comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nos ñ malũ bonum. s malũ diximnus qͥd
malũ erat. Uerum si mał audacter cum u¬
dimꝰ oblat᷑uumꝰ: nunc tum ad bona uentũ
ẽ silere debemus. et ñ mag̃ testimoniũ ꝑ¬
hibere bono. Alioqͥn corrosores fuisse con¬
uincunur ñ correctores. et mordere quã
emendare maluimꝰ. si bonis obmutescinꝰ.
q̃ intm̃ reclamauimꝰ mał. Iustꝰ corripit
ille ut curet. iste ut occultet qͦs erat
curandum. Nicħ tͥ ap̃ eos qui timente
dũm głificant suspicandũ ẽ. de oleo
peccõris: qͦ tuum quondã cap̃ inpin¬
guare solebant. Laudamꝰ te qmñ tu faci
unde. Non nos sane adulamur. s uitt
di munere adimpletur qͦd psallis. L
timent te uidebunt me & letabuntur
quia in u̾bo tuo suꝑ sꝑaui. Et item
Collaudabunt multi sap̃iam eiꝰ. En ciu
qͣm plures p̃dicant sapientiã: s qui
pͥorem detestati sunt insip̃iam. Uolou
talium p̃coniis delectari. qͥ tam tuneni
palpare uicia: qm detrectare uͥtutib

Expanded text:
Nos non malum bonum, sed malum diximus quod malum erat. Verum si malis audacter, cum vidimus, oblatravimus, nunc, cum ad bona ventum est, silere debemus, et non magis testimonium perhibere bono? Alioquin corrosores fuisse convicimur, non correctores, et mordere quam emendare maluimus, si bonis obmutescimus, qui in tantum reclamavimus malis. Justus corripit ille, ut curet; iste, ut occultet quod erat curandum. Nihil tibi apud eos qui timentes Dominum glorificant, suspicandum est de oleo peccatoris, quo tuum quondam caput impinguare solebant. Laudamus te, quoniam tu facis unde non nos sane adulamur; sed in te Dei munere adimpletur quod psallis: Qui timent te, videbunt me, et laetabuntur, quia in verbo tuo supersperavi ; et item: Collaudabunt multi sapientiam ejus . En tuam quam plures praedicant sapientiam, sed qui priorem detestati sunt insipientiam. 8. Volo te talium praeconiis delectari, qui tam timeant palpare vitia, quam detrectare virtutibus.
Abbreviated transcription (Latin):
mores qui supͣ distiicti sunt. uolo te cimere et.
ñ tunere: p̃sumere & ñ p̃sumẽ. Tunere ut pe¬
niteas: ñ timeie ut p̃sumas. Porro presumere:
increpare tuum fcm̃. nec mͥ satis ꝓbatum tã
audacter diudicare ñ dubitauu̾: cumid
forsitan rõnabiliꝰ a te actum fuĩt qͣm michi

Expanded text:
cti sunt, volo te timere, et non timere; praesumere, et non praesumere. Timere, ut poeniteas; non timere, ut praesumas: porro praesumere, increpare; tuum factum, nec mihi satis probatum, tam audacter dijudicare non dubitaverim, cum id forsitan rationabilius a te actum
Abbreviated transcription (Latin):
nullam de ꝑsona tua q̃relã hr̃e. s solum
ut pax fiat in eccła tua. ex caritate ꝓcurare.
Deniq ipsiꝰ rei ui̾tatem plenꝰ cognosces: si
ad nos causam ip̃am ut dicis attuleris.
Pot̾ĩs aũ me hic inuenire: qͣcumq instan¬
tis ebdomade die libuerit. Ad abb̃em scĩ¬

Expanded text:
nullam de persona tua querelam habere; sed solum nullam de persona tua querelam habere; sed solum ut pax fiat in ecclesia tua, ex charitate procurare. Denique ipsius rei veritatem plenius cognosces, si ad nos causam ipsam, ut dicis, attuleris. Poteris autem hic me invenire, quacunque instantis hebdomadae die libuerit. EPI
Abbreviated transcription (Latin):
cum mͥ qͦ ꝓp̃ te et ꝓp̃seip̃m satis carum ore
uio & nr̃o sp̃u cõmonemꝰ. ut ñ eatenꝰ sua et¬
siusta indignatione debriet᷑ quatenꝰ dñi
lliꝰ p̃cepti obliuiscatur: qͦ ꝑcutienti unam
in tuȩ ꝑsonȩ accusationem: nec recordor nec
cipem littãs misi ħ ñ adu̾sum te. s ꝓ te egis¬
se me arbitror. Si quidẽ audierã ip̃m tuo
assensu et consilio ꝓposuisse uenire ad uisi¬
tandum uos. ad ꝓbandum de tantiᷤ mal
que de domo ur̃a diuulgabant᷑. an uera
cẽnt. aut cuiꝰ culpa eẽnt ut qđ forte sinis¬
trum reꝑiret ibidem eiꝰ & studio et solli¬
citudine corrigẽtur. Cuiꝰ tam itum & tam
pium ꝓpositum si hortatu nr̃o ioborare cu¬
raui. cur te inde lesum iure conqueraris:
ñ uideo. futo enim me recte fecisse: si de
domo di zelum di hñs. eiꝰ ꝓuidentiam
qͥ emendatuiꝰ erat ꝯmonui. Quod aũ ex
auctoritate scͥpturȩ argus me peccasse.
quasi qͥ pͥus te ñ corripuerim. scito me

Expanded text:
pter se ipsum satis charum, ore tuo et nostro spiritu commonemus, ut non eatenus sua, etsi justa, indignatione debrietur, quatenus dominici illius praecepti obliviscatur; quo percutienti unam in tuae personae accusationem, nec recordor, neccipem litteras misi, hoc non adversum te, sed pro te egisse me arbitror. Siquidem audieram ipsum tuo et assensu, et consilio proposuisse venire ad visitandum vos; ad probandum de tantis malis quae de domo vestra divulgabantur, an vera essent, aut cujus culpa essent: ut quod forte sinistrum reperiret, ibidem ejus et studio et sollicitudine corrigeretur. Cujus tam justum et tam pium propositum si hortatu nostro roborare curavi, cur te inde laesum jure conqueraris, non video. Puto enim me recte fecisse, si de domo Dei zelum Dei habens, ejus providentiam qui emendaturus erat, commonui. Quod autem ex auctoritate Scripturae arguis me peccasse, quasi qui 85 prius te non corripuerim: scito me
Abbreviated transcription (Latin):
Onoua et exosa ꝑu̾sitas. Ita ne pł dat
homuns ꝙͣ di famulũ nominari. as
tieni qͣm celestiᷤ dici regis officialẽ alties
ducitur dignitatis: Qui clero miliciã foꝵ
anteponit eccłe diuinis ꝓfecto humana.
celestib p̃ferre t̾rena ꝯuincitur. Ergo pil¬
chriꝰ ẽ uocari dapiferum. qͣm decanum.
qͣm archidiaconũ: Gst equidẽ ẜ laico ñ
lcłico. militi: ñ diacono. Mira s cesa am¬
bitio mag̃ imis qͣm summis delectari.
et cui funes cicid̾ant in p̃claris. insacis¬
bili desidio amplexari sterrora. &e ꝓ ml¬
lo hĩe t̃̾ram desid̾abilem. Confundit p¬
nit᷑ ordines. & utroq officio delicate sa¬
tis abutitur: dum et hinc eum delicd
pompa. ñ milicia scłaris. & illinc qͥl
ñ cultꝰ religionis. In quo quis facles
aducrtat. qnͣtum sit de decoris ñ minꝰ utiq
iegno qͣm sac̾dotio: It enun clericał constat
ñ ẽ dignitatis regum stipendiis militare. sic
na uergiȩ maiestatis iem fortiũ amministre

Expanded text:
itas! itane plus decet hominis quam Dei famulum nominari? ac terreni, quam coelestis Regis dici officialem, altioris ducitur dignitatis? Qui clero militiam, forum anteponit Ecclesiae; divinis profecto humana, coelestibus praeferre terrena convincitur. Ergo pulchrius est vocari dapiferum, quam decanum, quam archidiaconum? Est equidem, sed laico, non clerico; militi, non diacono. 12 Mira, sed caeca ambitio, magis imis quam summis delectari; et cui funes ceciderant in praeclaris, insatiabili desiderio amplexari stercora, et pro nihilo habere terram desiderabilem! Confundit penitus ordines, et utroque officio delicate satis abutitur, dum et hinc eum delectat pompa, non militia saecularis, et illinc quaestus, non cultus religionis. In quo quis facile non advertat quantum sit dedecoris, non minus utique regno quam sacerdotio? Ut enim clericalis constat non esse dignitatis regum stipendiis militare, sic nec regiae majestatis, rem fortium administrare
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficati estis. Iam nullus scłarib in do¬
mũ di patet adit᷑: nullus ad scã curio¬
sis accessus. Nulla iam cum occiosis con¬
fabulatio ꝑmiscet᷑ solitꝰ pueroꝵ aut
puellar̃ strepitꝰ ñ auditur. Solis pueriꝰ
sollicitudine & reuẽntia custodit᷑. Qmͣ
leta mr̃es aure qͦrum ꝑmaxuna locum
ip̃m turba nobilitat. hors clamores pu¬
erorum strepitꝰq ꝑcipiunt: quib et ui¬
cissim ñ minori utiq suȩ affectionis
clamore respondent. Laudate pueri .d.
genib pauim̃ta tundunt᷑. uotiꝰ & de¬
uotis precib altaria cumulantur:
Sordent gne lacͥinis. gemitib atq suspiriis
mugiunt diu̾soria. & ꝓ forensib causis. can¬
ticis spͣalib sacra tecta resultant. inl suꝑniꝰ
ciuib mag̃ spectare libet. nil regi summo¬
et iocundiꝰ exhibetur. Eͥd enum aliud est.
qͦd ait. sacͥficium laudis honorificabit me:
Osiquis hiẽt ocłos aꝑtos qͦs orando ꝓpħa

Expanded text:
sanctificati estis . Jam nullus saecularibus in dosanctificati estis . Jam nullus saecularibus in domum Dei patet aditus, nullus ad sancta curiosis accessus. Nulla jam cum otiosis confabulatio permiscetur, solitus puerorum aut puellarum strepitus non auditur. Solis pueris sollicitudine et reverentia custoditur. Quam laeta martyres aure, quorum permaxima locum ipsum turba nobilitat, horum clamores puerorum strepitusque 80 percipiunt! quibus et vicissim non minori utique suae affectionis clamore respondent: Laudate, pueri, Dogenubus pavimenta tunduntur, votis et devotis precibus altaria cumulantur, sordent genae lacrymis, gemitibus atque suspiriis mugiunt diversoria, et pro forensibus causis, canticis spiritualibus sacra tecta resultant, nil supernis civibus magis spectare libet, nil Regi summo jucundius exibetur. Quid enim aliud est quod ait: Sacrificium laudis honorificabit me? O si quis haberet oculos apertos, quos orando propheta
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ sine dubio ꝯmendatũ. qui e regione
oꝑam dedit. uendicare sc̃m̃ a canib.
a porcis margaritã. cuiiꝰ studio & indu¬
stria uulcanz officina studiis uiđr man-¬
cipata celestib. immo sua do habitatio
uadita. & in id potiꝰ qͦd añ fuit ex syna¬
goga sathane restituta. Sane ñ ad
fusionem ciũ ppiam siue imꝑpium
pretĩta mala ietex imus: s ut ex comꝑatͥo¬
ne uet̾um nouitatis decꝰ gͣtiꝰ uenustiꝰq ap¬
partat. quia tc̃ recentia iocundiꝰ bona clares¬
cunt cum fuũnt malis comꝑata pͥorib.
Similia ex similib innotescunt. s ex con¬
trariis contͣria aut placent ampliꝰ aut
displicent. Iunge nigͣ candidis. & mutua
collatione in ꝓpͥo queq colore distinctius
enitescunt. Sic feda ad mota pulchris
pulchriora reddunt: mag̃ feda reddun¬
tur. Ne qͣ tñ offensionis uł ꝯfusionis sur¬
repat occasio: replicamus & nos uob̃ illd̃
apłi. Et ħ qͥdem fuistis. s abluti estis. s

Expanded text:
ergo sine dubio commendatum, qui e regione ergo sine dubio commendatum, qui e regione operam dedit vindicare sanctum a canibus, a porcis margaritam; cujus studio et industria Vulcani officina studiis videtur mancipata coelestibus, imo sua Deo habitatio reddita; et, in id potius quod ante fuit, ex synagoga Satanae restituta. 5. Sane non ad confusionem cujuspiam sive im properium praeterita mala reteximus, sed ut, ex comparatione veterum, novitatis decus gravius venustiusque appareat, quia tunc recentia jucundius bona clarescunt, cum fuerint malis comparata prioribus. Similia ex similibus innotescunt, sed ex contrariis contraria aut placent amplius, aut displicent. Junge nigra candidis, et mutua collatione in proprio quoque colore distinctius enitescunt. Sic foeda admota pulchris, pulchriora reddunt, magis foeda redduntur. Ne qua tamen offensionis vel confusionis subrepat occasio, replicamus et nos vobis illud Apostoli: Et hoc quidem fuistis, sed abluti estis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cinentiȩ. disciplinȩ inuigłatur. lectõnib
scis intenditur. Iunge quippe silentium.
et ab omĩ strepitu scłarium ꝑpetuaqͥes:
cogit celestia meditari. Porro ꝯtinentie la¬
bor et rigor discipline psalmoꝵ hymno¬
rumq dulcedine reuelantur. Pudor de
prec̾itis. noue ꝯu̾sationis temꝑat austeri¬
tatem. Is aũ qui in p̃senti ꝑ patientiam
capitur bonȩ ꝯscĩȩ fructꝰ. fut᷑orum qͦ
bonoꝵ oꝑatur desidium qͦd ñ frustrabi¬
tur: & spem q̃ ñ ꝯfundit. Uenti timor
iudicũi. pio cedit fr̃ne caritatis exercitio.
laritas quippe: foras mittit timorẽ. Tediũ
it accidiam: ꝓculpellit scarum uarietaᷤ
obseruationum. Et ħ reteximꝰ ad laudẽ
t głam cdi tanꝗͣ. omĩum auctoris ñ tñ sñ¬
nr̃a tanꝙͣ. ipsiuis coaduitoris in omĩb Po¬
cuit quidẽ ea ip̃e agẽ sine uob̾ s maluit
Increpabat saluator qͦsdam. qͦd or̃onis
domũ speluncã latͦnum facẽnt. habebit

Expanded text:
tinentiae, disciplinae invigilatur, lectionibus tinentiae, disciplinae invigilatur, lectionibus sanctis intenditur. Juge quippe silentium, et ab omni strepitu saecularium perpetua quies cogit coelestia meditari. Porro continentiae labor et rigor disciplinae psalmorum hymnorumque dulcedine revelantur. Pudor de praeteritis novae conversationis temperat austeritatem. Is autem qui in praesenti per patientiam capitur bonae conscientiae fructus, futurorum quoque bonorum operatur desiderium, quod non frustrabitur, et spem, quae non confundit. Venturi timor judicii pio cedit fraternae charitatis exercitio; charitas quippe foras mittit timorem . Taedium et acediam procul pellit sanctarum varietas observationum. Et haec reteximus ad laudem et gloriam Dei, tanquam omnium auctoris; nonin omnibus. Potuit quidem ea ipse agere sine vobis; sed maluit Increpabat Salvator quosdam, quod orationis domum speluncam latronum facerent . Habebit
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝓced̾ss: qđ paulo insolentior appant
& facile omĩum quiescẽ potãt indignan
Cetm̃ tu &e fecisti satis causantib. & adͥir¬
cȩsti. qͦd nĩto collaudemꝰ. Quid enĩ iam
inhumanis oꝑib ure laudabit᷑. si hor
sumina ammiratione & laude dignssi¬
mum ũ babet᷑: Quanꝗͣ. ñ humanũ s di¬
uinum ꝓfecto sit opꝰ tantoꝵ simul et
tam repentina immutatio. In celestib
magnũ suscitat gaudium uniꝰ peccẽis
diguitatis extiterat. palacii causis. ie¬
gumq exercitib deseruire solebat. Sñ
cunctatione & fraude. sua cessari redde¬
bant᷑ s ñ etiã dõ que dĩ sunt ꝑsolueli¬
tur: eque fidelit̃. Quod audiuimꝰ ñ qͥd
uidimꝰ loqͥmur. Claustrum ip̃m mond¬
terii freqñt᷑ ut auint stipari militib.
urgeri negotiis. iurgiis ꝑ sonare. paccs
int̃dum et feminis. Quid int̃ h celeł̃t
quid chuinum. quid sp̃uale potãt cogita¬
in: Aunc uͦ uacatur inibi dõ. studetur cõ¬

Expanded text:
cum procederes, quod paulo insolentior apparercum procederes, quod paulo insolentior appareret facile omnium quiescere poterat indignatio. Caeterum tu et fecisti satis causantibus, et adjecisti quod merito collaudemus. Quid enim jam in humanis operibus jure laudabitur, si hoc summa admiratione et laude dignissimum non habetur? Quanquam non humanum, sed divinum profecto sit opus, tantorum simul et tam repentina immutatio. In coelestibus magnum suscitat gaudium unius peccatordignitatis exstiterat; palatii causis regumque exercitibus deservire solebat. Sine cunctatione et fraude, sua Caesari reddebantur; sed non etiam Deo quae Dei sunt persolvebantur aeque fideliter. Quod audivimus, non quod vidimus, loquimur: claustrum ipsum monasterii frequenter, ut alunt, stipari militibus, urgeri negotiis, jurgiis personare, patere interdum et feminis. Quid inter haec coeleste, quid divinum, quid spirituale poterat cogitari? Nunc vero vacatur inibi Deo, studetur con
Abbreviated transcription (Latin):
dolensq ppłi stragem. angło ꝑcutienti fes¬
tmꝰ occurrit: & in se potiꝰ domũq patͥs
sui diuinam tnsferri flagitat ultionẽ.
Qͥs hanc tͥ ꝑfectionẽ ꝓponebat: Ego tã¬
ta fateor audire de te: et si desidabam:
ñ tũ sꝑabam. Quis nempe te credet saltu
ut itadicã repentino sũma occupare
uͥtutum. sullimia mĩtorum attingẽ:
S absit ut ꝓ nĩȩ fidi spei ue ang̾tiis
imm̃sa di pietas estimet᷑ qui qđ uult
in qͦ uult oꝑat᷑ accelerans opꝰ: & alleuanᷤ
onꝰ. Quid enim: Tua certe ñ & cuorum
erratar scõrum carpebat zelus. Tuis ñ ip̃oꝵ
excessib succensebant. solamq in ꝑsonam
tuam ñ etiã in abbatiã fr̃num susurriũ
ĩmu nii rabat. Solum deniq te ĩ causã
uocauerant. Tu te corrigẽs & nil residuũ
qđ patẽt calumpuie. Te unqͣ mutato:
mox omĩs tumultꝰ oc̃cid̾et. quiesceret sue¬
pidꝰ. Solumq ac totum erat qͦd nos mo-¬
uebat tuus ille scilicet habitꝰ & apparat᷑

Expanded text:
dolensque populi stragem, angelo percutienti festinus occurrit, et in se potius domumque patris sui divinam transferri flagitat ultionem . 3. Quis hanc tibi perfectionem proponebat? Ego tanta fateor audire de te, etsi desiderabam, non tamen sperabam. Quis nempe te crederet saltu, ut ita dicam, repentino summa occupare virtutum, sublimia meritorum attingere? Sed absit ut pro nostrae fidei speive angustiis immensa Dei pietas aestimetur, qui quod vult, in quo vult operatur, accelerans opus, et allevans onus! Quid enim? tua certe, non et tuorum errata, sanctorum carpebat zelus; tuis, non ipsorum excessibus succensebant, solamque in personam tuam, non etiam in abbatiam fraternum susurrium immurmurabat. Solum denique te in causam vocaverant. Tu te corrigeres, et nil residuum quod pateret calumniae. Te, inquam, mutato, mox omnis tumultus concideret, quiesceret strepitus. Solumque ac totum erat quod 79 nos movebat, tuus ille scilicet habitus et apparatus
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiat: tñ nos nr̃m qđ ẽ. et ꝯsolationem
ꝙ̃ possumꝰ. et ꝯsilium qͦd intelligimꝰ sanum
sdeliter ex hibemus. Quis enim sine anxieta¬
ce uideat petrum de mediis fluctib bra¬
cha tendentẽ. sũ dolore audiat columbã xͥ
ñ cantantẽ s gementẽ. tanꝗͣ. qͣmdicat. qͦmͦ
cantabimꝰ canticum dñi in tra aliena : Quis

Expanded text:
nostrum est, et consolationem quam possumus, et consilium quod intelligimus sanum, fideliter exhibemus. Quis enim sine anxietate videat Petrum de mediis fluctibus brachia tendentem? sine dolore audiat columbam Christi non cantantem, sed gementem, tanquam quae dicat: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
cabilit̃ quidẽ moiũ aliquos suꝑ quasdã inea¬
mea sententia qͣ dixi cum euangłm ex poue¬
rem ꝯsilium di nulli etiam beatoꝵ angłorũ
anceqͣ. uͥgini reuelatumm. Pmo qͥdem inde ut ar¬
bicror qr ñ satis ĩte mouent᷑ adu̾tere possunt.
qd eandem sententiã ñ constant̃ affirmo. s
cum tẽꝑam̃to suspendens sub disiunctura
cum dicẽt. Missus ẽ angłs gabriel nomina¬

Expanded text:
biliter quidem, moveri aliquos super quadam biliter quidem, moveri aliquos super quadam mea sententia, qua dixi cum Evangelium exponerem, consilium Dei nulli, etiam beatorum Angelorum, antequam Virgini revelatum. Primo quidem inde, ut arbitror, quia non satis juste moventur, advertere possunt quod eamdem sententiam non constanter affirmo, sed cum temperamento, suspendens sub disjunctiva cum diceret: Missus est angelus Gabriel, nomina
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃i qͥdem ignorans fec̃ ħ: manens uim
credulitate. B ñ itaq faciebat quoderat
blasphemꝰ. & ꝑsecutor & ꝯtumelios. qd̵ erit
ħ ip̃o quippe abuidant̃ emulator existens
immunẽ. insuꝑ & emulatio remunãbilem
iudicabat. Si unꝗ̃ ignorantia nunꝙͣ pata¬
tur. qͥd gͦ causamur adũsꝰ occisoreᷤ apłoꝵ.¬
q̃ͣnqͥdem ñ solum malũ eẽ nescierunt unt̃fi¬
cere illos. s insuꝑ qͦ id faciendo arbitrati
sunt obseqͥum se pr̃are do̾: S frustra ui
cruce saluator ꝓ suis orabat crucifixorib
quippe nescientib ip̃o teste qͥd facerent: &e
ita nequaꝗͣ. peccantib. Neq enim fasẽ ul¬
latenꝰ suspicari mentitũ fuisse dñm iłm
si forte de apło dubitet quis qͦd carnem
suam emulans sic̃ hõ mentiri potiuĩt. uͥ as
Si enim cognouissent. nunꝗͣ. dñm głe¬
cruci fixissent. Aunqͥd ñ ex his sacis appl¬
nt in quantis iaceat ignorantiȩ tenebris. qui
ignorat peccari posse int̃dum ꝑ ignorantiã :

Expanded text:
quoniam quidem ignorans hoc fecit, manens in incredulitate. Bene itaque faciebat, quod erat blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; quod erat u; et in hoc ipso quippe abundanter aemulator existens immunem, insuper et aemulatio remunerabilem judicabat. Si, inquam, ignorantia nunquam peccatur; quid ergo causamur adversus occisores Apoquidem non solum malum esse nescierunt interficere illos, sed insuper quoque id faciendo arbitrati sunt obsequium se praestare Deo? Sed et frustra in cruce Salvator pro suis orabat crucifixoribus, quippe nescientibus, ipso teste, quid facerent , et ita nequaquam peccantibus. Neque enim fas est ullatenus suspicari mentitum fuisse Dominum Jfacerent; etsi forte de Apostolo dubitet quis, quod carnem suam aemulans, sicut homo mentiri potuerit, ubi ait: Si enim cognovissent, nunquam crucifixissent . Numquid non ex his satis apparet, in quantis jaceat ignorantiae tenebris, qui ignorat peccari posse interdum per ignorantiam?
Abbreviated transcription (Latin):
archangło. cii & seruanda ab initioma¬
dita fuisse c̃dñda ẽ: Porro aũ si diaboł
eam nec pꝰ ꝯceptionem agnouit. ioseph
utiq desponsatione deceptꝰ. credi pot̃
et sc̃ĩs angłis. uł añ minime in notius
qd ip̃a uideł eẽt cłĩ mat̃ futura. Sane
et enim reꝓbi sp̃c & si destituti sunt par¬
industrie naturał. Uides ne in qͣntis
salua fide & uĩtate sc̃pturarum diuinum
angli ꝯsilium potãnt ignorasse. p̃sertim ut
horum reuelandoꝵ p̃rogatiua mat̾ u̾giu
t̃tium modꝰ. qrͣtum: electio ꝑsone uͥginaliᷤ
hoc responde fr̃ib qui me rep̃hendunt.
qđ dixĩni ad laudẽ uͥginis ido positũ eẽ
a deo. ne cui forte uł beatoꝵ angłorum
suum ꝯsilium ds̃ pͥqͣm uirgini reuelasse pu¬
tetur. excepto dum taxat archangło Gabri¬
di. Suum ꝯsilium dixi ñ de oꝑe s de oꝑi
xiit sermo bonꝰ in t̾ram nr̃am. in bonũ
sine dubio bonis cooꝑat᷑us ad qͦscumq¬

Expanded text:
nitio tradita fuisse credenda est! Porro autem si diabolus eam nec post conceptionem agnovit, Joseph utique desponsatione deceptus; credi potest et sanctis Angelis vel ante minime innotuisse, quod ipsa videlicet esset Dei mater futura. Sane etenim reprobi spiritus, etsi destituti sunt parindustriae naturalis. 22. Videsne, in quantis, salva fide et veritate Scripturarum, divinum Angeli consilium poterant ihorum revelandorum praerogativa matri Virgini tertium modus, quartum electio personae virginalis. Hoc responde fratribus, qui me reprehendunt quod dixerim ad laudem Virginis, ideo positum esse a Deo, ne cui forte vel beatorum Angelorum suum consilium Deus priusquam Virgini, revelasse putetur, excepto duntaxat archangelo Gabriele. Suum consilium dixi, non de opere, sed de operis Exiit sermo bonus in terram nostram, in bonum sine dubio bonis cooperaturus, ad quoscumq
Abbreviated transcription (Latin):
c̃dibiliꝰ exeo uidet᷑. quia cum honores ñ
paucos. s qͣntos nec canones nͥ inuiti pan¬
untur: teneat in eccła: uniꝰ tñ qͣm et in
palacio assecutꝰ ẽ. mag̃ ut aiuint głatus
ex nomine: ꝗͣ cetõrum quolibet appellr

Expanded text:
credibilius ex eo videtur, quia, cum honores non credibilius ex eo videtur, quia, cum honores non paucos, sed quantos nec canones nisi inviti patiuntur, teneat in Ecclesia, unius tamen, quem et in palatio assecutus est, magis, ut aiunt, gloriatur ex nomine, quam caeterorum quolibet
Abbreviated transcription (Latin):
mone parit̃ ministrantẽ. sic quippe
sullimatũ honorib eccłasticis. ut nec
ep̃is inferior uideatur. sic implicatũ
militarib officiis. ut p̃ferat᷑ et ducibꝰ:
Rogo quid ħ ẽ monstri. ut cum & cleri¬
cus & milessimul iudi uelit neutrũ sit:
Par satis utbiq abusio. siue qđ diaconꝰ
mensȩ regiȩ deputet᷑ munistĩo. siue quod
irgis dapifer myst̾ĩis altaris inserulat.
Quis sane ñ muet᷑ immo & detestetur
uniꝰ eẽ ꝑsonȩ. & armatum armatam ducẽ
maliciã. & alba stollaq indutum. in
medio ȩccłe ꝓnuntiare euangłm. tuba
indicẽ bellum militib. & iussa ep̃i ppłis
intunare: Iisi forte qđ intolerabili ẽ eru¬
bescit euangłim. de quo uas electionis ad¬
modum głatur: & confunditur uidi cleritͥ
magisq honorabile duc̃. putari se militẽ.
curiam eccłȩ p̃fert. regis m̃sam altari .xͥ.
et calici dñi calicẽ demonioꝵ. Quod plan

Expanded text:
monae pariter ministrantem, sic quippe monae pariter ministrantem, sic quippe sublimatum honoribus ecclesiasticis ut nec episcopis inferior videatur, sic implicatum militaribus officiis ut praeferatur et ducibus? Rogo quid hoc est monstri, ut, cum et clericus et miles simul videri velit, neutrum sit? Par satis utrobique abusio, sive quod diaconus mensae regiae deputetur ministerio, sive quod Regis dapifer mysteriis altaris inserviat. Quis sane 82 non miretur, imo et detestetur, unius esse personae et armatum armatam ducere militiam, et, alba stolaque indutum, in medio ecclesiae pronuntiare Evangelium; tuba indicere bellum militibus, et jussa episcopi populis intimare? Nisi forte quod intolerabilius est erubescit Evangelium, de quo Vas electionis admodum gloriatur ; et confunditur videri clericus, magisque honorabile ducit putari se militem; curiam Ecclesiae praefert, Regis mensam altari Christi, et calici Domini calicem daemoniorum. Quod plane
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i ad głam. tͥ ad coronam. ad gaudi¬
um nob̾: omnib ad exemplũ. Pot̃ etiam
facẽ ds: ut citiꝰ & suꝑ alt̾a consolemur:
Quã sane odiosam admodũ nouitatẽ.
et uereor ꝓferre in medium: & preter¬
mittẽ grauor. Urget quippe linguã
in u̾ba dolosor: s timor ligat. Tmor
parit illud: ita me audio ꝯsolantẽ Aecẽe
ẽ ait ut ueniant scandala. Nec me ut esti¬
mo. tangit omĩo qͦd sequit᷑. Se aũ homi¬
ni illi ꝑ qͣm scandalum uenit. Cum enu
carpunt᷑ uicia & inde scandalũ oritur ipse
s̃ scandali causaẽ: qui fec̃ qͦd argui debeat.
ñ ille qui arguit. Deniq nec cautior sum
in u̾bo. nec cͥcuinspectior in sensu: illo qͥ ait
dus clamat ego tacuero omĩumq passim
narib iniecto fetore. solꝰ dissumilo pestẽ:
nec audeo nasum contͣ pessimum putorẽ
ꝓp̃a munire manu. Euiꝰ enĩ for ñ indigna¬
tur: cuiꝰ uł clam lingua ñ submurmu¬
rat. diaconẽ contͣ euangłm do & mã¬

Expanded text:
ipsi ad gloriam, tibi ad coronam, ad gaudiipsi ad gloriam, tibi ad coronam, ad gaudium nobis, omnibus ad exemplum. Potest etiam facere Deus ut citius et super altera consolemur. Quam sane odiosam admodum novitatem et vereor proferre in medium, et praetermittere gravor. Urget quippe linguam in verba dolor, sed timor ligat. Timor parit illud, ita me audio consolantem: Necesse est, ait, ut veniant scandala. Nec me, ut aestimo, tangit omnino quod sequitur: Vae autem homini illi per quem scandalum venit . Cum enim carpuntur vitia et inde scandalum oritur, ipse sibi scandali causa est qui fecit quod argui debeat, non ille qui arguit. Denique nec cautior sum in verbo, nec circumspectior in sensu, illo qui aitdus clamat ego tacuero, omniumque passim naribus injecto fetore solus dissimulo pestem, nec audeo nasum contra pessimum putorem propria munire manu. 11. Cujus enim cor non indignatur, cujus vel clam lingua non submurmurat, diaconum contra Evangelium Deo et mam
Abbreviated transcription (Latin):
.d.q. a.t. te. Impletũ ẽ ꝓfecto desid̾ium nr̃m.
Dlim enĩ cum dolens c̃nerem tanta te auidi¬
tate de labiis adulantium mortis escam.
peccĩ sũgẽ fomitẽ optans tͥ & gemens intra
me aiebam. Quis m̃ decte frẽm meũ sug-¬
gentẽ ub̃a matͥs meȩ : Sint ꝓcul iã a te
blandi. ac fraudulenti lactatores qͥ cum
in faciẽ te benedicẽnt ꝓbris õium atq lu¬
dibriis exponebant & eors p̃sens euge or¬
bis tͥ fabulã pariebat unmo te fabulã
orbi. Si musitant etiam nunc: dicito ilł
Si adhuc uob̾ placerem: xͥ seruus ñ eẽm.
Quib in mał placuimꝰ. eque & in bonis
placere ñ possumus. nͥ forte mutati pͥus
incipiant. & ip̃i odisse qͦd fuimꝰ: & sic
demũ quod sumꝰ diligẽ. Que nr̃is tem¬
ꝑib orte sunt in eccła nouȩ & execrande
p̃sumꝑtiones. qͣrum una ut pace tua
ꝯmemorẽ. tua ẽ illa pͥstine ꝯu̾sationis
iusolentia. S ħ auctore qđo emendata ẽ.

Expanded text:
 te! . Impletum est profecto desiderium nostrum.  te! . Impletum est profecto desiderium nostrum. Olim enim, cum dolens cernerem tanta te aviditate de labiis adulantium, mortis escam, peccati sugere fomitem, optans tibi et gemens, intra me aiebam: Quis mihi det te fratrem meum sugentem ubera matris meae? . Sint procul a te jam blandi ac fraudulenti lactatores, qui, cum in faciem te benedicerent, probris omnium atque ludibriis exponebant et eorum praesens Euge orbis tibi fabulam pariebat, imo te fabulam orbi. Si mussitant etiam nunc, dicito illis: Si adhuc vobis placerem, Christi servus non essem . Quibus in malis placuimus, aeque et in bonis placere non possumus; nisi forte, mutati, prius incipiant et ipsi odisse quod fuimus, et sic demum quod sumus diligere. 10. Duaeibus ortae sunt in Ecclesia novae et exsecrandae praesumptiones, quarum una ut pace tua commemorem tua est illa pristinae conversationis insolentia. Sed haec auctore Deo emendata est,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ contͥto. oleo miscđie consueuit declinare
tsticiam. y corripit: uinum infundit: ołm
cum blandit᷑. Etqͥdem unium absq odior
oleum sũ dolo. Proũ ñ omnis laus adula¬
tio sic̃ nec omĩs rep̃hensio de ammi ran-¬
cie descendit. Beat᷑ qͥ dicẽ pot̃. Corripiet
me iustꝰ in mĩa. et increpabit me:o.a. p.¬
ĩr.c. meũ. Quod uͥ longe fecisti a te: dig¬
numnte ꝓbasti oleo et lacte scõrum. Que¬
rant sͥ iam in paruul babylonis. dulces
y ruces matres quib lac mortisemul¬
gunt: qͦs blandis mulceant fauorib.
aflãmis nut̾ant sempit̾nis. Nam eccł̃e
ilimpnꝰ ex ub̃ib sap̃iȩ lactis melioris
rꝑtꝰ dulcedinẽ. iam in eo cepit crescere
n sałm: iam & ex eo saciat᷑ eructuat di¬
ns. Meliora sunt ub̾a tua uino: fraglã¬
dia unguentis optims. Et ħ ad matrẽ.
perum item gustato ac ꝓbato ꝙͣ suauiˢ
ẽ dñs: ut uere prẽm dulcissimum ait ad
ip̃m. Qmͣ magna multitudo dulcedinis .t.¬

Expanded text:
esse contrito, oleo misericordiae consuevit delinire tristitiam. Ubi corripit, vinum infundit; oleum, cum blanditur: et quidem vinum absque odio, oleum sine dolo. Proinde non omnis laus adulatio, sicut nec omnis reprehensio de animi rancore descendit. Beatus qui dicere potest: Corripiet me just meum ; quod ubi longe fecisti a te, dignum te probasti oleo et lacte sanctorum. 9. Quaerant sibi jam in parvulis Babylonis dulces, sed truces matres, quibus lac mortis emulgeant, quos blandis mulceant favoribus ac flammis nutriant sempiternis. Nam Ecclesiae alumnus ex uberibus sapientiae, lactis melioris expertus dulcedinem, jam in eo coepit crescere in salutem; jam et ex eo satiatus eructat, dicens: Meliora sunt ubera tua vino, fragrantia unguentis optimis . Et hoc ad matrem. Verum item gustato, ac probato quam suavis est Dominus, ut vere patrem dulcissimum, ait ad ipsum: Quam magna multitudo dulcedinis t
Abbreviated transcription (Latin):
conferat qͦd frustia sꝑas. s ut auferat qͥd
fructuose tenes. Circumit & q̃rit qͣlter
ouib curam pastoris surripiat dumi
horrendo illi maledicto subiciat.
ue illi ꝑ qͣm scandais
uenit. d confido de sap̃ĩa tͥ a do data qͥ
nullis maligni uersutiis diaboli abdl¬
ci uł seduci potĩs. spe incerti boni c̃s
inue malum: et eque certum deserere bonum

Expanded text:
conferat quod frustra speras, sed ut auferat quod conferat quod frustra speras, sed ut auferat quod fructuose tenes. Circuit et quaerit, qualiter ovibus curam pastoris subripiat, prochorrendo illi maledicto subjiciat: Vae illi per quem scandalum venit . Sed confido de sapientia tibi a Deo data, quod nullis maligni versutiis abduci vel seduci poteris, spe incerti boni certum inire malum, et aeque certum deserere bonum.
Abbreviated transcription (Latin):
mn tm̃ desidium. si ex deo ñ est: Pace tua dix¬
rim qͦd sentio. Aquȩ furtiuȩ dulciores sunt
et hꝰcemodi. omni ut ita loquar ab sinthio
amariorẽ dulcedinẽ ab angł̃o sathanȩ. sub
p̃textu angłi lucis. sicienti cordi tuo infund
ñ dubitat: quisqͥs eiꝰ astucias ñ ignorat. Et
reuera qͥs aliꝰ possit scandaloꝵe ẽe suggesto
discidii auctor turbator unitatis et pacis
nͥ uĩtatis adu̾sariꝰ caritatis emulus. hoste
antiquus gnĩs nr̃i. et inimic᷑ crucis xͥ dia¬
bolus: Siquidẽ is cuiꝰ iuida mors int̃
in orbẽ trarum. etiam nunc bonis que te fi
uidet inuidet: et cum sit mendax ab ino
mentit᷑ et nunc: meliora pollicens que ĩ
uidet Qñ namq uĩtas fidelissime illi sene¬
tiȩ obuiaret alligat᷑ es uxori. querere nolis¬
lutionẽ: Aut qñ caritas scandalũ suad̃et
que ad oĩum scandala urise ꝑhibet: Iue
cum uͦ felle ꝑmistens. dum ꝓmittit dibi
a ꝓcertis: immittit etiã uͭ ꝓ falsis. ñ ut

Expanded text:
ntum desiderium, si ex Deo non est? Pace tua dixerim quod sentio. Aquae furtivae dulciores sunt , et hujuscemodi omni, ut ita loquar, absinthio amariorem dulcedinem ab angelo satanae sub praetextu angeli lucis, sitienti cordi tuo infundi non dubitat, quisquis ejus astutias non ignorat. Et revera quis alius possit scandalorum esse suggestor, discidii auctor, turbator unitatis et pacis, nisi veritatis adversarius, charitatis aemulus, hostis antiquus generis nostri, et inimicus crucis Christi diabolus? Siquidem is cujus invidia mors intravit in orbem 86 terrarum, etiam nunc bonis quae te facere videt, invidet: et cum sit mendax ab initio, mentitur et nunc, meliora pollicens quae non videt. Quando namque veritas fidelissimae illi sententiae obviaret: Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem , aut quando charitas scandalum suaderet, quae ad omnium scandala uri se perhibet? Ille cum vero felle permiscens, dum promittit dubia pro certis, immitit etiam vera pro falsis: non ut
Abbreviated transcription (Latin):
s alii plus alii minꝰ. ꝓut eis sp̃c dabat
diuidens singłis ꝓut uolebat. idq abs¬
q preiudicio sue scĩtatis atq ꝑfectio¬
nis qͣnto magis simpliciores atq iusti
quiq sine det̾mento salutis. saluatioĩs
tempꝰ modum & ordinem nescure potu¬
erunt. que tũ certa spe & fide uti pio¬
missa fuerant. fir missime teneuerunt: Qnͣti

Expanded text:
s dabat, dividens singulis prout volebat, idque absque praejudicio suae sanctitatis atque perfectionis: quanto magis simpliciores quique justi sine detrimento salutis, salvationis tempus, modum et ordinem nescire potuerunt, quae tamen certa spe et fide, uti promissa fuerant, firmissime tenuerunt? 15. Quanti
Abbreviated transcription (Latin):
loso .mͦ. atq ꝑsona etiã scõs ignorasse an¬
gles senserim. & scͥpserun: ꝓfecto ñ uido
cur incredibile uideatur. Sane ibi iniꝰquisq
un suo sensu securꝰ abundat: ui aut certe rõni.
obuiat. nam enĩ me iõ siue auctoritatis
sentue cogat. ã tempꝰ illd̾ ab antiqͦ angłis
plenitudo temꝑis. misit d̾s filium suum
fc̃m ex muliere fc̃m sub lege : sredibilius
mag̃ fortasse uidr ut sic̃ futuri aduentꝰ
dñi ip̃o ceste diem ꝓrsꝰ ignorant: ita qͦ pͥoriᷤ
tempꝰ nequaꝗͣ. p̃scieruit. Qͥs scit enim si mͦ
illo sp̃ali di sap̃ia de pͥmo aduentu suo. &
angłis illud locuta sit qͦd apłis ꝑ oscarniᷤ
assumpte de scdo legitur respondisse. Nõ
ẽ inqͥens ur̃m nosse temꝑa & momenta
q̃ pat̾ posuit in sua potestate: Que me
rursium ciedẽ compellat necessitas angłos
iam añ adũtisse cuitatẽ nazareth ꝗͣ. illo
c̾ncrent missum archangłm uͥginem
salutare & partum nuntiare diuinum:

Expanded text:
loco, modo, atque persona, etiam sanctos ignorasse Angelos senserim et scripserim; profecto non video cur incredibile videatur. Sane ibi unusquisque in suo sensu securus abundat, ubi aut certae rationi, uaenam enim me ratio sive auctoritas sentire cogat, etiam tempus illud ab antiquo Angelis plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege? Credibilius magis fortasse videtur, ut sicut futuri adventus Domini, ipso teste, diem prorsus ignorant ; ita quoque prioris tempus nequaquam praescierint. Quis scit enim, si modo illo spirituali Dei Sapientia de primo adventu suo et Angelis illud locuta sit, quod Apostolis per os carnis assumptae de secundo legitur respondisse: Non est, inquiens, vestrum nosse tempora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate? Quae me rursum credere compellat necessitas, Angelos jam ante advertisse civitatem Nazareth, quam illo cernerent missum archangelum Virginem salutare, et partum nuntiare divinum?
Abbreviated transcription (Latin):
euangłista quih de ꝓpħa sumit. ñ tamad
ꝯceptionem. qͣm ad educationẽ teferri satis
euident̃ ostendit: qͦd illo uidelicet ex egỹp¬
to reportat᷑ fuĩt. illicq nutͥt᷑. Deniq iud̾i
loquebantur & qui inagist̃ erat inifrł ni¬
cb̃q facile ignoraret ex omiib. & cñ tota
fiducia instabant monstnͣtes. scͥpturas ñ
loqͥ xp̃m uenire a galilea. cꝰ narareth euii¬
tas ẽẽ cognoscit᷑. Plus sane ad manũ fuit
eis testimoniũ de ꝓpħa ex qͦ regilocum scis¬
citanti natiuitatis: incunctant᷑ bethleẽ
respondunt Itaq natꝰ in bethleem xͦ ẽ. et

Expanded text:
evangelista, qui hoc de propheta sumit, non tam ad conceptionem, quam ad educationem referri satis evidenter ostendit, quod illo videlicet ex Aegypto reportatus fuerit, illicque nutritus. Denique Judaei loquebantur, et qui magister erat in Israel, nihilque facile ignoraret ex omnibus: et tamen tota fiducia instabant, monstrantes Scripturas non loqui Christum venire a Galilaea, cujus Nazareth civitas esse cognoscitur. Plus sane ad manum fuit eis testimonium de propheta, ex quo Regi locum sciscitanti nativitatis, incunctanter Bethlehem responderunt. Itaque natus in Bethlehem Christ
Abbreviated transcription (Latin):
s subtraham mag̃ de sp̃u meo dixisse
debuelat: Quid enuim: Si filiis euange¬
lii omnes ueteres iꝰtos pares facimꝰ in
scientia. nunqͥd ñ & suꝑiores in gr̃acon¬
seqñterfat̾i necẽe ẽ: ut pote qͦs iñ lectio
sic̃ nos aut p̃dicatio: s ip̃a unctio do¬
cuerit omnes de omnibꝰ: sĩsto tũ. Tolere
ut & ip̃is minimi etiam antiqͦrum ius¬
torum comparent᷑ in scientia. preferant᷑
in gr̃a. S ẽ sane quod ullo omĩo pacto

Expanded text:
sed, Subtraham magis de Spiritu meo dixisse sed, Subtraham magis de Spiritu meo dixisse debuerat. Quid enim? si filiis Evangelii omnes veteres justos pares facimus in scientia, numquid non et superiores in gratia consequenter fateri necesse est! utpote quos non lectio, sicut nos, aut praedicatio, sed ipsa unctio docuerit omnes de omnibus. 13. Esto tamen: toleremue suam, ut et ipsis minimi etiam antiquorum justorum comparentur in scientia, praeferantur in gratia. Sed est sane quod ullo omnino pacto
Abbreviated transcription (Latin):
s quid temꝑi gr̃e reseruatũ sit. ñ uide¬
mus nͥ qđ tempꝰ gr̃e illud potiꝰ uixta
sententiã hanc fuĩt appellandum. in
qͦ tot & tante dĩ ppło diuiciȩ sp̃c afflu¬
ebant. ut illud ꝓrs inc̃dibili felicitate
cerneretur impletum. quod moyses optabat
cum dicẽt. Quis dabit ut omnes ꝓpħent:
Queso quid sumile attulit euangłm: Frus¬
tra głatur paulus de pͥmiciis sp̃c quas se
putat cum suis coapłis accepisse. cum nil
tale indieb suis exꝑiri potiũt. Deniq aie¬
bat. Nunquid omnes ꝓpħe : frustra imqͣm
głatur de euangło suo. qr ñ ab homine
neq ꝑ hominẽ illud acceꝑit. s qͣsi specia¬
uelatum. d nec apłs petrꝰ ꝓfecto debuit
ꝓpħicum illud ad sua temꝑa retorquere.
effundam de sp̃u meo suꝑ filios & filiaᷤ¬
bundantior iam precesserat. tͣnsactis
scłis effusio sp̃c. Aut certe ꝓpħa uł poti¬
in ꝓpħa ds̃. Si uera illa temꝑa apłica
cum ħ dicẽt intuebat᷑ ñ plane esfundã

Expanded text:
tiae reservatum sit, non videmus: nisi quod tempus gratiae illud potius juxta sententiam hanc fuerit appellandum, in quo tot et tantae Dei populo divitiae spiritus affluebant; ut illud prorsus incredibili felicitate cerneretur impletum, quod Moyses optabat, cum diceret: Quis dabit ut omnes prophetent? Quaeso, quid simile attulit Evangelium? Frustra gloriatur Paulus de primitiis spiritus, quas se putat cum suis coapostolis acctale in diebus suis potuerit experiri. Denique aiebat: Nunquid omnes prophetae? Frustra, inquam, gloriatur de Evangelio suo, quia non ab homine, neque per hominem illud accevelatum. Sed nec apostolus Petrus profecto debuit propheticum illud ad sua tempora retorquere, Effundam de Spiritu meo super filios et filiabundantior jam praecesserat transactis saeculis effusio spiritus. Aut certe proa Deus si vere illa tempora apostolica, cum hoc diceret, intuebatur, non plane, Effundam,
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰa adhuc pͥore uxore sua uiuente accon¬
sentiente. fortissime diu ac deuotissime cõ¬
tinentiã tenuit. scdis rurdꝰ amplexib inep¬
tissime atq in honestissime implicusse.
Qͥa tñ publice ac sollempnit᷑ iuxta morẽ
cetõrum hominũ. & sñ q̃rela uł calump¬
nia. ip̃m qͣlecumq ꝯuigiũ celebratũ fuit.
fretum uł imꝑio. aut certe eccłastico cano
ꝑicłm. ad te nimirũ ñ minima ex parte
respicẽ c̃cdlimꝰ. ex eo quippe qͦd uolentẽ ac
flagitantẽ suum ꝯfirmare ꝓpositum
nimis susciꝑe distulisti. occasione sumpa
diabol in ħ eum mala p̃cipitauit. om̃o
ex caritate suademꝰ & ꝯsulimꝰ. ut qͣcuinꝙ
indust᷑a. qͦcumq sumptu. ł labore pott̃
miserũ omnumͦ satagas lib̾are. ꝯuenen¬
do scilicet aut mulierẽ ut illum sponti
dimittat. & ꝯtinentiã ꝓmittat. aut ꝙp̃m.
aut ambos uocari ubeat. & quod ncdo
posse fieri credimꝰ iudicio separet Ad ia

Expanded text:
 adhuc prior uxore sua vivente ac consentiente, fortissime ac diutissime continentiam tenuit, secundis rursus amplexibus se ineptissime atque inhonestissime implicuisse. Quia tamen publice ac solemniter juxta morem caeterorum hominum, et sine querela vel calumnia, ipsum qualecumque conjugium celebratum fuit, fretum, vel imperio, aut certe ecclesiastico canone hominis periculum ad te nimirum non minima ex parte respicere credimus ex eo quippe quod volentem ac flagitantem suum confirmare propositum, nimis suscipere distulisti, occasione sumpta, diabolus in haec eum mala praecipitavit, omnino ex charitate suademus et consulimus ut quacunque industria, quocunque sumptu vel labore potes, miserum omni modo satagas liberare: conveniendo scilicet aut mulierem, ut illum sponte dimittat, et continentiam promittat; aut episcopum, ut ambos vocari jubeat, et, quod recto posse fieri credi
Abbreviated transcription (Latin):
erant. preuidẽ c̾tissue potuisse scͥpta
ꝯmemorat: & sic nimis abbreuiat ma-¬
nũ di. dum pret̃ paucos illos ꝑfectis¬
simos neminẽ co temꝑe putat potuisse sal¬
uari: aut certe si & illa temꝑa multitu¬
dinem saluandors etiam pret̃ istos hũisse
ñ diffitet᷑ magnã s inauditam diuini
mumĩs largitatẽ uetĩ collatam ppło asse¬
rit. Siqͥdem omnẽ illã multitudinẽ oĩa
que de mystio nr̃e redemptionis suꝑiꝰ
enumãta sunt: ioquido p̃cognouisse
constitĩt. Eum eium ex his quippiã tunc
nec scͥptum manifeste nec publice p̃di¬
catum fuisse manifestũ sit: restat ut
fateamur omĩa omĩb ꝑ sp̃m reuelata
fuisse. & sic om̃s sp̃uales. õs ꝑfectos. om̃s
extitisse ꝓpħas. quotqͦt ab aduentu dñi
iet᷑ iusti & salui fuĩnt. fuit itaq antiqͥs
temꝑibꝰ. aut ꝑ rara salus. aut nimium
numerosa ꝑfectio: qͦrum qͥdem qͦdlib
catur. replesse potiꝰ & dictasse scła illa

Expanded text:
erant, praevidere certissime potuisse Scriptura erant, praevidere certissime potuisse Scriptura commemorat; et sic nimis abbreviat manum Dei, dum praeter paucos illos perfectissimos, neminem eo tempore putat potuisse salvari: aut certe, si et illa tempora multitudinem salvandorum 631 etiam praeter istos habuisse non diffitetur; magnam, sed inauditam divini muneris largitatem veteri populo collatam asserit: siquidem omnem illam multitudinem omnia, quae de mysterio nostrae redemptionis superius enumerata sunt, liquido praecognovisse constiterit. Cum enim ex his quidpiam tunc nec scriptum manifeste, nec publice praedicatum fuisse manifestum sit: restat ut fateamur omnia omnibus per Spiritum revelata fuisse; et sic omnes spirituales, omnes perfectos, omnes exstitisse prophetas, quotquot ab adventu Domini retro justi et salvi fuerunt. Fuit itaque antiquis temporibus aut perrara salus, aut nimium numerosa perfectio: quorum quidem quodlibet catur, replesse potius et ditasse saecula illa
Abbreviated transcription (Latin):
singła fuisse p̃cognita quemadmodũ suo
suut temꝑe pꝰ exhibita & mͦ cognita nob̃:
adeo ut nec iꝰti fiu̾nt. nec salui sint. quib
ita clara omĩa & ꝑspicua ñ fuu̾it. Et id
quidẽ falsum. Uerum ad refellendum. tu
dendum peuitus putẽ: & pene quid addi
possit ñ inueniam. De homine tñ qͥ ista
loquit᷑ pace ipsiꝰ dico paucis qͦd sentio.
uidetur mͥ plus nouitatis curiosiis qͣm
studiosꝰ uĩtatis: gͣuariq de omni re sen¬
tire cum aliis. & dicẽ qđ aut solꝰ ñ dixĩt
aut pͥmꝰ. U ñ fit ut in his q̃ sentit uł lo¬
quitur. modũ omĩo tenere aut ignoret
aut dissimulet. Ecce enim & in hacasserti¬
one sua dum pares in scientia fac̃ om̃s
aut nimis largum: ocłm discretionis ex
nulla parte aꝑiens. Aut enim numerũ
dectorũ illiꝰ temꝑis. sub paucitate re¬
digit rarissimor sp̃ualium. quos pro
sue scĩtatis sp̃ali excellentia insignes
ilustresq illis temꝑib exticisse ac sin¬
gulari munere sp̃c. singła uti uentura

Expanded text:
dmodum suo sunt tempore post exhibita, et modo cognita nobis: adeo ut nec justi fuerint, nec salvi sint, quibus ita clara omnia et perspicua non fuerunt. Et id quidem falsum. 11. Verum ad refellendum tu dendum penitus putem; et pene quid addi possit, non inveniam. De homine tamen qui ista loquitur pace ipsius dico paucis quod sentio, videtur mihi plus novitatis curiosus, quam studiosus veritatis; gravarique de omni re sentire cum aliis, et dicere quod aut solus non dixerit, aut primus. Unde fit ut in his quae sentit vel loquitur, modum omnino tenere aut ignoret, aut dissimulet. Ecce enim et in hac assertione sua, dum pares in scientia facit omneaut nimis largum, oculum discretionis ex nulla parte aperiens. Aut enim numerum electorum illius temporis sub paucitate redigit rarissimorum spiritualium, quos pro suae sanctitatis speciali excellentia insignes illustresque illis temporibus exstitisse, ac singulari munere Spiritus singula, uti ventura
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i sͥ ñ p̃sumit scientiã. & discat exꝑiendi
qd audiendo ñ potãt: Itaq subiungit.
Ot urtꝰ altissum obumbrabit tͥ ex p̃ssus
ꝓfecto significans modũ sec̾tissunũ aidhe¬
ni incomp̃hensibił & ineffabilis sacͣment
quo qͣsi in uinbra cum sola & in sola ur¬
gine sola t̾nitas ꝯceptum fuerat oꝑatui
diuinum. Adħ qͦ inuestigandũ misfiũ
minꝰ se idoneum confitet᷑ magnꝰ ille iohe
cũ se in digñ ꝑͥbet soluere corrigiã calcia¬
menti. S & ip̃am uirginẽ rogo unde¬

Expanded text:
ipse sibi non praesumit scientiam, et discat experiendo ipse sibi non praesumit scientiam, et discat experiendo quod audiendo non poterat? Denique subjungit: Et virtus Altissimi obumbrabit tibi ; expressius profecto significans modum secretissimum arcani incomprehensibilis et ineffabilis sacramenti, quo quasi in umbra cum sola, et in sola Virgine, sola Trinitas conceptum fuerat operatura divinum. Ad hoc quoque investigandum mysterium minus se idoneum confitetur magnus ille Joannes, cum se indignum perhibet solvere corrigiam calceamenti. Sed et ipsam Virginem, rogo
Abbreviated transcription (Latin):
occurrere quippiã uł nichodemo ꝑ quod
siue galileã siue nazareth ad xͥ aduentũ
undecunq ꝑtinẽ docẽt. Sic qͦ natanahel
doctꝰ & ip̃e in lege. philippo nuntianti iħo
filium ioseph a nazareth. mox sub intro¬
gatione ammirando respondit. A naza¬
reth inquit pot̾ aliquid boniẽe: Aunir̃
ammirans qͦd a nazareth xͦ nuntiaret᷑.
qd̃ ex nulla penitꝰ scͥptura recoleret. Aut
si ñ int̾ro gando qͥdem s mag̃ affirmando
illud respondisse ꝯtendit᷑. memor utiq
iħc. eum agnouisse constabit. cum multe
alie cause occurrere potuissent cur illud
ꝓpħa p̃dixĩt. Potuit gͦ et de conceptionis
loco. ut ꝓpħas sic & angłos diuinum la
incomp̃hensibilem quem & uirgo sollicita
requisiuit. uñ q̃so doceri queã angłis fuis¬
se p̃cognitum : mͥ uͦ uidet᷑. ne ip̃i quidẽ
ut pace eiꝰ dixĩm qui nuntiabat. Quod &
ip̃e fatetur: si eiꝰ u̾ba diligent̃ adũtimus
te. ñne aꝑte mittit ad magistium sp̃c

Expanded text:
d sive Galilaeam, sive Nazareth ad Christi adventum undecunque pertinere doceret 20. Sic quoque Nathanael, doctus et ipse in lege, Philippo nuntianti Jesum filium Joseph a Nazareth, mox sub interrogatione admirando respondit: A Nazareth, inquit, potest aliquid boni esse? Nimirum admirans quod a Nazareth Christus nuntiaretur, quod ex nulla penitus Scriptura recoleret. Aut si non interrogando quidem, sed magis affirmando illud respondisse contenditur, memor utique Jesus, cum agnovisse constabit; cum multae aliae causae occurrere potuissent, cur illud propheta praedixerit. Potuit ergo et de conceptionis loco, ut Prophetas, sic et Angelos divinum latincomprehensibilem, quem et Virgo sollicita requisivit, unde, quaeso, doceri queam Angelis fuisse praecognitum? Mihi vero videtur, ne ipsi quidem ut pace ejus dixerim qui nuntiabat: quod et ipse fatetur, si ejus verba diligenter advertimus.te; nonne aperte mittit ad magisterium Spi