comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ice speculatio eo quod insublimi constitid
sit. ⁊ delonge uenientia comtempletur. hie¬
rusalem autem pacifica in nr̃o sermone int̾¬
p̾tatur. Oppida aũ nobilia quicũꝙ constiti¬
ertint. Dionisius quis liber pater cũ indiã
utictor ꝑ ambulasset: infam urber ex suo no¬
mine uixta indum fluuium condidit. ⁊ qͥn¬
quagunta milia hominum adimpleuit.
Medus aũ egei filius medam construxit.
Unde ⁊ regio eius mecdie nomen sortita est.
ꝑsepolim urbem capud ꝑsici regni: ꝑseus
ade fuius condidit famosissimamꝰ confer¬
tissimamꝙ opib a quo ⁊ ꝑsida dicta ẽ. hĩe¬
thesi fontem quoq parchi: apud parchiã
condiderunt. in emulationẽ babilonie urbis.
constituisse. Dictus autẽ susis ꝙ. inmineat
suse fluuio. ubi ẽ regia cui lapide candido et
uario cũ colunnis aureis ⁊ lacunaribus
geminuq distincta. continens ⁊̃ simuiaciũ
celi: stellis micantib p̃signatũ. ⁊ cetera huma¬
tas mbpotanue traris ecdisam concitã apar-¬

Expanded text:
speculatio, eo quod in sublimi constructa sit, et de longe venientia contempletur. Hierusalem autem pacifica in nostro sermone transfertur. Oppida nobilia, qui vel quae constituerunt. Dionysius, qui et Liber pater, cum Indiam victor perambulasset, Nysam urbem ex suo nomine iuxta Indum fluvium condidit, et quinquaginta milibus hominum adimplevit. Medus autem Aegei filius Mediam construxit; unde et regio eius Mediae nomen sortita est. Persepolim urbem caput Persici regni Perseus †Adeae† filius condidit famosissimam confertissimamque opibus; a quo et Persida dicta est. Ctesiphontem quoque Parthi apud Parthiam condiderunt in aemulationem Babyloniae urbis. constituisse. Dicta autem Susis, quod immineat Susis fluvio, ubi regia est Cyri, lapide candido et vario, cum columnis aureis et lacunariis gemmisque distincta, continens etiam simulacrum coeli stellis micantibus praesignatum, et caetera humatas Mesopotamiae trans Edessam condita a Par
Abbreviated transcription (Latin):
quod ibi pectib ferratur. Unde ⁊ calcatorium
dicittir.ł quod sed hoc nom̃ multa sig̾cat. ꝥ ma
spẽs for locus inciuitate ad ex̾cendas mindi¬
nas relictus. Scd̾a: ułn magistimus uidicare so¬
let. Tercia: quã supͣ diximꝰ qͦuam calcatoritmne¬
rumnouinauimus. Quarta: spacia plana ĩ
nauib. De quib uirgłs. laxatq foros. Lacꝰ
dictus quod ibi deciurit fraigum liquoR.

Expanded text:
quod ibi pedibus feriatur. Unde et calcatorium quod ibi pedibus feriatur. Unde et calcatorium dicitur, sed hoc nomen multa significat. Prima species fori locus est in civitate ad exercendas nundinas relictus; secunda, ubi magistratus judicare solet; tertia, quam supra diximus, quam calcatorium 226 nominamus; quarta, spatia plana in navibus. De quibus Virgilius: Laxatque foros. Lacus dictus, quia ibi decurrit frugum liquo
Abbreviated transcription (Latin):
ria uł reconditoria dici possimnt eo quod ineis
homines elaboratas firiges reponunt. Unde ⁊¬
erticam g̾co nomine repositam iegi copiosam
sub̃am appellamus. De operariiͦs. Ui¬
Rgast̾ium locusẽ ribi aliquod opus¬
tio .i. oꝑarii statio. Ergasstila qͦ ⁊ ipsa
agreco uocabulo muncupanitir. tibideputant᷑
noxii ad aliꝙ. opus faciend̾. ut solent glactiatoreᷤ
iexules qui marmora secant. ⁊ tamenꝰ uincłõꝵ
custoliis alligatõsunt. Geneceũ g̃ce dictum
eo quod ibi conuenitis feminaꝵ ad opꝰ lanifi¬
cii ex̾cend̾ ꝯueniat. Mulier enĩ g̾co indie noĩe.
gene muncupat᷑. Pistͥnum quasi pilistͥmim.
qͣriia puo antea tondebant granum. Uñ a p̃
ueteres non molicores s ꝓistores dicti. quasi fisso¬
res. afindendis gianis frumenti. mole enĩ uisꝰ
nondumerat. sedgranum pilo findebant. Uñ
turꝰ Uorcular dict̾timeo quod ibi une calcentuR
atq ex torte expͥmantur. fõrusẽ locus. nͥ uuia
calcatur diclis quod ibi feratur nua. uł p̃p̃

Expanded text:
onditoria dici possunt, eo quod in his homines elaboratas frenthecam Graeco nomine repositam rei copiosam substantiam appellamus. De operariis . Ergasterium locus est ubi opus aliquod ta Graeco vocabulo nuncupantur, ubi deputantur noxii ad aliquod opus faciendum; ut solent gladiatores et exules, qui marmora secant et tamen vinculorum custodiis alligati sunt. Gynaeceum Graece dictum eo quod ibi conventus feminarum ad opus lanificii exercendum conveniat. Mulier enim Graece γυνὴ nuncupatur. Pistrinum quasi pilistrinum, quia pilo antea tundebant granum. Unde et apud veteres non molitores sed pistores dicti, quasi pinsores, a pinsendis granis frumenti; molae enim usus nondum erat, sed granum pilo pinsebant. Undeitur. 7. Torcular dictum, eo quod ibi uvae calcentur, atque extortae exprimantur. 8. Forus est locus, ubi uva calcatur, dictus quod ibi feratur uva, vel propter
Abbreviated transcription (Latin):
urbis. pͥe aũ merua sunt tantum muri. Murꝰ
aũ turrib ꝓpugnaculis ꝙ ornattir. Turresuo¬
care quod terrentes sint ⁊ longe terrentes. teres
ẽ enim auquid rotundum cum ꝓcitate ut colũ¬
ma. nam ⁊ quamuis quadice aut late constru-¬
antrir. procul tamen uidentib rotunde existi¬
mantur. Ideo quia om̃is cuiusq angłi simu¬
lachrum ꝑlongũ aeris spaciũ euanescit: aiq ꝯ¬
sumittir ⁊ rocundũ uidectir. Propugnacła pin¬
ur inportari rexportari aliquid: propͥe autem
porta. aut urbis aut castroꝵ uocaitir. sic̃ sciꝑius
dictumẽ. Uicus ut p̃dicitimẽ. ipẽ habitatioẽs tir¬
bis funt. Unde ⁊ uicimi dicti. uie ip̃e spacia angta

Expanded text:
urbis; proprie autem moenia sunt tantum muri. Murus urbis; proprie autem moenia sunt tantum muri. Murus autem turribus propugnaculisque ornatur. Turres vocatae quod teretes sint et longae; teres est enim enim est aliquid rotundum cum proceritate, ut columna. Nam quamvis quadratae, aut latae construantur, procul tamen videntibus rotundae existimantur; ideo quia omne cujusque anguli simulacrum per longum aeris spatium evanescit, atque consumitur, et rotundum videtur. Propugnacula pinvel inportari vel exportari aliquid. Proprie autem porta aut urbis aut castrorum vocatur, sicut superius dictum est. Vicus, ut praedictum est, ipsae habitationes urbis sunt; unde et vi
Abbreviated transcription (Latin):
atitem incus. eo quod sit uice eutitatis. tił qd̾
uias hat᷑ tantum sine mitris. Castirim anti¬
qui dicebant opid̾̃ loco altissimo situm. quasi
casam altam. quasi pluralis numercis curus
castra. diminutium castellumẽ. Pagistĩt
apta ectificiis locainter agros habitantibus.
hee ⁊ conciliabula. dicta au̾tem donuentii ⁊ soci¬
etate multoꝵ inunum. Compita sunt nͥuslis
ẽ conuentus fieri rusticoꝵ. ⁊ cdicta compita: quod
loca multa magris eod̃ ꝯpetunt. ⁊ quo conueni¬
tur arusticis. Suburbana sunt eirrũiecta cuu-¬
tatis eclificia quasi suburbe. Menia sunt mu
riciuitatis dictiabeo quod mumant cuuicatẽ
quasi munimenta urbis .i. tucamenta. Mumitĩ
autem dictum quasimanu fem̃. sic manꝰ inu¬
ri: amuninone dicti quasi muntri quod mu-¬
mant ⁊ tucen᷑tur int̾iora urbis. Mecria autẽ
duplicẽ hũt significationẽ. nam int̾clum me¬
maabusuie dici: omina edificia priblice cuita
tis ut diuidimus: murcis ⁊ menia pandimus

Expanded text:
it vice civitatis, vel quod vias habeat tantum sine muris. Castrum antiqui dicebant oppidum loco altissimo situm, quasi casam altam, cuius pluralis numerus castra, diminutivum castellum est sive apta aedificiis loca inter agros habitantibus. Haec et conciliabula dicta, a conventu et societate multorum in unum. Conpita sunt ubi usus est conventus fieri rusticorum; et dicta conpita quod loca multa in agris eodem conpetant; et quo convenitur a rusticis. Suburbana sunt circumiecta civitatis aedificia, quasi sub urbe. Mri civitatis, dicta ab eo, quod muniant civitatem, quasi munimenta urbis, id est, tutamenta. Munium autem dictum, quasi manu factum, sic et muri a munitione dicti, quasi muniti, quod muniant et tueantur interiora urbis. Moenia autem duplicem habent significationem. Nam interdum moenia abusive dicuntur omnia aedificia public Dividimus muros, et moenia pandimus
Abbreviated transcription (Latin):
enimfletus ⁊ stridor dentium. behennaẽ locus
ignis ⁊ sulphuris. quẽ appellati putant aual¬
le idolis consecinta. que ẽ iuxta murã ierlm:
repleta olim cadai̾ib mortuoꝵ. ibi enĩ hebͤi
supplicii locus ubi peccatores trucidandi st̃
hunis loci uocabulo designat᷑. Duplicẽ aũ
eẽ gehennam ⁊ iguis ⁊ frigoris. Inferus appł¬
latus eo quod infra sit. sicuͦt aũ scd̃m corpus.
sipond̾is sui orcdinem teneant. Inferiora sunt
omĩa grarnora: ita scdm sp̃m. inferiora sunt
omiã t̾stiora. uñ ⁊ in g̾ca lingua origo
nõis quo appellatur infercs. exeo quod nicħ
suane ht̃ resonare ꝑhibenir. Sicut aũ cor
aminalis in medio ẽ: ita ⁊infernus inmedio
terre eẽ ꝑhibenir. Uñ ⁊ in euangłio legimꝰ. incor¬
de terre. Philosophi aũ dñt quod inͦferi ꝓ eo

Expanded text:
enim fletus est et stridor dentium . Gehenna est locus enim fletus est et stridor dentium . Gehenna est locus ignis et sulphuris, quem appellari putant a valle idolis consecrata, quae est juxta murum Jerusalem, repleta olim cadaveribus mortuorum. Ibi enim Hebraei supplicii locus, ubi peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo designatur. Duplicem autem esse Gehennam et ignis et frigoris. Inferus appellatur eo quod infra sit. Sicut autem secundum corpus, si ponderis sui ordinem teneant, inferiora sunt omnia graviora, ita secundum spiritum inferiora sunt omnia tristiora; unde et in Graeca lingua origo nominis, quo appesuave habeat, resonare perhibetur. Sicut autem cor animalis in medio est, ita et infernus in medio terrae esse perhibetur. Unde et in Evangelio legimus: In corde terrae . Philosophi autem dicunt, quod inferi
Abbreviated transcription (Latin):
terra aqua ꝑspici potest. pelea grece:
spelumca latine. spiraciua appella¬
dicit. huius modi locũ ⁊ spiracłã ex eo dicũ¬
surloca: qua terra spm̃ ecdit. hiatus. p̃riiptio¬
minis oris aꝑtio translata aferis. quasũaui¬
dita:. oris ad aꝑtione monstratut. ꝓstind ũ
ꝓͥe quasicutus porrosit fundus abusiue aitẽ
ꝓfunlum rł sursum uł deorsum dicitur. ut
altitudinis nomenẽ. ⁊ dictũ baranũ. quasi uo¬
õẽ .i. atristicia dicta. eo quod tristesfactat. tiel
quod tristiciam gignat. Cochittis locus inferi.
de quo iobita loquutir. cochitis aũ ita nom̃
accepit: g̾ca int̃p̃tatione aluctu ⁊ gemiti. Tar¬
tarcis. uł quod omĩa illic tirbata sunt. a ĩt¬
frigoris quodẽ algere ⁊ rigere. scilicet quia
luce soleq ⁊ quasi neq islic urapores sutit.
qui ex solis luce gignunttr. Neq flatus quieiꝰdꝰ
motib excitatrir. sͦ ꝑpetus stupor. Tartaricẽ
emmhorrere ⁊ tremere ap̃ g̾cos legitur. Illic

Expanded text:
terra, quae perspici potest; σπήλαιον Graece spelunca Latine. 2. Spiracula appelladicit hujuscemodi locum, et spiracula ex eo dicuntur loca qua terra spminis oris apertio, translata a feris quarum aviditas oris adapertione monstratur. Profundum proprie quasi cuius porro sit fundus. Abusive autem profundum vel sursum vel deorsum dicitur, utaltitudinis nomen est, et dictum barathrum, quasi vo a tristitia, dicta, eo quod tristes faciat vel quod tristitiam gignat. Cocytus locus inferi, de quo Iob ita loquitur . . . Cocytus autem nomen accepit Graeca interpretatione, a luctu et gemitu. Tartarus vel quia omnia illic tfrigoris, quod est algere et frigere scilicet, quia luce soleque earet: nam neque illic vapores sunt, qui ex solis luce gignuntur; neque flatus, qui ejusdem motibus incitantur: sed perpetuus stupor. Tartarizein enim horrere et tremere apud Graecos legitur. Illic
Abbreviated transcription (Latin):
rii ꝑmansit abeo metallo. Unde pecrin i a
miclum sumpsit. Armarcum locris uͥ qua¬
iumcumq artium instrumenta ponunt᷑.
Armamentarium uͦ uͥ tm̃ teola armoꝵ und
centur. Diblioteca ẽ locus tibi reponunitir
libri biblio enim. g̾ce: liber. teca : repostoritĩ
dicitur. ꝓmptuarium dictum: eo quod in¬

Expanded text:
rii permansit ab eo metallo unde pecunia nomen initium sumpsit. Armarium locus est ubi quarumcumque artium instrumenta ponuntur. Armamentarium vero, ubi tantum tela armorum. Unde centur. Bibliotheca est locus ubi reponuntur libri. Biblio enim grece liber, teca repositorium dicitur. Promptuarium dictum eo quod i
Abbreviated transcription (Latin):
incorice ligtres dederunt. appeliattes eã ex
noiẽ diicis nam quodã corsa nomine ligꝰ
mulier tͣaurum exg̃oe que ꝓpe litora tege¬
aucto remeare uid̾et. cuipiens scire incognita
sͥ pabula. tatrum acet̾is dig̾dientẽ usꝙ adĩ¬
sulam nauigio ꝓsectitaẽ. Qͦua regĩsa: insule

Expanded text:
incolae Ligures dederunt appellantes eam ex incolae Ligures dederunt appellantes eam ex nomine ducis. Nam quaedam Corsa nomine Ligus mulier, cum taurum ex grege, quem prope litora regem corpore aucto remeare videret, cupiens scire incognita sibi pabula, taurum a ceteris digredientem usque ad insulam navigio prosecuta est. Cuius regressu insul
Abbreviated transcription (Latin):
aũ g̾ce sto. ⁊ cades. quafi opere mordme sint po¬
site. Sarctus hereule ꝓereattis. cũ magna mł¬
tituctine alibia profectus. sardamam occupa¬
uit. ⁊ ex suio tiocabło insule nom̃ dedit. hecĩ
affrico mari facie uestigii humani morien.¬
tem quam incidentẽ lacior ꝓminet. fermela
terib parib. que inm̾idiem ⁊ septentonem
ũtunt. ex quo ante cõmercium a nauiganti¬
b g̾coꝵ iehus appellataẽ terra. paret inlongi¬
trictine: inilia centũ quadragiuta. inlantu¬
dine quadraginta. Inea neꝙ serpens gignit᷑
neꝙ lupus. s solifuga tantũ animal etiguũ.
hominib ꝑnitiosum. uenenũ ꝙͦ ibi non nasei¬
itir. nͥ herba ꝑscͥptures płimos ⁊ poecas memo¬
rata resistet apiastro simił: que homimbus
ritus contrabit. ⁊ quasi reclentes int̾mit. fon¬
tes h̃t sarclinia. calidas. infirmis. medillam
p̃bentes. furib cecitatẽ. si sac᷑mento dato ocłos
aquis rius tetig̾it. lorsice insule exordium

Expanded text:
ades, quasi opere in ordinem sint positae. 39. Sardus, Hercule procreatus, cum magna multitudine a Libya profectus Sardiniam occupavit, et ex suo vocabulo insulae nomen dedit. Haec in Africo mari facie vestigii humani, in Orientem quam in Occidentem latior prominet, ferme paribus lateribus, quae in Meridiem et Septentrionem vertunt, ex quo ante commercium a navigantibus Graecorum ἴχνος appellata est. 40. Terra patet in longitudine milia centum quadraginta, in latitudine quadraginta. In ea neque serpens gignitur neque lupus, sed solifuga tantum, animal exiguum hominibus perniciosum. Venenum quoque ibi non nascitur, nisi herba per scriptores plurimos et poetas memorata, apiastro similis, quae hominibus rictus contrahit et quasi ridentes interimit. Fontes habet Sardinia calidos, infirmis medellam praebentes, furibus caecitatem, si sacramento dato oculos aquis eius tetigerint. Corsicae insulae exordium
Abbreviated transcription (Latin):
litis aucta himbrib ultra consuetudinem
ut diutnicatẽ ẜ magnitudinẽ recdiuidant
multaq ꝓst̾nant. ⁊ ip̃a diluuiũ dicuntus
Sciendum aũ frunina cum supra modum
crescunt. non tantum adp̃sens inferre dap¬
na: secd etiam ⁊ aliqua significare futura.

Expanded text:
litis aucta imbribus ultra consuetudinem litis aucta imbribus ultra consuetudinem vel diuturnitate vel magnitudine redundant, multaque prosternunt, et ipsa diluvium dicuntur. Sciendum autem, flumina cum supra modum crescunt, non tantum ad praesens inferre damna, sed etiam et aliqua significare futura.
Abbreviated transcription (Latin):
extitit subnoe. quando hominim scelerib
offensus omp̃c. toto orbe contecto deletis cut¬
c̃tis uniun spactum celifuit acpelagi. Quiꝰ
indicium hactenus uidemus in lapidibus.
quos inremotis montib conchis ⁊ ostreis
concretos sepe etiam cauatos aquis uidere
solemus. Scdm diluiũ fuit inachaia
iacob patarche.⁊ ogigi temꝑib qui eleu¬
sine conditor ⁊ reyfu̾it. nom̃q ⁊ loco⁊ tẽ¬
pori dedit. Tercium diluuiim in tessalia
t̃c̃ius post enropem regnauit. euius tem¬
porib aquarum illuiues maiorẽ partẽ
popłoꝵ cesaue absumpstt. paucis pre¬
fugia montium liberatis. maxime inmonte
parnaso. in cuius eircuitu: dericalion tuncregno
potiebanir. qui tunc acdseratib constigientes
susceptos ꝑgemina parnasi tuga fouit ⁊ altut.
a quo pp̃ea genus hominum grecoꝵ fabule
exlapidib reꝑatum fercint. abeo pp̃ hoĩmin¬
sitam cordis diuiciam. S &ͦ flumina cũ in so¬

Expanded text:
extitit sub Noe, quando hominum sceleribus extitit sub Noe, quando hominum sceleribus offensus Omnipotens, toto orbe contecto, deletis cunctis, unum spatium caeli fuit ac pelagi. Cuius indicium hactenus videmus in lapidibus quos in remotis montibus conchis et ostreis concretos, saepe etiam cavatos aquis visere solemus. Secundum diluvium fuit in Achaia Iacob patriarchae et Ogygi temporibus, qui Eleusinae conditor et rex fuit, nomenque loco et tempori dedit. Tertium ditertius post Cecropem regnavit. Cujus temporibus aquarum illuvies majorem partem populorum Thessaliae absumpsit, paucis pefugia montium liberatis, maxime in monte Parnassio, in cujus circuitu Deucalion tunc regno potiebatur, qui tunc ad se ratibus confugientes susceptos per gemina Parnassi juga fovit et aluit. A quo propterea genus hominum Graecorum fabulae ex lapidibus reparatum ferunt propter hominum insitam cordis duritiam. Sed et flumina cum inso
Abbreviated transcription (Latin):
dumint̾ se maris auetus ⁊ amnis fluenta
deceitant. Reius arodam societate fertur
autemgermanie fluiius inter europe
maximiͦs fiuiuos computattis. quiaiuigo
alpum usq in occeani profunta cuisussuoᷤ
nomen dedit. Mineus fliuius gaulicie nom̃
a colore pigmanti sũpsit. qͥmeo płuntis intie¬
nitur. Dartus ag̾̃cis. quasi dorieus. Tagum
fluuium cartago spanie numcupauit. exqͣ
ortus ꝓcechit fliuiuis harenis auriferis co¬
piosuf. n obhoc cet̃is fluuiis hispamarum
p̃latus. Betis fluuitis qui⁊ beticie ꝓuincie
tidis uellera tingiis aquis. eo quod ibilane pul¬
crocolore tinguntur. betis autẽ dictus eoꝙ.
humili sono solo decurrat. bitimenĩ g̃ce hri¬
mile uł morsum uocant. Quedam autẽ flu¬
mina indiliutio soluta: mole terrarum p̾¬
clusa sunt. quedam uͦque non erant abissĩ
tunc ruptis meatib: erumperunt.il
aquarum clade omiã que mnunda¬
ueritit deleat. Primum diluuiũ

Expanded text:
dum inter se maris fluctus et amnis fluenta dum inter se maris fluctus et amnis fluenta decertant. Rhenus a Rhodani societate fertur autem Germaniae fluvius inter tres Europae maximos fluvios conputatus, qui a iugo Alpium usque in Oceani profunda cursus suos s Hispaniae nomen dedit. Mineus fluvius Galliciae nomen a colore pigmenti sumpsit, qui in eo plurimus invenitur. Durius a Graecis, quasi Doricus. Tagum fluvium Cartago Hispaniae nuncupavit, ex qua ortus procedit; fluvius harenis auriferis copiosus, et ob hoc ceteris fluviis Hispaniarum praelatus. Baetus fluvius, qui et Baeticae provinciae tidis vellera tingis aquis; eo quod ibi lanae pulchro colore tinguntur. Baetis autem dictus eo quod humili solo decurrat: †bitin† enim Graeci humile vel mersum vocant. Quaedam autem flumina in diluvio soluta mole terrarum praeclusa sunt, quaedam vero, quae non erant, abyssi tunc ruptis meatibus eruperunt. De aquarum clade omnia quae inundaverit deleat. Primum diluvium
Abbreviated transcription (Latin):
mare defertur. Tib̾us italie fliuuius atb̾ino
rege albanoꝵ dicitur appellatiis. qui in hc̃
sliuuim cecidit.⁊ de exiti suo nom̃ dedit.
nam antea albrila antiquum nomen acolore
huiͣt. quod nutib alb sit. rpẽ ẽ aũ tiberis
qui ⁊ tib̾is. si tib̾is incotidiano sermone: ti¬
bris mũsi dicitur. Danubuis germane
fluuius uocari fertur aniuirmꝰ copia. qͥb
magis augetitr. iste ẽ qui inetropa plus om¬
nib ht̃ fame. id̾ ⁊ ister. quia dũ ꝑ rinume¬
ras uadit gentes: mutat nomen. ⁊ maiores
sibiambiendo coiuigitiures. Oritur ag̃¬
manicis iugis. ⁊ occidentalib parcib bar¬
baroꝵ pergens contra orientem. sexaguita
inse ftuiuos recipit. septẽ hostiis inpon¬
tum influit. Rodanus gailie fluuius. ab
oppido rodo cognominatiis. quẽ coloni ro¬
diorum uocauerunt. qui rapido concitꝰ
eurst. tirrem equoris freta seindens non
modicum nauigantium sepe facit ꝑicłm

Expanded text:
mare defertur. Tiberis Italiae fluvius a Tiberino mare defertur. Tiberis Italiae fluvius a Tiberino rege Albanorum dicitur appellatus, qui in hunc fluvium cecidit, et de exitu suo nomen dedit. Nam antea Albula antiquum nomen a colore habuit, quod nivibus albus sit. Ipse est autem Tibris, qui et Tiberis; sed Tiberis in quotidianoo sermone, Tibris in versu dicitur. Danubius Germaniae fluvius vocari fertur a nivium copia quibus magis augetur. Iste est qui in Europa plus omnibus habet famam. Idem et Ister, quia dum per innumeras vadit gentes, mutat et nomen et maiores sibi ambiendo colligit vires. Oritur a Germanicis iugis et occidentalibus partibus barbarorum, pergens contra orientem: sexaginta in se fluvios recipit: septem ostiis in Pontum influit. Rhodanus Galliae fluvius ab oppido Rhodo cognominatus, quem coloni Rhodiorum locaverunt; qui rapido concitus cursu, Tyrrheni aequoris freta scindens, non modicum saepe navigantium facit periculum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pirenam. Meander autẽ uocatus: quod
sit flexuosus.⁊ numꝗͣ. currat rectus. De
undis. Lanus fuit rex citarum pͥmꝰ aquo
rincus fertur fluuiuis nuncu patus qui ex
nseis auus ueniens dirunt enropan aba¬
suint̾ duas nidi parces. medium carrẽs
isꝙ inpontum fluens. Inachus achueam
ais argoticos irrigans campos. qrĩe rex in¬
acbns ase nominatut. quiexordium argi¬
negenti pͥmus dedit. ibi ⁊ eriͦ¬
mantus aberimanto monte demissus. Pa¬
dus italie fluuius aiuigis alpium fusus.
ertͥb fontib oritur. ex quib unuocabu¬
iumnc̃ padiis qui defustis inmodum stagni
annem sini dig̾it. aquo⁊ pacdus ẽ
iumcupatus. hic ag̃cis eridanus cognomi¬
natus. ab eridano solis filio quiẽ pherontem
dũr qui fulmine ꝑcussus: in eod̾ fliurio
diactus ẽ. ⁊ extinctus. augetur autem exortu
canis liquescentib niuib ⁊ cũ ascensione tͥ¬
qnita flumimim: cca rauennam inadͥaticu᷑

Expanded text:
et Prienam;o Maeander autem vocatus quod et Prienam;o Maeander autem vocatus quod sit flexuosus et numquam currat rectus. De undis. Tanus fuit rex Scytharum primus, a quo Tanais fertur fluvius nuncupatus, qui ex Riphaeis silvis veniens dirimit Europam ab Asia, inter duas mundi partes medius currens atque in Pontum fluens. Inachus Achaiae amnis Argolicos inrigans campos, quem rex Inachus a se nominavit, qui exordium Argivae gentis primus dedit. Ibi et Erymanthus ab Erymantho monte demissus. Padus Italiae fluvius a iugis Alpium fusus ex tribus fontibus oritur; ex quibus uni vocabulum est Padus, qui diffusus in modum stagni amnem sinu digerit; a quo et Padus est nuncupatus. Hic a Graecis Eridanus cognominatus, ab Eridano Solis filio, quem Phaethontem dicunt; qui fulmine percussus in eodem fluvio deiectus est et extinctus. Augetur autem exortu Canis liquescentibus nivibus, et cum accessione triginta fluminum circa Ravennam in Adriaticum
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ior. altec. dan. His ignur ꝓcul a se
distantib inunũ alueũ fecleratis: ior¬
danis deinceps appellatur. Nasciturau̾
sublibano monte.⁊ duudit uideam et
arabiam. qui ꝑ iultos cireuitris iuxta
ihericomi mare mortiuim influit. Puisis
aereaitis montibus fusus. cũ płib aliis
in eusinũ se p̃cipitat mare. unde ⁊ num¬
cupatur. Cignus amnis cilicie atanro mon¬
te ꝓgrediens miram aquarrim hñs sua¬
iritatem. ⁊ quia quicqͥd candid̾ ẽ: eignõ
gentili linguia siri dicunt. Unde cignus
huic nomen datrr. quia tumet estate.
quando niues soluuntur: reliquis anni
temꝑib : tenus ẽ ⁊ quietus. Ilas fliuuꝰ
asie ẽ. Pactolus flniuiis asie. harenas au¬
reas hñt. de quo uirgilius. pactoliis qͥ
irrigat auro. quem ꝓ aurato fltiote autꝰ
simrncos secat campos. ⁊ ip̃e fluctib anre¬
is ⁊ harenis plenus. aquo ⁊ sinirnea uoca
taẽ. Meander amins asie flexuosis qͥ
recurrentib ripis int̾ asiam ⁊ yomam
p̃cipitatur insinu. qͥmiletum duudit

Expanded text:
s igitur procul a se distantibus in unum alveum foederatis, Jordanis deinceps appellatur. Nascitur autem sub Libano monte, et dividit Judaeam et Arabiam, qui per multos circuitus juxta Jericho in mare Mortuum influit. 19. Phasis Caucaseis montibus fusus, cum pluribus aliis in Euxinum se praecipitat mare. Unde et nuncupatur. 20. Cydnus amnis Ciliciae, a Tauro monte progrediens, miram aquarum habens suavitatem, et quidquid candidum est cydnum gentili lingua Syri dicunt. Unde amni huic nomen datum, quia tumel aestate quando nives solvuntur; reliquis anni temporibus tenuis est, et quietus. 21. Hylas fluvius Asiae. Pactolus fluvius Asiae, arenas aureas trahens. De quo Virgilius: Pactolusque irrigat auro: quem pro aurato fluore alii Smyrneos secat campos, et ipse fluctibus aureis et arenis plenus, a quo Smyrna vocata ta est. Maeander amnis Asiae flexuosus, qui recurrentibus ripis inter Cariam et Ioniam praecipitatur in sinum qui Miletum dividit
Abbreviated transcription (Latin):
natinꝰ neq nauigationis paciens ẽ. quia
onnã uita carentia: in ꝓfrindũ merguint᷑.
nec mat̾iem ullam sustitiet. nisique bi
tumine illustranir. Luc̾nã accensamfe¬
runt suꝑnatare: extincto dimĩgi lumine.
hoc⁊ mare salinarũ dicitur. suie lacꝰ asfal
zoaram. longitudo ẽ usq ad Baros aralne
dirigituir stadiis sepringentis octuaginia.
ad uicina sodomorum. Lacus tiberiadis¬

Expanded text:
natur: neque navigationis patiens est, quia natur: neque navigationis patiens est, quia omnia vita carentia in profundum merguntur: nectumine illustratur. Lucernam accensam ferunt supernatare, exstincto demergi lumine. Hoc et mare Salinarum dicitur, sive lacus Asphalti, Zoaram. Longitudo ejus usque ad Zoaros Arabiae dirigitur stadiis septingentis octoginta; lad vicina Sodomorum. » Propheta i
Abbreviated transcription (Latin):
quantia uadoso mari: hereant. hee aritẽ
admare ecipti uicine sunt. ⁊ parit ad¬
mniscentur. uada uͦ sunt. ꝑque in maria
uł influminib homines uł animalia
pedib uadunt. que uirgilius breuia
ni fluctib. aut mari magno. ⁊ dicunt᷑
lacus ⁊ stagna: lacus ẽ receptaculum
inquoaqua retinetur. nec miscetur flu¬
c̾tib ut lacus affalti. ut lacus benacus.
uocant. Namfontes labumur infliiti¬
is. flumina infreta discurrtnt. Lacus
stat in loco: nec ꝓfluit. ⁊ dicitis lacus qł̃
aque locus. Laciis asfalti. id̾ ⁊ mare mor¬
uinum. nichii recipio ex gn̾e inuenti¬
um. nam neq pisces ht̃. neq adsuetas a¬
quis. ⁊ letas mergendi usu patit᷑: aues. sed
⁊ quocũq uiuentia inergenda temptaueris.
qnacumq arte demersa: starim resiliũt
⁊ quamuis uehement̃ illisa: confestun ex¬
cutiuntur. s neq uentis mouetur resisteu¬
ti turbinib hitumine quo aqua omĩsstag¬

Expanded text:
quanti vaquanti vae Aegyptium vicinae sunt, et pariter admiscentur. Vada vero sunt, per quae in mari, vel in fluminibus homines, vel animalia pedibus vadunt; quae Virgilius brevia ni fluctibus, aut mari Magno, et dicuntur lacus et stin quo aqua retinetur nec miscetur fluctibus, ut lacus Asphalti, ut lacus Benacus, na vocant. Nam fontes labuntur in fluvios, flumina in freta discurrunt. Lacus stat in loco, nec profluit, et dictus lacus, quasi aquae locus. Lacgignit, nihil recipit ex genere viventium. Nam neque pisces habet, neque assuetas aquis et laetas mergendi usu patitur aves: sed et quaecunque viventia mergenda temptaveris, quacunque arte demersa, statim resiliunt; et quamvis vehementer illisa, confestim excutiuntur; sed neque ventis movetur, resistente turbinibus bitumine, quo aqua omnis stag
Abbreviated transcription (Latin):
quod regium dicitur. salustius taliex
tem obrutumẽ aquis. aut ꝑ angustiam ses¬
sum.⁊ inde regium nominatum. quia g̾ce
abrupitim hoc nom̃ nuncripaitir. Est ac̃i
artissimũ tͥum milium spacum siciliam
ab italiardiudens. fabulose infame mon¬
stris. liiuis hincinde. seilia caribdis ostñ¬
ditur. seillam acole axum maris inminẽs
appellant. simile celebrate forme ꝓcł uisñ¬
tib. Uñ⁊ monstruosã spem fable ilidede¬
riuit. q̃ formã hontinis. capitib fucuinc¬
tam caninis. quia collsi ibi fluctus latra¬
tusuidentur expͥmere. Caribdis dicta. qd̃
gurgitib occultis: naues absorbeat. Est
eniminare tĩticosum. ⁊ inde ibi lamata.
naufragia: ꝓfundo emergtnt. Ter autẽ
indie erigit᷑ fluctus: ⁊ ter absorbet. nã
acciꝑit aquas ut uomat. uomit ut rar¬
sus accipiat. Sirce ᷤᷤ sunt arenosa in ma¬
riloca. sirces aũ salusitus atract̾u uocari
dicit. quod omiã ad se trahant. ⁊ apꝓpin-¬

Expanded text:
quod Rhegium dicitur, Sallustius tali exquod Rhegium dicitur, Sallustius tali extem obrutum est aquis, aut per angustiam scissum. Et inde Ῥήγιον nominatum, quia Graece abruptum hoc nomine nuncupatur. Est autem artissimum trium milium spatio Siciliam ab Italia dividens, fabulosstris, quibus hinc inde Scylla et Charybdis ostenditur. 4. Scyllam, accolae saxum mari imminens appellant simile celebratae formae procul visentibus. Unde et monstrosam speciem fabulae illi dederunt, quasi formam hominis capitibus succinctam caninis, quia collisi ibi fluctus latratus videntur exprimere. 5. Charybdis dicta quod gurgitibus occultis naves absorbeat. Est enim mare verticosum, et inde ibi laniata naufragia profundo emergunt. 129 Ter autem in die erigit fluctus, et ter absorbet; nam accipit aquas, ut vomat; vomit, ut rursus accipiat. 6. Syrtes autem sunt arenosa in mari loca. Syrtes autem Sallustius a tractu vocari dicit, quod omnia ad se trahant, et appropin
Abbreviated transcription (Latin):
um acutissummum exchitur. ⁊ alii colores qͥb
picttra uariatur. Ergo cũ terra hanc hãt
naturam: fluc̾tib suͦbiit sub inde diluitar.
⁊ quicquid adesum ẽ incolorem cadit. ob ħ
etiam inhis littorib geine rubre intiem¬
antur. Lapilius enim est eius modi humo
inuolutum. cum int̾ harenas atͥtus ẽ. et
terre coiorem ht̃ ⁊ maris. hoc mare in duoᷤ
simis seindittir. ex his qͥ ab oriente ẽ: ꝑsi¬
ciis appellattir. quia hora illitis ꝑ se in¬
habitant. aiter uͦ arabicus dicitur. quod
sit cͥca arabiam. De estib ⁊ fietis. uii.¬
stus ad occeanum ꝑtinet. fretũ ad
utrumq mare. nam estus ẽ maris
accessus uł recessus .i. in quietudo.
accectit. quam recedit. fretum atĩ appł¬
fretumẽ angusttm ⁊ quasi ferciens ma-¬
re abundatum feruore nominatũ. ut
graditantim uł siculum. nam freta dic¬
ta uarro ait quasi fertuda .i. feruentia.
motumq feruoris hñtia. fretum sicilie

Expanded text:
um acutissimum excernitur, et alii colores quibus um acutissimum excernitur, et alii colores quibus pictura variatur. Ergo cum terra hanc habeat naturam, fluctibus subinde diluitur, et quidquid adesum est, in colorem cadit. Ob hoc etiam in his litoribus gemmae rubrae inveniuntur. Lapillus enim eiusmodi humo involutus cum inter arenas attritus est, et terrae colorem habet et maris. Hoc mare in duos sinus scinditur. Ex his, qui ab oriente est, Persicus appellatur, quia ora illius Persae inhabitant. Alter vero Arabicus dicitur, quod sit circa Arabiam. De aestibus et fretis . Aestus ad Oceanum pertinet, fretus ad utrumque mare. Nam aestus est maris accessus vel recessus, id est inquietudo;  tam accedit quam recedit. Fretum autem appefretum est angustum, et quasi fervens mare, ab undarum fervore nominatum, ut Gaditanum, vel Siculum; nam freta dic 22 ait quasi fervida, id est ferventia, et motum fervoris habentia. Fretum Siciliae,
Abbreviated transcription (Latin):
solutis: mari in qͦcecidit nom̃ inpofuit. fri
rusqͦ cũ elles sorore sua fugiens insidiaᷤᷤ
noũcales: conscendit natiemꝰ signũ arietis
hñtem. quauib̾atus ẽ. esles añ soror eius
ꝑpessa natifragiũ decidit. inmari. ⁊ mor¬
tua elles ponti: mari nomen dedit. Ab
ordine fluenti ꝓ ponditis. nam dictũ pro¬
pontum: quia pantum p̃uienit .i. ⁊ atran¬
suti uł anguistis meatib boum bosforos.
eo quodstut importuosa. De simbus ma
INUs dicuntir maiores ris.ui.¬
recessus maris. ut inmari magno io¬
mus. inocceano caspus. incdicuis. ꝑ¬
sicus. arabicus. qui ⁊ mare rabrũ. qͥ occeano
ascͥbutir. Rubrum aũ mare uocatuim eo qd̾
sit roseis undis infectt̃. non tñ talẽ nat᷑am
ht̃: quaiem uidetur hr̃e ostend̾e: s nicinis lit¬
torib niciatur gurges: atq inficitur. quia
omĩs terra que curunstat. pelago: rubra est
⁊ sangͥneo colori proxima. Ideoꝙͦ inde mine¬

Expanded text:
solutis mari, in quo cecidit, nomen inposuit. Phrixus solutis mari, in quo cecidit, nomen inposuit. Phrixus quoque cum Helle sorore sua fugiens insidias novercales conscendit navem signum arietis habentem, qua liberatus est. Helles autem soror eius perpessa naufragium decidit in mare, et mortua Hellesponti mari nomen dedit. Ab ordine fluenti Propontis. Nam dictum Propontum quia Pontum praevenit. Item et a transitu vel angustis meatibus boum Bosphorus. eo quod sint inportuosa. De sinibus maris . Sinus dicuntur maiores recessus maris, ut in mari Magno Ionius, in Oceano Caspius, Indicus, Persicus, Arabicus, qui et mare Rubrum, qui Oceano adscribitur. Rubrum autem mare vocatum eo quod sit roseis undis infectum; non tamen talem naturam habet qualem videtur ostendere, sed vicinis litoribus vitiatur gurges atque inficitur; quia omnis terra, quae circumstat pelago, rubra est et sanguineo colori proxima. Ideoque inde mini
Abbreviated transcription (Latin):
i geũ mare ẽ dictum. sic̃ carpatiũ mare i¬
seregipitĩ ⁊ rodum ab insula carparo. il¬
icposita. Agentib gallictim. ausontũ. dal¬
mancum. ligusticum: ab opidis argolict̃.
orinum. tirium. adriaticum. Namadͥa
quedã ciuitas ilirico mari. ꝓxinia fuit. q̃
aoriatico mari nomen dedit. Apofitione &e¬
i: ut suꝑin. ⁊ infercim. quod sit oriens suꝑi¬
or occidens. inferior ẽ aũ tuscum. ⁊ ad̾ati¬
cum. Amernoria regis tionitim. Ioqͥppe
mare ⁊ tirrenum dicttim. siue quod tusciã
se ħ mare p̃cipitatierunt. ⁊ sciend̾ ioniũ
sinumeẽ inm̃sum. ab ionia qͥppe usq ad
sicitiam. ⁊ hiuus partes eẽ adriatic̃. Acha¬
icum ⁊ epirocicũ amorib acolarum. ensi¬
nius ascentis antea appellanis. aca sibꝰ ho¬
minum. qͥcecidercint in mari. ut elles pon¬
tum. icariuim. mirceum. nã mirceũ mare
dictam amirtue lapsu. quod illic ob enontao ⁊¬
p̃cipicatꝰ sit. hicarus uͦ cretensis ut fabrile
fertint: alatio se referetis. pennis soł calore

Expanded text:
Aegeum mare est dictum; sic et Carpatium mare inter Aegyptum et Rhodum ab insula Carpato illic posita. A gentibus Gallicum, Ausonium, Dalmatium, Ligusticum. Ab oppidis Argolicum, Corinthium, Tyrium, Adriaticum. Nam Adria quaedam civitas Illyrico mari proxima fuit, quae Adriatico mari nomen dedit. A positione caeli, ut Superum et Inferum; quod sit oriens superior, occidens inferior; est autem Tuscum et Adriaticum. A memoria regis, ut Ionium. Io quippe mare et Tyrrhenum dictum, sive quod Tusciam se in hoc mare praecipitaverunt. Et sciendum Ionium sinum esse inmensum, ab Ionia usque ad Siciliam, et huius partes esse Adriaticum, Achaicum et Epiroticum. A moribus accolarum Euxinus, Axenus ante appellatus. A casibus hominum qui deciderunt in mare, ut Hellespontum, Icarium, Myrteum. Nam Myrteum mare dictum a Myrtili lapsu, quod illic ab Oenomao praecipitatus sit. Icarus vero Cretensis, ut fabulae ferunt, altiora petens, pinnis solis calore
Abbreviated transcription (Latin):
ea tempestate aut astatu celi. quia multis¬
magni tudine sui multis dieb oritur. Uer¬
no autẽ ⁊ auttimnali tpr̃: quã maxime fuit̃
tempestates. qlua nec plena ẽ estas. nec plena
biemps. Unde ⁊ medium ⁊ confine utͥtisq
tpr̃is. exconiunctione duoꝵ haͦrũ contͣroꝵ:
efficiuntur tempestates. fragor afractinare¬
rum nominatus ẽ sonitu. quia sicca q̃ ⁊ ari¬
da facile frangit. Procella ab eo quod ꝑcel
cũ pliuua. ꝓcelle enim aut defluminib
aut de uentis siuint. Nichil aũuelocius
uentis. uñ ⁊ pp̃ celerctatẽ. tam uentos quã

Expanded text:
"ea tempestate"; aut ab statu caeli, quia "ea tempestate"; aut ab statu caeli, quia magnitudine sui multis diebus oritur. Verno autem et autumnali tempore quam maximae fiunt tempestates, quando nec plena est aestas, nec plena hiems; unde et medium et confine utriusque temporis ex coniunctione aerum contrariorum efficiuntur tempestates. Fragor a fractarum rerum nominatus est sonitu, quia sicca quaeque et arida facile frangit. Procella ab eo quod percecum pluvia. Procellae enim aut de fulminibus, aut de ventis fiunt. Nihil autem velocius vent
Abbreviated transcription (Latin):
ctus eo quod aquas stringat.⁊ nubes dissi¬
pãt. Est enĩgelidus uentiis ⁊ sicctis. Idem ⁊ bo¬
rea qui ab iꝑboreis montib flat. Inde enĩori¬
go eiud̃ uentiẽ. Unde ⁊ frigidꝰ ẽ. Natura
enimomĩm sepcentonalium uentoꝵ frigida
⁊ siccaẽ. australium humida ⁊ calida. Ex
om̃ib au uentis: duo cardinales sunt. sep¬
tento ⁊ auster. lthefie aũ fabrei afionie fit
quib nomen inditumẽ: quod c̃c̃o anmtp̃
flatus agere incipiunt. Pmnatitos enĩg̾ce an¬
nus larine dicitai: hec autẽ cursum suũ abo¬
gis quã uenti. aura⁊ altanus. Auiti abaere
dicta. quasi aeri quot leuissit motus aeris.
reuationẽ abalto .r.mnari uocatꝰ. Nam alt̾ ẽ fla¬
tusinrpis. qtiẽ diximꝰ antã. nã aura t̾reẽ.
Turbo ẽ uolubilitas uentoꝵ. ⁊ ttirbo dictus:
a terra. quociens uentus consurgit. ⁊ t̾ram
incͥcuitũ mutit. Tempestas. aut ꝓtpr dicitͣ.
sicut tͥq historiographi solent. dũ dicumt

Expanded text:
ctus eo quod aquas stringat et nubes dissictus eo quod aquas stringat et nubes dissipet; est enim gelidus ventus et siccus. Idem et Boreas, quia ab Hyperboreis montibus flat; inde enim origo eiusdem venti est; unde et frigidus est. Natura enim omnium septentrionalium ventorum frigida et sicca est, australium humida et calida. Ex omnibus autem ventis duo cardinales sunt: Septentrio et Auster. Etesiae autem flabra Aquilonis sunt, quibus nomen inditum est quod certo anni tempore flatus agere incipiunt; ἐνιαυτὸς enim Graece, annus Latine dicitur. Haec autem cursum rectum a Bogis quam venti: aura et altanus. Aura ab aere dicta, quasi aeria, quod lenis sit motus aeris. . Nam alter est flatus in ripis quem diximus auram; nam aura terrae est. Turbo est volubilitas ventorum; et turbo dictus a terra, quotiens ventus consurgit et terram in circuitum mittit. Tempestas aut pro tempore dicitur, sicut ubique historiographi solent, dum dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
aquas uoeattis. unde ⁊ crassum aerem facit:
que ex corrupio aere nascit᷑. auster in reliquaᷤᷤ¬
flans regiones. tuansmittit. sic̃ auster̾ pesti¬
lentiam gignit: sicaquilo repellit. luro aust̃
dicttis. quod ex una parte hãt eurum. exalt̾a
austrum. Austroaffricus quod uinctris sit.
dicitur. pp̃ quod foueat que nascantur. aus¬
troaũ flores soluuntur. azephiro fcunt. As
fricus apͥa regione uocatus. i nasfrica erũ ini¬
cium flandiꝰ sumit. Corcis ẽ: qui ab occidñ¬
te estiuao flat ⁊ uocatus corus : quod ip̃e uen¬
torum cͥculum daudat. ⁊ quasi coraim faciat.
hicantea caurus dictus. que pleriq argestĩ
dñt. nonut inpnidens uulgus agresfem.
Septentͥo dictꝰ. eo quod acͥculo septẽ stellaꝵ
consurgit. que u̾tente se mundo. resupina¬
to capite: ferii uident᷑. Circuis dictus : eo qd̃
corosit iunctus. hunc hispani gallic̃ uocat᷑.
hp̃ quod eis aparre gallicie flat. Aquilodi¬

Expanded text:
aquas vocatus, unde et crassum aerem facit, et aquas vocatus, unde et crassum aerem facit, et quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas religiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit. Euroauster dictus, quod ex una parte habeat Eurum, et ex altera Austrum. Austroafricus, quod junctus sit dicitur, propter quod foveat quae nascuntur. Austro autem flores solvuntur, a Zephyro, id esgione vocatus; in Africa enim initium flandi sumit. Corus est qui ab occidente aestivo flat. Et vocatus Corus quod ipse ventorum circulum claudat, et quasi chorum faciat. Hic antea Caurus dictus, quem plerique Argesten dicunt, non ut inprudens vulgus Agrestem. Septentrio dictus eo quod circulo septem stellarum consurgit, quae vertente se mundo resupinato capite ferri videntur. Circius dictus eo quod Coro sit iunctus. Hunc Hispani Gallicum vocant, propter quod eis a parte Galliciae flat. Aquilo di
Abbreviated transcription (Latin):
quod aluce manat .i. candor lucis. s hoc con¬
fundunt auctores. Deuentis. uiii.
uersis partib celi : nomina diu̾sa
sortituis. dictus aũ uentus: quod sit
uehritiens ⁊ uiolentus. Uis enĩ tanta est eiꝰ:¬
ut non solum saxa ⁊ arbores uellat. s etiam
celum terramq conturbet. maria comouent.¬
ab occidente. fauonuis. Aseptent̾one: eiꝰd̾¬
septentͥo nominis uentus aspirat. hñtes ge¬
minos hinc inde uentoꝵ spẽs. Subsolanꝰꝰ
a latere dextro uulturinum ht̃. aletio eur̃.
Auster a dextris euroaustiũ. asimstris:
austio affricũ. Fauonus aparte dextit as
fricum. aleua cbrtim. Poreo septento adex¬
tͥs. cireium asinistͥs a qͥlonem. Hii duode¬
eum uenti: mundi giobum fiatib beum agãt.
quorum nomina expͥis causis signatas̃. Nam
subsolanus uocatiis. eo quod subortti solis nas¬
nat. Dequo lucretius. altitonans uult̾nus. et
auster fulmine pollens. Auster ab haurendo

Expanded text:
quod a luce manat, id est candor lucis: sed hoc conquod a luce manat, id est candor lucis: sed hoc confundunt auctores. De ventis . Ventus diversis partibus caeli nomina diversa sortitus. Dictus autem ventus quod sit vehemens et violentus. Vis enim eius tanta est ut non solum saxa et arbores evellat, sed etiam caelum terramqab Occidente favonius, a septentrione ejusdem nominis ventus aspirat: habentes geminos hinc inde ventorum spiritus. Subsolanus a latere dextro Vulturnum habet, laevo Eurum: Auster a dextris Euroaustrum, a sinistris Austroafricum: Favonius a parte dextera Africum, a laeva Corum: porro septentrio a dextris Circium, a sinistris Aquilonem. Hi 12 venti mundi globum flatibus circumagunt, Quorum nomina propriis causis signata sunt: nam Subsolanus vocatus eo quod sub ortu solis nasnat; de quo Lucretius: Altitonans Vulturnus, et Auster fulmine pollens. Auster ab hauriendo
Abbreviated transcription (Latin):
la inde dicta unde ⁊ nubila ab obnubendo
scibicet. hocẽ oꝑiendo terram. siue quod nu¬
bes uolans faciat. exalant enmm ualles huimd̃
nebulas ⁊ fiunt mibes. Inde nubilum. inde ni¬
ties. nebule aũi una petunt. cũ serenitasẽ. srĩma:
cũ nubilum. Caligo umbraẽ despissitudine a¬
eris effecta. ⁊ cticta caligo. quod maxime aeris
calore gignaitir. Tenebre dnr̃. quot teneant
umbris. uichil aũ sunt cenebre. s ip̃a lucis
absentia. tenebre dũr. sic̾ silentium non aliqͦ
resẽ s ubi sonus nonẽ: silentium dr̃. sic tene¬
bie non aliqͥd siuit. s uͥlux nonẽ: tenebre di¬
cuntur. Umbra ẽ aer carens sole. dicta atĩ
quod fiat. cũ solis obicittit indiis. ẽ aũmo
bilis ⁊ uicta. ⁊ ex soł cͥcuitu. ⁊ ex motu uentoꝵ
namꝙ quociens mouetur insole: nubes cõ
moriere uidetur. quia i quoquo loco ara¬
diis solis obstitimus: partimei lum̃ auferi¬
uidetur imitari. lux ip̃a substantiꝰa. lum̃:

Expanded text:
la inde dicta, unde et nubila, ab obnubendo la inde dicta, unde et nubila, ab obnubendo scilicet, hoc est operiendo, terram, sive quod nubes volans faciat. Exhalant enim valles humidae nebulas et fiunt nubes; inde nubilum, inde nives. Nebulae autem ima petunt cum serenitas est; summa, cum nubilum. Caligo umbra est de spissitudine aeris effecta. Et dicta caligo quod maxime aeris calore gignatur. Tenebrae dicuntur quod teneant umbras. Nihil autem sunt tenebrae, sed ipsa lucis absentia tenebrae dicuntur; sicut silentium non aliqua res est, sed ubi sonus non est, silentium dicitur; sic tenebrae non aliquid sunt, sed ubi lux non est, tenebrae dicuntur. Umbra est aer carens solem. Dicta autem quod fiat cum solis obicimur radiis. Est autem mobilis et incerta, et ex solis circuitu et ex motu ventorum. Namque quotiens movetur in sole, nobiscum movere videtur; quia ubi quoque loco a radiis solis obstitimus, perinde lumen illi auferividetur imitari. Lux, ipsa substantia; lumen,
Abbreviated transcription (Latin):
tine ⁊ p̃cipites pliuue. nam pliuuas tioca¬
entes. himbres aũ ⁊ ad nubes ⁊ ad pliuuaᷤᷤ
ꝑtinent. dicti g̾co uiocabulo quod t̾ram
g̾cum nom̃. Grando appellata: quod forma
euis granoꝵ similitudinẽ hãt. hecautẽ
uentoꝵ rigore: durant᷑ innribe ⁊ solidan¬
tur inniuem raptoq aere soltiuntur.
slixamibe unde tienit.⁊ glacies agelu. ⁊
aqua quasi gelaties .i. gelata aqua. geluau̾
quod eo stringatur tellus. terra. ge: quippe
terra dicitur. Tunc aũ maiore gelu strin¬
gitur terra: cũ fu̾it nox serena. Pruina
e mattitini tpr̃is frigris. que incle nomen
accepit: quia sic̃ ignis urit. pir enĩ ignis.
urere enim ⁊ ad frigus ⁊ ad solem ꝑtinet. nã
uno sermone: duo duu̾a significãtur. ꝓeo
quod unum esfectum hñt. sunilis eniͣ ius
est ⁊ caloris ⁊ frigoris. Unde ⁊ utq̃: saxarũ¬
punt. Nam calor urit. ut ẽ uritur infelix
dido. Item frigus urit. ut ẽ anboree friguis

Expanded text:
tinae et praecipites pluviae. Nam pluvias vocatinae et praecipites pluviae. Nam pluvias vocaentes. Imbres autem et ad nubes et ad pluvias pertinent, dictae a Graeco vocabulo quod terram nomen Graecum. Grando appellata quod forma eius granorum similitudinem habeat. Haec autem ventorum rigore durantur in nube, ac solidantur in nivem, ruptoque aere solvuntur. Nix a nube, unde venit; et glacies a gelu et aqua, quasi gelaquies, id est gelata aqua. Gelus autem quod eo stringatur tellus; γῆ quippe terra dicitur. Tunc autem maiori gelu stringitur terra, cum fuerit nox serena. Pruina est matutini temporis frigus, quae inde pruina nomen accepit quia sicut ignis urit; πῦρ enim ignis. Urere enim et ad frigus et ad solem pertinet; nam uno sermone duo diversa significantur, pro eo quod unum effectum habent. Similis enim vis est et caloris et frigoris, unde et utraque saxa rumpunt. Nam calor urit, ut est Virg. Aen. 4, 68: Uritur infelix Dido. Item frigus urit, ut est Virg. Georg. 1
Abbreviated transcription (Latin):
quia subtiliorib elementis fc̃s ẽ: quã nr̃.¬
.i. qͥ nob̃ inusuẽ. Ta sunt aũ eius nomina.
fulgur. fulgor. ⁊ fulmen. fulgur: qr tangit.
fulgor: quia incendit. ⁊ uritꝰ. fulmen: quia
find̾it. iõ ⁊ cũ terrenis radiis finguutus.
celestis dic̃itis asimilitudine entiue¬
t areus hiris fuit huic nom̃ pũ
est ⁊ dicitur hiris qriasi aeris .i. quod ꝑcie
qi: adterras descendat. hic aritẽ asole resplen¬
Set dumcaue nubes ex adu̾so: racliũ solis
acipitint. ⁊ arcus spẽm fingunt. ciui uari¬
sscolores iladat res. quia aqua tenius aer
liciclus. ⁊ nuibes caligantes. irracliata ista:
natios creant colores. Diuiue dicte: quod
auant. quasi pͣluiie. nascuntur enim de
terte ⁊ maris aneliti. que cumaltuis ele¬
uate fiu̾nt. aut solis calore resolute: aut
uiuentoꝵ comp̃sse: stillantur int̾ris. Nim¬
bus ẽ densitas nubis intempesta ⁊ obscuiti.
nm̃ nimbi autibe. sunt autẽ nimbi: repen-¬

Expanded text:
quia subtilioribus elementis factus est quam nquia subtilioribus elementis factus est quam ni nobis in usu est. Tria sunt autem ejus nomina, fulgur, fulgor, et fulmen. Fulgur, quia tangit; fulgor, quia incendit et urit; fulmen, quia findit; ideo et cum ternis radiis finguntur. coelestis dictus a similitudine curvat arcus. Iris huic nomen proprium est. Et dicitur iris quasi aeris, id est quod per aera ad terras descendat. Hic autem a sole resplendet, dum cavae nubes ex adverso radium solis accipiunt et arcus speciem fingunt; cui varios colores illa dat res, quia aqua tenuis, aer lucidus, et nubes caligantes, inradiata ista varios creant colores. Pluviae dictae quod fluant, quasi fluviae; nascuntur enim de terrae et maris anhelitu. Quae cum altius elevatae fuerint, aut solis calore resolutae, aut vi ventorum conpressae, stillantur in terris. Nimbus est densitas nubis intempesta et obscura; et inde nimbus a nube. Sunt autem nimbi repen
Abbreviated transcription (Latin):
uenti nubib se repente in iñserit in miseitt.
turbine inualescente. exituqͣ querente nu¬
bem quam ex tamnatim impetu magno p̾̃scĩ¬
dit. ac sic cũ horrendo fitingore clefertur.
ad aures quot mirari qͥs nondebeat cum
uesictla quamuis parcia: magnũ tamensa¬
nittim displosa emittat. cũ tonitruo atttẽ
aures ꝓuenire. lux autẽ que apparetañ
tonitruum fulgura uocatur. que ut di¬
ximtis iõ ante udenir: quia claruimest
lumen. Tonitrcium aũ ad aures rarcduis
ꝑuenit. De fulmimbys.
ulgur ⁊ fulmen icttis celestis iaculi
a teriendoticti. fuigure enĩ ferire est
atq ꝑcutere. fulmina autem collisa lumi¬
na sticunt. namouñ rertm coltsio: ignem
creat. ut in lapidib ẽnimuis. uł aiͥtu rota¬
ignis. uñ⁊ pͥtis nubila sunt. deiide ignes.
exriento atitem ⁊ igne. sulmina inmibibus
fi̾. ⁊ inpulsu uentoꝵ emitti. Ideo aũ ful¬
minis ignẽ ium hr̃e maiorem ad penetiand̾.

Expanded text:
venti nubibus se repente inmiserit, venti nubibus se repente inmiserit, turbine invalescente exitumque quaerente, nubem, quam excavavit, impetu magno perscindit, ac sic cum horrendo fragore defertur ad aures. Quod mirari quis non debeat, cum vesicula quamvis parva magnum tamen sonitum displosa emittit. Cum tonitruo autem s tardius pervenire. Lux autem quae apparet ante tonitruum fulgetra vocatur. Quae, ut diximus, ideo ante videtur quia clarum est lumen; tonitruum autem ad aures tardius pervenit. De fulminibus . Fulgur et fulmen, ictus caelestis iaculi, a feriendo dicti; fulgere enim ferire est atque percutere. Fulmen autem conlisa nubila faciunt. Nam omnium rerum conlisio ignem creat, ut in lapidibus cernimus, vel attritu rotaignis, unde et prius nubila sunt, deinde ignes. Vento autem et igni fulmina in nubibus fieri et inpulsu ventorum emitti. Ideo autem fulminis ignem vim habere maiorem ad penetrandum,