comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia adeo et iusticia et scĩficatio. et redẽp¬
tio. ut quemadmodum scriptum ẽ qui gloriat᷑
in domino glorietur: Item dicit Qui autem
ihũ xp̃i st̃. carnem suam crucifixerunt cum
uiciis et cũ cupiscentiis: Cum hic dictum sit
quod isti crucifixer̃ carnemsuam in isto tam̃
psalmo ds̃ rogatur ut faciat id cui dr̃ Confi-¬
ge clauis atimore tuo carnes meas. ut intelli-¬
gamus etiam quod recte facimꝰ gr̃ȩ dei ẽẽ tri¬
buendum qui in nobis operatur et uelle et oꝑe¬
rari ꝓ bona uoluntate

Expanded text:
Deo, et justitia, et sanctificatio, et redemptio: ut, quemadmodum scriptum est, Qui gloriatur, in Domino glorietur» . Item dicit, «Qui autem sunt Jesu Christi, carnem crucifixerunt cum passionibus et concupiscentiis» . Cum hic dictum sit quod ipsi «crucifixerunt carnem suam,» in isto tamen psalmo Deus rogatur ut id faciat, cui dicitur, «Confige clavis a timore tuo carnes meas;» ut intelligamus etiam id quod recte facimus, gratiae Dei esse tribuendum, qui in nobis operatur et velle et operari, pro bona voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
p̃btius quã homine frueris: Ilo enĩ frueric
quo efficeris beatus: Eł ad eum te ꝑuenisse
letaberis. inquo spem ponis ut uenias: Inde
ad philemonẽ paulus: Ita fr̃ inquit ego te
fruar in dño Quod si non addidisset in dño
et te tantũ fruar dixisset. in eo constitius¬
set spem beatitudinis suȩ Quamquã etiã
uicinissime dicitur frui. cum delaectatio¬
ne uti Cum enĩ ad ẽ qđ diligitur. etiam de-¬
lectationẽ secum necesse ẽ gerat: Equam si
transieris. eamq ad illum ubi ꝑmanendũ
ẽ retuleris. uteris ea et abusiue non ꝓpriȩ
diceris frui Si uero inheseris atq ꝑmanse¬
ris finẽ in ea ponens leticiȩ tuȩ. tunc uere
et ꝓpriȩ frui dicendus es Quod non faci¬
endum ẽ nisi in illa trinitate: id ẽ summo
et in commutabili bono:

Expanded text:
potius quam homine frueris. Illo enim frueris quo efficeris beatus; et ad eum te pervenisse laetaberis, in quo spem ponis ut venias. Inde ad Philemonem Paulus: Ita, frater, inquit, ego te fruar in Domino . Quod si non addidisset, in Domino, et te fruar tantum dixisset, in eo constituisset spem beatitudinis suae. Quanquam etiam vicinissime dicitur frui, cum delectatione uti. Cum enim adest quod diligitur, etiam delectationem secum necesse est gerat: per quam si transieris, eamque ad illud ubi permanendum est, retuleris; uteris ea, et abusive, non proprie, diceris frui. Si vero inhaeseris atque permanseris, finem in ea ponens laetitiae tuae, tunc vere et proprie frui dicendus es: quod non faciendum est nisi in illa Trinitate, id est summo et incommutabili bono.
Abbreviated transcription (Latin):
tate prescribitur. ut dicamus et d̾s erat
uerbum. deinde subiungamus. hoc erat
in principio apud dm: Illa uero distinc¬
tionis ambiguitas neutra parte resistit
fidei. et ideo textu ipso sermonis diui¬
dicanda ẽ. ubi ait apłs et quid eligã ig¬
noro. compellor autẽ eduobus concupis¬
centiã habens dissolui. et eẽ cum xꝑo
multo enĩ magis optimũ. manere aut̃e¬
in carne necessariũ ꝓpter uos: Incertũ ẽ.
enĩ utrũ eduobus concupiscentiã habens.
an compellor eduobus ut illud ad iunga
magis optimũ. apparet eum eius optimi
dicere se habere concupiscentiã. ut cum
eduobus compellatur. alterius tamen ha¬
concupiscentiã scilicet dissolui et eẽ. cum
xꝑo. necessitatẽ manere in carne: Quȩ am¬
biguitas uno consequenti uerbo duudica¬
tur qł positum ẽ enĩ Quã particulã qui
abstulerunt interpretes illa potius sen¬
tentia ducti sunt ut non solũ compelli

Expanded text:
tate praescribitur ut dicamus, Et Deus erat tate praescribitur ut dicamus, Et Deus erat Verbum; deinde subjungamus, Hoc erat in principio apud Deum . 4. Illa vero distinctionis ambiguitas neutra parte resistit fidei, et ideo textu ipso sermonis dijudicanda est, ubi ait Apostolus: Et quid eligam ignoro: compellor autem ex duobus; concupiscentiam habens dissolvi, et esse cum Christo; multo enim magis optimum, manere in carne necessarium propter uos. incertum est enim, utrum e duobus concupiscentiam habens, an compellor autem ex duobus, ut illud adiungatmagis optimum, apparet eum eius optimi dicere se habere concupiscentiam, ut, cue duobus coarcter, alterius habeo desiderium scilicet dissolvi et esse cumChristo, necessitatem manere in carne. quae ambiguitas uno consequenti uerbo diiudicatur, quod positum est, enim. quam particulam qui abstulerunt interpretes, illa potius sententia ducti sunt, ut non solum compelli
Abbreviated transcription (Latin):
um uerba ꝓpria faciunt ambiguã scrip¬
turã primo uidendũ ẽ. ne male distiixe¬
rimus aut ꝓnuntiauerimꝰ. Cum gͦ adhi¬
bita intentio incertũ eẽ. ꝑuiderit quomͦ
distinguendũ aut quomͦ ꝓnuntiandum
sit Consulat regulã fidei quã de scriptu¬
rarũ planioribus locis et ȩccłiȩ autoritate
ꝑcepit: Quod si ambe uel etiã om̃s si plureᷤ
fuerint partes ambiguitatis scđm fidem
sonuerint. textus ipse sermonis aprecedẽ¬
tibus et consequentibus partibus quȩ am¬
biguitatẽ illã in medio posuerunt restat
consulendus ut uideamus cui nam sen¬
tentiȩ de pluribus quȩ se ostendunt fe¬
rat suffragium eamq sibi contexi patia¬
tur: Iam nunc exempla considera: Illa
heretica distinctio. in principio erat uer¬
bum. et uerbũ erat apud dm: Et łs erat:
ut alius sit sensus. uerbũ hoc erat in
principio apud cłm. non uult łm u̾bũ
confiteri S hoc regula fidei refellen¬
dum ẽ. quia nobis de trinitatis ȩquali-¬

Expanded text:
um verba propria faciunt ambiguam Scripturam, primo videndum est, ne male distinxerimus aut pronuntiaverimus. Cum ergo adhibita intentio incertum esse praeviderit quomodo distinguendum aut quomodo pronuntiandum sit, consulat regulam fidei, quam de Scripturarum planioribus locis et Ecclesiae auctoritate percepit. Quod si ambae, vel etiam omnes, si plures fuerint partes ambiguitatis, secundum fidem sonuerint, textus ipse sermonis a praecedentibus et consequentibus partibus, quae ambiguitatem illam in medio posuerunt, restat consulendus, ut videamus cuinam sententiae, de pluribus quae se ostendunt, ferat suffragium, eamque sibi contexi patiatur. Jam nunc exempla chaeretica distinctio, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat, ut alius sensus sit, Verbum hoc erat in principio apud Deum, non vult Verbum Deum confiteri. Sed hoc regula fidei refellendum est, qua nobis de Trinitatis aequali
Abbreviated transcription (Latin):
eduobus: Quã distinctionẽ sequitur. con¬
cupiscentiã habens dissolui et eẽ cum xꝑo
Et tanquã quereretur quare huius rei po¬
tius habeat concupiscentiã. multo enim
magis optimũ inquit Cur gͦ eduobus cõ¬
pellitur: quia ẽ manendi necessitas. quã
ita subiecit Manere in carne necessariũ
ẽ ꝓpter uos Ubi autẽ neq pre scriptione
fidei. neq ipsius sermonis textu ambigu¬
itas ex plicari potest nichil ob ẽ scđm qͣm¬
libet earũ. quȩ ostenduntur sententiam
distinguere ueluti ẽ. illa ad corinthios:
Has gͦ ꝓmissiones habentes Rm̃i. munde¬
mus nos ab omni coinquinatione carnis
Capite nos. nemini nocuimus: Dubiũ qͥp
demus nos ab omni coinquinatione car¬
nis. ut alius sit sensus. et sꝑc ꝑficientes scĩ¬
ficationẽ intimore dei capite nos: Tales
igitur distinctionũ ambiguitates. in po¬
testate legentis sunt:¬

Expanded text:
bus. quam distinctionem sequitur: concupiscentiam habens dissolui et esse cum Christo. et tamquam quaereretur, quare huius rei potius habeat concupiscentiam: multo enim magis optimum, inquit. cur ergo e duobus ©ompeUitur? quia est manendi necessitas, quam ita subiecit: manere ia carne necessarium propter uos. ubi autem neque praescripto fidei neque ipsius sermonis textu ambiguitas explicari potest». nihil obest secundum quamlibet earum quae ostenduntur sententiam distinguere. ueluti est illa ad Corinthios: has ergo promissiones habentes, carissimi, mundemus nos ab omni inquinatione carnis Capite nos. Nemini nocuimus . Dubium estdemus nos ab omni coinquinatione carnis, ut alius sit sensus, Et spiritus perficientes sanctificationem in timore Dei capite nos. Tales igitur distinctionum ambiguitates in potestate legentis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
omnes tribulationes. sed aliud ẽ uri cheos.¬
ad consumptionem. aliud ẽ uri ad purga¬
tionem Nam et apłs dicit Quis scandali¬
zatur et ego non urore S iste affectus pur¬
gabat eum magis. quia de caritate ueniebat.
et illȩ tribulationes quas iusti patiuntur
ad istam pertinent flamm eã frameam quo¬
niam in igne ꝓbatur aurum et argentum.
et homines acceptabiles in camino humilia¬
tionis: Et iterum: Uasa figuli ꝓbat fornax ẽt
homines iustos temptatio tribulationis

Expanded text:
omnis tribulatio. Sed aliud est uri ad consumptionem, et aliud est uri ad purgationem. Nam et Apostolus dicit: Quis scandalizatur, et ego non uror ? Sed iste affectus purgabat eum magis, quia de charitate veniebat. Et illae tribulationes quas justi patiuntur, ad istam pertinent flammeam frameam: Quoniam in igne probatur aurum et argentum, et homines acceptabiles in camino humiliationis . Et iterum: Vasa figuli probat fornax, et homines justos
Abbreviated transcription (Latin):
les. qui post passionẽ xꝑi et resurrectio
nẽ. adhuc in ista uita tenebant᷑. dispensa¬
tionẽ testamenti ueteris nouiq distin-¬
guens. sustinentiã inquit iob audistis &
finẽ dñi uidistis: ne ideo patient᷑ sustine.¬
rent temporalia mala ut sibi hoc resti.¬
tueret᷑ qł recepisse iob legimꝰ: Nam
et abillo fine atq putredine saluus est
factus. et ei cuncta quȩ amiserat dup
surrectionis fides. nam filii ñ dupplum
s totidẽ redditi. etiã illos qͦs amiserat
resurrecturos significarunt. ut sic ipsi
quoq illis prioribꝰ iuncti. arestitutio¬
ne duppli. non inuenirẽt᷑ alieni Ut gͦ
ñ talẽ remunerationẽ speraremꝰ quan-¬
do mala temporalia paterem᷑. ñ ait sus¬
tinentiã et finẽ iob audistis. s ait sus.¬
tinentiã iob audistis. et finẽ dñi uidis¬
tis: Eanquã diceret: Mala temporalia
sicut iob sustinete. s ꝓhac sustinentia.
ñ temporalia bona sperate quȩ illi auc¬

Expanded text:
les, qui post passionem et resurrectionem les, qui post passionem et resurrectionem Christi adhuc in ista uita tenebantur, dispensationem testamenti ueteris nouique distinguens: Sustinentiam, inquit, Iob audistis et finem domini uidistis, ne ideo patienter sustinerent temporalia mala, ut sibi hoc restitueretur, quod recepisse Iob legimus. nam et ab illo uulnere atque putredine saluus est factus et ei cuncta, quae amiserat, dup est resurrectionis fides. nam filii non in duplum sed totidem redditi etiam illos. quos amiserat, resurquoque illis prioribus juncti, a restitutione dupnon talem remunerationem speraremus, quando mala temporalia pateremur, non ait: Sustinentiam et finem Iob audistis, sed ait: Sustinentiam Iob audistis et finem domini uidistis, tamquam diceret: Mala temporalia sicut Iob sustinete, sed pro hac sustinentia non temporalia bona sperate, quae illi auc
Abbreviated transcription (Latin):
ceremꝰ quid in nr̃a sperare deberemus:
noluit alienis demonstrare s suis: Ut¬
gͥ exemplo suȩ carnis exortaret᷑ fide¬
les suos temporalẽ ꝓ ȩt̾na felicitatem
contempnere usq ad mortẽ ꝑtulit ꝑse.¬
quentes atq seuientes. et quasi uicto
et opp̃sso suꝑbȩ inludentes Quod autẽ
carnem suã resuscitauit et discipulorũ
aspectibꝰ atq contactibꝰ reddidit. eisq
uidentibꝰ ascendit in cęlum Ipsos edifi¬
cauit. et quid ex pectare quid p̃dicare
deberent. euidentissima ueritate mons¬
trauit: Illos autẽ a quibꝰ tanta mala usq
admortẽ ꝑtulerat quasi de illo superato
et extincto głantes in ea opinione dere¬
liquit. ut quis quis eorũ salute ȩt̃na sal¬
uus fieri uellet. hoc de illius mortis re.¬
surrectione crederet. qł hi qui uiderun
signis contestantibꝰ predicauerunt &ł
pro ea p̃dicatione similia ꝑpeti ñ dubi¬
tauerunt Qua ꝓpt̾ etiã unus ex apłis¬

Expanded text:
ceremus quid in nostra sperare deberemus, ceremus quid in nostra sperare deberemus, noluit alienis demonstrare, sed suis: ur exemplo suae carnis exhortaretur fideles suos temporalem pro aeterna felicitate contemnere, usque ad mortem pertulit persequentes atque saeuientes et quasi uicto et oppresso superbe inludentes. quod autem carnem suam resuscitauit et discipulorum aspectibus atque contactibus reddidit eisque uidentibus ascendit in caelum, ipsos aedificauit et, quid expectare, quid praedicare deberent, euidentissima ueritate monstrauit. illos autem, a quibus tanta mala usque ad mortem pertulerat, quasi de illo superato et extincto gloriantes in ea opinione dereliquit, ut, quisquis eorum salute aeterna saluus fieri uellet, hoc de illius mortui resurrectione crederet, quod hi, qui uiderunt, signis contestantibus praedicauerunt et pro ea praedicatione similia pet-peti non dubitauerunt. Quapropter etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quippe tempꝰ ueteris testamenti. et
illã patrũ etiã temporalẽ felicitatem
inqua illis exhibenda monstrauit deus
etiã talia dona sua. eẽ ñ uiderunt iã
ẽẽ tempꝰ quo reuelaret᷑ in xꝑo bona et̃.¬
na ꝓpriȩ łm p̾stare iustis qui bona tem¬
poralia p̃stat et impiis: Tanquã diceret᷑.
iam uitã concupiscere sempit̾nã: Quid ꝓ
magno ita uos uultis a dño de morte li¬
berari. sicut liberati sunt patres nr̃i. qͣn¬
do cõmendabat łs. etiã t̾rene felicitatis
pret̾ se ñ eẽ aliũ largitorẽ.: Illa felicitas
ad ueterẽ hominẽ ꝑtinet. quȩ uetustas
ab adam cȩpit Ego autẽ sum xꝑc ñ adã
tote usq ad mortẽ: Hoc enĩ uoluit incõ¬
spectu inimicorũ pati. quo eũ tanquam
derelictũ putarent: ut gr̃a cõmendare
tur testamenti noui. qua disceremꝰ aliam
querere felicitatẽ. quȩ nunc ẽ in fide.
ri oportebat. ut in exemplo carnis eiꝰ dis¬

Expanded text:
quippe tempus ueteris testamenti et quippe tempus ueteris testamenti et illam patrum etiam temporalem felicitatem, in qua illis exhibenda demonstrauit deus etiam talia dona sua esse, non uiderunt iam esse tempus, quo reuelaretur in Christo bona aeterna proprie deum praestare iustis, qui bona temporalia praestat et impiis. Denique cvitam concupiscere sempiternam. Quid pro magno ita vos vultis a Domino de morte liberari, sicut liberati sunt patres vestri, quando commendabat Dominus etiam terrenae felicitatis praeter se non esse alium largitorem? Illa felicitas ad veterem hominem pertinet, quae veritas ab Adam coepit. Ego autem sum Christus, nontote usque ad mortem. Unde ipse hoc voluit in conspectu inimicorum pati, quo eum tanquam derelictum ptur testamenti noui, qua disceremus aliam quaerere felicitatem, quae nunc est in fide, ri oportebat, ut in exemplo carnis ejus dis
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑauerunt et eriusti eos: Ad te clama.¬
uerunt et salui facti sunt. inte sꝑaue¬
runt et ñ sunt confusi: Illos quippe
patres int᷑ inimicos suos uiuentes. et
diuitiis implesti. et ab hostibꝰ eriusti.
gloriosasq uictorias reportare fecisti.
et de diuersis eos mortibꝰ liberasti: Pro
alio subiecisti ne feriret᷑ arietẽ: Aliũ
de putredine sanũ. et ei dupla quȩ ami¬
serat reddidisti Aliũ int̾ leones esuri¬
entes illesũ integrumq seruasti Ali.¬
orũ int̾ flaminas de ambulantiũ grata
uoce laudatus es: Tale aliquid in xꝑo
ex pectabant fieri uidei. unde ꝓbarent
si uere filius dei eẽt. ex quorũ ꝑsona
et in libro sapientiȩ dicitur Morte tur¬
pissima condempnemꝰ illũ. erit enĩ res¬
pectus in sermonibꝰ illiuis: Si enĩ uerus¬
dei filius ẽ. suscipi& eum et liberabit eũ
demanibꝰ contrariorũ: Nec inquit cogi¬
tauerunt et errauerunt. excecauit
enĩ illos maliticia illorũ: Atcendentes

Expanded text:
sperauerunt et eruisti eos; ad te clamauerunt et salui facti sunt; in te sperauerunt et non sunt confusi. illos quippe patres inter inimicos suos uiuentes et diuitiis implesti et ab hostibus eruisti gloriosasque uictorias\' reportare fecisti et de diuersis eos mortibus liberasti. pro alio subiecisti, ne feriretur, arietem; alium de putredine sanum et ei dupla, quae amiserat, reddidisti; alium inter leones esurientes inlaesum integrumque seruasti; aliorum inter flammas deambulantium grata uoce laudatus es. tale aliquid in Christo expectabant fieri Iudaei, unde probarent, si uere filius dei esset. ex eorum persona et in libro sapientiae dicitur: Morte turpissima condemnemus eum; erit enim respectus in sermonibus ipsius. si enim uerus filius dei est. suscipiet eum et liberabit eum de manibus contrariorum. haec, inquit, cogitauerunt et errauerunt; excaecauit enim eos malitia eorum. adtendentes
Abbreviated transcription (Latin):
tunc uolebat paulus pastor erat necessa¬
rius. et ux inuenit unũ pastorẽ int̾ mul¬
tos mercennarios. quia pauci pastores
multi mercennarii S quid dicitur de
mercennariis: Amen dico uobis. ꝑceꝑuit
mercedẽ suã: De pastore autẽ quid dicit
apłs: Qiuisquis autẽ mundauerit se ab
huius modi. erit uas in honorem sc̃ificatũ
et utile dño ad omne opus bonũ paratũ
semꝑ. non ad quasdã resparatum &
ad quasdã non paratũ. s ad omne opus bo¬
num paratum:¬

Expanded text:
tunc volebat Paulus, pastor erat necessatunc volebat Paulus, pastor erat necessarius. Et vix invenit unum pastorem inter multos mercenarios: quia pauci pastores, multi mercenarii. Sed quid dicitur de mercenariis? Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam . De pastore autem quid ait Apostolus? Quisquis autem mundaverit se ab hujusmodi, erit vas in honorem sanctificatum, et utile Domino, ad omne opus bonum paratum semper . Non ad quasdam res paratum, et ad quasdam non paratum; sed ad omne bonum opus paratum
Abbreviated transcription (Latin):
ritate x ꝑc annuntietur: Permisit gͦ eẽ
mercennarios: Pastor. ueritate xꝑm an¬
nuntiat. mercennarius occasione. xꝑm
annuntiat aliud querens: Tamen et ille
xꝑm annuntiat. et ille xꝑm Audi uocem
pastoris pauli: Siue occasione siue uerita¬
te xꝑc annuntietur: Ipse pastor. uoluit
habere mercennariũ: fãciunt enĩ ubi pos¬
sunt. utiles sunt quantũ possunt Quan¬
do autẽ ad alios usus querebat apłs cuiꝰ
uias imitarentur infirmi. misi uobis in¬
quit timotheũ qui uos commonefaciat
uias meas: Q quid ait: Misi pastorem qͥ
uos commoneret uias meas. id ẽ quia quo¬
modo ego ambulo et ipse ambulat Qmit¬
tens pastorẽ quid ait: Neminẽ habeo tã
unanimẽ. qui sincera affectione ꝓuobis sol¬
licitus sit: Nonne cum illo erant multiꝰ S
s non oportuerat ut mercennarius mit¬
teretur: Ad alias res et negõtia ꝑ agenda
mittitur mercennarius. ad illas autẽ qͣs

Expanded text:
ritate Christus annuntietur . Permisit ergo esse ritate Christus annuntietur . Permisit ergo esse mercenarios. Pastor veritate Christum annuntiat, mercenarius occasione Christum annuntiat, aliud quaerens. Tamen et ille Christum annuntiat, et ille Christum. Audi vocem pastoris Pauli: Sive occasione, sive veritate Christus annuntietur. Ipse pastor voluit habere mercenarium. Faciunt enim ubi possunt, utiles sunt quantum possunt. Quando autem ad alios usus quaerebat Apostolus, cujus vias imitarentur infirmi: Misi vobis, inquit, Timotheum, qui vos commonefaciat vias meas . Et quid ait? Misi pastorem qui vos commoneret vias meas: id est, qui quomodo ego ambulo, et ipse ambulat. Et mittens pastorem, quid ait? Neminem enim habeo tam unanimem, qui sincera affectione pro vobis sollicitus sit. Nonne cum illo erant multi? Sedsed non oportuerat ut mercenarius mitteretur. Ad alias res et negotia peragenda mittitur mercenarius: ad illas autem quas
Abbreviated transcription (Latin):
forte. quia quod amabat non maritus erat
s res eius: Si enim uere maritũ amat.
etiã pauperẽ plus amat. quia cũ micłia¬
ꝑ potest: Diues ẽ. ipse fecit omnia. cęlum &
terrã. mare et angłos: Quicquid uidemus.
quicquid non uidemus in cęlo. ipse fecit:
S tamen non diuicias amare debemus. s
eum qui fecit illas: Non enim tibi ꝓmisit nͥ
se. Inueni aliquid preciosius. et hoc tibi da¬
bit: Pulcra ẽ. terra cęlũ. et angłi. s pulchri
or. qui fecit hȩc: Qui gͦ annuntiant deum
amantes. qui annuntiant dm ꝓpter d̾m.
pascunt oues et non sunt mercennarui:
Ipsam castitatẽ exigebat ab anima dñs nr̃
me Quid ẽ amas me: Castus es. non est.
cor tuũ adulterũ. non tua queris in eccłia.
s mea Si gͦ talis es et amas me. pasce oueᷤ
meas: Non enĩ eris mercennarius. s eris
de quibus gemit apłs: S quid dicit: Quid
enim. dum omnimͦ siue occasione siue ue¬

Expanded text:
forte; quia quod amabat, non maritus erat, forte; quia quod amabat, non maritus erat, sed res ejus. Si autem vere maritum amat, etiam pauperem plus amat; quia cum mie potest. Dives est, ipse fecit omnia, coelum et terram, mare et Angelos. Quidquid videmus, quidquid non videmus in coelo, ipse fecit. Sed tamen non divitias amare debemus, sed eum qui fecit illas. Non enim tibi promisit nisi se. Inveni aliquid pretiosius, et hoc tibi dabit. Pulchra est terra, coelum et Angeli: sed pulchrior est qui fecit haec. Qui ergo annuntiant Deum, amantes Deum; qui annuntiant Deum, propter Deum, pascunt oves, et non sunt mercenarii. Ipsam castitatem exigebat ab anima Dominus nme? Quid est, Amas me? Castus es? Non est cor tuum adulterum? Non tua quaeris in Ecclesia, sed mea? Si ergo talis es, et amas me, pasce oves meas . Non enim eris mercenarius, sed eris de quibus gemit Apostolus. Sed quid dicit? Quid enim? dum omni modo, sive occasione, sive ve
Abbreviated transcription (Latin):
dit salutẽ ab eo qui non habet salutẽ. si ei
crediderit quẽ ille annuntiat. nec in illo
spem posuerit ꝑ quẽ illi annuntiatur saluᷤ.
qui annuntiat habebit detrimentũ. cui an¬
nuntiatur habebit lucrũ: Audi apłm ge¬
mentẽ de talibus: Dicit alios annuntiare
ȩuangeliũ ꝑ caritatẽ. alios ꝑ occasionẽ. de
quibus dicit annuntiare ȩuangeliũ non
recte Rem rectã.s ipsi non recti: Quod an¬
nuntiant rectum ẽ. s qui annuntiant ñ
sunt recti Quare non ẽ rectus: Quia ali¬
ud querit in eccłia. non dm querit: Sid̾m
quereret castus eẽt. quia legittimũ maritũ
anima cłm habet Quis quis adeo preter dm̃
aliquid querit. non caste dm̃ querit Ui¬
dete fr̃s Si uxor. amet maritũ quia diueᷤ
ẽ. non ẽ casta Non enĩ maritũ amat Cas
nim ꝓpterea amat quia diues ẽ. quid si
quomͦ sunt casus humani ꝓscribatur su
bito. et egens remaneat: Renunciat illi

Expanded text:
dit salutem ab eo qui non habet salutem si ei dit salutem ab eo qui non habet salutem si ei crediderit quem ille annuntiat, neque in illo spem posuerit, per quem illi annuntiatur salus: qui annuntiat, habebit detrimentum; cui annuntiatur, habebit lucrum. CAPUT mentem de talibus. Dicit alios annuntiare Evangelium per charitatem, alios per occasionem: de quibus dicit, Annuntiant Evangelium non recte . Rem rectam, sed ipsi non recti. Quod annuntiant, rectum est; sed qui annuntiant, non sunt recti. Quare non est rectus? Quia aliud quaerit in Ecclesia, non Deum quaerit. Si Deum quaereret, castus esset; quia legitimum maritum anima Deum habet. Quisquis a Deo praeter Deum aliquid quaerit, non caste Deum quaerit. Videte, fratres: si uxor amet maritum quia dives est; non est casta. Non enim maritum amat, sed nim propterea amat, quia dives est; quid, si quomodo sunt casus humani proscribatur et subito egens remaneat? Renuntiat illi
Abbreviated transcription (Latin):
res ꝑsonas dixit dñs. et debemus illas
muestigare in ȩuangelio. pastoris. mercẽ¬
mercennariũ dixit lupũ uel etiã furem
si uideat fugere. quia non ẽ illi cura deoui¬
bus Mercennarius ẽ autẽ non pastor Ille
intrat ꝑ ianuã qui pastor. ẽ. ille ascendit
ꝑ aliã partẽ qui fur ẽ. Ille uidens eos qͥ uo¬
lunt tollere oues. timet et fugit quia mer
cennarius ẽ. quia non ẽ illi cura de ouibꝰ.
Mercennarius ẽ enim: Si inuenerimus
istas tres ꝑsonas. inuenit scĩtas ur̃a et quoᷤᷤ
diligatis. et quos toleretis. et quos cauea¬
tis: Diligendus ẽ pastor. tolerandus ẽ mer¬
cennarius. cauendus ẽ latro: Sunt homineᷤᷤ
in ȩccłia de quibus dicit apłs qui ex occa¬
sione euangelizant. querentes ab homini¬
bus commoda sua. siue pecuniaria. siue
honorum. uel laudis humane. quomͦlibet
uolentes accipere munera ȩuangelizant.
non tam salutẽ eius querunt cui annun¬
tiant quã commodũ suũ: Ille autẽ qui au¬

Expanded text:
res personas dixit Dominus et debemus illas investigare in evangelio, pastoris, merceMercenarium dixit, lupum vel furem si videat, fugere, quia non est illi cura de ovibus: mercenarius est enim, non pastor. Ille intrat per januam, quia pastor est; ille ascendit per aliam partem, quia fur est; ille videns eos qui volunt tode ovibus; mercenarius est enim. Si invenerimus tres istas personas, invenit Sanctitas vestra et quos diligatis, et quos toleretis, et quos caveatis. Diligendus est pastor, tolerandus est mercenarius, cavendus est latro. Sunt homines in Ecclesia, de quibus dicit Apostolus, qui ex occasione evangelizant, quaerentes ab hominibus commoda sua , sive pecuniaria, sive honorum vel laudis humanae. Quomodolibet volentes accipere munera evangelizant, et non tam salutem ejus quaerunt cui annuntiant, quam commodum suum. Ille autem qui au
Abbreviated transcription (Latin):
x hibuit itaq hospitalitatẽ quomͦ miñ¬
scĩs hominibꝰ dei. in quibꝰ ẽẽ dm̃ cognouit
cum eos sicut etiã ipse abraham angłos
ẽẽ nesciret: hi enĩ patriarchȩ sunt sc̃ifi¬
cati in epła ad hebreos ubi de hospitalita¬
te loquens ait: Phanc quidam nescientes
hospicio receperunt angłos: Recepit gͦ
eos loth nesciens qđ angłi eẽnt. cognos¬
cens tamen sicut ipso demonstrante cog¬
noscere potuit. quis in eis eẽt¬

Expanded text:
xhibuit itaque hospitalitatem quomodo sanctis hominibus Dei, in quibus Deum esse cognovit, cum eos, sicut etiam ipse Abraham, angelos esse nesciret. Hi enim Patriarchae sunt significati in Epistola ad Hebraeos, ubi de hospitalitate loquens ait: Per hanc quidam nescientes, hospitio receperunt angelos . Receptis ergo eis Loth, nesciens quod angeli essent, cognoscens tamen sicut ipso Domino demonstrante cognoscere potuit, quis in eis e
Abbreviated transcription (Latin):
piendum ẽ. tanquã deo in notescant. qui
eas et antequã eẽnt nouerat. s nobis in no¬
tescant apud cłm. ꝑ tolerantiã non apud
homines ꝑ iactanciam: dut forte innotes¬
cant etiam apud angłos qui sunt apud
dm. ut quodãmodo eas offerant deo. & de
his consulant. et quod deo iubente implẽ.¬
dum eẽ. cognouerint hoc nobis latenter
uel euidenter reportent: Dixit enĩ angłs¬
homini: Cum oraretis. ego obtuli oratio¬
nem urãm in conspectu claritatis dei:¬

Expanded text:
piendum est tanquam Deo innotescant, qui eas et antequam essent noverat. Sed nobis innotescant apud Deum per tolerantiam, non apud homines per jactantiam. Aut forte etiam innotescant apud angelos, qui sunt apud Deum, ut quodammodo eas offerant Deo, et de his consulant, et quod Deo jubente implendum esse cognoverint, hoc nobis vel evidenter, vel latenter reportent. Dixit enim angelus: Cum oraretis, ego obtuli orationem vestram in conspectu claritatis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
riam. s ut uicdeant ait dñs bona oꝑa ur̃a
et głificent patrem ur̃m qui in cęlis est:
Et ideo non fufficit apło monere ut man¬
suetudinẽ seruaremus. s ut eam etiam
notam omnibus faceremus: Mansuetudo
inquit ur̃a nota sit omnibus hominibus:
Et alio loco: Mansuetudinẽ in quit ur̃am
ostentantes ad omnes homines: Nec illa
scĩ dauid quando inimico sibi inmanus
tradito clementer peꝑcit. pre clarissima
lenitas emineret. nisi potestas pariter
omnes cȩlos ascendit corpore. non reces¬
sit maiestate: Ubiq presens ẽ. qui fecit om¬
nia: Ille enim qui ascendit in cęlum ut tol¬
leretur ab oculis nr̃is ꝓmisit nobis dicens:
Ecce ego uobis cum sum. usq ad consum¬
mationẽ scłi Merito et apłs sic nos allo¬
quȩbatur: Dñs in ꝓximo ẽ. nichil solliciti
cȩli. et ipse qui ibi sedet ꝓpe ẽ: S in omni

Expanded text:
uideant, ait dominus, bona opera uestra et glorificent patrem uestrum, qui in caelis est. et ideo non sufficit apostolo monere, ut mansuetudinem seruaremus, sed ut eam etiam notam omnibus faceremus: Mansuetudo, inquit, uestra nota sit omnibus hominibus, et alio loco: Mansuetudinem ostentantes ad omnes homines, ut nec illa sancti Dauid, quando inimico sibi in manus tradito clementer pepercit, praeclarissima lenitas emineret, nisi potestas pariter omnes coelos ascendit corpore, non recessit majestate. Ubique praesens est, qui fecit om. Ille enim qui ascendit in coelum, ut tolleretur ab oculis vestris, promisit vobis dicens: Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi . Merito et Apostolus sic nos alloquebatur: Dominus in proximo est, nihil solliciti nge sunt coeli, et ipse qui ibi sedet prope est. Domi
Abbreviated transcription (Latin):
redimeret. ut ad optionẽ filiorũ reciperemꝰ:
Ecce adhoc uenit xꝑc ut eos qui sublege
erant redimeret. ut iam non simus suble¬
ge s sub gratia Quis gͦ dedit legem: Ille
dedit legem. qui dedit et gr̃am: S legem
ꝑ seruum misit cũ gr̃a ipse descendit: Et
unde facti erant homines sublege: Non
implendo legem: Qui enim legem implet
non ẽ sub lege. s cum lege: Qui autẽ suble.¬
ge ẽ. non sub leuatur s premitur lege Om̃s
itaq homines sublege constitutos reos fa¬
cit lex. et adhoc illis suꝑ caput ẽ. ut osten¬
dat peccata non tollat: Lex gͦ iubet. dator
legis miseretur in eo quod lex iubet Conan¬
tes homines uiribus suis implere quod in
lege p̃ceptum ẽ. ipsa sua temeraria et pre¬
cipiti p̃sumptione ceciderunt. et non cum
lege. s sublege facti sunt rei Q qm̃ suis ui¬
ribus implere non poterant legem. facti
rei sub lege. implorauerunt liberatoris au¬
xilium:

Expanded text:
 ut adoptionem filiorum reciperemus . Ecce ad hoc venit Christus, ut eos qui sub Lege erant redimeret: ut jam non simus sub Lege, sed sub Gratia. Quis ergo dedit Legem? Ille dedit Legem, qui dedit et Gratiam: sed Legem per servum misit, cum Gratia ipse descendit. Et unde facti erant homines sub Lege? Non implendo Legem. Qui enim legem impiet, non est sub lege, sed cum lege: qui autem sub lege est, non sublevatur, sed premitur lege. Omnes itaque homines sub Lege constitutos, reos facit Lex; et ad hoc illis super caput est, ut ostendat peccata, non tollat. Lex ergo jubet, dator legis miseretur in eo quod jubet lex. Conantes homines implere viribus suis quod a lege praeceptum est, ipsa sua temeraria et praecipiti praesumptione ceciderunt; et non sunt cum lege, sed sub lege facti sunt rei: et quoniam suis viribus implere non poterant legem, facti rei sub lege, imploraverunt liberatoris auxilium;
Abbreviated transcription (Latin):
a deo Quorum in hac uita ñ fit nr̃a uir-¬
tute s diuitia miseratione purgatio. ꝑ
indulgentiã illuis. ñ ꝑ nr̃am potentiã.
quia et ipsa quantulacumq uirtus quȩ
dicit᷑ nr̃a. illius ẽ nobis bonitate concessa:
Multũ autẽ nobis in hac carne tribue¬
remꝰ. nisi usq ad eius depositionem sub
uenia uiueremꝰ: ꝓ ꝑterea gͦ nobis ꝑmedi¬
atorẽ prestita ẽ gr̃a. ut polluti carne
peccati. carnis peccati similitudine mun-¬
darem᷑: H ac dei gr̃a. qua in nos ostendit
magnã misccłiam suã. et in hac uita ꝑfi
dem regim᷑. et pꝰ hanc uitã ꝑ ipsã speciẽ
in cõmutabilis ueritatis ad ꝑfectionem

Expanded text:
 fit nostra uirtute, sed diuina miseratione purgatio, per indulgentiam illius, non per nostram potentiam; quia et ipsa quantulacumque uirtus, quae dicitur nostra, illius est nobis bonitate concessa. Multum autem nobis in hac carne tribueremus, nisi usque ad eius depositionem sub uenia uiueremus. Propterea ergo nobis per Mediatorem praestita est gratia, ut polluti carne peccati carnis peccati similitudine mundaremur. Hac Dei gratia, qua in nos ostendit magnam misericordiam suam, et in hac uita per fidem regimur, et post hanc uitam per ipsam speciem incommu
Abbreviated transcription (Latin):
Uerus ille metdiator. in quantũ formã
serui accipiens. mediator effectus est.
dei sacrificiũ cum patre sumat. cum qͦ
et unus d̾s ẽ: tamen informa serui sacri.¬
ficiũ maluit ẽẽ quã sumere. ne uel hac
occasione quis quã existimaret cuilibet
sacrificandũ eẽ creature Phoc et sacer.¬
dos ẽ. ipse offerens ipse et oblatio Cuiꝰ
rei sacramentũ cotidianũ ẽẽ uoluit ȩccłiȩ
sacrificium: Quȩ cum ipsius capitis cor.¬
pus fit. se ipsã ꝑ ipsũ discit offerre huiꝰ
ueri sacrificii multiplicia. uariaq signa
erant. sacrificia prisca scõrũ. cum hoc u¬
nũ ꝑmulta figuraret᷑. tanquã uerbis mul¬
tis res una diceret᷑. ut sine fastidio multũ
cõmenclaret᷑ Huic summo ueroq sacrifi.¬
cio cuncta sacrificia falsa cesserunt: ut¬

Expanded text:
uerus ille mediator, in quantum formam serui accipiens mediator effectus est DDei sacrificium cum Patre sumat, cum quo et unus Deus est, tamen in forma serui sacrificium maluit esse quam sumere, ne uel hac occasione quisquam existimaret cuilibet sacrificandum esse creaturae. Per hoc et sacerdos est, ipse offerens, ipse et oblatio. Cuius rei sacramentum cottidianum esse uoluit ecclesiae sacrificium, quae cum ipsius capitis corpus sit, se ipsam per ipsum discit offerre. Huius ueri sacrificii multiplicia uariaque signa erant sacrificia prisca sanctorum, cum hoc unum per multa figuraretur, tamquam uerbis multis res una diceretur, ut sine fastidio multum commendaretur. Huic summo ueroque sacrificio cuncta sacrificia falsa cesserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
maticorum. fanaticoꝵ. aigurum. aruspicũ.
ebriosos. luxuriosos. quicquid inter uos malo¬
rum eẽ nostis. quantum potestis imꝓbate.
ut corde recedatis: et redarguite ut inde
exeatis : et nolite consentire. ut immumdũ

Expanded text:
maticorum, fanaticorum, augurum, auspicum, maticorum, fanaticorum, augurum, auspicum, ebriosos, luxuriosos, quidquid inter vos malorum esse nostis; quantum potestis, improbate, ut corde recedatis; ut redarguite, et exeatis inde; et nolite consentire, ut immundum
Abbreviated transcription (Latin):
te dixit ꝓph̃a Recedite exite in de: et ĩmun-¬
dum ne tetigeritis Ego ut intelligam qd̾ dix̃:
attendo quod fecit: facto suo michi exposuit
dictum suum: Dix̃ recedite: Quibꝰ dixit: Utiq
iustis: Aquibus ut recederent dixit: Utiq apec¬
catoribus et iniquis Quero atalibus utrum ip¬
se recesserit: inuenio quod non recesserit: Ergo
aliter intellexit Nam utiq prior faceret quod
precepit: Recessit corde: obuirgauit atq argu-¬
it: continendo se a consensu. non tetigit ĩmũ-¬
dum Obuirgando autem exiit liber in conspec-¬
tu dei: cui neq sua ds̃ peccata imputat. quia¬
quia non fecit: neq aliena quȩ non apꝓba¬
uit: neq negligentiam quia non tacuit: neq
superbiam quia in unitate permansit: Sic gͦ
fr̃s mei quotquot habetis inter uos qui ad huc
amore scłi pregrauantur. auaros. ꝑuiros. adul-¬
teros spectatores nugarum consultores mathe¬

Expanded text:
te dixit propheta, Recedite et exite inde, et immunte dixit propheta, Recedite et exite inde, et immundum ne tetigeritis. Ego ut intelligam quod dixit, attendo quod fecit. Facto suo mihi exponit dictum suum. Dixit, Recedite. Quibus dixit? Utique justis. A quibus ut recederent, dixit? Utique a peccatoribus et iniquis. Quaero, a talibus utrum ipse recesserit? Invenio quod non recesserit. Ergo aliter intellexit. Nam utique prior faceret quod praecepit. Recessit corde, objurgavit atque arguit. Continendo se a consensu non tetigit immundum: objurgando autem exiit liber in conspectu Dei; cui neque sua Deus peccata imputat, quia non fecit; neque aliena, quia non approbavit; neque negligentiam, quia non tacuit; neque superbiam, quia in unitate permansit. Sic ergo, fratres mei, quotquot habetis inter vos, qui adhuc amore saeculi praegravantur, avaros, perjuros, adulteros, spectatores nugarum, consultores mathe
Abbreviated transcription (Latin):
as: clamauit iezechiel Uideamꝰ si hoc ipsi fe-¬
cerunt: si dimiserunt populum dei. et se ad¬
gentes ad gentes alias traͬstulerunt: Quam
multa et quam uehement̃ iheremias increpa-¬
uit in peccatores et sceleratos populi sui: inter
eos tamen erat. unum cum illis templum int᷑¬
bat: eadem sacramenta celebrabat: s claman¬
do in eo hominum sceleratorum. congregatiõe
uniebat: s clamando exiebat inde Hoc ẽ exi¬
re inde: hoc ẽ immundum non tangere: et
uoluntate non consentire: et ore non parcere:¬
Certe manifestum ẽ iam prudentiȩ uestrȩ. qͦmͦ
accipienda sint omnia talia testimonia scrip¬
turarum: ut quando scriptura sonat debere
nos recedere amalis. non aliud intelligere ui-¬
beamur nisi ut corde recedamus: ne maius
malum in separatione bonorum committa-¬
mus. quam in malorum coniunctione fugia¬
mus: sicut ipsi donatistȩ fecert̃ Certe manifes

Expanded text:
as, clamavit Ezechiel. Videamus si hoc ipsi feas, clamavit Ezechiel. Videamus si hoc ipsi fecerunt, si dimiserunt populum Dei, et se ad gentes alias transtulerunt. Quam multa et quam vehementer Jeremias increpavit in peccatores et sceleratos populi sui! Inter eos tamen erat, unum cum illis templum intrabat, eadem sacramenta celebrabat: in ea hominum sceleratorum congregatione vivebat, sed clamando exibat inde. Hoc est exire inde, hoc est immundum non tangere, et voluntate non consentire, et ore non parcereCerte jam manifestum est prudentiae vestrae, quomodo accipienda sint omnia talia testimonia Scripturarum: ut quando Scriptura sonat, recedere nos debere a malis, non aliud intelligere jubeamur, nisi ut corde recedamus; ne majus malum in separatione bonorum committamus, quam in malorum conjunctione fugiamus, sicut ipsi Donatistae fecer
Abbreviated transcription (Latin):
intellexerui: sic utiq intelligenda sunt: Exite
inde dix̃ ꝓpha Prius usitata ipsius uerbi consue¬
tudine assero istam sententiam et postea osten¬
do non meam Plerumq accusantur homines:
et cum accusati fuerint defendunt se: Cum aũ
se ille qui accusatur homo. rationabilit̾ iusteq
Q uomodo inde exiit: Ratione reddita: et defen-¬
sione iustissima Hoc ẽ quod faciebant scĩ qͣndo
excutiebant puluerem depedibꝰ aduersus eos qui
sibi pacem nunciatam non accipiebant: Eriit
in de sꝑeculator cui dictum ẽ: speculatorem posui
te domus isri lili enim dicit᷑: Si dixeris iniquo
et non se auerterit ab iniquitate et auia sua:¬
ille iniquus in sua iniquitate morietur: et
tu aĩa m tuam liberabis: Hoc si sifacit exiit
in de: ñ separatione corꝑoris s defensione
operis sui fecit enĩ iste qd faciendum fuit :
etiam si ille non obtẽperauit. cui obtẽperan¬
moyses: clamauit ysaias: clamauit iheremi¬

Expanded text:
intellexerunt sancti, sic utique intelligenda sunt. Exite intellexerunt sancti, sic utique intelligenda sunt. Exite inde, inquit propheta. Prius usitata ipsius verbi consuetudine assero istam sententiam, et postea ostendo non meam. Plerumque accusantur homines; et cum accusati fuerint, defendunt se: cum autem se ille qui accusatur homo, rationabiliter justeque Quomodo inde exiit? Ratione reddita, et defensione justissima. Hoc est quod faciebant sancti, quando excutiebant pulverem de pedibus suis, adversus eos qui sibi pacem nuntiatam non accipiebant . Exiit inde ille speculator, cui dictum est, Speculatorem posui te domui Israel. Illi enim dicitur, Si dixeris iniquo, et non se averterit ab iniquitate et a via sua; iniquus ille in sua iniquitate morietur, et tu animam tuam liberabis . Hoc si facit, exit inde, non separatione corporis, sed defensione operis sui. Fecit enim iste quod faciendum fuit: etiamsi ille non obtemperavit, cui obtemperanMoyses, clamavit Isaias, clamavit Jeremi
Abbreviated transcription (Latin):
cedite exite inde: et immundum ne tetigeri-¬
tis: Quomodo ergo malos ꝓ pace tolerabimus:
a quibus exire et recedere iubemur ne tanga¬
mus immundum: Nos istam recessionem spi-¬
ritaliter intelligimus: illi corporaliter: Nam
et ego clamo cum ꝓpħa: et qualiacumq sumꝰ
uasa. utitur nobis deus in dispensatione u r̃a
Clamamus et nos: et dicimus uobis: Recedite et
exite in de et immundum ne tetigeritis. sed c̃¬
tactu cordis. non corꝑoris Quid est enim tange
re immundum: nisi consentire peccatis: Quid
ẽ autem exire inde: nisi facere quod ꝑtinet
ad correctionem malorum. quantum ꝓ unius¬
cuiusq gradii atq ꝑsona salua ꝑace fieri potest:
Displicuit tibi quod quisq peccauit: non teti¬
gisti immundum: Red arguisti: corripiusti᷑: mo¬
nuistiꝰ adhibuisti etiam si res exigit congruã
et quȩ unitatem non uiolet disciplinam: exis¬
ti in de: Attendite in facta scõrum: ne forte nr̃a
uideatur interpretatio Quomodo hȩc uerba

Expanded text:
cedite, exite inde, et immundum ne tetigeritis : quomodo ergo malos pro pace tolerabimus, a quibus exire et recedere jubemur, ne tangamus immundum? Nos istam recessionem spiritualiter intelligimus, illi corporaliter. Nam et ego clamo cum propheta, et qualiacumque simus vasa, utitur nobis Deus in dispensationem vestram: clamamus et nos, et dicimus vobis, exite inde, et immundum ne tetigeritis, sed contactu cordis, non corporis. Quid est enim re immundum, nisi consentire peccatis? Quid est autem, exire inde, nisi facere quod pertinet ad correctionem malorum, quantum pro uniuscujusque gradu atque persona, salva pace, fieri potest? Displicuit tibi, quod quisque peccavit, non tetigisti immundum. Redarguisti, corripuisti, monuisti, aet quae unitatem non violet, disciplinam; existi inde. Attendite in facta sanctorum, ne forte nostra videatur interpretatio. Quomodo haec verba
Abbreviated transcription (Latin):
disse se petrũ non recte ingredientem adue¬
ritatem euangelii eiq in faciẽ ꝓpterea resti-¬
tisse qd̾ illa simulatione gentes uidarzare
cogebat utrũ uerũ scripserit. an forte nescio
qua dispensatiua falsitate mentitus sit.
et audio paulo superiꝰ in eiusdem narratio.¬
nis exordio religiosa michi uoce clamantem:
Quȩ autem scribo uobis. ecce coram dõ quia
ñ mentior Bent ueniam quilibet aliud opi-¬
nantes. ego magis credo tanto apło in suis et
ꝓ suis litteris uiranti. quam cuiq doctissimo
de alienis disputanti:¬

Expanded text:
disse se Petrum non recte ingredientem ad ueritatem euangelii eique in faciem propterea restitisse, quod illa simulatione gentes iudaizare cogebat, utrum uerum scripserit, an forte nescio qua dispensatiua falsitate mentitus sit. et audio paulo superius in eiusdem narrationis exordio religiosa uoce mihi clamantem: Quae autem scribo uobis, ecce coram deo, quia non mentior. Dent ueniam quilibet aliud opinantes; ego magis credo tanto apostolo in suis et pro suis litteris iuranti quam cuique doctissimo de alienis litt
Abbreviated transcription (Latin):
centem. cui et animas nr̃as indesideriis
scĩs ꝓ sanguine intelligent᷑ effundimꝰ. et
xꝑi uelut agni in maculati sanguine ab.
omni iniquitate mundam᷑. qui ꝓpt̃ simili¬
tu dinẽ carnis peccati etiã caprino pe-¬
core inueteribus sacrificiis figuratur.
nec eum negat in crucis cornibꝰ taurũ. qui
in illo cognoscit maximã uictimã: In illo
requiẽ cum inuenimꝰ. uere sabbatrramus:
Et lunȩ nouȩ obseruatio. uite nouȩ. ẽ. scĩfica¬

Expanded text:
centem, cui et animas nostras in desideriis centem, cui et animas nostras in desideriis sanctis pro sanguine intelligenter effundimus, et Christi velut agni immaculati sanguine ab omni iniquitate mundamur. Qui propter similitudinem carnis peccati etiam caprino pecore in veteribus sacrificiis figuratur: nec eum negat in crucis cornibus taurum, qui in illo agnoscit maximam victimam. In illo requiem cum invenimus, vere sabbatizamus: et lunae novae observatio, vitae no
Abbreviated transcription (Latin):
guendus ẽ. error. quo putant ad nos ideo
non ꝑtinere instrumenti ueteris libros
quia iam non uetera s noua sacramenta
seruamus: Dicunt enĩ nobis: Quid apud
uos facit lectio legis et ꝓpħarum. cuius
precepta seruare non uultis: Eo quod
carnem p̃putii non circumcidimus mas.¬
culinũ. et uescimur carnibus quas lex di-¬
cit in mundas. nec sabbata et neomenias
et dies festos eorum carnaliter obseruamꝰ.
nec uictimis pecorum sacrificamus deo.
nec pascha in oue et azimis similiter cęle-¬
bramus. et si qua alia uetera sacramenta
generali uocabulo umbrã futurorum ap¬
pellat apłs. quia ea significabant suo tẽ¬
pore reuelanda quȩ nos reuelata ꝑcepi¬
mus. ut remota umbra. nuda eorũ luce
frueremur: Dequibꝰ sungillatim nimis lon¬
gum ẽ. disputare. quemadmodũ exuendo
ueterem hominẽ circumcidimur in expo¬
liatione corporis carnis. et quos cibos ui¬
tant in pecoribꝰ uitamꝰ inmoribꝰ et ex hibe¬
mus corpora nr̃a hostiã iuiuã. scãm. do pla¬

Expanded text:
guendus est error, quo putant ad nos ideo non pertinere Instrumenti Veteris libros, quia jam non vetera, sed nova sacramenta servamus. Dicunt enim nobis, Quid apud vos facit lectio Legis et Prophetarum, cujus praecepta servare non vultis? eo quod carnem praeputii non circumcidimus masculinam, et vescimur carnibus quas Lex dicit immundas, nec sabbata et neomenias et dies festos eorum carnaliter observamus, nec victimis pecorum sacrificamus Deo, nec Pascha in ove et azymis similiter celebramus: et si qua alia vetera sacramenta generali vocabulo umbras futurorum appellat Apostolus , quia ea significabant suo tempore revelanda, quae nos revelata suscepimus, ut remota umbra nuda eorum luce frueremur. De quibus singillatim nimis longum est disputare quemadmodum exuendo veterem hominem circumcidimur, non in exspoliatione corporis carnis; et quos cibos vitant in pecoribus, vitamus in moribus; et exhibemus corpora nostra hostiam vivam, sanctam, Deo pla
Abbreviated transcription (Latin):
tentis omnia ista quȩ turbato aere conci-¬
tantur. hic fieri inista mundi parte infima
Propterea ad ista caliginosa id ẽ ab hunc
aerem tanquã ad carcerem dampnatus ẽ.
diabolus. de apparatu superiorũ angłorũ
lapsus cum angłis siuis: Nam apłs hoc de il.¬
lo dicit Scdm principem potestatis aeriᷤ
huius. qui nunc operatur infilus diffiden.¬
tiȩ E alius apłs dicit: Si enim ł̾s angłis
peccantibus non peꝑcit s carceribus cali.¬
ginis inferi retrudens tradidit iniudicio
puniendos seruari. infernum hoc appel.¬
lans quod inferior pars mundi sit:. Exx

Expanded text:
tentis omnia ista, quae perturbato aere concitantur, hic fieri in ista mundi parte infima. Propterea ad ista caliginosa, id est ad hunc aerem, tanquam ad carcerem, damnatus est diabolus, de apparatu superiorum Angelorum lapsus cum angelis suis: nam Apostolus hoc de illo dicit, «Secundum principem potestatis aeris hujus, qui nunc operatur in filiis diffidentiae» . Et alius apostolus dicit, «Si enim Deus angelis peccantibus non pepercit, sed carceribus caliginis inferni retrudens, tradidit in judicio puniendos servari» : infernum hoc appellans, quod inferior pars mundi sit. Noli
Abbreviated transcription (Latin):
ani boni. scm desiderium ẽ. Quod autẽ
desideras nondum uides.s desiderando ca¬
pax efficeris. ut cum uenerit quod deside¬
ras implearis Sicut enim si uelles implere
aliquem sinum. et nosti quã magnum ẽ. qđ
dabitur. extendis sinum uel sacci uel utris.
uel aliciuus rei. nosti quantũ missurus es.
et uides quia angustus.ẽ. sinus extenden¬
do facis capatiorem. sic łs differendo extẽ¬
dit desiderium. desiderando extendit ani-¬
mũ. extendendo facit capacem: Desideremꝰ
gͦ fr̃s quia implendi sumus: Uidete paulũ
extendentem sinũ. ut possit capere qđ uen-¬
turum ẽ: Ait: Non quia iam acceperim. aut
tro oblitus. in ea quȩ ante sunt extentꝰ scd̾m
intentionẽ sequor ad palmã suꝑnȩ uocatio¬
nis Ex tentum se dixit. et scđm intentionẽ
sequi se dixit: Minorem se sentiebat ad capi¬
endum. quod oculus non uidit. nec auris
audiuit. nec in cor hominis ascendit: Hȩc ẽ
uita nr̃a. ut desiderando exerceamur: Tan¬

Expanded text:
ani boni, sanctum desiderium est. Quod autem desideras, nondum vides; sed desiderando capax efficeris, ut cum venerit quod videas, implearis. Sicuti enim si velis implere aliquem sinum, et nosti quam magnum est quod dabitur, extendis sinum vel sacci vel utris vel alicujus rei: nosti quantum missurus es, et vides quia angustus est sinus; extendendo facis capaciorem: sic Deus differendo extendit desiderium, desiderando extendit animum, extendendo facit capacem. Desideremus ergo, fratres, quia implendi sumus. Videte Paulum extendentem sinum, ut possit capere quod venturum est. Ait enim: Non quia jam acceperim, aut tro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis . Extentum se dixit, et secundum intentionem sequi se dixit. Minorem se sentiebat ad capiendum quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Haec est vita nostra, ut desiderando exerceamur. Tan