comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. qͥa si idem dr̃et᷑ nõ idem s aliud intlłigeret᷑: Si eñ dic̾et᷑ pat̾
carnẽ assũpsit. intllig̾etur similit̾ qd̾ pat̾ carnẽ sibi punuiit. qd iã
idem nõ eẽt s aliud. Aliud qͥppe eẽt si patͥ caro unita dfet᷑. qd̾ cũ dr᷑ cũ
si filiꝰ sibi carnẽ uniuit: carnẽ sibi unisse ⁊ patrẽ. Consequens aĩt¬
qͥa dum una ut̾usq oꝑatio designat᷑ nec filiꝰ sine patͦ. nec pater
sibi. nõ hoc idem eẽt s aliud: qm̃ in eo ip̃o nõ eadẽ demonstra¬
ret᷑ opatio. qd̾ nõ ad eundẽ utͥnq facta ꝓbaret᷑ relatio. qͥũc aũt¬
assũptionẽ siue unionẽ carnis. ⁊ pat̾ oꝑatus ẽ. qͥa in carne in cat¬
ne induit filium: ⁊ filiꝰ oꝑatꝰ est. qͥa ĩ carne induit semet ipsim.

Expanded text:
Pater carnem assumpsit, intelligeretur similiter quod Pater sibi carnem univit, quod jam idem non esset, sed aliud. Aliud quippe esset, si Patri caro unita diceretur, quam cum Filsi Filius sibi carnem univit, carnem sibi unisse et Patrem. Consequens autquia, dum una utriusque operatio ostenditur, nec Filius sine Patre, nec Pater sibi, non hoc idem esset, sed aliud; quoniam in eo ipso non eadem demonstraretur operatio, qassumptionem sive unionem carnis et Pater operatus est, quia carne induit Filium, et Filius operatus est, quia carne induit semetipsum;
Abbreviated transcription (Latin):
runt᷑ qͥa ea iuilla⁊ scom ilam nat᷑am fecit qͣm cũ patre ꝯmunẽ nõ
habuit s solus ex temꝑe ꝓpͥam singłarit̾ accepit. Uerũptami om̃ĩa
que in diuinitate fecit. ideo solus nõ fecio: qͥa in diuinitate solus nõ
fur. Si idem cũ ip̃o fectt. qͥ cum ip̃o idem fuit. Si gͦ filiꝰ in diuinitate
humanitatẽ assũpsit. quomͦ in eadẽ diumitate pat̾ idem eũ ip̃o nõ
fecit. qͥ cum ip̃o idem futo: An forte cum dicit᷑ qͥa filiꝰ carnẽ assũpsit.

Expanded text:
 quae in illa et secundum illam naturam fecit, quam cum Patre communem non habuit, sed solus ex tempore propriam singulariter accepit. Verumtamen omnia quae in divinitate fecit, ideo solus non fecit; quia in divinitate solus non fuit, sed idem cum ipso fecit, qui cum ipso idem fuit. Si ergo Filius in divinitate humanitatem assumpsit, quomodo in eadem divinitate Pater idem cum ipso non fe
Abbreviated transcription (Latin):
cõcupiscere : quomͦ lingua loqͥ. uł ocd̾s uid̾e. Qͥs enĩ nesciat qd̾ aĩa ꝑ linguã lo¬
quat᷑ ⁊ ꝑ ocłm uideat. cet̾osq sensus moueat. ⁊ ꝑ eos agat: Carnał itaq de¬
lectatio ex aĩa ÷: ꝑ enĩ eam delectatõ sentit᷑. ex carne ⁊̃÷: nã sine illa car¬
nał deleccatio ñ sentit᷑. Cum itaq dr᷑. caro ꝯcupiscit adu̾sus sp̃m. sola delec¬
tatio illa intlłigit᷑. ꝗͣ. de carne ⁊ cũ carne a se uiuificata ht̃ sp̃e. Sic ⁊ qͣndo
ta dolet se a carne sua sepiꝰ offendi. magis doleat. qͥa faccori suo ip̃e qͥ factꝰ:
pꝰsumꝰ. qͥn aut ignorancia. aut debilitate p̾cemꝰ. qͥ de carniᷤ ꝓpagĩe ex adã

Expanded text:
s videre. Quis enim nesciat quod anima per linguam loquatur, per oculum videat, caeterosque sensus moveat, et per eos agat? Carnalis itaque delectatio ex anima est. Per eam enim delectatio sentitur. Ex carne est. Nam sine illa carnalis delectatio non sentitur. Cum itaque dicitur: Caro concupiscit adversus spiritum, sola delectatio illa intelligitur quam de carne et cum carne a se vivificata habet spiritus. Sic et quando ta dolet se a carne sua saepius offendi, magis doleat quia factori suo ipse qui factuspossumus quin aut ignorantia aut debilitate peccemus, quae de carnis propagine ex Adam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ carnẽ nrãm suscipiens. abͥ originali ĩ temꝑancia lib̾auit. cũ in se subiectam
spũi carnẽ nram ordiẽ recco cõposuit. In qͦ utrũq sit. caro scił de carne uͥgĩs.¬
⁊ sp̃s ratõnał. q̃ duo dĩ filiꝰ ꝓ nob suscepit. ⁊ cũ assũptis una ꝑsona fieriuoluit.
ita sp̃c assũptꝰ a sum̃ti u̾bo plene subiectꝰ extitit. ut ⁊ ei caro assupta plenissi¬
me subiecta fuerit. qͥ nõ ꝑ carnis cõcupiscenciã. s ꝑ grãm caritatis de uͥgine¬
nasci uoluit. d̾s ap̃ dm̃. homo ap̃ nos. dħ homo uit̾ dm̃ ⁊ nos. Iste ÷ ex p̾tatõ genci¬
um. salus om̃ium. ĩ quo si credimꝰ. ꝑ eiꝰ grãm absoluem᷑ a cõtrou̾sia carnis ⁊ sp̃c.
sub qͣ laborantes gemimꝰ hanc exptabat apłs dicens. Nos ip̃i pͥmitias sp̃c ha¬
bentes. ⁊ ip̃i coͥnt᷑ nos ĩgemiscimꝰ. adoptionẽ filioꝵ dĩ expͤtantes redẽptõnẽ cor¬

Expanded text:
qui carnem nostram suscipiens, ab originali intemperantia liberam suo in se subjectam qui carnem nostram suscipiens, ab originali intemperantia liberam suo in se subjectam spiritui carnem nostram ordine recto composuit: in qs rationalis, quae duo Dei Filius pro nobis accepit, et cum assumptis una persona fieri voluit, ita spiritus assumptus assumenti Verbo plene subjectus exstitit, ut ei caro assumpta plenissime subjecta fuerit; qui non per carnis concupiscentiam, sed per charitatis git Deus apud Deum, homo apud nos, et homo inter Deum et nos. Iste est exspectatio gentium, salus omnium; in quo si credimus, per ejus gratiam absolvemur a controversia carnis et spiritus, sub quo laborantes gemimus. Hanc exspectabat Apostolus dicens: Nos ipsi primitias spiritus habentes, et ipsi intra nos ingemiscimus, adoptionem filiorum Dei exspectantes, rede
Abbreviated transcription (Latin):
languida m̃te. nicħ ex toto. nich ꝑfecte desid̾o. S nc̃ ad illd̾ m̃te eleuor. nc̃ ad
aliud desid̾iis abstħor. ħ ẽ miseria qͣ. ex radice ꝓpaginis iuiciata patit᷑ huma¬
na miseria. De hac carnis ꝯcupiscencia qͥ cumq descendit. ñ ht̃ ĩ potestate sua¬
carnẽ suam ꝙͣ. gestat. qͥn sp̃ui ꝯtͣdicat. Contͣ hanc renati ꝑ grãm fideles mi¬
litãt. ne regnet in eis lex menbcoꝵ uiolenta qͣm patit᷑ colerant. Nõ affo¬
ris pugnat. intꝰ ÷ duni ĩ p̃senti uiuit᷑. oĩo ñ tollit᷑. s cũ ea certat᷑. Electos
enĩ dum auocat. audiri ꝯtẽpnit᷑. amplexat᷑ ut retͣhat. s fidei u̾tute ꝯpͥmi¬
regnauerit. uincit. ⁊ dãpnatõi subicit. ubi aũt nõ regnau̾it. licet assit: mini¬
me tam̃ iuncit. S qͥa uincit᷑: restat corona uictori. Gr̃as aũt nr̃o redẽp̃tori

Expanded text:
languida mente nihil ex toto, nihil perfecte desidero. Sed nunc ad illud mente elevor, nunc ad languida mente nihil ex toto, nihil perfecte desidero. Sed nunc ad illud mente elevor, nunc ad aliud desideriis abstrahor. Haec est poena quam ex radice propaginis vitiata patitur humana miseria. De hac carnis concupiscentia quicunque descendit, non habet in potestate carnem suam, quam gestat, quin spiritui contradicat. Contra hanc renati per gratiam fideles militant ne regnet in eis lex membrorum violenta quam tolerant. Non a foris pugnat; intus est, dum in praesenti vivitur; omnino non tollitur, sed cum ea certatur. Electos enim dum advocat, audiri contemnitur. Amplexatur ut retrahat, sed fidei virtute comprimiregnaverit vincit, et damnationi subjicit. Ubi autem non regnaverit, licet adsit, minime tamen vincit, sed quia vincitur, restat corona victori. Gratias autem nostro Redemptori,
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ aũt̃ utinitati. dũ u̾sat᷑ in loco quẽ posuit. quẽ locũ psalmista uallem
lacͥmaꝵ dicit. Qͤ qͥa uni qͥ d̾s ẽ seruire ꝯtẽpsit. mb̾tis ancilla dñis ĩmo ty¬
rannis: subiecta fieri meruit. Inde fit qd̾ cũ ad eum cuiꝰ est respirare sa¬
thagit. ut in eo qͥ ueriẽ reqͥescere possit. dopͥmat᷑ a lege m̃broꝵ qͣ. ab adã
ñ ab auccore cõtraxit. Nec ẽ lex qͣm spontanea ĩcurrit. s spontanea nõ
deponit. Cum itaq nat᷑a. qͣm a dõ bonã habuit. ad dr̃a retͣrit. ⁊ uicio qd̾
p̃uaricata ꝯtͣxit ad carnẽ refluit: nõ due m̃tes s una mens hanc penã
tolerat. ⁊ qͥa unũ qd̾ sũmũ est in iuste deseruit. ꝑ młta seipãm dissipat.
Noui ego unã m̃tem eodẽ tpr̃e ad młta iniuista ꝑpetͣnda simł inhiantẽ.
Dicam gͣ młtas eẽ nõ unam : Ego certe ego ip̃e sum. qͥ simł ħ ⁊ illa ag̾e
molior. una aĩa. una m̃te. Qͥ ⁊̃ simł ⁊ eodẽ moñĩto ad diu̾sa ꝓtͣhor. dum

Expanded text:
. Quem locum Psalmista vallem lacrymarum dicit . Quae quia uni, qui Deus est, servire contempsit, multis ancilla dominis, imo tyrannis subjecta fieri meruit. Inde fit quod cum ad eum cujus est respirare satagit, ut in eo qui vere est requiescere possit, deprimatur a lege membrorum, quam ab Adam, non ab auctore contraxit. Haec est lex quam spontanea incurrit, sed spontanea non deponit. Cum itaque natura, quam a Deo bonam habuit, ad Deum recurrit, et vitio quod praevaricata contraxit ad carnem refluit, non duae mentes, sed una mens hanc poenam tolerat, et quia unum, qui summum est, injuste deseruit, per multa seipsam dissipat. Novi ego unam mentem eodem tempore ad multa injusta perpetranda simul inhiantem. Dicam ergo multas esse in unamolior agere una anima, una mente, qui etiam simul et eodem momento ad diversa pertrahor, dum
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ legi m̃tis sue sed̾m ĩteriorẽ hoĩẽm qͣ do cõsentit. dolet captiuũ se scd̃m ex¬
tes ex diu̾sis mnitiis. mali scił ⁊ boni. cũ malũ oĩo nicħ sit. boñ uͦ trñ sit. sic̃ ratio
manifesta ꝯiuncit. de quo me tecũ suꝑiꝰ egisse merum. Una qͥppe ⁊ eadẽ uniꝰcꝰ¬

Expanded text:
tatur legi mentis suae secundum interiorem hominem, quo Deo consentit, dolet captivum se secundum extatur legi mentis suae secundum interiorem hominem, quo Deo consentit, dolet captivum se secundum extes ex diversis initiis, mali scilicet et boni, cum malum omnino nihil sit, bonum vero tantum sit, sicut ratio manifesta convincit. De quo me
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ suꝑbia ductꝰ. suꝑiori suo qͥ ds ẽ seruire ꝯtẽpsit. mox iusto iudicio ab
subdit᷑ obediuit. ⁊ ei caro subdita seruiuit. Ubi uͦ dõ restitit. resisten¬
gͣuissimã penam tolerat. dũ carnẽ suam sibi adu̾sariã portat. Caro
qͥꝑpe. sp̃ũ uiuificata. debuit uiuicͥanti se sp̃ui ẽẽ subdita. s eiꝰ subiectõ¬
nẽ sp̃e uire ꝑdidit. qͥa dõ subẽẽ noluit. qͥ illi carnẽ uiuficandã subie¬
çit. In se cͦ de se sp̃c penam tolerat. dum dm̃ deserens. a quo uilebat.
dolet sibi carnem resist̾e. qͣm ip̃e uiuficat. Cauendũ aut tͥ sũmoꝑe est
ne duas in uno hoĩe m̃tes na ẽẽ sencias. qd̃ duas mñtes nat᷑a diu̾sas.
unam bonam. alt̾am malam. ĩ uno homĩe cũ h̾eticis credas. Apłs unã in ho
miẽ m̃tem nou̾at. qͥ dicebat. Siustis aliqñ tenebre. nc̃ aũt lux in dño. In ilł¬
erũ mens q̃ pc̃ci tenebͣs ante habuit : nc gr̃ẽ lum̃ accepit. Apłs qͥd̾ dũ cõdelec¬

Expanded text:
 superbia ductus superiori suo, qui est Deus, servire contempsit, mox justo judicio ab subditus obedivit, et ei caro subdita servivit. Ubi vero Deo restitit, resistengravissimam poenam tolerat dum carnem suam sibi adversariam portat. Caro quippe spiritu vivificata, debuit vivificanti se spiritui esse subdita; sed ejus subjectionem spiritus jure perdidit, quia Deo subesse noluit, qui illi carnem vivificandam subjecit. In se ergo de se spiritus poenam tolerat, dum Deum deserens, a quo vivebat, dolet sibi carnem resistere, quam ipse vivificat. Cavendum autem summopere est, ne duas in uno homine mentes ita esse sentias, quod duas mentes natura diversas, unam bonam, alteram malam, in uno homine cum haereticis credas. Apostolus unam in uno homine mentem noverat, qui dicebat: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . In iln accepit. Apostolus quidem, dum condelec
Abbreviated transcription (Latin):
ea que ĩ iuitio simł facta sunt: e qͥb scła ꝓdeunt. In scłm uͦ: ea om̃ia
q̃ sub temꝑe cͦrũt. Q ꝓpt̾ creator rerũ ⁊ temꝑm nec res nͦ t pr̃a p̃cedit
tpr̃e. s eternitate. Quatuor qͥppe modis aliqd ab aliqͦ dm̃s qͥa p̃cedit.
scił aut et̾nitate. aut origine. aut tpr̃e. aut electĩne. Et̾nitate: ut
creator om̃e creatũ. temꝑe. ut flos fructũ. eleccõne aĩ: ut fructꝰ
florẽ. Mrigine uͦ: ut sonꝰ cantũ uox u̾bũ. infornus mat̾ia mundũ.

Expanded text:
mnia quae sub tempore currunt. Quapropter Creator rerum et temporum nec res nec tempora praecedit tempore, sed aeternitate. Quatuor quippe modis aliquid ab aliquo dicimus quia procedit, scilicet aut aeternitate, aut origine, aut tempore, aut electione. Aeternitate, ut Creator omne creatum; tempore, ut flos fructum; electione, ut fructus florem; origine, ut sonus cantum, vox verbum, informis materia mun
Abbreviated transcription (Latin):
canit᷑. et tam̃ qͥd de qͦ fiat: naturalit̾ intuem᷑. Cautꝰ enĩ÷ formatꝰ
sonꝰ. Sic d̾s qd̾ simł utrũq condidit. ⁊ mat̾iam qͣm formauit. et res
in qͦs eam formauitt. Mox enĩ ut aliqͥd fecit formatũ fecit. Illud tam̃
unde fit aliqͥd. pͥus ÷ nat᷑altt eo qd ide sit. pͥor ÷ gͦ informis mat̾ia mũ¬
do: ut uox u̾bo. licet nõ temꝑe: tam̃ origine. In rebꝰ sane qͣs cernimꝰ:¬

Expanded text:
aturaliter intuemur. Cantus enim est formatus sonus. Sic Deus utrumque simul condidit, et materiam quam formavit, et res in quas eam formavit. Mox enim ut aliquid fecit formatum fecit, Illud tamen unde fit aliquid prius est naturaliter eo quod inde fit. Prior est ergo informis materia mundo, ut vox verbo, licet non tem
Abbreviated transcription (Latin):
nascunt᷑. incepisse credit᷑. Omĩa nãq: pͥmordia seminũ e qͥb om̃is caro. ioĩa
frutecta ꝓdeunt: humida sunt.⁊ ex hupiore ꝯeͤscũt. hanc sane potẽ¬
ciã.⁊ uim efficacissimã gignẽdi. ex simł ꝑfectis oꝑib d̾i ĩ qͥbꝰ nõ tpr̃a
s origo temꝑũ erat uisibiliũ sen actualiũ nat᷑a ꝯtͣxit. Ab his eñ
q̃ simł mat̾ialit̾ ꝯdidit ip̃e singła formalit̾ agendo. ũ noua creando tẽ¬
ꝑalit̾ oꝑari ñ desinit. hinc ẽ q. u̾itas ip̃a ĩ euangłio ait p at̾ m̃s usq¬
mͦ oꝑat᷑ ⁊ egc oꝑor. Semꝑ gͦ qͥescit .⁊ tam̃ oꝑari ñ desinit. Qescit nlło
et̾ne ratõnes. in qͣ om̃iumn mutabiliũ ĩmitabiles ruũt origĩẽs.¬

Expanded text:
nascuntur, incepisse creditur. Omnia namque primordia seminum, e quibus omnis caro et omnia nascuntur, incepisse creditur. Omnia namque primordia seminum, e quibus omnis caro et omnia fruteta prodeunt, humida sunt, et ex humore concrescunt. Hanc sane potentiam et vim efficacissime gignendi ex simul perfectis operibus Dei, in quibus non tempora, sed origo temporum erat, visibilium seu actualium natura contraxit. Ab his enim quae simul materialiter condidit, ipse singula formaliter agendo, non nova creando, temporaliter operari non desinit. Hinc est quod Veritas in Evangelio dicit: Pater meus usq et ego operor. Semper ergo quiescit, et tamen operari non desinit. Quiescit, nullo aeternae rationes, in qua omnium mutabilium im
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ei uisicͦ est uid̾e om̃ia in arte ĩ ꝯmutabił u̾itatis. qd̾ ẽ uid̾e filiũ de
patͥs eẽncia ꝑhẽnit̾ głari. gn̾ati. ⁊ ex utͦq ꝓcedens ĩesfabile donũ
caritatis. Obcura aũ ei sciencia ẽ. uid̾e om̃ia in eo actu qͦ facta sunt.
a quoꝵ coguitõe ne tenebrescat: semꝑ mane sit: dũ a creat᷑a ad lau¬
dẽ reu̾tit᷑ creatoris. laudat q cͤatorẽ ñ in tͤat᷑a s ab ip̃a ĩ se ip̃o qͥ escentẽ.
nlło egentẽ. s plene ⁊ ꝑfecte sibi ĩ se ip̃o sufficientẽ. Qd̾ aut̃ dies illa
septies repetita legit᷑. cũ ⁊ d̾o ⁊ eiꝰ oꝑib stabili cognitoẽ p̃sen¬
tat᷑. nõ temꝑis uarietate s cognitoĩs ordine. ñ circuitu corꝑali. sed
intuitu sp̃itali distinguit᷑. Fit ⁊̃ ꝯmemoratõ terũ sub int̾ualł tpr̃m
digestarũ. ubi in genesi legit᷑. Fons aut̃ ascendebat de t̾ra ⁊ irriga¬
bat
om̃em faciẽ t̾re. Bene qͥdẽ ab eo elem̃to qͦ gña. a uimaliũ ħẜarũ ⁊liguoꝵ

Expanded text:
tabilis veritatis. Quod est videre Filium de Patris essentia perenniter generari, et ex utroque procedens ineffabile donum charitatis. Obscura autem ei scientia est videre omnia in eo actu quo facta sunt; a quorum cognitione ne tenebrescat, semper mane fit, dum a creatura ad laudem revertitur Creatoris, laudatque Creatorem, non in creatura, sed ab ipsa in se ipso quiescentem, nullo egentem, sed plene et perfecte sibi in se ipso sufficientem. Quod autem dies illa septies repetita legitur, cum et Deo et ejus operibus stabili cognitione praesentatur, non temporis varietate, sed cognitionis ordine, non circuitu corporali, sed intuitu spiritali distinguitur. Fit etiam commemoratio rerum sub intervallis temporum digestorum, ubi in Genesi legitur: Fons autem ascendebat de terra, et irrigabat omnem faciem terrae . Bene quidem ab eo elemento quo genera animalium, herbarum et lignorum
Abbreviated transcription (Latin):
dies pͥmi cũ qͥbꝰ oꝑib facti sunt: moyses enarrauit. Omĩa eciã
intͣ sex dies illos scͥbit ꝯsũmata ẽẽ ⁊ dm̃ ĩ septima  qͥeuisse.S
qͦmͦ in die reqͥeuit. quẽ nõ creauit: aut si creauit. qͦmͦ sexto
die simł omĩa ꝯsũmauit. Nõ enĩ aliqͥdin die sep.timo cͤauit:
s potiꝰ in eo ab om̃ibꝰ q̃ ꝯsũmauorat reqͥeuit. patet itaq manifesti
ĩ ħ sensu sentencia. si dicamꝰ qͥa una dies ẽ. q̃ oꝑibs dĩ et eiꝰ ab om̃i oꝑe
reqͥei ad uidñdũ p̃sto fuit. ñ corꝑał qͥdẽ. s angłica seu sp̃al. hñs uesꝑã

Expanded text:
dies primi cum quibus operibus facti sint Moyses enarravit. Omnia etiam intra sex dies illos scribit consummata esse, et Deum in septima quievisse. Sed quomodo in die requievit quem non creavit? Aut si creavit, quomodo sexto die simul omnia consummavit? Non enim aliquid in die septimo creavit, sed potius in eo ab omnibus quae consummaverat requievit. Patet itaque manifestius in hoc sensu sententia, si dicamus, quia una dies est quae operibus Dei et ejus ab omni opere requiei ad videndum praesto fuit, non c
Abbreviated transcription (Latin):
ratõne. Miginalit᷑ qͥppe ⁊ pͥmordialit̾ fecit d̾s simł omĩa. a qͥbꝰ ꝓcedunt :¬
tẽꝑali uarietate cͣrencia. In his aut̃ q̃ simł facta sũt nemo uidet qͥd pͥꝰ.
qͥd ue pꝰteriꝰ fieri debuit. nͥ ĩ illa sapĩa q̃ res ⁊ rerũ ordinẽ ĩ se ip̃a cognoᷤᷤ¬
cit. Nichil enĩ eoꝵ q̃ fec̃ existens. nicħ extͣ se inueniẽs. omĩa ap̃ se pͥnci¬
palit̾ hñs. si c̃ nouit: sic omĩa fecit. Neq it ea faceret: nͥ apd̾ se ea nosset:
ante ꝙͣ. fac̾et. Hĩc u̾itas ait. Qd̾ factũ: in ip̃o uita erat. in ip̃o ñ ut fact̃:
s in ip̃o ut uita. Ibi gͦ omĩa .s ñ facta. In ĩformi enĩ mat̾ia. oĩa simł

Expanded text:
ne. Originaliter quippe et primordialiter fecit Deus simul omnia, a quibus procedunt temporali varietate currentia. In his autem quae simul facta sunt, nemo videt quid prius quidve posterius fieri debuit, nisi illa sapientia quae res et rerum ordinem in se ipsa cognoscit. Nihil eorum quae fecit existens, nihil extra se inveniens, omnia apud se principaliter habens, sicut novit, sic omnia fecit. Neque enim ea faceret, nisi apud se ea nosset antequam faceret. Hinc Veritas ait: Quod factum est, in ipso vita erat , non ut factum, sed in ipso ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ÷ qd̾ scͥpt᷑a loq̃ndi temꝑib diuidit. q̃ mũdũ de ĩformi mat̾ia factũ
dicit. qd̾ d̾s faciendi tẽꝑib ñ diuisit. Causa nãq originiᷤ nõ mora tẽꝑis:
ĩformis mat̾ia mũdũ p̃cedit. In formis gͦ mat̾ia qͥcqͥd illd̾ ÷: sine tpr̃e ÷.
S ⁊ angłos illos sine tpr̃e eẽ ĩ uenio. qͥ qͣm cito ꝯditi. tam aico ad sũmũ
⁊ ĩ ꝯmutabile boñ sine int̾uallo tpr̃is sũt ꝯu̾si. Alioqͥn ĩ culpa fuissẽt:
si uł ad modicũ ab eo uacassẽt. cũ qͦ ĩ ꝯmutabili caritate solidati. facti
sũt ĩmutabiles gr̃a. ñ tam̃ nat᷑a. sũt enĩ creat᷑a. Dm̃ qͥppe sine temꝑe
⁊ loco semꝑ aspiciũt: a qͣ beatitudĩs ꝯtẽplatoẽ nũꝗͣ. ⁊ nusꝗͣ. resiliut̃.
aut deflu ¶ ut̃. ⁊ tam̃ eiꝰ iussa ĩ inferiorib ꝑagunt. ⁊ m̃bris
eccłie usq̃ qͣq deseruiut̃ : te ueritate q̃ dicit. Angłi eoꝵ semꝑ

Expanded text:
a loquendi temporibus dividit, quae mundum de informi materia factum dicit, quod Deus faciendi temporibus non divisit. Causa namque originis, non mora temporis, informis materia mundum praecedit. Informis ergo materia, quidquid illud est, sine tempore est. Sed et angelos illos sine tempore esse invenio, qui quam cito conditi, tam cito ad summum et incommutabile bonum sine intervallo temporis sunt conversi. Alioquin in culpa fuissent, si vel ad modicum ab eo vacassent, cum quo incommutabili charitate solidati facti sunt, immutabiles gratia, non tamen natura. Sunt enim creatura. Deum quippe sine tempore et loco semper aspiciunt; a qua beatitudinis contemplatione nunquam et nusquam resiliunt aut defluunt; et tamen ejus jussa in inferioribus peragunt, et membris Ecclesiae usquequaque deserviunt, teste Veritat
Abbreviated transcription (Latin):
Memꝰ ⁊ nos sp̃m sciencie ut mundi pͥncipes ꝯscłi potestates
erudiat. et eoꝵ corda possideat. no sublime sapłant. nͨ in
ĩ certo diuitiarũ cõfidant. s aut possossis sdm dm̃ u̾tant᷑
ubono. aut possessa relinq̃ntes libere feruiant soli de. Ii

Expanded text:
Oremus et nos Spiritum scientiae, ut mundi principes et saeculi potestates Oremus et nos Spiritum scientiae, ut mundi principes et saeculi potestates erudiat, et eorum corda possideat, ne sublime sapiant, ne in incerto divitiarum confidant, sed aut possessis secundum Deum utantur in bono, aut possessa relinquentes, libere serviant soli Deo. XI
Abbreviated transcription (Latin):
uespã dum dolent qd̾ defluxert̃e ꝑ calꝑam. habent mane re¬
nob cõsilio miserata subuenidt. ut a uitioꝵ noragĩe retͣctos.
t̾ram sructifera nos sibi constituat: q̃ caritatis gͥ mina ed̾e¬
ñ desistat. In sp̃u fortitudis facie d̾s celi luminaria. eos ui
racula. hii habent uesꝑam ꝙͣ ĩ p̃senti desudant a dn̾sun scan¬
splendore uͥtutũ ninuo choruscãe. qͦ ⁊ alios llustrant. Suppli
darescat uͥq fides catholica. ⁊ caritatis lampas cutũqͣꝙ te
creant᷑. dũ qͥdam etiã ĩ młta rexĩ ambitidẽ scłariũ positi: no
pisces ĩ aqͥs pis uuũt morib. ⁊p̃bando subsidia ministrq̃t
lidelib Qͥ dam uͦ ab iectis mundialib illetehͥs ad panꝑta¬
tem xp̃i confugiunt. ꝯ pennis uͥtutũ ab aqͥs ad celum ca¬
ritatis aura conscendũt. Eis est uesꝑa: male̾ assueta pon¬
pc scłaris illecebra. eis  mane: fidei uͥtꝰ indefessa. eis
est dies posito diuitiarũ pond̾e. cõscensus lib̾ ad etthera.

Expanded text:
 dum dolent quod defluxerint per culpam. Habent mane renobis consilio miserata subveniat, ut a vitiorum voragine retractos, terram fructiferam nos sibi constituat, quae charitatis germina E Quartus. In spiritu fortitudinis facit Deus coeli luminaria, eos vidracula. Hi habent vesperam, qua in praesenti desudant adversus scansplendore virtutum nimium coruscant, quo et alios illustrant. Supplicclarescat ubique fides catholica, et charitatis lampas circumquaque creantur, dum quidam et in multa rerum ambitione saecularium positi, ut pisces in aquis, piis vivunt moribus, et praebendo subsidia ministrant fidelibus. Quidam vero, abjectis mundialibus illecebris, ad paupertatem Christi confugiunt, et pennis virtutum ab aquis ad coelum charitatis aura conscendunt. Eis est vespera male assueta pompae saecularis illecebra. Eis est et mane fidei virtus indefessa. Eis est et dies, posito divitiarum pondere, conscensus liber ad aethera.
Abbreviated transcription (Latin):
I xp̃o ꝑ caritatẽ: nõ ꝑ pene tinore. Bonũ÷ itaq trnore dñi a pec¬
catis tir̃is penitẽdo redire. meliꝰ aũt ne dm̃ offendamꝰ timore ip̃nts¬
pcc̃a uitare. optimũ aut timore dñi eo usq ꝓuehi. ne ułt̾iꝰ ad culpã pos¬
simꝰ ꝑ tͣhi. Complebit᷑ ħ ĩ resurrectõe generali. qndo ultimũ cũ cet̾is elec¬
tũ: incorruptibili gła d̾s ordi coronabit. Ries illa ulła seq̃nte uesꝑa. sine
Recens ista pͥmoꝵ septẽ dier̃ ãnotatõ. te pensare ꝯmoneat: qͥa his qͣsi
septẽ signacuł lib̾ geneseoᷤᷤ in suo pͥncipio signatꝰ fuerat. q̃ nemo ꝑ se
solu̾e potuit. donet agnꝰ ille qͥ cdaudit ⁊ nemo aꝑit. aꝑit ⁊ nemo clau¬
ñ desino. uñ subito in m̃te creatoris accessit: ut faceret qd̾ ante nõ fecit
Quod ante uł subito actũdis ĩ do̾: te nimis ĩ cõsid̾atum
uideo. Ante enĩ ⁊ subito si bñ ꝑpendis : signa sunt temꝑis. thõ ÷ certe¬

Expanded text:
 per charitatem, non per poenae timorem. Bonum est itaque timore Domini a peccatis nostris poenitendo redire; melius autem, ne Deum offendamus, timore ipspeccata vitare; optimum autem timore Domini eo usque provehi ne ulterius ad culpam possimus detrahi. Complebitur hoc in resurrectione generali, quando ultimum cum caeteris electum incorruptibili gloria Deus coronabit. Dies illa, nulla sequente vespera, sine . Recens ista primorum septem dierum adnotatio te pensare commoneat, quia his quasi septem signaculis liber Geneseos in suo principio signatus fuerat, quae per se solvere nemo potuit, donec Agnus ille qui claudit et nemo aperit, aperit et nemo claunon desino unde subito in mente Creatoris accessit, ut faceret quod ante non fecit. Quod ante vel subito attendis in Deo, te nimis inconsideratum video. Ante enim et subito, si bene perpendis, signa sunt temporis. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
re: penitentes oꝑtet cõsug̾e. uͭ qͥ p̾cando ligare se potuerũt. si
ĩfideł uł ĩpiꝰ claues eccl̃ie cõtẽp̃nit. ⁊ qͥ ꝑ eos qͥb eccł̃ia cõmissa:
itaq dr. qͥ p̾cauerit ĩ pr̃mͦ aut ĩ filiũ a qͥb ꝓ identitate ce̾ncie
cõsugerit. que ĩ spũ sc̃õ pcc̃a dimittit. Qd̃ si cõtep̃serit donum
sp̃c scĩ quẽ ad soluendũ mat̾ ecclia accep̃: dãpnãdꝰ remanet

Expanded text:
re, poenitentes oportet confugere; ut qui peccando ligare se potuerunt, sed impius, claves Ecclesiae contemnit; et qui per eos quibus Ecclesia commissa est, itaque dicitur: Qui peccaverit in Patrem aut in Filium, a quibus pro identitate essentiae confugerit, quae in Spiritu sancto peccata dimittit. Quod si contempserit donum Spiritus sancti, quem ad solvendum mater Ecclesia accepit, damnandus remanet
Abbreviated transcription (Latin):
rimis ĩ fundit. ħ aũt ĩ pͥmis .uii. dieb pͥmo factũ: eiꝰ inspiran¬
te gr̃a uideamꝰ. Moy se ꝯͥppe referente legimꝰ. qͥa dixit d̾s
nał ÷ creat᷑a. diuisa: a teneb̾s. cadenti ⁊t suꝑbie ñ cõsensit. s hu¬
milit̾ subiecta dũo sapient̃ adhesit. habet uesꝑã in sue mu¬
tabilitatis nat᷑a ÷ it creat᷑a. S mane fit: suscepta sp̃c sapĩe
ens effecta. creatorẽ ñ ꝑ creat᷑ami. s potiꝰ creat᷑am ꝑ creatoren
ꝑ ꝑcc̃m homie in exiliũ deito. int̾ mundialiũ fluctꝰ erroꝵ diui¬
ne scͥpte firmauit eloqͥum. qd̾ recte dr̃ celum. qͥa multimoda sacͣm̃
toꝵ copia uariatũ. habet uesꝑam ĩ historia lit̾ali. mane ĩ doc¬
tͥna morali. diẽ in allegoria pititali. hic attende qd̾ cũ ꝑ cet̾os dies
qͥa scd̾e opꝰ dici ñ ĩ ip̃a scdi: s potiꝰ in t̾cia uideo cõsũmatũ. Aque enĩ ĩ
scd̾a die dicunt᷑ diuise. he scilicet que sub firmam̃to sunt: ab his

Expanded text:
imis infundit. Hoc autem in primis septem diebus primo factum, ejus inspirante gratia, videamus. Moyse quidem referente, legimus quia dixit Deus: humiliter subjecta Domino sapienter adhaesit. Habet vesperam in suae mutabilitatis natura. Est enim creatura. Sed mane fit, suscepta spiritus sapens effecta. Creatorem non per creaturam, sed potius creaturam per Creatorem per peccatum homine in exsilium dejecto, inter mundalium fluctus errorum divinae Scripturae firmavit eloquium, quod recte dicitur coelum, quia multimoda sacramentorum est copia variatum. Habet vesperam in historia litterali, mane in doctrina morali, diem in allegoria spiritali. Hic attende quia, cum per caeteros dies quia secundae opus diei non in ipsa secunda, sed potius in tertia vidit consummatum. Aquae enim in secunda die
Abbreviated transcription (Latin):
sibi sepulcra. ut ꝑ ħ sua testarent᷑ corꝑa de morte ad uitã resurrect᷑a et
mandabant posteris. ut sua in scõꝵ tumuł humarent corꝑa. qͣtinꝰ eis ungant᷑
ĩ tesurreccoẽ: quos imitati sunt fide. hinc : qd̾ mat̾ eccłia suis parat defin̾ie
um die noctuq diuinũ celebͣt officiũ. ut spͣali memoria sibi ꝯmissos ꝯm̃det

Expanded text:
sibi sepulcra, ut per hoc sua testarentur corpora de morte ad vitam surrectura, et sibi sepulcra, ut per hoc sua testarentur corpora de morte ad vitam surrectura, et mandabant posteris ut sua in sanctorum tumulis humarent corpora, quatenus eis jungantur in resurrectione quos imitati sunt fide. Hinc est quod mater Ecclesia suis parat fideum die noctuque divinum celebrat officium, ut speciali memoria sibi commissos comme
Abbreviated transcription (Latin):
s intͣ ip̃m cͤrunt. quẽ semꝑ amando ꝯspiciut̃. Mouent᷑ itaq dũ nõ sũt u̾q.
moti caritate ñ necessitate. ⁊ semꝑ stant: qͥa semꝑ amant. merito gͦ eccła
uͥq t̾rarũ diffusa. ad eos suis ĩ netessitatib clamat. cum se uͥq ab eis audiri
cognoscat. ⁊ eos sibi ad ẽẽ pat᷑cinando senciat. Qͦs dum uen̾at᷑ ⁊ amat. ĩ scĩs
sc̃m̃ qͥ scõs fecit honorat. ⁊ colit ⁊ p̃dicat. ⁊ ad eoꝵ pacẽ spe certa suspirat.
cũ qͥb suam głificatõnẽ corꝑm ĩ resureͣciõe ꝯmuni expͨtat. sic̃ apłc cla¬
mat. Saluatorẽ exp̾tamꝰ dñm .i.x. qͥr.c. h .n. ꝯ.c.c. sue. Q enĩ expͤtatꝰ ÷ uͭ¬
ĩ p̃senti rediisieret: exp̾tat᷑ in fut᷑o᷑. ut quos redemit głificet. ¶s sic̃ uñ
uoluit treare potuit. sic uͥcumq positos seu disꝑsos in sine mundi suoꝵ ad
uitam cineres suscitabit. ꝓ spe ista patres autiqͥ diligenti cura parabãt

Expanded text:
onspiciunt. Moventur itaque dum non sunt ubique moti charitate, non necessitate; et semper stant, quia semper amant. Merito ergo Ecclesia ubique terrarum diffusa ad eos suis in necessitatibus clamat, cum se ubisque ab eis audiri cognoscat, et eos sibi adesse patrocinando sentiat: quos dum veneratur et amat, in sanctis sanctum qui sanctos fecit honorat, et colit, et praedicat, et ad eorum pacem spe certa suspirat, cum quibus suam glorificationem corporum in resurrectione communi exspectat, sicut Apostolus clamat: Salvatorem exin praesenti redimeret, exspectatur in futuro, ut quos redemit glorificet: quos sicut unde voluit creare potuit, sic ubicunque positos seu dispersos in fine mundi suorum ad vitam cineres suscitabit. Pro spe ista patres antiqui diligenti cura parabant
Abbreviated transcription (Latin):
effectũ licet aliqñ subtͣhere. Inde ÷ qd̾ in uet̾i testam̃to ꝑmissũ ÷ odire ĩimi¬
cos. ñ qͥd̃ ꝑ affectũ. ne fiat contͣ mandatũ. s subtͣhendo effectum. Scd̾m ħ
ñ intbant ad gentes p̃pucium habentes. ħ otiã ad rigorẽ iusticie sepe sit
ĩ eccłia. ñ odii ꝑu̾sitate. s caritatis dispensatõe. Aliqñ enĩ eccłia quos
diligit: ab officio suspendit. aliqñ qͦs amat ex cõmunicat. ħ ip̃e dñs agẽ¬
dum ostendit. qͥ flagellat omẽm filium quẽ recipit. mortificat. ut tu¬
uisicet ꝑ ciri ut sanet. humiliat ut exaltet. s qm̃ caritate facit. oĩa bñ fac̃¬

Expanded text:
icet aliquando subtrahere. Inde est quod in Veteri Testamento permissum est odire inimicos, non quidem per affectum, ne fiat contra mandatum, sed subtrahendo effectum. Secundum hoc non intrabant ad gentes praeputium habentes. Hoc etiam ad rigorem justitiae saepe fit in Ecclesia, non odii perversitate, sed charitatis dispensatione. Aliquando enim Ecclesia quos diligit ab officio suspendit, aliquando quos amat, excommunicat. Hoc ipse Dominus agendum ostendit, qui flagellat omnem filium quem recipit; mortificat ut vivificet, percutit ut sanet, humiliat ut exaltet: qui quoniam charitate facit, omnia bene fac
Abbreviated transcription (Latin):
tib angłis ita ut ip̃i in ꝑsona sc̃õꝵ appareãt hominib ⁊ uice scõꝵ humanis as¬
sint necessitatib. Ed miraris: In ꝑsona qͥd̃ dñi angłos leginꝰ apparuisse pa¬
tb q̃ ⁊ uice dñi loq̃bant᷑. ⁊ uice dñi adorabant᷑. Nescis ꝙ sp̃c illi angłici sunt ad¬
ministͣtorii oꝑante sũmo opifice ĩ minist̾ium scõꝵ missi: Nescit q petͦ de car¬
cere uenienti ⁊ ad hostiũ pulsanti puella occͣrit. ⁊ tam̃ p̃nimio gaudio
cũ ei ñ aꝑiret intro recuc̾rit. dicens petrũ adeẽ forib responsũq ẽ ei qͥa pe

Expanded text:
angelis, ita ut ipsi in persona sanctorum appareant hominibus, et vice sanctorum humanis adsint necessitatibus. Quid miraris? In persona quidem Domini angelos legimus apparuisse patribus; qui et vice Domini loquebantur, et vice Domini adorabantur. Nescis quia spiritus illi angelici sunt administratorii, operante summo opifice, in ministerium sanctorum missi? Nescis quia Petro de carcere venienti et ad ostium pulsanti puella occurrit, et tamen prae nimio gaudio, cum ei non aperiret, intro recucurrit, dicens Petrum adesse pro foribus, responsumque est ei quia Pe
Abbreviated transcription (Latin):
caritate seruat᷑. Scͥptũ: enĩ. Ꝙ dicit se dm̃ dilig̾e ⁊ mandata eiꝰ ñ custo¬
dit mũdax ẽ. Qre qͥ nõ seruat mandatũ: ñ amat mandaterẽ dm̃. Silec¬
tio uamꝙ dĩ causa ⁊ sequentis. seqr enĩ dilectõ ꝓximi ex amore dei.S ꝙ
amor dĩ ñ agnoscit᷑. nͥ amore ꝓximi monstret᷑. p̃cedit ista effectu ext̾ior.
p̃tedi ila asfectu iut̾iori. p̃cedit eͦ dilectio dĩ pietate m̃tis. seqr dilectio

Expanded text:
t enim: Qui dicit se Deum diligere, et mandata ejus non custodit, mendax est . Quare qui non servat mandatum, non amat mandatorem Deum. Dilectio itaque Dei causa est sequentis. Sequitur enim dilectio proximi ex amore Dei. Sed quia amor Dei non agnoscitur nisi amore proximi monstretur, praecedit ista affectu exteriori, praecedit illa af
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrtimũ diligt̾it. Incipit a dõ. nutͥtur ĩ ꝓximo. In electis habet iniciũ cari¬
tas in tpt̃e. in eisoẽ ꝑficit᷑ in et̾uitate. N aũt iam ĩ et̾nitate eam ad epti st̃:
cũ ap̃o beati uiuũt. Dic enĩ ait. Ubi ego sum: illic ⁊ minisf m̃s erit ħ desi¬
ñ oramꝰ ĩmo ut ꝓ nob̾ orent nob̾ ꝙ subueniãt eos humilit̾ petimꝰ. qͥ eoꝵ in¬
pensa perentib beneficia sub eodẽ tpr̃e ꝑ diu̾sa t̾rarũ spacia cernimus.

Expanded text:
imum diligit. Incipit a Deo, nutritur in proximo. In electis habet initium charitas in tempore, in eisdem perficitur in aeternitate. Qui autem jam in aeternitate eam adepti sunt, cum Christo beati sunt. Sic enim ait: Ubi ego sum, illic et minister meus erit . Hoc desinon oramus; imo ut pro nobis orent, nobisque subveniant, eos humiliter petimus, qui eorum impensa petentibus beneficia sub eodem tempore per diversa terrarum spatia cernimus.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa id ip̃m qd̾ d̾s est minime sũt. nͨ oĩo tam̃ nõ st: q licet mutabilia. a dõ tam̃
facta sunt. Qb his gͦ que uere ñ sunt: renocandi sumꝰ. ut ei qͥ uere ẽ sin¬
głarit̾ hereamꝰ. S ad ħ qͥa inualidi sumꝰ. mediatorẽ di ⁊ hominũ dñm iħm
xp̃m adoremꝰ qͥ fortitudĩem suam ĩfirmitati nr̃e miscuit. ⁊ ĩfirmitatem
nrãm sua fortitudĩe ꝯfirmauit. hinc ẽ qd̾ nob in p̃senti uita pascendis.
ueritas eiꝰ tͣdit᷑ in sacram̃tis. s in et̾na uita nob̾ ip̃a dabit᷑. nõ in sacram̃tiᷤ.
s manifesta. nõ inrtͣnsitu. s ꝑpetua. Int̾.Ouii interim u̾samui

Expanded text:
quia idipsum quod Deus est, minime sunt; nec omnino tamen non sunt, quia, licet mutabilia, a Deo tamen quia idipsum quod Deus est, minime sunt; nec omnino tamen non sunt, quia, licet mutabilia, a Deo tamen facta sunt. Ab his ergo quae vere non sunt revocandi sumus, ut ei qui vere est singulariter haereistum adoremus, qui fortitudinem suam infirmitati nostrae miscuit, et infirmitatem nostram sua fortitudine confirmavit. Hinc est quod nobis in praesenti vita pascendis veritas ejus traditur in sacramentis; sed in aeterna vita nobis ipsa dabitur, non in sacramentis, sed manif
Abbreviated transcription (Latin):
da diuina. s tm̃ dispensat᷑ ad ꝑagenda p̃sentis uite negotia. ut ẽ. artes disc̾e.
arare. edificare. ⁊ cet̾a talia. Qͣm mlta eciam de sp̃ualiũ seu corꝑaliũ nat᷑a
norunt disserere. s ꝑnitiose dum sine caritate. Ista qͥd̾ sunt bona de nat᷑e bo¬
no ueniencia. que d̾s tam bonis ꝙͣ. mał ꝓut uult accõmodat. Raꝑe aũt seu
furari. ꝑdere ⁊ luxuriari. ⁊ cet̾a huiꝰ modi. neqͣqͣm d̾s instituit. ideoq noc ꝑti¬
nent ad sub̾am uite p̾sentis. Nõ sunt qͥd̾ a dõ. s maculant uitam que ẽ a do̾.
malum utiq qͥa a d̾o nõ est. nec res. nec eẽncia ẽ. qͣre nom̃ tm̃ est. Si enĩ res¬
bona a bono sunt. Sonũ aut̃ sũmũ qd̾ nõ est factum. ideo uere ẽ: qͥa ĩꝯmuta¬
bile est. Ea uͦ que facta sunt. nec oĩo sunt. nec oĩo nõ sunt. Om̃io qͥd̾ nõst̾:

Expanded text:
da divina, sed tamen dispensantur ad peragenda praesentis vitae negotia, ut est artes dicere, da divina, sed tamen dispensantur ad peragenda praesentis vitae negotia, ut est artes dicere, arare, aedificare, et caetera talia. Quam multa etiam de spiritualium seu corporalium natura norunt disserere, sed perniciose, dum sine charitate. Ista quidem sunt bona de naturae bono venientia, quae Deus tam bonis quam malis prout vult, accomodat. Rapere autem seu furari, perdere et luxuriari, et caetera hujusmodi nequaquam Deus instituit, ideoque nec pertinent ad substantiam vitae praesentis. Non sunt quidem a Deo, sed maculant vitam quae est a Deo. Malum itaque, quia a Deo nobona a bono sunt. Bonum autem summum, quod non est factum, ideo vere est quia incommutabile est. Ea vero quae facta sunt, nec omnino sunt, nec omnino non sunt. Omnino quidem non sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sic ⁊ dñs de qͥbusdam dicit Uos ex patre diabolo estis. nõ qͥdem nat᷑a s tm̃
malitia. Et si nesciamꝰ disserere quomͦ anima ꝑuuli seminalit᷑ gn̾ati. tã
cito pectat. qͣm cito ĩ carne uiuit scimꝰ tam̃ qͥa apłc ꝯfirmat qd̃ om̃is
pectat. ⁊ eget er̃a dei. Qͥa uͦ nlła peccat aute carnẽ. ulła pꝰ carnẽ. s dũ
carnem corruptibilem uiuificat. in carne ⁊ cum carne solũmodo p̾cat.
rette dicit apłe om̃s p̾casse in adam .i. ĩ carne traducta de acdam. Dĩis gͦ aĩa
unita carni de adam uenienti. iuxta apłm pcc̃m incrit. ꝯtaptiua rema¬
net sub mole pc̃ci. nͥ eam dum in carne uiuit releuet mĩa xp̃i. Scͥptũ÷¬
sinit ẽẽ lib̃m. Dum enĩ p̾cato fit subditũ: ꝑdit posse bonũ. S pꝰ amissam lib̾¬
tatem. ñ amittens nom̃ tenet ⁊ ratõnem. nõ que sit ꝑ se idonea ad cõsequẽ¬

Expanded text:
Sic Dominus quibusdam dicit: Vos ex patre diabolo estis , non quidem natura, sed tantum Sic Dominus quibusdam dicit: Vos ex patre diabolo estis , non quidem natura, sed tantum malitia. Et si nesciamus disserere quomodo anima parvuli seminaliter generatur, tam cito peccat, quam cito in carne vivit: scimus tamen quia Apostolust eget gratia. Quia vero nulla peccat ante carnem, nulla post carnem, sed dum carnem corruptibilem vivificat, in carne et cum carne solummodo peccat: recte dicit Apostolus omnes peccasse in Adam, id est in carne traducta de Adam. Omnis ergo anima unita carni de Adam venienti juxta Apostolum peccatum incurrit, et captiva remanet sub mole peccati, nisi eam dum in carne vivit, relevet misericosinit esse liberum. Dum enim peccato fit subditum, perdit posse bonum; sed post amissam libertatem, tenet nomen, tenet et rationem, non quae fit per se idonea ad consequen
Abbreviated transcription (Latin):
animata qͣm d̾s unicuiq hominũ infundit. nõ sub p̾candi necessitate cõ¬
pͥmit. s eam cum lib̾tate arbitrii rationalem efficit. Cum itaq anima pͥ¬
mũ peteat. que arbitͥ lib̾tate ꝯstat p̃dita. ułła qͥd̃ necessitate. nec di qͥ no¬
centem ulłam facit. nec sua. nam lib̾a fuit. s ꝓpͥa uoluntate pec̃m incurrit.
Ds enĩ sic̃ notentẽ ũ facit. sic nec dãpnat ĩnocentem. Constat qͥd̾ qͥa dum
uiuificat carnem de adam seminalit̾ uenientẽ. qͣm cito ꝑ animã caro uiuit.
mox incentua cõcupiscencie que ĩ adam corrupta ꝯtͣxit. uiuificanti se sp̃ui
ĩportuna sugg̾it. Huic dum sp̃c pͥmo uoluntarie ꝯsentit. pꝰ ꝯsuetudĩem ĩ¬
pendit. cõsuetudĩe uͦ molita: necessitatem ĩ currit. hinc ÷ qd̾ anima par¬
uuli pͥmo sensib corꝑeis. ratione sopita se toram impendit. Unde bene dr᷑¬
adam. t̃. ꝑ ꝓpͥetatem nat᷑e. s ꝑ sumilitudĩem culpe. ⁊ participationẽ pene.

Expanded text:
animam, quam Deus unicuique hominum infundit, non sub peccandi necessitate comprimit, sed eam cum libertate arbitrii rationalem efficit. Cum itaque anima primum peccat, quae arbitrii libertate constat praedita, nulla quidem necessitate, nec Dei, qui nocentem nullam facit, nec sua, nam libera fuit; sed propria voluntate peccatum incurrit. Deus enim sicut non facit nocentem, sic nec damnat innocentem. Constat quidem quia, dum vivificat carnem de Adam seminaliter venientem, quam cito per animam caro vivit, mox incentiva concupiscentiae, quae in Adam corrupta contraxit, vivificanti se spiritui importuna suggerit. Huic dum spiritus primo voluntarie consentit, post consuetudinem impendit, consuetudine vero inolita necessitatem incurrit. Hinc est quod primo sensibus corporeis, ratione sopita, se totam impendit. Unde bene ded per similitudinem culpae et participationem poenae.
Abbreviated transcription (Latin):
unt q̃dam que uͭ sen¬
sib corꝑis. nͨ ratione m̃tis. ĩ hac mtali uita cognoscimꝰ: s sola
fidei notitĩe uidemꝰ. fidei sane cognitio eo÷ uerior: qͦ diuina aut¬
coritate sub nixa ualidior. In his nãq q̃ sensu carnis capimꝰ
sepissime fallumͣ. et dũ carnis corrupte molestia: nr̃e carꝰ
nis m̃tis ocłos instant̃ reũberat. pauca qͥdẽ sũt q̃ ratio nr̃a rec¬
te diffinat. s sola fides catholica certissime nouto: qͥcqͥd
mat̾ eccłia sp̃u dñi docente ꝑcepit. ħ ĩdubitant̾ annũciat
dm̃ ĩ tͥnitate unũ. ĩ unitate᷑ tͥnum. Quẽ nͨ unitas solitariũ¬

Expanded text:
unt quaedam quae nec sensibus corporis nec ratione mentis in hac mortali vita cognoscimus, sed sola fidei notione videmus. Fidei sane conditio eo verior est, quo divina auctoritate subnixa validior. In his namque quae sensu carnis capimus, saepissime fallimur; et dum carnis corruptae molestia nostrae mentis oculos instanter reverberat, pauca quidem sunt quae ratio nostra recte diffiniat. Sed sola fides catholica certissime novit quidquid mater Ecclesia, Spiritu Domini docente, percepit. Hoc indubitanter annuntiat Deum in trinitate unu
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ: qd̾ pꝰ modũ caritate ꝑ fectẽi ꝑpetuo uidebimꝰ. Hinc ait
apłs. Cum aut̃ uen̾it qd̾ ꝑfectũ ÷ euacuabit᷑ qd̾ ex parte ẽ.
Ne mireris gͦ si minꝰ uidendo laboramꝰ. qͣm diu it ex parte su¬
mꝰ : ĩ ꝑ fecte uidemꝰ. ħ aũt ĩꝑfecto tandẽ euacuato: ĩ alia
uita ꝑfecte uidendo qͥescemꝰ in toto ħ ÷ ĩ dõ. Audi attestantẽ
apłm. tũc inqͥt cognoscã sic̃ et cognitꝰ sum. Ibi ꝑ ip̃am p̃sen¬
ciam ĩ cõmutabił ueritatis. dm̃ prem cũ u̾bo eiꝰ unigenito
⁊ amboꝵ sp̃u sc̃o ita plene cognoscemꝰ: ut ĩ cõparatiõe illiꝰ
cognitionis nos ip̃os ĩ p̃senti uita ꝑ modicũ agnoscamꝰ. Cũ
itaq illd̾ in effabile qd̾ ÷ d̾s. ut cũq in p̃senti uita eloqͥ uolumꝰ
ore ꝓfertur: ꝓ fidei ueritate tͤs ꝑsonas dm̃s. ñ ut disseramꝰ

Expanded text:
. Hinc ait Apostolus: Cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . Ne mireris ergo si minus videndo laboramus. Quandiu enim ex parte sumus, imperfecte videmus. Hoc autem imperfecto tandem evacuato, in alia vita perfecte videndo, quiescemus in toto, hoc est, in Deo. Audi attestantem Apostolum: Tunc, inquit, cognoscam, sicut et cognitus sum . Ibi per ipsam praesentiam incommutabilis veritatis Deum Patrem cum Verbo ejus unigenito et amborum Spiritu sancto ita plene cognoscemus, ut in comparatione illius cognitionis nos ipsos in praesenti vita permodicum agnoscamus. Cum itaque illud ineffabile quod est Deus utcunque in praesentore profertur, pro fidei veritate tres personas dicimus, non ut disseramus
Abbreviated transcription (Latin):
aliud facere ꝙͣ. qd̾ habet ĩ se original cͣsus. scu ꝯsueta ratõ cͤat᷑e. Nec
tam̃ de reb facit qd̾ de eis sieri posse nõ pusuit. Hinc est qd̾ de uͥga
moysi subito serpens fieri ⁊ de serpente uͥga potuit. Hinc ẽ qd̾ uͥga
aaron sine gmĩe. sine humore. siue t̾ra subito potuit florere. fruc¬
tumq fac̾e. Hinc auꝰ ⁊ sterił feciuidat᷑. hinc ⁊ asina loqͥt᷑. Seruat
nainq sibi ip̃e ĩ reb qͥs condidit. ut ista ⁊ his similia ex eis facere
possit. sic̃ ip̃e nouit. N et enĩ ex eis talia faceret: si nõ posse ex eisita
fieri p̃fixisset. habet gͦ om̃ipotens ap̃ se lib̾as suoꝵ oꝑũ efficatias. qͥ
omĩa q̃ uult facit. ⁊ facta ꝓ uoluntate sua disponit. In ħ gn̾e illa gr̃a

Expanded text:
consueta ratio creaturae. Nec tamen de rebus facit quod de eis fieri posse non possit. Hinc est quod de virga Moysi subito serpens fieri et de serpente virga potuit. Hinc est quod virga Aaron sine germine, sine terra, sine humore, subito potuit florere fructumque facere. Hinc anus et sterilis fecundatur, hinc et asina loquitur. Servat namque sibi ipse in rebus quas condidit, ut ista et his similia ex his facere possit, sicut ipse novit. Nec enim ex his talia faceret si non posse ex his ita fieri ipse praefixisset. Habet igitur Omnipotens apud se liberas operum suorum efficacias, qui omnia quae vult facit, et facta pro voluntate su
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. ꝓuidenciã d̾i sequor. nemo mͥ ĩputet si pecco. qͥd̾ d̾s ꝓuidit:
tati obnoxiã. qͣm scimꝰ ex diuina ꝓuidencia factã in suo gen̾e libe.¬
ram. Qd̃ gͥ p̾cas: de pͣuitate uoluntatis tue ꝓcedit. nõ ꝓuidencia
cogit. unde m̾ito culparis. Sciendum qͦ est qͥa qͥsimł om̃ia cõdi¬
dit. causales qͥsdam ratõnes mundo ꝯclusit. qͥb nõ suã porenciam
subdidit. si eas sua sub potencia religauit. Nosti qͥppe hominẽ
a pueritia ad iuuentutẽ. a iuuentute ad senectutẽ. ꝓ causis huma¬
ne nat᷑e pꝰse ꝓced̾e. s utrũ ita ꝓcedat: pendet ex suꝑna uolunta¬
te Sausas u̾ero qͣs tis mñ sua uoluntate ap̃ se tenuit. nõ pendẽt
ex causis qͣs mund̾o iudidit. Guis namq ꝯsiliũ manẽs ĩ mobile
mutat aliqͣndo ꝯsuete cͤsum inferioris nat᷑e. ħ sane mutacio est
nõ sig̃sicant in dõ passionẽ:: s rerũ mutacionẽ. qͦs mutat scd̾ m

Expanded text:
dicens: Providentiam Dei sequar. Nemo mihi imputet si pecco. Quod Deus praevidtati obnoxiam, quam scimus ex divina providentia factam in suo genere liberam. Quod igitur peccas, de pravitate voluntatis tuae procedit, non Providentia cogit: unde merito culparis. Sciendum quoque est, quia qui simul omnia condidit, causales quasdam rationes mundo conclusit; quibus non suam potentiam subdidit, sed eas sua sub potentia religavit. Nosti quippe hominem a pueritia ad juventutem, a juventute ad senectutem pro causis humanae naturae posse procedere; sed utrum ita procedat, pendet ex superna voluntate. Causae vero quas Deus in sua voluntate apud se tenuit, non pendent ex causis quas mundo indidit. Ejus namque consilium manens immobile mutat aliquando consuetae cursum inferioris naturae. Haec sane mutatio est non significant in Deo passione
Abbreviated transcription (Latin):
a dõ aũsa uoluntate cadentib arbit̾um ratõnis culpa depͥmit᷑
nõ. om̃ino collit᷑. uñ qͥa errat m̾uto cũlpat᷑. Nõne suꝑiꝰ audisti qd
legib informauie. cui dñs p̃cepta dedit. q̃ ip̃a ꝓ ratõne qͣ pminet seruan¬
da decernit q̃ deternens seruare debuit ⁊ libere potuit ip̃o adiuuan¬
te qͥ dedit. a quo ⁊ eẽ ⁊posse huĩt. hanc lib̾catẽ si p̾cando amittimꝰ:
nob̾ eã reꝑare nõ pꝰsumꝰ. s gr̃ã dĩ indigemꝰ q̃ sola pot̾ lapso ᷤᷤ erig̾e:

Expanded text:
a deprimitur, non omnino tollitur. Unde, quia errat, merito culpatur. Nonne superius audisti quod legibus informavit, cui Dominus praecepta dedit, quae ipsa pro ratione qua praeeminet servanda decernit, quae decernens servare debuit et libere potuit, ipso adjuvante qui dedit a quo et esse et posse habuit. Hanc libertatem si peccando amittimus, nobis eam reparare non possumus, sed gratia Dei indigemus, quae sola potest lapso
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est qd̾ dixisti᷑ quomͦ uult om̃s
homĩes saluos fieri. qͥ nõ om̃s saluos facit : maloꝵ młtitudiẽm per¬
ire c̾nimꝰ. bonos uix aliqͦs ĩuenimꝰ. ReSp̃. I Stud ita dictum
Stud ita dictum
uoluerit. Inde
monet apłs. ut oret᷑ ꝓ om̃ib maxĩe ꝓ regib ⁊ dicit boñ eẽ hoc
corã saluatore nr̃o dõ. Sic̃ enĩ in adam om̃s moruuit᷑ ita ⁊ ĩ xͦ

Expanded text:
Quid est quod dixisti? Quomodo vult omnes homines salvos fieri qui non omnes salvos facit? Malorum multitudinem perire cernimus, bonos vix aliquos invenimus. RESP. Istud ita dictumstud ita dictum uerit. Inde monet Apostolus, ut oretur pro omnibus, maxime pro regibus; et dicit bonum esse hoc coram Salvatore nostro Deo. Sicut enim in
Abbreviated transcription (Latin):
uob modis solet necessitas assignari. Dicit᷑ enĩ simplex una. cõ¬
ditional uͦ alt̾a. Simplex: ut om̃e corpꝰ ẽ palpabile. ħ enĩ simplicit᷑
 neceẽ : sine om̃i ꝯditõe. absq ulla det̾minatoe. Conditõnał autẽ
ut dum. aliquẽ scio leg̾e: eum leg̃e ÷ neceẽ. Necẽẽ dico nõ ꝓ nat᷑a le¬
gentis. s. ꝓ adiectoẽ ꝯditoĩs. Qd̾ enĩ te certũ est scire nõ pot̾ alit̾ eẽ.
te tc̃ alit̾ sare. Legentẽ qͥppe uoluntarie: ułba necessitas facit leg̾e
quẽ tam̃ dum scio leg̾e ꝓ lege ꝯditoñis leg̾e neceẽ. Sĩc ꝯdiuina ꝓui
dencia dũ p̃sens aliqͥd cõsid̾at. illd̾ ita tc̃ ẽẽ necessario ꝯstãt. tã ⁊ sumre
uisa nlła nat᷑e sit necessitas. Ratõnal sane cͤat᷑a ꝓsue lib̾tatis nat᷑a cõ¬
stat absoluta. qͣm si ad diuinũ ꝯtuitũ referas sit necessarid ꝓ certiᷤ¬
sima diuine notionis ꝯstancia. Res eqͥdẽ licet ut ꝓuise sunt existen

Expanded text:
uobus modis solet necessitas assignari. Dicitur enim simplex una, conditionalis vero altera. Simplex, ut omne corpus est palpabile. Hoc enim simpliciter est necesse, sine omni conditione, absque ulla determinatione. Conditionalis autem, ut, dum aliquem scio legere, eum legere est necesse. Necesse dico, non pro natura legentis, sed pro adjectione conditionis. Quod enim te certum est scire, non potest aliter esse, et te tunc aliter scire. Legentem quippe voluntarie nulla necessitas facit legere; quem tamen dum scio legere, pro lege conditionis necesse est legere. Sium praesens aliquid considerat, illud ita tunc esse necessario constat, tametsi in re visa nulla naturae sit necessitas. Rationalis sane creatura pro suae libertatis natura constat absoluta: quam si ad divinum contuitum referas, fit necessaria pro certissima divinae visionis constantia. Res eq