comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
talitatis aĩe hunc intellectũ recusat. de¬
inde si qd̾ extitur oĩmodo efficeretur.
ut nõ sit nõ dic̾e̾t ᷑ de sapiente ⁊ grad
ostioꝵ enis exterat pes tuus. uerum il¬
la discretõ magis. magisq cõsiderãda
est utrũ nemo peccet. n aut ignarus au
uictus aut cõtempuens. Uñ m̃ic lon¬
gum est disputare. q̃o .xxui.¬
¶uid est quod dathau ⁊ abiron cum
mieditõnẽ cõsurrexissent. uocati a mor¬
se ac srbe ⁊ iiiriose respondentes. nũ¬
quid pusillũ hoc. qm̃ eduxisti nos ĩ tra
fluentem lac ⁊ mel int̾ficere nos in here
ad diderunt occłos hominũ illoꝵ ab sci¬
disses. nõ ascendinns. Quor i oełos
hominũ dixerunt: Utrum ppłi isri. tãꝙ
dicentes. Suista p̾stitisses .i. ita te dilige
rent. ut occłos eruerent ⁊ darent tibi.
Quod indiciũ magnũ dilectõnis. Et
apłs dicit qũi si fieri posset. occłos ur̃os
eruissetis ⁊ dedissetis mͥ. Et deinde ple¬

Expanded text:
talitatis animae hunc intellectum recusat; detalitatis animae hunc intellectum recusat; deinde si quod exteritur, omni modo efficeretur, ut non sit, non diceret de sapiente: et gradus ostiorum eius exterat pes tuus. uerum illa discretio magis magisque consideranda est, utrum nemo peccet nisi aut ignarus aut uictus aut contemnens: unde nunc longum est disputare. Quid est quod Dathan et Abiron, cum in seditionem consurrexissent, uocati a Moyse ac superbe et iniuriose respondentes: numquid pussillum hoc, quoniam eduxisti nos in terram fluentem lac et mel interficere nos in heremaddiderunt: oculos hominum illorum abscidisses; non ascendimus? quorum oculos hominum dixerunt? utrum populi Israhel tamquam dicentes: si ista praestitisses, oculrent, ut oculos suos eruerent, et darent tibi? Quod indicium magnum dilectionis et Apostolus dicit, Quoniam si fieri posset, oculos vestros eruissetis, et dedissetis mihi . Et deinde ple
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum penitendo sanatur ip̃a ei afflie¬
tio penitentis pena pecĩest. ꝙͣuis me¬
dicinalis et salubris. Merito quippe
sanari possit. corconcritum ⁊ humili¬
atum deus non sꝑint. Uerũptũ qr sine
pena non fit.io̾ talia huic dc̃a sunt
Deũ inquit hic exacerbat. qr deus sr̃¬
bis resistit. Et ext̾minab itͣ ilło de po¬
pulo suo. qm̃ talis oĩo in nuumero eoꝵ
qui ad deuni ꝑtinent nõ est: Qm̃ubũ¬
dñi cõtempsit. ⁊ mandatũ eis disꝑsit.
contricione cõteretur aĩa illa. Quare
aut̃ contricione cõteretur cõseq̃nt̾ur
adiũgit dicens. peccatũ eiꝰ inillo. Ac
ꝑ hoc si tali poc̃o debitam contricionem
ip̃e sibi adhibeat penitendo. eor cõtritũ
ut dcm est. deus nõ speruit. ꝙͣuis ingre¬
co nõ dem̃ sit hoc loco contricione cõte¬
retur. s extritione exteret᷑ aĩa illa. Qd
ita accipi potest qͣi oĩmodo cerendo ex¬
tinguatur. ac nõ sit. S pͥus nat᷑a ĩnior¬

Expanded text:
et cum paenitendo sanatur. ipsa enim adflicet cum paenitendo sanatur. ipsa enim adflictio paenitentis poena peccati est quamuis medicinalis et salubris. merito quippe sanari possit, cor contritum et humiliatum deus non spernit. uerum tamen quia sine poena non fit, ideo hinc talia dicta sunt. deum, inquit, hic exacerbat, quia deus superbis resistit. et exterminabitur anima illa de populo suo — quoniam talis omnino in numero eorum qui ad deum pertinent non est — quni contemsit et mandata eius dispersit; contritione conteretur anima illa. quare autem contritione conteretur, consequenter adiungit dicens: peccatum eius in illa. ac per hoc, si tali peccato debitam contritionem ipse sibi adhibeat paenitendo, cor contritum, ut dictum est, deus non spernit. quamuis in graeco non dictum sit hoc loco: contritione conteretur, sed: extritione exteretur anima illa: quod ita accipi potest, quasi omni modo terendo extinguatur ac non sit. sed prius natura inmor
Abbreviated transcription (Latin):
bie. sr̃bia cõnuttunt᷑. scͥptura ip̃a in
consequentib satis exposuit ubi ait
qm̃ u̾bum dñi cõtempsit. Aliud est
ergo p̾cepta contẽpnere. aliud mag¬
in quidem pendere. S aut ignaru
contra facere aut uictũ. Que duo
fortasse ꝑtineant ad illa pec̃a que.
a nolentib fiunt de quib srĩs. q̃ ad mo¬
dum deo ꝓpiciato expiarentur amino
peran facit. Quod gems pcc̃i nõ dixit
ullo genere sacrificiĩ purgari oportere
tanꝙͣ in sanabile indicans illa dũ taxat
curatõne que ꝑ sacrificia gerebantur
qualia facienda in hac scriptura p̾cipi¬
unt᷑. que si ꝑ ip̃a attendantur nullo pac¬
to possunt mederi. Si aũt res ip̃e quoꝵ
hec sacramenta sunt inquirantur n
eis inueniri poterit purgatio pecõrũ
Qd̃ gͦ scͥptum est pcc̃or cum uenerit
in profundũ malorũ ꝯ tempnnit. iste
siginficatus est quẽ sc̾ptura hoc loco
dicit inmami sr̃bie delinquere. Hoc
gͦ sine pena eius qui ꝯmittit non p̃t
aboleri. atq ideo non p̃t ẽẽ inpunitũ

Expanded text:
uperbia committuntur, scriptura ipsa in consequentibus satis exposuit, ubi ait: quoniam uerbum domini contempsit. aliud est ergo praecepta contemnere, aliud magni quidem pendere, sed aut ignarum contra facere aut uictum. quae duo fortasse pertineant ad illa peccata, quae a nolentibus fiunt, de quibus superius quemadmodum deo propitiato expiarentur admonuperam facit. quod genus peccati non dixit ullo genere sacrificii purgari oportere tamquam insanabile iudicans illa dumtaxat curatione, quae per sacrificia gerebatur, qualia facienda in hac scriptura praecipiuntur. quae si per se ipsa adtendantur, nulli peccato possunt mederi; si autem res ipsae quarum haec sacramenta sunt inquirantur, in eis inueniri poterit purgatio peccatorum. quod ergo scriptum est: peccator cura uenerit in profundum malorum contemnit, iste significatus est, quem scriptura hoc loco dicit "in manu superbiae" delinquere. hoc igitur sine poena eius qui committit non potest aboleri; atque ideo non potest esse inpunitum
Abbreviated transcription (Latin):
cientib cõmittuntur. an qͥ possit rec¬
te dici pccm̃ ẽẽ nolentis qd facere con¬
peslitur. Nam i hoc contra uolũtatẽ
cerit morte minetur. Uult ergo facere
qr uult inuere. ⁊ io nõ ꝑse ip̃m appetẽ¬
do ut falsum iuret. s ut falsum iurã¬
do unuiat. O.d̾ si ita est nescio utrũ pos¬
sint dici ista pcc̃a uolentiũ qͣlia hic dn᷑r
expianda. Nam si diligent cõsideret᷑
forte ip̃m peccare nemo uelit. S pp̃ ali¬
ud fit qđ uult qui peccat / onĩs quippe
hoĩes qui scientes facũit qd licet non.
ex eo consequitur. Hec suta se hñt nõ
sunt pec̾a uolentiũ nisi nescientiũ. q̃
discermunt᷑ a pcc̃is uolẽtiũ. q̃o .xxuͣ.¬
¶ Taĩa quecũq peccauerit in mam
sr̃bie. et indigenis. aut exproselitis
deũ hͥ exac̃bat ⁊ ext̾iinabit᷑ aĩa illa

Expanded text:
cientibus committuntur, an etiam possit reccientibus committuntur, an etiam possit recte dici peccatum esse nolentis, quod facere conpellitur; nam et hoc contra uoluntatem cerit, mortem minetur. uult ergo facere, quia uult uiuere, et ideo non per se ipsum adpetendo, ut falsum iuret, sed ut falsum iurando uiuat. quod si ita est, nescio utrum possint dici ista peccata nolentium, qualia hic dicuntur expianda. nam si diligenter consideretur, forte ipsum peccare nemo uelit, sed propter aliud fit, quod uult qui peccat. omnes quippe homines, qui scientes faciunt quod non licet, ex eo consequitur. haec si ita se habent, non sunt peccata nolentium nisi nescientium, quae discernuntur a peccatis uolentium. Et anima quaecumque peccauerit in manu superbiae ox indigenis aut ex proselytis, deum hic exacerbat, et exterminabitur anima illa
Abbreviated transcription (Latin):
cus de qua ualle botrus ablatus est.
pauorem terre. qͣm ex plorauerunt.¬
pauorem t̾re dixit. non qͦ pauebat
eadem tra.S quẽ ex ea terra conce
promissionis.dixerũt inter cetera.
uos aut̾ ne tumueritis populum t̾re
qm̃ cibus ub̾ sunt. Abscessit em̃ tp̃s
ab eis dñs aut̃ in uob̾ ne timueritis
eos. Quod dem̃ est cibus nob̾ sunt in¬
telligi uoluerunt cõsinnems eos. Qd̃
uõ adiueer̃t abscessit tempus ab eis
dñs aut̃ in nobis. satis diligent̃ non
dieerinit. abscessit dñs ab eis. Impii
quippe antiquitus fuerũt. S qm̃ ⁊ ini
piis occulta dispensatõne diuine ꝓui¬
dentie datur tempus florendi atq
regnandi. abscessit inquit tp̃us ab
eis dñs aut̃ in nob̾. Nondixerunt abs¬
cessit tempus ab eis. et nrm suecessit
tempus habuerunt isti dnm̃i deum
tempoꝵ creatorem ⁊ ordinatorem et
cõmictuntur merito queritur que
sint ip̃a pcc̃a uolentiũ. utrũ q̃ a nes¬

Expanded text:
cus,. de qua ualle botrus ablatus est. cus,. de qua ualle botrus ablatus est. pauorem terrae quam explorauerantPavorem terrae dixit, non quo pavebat eadem terra, sed quem ex ea terra conceppromissionis, dixerunt inter caetera: Vos autem ne timueritis populum terrae, quoniam cibus nobis sunt. Abscessit enim tempus ab eis, Dominus autem in nobis; ne timueritis ctum est, Cibus nobis sunt, intelligi voluerunt, consumemus eos. Quod vero adjunxerunt, Abscessit enim tempus ab eis, Dominus autem in nobis: satis diligenter non dixerunt, Abscessit Dominus ab eis; impii quippe antiquitus fuerunt: sed quoniam et impiis occulta dispensatione divinae providentiae datur tempus florendi atque regnandi, Abscessit, inquiunt, tempus ab eis, Dominus autem in nobis. Non dixerunt, Abscessit tempus ab eis, et nostrum succestempus habuerunt, isti Dominum Deum temporum creatorem et ordinatorem, et committuntur, merito quaeritur quae sint ipsa peccata nolentium: utrum quae a nes
Abbreviated transcription (Latin):
¶ O dixit ad eos. Ascendite ista he̾mo
et ascendetis in montẽ ⁊ uidebitis t̾ra
que sit ⁊ ppłs qui insidet sr̃ eam. siͥ
fortis est an infirms. Si pauci sunt an
multi. Ex posuisse intelligit᷑ ẜm qͥd
dieerit. si potens est aut infirinus. ħ
est si pauci sũt an multi. Nam qũo
possent de monte ꝓspicientes sentire
hũanariũ uiriũ fortitudĩem: Põt et
alius sensus ẽẽ multo congruencioꝵ
ueritati. qd̾ ait ascendetis inmonte.
In ipãm t̾ram dixit ꝙͣ explorari uole¬
baut. Non eĩ possent facile explorato
bant. Nam si de montis u̾tite eos puta¬
uerimus cõspexisse t̾ram ⁊ exploras¬
se. qũõ possen exquirere oĩa que moy¬
ses exquirenda p̾cepit: Qũo intrare¬
ciuitates qs eos scriptura dixit intͣs¬
se: Qũo de illa ualle botrũ tollere.
pp̃ ꝙ̃ ⁊ loco nom̃ est inditũ. ut uallis
botri diceret᷑: In ip̃o gͦ monte explo¬
rabatur t̾ra. qr ip̃e erãt que explorare¬
tur. ⁊ ibi erat quidam de pressior lo¬

Expanded text:
 dixit ad eos, Ascendite ista eremo, et ascendetis in montem, et videbitis terram quae sit, et populum qui insidet super eam, si fortis est aut infirmus, si pauci sunt aut multi. Exposuisse intelligitur, secundum quid dixerit, si potens est aut infirmus; hoc est, si pauci sunt aut multi. Nam quopossent de monte prospicientes sentire humanarum virium fortitudinem? Potest et alius sensus esse multo congruentior veritati. Quod ait, Ascendetis in montem, in ipsam terram dixit, quam explorare volebant. Non enim possent facile exploratorbant. Nam si de montis vertice eos putaverimus conspexisse terram, et explorasse; quomodo possent exquirere omnia quae Moyses exquirenda praecepit? quciuitates, quas eos scriptura dixit intrasse? quomodo de illa ualle botrum tollere, propter quem et loco nomen est inditum, ut uallis Botrui diceretur? in ipso ergo monte explorabatur terra, quia ipsa erat quae exploraretur; et ibi erat quidam depressior lo
Abbreviated transcription (Latin):
ligitut non solũ ilt facienta no uimiꝰ¬
uerĩ etiam ut cognita faciamꝰ. Nec so¬
lum ut diligenda credamꝰ uerinuetiã
ut credita diligamus.

Expanded text:
gitur non solum ut facienda nouerimusuerum etiam ut cognita faciamus nec solum ut diligenda credamus, uerum etiam ut credita diligamus.
Abbreviated transcription (Latin):
adipisci nequiss. ut aũt triũphꝰ. uicto¬
rie iepte ꝑseq̃ret nõ m̾itũ eius fecit / u
ppłi n eĩ legit᷑ supplices illos fuisse deo
ut daret eis defensorẽ aut mĩqͥd ip̃m
iepte deus misit aut alloqutus ẽ. Sed
qr allophili d̾os suos laudabãt .q. qui
subiectos illis fac̾e̾nt filios ifrł uitupe¬
tãtes deũ abrahe idcͥco p̃p honorem noĩs
su deus iuindicauit ĩ allo ᷝ ͦ ᷤᷤ. Si nõ pp̃¬

Expanded text:
adipisci nequisset. Ut autem triumphus uictoadipisci nequisset. Ut autem triumphus uictoriae Iepthae prosequeretur, non meritum eius fecit neque populi; nec enim legitur supplices illos fuisse deo, ut daret eis defensorem. aut numquid ipsum Iepthae deus misit aut adlocutus est? sed quia allofili deos suos laudabant, quasi qui subiectos illis facerent filios Israhel, uituperantes deum Abrahae, idcirco propter honorem nominis sui deus uindicauit in allo
Abbreviated transcription (Latin):
facinorosus et ĩꝓuidꝰ stulta deuotõne
minꝰ do ꝓmisit dicẽs. Qicꝙͥꝵ m redeũti
a cede occͣrerit añ hostiũ domꝰ mee ħ
offeram d̾o. Nũquid coactus deuouit
ant mĩqͥdincellexit qũo deb̾et uotum
aut si uxor. ut indolore alicꝰ exultans
nã ꝑuciẽdenou̾at in illũ ip̃m iudicio
dmo retortũ est et us aido̾ insenscitus
fuit iepte ii nec postea stulte se deuouisse
cognosc̾et ñ error ens qui ab ip̃o ceperat
ꝑ ip̃m emendaret᷑. Intellig̾e̾ enĩ debuit
deũ ñ tali sacrificio delectari et rogare
da cũ constet fidem scultã nõ solũmĩ¬
me ꝓdeẽ s obẽẽ. In cã ita filie sue ip̃e
mactatus est. uñ et deus a tali sacriͦ
dissiłauit si enĩh ꝓ hibuiss: ad offerre
sͥ illũ uoluisse inderet᷑ et cũ sciret ũ in¬
dignũ nõ deb̾e illũ offerre. Filie ã eiꝰ lu¬
cr̃ fecit qr ĩnocẽs ĩ mał pris mortua
pena caruit ĩferm qd̾ din forte unuẽdo

Expanded text:
ne munus deo promisit dicens: quicquid mihi redeunti a caede occurrerit ante ostia domus meae, hoc offeram deo. numquid coactus deuouit aut numquid intellexit quo modo deberet uotum aut si uxor, ut in dolore alieno: exultans niciem deuouerat, in illum ipsum iudicio diuino retortum est. et usque adeo insensatus fuit Iepthae, ut nec postea stulte se deuouisse cognosceret, ut error eius, qui ab ipso coeperat, per ipsum et emendaretur. intellegere enim debuit deum non tali sacrificio delectari et rogare dam, cum constet fidem stultam non solum minime prodesse, sed obesse. in casu itaque filiae suae ipse mactatus est, unde et deus a tali sacrificio dissimulauit. si enim hoc prohibuisset, aliud offerre sibi illum uoluisse uideretur, cum sciret ut indignum non debere illum offerre. filia autem eius lucrum fecit, quia innocens in malis patris mortua poena caruit inferi, quod diu forte uiuendo
Abbreviated transcription (Latin):
ne er tubo apparint in monte. xlii. xx.¬
ens excelsus est. digiũ ergo fint ut
malto appareret loco qui uicinus
appatere qui de humo ad suꝑna ꝯscẽdit.
In rubou̾o cafecitut appar̾et delictorũ
quia emĩ pc̃coꝵ cã legẽ descend̾at dare.
tã rõe ergo fcm̃ ess u̾ita dñs appareret
moysi. eñ sciamꝰ abrahã ꝓhĩtũ adeo
ne filiũ suũ imolar qrͣ ieꝑte cũ filiã s.
liberar nõ eis ꝓ hĩtus s himo sanguine
ultũ int̾ualsũ est int̾ cãm abiahe
et iepte. pͥm̃ quidẽ abiahã limena

Expanded text:
NE ET RUBO APPARUIT IN MONTE? Deus excelsus est; dignum ergo fuit ut in alto appareret, in loco qui uicinus adparere, qui de humo ad superna contendit. in rubo uero causa fecit ut appareret delictorum. quia enim peccatorum causa legem descenderat dare, tam. ratione ergo factum est, ut ita dominus appareret Moysi. XLIII. CUM SCIAMUS ABRAHAM PROHIBITUM A DEO NE FILIUM SUUM IMMOLARET, QVARE IEPTHAE, CUM FILIAM SUAM LIBARET, NON EST PROHIBITUS, SED HUMANO SANGUINE ltum interuallum est inter causam Abrahae et Iepthae. primum quidem Abrah
Abbreviated transcription (Latin):
tisset. S ꝙ illi placuerat exilla sona¬
re feciss ad illius uesamam cohiben¬
dam illud fortasse p̃figurans. qr stul¬
ta mũdi electurus erãt des ut cõfumn¬
deret sapientes ꝓ illo spũali ⁊ nõ isrł¬

Expanded text:
tisset, sed quod illi placuerat, ex illa sonatisset, sed quod illi placuerat, ex illa sonare fecisset ad illius uesaniam cohibendam, illud fortasse praefigurans, quia stulta mundi electurus erat deus, ut confunderet sapientes pro illo spiritali et uero Isr
Abbreviated transcription (Latin):
lia parte erat insulcis innearũ. Et ꝯ¬
p̃ssit pedem balaam ad parietẽ ⁊ adie¬
cit adhuc cedere eam. ⁊ apposuit ange¬
lus dñi ⁊ adiciens substirit in loco
angusto iam nõ insulcis uinearum.
s int̾ ip̃as macerias .i. inuia in quo
nõ erat declinare dextram neq sims¬
tram. Et cumuidisset asina angłi
dei cõsedit sub balaam. Cesa eĩ mre¬
tro non ibat. inpartem nõ se preme¬
bat. qm̃ nõ ab latera parte terrebatur
S in media ma mangusto angłs erat
Restabat gͦ ut subsisteret. Et irata
est balaam. ⁊ ꝑcussiebat asinam uir¬
ga. Et apperinit des os asine ⁊ ait ad
balaam. Qud fecitibi qr ꝑcu̾sisti me
tercio hoc: Et ait balaam asine qr illissti
mͥ. Et si h̾erem gladium in mamu mea.
iam transfixissem te. Hmnirũ iste tã¬
ta cupiditate ferebatur. ut nec tanti
monstri miraculo tr̃eret᷑ ⁊ Rnderet
qͣi ad hoĩem loq̃ns. cũ des utiq nõ asi¬
ne aĩam in naturam ratõnalem uer¬

Expanded text:
lia parte erat in sulcis uinearum. et clia parte erat in sulcis uinearum. et compressit pedem Balaam ad parietem; et adiecit adhuc caedere eam. et adposuit angelus dei et abiens substitit in loco angusto — iam non in sulcis uinearum, sed inter ipsas macerias, id est in uia — in quo non fuit declinare dextram nec sinistram. et cum uidisset asina angelum dei, consedit sub Balaam. caesa enim retro non ibat, in parietem non se premebat, quoniam non ab altera parte terrebatur, sed in media uia in angusto angelus erat; restabat ergo ut subsideret. et iratus est Balaam et percutiebat asinam uirga. et aperuit deus os asinae et ait ad Balaam: quid feci tibi, quia percussisti me tertio hoc? et ait Balaam asinae: quia inlusisti mihi. et si haberem gladium in manu mea, iam transfixissem te. nimirum iste tanta cupiditate ferebatur, ut nec tanti monstri miraculo terreretur et responderet quasi ad hominem loquens, cum deus utique non asinae animam in naturam rationalem uer
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ demonstraret ⁊ diceret. Non absur¬
da est enis ũbi q̃ sub ista significatõe
⁊ declinauit asina de uia ⁊ ibat in cã¬
pũ. Campr iste adhuc extra maceri¬
as uinearum fuit. ⁊ ꝑcussit asinam
uirga. ut corrigeret ẽam in uia. et
stecit angelus dei. insulcis uinearu.
maceria hinc. ⁊ maceria hinc. Meri¬
to queritur si hinc atiꝑ inde macerie
inmedio ponebant uiam sic̃ fi̾ soles
quõ ibi stans angelus dr̃ stetisse in sul¬
cis uinearũ: Neq enĩ in uia int̾ ma¬
cerias potuerũt sulci ẽẽ uinearũ. S
ordo uerborum ⁊ ut corrigeret eam in
uia. maceria hine. ⁊ maceria hinc. In
hac gͦ ma corrigere uoluit asinan ba¬
laam̾ ut int macerias ambularet.In¬
terpositum est ant̃. Et stetit angelus
dei insulcis uinearũ in uia .s. ineaꝵ
indisset asina angelũ dei cõp̾ssit se ad
paritem .i. ad maceriã illius utiq in¬
nee. in qua nõ erat angelus. qm̃ ab a¬

Expanded text:
et demonstraret et diceret, non absuret demonstraret et diceret, non absurda est huius uerbi etiam sub ista significationeeclinauit asina de uia et ibat in campum. campus iste adhuc extra macerias uinearum fuit. et percussit asinam in uirga, ut corrigeret eam in uia. et stetit angelus dei in sulcis uinearum, maceria hinc et maceria hinc. merito quaeritur, si hinc atque inde maceriae in medio ponebant uiam, sicut fieri solet, quomodo ibi stans angelus dicitur stetisse in sulcis uinearum; neque enim in uia inter macerias potuerunt sulci esse uinearum. sed ordo uerborum est: ut corrigeret eam in uia, maceria hinc et maceria hinc. in hac ergo uia corrigere uoluit asinam Balaam, ut inter macerias ambularet. interpositum est autem: et stetit angelus dei in sulcis uinearum, in una scilicet uidisset asina angelum dei, compressit se ad parietem, id est ad maceriam illius utique uineae, in qua non erat angelus, quoniam ab a
Abbreviated transcription (Latin):
lin. Hoc ⁊ in conseq̃ntib dicit ip̃e an¬
gelus. Et ego exii indilatõnem tua.
ubi grecus h dyaboliten. Ubi fortassis
accãtio ꝯgruentius intelligitur ut ħ
qd̃ dcm̃ estꝰ differre eum inuia. accusa¬
re accipiat᷑. Uñ creditur q̃ diabolus ap¬
pellatus. tanqͣm accusator latine dice̾¬
dus sit. nõ qr nemo possit q̃ bene recte¬
q accusare. S qr dyabolꝰ amat ac̾care
utiq inindentie stimuilis agitatus qͣle
illi. in apoc̃. testimoniũ phibetur. Po¬
situm est aũt hoc u̾bũ ⁊ incomedia.
Uñ latinũ ẽẽ nõ dubiũ est sb̾ eadẽ sign¬
ficatõne uł c̃te uiciia ubi de patre irato
dicitur filio. Bratõnẽ sperat inuenis¬
se sequa differat te. Solet aut̃ intelli¬
gi differat uelut hac itaq illac ferat
tempestate u̾borũ. qͣͣ discrepat ⁊ dissipe
rus. S ⁊ differre eumin uia sie intelle¬
xerims qr distulit angelus eius festinͣ¬
tõnem remorando. ut ei qd opus erat

Expanded text:
εῖν, hoc et in consequentibus dicit ipse anεῖν, hoc et in consequentibus dicit ipse angelus, Et ecce ego exii in dilationem tuam, ubi graecus habet SiafioXTjv. ubi fortassis accusatio congruentius intellegitur, ut hic quod dictum est "differre eum in uia", accusare accipiatur. unde creditur etiam diabolus appellatus, tamquam accusator latine dicendus sit, non quia nemo possit etiam bene recteque accusare, sed quoniam diabolus amat accusare utique inuidentiae stimulis agitatus, quale illi in Apocalypsi testimonium perhibetur. positum est autem hoc uerbum et in comoedia, unde latinum esse non dubium est, sub eadem significatione uel certe uicina, ubi de patre irato dicitur filio: orationem sperat inuenisse se, qua differat te. Solet autem hic intellegi "differat" uelut "hac atque illac ferat tempestate uerborum", quasi" discerpat et dissipet": rus. sed et si "differre eum in uia" sic intellexerimus, quia distulit angelus eius festinationem remorando, ut ei quod opus erat
Abbreviated transcription (Latin):
pondit. Postea illi ⁊ angelus loqͥtur
arguens ⁊ inprobans enis uiani.
Quo uiso tñ ex territus adorauit. De¬
inde ire ꝑmissus est: ut iamꝑ ip̃m
ꝓphia clarissima proferretur. Nam
oĩo ꝑmissus nõ est dicere qd uolebat
S qd̾ uirtute spũs cogebatur. Et ip̃e
d̾ reꝓbus mansit. Nam postĩor de illo¬
sc̃a scriptura ita loquta est. ut quidã
rep̾hensibiles ⁊ reprobi uam eiꝰ sequ¬
ti dicerentur. Sequti inquit uiam
balaam filii beor qui mercedem ini¬
iuia. quo uso asina ens progredi
non ausa est. Septura ita loquitur.
inuia.Ubipͥmo notandũ est. quẽ ad¬
modũ qr iratus est deus exsurrexit au¬
gelus dei. nec int̾posuit iratum deum im¬
sisse angelum. S tanꝙͣ in angłm iratũ
deum significauit. qm̃ ueritas et iusticia
dei irasci angelum fecit. Nam insurre¬
xit qd dcm̃ est utiq cõmotione intelli¬
gendum est. Deinde qd̾ ait. differre
cum in uia. qd̾ grece positum ẽ dyabal¬

Expanded text:
pondit. Postea illi et angelus loquitur, pondit. Postea illi et angelus loquitur, arguens et improbans ejus viam: quo viso tamen exterritus adoravit. Deinde ire permissus est, ut jam per ipsum prophetia clarissima proferretur. Nam omnino permissus non est dicere quod volebat, sed quod virtute Spiritus cogebatur. Et ipse quidem reprobus mansit: nam posterior de illoncta Scriptura ita locuta est, ut quidam reprehensibiles et reprobi viam ejus secuti dicerentur: Secuti, inquit, viam Balaam filii Beor, qui mercedem iniin via, quo viso asina ejus progredi non ausa est, Scriptura ita loquitur: in via. Ubi primo notandum est quemadmodum dixerit, iratus est Deus, et insurrexit angelus Dei: nec interposuit iratum Deum misisse angelum, sed tanquam in angelo iratum Deum significavit; quoniam veritas et justitia Dei irasci angelum fecit. Nam insurrexit quod dictum est, utique commotione intelligendum est. Deinde quod ait, differre eum in via, quod graece positum est διαβαλ
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ip̃o cõfudens illam demenciã. qd̃
prohibitõnẽ dm̃i ꝑ angłm fcãm trans¬
gredi asina nõ auderet. qͣm ille cupi¬
ditate transgredi conaretur. ꝙͣnis eã¬
dem cupiditatem timore supprimeret
Uenit emĩdeus ad balaam nocte ⁊ ait
illi. Si uocare te uenerĩt hoĩes exur¬
gens sequere eos. S ũbum qd̾ cũq
loqutus fuepo ad te hoc facias. Et ex¬
urgens balam mane strauit asmã
suam ⁊ abiit cum pͥncipib moab.
Cur post istam ꝓmissionẽ dm̃i iterũ
nõ cõsuluit. ⁊ post illam prohibitõe
itm̃ consulendũ putauit. nsi q enis
maligna cupiditas apparebat ꝙͣuis
timore dñi premeretur. Deniq scͥpt᷑a
sequit᷑. Et iratus est animatõne deꝯ
qribat ip̃e. ⁊ insurrexit angłs dĩ. ut
tur donec asina loqueret᷑. Nich̾ sane
mirabilis hic ur̃. ꝙͣ qd loquente asmͣ
tr̃itus nõ est. S in suꝑ ei uelut talib
monstris asuetus irã ꝑseuerante res¬

Expanded text:
hoc ipso confundens illam dementiam, quod hoc ipso confundens illam dementiam, quod prohibitionem domini per angelum factam transgredi asina non audebat, quam ille cupiditate transgredi conaretur, quamuis eandem cupiditatem timore supprimeret. uenit enim deus ad Balaam nocte et ait illi: si uocare te uenerunt homines, exsurgens sequere eos; sed uerbum quodcumque locutus fuero ad te, hoc facies. et exsurgens Balaam mane strauit asinam suam et abiit cum principibus Moab. cur post istam permissionem deum iterum non consuluit et post illam prohibitionem iterum consulendum putauit, nisi quia eius maligna cupiditas adparebat, quamuis timore domini premeretur? denique scriptura sequitur: et iratus est animatione deus, quia ibat ipse; et insurrexit angelus dei, ut tur, donec asina loqueretur. Nihil hic sane mirabilius videtur, quam quod loquente asina territus non est, sed insuper ei, velut talibus monstris assuetus, ira perseverante res
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ait balaam. iterũ ad se mis¬
sis honoraciorib nũciis. Si dederit
mͥ balaac plenam domũ suã argen¬
to a auro. nõ potero p̾uaricare ubũ
dñ. nec facere illud pusillũ uł mag¬
nũ inmente mea. nullũ ħt oĩo pec¬
catum. S qd̾ sequit᷑ nõ est sine gra¬
uipeco. Iam enĩ constans ẽẽ debu̾it
semel audito qd̾ ei dixerat dñs ib
nõ ibis cum eis. neq maledices po¬
pulum. est enĩ benedictus. nec eis
ullam spem dare qd posset dñs tãqͥ¬
ppłm suũ. quẽ benedictũ ẽẽ dixerat suã
mutare sentenciã. S ibi se uictũ cupi¬
ditate monstrauit. Ubi loqui s dñm
de hac re itm uoluit. de qͣ enis iam cog¬
nouerat uoluntatẽ. Quid erũ opus
erat que sequ̾tur ad ñgere. ⁊ mĩc susti
ibi ⁊ nos nocte lac. ⁊ sciã quid adiciet
dñs loqui ad mes Proinde dñs uidẽs
cupiditatem captam deuictãq nuime¬
rib ꝑmisit eũ ire. ut ꝑ iunentum quo
uehebat᷑ enis auariciam coherceret.

Expanded text:
Quod ait Balaam iterum ad se missis honoratioribus nuntiis: si dederit mihi Balac plenam domum suam argento et auro, non potero praeuaricare uerbum domini <dei> facere illud pusillum uel magnum in mente mea, nullum habet omnino peccatum: sed quod sequitur non est sine graui peccato. iam enim constans esse debuit semel audito, quod ei dixerat dominus: non ibis cum eis neque maledices populum; est enim benedictus, nec eis ullam spem dare, quod posset dominus tamqpopulum suum, quem benedictum esse dixerat, suam mutare sententiam. sed ibi se uictum cupiditate monstrauit, ubi loqui sibi dominum de hac re iterum uoluit, de qua eius iam cognouerat uoluntatem. quid enim opus erat quae sequuntur adiungere: et nunc sustinete ibi et uos nocte hac, et sciam quid adiciet dominus loqui ad me? proinde dominus uidens eius cupiditatem captam deuictamque muneribus permisit eum ire, ut per iumentum quo uehebatur eius auaritiam coherceret,
Abbreviated transcription (Latin):
dores. latin aut̃ nõ tilli int̾pretati
sunt. dab̾ głi̾am tuam. nõ de głia
tua. S sine illud eẽt ut glorian:
tuam diceret mõ ideo non eam hi¬
turus erat moyses. nec qr dixit de
gloria iõ mimitum est qd̾ hebat sic
enĩ accipiendum est ac sidiceret fa¬
cies eñ socium glorie tue. Non aut̃

Expanded text:
. Latini autem nonnulli interpretati sunt, dabis gloriam tuam; non, de gloria tua. Sed sive illud esset, ut gloriam tuam diceret, non ideo eam non habiturus erat Moyses; nec quia dixit, de gloria, ideo minutum est quod habebat. Sic enim accipiendum est, ac si diceret, Facies eum soc
Abbreviated transcription (Latin):
rans alio modo placanda uideretur.
cum proculdubio falsum ẽẽ nõ poss
dũo ꝯtra solem ⁊ au̾tetur iratõnis¬
aĩationis dm̃ ab isrł: Sigͦ fcm̃ erat¬
quis dubitet iram dm̃i auersam fu¬
isse ab isrł: Quid itaq opus erat ut
ad huc finees ad placandũ dm sicut
cuerit dñm. nͥ forte intelliganius cũ
illud deducib ppłi moyses qd̃ p̾ceꝑat
implere disponeret. eun uoluisse ⁊̃
ẜm legem talia punire flagicia: ⁊ sa¬
crilegam audaciam. ut inberet ꝙ̃q
int̾ficere proximũ suũ diis alienis
nefare cõsecratum. atq int̾ea q̃ illd̃
phinees faceret. ac sic ira dñi iam
placata. nõ opus fuisse duces ppli̾
crucifigi: Hoc sane seueritas illitp̃r
congrua qͣntũ malũ sit forncatoĩs
⁊ ydolatrie prudenciũ fidei satis cui¬
denter ostendit. questio.liii.
añ p̾dixerat. qd̾ ideo non intrarent
cũ ppło dei in terram repromissionis.

Expanded text:
rans alio modo placanda videretur: rans alio modo placanda videretur: cum procul dubio falsum esse non possetDomino contra solem; et avertetur ira animationis Domini ab Israel? Si quis dubitet iram Domini aversam fuisse ab Israel? Quid itaque opus erat, ut adhuc Phinees ad placandum Deum, sic caverit Dominum, nisi forte intelligamus, cum illud de ducibus populi Moyses quod praeceperat implere disponeret, eum voluisse etiam secundum legem talia punire flagitia et sacrilegam audaciam, ut juberet quemque, interficere proximum suum diis alienis nefarie consecratum, atque interea etiam illud Phinees faceret, ac sic ira Domini jam placata, non opus fuisse duces populi crucifigi. Haec sane severitas illi tempori congrua, quantum malum sit fornicationis et idolatriae prudentium fidei satis euidenter ostendit. Eam ante praedixerat, quod ideo non intrarent cum populo dei in terram promissionis,
Abbreviated transcription (Latin):
tionis diñ ab ustł. Iratus est deus de
fornicatõnib isrł. et carnalib . ⁊ spũa¬
libus. Nam filiab moab se mipudice
miscuerant ⁊ ydolis fuerant cõsecta¬
ti hoc ad moysen dixit. ut ostentaret
dño duces ppłi contra solem. In quo u̾¬
bo intelligitur eos nissos ẽẽ crucifigi.
ut sit ostenta eos dño contra solem
.i. palam in conspicuo lucis huis. Nã
posset exempla qr padignia exemplũ
dicit᷑. Namp̃t̾ septuagnita int̾pretes
aquila phibetur dixisse cõfige. uł po¬
simmachus aut̃ u̾bo euidenciore sus¬
pende. Mirũ est sane qd scͥptura nar¬
rare destiterit. utrũ hoc fu̾it exprecep¬
todm̃ impletũ qd̾ cõtempni potuisse
nõ uideo. aut si cõtemptũ est impu¬
ne nõ cõtempni. Si aut̾ fcm̃ est. et
tacitum. cur ex eo qd̾ finees filius
eleazar transfieit adulteros placa¬
tum fuisse dim̃r scͥptura testatur pla¬
gamq cessasse qͣi cõfixis ducibꝰ sicut
preceꝑat dñs ad huc ͥ dignatio ꝑseue¬

Expanded text:
tionis Domini ab Israel. Iratus est Deus de fornicationibus Israel, et carnalibus et spiritualibus; nam et filiabus Moab se impudice miscuerant, et idolis fuerant consecrati: hoc ad Moysen dixit, ut ostentaret Domino duces populi contra solem. In quo verbo intelligitur eos jussos esse crucifigi, ut hoc sit, Ostenta eos Domino contra solem, id est palam in conspicuo lucis hujus. Namposset, Exempla; quia παράδειγμα exemplum dicitur. Nam praeter Septuaginta interpretes, Aquila perhibetur dixisse, confige, vel poSymmachus autem verbo evidentiore, suspende. Mirum est sane, quod Scriptura narrare destiterit utrum hoc fuerit ex praecepto Domini impletum: quod contemni potuisse non video, aut si contemptum est, impune contemni. Si autem factum est et tacitum, cur ex eo quod Phinees filius Eleazar transfixit adulteros, placatum fuisse Dominum Scriptura testatur, plagamque cessasse; quasi crucifixis ducibus, sicut praeceperat Dominus, adhuc indignatio perseve
Abbreviated transcription (Latin):
impones namis tuas sr̃ eũ et statu¬
es eum in conspectu eleazar sacerde¬
tis. ⁊ mandabis ei in conspectu si
beret spm̃ in seip̃o ih̾u naue. sicut
erat qui nõ h̾ebat iuissus est tũ moy¬
ses ens mans imponere ne quis¬
qͣm homo qualibet p̃pollens gr̃a
sacramenta cõsecrationis audeat
Qid est qd̾ cum deus moysi p̃cipe¬
ret de ih̃u naue. ait int̾cetera. ⁊ da¬
bis de głia tua suꝑ eũ: Nam greca

Expanded text:
inpone manus tuas super eum; et statuinpone manus tuas super eum; et statues eum in conspectu Eleazar sacerdotis et mandabis ei in conspectu omnberet spiritum in se ipso Iesu Naue, sicut erat qui non habebat — iussus est tamen Moyses ei manus inponere, ne quisquam homo qualibet praepollens gratia sacramenta c-onsecrationis audeat id est quod, cum deus Moysi praeciperet de Iesu Naue, ait inter cetera: et dabis de gloria tua super eum? nam graeca
Abbreviated transcription (Latin):
qr nõ eũ sc̃ĩficauerũt corã ppłõ. ad aqͣm
contradictionis .i. qr dubitauerunt
de dono enis. qd posset aqua de petra
ꝓfluere sic̃ exposinmꝰ in eo ip̃o scͥp¬
ture loco huis aut̃ rei mimisterium
datur intelligi qr nec sac̃dociũ qd̾ pͥ
institutũ est cuis ꝑsonam gerebat
aaron. nec ip̃a lex cuis ꝑsonã gerebat
aron quidem añ defimetus est qͣm
isrł in aliqͣm partemt̾re repromissi¬
onis intraret. moyse aut̃ ad huc ui¬
uente capta est tr̃a amorreorũ. at¬
q possessa. S iordanẽ cũ eis non est¬
transire ꝑmissus ex aliqua eĩ parte
⁊ sacrificia nullam partem tenent
hodie fidei xpĩane nsi qd̾ in unibra
futuro ꝵ acta atq arq transacta st̃
que seꝑat apace sc̃e secietatis et̾ue.
uñ manifestatut nõ solũ officia. s
q̃ mortes signa fuisse fucuroꝵ⁊ non
supplicia indignatõnis dei.. liii.
¶Tloqutus est dũs ad moysen di¬
cens. Accipe ad te ip̃m iħm filium
naue hoĩem qui h sp̃m in se ip̃o et

Expanded text:
 non eum sanctificaverunt coram populo ad aquam contradictionis ; id est quia dubitaverunt de dono ejus, quod posset aqua de petra profluere, sicut exposuimus in eo ipso Scripturae loco . Hujus autem rei mysterium datur intelligi, quia nec sacerdotium quod prius institutum est, cujus personam gerebat Aaron, nec ipsa Lex cujus personam gerebat aron quidem ante defunctus est quam Israel in aliquam partem terrae promissionis intraret: Moyse autem adhuc vivente capta est terra Amorrhaeorum et possessa, sed Jordanem cum eis non transiit. Ex aliqua enim parte et sacrificium nullam partem tenent hodie fidei Christianae, nisi quod in umbris futurorum acta et transacta. quae separat a pace aeternae societatis. Unde patet non solum officia, sed et mortes eorum signa fuisse futurorum, non supplicia indignationis dei. Et locutus est dominus ad Moysen dicens: accipe ad te ipsum Iesum filium Naue, hominem qui habet spiritum in se ipso, et
Abbreviated transcription (Latin):
lutaris. cum de eadem rediceretur. ⁊ in
forte hoc loco ubi ait. a sacrificiis saluta¬
riũ. sanitatũ dici debuit. Namiillo

Expanded text:
lutaris, cum de eadem re diceretur? An forte hoc loco ubi ait, A sacrificiis salutarium, sanitatum dici debuit? Nam in illo
Abbreviated transcription (Latin):
in qua ciuitate nł dictare me ꝑimut oc¬
cupatõnũ q̃ ibi nõ põt de essẽ multitudo.
S postea qũ inde regressus sũ pactis a¬
pud nros qͥndecĩ dieb qui me ꝑabsenti¬
am diuturnã curare a ͣ cõpulerũt cũ
posttres mẽses redire ꝑmissus sũ. Rescͥ¬

Expanded text:
ictare permisit occupationum, quae ibi non potest deesse, nimia multitudo. Sed posteaquam inde regressus sum, peractis apud nostros quindecim diebus, qui me post absentiam diuturnam curare alia compulerunt nam post tres menses redire permissus sum; rescr
Abbreviated transcription (Latin):
septem anni ub̾tatis. et fcĩ sunt anm
iugniti. hiis addunt᷑ duo. qr scdõ anno
fmis nitrauit iacob in egiptũ. cũ filiis
suis. ⁊ inueniũtur ingrati duo arm
quibo ab fuit ioseph apr̃e ⁊ afrib suis.
Quomedio tp̃re. quo fieri potuerĩt de
uxore. ⁊ filiis. ⁊ nuru iude oĩa q̃ narrã¬
tur. indagari difficile ẽ nsi forte ut cre¬
damo. Et hoc eĩ fieri potuit mox uti
adolesc̾e uidas cepit. eũ incidisse in
amorẽ eis qͣm duxit uxorẽ. nõdũuen¬
dito ioseph inegiptũ. cxxix.¬
EO depositis uestimẽtis iuduitati᷑ sue

Expanded text:
septem anni ubertatis et facti sunt anni septem anni ubertatis et facti sunt anni uiginti; his addunacob in Aegyptum cum filiis suis, et inveniuntur viginti duo anni, quibus abfuit Joseph a patre et fatribus suis. Quo medio tempore, quomodo fieri potuerint de uxore et filiis et nuru Judae omnia quae narrantur, indagari difficile est, nisi forte ut credamus — et hoc enim fieri potuit — mox ut adulescere ludas coepit eum incidisse in amorem eius quam duxit uxorem nondum uendito Ioseph in Aegyptum. Et depositis uestimentis uiduitatis su
Abbreviated transcription (Latin):
Namthamar nrũ suã mortuo p̾moge¬
uito suo alti filio suo dedit. quo et̾ mor¬
tuo expectanit ut cresceret tercius. et cũ
creuisset nec illi eam dedit. timniens ne et
ip̃e moreret᷑. Uñ fcm ẽ ut eidẽ socero suo
paucos aimos fieripotuerint. meritomo¬
uet. insi ut forte solet sc̃ptura precapitu¬
latõnẽ aliquos annos. añuenditũ iosepl
hoc fiericepisse intelligiuelit. quisic positũ¬
est ut diceret᷑. Factũ est aũt m illotp̃re. uͥ
tñ querit̾.si dece̾ ⁊ septẽ annoꝵ erat iosepb
potuit qͣrtus filius iacob. qn̾idẽ ip̃e pͥmo¬
genitꝰ ruben. ut płimũ frem suũ ioseph
quuĩq aut sex aios potu̾it etate p̾cedẽ.
Euident̾ aũt scͥpturadicit. trignita an¬
noꝵ fuisse ioseph. qninnotuit pharao¬
m.Cungͦ ip̃e anno septimo decimoi
etatis sue uenditus fuisse credat᷑ .xiii.
anos ꝑegerat in egipto ignotus phara¬
om. ad hos aut̃ tredecim amios accessũt

Expanded text:
nam Thamar nurum suam mortuo primogenam Thamar nurum suam mortuo primogenito suo alteri filio dedit: quo etiam mortuo expectauit, ut cresceret tertius; et cum creuisset, nec illi eam dedit timens, ne et ipse moreretur. unde factum est, ut eidem socero suo paucos annos fieri potuerint, merito monet, nisi, ut forte solet, scriptura per recapitulationem aliquot annos ante uenditum Ioseph hoc fieri coepisse intellegi uelit, quceretur: factum est autem in illo tempore. ubi tamen quaeritur, si decem et septem annorum erat Ioseph, potuerit quartus filius Iacob, quandoquidem ipse primogenitus Ruben ut plurimum fratrem suum Ioseph quinque aut sex annos potuerit aetate praecedere. euidenter autem scriptura dicit triginta annorum fuisse Ioseph, quando innotuit Pharaoni. cum ergo ipse anno septimo decimo aetatis suae uenditus fuisse credatur, tredecim annos peregerat in Aegypto ignotus Pharaoni; ad hos autem tredecim annos accesserunt
Abbreviated transcription (Latin):
Solet ẽẽ magna q̃õ qũo intelligat᷑ infer¬
nus. utrũ illic malitm̃. an et̾ boni mor¬
tui descende soleant. Si gͦ illic tm̃ mali.
quõ iste ad filiũ suũ sedicit lugentẽ uel¬
le descend̾e: Non eĩ inpenis inferm euz
ẽẽ credidit. An ꝑturbati ⁊ dolentis u̾ba
sũt mala sua hinc exaggerẽtis: cxxuii.
quidã p̾positũ coquoꝵ int̾pretari qͥ grece
archimagiros dicitur. S p̃positũ milicie
cui eẽt potestas occidendi. Nam sie appel¬
latus ẽ etiã ille. quẽ nabugodono ͦͦ misit
penes quẽ pociꝰ inuenit᷑ primatus mi¬
¶actũ est aut in tpre illo descẽdit iudaᷤᷤ
a fr̃ib suis ad hoĩem ꝙ̃dã odollamitam
noĩe yras. Et iudit illic iudas filiam
hoĩs chananei noĩe suam ał sanã. et
accepit eam ⁊ introiuit ad eam et cõ
ripotuerũt. Siem̃ postea ꝙͣ ioseph de
gitur eos uenisse ad eũdẽ ioseph frẽm suũ
inegrptũ. cuĩpatre suo fieri potuerit. nt ui¬
de filii eius etatis om̃s possent ducẽ nxore

Expanded text:
Solet esse magna quaestio quomodo intelligatur infernus: utrum illuc mali tantum, an etiam boni mortui descendere soleant. Si ergo tantum mali, quomodo iste ad filium suum se dicit lugentem velle descendere? Non enim in poenis inferni eum esse credit. An perturbati et dolentis verba sunt, mala sua etiam hinc exaggerantis? CXXVII. quidam praepositum coquorum interpretari. qui graece apytitxfetpo; dicitur. sed praepositum militiae. cui esset potestas occidendi. nam sic appellatus est etiam ille quem Nabuchodonosor misit, penes quem potius inuenitur primatus Factum est autem in tempore illo descendit Iudas a fratribus suis • ad hominem quendam Odollamitam, cui nomen Iras. et uidit illic Iudas filiam hominis Chananaei nomine Sauam; et accepit eam et introiuit ad eam. et conri potuerunt. si enim posteaquam Ioseph deugitur eos uenisse ad eundem Ioseph fratrem suum in Aegyptum cum patre suo — fieri potuerit, ut Iudae filii eius aetatis omnes possent ducere uxores?
Abbreviated transcription (Latin):
deas eis corrigendis atq sanandis.
qos etiam tibi ip̃i tanꝙͣ fideli filio
mat̾ ect̃a ubi potius et quo potuens
sũ ip̃e loquendo et respondendo. siue
ao doctores ecce pducendo inadiuito¬
no diũ corigendos saluandosq con¬

Expanded text:
deas eis corrigendis atque sanandis, quos etiam tibi ipsi tamquam fideli filio mater ecclesia, ubi potueris et quo modo potueris siue ipse loquendo et respondendo siue ad doctores ecclesiae perducendo, in adiutorio domini corrigendos sanandosque com
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpetram liberatus est petrus.
udiat euntẽ antistitem de ĩ sex¬
toitidem libro ens demoꝑis dicẽ¬
głista ip̃e memorauit dicens. quiafa¬
cies eius erat euntis in ierłm. Discipl
aũ recepi intra samariamgestiebant.
si deus quos dignat᷑ uocat: et quem
uult religiosum facit. Osensũ hoĩs
dei ex ip̃o hanstum fonte gr̃e dei. deus
inquit quos dignatur uocat et q̃m
nult religiosum facit. uidete si non
ulud est ꝓpħicum miserebor cuiꝰ miser¬
tus ero et misericordiã prestabo cui
misericors fuero. Et illud apłicum: Ig̾
nõ uolͤmtatis neq currentis s mise¬
homo eius ꝙ̃ dignatur uocat. et ꝙ̃
nult religiosũ facit. Nunquid aliquis
dr̃e gaudebit nondũ ẽẽ religiosim
qui curĩt ad dnm̃ ab eo regicupit et ui¬
luntatem suam ex eius uolutate
suspendit. et quiei ab herendo iugit᷑
totum tam magnũ religiosi hõis op
pelagius non dicit efficinsi arbitri
libertate. Contra añt beritus ambroꝰ

Expanded text:
petram liberatus est Petrus? \' Audiat eundem antistitem dei in sexto itidem libro eiusdem operis dicengelista ipse memorauit dicens: quia facies eius erat euntis in Hierusalem. discipuli autem recipi intra Samariam gestiebant. sed deus quos dignatur uocat et quem uult religiosum facit\'. o sensum hominis dei ex ipso haustum fonte gratiae dei! \'deus\', inquit, quos dignatur uocat et quem uult religiosum facit\'. uidete, si non illud est propheticum: miserebor, cuius misertus ero, et misericordiam praestabo, cui misericors fuero, et illud apostolicum: igitur non uolentis neque currentis, sed misehomo eius, \'quem dignatur uocat et quem uult religiosum facit\'. numquid aliquis dicere audebit nondum esse religiosum, qui currit ad dominum et ab eo se regi cupit et uoluntatem suam ex eius uoluntate suspendit et qui ei adhaerendo iugitertotum tam magnum religiosi hominis opus Pelagius \'non\' dicit effici nisi arbitrii libertate\'. contra autem beatus Ambrosius
Abbreviated transcription (Latin):
sentit. ut nõ eam ꝓpriam uelit hẽre
natiuna. S de ip̃o deotanꝙͣ pticultm
defluere et tam deformit̾ inquinan
sicq indet̾ius cõnutari cũ maniche¬
is audeait affirmare. nõ parũ bomiex
mcxime in quacapitałr erratur.
de sieatore quippe nõ de creatãcam
falsa et tami nefaria sentiũt isũ gͤ
in hanc fidem qui deuiauant restitu
dsũt . sũ qui eam ũdũ nouerãt illaꝵ
disputatonũ lectõe didicerũt. hoc se
daudeant didicisse ꝙ sanũ ẽ. Q
liou et eneis ercoris est. quiꝙͣ ce cõgͦ¬
error ipe et oll exoitus ẽ et nõ oli pditus
ncntũ possũ tũ et ego cõmoneo¬
nib muidemꝰ. et eo moquasi utẽ iue

Expanded text:
iam de anima sentit, ut non eam propriam uelit habere naturam, sed de ipso deo tamquam particulam defluere et tam deformiter inquinari atque in deterius commutari cum Manichaeis audeat affirmare: non parum boni ex maxime, in qua capitaliter erratur: de creatore quippe, non de creatura tam falsa et tam nefaria sentiuntur. siue ergo in hanc fidem qui deuiauerant restituti sunt siue qui eam nondum nouerant illarum disputationum lectione didicerunt, hoc se gaudeant didicisse quod sanum est. quod autem et in eis erroris est quamquam te cognerror ipse et olim exortus est et non olim proditus. Quantum possum tamen etiam ego conibus invidemus, et eo modo quasi vice
Abbreviated transcription (Latin):
bim ur̃i usus recepit ꝙͣ facere nouum
in solitum. Si diciposs mingignencia.
Nonemĩ que niuificant .i. uiuere faciũt
s que uiuos fetus gigrant .i. nõ oua s
¶uidest qd̾ ait de muliere que pepit
om̃e scm non tanget. ⁊ in scuariũ non
introibit: Quod scũariũ nult intelli¬
gi cum legatur in tab̾naculũ noninsi
sacerdotes solum ingredi. ⁊usq ad ue¬
lum interius ẜm. ultra uelũ aut̃ ip̃m
ubi erat archa. nõ isi unũ sumu
sacerdotem. An et añ tab̾naculũ ubi
erat altare sacrificioꝵ scũariũ dicipo¬
tuit: Nani sepe appellatur locus scũs
⁊̃ ipm̃ atriũ cimidicit᷑ in loco sc̃o edẽt
ea. Illuc fortassis solebant intrare mu¬
lieres. qnͣ offerebant dona sua que
¶Bid est qd̾ dicit. Si inasculum pe¬

Expanded text:
bum noster usus recepit. quam facere nouum bum noster usus recepit. quam facere nouum insolitum, si dici posset "uiuigignentia". non enim quae uiuificant. id est uiuere faciunt, sed quae uiuos fetus gignunt, id est non oua sed est quod ait de muliere quae peperit: omne sanctum non tanget et in sanctuarium non introibit? quod sanctuarium uult intellegi, cum legatur in tabernaculum nonnisi sacerdotes solere ingredi et usque ad uelum interius secundum, ultra uelum autem ipsum, ubi erat arca, nonnisi unum summum sacerdotem? an et ante tabernaculum, ubi erat altare sacrificiorum. sanctuarium dici potuit? nam saepe appellatur locus sanctus etiam ipsum atrium, cum dicitur: in loco sancto edent ea. illuc fortassis solebant intrare mulieres, quando offerebant dona sua, quae d est quod dicit: si masculum pe
Abbreviated transcription (Latin):
Et singuli quiq hr̾e ꝓpͥa pec̃a potuerũt
ꝓ quib aries ⁊ unũ ali quod peẽm õs¬
ꝓ quib uitulus sicut abinitio p̃ceptũ
fuerat ꝓ pcc̃o umũse synagoge uitulũ
offerri oportebat ideo autem cum ym¬
mola sunt hyrcum tm̃modo noĩatu.
ut alia q̃ tacita intelligerent᷑. loqutio¬
ne apte totũ. qr oĩa fuerãt pro pcc̃is.
morticims in mũdoꝵ ałiũ ⁊ õe uas
fictile inquit in quo ceciderit ex eis
intus quecũq sunt intus iniũda erũt
et illud cõteretur idem ip̃m uas. Et õs
cibus qui manducat᷑ in quẽcumq ue¬
uerit supillum aqua inmũdus eriti
uob̾. Non quecumq aqua intelligenda
est que sr̃uenerit cibo facit eumminũ¬
de morticinis imũdis si forte ip̃m na
Astrue filios isrł. int̾ uiuificancia
que manducant᷑. ⁊ nnt̾ iniuficancia
que nõ manducant᷑. que grecus hab
interp̃tari maluerũt. qr ut cũq hoc uer¬

Expanded text:
et singuli quique habere propria peccata potuerunt, et singuli quique habere propria peccata potuerunt, pro quibus aries, et unum aliquod pe quibus uitulus; sicut ab initio praeceptum fuerat, pro peccato uniuersae synagogae uitulum offerri oportebat. ideo autem, cum immolata sunt, hircus tantummodo nominatur, ut alia etiam tacita intellegerentur, locutione a parte totum, quia omnia fuerant pro peccatis. morticifictile, inquit, in quo ceciderit ex eis intus quaecumque sunt intus inmunda erunt, et illud conteretur, id est ipsum uas. et omnis cibus qui manducatur in quemcumque uenerit super illum aqua inmundus erit uobis. non quaecumque aqua intellegenda est, quae si superuenerit cibo, facit eum inmunde morticinis inmundis, si forte ipsum uas nstruere filios Israhel inter uiuificantia quae manducantur et inter uiuificantia quae non maninterpretari maluerunt, quia utcumque hoc uer
Abbreviated transcription (Latin):
bantur inferri. S si hoc intellexerimus:
manebit q̃o. Quare ꝓ pec̾o sinagoge
hyrcus oblatus sit cũ de sacrficiis que
ꝓ pcc̃o offerenda sunt abmitio dñs lo¬
quens uitulum offerri nisserit ꝓ pec̃o
synagogesicut propcc̃o sacerdotis. nõ
saprum s uitulum. de quo uitulo etiã
sanguinem siłr ut pro pec̃o sacercloti
ad sangenda cormia altaris incensi. p̃¬
cepit inferri. ⁊ que cã fu̾it ut pro pẽco
aaron. moyses uitulũ offerret. et ip̃e
aaron alt̾i uitulum. sicut ꝓ pec̃o.
sacerdotis ẜm dei preceptũ offerri opor¬
tebat. Pro pcc̃o aut̃ ppli nõ iritulus
sicut p̾ceptum fuerat. s hyrcus pocus
offerretur: Qaiod nos cum moueret.
uisum est nob̃ ut supͣ diximus. quod
nõ solus hyrcus pro pec̃o ppłi. S c arie
⁊ uitulus offerinissus ẽ ut ad ista tria
sb̾andiatur ꝓ pcc̃o. quia a pͥncipes erant
in ppło ꝓ quib hyrcus erat offerendus.

Expanded text:
bantur inferri; sed si hoc intellexerimus, bantur inferri; sed si hoc intellexerimus, manebit quaestio, quare pro peccato synagogae hircus oblatus sit, cum de sacrificiis quae pro peccatis offerenda essent ab initio dominus loquens uitulum offerri iusserit pro peccato synagogae sicut pro peccato sacerdotis non caprum, sed uitulum — de quo uitulo etiam sanguinem similiter ut pro peccato sacerdotis ad tangenda cornua altaris incensi pcepit inferri : et quae causa fuerit, ut pro peccato Aaron, et Moyses vitulum offerret , et ipse Aaron alterum vitulum , sicut pro peccato sacerdotis secundum Dei praeceptum offerri oportebat; pro peccato autem populi non vitulus, sicut praeceptum fuerat, sed hircus potius offerretur. quod nos cum moueret, uisum est nobis, ut supra diximus. quod non solus hircus pro peccato populi sed et aries et uitulus offerri iussus est, ut ad ista tria subaudiatur "pro peccato", quia et principes erant in populo, pro quibus hircus fuerat offerendus,