comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bis et tacebat intellectu: quodã modo innu¬
ebat intelligentib celabat irascentib Hinc
gͦ cũ eẽnt cõmoti iudei qͥa hȩc sabbo dñs fe¬
cerat: cdederunt occasionẽ sermoni huic.
Non gͦsic audiamus hȩc tamquã obliti
quȩ supradicta st̃: s respiciamus illũ lan
tenebras desabbato quã lum̃ demiraculo.
his gͦ indignantib loquens ait hoc. Maio¬
ra his demonstrabit oꝑa. his maiora: Qbꝰ:
Quod uidistis hominẽ factũ sanũ cuiꝰ lan

Expanded text:
bis, et tacebat intellectu; quodammodo iunuebat intelligentibus, celabat irascentibus: hinc ergo cum essent commoti Judaei, quia hoc sabbato Dominus faceret, dederunt occasionem sermoni huic. Non ergo sic audiamus haec tanquam obliti quae supra dicta sunt, sed respiciamus illum langtenebras magis de sabbato, quam lumen de miraculo. His ergo indignantibus loquens, ait hoc, Majora his demonstrabit ei opera. His majora: quibus? Quod vidistis hom
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Res mira ẽ. & magna ẽ. s scriptura
sic loquitur. Contra dicturi sumus diintˢ
eloqͥis. & ñ potius intellecturi. et ex ipsius
dono ei quidonauit grãs acturi: Quid ẽ qd̾
ne te clausis occulis uelle aliqͥd tollere. nes¬
strante capite: membrũ sequutũ ẽ. Sigͦ
inte potuit inueniri tale aliqͥd ut corpus
tuũ ostendat corꝑi tuo. et corpus tuũ demõ¬
stret aliqͥd corꝑi tuo: noli mirari qͥa dictũ
ut m̃bra discant. Unus tam̃ homo caput
& mẽbra noluit seꝑare: s dignatꝰ ẽ ad glu¬
tinare. Longe anobis erant & multum
longe. Qd tã longe. quã conditũ et conditorͤ
Qͥd tam longe quã ds̃ et homo: quid tam
longe quã iusticia & iniquitas: Quid tã lon¬
ge quã ȩt̾nitas & mortalitas: Ecce quã lon¬
ge erat uerbũ inprincipio ds̃ apud dm̃.¬

Expanded text:
m. Res mira est et magna, sed Scriptura sic loquitur. Contradicturi sumus divinis eloquiis, et non potius intellecturi, et ex ipsius dono ei qui donavit gratias acturi? Quid est quone te clausis oculis velle aliquid tollere; nesstrante capite membrum secutum est. Si ergo in te potuit inveniri tale aliquid, ut corpus tuum ostenderet corpori tuo, et per corpus tuum demonstraretur aliquid corpori tuo; noli mirari quia dictumut membra discant: unus tamen homo caput et membra. Noluit se separare, sed dignatus est agglutinari. Longe a nobis erat, et multum longe: quid tam longe, quam conditum et conditor? quid tam longe, quam Deus et homo? quid tam longe, quam justitia et iniquitas? quid tam longe, quam aeternitas et mortalitas? Ecce quam longe erat Verbum in principio Deus apud D
Abbreviated transcription (Latin):
Ua potuimus facultate
tractauimus. & qua potui¬
mus capacitate intellexi¬
mus: quomͦ inseꝑabilia st̃
oꝑa patris & filii. nec alia
sãciat pat̃. & alia filiꝰ: s om

Expanded text:
ua potuimus facultate tractavimus, et qua potuimus capacitate intelleximus, quomodo inseparabilia sunt opera Patris et Filii; nec alia facit Pater, alia Filius
Abbreviated transcription (Latin):
Dicendo enĩ infilio qd̃ facturus erat ꝑfiliũ:
ipsũ filiũ genuit ꝑ quẽ faceret omĩa. Et ma¬
iora horũ demonstrauit ei oꝑa ut uos mire¬
mini. Rursus hic turbat. Et quis ẽ qui dig¬
ne ꝑscrutetur hoc tantũ secretũ : s iam
q̃m nobis loqui dignatus ẽ: ipse aperit. Neq
enĩ uellet dicere qd nollet intelligi. Quia di¬
cere dignatus ẽ: sine dubio. excitauit audi¬
entiã. Numque excitauit ut audisset exci¬
tatum deserit : Diximus ut potiumus ñ
temporaliter scire filiũ &aliam eẽ filii sci¬
entiam & aliud ipsum filiũ. & aliud ẽẽ. filii
uisionẽ. et aliũ ipsũ filiũ. S ipsam uisionẽ
ẽẽ filiũ. et ipsã scientiã uel sapientiã patͥs

Expanded text:
s erat per Filium, ipsum Filium genuit per quem faceret omnia. 5. Et majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Rursus hic turbat. Et quis est qui digne perscrutetur hoc tantum secretum? Sed jam quoniam nobis loqui dignatus est, ipse aperit. Neque enim vellet dicere quod nollet intelligi: quia dicere dignatus est, sine dubio excitavit audientiam; numquid quem excitavit ut audiret, excitatum deserit? Diximus, ut potuimus, non temporaliter scire Filium, nec aliud esse Filii scientiam, aliud ipsum Filium; et aliud esse Filii visionem, et aliud ipsum Filium: sed ipsam visionem esse Filium,
Abbreviated transcription (Latin):
se auertit. Num qͥd ita filiꝰ: absit. Numqͥd
fuit filiꝰ non uidens. & postea factus ẽ ui¬
dens: S uidere patrem. hoc ẽ. illi ẽẽ filiũ.
Don enĩ uertendo nos ad peccatũ amittimꝰ
inluminationẽ. & conuertendo nos addm̃
ꝑcipimus illuminationem. Aliud est enĩ
lumen. quo illuminamur: aliudnos qui
inluminamur. Lum̃ aut̃e ipsũ quo illumi¬
namur. nec auertitur a se nec ꝑdit lucere qͥa
lux est. Si gͦ demonstrat pater omĩa quȩ
facit filio. ut in patre uideat omĩa filiꝰ. & in
patre sit om̃ia filiꝰ: tudendo enĩ natus ẽ. et
nascendo uidit. s ñ aliquando ñ erat natꝰ.
s postea natus ẽ sicut ñ aliquando ñ audi¬
uit. & post ea audiuit. In eo quod est illiuide¬
re. ineo ẽ illi ẽẽ. in eo ẽ illi natus eẽ. in eo ẽ illi
ꝑmanere. Ineo ẽ illi non mutari. in eoẽ illi
sine initio. & sine fine ꝑsisteret. Non gͦ car¬
naliter accipiamus quia & pater et facit
opus. demonstrat filio & uidet filiꝰ opus

Expanded text:
erit. Numquid ita Filius? Absit. Nunquam fuit Filius non videns, et postea factus est videns: sed videre Patrem, hoc illi est esse Filium. Nos enim avertendo ad peccatum, amittimus illuminationem; et convertendo nos ad Deum, percipimus illuminationem. Aliud est enim lumen quo illuminamur, aliud nos qui illuminamur. Lumen autem ipsum quo illuminamur, nec avertitur a se, nec perdit lucem, quia lux est. Sic ergo demonstrat Pater rem quam facit Filio, ut in Patre videat omnia Filius, et in Patre sit omnia Filius. Videndo enim natus est, et nascendo videt. Sed non aliquando non erat natus, et postea natus est; sicut non aliquando non vidit, et postea vidit: sed in eo quod est illi videre, in eo est illi esse, in eo est illi natum esse, in eo est illi permanere, in eo est illi non mutari, in eo est illi sine initio et sine fine persistere. Non ergo carnaliter accipiamus quia sedet Pater, et facit opus, et demonstrat Fi
Abbreviated transcription (Latin):
bimus indexteram tuam. Nũquid et illi
qui ao sitistt̃a stabunt. ñ te uidebunt:
Quid ẽ qd̃ nobis demonstrabis : te ipsum.
sunc enĩ ñte uidemus cũ loqueris: Res¬
ponderet. Demonstrabo te ipsum. informa
dei. Uides ohomo formã serui. ñ te frau¬
dabo.Ohomo fidelis crede quia uidebis.
amas & ñ uides. Amor ipse ñ ꝑluces᷑ ut
udeas. Ama ꝑseuera inamando. Non
fraudabo inquit amorẽ tuũ. qui munda¬
ui cortuũ. Ut quit enĩ mundaui cortuũ.
nisi ut ds̃ ate possit uideri: Beati enim
mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebt̃. S hoc
inqͥt sertius tamquã cũ dño disputans.
ñ ex p̾ssisti cũ dixisti. Ibunt iusti inuitã
ȩt̃nam. ñ dixisti. ibunt ut uideant me
informa dei. Uideant patre cui equalis
sũ. alibi adtende qd dixi. Hȩc ẽ autẽ uita
ȩt̃na ut cognoscant te uerum dm̃ et quẽ

Expanded text:
bimus ad dexteram tuam: numquid et illi bimus ad dexteram tuam: numquid et illi qui ad sinistram stabunt non te videbunt? Quid est quod demonstrabis nobis teipsum? Nunc enim non te videmus cum loqueris? Respondet, Demonstrabo meipsum in forma Dei, videtis modo formam servi. Non te fraudabo, o homo fidelis; crede quia videbis. Amas, et non vides: amor ipse non te perducet ut videas? Ama, persevera in amando: non fraudabo, inquit, amorem tuum, qui mundavi cor tuum. Utquid enim mundavi cor tuum, nisi ut Deus a te possit videri? Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt . Sed hoc, inquit servus tanquam cum Domino disputans, non expressisti cum dixisti, Ibunt justi in vitam aeternam: non dixisti, Ibunt ut videant me in forma Dei, videant Patrem cui aequalis sum. Alibi attende quid dixit: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
s forma serui apparebit. forma serui seruis
demonstrabitur. forma dei. filii s seruabit᷑.
fiant gͦ serui filii. qui sunt ad dexterã eant
inȩt̾nam hereditatem olim ꝓmissam quã
ñ uidentes martyres credidert. ꝓcuis ꝓmissi
Eant inluce: uideant ibi. Quando illuc
ibunt: dicat ipse dñs. Sic ibunt inquit
hoc nobis dixit. Quia ibi uidemꝰ & cognosci¬
mus patrẽ et filiũ. quid sibi uiuemus in ȩ¬
ternum s illũ patr̃e & filiũ uidemus. Au¬
di alio loco uitam ȩt̃nã. & ibi nominauit
& ex pressit quid sit uita et̃na. Noli timere
non te fallo. ñ sine causa ꝓmissi dilectori¬
b meis dicens. Qͥ habet mandata mea et
seruat ea: ipse ẽ qui diligit me. Et qͥ me di¬
ligit. diligitur apatte meo. et ego diligã eũ
& ostendam me ipsũ illi. Respondeamus
te ipsum. Quid enĩ: Et uideis te ñ demon¬
strati: Nonne te uderunt & qui crucifixe¬
runt : S demonstrabis te inuidicio. cũsta¬

Expanded text:
sed forma servi apparebit. Forma servi servis sed forma servi apparebit. Forma servi servis demonstrabitur: forma Dei filiis servabitur. Fiant ergo servi filii; qui sunt ad dexteram, eant in aeternam haereditatem olim promissam, quam non videntes martyres crediderunt, pro cujus peant illuc et videant ibi. Quando illuc ibunt? Dicat ipse Dominus: Sic ibunt illi inhoc nobis dixit, quia ibi videbimus et cognoscemus Patrem et Filium? Quid, si vivemus in aeternum, sed illum Patrem et Filium non videbimus? Audi alio loco ubi vitam aeternam nominavit, et expressit quid sit vita aeterna. Noli timere, non te fallo: non sine causa promisi dilectoribus meis dicens, Qui habet mandata mea et servat ea, ille est qui diligit me: et qui me diligit, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi . Respondeamus teipsum? Quid enim, et Judaeis te non demonstrasti? non te viderunt et qui crucifixerunt? Sed demonstrabis te in judicio, cum sta
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uisa fuerit illa forma iniudicio & fuerit
ꝑ actũ uidiciũ ubi dictũ ẽ. patrẽ ñ udicare
quẽquã s omne uidiciũ dedisse filio. Ad hoc
quia filiꝰ apparebit iniudicio. informa quã
ex nobis accepit. Qd̃ postea futurũ ẽ qͣndo
uidebitur forma dei quã sitiunt fideles.
Quando iudebitur illud qd̾ erat inprincipio
ds̃ apud dm̃ ꝑ qd̃ facta sunt omĩa. Quando
uidebitur illa forma dei. dequa dicit apls.
Cũ informa dei eẽt ñ rapinã arbitratꝰ ẽ ẽẽ
equalẽ deo. Magna enim illa forma ubi
ȩqualitas patris & filii cognoscitur in ef¬
fabilis. incõprehensibilis maxime par¬
uulis qnͣdo uidebitur. Ecce ad dexteram
sunt uisti adsinistr̃a in iusti. Om̃s pariter
hominẽ uident. filiũ hoĩs uident. qui pũc¬
tus ẽ uident. qui crucifixtis ẽ uident. Humi¬
liatũ udent. Natũ ex uirgine uident.
agnũ de tribu uida uident. uerbũ dm̃ a¬
pud dm̃ qnͣdo uidebunt: ipse erit & tunc.

Expanded text:
Cum visa fuerit illa forma in judicio, et fuerit Cum visa fuerit illa forma in judicio, et fuerit peractum judicium, ubi dictum est Patrem non judicare quemquam, sed omne judicium dedisse Filio, ob hoc, quia Filius apparebit in judicio in forma quam ex nobis accepit, quid postea futurum est? Quando videbitur forma Dei, quam sitiunt omnes fideles? quando videbitur illud quod erat in princips apud Deum, per quod facta sunt omnia? quando videbitur illa forma Dei, de qua dicit Apostolus, Cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo ? Magna enim illa forma ubi adhuc aequalitas Patris et Filii cognoscitur: ineffabilis, incomprehensibilis, maxime parvulis. Quando videbitur? Ecce ad dexteram sunt justi, ad sinistram sunt injusti; omnes pariter hominem vident, Filium hominis vident, qui punctus est vident, qui crucifixus est vident, humiliatum vident, natum ex Virgine vident, Agnum de tribu Juda vident: Verbum Deum apud Deum quando videbunt? Ipse erit et tunc,
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ascenditurus ad eos qͥb antequã ueniat.
uerbũ suũ uoluit p̃dicari sic gͦ ueniet in
forma humana: hunc uidebunt. et impii ui¬
debunt & ad dexterã positi uidebunt et adsi¬
nistram separati. Sicut scriptũ ẽ. Nidebunt
hoc ergo impii udere potuerunt. qd et uul¬
nerare potuenunt. Latentem dm̃ in corꝑe ui
debunt. Post uidiciũ uidebit᷑ abhis qͥ addex¬
terã erunt. Hoc gͦ qd̾ ait. pat̾ ñ iudicat quẽ¬
quã s om̃e iudiciũ dedit filio. qͥa manifestꝰ
ad iudiciũ ueniet filiꝰ. in humano corꝑe ap¬
parens hominib dicens dextris. uenite be¬
nedicti patris meis ꝑcipite regnũ. Dicens
sinistris. Ite in ignẽ ȩc̃nũ: qui paratus ẽ. dia¬
bolo & angłis eiꝰ. Ecce uidebit᷑ forma hominis.
apiis et ab impiis. auistis: et abinuistis. ati¬
delib & ab infidelib. agaudentib et aplan¬
gentib. Aconfisis. & aconfusis. Ecce uidebit᷑

Expanded text:
sicut ascendit, venturus ad eos quibus antequam veniat, sicut ascendit, venturus ad eos quibus antequam veniat, verbum suum voluit praedicari. Sic ergo veniet in forma humana: hanc videbunt et impii, videbunt et ad dexteram positi, videbunt et ad sinistram separati; sicut scriptum est, Videbunthoc ergo impii videre poterunt, quod et vulnerare potuerunt. Latentem Deum in corpore non videbunt: post judicium videbitur ab his qui ad dexteram erunt. Hoc est ergo quod ait, Pater nquam, sed omne judicium dedit Filio: quia manifestus ad judicium veniet Filius, in humano corpore apparens hominibus, dicens dextris, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum; dicens sinistris, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . 14. Ecce videbitur forma hominis a piis et impiis, a justis et ab injustis, a fidelibus et ab infidelibus, a gaudentibus et a plangentibus, a confisis et a confusis: ecce videbitur.
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ ñ apparebit nisi filiꝰ. Pater occultus
erit: filiꝰ manifestus. In qͦ erit filiꝰ manifestꝰ:
Informa qua ascendit. nam informa dei cũ
patre occultus ẽ. Informa serui hominib ma¬
manifesto iudicio filiꝰ iudicabit: qͥa ipse ui¬
dicandis apparebit. Eiudentiuꝰ nobis ostendat
scͥptura: qͥa sic apparebit: quadragesimo die
post resurrectionẽ suã. Ascendit incelũ iuden¬
tib discipłis suis: et uox illis angłica. uiri in
tetigerunt quam palpauerunt: Cuiꝰ etiã
manifestans se eis inueritate. non fantas¬
mata. ñ umbra. ñ spũ: s quẽadmodũ ipse
dixit. non fallens. Palpate et iudete ꝗtua
sp̃c carnẽ & ossa ñ habet: sicut me uidetis
habere. Et qͥdẽ illumzam corpus dignũ cȩ¬
lesti habitatione. ñ subiacens morti. ñ mu¬
tabilis ꝑȩtates. Non enĩ sicut ad illã ȩtatẽ
ab infantia creuerat sic abilla ȩtate quȩ
uiuentus erat. uerget insenectutẽ. Manet

Expanded text:
dicio non apparebit nisi Filius. Pater occultus dicio non apparebit nisi Filius. Pater occultus erit, Filius manifestus. In quo erit Filius manifestus? In forma qua ascendit. Nam in forma Dei cum Patre occultus est, in forma servi hominibus mamanifesto judicio Filius judicabit, quia ipse judicandis apparebit. Evidentius nobis ostendit Scriptura quia ipse apparebit. Quadragesimo die post resurrectionem suam ascendit in coelum, videntibus discipulis suis: et vox illis angelica, Viri, itetigerunt, quam palpaverunt, cujus etiam manifestans se eis in veritate; non in ama, non umbra, non spiritus; sed quemadmodum ipse dixit non fallens, Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Est quidem illud jam corpus dignum coelesti habitatione, non subjacens morti, non mutabile per aetates. Non enim sicut ad illam aetatem ab infantia creverat, sic ab aetate quae juventus erat, vergit in senectutem: manet
Abbreviated transcription (Latin):
S cõmendabat illi qui iuste uidicat. Quomͦ
uerũ ẽ qͥa pater ñ uidicat quẽquã s om̃e iu¬
diciũ dedit filio  Turbamur hic. turbati desude¬
mꝰ. desudantes purgem᷑. Conemͣ ut cũq donante
ipsopenetrare alta secreta uerboꝵ istoꝵ.
Temere fortasse facimꝰ: qͥa discutere et scruc¬
tari uolumus uerba dei. Et quare dicta suñ.
nͥ ut sciantur: Quare sonuerunt. nisiut au¬
direntur: Quare audita sunt. nͥ ut in telli¬
gantur : Confortet gͦ nos & donet nobis ali¬
quid quantũ ipse dignatur. & si ñdum pene¬
tramus. ad fontẽ denuo bibamꝰ. Ecce ipse io¬
ħes nob̾. tamquã riuulus emanauit. ꝑduxit
ad nos dealto uerbũ. Humiliauit: et quodã¬
mͦ monstrauit ut ñ horreamꝰ altum s acceda¬
mꝰ adhumilẽ. Omninro ẽ. quidã intellectus
uerus. fortis. si quomͦ eũ texere possimꝰ qͥa pa¬
ter non uidicat quẽquã. s om̃e iudiciũ dedit
filio. Hoc enĩ dictũ est quia hominib iniui¬

Expanded text:
sed commendabat illi qui juste judicat . Quomodo verum est quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? Turbamur hic, turbati desudemus, desudantes purgemur. Conemur utcumque, donante ipso, penetrare alta secreta verborum istorum. Temere fortasse facimus, quia discutere et scrutari volumus verba Dei. Et quare dicta sunt, nisi ut sciantur? quare sonuerunt, nisi ut audiantur? quare audita sunt, nisi ut intelligantur? Confortet ergo nos, et donet nobis aliquid quantum ipse dignatur; et si nondum penetramus ad fontem, de rivulo bihamus. Ecce ipse Joannes nobis tanquam rivulus emanavit, perduxit ad nos de alto Verbum, humiliavit, et quodammodo stravit, ut non horreamus altum, sed accedamus ad humilem. 13. Omnino est quidam intellectus verus, fortis, si quo modo eum tenere possumus, quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Hoc enim dictum est, quia hominibus in ju
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem meam ñ tu genuisti. S quia genuisti
infirmitatem meã: tunc te cognoscã. cũ ipsa
infirmitas pendebit incruce. Hoc ẽ enim: ñ¬
dum uenit hora mea. Tunc enim cognouit. qͥ
utiq semꝑ nouerat: et antequã de illa natus eẽt
in p̃destinatione nouerat matrem: et antequã
ipse ds̃ crearet. dequa ipse homo crearetur:
nouerat matrem. S ad quandam horã in mi¬
st̾io non agnoscit: et ad quandã horam quȩ
non dũ uenerat in misterio rursus agnoscit.
Tunc enim agnouit: quando illud qͦd peperit
moriebatur. Non enim moriebatur ꝑ quod fac¬
ta erat maria: s moriebat᷑ qd̃ factũ erat ex ma¬
ria. Non moriebatur ȩt̃nitas diuinitatis: s mo¬
riebatur infirmitas carnis. Illud gͦ respondit
discernens. infide credentiũ: qͥs qua uenerit.
uenit enim ꝑ matrẽ feminã ds̃ : et dñs cęli &e

Expanded text:
nitatem meam non tu genuisti: sed quia genuisti nitatem meam non tu genuisti: sed quia genuisti infirmitatem meam, tunc te cognoscam, cum ipsa infirmitas pendebit in cruce: hoc est enim, Nondum venit hora mea. Tunc enim cognovit, qui utique semper noverat. Et antequam de illa natus esset, in praedestinatione noverat matrem; et antequam ipse Deus crearet, de qua ipse homo crearetur, noverat matrem: sed ad quamdam horam in mysterio non agnoscit; et ad quamdam horam quae nondum venerat, in mysterio rursus agnoscit. Tunc enim agnovit, quando illud quod peperit moriebatur. Non enim moriebatur per quod facta erat Maria, sed moriebatur quod factum erat ex Maria: non moriebatur aeternitas divinitatis, sed moriebatur infirmitas carnis. Illud ergo respondit, discernens in fide credentium, quis, qua venerit. Venit enim per matrem feminam, Deus et Dominus coeli e
Abbreviated transcription (Latin):
mo siplacet eis quos ꝓposueramꝰ: quib qͥdem
iam ex magna parte respondimꝰ. S ne arbi-¬
trentur nos ñ habere quid dicamꝰ dehis uerbis
quȩ dñs matri respondit: uos magis aduersus
illos instrumus. Nam illis refellendis: puto
qd̃ sufficiant quȩ iam dicta sunt. Cur gͣ ma
tri filiꝰ dixit. qd michi et tibi ẽ mulier. ñdũ
et homo. Scd̃m qd̾ erat ds̃. matrem ñ habe¬
bat: scđm quod homo erat habebat. Mater gͦ
erat carnis. mater humanitatis. mat̾ infirmi¬
tatis: quã suscepit ꝓpter nos. Miraculũ autẽ
qd̃ facturus erat. scđm diuinitatẽ facturus
erat : ñ scdm infirmitatẽ. Scd̾m qd̾ ds̃ erat: ñ
scłm id quod infirmus natus erat. S infirmũ
dei: fortius ẽ hominib. Miraculũ gͦ exigebat
mater. At ille tamquã ñ agnoscit uiscera hu¬
mana. oꝑaturus facta diuina: tamquã dicens.
Quod deme feci miraculũ. ñ tu genuisti: diui¬

Expanded text:
mo si placet, eis quos proposueramus, quibus quidem mo si placet, eis quos proposueramus, quibus quidem jam ex magna parte respondimus. Sed ne arbitrentur nos non habere quid dicamus de his verbis quae Dominus matri respondit, vos magis adversus illos instruimus: nam illis refellendis, puto quod sufficiant quae jam dicta sunt. 9. Cur ergo ait matri filius, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum et homo: secundum quod Deus erat, matrem non habebat; secundum quod homo erat, habebat. Mater ergo erat carnis, mater humanitatis, mater infirmitatis quam suscepit propter nos. Miraculum autem quod facturus erat, secundum divinitatem facturus erat, non secundum infirmitatem; secundum quod Deus erat, non secundum quod infirmus natus erat. Sed infirmum Dei fortius est hominibus . Miraculum ergo exigebat mater; at ille tanquam non agnoscit viscera humana, operaturus facta divina; tanquam dicens, Quod de me facit miraculum, non tu genuisti, divi
Abbreviated transcription (Latin):
ei mater eius. Hoc totũ ȩugłm loquitur. Iilic
noiumus quia erat ibi mat᷑ iħu: ubi nouimus
qd dixerit. quid mͥ et tibi ẽ mulier: nondum
uenit hora mea. Totum credamus: et qd̃ non dũ
intelligimus requiramus. Et pͥmo hoc uidete:
ne forte quomͦ inuenert manichei occasionem
ꝑfidiȩ suȩ quia dixit dñs. quid mͥet tibi ẽ mu¬
lier: sic inueniant mathaematici occasionẽ fal¬
latiȩ. quia dixit non dũ uenit hora mea. Et
si hoc scdm mathematicos dixit: sacrilegium
fecimus incendendo codices eoꝵ. Si autem
rectȩ fecimꝰ sicut apłoꝵ temporib factũ est:
non scdm eos dixit dñs. nondũ uenit hora mea.
Dicunt enim uaniloqui. et seducti. et seducto¬
res. Uides qͥa subfato erat xp̃c. qͥa ditit. ñ dum
ticis an mathematicis : Utriq enim aserpen¬
te illo ueniunt. uolentes corrumꝑe uirginita¬
tẽ cordis ȩccłȩ: quam habet in integra fide. Pri¬

Expanded text:
ei mater ejus. Hoc totum Evangelium loquitur. Illic ei mater ejus. Hoc totum Evangelium loquitur. Illic novimus quia erat ibi mater Jesu, ubi novimus quod dixerit ei, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Totum credamus, et quod nondum intelligimus requiramus. Et primum hoc videte, ne forte quomodo invenerunt Manichaei occasionem perfidiae suae, quia dixit Dominus, Quid mihi et tibi est, mulier? sic inveniant mathematici occasionem fallaciae suae, quia dixit, Nondum venit hora mea. Et si hoc secundum mathematicos dixit, sacrilegium fecimus incendendo codices eorum. Si autem recte fecimus, sicut Apostolorum temporibus factum est ; non secundum eos dixit Dominus, Nondum venit hora mea. Dicunt enim vaniloqui et seducti seductores, Vides quia sub fato erat Christus, qui dicit, Nondum ticis, an mathematicis? Utrique enim a serpente illo veniunt, volentes corrumpere virginitatem cordis Ecclesiae, quam habet in integra fide. Pri
Abbreviated transcription (Latin):
credunt. et cur ita responderit pie querunt:
Multum enĩ int̾ est inter eum qui dicit. uolo
scire quare xp̃c hoc matri responderit: et eum
qui dicit. scio quod hoc xp̃c non matri respon¬
derit. Aliud est intelligere uelle qd̃ clausũ est:
aliud nolle credere quod aꝑtum est. Qui dicit
scire uolo. cur ita xp̃c matri responderit. aꝑiri
sibi uult eugłm cui credit. Qui autẽ dicit uult
scio qͦd hoc xp̃c non matri responderit: ipsũ
ȩugłm arguit dem̃datio. ubi credidit. qd xp̃c
ita responderit. Iam gͦ si placet frẽs illis repul¬
sis et in sua cecitate semꝑ errantib nisi humili¬
ter sanentur: nos queramꝰ quare dñs nr̃ sic ma¬
tri responderit. Ille singłariter natus depatre
sine matre. de matre sine patre: sine matre
ds̃. sine patre homo: sine matre ante temꝑa.
sine patre infine temporũ: qd̃ respondit. ma¬
tri respondit. Quia erat ibi mater iħu: & dixit

Expanded text:
credunt; et cur ita responderit, pie quaerunt? credunt; et cur ita responderit, pie quaerunt? Multum enim interest inter eum qui dicit, Volo scire quare Christus hoc matri responderit; et eum qui dicit, Scio quod hoc Christus non matri responderit. Aliud est intelligere velle quod clausum est, aliud nolle credere quod apertum est. Qui dicit, Scire volo cur ita Christus matri responderit, aperiri sibi vult Evangelium cui credit: qui autem dicit, Scio quod hoc Christus non matri responderit, ipsum Evangelium arguit de mendacio, ubi credidit quod Christus ita responderit. 8. Jam ergo si placet, fratres, illis repulsis, et in sua caecitate errantibus semper, nisi humiliter sanentur, nos quaeramus, quare Dominus noster sic matri responderit. Ille singulariter natus de Patre sine matre, de matre sine patre; sine matre Deus, sine patre homo; sine matre ante tempora, sine patre in fine temporum. Quod respondit, matri respondit: quia, Erat ibi mater Jesu; et, Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
sumq dixisse. si manseritis in uerbo meo uere
discipłi mei estis: et cognoscetis ueritatẽ. et ue¬
ritas liberabit uos. Si enim falsa mater. falsa
caro. falsa mors : falsa uulnera passionis. false
cicatrices resurrectionis: ñ ueritas credentes
in eum. s potius falsitas liberabit. Immo uͦ¬
cedat falsitas ueritati. et confundant᷑ omnes
qͥ ꝓpterea se uolunt uideri ueraces: quia xp̃m
conantur demonstrare fallacem. et nolunt sibi
dici. Non uobis credimꝰ qͥam̃timini: cũ ipsam
ueritatem dicant ẽẽ m̃titam. Quib tamen si di¬
camus. unde nostis dixisse xp̃m. quid mͥ et tibi
ẽ mulier: Eugłio se credidisse respondent. Cur
gͦ credunt eugłio dicenti. erat ibi mater iħu.
et dixit ei mater eiꝰ : aut si hoc m̃titur eugłm.
quom ei creditur qd dixerit xp̃c. Quid michi et
tibi ẽ mulier : cur ñ potius miseri. et qd̾ ita
ñ extraneȩ s matri dñs responderit fidelit

Expanded text:
sumque dixisse, Si manseritis in verbo meo, vere sumque dixisse, Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos . Si enim falsa mater, falsa caro, falsa mors, falsa vulnera passionis, falsae cicatrices resurrectionis; non veritas credentes in eum, sed potius falsitas liberabit. Imo vero falsitas cedat veritati, et confundantur omnes qui propterea se volunt videri veraces, quia Christum conantur demonstrare fallacem; et nolunt sibi dici, Non vobis credimus quia mentimini; cum ipsam veritatem dicant esse mentitam. Quibus tamen si dicamus, Unde nostis dixisse Christum, Quid mihi et tibi est, mulier? Evangelio se credidisse respondent. Cur non credunt Evangelio dicenti, Erat ibi mater Jesu; et, Dixit ei mater ejus? Aut si hoc mentitur Evangelium, quomodo ei creditur quod dixerit Jesus, Quid mihi et tibi est, mulier? Cur non potius miseri, et quod ita non extraneae, sed matri Dominus responderit, fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
Erat ibi mater iħu: Respondete erat. Unde
scitis: Respondete. hoc loquitur ȩugłm. Qͥa
respondit matri iħc: Respondete. Quid mͥ et
tibi est mulier: nondũ uenit hora mea. Et hoc
unde scitis: Respondete. hoc loquitur eugłm.
Nullus uobis corrũpat hanc fidem: si uultis
seruare sponso castam uirginitatem. Si aut̃ẽ
queritur auobis cur hoc matri responderit:
dicat qui intelligit. Qͥ autem nondũ intelli¬
git. firmissime tam̃ credat etiã hoc respondis¬
se. & tam̃ matri respondisse iħm. hac pietate
merebit᷑ etiam intelligere. cur ita responde¬
rit: si orando pulset ñ rixando. accedat ad os¬
tium ueritatis. Tantũ caueat: nedum se putat
scire. aut erubescit nescire cur ita responderit:
cogatur credere aut ȩugłistam fuisse m̃titum.
qͥ ait erat ibi mater iħu: aut ipsũ xp̃m falsam
mortem passum ꝓpter delicta nr̃a. et falsas cica¬
trices ostendisse ꝓpt̾ iustificationẽ nr̃am: fal¬

Expanded text:
Erat ibi mater Jesu? respondete, Erat. Unde Erat ibi mater Jesu? respondete, Erat. Unde scitis? respondete, Hoc loquitur Evangelium. Quid respondit matri Jesus? respondete, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Et hoc unde scitis? respondete, Hoc loquitur Evangelium. Nullus vobis corrumpat hanc fidem, si vultis sponso servare castam virginitatem. Si autem quaeritur a vobis, cur hoc matri responderit; dicat qui intelligit: qui autem nondum intelligit, firmissime tamen credat, hoc respondisse, et tamen matri respondisse Jesum. Hac pietate merebitur etiam intelligere cur ita responderit, si orando pulset, et non rixando accedat ad ostium veritatis. Tantum caveat, ne dum se putat scire, aut erubescit nescire cur ita responderit, cogatur credere aut Evangelistam fuisse mentitum qui ait, Erat ibi mater Jesu: aut ipsum Christum falsa morte passum propter delicta nostra, et falsas cicatrices ostendisse propter justificationem nostram; fal
Abbreviated transcription (Latin):
ñ agnoscit: Nam tu dixisti. quia ibierat mat
iħu: et qͥa dixit ei mater eius. Cur ñ potius
dixisti.erat ibi maria. et dixit ei Maria ᶜ Utr̃ũ¬
q tu narras. Et dixit ei mater eius. et respon¬
dit ei iħc: quid mͥ & tibi est mulier. Quare hoc.
nisi quia utrũq uerum est: Illi aut̃e in eo uolt̃
credere eugłistȩ. qd narrat iħm dixisse matri.
qͥd mͥ et tibi est mulier: & in eo nolunt credere
ȩugłistȩ qͦd ait. erat ibi mater iħu. & dixit ei
mater eius. Quis est autem qui resistit serpenti.
&& tenet ueritatem: Cuius uirginitas cordis non
corrumpitur astucia diaboli: qui utrũq uerũ
credit. et quia erat ibi mater iħu: et qͥa illud res¬
pondit matri iħc. S nondũ intelligit quẽad¬
modũ dixerit iħc: quid mͥ et tibi ẽ mulier. Inte¬
rim credat qd̾ dixerit: et quod matri dixerit.¬
fructus sit pͥmo pietas incredente: et erit fruc¬
tꝰ in intelligente. Int̾rogo uos ofideles xp̃iani.

Expanded text:
non agnoscit? Nam tu dixisti quia ibi erat mater non agnoscit? Nam tu dixisti quia ibi erat mater Jesu, et quia dixit ei mater ejus: cur non potius dixisti, Erat ibi Maria; et, Dixit ei Maria? Utrumque tu narras, et, Dixit ei mater ejus; et, Respondit ei Jesus, Quid mihi et tibi est, mulier? Quare hoc, nisi quia utrumque verum est? Illi autem in eo volunt credere Evangelistae, quod narrat Jesum dixisse matri, Quid mihi et tibi est, mulier? et in eo nolunt credere Evangelistae quod ait, Erat ibi mater Jesu; et, Dixit ei mater ejus. Quis est autem qui resistit serpenti et tenet veritatem, cujus virginitas cordis non corrumpitur astutia diaboli? Qui utrumque verum credit; et quia erat ibi mater Jesu, et quia illud respondit matri Jesus. Sed si nondum intelligit quemadmodum dixerit Jesus, Quid mihi et tibi est, mulier? interim credat quod dixerit, et quod matri dixerit. Sit primo pietas in credente, et erit fructus in intelligente. 7. Interrogo vos, o fideles Christiani,
Abbreviated transcription (Latin):
narrauit. ut credamus quia hoc dixit : Qͥs
Et erat ibi mater iħu. Nam ita narrauit. Alte¬
ra die nuptiȩ factȩ sunt inchana galileȩ: ẽt
erat ibi mater iħu. Uenerat autem illuc in¬
uitatus adnuptias: cum discipłis suis. Tenemꝰ
duas sententias ab eugłista platas. Erat ibi
mater iħu: eugłista dixit. Quid dixerit matri
suȩ iħc. ipse eugłista dixit. Et quomodo dixit
respondisse matri sue iħm ͤ Ut pͥmo diceret
ait illi mater eius. Uidete fr̃s. ut aduersus
linguam serpentis munitam uirginitatem
cordis habeatis. Illic in ipso eugłiot Eo ipso euan¬
głista narrante dicit᷑. Erat ibi mater iħu. Et
dixit illi mater eius. Quis hoc narrat: Ioħs¬
eugłista. Et qͥd respondit matri iħc ͤ Quid mͥ
& tibi est mulier. Quis hoc narrat: Idem ipse
ioħes eugłista. Oeuangłista fidelissime. et uera¬
eissime. tu michi narras dixisse iħm: quid mͥ
& tibi ẽ mulier. Cur ei ad posiusti matrem. quã

Expanded text:
narravit, ut credamus quia hoc dixit? quis narravit, ut credamus quia hoc dixit? quis Et erat ibi mater Jesu. Nam ita narravit: Altera die nuptiae factae sunt in Cana Galilaeae, et erat ibi mater Jesu. Venerat autem illuc invitatus ad nuptias cum discipulis suis. Tenemus duas sententias ab Evangelista prolatas. Erat ibi mater Jesu, Evangelista dixit: quid dixerit matri suae Jesus, ipse Evangelista dixit. Et quomodo dixit respondisse matri suae Jesum, ut primo diceret, Ait illi mater ejus, videte, fratres, ut adversus linguam serpentis munitam virginitatem cordis habeatis. Illic in ipso Evangelio eo ipso evangelista narrante dicitur, Erat ibi mater Jesu; et, Dixit illi mater ejus. Quis hoc narraviit matri Jesus? Quid mihi et tibi est, mulier? Quis hoc narrat? Idem ipse Joannes evangelista. O Evangelista fidelissime et veracissime, tu mihi narras dixisse Jesum, Quid mihi et tibi est, mulier? cur ei apposuisti matrem quam
Abbreviated transcription (Latin):
do possidet ueritas. xp̃c possidet. Ipse enim
dixit. ego sũ ueritas. De illo autem dixit. Et in
ueritate ñ stetit: quia ueritas non ẽ ieo Sic ẽ
Uerum uerbum. ds̃ ȩqualis patri: uera anima.
uera caro. uerus homo. uerus ds̃. uera natiui¬
tas. uera passio. uera mors: uera resurrectio. Si
aliquid horum dixeris falsum. intrat putre¬
do deueneno serpentis: nascuntur uermes
m̃datiorum. et nichil integrum remanebit.
Quid ẽ gͦ inquit qd̾ ait dñs. quid mͥ &e tibi ẽ mu¬
lier ͤ forte in eo quod sequit᷑. ostendit nobis dñs.
qͣre hoc dixerit. Nondum inquit uenit hora mea.
Sic enim ait. Quid mͥ & tibi ẽ mulier: Nondũ
uenit hora mea. Et hoc cur dictum sit: reqͥren¬
dum est. Prius gͦ hinc: resistamꝰ hereticis. Qͥd
dicit serpens ueternosus uenenoꝵ. in sibilator
& inspirator antiquus: Quid dicit: Non ha¬
buit matrem feminã iħc. Unde ꝓbas: Qadi¬
xit inqͥt. Quid mͥ et tibi ẽ mulier. Quis hoc

Expanded text:
do possidet veritas, Christus possidet. Ipse enim do possidet veritas, Christus possidet. Ipse enim dixit, Ego sum veritas : de illo autem dixit, Et in veritate non stetit, quia veritas non est in eo . Sic est ri, vera anima, vera caro, verus homo, verus Deus, vera nativitas, vera passio, vera mors, vera resurrectio. Si aliquid horum dixeris falsum, intrat putredo, de veneno serpentis nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum remanebit. 6. Quid est ergo, inquit, quod ait Dominus, Quid mihi et tibi est, mulier? Forte in eo quod sequitur ostendit nobis Dominus quare hoc dixerit: Nondum, inquit, venit hora mea. Sic enim ait, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Et hoc cur dictum sit, requirendum est. Prius ergo hinc resistamus haereticis. Quid dicit serpens veternosus, venenorum insibilator et inspirator antiquus? quid dicit? Non habuit matrem feminam Jesus. Unde probas? Quia dixit, inquit, Quid mihi et tibi est, mulier? Quis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sit natus ex Maria uirgine: hinc argum̃tum
sumere conarentur erroris sui et dicerent. Quo¬
modo erat mater eiꝰ cui dixit. qͥd mͥ & tibi ẽ mu¬
lier : Respondendũ ẽ gͦ eis. et considerandum
quare hoc dixerit dñs: ne sibi aliquid aduersũ
sanam fidem insanientes inuenisse uideantur.
unde sponse castitas uirginis corrumpat᷑: id ẽ
unde fides ȩccłiȩ iuioletur. Reuera enim fr̾s cor¬
rumpitur fides eoꝵ: qui p̃ponunt mendatiũ
ueritati. Nam isti qui uidentur sic honorare
xp̃m. ut negent eum carnem habuisse: nichil
aluid eum quã mendacem p̃dicant. Qui gͦ
m̃datium p̃dicant hominib. quid ab eis expel¬
lunt nisi ueritatẽ: Inmittunt diabolũ. exclu¬
dunt xp̃m: inmittunt ad u̾lterũ. excludunt
sponsũ. Pharanimphi scilicet: uł potius leno¬
nes serpentis. Ad hoc enĩ locunt᷑. ut serpens
possideat: xp̃c excludatur. Quomͦ possidet ser¬
pens: Quando possidet mendatium. quan¬
do possidet falsitas: serpens possidet. Quan¬

Expanded text:
sit natus de Maria Virgine, hinc argumentum sumere conarentur erroris sui, ut dicerent, Quomodo erat mater ejus, cui dixit, Quid mihi et tibi est, mulier? Respondendum ergo est eis, et disserendum quare hoc dixerit Dominus; ne sibi aliquid adversus sanam fidem insanientes invenisse videantur, unde sponsae virginis castitas corrumpatur, id est, unde fides Ecclesiae violetur. Revera enim, fratres, corrumpitur fides eorum qui praeponunt mendacium veritati. Nam isti qui videntur sic honorare Christum, ut negent eum carnem habuisse, nihil aliud eum quam mendacem praedicant. Qui ergo mendacium aedificant in hominibus, quid ab eis expellunt, nisi veritatem? Immittunt diabolum, excludunt Christum; immittunt adulterum, excludunt sponsum: paranymphi scilicet, vel potius lenones serpentis. Ad hoc enim loquuntur ut serpens possideat, Christus excludatur. Quomodo possidet serpens? Quando possidet mendacium. Quando possidet falsitas, serpens possidet: quan
Abbreviated transcription (Latin):
de thalamo suo: exultauit ut gigas ad currendã
uiam. Dethalamo ꝓcedit uelut sponsus: & in¬
uitatus uenit adnuptias. Certi sacram̃ti gr̃a.
uidetur matrem dequa sponsus ꝓcessit ñ ag¬
noscere: & dicere illi. Quid mͥ et tibi ẽ mulier:
Nondum uenit hora mea. Qͥđ ẽ hoc : Ideo¬
ne uenit ad nuptias ut doceret matres contẽp¬
ni: Utiq adcuius nuptias uenerat ideo du¬
cebat uxorem. ut filios ꝓcrearet & ab eis quos
ut ꝓcrearet optabat: utiq honorari cupiebat.
Iue gͦ uenerat ad nuptias. ut ex honoraret
mat̾rem. cũ ꝓpter filios habendos quib red¬
dere honorem parentib imꝑat ds̃. ipse nup¬
tie cȩlebrentur. & ducantur uxores: Scul du¬
bio fr̃s latet ibi aliqͥd. Nam tanta res ẽ ut qͥ¬
dam qͦs cauendos p̃monuit apłs. sicut supͣ
cõmemorauimꝰ dicens: timeo ne sicut serpenᷤ.
euam seduxit astucia sua. sic et ur̃e mentes cor¬
rumpantur asimplicitate et castitate quȩ ẽ

Expanded text:
de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam ; de thalamo processit velut sponsus, et invitatus venit ad nuptias. 5. Certi sacramenti gratia, videtur matrem de qua sponsus processit, non agnoscere, et dicere illi, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Quid est hoc? ideone venit ad nuptias, ut doceret matres contemni? Utique ad cujus nuptias venerat, ideo ducebat uxorem, ut filios procrearet; et ab eis quos ut procrearet optabat, utique honorari cupiebat: ille ergo venerat ad nuptias, ut exhonoraret matrem, cum propter filios habendos, quibus reddere honorem parentibus imperat Deus, ipsae nuptiae celebrentur, et ducantur uxores? Procul dubio, fratres, latet ibi aliquid. Nam tanta res est, ut quidam, quos cavendos praemonuit Apostolus, sicut supra commemoravimus, dicens, Timeo ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a simplicitate et castit
Abbreviated transcription (Latin):
seduxit astutia sua: sic et ur̃e mentes corrum¬
pantur. asimplicitate et castitate quȩ est in
xp̃o. Habet gͦ hic sponsam quam redemit san¬
guine suo: et cui pignus dedit spm̃ scm̃. Eruit
eam de mancipatu diaboli. mortuus ẽ ꝓpter
delicta eiꝰ. resurrexit ꝓpter iustificatiõnẽ eius.
Qͥs offert tanta sponse suȩ: Offerunt homineᷤᷤ
quȩ libet ornam̃ta terrarũ. aurũ. argentum.
lapides p̾ciosos. ȩquos. mancipa. fundos. p̃di¬
a.Numqͥd aliquis offert sanguinẽ suũ:
Si enim sanguinẽ suum sponse dederit: ñ
erit qui ducat uxorem. Dñs autem securus
moriens. dedit sanguinem suũ ꝓ ea. quã re¬
surgens haberet: quã sibi iam conuinxerat
mutero uirginis. Uerbum enim sponsus: &
sponsa caro humana. Et utrũq unus filiꝰ dei.
et idem filuis hoĩs. ubi factus ẽ caput ȩccliȩ.
Iue uterus uirginis mariȩ: thalamus eius. In¬
de ꝓcessit tamquã sponsus de thalamo suo. sic̃
scriptura p̃dixit. Et ipse tamquã sponsus ꝓcedenᷤ

Expanded text:
stutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a simplicitate et castitate quae est in Christo . Habet ergo hic sponsam quam redemit sanguine suo, et cui pignus dedit Spiritum sanctum . Eruit eam de mancipatu diaboli: mortuus est propter delicta ejus, resurrexit propter justificationem ejus . Quis offeret tanta sponsae suae? Offerant homines quaelibet ornamenta terrarum; aurum, argentum, lapides pretiosos, equos, mancipia, fundos, praedia: numquid aliquis offeret sanguinem suum? Si enim sanguinem suum sponsae dederit, non erit qui ducat uxorem. Dominus autem securus moriens, dedit sanguinem suum pro ea quam resurgens haberet, quam sibi jam conjunxerat in utero Virginis. Verbum enim sponsus, et sponsa caro humana; et utrumque unus Filius Dei, et idem filius hominis: ubi factus est caput Ecclesiae, ille uterus virginis Mariae thalamus ejus, inde processit tanquam sponsus de thalamo suo, sicut Scriptura praedixit, Et ipse tanquam sponsus procedens
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa. s honerandi non estis. uolui quidem
innomine xp̃i. et hesterno die quo solet sermo
deberi caritati ur̃e id agere uobiscum: s non sũ
ꝑ missus. necessitatib quibdam impedientib.
Si ergo placet sanctitati ur̃e. hoc quod ad miste¬
rium ꝑtinet huius facti. incrastinum differa¬
mus: et non honeremus et ur̃am & nostram
infirmitatem. Sunt forte hodie multi: qui
ꝓpter sollemnitatẽ diei. non ꝓpter audiendũ
sermonem conuenerint. Crastino qui uenient.
uenient audituri: ut nec fraudemus studio¬
sos. nec grauemus fastidiosos

Expanded text:
omnia, sed onerandi non estis. Volui quidem omnia, sed onerandi non estis. Volui quidem in nomine Christi et hesterno die, quo solet sermo deberi Charitati vestrae, id agere vobiscum, sed non sum permissus necessitatibus quibusdam impedientibus. Si ergo placet Sanctitati vestrae, hoc quod ad mysterium pertinet hujus facti, in crastinum differamus, et non oneremus et vestram et nostram infirmitatem. Sunt forte hodie multi qui propter solemnitatem, diei, non propter audiendum sermonem convenerunt. Crastino qui venient, veniant audituri; ut nec fraudemus studiosos, nec gravemus fastidiosos
Abbreviated transcription (Latin):
ret spem inmortalitatis eccłiȩ suȩ: incapite os¬
tendit qđ membra ex pectare deberent. Resur¬
surget etiam incȩceris mẽbris. qui resurrexit
incapite. Hora gͦ nondũ uenerat: oportunitas
non dum uenerat. Nocandi erant discipuli.
ad nuntiandũ erat regnũ cȩlorũ. faciende e¬
rant uirtutes. cõmencdenda erat diuinitas dñi
inmiraculis comnidenda erat humanitas
dñi. in ipsa compassione mortalitatis. Ille enĩ
qui esuriebat homo erat: pauit quinq panib
tot milia quia ds̃ erat. Qui dormiebat quia
homo erat: uentis et fluctib imꝑabat quia
dẽ erat. Hȩc omĩa cõmendenda erant prius.
ut eẽt quod scriberent ȩugłistȩ quod p̃dicaret᷑
eccłȩ. At ubi tantum fecit. quantum sufficere
iudicauit. uenit hora non necessitatis s uo¬
qͥd sibi uelint ydriȩ. quid aqua inuinũ conuer¬
sa. quid architriclinus: quid sponsus qͥd mat
iħu in misterio. qͥd ipse nuptiȩ: Dicenda sunt

Expanded text:
ret spem immortalitatis Ecclesiae suae, in capite osret spem immortalitatis Ecclesiae suae, in capite ostendit quod membra exspectare deberent. Resurget etiam in caeteris membris, qui resurrexit in capite. Hora ergo nondum venerat, opportunitas nondum erat. Vocandi erant discipuli, annuntiandum erat regnum coelorum, faciendae erant virtutes, commendanda erat divinitas Domini in miraculis, commendanda erat humanitas Domini in ipsa compassione mortalitatis. Ille enim qui esuriebat, quia homo erat, pavit quinque panibus tot millia, quia Deus erat: qui dormiebat, quia homo erat, ventis et fluctibus imperabat, quia Deus erat. Haec omnia commendanda erant prius, ut esset quod scriberent Evangelistae, quod praedicaretur Ecclesiae. At ubi tantum fecit, quantum sufficere judicavit; venit hora non necessitatis, sed voquid sibi velint hydriae, quid aqua in vinum conversa, quid architriclinus, quid sponsus, quid mater Jesu in mysterio, quid ipsae nuptiae! Dicenda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
et p̃posteri sumus: Quia gͦ ñ facimus. nisicum
oportunũ est. ꝓpterea inhis agendis cum ita
loquimur. fatum consideramus: Quid ẽ gͦ non¬
dum uenit hora mea: Quando ego oportune¬
me scio pati. quando passio mea utilis erit : ñ¬
dum uenit ipsa hora. Tunc uoluntate patiar.
ut utrũq serues: et ñdum uenit hora mea. et
potestate habeo ponendi animã meã: et iterum
sum̃di eam. Uenerat gͦ habens inpotestate: quã¬
do moreretur. at si aute moreretur quã discipu¬
los elegiss: certe p̃posterum eẽt. Si ẽẽt homo qui
ñ haberet inpotestate horam suam. posset ante
mori quã discipłos elegisset. Et si forte morere¬
tur iam electis eruditisq discipłis: p̃staretur
ei ñ ipse hoc faceret. at uero quiuenerat inma¬
nu habens quando iret. quando rediret. quo
usq excurreret. cui paterent inferi. non tantũ
morienti s etiã et resurgenti ut nobis ostende¬

Expanded text:
et praeposteri sumus? Quia ergo non facimus, nisi quando et praeposteri sumus? Quia ergo non facimus, nisi quando opportunum est; propterea in his agendis, cum ita loquimur, fatum consideramus? Quid est ergo, Nondum venit hora mea? Quando ego scio opportunum me pati, quando passio mea utilis erit, nondum venit ipsa hora; tunc voluntate patiar: ut utrumque serves, et, Nondum venit hora mea; et, Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam. Venerat ergo habens in potestate quando moreretur. At si ante moreretur quam discipulos elegisset, certe praeposterum esset: si esset homo qui non haberet in potestate horam suam, posset ante mori quam discipulos elegisset; et si forte moreretur jam electis eruditisque discipulis, praestaretur ei, non ipse hoc faceret. At vero qui venerat in manu habens quando iret, quando rediret, quo usque excurreret, cui paterent inferi, non tantum morienti, sed et resurgenti, ut nobis ostende
Abbreviated transcription (Latin):
tendunt ad capiendas feras: uel insiluis uel
insolitudine id agunt. Quam infeliciter ua¬
ni st̃ hoiẽs. qͥbus capiendis inforo tenditur
Nummos accipiunt: cũ se homines hominib¬
uendunt. Dant isti nũmos: ut se uanitatib uen¬
dant. Intrant enim ad mathematicũ. ut emant
sibi dnõs. quales mathematico dare placuerit:
uel saturnum. uel iouem. uel mercuriũ. uł siqͥd
aliuid sacrilegi nominis. Intrauit liber ut num¬
mis datis seruus exiret: immo uero ñ intraret.
siliber eẽt. S intrauit quo eum dñs error. & dña
cupiditas traxit. Unde et ueritas dicit. Omise¬
nim qͥ facit peccatũ: seruus ẽ peccati. Quare gͦ
dixit. nondũ uenit hora mea: Magis quia m
potestate habebat quando moriretur. non dum
uidebat ẽẽ oportunũ ut illa potestate uteretur.
Quomͦ nos fr̃s uerbi gr̃a sic loquimur. Iam cer¬
ta hora ẽ qua exeamus ut cȩlebremꝰ sacram̃ta.
Si ante exeamus quam opus ẽ: nonne et ꝑuersi

Expanded text:
tendunt ad capiendas feras, vel in silvis atque tendunt ad capiendas feras, vel in silvis atque in solitudine id agunt: quam infeliciter vani sunt homines, quibus capiendis in foro tenditur! Nummos accipiunt, cum se homines hominibuvendunt; dant isti nummos, ut se vanitatibus vendant. Intrant enim ad mathematicum, ut emant sibi dominos, quales mathematico dare placuerit; vel Saturnum, vel Jovem, vel Mercurium, vel si quid aliud sacrilegi nominis. Intravit liber, ut nummis datis servus exiret. Imo vero non intraret, si liber esset: sed intravit quo eum dominus error, et domina cupiditas traxit. Unde et Veritas dicit: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . 12. Quare ergo dixit, Nondum venit hora mea? Magis quia in potestate habebat quando moreretur, nondum videbat esse opportunum ut illa potestate uteretur. Quomodo nos, fratres, verbi gratia, sic loquimur, Jam certa hora est, qua exeamus ut celebremus sacramenta? Si ante exeamus quam opus est, nonne perversi
Abbreviated transcription (Latin):
mathematici credendo uerbis xp̃i conantur
conuincere xp̃ianos: qͦd subhora fatali uixerit
xp̃c. Credant ergo xp̃o dicenti. Potestatem habeo
iterum sum̃di eam. Nano tollit eam ame.s
ego pono eam ame ipso. et iterum sumo eam.
ergo ne ista potestas sub facto ẽ : Ostendant gͦ¬
hominẽ qͥ potestatẽ habeat quando moriatur.
quamdiui uiuat. Omnino ñ ostendent. sredant
ergo deo dicenti. Potestatem habeo ponendi ani¬
mam meã. et iterũ sum̃di eam et querant qͣre
sit dictum. ñdum uenit hora mea: nec ideo ĩa
subfato ponant conditorẽ cȩli. creatorẽ atq or¬
dinatorẽ siderũ: quia si eẽt fatum de siderib.
ñ poterat ẽẽ sub necessitate siderum: conditor
siderum. Ad de quia ñ solum xp̃c non habuit
qd̃ appelles fatũ: s nec tu aut ille. aut ego. aut
quisquã hominũ. Uerumtam̃ seducti seduc̃t:
et ꝓponunt fallatias hominib. Tendunt ad
capiendos homines: et hoc inplateis. Nam qͥ

Expanded text:
mathematici credendo verbis Christi, conantur mathematici credendo verbis Christi, conantur convincere Christianos quod sub hora fatali vixerit Christus. Credant ergo Christo dicenti, Potestatem habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a meipso, et iterum sumo eam . Ergone ista potestas sub fato est? Ostendant hominem qui potestatem habeat quando moriatur, quamdiu vivat: omnino non ostendent. Credant ergo Deo dicenti, Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam: et quaerant quare sit dictum, Nondum venit hora mea, nec ideo jam sub fato ponant conditorem coeli, creatorem atque ordinatorem siderum. Quia si esset fatum de sideribus, non poterat esse sub necessitate siderum conditor siderum. Adde quia non solum Christus non habuit quod appellas fatum; sed nec tu, aut ego, aut ille, aut quisquam hominum. 11. Verumtamen seducti seducunt, et proponunt fallacias hominibus: tendunt ad capiendos homines, et hoc in plateis. Nam qui