comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onstratur autem
sepulcrum eis cer¬
nentibz nobis usz
ad presens in uallis iosaphat
medio: que uallis est inter mõ¬
tem syon ⁊ montem oliueti po¬
aspexisti. Ubi in eius honore
fabricata est ecclesia miro lapi¬
deo tabulatu in qua sepulta
fuisse ut scire potestis ab hoĩb¬
bacuũ esse cernentib ostendit᷑.
Hxt ictirco dixerim. quia m łti
nr̃oꝵ dubitant. utrum assũ¬
pta fuerit sumul cum corpore:
an obierit resicto corpore. Quo¬
modo autem uel quo tempore.
aut a quib ꝑsonis scĩssimũ
corpus eus. inde ablatũ fu̾it
uel ubi transpositum. utrum¬
uere surrexerit nescitur. Qmm̃ius
nonulli astruere. uelint eam
iam resuscitatam: et beata cũ
xpisto mimortalitate ĩ celestib
uestiri. Quod et de beato iohãne
euangelista eius minstro. cin
uirgun a xpisto iurgo cõmissa
est plurun asseuerant. quia
in sepulcro aus ut fectur non¬
insi manna muertur. quod ⁊
scatutire cecrtur. Berumptũ
quid horum uerius censeatur
ambigimus. Melius tamen

Expanded text:
onstratur autem sepulchrum eius cernentibus nobis usque ad presens in uallis Iosaphat medio; que uallis est inter montem Syon et montem Oliueti poaspexisti, ubi in ejus honore fabricata est Ecclesia miro lapide tabulata: in qua sepulta fuisse ut scire potestis ab oausoleum cernentibus ostenditur. Haec idcirco dixerim, quia multi nostrorum dubitant, utrum assumpta fuerit simul cum corpore, an abierit relicto corpore. Quomodo autem, vel quo tempore, aut a quibus personis sanctissimum corpus ejus inde ablatum fuerit, vel ubi transpositum: utrumne resurrexerit, nescitur: quamvis nonnulli astruere velint eam jam resuscitatam, et beata cum Christo immortalitate in coelestibus vestiri. Quod et de beato Joanne Evangelista ejus ministro, cui virgini a Christo Virgo commissa est, plurimi asseverant: quia in sepulcro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur: quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambigimus. Melius tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nde uos o filie pul¬
sate matrem pretib.
pussate ad hostium
quitatis amici. si quo modo tan¬
dem nobis aꝑiantur que resera¬
ta sunt matrĩ. Uerumptamen
de his quid plura dicam: Oĩa
saluatoris gesta ⁊ beate marie
obsequia: nec non actus inte
ex euangelio didicistis. Et nũc
quid suꝑ est ut aliquem doctoꝵ
requiratis. De assumptione
tamen eius qualiter assumpta
est. quia uestra id deposcit inten¬
cio. presencia ab sens scribere
curaii. que ab sencia presens
deuotus obtuli. ut habeat scm̃
collegium uestcum. in die tãte
solempnitatis munꝰ latim sec¬
moins. in quo discat tenera
infancia lactis exꝑiri dulcedi¬
nem. ⁊ de exigins eximmia cogi¬
tare. qualiter fauente deo per
singulos annos. tota hec dies
expendatur in laudem. ⁊ cum
gaudio celebretur: ne forte si
apocrifum de transitu eusdẽ
uirginis. dubia ꝓ certis reti¬
piatis. quod multi latinorũ
pietatis amore studio legẽdi
carius amplectuntur presertĩ
cum ex his nichil aliud experiri

Expanded text:
nde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum requiratis? II. De Assumptioneae, qualiter assumpta est, quia vestra id deposcit oratio, praesentia absens scribere vobis curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si apocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri
Abbreviated transcription (Latin):
latino occupent laudib ex cadẽ
die quibz ue dumins uacent
lectionib presectun cum et ea¬
dem in multis festiuitatibus
multoꝵ sanctoꝵ patrum studia
miro cuderint eloquio: que de hac
quedam uberius ubiq in scrip¬
turis duuiis predicata legunt.
Quid enim aliud sonantꝰ euã¬
&x maria uirgine: Et omnia
ro ab exordio sancti euangelii
gabrielem archangelum collo¬
quẽtem marie audistis: ⁊ de¬
inceps reliqua omnia plemꝰ
cessit sicut sol ⁊ formosa tanqͣm ihx¬
rusalem. uiderunt eam filie sỹon et
beatam dixerunt ⁊ regine laudaue¬

Expanded text:
 occupet laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud sonant Evanex Maria virgine? et omnia ro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius cessit sicut sol, et formosa tanquam Jerusalem? Viderunt eam filiae Sion, et beatam dixerunt, et reginae laudave
Abbreviated transcription (Latin):
sine ꝑiculo nescitur. Unde
de his ex quib certi sumus
tantisꝑ loquamur ad exhor¬
tacionem urãm qualicunq
sermone. ad edifisationem ⁊
laudem nominis dei: ut et
religio conseruetur ꝓ famula¬
tu. ⁊ deuocio augeatur pro
affectu. Quomã hec uirgo
que sola interemit uniuersã
hereticam prauitatem. sola¬
sit post deum. que nos confir¬
met in ommi bonitate sins q
commendet mecitis ⁊ pretib
auxilietur: ut ipsidigni nue¬
mamur in eius laudibz.¬

Expanded text:
sine periculo nescitur. III. Unde sine periculo nescitur. III. Unde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem et laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeatur pro affectu: quoniam haec est Virgo, quae sola interemit universam haereticam pravitatem: sola post Deum quae nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudib
Abbreviated transcription (Latin):
e his quoqz quos
cum domino teste
euangelio resur¬
recisse credimus. sed utrum re¬
diecint in terre puluerem certũ
non habemus. insi quod legi¬
mus quia multa corpora scõꝵ
qui dormierant surrexerunt.
ac uenerunt in sanctam cun¬
tatem scilicet ihrłm: ⁊ apparu¬
ecunt multis. De quib pro¬
fecto nonulli doctoꝵ senserunt
etiam ⁊ in suis reliquerunt
scciptis: quod iam in illis per¬
Unde et bratus petrus dixisse
legitur cum de daiud loqueret᷑¬
sepulcrum inquit aus apud
uos est: quasi non sit ansus
dicere quod ipse aut corpus
ans apud nos est. sed tantum
sepulccum in quo sepultus fu¬
erat. Hinc auint resurcexisse
et ip̃m cum ceteris sanctis. et
ideo remansisse uacuum mo¬
cerintur. Quod sane factum
⁊de aliis quibz libet locis scͥp¬
turaꝵ firmare conantur: qd̃
hi cum xpisto iam regnent
suscitati meterna societate.
Quod quia deo nichil est im¬
possibile. nec nos de beata ms
gis desiderio opinari oporteat.
quam incõsulte definire quod

Expanded text:
e his quos cum Domino, teste Evangelio, resurrexisse credimus . Sed utrum redierint in terrae pulverem, certum non habemus, nisi quod legimus, quia multa corpora sanctorum qui dormierant, surrexerunt, ac venerunt in sanctam civitatem, scilicet, Jerusalem, et apparuerunt multis . De quibus profecto nonnulli doctorum senserunt, et etiam in suis reliquerunt scriptis, quod jam in illis perUnde et beatus Petrus dixisse legitur, cum de David loqueretsepulcrum, inquit, ejus apud nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remansisse mausocernitur. Quod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmare conantur: quod hi jam cum Christo regnent resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo nihil est impossibile nec nos de beata Margis desiderio opinari oporteat, quam inconsulte definire, quod
Abbreviated transcription (Latin):
presepi quoq o pau¬
la te teste nato pu¬
angeloꝵ inter crepundia no¬
ue partus ⁊ querelas nescii
ploratus. pro fescenninis glã
geliz antib credidisti. magos
preterea tria deferentes muña
in uisione beatis oculis conspe¬
tisti. ipsa eadem munera bene
intelligendo uotis omnib fide
deo obtulisti: nam et cum asde̾
magis deum pueꝵ: in presepi
adorasti. S forte conquesta
clatum esse uolebas teste con¬
sciencia: michi narrare ante
presepium ubi plurimũ lacri-¬
mata es non debueras. Quod
ut uerum fatear xpisti p̾conia
etiam si uoluero adiuratus:
neqz tuas laudes omnino ta-¬
cere queo. Iccirco te tue interro¬
gent filie quas lacte nutris.
su es melius reserabis: que
nescio si ꝑ speciem aliquam

Expanded text:
praesepe quoque, o Paula, te teste, nato puero inter crepundia n partus, et querelas nescii ploratus, pro fescenninis, Glorgelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conquesta celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliquam,
Abbreviated transcription (Latin):
igitur seru lumboꝵ nomine
luxura: designatire cumu dñs
dicit. Srat hobi uestri pre¬
mus: cum carnis luxuriain
ꝑ contiuenctan ccartanus.
non agere. nisi etian quisq
studeat ⁊ luuis oꝑib pisuda¬
re: ꝑtinus adhiture. Et lucerne

Expanded text:
sexu lumborum nomine luxuria 1481 designatur, cum Dominus dicit: Sint lumbi vestri pramus cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. non agere, nisi etiam quisque studeat et bonis operibus insudare, protinus additur: Et lucernae
Abbreviated transcription (Latin):
it. curundata officio caritatis sb̃¬
mittitur scõrum claritas. ut eiꝰ
tura sit. nõ tamen gratia ma-¬
ior. quia et ip̃a gratuita gratia
ne corruerent sunt saluati On¬
oris eius omnis uirtus eorũ.
portatur nouẽ mensib ĩ nt̃o
credendum ampliora promuisse
uirtutũ pͥuilegia. et percepisse
gr̃am ab angelis ⁊ collaudatũ.
Unde et si mirabilis bonorum
et ꝑpetuitas. mirabrlior tamen ĩ
maria qͣm obumbrauit uirtus
altissimi. ut ultra omnẽ uirtu¬
tem sit angelicam qd̃ factum ẽ
in ea. et admirabile cunctis secu¬
lis sacramentum

Expanded text:
it, cum circumdata officio charitatis, submittitur illi sanctorum claritas: ut ejustura sit: non tamen gratia major, quia et ipsi gratuita gratia, ne corruerent, sunt salvati. Unoris ejus omnis virtus eoportatur novem mensibus in utero, credendum est majora promeruisse virtutum privilegia, et percepisse gratiam, ab angelis etiam collaudatam. Unde et si mirabilis est perpetuitatis: mirabilior tamen in Maria, quam obumbravit virtus Altissimi: ut ultra omnem virtutem sit angelicam, quod factum est in ea, et admirabile cunctis saeculis sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
gelbre nec res nec pluuia ueniãt
suꝑ uos. Ubi ceciderũt fortes
israel.u. Omnes montes qui in
circuitu eius sunt uisitet dominꝰ.
a gelbre autẽ transeat. Ubi ceci-¬

Expanded text:
Gelboe, nec ros, nec pluvia veniat super vos, ubi ceciderunt fortes Israel. Vers. Omnes montes, qui in circuitu ejus sunt, visitet Dominus, a Gelboe transeat, ubi ceci
Abbreviated transcription (Latin):
ris. per p̾uaricationem legis de¬
um inhonoras: Nomen enim.
dei ꝑ uos blasphematur inter gi¬
tes: sicut scuptum est. Circunci¬
sio quidem prodest:si legem ob¬
serues. Si autem p̾uaricator
legis sis: cirtuncisio tua p̾pu¬
cium facta est. R. Delectare in¬

Expanded text:
ris, per praevaricationem legis Deum inhonoras nomen enim Dei per vos blasphematur inter gentes, sicut scriptum est. Circumcisio quidem prodest, si legem observes: si autem praevaricator legis sis, circumcisio tua praeputium facta est.
Abbreviated transcription (Latin):
Ene qui iuuenis erat
doctrine subiturus of¬
ficium:puerulus ad¬
huc seniores audit et int̾rogat.¬
T ut uidelicet prouida dispensati¬
eone eorum compescat audaciã
qui non solum indocti. Sed eciã
impubes ad docendũ ꝓrumꝑe
magis qm ad discendum uo¬
lunt submitti. Sequam ergo
iter eius humanitatis: si nos
mansio diuine delectat uisio¬
nis. memores semꝑ illuis pre¬
cepti. Audi fili mi disciplinã.
patris tui: et ne dimittas legẽ.
matus tue. ut addatur gratia
capiti tuo. et torques collo tuo.
Per auditum quippe discipline
paterne. ac ꝑ obseruantiam ma-¬
ternelegis gratia capiti uestro
et collotorques additur. quia
qͣnto quis diuinis intentus
fuerit ascultare preceptis. qͣnto
ea que didiscerit in unitate ma¬
tus ecłie diligentius obserua¬
re studuenit. tanto et nunc di¬
gnius ad honorem predicandi
et in futuro sublumus ascen¬
det ad beatitudinẽ cum xpisto
sine fine regnandi .R. abscondi

Expanded text:
ene qui juvenis erat doctrinae subiturus officium, puerulus adhuc seniores audit et interrogat, ut videlicet eorum provida dispensatione compescat audaciam, qui non solum indocti, sed etiam impubes ad docendum prorumpere magis, quam ad discendum volunt submitti. Sequamur iter ejus humanitatis, si nos mansio divinae delectat visionis, memores semper illius praecepti: Audi, fili mi, disciplinam patris tui, et ne dimittas legem matris tuae, ut addatur gratia capiti tuo, et torques collo tuo . Per auditum quippe disciplinae paternae ac pro observantia maternae legis gratia capiti nostro, et collo torques additur: quia quanto quis divinis intentus fuerit auscultare praeceptis, quanto ea quae didicerit in unitate matris Ecclesiae diligentius observare studuerit, tanto et nunc dignius ad honorem praedicandi, et in futuro sublimius ascendet ad beatitudinem cum Christo sine fine regnandi. Verum ne
Abbreviated transcription (Latin):
uod ip̃e duodẽnis in
templo sedit ĩ medioe
doctorum audiens et
interrogans illos: humane est
fragilitatis indicium. ĩmo eciã
eximiũ discende humilitatis
exemplũ. Dei quippe uirtus et
dei sapiencia eterna que diui¬
nitus loquitur. ego sapiencia
hĩto in consilio. et eruditis ĩtersis
cogitationib. meũ est consiliũ
et equitas. mea est prudencia.
mea est fortitudo. ꝑ me reges ra¬
gnant: et conditores legũ iustaˢ
decernũt. Geatus autem homo
qui audit me:qui uigilet ad
tores meas quotidie. et obser-¬
uat ad postes ostii mei ip̃a ho¬
die induta ad erudiendos hoĩes
puenire dignata est: ut nimi.¬
rũ hominib qͣmuis summo
ĩgenio preditis neccessariam:
discendi u̾bi formã preregaret.
ne si qui discipuli ueritatis fieri
refugerent. magistri efficerẽtur

Expanded text:
uod ipse duodenis in templo sedit in medio doctorum audiens et interrogans illos, humanae est humilitatis indicium, imo etiam eximium discendae humilitatis exemplum. Dei quippe virtus, Dei sapientia aeterna quae divinitus loquitur: Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo, per me reges regnant, et conditores legum justa decernunt. Beatus homo qui audit me, et qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei . Ipsa homine induta ad audiendos homines advenire dignata est, ut nimirum hominibus, quamvis summo ingenio praeditis, necessariam discendi verbi formam praerogaret: ne si qui discipuli veritatis fieri refugerent, magistri efficerentur
Abbreviated transcription (Latin):
uod dominus ꝑ om̃es
annos cũ parentib
in pascha ierosolimã
uenit: humanũ nimirũ est hu¬
militatis indicium. Hominis
nanqz est: ad offerenda deo sacri¬
ficiorum spũalium uota cõcur¬
rere. et auctorem suũ oratõib
lacrimis q sibi consiliare ꝓfu¬
sis. Fecit ergo dominus ĩter ho¬
mines homo natus: qd̃ facien¬
dum hom̃ibz per angelos ĩpe¬
rauerat deus. Seruauit ip̃e deꝰ¬
legem quã dedit. ut nobis quis.
puri homines sumus seruan¬
duni ꝑ omnia quicquid deus
iubet ostenderet. Sequamur it
humane conu̾sationis eius:
si deitatis gloriam delectamur
ĩtueri. si optamus h̃itare in do-¬
mo eius et̾na in celis. om̃ib
dieb uite nr̃e. Si inuat uidere
uoluntatem domini. et ꝓtegi a
templo sancto eius. Et ne ulla
pulsemur: meminimus pñtis
ecclesie domũ neccessariis precũ
mũdanarum frequentare mu-¬

Expanded text:
 Dominus per omnes annos cum parentibus in Pascha Hierosolymam venit humanae nimirum est humilitatis indicium. Hominis est namque ad offerenda Deo sacrificiorum spiritualium vota concurrere, et auctorem suum orationibus lacrymisque sibi conciliare profusis. Fecit ergo Dominus inter homines homo natus quod faciendum hominibus per angelos imperaverat Deus. Servavit ipse legem quam dedit, ut nobis qui puri homines sumus, servandum per omnia quidquid Deus jubet, ostenderet. Sequamur igitur iter humanae conversationis ejus, si divinitatis gloriam delectamur intueri, si optamus habitare in domo ejus aeterna, in coelis omnibus diebus vitae nostrae, si juvat videre voluptatem Domini, et protegi a templo sancto ejus . Et ne ulla pulsemur, meminerimus praesentis Ecclesiae domum necessariis precum mundarum frequentare mu
Abbreviated transcription (Latin):
cipatus. ac potesta¬
tes.iam ad ephesios
loquens apostolꝰ descripserat.
sed ea quoq colocensib dictu¬
rus p̾misit thronos: de quib
necdum quicqͣm fu̾at ephesiis
lequutus. Dum ergo illis qua¬
tuor que ad ephesios dixit. id est
principatib. potestatib. uirtu¬
tib atq dominationib cõiũ¬
guntur throni: quinqz sunt
ordines qui specialiter expͥmũ¬
tur. Quib dum angeli et ar¬
changeli. cherubin atq seraphĩ
adiuncta sunt: preculdubio
qui pͥmus est conditus ꝑ ꝓphe¬
tam dicitur. Tu signaculum
similitudinis plenus sapiẽtia
et ꝑfectus decore ĩ deliciis para¬
disi dei fusti. Notandum ꝙ an
gelus nõ ad similitudinem dei
factus. sed signaculum similitu¬
dinis dicitur. ut quo ĩ eo subti¬
lior est natura: eo in es illo yma¬
godei si milius ĩsinuietur ex-¬
aram templi. hẽns thuribulũ au¬
reum ĩ manu sua. et data sunt ei
ĩcensa multa. Et ascendit fumus
aromatum de manu angeli in cõ.¬

Expanded text:
cipatus atque potestates, jam ad Ephesios loquens descripserat; sed ea quoque Colossensibus dicturus praemisit thronos, de quibus necdum quidquam fuerat Ephesiis locutus. Dum ergo illis quatuor quae ad Ephesios ante dixit, id est, principatibus, potestatibus, virtutibus atque dominationibus conjunguntur throni, quinque sunt ordines qui specialiter exprimuntur. Quibus dum angeli et archangeli, cherubim atque seraphim adjuncta sunt, procul dubiorimus est conditus per prophetam dicitur: Tu cherub signaculum similitudinis plenus sapientia, perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Ubi notandum est quia non ad similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur; ut quo in eo subtilior est natura, eo in illum imago Dei similius insinuetur exram templi habens thuribulum aureum in manu sua, et data sunt ei incensa multa.  Et ascendit fumus aromatum de manu angeli in con
Abbreviated transcription (Latin):
principatus. dominatões. thro¬
nos. cherubin. atq seraphin.
Esse namq angelos et archã¬
gelos: pene omnes sacri eloquii
pagine testantur. Cherubĩ u̾o
atq seraphr̃ sepe ut notum est
libri ꝓphetarum loquũtur. Qua¬
tuor quoqz ordinũ nomina. pau¬
lus apls ad ephesios enum̃at
dicens. Supra omnem princi¬
patum. et potestatem et uirtutẽ
et dominatõem. Qui rursus ad
colocenses scribens ait. Siue thro¬
ni. siue dominatões. siue princi¬
est silentium in celo dum cõmitte¬
ret bellum dracho cum michaele
archangelo. et audita est nox mi¬
lia miliũ dicentium. Salus ho¬
nor et uirtus onmpotenti deo.U.¬

Expanded text:
principatus, dominationes, thronos, cherubim, atque seraphim. Esse namque angelos et archangelos pene omnes sacri eloquii paginae testantur. Cherubim vero atque seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum nomina 1604 Paulus apostolus ad Ephesios enumerat, dicens: Supra omnem principatum, et potestatem, et virtutem, et dominationem . Qui rursus ad Colossenses scribens, ait: Sive throni, sive potestates, sive princiest silentium in celo dum committeret bellum dracho cum Michaele archangelo, et audita est vox milia milium dicentium:  Salus, honor et virtus omnipotenti Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
ruit suꝑ aplĩn ꝑ unam fere ho¬
ram.ut nullius sufferret aspei¬
tus. Post hec ĩuenta est illa fos-¬
sa plena. nichil aliud in se ha-¬
eum uiuere asserant:nec mor¬
tuum ĩ sepulchro. sed dormien¬
tem iace contendant maxume
pro eo qd̃ illic terra sensim ab
ymo scaturiens ad suꝑficiem
sepulcri conscendat. et qͣsi flatu
quiescentis deorsũ ad suꝑiora
puluis ebulliat. Fuĩt autera¬

Expanded text:
ruit per unam fere horam ut nullos sufferret aspectus. Postea inventa est illa fovea plena, nihil aliud in se haeum vivere asserant, nec mortuum in sepulcro, sed dormientem jacere contendant, maxime pro eo quod illic terra sensim ab imo scaturiens, ad superficiem sepulcri conscendat, et quasi flatu quiescentis deorsum, ad superiora pulvis ebulliat. Quievit aute
Abbreviated transcription (Latin):
et scripsi ea que cculis meis
uidi. et u̾ba fua que ex ore tuo
audiui. Et nũc domine ꝯmẽdo
rera mater ꝑ aquam et spirctũ
mine ut cum fratrib meis sumn:
Aꝑi michi pulsanti ianuam
uite: et pͥncipes tenebrarũ nors
Teccurrant m Non ueniat mi¬
E chi pes suꝑbie: et manus extra
e nea nõ contingat me. Suscipẽ¬
ergo me secundũ ubum tuum.
et ꝑduc me ad cõuiuiũ epulare
tuarum. ubi epulantur tecum
ommnes electi tui. Tu es enĩ xp̃s
filius dei uiui: qui p̾cepto patriˢ¬

Expanded text:
is vidi; et verba quae ex ore tuo audivi. Nunc, Domine, commendo rgo mater per aquam et Spiritum me ut cum fratribus meis sim, Aperi mihi pulsanti januam vitae, princeps tenebrarum non occurrat mihi, nec veniat mihi pes superbiae, et manus extranea a te non contingat me; sed suscipe me secundum verbum tuum, et perduc me ad convivium epularum tuarum, ubi epulantur tecum omnes amici tui. Tu es Christus Filius Dei vivi, qui cum Patr
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dictum est ei. Sic eut semer
tuum sicut stele celi. et sicut are¬
non est ĩfirmatus fidei. nec con¬
siderauit corpus suũ emortuũ.
cum fere centum eẽt annoꝵ. et

Expanded text:
d dictum est ei: Sic erit semen tuum, sicut stellae coeli, et tanon infirmatus « est in fide, nec consideravit corpus suum emortuum: cum jam fere centum esset annorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
Agna gratie ꝯmẽ¬
datio. Nemo uenit¬
ad me nili trattus. quem tra¬
hat et quem nõ trabat. quare
illum trahat. et illu non tra¬
hat. noli uelle iudicare. si nõ
iuis errare. Semel accipe et
intellige. Nondum traheris:
ora ut traharis. Quid hic di¬
cemus fratres: Si trahimur
ad xp̃m: ergo ĩuiti credimꝰ.
Ergo uiolencia adhibetur: nõ
uosuntas extitatur. Intrare
quisqͣm eccl̃iam potest uolẽs:
accedere ad altare potest no¬
lens. accipere sacramenta po¬
test uolens. credere nõ potest
nisi uolens.Si corpore cred̾e¬
tur: fieret ĩuolentib. S nõ
corpore creditur. Apłm audi.
Corde creditur ad iusticiam.
Et quid sequitur. Ore autem
confessio fit ad salutem. De ra¬
dice enim cordis. surgit istei
confessio. Aliqͣndo autem au¬
dis confitentem: et nescis cre¬
dentem. Sed nec debes uoccire
confitentem: quem uidictis
non credentem. Hoc enim est cõ-¬
fiteri. dicere qd̃ habes in corde.
Si autem ĩ corde hes: aliud di¬
tis: loqueris nõ confiteris. R¬

Expanded text:
agna gratiae commendatio! Nemo venit nisi tractus. Quem trahat et quem non trahat, quare illum trahat et illum non trahat, noli velle judicare, si non vis errare. Semel accipe, et intellige: nondum traheris? ora ut traharis. Quid hic dicimus, fratres? Si trahimur ad Christum, ergo inviti credimus; ergo violentia adhibetur, non voluntas excitatur. Intrare quisquam eccaccedere ad altare potest nolens, accipere Sacramentum potest nolens: credere non potest nisi volens. Si corpore crederetur, fieret in nolentibus: sed non corpore creditur. Apostolum audi: Corde creditur ad justitiam. Et quid sequitur? Ore autem confessio fit ad salutem . De radice cordis surgit ista confessio. Aliquando audis confitentem, et nescis credentem. Sed nec debes vocare confitentem, quem judicas non credentem. Hoc est enim confiteri, dicere quod habes in corde: si autem aliud in corde habes, aliud dicis; loqueris, non confiteris.
Abbreviated transcription (Latin):
nemd utiq facit ĩuitus cogi
uidetux. quomꝰ istam soluimꝰ
questionẽ.nemo uenit ad me.
nisi pater qui misit me traxit
illum: Si trahitur ait aliqͥs:
ĩuitus uenit. Si ĩuitus ueint
nec credit. Si nõ credit. nõ ue
Nec motu corporis: sed uolun¬
tate cordis astendimꝰ Ideo illa
mulier que fimbriam tetigit
magis tetigit: qͣm turba que
p̾ssit. I deo dominus dixit. Qͥs
me tetigit: Et mirãtes discipłi
dixerunt. Turba te comprimit.
et dicis quis me tigtetigit. Et
ille repetiuit:tetigit me aliquis:
Illa tangit. turba pmit. Quid
est tetigit.: nisi credidit. R Spi

Expanded text:
ogi videtur; quomodo istam solvimus quaestionem, Nemo venit ad me nisi Pater qui misit me, traxerit eum? 3. Si trahitur, ait aliquis, invitus venit. Si invitus venit, nec credit; si non credit, nec vennec motu corporis, sed voluntate cordis accedimus. Ideo illa mulier quae fimbriam tetigit, magis tetigit quam turba quae pressit. Ideo Dominus dixit, Quis me tetigit? . Et mirantes discipuli, dixerunt: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit? Et ille repetivit: Tetigit me aliquis. Illa tangit, turba premit. Quid est tetigit, nisi credidit? Unde
Abbreviated transcription (Latin):
gram̃ differret. et
postqͣm celesti est afflatus deside¬
rio. seculari habitu contegi me¬
lius putaret. uelletqz presenti
mundo quasi specietenus desuire:
cepunt multa contra eum ex el¬
dem mundi cura succrescere. ut
in eo non iam specie sz ut ip̃e asse
rut retineretur ⁊ mente. Tan¬
dan cum parentum iant dudũ
obitu liberam disponendare su¬
are rerum haberet facultatem:
quod mente prius gestabat ape¬
ruit quodqz in diuims erat ob¬
tutib. humanis etiam uisib
ostendit. Qux etenini curcta
que habere potuit ad pietatis
opus distribuit. ut xpistum pro
nobis factun egenum egens
ipse sequeretur. S deniq in si¬
cilia monasteria construens:
fratres illic xpisto seruitures
aggcegauit. S eptunũ uero in¬
trã urbis rome muros ĩsluuit:
in quo ⁊ ipse postinodum regu¬
lari traunte multis sibi sociatr
fratrib. sub abbatis imperio
militanit.

Expanded text:
gratiam differret et postquam coelesti est afflatus desiderio, saeculari 2 habitu contegi melius putaret, velletque praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra eum ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo non jam specie, sed ut ipse de se asserit retineretur et mente. Tandem cum parentum jam dudum obitu liberam disponendarum rerum suarum haberet facultatem, quod prius mente gestabat aperuit; quodque jam in divinis erat obtutibus, humanis etiam visibus ostendit. Mox etenim cuncta quae habere potuit, ad pietatis opus distribuit, ut Christum pro nobis factum egenum egens ipse sequeretur. 4. Sex denique in Sicilia monasteria construens, fratres illic Christo servituros aggregavit: septimum vero intra urbis hujus muros instituit, in quo et ipse postmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratribus, sub abbatis imperio militavit.
Abbreviated transcription (Latin):
tem: abscondit tribz meusib.
Cumqz iam celare non possz:
sumpsit fiscellam cyrpeam. et
liniunt eam bytuine acs piceᷤ
posuit q intus infantulũ. et
exposuit eum in carecto uppe
fluminis stante procul sorore
eius et considerante euentũ rei
cce autem descen iii.¬
debat filia pharciõis
ut lauaretur in flu¬
mine: et puelle eius gradiebãt
ꝑ crepidinem aluei Que cũ
iudisset ficillam in papirione
misit unã efamulab suis. ⁊

Expanded text:
tem, abscondit tribus mensibus. Cumque jam celare non posset, sumpsit fiscellam scirpeam, et linivit eam bitumine ac pice, posuitque intus infantulum, et exposuit eum in carecto ripae fluminis, stante procul sorore ejus, et considerante eventum rei. Ecce autem descendebat filia Pharaonis, ut lavaretur in flumine: et puellae ejus gradiebantur per crepidinem alvei. Quae cum vidisset fiscellam in papyrione, misit unam e famulis
Abbreviated transcription (Latin):
orum est hic. Cui soror pueri.
tibi hebream mulierem que ͤ
nutrire possit infantulũ. Rn-¬
dit. Dade. Perrexit puella et uo
erum istum:et nutri in: Ego tͥ
dabo mercedem tuã. Suscepit
mulier et nutriuit puerũ: adul¬
tumqz tradidit filie pharaonis.
quem illa adoptauit in locum.
filii. uocauitqz nomẽ eus moy¬
sen dicens: quia de aqua tuli

Expanded text:
pueri tibi Hebraeam mulierem, quae nutrire possit infantulum? Respondit: Vade. Perrexit puella et vocerum istum, et nutri mihi: ego tibi dabo mercedem tuam. Suscepit mulier, et nutrivit puerum: adultumque tradidit filiae Pharaonis. Quem illa adoptavit in locum filii, vocavitque nomen ejus Moyses, dicens: Quia de aqua tuli
Abbreviated transcription (Latin):
Int autem rex egyp¬
li obstetricib hebreor
quarum una uocat.
seplora. altera phua: precipiẽs
eis. Quando obstetricabitis he¬
brecis et partus tempus aduencs¬
rit: si masculus fuerit interficite
illum. Si femina. reseruate .C
iuerunt autem obstetrices deũ.
et non feterunt iuxta preceptũ
regis egypti. et conseruabãt nai.¬
res. Quib ad se accersitis: tex

Expanded text:
it autem rex Aegypti obstetricibus Hebraeorum: quarum una vocabatur Sephora, altera Phua, praecipiens eis: Quum obstetricaveritis Hebraeas, et partus tempus advenerit; si masculus fuerit, interficite illum; si femina, reservate. Timuerant autem obstetrices Deum, et non fecerunt juxta praeceptum regis Aegypti, sed conservabant mares. Quibus accer
Abbreviated transcription (Latin):
cere uoliustis. ut pũos seruare.¬
tis. Que renderunt. Nonsunt
hebree sicut egyptu mulieres.
Irẽ enim obtetricandi habẽt sci̾.¬
euti am: et priusqͣm ueniamuz
ad cas pariunt.¬
Ene ergo fecit deus
obstecricib: et creuit
iusqz est nimis. Et quia obte¬
trices deum: edificauit illis do¬
mos. Precepit ergo pharao õi
ropulo suo dicens. Quicquid:¬
ĩ hebreis masculini sexus na¬
tum fuerit. in flumen proicite
quicqͥd femini reseruate. Egres¬

Expanded text:
oluistis, ut pueros servaretis? Quae responderunt: Non sunt Hebraeae sicut Aegyptiae mulieres: ipsae enim obstetricandi habent scientiam, et priusquam veniamus ad eas, pariunt.ene ergo fecit Deus obstetricibus: et crevit tusque est nimis. Et quia ttrices Deum, aedificavit illis domos. Praecepit ergo Pharao omni populo suo, dicens: Quidquid masculini sexus natum fuerit, in flumen projicite: quidquid feminei, reservate.
Abbreviated transcription (Latin):
quo uirgo sancta orabat au¬
dacter ingressus est. Et iudẽs
tantũ lumen circa eant: non
dedit honorem deo. s irruens
in ip̃m lumen priusqͣm ma
mi ipãm contingeret cecidit
in faciem suam ⁊ suffocatus
a diabolo expirauit. Prefectꝰ
re dixit. beatissime uirgini.
Crudelissima omniũ femĩaꝵ
ad filiũ meum uoluisti apo¬
dixen tue actis magice demõ¬
set: prosternens se in faciem
pauimenti rogare cepit drm̃
ut iuuenen suscitaret. Orã¬
te autem illa: apparuit ei ã¬
gelus qui et eleuauit eai
fientem. ⁊ confortans aiãm
aus iuenem suscitauit. Qͥ
egressus foras cepit publica

Expanded text:
quo virgo adorabat, audacter ingressus est: et videns tantum lumen circa eam, non dedit honorem Deo: sed irruens in ipsum lumen, priusquam vel manu eam contingeret, cecidit in faciem suam, et praefocatus a diabolo exspiravit. Videntes re dicebat beatissimae virgini: Crudelissima omnium feminarum, ad filium meum voluisti apodixin tuae artis magicae demonssi, prosternens se in faciem pavimenti, rogare coepit Dominum, ut juvenem suscitaret. Orante autem illa, apparuit ei angelus Domini, et levavit eam flentem, et confortans animum ejus, juvenem suscitavit. Qui egressu
Abbreviated transcription (Latin):
ueiret semꝑ solitus ex spetare
curauit. Namq rater plura cõ
tis et ceteraꝵ uirtutum mecita
in tantum erat tunore dñi no
memor ut si forte legente eo uel
aliud quid agente. repente fiatꝰ
neri humano propiciari ĩstant¬
uiolencior aura insisteret iam
clauso codice procidit in faciem¬

Expanded text:
eniret, sollicitus exspectare curavit. Namque inter plura conttis, et caeterarum virtutum merita, in tantum erat timori Domini smemor, ualiud quid agente, repente flatusneri humano propitiari rviolentior aura insisteret, jam clauso codice procid
Abbreviated transcription (Latin):
sit sagittas suas ⁊ dissipauit
as. fusgura multiplicauit ⁊ cõ¬
turbaiit eos. Sonat enĩ acta
dominꝰ. uentos excitat iaculat᷑
fulgura de celo tonat. ut tecri¬
genas ad timendũ se suscitet.
terris ardentibz uenturus est in
nbib in potestate magna et
maiestate ad iudicandum ui¬
uos ⁊ mortuos.

Expanded text:
t sagittas suas, et dissipavit eos, fulgura multiplicavit, et conturbavit eos. Movet enim aera Dominus, ventos excitat, jaculatur fulgura, de caelo intonat, ut terrigenas ad timendum se suscitet, terris ardentibus, venturus est in nubibus potestate magna et majestate ad judicandos vivos et mortuos.
Abbreviated transcription (Latin):
Olin ĩ israel sic loquebatur
unusquisq uades consulere
deum. Uenite et camis ad ui¬
dentem. Qui enĩ ꝓpheta dicit
lodie. uocabatur olim uidens.

Expanded text:
Olim in Israel sic loquebatur unusquisque vadens consulere Deum: Venite et eamus ad videntem. Qui enim propheta dicitur hodie, vocabatur olim videns
Abbreviated transcription (Latin):
S et ꝑterram iemi ⁊ mime
reperiẽrunt. Cum autẽ uenis¬
suph. et non ĩuenissent: dixit
saul ad puerũ suum qui erat
cum eo. Ueni et reu̾tamur. ne
forte dimiserit pater mais asi¬
nas. et sollicitus sit pro nobi ͤ
Qui ait. Ecce uir dei est ĩ ciui¬
tate hac: uir nobilis ⁊ omne
qd̃ loquitur absqz ambigui¬
tate euenit: nũc ergo eamus¬
illuc.si forte ĩdicet nobis de
uia nr̃a propt̾ quã uenimus.
Ixit qz saul ad ii¬
puerum suum. Ecce
ibimus. Quid feren¬
ad uirũ dei: Panis deficit in
sistarciis nr̃is. et sportulã non
hẽmus ut demus lomini dei.
nec quiqqͣm aliud. Rursũ pũ
rendit sauli et ait. Ecce ĩueu¬
ta est ĩ manu mea qͣrta pars
stateris argenti. demnus uõi dei:¬

Expanded text:
sed et per terram Jemini, et minime repererunt. Cum autem venisSuph, et non invenissent, dixit Saul ad puerum suum qui erat cum eo: Veni et revertamur, ne forte dimiserit pater meus asinas, et solicitus sit pro nobis. Qui ait: Ecce est vir Dei in civitate hac, vir nobilis: omne quod loquitur, absque ambiguitate venit. Nunc ergo eamus, si forte indicet nobis de re nostra, propter quam venimus. Dixitque Saul ad puerum suum: Ecce ibimus: quid feremad virum? panis defecit in sitarciis nostris: et sportulam non habemus, ut demus homini Dei, nec quicquam aliud. Rursum puer respondit Saul, et ait: Ecce inventa est in manu mea quarta pars stateris argenti, demus ho
Abbreviated transcription (Latin):
in ciuitatẽ: quia sacrificiũ est
hodie popli in excelso. Ingredi¬
entes urbem. statim inuenie¬
tis eũ anteqͣm astendat in ex¬
celsum ad uescendũ. Neq
enim comessurus est populꝰ
nedicet hostie. et deinceps comẽ¬
dent qui uocati sunt. Nunc er¬
go conscendite:quia hodie repe¬
rietis eum. Et ascenderunt in
ciuitatem

Expanded text:
quia sacrificium est populo in excelso. Ingredientes urbem, statim invenietis eum antequam ascendat in excelsum ad vescendum: neque enim comesurus est populus nedicet hostiae, et deinceps comedunt qui vocati sunt. Nunc ergo conscendite, quia hodie reperietis eum. Et ascenderunt in civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
missus. tortuosũ drachonẽ ad¬
un catũ occisus occidͭ. atz humani
genis mortem mortuus morti¬
ficauit. Et ideo uelut fune dup¬
plicato. iterato uidelz et uniusci¬
iusqz nomine. ĩ retis similitud¬
nem gencalogie ordo contexitur.
ueniatur. De quod ad sanctum
iob dicitur. Nunquid aduncabis
leathan hamo tuo. aut armil¬
la ꝑforabis maxillam eius. In
hamo ergo ĩcarnatõis xpisti iste
captus. quia dum ĩ illo appetit es.¬
cai corporis: transfirus est acu¬
leo diuinitatis. Iudas autem ge¬
nuit phares et zarain de thamars
Notandum ꝙ in genealogia sall¬
uatoris nullã assumit sc̃arum
scriptura: ut qui propt̾ pccores
uenerat de peccatricibz nascens
om̃ia prc̃a deleret. Unde et in se¬
quentib raab metrix. et ruth
moabitidis ponitur. ⁊ bersabee
uxor urie. Ad interiorẽ uero in¬
tellectum: in om̃ib istis qͣtuor:
uentura ad dominũ ecclesia de
gentilitatis errore figuratur. q̃.
prius aliena ignominiis plena.

Expanded text:
missus, tortuosum serpentem admissus, tortuosum serpentem aduncatum occisus occidit, atque humani generis mortem mortuus mortificavit. Et ideo velut fune duplicato, iterato videlicet uniuscujusque nomine, in retis similitudinem genealogiae ordo contexitur,  Christum adveniatur, de quo ad sanctum Job dicitur: Nunquid aduncabis Leviathan hamo tuo, aut armilla perforabis maxillam ejus ? In hamo ergo incarnationis Christi iste captus est, qui dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis. Judas autem genuit Phares et Saram de Thamar. Notandum quod in genealogia Salvatoris it, ut qui propter peccatores venerat, de peccatoribus nascens, omnium peccata deleret. Unde et in sequentibus Raab meretrix, et Ruth Moabitis ponitur, et Bethsabee uxor Uriae. Ad interiorem vero intellectum in omnibus istis quatuor, ventura ad Dominum Ecclesia de gentilitatis errore figuratur, quae prius aliena, ignominiis plena
Abbreviated transcription (Latin):
neccessario ꝯmutatus.
Sseium primũ posuiss abrahã.¬
: et postea dauid.¬
dus fuerat abraham. ut geu̾ati¬
onis series texeretur. Ideo autem
ceteris p̾termissis. horum filiũ
nũcupauit. quia ad hos tantũ
facta est de xp̃o repromissio. Ad
abraham: ĩ semine inquit tuo
benedicentur omnes gentes tre.
Ad dauid ũo ait. De fructu uen¬
tris tui ponam suꝑ sedem tuam.
Abraham genuit ysaias. Ysaac
autem genuit iacob. Et reliqua.¬
Exequitur ergo humanã gene¬
rationem xp̃i matheus. ab ip̃o
ꝓmissionis xp̃i exordio. Hoc est
ab abraham gen̾atores cõmẽo¬
rans. qui ꝑducit ad ioseph u¬
rum marie. de qua natus est
modo de gentilitatis caligine
quasi de egyptia seruitute ꝑ qua¬
draginta dues uires. ac si euis¬
dem numeri mansiones. ad uͥ¬
gurgite fluentem. Ac si intelli¬
gibilem iordaneui.duce dño
ihũ ipõ. uelut iosue filio nini
natum ẽẽ testatur. qui
Tt hamus in reti capi¬
te. sic in tine genealegie positus.
et ĩ mare huius mundi a pre

Expanded text:
. Si enim primum posuisset Abraham, et postea David,dus foret Abraham, ut generationis series retexeretur. Ideo autem caeteris praetermissis, horum filium nuncupavit, quia ad hos tantum facta est de Christo repromissio: ad Abraham: In semine, inquit, tuo benedicentur omnes gentes terrae . Ad David vero ait: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . Abraham genuit Isaac, Isaac autem genuit Jacob. Exsequitur ergo humanam generationem Christi Matthaeus ab ipso promissionis Christi exordio, hoc est, ab Abraham genitores commemorans, quos perducit ad Joseph virum Mariae, de qua natus est modo, de gentilitatis caligine, quasi de Aegyptia servitute, per quadraginta duos viros, ac si ejusdem numeri mansiones, ad vigurgite fluentem, ac si intelligibilem Jordanem, duce Dofilio Nun natum testatur, qui velut hamus in retis capite, sic in fine genealogiae positus, et in mare hujus mundi a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
horrore uisionis nes¬
curne. qͣndo solet sopor
Iccupare homines: pauo
ternuit me et tremor. et ommia
ossa mea ꝑterrita sunt. Et cũ sp̃s
me psente transiret: ihprruerũt
pili carnis mee. Stetit quidom
cuius nõ agnoscebam uultum:
ymago coram oculis meis ⁊ uo¬
cem quasi aure lenis audiui.
Nũ quid homo dei comparatõe
iustificabitur: aut factore suo
purior erit uir: Ecce qui serui¬
ut ei non sut stabiles: et ĩ ang¬
lis suis reperit prauitatem. qͣuͣ¬
tomagis hii qui hĩtant domes
luteas qui terrenũ hent funda¬
mentum consumentur uelut
atinea. De mane usqz ad uesre¬
ram succidentur. et quia nullus
intelligit. in eternũ peribũt. Qui
autem reliqui fuerint auferẽtir
ab eis. Morientur. et non insapi
encia. Dta ergo si est quitibi
respondegt: et ad aliquẽ scorum
Irum stultum interfi¬
cit iracundia. Ego uidi¬
stultum firma radice: et maledi¬
xi pulchritudim eius stati. Con¬
ge fient filii eius a salute. ⁊ con¬
terentur in porta: et non ent qui

Expanded text:
horrore visionis nocturnae, quando solet sopor occupare homines; pavor tenuit me et tremor, et omnia ossa mea perterrita sunt. Et cum spiritus me praesente transiret, inhorruerunt pili carnis meae stetit quidam cuius non agnoscebam vultum imago coram oculis meis et vocem quasi aurae lenis audivi numquid homo Dei conparatione iustificabitur aut factore suo purior erit vir ecce qui serviunt ei non sunt stabiles et in angelis suis repperit pravitatem quanto magis hii qui habitant domos luteas qui terrenum habent fundamentum consumentur velut a tinea de mane usque ad vesram succidentur: et quia nullus intelligit, in aeternum peribunt. Qui autem reliqui fuerint, auferentur ex eis: morientur, et non in sapientia. Cap. V. Voca ergo, si est qui tibi respondeat, et ad aliquem sanctorum ere stultum interficit iracundia, et stultum firma radice, et maledixit pulchritudini ejus statim. Longe fient filii ejus a salute, conterentur in porta, et non erit qui
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt in uniu̾sa achaya. gr̃a
uobis et pax a deo patre nr̃o. et
domino ihũ xp̃o. Benedictus deꝰ
et pater domini nr̃i ihũ xpisti. pa¬
ter misericordiarum et deus to¬
cius consolationis qui conso¬
latur nos in omni tribulatõe
nostra: ut possumus et ip̃i conso¬
lari eos. qui in omni pressura st.
per exhortationem qua exhorta¬
mur et ip̃i a deo. Quomã sicut

Expanded text:
a vobis et pax a Deo patre nostro, et Domino Jesu Christo. Benedictus Deus et Pater Domini nostri Jesu Christi . » Pater misericordiarum et Deus totius consolationis, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt, per exhortationem, qua exhortamur et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem. ita ut tederet ues etiã
responsum mortis hũimus. ut
non simus fidentes in nobis.
sed in deo qui suscitat mortu¬
os. qui de tantis ꝑiculis eri¬
puit nos et eruit. in quẽ spera
mus. qm̃ et adhuc eripiet nos.
adiuuantib et nob̃ in or̃one
pro nob̃. ut ex multare ꝑsonis
facierum euis que ĩ nobis est
donationis ꝑ multes gratie
agantur deõ pro nob̾. Nã glo¬
na uestra hec est testimonium
consciencie uestre. qd̃ in simpli¬
citate et sinceritate dei. et nõ in
sapiencia carnali. Sed in gl̾ia
dei conu̾sati sumus ĩ hoc mũ¬
do: abundantius autem a¬

Expanded text:
virtutem ita ut taederet nos etiam responsum mortis habuimus ut non simus fidentes in nobis sed in Deo qui suscitat mortuos qui de tantis periculis eripuit nos mus quoniam et adhuc eripiet, adjuvantibus et vobis in oratione pro nobis, ut ex multarum personis facierum, ejus quae in nobis est donationis; per multos gratie agantur pro nobis. Nam gloria nostra hec est testimonium conscientie nostre. Quod in simplicitate et sinceritate Dei: et non in sapientia carnali: sed in gratia Dei conversati sumus in mundo: abundantius autem a
Abbreviated transcription (Latin):
qui ecite le corꝑox trepidat.
ut uidere erm quẽ contẽ psisse
dat. Qui autem de sua spe
⁊ oꝑacione seurus est: pul¬
santi crafe stim apecit qiia
letus iulnicemi sustinet. Et cũ
tpũs ꝓpinque mortis agnou̾it:
de gloria retribucionis hilares¬

Expanded text:
qui exire de corpore trepidat; et videre eum quem contempsisse dat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet; cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilares
Abbreviated transcription (Latin):
molitur exũgiere.Herodes enĩ
uidens quia illusus esset a mã¬
gis: msit in bethleem et occidit
omes pueros qui erant in ea.
impietas se esse illusam. dila-¬
tans se cuidelitas. stridet. fremit
dolositas. se esse deceptamn. et ĩ se
querit furore: quen natum ce¬
litus nõ credit. Ad sinũ matrũ:
militũ cogit castra. Inter ubera:
arcem pietatis oppignat: in te¬
neris membris ferrũ durat. Lac

Expanded text:
Herodes, inquit, videns quia illusus est a magis, misit ad Bethlehem, et occidit omnes pueros qui erant in ea, impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se quaerit furore, quem natum coelitus non credit; ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat, in teneris uberibus ferrum durat, lac
Abbreviated transcription (Latin):
emortuã uuluam sare.
Q repromissione etiam:
dei non hesitauit diffi¬
dentia s confortatus fũ
est dans gloriam deo plenissi-¬
me sciens. quia quetunqz pro¬
misit deus potens est facere.
ideo et reputatum est ei ad iu-¬
sticiam. Non est autem scriptũ
tantum propt̾ ip̃m. quia re¬
putatum est illi ad iusticiam. S
et propter nos quibz reputabit

Expanded text:
emortuam vulvam Sarae. In repromissione etiam Dei non haesitavit diffidentia, sed confortatus est fide, dans gloriam Deo: plenissime sciens quia quaecumque promisit, potens est et facere. Ideo et reputatum est illi ad justitiam. Non est autem scriptum tantum propter ipsum, quia reputatum est illi ad justitiam: sed et propter nos, quibus reputab
Abbreviated transcription (Latin):
tionem nr̃ãm. Iustificati igitur
ex fide pacem habeamus ad deũ
per dominũ nr̃m ihesum xp̃m.
Per quem et accessum habemu
per fidem in gr̃am istain ĩ qua
stamus et gloriamur ĩ sꝑe gle
filiorum dei. Non solum autẽ
sed et gloriamur in tribulatõib̾
scientes ꝙ tribulatio pacientiã

Expanded text:
tia. CAPUT V « Justificati igitur ex fide, pacem habeamus ad Deum, per Dominum nostrum Jesum Christum, per quem et accessum habemus per fidem in gratiam istam in qua stamus, et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei. Non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus, scientes quod tribulatio patientiam
Abbreviated transcription (Latin):
Supͣdixerat nolite tunere eos
qui eccidint corpus aiam̃ autẽ
non possunt occidere: nũc loquit
consequenter. Nonne duo passe
res ueneunt ⁊ uinus ex illis nõ
cadet suꝑ terram sine pr̃e uestro:¬

Expanded text:
Supra dixerat: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere: nunc loquitur consequenter, Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Patre vestro
Abbreviated transcription (Latin):
in omnbz aus est ꝓuidencia. ⁊
luntate non peceunt: uos qui e¬
teri estis non debetis tuncre qd̃
absqz dei uiuatis ꝓuidencia. Iste
sensus et supͣdcũs est. Bestri autẽ
cultate cognicionis accipitur. Nõ
enim sollicitam deus cure mime¬
rantis incendit excubiam s oui
cognita sunt omina qiͣ muitata
sunt omnia. Gene tũ inun̾ata
dicuntur. quia que uolumus
sam dei ergã homnes ostendit
ꝓuidenciam et mneffabilem si
seribz meliores estis nos. Mxelio¬
res dicit quia racionales. quia
ad ymaginem da creati: quia
eterui. Propter loiẽm enĩ creata
sunt bruta anmalia. ut hẽret
inde nutͥmẽtũ az seruiciũ. non
propter iumerta homo.

Expanded text:
in omnibus est providentia, et luntate non pereunt: vos qui aeterni estis, non debetis timere quod absque Dei vivatis providentia. Iste sensus et supra dictus est: Respicite cultate cognitionis accipitur. Non enim sollicitam Deus curae numerantis intendit excubiam, sed cui cognita sunt omnia, quasi numerata sunt omnia. Bene tamen numerata dicuntur, quia quae volumus sam Dei erga homines ostendit providentiam, et ineffabilem sigseribus meliores estis vos. Meliores dicit quia rationales, quia ad imaginem Dei creati, quia aeterni: propter hominem enim creata sunt bruta animalia, ut haberet ille nutrimentum atque servitium, non propter jumenta, homo.
Abbreviated transcription (Latin):
tempore hoc scciptum
est: quando iudicabit
deus abscondita hominũ: ⁊ illu¬
minabit occulta tenebraꝵe ⁊ ma¬
nifesta faciet consilia cordium.
Et est sensus. Nolite tunere seut
rabiem quia ueniet dies iudicii:
in quo ⁊ nr̃a uirtus. ⁊ coꝵ nequi¬
cia demonstrabit᷑. Quod dico uo¬
bis in tenebris: dicite in luuine.
Et qd̃ in aure auditis predicate
suꝑ tecta. Quod audistis in mi-¬
sterio aꝑtius predicate.ꝙ didicistiͤ
absconse publice loquinũ. Qͥ ues.
audiuri in pacuulo iudee loco. in
uniuersis urbib ⁊ in toto mũdo

Expanded text:
tempore scriptum est, quando judicabit Deus abscondita hominum, et illuminabit occulta tenebrarum, et manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere saevintium rabiem, quia veniet dies judicii, in quo et vestra virtus et eorum nequitia demonstrabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod discitis absconse, publice loquimini. Quod vos erudivi in parvo Judaeae loco, in universis urbibus, in toto mundo