comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Wreddit causani. quare dies posteriores melio¬
ressint quã pͥores: quia bona ẽ inquid sapientia
cũ hereditate In lege enĩ sapientiã carnismors
sequebatur occidens: in euangłio sapiensiã sp̃s he¬
reditas expectat et̃na. Eccehoc inueni. drc̃eo łastes.
hominẽ unũ de mille inueni.: et muliert̃ inhis
pinẽ rectũ: et ipsi quȩ sie it̃ cogitauones malas
Rectũ hominẽ inuenisse sedic : Cõsidaiũ uerbi:
In homine. et uir et femina cõtinetur Et mulierẽ
inquit inhisomĩbus nõ inueni. Leganus geneseos
principiũ et in ueniemus adã hoc est bomineꝙ
tãuirũ quã feminã nuncupari Cũ gͦ boni s eati su¬
mus et recti adõ: ipsi uitio nr̃o suius ad priora
lapsi Et qđ in paradiso rectũ in nob fuerat. egredi¬
entib deparadiso de faauatũ ẽ: Qđ si obiecerisan¬¬
tequã peccarent sexũ uiri et femine suusse diuisũ.
et absq peccato eos potuisse cõiungi. qͥd futurũ

Expanded text:
reddit causam quare dies posteriores meliores sint quam priores: quia bona, inquit, est sapientia cum haereditate. In Lege enim sapientiam carnis, mors sequebatur occidens: in Evangelio sapientiam spiritus, haereditas exspectat aeterna. Ecce hoc inveni, dicit Ecclesiastes, hominem unum de mille inveni, et mulierem in his inem rectum; et ipsi quaesierunt cogitationes malas. Rectum hominem invenisse se dicit. Considera vim verbi. In hominem, et vir et femina continetur: et mulierem, inquit, in his omnibus non inveni. Legamus principium Geneseos, et inveniemus Adam, hoc est, hominem, tam virum quam feminam nuncupari. Cum ergo boni creati simus et recti a Deo, ipsi vitio nostro sumus ad pejora delapsi: et quod in paradiso rectum in nobis fuerat, egredientibus de paradiso depravatum est. Quod si objeceris, antequam peccarent, sexum viri et feminae fuisse divisum, et absque peccato eos potuisse conjungi. Quid futurum
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Sed et ipsũ eũ głiũ eiꝰ multũ distat aceteris:
Matheus quasi de homine incipit scribere :
Liber generationis iħuxp̃i. filu daatid filii abraȩ
Lucas. a sacerdotio tachariȩ Marcus aꝓphetia ma.
Tercius faciẽ leonis: propter uocẽ clamantis in
et adipsũ padrẽ ꝑuenit dicens In principio
erat uerbũ. et uerbũ erat apud dm̃ et dserat uer bũ
Hocerat in principio apud dm̃. Exposuit umotas

Expanded text:
rit. Sed et ipsum ejus Evangelium multum distat a caeteris. rit. Sed et ipsum ejus Evangelium multum distat a caeteris. Matthaeus quasi de homine incipit scribere: Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham: Lucas a sacerdotio Zachariae: Marcus a prophetia Malatertius faciem leonis, propter vocem clamantis in et ad ipsum Patrem pervenit, dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc er
Abbreviated transcription (Latin):
olescens et pene pues ꝓgresse etatis hominib prȩser¬
retur. et magister bonus qui occationẽ iurqudebu¬
eat auferrt discipłis. et dixerat eispacẽ meã do uob
pacẽ relmquo nobis: et qui uoluerit int̾uos maio¬
et̃ minimus om̃iũsit. ne in adolescentẽ qũe dilexerat
causã prebere uideretur inuidie. Ut aut̃ sciamus
iolm tunc fuisse puerũ: manifestissime docent
ec dastice istorie: qđ usq ad traiani imperiũ urxe¬
rit: id est post passionẽ dnĩ sexagesimo et oclauo
anno dormierit: Qđ et nos in libro de illustribus
ut magist̃ Euangłista : qr librũ eũ głii cõdidit:
qđ excepto matheo alii exiluodecĩ apłis nõ fecert̃:
Propħa: uidit enĩ inpathinos insula inquafuerat
ad omitiano principe dñi martiriũ relegatus:
apocalipsin infinita fr̃m misteria cõtinentẽ. Re¬
fert autẽ tertullianus qđ anerone missus inferuens
olei doliũ: purior et uegra o exierit quã intraue¬

Expanded text:
olescens ac pene puer, progressae aetatis hominibus praeferolescens ac pene puer, progressae aetatis hominibus praeferretur, et magister bonus, qui occasionem jurgii debuerat auferre discipulis, et qui dixerat eis: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis esse, minimum omnium sit , in adolescentem quem dilexerat, causam praebere videretur invidiae. Ut autem sciamus Joannem tunc fuisse puerum, manifestissime docent Ecclesiasticae historiae, quod usque ad Trajani vixerit imperium, id est, post passionem Domini sexagesimo octavo anno dormierit: quod et nos in libro de Illustribus ut magister: Evangelista, quia 280 librum Evangelii condidit, quod excepto Matthaeo, alii ex duodecim Apostoli non fecerunt. Propheta: vidit enim in Pathmos insula, in qua fuerat a Domitiano principe ob Domini martyrium relegatus, Apocalypsim infinita futurorum mysteria continentem. Refert autem Tertullianus, quod Romae missus in ferventis olei dolium, purior et vegetior exiverit, quam intrave
Abbreviated transcription (Latin):
gare nõ audet: illũ rogat ut int̾roget. Et post re¬
furrectionẽ nunciante maria magdalene qđ dñs
iħ s̃ stabat inlittore : nesciebant apłi quẽ uiderent:
Solus uirgo uirginẽ recognoscit: et dic̾ petrodñsẽ:
Rursũ post auditã sententiã qđ ab alio cingendus
eẽt petrus et ducendus quonollet. et crucis illi fuiss
illũ discipulũ nõ moriturũ. Ex quo ostenditur uir¬
gi nitatẽ nõ mori sed manere cũ xp̃o: et dormitionẽ
eius transitũ . nõ mortẽ:. Si autẽ obnixe cõtenderit
ioħm uirginẽ nõ fuisse : nosamoris p̃cipui uirgini¬
tatẽ causam dicimus: exponat ille si uirgo nõ fuit.
tur ceceris aplisplus amatusfit: At dicis Suppetrũ
sindatur ecclia: licet id ipsũ in alio leco suꝑom̃s apłos
fiat. et cuncti claues regni celorũ accipiant: et ex
inter.xii. unus eligitur. ut capite cõstituto scisma.¬
tistollatur oc casio: Sedtur nõ ioħs electusẽ uirgo:
Etata delatũ ẽ. quia petrus senior eratꝰ ne ad huc ad-¬

Expanded text:
gare non audet, illum rogat ut interroget. Et post resurrectionem, nuntiante Maria Magdalene quod Dominus Jesus stabat in littore, nec sciebant Apostoli quem viderent: solus virgo virginem agnoscit, et dicit Petro: Dominus est. Rursum post auditam sententiam, quod ab alio cingendus esset Petrus, et ducendus quo 279 nollet, et crucis fuisset illiillum discipulum non moriturum. Ex quo ostenditur, virginitatem non mori, nejus, transitum esse, non mortem. Si autem obnixe contenderit, Joannem virginem non fuisse, et nos amoris praecipui causam virginitatem diximus, exponat ille, si virgo non fuit, cur caeteris Apostolis plus amatus sit? At dicis, super Petrum fundatur Ecclesia: licet id ipsum in alio loco super omnes Apostolos fiat, et cuncti claves regni coelorum accipiant, et ex inter duodecim unus eligitur, ut capite constituto, schismatis tollatur occasio. Sed cur non Joannes electus est virgo? Aetati delatum est, quia Petrus senior erat, ne adhuc ad
Abbreviated transcription (Latin):
Cui nos quȩstioni. et argumentis et exemplis respon¬
dimus scripturarũ : ueteremq tenonis sententiam
tam cõmuni sensu quã diuina lectione cõtriuimus¬
mhortulis nr̃is. inter ad olescentulos et mulier culas.
allo quamur: Fauent tibi crassi: tuitidi de albati:
Adde siuis utxta socraticã irrisionẽ : om̃s fues et canes
et bubones Numquid nos aristippi. multitudo terre¬
bit: Quos cũq formosos. quoscũq calamistratos. quos
crine composito. quos rubentibus buccis uidero:
de tuo armento sunt. immo inter fues tuos grunni-¬
unt. De nr̃o grege. tristes. pallidi. sordidati: et quasi
ꝑ egrini huius scłi licet sermone taceant h abitu locunt᷑
et gestu Heu michi quia ꝑegrinatio mea prolongata ẽ.
di tenebris quia lux lucet intenebris: et tenebrȩ eã
nõ comprehenderunt He glorieris : quod multos dis¬
cipulos habeas Filius dei docuit inindea: et duode¬

Expanded text:
cui nos quaestioni, et argumentis, et exemplis responcui nos quaestioni, et argumentis, et exemplis respondimus Scripturarum, veteremque Zenonis sententiam, tam communi sensu, quam divina lectione contrivimusntem in hortulis suis inter adolescentulos et mulierculas, alloquamur. Favent tibi crassi, nitidi, dealbati. Adde, si vis, juxta Socraticam irrisionem, omnes sues, et canes, et bubones. Numquam nos Aristippi multitudo terrebit. Quoscumque formosos, quoscumque calamistratos, quos crine composito, quos rubentibus buccis videro, de tuo armento sunt, immo inter tuos sues grunniunt. De nostro grege tristes, pallidi, sordidati, et quasi peregrini hujus saeculi, licet sermone taceant, habitu 380 loquuntur et gestu: Hei mihi quia peregrinatio mea prolongata est!ebris hujus mundi, quia lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt. Ne glorieris, quod multos discipulos habeas. Filius Dei docuit in Judaea, et duode
Abbreviated transcription (Latin):
ludentibus plateꝯ enis Quidenĩ honũ enis. est et quid
qͣuadra gesimo quartõ psalma scriptũ est Adducen¬
tur regi uirbines posttam ꝓderme enis asferentur
tibi. inlęticia et exul tacione adducentur intẽ p¬
plum regis: Sequitur. Hortus con clufussoror mea
matris et uirginis Unde et insepulchrto saluatir¬
ris nouo quod mpetra durissima fuerat excisum
nec ante nec postea quuspiam positas est. Et tam̃
bat iurgo ꝑpetua: multarũ mater est uirginũ: Sequi¬
tur etũ: Emissiotiestuȩ paradisus malo granatorum:
uirtutũ significatur in uir ginitate cõcentus: F ratrueł
m̃s candidus et rubitundus: Candidus iniurgmnitate :
rubi tundus inmartirio & quia rubicundus et candi¬
dusest: ulcir costatim additur: Gut tar eiusdulcedi
sa uirgine: loudat intissim uirginẽ sponsam. et dic̃
ei. Spetiosi factisunt gressus tui. in calciam entis silu
in castota te pulcdretudinis collaudantar. Non esthiuius

Expanded text:
ludentibus plateae ejus. Quid enim bonum ejus ludentibus plateae ejus. Quid enim bonum ejus quadragesimo quarto Psalmo scriptum est: Adducentur regi virgines post eam, proximae ejus afferentur tibi in laetitia, et exsultatione. Adducentur in templum regis. Sequitur: Hortus conclusus, soror meamatris et virginis. Unde et in sepulcro Salvatoris novo, quod in petra durissima fuerat excisum, nec ante, nec postea quisquam positus est. Et tamen haec virgo perpetua multarum est mater virginum. Sequitur enim: Emissiones tuae paradisus malogranatorum cvirtutum significatur in virginitate concentus. Fratruelis meus candidus et rubicundus; candidus in virginitate, rubicundus in martyrio. Et quia rubicundus et candidus est, idcirco statim additur, guttur ejus dulcedinsa virgine, laudat vicissim virginem sponsam, et dicit ei: Speciosi facti sunt gressus tui in calceamentis, filia in castitatis pulchritudine collaudantur. Non est hujus
Abbreviated transcription (Latin):
cor meum soror mea sponsa. Ubi sororis nõmen estĩ suspicio
omnis fȩdi amoris exluditils. Quã spetiosa sunts uberat
tua uino Dequibus et supra dixerat Fratuelism̃s mͥ
dis. ubi habet sermo dei ospiciums uluam speciosa siit
ubera tua uino: Qidistud uinũ est quod spolise mãmas
pulcherrimas facit. Etꝰ pudiciciȩ lacte fȩtun das: Nempe
illud: dequo sponsus in cõsequentibus loquilury Bibi uinũ
meũ. cũlacte meo Manducate ꝓximi etbibite: et in¬
ebriamini fr̃s. Unde et apłi dicebantur musto pleni: crusto
inquit nõn umno ueteri: quia uinũ nouum inutres noͥ¬
uos mittitir: ei nõ ambulabant in uetustate litte rȩ
sed in nouitat̾e sp̃s Hoc ost uniũ quod cũ mebriauerit
adolescentulos et puellas. statim uirginitate ficiunt: et
inerap̾ulã castitatis eructant Et explent illud uaticiũ
ecde ꝓphetantis Com plebunt᷑ infantibus et puellis

Expanded text:
cor meum, soror mea sponsa. Ubi sororis nomen est, suspicio cor meum, soror mea sponsa. Ubi sororis nomen est, suspicio omnis foedi amoris excluditur. Quam speciosa sunt ubera tua a vino , de quibus et supra dixerat: Fratruelis meus dis, ubi habet sermo Dei hospitium. Quam speciosa sunt ubera tua vino. Quod istud vinum est, quod sponsae mammas pulcherrimas facit, et pudicitiae lacte fecundat? Nempe illud, de quo sponsus in consequentibus loquitur: Bibi vinum meum cum lacte meo. Manducate, proximi mei, et bibite, et inebriamini, fratres . Unde et Apostoli 287 dicebantur musto pleni; Musto, inquit , non vino veteri; quia vinum novum in utres novos mittitur : et non ambulabant in vetustate litterae; sed in novitate spiritus . Hoc est vinum quod cum inebriaverit adolescentes et puellas, statim virginitatem sitiunt; et in crapulam castitatis eructant, et expletur illud vaticini virginibus prophetantis: Complebuntur infantibus et puellis
Abbreviated transcription (Latin):
me scias quȩ locor necessitate dicere: Hec detra¬
ere dehis que inlege p̃cesserant: sed serusse eis
tẽporibus et cõdicionibus. sins et illa dm̃ implesse
sententiã: Crescite et multiplicamini. et replete
al quihabent uxores sic sint quasi no habeant :
Aliud p̃cipi et uirginitatẽ asaluatore ani ꝗgme

Expanded text:
 scias me, quae loquor, necessitate dicere: nec detra scias me, quae loquor, necessitate dicere: nec detrahere his qui in Lege praecesserint, sed servisse eos temporibus et conditionibus suis, et illam Domini implesse sententiam: Crescite, et multiplicamini, et replete ut qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant, aliud praecipi, et virginitatem a Salvatore virgine
Abbreviated transcription (Latin):
collũ nr̃m. et ret erimus gehenne: et adulteriũ insolo
nobis aspecbi reputabit. Pransit ad salomonẽ ꝑ quem
cecunt ipsa sapientia. Et cũ itxorũ eũ dicat atq millꝰ
laudib mimoretur : mirortut nõ cõiungat et illua¬
de cantito canticorũ. Setxagita sc̃ reginȩ et octo¬
quita cõtubie: et adolestentulȩ quarũ nõẽnu¬
merus &illud de regnorũ libro terao qđ septin¬
gentas habuerit uxores et trecentas cõcubinas:
et alias inumerabiles ħȩ nẽpe sunt: que auerte¬
rune coresus adño. Et tãmen antequã plurtꝰ aberet
uxores et carnis uitiis lab̾etur: in principio regniet
adolescentie. excritx̃ dño tẽplũ U̾misquisq enĩnõ
defuturis sed de p̃sentib nidicatur Qil sisalomonis¬
illi exẽpla placent. iã nõ digantus erit et trigamus
sed nisi sepangentas habuerit ucores et trecentas
cõcubinas tipũ cius. et meritũ implere nõ pot̾io
Obsecrtte lector. et idipsũ sȩpe cõmoneo: ut¬

Expanded text:
collum nostrum, et rei erimus gehennae, et adulterium in solo nobis aspectu reputabitur. Transit ad Salomonem, per quem se cecinit ipsa sapientia: et cum uxorium eum dicat, atque in illius laudibus immoretur, miroro canticorum: Sexaginta sunt reginae, et octoginta concubinae: et adolescentulae, quarum non est numerus . Et illud de Regnorum tertio, quod septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, et alias innumerabiles . Hae nempe sunt, quae averterunt cor ejus a Domino: et tamen antequam plures haberet uxores, et carnis vitiis laberetur, in principio regni et adolescentiae exstruit Domino templum. Unusquisque enim non de futuris, sed de praesentibus judicatur. Quod si Salomonis exempla ei placent, jam non digamus erit et trigamus; sed nisi septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, typum ejus et meritum implere non poterit. Obsecro te, lector, et id ipsum saepe commoneo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ueri: Desemine autẽ regio eunuchosfore sqrip¬
tura p̃dix̃: hoseẽ qui eumucbi faclisunt Siuͦ illud
opposuerit. qđ mietechiele. dr̃ noe et danił. et iob
interra peccatrice filios et filias libare nõposse:
respondendũ est. qd uixta ynos ecin diclũsit
Neq enĩ eo tẽpore uoe et ioberant: quos multisaute

Expanded text:
pueri; de semine autem regio eunuchos fore Scrippueri; de semine autem regio eunuchos fore Scriptura praedixit, hos esse qui eunuchi facti sunt. Si vero et illud opposuerit, quod in Ezechiele dicitur , Noe et Daniel et Job in terra peccatrice filios et filias liberare non posse, respondendum est, quod juxta hypothesin dictum sit. Nec enim eo tempore Noe
Abbreviated transcription (Latin):
etiam incopporis castitatt Porrt illud ꝗd dreec¬
chia
le solita stoliditate nõ uiderit. qđ potest intosis¬
cupetatã et qumde cim annorũ spatia ꝓtelata dicerit
amodo filios faciã sciat m̾ȩbȩ is uoluminib nõhaberi:
sed legi phoc. pater silus notã faciet ueritatẽtiuã . Net
marũ sibolda uxor sellũ ꝓpħissa cõsulatur ab iosia rege
cũbec normasit scripturarũ. ut deficientib uirisscis
mulieres minrorũ laudentur q ꝓbria Suꝑfluũ
autẽ est de danele dicere. cũ hebrei usq hodie aut
timu̾it et illũ et respueros suisse eimnuchos. ex illa
dñi sententia quã isaias loquitur adctenã. et de
filus tius qui nascentur exte tollent: et facient
eumichosindomo regis Rursusq indaniele legi¬
mus Et dix̃ rex asphanat principi eumichorũ
deporhumin pueros inquibus nõ eẽt macula.
pulchrosfatie. et intelligentes sapientiã : et ar¬
gum̃tantur si de semine regio sunt damel ei tres

Expanded text:
orporis castitate. Porro illud quod de Ezechia le solita stoliditate non viderit, quod post vitam recuperatam, et quindecim annorum spatia protelata, dixerit: Amodo filios faciam; sciat in Hebraeis voluminibus non haberi, sed legi pro hoc: Pater filiis notam faciet veritatem tuam. Nec mirum si Olda uxor Sellum prophetissa consulatur ab Josia rege em: cum haec norma sit Scripturarum, ut 276 deficientibus viris sanctis, mulieres in virorum laudentur opprobria. Superfluum autem est de Dantument, et illum, et tres pueros fuisse eunuchos, ex illa Dei sententia, quam Isaias loquitur ad Ezechiam: Et de filiis tuis qui nascentur ex te, tollent et facient eunuchos in domo regis . Rursusque in Daniele legimus: Et dixit rex Asphanez principi eunuchorum, emmim pueros, in quibus non esset macula, pulchros facie, et intelligentes sapientiam . Et argumentantur, si de semine regio electi sunt Daniel et tres
Abbreviated transcription (Latin):
liberare nõ pot̾unt : quia iusticia patris no libalnt
filiũ. nec peccatũ alterius alt̾ ireputabitur. Ani¬
ma enĩ quȩ peccauerit: ipsa morietur. Sedethoc
dicendũ. damel tuxta istoriam libri enis. cũ ioa.¬
cdhim rege captũ : eotẽpore. quo ie dechieł quoq
ductis ẽ in captiutatẽ: Quomͦ gͦ potuit babe filios qui
adinic puererat: expleto triemnio introductusẽ ad
regis obseginũ ͤ Ac nequis putet ieteheliã uiri
mẽminisse dame ł et nõ pueri: factũ ẽ inqͥt in anno
ii. regis scilicet ioachim. m .ui. m̃se inquinta m̃ sis.
et ego sedebã inclomo mea. et senesiuda sedebant
niel et iob Erat gͥ daniel adhuc puer. et notusm.
popło. uł ꝓpt̃ interp̃tationũ sommoꝵ regis. uel
spicue cõꝓbatur eotẽpore quohȩc dicebantur dẽ
noe daniel et iob. ad hic puerũ finsse damelẽꝰ nec¬
habere potuisset filios et silias. qͦs sua tusticia libaret
huc usq delege:enit ad eũgłiũ et ꝓponit nob̾

Expanded text:
liberare non poterunt; quia justitia patris non liberabit filium; nec peccatum alterius alteri imputabitur. Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur . Sed et hoc dicendum, Danielem juxta historiam libri ejus, cum Joachim rege captum eo tempore, quo Ezechiel quoque ductus est in captivitatem. Quomodo ergo potuit habere filios, qui adhuc puer erat? et expleto triennio, introductus est ad regis obsequium. Ac ne quis putet Ezechiel jam viri meminisse Danielis, et non pueri; Factum est, inquit, in anno sexto, regis scilicet Joachim, in mense sexto, in quinta mensis ; Et, Ego sedebam in domo mea, et senes Juda sedebantniel, et Job. Erat igitur Daniel adhuc puer, et notus populo, vel propter interpretationem somniorum regis, vel erspicue comprobatur, eo tempore quo haec dicebantur de Noe et Daniele et Job, adhuc puerum fuisse Danielem, nec potuisse habere filios et filias, quos sua justelium, et proponit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
nomunatur inter sacerdotes: sed inter eos qui inuocant
nomen cdñi: Moy ses et aaron insacer dotibus euis: et samuel
inter eos qui in uocant nomen eius: Leui enĩ genint caath
Caath genuit aminadab Aminadab genuit core: Core
genuit asir. Asir genint helcana: helcana genuit suph Suph
genuit thou Tou genuit eliu Eliu gennt hieroam: hie¬
roam genuit helcanan: helcana genuit samuelem: Hullichi
bium est sacer dotes de aaron et eleatar et finees stirpe
generatos Qucũ et ipsi uxores habuerint: recte nobis op¬
ponerentur. si errore encratarũ ducti contenderemus
est sine nuptuis Et reuera macnos fructus ex liberis samu¬
el capit: ut quia ipse placuit deo tales genuerit qui dño
displicerent:. Quod si boor et ruth. nobis obicit ad con¬
probandam digamiam: sciat. ineuangelio ob tipũ eccłȩ
etiam raab meretricem mordinẽ maiorũ dñi enumeratã:
nouerit illũ et alias habuisse cõpluri mas: et michol filiam

Expanded text:
nominatur inter sacerdotes, sed inter eos qui invocant nomen Domini: Moyses, et Aaron in Sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos, qui invocant nomen ejus . Levi enim genuit Caath, Caath genuit Aminadab, Aminadab genuit Chore, Chore genuit Assir, Assir genuit Helchana, Helchana genuit Sub, Sub genuit Tou, Tou genuit Eliu, Eliu genuit Jeroam, Jeroam genuit Helchana, Helchana genuit Samuelem. Nullique dubium est sacerdotes de Aaron et Eleazar et Phinees stirpe generatos. Qui cum et ipsi uxores habuerint, recte nobis opponerentur, si errore Encratitarum ducti, contenderemusest, sine nuptiis. Et revera magnos fructus ex liberis Samuel capit: ut quia ipse placuit Deo, tales genuerit, qui Domino displicerent. Quod si Booz et Ruth nobis objicit ad comprobandam digamiam, sciat in Evangelio ob typum Ecclesiae, etiam Raab meretricem in ordine majorum Domini enumeratam. noverit, illum et alias habuisse quamplurimas: et Michol filiam
Abbreviated transcription (Latin):
legitur. Misit ibs popłm. et abieterunt filii ifrł umus¬
quis que inhereditatẽ suã ut possiderent terram:
et seruunt popłs dño cunctis diebus iłni.: eccet̾a
Statĩq subiungitur. Et ił ruᷤᷤ moretuus est seruusdñi:

Expanded text:
legitur, Misit Jesus populum, et obierunt filii Israel, unusquisque in haereditatem suam, ut possiderent terram. Et, Servivit populus Domino cunctis diebus Jesu, et caetera. Statimque subjungitur: Et mortuus est Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
apud diuersas hȩ̨reses. et quales apud mpurissi.¬
mum mani cheum esse dicuntur: scorta funt aestiman.¬
de nõ uirgines: Si enĩ corporis carũ auctor est dia-¬
bolus: quomͦ possunt honorare plastem cũ oste suoꝰ
Sed quia sciunt uirginale uocabulũ. gloriosum:
sub ouium pellibus lupos tegunt:Xpm̃ mentitur
anti christus: et turpituctinẽ uitȩ falsi nominis
bonore con uestrant: Gaude soror gaude mi filia:
gaude mi uirgo Quod aliȩ simulant tuuere esse.
cẽpisti Haec om̃a que digessimus dira uidebunt᷑:
ei qui nõ amat xpm̃: Qui autẽ omnẽ scli pompam
propur gamento habuerit. et uana ducerit uni¬
uersa sub sole. ut xp̃m̃ lucrifatiat: qui cõmortu¬
us est. dñõsuo et cõfurrexit: et qucifixerit car¬

Expanded text:
apud diuersas hereses et quales apud inpurissiapud diuersas hereses et quales apud inpurissimum Manicheum esse dicuntur, scorta sunt aestimanda, non uirgines. si enim corporis earum auctor est diabolus, quomodo possunt honorare plasticam hostis sui? sed quia sciunt uirginale uocabulum gloriosum, sub ouium pellibus lupos tegunt. Christum mentitur antichristus et turpitudinem uitae falso nominis honore conuestiunt. gaude, soror, gaude, filia, gaude, mi uirgo: quod aliae simulant, tu uere esse coepisti. Haec omnia, quae digessimus, dura uidebuntur ei, qui non amat Christum. qui autem omnem saeculi pompam pro purgamento habuerit et uana duxerit uniuersa sub sole, ut Christum lucrifaciat, qui conmortuus est domino suo et conresurrexit et crucifixit car
Abbreviated transcription (Latin):
et quȩ hominẽ formiclauerat cum angło fabulat᷑
intrepida: Potes et tumater esse. dñi: Accipe tibi
tronum magnũ nouum. et scribe meo stilohominis
uelociter spolia detrahentes Et cum ac cesseris
ad pophetissam et conceperis mutero. et pepere¬
ris silium : dic Atimore tuo dñe concepimus
et dolum. et peperimus. spm̃ saluationis tuę fecimꝰ
super terram Tunc et silnis tuus respondebittͥ:
ec ce mater mea et fr̃s mei Et mirũ in moctũ. ille quẽ
ilatitudine pectoris tui paulo ante descripseras.
quẽ innouitate cordis stilo uolante signaueras. post¬
quam spolia ex hostibis cȩperit: post quã denuda¬
uerit principatus et potestates: et afftxerat eascruci:
conceptus ad olescet. et maior effectus sponsam te
incipiet habere de matre Grandis labor. sed et gran¬
ingredimur cum noȩ: si pereunte ierichorahab
iustificata nos cõtinet C eterũ urgines quales

Expanded text:
et, quae I hominem formidarat, cum angelo fabulatur et, quae I hominem formidarat, cum angelo fabulatur intrepida. potes. ettu esse mater domini. accipe tibi tomum magnum, nouum et scribe in eo stilo hominis uelociter spolia detrahentis et, cum accesseris ad prophetissam et conceperis in utero et pepereris filium, dic: a timore tuo, domine, concepimus et doluimus et peperimus; spiritum saluationis tuae fecimus super terram. tunc et filius tuus tibi respondebit et dicet: ecce mater mea et fratres mei. et mirum in modum ille, quem in latitudine pectoris tui paulo ante descripseras, quem in nouitate cordis stilo uolante signaueras, postquam spolia ex hostibus ceperit, postquam denudauerit principatus et potestates et adfixerit eas cruci, conceptus adolescit et maior effectus sponsam te incipit habere de matre. grandis labor, sed graningredimur cum Noe, si pereunte Hiericho Raab iustificata nos continet. ceterum uirgines, quales
Abbreviated transcription (Latin):
cim apłi nidȩ prodicione sunt facti:: nec figello et
alexandro faciente naufragium. ceteri acursu sidei
substiterunt Hec tlicas illa et illa suis rebus fruitur⁊
honoratur abhominibus: frat᷑es ad eam conueniunt
et sorores:. Num ideo uirgo esse desut: Primũ dubi¬
um est: an uirgo sit talis Non enĩ quomodo iucdet
homo udebit ds̃. homo indet infaciem deusincorde
Dehinc etiam si corpore uirgo est: anspũ uirgo sit
nescio: Apłs autẽ ita uirginẽ desinunt: ut sit scã
corpore et spũ Ad extremũ habtat sibi głamsuã:
uncat pauli sententiam: delicus fruatur et uinat:
Nos meliorũ exempla sectemur Propone tibibe¬
atam. Mariam : quȩ tantȩ exticit puritatis ut
mater esse dei mereretur: Ad quã cum angłs
gabrihel in uiri specie descendisset. dicens. aue
grã plena dñs tetum: cõsternata ac per territa
respondere non potuit: Num quã enĩ aiuro fue¬
rat salutata. Demq nuncium discit et loquitur:

Expanded text:
cim apostoli Iudae proditione sunt fracti nec Phygelo et Alexandro faciente naufragium ceteri a cursu fidei substiterunt. nec dicas: \'illa et illa suis rebus fruitur; honoratur ab omnibus; fratres ad eam conueniunt et sorores: numquid ideo uirgo esse desiuitr\' primum dubium, an uirgo sit talis. non enim, quomodo uidet homo, uidebit deus. homo uidet in facie, deus uidet in corde. dehinc, etiam si corpore uirgo est, an spiritu uirgo sit, nescio. apostolus autem ita uirginem definiuit: u t sit Sancta et corpore et spiritu. ad extremum habeat sibi gloriam suam. uincat Pauli sententiam, deliciis fruatur et uiuat: nos meliorum exempla sectemur. propone tibi beatam Mariam, quae tantae extitit puritatis, ut mater esse domini mereretur. ad quam cum angelus Gabriel in uiri specie descendisset dicens: aue, gratia plena, dominus tecum, consternata perterrita respondere non potuit; numquam enim a uiro fuerat salutata. denique nuntium discit et loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
Quem enĩ diligit dñs corripit: castigat omemfiliũ
quẽ recipit Nonne melius est. breui tempore
dimicare. ferre uallum. arma sumere. lasescere
sub lorica. et postta gaudere uictorẽ: quã mpati¬
entia unius horȩ seruire perpetuo Nichl aman¬
tibus durũ est Nullus difficilis cupientibus labor
Respice quanta iacob pro rachel pacta uxore fusti¬
minit Et serinuit inquit scriptura ia cob ꝓrachel
annis septem: et erant incõspectu eiis. quasi dies pauu
ci. qm̃ amabat illam: Unde et ipse memorat. postea:
Indie urebar estu: et gelu inocte Amemus et
nos xp̃m̃ꝰ semper eius queramus amplexus. facile
iudebitur om̃e difficile⁊ breina putaumus ui¬
uersa quȩ longasunt: et iaculo illius uulnerati
perhorarũ momenta dicemus Heu me qm̃ per¬
egrinatio mea prolongata est Nonsunt enĩ cõdig

Expanded text:
quem enim diligit dominus, corripit; castigat autem omnem filium, quem enim diligit dominus, corripit; castigat autem omnem filium, quem recipit. nonne melius est breui tempore dimicare, ferre uallum, arma, cibaria, lassescere sub lorica et postea gaudere uictorem, quam inpatientia unius horae seruire perpetuo? Nihil amantibus durum est, nullus difficilis cupienti labor. respice, quanta Iacob pro Rachel pacta uxore sustineat. et seruiuit, inquit scriptura, Iaeob pro Rachel annis septem. et erant in conspectu eius quasi pauci dies, quia amabat illam. unde et ipse postea memorat: in die urebar aestu et gelu nocte. amemus et nos Christum, semper eius quaeramus amplexus, et facile uidebitur omne difficile. breuia putabimus uniuersa, quae longa sunt, et iaculo illius uulnerati per horarum momenta dicemus: heu me, quia peregrinatio mea prolongata est; non sunt enim condig
Abbreviated transcription (Latin):
iħu cdño nr̃o: ENfilius pro nr̃a salute hominis factus
est filius: decem mensibus mutero ut nascatur ex¬
pectat: fastidia sustinet: cruentus egreditur:
in uoluitur pannis. blanditiis deridetur: et ille
cuius pugillo mundus in cluditur. prȩsepis cõti-¬
netur angustus: Taceo quo usq adtricesimũ an nũ
ignobilis. parentũ paupertate cõtentus est Uerbe.¬
ratur et tacit: crucifigitur. et pro crucisigentib
deprecatur. Quid igitur retribuam dño proom̃ib
quȩ retribint michi: calicẽ salutaris accipiam :¬
et nomen dm̃i inuocabo: Preciosa in conspectu cdñi:
mors scõrum enis Hȩc est sola digna retribucio cũ
sanguis sanguine cõpensatur : et redẽpti cruore
xp̃i pro redeptore libenter occumbimus
QLuis scõrũ sine certamine coronatus est: Abel
iustus occiditur : abraham muxore periclitatur:
et ne in mimensum uolumen extenclam. quȩre
et inuenies singulos scõs diuersa per pessos Solus¬
idelicus salomon suit: et forsitan ideo corruit

Expanded text:
ino nostro. Dei filius pro nostra salute hominis factus est filius, decem mensibus in utero, ut nascatur, expectat, fastidia sustinet, cruentus egeritur, involvitur pannis, blanditiis deridetur et ille, cuius pugillo mundus includitur, praesepis continetur angustiis. Taceo, quod usque ad tricesimum annum ignobilis parentum paupertate contentus est: verberabatur et tacet; crucifigitur et pro crucifigentibus deprecatur. Quiquae retribuit mihi? calicem salutaris accipiam et nomen domini inuocabo. pretiosa in conspectu domini mors sanctorum eius. haec est sola digna. retributio, cum sanguis sanguine conpChristi pro redemptore libenter obcumbimus. Quis sanctorum sine certamine coronatus est? Abel iustus occiditur; Abraham uxorem periclitatur amittere et, ne in inmensum volumen extendam, quaere et invenies singulos in deliciis Salomon fuit et forsitan ideo corruit.
Abbreviated transcription (Latin):
primas cũethiico ꝓhibet. Undẽ adabrabam aduirat sernũ
infemore suo hoc est inxp̃o qui de eius semine erat nasciturꝰ.
ut silio suo isaac nõ alienigenã adducat uxorẽ: Etetras
offensam diũ huius cemodi utxorũ repudiatione cõpescit
Et malachias ꝓpħa Freuaricatus ẽ. inquit iudas et ab homi¬
nationẽ fec̃ inisrł: et inierłm Polluit enĩ scm̃ dm̃. et di
munera dño uirtutũ: het id cirtodixi. ut qui miptias uirgi¬
nitati cõparant: sciant siltẽ ales nupuas digamiȩ et criga¬
miȩ subiciendas: Ad suꝑiorẽ disputationẽ inqua docuo.¬
rat fidelẽ ab infidele nõ debere discedere: sed ꝑmanert
in matri mono ficut oos inuenisset fides. et unũ quẽq
uł celibẽ uł maritũ itadurare ut eẽt xp̃i baptismate de¬
prehensus: infert subito parabolas cirtũ cisi et ecbnici.
serui et libi: et submetafora earũ de nuptis disputat et in¬

Expanded text:
primas cum Ethnico prohibet. Unde, et Abraham adjurat servum primas cum Ethnico prohibet. Unde, et Abraham adjurat servum in femore suo, hoc est, in Christo, qui de ejus erat semine nasciturus, ut filio suo Isaac alienigenam non adducat uxorem. Et Ezras offensam Dei hujuscemodi uxorum repudiatione compescit . Et Malachias propheta, Praevaricatus est, inquit, Judas, et abominationem fecit in Israel et in Jerusalem. Polluit enim sanctum Dmunera Domino virtutum . Haec idcirco dixi, ut qui nuptias virginitati comparant, sciant saltem tales nuptias digamiae et trigamiae subjiciendas. rat fidelem ab infideli non debere discedere, sed permanere in matrimonio sicut eos invenisset fides, et unumquemque vel coelibem, vel maritum ita durare, ut esset Christi baptismate deprehensus, infert subito parabolas 253 circumcisi et Ethnici, servi et liberi: et sub metaphora earum de nuptis disputat et in
Abbreviated transcription (Latin):
iuntioni: quȩ habentes maritos in xp̃m postra crediderunt:
Non hisquȩ cũ xp̃ianȩ essent nupserunt gentilibus ad quas
alib logiitur. Nolite iugũ ducere cũ infidelibus. Quȩ enĩ
participatio iusticie cũ iniquitate: Aut quȩ societas luci ad
tenebras : Quȩ autẽ cõuentio xp̃i adbelial: Aut quȩ pars
fidelis cũ insidele: Qui autẽ cõsensus tẽplodĩcũ idolis: Uos
rimas matronarũꝰ licet eadem impudentia qua dnm cõtẽp¬
serunt in me pulicẽ et xp̃ianoꝵ minimũ debaccaturas.
dicã tam̃ qd sentio. L.o quar qđ me apłs docuit. nõ illas iusticiȩ
eẽ sed mniquitatis: nõ lucis set te nebrarũ⁊ nõ xp̃i sed beliȩ.
non tẽpla dĩ uiuentis sed fana et idola mortuoꝵ Uisaꝑcius di
apłm. Mulier inquit alligata est: quanto tẽpore uir eꝰ uiuat
Qđ si dormierit uir enis : liberata ẽ.cui uult nubat tantũ in

Expanded text:
conjunctioni, quae habentes 252 maritos, in Christum postea crediderunt; conjunctioni, quae habentes 252 maritos, in Christum postea crediderunt; non his, quae cum Christianae essent, nupserunt gentilibus, ad quas alibi loquitur: Nolite jugum ducere cum infidelibus. Quae enim participatio justitiae cum iniquitate? atenebras? quae autem conuentio Christi ad Belial? aut quae pars fideli cum infidele? qui autem consensus templo dei cum idolis? uos rimas matronarum: licet eadem impudentia qua Dominum contempserunt, in me pulicem et Christianorum minimum debacchaturas: tamen dicam quod sentio: loquar quod me Apostolus docuit, non illas justitiae esse, sed iniquitatis; non lucis, sed tenebrarum; non Christi, sed Belial; non templa Dei viventis, sed fana et idola mortuorum. Vis apertiuApostolum, Mulier, inquit, alligata est quanto empore vir ejus vivit; quod si dormierit vir ejus, liberata est: cui vult nubat, tantum in
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ uxorẽ habet infidelẽ. & hec cõscnat habitare cũ illo:
nõ dimittat illã Et cetera usq ad eũ locũ ubi ait. Unus¬
quisq sic̃ uocauit eũ cd̃s ita ambulet: et sicut in omĩbus
eccł̃is doceo. Hic locus ad p̃sentẽ cõtrouersiã noꝑtinet
nis. uxorẽ nõ repudiandam: & repudiatã unuomarito
alteri nõ nubere : aut certe uiro suo debe recõciliari¬
Nis aut̃ quosinmatrimonio dep̃henfisset fides: hoc est
fiunus credidisset eduobus. pcepit ne credens repudiet
nõ eredentem sansisq expositis qd candidatus si deist insidolis si
nolit acredente discedere: e cõtrario nubet. si u q̃u lebalrepuabet
siedes es ppt̃ side xp̃i. discedere debere qe dentẽ. nec nõiugẽ¬
At minc plereq cõtem nentes apłi uissionẽ umguntur ges¬
tilibus : et tẽpladĩ idolis ꝓstituunt: Dec intelligunt sẽ euis¬
corporis parcẽ eẽ : cuinis et costȩ sunt Ignoscit apłs infideliũ

Expanded text:
habet infidelem, et haec consentit habitare cum illo, non dimittet illam; et caetera usque ad eum locum, ubi ait: Unusquisque sicut vocavit eum Deus, ita ambulet, et sicut in omnibus Ecclesiis doceo . Hrnicationis non repudiandam, et repudiatam, vivo marito, alteri non nubere: aut certe viro suo debere reconciliariHis autem quos in matrimonio deprehendisset fides, hoc est, si unus credidisset e duobus, praecipit ne credens repudiet non credentem. Causisque expositis, quod candidatus fidei sit infidelis, si nolit a credente discedere: e contrario jubet, si infidelis repudiet fidelem propter fidem Christi, discedere debere credentem, ne At nunc pleraeque contemnentes Apostoli jussionem, junguntur gentilibus, et templa Christi idolis prostituunt; nec intelligunt se corporis ejus partem esse, cujus et costae sunt. Ignoscit Apostolus infidelium
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑtus est: ab holdath ixoresellũ instru  tũ refert Danie
glium repente cranscendens. tachariã et litabei perũ po¬
nit et socrũ enis ce terosq apłos. ⁊ cõsequent infert dicens
Siautẽ uolunt asfimere uanã defensionẽ. et oftendere qsi
rudis mundus eguerit incremento. audiant p aulu loquertẽ

Expanded text:
repertus est, ab Holda uxore Sellum instructum refert. Danielrepertus est, ab Holda uxore Sellum instructum refert. Danielgelium repente transcendens, Zachariam, et Elisabeth, Petrum ponit, et socrum ejus, caeterosque Apostolos. Et consequenter infert dicens: « Si autem voluerint assumere vanam defensionem, et obtendere, quod rudis mundus eguerit incremento, audiant Paulum loquentem:
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ natareũ dm̃ qui ab infantia nutritus intaberna.¬
culo est et uestitus ephot. qđ int̃pretatur uestib lineis:
dicitq eũ filios ꝓtreasse. nec sacerdotalem pudiciciã uxo¬
ris inmutatã et̃ cõplexui Boot cũ fua ruth in area collo
Quiddicã desalo mone quẽ ponens incathalogo maritoꝵ
imaginẽ asserit saluatoris : et de illo uult eẽ scriptũ.
Ds̃ indiciũ tuũ regida : et iusticiã tuã filio regis Et d¬
bitur ei de auro arabiȩ : et ad orabunt ꝓeosẽꝑ Ac repente
transcendit ad eliã et eliseũ: et narrat quasi grande mis¬
teriũ qđ requieuerit sp̃s eliȩ in heliseũ Et cur hoc
dixerit tacet: nͥ forte eliã et eliseũ habuisse arbitratur
uxores: Transit adetechiam : et cũ menis ladidib immo¬
retur: miror cur oblitus sit dicere. amodo filios faciã
losiã uirũ instissimũ sub quo intẽplo deut̃o nonii liber

Expanded text:
alterum Nazaraeum Domini, qui ab infantia nutritus in tabernaalterum Nazaraeum Domini, qui ab infantia nutritus in tabernaculo est, et vestitus EPHOD BAD, quod interpretatur, vestibus lineis; dicitque eum filios procreasse, nec sacerdotalem pudicitiam, uxoris imminutam esse complexu. Booz cum sua Ruth in area collocQuid dicam de Salomone, quem ponens in catalogo maritorum, imaginem asserit Salvatoris? et de illo vult esse scriptum: Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis. Et, Dabitur ei de auro Arabiae, et orabunt pro eo semper. Ac repente transcendit ad Eliam et Elisaeum, et narrat quasi grande mysterium, quod requieverit spiritus Eliae in Elisaeo; et cur hoc dixerit, tacet: nisi forte Eliam quoque et Elisaeum habuisse arbitretur uxores. Transit ad Ezechiam: et cum in ejus laudibus immoretur, miror cur oblitus sit dicere: Amodo filios faciam . Josiam virum justissimum, sub quo in Templo Deuteronomii liber
Abbreviated transcription (Latin):
interrogare dñm. et audierit abro: due gentes et duo
mante rachel uri eẽ dare liberosac dic̃te: da michi
liberos alio quin moriar: responderit: Nunqͥd ꝓdõ egosũ qͥte
buerint : quib equalit̃ ꝑmoysen benedicat dñs: Iudã quoq
ꝓponit et hamar. et occisu ona ꝑstringit adño. quia frĩ mn
indens sem̃. miptiarũ oꝑa ꝑdiderat Moysen ꝓponit et
mariȩ leprã: quȩ fr̃i ꝓucore detrahens. ilicodi ultione
ꝑcussaest Laudat sanson. et uxoriũ natarenũ miriseffert
p̃coniis. Delborã quoq replicat et barach: qđ absq uirgini¬
tatis bonis sisarã et iabm et currus ferreos debellarint: Iahel
irxorẽ aber cinei ad me adducit in mediũ: et palo armatam
p̃dicat manũ: Inter iepte patrẽ et uirginẽ filiã quȩ im¬
molata sit dño. dicit nullam fuisse distantiam: qumpotius
sidẽ patris p̃fert eiquȩ cȩsasit lugens Uenit adsam uel

Expanded text:
interrogare Dominum, et audierit ab eo, Duae gentes et duo interrogare Dominum, et audierit ab eo, Duae gentes et duo mante Rachel, viri esse dare liberos, ac dicente: Da mihi filios: sin autem, moriar ; responderit: Numquid pro Deo ego sum, qui te buerint, quibus aequaliter per Moysen benedicat Deus. Judam quoque proponit, et Thamar: et occisum Onam perstringit a Domino, quia fratri invidens semen, nuptiarum opera perdebat. Moysen proponit, et Mariae lepram, quae fratri pro uxore detrahens, illico Dei ultione percussa est. Laudat Samson, et uxorium Nazaraeum miris effert praeconiis. Debboram quoque replicat et Barach; quod absque virginitatis bonis, Sisaram et Jabin et currus ferreos debellarint. Jahel uxorem Haber Cynei adducit in medium, et palo armatam praedicat manum. Inter Jephte patrem et filiam virginem, quae immolata sit Domino, dicit nullam fuisse distantiam; quin potius fidem patris praefert ei, quae caesa sit lugens. Venit ad Samuel
Abbreviated transcription (Latin):
enarrari. Iste est inquit enoc qui ambulauit cũdo: et rap¬
tusest icelũ. Iste noe: quicũ eeñt utiq inultiun gines
ppe etatẽ. solus cũ uxorib et filus naufrago orbe libatisẽ:
Rursus post diluinũ quasi altero principio generis uma¬
ni uirorũ et uxorũ paria nnguntur : et exinte groꝗe¬
neratio instauratur benedictione Crescit et muta pli¬
camini: et replete terram: Insuꝑ etiã comedendarũ
carnũ licentia relaxatur: et om̃e qđ mouetur uobis
erit inescã Sicut olera erbarũ: dedi uobumi uersa
Currit ad abraham. isaac. et lacob. equib pͥortrigamus.
scds monogamus. tertius iiͦiͦ ixorũ est: liȩ. Rachel Bale.
& telphe. Et asserit abraham obmeritũ fidei benedictio¬
nẽ ingeneratione filii suscepisse: sarã. i. typo eccłe cui
defecerant mulie bria. maledictionẽ sterilitatis partus
bene dictione mutasse: Qd rebecca ierit quasi ꝓphetes

Expanded text:
enarrari: « Iste, inquit, est Enoch, qui ambulavit cum Deo, et rapenarrari: « Iste, inquit, est Enoch, qui ambulavit cum Deo, et raptus in coelum est. Iste Noe, qui, cum essent utique multi virgines propter aetatem, solus cum filiis et uxoribus naufrago orbe servatus est. Rursus post diluvium, quasi altero principio generis humani, virorum et uxorum paria junguntur, et ex integro generationis instauratur benedictio: Crescite et multiplicamini et 243 replete terram . » Insuper etiam comedendarum carnium licentia relaxatur: Et omne quod movetur, erit vobis in escam: sicut olera herbarum dedi vobis universa . Currit ad Abraham, Isaac, et Jacob, e quibus prior trigamus, secundus monogamus, tertius quatuor uxorum est: Liae, Rachel, Balae, et Zelphae; et asserit Abraham ob fidei meritum, benedictionem in generatione filii accepisse. Saram in typum Ecclesiae, cui defecerant muliebria, maledictionem sterilitatis, partus benedictione mutasse. Quod Rebecca ierit quasi Prophetes
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli uenena p̾cesserint: Audite patient̃ uirgim se audi¬
te quȩso uolupsissimũ cõcionatorẽ: im moquasi fi renarũ
cantus eiuis sabulas clausa aure transite: Uras ferte pauilispͥ
niurias Pitate uoscũ xp̃o crucificas phariseoꝵ audire blas
semuas. Prima inquit di sententia est. ꝑ ropt̃ qđ relinquet
homo patrẽ et matrẽ suam. et aderebit ixorisue et erunt
duo iear ne una. Ac ne fonsitan diceremus hoc scriptũ
inueteri testamento: asserit adño quoq idipsum ineuan¬
glio cõfirmari. Qđ ds̃ cõuixit: homo nõ separet Sratiq
sub necat Crescite et multiplicamini. et replete terram:
Et pordinẽ replicat Sech. Enos. caman. Malalehel. Iareth.
E noc. Matusalã. Pamech. Noe. om̃is habuisse itcores. et et
dĩ sententia filios ꝓtreasse: quasi generationis ordo ex his¬
toria cõdicionis uͦmane sine cõugib eliberis potuerit

Expanded text:
diaboli venena praecesserint. Audite patienter, virgines; audidiaboli venena praecesserint. Audite patienter, virgines; audite, quaeso, voluptuosissimum concionatorem, immo quasi sirenarum cantus et fabulas clausa aure transite. Vestras ferte paulisper injurias; putate vos cum Christo crucifixas, Pharisaeorum audire blassententia est. Propter quod dimittet homo patrem et matrem suam, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. . Ac ne forte diceremus hoc scriptum in veteri Testamento, asserit a Domino quoque idipsum in Evangelio confirmari, Quod Deus conjunxit, homo non separet: statimque subnectit, Crescite et multiplicamini, et replete terram ; et per ordinem replicat, Seth, Enos, Cainam, Malaleel, Jared, Enoch, Mathusalem, Lamech, Noe, omnes habuisse uxores, et ex Dei sententia filios procreasse quasi generationis ordo et historia conditionis humanae, sine conjugibus et liberis potuerit
Abbreviated transcription (Latin):
re preferri: Uos queso utriusq sexus uirgmes et cõtiuen.¬
tes. mariti quoq ec digami: ut conatus meosorationib
adiuuetis Cunctorũ incõmune iouinianus hostisẽ:
Nam qui equalia omium asserit merita: tã uirginitati.
facit inuriam dũ eam nuptiis cõparat quã et nuptiis:
sic eas licitas asserensut scda et tertia matrimonia Sed
et digamis et trigantis aduersarius est. ĩbi ponens scor¬
tatores quondã et libidmosos post penitentiam. ubi
duplicata et triplicata matrimonia Nũ quidineo diga¬
mi et rigami dolere nõdebent. qr ide scotatoret pe¬
nitens mregno celorũ ȩtam uirginib: adequaur
Proponã qͥ manifestiorib uerbis et ab entibus aliquã
cõ sequentiam. argumenta eꝰ et exẽpla de nupecis:
eo dẽq ordme omĩa quȩ abeo dicla sunt digeram
Hec molestũ fit lecbori: si nausiam eiuset uomitũ
legere cõpellatur: I.ibentius antidocũ ap̃i libet: cũ

Expanded text:
re praeferri. Vos, quaeso, utriusque sexus virgines et continenre praeferri. Vos, quaeso, utriusque sexus virgines et continentes, mariti quoque et digami, ut conatus meos orationibus adjuvetis. Cunctorum in commune Jovinianus hostis est. Nam qui aequalia omnium asserit merita, tam virginitati facit injuriam, dum eam nuptiis comparat, quam et nuptiis, sic 242 eas licitas asserens, ut secunda et tertia matrimonia. Sed et digamis et trigamis adversarius est, ibi ponens scortatores quondam et libidinosissimos post poenitentiam, ubi duplicata et triplicata matrimonia: nisi quod in eo digami et trigami dolere non debent, quia idem scortator et poenitens in regno coelorum etiam virginibus adaequatur. Proponam igitur manifestioribus verbis et habentibus aliquam consequentiam, argumenta ejus et exempla de nuptiis, eodemque ordine omnia, quo ab eo dicta sunt, digeram. Nec molestum lectori sit, si nauseam ejus et vomitum legere compellatur. Libentius antidotum Christi bibet, cum
Abbreviated transcription (Latin):
disoexpulit: Hamet saturitatẽ iẽumus p̃fereudo seꝓmi¬
sit eos in mortales futuros: quasi nũquã possent cooruere
Et dũ diuinitatẽ equalẽ cũdõ pollicetur: expulit eosde
paradiso: Ut qui nudi et expediti ⁊ absq ulla macula uir¬
gines. dĩ cõsorcio fruebantur : de iecti inuallem lacrima¬
rũ tunicis cõsutis et pelliciis uestirentur Et nelectorẽ
diutius morer: sequar uestigia partitionis expositr et
aduersus singulas expositionis eius. scripturarũ uł maxi¬
me nitar testi moniis: ne querulus garriat se eloquen¬¬
tia magis quã ueritate suꝑatũ: Qdđsi expleuero. et illũ utri¬
usq testamenti nube oppressero: assũ mã exemplasin¬
gularis quoq lictaerature adquã ⁊ ipse ꝓuocat: Doceãq
c̾tiam inter philosophoset egregios inrepublica uiros.
uirtutes uoluptatibus id est pitagorã. ecplatonẽ. et aris¬
tidem: aristippo. et epicuro. et alchibiadi. ab om̃ibussole.¬

Expanded text:
expulit. Nam et saturitatem jejuniis praeferendo, repromisit eos immortales futuros, quasi numquam possent corruere; et dum divinitatem aequalem Deo pollicetur, expulit eos de paradiso, ut qui nudi et expediti, et absque ulla macula virgines, Domini consortio fruebantur, dejecti in vallem lacrymarum, tunicis consutis et pelliceis vestirentur. Sed ne lectorem diutius morer, sequar vestigia partitionis expositae, et adversus singulas propositiones ejus, Scripturarum vel maxime nitar testimoniis: ne querulus garriat, se eloquentia magis quam veritate superatum. Quod si explevero, et illum utriusque instrumenti nube oppressero, assumam exempla saecularis quoque litteraturae, ad quam et ipse provocat. Doceboque etiam inter philosophos et egregios in republica viros, virtutes voluptatibus, id est, Pythagoram, Platonem et Aristidem, Aristippo, Epicuro et Alcibiadi ab omnibus sole
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus es nõsit tibi curȩ: sedetsi potes libfieri magisut̃e:
suggillasse cõtinentiam indet᷑ur et infamulatũ tradi¬
disse nos cõiugũ. infert sententiã quȩ omẽm cauillatio¬
nẽ amputet: Pretio empti estis. nolite fieriseruiho ttu
noxie uoluptatis ex coximꝰ quib inbaptifmate mor¬
tiust̃ pharao: et uniuersus eiꝰ suffocatus exercitus Cur
rursũ egptũ querimus. et post magna angłoꝵ cibũ
allia et cepe. et pepones et carnes uarias hoc ẽ pharao¬

Expanded text:
vocatus es, non sit tibi curae, sed etsi potes liber fieri, magis utere , vocatus es, non sit tibi curae, sed etsi potes liber fieri, magis utere , suggillasse continentiam videretur, et in famulatum tradidisse nos conjugum, infert sententiam quae omnem cavillationem amputet: Pretio empti estis, nolite fieri servi hominunoxiae voluptatis excoximus. Quibus in baptismate mortuus est, Pharao, et universus ejus suffocatus est exercitus, cur rursum Aegyptum quaerimus, et post manna, Angelorum cibum, allia et cepe et pepones, et carnes Phar