comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uel potestates euidenti possumus ra¬
tione colligere: qd scilicet uel diuer¬
sis gentib dñentur ac p̾sint. uelcer¬
te qd in inferiores sp̃s atq demonia.
de quib etiã euangłista legiones
esseppria ipsoꝵ confessione testat᷑
suos exercent principatus. Non eñi
uñationes dici possunt: nisi habe¬
ant inter quos dicione̾ sue dñatio¬
nis exerceant. Nec pͥncipatus ac po¬
potestates uocari queunt: nisi fueriis
suꝑ quos sibi uendicent pͥncipatus.
Quos etiã in euangłio designari
ablasphemantib phariseis mani¬
festissime reꝑimus. In beeldebub
uncipe demonioꝵ. hic eicit demões.
Nã et rectores tenebrarx legimus
apellari: &e aliũ mundi hu̾nis pͥn¬
cipem nuncupari. Quos tam̃ gͣdus
beatus apłs in fit᷑um cũ omnia
fuerint xp̃o subiecta afserit eua¬
cuandos: cum tradidit inquiens
regnũ deo et patri. cũ euacuau̾it
omnẽ pͥncipatum. et potestatem.
&e dñationem. Quod utiq non

Expanded text:
uel potestates euidenti possumus rauel potestates euidenti possumus ratione colligere, quod scilicet uel diuersis gentibus dominentur ac praesint, uel certe quod in inferiores spiritus atque daemonia, de quibus etiam euangelia legiones esse propria ipsorum confessione testantur, suos exerant principatus. non enim dominationes dici possunt, nisi habeant in quos dicionem suae dominationis exerceant, nec potestates aut principatus uocari queunt, nisi fuerint super quos sibi uindicent principatus. quod etiam in eoangelio designari a blasphemantibus Pharisaeis manifestissime repperimus: in Beelzebub principe daemoniorum hic eicit daemones. nam et rectores tenebrarum legimus appellari et alium mundi huius principem nuncupari. quos tamen gradus beatus apostolus in futurum, cum omnia fuerint Christo subiecta, adserit uaonandos cum tradiderit, inquiens, regcum deo et patri, cum euacuauerit omnem principatum et potestatem et dominationem. quod utique non
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipem ꝑsaix. Eũ enĩ ego egrede¬
rer: apparuit pͥnceps grecoꝵ uem¬
ens. ueruntamen adnuntiabo
t: qd̾ exp̃ssum est in sc̾ptura ueri¬
tatis. Et nemo est adiutor meus
in omnib his: nisi micha el arcai
gls pͥnceps ur̃. Et iterx. In tẽpore il¬
lo consurget michael pͥnceps
magnꝰ: qͥ stat ꝓfiliis ppłi tui. legi¬
nus ergo grecoꝵ quoq pͥncipem simili¬
ter aliũ nuncupari: qui utiq fauens
liqusdo ꝑuidet᷑. qd̾ discordias gen¬
cium. et conflctus. ac simultates.
quas inter se istis instigantib ge¬
runt etiam cont se aduerse exerce¬
ant potestates: &e illaꝵ uel uictoria
gaudeant. uel diminutione eruci¬
ent᷑ et ob hoc non possunt inter se
&e concordes: dũ inusquisꝙ ꝓ his
quib p̾est cont᷑ alterius gentis pre¬
sidem p̾sulem in quieta semꝑ emu¬
latione contendit. Hos ergo p̃ter il¬
lis quas suꝑnis exposuimus opini¬
ones. etiam iccireo dici pͥncipatus.

Expanded text:
principem Persarum. cum enim ego egredeprincipem Persarum. cum enim ego egrederer, apparuit princeps Graecorum ueniens. uerumtamen adnuntiabo tibi quod expressum est in scriptura ueritatis: et nemo est adiutor meus in his omnibus, nisi Michael prpore illo consurget Michael princeps magnus, qui stat pro : filiis populi tui. legimus ergo Graecorum quoque principem similiter alium nuncupari, qui utique fauens liquido peruidetur, quod discordias gentium et conflictus ac simultates, quas inter se istis instigantibus gerunt, etiam contra se aduersae exerceant potestates et illarum uel uictoria gaudeant uel deminutione crucientur et ob hoc non possint inter se esse concordes, dum unusquisque pro his quibus praeest contra alterius gentis praesulem inquieta semper aemulatione contendit. Hos ergo praeter illas quas superius exposuimus opiniones etiam idcirco dici principatus
Abbreviated transcription (Latin):
et ego remansi ibi uxta regem ꝑ¬
san̾. Ueni autẽ ut docerẽ te que uen¬
tura sunt ppło tuo in nouissimis
diebs. Qu̾e principẽ regni ꝑsarũ
aduersariam potestectẽ esse que
fauebat gentiꝑsarũ inimice ppłe
dei: minime dubitandũ est. Quiq
ꝓ qua ꝓpħa drũm exorauerat ab
archangło ministrandã: libens
semetip̃m ne uelocius ad damele
salutaris consolatio ꝑueniret. dei¬
q ppłm eui gabriel angłs p̾erat
confortaret obiecit. Qui tam̃ ait.
ne tunc quidẽ ob impugnationis
illius uehem̃tiam sead eum ꝑue¬
nire potuisse: nisi in adiutorium
sibi michael archangłs aduenis¬
set: et occͣrens pͥncipi regni ꝑsar
seseq conflictui enis interserens
et opponens. eũq ab ipsius impug¬
natione defẽdens. ad instructio¬
nẽ ꝓpħe post uicesimũ eunum
diem ꝑuenire fecisset. Et post
pauca. Et ait in quit angłs. Nun¬
quid scis quare uenerĩ add te: Et
nunc reuertar. ut p̾lier aduersu

Expanded text:
et ego remansi ibi juxta regem Pet ego remansi ibi juxta regem Persarum: veni ut docerem te, quae ventura sunt populo tuo in novissimis diebus . Quem principem regni Persarum adversariam potestatem esse, quae favebat genti Persarum, inimicam populo Dei, minime dubitandum est; quique pheta dominum exorauerat ab archangelo ministrandam, linens semet ipsum, ne ocius ad Danihelem salutaris angeli consolatio perueniret deique populum cui Gabrihel archangelus praeerat confortaret, obiecit. qui tamen ait ne tmic quidem ob inpugnationis illius uehementiam se ad eum peruenire potuisse, nisi in adiutorium sibi Michael archangelus aduenisset et occurrens principi regni Persarum seseque conflictui eius interserens et obponens eumque ab ipsius inpugnatione defendens ad instructionem prophetae post uicensimum et unum diem peruenire fecisset. et post pauca et ait, inquit, angelus: numquid scis quare uenerim ad te? et nunc reuertar ut proelier aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
n̾ent desmentes: quippe quas nul¬
la lassitudo carnalis. seu occupa¬
tio familiaris rei. ac sollicitudo
cotidiam uictus. queadinodum
nos a ceptis intentionib etiam
inuitissimos non nunqmͣ cefsare
compellunt. Has namq impug¬
nationes quib homines impetuns:
eciã cont᷑ se inuicẽ eos affectare
certissimũ est. Nã discordias atq
conflictus suꝑ non nullis gentib
ꝓ quadã sibi nequitie uernacła
familiaritate susceptis in defesso
cettamine similiter exexcere nos
desmunt. Qd̾ etiã in insione da¬
melis ꝓpħe manifestissime legi¬
mus figuratũ: angło gabriele ita
narrante. Noli timere damel: quia
ex die pͥmo quo posiusti cor tuũ ad¬
intelligendũ ut te affigeres in con¬
spectu dm̃ dei tui exaudita sunt u̾¬
ba tua. & ego ueni ꝓpter senmones
tuos. Princeps autẽ regni ꝑsarum
restitit mͥ iuginti et uno dieb. Et¬
ecce michael unus de pͥncipib pri¬
mus uenit in adiutorium meũᷤ

Expanded text:
nerent desinentes, quippe quas nulnerent desinentes, quippe quas nulla lassitudo carnalis seu occupatio familiaris rei ac sollicitudo cotidiani uictus quemadmodum nos a coeptis intentionibus etiam inuitissimos nonnumquam cessare conpellunt. Has namque inpugnationes quibus homines inpetunt etiam contra se inuicem eos adfectare certissimum est. nam discordias atque conflictus super nonnullis gentibus pro quadam sibi nequitiae uernacula familiaritate susceptis indefesso certamine similiter exercere non desinunt. quod etiam in uisione Danihelis prophetae manifestissime legimus figuratum, angelo Gabrihele ita narrante: noli timere Danihel: quia ex die primo, quo posuisti cor tuum intellegendum ut te adfligeres in conspectu dei tui, exaudita sunt uerba tua et ego ueni propter sermones tuos. princeps autem regni Persarum restitit miecce Michael unus de principibus primis venit in adjutorium meum,
Abbreviated transcription (Latin):
Tanta uero sp̃uum densitate
constipatus est aer iste. qui inter
celum terrãq diffunditur. in qͦ
non quieti ociosiq ꝑuolitant:
ut satis utiliter humanis aspecti¬
xerit.flut eñi terrore concursus
eoꝵ uel horrore uultuum in quoᷤ
se ꝓ uoluntate sua cum libitum
fuerit tͣnsformant atq conuer¬
tunt. intolerabili formidine ho¬
mines consternarent᷑ atq defice¬
rent nequaqm ualentes hec car¬
nalib ocłis intueri⁊ aut certe ne¬
quiores cotidie redlerent᷑ exẽplis
eoꝵ iugib et imitatione uitiati:
et ꝑ hoc inter homines et immun¬
das atq aerias potestates fieret
noxia quedã familiaritas ac ꝑ¬
niciosa conunctio. Quia hec fla¬
gicia que nunc inter homines
admittunt᷑. uel parietum septis. uł
locoꝵ interuallo. & quadã uerecun¬
die confusione celant᷑. Que si aꝑta
iugiter uisione conspicerent adma¬
iorẽ furoris incitarent᷑ insanam.
nullo scilicet interueniente tẽporis
puncto. quo ab istis scelerib eascer¬

Expanded text:
Tanta uero spirituum densitate constipatur aår iste qui inter caelum terramque diffunditur, in quo non quieti otiosique peruolitant, ut satis utiliter humanis aspectixerit. aut enim terrore concursus eorum uel horrore uultuum, in quos se pro uoluntate sua cum libitum fuerit transformant atque conuertunt, intolerabili formidine homines consternarentur atque deficerent, nequaquam ualentes haec carnalibus oculis intueri, aut certe nequiores cotidie redderentur exemplis eorum iugibus et imitatione uitiati, et per hoc inter homines et inmundas atque aerias potestates fieret noxia quaedam familiaritas ac perniciosa coniunctio, quia haec flagitia quae nunc inter homines admittuntur uel parietum saeptis uel locorum interuallo et quadam uerecundiae confusione I celantur. quae si aperta iugiter uisione conspicerent, ad maiorem furoris incitarentur insaniam, nullo scilicet interueniente temporis puncto quo ab istis sceleribus eas cer
Abbreviated transcription (Latin):
cd̃m p̾sertim constet eos libidinũ
sordib admodũ uelectari: Quas ꝓ¬
cul dubio ꝑsemetipsos exercere ꝙͣ
ꝑ homines mallent. si ĩd ullomͦ
possit impleri: eccłi aste quoq id
ip̃m ꝓnuntiante. Quid est qd fuitẽ
Ipsũ qd̾ est. Et qͥd est qd fc̃m est: iy¬
sũ qd fiet. Et non est omne recens
sub sole qd̾ loquat᷑. et dicat. Ecce
hoc nouũ est. Iam fuit in secuł.
que fuert̃ ante nos.S ita questio
huius ꝓpositionis absoluit᷑. Post ne¬
cem abel iusti. ne a fr̃ĩcida &e impio
meret: in locũ fr̃is extincti naseit᷑
sech. qͥ non solũ posteritati. sed eciã
frat᷑ne inuidie pietatiq succedet.
Quins ꝓgemes patris secuta est iusticiã
a societate. & cogiunctione cognati¬
onis illius. que ex cam sacrilego des¬
cendebat. semꝑ diuersa ꝑmansit:
sieut eciã genealogie dẽscriptio
manifeste declarat. ita diceni. t̾sdã
genuit set. Sech geñ enos. Fnos
saleel. Mala lehel autẽ. gñ iareth.

Expanded text:
cum praesertim constet eos libidinum cum praesertim constet eos libidinum sordibus admodum delectari, quas procul dubio per semet ipsos exercere quam per homines mallent, si id ullo modo posset inpleri, Ecclesiaste quoque id ipsum pronuntiante: quid est quod fuit? ipsum quod est: et quid est quod factum est ? ipsum quod fiet: et non est omne recens sub sole quod loquatur et dicat: ecce hoc nouum est, iam fuit in saeculis quae fuerunt ante nos. sed ita quaestio huius propositionis absoluitur. post necem Abel iusti, ne a fratricida et impio meret, in locum fratris extincti nascitur Seth, qui non solum posteritati sed etiam fraternae iustitiae pietatique succederet. cuius progenies patris secuta iustitiam a societate et coniunctione cognationis illius quae ex Cain sacrilego descendebat semper diuisa permansit, sicut etiam genealogiae discretio manifeste declarat ita dicens: Adam genuit Seth, Seth genuit Enos, Enos leleel, Maleleel au
Abbreviated transcription (Latin):
Quia geneseos lectio pauloante
in mediũ dei tlispensatione ꝓlata
est que nos oportune cõmonuit.
ut id qd semꝑ discere cupiebamꝰ
nunc possimꝰ congrue sciscitariꝰ
quid eciã de illis apostatis angłis
senciendũ sit optamꝰ agnoscere
qui se cũ filiab hominum miscu¬
isse dicunt᷑. utrũ hoc possit sp̃ali
nat᷑e seđm litterã conuenire. Illucd
quoq euangłi testimoniũ qd de
diabolo pauloante dixisti. quia men¬
dax est. & pater eius: similiter desi¬
deramꝰ audire quisnã pater eius
intelligendus sit. Serenus
Duas questiones non mediocres
pariter ꝓtulisti: de quib qͣntum
possum. eodẽ quo ꝓposiusti ordine
respondebo. Nullomͦ credendũ est
sp̃ales nat᷑as coire cũ feminis carna¬
liter posse. Quod si aliqndo hoc sea
litterã fieri potuisset: quomͦ nue
quoq id ipsũ non uel raro contin¬
geret. et absq semine uel cortu in¬
ri aliquos nasci similiter de muli¬
erib conceptu demonũ cerneremꝰ:

Expanded text:
GERMANVS : Quia Geneseos lectio paulo ante GERMANVS : Quia Geneseos lectio paulo ante in medium dei dispensatione prolata est, quae nos oportune commonuit, ut id quod semper discere cupiebamus nunc possimus congrue sciscitari, quid etiam de illis apostatis angelis sentiendum sit optamus agnoscere, qui se cum filiabus hominum miscuisse dicuntur, utrum hoc possit spiritali naturae secundum litteram conuenire. illud quoque euangelii testimonium quod de diabolo paulo ante dixisti: quia mendax est et pater eius similiter desideramus audire quinam eius pater intellegendus sit. SERENVS: Duas quaestiones non mediocres pariter protulistis, de quibus quantum possum eodem quo proposuistis ordine respondebo. nullo modo credendum est spiritales naturas coire cum feminis carnaliter posse.- quodsi aliquando hoc secundum litteram fieri potuisset, quomodo nunc quoque id ipsum non uel raro contingeret et absque semine uel coitu uiri aliquos nasci similiter de mulieribus conceptu daemonum cerneremus?
Abbreviated transcription (Latin):
definiuit beatꝰ antonius. nullatenꝰ
demones posse mendẽ cuiusqm uł
corpꝰ inuade: nec habere facultatẽ
incunislibet animã irruendi. nisi
eam pͥmo destituerint om̃ib cogi¬
tationib sc̃is. ac sp̃ali contẽplatio¬
ne uacuã. nudãq redliderint. Sci¬
endũ tam̃ duob modis sp̃c immuꝰ¬
dos. hominib obedire. tlut enĩ sc̃ita¬
ti fidelium diumna gr̃a. aut uirtute
subdunt᷑: aut sacrificiis impioꝵ seu
quibdã carminib deliniti. uelut
familiarius adulant᷑. Qua opimo¬
ne pharisei quoq deceptr:. arbitͣti
sunt eciã dñm saluatorẽ hac arte
demoniis imꝑasse dicentes. In be¬
elzebub pͥncipe demonioꝵ: hic eicit
demones. Scđm illã scilicet consu¬
etudinẽ. qua norant suos magos.
uel maleficos ꝑ inuocationẽ nõis
illius. ac ritũ sacrifioꝵ quo eum
delectari. ac gaudere cognoscunt:
uelut domesticos eius hab̃e eciã
in demones ei subditos potestatem.

Expanded text:
definiuit beatus Antonius, nullatenus definiuit beatus Antonius, nullatenus daemonas posse mentem cuiusquam uel corpus inuadere nec habere facultatem in cuiuslibet animam penitus inruendi, nisi eam primo destituerint omnibus cogitationibus sanctis ac spiritali contemplatione uacuam nudamque reddiderint. sciendum tamen duobus modis spiritus inmundos hominibus oboedire. aut enim sanctitati fidelium diuina gratia ac uirtute subduntur aut sacrificiis inpiorum seu quibusdam carminibus deleniti uelut familiaribus adulantur. qua opinione Pharisaei quoque decepti arbitrati; sunt etiam dominum saluatorem hac arte daemoniis imperasse, dicentes: in Beelzebub principe daemoniorum hic eicit daemones, secundum illam scilicet consuetudinem, qua norant suos magos uel maleficos per inuocationem nominis illius ac ritum sacrificiorum, quo eum delectari et gaudere cognoscunt, aelnt domesticos eius habere etiam in daemonas ei subditos potestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
maniter redeuntib. potentiores
nichilominus aduersus militem
xp̃i uictorem iteiꝵ destinati. nichil
penitꝰ p̃ualerent: et eo ꝓfecerunt
tales tanteq eoꝵ insidie tota
magica arte quesite. ut ꝑ hec
euidentissime cõꝓbarent ma¬
gnã ꝓfessioni xp̃ianoꝵ mnesse
uirtutẽ: quib illetã seue et tã
potentes umbre quas estimabais
solem lunãꝙ si ad eos directe
fuissent obducere potuisse. hũc¬
uero non solũ nichil ledere. s
ne ad punctum quidẽ de mo¬
nasterio suo ualuerint ꝑtͣbare.
bumq ꝓ hac admiratione con¬
festim uenientes ad abbem an¬
tonium impugnationũ suarx¬
magnitudines. & causas atq insidi¬
as patefecissent liuoris occulti: xp̃i¬
anos sefieri ꝓtinus poposcerunt.
Requisito autẽ ab illis ꝓdite im¬
pugnationis die:asseruit se ama¬
rissimis cogitationũ stimulis tẽ
fuisse pulsatũ. Quo exꝑm̃to sen¬
tentiam nr̃am. quã hesterno die
incollatione ꝓtulimꝰ ꝓbauit ac

Expanded text:
inaniter redeuntibus potentiores inaniter redeuntibus potentiores nihilominus aduersus militem Christi uictorem iterum destinati nihil penitus praeualerent, eo profecerunt tales tantaeque eorum insidiae tota magica quaesitae, ut per haec euidentissime conprobarent magnam profeseioni ChristianoTQm inesse uirtutem, quibus illae tam saeuae et tam potentes umbrae, quas aestimabant solem lunamque, si ad eas directae fuissent obducere potuisse, hunc non solum nihil laedere, sed ne ad punctum quidem de monasterio suo ualuerint proturbare. Cumque pro hac admiratione confestim uenientes ad abbatem Antonium inpugnationum suarmagnitudinem et causas atque insidias patefecissent liuoris occulti, Christianos se fieri protinus poposcerunt. requisito autem ab illis proditae inpuenationis die adseruit se amarissimis cogitationum stimulis tunc fuisse pulsatum. quo experimento sententiam nostram quam hesterno die in conlatione protulimus probauit ae
Abbreviated transcription (Latin):
De differentiis sane demonũ. etiã
pillos duos philosophos. qui quon¬
dam magicis artib uel merciã eoꝵ.
uel fortitudinẽ seuamq nequitiã
fuañ frequent᷑ expti młtũ cognitio niᷤ
accepimus. Hii namq despicientes
beatũ antonium uelut imꝑitũ. ac
sine litceris uirũ. uolentesq eum
si nichil ampluus ledere potuissent.
saltẽ de cella sua magicis prestigiis
et eircumuentione demonũ ꝑtͣbare.
sp̃c ei nequissimos immiserunt ad
impugnationẽ hanc morsu liuoris
adducti. eoqd maxime hominuo
tle acd eũ uelut ad famulum dei
cotilie comuenirent. Eñq illo nẽ
qͥdem impmente pectore suo fron¬
tiq signaculũ crucis. nunc uero
orationi suppliciter incubente. ne
approximare quidẽ dirissimi de¬
mones eidem ꝓrsus auderent.atq
ad eos qui illos direxerant absq
ullo reueterent᷑ effectu. et alios illi
in nequitia uehementiores rursus
immitterent.atidemq ipsis in cas¬
sum suas expendentib uires. atq

Expanded text:
De differentiis sane daemonum etiam per illos duos philosophos qui quondam magicis artibus vel inertiam eorum uel fortitudinem saeuamque nequitiam fuerant frequenter experti, multum cognitionis accepimus. hi namque despicientes beatum Antonium uelut inperitum ac sine litteris uirum uolentesque eum, si nihil amplius laedere potuissent, saltim de cella sua magicis praestigiis et circumuentione daemonum proturbare, spiritus ei nequissimos inmiserunt, ad inpugnationem hanc morsu liuoris adducti, eo quod maximae hominum turbae ad eum uelut famulum dei cotidie conuenirent. cumque illo nunc quidem inprimente pectori suo frontique signaculum crucis, nunc uero orationi suppliciter incubante ne adproximare quidem dirissimi daemones eidem prorsus auderent atque ad eos qui illos direxerant absque ullo reuerterentur effectu et alios illi in nequitia uehementiores rursus inmitterent itidemque ipsis in cassum suas expendentibus uires atque
Abbreviated transcription (Latin):
cet angłos dñ in circuitu timentiũ
eumm: et eripiet eos. Nec non etiã qd
in actib apłoꝵ de petro dicit᷑. quia
anglł enis est. De utrisq uero liber
pastoris plenissime docet. Si autem
consideremꝰ et illum qui beatum iob
expetiit: aꝑtissime instruimͦ illum
fuisse qͥsẽꝑ ĩ sidiabat᷑ ei. nunqmͣ eũ
ad peccatũ potuisse incitare. Et iecͥco
pocestatẽ a dño poposeisse: uelut qui
non uirtute illius sed dñi uefensio¬
ne qui illã semꝑ ꝓtexerit uin ceret᷑.
De iuda quoq dicit᷑. Et diabolus stet

Expanded text:
tet angelus domini in circuitu timentium tet angelus domini in circuitu timentium eum: et eripiet eos., nec non etiam quod in Actibus apostolorum de Petro dicitur, quia angelus eius est. de utrisque uero liber Pastoris plenissime docet. si autem consideremus et illum qui beatum Iob expetiit, apertissime instruimur illum fuisse, qui semper insidiatus ei numquam eum ad peccatum potuerit incitare, et idcirco potestatem a domino poposcisse, uelut qui non uirtute illius, sed domini defensione qui illum semper protexerit uinceretur. de Iuda quoque dicitur: et diabolus stet
Abbreviated transcription (Latin):
de assertione sp̃c immundi. magiᷤ¬
q iratus qd̾ molita consuetudinis
sue fallatia sibi uoluisset illudere.
et inuocenti fr̃i inurere crimen in¬
cesti. memor euangłice sententie qd
in ueritate non stetit. quia non est
ueritas in eo: cũ loquit᷑ mendatium
deꝓprio loquit᷑. quia mendax est.
et pater eius: pelusium pecit ũbrillũ
quẽ sp̃s immundus asseruit ẽẽ deie¬
ctum. nouerat commorari. Erat si¬
quidẽ illi notissimus frat̾. Quem
cũ requisisset: repꝑit eum qd eadẽ
nocte qua teterrimus ille demon.
rumã eius sue eohorti uel pͥncipi nun¬
tiauerat. monasterio pͥstmno derelicto
uicũ petisset. et cũ designata puella
fuisset lapsu miserabili deuolutus
Nam qd unieuiq nr̃m duo cohere¬
ant angłi. d est bonus. et malus: scͥp¬
tura teffatur. Et de bonis quidẽ salua¬
tor. Neꝯtẽpnatis ĩqͥensunũ exhis pu¬
sillis. Dico eñĩ uob᷑ qd̾ angłi eorũ
qui in celis est. Illud quoq. Immit¬

Expanded text:
de adsertione spiritus inmundi magisde adsertione spiritus inmundi magisque id ratus quod inolita consuetudinis suae fallacia sibi uoluisset inludere et innocenti fratri inurere crimen incesti, memor euangelicae sententiae, quod in ueritate non stetit, quia non est ueritas in eo: cum loquitur mendacium, de propriis loquitur, quia mendax est et pater eius, Pelusium petit, ubi illum quem spiritus inmundus adseruit esse deiectum nouerat conmorari. erat siquidem illi etiam notissimus frater. quem cum requisisset, repperit, quod eadem nocte, qua taeterrimus ille daemon ruinam eius suae cohorti uel principi nuntiarat, monasterio pristino derelicto uicum petisset et cum designata puella fuisset lapsu miserabili deuolutus. Nam quod unicuique nostrum duo cohaereant angeli, id est bonus ac malus, scriptura testatur. et de bonis quidem saluator ne contemnatis, inquiens, unum ex pusillis istis: dico enim uobis quod angeli eorum qui in caelis est. illud quoque: inmit
Abbreviated transcription (Latin):
nũciabant consignatos sibimet de¬
cepisse: sũmis laudib cũ exultati¬
one. ac feruore ommiũ ut fortissi¬
mos bellatores ad exẽplum cunctoꝵ
głosissimoᷤ corã om̃ib emittebat.
In quoꝵ numero cũ quidam neqͥs¬
simus sp̃c ut pote quendã trium¬
phum sublimissimũ delat᷑us lecior
aduenisset. nom̃ monachi optime
cogniti designaint: asserens post
quin decim annos quib eum iugi¬
ter obsedisset. tandẽ aliqnͣdo se pre¬
ualuisse: ut eũ eadẽ ipsa nocte rui¬
na formcationis elideret.Nam cũ
quadã puella sacra non solum mi¬
pulisse. ut tup crimen in curreret.
sed etiã ꝑsuasisse ut eã sibi ꝓpetuo
iure coniugii retentaret. Suꝑ qua
relatione cũ mimane cunctoꝵ
gaudiũ fuisset exortum: sũmis
a pͥncipe tenebraꝵ laudib eleuat᷑.
magnnsq p̃coniis p̃coronatus ab ceᷤ¬
sit. tlurora itaq suꝑuemiente cũ
omnis ab ocłis euanuisset demo¬
moꝵ multitudo. dubitans frater

Expanded text:
nuntiabant consignatos sibimet denuntiabant consignatos sibimet decepisse, summis laudibus cum exsultatione ac favore cunctorum, ut fortissimos bellagloriosissimos coram omnibus emittebat. in quorum numero cum quidam nequissimus spiritus, utpote quendam triumphum sublimissimum delaturus, laetior aduenisset, nomen monachi optime cogniti designauit, adserens post quindecim annos quibus eum iugiter obsedisset tandem aliquando se praeualuisse, ut eum eadem ipsa nocte ruina fornicationis elideret: nam cum quadam sacra puella non solum inpulisse ut stupri crimen incurreret, sed etiam persuasisse ut eam sibimet iure coniugii retentaret. super cuius relatione cum inmane cunctorum gaudium fuisset eIorturn, summis a principe tenebrarum laudibus eleuatus magnisque praeconiis coronatus abscessit. aurora itaque superuenienfce com omnis ab oculis euanuisset daemonum multitudo, dubitans frater
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cum unus efr̃ib nr̃is in hac
Politudine iter ageret:aduespãte
iam die anstrum quoddã reꝑieis.
ibidem substicit uesꝑtinã sinaxĩ
in eo uolers celebrare. ubi dum ps¬
almos ex more decantat: tempuᷤ
medie noctis excessit. Cũꝙ finita
sollempnitate refectum lassum
corpus paululũ resedisset. repen¬
te cepit cateruas demonum un¬
diq confiuentiũ mnumerabilẽ
intueri: que infinita constipati¬
one.atq ordine longissimo ꝓ ce¬
dentes. alie p̃ibant pͥncipem su¬
um. alie sequebant᷑. Qui tandem
aliqͦndo. &e magnitudine ꝑcerior
cunctis. et aspectu derribisior ad¬
uenit. ac posito solio cũ tribuna¬
li quodam sublimissimo conse¬
disset. unius cuiusq actus dilien¬
ti cepit examinatione discutere:
illosq qui necdum se circumuem¬
re emulos suos potuisse dicebant.
uelut mertes ignauosq a conspec¬
tu suo cũ nota et miria nbebat
expelli: spacia tẽporis tanti. et opus
maniter impensum eũ fremitu fu¬
roris exprobans.Illos uero qui se

Expanded text:
Nam cum unus ex fratribus nostris in hac solitudine iter ageret, advesperascente jam die, antrum quoddam reperiens, ibidem substitit, vespertinam volens in eo synaxim celebrare. Ubi dum psalmos ex more decantat, tempus mediae noctis excessit. Cumque finita solemnitate refecturus lassum corpus paululum resedisset, repente coepit catervas daemonum undique confluentium innumerabiles intueri, quae infinita constipatione atque ordine longissimo procedentes, aliae praeibant principem suum, aliae sequebantur. Qui tandem aliquando et magnitudine procerior cunctis, et aspectu terribilior, advenit, ac posito solio cum in tribunali quodam sublimissimo consedisset, uniuscujusque actus diligenti coepit examinatione discutere, illosque qui necdum se circumvenire aemulos suos potuisse dicebant, velut inertes ignavosque a conspectu suo cum nota et injuria jubebat expelli, spatia tanti temporis et opus inaniter expensum cum fremitu furoris exprobrans. Illos vero, qui se
Abbreviated transcription (Latin):
pens autẽ qui primꝰ incentor huiꝰ
offense est: ꝑhenm maledictione
multat᷑. Qm obrem summa sol¬
licitudine & axcumspectione ca¬
uendum est a consiliis prauis:
quia sicut auctorem pumunt.
ita ueceptum nex peccato carere fa¬

Expanded text:
pens autem, qui primus incentor huius pens autem, qui primus incentor huius offensae est, perenni maledictione multatur. quamobrem summa sollicitudine et circumspectione cauendum est a consiliis prauis, quia sicut auctorem puniunt, ita deceptum nec peccato faciunt ca
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ iles inimuicitias. saluta¬
remq discordiam: ut dum caue¬
turtamqm hostis noxius. amici¬
tiis fra udulentis ulterius homini
nocere non posset. In quo tam̃ et
illud nos p̾cipue debet instruere.
ut a malis consiliis declinemus: qd
licet deceptionis auctor congrua
pena. et condempnatione plectat᷑.
nec ille quidem qui seducit᷑ sup¬
plicio careat: licet aliqͣntulum
leu iore. qmͣ ille qui auctor deceptio¬
nis exticerit. Qd̾ hic expressum pla¬
nissime cernimus. Ndam namq
qui seductus est ĩmo ut apłi uerb̾
eloquar qui seductus non est. sed
seducte ad quiescens. in exitiabilẽ
uiãet᷑ accessisse consensum: sudore
uultus ac labore tantum mͦ con¬
dempnat᷑. Qui tam̃ illi non ꝑ suã.
sed ꝑterre maledictionẽ sterilita¬
temq decernit᷑. Alulier uero que
huius rei ꝑsuasor extitit multipli¬
cationẽ gemituum. ac dolorum.
atq tristicie ꝓmeret᷑: ꝑpetuo pari¬
ter iugo subiectionis acdlicta. Ser¬

Expanded text:
hominem utiles inimicitias salutahominem utiles inimicitias salutaremque discordiam, ut dum cauetur tamquam hostis noxius, amicitiis fraudulentis ulterius homini nocere non posset. In quo tamen et illud nos praecipue debet instruere, ut a malis consiliis declinemus, quod licet deceptionis auctor congrua poena et condemnatione plectatur, ne ille quidem qui seducitur supplicio careat, licet aliquantulo leuiore quam ille qui auctor deceptionis extiterit. quod hic expressum planissime cernimus. Adam namque qui seductus est, immo ut apostoli uerbis eloquar qui seductus non est, sed seductae adquiescens in exitiabilem uidetur accessisse consensum, sudore uultus ac labore tantummodo condemnatur, qui tamen illi non per suam, sed per terrae maledictionem sterilitatemque decernitur. mulier nero quae hmus rei persuasor extitit multiplicationem gemituum ae dolorum atque tristitiae promeretur, perpetuo pariter iugo subiectionis addicta. ser
Abbreviated transcription (Latin):
pentis uocabulum. et comparatio
bestiar non sonat angłi dignitatẽ:
sed p̃uaricatoris infamiã. Deniq
liuoris. ac seductionis materia. qua
ut hominẽ deciꝑet instigatus est
de anterioris rume extrcit causa:
qd scilicet de limo terre nuꝑrime
figuratũ ad illam eum głam cer¬
neret euocandũ. unde cum essec
unus de pͥncipib se meminerat
corruisse. Et iccirco pͥorem enis lap¬
sum. quo suꝑbiendo corruerat. q
eciã serpens meruerat nuncupa¬
ri: secunda ruma ꝑmuidiam
subsecuta est. Que inueniens eum
ad huc aliquid in se erectum ha¬
dentem. ita ut etiã cuiusdam col¬
loquis atq consili cum hoĩe pos¬
set habere consortiũ: sententia
dñi utiliter in ima ueiectus est.
uo non iam sicut antea sublime
aliquid intuens. et excelsus mce¬
deret. sedut solo coherens repperet¬
ret. et humiliatus suꝑ uentrem tͥ¬
renis intioꝵ escis. et oꝑib pasceret᷑
occultum. deinceps publicans in¬
nnicũ. ac ponens inter ipsum et

Expanded text:
pentis uocabulum et conparatio pentis uocabulum et conparatio bestiarum non sonat angeli dignitatem, sed praeuaricatoris infamiam. denique liuoris ac seductionis materia, qua ut hominem deciperet instigatus est, de anterioris ruinae extitit causa, quod scilicet de limo terrae nuperrime figuratum ad illam eum gloriam cerneret euocandum, unde, cum esset unus de principibus, se meminerat conruisse. et idcirco priorem eius lapsum quo superbiendo conruerat, quo etiam serpens meruerat nuncupari, secunda ruina per inuidiam subsecuta est. quae inueniens eum adhuc aliquid in sese erectum habentem, ita ut etiam cuiusdam conloquii atque consilii cum homine posset habere consortium, sententia domini utiliter in ima deiectus est, ut non iam sicut ante sublime aliquid intuens et excelsus incederet, sed ut solo cohaerens reperet et humiliatus super uentrem terrenis uitiorum escis et operibus pasceretur, occultum deinceps publicans inimicum ac ponens inter ipsum et
Abbreviated transcription (Latin):
iectus est. inuidiã specialit excitisse:
qͣndo adam. ex euam liuida callidi¬
tade decepit. ¶Serenys
on esse istud p̃uaricationis illiuis
seu deiectionis micium geneseo lectio
manifestat: que ante illoꝵ deceptio¬
nẽ serpentim illũ nominis nota ere¬
didit inurendum ita dicense ser¬
pens autẽ erat sapientior. siueut
hebraici expͥmunt libri callidior
cunctis bestus terre quas fecit dñsds.
Intelligitis ergo ꝗd ante illam cir¬
cumuentionẽ pͥmi hominis de an¬
głica discesserat sc̃itate: ita ut noi
solum nõis huius insigniri mere¬
tur infanna: sed etiã in nequitie
tergiu̾satione ceteris p̾ferretur bes¬
tiis terre. Non eni tali uocabulo
script᷑a bonũ angłm designasset:
nec de his qui in illa beatitudine ꝑ¬
seuerant diceret. serpens autẽ erãt
sapientior om̃ib bestiis terre. Nã
hoc cognomen non solum gabri¬
eli. uel michaeli nullomͦ possec
aptari: sed ne bono quidẽ cuiqmͣ hõi
conueniret. Alꝑtissime itaq &e ser¬

Expanded text:
iectus est, inuidiam specialiter extitisse, quando Adam et Euam liuida calliditate decepit. SERENVS: Non esse istud praeuaricationis illius seu deiectionis initium Geneseos lectio manifestat, quae ante illorum deceptionem eerpentini nominis nota eum credidit inurendum ita dicens: serpens autem erat sapientior siue, ut Hebraici exprimunt libri, callidior cunctis bestiis terrae quas fecit dominus deus. intellegitis ergo, quod ante illam circumuentionem primi hominis de angelica discesserat sanctitate, ita ut non solum nominis huius insigniri mereretur infamia, sed etiam in nequitiae tergiuersatione ceteris praeferretur bestiis terrae. non enim tali uocabulo scriptura bonum angelum designasset nec de his qui in illa beatitudine perseuerant diceret: serpens autem erat sapientior omnibus bestiis terrae. nam hoc cognomen non solum Gabriheli siue Michaeli nullo modo posset aptari, sed ne bono quidem cuiquam homini conueniret. apertissime itaque et ser
Abbreviated transcription (Latin):
suo hanc tempori reseruantes. de qua¬
litate orationis instantissime quesu¬
mus informari: pͣsertim cũ nullo tẽ¬
pore nos ab ea cessare beat᷑ apłi mo¬
neat dicens. Sine int̾missione orate.
Et ideo pͥmum de qualitate eiꝰ desidamꝰ
institiui: id est qualis debeat emitti sẽꝑ
oratio. Deinde qualiter hanc eandem
quecumq est possidere uel exercere si¬
ne intermissione possimus. Non enun
parua cordif intentione eã ꝑfici posse
& exꝑientia cotidiana. et ꝑsecutio tue
scĩtatis ostendit. qͥ finẽ monachi. ac
totius ꝑfectionis culmen in orationis
consũmatione consistere definisti. Nes¬
niuersas orationũ. ysaac.¬
species absq ingenti cordis. atq anime
qͦt in anima una. immo in cunctis ani¬
mab statꝰ queunt qͣlitates q gn̾ari.
⁊t ideo licet sciamꝰ nos ꝓ hebitudine cor¬
dis nr̃i uniuersas orationũ species noi
posse ꝑspicere: tam̃ in qͣntum medioeri

Expanded text:
suo hanc tempori reseruantes de quasuo hanc tempori reseruantes de qualitate orationis instantissime quaesumus informari, praesertim cum nullo tempore nos ab ea cessare beatus apostolus moneat dicens: sine intermissione orate. et ideo primum de qualitate eius desideramus institui, id est qualis debeat emitti semper oratio, deinde qualiter hanc eandem quaecumque est possidere uel exercere sine intermissione possimus. non enim parua cordis intentione eam perfici posse et experientia cotidiana et prosecutio tuae sanctitatis ostendit, qua finem monachi ac totius perfectionis culmen in orationis consummatione consistere definisti. ISniversas orationum species absque ingenti cordis contritione quot in anima una, imo in cunctis animabus, status queunt qualitatesque generari. Et ideo licet sciamus nos pro hebetudine cordis nostri universas orationum species non posse perspicere, tamen in quantum me
Abbreviated transcription (Latin):
m᷑: etiã ꝑpetuitatẽ earx possidere pos¬
simꝰ. Eum en̾i fuerint siue ꝑ menori¬
am script᷑aꝵ. seu ꝑ recordationem
sp̃ualiũ quoꝵq actuum. uel certe
ꝑ intuitũ sacram̃toꝵ celestium nr̃o
corde concepte: insensibili quadam
fuga lapse. qͣntocius euanescunt.
Eumq alias quaslibet occasiones
spualium sensuum mens nr̃as rep¬
ꝑit. rursus aliis irrepentib. ipseqͦq
que apprehense fuerant lubrica
uolubilitate diffugiunt. ita ut
nullã constantiã sui retinens am¬
mus. nec potestate ꝓpͥa scãre cogita¬
tionum possidensꝰ firmitatẽ :ͤeciã¬
tunc cũ eas uidet᷑. ut cumq retinere for¬
tuitu illas et non de industria conce¬
pisse credat᷑. Quomodo enĩ ortus eaꝵ
nr̃o arbitrio putabit᷑ ascribendus: qua
R ꝑseuerantia non consistit ex nob̾e
S ne forte sub huiꝰ qstionis indagine
accepto narrationis ordine longius e¬
uagantes expositionẽ ꝓpositã suꝑ
orationis statu diutius retarbemus.

Expanded text:
ssidere possimus. cum enim fuerint siue per memoriam scripturarum seu per recordationem spiritalium quorumque actuum uel certe per intuitum sacramentorum caelestium nostro corde conceptae, insensibili quadam fuga lapsae quantocius euanescunt. cumque alias quaslibet occasiones spiritalium sensuum mens nostra reppererit, rursus aliis inrepentibus ipsae quoque quae adprehensae fuerant lubrica uolubilitate diffugiunt, ita ut nullam constantiam sui retinens animus nec potestate propria sanctarum cogitationum possidens firmitatem etiatunc, cum eas uidetur utcumque retinere, fortuito illas et non de industria concepisse credatur. quomodo enim ortus earum nostro arbitrio putabitur adscribendns, quarum perseuerantia non consistit in nobis? sed ne forte sub huius quaestionis indagine a coepto narrationis ordine longius euagantes expositionem propositam super orationis statu diutius retardemus,
Abbreviated transcription (Latin):
ã possit xui. Comparatio aquaris moleet anime. Nñadeto
cogitationũ uf̃aꝵ pͥncipis. xbnii. De disetnendis coxtatio¬
nib ad similitudist ꝓbabilis trapexete. xx. Deinloentione

Expanded text:
non possit. Conparatio aquaria molae et animae. De tribus non possit. Conparatio aquaria molae et animae. De tribus cogitationum nostrarum principiis. De discernendis cogitationibus ad simil
Abbreviated transcription (Latin):
simili studio et conuersatione susei¬
ꝑe: et tunc demum ea que supͣ facul¬
tatem hominis uidebantur. ñ solũ
possibilia uerum etiam suauissima
deprehendet. S nunc iam ad col¬
lationes eoꝵ et instituta ꝓperemꝰ.
De habitatione sciti et ꝓpasito abbis moysi .
De interrogatione abb̃is moysi querentis qui mo¬
qui abrenuntiantes mundo ad ꝑfectrenem sine
diuinarũ rerum dontẽplationem et similitudinem
marie et marthe.MI. Interrogatio quomͦ efficientia
ũtintum eũ homine ꝑseueret. UIII. R esponsio qd ã sit
can moyces s actio cessatura .yx. De caritatis ꝓpetutate¬
x ͫ Introgatio de ꝑs euerantia sp̃nalis cheorice. xi. Respos¬
sio de directione condis in dm̃. et de regno dei. et & regno
diaboli u. de a numno ꝓpetuitate. XIII. De contẽplando do¬
.xii. Iut̾rogatio de cogitatiomũ mobaltate.¬
xu. Responsio qͥd possit mens suꝑ cogitationũ statu qͥd ue

Expanded text:
simili studio et conversatione suscisimili studio et conversatione suscipere, et tunc demum ea quae supra facultatem hominis videbantur, non solum possibilia, verum etiam suavissima deprehendet. Sed nunc jam ad collationes eorum et instituta properemus. De habitatione Scitii et proposito abbatis Moysi. De interrogatione abbatis Moysi quaerentis qui moqui abrenuntiantes mundo ad perfectionem sine diuinarum rerum contemplationem et similitudine Mariae et Marthae. Interrogatio, quomodo efficientia uirtutum non cum homine perseueret. Responsio, quod non sit earum merces, sed actio cessatura. De caritatis perpetuitate. Interrogatio de perseuerantia spiritalis theoriae. Responsio de directione cordis in deum et de regno dei et regno diaboli. De animae perpetuitate. De contemplando deo. Interrogatio de cogitationum mobilitate. Responsio, quid possit mens super cogitationum statu quidue
Abbreviated transcription (Latin):
uoluminum premonitum esse lẽ¬
ctorem: ut si qua forte in his ꝓstatu
sui. et ꝓpositi qualitate. siue ꝓ usu
et conuersatione cominuni. uel in¬
possibilia putauerit esse uel dura:
ñ ea scd̃m sue facultatis modulũ.
s scd̃m dignitatem et ꝑfectionem
loquentium metiatur. Quoꝵ pͥus
studium atq ꝓpositum mente cos¬
cipiat: quo uere mortui huic mun¬
dane conuersationi. nullis affecti¬
b parentum carnalium. nullis ac¬
tuum scłarium.. nexib obligant᷑.
Deinde locoꝵ quoq in quib comimo¬
rantur consideret qualitatem: qua in
solitudine uastissima constituti. atꝙ
ab uniuersoꝵ mortalium consorcio se¬
parati. et ꝑ hoc illuminationem sen¬
suum possidentes contemplantur uel
ruditis ꝓ conditione et mediocritate
consuetudinis sue impossibilia forsi¬
tan uidebuntur. De quib tamen si
quis uoluerit ueram ꝓferre senten¬
tiam. et utrum impleri queant de¬
siderat exꝑiri: festinet pͥus eoꝵ ꝓpositũ

Expanded text:
voluminum praemonitum esse levoluminum praemonitum esse lectorem, ut si qua forte in his pro status sui et propositi qualitate, sive pro usu et conversatione communi, vel impossibilia putaverit esse, vel dura, non ea secundum suae facultatis modulum, sed secundum dignitatem et perfectionem loqstudium atque propositum mente concipiat, quo uere mortui huic conuersationi mundanae nullis affectibus parentum carnalium, nullis actuum saecularium nexibus obligantur. deinde locorum quoque in quibus commorantur consideret qualitatem, qua in solitudine uastissima constituti atque ab uniuersorum mortalium consortio separati et per hoc inluminationem sensuum possidentes contemplantur uel ruditis pro conditione et mediocritate consuetudinis suae impossibilia forsitan videbuntur. De quibus tamen si quis voluerit veram proferre sententiam, et utrum impleri queant, desiderat experiri, festinet prius eorum propositum
Abbreviated transcription (Latin):
bitum transeamus: et de canoni¬
carum orationum modo. ad illiꝰ
quam apłs precipit orationis ꝑ¬
petue iugitatem ascendat eloqui¬
um: ut quisquis iam suꝑioris oꝑ¬
is lectione. iacob illius intelligibi¬
lis nomen carnalium uicioꝵ sub.¬
plantatione ꝓmeruit: nunc eciã
ñ tam mea qua patrum institita
suscipiens. diuine iam puritatis in¬
turuu ad meritum. et ut ita dixerĩ
dignitatem transiliens isrłis. quid
in hoc quoq ꝑfectionis culmine de¬
beat obseruare. similiter instruatur.
Obtineant itaq peticiones ur̃e. ab eo
uel uisu. uel consortio. iudicauit. ut
nobis earumdẽ traditionum memo¬
riam plenam. et sermonem ad di-¬
cenddum facilem conferre dignetur.
quo tam sc̃e eas tamq integre qũa
ab ipsis accepimus explicantes. ip̃os
quodammͦ suis institutis incorpora¬
tos. et quod est maius latino dispu¬
tantes eloquio. uobis exhibere possi¬
mus. Hoc sane uolumus ante omiĩa
tam harũ collationum. qmͣ suꝑioꝵ

Expanded text:
bitum transeamus, et de canonibitum transeamus, et de canonicarum orationum modo ad illius quam Apostolus praecipit orationis perpetuae jugitatem ascendat eloquium; ut quisquis jam superioris operis lectione Jacob illius intelligibilis nomen carnalium vitiorum supplantatione promeruit, nunc etiam non tam mea quam Patrum instituta suscipiens, divinae jam puritatis intuitu ad meritum et ut ita dixerim dignitatem transiens Israelis, quid in hoc quoque perfectionis culmine debeat observare, similiter instruatur. Obtineant itaque orationes vestrae ab eo u, vel consortio judicavit, ut nobis earumdem traditionum memoriam plenam et sermonem ad dicendum facilem conferre dignetur, quo tam sancte eas, tamque integre, quam ab ipsis accepimus, explicantes, ipsos quodammodo suis Institutis incorporatos, et, quod est majus, Latino disputantes eloquio, vobis exhibere possimus. Hoc sane volumus ante omnia, tam harum collationum quam superiorum
Abbreviated transcription (Latin):
trine tramitem. sc̃o sp̃u suggeren¬
te. pene anteqͣm disceret apprehen¬
dens: ñ tam suis adinuentionib
qmͣ illoꝵ traditionib maluit e¬
rudiri. In quib in nunc in portu
silentii constituto. ingens pelagus
aꝑitur: ut scilicet de instituto atq
doctrina tantoꝵ uiroꝵ. quedam
tradere audeam memorie littera¬
rum. Tanto enim ꝓfundioris na¬
iugationis ꝑiculis. fragilis inge¬
niĩ cymba iactanda est: quanto
ali uita que in congregationib
exercent᷑. contemplatio dei cui il¬
li mestimabiles uiri semꝑ inten¬
ti sunt. maior atq sublimior est.
ur̃m estigit᷑ conatus nr̃os piis ora¬
tionib adiiuare: ne aut tam
sc̃a materia imꝑito quidem sed
fideli sermone ꝓmenda ꝑiclite¬
tur in nobis: aut rursus eiusdẽ
materie abyssis obruatur nr̃a
rusticitas. Sinde ab exteriore ac
uisibili monachoꝵ cultu quem
priorib digessimus libris. ad in¬
uisibilem interioris hominis ha¬

Expanded text:
trinae tramitem sancto Spiritu suggerentrinae tramitem sancto Spiritu suggerente, pene antequam disceret, apprehendens, non tam suis adinventionibus quam illorum traditionibus maluit erudiri. In quibus mihi nunc in portu silentii constituto immensum pelagus aperitur, ut scilicet de instituto atque doctrina tantorum virorum quaedam tradere audeam memoriae litterarum. Tanto enim profundioris navigationis periculis fragilis ingenii cymba jactanda est, quantumali vita, quae in congregationibus exercetur, contemplatio Dei, cui illi inaestimabiles viri semper intenti sunt, major atque sublimior est. Vestrum igitur est conatus nostros piis orationibus adjuvare, ne aut tam sancta materia imperito quidem, sed fideli sermone promenda, periclitetur in nobis, aut rursus ejusdem materiae abyssis obruatur nostra rusticitas. Proinde ab exteriori ac visibili monachorum cultu, quem prioribus digessimus libris, ad invisibilem interioris hominis ha
Abbreviated transcription (Latin):
sta st̃: ĩ qͦ tenuitas nr̃i suffec̃ ĩgenii ũ ẽq
sarcitũ ẽ. uiderins sane qͥd suꝑ hoc uel
illiꝰ uł nr̃i fu̾it examinis eqͥtate ꝑpensũ:
utꝑ ĩ reb tã ꝓfundistãq sublimib ce qͣ
in usum stili ut arbitror. antea non
uenerunt. dignũ aliquid cognitio
uit ad xp̃m: has interim decem col¬
lationes summoꝵ patrũ id est ana
choretarum. qui in hemoseithi mo¬
rabantur. quas ille in comparabili
flagrans studio sc̃itatis. simili sibi
uisserat sermone conscribi non ex¬
pendens p̃multitudine caritatis.
quanto infirmas ceruices pondere
ꝑgrauaret: uob potissimum obeatis¬
sime papa leonti it scẽ fr̃ elladi cre¬
didi consecrandas. Alter siquidem
ułm memorato uro et germanita¬
dis affectu. et sacerdocii clignitate. et
qbid manis est sc̃ĩ studii feruore edi¬
iunctus. hereditario fraternum de¬
uitũ uire deposcit: alter anachoreta¬
rum instititta sublimia. non it qui
tione sectari. sed legitimum doc¬

Expanded text:
sta sunt, in quo tenuitas nostri suffecit ingenii, utcumque sarcitum est. uiderim sane quid super hoc uel illius uel uestri fuerit examinis aequitate perpensum, utrum in rebus tam profundis tamque sublimibus et quae in usum stili ut arbitror antea non uenerunt, dignum aliquid cognitionuit ad Christum, has interim decem conlachoretarum, qui in eremo Scythica morabantur quas ille, incomparabili flagrans studio sanctitatis, simili sibi jusserat sermone conscribi, non perpendens prae multitudine charitatis quanto infirmas services pondere praegravaret, vobis potissimum, o beatissime papa Leonti et sancte frater Helladi, credidi consecrandas. Alter siquidem vestrum memorato viro, et germanitatis affectu, et sacerdotii dignitate, et, quod his majus, sancti studii fervore conjunctus, haereditario fraternum debitum jure deposcit; alter anachoretarum instituta sublimia, non, ut quiumptione sectari, sed legitimum doc
Abbreviated transcription (Latin):
Um in hemo serthii uͥ monachoꝵ
ꝓbatissimi patres et omnis scõꝵ¬
sen qui inter illos egregios flores sua-¬
uius ñ solum actuali. uerum etiam¬
theorica uirtute flagrabat. institutiõe
euis fundari cupiens expetissem. un a
cum scõ abłe germano. cum quo mͥ ab
ipso tẏrocinio ac rudimentis milicie
sp̃ualis ita indiuiduum demceps con¬
tubernium tam in cenobio qmͣ in he¬
remo fuit. ut cuncti ad significandã
sodalitatis ac ꝓpositi nr̃i parilitatem
ꝓnuntiarent unam mentẽ atq animũ
duob inesse corporib: pariterq ab eo¬
dem albate edificationis sermonem
susis lacrimis posceremus: quippe cuiꝰ
hunc animi rigorem manifestissime
noueramus. ut nisi fideliter deside¬
rantib et cum omni cordis contrici¬
one querentib. nequaqm acquiesce¬
rerit iamiam ꝑfectionis aꝑire: ne scili.¬
cet si passim uel nolentib eam uel tepi¬
de sicientib exhiberet res necessarias.
et que solis ꝑfectionẽ cupientib debehs

Expanded text:
um in heremo Sciti, ubi monachorum probatissimi patres et omnis commsen, qui inter illos egregios flores suauius ntheorica virtute flagrabat, institutione ejus fundari cupiens expetissem, una cum sancto abbate Germano cum quo mihi ab ipso tyrocinio, ac rudimentis militiae spiritalis ita individuum deinceps contubernium tam in coenobio, quam in eremo fuit, ut cuncti ad significandam sodalitatis ac propositi nostri parilitatem pronuntiarent, unam mentem atque animam duobus inesse corporibus, pariterque ab eodem abbate aedificationis sermonem fusis lacrymis posceremus quippe cujus hunc animi rigorem manifestissime noveramus, ut nisi fideliter desiderantibus, et cum omni cordis contritione quaerentibus, nequaquam acquiesceret januam perfectionis aperire, ne scilicet, si passim vel nolentibus eam, vel tepide sitientibus exhiberet, res neceet quae solis perfectionem cupientibus debent
Abbreviated transcription (Latin):
uitium. aut ꝓditionis erimen ui¬
deretur incurrere:tandeni fatiga¬
tus precib nr̃is ita exorsus est.

Expanded text:
uitium aut proditionis crimen uideretur incurrere, tandem fatigatus precibus nostris ita exorsus est.
Abbreviated transcription (Latin):
preiuidicata auetoritate ꝓponens᷑.
etiam illos qui ad uiam ꝑfectio¬
nis uel suoꝵ uel alioꝵ potuerunt
monitis incitari subuertere ac deci¬
ꝑe exemplis eoꝵ fraudulenta sub¬
tilitate festinat:. uel in teporẽ eos
scilicet noxium. uel in letalem
desꝑationem doctrinis eoꝵ insti¬
tutisq ꝑducens. Euius rei uolens
uob̾ exempla ꝓferre: auctoris nõie
pretermisso:. ne nos quoq illius
qui patefacta sibi fr̃is uitia pu¬
blicauit. simile aliquid admitta¬
mus: rem intantum gestam que
instructionem necessariam uobis
conferre possit exponamñ. De sene qͥ¬

Expanded text:
praeiudicata auctoritate proponens praeiudicata auctoritate proponens etiam illos, qui ad uiam perfectionis uel suis uel aliorum potuerunt monitis incitari, subuertere ae decipere exemplis eorum fraudulenta subtilitate festinat, uel in teporem eos scilicet nonum uel in letalem desperationem doctrinis eorum institutisque perducens. cuius rei uolens nobis exempla proferre, auctoris nomine praetermisso, ne nos quoque illms, qui patefacta sibi fratris uitia publicauit, simile aliquid admittamus, rem tantum gestam, quae instructionem necessariam uobis conferre possit, exponam. cum