comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mondicit᷑ .i. pacificꝰ eo ꝙ inregno eiꝰ paxfu¬
erit. scd̃m nom̃ edida. eo ꝙ fuĩt dilectꝰ
⁊ amabilis duõ. Tercium uocabulũ eius
coeleth. quod g̃ce appellat᷑ ecclesiastem. la¬
tine concionator. quod ad ppłm loqueret᷑.
Ionatam columbe donum. Absaion patͥs
pax ꝑantifinsm eo quod bellũ ad ũsus pa¬
trem g̃issiser gessiset. siue quod in ip̃o bel¬
lo dauid pacatum fuisse legitur: stuo. a¬
deo ut etiam magno eũdolore extinc̾tum
tis. due tm̃ ei relicte sunt. Abia pat̾ qd̾
leus. Iosaphat. domini iudicium. Iora.
qui ẽ excelsus. Acarias. app̃hendens dnm̃.
a tralia. tempus dñi. Ioas. spiatis ł dñ
robur. Amasias ppłm tollens. Orias. for¬
titudo dni. axarias. auxilium dnĩ. Orzias
autem ip̃e ẽ qͥazarias. duplici nomine.
isteẽ qui illicitum sibi sacerdo cium uen¬
dicare conatus. lepin infrnte ꝑcussus est.
Ioatam. ẽ ꝑfectus. pulem ethimo logia no¬
minis. fecit enim rectũ inconspectu dñi.

Expanded text:
d est, pacificus, eo quod in regno ejus pax fuerit. Secundum nomen Idida, eo quod fuerit dilectus, et amabilis Domino. Tertium vocabulum ejus Coheleth, quod Graece appellatur ecclesiastes, Latine concionator, quod ad populum loqueretur. 66. JONATHAS, columbae donum. 67. ABSALOM, patris pax per antiphrasin, eo quod bellum adversus patrem gessisset, sive quod in ipso bello David placatus 324 fuisse legitur filio, adeo ut etiam magno cum dolore exstinctum ratis, duae tantum ei relictae sint. 69. ABIA, lens. Iosaphat Domini iudicium. Ioram, qui est excelsus. Achazias adprehendens Dominum. Athalia tempus Domini. Ioas spirans, vel Domini robur. Amasias populum tollens. Ozias fortitudo Domini. Azarias auxilium Domini. Ozias autem ipse est qui Azarias duplici nomine. Iste est qui, inlicitum sibi sacerdotium vindicare conatus, lepra in fronte percussus est. Ioatham est perfectus. Pulchram etymologiam nominis. Fecit enim rectum in conspectu Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
tantis eloquit᷑. psalmus uͦcamici: eũ quodhu¬
manauox p̃loquit᷑. ars organi modulanti
innitat᷑. psaimus tͦ apsalterio dicit᷑ unde
gradus sunt incantaudo. pͥmus succentori.
scds: incentoris. t̾citis: accentoris. Diapsal¬
significat᷑ ẽẽ semꝑ idẽ. quod illa quib h ec
int̃ponit᷑ sempitna eẽ confirinent. quidã¬
ug̾tumũbũ existimant. quod significat᷑
int̾uallũ ꝑsauendi. ut psalmasit qd̾ psalli¬
tur. diapsalma uͦ int̾positt᷑m inpsarlendo
silencium. tit quemadmod̾ sinpsalmadrͣ
uocis copulatio in cantano: itactiapsalma
disiuncꝰtio eariĩ uͥquedam reqͥes disiunc¬
tacontinuationis ostendit᷑. Unde ilid̾ ꝓ¬
babile ẽ: non conuingendas sentencias in

Expanded text:
tantis eloquitur. Psalmus vero cantici cum quod hutantis eloquitur. Psalmus vero cantici cum quod humana vox praeloquitur ars organi modulantis imitatur. Psalmus autem a psalterio dicitur, unde es autem gradus sunt in cantando: primus succentoris, secundus incentoris, tertius accentoris. 14. Diapsalsignificatur semper, id est, quod illa quibus hoc interponitur sempiterna esse confirment. 15. Quidaum verbum existimant, quo significatur intervallum psallendi; ut psalma sit quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum synpsalma dicitur vocis copulatio in cantando, ita diapsalma disiunctio earum, ubi quaedam requies distincta continuationis ostenditur. Unde illud probabile est, non coniung
Abbreviated transcription (Latin):
tine siciunium dicit᷑. Cumuꝰ duo canunt.bi¬
apem appellatur. cũ multi: chorus. Nam
doses incdicram cintilene: ut siutationes
uisuin sunt. antifona exg̃eo int̾ p̃tat᷑ uor
cipei duob scce choris alt̾natim psallentib
orlie cõintitato siue de uno adimnum. qd̃
eriuis sauencti greci muenise tradunt. Reˢ¬
pomouos itali tradideruint. quos inde res
ponsorios canus uocant: quod alio desinen¬
de io alter respondeat. Int̾ responsorios aũ
⁊ antifonam hoc disfert. quod in responsoriis
unus u̾sum dicit. Inantifonis autem u̾sib
aim̾ant chori. Lectio id ꝰ dieit᷑ quia noncan¬
caturꝰ. ut psalmꝰ uł himuis. scellegit᷑ tantũ.
illic enim modu latio: hic sola ꝓnuntiatio
queritur. Canticumẽ uox cantantis in leti
sterio ꝓdit historia. hec aũduo inqͥb dam
psalmnoꝵ titcilis itixta muficã artẽ ałmatim
sibi appontint᷑. Nani canticum psalmi ẽ. cũ
id quod organũ mnodulatur. uox postea can¬

Expanded text:
tine sincinnium dicitur; cum vero duo canunt, bitine sincinnium dicitur; cum vero duo canunt, bicinium appellatur: cum multi, chorus. Nam chorea ludicrum cantilenae, vel saltationes classium sunt. 7. Antiphona ex Graeco interpretaturca, duobus scilicet choris alternatim psallentibus ordine commutato, sive de uno ad unum: quod genus psallendi Graecos invenisse tradunt. Responsoria Itali tradiderunt, quae inde responsorios cantus vocant, quod alio desinente, id alter respondeat. Inter responsorios autem et antiphonas hoc differt, quod in responsoriis unus versum dicit, in antiphonis autem versibus alternant chori. 9. Lectio dicitur, quia non cantatur, ut psalmus, vel hymnus, sed legitur tantum. Illic enim modulatio, hic sola pronuntiatio quaeritur. 10. Canticum est vox cantantis in laetisterio prodit historia. Haec autem duo in quibusdam psalmorum titulis juxta musicam artem alternatim sibi apponuntur. 12. Nam canticum psalmi est cum id quod organum modulatur vox postea can
Abbreviated transcription (Latin):
celebiaricepit. De offici . u.
uid̾ quod in sacͥs diuinisq reb habet᷑.
Osfm aũ abesficiendo dictum. qiͣ effitium
pp̃ decorem sermonis una mutata littera. uł
certe ut quisq illa agat que nulli obficiant
ostm imitium. uocatun astella uesꝑe que sur
inlucis iniciũ abstella lucifero appellatum
que oritur inchoante mane. quoꝵ duoꝵtẽ¬
porum significatione ostendit᷑. ut die ac noc¬
te semꝑ deus laudet᷑. Missa tpr sacͥfictẽ
quando catecumini foris mutiuit᷑. claman¬
te leuita. siquis catecuminꝰ remansit exeat
foras. ⁊ inde missa quod sacramentis alitris
int̾ ẽẽ non possunt. quinond̃ regenerati nos¬
cunt᷑. Chorus ẽ in sacris multitudo collectus.
et dictus chorcs quod ininicio inmod̾ corone
cͥcumaras starent. ⁊ ita psallerent. au corq̃m
dixerunt aconcordia que incaritate consistat. qr
si incarita t̃ẽ non hãt respondere conuenienter
non pocest. Cũaũ unꝰ canit g̃ce monadia. la¬

Expanded text:
celebrari coepit. De officiis . Ocelebrari coepit. De officiis . Ocipuum illud quod in sacris divinisque rebus habetur. Officium autem ab efficiendo dictum, quasi efficium, propter decorem sermonis una mutata littera; vel certe ut quisque illa agat quae nulli officiant, noctis initio, vocatum ab stella Vespein lucis initio, ab stella Lucifero appellatum, quae oritur inchoante mane. Quorum duorum temporum significatione ostenditur ut die ac nocte semper Deus laudetur. Missa tempore sacrificii est, quando catechumeni foris mittuntur, clamante levita: 'Si quis catechumenus remansit, exeat foras'; et inde missa, quia sacramentis altaris interesse non possunt qui nondum regenerati noscuntur. Chorus est multitudo in sacris et dictus chorus, quod initio in modum coronae circum aras starent, et ita psallerent. Alii chorum dixerunt a concordia, quae in charitate consistit, quia si charitatem non habeat, respondere convenienter non potest. 6. Cum autem unus canit, Graece monodia, La
Abbreviated transcription (Latin):
grãm ꝑcipiendam festinant. fidẽ ꝗͣ confite¬
antur aguoscant. Cena dñica dictaẽ. eo qͦd
in eo die saluator pascha cñ suis discipuilis
fecerit. quod ⁊ hodie. sicut ẽ traditum ce¬
lebratur. scm̃q in eo cͥsma conficit᷑. Sabba¬
tum abhebreis ex int̃pretatione uocabuli
siuireqͥes nominat᷑. quodds̃ in ip̃o ꝑfecto
mundo requienisset. siquid̃ ⁊ eo die reqͥruit
dũs in sepulchio. ut quietis illuis inisfĩ¬
ominicus dies ꝓinde uocat᷑: nico.
qr meo resurrectionis dñi nr̃i gaudiũ
celebratur. quidies nonuideis s xp̃ianis inte
festruitatẽ suã. illis enĩ solum celebrand̾ sabba¬
tum traditumẽ. quod erat antea requies. mnor¬
tuorum. resurrectio aũilliis erat: quire¬
surgens amortus nonmoreretur. Postquĩa
aũ sactaẽ talis resurrectio incorꝑe dñi. ut p̃¬
iret incapite eccle quod corptis eccle speraret
infinem. iamdies dm̃cus . i octauus qͥ ⁊ pͥmꝰ

Expanded text:
gratiam percipiendam festinant fidem, quam confitegratiam percipiendam festinant fidem, quam confiteantur agnoscant. 16. Coena dominica dicta est, eo quod in illo die Salvator Pascha cum discipulis suis fecerit; quod hodie, sicut est traditum, celebratur, sanctamque in eo chrisma conficittum ab Hebraeis ex interpretatione vocabuli sui requies nominatur, quod Deus in ipso, perfecto mundo, requievisset. Siquidem et eo die requievit Dominus in sepulchro, ut quietis illius mysteriominicus dies proinde vocatur, quia in eo resurrectionis Domini nostri gaudium celebrfestivitatem suam. Illis enim solum celebrandum sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum; resurrectio autem nullius erat qui resurgens a mortuis non moreretur. Postquam autem facta est talis resurrectio in corpore Domini, ut praeiret in capite Ecclesiae quod corpus Ecclesiae speraret in finem, iam dies Dominicus, id est octavus, qui et primus,
Abbreviated transcription (Latin):
mentes supputant᷑. ⁊ g̃ce mene luna appel¬
lattir. uide neomenia .i. noua luna. Crant
enĩ ap̃ hebreos ip̃i dies halendart̃ exlegali
institutione sorempnes deqͥb inpsalt̾io dicit᷑
Cantate ininicio mensis tuba. indie insig¬
ni sollempnitatis urẽ. Encenia ẽ noua temꝰ
dedicatio pli. Grece enim sceno: dicit nouum. Quando
emmaliqͥd nouum dedicat᷑: encema dicitur
hanc decticationis templi sollempnitatem
tudei octobrio mense colebant. Dies palma¬
rum ideodicitur. quia in eo dñs ⁊ saluaroe
nr̃. sicut ꝓpheta cecinit ierłm tendens suꝑ asel¬
lum sedeisse ꝑhibetur. Tunc gradiens eum
ramis paimarum multitudo plebim obui¬
am ei clamauerunt. Osanna benedictꝰ qͥue
it innomine dm̃i rex isrł. Uulgus aũ ideodi
bunc diem capitilauiũ uocat: quia tẽmo¬
risẽ lauancti capitia infantium qͥuugeudi
sunt. ne obseruatione quadragesime sordida¬
pasche souempnitatem. ut qͥ iam addĩ

Expanded text:
menses supputantur, et Graece μήνη luna appelmenses supputantur, et Graece μήνη luna appellatur, inde neomenia, id est nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies kalendarum ex legali institutione sollemnes, de quibus in Psalterio dicitur81, 4: 'Canite initio mensis tuba, in die insigni sollemnitatis vestrae.' Encaenia est nova templi dedicatio. Graece enim καινὸν dicitur novum. Quando enim aliquid novum dedicatur, encaenia dicitur. Hanc dedicationis templi solemnitatem Judaei Octobri mense celebrant. 13. Dies Palmarum ideo dicitur, quia in eo Dominus et Salvator noster, sicut propheta cecinit, Jerusalem tendens asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamaverunt: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini, Rex Israel. 14. Vulgus autem ideo eum diem Capitilavium vocant, quia tunc moris est lavandi capita infantium, qui ungendi sunt, ne observatione quadragesimae sordidaPaschae solemnitatem: ut qui jam ad Dei
Abbreviated transcription (Latin):
na sciencia ceteris ampluis plenisunt. Che¬
rabin .i. plenitudo sciencie appellantir. Ipã
sunt illa duo animalia siꝑ ꝓpiciatorium
arte ficta ex inetallo pp significandã ange¬
lorum p̃sentiam. inquorũ medio ostendi¬
similit̃ multitudo ẽ angloꝵ. qui ex hebreo mn
latinum ardentes siue incendentes int̃pre¬
tant᷑. qͥ ideͥco arclentes uocant᷑i qr int̾ eos ⁊ dm̃¬
touicinius corameo consistunt. tantomag̃
⁊ ip̃i uelant faciem ⁊ pe des sedentis in thro¬
sint ex parce cõmunia omĩm. Namdũ troni
omtib cõmunia: pͥe tamen hec nomina suiᷤᷤ
meruisse eos. minundi constit exordio. Nã
quia angłis ⁊ locis ⁊ homitib p̃sunt. ꝑ ꝓ
phetam testatur anglł dicens. pͥnces itg¬

Expanded text:
na scientia ceteris amplius pleni sunt, Chena scientia ceteris amplius pleni sunt, Cherubin, id est plenitudo scientiae, appellantur. Ipsa sunt illa duo animalia super propitiatorium arcae ficta ex metallo, propter significandam angelorum praesentiam, in quorum medio ostendisimiliter multitudo est angelorum, qui ex Hebraeo in Latinum ardentes vel incendentes interpretantur. Qui idcirco ardentes vocantur, quia inter eos et Deto vicinius coram eo consistunt, tanto maginde et ipsi velant faciem et pedes sedentis in throsint ex parte communia omnium. Nam dum Throni omnibus communia, proprie tamen haec nomina suis omeruisse eos in mundi constat exordio. Nam quia angeli et locis et hominibus praesunt, per Prophetam testatur angelus dicensDani
Abbreviated transcription (Latin):
CIliamtir qñ post peccm penuendo reg̃¬
dimur. E xomologesis g̃co uocabulo dicitꝰ
quod latine confessio interp̃tat᷑. ctiuis noĩs
contesfio int̃ptat᷑ auplex significatio ẽ ant̃
ciumn inlatdem intesligitur confessio. sicutẽ
cnficehortibi dñe pater celi⁊ terte. autdũ
iogesis qua delicitim nr̃m dño confitemur
non quid̾̃ ut ignaro. cuius cognitioni nicħ¬
ẽ occulitim. sed confessio ẽ rei scilicet eiris que
gnorittir professa cognitio. utile erum fibi ac
iocunctum quisquam existimatierat rapere.
aduilterare. furari. sedubi hec et̾̃ne dap̃nationi
obnoxia eẽ cognonit. Cognitis his confitenir
eiorem suum. confessio antem erroris profes¬
sioẽ desinendi. Desinendum gͦ ẽ apeccatis. dỹ
extraueniamẽ. qͥ peccm̃ cognoscit. nec cognittum
confitet᷑. Itaq exomolo gefis ꝓsternendiz hu¬
mificandi bominis disciplina ẽ abitu atq uu-¬
ctu. sacco ⁊ cineri incubare. corpus sorcdib ob-¬

Expanded text:
ciliamur, quando post peccatum poenitendo regreciliamur, quando post peccatum poenitendo regredimur. Exomologesis Graeco vocabulo dicitur, quod Latine confessio interpretatur, cuius nominis duplex significatio est. Aut enim in laude intellegitur confessio, sicut est: 'Confitebor tibi Domine Pater caeli et teogesis, qua delictum nostrum Domino confitemur, non quidem ut ignaro, cujus cognitioni nihil occultum est, sed confessio est rei, scilicet, ejus quae ignoratur professa cognitio. 77. Utile enim sibi ac jucundum quisquam esse existimaverat, rapere, adulterari, furari; sed ubi haec aeternae damnationi obnoxia esse cognovit, cognitis iis, confitetur errorem. 78. Confessio autem erroris professio est desinendi; desinendum ergo a peccatis, dum extra veniam est qui peccatum cognoscit, nec cognitum confitetur. 79. Itaque exomologesis prosternendi et humilificandi hominis disciplina est, habitu atque victu, sacco et cineri incubare, corpus sordibus ob
Abbreviated transcription (Latin):
passionis. His t̾erum genus quidam acditi¬
unt quod xero fagiam dicunt. abstinentiã
scił eiborum humentium. Unde ⁊ nom̃ h
datum eo quod siccis quidam escis utant᷑
Penitencia appellata quasi punitencia eo
quod ip̃e homo inse penitendo punit. quod
male ammisit. Nam nichil alirid agcuit
quos ueraciter penitet. nisi ut id quod ma¬
le fecerunt in punitum cẽ non sinãt. eo qͥp¬
pe modo non sibi þarcentib. ille parcit cꝰ
altũ iustumq uidicium millus contep̃¬
tor euadet. Pfecta ẽ aũ penitencia p̃terita
deflere. ⁊ funii non amutere. bec secim¬
da in similitudine fontisẽ. ut si forte in¬
ptignante diabolo aliquod peccm̃ urep¬
serit. huius sansfac̾ione purgetur. Satis¬
fatio autemẽ. carisas peccõꝵ. ⁊ suggestiones
exeludere. ⁊ ulma peccm non iterare. Recon¬
eiliatiouͦẽ. que post conplementũ peniten¬
cie adhibetur. N amsient conciliamͣ dẽ. qñ
pͥmum agentilitate conũtimur. ita recon¬

Expanded text:
passionis. His tertium genus quidam adicipassionis. His tertium genus quidam adiciunt quam Xerophagiam dicunt, abstinentiam scilicet ciborum humentium. Unde et nomen hoc datum, eo quod siccis quidam escis utantur. Poenitentia appellata, quasi punitentia, eo quod ipse homo in se poenitendo puniat quod male admisit. Nam nihil aliud agunt, quos veraciter poenitet, nisi ut id, quod male fecerunt, inpunitum esse non sinant. Eo quippe modo sibi non parcentibus ille parcit, cuius altum iustumque iudicium nullus contemptor evadit. Perfecta est autem poenitentia, praeterita deflere et futura non admittere. Haec secunda in similitudine fontis est, ut si forte inpugnante diabolo aliquod peccatum inrepserit, huius satisfactione purgetur. Satisfactio autem est causas peccatorum et suggestiones excludere et ultra peccatum non iterare. Reconciliatio vero est, quae post conplementum poenitentiae adhibetur. Nam sicut conciliamur Deo, quando primum a gentilitate convertimur, ita recon
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ stacio dicitur. Stacio añ de militari
exemplo nomen accepit. Deoꝗ. nulla leti¬
cia obueniens. castris stationẽ militũ re¬
scindit. N amleticia: libennius. tͥsticia solu-¬
citius adminstrat disciplinatu. Unde et
milites muimꝗͣ in menores sacramenti stati¬
onem parent. Hisc̃mnt aũ quidã int̃ ieiti
nium ⁊ stationem. Nam ieuinium ẽ m¬
diferentꝰ cuius libet diei abstinencia. non
autemẽ obseruatio statutorum diciũ ut
tempr̃m. dierum ut quarte ferie ⁊ sexte
ferie. Ieuinium ex ueteri lege p̃ceptũ. Deqͣ
statione ineuangłio dixit ille. ieuno bism¬
sabbato .i. quarta ⁊ sexta sabbati. Temꝑm
autem que legtilib ac ꝓpheticis institun¬
onib t̾minatis tpr̃ib statuta sunt. ut ie¬
uinum quarti. qͥnti. septimi. ac decimi.
latusẽ sponsris. uł sicut obserciatio quadra¬
gesime. que inuniũso orbe institutione a¬
postolica obsertiat᷑ cͥca confinium dm̃ce

Expanded text:
et statio dicitur. Statio autem de militari et statio dicitur. Statio autem de militari exemplo nomen accepit pro eo, quod nulla laetitia obveniens castris stationem militum rescindit. Nam lentius laetitia, tristitia sollicitius administrat disciplinam. Unde et milites nunquam immemores Sacramenti magis stationibus parent. Discernunt autem quidam intenium et stationem. Nam ieiunium est indifferenter cuiuslibet diei abstinentia, non t observatio statutorum dierum vel temporum: dierum, ut quarte et sexte ferie ieiunium ex veteri lege preceptum, de qua statione in Evangelio dixit ille Vusabbato,' id est quarta et sexta sabbati. Temporum autem, quae legalibus ac propheticis institutionibus terminatis temporibus statuta sunt, ut ieiunium quarti, quinti, septimi, ac decimi mlatus est sponsus; vel sicut observatio quadragesimae, quae in universo orbe institutione Apostolica observatur circa confinium Dominicae
Abbreviated transcription (Latin):
hora t̾cia insusus ẽ. Petrus quacdie uisi¬
onem cõmunicationis iillo uasculo exꝑ¬
tus ẽ. sexta hora orandi gr̃a ascenderat.
idem etiam cũ iohanne. hora nona tem
pora mnoratione obseruasse ⁊ utiq ex
isrłis disciplina. et ne minus quam ter
die adorenins. Debitores enim stumꝰ tͥũ
patris ⁊ filii ⁊ spc̃ scĩ. Excepiis utiq ⁊ alii¬
legiintis legittimis orationib. que sine
tuia ammonitione debent᷑. Ing̾ssus luci̾
ac noctis siue iugiliarum. sedet cibuta
non pͥus sumere quam int̾posita oratio¬
ria. quia pͥora celestia quam terrena. Q ͥ
autem uult oratione sua uolate addm̃
faciat ille duas alas ieiinium ⁊ helemo¬
exanditur: Ieumum ẽ parsimonia ui¬
cͥtus. abstinenciaq ciborum. cui nomen¬
ẽ inditum exquadam parte uiscerũ teniti
semꝑ ⁊ uacua. Quod uulgo ieuinium uo¬
catur. Unde ieiunium nomen g̾ce dici¬
tur diriuatum. quod sui media iuscera
uacua ⁊ exinanita existant. Ieuiniũ autẽ

Expanded text:
hora tertia infusus est. Petrus, qua die uisionem communitatis omnis in illo uasculo expertus est, sexta hora orandi gratia asIdem etiam cum Joanne hora nona temppora in oratione observasse. Et utique ex Israelis disciplina docemur, ut ne minus, quam ter, in die adoremus. Debitores enim sumus trium, Patris et Filii et Spiritus sancti. Exceptis utique et aliis legitimis orationibus, quae sine ulla admonitione debentur in ingressu lucis ac noctis sive vigiliarum: sed et cibum non pria, quia priora caelestia quam terrena. Qui autem vult orationem suam volare ad Deum, faciat illi duas alas, ieiunium et eleemoexaudietur. Ieiunium est parsimonia victus abstinentiaq inditum ex quadam parte viscerum tenui semper et vacua, quod vulgo jejunum vocatur. Unde jejunium nomen creditur derivatum, quod sui inedia viscera vacua et exinanita existant. Jejunium autem
Abbreviated transcription (Latin):
iste legatus adgentes: missus uidet. ⁊ p̃di¬
cat. que ꝓpħali digna sunt misterio. ⁊ ser¬
iritute. in de seruus xp̃i dĩ. Ionas int̾p̾tat᷑
columba siie dolens. columba: ꝓ gemitti
quando inuentre ceti tͥduo fuit. dolensã
cuius rimbraculo tegebatur contra solis
ardorem. ip̃e ẽ ⁊ amathi sareptane iudue
filuis. ut iudei affirmant quẽ resuscita¬
uit helias matre pꝰea ad eum dicente.
amathi uocatũ. amathi enim ex hebreo in
latinam linguam ueritas dicitur ex eo quod
tauf᷑ ẽ fiunus mincupatus ẽ ueritatis. Ta
chanas memoria dm̃. septaagesimo enĩ anno
deolationis templi completo. ⁊acharia pͣ¬
intos ⁊ templum. Aggeus inlatinam fe¬
catis: regͥssionis leticiam p̃dicat. Walachias

Expanded text:
iste legatus ad gentes missus venit et praedicat, quae prophetali digna sunt ministerio et servitute: inde servus Domini. Ionas interpretatur columba, sive dolens. Columba pro gemitu, quando in ventre ceti triduo fuit. Dolens aucuius umbraculo tegebatur contra solis ardorem. Ipse est et Amathi, Sareptanae viduae filius, ut Iudaei adfirmant, quem resuscitavit Helias, matre postea ad eum dicente3 Amathi vocitatum. Amathi enim ex Hebraeo in Latinam linguam veritas dicitur; et ex eo quod tatus est, filius nuncupatus est veritatis. 20. ZACHARIAS, memoria Domini. Septuagesimo enim anno desolationis templi completo, Zacharia pet urbs et templum. Aggaeus in Latino fetatis regressionis laetitiam praedicat. Malachias
Abbreviated transcription (Latin):
duces ⁊ pͥncipes sub quortm ordine unicͥq
angeloꝵ officia depritata sunt. Namquia
archangeli angelis p̃sunt. Zacharias ꝓpheta
testattir dicens. Ecce angeluis qui loquebat᷑
adme egrediebatrir. ⁊ angeluis aluiis eg̃diebat᷑
inoccursum eitis ⁊ dixit ad eũ. crirre. loquere.
ad puerum istrim. dicens. absq muro habita:¬
bitur ierłm. si enim in ip̃is officiis angłoꝵ
disponerent. nullomodo boc quod homini
diceret angłs ab angło cognouisset. Qdam¬

Expanded text:
ncipes, sub quorum ordine unicuique angelorum officia deputata sunt. Nam quia archangeli angelis praesunt, Zacharias propheta testatur dicens: Ecce angelus, qui loquebatur in me, egrediebatur: et alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad ead puerum istum dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem , si enim in ipsis officiis sanctorminimas disponerent, nullo modo hoc, quod homini diceret angelus, ab angelo cognovisset.
Abbreviated transcription (Latin):
hiscmm appellationib hoc significat᷑ quod ad se
inuicem referunt᷑. nonipã substancia quia unũ
sunt. Pinde tͥnitas inrelatuus ꝑsonatum nõib
c̃ acitas non tͥplicatur. sed insingłantateẽ. Quia
sicplicatur. deorum indricimꝰ pluralitatem.
lem diuinitatẽ. nonnomen deoram. s dĩcẽ ostñ¬
ditur. sicut ait apłc. nobis tam̃ unis ds̃. uł
sicut una uoce diuna dicitur: Audi isrł. dĩs
ta. tres ẏ poͤtasis. quod resonat inlatinũ uł tres
ꝑsnas. uł tres sub̾as. Namlannitas pͥe non

Expanded text:
His enim appellationibus hoc significatur, quod ad se invicem referuntur, non ipsa substantia qua unum sunt. Proinde Trinitas in relativis personarum nominibus est; deitas non triplicatur, sed in singularitate est; quia si triplicatur, deorum inducimus pluralitatem. lem divinitatem, non nomen deorum, sed Dei esse ostenditur, sicut ait Apostolus: Nobis tamen unus Deus ; vel sicut voce divina dicitur: Audi, Israel, Dotia, tres hypostases, quod resonat in Latinum, vel tres personas, vel tres substantias. Nam Latinitas proprie non
Abbreviated transcription (Latin):
tͥa: pp̃ ꝑsonarum ꝓpͥetatẽ. Nam alius
pater: alius fuius. alius sp̃c sc̃s. sed aliꝰ
quid̃ non alind. quia parit̾ simplex. pa¬
ritq incõmutabile bonũ. ⁊ coet̾num. Pat̃
solus nonẽ de atio. iõsoltis appelat᷑ ingantꝰ¬
seuutus s pẽ sc̃s solusd̾e patte ⁊ filio porclit.
mitabilis. inmortalis. Et iñ ꝓͥa. quil ipãm

Expanded text:
ter personarum proprietatem. 3. Nam alius Pater, alius Filius, alius Spiritus sanctus; sed alius quidem, non aliud, quia pariter simplex, pariterque incommutabile bonum et coaeternum. 4. Pater solus, non est de alio, ideo solus appellattus sanctus solus de Patre et Filio procedit, mutabilis, Immortalis. Et inde propria, quia ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ que uentura sunt anniuuciabit uobis.
iutiq angłs g̃ce. latine nuincitis interp̃.¬
tatur. unde ⁊ drio angeli apparuer̃t
stolis gentib misit. postquam ab eorcun
oculis ipẽ incelum ascendit. consolato si
enim tͥstib mutitur. sed̾m illam eiusõ
dni sentenciam. Beatilugentes. qm ipsi
consolabnntur. ipẽ etiam dixit. tunc unge¬
bunt filii sponsi. cum abeis ablatus fue¬
rit. sponstis. Item paraditus ꝓeo quod
consolationem p̃stet animab que gandi¬
um temporale amittunt. Alii paraclicũ
latine oratorem uł aduoeattm int̃pretan¬
tur. Ipẽ enim sp̃c̃ sc̃s dicit. ip̃ẽ docit. ꝑ
ipm̃ datur sermo sapiencie. ab ip̃o san̾cta
scͥptura inspirataẽ. S p̃e autẽ pͥncipalis in

Expanded text:
quae ventura sunt annuntiabit vobis ; et utique angelus Graece, Latine nuntius interpretatur. Unde et duo angeli apparuerunt stolis lugentibus misit, postquam ab eorum oculis ipse in coelum ascendit. Consolator enim tristibus mittitur secundum illam ejusdem Domini sententiam: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Ipse etiam dixit: Tunc lugebunt filii sponsi, cum ab eis ablatus fuerit sponsus . Item paracletus pro eo quod consolationem praestat animabus, quae gaudium temporale amittunt. Alii paracletum Latine oratorem, vel advocatum, interpretantur. Ipse enim Spiritus sanctus dicit, ipse docet, per ipsum datur sermo sapientiae, ab ipso sancta Scriptura ins
Abbreviated transcription (Latin):
ammanite riocatur ppłs metis. Sarai intꝰ¬
p̃tatur pͥnceps mea eo quod eẽt unius tm̃¬
modo donsinat᷑ falnilias. post ea causa
nominis inmutata ab lata de fine .i. littera
dicitur sarra .i. pͥnceps. oñn qͥppe gentiũ
gar: aduena.ł. conu̾sa. fuit enĩ cata thum

Expanded text:
Ammonitae, vocatur populus meus. Sarai inteAmmonitae, vocatur populus meus. Sarai interpretatur princeps mea, eo quod esset unius tantummodo domus materfamilias. Postea causa nominis inmutata, ablata de fine I littera, dicitur Sara, id est princeps. Omnium quippe gentium gar advena, vel conversa. Fuit enim
Abbreviated transcription (Latin):
pictatis eclificare turrem. Heber transitus. e¬
thimologia eius mistica ẽ quod ab eius stupe
tranfiret ds̃. nec ꝑseuerat  ineis tumslata agñ¬
tib grã. ab ip̃o enim sunt exorti hebres.¬
falecb int̃pretatur diuisio. cui pater pp̃ea
ia le nomen inposuit. quia tc̃ natusẽ quando
per linguas terradiusaẽ Tam exploratio
ascensionis. Melchiseclech rex iustus. rex
qr ip̃e pꝰta imꝑauit solem. iustus ꝓeo quod
discernens sacramenta legisꝰ euangelii non
peccoꝵ uictimas sed oblatioẽm panis ⁊ cali¬
eis insae̾ficium obtulit. Loth: doclinans. factiᷤᷤ
enĩ sodomorum non consensit. s eoꝵ illicita
carnis desid̾ia declinauit. Moab expatre :
totum nom̃ ethimologiam ht̃. concepit enĩ
eum pͥmogenita filia de patre. Ammonccuꝰ
causa redełmir nomen filius ppli mei sic diri¬
uatur. ut ex parte sensus nominis. ex ꝑte
ipẽ sit sermo. amintꝰ enĩ aquo cticti sunt

Expanded text:
pietatis aedificare turrem. Heber transitus. Epietatis aedificare turrem. Heber transitus. Etymologia eius mystica est, quod ab eius stirpe transiret Deus, nec perseveraret in eis, tralata in gentibus gratia. Ex ipso enim sunt exorti Hebraei. Phaleg divisio, cui pater propterea tale nomen inposuit, quia tunc natus est, quando per linguas terra divisa est. Thara exploratio ascensionis. Melchisedech rex iustus. Rex, quia ipse postea imperavit Salem. Iustus, pro eo quod discernens sacramenta Legis et Evangelii, non pecudum victimas, sed oblationem panis et calicis in sacrificio obtulit. Loth declinans. Factis enim Sodomorum non consensit, sed eorum inlicita carnis incendia declinavit. Moab ex patre. Et totum nomen etymologiam habet. Concepit enim eum primogenita filia de patre. Ammon, cuius causa nomen redditur filius populi mei, sic derivatur, ut ex parte sensus nominis, ex parte ipse sit sermo. Ammi enim, a quo dicti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑperrasse uxorib confitet᷑. Noe requies
quieuerunt ꝑdisuuium. unde ⁊ pat᷑ eius uo¬
caus nomen eius noe dixit. iste requies
steriatis accepit. ex ip̃o enĩ patarche. ⁊ apłi
tu solis usq ad occastim magnũ nom̃ ẽ in
gentib. Cam calidus. ⁊ ipẽ ex p̃sagio futi
cognominatꝰ. post̾itas enim eius eam terre
ẽ. Unde ⁊ egipius usq hodie egiptiorũ
lingua cam dicitur. Iafeth latitudo exeo¬
enim ppłs gentium nascintir. ⁊ quia la ta
ẽ ex gentib multitudo crecdentium ab ead̾
latitudine iafeth dictus ẽ. Canaam filius
eam int̾ptatur motus eoꝵ. quod quidẽ ali¬
ud nisi opus eoꝵ: ꝓmotu enim patris idẽ ꝓ
Chus hebraice ⁊ himos in tp̃tat᷑ aposteritate
sui gu̾is nomen sortitus. ab ip̃o enim siurt
ꝓgenti opes. N enbroch int̾p̃tatur tirantꝰ.
iste enim pͥor arripuit insuetam in ppłos
tirannidem. ⁊ ipe aggressus ẽ adũsus dm̃ in¬

Expanded text:
a perpetrasse uxoribus confitetur. Noe requies a perpetrasse uxoribus confitetur. Noe requies quieverunt per diluvium. Unde et pater eius vocans nomen eius Noe dixitGenes. 5, 29: 'steritatis accepit. Ex ipso enim patriarchae et aptu solis usque ad occasum magnum est nomen in icam calidam, et ipse ex praesagio futuri cognominatur. Posteritas enim ejus eam terrae est. Unde et Aegyptus usque hodie Aegyptiorum lingua Cam dicitur. enim populus gentium nascitur; et quia lata est ex gentibus multitudo credentium, ab eadem latitudine Iapheth dictus est. Canaan filius Cham interpretatur motus eorum. Quod quid est aliud nisi opus eorum? Pro motu enim patris, id estChus Hebraice Aethiops interpretatur; a posteritate sui generis nomen sortitus. Ab ipso enim sunt progeniti Aethiopes. Nembroth interpretatur tyrannus. Iste enim prior arripuit insuetam in populo tyrannidem, et ipse adgressus est adversus Deum im
Abbreviated transcription (Latin):
p̃figuralut᷑ occidendꝰ. idem: ⁊ nanuitas. quia ei¬
co souitusẽ atq scibtractꝰ. Seth int̃pretat᷑ resur¬
rectio. eo quod post fr̃is int̾fectionẽ nattis ẽ qi
resurrectionẽ frĩs exmortuis suscitaret. idem
⁊ pofitio. qitia posuit enm ds̃ ꝓ abel. E noc h¬
iuxta ꝓpͥe lingtie uarietatem homo uł itiR
dicitur. ⁊ congicie hoc uocabulum hũit. de
fabricata sint icdola. E noch dedlicacio. imipsiꝰ
enum nomine cuutatẽ pꝰ ea hectificatut eaiti.
Camam lamentatio ł possessio eoꝵ. sic̃ enĩca¬
in possessio. ita clircnatũ nom̃ qd̃ ẽ cainam. dr̃¬
sic̃ possessio eoꝵ. Mathusalem iñp̃tatus
mortuis ẽ. euidens ethimologia nominis.
Quidã enĩrũ cũ patre trans lacͦum fitisse et
diliuuum p̃terisse putatiert̃. obhoc signan¬
ter transfertur mortuus ẽ. ut ostnͣderettr ñ
iuxisse eum pꝰdiliuuũ. s meod̃ catacrismo
ftusse defunctr̃. solieñ octo hoĩes in archa
diliiuũ euaserant. Lamech: ꝑcritiens. iste

Expanded text:
figurabatur occidendus. Idem et vanitas, quia cito solutus est atque subtractus. Seth interpretatur resurrectio, eo quod post fratris interfectionem natus sit, quasi resurrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem et positio, quia posuit eum Deus pro Abel. Enos iuxta propriae linguae varietatem homo vel vir dicitur. Et congrue hoc vocabulum habuit. De itudine eius fabricata sint idola. Enoch dedicatio. In ipsius enim nomine civitatem postea aedificavit Cain. Cainan lamentatio vel possessio eoIN possessio, ita derivatum nomen, quod est Cainam, facit possessio eorum. 13. Mathusalem interpretatur mortuus est. Evidens etymologia nominis. Quidam enim cum patre translatum fuisse, et diluvium praeteriisse putaverunt. Ob hoc signanter transfertur mortuus est, ut ostenderetur non vixisse eum post diluvium, sed in eodem cataclysmo fuisse defunctum. Soli enim octodiluvium evaserunt. Lamech percutiens. Iste
Abbreviated transcription (Latin):
sedmquam ⁊ anima dicitur mori. nonquia in
corpus uł in aliquã alteram sub̃am mutattir.
⁊ uestitur. sedm ip̃a substancia sua. quicqͥd
alio modo nuncẽ aut fuit scłm hoc quod
destitit ẽẽ. quod erat mortalis utiq dep̃hnͣ¬
ditir. ac ꝑ hoc solus deus dicitur in mortaliᷤ
quia solus incõmuitabilis. Incorruptibilis
appellatur. quia corrumpi ⁊ cdissonu non pͥ.
uisionẽ ⁊ int̾itum capit ille. nec diuidi potest
nec int̃ire. inde incorruptibilis ẽ. Incõmuta¬
bilis ẽ. quia semꝑmanet ⁊ mutari nescit. nec
ꝓficit. quia ꝑfectus ẽ. nec defut quia et̾mis ẽ.¬
Eterius ẽ quia sine tempore ẽ. nem̃ ht iniciũ
uec finem. hincꝰ sempit̾nis. quod sit semꝑ et̃¬
mis. Aquibdam autem et̾inis abethere cre¬
ditur. dicttis. qm̃ celum sedes eius habettir.
ueͤ dicatuir. et̃nus dc̃ siue inmortalis. siue in¬
coruptibilis. siue inmortalis. sine inmutabi

Expanded text:
secundum quam et anima dicitur mori, nsecundum quam et anima dicitur mori, ncorpus, vel in aliquam alteram substantiam mutatur et vertitur, sed in ipsa sua substantia quidquid alio modo nunc est aut fuit, secundum id quod destitit esse quod erat, mortalis utique deprehenditur, ac per hoc solus Deus dicitur Immortalis, quia solus incommutabilis. 20. Incorruptibilis appellatur, quia corrumpi et dissolvi non posset, visionem, et interitum capit. Ille nec dividi potest, nec interire; inde incorruptibilis est. 297 21. Incommutabilis est, quia semper manet, et mutari nescit; nec proficit, quia perfectus est; nec deficit, quia aeternus e enim habet initium neque finem. Hinc et sempiternus, eo quod sit semper aeternus. A quibusdam autem aeternus ab aethere creditur dictus, quoniam caelum sedes eius habetur. Uve dicatur aeternus Deus, sive inmortalis, sive incorruptibilis, sive inmutabilis.
Abbreviated transcription (Latin):
generalit int̃pretat᷑ dñs. quod dnẽttir creat᷑e
cuncte. uł quod creatuie  om̃is dominatui
uideo tantum ponitur. quod etiam malidiua
innoitissima sinaba sonat. Nomuim: te¬
tiagramaton. hoc ẽ quatuor litterarũ. quod
.i. duabus .ia. que duplicata in esfabile illuid
⁊ glõsum nomen dĩ efficiunt. Dicitur autẽ
inesfabile. non quia fari uon potest. s quia
finiri sensu ⁊ intellectu humano nullatenus
potest. ⁊ ideo quia deeo nichil dici digne pot̃.
inessabile ẽ. Decimum sadday .i. om̃ĩpotẽs.
uocatus autem omip̃c: eo quod omĩa potest
s a faciendo quod ritlt non apatiendo quod
non uult. quod siei accderet. nequaquamẽt
omip̃c. facit enim quicqͥd uult ⁊ inde oip̃c.¬
mnidi ht̃ imꝑium. Dieuntur: autem ⁊ alia
quedam indm̃. i. substaucialiter nomina
ur inmortalis incorraptibilis. incõmutabi¬
lis. eternus. unde ⁊ merito cuncce p̃ponit᷑
millac̃ cõmuratio. Nam om̃is inmutabili¬
tas non iuconuenienter morcalitas dicitur.

Expanded text:
generaliter interpretatur, Dominus: quo dominetur creaturae cunctae, vel quod creatura omnis dominatui in Deo tantum ponitur: quod etiam in alleluia in novissima syllaba sonat. Nonum, tetragrammaton, hoc est quatuor litterarum, quod he, id est duabus ia: quae duplicata ineffabile illud et gloriosum nomen Dei efficiunt. Dicitur autem ineffabilis, non quia dici non potest, sed quia finiri sensu et intellectu humano nullatenus potest, et ideo quia de eo nihil digne dici potest, ineffabilis est. 17. Decimum Saddai, id est, Omnipotens. Vocatus autem Omnipotens eo quod omnia potest, sed a faciendo quod vult, non a patiendo quod non vult. Quod si ei accideret, nequaquam esset Omnipotens; facit enim quidquid vult, et inde Omundi habet imperium. Dicuntur autem et alia quaedam in Deum substantialiter nomina, ut inmortalis, incorruptibilis, incommutabilis, aeternus. Unde et merito cunctae praeponitur nulla est commutatio. Nam omnis mutabilitas non inconvenienter mortalitas dicitur;
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enim nonẽ corpus ⁊ tamenẽ. uidet᷑
restare ut sp̃c sit. Intelligunt gͦ nonnulu¬
adando enim donumẽ nuncripatũ. No¬
post resurrectionem amortius ascendisset
incelum dedise sp̃m scm̃ quo credenteᷤᷤ
impleti linguis omnium gentium loq̃¬
bantur. In tantum autem donum cdĩ ẽ.
inquantum datur eis qͥ ꝑeum diligrint
dm̃. apudse auitem deiis ẽ. apudnos autẽ
donum ẽ s semptt̾ne salutis sp̃c sẽs donũ¬
ẽ diatbuens: singłis ꝓut utlt grãrum do
ꝓpͥe caritas caritas mincupat᷑. uł quia na¬
nuilrer eos a quib ꝓceclit conuingit. et
sc unuim cumeis ẽẽ ostendit. uł quia in no¬
bis id agit. ut in deo maneamius ⁊ ip̃e inno¬
bis. Unde ⁊ in̾onis dũ nichil mauis ẽ earita¬
te ⁊ nullumẽ maiuis donum dĩ quam sp̃c sẽs

Expanded text:
Quod enim non est corpus, et tamen est, videtur restare, ut spiritus sit. Intelligunt ergo ibi nonnulA dando enim donum est nuncupatum. Nopost resurrectionem a mortuis ascendisset in coelum, dedisse Spiritum sanctum, quo credentes impleti linguis omnium gentium loquebantur. In tantum autem donum Dei est, in quantum datur eis qui per eum diligunt Deum. Apud se autem Deus est. Apud nos autem donum est. Sed sempiterne Spiritus sest, distribuens singulis prout vult, gratiarum donprie charitas nuncupatur, vel quia naturaliter eos a quibus procedit conjungit, et se unum cum eis esse ostendit, vel quia in nobis id agit, ut in Deo maneamus, et ipse in nobis. 19. Unde, et in donis Dei nihil majus est charitate, et nullum majus est donum Dei quam
Abbreviated transcription (Latin):
do uocari cerimomas quasi carimonras eo
ꝙ eis que in sacͥs diuinis offerunt᷑ insuo u
su earerent homines. quod nom̃ etiam in
usnẽ littemrum scãram. Alii cerimonias
ꝓͥe in obseruiationib uideoꝵ crecltut absti.¬
nentia scilicet quarundam escartun sedm
ueterem legem. eo quod obsertiantes careãt¬
his reb quibus se abstinuerant. Sacͥficiũ
dictum quasi sacrtm scm̃. quia p̃ce misti¬
ca consecratur in memoriam ꝓnobis do¬
minice passionis. unde hoc eo uibente corpꝰ
xp̃i ⁊ sangͥnemcticimꝰ. quod dum sit exfru¬
ctib terre sanctificatur ⁊ fit sacͣmentum
oꝑante uniisabilit̾ spũ dĩ cuuis panis:
calicis sacramentum g̾ci eucaristiã dñtq

Expanded text:
do appellari cerimonias, quasi carimonias, eo do appellari cerimonias, quasi carimonias, eo quod ea, quae in sacris divinis offeruntur, in suo usu id carerent homines. Quod nomen etiam in usu est litterarum sanctarum. Alii cerimonias proprie in observationibus Judaeorum credunt, abstinentiam scilicet quarumdam escarum secundum veterem legem, eo quod obserhis rebus quibus se abstinuerint. 38. Sacrificium dictum, quasi sacrum factum, quia prece mystica consacratur in memoriam pro nobis dominicae passionis; unde hoc eo jubente corpus Christi et sanguinem dicimus, quod, dum sit ex fructibus terrae, sanctificatur, et fit sacramentum, operante visibiliter Spiritu Dei, cujus panis et calicis sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
oblatio ẽ hinc illud. ⁊ libauit de sanguine
une. sicut ⁊ scłarium quidam poetarum.
nunc inquit pateras libate iouis. libare gͦ
ꝓͥe fundere ẽ. sumpttmq nomͣ ex libero qͦ¬
dam. qͥing̃eia usum intienit. hostie apud¬
ueteres dicebanttir sacͥficia que fiebant.
antequam ad hostem ꝑgerent. Uicti-
me uͦ sacͥficia que post mctoriam deuic¬
tis hostib inmolabant. et erant uictrine
maiora sacͥficia quam hostie. Alii uictunã
dictã purauert̃: quia ictui ꝑcussa cedebat᷑.
uł quia uincta ad aras ducebatrir. Holo¬
caustumẽ illud ubi totum igne conbustũ¬
consumit᷑ quod offert᷑. Antiqͥ eñi cũ mag¬
tima sacͥficia amininistrarent. solebant
totas hostias in satrorum consumere flãma.
rripã erant holocaristomata. Oio enĩ grece:
totum dicit᷑. carsys incensio. ⁊ holocatistr:
tottm incensum. Serimonie apud latinos
dicuntur saciti omnia. que apud g̾cos orga
uocanttr. ꝓͥe auttẽ uisumẽ doctorib acarũ¬

Expanded text:
oblatio est. Hinc est illud: Et libabit de sanguine uvae . Sic et saecularium quidam poetarum, nunc, inquit, pateras libate Jovi. Libare ergo proprie fundere est: sumptumque nomen a Libero quodam, qui in Graecia usum reperit vitis CAPUveteres dicebantur sacrificia. quae fiebant antequam ad hostem pergerent. Victima vero sacrificia, quae post victoriam devictis hostibus immolabant. Et erant victimae majora sacrificia quam hostiae. Alii victimam dictam putaverunt, quia ictu percussa cadebat, vel quia vincta ad aras ducebatur. Holocaustum illud est, ubi totum igne consumitur, quod offertur. Antiqui enim cum maxima sacrificia administrarent, solebant totas hostias in sacrorum consumere flamma, et ipsa erant holocautomata. Holo enim Graece totum dicitur; Kausis incensio. Et holocaustum totum incensum. Ideour sacra omnia, quae apud Graecos orgia vocantur. Proprie autem visum est doctoribus a caren
Abbreviated transcription (Latin):
angeli uocanttir. quib ionctoitim licencia
pennas facit. ut celerem eorulli incuncta discir¬
sum significent. sicrit ⁊ urta fabulas poetarũ
uenti pennas hre dicunt᷑ pp̃ uelocitatẽ scił.
uude ⁊ scͥptura sacradicit. qui ambtilat suꝑ
pennas uentorum. Nouem autẽ cẽ ordi

Expanded text:
angeli. 3. Quibus ideo pictorum licentia pennas facit, ut celerem eorum in cuncta discursum significent, sicut et juxta fabulas poetarum venti pennas habere dicuntur, propter velocitatem, scilicet. Unde Scriptura sacra dicit: Qui ambulat super pennas ventorum . 4. Novem autem ordi
Abbreviated transcription (Latin):
peccm̃ non fecit. Si quidꝰ ⁊ cde aliis inferi¬
orib reb nominuim spẽs ad se traxit ꝓp̃c.
ut facilius intelligatur. Dicittir enĩ pa¬
iis quia caro. Uitis quia sanguine ipsitiᷤᷤ
reclempti simiuis. Nos. quia electus. Uia:
quia ꝑ ipͣm addm̃ imus. Ostium. quiaꝑ
ip̃m addm̃ ing̾dimur. Mons: quia for¬
tis. Petra: quia firmitas ẽ credentirim.
Lapis angularis: uł quia duos parietes e
tes in unã fabricam eccłe uingit. uł quod¬
pacem ip̃ẽ angłis ⁊ hominib facit. lapi ᷤᷤ
offensionis: quia ueinens humilis osfen¬
sionis derunt in eum increduli iudet ho¬
mines. ⁊ facttis ẽ petra scandali. sic̃ dicit a
pͥncipatum. Et eelus pp̃ summ litudinẽ car¬
nis pecci̾ Et uitulus ꝓeo quod ꝓnobis ẽ in¬
molatus. Et leo ꝓregno ⁊ fortitudine. Et ser¬
pens ꝓmorte ⁊ sapiencia. Idem ⁊ uermis
retionem ad astra remeauit. Nee miuti
si uisibilib significationibꝰ aiguret᷑. qͥusq

Expanded text:
peccatum non fecit. Siquidem et de aliis inferipeccatum non fecit. Siquidem et de aliis inferioribus rebus nominum species ad se trahit Christus, ut facilius intelligatur. Dicitur autem panis, quia caro; vitis, quia ex sanguine ipsius redempti sumus; flos, quia electus; via, quia per ipsum ad Deum imus; ostium, quia per ipsum ad Deum ingredimur; mons, quia fortis; petra, quia firmitas est credentium; lapis angularis, vel quia duos parietes e o, in unam fabricam Ecclesiae pacem in se angelis et hominibus facit. Lapis offensionis, quia veniens humilis offenderunt in eum increduli homines, et factus est petra scandali, sicut dicit Aprincipatum; et Haedus propter similitudinem carnis peccati; et Vitulus pro eo quod pro nobis est immolatus; et Leo pro regno et fortitudine; et Serpens pro morte et sapientia; idem et Vermis, ost resurrectionem ad astra remeavit. Nec mirum si vilibus significationibus figuretur, qui usque
Abbreviated transcription (Latin):
pͭ ⁊ sũmum. Incorpeus uͦ ł incorꝑatis iõ dicitur
d̾s. ut sp̃e credatur uł intelligat᷑ eẽ: noncorpꝰ.
Naindũ dicit᷑ enis sp̃c significat᷑ substancia.
Inmensus: qr omniã concludit. ipẽ anullo con¬
cludit᷑. secl omĩa intra eius potenciã cohar¬
tantur. ꝑfectus dicitur quia nichil possit¬
ei adtici. at tamen deconsrimatione alictuꝰ
facti ꝑfectio dicitur. Deuis autẽ qui nonẽ
factus quomodoẽ ꝑfectus : seclhoc uocabłm
cde usti nr̃o sumpsit humana inopia. sicẽ
et reliqua u̾ba. quatenus id quod mesfabi¬
leẽ uitiumq dici possit. qm̃de dõ nichil
digne humanus sermo dicit. sicut sunt
⁊ alia. Creator dicitur ꝓtocius mundti reb
abipõ creaus. nichil enĩ ẽ quod adõ non

Expanded text:
ur Deus, ut spiritus credatur vel intellegatur esse, non corpus. Nam dum dicitur spiritus, eius significatur substantia. Inmensus, quia cuncta concludit, ipse a nullo concluditur; sed omnia intra eius omnipotentiam coartantur. Perfectus dicitur quia nihil ei possit adici. Adtamen de consummatione alicuius facti perfectio dicitur. Deus autem, qui non est factus, quomodo est perfectus? Sed hoc vocabulum de usu nostro sumpsit humana inopia, sicut et reliqua verba, quatenus id quod ineffabile est utcumque dici possit, quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit, sicut sunt et alia. Creator dictus pro totius mundi rebus ab ipso creatis. Nihil enim est quod non
Abbreviated transcription (Latin):
uc operi adiec̃tis int̾p̃tatio¬
nibus int̾ponenda studui yocabulortim
enim expositõ satis indicat: quid uelint in¬
celligi. hñt enim quedam ex ꝓͥis causis no¬
mintim rationem. Inpͥncipio autem .x. no¬

Expanded text:
c operi adiectis interpretationibus interponenda studui. Vocabulorum enim expositio satis indicat quid velit intellegi. Habent enim quaedam ex propriis causis nominum rationem. In
Abbreviated transcription (Latin):
enimxp̃e significat regem. ita iħc sigc̃at sal¬
uatorem. non itaq nos saluat saluos ficit qͥc̃o
rex: s rex saluator. quod u̾bum latina lingua
antea non habebat. s hr̃e pot̾at sicut potuit
qͣnuolitit. Emmanuel ex hebreo in latuũ
sig̃cat nobiscumds̃. sciliet quia ꝑcurgiiem
natis ds̃ hominib incarne mortali. apparit

Expanded text:
enim Christus significat regem, ita Iesus significat salenim Christus significat regem, ita Iesus significat salvatorem. Non itaque nos salvos facit quicumque rex, sed rex Salvator. Quod verbum Latina lingua antea non habebat, sed habere poterat, sicut potuit, quando voluit. Emmanuel ex Hebraeo in Latinum significat 'nobiscum Deus,' scilicet quia per Virginem natus Deus hominibus in carne mortali appar
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uncdtis . p̃cepitim enĩ fcierat uideis ut sacrt̃
conficerent unguentum quo ꝑungi possent
hii qͥuocabantur adiac̃docium uł ad reguũ.
⁊ sicut nunc regib indrmentum purpure
insigneẽ regie dignitatis. sic ilł unquentio
sacri unguenti nomen ac potestatẽ regiã con¬
ferebat. ⁊ incle xp̃iani dicti acͥsinare quod est
mincupatur. Que etiam dño nom̃ accomo¬
dauit facta spirittlis. quia spñ unctus est
Collecti sunt enim in hac ciutate adũsus
sem̃ tuum filiũ quem unxisti nonoleo utiq
obeo uisibili. secdgrẽ dĩ quod infibut signifi¬
mncupatio potestatis. Dumenim dicit᷑
nusquam alibi omnino nec inaliqua gente
fuit. nͥ tantum in illo regno uͥ xp̃e ꝓphetaba¬
tur.⁊ unde uenttriis erat. Messias aũ be
xp̃c. iħe hebraice. g̃ce sotheR. latine autem
salutaris siue saluator in t̃p̃tat᷑. ꝓeo quod
cunctis gentib salun fer uenit. E thimolo¬
giam enim nominis huius etiam euangeli
nator. qr ip̃e saluum faciet ppłm suũ. sicut

Expanded text:
est, unctus. 300 Praeceptum enim fuerat Judaeis ut sacrum conficerent unguentum quo perungi possent ii qui vocabantur ad sacerdotium, vel ad regnum; et sicut nunc regibus indumentum purpurae insigne est regiae dignitatis, sic illis unctio sacri unguenti nomen ac potestatem regiam conferebat, et inde christi dicti a chrismate, quod est nuncupatur, quae etiam Domino nomen accommodavit facta spiritualis, quia spiritu unctus est tolorum: Collecti sunt enim in hac civitate, adversus sanctum Filium tuum, quem unxisti; non utique oleo visibili, sed gratiae dono, quod visibili signifinuncupatio potenusquam alibi omnino nec in aliqua gente fuit, nisi tantum in illo regno ubi Christus prophetabatur, et unde venturus erat. Messias autem Hsus Hebraice, Graece σωτήρ, Latine autem salutaris sive salvator interpretatur, pro eo quod cunctis gentibus salutifer venit. Etymologiam autem nominis huius etiam Evangelisvator, quia ipse salvum faciet populum suum.' Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
gula ad singtla referant᷑. S cd̃m enĩfor¬
ẽ. Homines autem minꝰ intelligentes qͥd
p̃pqͥd dicatur. eaque pp̃ formã serui dicta
sunt. uolunt transferre ad formam dĩ. et
rarsus ea que dicta sunt ut adse inuicem
ꝑsone referantur. uolunt eẽ nomina na
ture ait senbstancie. ⁊ faciunt etrorẽ infi¬
una ꝑsona. solus gͥ homo ꝑtulit craicem.
s pp̃ unitatẽ ꝑsone. ⁊ ds̃ dicitur ꝑtulisse
filium aucem dĩ citici fixum facemut. ñ
ex uircute diuinitatis. s ex infirmitate hu¬
manitatis non ex sue nature ꝑmansione:
s ex nr̃a susceptione. De sp̃ũ sancto. iti.¬
p̃s sc̃s ideo p̃dicatur ds̃. quiaex
patre filioq ꝓcedit. ⁊ sub̾am eiꝰ¬
ht̃. Neq enim aliud de patre ꝓce¬
ditre potuit. quani quod ip̃e ẽ pater. Sp̃c¬
autem saticnuis dictus scd̃m id quod ad ali¬
quid refertur inspuntus. ⁊ iuspirans utiq¬

Expanded text:
forest.' Homines autem minus intellegentes quid pro quid dicatur, ea quae propter formam servi dicta sunt volunt transferre ad formam Dei; et rursus ea quae dicta sunt ut ad se invicem personae referantur, volunt nomina esse naturae atque substantiae, et faciunt errorem in fiuna persona. Solus igitur homo pertulit crucem, sed propter unitatem personae et Deus dicitur pertulisse.Filium ergo Dei crucifixum fatemur, non ex virtute divinitatis, sed ex infirmitate humanitatis: non ex suae naturae permansione, sed ex nostra susceptione. De spiritu sancto . Spiritus sanctus ideo praedicatur Deus, quia ex Patre Filioque procedit, et substantit. Neque enim aliud de Patre procedere potuit, quam quod ipse est Pater. Spiritus autem dictus secundum id quod ad aliquid refertur, spirans et inspirans, utiq