comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum: & uirtus in infirmitate perficitur: sp̃s enim contra
carnem & caro contra spm̃ : hacc inuicem sibi aduersant᷑
Noquȩ uolumus illa faciamus: unde & in eu angelio dicitur
& bona adfest & mala: Bona quianos ab in potenussimis
dominis liberat uoluptatibus: gulae in ponitmodum: libi di¬
nis frangitim p&us : Augit sapientiam : dat maturiora consilia
& frigiscente corporedormit cumperp& ua uirginitato suna¬
morbos dummodo una & grauissima domena libidine ca¬
ream patitur quidem & senectus non numquam incentiua
uitiorum : Nullus que iuxta scm̃ mastirem ciprianum diu
tutus est periculo proximus : sed aliud est titillari autob¬
rui uoluptatibus: ubicum a postolo ad ciliscentia loquitur q̃
nouituirentis corporis necessitates : Nonenim quod uolo
sub lucens reuiues cerenititur.: & tamenin incendia nom po¬
test suscitare: quam obrem pamachi cano iam mecum capite:

Expanded text:
sum ; et: Virtus in infirmitate perficitur . Spiritus enim contra sum ; et: Virtus in infirmitate perficitur . Spiritus enim contra carnem, et caro contra spiritum ; haec invicem sibi adversantur, ne quae volumus, illa faciamus. Unde et in Evangelio dicitur:et bona affert et mala. Bona, quia nos ab impudentissimis dominis liberat voluptatibus, gulae imponit modum, libidinis frangit impetus, auget sapientiam, dat maturiora consilia; et frigescente corpore, dormit cum perpetua virgine Sunamorbos, dummodo una et gravissima domina libidine caream. Patitur quidem et senectus nonnumquam incentiva vitiorum: nullusque juxta sanctum martyrem Cyprianum, diu tutus est periculo proximus. Sed aliud est titillari, aliud obrui voluptatibus. Ibi cum apostolo adolescentia loquitur, quae novit virentis corporis necessitates: Non enim quod volo sublucens reviviscere nititur, et tamen incendia non potest suscitare. Quam ob rem, Pammachi, cano jam mecum capite,
Abbreviated transcription (Latin):
bent altaria quot & schismata: Amputabit& cornua altaris
quodper superbiam unum habereseiactant : Cadentq: eorun
cornua. idest arrogantia internem: & percuti& domumhi¬
emalem: cos her&icos qui laborant continentia &ieiunus.
xerofagiis & chamcumis e quibus tatianus & manicheus : &
domum a estiuam ut nicolaitas & eonomiancis & u&eres hor¬
seos nouos sectatores : qui propter uentris ingluuiem omnẽ
recipiunt uoluptatem : &periliunt domus eburneae
& dissipabuntur aedes multue: quae in toto orbe disperse
sunt : Vnaenim ueritate surgente: Multa menda cia
septua ginta transtulerunt quod nos inter pra&atisun
pinnatam coquod ostiola habeat perfenestnas. & qua¬
sipinnas admagnitudinem frigoris repellenda.
SOI IN QUADAM CONENO UERSIAICODE¬
cillitas corporis : animi quoq uires sccum trahit
ccontrario a postolus: quando infirmor inquit : tunc fortis

Expanded text:
bent altaria, quot schismata. Amputabit et cornua altaris, bent altaria, quot schismata. Amputabit et cornua altaris, quod per superbiam unum se habere jactant. Cadentque eorum cornua, id est, arrogantia in terram; et percutiet domum hyemalem, eos haereticos qui laborant continentia et jejuniis, xerophagiis, chameuniis, e quibus Tatianus est et Manichaeus. Et domum aestivam, ut Nicolaitas et Eunomianos, et veteris haereseos novos sectatores, qui propter ventris ingluviem, omnem recipiunt voluptatem. Et peribunt domus eburneae,Et dissipabuntur aedes multae, quae in toto orbe dispersae sunt. Una enim veritate surgente, multa mendacia Septuaginta transtulerunt: quod nos interpretati sumus, pinnatam, eo quod ostiola habeat per fenestras, et quasi pinnas ad magnitudinem frigoris repellendam. Legi in quadam controversia: Imbecillitas corporis animi quoque vires secum trahit. E contrario Paulus apostolus: Quando infirmor, inquit, tunc fortior
Abbreviated transcription (Latin):
nonia assrio uastante confracta : & percutiam inquid
domumbuemalem cumdomo aestiua quod simplicitoriux¬
ta litteram acciperepossumus tantarum eos fuisscopum
ut duplices haberent domus hiemales & acstiuas quorum
alia cuersae essent ad aqui lonem aliae: ad austrum ut
prouari& ate temporum rigoris & caloris caeliqu etepe¬
e prouiderent: Possumus domum hiemalom appel¬
artiregnum isrł inqua friguserat religionis & culcusdi
aaruq uentorum turbines & scua tempestuas: & domum
offeraam iudam & hierus alem : inquaerat templum &
offerebantur holo causta mane & uespere & uigebat calor
dligonis & poribunt ait domus eburnex qioda u
historiam stare potest: Legimus enim achab regem is nrhel.
tantis fluxisse delitus : ut domum sibi eburneam fecerit: proe¬
burneis domusdentes id est elefantines in hebreo inuenimus
hab& ecclesia. sed altari aher&icorum plurima: totenim ha¬

Expanded text:
in terram, Assyrio vastante, confracta. Et percutiam, inquit, in terram, Assyrio vastante, confracta. Et percutiam, inquit, domum hyemalem cum domo aestiva, quod simpliciter juxta litteram accipere possumus: tantarum eos fuisse opum, ut duplices haberent domos, hyemales et aestivas, quarum aliae versae essent ad Aquilonem, aliae ad Austrum, ut pro varietate temporum, frigoris et caloris, coelique temperiem, providerent. Possumus domum hyemalem appellare regnum Israel, in qua frigus erat religionis et cultus Dei, variique ventorum turbines, et saeva tempestas; et domum aestivam, Judam et Jerusalem, in qua erat templum, et offerebantur holocausta mane et vesperi, et vigebat calor 262 religionis. Et peribunt, ait, domus eburneae: quod et juxta historiam stare potest. Legimus enim Achab regem Israel tantis fluxisse deliciis, ut domum sibi eburneam fecerit . Pro eburneis, domos dentis, id est elephantinas in Hebraeo invenimus.habet Ecclesia, sed altaria haereticorum plurima. Tot enim ha
Abbreviated transcription (Latin):
inquit sermones uestros in auribus cordis uestri: hoc
itertam her&ici quam magist& eorum dȩmones in pedre
festinant & intexere r&ibus ut inuia quexp̃s est cor¬
ruamus : sed siuenerit uir eclesiasticus & homodi &
samsonqui interpr&atur sol. leonem inter fect
descendensq Inferni lacõ quia quas refrigerat temporeniuis
tempestatis & hiemis. suffocã uit lconem : ut sccuro pede & tu¬
tis auribus dnm̃ sequi & uerbaeius audireualeamus: Audire
& concestamini indomo iacob dicit dñs ds̃ exercituum quia
indiecum uisitare cocpero pracuaricationes isrł: Praccipit
centur in domo ia cob id estindecem tribus quac dñs dixerie
Cum cocpero inquituisi tare p̃uaricationes uelimpi&ates do¬
mus isrł: & cis reddere quaemerentur & captiuitatis tem¬
pus aduenerit : Tunc destruentur altari ab&hel ubi erant
aurei uituli & amputabunt᷑i cornua altaris quod hie¬
roboam quoq manum extendente disruptum est : & ruent

Expanded text:
inquit, sermones vestros in auribus cordis vestri. Hoc iter tam haeretici quam magistri eorum daemones impedire festinant, et intexere retibus, ut in via quae Christus est, corruamus. Sed si venerit vir ecclesiasticus et homo Dei, et Samson, qui interpretatur sol, leonem interficit: descendensque in inferni lacum, qui aquas refrigerat, tempore nivis, tempestatis, et hyemis, suffocat leonem: ut securo pede et tutis auribus Dominum sequi et verba ejus audire valeamus. Audite et contestamini in domo Jacob, dicit Dominus Deus exercituum, quia in die cum visitare coepero praevaricationes Israel tentur in domo Jacob, id est, in decem tribubus quae Dominus dixerit. Cum coepero, inquit, visitare praevaricationes, vel impietates domus Israel, et ei reddere quae meretur, et captivitatis tempus advenerit: tunc destruentur altaria Bethel, ubi erant aurei vituli, et amputabuntur cornua altaris, quod, Jeroboam quoque manum extendente, diruptum est ; et ruent
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta idioma scripturarum pr&ium dicitur: quod in euan¬
gelia quoq: legimus: aut quam dabit commutationem
pro anima sua: pauperes quoq inportis declina uerunt.
siue ut srmmachus int̃pr&atus est oppresser̃ ut con¬
tra iudicem ueritatem pretio sententiam uenderent in¬
currentes in illud quod scriptum est: munera excȩcant
oculos &iam sapientium : quac accipiunt her&ici: ut
austeritatem scripturarum quae peccatoribus torme¬
ta denuntiant uertant in beatitudinẽ : & cum diurabus
pros pera quaeq: promittant : tantum apud pauperes
truculentisint & seueri: quando ergo uirecclesi asti¬
cus & prudens atque intellegens multas impi&ates
in ea quae uocatur domus dĩe secognouerit : & non
solum multas sed & fortes quacopprimere possintiusti¬
am : & intantum doctorum nrbiem proces sisse ut ac¬
cipiant prã &ium iniudicio. & om̃a promuneribus fa¬
ciant : Pauperes quoq: deuitent infortis & audire con¬
tem nant : taccat in illotem pore ned & sc̃m canibus.

Expanded text:
ma Scripturarum pretium dicitur, quod in Evangelio quoque legimus: At quam dabit homo commutationem pro anima sua ? Pauperes quoque in portis declinaverunt: sive ut Symmachus interpretatus est, oppresserunt, ut contra judicii veritatem pretio sententiam venderent, incurrentes in illud quod scriptum est: Munera excaecant oculos etiam sapientium . Quae accipiunt haeretici, ut austeritatem Scripturarum, quae peccatoribus tormenta denuntiant, vertant in beatitudinem: et cum divitibus prospera quaeque promittant, tantum apud pauperes truculenti sunt et severi. Quando igitur vir ecclesiasticus et prudens atque intelligens multas impietates in ea, quae vocatur domus Dei, esse cognoverit, et non solum multas, sed et fortes, et quae opprimere possint justitiam, et intantum doctorum rabiem processisse, ut accipiant pretium in judicio, et omnia pro muneribus faciant, pauperes quoque devitent in portis, et audire contemnant: taceat in illo tempore, ne det sanctum canibus,
Abbreviated transcription (Latin):
lerunt : quos in hocloco proptersimplicitate uerbi secu¬
tisumus: si ue munditia indentium ut interp̃tati s unt aqui¬
la & srmmachus ut ꝑmundos dentes famis magnicu¬
dinem demonstnrrent: & feci indigentiam panum
Non in una urbo sed incunctis arbib uris: Necin
uno loco sed in omnib locis uestris: Cumq hoc fece¬
rim non puniens sed occasionem tribuens paenitentiȩ
Nosic quidemestis reuersi ad medicit dñs haȩciuxta
mumdĩ quod sentitur eclesia : & impio egistis indnm̃. illius
praccepta calcantes: Ingalgala autem quod interpra & a tur
reuelatio siue uolutabrum : impi&ates multipi castos fca¬
rum uobis scripturarum scientiam uindicantes: & dumer¬
mane hostias unr̃s. Die cestia decimas uesturs transfigu¬
t in angolum lucis & triplicem intellegentiam scriptura

Expanded text:
lerunt, quos in hoc loco propter simplicitatem verbi seculerunt, quos in hoc loco propter simplicitatem verbi secuti sumus: sive munditiam dentium, ut interpretati sunt 270 Aquila et Symmachus, ut per mundos dentes, famis magnitudinem demonstrarent. Et feci indigentiam panum, non in una urbe, sed in omnibus urbibus vestris; nec in uno loco, sed in omnibus locis vestris. Cumque hoc fecerim, non puniens, sed occasionem tribuens poenitentiae: nec sic quidem reversi estis ad me, dicit Dominus. Haec juxta domum Dei, quod sentitur Ecclesia: et impie egistis in Dominum, illius praecepta calcantes. In Galgala autem, quod interpretatur revelatio, sive volutabrum, impietates multiplicastis, sanctarum vobis Scripturarum scientiam vindicantes: et dum erimane hostias vestras, die tertia decimas vestras, transfigurati in angelum lucis: et triplicem in
Abbreviated transcription (Latin):
siueut int̃pra&atursimmachus tertiadie decimas urãs
cuius loci haccnobis uid&ur explanatio. In leuitico legi¬
mus praeceptum ẽẽ Nequando hostiae indiem al¬
terum reseruentur. & aliȩ indiem tertium mancant:
quod sirem anserint: in mundȩ sint Estigitur sensus
inmundas cotidicuictimas cedite & contaminata offer¬
te sacrificia. & sacrificate defirmentato laudem quod
iuxta praecepta morsdã pęnitus non offertur: pro
laude eucharistiã id est gratiarum actionem interp̃¬
ad la&itiam ꝑtin&. quod latine aepulum possumus
appellare : Cumq hoc feceritis : impi& atem uestnr̃
omnib: nuntiate : Vt non solum fecisse sedalios do¬
cuisse uideamini: Haec autem praecips: dtim peratiuo
modo loquor ut uestrae satis faciam uoluntati quia sic egis¬
tis & sic uoluistis filii isrł. Dicit d̃s ds̃ qua propter&
ego dediuobis stuporem dentium  septuaginta transtu¬

Expanded text:
sive, ut interpretatus est Symmachus, tertia die decimas vestras. sive, ut interpretatus est Symmachus, tertia die decimas vestras. Cujus loci haec nobis videtur explanatio: in Levitico lege praeceptum est , ne quaedam hostiae in alterum diem reserventur, et ne aliae in diem tertium remaneant: quod si remanserint, immundae sint. Est igitur sensus: Immundas quotidie victimas caedite, et contaminata offerte sacrificia, et sacrificate de fermento laudem, quod juxta praecepta Moysi Deo penitus non offertur. Pro laude εὐχαριστίαν, id est, gratiarum actionem interprad laetitiam pertinet: quod Latine epulum possumus appellare. Cumque hoc feceritis, impietatem vestram omnibus nuntiate: ut non solum fecisse, sed et alios docuisse videamini. Haec autem praecipio, et imperativo modo loquor, ut vestrae satisfaciam voluntati, quia sic egistis et sic voluistis, filii Israel, dicit Dominus Deus. Quapropter et ego dedi vobis stuporem dentium, ut LXX transtu
Abbreviated transcription (Latin):
feruenti & plena carnium. sic & urbes samariae ollis
feruentib: comparentur : quac fame & pestilentia clausos
populos ex irecom pellant &ire in captiuitatem mutuos
uidentes: & trans ferri in armon montes armeniȩ qui me¬
dis persisq confines su nt
enite ad b& hel & impicagite ad galgalam & mul¬
tiplicate pracuaricationem : Primum historiae fundam̃
ta iaciamus: Disrł miserabilis. iam tibi uicina captius¬
tas lamtibi assyrius instatexercitus. fac quod lib&
agcimpie: cumidolis libere fornicare: ut quantoti
fueris in putentior tantam ea supertormentistuis iustior
uidea tursententia: Venite inquid in b&hel inqua auream
posuistis uitulum : & impie agite indm̃: uenite ad gal¬
que ueneritis ad galgalam multiplicate pracuaricationẽ
quic quid enim ibiegeritis. praeuaricatio contradmñ est
cui idola pra&ulistis & afferte maneuictimas uesturs
ne inscelere sit ulladilatio: tribus diebus decimas ur̃as

Expanded text:
ferventi et plenae carnium; sic et urbes Samariae ollis ferventi et plenae carnium; sic et urbes Samariae ollis ferventibus comparentur, quae fame et pestilentia clausos populos exire compellant, et ire in captivitatem mutuo se videntes, et transferri in Armon montes Armeniae, qui Medis Persisque confines sunt. Venite ad Bethel, et impie agite: ad Galgalam, et multiplicate praevaricationem, nta jaciamus: O Israel miserabilis, jam tibi vicina captivitas, jam Assyrius instat exercitus: fac quod libet, age impie: cum idolis libere fornicare, ut quanto tu fueris impudentior, tanto mea super tormentis tuis justior videatur sententia. Venite, inquit, in Bethel, in qua aureum posuistis vitulum, et impie agite in Deum. Venite ad Galque veneritis ad Galgalam: multiplicate praevaricationem. Quidquid enim ibi egeritis, praevaricatio contra Deum est, cui idola praetulistis. Et afferte mane victimas vestras, ne in scelere sit ulla dilatio. Tribus diebus decimas vestras:
Abbreviated transcription (Latin):
uidcamur: quando uenerit contraher&icos dies iudicii Atq:
uindictae: Tunc auferentur in armis hoc est cum armissus
quibus aduersumec clesiam dimicauerant: uoluict armatu
qui fuerunt prius negotiatores pestilentes: Ad hoc enim
nogoniabantur: ut morti tur derent quos deceperant isti
sunt de quibus dicitur Filii heli. filu pestilentiae qui in
ex ustie gredientur Nudi : Nihileorum habentes quae sibi
antea pracsumebant: & uidebunt ignominiam suam : &
proicientur supermontem remman quae inter pra&atur
sublimitas ut in sua suꝑbia conterantur: Quidam remman
littenem quando uenerint diescaptiuitatis superuaccassa¬
mariae intellegere quod superenteas in proelio & oppri¬
mant᷑ Armissuis : & in congressione superatas compellant
a durbes munitas : quȩcom parentur ollis feruentib: : ut quomo¬
dohierł habens clausos populos &obsessos ad similatur ollȩ

Expanded text:
videamur. Quando venerit contra haereticos dies judicii atque videamur. Quando venerit contra haereticos dies judicii atque vindictae, tunc auferentur in armis, hoc est, cum 268 armis suis, quibus adversus Ecclesiam dimicaverant: vel victi armatqui fuerunt prius negotiatores pestilentes; ad hoc enim negotiabantur  Al. negotiabuntur, ut morti traderent quos deceperant. Isti sunt de quibus dicitur: Filii Heli, filii pestilentiae , qui iexusti, egredientur nudi, nihil eorum habentes, quae sibi antea praesumebant. Et videbunt ignominiam suam, et projicientur super montem Remman, qui interpretatur sublimitas, ut in superbia sua conterantur. Quidam Remman,litteram, quando venerint dies captivitatis super vaccas Samariae, intelligere quod superent eas in praelio, et opprimant armis suis, et in congressione superatas compellant ad urbes munitas, quae comparentur ollis ferventibus: ut quomodo Jerusalem habens clausos populos et obsessos, assimilatur ollae
Abbreviated transcription (Latin):
eadem conclam ante: sicut somniat quisitit quasibibat. &
cumsurrexerit ad hucsitit : Anima autem cius frustra
perauit: sicerunt omnes gentes quiꝰpugnant contrahierus a¬
lem : Vereenim quideher&icorum aquas biberit & pug¬
nauerit contra hicrusalem ecclesiamdĩ in somnis bibit
& animacius uanis imaginibus luditur: Cum scacstima¬
uerit satiatum tunc sitiendi habebit principium Vn
sistuis : & deputeorum fontib : aquae tuae sint abi soli
seruientes siueiurat. in scissuis quodueniant dies super
ais. Dies iudicu atque poenarum & portantes eas in armi
suis & cos quicum illis sunt mittant in ledietas.: siue por¬
tent: & uel ipsac uaccae sint negotia tores pestilentes.
uel illiqui ueniunt ut portent cas. & eiciantur nud ae
inuicem se uidentes. proiciantur quiȩ
supermontem remman dicit d̃rds̃. Debemus enim
supermontem remman
dicit dñs ds̃. Debemus enim
& iuxta septuaginta dicere. Nefrustrax cos proposuisse

Expanded text:
eadem conclamante: Sicut somniat qui sitit quasi bibat, et cum surrexerit, adhuc sitit, anima autem ejus frustra speravit: sic erunt omnes gentes quae pugnant contra Jerusalem . Vere enim qui de haereticorum aquis biberit, et pugnaverit contra Jerusalem Ecclesiam Dei, in somnis bibit, et anima ejus vanis imaginibus illuditur. Cumque aestimaverit se satiatum, tunc sitiendi habebit principium. Unsis tuis, et de puteorum fontibus aquas tuas, et sint tibi soliservientes, sive jurat in sanctis suis, quod venient dies super eas, dies judicii atque poenarum, ut portent eas in armis suis, et eos qui cum ipsis sunt, mittant in lebetes, sive portent: et vel ipsae vaccae sint negotiatores pestilentes, vel ipsi qui veniunt ut portent eas, et ejiciantur nudae invicem se videntes: projicianturque super montem Remman, dicit Dominus Deus. Debemus enimsuper montem Remman, dicit Dominus Deus. Debemus enim et juxta LXX dicere, ne frustra eos proposuisse
Abbreviated transcription (Latin):
me inscripturis scis erudiuit : tribulationem interpr&a¬
tus est: Necrennuimus eius sententiam : quia & symmachus
ginta dixerunt : trrus & percircuitũ terratua: uidebat᷑¬
queꝑ deresententiam: addiderunt Ergodesuo deserta eri
necerror interpra&um est : Vbi propter uerbi ambi¬
guitatem & tribulatio & tyrus dicipotest: & est sen¬
sus supermontes samariae : multas populus meus in¬
sanias perp&rauit : Calumniam faciens & rectum pe¬
nitus ignorans & thesaurizans sibi iniquitatem ac
ait exte o samaria. O decem tribus. o. quondan
populus incus fortitudo tua tenuabitur & diripi&¬
quachabuenent derapinis ut liberentur populi quos
deceperant: Autcerte cotidie peruiros ecclesi asticos
tribulabuntur & circum dabuntur testi monus
scripturarum & d&nrhitur ex his fortitudo syllogis¬
morum & uerborum argutiae quibus suum dognia

Expanded text:
me in sanctis Scripturis erudivit, tribulationem interpretatus est, nec renuimus ejus sententiam: quia et Symmachus, dixerunt: Tyrus et per circuitum terra tua. Videbaturque pendere sententia: addidere ergo de suo, deserta erit: nec error interpretum est, ubi propter verbi ambiguitatem, et tribulatio et Tyrus dici potest. Et est sensus: Super montes Samariae multas populus meus insanias perpetravit: calumniam faciens, et rectum penitus ignorans, et thesaurizans sibi iniquitatem et ait, ex te, o Samaria, o decem tribus, o quondam populus meus, fortitudo tua: et diripiquae habuerant de rapinis, ut liberentur populi quos deceperant: aut certe quotidie per viros ecclesiasticos tribulabuntur, et circumdabuntur testimoniis Scripturarum, et detrahetur ex eis fortitudo syllogismorum, et verborum argutiae quibus suum dogma
Abbreviated transcription (Latin):
quitatis atqueconcludunt in acdibus suis quos potue¬
rint salso errore decipere: sinautem placuerit ut le¬
gamus assirios quod tamen in hebraiconon hab&ur
icamus hos cẽ dequibus scriptum ẽ inducam supersen¬
sumamagnum principem assrriorum quidixit for¬

Expanded text:
unt atque concludunt in aedibus suis, quos potuerint falso errore decipere. Sin autem placuerit ut legamus Assyrios quod tamen in Hebraico non habetur, dicamus hos esse, de quibus scriptum est: Inducam super sensum magnum principem Assyriorum, qui dixit, For
Abbreviated transcription (Latin):
nabiantinrogione & plaga lectuli requiescentes insn¬
rorum auxilio & indamasel grabatto sibi uictoriam pollicen¬
tes : ut quomodo quifessus ẽ. refocilatur in lectulo. Sic illi
fractas uires uicinaegentis auxilioro borarent᷑: unde & in
eodem esaia pertrpum dicitur futurorum quod nasciturus
sit puer : qui prius quam sciat uocare patrem & matrem
accipiat spolia samariae & uirtutem damasel quaescili¬
c& contrahierusalem iunctis uiribus dimicabant: proplaga
lectuli & damasci grabato septuaginta transtulerunt con¬
tratribum & damaschum: utiuxta tropologiam tribum¬
referamus ad iudam: & damaschum aduocationem gentũ
dequibus unus rex factus esth̃i : Cuius sȩpe oues. leonũ
feritas laniat: De quorum faucibus uixduo crura: autex¬
tremum aufertur auriculue incrura uia ostenditur doc¬
trinarum: in aures: sacramenta dictorum: unde & apost¬
Ii. absq: calciamentis & ull a mortui animalis pellicula

Expanded text:
habitant in regione et plaga lectuli, requiescentes in Syhabitant in regione et plaga lectuli, requiescentes in Syrorum auxilio, et in Damasci grabato sibi victoriam pollicentes: ut quomodo qui fessus est, refocillatur in lectulo: sic illi fractas vires vicinae gentis auxilio roborarent. Unde et in eodem Isaia per typum dicitur futurorum, quod nasciturus sit puer, qui priusquam sciat patrem et matrem vocare, accipiat spolia Samariae et virtutem Damasci, quae scilicet contra Jerusalem, junctis viribus, dimicabant . Pro plaga lectuli et Damasci grabato, Septuaginta transtulerunt contra tribum et in Damasco: ut juxta tropologiam referamus tribum ad Judam, et Damascum ad vocationem gentium: de quibus unus grex factus est Domini: cujus saepe oves leonum feritas laniat: de quorum faucibus vix duo crura aut extremum aufertur auriculae. In crure via ostenditur doctrinarum, in aure sacramenta dictorum. Unde et apostoli absque calciamentis et ulla mortui animalis pellicula
Abbreviated transcription (Latin):
specio sapastorum: Diximus illum artis suae usum
ẽẽ sermonibus : ut quia pastor gregum nihil terribilius
lconecognouerat . Inrindni leonibus comparar&: iuxta
hunc ergo hunc sensum &iam nunc de eoquod sȩpeuiderat
sumitexemplum: & sic decem tribuum paruas reliquias
deas syriorum narratmanibus eruendas quo modo sipas¬
tor deuoratis omnib: membris duocrura aut extremum au¬
riculue deleonis faucibus: positoque comparationis exem¬
plo ita inquiteruentur filui isrł decem uidelic& tribus q̃
habitant in samaria in plaga lectuli & indamasel grabat¬
to: quod mihi sic explanandum uid&ur: Legimus inesaia
ie sin regem. aram id est syrorum qui regnabat indamas¬
O & facce filium romelię regem is rahel inito foede¬
re conira iudã uenis sepugnantes: de quibus dñs prae¬
cipit achat regiiudae & hierł netimeatduos semiustos
tocores quando in signum plenelibertatis uirginis ei
a onceptus & pastus ostenditur Filiiergo samariae

Expanded text:
ex Carmeli, diximus illum artis suae usum esse sermonibus: ut quia pastor gregum nihil terribilius leone cognoverat, iram Domini leonibus compararet. Juxta hunc ergo sensum etiam nunc de eo quod saepe viderat sumit exemplum, et sic decem tribuum parvas reliquias de Assyriorum narrat manibus eruendas: quomodo si pastor, devoratis omnibus membris, duo crura aut extremum auriculae de leonis faucibus rapiat: positoque comparationis exemplo, ita, inquit, eruentur filii Israel, decem videlicet tribus quae habitant in Samaria, in plaga lectuli et in Damasci grabato. Quod mihi sic explanandum videtur: legimus in Isaia Rasin regem Aram, id est, Syrorum, qui regnabat in Damasco, et Phacee filium Romeliae regem Israel, inito foedere, contra Judam venisse pugnantes : de quibus Dominus praecipit Achaz regi Judae et Jerusalem ne timeat duos semiustos torres: quando in signum plenae libertatis, Virginis ei et conceptus et partus 260 ostenditur. Filii ergo Samariae
Abbreviated transcription (Latin):
unam ut biberent aquam & non suntsatiatȩ: &
necsicredistis ad medicit dñs: Percus siuos inuento
Postea id est multo posttempore & in nouissimisscłis: utrursũ
ab alio principio uersus incipiat: Cũq hoc facturus sũ tibi.
purepanrre inoccursum dĩ tui isrł:

Expanded text:
civitatem unam ut biberent aquam et non sunt satiatae et civitatem unam ut biberent aquam et non sunt satiatae et non redistis ad me dicit Dominus percussi vos in vento postea, id est, multo post tempore, et in novissimis saeculis, ut rursus ab alio principio versus incipiat: Cumque hoc facturus sim tibi, praeparare in occursum Dei tui, Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
tens substantiam & partem corporir sui quam
intellenmus uxorem: sic istiomnes sod omorum diui¬
tias amittentes euad ant nudi. iuxta illud quod in aposto¬
lolegimus : sicuius opus manserit : quod super ae dificauit
pati&ur : quiergosaluatur perignem : quasi torris
deincendio rapitur: & ad istius modi homines quos in
cuangelosaluator arguens loquebatur: si filii esse
abraham: Igitur &israhel & cuncti her&ici qui ha¬
bebant opera sodomȩ & gomorrȩ. subuertuntur ut so¬
doma & gomorra : ut quasitorris neptus deincendio
liberentur : Et hocest quod in proph& alegimus res¬
tituet᷑ sodoma in antiquum: & qui suo uitio sod omitis
est postquam in eo sod omȩ opera arserit inantiquũ
restituatur statum: qua propter haec faciam tibi is¬
rahel: postquam autem hoc fecero tibi prae parare
inoccursum dĩ tuiisrł. Dedistuporem dentibus ur̃is:¬
& non redistis ad medicit dñs. prohibui a uobis im¬
non plui: &uenerunt duae ueltres ciuitates ad

Expanded text:
tens substantiam et partem corporis sui, quam tens substantiam et partem corporis sui, quam intelligimus uxorem : sic omnes isti Sodomorum divitias amittentes evadant nudi, juxta illud quod in Apostolo legimus: Si cujus opus manserit quod superaedificavit,  . Qui ergo salvatur per ignem, quasi torris de incendio rapitur. Et ad istiusmodi homines, quos in Evangelio Salvator arguens loquebatur: Si filii essetAbraham? Igitur et Israel et cuncti haeretici, quia habebant opera Sodomae et Gomorrhae, subvertuntur ut Sodoma et Gomorrha: ut quasi torris raptus de incendio liberentur. Et hoc est quod in propheta legimus: Restituetur Sodoma in antiquum : ut qui suo vitio Sodomites est, postquam in eo Sodomae opera arserint, in antiquum restituatur statum. QuaAbraham? Igitur et Israel et cuncti haeretici, quia harahel postquam autem haec fecero tibi praeparare in occursum Dei tui Isret non redistis ad me, dicit Dominus. Prohibui a vobis imuit et venerunt duae et tres civitates ad
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitati: neperpraecipitia labantur inferni: &
ascendere facit putridinem castrorum in nares co¬
rum ut sua peccata cognoscant & puteresentiant:
Dicantq cum dauid: putrerunt & corrupta esunt
cicatrices meae a facie insipientiae meae: cum que
hacc sanatis uocedixerint : Nec sic quidem reuersis
ad eum dicit dñs:
ub uestiuos sicut sub uestit sodomam & gomor
ram: Ex trema medicina est & decemtribuũ
& her&icorum & omnium peccatorum: ut
postquam mortem miscritinuia aegrpti & per¬
cusserit iuuenes eorum gladio equosq consums¬
scrit & ascendere fecerit putredinem castrorum
innares corum & nec sic quidem ad cum reuers
fuerint: Subuestatcos sicut sub uestit ds̃ sodo¬
mã & gomorram : Et cum subuersi fueritis ob
simi litudinem criminum sodomȩ & gomona
pessimaq incis aedificia diuinus ignis exussent
ipsiliberenter quasi torris nxptus deincendio: &
quomodo lothsodoma percunte seruatus est amit¬

Expanded text:
captivitati, ne per praecipitia labantur inferni: et captivitati, ne per praecipitia labantur inferni: et ascendere facit putredinem castrorum in nares eorum, ut sua peccata cognoscant, et putere sentiant, dicantque cum David: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae . Cumque haec sanantis voto fecerit, nec sic quidem reversi sunt ad eum, dicit Dominus. Subverti vos sicut subnus. Extrema medicina est, et decem tribuum, et haereticorum, et omnium peccatorum, ut postquam mortem miserit in via Aegypti, et percusserit juvenes eorum gladio, equosque consumpserit, et ascendere fecerit putredinem castrorum in nares eorum, et nec sic quidem ad eum reversi fuerint, subvertat eos sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham: et cum subversi fuerint, ob similitudinem criminum Sodomae et Gomorrhae, pessimaque in eis aedificia divinus ignis exusserit, ipsi liberentur quasi torris raptus de incendio. Et quomodo Lot, Sodoma pereunte, servatus est, amit
Abbreviated transcription (Latin):
incorpore meo porto: & rursum: uiuo autem non ego
sed uiuit in mexp̃s: Hac morte nos uiuificare uult dñs
it morientes peccato uiuamusdo: morimur aut̃ peccato
quando mortificamus membra nr̃a suꝑ terram: fornica¬
tionem inmunditiam luxuriã idolatria. & reliqua:
Legimus inesai adumtaxat iuxta septuaginta in t̃p̃tes:
alioquin in ebraico aliter contin&ur: misitmortemin
ia cob & uenit suꝑ israhel: iacob uocabulum nascentis ẽ¬
corporis : isrł nom̃ bonedictionis: quia enĩ tota nocte luc¬
tauit uicit incertamine: & oriente luci fero dicerepotuit
cuma postolo : Nox praeces sit dies ad propiauit. Pro¬
terca isrł uidentis dnm̃ sortitus est nomen : Mittitur
ergo primũ mors inia cob. ut mortificemus membranra
num incentiua moriantur. Percutit ds̃ quid quid
robustum in malis est. & peruersa erigitur iuuen¬
tute ne adsenectutẽ usque perueniat: equosq tradit

Expanded text:
in corpore meo porto . Et rursum: Vivo autem jam non ego, in corpore meo porto . Et rursum: Vivo autem jam non ego, sed vivit in me Christus . Hac morte vivificare nos vult Dominus, ut morientes peccato, vivamus Deo. Morimur autem peccato, quando mortificamus membra nostra super terram, fornicationem, immunditiam, luxuriam, idololatriam et reliqua. Legimus in Isaia, dumtaxat juxta Septuaginta interpretes: alioquin in Hebraico aliter continetur: Misi mortem in Jacob, et venit super Israel . Jacob, vocabulum est nascentis corporis; Israel, nomen benedictionis. Quia enim tota nocte luctavit et vicit in certamine , et oriente lucifero 276 dicere potuit cum Apostolo: Nox praecessit, dies appropinquavit , propterea Israel, videntis Deum, sortitus est nomen. Mittitur ergo primum mors in Jacob, ut mortificemus membra nosnobis incentiva moriantur. Percutit Deus quidquid robustum in malis est, et perversa erigitur juventa, ne ad senectutem usque perveniat, equosque tradit
Abbreviated transcription (Latin):
as oliu&a & fic&a ad malam partem referri singulis
nium : quaenon a uolat ut locusta sed hucusq: discurrens
sem & ipsã dimittit : ec perman& perituris frugibus. &
tardola psupigrisq morsibus uniuersa consumit. Cumo
hacc passisint nec sic quidem ad dnm̃ redire uoluerunt
isi inuos morteminuia ae grpti. percussuing la¬
dio iuuenes uestros : usq: ad captiuitatem ae quo
rum uestrorũ ꝑ om̃a flagella᷑ tormenta eruditurir
unde & eotempore quo ab aegrptiis auxilia postuli¬
bant mĩcitur in eos mors & percutiuntur gladio uue¬
do castrorum & fȩor morientis exercitus. uiuentium
nares impleat : Cumq: haec fecerit ut corriper& delin¬
quentes & emendar& errantes. Nesic quidem redierun
ad cum dicit dñs : qui non solum illo tempore sed cotidie
mittit mortem inuia aegrpti ut qui acgyptium triuerit
semitam: audiatmoriens docentoma postold : quod enim
mortuus sum. peccato mortuus sum: Quod autem uiuo:

Expanded text:
et oliveta et ficeta ad malam partem referri, singulis et oliveta et ficeta ad malam partem referri, singulis nium: quae non avolat ut locusta, et huc illuc discurrens semesa dimittit; sed permanet perituris frugibus, et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit. Cumque haec passi sunt, nec sic quidem ad Dominum redire voluerunt. Misi in vos mortem in via Aegypti, percussi in gladio juvenes vestros usque ader omnia flagella et tormenta eruditur Israel, unde et eo tempore quo ab Aegyptiis auxilia postulabant, mittitur in eos mors, et percutiuntur in gladio juvedo castrorum et fetor morientis exercitus viventium nares impleat, cumqquentes, et emendaret errantes, nec sic quidem redierunt ad eum, dicit Dominus. Qui non solum illo tempore, sed quotidie mittit mortem in via Aegypti, ut qui Aegyptiam triverit semitam, audiat moriens docentem Apostolum: Quod enim mortuus sum, mortuus sum peccato; quod autem vivo,
Abbreviated transcription (Latin):
nec sintdere promissionis terraquã legimus lacte
& mellemanante: Sed appellenturm ara id
est amaritudo : istimultiplicauerunt sibi hortos: in
bere uoluit: qui enim infirmus est holera manducat
& quia semper her&ici tumentes suꝑbia. & inciden¬
tes in iudiciumdiaboli sibi magna promittunt. &¬
bonorum fingunt imagines. ut melli uenena cõmis¬
ceant. &iam uineas & oliu&a & fic&a habere seiactant
Seduinea eorum. uinea sodomorum est : oliu& acorum: non
sunt debonisoliuis seddcolcastris. quosa postolus radicib:
bonarum oliuarum praccipit inserendos. ficetaquoq: talia
habent quac calathum possimarum impleant ficorum que
hicremias p̃amaritud in ecomedi non possetestatur: Adq
cum dñs uenerit. aXernacis areditate maledicit ut num¬
quã afferant fructus neuirore foliorum decipiant tran¬
scuntes : & ut intellegamus hortos her&icorum & uine

Expanded text:
nec sint de repromissionis terra, quam legimus lacte nec sint de repromissionis terra, quam legimus lacte et melle manantem: sed appellentur Mara, id est, amaritudo. Isti multiplicaverunt sibi hortos, in  occumbere voluit . Qui enim infirmus est, olera manducet . Et quia semper haeretici tumentes superbia, et incidentes in judicium diaboli magna sibi promittunt, et bonorum fingunt imagines, ut melli venena commisceant: etiam vineas et oliveta et ficeta habere se jactant; sed vinea eorum vinea Sodomorum est; oliveta eorum non sunt de bonis olivis, sed oleastris, quos Apostolus radicibus bonarum olivarum praecipit inserendos . Ficeta quoque talia habent, quae calathum pessimarum impleant ficorum, quas Jeremias prae amaritudine comedi non posse testatur . Ad quae cum Dominus venerit, aeterna eis ariditate maledicit , ut nunquam fructum afferant, ne virore foliorum decipiant transeuntes. Et ut intelligamus hortos haereticorum et vineas
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Sed necessitate uenerant
ercussiuos inuento urente in aurugine iNon soli¬
priora feci ut uos corrigerem : Sed quid quid sues¬
fuit sic citatiuento urente percussi & aurlgine ncus¬
aduer sum iram dñi multip licarenthortos & uincas
& fi c&a & oliu&a om̃a eruca consumpsit. Dequa in iohel
plenius dicitur: & neplagis quidem hoc malorum pon¬
dere ad dnm̃ uenire uoluerunt. quodicto. confundant᷑
her&ici quidis ciplinam creatoris. &utitadicam.
medicinam. crudelitatem int̃pra&antur: percus sit
autem specialiter her&icos dñs exustione ea. De
quapaulus apostolus: melius inquid nubere. quamuri
& princeps a postolorum: Ka rissimi nolite peregri¬
nari inardore qui ad temptationem uobis accedit::
& aurigine quȩ felle diffusoruborem sanguinis pal
titur: Intantum ut &iam mella dulcissima amara
uideantur: & quidudum audiebant in ecclesia. gus¬
tatr & uid&e quam suauis estd̃s ipsiqui dicebant

Expanded text:
tate, sed necessitate venerunt. tate, sed necessitate venerunt. Percussi vos in vento urente, et in aurugine. Mulpriora feci, ut vos corrigerem; sed quidquid superfuit siccitati, vento urente percussi et aurugineadversum iram Domini multiplicarent hortos et vineas et ficeta et oliveta, omnia eruca consumpsit, de qua in Joel plenius dicitur . 274 Et ne plagis quidem ac malorum pondere ad Deum venire voluerunt. Quo dicto, confundantur haeretici, qui disciplinam Creatoris, et, ut ita dicam, medicinam, crudelitatem interpretantur. Percutit autem spiritualiter haereticos Dominus exustione ea de qua Paulus apostolus: Melius est, inquit, nubere, quam uri . Et princeps apostolorum: Charissimi, nolite peregrinari in ardore, qui ad tentationem vobis accidit : et aurugine quae, felle diffuso, ruborem sanguinis in pttit, intantum ut etiam mella dulcissima amara videantur. Et qui dudum audiebant in Ecclesia: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus: ipsique dicebant:
Abbreviated transcription (Latin):
in annum cursum suum donec ad pristinam metam
redeat XII. expl& mensibus qui singuli trecenis
cur radus abra pasto qua ciuicina ẽ uel plus uolmin
prouari& atetem porum lumen accipiens. Sic & ecclesia uenr
solis splendore decorata xii. impl& a postolorum numerũ
Vnde & xii inisrahel appellantur tribus & intestimoni
auferuntur. ut ponantur in loco secundae circum cisionis
Plui autem d̃s suꝑ unam ciuitatem uere confessionis
ecclesiam : & super alteram non pluit quae inher&icorũ
conciliabulisẽ: Cumq illa rmbrem recipiat sempiternu
ista iugia reditatesiccatur. ut qui sitiunt coactipenuria
ueniant ad dñi ciuitatem dequa e greditur fons largis simꝰ
qui in rigat torrentẽ spinarum: Iste estautem fons qui
si tientis modõ psalmista suspiratdicens: Si cut ceruus
sunt habundanter spei fidei & caritatis: non satia¬
buntur : quia addiuinã gratiam requirendã non uolis¬

Expanded text:
s, annuum cursum, donec ad pristinam metam s, annuum cursum, donec ad pristinam metam redeat, duodecim explet mensibus, qui singuli tricenis tur radiis ab ea parte qua ei vicina est, vel plus vel minus pro varietate temporum lumen accipiens: sic et Ecclesia, veri Solis splendore decorata, duodecim implet apostolorum numerum. Unde et duodecim in Israel appellantur tribus, et in testimoniuauferuntur, ut ponantur in loco secundae circumcisionis . Pluit autem Dominus super unam civitatem verae confessionis Ecclesiam, et super alteram non pluit, quae in haereticorum conciliabulis est. Cumque illa imbrem recipiat sempiternum, ista jugi ariditate siccatur: ut qui sitiunt, coacti penuria, veniant ad Domini civitatem, de qua egreditur fons largissimus, qui irrigat torrentem spinarum. Iste autem est fons qui sitientis modum Psalmista suspirat, dicens: Sicut cervus dsunt abundantes, spei, fidei, charitatis, non satiabuntur, quia ad divinam gratiam requirendam, non volun
Abbreviated transcription (Latin):
sed & sitis ardorem &bibendi paenuriam sustinerent: In his
enim locis inquibus nunc degemus. pr&erparuos fontes. omnes
cisternarum aquae sunt: & sirmbres diuina ira suspender&
maius sitis hisquam famis periculum est: quod & indicbus
heliae proph&ae : tribus annis & sex mensibus factum
scriptura commemorat & ne forsitan putarent hoclege
naturae & astrorum cursu acuari& atetem porum ur¬
bibus & populis accedisse : superunam urbem & a grosciꝰ
pluere sedicit: ab altera rmbrẽ suspendere. & dua etres ciui¬
cates pergant ad aliam ciuitatem: & tamen Non satientur
a quarum potibus. Cumq haec fecerit . non in poenam. sed
in medicinam increpat inscelere permanentes. & nec sic
rem diuinac sapientiae. & mandat nubibus suis ne
pluant supeos rmbrem Ante tresmẽns messis siue
uindemiae ut ad fructum misterii trinitatis perue¬
nire Nonpossint : & quomodo sol iste quem cernimꝰ¬

Expanded text:
sed et sitis ardorem et bibendi penuriam sustinerent. In his sed et sitis ardorem et bibendi penuriam sustinerent. In his enim locis in quibus nunc degimus, praeter parvos fontes, omnes cisternarum aquae sunt, et si imbres divina ira suspenderit, majus sitis quam famis periculum est: quod et in diebus Eliae prophetae tribus annis et sex mensibus factum Scriptura commemorat . Et ne forsitan putarent hoc lege naturae, et astrorum cursu, ac varietate temporum urbibus et populis accidisse, super unam urbem et agros ejus pluere se dicit, et ab altera imbrem suspendere: ut duae et tres civitates pergant ad aliam civitatem, et tamen non satientur aquarum potibus. Cumque haec fecerit, non in poenam, sed in medicinam, increpat in scelere permanentes: et nec sic rem divinae sapientiae; et mandat nubibus suis, ne pluant super eos imbrem ante tres menses messis, sive vindemiae, ut ad fructus mysterii Trinitatis pervenire non possint. Et quomodo sol iste, quem cernimu
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc suꝑ essent tresmenses usq: ad messem quae appella¬
tur pluuia serotina agris palestinae aruisq sitientib:
uelmaxime necessaria est. ut quando herba turger& in
messem & triticum parturir&. Nimia siccitate mar¬
cescer&: significat autem uernum tempus extremimensis
aprilis. a quo usque ad messem frumenti tres menses suꝑ¬
sunt : Maius iunius iulius: promesse : suomore septua
ginta uindemiã transtulerunt. quod sirecipimus . omni¬
no iuxta omnis orientis regiones & insolitum & in possib¬
le est. Num quamenim infinemensis iunii siuc inmense
iulio in his prouintus. maxime que in iudȩa pluuia est
Vid eamus deniq in regum libris prosignomagno atque
portento diebus aestiuis & messis orante samuhele plauiȩ
concitatesunt : & suꝑ fluumerat Nunc comminarimen¬
sis iulu siccitatem in quonumquam pluuias dodora:
Proibuit autem rmbrem: ut non solum indigentiam panum

Expanded text:
adhuc superessent tres menses usque ad messem, quae appellaadhuc superessent tres menses usque ad messem, quae appellatur pluvia serotina, et agris Palaestinae arvisque sitientibus vel maxime necessaria est: ut quando herba turgeret in messem et triticum parturiret, nimia siccitate aresceret. Significat autem vernum tempus extremi mensis Aprilis, a quo usque ad messem frumenti, tres menses supersunt. Maius, Junius, Julius. Pro messe, LXX, suo more, vindemiam transtulerunt, quod 272 si recipimus, omnino juxta Orientis omnes regiones et insolitum et impossibile est. Numquam enim in fine mensis Junii, sive in mense Julio, in his provinciis, maximeque in Judaea, pluvias vidimus. Denique in Regum libris pro signo magno atque portento diebus aestatis et messis, orante Samuele, pluviae concitatae sunt . Et superfluum erat nunc comminari mensis Julii siccitatem, in quo numquam pluvias dederat. Prohibuit autem imbrem, ut non solum indigentiam panum,
Abbreviated transcription (Latin):
bonescripturarum scãrum testi moniis abutentes. Come¬
dentesq: ea inmacuno & absq. suadulcedine. perdantrobur
dentium neposs int dura comedere: & in alium toto corpore
profucura trans mittere: huncstu poremdentium erborũq
pȩnuriam dabo & in cunctis urbiib: atq in omnib: locisuris:
ut patiamini fa mem sormonosdĩ & eiꝰ panis qͥ docglo descendit:
Dequo in psalmis scribitur: panem angelorum manducauit
homo: Quac uni uersa feci non ob crudelitatem & sȩuitiã
ut her&icicalum niantur truculenti ac tristis iudicis. sed ut
conuerteremini adme: iuxta illud quod scriptum est: frus¬
tux percussi filios uestros disciplinã ñ receperunt:
Ego quoq prohibui auobis rmbrem cum ad huc tresmen¬
ses superessent usque ad messem: Non solum stuporem dedi¬
dentium incunctis urbibus uertris. & indigentiam panum
in omnib: locis uestris : Sed prohibui a uobis rmbrem. Cum

Expanded text:
bene Scripturarum sanctarum testimoniis abutentes, comebene Scripturarum sanctarum testimoniis abutentes, comedentesque ea immatura et absque sua dulcedine, perdant robur dentium: ne possint dura commolere, et in alvum toto corpori profutura transmittere. Hunc stuporem dentium ciborumque penuriam dabo et in cunctis urbibus, atque in omnibus locis vestris, ut patiamini famem sermonis Dei, et ejus panis qui de coelo descendit , et de quo in Psalmis scriptum est: Panem angelorum manducavit homo . Quae universa feci, non ob crudelitatem et saevitiam, ut haeretici calumniantur, truculenti et tristis judicii, sed ut converteremini ad me, juxta illud scriptum est: Frustra percussi filios vestros, disciplinam non recepistis . Ego quoque prohibui a vobis imbrem: cum adhuc tres menses superessent usque ad messem. dentium in cunctis urbibus vestris, et indigentiam panum in omnibus locis vestris; sed prohibui a vobis imbrem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
in cordib nr̃is in unius diei sententiam coartantes : Debemus
enimscripturam scam̃ primum secundum littenm intellegere:
facientes in h&ica quac cumq. praecopta sunt. Secundo iux ca
allegoriam : idest incellegentiam spĩtalem: Testio secundum
futurorum beatitudinem. Uos autem primam inquit & se¬
cundam contemnentes diem spĩtalia uobis quacdam figm̃¬
ta componitis: sine funda mento & pari&ibus tectum desu
ꝑimponentes Nechoc sunt her&ici dequibus & ad qds dici¬
tur impi&atis fine contenti: Sed legerunt foris legem
dĩ de ecdesia recedentes: & singulis dogmatibus suis quae
ꝑ uerso corde simulauerunt. Confessiones & testimonia
sociarecimati sunt: siues acrificauerunt defermento : su
quod in euan geliodicitur: Cau& e uobis afermento: id ost doo¬
trinapharisȩorum: & haec fecerunt nonerroro sed stu¬
dio : non fortuita uoluntate sed malorum caritato plenis si¬
el uuam a cerbam comederit : stupobunt dentoscius & non

Expanded text:
in cordibus nostris in unius dici sententiam coarctantes. Debemus enim Scripturam sanctam, primum secundum litteram intelligere, facientes in ethica quaecumque praecepta sunt. Secundo juxta allegoriam, id est, intelligentiam spiritualem. Tertio secundum futurorum beatitudinem. Vos autem primam, inquit, et secundam contemnentes diem, spiritualia vobis quaedam figmenta componitis sine fundamento, et parietibus tectum desuper imponentes. Nec hoc sunt haeretici, de quibus, et ad quos dicitur, impietatis fine contenti: sed legerunt foris legem Dei de Ecclesia recedentes, et singulis dogmatibus suis, quae perverso corde simularunt, confessiones et testimonia sociare conati sunt: sive sacrificaverunt de fermento, super quo in Evangelio dicitur: Cavete vobis a fermento, id est, doctrina Pharisaeorum . Et haec fecerunt non errore, sed studio: non fortuita voluntate, sed majorum charitate plenissiel , uvam acerbam comederit, stupebunt dentes ejus: ut non
Abbreviated transcription (Latin):
xebant ad ultimos terminosiudae quierant ingeraris
& aegrptii solitudine iungebantur utido la colerent:
Estautem locus inquo habita uit abraham: & exeo quod
cum ab melech. datis septe mouib: in foedus mutuo iura¬
uerunt : appollatus est putcus iuramenti. siue puteus
ficat: Praecipit autem secundum legis allegoriae do¬
mui isrł . id. est his quisibi dĩ notitiã pollicent᷑ : ut ñ quȩ¬
ad discipulos loquitur: Venient dies inquib: ñ relin¬
qu& lapissuꝑ lapidem qui ñ destruatur: & in gredi¬

Expanded text:
gebant ad ultimos terminos Judae, qui erant in Geraris, gebant ad ultimos terminos Judae, qui erant in Geraris, et Aegyptiae solitudini jungebantur, ut idola colerent. Est autem locus in quo habitavit Abraham: et ex eo quod cum Abimelech, datis septem ovibus, in foedus mutuum juraverunt, appellatus est puteus juramenti, sive puteus ficat. Praecipit autem secundum leges allegoriae domui Israel, id est, his qui sibi notitiam Dei pollicentur, ut non quaead discipulos loquebatur: Venient 286 dies, in quibus non relinquetur lapis super lapidem qui non destru