comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noui:⁊ qui obliti forte estis recolite.
et qui nõ affiustis s adestis audite.
Quõ dicit filius ego nõ uidico eũ . Cl̃
det alio loco pat̾ nõ uidieat que inq̃m.
somne iuditiũ dedit filio. isi qr melli¬
gend est mͦ nõ u idico eum: Quare non
cem mundũ: s ut saluificem mundũ
I est ut saluũ faciam mundũ. Nũc ergo
aricordiam inquit ⁊ iuditiũ cantabo tͥ
dñe. S de ipõ etiam futuro nouissimo in¬
ditio: uidete quid dicat. Qui sꝑuit me
er nõ accipit u̾ba mea: hr̃ qui iudicet
cum. Germoquem loquutus sum. ille
iudicabit eum in nouissimo die. Non
aie. qui sꝑuit me ⁊ nõ accipit ulba moi
ego nõ eum iudico in nouissimo die
Hoc enĩ si dixisset. nõ indeo quõ posset
nõ ẽẽ ꝯtrarium illi sententie ubi ait:
pat̾ nõ iudicat quemqͣm. s omne iu-¬
dicium dedit filio. Cum ergo dixisset
qui sꝑnit me ⁊ nõ accipit u̾ba mea h̃t
qui iudicet eum: expec̾tantib autem

Expanded text:
novi; et qui obliti forte estis, recolite; novi; et qui obliti forte estis, recolite; et qui non adfuistis, sed adestis, audite quomodo dicit Filius, Ego non judico eum; cum dicat alio loco, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio : nisi quia intelligendum est, Modo non judico eum. Quare non cem mundum, sed ut salvificem mundum: id est ut salvum sericordiam, inquit, et judicium cantabo tibi, Domine. Sed de ipso etiam futuro novissimo judicio videte quid dicat: Qui spernit me, et non accipit verba mea, habet qui judicet eum: sermo quem locutus sum, ille judicabit eum in novissimo die. Non ait, Qui spernit me, et non accipit verba mea, ego non judico eum in novissimo die. Hoc enim si dixisset, non video quomodo posset non esse contrarium illi sententiae ubi ait, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Cum vero dixit, Qui spernit me, et non accipit verba mea, habet qui judicet eum; exspectantibus autem
Abbreviated transcription (Latin):
urm̃ coram hoĩb: ut uideant oꝑa ue¬
stra bona. ⁊ glificent prẽm ur̃m qui
in celis est. Nõ tñ eis dixit uos lux
uenistis in mundũ. ut omnis qui
credit in uos in tenebris nõ maneat.
Rusqͣm hoc legi posse confirmo. Lum̃a
ergo sunt omnes scĩ: s credendo ab eoil¬
luminantur. a quo si quis recesserit:
tenebrabitur. Lumen aut̃ illud quo sstu¬
minantur a se recede̾ nõ pt̃. qr incõmu¬
tabile oĩo est. Credimus ergo lumin il¬
luminato sicut ꝓph̾e. sicut apło: sz iõisli
credimus ut nõ in ip̃m credamus quod
illuminatur. s cum illo credamus in
illud lumen a quo illuminatur. ut er
nos illuminemur nõ ab illo. s cũillo
a quo ille. Cum aut̃ dicit. ut omnis quu
credit in me in tenebris nõ maneat.
satis mani festat omnes se in tenebris
muenisse: s ne in eis tenebris mane¬
ant in quib muenti sunt. debent cie¬
audierit inquit u̾ba mea ⁊ nõ custo¬
dierit: ego nõ iudico eum. Mem̃tote
que uos audisse i suꝑiorib lectoib

Expanded text:
 ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est : non tamen eis dixit, Vos lux venistis in mundum, ut omnis qui credit in vos, in tenebris non maneat. Nusquam hoc legi posse confirmo. Lumina ergo sunt omnes sancti; sed credendo ab eo illuminantur, a quo si quis recesserit tenebrabitur. Lumen autem illud quo illuminantur, a se recedere non potest; quia incommutabile omnino est. Credimus ergo lumini illuminato, sicut prophetae, sicut apostolo: sed ideo illi credimus, ut non in ipsum credamus quod illuminatur, sed cum illo credamus in illud lumen a quo illuminatur; ut et nos illuminemur, non ab illo, sed cum illo a quo ille. Cum autem dicit, Ut omnis qui credit in me, in tenebris non maneat; satis maninvenisse; sed ne in eis tenebris remaneant in quibus inventi sunt, debent creaudierit, inquit, verba mea, et non custodierit, ego non judico eum. Mementote quae vos audisse in superioribus lectionibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui misit me. Uel qui audit me: au¬
dit eum qui me misit. Hoc ent̾ eis
ip̃e dñs ait. Qui uos recipit: me reci¬
pit. ⁊ qui rocipit me: recipit eũ qui
me misit. qr dñs honoratur in seruo.
et pat᷑ in filio s pat taniqͣm in filio:
nitus recte dic̾e potuit. credite ni eimi
et in me credite.⁊ quod nuncait. qlu
credit in me nõ credit in me. sinerr
qui misit me.son a se abstulit crede
tis fidem. s noluit in forma serui re¬
man̾e credentem: qm̃ cũ quisq credit
in pr̃em qui eum misit. ꝓfecto ccedi
in filium sine quo prem uo eẽ agnos¬
cit et ita credit ut credat eq̃lem. qm̃
sequitur. Et qui uidet me: uidet eum
qui inisit me. Attende cet̾a. Ego lux
in mundũ ueni ut onnus qui cte¬
dit in me in tenebris nõ maneat. drat
quodam loco discipłis sius. Uos estis

Expanded text:
qui me misit; vel, Qui audit me, auqui me misit; vel, Qui audit me, audit cum qui me misit: hoc enim eis ipse Dominus ait, Qui vos recipit, me recipit, et qui recipit me, recipit eum qui me misit . Quia dominus honoratur in servo, et pater in filio: sed pater tanquam in filio, nitus recte dicere potuit, Credite in Deum, et in me credite ; et quod nunc ait, Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me. Non a se abstulit fidem credentis, sed noluit in forma servi remanere credentem: quoniam cum quisque credit in Patrem qui eum misit, profecto credit in Filium, sine quo Patrem non esse cognoscit; et ita credit ut credat aequalem, quoniam sequitur, Et qui videt me, videt eum qui me misit. 4. Attende caetera: Ego lux in mundum veni, ut omnis qui credit in me, in tenebris non maneat. Dixit quodam loco discipulis suis,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ unici u̾bi eqͣlis sibi: ꝯtinuo sb̃iecit.
Et qui uidet me: uidet eũ quimisit
me. Nũquid ait qui uidet me ñ: uidet
me. s eum qui misit me. sicut
dix̾at qui credit in me. nõ credit
in me: s in eum qui misit me. Illud
namq dixit. ne sicut uidebatur cred̾e̾¬
tur tm̃m filius hõis. Hoc aut̃ dixit:
ut patri crede̾tur equał. Qui credit in
me inquit. nõ credit in hoc ꝙ uidet
me: s credit in eum qui misit me. Aut
cum credit in prem qui sibi equalem
genuit me: nõ quõ me uider. s sic cre
etiam nom̃ indicat. Nam sicut grece
angłi latine nuntii uocantur: ita gre¬
ce apłi. latine missi appellantur. Nũꝙ
tñ aliquis apłoꝵ dicere auderet: qui
credit in me nõ credit in me: s in eũ
qui misit me. Omnino enĩ nõ dic̾et.
qui credit in me. Credimus apło. s
iustificat impium. Credenti aut̃ in
eum qui iustificat impium: depu¬
tatur fides eius ad iustitiam. Posset
dicẽ apłs. qui recipit me: recipit eũ

Expanded text:
non unici Verbi aequalis sibi, continuo subjecit, Et qui videt me, videt eum qui misit me. Numquid ait, Qui videt me, non videt me, sed eum qui misit me; sicut dixerat, Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me? Illud namque dixit, ne sicut videbatur, crederetur tantummodo filius hominis: hoc autem dixit, ut Patri crederetur aequalis. Qui credit in me, inquit, non credit in hoc quod videt me, sed credit in eum qui misit me. Aut cum credit in Patrem qui sibi aequalem genuit me; non quomodo me videt, sed sic credetiam nomen indicat: nam sicut graece angeli, latine nuntii vocantur, ita graece apostoli, latine missi appellantur. Nunquam tamen aliquis apostolorum dicere auderet, Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me: omnino enim non diceret, Qui credit in me. Credimus enim aposjustificat impium. Credenti autem in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . Posset dicere apostolus, Qui recipit me, recipit eum
Abbreviated transcription (Latin):
it t̾itatem. Quid ergotam dicẽt ũ¬
tati: Non enim imꝑfecta erat u̾itas
cui uerũ aliquid addẽtur. Dixit ergo
u̾itati. qr genuit u̾itatem. Porro ip̃a
t̾utas sic loquitur ut ei dcm est. s m¬
telligentib quos docet ut nata est.
Ut aut̾ credent hoĩes quod intlłigere
nũdũ ualent. ex ore carnis u̾ba so¬
nuerunt ⁊ abierunt. Transuolãtes
som strepuerunt. ꝑactis morulis
tempoꝵ suoꝵ. S res ip̃e quaꝵ signa
sunt somi traiecte quodãmodo in eoꝵ
memoriam qui audierunt: etiam
ad nos ꝑlict̾as que uisibilia signa
sunt ꝑuenerunt. Nõ sic loquitur
tus. Gmne sono instruit. intlligibili
luce ꝑfundit. Qui ergo pt̃ m ea na
illam sic audit loq̃ntem. sicut ei dixit
pat̾ quod loq̃retur. Excitauit nos i¬
ad magnum desid̾ium int̾ĩoris dul¬
cedinis sue: s crescendo capimus.
ambulando crescimus. ꝓfitiendo am̃¬
bulamus: ut ꝑuenire possimus.
Ante diem festum pasche.⁊isq

Expanded text:
it veritatem. Quid ergo jam diceret veit veritatem. Quid ergo jam diceret veritati! Non enim imperfecta erat veritas, cui verum aliquid adderetur. Dixit ergo veritati, quia genuit veritatem. Porro ipsa veritas sic loquitur, ut ei dictum est: sed intelligentibus, quos docet ut nata est. Ut autem crederent homines quod intelligere nondum valent, ex ore carnis verba sonuerunt, et abierunt; transvolantes soni strepuerunt, peractis morulis temporum suorum: sed res ipsae quarum signa sunt soni, trajectae quodammodo in eorum memoriam qui audierunt, etiam ad nos per litteras quae visibilia signa sunt, pervenerunt. Non sic loquitur tur, sine sono instruit, intelligibili luce perfundit. Qui ergo potest in eaillam sic audit loquentem, sicut ei dixit Pater quod loqueretur. Excitavit nos ad magnum desiderium interioris dulcedinis suae: sed crescendo capimus, ambulando crescimus, proficiendo ambulamus, ut pervenire possimus. Ante diem festum Paschae, s
Abbreviated transcription (Latin):
tam : Et qr et̾na est ip̃a natiuitas:
nũ qͣm nõ fuit filius qui est uita.⁊
nũqͣm fuit filius sine uita. Et sicut
est natiuitas et̾ua: sic est qui natus
est uita et̾na. Ita ⁊ mandatũ nõ quod
filius nõ h̃ẽbat pat̾ dodit: s sicut
dixi in sapĩa patris quod est u̾bum
patris. omnia mandata sunt prĩs.
dicitur aut̃ mandatũ datũ. qr nõ
est a se ip̃o cui dicitur datũ ⁊ hoc est
dare filio sine quo nũqͣm filiꝰ fuit.
quod est gign̾e filium qui nũꝙͣ nõ
fuit. Sequitur aut̃. ⁊ scioqr manda¬
tum eius uita et̾na est. Si ergouita
sum manditũ patris. Pinde ⁊ id quod
adiungit ⁊ dicit. que ẽgo loquor sicut
dixit in pat̾ sic loquor. nõ accipiamus
Dixit ergo pat̾ filio sicut dedit iuicã
filio: nõ quod nesciebat uł nõ hẽbat.
s quod ip̃e filius erat. Quid est antẽ
sicut dixit mͥ sic loquor nisi u̾bum
loquor  Ita ille dixit ut uerax ⁊ta iste
loputur ut u̾itas. Uerax aut̾ gemi¬

Expanded text:
aeterna est ipsa nativitas, nunquam non fuit Filius qui est vita, nunquam fuit Filius sine vita; et sicut est nativitas aeterna, sic est qui natus est vita aeterna. Ita et mandatum non quod Filius non habebat, Pater dedit; sed, sicut dixi, in Sapientia Patris, quod est Verbum Patris, omnia mandata sunt Patris. Dicitur autem mandatum datum, quia non est a seipso cui dicitur datum: et hoc est dare Filio sine quo nunquam Filius fuit, quod est gignere Filium qui nunquam non fuit. 8. Sequitur autem: Et scio quia mandatum ejus vita aeterna est. Si ergo vitasum mandatum Patris? Proinde et id quod adjungit, et dicit, Quae ego loquor, sicut dixit mihi Pater, sic loquor; non accipiamus,Dixit ergo Pater Filio, sicut dedit vitam Filio: non quod nesciebat vel non habebat, sed quod ipse Filius erat. Quid est autem, sicut dixit mihi, sic loquor, nisi, Verum loquor? Ita ille dixit ut verax, ita ista loquitur ut veritas. Verax autem genu
Abbreviated transcription (Latin):
dere m. eum qui dixit sine me nicħ
potestis face̾. Qui ergo ignorans dei
iustitiam qua iustificatur impius.
luam uult constituere qua ꝯuincatͤ
suꝑbus: in hunc nõ pt̃ credere. Hinc
et illi nõ pot̾ant credere: nõ qr muta¬
diu talia sapiunt nõ possunt crede̾
Hinc excecantur ⁊ indurantur. qr
negando diuinũ adiucoriũ nõ adiu¬
uantur. Hoc de iudeis qui excecati

Expanded text:
dere in eum qui dixit, Sine me nihil dere in eum qui dixit, Sine me nihil potestis facere . Quia ergo ignorans Dei justitiam qua justificatur impius, suam vult constituere qua convincatur superbus, in hunc non potest credere. Hinc et illi non poterant credere: non quia mutadiu talia sapiunt, non possunt credere. Hinc excaecantur, et indurantur; quia negando divinum adjutorium, non adjuvantur. Hoc de Judaeis qui excaecati
Abbreviated transcription (Latin):
de s tamqͣm ex oꝑib timu̾unt: ip̃o suo
tumore cecati offenderunt in lapidẽ
offensionis. Sic aut̃ dcm est nõ pote¬
rant. ubi intlłigend̾ est ꝙ nolebant.
ꝙ̃ ad mod̾ dcm̃ est de dño deo nr̃o. Si nõ
credimus ille fidelis ꝑmanet: nega¬
re se ip̃m nõ p̃t. De oĩpotente dcm̃ est
nõ pt̃. Sicut ergo ꝙ dñs negare se ipm̃
nõ p̃t. laus est uoluntatis diuine: ita
ꝙ illi nõ pot̾ant credere. culpa est uolũ¬
tatis humane. Etde dico ⁊ ego ꝙ qui tã
suꝑbe sapiunt. ut sue uoluritatis ui¬
rib tm̃ existimant eẽ cribuend̾. ut ne¬
gent sibi ẽẽ nccm adutoriũ diuinum
ad bene uiuend̃. nõ possunt crede̾ in xp̃m
Nõ enĩ aliquid ꝑsunt sillabe nomuĩs xp̃i
et sacram̃ta xp̃i ubi resistitur fidei xp̃i
fides aut̃ xp̃i est credere in eum qui iu¬
stificat impium. credẽ in mediatorẽ.
sine quo int̾posito nõ reconciliamur
deo: credere in saluatorem qui uenit
quod ꝑierat querere atq saluare. cre¬

Expanded text:
de, sed tanquam ex operibus tumuerunt; ipso suo tumore caecati, offenderunt in lapidem offensionis. Sic autem dictum est non poterant, ubi intelligendum est quod nolebant; quemadmodum dictum est de Domino Deo nostro, Si non credimus, ille fidelis permanet, negare seipsum non potest . De omnipotente dictum est, non potest. Sicut ergo quod Dominus negare seipsum non potest, laus est voluntatis divinae; ita quod illi non poterant credere, culpa est voluntatis humanae. 10. Ecce dico et ego, quod qui tam superbe sapiunt, ut suae voluntatis viribus tantum existiment esse tribuendum, ut negent sibi esse necessarium divinumene vivendum, non possunt credere in Christum. Non enim aliquid prosunt syllabae nominis Christi, et Sacramenta Christi, ubi resistitur fidei Christi. Fides autem Christi est, credere in eum qui justificat impium ; credere in Mediatorem, sine quo interposito non reconciliamur Deo; credere in Salvatorem, qui venit quod perierat quaerere atque salvare ; cre
Abbreviated transcription (Latin):
dit in me scd̃ ꝙ me uidet. s in eũ qui
me milit. U cum credit in pr̾em. credat
eum hr̃e filiũ sibi eqͣlem: et tunc u̾e cre¬
dit in me. Nam si putau̾it eum nõ hr̃e
nisi filios scd̃ gram. qui sunt eius uci¬
q creatura nõ u̾bum. s facta ꝑ u̾bũ:
nec hr̃e filiũ eqͣlem sibi atq coet̾num
semꝑ natum. ꝑit̾ incõmutabilem. ex
ulro dissiłem atq imparem: nõ credit
in patrem qui eum misit. qr nõ est hoc

Expanded text:
dum id quod me videt, sed in eum qui me misit: ut cum credit in Patrem, credat eum habere Filium sibi aequalem, et tunc vere credat in me. Nam si putaverit eum non habere nisi filios secundum gratiam, qui sunt ejus utique creatura, non Verbum, sed facta per Verbum, nec habere Filium aequalem sibi atque coaeternum, semper natum, pariter incommutabilem, ex nullo dissimilem atque imparem; non credit in Patrem qu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pr̾: sinc dribio nõ alius s ip̃i pecat
quos deus pecraturos eẽ p̾scuitt. fece¬
runt ergo pocm uidei quod eos facer
nõ compulit cui pocm̃ nõ placet. sed
facturos ẽẽ pͥdixit quem nich latet.
et iõ si nõ malum s bonũ face uoluis¬
sent nõ phiberentur: ⁊ hoc factur pre¬
uidentur ab eo qui nouit quid su qse

Expanded text:
non potest, sine dubio non alius, sed ipsi peccant quos Deus peccaturos esse praescivit. Fecerunt ergo peccatum Judaei, quod eos facere non compulit, cui peccatum non placet; sed facturos esse praedixit quem nihil latet. Et ideo si non malum, sed bonum facere voluissent, non prohiberentur: et hoc facturi praeviderentur
Abbreviated transcription (Latin):
no de synagoga nõ eicentur. Dilex̾unt
emimn głam hõĩm magis qͣm głam dei
uidete ꝙ̃admod̾ notauit euͣngelista ⁊
impbrauit quosdam. quos tñ in eum
credidisse dixit. Qui in hoc ingressu fi¬
dei si ꝑfic̾ent:amorem quoq humane
głe ꝓficiendo suꝑarent: quem suꝑaue

Expanded text:
r: dilexerunt enim gloriam hominum magis quam gloriam Dei. Videte quemadmodum notaverit Evangelista et improbaverit quosdam, quos tamen in eum credidisse dixit: qui in hoc ingressu fidei si proficerent, amorem quoque humanae gloriae proficiendo superarent, quem supe
Abbreviated transcription (Latin):
me .i. in prẽm. S qui credit in pr̃em
noc̃e est eum credat ẽẽ patrem. Qui
aut̃ credit eũ prẽm. nocẽ est ut cre¬
dat eum hr̃e filium. Ac ꝑ hoc qui cre¬
dit in prẽm. ncc̃e est ut credat in fi¬
liũs ne quisqͣm hoc credat de uni¬
genito filio. quod de hiis qui dicti
sunt filii dei scd̃ grãm nõ naturam.
sicut ait euͣngłista. dodit eis potesta¬
tem filios dei fieri. unde ⁊ illud est qd
ip̃e dñs ꝯmemorauit in lege dictũ
ego dixi du estis.⁊ filii excelsi omnes:
pp̃ea dixit. qui credit in me nõ credit
in me: ne totũ quod de xp̃o credicur
scd̃ hotẽm crede̾tur. Ie ergo inquit

Expanded text:
me, id est, in Patrem. Sed qui credit in Patrem, me, id est, in Patrem. Sed qui credit in Patrem, necesse est eum credat esse Patrem; qui autem credit eum Patrem, necesse est ut credat eum habere Filium: ac per hoc qui credit in Patrem, necesse est ut credat in Filium. Sed ne quisquam hoc credat de unigenito Filio, quod de iis qui dicti sunt filii Dei secundum gratiam, non naturam, sicut ait Evangelista, Dedit eis potestatem filios Dei fieri ; unde et illud est quod ipse Dominus commemoravit in Lege dictum, Ego dixi, Dii estis, et filii excelsi omnes : propterea dixit, Qui credit in me, non credit in me; ne totum quod de Christo creditur, secundum hominem crederetur. Ille ergo, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
sione: iłx clamauit. ⁊ dixit unde lectio
cepit hodierna. Qui credit in me nõ cre¬
dit in me: s in eum qui misit me. Et
qui uidet me: quidet eum qui misit me.
Iam dix̾at quodam loco. mea doctrina
nõ est mea: s eius qui misit me. Ubi
intel leximus eum doctrinam suam
dix: isse u̾bum prĩs quod est ip̃e. ⁊ hoc
significasse dicendo. mea doctrina
nõ est mea. s eius qui me misit:
ꝙ a se ip̃o ip̃e nõ eẽt. s hr̃et a quo esset.
Deus enĩ de deo filius patris. pater
aut̃ nõ ds̃ de deo. s d̾s̃ pat̾ filii. sũc aut̃
quod ait. qui credit in me nõ credit
mmis. s in eum qui misit me: quõ
intlłcuri sumus. nisi qr homo appa¬
rebat hoĩb cum latet ds̃: Et ne pu¬
tarent hoc eum ẽẽ tm̃m᷑ quod uide¬
bant: talem ac tantũ se uolens cre¬
di qualis ⁊ qͣntus est pat̾. qui cre dit
in me inquit nõ credit in me: id est
in hoc quod uidet. s in eum qui misit

Expanded text:
sione, Jesus clamavit, et dixit; unde lectio sione, Jesus clamavit, et dixit; unde lectio coepit hodierna: Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me: et qui videt me, videt eum qui misit me. Jam dixerat quodam loco: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui misit me . Ubi intelleximus eum doctrinam suam dixisse Verbum Patris quod est ipse; et hoc significasse dicendo, Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit, quod a seipso ipse non esset, sed haberet a quo esset . Deus enim de Deo, Filius Patris: Pater autem non Deus de Deo, sed Deus Pater Filii. Nunc autem quod ait, Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me, quomodo intellecturi sumus, nisi quia homo apparebat hominibus, cum lateret Deus? Et ne putarent hoc eum esse tantummodo quod videbant, talem ac tantum se volens credi, qualis et quantus est Pater, Qui credit in me, inquit, non credit in me, id est, in hoc quod videt; sed in eum qui misit
Abbreviated transcription (Latin):
et tanta miraculoꝵ signa faciẽte:
qudam credid̾unt p̾destinati in uitam
tram. quos etiam uocauit oues suas.
ludam u̾o nõ credidunt. nec poterant
adere. eo quod occulto nec tñ inuisto
uditio dei fu̾ant excecati ⁊ indurati:
delerente illo qui suꝑbis resistit. hũi¬
libaut̾ dat grãm. Eoꝵ aut̃ qui credi¬
derunt alii usq adeo confitebantur.
ut palmaꝵ ramis acceptis uenienti
aurtent in ead̾ laudis confessione le¬
tantes: alii ũo ex pͥncipib auderent cõ¬
siteri ut de signagoga nõ eicerentur
quos notauit eiͣngłuda dicens ꝙ dilexe¬
limo glam hõm magis qͣm głam deĩ
for etram qui no crdidint ali erant
postea credituri: quos p̾uidebat ubi ait
cũ exaltau̾itis filiũ hois: cunc cognos¬
cetis qr ego sum. alii u̾o in ead infideli¬
tate mansuri. quoꝵ imitatrix est etiam
ad testimontũ ꝓphie que de xp̃o scripta
est: in toto pene̾ orbe disparsa est. Hiis
itaq se hñtib ⁊ sua iam ppinqñte pas¬

Expanded text:
et tanta miraculorum signa faciente, quidam crediderunt praedestinati in vitam aeternam, quos etiam vocavit oves suas: quidam vero non crediderunt, nec poterant credere, eo quod occulto, nec tamen injusto judicio Dei fuerant excaecati et indurati, deserente illo qui superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Eorum autem qui crediderunt, alii usque adeo confitebantur, ut palmarum ramis acceptis venienti occurrerent, in eadem laudis confessione laetantes: alii vero ex principibus non audebant confiteri, ut de synagoga non ejicerentur; quos notavit Evangelista dicens, quod dilexerunt gloriam hominum magis quam gloriam Dei Eorum etiam qui non crediderunt, alii erant postea credituri, quos praevidebat, ubi ait, Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc agnoscetis quia ego sum : alii vero in eadem infidelitate mansuri, quorum imitatrix est etiam ad testimonium prophetiae quae de Christo scripta est, in toto pene orbe dispersa est. 2. His ita se habentibus, et sua jam propinquante pas
Abbreviated transcription (Latin):
num dei acceꝑit serui: ⁊ in silitudine ho¬
nmui fes. uitlibilis fc̃s est. Ostendit ergo
eetiam anqͣm susciꝑet carnem oculis
õm. sicut uoluit in subiecta sibi crea¬
Ata nõ sicuti est. Mundemus corda per
sdem. ut illi meffabili ⁊ ut ita dicam
musibili usioni pparemur. Beati
enm mundi corde: qr ip̃i dm̃ uidebunt.

Expanded text:
i accepit, et in similitudine hominum factus , visibilis factus est. Ostendit ergo se etiam, antequam susciperet carnem, oculis hominum, sicut voluit in subjecta sibi creatura, non sicuti est. Mundemus corda per fidem, ut illi ineffabili, et, ut ita dicam, invisibili visioni praeparemur. Beati enim mundo corde,
Abbreviated transcription (Latin):
mundus crucifixus est.⁊ ego mundo
do hoc enĩ ⁊ ip̃e dñs crucem suam ubi
eum dementia suꝑbe impietatis irri¬
st in eoꝵ qui in illũ crederent frontib
sut. ubi est quodã modo sedes u̾ecũdie
ir de not̃e eius fides nõ erubescat.⁊ma¬
gis dei głam qͣm hoĩm diligat. Imen.¬

Expanded text:
mundus crucifixus est, et ego mundo . Ad hoc enim et ipse Dominus crucem suam, ubi eum dementia superbae impietatis irrisit, in eorum qui in illum crederent frontibus fixit, ubi est quodammodo sedes verecundiae, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam quam hominum diligat.
Abbreviated transcription (Latin):
camur temptatõne quod in nr̃ã est
potestate. Isti dicũt utquid conam᷑
bene uiu̾e. quod in dei est potestate
O dñe.o pat̾ qui es in celis ne nos in¬
feras in quamil istaꝵ temptatõnũ
s libera nos a malo. Audiamus do¬
minũ dicentem regaui ꝑ te pette
ne deficiat fides tua: ne sic existime¬
mus fidem ntãm ẽc in libero arbi¬
trio. ut diuino nõ egeat ad iutorto
ludiamus eungłistam dicentem
dedit eis potestatem filios dei fieri
ut oĩo existemus in ura potestate

Expanded text:
camur tentatione, quod in nostra est camur tentatione, quod in nostra est potestate? Isti dicunt: Utquid conamur bene vivere, quod in Dei est potestate? O Domine, o Pater qui es in coelis, ne nos inferas in quamlibet istarum tentationum, sed libera nos a malo ! Audiamus Dominum dicentem, Rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua ; ne sic existimemus fidem nostram esse in libero arbitrio, ut divino non egeat adjutorio. Audiamus et Evangelistam dicentem, Dedit eis potestatem filios Dei fieri ; ne omnino existimemus in nostra potestate
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis inuidebat. qñ dicebat. młta
hẽo uob dicere. s nõ potestis illa porca¬
re mͦ. Ambuland̾ est ꝓfitiend̾ est. crescen¬
dum est: ut sint corda nr̃a capatia eaꝵ
reꝵ quas caꝑe mͦ nõ possimmius. Qd̃ si
nos ultimus dies ꝓfitientes inuen̾it.
ibi discemus quod hic nõ poturinus.
Si quis aut̃ istam qõnem liquidius
et melius nouit le posse ⁊ ꝯfidit expo¬
nere. absit ut nõ sim ꝑatior disdẽ. qͣm
doce: tantũ ne audeat quisqͣm liberũ
arbitriũ sic descendere. ut nob̾ orõm
qua dicimus. ne nos inferas in temp¬
tatõm conetur auferre. rursus ne
quisqͣm neget uoluntatis arbitͥum
et audeat excusare pocd̃n. S audtamus
dm̃n ⁊ p̾cipientem ⁊ opitulandem.
et iubentem quid face̾ debeamus. et
adiuuantem ut implere possimus
Sam ⁊quosdam nimia sue uolunta¬
tis fidutia extulit in suꝑbiam. et
quosdam ninuia sue uoluntatis
diffidentia deiecit in nogligentiã
Illi dicunt quid rogamus dm̃ ne uĩ¬

Expanded text:
ebat, quando dicebat, Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Ambulandum est, proficiendum est, crescendum est, ut sint corda nostra capacia earum rerum quas capere modo non possumus. Quod si nos ultimus dies proficientes invenerit, ibi discemus quod hic non potuimus. 8. Si quis autem istam quaestionem liquidius et melius novit se posse et confidit exponere, absit ut non sim paratior discere quam docere. Tantum ne audeat quisquam liberum arbitrium sic defendere, ut nobis orationem qua dicimus, Ne nos inferas in tentationem, conetur auferre: rursus, ne quisquam neget voluntatis arbitrium, et audeat excusare peccatum. Sed audiamus Dominum, et praecipientem, et opitulantem; et jubentem quid facere debeamus, et adjuvantem ut implere possimus. Nam et quosdam nimia suae voluntatis fiducia extulit in superbiam; et quosdam nimia suae voluntatis diffidentia dejecit in negligentiam. Illi dicunt: Utquid rogamus Deum ne vin
Abbreviated transcription (Latin):
exlamemus cum apło. O altitudo di¬
ius. Unde dcm est in psalmo. Iuditia
ua sicut młta abyssus. Nõ ergo me fr̃s
ad hanc penetrandam altitudinem. ad
hanc abyssum discutiendam. ad inscru-¬
cabilia ꝑscrutanda. expectatio ur̃e cari¬
titis impinguat. Agnosco modulũ
meum. sentire mͥ uideor etiam modu¬
lum ur̃m. Altius est hoc incrementis
meis ⁊ fortius uirib meis: puto qr
en ur̃is. Stmul eigo audiamus ammo¬
uentem scripturam atq dicentem .⁊¬

Expanded text:
exclamemus cum Apostolo, O altitudo diexclamemus cum Apostolo, O altitudo diejus ! Unde dictum est in Psalmo, Judicia tua, sicut multa abyssus . 7. Non ergo me, fratres, ad hanc penetrandam altitudinem, ad hanc abyssum discutiendam, ad inscrutabilia perscrutanda, expectatio vestrae Charitatis impingat. Agnosco modulum meum, sentire mihi videor etiam modulum vestrum. Altius est hoc incrementis meis, et fortius viribus meis; puto quia et vestris. Simul ergo audiamus admonentem Scripturam atque dicentem
Abbreviated transcription (Latin):
are aut̾ nõ poterant. si a meq̃ratur.:
ato respondeo qr nolebant. Malam qͥppe
noꝰ possunt. s aliam cãm inquis dicit
ꝑsa nõ uoluntatis eoꝵ. Quam cãm di
q ꝓpha: Quia dedit illis d̾s sp̃m com¬
pnuctõnis. ocłos ut nõ uideant ⁊ auros
ut nõ audiant. ⁊ excecauit ocłos eoꝵ.
e indurauit cor eoꝵ. Etiam hoc eoꝵ uo¬
lintatem meruisse respondeo. Sic enĩ
execat. sic obdurat d̃s̃ delerendo. ⁊ nõ
adinuando: quod occulto iuditio face
pł. in quo nõ pt̾. Hoc oĩo pietas religio¬
soꝵ inconcussum debet inuiolatumq
seruare. Sicut apls cum eamd̃ ip̃am⁊
tractaret difficillimam q̃onem.quid
ergo dicumus inquit: Nũquid iniqͥtas¬
est apud dm̃. Absit. Si ergo absit ut sit
qͣnto magis scĩficantis ⁊ iustificantis
dei. Iusta ergo sunt. s occłta. Ideo cum
sicaliuis aut̃ sic qͣre ille deo deserente ex¬
iratur. ille deo adiuuante illumina¬
urr: nõ nob̃ iudiciũ de iudicio tanti
iudicis usurpemus. s ꝯtremiscentes

Expanded text:
Quare autem non poterant, si a me quaeratur, cito respondeo, quia nolebant: malam quippenon possunt. Sed aliam causam, inquis, dicit Propheta non voluntatis eorum. Quam causam dicit Propheta? Quia dedit illis Deus spiritum compunctionis; oculos, ut non videant, et aures, ut non audiant, et excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum. Etiam hoc eorum voluntatem meruisse respondeo. Sic enim excaecat, sic obdurat Deus, deserendo et non adjuvando: quod occulto judicio facere postest, iniquo non potest. Hoc omnino pietas religiosorum inconcussum debet inviolatumque servare; sicut Apostolus, cum eamdem ipsam tractaret difficillimam quaestionem, Quid ergo dicemus, inquit? numquid iniquitas apud Deum? Absit . Si ergo absit ut sit quanto magis sanctificantis et justificantis Dei? Justa ergo sunt, sed occulta. Ideo cum sic, alius autem sic; quare ille Deo deserente excaecetur, ille Deo adjuvante illuminetur: non nobis judicium de judicio tanti judicis usurpemus, sed contremiscentes
Abbreviated transcription (Latin):
Excecauit ocłos eoꝵ. ⁊ indu rauit eoꝵ
cor: ut nõ uideant ocłis ⁊ intlligant corai
et qu̾tentur ⁊ sanem illos. Dicitur en
nob̾. Si nõ potũunt credere ꝙ pocm est
hoĩs nõ facientis quod nõ pt̃ facere:
si aut̃ nõ credendo peccarunt potũunt
ergo credere ⁊ nõ fecerunt. Si ergo potu¬

Expanded text:
Excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum, ut non videant oculis, et intelligant corde, et convertantur, et sanem illos. Dicitur enim nobis: Si non potuerunt credere, quod peccatum est hominis non facientis quod non potest facere? si autem non credendo peccaverunt, potuerunt ergo credere, et non fecerunt. Si ergo potu
Abbreviated transcription (Latin):
runt possimus ostende. de quib diat
nõ potetant credere. Deinde quid telpõ¬
debuus de alio ꝓpħe ip̃ius cestimoni
quod posuit apłs paulus dicens: A
querebat isrł hoc nõ est consequutus.

Expanded text:
runt, possimus ostendere, de quibus dicitur, non poterant credere. Deinde quid respondebimus de alio prophetae ipsius testimonio, quod posuit Paulus apostolus dicens: Quod quaerebat Isr
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃. cum ds̃ magister dicat. nich est occł¬
tum quod nõ reuelabitur. s si in quod
ꝑuienimus in eo ambulemus sicut di¬
cit apłs: nõ solum quod nescimus. sed¬
et scire debemus s etiam si quid alicer
sapius: id quoq nob̃ d̾s̃ reuelabit. Per¬
uenimus aut̃ in uiam fider. Hanc ꝑse¬
uerantissime tencamus: ip̃a ꝑducet ad

Expanded text:
nobis, cum Deus magister dicat: « Nihil est occultum quod non reveletur . » Sed si « in quod pervenimus in eo ambulemus , » sicut dicit Apostolus, non solum quod nescimus et scire debemus, sed etiam « si quid aliter sapimus, id quoque nobis Deus revelavit. » Pervenimus autem in viam fidei, hanc perseverantissime
Abbreviated transcription (Latin):
Nam uidit ⁊ moyses. ⁊ tũ et quem u¬
debat dicebat. si mueni grãm añ te
ostende mͥ temzip̃m manifestentui¬
deam te. qr nõ uidebat sicuti est. Qnͣd
aut̃ hoc nob̃ futurũ sit: idem iste ide
filii det sumus. ⁊ nond apparuit quid
erimus. Scimus qr cũ apparu̾it siłds
et erimus. qm̃ uidebimus eum sicuti
est. Pot̾at dice̾ qm̃ uidebimus eum
et nõ addere sicuti est S qr sciebat aqͥ¬
sicuti est. iõ cũ dixiss et indebimus eu
addidit sicuti est. Remo enĩ uos fallas
frẽs eoꝵ qui dicunt inuisibilem prẽm
et uisibilem filum. Hiz enĩhoc asse¬
runt qui putant eum eẽ creaturã
pat̾ inũ lltmus. Prorsuo si fectõ de

Expanded text:
 quem videbat dicebat, Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum, manifeste ut videam te ; quia non videbat sicuti est. Quando autem nobis hoc futurum sit, idem iste sancFilii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Poterat dicere, quoniam videbimus eum, et non addere, sicuti est: sed quia sciebat a qusicuti est; ideo cum dixisset, videbimus eum, addidit, sicuti est. Nemo enim vos fallat, fratres, eorum qui dicunt invisibilem Patrem, et visibilem Filium. Hi enim hoc asserunt qui putant eum esse creaturamPater unum sumus . Prorsus in forma De
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑũse ⁊ suꝑbe uoluntatis erant. ⁊ siumm
iustitiam constitue uolebant. ad hocu
sererentur ut excecarentur. adbec ete¬
carentur ut offend̾ent in lapidemos¬
fensionis. ⁊ impleretur facies eoꝵ igne¬
minia. atq ita humeliati q̃rerent no¬
men dñi. ⁊ nõ suam qua inflatur su¬
bus.s iustitiam dei qua uscificatur
impius: Hoc enĩ młtis eoꝵ ꝑfecit in
bonũ qui de suo scelere compucti i
xp̃m postea credidunt. ꝓ quib et ipe
orau̾at dicens. Pat̾ ignosde illis q nes¬
ciunt quid faciunt. De qua eoꝵ ignor

Expanded text:
ersae voluntatis erant, et suam justitiam constituere volebant, ad hoc desererentur, ut excaecarentur; ad hoc excaecarentur, ut offenderent in lapidem offensionis, et impleretur facies eorum ignominia; atque ita humiliati quaererent nomen Domini, et non suam qua inflatur superbus, sed justitiam Dei qua justificatur impius? Hoc enim multis eorum profecit in bonum, qui de suo scelere compuncti, in Christum postea crediderunt: pro quibus et ipse oraverat dicens, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid fa
Abbreviated transcription (Latin):
excutiantur ut dignũ est: nec mearũ
uirium ẽẽ arbitror. nec angustiarũ
tpr̃is. nec ur̃e capacitatis. Tam̃ qr tnͣsi¬
re ad alia urã expectatione nõ sinim᷑
nisi aliquid inde dicamus: accipite ꝙ
potũimus. ⁊ ubi ur̃e expectationi nõ
suffec̾imus: ab illo increm̃tũ poscite
qui nos plantare posuit ⁊ rigare. Qͥa
sicut dicit apłs. neq qui plantat est
aliquid neq qui rigat. s qui increm̃¬
tum dat ds. Quidam ergo int̾ se mu¬
sitant. ⁊ ubi possunt alñ ꝓclamant:
et turbulenta disceptatione ꝯtendũt
dicentes. Quid fecerunt uidei uł que
culpa eoꝵ fuit. si ucc̃e erat ut sermo
ysaie ꝓpħe impleretur quem dixit.
dñe quis credidit auditui nr̃o. et bra¬
chiũ dño cui reuelatũ est: Qͥb relpon

Expanded text:
excutiantur ut dignum est, nec mearum excutiantur ut dignum est, nec mearum virium esse arbitror, nec angustiarum temporis, nec vestrae capacitatis. Tamen quia transire ad alia vestra expectatione non sinimur, nisi aliquid inde dicamus, accipite quod potuerimus: et ubi vestrae exspectationi non suffecerimus, ab illo incrementum poscite qui nos plantare posuit et rigare; quia, sicut dicit Apostolus, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Quidam ergo inter se mussitant, et ubi possunt aliquando proclamant, et turbulenta disceptatione contendunt, dicentes: Quid fecerunt Judaei, vel quae culpa eorum fuit, si necesse erat ut sermo Isaiae prophetae impleretur quem dixit, Domine, quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui revelatu
Abbreviated transcription (Latin):
eius est filius. Non enim due. s una ꝑso¬
na est homo ⁊ brachium enus. Nõ intłłi¬
gentes neq adu̾tentes quõ u̾ba de reb
alus ad res alias tnsferantur pp̃ aliquã
sisitudinem: etiam in loquucionib co¬
tidianis de uisibilib ⁊ notissimis rebr.
Qnͣtomagis ut nob̃ in effabilia q̃lit̾cũ¬
q dicantur. que dici sicuti sunt omni¬
no nõ possunt. Nam ⁊ homo alt̾m homi¬
nem ꝑ quem solet ag̾e quidquid agit.
brachium suum appellat. Et si ei aufe¬
ratur dolens dicit. brachiũ meũ ꝑdidi:
et ei qui abstulerit dicit. brachiũ meũ
mͥ abstulisti. Intlłigant ergo quõ dc̃s
oꝑatus est omn ia: ne hoc nõ inclłigen¬
do ⁊ in sui erroris tenebris ꝑmanendo
siles sint ip̃is iudeis de quib dcm̃ est
et brachiũ dñi cui reuelatũ est. Hic oc¬
currit alt̾a q̃stio de qua quid ut com¬
petent̾ aliquid disputetur.⁊ om̃s eiue
lacebrosissimi sinus ꝑscrutentur et

Expanded text:
ejus est Filius; non enim duae, sed una persoejus est Filius; non enim duae, sed una persona est homo et brachium ejus. Non intelligentes neque advertentes, quomodo verba de rebus aliis ad res alias transferantur, propter aliquam similitudinem etiam in locutionibus quotidianis de visibilibus et notissimis rebus; quanto magis ut nobis ineffabilia qualitercumque dicantur, quae dici sicuti sunt, omnino non possunt? Nam et homo alterum hominem per quem solet agere quidquid agit, brachium suum appellat: et si ei auferatur, dolens dicit, Brachium perdidi; et ei qui abstulerit, dicit Brachium meum mihi abstulisti. Intelligant ergo quomodo dioperatus est omnia; ne hoc non intelligendo, et in sui erroris tenebris permanendo, similes sint Judaeis ipsis, de quibus dictum est, Et brachium Domini cui revelatum est? 4. Hic occurrit altera quaestio, de qua quidem ut competenter aliquid disputetur, et omnes ejus latebrosissimi sinus perscrutentur et
Abbreviated transcription (Latin):
brachium ꝑ quod oꝑaris. sic dei brachi
brachium ut aliquid oꝑetur ostendit.
nisi qr nõ ꝯtinuo fit quod dix̾it: Si ã
tanta potestate p̾ualet. ut sine ullo¬
motu corporis sui quod dioet fieret.
dñs ilx dei patris unigenitus filius.
sicut nõ est pat̾ni corporis m̃brũ: ita
nõ est cogitabile uł sonabile ac tͣnͣsito¬
rium u̾bum . qr cum omnia ꝑ ip̃m
facta sunt. dei u̾bum erat. Cum ergo
audimus brachiũ dei prĩs eẽ dm̃ fi¬
lium. nõ nob̃ obstrepat ꝯsuetudo car¬
nalis: s qnͣtum illo donante possumꝰ¬
dei uirtutem ⁊ sapĩam cogitemus. ꝑ
ditur. nec collectum ꝯtrahitur. Non est
enĩ ip̃e qui pat̾. s unũ sunt ip̃e ⁊ pater
Et cqualis pitri. ubiq totus est sicut pr̃.
Rec aliqua pateat occasio decestabił erro¬
ri eoꝵ qui dicunt solũ ẽẽ prẽm. s ꝓ diu̾¬
sitate caulaꝵ ip̃m dici filiũ. ip̃m dici
Ecce uidetis qr solus est pat̾. si brachiũ

Expanded text:
brachium per quod operaris, sic Dei brachiubrachium per quod operaris, sic Dei brachiubrachium, ut aliquid operetur, extendit, nisi quia non continuo fit quod dixerit? Si autem tanta potestate praevaleret, ut sine ullo corporis motu sui quod diceret, fieret, Jesus Dei Patris unigenitussicut non est paterni corporis membrum, ita non est cogitabile vel sonabile ac transitorium verbum; quia cum omnia per ipsum facta sunt, Dei Verbum erat. 3. Cum ergo audimus brachium Dei Patris esse Dei Filium, non nobis obstrepat consuetudo carnalis: sed quantum illo donante possumus, Virtutem Dei et Sapientiam cogitemus, per ditur, nec collectum contrahitur. Non est enim ipse qui Pater, sed unum sunt ipse et Pater; et aequalis Patri ubique totus est sicut Pater: ne aliqua pateat occasio detestabili errori eorum, qui dicunt solum esse Patrem, sed pro diversitate causarum ipsum dici Filium, ipsum diciEcce videtis quia solus est Pater, si brachium
Abbreviated transcription (Latin):
renuntiata dñs xp̃c passione sua
et morte fructuosa in exaltatõne
crucis. ubi dixit se omnia tracturũ eẽ
post se: cum intellexissent udei qd̃ de sua
quõ diceret se ẽẽ moriturũ cum ex lege
audierint ꝙ xp̃c manet in et̾num. hor¬
tatus est eos ut dum adhuc modicum
lumen in eis ẽẽt quo xp̃m et̾num ẽẽ
didicissent: ambularent ut totũ dite¬
rent ne comphendentur a tenebris:
Et cum hec eẽt loquutus: abscondit se
ab eis. Hec in suꝑiorib dm̃icis lectõni¬
b. u̾bis que didicistis. Deinde intulit
eungłista unde hodiernũ capitulum
recitatũ est: ⁊ ait. Cum aut̃ tanta sig¬
na fecisset coram ets nõ credebant in
eum. ut sermo ysaie ꝓpħe impletetur
quem dixit. Dñe quid credidit auditui
nro ⁊ brachium dñi cui reuelatũ est
Ubi satis ostendit brachiũ dñi ip̃m
eiq filius tamqͣm m̃brũ corporis here¬
at: s qr omnia ꝑ ip̃m facta sunt. ⁊deo
brachium dñi dcm̃ est. Sicut enĩ tirũ

Expanded text:
enuntiata Dominus Christus passione sua, et morte fructuosa in exaltatione crucis, ubi dixit se omnia tracturum esse post se, cum intellexissent Judaei quod de sua stionem, quomodo diceret se esse moriturum, cum ex Lege audierint quod Christus manet in aeternum; hortatus est eos, ut dum adhuc modicum lumen in eis esset, quo Christum aeternum esse didicissent, ambularent, ut totum discerent, ne comprehenderentur a tenebris. Et cum haec esset locutus, abscondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum capitulum recitatum est, et ait: Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum: ut sermo Isaiae prophetae impleretur quem d Brachium Domini cui revelatum est? « ubi satis ostendit brachium Domini, ipeique Filius tanquam membrum corporis haereat, sed quia omnia per ipsum facta sunt, ideo brachium Domini dictus est. Sicut enim tuum
Abbreviated transcription (Latin):
o. Si enim nõ ip̃e in seip̃o. s d̾s in illo da¬
riftcatur: tunc illum d̾s in se clarificat.
xniq camq̃m ista exponens adiungit
sdicit. Si ds clarificatus est in eo. et ds
srificauit eum in semz ip̃o. hoc est. si ds̃
urificatus est in co qr nõ uenit facere
noluntatem suam. s uoluntatem eius
qui misit eũ. ⁊ ds̃ clarificauit eũ in
sem: ip̃o. ut natura humana in qua est
filius bõĩs. que a u̾bo et̾no suscepta est.
etiam immorcali et̾nitate donetur. Et
ꝯtinuo inquit clarificauit eũ. Resur¬
rectõm scib suam nõ sicut nrãm ĩ fine
scłi. s ꝯtinuo futuram: hac attestatõe¬

Expanded text:
 si enim non ipse in seipso, sed Deus in illo clarificatur, tunc illum Deus in se clarificat. Denique tanquam ista exponens, adjungit et dicit: Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificabit eum in semetipso. Hoc est, si Deus clarificatus est in eo, qui non venit facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit eum: Et Deus clarificabit eum in semetipso, ut natura humana, in qua est Filius hominis, quae a Verbo aeterno suscepta est, etiam immortali aeternitate donetur. Et continuo, inquit, clarificabit eum: resurrectionem scilicet suam, non sicut nostram in fine saeculi, sed continuo futuram, hac attestat
Abbreviated transcription (Latin):
ris aut̃ postea. S hoc quid sit non
negligent̾ est p̾t̾inittend̾̃. Quo enĩ
s postea pot̾ant Si dix̾imus ad mor¬
tem: hõi nato quod inuenitur tp̃s
qͣm mors:Non igitur adhuc minus
ydonei erant sequi dĩn ad mortems
minus ydoner erant sequi dũm adn
tam que nõ ht̃ mortem. Illo quippe ets¬
ibat dñs ut resurgens a mortius iam
nõ moreretur. ⁊ mors ultra nõ dñatet᷑.
Moriturum quippe dñ ꝓ iustitia quo
iam fu̾ant sequuturt. adhuc marcy¬
rio nõ martyres: Aut iturum dñm
ad immortalitatem carius quõ iam
fu̾ant sequuturi. qnͣdolibet moriturt
s in fine scli resurrecturi. Aut iturũ
dñm ad sinum patris nec telicturum
eos. unde nec recessit cum uentret ad
eos. quõ iam fũant sequuturi. cum
nemo possit in illa felicitate ẽẽ. nisi
ꝑfc̃s in caritate: Ideoq docens quomͦ
ydonei eẽ possent ꝑge̾ quo ille añcede¬
bat: mandatũ inquit nouũ douob̾ut
diligatis inuicem. Hii sunt gressus

Expanded text:
eris autem posteris autem postligenter est praetereundum. Quo enim sed postea poterant? Si dixerimus ad mortem: homini nato quod invenitur tempus, quam mors? Non igitur adhuc minus idonei erant sequi Dominum ad mortem, sed minus idonei erant sequi Dominum ad vitam quae non hibat Dominus, ut resurgens a mortuis jam non moreretur, et mors ei ultra non dominaretur . Moriturum quippe Dominum pro justitia, quomodo jam fuerant secuturi, adhuc martyrio non maturi? Aut iturum Dominum ad immortalitatem carnis, quomodo jam fuerant secuturi, quandolibet morituri, sed in saeculi fine resurrecturi? Aut iturum Dominum ad sinum Patris, nec relicturum eos, unde nec recessit cum venisset ad eos, quomodo jam fuerant secuturi; cum esse nemo possit in illa felicitate nisi perfectus in charitate? Ideoque docens quomodo idonei esse possint pergere quo ille antecedebat, Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem . Hi sunt gressus
Abbreviated transcription (Latin):
est ergo cum adhuc eẽm uob̾cum utli
cum ad huc ẽẽm in carne mortali in
qua estis ⁊ uos: Tunc enim in ead̾ carne¬
quid̃ resuscitatus erat. s cum illis in
ead mortalitate iam nõ erat. Quapp̃
sicut ibi iam immortalitate carnis
indutus ueracit̾ ait. cum adhuc
eẽm uob̾cum ubi nich aliud intlłi¬
gere possumus. nisi cum adhuc eẽm
in carnis mortalitate uob̾cum: ita
et hic nõ absurde dixisse intlłigitur.
adhuc modicũ uob̾cum sum Tamqͣm
dice̾t adhuc modicũ sicut uos estis:
mortalis sum ego. Ergo seqñtia ui¬
deamus. Queritis me ⁊ sicut dixi iu¬
deis quo ego uado uado uos nõ pote¬
stis uenire. ⁊ uob̾ dico mͦ. hoc est mͦ ñ¬
potestis. Iudois aut̃ cum hoc diceret:
nõ addidit. mͦ. Isti utiq uenire non
pot̾ant cunc quo ille ibat s pot̾ant
postea. Nam hoc apło petro ꝓꝑtissĩe
paulo post ait Cum en m dixisset
ille. due quo uadis Respondit ei Nꝰ
ego uado nõ potes memͦ sequi. seq̃¬

Expanded text:
est ergo, cum adhuc essem vobiscum, nisi, est ergo, cum adhuc essem vobiscum, nisi, cum adhuc essem in carne mortali, in qua estis et vos? Tunc enim quidem in eadem carne resuscitatus erat; sed cum illis in eadem mortalitate jam non erat. Quapropter sicut ibi jam immortalitate carnis indutus veraciter ait, cum adhuc essem vobiscum; ubi nihil aliud intelligere possumus, nisi, cum adhuc essem in carnis mortalitate vobiscum: ita et hic non absurde dixisse intelligitur, Adhuc modicum vobiscum sum, tanquam diceret, adhuc modicum sicut vos estis, mortalis sum ego. Ergo sequentia videamus. 4. Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire, potestis. Judaeis autem cum hoc diceret non addidit modo. Isti itaque non poterant venire tunc quo ille ibat, sed poterant postea. Nam hoc apostolo Petro apertissime paulo post ait. Cum enim dixisset ille: Domine, quo vadis? respondit ei: Quo ego vado, non potes me modo sequi, sequ
Abbreviated transcription (Latin):
queretis me. ⁊ quo ego uado uos nõ
potestis uenire. Nũquid post asũma¬
tõm scł̃i quo ip̃e uadit uenire non
pot̾unt. Et ubi est quod aliqͣnto post
in hoc ip̃o sermone dicturus est. pat̃
uolo ut ubi ego sum ⁊ ip̃i sint mecũ¬
eoergode illa sua cum. luis plentia
qua cum illis est usq in ꝯsũmatõm scl̃i
tunc loquutus est ubiait. ad huc uob̃
qua cũ illis erat usq ad passionẽ suã.
aut de p̾sentia corporali qua cum illis
futurus erat usq ad ascensionem suã
Quodl hoꝵ quis eligat: cum fide nõ liti¬
gat. Ne cui aut̃ uideatur sensus iste¬
ab horrere a ueto quo dicimus dñim
mortalis carnis ꝯmunionem in qua
cum discipulis usq ad passionem fuit
significare potusse. dicendo adhuc mo¬
dicũ nob̾cum sum: apud alium quoq
eiingłistam post resurrectom uerba
euis atcendat ubi ait Hec loquutus
sum uob̾ cum adhuc eẽm uobcũ. Qi tc̃
nõ erat cum ip̃is simul assistentib. ui¬
dentib. tangentib. colloqntib. Quid

Expanded text:
quo ego vado, vos non potestis venire. Numquid post consummationem saeculi, quo ipse vadit, venire non poterunt? Et ubi est quod aliquanto post in hoc ipso sermone dicturus est: Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecergo de illa sua cum suis praesentia, qua cum illis est usque ad consummationem saeculi, nunc locutus est, ubi ait, Adhuc modicqua cum illis erat usque ad passionem suam; aut de praesentia corporali, qua cum illis futurus erat usque ad ascensionem suam. Quodlibet horum quis eligat, cum fide non litigat. 3. Ne cui autem videatur abhorrere iste sensus a vero, quo dicimus Dominum mortalis carnis communionem, in qua cum discipulis usque ad passionem fuit, significare potuisse dicendo, Adhuc modicum vobiscum sum; apud alium quoque evangelistam post resurrectionem verba ejus attendat, ubi ait, Haec locutus sum vobis, cum adhuc essem vobiscum : quasi tunc non erat cum ipsis simul assistentibus, videntibus, tangentibus, colloquentibus. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
hct ⁊ colligit ppłm nouũ corpus noue
npte. filii dei unigeniti sponse. de qua
dicitur in cantico canticoꝵ. Que est ista
que ascendit doalbata. qr innouata
unde nisi mandato nouo: Propt̃ quod
pinuicem in ea sollicita sunt mẽbea:¬

Expanded text:
facit et colligit populum novum, corpus novae facit et colligit populum novum, corpus novae nuptae Filii Dei unigeniti sponsae, de qua dicitur in Cantico canticorum, Quae est ista quae ascendit dealbata ? uUnde, nisi mandato novo, propter quod pro invicem in ea sollicita sunt membra