comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plurimam de himbrio celo habet.
Hoc collectaneum deparcitur ut suf¬
ficiat usui. ubi defecerunt scaturigi¬
locis infeͥuescunt. qui medelas affe¬
runt. aut solidant ossa fracta. aut
abolent. a solifugis in sertũ ueneñ.
aut etiam ocularias dossipant egͥtu¬
dines: S qui occłis medentur.⁊
coarguendis ualent furib: Nam
quisquis sacͣmento raptum negat:
lumina aquis attrectat: ubi ꝑiu¬
rium ñ ẽ : cerunt clarius Si ꝑfidia
annuit. detegitur facuꝰ cecitate.⁊
captꝰ ocłis: admissũ tenebͥs fatetur:
i respiciamꝰ ad ordinem temporũ
uel locorũ pꝰt sardiniam: res
uocant sicule Primo: qd̾ utͣq in¬
sula. in romanam potestatem redac¬
ta: isdem temꝑib fc̃a ꝓuiucia est.
Cum codem anno sardimam. Marcꝰ
ualeriꝰ: alteram Gaius fiaminis p̃tor
sortiti ft̃. Adde qd e freto siculo: ex¬
cipit᷑ nom̃ sardi maris Ergo sicilia:
qd̾ cum pͥmis assignandum ẽ: diffu¬

Expanded text:
plurimam de imbrido caelo habet: plurimam de imbrido caelo habet: hoc collectaneum depascitur, ut sufficiat usui ubi defecerint scaturrigilocis efferuescunt, qui medelas afferunt aut solidant ossa fracta aut abolent a solifugis insertum uenenum aut etiam ocularias dissipant aegritudines. Sed qui oculis medentur, et coarguendis ualent furibus; nam quisquis sacramento raptum negat, lumina aquis adtrectat; ubi periurium non est, cernit clarius, si perfidia abnuit, detegitur facinus caecitate, et captus oculis admissum fatetur. V Si respiciamus ad ordinem temporum uel locorum, post Sardiniam res uocant Siculae. Primo quod utraque insula in Romanum arbitratum redacta iisdem temporibus facta prouincia est, cum eodem anno Sardiniam M. Valerius, alteram C. Flaminius praetor sortiti sint. Adde quod freto Siculo excipitur nomen Sardi maris. Ergo Sicilia, quod cum primis adsignandum est, diffu
Abbreviated transcription (Latin):
utͥusq sanguinis. se iuges usq ad se
g̾s. ad unũ morem comugasse imꝑũi
ex insolentia nicħ asꝑnatas S ut
hec ⁊ hiolaũ. qui ad id locorum agͦs
ibi resedit. p̃terea ⁊ hiolenses ⁊ locͤn¬
ses tͣnseamꝰ. Sardina est quidem
absq serpentib s qd̃ alus locis serpens.
hoc solifuga sardis agͥs. animal ꝑ exi¬
guum. qua aranei forma Solifuga
dicta: qd diem fugiat: In metallis ar¬
gentariis plurima est: Nam solum
illud argenti diues ẽ Occultin reptat:
& ꝑ ĩprudentiã suꝑsedẽtib pestẽ facit
¶huic inꝯmodo accedit ⁊ ħba sardo¬
ma. q̃ iñ fiuuiis fontaneis ꝓuenit
iusto largiꝰ. Ea si eclulio fuerit nesci¬
entib: neruos ꝯtͣhit. diducit rictu
ora. ut qui mortẽ oppetunt. intereãt
facie uelut ridentium. Contͣ. quie¬
qͥd aquarum est: uarie cõiodis
seruit: Sstagna pisculentia: hyb̃¬
ne pluuie. in hesternam penuriã
reseruantur Nam h̃o sarcdus: op̃e

Expanded text:
utriusque sanguinis, seiuges usque ad se utriusque sanguinis, seiuges usque ad se gentes ad unum morem coniugasse, imperium ex insolentia nihil aspernatas. Sed ut haec et Iolaum, qui ad id locorum agros ibi insedit, praeterea et Ilienses et Locrenses transeamus, Sardinia est quidem absque serpentibus. Sed quod aliis locis serpens, hoc solifuga Sardis agris, animal perexiguum aranei forma, solifuga dicta quod diem fugiat. In metallis argentariis plurima est, nam solum illud argenti diues est; occultim reptat et per inprudentiam supersedentibus pestem facit. Huic incommodo accedit et herba Sardonia, quae in defluuiis fontaneis prouenit iusto largius. Ea si edulio fuerit nescientibus, neruos contrahit, diducit rictu ora, ut qui mortem oppetunt intereant facie ridentium. Contra quidquid aquarum est uarie commodis seruit. Stagna pisculentissima. Hibernae pluuiae in aestiuam penuriam reseruantur, nam homo Sardus opem
Abbreviated transcription (Latin):
ager corsicanus. qd̾ in eo agͦ unicũẽ:
solus edit. que catociten uocant. la¬
pidem fatu dignissimũ Maior est
ceteris qui ad ornatũ destinant᷑. nec
tam gẽnra qͣm cautes: Idem impositã
manꝰ detinet ita seiunctis corporib
annectens. ut cum ip̃o hereant: qͥb
tangitur. Sic ei inẽ. uelut de gluti¬
uo lentiore. nescio qͥd par atq gũmi
Accipimꝰ democritum abderiten os¬
tentatione scrupuli huiꝰ frequent̃
usum. ad ꝓbandam occultam nat᷑e
potentiam incertaminib qͣ ꝯtͣ magos
habuit.
sandaliten legimꝰ ichnũ ap̃ cͥspũ
in quo mari sita sit. quos incolarum
auctores habeat: satis celebre ẽ. Nicħ
gͦ accinet dicere. ut sardus ħcule. noxax
iñcurio ꝓcreati. cũ alt̾ alybia: alter
abusq carteso hispanie. in hosce fiues
ꝑmeauissent a sardo: terre anorace:
uore oppido nom̃ datum ẽ: Mox aris¬
teum regnando his ꝓximũ. in urbe
caralis qͣ ꝯdid̾at ip̃e. conducto ppło

Expanded text:
ager Corsicanus, quod in eo agro unicum est, ager Corsicanus, quod in eo agro unicum est, solus edit quem catochiten uocant lapidem fatu dignissimum. Maior est ceteris qui ad ornatum destinantur nec tam gemma quam cautes. Idem inpositas manus detinet, ita se iunctis corporibus adnectens ut cum ipso haereant quibus tangitur; sic ei inest uelut de glutino lentiore nescio quid par atque gummi. Accipimus Democritum Abderiten ostentatione scrupuli huius frequenter usum ad probandam occultam naturae potentiam in certaminibus quae contra magos habuit. Sandaliotin legimus, Ichnusam apud Crispum, in quo mari sita sit, quos incolarum auctores habeat, satis celebre est. Nihil ergo attinet dicere ut Sardus Hercule, Norax Mercurio procreati cum alter a Libya, alter ab usque Tartesso Hispaniae in hosce fines permeauissent, a Sardo terrae, a Norace Norae oppido nomen datum, mox Aristaeum regnando his proximum in urbe Caralis, quam condiderat ipse coniuncto populo
Abbreviated transcription (Latin):
Ilectendus hinc stilus ẽ: terrarum
uocant alia &. lungum est ut mora¬
tim̃ insularum om̃iũ oras legamus:
sparse recessib amenissimis. ⁊ quod̾a
nature qͣsi spectacło exposite: non erant
omittende S qͣntũ residendum est.
si dilatis que p̾cipua sunt ꝑ quand̾a
inuidiam. aut pandethaeriam. aut
ꝓchitam dicamus. aut ferrilian feracẽ.
aut capͣriam quam greci egilon dic̃t.
aut planasiam de facie supinati ñ¬
ꝓclitur sic uocatam. uel columbariã
auiũ nominis huiꝰ matrem. uel itha¬
cesiam. ulixis speculam. uel leneariã.
ynarim̃. homero noĩatam. aliasq letaᷤ
non secus: int̾ quas corsicam. pluri¬
mi indicendo latus circũuecti: ple¬
nissima narrandi absoluerunt: dili¬
gentia Nicħ q omissum. qd̾ retractã¬
ti ñ sit suꝑuacuũ: ut exordiũ incolis
ligures dederint. ut oppida destructa
suit: ut colomias ibi deduxerint. ma¬
rius .⁊ silla ut ip̃am ligustici sinus
equor abluat: S ħ facessũt uerũ

Expanded text:
lectendus hinc stilus est: terrarum uocant aliae, et longum est, ut moratim insularum omnium oras legamus, sparsae recessibus amoenissimis et quodam naturae quasi spectaculo expositae non erant omittendae; sed quantum residendum est, si dilatis quae praecipua sunt per quandam desidiam, aut Pandateriam aut Prochytam dicamus, aut ferri Iluam feracem, aut Caprariam quam Graeci Aegilon dicunt, aut Planasiam de facie supinati sic uocatam, uel Columbariam auium hoc nominis matrem, uel Ithacesiam Vlixis speculam, uel Aenariam, Inarimen Homero nominatam, aliasque laetas non secus. Inter quas Corsicam plurimi in dicendo latius circumuecti plenissima narrandi absoluerunt diligentia, nihilque omissum quod retractanti non sit superuacuum: ut exordium incolis Ligures dederint, ut oppida extructa sint, ut colonias ibi deduxerint Marius et Sulla, ut ipsam Ligustici sinus aequor adluat. Sed haec facessant. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
color olim acrior exhalatꝰ ꝑ tempora
euaporauit. nͨ iam par est fame pͥoris:
¶Si g̾tias cogitemꝰ: p̃stat respic̃e lutus
tarentinum: uñ a ꝓmuntorio. qd agͣui
ampigiam uocant. achaiam cursum¬
destinantib citissima nauigatio est¬

Expanded text:
calor olim acrior exhalatus per tempora calor olim acrior exhalatus per tempora euaporauit nec iam par est famae prioris. Si Graecias cogitemus, praestat respicere litus Tarentinum; unde a promunturio, quod Acran Iapygiam uocant, Achaiam destinantibus citissima nauigatio est
Abbreviated transcription (Latin):
Italicus excursus. ꝑ lib̃nos. quȩ gens
asiatica est: ꝓcedit in dalmatie ped̾e
Dalmatica. in limitem illiricum In
quo sinu dardam sedem hñt hoĩes
ex troiana ꝓsapia in mores barbaros
efferati At ex altera parte. ꝑ ligurum
oram innarbonensem ꝓuinciam ꝑgt̃.
inqua focenses condam fugati ꝑsarũ
aduentu: massiliam urbem olym¬
piade qͣdragesima quinta condidrt̃:
Et gaiꝰ marius bello cymbrico factis
manu fossis. inuitauit mare. ꝑnicio¬
samq feruentis rodam nauigatõem
temꝑauit. Qui amnis p̾cipitatus al¬
pib: pͥmo ꝑ heluetios ruit. occursan¬
tium aquaꝵ agmina secũ tͣhens auc¬
tuq magno: ip̃o qd̾ inuadit fretum
turbulentior nisi qd̾ fretum excitatur i
rodanꝰ seuit ⁊ cum serenũ ẽ. Atq ideo
int̾ tres europe maximos fiuuios: &
hunc computant. ¶Aque quoq sex¬
tiliȩ illic claruerunt quodam hiberua
consulis. pꝰtea exculta menib. qͣrũ

Expanded text:
Italicus excursus per Liburnos, quae gens Italicus excursus per Liburnos, quae gens Asiatica est, procedit in Dalmatiae pedem, Dalmatia in limitem Illyricum, in quo sinu Dardani sedes habent, homines ex Troiana prosapia in mores barbaros efferati. At ex altera parte per Ligurum oram in Narbonensem prouinciam pergit, in qua Phocaenses quondam fugati Persarum aduentu Massiliam urbem olympiade quadragesima quinta condiderunt. Et C. Marius bello Cimbrico factis manu fossis inuitauit mare, perniciosamque feruentis Rodani nauigationem temperauit; qui amnis praecipitatus Alpibus primo per Heluetios ruit, occursantium aquarum agmina secum trahens, auctuque magno ipso quod inuadit freto turbulentior, nisi quod fretum uentis excitatur, Rodanus saeuit et cum serenum est, atque ideo inter tres Europae maximos fluuios et hunc computant. Aquae quoque Sextiae illic obclaruerunt, quondam hiberna consulis, postea excultae moenibus; quarum
Abbreviated transcription (Latin):
rant cum puteos excitarent: Sic
nidos moliunt᷑ bifori accessu. nec
fortuito adeo ut ad plagas celi. me¬
tentur exitꝰ uel ing̾ssus Additus qͥ
emittit ad pastꝰ: in ortũ destinatur
Qui excipit reu̾tentis: u̾sus occasuiẽ:
ut lux ⁊ morantis excitet: ⁊ receptui
ñ denegetur Leuature aluũ: adu̾¬
sis flatib subuolant: qͥb ꝓluiies
longiꝰ auferat᷑: Iudicãt int̾ aduenas:
Aui gͥcus ẽ: propiꝰ accedunt. ⁊ qͣntũ
intelligi datur. ut ciuem blandis adu¬
lantur Si qͥs erit gentis alterius:
inuolant ⁊ inpugnant: Edem sacͣm
om̃i clie celebrant. studio huiꝰ modi aqͥs
imbuunt pennas: alis q impentlio ma¬
defactis confluunt rorulente Ita edẽ
excusso humore purificant: Tunc pen¬
nulis suꝑplaudunt. Iñ tlisceditur qͣi
ꝑacta religione. ob hoc ferunt diome¬
dis socios: aues factos: Sane autẽ
aduentum etholi ducis: nom̃ diome¬
die non habebant. inde sic dicte: Q

Expanded text:
rant cum puteos excitarent. Sic rant cum puteos excitarent. Sic nidos moliuntur bifori accessu, nec fortuitu, adeo ut ad plagas caeli metentur exitus uel ingressus; aditus qui dimittit, ad pastus in ortum destinatur, qui excipit reuertentes uersus occasui est, ut lux et morantes excitet et receptui non denegetur. Leuaturae aluum aduersis flatibus subuolant, quibus proluuies longius auferatur. Iudicant inter aduenas: qui Graecus est propius accedunt et quantum intellegi datur ut ciuem blandius adulantur, si quis erit gentis alterius, inuolant et inpugnant. Aedem sacram omni die celebrant studio eiusmodi: aquis imbuunt plumas alisque inpendio madefactis confluunt rorulentae; ita aedem excusso umore purificant; tunc pinnulis superplaudunt, inde disceditur quasi peracta religione. Ob hoc ferunt Diomedis socios aues factos. Sane ante aduentum Aetoli ducis nomen Diomedeae non habebant, inde sic dictae.
Abbreviated transcription (Latin):
st ⁊ ueientana a loco clicta. cui nigͥ¬
color facies propͥa. qͣm ad gr̃ãm uarie¬
tatis limites albi int̾secant notis can¬
didantib Insule que apulie oram
uidet. tumulo ac delubro diomedis
insignis ẽ. ⁊ diomedeas aues sola nuiͥt
Nam hoc genꝰ alitis p̾ter qͣm ibi: nus¬
qͣm gentiũ est Idq solum poterat
memorabile uidicari. nisi accełent
non omittenda: forma illis pene
que fulicis. color candiclus. ignei o¬
cułi. ora dentata Cong̾gate uolitãt:
nec sine ratione ꝑgendi. Duces du¬
o sunt: qͥ regunt cursum Agm̾ añit
alter: ⁊ alter insequit᷑ Ille ut duc¬
tu c̾tum iter dirigat: hic: ut instan¬
tia urgeat tarditatem Hec in me¬
antib disciplina est. cum fetificum
adest tempꝰ: rostro scrobes excauant
Deind̾ surculis iũsũ suꝑpositis:
imitant᷑ decta cͣtium Sic contegt̃
subtercauata Et ne oꝑim̾ta desint¬
si forte lignoꝵ cassa uenti aufferãt:
hanc struem p̾munt terra ꝗͣ egesse¬

Expanded text:
st et Veientana a loco dicta, cui nigricolor facies propria, quam ad gratiam uarietatis limites albi intersecant notis candicantibus. Insula quae Apuliae oram uidet tumulo ac delubro Diomedis insignis est et Diomedeas aues sola nutrit; nam hoc genus alitis praeterquam ibi nusquam gentium est, idque solum poterat memorabile iudicari, nisi accederent non omittenda. Forma illis paene quae fulicis, color candidus, ignei oculi, ora dentata; congreges uolitant nec sine ratione pergendi; duces duo sunt, qui regunt cursum: alter agmen anteit alter insequitur; ille ut ductu certum iter dirigat, hic ut instantia urgeat tarditatem. Haec in meantibus disciplina est. Cum fetificum adest tempus, rostro scrobes excauant, deinde surculis inuersum superpositis imitantur texta cratium; sic contegunt subtercauata et ne operimenta si desint, forte lignorum cassa uenti auferant, hanc struicem premunt terra quam egesse
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt ⁊ qͥ usti: myrre redolent odorẽ:
maculis in rubescit: S qͥ marime pro¬
bantur: uit̾am ħ̾nt ꝑspicuitatẽ ut cipͥuᷤ.
Nam qͥ st̃ facie cerea: habundantes tͥui¬
aliter: negligunt᷑. Om̃is ambitus hꝰ
insulȩ: claudit᷑ stadioꝵ tͥb milib Nul
ie: uiginti qumq milib passuum
ab italia absunt: Itali: uulcanias uocat:
Nam ⁊ ip̃e natura soli ignea: ꝑ occul¬
ta cõmercia. aut mutuantur ethne
incenclia: aut subministrant Hie dic¬
ta sedes: deo ignium Num̃o septẽ st̃:
Lippare. nom̃ rex dedit lipparus qͥ
eam añ ȩolũ rerit Alt̾am hieram uo¬
⁊ plurimũ colle eminentissimo: nocte ardt:
Strongile tercia: eoli domꝰ. uergitur
ad exortus solis: minime angulosa q̃
fiammis liquidiorib differt a cet̾is
ħ causa efficit: qd̃ ex eius fumo potis¬
simum incole ꝑsentiscunt. qui nam
fiatus in tͥduo ꝑtendant: Quo fc̃m:
ut eolus rex uentoꝵ crederetur: ee¬

Expanded text:
Sunt et qui usti redolent myrrhae Sunt et qui usti redolent myrrhae maculis inrubescit; sed qui maxime probantur uitream habent perspicuitatem, ut Cyprius: nam qui sunt facie cerea abundantes triuialiter negleguntur. Omnis ambitus huius insulae clauditur stadiorum tribus milibus. VI ae uiginti quinque milibus passuum ab Italia absunt. Itali Vulcanias uocant, nam et ipsa natura soli ignea: per occulta commercia aut mutuantur Aetnae incendia aut subministrant. Hic dicta sedes deo ignium. Numero septem sunt. Liparae nomen rex dedit Liparus, qui eam ante Aeolum rexit. Alteram Hieran uo plurimum colle eminentissimo nocte ardet. Strongyle tertia, Aeoli domus, uergitur ad exortus solis minime angulosa, quae flammis liquidioribus differt a ceteris. Haec causa efficit, quod ex eius fumo potissimum incolae persentiscunt quinam flatus in triduo pertendant; quo factum, ut Aeolus rex uentorum crederetur. Ce
Abbreviated transcription (Latin):
Idem ag̾ agͥgentinꝰ: eructat limosas
scaturigines & ut uene fontiũ suffi¬
ciunt riuis subministrandis: ita in
hac siciliȩ parte. solo nunqͣ deficiente
eterna reiectatõe. t̾ram t̾ra euomit:
sicilia pͥmum dedit. in achate¬
⁊ fiuminis reꝑtum ripis. non uilem
cunt ibi tantum inueniret᷑. Quippe¬
ab int̾ scͥbentes eum uene naturalib sie
notant forms. ut cũ optimꝰ ẽ: uarias
p̾ferat rerum ĩmagines De anulo pyrti¬
romanos bella gessit: non ignobilis
fame fuit. cuiꝰ gẽiua achates erat: in
quo nouem muse cũ insignib suis sin¬
gulȩ. ⁊ appollo tenens lyram uidebãt
ñ imp̾ssis figuris: s ingeniis: Nune
diu̾sis locis paret.
Dat creta: quem coralluachaten uocãt
coralio similem: s illitũ guttis auro
micantib. ⁊ scorpionẽ ictib resistentẽ¬
at uidia reddentem nunc num̃o
minc animaliũ facies. quem uidisse ocul
fauet. quiq int̾ os receptꝰ sedat sitim:

Expanded text:
Idem ager Agrigentinus eructat limosas Idem ager Agrigentinus eructat limosas scaturrigines et ut uenae fontium sufficiunt riuis subministrandis, ita in hac Siciliae parte solo numquam deficiente aeterna reiectatione terram terra euomit. Sicilia primum dedit in Achatae fluminis ripis repertum, non uilem, cum ibi tantum inueniretur, quippe interscribentes eum uenae naturalibus sic notant formis, ut cum optimus est uarias praeferat rerum imagines. Vnde anulus PyrRomanos bella gessit, non ignobilis famae fuit, cuius gemma achates erat, in quo nouem Musae cum insignibus suis singulae et Apollo tenens citharam uidebantur, non inpressis figuris sed ingenitis. Nunc diuersis locis paret. Dat Creta quem curalliachaten uocant curallio similem, sed inlitum guttis auro micantibus et scorpionum ictibus resistentemDat India reddentem nunc nemorum nunc animalium facies, quem uidisse oculis fauet quique intra os receptus sedat sitim.
Abbreviated transcription (Latin):
In alesia regione fons alias quietꝰ
⁊ tͣnquillus. cum siletur: Si insonẽt
tybieꝰ: exultabundꝰ ad cantum leuat᷑¬
⁊ quasi miretur uocis dulcedinem.
ult᷑ margines intumescit: De stagni¬
odore abigit ꝓrimantes De aliis duob
Ibi ⁊ fontes duo: alt̾ de qͦ si frerilis
hauserif fecũdat᷑. alt̾ quem si fecunda
hauserit: u̾tit᷑ in sterilitatẽ:
Stagnum petreusiũ. serpentib noriũ
In lacu agrigentino: oleũ suꝑuatat
hoc pingue. heret harundinum co¬
mis: de assiduo uolutabro. Eqͣrum
capillam̾tis: legitur unguẽtũ medicũ
uulcanius. in quo qͥ diuinȩ rei oꝑant᷑.
ligna uitea suꝑ aras struunt nec ig¬
In hanc congeriem cum ꝓficias intu¬
lerunt: si adẽ d̾s. si sacrum ꝓbatur:
sarm̃ta licet uiridia sponte concipiũt.
⁊ nullo infiagrante: alitato numine
fit accendium: ̾ epulantis alludit
fiãma. quem fiuruosis excessib uaga¬
biuida. quem contingerit ñ adurit:
nͨ aliud est. qͣm umago ñcia ꝑfecti rite uot

Expanded text:
In Halesina regione fons alias quietus et tranquillus cum siletur, si insonent tibiae, exultabundus ad cantus eleuatur, et quasi miretur uocis dulcedinem, ultra margines intumescit. Geloniodore abigit proximantes. Ibi et fontes duo, alter de quo si sterilis sumpserit fecundatur, alter quem si fecunda hauserit uertitur in sterilitatem. Stagnum Petrensium serpentibus noxium In lacu Agrigentino oleum supernatat; hoc pingue haeret harundinum comis de assiduo uolutabro, e quarum capillamentis legitur unguentum medicum Vulcanius, in quo qui diuinae rei operantur ligna uitea super aras struunt nec igin hanc congeriem; cum prosicias intulerint, si adest deus, si sacrum probetur, sarmenta licet uiridia sponte concipiunt et nullo inflagrante halitu ab ipso numine fit accendium. Ibi epulantes adludit flamma, quae flexuosis excessibus uagabunda quem contigerit non adurit nec aliud est quam imago nuntia perfecti rite uoti.
Abbreviated transcription (Latin):
torem uirum: nunquam ructu¬
asse habetur inter exempla.
INtoniam drusi ñ sꝑuisse: ꝑ celebͤ ẽ:
on nullos nasci accipimꝰ conere¬
tis ossib. eosq neq sudare consues¬
se neq sitire Qualis siracusanꝰ
olympiade. pͥmꝰ exolmpico certa¬
mine pancͣtii coronam reportaũ:
Cuiꝰq ossa dep̾hensa ft̃. medullas ñ hr̃e:
aximam uirium substantiam
neruos facere. certissimum ẽ. qͣn¬
toq fuerint densiores: tanto ꝓpẽ¬
tius augesc̾e infirmitatem
Iarro in relatione ꝓcligiose for¬
titudinis annotauit tritannũ
gladiatorem natura samntem
fuisse: qui ⁊ rectis ⁊ tͣnsuersis
nerius ũ mͦ crate pectoris. s et
manib cancellatis ⁊ brachiis:
om̃s aduersarios leui tactu. ac
ꝑene securis cong̾ssionib uicerit:

Expanded text:
rem uirum numquam ructuasse habetur inter exempla; Antoniam Drusi non spuisse percelebre est. Nonnullos nasci accepimus concretis ossibus, eosque neque sudare consuesse neque sitire, qualis Syracusanusolympiade primus ex Olympico certamine pancratii coronam reportauit, cuiusque ossa deprehensa sunt medullam non habere. Maximam uirium substantiam neruos facere certissimum est, quantoque fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. Varro in relatione prodigiosae fortitudinis adnotauit Tritannum gladiatorem natura Samnitem fuisse, qui et rectis et transuersis neruis non modo crate pectoris, sed et manibus cancellatis et brachiis omnes aduersarios leui tactu ac paene securis congressionibus uicerit
Abbreviated transcription (Latin):
Que etiã uite nr̃e credent᷑. esse
pͥncipia. quorũ ꝑmixtione con
nũ quodq suis partib satisfaci¬
ens. sub dispensatione nobis
tribuat familiaritatis subsidi¬
um. qd̾ mole corporea sapienter
fabricata consistat. Si ergo fruc¬
tus nobis seminũ minisfratur
e t̾ra. copie piscium conferunt᷑
e mari. auium cat̾ue largiunt᷑
ex aere. his si tuendo uolueris absti¬
nere. aut suꝑbie notaberis quia
donata repudias. aut inuidie qd̃¬
dante meliora prestantur. Pro¬

Expanded text:
quae etiam vitae nostrae creduntur esse quae etiam vitae nostrae creduntur esse principia. Quorum permixtione contnum quodque suis partibus satisfaciens sub dispensatione nobis tribuit famulatus subsidium, quo moles corporea sapienter fabricata consistat. Si ergo fructus nobis seminum ministrantur e terra, copiae piscium conferuntur e mari, avium catervae largiuntur ex aëre, his si utendo volueris abstnere, aut superbiae notaberis, quia donata repudias, aut invidiae, quod a meliore praestantur.
Abbreviated transcription (Latin):
mana. & mortalium mens ipsa
diuersa sit. ac ꝓ uicissitudine
temporũ motib causarũ semꝑ¬
etiam species cũ celi mutatione uer¬
tuntur. & liqͥda qͥdem die nitent.
coacta uero nube fatescunt. Ipsoꝵ
quoq sensuũ ratio. ñ minꝰ instabi¬
lis uidetur ẽẽ. ꝗͣ multiplex. & non
solum reb s etiã etatib immuta¬
tur. Hinc ẽ quod simplicitate
gaudet infantia. demeritate iu¬
uentus exultat. canities imbecil¬
litate tardatur. Quis enĩ scienti¬
am reqͥrit inpuero. aut inadoles¬
cente constantiam. aut mobilita¬
tem poscat inuetulo: Multa st̃
que uisui nr̃o alia que auditui.
ñ nulla que odori. uł actui. uel
sapori uoluptuosa succurrunt.
qͥb erũnarum quas e labore con¬
traire mulceatur asꝑitas. Et ita
mͦ saltationib. mͦ cantib oblecta¬
mur. Nonnũꝗͣ etiam suauitate
odoris uł gustu dulcedinis. aut
contactus blanda mollicie refo¬
uemur. Quorũ om̃ium sugge¬
runt nobis elementa materiam.

Expanded text:
mana et mortalium mens ipsa mana et mortalium mens ipsa diversa fit ac pro vicissitudine temporum motibus causarum semetiam species cum caeli mutatione vertuntur, et liquido quidem die nitent, coacta vero nube fatiscunt. Ipsorum quoque sensuum ratio non minus instabilis videtur esse quam multiplex et non solum retur. Hinc est, quod simplicitate gaudet infantia, temeritate iuventus exultat, canities imbecillitate tardatur. Quis enim aut astutiam requirit in puero, aut in adulescente constantiam, aut mobilitatem poscat in vetulo? Multa sunt, quae visui nostro, alia, quae auditui, nonnulla, quae odori vel tactui vel sapori voluptuosa succurrunt, quibus aerumnarum, quas ex labore contrahimus, mulceatur asperitas. Et ita modo saltationibus, modo cantibus oblectamur, nonnumquam etiam suavitate odoris vel gustu dulcedinis aut contactus blanda mollitie refovemur. Quorum omnium suggerunt nobis elementa materiam,
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ uoluptatis eriperet.
Et enĩ nulla seuior potest morta¬
lib pestis euenire. ꝗͣ hec res. Qe
qͥdem ñ desideria libidinis solet
de sensib humanis auferre. sed
factũ id est ñ mentem ab scelere
ꝓhibere. s corpꝰ ab oꝑe. ñ repͥmere
iubentis imꝑium. s tollere famu¬
lantis obseqͥuiũ. Manet gͥ causa
peccati. cũ rł p̃sto etiã siposset
non subiret. Bicitis uos leges ⁊ iu¬
dicia ñ habere. litt̃is ñ studere.
miscdiam neq petere neq tͥbue¬
re. omĩa hec cũ meliꝰ uos constet
habere cõmunia. qͥb ut facultaᷤᷤ¬
sentiendi ñ suppetit᷑. ita uoluntaᷤᷤ
nobis id est rationalib hoĩb. qͥ
nulliꝰ in edie legis ꝑstringim᷑. qͥ
ad bñuiuendũ libero incitamu arbitͥo.
Impossibile ẽ enĩ ut tantã mundi mag¬
nitudinem non alicuiꝰ tempera m̃-
ti moderatio gubernans fa¬
ceret. tristib leta succedere.Siqͥ¬
dem uariis casib uoluntas hu¬

Expanded text:
testimonium voluntatis eriperet. testimonium voluntatis eriperet. Etenim nulla saevior potest mortalibus pestis evenire quam haec res, quae quidem non desideria libidinis solet de sensibus humanis auferre, sed factum - id est non mentem ab scelere prohibere, sed corpus ab opere, non reprimere iubentis imperium, sed tollere famulantis obsequium. Manet igitur causa peccati, cum vel praesto, etiam si posset, non subiret. Dicitis leges et iudicia non habere, litteris non studere, misericordiam neque petere neque tribuere. Omnia haec cum beluis vos constat habere communia, quibus ut facultasumendi non suppetit, ita voluntas nobis, id est, rationalibus hominibus, qui nullius inediae lege perstringimur, qui ad bene vivendum libero incitamur  Edit.,impossibile est enim, ut tantam mundi magnituti moderatio gubernans faceret tristibus laeta succedere, siquidem variis casibus voluntas hu
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ si liceret uos in nr̃as migrare ter¬
ras. ꝓfecto phylosophya ur̃e penurie
nullatenꝰ requireret᷑. s in siuis deser¬
ta finib inhereret. Aut si nos in ur̃as
sedes transire poss mꝰ. sapientes in opeᷤ
redderem᷑. quo exulem ñ statim comi¬
tatur cõtinentis.Que siuenit ex ar¬
bitrio uirtus ẽ.siex penuria pena.
Ergo ñ angustiis & egestate. s mopu¬
lentia temperant̃ uixisse laudandũ
ẽ. Alioqͥn cecitas ⁊ pauꝑtas solam uir¬
tutum głam sortiuntur. Iua qͥa ñ
iudet ut cupiat. ista qͥa necessariis¬
gͥ ur̃arum nullus ut asseris decor au¬
getur ornatib.Assensio enĩ nec ars¬
nec officium. nec materia suppeditat.
Nemo apud uos incesto uł adulte¬
rio inflammat᷑. Miranda res esset.
si ꝓprio non necessitatis iudicio ui¬
ueretis. Sianimũ ur̃m ab illicitis
amorib pudicitie contemplatio¬
ñ deformitatis arceret aspectio.
Si castitas ñ coactis indicta ieuiniis

Expanded text:
d si liceret vos in nostras migrare terd si liceret vos in nostras migrare terras, profecto philosophia vestrae penuriae nullatenus requireretur, sed in suis deserta finibus inhaereret. Aut si nos in vestras sedes transire possemus, sapientes inopes redderemur. Quem exulem non statim comitatur continentia? Quae, si venit ex arbitrio, virtus est, si ex imperio, poena. Ergo non in angustiis et egestate, sed in opulentia temperanter vixisse laudandum est. Alioquin caecitas et paupertas solae virtutum gloriam sortiuntur: illa, quia non videt, ut cupiat, ista, quia non haigitur vestrarum nullus, ut asseris, decor augetur ornatibus. Assentio, quippe nec ars officium nec materia ulla suppeditat. Nemo apud vos incestuum vel adulterii flammatur ardore. Miranda res esset, si proprio, non necessitatis iudicio viveretis, si animum vestrum ab illicitis amoribus pudicitiae contemplatio, non deformitatis arceret aspectio, si castitas non coactis indicta ieiuniis
Abbreviated transcription (Latin):
calamitosius homine cui libere ui-¬
quos noluit tartareis post obitum
reseruare suppliciis.s uiuos ꝑferre
statuit in oplam mortuorum. quã
uos phylosophie falso uocabulo con¬
cinnatis. Nec tñ exhoc aliquid uob
tis meritum ẽ id nasci qd̾ mutare
sibi qͥsq nondederit. Uerius gͦ ñ
beatitudinis s castigationis esse
confirma quod uuitis. &siplacet in¬
stitutionum ur̃arum partes singulaᷤᷤ
ꝑcurramꝰ. Nec habere bragmanos cõ
nec arbores uitib decorare. nec planta¬
riis arborum nuda uestiri camporũ.
nec edificia pulcra constituere. Harũ
rerũ manifesta ratio ẽ.qd̃ ferrimetal
it. quo cuncta que numerauimꝰ ex¬
colunt᷑. Aliunde aut̃ assumere nego¬
ciationem nauigii ñ potestis. atq
ideo uos necesse est herbis palmitibq
depastos iutam horribilem pecc orũ
transigere. Aut ñ idẽ lupi faciunt. qͥb
cũ carnem p̃dam ñ suggerit t̃reno ci¬
bo rabiem famis coguntur explereͤ

Expanded text:
calamitosius homine, cui libere vivcalamitosius homine, cui libere vivquos noluit Tartareis post obitum reservare suppliciis, sed vivos perferre statuit inopiam mortuorum, quam vos philosophiae falso vocabulo concinnatis. Nec tamen ex hoc aliquis vobitis meritum est id nancisci, quod mutare sibi quisque non debeatitudinis sed castigationis esse confirmo, quod vivitis. Et si placet, institutionum vestrarum partes singulas percurramus. Non habere Bragmanos consnec arbores vitibus decorare; nec plantariis arborum nuda vestire camporum, nec aedificia pulchra constituere. Harum rerum manifesta ratio est, quod ferri metalit, quo cuncta, que numeravimus, excoluntur; aliunde autem assumere negotiatione navigii non poteritis, atque ideo vobis necesse est, herbis palmitibusque depastos, vitam horribilem pecorum more transigere; aut non idem lupi faciunt, quibus cum carnem preda non suggerit, terreno cibo rabiem famis coguntur explere?
Abbreviated transcription (Latin):
o dindime. qͥa in ea mundi
parte sedem uobis natura consti¬
tuit. in qua nec accessus aduenis nec
exitus indigenis apperitur. S excu¬
biis opposite difficultatis obsessi. qͣm
uitare ñ ualetis urãm patriam lauda¬
tis. Et quod dampnationis causa
patimini. continentie studio uos me¬
ruisse iactatis. Itaq scdm urãm sen¬
tentiam &e illibeatidicendi sunt. qͥ
ꝑpetius in nexi uinculis. &e dutur¬
no squalore marcentes. uitã pena¬
lem sibi cũ se nescentẽ ꝓducunt. Neq
enun discrepat abeis ur̃a phyloso¬
phya. Nam uobis ita bonorũ usib
int̾lictis utilis ẽ cruciatus. Qͤ cri¬
minosis apud nos iura sanxerunt.
uobis lex naturalis adhibuit. & pre¬
cepta que uobis continentie ur̃e ne¬
cessitas dedit. illis carcer instituit.
Ita sit ut qͥ a uobis phylosophy uocan¬
tur: rei ꝓnuntientur a nobis. Et sa¬
ne conuenit ur̃as pociꝰ miserias uos
lugere. ꝓ q tantis malis trahere pro¬
funda suspiria. Qd̃ afflictiꝰ quidem

Expanded text:
o Dindime, quia in ea mundi parte sedem vobis natura constituit, in qua nec accessus advenis nec exitus indigenis aperitur. Sed excubiis appositae difficultatis obsessi, quoniam vitare non valetis, vestram patriam collaudatis et, quod damnationis causa patimini, continentiae studio meruisse iactatis. Itaque secundum vestram sententiam et illi beati dicendi sunt, qui perpetuis innexi vinculis et diuturno squalore marcentes vitam poenalem sibi consenescentem producunt. Neque enim discrepat ab eis vestra philosophia. Nam vobis ita bonorum usus interdictus ut illis est. Cruciatus, quos criminosis apud nos iura sanxerunt, vobis lex naturalis adhibuit et praecepta, quae vobis continentiae vestrae necessitas dedit, illis carcer instituit. Ita fit, ut, qui a vobis philosophi vocantur, rei pronuntientur a nobis. Et sane convenit vestras potius miserias vos lugere proque tantis malis trahere profunda suspiria. Quid enim afflictius, quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuexit. ut amultis simul dicta: ñ mͦ
sensuũ s ⁊̃ u̾borum ordinib detin̾ei
Nich̾ tam̾ in homine. aut metu. aut
casu. aut morbo facilius int̾cipi: sepe
ꝑspectum est. Qui lapide ictus fuerat.

Expanded text:
uexit, ut a multis simul dicta non modo sensuum, sed etiam uerborum ordinibus detineret. Nihil tamen in homine aut metu aut casu aut morbo facilius intercipi saepe perspectum est. Qui lapide ictus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
risisse qua erat uatꝰ: scilicet roroasten
mox optimarum artiũ ꝑitissimũ
Nulus crassus. auus enus quem
rapuer̾t bella parchica. qd̃ nũqͣ
riserit: agelastus cognominatur:
Inter alia socratis magna: p̾clarũ
illud est. qd̃ in eodem uultus te
fortuitorũ: aduersus omnem do¬
lorem uel miseriam. uniformi
durauere proposito:
omponiũ poetam consula

Expanded text:
risisse qua erat natus, scilicet Zoroastren, risisse qua erat natus, scilicet Zoroastren, mox optimarum artium peritissimum. At Crassus, auus eius quem rapuerunt bella Parthica, quod numquam riserit Agelastus cognominabatur. Inter alia Socratis magna praeclarum illud est, quod in eodem uultus tenfortuitorum aduersus omnem dolorem uel misericordiam uniformi durauere proposito. Pomponium poetam consula
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatis notis preposteri ortus
fausta natiuitas: si conc̾tum uir¬
giuial fuerit. Quo pacto: genitalia
fuere cornelie: Due editis graccis
ostentum hoc piauit sinstro exi¬
tu liberorum:
Lursum necatis matͥb: natꝰ est
auspicatior. sicut scipio affricanus
pͥor. qui defuncta parente. qd̃ ex¬
cisus ut̃o in diem uen̾at: primꝰ
romanoꝵ cesar dictus est.
genunis: si remanente altero. al¬
ter abortiuo fluru exciderit: alt̾
qui legitime natꝰ ẽ: uopiscꝰ noĩat᷑:
Quidam & cum dentib ꝓcreantur.
rio: dentatꝰ ob id cognominatꝰ.
Quidam uice dentium: continui
ossis armant᷑ soliditate. qualem
filium. bithinoꝵ rex prusias habuit
pm̃ deutiũ numerum: disceruit
qualitas sexꝰ. cum in uiris plures
suit: in feminis pauciores Quos
blandimenta promittunt: quib
ab leua uersa uice:
ascentium uor prima: uagitꝰ.
leticie enim sensus: diff̾t̾ur in
quadragesimum diem
taq unum nouumꝰ. eadem hora

Expanded text:
felicitatis notis praeposteri ortus felicitatis notis praeposteri ortus st infausta natiuitas, si concretum uirginal fuerit, quo pacto genitalia fuere Corneliae, quae editis Gracchis ostentum hoc piauit sinistro exitu liberorum. Rursum necatis matribus natus est auspicatior, sicut Scipio Africanus prior, qui defuncta parente, quod excisus utero in diem uenerat, primus Romanorum Caesar dictus est. E geminis si remanente altero alter abortiuo fluxu exciderit, alter qui legitime natus est Vopiscus nominatur. Quidam et cum dentibus procreantur, rius, Dentatus ob id cognominatus. Quidam uice dentium continui ossis armantur soliditate, qualem filium Bithynorum rex Prusias habuit. Ipsum dentium numerum discernit qualitas sexus, cum in uiris plures sint, in feminis pauciores. Quos blandimenta promittunt, quibus ab laeua, uersa uice. Nascentium uox prima uagitus est; laetitiae enim sensus differtur in quadragesimum diem. Itaque unum nouimus eadem hora
Abbreviated transcription (Latin):
Slane si corpuscłm in marem figet᷑.
melior est color grauicdis. & ꝓmor̃
partitudo iiteri Deniq a quadra¬
gesimo lie motꝰ est. Alter sexꝰ: no¬
nagesimo pͥmum die palpitat: ꝙ
concepta femina: gestantis uultũ
pallore inficit. crura quoq p̾pe¬
dit languida tarditate
Nutroq seru eum capilli gͥminañ.
incõmodum maiꝰ est Fitq pleni¬
luniis auctior egͥtudo Qd̾ tempꝰ:
etiam editis semper nocet.
ũ salsiores escas edit guida: un¬
guiculis caret partus.
At cũ prope ad uterũ uberandũ
uen̾int mom̾ta maturitatis: eni
pendit puerperia:
ontͣ naturam est: inpedes ꝓce¬
dere nascentes. Qua ꝓpter uelut
egre parti: appellantur agrpe: Ita
editi: minꝰ ꝓspe uirũt. ⁊ deuita¬
euo breui cedunt:
Deniq in uno. marco agͥppa felicita¬
tis eremplum est: nec tam usq ẽõ
inoffense: ut non plura aduersa
ꝑtulerit quã secunda slamq et
misera pedum ualitudine. et aꝑto
conugis adulterio. et aliquot in¬

Expanded text:
lane si corpusculum in marem figuretur, melior est color grauidis et pronior partitudo uteri, denique a quadragesimo die motus. alter sexus nonagesimo primum die palpitat et concepta femina gestantis uultum pallore inficit, crura quoque praepedit languida tarditate. In utroque sexu cum capilli germinant, incommodum maius est fitque pleniluniis auctior aegritudo, quod tempus etiam editis semper nocet. Cum salsiores escas edit grauida, unguiculis caret partus. At cum prope ad uterum liberandum uenerint momenta maturitatis, enitpendit puerperia. Contra naturam est in pedes procedere nascentes, quapropter uelut aegre parti appellantur Agrippae. Ita editi minus prospere uiuunt et de uita aeuo breui cedunt. Denique in uno M. Agrippa felicitatis exemplum est, nec tamen usque eo inoffensae, ut non plura aduersa pertulerit quam secunda; namque misera pedum ualitudine et aperto coniugis adulterio et aliquot in
Abbreviated transcription (Latin):
um uirum induet: et ꝑ multa tempo¬
ra suꝑ eneum equm portas lundoni¬
e seruabit: Exin inꝓprios mores re¬
uertetur rubeus braco: et in se ip̃m
seuire laborabit: Suꝑueniet itaq ul¬
tio tonantis: quia omnis ager colo¬
nos decipiet Arripiet mortalitas po¬
pulum: cunctasq nationes euacuab
Residui natale solum deserent: et ex¬
teras culturas seminabunt: Rex be¬
nedictus parabit nauigium: et in

Expanded text:
um VH. induet et per multa tempora super eneum equum portas Londonie seruabit. P 5 Exin in proprios mores reuertetur rubeus draco et in seipsum seuire laborabit. Superueniet itaque ultio tonantis quia omnis ager colonos decipiet. Arripiet mortalitas populum cunctasque nationes euacuabit. Residui natale solum deserent 186v et exteras culturas seminabunt. Rex benedictus parabit nauigium et in
Abbreviated transcription (Latin):
fornicari non desmet Omnia hectͥa
scła uidebunt: donec sepulti reges
inurbe lundonie ꝓpalabuntur. Redi
bit iterum fames redibit mortalitas:
et desolationem urbium dolebunt
am reuocabit: Pectus eius cibus erit
egentib: et lingua eius sedabit sitiẽ¬
tes: Exore eius ꝓcedent fiumiua: q̃

Expanded text:
fornicari non desinet. P 24 Omnia hec tria secula uidebunt, donec sepulti reges in urbe Lundoniarum propalabuntur. P 25 Redibit iterum fames, redibit mortalitas, et desolationem urbium dolebunt am reuocabit. Pectus eius cibus erit egentibus et lingua eius sedabit sicientes. Ex ore ipsius procedent flumina
Abbreviated transcription (Latin):
in secuncdum: rotabitur pollex
in oleo Sextus hibernie menia
subuertet: et nemora in planiciẽ
mutabit: Diuersas portiones in
unum reducet: et capite leonis co¬
ronabitur Principium eius ua¬
go affectui fubiacebit: s finis ip̃iꝰ
ad superos conuolabit. Renoua¬
bit qͣ scõrum sedes ꝑ patrias: et
pastores in ꝯgruis locis locabit:
Duas urbes ouobus palliis inclu¬
et: & uirginea iun̾a uirgin ib
donabit: Promerebitur inde fauorẽ
tonantis: et inter beatos collocabit᷑.
Egedietur ex eo liux penetrans om̃ia.
que ruine ꝓprie gentis ĩminebit: p
illam enim utramq insulam amitcet
neustria: et pristina dignitate spo¬
liabitur. Deinde reuertentur ciues

Expanded text:
in secundum, rorabitur pollex in secundum, rorabitur pollex in oleo. Sextus Hiberniae moenia subvertet, et nemora in planitiem mutabit. Diversas portiones in unum reducet, capite leonis coronabitur, principium ejus vago affectui succumbet; sed finis ipsius ad superos convolabit. Renovabit namque beatorum sedes per patrias, et pastores in congruis locis locabit. Duas urbes palliis induet, et virginea munera virginibus donabit. Promerebitur inde favorem Tonantis, et inter beatos coronabitur. Egredietur ex eo lues penetrans omnia, qua ruina propriae gentis imminebit. Per illam enim utramque insulam amittet Neustria, et pristina dignitate spoliabitur. Deinde revertentur cives
Abbreviated transcription (Latin):
dificabit: uenedocia rubebit mater¬
no sanguine: et domus chorinez
septem fãs int̾ficiet: Nocturnis la¬
crimis madebit insula. om̃s ad om¬
nia ꝓuocabuntur. Nittentur poᷤ¬
teri transuolare superna: s fauor
nouorum sublimabitur Nocebit
possidenti ex impiis pietas: donͦ
sese genitore induerit Apri igit᷑
uentib accintus. cacumina monti¬
um et umbram galeati tͣnscen¬
det Indignabitur albania: et con¬
uocatis collateralib sanguinem ef¬
fundere uacabit Dabitur maxil¬
lis eius frenum: quod mnarmorico
sinu fabricabitur. Deaurabit il¬
lud aquila rupti federis: et tercia
nidificatione gaudebit: Fuigi¬
labunt rugientis catuli: et post¬
positis nemorib infra menia ci¬
uitatum uenabuntur. Stragem
non minuam exobstantib faci¬
ent: et linguas taurorum absci¬
dent Colla rugientiũ onerabũt
cathenis: et auita tempora reno¬
uabuntur. Exin de primo in qͣr¬
tum: de quarto interciũ: de t̾cio

Expanded text:
dificabit. Venedocia rubebit materdificabit. Venedocia rubebit materno sanguine, et domus Corrinnei VI fratres interficiet. Nocturnis lacrymis madebit insula, unde omnes ad omnia provocabuntur. Nitentur posteri transvolare superna, sed favor novorum sublimabitur. Nocebit possidenti ex impiis pietas, donec sese genitorem induerit. Apri igitur dentibus accinctus, acumina montium et umbram galeati transcendet. Indignabitur Albania, et convocatis translateralibus sanguinem effundere vacabit. Dabitur maxillis ejus frenum, quod in Armorico sinu fabricabitur. Deaurabit illud aquila rupti foederis, et tertia nidificatione gaudebit. Evigilabunt regentis catuli, et postpositis nemoribus infra moenia civitatum venabuntur. Stragem non minimam ex obstantibus facient, et linguas taurorum abscident. Colla rugientium onerabunt catenis, et avita tempora renovabunt. Exinde de primo in quartum, de quarto in tertium, de tertio
Abbreviated transcription (Latin):
cebit: Populus namq in ligno et
ferreis tumcis suꝑueniet: qui
uindictam de nequitia eiꝰ sumet:
Restautabit pͥstinis incolis mansi¬
ones: et runa alienigenarum
patebit: Germen albi uraconis ex
occulis nr̃is abradetur: et teliquie
generationis eius decimabuntur.
Iugum ꝑpecue seruitutis ferent:
matremq suam ligonib et aratͥs
uulnerabunt: Succedent duo
dracones. quorum alter inuidie
spiculo suffocabitur: alter uero
sub umbra nominis redibit: Suc¬
cedet leo iusticie. ad euius rugitũ
gallicane turres et insulani dra¬
cones tremebunt: In diebus eius
aurum ex lilio et urcica extorque¬
bitur: et argentum exungulis
mugientium manabit. Calamis¬
trati uaria uellera uestibunt: et ex¬
terior habitus interiora ꝓbabit.
pedes latrantium truncabuntur: pa¬
cem habebunt fere: humanitas sup¬
plicium dolebit: Findetur forma ꝯ¬
mertii: dunidium rotundum erit.
ꝑibit miluoꝵ. rapacitas: et dentes
lupoꝵ hebetabuntur: Catuli leomis
in eguoreos pisces tͣusformabuntur:

Expanded text:
« Populus in ligno et ferreis tunicis superveniet, qui vindictam de nequitia ipsius sumet. Restaurabit pristinis incolis mansiones, et ruina alienigenarum patebit. Germen ipsius ex hortulis nostris abradetur, et reliquiae generationis ejus decimabuntur. Jugum perpetuae servitutis ferent, matremque suam ligonibus et aratris vulnerabunt. Succedent duo dracones, quorum alter invidiae spiculo suffocabitur, alter vero sub umbra nominis redibit. Succedet leo justitiae, ad cujus rugitum Gallicanae turres et insulani dracones tremebunt. In diebus ejus aurum ex lilio et urtica extorquebitur, et argentum ex ungulis mugientum manabit. Calamistrati varia vellera vestibunt, et exterior habitus interiora signabit. Pedes latrantium truncabuntur. Pacem habebunt ferae, humanitas supplicium dolebit. Findetur forma commercii, dimidium rotundum erit. Peribit milvorum rapacitas, et dentes luporum hebetabuntur. Catuli leonis in aequoreos pisces transformabuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
bus. & alius rubeus: Cumq alt̾
alteri appropinquasset. cõmisert̃
diram pugnam: & ignem anhe¬
litu ꝓcreabant: Preualebat aũ
albus draco: rubeumq usq ad

Expanded text:
Reg. et alius rubeus. Cunque alter alteri appropinquasset, commiserunt diram pugnam et ignem anhelitu procreabant. Preualebat autem albus draco rubeumque ad
Abbreviated transcription (Latin):
sanguineus imnber: et dira fames
mortales afficiet: his suꝑuenientib
dolebit rubeus: sed emenso labore ui¬
nabit: et edificia catulorum eius
uiruentur: Septem sceptrigeri ꝑi¬
mentur: et unus eorum scĩficabit᷑.
Matrum uentres truncabuntur:

Expanded text:
sanguineus imber et dira fames mortales afficiet. His superuenientibus dolebit rubeus, sed immenso labore uinabit et edificia ortulorum eius diruentur. Septem sceptrigeri perimentur et unus eorum sanctificabitur. Ventres matrum truncabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Cur aut̃ queso uisumẽtͥ nos
continenter & pieuiuentes dicere
istiꝰ in uos cadit ista suspicio. Nam
cũ suꝑbiam urãm numie felicitatis
tumor inflauerit. oblitiqd̾ ex hõibꝰ
estis. firmatis dm̃ curare mortalibꝰ.
uobismet ipsis templa fundatis.
atq aras erigitis. & in molationib
patri uidelicet. hoc auo tuo. cunc¬
tisq parentib certũ ẽ fieri. Hoc
riꝰ uos ẽẽ cdixerim. quia qd̾ agitis ig¬
noratis. aut si dm̃ scientes cognosci¬
tis. sacrilegii reatu tenemini. Cur
nentib applicatis. & animũ ur̃m
tali cõuiuio satiantes. ñ sinitis ut
miseriis ur̃is lacrunas saltem qd̃ ẽ
qͥb in explicabilis ꝓdiuinitatis in¬
iuria pena p̃paratur. Quarũ cer¬
tissimũ documentũ ẽ. salmonei
iusta dampnatio. qͥ fulgorem suꝑ¬
ni luminis emulatus. qd̃ imita¬
batur exꝑtus est. uł yceladi sepul¬
tura. que iuolentis ausib aggredi
celum manib uolens. p̃mitur tu¬
mulo montis igniti. Talib remu¬

Expanded text:
Cur autem, queso, visum est tibi, nos Cur autem, queso, visum est tibi, nos continenter et pie viventes dicere justius in vos cadit ista suspicio; nam cum superbiam vestram nimiae felicitatis tumor inflaverit, obliti quod ex hominibus estis, firmatis Deum non curare de mortalibus; vobismetipsis templa fundatis, atque aras erigitis, et immolationibuspatri videlicet, hoc avo tuo, cunctisque parentibus certum est fieri; hoc riosos vos esse dixerim, qui, quod agitis, ignoratis; aut si Deum scientes contemnitis, sacrilegii reatu tenemini  Edinentibus applicatis, et animum nostrum tali supplicio sauciatis, non sinitis, ut vestris miseriis lacrimas saltem, quod est quibus inexpiabiles pro divinitatis iniuria poenae praeparantur. Quarum certissimum documentum est Salmonei iusta damnatio, qui fulgorem superni luminis aemulatus quod imitabatur expertus est, vel Enceladi sepultura, qui violentis ausibus aggredi caelum manibus voluit - premitur tumulo montis igniti. Talibus remu
Abbreviated transcription (Latin):
osinqͥt dindimꝰ ñ sumꝰ incole
huiꝰ mundi. s aduene. Nec
ita in orbem t̾rarum uenimꝰ. ut in
eolibeat consistere. s transire. Ype¬
ramꝰ enĩ ad larem patrium nullis
delictorum ponderib degrauati.
nec aliqͥb illecebrarũ tabernaculis
cõmorantes. nec flagitiorũ campo¬
nib obligati. Nichil enĩ inde eorũ
pene contegimꝰ. nulla cupiditatum
furta ꝓuectib occultamꝰ. Ꝙppe qͥ
nuda conscientie fronte ꝓgredim᷑.
& expediti ac faciles spaciuim ꝓpositi
decurrimꝰ itineris. Deos aut̃ nos ẽe
non dicimꝰ. nec immensitati celestis
oꝑis ut insimulaᷤ inuidiose detra¬
himꝰ. s asserimꝰ bonitate nos dei ma¬
le nonuti.Necomĩa licere s: decere
firmamꝰ. S ea que uoluntas sibi
rogamꝰ amittere. Ds enĩ rerũ con¬
ditor uarias species firmauit in
mundo. Qͥa nullatenꝰ poterat si¬
ne earũdiũsitate subsistere. qͣrũ
usum humano p̃misit arbitrio
discernendũ. Quisqͥs gͦ deterioribꝰ
abiectis meliora sectatur. ñ ipse

Expanded text:
os inquit Dindimus non sumus incolae huius mundi, sed advenae. Nec ita in orbem terrarum venimus, ut in eo libeat consistere, sed transire. Properamus enim ad larem patrium nullis delictorum ponderibus degravati nec aliquibus illecebrarum tabernaculis commorantes nec flagitiorum cauponibus obligati. Nihil enim indecorum pene contegimus, nulla cupiditatum furta sub vestibus occultamus, quippe qui nuda conscientiae fronte progredimur, ut expediti ac faciles spatium propositi decurramus itineris. Deos autem nos esse non dicimus. Nec immensitati caelestis operis, ut insimulas, invidiose detrahimus, sed asserimus bonitate nos Dei male non uti. Nec omnia licere scimus, sed decere firmamus. Sed ea, quae voluntas sibi rogamus amittere. Deus enim rerum conditor varias species formavit in mundo quia nullatenus poterat sine earum diversitate subsistere , quarum usum humano permisit arbitrio discernendum: quisquis ergo deterioribus omissis meliora sectatur, non ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ercitata: in qua usi adhuc uitis ⁊ pas¬
me extat uestigium Aper ꝑseo ⁊ ħcu¬
li ꝑuius: ceteris in accessus: Ita fidẽ
ararũ: inscͥptio fecit palam. Qua s̃pec¬
tat occasũ int̾ ip̃m ⁊ flum̾ anathim.
ꝑ qͣdringenta nonagnita sex milia paᷤ¬
suũ: in fames bestiis siluȩ obsident:
Amnes circa eũ ñ tacendi: Qui licet se¬
parentur int̾uallis ampliorib: transi¬
ert̃ tandem ii qͦdam achlantici nominĩ
ministeriũ: Asana marino: hastuban¬
botum crocodrillus. ⁊ ypopotanus refer¬
tum Utrumq adhuc amnis. qui atro co¬
lore exit ꝑitinas ⁊ erustas solitudines
quẽ torrente ꝑpetuo ⁊ sole mimo plusqͣ
ignito: ñqm ab estu uindicat᷑. Hec de a¬
thlante quem mauri addirim nominãt
⁊ ãmonis punicei libri: ⁊ nr̃i annales ꝓ¬
diderunt: Iuba etiam ptolomei filius.
qͥ utͥusq mauritaniȩ regno potuus est
suetomiꝰ quoq pauliꝰ. summam huic

Expanded text:
ercita, in qua usque adhuc uitis et palercita, in qua usque adhuc uitis et palmae extat uestigium. Apex Perseo et Herculi peruius, ceteris inaccessus: ita fidem ararum inscriptio palam facit. Qua spectat occasum, inter ipsum et flumen Anatim per quadringenta nonaginta sex milia passuum infames bestiis siluae obsident. Amnes circa eum non tacendi, qui licet separentur interuallis amplioribus, transierunt tamen in quoddam Atlantici nominis ministerium, Asana marino haustu: Bambotum crocodillis et hippopotamis refertum ultraque adhuc amnis qui atro colore exit per intimas et exustas solitudines, quae torrente perpetuo et sole nimio plus quam ignito numquam ab aestu uindicantur. Haec de Atlante, quem Mauri Addirim nominant, et Hannonis Punici libri et nostri annales prodiderunt, Iuba etiam Ptotemaei filius qui utriusque Mauretaniae regno potitus est. Suetonius quoque Paulinus summam huic