comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũ qd̾ sed̾m carnẽ qr incredulitate sua h ꝑenni ⁊ saluta¬
ri beneficio se pͥuart̃. Ergo optabã. ait ñ opto: qi scit fi¬
eri ñ posse ut tã honestũ m̃brũ nullo p̾cedente uicio ab¬
suũ ostendit. Quoꝵ adoptio⁊ filioꝵ. Iuste dolere se ꝓbat
qnͣ p̾dicat laudẽ gnr̃is eoꝵsꝰ qr olim filii adoptati affec¬
cũ & gr̃ã di pat̾sirritũ habuer̃t: adiec̃ adhuc ut ⁊ alioᷤ

Expanded text:
undum carnem, quia incredulitate sua hoc perenni et salutari beneficio se privarunt. Ergo optabam ait, non opto, quia scit fieri non posse, ut tam honestum membrum nullo praecedente vitio absta est ergo adoptio filiorum. Juste enim dolere se probat, quando praedicat laudem generis eorum, quia olim filii adoptati, affectum et gratiam Dei patris in irritum habuerunt; adjecit adhuc, ut et alios
Abbreviated transcription (Latin):
do: aduentũ significat apłoꝵ cire uie̾ntiũ mundũ.
i regnũ dĩ aduentare p̾dicantiũ. Aduentꝰ enĩ ip¬
sor illuminabat hoĩes. uiã ostendens qͣ itur in pace
in mundo discordia ẽ. letꝰ in ortu saluatoris: nc̃ ait dr̃e
dimicte seruũ tuũ in pace: qi regnũ dĩ paxẽ. Omĩ enĩ ã

Expanded text:
 significat apostolorum circumeuntium mundum, et regnum Dei adventare praedicantium; adventus enim ipsorum illuminabat homines, viam ostendens, qua itur in pace in mundo discordia est, laetus in ortu Salvatoris: Nunc, ait, Domine, dimitte servum tuum in pace ; quia regnum Dei pax
Abbreviated transcription (Latin):
potestate posita creatura. ñ utiq sponte subiecta ẽ
uanitati. Non enĩ sibi ꝑderit qd̾ subiecta ÷ s nob̾. Qͥd
Oꝑat᷑ enĩ. ut fructꝰ faciat corruptibiles. Corruptio gͦ ipsa:
uanitas. Omĩa enĩ q̃ nascunt᷑ in mundo: infirma. cado¬
ca ⁊ corruptibilia: ac ꝑ ħ uana st̃. Uana st̃ enĩ qr statũ suq̃
tenere ñ posst̃. Nã cuncta deformata. ꝑfluxũ sẽꝑ in se re¬
deunt: ꝯfusa in nat᷑a. ħ dic̃ de his ⁊ salomon: qr oĩa ħ ua¬
nitas. Nec discordat abhis dauid. dics̃. Ueruntñ uanitas
õis hõ uiuens. Manducare enĩ ⁊ bib̾e & res mundi cura¬
re.nonne uanitas ẽ: Et ꝑd ÷ tũ ipsa uanitas. ꝓficit enĩ ho¬
minib natis ĩmundo: ut ꝑ ħ in corꝑib exercitati discans
mist̾iũ creatoris. Ad cõꝑationẽ enĩ ȩt̃noꝵ: uana sc̃. Nã in
suo bona st̃ qͥppe c̃ sint necessaria. S ꝓpt̃ eũ qͥ subiec̃ illã in
spe. Quȩ sic spes: statĩ subiec̃ dic̃s. Qm̃ ⁊ ipsa c̾at᷑a lib̾abit᷑

Expanded text:
potestate posita creatura, non utique sponte subjecta est vanitati: non enim proderit sibi quod subjecta est, sedOperatur enim ut fructus faciat corruptibiles; corruptio ergo est vanitas. Omnia enim quae nascuntur in mundo infirma, caduca, et corruptibilia, ac per hoc vana sunt. Vana sunt enim, quia statum suum tenere non possunt. Nam cuncta deformata per fluxum semper in se redeunt confusa in naturam. 75 Hoc dicit de his et Salomon, quia omnia haec vanitas . Nec discordat ab his David, dicens: Verumtamen vanitas omnis homo vivens . Manducare enim et bibere, et res mundi curare, nonne vanitas est? Et prodest tamen ipsa vanitas; proficit enim hominibus natis in mundo, ut per haec in cormysterium creatoris. Ad comparationem enim aeternorum vana sunt; nam in suo bona sunt, quippe cum sint necessaria. Sed propter eum qui subjecit illam in spe. Quae spes? Statim subjecit di
Abbreviated transcription (Latin):
Iccirco manente sententia ꝓuidentia dĩ remediũ in¬
uentũ e. ut red deret᷑ hoĩ salus ꝗͣ ꝓpͥo uitio amiserat:
ut hic renatꝰ cred̾et. qr adu̾sariꝰ eiꝰ deuictꝰ potentia
xp̃i: ñ audet tnͣspuncta sententia pͥmȩ mortis hõẽ
sibi defende adunato gnr̃e adȩ: nead pͥme originis
reddet᷑ facturã. iã totꝰ ꝑmaneds ĩmortat. Nicħ gͦ nc̃¬

Expanded text:
Idcirco manente sententia, providentia Dei remedium inIdcirco manente sententia, providentia Dei remedium inventum est, ut redhiberetur homini salus, quam proprio vitio amiserat; ut hic sanatus crederet quia adversarius ejus devictus potentia Christi, non auderet, transpuncta sententia primae mortis, hominem sibi defendere, adunato genere Adae, ne ad primae originis redderetur facturam jam totus permanens immortalis. C
Abbreviated transcription (Latin):
dĩa qͦrũ qͣsi onus qͦndã tͣnffert ad animũ ut ĩ ipse
malas suggestiones pot÷ sꝑnere. Reddita ÷ enĩ illi
auctoritas ꝗͣ audeat resistere inmico. Qͥ enĩ iã ñ ẽ
ob noxiꝰminime pot̾it indagari inuitꝰ. Caro aũ qr iudictũ
ñ ht̃. neq capax ÷ discernendi. Et bruta nat᷑a ñ pot:
ininico aditũ claude. ne ueniens int᷑eat. atq aĩo¬
traria suadeat ãc ꝑ ħ carne ait seruit legi peccaticx̃
enĩ unꝰ hõ carne ꝯstet ⁊ aĩa: ex illa parte qͣsapit dõ ser¬
uit: ex alt̾a aũ qͣ stolidꝰ ÷: legi peccati. Si aũ hõ in eo qd̾
factꝰ ẽ ꝑdurasset. Sñ eẽt potestas inimico ad carnẽ eiꝰ acced̾e:
⁊ aĩȩ ꝯtͣria susurrare. Ut aut̃ totꝰ hõ minime reꝑatꝰ fuis¬
sec gr̃a xp̃i ad statũ pͥstinũ sententia obstitit data in
adã. Iniquũ enĩ erat soluere sententiã iure deꝓmptã.

Expanded text:
deria, quorum quasi onus quoddam transfert ad animum, ut et ipse deria, quorum quasi onus quoddam transfert ad animum, ut et ipse malas suggestiones potest spernere; reddita est enim illi auctoritas, qua audeat resistere inimico. Qui enim jam non est obnoxius, minime poterit indagari invitus. Caro autem quia judicium non habet, neque capax est discernendi est enim bruta natura non potest inimico aditucontraria suadeat, ac per hoc: Carne, ait, servio legi peccati. Cum enim unus homo carne constet et anima, ex illa parte qua sapit, Deo servit; ex altera autem qua stolidus est, legi peccati. Si autem homo in eo quod factus est, perdurasset, non esset potestas inimico ad carnem ejus accedere, et animae contraria susurrare. Ut autem totus homo minime reparatus fuisset Christi gratia ad statum pristinum, sententia obstitit data in Adam ; iniquum enim erat solvere sententiam jure depromptam.
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc dic̃ mortẽ ꝗ̃ sup᷑ ostendit innecẽ hoĩs ꝑ peccatũ in¬
uentã ap̃ inferos: q̃ apellat᷑ scd̾a. Corpꝰ auc̃ mortis ẽ:
cuncta peccata. Multa enĩ unũ corpꝰ st̃: singła qͣsi m̃¬
bra uno auccore inuenta.Ex qͥb hõ ereptꝰ gradĩꝑ bap¬
tismũ supͣ dictã mortẽ euasit. Nec enĩ in carneo corꝑe
⁊ c̃ dic̃ de corꝑe mortis: ostendit aliud corpꝰ eẽ ñ mortis.
ss bͥ ego ipse m̃te seruio legi dĩ. Legẽ dĩ c̃ dic̃: moysi signisi¬
cat legẽ & xp̃i. Carne aũ: legi peccati. Ego ipse. id÷ qͥ
id ÷ diaboloqͥ ꝑ subiectã carnẽ sibi suggestiones malas
ingerit aĩs. qr gͦ duplex e̾ hõ: carne dũsꝰ ⁊ aĩo. legi dĩ
m̃te seruire se dix̃: qr animꝰ deuotꝰ ÷ dõ:⁊ recuꝑata su¬
i potestate repugnare pot÷ peccato. qd ꝑ carnẽ oꝑat᷑.
Qa enĩ caro corrupta ẽ et morti subiecta. q̃ sic facta erat
ut societate ⁊ ꝯiunctione aĩe ñ moreret᷑: recepit desi¬

Expanded text:
in necem hominis per peccatum inventam apud inferos, quae appellatur secunda; corpus autem mortis est cuncta peccata: multa enim unum corpus sunt, singula quasi membra uno auctore inventa, ex quibus homo ereptus gratia Dei per baptismum supra dictam mortem evasit. Nec enim et cum dicit: De corpore mortis, ostendit aliud corpus esse non mortis. Igitur ego ipse mente servio legi Dei. Legem Dei cum dicit, et Moysi significat legem, et Christi. Carne autem legi peccati. Ego ipse, id est, qui id est, diaboli, qui per subjectam sibi carnem suggestiones malas ingerit animae. Quia ergo duplex est homo, carne conversus et animo, legi Dei mente servire se dixit; quia animus devotus i potestate repugnare potest peccato, quod per carnem operatur; quia enim earo corrupta est et morti subjecta. Quae sic facta erat ut societate et conjunctione animae non moreretur, recepit desi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sentiat desid̾io peccati. qi ꝑcarnẽ seminat ꝯcupiscen¬
tias anime qd mẽ peccatum. Sienĩ dãpnatũ ÷ pecca¬
tũ a saluatore qͣmͦ mẽ : Dãpnatũ ÷ a saluatore &e tripli¬
di gn̾e cdãpnatũ. Rimo enĩ in loco dãpnauit peccatũdõ
si peccauit dissentiens apecato. Deindem eruce peccatũ
Q peccauit. dãpnatũ dr̃. Unde sublata ẽ illa auccori¬
tas qͣsi peccãti qͦ detinebat hões in inferno ꝑpt̃ delictĩs
ade. ut de cȩt̾o in qͥb signũ crucis ẽ detinẽ ñ audeat. Tci¬
o dãpnauit peccatũ. dũ irrita fecit delicta remissione
peccatoꝵ ꝯcessa. Cũ enĩ peccator causa admissi pecca¬
ti dãpnandꝰ eẽt: ignoᷤcens aũ eidãpnarit in eopecca¬
cũ .Itaq si ⁊ nos saluatoris exẽplo ñ peccemꝰ. dãpnamꝰ pec¬
catĩ. Q enĩ scd̾m carnẽ st̃: q̃ carnisst̃ sapiunt. H̾dic̃q sug¬

Expanded text:
sentiat desiderio peccati; quia per carnem seminat concupiscentias animae, quod inest peccatum. Si enim damnatum est peccatum a Salvatore, quomodo inest? Damnatum est a Salvatore, et triplici genere damnatum. Primo enim in loco damnavit peccatum, dum non peccavit, dissentiens a peccato. Deinde in cruce peccatum, quia peccavit, damnatum dicitur. Unde sublata est illi auctoritas quasi peccati, qua detinebat homines in inferno propter delictum Adae; ut de caetero in quibus signum crucis est, detinere non audeat. Tertio dpeccatorum concessa: cum enim peccator causa admissi peccati damnandus esset, ignoscens autem ei damnavit in eo peccatum. Itaque si et nos Salvatoris exemplo non peccemus, damnamus peccatum. Qui enim secundum carnem s
Abbreviated transcription (Latin):
at qd̵ patim̃: s qr ille occasionẽ q̃tit renunerandi nos.
hoc p̾cepit. Ut bonꝰ enĩ uel ꝓfusus largitor causas q̃rit.
qͦnͦ donet: aut in dignis aut uerecund̾. Deniq ut ipsa
exitia tolerari possint. ipse suggerit uires. Nam expec-¬
tatio creat̾ȩ reuelationẽ filioꝵ dĩ expectat. Qm̃ p̃sentis
creatura hoc expectet. ut cõpleat᷑ numerꝰ filiors dĩ de¬
stinatꝰ aduitã. Ut tẽ demũ ⁊̃ ipsa creat̾a possit lib̾ari

Expanded text:
at, quod patimur: sed quia ille occasionem quaerit remunerandi nos, hoc praecipit; ut bonus enim vel profusus largitor causam quaerit, quomodo donet aut indignis, aut verecundis. Denique ut ipsa exitia tolerari possint, ipse suggerit vires. Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat. Quoniam praesentis creatura hoc exspectat, ut compleatur numerus filiorum Dei, destinatus ad vitam; ut tunc demum etiam ipsa creatura pos
Abbreviated transcription (Latin):
tia carnis mors: Prudentia carnis peccatũ ⁊ qd̵ gñrtat
mortẽ. Erudentia enĩ idõ dr̃ c̃ res stulta sit qr sctarib hõĩ¬
b errores ex uisibilib ꝯcepti siue insensu siue in acty
tͣ legẽ dĩprudentia uident᷑. maxime qd̾ oĩs industria
⁊ astutia illoꝵ in eo ÷ ut peccent. Saꝑe enĩ sibi uident᷑
si istud diligentiꝰ curent: c̃ icħ stultiꝰ sit ꝗͣ peccare.
Est & alia prudentia carnis q̃ mundanis rationibꝰ in¬
flata. negat aliqͥd fieri ut mundi careat ratione. Unde
deridet uirginis partũ: carnis resurrectionẽ. Pr̾uden¬
dentia aut̃ sp̃s: uita ⁊ pax. Uere ħ ÷ sapientia q̃ uitã

Expanded text:
 Aliter: Prudentia carnis peccatum est, quod generat mortem. Prudentia enim ideo dicitur, cum res stulta sit, quia saecularibus hominibus errores ex visibilibus concepti, sive in sensu, sive in actu, contra legem Dei prudentia videntur, maxime quia omnis industria et astutia illorum in eo est, ut peccent. Sapere enim sibi videntur, si istud diligentius curent, cum nihil stultius sit, quam peccare. Est et alia prudentia carnis, quae mundanis rationibus inflata, negat aliquid fieri, ut mundi careat ratione. Unde deridet Virginis partum, carnis resurrectionem. Prudentia autem spiritus vita et pax. Vere haec est sapient
Abbreviated transcription (Latin):
Sententiã enĩ hoĩ suã qͣsi fingit nat᷑a. ut ħ appellet᷑ qd sen¬
tit. d̾i cñ sp̃s dĩ habitat in uob̾. ħ idõ ãbigue dic̃ qr in lege
inducti ñ adhuc ꝑfecte erant fidĩ s sp̃e in eis uidebat ꝑ

Expanded text:
sententia enim hominis suam quasi fingit naturam; ut hoc appelletur, quod sensententia enim hominis suam quasi fingit naturam; ut hoc appelletur, quod sentit. Si tamen Spiritus Dei habitat in vobis. Hoc ideo ambigue dicit, quia in Legem in
Abbreviated transcription (Latin):
opificẽ mundi. his coeqͣnt q̃ fec̃astruentes nicħ posse fi¬
eri p̾t̃ ꝗͣ mundi ꝯtinet ratio.Quã obrẽ negant dm̃ fecis¬
se ut uͥgo pareret aut mortuoꝵ corꝑa resurgant. qr stul¬
tũ ÷ inqͥunt ut ds̃ fecerit ultͣ ꝗͣ sapit hõ. O prudentes
creat᷑a: ut ipse similis creat̾is putet᷑. Sic cecati ft̃ ne uide¬
ant qͣlẽ ꝯtumeliã dõ faciunt. Opꝰ enĩ qd̾ in laudẽ suã p̾¬
dicandã facere dignatꝰ ẽ isti uituꝑantes. incredulũ ⁊ stul¬
exercitatũ. uͭ dĩgestis repugnetꝰ. Qͥ enĩ in carne st̃ dõpla¬
cere ñ posst̃. Sapientes mundi in carne st̃ qr respicientes
mundũ spĩali sapientiȩ resistũt: qr cotꝰ mundꝰ caro ẽ.
Om̃ẽ enĩ uisibile carni deputat᷑. Cognata enĩ st̃ carnisĩmo.
elem̃ta carnis. Idõq qͥ muncdanis reb obt̃ꝑat: in carne¬
ẽ. Uo̾senĩ ñ estis in carne. s in spũ. In carne positi dicunt᷑ ñ
ce̾ in carne:. si assentientes ioħ̃i apło mundana ñ diligañ.

Expanded text:
opificem mundi his coaequant, quae fecit, astruentes nihil posse fieri praeterquam mundi continet ratio; quamobrem negant Deum fecisse, ut Virgo pareret. aut mortuorum corpora resurgerent, quia stultum est, inquiunt, ut Deus fecerit ultra quam sapit homo. O prudentes ab eo condita creatura; ut ipse similis creaturis putetur! Sic caecati sunt ne videant qualem contumeliam Deo faciunt; opus enim quod in laudem suam praedicandam facere dignatus est, isti vituperantes, incredulum esse eexacuunt, ut Dei gestis repugnent. Qui enim in carne sunt, Deo placere non possunt. Sapientes mundi in carne sunt, quimundum spiritali sapientiae resistunt, quia totus mundus caro est: omne enim visibile carni deputatur; cognata enim sunt carnis, imo elemest. Vos autem non estis in carne, sed in spiritu. In carne positi, dicuntur non esse in carne, si assentientes Joanni apostolo, mundana non diligant;
Abbreviated transcription (Latin):
gna ꝓhis repmissa sc̃ p̾mia: ut in tbulatiõe c̃solet̾ se
animꝰ ⁊ spe crescat. Nam ⁊ qͦsdã immo multos scimꝰ
ꝓp̃sentib lucris ad modicũ utiq ꝓ fut̾is. ꝗͣ asꝑos ⁊
gilis ÷ ⁊ incerta ꝑuenire ñ posst̃. Nautȩ ꝓ qͥb cõmo¬
dis tantis se ꝓcellis ⁊ tẽpestatib credt̃: c̃ sciant in his
magis mortẽ añ od̾os eẽ. ꝗͣ uitã. Et milites spe p̃sentis
p̾mii c̃ incerta uictoria sit: ingladios insurg̾e ñ dubi¬

Expanded text:
gna pro his repromissa sunt praemia; ut in tribulatione consoletur se animus, et spe crescat. Nam et quosdam, immo multos scimus pro praesentibus lucris, ad modicum utique profuturis, quam asperos et gilis est et incerta, pervenire non possunt. Nautae pro quibus commodis tantis se procellis et tempestatibus credunt, cum sciant in his magis mortem ante oculos esse quam vitam? Et milites spe praesentis praemii, cum incerta victoria sit, in gladios insurgere non dubi
Abbreviated transcription (Latin):
celsa dicta ÷ in qͣsaluator a dõ patre suo positꝰ p̾dicator os¬
fensio factꝰ ÷ uidȩis dũ se filiũ dĩ p̃dicat. natꝰ de spũ scõ
ex muliert ꝑcorpꝰ aut̃ eiꝰ scandalũ passi st̃ & dicebant.
Nonne mat̃ ⁊ fr̃s eiꝰ apd̾ nos st̃ : Qͦ mͦ gͦ hic dic̃ qi decȩlo des¬
cendi: Nolebant enĩ u̾ba gestis cõꝑare. ut ꝑ inde agnos¬
cerent ñ absurdũ eẽ qd̾ dicebat se de cȩlo descendise. qͣsi

Expanded text:
celsa dicta est, in qua Salvator a Deo Patre suo positus praedicator, offensio factus est Judaeis, dum se Filium Dei praedicat, natus de Spiritu sancto ex muliere. Per corpus autem ejus scandalum passi sunt, et dicebant: Nonne mater et fratres ejus apud nos sunt? Quomodo ergo hic dicit, Quia de coelo descendi? Nolebant enim verba gestis comparare, ut perinde agnoscerent non absurdum esse, quod dicebat de coelo se descendisse, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsilũ angło nicħ p̃ponendũ. Neq siu̾tꝰ ab aliqͥ facta fu¬
erit sic̃ dr̃ facta a symonemago qͥ dr̃ in aere sursĩ ut po¬
płm xp̃i scandalizaret uolasse ficdẽ debebit minuere sci¬
ẽtiũ saluatorẽ nube famlãte sc̾eptõ aᷤcẽdĩse suꝑ õs celo. hecsũ alti¬
tudinẽ se nobostẽdat d̾ qͣdic̃ apłs an ignorati altitudinẽ sathane:
a duotione no dñi iħu d̾bebit aufr̾e. ꝙͣ scimꝰ descendisse de ce¬
lo ut t̾rena spĩalib sociaret. Neq si ꝑ fantasiã qͣ seduc̃e
meditat᷑ ꝓfundũ nob ostendat horrote mirandũꝵ titi
forte succũbamꝰ illi nec sidignũ ÷ ut xp̃o fidẽ franga

Expanded text:
silii angelo, nihil praeponendum. Neque si virtus ab aliquo facta fuerit, sicut dicitur facta a Simone Mago, qui dicitur in aere sursum, ut populum Christi scandalizaret, volasse, fidem debebit minuere, scientium Salvatorem nube famulante susceptum ascendisse super omnes coelos. Nec si in altitudinem se nobis ostendaa devotione nos Domini Jesu debebit auferre, quem scimus descendisse de coelo, ut terrena spiritalibus sociaret. Neque si per phantasiam, qua seducere meditatur, profundum nobis ostendat horrore mirandum, qua territi forte succumbamus illi: nec sic dignum est, ut Christo fidem franga
Abbreviated transcription (Latin):
memorauit q p̾ssꝰ ⁊ subiugatꝰ peccato: ñ suã s illiꝰ ꝑ¬
Icit uoluntatẽ. Nũqͥd qr inuitũ hoẽ dic̃ peccare ĩmu¬
nis debet uideri a cͥmine:qi hoc agit qd̾ ñ uult p̃ssus ui
potestatis: Non utiq Ipsiꝰ enĩ uitio ⁊ desidia. ħ ceptast̃.
&a enĩ mancipauit se ꝑassensũ peccato. illiꝰ iu̾ire dñat. Pri

Expanded text:
s et subjugatus peccato, non suam, sed illius perficit voluntatem. Nunquid quia invitum hominem dicit peccare, immunis debet videri a crimine, quia hoc agit quod non vult, pressus vi potestatis? non utique; ipsius enim vitio, et desidia haec coepta sunt. Quia enim mancipavit se per assensum peccato, jure
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩ ꝑ gr̃ã dĩ ut de suggestionib diaboli ñ sit sollici¬
tus dũ mͦ sꝑnat illas. Nicħ enĩ obert̃ hoĩ ap̃ mortẽ scd̾ã:
peccato. Nec obeᷤ iã hoĩ qi carni in est peccatũ. si mͦ re¬
pugnet illi. memor auxilii dĩ: s ⁊ coronandꝰ e̾. qͥ pecca
tuncarne manentis p̾mit ꝯsilia. Magna enĩ sollercia
ẽ domestici hostis insidias euitare. Lexgͦ sp̃s uitȩ. ipsa

Expanded text:
homini per gratiam Dei, ut de suggestionibus diaboli non sit sollicitus, dummodo spernat illas; nihil enim oberunt homini apud mortem secundam; peccato: nec obest jam homini, quia carnis inest peccatum, si modo repugnet illi, memor auxilii Dei; sed et coronandus est, qui peccati in carne manentis premit consilia: magna enim solertia est domestici hostis insidias evitare. Lex ergo spiritus vitae
Abbreviated transcription (Latin):
cat enĩ ñ credentes. S: ñ ita e̾. ł ides enĩ data ÷ q̃ iusti¬
ficat ꝯfugientes ad se ut renuiitat eisqͦs lex tenet re¬
osiut a gentes sub fide lib̃i sint a peccato. Nã sub lege
agentes obnoxii st̃. Q gͦ ñ obediunt fidĩ: ñ occident᷑

Expanded text:
cat enim non credentes? Sed non ita est: fides enim data est, quae justicat enim non credentes? Sed non ita est: fides enim data est, quae justificat confugientes ad se, ut remittat eis quos lex tenet reos, ut agentes sub fide liberi sint a peccato: nam sub lege agentes obnoxii sunt. Qui ergo non obediunt fidei, non occidentur
Abbreviated transcription (Latin):
iħu ħ ÷ ꝑ fidẽ xp̃i lib̾at credentẽ a lege peccati & morteᷤ.
Lex peccati ÷ ꝗͣ in m̃bris dic̃ habitare : q̃ suadẽ nitit᷑ ad¬
u̾sa: lex uͦ mortis moysi lex e̾: qr mortificat peccatores.
Nã & in alia epła int̾ cȩt̾a dic̃ de auctoritate legis. Simi¬
nistratio mortis formata in lapidib fuit in gła. N
eodẽ mͦ sit. Dic̃ enĩ alio loco int̃ cȩt̾a. Aliis odor uitȩ ad
uitã: aliis odor mortis ad mortẽ. Qͦs enĩ opinio uͥtu¬
tũ aut rerũ gestarũ uisus aut auditꝰ att᷑hebat ad fidẽ:
his odor uitȩ erat euͣgłm. Illis aũ qͦꝵ sensũ inflamabat
facta uirtꝰ ad ꝯtͣdicendũ: mortis erat odor. p̾uaricatio
fidĩ. Uagͦ c̃sit fides diu̾sitatẽ pr̃at hoĩb sic̃ & sol c̃ sit
unꝰ cerã soluit: lutũ uͦ stringit. A gͦ qͥs m̃te odoratꝰ fu
erit fidẽ: sic ꝓficiet illi. S dr̃ forte si eadẽ p̾stat fides
q̃ & lex cur ñ etiã ipsa ex parte lex mortᷤ dicat᷑: Mortifi¬

Expanded text:
lege peccati et mortis. Lex peccati est, quam in membris dicit habitare, quae suadere nititur adversa: lex vero mortis Moysi lex est, quia mortificat peccatores. Nam et in alia Epistola inter caetera dicit de auctoritate legis: Si ministratio mortis formata in lapidibus fuit in gloriaeodem modo sit. Dicit enim alio loco inter caetera: Aliis odor vitae ad vitam, aliis odor mortis ad mortem . Quos enim opinio virtutum, aut rerum gestarum visus aut auditus attrahebat ad fidem, his odor vitae erat Evangelium: illis autem quorum sensum inflammabat facta virtus ad contradicendum, mortis erat odor praedicatio fidei. Una ergo cum sit fides, diversitatem praestat hominibus; sicut et sol cum sit unus, ceram solvit, erit fidem, sic proficiet illi. Sed dicetur forte: Si eadem praestat fides quae et lex, cur non etiam ipsa ex parte lex mortis dicatur; mortifi
Abbreviated transcription (Latin):
a peccato crucifigit᷑ qͥ ÷ sathanas peccauit peccatũ in
carne corꝑis saluatoris ͦ facto dãpnanit ds̃ peccatũ in
Inqͣ causa dãpnatꝰ ẽ: Respondet᷑. Ut putam homici¬
dio. Ita ⁊ peccatũ in carne dãpnatũ ẽ.ħ ÷ in peccato qd
Amisit in carne. hoc itaq peccato reus factꝰsathanas.
Amisit dñiũ retentarỹ animarq̃: ut iã signatos signo ery¬
cisin qͣ uictꝰ ẽ. in scd̾a morte tenere ñ audeat Auã obrẽ ad¬

Expanded text:
cifigitur, qui est Satanas, peccavit peccatum in carne corporis Salvatoris: quo facto damnavit Deus peccatum in In qua causa damnatus est? Respondetur, ut puta, in homicidio; ita et peccatum in carne damnatum est, hoc est, in peccato quod admisit in carne. Hoc itaque peccato reus factus est Satanas, amisit dominium retentarum animarum, ut jam signatos signo crucis in qua victus est, in secunda morte tenere non audeat. Aliter a
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: qͥa ut ea q̃ añ legẽ male gesta st̃ ꝑ illecebrã cupidiniᷤ
ꝓbarent᷑ ec̃ peccata:. i de cęt̾o uit̾arent᷑ data ÷ lex mani¬
festata in litt̾is. Sic tẽ incensꝰ ÷ sathanas: ꝑ bonũ utiq
Uidit enĩ ꝓuideri hõi ⁊ illicita illi suasit. ut ꝓuita ex
lege ei mors ꝓueniret. Qd qͥdẽ negligentiȩ bumanȩ as¬
seribendũ ẽ: q̃ sic uigort̾ nat̾e suȩ infirmauit cupidi¬
tate peccandi. ut suggestiones adu̾sarii repͥmere ñ
ee mimicꝰ᷑ ꝑ legẽ accepit occasionẽ oꝑari hoĩ mortẽ llũ
enĩ ad illicita illũ suasit: apparet ee inimicꝰ. Ꝙnꝗͣ ⁊¬

Expanded text:
 legem male gesta sunt per illecebram cupidinis probarentur esse peccata, et de caetero vitarentur, data est lex, manifestata in litteris. Tunc incensus est Satanas, per bonum utique: vidit enim provideri homini, et illicita illi suasit, ut pro vita ex lege ei mors proveniret. Quod quidem negligentiae humanae asscribendum est, quae sic vigorem naturae suae infirmavit cupiditate peccandi, ut suggestiones adversarii reprimere nesse inimicus, per Legem accepit occasionem operari homini mortem. Dum enim ad illicita illum suasit, apparet esse inimicus.
Abbreviated transcription (Latin):
ta peccata significat. Supͣ enĩ ꝯcupiscentiã iuxta le¬
gẽ memorat: cui nc̃ cȩt̾a addens uitia. oẽ dix̃ cupiᷤ¬
centiã oꝑatã in hõe impulsu diaboli. quẽ in pecca¬
to significat: ut in ꝯtͣriũ fieret hõi lex. q̃ data erat
ut ꝓdesset. Nidens enĩ diabolꝰ auxiliũ ꝑ legẽ hõĩ ꝓ

Expanded text:
ta peccata significat. Supra enim concupiscentiam juxta legem memorat, cui nunc caetera addens vitia, omnem dixit concupiscentiam operatam in homine impulsu diaboli, quem in peccato significat, ut in contrarium fieret homini lex quae data erat ut prodesset. Videns enim
Abbreviated transcription (Latin):
laborẽ ĩgemisc ⁊̃ dol u̾ q mͦ. U̾q m tã diu sig̃cat. ꝗͣdiu legr̃ Ipsa ⁊.¬
.ix. dem̃ta c̃ sollicitudĩe oꝑa sua exhibẽt: qr sol ⁊ luna ñ sine labo¬
re statuta sibi implent spatia:. & sp̃s animaliũ magno
gemitu artat᷑ adexhibenda seruitia. Nã uidemꝰ illa
gem̃tia cogi in uita adlaborẽ. Hgͦ oĩa ex pectant re¬
causa subiecta seruituti corruptionis: dolet. Nidet enĩ
cotidie oꝑa sua int̾ire. Cotidie enĩ morit᷑ ⁊ occidit opꝰ eiꝰ.
Recte it dolet: cuiꝰ oꝑatio ñ ad ȩt̃nitatẽ ꝑtinet: s ad corrup¬
tionẽ. Qntũ gͦ dat̾ intelligi satis de nr̃a salute sollicita¬

Expanded text:
icat, quamdiu legitur. Ipsa enim elementa cum sollicitudine operas suas exhibent; quia et sol et luna non sine labore statuta sibi implent spatia, et spiritus animalium magno gemitu artatur ad exhibenda servitia; nam videmus illa gementia cogi invita ad laborem. Haec ergo omnia exspectant recausa subjecta est servituti corruptionis, dolet. Videt enim quotidie opera sua interire; quotidie enim oritur et occidit opus ejus. Recte ergo dolet, cujus operatio non ad aeternitatem pertinet, sed ad corruptionem. Quantum ergo dat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmandatũ. Qd: supͣmodũ qͣsi datꝰ sit mod̾ delinq̃ntibꝰ:
c̃ peccare ñ liceat:s dĩ u̾ba st̃ dicentis. Nõst̃ cõpleta pec¬
cata amorreoꝵ. ꝑ qd̾ ostendic m̃surã e̾e qͣndã delictoꝵ.
Qi c̃ impleu̾int peccatores: uita digni mini me iudicen᷑.
erat añ legẽ. supͣ hc̃ modũ peccatoꝵs ãpliorẽ modĩ sig¬
nificat creuisse pꝰ legẽ. inuidia ⁊ astucia sathanȩ. ut
ꝓuidentia dĩ ꝯtria fieret hõi. cũ timore legis mini¬
me peccare debuerit.Idõ ds̃ ut inuidiã diaboli uin¬
c̾et ⁊ ꝓuidentiã suã hoĩ ratã fac̾e̾t: mutauit ordi¬
nẽ mittens saluatorẽ xp̃mr: qͥ ⁊ diabolũ uincet:⁊ statitta
dĩ gͣ hoĩẽ firmaret. Scimꝰ enĩ qd̾ lex sp̃alis ÷ Qm̃ scien

Expanded text:
modum? quasi datus sit modus delinquentibus, cum peccare non liceat? sed Dei verba sunt dicentis: Non sunt completa peccata Amorrhaeorum, per quod ostendit mensuram esse quamdam delictorum, quam cum impleverint peccatores, vita digni minime judicentur:erat ante legem, supra hunc modum peccatorum ampliorem modum significat crevisse post Legem invidia et astutia Satanae; ut providentia Dei contraria fieret homini, cum timore Legis minime peccare debuerit. Ideo Deus ut invidiam diaboli vinceret, et providentiam suam homini ratam faceret, mutavit ordinem, mittens Salvatorem Christum qui et diabolum vinceret, et statuta Dei erga hominem firmaret. Scimus enim quod Lex spiritalis est. Quon
Abbreviated transcription (Latin):
psoenĩ usu plus cȩp̃peccare. qm antea peccauerat. Et
sic factũ ÷ utdata lege ñ minuerent᷑ s ab undareq̃
peccata. Apłs enĩ ostendit qͥd ꝓuenerit data lege. ñqͥd
iex fecerit. ͦmͦ aũ legis uitio crescebant peccata: quȩ
cõminat᷑ ne peccȩt᷑: s: subintisse dr̃: ut abundaret pec¬
catũ. Uerũ ⁊. qi qͣsi ꝓ fut᷑a int᷑uit & c̃ humilitate. P ostea
aut̃ cȩp̃ dñari eis qͥb: p̾ceꝑat ne peccarent: ⁊ peccabat.
stendẽ enĩ cȩpit lex abundantiã peccatoꝵs. c̃ꝗͣ inter¬
dix̾at plus fiebatit qͣm facta erant. Għmut abun¬

Expanded text:
Ipso enim usu plus coepit peccare quam antea peccaverat; et Ipso enim usu plus coepit peccare quam antea peccaverat; et sic factum est, ut data lege non minuerentur, sed abundarent peccata: Apostolus enim ostendit quid provenerit data lege, non quid lex fecerit. Quomodo autem legis vitio crescebant peccata, quae comminabatur, ne peccetur, sed subintrasse dicitur, ut abundaret peccatum? Verum est, quia quasi profutura intravit, et cum humilitate: postea autem coepit dominari eis quibus praeceperat ne peccarent, et peccabant. Ostendere enim coepit lex abundantiam peccatorum, cum quae interdixerat plus fiebant quam facta erant. Igitu
Abbreviated transcription (Latin):
lictũ. Pot÷ dicie cõtͣ. Nongͦ oportuit darilegẽ: ne pec¬
cata increscerent. Sienĩ antelegẽ minꝰ peccatũ erat: ñ
opꝰ fuit lex. Plane necessaria fuit lex. ut oscendet ĩpu¬
tari ap̃ dm̃ peccata. q̃ impune fieri credebant᷑: ut de
cȩt̾o scirent qͥd o̾nitare deb̾ent. Unde ysaias ꝓpħa. Lex in
qͥt adiutoriũ data e̾ ut qi ips i nat̾e qͦdã mͦ inserta st̃ s̾ti¬
ciȩ semina: addita lex÷ cuiꝰ auctoritate ⁊ magift̾io inge¬
niũ nat᷑e ꝓficeret ad fructũ iticiȩ faciendũ. Sic̃ enĩ na¬
tiuitas int̾it nͥ nutͥm̃ta hãt quib fota adolescat: ita&
naturale iͦticiȩ ingeniũ nͥ bãt qd respiciat ⁊ ueneret᷑ ñ
facile ꝓfic̃: s egrotat & suꝑ uenientib cedit peccatis.
Consuetudine enĩ delinq̃ndi pͥmit̾. ne crescat infruc¬
cũ. & ꝑ ħ extinguit᷑. suident̃ gͦ data ẽ lex sic̃ ꝓpħa testa
tͣ s ppłs uet̾ẽ ꝯsuetudinẽ seq̃ns multiplicauit peccata

Expanded text:
t. Potest dici econtra: non ergo oportuit dari legem, ne peccata increscerent: si enim ante legem minus peccatum est, non opus fuit lege. Plane necessaria fuit lex, ut ostenderet imputari apud Deum peccata, quae impune fieri credebantur, ut de caetero scirent quod evitare deberent. Unde Isaias propheta: Lex, in adjutorium data est, ut quia ipsi naturae quodammodo inserta sunt justitiae semina, addita lex est, cujus auctoritate et magisterio ingenium naturale proficeret ad fructum justitiae faciendum: sicut enim nativitas interit nisi nutrimenta habeat, quibus fota adolescat, ita et naturale justitiae ingenium, nisi habeat quod respiciat et veneretur, non facile proficit, sed aegrotat, et supervenientibus cedit peccatis: consuetudine enim delinquendi premitur, ne crescat in fructum, et per hoc exstinguitur. Providenter ergo data est lex, sicut testa: sed populus veterem consuetudinem sequens multiplicavit peccata.
Abbreviated transcription (Latin):
ex causa pͥuaricationis ade. Eufide aut̃ xͥ. fore c̾dit᷑ im¬
mortale: Ut aũ ad ꝓmissionẽ hanc ueniat᷑. nĩ obedien¬
añ dic̃ peccato: ne regnet in nr̃o mortali corꝑe. Reg¬
nat aut̃: dũ ĩꝑat. Si aũñ regnat. ñ uidebit᷑ corpꝰ h ee
mortale: q in spe ȩcnitatis ÷. N ꝓpt̃ dissolutionẽ dyẽ¬
cat᷑ qͥ ingehenna mittendꝰ ÷ qr qͥ peccato obediunt.
mortẽ scdã inferni ñ euadt̃ a qͦ saluator in se c̾denteᷤᷤ
libauit. Mortale gͦ dic̃s corpꝰ. totũ hoiẽ significaũ qi

Expanded text:
ex causa praevaricationis Adae, ex fide autem Christi fore creditur immortale. Ut autem ad promissionem hanc veniatur, non obediendum dicit peccato, ne regnet in nostro mortali corpore: regnat autem dum imperat. Si autem non regnat, non videbitur corpus hoc esse mortale, quicatur, qui in gehennam mittendus est, quia qui peccato obediunt, mortem secundam inferni non evadunt, a qua Salvator in se credentes liberavit. Mortale ergo dicens corpus, t
Abbreviated transcription (Latin):
deant se ad tp̃s dissolui: scientes hanc se uitã ꝯsecut̾os.
q̃ ce oĩtedio careat: ⁊ successionẽ ñ bãt. Im sc̃s symeon
ex optans petit se hinc dissolui ut iret in pace. io÷ uitã quȩ
tꝰ agamꝰ. dñignoratis fr̃s. scientib enĩ legẽ loqͦr. Ut ãi¬
mos illoꝵs firmet in doctͥna diuina exẽplo humanȩ le¬
gis utit᷑ ut ꝑ t̾rma suadeat celestia: sic̃ & a mundi cre¬
atura ds agnoscit᷑. Qa em̃ uniꝰ⁊ totũ licet diu̾se sintreᷤ.
ex aliqͣ tñ parte sibi inuicẽ similes st̃. Sciunt gͥ legem
romani q ñ st̃ barbari. s cõp̾hendert̃ nat̾alẽ iticiã
ñ latuerit lex: s ordoñ erat neq auctoritas. Nã le¬
gis ordo romanis ex athenis ꝑlatꝰ ẽ. Nignorantib gͦ¬
cultũ õem uitã hõis ee̾ sub lege nat̾e q̃ data ÷ mun¬
a ipsa gnr̃alis ẽ: s dũ ñ recipit᷑ ab õĩb fit specialis ꝑ
ꝗͣ uult ꝓbare assertionẽ suã. Gradat̃ enĩ uult tͣdere

Expanded text:
deant se ad tempus dissolvi, scientes se hanc vitam consecuturos, quae et omni taedio careat, et successionem non habeat. Quam sanctus Simeon exoptans, petiit se hinc dissolvi ; ut iret in pace, id est vita, quae tus. An ignoratis, fratres, scientibus enim legem loquor. Ut animos illorum firmet in doctrina divina, exemplo humanae legis utitur, ut per terrena suadeat coelestia, sicut a mundi creatura Deus agnoscitur, quia enim unius est totum, licet diversae sint res, ex aliqua tamen parte sibi invicem similes sunt. Sciunt enim legem Romani, quia non sunt barbari, sed comprehenderunt naturalem justitiam, non latuerit lex, sed ordo non erat neque auctoritas. Nam leges Romanis ex Athenis perlatae sunt. Non igcultum omnem vitam hominis esse sub lege naturae, quae data est munet ipsa generalis est, sed dum non recipitur ab hominibus, fit specialis, per quam vult probare assertionem suam, gradatim enim vult tradere
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ. Iudei cognominant᷑: qr in iuda hoc signifi¬
catũ ẽ. qd̃ futurũ erat in xp̃o. Dictũ ÷ enĩ. Iuda
qͦs fr̃s suos dignatꝰ: appellare. Ipse enĩ dix̃ mulieribꝰ.
catione quȩ post̾ior numero s ꝑfectior merito ẽ cotũ
uoluit cõp̾hendi. Qd̾ iudei ñ intelligentes: nom̃ sib i
carnalis uide defendunt.ꝰ Et reqͥescisin lege. & głaris
indõ: & nosti uoluntatẽ eꝰ ce ꝓbasutiliora instruetꝰ

Expanded text:
carnem, Judaei cognominantur, quia in Juda hoc significatum est quod futurum erat in Christo. Dictum est enim: Judas quos fratres suos dignatus est appellare; ipse enim dixit mulieribus: catione, quia posterior numero, sed perfectior merito est, totum voluit comprehendi: quod Judaei non intelligentes, nomen sibi carnalis Judae defendunt. Et requiescis in lege, et gloriaris in Deo, et nosti voluntatem ejus, et probas utiliora instr
Abbreviated transcription (Latin):
i̾ticiã in õs hões in ĩtificationẽ uitȩ. Hoc s sic̃ ꝑ uniꝰ de¬
lictũ õs condẽpnationẽ meruert̾ similit peccantes. ita
& iusticia uniꝰ õs i̾tificabunt᷑ credentes. Siqͥ aut̃ ꝯdẽp¬
nationẽ hanc guralẽ e̾e putant: similimꝰ ⁊ iꝰtificationẽ
dientiã uniꝰ hoĩs peccatores ostituti st̃ plurim: ita ⁊ ꝑ uniꝰ
obedientiã i̾i ꝯstituent᷑ multi. Qͦs sup᷑ õs dixit̾. hic plures
& multos significat. Plures enĩ d̃ elictũ ade secuti sunt

Expanded text:
s homines in justificationem vitae. Hoc est, sicut per unius delictum omnes condemnationem meruerunt similiter peccantes, ita et in justitia unius omnes justificabuntur credentes. Si qui autem condemnationem hanc generalem esse putant, simili modo et justificationem nius hominis peccatores constituti sunt plures, ita et per unius obedientiam justi constituentur multi. Quos supra omnes dixit, hic plures et multos significat; plures enim Adae delictum secuti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicabit᷑ S: ñeq exhibeatis m̃bra ur̃a arma iniqͥtatis
peccato. Ostendit diabolũ nr̃is nos iacłis impugnare.
Occasio enĩ dat᷑ illi ꝓpt̃ nr̃a peccata. ut deserente nos dõ
accepta potestate illudat & mortificet nos. Idd m̃bra
nr̃a ab oĩ oꝑe iniqͥtatis ꝯtinere debemꝰ: ut inimicꝰ nr̃
inermis inuentꝰ subiciat᷑. Et ñ dix̃ exhibete corꝑa ur̃a
ex mortuis uiuentes. osortẽ ignorantiã & infidelitatẽ
c̃ mala uita significat: qi uita ÷ cognoscere dm̃ ꝑ iħm
cep̃m. Q a enĩ nemo sine parente ortũ sumit uitẽ. oĩa aũt

Expanded text:
ali. Sed neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato. Ostendit diabolum nostris jaculis nos expugnare: occasio enim datur illi per nostra peccata, ut deserente nos Deo; accepta potestate illudat et mortificet nos. Ideo membra nostra ab omni opere iniquitatis continere debemus, ut inimicus noster inermis inventus subjiciatur. Et non dixit: exhibete corpora vesignorantiam et infidelitatem cum mala vita significat, quia vita est cognoscere Deum per Christum. Quia enim nemo sine parente ortum sumit vitae, omnia aute
Abbreviated transcription (Latin):
ĩticie. Quẽ enĩ fructũ habuistis in illis in qͥb: nc̃ eru¬
bescitis: Nam finis illoꝵ mors ẽ. Manifestũ ÷ qr qͥliber ẽ
adõ: ẽ seruus peccati. Dũ peccat enĩ: recedit a dõ ⁊
fic sub peccato. Quales gͦ st̃ fructꝰ peccati: in qͥb ꝯu̾¬
int̾ sic sacͣm̃tũ mutũ ÷ & torpescit religio. Ecce mas¬
cdis plena libtas & squalorib obligata. cuiꝰ opꝰ tͥpẽ m¬
cedẽ hc̃ cuiꝰ finis mors ẽ. ł inẽ dix̃ exitũ uite ⁊ accuũ:
cui aut mors aut uita succe dit. Siħ loco mors duplex¬
ẽ: a morte enĩ ad mortẽ tnsit᷑. Nc̃ aũ lib̾ati a peccato.
serui aũ facti dõhabetis fructũ ur̃m in scificationẽ.¬

Expanded text:
n illis, in quibus nunc erubescitis? Nam finis illorum mors est. Manifestum est, quia qui liber est a Deo, est servus peccati; dum peccat enim, recedit a Deo, et fit sub peccato. Quales ergo sunt fructus peccati, in quibus converintersit, sacramentum mutum est, et torpescit religio! Ecce maculis plena libertas, et squaloribus obligata, cujus opus turpem mercedem habet: Cujus finis mors est: finem dixit exitum vitae cui aut mors, aut vita succedit. Sed hoc loco mors duplex, a morte enim ad mortem transitur. Nunc vero liberati a peccato, servi autem facti Deo, habetis fructu
Abbreviated transcription (Latin):
hibete uos inqͥt ꝗͣ cognoscentes ꝓfecistis in salutẽ. ut
in honestȩ uitȩ reñciantes. eetis ex mortuis uiuentes.
Et᷑ m̃bra ũra arma iusticiȩ dõ. Tanta nos modestia c̃s¬
ꝓficientes: ñ mundane ĩticiȩ. Qͥa mundi iꝰticia sine¬
fide÷ xp̃isine qͣ ñ uita s mors e̾: arma p̾beamꝰ illi ad
defendendos nos: cui ẽ arma ꝑ oꝑa bona p̃bemͦ. dig¬
nos nos facimꝰ aduuari ab ea: qͣ iusticia dĩ ĩdignõ dspic̃¬

Expanded text:
it, quem cognoscentes profecistis in salutem, ut inhonestae vitae renuntiantes, essetis ex mortuis viventes. Et membra vestra arma justitiae Deo. Tanta nos modestia conoficientes, non mundanae justitii, sine qua non vita, sed mors est, arma praebemus illi ad defendendos nos, cui cum arma per opera bona praebemus, dignos nos facimus adjuvari ab ea, quia justitia Dei indignos despic
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ: u̾tim᷑ sub lege: &̾ incipit nr̃i dnãri peccatũ Aa qͥ
fac̃ peccatũ seruus ÷ peccati: & necesse s ut sit sub le¬
ge ꝗͣ diu remissã ñ accip̃. Peccatũ enĩ auetoritate le¬
gis reũ fac̃ peccatorẽ. Ac ꝑ h cui data remissio ÷ & custo¬
dit se ne de cęt̾o peccet: neq peccatũ ei dñabic᷑: neq
sub lege ẽ. Cessat enĩ circa eũ auctoritas legis qͥ lib̾at ẽ.
te opponeret᷑ ipse sibi ꝓposuit. Siex dõ ẽ inqͥt lex cur
ñ debemꝰ ẽe sub legee Hoc purgatac docet c̃ũ
dĩ uoluntate qͥ legis auctor ẽ a xp̃onos lib̾atos de sub
dentiã secuti sumꝰ ꝑ xp̃mꝰ. Nescitis qr cui exhibetis

Expanded text:
timur sub lege, et incipiet nostri dominari peccatum, quia qui facit peccatum, servus est peccati: et necesse est ut sit sub lege, quandiu remissa non accipit; peccatum enim auctoritate legis reum facit peccatorem, ac per hoc cui data remissio est, et custodit se, ne de caetero peccet, neque peccatum ei dominabitur, neque sub lege est. Cessat enim circa eum auctoritas legis, qui liberatuste opponeretur, ipse sibi proposuit: Si ex Deo est, inquit, lex, cur non debemus esse sub lege? Hoc purgat, ac docet cum Dei voluntate, qui legis auctor est, a Christo nos liberatos de sub dentiam secuti sumus pe
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ. qͥ peccauert᷑ in similitudinẽ pͥ̾uaricationis adȩ. sic̃ supͣ me¬
morauimꝰ. Sic̃ enĩ pꝰ datã segẽ qͥ fornicationiaut idolis ser¬
uiert̃ ꝯtẽpnentes legis latorẽ regnauit in eos mors: ita ⁊ añ
legẽ qͥ sensũ legis sensert̃ honorificantes auctorẽ eiꝰ. ñ utiq
regnauit in eos mors ł pt̾ea enĩ regnasse dr̃ qri cogniciouniꝰ
cdĩ euanuerat in t̾ris. Deniq sic cȩpit data lex. Ego sũ inqͥt
dñs dĩ tuus. qͥ eduxi te de egypto de domo seruitutis. Non¬
erẽ tͥ dũ aliĩ p̾ter me. neq faciestͥ idolũ neq ullã similitu¬
dinẽ. Data gͥ÷ lex ne mors regnaret: ut abolitis peccatis pͥ¬
oribꝰ. uni dõ secũdaret gñs humanũ. Unde alio loco dicit
idẽ apłs. Non regnet peccatũ in ur̃o mortali corꝑe ut obedi¬
atis ei. ͦ dicto oftendit ⁊̃ nc̃ regnate mortẽ silex contẽpnat᷑.
Qͦs enĩregnũ mortis ÷ mͥ c̃ fit uoluntas eiꝰdũ imꝑat ad puui¬

Expanded text:
unt in similitudinem praevaricationis Adae, sicut supra memoravimus. Sicut enim post datam legem qui fornicationi, aut idolis servierunt, contemnentes legislatorem, regnavit in eos mors; ita et ante legem qui sensum legis praesenserunt honorificantes auctorem ejus, non utique regnavit in eos mors: propterea enim regnasse dicitur, quia cognitio unius Dei evanuerat in terris. Denique sic coepit data lex: Ego sum, inquit, Dominus Deus tuus, qui eduxite de terra Aegypti, de domo servitutis: nonerunt tibi dii alii praeter me; et non facies tibi idolum, neque ullam similitudinem . Data igitur Lex est, ne mors regnaret; ut abolitis peccatis prioribus, uni Deo obsecundaret genus humanum. Unde alio loco dicit idem Apostolus: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obediatis ei . Quo dicto ostendit etiam nunc regnare mortem, si Lex contemnatur. Quod enim regnum mortis est, nisi cum fit voluntas ejus, dum imperat, ad perni
Abbreviated transcription (Latin):
mitatẽ suã ñ posse ⁊ fide firmauit: ut credet se pos
se ꝑdm̃ qd̾ sciret fieri ꝑ mundi dec̃ta ñ posse. Magni
gͦ meriti ẽ apud dm̃ qͥtͣ scientiã suã dõ credidit ñ
dubitans posse illũ ut pote dm̃. q scit scđdm mundi ra¬
tionẽ fieri ñ posse: ꝓcerto enĩ ht̃ dm̃ ult᷑ rationẽ mu¬
ndi eẽ. Nemo enĩ ntͣ id eẽ dicendꝰ ÷ q̃ creauitꝰ. Idõ huiꝰ

Expanded text:
mitatem suam fide firmavit, ut crederet se posse per Deum, quod sciret fieri per mundi decreta non posse. Magni enim meriti est apud Deum, qui contra scientiam suam Deo credidit, non dubitans posse illum, ut pote Deum, quod scit secundum mundi rationem fieri non posse. Pro certo enim habet Deum ultra rationem mun
Abbreviated transcription (Latin):
licto uniꝰ multi mortui sc̃ imitantes p̾uaricationẽ eiꝰ:
magis gr̃a dĩ & donũ in plures abundauit ꝯfugien¬
Unde manifestũ s ñ de hac morte q̃ oĩb cõmunis ẽ signifi¬
õs regnasse s: in cos qͥ delicto adȩ mortui significant᷑:
qͦs in similitudimẽ p̾uaricationis adȩ dic̃ peccasse. hii
st̃ qͦs dic̃ in uniꝰ delicto multos mortuos. Grã aut̃ dĩm
plures abundare. qxti ĩ his qͥ delicco adȩ mortui dñr
similit eRpeccantes. & inhis qͥ ñ peccauert̾ in hac
dĩ sententia erant apud inferos gr̾a dĩ abundauit in desce¬
su saluatoris. õib dans indulgentiã c̃ tͥumpho sublatis
eis in cȩlũ. Et ñ sic̃ ꝑunũ peccatũ ata & donũ. Nã & iudi¬
ciũ qͥdẽ ex uno in condẽpnationẽ: donũ autẽ ex multis

Expanded text:
nius multi mortui sunt, imitantes praevaricationem ejus; magis gratia Dei et donum in plures abundavit, ut confugienUnde manifestum est non de hac morte, quae omnibus communis est, signifioquos in similitudinem praevaricationis Adae dicit peccasse. Hi sunt quos dicit in unius delicto multos mortuos, gratiam autem Dei in plures abundare; quia et in his qui delicto Adae mortui dicuntur, similiter peccantes, et in his qui non peccaverunt in hac Dei sententia erant apud inferos, gratia Dei abundavit in descensu Salvatoris, omnibus dans indulgentiam, cum triumpho sublatis eis in coelum. Et non sicut per unum peccatum, ita et donum: nam judicium quidem ex uno in condemnationem, d
Abbreviated transcription (Latin):
facta e̾. & in eos qͥ ñ peccauert̃ regnasse mortẽ. Moriunt᷑
enĩ qd̾ uoti ÷ sathane. Qd si uerũ ee̾t. ñ oportuit dici reg¬
nauit mors ab adã usq ad moy sen si ab initio usq ad finẽ
regnat in õs. Aut forte gͣdꝰ fec̃ ut ab adã usq ad moy senre¬
eñ ab adã regnauit mors usq ad moy sen ꝓpt̾ qd̾ lex ñ erat
manfestata: ut data lege sub auccoritate ei uiuierent sci¬
entes qͥd cauerent. ne regnaret in eos mors. ͥ qͥ ance legem
hoc seruauit nat᷑a duce qd̾ postea lex mandauit: nunqͥd po¬
t÷ dici qr mors regnauit in eñ: Nã uide qͥd de eo scͥptũ sit.
Peccatũ in qͥt ñ imputabit᷑ c̃ lex ñ e̾e̾t᷑. ladiecit. s regnauit

Expanded text:
, etiam in eos qui non peccaverunt, regnasse mortem dicat, moriuntur enim, quod voti est Satanae. Quod si verum esset, non oportuit dici: Regnavit mors ab Adam usque ad Moysen; si ab initio usque ad finem regnat in omnes. Aut forte gradus fecit, ut ab Adam usque ad Moysen reenim: Ab Adam regnavit mors usque ad Moysen, propter quod lex non erat manifestata, ut data lege sub auctoritate ejus viverent, scientes quid caverent, ne regnaret in eos mors. Igitur qui ante legem hoc servavit natura duce quod postea lex mandavit, nunquid potest dici quia mors regnavit in eum? nam vide quid de eo scriptum sit: Peccatum, in
Abbreviated transcription (Latin):
qd aut̃ mortuus ÷ peccato mortuus ÷ semel: qd̾ aũ ui¬
uit: uiuit dõ. Secupitatẽ et̾nitatis in resurrectione salua¬
toris ostendit: ad qm sic uenire ꝯtingit. si melioris uitȩ
fuerit emulatio. Q erũ bene agendo uiuit dõ : hic uͭ u
loqͣt ut doceat ñ alit̾ mori posse peccato. & d̾o uiu̾e:
gis ad salutẽ ꝓficiat capescendã in fut᷑o scłos. qn ñ ali¬

Expanded text:
d qui mortuus est peccato mortuus est semel, etc. Securitatem aeternitatis in resurrectione Salvatoris ostendit: ad quam venire contingit, si melioris vitae fuerit aemulatio. Qui enim bene agendo vivit Deo, hic vere itur, ut doceat non aliter mori posse peccato, et Deo viveregis ad salutem proficiat capessendam in futuro saeculo, qua
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ q̃ pͥma dr̃ a scd̾a exepti st̃ ad penã & ꝑdicionẽ futurã. In
qͦs aut̃ ñ regnauit qͥ ñ peccauer̾t in similitudine p̾uari¬
cationis adȩ sub spe reseruati st̃ aduentu saluatoris in li¬
bera sic̃ legit᷑ de abrahã qr qͣnuis apd̾ inferos fuerit discre¬
tꝰ tñ longo int̃ uallo eͥ. ita ut chaos ee̾t ingens int̾ iꝰtos &
eẽo ñ lat̾et:. Ac ꝑ hoc regnabit in eos mors qr uidebant oꝑa
subtilitatis suȩ ꝓfecisse eis ad pęnã qͣsi minncis. Non
enĩ latuic illũ adh factũ hoẽm in mundout imꝑiũ uniꝰ
dĩ p̾dicaret. qd̾ p̃uaricatꝰ ÷ sathanas ac sung̾co ñ ita cautẽ
dicat᷑. Sic enĩ dr̃ scͥptũ & in eos regnasse mortẽ qͥ ñ pecca¬

Expanded text:
 perditionem futuram. In  perditionem futuram. In quos autem non regnavit, quia non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae, sub spe reservati sunt adventui Salvatoris in libera: sicut legitur de Abraham, quia quamvis apud inferos fuerit; discretus tamen longo intervallo est; ita ut chaos esset ingens inter justos et esset non lateret? Ac per hoc regnabat in eos mors, quia videbat opera subtilitatis suae profecisse eis ad poenam quasi inimicis. Non enim tatuit illum ad hoc factum hominem in mundo, ut imperium unius Dei praedicaret, quod praevaricatus est Satanas. Ac si in Graeco non ita cautum dicatur: sic enim d
Abbreviated transcription (Latin):
se hoẽm fut᷑m dm̃. Estimauit enĩ ħ magis ꝓ fut̾m qd̾ diabolꝰ
suasit qm qd̾ ds̃ iussit: in loco dĩ diabolũ statuens. Unde ⁊ sub¬
iectꝰ ÷ diabolo. dimilit̾ ⁊ hii tnͣsgresso dõ dũ creat̾e seruiunĩ.
le. fuert̃ etiã. qui peccauert̾ non preuaricato deo. s.
in lege naturali. Qui enim intellexit siue ex traduce
siue indicio nat᷑ali et uen̾atꝰ ⁊ dm̃ nulli honorificen¬
tiã noĩs ac maiestatis eiꝰ imꝑciens: si peccauit qr ĩpossibile
÷ ñ peccare. sub dõ peccauit ñ in dm̃ ꝙͣ iudicẽ sensi. Idõq
in huiꝰmodi mors ñ regnauit In hos aut̃ sic̃ dixi regnauit:
qr sub specie idoloꝵ seruiert̃ diabolo. p̾tẽa qd lex in auc¬
toritate ñ erat ꝓmulgata iudicẽ dm̃ p̾sentire neqͥuert̃. Ma¬
xima parsmundi dm̃ fore iudicẽ ignorabat. ꝑ pauci aut̃ eãt
in qͦs ñ regnauit morsin qͦs aut̃ regnauit: post istã mor

Expanded text:
se hominem futurum Deum. Aestimavit enim hoc magis profuturum quod diabolus se hominem futurum Deum. Aestimavit enim hoc magis profuturum quod diabolus suasit, quam quod Deus jussit, in loco Dei diabolum statuens: unde et subjectus est diabolo. Similiter et hi transgresso Deo, dum creaturae serviunt,  fuerunt , qui peccaverunt, non praevaricato Deo, sed in lege naturali. Qui enim intellexit, sive ex traduce, sive indicio naturali, et veneratus est Deum, nulli honorificentiam nominis ac majestatis ejus impertiens; si peccavit, quia impossibile est non peccare, sub Deo peccavit, non in Deum, quem judicem sensit: ideoque in hujusmodi mors non regnavit. In hos autem, 56 sicut dixi, regnavit, qui sub specie idolorum servierunt diabolo. Propterea quod lex in auctoritate non erat promulgata, judicem Deum praesentire nequiverunt. Maxima enim pars mundi Deum fore judicem ignorabat: perpauci autem in quos non regnavit mors; in quos autem regnavit, post ista
Abbreviated transcription (Latin):
anteqͦ lex daret᷑ ꝑ moy sen sic̃ dixi: ipsa usirpationisimpu¬
intate regnabat morsiciens ũibi illos deriotos. Regnasiat gꝰ
suos eẽ uidebat qi qͥ facit peccatũ seriuis s peccati. Impune
bat sachanassccur᷑ qd causa agereliecũ a dõhõcm m pos¬
sessionc̃ habebat. Regnabat gͦ mors in eos qͥ peccauert̾ in
simlitudinẽ p̃uaricationis adȩ: qͥ ÷ forma fut̾i qd̾ insubiec¬
tis monstrabimꝰ. ltaq ñ i om̃s mortẽ regnasse manifestũ ÷ qi
ñ peccauert̃ õs in similitudinẽ p̃uaricationꝰ adeid ñ õs contẽptod̾o
peccauerõ. Paĩt fõ qͥ ꝯtep̃to d̾o peccauert̃. nͥ qͥ neglecto catore siuiert̃ catẽ d̾os
sibi ostituentes qͦs colerent ad inuiriã dĩ: Iccirco letabat᷑ in ists
diabol: qr uidebat illos imitatores suos effectos. Nã & thara
pat̃ abrahȩ & nachor & laban ꝓpͥos dõs sibi uendicabãt: &e
peccatũ adȩ ñ longe s abidolatͥa. Preuaricauit enĩ putans

Expanded text:
antequam lex daretur per Moysen, sicut dixi, ipsa usurpationis impunitate regnabat mors, sciens sibi illos devotos. Regnabat ergo suos esse videbat; quia qui facit peccatum, servus est peccati ; impune bat satanas, securus quod causa Adae relictum a Deo hominem in possessionem habebat. Regnabat ergo mors in eos qui peccaverunt in similitudine praevaricationis Adae, qui est forma futuri, quod in subjectis monstrabimus. Itaque non in omnes mortem regnasse manifestum est, quia non peccaverunt omnes in similitudinem praevaricationis Adae, id est, non o qui, contempto Deo, peccaverunt; nisi qui neglecto Creatore servierunt creaturae, deos sibi constituentes quos colerent, ad injuriam Dei? Idcirco laetabatur in istis diabolus, quia videbat illos imitatores suos effectos. Nam et Thare pater Abrahae, et Nachor et Laban proprios Deos sibi vindicabant. Et peccatum Adae non longe est a