comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stẽ ꝓdiderũ  iduci amisert, Diffiderũ animo
sicictus fuerat animus. Indesperationẽ paenȩ
conciderit animus Ia regressus su ad spẽ ÷tc
rcepi fiduciã sñe indulcenua : it̃ habeo de
piecate di pero: Debonitatedi non dubito.
habitubo iã insperi Frexit me ad spẽpi&as
eius. dedit mihi speuitȩ in penitentia.
sids̃ igitur respexerit. siua in auxiliũ mihi ac¬
cesserit : Giadimplendũ qd cupio adiuuaue¬
rit hoc fucere decreui. hoc sia tui Defixum
hoc animomeo .e. Cuelli hoc animo ñ potest:

Expanded text:
spem perdideram, fiduciam amiseram, diffideram animo, spem perdideram, fiduciam amiseram, diffideram animo, fractus fuerat animus, in desperationem pene conciderat animus. Jam regressus sum ad spem, jam recepi fiduciam, spem indulgentiae jam habeo, de pietate Dei spero, de bonitate Dei non dubito, habitabo in spe, erexit me ad spem pietas ejus, dedit mihi spem vitae in poenitentia. Si Deus igitur respexerit, si in auxilium mihi accesserit, si ad implendum quod cupio adjuverit, hoc facere decrevi, hoc statui, defixum hoc in animo meo est, evelli hoc ab animo meo non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
inte quero illud scire uolõ Illud nosse maexime
cupio si est spes in confessione Si est fiducia
siẽ remissio siẽ uenia siẽ indulgentia Si est
iustificat. confessio peccati ueniã donat: om¬
nis spes inconfessione consistit. In confessio nelo¬
cus misera cordiae ẽ: certissime igitut crede. nul¬
lomodo hesites Nullatenus demiseri cordia đi
desperes: ab &o spẽ inconfessione : ab&o fiduciam:
Quienĩ ueniã depeccato desperat. Plusso de
desperatione . qua de comisso scelere dapnaat.
disperatio auget peccatu. desperatio p̃eior e
omnipeccato. Corrige igiturte: & indulgentie
habeto spẽ cepone iniustitiu &speruuiti De¬
pone iniquituate & expect sclutẽ Hulletum
grandis ẽ culpa : quȩ non habitit uem̃i quã¬
tur abi pocniaentia locus: fucle porniantib:
diuina lementia sũbuenit: Perpue nugn eia
ent̃ indulgentia datur perpenitentia delicia
omniaa abscerguntur. HΟΟΟ Miserđime

Expanded text:
item quaero, illud scire volo, illud nosse maxime item quaero, illud scire volo, illud nosse maxime cupio, si est spes in confessione, si est fiducia, si est remissio, si est venia, si est indulgentia, si est justificat, confessio peccati veniam donat, omnis spes in confessione consistit, in confessione locus misericordiae est. Certissime igitur crede, nullo modo haesites, nullo modo dubites, nullatenus de misericordia Dei desperes. Habeto spem in confessione, habeto fiduciam. Qui enim veniam de peccato desperat, plus se de desperatione quam de commisso scelere damnat. 54. Desperatio auget peccatum, desperatio pejor est omni peccato. Corrige igitur te, et indulgentiae habeto spem. Depone injustitiam, et spera vitam; depone iniquitatem, et spera salutem. Nulla tam gravis culpa est quae non habeat veniam; quamtur tibi poenitentiae locus: facile poenitentibus divina clementia subvenit, per  delicta omnia absterguntur. 55. Heu miserum me!
Abbreviated transcription (Latin):
aspice erço aadieno cormento qđ timetis. Res¬
pice inalieno xicio ꝗđ pacuescus: uitu fouetõin
quã uides corũte aliu cetidisse: Pericula adi¬
ena : inte ptimesce alienos cusus t̃ua fac it̃
pericula moriends uocutio : tua sit enĩ dano
Aliorũ ꝑdicio tua sitcuutio. Retrahat te ãpec¬
cato impiorũ interitus abstrahat᷑ aculpa pe¬
reuntiũ poena. Delinquentiũ finis tecorricat
na adtuã sclutẽ ꝓficiat. Qđ male fecistidũ
potes emenda. Dũ potes c̃auucio & peccuto te
reuoca. Dũ tẽpus ẽ clama dũdatur spacium:
luge. Dũ ẽ licentiu penite festina dũ potes
tibi futurũ adquire⁊ ante quã tediesmor¬
ts prȩueniat Prius quã te ꝓfundus absor¬
bett : prius quã te inferus rapiat ubi nullus
ẽ indulgentiȩ locus. ubi nulla poenitentie
pat& libertus ub inulla correctionis datur
licentia : ubi nullusẽ ad confessione recur¬
sus ad ueniã nullus regressus. HUMO: HAR

Expanded text:
Aspice ergo ex alieno tormento quod timeas. ResAspice ergo ex alieno tormento quod timeas. Respice in alieno exitio quod pavescas, vita foveam, in quam vides coram te alium cecidisse, pericula aliena in te pertimesce. Alienos casus tua fac esse pericula; morientis vocatio tua sit emendatio; aliorum perditio tua sit cautio. 51. Retrahat te a peccato impiorum interitus. Abstrahat te a culpa pereuntium poena, delinquentium finis te corrigat, na ad tuam salutem proficiat; quod male fecisti dum potes emenda, dum potes a vitio et a peccato te revoca, dum tempus est clama, dum datur spatium luge, dum est licentia poenitere festina, dum potestibi futurum acquire, priusquam te dies mortis praeveniat, priusquam te profundum absorbeat, priusquam te infernus rapiat, ubi jam nullus est indulgentiae locus, ubi nulla poenitentiae patet libertas, ubi nulla correctionis datur licentia, ubi nullus est ad confessionem recursus, ad veniam nullus regressus. 52. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
nũ cotudietendimus momits decurrentib: adfi¬
nẽ ducimur. Nescimus quid hodie nobis continge:
ne sc̃mus quando & tremũ tẽpus nob adueniar
cmorumꝰ si hac nocte anima nrum condiciomor¬
tis reposcat pinis noster a nobs absconditus tien¬
turi xitus ignor antia nobis incerta e. imꝓuisus
ẽ mortis occursus Incertꝰ ẽ euentus & finisom¬
niũ dũ nescimus repente morsuenit dũnanis¬
timamꝰ in ꝓuisetollim᷑ dũ ignorumus repente
sub trahimur tim etmꝰ nedies illatũ qua fur
nos cõprehendat : Ne nos turbo diuini iudiciidũ
ignorumꝰ diripiat : Ne nos repentinꝰ interitus au¬
ferat : Neignorantes subito calamitus cõpre
sepe subitorapit. qui uiuentes inflãmat: mori¬
entes subito deuorut: quiflectit aduicic̃per¬
truhit subito ad torm̃ta : Quantas ad poenã mor
tideficiunt: Quanti dũ morinon e histimant au¬
feruntur : Quanti admortẽ subitorupiuntur:
Quanti repente adana supplicia deducuntur.

Expanded text:
num cotidie tendimus, momentis decurrentibus ad finum cotidie tendimus, momentis decurrentibus ad finem ducimur. Nescimus quid nobis hodie contingat, nescimus quando extremum vitae tempus adveniat. Ignoramus si hac nocte animam nostram conditio mortis reposcat. Finis noster nobis absconditus est, venturi exitus ignorantia nobis incerta est. Improvisus est mortis occursus, incertus est eventus et finis omnium. Dum nescimus, repente mors venit; dum non existimamus, improviso tollimur; dum ignoramus, repente subtrahimur. Timeamus ne dies illa, tanquam fur, nos comprehendat , ne nos turbo divini judicii dum ignoramus diripiat, ne nos repentinus interitus auferat, ne ignorantes subito calamitas comprehsaepe subito rapit; qui viventes inflammat, morientes subito devorat; qui inflectit ad vitia, pertrahit subito ad tormenta. Quantos ad poenam mortti deficiunt? quanti, dum mori non existimant, auferuntur? quanti ad mortem subito rapiuntur? quanti repente ad aeterna supplicia deducuntur?
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uince : Quãuis cũ dolore : u suimalo resiste : Pro¬
pone tibi aduersus presentes carnis ardores : futuri
suppliciuignes Super estũ libidinis. recordactio
ni incendu: memoria ardorts gehennȩ. ardorẽ
xdudat luxuriȩ: forniationis poena metus
grauioris supplicii uincat Fortior dolor : dolo¬
reminore ex superai Paciener leuiori porto¬
bis sicruiuiora fueris recordatꝰ: Venseturaia an¬
te oculos tuos im̃ato futuriiudicii prȩuidei quȩ
past modũ eris passurus: futur a disententia coqi¬
t : futurudi iudicia supte fortinda : Terrecate
dicu, Reuoc&te poenarũ terror aculpar ler¬
te tuȩ terminũ cotadie intuere. Omnihori
habeco morte preoculis. Ante oculoscuos t̃mo¬
brarũ sepuersȩtur aduentus. Demorte iuaco¬
edie cogita Pine uitȩtue seꝑ conficera. Rccoli¬
seodiẽ mortis incerũ esto sollicitus ne subitorapi¬
aris cottidie dies ultionis ad ꝓpinquat :̃ uitã
mus admortẽ cortidie ꝓpercimꝰ : aduitȩ cermi¬

Expanded text:
e, quamvis cum dolore usui malo resiste. Propone tibi adversus praesentis carnis ardores futuri supplicii ignem, superet aestum libidinis recordatio aeterni incendii, memoria ardoris gehennae ardorem excludat luxuriae. 47. Fornicationis poenam metus gravioris supplicii vincat, fortior dolor dolorem minorem exsuperet. Patienter leviora portabis, si graviora fueris recordatus. Versetur ante oculos tuos imago futurpostmodum eris passurus, futuram Dei sententiam cogita, futura Dei iudicia super te formida. Terreat te ia, reuocet te poenarum terror, uitae tuae criminum cotidie intuere, omni hora mortem habeto prae oculis, ante oculos tuos tenebrarum semper uersetur aduentus, de morte tua cotidie cogita, finem uitae tuae semper considera; esto sollicitus ne subito rapiaris, cotidie dies ultimus appropinquat, cotidie mus, ad mortem quotidie properamus, ad uitae termi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cinimamec, Olaciuant ubiuos subdixistis ubi
esus fontes lacrimarũ : ubies meroris unda : ubi
ostislamentu Re dite obsecro lacrime ĩ mouenini
fontus lacrimarũ asperguome fleribus fiuites¬
ꝓ faciem meta umetute maxillas moris cunas
meus inrict Date mihi planctũ cimrũ inter
omnes enĩ qrcuius corrui Inter om̃s deterius ce¬
cidi omniũ impiorũ poencs sclere meo uici łir¬
direa tormenia : uixmiadismeis sifficiunt. Non
ẽ peccatũ suꝑ peccutũ meũ: None iniquitas suꝑ
iiquitatẽ meta Ne quiore mecunctis peccactoribus
pensoũ comparatione mec nullus iniquusẽ Iuste
roenas debie infelietatis exseluo usto atintissup¬
plicis conteror exmeo peccuta mula mihi oninia

Expanded text:
est anima mea. O lacrymae, ubi vos subduxistis? ubi estis fontes lacrymarum? ubi es moeroris unda? ubi estis lamenta? Redite, obsecro, lacrymae, movemini fontes lacrymarum, aspergite me fletibus, fluite super faciem meam, humectate maxillas meas, genas meas irrigate; date mihi planctum amarum, inter omnes enim ego gravius corrui, inter omnes deterius cecidi. Omnium impiorum poenas scelere meo vici, tartarea tormenta vix malis meis sufficiunt. 59. Non est peccatum super peccatum meum, non est iniquitas super iniquitatem meam, nequiorem me cunctis peccatoribus penso. Comparatione mea nullus iniquus est, juste poenas debitae infelicitatis exsolvo, juste tantis suppliciis conteror, ex meo peccato mala mihi omnia
Abbreviated transcription (Latin):
non possũ. fateor esse uerũ: quis hoc dubit&qũs
istud ambicatꝰ quis istud neget RATIO
is. bene cũminones. bene psuados bene institius:
& ego opuebã a peccatinexu resolui : Cupiebã
iĩ consududine malarẽ trahi: desiderabã cuicio
sed heu disficile ẽ : prauã me confat dine uin¬
cere prauus husus uix ab ol&ur as sidua con¬
su&udo in naturã conuertitur: assiduo usit̃inna
oisennt. Uixcredo pecctu mea ullo spacio tẽporis
xholescere . Vltrome miserũ antet uiciaui: spon¬
taneo medadũ studio pollui: Propriome prius
cerbioio ꝑdidi: propria uoluntate memacula¬
ui : bonus erã sponte mea ad peccatu dilapsussũ:
Liber erũ sponie mea. factus su debitor mostis :
pnfelix ego peccatũ sponte mihi prius ipse parui:
ego primus occusione peccundi amplexus su: u.c
peccuti usu adstrictus detineor. Mala consu&u¬
do me sibi qrauiter implicuit : Longa consu&u¬
quando nescio sic delinquo, Peccatiusũ quandat

Expanded text:
non possum, fateor esse verum; quis hoc dubitat? quis non possum, fateor esse verum; quis hoc dubitat? quis istud ambigit? quis istud negat? 42. is, bene admones, bene persuades, bene instituis; et ego optabam a peccati nexu resolvi, cupiebam a consuetudine mala retrahi, desiderabam a vitioSed heu! difficile est pravam consuetudinem vincere, pravus usus vix aboletur, assidua consuetudo in naturam convertitur, assiduo usu in nat evelli possint, vix credo peccata mea ullo spatio temporis exolescere. 44. Ultro me miserum antea vitiavi, spontaneo me dudum studio pollui, proprio me prius arbitrio perdidi, propria voluntate me maculavi. Bonus eram, sponte mea ad peccatum dilapsus sum; liber eram, sponte mea factus sum debitor mortis. Infelix ego, peccatum sponte mihi primus ipse paravi, ego prius occasionem peccandi amplexus sum, nunc peccati usu astrictus detineor, mala consuetudo me sibi graviter implicavit, usuquando nescio, sic delinquo; peccati usu, quando non
Abbreviated transcription (Latin):
habetit inquitus terminũ, Delictorũ tuorucar¬
sidera magnitudinẽ Culpastuas salte uel uer¬
boranis agnosce : HO MO. Heu me
heu infelicem ine : heu miserũ me : Nesciebã quod
ꝓmea iniquitate ꝓcuterer. Ignor abã qđ ꝓmeo
merito iudicarer: quo distudiudiciũ demeti sit
in iustitã Tumihi manifes tastĩ Tumibi indicas¬
tĩ Tumihi notũ fecisti: ꝑte coqnoui qđ nesciebã
Ia ꝓcertescio Iacretũ habeo iã me non lat&:
manifestũ mihi e. Satis mihi ẽ cocnitũ: perpen¬
sũ ẽ mlhi sactis. Iã &xploratũ e mihi : Occultũ iã¬
Inde ẽ. homo
inde omnes cadamitas : Inde ẽ i si a ceruiitis
Inde istacrux : inde ista poena inde ista erũna:
sũ ñ e quo lib& euentu ñ ex quo lib&fortuitu
Iste langor : ꝓprius culpȩ ẽ. Ista ȩgritudo ꝓ¬
priȩ iniquitatis. ẽ: ancliud ubi uidetur : a na¬
liter putus : analiter estimas: analiter sentis
had eo quod contra dicũ : cedo ueriiati negare

Expanded text:
habeat iniquitas terminum; delictorum tuorum conhabeat iniquitas terminum; delictorum tuorum considera magnitudinem; culpas tuas saltem verberatus agnoscito. 39. Heu me! heu infelicem me! heu miserum me! nesciebam quod pro mea iniquitate percutior, ignorabam quod pro meo merito judicor; quod istum judicium de mea sit injustitia, tu mihi manifestasti, tu mihi indicasti, tu mihi notum fecisti, per te cognovi; quod nesciebam, jam pro certo scio, jam certum habeo; jam me non latet, manifestum est mihi satis, satis mihi est cognitum, perpensum mihi est satis, jam exploratum est mihi, occultum Inde est, homo, inde omnis ista calamitas, inde ista acerbitas, inde est ista crux, inde est ista poena, inde ista aerumna; su, non ex quolibet eventu, non ex quolibet fortuitu, iste languor propriae culpae est, ista aegritudo propriae iniquitatis est. An aliud tibi videtur? an aliter putas? an aliter existimas? an aliter sentis?485 habeo, quod contradicam: cedo veritati, negare
Abbreviated transcription (Latin):
flã mat ira : clamor excitat : comou& in dicnatio:
Paratus seꝑ adira supra modũ ircisceris Supro
mensurt̃ animi furore moueris: Sela rebenis
emulus alienis uirtutibus sẽꝑ inuidus. Cuium
quã non detruxisti que ñ lacerastĩ. Cuius non
obruiltiuitã : Eui mon iactastiinftimici. E AL¬
lax Inconstuns Inuidus auarus tenax steri¬
li. inhumanus infructuosus nom e inte ulla mi¬
sericor dia. cecidisti in concupiscentns satulĩ. de¬
fluxistuncupidita tibus mundi. plagras interre¬
in uoluis noius stci noribus ueteri auces. Non
diluis scelus sed dilcttis. ner sciciasum qũa flã mã
libidi nose concupis centie. Ott infeliai non te
pud& pͥmultus cis parcilibidines corruptor la¬
na ꝑmanes si incarnali amore pustis. Eu qua
luxuria Ia tande peccare qui esce : Iatandẽ desi¬
ne abscelere : aliquando mores malas cõmutar
finem : Pone legẽ nequicie : Habeat culpa modũ:

Expanded text:
flammat ira, clamor excitat, commovet indignatio, flammat ira, clamor excitat, commovet indignatio, paratus semper ad iram supra modum irasceris, super mensuram animi furore moveris, zelare bonis aemulus, alienis uirtutibus semper inuidus; cui umquam non detraxisti? Cuius famam non lacerasti? Cuius non absorbisti uitam? Cui non iactasti infamiam? Inconstans inuidus fallax auarus tenax sterilis inhumanus infructuosus, non est in te ulla misericordia, occidisti in concupiscentiis saeculi, defluxisti in cupiditatibus mundi, flagras in terreinuoluis, nouis facinoribus et ueteribus auges, non diluis scelus sed dilatas, nec satiaris umquam flamma libidinosae concupiscentiae. O te infelicem, non te pudet multas aspergere libidines, corruptor luria permanes? sic in carnali amore persistis? Heu!luxuria? jam tandem peccare quiesce, jam tandem desine a scelere, aliquando mores malos commuta ifinem, pone legem nequitiae, habeat culpa modum,
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ potestus supte xđidatur licentia : Qui
tibiaduersantur : di consiliũ ficiunt: oanus đũt̃e¬
ad poenã tradidi: Indignatio dĩ affligere iussit
bis ad ficeris qđ langorũ stimulis cruciaris quod
passionibus animȩ quateris qđ mentis congustia
ris & hoc ipsud ꝓpecca to tibi diuina iustitia in ro¬
eat : & hoc ipsud ꝓculpatibi iudicii diuini infer¬
tur sententia Om̃s erũ ad uersitus rerudeliccoꝵ
tuorũ meritis exciatur : Tua contrute dimicaon
arma scigit tstuis confoderis Telistuis uulnera¬
ris ꝓquȩ enĩ petcasti ꝑ haec & torquȩris: setutus
escarnẽ flagellaris incarne : mipsa gemisinqua
peccesti: Inipse cruciaris inqua deliquistis spsta
tibiẽ censura supplicii quȩ fuit causc peccati
Discute conscientiã tuã intende mentẽ tuã: exet¬
mincte loquatur tibi cortiũs considera meri
tidic prȩceps Indeterius uadis: elatiotua ñ
tanticõ ñ cohib&ur. Rapit te quoque furor In¬

Expanded text:
quorum potestas super te ex Dei datur licentia; qui quorum potestas super te ex Dei datur licentia; qui tibi aduersantur Dei consilio faciunt. Inad poenam tradidit, indignatio Dei te affligi jussit. bis afficeris, quod languorum stimulis cruciaris, quod passionibus animae quateris, quod mentis angustia ris, hoc ipsum pro peccato tuo tibi divina justitia irgat, et ipsum pro culpa tibi divini judicii infertur sententia. 33. Omnis enim adversitas rerum delictorum tuorum meritis excitatur, tua contra te dimicant arma, sagittis tuis confoderis, telis tuis vulneraris; per quae enim peccasti, per haec et torqueris . Secutus es carnem, flagellaris in carne, in ipsa gemis in qua peccasti, in ipsa cruciaris in qua deliquisti, ipsa tibi est censura supplicii, quae fuit causa peccati;nta. 34. O homo, discute conscientiam tuam, intende mentem tuam, examina te, loquatur tibi cor tuum, considera merittidie praeceps in deterius vadis: elatio tua notantia non cohibentur, rapit te quoque furor, in
Abbreviated transcription (Latin):
ddore ad seuuicidat feriendo dacmati
ua redecis: Cogita homo quos lib& inmundi
crucictus : Intende animo qua scũque sclipoe¬
nas quos cũ que tor m̃torũ dolores qua scuque
dolorũ aceruitutes: cõpara noc totũ cehennȩ :¬
& leue ẽ omne qd pateris. Sitimes illas poe
moriendo tormenta recedunt: in illis morien¬
do &nusdolor succedit siem̃ conuersos fueris
emendatio e qđ pateris. Conuersus na que apio¬
cactis. Plagella pr&atis aosoluunt Tonuerso inf¬
hic custigatus corripit : illicliberaitur: quiue¬
ro nec subflagelio corriguntur : & teportli poe¬
nc᷑ a na dampnanẽ et in hoc prius iudicant᷑
scđo uillic donuo in futuro: his duplexdã pnauio
est: Geminahis ꝑcussio ẽ: Quit & hic habent in¬
ciũ tormentorũ & illuc ꝑfectionẽ poenarũ Nul¬
lus cũt homo tibi aduersaripotuis s& nisids̃ pa¬
testutẽ dediss&. Nec habuiss& tein potestate
ciduersarius nisi ꝑmitter & dr̃ uniuersa quȩ ti¬
bi accidunt. absque diñ ueniunt uoluntate : Ini¬

Expanded text:
do te ad se revocabat, feriendo clamat, ut redeas. Cogita, o homo, quoslibet mundi cruciatus, intende animo quascunque saeculi poenas, quoscunque tormentorum dolores, quascunque dolorum acerbitates; compara hoc totum gehennae et leve est omne quod pateris; si times, illas poenmoriendo tormenta recedunt, in illis moriendo aeternus dolor succedit. 31. Si enim conversus fueris, emendatio est quod pateris; conversum namque flagella a peccatis absolvunt, converso inshic castigatus corrigitur, illic liberatur; qui vero nec sub flagello corriguntur, et temporali poena, et aeterna damnantur, et in hoc prius judicantur saeculo, et illic denuo in futuro. His duplex damnatio est, gemina his percussio est, quia et hic habent initium tormentorum, et illic perfectionem poenarulum tibi aduersari potuisse nisi Deus potestatem dedisset, nec habuisset in te potestatem aduersarius nisi permitteret Deus. Vniuersa quae tibi accidunt absque Dei non ueniunt uoluntate. Ini
Abbreviated transcription (Latin):
minus supplicia: Cottidie sceuit in me. seuitia. Cor¬
pus meũ carnifices nouissimis cruciatibu : lace¬
rant Inaudito genere pͦenarũ ̃ ancera meti &me
mentis ĩnille laceratꝰ surplicus. Caro met̃ plagis
sec ta cõputruit. Se iiusta latertũ ciniẽ fundun:
Lacerata mebrã putrediñe defluunt: cufletibus
scnquis manat Cũ lacrimis c̃ruor. stillat: Nest sol
auor lacrimarũ seduul perũ consuptus sumnoolo
miser Indolori : animus &s corpus simul cfit
tderabilia sensi : multa aceruase seinu uiuino¬

Expanded text:
mihi supplicia, quotidie crudescit in me saevitia. 17. Corporis mei carnifices novis me cruciatibus lacerant, inaudito genere poenarum viscera mea et membra ormentis, mille laceratus suppliciis. Caro mea plagis secta computruit, semiusta latera saniem effundunt, lacerata membra putredine diffluunt, cum fletibus sanguis manat, cum lacrymis cruor stillat; nec est solus fletus lacrymarum, sed vulnerum. 18. Consumptus sum dolore miser, in dolore et animus, et corpus deficit: ulta intolerabilia sensi, multa acerba sustin
Abbreviated transcription (Latin):
tentialit̃ ueniun sed ab imdartibus doc¬
time fecunditita in fundumn:¬
it ambrosius quod plerumq gli¬
cia libus uentorum flatibus rigen¬
tes aquae solidintur inniuem & mubto
aere nix funditur.
imiliquoq intione gutndinimi
coaga latiofi⁊ a quaernim nubiũ
rigore uentorum stringuntur
inglaciem atq durescun Dehinc
Aglacies i pra paftim surgure uentoni
comminuta insurgmine pastimso¬
lis uaporȩ resoluat frustatim adter¬
ins elabitr quod auom rotunda
uid&ur h ocsolis calor facri & mo¬
ra refrenantis aeris dumꝑ longũ
spatium a nubibus usq ad teutes
gida. Nix autem lomines incre¬
dulisum frigissimi atq sigri &
in infima torporem eitis depresse
Item alio intellesto niues sim homi¬
nes dilellione frigentes Sun
& si & sistant candidi purtate bap¬
& agratus d probante lus¬
titi uentus enimfit ubi c̃

Expanded text:
tentialiter veniunt, sed abundantius doctentialiter veniunt, sed abundantius doctrinae fecunditatem infundunit Ambrosius quod plerumque glacialibus ventorum flatibus rigentes aquae solidantur in nivem, et rupto aere nix funditur.imili quoque ratione grandinum coagulatio fit. Aquae enim nubium rigore ventorum stringuntur in glaciem, atque durescunt. Dehinc glacies ipsa partim fragore ventorum comminuta in fragmina, partim solis vapore resoluta, frustatim ad terras elabitur. Quod autem rotunda videtur, hoc solis calor efficit, et mora refrenantis aeris, dum per longum spatium a nubibus usque ad terrasgida; nix autem homines increduli sunt, frigidissimi atque pigri, et in infima torpore mentis depressi. Item alio intellectu nives sunt homines dilectione frigentes, qui etsi existant candidi puritate bapet agitatus, approbante Lucretio: Ventus enim fit ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
a marissimae maris uapore subtili
calore aeri sus penduntur in ftarmedi¬
cinalis cucurbite quae calare superi¬
oris circuli homorem & sanguinem
sursum tuthit. Huius modi ttaq: ite¬
tione aquae maris ꝑtinuissemus uapo¬
ris in aere sus pense paulatm concres¬
acum . Idiq igno solis decote indulcem
pluuiarum. saporem uefumtur
Dehinc ingucuescente nubemodo ui
ꝙ piesse uentorum modo solis calore
dis solute in te uito faciem spargintur
a nubibus ergorapiuntur quit maris
&iterum abipsis rediuntur inaerris
s ed sicut diximus ut dulc& gro possim
in pluuiis coquuntur igne solis Alii aut̃
dicuntur nonantum modo aquis ma¬
ris nubes cancrescere sed &iam &x¬
alras teuite uaporibus nebulas adoles¬
cere quibus densatis coactisq: nubes
abaus surgere xtq hislm labontib
pluuus effundere Nubes utem utt pit¬
h imus apłi signi ficamir atq dodtorer
pluuiae ergo nibumꝰ eloquia sunt apos¬
tolorum quae qua sigutatim idest sen¬

Expanded text:
amarissimae maris vapore subtili amarissimae maris vapore subtili calore aereo suspenduntur, instar medicinalis cucurbitae, quae calore superioris circuli humorem, et sanguinem sursum trahit. Hujusmodi itaque ratione aquae maris per tenuissimos vapores in aere suspensae paulatim concrescunt, ibique igne solis decoctae in dulcem pluviarum saporem vertuntur. 2. Dehinc gravescente nube modo vi expressae ventorum, modo solis calore dissolutae, in terrae faciem asperguntur. A nubibus ergo rapiuntur aquae maris, et iterum ab ipsis reduntur in terras. Sed, sicut diximus, ut dulces possint esse in pluviis, coquuntur igne solis. Alii autem dicunt non tantummodo aquis maris nubes concrescere, sed etiam exhalantis terrae vaporibus, nebulas adolescere, quibus densatis coactisque nubes altius surgere. Atque iisdem labentibus pluvias effundere. 3. Nubes autem, ut praediximus, apostoli significantur atque doctores. Pluviae ergo nubium eloquia sunt apostolorum, quae quasi guttatim, id est, sen
Abbreviated transcription (Latin):
igne duo iudioa significare dixeru
Vnum ꝑ quodud umimpii perierun
indiluuium. Alterum ꝑ quo post modũ
peccatores cremandisunt in in fernum
glob&ur congiobatus uero in nubes
ueftitur si cenimipsedic̃ subito aer
cogitur innubibus. & uentus tuensi ens
fugauiteas & uergilius consurgum
uena atque innubes cogtaur aer
Nubes urtom sc̃putedica tores inellegun¬
tur qui uerbidium pluuam er edepter
fundum. Aerautem iste maner ertes¬
nues & tacuas hominum mentes uagiss
significat qui tamen densatus in nubes
ueftitur. quia colleta ab inaniuantate
infidelium mentes fide solidantur
&sicut &x cera inana fum nubes pluuiales
sic ad fidem demindi uanitate collegon¬
tur sc̃i putedicatores Nubes autem
diste q uod & heut obtegant unde ar
nupte dicuntur quod uultus suos
uollen Ende  neptunus quodͥnube
& mari teuicitegat
egiur in amas proph& a quiuo¬
cat aquas maris. & effundit eas
I suꝑ faciem teuire. aquac enim

Expanded text:
igneo, duo judicia significari dixerunt. igneo, duo judicia significari dixerunt. Unum per quod dudum impii perierunt in diluvio; alterum, per quod postmodum peccatores cremandi sunt in inferno. globetur; conglobatus autem in nubes vertitur. Sic ipse dicit: Subito aer cogitur in nubibus, et ventus transiens fugabit eas Et Virgilius: Consurgunt venti, atque in nubem cogitur aer. Nubes autem sancti praedicatores intelliguntur, qui verbi divini pluviam credentibus fundunt. 2. Aer autem iste inanis et tenuis vacuas hominum mentes vagasque significat, qui tamen densatus in nubes vertitur, quia collectae ab inanitate fidelium mentes fide solidantur. Et sicut ex aere inani fiunt nubes pluviales, sic ad fidem de mundi vanitate colliguntur sancti praedicatores. Nubes autem dictae quod aethera obtegant, unde et nuptae dicuntur, quod vultus suos velent. Unde et Neptunus, quod nube et mari terram tegategitur in Amos propheta: Qui vocat aquas maris, et effundit eas super faciem terrae . Aquae enim
Abbreviated transcription (Latin):
humnore nubilo t utns fumndens inpier¬
serit sit reꝑcussio Splendoris eius
in nubibus & quibus fulgore migans
arcusspeciem format sicut enim
in piessa ceutanuli imaginem & pri¬
mit sicnubis econtut &xtrudunditate
solis figuurm sumentes orbemeffici¬
un & arcus effigiem fingunt appa¬
r& autem hocnon semꝑ sed cumra¬
rescunt nubila caeli nam rursus
cum in se coeunt nubes atq densantur
confestim artus formaresoluttir
Innubium enim densitate arcus aerem
in ꝑ fecto hgrro conplestrur. Deniq
si ne sole & nubibus num quam ap¬
par& arcus quia &xtipore uidus solis
species eius formatur quatriculor
enim .ẽ. & & omnibus elementis
inseutipti species decaelo enim uthit
igneum colorem deaquis purporcum
deare album d&erris colligit nigrũ
hicautem artus proco quod a sole res¬
plendit in nubibus xp̃i gloriam indicat
in proph&is adostoribus refulgentem
alii & duobus coloribus eius id est a quoso

Expanded text:
humor in nubilo transfundens impreshumor in nubilo transfundens impresserit, fit repercussio splendoris ejus in nubibus, e quibus fulgor emicans arcus speciem format. Sicut enim impressa cera anuli imaginem exprimit, sic nubes e contra ex rotunditate solis figuram sumentes, orbem efficiunt, et arcus effigiem fingunt. Apparet autem hic non semper, sed cum rarescunt nubila coeli. Nam rursus cum in se coeunt nubes atque densantur, confestim arcus forma resolvitur. In nubium enim densitate arcus aerem in perfecto gyro complectitur. Denique sine sole et 46 nubibus nunquam apparet arcus, quia ex typo radii solis species ejus formatur. » 2. Quadricolor enim est, et ex omnibus elementis in se rapit species. De coelo enim trahit igneum colorem, de aquis purpureum, de aere album, de terris colligit nigrum. Hic autem arcus, pro eo quod a sole resplendet in nubibus, Christi gloriam indicat in prophetis, ac doctoribus refulgentem. Alii ex duobus 47 coloribus ejus, id est aquoso et
Abbreviated transcription (Latin):
tur. sedillius caelerius uid&ur quia
clarum est hoc autem ad aures tardus
ꝑuenit post fulminis autem iastu
uentorum erum pere uiolentiam
sicq furorem. tempestas quemin
nubibus conclusa ageban & ex eun¬
tes ad terras emitam Lucriaus
autem diẽ fulmina &xminutis semi¬
nibus constare adeo pen&i tebilia cẽ
Uibi cumq autem fulgor caeciderie
suł foris odorem emitat urgilius
nec fulminum sentit. quia nobis &xcedii
& materita scribit arcus
enim inaere & imagine
solis hocmodo formatur dum enim
& laticis cum loca salphore fuenan
& lucanus & hierioq nocens fumauit
sulphore ferrum Infulminibus scoꝵ
accipiuntur miutcula claritate signorũ
hac uistutum micantia atq inama cor¬
dis ꝑuenientia sublima loca amplius
Nimis autem &xcelsiout loca tempes¬
tatibus erse secuie ut tolimpos quicel¬
situdine sua nec impi&us uentorum
sol in nubibus rarescentib: & aduerso
re fulserti urdiusq suos directa linea

Expanded text:
tur. Sed illud celerius videtur quia tur. Sed illud celerius videtur quia clarum est, hoc autem tardius ad aures pervenit. Post fulminis autem jactum, ventorum 45 erumpere violentiam, sicque furorem tempestatis quem in nubibus conclusi agebant exeuntes ad terras emittunt. 4. Lucretius autem dicit fulmina ex minutis seminibus constare, ideo penetrabilia esse; ubicunque autem fulmen ceciderit, sulphuris odorem emittit. Virgiliusnec fulminum ictus sentit, quia nubes excedit.et martyr ita scribit: « Arcus enim in aere ex imagine solis hoc modo formatur. Dum enim  late circum loca sulphure fumant, Et Lucanus: Aethereoque nocens fumabit sulphure ferrum. 5. In fulminibus sanctorum accipiuntur miracula, claritate signorum ac virtutum micantia, atque ad intima cordis pervenientia. Sublimia loca amplius Nimis autem excelsiora loca a tempestatibus esse secura, ut Olympus, qui celsitudine sua nec impetus ventorusol in nubibus rarescentibus ex adverso refulserit, radiosque suos directa linea
Abbreviated transcription (Latin):
ne xtq atritum niubium fulguie
generentur. Adinstar silicum duri¬
orum quos cum conpulseris inuicem
sibi medius & hissignis elabitur uel quẽ¬
adinelum si lignum ligno tereas igne me¬
ade tus quotiens micuere procellis
acitaq itetionem cum nubila inuicem
in sefuerin conlira illico fulmina
emitamtur. De hinc sec untir toni¬
trua quadic& sone li tardioite simi¬
ꝑ utec edente concurr luminis clanita¬
te pariter tamen cumifulgare emit¬
timtur. s deorum sonitus tardus
per uit aures quam oculos splen¬
dor fulgoris ad instir securis arbo¬
rem procul cedentes cuius quidem ante
cernis itum quam aures ꝑueniat so¬
nius er gonubium acd aretu fulmina
nascuntur num quam enim sereno cae¬
lo fulgu micuerun Vnde & iurgi¬
lius non alias caelo caeciderunt pluut̃
sereno fulgotit. fitenim fulcmen nubtr
imbie &uento. Namcum uentiis innu¬
bibus uehement agitatus est sic in calescit
ut accendatur dehinc & puredistum ẽ
fulgortt & tonitrua simul & primun¬

Expanded text:
ne atque attritu nubium fulgura generentur ad instar silicum duriorum quos cum compulseris invicem sibi, medius ex his ignis elabitur, vel quemadmodum si lignum ligno ras, ignem eattritis quotiens micuere procellis. Hac itaque ratione, cum nubila invicem in se fuerint collisa, illico fulmina mittuntur. 2. Dehinc sequuntur tonitrua, quae licet sonitu tardiora sunt, praecedenti concussi luminis claritate, pariter tamen cum fulgure emittuntur. Sed eorum sonitus tardius penetrat aures quam oculos splendor fulguris, ad instar securis arborem procul caedentis, cujus quidem ante cernis ictum quam ad aures perveniat sonitus. Ergo nubium attritu fulmina nascuntur. Nunquam enim sereno coelo fulgura micuerunt. Unde et Virgilius: Non alias coelo ceciderunt plura sereno Fulgura. 3. Fit enim fulmen nube, imbre et vento. Nam cum ventus in nubibus vehementer agitatus est, sic incalescit, ut incendatur. Dehinc, ut praedictum est, fulgura et tonitrua simul exprimun
Abbreviated transcription (Latin):
uentis quilcõ breui flauello ad prob
potest quo &iam muscis abigentes aer
commouemus flatum sentimus quad
cum euenerit ciculnore q uod ammoti
caelistium ueluerrenorum corporun
ꝑiiignum e paium mundi uertius uo¬
catur & diuersis pastibus caeli nomi

Expanded text:
etissimo vel brevi flabello approbari potest, quo etiam muscas abigentes aerem commovemus, flatumque sentimus. Quod cum evenerit occultiore quodam motu coelestium vel terrenorum corporum per magnum spatium mundi, ventus vocatur, ex diversis partibus c
Abbreviated transcription (Latin):
tũ mihi: nullium quã malũ feci nullicdlũniatꝰs
sũ nulli aduersus &titimulli molestiã in tulĩ nae¬
li in qũi &us fui: sine ulla querela: apud homines
uixi : Vitã mea. om̃s lȩderenituntur : Omnes
contrame frendunt at que insistunt : Consesta
manũ in me pericula inger̃: ad exiciũ me per¬
trahunt : ad periculũ meadducunt: addiscri¬
men uoeant meat̃ salutẽ : nullus mohi ꝓtectia¬
nẽ preb& : nullus defensionẽ adhib & nullus am¬
miniculũ tribuit : nullu malis meis succurrin
aut fugiunt. aut fortasse me ꝑsecuntur. Hi tuen¬
tur me qua sunfelicẽ : neseio quiꝰ locunt mihi dolo:
uerbis pacificis: Occulit̃ madiciã : blandis sermo¬
nious ornant: aliud ore ꝓmunt aliud corde
uoluptant : Opere destruunt: qđ sermone ꝓmiit¬
tunt: suo pi&atis abitu: animo uenenato incedun
Vdant mediciã : fu cobonitatis : calliditatũ sa¬
pdicctute socoylrra amiciciã dolo simulcn
ostendunt uultũ qđ corde non cestem cudi¬

Expanded text:
tum mihi; nulli unquam malum feci, nulli calumniatus sum, nulli adversus exstiti; nulli molestiam intuli, nulli inquietus fui, sine ulla querela apud homines vixi; vitam meam omnes laedere nituntur, omnes contra me frendent atque insaniunt, conserta manu in me pericula ingerunt, ad exitium me pertrahunt, ad periculum me adducunt, ad discrimen vocant meam salutem. 7. Nullus mihi protectionem praebet, nullus defensionem adhibet, nullus adminiculum tribuit, nullus malis meis succurrit,aspiciunt, aut fugiunt, aut fortasse me persequuntur, intuentur me quasi infelicem, et nescio quae loquuntur mihi in dolo verbis pacificis; occultam malitiam blandis sermonibus ornant, et aliud ore promunt, aliud corde volutant. Opere destruunt quod ore promittunt, sub pietatis habitu animo venenato incedunt. Velant malitiam fuco bonitatis, calliditatem simplicitate occultant, amicitiam dolo simulant, ostendunt vultu quod in corde non gest
Abbreviated transcription (Latin):
conuertunt. Om̃s in me seeuiunt : Om̃s in exitiũ
meũ intendunt: Om̃s inmor ũ metõmanus sucis
preparant Itanto icit᷑ inȩtũ intanto pauo¬
re : intanta formidine contabui miser : Pallui
miser. Exsancuis effectus su: emarcuit cormeam:
pauore ustuo formidinis m&ũ tabesco limor &
sũ si exilio dapnatus sũ si exilii poenã lugeo sidãp¬
natioñe exilii gemo uinculo seruitutis ad dictꝰ:
condicionis pondere p̃ssus : Seruilio pere mancipa¬
mio pitẽpestat : inomni labore in orimi peri¬
culo positus. Post dã pna bona bonorũ: postdi¬
missio nẽ omniũ rerũ mnops & pauꝑ esfectus sũ ego

Expanded text:
convertunt: omnes in me saeviunt, omnes in exitium meum intendunt, omnes in mortem meam manus suas praeparant. In tanto igitur metu, in tanto pavore, in tanta formidine contabui miser, pallui miser, exsanguis effectus sum, 478 emarcuit cor meum, pavore aestuo, formidinis metu tabesco, timor et sum, sic exsilio damnatus sum, sic exsilii poenam lugeo, sinationem gemo, vinculo servitutis addictus, conditionis pondere pressus, servili opere mancipatibus tetris, in omni labore, in omni periculo positus. Post damna bonorum, post amissionem omnium rerum, inops et pauper effectus sum, egeo,
Abbreviated transcription (Latin):
plicardo ppicios eos habere uolo illicũt magismo¬
lests̃ biterdũ cidiungunt se fincia carnate : ñ ad
consolationẽ sed cidtẽ piationuẽ locuntu simulate:
Ego cũt reclinato aapite. humiliato uultu depo¬
sitc facie sileo ticeo incepto ꝑsisio silentio: Ori
teo custo dic̃i posui : Gremeo ignacniũ dedi÷ do cũ
ã sermone repressi : linguã : alocutione postrine¬
xi: Etiã debono interrocatus cecceo : Meliieñ
r&dicert imꝓbis q̃uã respondẽre Illictut ñ quier¬
cont : lliam plius sȩuiunt. Percussũ am̃plius ꝑ
tunt &iã suꝑme damorib: Iactunt in mepa¬
ꝓuanter conuicit Vo abitie strepra suꝑme  sibi¬

Expanded text:
plicando propitios eos habere volo, illi autem magis moplicando propitios eos habere volo, illi autem magis molesti sunt; interdum adjungunt se ficta charitate, non ad consolationem, sed ad tentationem; loquuntur simulate, Ego autem, reclinato capite, humiliato vultu, deposita facie, sileo, taceo, in incepto persisto silentio, ori meo custodiam posui, ori meo signaculum dedi, vocem a sermone repressi, linguam a locutione retraxi; etiam de bono interrogatus taceo, malui enim reticere improbis quam respondere. Illi autem non quiescunt, illi amplius saeviunt; percussum amplius perpunt super me clamoribus, jactant in me petulanter convicia voce, habitu, strepitu.
Abbreviated transcription (Latin):
asti in mnerore &luctus. Nullare impedientr
ulla causa nulla criminatione: nulla inalioie
orimenimi obiciunt : crien eͥi mihi n pinguit:
grininis nodos c̃ontrame nectunt criminis a
suspicionis locõ ime conuertunt incrimenia.
por culĩ que deducunt Obuci t mincrimencu¬
ius non haba coniscientiã Nihnil x ploraarcini¬
hil pate fuc uc nihilinuesticate : nihil reper
u ÷̃ Noncam̃ quiescunt ad uet sumo mala con¬
fingortĩnerqui saunt salsetesa menia prepara¬
re sidi unt accusatores obicert Iudices non de¬
cẽ in nocens ducor Exeo de concilo testes Exeo
res imebos iudices epponunt : ꝑ alsostestes obi¬
ciunt In quorũ testimonio confidenut ẽ NC¬
moad ilis dissentit nemo discordat ñemo consi¬
liu pã inquo animũ meũ ponã: Omnibus odia¬
susũ omniũ cariuae deserursũ. Proiecer̃ mee is¬
nes ast adominetiqne inei om̃s minantur : Inhor¬
eos confugere sedminantur. Tupio eorũ dẽp̃cari
uestiqia sed fugiunt aduersantur & odiun Sup¬

Expanded text:
tibus pereunt, nulla re impediente. 10. Nulla causa, nulla criminatione, nulla malitia crimen mihi objiciunt, crimen mihi impingunt, criminis nodos contra me nectunt. Criminis et suspicionis locum in me convertunt. In crimen me periculumque deducunt, objiciunt mihi crimen, cujus non habeo conscientiam. Nihil exploratum est, nihil patefactum est, nihil investigatum est, nihil repertum est, non tamen quiescunt adversum me mala confingere, non quiescunt falsa testimonia praeparare, non desinunt accusatores objicere, judices non cem innocens ducor. Ex eodem concilio testes, ex res. Improbos judices opponunt, falsos testes objiciunt, in quorum testimonio confidentia est. Nemo ab illis dissentit, nemo discordat, nemo consilium petam? in quo animum meum ponam? quem potisum, omnium charitate desertus sum, projiciunt me omnes a se, abominatione me omnes abominantur, exhoreos confugere, sed minantur; cupio eorum deprecari vestigia, sed fugiunt, adversantur et odiunt; sup
Abbreviated transcription (Latin):
cam pestria in caulas gregum. & ua¬
lisachor in cubile armentorum
papulomeo qui requisierunt me
& uos quireliquistis dñm numeue¬
bo uos gladio & omnes incede con¬
ru&is. Cuius ergo populo sunt
iste con promissiones nisi gentium
qui requi sierunt dm̃ dequib
superius ait Quaesierunt me
quiante non interrogabant.
& quis unt quireliquerunt dm̃
& conruent cede nisiudaeorum
populus Dequo iam art. Es¬
pandi manus meas ad populum in¬
credulum. Contirchumc sunt. &que
sequuntur. Ecce seruimei come¬
dent &uos esuri&is quiaues cen¬
te pane uerbodĩ uocato & gentib
Item idem ipsedomus mea domus
onttonis uocabitur. Cunctis po¬
pulis ait dñs. Adutamum autem
sicait uienio ut congregem cum
omnibus gentibus & linguis & ue¬
nient & uidebunt gloriamm eam
& ponam ineis signum & mittã
& eis quis aluati fuerint ad gentes
inmari in affrica. In lidia tenen¬
tes sagitas. haec esaias hiere¬
mias autem gentium conꝓmissi¬

Expanded text:
campestria in caulas gregum, et vacampestria in caulas gregum, et vallis Achor in cubile armentorum populo meo, qui requisierunt me, 82 et vos, qui reliquistis Deum, numerabo vos gladio, et omnes in caede corruetis . 9. Cujus ergo populi sunt istae repromissiones, nisi gentium, qui requisierunt Deum? de quibus superius ait: Quaesierunt me, qui ante non interrogabant. Et qui sunt qui reliquerunt Deum, et corruerunt in caede, nisi Judaeorum populus? de quo jam ait: Expandi manus meas ad populum incredulum. Contra hunc sunt et quae sequuntur: Ecce servi mei comedent, et vos esurietis, quia, vescente pane verbi Dei vocato ex gentibus Item idem ipse: Domus mea, domus orationis vocabitur cunctis populis, ait Dominus . Ad ultimum autem sic ait: Venio ut coomnibus gentibus et linguis, et venient et videbunt gloriam meam, et ponam in eis signum. Et mittam ex eis qui salvati fuerint ad gentes, in mari, in Africa et Lydia, tenentes sagittam . Haec Isaias. 10. Jeremias autem gentium compromissi
Abbreviated transcription (Latin):
quae non paris. Dec anta laudem
& inniquae non pariebas qm̃ mul
tenturir tui & pellestabernaculorũ
⁊uorum &tende ne parcas longus
Facfuniculos tuos & clauostuas con
solida ad dox titem enim & leuam
pen&irbis & sementuum gentes
hereditabit. &ciurates desertas
in habitabit Qtterum. Creauistuc¬
tum labiorum pacem. Pacem eiqui
longeest Rei quiprope. Hoc apos¬
tolus ex ponit ubidiert ꝓ ecclesia &
curumcisione & e p̃putio ueniente
e uangelitauit pacem pacem his
qui longe & pacemhis quiꝓpe
&iterum quesi erunt me quiante
non inerrogaban & in uenerunt
quinoninque sierunt me. Dixi
ECCΕΝΟ ecceago adgentem quae
non inuocabat nomenin eum ger¬
pandi manus ms̃ totadie ad popu¬
lum incredulum Quaerierunt
enim nuncgentes quacante non
ierrogabant: quia ad eos pro¬
pli&e non inuenieban Sinuene¬
q uulureto iudic plebs misi quod scquit᷑
& pandimanus meas ad populum
inciedulum. &iterum dea eadem
repromissione gentium. &erunt

Expanded text:
quae non paris, decanta laudem, quae non paris, decanta laudem, et hinni, quae non pariebas: 68 quontentorii tui, et pelles tabernaculorum tuorum extende, ne parcas; longos fac funiculos tam penetrabis, et semen tuum gentes haereditabit, et civitates desertas inhabitabit . 8. Et iterum: Creavi fructum labiorum pacem: pacem ei qui longe est, et ei qui prope . Hoc et Apostolus exponit, ubi dicit pro Ecclesia ex circumcisione et ex praeputio veniente: Evangelizavit pacem his qui longe, et pacem Quaesierunt me qui ante non interrogabant. invenerunt qui non quaesierunt me. Dixi: Ecce ego, Ecce ego ad gentem, quae non invocabat nomen meum. Expandi manus meas tota die ad populum incenim nunc gentes quae ante non interrogabant, quia ad eos prophetae non veniebant, et inveneQuid vero Judaea plebs, nisi quod sequitur? Expandi manus meas tota die ad populum incredulum. Et iterum de eadem repromissione gentium: « Et erunt
Abbreviated transcription (Latin):
te & accedite simul quisalu afiestis
& gentibus nescierunt enim quileuant
signum scul ꝑtuure suae & rogan
dnm̃ non saluantem quisunt saluati
& gentibus nisi qui crediderim  & gen¬
tibus quod uero diere Congremani
& accedite simul. Ostendit in imam
deberegentes finem communionem¬
adme & saluiertas. omnes finester¬
ute qui aegods̃ & non estalius. In me¬
m& ipso iuucui e gredi&ur uerbum
deoremeo & non reuert&ur quiami¬
hi curuabunt omniagenu Qiunbrt
omnis lingua in dño. hoc iam contue¬
mus fuisse impl&um quando in omni¬
bus finibus dĩ dilatatur ecclesia quia
proph&ia erubescant iudei quidam¬
indum̃ sibi peculiarit̃ defendentes
dumm audicnt iuuebit omnis lingua
indño id est: non tantum hebreorũ
populus sed &omnis gentium multi
sit denuo laudem ecclesiaegentiũ
ꝓquatalia ꝑtulitita purcedicauit
simul quod prouni ueirum mim¬
dum sit ipsa una sie proph& ando
apperuit dicens. lauda sterilis

Expanded text:
te, et accedite simul, quia salvati estis ex gentibus; nescierunt enim, qui levant signum sculpturae suae, et rogant Deum non salvantem . Qui sunt isti salvati ex gentibus, nisi qui crediderunt ex gentibus? Quod vero dicit: Congregamini et audite simul, ostendit in unam debere gentes fidem, communionemad me et salvi eritis, omnes fines terrae, quia ego Deus, et non est alius. In memetipso juravi, egredietur verbum de ore meo, et non revertetur, quia mihi curvabuntur omnia genua, et jurabit omnis lingua in Domino. Hoc jam contuemur fuisse completum, quando in omnibus terrae finibus Dei dilatatur Ecclesia. Qua prophetia erubescant Judaei quidem, Deum sibi peculiariter defendentes, dum audiunt: Jurabit omnis lingua in Domino, id est, non tantum Hebraeorum jam populus, sed et omnis gentium multitsit, denuo laudem Ecclesiae gentium, pro qua talia pertulit, ita praedicavit, simulque quod per universum mundum sit ipsa una, sic prophetando aperuit dicens: Lauda, sterilis,
Abbreviated transcription (Latin):
centie : Iacula ignitu di aboli meultra non pene¬
trent : non exardescant in me ulterius: tuenĩ scis
teptationes quas porto. Tuscis fluctus quo spacior
tu nosti tẽpestutes quas tolero: ubi laꝓsus si : ubi de¬

Expanded text:
centiae. Jacula ignita diaboli me ultra non penetrent, non exardescant in me ulterius. 73. Tu enim scis tentationes quas porto. Tu scis fluctus quos patior. Tu nosti tempestates quas tolero, ubi lapsus sim, ubi de
Abbreviated transcription (Latin):
cam pestria in caulas gregum. & ua¬
lisachor in cubile armentorum
papulomeo qui requisierunt me
& uos quireliquistis dñm numeue¬
bo uos gladio & omnes incede con¬
ru&is. Cuius ergo populo sunt
iste con promissiones nisi gentium
qui requi sierunt dm̃ dequib
superius ait Quaesierunt me
quiante non interrogabant.
& quis unt quireliquerunt dm̃
& conruent cede nisiudaeorum
populus Dequo iam art. Es¬
pandi manus meas ad populum in¬
credulum. Contirchumc sunt. &que
sequuntur. Ecce seruimei come¬
dent &uos esuri&is quiaues cen¬
te pane uerbodĩ uocato & gentib
Item idem ipsedomus mea domus
onttonis uocabitur. Cunctis po¬
pulis ait dñs. Adutamum autem
sicait uienio ut congregem cum
omnibus gentibus & linguis & ue¬
nient & uidebunt gloriamm eam
& ponam ineis signum & mittã
& eis quis aluati fuerint ad gentes
inmari in affrica. In lidia tenen¬
mias autem gentium conꝓmissi¬

Expanded text:
campestria in caulas gregum, et vacampestria in caulas gregum, et vallis Achor in cubile armentorum populo meo, qui requisierunt me, 82 et vos, qui reliquistis Deum, numerabo vos gladio, et omnes in caede corruetis . 9. Cujus ergo populi sunt istae repromissiones, nisi gentium, qui requisierunt Deum? de quibus superius ait: Quaesierunt me, qui ante non interrogabant. Et qui sunt qui reliquerunt Deum, et corruerunt in caede, nisi Judaeorum populus? de quo jam ait: Expandi manus meas ad populum incredulum. Contra hunc sunt et quae sequuntur: Ecce servi mei comedent, et vos esurietis, quia, vescente pane verbi Dei vocato ex gentibus Item idem ipse: Domus mea, domus orationis vocabitur cunctis populis, ait Dominus . Ad ultimum autem  venio ut congregem cum omnibus gentibus et linguis: et venient et videbunt gloriam meam, et ponam in eis signum. Et mittam ex eis qui salvati fuerint, ad gentes, in mari, in Africa, in Lydia tendenmias autem gentium compromissi
Abbreviated transcription (Latin):
Haec dicit dñr & ercituum lis quequo
uenient populi & habiaent inciuia¬
tibus mulas & uadant habitatores
unus ad alterum dicentes Eamus
A dep̃camur faciemdñi & quaȩ¬
iremus dm̃ & ercitium Vadam&ã¬
& ego & uenient populimuba & gen¬
tes robuste ad querendum chm exer¬
conucisarum emulato restandem¬
quae conuisti cognas cantatq audi¬
ant in deuteronamio dñm pute¬
clamantem. ertas gentes ad caput
in credulus aitam populus ad eau¬
dam

Expanded text:
haec dicit Dominus exercituum usquequo veniant populi et habitent in civitatibus multis et vadant habitatores unus ad alterum dicentes eamus et deprecemur faciem Domini et quaeramus Dominum exercituum vadam etiam ego et venient populi multi et gentes robustae ad quaerendum Dominum exerconversarum aemulatores, tandemque convicti cognoscant atque audiant in Deuteronomio Dominum proclamantem: Eritis gentes ad caput, incredulus autem populus ad caudam