comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& matre : Tantum xp̃m incarnatione hominis
sus cepisse : Namidẽ apostolus ad corinthi¬
as ait : Sicut mulier &x uiro Ita &uir ꝑmulierẽ :
Vnde sicut in principio generationis mulier
ex uiro sumpta est : ita & xp̃s secundum car¬
nem & matre tantum est Prima hominis
conditio est : quia primus homo nonẽ natus
sed factus : secunda delatere uiri: tertia & uiro
& semina : quartadi & hominis sine uiro defemi¬
na: Iamerat una sine uiro & femina : Altera deui¬
ro sine femina : Tertia de uiro & femina Restabat
quarta sine uiro defemina: sedisti quarta libe¬
rauittres: pactum suslece uteos quisuplege
eraut redimeret: Ipse autem sublege tã diu
fuit donec baptizatus noui testamenti incipe¬
r& euangelium p̃dicare : quia si sublege factus
non esr& non facile iudaeos ad oboedientiã ꝓuo¬
care potuiss& : promtius aũt suaelegis & sui generis
uidebantur audire spondisse doctorem sicut de
rem: gentes autem poterat alienos alege sal¬

Expanded text:
 matre tantum, Christum incarnationem hominis suscepisse. Nam idem Apostolus ad Corinthios ait: Sicut mulier ex viro, ita et vir per mulierem . Unde sicut in principio generationis, mulier ex viro sumpta est, ita et Christus secundum carnem ex matre tantum est. Prima hominis conditio, quia primus homo non est natus, sed factus. Secunda, de latere viri. Tertia, ex viro et femina. Quarta, Dei et hominis sine viro de femina. Jam erat una, sine viro et femina. Altera de viro sine femina. Tertia, de viro et femina. Restabat quarta sine viro de femina. Sed ista quarta liberavit tres, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret. Ipse enim sub lege tam diu fuit, donec baptizatus Novi Testamenti inciperet Evangelium praedicare: Qui si sub lege factus non esset, non facile Judaeos ad obedientiam provocare potuisset. Promptius autem suae legis et sui generis videbantur audire posse doctorem, sicut de rem. Gentes autem poterat alienas a lege sal
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i in laudẽ quando dicturus ẽ: uienite benȩ dicti patris
mei ꝑcipite segnũ ingła quiatunc iusti fulgebunt utsol
in reuelationem ihũ xp̃i. Hoc ẽ infuturo iuditio:
scđm carnẽ ut gabrihel archangelus beatȩ mariȩ ait :
ne nom̃ accepit. Chris ma enĩ unctio xp̃r unctus dicitur
sed sp̃a liter cui psalmista ꝓpterea unexitte dr̃dr̃ tuus
oleo gcultationis. Quidedit seoetips uo proniosis:
S ic̃ calibi idem apłrdicit: Ambulate indilestione sic̃ e p̃s

Expanded text:
revelationem Jesu Christi . In laude, quando dicturus est: Venite, benedicti Patris revelationem Jesu Christi . In laude, quando dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum. In gloria, quia tunc justi fulgebunt ut sol in revelatione Jesu Christi, hoc est, in futuro judicio. secundum carnem, ut Gabriel angelus beatae Mariae ait: Ene nomen accepit, chrisma enim unctio, Christus unctus dicitur. Sed spiritualiter, cui Psalmista: Propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo exsultationis . Qui dedit semetipsum pro nobis. Sicut et alibi i
Abbreviated transcription (Latin):
debimus eũ sicutiẽ : Vbi & peccata nob̵ non dominabit᷑
& uita a & na p̃stabit ubisplendorẽ solir & consortiũ ob¬
tinebimus angłoꝵ: Et ad uenituo cloriae oraquidĩ:
nus tuus ds̃ in sđm scđi & uncx̃ tedr̃ dr̃ tuus oleo &ultatio¬
nis : & io hannesait : In principio erat uerbũ & uerbũ
erat apud dm̃ & dr̃ erat uerbum & alia plurima de
hoc scĩssimo nomine inuenies testimonia. Cuius
& aduentũ głȩ expestamus s̃cđm ꝓmissionẽ angelicam
dicentis ad discipulor Uirigalilei quidhicstatis aspicienter
incȩlũ sic enĩ ueni& quẽ ad modũ uidistis eũ euntẽ incȩlũ
sed inilla gła expectat᷑ dequa ipre saluatorait. Cũ uene¬
rit filius hominis ingła patris & stõꝵ angłoꝵ non qđ dĩ¬
& angłoꝵ unã eẽ głam dicat sed quia tanta erit illic gła
patris inqua filius hominis adiuditiũ uenturus ẽ quae
a solis angelis capi possit uł ab illis sc̃is dequib: dicitur

Expanded text:
videbimus eum sicuti est. Ubi peccata nobis donantur, videbimus eum sicuti est. Ubi peccata nobis donantur, et vita aeterna praestabitur. Ubi splendorem solis et consortium obtinebimus angelorum. Et adventum gloriae magni Dei. tionis . Et Joannes ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , et alia plurima de hoc sanctissimo nomine invenies testimonia. Cujus et adventum gloriae exspectamus, secundum promissionem angelicam, dicentis ad discipulos: Viri Galilaei, quid hic statis aspicientes in coelum, sic enim veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Sed in illa gloria exspectatur, de qua ipse Salvator ait: Cum venerit Filius hominis in gloria Patris et sanctorum  gloriam esse dicat sed quia tanta erit illic gloria Patris, in qua Filius hominis ad judicium venturus est, quae a solis angelis capi possit, vel ab illis sanctis, de quibus dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
iustur est : &omnis qui facit iustitiam &c ipsonatus ẽ :
Dicta autem iustitia quasi iuri status cuius partes
sunt timere dm̃ uenerare religionem habere
umanitatem & pi&atem: unde & sequitur:
et piae uiuaous in hoc seculo: Iustitia enim
nem temperata sit . pi&as adiungen da est : pi&ar
enim parr est iustitiae quae ꝓpriȩ ut ait agustinus
dĩ cultus intellegitur: iustitia enim ẽ : &quitar uł
rectitudo quae unicuiq suatribuit. expectantes
ꝑeatam speo. Sper estbonorum expestatio futuro¬
rum quȩ & primit humilitatis affectũ & sedulae
seruitutis obsequium : Spes aũt̃ uocata qđ sit pes
progredienti : quasi ẽ pes: Vnde econtrario dicit᷑:
Disperatio cuinulla est ꝓgrediendi facultas q̃uia
dum quis que peccatum amat futu rãgłam ñ spe¬
rat: Ille enim fiducialiter ex pectat. qui eĩ mandata
merebimur ẽẽ & heredes. Heredes quidem dĩ. quohere¬
desaut̃ xp̃i Vbicũ apparuerit similes ei erimus. qm̃ ui

Expanded text:
 et omnis qui facit justitiam, ex ipso natus est . Dicta autem justitia, quasi juris status, cujus partes sunt, timere Deum, venerare religionem, habere humanitatem et pietatem, unde sequitur. Et pie vivamus in hoc saeculo. Justitia enim ne intemperata sit, pietas adjungenda est. Pietas enim pars est justitiae, quae proprie, ut ait Augustinus, Dei cultus intelligitur. Justitia enim est, aequitas vel rectitudo, quae unicuique sua tribuit. Exspectantibus beatam spem. Spes est bonorum exspectatio futurorum, quae exprimit humilitatis affectum, et sedulae servitutis obsequium. Spes autem Graece progrediendi, quasi enim est pes. Unde e contrario dicitur desperatio, cui nulla est progrediendi facultas: quia dum quisque peccatum amat, futuram gloriam non sperat. Ille enim fiducialiter exspectat, qui ejus mandatamerebimur esse et haeredes: Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi. Ubi cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
go iniquitatis quo captiui tenebant᷑ & insidelitatis &
mundauit ꝑbaptis mũ ubisic om̃a originalia delicta
&ꝑ pera commissa mundant᷑ : quatenus in nob̵ nihil
remanere possit inmundum: Sectato reobono¬
ruo operum: adquã sestationem bonorũ operũ

Expanded text:
lo iniquitatis, quo captivi tenebamur, et infidelitatis, et mundavit per baptismum, ubi sic omnia originalia delicta, et perpetrata commissa mundantur, quatenus in nobis nihil remanere possit immundum. Sectatorem bonorum operum. Ad quam sectationem bonorum operum,
Abbreviated transcription (Latin):
ram uel massam sedere uidit plumbeam : quc̃ malio
nomine idolatriã possumus appellarr negatio¬
omne desiderium carnale & omnis ambitio secu¬
laris desideria turpia uolu mptar uel cupiditar
corporis omnia desideria carnalia a quibus nos
omnibus abstinere. p&rus obsecrat dicens : õbse¬
crouos tam quam aduenas & pere grinos abstine¬
teuor a carna libus desidorus quae militant aduer¬
sus animam. acsidicer& : carnalia desideria nolite
nir denderia aduersus conuersationem sc̃am
& contra suam m&ipsam militant animam:
So priae: Sobriȩdic̃ idẽ cautȩ sapient̃ considera¬
te & tẽperateponens ante oculor illud qł dñrait:
attendte negrauent᷑ corda ur̃a in grapula & ȩbri&atȩ
&curis huius scłi. etiustae : Iuste idẽ restae &¬

Expanded text:
ram vel massam sedere vidit plumbeam, quam alio ram vel massam sedere vidit plumbeam, quam alio nomine idololatriam possumus appellare et negatioomne desiderium carnale, et omnis ambitio saecularis. Desideria turpia, voluntas vel cupiditas corporis, omnia desideria sunt carnalia, a quibus nos omnibus abstinere, Petrus obsecrat, dicens: Obsecro vos tanquam advenas et peregrinos, abstinere vos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam . Ac si diceret: Carnalia desideria nolite nis desideria adversus conversationem sanctam, et contra suammetipsam militant animam Sobrie. Sobrie dicit, hoc est, caute, sapienter, considerate, et temperate, ponens ante oculos illud quod Dominus ait: Attendite ne graventur corda vestra in crapula, et ebrietate, et curis hujus s
Abbreviated transcription (Latin):
pparuit gratiadĩ saluatoris oomipus hoontateus:
Hic gratia euangelii dic̃ dequa in zacharia legimus &¬
tiam euangelu omnib: hominib: idẽ quib: apparuit ip¬
saluos sieri & ad agnitionem ueritatis ꝑuenire : ipse ẽ
qui apłir suis ait: Ite doc&e om̃s gentes baptizantes eos
qui crediderit & baptizatus suerit saluus erit : Eccequo¬
modo gratia saluatoris dĩ omnib: apparuit hominibus:
erudiens nos: Erudire enĩ docere ẽ nã&ipsũ nom̃
significat ad p̃hensã scientiã : Rudis enĩ dicitur nouus eru¬
ditus quasi arure sublatus idẽ ab ignorantia diuisur
& indostrinȩ senib: conlocatus: Nã & ad hierł ꝑhuiere
miã dñr dicit sic:erudire hierł ne forte recedatani¬
mamea ate : Cruditur ergo hierł ut corrigatur & non
recedat animadĩ abea & redigatur in solitudinem
sed potiur erudita habeat semper dñm habita¬
torem: ut abne qantes impietateo
Hic impi&atem illam dicit quam ⁊acharias super amfo¬

Expanded text:
pparuit gratia Dei Salvatoris nostri omnibus hominibus. Hic gratiam Evangelii dicit, de qua in Zacharia legimus: Etiam Evangelii: omnibus hominibus, id est, quibus apparuit. Ipsalvos fieri, et ad agnitionem veritatis pervenire. Ipse est, qui Apostolis suis ait: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos: qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit. Ecce quomodo gratia salvatoris Dei omnibus apparuit hominibus. Erudiens nos. Erudire enim docere est, nam et ipsum nomen significat apprehensam scientiam. Rudis enim dicitur novus. Eruditus, quasi a rure sublatus, hoc est, ab ignorantia divisus, et in doctrinae finibus collocatus. Nam et ad Hierusaleminus sic dicit: Erudire Hierusalem, ne forte recedat anima mea a te . Eruditur Hierusalem, ut corrigatur, et non recedat anima Dei ab ea, et redigatur in solitudinem, sed potius erudita habeat semper Dominum habitatorem. Ut abnegantes impietatem. Hic impietatem illam dicit, quam Zacharias super ampho
Abbreviated transcription (Latin):
siue crerc& : COR CORDIa Istarumduarum fit in hoc
gratissima lestionum quia io hannes uidit in celo primi¬
tias t̃rȩ cũ agno dequib: ait qđ sine mendatio &sine macu
la uirgines sunt : Nã & paruuli qui ꝓdño occisi sunt & primi¬
tiȩ t̃rȩsunt quia ꝓ dño primimeruer̃ palmas martorii:
& uirginer & sine mendatio & sine macula sunt

Expanded text:
sive crescet. CONCORDIA Istarum duarum fit in hoc gratissima lectionum, quia Joannes vidit in coelo primitias terrae cum agno. De quibus ait: Quod sine mendacio, et sine macula et virgines sunt. Nam et parvuli qui pro Domino occisi sunt, et primitiae terrae sunt, quia pro Domino primi meruerunt palmas martyrii, et virgines, et sine mendacio et sine macula sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
a postolus loquitur dicens : Dis ponsaui uos uni uiro
uirginem castam eibere xp̃o: Nam & hane uisi¬
onem tichonius non de uirginibus specialiter tan¬
tum sed d&ota generaliter inter praetatur ec cła
hii eopti sunt ex oonutus priontiae dõ etactio.
Redempti praecioso sangune xp̃i. ut apostolus ait.
Empti enim estis praetio magno glorisicate &por¬
tate dñm incor pore uestro. hae primitiae de illo
sc̃o & inmaculato ecclesiae grege: quasi santiores
prioresq hostiae prouoluntatis suae mentis abspũ sc̃o
eliguntur: et inore ipsorum non est inuen tum
mendatium : Nondixit: non fuit in ore eorum men¬
datium sed non est inuentum sicut a postolus dicit. & hȩc
quidem suistis sed abluti estis. & iniquitas in iusti non nocebit
ei: Quadie conuersus suerit abiniquitate sua & poterit ẽẽ
uirgo & dolus inore eius non inueniri. Uirgines enim
castos dicit &pudicos: Siue macula sunt ante thro¬
num dĩ. Sine macula hoc ẽ sine peccato. Tunc enĩ iusti

Expanded text:
tolus, dicens: Despondi vos uni viro, virginem castam exhibere Christo, nam et hanc visionem Thichonius, non de virginibus specialiter tantum, sed de tota generaliter interpretatur Ecclesia. Hi empti sunt ex hominibus primitiae Deo et agno, redempti pretioso sanguine Christi, ut Apostolus ait: Empti enim estis pretio magno, glorificate et portate Dominum in corpore vestro . Hae primitiae de illo sancto et immaculato Ecclesiae grege, quasi sanctiores, prioresque hostiae, pro voluntatis suae meritis, a spiritu sancto eliguntur. Et in ore ipsorum non est inventum mendacium. Non dixit: Non fuit in ore eorum mendacium, sed non est inventum. Sicut Apostolus dicit: Et haec quidem fuistis, sed abluti estis . Et: Iniquitas injusti non nocebit ei, qua die conversus fuerit ab iniquitate sua, et poterit esse virgo, et dolus in ore ejus non inveniri. Virgines enim castos dicit et pudicos. Sine macula sunt ante thronum Dei. Sine macula, hoc est, sine peccato. Tunc enim justi
Abbreviated transcription (Latin):
tunc herodes coniungitur ubi dicit: quod magi ꝑaliam
uiam sint reuersi: Iratus manente scilic& p̾dicta
turbatione addit̾ ualde eo quod a magis inlusur sit:
Et onttens occidit oores pueros Inmorte in no¬
centum p̃ciosa omnium xp̃i martyrum ẽ morsde sig
nata: quod enĩ paruuli occisisunt significat ꝑhumilita¬
tis meritũ admartyrii ꝑueniendũ głam & quia nisi
conuersus suerit quis & effectus ut paruulus non possit

Expanded text:
Tunc Herodes, conjungitur, ubi dicit quod Magi per aliam Tunc Herodes, conjungitur, ubi dicit quod Magi per aliam viam sunt reversi. Iratus est, manente scilicet praedicta turbatione. Additur valde, eo quod a Magis illusus sit. Et mittens occidit omnes pueros. In morte innocentum, pretiosa omnium Christi martyrum est mors desinata. Quod enim parvuli occisi sunt, significat per humilitatis meritum ad martyrii perveniendum gloriam, et quia nisi conversus fuerit quis, et effectus ut parvulus, non possit
Abbreviated transcription (Latin):
tamen sigurate sidem xp̃i ingeritibur mansurã : donec
plenitudo earũ introeat & si comnis isrł saluus fiat:
Obitus quippe herodis. terminũ intentionis malitiosae
quenunc contra ecđam iudea seuit insinuat. utadim¬
pletur euod dictuor est adño per prophetaor di¬
centem : Hoc dicimus inosȩȩ ꝓph&a ẽẽ scriptum:
Possumus aũt & loco isto testimonium proferri senu¬
meris dicente balaham: dr̃ e aegypto uocauit eũ gła
eius sicut uni cornis: exaecypto uocaui pilium meũ
Q uod iterum ihr̃ uocatur ecegypto : significat iudȩos insinem
mundi credituros iuxta illud : cum in trauerit plenitudo
gentium tunc omnis isrł saluus fiat : Potest tam̃ & scđm
allegoriam intellegi. quia postea quam uenit ad egyptum
mundi huius dedux̃ eũ pat̃ & ad sũpsit ad sem& ipsum
ut uiam facer& hisqui de egypto mundi huius ascen¬
suri erant addñm. tunc herodes uideris guod
ilusus es set aoracis iatus est ualde: Quod dix̃

Expanded text:
t figurate fidem Christi in gentibus mansuram, donec t figurate fidem Christi in gentibus mansuram, donec plenitudo earum introeat, et sic omnis Israel salvus fiat. Obitus quippe Herodis terminum intentionis malitiosae, qua nunc contra Ecclesiam Judaea saevit, insinuat. Ut adimpleretur quod dictum est a Domino, per Prophetam dicentem: Hoc dicimus in Osea propheta esse scriptum . Possumus autem loco isto testimonium proferre ex Numeris, dicente Balaam: Deus ex Aegypto vocavit eum. Gloria ejus sicut unicornis . Ex Aegypto vocavi filium meum. Quod iterum Jesus vocatur ex Aegypto, significat Judaeos in fine mundi credituros, juxta illud: Cum intraverit plenitudo gentium, tum omnis Israel salvus fiet . Potest tamen et secundum allegoriam intelligi. Qui postea quam venit ad Aegyptum mundi hujus, deduxit eum Pater et adsumpsit ad semetipsum, ut viam faceret his qui de Aegypto mundi hujus ascensuri erant ad Dominum. Tunc Herodes videns quod illusus esset a Magis, iratus valde est. Quod dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
iudea : specialiter accipere. quando in ualercente in ui¬
dia p̃dicatores sunt uerbi pȩnȩ omnes. &xpulsi
depro uintia. &ingentibus praedicaturi s unt longe late¬
q dis persi: Sicque factum est utgentilitas quae ꝑ ȩgyp¬
tum figuratur peccatis ante tenebrosa lumen uerbi perci¬
per&: Hocẽ enim puerum ilm & matrem eius ꝑ ioseph
inaegyptum trans ferri. fidem dominice in carnatio
quiconsunceus accepit pueruo et matrem eius noc¬
tae : et re ces sit iNaecyptum: Egyptus tenebre uł
meror inter pretatur: Ergo fuga ioseph cum maria
& puerur in aegyptum significat doctores cũ lege
& nominis xp̃i p̃dicatione ad gentes qui in tenebris
& in noste infidelitatis erant transituros: eterat ini us¬
que ad opitum henodes: Quoddicit &eratibi usq ad obi¬
tum herodis Qua triennio &quidam putant tẽpore sub¬
putato siue ut alii uolunt duob: tantũ annis : Indicat¬

Expanded text:
Judaea, specialiter accipere; quando invalescente inviJudaea, specialiter accipere; quando invalescente invidia, praedicatores sunt verbi pene omnes expulsi de provincia, et in gentibus praedicaturi, sunt longe lateque dispersi. Sicque factum est, ut gentilitas, quae per Aegyptum figurabatur, peccatis ante tenebrosa, lumen verbi acciperet. Hoc est enim puerum Jesum et matrem ejus per Joseph in Aegyptum transferri, fidem Dominicae incarnationQui consurgens accepit puerum et matrem nocte, et recessit in Aegyptum. Aegyptus tenebrae et moeror interpretatur. Ergo fugit Joseph cum Maria et puero in Aegyptum, significat doctores cum lege et nominis Christi praedicatione, ad gentes, quae in tenebris et in nocte infidelitatis erant, transituros. Et erat ibi usque ad obitum Herodis. Quod dicit: Et erat ibi usque ad obitum Herodis, quadriennio, ut quidam putant, tempore supputato, sive, ut alii volunt, duobus tantum annis, indica
Abbreviated transcription (Latin):
Ige etaccipe puenum: Nondicit tuum puerum neque
mulieris sed speciali priuilegio solius pueri nomen ponit᷑:
Sequitur & matrem eius : Non enim dicit accipe uxorem
siue coniugem tuam sed matrem eius: uerus enimpat᷑ eũ in
caelis est : Quia babilon atq aegyptus: prae omnibus terris
principiis ostendit : quia utramq emendaturus eã &igne
potius fidei successurus : Addiscitur quoq: quod ab ipsis
uitue initiis at temptationes debeas atq insidias p̃parari:
Namstatim ut orturẽ . Contra eũ tyrannus seuit irascitur. in¬
sanitur furit & in ȩgyptum fugit & matrẽ in noxiã in barba¬
rorũ regionem fugatur : &iam nondicitur accipe coniu¬
gem tuam: sed matrem eius: Quia absoluto ꝑsignũ partu
omnis &xplora suspicioest: et fuge iNaegyptuo. et es¬
to ibitisgue duo dicaortisi. ꝓuturuest enioi. ut he¬
rodes querat pueruor adperdendum euo: Possumus
quoque odium herodes quo perdere ihm uoluit super
ꝑsecutionibus q a postolorum sunt temporibus factȩ in

Expanded text:
 et matrem ejus. Non dicit tuum puerum, neque mulieris, sed speciali privilegio solius pueri nomen ponitur. Sequitur. Et matrem ejus. Non enim dicit, accipe uxorem, sive conjugem tuam, sed matrem ejus, verus enim Pater ejus in coelis est. Quia Babylon atque Aegyptus prae omnibus terris principiis ostendit, quia utramque emendaturus esset, et igne potius fidei succensurus, addiscitur quoque, quod ab ipsis vitae initiis, ad tentationes debeas atque insidias praeparari. Nam statim ut ortus est contra eum tyrannus furit, et in Aegyptum fugit, et mater in noxiam barbarorum regionem fugatur, nam non dicitur: Accipe conjugem tuam, sed matrem ejus, quia absoluto per signum partu, omnis explosa suspicio est. Et fuge in Aegyptum, et esto ibi usque dum dicam tibi; futurum est enim ut Herodes quaerat puerum ad perdendum eum. Possumus quoque odium Herodis, quo perdere voluit Jesum, super persecutionibus quae apostolorum sunt temporibus factae in
Abbreviated transcription (Latin):
niente xp̃o & p̃dicatione illius coruscante :
primo terra tabulon & neptali scribarũ &
pharisȩorũ est erroribus liberata : & gra¬
uis simum tradicionũ iudaicarũ iugũ excussit
decer uicibus suis : postea aũt ꝑ euangeliũ
apłipauli qui nouissimus apłorũ omniũ fuit.
ingrauata est : Id est multiplicata p̃dicatio
& interminosgentiũ & uiã uniuersi maris
xp̃i euangeliũ splenduit : Deniq om̃is orbis
quiante ambulabat uł sedebat intenebris
& ido latrix acmostras uinculis tenebatur
clarũ euangelii lumenas pexit: habitan¬
tibus in regione um̃bnȩ mortis luxorta ẽ eis.
Intermortem &umbrã mortis. hoc ẽe puto
qđ mors eorũ est : quicũ o perib: mostuis ad in¬
feros ꝑrexerunt: Anima eñi quipeccauerit :¬
ipsamori&ur : Vmbra aut̃ mortis corum
qui cum peccent necdũ deuit aegressi sunt pos¬
sunteni si uolunt pȩnitentiam agere: panuulus
enimnatus est nodis. Fiuus datus es ⁊ nob

Expanded text:
niente Christo et praedicatione illius coruscante, prima terra Zabulon et terra Nephthali Scribarum et Pharisaeorum est erroribus liberata, et gravissimum traditionum Judaicarum jugum excussit de cervicibus suis. Postea autem per Evangelium Apostoli Pauli, qui novissimus Apostolorum omnium fuit, ingravata est, id est, multiplicata praedicatio: et in terminos gentium et viam universi maris Christi Evangelium splenduit. Denique omnis orbis, qui ante ambulabat, vel sedebat in tenebris, et idololatriae ac mortis vinculis tenebatur, clarum Evangelii lumen aspexit. Multtibus in regione umbrae mortis, lux orta est eis. Inter mortem et umbram mortis hoc esse puto, quod mors eorum est, qui cum operibus mortuis ad inferos perrexerunt. Anima enim quae peccaverit ipsa morietur. Umbra autem mortis eorum, qui cum peccent, necdum de vita egressi sunt, possunt enim, si volunt, poenitentiam agere. Parvulus enim natus est nobis, et filius datus est nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
cythareistedi om̃s sci sint qui carnẽ suã cruci¬
figentes cum uicis & concupiscentus. laudant
eum in psalterio & cythara : quanto amplius
illi qui angelice priuilegio castitatis. totos
sed ño faciunt holo caustum singuluriter
ab negantes sem& ipsos & tollentes crucom
suã secuntur agnum quocũꝗ ierit
et cautabant quasi canticum nouuon¬

Expanded text:
citharistae Dei omnes sancti sint, qui carnem suam crucicitharistae Dei omnes sancti sint, qui carnem suam crucifigentes cum vitiis et concupiscentiis , laudant eum in psalterio et cithara , quanto amplius illi qui evangelicae privilegio castitatis totos se Domino faciunt holocaustum, singulariter abnegantes semetipsos, et tollentes crucem suam sequuntur Agnum quocunque vadit ! Et cantaban quasi canticum novu
Abbreviated transcription (Latin):
magna est deuotio caritatis: quam sedecȩlo
audisse refert : Cum eos quiuocem ediderunt
in sion monte stare p̃dicer&: ut ostendat se
montem sion non aliud dixisse quã eccłam
quae ad deuincenda grauamina pressura¬
rũ sublimi contem plationis Esecta gaudio
regis sui: certamina laudesimul & imitatione
concelebrant: hoc esteñi ueraciter agnos.¬
multarum & tã quã uocem thonitrui maqni.
Quid peruocem aquarum multarũ . nisi uox
intelligitur omnium praedicatorũ : quid
ꝑ uocem thonitrui magni: nisi uox euangelii
designatur  unde & quidem apłi filu
thonitrui dicuntur: thonitrua enim sunt
euangelia : ubi comminando aiunt. omnis
arbor quae non facit fructum bonũ excid&ur
& in ignemmitte&ur: et uocẽ quã audiui:
sicut citanizorũ citanizantium incitaris
suis: Quid peruocem cytarizantium
nisi uox consona omnium de signatur praedi¬
catorum: & una concordia eorũ quae in mun¬
dis cordibus canticum ꝑsonat caritatis : cum¬

Expanded text:
magna est devotio charitatis, quam se de coelo audisse refert, cum eos qui vocem ediderunt in Sion monte stare praediceret. Ut ostendat se montem Sion non aliud dixisse quam Ecclesiam, quae, ad devincenda gravamina pressurarum, sublimi contemplationis erecta gaudio, Regis sui certamina laude simul et imitatione concelebrat. Hoc est enim veraciter Agno sni. Quid per vocem aquarum multarum, nisi vox intelligitur praedicatorum? Quid per vocem tonitrui magni, nisi vox Evangelii designatur? Unde et quidam apostoli filii tonitrui nominantur. Tonitrua enim sunt Evangelia, ubi comminando aiunt: Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, exciditur et in ignem mittitur. Et vocem quam audivi, sicut citharoedorum citharizantium in citharis suis. Quid per vocem citharizantium, nisi vox consona omnium designatur praedicatorum, et una concordia eorum, quae in mundis cordibus, canticum personat charitatis. Con
Abbreviated transcription (Latin):
tudine seruus in forma serui. Quia in si¬
militudine hominũ factus habitu inuentus
ut homo: Gratiae plenus erat & est homo
mortalibus datum est ut statim ex quo in
utero uirginis concipi& homofieri incipe¬

Expanded text:
tudine, servus in forma servi, quia in situdine, servus in forma servi, quia in similitudine hominum factus, et habitu est inventus ut homo . Gratia plenus erat, et est hommortalibus datum est, ut statim ex quo in utero virginis concipit et homo fieri incipe
Abbreviated transcription (Latin):
constat: Et uidius lam eius g̃loriã
euasi unugeniti a patre: Gloriam xp̃i
quam ante in carnationẽ uidere non pote¬
rant homines. post in carnationẽ uideruNT
aspicientes humanitatem miraculis reful¬
gentem. & intellegentes diuinitatem intus
latitantem Illimaxime qui & eius cluritatẽ
ante passionem trans figurati in monte sc̃o
contemplarimeruerunt uocede lapsa ad
eum huius cemodi a magnificagła hic est
filius meus dilectus in quomihibene conplacui.¬
& post passionem resurrectionis ascen¬
sionisq: ipsius gloria conspectu: sp̃s eius suNt
do nomirifici refecti quibus omnibus ma¬
nifeste cognouerunt : quod huius modigła
non cuilib& scõrũ : sed illi soli homini quiẽ &
indiuinitate unigenitus a patre conuenir&:¬
plepumqratiae & ueritatis: Quia&r
in diuina natura quads̃ uerita sest plenus
est & in humana in qua homouerus gnatia
factus est plonus est. In illa plenitudine
ds̃ est in formadĩ aequalisdõ in ista pleni¬

Expanded text:
constat. Et vidimus gloriam ejus, gloriam constat. Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre. Gloria Christi, quam ante incarnationem videre non poterant homines, post incarnationem viderunt, aspicientes humanitatem miraculis refulgentem, et intelligentes divinitatem intus latitantem, illi maxime, qui ejus claritatem ante passionem transfigurati, in monte sancto contemplari meruerunt, voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi coEt post passionem, resurrectionis, ascensionisque ipsius gloria conspecta, Spiritus ejus sunt dono mirifice refecti. Quibus omnibus manifeste cognoverunt, quod hujusmodi gloria non cuilibet sanctorum, sed illi soli homini, qui esset in divinitate unigenitus a Patre, convenirPlenum gratia et veritate. Quia et in divina natura, quia Deus veritas est, plenus est, et in humana, in qua homo verus, gratia factus est, plenus est: in illa plenitudine Deus est in forma Dei, aequalis Deo; in ista pleni
Abbreviated transcription (Latin):
uero sp̃italis sp̃s scĩgratiã minꝰstratur
quam a carnali distingues dñs ait: Nisi quis
renatus fuerit exaqua & spũ sco non potest
introire in regnumdi: Quodnatum est excarne:
caro est: & quod natum est: ex spũ sp̃s est:
et ue rbumcano factum est & habitabit in nob̵
Verbum caro factum est : ut nos de carne transi¬
remus in uerbũ. Nec uerbum de siit eẽ quod
fuerat. Nec homo ꝑdidit eẽ qđ natus est
gloria est aucta non natura mutata: Me¬
dicicus ergo iste sic uenit ut de carne uitia
carnis extinguer& & de morte occider&
mortem : Ideo uerbum caro factum est. ut pos¬
simusdicere. uidimusgłam eius qualem
głam : qualis factus est filius hominis: Q
uerbum caro factumest nihil aliud deb& in¬
tellegi quam sidicer&ur & ds homo factus
est : Carnem uidelic& induendo & animã.
ut sicut quis que nr̃m unus homo excarne
constat &animã ita unus ab in carnationis
tempore. xp̃s ex diuinitate carne & anima

Expanded text:
vero spiritualis Spiritus sancti gratia ministratur, vero spiritualis Spiritus sancti gratia ministratur, quam a carnali distinguens Dominus, ait: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum quod natum est ex spiritu, spiritus est. Et verbum caro factum est et habitavit in nobis. Verbum caro factum est, ut nos de carne transiremus in Verbum, nec Verbum desiit esse, quod fuerat. Nec homo perdidit esse, quod natus est, gloria est aucta, non natura mutata. Medicus ergo iste sic venit, ut de carne vitia carnis exstingueret, et de morte occideret mortem. Ideo Verbum caro factum est, ut possimus dicere: Vidimus gloriam ejus. Qualem gloriam? qualis factus est Filius hominis. Et Verbum caro factum est. Nihil aliud debet intelligi, quam si diceretur: et Deus homo factus est, carnem videlicet induendo et animam, ut sicut quisque nostrum unus homo ex carne constat et anima, ita unus ab incarnationis tempore Christus, ex divinitate, carne et anima
Abbreviated transcription (Latin):
talem suum patrem dm̃ exmunere diuine
prius potestate adoptionis accepta : poste a
consecuti sunt : ut erse difilii mererentur:
euinonexs anquinibus feque ex uoluntate
uixi: neque ex uoluntate carnis. Sed exdõ
non est latinum : sed grece positum est pluralit̃
aput latinos eni semꝑ sanguis dicitur singula¬
riter sed maluit ille qui interp̃tabatur
quasiminus latine loqui scđm gramaticos &
tamen explicare ueritatem scđm auditores
infirmos sionimdicer& & sanguine singu¬
laritor non ex plicar& quoduolebat: exꝰ
sanguinibus eñimaris & fomine nascuntur
homines: quod aut̃ subdit neque ex uo¬
luntate carnis. Carnem profemina posuit
quia de costacum facta e &. dix ad eã adam:
hoc nunc hos exossibus meis. & caro de car¬
nemea : & apłs nemo carnem suã hodio
hub& idẽ uxorem Carnalis quippe
nr̃a genoratio ex sanguinibus id est ex na¬
tura maris & femine ducit originem. ad

Expanded text:
talem suum Patrem Deum. Ex munere divino, talem suum Patrem Deum. Ex munere divino, prius potestate adoptionis accepta, postea consecuti sunt, ut esse filii Dei mererentur. Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate viri, neque ex voluntate carnis, sed ex Deonon est Latinum, sed Graece positum est pluraliter αἱμάτων; apud Latinos enim semper sanguis dicitur singulariter, sed maluit ille qui interpretabatur, quasi minus Latine loqui, secundum grammaticos, et tamen explicare veritatem secundum auditores infirmos. Si enim diceret, ex sanguine, singulariter, non explicaret quod volebat. Ex sanguinibus enim maris et feminae nascuntur homines. Quid autem subdit: Neque ex voluntate carnis? Carnem pro femina posuit, quia de costa cum facta esset, dixit Adam: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea. Et Apostolus: Nemo carnem suam odio habet, id est, uxorem. Carnalis quippe nostra generatio ex sanguinibus, id est, ex natura maris et feminae ducit originem. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
ue lauerat archanum: quos mirificis patrumglo¬
rificauerat actis: quibus suȩ legis doctrinam
ostendit ipsi eum recipere magna exparte re¬
cusarunt : Multi eñi eum ex utroq: populores¬
puerunt multi eñĩ receperunt : De quibus
euange lista consequenter in sinuat dicens
Quot euod autem rece pe runt eum de dit eis
potestateo filios dĩ siexi. & c&rera.
Magna beniuolentia magnami sori cordia.
unius cuiusq: natus est : & noluit manere unus
sed ds̃ unicum eundemq: ipsum quem genuerat
& perquem cuncta creauerat misit in hunc
mundum ut non e& unus sed fr̃s haber& ad¬
optatos : Non eñĩ nos natisumus dedõ. quo¬
modo ille unigenitus. sed ad optati pergratiã
ipsius ergo potestas ut filiidđi fiant qui cre¬
duntin eum : cum hoc ipsum datur eis utcre¬
dantur in eum : Dñs nr̃ matrem tantum modo
hub& suꝑ terram & nos patrem tantum modo
habemus in caelum. Cũ enĩ accepiss& morta¬
lem hominem adam: dedit hominibus in mor¬

Expanded text:
velaverat arcanum, quos mirificis patrum glovelaverat arcanum, quos mirificis patrum glorificaverat actis, quibus suae legis doctrinam ostendit, ipsi eum recipere magna ex parte recusarunt; multi enim eum ex utroque populo respuerunt, multi receperunt, de quibus Evangelista consequenter insinuat, dicens: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, etc. Magna benevolentia, magna misericordia, unicus natus est, et noluit manere unus, sed Deus unicum eumdem ipsum quem genuerat, et per quem cuncta creaverat, misit in hunc mundum, ut non esset unus, sed fratres haberet adoptatos. Non enim nos nati sumus de Deo quomodo ille unigenitus, sed adoptati per gratiam ipsius. Ergo potestas, ut filii Dei fiant, qui credunt in eum, cum hoc ipsum datur eis, ut credat in eum. Dominus noster, matrem tantummodo habet super terram, et nos patrem tantummodo habemus in coelo. Cum enim accepisset mortalem hominem Adam, dedit hominibus immor
Abbreviated transcription (Latin):
mundus eum non coqnouit : Quid est mun¬
dus ꝑ ipsum factus est caelum terra mare
& omia quae in eis sunt : mundus dicitur : Nũ¬
quid caeli non cognouerunt : qui stella miseruN
Aut angeli non cognouerunt qui accesserunt.
&ministrubant ei : aut sidera non cognouer̃
saluatorem suum: Omnia undique testimo¬
nium perhibuerunt. quergo non cognouerunt
amatores mundi : qui amandomundum dicti s̃
mundus: hoc eñĩ moruerunt appellari
quod ille ubihabitant. Nam qui non diligunt
mundum: carneuersaintur inmundo sedcor¬
de in habitant caelo. In propria uonit
Inpropria : quia inmundo quem ꝑdiuinitatem
fecio ꝑumanitatem natur apparum¬
Inmundo ergo erat perdiuinitatem: In mundum
uenit per in carnationem : Venire quippe uł abire:
umanitatis est: Manere & eẽ diuinitatis
et suicum non pece penunt : Hominos scilic&
quos ipse creauit: Iudȩi quo speculiarem sibi
elegerat in plebem: quibus suȩ cognitionis re¬

Expanded text:
mundus eum non cognovit. Quid est, Munmundus eum non cognovit. Quid est, Mundus per ipsum factus est? coelum, terra, mare, et omnia quae in eis sunt, mundus dicitur. Nunquid coeli non cognoverunt, qui stellam miserunt ? Aut angeli non cognoverunt, qui accesserunt et ministrabant ei ? Aut sidera non cognoverunt Salvatorem suum? omnia undique testimonium perhibuerunt. Qui ergo non cognoverunt? amatores mundi, qui, amando mundum, dicti sunt mundus, hoc enim meruerunt appellari, quod ille, ubi habitant. Nam qui non diligunt mundum, carne versantur in mundo, sed corde inhabitant coelum. In propria venit. In propria, quia in mundo, quem per divinitatem fecit, per humanitatem natus apparuIn mundo ergo erat, per divinitatem; in mundum venit, per incarnationem. Venire quippe vel abire humanitatis est, manere et esse, divinitatis. Et sui eum non receperunt. Homines scilicet, quos ipse creavit, Judaei quos peculiarem sibi elegerat in plebem, quibus suae cognitionis re
Abbreviated transcription (Latin):
aut perdiem solexeat lumina illa sine causa pa¬
tent. Sic & ioħ eratlux sed nonuera : quia in lu¬
minatione factus est lux : erat lux uexa guȩ
inluminat omne hominẽ uenientẽ in hunc mun¬
dum. Omnem uidelic& quae inluminatur. si ue
naturali ingenio seu sapientia diuina : Sicut
eninemo a seipso eẽ ita &iã nemo aseipso sapiens
essepotest: sed illo in iustrante descriptumest:
Om̃is sapientia ad nodo est. Cuius ut ramq: naturã
& diuinam uidelic& qua semꝑ ubique totus man&
& humanam ex qua in temporenatus. loco inclusus¬
apparuit: consequenter euange lista de scribit
dicens: Inmundo erat: Neputes quia
sic erat quomodo in mundo est terra caelum
luna stelle arbores pecora & homines
Non sic đs in mundo erat sed sicut artifex regens
qđ fecit: Ds̃ autem in fusus mundo ubiq: positus
praesentia maiestatis. facit & gubernat quod
fecit: & mundus ꝑ ipsum pactus est. &

Expanded text:
aut per diem sol exeat, lumina illa sine causa paaut per diem sol exeat, lumina illa sine causa patent, sic et Joannes erat lux, sed non vera, quia illuminatione factus est lux. Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Omnem videlicet, qui illuminatur sive naturali ingenio, seu sapientia divina. Sicut enim nemo a semetipso esse, ita etiam nemo a semetipso sapiens esse potest, sed illo illustrante, de quo scriptum est: Omnis sapientia a Domino Deo est, cujus utramque naturam, et divinam videlicet, qua semper ubique totus manet, et humanam, ex qua in tempore natus, loco inclususapparuit; consequenter Evangelista describit, dicens: In mundo erat. Non putes quia sic erat, quomodo in mundo est terra, coelum, luna, stellae, arbores, pecora, et homines; non sic Deus in mundo erat, sed sicut artifex regens quod fecit. Deus autem infusus mundo ubique positus, praesentia majestatis facit et gubernat quod fecit. Et mundus per ipsum factus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
sic erat homo ut later& in illo ds̃: Missus est¬
ante illũ magnus homo : ꝑcuius testimonium
inuenir&ur plusquã homo : & quis esthic  fuit homo
& quomodo poss& iste uerum dedodicere : missus est
adõ quiduo cabatur : Cuinomen eratiohannes:
quareuenit : audi: hic uenit intectimonium ut
testinonium periben& delumine & om̃s crede¬
ren pen illum. non erat ille lux &c&
uulir iste qui testimonium perib& delumine : mag¬
num aliquid iste iohannes ingens merito magꝰ¬
nagratia & magna celsitudo : Quare igitur uenit :
ut testimonium ꝑhiber& delumine : ut quidhoo
ut om̃s crederent perillum. & de quolumine testi¬
monium ꝑ hiber&: erat luxuera: quare additũ
estuera quia & homo inluminatus : diciturlux
sicut dominus discipulis ait. Vo sestis luxmundi
& apłs inquid: ꝥuistis aliquando tenobre:
nunc autom lux indño : Num & oculi nr̃i dicuntur
lumina : sed nisi aut ꝑ noctem iucerna accendat᷑ :

Expanded text:
sic erat homo, ut lateret in illo Deus, missus sic erat homo, ut lateret in illo Deus, missus ante illum magnus homo, per cujus testimonium inveniretur plusquam homo. Et quis est hic? fuit homo: et quomodo possit iste verbum de Deo dicere? Missus a Deo: quid vocabatur? cui nomen erat Joannes: quare venit? audi. Hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent per illum. Non erat ille lux, etc. Qualis iste, qui testimonium perhiberet de lumine? Magnum aliquid iste Joannes, ingens meritum, magna gratia, et magna celsitudo. Quare igitur venit? Ut testimonium perhiberet de lumine. Ut quid hoc? Ut omnes crederent per illum. Et de quo lumine testimonium perhiberet. Erat lux vera, quare additum est, vera? Quia et homo illuminatus dicitur lux, sicut Dominus Jesus discipulis ait: Vos estis lux mundi, et Apostolus inquit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. Nam et oculi nostri dicuntur lumina, sed nisi aut per noctem lucerna accendatur,
Abbreviated transcription (Latin):
taterra: sed ipsa non estuita: Estautem in
ipsa sapientia spiritaliter : Ratio quaedam :
qua terra facta est: haec uita est : Terrã
uides est in arte terra : Cȩlum uide s
est in arte caelum: solem & lunam uides
suntista in aste : sed foris corpora sunt
in arte uita sunt: Et uita erat lux hominũ
Ergo illa uita ꝑ quam facta sunt om̃ia : ipsa uita
luxest : & non quorũ cumque animaliũ: sed lux
hominum quia ex ipsa homines in luminantur
Pecora non in luminantur : homo eñi factus est:
ad imaginem di : & hub& rationalem mentem
ꝑ quã possit ꝑcipere sapientiam: Et lux
intenepris luc& & tenebre eamnon
conprȩhenderunt : Hominer infide¬
les an iusti iniqui rapaces auari. amatoros
scłi : haec sunt tenebrȩ quaedominum non con¬
praehendunt : Idẽ non in tellegunt. purga
de oculo tuo quic quidmaliest: & uidebis sapien¬
tiam qui a ds̃ est : Beatimundo corde qm̃ipsi
dm̃ uidebunt. Fuit homomissus adõ cuino¬

Expanded text:
est terra, sed in ipsa non est vita. Est autem in est terra, sed in ipsa non est vita. Est autem in ipsa sapientia, specialiter ratio quaedam, qua terra facta est, haec vita est, terram vides, est in arte terra. Coelum vides, est in arte coelum, solem et lunam vides, sunt ista in arte, sed foris corpora sunt, in arte vita sunt. Et vita erat lux hominum. Ergo illa vita, per quam facta sunt omnia, ipsa vita, lux est, et non quorumcunque animalium, sed lux hominum, quia ex ipsa homines illuminantur, pecora non illuminantur, homo enim factus est ad imaginem Dei, et habet rationalem mentem, per quam possit percipere sapientiam. Et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Homines infideles, injusti, iniqui, rapaces, avari, amatores saeculi, hi sunt tenebrae, quae Dominum non comprehendunt, id est, non intelligunt. Purga de oculo tuo, quidquid mali est, et videbis sapientiam, quae Deus est: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Fuit homo missus a Deo, cui no
Abbreviated transcription (Latin):
tore cui dictum est: Om̃ia in mensura. Innu¬
mero & ponderedis posuisti: Et SINE ΙpSΟ
Factumeet nĩhil: Peccatum non ꝑ ipsum
factũ est. & idoldm non est per uerbum factũ:
Perhanc enim sententiã excluditur idola ꝓpt̃
qđ ait apłs : scimus quianhilest idolum: Om̃ia
subsistunt: Omĩa igitur creata: modo suo sub¬
sistunt : Omne qđ subsistit : naturam hub&:
nihil non hab& naturam: Nihiligitur ñ subsistit:
Malũ sine uerbo factumest: sine uerbo factum
est nihil: Malumigitur nihilest. Nihiluero
non subsistit. Malum igitur non subsistit:
Nullũ malũ sub sistit: Om̃is creatura subsistit:
Nullũ igitur malum: creatura est: quare
nihil : ne quebonum aliquodest: neque ullo
modo subsistit: neque ullanatura est: Q
omne quod modo aliquo est: & bonum est : & non
nisi ꝑ uerbum est: quod factũ est inipso uita est
Cic distinguendum est: quod factum est: hic sub¬
distingue & de inde in fert in ipsouita est. Fac

Expanded text:
tore, cui dictum est: Omnia in mensura, in nutore, cui dictum est: Omnia in mensura, in numero et pondere disposuisti. Et sine ipso factum est nihil. Peccatum non per ipsum factum est, et idolum non est per Verbum factum. Per hanc enim sententiam excluduntur idola. Propter quod ait Apostolus: Scimus quia nihil est idolum . Omnia subsistunt. Omnia igitur creata modo suo subsistunt, omne quod subsistit, naturam habet, nihil non habet naturam, nihil igitur non subsistit, malum sine Verbo factum est, sine Verbo factum est nihil, malum igitur nihil est. Nihil vero non subsistit, malum igitur non subsistit; nullum malum subsistit, omnis creatura subsistit. Nullum igitur malum creatura est, quare nihil neque bonum aliquod est, neque ullo modo subsistit, neque ulla creatura est, et omne quod modo aliquo est, et bonum est, et non nisi per Verbum est. Quod factum est: In ipso vita est. Sic distinguendum est, quod factum est, hic subdistingue, et deinde infer. In ipso vita est. Facta
Abbreviated transcription (Latin):
ram. quam ab a&nonumquã ante feciss&:
manifeste doc& euangelista : factam quidem
intẽporecreaturã sed in ena creatoris sa
pientiã : quando & qualis creature semper
fuisse dispositum : & hoc est qđ ait qđ factũ et
in ipso uita erat : Idest qđ factumest Intẽ¬
pore siueuiuum ⁊ siue uita carens apparuit:
Omne hoc inspiritali factomsratione quasi
semꝑ uixerat & uiuit : Nam quia quo nũ est
creatori qđ creauit : sed quia quo & mnaest : illi
ratio uoluntatis suȩ in qua ab ac̃no habuit
& hub& quid & quando crear&. qualiter
creatum gubern& ut maneat ad quẽ finẽ
singula quae creauit perducat:¬
omua peripsum pacta sunt  Vn iuersa
Cenim creatura ꝑ ipsum facta sunt maior
minor superna inferna spiritalis corporalis:
Nullu enim forma nulla conpages nulla concor¬
dia parcium nulla qualiscumque substantia.
quae potest haberepondus numerũ mensuram
eẽ potest: nisi ꝑ illud uerbũ & ab illo uerbo crea¬

Expanded text:
ram, quam ab aeterno nunquam ante fecisset; ram, quam ab aeterno nunquam ante fecisset; manifeste docet Evangelista, factam quidem in tempore creaturam, sed in aeterna Crpientia quando et qualis crearetur semper fuisse dispositum; et hoc est quod ait: Quod factum est in ipso vita erat, id est quod factum in tempore, sive vivum sive vita carens apparuit, omne hoc in spiritali factoris ratisemper vixerat et vivit. Non quia coaeternum est Creatori quod creavit, sed quia coaeterna est illi ratio voluntatis suae, in qua ab aeterno habuit et habet quid et quando crearet, qualiter creatum gubernet ut maneat, ad quem finem singula quae creavit perducatOmnia per ipsum facta sunt. Universa enim creatura per ipsum facta est, major, minor, superna, inferna, spiritalis, corporalis, nulla enim forma, nulla compages, nulla concordia partium, nulla qualiscunque substantia, quae potest habere pondus, numerum, mensuram, esse potest, nisi per illud Verbum, et ab illo Verbo crea
Abbreviated transcription (Latin):
& adnuptias Uos adfer&is adnuptias agnican¬
ticum nouum quod cantabitis in cytharis ur̃is.
utique tale qualenemo poterit dicere nisi uos:
Sic enim uor uidit in apo calips in . quidam prae
ceteris dilectus agno qui dis cumbere superpec¬
tus eius solitus erat. Ipse uos uidit duo decies
duo dena milia scõrum cytharizorum in liba¬
te uirginitatis incorpore. in uio late ueritatis
in corde Sequimini agnum qui &agni caro
utique uirgo: Sequimini eum uirginitate cordis
& carnis quo cum que ierit Quid est enim sequi ni¬
si imitari. quia xp̃s prouobis passus est relinquens
uobis &emplum ut sequamini uestigia eius HiiSUNT
quicumn mulieritus nonsunt quo inguinati uin

Expanded text:
at a nuptiis . Vos affertis ad nuptias agni canat a nuptiis . Vos affertis ad nuptias agni canticum novum, quod cantabitis in citharis vestris, utique tale, quale nemo poterit dicere, nisi vos. Sic enim vos vidit in Apocalypsi quidam, prae caeteris, dilectus agno, qui discumbere super pectus ejus solitus erat. Ipse vos vidit duodecies duodena millia sanctorum citharoedorum, illibatae virginitatis in corpore, inviolatae veritatis in corde. Sequimini agnum, quia et agni caro utique virgo. Sequimini eum virginitate cordis et carnis, quocunque ierit. Quid est enim sequi, nisi imitari, quia Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequeremini vestigia ejus » . Hi sunt, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
albis quisiue decalogum duplicatum & quattuor sig¬
nisicant euangelia siue duo decim apłos: & duo decimꝰ
patri archas. Id ẽ noae abraham isa ac iacob moy¬
sen a aron. iosuae isaias hieremias et echiel
damhel & dauid et neoo poterat dicere can¬
Singulariter canticum agno cantare est cum eo in
perp&uum p̃cunctis fidelibus &iam de carnis in¬
corruptione gaudere: Quod tamen elesti ceri
canticum audire possunt. lic& dicere nequeunt
quia percaritatem quidẽ in illorum celsitudinae
l&i sunt quamuis ad eorum praemia non ad surgunt¬
Virgines enim sunt: hii quisecuntur agnum quo¬
cumque abierit: Haec pulchre beatus agustinus
uirgines ammonendo ex posuit: Pergite in qui¬
ens sc̃i dĩ pueri & puellae mares hac feminae cae¬
libes & innuptae pergite perseuerantur insinem.
laudate ch̃m dulcius quem cogitatis uberius: spe¬
rate selitiur cui seruitis instantius: Amate arden¬
tius cui placitis adtentius lumbis ac cinctis & lu¬
cernis ardentibus eepectate dñm quando ueni¬

Expanded text:
ui sive decalogum duplicatum et quatuor significant Evangelia, sive duodecim apostolos, et duodecim patriarchas, id est, Noe, Abraham, Isaac, Jacob, Moysen, Aaron, Josue, Isaiam, Hieremiam, Ezechielem, Danielem et David. Et nemo poterat dicere canSingulariter quippe canticum Agni cantare est cum eo in perpetuum prae cunctis fidelibus etiam de carnis incorruptione gaudere. Quod tamen electi caeteri canticum audire possunt, licet dicere nequeant, quia per charitatem quidem in illorum celsitudine laeti sunt, quamvis ad eorum praemia non aVirgines enim sunt, hi qui sequuntur agnum quocunque ierit. Haec pulchre beatus Augustinus, virgines admonendo, exposuit: « Pergite, inquiens, sancti Dei, pueri et puellae, mares ac feminae, caelibes et innuptae, pergite perseverando in finem. Laudate Dominum dulcius, quem cogitatis uberius. Sperate felicius, cui servitis instantius. Amate ardentius, cui placetis attentius. Lumbis accinctis et lucernis ardentibus exspectate Dominum, quando veni