comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm̃ dicturus ẽ. archidiaconꝰ. Orate.
Statiq in terram om̃s ꝓstrabuntur:
ex ep̃is seniorib surgens orationem pa¬
lam fundet ad dm̃. cunctis adhuc in
terra iacentib dicens hanc orationẽ.
eialiter aggregati. Uen ad nos & esto
nobiscũ & dignare illabi cordib nr̃is.
Doce nos qͥd agamꝰ quo gradiamur. &
ostende qͥd efficere debeamꝰ. ut te au¬
xiliante tibi in om̃ib placere ualea¬
mꝰ. Esto salus & suggestor & effector
iudiciorum nr̃orum qui solus cũ dõ
patre & eius filio nom̃ possides gło¬
sum. Non nos patiaris ꝑturbatores
eẽ. iusticiȩ qui summã diligis aequi¬
tatem. ut in simstrum nos ñ ignorã
tia trahat. ñ fauor inflectat. ñ accep¬
tio mimeris uł ꝑsonȩ corrũpat. sed
uinge nos tͥ efficac it̾ solius tuȩ gr̃ȩ dono
ut simus in te unum & in nullo deuie¬
mur a uero. qualit̾ in nomine tuo colle¬
cti. sic in cunctis teneamꝰ cum moderami¬

Expanded text:
ad Deum, dicturus est archidiaconus Orate; ad Deum, dicturus est archidiaconus Orate; statimque omnes in terram prosternuntur, ex episcopis senioribus surgens, Orationem palam fundat ad Deum, cunctis adhuc in terram jacentibus, dicens hanc Orationem. cialiter aggregati. Veni ad nos, et esto nobiscum, et dignare illabi cordibus nostris. Doce nos quid agamus, quo gradiamur; et ostende quid efficere debeamus, ut te auxiliante tibi in omnibus placere valeamus. Esto salus, et suggestor, et effector judiciorum nostrorum, qui solus cum Deo Patre et ejus Filio nomen possides gloriosum. Non nos patiaris perturbatores esse justitiae, qui summam diligis aequittia trahat, non favor inflectat, non acceptio muneris vel personae corrumpat; sed junge nos tibi efficaciter solius tuae gratiae dono, ut simus in te unum, et in nullo deviemus a vero, qualiter in nomine tuo collecti, sic in cunctis teneamus cum moderami
Abbreviated transcription (Latin):
ora diei prima ante solis ortum ei¬
ciant᷑ om̃s ab ȩccłia obseratisq forib cun
cunctis ad unam ianuam ꝑ quã sacerdo¬
des ingredi oportet hostiarũ stabunt. & con¬
uenientes om̃s ep̃i pariter introibunt. &
scđm ordinationis suȩ tempꝰ residebunt.
Post ingressum om̃ium ep̃orum atq conses¬
sum. uocent᷑ deinde prb̃i quos causa ꝓ¬
bauerit introire: nullusq se int̾ eos
ingerat diaconorum. Post hos: ingredian¬
tur diaconi ꝓbabiles quos ordo popos¬
cerit inter ẽẽ. Et corona facta de sedib¬
quos tam̃ sessuros secum metropolita¬
nus elegerit. Qui utiq & cum eo iu¬
dicare aliqͥd &̃ defmnire possint. dia¬
coni in conspectu ep̃orũ stent. Deinde
ingrediantur laici. qui electione cõ¬
iugali int̃ ẽẽ. meruerint. Ingrediant᷑
quoq notarii quos ad recitandũ uł ad¬
excipiendum ordo requirit. obseratis¬
q ianuis & sedentes in duturno silẽ¬
tio sacerdotes. atq cor totũ habentes

Expanded text:
 diei prima, ante solis ortum, ejiciantur omnes ab ecclesia, obseratisque foribus, cuncti ad unam januam, per quam sacerdotes ingredi oportet, ostiarii stent: et convenientes omnes episcopi pariter introeant, et secundum ordinationis suae tempora resideant. Post ingressum omnium episcoporum atque consessum, vocentur deinde presbyteri quos causa probaverit introire. Nullus se inter eos ingerat diaconorum. Post hos ingrediantur diaconi probabiles, quos ordo poposcerit interequos tamen sessuros secum metropolitanus elegerit, qui utique et cum eo judicare aliquid, et definire possunt. Diacones in conspectu episcoporum stent. Deinde ingrediantur laici qui electione concilii interesse meruerint. Ingrediantur quoque notarii quos ad recitandum vel recipiendum ordo requirit. Obseratisque januis, et sedentes in diuturno silentio sacerdotes, atque cor totum habentes
Abbreviated transcription (Latin):
sub iumiore theodosio augusto quȩ nestori¬
um duas ꝑsonas in xp̃o asserentem. iusto
anathemathe condẽpnauit. ostendens ma¬
nere in duab naturis unam dñi nr̃i iħu
xp̃i ꝑsonam. Quarta. ẽ. synodus calci¬
donensis. d.c.xxx. sacerdotum sub mar
tiano pͥncipe habita. in qua euticem con¬
stantinopolitanum abbatem uerbi dei
& carnis unam naturam ꝓnuntiantem
& eius defensorem dioscorum qͦndã ale¬
xandrinum ep̃m. & ipsum rursũ nesto¬
rium cum reliquis hereticis una patrũ
sententia dampnauit. p̃dicans eadem
synodus xp̃m dm̃ sic natum de uirgine.
ut in una subsistentia & diuinȩ &e hu¬
manȩ confiteantur naturȩ. hȩ sunt ut
prediximꝰ quattuor pͥncipales &̾ uenera¬
biles synodi fidem catholicam cõplentes.
sed & si qua st̃ sunt concilia quȩ sẽi pa¬
tuor auctoritatem om̃i manent stabili¬
ta uigore.Primo quidẽ ordo ut p̾dictũ
.ẽ. de cȩlebrando concilio insertꝰ habetur.

Expanded text:
sub juniore Theodosio Augusto edita, quae Nestorisub juniore Theodosio Augusto edita, quae Nestorium duas personas in Christo asserentem, justo anathemate condemnavit, ostendens manere in duabus naturis unam Domini Jesu Christi personam. Quarta synodus Chalcedonensis DCXXX sacetiano principe habita, in qua Eutychem Constantinopolitanum abbatem Verbi Dei et carnis unam naturam pronuntiantem, et ejus defensorem Dioscorum quondam Alexandrinum episcopum, et ipsum rursum Nestorium cum reliquis haereticis una Patrum sententia praedamnavit, praedicans eadem synodus Christum Dominum sic natum de Virgine, ut in una substantia divina et humana contineantur naturae. Hae sunt, ut praediximus, quatuor principales et venerabiles synodi, fidem catholicam complectentes. Sed si qua sint concilia quae sancti Patuor auctoritatem omni manent stabilita vigore. Primo quidem ordo, ut praedictum est, de celebrando concilio insertus habetur,
Abbreviated transcription (Latin):
didunũ. & euagrium. & aliud temꝑib
agathonis pape. & constantini imꝑatorĩ
⁊iz aniis eccłus seminauert̃. Hinum mis¬
cuerunt aquȩ. & ꝓrimo potum dedert̃
euersione turbidum. & tanquã luppiag-¬
nI simulabant. mendatiũ & uerites ut
mendatiũ refutabat᷑. Posss etiã opor¬
tet licet cetera non infirment᷑ quattuor
ẽẽ. pͥncipalia concilia ex quib plenissimã
fidei doctrinam tenent eccłiȩ tam de pa¬
tris & filii & sp̃s sc̃i diuinitate quam de
predictis ailii & saluatoris nr̃i incarna¬
tione. PRior harum nicena sy nodꝰ ẽ.
blasphemia condempnata ẽ: qua ui eqͣli¬
tatem sc̃ȩ trinitatis idem arrius asserebat.
consubstantialem deo patri dĩ filiũ negans¬
idem sc̃a sy nodus ꝑ sẏmbolum definiuit.
niore constantinopoli congregata qua ma¬
dempnans : consubstantialem patri ꝙ filio
enndem ꝑaclytum demonstrauit dans¬
latius sẏmboli formam quam tota grecia

Expanded text:
Didymum, et Evagrium, et aliud temporibus Didymum, et Evagrium, et aliud temporibus Agathonis papae et Constantini imperatoris zizania Ecclesiis seminaverunt, vinum miscuerunt aquae, et proximo potum dederunt eversione turbida, et tanquam lupi agni simulabant mendacium, et veritas ut mendacium refutabatur. Nosse etiam oportet licet certa non infirmentur quatuor esse principalia concilia ex quibus plenissimam fidei doctrinam tenent Ecclesiae, tam de Patris, et Filii, et Spiritus sancti divinitate, quam de praedicti Filii et Salvatoris nostri incarnatione. Prior harum Nicaena synodus estblasphemia condemnata, qua inaequalitatem sanctae Trinitatis idem Arius asserebat, consubstantialem Deo Patri Deum Filium eadem sancta synodus per Symbolum definivit. niore Constantinopoli congregata, quae Mademnans, consubstantialem Patri et Filio Spiritum sanctum demonstravit: dans symboli formam, quam tota Graecor
Abbreviated transcription (Latin):
luna nata fuerit. in quolibet medio spacio
ꝑ hibet facere initium primi mensis.xiiii.
lebrare conscripsit. Et si die dñico luna
.XIIII. eiusdem mensis . id.ẽ. pͥmi mensis eue¬
nerit. ipsa ebdomada transmissa ad alterũ
diem dñicũ pascha sine dubio celebrare
conscripsit. His &e aliis quam płimis exẽplis
patet plura ẽẽ quam .xx. niceni concilii
capła & ueram eẽ. predictam uili papę
epłam. Nobis autem quidã ẽ consortio
fr̃m̃ nr̃orum orientales testati sunt. se ui¬
disse concilium nicenũ habens potiorẽ
IIͭI. eu angłioꝵ magnitudinem. continens
in se sessiones ep̃orum & introductiones
iudiciaq querimoniarũ atq definitiones
& constitutiones. nec non & subscͥptiones
eorum. Ad ciuꝰ similitudinem magnum
calcedonense conciliũ conscriptum ẽẽ. cõ¬
firmauert̃. & demum alia constantinopo¬
li edita. unum uidelicet sub iustimano
imꝑatore contra dĩ impugnatores. origenẽ.

Expanded text:
luna nata fuerit in quolibet medio spatio, luna nata fuerit in quolibet medio spatio, perhibet facere initium primi mensis, quartacelebrare conscripsit, et si die Dominico luna XIII ejusdem mensis, id est primi mensis, evenerit ipsa hebdomada transmissa in alterum diem Dominicum, Pascha sine dubio celebrare conscripsit. His et aliis quamplurimis exemplis patet plura esse quam viginti Nicaeni concilii capitula, et veram esse praedictam Julii papae epistolam. Nobis autem quidam e consortio fratrum nostrorum Orientales testati sunt se vidisse concilium Nicaenum habens potiorem quatuor Evangeliorum magnitudinem, continens in se sessiones episcoporum, et introductiones, judiciaque querimoniarum, atque definitiones et constitutiones, necnon et subscriptiones eorum. Ad cujus similitudinem magnum Chalcedonense concilium conscriptum esse confirmaverunt, et demum alia Constantinopoli condita, unum videlicet sub Justiniano imperatore, contra Dei impugnatores Origenem,
Abbreviated transcription (Latin):
eius dem synodi. eẽ. debere legimꝰ. quam
epłam in suo ordine inter cętera decre¬
ta apłicorum posuimꝰ. hec scrutantib
&e eunctis nosse uolentib rimandã. Nã
qđ plura quam.xx. capitula sint nice¬
ni concilii. in multis inuenit᷑ locis. Le¬
git᷑ enim in constantinopolitano con¬
cilio ita manifestum ẽ. qđ illa quȩ sũt
ꝑ unam quamq ꝓuintiam ipsius ꝓuin¬
tiȩ synodus dispenset. sicut niceno con¬
stat decretum. ẽẽ. concilio. legitur & in
epła in nocentii pape uictricio rotama¬
gensi ep̃o directa ita. Si quę causę uł
contentiones int̾̃ clericos uł laicos uel
int̾ cdericos tam maioris ordinis quã etiã
in ferioris fuerint exorte. Placuit ut se
ae̾ rłiqͣ. Sc̃ẽ etiam memorie theophilus
alexandrinus ep̃s suis in epłis memi¬
nit in concilio niceno statirtum ẽẽ. ut
ab.UiII. idus mareũ usq in diem nonas
aprilis dieb scilicet .xx. UIII. qualiseumq

Expanded text:
 capitula ejusdem synodi esse debere legimus. Quam  capitula ejusdem synodi esse debere legimus. Quam epistolam in suo ordine inter caetera decreta apostolicorum posuimus, haec scrutantibus et cunctis nosse volentibus rimandam. Nam quod plura quam viginti capitula sint Nicaeni concilii, in multis invenitur locis. Legitur enim in Constantinopolitano concilio ita: « Manifestum est quod illa quae sunt per unamquamque provinciam ipsius provinciae synodus dispenset, sicut Nicaeno constat decretum esse concilio. » Legitur et in epistola Innocentii papae Victricio Rothomagensi episcopo directa, ita: « Si quae causae vel contentiones inter clericos et laicos, vel inter clericos tam majoris ordinis quam etinferioris fuerint exortae, congregatis s» et reliqua. Sanctae etiam memoriae Theophilus Alexandrinus episcopus suis in epistolis meminit in concilio Nicaeno statutum esse ut ab VIII Idus Martii usque in idem Nonas Aprilis, diebus scilicet 28, qualiscunque
Abbreviated transcription (Latin):
sicut᷑ cum uno telo aut duob inimicũ
uincimꝰ.sic cum una aut duab senten¬
tuis auctoritate plenis ęmulum suꝑamꝰ.
Si enim de mulierib & secłarib homini¬
bus hȩc constituta st̃. multomagis ȩccła¬
sticis uiris & sacerdotib sunt concessa.
H ec eadem uero & ecclesiastica iura uibẽt
&e scli leges p̃cipiunt. similit̾ accusato¬
res & accusationes quas scłi leges ꝓhi¬
bent. canonica funditꝰ repellit auctori¬
tas. Synodorum uͦ congregandarũ auc¬
toritas apłice sedi priuata cõmissa. ẽ.
potestate. nec ullam sẏnodum ratã. eẽ.
legimus quȩ eius non fuerit auctoritate
congregata uł fulta. hȩc canonica testa¬
tur auctoritas. hec historia eccłastiea
roborat. hec scĩ patres confirmant.
me inciꝑe & ꝑficere coegistis & cunc¬
tos reliquos dnĩ sacerdotes oportet. qđ
plura quam illa .xx. capitula quȩ apd̾
nos habentur niceni s nodi reperimꝰ.

Expanded text:
sicut cum uno telo aut duobus inimicum sicut cum uno telo aut duobus inimicum vincimus, sic cum una aut duabus sententiis auctoritate plenis aemulum superamus. Si enim de mulieribus et saecularibus hominibus haec constituta sunt, multo magis ecclesiasticis viris et sacerdotibus sunt concessa Haec eadem vero ecclesiastica jura jubent et saeculi leges praecipiunt. Similiter accusatores et accusationes, quas saeculi leges prohibent, canonica funditus repellit auctoritas. Synodorum vero congregandarum auctoritas apostolicae sedi privata commissa est potestate, nec ullam synodum ratam esse legimus, quae ejus non fuerit auctoritate congregata vel fulta. Haec canonica testatur auctoritas, haec historia ecclesiastica roborat, haec sancti Patres confirmant. me incipere, et perficere coegistis, et cunctos reliquos Domini sacerdotes oportet, quod plura quam illa viginti capitula quae apud nos habentur Nicaenae synodi reperimus,
Abbreviated transcription (Latin):
prauas emulationes multarũ ȩccła¬
rum statum fuisse turbatũ. plurimos¬
q fr̃es iniuste sedib suis pulsos & in
adhibeatur medicina iusticię. nec qͥs¬
quam ita careat ꝓpriis. ut alt̾ utatur
alienis. Quem ita errorem om̃s relinqͣnt.
ut nenm quidam ꝑire honor debeat.
sed priorib ep̃is cum om̃i priuilegio
suo ius ꝓpͥum reformetur eadem &ꝰ an¬
tiqui apłici. qui fuerunt ante syno
dum nicenam sauxer̃t. Cadem sy nodꝰ
que habita ẽ. in lamsa sub ualentini¬
ano loquit᷑. eadem plurime romane
synodus testant᷑. eadem papa simacus
tulimus. Si quis aut̃ hec plenius scire
& legere uoluerit: suis in auctoritatib
inuenire oẽ legere plenit̾ poterit. No¬
Nobis uero hȩc in prefaciuncula ista
sufficiunt. & sicut militi ex multis
armis illa sufficiunt que ferre conguẽ¬
t̃ suꝑ se poterit: sic nobis de multis
sententiis una aut duȩ. uł qͣntũ tunc¬
temꝑis necesse fuerit sufficiunt. qm̃

Expanded text:
pravas aemulationes multarum ecclesiapravas aemulationes multarum ecclesiarum statum fuisse turbatum, plurimosque fratres injuste sedibus suis pulsos, et in adhibeatur medicina justitiae, ne quisquam ita careat propriis, ut alter utatur alienis. Quem ita errorem omnes relinquant, ut nemini quidem perire honor debeat, sed prioribus episcopis cum omni privilegio suo jus proprium reformetur. » 6. Eadem et antiqui Apostolici, qui fuedum Nicaenam sanxerunt. Eadem synodus quae habita est in Larissa sub Valeriano loquitur. Eadem plurimae Romanae synodi testantur, eadem papa Symmachutulimus. Si quis autem haec plenius scire et legere voluerit, suis in auctoribus invenire et legere pleniter poterit. Nobis vero hac in praefatiuncula ista sufficiant. Et sicut militi ex multis armis illa sufficiunt quae ferre congruenter super se poterit, sic nobis de multis sententiis una, aut duae, vel quantum tunc necesse fuerit, sufficiunt, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
honorib sediq ꝓpͥe regłariter restitutꝰ
eiꝰ multo temꝑe libere potiatur hono¬
re. uixta canonicam accusari. uocari.
uadicari. aut dampnari institutionẽ
sebio cesariensi ep̃o confecta de muli¬
ere quadam que ꝓ castitate amarito
accus abit᷑: ait. ꝑ receptum uł inditũ
ẽ. ab imꝑatore lege lata ut pͥmo ꝑmit¬
teretur ei rem familiarem libere duu¬
tius ordinare. tum deinde respondere
obiectis. Hȩc om̃s leges tam ecełastice
quam & uulgares publice p̃cipiunt.
horum uͦ conemnentia si om̃ia poneren¬
tur ante deficeret dies quam horum
Ex plurib tam̃ aliqua hie ad ꝓuocati¬
onem aliorum inserere uidicauimꝰ
Ait nanq sc̃s leo romane eccłie anti¬
stes in epła caleidonensi coneilio mis¬
sa cuiꝰ initium. ẽ. Leo ep̃s synodo całi¬
donensi. Optaueram quidem dilectis¬
simi. & rłqͣ. In qua int̾ cetera siete¬
statur dicens. Quia uͦ ñ ignoramꝰ per

Expanded text:
honoribus, sedique propriae regulariter restitutus, honoribus, sedique propriae regulariter restitutus, ejus multo tempore libere potiatur honore, juxta cjudicari aut damnari institutionem sebio Caesariensi episcopo confecta, de muliere quadam quae pro castitate a marito accusabatur ait: « Praeceptum, vel interdictum est ab imperatore lege lata, ut primo permitteretur ei rem familiarem libere dtius ordinare, tum deinde responderet objectis. 4. Haec omnes leges tam ecclesiasticae, quam et vulgares, publicaeque praecipiunt. Horum vero concinnantia si omnia ponerentur, ante deficeret dies, et Et pluribus tamen aliqua hic ad provocationem aliorum inserere judicavimus. 5. Ait namque sanctus Leo, Romanae ecclesiae antistes, in epistola Chalcedonensi consa, cujus initium est: « Leo episcopus synodo Chalcedonensi. Optaveram quidem, dilectissimi, » et caetera. In qua inter caetera sic tesa: « Quia vero non ignoramus per
Abbreviated transcription (Latin):
coact̾a atq digesta oe scĩ p̃sules pat̾ins
instituantur regulis & obedientes ȩccłie
ministri popłi spũalib imbuant᷑ exẽplis:
ne malorum hominum prauitatib deci¬
piantur. Alulti enim prauitate & cupi¬
ditate depressi accusantes sacerdotes op¬
presserunt. ideo sc̃i patres leges compo¬
suert̃ quas scõs canones appellauerunt.
Multi ergo idcͥco alios accusant. ut se ꝑ
eos excusent: aut eorum bonis ditent᷑.
Pleriq uero boni xp̃iani ꝓpterea tacent.¬
& portant aliorum peccata quȩ noue¬
runt. quia documentis sepe deserunt᷑¬
sticis ꝓbare possunt. qm̃ licet uera sint
quȩdam. non tam̃ iudicib eredenda sunt
nisi quȩ certis indicuis demonstrant᷑.¬
nͥ quȩ iudiciario ordine publicantur.
Nullus enim qui suis. ẽ. reb expoliatus. aut
a sede ꝓpͥa ui aut terrore pulsus. ante
quam om̃ia sibi ablata ei legib restitu¬
antur. & ipse pacifice dui suis fruat᷑

Expanded text:
coacta atque digesta et sancti praesules paternis coacta atque digesta et sancti praesules paternis instituantur regulis, et obedientes Ecclesiae ministri vel populi spiritualibus imbuantur exemplis, et non malorum hominum pravitatibus decipiantur. Multi enim, pravitate et cupiditate depressi, accusantes sacerdotes oppresserunt. Ideo sancti Patres leges constituerunt quas sanctos canones appellaverunt. Multi ergo idcirco alios accusant, ut se per illos excusent, aut eorum bonis ditentur. Plerique vero boni Christiani propterea tacent, et portant aliorum peccata quae noverunt, quia documentis saepe deseruntusticis probare non possint. Quamvis enim vera sint quaedam, non tamen judici facile credenda sunt, nisi certis indiciis demonstrentnisi quae judiciario ordine publicantur. Nullus enim qui suis rebus est spoliatus, aut a sede propria vi aut terrquam omnia sibi ablata ei legibus restituantur, et ipse pacifice diu suis fruatur
Abbreviated transcription (Latin):
qđ iusto canonicoq atq sapientissimo
consilio iudicauerint. Deniq ꝓpt̃ eorũ
auctoritatem cȩteris conciliis p̃posuimꝰ
canones qui dicunt᷑ apłoꝵ. licet a qͥb dã
apocrifi dicantur. qm̃ plures eos recipiũt
& scĩ patres eorum sententias s nodali au¬
ctoritate roborauert̃: & inter canomeas
posuert᷑ constitutiones. Deinde quarũdã
modum uͦ niceam sy nodum constitui¬
mꝰ ꝓpt̾ auctoritatem eiusdẽ magni con¬
cilii. Deinceps diuersorum coneiliorũ gir¬
corum ac latinorum siue que antea seu
quȩ post modum facta sunt sub ordine
numerorum ac temꝑm capitulis suis di¬
stincte sub huiꝰ uoluminis aspectu loca¬
uimꝰ. Subitientes etiam reliqua decreta
p̃sulum romanorum usq ad scm̃ grego¬
rium & quasdam ȩpłas ipsius in quib
ꝓ culmine sedis apłice non impar con¬
ciliorum extat auctoritas. quattinꝰ eccłta¬
stici ordinis disciplina in unũ a nobis

Expanded text:
quod justo canonicoque atque sapientissimo quod justo canonicoque atque sapientissimo consilio judicaverint. Denique propter eorum auctcanones, qui dicuntur apostolorum, licet a quibusdam apocryphi dicantur, quoniam plures eos recipiunt, et sancti Patres eorum sententias synodali auctoritate roboraverunt, et inter canonicas posuerunt constitutiones. Deinde quarumdam modum vero Nicaenam synodum constituimus propter auctoritatem ejusdem magni concilii. Deinceps diversorum conciliorum Graecorum et Latinorum, sive quae antea, seu quae postmodum facta sunt, sub ordine numerorum ac temporum capitulis suis distincta sub hujus voluminis aspectu locamus, subjicientes etiam reliqua decreta praesulum Romanorum usque ad sanctum Gregorium, et quasdam epistolas ipsius in quibus pro culmine sedis apostolicae non impar conciliorum exstat auctoritas, quatenus ecclesiastici ordinis disciplina in unum a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
latine regula ñcupat᷑. Regula autẽ dicta
qđ recte ducit. nec aliquando aliorsũ tͣhit.
Alĩi dixert̃ regulam dictam. uł qđ regat uł
qđ normam recte uiuendi p̃beat. siue
qđ distortum. prauumq qͥd corrigat. Sy¬
nodum ex greco int̃pretari comitatũ uel
coetum. Conciliũ uͦ nom̃ tractũ ex cõmu¬
m intentione eo qđ in unũ dirigant om̃s¬
mentis obtutum. Cilia enim ocłoꝵ sunt.
unde & qͥ sibimet dissentiunt ñ agunt
concilium. quia ñ sentiunt unum. Cętus
uͦ conuentꝰ ẽ. uł congregatio a qͦ eundo id
ẽ conueniendo in unum. unde & conuẽ¬
tus ẽ mincupatꝰ qđ ibi om̃s conueniunt¬
sicut cȩtus uł concilium societas ẽ. multo¬
rũ in unum. In pͥncipio uͦ uoluminis
huiꝰ qualit̃ concilium apud nos cęlebrat᷑
posunmꝰ. ut qui nr̃m ordinem sequi uolu¬
erint. sciant qualiter hoc agere debeant.
Qui autẽ hoc agere meliꝰ elegerint. faciãt

Expanded text:
Latine regula nuncupatur. Regula autem dicta Latine regula nuncupatur. Regula autem dicta quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam vel quod regat, vel quod normam vivendi praebeat, sive quod distortum pravumque quid corrigat. Synodum autem ex Graeco interpretari comitatum vel coelum. Concilium vero nomen tractum ex communi intentione, eo quod in unum omnes dirigant mentis obtutum. Cilia enim oculorum sunt. Unde et qui sibimet dissentiunt, non agunt concilium, quia non sentiunt unum. Coetus vero conventus est, vel congregatio a coeundo, id est conveniendo in unum, unde et conventus ecoetus vel concilium a societate multorum in unum. In principio vero voluminis hujus qualiter concilium apud nos celebratur posuimus, ut qui nostrum ordinem sequi voluerint, sciant qualiter hoc agere debeant. Qui autem hoc agere melius elegerint, faciant
Abbreviated transcription (Latin):
quã reliqͥs seruis dĩ canonũ sententias
colligere. & in uno uolumine redigere.
& de multis unum facere sed hoc me op¬
pido conturbat. qđ diuerse int̃pretati¬
ones uarias sententias faciunt. & licet
unus sit sensus. diuersȩ tam̃ st̃ senten¬
tiȩ & alie longiores. alie breuiores. Ea
uͦ concilia quȩ greco sunt edita stilo.
ampliꝰ quam triplicit̃ aut quadrupli¬
cit̃. interp̃tata atͥq conscͥpta reꝑimus.
Qđ si ueritas ẽ. querenda. ẽ plurib gre¬
corum sequam᷑ stilum. eoꝵq imitemur
dictiones atq exemplaria. Sin minꝰ: ipsi
dicant atq exponant. quib tot sunt exẽ¬
plaria. quot codices. Nobis tam̃ uidetur
cum in nr̃o discrepauerint sermone. ut
unitas & ueritas ab ipsis querenda sit qͦrũ
lingua edita eẽ. noscuntur. quod & nos fe¬
cimus & sicut a ueris eorum reperimꝰ ma¬
gistris. in uolumine cui hȩc p̃ponit̾. p̃fatiũ¬
cula inserere curauimꝰ. Canon autẽ grece:

Expanded text:
quam reliquis servis Christi canonum sententias quam reliquis servis Christi canonum sententias colligere, et in uno volumine redigere, et de multis unum facere. Sed hoc oppido conturbat, quod diversae interpretationes varias sententias faciunt, et licet unus sit sensus, diversae tamen sunt sententiae, et aliae longiores, aliae breviores. Ea vero concilia quae Graeco sunt edita stylo, amplius quam tripliciter aut quadrupliciter interpretata atque conscripta reperimus. Quod si veritas est quaerenda e pluribus, Graecorum sequamur stylum, eorumque imitemur dictiones atque exemplaria; sin minus, ipsi dicant atque exponant quibus tot sunt exemplaria quot codices. Nobis tamen videtur, cum in nostro discrepaverint sermone, ut unitas, et veritas ab ipsis quaerenda sit, quorum lingua edita esse noscuntur. Quod et nos fecimus, et sicut a veris eorum reperimus magistris, in volumine cui haec praeponitur praefatiuncula inserere curavimus. Canon autem Graece,
Abbreviated transcription (Latin):
um. id.ẽ. benainu. Ciuitas aturensiũ.
Ciuitas uasatica. Ciuitas tussa. ubi castrũ
bogorra. Ciuitas ellonorensiũ. Ciuitas elo¬
saticum. PROUINTIE NARBONCESIŨ.
.I. habet euit̾ numero.u.iii. MeT Ropo¬
lis ciuitas narbonensiũ. Ciuitas tolosati¬
um. id.ẽ. tolosa. Qiuit̾ beternensiũ. Ciui¬
tas agatensiũ. Ciuitas neumasensiũ. Ci¬
uitas magolonensiũ. Ciuitas lutetensiũ.
id.ẽ. lateua castrũ. Castrum utiense id. ẽ.
astituecensi. PROUINTIA NARDONEN¬
Metropolis ciuitas aquensiũ. Ciuitas
Ciuitas foro uiliensis. Ciuitas uappensen¬
tium. Cuirgas segesteriorũ. Ciuitas anti
politana PROUINTia alpium mariti¬
polis ciuitas ebrodonensiũ. Cuitas dini¬
ensium. dina. Ciuitas rigomagensium.
Ciuitas sollinensiũ. Ciuitas saniciensiũ.
id.ẽ. sanesio. Ciuitas glannatena. Ciuitas
caelemensiũ. Ciuitas uinsiciensiũ. id. ẽ.
xp̃i lectori conseruo suo & parens in dño
fidei salutem. Compellor a multis tã ep̃ts

Expanded text:
um, id est Benamu. civitas Aturensium. um, id est Benamu. civitas Aturensium. civitas Vesatica. civitas Tussa, id est castrum Bigorra. civitas Elloronensium. civitas Basaticum. Provincia Narbonensium I habet civitates num. VIII. Metropolis civitas Narbonensium. civitas Tolosatium, id est Tolosa. civitas Beternensium. civitas Agathensium. civitas Neumasensium. civitas Magalonensium. civitas Lutevensium, id est Loteva castrum. castrum Utiense, id est Astituecense . Provincia Narbonenmetropolis ciuitas Aquensium ciuitas ciuitas Foroiuliensium ciuitas Vappincensium ciuitas Segesteriorum ciupolitana. Provincia Alpium maritip. civitas Ebrodonnensium. civitas Diniensium, idest Dina. civitas Rigomagensium. civitas Solmensium. civitas Saniciensium, id est Senasio. civitas Glannatena. civitas Celemensium. civitas Vinsiciensium, id est ti lectori conservo suo et parenti in Domino fideli salutem. Compellor a multis tam episcopis
Abbreviated transcription (Latin):
bet ciuit̃ num̃ .xiiii. Metropolis
ciuitas uiennensiũ. Ciuitas genna¬
uensium. Ciuitas gratianopolitana.
uitas detensiũ. Ciuitas ualentiano¬
rũ. Ciuitas tricastrinorũ. Ciuitas
uasionensium. Qiuitas aurasicoꝵ.
Ciuitas cabellicorũ. suittas auenni¬
corũ. Ciuitas arclatensiũ. Ciuitas ca¬
pentoratensium. nunc umclaus¬
ca. Ciuitas massiliensiũ. P rouin¬
U.III. Metropolis eiuitas bituricũ.
Ciuitas auernorũ. Ciuitas rotenorũ.
Ciuitas albigensiũ. Ciuitas cadoreoꝵ.
Ciuitas lemouicum. Ciuitas gabalũ.
Ciuitas uallauorũ. P RoyINT acyi¬
tanica.ii. habet ciuitates numo
UII.M eT Ropolis ciuitas burdega¬
lensium. Ciuttas agennensiũ. Cuu¬
tas ecolisnensiũ. Ciuitas santonũ.
Ciuitas pictauorũ. Ciuitas petrago¬
riorum. Prouint̾ nouẽ Popu-¬
lana. habłt ciuitꝰ Num̃ .xii. Me¬
tropolis eiuitas ausciorũ. Cuutas
aquensium. Ciuitas lactoratiũ. Ciuitas
comienarũ. Ciuitas consuranoꝵ. Ciuitas
boatium. qđ ẽ. bouis. Ciuitas beranensi¬

Expanded text:
 ciuitates n. xiiii: metropolis ciuitas Viennensium ciuitas Genauensium ciuitas Gratianopolitana vitas Detensium. civitas Valentianorum. civitas Tricastinorum. civitas Vasionensium. civitas Aurasicorum. civitas Cabellicorum. civitas Avennicorum. civitas Arelatensium. civitas Capentoratensium, nunc Vinclausca. civitas Massiliensium . Provinnum. VIII. Metropolis civitas Bituricum. civitas Arvennorum. civitas Rotenorum. civitas Albigensium. civitas Cadorcorum. civitas Lemovicum. civitas Gabalum. civitas Vallanorum. Provincia Aquitanica II habet civit. num. VI. Metropolis civitas Burdegalensium. civitas Agennensium. civitas Egolismensium. civitas Santonum. civitas Pictavorum. civitas Petrogoriorum. Provincia Novempopulana habet civitates XII. Metropolis civitas Ausciorum. civitas Aquensium. civitas Lactoratium. civitas Convenarum. civitas Consuranorum. civitas Boatium, que est Bovis. civitas Berannensi
Abbreviated transcription (Latin):
iue deo suie
aliquo legitimo imꝑio iubente
gerenda bella suscipiunt᷑ a bonis. cum
nec rerum humanarum ordine inue¬
niuntur. uͥ eos tale aliquid uł iubente
uł in talib obedire. ordo ipse constring̃.
Alioquin ioħs cum ad eum baptirandi¬
milites uenirent dicentes. & nos quid
faciemꝰ : Responderet eis. arma labicite.
ꝓsternite neminem. S qr scieb at eos eũ.
hec militando facere ñ ẽẽ homicidaᷤᷤ
s ministros legis & ñ ultores inui.¬
riarum suarum. s salutis publice
defensores. respondit eis neminẽ con
cusseritis nulli calũpniã feceritis
sufficiat uobis stipendium ur̃m.¬

Expanded text:
ive Deo sive liquo legitimo imperio jubente, bella gerenda suscipiuntur a bonis cum in eo rerum humanarum ordine inveniuntur, ubi eos tale aliquid vel jubere, vel in talibus obedire ordo juste ipse constringit. Alioquin Joannes cum ad eum baptimilites venirent dicentes: Et nos quid faciemus? responderet eis, Arma abjicite,  percutite, prosternite neminem. Sed quia sciebat eos cum haec militando facerent, non esse homicidas, sed ministros legis, et non ultores injuriarum suarum, sed salutis publicae defensores, respocusseritis, nulli calumniam feceritis, sufficiat uobis stipendium uest
Abbreviated transcription (Latin):
abcMys in lege dñi mandatum.
ñ auguremini. & in deuteronomio.
Nemo sit qui ariolos sciscitet᷑. uł sõnia
obseruet. uł auguria intendat. tẽ
nemo sit malesicus nec incantator. nec
nentur. ¶tẽ de arborib uł petris. uł fon¬
tib ubi aliqui stulti luminaria. uł aliqͦs
obseruationes faciunt. om̃ino mandamꝰ.
ut iste pessimꝰ usus. & dõ execrabilis ubi¬
cũq inuenitur. tollatur & destruat᷑.¬
t epĩ diligenter discutiant ayi.¬
ꝑ suas parrochias prb̃oꝵ fides. bap¬
tisma catholicũ. & missarũ cęlebratio¬
nes. ut fidem rectam teneant. & baptis¬
ma catholicũ obseruent. & missarũ p̃¬
ces bene intelligant. oe̾ ut psalmi digne
scd̾m diuisiones uersuũ modulent᷑. de
dñicam orationẽ ipsi intelligant. &õib
p̃dicent intelligenda. ut qͥsq sciat quid
petat adõ. & ut gła patri cũ honore
apud om̃s cantet᷑. & ipse sacerdos cum
prbis.& dia conib ut arma ñ portent
s magis confidant in defensione dĩ. qͣm¬

Expanded text:
abemus in lege Domini mandatum: Non auguriamini; et in deuteronomio: Nemo sit, qui ariolos sciscitetur, vel somnia observet, vel auguria intendat. Item: Nemo sit maleficus, nec incantator, nec nentur. Item de arboribus vel petris vel fontibus, ubi aliqui stulti luminaria vel alias observationes faciunt omnino mandamus, ut iste pessimus usus et Deo exsecrabilis ubicumque invenitur, tollatur et destruatpi diligenter discutiant per suas parrochias presbyterorum fidem, baptisma catholicum, et missarum celebrationes, ut fidem rectam teneant, et baptisma catholicum observent, et missarum preces bene intellegant, et ut psalmi digne secundum divisiones versuum modulentur, et dominicam orationem ipsi intellegant et omnibus praedicent intellegendam, ut quisque sciat quid petat a Deo. Et ut Gloria Patri cum omni honore apud omnes cantetur; et ipse sacerdos cum presbyteris et diaconibus, ut arma non portent, sed magis confidant in defensione Dei q
Abbreviated transcription (Latin):
qui se uoto monasticę uitȩ constrin¬
xerint monachi & regłarit̾ om̃imodis
tum ẽ: Uota ur̃a reddite dño dõ uro.
Et iterũ. Melius ẽ. ñ uouere. qͣm uoue¬
re & non reddere. Et ut ad monaste¬
ria uenientes scđ regłarem ordinem
pͥmo impulsatorio ꝓbentur. & sic reci¬
piant᷑. Et qui ex scłari habitu in mona¬
steria uenunt. non statĩ foras ad mi¬
nisteria monasterii mittantur: anteqͣ
intus uene erudiantur. & ut monã¬
chi ad scłaria placita non eant. Sim¬
liter qui ad clericatũ accedunt. qd̾ noᷤ
nominamꝰ canonicã uitã. uolumꝰ ut

Expanded text:
constrinxerunt, monachice et regulariter omnimodis tum est: Vota vestra reddite domino Deo vestro. Et iterum: Melius est non vovere, quam vovere et non reddere. Et ut ad monasteria venientes, secundum regularem ordinem primo in pulsatorio probentur, et sic accipiantur. Et qui ex seculari habitu in monasteria veniunt, non statim foras ad ministeria monasterii mittantur, antequam intus bene erudiantur. Et ut monachi ad secularia placita non vadant. Similiter qui ad clericatum accedunt, quod nos nominamus canonicam vitam, volumus ut
Abbreviated transcription (Latin):
accepta custodiat᷑. Ungitur tẽ pectus
illiꝰ de oleo sc̃ificato. cum inuocatione
imici in eo resideant. s in fide sc̃ę trini¬
tatis mens eiꝰ confortet᷑. Ungit᷑ & inter
scapulas de eodem oleo: ut undiq mu¬
niat᷑. & ad bona oꝑa facienda ꝑ dĩ gr̃am
roboretur.

Expanded text:
accepta custodiatur, ungitur illius ctus de oleo sanctificato, cum invocatione imici in eo resideant, sed in fide sanctae Trinitatis mens ejus confortetur; ungitur et inter scapulas de eodem oleo ut undique muniatur et ad bona opera facienda per Dei gratiam roboretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Icuiꝰ q eccłiȩ possunt fieri. sic̃ in hac
latus nr̃i exhibemꝰ ȩccłia. sollempnia fieri
cemprobat᷑.¬
ostquã se baptirandꝰ ꝑ confessionem
uerȩ sidĩ in alteriꝰ cõmendauerit
anium. & ꝑ abrenuntiationẽ a prioris
possessoris se alienauerit seruitio: ex sussta¬
cur ab eo seua potestas. ut ꝑ pium sac̾dotis
ministerium spui sc̃o cedat fugiens sp̃s ma¬
lignus¬
paruuli & exsuffiant᷑ & exorcitant᷑.
ut pellat᷑ ab eis diaboli potestas. inimica. quȩ
decipit hominem: ut possideret homines.
Non gͦ creatura dĩ infantib exorcizat᷑. aut
exsufflat᷑: sed ille quo sunt. qui sub pecca¬
to nascuntur:¬
sc̃ȩ cruẽis. tam in fronte quam
intorde. ut ipse apostata diabolꝰ in irase
suo pͥstino suę in temptationis cognos¬
cens signum. iam s̃ deinceps sciat illud
ut fiat cathecuminus:
Unc datur baptirando sal benedictum

Expanded text:
cujusque Ecclesiae possunt fieri sicut in hac latus nostri exhibemus, solemniter fieri comprobar confessionem verae fidei in alterius commendaverit dominium, et per abrenuntiationem prioris possessoris se alienaverit servitio, exsufflatur ab eo saeva potestas, ut per pium sacerdotis mysterium Spiritui sancto cedat fugiens splignusparvuli et exsufflantur et exorcizantur ut pellatur ab eis diaboli potestas inimica, quae decepit hominem, ut possideret homines. Non ergo creatura Dei in infantibus exorcizatur aut exsufflantur, sed ille sub quo sunt qui sub peccato nascuntursanctae crucis tam in fronte quam in corde, ut ipse apostata diabolus, in vase suo pristino suae interemptionis cognoscens signum, jam sibi deinceps sciat illud ut fiat catechumenus. Tunc datur ei sal benedictum
Abbreviated transcription (Latin):
si uolunt. Si aut̃ noluerint ẽẽ iusti qui
in cathedra moysi sedent: securꝰ me fecit.
magist meus. de quo sp̃s sc̃s dicit. hic ẽ. qui
baptizat. Item. Quos baptizauit uidas: xp̃c
baptizauit. Si quis gͦ baptirauit ebriꝰ. qͦs
ulterum. ebriosum. homicidam. qr colũbã
attendo: ꝑ quam mͥ dicit᷑. hic ẽ qui bap¬
tirat. Item. homicida dedit xp̃i qd̾ sacra¬

Expanded text:
si volunt, si autem noluerunt esse justi qui si volunt, si autem noluerunt esse justi qui in cathedra Moysi sedent, securum me fecit magister meus, de quo Spiritus ejus dicit: hic est qui baptizat, item: quos baptizavit Judas, Christus baptizavit. Si ergo quos baptizavit ebriosus, quos ulterum, non ebriosum, non homicidam, quia columbam attendo, per quam mihi dicitur: Hic est qui baptizat . Item. Homicida dedit baptismum Chr
Abbreviated transcription (Latin):
.s. qui in nomine patͥs ⁊ filii &e sp̃s sc̃i
baptirant. & eccłie catholicȩ: tam̃ qͥa
foris ȩccłam baptizant᷑. ñ sumunt bap¬
tisma ad salutem. sed ad ꝑniciem. hn¬
tes formam sacram̃ti. uirtutem aut̃
eiꝰ abnegantes.¬
nescitis utrum xp̾iano an paga¬
no. multos in patria nr̃a baptizatos
ꝑonit sc̃s ambrosiꝰ.
um sit aliꝰ alio melior: ñ ẽ melior
Gaptismꝰ qui ꝑ meliorem dat᷑: nullo mͦ
ẽ malꝰ. qui etiam ꝑ inalum dr̃. Quando
idẽ baptismꝰ dat᷑. & idõ ꝑ ministros
dispes: dei munus equale ẽ. qr ñ illoꝵ.s eiꝰ ÷¬
aptismꝰ tał ẽ
qualis ille: in cuius potestate dat᷑: non
qualis ÷ ille. ꝑ cuiꝰ ministerium dat᷑. Item.
Qd nouerat ioħs baptista : dñm. Qa ñ noue¬
rat: Potestatem baptismi dñici. in nullũ
hominem transituram: s misteriũ plane
transiturũ. Potestat̾e a dño in neminem: s
ministerium in bonos. & in malos. Itẽ. Ego
dico: & nos dicimꝰ om̃s: quia iustos oportet

Expanded text:
omin Patris et Filii et Spiritus sancti baptizant, et Ecclesiae catholicae, tamen qui foris Ecclesiam baptizantur, non sumunt baptismum ad salutem, sed ad perniciem; habentes formam sacramenti, virtutem autem ejus abnegantesnescitis utrum Christiano, an pagano, multos in patria vestra baptizatos ponit Ambrosius cum sit alius alio melior, non est melior baptismus qui per meliorem datur, nullo modo est malus qui etiam per malum datur quando idem baptisma dat; et ideo per ministros dispares Dei munus aequale est, quia non illorum, sed aptismus talis est qualis est ille in cujus potestate datur, non qualis est ille per cujus ministerium datur. Item, quid noverat Baptista Dominum. Quid non noverat potestatem baptismi Dominici in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum. Potestatem a Domino in neminem, sed ministerium in bonos et in malos. Item: Ego dico, et nos dicimus omnes, quia justos oportet
Abbreviated transcription (Latin):
itẽ exorenati diabolus ut nequi¬
tiam cognoscens: iustũ suꝑ se dei iudiciũ
timens. recedat ab homine. nec iam conten¬
dat eum arte sua subuertere. ne baptis.¬
mũ consequat᷑. s mag̃ honorem deo crea¬
tori suo exhibens: reddat opꝰ creatori suo dõ.

Expanded text:
um exorcizatur diabolus, ut suam nequitiam cognoscens, et justum super se Dei judicium timens recedat ab homine, nec jam contendat eum arte sua subvertere, ne baptismum consequatur, sed magis honorem Deo creatori suo exhibens reddat opus Deo factori suo.
Abbreviated transcription (Latin):
ad iudeos. ac dicente. Agite penitentiã ꝙꝰ
baptizet᷑ unusqͥsq ur̃m in nomine dñi nr̃i
Ie qͦd absit¬
longa dilatio. retro possit udeorũ
animos reuocare cum fr̃e nr̃o ep̃o loci il¬
lius. loquere ut penitentia ac abstinentia
.xl. dieb indicta: aut die dñica ut si cęle.¬
brima. fortassis festiuitas occurrerit: eos
om̃iꝑotentis dei miscd̃ia ꝓtegente baptires
Nte baptismũ
catheziz andi debet in homine preue¬
& sic ad aquas siloe misit. quia plꝰ de¬
bet baptit andꝰ fide in carnationis xp̃i in¬
strui. & sic ad baptismũ iam credulus
adinitti. ut sciat cuiꝰ gr̃ȩ in eo ẽ particeps.
& cui tam debitor fiat deinceps.
id purgationem exorcisini cathecu¬

Expanded text:
ad Judaeos ac dicente: Agite poenitentiam, et ad Judaeos ac dicente: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domini quod absitlonga dilatio retro possit Judaeorum animos revocare, cum fratre nostro episcopo loci illius, ut poenitentia ac abstinentia 40 diebus indicta, aut die Dominica, aut si celeberrima festivitas fortassis occurrerit, eos omnipotentis Dei misericordia protegente baptizesnte baptismum catechizandi debet hominem praeveet sic ad aquas Siloe misit, quia prius debet baptizandus fide incarnationis Christi instrui, et sic ad baptismum jam credulus admitti, ut sciat, cujus gratiae in eo est particeps, et cui jam debitor fiat deinceps.ad purgationem exorcismi catechu
Abbreviated transcription (Latin):
dño ĩꝑtitum atq donatum: baptisinũ
equalit̃. Nec equali prudentia st̃ om̃s p̃¬
diti. &̾ in ȩuangłizando aliꝰ alio meliꝰ oꝑa¬
tur. & idõ dici potest aliꝰ alio doctior. in
ipsa doctrina salutari. aliꝰ aut̃ alio maiꝰ
minꝰue baptizatꝰ dici ñ potest. siue ab in¬
feriore. siue a maiore baptiretur:
Catis ostendimꝰ ad
Ibaptismum qui u̾bis ȩuanglicis conse¬
c̾rat᷑. ñ ꝑtinere cuiꝰquã uł dantis uł accipi¬
entis errorem. siue de patre: siue de filio.
siue de spu scõ. alit̃ sentiat. quã doctrina
celestis insimiet.
constitutus ẽ: cũ accedit ad sacram̃¬
tum fidelium. nͥ eum peniteat uitȩ ueteris.
nouam non potest inchoare. Ab hac penttẽ¬
tia cũ baptirant᷑ soli paruuli. ĩ munes st̃.
Nondum enim uti posst̃ libero arbitrio.
Grtat homines
inte baptismũ þenitentiam de prio¬
rib suis peccatis: ita tam̃ ut baptizent᷑ sic̃
scͥptum ÷ in actib apłoꝵ: loquente petro

Expanded text:
Domino impertitum atque donatum, baptismum aequaliter omnes, nec aequali prudentia sunt omnes praediti, et in Evangelio alius alio melius operatur, et ideo dici potest alius alio doctior in ipsa doctrina sminusue baptizatus dici non potest, siue ab inferiore siue a maiore baptizetur. satis ostendimus ad baptismum, qui uerbis euangelicis consecratur, non pertinere cuiusquam uel dantis uel accipientis errorem, siue de patre siue de filio siue de spiritu sancto aliter sentiat quam doctrina caelestis insinuat.constitutus est, cum accedit ad sacramentum fidelium, nisi eum poeniteat vitae veteris, novam non potest inchoare. Ab hac poenitentia cum baptizantur soli parvuli immunes sunt, nondum enim uti possunt libero arbitrio.gunt homines ante baptismum poenitentiam de prioribus peccatis, ita tamen ut etiam baptizentur, sicut scriptum est in Actibus apostolorum, loquente Petro
Abbreviated transcription (Latin):
nium qui eum audierunt. & accipiat pe¬
nitentiam. Et si contimio credit᷑ moriturꝰ:
reconcilietur ꝑ manus impositionẽ. & in¬
fundat᷑ ori eiꝰ encharistia. Si suꝑ unxerit.
cõmoneat᷑ a sup̃dictis testib peticionis suȩ
satisfactio. & sub dat᷑ statutũ penitentiȩ

Expanded text:
nium qui eum audierunt, et accipiat poenium qui eum audierunt, et accipiat poenitentiam, et si continuo creditur moriturus, reconcilietur per manus impositionem, et infundatur ori ejus Eucharistia, si supervixerit admoneatur a supradictis testibus petitioni suae satisfactum, et subdatur statutis poenit
Abbreviated transcription (Latin):
que p̃uaricati st̃ emendare nitant᷑.
coerceantur uł condempnent᷑. ut hȩc
quȩ uoluntariȩ non diluert̃. inuiti em̃¬
dent᷑. Qđ si his aliquis renuerit. & p̃cẽp¬
tis sui sacerdotis inobediens apparueritꝰ
scđm modũ culpe excõmunicetur. Si qͥs
aut̃ his antẽ reconciliationẽ &̾ eoꝵ sa¬
tisfactionẽ absq ꝓprii ep̃i licentia cõm¬
municare p̾sumpserit. si mili excõmuni¬
cationi subiaceat. Sac̾dotes aut̃ ad qͦs
ꝑtinere noscunt᷑. si eos quoslibet mu¬
nere uł fauore aut negligentia ad mo¬
monere noluerint. aut ꝑ satisfa¬
tionem reuertentes ñ susceꝑint aut
contempnentes de ęccłia ñ reiecerunt.
simili sententia plectentur. quousq uł
emendationis uł eorũ dampnationis
sententia ꝓmulgetur:
t̃ negligentͥores penitentes: tar
casu dum ad eũ sac̾dos inuttꝰ uenit. op¬
pressus in infirmitate obmnituit. uł
in frenesim uersus fuertt. dent testimo¬

Expanded text:
quae praevaricati sunt emendare nitantur, quae praevaricati sunt emendare nitantur, coerceantur vel condemnentur, ut haec, quae voluntarie non diluerunt, inviti emendent. Quod si his aliquis renuerit et praeceptis sui sacerdotis inobediens apparuerit, secundum modum culpae excommunicetur. Si quis autem his ante reconciliationem et eorum satisfactionem absque proprii episcopi licentia communicare praesumpserit, simili excommunicationi subiaceat. Sacerdotes autem, ad quos pertinere noscuntur, si eos quolibet munere vel favore aut neglegentia admonere noluerint aut per satisfactionem revertentes non susceperint, aut contemnentes de ecclesia non eiecerint, simili sententia plectantur, quousque vel emendationis vel eorum damnationis set negligentiores poenitentes tardicasu dum ad eum sacerdos invitatus venit oppressus infirmitate obmutuerit, vel in phrenesim versus fuerit, dent testimo
Abbreviated transcription (Latin):
yi penitentiam publice xliii.¬
citio int̾ audientes. uł usq ad mag¬
num diem & popło quando intrat
in eccłiam ꝑfusi lacͥmis ueniã postu¬
lare p̃cariq eum humilit̃ ut ꝙͥ eis
subiaceant int̾ penitentes manib sa¬
cerdotũ in loco retro hostio eccłie pe¬
nitentib constituto & seorsũ infra ip¬
sam tam̃ eccłam secluso popło tam̃ iam
ñ in terram ꝓstrati. s uultu &e ca¬
pite humliato humilit̃ & ex corde ut
supͣdictum ÷ ueniam postulent. &̾ ꝓ se
orare exposcant. Duob etiam annis obla¬
tiones modis om̃ib non surant᷑ offerre.
s popłis tantũmͦ in oratione socientur:
abẽ. alioꝵ sac̾dotum manꝰ ĩpositionem
absolutione sacerdotalium p̾cum cõmu¬
nionis catholicȩ gr̃am recepturi. In hiᷤ
tionib fletib & elemosinarũ ꝓut melius
potuerint exhibitionib ⁊ lacrimis ꝑsi¬
stant. & ne ulteriꝰ eis talia contingant.
peccata uł penitentiam iterant. fre¬
quenti sententia nisi ꝑ satiffactionẽ

Expanded text:
i poenitentiam publice cilicio inter audientes, vel usque ad magnum diem, et populo, quando intrat in ecclesiam, perfusi lacrymis veniam postulare precarique eum humiliter, ut pro eis aceant inter poenitentes manibus sacerdotum in loco retro ostio ecclesiae poenitentibus constituto, et seorsum, infra ipsam tamen ecclesiam, secluso populo tamen, iam non in terram prostrati, sed vultu et capite humiliato, humilisupra dictum est, veniam postulent, et pro se orare exposcant. Duobus etiam annis oblationes modis omnibus non sinantur offerre, sed populis tantummodo in oratione socientur, abest, aliorum sacerdotum manus impositionem, absolutione sacerdotalium precum communionis catholicae gratiam recepturi. In his tionibus, fletibus, et eleemosynarum prout melius potuerint, exhibitionibus et lacrymis persistant, et ne ulterius eis talia copeccata vel poenitentiam iterant, frequenti sententia, nisi per satisfactionem
Abbreviated transcription (Latin):
ut inpetratis peccunis spoliarent egip¬
tum. De quib decimis augusti nꝰ doctor
uenerabilis dic̃. Decime ex debito reqͥ¬
runt᷑. Qͥa si diceret ds̃. nẽpe m̾s es. ho¬
mo mea ẽ t̾ra quam tu colis. mea fc̃
semina quȩ tu spargis. mea st̃ anima¬
lia q̃ fatigas meus ẽ soł calor. & eũ oĩa
nouem da mͥ decimã. Si ñ ded̾is mͥ de¬
cimã: auferam tͥ nouẽ. Si uͦ ded̾is mͥ
decimã: multiplicabo nouem. Cum
itaq iudaicꝰ pͦpłs p̃ceptũ decimarum
cet & cimino. ut ipse dñs testat᷑ deci¬
inam daret. cũ ñ maiori studio plebs
ȩuangłica eandem impleat uissio nem.
cerior cultꝰ sacram̃toꝵ. Idõ gͥ dande
st̃ ut hac deuotione ds̃ placatꝰ largiꝰ
prestet que necessaria st̃: sic̾ suꝑ iꝰ os

Expanded text:
ut impetratis pecuniis spoliarent Aegyput impetratis pecuniis spoliarent Aegyptum. De quibus decimis Augustinus doctor venerabilis dixit: « Decimae ex debito requiruntur. » Quod si diceret Deus, nempe meus est homo, mea est terra quam colis, mea sunt semina quae spargis, mea animalia quae fatigatis, meus est solis calor, et, cum omnia novem, da mihi decimam. Si non dederis mihi decimam, auferam novem. Si dederis mihi decimam, multiplicabo novem. Cum itaque Judaicu populus praeceptum decimarum cet, menta et cimino, ut ipse Dominus testatur, decimas daret, cur non majori studio plebs Evangelica eamdem impleat jussionem? cerior cultus sacramentorum? Ideo ergo dandae sunt, ut hac Deus devotione placatus, largius praestet quae necessaria sunt, sic
Abbreviated transcription (Latin):
lentes statuimꝰ ut scd̾m dñi nr̃i iħu xͥ
p̃ceptũ ãmoneant᷑ semel. & scdo. & ter¬
cio. si ñ emendauerint. a nathematis¬
nem & emendationem congruam¬
aliqui ep̃i ⁊ abbates qui decimas dare nõ
sinerent ad eccłiam uͥ illoꝵ coloni mnis¬
sas audiunt. ꝓ inde decreuit sacer iste
conuentꝰ ut ep̃i & abbates de agͥs & uine¬
is quȩ ad suum usum uł fr̃m stipendia
habent decimas ad ecłias deferri faciãt¬
&ꝰ familiȩ uͦ ibidẽ decimas suas ferant.
uͥ infantes eoꝵ baptizant᷑. & uͥ ꝑ totum
anmcircłin missas audiunt:
ecimas deo & sac̾dotib dei dan¬
das. ad abraham factis & iacob ꝓmis¬
sis insinuat. Deinde lex statuit & om̃s
doctores sc̃ĩ cõmemorant & ꝓpħarum
erat ut isrłite decimas darent. ꝑ ec¬
corum & frugum. & om̃iũ
pͥmitiarum deo darent. qui eos lib̾a¬
uerat a decem plagis qͥb ꝑ cussit egrp¬
tios. & in noissima plaga pͥmogenita
cunctoꝵ disꝑdidit. gr̃amq suis p̃stitit.

Expanded text:
lentes, statuimus vt secundum Domini nostri praeceptum admoneantur semel, secundo, & tertio. Qui si non emendauerint anathematnem & emendationem congruamaliqui episcopi et abbates, qui decimas non sinerent dari ad ecclesias ubi illorum coloni missam audiunt. Proinde decrevit sacer iste conventus ut episcopi et abbates de agris et de vineis, quae ad suum vel fratrum stipendium habent, decimas ad ecclesias deferri faciant. Familiae vero ibidem decimas suas ferant, ubi infantes eorum baptizantur, et ubi per totum nni circulum missas audiunt. ecimas Deo & sacerdotibus Dei dandas Abraham factis Iacob sis insinuat. Deinde lex statuit et omnes doctores sancti commemorant, et prophetatum erat, ut Israelitae decimas pecorum, et frugum, et omnium primitiarum Domino darent, qui eos liberavit a decem plagis, quibus percussit Aegyptios, et in novissima plaga primogenita cunctorum disperdidit, gratiamque suis praestitit,