo cõficit᷑ Stãuũ allegorice sopbisticã ltu¬
cle uꝰ de thyri nogcciis meinorat ita scͥptũ ẽ cartagius

Expanded text:
o et argento aes plumbumque secernit. Alia quoque metalla ab igne defendit, et cum sit natura aeris ferrique durissima, si absque stanno fuerit, uritur et crematur. Stannum illitum aereis vasis saporem facit gratiorem, et compescit virus aeruginis. Specula etiam ex eo temperantur. Cerussa quoque ex eo, sicut ex plumbo, conficitur. Stannum allegorice sophisticam locuele, ubi de Tyri negotiis
Abbreviated transcription (Latin):
mo quo de mõstrãtur hui qui celesa desiderio sb̃mxi
honinib tũ latent et qͣ ĩ abscõdito ienimũ elemosi¬
uani p̃cosq suas agunt s nel cũ dectime uel aliis
scõꝵ usib ĩseruituri ad publicum ꝓced̾e iubẽtur. uior
qui flgoris nitus gesserĩt ostendũt. Aã ꝙ sculp¬
turis resist̾e. uidus autẽ solis ieta ł digitoꝵ attritu
s̃i excãteãt paleas ad se raꝑe dicitur. Talib iu̾ito
cõgruit qͥ ĩnullo suã fortitudinẽ uĩci ꝑ uuttẽs. ip̃i po¬
tius fiu giliores quosq ĩ siu liuũs ardoresq uira
cõiũgut. De quoꝵ uuo dicitur ille erat lucerna
ardeus et lucẽs. artens iudelicet amore lucẽs ser¬
moue. Lumen eiuĩ iurtutũ suooꝵ et int̾nie c ats
oleo ne deficiat sꝑ refouẽt. Et ꝙ apud uasamouas
q̃ ẽ eth iopie prouĩcia uascitur iudicat eos sb̃ ardẽ¬

Expanded text:
 qui coelesti desiderio subnixi, hominibus tamen latent, et quasi in abscondito jejunium, eleemosynam, precesque suas agunt; sed cum doctrinae vel aliis sanctorum usibus inservituri, ad publicum procedere jubentur, mox, quid fulgoris intus gesserint, ostendunt. Nam quod sculpturis resistere, radiis autem solis vel digitorum attrita, si excandeat, paleas ad se rapere dicongruit qui, a nullo suam fortitudinem vinci permittentes, ipsi potius fragiliores quousque in sui luminis ardorisque jura conjungunt. De quorum uno dicitur: Ille erat lucerna ardens et lucens . Ardens videlicet amore, lucens sermone. Lumen enim virtutum suarum internae charitatis oleo, ne deficiat, semper refovent. Et quod apud Nasamonas, quae est Aethiopiae provincia, nascitur, indicat eos sub arden
Abbreviated transcription (Latin):
uoret cui resistite fortes ĩfide Et pt̃ cũ s ũsa dicẽ di¬
lectus meus cãdioꝰ et iubicũdus suũ nenito ex lix
lapide iapot̾. structum muri et apud ỹsaiã ꝓpugna¬
cula eiusde̾ cĩtatis numinuntur parit oruantur
Duo autẽ lapites ioẽ yaspis et sardius. duor uidi¬
cior tei pͥmum ꝑ aquã diluiu scõm ꝑ ignẽ̾ hr̃e figu
uam diciuitur. uũ legitur ĩ apec̃. qui secebat sliꝑthro¬
um siiilis erat lapidi r̃aspidi et sardu¶tẽ iaspis
testĩonia scͥpturaꝵ significat ut ẽ illuo in ũsaia ia¬
lapidis colorẽ purit et sacrauiẽtũ moỹses exposuit
diuẽ et gli̾a dñi ĩ hoc colore consistat qui ꝑtat ũma¬
giuẽ spere cęlestis ut qui tłis ẽ cũ apło possit dic̾e̾¬

Expanded text:
t cum sponsa dicere: Dilectus meus candidus et rubicundus . Unde merito ex hoc lapide in Apocalypsi structura muri, et apud Isaiam propugnacula ejusdem civitatis muniuntur pariter et ornantur. Duo autem lapides, id est, jaspis et sardius, duorum judiciorum Dei, primum per aquam diluvii, secundum per ignem, figu dicuntur. Unde legitur in Apocalypsi: Qui sedebat super thronum, similis erat lapidi jaspidi et sardio . Item jaspis testimonia Scripturarum significat, ut est illud in Isaia: Jalapidis colorem pariter et sacramentum Moyses exposuit,dinem; et gloria Domini in hoc colore consistat, qui portat imaginem supercoelestis, ut qui talis est, cum Apostolo possit dice
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Lapis & dictus. ꝙ ledat pedẽ lapiᷤᷤ moi¬
lis ẽ et sparsus. saca herẽt et amõtibꝰ
eccidũtur ¶ Petra grecũ ẽ ¶ Silex ẽ
durꝰ lapis ẽ dutꝰ exi hat iguis ab
eo dictus ¶ Scõpulus asarro emiẽti qiͣ ab ĩpeculã¬

Expanded text:
r. Lapis autem dictus quod laedat pedem: lapis mobilis est et sparsus: saxa haerent et a montibus exciduntur. Petra Graecum est. Silex est durus lapis, eo quod exsiliat ignis ab eo, dictus. Scopulus a saxo eminenti, quasi a speculan
Abbreviated transcription (Latin):
trũ grẽ latine spuina uitri ẽ de quo quodã ait ru¬
sticus es uescis quid greco uoĩe dicar. spuma u̾o¬
cor utri grecus es afrouitro Colligitur ã ĩasia¬
ĩ spelũcis distillãs de hĩc siccutur sole optuuũ q¬
putatur. si unme fu̾it ponderosũ et maxime fri¬

Expanded text:
trum Graece, Latine spuma nitri est, de quo quidam ait: Rusticus escor nitri. Grecus es? affronitum’. Item ab ain speluncis distillans, dehinc siccatur sole. Optimum putatur, si minime fuerit ponderosum, et maxime fri
Abbreviated transcription (Latin):
icẽditur qͥb solet iguis extĩgui oleo extĩguit quo so¬
iet iguis accẽdi ꝓsus em̃ stiucturis fabrice ncc̾uis
e lapide asto et duro iuelior qd̃ sigͥficare p̃t glutiuũ
caritatis quo copłautur ĩuice elc̾ti ꝑtiẽntes ad spĩta¬
le edificiũtei qr cãtore iłtutũ uirẽt ⁊ pscritudiuẽ bouoꝵ
opũ i seoĩdut. ¶arena ab ariditate dcã ñ abherẽto

Expanded text:
incenditur, quibus solet ignis exstingui: oleo exstinguitur, quo solet ignis accendi: usus ejus structuris fabricae necessae lapide albo et duro melior: quod significare potest glutinum charitatis, quo copulantur invicem electi pertinentes ad spiritale aedificium Dei, quia candore virtutum nitent, et pulchritudinem bonorum operum in se ostendunt. Arena ab ari
Abbreviated transcription (Latin):
fuor ĩ lutora ult̾ĩora ꝓiecit ita ĩuitria uͥ estate plu¬
iie ꝓlixiores tellurẽ ĩfũdũt aderit ardor sid̾is tãto
qͥ ip̃as aquas pluuales ꝑ latitudiuẽ areuaꝵ con¬
quequit ĩ petrã sał quidẽ ꝑ glaciei aspectui suuilli¬
mã s ul gelidi ugoris uil salsi saporis hũtẽ. q̃ tñ
aere fluere ac liquefieri solet. Hãc ĩdigeue sumnẽ¬
tes ẜuãt et ubi opꝰ extit̾it. ꝓ liuẽto utũtur. Uũ
iuidee peccãti dicitur a ꝓpħa si laĩus te iutro et uił

Expanded text:
fervor, in littora ulteriora projecerit; ita in Nitria, ubi aestate pluviae prolixiores tellurem infundunt, adurit ardor sideris tantus, qui ipsas aquas pluviales per latitudinem arenarum concoquat in petram, sali quidem vel glaciei aspectu simillimam, sed nil gelidi rigoris, nil falsi saporis habentem; quae aere fluere ac liquefieri solet: hanc indigenae sumentes servant, et ubi opus exstiterit pro jumento utuntur. Unde Judeae peccanti di
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ licuut. In cõpatt̃e etus uilescũt oĩa. deserit hĩta
cẽ gregata disygit ur ardescit ĩ celestib amiꝰ nichil
ĩt̾renis libet deforine cõspicitur. quidqͥd de t̾rena
aquosus colore traditur q uix sit glacie
Adurata ꝑ ãnos uñ et nomiẽ ei greci decerĩt

Expanded text:
e ejus vilescunt omnia. Deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus; nil in terrenis libet; deforme despicitur, quidquid de terrena quosus colore traditur, quod nix sit glacie durata per annos, unde et n
Abbreviated transcription (Latin):
scopulis derelicta et sole decccta. Sunt et lacus et
siumma et putei ex quibꝰ hauritur tehĩc ĩ salmus
ĩgestus sole siccatur ĩ et flunua deusautur ĩ salẽ
auine reliquo sẜ̃ gelufluente alii quoq detractis
harenis cosligitur crescẽs cũ hune uoctib. nam ĩ cire¬
uea ãmoniacus sb̃ arens ĩuenitur. Sũt et mõtes
uatun salis ĩ quibꝰ ferro ceditur ut lapis reuascẽs
uaurõ tãte alicubi duricie ut uiuros douiꝰ q mas¬
sĩs salis faciãt sicut ĩ arabia. In natuu queq sa¬
lis differẽcie nã alibi suauis alibi saisissimꝰ cõuume
sal ĩ igne crepitat. tbraas eũ nec crepitat ĩ igne nec¬
uas paciẽs ĩ aqua etilit ĩigne fluet Sal uustice¬

Expanded text:
vel scopulis derelicta et sole decocta. Sunt et lacus et vel scopulis derelicta et sole decocta. Sunt et lacus et flumina et putei e quibus auritur. Dehinc in salinis ingestus sole siccatur; sed et flumina densantur in salem, amne reliquo sub gelu fluente. Alibi quoque detractis arenis colligitur, crescens cum luna noctibus; nam in Cyrenaea ammoniacus sub arenis invenitur. Sunt et montes nativi salis, in quibus ferro caeditur, ut lapis, renascens maius: tantae alicubi duritiae ut muros domosque massis salis faciant, sicut in Arabia. In natura quoque salis differentiae sunt. Nam alibi suave, alibi salsissimum: commune sal in igne crepitat; Tragasaeum nec crepitat in igne nmis patiens in aqua exilit, in igne fluit c
Abbreviated transcription (Latin):
tat ĩ fluctibꝰ uiũdi huiꝰ Ec x eadẽ aicha te liguis q̃dra¬
tis sĩ iubetur uudiq stabilẽ utã scõꝵ siguificat ad cẽ
opus paratã quocũq enĩ ũt̾is q̃diatũ firuut᷑ stabit¬
S bitumine glitinatur. ⁊iche ligna ĩtrĩsdcus et ext̾u¬
secus ut ĩ pagine iuutatis sigͥficetur tollerãcia karita¬
tis ne scãdał eccłiam tẽptutib siue abhiis qui ĩt fũt
siue abhiis qui foris sũt cedat fr̾ua uictum et soluat᷑¬
uniculũ pacis ¶aliunẽ uocatũ a liũe qd̾ lumen co¬
loribꝰ prãt tuigẽdis. ẽ euĩ salsugo t̾re efficitur qr hie¬
me ex aqua et luuo et estuus solib maturat᷑ uꝰ sp̃es
due st̃ liquidũ et spissũ ¶Sal quidẽ dictũ putãt ꝙ ĩ
igne exiliat fugit enĩ ignẽ dũ sit igueũ s uaturau
sequitur qr iguas et aqua seuiꝑ int̾ sẽꝑ uit̾ se uunu¬
ca st̃. alii sal a salo et sole uocatũ existimat uã aquis
maris spõte giguitur spunia ĩ extrenus litrorib

Expanded text:
autem eadem arca de lignis quadratis fieri jubetur, undique stabilem vitam sanctorum significat, ad omne bonum opus paratam. Quacunque enim verteris quadratum, firmiter stabit. Bitumine glutinantur arcae ligna intrinsecus et extrinsecus, ut in compagine unitatis, significetur tolerantia charitatis, ne scandalis Ecclesiam tentantibus, sive ab his qui intus sunt, sive ab his qui foris sunt, cedat fratevinculum pacis. Alumen vocatum a lumine, quod lumen coloribus praestat tinguendis: est autem salsugo terrae, efficiturque hieme ex aqua et limo, et aestivis solibus maturatur. Hujus species duae sunt: liquidum et spissum. Sal quidam dictum putant quod in igne exiliat. Fugit enim ignem, dum sit igneum, sed naturam sequitur, quia ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Alii sal a salo et sole vocatum existimant; nam aquis maris sponte gignitur, spuma in extremis litoribus
Abbreviated transcription (Latin):
ubi sapĩa. ꝙ autẽ apłos suos celesti ac dĩna plenos¬
sapiẽtia sal t̾re saluator uoĩat ostẽdẽs facuos ẽẽ
iudicandos. qui t̾rena tantũ sapiũt qui tẽpaliũ
bonoꝵ uelud copiã sectũtes ł ĩopiã metuẽtes auĩ¬
tũt et̾ua que nec dari possũt ab hoĩb nec auferri¬
Notãdũ autẽ ꝙ sał natura ĩfeoditatẽ fre facit
Uñ et ĩpsał. scͥptũ est posuit t̾i aui fructiferaui
ĩ salsuguiẽ et quasdã urbes legunꝰ ira uictoꝵ
sale senuuatas ut nullũ ĩ eis geriẽ oriret᷑ alle¬
gorice autẽ hec eciã bene ꝯuẽit doctͥue apli̾ce ut
destructis adu̾sarioꝵ munitoĩb et peccati reguo
deiecto sale sapiẽtie compescat ultra ĩ carne hũua
t̾reui scłi fluxum atq feditutẽ g̾uimare uicioꝵ
⁊tẽ qr ial ad condiẽdas carues qr siccũoas aptũ¬

Expanded text:
ia. Quod autem apostolos suos coelesti ac divina sapientia plenos, sal terrae Salvator nominat, ostendit fatuos esse judicandos, qui terrena tantum sapiunt, qui temporalium bonorum velut copiam sectantes, vel inopiam metuentes, amittunt aetNotandum autem, quod salis natura infecunditatem terrae facit; unde et in Psalmo est: Posuit terram fructiferam in salsuginem ; et quasdam urbes legimus ira victorum sale seminatas, ut nullum in eis germen oriretur. Allegorice autem hoc bene convenit doctrinae apostolicae, ut destructis adversariorum munitionibus, et peccati regno dejecto, sale sapientiae compescat ultra in carnis humanae terra saeculi luxum atque foeditatem germinare vitiorum. Item quia sal ad condiendos cibos carnesque siccandas aptu
Abbreviated transcription (Latin):
g̾nuare ꝓhibetur u ĩt̾ quilimũ agͥculture ꝓfu¬
turũ ꝙ uiuacib licet glebis ũuixtũ nõ fetare se¬
uuna frugũ s extĩguẽ naturalit̾ solet sic om̃s qͥ
post agͥtoe uitatis retro redierit n ip̃e fructũ bo¬
in oꝑis ferre. u alios extołe ualet s foras uuttẽ¬
dus ħẽ ab ecclesie uuitare ẽ seceruẽdꝰ ut iuxͣ aliã¬

Expanded text:
nare prohibetur, neque in sterquilinium agriculturae profuturum, quod vivacibus licet glebis immistum, non fetare semina frugum, sed exstinguere naturaliter solet: sic omnis qui post agnitionem veritatis retro redierit, neque ipse fructum boni operis ferre, neque alios excolere valet, sed foras mittendus, hoc est, ab Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
rtumen in uitee lacu nffalti demer
demergit ciuiꝰ glebas suꝑnatanti
naute scalphis appropuiquãtes co¬
ligũt ¶In siria autẽ liuiꝰ ẽ p̃assiui a
terra estuãs spissantur autẽ utraq et deusitute
ceruut et utraq greci spissa affalton appellant
uata euis cudẽs et igniun cognata. et neq aq̃

Expanded text:
tumen in Judaeae lacu Asphaltite emergit, cujus glebas supernatantes nautae scaphis appropinquantes colligunt. In Syria autem limus est passim a terra exaestuans; spissantur autem utraque et densitate coeunt, et utraque Graeci pissasphalton appellant; natura ejus ardens et ignum igni cognata, et neque aqu
Abbreviated transcription (Latin):
inicas frum̃ta gestances int̾ficit. ꝓinde aute
leo ⁊ formica uocatur. qr aliis aĩalib ut tor¬
mica e̾ formicis aut leo e. ¶ Rane agaruli¬
tate uocate.eo ꝙ cuta genicales strepũt palu¬
des. ⁊ sonũ uocis ĩportimis clamorib redoũt.

Expanded text:
as frumenta gestantes interficit. Proinde autem leo et formica vocatur, quia aliis animalibus, ut formica est: formicis autem, ut leo est. Ranae a garrulitate vocatae eo quod circa genitales strepunt paludes, et sonum vocis importunis clamoribus reddunt.
Abbreviated transcription (Latin):
celunt̾ ad falomonez. ¶Emdros bestiola
ex co nũcupata. ꝙ in aqͥs u̾setur. ⁊ maxime
in iulo q̃ si i̾uem̃t dormiẽte corcodrillum.
uolutat se in luto pͥmũ ⁊ intrat ꝑ os eiꝰ ĩ uẽ¬
trem ⁊ curpens oĩa int̾ranea eiꝰ sic moritur.¬
¶ Hinc neo aaon grece uocatus. eo ꝙ odore
suo ⁊ salubͥa ciboꝵ i uenenosa ꝓdant᷑: de quo
draconciꝰ ait p̾cidit sullus uim cuiꝰq ue
nem. ¶ Sullus aute a setis ẽ nũcupatus
hic ĩ serpentes inseqr̃. qͥ cũ adu̾sus aspide̾
pugnat. cauda enigit. ꝙͣ aspis maxime
incipit obłuare. qiͣ minãte. ad ꝙͣ cũ uir
suã tnftret decepta corripitur.. ¶Melo ł
ꝙ sit rotũdissimo m̃b ͦ. ł ꝙ fauos petat. et
assidue. mella captet ¶¶Musio appłłat᷑ quod
murib ĩfestus sit hũc ułgus captũ a cap¬
t᷑a uocant: alni dicũt ꝙ captat. id est uidet.
Nam tanto acute c̾nit. ut fulgore lumminis
noctis tenebͣs suꝑet: Uñ ag̾co uenit catꝰ id est

Expanded text:
stiola ex eo nuncupata, quod in aquis versetur, et maxime in Nilo. Quae si invenerit dormientem corcodilum, volutat se in luto primum, et intrat per os eius in ventrem, et carpens omnia intranea eius, sic moritur.; ichneumon Graece vocatus eo quod odore suo et salubria ciborum et venenosa prodantur. De quo Dracontius ait: Praedicit suillus vim cujuscunque veneni. Suillus autem a setis est nuncupatus. Hic etiam serpentes insequitur. Qui cum adversus aspidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxime incipit observare quasi minantem, ad quam cum vim suam transfert, decepta corripitur. Melo, vel quod sit rotundissimo membro, vel quod favos petat, et assidue mella captet. Musio appellatus, quod muribus infestus sit. Hunc vulgus caum a captura vocat. Alii dicunt, quod catat, id est, videat. Nam tam acute cernit, ut fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde a Graeco venit catus, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
tumdũ natura ꝓuidẽte sꝑ armatũ. cꝰ cutẽ
i̾uce sectaꝵ sudes acutissiẽ dẽsissĩeq ꝯmu¬
niũt. Cui tñ nõ sufficit uatiua muntio.
s ne aliqͣ fraude possit inc̾cipi. refugiũ hc
sꝑ in saris. Huic ꝯpetẽter aptatur qͥ pcc̃is
sius hispidꝰ fut̾a uidicia metuẽs peti xp̃¬
nom̃ a sono uocis ht. ħͥ retro ambulat ter¬
ra cerebrat stͥdet noctib uenat᷑ eũ formi
ctctũligata capillo incau̾naꝰ eiꝰ ꝯiecta af¬
flato pͥus pulu̾e. nȩ se abscondat. ita formi¬
ce oplexib trahit᷑. ¶ Fformica ccã ab eo
ꝙ ferat micas farris. cuiꝰ sollercia multa.
Puid eĩ infutuꝵ et p̃̾pat estate ꝙ hyeme
comedat in messe & eligͭ c̾cicũ ordeũ ñ tan¬
git: dũ pluit eis suꝑfrum̃tũ totũ eiecit. Di¬
q̃ arenas auteas pedib exiuĩt qͣs custodi¬
ũt ueqͥs auterat. captantesq ad nece ꝑse¬
quãt. Iuxͣ allegoriam formica ꝓiud̃ hõmi

Expanded text:
timidum, natura providente semper armatum; cujus cutem in vicem setarum sudes acutissimae densissimaeque communiunt: cui tamen non sufficit nativa munitio, sed ne aliqua fraude possit intercipi, refugium habet semper in saxis. Huic competenter aptatur, qui peccatis suis hispidus futura judicia metuens, petnomen a sono vocis habet. Hic retro ambulat, terram terebrat, stridet noctibus. Venantur eum formica circumligata capillo in cavernam eius coniecta, afflato prius pulvere ne se abscondat; ita formicae conplexibus trahitur. Formica dicta, ab eo quod ferat micas farris. Cuius sollertia multa; providet enim in futurum, et praeparat aestate quod hieme comedat; in messe autem eligit triticum, hordeum non tangit; dum pluit ei super frumentum, totum eicit. Diquae arenas aureas pedibus eruunt, quas custodiunt ne quis auferat, captantesque ad necem persequuntur. Juxta allegoriam formica providum homi
Abbreviated transcription (Latin):
s bestias ꝑcutit. qñ illos paulus doctͥne sue
forticudĩe neqͣqmͣ ꝑim̃idos hũiles ĩꝑit sed
suꝑbos uentͥs cultores occidit. q̃ gͦ m paulo
scͥpta cognouimꝰ. suꝑest ut fca ⁊ ĩ alns creda¬
mꝰ. ¶Multi quippe ad hũilitatis gr̃a ex
miꝵ tinocerotis s̾ͥ forticudine sbegit. ¶Ri¬

Expanded text:
ias percutit, quando illa Paulus doctrinae suae fortitudine nequaquam perimendos humiles impetit, sed superbos ventris cultores occidit. Quae ergo in Paulo scripta cognovimus, superest ut facta et in aliis credamus. Multi quippe ad humilitatis gratiam emirum rhinocerotis sibi fortitudinem subegit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens ĩ psalmo. erue aframea ds̃ aĩa m̃a.
⁊ de manu cains uincam mea̾. Nam ĩ me¬
pc̃corem accipiend̾ puto. qͥ idõ melior dr̃. qd̾¬
ad fidem i penitẽtia possit ueĩre. Hinc te u¬
deis scͥptũ ẽ cõultant̾ ad uesꝑam. ⁊ fam̾ paci¬
ent᷑ ut canes: ⁊ c̾tuibunt citatem. ¶ Cane¬
⁊ intelligũt᷑ muti sac̾dotes uł p̃ꝓbi. ut ĩecc̃a¬
stice canes muti ñ ualentes latrare. Canes
iudei in psalmo. qm̃ c̾conded̾unt me canes
młti: ta nes ppłs gentiũ ut ĩ eung . ñ ẽ bonũ
sum̾e panẽ filioꝵ. ⁊ mitt̾e camb. Canes hẽ¬
uora cissimũ aĩalatq ĩportunũ aĩal osu¬
euit illas domꝰ lacͣtub defend̾e. in qͥb eda¬
citatem suã uouit accepto pane saciãre.

Expanded text:
dicens in psalmo: Erue a framea animam meam, et de manu canis unicam meam . Nam in mepeccatorem accipiendum puto. Qui ideo melior dire. Hinc de aeis scriptum est: Convertantur ad vesperam, et famem patientur ut canes, et circuibunt civitatem . Canes intelliguntur muti sacerdotes vel improbi, ut in Isaia: Canes muti non valentes latrare . Canes, Judaei. In psalmo: Quoniam circumdederunt me canes multi . Canes, populus gentium, ut in Evangelio: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus . Canes, haervoracissimum animal atque importunum, consuevit illas domos latratibus defendere in quibus edacitatem suam novit accepto pane satiari.
Abbreviated transcription (Latin):
mis ꝓminentib. dociles ad u̾itatis obłoe.
¶Kenokefali ⁊ ipi siłes simnis. s facie ad
mod̾ canis. uñ ⁊ nũcupati. ¶Satiri facie
ad mod̃ gͣta ⁊ gesticłatis montib inqueti.
¶Callic̾tes toto aspͤtu pene a cet̾is distant.
sũt eĩ in facie ꝓducta barba ⁊ laca cauda Ep̃
ue & calidos mente ⁊ pcc̃i fetidos hoĩes sig¬

Expanded text:
ad feritatis oblivionem. Cynocephali et ipsi similes simiis, sed facie in modum canis, unde et nuncupati. Satyrici facie admodum grata, et gesticulatis motibus inquieti. Callitrices toto aspectu a caeteris distant. Sunt enim in facie producta barba, et lata cauda. Simiae autem callidos mente, et peccatis fetidos homines sig
Abbreviated transcription (Latin):
uł quil hypocͥta. ut ỹsaias dic̃. cibauit la¬
mia ⁊ ĩuenit sibixcqͥem.
grecum illi nom̃ ẽ. qͥcqͥt
u̾o ex eo trahit latinum
fuit. alii dicunt mures
ꝙ ex humore t̾ce nascãt᷑.
Nam mus t̾ra uñ ⁊ hu¬
Dmꝰ t̾ra hns in plemlumõ icc̾ crescit. sic̾ qͥdã
maritima augent᷑. q̃ rursus minuẽte luna
deficient. ¶Sorex latuũ ẽ oo ꝙ todat. ⁊ ĩ me¬
dum serte p̾cidat. antiqͥ autem soricem. sau¬
ricem dicebant. sic̃ ⁊ clodum claudũ. ¶ Mi¬
stela dcã qiͣ mꝰ longus. nã telum a longitu¬
dĩe dcm̃. Nec ingemo subdola in domibus
ubi nut̾t caculos suos tͣnͣffert migtat q se¬
sunt gen̾a in ꝯtelaꝵ alterũ eĩ terrestre distã s

Expanded text:
 quilibet hypocrita, ut Isaias dicit: Cubavit lamia, et invenit sibi requiem . Graecum illi nomen est: quidquid vero ex eo trahitur, Latinum fuit. Alii dicunt mures, quod ex humore terrae nascantur. Nam mus terra, unde et humus. His in plenilunio jecur crescit, sicut quamaritima augentur, quae rursus minuente luna deficiunt. Sorex Latinum est, eo quod rodat et in modum serrae praecidat. Antiqui autem soricem sauricem dicebant, sicut et clodum claudum. Mustela dicta, quasi mus longus; nam telum a longitudine dictum. Haec ingenio subdola in domibus, ubi nutrit catulos suos, transfert mutatque sesunt genera must
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯciꝑe. ante effund̾e partum. Mustelã ẽ fur¬
ti fig̾a. ut in leuitico demõstͣtur. ¶Talpa dcã
ꝙ sit dampnata cecitate. ꝑpetua tenebris. ⁊
eos ꝑ fig̾am demõst̃t. qͥ ingeniũ nat᷑ale sub
dolo malicie polliunt ⁊ tota uita sua ĩ m¬
sions et raũdib ducunt. Taspi gͦ qͣ cecitute

Expanded text:
concipere, aure effundere partum. Mustela est furti figura, ut in Levitico demonstratur. Talpa dicta, quod sit damnata caecitate perpetua tenebris. Eseos per figuram demonstrat, qui ingenium naturale sub dolo malitiae polluunt et totam vitam suam in insidiis et fraudibus ducunt. Talpa ergo, quae caecitate
Abbreviated transcription (Latin):
tis siuis. ¶ Hiriciꝰ eĩ mistice pc̃ores aculeis
uitio ꝵ plenos ⁊ astucia neqͥcie calentes sigt̃.
Et fraudib ⁊ rapĩs. qͥ ꝑfraude de alienis
laborib s̾ͥ pastum querũt. De quib scͥptã
ẽ. ibi ht fouea hiriciꝰ ⁊catulos suos nutrit.

Expanded text:
tis suis. Hericius enim mystice peccatores aculeis vitiorum plenos et astutia nequitiae callentes significat, et fraudibus et rapinis: qui per fraudem de alienis laboribus sibi pastum quaerunt. De quibus scriptum est: Ibi habet fove
Abbreviated transcription (Latin):
Attendite a falsis ꝓphĩs qͥueniunt ad uos in
uestim̃tis ouiũ. int̾nsecꝰ aũ sunt lupi rapaces.
Et item. iud lupũ ueniente ⁊ dinctit oues
⁊ fugͣ. legit᷑ tñ iacob prĩarcha. in bñdcõe ben¬
yamin filii sui dixisse ita. benyamm lupus
rapax mane comed p̾da. nespe diuuid spola.
quib dcĩs apłs paulus desigͣt᷑. de bẽyamin
strpe ꝓgenitꝰ qͥ mane iapuit p̾da. idẽ ĩ pre¬
mordiis ficeles qͦs potuit deuastanit. uespea

Expanded text:
Attendite a falsis prophetis, qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Et iterum: Videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit . Legitur tamen Jacob patriarcha in benedictione Benjamin filii sui dixisse ita: Benjamin lupus rapax mane comedet praedam, vespere dividet spolia . Quibus dictis apostolus Paulus designatur, de Benjamin stirpe progenitus, qui mane rapuit praedam, id est, in primordiis fideles, quos potuit devasta
Abbreviated transcription (Latin):
simił pedib bubił. capite tñ camelo ẽ siłis.
hũc et hyopia gignit. Nec ab re ẽ ꝙ haꝵ besti
ata uitioꝵ tnͣfferat᷑. si alicubi in scͥptis illiꝰ
mẽtio fu̾it reꝑta. ¶Lux dc̃s. qr ĩ luporũ
gn̾e uuuerat᷑. bestia macłis t̾ga distĩcta
ut ꝑdus. s siłis lupo. Huꝰ urma̾ ꝯu̾tere
upplłat᷑. Q ͦ ⁊ ipõs linces sentire ħ decum̃to
ꝓbat᷑. na egest̾ liquore arens ĩ qnͣtũ po¬
tuerũt ꝯtegũt. ĩ iudia quadoe nat᷑ali. ne

Expanded text:
similis, pedibus bubulis, capite tamen camelo est similis. Hunc Aethiopia gignit. Nec ab re est, quod bestiatque vitiorum transferatur, si alicubi in scripturis illius mentio fuerit reperta. Lynx dicitur, quia in luporum genere numeratur, bestia maculis terga distincta, ut pardus, sed similis lupo. Hujus urinam convertere appellatur: quod et ipsos lynces sentire hoc documento probatur. Nam egestum liquorem arenis, inquantum potuerint, contegunt, invidia quadam naturali
Abbreviated transcription (Latin):
ro uocat᷑. Uñ ⁊ uox eiꝰ barritꝰ ⁊ dentes ebur.
lu ori admonet. ⁊ ẽ agm sili̾s uallo inuitꝰ
eburno. ¶Hos boues lucas dc̃as abantiqͥs
romanis. boues qr nlłm aĩal grandiꝰ uidebãt
obiecit romanis. Namħ genꝰ aĩantib ĩ re¬
b bellicis aptũ est. ĩeis i eĩ ꝑsi i indi ligneis
turrib collacatis demuro tãꝙͣ iacłis dimi¬
cant. Ytellectu a ⁊ menoria młta uigent.
gregatĩ incedũt: motu quo ualent salutãt
mute fuguint au̾si coeunt. Qnͣdo eĩ ꝑ
turint ĩ aqͥs ułĩ insuł dimitũt fecus pp̃
dracones. qr inumici st̃. iab eis ĩplicati necã¬
tur. Bienmo aportant fetꝰ. nͨ ampliꝰ ꝙͣ semel
tes pͥus nascebant᷑ nc̃ sola eos india gignit.

Expanded text:
ro vocatur; unde et vox eius barritus, et dentes ebur. lum ori admovet; et est angui similis, vallo munitus eburno. Hos boves Lucas dictos ab antiquis Romanis: boves, quia nullum animal grandius videbant: obiecit Romanis. Nam hoc genus animantis in rebus bellicis aptum est; in eis enim Persae et Indi ligneis turribus conlocatis, tamquam de muro iaculis dimicant. Intellectu autem et memoria multa vigent. Gregatim incedunt; motu, quo valent, salutant; murem fugiunt; aversi coeunt; quando autem parturiunt, in aquis vel insulis dimittunt fetus propter dracones, quia inimici sunt et ab eis inplicati necantur; biennio autem portant fetus, nec amplius quam semel ti prius nascebantur; nunc sola eos India gignit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊qͣdripes. ħ genꝰ feraꝵ ĩ ypbor eis nascit᷑
montib oĩ ꝑte corꝑis leonis sunt alis afa¬
cie aquis siłes. eqͥs uehem̃ter in festinant᷑
⁊ hoĩes uisos discerpũt. Hn possũt sign fe
rocitatem ꝑsecutoꝵ et elatõe suꝑboꝵ qͥm festi
st̾ hoĩb qͥ simplicitate xͥanã seqũt᷑ i rõnabłr¬

Expanded text:
quadrupes. Hoc genus in Hyperboreis nascitur montibus. Omni parte corporis leones sunt, alis et facie aquilis similes, equis vehementer infesti. Nam et homines vivos discerpunt. Hi possunt significare ferocitatem persecutorum, et elationem superborum, qui infesti sunt hominibus, qui simplicit
Abbreviated transcription (Latin):
ecͣce tẏpum tenẽti dr̃. nũqͥd uol rmoceros seriuire
ce fideliũ stulta sua elatõne consid̾as. sub uire
tue p̾dicatõis inclinas. Subaudis. ut ego. qͥ et
ꝯͣme illũ singłari cornu extolli cõspicio ⁊ tam̃

Expanded text:
esiae typum tenenti dicitur. Nunquid volet rhinoceros servire esiae typum tenenti dicitur. Nunquid volet rhinoceros servire ce fidelium stulta sua elatione consideras, sub jura tuae praedicationis inclinas? Subaudis, ut ego qui et contra me illum singulari cornu extolli conspicio, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nãtiũ u̾tute capiat᷑. Sic̃ hn asserunt qͥ desc̾bẽ¬
dis nat̾is aĩaliu laboriosa in uestigatc̃e su¬
dauu̾t uͥgo ei puella ꝓponit᷑. q̃ uemẽti sinu
aꝑit. ĩ quo ille ⁊ oĩ ferocitate pꝰ po ĩta caput
ceponit. sicq sopotatꝰ ab eis a qͥb caꝑi q̃rit᷑
repẽte uelud ĩermis ĩuenit᷑. ¶ Buxei qͦq
coloris ẽẽ descͥbr̃. Qͥ ꝯ ⁊̃ elephantis qñ c̾tam̃
agredit᷑ eocornu ꝙ iare singłarit̾ gestat ue̾¬
tre adu̾santium ferire phibetur. ut cũ ea q̃
molliora sunt uulnerat. ĩpugnͣtes se facile st̾¬
nat. ¶Potest gͦ ꝑ hũc imocerota uł certe mo¬
nocerata sc uincorne ille ppłs intelligi. Qͣ
d̃ de accepta lege ñ oꝑa s sola int̾ cunctos hoĩes
elatõne sũpsit. qiͣ int̾ cet̾as bestias cornu singu
nib dunicormũ hũilitate mea̾. ¶Tot quippe
in illa gente unicornes uł certe ⁊mocerotes extĩ
lari ⁊ fatua elatõne confisist̾. ¶ Beato gͥ iob sc̃e¬

Expanded text:
nantium uirtute capiatur. Sed sicut hi asserunt, qui describendis staturis animalium laboriosa inuestigatione sudauerunt, uirgo ei puella proponitur. Quae uenienti sinum aperit, in quo ille omni ferocitate deposita caput deponit. Sicque ab eis, a quibus capi quaeritur, repente uelut eneruus inuenitur. Buxei quoque coloris esse desingreditur, eo cornu quod in nare singulariter gestat, ventrem adversantium ferire perhibetur; ut cum ea quae molliora sunt vulnerat, impugnantes se facile sternat. Potest ergo per hunc rhinocerotem, vel certe monocerotem, unicornem, ille populus intelligi, qui dum de accepta lege non opera, sed solam inter cunctos homines elationem sumpsit, quasi inter caeteras bestias cornu singulnibus unicornium humilitatem meam . Tot quippe in illa gente unicornes vel rhinocerotes exstitiati, et fatua elatione confisi sunt. Beato igitur Job Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
te uulpi illi. ⁊ alibi ułpes inqͥt foueas hñt.
⁊ uolucres celi uidos. In ułpib heticos ⁊
in uolucͥb celi malignos spũs expͥmit.
qͥ in pͤcorib humanis sͥ latibula querunt.
uͥ suggestõnes suas ꝑu̾sas inserant. ⁊ uo¬
lũtates pessimas expleant. Item uulpis dĩaᷤ
uł demones ut ĩ psalmo. tradent᷑ in manꝰ
gladii. ⁊ ꝑtes uulpiũ erunt. Et in iereima.¬
pp̃ mõte syon ꝙ disꝑut ułpes ambulau̾nt
in co. ułpes hecici incancicis canticoꝵ: ca
capice nob̾ ułpes pusillas ext̾mĩantes iu¬
las incaudis coꝵ. ¶Symia gͤcum nͥ ẽ. id ẽ
p̾ssis narib uñ ⁊ symias dicimꝰ. ꝙ supp̾ssis
narib sint. ⁊ a facie feda. rugis turpit̾ folli¬
cantib lic ⁊ capellaꝵ sit p̾ssũ hr̃e nasũ. Alii
symias latino sermone uocatas arbitnͣt᷑.
co ꝙ młta ĩ eis siłicudo rõnis hũane senti᷑.¬

Expanded text:
i illi . Et alibi: Vulpes, inquit, foveas habeant: et volucres coeli nidos ; in vulpibus haereticos, et in volucribus coeli malignos spiritus exprimens, qui in pectoribus humanis sibi latibula quaerunt, ubi suggestiones suas perversas interserant, et voluntates suas pessimas expleant. Item vulpes diabolus vel daemones, ut in psalmo: Tradentur in manus gladii, partes vulpium erunt . Et in Jeret in eo. Vulpes, haeretici in Canticis canticorum: Capite nobis vulpes pusillas exterminantes vilas in caudis eorum . Simiae Graecum nomen est, id est, pressis naribus. Unde et simias dicimus, quod suppressis naribus sint, et facie foeda, rugis turpiter follicantibus: licet et capellarum sit pressum habere nasum. Alii simias latino sermone vocatas arbitrantur eo quod multa in eis similitudo rationis humanae senti
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩ naũ. uͥẽ cubile leonũ ⁊ pascua catłoꝵ
leonũ. Item cubile leonũ corda repboꝵ ut m
collocabũt. ¶Tygris uocata pp̃ uolucrem
fuga. ita eiꝰ noĩant ꝑse ⁊ medi sagittam..
Est ei bestia uariis distincta mascłis u̾ͥtute
⁊ uelocitate mirabił. ex cꝰ noĩe flum̃ tygris
applłat᷑ ꝙ is rapidꝰ sit õii flioꝵ. hos mag̾

Expanded text:
ut in Nahum: Ubi est cubile leonum, et pascua catulorum leonum . Item cubile leonum, corda reproborum, ut in collocabunt . Tigris vocata propter velocem fugam. Ita enim nominant Persae et Medi sagittam. Est enim bestia variis distincta maculis, virtute et velocitate mirabilis. Ex cujus nomine flumen Tigris appella
Abbreviated transcription (Latin):
dĩe ⁊ cͥcelitate ut ĩpsalmo. neqñ rapiat
ut leo aĩa mea.⁊ aliͥ. sed ĩ insidus cũ diui¬
tib ĩ occłtis sic̃ leo ĩ cubili suo ¶Leones sunt
siue pͣui hoĩes: ut ĩpsalmo. ł medio catulo
leonũ dormiui ꝯt̾batꝰ ⁊ aliͥ. catłi leonũ dormi

Expanded text:
Psalmo: Ne quando rapiat, ut leo, animam meam ; et alibi: Sedet in insidiis cum divitibus in occultis, sicut leo in cubili suo . Leones sunt sive pravi homines, ut in psalmo: In medio catulorum leonum dormivi conturbatus . Et alibi: Catuli l
Abbreviated transcription (Latin):
breues ⁊ iuba cͥspa uibelles sunt: longi et
coma simpliciatres animos eoꝵ frons et
cauda iudicãt. uurtꝰ eoꝵ ĩ p̾tore. fiitas in¬
capite septiauenatorib t̾ram ꝯtuentur.
quo minꝰ cõspectis uenabuł t̾reantur.
MRotaꝵ timẽt screpitus. s ignes mag̾.
Cũ dornuerint uigilant ocłi. cũ ambu¬
lant cauda sua coopient nestigia sua ne
eos uenator ĩueĩat. ¶Cum genuerint
catulũ tͥb dieb ⁊ tͥb noctib catulus
dormire fert᷑. ¶Tunc d̾m̃ pr̃ĩs fremitu ł
rugitu ueluti tremefc̃s cubił locus susci¬
tare dr̃ catulũ dormientem. Circa hoĩez
leonis nat᷑a mittis ẽ. ut nͥ lesi neq̃ant ira¬

Expanded text:
breves ac juba crispa imbelles sunt. longi et coma simplici acriores. Animos eorum frons et cauda indicat. Virtus eorum in pectore, firmicapite. Septi autem a venatoribus terram contuentur, quo minus conspectis venabulis terreantur. Rotarum timent strepitus, sed ignes magis. Cum dormierint, vigilant oculi: cum ambulant, cauda sua cooperiunt vestigia sua, ne eos venator inveniat. Cum genuerint catulum, tribus diebus et tribus noctibus catulus dormire fertur: tunc deinde patris fremitu vel rugitu veluti tremefactus cubilis locus, suscitare dicitur catulum dormientem. Circa hominem leonum natura mitis est: ut, nisi laesi, nequeant ira
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Lisciiti autem dicunt᷑. ut ait plmiꝰ canes
nati ex lupis ⁊ canib. cũ int̾ se forte nuscin¬
tur Solent ⁊ iude fenĩas canes noctu in
silius alligatas admitti ad tygres bestias. ⁊
quib ĩsiliri ⁊ nasci er eodez fetu canes adõ acͥ¬

Expanded text:
 Lycisci vero dicuntur ut ait Plinius canes nati ex lupis et canibus, cum intra se forte miscentur. Solent et Indae feminae canes noctu in silvis alligatae admitti ad tigres bestias, a quibus insiliri et nasci ex eodem fetu canes adeo ace
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ in ingͥtudine pcc̃oꝵ ⁊ uarietate erroꝵ ꝑse¬
uerant. ¶Alibi tñ scͥptũ est hĩtabit lupꝰ cum
agno ⁊ ꝑdus cũ edo cubabit. ꝙ in aduentu xp̃i
completũ ẽ qñ illi qͥ antea feroces fu̾it cũ ĩno¬
centib uitam ducũt. ⁊ qͥ erroꝵ macłis polluti
erant. pemitẽtiã agẽtes ad u̾itatem fidei ꝯu̾tũt᷑
¶leo ꝑdus exadult̾io leene ⁊ ꝑdi nascit᷑ ⁊ t̾ciam
origĩer efficit. sic̃ ⁊ plimꝰ ĩ natali hẏstoria dic̃.
leone ꝯ ꝑdo aut ꝑdum ꝯleena ꝯcũbere ⁊ ex¬

Expanded text:
qui in nigredine peccatorum et varietate perseverant. Alibi tamen scriptum est: Habitabit lupus cum agno, et pardus cum haedo cubabit . Quod in adventu Christi completum est, quando illi, qui antea feroces fuerunt, cum innocentibus vitam ducunt, et qui errorum maculis polluti erant, poenitentiam agentes ad veritatem fidei convertuntur. Leopardus ex adulterio leaenae et pardi nascitur, et tertiam originem efficit: sicut et Plinius in naturali Historia dicit, leonem
Abbreviated transcription (Latin):
obsid. Cũ has ꝑ insidias suꝑat qiͣ formi¬
cas frum̃ta gestantes ĩpulsus necat. ¶ Pã¬
ter dc̃s. sine ꝙ oĩm a ĩalium sit amicꝰ exce¬
pto dracone siue qr ⁊ sui gen̾is societate gau¬
det i ad eamde siłitudĩe quicꝙ accipͭ redoit.
suꝑ picta ita ut oculatis exfuluo cͥcul̾ ng̾¬

Expanded text:
obsidet: cumque has per insidias superat, quasi formicas frumenta gestantes improvisus necat. Pher dictus sive quod omnium animalium sit amicus, excepto dracone: sive quia et sui generis societate gaudet, et ad eamdem similitudinem, quidquid accipit, redsuperpictae, ita ut oculatis ex fuluo circul