comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
on perimus &iam horren¬
dis quib dam criminib:
inplicatos. tota discr&ione
submota non solum defac¬
tis atrocib necessariã pe¬
nitudinem non habere
sed nec aliqua. correctioñ
paenitus. succedente ad
diuinum mysteriũ hono¬
remq: contendere non¬
nullos. autem. in ipsis or¬
dinib: constitutos greriuib
delinquentes facinorib:
non repelli. cũ & apłs dicat
Nemini cito. manus. im¬
ponendas. neq: cõmunican¬
dũ peccatis. alienis & ma¬
lorum. uenenenda. cons¬
tituta ꝓnunciant huius¬
modi &iam si forte sub¬
repserint iam quiante
peccauerunt detectos.
XIIII. quod demoniis ala¬
isq: passionib: in retitis minis¬
teria sacra trectare non lice¬
at usq: ad eo sanae conperimus
inlicita quaeq: ꝓrumpere
ut daemoniis. similib: in r&i¬

Expanded text:
omperimus etiam horrendis quibusdam criminibus implicatos, tota discretione submota, non solum de factis atrocibus necessariam poenitudinem non habere, sed nec aliqua correctione penitus succedente ad divinum ministerium honoremque contendere: nonnullos autem in ipsis ordinibus constitutos gravibus delinquentes facinoribus non repelli, cum et Apostolus dicat nemini cito manus imponendas, neque communicandum peccatis alienis: et majorum veneranda constituta pronuntient hujusmodi etiam si forte subrepserint, tam qui ante peccaverunt detectos oXXI. Quod daemoniacis, aliisque passionibus irretitis ministeria sacra tractare non liceat. Usque adeo sane comperimus illicita quaeque prorumpere, ut daemoniacis similib
Abbreviated transcription (Latin):
rio supradicto nob alliga¬
ta sunt deappellationibus
epis coporum. adromanae
ecclesiae sacerdotem &
declericorum causas apud
terminandis nosusq ad
ꝓþationem seruaturos eẽ
ꝓfitemur & beatitudinẽ
tuam ad hocnos adiut u¬
um. indĩ uoluntate con¬
fidimus c&era uero quae
innr sinodo gesta uel fir
ferunt si dignatus fueris
tuae nota facient scĩta¬
ti & alia manu dñs nt̃
tenobis annos plurimos
custodiat beatissime.
frat̃. subscripserunt quo¬
q: alippius agustinus pos¬

Expanded text:
rio supradicto nobrio supradicto nobta sunt de appellationibus episcoporum ad Romanae Ecclesiae sacerdotem, et de clericorum causis apud terminandis, nos usque ad probationem servaturos esse profitemur, et Beatitudinem tuam ad hoc nos adjuturam in Dei voluntate confidimus. 6. Caetera vero, quae in nostra synodo gesta vel firmferunt, si dignatus fueris, tuae nota facient Sanctitati. Et alia manu, Dominus noster te nobis annos plurimos custodiat, beatissime frater. Subscripserunt quoque Alypius, Augustinus, Pos
Abbreviated transcription (Latin):
enim. plurimos codices.
legerimus sednusquã in
niceno concilio. inlatinis
codicib: legimus quẽ ad¬
modum insupre dicto cõ¬
monitorio. indi directa st̃
tamen quia hio. innullo co¬
dice greco. eaporuimus. in¬
uenire ex ori entalib ec¬
clesiis ubi perhibentur
eadẽ decr&a posse &iam
autentica. reperiri magis
nob̵ desideramus. afferri
ꝓquare . ⁊uam quoq: uene¬
rartionem. obsecramus ut
scribere &iam ipsedigne¬
ris ad illarum partium
sacerdotes. hoc ẽ ecclesiae
anthiocenae alexandrinȩ
& constantino politanae &
si aliis &iam tuae placue¬
rit scĩtati ut inde ad nos
idem canones. apud niceã
ciuitatem. a patrib: cons¬
tituti. ueniant tepossu¬
mus hoc benefitiũ cunc¬
tis occidentalib: ecclesus
in dñi adiutorio confe¬
rente quis enim dubit&
exemplaria ẽẽ uerissima
concilii ingrecia niceni.
sinodi congregati. quae
denobilib: grecis ecclesiis
allata & conparata con¬
cordant qđ donec fiant
haec quae in commonito¬

Expanded text:
enim plurimos codices enim plurimos codices legerimus; sed nusquam in Nicaeno concilio in Latinis codicibus legimus, quemadmodum in supradicto comonitorio inde directa sunt. Tamen quia hic in nullo codice Graeco ea potuimus invenire, ex Orientalibus Ecclesiis, ubi perhibentur eadem decreta posse etiam authentica reperiri, magis nobis desideramus afferri. Pro qua re tuam quoque Venerationem obsecramus, ut scribere etiam ipse digneris ad illarum partium sacerdotes, hoc est Ecclesiae Antiochenae, Alexandrinae et Constantinopolitanae, et aliis etiam si tuae placuerit Sanctitati, ut inde ad nos iidem canones apud Nicaeam civitatem a patribus constituti veniant, te potissimum hoc beneficium cunctis Occidentalibus Ecclesiis cum Domini adjutorio conferente. Quis enim dubitet, exemplaria esse verissima concilii Nicaeni in Graecia congregati, quae nobilibus Graecis Ecclesiis allata et comparata concordant? Quod donec fiat, haec quae in commonito
Abbreviated transcription (Latin):
beat potestatem in iectus
ut finitimos. interpell&
causa eius audiatur & di¬
ligentius tract&ur quia
non oport& negari. audi¬
entiam roganti & ille
ep̃s qui aut iustae aut in¬
iustae reiecit pacienter
accipiat ut negotium dis¬
cutiatur ut aut ꝓb&ur
eius. aut emend&cur sen¬
tentiam haec utiq usq
ad aduentũ uerissimorũ¬
exemplariorum niceni
concilii. inserta gestis st
ex apostolica sede directi.
alligauerunt commoni¬
torio continentur eoq:
ordine uel apuduos. in
italia. custodirentur nul¬
lomodo nos talia. qualia
commemorare iam nolu
uante misericordia dñi
dĩ nr̃i quod tua scĩtate
romanae ecclesiae p̃se¬
dente non sumus. lam.
istum tippum. passuri
& seruabuntur erganos
quae nobis &iam non dis¬
serente custodiri debe¬
ant cum fraterna cari¬
tate quae secundum sa¬
pientiã atq: iustitiam
quamtibi donauit altis¬
simus. &iam ipse perspi¬
cis eẽ seruanda si forte
aliter sehabent canones
concilii. niceni. quamuis

Expanded text:
beat potestatem ejectus, beat potestatem ejectus, ut finitimos interpellet, et causa ejus audiatur, et diligentius tractetur, quia non oportet ei negari audientiam roganti: et ille episcopus, qui aut juste aut injuste eum rejecit, patienter accipiat ut negotium discutiatur, ut aut probetur ejus, aut emendetur sententia » . 5. Haec utique usque ad adventuexemplariorum Nicaeni concilii inserta gestis sunex apostolica sede directi allegaverunt commonitorio, continentur, eoque ordine vel apud vos in Italia custodirentur, nullo modo nos talia, qualia commemorare jam nolumvante misericordia Domini Dei nostri, quod tua sanctitate Romanae Ecclesiae praesidente, non sumus jam istum typhum passuri; et servabuntur erga nos, quae nobis etiam non disserentibus custodiri debeant cum fraterna charitate, quae secundum sapientiam atque justitiam, quam tibi donavit Altissimus, etiam ipse perspicis esse servanda, nisi forte aliter se habeant canones concilii Nicaeni. Quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
dusuo deiecerint eum.
& appellasse uideatur
& confugerit ad beatis¬
simum eccđe romanae
ep̃m & uoluerit audiri
& iustum putauerit
ut renou&ur examen
scribere his ep̃is dig¬
n&ur qui infinitima
& propinqua ꝓuntia
sunt ut ipsi diligenter
omnia requirant &
luxta fidem ueritatis
definiant quodsi his
quirogat causam suã
lterum audiri dep̃ca¬
tionesua. mouerit
ep̃m romanum ut &¬
a latere suo pb̃m mittat
erit in potestate ep̃i
quid uellit & quid aes¬
tim& & si decreuerit
mittendos eẽ qui p̃sen¬
tes cum ep̃is iudicent
habentes auctoritatem
eius. a quo destinati sunt
erit insuo. arbitrio sicre
diderit sufficere ep̃os
ut negotio terminum.
inponat faci& quod sa¬
pientissimo suo consilio.
cundus quod ẽe non deb&
cito aspere cõmoueatur
aduersus pbm siuediaco¬
num suum & extermina¬
re eum deecclesia uolue¬
rit ꝓuidendumẽ ne in¬
nocens damn&ur aut ꝑ¬
dat communionem ha¬

Expanded text:
du suo dejecerint eum, du suo dejecerint eum, et appellasse videatur, et confugerit ad beatissimum Ecclesiae Romanae episcopum, et voluerit audiri, et justum putaverit ut renovetur examen; scribere his episcopis dignetur, qui in finitima et propinqua provincia sunt, ut ipsi diligenter omnia requirant, et juxta fidem veritatis definiant. Quod si is qui rogat causam suam iterum audiri, deprecatione sua moverit episcopum Romanum, ut e latere suo presbyterum mittat; erit in potestate episcopi quid velit et quid aestimet. Et si decreverit mittendos esse qui praesentes cum episcopis judicent, habentes auctoritatem ejus a quo destinati sunt, erit in suo arbitrio. Si vero crediderit sufficere episcopos, ut negotio terminum imponant; faciet quod sapientissimo suo consilio cundus, quod esse non debet, cito aut aspere commoveatur adversus presbyterum sive diaconum suum, et exterminare eum de Ecclesia voluerit; providendum est ne innocens damnetur aut perdat communionem: ha
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotem. alterum.
nead comitatum ep̃i im¬
portunae nauigent
tertiũ deretractandis
pborũ & diaconorũ
causis. apud finitimos
epos sia suis. ex commu¬
nicati. perperam. fue¬
rint quastum deurba¬
no ep̃o ex communican¬
do uel &iam romam
euocando nisi eaquae
ui debantꝰ corrigenda
corriger& quorum om¬
nium. deprimo & tertio
idest ut romã liceat ep̃ĩs
ꝓuocare & ut clericorũ
causa apud suarũ ꝓuin¬
ciarũ ep̃os finiantur
lam priore anno &iam
litteris nr̃is ad eundẽ
uenerabilis memoriae
zosimum ep̃m dantis
insinuare curauimus
ut ea seruare sine ulla
eius. in iuria paulis per
sineremus usq ad inqui¬
sitionem. statutorum
d&ua poscimus scĩtate
ut quem ad modum ea.
apud niceam a patrib:
acta uel constituta sunt
sicea a nobis facias custo¬
diri & ibi apuduos ista
quae in commonitorio
adtulerunt facias ex¬
erceri id est siep̃s accu¬
satus fuerit & iudica¬
uerint congregati ep̃i
regionis ipsius & degra¬

Expanded text:
sacerdotem; alterum sacerdotem; alterum ne ad Comitatum episcopi importune navigent, tertium de tractandis presbyterorum et diaconorum causis apud finitimos episcopos, si a suis excommunicati perperam fuerint; quartum de Urbano episcopo excommunicando, vel etiam Romam evocando, nisi ea quae videbantur corrigenda corrigeret. 4. Quorum omnium de primo et tertio, id est, ut Romam liceat episcopis provocare, et ut clericorum causae apud suarum provinciarum episcopos finiantur, jam priore anno etiam litteris nostris ad eumdem venerabilis memoriae Zosimum episcopum datis insinuare curavimus, ut ea servare sine ulla ejus injuria paulisper sineremus usque ad inquisitionem statutorum de tua poscimus Sanctitate, ut quemadmodum ea apud Nicaeam a patribus acta vel constituta sunt, sic ea a nobis facias custodiri, et ibi apud vos ista, quae in commonitorio attulerunt, facias exerceri, id est: « Si episcsatus fuerit, et judicaverint congregati episcopi regionis ipsius, et de gra
Abbreviated transcription (Latin):
tantum. ad p̃sens sed
&iam. in posterum pros¬
piciendum. fuit qm̃ta¬
lia multa p̃cesserant
ut similia uel &iam gra¬
uiora. de inceps p̃caue¬
ri oport& placuit nolus
ut desiccensi ecclesia re¬
tento scilic& honore gra¬
dus sui. pbt̃ remouer&ur
appiarius & accepto epis¬
sine difficultate consen¬
simus sane prius quam
haec causa istorermino
duder&: interalia quae
diuturnis disceptationi¬
b: uersabamus quia ra¬
tio ipsa poscebat ut apud
acta ecclesiastica afra¬
trib: nr̃is faustino coepo
& filippo atq a sello con¬
pb̃ris quae reremus ut
ꝓmouerent quicquid eis
nobiscum agendũ fuiss&
in iunctũ non nulla qui¬
dem. sine ullo scripto
ꝓsecuti sunt uerbis sed
cum id potius flagitare¬
mus. quod in litteris fer
rent t commonitoriũ
ꝓtulerunt quod recita¬
tum. nobis &iam gestis
quae secum aduos defe¬
runt ẽ alligatum in
quol eis quattuor quae¬
dam nobiscum gerenda
mandata sunt unum de
appellationib: episcopo¬
rum ad romanae eccłe

Expanded text:
tantum ad praesens, sed tantum ad praesens, sed etiam in posterum prospiciendum fuit, quoniam talia multa praecesserant, ut vel similia, vel etiam graviora deinceps praecaveri oporteret: placuit nobis ut de Siccensi Ecclesia, retento scilicet honore gradus sui, presbyter removeretur Apiarius, et accepto epissine difficultate concessimus. Sane priusquam haec causa isto termino clauderetur, inter alia quae diuturnis disceptationibus versabamus, quia ratio ipsa poscebat ut apud acta ecclesiastica, a fratribus nostris Faustino coepiscopo, et Philippo, et Asello compresbyteris quaereremus ut promerent quidquid eis nobiscum agendum fuisset injunctum. Nonnulla quidem sine ullo scripto prosecuti sunt verbis, sed cum id potius flagitaremus, quod in lrent, commonitorium protulerunt, quod recitatum nobis, etiam gestis quae secum ad vos deferunt est alligatum. In quo eis quatuor quaedam nobiscum gerenda mandata sunt: unum de appellationibus episcoporum ad Romanae Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
uorino beatissimo &
honorabili fr̃i bone¬
fatio aurelius ualenti¬
nus primae sedis. nume¬
ꝓuintiae
diae & c&eri. qui p̃sentes
ad fuimus numero ccxuii
qm̃ dño placuit ut dehis
quae nobiscum egerunt
non beatae memoriae
mandata & litteras ad¬
tulerunt sed iuae uene¬
netioni. qui in eius. locũ
es diuinitus constitutus
humilitas nr̃a rescribe¬
r& ea breuiter insinua¬
re debemus quaeutrorũq
concordia terminata sun
non eaq prolixis gestorũ
uoluminib: continentur
inquib: salua quidem.
caritate non tamen. sine
paruo. altercationis labo¬
re demoratisumus. eages¬
tis deliberantes quae nunc
ad causam. ꝑtinent quam
&ille si adhuc ess&. incor¬
pore hoc acciper& grati¬
us quod uider& paucati
non solum siccensi uerũ
&iam ⁊otius africane
eccđe non leue scandalũ
deomnib: erratissuis ue¬
niam p&ens. communio¬
ni ẽ restitutus. prior autẽ
qđ in eo. corrigendumui¬
sumẽ sineulla dubita¬
tione correxit qui a uero:
paci. & qui&i. eccłe non

Expanded text:
omino beatissimo et honorabili fratri Bonifacio Aurelius, Valentinus primae sedis provinciae Numidiae et caeteri qui praesentes adfuimus numero ducentiQuoniam Domino placuit, ut de his quae nobiscum egerunt non beatae memoriae mandata et litteras attulerunt, sed tuae venerationi qui in ejus loco es divinitus constitutus, humilitas nostra rescriberet; ea breviter insinuare debemus quae utrorumque concordia terminata sunt, non ea quae prolixis gestorum voluminibus continentur, in quibus salva quidem charitate non tamen sine parvo altercationis labore demorati sumus, ea gestis deliberantes quae nunc ad causam pertinent; quanquam et ille, si adhuc esset in corpore, hoc acciperet gratius quod videret pacatiunon solum Siccensi verum etiam totius Africae Ecclesiae non leve scandalum, de omnibus erroribus suis veniam petens communioni est restitutus: prior autem  in eo corrigendum visum est, sine ulla dubitatione correxit. Quia vero paci et quieti Ecclesiae non
Abbreviated transcription (Latin):
nes scãe congregationis
incastaginense sinodo
congregatae crrillus sa¬
lutans indõ caritatem
ur̃am scribta uenera¬
tionis ur̃ae multã ha¬
bentia quaerimoniam
cum omni la&itia per
bis speratis. ut descrinio
nr̃ae eccłe uerissima. ex¬
emplaria. ex autentica
sinodo. apud niceam. ciui¬
tatem m&ropolim. brthi¬
niae a scĩs patrib consti¬
tuta atq: firmata sub
nr̃ae fidei. professione
urãe dilectioni porriga¬
mus unde domini hono
rum latorem filium.
lissima exemplaria & ex
autentica sinodo innice¬
ad conciliũ africanũ crrilli
alexan drini ep̃i ubi autentica
concilii niceni trans lata de
greco ꝑ innocntiũ pbm tirxns¬
misert̃ quae &iam epistolȩ
cumeodem concilio niceno
habita urãe caritati diri¬
gere qđ & ecclesiastica
historia requirentes in¬
ueni&is depascha uero
ut scripsistis nuntiamus
uob̵ xuii. kł maĩ nos futu¬
ne indictione caelebra¬
re. & alia manu ds̃ &¬

Expanded text:
ni sanctae congregationi in Carthaginensi synodo congregatae, Cyrillus salutans in Deo charitatem vestram. Scripta venerationis vestrae multam habentia querimoniam cum omni laetitia per bis speratis ut de scrinio nostrae Ecclesiae verissima exemplaria ex authentica synodo apud Nicaeam civitatem, metropolim Bithyniae, a sanctis Patribus constituta atque firmata, sub nostrae fidei professione vestrae dilectioni porrigamus. Unde, domini honorrum latorem filium nlissima exemplaria ex authentica synodo, in Nicaead concilium Africanum Cyrilli Alexandrini episcopi, ubi authentica concilii Nicaeni, translata de Graeco per Innocentium presbyterum transmiserunt; quae etiam epistolae cum eodem concilio Nicaenohabita, vestrae charitati dirigere. Quod et in ecclesiastica historia requirentes invenietis. De Pascha vero, ut scripsistis, nuntiamus vobis XVII cal. Maias nos futura indictione celebrare. Et alia manu:
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersi ep̃i qui ad con¬
cilium congregati sunt
tenerentur ab uniuer¬
so concilio iudicester¬
nos desingulis ꝓuintus
eligi & electi sunt depro¬
uintia cartaginiensi uin¬
centius. fortunacianus.
cum scõsene donatiano
primate cresconius iucun¬
dus & emilianus de mau¬
ritania. sitifensi seueria¬
nus asiaticus & donatus
de proũ tripolitana plau¬
tius. qui exmore legatus
unus ẽ missus quiomnes
cum sco sene aurelio. uniuer¬
sa cognoscant a quo p&it
uniuersum concilium ut
cunctis siue gestis quae con¬
fecta: lam sunt seu episto¬
lis ipse subscribat & sub¬
scripserunt aurelius ep̃s
ecclesiae castaginiensis
huic decr&o consensi & p̃¬
lecto subscripsi similiter :¬
& c&eri ep̃i sub scripsert¬

Expanded text:
universi episcopi qui ad conuniversi episcopi qui ad concilium congregati sunt tenerentur, ab universo concilio judices ternos de singulis provinciis eligi, et electi sunt de provincia Carthaginensi, Vincentius, Fortunatianus, cum sancto sene Donatiano primate Cresconius, Jocundus, et Aemilianus; de Mauritania Sitifensi Severianus, Asiaticus, et Donatus; de provincia Tripolitana Plautius, qui ex more legatus unus est missus, qui omnes cum sancto sene Aurelio universa cognoscant: a quo petiit universum concilium, ut cunctis sive gestis quae confecta jam sunt, seu epistolis, ipse subscribat. Et subscripserunt. Aurelius episcopus Ecclesiae Carthaginensis huic decreto consensi, et praelecto subscripsi. Similiter et caeteri subscripser
Abbreviated transcription (Latin):
tem placuit ut pbi dia¬
coni. uel c&eri. inferio¬
Ares derici. in causis. quas
habuerint sideiudiciis
episcoporum suorum.
questi fuerint uicini
epĩ eos audiant & inter
eos quicquidẽ finiant¬
& adhibiti alieis ex con¬
sensu episcoporũ suorũ
quod si & ab eis ꝓuocan¬
dum putauerint non
ꝓuocent nisi ad africa¬
na concilia uel a prima¬
tes ꝓuinciarũ suarum.
adtraensmarina autẽ
quiput auerit appellan¬
dum. nullo intrao afri¬
cam in cõmunionẽ susci¬
piatur
exiam onponibus uẽ¬
tem placuit ut quicum¬
q episcoporum necessi¬
tate pereclitantis pu¬
dititiae uirginalis cũ
uel p&itor potens uel
neptor aliquis formida¬
tor uelsi&iam aliquo
mortis periculoso scri¬
pulo compuncta fuerit
ne non uelata moriatꝰ
aut exigentib: parentib:
aut his adquorum cu¬
uirginem seũ uelauit
intra uiginti quinq an¬
nos acatis non ei obsit
concilium. quod deisto
annorum numero cons¬
⁊ itutum ẽ¬
puincatruon Iudices
tem placuit nediutius

Expanded text:
tem placuit, ut presbyteri, diaconi vel caeteri inferiores clerici, in causis quas habuerint, si de judiciis episcoporum suorum questi fuerint, vicini episcopi eos audiant, et inter eos quidquid est finiant adhibiti asensu episcoporum suorum. Quod si et ab eis provocandum putaverint, non provocent, nisi ad Africana concilia, vel ad primates provinciarum suarum; ad transmarina autem qui putaverit appellandum, a nullo intra Africam in communionem suscipiatur. etiam minoribus vetem placuit, ut quicumque episcoporum, necessitate periclitantis pudicitiae virginalis, cum vel petitor potens vel raptor aliquis formidatur, vel si etiam aliquo mortis periculoso scrupulo compuncta fuerit ne non velata moriatur, aut exigentibus parentibus, aut his ad quorum cuvirginem, seu velavit ante viginti quinque annos aetatis, non ei obsit concilium quod de isto annorum numero constitutum eprovinciarum judices Item placuit, ne diutius
Abbreviated transcription (Latin):
homo factus passus ẽ & re
pus quando non erat &¬
qui ex nihilo factus uelex
alia substantia uel essen¬
tia ẽẽ aut mutabilem
aut conuestibilem filiũ
dĩ dicunt anathematirat
catholicae & apostolicae
ecclesiae
huic sicnbolo fidei oti¬
am exemplaria statuto¬
rum. eiusdem concilum
ceni a memonrtis pontifi¬
cib: annexa sunt sic̃ superi¬
us ꝑomnia continentur
quaenos hic ea iterum
conscribi necessarium.
non ẽe credidimus.
cilii apnicaxi adcae¬

Expanded text:
respus quando non erat, et qui ex nihilo factum, vel ex alia substantia, vel essentia esse, aut mutabilem aut convertibilem Filium Dei dicunt, anathematizat catholica et apostolica Ecclesia. Huic symbolo fidei etiam exemplaria statutorum ejusdem concilii Nicaeni a memoratis pontificibus annexa sunt, sicut superius per omnia continentur: quae nos hic iterum conscribi necessarium non esse credidimus. cilii Africani ad
Abbreviated transcription (Latin):
Nominis scĩs merito bea¬
tissimis fratrib: co ep̃is
aurelio ualentino uelce¬
teris carissimis insinodo
castaginem habita cons
titutis atticus ep̃s per
filium nm marcellum:
subdia conum ur̃m scrip¬
ta ur̃ae dilectionis cũ
omni gratiarum actioni
suscepi. dño gratias agens
quod merui tantorum
fratrum benedictione
ꝑfrui domini beatissimi
fr̃s scripsistis sanae ut
uerissimos canones apud
niceam ciuitatẽ m&ro¬
polim bnthiniae apatri¬
b: constitutos suffidei
adstipulatione dirigam.
& quis ẽ qui communem
fidem uel statuta a pa¬
trib ftirmata suis fra¬
trib: de neg& quadere
ꝑeundem filium meum.
marcellum subdiãc ur̃m
nimium festinantem sic̃
direxi petens ut prome
plurimum ur̃a sc̃a congre¬
gatio orare iubeat & alia
custodiat qđ op̃tamus scĩ¬

Expanded text:
ominis sanctis, merito beatissimis fratribus coepiscopis, Aurelio, Valentino, vel caeteris charissimis in synodo apud Carthaginem habita constitutis, Atticus episcopus. Per filium nostrum Marcellum subdiaconum nostrum scripta dilectionis vestrae cum omni gratiarum actione suscepi, Domino gratias agens quod merui tantorum fratrum benedictione perfrui, domini beatissimi fratres. Scribitis sane, ut verissimos canones apud Nicaeam civitatem metropolim Bythiniae a 169 Patribus constitutos sub fidei astipulatione dirigam: et quis est qui communem fidem vel statuta a patribus firmata suis fratribus deneget? qua de re per eumdem filium meum Marcellum subdiaconum vestrum nimium festinantem, sicudirexi, petens ut pro me plurimum vestra sancta congregatio orare jubeat. Et alia custodiat, quod optamus, s
Abbreviated transcription (Latin):
gentia de monstr&ur
ut se excusare non pos¬
sit quod si ex die quo
conuenitur intrasex
menses si in eius prouin¬
tia. exsecutio fuerit¬
& non eos. adunitatem
catholicam conuer¬
tendos. curar& non ei
communic&ur doneo
impleat si autem ex¬
secutor ad loca non ue¬
nerit non adscrilatꝰ
cxxiiii. de ep̃is quidora¬
tigras comonipicas¬
iautem. probatum fu¬
erit eum. de commu¬
nione illorum. fuisse
mentitũ dicendo eos cõ
&iam episcopatum amit¬
tat

Expanded text:
gentia demonstretur, gentia demonstretur, ut se excusare non possit. Quod si ex die quo convenitur, intra sex menses, si in ejus provincia exsecutio fuerit, et non eos ad unitatem catholicam convertendos curaverit, non ei communicetur, donec adimpleat. Si autem exsecutor ad loca non venerit, non ascribatur o. De episcopis qui Donatistas communicassi autem probatum fuerit eum de communione illorum fuisse mentitum, dicendo eos commetiam episcopatum amittat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtineant ita sane ut sul¬
le adquem ꝑtinuisse
uidebantur ꝓbare po¬
tuerit magis illius elec¬
tam neglegentiam. ab
her&icis. ut inpune ibi
sint ad suam diligentiã
fuisse p̃uentam. uteo
modo eiuscuro. sollicici¬
or uitar&ur & cum hoc
iudices ep̃i cognouerint
suae cathedrae locares¬
tituant sanae ep̃i inter
quos causa uersatur
diuersarum. sunt pro¬
uintiarum ille prima¬
tus d& iudices. incuius.
ꝓuintia ẽ locus dequo
contenditꝰ si autem ex
communi. placito uici¬
nos iudices elegerint
aut unus elegatur aut
tres. aut sitres. elege¬
rint aut omnium. sen¬
tentiam. sequantur
aut duorum.¬
Cxxii. quodelectorum
iudicum seexria.
Iiudicib: autem quos cõ¬
Emunis consensus ele¬
nolle obtemperare iudi¬
cibus. cum hoc prime se¬
dis ep̃o fuerit prolatũ
d&c littertes. ut nullus
ei communic& episcopo¬
i inmatricib: cathedris
ep̃s neglegens fuerit
aduersos. her&icos con¬
ueniatur auicinis ep̃is
diligentib: & eisua negle¬

Expanded text:
pertineant. Ita sane, ut si ilpertineant. Ita sane, ut si ille ad quem pertinuisse videbantur, probare potuerit magis illius electam negligentiam ab haereticis, ut impune ibi sint, et suam diligentiam fuisse praeventam: ut eo modo ejus cura sollicitior vetaretur: cum hoc judices episcopi cognoverint, suae cathedrae loca restituant. Sane si episcopi inter quos causa versatur, diversarum sunt provinciarum, ille primas det judices, in cujus provincia est locus de quo contenditur. Si autem ex communi placito vicinos judices elegerint, aut unus eligatur aut tres, ut si tres elegerint, aut omnium sententiam sequantur, aut duorum. Quod electorum judicum sententia judicibus autem quos communis consensus elenolle obtemperare judicibus, cum hoc primae sedis episcopo fuerit probatum, det litteras, ut nullus ei communicet episcopo. CXXIII. Si in matricibus cathedris episcopus negligens fuerit adversus haereticos, conveniatur a vicinis episcopis diligentibus, et ei sua negli
Abbreviated transcription (Latin):
tem plac& ut quicumq
ep̃i plebes quas ad suam
cathedram. exaestimant
ꝑtinere non ita rep&unt
ut causas suas ep̃is iudican¬
tib: agant sed alio r&ci¬
nente inruerint siue
nolentib siue uolentib:
plebib causesuae d&ri¬
mentum. paciantur
& quicumq: iam hoc fece¬
runt si nondumẽ inter
ep̃os finita contentio
sed ad huc inde conten¬
dunt ille inde discedat
quem constiterit p̃termis¬
sis iudicis ecclesiasticis
inruisse nec sibi quisq
blandiatur sia primatae
ut r&ineat litteras. in pe¬
trar& sed siue habeat. lit¬
teras. siue non habeat con¬
ueniat eum. quiten&.
eius lit teras accipiat ut
eum. appareat pacifice
tenuis se ecclesiam. ad
se ꝑtinentem. si autem.¬
ille aliquam questionẽ
r&ulerit ꝑ ep̃os iudices
causa finiatur siue quos
eis primates. dederint
siue quos ipsos uicinos ex
consensu elegerint:
cathe dnem ꝑtinentia
ut id agere numerentur
quodsi intra sex menses
adie conuentionis. non
efficerint qui potuerint
eas lucrari ad ipsam

Expanded text:
 Placuit ut quicunque episcopi plebes quas ad suam cathedram aestimant pertinere non ita repetunt, ut causas suas episcopis judicantibus agant: sed alio retinente irruerint, sive volentibus, sive nolentibus plebibus, causae suae detrimentum patiantur. Et quicunque jam hoc fecerunt, si nondum est inter episcopos finita contentio, sed adhuc inde contendunt, ille inde discedat, quem constiterit praetermissis judiciis ecclesiasticis irruisse. Nec sibi quisque blandiatur, si a primate, ut retineat, litteras impetrarit, sed sive habeat litteras, sive non habeat, conveniat eum qui tenet, et ejus litteras accipiat, ut eum appareat pacifice tenuisse Ecclesiam ad se pertinentem. Si autem aliquam quaestionem retulerit, per episcopos judices causa finiatur: sive quos eis primates dederint, sive quos ipsi vicinos ex consensu elegerint. cathedram pertinentia,ut id agere non morentur. Quod si intra sex menses a die conventionis non effecerint, qui potuerit ea lucrari, ad ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
statuta totius concilii con¬
gregati & meae mediocri¬
tatis sententiã plac& fa¬
cere rerum omniũ con¬
clusionem uniuersitatiti¬
tuli designati & digesti
huius diei tractatu eccle¬
si astica gesta suscipient
quaeuero ad huc expressa
scripserunt aurelius ep̃s
his gestis statutorum
apud nos habitis sub scrip¬
si ualentinus prime se¬
dis ep̃s ꝓuintiae numi¬
diae his gestis subscripsi
faustinus ep̃s ecclesiae
potentinae ꝓuintiae
piceni legatus ecclesiae
romanae his gestis sub¬
scripsi alippius ep̃s tha¬
tiae numidiae hisges¬
tis sub̃i. augustinus ep̃s
ipponiensis legatus ꝓuin¬
tiae numidiae his gestis
subi possidius ep̃s cala¬
mensis leg ꝓuintiae
numidiae his gestis subi
uincontius colusitanus
his gestis subscripsi fortu¬
natianus nea politanus
his gestis sub̃i rufinus
maxsensis ħ gestis sub̃i
prae textatus sicilibensis.
ħ gestis subi quod uult deus
uerensis his gestis subsi
Candidus germaniae
maximianus aquensis

Expanded text:
statuta totius concilii congregati, et meae mediocritatis sententiam, placet facere rerum omnium conclusionem: universi tituli designati, et digesti hujus diei tractatu, ecclesiastica gesta suscipiant; quae vero adhuc expressa scripserunt. Aurelius episcopus, his gestis statutorum apud nos habitis subscripsi. Valentinus primae sedis episcopus provinciae Numidiae, his gestis subscripsi. Faustinus episcopus Ecclesiae Potentinae provinciae Piceni, legatus Ecclesiae Romanae, his gestis subscripsi. Asiae Romanae, his gestis subscripsi. Augustinus episcopus Hipponiensis, legatus provinciae Numidiae, his gestis subscripsi. Possidius episcopus Calamensis, legatus provinciae Numidiae, his gestis subscripsi. Vincentius Culusitanus, his gestis subscripsi. Fortunatianus Neapolitanus, his gestis subscripsMaxensis, his gestis subscripsi. Praetextatus Sicilibensis, his gestis subscripsi. Quodvultdeus Verensis, his gestis subscripsi. Candidus Germaniae, Maximianus Aquensis,
Abbreviated transcription (Latin):
tem plac& ut &iam si
quis quam post leges
aliquem locum. ad ca¬
tholicam unitatem
conuerterit sieum per
triennium neminere¬
petente retenuit ulte¬
rius abeo non rep&atur
sitamen peripsum trien¬
c&ur matrici sed liceat
cum locus accesserit ep̃m
qui non habebat exipso
die intra triennium re¬
p&ere itemq: si fuerit ep̃s
ad catholicam exdonati
parte conuersus non ei
p̃iudic& p̃finitum tem¬
pus sed ex quodie conuer¬
sus ẽ habeat ꝑtrienniũ
potestatem. repetendilo¬
ca quae ad ipsam per¬
tinebant cathedram
Cax dehis qui fxplebes
quas adce pirran per¬
rIxeRE IncoxueNis hs
aquibus reuenitr Iu

Expanded text:
tem placet, ut etiam si quisquam post leges aliquem locum ad catholicam unitatem converterit, si eum per triennium nemine repetente continuit, ulterius ab eo non repetatur. Si tamen per ipsum triencetur matrici, sed liceat cum locus acceperit episcopum, qui non habebat, ex ipso die intra triennium repetere. Itemque si fuerit episcopus ad Catholicam ex Donati parte conversus, non ei praejudicet praefinitum tempus: sed ex quo die conversus est, habeat per triennium potestatem repetendi loca quae ad ipsam pertinebant cathedram. CCLXXXI. De his qui in plebes, quas ad se putant pertinere, inconventis his, a quibus te
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o deput&ur si autẽ
prima loca inueniuntꝰ
inquib: ambe partes fue¬
runt ut non possint equa¬
liter diuidi. uelut si in¬
pari numero fuerint
distributis eis locis qui
parem habent numer&
quicumq: locus reman¬
serit. hoc in eo seru&ur
quod superius dictũ est
cum deuno loco. tracta¬
r&ur

Expanded text:
episcopo deputetur. Si autem episcopo deputetur. Si autem ita plurima loca inveniuntur, in quibus ambae partes fuerunt, ut non possint aequaliter dividi, velut si impari numero fuerint, distributis eis locis qui parem habent numerum, quicunque locus remanserit, hoc in eo servetur, quod superius dictum est, cum de uno tractaretur
Abbreviated transcription (Latin):
nunc isto concilio scõpla¬
cuit ut ubicumq & catho¬
lica fuit & pars donati
& ad diuersas cathedires
ꝑtinebant quocumq
tempore illic unitas
factaẽ uel facta fue¬
rit siue anteleges siue
postleges adeam cathe¬
draem ꝑtineant atquã
catholicam quae iam
ibi fuerat ꝑtinebat¬
CxuiII. dediocesibus qua¬
lrrer eds diuidar I¬
ter se ep̃i tam catholici
tistis ad catholicam uni¬
tatem. conuersus ẽ ae¬
qualiter interse diui¬
dant eas quaesic fuerint
inuentae ubi ambe par¬
tes fuerunt idest ut alia
loca adillum alia ad
illum ꝑtineant it a ut
ille diuidat qui ampli¬
us temporis. in episcopa¬
tu hab& & minor ele¬
gat quodsi forte unus
fuerit locus ad eum
ꝑtineat cui uicinior
inuenitur quodsi am¬
bab: cathedris aequa¬
liter uicinus ẽ ad eum
ꝑtineat quem plebs ele¬
geritꝰ quod si forte anti¬
donati parte conuersi
sunt plurium uoluntas
pauciorib: p̃feratur si
autem partes aequales
sunt maioris temporis

Expanded text:
nunc isto concilio sancto planunc isto concilio sancto placuit ut ubicunque et catholica fuit, et pars Donati, et ad diversas cathedras pertinebant, quocunque tempore illic unitas facta est vel facta fuerit, sive ante leges, sive post leges, ad eam cathedram pertineant ad quam catholica quae jam ibi fuerat pertinebat. De dioecesibus: qualiter eas dividant inter se episcopi tam catholici tistis ad catholicam unitatem conversus est, aequaliter inter se dividant eas quae sic fuerint inventae, ubi ambae partes fuerunt, id est, ut alia loca ad illum, alia ad illum pertineant, ita ut ille dividat, qui amplius temporis in episcopatu habet, et minor eligat. Quod si forte unus fuerit locus, ad eum pertineat cui vicinior invenitur. Quod si ambabus cathedris aequaliter vicinus est, ad eum pertineat, quem plebs elegerit. Quod si forte antiDonati parte conversi sunt, plurium voluntas paucioribus praeferatur. Si autem partes aequales sunt, majoris temporis
Abbreviated transcription (Latin):
re peccata nĩtr sed &
populisui. dixit & sua
qm̃ futuros. istos. quitã
male intellegent tam¬
tem placuit ut quicũq
ipsa uerba dominicae.
orationis ubi dicimus di¬
mitte nobis debita nr̃a
it aut uolunt a scĩs dici ut
humiliter non ueraciter
hoc dicatur anathema
sit quis enim fertet oran¬
tem & non hominibus
sed ipsi dño mencientem
quilabus sibi dicit dimit¬
ti uelle &corde dicit
quaesibi dimittantur
gIS AD DONATISTIS
ante aliquod annos in¬
hac ecclesia plenario con¬
cilio constitumẽ ut quae¬
cumq ecclesiae indioce¬
titutae anteleges de
donatistis latas catho¬
licae facte sunt ad eas
cathe dras ꝑtineant ꝑ
quarum ep̃s factumẽ
ut catholicae unitati
communicarent post
leges autem quaecum¬
q communicauerunt
illuc ꝑtineant quo per¬
tinebat cum essent in
parte donati. sed quia
multoce controuersiae
postea. inter epos dedio¬
cesibus ortae sunt &ori¬
untur qui tunc minus.
uid&ur eẽ prospectum.

Expanded text:
re peccata nostra, sed et re peccata nostra, sed et populi sui dixit et sua, quoniam futuros istos qui tam male intelligerent tantem placuit ut quicunque ipsa verba dominicae orationis, ubi dicimus, Dimitte nobis debita nostra, ita volunt a sanctis dici, ut humiliter, non veraciter hoc dicatur, anathema sit. Quis enim ferat orantem, et non hominibus, sed ipsi Domino mentientem, qui labiis sibi dicit dimitti velle, et corde dicit, quae sibi dimittantur,rsis a Donatistis.ante aliquot annos in Ecclesia plenario concilio constitutum est ut quaecunque Ecclesiae in dioetitutae, ante leges de Donatistis latas, catholicae facta sunt, ad eas cathedras pertineant, per quarum episcopos factum est ut catholicae unitati communicarent: post leges autem, quaecunque communicaverunt, illuc pertineant quo pertinebant, cum essent in parte Donati. Sed quia multae controversiae postea inter episcopos de dioecesibus ortae sunt, et oriuntur, quibus tunc minus videtur esse prospectum,
Abbreviated transcription (Latin):
dicere unum quemq:
scõrum. dimitte mihi.
de bittamea. sed di¬
mitte nobis debita nr̃a
ut hoc proaliis. potius.
quam prose iustus p&e¬
re intellegatur ana¬
themasit sc̃s enim &
iustus ertet a postolus
lacobus cum dicebat
inmultis enim. offendi¬
mus omnes nam quare
additum ẽ omnes nisi
ut ista. sententia con¬
uenir& & psalmo ubi
legitur ne intres. in iu¬
ditium cum seruotuo.
qm̃ non iustificabitur
inconspectutuo. omnis.
uiuens. & inortione
sapientissimi salo monis
non ẽ homo qui non pec¬
cauit & in libro scĩ iob:
inmanu. omnes homi¬
nis signa. ut sciat om¬
nis homo infirmitatem
suam. unde &iam da¬
niel sc̃s & iustus cum in
oretionem. pluraliter
dicer& peccauimus. in i
quitatem fecinus &
c&era. quaeibi ueraci¬
ter & humiliter confi¬
t&ur neput ar&ur quẽ¬
admodum. quidam
sentiunt hoc non desu¬
is sed de populi sui potius.
dixisse peccatis. postea
dixit cumorarem. &
confiterer peccatamea:
& peccata. populimei.
dño dõmeo noluit dice¬

Expanded text:
dicere unumquemque dicere unumquemque sanctorum, Dimitte mihi debita mea, sed, Dimitte nobis debita nostra, ut hoc pro aliis potius quam pro se justus petere intelligatur, anathema sit. Sanctus enim et justus erat apostolus Jacobus, cum dicebat: In multis enim offendimus omnes Nam quare additum est, omnes, nisi ut ista sententia conveniret et psalmo, ubi legitur: Ne intres in judicio cum servo tuo, quoniam non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens: et in oratione sapientissimi Salomonis: Non est homo qui non peccavit; et in libro sancti Job: In manu omnis hominis signat, ut sciat omnis homo infirmitatem suam. Unde etiam Daniel sanctus et justus, cum in oratione pluraliter diceret: Peccavimus, iniquitatem fecimus, et caetera quae ibi veraciter et humiliter confitetur, ne putaretur, quemadmodum quidam sentiunt, hoc non de suis sed de populi sui potius dixisse peccatis, posteaquam dixit: cum orarem et confiterer peccata mea et peccata populi mei domino Deo meo, noluit dice
Abbreviated transcription (Latin):
substantiae nostrae pri¬
mitias & dumeum car¬
nae unitum mulieri
dediss& illaque aduer¬
sus omne genus huma¬
num maledictio fue¬
net prolata desinir&
nec iam mortinostrae
corpore desinir& illud
quoque quod dictum
est intristitia paries
filios ipse dissoluens ue¬
rum est monstrar&
quod proph&ae uoce
praedixenrt absorta
est mors inuictoria &
iterum abstulit ds̃ om¬
nem lacrimam abom¬
ni faciae propterhanc
enim causam dicimus
eum disponsatoriae &
ipsis bene dixisse tunc
nuptis cum inchanna
gallileae cum scĩs uoca¬
tus a postolis adesse dig¬
natus est haec sapere
ni scriptune diuinitus
inspineta necnon. habea¬
tis. patrum confessioni¬
bus ueritatis subnixis
his omnibus &iam re¬
ligionem. concordare
& praeter aliquem do¬
lum consentire conue¬
nit quae uero religio¬
nituae anathematiza¬
re necesse est hic episto¬
le nnre subiecti sunt¬
CAP.I. Ciquis non confi¬
tetun dm̃ esse uertrci¬
ter emmanutel. & prop¬

Expanded text:
substantiae nostrae prisubstantiae nostrae primitias, et dum eum carni unitum mulier edidisset, illa quae adversus omne genus humanum maledictio fuerat prolata desineret, nec jam morti nostra corpora 87 destinaret, illud quoque quod dictum est: In tristitia paries filios ipse dissolvens, verum esse monstraret quod prophetae voce raedixerat: Absorpta est mors in victoria, et iterum: Abstulit Dominus omnem lacrymam ab omni facie. Propter hanc etenim causam dicimus eum dispensatorie et ipsis benedixisse tunc nuptiis, cum in Cana Galilaeae cum sanctis vocatus apostolis adesse dignatni Scriptura divinitus inspirata , nec non et a beatis Patrum confessionibus veritate subnixis. His omnibus etiam religionem tuam concordare, et praeter aliquem dolum consentire jam convenit. Quae vero religioni tuae anathematizare necesse est, huic epistolae nostrae subjecta sunt. I. Si quis non confitetur Deum esse veraciter Emmanuel, et prop
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ exsistens persuum sp̃m
uirtutes efficiens. ideoq
dicebat demeo accipi&
& adnuntiabiit uobis ne¬
qua quam uero participa¬
tione alterius. idem sp̃s
sapiens & potens. dicitur
quia peromnia perfec¬
tus ẽ & nullo prorsus
indigens bono nam pater¬
nae uistutes & sapien¬
tiae idem filii sp̃s credi¬
tur & ideo ipsare & sub¬
sistente uirtus & sapien¬
tia conprobatur igitur
quia dm̃ carne unitum.
luxta subsistentia scã
uirgo corporxliter pe¬
perit idcirco eam dĩ ge¬
netricem. esse profite¬
mur non quod uerbi
natur exsistendi princi¬
ƿium decarne sortitasit
eret enim in principio.
uerbum & ds̃ eraet uerbũ
& uerbum eret apud dm̃
ipseẽ conditor saeculorũ
patri coa&ernus. & uni¬
uersitatis conditor sed qđ
superius. diximus iuxta
substantiam sibim& hu¬
natiuitatem sustiner&
exipsa uulua corporea
non quod aeguerit neces¬
sario ut propter suam
quae est in extremis sae¬
culi factam tem poribus
sed ut ipsas benedicer&

Expanded text:
Deus existens per suum Spiritum Deus existens per suum Spiritum virtutes efficiens, ideoque dicebat: De meo accipiet et annuntiabit vobis. Nequaquam vero participatione alterius idem Spiritus sapiens aut potens dicitur, quia per omnia perfectus est, et nullo prorsus indigens bono; nam paternae virtutis et sapientiae id est Filii Spiritus creditur, et ideo ipsa re et subsistentia virtus et sapientia comprobatur. Igitur quia Deum carne unitum juxta subsistentiam sancta Virgo corporaliter peperit, idcirco eam Dei genitricem esse profitemur: non quod Verbi natura existendi principium de carne sortita sit, erat enim in principio Verbum et Deus erat Verbum et Verbum erat apud Deum, et ipse est conditor saeculorum, Patri coaeternus, et universitatis creator; sed quod superius diximus, juxta subsistentiam sibimet unativitatem sustinuerit ex ipsa vulva corporea; non quod eguerit necessario aut propter suam quae est in extremis saeculi facta temporibus, sed ut ipsas benediceret
Abbreviated transcription (Latin):
nos gloria eius. euinci¬
mur quur erit ultrx
lam dubium quod ag¬
nus. uerus pronobis sit
immolatus quidicit
autem quia ipsum tam
tulerit nullatenus im¬
pi&atis crimine effugi¬
& cum nihil prorsus iste
derelinquerit necullum
fecerit: omnino peccatum
quia igitur aegerat ob¬
lationes nullo suo extan¬
te facinore proquo sies¬
s& satis admodum con¬
uenienter offer& despũ
quoque cumdicit ille
me clarificauit hoc rec¬
tissime sentientes unũ
xp̃m & filium non uelut
alterius aegentem glo¬
ria confitemur abspũ
scõ gloriam consequutũ
quia sp̃s eius nec melior
nec superior ipso est sed
quia humana opera
faciens ad demonstrar¬
tionem. suae deitatis uir¬
tutem. proprii sp̃s ute¬
batur ab ipso glorifica
quemque clarific& quã¬
uis enim. insua sit subs
sicut ex dõ patre procedit
deniq hicipse sp̃s &iam.
perscõrum manus a posto¬
lorum minecula. glorio¬
sa perficiens dñm glori¬
ascendit incaelum nam
creditus ẽ xp̃s naturo.

Expanded text:
nos gloria ejus evincinos gloria ejus evincimur; cur erit ultra jam dubium quod agnus verus pro nobis sit immolatus? Qui dicit autem quia semetipsum tam tulerit nullatenus impietatis crimen effugiet, cum nihil prorsus iste deliquerit nec ullum fecerit omnino peccatum: qua igitur egeret oblatione, nullo suo exstante facinore, pro quo si esset satis admodum convenienter offerret? De Spiritu quoque cum dicit: Ille me glorificabit, hoc rectissime sentientes, unum Christum et Filium, non velut alterius egentem gloria, confitemur ab Spiritu sancto gloriam consecutum, quia Spiritus ejus nec melior nec superior ipso est; sed quia mira opera faciens ad demonstrationem suae deitatis virtute proprii Spiritus utebatur, ab ipso glorificarquemque clarificet. Quamvis enim in sua sit subsisicut ex Deo Patre procedit. Denique hic ipse Spiritus etiam per sanctorum manus apostolorum miracula gloriosa perficiens, Dominum gloriascendit in coelum; nam creditus est Christus, natura
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificantem dõ & patri
fidei nũre confessionẽ
quae anobis ipsis & ipsũ
dõ & patri. Incessanter
offertur. iterum eum
dicimus qui ex dõ secun¬
dum natunrm. filius
unigenitus nec homini
praeter eum alteri sacer¬
dotii nomen & offitiũ
deputamus factus est
enim mediator dĩ & ho¬
minum & reconciliator
ad pacem. sem& ipsum dõ
& patri. pronobis offerens
in odorem suauitatis
ideoq: dicebat. sacrifiti¬
um. & oblationem nolu¬
isti. holo causta & ꝓpecca¬
to. non tibi placuerunt
corpus autem. perfecis¬
ti mihi ⁊uncdixi ecce
uenio. incapite libri
scriptum est deme ut fa¬
ciam ds̃ uoluntatem tu¬
am. obtulit enim pro¬
prium corpus non pro
se sed pronobis. in odorẽ
suauitatis nam prose
oblatione uel sacrifitio
indiger& abomni pec¬
cato liber ut ds̃ exsistens
quod si omnes peccaue¬
runt &egent gloriam
dĩ secundum hoc quod
sumus ad mutabilita¬
tis excessum proniores
effectu & peccatis egu¬
it humana natur.
ipseuero nonita ideoq

Expanded text:
sacrificantem Deo et Patri sacrificantem Deo et Patri fidei nostrae confessionem, quae a nobis ipsis et per ipsum Deo et Patri incessanter offertur. Iterum eum dicimus qui ex Deo secundum naturam Filius unigenitus, nec homini praeter eum alteri sacerdotii nomen et officium deputamus; factus est enim mediator Dei et hominum et reconciliator ad pacem, semetipsum Deo et Patri pro nobis offerens in odorem suavitatis, ideoque dicebat: Sacrificium et oblationem noluisti, holocausta pro peccato non tibi placuerunt, corpus autem perfecisti mihi. Tunc dixi: Ecce venio. In capite libri scriptum est de me, ut faciam Deus voluntatem tuam: obtulit enim proprium corpus non pro se, sed pro nobis in odorem suavitatis. Nam qua pro se oblatione vel sacrificio indigeret ab omni peccato liber ut Deus existens? Quod si omnes peccaverunt et egent gloria Dei, secundum hoc quod sumus ad mutabilitatis excessum proniores effecti et peccatis aegrotavit humana 86 natura; ipse vero non ita, ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
uid& uidet & patrem
ego & pater unum sumus
diuinameius intellegimus
ineffabilemq: naturaem
secundum. quia unus ẽ
cum patre propter unã
eandemq substantiam
Imago & canecter splen¬
dor que gloriae eius. ex¬
sistens. cum uero. huma¬
nae naturae mensunrm
nulla tenus ignonens. iu¬
daeos adloquitur nunc
me quaeritis. occidere
hominem. qui ueritatẽ
uobis loquutus sum item
manitatis eius agnosci¬
mus si autem. necessa¬
rio. creditur quod na¬
tunx ds̃ exsistens. factus
sit caro. inmo potius
homo animatus anima
bescat sieas homini dignas
effatus est quod si sermo¬
nes homini congruentes
abicit iuxtanos hominẽ
fieri. quos coegit cumue¬
ro se propternos adex in¬
anitionem spontanẽam.
misericorditer inclinauit
quam obcausam dignos
examinatione sermones
effugerit uni igitur per¬
sonae cunctaeius. In euan¬
gelio adscribimus uni
substantiae uerbi scilic&
incarnati. quia unus est
est appellatum uero
a postolum pontificem.
confessionis nr̃ae tãquã

Expanded text:
videt, videt et Patrem, videt, videt et Patrem, et ego et Pater unum sumus, divinam ejus intelligimus ineffabilemque naturam, secundum quam unum est cum Patre suo propter unam eamdemque substantiam, imago et character splendorque gloriae ejus existens. Cum vero humanae naturae mensuram nullatenus ignorans Judaeos alloquitur: Nunc me quaeritis occidere hominem qui veritatem vobis locutus sum, item manitatis ejus agnoscimus. Si autem necessario creditur, quod natura Deus existens factus sit caro, imo potius homo animatus anima bescat, si eas homine dignas effatus est? Quod si sermones homini congruentes abjicit, juxta nos hominem fieri quis coegit? Cum vero se propter nos ad exinanitionem spontaneam misericorditer inclinaret, quam ob causam dignos exinanitione sermones effugerit? Uni igitur personae cunctas ejus in Evangelio voces ascribimus, uni subsistentiae Verbi scilicet incarnati, quia unus est est: appellatum vero apostolum et pontificem confessionis nostrae tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
factam: uitam enim
natunliter ut ds̃ ex¬
sistens. quia propriae¬
carni unitus est: uiuifi¬
catricem eam esse pro¬
fessus est : &ideo quam¬
uis dicat adnos amen
amen dicouobis. nisi
manduca ueritis car¬
nem filii hominis & bi¬
beritis eius sanguinẽ.
non tamen eam ut ho¬
minis unius ex nobis ex
aestimare debemus.
quomodo enim iuxta
natunrm suam uiui¬
ficatrix esse caro ho¬
minis poterit : sed ut ue¬
re propriam eius factã
qui propternos filius
hominis est factus &
uocatus: eas autem uo¬
ces quas saluator nos¬
ter in euangeliis pro¬
tulit non induabus
substantiis aut perso¬
nis. omnino patimur
non enim duplex est
quam uis exduabus di¬
uersis que rebus aduni¬
tatem. cognosc&ur in¬
diuiduam. cognouisse
sicut homo quoque ex
anima constat & cor¬
pore non duplex poti¬
us sed unus est ex utrx que
humanas ergo diuinas in¬
super uoces. ab uno xp̃o
dictas anim aduertentes
recte sentimus. Cum enim
deduabus. dignissime lo¬
quitur descipso quime

Expanded text:
factam. Vita enim factam. Vita enim naturaliter ut deus existens quia propriecarni unitus est, uiuificatricem eam esse professus est. Et ideo quamuis dicat ad nos: Amen amen dico uobis, nisi manducaueritis carnem filii hominis et biberitis eius sanguinem, non tamen eam ut homiistimare debemus; quomodo enim juxta naturam suam vivificatrix esse caro hominis poterit? sed ut vere propriam ejus factam, qui propter nos filius hominis et factus est et vocatus. Eas autem voces quas Salvator noster in Evangeliis 85 protulit non in duabus subsistentiis aut personis omnino partimur, non enim duplex est quamvis ex duabus diversisque rebus ad unitatem cognoscatur individuam convenisse: sicut homo quoque ex anima constans et corpore non duplex potius, sed unus est ex utroque. Humanas ergo et divinas insuper voces ab uno Christo dictas animadvertentes, recte sentimus. Cum enim de Deo, dignissime loquitur de se ipso: Qui me