comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cetis eos. Siquis ergo spetie mouet᷑. fruc¬
tũ in t̾roget. Audis aliquẽ sacer dotẽ
dici. rapincis eiꝰ agnoscis: uestitũ ouis a¬
bet. fac ta p̃donis. foris ouis: intus lupꝰ
est. qͥ modũ ñ habet rapinarũ. qͥt ãquã
in nocte scitico mẽbradurtitꝰ gelu
cruentis hora circũ uolat. querens
quẽ deuoret. Nonne uob uidet᷑ lupꝰ
qͥ humancie necis ĩ saturabilis crude¬
litate fideliũ morte popłorũ rabiem
suã de si dertiuit explere. Ululat
iste: ñtractat qͥnegae uocis duc¬
torẽ. Et sacrilego sermone bestiale
murmur int̃strepit: qͥ ñ confitet᷑¬
dñm iħm ciet̾ncie p̃sulẽ uitce. Au¬
diuimꝰ eiꝰ ululcitꝰ cũ ĩ orbẽ gladius
micteret᷑. dentes asꝑos. ora tumida
p̃ferebat: et putabat qđ uocẽ om̃ib
aibstulisset quã solus amiserait.
Et ideo hos lupos effugere possimꝰ
docet dñs quid se quam dicens. Nolite
portare scicculũ neque perẽ: neque

Expanded text:
cetis eos. si quis ergo specie mouetur, fruccetis eos. si quis ergo specie mouetur, fructum interroget. audis aliquem sacerdotem dici, rapinas eius cognoscis: uestitum ouis habet, facta praedonis: tons ouis, intus lupus est qui modum non habet rapinarum, qui tamquam in nocte Scythico membra duratus gelu, cruentus ora circumuolat quaerens quem deuoret. nonne uobis uidetur lupus, qui humanae necis insaturabilis cruditate fidelium morte populorum rabiem suam desiderauit explere? ululat iste, non tractat qui negat uocis auctorem et sacrilego sermone bestiale murmur interstrepit, qui non confitetnum Iesum aeternae praesulem uitae. audiuimus eius ululatus, cum in orbem gladius mitteretur. dentes asperos, ora tumida praeferebat et putabat quod uocem omnibus abstulisset. quam solus amiserat. et ideo ut hos lupos effugere possimus, docet dominus quid sequamur dicens: nolite portare sacculum neque peram neque
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ una correptionẽ deuita: sciens qͥa sub¬
uersus est qͥcius modiest. Hol scripturȩ
uerꝰ inc̃pres xp̃s illudit: ut inanes suos
ĩ uanũ effundant impecꝰ et nocere ñ pos¬
sinc. Quisiquẽ uersuca disputationis
sucie circũ scriptione p̃uenarint: faci¬
unt obmutłscere. Mutest enĩ: qͥ uerbũ
dĩ ñ ecĩdẽ qua. est gła c̃ficet. ¶aue er¬
go ne tibi uocẽ tollat haereticꝰ: si prior
tũ ñ ipse dep̃ henderis. Serpit enr̃ dũ la¬
tet eiusꝑ fidia. Si cuitẽ cõmenta impie¬
tatis eius agno ueris: iacturã piae uocis
timere ñ poceris. Caue igitur uersucae
disputationis uenena animã pecurit
guttur ĩ uadunc: uitcilib uulnꝰ aiffi¬
gunt. Graues sunt morsus haereticorũ:
qͥ ipsis grauiores et rapatiores bestus.
nullũ ciucriticie finẽ ĩpietatisq nouer̃.
Nec uos mouecit qđ formã p̃tendere uiden¬
t᷑ humanã : et si foris homo cernit᷑ intus
bestia fremit. Et ideo eos lupos eẽ ñ dubiũ

Expanded text:
 unam correptionem deuita sciens quia subuersus est qui eiusmodi est. hos scripturae uerus interpres Christus inludit, ut inanes suos in uanum effundant inpetus et nocere non possint. qui si quem uersuta disputationis suae circumscriptione praeuenerint, faciunt ommutescere; mutus est enim qui uerbum dei non eadem qua est gloria. confitetur. caue ergo ne tibi uocem tollat haereticus, si prior eum non ipse deprehenderis. serpit enim, dum latet eius perfidia; si autem conmenta inpietatis eius agnoueris, iacturam piae uocis timere non poteris. caue igitur uersutae disputationis uenena; animam petunt, guttur inuadunt, uitalibus \'}\' adfigunt. graues sunt morsus haereticorum, qui ipsis grauiores et rapaciores bestiis nullum auaritiae finem inpietatisque nouerunt. Nec uos moueat quod formam praetendere uidentur humanam; etsi foris homo cernitur. intus bestia fremit. et ideo eos lupos esse non dubiu
Abbreviated transcription (Latin):
ccelebrac pacere potest uulneri
Qui cutẽ minister est ueritatis. ha¬
betat uenena ñ trepidat. Peniq.
mordit paulũ upera ĩ melita ĩsula
ctiudentes pendentẽ de manuesꝰ ui¬
pert̃ in colae loci illius putabant
eũ eẽ moriturũ. sedubi inoffensũ
stare uider̃ dm̃eẽ dicebant cui uene¬
nũ nocere ñ poterat. Et ut scias hoc
uerũ eẽ: ipsedñs cit. Eece dedi potes
tatẽ uob̾ calcandi suꝑ serpentes et

Expanded text:
celebrat patere potest uulneri, celebrat patere potest uulneri, qui autem minister est ueritatis hebetat uenena, non trepidat. denique momordit Paulum uipera in Melita insula. et uidentes pendentem de manu eius uiperam incolae loci illius putabant eum esse moriturum, sed ubi inoffensum stare uiderunt, deum esse dicebant, cui uenenum nocere non poterat. et ut scias hoc uerum esse, ipse dominus ait: ecce dedi uobis potestatem calcandi supra serpentes et
Abbreviated transcription (Latin):
ci solet. Nichil cutẽ ĩ nob̵ dñsilis
mortale uult ẽe. Denique cid mo¬
isendicit. Solue calciam̃ tũ pedũ
tuorũ. locꝰ enĩ in quo stas t̃ra scã
est. Mortile ittiq et t̃renũ calci¬
am̃ tũ iubetur soluere cũ mictere¬
t᷑ ad popłm lib̾andũ. Huiꝰ enĩ mi¬
nister muneris timere mldebet:
nec asus cepto officio mortis ꝑicu¬
lo recardari. Ipse enĩ cũ defensio¬
nẽ frm̃. hoc est iudaeorũ uoluntarus
recepisset calũpniae ec t̃rore reuo¬
caꝰ est ab incepto et fugit e cegip¬
editionẽ cuitẽ uidisset ĩ firmã. ani¬
mieiꝰ m̃tisq uestigiũ morculib uin¬
enlis censuit exuendũ. Qdsiquẽ
Nouec ouus raione ĩ aegipto a¬
clati iubentur eclere agnũ apłi
autẽ sine calciam̃tis ad ꝓdicandu
de ungłm dirigunt᷑. His c̃sidero re
debet̾. qͥc ĩ aegipto posicꝰ. debet cid¬
huc mors cꝰauere serpentis. Multa
eĩ uenenc ĩ degipco qͥ intipo pasca

Expanded text:
ci solet; nihil autem in nobis dominus Iesus ci solet; nihil autem in nobis dominus Iesus mortale uult esse. denique ad Moysen dicit: solue calciamentum pedum tuorum; locus enim in quo stas terra sancta. est. mortale igitur atque terrenum calciamentum iubetur soluere, cum mitteretur ad populum liberandum; huius enim minister muneris timere nihil debet nec a suscepto officio mortis periculo retardari. ipse etenim cum defensionem fratrum, hoc est Iudaeorum, uoluntarius recepisset, calumniae terrore reuocatus est ab incepto et fugit ex Aegypcondicionem autem uidisset infirmam, animi eius mentisque uestigium mortalibus uinculis censuit exuendum. quod si quem mouet, qua ratione in Aegypto calciati iubentur edere agnum, apostoli autem sine calciamentis ad praedicandum euangelium diriguntur, is considerare debet, quia in Aegypto positus debet adhuc morsus cauere serpentis — multa enim uenena in Aegypto — et qui in typo pascha
Abbreviated transcription (Latin):
dñicae executor sententice os
tenderet ñ ĩ uacuũ dnĩ effuste
mandota cũ posceret᷑ apauꝑe
ut ei ciliquid peccunae largiret᷑
ait. Argentũ atq. aurũ ñ habeo:
Ille gloriat᷑ qđ ñ habeat argentũ
citque aurii: uob pudor est minꝰ ad¬
huc habere quã cupitis. Estergo
et pauꝑies gła : qui est et becita¬
pauꝑttis sicut scriptũ est. Beciti
pauꝑes spũ. lamen ñ tẽ hoc glori¬
atur petrus qđ cirgentũ et curũ
ñ habecie: qua qđ seruet domini
mandacũ qͥ p̃cepit nolite aurum
possidere. hoc est dicere. uides
quiris : Aliud nob̵ multo p̃ciosi¬
us cuiro donaiuit ut ĩ nomine euis
oꝑenur. Ittiq. ñ habeo qđ ñ dedit
sed qđ dedit habeo : ĩ nomine dñ
ihũ surge et ambula. Sic̃ ergo
qͥ orrea uult c̃gerendis ce disi¬
care frum̃ tis dominicaesententiȩ
culũ uult cura cõparcire c̃dendo
neuũ rep̃ hensionis ĩ currit. Non
perã. neque calcia m̃c̃a. Utumq
decorio mortis animantis. consi¬

Expanded text:
sententiae, ut ostenderet non in vacuum Domini effusa mandata; cum posceretur a paupere, ut ei aliquid pecuniae largiretur, ait: Argentum atque aurum non habeo . Ille gloriatur quod non habeat argentum neque aurum: vobis pudori est minus adhuc habere quam cupitis? Est ergo et pauperies gloriosa; quia est et beata, sicut scriptum est: Beati pauperes spiritu . Tamen non tam hoc gloriatur Petrus, quod argentum et aurum non habeat quam quod seruet domini mandatum, qui praecepit: nolite aurum possidere, hoc est dicere: uides quiris? aliud nobis multo pretiosius auro donauit, ut in nomine eius operemur. itaque non habeo quod non dedit. sed quod dedit habeo: in nomine domini Iesu surge et ambula. sicut ergo qui horrea uult congerendis aedificare frumentis dominicae sententiae culum uult auro parare condendo naeuum reprehensionis incurrit. Non peram neque calciamenta. utrumque de corio mortui animantis confi
Abbreviated transcription (Latin):
cremabatur ardore pii amoris. quan¬
tis mouebatur repleta spiritu sancto
caelestium secretorum in citamentis.
Quia et sidiligebat xpm̃ ex coto corde.
et ex totti anima. et ex totti uir tute:

Expanded text:
cremabatur ardore pii amoris: quantis amovebatur repleta Spiritu sancto coelestium secretorum incitamentis: quia etsi diligebat Christum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota virtute
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs quia talis erat ioħs amicus spon¬
si ñ que rebat głam suã : sed tes¬
timoniũ ꝑhibebat uerittiti Nun¬
quid uoluit apud se remanere
discipulos ut ñ sequerent᷑ dñm̃
magis ipse ostendic discipulis suis
quem sequerent᷑. Habebant enĩ
illũ tamquã agnũ: et ille. Quid
me ad tenditis: ego non suagriꝰ
Ecce agnus dĩ. dequo eti superius
dixerait ecce agnꝰ dei. Et quid nobꝰ
ꝓd est agnꝰ dei : ecce ait qui tollit
peccatũ mundi Secuti sunt illũ
hoc audi ⁊ duo qui erane cũ ioħe.
Uidetinꝰ sequentici ecce agnꝰdei hoc
ionis dixit. Etcudierunt eũ duo
discipuli loquentẽ : et secuti sunc
iħm. Conuersus cuitẽ iħs et uidens
eos sequen tesse: diciteis. Quid
queritis: Qui dixerunt. Rabbi
qđ dicitur int̃ pretaitũ magister
ubi habitas : Non sic illũ seque¬
bantur: quasi ut haererent illi
N ã manifestũ est quando illi NoN¬
hae serunt. quia de naui eosnocq

Expanded text:
lis erat Joannes amicus sponsi, non quaerebat gloriam suam, sed testimonium perhibebat veritati: numquid voluit apud se remanere discipulos suos, ut non sequerentur. Dominum? Magis ipse ostendit discipulis suis quem sequerentur. Habebant enim illum tanquam Agnum: et ille, Quid me attenditis! ego non sum Agnus; Ecce Agnus Dei: de quo etiam superius dixerat, Ecce Agnus Dei. Et quid nobis prodest Agnus Dei? Ecce, ait, qui tollit peccatum mundi. Secuti sunt illum, hoc audito, duo qui erant cum Joanne. 9. Videamus sequentia. Ecce Agnus Dei: hoc Joannes. « Et audierunt eum duo discipuli loquenJesum. Conversus autem Jesus, et videns eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Qui dixerunt: Rabbi quod dicitur interpretatum Magister, ubi habitas? » Non sic illum sequebantur quasi jam ut inhaererent illi: nam manifestum est quando illi inhaeserunt, quia de navi eos voc
Abbreviated transcription (Latin):
Nondũ ꝑ suadeo xpĩanis in
cui fcictũ ese remediũ moriat᷑
Quã multi enĩ cũ remediis mor¬
tui sunc: et quã multi sine re¬
medus uixerunt.Qua sronte
exiit anima adeo. ꝑdidic sig¬
nũ xpi. accepit signũ diaboli:
an forte dicit. Nori ꝑdidi sig¬
signo diaboli accepisti ÷ non
uult xp̃s cõmunionẽ solus uult
possidere : quod emic tuntu enus
ut solus posside ac: tufticis ei con¬
sortẽ diaboldꝰ. cuice ꝑpeccatu
uendidercis. Uae dupplice corde:
qui incorde suo partẽ faciunt
discedit et totũ diabolꝰ possi debie
Nonfrustra ittique apłs dicit
neque detis locũ diabolo
Cognoscamꝰ ergo agnũ frs. cognos

Expanded text:
deo Christianis in cui factum est remedium, moriatur, quam multi enim cum remediis mortui sunt? et quam multi sine remediis vixerunt? qua fronte exiit anima ad Deum? Perdidit signum Christi, accepit signum diaboli. An forte dicat: Non perdidi sigsigno diaboli habuisti. Non vult Christus communionem, sed solus vult possidere quod emit. Tanti emit ut solus possideat: tu facis ei consortem diabolum, cui te per peccatum vendideras. Vae duplici corde ! qui in corde suo partem faciunt discedit, et totum diabolus possidebit. Non frustra itaque Apostolus dicit: Neque detis locum diabolo . Cognoscamus ergo Agnum, fratres, cognos
Abbreviated transcription (Latin):
erit quid enĩ. quia dicebat
ioħis dednõ ecce agnꝰ dĩ: Ipse
ioħs ñ erat agnꝰ non ȩrac uir
scs. ñ erac timicꝰ sponsi: Ergo sin¬
gulcirit̃ ille hicese agnꝰ dei. quia
singularic̃ huiꝰ agni sanguine
solõ. homines redimi pocuerunt:¬
Uenit cgnus. qualis agnꝰese quẽ
lupi timent : qualis agnꝰ qui
leonẽ occisus occidit: Dictus ẽ
enĩ dicbolus leo circuiers.

Expanded text:
 quia dicebat Joannes de Domino, Ecce Agnus Dei, ipse Joannes non erat agnus? non erat vir sanctus? non erat amicus sponsi? Ergo singulariter ille, Hic est Agnus Dei; quia singulariter hujus Agni sanguine solo homines redimi potueruntenit Agnus. Qualis Agnus quem lupi timent? qualis Agnus est qui leonem occisus occidit? Dictus est enim diabolus leo circumiens
Abbreviated transcription (Latin):
stique iste singularit̃ agrus
Nam ee discipłi dicti sunt ag¬
ni. Ecce ego mitto uos: sicut
agnos in medio lu porũ. Dicti sunt
etipsi lum̃. Uos estis lux mundi:
sedalit ille de quo dictũ est: erat
lum̃ uerũ qđ in luminait omnẽ
hominẽ uenientẽ in hunc mun¬

Expanded text:
tique singulariter iste Agnus: nam et discipuli dicti sunt agni, Ecce ego mitto vos sicut agnos in medio luporum . Dicti sunt et ipsi lumen, Vos estis lumen mundi : sed aliter ille de quo dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mun
Abbreviated transcription (Latin):
futurã ipsã incarnationẽ. passionẽ ac resurrecti¬
onẽ. cei tissime credentes. ꝑ eundẽ uitȩ auctorẽ
saluari sperabant: E xI.¬
Nod bene duo iuri illi. qͥloaũ de terra rep¬
missionis ad popłm in deserto expectantẽ in uecte
portanibant insinuant. Potrus qͥppe uec t̾i in po¬
sit: dñ ẽ. in cruce exaltitꝰ qͥdic̃. Egosũ uitis
uera.: &alibi poculũ uim disciplis porrigens:

Expanded text:
sam incarnationem, passionem ac resurrectionem certissime credentes, per eumdem vitae auctorem salvari sperabant: quod bene duo viri illi qui botrum de terra repromissionis ad populum in deserto exspectantem in vecte portabant, insinuant . Botrus quippe vecti impositus Dominus est in cruce exaltatus, qui dicit: Ego sum vitis vera . Et alibi p
Abbreviated transcription (Latin):
resulget forma uirtutis.
H abetis igitur in eu magisterici
probitatis ex pressa : quid primũ
eligere quid respuere. quid sequi
debetitis.
rima eius uirtus est: fuN dam̃¬
tum omnium uirtutum et
custos humilitas ipsa de qua
glorictur : qui respexit inquid
h umilitatem ancillae suae.
ecce enim ex hoc beatam me di¬
ceric omnes generationes.
rgo primum disceridi incita¬
meNitum. Nobilitas est
magistri: de inde merces
laboris obtimi. fructus betiti¬
Quid igitur Nobilius matre
domini. quid spleNi didi¬
us ea quam splendor ele¬
git paternae gloriae.
Quid castius quam corpus xp̃i
sine conataigione corporis ge

Expanded text:
refulget forma virtutis. refulget forma virtutis. Habetis igitur in ea magisteria probitatis expressa, quid primum eligere, quid respuere, quid sequi debeatis. Prima ejus virtus est fundamentum omnium virtutum et custos, humilitas ipsa, de qua gloriatur: Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Ergo primum discendi incitamentum, nobilitas est magistri: deinde merces laboris optimi, fructus beatiQuid igitur nobilius matre Domini, quid splendidius ea, quam splendor elegit paternae gloriae? Quid castius ea, quae corpus Christi sine contagione corporis ge
Abbreviated transcription (Latin):
Idcirco dilectissimae timate quã
colitis et colite quam amatis.
quia tunc uere etm colitis
et amatis siimitarł uelitis
de toto corde quã laudatis.
Huec nam que uitam uobis de
caelo flu xit: quam perom¬
nia pro fessę estis.
Supra usum nciturae est haec
quam tenetis : et ideo de caelis
uonit sponsus quem se qui una¬
cum matre debecis.
Nec in merito uiuendi usum decelo
que sistis: que uobis de ccelo spon¬
deo uestra conuersatio in caelis
escsemper: quoniam uerbum dei
quod amatis non nisi insinu patris
inuenitur.
Licec igitur ubiquae totus sic.
et non longe ab uno quoque nr̃m.
tamen non nisi casto rursus
hauritur pectore puro¬
P rope est inquid moyses in corde
tuo et in ore tuo: tantũ eũ recto
si quesieris cordeo.
Ungentum enim exhinatum est:
Nomen cius
Propterea acsi adolescentulae diligi¬
te animo: quod pro uobis effusũ est.
Habetis nam que sponsum uirginẽ
ut ipsa omnibus eet̾ exemplum
castitatis : quae quasi in speculo

Expanded text:
Idcirco, dilectissimae, amate quam Idcirco, dilectissimae, amate quam colitis, et colite quam amatis: quia tunc eam vere colitis et amatis, si imitari velitis de toto corde quam laudatis. Haec namque vita vobis de coelo fluxit, quam professae estis: supra usum naturae haec vita est, quam tenetis: de coelis venit sponsus, quem sequi cum matre debetis: nec immerito vivendi usum de coelo quaesistis, quae vobis de coelo spondeo vestra conversatio in coelis sit semper: quoniam Verbum Dei quod amatis, non nisi in sinu Patris invenitur. Licet igitur ubique totus sit, et non longe ab unoquoque nostrum, tamen non nisi casto sursum hauritur pectore. Prope est enim, inquit Moyses, in corde tuo et in ore tuo, tantum eum recto si quaesieris corde . Unguentum exinanitum est nomen ejus: propterea, adolescentulae, diligite animo, quod pro vobis effusum est. Habetis namque, sanctae virgines,ut ipsa omnibus esset exemplum castitatis, in qua velut in speculo
Abbreviated transcription (Latin):
alia clarittis lunae. et alia cla¬
ritas stellarum: unatome n
clarittis est qua in lustraneutꝰ
dcirco betitti dei genitrix quae
adhuc tantis in terra predica¬
tur laudibus . non iN merito
creditur hodierna die ex alta
nouit ille quieam elegit in sua
sapientia. et disponit suauiter
Quodsi in domo patris mansiones
multae sunc: credimus splendidio
nixam columpnis septem.
Inqua nimirum domo parantur
nuptiae aecclesiarum dei: et foe¬
derantur terrenis caelestia.
In eo namque utero uirginis. spon¬
soiN mortali uirginitas corise¬
cratur: ut sit totum caeleste
lestem uitam in terris uobis os¬
tendit: quoniam qui non nu¬
bunt neque nubentur. erurt
sicut angeli inicaelo.
Hec mirum sicn gelis comparcitur
uirginicas: que ar gelorum
domino foedere copula tur
nuptiarum
Et siquilibet uirginitas tantum
erigitur ut angelis comparet:
multo magis beata et glouosa
uirgo. quae singulari commen¬
datur priuilegio: et in monso
dicatur mercimonio.

Expanded text:
alia claritas lunae, et alia claalia claritas lunae, et alia claritas stellarum : una tamen claritas est, qua illustrantur omnia. Idcirco beata Dei genitrix, quae adhuc tantis in terra praedicatur laudibus, non immerito creditur hodierna die exaltatanovit ille qui eam elegit in sua sapientia, qua disposuit Quod si in domo patris mansiones multae sunt, credimus splendidiornixam columnis septem: in qua domo nimirum parantur nuptiae Ecclesiarum Dei, et foederantur terrenis coelestia. In eo namque utero Virginis, sponso immortali virginitas consecratur, ut sit totum coeleste lestem vobis vitam in terris ostendit: quoniam qui non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo. Nec mirum si angelis comparatur virginitas, quae angelorum Domino, foedere copulatur nuptiarum. Et si quaelibet virginitas tantum erigitur, ut angelis comparetur, multo magis beata et gloriosa virgo Maria, quae singulari commendatur privilegio, et immenso dicatur mercimonio.
Abbreviated transcription (Latin):
Plena si quidem gratia. plena doo
plena uirtutibus non potest NoN
possidere pleniter gloriam clarita¬
tis aeternae: quam plenissimae acce¬
pit. ut mater fierot saluacoris.
Quam uiderunt omnes filiae sior
narrtindo ex plebit mortalium.
Quanto magis deum qui talem ac
tantam fecit eam ut ipse fieret
Ethomo inquid natus esti uieti
et ipse fundauit etĩ altissimus.
Becitti igitur talis hac tan ta
natiuittis becito et supernorũ
fiuium societas et ad mirabilis
caritatis eorum unani mittis.
ubi nemo angolorum nomo as¬
changelorum Non dico botittte
alicuus scnictorum inuidet
gloricim s. totum in altero
unus quis que possidet quod
gratis prestatur omnibus ut
de omnibus et ini omnibus
glorifi cetur hono retur¬
deus. et a doretur ab omnib:
Ubi non sexus. Non aetas pon
Non dignicas generis. sed meri¬
torum qualitas sola discernit.
Ubi plurimum stella abstella
differt inclaritate : quamuis
omnes in suo sint ordine suscitundi
Quod si est alia clarittis solis.

Expanded text:
Plena siquidem gratia, plena Deo, plena virtutibus, non potest non possidere plene gloriam claritatis aeternae, quam plenissime accepit, ut mater fieret Salvatoris. Quam viderunt omnes filiae Sion,narrando explevit mortalium; quanto magis Deum, qui talem ac tantam fecit eam, ut ipse fieret Et homo, inquit, natus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Beata igitur talis ac tanta nativitas, beata et supernorum civium societas, et admirabilis charitatis eorum unanimitas: ubi nemo angelorum, nemo archangelorum, non dico beatae alicujus sanctorum invidet gloriam: sed totum in altero unusquisque possidet, quod gratis praestatur omnibus: ut de omnibus, et in omnibus glorificetur Deus, honoretur et adoretur ab omnibus: ubi non sexus, non aetas, non dignitas generis, sed meritorum qualitas sola discernitur: ubi plurimum stella a stella differre claritate, quamvis omnes in suo sint ordine suscitandi. Quod si est alia claritas solis, et
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑiũ caelorũ ꝑuenitur suꝑbia diui¬
tus p̃fectura sed humilitate paupe¬
riae lenitate. Arca enĩ et angusta
uiaest: quae ducit ad regnũ. Quisquis
ergohonorib inflatꝰ fuerit. et auri
thesciuris dilatatꝰ: ttquã honustũ
et impeditũ animal ꝑ angustũ regni
iter transire ñ poterit: simuletiã
ut se aestimat ꝑ uenissẽ sarcinã eiꝰ exi¬
gua porta ñ ccpiend. reꝑ cussolini

Expanded text:
imperium coelorum pervenitur superbia, diviimperium coelorum pervenitur superbia, divitiis, praefectura, sed humilitate, pauperie, lenitate. Arcta enim et angusta est via quae ducit ad regnum . Quisquis ergo honoribus inflatus fuerit, et auri thesauris dilatatus, tanquam onustum et impeditum animal, per angustum regni iter transire non poterit; simul etiam ut se existimat pervenisse, sarcinam ejus exigua porta non capiens, repercusso limi
Abbreviated transcription (Latin):
IDILIGE NTEN
audistis aeuangelicõ lec¬
tionẽ: intelligere potestis
quia ministris ac socerdo¬
tibus dĩ reuerentia debeatur. uel
qua ipsos clericos inuicẽ humilitace
nocaelorũ maior eet̃ futurꝰ: statuto
corã omnib puerulo. Qui cumq hu¬
miliauerit se sicut paruulꝰ iste:
hic maior erit in regno cceloru. Unde
in telligimꝰ qđ humili tate ꝑuenit᷑ ad
regnu᷑: simplicitate penetrat᷑ ad cȩlũ.
Quisq. ergo cupit diuinitatis tenere
fustigia: humilitatis hima sectetur
&uicumq uult frem̃ p̃uenire regnando
priuꝰ illũ p̃ueniat obsequendo. si eue
ait apłs. Honore inuicẽ. p̃uenientes
Uinecit eũ officiis: ut possit uincęre
scitete. Si enim te non lesic̃ fratris
obsequiũ: meretur ut diligas.
Qđ si forsittinlesit : magis obsequium
meretur ut uineas. Hoet enĩ nrãe
tib uicissi tudinẽ. ledentib pacien¬
tiam rependamus. & uiergo fuerit
pacientior ad iniuriã : potentior cid¬
regnũ constituetur. Non eñi ad¬

Expanded text:
diligenter audistis evangelicam lectionem, intelligere potestis quae ministris ac sacerdotibus Dei reverentia debeatur, vel quia ipsos clericos invicem humilitatisno coelorum major esset futurus, statuto coram omnibus puerulo: Quicunque humiliaverit se sicut puer iste, hic major erit in regno coelorum ; unde intelligimus quod humilitate pervenitur ad regnum, simplicitate penetratur ad coelum. Quisquis ergo cupit Divinitatis tenere fastigia, humilitatis ima sectetur; quicunque vult fratrem praevenire regnando, prius illum praeveniat obsequendo, sicut ait Apostolus: Honore invicem praevenientes , vincat eum officiis, ut possit vincere sanctitate. Si enim te non laesit frater, obsequium meretur, ut diligas: quod si forsitan laesit, magis officium meretur, ut vincas. Haec enim nostrae tibus vicissitudinem, laedentibus patientiam rependamus. Qui ergo fuerit patientior ad injuriam potentior constituetur in regno.
Abbreviated transcription (Latin):
patris. Megna digniccis anima¬
rũ: ut unci queque habene ab
hortu natiuitatis in custodiam
sui angłm delegatu. Unde le¬
gimus incipo chalipsis ioħis angło
ephesi thiathirae. et angło phila¬
delphicie. et angłis quat tuor reli¬
quarũ aeccłarum scribae. Haec
apłs quoque p̃cipit uelari capita.¬
in cecelesus foemincrũ propt̃ angłos¬

Expanded text:
tc. Magna dignitas animarum, ut unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in custodiam sui angelum delegatum, unde legimus in Apocalypsi Joannis: Angelo Ephesi, Thiathirae et angelo Philadelphiae , et angelis quatuor reliquarum Ecclesiarum scribe. Et Apostolus quoque praecepit velari in ecclesiis capita feminarum propter ang
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ cuelorũ. Non p̃cipitur
apłis ut cetatem habetint par¬
uulorum : sed in nocentiã. Et quod
illiꝑ annos possident: hipossideant
ꝑ industric̃ ut malicia ñ sapien¬
tia paruulisint. Quicumq humi¬
liauerit se sicuc paruulus iste: hic
est maior in regnũ caelorũ: Sicut
iste paruulus cuiꝰ uob̃ exemplum
tribuo ñ ꝑseuerat iniracundia. ñ
lesus meminit. ñ uidens pulchrã mu¬
lierẽ delectatur. ñ aliud cogittit.
et aliud loquitur .: sic etuos nisi ta¬
lem habueritis innocentiã et animi
te : hic est incuor in regno celorũ.
Qui imitatꝰ mefuerit et̾ se in exẽplũ
mei humiliauerit. ut tantũ sedeici¬
at quantũ ego deieci formã serui
accipiens : hic in trabit in regnũ cae¬
lorum. Et qui susceꝑit unũ paruulũ
talẽ in nomine meo: me suscipit.
Cuitalis fuerit ut xp̃i imi tetur humi¬
lititem et ii nocentiã: in eo xp̃ssusei¬

Expanded text:
um coelorum. Non praecipitur apostolis, ut aetatem habeant parvulorum, sed ut innocentiam, et quod illi per annos possident, hi possideant per industriam: ut malitia, non sapientia parvuli sint. Quicumque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum. Sicut iste parvulus, cujus vobis exemplum tribuo, non perseverat in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, et aliud loquitur; sic et vos nisi talem habueritis innocentiam, et animi te, hic est major in regno coelorum. Qui imitatus me fuerit, et se in exemplum mei humiliaverit, ut tantum se dejiciat, quantum me dejeci, formam servi accipiens, hic intrabit in regnum coelorum. Et qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, me suscipit. Qui talis fuerit, ut Christi imitetur humilitatem et innocentiam, in eo Christus susci
Abbreviated transcription (Latin):
VOD SEPE MONUI
nunc obseruandu est.
Eciuscie querende sunt
singulorũ dnĩ dictorũ.
atque factorum. Post inuentum
staterem : post tributa reddita.
quid sibi uult repentina cipłorum
int̃rogatio. in illa hora accesser
discipuli alihm̃ dicentes. Quis
putas maior est in regnocaelorũ:
quia uiderant ꝓpetro et dnõ idem
tributũ redditum et aequalitatẽ
tributi. dnõfuerat cõparaitus.
Ideo int̾rogant : quis maiorsic in reg¬
noccelorum. Uidensq iħs cogitca¬
tiones eorũ. et causas erroris intel¬
legens : uult desideriũ głae humili¬
tatis c̃tentione scinare. Et aduocans
iħs paruulũ : statuit eũ in moedio
eorũ. Uel simplicit̾ quẽ libet pcruu¬
lũ ut cetate quererec. et simili tudi nẽ
nocentiae de¬
straret: uelcer
poruulũ sitituit
in me dio eorum se ipsum : qui non
ministrari uenerat seminis trare.
ut eis humilitatis tribueret exem¬
plum. Alu poruulũ interpꝰ¬
tantur spm̃ scm̃ : quẽ posuerit in cor¬

Expanded text:
od saepe monui etiam nunc observandum est. Causae quaerendae sunt singulorum Domini dictorum atque factorum. Post inventum staterem, post tributa reddita, quid sibi vult repentina apostolorum interrogatio? In illa hora accesserunt discipuli ad Jesum dicentes, Quis putas major est in regno coelorum? Quia viderant pro Petro et Domino idem tributum redditum, ex aequalitate tributi Domino fuerat comparatus, ideo interrogant, quis major sit in regno coelorum? Vidensque Jesus cogitationes eorum, et causas erroris intelligens, vult desiderium gloriae, humilitatis contentione sanare. Et advocans Jesus parvulum, statuit eorum. Vel simpliciter quemlibet parvulum, ut aetatem quaereret et similitudinem innocentiae demonstraret, vel certe parvulum statuit in medio illorum seipsum, qui non ministrari venerat, sed ministrare, ut eis humilitatis tribueret exemplum. Alii parvulum interpretantur Spiritum sanctum, quem posuerit in cor
Abbreviated transcription (Latin):
neralẽ sententiã ꝑcutit᷑ iudas. quiꝓ
ditioni animũ p̃ parauerat. Si aute
Necesse est quidem: uenire scandala.
Uce tam̃ ei est homini: qui qđ ne cesse est
ut in mundo fict: uitio suo ftcit. ut ꝑse
siat. Igitur om̃is truneatur affectꝰ : et
uniuersa ꝓpinquitas amputatur. ne ꝑ
occasionem piettitis. unus quisq credeni¬
tiũ scandalis patecit. Sunquiditai est.
quis tibi coniunctꝰ ut manꝰ. pes. oculꝰ
et est utilis atque sollicitus etcautus
ed ꝑspiciendũ. scandalũ autẽ tibisti¬
cit. Et propt̃ dissonaintiã morũ te ꝑthra¬
IT INge henncim : melius est ut ec ꝓpin¬
quitte eius et emolumentis careas.
et necessarios. causs habetis ruinaru.
taque : ñ fret. ñuxor. ñ filii. ñ amici.
ñ omis affectus. quinos excludere po
at. uel in quo sollicitecur animus. cc
sepe temptetur. Melius est uitẽ solitti¬
riam ducere : quã obuittie p̃sentis necessa¬

Expanded text:
neralem sententiam percutitur Judas, qui neralem sententiam percutitur Judas, qui proditioni animum praeparaverat. Dicit Necesse est quidem venire scandala: Vae tamen ei est homini, qui quod necesse est ut fiat in mundo, vitio suo facit, ut per se fiat. Igitur omnis truncatur affectus, et universa propinquitas amputatur, ne per occasionem pietatis unusquisque credentium scandalis pateat. Si, inquit, ita est quis tibi conjunctus, ut manus, pes, oculus, et est utilis atque sollicitus, et acutus ad perspiciendum: scandalum autem tibi facit, et propter dissonantiam morum te pertrahit in gehennam: melius est, ut et propinquitate ejus, et emolumentis carnalibet necessarios, causam habeas ruinarum. Itaque non frater, non uxor, non filii, non amici, non omnis affectus qui nos excludere potat, vel in quo sollicitetur animus, ac saepe tentetur. Melius est vitam solitariam ducere, quam ob vitae praesentis necessa
Abbreviated transcription (Latin):
qui aliquẽ scandali ⁊ ant : tam̃ iuxta c̃¬
scientiã sermonis &iam. contra apłos dic¬
ta intelligi potest : qui in t̾rogeindo qͥs
maior eẽc in regno ccelorũ. uidebant᷑
inter se dedignitate c̃tendere. et sun
hoc uitio ꝑ mansissent : poterant eos qͦs
ad fidẽ uocabanc ꝑ suũ scandalũ ꝑdere.
dum apłos uident in terse dehonore
pugnare. Qđ cuitẽ dixit ex pedit ei
uc sus penda t᷑ mola a sinaria in collo
eius: scđm ritũ ꝓuinciae loquitur. qđ
incuoris crimini ista apud ueteres uide¬
os pena fuerit : ut in ꝑfundũ ligato
saxo demergerentur. Ex pedit autẽ
qͥuia multo melius est ꝓ culꝑa breuẽ
ꝑciꝑe poenam: quã aeternis seruari
cruciatibus. Non enĩ iudicabit dñs
Uerũ ptam̃ uae homini ꝑquẽ seandalũ
uenit. Non quo necesse sit uenire scanda¬
la : alioquin absque scandala eeñt qui
scandalũ faciunt : sed cũ necesse sit in
isto mundo fieriscandala. Unusquisq
suo uitio. scandalis patet. simulq ꝑ ge¬

Expanded text:
qui aliquem scandalizant, tamen juxta consequentiam sermonis etiam contra apostolos dictum intelligi potest, qui interrogando, quis major esset in regno coelorum, videbantur inter se de dignitate contendere, et si in hoc vitio permansissent, poterant eos quos ad fidem vocabant, per suum scandalum perdere, dum apostolos viderent inter se de honore pugnare. Quod autem dixit: Expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, secundum ritum provinciae loquitur, quo majorum criminum ista apud veteres Judaeos poena fuerit, ut in profundum ligato saxo demergerentur. Expedit autem ei, quia multo melius est pro culpa brevem recipere poenam, quam aeternis servari cruciatibus. Non enim vindicabit  verumtamen vae homini per quem scandalum venit. Non quo necesse sit venire scandala alioquin absque culpa essent qui scandalum faciunt, sed cum necesse sit in isto mundo fieri scandala, unusquisque suo vitio scandalis patet; simulque per ge
Abbreviated transcription (Latin):
dens ae grocũ ihs̃ de turba scorsum:
misit digittos suos in auriculas.
et ex puens tetigit linguã eius.
Digitos quippe surdo in ciuriculas
mittit ut ciudiat: cũ ꝑ dona grãe
spiritalis diu ñ credentes ad au̾dicũ
sui uerbi conuertit. Expuens linguã
muti ueloqui ualeat taigit ecum

Expanded text:
s de turba seorsum, misit digitos suos in auriculas ejus, et exspuens tetigit linguam ejus. Digitos quippe surdo in auriculas mittit, ut audiat, cum per dona gratiae spiritalis diu non credentes ad auditum sui verbi convertit. Exspuens, linguam muti ut loqui valeat, tangit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uerit aeccłae: ut sacer dotes illius:
nis quos ꝑcipiendis babtismi sacram̃t:
p̃partiNt: pruis int̾caetera c̃secra¬
tionis exordia. desaliuo oris sui nares
tangant et aures dicentes effeca
Per saliuium quide oris suigustũ quo
initiandi sunc suꝑnae sapientiae de¬
signantes: ꝑ tactũ uero nariũ ut abiec¬
tis delectationib noxiis. solũ xp̃isem¬
per amplectatur odorem: Dequo di
in omni loco Et ut meminerint se iux¬
ta exemplũ beati. iob. Donec super¬
est alitus in eis. et sp̃s dei innaribus eo¬
rũ. non loqui iniquitatẽ labus. nec
lingua mendatium. medicari debere
orro per tactũ curiũ utrelicto au¬
ditulin gue nequam. audicint uerba
tu. et faciant ea: si miles uaro pru¬
denti qui hedificaiuit domũ suã supra

Expanded text:
buit Ecclesiae, ut sacerdotes illius his quos percipiendis baptismi sacramentis praeparant, prius inter caetera consecrationis exordia, de saliva oris sui nares tangant et aures, dicentes: Effeta. Per salivam quidem oris sui gustum, quo initiandi sunt, supernae sapientiae designantes; per tactum vero narium, ut abjectis delectationibus noxiis, solum per amplectatur odorem, de quo disumus Deo in omni loco . Et ut meminerit se juxta exemplum beati Job, donec superest halitus in eo et spiritus Dei in naribus ejus, non loqui iniquitatem labiis, nec lingua mendacium meditari debere. Porro per tactum aurium, ut relicto auditu linguae nequam, audiat verba Christi, et faciat ea: similis vero prudenti, qui aedificavit domum suam supra
Abbreviated transcription (Latin):
Et nunc in aeccła: et tunc in regnopa¬
tris eorũ. Vocetur e angłs: quile¬
gẽ requirunt exore euis. Postre¬
mouident etgcuideant : quã pro¬
priae uocet᷑ boenedictud: quẽ deus
cideo boenedixit in om̃i boene dictione
spiritali. et ꝑ quẽ tanti boenedictio¬
nẽ aet̾nitate.heredicate posside b̵nt.
torib adeo placet taliuoc abulo cen¬
seri: qđ solet maximae pꝰ diuinũ nom̃
inore xp̃i anorũ uersari. Quis enĩ piae
loquens. aut benedictũ. aut benedic¬
tionẽ sub quolibet obtentu ñ dicat:
Cceterũ laudes eiꝰ resonare talib
ut cumque congrueret: qui iuxttiapłm
sciunt quae est spes uocationis dei.
unt : sedque eis adeo donata sunt no¬
runt. De quibus ꝓpt̃ cor et animam
unam. sub unius popło uocabulo.
dicit. Ob auditu auris: ob diuit mi¬
chi. Quẽ nimirũ inscĩs eiꝰ laudare iu¬
bemur: sed quales eũ laudare de be¬
ant: scriptura ñ tacet dicend adipsos
Quiti metis dnm̃: laudate eũ Ec item.

Expanded text:
et nunc in Ecclesia, et tunc in regno paet nunc in Ecclesia, et tunc in regno patris eorum. Vocetur etiam angelus, quia legem requirunt ex ore ejus. Postremo videant et gaudeant, quam proprie vocetur Benedictus, quem Deus adeo benedixit in omni benedictione spirituali. Et per quem tanti benedictionem haereditate possidebunt. toribus adeo placet tali vocabulo censeri, quod solet maxime post divinum nomen, more Christiano versari. Quis enim pie loquens, aut Benedictum, aut benedictionem sub quolibet obtentu non dicat? Caeterum laudes ejus resonare, talibus utcunque congrueret, qui juxta Apostolum sciunt, quae est spes vocationis Dei .unt, sed quae a Deo donata sunt , norunt. De quibus, propter cor et animam unam, sub unius populi vocabulo Deus dicit: Obauditu auris obaudiunt mihi, quem nimirum in sanctis ejus laudare jubemur . Sed quales eum laudare debeant, Scriptura non tacet, dicens ad ipsos: Qui timetis Dominum, laudate eum; et item:
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Adhanc itaq lucernam
quasi incaliginoso uitae huiꝰ
stadio micantẽ subin de respi¬
ciunt: et in ipsa uident quo
gressum oꝑið tendant. Lucer¬
na est igitur. becitissimꝰ bene¬
dictud : Lucerna inquam :
brũ posita : ut ardens eclucens:
sicut de suo p̃cursore ueritas ad¬
testaitur. omnib: qui in domo
dĩ sunt resplendecit. Aneciste
suꝑno amore ñ uehement᷑ arsit:
A Nec iste cũ uerbo etoꝑe tũ sig¬
norũ. splendore ñ reluxit.
Est igitur. lucerna. Sed qualic̃
eundẽ p̃ceptorẽ suũ immoet do¬
minũ. legiones monachorũ de¬
ceratiud cippellabunt: dñm in¬
quam. Si quidẽ et helicis diccꝰ
est dñs haelisaei. Ergo pietaais
affetu: uocetur lucerna. Sedqua¬
si parũ est: uocecur stella. Nont¬
men qualis cumque: sed talisquȩ e¬
rudiens multos adiusticiã reful¬
getit: iuxta illud danihelis in ꝑpe¬
tuað aeternitates. Ulocetur etiã
sol: quia fulgebit sicut solcũ iustis:

Expanded text:
dunt. Ad hanc itaque lucernam, dunt. Ad hanc itaque lucernam, quasi in caliginoso vitae hujus stadio micantem, subinde respiciunt, et in ipsa vident quo gressum operis tendant. Lucerna est igitur beatissimus Benedictus. Lucerna, inquam, brum posita, ut ardens et lucens, sicut de suo praecursore Veritas attestatur, omnibus qui in domo Dei sunt, resplendeat . An et iste superno amore non vehementer arsit? An et iste, cum verbo et opere, tum signorum splendore non reluxit? Est igitur lucerna. Sed qualiter eumdem praeceptorem suum, imo et dominum legiones monachorum decentius appellabunt? Dominum, inquam, siquidem et Elias dictus est dominus Elisaei. Ergo pietatis affectu vocetur lucerna. Sed quasi parum est, vocetur etiam stella. Non tamen qualiscunque; sed talis, quae erudiens multos ad justitiam, refulgeat, juxta illud Danielis, in perpetuas aeternitates. Vocetur etiam sol, quia fulgebit sicut sol cum justis,
Abbreviated transcription (Latin):
mortis inimici: dauid. Uideo et
ꝑpendo: uiriste spũ iustorũ om̃iũ
plenus fuit. Qui et indono ꝓphetice
et indinoscendis hominũ cogitationib:
citque in secretorũ agnitione
Postremo qđ inc̃plurima suꝑni mune¬
fis Raris mata ad primae disertꝰ sue¬
ric: et qđ monachorũ regulã ser mo¬
ne lucu lento. et discretione p̃cipua
sccipserit : laettibundis aurib: eorum¬
enarrat. Laetabundis inquã.
quia grande gaudiũ quibusq
scinã sapientib: hoc affere quod
eiꝰs suꝑna ꝓuidentia talẽ ac tan¬
tũ ducẽ ac p̃ceptorẽ constituit.
Quẽ ad ꝓmulgandã caelestid
disciplinae legẽ. dignũ ecido¬
neũ totꝰ munduð agnoscat.
Gaudent ergo: et quasi p̃uiũ sequen¬
tes deeiꝰ nutu pendunt. ec cor¬
dis aciẽ in eũ desigunt. Gau¬
derit: quia ꝑ eiꝰ magisterur ad
caelestið militiae tẏrocinium
sunt adsciti. Sperant sub eiꝰdu¬
cctu militantes: ad suꝑ ni regið
palcitiũ intromitti: et qđ suis

Expanded text:
mortis inimici, Dauid video, & mortis inimici, Dauid video, & perpendo. Vir iste Spiritu Iustorum omnium, plenus fuit. Qui & in dono prophetiæ, & in dignoscendis hominum cogitationibus, atque in secretorum agnitione Postremo, quod inter plurima superni muneris charismata, adprime disertus fuerit. Et quod Monachorum Regulam, sermone luculento, & discretione præcipua scnarrat. Laetabundis, inquam, quia grande gaudium quibusque sanum sapientibus hoc affert; quod eis superna providentia, talem ac tantum ducem, ac praeceptorem constituit, quem ad promulgandam coelestis disciplinae legem, dignum et idoneum totus mundus agnoscat. Gaudent ergo, et quasi praevium sequentes, de ejus nutu pendent, et cordis aciem in eum defigunt. Gaudent, quia per ejus magisterium, ad coelestis militiae tirocinium sunt asciti. Sperant sub ejus ducatu militantes, ad superni regis palatium intromitti. Et quod sui
Abbreviated transcription (Latin):
monachorũ elicuit: qui hodieq iN
riuũ fluic. Ille brutos mores iude¬
orũ quos incre dulos uocat ecrebel¬
les uirgalegis coercuit: iste mona¬
chorũ gregem sicut uoluntariae  au¬
dituauris oboedientẽ quasi uno ꝑsona
propt̃ unũ cor tilloquens filiũ nominat:
et suciui uigo xp̃i sub ponit. Multa
dici p̃terea possent: quibus istarum
personcrũ c̃uiuentia patuisset
Ethunc equidẽ betitissimũ patrẽ le¬
gis latio spetialit̃ cõparat: sed
magnitudo uir tutũ atque signorũ
quibus etiã ex cellentissimis uiris
consertũ nichil ominꝰ ostendit.
Sicut ille mirabilis eiꝰ uicae relator
papa uidelicet GREGORIUS adstru
it: qui a signant̃ ex quibus dẽ fac¬
tis ipsũ ali quib nominatĩ expres¬
sis coequat. dicens int̾̃caȩcera. Nc̃
inaque expetrat producta: moisen.
Inferro uero q ex profundo aquȩ
redut: haeliseum. In aquae iti¬
nere: petrum. In corui oboedier¬
tia: hceliam. In luctu cutẽ

Expanded text:
monachorum elicuit, qui hodieque in monachorum elicuit, qui hodieque in rivum fluit. Ille brutos mores Judaeorum, quos incredulos vocat et rebelles, virga legis coercuit; iste monachorum gregem, sicut voluntarie auditu auris obedientem, quasi una persona, propter unum cor alloquens, filium nominat, et suavi jugo Christi supponit. Multa dici praeterea possent, quibus istarum personarum convenientia patuisset. Et hunc quidem beatissimum patrem legislatio specialiter Moysi comparat. Sed magnitudo virtutum, atque signorum, quibusque etiam excellentissimis viris, consertum nihilominus ostendit. Sicut ille mirabilis ejus vitae relator, papa vidit, qui adsignanter ex quibusdam factis, ipsum aliquibus nominatim expressis coæquat, dicens inter cætera: Nam in aqua ex petra producta, Moysem. In ferro vero, quod ex profundo aquæ rediit, Elisæum. In aquæ itinere, Petrum. In corui obedientia, Eliam. In luctu autem
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ñpcuica magnolia poene simili¬
ter abutrisq geruntur. Misterii
ittiq magͥestate separatai. qua sub
moyse omnici infigura c̃tinge barit.
de caetero multa repperies. quae
similici tẽquã sub uno spũ gesta. nr̃
iste patra uit. Et hoc e quidẽ priuile¬
giũ. utrisq est cõmune: qđ ambo sunt
legis latores Ille que rulas haebreo¬
rum turbað de aegypto exire sucisit:
iste uero quaside genuinis carnaliũ
de sideriorũ tenebris. multas expo¬
pulo alquisitionid catheruas. suo du¬
catu abs tracttid: ad t̃t̃ uiuentium
introducit. Ille mare rubrũ diuisit:
iste pꝰpetrũ inusitato mirciculo. dis¬
cipulũ cequidẽ suꝑ quas currere
fecit. Dũ plane inutroq ftctorerũ
liquett obstare natura uderis qͥd
horũ p̃cellecit: Vtrũ uel aequale
sit aquað diuis sse. cuit suꝑ ecis sicco
uestigio cucurrisse. Ille in exustis
aruis oquã sicienti popło de petre ꝓ¬
duxit: iste de sicca rupe fontẽ usib

Expanded text:
quidem, non pauca magnalia pene similiquidem, non pauca magnalia pene similiter, ab utrisque geruntur. Mysterii itaque majestate separata, qua sub Moyse, omnia in figura contingebant , de caetero multa reperies, quae similia, tanquam sub uno spiritu gesta, noster iste patravit. Et hoc equidem privilegium utrisque est commune, quod ambo sunt legislatores. Ille querulas Hebraeorum turbas de Aegypto exire suasit; iste vero, quasi de genuinis carnalium desideriorum tenebris multas ex populo acquisitionis catervas, suo ducatu abstractas, ad terram viventium introducit. Ille mare Rubrum divisit; iste post Petrum, inusitato miraculo, discipulum equidem super aquas currere fecit. Dum plane in utroque facto liqueat rerum obstare naturam; videris quid horum praecellat: utrum vel aequale sit, aquas divisisse, aut super eas sicco vestigio cucurrisse. Ille in exustis arvis, aquam sitienti populo de petra produxit ; iste de sicca rupe, fontem usibus
Abbreviated transcription (Latin):
nis illustret. Hec monachorũ cohor¬
etiã in ipsorũ patrũ coenobus. qui
nor mã scĩ ꝓpositi fidelic̃ ac religio¬
se ꝓ mulgarunt : hanc ꝓprii dieri¬
tes eorum malunt ꝓficeri. N.N
in merito arbitrantes. qđ hurie
spetialit̃ ttmquã alcerũ moy serł
ds p̃ destinauerit. ꝑ quẽ monas ticce
legis decreca sanciret. Euerurt
quidc̃ alli sicut iã dictũ ese. eiꝰ dem
scat̃ insaitutionis decretores: sed tãꝗ
huic quoque diccitur. noui te ex nomi¬
ne: isteest qui in hac ccielesti discipli¬
na placidius effulsit. Nã et cnte
moisen sacrificiorũ caeremoniaie. et
circũ cisionið ritus frequentissimo
uiguit usu: qui ta m̃ spetialit̃ ꝑ eun¬
den moẏsen inculcatus est. Slc ergo
et huic betitissimo legis latori ñ p̃ u¬
dicant alii patres. qui scaẽ regulae mu¬
nici descripserunt: sed maius ut cisser¬
tores eiꝰ sancitti ẽfirment: Neque enim
abre scs iste moysi cõparat᷑: quando¬

Expanded text:
nis illustret. Nec monachorum cohornis illustret. Nec monachorum cohoretiam in ipsorum Patrum coenobiis, qui normam sancti propositi fideliter ac religiose promulgarunt, hanc proprii clientes eorum malint profiteri. Non immerito arbitrantes, quod hunc specialiter, tanquam alterum Moysen Deus praedestinaverit, per quem monasticae legis decreta sanciret. Fuerunt quidam alii, sicut jam dictum est, ejusdem sanctae institutionis decretores; sed tanquam Moysi, huic quoque dicatur: Novi te ex nomine. Iste est, qui in hac coelesti disciplina placidus effulsit: nam ante Moysen, sacrificiorum caeremoniae, et circumcisionis ritus frequentissimo viguit usu: qui tamen specialiter per eumdem Moysen inculcatus est . Sic ergo et huic beatissimo legislatori non praejudicent alii Patres, qui sanctae regulae munia descripserunt: sed magis ut assertores ejus sancita confirment. Neque enim abs re sanctus iste Moysi comparatur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
sane in quisitorib qui unũ quẽq pa¬
trẽ scm̃. uel potentẽ uel in potentem.
ex rtiritate uel multiplicitate eorun¬
dẽ signorũ arbitrantur: illa dnĩca
ex ꝓbratio consideranda est quadi¬
cit᷑ Generatio mala et adultert:
signum querit: Et illa p̃conis ipsius ex¬
probrando dicentis. udaei signa pe¬
turc. Quos alias dõ odibiles ñ cacet
Herodes autẽ qui ut scriptũ est cupie¬
bat aliquod signũ abeo uidere: Nec
in modico quidem eiꝰ responsionẽ dignꝰ
fuit audire. Centurionis autẽ fidem
om̃i isrł p̃tulit: quiad serui curctio¬
nẽ. solã eiꝰ iussionẽ sufficere ñ dubittuit.
Haec exterius inseri. quorundã tepidi¬
ttd exigit : quorũ deuotio cessantib
signis frigescit. Porro eidem betitissi¬
mopatri sua p̃rogatiua amodũ suf¬
ficit᷑: qui tancopere fulgoris emieat.
ut etiam remotissimos totius xpiani¬
tatis sinus: redus suae becititudi¬

Expanded text:
sane inquisitoribus, qui unumquemque pasane inquisitoribus, qui unumquemque patrem sanctum, vel potentem, vel impotentem, et raritate vel multiplicitate eorumdem signorum arbitrantur, illa Dominica exprobatio consideranda est, qua dicit: Generatio mala et adultera signum quaerit . Et illa praeconis ipsius, exprobando dicentis, Judaei signa petunt : quos alias Deo odibiles , non tacet. Herodes autem, qui, ut scriptum est, cupiebat aliquod signum ab eo videre , nec in modico quidem ejus responsionem dignus fuit audire. Centurionis autem fidem omni Israeli praetulit : qui ad servi curationem solam ejus jussionem sufficere non dubitavit. Haec exterius inseri, quorumdam tepiditas exigit, quorum devotio cessantibus signis frigescit. Porro eidem beatissimo patri, sua praerogativa admodum sufficit: qui tantopere fulgoris emicat, ut etiam remotissimos totius Christianitatis sinus radiis suae beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
sumus conuersi. De ipso quippe
nullã incapharnaũ potueritpa¬
trare uirtutẽ. Noð ergoñ sumꝰ
digni : ut illo ftiuore sc̃s iste pat̾ nos
foueut. aut c̃solari dignet᷑: quo sibi
placitos alũ pnod laetificare c̃sue¬
uit. Hoc solũ quippe uiderimag
nũ debet nobis: quod talibus pres¬
tat. ut eiꝰ scẽ sollẽpnitati possimus
int̾ eẽ : et de spe miscđae ei gaudere.
Nec minor est eiꝰ potentia uel piettis:
quã simiraiculis frequentaret.
Sednimirũ necesseest: ut ꝑ om̃em
Aeccłam cessantib signið manifes¬
tetur. quisint illi qui uni uersale
sidẽ ꝓpt p̃sentia miracula: uel
qui ꝓpt̃ futurtie uitae betititudi¬
tus fcciunt: ut corã eis quiuolun¬
tariae peccant ut scriptũ est. offeri¬
diculum poncie. Necdũ caim̃ eadẽ
miracula poenitꝰ adhuc de sunt: qñ
et cd sccro sem̃ eiusdẽ patrið sepulchrũ
et in alus betictie eiꝰ memoriae locis
haec etiã fieri ñ ignorcimꝰ: Signorũ

Expanded text:
sumus conversi. De ipso quippe sumus conversi. De ipso quippe nullam in Capharnaum potuerit patrare virtutem. Nos ergo non sumus digni, vt illo fauore sanctus iste Pater nos soueat, aut consolari dignetur: quo sibi placitos alumnos lætificare consueuit. Hoc solum quippe magnum nobis debet videri: quod talibus præstat, vt eius sanctæ solemnitati possimus interesse, & de spe misericordię eius gaudere. Nec minor est eius potentia vel pietas, quam si miracula frequentaret. Sed nimirum necesse est, vt per omnem Ecclesiam cessantibus signis, manifestetur qui sint illi, qui vniuersalem fidem, propter præsentia miracula, vel qui propter futuram beatituditius facient, vt coram eis qui volontarie peccant, vt scriptum est, offendiculum ponatur. Necdum tamen eadem miracula penitus adet ad sacrosanctum ejusdem patris sepulcrum, et in aliis beatae ejus memoriae locis, haec etiam fieri non ignoramus. Signorum