comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ueteres pistonẽsium. codices sen ptureq &
cyrographa conflagrasse. credunt. que ib ceu
a comodatissimo quodam atq secunssimo uibis
loco seruabant᷑ biennio uero ante huius modi
combustionẽ quidã pistoreñ episcopus. nomi¬
ne acto magna uite sanctimonia. decesserat cu¬
ius quidẽ corpꝰ integrum. & incorruptam ac pe¬
nitus in maculatum mirabile dictu in eadem
ba silica egregie admodum. collocatum maxi¬
ma. ppłi deuotione celebratur &. colitur. flo¬
rentini igitur in magno quodam quadragainta
cirriter annoꝵ inter uallo tantum enim fere
temporis intermortẽ primi federici ac secundi ꝓ¬
speritates intercesisse uidet. opidis auroq re¬
cupeatis ac resumptis uinbus triumphali cu¬
rru infestisq signis aduersus pistorienses ar¬
ma mouerunt sed qͥm intriumphalis cunus.
mentionem incidimus/ nõ alienũ ee̾ existima¬
uimus si pro cognitione noue. & inuisitate rei

Expanded text:
omnes veteres Pistoriensium codices scripturaeque et omnes veteres Pistoriensium codices scripturaeque et chirographa conflagrasse creduntur, quae ibi ceu accomodatissimo quodam atque securissimo urbis loco servabantur. 81 Biennio vero ante huiusmodi combustionem quidam Pistoriensis episcopus nomine Acto, magna vitae sanctimonia, decesserat, cuius quidem corpus integrum et incorruptum ac penitus immaculatum, mirabile dictu, in eadem basilica egregie admodum collocatum maxima populi devotione celebratur et colitur. 82 Florentini igitur in magno quodam quadraginta circiter annorum intervallo – tantum enim fere temporis inter mortem Primi Federici ac Secundi prosperitates intercessisse videtur – oppidis agroque recuperatis ac resumptis viribus, triumphali curru infestisque signis adversus Pistorienses arma moverunt. Sed quoniam in triumphalis currus mentionem incidimus, non alienum esse existimavimus si pro cognitione novae et inusitatae rei
Abbreviated transcription (Latin):
differẽ tiã aui secundas. appellabat post
aliquot annos. iuregno successit ee quẽ¬
q̃ memorati auus & pr̃ eccłiam ro¬
mana młtis bellicis calamitatib affli¬
xissent is tamen q̃ tum. ad res etrus cas
miseriaꝵꝭ. ac tulisse credit.. Nam pri¬
ora pãrtiũ. studia q̃ hactentis ciuili¬
h dissensionib urbanis q contentioni¬
bus ꝑ totam pene etruriam uiguerant
ob huius federici rabiem accedem &i san¬
quinẽ ac relegationẽ ciuium & uatista¬
tẽ iubiũ nuꝑ proruperant N oue quo
guel forum & gibellinorum factiões huius imꝑ¬
atoris temponbus florentiã inuaserunt que ad¬
modum paulo post opportuniori loco latius &
uberiuis sx plicabimus si prius magne pistorieñ
basilice con flagratione paucis retulerimus: q̃
quidẽ ducentesimo secundo supͣ millesimũ crĩ¬
stiane salutis Anno / ita conbusta est. ut ĩgẽtẽ
eius fornicem inruinã usq conuerteret. ac ꝑ hoc

Expanded text:
differentiam avi Secundus appellabatur, post differentiam avi Secundus appellabatur, post aliquot annos in regno successit; et quamquam memorati avus et pater ecclesiam Romanam multis bellicis calamitatibus afflixissent, is tamen, quantum ad res Etruscas miseriarum attulisse creditur. Nam priora partium studia, quae hactenus civilibus dissensionibus urbanisque contentionibus per totam paene Etruriam viguerant, ob huius Federici rabiem ad caedem et sanguinem ac relegationem civium et vastitatem urbium nuper proruperant. 80 Novae quoque Guelforum et Gibellinorum factiones huius imperatoris temporibus Florentiam invaserunt, quemadmodum paulo post opportuniori loco latius et uberius explicabimus, si prius magnae Pistoriensis basilicae conflagrationem paucis retulerimus, quae quidem ducentesimo secundo supra millesimum Christianae salutis anno ita combusta est ut ingentem eius fornicem in ruinam usque converteret ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
da ugq ad moȩma uibis illo tempore arri¬
puit. qͥuo egallia cisal pina uersus apuliã
tendes florentie aliquot dies resedisse soi¬
bitur ia ap̃m ceteris etrurie ciuitatibus fe¬
hesisse uidebant Atq hoc trigesimo qͣr¬
to imoerii sui anno fecisse traditur trie
nio deiñde post cum sumo pontifece ingra¬
tiam redĩes magnis equitum peditumq
copiis ad recuꝑatione terre sancte hinc inde cõ¬
paratis in eo ĩtine paruulo quoda fluuio qui
ferrum apd her menios nuncupabatꝰ mirtibi¬
le dictu submersus occubuisse ꝑ hibetur.
ubi ex tiuo tp̃e refrigerandi gra lauabatus duo¬
s filios hercticum & phylippum. montus ł¬
stites dereliquit s herricum ad fastioiuim
imꝑatoriũ deligi. & sublimari uoluit ane¬
qͣ Taudabile & gloriosum iter assumeret
hic ad ꝑsecũticem eccł̃ier uestigia prĩs imi¬
tatꝰ octauo imperii sui anno euita migra¬
uit. huic filius nomine federieꝰ quiad

Expanded text:
da usque ad moenia urbis illo tempore arrida usque ad moenia urbis illo tempore arripuit quo e Gallia Cisalpina versus Apuliam tendens Florentiae aliquot dies resedisse scribitur. Id ipsum ceteris Etruriae civitatibus fehaesisse videbantur. Atque hoc trigesimo quarto imperii sui anno fecisse traditur. nio deinde post cum summo pontifice in gratiam rediens, magnis equitum peditumque copiis ad recuperationem Terrae Sanctae passim hinc inde comparatis, in eo itinere parvulo quodam fluvio, qui Ferrum apud Armenios nuncupabatur, mirabile dictu, submersus occubuisse perhibetur, ubi aestivo tempore refrigerandi gratia lavabatur. Duos filios, Herricum et Philippum, moriens superstites dereliquit; sed Herricum ad fastigium imperatorium deligi et sublimari voluit antequam laudabile et gloriosum iter assumeret. Hic ad persecutionem ecclesiae vestigia patris imitatus, octavo imperii sui anno e vita migravit. 79 Huic filius nomine Federicus, qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
no inpontificatu successit aliq uot annos
de ecclesiasticis iiribus. ꝑ tinaciter contẽ¬
dit. ac continue belligerauit ponti fex
enim ecclesia stica uiri ut suã retinere
ille uo antiquata. licẽtia usurpare nitert
quod hereticus tertius cum gregorio seo¬
timo tunc sumo pontifice ꝑ optuagintaci¬
citer annos iam antea fecerat. In hoc ĩgr
satis longo & diuturno bello cum om̃s pene
italie ciuitates uariis hinc inde motibus agi¬
tarẽt factum est ut alie pontificibus. alie im¬
peratoribus fauerent inter ceteras. uõ q̃ imꝑa¬
tori opitulabant pise. & pistorium ingrimis
habebant. Quo circa federicus. post res pros¬
pere gestas illis qui alex andro pontifici
fauebat᷑ ultͣ qͣ dici põt infensus cunctos ec¬
clesie fautores uariis & diuersis penis affe¬
cit inter alios enimitalie ppłos Elorentinos
tanꝗͣ pontificis ad iutores ulcisc̃i cupiens
uni uersum eorum agyũ. & omnia pene opi¬

Expanded text:
no in pontificatu successit, aliquot annos no in pontificatu successit, aliquot annos de ecclesiasticis iuribus pertinaciter contendit ac continue belligeravit. 76 Pontifex enim ecclesiastica iura ut sua retinere, ille vero antiquata licentia usurpare nitebatur; quod Herricus Tertius cum Gregorio Septimo tunc summo pontifice octoginta circiter annos iam antea fecerat. In hoc igitur satis longo et diuturno bello, cum omnes paene Italiae civitates variis hinc inde motibus agitarentur, factum est ut aliae pontificibus aliae imperatoribus faverent. Inter ceteras vero quae imperatori opitulabantur, Pisae et Pistorium in primis habebantur. 77 Quocirca Federicus post res prospere gestas illis, qui Alexandro pontifici favebant, ultra quam dici potest infensus, cunctos ecclesiae fautores variis et diversis poenis affecit. Inter alios enim Italiae populos Florentinos tamquam pontificis adiutores ulcisci cupiens, universum eorum agrum et omnia paene oppi
Abbreviated transcription (Latin):
transitus loco a satellitibus. & insi diatoribus
sinplices. & incauti trucidabantur. At ubi mul¬
tos ex cellentes uiros ꝓ hunc modum trucidat¬
os occubuisse audiuit᷑ statim militibus impe¬
rauit quatenus ꝓ totam urbem diripiendi. et
populandi. gra hinc inde discurerent. om̃s.
in super masculos parter ce feminas. seneo &
pueros cuius cunq etatis passim ꝑ uias & com¬
pita discunentes reperirent promis cue inter¬
imerẽt hec omnia poseꝗ milites & iussu entt
pronti & alacres effecerunt. faucibus pͣte¬
rea. & incediis totam pene ubem cõcrema¬
runt. Unde factum est. ut florentia ea tẽ¬
pestate prope modum ad solum us ꝗ euerte¬
rete Sed redeamus unde digressi sumus cod¬
em millesimo sup cẽtesimo quinquagesi¬
ricus cognominabat. romanorum impator
legiptiẽ designatꝰ. &. Apapa adriaño di¬
adema & insignibus. imperii Rome coro¬
natus cum alexamaro postea. qui adria¬

Expanded text:
transitus loco a satellitibus et insidiatoribus transitus loco a satellitibus et insidiatoribus simplices et incauti trucidabantur. At ubi multos et excellentes viros per hunc modum trucidatos occubuisse audivit, statim militibus imperavit quatenus per totam urbem diripiendi et populandi gratia hinc inde discurrerent; omnes insuper masculos pariter et feminas, senes et pueros cuiuscumque aetatis passim per vias et compita discurrentes reperirent promiscue interimerent. Haec omnia postquam milites, ut iussum erat, prompti et alacres effecerunt, facibus praeterea et incendiis totam paene urbem concremarunt. Unde factum est ut Florentia ea tempestate propemodum ad solum usque everteretur». Sed redeamus unde digressi sumus. 75 Eodem millesimo supra centesimum quinquagesiricus” cognominabatur, Romanorum imperator legitime designatus et a papa Adriano diademate et insignibus imperii Romae coronatus, cum Alexandro postea, qui Adria
Abbreviated transcription (Latin):
acque aymis ob multiplicia E uariã ciuitatis
munimenta. nequaꝗͣ uotis suis potiri posse speri¬
bat. nisi addolos itãq & fallacias conuerteret
addolos itaq A fallacias conuersus precipiũ
quendã amorẽ. & singularem caritatem erga
florentinos dissimulare cepit quos cum piston¬
ensibus quondam belligrasse ac ueteri quodam
odio bellicizq simultatibus se inuicẽ odisse
audiuerat. Quo eirca se se una cum exercitibus
suis in urbe aflorentinis recepturi iri astute
nimis ex cogitauit si eis aduersus pistorienses
operam suam: polliceretur ꝗd cum postea feci¬
set cogitationes que suos designatos quẽ al¬
modum at ni mauerterat. Sortirent effactꝰ
paulo post ꝗͣ una cum suis in urbe reciperet
contionem quasi consultandi gratia habere dis¬
Si mulauit. dum igit principes ciuitatis &
optimates: ac pleriq huius modi ci ues iussu
regis sigillatim congregarentuy. singuli Eetut
statutum erat in quodam occulti &. tenebrosi

Expanded text:
atque armis – ob multiplicia et varia civitatis atque armis – ob multiplicia et varia civitatis munimenta – nequaquam votis suis potiri posse sperabat nisi ad dolos et fallacias converteretur. Ad dolos itaque et fallacias conversus, praecipuum quemdam amorem et singularem caritatem erga Florentinos dissimulare coepit, quos cum Pistoriensibus quondam belligerasse ac veteri quodam odio bellicisque simultatibus se invicem odisse audiverat. Quocirca sese una cum exercitibus suis in urbe a Florentinis receptum iri astute nimis excogitavit, si eis adversus Pistorienses operam suam polliceretur; quod cum postea fecisset cogitationesque suae designatos, quemadmodum animadverterat, sortirentur effectus, paulo postquam una cum suis in urbe reciperetur contionem quasi consultandi gratia habere dissimulavit. 74 Dum igitur principes civitatis et optimates ac plerique huiusmodi cives iussu regis singillatim congregarentur, singuli – ut statutum erat – in quodam occulti et tenebrosi
Abbreviated transcription (Latin):
sibus succubuerint. uñ carminianũ ĩ pistonẽ¬
sium potestatem ꝑuenit. Postquam uo intotile
crudelissimi gothoꝵ regis mentionẽ incidimus nõ
alienũ ee existimauimus si ea q̃ uillanus incroni¬
cis suis de illius temporis pistoriensibus scrib¬
it paucis recitaremus. suñt enim memoratu
digna. & ad pro positum nũm aliquatenus. per¬
tinere uident᷑ totilam naq florentino nomini
ob illam memorabilẽ profligatorum gothoꝵ sma¬
gẽ quos sub montib fessulanis radagaso & alari¬
co ducibus. aflorentinis cesos. ac trucidatos fius¬
Se constabat supra q̃ dici pot in fgsũ nihil alu¬
d cogitare. potuisse seribit nisi quẽ ad modu flore¬
tiã funditꝰ euerteret ut nullum eius ue stigiũ
nullo nũqͣ tempore appareret ubi aliod memora¬
te uictoriẽ signũ ceu perpetuus quidam trophe¬
us delete gentis sue ostenderetur. per hunc ẽģo
modum urbem nram asolo delere cũoiẽs unb

Expanded text:
sibus succubuerunt. Unde Carminianum in Pistoriensibus succubuerunt. Unde Carminianum in Pistoriensium potestatem pervenit. 71 Postquam vero in Totilae crudelissimi Gothorum regis mentionem incidimus, non alienum esse existimavimus si ea quae Villanus in chronicis suis de illius temporis Pistoriensibus scribit paucis recitaremus. Sunt enim memoratu digna et ad propositum nostrum aliquatenus pertinere videntur. 72 «Totilam» namque «Florentino nomini ob illam memorabilem profligatorum Gothorum stragem, quos sub montibus Faesulanis, Radagaso et Alarico ducibus, a Florentinis caesos ac trucidatos fuisse constabat, supra quam dici potest infensum, nihil aliud cogitare potuisse» scribit «nisi quemadmodum Florentiam funditus everteret, ut nullum eius vestigium ullo umquam tempore appareret ubi aliquod memoratae victoriae signum ceu perpetuus quidam trophaeus deletae gentis suae ostenderetur. 73 Per hunc ergo modum urbem nostram a solo delere cupiens, viribus
Abbreviated transcription (Latin):
digne post longas tẽpestates & multi plicia peri¬
cula super stites erant. et q̃ secunt᷑. Pistorium
itaq atotila uariis ac diuersis cladibus uexata per
multa secula intenebris iacuit antequa caput
erigere. & pristinas uires resumẽ posset ꝑtotidẽ
enim fere se cẽtoꝵ euciter annoꝵ curneula
qiͣ fato quodam cius de temporis diuinitus agerẽ¬
tur us q ad millesimũ supra cẽtesimũ quinqua¬
gie simu quartum. cristiane salutis annũ latuiste
uidetur quo quidem tempore pistonenses. cum &tot
tantisq iam pridem . ex amclatis laboribus iespi¬
raie. && fines suos. paulo latius amplificare cepi¬
ssent. cum pratẽsibus de carminiano ĩ medio duoꝵ
prope opidoꝵ spatio constituto faustis omnibus cõ¬
tenderunt. Nam ꝗͣ ꝗͣ pratenses in eo certamine flo¬
rentinis opibus iuuarentur e proxima tamen eius¬
dem castelli planitie uicti. & superati pistono¬

Expanded text:
dignae post longas tempestates et multiplicia peridignae post longas tempestates et multiplicia pericula superstites erant» et quae sequuntur. 69 Pistorium itaque a Totila variis ac diversis cladibus vexata, per multa saecula in tenebris iacuit antequam caput erigere et pristinas vires resumere posset. Per totidem enim fere sexcentorum circiter annorum curricula, quasi fato quodam eiusdem temporis divinitus ageretur, usque ad millesimum supra centesimum quinquagesimum quartum Christianae salutis annum latuisse videtur. 70 Quo quidem tempore Pistorienses, cum ex tot tantisque iam pridem exanclatis laboribus respirare et fines suos paulo latius amplificare coepissent, cum Pratensibus de Carminiano, in medio duorum prope oppidorum spatio constituto, faustis ominibus contenderunt. Nam quamquam Pratenses in eo certamine Florentinis opibus iuvarentur, in proxima tamen eiusdem castelli planitie victi et superati Pistorien
Abbreviated transcription (Latin):
hec ip̃a sola remanserat tar quiniisluna e&
populonia iam pridẽ absumptis. florentim ãt
industria terra preualebant perusini ubertate
soli & opportunitate loci crescentes. magnã po¬
tẽtia habuere. Senas splendor urbanarũ rerum
& familiarum &cellentia longe nobitarunt
Mactulerunt potetie materiam ruselle. & po¬
territorii omnibus fere prestantes sed incerflo¬
rentinos. & perusinos constitutis duarum ua¬
lidissimarum ciuitatũ officiebant potẽtie na
cortona quidẽ in auretinonĩ potestate ꝑͥ mansit
nomine et ciuitatis amisso doncc haud multo su¬
pra nr̃am etatẽ pristinum locum recuperare ẜ¬
meruit hos proxime sequebant luceses uolater¬
rani pistonenses urbeuetani uiterbienses / nã
sutrinos. & ne pesinos atꝙ omnẽ illam etrurie
partẽ q̃ romane urbi adiacet ue secunda primo
romanoꝵ. fortuna sie postremo aduersa magi¬
is afflixerat. He igitur ciuitates memoratũ

Expanded text:
haec ipsa sola remanserat, Tarquiniis, Luna et haec ipsa sola remanserat, Tarquiniis, Luna et Populonia iam pridem absumptis. Florentini autem industria terra praevalebant. Perusini, ubertate soli et opportunitate loci crescentes, magnam potentiam habuere. Senas splendor urbanarum rerum et familiarum excellentia longe nobilitarunt, et attulerunt potentiae materiam Rusellae et Poterritorii omnibus fere praestantes, sed inter Florentinos et Perusinos constitutis, duarum validissimarum civitatum officiebant potentiae; nam Cortona quidem in Arretinorum potestate diu permansit, nomine etiam civitatis amisso, donec haud multo supra nostram aetatem pristinum locum recuperare promeruit. Hos proxime sequebantur Lucenses, Volaterrani, Pistorienses, Urbevetani, Viterbienses; nam Sutrinos et Nepesinos atque omnem illam Etruriae partem quae Romanae urbi adiacet ut secunda primo Romanorum fortuna sic postremo adversa magis afflixerat. Hae igitur civitates memoratu
Abbreviated transcription (Latin):
uideant qui iam dudum permulta secula rerũ
gestarũ historias & conmentana con serberẽt
nisi pertotilam flagellum dei multio que ad¬
modum diximꝰ cal amitatũ generib ea temoe¬
state affligeretur cuius quidẽ rei &. nõ nuss
alii eroni coꝵ sengtores & leonardea m̃ inpr̃i¬
mis quem ego cetens histoncis pacẽ omnium
dixerim anciquissimos dum taxat exripiore
incegntatt & proritate ser monis & elgantia
& ornatu latine locutionis & ordine anlt¬
di preferendum et nõ dupito ⁊̃ libris usople¬
enim ut uillaniẽ ceterosq huius modi scripto¬
res omictamus cũ de pluribus & uariis totius
italie calamitatibus .& quonã modo postea
prouincia mã. ab huius modi bbaricis cruiđ¬
sitatibus liberaret in primo florenti narum hi¬
storiarum. libro lo queretꝰ quodam loco uerbu
florentia perusia sene plurimũ eminebant
zed pixini classe potentes late mari domina¬
bant᷑ eo facilius ꝙ mantima e tus cis ubibus

Expanded text:
videantur qui iamdudum per multa saecula rerum videantur qui iamdudum per multa saecula rerum gestarum historias et commentaria conscriberent, nisi per Totilam Flagellum Dei multis, quemadmodum diximus, calamitatum generibus ea tempestate affligeretur. Cuius quidem rei et nonnulli alii chronicorum scriptores et Leonardus noster in primis – quem ego ceteris historicis pace omnium dixerim, antiquissimos dumtaxat excipio et integritate et puritate sermonis et elegantia et ornatu Latinae locutionis et ordine scribendi praeferendum esse non dubito – in libris suis plaenim, ut Villanum ceterosque huiusmodi scriptores omittamus, cum de pluribus et variis totius Italiae calamitatibus et quonam modo postea provincia nostra ab huiusmodi barbaricis crudelitatibus liberaretur in primo Florentinarum historiarum libro loqueretur, quodam loco verba Florentia, Perusia, Senae plurimum eminebant. 67 Sed Pisani classe potentes late mari dominabantur eo facilius quod maritima ex Tuscis urbibus
Abbreviated transcription (Latin):
in ipĩs radicibus montiũ inquibus sita erat ab¬
Musa eet eõsque intacta & inlesa permãsit qͦ¬
ad cõmemoratus totilia omnium regum ita seui¬
ssimus ut obnimia eius seuitiã. & in humanam
quandã crudelitatẽ a cunctis gentibus flagellũ
dei cognomi nari meruent ip̃am unã cum religs
pene omnibus totius italie urbibus pluribus cala¬
mitatũ generbus. affligeret. Creuit itaq in illis
pacis. & tranquillitatis sue temporbus ac multi¬
tudine ppłi & amplitudine urbis paulatim
auges cens mirum inmodum perplura secula.
ad aucta est. Quo circa nemo mirari debet
si nulla huius urbis ceu mo dice cuiusdam oo:
uilis. & incunabulis lactentis i nueteribus histo¬
niis metio habeat. postea uoꝰ cum perlonga illa.
pacis & quietis. tempora cresce̾ uideret prostc¬
to ut arbitror nũꝗͣ perpetuo com tẽ poraneonĩ
scriptoꝵ silentio ob ruta fuisset q̃q pauei fuisce

Expanded text:
in ipsis radicibus montium, in quibus sita erat, abin ipsis radicibus montium, in quibus sita erat, abstrusa esset – eo usque intacta et illaesa permansit quoad commemoratus Totila omnium regum ita saevissimus ut ob nimiam eius saevitiam et inhumanam quamdam crudelitatem a cunctis gentibus “Flagellum Dei” cognominari meruerit ipsam una cum reliquis paene omnibus totius Italiae urbibus pluribus calamitatum generibus affligeret. 64 Crevit itaque in illis pacis et tranquillitatis suae temporibus, ac multitudine populi et amplitudine urbs paulatim augescens, mirum in modum per plura saecula adaucta est. Quocirca nemo mirari debet si nulla huius urbis – ceu modicae cuiusdam et vilis et in cunabulis latentis – in veteribus historiis mentio habeatur. 65 Postea vero, cum per longa illa pacis et quietis tempora crescere videretur, profecto – ut arbitror – numquam perpetuo contemporaneorum scriptorum silentio obruta fuisset, quamquam pauci fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
atuisse nihilq memoratu clignum gessisse ui¬
deatur prima enĩ & secunda quorum ad huc cer¬
ta q̃dam. & ex pͣssa uestia cemuntur non tertia
ista q̃ nuc urbis menia uidemus clara q̃dã &
euidẽtia huius piimene imbecillitatis & paruita¬
tis inditia consbicimus nam illa primorum &
secundorum murorum uestigia ut diximus usq
ad tẽpora nã perdurãt quippe ad primã eius edi¬
ficatione quam aliquot ante annos ꝗͣ xp̃s prosa¬
lute. humani generis carnem susciperet ex ra¬
tronibus. & causis superius assignatis factã fui¬
sse non in iuria existimamus. & credimus ueg
ad infausta illa uel potius calamitosa totile cr¬
udelissimi gothorum regis tempora sex centi circi¬
ter anni fluxisse perhibentur. Inhis ͤ & centoꝵ¬
annoꝵ interuallis qqͣ m̃łta. & etrurie. & italie
opidã ex uariis et diuersis hunnorũ & uandalorum
oppressionibus deleta fuissent. hec tamẽ urbs qͣsi

Expanded text:
latuisse nihilque memoratu dignum gessisse vilatuisse nihilque memoratu dignum gessisse videatur. 61 Prima enim et secunda, quorum adhuc certa quaedam et expressa vestigia cernuntur, non tertia ista quae nunc urbis moenia videmus, clara quaedam et evidentia huius primaevae imbecillitatis et parvitatis indicia conspicimus. 62 Nam illa primorum et secundorum murorum vestigia – ut diximus – usque ad tempora nostra perdurant; quippe a prima eius aedificatione – quam aliquot ante annos quam Christus pro salute humani generis carnem susciperet ex rationibus et causis superius assignatis factam fuisse non iniuria existimamus et credimus – usque ad infausta illa vel potius calamitosa Totilae crudelissimi Gothorum regis tempora sexcenti circiter anni fluxisse perhibentur. 63 Inannorum intervallis, quamquam multa et Etruriae et Italiae oppida ex variis et diversis Hunnorum et Vandalorum oppressionibus deleta fuissent, haec tamen urbs – quasi
Abbreviated transcription (Latin):
rim mutilatũ euasisse nõ ignoraremus quid
ostaret nequaꝗͣ intelligimus quo minus re¬
cte ac merito mediocrem quandam antiqui¬
tatis originẽ habuisse putaremus p̃fertim
cum hoc ip̃m. grauibi cõ me moratis salustii
uerbis haud quaꝗͣ repugnare uicleamus : rre
ueteratã de niꝙ̃ ae ꝓ tot annoꝵ. curricula abi¬
initio deductam uulgtuem doctorum pariter &
indoctorum peregrtnoꝵ acfinitimoꝵ & dome¬
sticorum omnium opinionẽ non parur uel potius ma
ue duorum singularissimorum uirorũ iam per
om̃s scͥolas celebrate ac decautate. Anstotelis Cĩ¬
ceronis q sentẽtie quarũ altera phy losophus fa¬
mã omnino uanam eeͥ non posse dicit. q̃ frequẽ¬
tibus cunctarum pene gentium uocibus: celebrare¬
tur.Altera orator cunctorum populorum consẽsũ
dei uocem ex istimandũ eẽ testatur ab ip̃o tamẽ
sue edificationis ex ordio urbs ip̃a ita parua ita
imbecilla fuisse perhibetur. ut permulta secula

Expanded text:
rim – mutilatum evasisse non ignoraremus, quid rim – mutilatum evasisse non ignoraremus, quid obstaret nequaquam intelligimus quo minus recte ac merito mediocrem quamdam antiquitatis originem habuisse putaremus, praesertim cum hoc ipsum gravibus commemorati Sallustii verbis haudquaquam repugnare videamus. 59 Inveteratam denique ac per tot annorum curricula abinitio deductam, vulgarem doctorum pariter et indoctorum, peregrinorum ac finitimorum et domesticorum omnium opinionem non parvi vel potius maxuae duorum singularissimorum virorum iam per omnes scholas celebratae ac decantatae Aristotelis Ciceronisque sententiae, quarum altera philosophus famam omnino vanam esse non posse dicit, quae frequentibus cunctarum paene gentium vocibus celebraretur; altera orator cunctorum populorum consensum Dei vocem existimandum esse testatur. Ab ipso tamen suae aedificationis exordio urbs ipsa ita parva, ita imbecilla fuisse perhibetur ut per multa saecula
Abbreviated transcription (Latin):
Lentis eotuile got forum regis tengenbus ua¬
nis oiuers orumꝰ generum dadibuo ⁊ulezitas ae
urbis antiquitatẽ illa et accedere uidentur
ꝙ pleraq ingẽtiũ edificiorũ palatiorumq ue¬
srigia sub ipsis radicibus montiũ paulo supͫ
urbem plomghant quidẽ spatia qi hordine in¬
serta extare & appare̾ uidemus. q̃ profecto a¬
eiquam huius ciuitatis medio critatẽ uł ma¬
xime protẽdẽ. & significare uidentur. Adho
preterea cõ firmandum illud nõ ĩ merito ad¬
iungere & adhibeͬ possumus ꝙ nos plures ue¬
teres solemnesq cirographos legisse meminimꝰ
quibus precipua q̃dam nõ nullarum piston¬
ensiũ basilicaru priuilegia plane. & aperte
continebant. ea priuilegia ultra quingentos
originis sue annos. o stendebant: Si itaq hoc
opidum no dum. ꝑdictis̨ ratio nibus moti
ꝑ salustii tẽpora hedificatum fuisse credere¬
mus de iñ. quoq &xilla crudeli totile tẽpesta¬
te mł̃tis in iu yiis lacessitũ tandẽ ut ita dixe¬

Expanded text:
thorum regis temporibus variis diversorum generum cladibus vexatas et urbis antiquitatem illa etiam accedere videntur, quod pleraque ingentium aedificiorum palatiorumque vestigia sub ipsis radicibus montium paulo supra urbem per longa quidem spatia, quasi ordine inserta, exstare et apparere videmus; quae profecto antiquam huius civitatis mediocritatem vel maxime portendere et significare videntur. Ad hoc praeterea confirmandum illud non immerito adiungere et adhibere possumus, quod nos plures veteres solemnesque chirographos legisse meminimus, quibus praecipua quaedam nonnullarum Pistoriensium basilicarum privilegia plane et aperte continebantur; ea privilegia ultra quingentos originis suae annos ostendebant. 58 Si itaque hoc oppidum nondum, praedictis rationibus moti, per Sallustii tempora aedificatum fuisse crederemus, deinde quoque ex illa crudeli Totilae tempestate multis iniuriis lacessitum, tandem – ut ita dixe
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ppłoꝵ imperium assumpiserit. at una ꝓpe die mi¬
rabile dictu pistorii. & aliaꝵ subditarũ ciuitatum
chia tum ami sit que admodum tertio huius uoluminis
libro quo ad nũm proposinim ꝑ tinere uidebit᷑ bre¬
uiter referemus :¬

Expanded text:
torum populorum imperium assumpserit; atque una prope die – mitorum populorum imperium assumpserit; atque una prope die – mirabile dictu – Pistorii et aliarum subditarum civitatum dominatum amisit, quemadmodum tertio huius voluminis libro, quoad nostrum propositum pertinere videbitur, breviter referemus
Abbreviated transcription (Latin):
tis pistorii inpalatio ppħ dce ciuitatis congregatouh
Uicarius sere nissimi dnĩ gualterii ducis athenaꝵ & flo¬
rẽtinoꝵ ac pistoriensium dñi residebat. & reliqua pace
preterea cum pisanis sin aliꝗͣ uł honoribus ał digni¬
tatis cura egit firmauitq inter ceteras .n. conditiões
& pacta hec fuisse dicunt ut pisani lucam quindeam
annis retinerẽt arce custodirẽt. deinde liberam dimi¬
cterent. & cetera hurmodi dedecoris & ignominie
refercta at ꝙ hec foris domi uoͬ rapinis direptioibus
xiliis laniationibus trudationibus dmq usq adeo
deseuit ut eius in humana crudelitas no amplius nono
mese cum dimidio tollerari potuerit nam trecetesiõ
quadragesimo tertio sus millesimũ xpiane salutis añõ
mese quintilis onatione priuatũ urbe ꝙ de pulsũ fuis¬
se constat anno an in stante septẽbre. Con memora¬

Expanded text:
tis Pistorii in palatio populi dictae civitatis congregato, ubi tis Pistorii in palatio populi dictae civitatis congregato, ubi vicarius serenissimi domini Gualterii ducis Athenarum et Florentinorum ac Pistoriensium domini residebat» et reliqua. 265 Pacem praeterea cum Pisanis, sine aliqua vel honoris vel dignitatis cura, egit firmavitque; inter ceteras enim condiciones et pacta haec fuisse dicuntur: ut Pisani Lucam quindecim annis retinerent, arcem custodirent, deinde liberam dimitterent, et cetera huiusmodi, dedecoris et ignominiae referta. 266 Atque haec foris; domi vero rapinis, direptionibus, exsiliis, laniationibus, trucidationibus denique usque adeo desaeviit ut eius inhumana crudelitas non amplius nono mense cum dimidio tolerari potuerit. 267 Nam trecentesimo quadragesimo tertio supra millesimum Christianae salutis anno, mense Quintilis, dominatione privatum urbeque depulsum fuisse constat, cum anno ante instante Septembre commemora
Abbreviated transcription (Latin):
non iam florentini pp̃ħ nomine sed sui ipsius titulo eaꝵ
ciuitatu decretis ac deliberationibus suscepit. qđ id circo
facẽ uid eoat᷑. ut benuolenta alii ua sibi comemorito spło
deuiceret. non paruũ n benefitium se illis ciuititibus con¬
ferre putabat. si que dudum florentinis sub eent . eas
equis conditionibus cum dominatoribus suis redderet
proindde singulis conmemoratis ciuitatibus florentia dũ¬
taxat ex cepta ubi ip̃e redere cupiebat singulum gubs¬
natorẽ prefecit qui eius nomine gub̾ naret. nam pi sto¬
rii. Melia dusum quedam equite esculanũ eius ui catiũ
enaꝵl dux. & dnus Forentinus. Atergo at ita scribe¬
bat᷑. Nobilibus uiris dñis. Melia duso Uicario Antia¬
nis ciuitatis pistorii dilectis mis: ea in suotestate
In aliquid deliberando cã incontiõe proponebat᷑ in huĩc
modum scribi consueuit. Generali consilio ppħ ciuita¬

Expanded text:
– non iam Florentini populi nomine, sed sui ipsius titulo – earum – non iam Florentini populi nomine, sed sui ipsius titulo – earum civitatum decretis ac deliberationibus suscepit. Quod idcirco facere videbatur ut benevolentia aliqua sibi commemoratos populos devinciret. Non parvum enim beneficium se illis civitatibus conferre putabat, si quae dudum Florentinis subessent, eas aequis condicionibus cum dominatoribus suis redderet. 263 Proinde singulis commemoratis civitatibus – Florentia dumtaxat excepta, ubi ipse residere cupiebat – singulum gubernatorem praefecit, qui eius nomine gubernaret. Nam Pistorii Meliadusum quemdam equitem Esculanum eius vicarium enarum dux et dominus Florentinus». A tergo autem ita scribebatur: «Nobilibus viris dominis, Meliaduso vicario, antianis civitatis Pistorii dilectis nostris». Ea insuper te aliquid deliberandi causa in contione proponebatur, in hunc modum scribi consuevit: «Generali consilio populi civita
Abbreviated transcription (Latin):
pͣsidium ad ducere liceret uibem nono postqͣ a florentinis.
recepta fuerat. mese pieanis reliquerunt nullo unꝗͣ bello ma¬
gis dehonestatũ fuisse florẽtini ppħ nom̃ arretinus inquit
historicus hanc ignominia repente aliud dedecus mani¬
s consecutũ est. Diss ensio enim ac dis coydia. cẜ huius mõi
ca interciues ita uehemens: & acerba orit᷑. ut mala teste
&escitus duci gualterium athenaꝵ ducẽ ꝑ castruccra¬
ni belli tpr̃aiam antea cognitum. & in ter caroli robti
regis filii proceres ut supra retulimus cõnumeratum substi¬
tuerent. qui postea dominium ciuitatis nefayie nimis oc¬
cupauit quemadmodum a comemorato historico sex¬
to historiarum suarum libro latius. & uberius expli¬
cat᷑ parto ut diximus dominatu deẜuando illo iam
cura supererat. Unde domi. & foris multa prouidẽ¬
cia fore constituit. Itaꝗ statim perlegatos aretii uo¬
la teranũ ac pistorii contionibus aduocatis impẽr ium

Expanded text:
praesidium abducere liceret, urbem nono postquam a Florentinis praesidium abducere liceret, urbem nono postquam a Florentinis recepta fuerat mense Pisanis reliquerunt. Nullo umquam bello magis dehonestatum fuisse Florentini populi nomen Arretinus inquit historicus. 260 Hanc ignominiam repente aliud dedecus maius consecutum est. Dissensio enim ac discordia ex huiusmodi causa inter cives ita vehemens et acerba oritur ut Malatestae exercitus duci Gualterium Athenarum ducem – per Castrucciani belli tempora iam antea cognitum et inter Caroli Roberti regis filii proceres, ut supra retulimus, connumeratum – substituerent. 261 Qui postea dominium civitatis nefarie nimis occupavit, quemadmodum a commemorato historico sexto historiarum suarum libro latius et uberius explicatur. Parto, ut diximus, dominatu, de servando illo iam cura supererat, unde domi et foris multa providenda fore constituit. 262 Itaque statim per legatos Arretii, Volaterrarum ac Pistorii contionibus advocatis, imperium
Abbreviated transcription (Latin):
tiete t̃ iano finẽ habuitꝰ. ut de priori pecunie quantita¬
te obrdifficultates post emptionẽ sub secutas septiagintadai¬
tmat milia denaherent᷑ atq uti erat luca reciperet᷑. preli¬
um deinde intei floretinos ae pieanos satis atrox satisq eni¬
entum fuit. In eo certamine pisam florentinos superanint
qui & si pro fligati fiuese uiderent᷑ duo mͥ equitum milia m̃¬
cede condia erꝰunt exhononiẽsibus uoͣ ac feraiensibus sex¬
centos amastino ꝗ uingentos habuere. His igit forensibus
ac qubuidam sus domestieis opio florentini duce mali¬
testa arminensi in agrum liucẽ se in faustis omnibus cõ¬
tenderunt atq ut in conspectũ hostiũ uenere cum eis pu¬
gnare ip̃is pugnã detrectantibus. non potuerunt: A&
& tremum cum nichil pisanis ci cunquaq obsidentib
importan posse uideret᷑. qui intus erant necessitate co¬
acti deditionẽ fact᷑ compellunt᷑. Qua re pacti ut in columes

Expanded text:
tiente tyranno, finem habuit, ut de priori pecuniae quantitatiente tyranno, finem habuit, ut de priori pecuniae quantitate ob difficultates post emptionem subsecutas septuaginta dumtaxat milia detraherentur atque uti erat Luca reciperetur. 258 Proelium deinde inter Florentinos ac Pisanos satis atrox satisque cruentum fuit. In eo certamine Pisani Florentinos superarunt, qui etsi profligati fuisse viderentur, duo tamen equitum milia mercede conduxerunt; ex Bononiensibus vero ac Ferrariensibus sexcentos, a Mastino quingentos habuere. His igitur forensibus ac quibusdam suis domesticis copiis Florentini, duce Malatesta Ariminensi, in agrum Lucensem infaustis ominibus contenderunt; atque ut in conspectum hostium venere, cum eis pugnare – ipsis pugnam detrectantibus – non potuerunt. 259 Ad extremum, cum nihil Pisanis circumquaque obsidentibus importari posse videretur, qui intus erant necessitate coacti deditionem facere compelluntur. Quare pacti ut incolume
Abbreviated transcription (Latin):
ueeanur de industria preter miçtimus sea profecto ut ait
unius orator nichil est aliua cumdis ceu in fabulis ent¬
dos: sigeirtum more belare qͣ ftito acnature repugnare
Post mnulta uarie intet florentinos ac mastinumsgesta
teruannus plerunq superatus lucã qͣto moion pretio po¬
terat diciten & uenundare cogitabãt. Unde florenif
i rebus magnificis prodigi potiusq auari homines du¬
centis quinquaginta aureoꝵ: milibũs ut conuenerãt lu¬
cam a mastino redemerunt ac confestim presidium mi¬
litum tras miserunt. qđ pisani usꝙ adeo moleste tulerunt
ut mignis mediola nensium mantuanoꝵ pas mesium patã¬
uinoꝵ auxiliaribus Copiis emptam uibem circum sedde
presumeret. Quo cuꝰ ca nouum bellum interpisanos & flo¬
rentinos originem haxit. Interea mastinus per legatos a
Florentinis flagitabat ut lucam caperent. pecunam sol¬
uerent ea res florentie agitata demũ huius modi as &e¬

Expanded text:
deamur de industria praetermittimus. Sed profecto, ut ait deamur de industria praetermittimus. Sed profecto, ut ait eximius orator, nihil est aliud cum diis, ceu in fabulis traditur, gigantum more bellare quam fato ac naturae repugnare. 255 Post multa varie inter Florentinos ac Mastinum gesta tyrannus plerumque superatus Lucam, quanto maiori pretio poterat, licitari et venundare cogitabat. Unde Florentini, in rebus magnificis prodigi potius quam avari homines, ducentis quinquaginta aureorum milibus – ut convenerant – Lucam a Mastino redemerunt ac confestim praesidium militum transmiserunt. 256 Quod Pisani usque adeo moleste tulerunt ut magnis Mediolanensium, Mantuanorum, Parmensium, Patavinorum auxiliaribus copiis emptam urbem circumsedere praesumerent. Quocirca novum bellum inter Pisanos et Florentinos originem traxit. Interea Mastinus per legatos a Florentinis flagitabat ut Lucam caperent pecuniam solverent. 257 Ea res Florentiae agitata, demum huiusmodi, assen
Abbreviated transcription (Latin):
postea eos ex responsionibus legatoꝵ postulationibus suis
sa tiffacturos cognouisszet. longe alia refugia uana cic fal¬
sa querebat. donec oratores re infecta frus trati floren¬
tiã redierunt paulo pose legatoꝵ recessum in iuriam con¬
tumilie adiecibe uidet: nam quas luce habebat opias in
agrum florẽtinoꝵ populandi. & uastandi grã premisit
p hunc igit᷑. modũ fractis federibus bellũ lucẽse denuo nas
eẽnt. nõ eñ pristine dignitatis memores atq romanoꝵ
maiorum suorum uestigia imitari cupientes acrius ac
uehe mẽtius sese uiresq suas attollebant q uippe nouas cum
peyusinis ac senẽsibus pacta instaurabant. accetera onmnia
agebant. ne gloriodum eoꝵ nomẽ in hiuius modi aduersus lu¬
censes inceptis dede coraret᷑. multa & uaria ac profecto
admirabilia ppħm florẽtinum plurib contra lucenses bel¬
lis gese ese constat que ne longius a procosito nõ dligei¬

Expanded text:
postea eos ex responsionibus legatorum postulationibus suis postea eos ex responsionibus legatorum postulationibus suis satisfacturos cognovisset, longe alia refugia vana ac falsa quaerebat, donec oratores, re infecta frustrati, Florentiam redierunt. 252 Paulo post legatorum recessum, iniuriam contumeliae adiecisse videtur; nam quas Lucae habebat copias, in agrum Florentinum populandi et vastandi gratia praemisit. Per hunc igitur modum, fractis foederibus, bellum Lucense denuo nascessent, non tamen pristinae dignitatis immemores atque Romanorum maiorum suorum vestigia imitari cupientes, acrius ac vehementius sese viresque suas attollebant; quippe nova cum Perusinis ac Senensibus pacta instaurabant ac cetera omnia agebant ne gloriosum eorum nomen in huiusmodi adversus Lucenses incoeptis dedecoraretur. 254 Multa et varia ac profecto admirabilia populum Florentinum pluribus contra Lucenses bellis gessisse constat, quae ne longius a proposito nostro digre
Abbreviated transcription (Latin):
tibus floretinis mastini sociis. & amicis paulo post
factũ: fuisse scribit: florentini enim ꝑ huius modi
intercessionem facilius lucensi uibe potiri posse
sperabant. nam. & in federibus. inite intes eõs soci¬
eratis precipue ex pressum erat lucam florentino¬
ium ee oporte̾ si quando in potestatẽ confederatio¬
nis sue deueniret & ip̃e et que cunq agenet hactarets
Florentinoꝵ cã face̾ palam. &aperte dictibat. re deinde uti
parmẽ ses conuenerant cõfecta luca atyranno suscepta
Clorentini confestim adeum legatos miserunt. urbem que¬
admodum promiserat. postulantes. legatis responsum ẽ.
se magna pecunie quantitatẽ proea susceptione rufis fratͥ¬
bus dedisse quam repetere intẽdebat oroinde si lucam
uellet pecuniam pararent. ea erat sũma trecentor: sexagĩ¬
ta milium aureoꝵ ac tanta  tam magna pecunie quãti¬
tate florentinos ab inceptis deterre existimabat sedcum

Expanded text:
tibus Florentinis, Mastini sociis et amicis, paulo post tibus Florentinis, Mastini sociis et amicis, paulo post factum fuisse scribitur. 249 Florentini enim per huiusmodi intercessionem facilius Lucensi urbe potiri posse sperabant; nam et in foederibus initae inter eos societatis praecipue expressum erat Lucam Florentinorum esse oportere, si quando in potestatem confoederationis suae deveniret; et ipse etiam quaecumque ageret tractaretque Florentinorum causa facere palam et aperte dictitabat. 250 Re deinde – uti Parmenses convenerant – confecta, Luca a tyranno suscepta, Florentini confestim ad eum legatos miserunt, urbem, quemadmodum promiserat, postulantes. Legatis responsum est se magnam pecuniae quantitatem pro ea susceptione Rufis fratribus dedisse, quam repetere intendebat; proinde si Lucam vellent, pecuniam pararent. Ea erat summa trecentorum sexaginta milium aureorum. 251 Hac tanta et tam magna pecuniae quantitate Florentinos ab incoeptis deterrere existimabat; sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
duobus circiter equitum milibus duoyum dierum in¬
tes uallo incredibile dictu urbis menia pulsaret qͣ
euestigio patentibus portis ingressus lastyuccian¬
os inde exegit. exiloq multauit. postremo ꝯgrega¬
ta pecunia quãtũ alucc̃sibus & haurin poterat. nãs
alpes ire constituit. proinde qr italie ꝑ tesus eẽt rece¬
ptis arufis parmensibus .xxx. quinq aureoyum
milibus lucam ac parma eis gubernandã dimifit.
atq ingermaniã remeauĩt. Rufi parmẽses ut proco¬
gnitione rerum paulo altius aborigine repetamus ad
gualterium athenarum duce puenire cupientes que
florentini populi libertatem bccupasze diximus ires
piãt frẽs exquibus duo bello uiribusq cocicta par¬
mã mastino ea tempes tate florẽtinorum socio de¬
diderunt ac et ut teytius qui lucesibus dominani
uidebat ei lucam traderet. ultro obtulerunt. quod
non modo non repugnãtibus sed potius consentien¬

Expanded text:
duobus circiter equitum milibus duorum dierum induobus circiter equitum milibus duorum dierum intervallo – incredibile dictu – urbis moenia pulsaret, quam e vestigio patentibus portis ingressus Castruccianos inde exegit exsilioque multavit. 247 Postremo congregata pecunia, quantum a Lucensibus exhauriri poterat, trans Alpes ire constituit. Proinde, quasi Italiae pertaesus esset, receptis a Rufis Parmensibus triginta quinque aureorum milibus, Lucam ac Parmam eis gubernandam dimisit atque in Germaniam remeavit. 248 Rufi Parmenses – ut pro cognitione rerum paulo altius ab origine repetamus, ad Gualterium Athenarum ducem pervenire cupientes, quem Florentini populi libertatem occupasse diximus – tres erant fratres, ex quibus duo, bello viribusque coacti, Parmam Mastino, ea tempestate Florentinorum socio, dediderunt ac etiam ut tertius, qui Lucensibus dominari videbatur, ei Lucam traderet ultro obtulerunt. Quod non modo non repugnantibus sed potius consentien
Abbreviated transcription (Latin):
quem admodum merebat᷑ crũdelter in teremesunt nõ
multo post iohannes boemie rex dimictere i taliã sta¬
tuerat qmͦ fortuna que abinitio secunda ei admodium
fauerat prospera cepta sua desertusse iudeeait. ac nuꝑ
confederatione cum bononie legato aduersus mastin¬
um ueronesium trannum. &e socios contracta adũ¬
sarii superiores euaserant. Uncie parmã cum carolo fi¬
Lio acceteris militibus se contulerat. Quo çisea cashũ¬
ccii filii quos pro ob sidibus parme tenebat occasionẽ
recuperande luce &x ad uersitabus sius ut arbi traban¬
t᷑. nacti eparma clam airepta fuga suoito mouerunt.
atq in caͬfaynanie regionem celerrime uenerunt. ubi
coactis multis ueteribus pris sui amicis. &e familia¬
ribus lucam accesserunt quam mox ingress i bidu¬
um eius dominationem preter arcẽ dum taxat in
qua presidium regis erat poszederunt. id cũ sodes
audiret uersus lucam ita celeriter iter aripuit. ut cum

Expanded text:
quemadmodum merebatur, crudeliter interemerunt. 244 Non quemadmodum merebatur, crudeliter interemerunt. 244 Non multo post Iohannes Bohemiae rex dimittere Italiam statuerat, quoniam fortuna, quae ab initio secunda ei admodum faverat, prospera coepta sua deseruisse videbatur ac nuper, confoederatione cum Bononiae legato adversus Mastinum Veronensium tyrannum et socios contracta, adversarii superiores evaserant. 245 Unde Parmam cum Carolo filio ac ceteris militibus se contulerat. Quocirca Castruccii filii, quos pro obsidibus Parmae tenebat, occasionem recuperandae Lucae ex adversitatibus suis – ut arbitrabantur – nacti, e Parma clam arrepta fuga subito moverunt atque in Carfananiae regionem celerrime venerunt. 246 Ubi coactis multis veteribus patris sui amicis et familiaribus, Lucam accesserunt, quam mox ingressi, biduum eius dominationem – praeter arcem dumtaxat, in qua praesidium regis erat – possederunt. Id cum Iohannes audiret, versus Lucam ita celeriter iter arripuit ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
teris que adtutelam urbis necessaria erant. propriis eoꝵ
sumptibus prouideret᷑. qđ illi per moleste ferentes faceͣ
recusabant. & enĩm iniustum simł atq iniquum eẽ pu¬
tabant ut qui ubem totam omnibus ut di bonis exuisset
eamq inpro priam militu suorum utilitatem conuer¬
tisset is postea mandare auderet ut denecessariis di¬
repte. & &ute uybis prouisionibus. alienis sumotib
proui deret᷑. At philippus contra diiserens cuncta iͥn
bello parta ip̃o bellorum iure mili tum eẽ contẽdebat atꝙ
finitima excastyuccii accersimi florentini nominis ho¬
stis manibus adimeretuy. his igr. & huius modi contẽ ti¬
onibus sese inuicem implicantibus ac quecunq ad ciuita¬
tis conẜuationẽ necess aria admodum impedientibus nec
tantum quantum sat erat. fyumenti inpoytabat. nec cete¬
magnarum dissensionum Castruccius non ignarus ĩ
spem ue relictis ut pote in signem prie sue proditorem¬

Expanded text:
teris quae ad tutelam urbis necessaria erant propriis eorum teris quae ad tutelam urbis necessaria erant propriis eorum sumptibus provideretur, quod illi permoleste ferentes facere recusabant; etenim iniustum simul atque iniquum esse putabant ut qui urbem totam omnibus – ut dicitur – bonis exuisset eamque in propriam militum suorum utilitatem convertisset, is postea mandare auderet ut de necessariis direptae et exutae urbis provisionibus alienis sumptibus provideretur. 185 At Philippus, contra disserens, cuncta in bello parta ipso bellorum iure militum esse contendebat; atqbs tam magna et tam finitima ex Castruccii acerrimi Florentini nominis hostis manibus adimeretur. His igitur et huiusmodi contentionibus sese invicem implicantibus ac quaecumque ad civitatis conservationem necessaria admodum impedientibus, nec tantum quantum sat erat frumenti importabatur nec cetemagnarum dissensionum Castruccius non ignarus, in spem ve
Abbreviated transcription (Latin):
tatibus pisas peruenit: ibi presentiã suã ostendens magni¬
tudineq animł afflictis rebus aduinges cetera infide reti¬
nuit᷑. post hec collectis undiq copiis ac cumgalearxo ui¬
ce comite qui post res mecholani amizzas perditasq opes
aceum confugerat in agrum pistoriesem profectus inar¬
cẽ murli que media inter hostes relicta erat frumentũ
simł presidiumq induxit. lucam mox pisasq regressus
pisanos quasi pro arbitrio suo admini strabat. pecunias ꝙ ad
bellum inde sumebat : nec aliquid omictebat qđ ad recu¬
perationẽ amisse uibis ullate nus ꝑtinene arbitraretur:
cuius recuperande non paruam s̃pem nata inter florenti¬
nos ac philippum nuꝑ dissensio prebebat. post captum n
direptumq pistorium cum urbs plane rebus omnibus
spoliata fuiszet. contentio quedam inter phi lip pumd
Florentinos dediuisione prede coorta uidebat. nam ph¬
ilippus florentinis iniunxerat. ut đ frumento ac dece¬

Expanded text:
tantibus Pisas pervenit. Ibi praesentiam suam ostendens magnitantibus Pisas pervenit. Ibi praesentiam suam ostendens magnitudinemque animi afflictis rebus adiungens cetera in fide retinuit. 182 Post haec collectis undique copiis ac cum Galeatio Vicecomite, qui post res Mediolani amissas perditasque opes ad eum confugerat, in agrum Pistoriensem profectus, in arcem Murli, quae media inter hostes relicta erat, frumentum simul praesidiumque induxit. 183 Lucam mox Pisasque regressus, Pisanos quasi pro arbitrio suo administrabat pecuniasque ad bellum inde sumebat, nec aliquid omittebat quod recuperationem amissae urbis ullatenus pertinere arbitraretur; cuius recuperandae non parvam spem nata inter Florentinos ac Philippum nuper dissensio praebebat. Post captum enim direptumque Pistorium, cum urbs plane rebus omnibus spoliata fuisset, contentio quaedam inter Philippum et Florentinos de divisione praedae coorta videbatur. 184 Nam Philippus Florentinis iniunxerat ut de frumento ac de ce