comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deus. ꝑ sanam fidem intelligitur. Uifio¬
nes aũ ille. ꝑ creaturã comutabilem dõ
incõmutabili subditam. factȩ sunt. non
ꝓprie sicutiẽ. s significatiue. sicut ꝓ re¬
rum causis &e temporib oportuit. osten
isti intelligant. quod danieli ap¬
paruerit antiquus dierum: a qͦ filius
hominis quod ꝑꝑ nos ce̾. dignatus est.
accepisse intelligitur regnũ: ab eo scł¬
tu. ego hodie genui te.postula a me
ce dabo tibi gentes hereditatem tuam.
ce̾ qui om̃ia subiecit sub pedib eus. Si
gͦ danieli &e pater dans regnũ. & filius
accipiens. apparuerunt in specie corpo¬
rali: quomͦ isti dicunt patrem nũquã
uisum eẽ ꝓpħis. & ideo solum deb̾e in¬
telligi inuisibilem: quem nemo hõium
uidit nec uidere. potest : Ita enim nar¬
rauit daniel. Aspiciebam inquit donec
trhoni positi sunt: & uetustus dierũ
sedebat: & uestim̃tum eis quasi nix
album: &e capilli capitis eius qͣsi lana
munda: Irhonus eius flãma ignis.
Rotȩ enis ignis flagrans. & flum ignis

Expanded text:
Deus est, per sanam fidem intelligitur. Visiones autem illae per creaturam commutabilem Deo incommutabili subditam factae sunt, non proprie sicuti est, sed significative sicut pro rerum causis et temporibus oportuit, ostendisti intelligant quod Danieli apparuerit Antiquus dierum, a quo Filius hominis, quod propter nos esse dignatus est, accepisse intelligitur regnum, ab illo sca me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam ; et qui omnia subjecit sub pedibus ejus . Si ergo Danieli et Pater dans regnum, et Filius accipiens, apparuerunt in specie corporali; quomodo isti dicunt, Patrem nunquam visum esse Prophetis, et ideo solum debere intelligi invisibilem quem nemo hominum vidit, nec videre potest? Ita enim narravit Daniel: Aspiciebam, inquit, donec throni positi sunt, et Vetustus dierum sedebat: et indumentum ejus quasi nix album, et capillus capitis ejus quasi lana munda; thronus ejus flamma ignis, rotae ejus ignis flagrans, et flumen ignis
Abbreviated transcription (Latin):
ad mohisen. non pot̾is iuidere
faciem meam & uiuere: ñ enim uide¬
petram. statim ut transiet maiestas
mea: & ponam te in spelunca petre.⁊
tegam manum meam suꝑte. donec
transeam & auferam manũ meam: &¬
tunc iudebis postĩora mea. nam facies
mea ñ apparebit tibi : non incogruen¬
caro enis in qua de uͥgine natus ẽ: &
mortuus ẽ. & resurrexit. Siue ꝑꝑ pos¬
tremitatem mortalitatis. posteriora dic¬
ta sunt: siue quod eam ꝓpe in fine se¬
culi hoc ẽ posterius susciꝑe dignatus ẽ.
facies aũ eius. illa dei forma in qua nõ
rapinam arbitratus ẽ . &̃. equalis deo
patri: quã nemo utiq potest uidere
& iuiuere. Siue quia pꝰ hanc uitam in
qua ꝑegrinamur a dño. & ubi corpus
quod corrũpitur aggrauat animam.
uidebimus facie ad faciem. sicut dicit
apłs: de hac enim uita in psalmis dr̃
Uerũtamen uniu̾sa uanitas om̃is hõ¬

Expanded text:
dixit: Non poteris videre faciem meam, et vivere. Non enim videpetram, statim ut transiet mea majestas, et ponam te in spelunca petrae, et tegam manu mea super te donec transeam; et auferam manum, et tunc videbis posteriora mea: nam facies mea non apparebit tibi . Neccaro ejus, in qua de Virgine natus est, et mortuus, et resurrexit; sive propter posterioritatem mortalitatis posteriora dicta sint, sive quod eam prope in fine saeculi, hoc est, posterius suscipere dignatus est: facies autem ejus illa Dei forma, in qua non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo Patri , quam nemo utique potest videre et vivere; sive quia post hanc vitam, in qua peregrinamur a Domino , et ubi corpus quod corrumpitur aggravat animam , videbimus facie ad faciem, sicut dicit Apostolus de hac enim vita in Psalmis dicitur, Verumtamen universa vanitas omnis ho
Abbreviated transcription (Latin):
filium & sp̃m scm̃ credunt corporalib
hominũ apparuisse conspectib : ut o¬
mittam tantam latitudinem sc̃arum
paginarum. & tam multiplicem earũ
intelligentiam: unde nemo sani capi¬
tis affirmare debet. nusquã ꝑsonam
patris ꝑ aliquam spẽm corporalem u¬
gilantium oculis demonstratã: s hoc
ut dixi omittam: quid dicunt de patre
nr̃o abraham. cui certe uigilanti ⁊ mi¬
nistranti. cum scriptura p̃misisset di¬
cens. uisus ẽ dñs abrahe. ñ unus aut
duo s tres apparuerunt uiri: quorum
nullus excelsius aliis eminuisse dictus ẽ.
nullus honoratius effulsisse. nullus
triꝑtita nr̃a distributione primum
querere instituimus. utrum pat̾. an
filius. an sp̃s sc̃s. an aliqͣndo pat̾ aliqñ

Expanded text:
itum sanctum credant corporalibus itum sanctum credant corporalibus hominum apparuisse conspectibus; ut omittam tantam latitudinem sanctarum paginarum, et tam multiplicem earum intelligentiam, unde nemo sani capitis affirmare debet, nusquam personam Patris per aliquam speciem corporalem vigilantium oculis demonstratam: sed ut hoc, ut dixi, omittam; quid dicunt de Patre nostro Abraham, cui certe vigilanti et ministranti, cum Scriptura praemisisset dicens, Visus est Dominus Abrahae, non unus aut duo, sed tres apparuerunt viri, quorum nullus excelsius aliis eminuisse dictus est, nullus honoratius effulsisse, nullus tripartita nostra distributione primum quaerere instituimus , utrum Pater, an Filius, an Spiritus sanctus; an aliquando Pater, aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
dit mohises carnalib oculis: aut ui¬
deri sp̃s uł humanus potest qͥ carnẽ
istam iuiuificat: uł ipse corporeus qui
uentus dicitur. Quantominus. ille
sp̃s dĩ: qui om̃ium hõium & angłorũ
mentes. meffabili excellentia diuinȩ
sub̾ȩ suꝑgreditur. Aut quisquam tali
p̃cipitetur errore. ut audeat dicere.
filium &e spm sc̃m̃ etiam uigilantib
hominib eẽ. iusibilem: patrem aũ
ni nisi sompniantib. Quomodo gͦ de
patre solo accipiunt. quem nemo ho¬
minum indit. nec uidere potest: An
cum dormiunt homines. cunc non sũt
homines : Aut qui formare similitu¬
dinem corporis pot̾ ad se significandũ
ꝑ usa sompniantium: ñ pot formare
ipsam corpoream creat᷑am. ad se sig¬
nificandum oculis uigilantium : cũ
cius ipsa suba qua ẽ ipse quod ÷. nulla
corporis similitudine dormienti. nulla
corporea specie uigilanti possit osten¬
di: s non solum patris. uerum etiam
filii &e sp̃s scĩ : de certe qui uigilantiũ
iusis mouentur. & ñ patrem s tantũ

Expanded text:
Moyses carnalibus oculis, aut videri spiritus vel humanus possit qui carnem istam vivificat, vel ipse corporeus qui ventus dicitur; quanto minus ille Spiritus Dei qui omnium hominum et Angelorum mentes ineffabili excellentia divinae substantiae supergreditur? aut quisquam tali praecipitetur errore, ut audeat dicere Filium et Spiritum sanctum etiam vigilantibus hominibus esse visibilem, Patrem autem nonnisi somniantibus? Quomodo ergo de Patre solo accipiunt, Quem nemo hominum vidit, nec videre potest? An cum dormiunt homines, tunc non sunt homines? Aut qui formare similitudinem corporis potest ad se significandum per visa somniantium, non potest formare ipsam corpoream creaturam ad se significandum oculis vigilantium? cum ejus ipsa substantia qua est ipse quod est, nulla corporis similitudine dormienti, nulla corporea specie vigilanti possit ostendi: sed non solum Patris, verum etiam Filii et Spiritus sancti. Et certe qui vigilantium visis moven
Abbreviated transcription (Latin):
temus faciem quid̃ dñiᷤ inuisibilẽ. dorsũ
uͦ uisibile: quandoquid̃ in forma serui
utrumq uisibiliter apparuit. In for¬
ma aũ dei. absit ut tale aliquid cogitet᷑.
Absit. ut u̾bum dĩ & sapientia dĩ ex una
parte habeat faciem & ex alia dorsum
sicut corpus humanũ: aut om̃ino ulla
sidatio ꝑsuadet. alias sp̃s sc̃s sicut ea
quȩ supradiximus admonent: ñ hoc
efficitur. ut deus pat̾̃ nũquam tali
aliqua specie patrib insus sit. Multa
enim talia uisa facta sunt illis tp̃rib
ñ euidenter nominato & designato
y quasdam ualde ꝓlubiles significões
ñinullis indicuis existentib: ut nimis
temerarium sit dicere. dm̃ patrẽ nũq
patrib aut ꝓpħis ꝑ aliquas un sibiles
formas apparuisse. hanc enĩ opinionẽ
illi peperunt: qui non pocuerunt in uni¬
tate trintatis intelligere quod dictũ ẽ.
Regi aũ scłorum inmortali inuisibili so¬
li deo. & quem nemo hominum uidit¬

Expanded text:
temus faciem quidem Domini esse invisibilem, dorsum temus faciem quidem Domini esse invisibilem, dorsum vero visibile: quandoquidem in forma servi utrumque visibiliter apparuit; in forma autem Dei absit ut tale aliquid cogitetur: absit ut Verbum Dei et Sapientia Dei ex una parte habeat faciem, et ex alia dorsum, sicut corpus humanum, aut omnino ulla sideratio persuadet; alias Spiritus sanctus, sicut ea quae supra diximus admonent: non hoc efficitur, ut Deus Pater nunquam tali aliqua specie Patribus visus sit. Multa enim talia visa facta sunt illis temporibus, non evidenter nominato et designato  quasdam valde probabiles significationes nonnullis indiciis existentibus, ut nimis temerarium sit dicere, Deum Patrem nunquam Patribus aut Prophetis per aliquas visibiles formas apparuisse. Hanc enim opinionem illi pepererunt, qui non potuerunt in unitate Trinitatis intelligere quod dictum est, Regi autem saeculorum immortali, invisibili soli Deo ; e
Abbreviated transcription (Latin):
absurde intelligitur. ex eorum ꝑsona
dici. Die ac nocte grauata ẽ. suꝑ me
manus tua. Die fortasse cum manifesta
miracula faceret. nec ab eis agnosc̾etur.
Nocte aũ cum in passione moreretur.
quando cercius putauerunt sicut quẽ¬
libet hominũ ꝑemptum & extinctum.
S qm̃ cum transisset. ut eius postĩora
uidentur. p̃dicante ibi apło petro qr
oportebat xp̃m pati &e resurgere: com¬
puncti sunt dolore. penitentiȩ. ut fiertẽ
in babtizatis quod in capite eiꝰ psalmi
dicitur. Beati quorũ remissȩ sunt ini¬
quitates & quorũ tecta sunt peccata.
ꝓpc̃ea cum dictum eet. grauata e. sup
me manus tua: tanquã dño transeũte.
ut iam remou̾et manũ & uident᷑ pos¬
teriora eus: seqr̃ uox dolentis &e confi¬
catum meũ cognoui. & iniusticiã meã
ñ oꝑui. Dixi ꝓnuntiabo adu̾sum me ĩ¬
iusticiam meam dño: & cu dimisisti in¬
pietatem cordis mei. Neq enuim tanto
carnis nubilo debemus inuolu: ut pu¬

Expanded text:
absurde intelligitur ex eorum persona absurde intelligitur ex eorum persona dici, Quoniam die ac nocte gravata est super me manus tua. Die fortasse, cum manifesta miracula faceret, nec ab eis agnosceretur; nocte autem, cum in passione moreretur, quando certius putaverunt, sicut quemlibet hominem, peremptum et exstinctum. Sed quoniam cum transisset ut ejus posteriora viderentur, praedicante sibi apostolo Petro, quia oportebat Christum pati et resurgere, compuncti sunt dolore poenitentiae , ut fieret in baptizatis quod in capite ejus psalmi dicitur, Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata: propterea cum dictum esset, Gravata est super me manus tua, tanquam Domino transeunte, ut jam removeret manum, et viderentur posteriora ejus, sequitur vox dolentis et conficatum meum cognovi, et injustitiam meam non operui. Dixi, Pronuntiabo adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem cordis mei . Neque enim tanto carnis nubilo debemus involvi, ut pu
Abbreviated transcription (Latin):
tas dñi. in clarificatione dñi qua re¬
surgens ascendit ad patrem: solidati
slmus suꝑ petram. Ꝙ ipse petrus tũc
solidatus ẽ: ut cum fiducia p̃dicaret.
quem priusquam e̾e̾t solidatus ter ti¬
more negau̾at. lam quidẽ p̃destinatio¬
ne positus in spelũca petrȩ: s adhuc
manu dñi ibi suꝑposita ne uidet. Pos¬
teriora enim eius uisurꝰ erat. s ñdum
ille transierat. utiq de morte ad uitã:
nondũ resurrectione darificatus erat.
Nam &e quod sequitur in exodo. ⁊ dicit.
tegam manum meam suꝑ te. donec
transeam: & auferam manum meam
&e tunc uidebis postĩora mea: multi
isrłitȩ quorum tunc erat figura moy¬
ses. pꝰ resurrectionem dñi crediderus
in eum: tanquã iam uidentes posteri¬
ora eius: remota manu eius ab oculis
suis. Unde &e hisaiȩ talem ꝓphetiam
eu̾głista cõmemorat. Incrassa cor ppłi
huius. & aures eorum oppila: & oculos
eorum aggraua. Deniq in psalmo. ñ

Expanded text:
tas Domini in clarificatione Domini qua retas Domini in clarificatione Domini qua resurgens ascendit ad Patrem, solidati sumus super petram. Et ipse Petrus tunc solidatus est, ut cum fiducia praedicaret, quem, priusquam esset solidatus, ter timore negaverat , jam quidem praedestinatione positus in specula petrae, sed adhuc manu Domini sibi superposita ne videret. Posteriora enim ejus visurus erat, et nondum ille transierat, utique a morte ad vitam, nondum resurrectione clarificatus erat. 31. Nam et quod sequitur in Exodo, et dicit, Tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum meam, et tunc videbis posteriora mea: multi Israelitae quorum tunc figura erat Moyses, post resurrectionem Domini crediderunt in eum, tanquam jam videntes posteriora ejus, remota manu ejus ab oculis suis. Unde et Isaiae talem prophetiam evangelista commemorat: Incrassa cor populi hujus, et aures eorum oppila, et oculos eorum grava . Denique in Psalmo non
Abbreviated transcription (Latin):
eius hora. ut transeat de hoc mundo
ad patrem. Hoc aĩ qui credunt. nec
tam̃ in catholica s in scismate aliquo
aut in heresi credunt: non de loco qui
ẽ penes eum uident postĩora dñi. Quid
enim sibi uult quod ait dñs. ecce locuᷤ
ẽ. penes me. & stabis suꝑ petram: Qͥs
locus trenus ẽ. penes dñm: nsi hoc ẽ.
penes eum quod eum sp̃aliter attingit:
Nam quis locus ñ ẽ. penes dñm. qͥ at¬
tingit a fine usq ad finem fortiter. &
disponit om̃ia suauiter : &e cui dictũ :
celum sedes & t̾ra scabellum pedũ eiꝰ.
& qui dixit. quam domũ edificabitis
mͥ. aut quis locus quietis meȩ. nõne
manus meȩ fecerunt hȩc om̃a: S
iudelicet intelligitur locus penes eũ.
in quo statur suꝑ petram. ipsa catho¬
lica eccła : ubi salubrit᷑ udet pascha
id ÷ corpus eius: qui credit in resuirrec¬
tione eius. & stabis inquit suꝑ pet̾m
statim ut transiet maiestas mea. Re¬
uera enim statim ut transũt maies¬

Expanded text:
hora ejus, ut transeat de hoc mundo hora ejus, ut transeat de hoc mundo ad Patrem . 30. Hoc autem qui credunt, nec tamen in Catholica, sed in schismate aliquo aut in haeresi credunt, non de loco qui est penes eum vident posteriora Domini. Quid enim sibi vult quod ait Dominus, Ecce locus est penes me, et stabis super petram? Quis locus terrenus est penes Dominum, nisi hoc est penes eum quod eum spiritualiter attingit? Nam quis locus non est penes Dominum, qui attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter ; et cujus dictum est coelum sedes, et terra scabellum pedum ejus; et qui dixit, Quam domum aedificabitis mihi? aut quis locus quietis meae? Nonne manus mea fecit haec omnia ? Sed videlicet intelligitur locus penes eum in quo statur super petram, ipsa Ecclesia catholica, ubi salubriter videt Pascha id est, corpus ejus, qui credit in resurrectionem ejus. Et stabis, inquit, super petram, statim ut transiet mea majestas. Revera enim statim ut transiit majes
Abbreviated transcription (Latin):
saluos facit: atq iustificat. Si enim
credideris inquit in corde tuo. qr ds̃
illum suscitauit a mortuis: salisꝰ eris.
& itum. Qui traditus ẽ. inquit. ꝓpter
delicta nr̃a: & resurrexit ꝑꝑ iustifica¬
tionem nr̃am. Ideoq meritũ fidĩ nr̃e.
resurrectio corporis dñi ẽ. Nam mor¬
tuam eẽ illam carnem in guce passi¬
onis. etiam iniici cius credunt: s
resurrexisse non credunt. Quod fir¬
missime nos credentes : tanquam de
petre soliditate contuemur. Unde
ceita spe adoptionem expectamus re¬
demptionem corporis nr̃i: Quia hoc
i membris xp̃i spamus qu̾e nos ipsi
sumus: quod ꝑfectum in ipso tanquã in
capite nr̃o fidei sanitate cognoscimus.
Inde ñ uult nisi cũ transierit uidi pos¬
teriora sua: ut in enus resurrectione
credatur. Pascha enim hebreum u̾bũ
dicitur: quod transitus int̾̃pretatur.
Unde oe ioħs eugłista dicit. Ante diẽ¬
aũ festum pasche sciens iħx qr uenit

Expanded text:
salvos facit, atque justificat, Si enim salvos facit, atque justificat, Si enim credideris, inquit, in corde tuo, quia Deus illum suscitavit a mortuis, salvus eris : et iterum, Qui traditus est, inquit, a, et resurrexit propter justificationem nostram . Ideoque meritum fidei nostrae resurrectio corporis Domini est. Nam mortuam esse illam carnem in cruce passionis, etiam inimici ejus credunt, sed resurrexisse non credunt. Quod firmissime nos credentes, tanquam de petrae soliditate contuemur: unde certa spe adoptionem exspectamus redemptionem corporis nostri ; quia hoc in membris Christi speramus, quae nos ipsi sumus, quod perfectum esse in ipso tanquam in capite nostro fidei sanitate cognoscimus. Inde non vult, nisi cum transierit, videri posteriora sua, ut in ejus resurrectionem credatur. Pascha enim hebraeum verbum dicitur, quod Transitus interpretatur. Unde et Joannes evangelista dicit: Ante diem festum Paschae, sciens Jesus quia venit
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. ostende mͥ temet ipsũ manifeste.
ut sim inueniens gram ante te:
continuo etiam ꝑꝑ dilectionẽ ꝓrimi
subiecit atq ait. & ut sciam qr ppłs
tuus ẽ. gens heo. Illa ẽ gͦ species. quȩ ra¬
pit oñem animam racionalem desidio
sui. tanto ardentiorẽ ꝗͣto mundiorem:
& tanto mundiorẽ quanto ad sp̃alia re¬
surgentem. Tanto aũ ad sp̃alia resur¬
gentem: quanto a carnalib morientẽ.
S dum ꝑegrinam᷑ a dño. & ꝑ fidem am¬
bulamus ñ ꝑ speciem: posteriora xp̃i
hoc ẽ. carnem. ꝑ ipsam fidem uidere
debemus. ⁊d: in solido fidei fundam̃to
stantes. quod significat petra: & eam
catholica scł eccła. de qua dictum est.
&e suꝑ hanc petram edificabo eccłam
meam: Tanto enim cercius diligimꝰ
quam uidere. desidamus faciem xp̃i:
quanto in postĩorib eius agnoscimus
quantũ nos pͥor dilexerit. xp̃c. Sed in
ipsa carne fides resurrectionis eius

Expanded text:
tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut sim inveniens gratiam ante te; continuo propter dilectionem etiam proximi subjecit atque ait, Et ut sciam quia populus tuus est gens haec. Illa est ergo species quae rapit omnem animam rationalem desiderio sui, tanto ardentiorem quanto mundiorem, et tanto mundiorem quanto ad spiritualia resurgentem: tanto autem ad spiritualia resurgentem, quanto a carnalibus morientem. Sed dum peregrinamur a Domino, et per fidem ambulamus, non per speciem , posteriora Christi, hoc est carnem, per ipsam fidem videre debemus, id est in solido fidei fundamento stantes, quod significat petra; et eam catholica scilicet Ecclesia, de qua dictum est, Et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Tanto enim certius diligimus, quam videre desideramus faciem Christi, quanto in posterioribus ejus agnoscimus quantum nos prior dilexerit Christus. 29. Sed in ipsa carne fides resurrectionis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
rimus & resurrectionis ꝓmissum rece¬
dei sapientiam ꝑ quam facta sunt oĩa
sp̃aliter intelligimus: in tantũ carna¬
lib affectib morimur: ut mortuum
nobis hunc mundũ deputantes. nos
quoq ipsi huic mundo moriamur. &
dicamus quod ait apłs. Mundus mͥ
crucifixus ẽ. & ego mundo. De hac enĩ
morte item dicit. Si aũ mortui estis
cum xp̃o: quid adhuc ułut uiuentes
de hoc mundo decernitis : Nongͦ in¬
merito nemo pot̾it. faciem id÷ ipsam
manifestationem sapientiȩ dĩ uidẽ:
&e uuere. Ipsa ẽ. enim species. cui con¬
templandȩ suspirat om̃is qͥ affectat
diligere dm̃ ex toto corde. & ex tota a¬
nima. & ex tota m̃te. Ad quã cõtem¬
plandam etiam ꝓximũ ꝗͣtum potest
edificat: qui diligit ꝓximũ sicut se
ipsum. In quib duob pceptis. tota
lex pendet & ꝓpħȩ. Quod significat᷑
etiam in ipso mohise. Nam cũ dixiss
ꝓpt̾ dilectionem dei qua p̃cipue fla¬
grabat. si inueni grãm in conspectu

Expanded text:
um receDei Sapientiam per quam facta sunt omnia, spiritualiter intelligimus, in tantum carnalibus affectibus morimur, ut mortuum nobis hunc mundum deputantes, nos quoque ipsi huic mundo moriamur, et dicamus quod ait Apostolus, Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo . De hac enim morte item dixit, Si autem mortui estis cum Christo, quid adhuc velut viventes de hoc mundo decernitis ? Non merito nemo potest faciem, id est, ipsam manifestationem sapientiae Dei videre et vivere. Ipsa est enim species cui contemplandae suspirat omnis qui affectat diligere Deum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente, ad quam contemplandam, etiam proximum, quantum potestaedificat, qui diligit et proximum sicut se ipsum: in quibus duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Quod significatur etiam in ipso Moyse. Nam cum dixisset, propter dilectionem Dei qua praecipue flagrabat, Si inveni gratiam in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
trem filii dĩ putare: et cõnigẽ patͥs.
fortassis qͥppe respondeatur. hȩc in
carnalib hab̾e offensionem : dũ cor¬
porei cõceptiis partusq cogitantur:
quãquã et hȩc ipsa castissime cogitẽt
quib mundis om̃ia munda sunt.
Inmundis aũ et infidelib qͥb pollu¬
ta ẽ.⁊ mens et cõscientia. ita nicħ ẽ:

Expanded text:
trem Filii Dei putare et conjugem Patris: trem Filii Dei putare et conjugem Patris: fortassis quippe respondeatur haec in carnalibus habere offensionem, dum corporei conceptus partusque cogitantur. Quanquam et haec ipsa castissime cogitent, quibus mundis omnia munda sunt: immundis autem et infidelibus, quorum polluta sunt et mens et co
Abbreviated transcription (Latin):
ginis dei in trib ꝑsonis. qd̾ attinet
ad humanam naturam posse reꝑꝑiri:
ut cõiugio masculi et feminȩ. atq
in eorũ ꝓle cõpleatur: quod quasi uir
ipse patris ꝑsonã intimet. filii u̾ qd̾
de illo ita ꝓcessit ut nascͥetur: Acq
ita t̾ciam ꝑsonã ułut sp̃s dicunt ẽe.
mulierem: Quȩ ita de uiro ꝓcessit. ut
n ipsa eẽt filius aut filia: quis ea con¬
cipiente ꝓles nasc̾etur. Dirit enĩ dñs
de spi scõ. quod a patre. ꝓcedat: et tñ
filius ñ ẽ. In huiꝰ gͥ opimonis errore.
hoc solum ꝓbabilit̾ affertur: quod in
origine factę femine scd̾m scẽ scriptẽ
fidem satis ostenditur: Non om̃e quod
de aliqua ꝑsona ita existit ut ꝑsona
alt̾am faciat. filium posse dici: qͣndo¬
quidẽ de iuri ꝑsona extitit ꝑsona
mulieris: nec tam̃ eius filia dicta ẽ.
Cet̃a sane ita sunt absurda. immo uͦ
ita falsa: ut facillime redarguant᷑.
Omitto enim quale sit. sp̃m sc̃m̃ ma¬

Expanded text:
ginis Dei in tribus personis, quod attinet ginis Dei in tribus personis, quod attinet ad humanam naturam, posse reperiri, ut in conjugio masculi et feminae atque in eorum prole compleatur: quod quasi vir ipse Patris personam intimet; Filii vero, quod de illo ita processit ut nasceretur; atque ita tertiam personam velut Spiritus dicunt esse mulierem, quae ita de viro processit, ut non ipsa esset filius aut filia , quamvis ea concipiente proles nasceretur. Dixit enim Dominus de Spiritu Sancto, quod a Patre procedat , et tamen Filius non est. In hujus igitur opinionis errore, hoc solum probabiliter affertur, quod in origine factae feminae, secundum sanctae Scripturae fidem satis ostenditur, non omne quod de aliqua persona ita existit, ut personam alteram faciat, filium posse dici; quandoquidem de viri persona exstitit persona mulieris, nec tamen ejus filia dicta est. Caetera sane ita sunt absurda, imo vero ita falsa, ut facillime redarguantur. Omitto enim quale sit, Spiritum sanctum ma
Abbreviated transcription (Latin):
Uum gͥ disserimus
de natura m̃tis humanę:
de una quadã re disserimus. nec eã
in hȩc duo quȩ cõmemoraui nͥ ꝑ offi¬
cia geminamus. Itaq cũ in ea que¬
rimus tͥnitatem: in tota querimus:
ñ separantes accionẽ racionalem in
tẽporalib a contẽplatione ęt̾norũ:
ut t̾cium aliquid iã q̃ramus qͦ tͥni¬
tas cõpleatur. S in tota nat᷑a m̃tis
ita tͥnitatem reꝑiri opus ẽ: ut si de¬
sit accio tẽporaliũ cui oꝑi necessariũ
sit adiutoriũ: ꝓpt̾ quod ad hec infe¬
riora administranda diriuetur aliqͥd
m̃tis: in una nusquã disꝑtita m̃te
t̾ͥnitas mueniatur. Et facta iã ista
distributione. in eo solo quod ad con¬
templationẽ ꝑtinet ęt̾norũ. n solũ
tͥnitas s etia iago dei : in hoc aũ
quod diriuatũ ẽ. in actione tp̃raliũ.
etiam si tͥnitas possit. non tamen
inago dei possit in uemRi. .U.¬
roinde. ñ michi uidentur
ꝓbabilem afferre sententiã.
qui sic arbitrantur tͥnitatẽ ima¬

Expanded text:
ur disserimus de natura mentis humanae, de una quadam re disserimus, nec eam in haec duo quae commemoravi, nisi per officia geminamus. Itaque cum in ea quaerimus trinitatem, in tota quaerimus, non separantes actionem rationalem in temporalibus a contemplatione aeternorum, ut tertium aliquid jam quaeramus quo trinitas impleatur. Sed in tota natura mentis ita trinitatem reperiri opus est, ut si desit actio temporalium, cui operi necessarium sit adjutorium, propter quod ad haec inferiora administranda derivetur aliquid mentis, in una nusquam dispertita mente trinitas inveniatur: et facta jam ista distributione, in eo solo quod ad contemplationem pertinet aeternorum, non solum trinitas, sed etiam imago Dei; in hoc autem quod derivatum est in actione temporalium, etiamsi trinitas possit, non tamen imago Dei possit inveniri. roinde non mihi videntur probabilem afferre sententiam, qui sic arbitrantur trinitatem ima
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. iudeus. neq grecus. ñ e. seruus
neq liber. ñ ẽ. masculus et femina.
Om̃s enim uos. unũ estis in xp̃o iħu.
Nũquidnã gͥ. fideles femine sexum
corporis amiserunt: S qr ibi renouan¬
tur ad imaginem di. ubi sexus nullus: he

Expanded text:
servus, neque liber: non est masculus neque femina. Omnes enim vos unum estis in Christo Jesu? Nunquidnam igitur fideles feminae sexum corporis amiserunt? Sed quia ibi renovatur ad imaginem Dei, ubi sexus nullus e
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ẽ. & cũ ex ea distribuitur aliquid
⁊ quidã intentione diruat᷑ ad actionem
rerũ tẽporaliũ: nicħominus ex qua
parte cõspectã cõsulit u̾itatẽ. imago
dĩ ẽ. Ex qua sͦi intenditur in agenda
nem dĩ: et ꝑpea ñ ẽ. cohibenda ut se inde
contineat ac tẽꝑet: ideo uir ñ debet
uelare caput. Quia uͦ illi racionali ac
debet potestatem hab̾e suꝑ caput qd̾
indicat uelam̃tum qͦ significatur eẽ
cohibenda. Grata ẽ. enim scĩs angłis:
sacrata et pia significatio. Nam d̃s
ñ ad tempus uidet. nec aliquid noui
fit in eius uisione atq scientia: cum
aliquid tẽporalit̃ ac transitorie gerit᷑:
Sicut inde afficiuntur sensus uł carna¬
les animaliũ et hominũ. uł etiã cȩ¬
lestes angłoꝵ. In isto qͥppe manifesto
sexu mascłi et feminȩ. apłs paulus oc¬
cultioris cuidam rei figurasse mistiuni
uł hinc intelligi potest: qd̃ cũ alio
loco dicat. uerã uiduã eẽ. desolatã

Expanded text:
Dei est; et cum ex ea distribuitur aliquid, Dei est; et cum ex ea distribuitur aliquid, et quadam intentione derivatur ad actionem rerum temporalium, nihilominus ex qua parte conspectam consulit veritatem, imago Dei est; ex qua vero intenditur in agenda nem Dei, et propterea non est cohibenda, ut se inde contineat ac temperet; ideo vir non debet velare caput. Quia vero illi rationali actdebet habere potestatem super caput, quod indicat velamentum quo significatur esse cohibenda. Grata est enim sanctis Angelis sacrata et pia significatio. Nam Deus non ad tempus videt, nec aliquid novi fit in ejus visione atque scientia, cum aliquid temporaliter ac transitorie geritur, sicut inde afficiuntur sensus vel carnales animalium et hominum, vel etiam coelestes Angelorum. 11. In isto quippe manifesto sexu masculi et feminae apostolus Paulus occultioris cujusdam rei figurasse mysterium, vel hinc intelligi potest, quod cum alio loco dicat, veram viduam
Abbreviated transcription (Latin):
contrarium quod dicit apłs. ñ mulie¬
rem s uirũ eẽ. imaginẽ dĩ. huic qđ
scriptum ẽ. in genesi. Fecit deus hõie
ad imaginem dĩ fecit cũ. mascłm et
feminam fecit eos et benedixit eos.
nam factã dicit. quȩ sȩxu utͦq cõple¬
tur. Nec ab intelligenda imagine dĩ
separat feminã. Dicto enĩ qđ fecit
deus homine ad imaginẽ dĩ. fecit cũ
inquit mascłm et feminã. Uel certe
alia distinctione: mascłm ⁊ feminã
uelare ꝓhibetur. mulierẽ aũ non.
et ido ipsa hoc factre iubetur: N isi
credo illud ͤ qͣd̾ iam dixi. cũ de natura
humanȩ m̃tis ag̾em. mulierem cũ
uiro suo eẽ. imaginem dĩ. ut una ima¬
go sit tota illa sub̾a : Cũ aũ ad adiuto¬
rium distribuitur. quod ad eã ipsam
solam attinet: ñ ẽ. imago dĩ. Qd aũ
ad iurũ solũ attinet: imago dei ẽ.
tam plena atq integra quã in unũ
cõuncta muliere. sicut de natura
humanȩ m̃tis diximus. Quia et si
tota contẽpletur u̾itatem: imago

Expanded text:
contrarium quod dicit Apostolus, non mulierem, sed virum esse imaginem Dei, huic quod scriptum est in Genesi, Fecit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit eum; masculum et feminam fecit eos, et benedixit eos. nam factam dicit, quae sexu utroque completur, nec ab intelligenda imagine Dei separat feminam. Dicto enim quod fecit Deus hominem ad imaginem Dei, Fecit eum, inquit, masculum et feminam: vel certe alia distinctione, masculum et feminam velare prohibetur, mulierem autem non, et ideo ipsa hoc facere jubetur? nisi, credo, illud quod jam dixi, cum de natura humanae mentis agerem, mulierem cum viro suo esse imaginem Dei, ut una imago sit tota illa substantia: cum autem ad adjutorium distribuitur, quod ad eam ipsam solam attinet, non est imago Dei; quod autem ad virum solum attinet, imago Dei est, tam plena atque integra, quam in unum conjuncta muliere. Sicut de natura humanae mentis diximus, quia et si tota contempletur veritatem, imago
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ. in sp̃u m̃tis suȩ. Cur gͦ uir ꝓpt̃¬
ea ñ debet caput uelare qr imago ẽ
et gła dĩ. mulier aũ debet quia gła
iuri ẽ: quasi mulier ñ renouetur
sp̃u m̃tis suȩ qui renouatur in agni¬
tione di scđm imaginẽ eius qͥ creauit
illum : S quia sexu corporis distat a
iuro: rite potuit in eius corporali ue¬
lam̃to figurari pars illa racionis que
ad tẽporalia gub̾nanda deflectitu.
ut ñ maneat imago dĩ. nisi ex qua
parte mens hominis ȩtns racionib
conspitiendis uł cõsulendis adheres¬
cit: Quã ñ solum masculos s etiam
feminas hab̾e manifestũ ẽ. Ergom
eorũ m̃tib cõmunis nat᷑a cognosci¬
tur: in eorũ uͦ corporib ipsius uniꝰ
m̃tis distributio figuratur.

Expanded text:
hoc est in spiritu mentis suae. cur ergo uir propterea non debet caput uelare, quia imago est et gloria dei, mulier autem debet, quia gloria uiri est, quasi mulier non renouetur spiritu mentis suae, qui renouatur in agnitionem dei secundum imaginem eius qui creauit eum? sed quia sexu corporis distat a uiro, rite potuit in eius corporali uelamento figurari pars illa rationis, quae ad temporalia gubernanda deflectitur, ut non maneat imago dei nisi ex qua parte mens hominis aeternis rationibus concupiscendis uel consulendis adhaerescit, quam non solum masculos, etiam feminas habere manifestum est. Ergo in eorum mentibus communis natura cognoscitur, in eorum uero corporibus ipsius unius mentis distributio figuratur.
Abbreviated transcription (Latin):
paganis suie uideis qui xp̃o ñ credũt.
siue quibꝰq hereticis. uel scismaticis.
uͥ fides et dilectio et sobria scificatio
ñ inuenitur: manifestũ ẽ. quid apłs
significare uoluerit. Ideo figurate ac
mistice quia de uelando muliebri ca¬
pite loq̃batur: qd̃ nisi ad aliqd̃ secre¬
tum sacram̃ti referatur. mane renra¬
nebit. Sicut enĩ ñ solũ ueracissima
racio. s etiam ipsius apł̃i declarat auc¬
toritas: ñ scđm formã corporis homo
factus ẽ. ad imaginẽ dĩ. s scd̾m racio¬
nalem m̃tem. Cogitatio qͥppe turpit̃
uana ẽ: quȩ opinatur. dm̃ membroꝵ
corporalium liniam̃tis circũscribi. atq
definiri. Porro auñne idem beatus
apłs dicit. Renouamini sp̃u m̃tis
uiȩ. et induite nouũ hominẽ qͥ scdm

Expanded text:
Paganis, sive Judaeis qui Christo non credunt, sive quibuscumque haereticis vel schismaticis ubi fides et dilectio et sobria sanctificatio non invenitur: manifestum est quid Apostolus significare voluerit; ideo figurate ac mystice, quia de velando mulieris capite loquebatur, quod nisi ad aliquod secretum sacramnebit. Sicut enim non solum ueracissima ratio sed etiam ipsius apostoli declarat auctoritas, non secundum formam corporis homo factus est ad imaginem dei, sed secundum rationalem mentem. cogitatio quippe turpiter uana est, quae opinatur deum membrorum corporalium liniamentis circumscribi atque definiri. porro autem nonne idem beatus apostolus dicit: renouamini spiritu mentis uestrae et induite nouumu hominem, eum
Abbreviated transcription (Latin):
debe in dño.⁊ ꝑsistere in orationib
nocte acdie: hic dicat mulierẽ seduc
manserĩt in fide ac dilectione. ⁊ scĩ¬
ficatione cũ sobrietate. Quasi uͦ possit
obeẽ. bonȩ iuidue. si uł filios ñ habue¬
rit. uł hi quos habuerit in bonis mo¬
rib ꝑmancre noluerint. S quia ea
que dicunt᷑ oꝑa bona tanquã filii

Expanded text:
et persistere in orationibus nocte et die , hic indicat mulierem seductmanserint in fide, et dilectione, et sanctificatione cum sobrietate . Quasi vero possit obesse bonae viduae, si vel filios non habuerit, vel ii quos habuerit, in bonis operibus permanere noluerint. Sed quia ea quae dicuntur opera bona, tanquam filii
Abbreviated transcription (Latin):
tua: quasi alti dictũ sit: ñ ei de quo
dixerat. dñi ẽ. salus. & itum. A de
inquit eruar a tẽptatione. et in dõ
meo sꝑans transg̃diar murũ: quasi
altĩ dix̾it. a de eruar a tẽptatione:
itum. Popłi sub de cadent in corde
mimicorũ regis: Acsi dic̾et. in corde
inimicoꝵ tuoꝵ. E iqͥppe regi dix̾at
Quem regem intelligi uoluit cũ dicet
in corde inimicorũ regis. Rariꝰ ista
in noui testam̃ti littis inueniuntur.
S tam̃ ad romanos apłs. de filio suo

Expanded text:
tua : quasi alteri dictum sit, non ei de quo tua : quasi alteri dictum sit, non ei de quo dixerat, Domini est salus. Et iterum, A te, inquit, eruar a tentatione, et in Deo meo sperans transgrediar murum : quasi alteri dixerit, A te eruar a tentatione. Et iterum, Populi sub te cadent in corde inimicorum regis : ac si diceret, In corde inimicorum tuorum. Ei quippe regi dixeratquem regem intelligi voluit, cum diceret, in corde inimicorum regis. Rarius ista in Novi Testamenti litteris inveniuntur. S
Abbreviated transcription (Latin):
alia u̾issima et manifestissima do¬
cumenta. uͥ ñ solum deus s etiã uerꝰ
deus dictus ẽ. filius. In hoc enĩ testi¬
monio dũ aliud soluere intendunt:
sic se implicant. ut expedire ñ possit.
sienim pat̾ fecit ad imaginem filii.
taut n sit hõ imago pat̾s s filii:
dissimilis ẽ. patri filius. Si aũ pia
fides docet. sicuti docet. filiũ eẽ. ad
equalitatẽ e̾entiȩ similẽ patri: qd̃
ad similitudinẽ filii factũ ẽ. necẽẽ ÷
inã ad similitudinẽ pat̾s factũ sit.
Dande. si hominẽ pat̾ ñ ad suam s
ad filii fecit imaginẽ: cur ñ ait. fa¬
ciamus hominẽ ad imaginẽ et si¬
militudinẽ tuam. s ait nr̃am : nͥ qi
tditatis imago fiebut in homine. utt
hoc mͦ eet homo imago unius ueri
dei. quia ipsa tͥnitas unus ddeus ẽ:
Locutiones aũ sunt innumerabiles
tales in scripturis. s has ꝓtulisse suf¬
fec̾it. Est in psalmis ita dictũ. Dñi
ẽ. salus. et suꝑ ppłm tuũ bñdictio

Expanded text:
alia verissima et manifestissima doalia verissima et manifestissima documenta, ubi non solum Deus, sed etiam verus Deus dictus est Filius. In hoc enim testimonio dum aliud solvere intendunt, sic se implicant, ut expedire non possint. Si enim Pater fecit ad imaginem Filii, ita ut non sit homo imago Patris, sed Filii, dissimilis est Patri Filius. Si autem pia fides docet, sicuti docet, Filium esse ad aequalitatem essentiae similem Patri, quod ad similitudinem Filii factum est, necesse est etiam ad similitudinem Patris factum sit. Deinde, si hominem Pater non ad suam, sed ad Filii fecit imaginem, cur non ait, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem tuam, sed ait, nostram; nisi quia Trinitatis imago fiebat in homine, ut hoc modo esset homo imago unius veri Dei, quia ipsa Trinitas unus verus Deus est? Locutiones autem sunt innumerabiles tales in Scripturis, sed has protulisse suffecerit. Est in Psalmis ita dictum, Domini est salus, et super populum tuum benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
de illo existentem. s ñ sicut ꝑscn
ad gignendũ u̾bũ ꝑ quod facta sĩt
om̃ia. cogitare: s qr eam falsam di¬
uina scriptura euident̃ ostendit.
Dixit enim deus. faciamus hominẽ
ad imaginem et similitudinẽ nr̃am
saulo pꝰ aũ dictũ ẽ: et fecit deus lo¬
minẽ ad imaginẽ dĩ. Nrãm certe
quia pluralis ẽ. numerus. ñ recte
dic̾tur: si homo ad unius ꝑsonȩ ma¬
ainem fieret. siue patris. siue filii.
ꝓmitatis. ꝓptẽa dictũ ẽ. ad imaginẽ¬
ne in tͥnitate credendos arbit᷑remur
tes deos. cũ sit eadẽ tͥnitas unꝰ ds:
et fecit deus inqͥt hominẽ ad imagi¬
nem dĩ. ꝓ eo acsi dic̾et ad imaginẽ
suam. Sunt enim tales usitatę in
illis litt̾is locutiones: quas ñnulli
itia si catholicã fidem asserunt: nõ
cam diligent̃ adu̾tunt: ut putent
ta dictũ. fecit deus ad imaginẽ dei.
quasi dic̾etur fecit pat̾ ad imaginẽ
filii. Sic uolentes asserere in scͥpt̾is
scis dm̃ dictũ etiã filiũ: quasi desint

Expanded text:
de illo existentem, sed non sicut prolem ad gignendum Verbum per quod facta sunt omnia cogitare: sed quia eam falsam divina Scriptura evidenter ostendit. Dixit enim Deus, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram: paulo post autem dictum est, Et fecit Deus hominem ad quia pluralis est numerus, non recte diceretur, si homo ad unius personae imaginem fieret, sive Patris, sive Filii, Trinitatis, propterea dictum est ad imaginene in Trinitate credendos arbitraremur tres deos, cum sit eadem Trinitas unus Deus, Et fecit, inquit, Deus hominem ad imaginem Dei: pro eo ac si diceret, Ad imaginem suam. 7. Sunt enim tales usitatae in Litteris illis locutiones, quas nonnulli etiamsi catholicam fidem asserunt, non tamen diligenter advertunt, ut putent ita dictum, Fecit Deus ad imaginem Dei; quasi diceretur, Fecit Pater ad imaginem Filii: sic volentes asserere in Scripturis sanctis Deum dictum etiam Filium, quasi desint
Abbreviated transcription (Latin):
nec ex informi formatũ ÷ si q̃ dicunt᷑
talia. ad quorũ similitudinẽ etiam
ista inferioris creat̾e genera quãuis
longe remotissime facta sunt: non
debent cuiꝰquã sobriam ꝑturbare
prudentiã: Ne cũ uanũ deuitat hor¬
rorem: in ꝑniciosũ incurrat errorẽ.
Assuescat in corporib ita sp̃alium
reppire uestigia. ut cũ inde sursum
uersus duce racione ascendẽ cepit.
ista u̾itatẽ ꝑueniat: ñ secũ ad sũma
ꝑtrahat qd̃ contẽpint in infimis.
Nec enim erubuit quidã. uxorẽ sibi
eligere sapientiã: qr nom̃ uxoris in
ꝓle gignenda corruptibilẽ cõcubiti
ingerit cogitantiꝰ Aut uͦ ipsa sapen¬
tia sexu femina ẽ: qr feminim gere¬
ris uocabulo et in gc̃a et latina lin¬
gua enunciatur

Expanded text:
nec ex informi formatum, si qua dicuntur talia, ad quorum similitudinem etiam ista inferioris creaturae genera, quamvis longe remotissime facta sunt, non debent cujusquam sobriam perturbare prudentiam, ne cum vanum devitat horrorem, in perniciosum incurrat errorem. Assuescat in corporalibus ita spiritualium reperire vestigia, ut cum inde sursum versus duce ratione ascendere coeperit, ut ista perveniat, non secum ad summa pertrahat quod contemnit in infimis. Nec enim erubuit quidam, uxorem sibi eligere sapientiam, quia nomen uxoris in prole gignenda corruptibilem concubitum ingerit cogitanti: aut vero ipsa sapientia sexu femina est, quia feminini generis vocabulo et in graeca et in latina lingua enuntiatur
Abbreviated transcription (Latin):
qui greauit eũ: Sedm hanc aũ feno¬
uationẽ efficimur etia fllui dĩ ꝑ bab¬
tismũ xp̃i: et induentes nouũ hõĩẽ
ẽ.gͦ. qui ab hoc cõsorcio feminas ali¬
enet. cum sint nob̾cum grȩ cohȩredes:
& alio loco idem apłs dicat. om̃s enĩ
filii dei estis ꝑ fidem. in xp̃o iħu: qui¬

Expanded text:
qui creavit eum. Secundum hanc autem renovationem, efficimur etiam filii Dei, per baptismum Christi, et induentes novum hominem est ergo qui ab hoc consortio feminas alienet, cum sint nobiscum gratiae cohaeredes, et alio loco idem Apostolus dicat: Omnes enim filii Dei estis, per fidem in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. et tam̃ hic cã nõiare ñ p̃t̃misit:
on itaq ita debemus
intelligere. hõem factũ ad
imaginem sũmȩ tͥnitatis. hoc ÷ a
imaginẽ di: ut cadẽ imago in tribi
intelligatur hominib: p̃sertim cuĩ
Uir quid̃ ñ debet uelare caput: am
sit miago et gła dĩ. Mulier aũ. gła il
riẽ. Quid gͦ dicemus ad hȩc : Si ꝓsua
ꝑsona mulier adimplet imaginẽ chi¬
tatis: cur ea detracta de latere iri
adhuc ille imago dr̃ : Aut si et urd
ꝑsona hominis ex trib potest did
imago di. sicut in ipsa sũma tͥnicadl
et una quęq ꝑsona deus ẽ. cur et mil¬
lier ñ ẽ. imago di: Nam ꝓpt̃ea capis

Expanded text:
ravit , et tamen hic ravit , et tamen hic on itaque ita debemus intelligere hominem factum ad imaginem summae Trinitatis, hoc est ad imaginem Dei, ut eadem imago in tribus intelligatur hominibus: praesertim cum elare caput, cum sit imago et gloria Dei. Mulier autem gloria viri est. Quid ergo dicemus ad haec? Si pro sua persona mulier adimplet imaginem Trinitatis, cur ea detracta de latere viri adhuc ille imago dicitur? Aut si et una persona hominis ex tribus potest dici imago Dei, sicut in ipsa summa Trinitate, et unaquaeque persona Deus est, cur et mulier n
Abbreviated transcription (Latin):
ad imaginem di fecit eũ. et t̾cia sub¬
iunctio sit. mascłin et feminã fecit
cos: quidã enĩ timuerunt dic̃e. fecit
eũ mascłm et femina: ne quasi mon¬
struosum aliquid intellig̾etur. sicuti
sunt quos hermafroditos uocant: cũ
etiãsi ñ iñdacit̾ possit intelligi utrũq
in numero singłari: ꝓpt̃ id qd̾ dictũ
e. duo in carne una: cur gͦ. ut dic̃e
ceꝑam in nat᷑a hominis ad imagi¬
nem di facta pret̾ mascłi ⁊ feminã
ñ cõmemorat scriptura: Ad implendã
quippe imaginem tͥnitatis. debuit
addere et filiũ. ꝗͣuis adhuc in lubispe
costitutũ: sicut mulier erat in lat̾e.
Anforte iam facta erat et mulier.
et script᷑a breui cõplexione cõstͥnx̾at
quod pꝰea queadmodũ sit factũ dili¬
gentius explicaret: & ꝑꝑea filius cõ¬
memorari ñ potuit. q ñdum erat
filiũ narrat᷑us. sicut mulierẽ de uiri
late assũptam suo p̾modũ loco nar¬

Expanded text:
ad imaginem Dei fecit illum; et tertia subad imaginem Dei fecit illum; et tertia subjunctio sit, masculum et feminam fecit eos. Quidam enim timuerunt dicere, Fecit eum masculum et feminam, ne quasi monstruosum aliquid intelligeretur, sicuti sunt quos hermaphroditos vocant: cum etiam sic non mendaciter possit intelligi utrumque in numero singulari, propter id quod dictum est, Duo in carne una. Cur ergo, ut dicere coeperam, in natura hominis ad imaginem Dei facta, praeter masculum et feminam non commemorat Scriptura? Ad implendam quippe imaginem Trinitatis debuit addere et filium, quamvis adhuc in lumbis patris constitutum, sicut mulier erat in latere. An forte jam facta erat et mulier; et Scriptura brevi complexione constrinxerat, quod postea quemadmodum sit factum, diligentius explicaret; et propterea filius commemorari non potuit, quia nondum erat filium narraturus, sicut mulierem de viri latere assumptam suo postmodum loco nar
Abbreviated transcription (Latin):
dici potuisset usitate in uͥtute sua.
ex resurrone mortuorũ eius. uł mor¬
tuorũ suorũ: ñ cogimur intellige aliã
hominẽ ad imaginẽ di. qͦuis posset
usitatius dici ad imaginẽ suã: ñ tñ
cogimur aliam ꝑsonã intelligere in
tͥnitate: s ipsa unã cãdemq tͥnitatẽ
qui ẽ. unus deus: ad cuiꝰ imaginem
factus ẽ homo. Quȩ cũ ita sint : cãdẽ
tͥnitatis imaginẽ ñ in uno s in tͥb
hominib acccpimus. patre et matre
et filio: ñ erat gͦ ad imaginẽ di factuᷤ
homo: antequã uxor ei fieret. ⁊ anteq̃
filiu ꝓpagarent: qr ñdũ erat tͥnitas.
Andicit aliquis. ia t̾nitas erat: qi ⁊ si
ñdum forma ꝓpͥa. ia tam̃ originali
nat̾a et mulier erat in late uiri. et
filius in lumbis patris: Curgͦ. nim
scriptura dixisset. fecit deus   ĩma
ginem dĩ. cõtexuit dicens fecit cum.
mascłm et feminã fecit eos. et bene¬
dixit eos: Uel si ita distinguendũ ẽ.
et fecit deus hominẽ. ut dem inferat᷑

Expanded text:
dici potuisset, visitare in virtute sua, ex resurrectione mortuorum ejus, vel mortuorum suorum, non cogimur intelligere aliahominem ad imaginem Dei, quamvis usitatius dici ad imaginem suam possit, non tamen cogimur aliam personam intelligere in Trinitate, sed ipsam unam eamdemque Trinitatem, qui est unus Deus, ad cujus imaginem factus est homo. 8. Quae cum ita sint, si eamdem Trinitatis imaginem, non in uno, sed in tribus hominibus acceperimus, patre et matre et filio, non erat ergo ad imaginem Dei factus homo antequam uxor ei fieret, et antequam filium propagarent; quia nondum erat trinitas. An dicit aliquis: Jam trinitas erat, quia etsi nondum forma propria, jam tamen originali natura et mulier erat in latere viri et filius in lumbis patris? Cur ergo, cum Scriptura dixisset, Fecit Deus hominem ad imaginem Dei; contexuit dicens, Fecit Deus eum; masculum et feminam fecit eos, et benedixit eos ? Vel si ita distinguendum est, Et fecit Deus hominem; ut deinde inferatur,
Abbreviated transcription (Latin):
nec memoria sũ. nec indelligentia.
nec dilectio: s hec habeo. Ista gͦ di¬
cipossunt ab una ꝑsona. q̃ habet
hȩc tria: n ipsa ẽ. hec tria. In illiꝰ uͦ
sũmȩ simplicitate nat᷑e quȩ deusẽ.
quãus unus sit deus: tres tam̃ ꝑso¬
ne sunt. pat̃. et filius. et sp̃s sc̃s.
Aliud ẽ. itaq tͥnitas. res ipsa: aliud
inago tͥnitatis in re alia: ꝑꝑ quã
imaginem simul et illud in qͦ sunt
hȩc tria imago dr̃: sicut imago dr
simul et tabula et quod in ea pictũ
tabula nomine imaginis appelat᷑.¬

Expanded text:
nec memoria sum, nec intelligentia, nec memoria sum, nec intelligentia, nec dilectio, sed haec habeo. Ista ergo dici possunt ab una persona quae habet haec tria, non ipsa est haec tria. In illius vero summae simplicitate naturae, quae Deus est quamvis unus sit Deus, tres tamen personae sunt, Pater, et Filius, et Spiritus sanctus. Aliud est itaque Trinitas res ipsa, aliud imago Trinitatis in re alia; propter quam imaginem, simul et illud in quo sunt haec tria imago dicitur; sicut imago dicitur simul et tabula et quod in ea pictum tabula nomine imaginis appellat
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾to. ac sic in corde meo dico quod
scio: u̾bum q uerũ de scientia mea
gignitur: utrũq meũ ẽ. ⁊ scientia
utiq et u̾bum. E go enim scio: ego di¬
co in corde meo qđ scio: et quando in
memoria mea cogitando inuenio. iã
me intellig̾e. iã me amare aliquid:
qͥ intellectus et amor ibi erant. et
anteq inde cogitarem: intellectũ
meũ et amorẽ meũ inuenio ĩ memo¬
ria mea: qͦ antelligo. ego amo: non
ipsa. Item qͣn cogitatio mea memor
ẽ. et uult redire ad ea q̃ in memoria
reliq̃rat: eaq intellecta conspicere.
atq intus dic̾e : mea memoria me¬
mor ẽ. et mea uult uolũtate. ñ sua.
Ipse qͦ amor meus cũ meminit atq
intelligit. qͥd appet̃e debeat. qͥd iita¬
re: ꝑ meã ñ ꝑ suã memoriã memunt.
et ꝑ intelligentiã meã ñ suã qͥcqͥd
intelligent᷑ amat intelligit. Quod
breuit dici pot̃. Ego ꝑ om̃ia illa tͥa
menimi: ego intelligo: ego diligo:

Expanded text:
adverto, ac sic in corde meo dico quod adverto, ac sic in corde meo dico quod scio, verbumque verum de scientia mea gignitur, utrumque meum est, et scientia utique et verbum. Ego enim scio, ego dico in meo corde quod scio. Et quando in memoria mea cogitando invenio jam me intelligere, jam me amare aliquid, qui intellectus et amor ibi erant et antequam inde cogitarem, intellectum meum et amorem meum invenio in memoria mea, quo ego intelligo, ego amo, non ipsa. Item quando cogitatio memor est, et vult redire ad ea quae in memoria reliquerat, eaque intellecta conspicere atque intus dicere, mea memoria memor est, et mea vult voluntate, non sua. Ipse quoque amor meus cum meminit atque intelligit quid appetere debeat, quid vitare, per meam, non per suam memoriam meminit; et per intelligentiaintelligenter amat, intelligit; quod breviter dici potest: Ego per omnia illa tria memini, ego intelligo, ego diligo, qui