comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ssentior. Sed illud me mouet qm̃ de
libera uoluntate quȩstio est. & uide¬
mus ipsa bene uti cȩteris. uel non bene.
quomͦ & ipsa inter illa quibus utimͣ
numeranda sit. A Quomodo om̃ia
quȩ ad scientiam cognoscimus. ratio¬
ne cognoscimus. & tamen etiam ipsa
ratio inter illa numeratur quȩ ratio¬
ne cognoscimus: An oblitus es cum
quereremus quȩ ratione cognoscamt᷑:
confessũ te fuisse etiam rationem ra¬
tione cognosci: Noli ergo mirari. si ce¬
teris ꝑ liberam uoluntatem utimur.
etiam ipsa libera uoluntate ꝑ eam ip¬
sam uti nos posse. ut quodam modo
se ipsa utatur uoluntas. quȩ utitur
cȩteris. sicut seipsam cognoscit ratio.
quȩ cognoscit &̃ cȩtera. Nam ꝙ me-¬
moria non solum cȩtera om̃ia quȩ
meminimus comprȩhendit. sed
etiam quod non obliuiscimur nos
habere memoriam. ipsa se memoria
quodammodo tener in nobis. quȩ
non solum alioꝵ. sed etiam sui me.¬
minit. uł potius nos. & cętera. & ipsã
per ipsam meminimus.

Expanded text:
ssentior. Sed illud me movet, quoniam de libera voluntate quaestio est, et videmus ipsam bene uti caeteris vel non bene, quomodo et ipsa inter illa quibus utimur numeranda sit. A. Quomodo omnia quae ad scientiam cognoscimus, ratione cognoscimus, et tamen etiam ipsa ratio inter illa numeratur quae ratione cognoscimus. An oblitus es, cum quaereremus quae ratione cognoscantur, confessum te fuisse etiam rationem ratione cognosci? Noli ergo mirari si caeteris per liberam voluntatem utimur, etiam ipsa libera voluntate per eam ipsam uti nos posse; ut quodammodo se ipsa utatur voluntas quae utitur caeteris, sicut seipsam cognoscit ratio, quae cognoscit et caetera. Nam et memoria non solum caetera omnia, quae meminimus comprehendit; sed etiam quod non obliviscimur nos habere memoriam, ipsa se memoria quodammodo tenet in nobis, quae non solum aliorum, sed etiam sui meminit, vel potius nos et caetera et ipsam per ipsam meminimus. 52.
Abbreviated transcription (Latin):
caro corruptibilis mortalisq porta¬
t̃. An non uidemꝰ in ipso petro qͣntũ
indicat euangłm extitisse tantam
confessionẽ. ut audire meruerit.
beatus es symon bariona. quia ñ¬
tibi reuelauit caro et sanguis. sed
pater ms̃ qui in cęlis ẽ .&. paulopost
tam carnaliter eum de dñi passioe
sensisse. ut statim audierit. uade post
me sathana scandalum michi es: ñ
enim sapis quȩ dĩ sunt sed quȩ ho¬
minum: Et fortasse aliquanto inte

Expanded text:
caro corruptibilis mortalisque portacaro corruptibilis mortalisque portatur. An non videmus in ipso Petro, quantum indicat Evangelium, exstitisse tantam confessionem, ut audire meruerit, Beatus es Simon Bar Jona, quia non revelavit tibi caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est: et paulo post tam carnaliter eum de Domini passione sensisse, ut statim audierit, Vade post me, Satana, scandalum mihi es; non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum ? Et fortasse aliquanto inte
Abbreviated transcription (Latin):
loqui fecit Magis enim distat pecꝰ
ab homine. qũa homo reꝓbus ab
electis. sed tam̃ hominib. Non enĩ si
qͥsquã dixerit aliqͥd qͦd ad sapientiam
ꝑtinet continuo sapiens existiman-¬
dus est: sic nec quisqua si aliquando
ꝓphauerit.iam inter ꝓpħas numera-¬
bitur. cũ & dñs in euangło dicat qͦs¬
dam cum gaudio uerbum excipere.
& radicis altitudinẽ non habere.
sed eẽ temporales. Ideoq sicut conse¬
quens indicat lectio. factum est
in parabolam. sic & saul int̾ ꝓpħas.
Hoc igitur mirari desinamꝰ. cum
in hominibus apparet diuinitus
aliquid. quorum uł meritum uel
habitum excedit: cum forte uult
ds̃ cuiusdam significationis grã
tale aliquid demonstrari. Si autẽ hoc
mouer. quod postea saul malo sp̃u
randum ẽ. Illud enim factum ẽ ex
dispensatione aliquid significandi.
hoc ex merito uindicandi. Nec mo¬
uere nos debent hȩc alternantia in
animo humano. hoc ẽ in creatura
mutabili: p̃sertim eo tempore quo

Expanded text:
loqui fecit. Magis enim distat pecus loqui fecit. Magis enim distat pecus ab homine, quam homo reprobus ab electis, sed tamen hominibus. Non enim si quisquam dixerit aliquid quod ad sapientiam pertinet, continuo sapiens existimandus est. Sic nec quisquam, si aliquando prophetaverit, jam inter prophetas numerabitur: cum et Dominus in Evangelio dicat quosdam cum gaudio verbum excipere, et radicis altitudinem non habere, sed esse temporales . Ideoque sicut consequens indicat lectio, factum est in parabolam, Si et Saül inter prophetas ? Hoc igitur mirari desinamus, cum in hominibus apparet divinitus aliquid, quorum vel meritum vel habitum excedit, cum forte vult Deus cujusdam significationis gratia tale aliquid demonstrari. 3. Si autem hoc movet, quod postea Saül malo spirirandum est. Illud enim factum est ex dispensatione aliquid significandi, hoc ex merito vindicandi. Nec movere nos debent haec alternantia in animo humano, hoc est in creatura mutabili; praesertim eo tempore quo
Abbreviated transcription (Latin):
secreto repentinus significatur affla-¬
tus. Horum igitur modoꝵ quo po-¬
tius affectum esse intelligamus sa-¬
ul. satis apparet ex eo quod ibi scri-¬
ptum est: conuertit ds̃ in saul cor ali-¬
ud. Sic enim aliam cordis affectionẽ
significat. quã conuertendo fecit d̾s.
ut imaginum significantium &. prę¬
figurantium capax fieret ad ꝓpheti-
modi fuerunt. atq istam transitoriã
quȩ in saul apparuit: quantũ distat
inter loquelam humanã cũm lo¬
quuntur homines. & cum eadem
loquela ꝓpter necessarium ꝓdigiũ
asina locuta ẽ. in qua sedebat balaã
ꝓpha. Accepit enum hoc ad tempus
illud iumentum. ut ds̃ quod statue¬
rat monstraret. non ut habitu ꝑpe¬
tuo int̾ homines bestia loqueret᷑.
Aut si hoc exemplum maiore diffe¬
rentia remotum ẽ. muldominꝰ miran¬
dum est. homini reprobo datã fuisse
ad momentum temporis affectu
transitorio ꝓpħiam: quando ille
dederat. qui & asinam cũ uoluit

Expanded text:
secreto repentinus significatur afflasecreto repentinus significatur afflatus. Horum igitur modorum quonam potius affectum esse intelligamus Saül, satis apparet ex eo quod ibi scriptum est, Convertit Deus in Saül cor aliud. Sic enim aliam cordis affectionem significat, quam convertendo fecit Deus ut imaginum significantium et praefigurantium capax fieret, ad prophetaeteri hujusmodi fuerunt, atque istam transitoriam quae in Saül apparuit, quantum distat inter loquelam humanam, cum loquuntur homines, et cum eadem loquela propter necessarium prodigiam asina locuta est, in qua sedebat Balaam propheta . Accepit enim hoc ad tempus illud jumentum, ut Deus quod statuerat demonstraret, non ut habitu perpetuo inter homines bestia loqueretur. Aut si hoc exemplum majore differentia remotum est; multo minus mirandum est homini reprobo datam fuisse ad momentum temporis affectu transitorio prophetiam, quando ille dederat, qui et asinam cum voluit
Abbreviated transcription (Latin):
gat. sed res ipsas intueatur. sicut in-¬
telligitur sapientia & iustitia om̃isq
in commutabilis & diuina species:
ad ꝓpħiam de qua nunc agimus
non ꝑtinet. Utroq autẽ munere pro¬
phetiȩ donantur. qui & rerum ima-¬
gines in sp̃u uident. & quid ualent
simul intelligunt. aut certe manifestis
locutionib in ipsa demonstratione
informant᷑. sicut in apoca lypsi quȩdã
exponunt᷑. Nescientes autẽ afficit
ꝓpħiȩ sꝑc. sicut cayphas cum esser
pontifex ꝓpħauit de dño. quod ex-¬
pediret unum mori ꝓ tota gente cũ
aliud in uerbis quȩ dicebat atcender.
quȩ non se a seipso dicere nesciebat.
Abundant in scĩs libris exempla.
& res prudentiȩ tuȩ notissimas lo-¬
quor. Non enim ista dicis ex me. sed
in eis me ꝑcunctando ꝓbas. & cogno¬
scere cupiens ꝓficiscentem. & corrige¬
re paratus errantem. Hoc autẽ uer¬
bo quod positum ẽ. in siluit in eum
sp̃s: tamquã ex abdido diuinitatis

Expanded text:
gat, sed res ipsas intueatur, sicut ingat, sed res ipsas intueatur, sicut intelligitur sapientia, et justitia, omnisque incommutabilis, et divina species, ad prophetiam, de qua nunc agimus, non pertinet. Utroque autem munere prophetiae donantur ii, qui et rerum imagines in spiritu vident, et quid valeant, simul intelligunt, aut certe manifestis locutionibus in ipsa demonstratione informantur, sicut in Apocalypsi quaedam exponuntur. Nescientes autem afficititus, sicut Caiphas cum esset pontifex prophetavit de Domino quod expediret unum mori pro tota gente , cum aliud in verbis quae dicebat attenderet; quae non se a se ipso dicere nesciebat. Abundant in sanctis Libris exempla; et res prudentiae tuae notissimas loquor. Non enim ista dicis ex me, sed in eis me percontando probas, et cognoscere cupiens proficientem, et corrigere paratus errantem. Hoc autem verbo, quod positum est, Et insiluit in eum spiritus; tanquam ex abdito divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
non solum pleriq scĩ sed & pharao
& nabugodonosor rex iudit. quod
nemo eoꝵ intelligere ualebat. sed
tamen uidere uterq poterat: aut
ꝑ demonstrationem in extasi. quod la-¬
tini non nulli pauorem interpretan-¬
tur. Mirum sipprie sed uicine tamen
cum fit alienatio a sensibus corporis.
ut sp̃c hominis diuino sp̃u assum¬
ptus capiendis atq intuendis ima-¬
ginibus uacet. sicut danieli demon-¬
stratum ẽ quod non intelligebat. &¬
petro illud uas summissum de cȩlo
quatuor linteis. Nam et ip̃se guid il¬
la demonstratio figuraret. postea co¬
gnouit. ꝑ fructum autẽ mentis ad in¬
telligentiam uno modo. cum hȩc ipsa
quȩ demonstrant᷑ imaginib. quid
significert. & quo ꝑtineant reuelat᷑.
quȩ certior ꝓpħia ẽ am magis ipsã
ruit intelligere qđ pharao non nisi
uidere: & daniel exponit regi.quod
ille cernit & nescit. Cum uͦ ita mens
afficitur. ut non rerum imagines
comecturali examinatione intelli-¬

Expanded text:
non solum plerique sancti, sed et Pharao non solum plerique sancti, sed et Pharao et Nabuchodonosor rex vidit quod nemo eorum intelligere valebat, sed tamen videre uterque potuerat : aut per demonstrationem in ecstasi, quod nonnulli Latini stuporem interpretantur; mirum si proprie, sed vicine tamen, cum sit mentis alienatio a sensibus corporis, ut spiritus hominis divino spiritu assumptus capiendis atque intuendis imaginibus vacet; sicut Danieli demonstratum est quod non intelligebat, et Petro illud vas submissum de coelo quatuor lineis : nam et ipse quid illa demonstratio figuraret postea cognovit. Per fructum autem mentis ad intelligentiam uno modo, cum haec ipsa quae demonstrantur imaginibus quid significent et quo pertineant revelatur; quae certior pruit intelligere, quod Pharao nonnisi videre; et Daniel exponit regi, quod ille cernit et nescit. Cum vero ita mens afficitur, ut non rerum imagines conjecturali examinatione intelli
Abbreviated transcription (Latin):
diret. Quȩ si subeunda ẽ. ꝓlixius
otium tempusq flagitat. Sed nunc
memoradio est significantur. quomͦ
intelligerem nosse dignatus es. & meis
de primo regnoꝵ libro iussisti ut ex¬
ponerem. quomͦ sit dictum. & insiluit
sp̃s dñi in saub: cum alibi dicat .&. sp̃c¬
di malus in saul. ita scriptum ẽ. Et
factum ẽ cum conuerteret humerũ
suum. ut iret a. samuhel. conuertit
ds̃ in saul cor aliud. & uenerunt om̃a
signa illa die. Et uenit in de in colłẽ.
& ecce chorus ꝓpħarum in obuiam
hȩc illi samuhel. cum eum uissus
unxisset: & hoc quidem non puto
rum animarum potest maculare
contactus. Attingit enĩ ubiq. ꝓpter
suam mundiciam. Afficit autem ñ
om̃s eodemmͦ. sed alios ꝑ informa¬
tionem sp̃c eoꝵdem hominum ubi
rerum demonstrant᷑ imagines. alios
ꝑfructum mentis ad intelligentiã.
alios utraq inspiratione. alios etiam
nescientes. Sed ꝑ informationẽ sp̃ẽ
duobus modis. aut ꝑ somnia sicut

Expanded text:
diret; quae si subeunda est, prolixius diret; quae si subeunda est, prolixius otium tempusque flagitat: sed nunc memoratio est, significantur, quomodo intelligerem nosse dignatus es et meis de primo Regnorum libro jussisti ut exponerem, quomodo dictum sit, Et insiluit spiritus Domini in Saül cum alibi dicat, Et spi malus in Saül . Ita enim scriptum est: Et factum est cum converteret humerum suum, ut iret a Samuel, convertit Deus in Saül cor aliud, et venerunt omnia signa illa die: et venit inde in collem, et ecce chorus prophetarum in obviam haec illi Samuel, cum eum jussus unxisset. Et hoc quidem non puto rum animarum potest maculare contactus. Attingit enim ubique propter suam munditiam . Afficit autem non omnes eodem modo, sed alios per informationem spiritus eorumdem hominum, ubi rerum demonstrantur imagines; alios per fructum mentis ad intelligentiam; alios utraque inspiratione; alios etiam nescientes. Sed per informationem spiritus duobus modis: aut per somnium, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
atis iam de apło me ad
ꝓposita respondisse exi¬
stimo: nunc ad ea quȩ
de li hris regnoꝵ requi¬
sisti aliud uolumen ag¬
grediar. quȩ sicut mul-¬
ta & prope omia uete¬
rum libroꝵ figuratiora sunt &. my-¬
sterioꝵ uelaminibus in uoluta. Qũa¬
uis autẽ ex eo quod transieris ad
xp̃m auferatur uelamen. tamen
uidemus nunc inenigmate: tunc
autẽ facie ad faciem. Nelam̃ quippe
om̃ino intercludit aspectum. enigma
uero tamquam ꝑ speculum. sicut
idem apłs ait uidemus nunc ꝑspe¬
culum in enigmate. nec euidentis¬
simam detegit speciem. nec ꝓrsus
obtegit ueritatem. Aggrediamur
ergo & ista duce dño. tuis potius sub-¬
leuati orationibus. qũã iussionibus
aggrauati: presertim quia exepła
tua non hoc te intellexi quȩrere.
quid hȩc in ꝓpħia significent. in
quo reuera obtemꝑare michi esset
difficillimum. quia & de tota eorũ¬
dem contextione libroꝵ ducenda
ẽẽt intentio. & si esset ꝓmptior intel¬
lectus. magnitudo tãmen oꝑis impe¬

Expanded text:
atis jam de Apostolo me ad proposita respondisse existimo: nunc ad ea quae de libris Regnorum requisisti aliud volumen aggrediar; quae, sicut multa et prope omnia veterum Librorum, figuratiora sunt, et mysteriorum velaminibus involuta. Quamvis autem ex eo quod transierimus ad Christum, auferatur velamen : tamen videmus nunc in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Velamen quippe omni modo intercludit aspectum; aenigma vero, tanquam per speculum, sicut idem apostolus ait, Videmus nunc per speculum et in aenigmate , nec evidentissimam detegit speciem, nec prorsus obtegit veritatem. Aggrediar ergo et ista, duce Domino, tuis potius sublevatus orationibus, quam jussionibus aggravatus. Praesertim quia ex epistola tua non hoc te intellexi quaerere, quid haec in prophetia significent: in quo revera obtemperare mihi esset difficillimum; quia et de tota eorumdem contextione librorum ducenda esset intentio, et si esset promptior intellectus, magnitudo tamen operis impe
Abbreviated transcription (Latin):
infirmum. Et si enim non eos edere
debiusti: maiore tamen&. ueriore gła
quisq correctus. sua confessione rep̃-¬
henditur: quam cuiuslibet errantisore
laudatur. Quamuis in eorundem Re¬
citatione libroꝵ auditores & lauda-¬
tores tuos. non om̃s ista quȩ sana do-¬
ctrina imꝓbat: uel ante sensisse uel .i.¬
ad ea tibi consensisse crediderin: sed
acie mentis ipso tuȩ recitationis im-¬
petu cursuq ꝑstricta. hȩc parum ad¬
uertere potuisse aut certe etiam illos
qui aduertere potuerunt non in te
rerum liquidissimam ueritatẽ. sed
uerboꝵ affluentiam & ingenii facul¬
tatem indolemq laudasse. Plerumq
enim prȩdicatur & amatur eloquiũ
in spe uiuenis. & si nondum habear
maturitatẽ. fidemq doctoris. Quappt̃.¬

Expanded text:
infirmum. etsi enim eos non edere infirmum. etsi enim eos non edere debuisti, maiore tamen et ueriore gloria quisque correctus sua confessione reprehenditur quam cuiuslibet errantis ore laudatur. quamuis in eorundem recitatione librorum auditores et laudatores tuos 11011 omnes ista quae sana doctrina inprobat uel ante sensisse uel ad ea tibi consensisse crediderim, sed acie mentis ipso tuae recitationis impetu cursuque perstricta haec parum aduertere potuisse ant certe etiam illos qui aduertere potuerunt non in te rerum liquidissimam ueritatem, sed uerborum afluentiam et ingenii facultatem indolemque laudasse. plerumque enim praedicatur et amatur eloquium in spe iuuenis, etsi nondum habeat maturitatem fidemque doctoris. quap
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid in occultis dĩ oꝑib ignoran¬
II.do. sed temere in cognita ꝓ cognitis
asserendo. & falsa ꝓueris ꝓferendo. ac¬
III. defendendo peccat᷑. Ignorantiam uero
meam utrum animȩ hominum no¬
uȩ fiant. an de parentib. quas tam̃
a creatore dõ non de ipsius substantia
fieri dubitare fas non ẽ. aut non de¬
bere reprehendi. aut ab eo debere a qͦ
potest docente & auferri. & habere in
se animas corporum similitudines
incorporeas. ipsas autẽ non esse cor-¬
pora.&. salua distinctione animȩ ꝙ
sp̃s etiam uniuersaliter animã sp̃m
nuncupari: puto quod ꝑsuaserim ca¬
ritati tuȩ. Si autẽ ꝑsuadere non potui.
uirum tamen ea dixerim quȩ ꝑsua¬
dere debuerint: qui legent
potius iudicabunt. Si qua sane alia
quȩ plurima in tuis libris emendan¬
da michi uidentur scire fortasse desi¬
deras: uenire tibi non sit onerosum.
non tamqua discipulo ad magistrũ.
sed primeuo ad grandeuum. forti ad

Expanded text:
aliquid in occultis Dei operibus ignoranaliquid in occultis Dei operibus ignorando, sed temere incognita pro cognitis astruendo, et falsa pro veris proferendo ac defendendo, peccatur. Ignorantiam vero meam, utrum animae hominum novae fiant, an de parentibus quas tamen a creatore Deo non de ipsius substantia fieri dubitare fas non est, aut non debere reprehendi, aut ab eo debere, a quo potest docente et auferri: et habere in se animas corporum similitudines incorporeas; ipsas autem non esse corpora et salua distinctione animae et spiritus etiam uniuersaliter animam spiritum nuncupari puto quod persuaserim caritati tuae; si autem persuadere non potui, utrum tamen ea dixerim quae persuadere debuerim qui legent potius iudicabunt. Si qua sane alia, quae plurima in tuis libris emendanda mihi uidentur, scire fortasse desideras, uenire tibi non sit onerosum, non tamquam discipulo ad magistrum, sed primaeuo ad grandaeuum, forti ad
Abbreviated transcription (Latin):
trix. aut infantes sine regeneratione
baptismatis mortuos ad indulgentiam
ꝑuenire originalium peccatoꝵ. aut
eos quos dñs p̾destinauit ad baptismũ
posse ante defungi. nec in eis quod
om̃pc p̃destinauit impleri: aut de his
qui prius quam baptirent᷑ ex pirant
dictum esse quod scriptum est. raptus
est ne malitia mutaret intellectum illiꝰ¬
atq ad hunc sensum cętera ꝑtinentia.
aut earum aliquas mansiones ẽẽ extͣ
regnum d̃i quas multas in domo pa-¬
tris sui dñs dixit esse: aut sacrificiuor
corporis & sanguinis xp̃i ꝓhis qui ñ
baptirati de corpore exierint offerendũ:
aut aliquos eoꝵ qui sine baptismate
xp̃i moriunt᷑ in paradysum interim
recipi: ac post modum ꝙ regni cȩloꝵ
beatitudinẽ consequi. Nȩc p̾cipue
caue fili: nec cognominari uincentiꝰ
de lecteris si uis esse uictor erroris: nec
te quando aliquid nescis existimes sci¬
re: sed ut scias disce nescire. Neq enĩ

Expanded text:
trix\'; aut \'infantes sine regenerationis trix\'; aut \'infantes sine regenerationis baptismate mortuos ad indulgentiam peruenire originalium peccatorum\'; aut \'eos, quos dominus praedestinauit ad baptismum, posse ante defungi nec in eis quod omnipotens praedestinauit inpleri\'; aut \'de his, qui priusquam baptizentur exspirant, dictum esse quod scriptum est: raptus est, ne malitia mutaret illius intellectum atque ad hunc sensum cetera pertinentia; aut \'earum aliquas mansiones extra regnum dei esse, quas multas in domo patris sui dominus dixit esse\'; aut \'sacrificium corporis et sanguinis Christi pro his qui non baptizati de corpore exierint offerendum\'; aut \'aliqu moriuntur, in paradisum interim recipi, ac postmodum et regni coelorum beatitudinem consequi. » Haec praecipue cave, fili, nec cognominari Vincentius delecteris, si vis esse victor erroris. Nec te quando aliquid nescis, existimes scire: sed ut scias, disce nescire. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
ta legitur sp̃s. non negabis ulterius.
Quo circa si q illa quȩ deanma in cor¬
porea disputata sunt capis & sapis.
non est unde tibi displiceam. quod eã
me scire dixi non corpus esse sed sp̃m.
quia & corpus non esse monstratur.
dilectione conscriptos. repensa dilectio
ne sumis q legis. si in principio pri¬
mi tui libri audis & te ipsum .ꝙ. studes
sicut dixisti tuam sententiam non tue¬
ri si impbabilis detegatur. illa p̃cipue
undecim caue de quib te in libro
suꝑiori commonui: ne animã sic di¬
cas ex dõ. ut eam non de nulla nec
de alia sed de sua natura creauerit:
aut quod ꝑ infinitum tempus atq
ita semꝑ animas det. sicut semꝑ est
ipse quidat: aut animam meritum
aliquod ꝑdidisse ꝑ carnem. quod
habuerit ante carnem. aut animam
ꝑ carnẽ reparare habitudinẽ priscã.
perq ipsam carnem renasci. ꝑ qũa
meruerat in quinari: aut qͦd anima
ante omne peccatum meruerit ẽẽ pecca-¬

Expanded text:
ta legitur spiritus, non negabis ulterius. ta legitur spiritus, non negabis ulterius. Quocirca si et illa quae de anima incorporea disputata sunt capis et sapis, non est unde tibi displiceam, quod eam me scire dixi non corpus esse, sed spiritum: quia et corpus non esse monstratur, dilectione conscriptos, repensa dilecne sumis et legis, si in principio primi tui libri audis et te ipsum et studes, sicut dixisti, \'tuam sententiam non tueri, si inprobabilis detegatur\', illa praecipue undecim caue, de quibus in libro superiore commonui: ne \'animam sic dicas ex deo, ut eam non de nulla nec de alia, sed de sua natura creauerit\'; aut \'quod per infinitum tempus atque ita semper animas det, sicut semper est ipse qui dat\'; aut \'animam meritum aliquod perdidisse per carnem, quod habuerit ante carnem\'; aut \'animam per carnem reparare habitudinem priscam perque ipsam carnem renasci, per quam meruerat inquinari\'; aut \'quod anima ante omne peccatum meruerit esse pecca
Abbreviated transcription (Latin):
nerali uocabulo anima pecoris rete
potuit sic uocari: sicut legitur in libro
ecclasten. Quis scit sp̃s filiorum homi-¬
nis si ascendat ipse sursum: & sp̃c peco¬
ris si descendat ipse deorsũ in terrã. teq
in diluuii uastitate ita scriptũ est. Et
mortua est om̃is caro quȩ mouebatur
suꝑ terrã. uolatilium. pecoꝵ. & iumen¬
toꝵ .ꝙ. ferarum. ꝙ. om̃is serpens quimo¬
uetur suꝑ terram . s. om̃is homo. ꝙ
omia quęcumq habent sp̃m uitȩ
Ubi remotis om̃ib dubitationis
ambagib generale animȩ nomen esse
intelligimus sp̃m: cuius quidem no¬
minis significatio tam late pater. ut
etiam ds̃ uocetur sp̃s .&. iste flatus
aerius quauis sit corporeus. appella¬
tur in psalmo sp̃s tempestatis. Qua-¬
ꝓpter .&. i quȩ anima est etiam sp̃m
nuncupari: puto quod ammonitus
his quȩ cominemoraui diuinarum
testimoniis paginarum. ubi q anima
pecoris cui non est intellectus appella-¬

Expanded text:
nerali uocabulo anima pecoris recte nerali uocabulo anima pecoris recte potuit sic uocari, sicut legitur in libro Ecclesiaste: quis scit, spiritu sfiliorum hominis si ascendat ipse sursum et spiritus pecoris si descin diluvii vastitate ita scriptum est: Et mortua est omnis caro, quae movebatur super terram, volatilium, pecorum, et jumentorum, et ferarum, et omnis serpens qui movetur super terram et omnis homo, et omnia quaecumque habent spiritum vitae . Ubi remotis omnibus dubitationis ambagibus, generale nomen animae esse intelligimus, spiritum. Cujus quidem nominis significatio tam late patet, ut etiam Deus vocetur spiritus . Et iste flatus aereus, quamvis sit corporeus, appellatur in Psalmo spiritus tempestatis . Quapropter et eam, quae anima est, etiam spiritum nuncupari, puto quod admonitus his, quae commemoravi, divinarum testimoniis paginarum, ubi et anima pecoris, cui non est intellectus, appella
Abbreviated transcription (Latin):
tamen quod sentit. quod sapit. quod
iuget sp̃s sit necesse est. Item paulopost.
Aliud erit inquis anima .&. aliud sp̃s:
sapientia sensus animȩ. His uerbis
satis indicas quid esse sp̃m hominis
sentias. id est rationale nrm quo sentit.
atq intelligit anima: non sicut senti¬
tur corporis sensibus. sed sicut ẽ ille inti¬
mus sensus ex quo ẽ appellata sententia.
Hinc autẽ pecorib sine dubitatione
preponimur: eoquod sint illa rationis
exꝑtia. Non habent itaq sp̃m peco¬
ra. id est intellectum: & rationis. & sa¬
pientiȩ sensum. sed animã tantũ. Nã
& de illis dictum ẽ. Producant aquȩ
repentia animarũ uiuentium: ꝙ. ꝑͥ¬
ducat terra animam uiuentẽ. Ut ergo
plenissime ac planissime noueris eã
quȩ anima ẽ more diuinoꝵ eloquioꝵ
etiam sp̃m dici. appellat᷑ pecoris sp̃s. ꝯ
uriq non habent pecora illum sp̃m
qũe tua dilectio discernens ab anima.
diffiniuit. Unde manifestum est. ꝗͦd ge¬

Expanded text:
tamen quod sentit, quod sapit, quod tamen quod sentit, quod sapit, quod uiget, spiritus sit necesse est. item paulo post: aliud erit, inquis, anima et aliud spiritus, sapientia et sensus animae. his uerbis satis indicas quid esse spiritum hominis sentias, id est rationale nostrum, quo sentit atque intellegit anima, non sicut sentitur corporis sensibus, sed sicut est ille intimus sensus, ex quo est appellata sententia. hinc autem pecoribus sine dubitatione praeponimur, eo quod sunt illa rationis expertia. non habent itaque spiritum pecora, id est intellectum et rationis ac sapientiae sensum, sed animam tantum. nam et de illis dictum est: producant aquae repentia animarum uiuentium, et: producat terra animam uiuentem. ut ergo plenissime ac planissime noueris eam quae anima est more diuinorum eloquiorum etiam spiritum dici, appellatur pecoris spiritus. et utique non habent pecora illum spiritum, quem tua dilectio discernens ab anima definiuit. unde manifestum est, quod ge
Abbreviated transcription (Latin):
es. Nam cum d̾s bonus nichil non ra¬
tione condiderit. ipsumq hominẽ
animal rationale. intellectus capacẽ.
Rationis compotem. sensuq uiuacem.
qui om̃ia Rationis exꝑtia prudenti
ordinatione distribuat ꝓcreauerit.
His tuis uerbis satis asseriusti quod
om̃ino uerissimum ẽ. hominẽ esse cõ¬
potem rationis. atq intelligentiȩ ca¬
pacem: quod utiq non sunt animalia
rationis exꝑtia. Unde & testimonio di
uino eõqui non intelligunt pecoribus
comparasti. non utiq habentibus intelle-¬
ctum. Quod &. alio loco scriptum ẽ. Noli¬
te esse sicut equus. & mulus. quibus ñ ẽ
intellectus. Quȩ cum ita sinr. attende
etiam quibus uerbis sp̃m diffinieris. atq
descripseris: cum illum ab anima distin¬
guere nitereris.Hec anima inquis quȩ
ex flatu d̾i habet originem. sine sensu
ꝓprio atq intellectu intimo esse non
potuit. quod est sp̃c. Et paulo post. Et
qũauis anima inquis animet corpus.

Expanded text:
es: "nam cum deus bonum nihil non raes: "nam cum deus bonum nihil non ratione condiderit ipsumque hominem, animal rationale, intellectus capacem, rationis compotem sensuque uiuacem, qui omnia rationis expertia prudenti ordinatione distribuat, procreauerit." his tuis uerbis satis asseruisti, quod omnino uerissimum est, hominem esse compotem rationis atque intellegentiae capacem, quod utique non sunt animalia rationis expertia; unde testimuino eos, qui non intellegunt, pecoribus comparasti non utique habentibus intellectum. quod et alio loco scriptum est: nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. quae cum ita sint, adtende etiam quibus uerbis spiritum definieris atque descripseris, cum illum ab anima distinguere niteris. haec anima, inquis, quae ex flatu dei habet originem, sine sensu proprio atque intellectu intimo esse non potuit, quod est spiritus. et paulo post: et quamuis anima, inquis, animet corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
ter nos sic eũ etiã ꝓprie sp̃m nuncupari.
ut non sit uniuersa anima:. sed aliquid
eiꝰ Tamen animã etiã sp̃m esse si ꝓpt̃ea
negas. quia eius intelligentia distin-¬
cte dicitur sp̃s: poteris negare uni¬
uersum semen iacob appellari isrł. qm̃
excepto iuda etiam distincte appellatus
est ifrł in tribubus decem quȩ in sa¬
maria tunc fuerunt. Sed quid opus
est hic diutius immorari. Iam nunc¬
unde facilius ostendamus: attende eã
scriptum est. & inclinato capite tra¬
didit sp̃m: ita uis intelligi tamquam
a parte totum significauerit: non
quod ea quȩ anima est possit & sp̃s
nuncupari : At ego ut possim expedi¬
tius ꝓbare quod dico: de ipsum testẽ
citius & commodius adhibebo. Sic
enim sp̃m diffinisti. ut pecora appare
nabilia quippe ideo dicunt᷑: quod ium
non habeant intelligentiȩ atq ratio-¬
nis. Unde cum hominẽ ip̃sum ammo¬
neres suam nosse naturam: ita locutus

Expanded text:
ter nos sic cum etiam proprie spiritum nuncupari, ter nos sic cum etiam proprie spiritum nuncupari, ut non sit uniuersa anima, sed aliquid eius. tamen animam etiam spiritum esse si propterea negas, quia eius intellegentia distincte dicitur spiritus, poteris negare uniuersum semen lacob appellari Israhel, quoniam excepto Iuda etiam distincte appellatus est Israhel in tribubus decem, quae in Samaria tunc fuerunt. sed quid opus est hic diutius inmorari unde facilius ostendamus attende, eam scriptum est, Et declinato capite tradidit spiritum. Ita vis intelligi tanquam a parte significaverit totum, non quod ea quae anima est, possit et spiritus nuncupari. At ego ut possim probare expeditius quod dico, teipsum testem citius et commodius adhibebo; sic enim spiritum definisti, ut pecora appareanabilia quippe ideo dicuntur, quod uim non habeant intellegentiae atque rationis. unde cum hominem ipsum admonere uoluisses suam nosse naturam, ita locutus
Abbreviated transcription (Latin):
uocari quȩ constar ex anima &. spiritu.
Quod ubi legeris nescio. Mentẽ quippe
nr̃am: nisi rationale & intellectuale no¬
strum dicere non solemus. Ac ꝑ hoc qd̾
ait idem apłs. renouamini autẽ sp̃u
mentis ur̃ȩ: quid aliud dixit. nisi reno¬
uamini mente ur̃a: Sic enim sp̃s men-¬
tis nichil est aliud qu̾a mens. quom
corpus carnis nichil aliud potest ẽẽ
quam caro. Nam & hoc scriptum est
in expoliatione corporis carnis. ubi
carnem corpus carnis appellat. Dicit
sane & alio modo sp̃m hominis. qũe
ꝓrsus a mente secernit.Si enĩ oraue¬
ro lingua inquit. sp̃s m̃s orat. mens
autẽ mea infructuosa est. uerum non
nunc de isto spu loquimur qͥ ẽ a men¬
te distinctus. habet iste suam eandẽq
difficilem questionem. multis enim mo¬
dis atq in diuersis significationibus
scripturȩ diuinȩ sp̃m nominant. sed
de quo nunc agimus. quo ratiocina¬
mur. intelligimus. sapimꝰ: constat in¬

Expanded text:
uocari, quae constat ex anima et spiritu\', uocari, quae constat ex anima et spiritu\', quod ubi legeris nescio. mentem quippe nostram nisi rationale et intellectuale nostrum dicere non solemus. ac per hoc quod ait idem apostolus: renouam i n i spiritu mentis uestrae, quid aliud dixit quam \'renouamini mente uestra\'? sic enim spiritus mentis nihil est aliud quam mens, quomodo corpus carnis nihil aliud potest esse quam caro. nam et hoc scriptum est: in expoliatione corporis carnis, ubi carnem corpus carnis appellat. dicit sane et alio modo spiritum hominis, quem prorsus a mente discernit: si enim orauero lingua, inquit, spiritus meus orat, mens autem mea infructuosa. est. uerum nunc non de isto spiritu loquimur, qui est a mente distinctus – habet iste suam eandemque difficilem quaestionem; multis enim modis atque in diuersis significationibus scripturae diuinae spiritum nominant —, sed de quo nunc agimus, quo ratiocinamur, intellegimus, sapimus, constat in
Abbreviated transcription (Latin):
id est quȩ ꝑdistantiam longitudinis.
latitudinis. altitudinis. locoꝵ occu¬
pant spacia. minora minoribus suis
partib. & maiora maioribus: puto
quod iam prudent̃ aduertas. Restar
ostendere. qũead modum quauis &
ꝓprie dicatur sp̃s non uniuersa ani¬
absoliusti animam meam a sp̃u meo.
tamen & uniuersa anima appelletur
hoc nomine quamuis multomagis
hȩc quȩstio nominum uideat᷑ esse non
rerum. Cum enim constet aliquid ẽẽ¬
in anima quod ꝓprie sp̃s nominetur.
quo excepto ꝓprie nominatur & anima.
iam de rebus ipsis nulla contentio est.
presertim quia illud etiam ego dico
ꝓprie uocari sp̃m quod &̃ tu dicis. idẽ
quo ratiocinamur. & intelligimus
quando ita distincte ista dicuntur
etiam mentẽ uidetur appellare cum
dicit: mente seruio legi dĩ: carne autẽ
legi peccati. Nam ipsa sententia ẽ. &
mentẽ hoc intelligat᷑ hic sp̃m dicere.
non sicut existimas uniuersam mentẽ

Expanded text:
id est quae per distantiam longitudinis, id est quae per distantiam longitudinis, latitudinis, altitudinis locorum occupant spatia, minora minoribus suis partibus et maiora maioribus, puto quod iam prudenter aduertas. Restat ostendere quemadmodum, quamuis et proprie dicatur spiritus non uniuersa aniabsoluisti animam meam ab spiritu meo —, tamen et uniuersa anima appelletur hoc nomine, quamuis multo magis haec quaestio nominum uideatur esse, 11011 rerum. cum enim constet esse aliquid in anima, quod proprie spiritus nominetur, quo excepto proprie nominatur et anima, iam de rebus ipsis nulla contentio est, praesertim quia illud etiam ego dico proprie uocari spiritum quod et tu dicis, id est quo ratiocinamur et intellegimus, quando ita distincte ista dicuntur,etiam mentem uidetur appellare, cum dicit: mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. nam ipsa sententia est: ementem, hoc intellegatur hic spiritum dicere, non, sicut tu existimas, \'uniuersam mentem
Abbreviated transcription (Latin):
non tamen uera dicimꝰ corpora. Pro.¬
lixioris autẽ sermonis ẽ. de isto gene¬
re similitudinum corporalium dili¬
gentissima disputatio: utrũ ꝙ angłi
seu boni seu mali sic appareant. qͣndo
specie hominum uł quorumlibet
corporum apparent. an habeant ali-¬
qua uera corpora. & in ipsoꝵ potius
ueritate uideantur: an uero in som¬
nis uł in extasi. in istis cernantur
non corporibus sed similitudinibus
corporum: uigilantib autẽ uera cer¬
nenda. ꝙ si opus est etiam tangenda
ingerant corpora.Sed ista in hoc libro
requirenda ꝙ ꝑtractanda esse non arbi-¬
tror. Nunc de anima incorporea satis
dictum sit. Quam si corporeã mauis
credere. prius tibi diffiniendum est
quid sit corpus: ne forte cum de re ipsa
inter nos conster. in cassum de nomine
laboremus. Quanta te tamen absur-¬
da secuta sint. tale corpus in anima
cogitantẽ qualia sunt quȩ ab homi¬
nib eruditis corpora nuncupantur:

Expanded text:
non tamen uera dicimus corpora. Pronon tamen uera dicimus corpora. Prolixioris autem sermonis est de isto genere similitudinum corporalium diligentissima disputatio, utrum et angeli, seu boni seu mali, sic appareant, quando specie hominum uel quorumlibet corporum apparent, an habeant aliqua uera corpora et in ipsorum potius ueritate uideantur, an uero in somnis uel in extasi in istis cernantur non corporibus, sed similitudinibus corporum, uigilantibus autem uera cernenda et, si opus est, etiam tangenda ingerant corpora. sed ista in hoc libro requirenda et pertractanda esse non arbitror. nunc de anima incorporea satis dictum sit. quam si corpoream mauis credere, prius tibi definiendum est quid sit corpus, ne forte, cum de re ipsa inter nos constet, incassum de nomine laboremus. quanta te tamen absurda secuta sint tale corpus in anima cogitantem, qualia sunt quae ab omnibus eruditis corpora nuncupantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tia iacebunt corporis tui membra:
non mortua. Ac ꝑ hoc nondum extra¬
cta est uelut de uagina sua gelata
illa forma sicut putas animȩ tuȩ:¬
& in ea tamen tota atq integra cerni¬
tur similitudo carnis tuȩ. Ex hoc gene¬
re similitudinũ corporalium quȩ
non corpora sicut corpora apparent.
sunt omĩa quȩ soõs libros legens
in ꝓpħicis etiã uisionib non intelli¬
gis. quibus significant᷑ ea quȩ gerunt᷑
in temporibus. uł p̾̃senti. uł p̾terito.
uł futuro. Falleris autẽ in eis: non
quia sunt ipsa fallacia. sed quia ñ
ea sicut accipienda sunt accipis. Ubi
enim sunt uisȩ animȩ martyrum.
in eadem reuelatione uisus ẽ ꝙ agnꝰ
quasi occisus. habens cornua septẽ:
ibi equi aliaq animalia sicut opor¬
tuit figurata. ibi postremo & stellȩ
ceciderunt. & cȩlum plicatum est ut
liber. nec tamen tunc concidit mun¬
dus. Ista itaq om̃ia si sapienter acci-¬
pimus. qũauis dicamꝰ uisa ueracia

Expanded text:
tia iacebunt tui corporis membra, tia iacebunt tui corporis membra, non mortua. ac per hoc nondum extracta est uelut de uagina sua gelata illa forma, sicut putas, animae tuae et in ea tamen tota atque integra cernitur similitudo carnis tuae. ex hoc genere similitudinum corporalium, quae non corpora sicut corpora apparent, sunt omnia quae sanctos libros legens in propheticis etiam uisionibus non intellegis, quibus significantur ea quae geruntur in temporibus, uel praesenti uel praeterito ucl futuro. falleris autem in eis, non quia sunt ipsa fallacia, sed quia non ea sicut accipienda sunt accipis. ubi enim uisae sunt animae martyrum, in eadem reuelatione uisus est et agnus quasi occisus habens cornua septem; ibi equi aliaque animalia, sicut oportuit, figurata; ibi postremo et stellae ceciderunt et caelum plicitum est ut liber; nec tamen tunc concidit mundus. ista itaque omnia si sapienter accipimus, quamuis dicamus uisa ueracia,
Abbreviated transcription (Latin):
gra ꝑmanebunt: Nouit enĩ se sub¬
trahere sicut dicis. cum ea pars car¬
nis cȩperit ex secari: ut ea forma q̃
inde sumpta est quando illud unde
sumpta est amputat᷑ non pereat. sed
qũauis infusa gelauerit. motu tam̃
celerrimo rapiatur. ꝙ interius recon¬
datur ut salua seruetur. & tamen ñ
sit masculus apud inferos masculino¬
rum genitalium secum afferens totũ.
qui cum illa in corpore non haberet
masculus fuit: ꝓpter eoꝵ solum locũ.
falsa sunt hȩc fili. Si non us ut sit in
anima sexus: non sit q. corpus. Non
om̃is similitudo corꝑis est corpus.
Dormi & uidebis. Sed cum euigilaue¬
ris: uigilanter discerne quod uideris
In somnis enĩ tͥ uelut corporeus appa¬
rebis: neq id corpus tuum sed anima
tua. nec uerum corpus. sed similitudo
corporis erit. Iacebit enim corpus tu¬
um: ambulabit ipsa. Silebit lingua
corporis tui: loquet᷑ illa. Clausi erunt
oculi tui: uidebit illa. Et utiq uiuen¬

Expanded text:
gra permanebunt ? nouit enim se subgra permanebunt ? nouit enim se subtrahere, sicut dicis, cum ea pars carnis coeperit exsecari, ut ea forma, quae inde sumpta est, quando illud unde sumpta est amputatur, non pereat, sed quamuis infusa gelauerit, motu tamen celerrimo rapiatur et interius recondatur, ut salua seruetur, et tamen non sit masculus apud inferos masculinorum genitalium secum afferens totum, qui cum illa in corpore non haberet, masculus fuit propter eorum solum locum. falsa sunt haec, fili; si non uis ut sit in anima sexus, non sit et corpus. Non omnis similitudo corporis corpus est. dormi, et uidebis; sed cum euigilaueris, uigilanter discerne quod uideris. in somnis enim tibi uelut corporeus apparebis; neque id corpus tuum, sed anima tua, nec uerum corpus sed similitudo corporis erit. iacebit enim corpus tuum, ambulabit ipsa; silebit lingua corporis tui, loquetur illa; clausi erunt oculi tui, uidebit illa; et utique uiuen
Abbreviated transcription (Latin):
a medullis intimis usq ad suꝑficiem
mam: ac ꝑ hoc accepisse infeminino
corpore quicquid habent femineoꝵ
uiscerum feminȩ & uerum ẽ hoc cor¬
pus: & hȩc uera sunt membra: ꝙ tam̃
non est femina. Cur obsecro te in uero
& uiuo corpore omĩa sunt membra
feminea. & non ẽ femina. in uiuo &.
uero corpore membra sunt masculina
ꝙ non ẽ masculus: Quis ista credere.
dicere. docere. prȩsumat: An qr ñ gene¬
rant animȩ. Ergo nec muli nec mulȩ
sunt masculi & feminȩ. An quia nec
concumbere poterant sine carneis
corporibus animȩ : Sed hoc aufertur
& eis qui castrantur. ꝙ tamen cumeis
adimatur & motus & opus. non adi¬
matur sexus. figura quantulacũq
masculinoꝵ manente membroꝵ. ne¬
mo unqũa masculum negauit eunu¬
chum Quid quod etiam apud te ani
mȩ eunuchoꝵ testes integros habent.
ꝙ si cuiquam genitalia prorsus tota
tollantur: tota in eius anima scdm¬
tuam opinionem ꝙ om̃ino inte¬

Expanded text:
a medullis intimis usque ad superficiem a medullis intimis usque ad superficiem mam; ac per hoc accepit in feminae corpore quicquid habent femineorum uiscerum feminae et uerum est hoc corpus et haec uera sunt membra et tamen non est femina. cur, obsecro te, in uero et uiuo corpore omnia sunt membra feminea, et non est femina, in uero et uiuo corpore membra sunt omnia masculina, et non est masculus ? quis ista credere, dicere, docere praesumat? an quia non generant animae? ergo nec muli et mulae sunt masculi et feminae. an quia nec concumbere poterunt sine carneis corporibus amimae? sed hoc aufertur et his qui castrantur et tamen, cum eis adimatur et motus et opus, non adimitur sexus figura quantulacumque masculinorum manente membrorum. nemo umquam masculum negauit eunuchum: quid quod apud te animae etiam eunuchorum testes integros habent et, si cuiquam genitalia prorsus tota tollantur, tota in eius anima secundum opinionem tuam et omnino inte
Abbreviated transcription (Latin):
poris similitudo non corpus.cum hoc
quod ego dico ꝓbet apud se quisq cũ
corpora imaginat᷑ absentum. ꝓbet
certe cum figuras ꝙ suam ꝙ alias suo¬
rum recolit somnioꝵ: a te autẽ huius
monstri. ubi & uerum ẽ & uiuum est
ꝙ. femineum ẽ corpus. & femineus ñ
est sexus. nullum in natura rerum
ꝓferat᷑ exemplum. Quod enĩ de phe¬
nice loqueris. ad rem de qua agit᷑
om̃ino non ꝑtinet. Resurrectioneor
quippe illa significat corporum. non
sexum destruit animarum: si tamen
ut credit᷑ de sua morte renascitur. Sed
arbitror qm̃ tuum sermonẽ parũ pu-¬
taueris fore plausibilem. si non multa
de phenice more adolescentiũ declama-¬
res. Numquid enĩ sunt in eius cor-¬
pore genitalia masculina. ꝙ non ẽ ma¬
sculus: uł feminina & non ẽ feminaͤ
Tu autẽ attende quid dicas: quid astrue¬
re. quid ꝑsuadere coneris. Animã dicis
ꝑcuncta membra diffusam gelando ri-¬
guisse: & auertice usq ad ima uestigia.

Expanded text:
poris similitudo, non corpus\', cum hoc poris similitudo, non corpus\', cum hoc quod ego dico probet apud se quisque, cum corpora imaginatur absentium — probet certe, cum figuras et suam et alias suorum recolit somniorum —, a te autem huius monstri, ubi et uerum est et uiuum est et femineum est corpus et femineus non est sexus, nullum in natura rerum proferatur exemplum ? Quod enim de phoenice loqueris, ad rem de qua agitur omnino non pertinet. resurrectionem quippe illa significat corporum, non sexum destruit animarum, si tamen, ut creditur, de sua morte renascitur. sed arbitror, quod tuum sermonem parum putaueris fore plausibilem, si non multa de phocnice more adulescentium declamares. numquid enim sunt in eius corpore genitalia masculina, et non est masculus, uel feminina, et non est femina? tu autem adtende, quid dicas, quid adstruere, quid persuadere coneris. \'animam\' dicis \'per cuncta membra diffusam gelando riguisse et a uertice usque ad ima uestigia,
Abbreviated transcription (Latin):
similibus. certius sane furmiusq conspi¬
cimus: ubi magis esse. & quodam modo
familiarius habitare debemus. ubi
renouari in agnitione di scđm una¬
ginẽ eius qui creauit nos: Nonne
in hoc quod tertio loco posui: Ibi enĩ
certe neq ullum sexum: neq ullam
sexus similitudinẽ gerimꝰ. Nam illa
masculinȩ uł femininȩ animȩ forma.
membris uirilibus muliebribusq di¬
stincta. si non corporis similitudo sed
corpꝰ ẽ: uelis nolis est masculus. uelis
nolis est femina: quȩcumq aut mascu¬
lus apparet aut femina. Sed tamen se
cundum tuam opinionem & corpus
ẽ anima. & uiuum corpus est. ꝙ haber
mammas ꝓtumidas & ꝓpendulas.
& non habet barbam. ꝙ habet uuluã
& genitalia quȩ habent feminȩ cor¬
poris membra.& non est femina. Ergo¬
ne non dicam uera constantius: Et
habet oculum & habet linguam. ꝙ.
habet digitum. & haber cȩtera simi¬
lia corporis membra. & hȩc tota ẽ cor¬

Expanded text:
similibus certius sane firmiusque conspisimilibus certius sane firmiusque conspicimus, ubi magis esse et quodammodo familiarius habitare debemus, ubi renouari in agnitione dei secundum imaginem eius qui creauit nos? nonne in hoc quod tertio loco posui? ibi enim certe neque ullum sexum neque ullam sexus similitudinem gerimus. Xam illa masculinae uel femininae animae forma membris uirilibus muliebribusquc distincta, si non corporis similitudo, sed corpus est, uelis nolis est masculus, uelis nolis est femina, quaecumque aut masculus apparet aut femina. sed tamen si secundum tuam opinionem et corpus est anima et uiuum corpus est et habet mammas protumidas et propendulas et non habet barbam et habet uuluam et genitalia, quae habent feminae corporis membra, et non est femina, egone non dicam uera constantius: \'et habet oculum et habet linguam et habet digitum et habet cetera similia corporis membra et haec tota est cor
Abbreviated transcription (Latin):
potuit eius uitam uoluntatẽq cogno¬
scere: quȩ utiq moles non habet uł
colores: Sic enim & nosipsos certius qͣ
cȩteros nouimus. quia nobis consci¬
entia nr̃a nota ẽ & uoluntas quam
plane uidemus: & in ea tam̃ aliqũã
corporis similitudinem non uidemus.
Hanc in alio quauis p̾sente non cerm¬
mus: etiam cuius absentis faciem no¬
uimus. recolimus. cogitamus. Nr̃am uͦ
faciem eo modo nosse: recolere cogitare.
non possumus. & tamen nos ipsos nobis
nobis magis qua illum cognitum
uerissime dicimus. Ita clarum ẽ: ubi sit
potior hominis ueriorq notitia. Cum
ergo aliud sit in anima quo corpora
uera sentimus. quod facimus quinq
sensib corporis. aliud quo prȩter
ipsos similia corporibus non corpora
cernimus. ubi & nos ipsos non aliter
quam similes corporib contuemur.
aliud quo nec corpora nec similitudines
corporum. sicut fide. spem. caritatẽ. sine
illis coloribus. & tumorib. eorumq

Expanded text:
potuit eius uitam uoluntatemque cognopotuit eius uitam uoluntatemque cognoscere, quae utique moles non habet uel colores? sic enim et nos ipsos certius quam ceteros nouimus, quia nobis conscientia nostra nota est et uoluntas. quam plane uidemus et in ea tamen aliquam corporis similitudinem non uidemus, hanc in alio quamuis praesente non cernimus, etiam cuius absentis faciem nouimus, recolimus, cogitamus. nostram uero faeiem eo modo nosse, recolere, cogitare non possumus et tamen nos ipsos nobis magis quam illum cognitum uerissime dicimus. ita clarum est, ubi sit potior hominis ueriorque notitia. Cum ergo aliud sit in anima, quo corpora uera sentimus — quod facimus quinque sensibus corporis —, aliud, quo praeter ipsos similia corporibus non corpora cernimus — ubi et nos ipsos non aliter quam similes corporibus contuemur —, aliud, quo nec corpora nec similitudines corporum, sicut fidem, spem, caritatem, sine ullis coloribus et tumoribus eorumque
Abbreviated transcription (Latin):
ret alimenta. Et iste sic potuit appare¬
re uestitus. ut non corpus esset. sed
similitudinẽ corporis haberet ꝙ ani¬
ma ꝙ habitus. Neq enĩ se anima sic̃
in membra corporis ita ꝙ in uestim̃ta
porrigit & coartat. ut etiam inde for¬
metur. Post mortẽ uero. qũa ium co¬
gnitionis corruptibilib ex oneratȩ cor-¬
porib animȩ accipiant etiam ñ bonȩ.
ut uel parit̾ malas uł etiam bonas
ualeant interioribus sensib intueri
& agnoscere. siue in ipsis non corporib
sed similitudinibus corporum. siue
in bonis aut malis affectionib men¬
tis. in quibus nulla sunt quasi lina¬
menta membroꝵ: quis ualeat inda¬
gare: Unde est illud quod patrẽ abra¬
ham diues ille cum in tormentis esset
agnouit: cui figura corporis eius non
erat nota. cuius corporis similitudinẽ
qũaus incorporea potuit anima re
tinere. Quis autẽ recte dicat se aliquẽ
hominem cognouisse. nisi inquantum

Expanded text:
ret alimenta, et iste sic potuit appareret alimenta, et iste sic potuit apparere uestitus, ut non corpus esset, sed similitudinem corporis haberet et anima et habitus. neque enim se anima sicut in membra corporis ita et in uestimenta porrigit et coartat, ut etiam inde formetur. Post mortem uero quam uim cognitionis corruptibilibus exoneratae corporibus animae accipiant etiam non bonae, ut uel pariter malas uel etiam bonas ualeant interioribus sensibus intueri et agnoscere siue in ipsis non corporibus, sed similitudinibus corporum siue in bonis aut malis affectionibus mentis, in quibus nulla sunt quasi liniamenta membrorum, quis ualeat indagare? unde est ham dives ille, cum in tormentis esset, agnovit, cui figura corporis ejus non erat nota, cujus corporis similitudinem quamvis incorporea potinere. quis autem recte dicat se aliquem hominem cognouisse, nisi in quantum