comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cribilũ iudicũ ⁊ legum ne etm iudicu
penas iuant corrigi eos cupimus ñ neca¬
ri. nec disciplinam circa eos negligi uo¬
lumus. nec supplicus quidigni sunt
coherceri. Sic ergo eorum peccata cõpe¬
scere: ut sint quos peniteat peccauisse
Et paulopost. Prom̃ si occidendos inhĩ
nobis inpacta:ut iniuncta ⁊ occidi ab
eis eligamus: quã eos occidendos urĩs
udicuis inferamus. Idem. Q

Expanded text:
terribilium judicum ac legum, ne aeterni judicii terribilium judicum ac legum, ne aeterni judicii poenas luant, corrigi eos cupimusri; nec disciplinam circa eos neglegi uolumus nec supplicia, quae digna sunt, exerceri. sic ergo eorum peccata compesce, ut sint, quos paeniteat peccauiEt paulo post: § 2. Proinde si occidendos in hisnobis impacta, ut etiam occidi ab eis eligamus potius, quam eos occidendos vestris judiciis ingeramus .
Abbreviated transcription (Latin):
detantis scełib confessorũ rogote. ut p̃t
suppucium mortis sit. ꝯꝓpterꝯscientiam
nrãm et ꝓpt̃ catholicam mansuetudi¬
nem comendandam.Ipse enim fructus
ad nos ꝑuenit ꝯfessionis illorum: ꝗa m
uenit catholica eccla ubi erga atrocis¬
simos inimicos seruiet:atq exhibeat le¬
nitatem. Intanta quippe crudelitate
q̃cumq preter sanguinem uindictã
ꝓcesserit: magnalenitas apparebit. qd
et simorlo quibusdam nr̃is illa atrocita¬
te comotis uidetur indignum. et qua¬
si dissolutionis: ⁊ negiegentie simile t̃ns¬
actis tñmotib animorũ qui recentiori¬
b factis solent turbulentis excitarie
gregie uiculenta bonitas apparebit.
num solũ amalo. et cogendi ad bonũ.
ne forte qm̃ quicꝗd mali contra xp̃iana
societatem abominib impiis ingratisq
comititur: profecto grauius ẽ. ⁊ atrociꝰ
tatis tuȩ xp̃iane ꝯsidatione censeas coher
obsecramus. Et paulopost. Exoccasione

Expanded text:
de tantis sceleribus confessorum, rogo te ut praeter de tantis sceleribus confessorum, rogo te ut praeter supplicium mortis sit, et propter conscientiam nostram, et propter catholicam mansuetudinem commendandam. Ipse enim fructus ad nos pervenit confessionis illorum, quia invenit catholica ecclesia, ubi suam erga atrocissimos inimicos servet atque exhibeat lenitatem. In tanta quippe crudelitate quaecunque praeter sanguinem vindicta processerit, magna lenitas apparebit. Quod etsi modo quibusdam nostris illa atrocitate commotis videtur indignum, et quasi dissolutionis et negligentiae simile, transactis tamen motibus animorum qui recentioribus factis solent turbulentius excitari egregie luculenta bonitas apparebit. sunt a malo, et cogendi ad bonum. ne forte quoniam quidquid mali contra Christianam societatem ab hominibus impiis ingratisque committitur, profecto gravius est et atrociutatis Christianae consideratione censeas coercobsecramus. Et paulo post: § 1. Ex occasione
Abbreviated transcription (Latin):
dirigantur: uł amalignis oꝑib alicui
utili operi deputentur. uocatur ꝗdem
⁊ ista dampnatios ⁊ quis ñ intelugat.
magis beneficium: quamsuplicium ñ¬
cupandum: ubi ne seiuendi relaxatur
audatia nec penitendi salutaris medi¬
cina fubtrahitur. Imple xp̃iane iudex
tibus exerceas ulciscendi libidine ẜ pec¬
catorum uulnerib: curandi adhibeaᷤ
uoluntatem. Noli ꝑdere pat̾nam dili¬
gentiam quam imipsa acꝗsitione fuasti
qͦñ tantorum scelerum confessionem ñ
extendendo eculeo ñ sulcantib unguł
ñ urentib flaminis: sed uirgarum uerbe¬
rib eruisti. Qui modus cohertionis. ⁊ami¬
gistris artium lberalium.⁊ abip̃is parẽ¬
tib adhbetur: ut sepe ⁊̃ iniudicus solet
abep̃ĩs aberi. Noliergo atrocius uindi¬
care: quod lenius inquirendi: quam pun¬
iendi maior necessitas ẽ. Ad hoc enim ⁊ mi¬
tissimi homines facinus ad missum: dili¬
genter atq instanter examinare debent.¬

Expanded text:
dirigantur uel a malignis operibus alicui dirigantur uel a malignis operibus alicui utili operi deputentur. uocatur quidem et ista damnatio, sed quis non intellegat magis beneficium quam supplicium nuncupandum, ubi nec saeuiendi relaxetur audacia nec paenitendi medicina subtrahatur? Imple, Christiane iudex, tibus exerceas ulciscendi libidinem, sed peccatorum uulneribus curandi adhibeas uoluntatem. noli perdere paternam diligentiam, quam in ipsa inquisitione seruasti, quando. tantorum scelerum confessionem non extendente eculeo, non sulcantibus ungulis, non urentibus flammis sed uirgarum uerberibus eruisti. qui modus cohercitionis et a magistris artium liberalium et ab ipsis parentibus et saepe etiam in iudiciis solet ab episcopis haberi. noli ergo atrocius uindicare, quod lenius inuenisti. inquirendi quam puniendi necessitas maior est; ad hoc enim et mitissimi homines. facinus occultatum diligenter atque instanter examinant, ut inuenia
Abbreviated transcription (Latin):
illos. et cłicos partis donati. qos dey po
blicea discipline causa deduxerat: atua
nobalitate corpor auditos. et plurimoᷤ
eorum de horncidio quod in restituty
catholicum pbrm comiser̃: et decemin¬
nocenti alterius catholici pori:atq de
oculo eius effosso.⁊ digito preciso fuis¬
se confessos.unde michi solucitudo ma
xima incausa ẽ. ne forte sublimitas tua
censeat eos tanta legum seueritate ple¬
ctendos ut qualia fecerunt: talia patiãt᷑.
Ideoq nis ltteris obtestor fidem tuam
tas. quamiuis enim obillorum int̃tu
dissimulare possemus:quia ñ accusan¬
tb nr̃is s illorum notaniis adquos to¬
ende publice pacis uigilantia ꝑtinebat
presentan uideantur ex amini nolumuᷤ
aiatemtñ passiones seruorũdĩ quasi in ali¬
eue partis suplicus uindican. non quo
scelestis nominib licentia facinoꝵ pro¬
hibeamus auferri.s hoc magis sufficere
uolumus ũt uiui et nulla patte corpas
truncati: uel ab inquietudine insana
adsanitatis otium legum cohertione

Expanded text:
illos, et clericos partis Donati, quos de Hipblicae disciplinae cura deduxerat, a tua nobilitate comperi auditos, et plurimos eorum de homicidio, quod in Restitutum catholicum presbyterum commiserunt, et de caede Innocentii alterius catholici presbyteri, atque de oculo ejus effosso et de digito praeciso fuisse cxima incussa est, ne forte sublimitas tua censeat eos tanta legum seueritate plectendos, ut, qualia fecerunt, talia patiantur. ideoque his litteris obtestor fidem tuam,tas. quamuis enim ab eorum interitu dissimulare possumus, qui non accusantibus nostris sed illorum notoria, ad quos tuendae publicae pacis uigilantia pertinebat, praesentati uideantur examini, nolumus tamen passiones seruorum dei quasi uice talionis paribus suppliciis uindicari, non quo scelestis hominibus licentiam facinorum prohibeamus auferri, sed hoc magis sufficere uolumus, ut uiui et nulla corporis parte truncati uel ab inquietudine insana ad sanitatis otium legum cohercitione
Abbreviated transcription (Latin):
comino uiderent ẽẽ concessum. Dehiᷤᷤ
ergo ut hactenus xuatum est. sic habe¬
amusne aut disciplinam auertere
aut contra auctoritatem dominiue¬
nire uideamus. Ipsis autẽ inratione
reddenda gesta sua omnia ẜuabunt̃.
ctator est acalpa: cum legum aucto¬
scitari uoluisti: an p̃redictantib ubrũ
concecdatur: utiq post baptismi rege¬
nerationẽ aprincipib poscere mortẽ
aliumus u sanguinem dereatu. Quã
rem principes nunquã sine cogͣitatiõe
ꝯceclunt. s adiudices comissa ip̃a. uł
crimma ipsa semꝑ remittunt: ut cau¬
sa cognita undicẽtur. quicumq scito¬
rifuerint delegata aut absolutio. aut
dampnatio. ꝓnegoni qualitate profe¬
retur. Et dum legum auctorita̾te inim¬
probos exercetur. erit dictator immuniᷤᷤ¬

Expanded text:
Deo viderent esse concessum? De his Deo viderent esse concessum? De his ergo, ut hactenus servatum est, sic habeamus, ne aut disciplinam evertere, aut contra auctoritatem Domini venire videamur. Ipsis autem in reddenda ratione gesta sua omnia servabuntur dictator a culpa, quum legum auctoscitari voluisti an preces dictantibus liberum concedatur, utique post baptismi regenerationem a principibus poscere mortem alicujus vel sanguinem de reatu; quam rem principes nunquam sine cognitione concedunt, sed ad judices commissa ipsa vel crimina semper remittunt, ut causae cognitae vindicentur; quae cum quaesitori fuerint delegata, aut absolutio, aut damnatio pro negotii qualitate profertur, et dum legum auctoritas in improbos exercetur, erit dictator immuni
Abbreviated transcription (Latin):
defluxisse mentemq impudica ꝓsti¬
tuisse demomibus inpaucos eorum
uindicans gladio quos ip̃e ds̃ quem
offendantur. alto ⁊ secreto iudicio
feriendos uoluiss mox feriri ⁊ inp̃¬
senti salubriter terruit.⁊ disciplmã
imposterum sancxit. Nameum in¬
illa crudelitate sed magna dilectiõe¬
est fecisse quod fecit: quis ñ in uerbi
eius agnoscat orantis ꝓpeccatis eorũ
⁊ dicẽretis: Si dimitts illis peccatum
dimatte. sin autem dele me delibro¬
mabiliter tradidit hominem satane
imintitum carnis. ut sp̃s sit saluus indie
domuim ihu. t radidit ⁊ alios. ut discerĩ
aut tormenta exercent aut capitalẽ¬
bis qui post baptismum amministra¬
uerunt: et aut tormenta sola exercuer̃
aut ̃ capitalem protulere sententiã
nichil de eis legimus amaiorib diffi¬
nitum. Meminerant enim adeo po¬
testates has fuisse concessas: ⁊ ꝓpt̾ um¬
dictam noxiorum gladium fuisse ꝑ
reprehendent factum quod auctore

Expanded text:
defluxisse, mentemque impudicam prostidefluxisse, mentemque impudicam prostituisse daemonibus, in paucos eorum vindicans gladio, quos Deus ipse, quem offenderant, alto et secreto judicio feriendos voluisset mox feriri, et in praesenti salubriter terruit, et disciplinam in posterum sanxit? Nam eum nulla crudelitate, sed magna dilectione fecisse quod fecit, quis non in verbis ejus agnoscat, orantis pro peccato eorum, et dicentis: Si dimittis illis peccatum, dimitte: sin autem, dele me de libroeliter, sed amabiliter tradidit hominem satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini Jesu . Tradidit et alios, ut discerent aut tormenta exercent, aut capitalhis, qui post baptismum administraverunt, et aut tormenta sola exercuerunt, aut etiam capitalem protulere sententiam. Nihil de his legimus a majoribus diffinitum. Meminerant enim a Deo potestates has fuisse concessas, et propter vindictam noxiorum gladium fuisse pereprehenderent factum, quod auctore
Abbreviated transcription (Latin):
potest amplius amare: quam xp̃s ꝗ
num edificatorem: sed horrendũ amn¬
tea uastatorem ñ solum uoce cõpescũt
uerum q̃ potestate prostrauit. atq in
fidelitatis tenebris seunentem: ad de¬
Et qñ aꝑtis oculis nichil uidebat. si
eos saluos haberet: ñ ad impotitione
manus annanie: ut epfum aꝑiret̃ in¬
tuitus tanquam squamas quib cla¬
uso fuerat in cecidisse scripturas nar¬
raret. Ubi est: quod isti clamare ꝯsueue¬
runt uberum est. credere. uł ñ credere:
cuiuim xp̃s intulit: quem coegerit. Ec¬
ce habent paulum apłm. Agnoscant
in eo prius cogentem xp̃m. ⁊ postea do¬
centem. prius ferientem ⁊ postea con¬
solantem. Mirum est.autem quomõ
ille quipena corporis adeugłium co¬
actus intrauit: plus illis omnib ꝗsolo
uerbo uocati s̃ ineugłio laboraunt. Et
quemmaior timor compulit ad cari¬
tatem eius ꝑfecta caritas foras mittit
timorem. Cur ergo ñcogeret. eccla ꝑ
ditos filios ut redirent: Idem̃ cõntra¬
fabricandum. et colendum ydoly

Expanded text:
potest amplius amare quam Christusnum aedificatorem sed horrendum antea uastatorem, non sola uoce compescuit. uerum etiam potestate prostrauit atque, ut infidelitatis tenebris saeuientem ad deet, quando apertis oculis nihil uidebat, si eos saluos haberet, non ad inpositionem manus Ananiae, ut eorum aperiretur obtutus, tamquam squamas, quibus clausus fuerat, inde cecidisse scriptura narraret. ubi est, quod isti clamare consuerunt: \'Liberum est credere uel non credere: cui uim Christus intulit? quem coegit\'? ecce habent apostolum Paulum: agnoscant in eo prius cogentem Christum et postea docentem, prius ferientem et postea consolantem. mirum est autem, quo modo ille, qui poena corporis ad euangelium coactus intrauit, plus illis omnibus, qui solo uerbo uocati sunt, in euangelio laborauit et, quem maior timor compulit ad caritatem, eius perfecta caritas foras mittit timorem. Cur ergo non cogeret ecclesia perditos filios, ut redirent, fabricandum et colendum idolum
Abbreviated transcription (Latin):
est inimicum. Neq exum dominus in
seruo pat̾er infilio maritus inconiuge
cumsint utiq xp̃ians ñ debent ꝑsequi
uitia xp̃iane contrarie ueritati: anuõsi
ñ ꝑsequantur: ñ reineglegentie mĩto te¬

Expanded text:
est inimicum. neque enim dominus in seruo, pater in filio, maritus in coniuge, cum sunt utrique christiani, non debent persequi uitia christianae contraria ueritati. an uero, si non persequantur, non rei neglegentiae merito te
Abbreviated transcription (Latin):
tatis patientiam ꝓuocamus. nonne a¬
char filius ⁊ are preteriit mandatum
ddomini: et suꝑ omnem ppłm isrt iraes
incubuit.⁊ uule erat unus nomo. atq
utinam solus ꝑissi inscełe suo. Item
dicta que adcorrectionem ualet. ñ est
quisq paratus ẽ abeo quem correctũ
ẽẽ uult plura ꝑferre. S⁊ huic uindi¬
ote inferende non est idoneus nisiꝗ
odium: quo flagrare solent: qui se
uindicare desiderant dilectionis
mansuetudine suꝑauerint. non enĩ
metuendum ẽ ne qdisse paruulũ fiu¬
um parentes uideantur. abeis ua¬
pulat peccans: ne pece ulterius. Et
certe ꝑfectio dilectionis ip̃ius dĩpats
imitanda nobis ꝓponitur cum in se¬
quentib dicitur diligite inimicos
uords. benefacite nis qui hoderunt uo
⁊ orate ꝓhis quiuos ꝑsecuntur. ⁊ tñ de¬

Expanded text:
tatis patientiam provocamus. Nonne Atatis patientiam provocamus. Nonne Achor filius Zare praeteriit mandatum Domini, et super omnem populum Israel ira ejus incubuit? Et ille erat unus homo, atque utinam solus periisset in scelere suo. C. ae ad correctionem valet, non estquisque paratus est ab eo quem correctum esse vult, plura perferre. Sed huic vindictae referendae non est idoneus, nisi qui odium, quo flagrare solent qui se vindicare desiderant, dilectionis magnitudine superaverit. Non enim metuendum est ne odisse parvulum filium parentes videantur, cum ab eis vapulat peccans, ne peccet ulterius. Et certe perfectio dilectionis ipsius Dei Patris imitatione nobis proponitur, cum in sequentibus dicitur, Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro eis qui vos pe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑuillas. s inuna uixta eorum electio¬
nem ciuitate redeat: quatenus adep¬
te dignitatis melior ingenio resistẽ¬
di donatistis possibilitas disponatł
urã ap̃ creatorem gła proficit si ꝑeam
disꝑsarum ecłarum potuerit societas
restaurari. Cum enim Largita munera
ad nominis sui conspicit glam reuoca¬
ratanto largiora tribuit: quanto ꝑeã
religionis sũe dignitatem uiderit am¬
pliari. ꝑ soluentes preterea paterne ca¬
ritatis affectum dominũ petimus.
udabilit ꝑsecuntur malos. ꝯ mali dãp¬
nabiliter ꝑsecuntur bonos. Illud aut
pli. tu autem quies quiiudicas aliem
gendumẽ ¶ Quod uindicta inferri
possit monstratum e: nunc restat osten¬
dere quod deb inferri. ⁊ quod mag
diliguntur illiqui pununtur.: qua
qui impimiti relinquuntur. Quod
utrumq multorum auctoritate ꝓ¬
batur. Ait enim aug̃. Ad iram ꝓuo¬
atur deus cum peccata puniri dif
ferrimus ad rrascenclum etiqy diumi¬

Expanded text:
est per villas, sed in una juxta eorum electioest per villas, sed in una juxta eorum electionem civitate resideat, quatenus adeptae dignitatis meliori ingenio resistendi Donatistis possibilitas disponaturvestrae apud Creatorem gloria proficit, si per eam dispersarum ecclesiarum potuerit societas restaurari. Quum enim largita munera ad nominis sui gloriam conspicit revocari, tanto largiora tribuit, quanto per eum religionis suae dignitatem viderit ampliari. Persolventes praeterea paternae caritatis affectum, Dominum petimus, udabiliter persequuntur malos, et mali damnabiliter persequuntur bonos. Illud autem Apostoli: Tu autem quis es, qui judicas alienum gendum est. Quod vindicta inferri possit, monstratum est. Nunc restat ostendere quod debet inferri, et quod magis diliguntur illi qui puniuntur, quam qui impuniti relinquuntur; quod utrumque multorum auctoritate probatur. Ait enim Augatur, quum mala puniri diffferimus, ad irascendum utique divi
Abbreviated transcription (Latin):
icut excellentiam urãm ex hostilibus
uellis inhac uita dominus iuctoruro¬
fecit luce fulgere. ita oportet etiamini¬
micis eccle eius omniuiuacitate menti
et corpis obuiare quatenus eius exutro¬
ꝙ triumpho magis ac magis enitescat o¬
ter obsistitis. et ecclastica prelia sicut
latores domini fortit᷑ dimicatis. nom
ẽ erum heretice religionis uiros sieis qđ
absit suppetit nobis licentia nocendi ẽe
catholicam fidem uehem̃ter insurgere
quatenus hereseos sua uenena adtabe¬
facienda si ualuerint xp̃iani corporis
mebra transfundant. Cognouimus eii
xpiani nominis inclinare. Sedeminen¬
tia urã conatus eorum comprimat.⁊ siꝑ¬
bas eorum ceruices iugo rectitudinis
premat. concilium eorum catholicoꝵ
eporum admoneri precipite ut prima¬
tem ñ ex ordine loci post positis uite mĩ¬
tis faciat qm̃ apud dm̃ ñ gradus ele¬
gantior sed uite melioris actio compa¬
tur. Ip̃e uõ primas ñ passim sicut moris

Expanded text:
icut excellentiam vestram hostilibus bellis in hac vita Dominus victoriarufecit luce fulgere, ita oportet etiam inimicis ecclesiae ejus omni vivacitate mentis et corporis obviare, quatenus ejus ex utroque triumpho magis ac magis enitescat oo populo vehementer obsistitis, et ecclesiastica praelia sicut bellatores Domini fortiter dimicatis. Notum est enim haereticae religionis viros, si eis, quod absit, suppetit nocendi licentia, contra catholicam fidem vehementer insurgere, quatenus haereseos suae venena ad tabefacienda, si valuerint, christiani corporis membra transfundant. Cognovimus enimChristiani nominis inclinare; sed eminentia vestra conatus eorum comprimat, et superbas eorum cervices jugo rectitudinis premat. Concilium vero catholicorum episcoporum admoneri praecipite, ut primatem non ex ordine loci postpositis vitae meritis faciat, quoniam apud Deum non gradus elegantior, sed vitae melioris actio comprobatur. Ipse vero primas non passim sicut moris
Abbreviated transcription (Latin):
Seruus qui nescit uoluntatem añifu
⁊ facit digna plagis uapulabit paucis
Seruus autem quiscit uoluntatẽ dñ
sui ⁊ facit digna plagis uapulabit
multis. non ergo isiut ipse uindie
uoluntate uindicet qua pater fuiy¬
paruulum flagellat quem pater tñ¬
ꝑetatem ñ potest odisse. hinc enim a¬
ꝑtissimum exemplum dicitur:. quo
satis appareat posse peccatum amore
potius uindicari quam impunits̃ re¬
linqui ut illum quem uindacat. ur
pena miserum: s correctione deatũ ẽe¬
uelit. paratus tñsit si opus est equo
amimo plura tolerare abeo illicita
quem uult ẽẽ correctum: fiue in eum
nabeat potestatem cohercendi. siuen
habeat.Magni autemet scĩuiri: quã¬
quam optime scirent: mortem istam
q̃ animam disoluit acorpore formi
com primendos hostes forte efficiat. ⁊
gladi uibrantis exacuat. Idem ad¬

Expanded text:
seruus, qui nescit uoluntatem domini sui et facit digna plagis, uapulabit pauca; seruus autem, qui scit uoluntatem domini sui et facit digna plagis, uapulabit mvoluntate vindicet, qua pater parvulum filium flagellat, quem per aetatem odisse nondum potest. Hinc enim aptissimum exemplum datur, quo satis apparet, posse peccatum amore potius vindicari, quam impunitum relinqui, ut illum, in quem vindicat, non poena miserum, sed correctione beatum velit; paratus tamen, si opus sit, aequo animo plura tolerare ab eo illata , quem vult esse correctum, sive in eum habeat potestatem coercendi, sive non habeat. § 1. Magni autem et sancti viri, quanquam optime scirent mortem istam, quae animam dissolvit a corpore, formidcomprimendos hostes forte efficiat, etgladii vibrantis exacuat.
Abbreviated transcription (Latin):
iquos igitur uiolentos siquos placatur.¬
adulteros. siquos fures. uł aliis prariᷤ
actibus studere cognoscitis: dm̃dorũ
correctione placare festinate. ut ꝑuoᷤ
flagellum ꝑfidarum gentium quod
quantũ uidemus: admultarũ nationũ
uindictam excitatum ẽ ñ inducat. Nesi
quod ñcredimus diuinȩ ultionis iracũ¬
dia scełatorum fuerit actione cõmodã¬
ta belli pestis interimat. quos delin¬
q̃ntes adrectitudinis uiam dĩ precep¬

Expanded text:
quos igitur violentos, si quos adulteros, si quos fures, vel aliis pravis actibus studere cognoscitis, Deum de eorum correctione placare festinate, ut per vos flagellum perfidarum gentium, quod quantum videmus ad multarum nationum vindictam excitatum est, non inducat; ne, si, quod non credimus, divinae ultionis iracundia sceleratorum fuerit actione commota, belli pestis interimat quos delinquentes ad rectitudinis viam Dei praecep
Abbreviated transcription (Latin):
cutionem patimini non a nobis si ficut
scriptum est: ab ipsis factis uris. Et infra.
udabiliter diceretur detrahentẽ secre¬
to proximo suo hunc ꝑsequebar Nam co¬
tidie uidemus: et filium depatre tanqͣ
de ꝑsecutore suoconqueri ⁊ coniugem
demarito: et seruum dedomino. et colo¬
num depossessiore:et reum de iudice. et¬
militem. uł prouincialem deduce. uel rege
cum illi plerumq ordinatissima potest¬
ate homines sibi subditos. ꝑterrores le¬
uium penarum agrauiorib malis ꝓhi¬
beant:atq compescant.plerumq au¬
tem abonauita et abonis factis minans¬
do.et seiuendo det̾raherent.Sed cum am
lo inlicito prohibent correctores. ⁊ ꝯsul¬
tores sunt:cum autem abono.⁊ licito ꝑ¬
secutores. et oppressores sunt. Culpam᷑ꝯ
qui prohibent amalo simodum peccati
modus correctionis excedat.Item eiusdẽ¬

Expanded text:
cutionem patimini non a nobis, sed, sicut cutionem patimini non a nobis, sed, sicut scriptum est, ab ipsis factis vestris. Et in ludabiliter diceretur: Detrahentem secreto proximo suo, hunc persequebar. Nam quotidie videmus, et filium de patre tanquam de persecutore suo conqueri, et conjugem de marito, et servum de domino, et colonum de possessmilitem uel prouincialem de duce uel rege, cum illi plerumque ordinatissima potestate sibi homines subditos per terrores leuium poenarum a grauioribus malis prohibeant atque compescant, plerumque autem a bona uita et a bonis factis minando et saeuiendo deterreant. sed cum a malo et illicito prohibent, correctores et consultores sunt, cum autem a bono et licito, persecutores et oppressores sunt. culpantur etiam qui prohibent a malo, si modum peccati modus cohercitionis excedat. item iure
Abbreviated transcription (Latin):
quare ꝑinolentissim a turbas ⁊̃ ultro i¬
probiẽstis eccłus catholicis. ubi poto¬
erits aduertere quod innumerabili¬
bus exemplis res ipsa indicat. s dici¬
tis uos loca ur̃a defendere: et resisti¬
tis fustibus: et cedibus quibuscũq po¬
tueritis. Qr ñ audistis ibiuocem dñ
dicentis. ego autem dico uobie ñ resistẽ
malo. autꝰ sifien potest: ut auqñ recte
ꝑium corꝑalem resistatur. uiolenti
nec ideo preceptum uioletur. quod
audiuimus adomino: ego autẽ di¬
co uobis non resistere malo: cur n
noc fieri potest. ut pordinatas ⁊ leg¬
timas potestates desedibus quȩ iluicie
usurpantur. uel adiniuriam dei reti¬
nentur prius expellat impium: ⁊ iustũ
iniꝰtum neq enim eo modo ꝑsecutiõe
passi sunt pseudo ꝓphe abelia: quomͦ
ipse elias arege iniquissimo: aut quia
ergout nichil aliud requirendum ẽẽ
feceritis. non miremini. sinondesunt mi¬
rustri deo ꝑquos flagellemini qui ꝑse¬

Expanded text:
Quare per violentissimas turbas, etiam ultro iQuare per violentissimas turbas, etiam ultro improbi estis Eccleseritis advertere quod innumerabilibus exemplis res ipsa indicat? Sed dicitis, vos loca vestra defendere, et resistitis fustibus et caedibus, quibuscunque potueritis. Quare ibi non audistis vocem Domini dicentis: Ego autem dico vobis, non resistere malo? Aut, si fieri potest, ut aliquando recte per vim corporalem resistatur violentis, nec ideo praeceptum violetur, quod audivimus a Domino: Ego autem dico vobis, non resistere malo: cur non etiam hoc fieri potest, ut per ordinarias et legitimas potestates de sedibus, quae illicite usurpantur vel ad injuriam Dei retinentur, pius expellat impium, et justus injustum? Neque enim eo modo persecutionem passi sunt pseudoprophetae ab Helia, quomodo ipse Helias a rege nequissimo, aut, quiaergo, ut nihil aliud requirendum esse feceritis, non miremini, si non desunt ministri Deo, per quos flagellemini, quia perse
Abbreviated transcription (Latin):
exsuffiari inxp̃ianus quando auduit
dicixp̃iano. dic te ñẽe xp̃ianum. talia
facere uolunt: et saltim pͣati uolunt.
nam uidete qualia faciunt: et qualiapo¬
tuantur. Occidunt animas: affligunt̃
incorpore: sempiternas mortes facum̃.
⁊ temporales semꝑpeti ꝯqueruntur¬
cat legis auctoritate. s contra iegis au¬
ctoritatem. Quia uõ interrogas q̃ sit
ratio ꝑsequendi uicissim te interrogo
cuius sit uox in psalmo dicentis dthe¬
tem: sec reto proximo suo huc ꝑsequebã
ꝗdem dicere ip̃m sathanam omnib mul¬
uc hominib ee priorem: cui tñtradidi
apłs hominem ininteritũ carnis: ut ps̃¬
sit saluus inie domini ihu. Item alios
dequib dicit quos tradidit sathane
ut discant ñ blasphemare. Et dñs
flagelatos expulit ex templo imꝓbo
mercatores. ubi ⁊̃ connexum ẽ testimo¬
nium scripture dicentis. ⁊elus domu
tae comedit me. ecce inuenimus apo¬
stolum traditorem xp̃m ꝑsecutorem

Expanded text:
exsufflari in Christianis? quando audiunt dici Christiano: Dic te non esse Christianum? Talia facere volunt, et saltem talia pati nolunt. Nam videte, qualia faciunt, et qualia patiuntur; occidunt animas, affliguntur in corpore; sempiternas mortes faciunt, et temporales se perpeti conquerunturcat legis auctoritate, sed contra legis auctoritatem. quia uero interrogas, quae sit ratio persequendi, uicissim te interrogo, cuius sit uox in psalmo dicentis: detrahentem secreto proximo suo occulte, hunc it: Possem quidem dicere, ipsum satanam omnibus malis hominibus esse pejorem, cui tamen tradidit Apostolus hominem in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die domini Jesu . Item alios de quibus dicit: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare . Et Dominus flagellatos expulit ex templo improbos mercatores , ubi etiam connexum est testimonium Scripturae dicentis: Zelus domus tuae comedit me . Ecce invenimus apostolum traditorem, Christum persecutorem.
Abbreviated transcription (Latin):
te fecisti: si quam crudeles ẽẽnt serui¬
dei si huic male uoluntati tue te ꝑmit¬
terent.⁊ ñte deilla morte ubarent.
quis eos ñ merito culparetẽ Quis ñim¬
pios recte uidicaretur ⁊ tñ tute uolens
inaquam misisti ut morereris. Ili teno¬
lentem leuauer̃ deaqua nemorereris.
Tu fecisti scđm uoluntatẽ tuam. sed in
ꝑnitiem tuam: ulliꝯtra uoluntatẽ tuã
s contra mortem tuam. Si ergo salus i¬
sta corꝑalis sic custodienda est: ut ꝯ̃ in
nolentib abeis qui eos diligunt serue¬
tur. quantomagis illa spualis ineuiꝰ
desertione mors eterna meturtur quã¬
quã inista morte quam tibi tuipe uo¬
ñ ad eccłe pacem. ñ ad xp̃i corꝑis uni¬
tatem. ñ adscãm ⁊ duiduam caritatẽ
ẜ admala aliqua cogereris: nec sir tibi
ip̃e mortem inferre debunsti. conside¬
ras seripturas diumas ⁊ discute q̃nty
potes ⁊ uide utrum hoc fecerit aliq
aliqñ iustorum: atq filtum cũ ab

Expanded text:
te fecisti. Sed quam crudeles ete fecisti. Sed quam crudeles edei. si huic malae tuae uoluntati te permitterent et non te de illa morte liberarent! quia eos non merito culparet? quis non impios recte iudicaret? et tamen tu te uolens in aquam misisti, ut morereris, illi te nolentem de aqua leuauerunt, ne morereris; tu fecisti secundum uoluntatem tuam sed in perniciem tuam, illi contra uoluntatem tuam sed propter salutem tuam. si ergo salus ista corporalis sic custodienda est, ut etiam in nolentibus ab eis, qui eos diligunt, seruetur, quanto magis illa spiritalis, in cuius desertione mors aeterna metuitur! quamquam in ista morte, quam tibi tu non ad ecclesiae pacem, non ad Christi corporis unitatem, non ad sanctam et indiuiduam caritatem sed ad mala aliqua cogereris, nec sic tibi ipse mortem inferre debuisti. Considera scripturas diuinas et discute, quantum potes, et uide, utrum hoc fecerit aliquis aliquando iustorum atque fidelium, cum ab
Abbreviated transcription (Latin):
mutaretur mutatus ẽ. ut mittaretur
missus ut qualia fecerat inerrore: tali
a ꝓueritate pateretur. Si uoluntas
mala semꝑ sue ꝑmittenda ẽ libertati
qr̃ monetur pater inscripturis scĩs da
filium durum. non solum uerbis cor¬
ripere si q̃ latera eius tundere: ut ad
bona disciplina coactus: acdomitus di
ga: animam autem eius libas amorte
Si autem mala uoluntas semꝑ sue ꝑ¬
mittenda est libertati. qr corripiuntur.
negligentes pastores. et dicitur eis.er
rantem non reuocastis: ꝑditum ñ acꝗ¬
sistic Et uos oues xp̃iestis. caracterems
dominicum portatis insacramento qͥ
accepistis: sed erratis et ꝑistis. non iõ
uobis dispiceamus quia reuocamtus er¬
rantes:⁊ querimus errantes ꝑditos. Me¬
lius erim frcimus uoluntatem dr̃a mo¬
neretis. ut uos ad eius ouile redire coga
iam dicere: quodte assidue audio di¬
cere. sic uolo errare: sic uolo ꝑire. Me
sumuis. Modo quod te inputeum quo
emorereris misisti:utiq libera uolunta¬

Expanded text:
mutaretur, mutatus, ut mitteretur, mutaretur, mutatus, ut mitteretur, missus, ut, qualia fecerat in errore, talia pro ueritate pateretur? si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare monetur pater in scripturis sanctis filium durum non solum uerbis corripere sed etiam latera eius tundere, ut ad bonam disciplinam coactus et domitus dirga, animam autem eius liberabis a morte. si mala uoluntas semper suae permittenda est libertati. quare corripiuntur neglegentes pastores et drantem ovem non revocastis, perditam non requisistis ? Et vos oves Christi estis, characterem dominicum portatis in Sacramento quod accepistis; sed erratis et peritis. Non ideo vobis displiceamus, quia revocamus errantes, et quaerimus perditos. Melius enim facimus voluntatem Domini monentis ut vos ad ejus ovile redire cogamjam dicere quod te assidue audio dicere: Sic volo errare, sic volo perire. Msumus. 4. Modo quod te in puteum, ut morereris, misisti, utique libera volunta
Abbreviated transcription (Latin):
cogendum adbonum. attende quod
suscipiãt: tenentur: inuiti ꝓducuntur
donec eis adsit uoluntas suscipiendi o¬
peris boni quantomagis uos aberrore
ꝑnitioso inquo uobis inimici estis tra¬
hendi estis ⁊ ꝑducendi adueritatẽ: ut co¬
gnoscendam ut eligendam. ñsolum ut
honorem salubriter habeatis. ẜ ⁊ neqssi
me ꝑeatis.dicis dominum dedisse li¬
uoluntas hominis diligatur. nam q
nesciat: nec dampnari hõmem: nͥmĩto
male uoluntatis. Nec libar nisibona
habuerit uoluntatem: non tñ iõ quidi¬
liguntur male suȩ uoluntati impune
⁊ crudelit̃ ꝑmittendi s̃: s ubi potestas
datur ⁊ amalo ꝓhibendi :⁊ adbonũ
cogendis. nam si uoluntas mala semꝑ
sue ꝑmittenda ẽ libertati: qr̃ isrłite
recusantes ⁊ murmurantes : tamdunꝰ
flagellis amalo prohibeantur:⁊ adt̃¬
tam repromissionis compellantur.Si
uoluntate qua ꝑsequebatur eccłam s
ꝓstratus ẽ: ut cecaretur. ⁊ cecatus ẽ.m

Expanded text:
cogendum esse ad bonum. Attende quid cogendum esse ad bonum. Attende quid suscipiant, tenentur inuiti, perducuntur,donec eis adsit uoluntas suscipiendi operis boni; quanto magis uos ab errore pernicioso, in quo uobis inimici estis, trahendi estis et perducendi ad ueritatem uel cognoscendam uel eligendam, non solum ut honorem salubriter habeatis, sed etiam ne pessime pereatis! dicis deum dedisse liuoluntas hominis dirigatur. nam quis nesciat nec damnari hominem nisi merito malae uoluntatis nec liberari, nisi bonam habuerit uoluntatem? non tamen ideo, qui diliguntur, malae suae uoluntati impune et crudeliter permittendi sunt, sed, ubi potestas datur, et a malo prohibendi et ad bonum cogendi. Nam si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israhelitae recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohibebantur et ad terram promissionis compellebantur? siuoluntate, qua persequebatur ecclesiam, sed prostratus est, ut excaecaretur, excaecatus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt apłi homines potestati satha¬
ne. Inhis omnib quid adtenditur. nͥꝙ
eorum proueritate quis ꝓiniquitate.
quis nocendi causa quis emendandi. Et
utres ꝯuinctorum ꝯunitati ꝑuicaciter
resistentium: fisco uendicarentur. Et
post pauca. Certe nullius crimen macu¬
q̃ innocentib demonstrari: uł abinno¬
centibus credi ñ possunt: ñ comquirã
tium ⁊ cognita sustinentur. Non enĩꝓpt̃¬
malos boni sunt deserendi. ẜ ꝓpt bonos
malis̃ tolerandi. Sicut tolerauer̃ ꝓphe
contra quos tanta dicebant: ne coĩo¬
nem sacramentoꝵ aluis ppui relinqbãt.
tos nostros adpenitentiam traxit. quid
enim uolumus nisi te comprehendi.⁊
presentari. et seruari nepereas : Quod
autem incorpore lesus es: ipse tibi fe¬
cisti qui iumento tibi mox ammoto u¬
ti noluisti. et te ⁊ terram graurt̃ colli¬
sisti. Nam utiq alius qui adcluctus ẽ
tecum collega tuus illesus uenit: qui
talia ip̃e sibi ñ fecit.s⁊ neq hoc putas ti¬
bi fieri debuisse quineminem existimas

Expanded text:
toli homines potestati satanae. In his omnibus quid attenditur, nisi quis eorum pro veritate, quis pro iniquitate, quis nocendi causa, quis emendandi? Et ut res convictorum et unitati pervicaciter resistentium fisco vendicarentur. Et post pauca: § 8. Certe nullius crimen macuquae innocentibus demonstrari, vel ab innocentibus credi non possunt, non inquinant tiam cognita sustinentur; non enim pmalos boni sunt deserendi, sed propter bonos mali sunt tolerandi, sicut tolerarunt prophetae contra quos tanta dicebant, nec communione sacramentorum illius populi relinquebant; tos nostros ad perniciem traxeris? Quid enim volumus, nisi te comprehendi, et praesentari, et servari, ne pereas? Quod autem in corpore laesus es, ipse tibi fecisti, qui jumento tibi mox admoto uti noluisti, et te ad terram graviter collisisti. Nam utique alius, qui adductus est tecum, collega tuus illaesus venit, qui talia sibi ipse non fecit. Sed neque hoc putas tibi fieri debuisse, quia neminem existimas
Abbreviated transcription (Latin):
reges domino fuiunt intimore. nea
que contra causa domini uissa fuĩt.
religiosa seueritate ꝓhibendo: atque p¬
plecterios. aliter enum seruat quial
omo est: aliter q̃ quia rex est. Quia hõ
est: seruit uiuendo fideliter. Q uia rex
⁊ ꝯtraria prohibertes conuenientiui¬
gore sanctiendo. Idem Exemplox¬

Expanded text:
reges domino seruiunt in timore nisi ea, quae contra iussa domini fiunt. religiosa seueritate prohibendo atque plectendo? aliter enim seruit, quia homo est, aliter, quia etiam rex est; quia homo est enim, seruit uiuendo fidecontraria prohibens convenienti vigore sanctiendo, sicut se
Abbreviated transcription (Latin):
enim uenie incentiuum tribuit delin¬
on debemus pauperi inmala causa
sacello: ꝑcutis cor et tanto nequiore
uidet. Idem  homini est miserendũ
na cum dicimus homo peccator. nõ
utiq frustra dicuntur. Quia peccatoᷤ
est corripere et quia homo miserere.ñ
ideo uberabis hominem. nisi cum ꝑse¬
cutus fueris peccatorem.huic officio
nominis inuigilat disciplina sicutcu
iq regenti apta et accomodata ẽ. nõ
solumꝰ ep̃o regenti plebem suam. s q̃
pauperi regentidomum suam diu¬
ti regenti familiam suam. marito re¬
genti coniugem suam. patri regentiꝓ
lem suam.iudici regenti proumciã suã
regi regenti gentem suam. Et paulopꝰt.
ta nulu homini claudenda ẽ mĩa: nł¬

Expanded text:
enim ueniae incentiuum tribuit delinenim ueniae incentiuum tribuit delinon debemus in mala causa saccello, percutis cor, et tanto nequiorem videt. C. XXXV. Homini est miserendum,na, cum dicimus homo peccator, non utique frustra dicuntur. Quia peccator est, corripe: et quia homo est miserere; nec omnino liberabis hominem, nisi eum persecutus fueris peccatorem. Huic officio omnis invigilat discipique regenti apta et accommodata est, non solum episcopo regenti plebem suam, sed etiam pauperi regenti domum suam, diviti regenti familiam suam, marito regenti conjugem suam, patri regenti prolem suam, judici regenti provinciam suam, regi regenti gentem suam. Et paulo post: § 1. Ita nulli homini claudenda est mi
Abbreviated transcription (Latin):
lacͥmis coniugis eius inflexus absoluẽ¬
dum putat. cui adhuc latrocinandi
asspiret affectus ñne innocentes trad
exitio qui libat multorum exitia cogi¬
tantem. Certe sigladium repͥrimit
cula disoluit laxat exilium cur latro¬
cinandi qua potest clementiori uia ñeri¬
pit facultatem qui uoluntatem extorq̃¬
re non potuit dem̃ interduos.hoc est accy¬
satorẽ ⁊ reũ. pariꝑicło decapite decertantes.
alterum si ñꝓbass: alterum siẽẽ ab accu¬
satore conuictus siñidꝰ iustitie ẽ. iudex
exequatur: s miseretur atterius aut dã¬
pnabit probantem aut dum accusato¬
ri fauet quod ꝓbare ñ possit. ac dicet
misereri debr. tonĩ ꝗͣ maxĩe deb forma iustitie
nequis aconsortio cõmuniõis abstractꝰ bre¬
uilacrimula. atq: ad tempus pata ia ꝯ̃
uberiorib fletib coĩonem quam pluri¬
mis deb postulare. temporib a facilita¬
te sacerdotis extorqueat.Nonne ⁊̃ cum

Expanded text:
lacrimis coniugis eius inflexus absoluenlacrimis coniugis eius inflexus absoluendum putet, cui adhuc latrocinandi adspiret affectus, nonne innocentes tradet exitio qui liberat multorum exitia cogitantem? certe si gladium reprimit, uincla dissoluit, cur laxat exilio ? cur latrocinandi qua potest clementiore uia non eripit facultatem, qui uoluntatem extorquere non potuit? deinde inter duos, hoc est accusatorem et reum pari periculo de capite decernentes, alterum si non probasset, alterum si non esset ab accusatore conuictus, non id quod iustitiae est iudex sequatur, sed, dum miseretur rei, damnet probantem aut, dum accusatori fauet qui probare non possit, addicat misereri decet, teneri quam maxime debet forma iustitiae, ne quis a consortio communionis abstentus breui lacrimula atque ad tempus parata uel etiam uberioribus fletibus communionem, quam plurimis debet postulare temporibus, facilitate sacerdotis extorqueat. nonne, cum
Abbreviated transcription (Latin):
touatur exercitium. In hoc ergo iubemuł
diligere inimicos.⁊ misererieorum ut d
eorum ꝑdictione doleamus. eorum salutẽ
desidemus. ꝓillorum correctione cotidie
laboremus: et oremus:penitentib: sola¬
tia impendamus. alter alterius onera
portantes ñut ꝑtinaces. et inmalo ꝑsis¬
tentes impunitati dolemus. Sicut enĩ
enga penitentes ñ seueri s mificordes ẽẽ¬
monemur: iuxta illud noli eẽ nimis iu¬
stus: quia est iustus quiperut inustitra
sua.⁊ item. Iudicium sine mĩa ei qui ñ fe
corinthios. Cui aliquid donastis. ⁊ ego. nã
et ego siquid donau propt̃uos donaui.
ac sripse xp̃s donaret: ut ñcircumue¬
niamur a sathana. non enim ignoramꝰ
cogitationes eius qui quos nequid con¬
sentiendo decipere. facit nnnis aꝑos.
Sicut inquam penitentib ut dictũ ẽ¬
pendere prohibemur. Vnde ambr
traxit offensam. quia miseratus est
agar hostium regem quem prohibu
latronem filuis deprecantib: motus ⁊

Expanded text:
tollatur exercitium. In hoc ergo jubemur tollatur exercitium. In hoc ergo jubemur diligere inimicos, et misereri eorum, ut de eorum perditione doleamus, eorum salutem desideremus, et pro eorum correctione quotidie laboremus et oremus, poenitentibus solatia impendamus, alter alterius onera portantes; non ut pertinaces et in malo persistentes impunitate donemus. Sicut enim erga poenitentes non severi, sed misericordes emonemur, juxta illud: Noli esse nimis justus, quia est justus qui perit in justitia sua, et iterum: Judicium sine misericordia eCorinthios: Cui aliquid donastis, et ego. Nam et ego si quid donavi, propter vos donavi, ac si ipse Christus donaret, ut non circumveniamur a Satana. Non enim ignoramus cogitationes ejus, qui quos nequit consentiendo decipere facit nimis asperos, sicut, inquam, poenitentibus et ordiam impendere prohibemur. Unde Ambropterea contraxit offensam, quia miseratus est Agag hostium regem, quem prohibues latronem filiis deprecantibus motus et
Abbreviated transcription (Latin):
amititudine peccatur. uł ab eo qui
multitudinem habet sociam abeccła
bris amultis correctio: nisi cumille
corripitur: qui ñ habeat sociam młtitudi¬
nem.Cum uõ id morib plurimo occupa¬
uerit.nichil aliud bonis restat: quã do¬
lor ⁊gemitus ut ꝑ illud signum quod
ecȩchieli scõ reuelatur ille sic euadere ab
illorum euastatione mereantur. et ĩfra.
Reuera cum contagio peccandi multitu
os bonos. quam corrigant animosos ma¬
lo.Et infra. Turba autẽ iniquorũ cũ
facultas ẽ inppłis ꝓmerendi ẜmonem
generali obiugatione ferienda ẽ. ⁊ ma¬
xime si occasionem:atq oportunitatẽ
p̃buerit aliquod flagellum desuꝑdo¬
mini quo eos appareat: prosuis meriti
proximis exortationes quoq apłi decibã¬
dis. uł potandis inimicis: ñ eatenus intel¬
lgenuas ut peccari relaxetur impuniti
suit delinquenti correctio ⁊ nature mini¬
streuir. subsidium. donec ꝑsententiã
iudicis adepta spe correctionis malorꝗ

Expanded text:
a multitudine peccatur, vel ab eo, qui multitudinem habet sociam, ab eccl esse salubris a multis correptio, nisi quum ille corripitur, qui non habet sociam multitudinem. Quum vero idem morbus plurimos occupaverit, nihil aliud bonis restat, quam dolor et gemitus, ut per illud signum, quod Ezechieli sancto revelatur, illaesi evadere ab illorum vastatione mereantur. Et infra: § 1. Revera si contagio peccandi multitudos bonos, quam corrigant animosos malos. Et infra: § 2. Turba autem iniquorum, quum facultas est in populis promerendi sermonem, generali objurgatione ferienda est, et maxime, si occasionem atque opportunitatem praebuerit aliquod flagellum desuper Domini, quo eos appareat pro suis meritisproximis, exhortationes quoque apostoli de cibandis vel potandis inimicis, non eatenus intelligenda sunt, ut peccandi relaxetur impunitas, sed ut delinquenti correctio et naturae ministretur subsidium, donec per sententiam judicis, ademta spe correctionis, malorum
Abbreviated transcription (Latin):
eos. non dictum est compelle: ita signi¬
ficata sunt eccłe primordia adhuc cresce¬
tis ut eẽnt uires q̃ compeliend. Idem suꝑ¬
iohm. Hereticiutiliter patiuntur
ds concitare potestates aduersus heretico̾.
aduersus scismaticos aduersus dissipatores
eccle: aduersus exsufflatores xp̃i: aduersu
oiasphematores xp̃i baptisim. ñ mirentur.
quia ds̃ uocitat ut asara uerberetur a¬
gar. cognoscat se agar ponat ceruicem. q̃
cam num ilitate discederet adomina sua
occurrit ei angłs ⁊ dixit. Quid tibi est a¬
gar ancilla sarre. cum conquesta eẽt de
domina quid audiuit abangło. Reuer¬
tere tte ad dominam tuam. adhoc ergo af¬
fligitur: ut reuertatur. Ato: utinamr¬
euetatur cuia ꝓcols euus sicit ucb¬

Expanded text:
eos; nunc dictum est: compelle. Ita signieos; nunc dictum est: compelle. Ita significata sunt ecclesiae primordia adhuc crescentis, ut essent vires etiam compellendi. C. XXXIX. Haeretici utiliter patiuntur s concitare potestates adversus haereticos, adversus schismaticos, adversus dissipatores Ecclesiae, adversus exsufflatores Christi, adversus blasphematores Baptismi, non mirentur; quia Deus concitat, ut a Sara verberetur Agar. Cognoscat se Agar, ponat cervicem: quia cum humiliata discederet a domina sua, occurrit ei angelus, et dixit, Quid est, Agar ancilla Sarae? cum conquesta esset de domina, quid audivit ab Angelo? Revertere ad dominam tuam . Ad hoc ergo affligitur, ut revertatur. Atque utinam revertatur; quia proles ejus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Ixxͣ. discipłos ⁊ arbitrio sue male atq
impie dissensionis fuisse ꝑmissus
ceteris quia duodecim qui reman¬
serant fuisse responsum. Nunꝗdꝯuoᷤ
uultis ire: Et ñ adtendis quia tunc
pͥmum eccła nouello germine pulo
reges terre om̃s gentes seruient ei.
Quod utiq quantomagis implet᷑
tanto maiore utitur eccła potestate
ut non solum inuitet: s. ⁊̃ cogat adbo¬
num. hoc bonum dominus significare
uolebat: quiquamis haberet magnã
potestatem prius tamen elegit commẽ¬
dare humilitatem: hoc et inilla conui¬
un similitudine satis euidenter osten¬
dit ubimisit adinuitatos ⁊ inuenur
noluerunt. et ait seruo. exetito ipla¬
teas ⁊ uicos ciuitatis ⁊ pauꝑes. ac debiles.
cecos ⁊ claudos. intro duc nuc. et autho
mino seruus. factum est ut imꝑasti. et
adnuc locutus est. Et ait dominus ser¬
uo. Exi inuias. et sepes. et compelle int̃re
ut impleatur furnerus domus mea
Uide nunc quem admodum dehis qui
primum uenerant dictum est. introduc

Expanded text:
inta discipulos et arbitrio suae malae atque impiae discessionis fuisse permissos ceterisque duodecim, qui remanserant, fuisse responsum: Numquid et uos uultis ire? et non adtendis, quia tunc primum ecclesia nouello germine pullureges terrae, omnes gentes seruient illi, quod utique quanto magis impletur, tanto maiore utitur ecclesia potestate, ut non solum inuitet, sed etiam cogat ad bonum. hoc tunc dominus significare uolebat, qui quamuis haberet magnam potestatem, prius tamen elegit commendare humilitatem. hoc et in illa conuiuii similitudine satis euidenter ostendit, ubi misit ad inuitatos et uenire noluerunt; et ait seruo: Exi in plateas et uicos ciuitatis et pauperes et debiles et caecos et claudos introduc huc. et ait mino: \'Factum est, ut imperasti, et adhuc locus est\'. et ait dominus seruo: Exi in uias et saepes et compelle intrare, ut impleatur domus mea. uprius venerunt, dictum est: introduc
Abbreviated transcription (Latin):
ptum sit. diliges amicum ⁊ hodiona¬
bebis inimicum tuum accepta tẽ licen¬
os quanta possent uirtute cõmpͥmer̃
eosq iure gladui ferirent. Quod inno¬
uo ꝓculdubio testam̃to compescitur eũ
ꝑsem⁊ ip̃am ueritas predicat dicens.
Diligite inimicos urõs benefacite his
qui oder uos. quid ergo ꝑtauros. nisi
ꝓmissione legis acceꝑat: quatenus adũ¬
sarios suos odu retributione ꝑcutereñ
ut ita dicam. quid aliud quam tauri
erant: quiinimicos suos corporee uir¬
tutis cornu feriebant: Quiduo ꝑalti¬

Expanded text:
ptum sit: Diliges amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum, accepta tunc licenos, quanta possent virtute, comprimerent, eosque in ore gladii ferirent. Quod in novo proculdubio testamento compescitur, quum per semetipsam veritas praedicat, dicens: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Qui ergo per tauros nisi ppermissione legis acceperant quatenus adversarios suos odii retributione percuterent, ut ita dicam, quid aliud quam tauri erant, qui inimicos suos virtutis corporeae cornu feriebant? Quid vero per alti
Abbreviated transcription (Latin):
itaq intelligendũ est quam ñ sit ꝯtẽ¬
pnenda elemosina: quȩ quibusq pa¬
uꝑibus iurehumanitatis impenditur
qnꝗdem dominus subleuauit indig¬
entiam pauꝑum. ⁊̃ his loculis quos ex
oꝑibus implebat aliorum. et paulo
post. non ergo suscipiamus peccatores
ꝓpt̃hoc quod sunt peccatores s tñ eos
ipõs. quia ⁊ homines s̃ humana con¬
sidatione tractemus. ꝑ sequamur ĩ
i quod obicitur. qui gladio usus fuit
accipit: qui nulla suꝑiori ac leguti¬
ma potestate. uł iubente. uł ꝯcedente
insangumem alicuius armatur.¬

Expanded text:
 est, quam non sit contemnenda eleemosyna, quae quibusque pauperibus jure humanitatis impenditur, quandoquidem Dominus sublevabit indigentiam pauperum etiam ex his loculis, quos ex opibus implebat aliorum. Et paulo post: § 2. Non ergo suscipiamus peccatores, propterea quod sunt peccatores, sed tamen eos ipsos, quia et homines sunt, humana consideratione tractemus; persequamur in i quod obiicitur: Quid gladio usus fuit, accipit, qui nulla superiori ac legitima potestate, vel iubente vel concedente, in sanguinem alicuius armatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sinon comouerentur quomõ redderĩ
rationem dedeimꝑio domino suo. intẽ¬
dat caritas urã. quid dicam: quia hoc
fuis pacatam uelli matrem suam eccłã
cumq dixerit blasphemiam indm̃. sy¬
arac misac. et abdenago. ininteritue
runt: et domus eorum inamꝑsionẽ. ecce
quomodo rex auenigena seuit neblas¬
phemetur ds isrt qui potuit tres pue¬
ros de igne ubare. et nolunt ut seuiãt
a quo ñtres pueri.s orbis terrarũ cũ
ip̃is regibus a gehennarũ igne ubent̃
moueantur qui ñ tres pueros attendt̃
ubatos. deflamma si ipsos deflamma¬

Expanded text:
Si non moverentur, quomodo redderent Deo rationem de imperio suo? Intendat karitas vestra quid dicam, quia hoc us suis pacatam velint matrem suam ecclesiuicunque dixerit blasphemiam in Deum Sydrac, Misac et Abdenago, in interitu erit et domus ejus in dispersione. Ecce quomodo rex alienigena sevit, ne blasphemetur Deus Israel, qui potuit tres pueros de igne liberare. Et nolunt ut seviant a quo non tres pueri, sed orbis terrarum cum ipsis regibus a gehennae ignibus moveantur, qui non tres pueros attendunt liberatos de flamma, sed se ipsos l