comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hendisse unum autem que qͥdẽ
sunt retro obliuiscens. Ad ea ne¬
ro que sunt pͥora extendens mead
destinatum ꝑsequor brauium
suꝑne uocationis dei. Si beatus
paulus ille uas electionis qui iͣ
xp̃m inclutꝰ erat. ut diceret uiuo¬
o autem iam non ego. niuit uͦ¬
in me xpistus. Adhuc tamen se tẽ¬
dit. adhuc crescit ⁊ proficit. quid
nos facere debenius. quib optan¬
dum est. ut in sine nr̃o. pauli pͥn¬
cipiõ comparemu. Ergo tu hũc
imitare. qui dicit Intatores me¬
om̃e p̾teritum. et cotilie inch̃oare
te puta. ne pro p̾senti die quo de¬
bes seruire deo. p̾teritum imptites.
Optime quesita custodies. si semꝑ
inquiras. Damprium parata sen¬
tient. si parata cessaueris. Dicas
pire quod ꝓmissum est. Om̃e opꝰ
leue fieri solet. cum eiꝰ p̾cium co¬
gitatur: et spes p̾mii. solatium
fit laboris. Sic tlurus agricola ĩ¬
aratum tdiu campum. ⁊ pingnio¬
res ocio glebas uiolento uome¬
re scinlisse se gaudet. ⁊ mirum

Expanded text:
d. Unum autem, quae quidem d. Unum autem, quae quidem sunt retro obliviscens, ad ea vero quae sunt priora me extendens, ad destinatum persequor bravium supernae vocationis Dei . Si beatus Paulus vas electionis, qui ita Christum indutus erat, ut diceret: Vivo autem jam non ego, vivit in me Christus , adhuc tamen se extendit, adhuc crescit, et proficit; quid nos facere debemus, quibus optandum est ut in fine nostro Pauli principio comparemur? Ergo tu hunc imitare qui dixit, Imitatores meomne praeteritum: et quotidie inchoare te puta: ne pro praesenti die, quo debes servire Deo, praeteritum imputes. Optime quaesita custodies, si semper inquiras. Damnum parata sentient, si parare cessaveris. CAP. Xpice quod promissum est: Omne opus leve fieri solet, cum ejus pretium cogitatur: et spes praemii solatium est laboris. Sic durus agricola inaratum diu campum, et pinguiores otio glebas violento vomere scidisse se gaudet, et mirum
Abbreviated transcription (Latin):
et maiore coticlie ardore renou¬
antlus. Orationis instancia. illu¬
nimatio lectionis. sollicitutlo ui¬
giliarum: et diurna ⁊ noct᷑na
eius incitamenta sunt. Nichil
enim in hoc ꝓposito ostio deterinͤ
est: quod non solummodo non
ta consinit. Sante uite ratio
processu gaudet ⁊ cresit: cessari¬
ore torposcit ⁊ tleficit. Cotitlia¬
nis ac recentibus uirtutum in¬
crementis instauranda mens ẽ
et uiuendi hoc iter: non de tran¬
sacto. sed de reliquo metiendrim.
Qmͣdu in hoc sumus corpore:
numꝙͣ nos ad ꝑfectum uenisse
credamus. Sic enim melius per¬
nentur. Lanlui non telabi¬
mur retro: qnͣliu ad priora con¬
tentlimus. At ubi ceperimus stare
di. iam reuerti. est. Cesset om̃is
ignauia: ꝙ inutilis de p̾terito la¬
bore securitas si uolumus non
redire: currendum ẽ Beatus apo¬
stolus cleinde uiuens deo. nec qͥd
ante fecisset. sed quid semper fa¬
cere deberet. attenclens flicebat.
fr̃s. ego me non arbitror compre¬

Expanded text:
et majore quotidie ardore renovet majore quotidie ardore renovandus. Orationis instantia, illuminatio lectionis, sollicitudo vigiliarum, et diurna et nocturna ejus incitamenta sunt. Nihil enim in hoc proposito otio deterius est, quod non solummodo non ta consumit. Sanctae vitae ratio processu gaudet et crescit: cessatione torpescit, et deficit. Quotidianis ac recentibus virtutum incrementis mens instauranda est: et vivendi nobis hoc iter, non de transacto, sed de reliquo metiendum. Quamdiu sumus in hoc corpore, numquam nos ad perfectum venisse credamus: sic enim melius pervenitur. Tamdiu non relabimur retro, quamdiu ad priora contendimus. At ubi coeperimus stare, di, jam reverti est. Cesset omnis ignavia, et inutilis de pbore securitas. Si volumus non redire, currendum est. Beatus Apostolus de die in diem vivens Deo, non quid ante fecisset, sed quid facere deberet semper attendens, dicebat: Fratres, ego me non arbitror compre
Abbreviated transcription (Latin):
etiam si ex aliquo impedimento¬
a casu non impleat uoluntatẽ.
nichilominus actiorie criminis
contlempnatur a clño: ut ild̾
in eungłio legimus. Qui uide
rit mulierem ad corcupisceri¬
dum eam: iam mechatus ẽ eam
in corde suo. Apuil tlm̃ cuino¬
ta siuit onĩa etiam anteqmͣ
siant. uoluntas ꝑfecta faciẽdi
reputatur pro oꝑe facti. Qͣ de
re debes. sepe enĩ repeto quiod
fieri semel uolo. sanctas scrip¬
turas sine int̾missiorie medita¬
ri. His q tuam replere men¬
tem. et malis cogitatiomibris
locum auserens cliuinis aim̃
sensib occupare. qnͣtumq dr̃
diligas. ex dilectione legis eius
ostendere. Unde scͥptura dicit.
quod bñplacitum est illi. ⁊ qui
tdiligunt eum replebuntur le¬
ge eius. Tunc senties qmͣtum
pientia. qnͣtum sit in te diuine¬
e legis auxilium. et drĩo cum da¬
uid leta cantabis. In corde me¬
o abscondi eloquia tua ut nõ
peccem tibi. Excitandrs ẽ enim
spualib stimulis semper animiꝰ.

Expanded text:
etiamsi ex aliquo impeditetiamsi ex aliquo impedita casu non impleat voluntatem, nihilominus actione criminis condemnatur a Domino, ut illud in Evangelio legimus: Qui viderit, inquit, mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Apud Deum, cui nota sunt omnia etiam antequam fiant, voluntas perfecta faciendi reputatur pro opere facti. Qua de re debes saepe enim repeto quod fieri semper volo sanctas Scripturas sine intermissione meditari, hisque tuam replere mentem, et malis cogitationibus locum auferens, divinis animum sensibus occupare, quantumque Deum diligas, ex dilectione legis ejus ostendere. Unde Scriptura dicit: quod beneplacitum est illi; et qui diligunt eum, replebuntur lege ejus . Tunc senties quantum pientia, quantum sit in te divinae legis auxilium, et Domino cum David laeta cantabis, In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Excitandus est enim spiritualibus stimulis semper animus,
Abbreviated transcription (Latin):
autem inter illas cogitatiores
quib uoluntas fauet. et qͣs
cum delectatione complectitur
it inter eas cogitationes que
tenuis umbre mͦ p̃ter uolare
mentem solent. seseq tantũ¬
modo uel transeundo monstra¬
re. quas greci typos uocant. ꝑ
certe inter illas que iuito ac
repugnanti animo suggerũ¬
tur. quib mens cum horore
quodam rerititur ac resistit:
quib ut constristatꝰ᷑ ad missis.
ita gaudet expulsis. In illis qͥd̃
que se leuiter ment̾i ostẽclunt
et quasi fugiendo demonstrant
se: nec peccatum om̃iuo nec
pugna est. In his autem cum
quib aliquandui anima uo¬
lutatur. quibus resistat uolũ¬
tas equale certamen est. aut
consentimus ⁊ uincimur: aut
respiumus. et uincimus et ad¬
quirimus de prgnatione uist¬
oriam Iͥn illa ergo tantumin᷑
coritatione peccatum est. q̃ sug¬
gestioni consensum mentis de¬
dit. que malum suum blaisde
fouet. que in factum gestit ir¬
rumpere. Huius modi copitatõ

Expanded text:
autem inter istas cogitationes autem inter istas cogitationes quibus voluntas favet, quas cum dilectione amplectitur, et inter eas cogitationes quae tenuis umbrae modo praetervolare mentem solent, seseque tantummodo vel transeundo monstrare, quas Graeci τύπους vocant; vel certe inter illas quae repugnanti ac invito animo suggeruntur, quibus mens cum horrore quodam renititur ac resistit, quibus ut contristatur admissis, ita gaudet expulsis. In illis quidem quae se leviter menti ostendunt, et quasi fugiendo demonstrant se, nec peccatum omnino nec pugna est; in iis autem cum quibus aliquandiu anima luctatur, quibus resistit voluntas, aequale certamen est. Aut enim consentimus et vincimur; aut respuimus et vincimus, et acquirimus de pugnatione victoriam. In illa ergo tantummodo cogitatione peccatum est, quae suggestioni consensum mentis dedit, quae malum suum blande fovet, quae in factum gestit irrumpere. Hujusmodi cogitatio,
Abbreviated transcription (Latin):
nas irgitationes aiat. uel sta¬
tim extinguat malas. Hinc
namq sons est boni ⁊ origo pec¬
candi. om̃ĩs ꝙ ingentis delisti in
dam in cordis tabula. depinguat
anteꝙͣ faciat. Nam siue ille astus
siue sermo sit ut ꝓferatur. ante
disponiitur. et cogitationum con¬
silio liscernitur quo futurum
est. Uides qmͣ breui interdum
momento queq ista quis cogitet.
nisi cogitatiorre ante dictauerit
corde hominum procedunt cogi¬
tationes male ⁊ adulteria. forni¬
satiories. homicidia. furta. falsa
testimonia. auaricia. nequitia.
intentione debet ẽẽ cordis custodi¬
a. lbi de maxime oportet obser¬
uare peccatum. ubi nasii solet.
statimq ad pͥmam tempiiois
repugnare faciem: et malum
antequam crescat extinguere.
Nec enim expectanclum est au¬
gmentum erus rei que timeride¬
bet a paruo: et que tanto faci¬
lius uincitur: quanto ei uitius
repugnantur. Ideo clamat scri¬
ꝑtura iliuinã. Omĩ custodia
serua cor tuum ex his enĩ exi¬

Expanded text:
nas cogitationes alat, vel stanas cogitationes alat, vel statim exstinguat malas. Hic namque fons est boni, et origo peccandi; omnisque ingentis delicti in n quadam cordis tabula depingit antequam faciat. Nam sive ille actus, sive sermo sit, ut proferatur, ante disponitur; et cogitationum consilio discernitur quod futurum est. Vides quam brevi interdum momento quaeque ista quis cogitet, nisi cogitationes ante dictaverint. corde hominis procedunt cogitationes malae, adulterium, fornicatio, homicidia, furta, falsa testimonia, avaritia, nequitia, intentio debet esse cordis custodia: ibi te maxime oportet observare peccatum, ubi nasci solet; statimque ad primam tentationis repugnare faciem, et malum, antequam crescat, exstinguere. Nec enim exspectandum est augmentum ejus rei, quae timeri debet a parvo, et quae tanto facilius vincitur, quanto ei citius repugnatur. Ideo clamat Scriptura divina: Omni custodia serva cor tuum; ex ipso enim exi
Abbreviated transcription (Latin):
lud putat ẽẽ quod cogitat. de¬
teriorem se ꝑ spm̃ immundrim
proposito arbitretur esfectũ. mł¬
to q puriorem animam habuis¬
se se credat. cum ad hec scłi res
amaret. Uult enimi his quib
inimicus callidissimus mindet.
horrorem ꝓpositi ex desperanoire
te tristicia. et si a ꝓposito non re¬
uocat. certe retmeat a profectu.
Propter quod maxime tͥ sansta¬
rum scͥpturaꝵ studiũ tliligen¬
dum est. illumiuanda tliuins
eloquiis anima. ⁊choruscante dĩ
ma qmͣ sermo liuinus illumãt.
que celestib semꝑ cogitationib
occupatur. in qua assiduum ẽ
dei u̾bum. cuius uim neqmͣͣ
sp̃c non potest ferre: et ulcirco
beatus illud apłs spu̾alis belli
inter cetera instrrimenta gladio
comparauit. Gst autem tutissi¬
mum atq ꝑfectum. ut assues¬
cat animus sollicita semꝑ per¬
uigil q custodia. tliscernere co¬
gitationes suas: ꝙ ad pͥmiml
animi motum uel probareuł
reprobare qd̃ rogitat: ut uel bo¬

Expanded text:
lud putat esse quod cogitat, delud putat esse quod cogitat, deteriorem se per spiritum immundum proposito suo arbitretur effectum, multoque puriorem animam habuisse se credat, cum adhuc res saeculi amaret. Vult enim iis, quibus invidet callidissimus inimicus, horrorem propositi ex desperatione facere te tristitia, etsi a proposito non revocat, certe retineat a profectu. Propter quod maxime sanctarum tibi Scripturarum studium diligendum est, illuminanda divinis eloquiis anima, et coruscante Dei ma, quam sermo divinus illuminat, quae coelestibus semper cogitationibus occupatur, in qua assiduum est Dei verbum cujus vim nequam spiritus non potest ferre. Et idcirco beatus illud Apostolus spiritualis belli inter caetera instrumenta gladio comparavit . Est autem tutissimum atque perfectum, ut assuescat animus sollicita semper pervigilique custodia discernere cogitationes suas, et ad primum animi motum vel probare vel reprobare quod cogitat, ut vel bo
Abbreviated transcription (Latin):
hostis est. qui non potest uinc̾e
insi uoluntare nrã. Procul
a nobrs desperatio: procul or̃s
ab animo recedat pauor adrĩ¬
sartorum. Non adiuuemus
S uincamus adu̾sarios. Dant
illi quidem consilium: S nr̃m
est eligere. uel respriere ꝙ sug¬
gerunt. Nori eniim cogendo.
S suadendo nocent. non extor¬
quent a nobis consensuim. s
expectunt. Uude etiam aname
dicitur. Quare tempta uit cor
luum sathanas mentiri respi¬
ua itleo condempriatur ad ño
qr ab eo quem potuit supe¬
rare suꝑata est. Nec em̃ me¬
ruuisset a lño iusticie ꝑuniri
hostis est uel prima tallitlitas
et ars doli pleua. fatigare ua¬
niis cogitationibuis rudes aiãs.
et nouellis in ꝓposito mentib
de ip̃a interdum conu̾satione
asferrem merorem: ut facile
ab huius rei profectu deterrea¬
tur animus. cuius imtia am¬
ara cogriorierit.Ita q solet tã
sordidas. nũ numꝙͣ. et impias
cogitationes inserere menti ⁊ uit
qui temptatur tlum suum il¬

Expanded text:
hostis est, qui non potest vincere hostis est, qui non potest vincere nisi volentem. Procul a nobis desperatio, procul omnis ab animo recedat pavor adversariorum. Non adjuvemus, sed vincamus adversarios. Dant illi quidem consilium, sed nostrum est vel eligere vel respuere quod suggerunt. Non enim cogendo, sed suadendo nocent; non extorquent a nonis consensum, sed expetunt. Unde etiam Ananiae dicitur: Quare tentavit cor tuum satanas, mentiri te Spiva ideo condemnatur a Domino, quia ab eo quem poterat superare, superata est: nec enim meruisset a Domino justitia puniri, hostis est illa vel prima calliditas, et ars doli plena, fatigare cogitationibus rudes animas, et novellis in proposito mentibus de ipsa interdum conversatione afferre moerorem, ut facile ab hujus rei profectu deterreatur animus, cujus initia amara cognoverit. Itaque solet tam sordidas nonnunquam et impias cogitationes inserere menti, ut qui tentatur, dum suum il
Abbreviated transcription (Latin):
bum dei. per omnnem oratio¬
nem. ⁊ obsecratioriem. ⁊ qm̃
de hoc bello licet etiam feminis
triumphare. suscipe hec armap¬
auli. ⁊ tami hortatione ducis
certam p̾sume inctoriam. Hec
emin si tu ommia instrumen¬
ta possideas: secura pro¬
cedos ad p̾lium spu̾ale: nec pa¬
uebis diabolum cum toto ex¬
ercitu suo. Cadent enim a ia¬
tere trio mille ⁊ decem milia
a dextris tuis ad te autẽ nõ
appropinqͣbunt. Beatus quo¬
q iacobus ille xp̃i miles erm̃¬
tus:non minore nobrs aucto¬
ritate de hoc bello iictoriam pol¬
licet᷑. Subditi inquit estote
deo. resistite autem dyabolo. ⁊
bolo. siutiq sumus subdicti
deo: eius q faciendo uolunta¬
tem. ut diuinam mereamur
grãm: ⁊ facilius neqmͣ spiritui
.auxilio sp̃c sancti resistamꝰ.
Neq uero aꝑta contra nos
prignat acie. nec publica. con
sed dolo uincit. ac frade. nr̃aq
confͣ nos utitur uoluntate.
De consensu aduersarius ui¬
res accipit. nrõq nos ut lici
solet iugulat gladro. Infirmꝰ

Expanded text:
bum Dei, per omnem orationem et obsecrationem . Et quoniam de hoc bello licet etiam feminis triumphare, suscipe haec arma Pauli, et tanti hortatione ducis certam praesume victoriam. Haec enim si tu omnia instrumenta possideas, secura procedes ad praelium spirituale, nec pavebis diabolum cum toto exercitu suo. Cadent enim a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis, ad te autem non appropinquabunt . Beatus quoque Jacobus ille Christi miles emeritus, non minore nobis auctoritate de hoc bello victoriam pollicetur: Subditi, inquit, estote Deo; resistite autem diabolo, etbolo, si utique simus subditi Deo, ejusque faciendo voluntatem, ut divinam etiam mereamur gratiam, et facilius nequam spiritui auxilio sancti Spiritus resistamus. Neque vero aperta contra nos pugnat acie, nec publica nobiscum sed dolo vincit ac fraude, nostraque contra nos utitur voluntate. De consensu nostro adversarius vires accipit, nostroque nos, ut dici solet, jugulat gladio. Infirmus
Abbreviated transcription (Latin):
rimus. Hec sit igitur cura tu¬
anima rursus eiigilet. Nullꝰ
labor clurus. nullum tempus
longum uideri debet: quo glori

Expanded text:
» Haec sit igitur tua cuanima rursus evigilet. Nullus labor durus, nullum tempus longum videri debet, quo glori
Abbreviated transcription (Latin):
emus cum clangore terribili.
tuba intonare de celo incepe¬
rit. ⁊ ad illam archangeli uo¬
cem omi briccina clariorem
totus simul remugierit mun
desertum ⁊ pect̃ores perdere ex
eo. quis tunc nobis pauor: Qe
atos clies ille reppererit: Tunc¬
tribus terre. Et uidebunt fili¬
um hominis uenientem in nu¬
bibus celi cum uirtute magna
tibus cadite super nos: ⁊ collib
operite nos. ⁊ petris aperite no
bis. Uerum hec eorum sint: qr
uariuis huius mundi detenti¬
curis de mundi non cogitant fine
Tu uero cui aduentus xpisti
dierum noctiumq meditatio est
cui pro conscientie puritate do¬
mini optanda presentia. que cõ¬
suminationem scl̃i quasi certum
p̾mii tui tempus expectas. exul¬
tationem de illo capies non ti¬
morem. Tunc enim sanctorum¬
tu mixta choris ⁊ sanctis comita¬
ta uirginib. in sponsi obuiã sub¬
uolabis. ⁊ dites. Inueni qͣm que¬
siuit ania mea. Nec illius ĩa
temporis sepationem innebis que

Expanded text:
emus cum clangore terribili emus cum clangore terribili tuba intonare de coelo coeperit: et ad illam archangeli vocem, omni buccina clariorem, totus simul remugiet mundusdesertum: et peccatores perdere ex eo : quis tunc nobis pavor, quaaratos dies ille repererit? Tunctribus terrae: et videbunt Filium hominis venientem in nubibus coeli cum virtute multa tibus. Cadite super nos; et collibus, Operite nos; et petris, Aperite vos nobis . Verum haec eorum sint, qui variis hujus mundi detenticuris, de mundi non cogitant fine. Tu vero cui adventus Christi dierum noctiumque meditatio est, cui pro conscientiae puritate Domini est optanda praesentia, quae consummationem saeculi quasi certum praemii tui tempus exspectas; exsultationem de coelo capies, non timorem. Tunc enim tu sanctorum mixta choris, et sanctis comitata virginibus, sponso obviam subvolabis, et dices: Inveni quem quaesivit anima mea . Nec ullius jam temporis separationem timebis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
anmi uirtute contempne: et
tor cliluuio comparauit. qui mł¬
tos fallaci securitate deceptos.
futuro ut ait apłs comp̾hendet
aduentu. Quem beatus quoq
petrus describens ait. Adueniet
autem dies clm̃ ut fur: inqua
celi impetu magno transibunt.
elementa uero a calore resoluẽ
soluenda sint: quales oportet
nos eẽ in sanctis conuersanõib
et pietatibus expectantes ⁊ ꝓpe¬
rantes inaduentum diei. quo
celi ardentes soluentur. ⁊ elem̃¬
ta ignis calore. tabescent: Recẽs
factum est:⁊ quod ip̃a audisti.
Cuin ad stritdule burine sonũ
gochorum clamore lugubri. op¬
p̾ssa metu tlnͣa orbis roma cõ¬
tremuit ÷ ubi tunc nobilitatis
ordo. ubi certi ⁊ listincti illius
lignitatis gradus. Permixta
domui planctus: ⁊ equalis fu¬
it per cunctos pauor. unsi era
seruus ⁊ nobilis. eadem omni¬
bus ymago mortis: nisi quia
magis eam timebant illi. qui¬
bus futura uita iocuntlioꝵ Si
ita mortales timemus hostes. ⁊¬
humanam manum: quid faci¬

Expanded text:
animi virtute contemne: et animi virtute contemne: et tor diluvio comparavit: qui multos fallaci securitate deceptos, furtivo, ut ait Apostolus, comprehendet adventu . Quem beatus quoque Petrus describens ait: Adveniet autem dies Domini sicut fur: in qua coeli magno impetu transibunt. Elementa vero a calore resolventsolvenda sint, quales oportet nos esse in sanctis conversationibus et pietatibus exspectantes et properantes in adventum Domini Dei, in quo coeli ardentes solventur, et elementa ignis calore tabescent ? Recens factum est, et quod ipsa audisti, cum ad stridulae buccinae sonum, Gothorumque clamorem, lugubri oppressa metu domina orbis Roma contremuit. Ubi tunc nobilitatis ordo? ubi certi et distincti illius dignitatis gradus? Permixta domui planctus, et aequalis fuit per cunctos pavor. Unum erat servus et nobilis. Eadem omnibus imago mortis: nisi quia magis eam timebant illi, quibus fuerat vita jucundior. Si ita mortalis timemus hostis humanam manum: quid faci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdendum est. Et si uita nr̃a
tendatur ꝑ mille annos ⁊ ad
extremum illum tonius diem
etatis. cotidiana deliciarumu
oluptate ueniamus. quale hoc
queso diuẽ. quod sine debet᷑ ᷤ
Aut quis illius uoluptats fru¬
ctus est. que statim ut cessau̾¬
it. uidebitur tibi non fuisseꝰ
flge iam. transactum uite tu¬
e tempus animo reuolue. nõ¬
ne uidebitur tibi. umbra que¬
dam fuisse qd̃ transiit et ad
instar sompni tenuis incer¬
tum iẽ omne quod uidetim:
Hoc autem et decrepitus sen¬
ex sentire potest. cui conueit
tlicere cum ꝓpħ̾a. Bies mei si¬
cut umbra declinauerrunt.⁊
ego sicut fenum arui. Quod
si hoc etiam hic possumus dit̃¬
c. ubi quanuis breuis. tamẽ qͥ¬
a p̾sens est. uita ista magmipẽ¬
ditur. quid in futuro tlicturi
tia. transactum omne pro ni¬
chilo est. Hec tu cliligenter te¬
cum reuoluens.⁊breuitatem
uite huius. eternitatis conten¬
platione despitiens. ip̃m quo
contemptum mundi maiore

Expanded text:
perdendum est. Et si vita nostra perdendum est. Et si vita nostra tendatur per mille annos: et ad extremum illum totius diem aetatis, quotidiana deliciarum voluptate veniamus: quale hoc, quaeso, diu est, quod fine deletur! Aut quis illius voluptatis fructus est, qui statim ut cessaverit, videbitur tibi non fuisse? Age jam, transactum vitae tuae tempus animo revolve. Nonne videbitur tibi umbra quaedam fuisse quod transiit: et ad instar somnii tenuis, incertum esse omne quod videtur? Hoc idem et decrepitus senex sentire potest, cui convenit dicere cum propheta: Dies mei sicut umbra declinaverunt, et ego sicut fenum arui si haec etiam hic possumus dicere, ubi quamvis brevis, tamen quia praesens est, vita ista magni penditur; quid in futuro dicturi saesentia, transactum omne pro nihilo est? Haec tu tecum diligenter r revolvens, et brevitatem vitae hujus aeternitatis contemplatione despiciens, ipsum quoque contemptum mundi, majori
Abbreviated transcription (Latin):
Propter qđ idem apłs ait. Id enim
quod in p̾senti scło est momenta¬
neum ac leue tͥbulationis nostre:
supͣ modrim in sublimitate eter¬
num głe pondus opatur in no¬
bis. Respuantur honoyres. des¬
pitiantur tliuitie. ip̃a qͦ uita
nr̃a martyrii amore contẽpnaf᷑.
Et hec omĩa etiam si pro eter¬
nitatis p̾mio non darentur. es¬
sent tamen quandoq ꝑitura.
Amiitunt etiam hec illi: qui
semper cupiunt possidere. Qmͣ
multos memoria nrã retinet
in maximis honorib ac cliuici¬
is constitutos. repente de sũmo
illo potentie. fastigio concidisse
et eos qui tumore elati. aliud
quiddam qmͣ homine esse pui
tabant: exitu suo tandem docu¬
isse nos quid suerint. Quide¬
nim in hoc mundo stabile: Ed
uero sirmum est. Quid porro
nori breue ⁊ incertum ⁊ casui ñ
seruiens: Quale illud est bori¬
um est quod semper timeas
amiitere quod uel auferendũ
abste metuas. uel a te relinque¬
dum scias:Nam si in illo id
eripiatur casu: uel morte terte

Expanded text:
Propter quod idem Apostolus ait: Id enim quod in praesenti saeculo est momentaneum ac leve tribulationis nostrae: supra modum in sublimitate, aeternum gloriae pondus operatur in nobis . Respuantur honores, despiciantur divitiae. Ipsa quoque vita nostra martyrii amore comtemnatur. Et haec omnia etiam si pro aeternitatis praemio non darentur, essent tamen quandoque peritura. Amittunt etiam hoc illi qui semper cupiunt possidere. Quam multos memoria nostra retinet in maximis honoribus ac divitiis constitutos, repente de summo illo potentiae fastigio concidisse: et eos qui tumore elati, aliud quiddam quam homines esse se putabant, exitu tandem suo docuisse nos quid fuerint. Quid enim in hoc mundo stabile? Quid vero firmum est? Quid porro non breve et incertum, et casui non serviens? Quale istud bonum est, quod semper timeas amittere? quod vel auferendum abs te metuas, vel a te relinquendum scias? Nam et si nullo id eripiatur casu, vel morte certe
Abbreviated transcription (Latin):
occidit malefcĩxem: nõ homicida.
s ut ira dix̾im malicida: et pla¬
ne xp̃i uinder. in hiis qͥ maleagñt.
et desfensoe xp̃ianoꝵ reputat᷑. Cũ
au̾t occidit᷑ ip̃e: nõ perisse. s ꝑue

Expanded text:
occidit malefactorem, non homicida, sed, ut ita dixerim, malicida, et plane Christi vindex in his qui male agunt, et defensor Christianorum reputatur. Cum autem occiditur ipse, non
Abbreviated transcription (Latin):
B. salutem. tͥ uir sllustͥs¬
sime.⁊ si nõ scribo. opto
tam̃. Optare quis ꝓhibet: Affec¬
tui nec leges imꝑant nec pͥncipes
dñantur. Liber est ⁊ maxime si spi
Inde est sane ⁊ iste ausus meus de
p̃senti quo ãd tuam magnitũdi¬
nem p̃sumo scribere tamqͣm ali¬
quis magnus fateor. nec iussus
a te nec rogatus. nec inuicatus.
S quid si caritas iubet: Alius
alit̾ fortassis accipiat. ego uirũ
nõbilem quod in me est in ue¬
ra caritatẽ decreui. hĩe litt̾is sue¬

Expanded text:
. Salutem tibi, vir illustrissime, etsi non scribo, opto tamen. Optare quis prohibet? Affectui nec leges imperant, nec principes dominantur. Liber est, et maxime si spirInde est sane ausus iste meus de praesenti, quo ad tuam Magnitudinem praesumo scribere, tanquam aliquis magnus fateor, nec jussus a te, nec rogatus, nec invitatus. Sed quid si charitas jubet? Alius aliter fortassis accipiat: ego virum nobilem, quod in me est, in vera charitate decrevi his litteris su
Abbreviated transcription (Latin):
sant᷑ sustentant᷑. honorant᷑. fouẽ¬
tur mirant᷑. nimirũ ⁊ scandalizã¬
tur multi: qui illa in morib ⁊ ui¬
ta eoꝵ certissime stiunt que ma¬
gis eẽnt nõ dico iñ ep̃is. s etiam
in qͥb libet scłarib dampuanda
penitus ⁊ exetranda. Que quidem
⁊ me scrĩbere puduit: net uos decu¬
isset audire. Esto qd̾ nemine ac¬
cusante nõ possint deponi. nũqͥd
tam̃ quos passim accusat fama
nestatis obtinuit metensis ut

Expanded text:
santur, sustentantur, honorantur, foventur; mirantur nimirum et scandalizantur multi, qui illa in moribus et vita eorum certissime sciunt, quae magis essent, non dico in episcopis, sed etiam in quibuslibet saecularibus damnanda penitus et exsecranda: quae quidem et me scribere puduit, nec vos decuisset audire. Esto quod nemine accusante non possint deponi: nunquid tamen quos passim accusat fama,nestatis, obtinuit Metensis ut
Abbreviated transcription (Latin):
exherẽdaua̾t int̾cẽderetis. Quõd
⁊ ego nũc ꝓ ip̃o ⁊ cum ip̃o itidem
a ur̃a flagito piẽtate. Nam nr̃as
litt̾as de hac re p̃catorias iam ad
p̾dictum coͥm̃item misi. s grãm
nõ inueniens nichil effeci. Iam
quod libent̾ aũditis libent̾ debeo
dic̾e̾ uobis. Stephanus ur̃ sic
currit nõ qrͣ m incertum. sic pug¬
nat nõ qͣi aerem uerberans. Ora¬
te qͣtenus sic currat ut comp̃hẽ¬
dat. sic pugnet ut iuncat. ad

Expanded text:
exhaeredaverat, intercederetis. Quod exhaeredaverat, intercederetis. Quod et ego nunc pro ipso, et cum ipso itidem a vestra flagito pietate. Nam nostras litteras de hac re precatorias jam ad praedictum principem misi: sed gratiam non inveniens nihil effeci. Jam quod libenter auditis, libenter debeo dicere vobis. Stephanus vester sic currit, non quasi in incertum: sic pugnat, non quasi aerem verberans. Orate, quatenus sic currat ut comprehendat; sic pugnet ut vincat.
Abbreviated transcription (Latin):
cumq in cellula iubete recludi:
nisi forte aliud quid ei magis
expẽdire ꝑspex̾itis ⁊ licere uidica¬
de dño norberto sciscitami¬
ni si iudelicet iturus sit
ierosolunam: ego nescio. Nam
cum ante hos paucos dies eiꝰ fati¬
em uidere. ⁊ de celesti fistula ore
uidelicet ipĩus płima haurire
meruerim: hoc tñ ab ip̃o nõ au¬
ditis diui. Uerum de antixp̃o
cum inquirerem quod sentiret.
durante adhuc ea que nũc est
gen̾ãtõe truelandum uł illum ẽẽ
certissime se scire ꝓtestatus est.
At cum eamdem certitũ dinẽ unde
haberet sciscitantimͥ expon̾e̾ uellet.
au̾dito qd̾ nõ respondit nõ me illd̾
ꝑ certo cred̾e debere putaui. Adt
sũmam tam̃ hoc asseruit nõ ui¬
surum semortem. nisi pͥus uide¬
at gn̾alem in eccłia ꝑsecutõuem.
Decet̾o memorari urãm pietatẽ
uolo: illius pauꝑis.⁊ exulis hum¬
berti noĩe qui dudum cum treciꝰ
eẽtis uobis supplicabat qͣtenus
ad comitem theobaldum qui eũ

Expanded text:
cunque in cellula jubete recludi: cunque in cellula jubete recludi: nisi forte aliud quid ei magis expedire perspexeritis, et licere judicadomino Norberto sciscitamini, si videlicet iturus sit Jerosolymam, ego nescio. Nam, cum ante hos paucos dies ejus faciem videre, et de coelesti fistula, ore videlicet ipsius, plurima haurire meruerim; hoc tamen ab ipso non audivi. Verum de Antichristo cum inquirerem quid sentiret, durante adhuc ea, quae nunc est, generatione revelandum illum esse se certissime scire protestatus est. At, cum eamdem certitudinem unde haberet, sciscitanti mihi exponere vellet; audito quod respondit, non me illud pro certo credere debere putavi. Ad summam tamen hoc asseruit, non visurum se mortem, nisi prius videat generalem in Ecclesia persecutionem. De caetero memorari vestram pietatem volo illius pauperis et exsulis Humberti nomine: qui dudum, cum Trecis essetis, vobis supplicabat, quatenus ad comitem Theobaldum, qui eum
Abbreviated transcription (Latin):
mo ac prudentissimo
seruo dei gaufrido car
uobis honoris ur̃a laudabilis
uita: tantum affert ⁊ oneris
laudans fama. Ecce enimis per
quem ⁊ ꝓ quo p̃sentes litt̾as ac¬
cipitis exemplo cet̾oꝵ quos se¬
pe tales nõ paucos exꝑimini mo¬
tus ⁊ ip̃e bono odore ur̃i quem
delonge sensit. tam cõmunem
cum fidutia pietatem requirit:
spe utiq ductus inueniendi nõ
solum consilium quid ag̾e̾ debe¬
at. s ⁊ auxilium quo ꝑfice̾ uale¬
at. Est aut̃ hec causa eiꝰ. Qua¬
dam se cella ꝓ amore dei ex ꝓpõito
incluserat. Egressionis arq tñs¬
gressionis sue. uobis ip̃e causas
exponet. Et quidem ad ꝓpõitum
redire cupit. s ꝑ uos implere ꝓ¬
posuit. si tam̃ nrĩs hoc p̃cib qͥb
se p̃munire turauit optine̾ potu¬
erit. Facite gͦ morem ur̃m. ferte
opem misero. imio quia uos
sapientib ⁊ insipientib debito¬
rem agnoscitis. erronean xp̃i
ouiculam de faucib lupi festi¬
nate enꝑe. ⁊ ad pastum reducẽ

Expanded text:
mo ac prudentissimo servo Dei GAUFRIDO Carnvobis honoris vestra laudabilis vita, tantum affert et oneris laudans fama. Ecce enim 60 is per quem et pro quo praesentes litteras accipitis, exemplo caeterorum, quos saepe tales non paucos experimini, motus et ipse bono odore vestri, quem de longe sensit, tam communem cum fiducia pietatem requirit, spe utique ductus inveniendi non solum consilium quid agere debeat, sed et auxilium quo perficere valeat. Est autem haec causa ejus. Quadam se cella pro amore Dei ex proposito incluserat. Egressionis atque transgressionis suae vobis ipse causas exponet. Et quidem ad propositum redire cupit; sed per vos implere proposuit, si tamen nostris hoc precibus, quibus se praemunire curavit, obtinere potuerit. Facite ergo morem vestrum: ferte opem misero; imo quia vos sapientibus et insipientibus debitorem agnoscitis, erroneam Christi oviculam de faucibus lupi festinate eripere; et ad pastum reducendo
Abbreviated transcription (Latin):
in dies iocuuditate crebrescunt.
qͣnta cor meũ suauitate repleãt¬
tur. nõ est facile dictu. Hec ꝓhiis.
Decet̾o si suggestum uobis a quo¬
piam fiu̾̃t de me amplius ab one¬
rando scitote ures mͥ nõ suppet̾e.
ad ea que porto. Qͣtũ mͥ tantũ
parcetis ⁊ uobis. Propositũ meũ
monast̾ium nõ egredieñdi credo
nõ latere uos. De fr̃e balditio qͣm¬
uis dilecto qͣmuis necessario obe¬
dicũ est sine mora. De abbate mit¬
tendo ad scm̃ anastasiũ si factũ
uõ est fiet statim. ut factũ nõ ẽẽ
stiemus. Porro de alia nitreñda
ꝑsona quia in ultimis lict̾is ur̃is
nichil scripsistis: nichil p̃sũpsimꝰ.
Ceterũ ⁊ hoc tam celent̾ fiet ꝙͣ
uobis accelerare placu̾it. Pleniꝰ
uobis ⁊ manifestius de hũs om¬
nib respondebũt dñs autisiodo¬
rensis ⁊ frat̾ balditius. Quod
sc̃e memorie baldumꝰ pisanꝰ ar¬

Expanded text:
in dies jucunditate crebrescunt, in dies jucunditate crebrescunt, quanta cor meum suavitate repleant, non est facile dictu. Haec pro his. De caetero si suggestum vobis a quopiam fuerit de me amplius onerando, scitote mihi vires non suppetere ad ea quae porto. Quantum mihi, tantum parcetis et vobis. Propositum meum monasterium non egrediendi eredo non latere vos. De fratre Baldicio, quamvis dilecto, quamvis necessario, obeditum est sine mora. De abbate mittendo ad Sanctum-Anastasium, si factum non est, fiet statim ut factum non esse sciemus. Porro de alia mittenda persona, quia in ultimis litteris vestris nihil scripsistis, nihil praesumpsimus. Caeterum et hoc tam celeriter fiet, quam vobis accelerare placuerit. Plenius vobis et manifestius de his omnibus respondebunt dominus Autissiodorensis, et frater Baldicius. Quod sanctae memoriae Balduinus Pisan
Abbreviated transcription (Latin):
lisq ꝑsona. tamqͣm aliquis mag¬
nus consilus tante magnitudi¬
nis tanteq sapiente ine ingessi.
⁊ de re magna.At quo ignobili¬
or atq abiectior. tanto liberiori
sum ãd loquendũ quod caritas
suggerit. Unde ⁊ adhuc addoin
eãdem. in insipientia mea. Siqͥs
aliud qͣm locutus sum uobis qͦd
nõ credimus suadere conabit᷑. is
ꝓfecto aut nõ diligit regẽ aut
parum intelligit. quid regiam
deceat maiestatẽ aut certe que
sua sunt q̃rit. ⁊ nõ ualde que uł
dei uł regis sunt curare conuin
sideretur nõ a quo s quid peta¬
tur. Pro aurelianensi nõ est ex¬
auditus rex. minime tam̃ offen¬
sus. qr cor eius in manu dei est.
Qd ⁊ si contigisset sustinendũ
fuerat ne d̾s̃ offend̾etur. Qͥ ita¬
q ex hoc magis ꝓpitiabitur. ⁊ citiꝰ
respirare fatiet a tribulatõe ma¬
loꝵ ⁊ dolore. si iustitia teneat᷑. si ñ
relinquat᷑ u̾tas. Hec ⁊ hiis simi¬
lia que de uobis ꝑ orbem celebri

Expanded text:
lisque persona, tanquam aliquis maglisque persona, tanquam aliquis magnus, consiliis tantae magnitudinis tantaeque sapientiae me ingessi, et de re magna. At quo ignobilior atque abjectior, tanto liberior sum ad loquendum quod charitas suggerit. Unde et adhuc addo in eadem insipientia mea: Si quis aliud, quam locutus sum vobis quod non credimus suadere conabitur, is profecto aut non diligit Regem, aut parum intelligit, quid regiam deceat majestatem: aut certe quae sua sunt quaerit, et non valde quae vel Dei, vel Regis sunt, curare csideretur non a quo, sed quid petatur. Pro Aurelianensi episcopo non est exauditus Rex, minime tamen offensus, quia cor ejus in manu Dei est. Quod etsi contigisset sustinendum fuerat, ne Deus offenderetur: qui utique ex hoc magis propitiabitur, et citius respirare faciet a tribulatione malorum et dolore, si justitia teneatur, si non relinquatur veritas. Haec et his similia, quae de vobis per orbem celebri
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ uec nũc qͦ relinquet dñs uir¬
gam pecõꝵ suꝑ sortẽ iustoꝵ. Non est
albreiuata manus dñi nec facta u¬
potens ad saluandũ. Liberabit ⁊ hoc
tempore ab̃sq dubio sponsam̃ suam
rãbit in qͣm liberabit. s si in manu
alterius uiderĩt regni pͥncipes. ⁊ d¬
ne honor regis. regni ue utilitas sit.
Non est utiq. Qmobrem accing̾e
gładio tuo suꝑ femur tuũ potentis¬
sime. ⁊ restituat tͥ cesar que cesa¬
fortitũdo eoꝵ. Qũd eium: Nun¬
quid qͥspiam magnus uł potens
u̾bi grã. imꝑator aut rex fẽdam
rem istam nõ imꝑium ꝑit̾ sacer¬
dotisiq psumit. S ppłs hic ⁊ ma¬
ledictus ⁊ tumultuosus qui suas
nescit metiri iures. cogitare finẽ.
consid̾are ꝓuentũ. in insipientia
sua ⁊ in furore suo au sus est hoc i¬
tam grande sacrilegiũ attẽptare.
Absit ut uł ad momentũ stare pos¬
sit ante fatiem regis ppła ris manꝰ
uulgalis tem̾itas. Lactus sum in¬
sipiens qui cũ sim uilis ignobi¬

Expanded text:
m nec nunc quoque relinquet Dominus virgam peccatorum super sortem justorum. Non est abbreviata manus Domini, nec facta impotens ad salvandum. Liberabit et hoc tempore absque dubio sponsam suam, rabit, inquam, liberabit: sed si in manu alterius, viderint regni principes, idne honor Regis, regnive utilitas sit. Non est utique. 3. Quamobrem accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime, et restituat sibi Caesar quae Caesafortitudo eorum. Quid enim? Numquid quispiam magnus vel potens, verbi gratia, imperator, aut rex, foedam rem istam in imperium pariter sacerdotiumque praesumit? Sed populus hic maledictus et tumultuosus, qui suas nescit metiri vires, cogitare finem, considerare proventum, in insipientia sua et in furore suo ausus est hoc grande sacrilegium attentare. Absit ut vel ad momentum stare possit ante faciem Regis popularis manus, vulgi temeritas. Factus sum insipiens, qui cum sim vilis, ignobi
Abbreviated transcription (Latin):
morderint none ambo desolabũ¬
tur:Non ueli iat anima mea in
conciliũ eoꝵ qui dicũti uł imꝑio
pacem ⁊ libertatẽ eccłiarũ. uł ec¬
clesũs ꝓsꝑitatem.⁊ exaltatõem
imnperis uocituram. Ilon em̃ utri¬
usq institutor d̾s in destiuctoẽm ea
conne xuit. s in edificationẽ. S
hoc scitio. quousq uos cõminiẽ con¬
tumeliam. cõmunẽ dissimulatis in¬
iuriam: Nonne ut apłica sedes ita ⁊
caput imperii roma est. Ut gͦ de ec¬
clesia taceam nõ honor regi est tam¬
cunl in manib tenere imꝑiumm. Et qͥ¬
dem ignoro quid uobis consulant sapi¬
entes ur̃i ⁊ pͥncipes regni. s ego in insi¬
prentia mea loquens quod sentio nõ ta¬
cebo. Efccłiã dei ab ortu sui usq ad
hec tempora pluries tribulata est.¬
⁊ pluries liberata est. Deniq audi¬
te quid ĩpã de se loquat᷑in p̾salmo.
Ipsius enim uox est. Sepe expugna¬
uerũt me auiuentute mea: ⁊ enĩ ñ

Expanded text:
morderint, nonne ambo desolabunmorderint, nonne ambo desolabuntur! Non veniat anima mea in consilium eorum qui dicunt, vel imperio pacem et libertatem Ecclesiarum, clesiis prosperitatem et exaltationem imperii nocituram. Non enim utriusque institutor Deus in destructionem ea connexuit, sed in aedificationem. 2. Si hoc scitis, quousque vos communem contumeliam, communem dissimulatis injuriam! Nonne ut apostolica Sedes, ita et Caput imperii Roma est! Ut ergo de Ecclesia taceam, num honor Regi est truncum in manibus tenere imperium! Et quidem ignoro quid vobis super hoc consulant sapientes vestri et principes regni: sed ego, in insipientia mea loquens, quod sentio non tacebo. Ecclesia Dei ab exortu sui usque ad haec tempora pluries tribulata est, et pluries liberata est. Denique audite quid ipsa de se loquatur in Psalmo. Ipsius enim vox est: Saepe expugnaverunt me a juventute mea; etenim non
Abbreviated transcription (Latin):
cius. nec amicabilius s
¶nec arctius om̃io regnum
sacerdotiũq conuragi seu complã¬
tari iñ inuicẽ potuerũt. qͣm ut in
ꝑsonã dñi ambo hec pariter cõuene¬
rũt. ut pote qui factus est nõbis
ex utraq tribu scd̾m camẽ sũmus
sacerdos ⁊ rex. Non solumaud s ⁊
cõmiduit ea nich̾ominꝰ. ⁊ confede¬
rauit in fuo corpore. quod est ppłs
xp̃ianus. ip̃e caput illius.ita ut
hoc genus hom̃ apłica uoce genus
electum regale sacerdotiũ appellet᷑.
In alia qͦ striptum. qͦtqͦt sũt p̾de¬
stinati ad uitam. siue om̃s peges
⁊ sacerdotes nom mant᷑. Ergo que
d̾s cõuinxiti homo nõ separet. Ma¬
gis aut̃ quõd diuina sanxit aucto¬
ritas. humana studeat adim̃plere
uoluntas.⁊ uingant se animis qͥ
iuncti sunt institutis Inuicem se
foueant. inuicem se defendant.
inuicei onera sua porrent. Ait
sapiens. frat̾ adiuuans frẽm am¬
bo consolabunt᷑. Qd̾ si alt̾utrum
se qudd absit corroserint. ⁊ mo¬

Expanded text:
cius, nec amicabilius, sed nec arctius omnino regnum sacerdotiumque conjungi seu complantari in invicem potuerunt, quam ut in persona Domini ambo haec pariter convenirent; utpote qui factus est nobis ex utraque tribu secundum carnem summus et Sacerdos, et Rex. Non solum autem, sed et commiscuit ea nihilominus ac confoederavit in suo corpore, quod est populus christianus, ipse caput illius: ita ut hoc genus hominum apostolica voce genus electum, regale sacerdotium appelletur In alia quoque scriptura quotquot sunt praedestinati ad vitam, nonne omnes reges et sacerdotes nominantur ? Ergo quae Deus conjunxit, homo non separet. Magis autem quod divina sanxit auctoritas, humana studeat adimplere voluntas; et jungant se animis, qui juncti sunt institutis. Invicem se foveant, invicem se defendant, invicem onera sua portent. Ait Sapiens: Frater adjuvans fratrem, ambo consolabuntur . Quod si alterutrum se quod absit corroserint et mo
Abbreviated transcription (Latin):
dicũt mͥ euge euge. Cum gͦ ut ad
te reu̾tar exemplo apli. tue religi¬
ositati nõ dñari. s congͣtulari
sit pat̾ nr̃ in celis. nos aut̃ om̃s
sa noĩa qͥb me honorandũ s nõ one¬
randũ putasti. scuto a me u̾itatis

Expanded text:
dicunt mihi: Euge, euge. 4. Cum ergo, ut ad dicunt mihi: Euge, euge. 4. Cum ergo, ut ad te revertar, exemplo Apostoli tuae religiositati non dominari, sed congratulari sit pater noster in coelis, nos autem omnes sa nomina, quibus me honorandum, sed non onerandum puta
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ne putetur in quoscũq adu̾¬
sarios a me qnq intorta maledic¬
tio uł imp̃catõ. expone̾ debeo qͣ¬
lit̾ intłłigam. Precor nimirũ ut
uident in me: aut audiũt aliquid
exme. au̾tant᷑ id est a laudib meis
in qͣs ignarinimie ferunt᷑ resiliãt¬
⁊ pedem retrahant. ¶mͦ. L. ndoq
uidelicet cognoscentes pleniꝰ quem
immoderatius laudant. ⁊ cõseqñt̾
erubescentes. uł suũ errorẽ. uł a
amici dephensam inutilitatẽ. Et
hoc mõdo utrũq genus nocentiũ
⁊ illi scilicet qͥ uolũt mͥ mala. ⁊ me
adulatorie cõmendant. ⁊ hii qui
licet innocent̾. tam̃ nocent. dum
denuiole quidẽ s nimie laudant.
au̾tant᷑ retrorsum. ⁊ embestant.
Hoc est tam uilis eis ⁊ abiectus
appaream. qͣtenus pudeat eos talẽ
ita laudasse: ⁊ sic desinant iam in¬
discrete laudare. Igitur adu̾sus
utrosq laudatores illio mẽ duob
munire cõsueui u̾siculis. contͣ n
maliuolos quidem pͥorem. Au̾tã¬
tur retrorsum.⁊ erubescanti qui

Expanded text:
tamen ne putetur in quoscunque adversarios a me quandoque intorta maledictio vel imprecatio, exponere debeo qualiter intelligam. Precor nimirum ut a id quod vident in me, aut audiunt aliquid ex me, avertantur, id est, a laudibus meis, in quas ignari nimie feruntur, resiliant et pedem retrahant. Quomodo? Quandoque videlicet cognoscentes plenius quem immoderatius laudant, et cousequenter erubescentes vel errorem suum, vel amici deprehensam inutilitatem. Et hoc modo utrumque nocentium genus, et illi scilicet qui volunt mihi mala, et me adulatorie commendant, et hi qui, licet innocenter, tamen nocent, dum benevole quidem sed nimie laudant, avertantur retrorsum, et erubescant; hoc est, tam vilis et abjectus eis appaream, quatenus pudeat eos talem ita laudasse, et sic desinant jam indiscrete laudare. Igitur adversus utrosque laudatores illis me duobus munire consuevi versiculis: contra malevolos quidem priorem, Avertantur retrorsum et erubescant qui
Abbreviated transcription (Latin):
me nominans. ⁊ conseruũ. tũ ꝓpt̾
eamdeni heditatẽ. tum ꝓpt̾ equã
conditõem. ⁊ ne si forte qudo deiẽ.
usurpau̾o m. audiam ab ip̃o. Si ego
dñs ubrest timor m̃o: Si pat̾. ubi
est honor m̃o: Et pr̃is quidem ha¬
bere me erga te affectũ nõ nego.s
auctoritatẽ rennuo. Nec enĩ mino¬
re te ut estimo qͣm pat̾no cõplector
affectu. Het gͦ ꝓ tituli causa. Iã
u̾o ut ãd reliqͣ epłe tue responde¬
am. eaidem quam tu demei pos¬
sem ⁊ ego uicissim de tui absentia
nõ inm̾ito fac̾e̾ q̃rimoniã nͥ quia
nr̃is qudo ip̃e nõ negas. ⁊ affectib
⁊ ꝓfectib dei est p̃ponenda uoluntaᷤᷤ
Alioqͥn qñ ego te comitem mͥ carissi¬
mũ ualdeq necessariũ. qͥte obedi¬
entissimum magendis. studiosis¬
simũ in inqͥrendis. in conferendis
utilissimũ. ꝓmptissimũ in rememo¬
randis paterer longe fieri a me
si nõ eẽt xp̃c in causa: Beati si sic
ꝑ manserimꝰ usq in finẽ. semꝑ ⁊

Expanded text:
m nominans et conservum, tum propter eamdem haereditatem, tum propter aequam conditionem, et ne, si forte quod Dei est usurpavero mihi, audiam ab ipso: Si ego Dominus, ubi est timor meus? si Pater, ubi est honor meus? . Et patris quidem habere me erga te affectum non nego, sed auctoritatem renuo. Nec enim te minore, ut existimo, quam paterno complector affectu. Haec ergo pro tituli causa. 5. Jam vero ut ad reliqua epistolae tuae respondeam, eamdem, quam tu de mei, possem et ego vicissim de tui absentia non immerito facere querimoniam; nisi quia nostris quod ipse non negas et affectibus et profectibus Dei est praeponenda voluntas. Alioquin quando ego te comitem mihi charissimum valdeque necessarium, quippe obedientissimum in agendis, studiosissimum in inquirendis, in conferendis utilissimum, promptissimum in rememorandis, paterer longe fieri a me, si non esset Christus in causa? Beati si sic permanserimus usque in finem, semper et
Abbreviated transcription (Latin):
to sarcinã q̃ ab ip̃o moui nõ pot̾at
auget quidẽ. s portabiliorẽ facit
Onus oneri additur.⁊ nimꝰ on̾at.
Sic ⁊ oneri gͣuissimo legis accẽdẽs
quadriga euͣngłii ⁊ auxit ꝑfesti¬
onẽ. ⁊ difficultatẽ minuit. Uelo¬
cit̾ ait currit sermo eiꝰ. Sermo uti¬
q añ notus in uidea tm̃ nec se p̃
sui quidẽ gͣuedmne ualens ultra
extend̾e. qͥꝑpe qͥ ⁊ ip̃ius moysi ma¬
nus suo pond̾e p̃grauatas dimit¬
t̾et leuigatus ꝑ grãm ⁊ rotis einglĩ¬
cis suꝑpõitus uelocit̾ in omnẽ t̾rã
exiuit.⁊ in fines orbis t̾re celerrime
ꝑuolauit. S longe nimis digredi¬
or. Tu itaq dilectissime cessa iam
indebitis me honorib magis obru¬
ere qͣm extollere. Alioqͥn cetu ini¬
micantiũ mͥ amica licet uolunta¬
te te cõmisces. Ip̃i sunt de qͥb solet
soli deo ita conqueri in or̃onib. Et
qͥ laudabant me adu̾sum me iura¬
bãt. Ad quam meã q̃rimoniã dm̃

Expanded text:
nto, sarcinam quae ab ipso moveri non poterat, nto, sarcinam quae ab ipso moveri non poterat, auget quidem, portabiliorem facit. Onus oneri additur, et minus onerat. Sic et oneri gravissimo legis accedens quadriga Evangelii, et auxit perfectionem, et difficultatem minuit. Velociter, ait, sermo ejus . Sermo utique ante notus in Judaea tantum, nec se prae sui quidem gravedine valens ultra extendere, quippe qui et ipsius 74 Moysi manus suo pondere praegrava tas demitteret, levigatus per gratiam, et rotis evangelicis superpositus, velociter in omnem terram exivit, et in fines orbis terrae celerrime pervolavit. Sed longe nimis digredior. 3. Tu itaque, dilectissime, cessa jam indebitis me honoribus magis obruere quam attollere; alioquin coetui te inimicantium mihi, amica licet voluntate, commisces. Ipsi sunt de quibus soleo soli Deo ita conqueri in orationibus: Et qui laudabunt me, adversum me jurabant . Ad quam meam querimoniam Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ue. Libet ammirari qͣm leue
sit onua u̾itatis. Non u̾e leue
est quod portantẽ nõ grauat s
leuat: Qͥd eo leuius one quod
nõ solum nõ onerat: s ⁊ portat
omnẽ cui portandũ imponitur:
uidare uirgineum grauare ñ po¬
tuit. Hoc onus sp̃a quib se p̃bu¬
it sustentandũ senis symeonis
brachia sustentabat. Hoc etiam
paulum in graui licet ⁊ sicorrup¬
tibili corꝑe põitum rapiebat us¬
q ad t̾cium celum. Quero in
reb si quid forte huic exhon̾an¬
ti oueri simile inueniam. ⁊ occͣ¬
rit mͥ de penns dauum quod
ut cũq coaptem. q̃ quodã uide¬
licet singłari modo ⁊ corpulen¬
tiorem reddũt suba̾m. ⁊ agilio¬
rem. Mirũ opus nature. Unde
groscescit matĩa: inde sarrina
leuigat᷑. ⁊ qͣntũ crescit in mas¬
sa: tantũ decrescit inpoud̾e. H
plane in pennis xp̃i oneris ex¬
pͥmit similitudinẽ. qd̾ ⁊ ip̃e ferũt
atͥib ferunt᷑. Qͥd ⁊ de quadriga
dicam. Hec nimirũ admota um̃¬

Expanded text:
. 2. Libet admirari quam leve sit onus Veritatis. Num vere leve est, quod portantem non gravat, sed levat? Quid eo levius onere, quod non solum non onerat, sed et portat omnem, cui portandum imponitur? vidare virgineum, gravare non potuit. Hoc onus ipsa, quibus se praebuit sustentandum, senis Simeonis brachia sustentabat. Hoc etiam Paulum, in gravi licet et corruptibili corpore positum, rapiebat usque ad tertium coelum. Quaero in rebus si quid forte huic exoneranti oneri simile inveniam, et occurrit mihi de pennis avium, quod ei utcumque coaptem; quae, quodam videlicet singulari modo, et corpulentiorem reddunt substantiam et agiliorem. Mirum opus naturae! Unde grossescit materia, inde sarcina levigatur; et quantum crescit in massa, tantum decrescit in pondere. Hoc plane in pennis, Christi oneris exprimit similitudinem, quod et ipsae ferunt a quibus feruntur. Quid et de quadriga dicam? Haec nimirum admota jume
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fideli conseruo. Primo ne mire¬
ris si terrear. dignitatis nomini¬
b. cum me ip̃is sentiam reb in¬
dignũ. Et te quidem decet ut fa¬
cis. s mͥ assentire nõ expẽdit. Nã
si tͥ obseruandũ putas illud. hono¬
re inuicem p̃uenientes. ⁊ subiec¬
ti inuicem in timore xp̃i. si ñ fru¬
stra utrobiq positum est. in ui¬
cem. intelligis ⁊ mnͥ eque utrũq
congruere. Qd̾ si cogitas tͥ illã
tem uenit ex regła u̾itatia. Frũt
pͥmi nouissimi ⁊ nouissimi pͥmi.
⁊ qͥ maior est ur̃m fiat sicut iumni

Expanded text:
 fideli conservo. 1. Primo ne mireris si terrear dignitatis nominibus, cum me ipsis rebus sentiam indignum. Et te quidem decet ut facis, sed mihi assentire non expedit. Nam si tibi observandum putas illud, Honore invicem praevenientes , et, Subjecti invicem in timore Christi ; si non frustra utrobique positum est invicem, intelligis et mihi aeque utrumque congruere. Quod si cogitas tibi illatem venit ex regula Veritatis: Erunt primi novissimi, et novissimi primi ; et: Qui major est vestrum, fiat sic