comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõitis. ñ cdegu̾ans ab iiqͥtate par̃na. płes q milites ⁊ seruentes c̃ eo. Nlon enm
cͥdebat ꝙ aliqͥs mortał montem gͣuariũ ñ solum eaꝑe posset : sea etiam tali tp̃e
obsidẽ ancłet. Sic̃ eñ p̃diximꝰ in montanis altissimis ⁊ frigidissimis sit᷑ erat.
hyemps aut᷑ adhuc erat: q̃ in locis illis soler aspuis aari. Sed forissimꝰ eomes
expauescens. in luto ⁊ srigore obsidioẽm suam firmans castrum ob sessum cepit
fortit̃ impuenare. Illi cle castro se defencłe iusuitoto. Et qͥa om̃s huiꝰ obsictiõis
difficultares. ⁊ angustias uix possemꝰ ꝑ ordinem enarrare. istud bremĩt dicimus
ꝗ tot᷑ illiꝰ obsicti õis statꝰ. ñ tam labor ꝗ̃ martiriũ debeat appellari.
ost multos aut̃ dies: obsessis aqͣ defec̃. ⁊ deficienib etiam iuctualib. ctefe
eis aimꝰ resistencti. Ob sessores siqͥdem nr̃i licet c̃ difficultate inar̃ia. ita clie
noctu q om̃s adit᷑ obstruebant. ꝗ obsessi nͨ uictualia inferre pot̾ant in

Expanded text:
ites et servientes cum eo; non enim credebat quod aliquis mortalium Montem Grenarium non solum capere posset, sed etiam tali tempore obsidere auderet; sicut enim diximus, in montanis altissimis et frigidissimis situs erat, hiems adhuc erat, quae in locis illis solet asperius dominari, sed fortissimus comes, expavescens, in luto et frigore obsidionem suam firmans, castrum obsessum coepit fortiter impugnare, illi de castro se defendere toto nisu. Et quia omnes hujus obsidionis difficultates et argutias vix possemus per ordinem enarrare, istud breviter dicimus, quod totus illius obsidionis status, non tam labor, quam martyrium debeat appellari. Post multos autem dies, obsessis aqua defecit, et deficientibus etiam victualibus, defecit eis animus resistendi. Obsessores autem nostri licet cum difficultate maxima, ita die noctuque omnes aditus obstruebant, quod obsessi nec victualia inferre poterant in
Abbreviated transcription (Latin):
posqͣrie ñ cupat᷑. Quo capro in brem obsedit aliud castrum. ꝗ b̾iiciũ apellat᷑.
Quod iirilit̾ impugnans potent̃ expugnauit. multos q de hõib castͥ. cdigne
ꝓ m̾itis patibulis suspendit. Que res apostaras om̃s de t̾ra illa adeo ꝑt̃ruit. ꝙ
clati in stuporem. castra omĩa in qͥb habitabant fugientes a facie cõnis uacui
dimiser̃t. In t̾ra eñ illa tota cyt᷑ rodan̾uix remansit. qͥ resist̾et cõiti. p̃t uillã
sc̃i egictu ⁊ belliqͣttrum. ⁊ alie mumnõs paucissime. Descenclit comes in

Expanded text:
Postquarie nuncupatur: quo capto in brevi, obsedit aliud castrum, quod Brimicium appellatur, quod viriliter impugnans, potenter expugnavit, multosque de hominibus castri, pro meritis, patibulis suspendit; quae res apostatas omnes de terra illa adeo perterruit, quod dati in stuporem, castra omnia in quibus habitabant, fugientes a facie comitis, vacua dimiserunt; in tota enim terra illa citra Rhodanum, vix remansit qui resisteret comiti, praeter villam Sancti Aegidii et Bellicadrum, et aliae munitiones paucissimae. His
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is qui erant in muintio̾e faciebant. s nr̃i se uiriłr ⁊ mirabiłr defende¬
bant. ⁊ ex eis płimos occidebant. Fecer̃t enam hosdes arietem mire magni¬
in ułło uł in modico mur̃ debilitare poĩat. feter̃t etiam adu̾sarii multas
alias ⁊ mulnmodas machinas. s nr̃i obsess om̃s obusser̃t. Comes uͦ nobil
ad opꝰ ex̾cit᷑. nͥ a uilla scĩ egidu ⁊ a nemauso. Oportebat enam ꝗ qn uoleban᷑¬
hab̾e uictualia a ctuabꝰ usł p̃dictis. mut̾ent᷑ milites qͥ armari ꝯduc̾ent eos
qͥ uictualia deferebant. Opoitebat insuꝑ ꝗ sine int̃missiõe tam die ꝗͣ nocte
t̃cia pars militum ex̾cit᷑ armata eẽt. tũ qͥa timebat᷑ ne hostes subito in ex̃ci
dienctas. Parari eñi fec̾at nobil comes petͣriam. q̃ iaciebat ad pͥm̃ muru
burgi. Non eñi pot̾at hab̾e płes machinas. qͥ a ñ habebat peclites qͥ tͣh̾ent
eas. P aucissimos siqͥdem habebat pecdites incligenas: ⁊ illi tepicti erant ⁊

Expanded text:
ris qui erant in munitione faciebant, sed nostri se viriliter ac mirabiliter defendebant, et ex eis plurimos occidebant. Fecerunt hostes arietem mirae magniin nullo vel in modico, debilitaverunt murum. Fecerunt etiam adversarii multas et alias multimodas machinas, sed nostri obsessi omnes combusserunt: comes autem nobilis ad opus exercitus, nisi a villa S. Aegidii et a Nemauso. Oportebat etiam, quod quanhabere victualia a duabus villis, mitterentur milites, qui armati conducerent eos, qui victualia deferebant. Oportebat insuper quod sine intermissione, tam die quam nocte, tertia pars militum exercitus armata esset, tum quia timebatur ne hostes subito in exercidiendas. Parari etiam fecerat comes nobilis petrariam, quae jaciebat ad primum murum burgi, non enim poterat habere plures machinas, quia non habebat milites, qui traherent eas, paucissimos habebat milites indigenas, et illi tepidi erant et
Abbreviated transcription (Latin):
retur trligiosarũ ꝓuidentiã ꝑsonatũ i assensũ tioni declinałe pł¬
aculi  Pace ur̃a loquar. in ercusabilis actoritatis ille subuersor as¬

Expanded text:
retur religiosarum prudentiam personarum, in assensum novi declinasse piretur religiosarum prudentiam personarum, in assensum novi declinasse piaculi? Pace vestra loquar. Inexcusabilis esset ille subversor a
Abbreviated transcription (Latin):
cia tm̃ descendisse leguntur. non ctiã ceptũ int̾rruise offici¬
um. sacenlotes xp̃i tẽptationes qͣs ꝑfer̃ ita docentur abigere.
lit᷑ sacram̃tis altaris talis eos lapsus non cogat abstinere: Hic
enĩ defectus infirmitas est. que uittutẽ ꝑficiat. ñ que iurtutis
oꝑa in irtitum deducat.xx.
testant᷑ qiti affue t᷑ qł add iuuenẽ insia sacros. ordiues  annos
inuentum: neo acleto electũ. seditiosus ttirbate turbe clatnoꝵr pontifica¬
lem deterserit electionẽ Asserit etiã decanꝰ cantorẽ atchidiaconos:
o maiorẽ capituli partĩ ꝗͣ tũ licui etit occlamasse. simulq talibus
ausis assensum subtraxisse ꝓ ratione se ipsũ p̃sentiã ꝓtimore Qdiod
si uta ẽ his qͥ init̃ fuer̾ doleo ꝓ excessu. iusticie ꝓ contentu Q luis eñ
ũ a ol eret. canonicũ tigorẽ tanto conculeatũ p̃iudicio: qu̾is ñ inira¬

Expanded text:
descendisse leguntur, non etiam ipsum interrupisse officidescendisse leguntur, non etiam ipsum interrupisse officium, sacerdotes Christi tentationes, quas perferunt, ita docentur abigere, ut a sacramentis altaris, talis eos lapsus non cogat abstinere. Hic enim defectus infirmitas est quae virtutem perficiat, non quae virtutis opera in irritum deducat. 5 testantur qui adfuerunt quod ad juvenem infra sacros ordines et annos inventum, nec a clero electum, seditiosus turbatae turbae clamor pontificalem extorserit electionem. Asserit etiam decanus cantorem, archidiaconos, et majorem capituli partem, quantum licuerit, obclamasse, simulque talibus ausis assensum substraxisse pro ratione, se ipsum praesentiam pro timore. Quod si ita est, his qui interfuerunt doleo pro excessu, pro justitiae contemptu. Quis enim non doleret canonicum rigorem tanto conculcatum praejudicio? Quis non mira
Abbreviated transcription (Latin):
ria altatis officia Mille sunt occursantiũ fantasmata. cogi¬
tationũ diaboli mille. suggestiones. mille mortalisi tẽptãti¬
ones animatũ que dũ se sactificiũ mentib in opino it¬
gerunt lapsai. dũ eas ad alia atq aliena cogitanda abs¬
ł raunt dũ hereticã moluintur inducere prairitatẽ Quid
alitid faciunt. ꝙͣ uelud quedã musce sacrificattes altaris
ministros. in festant & inpediunt. Taliũ portenta itius.¬
carũ patarrha nr̃ abrahan. ꝓpulsatida ptesignauit. rian
a sacrificiis aues ab egent incursatites. Scriptũ esteñ:
Descender̃ uolucres suꝑ cadauera. ⁊ abigebat eas abrahã.
dũ gͥ destiniato. tibi flabello descendentes sit sacrificia.
muscaᷤ ab egeris: a sacrificantis mente suꝑ nementũt in¬
cutsus tẽptationũ catblice fiũei uentilabro ex turbari
oportebit. Ita fict ut qđ susceptũ est ad usũ msticum
tili p̃beat intellectũ Et quĩ p̃fate uolucies suꝑ saccisi.

Expanded text:
infestentur. Mille sunt occursantium phantasmata cogitationum, mille diaboli suggestiones, mille mortalium tentationes animorum; quae dum se sacrificantium mentibus inopino ingerunt illapsu, dum eas ad alia atque aliena cogitanda distrahunt, dum haereticam moliuntur inducere pravitatem, quid aliud faciunt quam, velut quaedam muscae, sacrificantes altaris ministros infestant et impediunt? Talium portenta muscarum patriarcha noster Abraham propulsanda praesignavit, cum a sacrificiis aves abeDescenderunt volucres super cadavera, et abigebat eas Abraham . Dum igitur destinato tibi flabello descendentes super sacrificia muscas abegeris, a sacrificantis mente supervenientium incursus tentationum, catholicae fidei ventilabro exturbari oportebit. Ita fiet ut quod susceptum est ad usum, tibi mysticum praebeat intellectum. Et quoniam praefatae volucres super sacri
Abbreviated transcription (Latin):
erant. ⁊ uincłis mancipaus. hͨ aut̃ tͦris ad hoc facta fu̾at. ut eẽt spelunca la¬
cõits tolosam. ⁊ ademarꝰ pictauensis ⁊ ꝯplices coꝵdem negotiũ pacis ⁊ ficłi
in ꝑtib isł tons uirib ꝑ t᷑babant. Obectiũ comes nobil uoluntati cardinalis
⁊ fec̃ ÷ͥ parari ap̃ uiuariam nauicłas ut rodañ tͣnsiret. Qđ audientes ad¬
u̾s aru ip̃ius. ꝯuener̃t in unum ꝑ t̾ram ut eiꝰ tͣnsitum impetirent. Sed ⁊
aiuimonenses uenientes ꝑ rodañ c̃ nauib. ualde munitis. ꝓposuer̃t cõiti
tͣtisitũ ꝓhib̾e. Sed c̃ paucissimos de militib cõitis rodañ transire uiden:
cdiuino miracło u̾si intimorem fu̾ex p̃sidia q̃sier̃t. Sed ⁊ om̃s de t̾ra illa
qͥ acħ̾ebant acdũsariis cõitis. tant̾ timor muasit. ꝗ aastra multa ⁊ fortia ua¬

Expanded text:
erant et vinculis mancipatis; ad hoc autem turris facta fuerat, ut esset spelunca lacomitis Tolosani, et Ademarus Pictaviensis, et complices eorumdem, negotium pacis et fidei in partibus iriam naviculas, ut Rhodanum transiret: quod audientes adversarii ipsius, convenerunt in unum per terram, ut eis transitum impedirent; sed et Avenionenses venientes per Rhodanum cum navibus valde munitis, proposuerunt comiti transitum prohibere; sed cum paucissimos de militibus comitis transire viderent, divino miraculo versi in timorem, fugae praesidia quaesierunt; sed et omnes qui de terra illa adhaerebant adversariis comitis tantus terror invasit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ amgoniã. atun ando milites qͦs pot̾at. ut eoꝵ anxilio it᷑r et ĩtam nr̃am. ⁊ occupaii¬
t̾ram ur̃am ⁊ tolosam. Ciues eñi tolosam neꝗͣ ⁊ insideles : paran enant eĩ recirxi
ueniret. Insuꝑ obsessis nr̃is cͥ erant in bellicadro: iuctualia clefecert. sñ nim
cõi nr̃o suoꝵ mopia obsessoꝵ. Qui in multa anrietate positꝰ: qͥd ag̃ et uesciebat.
Nec eñ suos obsessos pot̃at liłime : nͨ ulla ranõe uolebat expositos morti dlnmtae.
T̃holosana insuꝑ cuutas ⁊ alie t̾re qͣs tenebat: erint in sũmo ꝑdiciois ꝑierio. his dibꝰ
dilioent̃ ꝯsicł̃ans: laborare oep̃ comes nobit: ficteł qͥmͦ obsessos siras li p̃ore polsi s diã¬

Expanded text:
ut eorum auxilio intraret terram nostram, et occuparet Tolosam. Cives autem Tolosani nequam et infideles, parati erant eum recipere, si veniret. Insuper obsessis nostris qui erant in Belliquadro, victualia defecerunt, nunquam enim st comiti nostro suorum inopia obsessorum, qui in multa anxietate positus, quid ageret nesciebat, nec enim suos obsessos poterat liberare, nec ulla ratione volebat expositos morti dimittere. Tolosana insuper civitas, et aliae terrae quas tenebat, erant in summo perditionis periculo. His omnibus diligenter consideratis, laborare coepit comes nobilis et
Abbreviated transcription (Latin):
an muros diutissime stantes eos ad p̃lium iuitarent. Uiclentis nr̃i ꝙ ñ exirẽt
hostes ad dunicandum ꝯͣ eos. postꝗͣ dui expͣtau̾ant eos ⁊ muitan̾ant adexeñdũ
reu̾si sũt ad castrum bellee arde iide uen̾ant die aitõ reu̾suri. Dum aut̃ ẽemꝰ
ap̃ bellam gardam comes nobił montis fortis recdiens a francia ꝑꝑans q bellica¬
drum: uenit nemausum. In cͣstino su̾mo mane mouit comes a nemauso. ⁊
nos a bellagarda: uementes q ante bellicadrũ comes ex unaꝑte ⁊ nos exalia
ip̃os obsedimꝰ obsessores. Uicdens filiꝰ qͦndam cõris tolosani ꝗ comes monis fons¬

Expanded text:
rent hostes ad dimicandum contra eos, postquam exspectaverant eos et invitaverant ad exeundum, reversi sunt ad castrum Bellegardae, unde venerant die altero reversuri. Dum autem essemus apud Bellamgardam, comes nobilis Montisfortis, rediens a Francia, properansque Belliquadrum, venit Nemausum. In crastino summo mane, movit comes a Nemauso, et nos a Bellagarda, venientesque ante Belliquadrum, comes ex una parte, et nos ex altera, ipsos obsedimus obsessores. Videns filius quondam comitis Tolosani quod comes Montisfo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ficdelit᷑ laborau̾at: suͣ om̃s. Terram uͦ ꝗͣ comes tolos anꝰ habu̾ar inꝓuntia
custoctiri uoluit sũmꝰ pontifex. ut deala fieri posset ꝓuisio i ꝑte uł uiroto
filio dicti qͦndam cõnis tolosam: si m̃ ꝑ certa sidelitatis ⁊ bone ꝯuersatioĩs m¬
dicia osteniet se mis ccłia cligñ cẽ. Secd ꝗͣ male postea se habuit. ⁊ qͣlit̾ misccłiã¬
ram reciꝑer q̃ de feodo eius erat. Quantꝰ aut̃ honor ei exibitꝰ fuit in fra¬
cia. nͨ a nobis sc̃bi. nͨ ab audienre de facili ereti posset. In ꝗͣcͦq enim eiuuatẽ

Expanded text:
deliter laboravit supra omnes; terram vero quam comes Tolosanus habuerat in Provincia, custodiri voluit summus pontifex, ut de illa fieret provisio in parte vel in toto, filio dicti comitis Tolosani, si tamen per certa fidelitatis et bonae conversationis indicia, ostenderet se miserram reciperet, quae de feudo ejus erat; quantus autem honor ei exhibitus in Francia nec a nobis sc
Abbreviated transcription (Latin):
mala multa. Inhibuit aut̃ ludouico legatꝰ ne hõies dictar̾ ciuitatum ꝑtͦ¬
baret in aliqͦ: nͥ tm in dirtitiõe muroꝵ. Quod ut posset meliꝰ obseruari.
ludouicꝰ mandaũ ciuib narbonensib. ut ip̃i ad arbitͥum duoꝵ muilitu̾
qͦs ad h misit narbonam. infra tres sepimanas: diruerent mos suos
Quod nͥ face̾nt: scirent se gͣuit̃ puniendos. Du nũt᷑ inttri narboñ.¬
cnuratis. Luclouicꝰ aut̃ mouens a bit᷑ris uenit c̾ suis carcassonam u̾c̃¬
Uadam gͥ die ꝯuocaũ legatꝰ ad se in domum ep̃i carcassone. ep̃os qͥ ade¬
rant. ludoiuc̃ ⁊ cõitem moncis forris. ⁊ nobiles qͥ eraut c̃ ludoruico. Ob¬

Expanded text:
multa mala. Inhibuit autem Ludovico, ne homines dictarum civitatum perturbaret in aliquo, nisi tantum in dirutione murorum. Quod ut posset melius observari, Ludovicus mandavit civibus Narbonae, ut ipsi ad arbitrium duorum militum, quos ad hoc misit Narbonam, infra tres septimanas diruerent muros suos, quod nisi facerent, scirent se graviter puniendos. Coeperunt igitur Narbonis. Ludovicus autem movens a Biterrisuadam igitur die convocavit legatus ad se in domum episcopi Carcassonensis episcopos qui aderant, Ludovicum, et comitem Montisfortis, et nobiles qui erant cum Ludovico.
Abbreviated transcription (Latin):
senri uemente ecitu possent illul ꝯrere. Neniens ÷ͥ comes e xeeum. ad aisler̃ti
seuerati. inueñ dictum burgum illesim. domosq płimas aptas gx̃citu. adaua¬

Expanded text:
sarii, veniente exercitu, possent illud comburere. Veniens igitur comes cum exercitu ad castrum sarii, veniente exercitu, possent illud comburere. Veniens igitur comes cum exercitu ad castrum Severaci, invenit dictum burgum illaesum, domosque plurimas exercitui aptas ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdam forte. uõis seuerac̃ m qͦ habitabant rrꝓtaru pacis⁊ ficdi tuatores. Cot
eiti. aant. iui si puieniebant a castro illo: ꝗ ñ poss de facili exepͥmi. Iuisiqitem
au ernt in castro ũ sclũ ruthenensem diocesim nis est abant: sca toram iramns eateui¬
sliꝰ ꝯ fisus. cogitans etiã ꝗ comes t̃c tp̃is ũ poss obsicdioe̾m arrea castrt̃ tene eo qur ips
erat. ⁊ casbrum aldł nimontanis. ⁊ in locis frigiclis eẽt situm⁊ noluit redd̃e casft̃
suũ. suadlam. g nocte uuido de mõte forti sr̃ cõtis ñi g̃manꝰ. asumptis mlrtibis
⁊ seriuienrib set̃: eriens a enutate ruthenensi eqͥtaũ de nocte usq ipe castrũ sepe¬
Ac̃ũa. ⁊ siũrio cdilucło allucescent aurora. irruit subito in bu guim me eri. ⁊epero
qil id ni mom̃to ⁊ oecupaũ. Illi aut de burgo receꝑunt se i suꝑiorem mumnoem
ila ꝑ descensum montis ꝓcedebat᷑. Icło aũt cdictꝰ ouido ocenp añ brrgutiiua aibã¬

Expanded text:
am forte, nomine Severacum, in quo habitabant ruptarii turbatores, tot enim et tanta mala proveniebant a castro illo, quod non posset de facili exprimi. Illi siquidem qui erant in castro illo non solum Ruthenensem dioecesim infestabant, sed totam terram in circuionis confisus, cogitans etiam quod comes tunc temporis non posse obsidionem circa castrum tenere, eo quod hiems erat, et castrum illud in montaocte Guido de Monteforti, frater comitis nostri germanus, assumptis militibus et servientibus secum, exiens a civitate Ruthenensi, equitavit de nocte, usque prope castrum saepedictum, et summo diluculo, illucescente aurora, irruit subito in burgum inferius, coepitque illud in momento et occupavit. Illi autem de burgo receperunt se in inferiorem munitionem, illa per descensum montis protendebatur. Ideo autem dictus Guido occupavit burgum, ne adver
Abbreviated transcription (Latin):
de negotio fidei ꝯͣ h̾ericos albigenses. Uen̾ant etenim ad concilium. Raimunctus
qͦnclam comes tolosanꝰ. ⁊ filiꝰ eiꝰ a aununctus. Comes etam fuxi. pacis ⁊ ficbei mani¬
nenre censura. susfragante auxilo signatoꝵ. Comes uͦ nobilis montis fortis
misit alluc frẽm suũ eerm añ. G̃iictonem cde monte fom: alios ꝙ fidees ũtios
⁊ discretos. Uerum qͣdem est ꝗ fuer̃t ibi aliqͥ. etiam ꝗ est gͣuiͦ de pͥlans. qͥuo
mentes neg̾o fidei ex atu̾so. ꝓ restinitiõe cdictoꝵ cõitum laborabant. Sedñ ẜ
ualuit ꝯsiliũ achitosel: frustratum est desicłium malignioꝵ. Dñs eteñ sp

Expanded text:
de negotio fidei contra Albigenses; venerat etenim ad concilium Raimundus quondam comes Tolosanus et filius ejus: comes etiam Fuxi, pacis et fidei manierant, divina disponente censura, suffragante auxilio signatorum. Comes vero nobilis Montisfortis misit illuc fratrem suum germanum. Guidonem de Montefobi aliqui, etiam quod est gravius de praelatis, qui negotio fidei adversi, pro restitutione dictorum comitum laborabant, sed non praevaluit consilium Achitophel, frustratum est desiderium malignorum. Dominus etenim papa,
Abbreviated transcription (Latin):
Ciues aut̃ narbonenses. timore ducti miser̃t ad ludouic̃: signisicantes ei
ꝗ ꝑati erant ad facienctam eiꝰ i om̃ib uoluntarem. Nec silentũ ꝗ archiẽpo
narbonensis. Arnaudis. ꝗͣtum pot̾at laborabat. ad hoc ꝗ muri narbone
ñ diruerent᷑. Ob hoc etiam descencłat obiuam luctouico usq uiennam.
Dicebat eium ꝗ sua erat narbona ⁊ hoc ꝓ parte uerum erat. Insuꝑ ⁊ clu
catum narbonensem ꝗ ab antiqͥs tp̃ib comes tenu̾at tolosan᷑ usurpau̾at
⁊ͥ archiep̃c ⁊ tenebat. Quanuis aũt hõies narbonenses eeñt ꝓ ꝑte dectm̃o

Expanded text:
cives autem Narbonenses timore ducti, miserunt ad Ludovicum, significantes ei, quod parati erant ad faciendam ejus in omnibus voluntatem. Nec silendum quod archiepiscopus Narbonensis Arnaldus, quantum poterat laborabat ad hoc, quod muri Narbonae non diruerentur, ob hoc etiam descenderat obviam Ludovico usque Viennam: dicebat siquidem quod sua erat Narbona, et hoc pro parte verum erat: insuper etiam ducatum Narbonae, quem ab antiquis temporibus comes tenuerat Tolosanus, usurpaverat sibi archiepiscopus et tenebat. Quamvis autem homines Narbonenses essent pro parte de do
Abbreviated transcription (Latin):
nissimꝰ instant̃ ⁊ humilit̃ q̃ siuit ꝯfessioẽm. ⁊ iuatic̃. s ⁊ canes crudelissimi uir̃q
ei penitꝰ denegar̃r. Qͥb mil es ⁊ martyr xͥ. Ex qͦ inqͥt ñ lioet me oscencte sac̾doti

Expanded text:
nissimus, instanter ac humiliter quaesivit confessionem et viaticum; sed canes crudelissimi utrumque nissimus, instanter ac humiliter quaesivit confessionem et viaticum; sed canes crudelissimi utrumque ei penitus denegarunt. Quibus miles Christi: « Ex quo, inquit, non licet me ostendere sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
indempnes. Sed tͣtitores pessimi spreta religiõe iuram̃ti. ip̃os starim patibrti mor¬
de turpissima conclempnarunt.
uo facto arripientes comitem baidum̃: duxer̃t eum ad qd̾dam cascrum cõitis
tolosani ꝙ dicit᷑ mons albanꝰ. Et ibi eum tenentes in uiculis actuentũ tolosami
coitis exp̾tabant. Post paucos uero dies uenit comes tolosanꝰ. hñs sec̃ illos pessi¬
mos traditores. comitem uidelicet fuxi ⁊ Rog̾iũ ũnarcdi filiũ eus. ⁊ ꝙ̃ cdam militẽ
de t̃ra regis aragoñ. qͥ cdicebat᷑ b̃narclus de portellis. Statim ad manclatum cõitis
tolosam ecluctꝰ est de castro montis albani comes nobilissimꝰ baictumꝰ. Ilud aũt ꝙ.
ñ degen̾ans. ⁊ u̾nardus de portellis ligauer̃t funem in collo uiri nobillissimi. ip̾m
de uolũtate ĩmo ⁊ p̃cepto tolosam cõitis fr̃is su snspensuri. Quodiudens uir xa¬

Expanded text:
indemnes; sed traditores pessimi, spreta religione juramenti, ipsos statim patibuli morindemnes; sed traditores pessimi, spreta religione juramenti, ipsos statim patibuli morte turpissima condemnarunt. Quo facto, arripientes comitem Balduinum, duxerunt eum ad quoddam castrum comitis Tolosani, quod dicitur Mons Albanus, ubi eum tenentes in vinculis, adventum Tolosani comitis exspectabant. Post paucos vero dies, venit comes Tolosanus, habens secum illos pessimos traditores, comitem videlicet Fuxi, et Rogerium Bernardi filium ejus, et quemdam militem de terra regis Arragonensis, qui dicebatur Bernardus de Portellis: statim ad mandatum comitis Tolosani, eductus est de castro Montis Albani comes nobilissimus Balduinus. Id autem qunon degenerans, et Bernardus de Portellis ligaverunt funem in collo viri nobilissimi, ipsum de voluntate, imo de praecepto comitis Tolosani suspensuri: quod videns vir Christia
Abbreviated transcription (Latin):
isis ilis. e aliq̃ uoriõe nerrimi redd̾ent. etiam si ind̾ent ip̃m comitem ĩ uspẽcl
nt paribło. secl se instantissime defend̾ent. donͣ hab̾ent succursum. a nobui co¬
mite monsfortis. Ouirt᷑ pͥncipis. o mirific̃ robur menris. Quo audito rupta¬
ru iran sũt ualde: ip̃m q comitem ꝑ duos dies ꝯtimos ieumare fecert. Eb
fͣnsactis: uocari fecit comes capellañ q̃dam. Liligentissimam q ⁊ purã fec̃ ꝯfessi¬
in unicłis faciebat. Ad q̃ comes. O crudelissime inqͥt. Nũqͥ d panis ⁊ tuni abũdã.¬
tã. ant frustum carnis q̃siui. qͥ ñ ad coiꝑis sustentaneẽm. s ad aĩe salutem. cbami
ucteam saluatorem meum. Qua a capellano leuata ⁊ ostensa: comes eam ctero¬
tissime adorauit. Dum hec ag̾ent᷑ illi qͥ erant in turre castͥ timoie mortis reddicler̃t
turrim ruptarus : recepto tñ ab eis uiram̃to. ꝗ ip̃os abire cdimut̾ent sanos parĩt ⁊

Expanded text:
tiamsi viderent ipsum comitem suspendi in patibulo, sed se instantissime defenderent, donec haberent succursum a nobili comite Montisfortis. O virtus principis! O mirificum robur mentis! Quo audito ruptarii irati sunt valde, ipsumque comitem per duos dies jejunare fecerunt; quibus transactis, fecit vocari comes capellanum quemdam diligentissimum, eique puram fecit confessiin vinculis faciebat. Ad quae comes: « O crudelissime, inquit, nunquid panis aut vini abundantiam, aut frustum carnis quaesivi, qui nihil ad corporis sustentationem, sed ad animae salutem divini videam Salvatorem meum. » Qua a capellano levata et ostensa, comes eam devotissime adoravit. Dum haec agerentur, illi qui erant in turre castri timore mortis tradiderunt t
Abbreviated transcription (Latin):
añ acluentũ nr̃m. Multis multa dicentib. tandem ad ꝯsiliũ clicti artificis i hoc
ꝯuener̾t. ⁊ ut fieret pons delignis. qͥ ꝑ mirabile artificiũ suꝑ dolia magna m¬
pussiis ꝑ aquam nr̃os uit᷑ portaret. Staum uen̾abilis ep̃c carcassone qͥ uit᷑ ꝗͣ c̾cli¬
poss die noctuq laborabat in his q̃ obsidiõi opꝰ exant. ꝯuocata multitucdũe ꝑecͥ¬
noꝵ fecit afferri lgna copiosa. aa facienctũ põtem. Postꝗͣ aũt factꝰ estporis.
armantes se ñi parauer̃i se acdinsultum: Impellentes q. pontem ad aqͣm uenert

Expanded text:
ante adventum nostrum. Multis multa dicentibus, tandem ad consilium dicti artificis in hoc convenerunt, ut fieret pons de lignis et cledis, qui per mirabile artificium super dolia magna impulsus, per aquam nostros ultra portaret. Statim venerabilis episcopus Carcassonae, qposset, die noctuque laborabat in his quae obsidioni opus erant, convocata multitudine peregrinorum, fecit afferri copiosa ligna ad faciendum pontem. Postquam autem factus est pons, armantes se nostri, paraverunt se ad in
Abbreviated transcription (Latin):
festare gͣuit᷑. Ar̃i uͦ qͥa mmmninebat nox ⁊ qͥa ñ habebant scalas. muros ꝯscen
bacanas qͣs hostes extͣ muros fec̾ant ip̃a nocte destruxert. In cͣstmouͦ totactie
caꝑ ent ꝑ insultum. Quod scientes ⁊ timentes milites ruptarui qͥ erant incastro
seq̃n nocte exeinres cle castro c̃ eqͥs ⁊ armis. qͣi insultum facti᷑ in ex̾citum : õs
fuger̃t. Płes aut̃ de nr̃is insequuti sũt eos diuitiꝰ: sed ꝯp̃hencłe neqͥuer̃t. Re¬

Expanded text:
festare; nostri vero, quia imminebat nox et quia non habebant scalas, muros conscebacanas quas hostes extra muros fecerant, ipsa nocte destruxerunt. In crastino vero, tota die ascenderent per insultum; quod scientes et timentes milites ruptarii qui erant in castro, sequenti nocte exeuntes cum armis quasi insultum facturi in exercitum, omnes fugerunt; plures autem de nostris insecuti sunt eos diutius, sed comprehendere neq
Abbreviated transcription (Latin):
Siuisioi se alacaus ꝯtm̃et S Hoc mͦ ⁊ oidie sepectictus puer c goida solempnoate
fes eil uouꝰ milest᷑. Qua solẽpintate expleta. itiouent comies post patios itres ⁊
cusro notis ẽ ep̃is ⁊ filio suo eqͥtatnt añ tolosam. Capiisq alicqͥo cte tososanis. ꝑ¬
nerer̃t ur̃i mur ellumi. Uener̃t ibi ad conitem nobiles uaschone ples. uoanilat eiũ
eos. ⁊ uoluir eomes ut fac̾ent om̃s hõiñ filio suo. Et fcm̃ estira. Iost pancos aũt dies moũẽs
comes a murello u̾sus uaschoniã. dux̃ fam̃ suũ ut tͣdet ei ꝑtem uaschome iam adqͥsitã.
⁊ ꝑ cdł̃i aurihũ adcͥreret adcirendam. Ep̃i aut̃ remansert̃ murelli : cdie t̾cio ac ppͥa re¬
u̾suri. Suam eñi ꝑegͥnatioẽm cdieb xl. landabilit̃ ntpote uri laudabiles ꝑ oĩa exple¬
ũant : c̃ labore magno ⁊ expensis. Die aũt t̃cia mouenres ep̃i a murello: tendebant car¬
cassonam. Uidentes aũt rolosam ⁊ alii hostes ficłi ꝗ comes nr̃ ꝑ gͥet c̃ filio suo inuascho¬

Expanded text:
et? hoc modo et ordine saepedictus puer, cum magna solemnitate, factus est novus miles: qua solemnitate expleta, movens comes post paucos dies a Castronovo cum episcopis et filio suo, equitavit ante Tolosam, captisque aliquibus de Tolosanis, perrexerunt nostri Murellum: venerunt ibi ad comitem nobiles Wasconiae plures; vocavit enim eos et voluit comes ut facerent hominium parvo filio suo, et factum est ita. Post paucos autem dies, movit comes a Murello versus Wasconiam, ducens filium suum ut traderet ei partem Wasconiae jam acquisitam, et per Dei auxilium acquireret acquirendam. Episcopi autem remanserunt Murelli, die tertia ad propria reversuri: suam enim peregrinationem diebus XL, laudabiliter, utpote per omnia laudabiles expleverant, cum labore magno et expensis. Die autem tertia moventes episcopi a Murello, tendebant Carcassonam. Videntes autem Tolosani et alii hostes fidei quod comes noster pergeret cum filio suo in Wascon
Abbreviated transcription (Latin):
tandẽ pħilophari decrenetis Nñ añ
qͥroe itcolebas philosophittu cũ et
aquisita philosehaoꝵ scieatia
moꝵ tibi minime deꝓtaeres uemi¬
diũ cedinẽ. sic ex ea bene agendifirmulã expressisti. Nĩc

Expanded text:
tandem philosophari decreveris. Nondum enim redolebas philosophum, cum ex acquisita philosophorum scientia, morum tibi minime depromeres venudulcedinem, sic
Abbreviated transcription (Latin):
eoclastica hinc ħ etici. uide ruptaru gͣss arent᷑. ⁊ tam pͥnceps ꝗͣ ppłs in repbum
sensurem datius. a fid̾i rectitudie deiiaret. tandem ugilantie ur̃e sollieitu¬
dine faciente. ita nos ex altis oriens miscd̾ia iusitarut. ut ꝑ nr̃os excitꝰ siona¬
⁊ inuictum dũci p̃lu bellatorem. eccła q̃ tam miserabilit̃ ibi coxrnerat capus
inde cepit ueleuare ⁊ mnꝑer maxĩa. iam destrrictis adu̾fitatib: s errorbi umui¬
sis. trã dudũ a cultorb. fassoꝵ doematũ ꝯculcata. ñc demiit drnio eltiri
lardabilit̃ assuescat. Restant uͦ adhric reliqͥe dicte pestis. thiole sa iride sicet
ciuadas ẽ casts aliq̃t. u ranꝗͣ sordes in sentna cadentes resi duem p̃ͣiutats detice
audisis. heticoꝵ ⁊ fautoi extint ⁊ defensor. ꝑ ꝓ iurib q̃ s remanserunt im¬
pue nat retam ⁊ qꝰ ad porest ꝑ tiõi hostib euis cuitorib se opponit. Ex qͥ enim re

Expanded text:
s in reprobum sensum dati a fidei rectitudine deviarent, tandem vigilantiae vestrae sollicitudine faciente, ita nos ex altis oriens misericordia visitavit per sanctos exercitus signaet invictum Dominici praelii bellatorem, Ecclesia, quae tam miserabiliter corruerat, caput incoeperit relevare, et in parte maxima jam destructis adsis, terra dudum a cultoribus falsorum dogmatum conculcata, nunc divino cultui laudabiliter assuescat. Restant vero adhuc reliquiae dictae pestis. Tolosana videlicet civitas, cum castris aliquot, ubi tanquam sordes in sentinam cadentes residuum pravitatis haereticae audistis, haereticorum et fautor exstitit et defensor, pro viribus quae sibi remanserunt impugnat Ecclesiam, et quoad potest, pro fidei hostibus, ejus cultoribus se opponit. Ex quo enim a
Abbreviated transcription (Latin):
bił ualentiam : inueuit ibi ducem bir oundie. ⁊ cdelsiñ. Habito ꝙ suꝑ p̃fate
mat monio colloqͥo ⁊ assensu: comes ñ. qͥ a ñ erat t̃ps ꝯgruũ ad ꝯtͣhendum.
nͨ ipe ꝓpt̾ multimoctas guerrenecessitates ibi potat fao̾e multos caies: dictam pui¬
ellam tux̃ sec̃ carcassonam. ibi q fuer̃r nupne celebrate. Peregͥm uͦ qͥ iam diu
ꝗ mauriliãc uocat᷑. Iui aut cde castro uoluer̃t nob̾ resistere: qͥa mire forti¬
tudinis erat castr̃ ⁊ qͣi penit᷑ maccessibile. Erat aut̃ ni ex̾citi nr̃o magͣr
Gallicanis. Mox nr̃ i in suo acsuentu accesser̃t acł castrum: ⁊ ceꝑunt hostes suos ac¬
ter impugnare. Uiclentes illi cle castro ꝗ ampliꝰ resister e ñ uałent: recdticer̾̃t
se ip̃a die legato. ad ip̃ius ꝑ om̃ia uoluntarem. Nr̃i uͦ cleuolũtate legati castr᷑t
sũi dicebat᷑. qͥ statim ad legatũ acdilucti. suã increctrlitatem plene ⁊ plane sut᷑¬

Expanded text:
 Valentiam, invenitque ibi ducem Burgundiae et delphinum; habitoque super praefato matrimonio consilio et assensu, comes noster, quia non erat tempus congruum ad contrahendum, nec ipse, propter multimodas guerrae necessitates, ibi poterat facere multos dies, dictam puellam duxit secum Carcassonam; ibique fuerunt nuptiae celebratae. Peregrini vero, qui jam diu Mauriliacum vocatur; illi autem de castro voluerunt nobis resistere, quia mirae fortitudinis erat castrum et penitus inaccessibile. Erat autem in exercitu nostro magister Gallicanis: mox nostri in suo adventu accesserunt ad castrum et coeperunt hostes suos acriter impugnare. Videntes illi de castro, quod amplius resistere non valerent, reddiderunt se ipsa die legato, ad ipsius per omnia voluntatem; nostri vero de voluntate legati, castrumsium dicebatur, qui ad legatum adducti, suam incredulitatem plenius sunt con
Abbreviated transcription (Latin):
uin comes mr̃ moraret᷑ in castro murelli. uenerũt ad eũ ep̃i conuenar᷑. ⁊ conso¬
ranensis uiri uen̾ abiles ⁊ d̾o pleni. qͥ neg otiũ ihuxͥ. unico diliexbant affectu exi¬
bitiõe oꝑis ꝓmouebant. Quoꝵ etiã ꝯsilio ⁊ industͥa comes adierat parcesiias.
mouuerunt eͥ comitem ut ult̾uis ꝓced̾et. ⁊ sine pugnaꝵ gladio maximã reciꝑet
uascome partem. Iꝑans gͥ comes ꝑrex̃ ad castrum ꝗdam ꝗ dicebat᷑ sẽs Gaudentiꝰ.

Expanded text:
pi Convenarum et Consoranensium, viri venerabiles et Deo pleni, qui negotium Jesu Christi unico diligebant affectu, exhibitione operis promovebant, quorum etiam consilio et industria, comes adierat partes illas. Monuerunt igitur comitem ut ulterius procederet, et sine pugna et gladio maximam reciperet Wasc
Abbreviated transcription (Latin):
Alia uice datos obsictes suꝑ eodem negono de ditiorib ciitans in ꝯmissum cacłe
ficłi catbolioe ꝯseruare. Ip̃i aut̃ iam ampliꝰ suas malitias ñualentes uelare.
responder̃t. ꝗ nlło mͦ obsides darent. ꝑ hoc manifeste deuudantes. ꝗ ñ nͥ i
fraudem. ⁊ inrennoẽm clolosam. de .lx. obsictib. pͥorem fec̾ant ꝑmissicẽm. Hic
acdñtendũ est ꝗ hoĩes cꝰdam nobił cast̾ in diocesi albiensi. cui nom̃ siasbaastenes
qͥ paulo añ recesserant a do ⁊ a nr̃is. ⁊ se recdliłant tolosanis. Audira p̃dicta
uictoria. om̃s p̃ timore fuger̃t. castrum q hõib uacuũ dimiser̃t. Guido aũt

Expanded text:
alia vice datos obsides, super eodem negotio, de ditioribus civitatis in commissum cadere fidei Catholicae conservare. Ipsi autem, jam amplius suas malitias non valentes velare, responderunt quod nullo modo obsides darent, per hoc manifeste denudantes quod nonnisi in fraudem et intentionem dolosam de LX obsidibus priorem fecerant promissionem. Hic adnectendum est quod homines cujusdam nobilis castri, in dioecesi Albigensi, cui nomen Rabastenx, qui paulo ante recesserat a Deo et nostris, et se reddiderat Tolosanis, audita praedicta victoria, omnes prae timore fugerunt, castrumque hominibus vacuum dimiserunt. Guido autem
Abbreviated transcription (Latin):
Uni fecissent ꝑegͥm carcassone paucos dies. nobił comes montis fortis ro¬
gatut eos ut c̃ ep̃o carcassone ⁊ Guidone de mõrefoiti fr̃e gͥmano ip̃nis
coĩns. ad ꝑtes rutenenses accetłent. & etiam caturcenses. ut t̾ras ram aa¬
terit de castro nouoqͥ nobilissimũ ⁊ xanissimum comitem baiduiñ crudelissime

Expanded text:
ni paucos dies Carcassonae, nobilis comes Montisfortis roni paucos dies Carcassonae, nobilis comes Montisfortis rogavit eos, ut cum episcopo Carcassonensi et Guidone de Monteforti fratre germano ipsius comitis, ad partes Rutenenses accederent, et etiam Cadurcenses, ut terras tam Raterii de Castronovo, qui nobilissimum et Christianissimum comitem Balduinum crudelissime
Abbreviated transcription (Latin):
albigensem. Aragonenses. ⁊ Carhalaimenses. erant narbone ꝯgregat. ꝯͣ xͥanita¬
tem ÷ cõirem monus scns. ⁊ hac cde cã comes ñ eint ppe narbonam. nͥ sepot̾at
elongare. qͥa hosbes starimi totã t̃ram in circumi deuastarent. Seel⁊ tolesani
⁊ acumenses ⁊ catircenses. a remons ꝑtib mouebant ei guerras muitas ⁊ mul¬
tum gͣues. Dñ in hac tbłatioe eẽt athlera xͥ: ñ defuit actuitor m opoitimiratiꝰ
in tͥbsatiõe. In uno siqͥł ⁊ eod tp̃is spacio uenit legat᷑ a curia romana : uenesit
est sine legato aliqͥd magñ fecissent. nͦ legatꝰ sine ꝑegͥins adeo ꝓsuiss. Si enim
hostes ficłi si timerent ꝑegͥnos: ñ obectissent legato. Rursus siñuenisset legat᷑:
diuia disposino. ut dum legatꝰ hostes fidłi qͥ narbone enint ꝯgregati allic̾et
⁊ ꝯpesoet fuancde pia: comes montis fortis ⁊ ꝑegͥni qͥ ueni ebãt a francia posset̃
Olegati fraus pia: o pietas fraudulena.¬

Expanded text:
Albigensem, Arragonenses, Cathalonenses erant Narbonae congregati conttem et comitem Montisfortis, et hac de causa: comes noster erat prope Narbonam, nec saepe poterat elongare, quin hostes statim totam terram in circuitu devastarent. Sed et Tolosani, et Arragonenses et Cadurcenses a remotis partibus movebant ei guerras multum graves. Dum in hac tribulatione esset athleta Christi, non defuit adjutor in opportunitatibus, in tmultis visum est, sine legato aliquid magni fecissent, nec legatus sine peregrinis adeo profecisset; si enim hostes fidei non timerent peregrinos, non obedissent legato; rursus si non venisset legatus,divina dispositio, ut dum legatus hostes fidei, qui Narbonae erant congregati, alliceret et compesceret fraude pia, comes Montisfortis et peregrini qui venerant a Francia, possentO legati fraus pia! O pietas fraudulen
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdem erant. ⁊ se in alnidburgum aliꝗͣtidum foitiꝰ receꝑant. Ip̃m tñ pͥmũ castri
burgimmi hostes ciriꝰ dimiser̃t. Staran milires nr̃i de castro miser̃t ad nobaem co¬
mitem mõtis fortis signisicantes ei ꝗ obsessi erant: ⁊ roganres ut succurreret eis.
qͥa moctica. ĩmo nlła qͣi habebant uictualia. ⁊ de castro egxedi ñ auclebant.
Erat aut̃ comes apud castrum qłclam ꝗ dicirur fañ iouis. distans. uiii. legis

Expanded text:
tulum fortius receperant, ipsum tamen primum castri burgum hostes citius dimiserunt. Statim milites nostri de castro miserunt ad nobilem comitem Montis-fortis, significantes ei quod obsessi erant, et rogantes quod succurreret eis, quia modica, imo quasi nulla habebant victualia et de castro egredi non audebant. Erat comes ap
Abbreviated transcription (Latin):
Non enri susficiebat exenꝰ eiꝰ acͥ castrũ in circuitu obsidendũ. Post paucos aut
dies fec̾ cories erigi machinas ad diruendos muros castͥ. Machie aut̃ ale ⁊ act
iaros ⁊ rat᷑ castrum iustantiꝰ iacientes: i breui domos castͥ płimas diruerunt.
Post aliqͦt aut̃ dies suꝑuenientib ꝓ egͥnis descendens comes cdemonte fie remoria
mn planitiȩ ipe castrt̃i. ꝑtem ex̾citꝰ hñs sec̾. Płes uero remansert̃ in monte. c̃ nobi¬
li simo ⁊ ꝓbissimo uiuene a malrico filio cõitis ⁊ uen̾abili ep̃o carcassone Guictone
bilegan fireens osficio ad expuenatiõem ⁊ captioẽm cast̾ instamtissime⁊ etłica¬
impetum facti imn anmies in ex̾ citum. enientes q ad tentorit̃ in qͦ amalricꝰ filiꝰ
cõitis adimi ebat. irruer̾t in eñ ualicdissime: ip̃m capti uł occisuri si possent. Sed
ecurrentes nr̃i ⁊ hostes iurilũ ifestantes : acl castr̃ suũ redire ꝯpuler̾t.

Expanded text:
m, non enim sufficiebat exercitus ejus ad castrum in circuitu obsidendum. Post paucos autem dies, fecit comes machinas erigi ad diruendos muros castri; machinae autem illae, et ad muros et intra castrum instantius jacientes, in brevi domos castri plurimas diruerunt; post aliquot autem dies, supervenientibus peregrinis, descendens comes de monte, fixit tentoria in planitie prope castrum, partem exercitus habens secum: plures vero remanserunt in monte, cum nobilissimo et probissimo juvene Almarico filio comitis, et venerabili episcopo Carcassonae Guidone, qui ibi legati fungens officio, ad expugnationem et captionem castri instantissime atque efficaimpetum facturi unanimiter in exercitum, venientesque ad tentorium, in quo Almaricus filius comitis dormiebat, irruerunt in eum validissime, ipsum capturi vel occisuri, si possent; sed currentes nostri, et hostes viriliter infestantes, ad castrum suum redire compulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aixxiliũ uł fauorem. Conq̃rebat᷑ nisuꝵ ꝑ litt̾as nias dñs pp. de rege aragonensi. ec¬
qđ ꝑ faisam sue gxstioe̾m am̃incodam. inpeiͣsset lutr̃as apłiis de restituendis t̾ris co¬
minb. ꝯuenar̃. ⁊ fuxi. ⁊ Gastom debaarno. Unde dñs pͣp litt̾as alas canꝗͣ subr̾tas¬
pemit᷑ reuocabat. Mandabat p̃r̃ea meisdem lit̃s. nobilib p̃dictis. ⁊ cuub: tolosanis.
tisfac̃ent d̾o. ⁊ recdirent ad cołe unitatem. Quod si nollent: dñs pͣ p̃cipiebat ꝑ ino¬
uatas indulgentias ppłos excitari ꝯͣ tolosanos ⁊ fautores. ⁊ defensores coꝵ. ħ fuit sũma
lnt̾ar̃. Quib litt̃is impet᷑us: ñcu nr̃i a curia redier̃t. Nobił aũt comes mõtis fortis ⁊ qͥ c̃¬

Expanded text:
auxilium vel favorem. Conquerebatur insuper per littauxilium vel favorem. Conquerebatur insuper per litts Convenarum, Fuxi et Gastoni de Bearno: unde D. papa litteras illas tanquam subreptitias revocabat. Mandabat praeterea in eisdem litteris nobilibus praedictis et civibus Tolosanis utisfacerent Deo et redirent ad Ecclesiae unitatem; quod si nollent, dominus papa praecipiebat per memoratas indulgentias populos excitari contra Tolosanos et fautores eorum. Haec fuit summa litterarum. Quibus litt
Abbreviated transcription (Latin):
om̃imodis inꝗͣtũ poi̾at ꝑmouebat. Hus de statu francie p̃missis: agnarratc᷑is nr̃e se¬
riem redeamꝰ. Cum emanassent lit̾te apłice a curia in qͥb dñs pp mancłabat comin mõ¬
etiã albem de clamco. uiros ꝓuidos ⁊ ꝯstantes. duos etiã cłicos qͦs adñs fp̃ iamitutũ mi¬
seint alat̾e suo comiti monisfoitis. magr̃m scił thedisiũ pasan. qͥ nes ntiu sictur orã¬
plexabat᷑ asfectu.⁊ petrum marei qͥ sũat notariꝰ dñi p̃ ⁊ erat de nemausensi adiocesi.¬
suegestioẽm falsitatis melinau̾ant sͥ. Tandem post multos laboies ⁊ multas audien
tias dñs pͣp cognita plemꝰ u̾itare ꝑ n̾cios comitis misit lit̾as regi aragoñ in qͥb asꝑrime
in c̃pabat cũ. eo ꝗ telosanos ⁊ ahos ħeticos in sua ꝓ tectiõe ⁊ custodia recepisset. Iniugxbat¬
q ei difctassime in uirture sp̃c scĩ. ut ab eis recedet nidiate. nͦ impendet eis deceĩo ꝯfiliũ

Expanded text:
mnimode in quantum poterat promovebat. His de statu Franciae praemissis ad narrationis seriem redeamus. Cum emanassent litterae apostolicae a curia, in quibus dominus papa mandabat comiti Monetiam abbatem de Claraco, viros providos et constantes: duos etiam clericos, quos dominus papa jam miserat a latere suo comiti Montis fortis, magistrum scilicet Theodisium Pisanum, qui negotium fidei miro amplexabatur affectu, et Petrum Marci, qsuggestionem falsitatis inclinaverant sibi: tandem pota plenius veritate, per nuntios comitis misit litteras regi Arragonensi, in quibus asperrime increpabat eum, eo quod Tolosanos et alios haereticos in sua protectione et custodia recepisset, injungebatque ei districtissime, in virtute Spiritus sancti, ut ab eis recederet indilate, nec eis impenderet de caetero
Abbreviated transcription (Latin):
Nec silenctũ est ꝗ c̃ nr̃i eqͥtarent añ tolosam. tolosaui ⁊ ruptarii qͥ ernnt tolose duplo płes ꝯͣ
nr̃i. freq̃ter exibant ⁊ nr̃os alonge infestabant. Sed qͦtieus nr̃i ip̃os uolebant impeĩe: sta¬
cim fugam arripiebant. Int̃ mimitiõs aũt qͣs ur̃i destruxer̃t. erat q̃dam mimitio ꝓpe tolo¬
sam satis debilis ⁊ minunita. Quidam aut̃ milires strenue ꝓbitans. scił petrꝰ de fissi. Sy¬
mon. sesues. Rog̾ius de sartis. qͥ subportau̾ant ab mitic c̃ comire pondus guerre. rgauer̃t
comirem. ut diutt̃et eis munitioẽm illam. ut ibi morantes eqͥtarent ante tolosam ⁊ in¬

Expanded text:
stri equitarent ante Tolosam, et Tolosani et ruptarii qui erant Tolosae duplo plures quam nostri, frequenter exibant, et nostros a longe infestabant; sed, quoties nostri ipsos volebant impetere, ipsi fugam arripiebant. Inter munitiones autem quas nostri destruxerunt, erat quaedam munitio prope Tolosam satis debilis et immunita. Quidam autem milites strenuae probitatis, scilicet Petrus de Sissi, Simon de Sesnes, Robertus de Sartis, qui supportaverant ab initio pondus guerrae, rogaverunt comitem, ut dimitteret eis munitionem illam, ut ibi morantes, equitarent ante Tolosam, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ra ꝗ pauei carbolici rafinitam arrianoꝵ mulcitudlem effagart. Iredictoꝵ
aut orhotis ⁊ recis anelie considentia defraudatꝰ: ut qͥ baculo arimdineo n¬
tebai᷑. cognt auit nq̃tatẽm abommabilem. ⁊ catholicis aurib detestandam.
⁊ a drecem marrochitañ suos nuncios destmanit. su sidiũ cs non soantu
toe anet sed toti dauitatis excidiũ implorando. S ed conatũ cͥs. ⁊ dra lapnati¬
lem intencio ẽm suꝑna pietis empeduut. Ep̃m agynensem a sede ia ei¬
pellendo. bonis om̃ib spoliaut. ⁊ aem de moysia co cepit. ⁊ alb̃em mõns al¬
bani. fere ꝑ anñ tenuit captiuatum. Rupraru qͦ ip̃ius ⁊ complices. ꝑ egͥnos
cłericos ⁊ laicos innum̾abiles uarus torm̃tis effecer̃t. ⁊ nõnullos detment. ac
diutꝰ tenuere captiuos. In om̃ib his nõ est au̾sus furoi eiꝰ : sed adhuc manꝰ
eiꝰ extenta. Ita ut fiat cotidie semempo det̾ior.⁊ omĩa tnal a q̃ potest. ꝑ seip̃m ⁊

Expanded text:
 pauci Catholici infinitam Arianorum multitudinem effugarent. Praedictorum autem Ottonis et regis confidentia defraudatus, ut qui baculo arundineo nitebatur, cogitavit iniquitatem abominabilem et catholicis auribus detestandam et ad regem Marrochitanum suos nuntios destinavit, subsidium ejus, non solutotius Christianitatis excidium, implorando. Sed conatum ejus et damnabilem intentionem superna pietas impedivit. Episcopum Agennensem a sede pellendo, bonis omnibus spoliavit, et abbatem de Mosiaco cepit, et abbatem Montis-Albani fere per unum annum tenuit captivatum. Ruptarii quoque ipsius et complices peregrinos clericos et laicos innumerabiles variis tormentis affecerunt et nonnullos detinent ac diutius tenuere captivos; in his omnibus non aversus est furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta, ita ut fiat quotidie semetipso deterior, et omnia mala quae potest per seipsum et
Abbreviated transcription (Latin):
uideł debarris. ui. ꝓbate militie. płes q milies c̾ eo. Quib adiũctꝰ ⁊ a qͥb acluit᷑ co¬
mes nr̃ ueñ ꝓpe narbonam. discurrensq ⁊ deuastans t̾ram am̾ici dm̃ narbone. eiꝰ fere
omĩa castra cep̃. Quadam att̾ die ꝓposuit comes nr̃ eqͥtare añ narbonam. armansq
om̃ib suis ⁊ tͥb acieb dispositis. ip̃e comes in pͥma fronte appropinqͣnit poite cuntatis.
ĩminenti. ip̃m tet lanceis impuler̃t. ꝗ rupta sella eqͥ in qͦ sedebat: cecictit ip̃e de eqͦ.
Statm ꝯc̾rũt u̾diq hostes ad capiendũ. uł occidendũ cõitẽ: nr̃i ad pregendã. Sed nr̃i
grã dĩ ꝑ nitilros labores cõitem iurilr̾ erexer̃t. Post ħ Gullmꝰ de barris. qͥ erat mextͤma

Expanded text:
Barris, vir probatae militiae, pluresque milites cum eo: quibus adjunctus, et a quibus adjutus comes noster, venit prope Narbonam, discurrensque et devastans terram Aymerici domini Narbonae, ejus fere omnia castra cepit. Quadam autem die, proposuit comes noster equitare ante Narbonam, armatisque omnibus suis et tribus aciebus dispositis, ipse comes in prima fronte appropinquavit portae civitatis. eminenti, ipsum tot lanceis impulerunt, quod, rupta sella equi in quo sedebat, cecidit ipse de equo: statim concurrunt undique hostes ad capiendum vel occidendum comitem, nostri ad protegendum; sed nostri gratia Dei per multos labores comitem viril
Abbreviated transcription (Latin):
tes de monre pisato auctientes aduentum cruce signatoꝵ: timore ducti fugert:
castrũ uacuũ ctuntentes. Nr̃i uͦ uenientes ad castrum: alud penit᷑ destruxr̃t.
Iouens comes nr̃ a mõte pisaro cep̃ ult̾uis ꝑgreti. ꝑ ep̃atũ agninensem. ut¬
cast᷑ q̃ p̃ceclenti anuo a suo cdñio ꝓcticiose recesserant occuparet. Ouis au̾t
adu̾saru. timore ducti añꝗͣ ⁊omes accecdet ad eos reddidint se illi: p̃t̃ ꝗdã
nobue ꝗqͥ castrũ ꝗ narmanta uocat᷑. Comes ũ ob maiorem secitatem. nc̃ im
aresemnansn.t sec̃ ꝯsuenerane. fereoñis tarres. ⁊ muros ctiriu p̃cepit. ex ceptis paueis
obsit enctum castr um marmandte: muenit alud ꝯͣ se munitũ. Miles ⁊ eni qcins ae¬
eos anelie. d sclam ser uientes m castrum adiauat: uoxillumq suri semctatetrs¬

Expanded text:
tes de Montepisato, audientes adventum crucesignatorum, timore ducti fugerunt, castrum vacuum dimittentes, nostri vero venientes ad castrum, illud penitus destruxerunt. Movens comes ncastra quae praecedenti anno a suo dominio recesserant occuparet: omnes autem adversarii timore ducti, antequam comes accederet ad eos reddiderunt se illi, praeter quoddam nobile quod Marmanda vocatur. Comes  fere omnes turres et muros dirui faciebat, exceptis paucis obsidendum castrum Marmandae, invenit illud contra se munitum: miles enim quidam regis Angliae, quosdam servientes in castrum ad
Abbreviated transcription (Latin):
depmimꝰ deuonõe recipias fuali. ⁊ sic nr̃is obtemꝑes saiubrib moniris ⁊ ꝯsilus.
ut corr᷑noẽm apłicam recipiendo. demonstres te in his etiam affectum huisse sincer
in qͥb absq dubio ꝑ effectum nosc̾is deliqͥssse. Sane ad toti fere mundi noticiã
iam ꝑuenit. nͨ serentatem tuam c̃dimꝰ ignorar e aut aẽ. diffiteri. qd̾ m̃t cẽtos pͥn¬
cipes xͥ anos tespetialr̃ studuimꝰ honorare. ꝑ quod ⁊ porentia tͥ c̾uit st fama. ⁊ ri¬
amplius expediret. uer̃ in hoc neq tͥ ꝓuidisse dinosc̾is. neq nobis ut decuit detu¬
muc̾ne. ⁊ ip̃a cuuitas supposita mĩdicto: ꝓ eo ꝙ qͥdam eoꝵ sũt ħetici mamif esti. płes

Expanded text:
depromimus, devotione recipias filiali, et sic obtemperes salubribus monitis et consiliis, et correctionem apostolicam recipiendo, demonstres te in his et affectum habuisse sincerum in quibus absque dubio, per effectum nosceris deliquisse. Sane ad totius fere mundi notitiam jam pervenit, nec serenitatem tuam credimus ignorare, aut etiam diffiteri, quod inter caeteros principes Christianos, te specialiter studuimus honorare, per quod et potentia tibi accrevit et famamplius expediret. Verum in hoc, nec tibi providisse dignosceris, nec nobis, ut decuit, detumucrone et ip
Abbreviated transcription (Latin):
dira. hec iccirco inseruimꝰ. ut ꝗͣ iuste comes tolose exħedat᷑ sit ostendamꝰ.
um resita se hab̾et ut supͣ dictum est Rog̾ius bernardi fuiꝰ comitis
fuxensis ꝑ prope carcassonam c̃ tuptarus tͣnsiens. eqͥrabat qͦdam die
u̾sus narbonam. ut si qͦs iueniret ꝑegͥnos iunctos ꝑ dric̾et fuxum: aut
moire crudelissima ꝯdempnaret. factum est gͥ dũ iret : obiuos habuit pau¬
cos ꝑ egnos. qͥ tendebant ad comitem mĩm. uementes a partib Gallicanis
Pedni aut̃ illi uidentes hostes uenientes  purantes qi ꝗ eẽnt de nr̃is. intre¬
ꝑidi adu̾sarus oceurrebant. Traditores siqͥdem p̃dicti. in hoc neqͥne sue ꝓ

Expanded text:
dita! Hoc idcirco inseruimus, ut quam juste comes Tolosae exhaereditatus sit ostendamus. dita! Hoc idcirco inseruimus, ut quam juste comes Tolosae exhaereditatus sit ostendamus. Dum res ita se haberet, ut supradictum est, Rogerius Bernardi filius comitis Fuxensis, prope Carcassonam cum ruptariis transiens, equitabat quodam die versus Narbonam, ut si quos inveniret peregrinos, vinctos perduceret Fuxum, aut morte crudelissima condemnaret. Factum est igitur, dum iret, obvios habuit paucos peregrinos, qui tendebant ad comitem nostrum, venientes a partibus Gallicanis: peregrini autem illi, videntes hostes venientes, putantesque quod essent de nostris, intrepidi adversariis occurre