comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia xp̃i bonus odor sinnus dõ. ita ecõ¬
trario fetor exuicio Radix enĩ ẽ om̃i¬
um maloꝵ cupiditas. et quia quodli¬
bet malum ꝑ auariciã gignit᷑: dignũ
ẽ. ut domus auariciȩ in fetore cõstru.¬
ati: Sciendũ quoq ẽ: quod sennaar
latissima uallis ẽ inqua turris asuꝑ.¬
bientibus edificari ceꝑat. que lingarũ¬
facta diuersitate destructa ẽ Que sci.¬
lcet turris babilon dicta ẽ pro ipsa
indelicet cõfusione m̃crum atq linga.¬
ni Nec inmerito ibi auaricie ampho¬
ra ponitur. ubi babilon id ẽ cõfusio edi.¬
sicat᷑ Quia dũ ꝑ auariciã et impieta¬
tẽ certũ ẽ omĩa mala exsurgere. recte
hec ipsa auaricia atq impietas ĩ cõfusi.¬
one ꝑhibent᷑ habitare: Hec paucis ꝑ¬
rxcessum diximus. ut peccati pondus
sprimi ꝑplũbi laminã monstraremꝰ:
Que tam̃ beati iob uerba sc̃e quoq ec¬
desiȩ congruunt. que duo sacri eloqͥi

Expanded text:
quia Christi bonus odor sumus Deo . Ita e conquia Christi bonus odor sumus Deo . Ita e contrario fetor ex vitio. Radix enim est omnium malorum cupiditas . Et quia quodlibet malum per avaritiam gignitur, dignum est ut domus avaritiae in fetore construatur. Sciendum quoque est quod Sennalatissima vallis, in qua turris a superbientibus edificari ceperat. S 90 SENU Quae scilicet turris Babylon dicta est, pro ipsa videlicet confusione mentium atque linguarum. Nec immerito ibi avaritiae amphora ponitur, ubi Babylon, id est confusio, aedificatur, quia dum per avaritiam et impietatem certum est omnia mala exsurgere, recte haec ipsa avaritia atque impietas in confusione perhibentur habitare. Aestu ndus exprimi per plumbi laminam monstraremus. Quae tamen beati Job verba sanctae quoque Ecclesiae congruunt, quae duo sacri eloquii
Abbreviated transcription (Latin):
ciam honoris captã ita eleuant: ut
quoslib& proximos despicientes qͣli
deserant. et alta gloriantes expe tans
Sed tales quiq dũ suꝑbiunt. et eos
mente transeunt cum quibus sunt:
et suꝑioribus ciuibꝰ minime uingil¬
lũ et t̾rã dicit. quia auari quiq pes
suꝑbiam atq inanẽ głam et praximos
iuxta se despiciunt: et suꝑiora que ul.¬
ira ipsos sunt nullatenꝰ app̃hendunt
int̃ t̾ram itaq et celũ ferunt᷑. quia nec
equalitatẽ frat̾nitatis minfimis ꝑca.¬
ritatẽ tenent: nec tam̾ summa ꝑtĩge.¬
re sese extollendo p̾ualent Et dixi ad
angłm qui loquebat᷑ inme Quo iste
aferunt amphorã : Et dixit adme
Ut edificet᷑ ei domus in t̾ra sennaar
s idẽ amphore edificat᷑ domus int̾ra
sennaar Sennaar quippe fetor eoꝵ
dicit᷑ Sicut boniis odor exuirtute ẽ
paulo attestante qui ait Odorẽ noti.¬
cȩ suȩ manifestat suꝑnos in om̃i loco.

Expanded text:
tiam honoris captam ita elevant, ut tiam honoris captam ita elevant, ut quoslibet proximos despicientes quasi ima deserant, et alta gloriantes petant. Sed tales quique dum superbiunt, et eos mente transeunt cum quibus sunt, et superioribus civibus minime jungunram et coelum dicitur, quia avari quique perbiam atque inanem gloriam et proximos juxta se despiciunt, et superiora quae ultra ipsos sunt nullatenus apprehendunt. Inter terram itaque et coelum feruntur, quia nec aequalitatem fraternitatis in infimis per charitatem tenent, nec tamen summa pertingere sese extollendo praevalent. Et dixi ad angelum qui loquebatur in me: Quo istae deferunt amphoram? Et dixit ad me: Ut aedificetur ei domus in terra Sennaar. Eidem amphorae aedificatur domus in terra Sennaar. Sennaar quippe fetor eorum dicitur. Et sicut bonus odor ex virtute est, Paulo attestante, qui ait: Odorem notitiae suae manifestat per nos in omni loco,
Abbreviated transcription (Latin):
mon ait Si sp̃s potestatẽ habentis
ascendit suꝑte: locũ tuũ nediniise.¬
inalis earũ ẽ: quia suꝑbia et manis
gła ꝑom̃e quod agunt sathane uolu̾¬
tati famulant᷑ Et habebant alasqͣsi
alas milui Milius semꝑ nature stu.¬
det insidiari pulloꝵ: Iste gͦ mulieres
alas habebant quasi alas milui. quia
acciones earũ diabolo procul dubio ft̃¬
similes. qui insidiat᷑ semꝑ uite parii¬
loꝵ. et leuauerunt amporã int̾ t̾rã
et celum Suꝑbia et uana gła habẽt
hoc propͥum. ut eũ quẽ infecernit.
in cogitacione sua suꝑ cet̾os homines
extollant. et modo ꝑ ambitũ rerũ. mͦ
ꝑdesidium dignitatũ. quẽ semel cap¬
tum tenuerint. quasi inhonoris alti.¬
tudine eleuent Qui autẽ int̾ cęlũ
et t̾ram ẽ: et ima deserit. et ad suꝑi.¬
ora minime ꝑtingit Leuant gͦ iste
mulieres amphorã int̾ cȩlũ et t̾rã. qͥa
suꝑbia et manis gła mentẽ ꝑ auari.¬

Expanded text:
mon ait: Si spiritus potestatem habentis mon ait: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimisein alis earum est, quia superbia et inanis gloria per omne quod agunt Satanae voluntati famulantur. Et habebant alas, quasi alas milvi. Milvus semper naturae studet insidiari pullorum. Istae ergo mulieres alas habent, quasi alas milvi, quia actiones earum diabolo sunt procul dubio similes, qui insidiatur semper vitae parvulorum. Em. Superbia et vana gloria habent hoc proprium, ut eum quem infecerint in cogitatione sua super caeteros homines extollant, et modo per ambitum rerum, modo per desiderium dignitatum quem semel captum tenuerint quasi in honoris altitudinem 462 elevent. Qui autem inter coelum et terram est, et ima deserit, et superiora minime attingit. 65. Levant ergo istae mulieres amphoram inter coelum et terram, quia superbia et inanis gloria mentem per avari
Abbreviated transcription (Latin):
Et ecce mulier una sedens iminedio am.¬
phore Quã mulierẽ ne fortasse quȩ eẽt
dubitare possemus : ilico angłs innotuit:
Ham illic mox sequit᷑ Et dix̃ Hȩc ẽ im¬
pietas Et proiecit eã in medio ampho¬
re Impietas in medio amphore proicit᷑.
quia nimirũ mauaricia semꝑ impietaᷤᷤ
tenetur Et misit massã plũbi mos eius
Massa plũbi in os mulieris mittit᷑. quia
scilicet impietas auariciȩ suȩ peccati
ponde grauat᷑ Si enĩ ad ea que deorsũ
sunt non ambiroe: erga dm̃ ac proxi-¬
mos impia nequaqͣm existeret Et le.¬
uaui occulos meos et uidi: et ecce duȩ
mulieres egredientes. et sp̃s malis earũ:
Qͥd aliud in his duabus mulieribus acc̃ĩ¬
pimus. nisi duo principalia uicia.
suꝑbiã uidelicet et glam mnanem. q̃
impietati absq ulla dubitacione con¬
iuncte sunt: Que et malis suis spm̃
habere narrant᷑. quia in actibus sus
sathane uoluntati deseruiunt: Ipsum
quippe propħa sp̃m apellat. deqͦ salo.¬

Expanded text:
medio amphorae. Quam mulierem, ne fortassis quae esset dubitare possemus, illico angelus innotuit. Nam illic mox sequitur: Et dixit: Haec est impietas. Et projecit eam in medio amphorae. Impietas in medio amphorae projicitur, quia nimirum in avaritia semper impietas tenetur. Et misit massam plumbi in os ejus. Massa plumbi in os mulieris mittitur, quia scilicet impietas avaritiae peccati sui pondere gravatur. Si enim ad ea quae deorsum sunt non ambiret, erga Deum ac proximum impia nequaquam existeret.  Vevavi oculos meos, et vidi; et ecce duae mulieres egredientes, et spiritus in alis earum. Quid aliud in his duabus mulieribus accipimus, nisi duo principalia vitia, superbiam videlicet, et gloriam inanem, quae impietati absque ulla dubitatione conjuncta sunt? Quae et in alis suis spiritum habere narrantur, quia in actionibus suis Satanae voluntati deserviunt. Ipsum quippe propheta spiritum appellat, de quo Salo
Abbreviated transcription (Latin):
angelũ qui loquebat᷑ mme: Quo iste
deferunt amphorã: Et dix̃ adme
Ut edificet᷑ ei domus in t̾ra sennaai: Quiꝰ
propħe testimonium inutilit̾ pro docu¬
mento plumbi protulimus. si non etiã re-¬
petentes exponamus: Ait enĩ L. eua
occulos tuos et ude quid ẽ hoc quod egre.¬
ditur: Et dixi Qͥdnam ẽ: Et ait: hec
ẽ amphora egrediens Uolens ds̃ propħe
ostende humanũ genus exqua abeo ma.¬
xime culpa delebat᷑. ꝑ imaginẽ amphore
quasi patens os auariciae designauit:
Auaricia quippe uelud amphora ẽ: que
oscordis inambitu aꝑtũ tenet Et dix̃:
hec ẽ occulus eoꝵ muniu̾sa t̾ra Multos
obtunsi sensus homines cernimus. et
tam̃ eos inmalis actibus astutos uide.¬
mus: Propħa quoq attestante qui ait:
SSapientes sunt ut faciant mala: bene
autẽ facere nescierunt: Hiĩ itaq sensu
torpent. sed mnhis quȩ appetunt auari.¬
ciȩ stimulis excitant᷑. et quia ad bona
uidenda ceci sunt: excitantibus p̾miis

Expanded text:
istae deferunt amphoram? Et dixit ad me: Ut aedificetur ei domus in terra Sennaar . Quod phetae testimonium inutiliter pro documento plumbi protulimus, si non etiam repetentes exponamus. Ait enim: Leva oculos, et vide. Quid est hoc quod egreditur? Et dixi: Quidnam est? Et ait: Haec est amphora egrediens . Volens Deus prophetae ostendere humanum genus, ex qua ab eo maxime culpa dilabatur, per imaginem amphorae quasi patens os avaritiae designavit. Avaritia quippe velut amphora est, quae os cordis in ambitu apertum tenet. Et dixit: Haec est oculus eorum in universa terra . Multos obtusi sensus homines cernimus, et tamen eos in malis actibus astutos videmus; propheta quoque attestante, qui ait: Sapientes sunt ut faciant mala, bene autem facere nestorpent; sed in his quae appetunt, avaritiae stimulis excitantur. Et quia ad bona videnda caeci sunt, excitantibus praemiis
Abbreviated transcription (Latin):
sibi heretici. quando praua quedam contͣ
eccłam. concorditer sentiunt: et in quibꝰ
aueritatȩ discrepant sibi infalsitate concor.
dant: Omnes autem qui nos de eternita.¬
tȩ erudiunt. quid aliud faciunt. nisi in ꝑe.¬
grinationis nr̃ȩ nos afflictione consolantur:
Heretici autem. quia scãm eccłiam sua do¬
cere desiderant : ad eam quasi consolantes
ad ꝓpinquant: Nec mirum quoo quia ad¬
uersantium formam exprimunt: amici
nominantur. cum ipsi quoq traditori di¬
citur: Amicȩ. ad quod uenisti: Et diueᷤᷤ
qui in inferni ignȩ exuritur : ab abraham
filius uocatur. Qunet si ꝑ nos mali corrigi
neglegunt : dignum tamen est ut anobis
non ex sua nequitia: sed ex nr̃a benignitatȩ¬

Expanded text:
sibi haeretici, quando prava quaedam contra sibi haeretici, quando prava quaedam contra Ecclesiam concorditer sentiunt, et in quibus a veritate discrepant, sibi in falsitate condant. Omnes autem qui nos de aeternitate erudiunt, quid aliud faciunt, nisi in peregrinationis nostrae nos afflictione consolantur? Haeretici autem, quia sanctam Ecclesiam sua docere desiderant, ad eam quasi consolantes appropinquant. Nec mirum quod qui adversantium formam exprimunt, amici nominantur, cum ipsi quoque traditori dicitur: Amice, ad quid venisti ? et dives, qui in inferni igne exuritur, ab Abraham filius vocatur ; quia etsi per nos mali corrigi negligunt, dignum tamen est ut a nobis non ex sua nequitia, sed ex nostra benignitate
Abbreviated transcription (Latin):
pę non ut bene uiuant. seo ut elatę lo.¬
quantur : haberȩ desiderant: Athema
igitur. et sui. idest calore ⁊ loquacitatȩ.
uenire referuntur. quia ꝑ hoc quod scrip.¬
turarum se studiosos eribbent : soluis uer.¬
bis loquacitatis. non aut̃ uisceribus cari.¬
tatis calent: Naama uero: intp̃tatur
decor: Quia enim docti non essę se̾ui-¬
deri appetunt: exerudicionis uerbis spe-¬
tiem bene uiuentium sumunt: Et ꝑcalo¬
rem loquatitatis. in se maginem ostendũt
decoris: ut eo ꝑdecorem linguȩ ꝑuersa
facile ꝑsuadeant. quo fedãtẽ uitȩ sensus
callidȩ occultant: Sed neq ipsa locorum
nomina: in ordinata sunt narrationȩ
distincta: Prius enim thema postmodum
sui. ac deindȩ naama ponitur. quia prius
illos in ordinatus calor accendit: nitor de-
indȩ loquatitatis erigit. et tunc demum dȩ
Condixerant enim ut parit̾ uenientes : ui-¬
sitarent eum et consolarentur: Condicunt

Expanded text:
pe non ut bene vivant, sed 92 ut elate lope non ut bene vivant, sed 92 ut elate loquantur, habere desiderant. A Thema igitur et Suhi, id est, a calore et loquacitate venire referuntur, quia per hoc quod Scripturarum se studiosos exhibent, solius verbis loquacitatis, non autem visceribus charitatis carent. Naama vero interpretatur decor. Quia enim docti non esse, sed videri appetunt, ex eruditionis verbis speciem bene viventium sumunt; et per calorem loquacitatis in se imaginem ostendunt decoris, ut eo per decorem linguae perversa facile persuadeant, quo foeditatem vitae sensus callide occultant. Sed neque ipsa locorum nomina inordinata sunt narratione distincta. Prius enim Thema, postmodum Suhi, ac deinde Naama ponitur; qua prius illos inorinde loquacitatis erigit, et tunc demum decotur: Condixerant enim ut pariter venientes visitarent eum et consolarentur. Condicunt
Abbreviated transcription (Latin):
bus ueniunt: congrua hereticoꝵ actibus
describuntur: Dicitur et enim temam¬
tes. suites. naamatites: Tema namq int̾.¬
p̾tatur auster : sui loguens. naama de.¬
cor: Austrum autem uentum calidum
essẽ. quis nesciat : Heretici igitur. qui
ardentius appetunt saperȩ : quasi plusꝗͣ
necesse est student calerȩ: Desidia quip¬
pe torpori frigoris. errursum inquietudo
inmoderatę curiositatis : intemꝑato concor¬
dat calori.. Quia ergo amplius quam de¬
bent calorem sapientiȩ ꝑciꝑe appetunt:
ab austro uenirȩ referuntur: Ab hoc ca¬
lorȩ inmoderatȩ sapientiȩ. mentes fideliũ
paulus temꝑarȩ curauerat: cum dicebat
Nonplus saperȩ quam oportet sapere:
sed saperȩ ad sobrietatem
IC est quod dauid uallẽ sali¬
narum percutit. quia uidelicet re¬
demptor nr̃ sue districtionis eramine:
in his qui de illo prauę sentiunt. stulti¬
ciam minderati saporis extingͥit: Sui
autem. dicitur loquens: Calorem quip.¬

Expanded text:
bus veniunt congrua haereticorum actibus bus veniunt congrua haereticorum actibus describuntur. Dicitur etenim Themanites, Suhites, Naamathites. Thema namque interpretatur Auster; Suhi, loquens; Naama, decor. Austrum autem ventum calidum esse quis nesciat? Haeretici igitur, quia ardentius appetunt sapere, quasi plusquam necesse est, student calere. Desidia quippe torpori frigoris et rursum inquietudo immoderatae curiositatis, intemperato concordat calori. Quia ergo amplius quam debent, calorem sapientiae percipere appetunt, ab Austro venire referuntur. Ab hoc calore immoderatae sapientiae mentes fidelium. Paulus temperare curaverat, cum dicebat: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc est quod David valles salinarum percutit , quia videlicet Redemptor noster suae districtionis examine in his qui de illo prava sentiunt stultitiam immoderati saporis exstinguit. Suhi autem dicitur loquens. Calorem quip
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis sequentibus ostendit dicens: Qͥa
curatio cessarȩ faciet peccata marima:.
Quid enim est. aliud humilitas lam̃ti.
nisi medicina peccati : Heretici igitur
de loco suo ueniunt. quia contra scam̃
eccłiam ex suꝑbia motientur: Quorum
num interpretatione colligitur: Dicun.¬
tur enim elifatt. baldach. sophar. sic̃¬
et suꝑuis diximus: Helifate. interpre¬
tatus. dicitur dei contemptus:. Nisi emi
deum contempnerent. nequaquam de il-
unt. et per uerso studio e̾ẽ uictores que¬
runt  nouȩ iutę contersationem neglę¬
gunt. et ex sola uetustate est quod in¬
tendunt: Sofar uero spetulam dissipans
Hi et̾enim qui in sancta eccłia sui sunt
redemptoris sui mistĩa. fide uera huntili¬
ter contemplantur. Sed dum heretici
cum falsis allegationibus ueniunt. speculã
dissipant : quia eorum mentes quos ad se
trabunt : ab intentione recte contempla¬
tionis in clinant. Benę autẽ loca dequi¬

Expanded text:
verbis sequentibus ostendit, dicens: Quia verbis sequentibus ostendit, dicens: Quia curatio cessare faciet peccata maxima . Quid est enim aliud humilitas lamenti, nisi medicina peccati? Haeretici igitur de loco suo veniunt, quia contra sanctam Ecclesiam ex superbia moventur. 44. Amnum interpretatione colligitur. Dicuntur enim, Eliphaz, Baldad, Sophar; et, sicut superius diximus, Eliphaz interpretatus dicitur, Dei contemptus. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de eo unt, et perverso studio esse victores quaerunt, novae vitae conversationem negligunt; et ex sola vetustate est quod intendunt, Sophar vero speculam dissipans. Hi etenim, qui in sancta Ecclesia siti sunt, Redemptoris sui mysteria fide vera humiliter contemplantur; sed dum haeretici cum falsis allegationibus veniunt, speculam dissipant, quia eorum mentes, quos ad se attrahunt, ab intentione rectae contemplationis inclinant.  Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
quendo dilabuntur. Unde et illis ab¬
dño cupio. Prius uos ostendens fabri-¬
catores mendatii: et cultores ꝑuersoꝵ
tituta cum uulnera sustinet. cum mem¬
brorum suorum lapsus dolet. in super
alios sub xp̃i nomine: tolerat hostes
xp̃i. Ad augnentum namq doloris
euis. etiam eretici incontentione conuemi.¬
unt: eamq quasi quibisdam iaculis in¬
racionabilibus uerbis configunt: Benȩ¬
autem dicitur : conuenerunt de loco
suo: Hereticorum quippę locus. ipsa
suꝑbia est : quia nisi prius in cordei¬
tumescerent ad prauę assertionis certami.¬
na non uenirent: Ita namq malorum lo.¬
cus est suꝑbia : sicutest e contra ͦ humili
tas locus bonoꝵ: de quo ꝑsalomonem dicit᷑.
Si ascenderit suꝑ te sp̃s potestatem haben¬
tis : locum tuum nedimiseris: Ac si aꝑte¬
dicat : Sitemptatoris sp̃m contra te in ali.¬
quo preualerȩ consideras : humilitatem
penitentiȩ non relinquas: Quiqͥa locum
nr̃m humilitatem penitentię dixerit:

Expanded text:
quendo dilabuntur. Sancta itaDomino cupio. Prius vos ostendam fabricatores mendacii, et cultores perversorum tituta, cum vulnera sustinet, cum membrorum suorum lapsus dolet, insuper alios sub Christi nomine tolerat hostes Christi. Ad augmentum namque doloris ejus, etiam haeretici in contentione conveniunt, eamque quasi quibusdam jaculis, irrationabilibus verbis transfigunt. autem dicitur: Venerunt de loco suo. Haereticorum quippe locus ipsa superbia est; quia nisi prius in corde intumescerent, ad pravae assertionis certamina non venirent. Ita namque malorum locus superbia, sicut est e contra humitas locus bonorum, ut illud Salomonis. « Si ascenderit super te spiritus potestatem habens, locum tuum nedicat: Si tentatoris spiritum contra te in aliquo praevalere consideras, humilitatem poenitentiae non relinquas. Qui quia locum nostrum humilitatem poenitentiae dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Mox enĩ adcorda sua redeunt. ante
mentis oculos reuocant qͥcqͥd se ꝑu̾se
egisse meminerunt Uindicari inse
om̃e uicium formidant. et unde ille
lucet qui potestatẽ suscepit. inde per¬
uersus quisq qui corrigi metuit in
tristicia tenebrescit B ene gͦ dicit᷑:
Si subito apparuerit aurora. arbtͣnt̃
umbrã mortis Aurora quippe mens
iusti ẽ: qui peccati sui tenebras dese.¬
rens adlucẽ iã erumpit et̾nitatis. sic̃
de scã quõq eccłia dicit᷑ Que ẽ ista
quȩ progredit᷑ quasi aurora consur¬
gens: Quo igit᷑ uistus quisq iusticie
luce irradians inp̾senti uita honoril
sublimat᷑. eo ante ꝑuersoꝵ occulos
tenebre mortis fuint: quia quȩ ꝑill
se egisse meminert corrigi ꝑtimesciss.

Expanded text:
Mox enim ad corda sua redeunt, ante Mox enim ad corda sua redeunt, ante mentis oculos revocant quidquid se perverse egisse meminerunt, vindicari in se omne vitium formidant, et unde lucet ille qui potestatem suscipit, inde perversus quisque qui corrigi metuit in tristitia tenebrescit. Bene ergo dicitur: Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis. Aurora quippe mens justi est, quae, peccati sui tenebras deserens, ad lucem jam erumpit aeternitatis, sicut de sancta quoque Ecclesia dicitur: Quae est ista quae progreditur quasi aurora consurgens ? Quo igitur justus quisque justitiae luce irradians in praesenti vita honoribus sublimatur, eo ante perversorum oculos tenebrae mortis fiunt, quia qui perversa se egis
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵmentes exipsa eoꝵ adu̾sitate cor-¬
rũpe moliunt᷑ Bene aut̃ dicit᷑ Sicut
indie condixerant sibi Qͥa cũ iustos
conspicerent ꝓsꝑitatis luce claruisse.
qm̃ loqͥ nõ poterant: ad maligna solũ
dent Cũ uͦ eos ad regende potestatis
udint culmen erumꝑe: ꝑturbantur.
metuunt. affliccionibꝰ tabescunt Un.
afflictionẽ fidelium expectant. eosq
intribulacione uidẽ desid̾ant: Et in
tenebris domos ꝑfodiunt: dũ cor in¬
nocentiũ sed tam̾ infirmoꝵ de iectioĩs
tp̃r pessima collocutione corrũpunt:
Sed plerũq contingit ut dũ bonos
quosq in deieccione conspiciunt. subi.¬
to occulta dispensacione dina uistuᷤ
quispiam qͥuidebat᷑ oppressus aliqͣ
scłi potestate fulciat᷑. eiq prosꝑitas
uitȩ p̾sentis arrideat. quẽ prius ad.¬
uersitatis tenebre premebant Quã
minirũ prosꝑitatẽ illius cũ ꝑuersi
conspiciunt: sic̃ p̾dictũ ẽ ꝑturbant᷑.

Expanded text:
norum mentes ex ipsa eorum cornorum mentes ex ipsa eorum core moliuntur. Bene autem dicitur: Sicut in die condixerant sibi, quia cum justos conspicerent 530 prosperitatis luce claruisse, quoniam loqui non poterant, ad maligna solummdent; cum vero eos ad regendae potestatis viderint culmen erumpere, perturbantur, metuunt, afflictionibus tabescunt. Unde afflictionem fidelium exspectant, eosque in tribulatione videre desiderant. Et in tenebris domos perfodiunt, dum cor innocentium, sed tamen infirmorum, dejectionis tempore pessima collocutione corrumpunt. Sed plerumque contingit ut dum bonos quosque in dejectione conspiciunt, subito occulta dispensatione divina justus quispiam qui videbatur oppressus, aliqua saeculi potestate fulciatur, eique prosperitas vitae praesentis arrideat, quem prius adversitatis tenebrae premebant. Quam nimirum prosperitatem illius cum perversi conspiciunt, sicut dictum est, perturbantur.
Abbreviated transcription (Latin):
fodit intenebris domos. sic̃ uidie cõdixe.¬
rant sibi: et ignorauerunt lucẽ: Quid¬
namq hoc loco domoꝵ nomine. nisi
consciencie designant᷑: inquibus habi.
tamus cũ contrectando quid agimꝰ:
Unde cindã sanato dicit᷑ Uade indo.¬
mũ tuã ad tuos. et annuncia illis qͣnta
tibi dñs fecerit. id ẽ apeccati iã uicio
securus ad conscienciã reuertere. et in
uocẽ p̃dicacionis excitare Iusti autẽ¬
cũ inp̾senti scło die ꝑrosꝑitatis clares.¬
cunt. eis erroꝵ magistri ꝑuersa suade
metuunt: sed consilia exquirunt. de¬
iectionẽ prosꝑitatis elareseunt eorum
sũmoꝑe p̾stolant᷑. ut in aduersitatis
tenebris eoꝵ mentes suadendo ꝑfodi-¬
ant: quibꝰ prosꝑe uiuentibus ꝑuersa
loqͥ minune audebant: Quos mox ut
in aduersitate uidint exurgunt. et
non nͥ expeccati merito talia illos ꝑpeti
ligentes. flagellũ dãpnacionẽ credũt:
Intenebris gͦ domos ꝑfodiunt. qͥa bo-¬

Expanded text:
fodit in tenebris domos sicut in die condixefodit in tenebris domos sicut in die condixerant sibi et ignoraverunt lucem. - Quidnam hoc loco domorum nomine, nisi conscientiae designantur, in quitamus, cum tractando quid agimus. Unde cuidam sanato dicitur: Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit . Id est, peccati jam vitio securus ad conscientiam revertere, et in vocem praedicationis excitare. CAP. cum in praesenti saeculo diei prosperitates clarescunt, eis errorum magistri perversa suadere metuunt, sed consilia exquirunt, dejectionem prosperitatis eorum summopere praestolantur, ut in adversitatis tenebris, eorum mentes suadendo perfodiant, quibus prospere viventibus perversa loqui minime audebant, quos mox ut in adversitate viderint, exsurgant et non nisi ex peccati merito talia illos perpetoriam diligentes, flagellum damnationem putant. In tenebris ergo domos perfodiunt, quia bo
Abbreviated transcription (Latin):
coniuncta. cum ꝑuersis ꝑsuasionibus
ad prauitatẽ dogmatis ducit᷑. quasi
aliena coniunx acorruptore maculat᷑
Id circo faciẽ suã adult̾ oꝑit. ne cognos¬
catur Om̃is aut̃ qui consenciendo uł
agendo neqͥter uiuit: uultũ suũ oꝑit.
quia ad hoc ꝑuersitate dogmatis uł
oꝑis tendit: ut ab om̃ipotente deo
iuidicio recognosei non possit Unde¬
quibusdã infine dicturus ẽ: non cogno.¬
ui uos Discedite ame: qui oꝑamini ini¬
quitatẽ Quiꝰ aut̃ uultus cordiꝰ humani
ẽ nͥ simmilitudo dei: Quẽ uidelicet uultũ
ꝑuersus oꝑit: ut cognosci nequeat. cũ
uit̃ suam uł malis actibꝰ uł ꝑfidie er¬
rore confundit Sed talis quisq cũ ꝓs¬
ꝑitate uitȩ p̾sentis iustos fulciri cõspi.¬
cit: eis ꝑuersa suadere minime p̾sumit:
Siqua uͦ illos procella aduersitatis
inuenerit. aduerba protinus pestifere
suasionis erũpit Unde et subdit᷑. Per¬

Expanded text:
conjuncta, cum perversis persuasionibus conjuncta, cum perversis persuasionibus ad pravitatem dogmatis perducitur, quasi aliena conjux a corruptore maculatur. Idcirco faciem suam adulter operit, ne cognoscatur. Omnis autem qui sentiendo vel agendo nequiter vivit, vultum suum operit, quia ad hoc perversitate dogmatis vel operis tendit, ut ab omnipotente Deo in judicio recognosci non possit. Undequibusdam in fine dicturus est: Nunquam novi vos; discedite a me, qui operamini iniquitatem . Quid autem vultus cordis humani est, nisi similitudo Dei? Quem videlicet vultum perversus operit, ut cognosci nequeat, cum vitam suam vel malis actibus, vel perfidiae errore confundit. Sed talis quisque cum prosperitate vitae praesentis justos fulciri conspicit, eis perversa suadere minime praesumit; si qua vero illos procella adversitatis invenerit, ad verba protinus pestiferae persuasionis erumpit. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sumus sic̃ plurimi. ad ulterantes
u̾bũ dei Adult̾ quippe in carnali coitu
non prolem. sed uoluptatẽ querit Et
ꝑuersus quisq ac uanȩ głe seruiens:
recte ad ulterare uerbũ dĩ dicit᷑. quia
ꝑsacrũ eloquium non dõ filios gignere:
sed suã scienciã desid̾at ostentare Quẽ
enim libido głȩ ad loquendũ trahit.
uoluptati magis quã generacioni oꝑã
mpendit Unde et apte dicit᷑. Hõ me
uidebit occulus Quia adult̾ium qđ
mmente agit᷑: ualde ẽ difficile ut ab
humano uisu penetret᷑ Qđ ꝑuersa mẽs
tanto securus ꝑpetrat. quanto se abho¬
minibus uidi non metuit: quos erubes¬
cat Sciendũ quoq ẽ quia sic̾ is qui ad¬
ult̾ium facit carnẽ alieni coniuigĩ fibi
illicite coniungit. ita om̃s heretici cũ
fidelẽ animã in suo errore rapiunt :
quasi conuge̾ alienã tollunt. Quia
udelicet mens dõ spũalit̾ inherens
et ei quasi in quodã amoris thalamo

Expanded text:
enim sumus, sicut plurimi, adulterantes enim sumus, sicut plurimi, adulterantes verbum Dei . Adulter quippe in carnali coitu non prolem, sed voluptatem quaerit. Et perversus quisque ac vanae gloriae serviens recte adulterare verbum Dei dicitur, quia per sacrum eloquium non Deo filios gignere, sed suam scientiam desiderat ostentare. Quem enim libido gloriae ad loquendum trahit, voluptati magis quam generationi operam impendit. Ubi et apte subditur: Non me videbit oculus, quia adulterium quod in mente agitur valde est difficile ut ab humano visu penetretur. Quod perversa mens tanto securius perpetrat, quanto se ab hominibus videri non metuit, quos erubescat. Sciendum quoque est quia sicut is qui adulterium facit carnem alienae conjugis sibi illicite conjungit, ita omnes haeretici, cum fidelem animam in suum errorem rapiunt, quasi conjugem alienam tollunt, quia videlicet mens Deo spiritaliter inhaerens, et ei quasi in quodam amoris thalamo
Abbreviated transcription (Latin):
bonos seuit. innocencium uitã int̾unit
tẽ quippe tribulacionis atq deieccio¬
nis sue. et si exercere crudelitatis ma¬
nũ non ualet. eis tam̃ quos p̾ualere
conspicit. consilia ꝑuersitatis p̾bet.
huc illucq discurrit. et queq potest ĩ
bonoꝵ lesione suggerit Qui recte qͣsi
fur dicit᷑. quia in ipsis sins ꝑuersis
consiliis metuit ne dep̃hendat᷑. Qui
gͦ contͣ egenũ et pauꝑem mane ho¬
micida ẽ : ꝑ noctẽ quasi fur abscon¬
dit᷑. quia ꝑuersus quisq qui in pros¬
ꝑitate uitȩ p̾sentis humiliũ uitã de¬
primendo int̾iit. in adu̾sitate ac
deieccione positus ꝑunqͣ consilia latent᷑
ledit Atq id quod ꝑse explere non ualet:
ad herendo hunismundi potentibꝰ exercet.
iuxta litterã nil obstat intelligi. ut qũi
adult̾rum ꝑpetrare desid̾at: tenebras
exquirat Sed quia contͣ hereti cos sen¬
mistice senciat᷑ Ham paulus ait Hon

Expanded text:
bonos saevit, et innocentiae vitam interibonos saevit, et innocentiae vitam interite quippe tribulationis et delectationis suae etsi exercere crudelitatis manum non valet, eis tamen quos praevalere conspicit, concilia perversitatis praebet, huc illucque dibonorum laesionem suggerit. Qui recte quasi fur dicitur, quia in ipsis suis perversis consiliis metuit ne deprehendatur. Qui ergo contra egenum et pauperem mane homicida est, per noctem quasi fur absconditur, quia perversus quisque, qui in prosperitate vitae praesentis humilium vitam deprimendo interimit, in adversitate atque dejectione positus, per iniqua consilia latenter laedit, atque id quod per se explere non valet, adhaerendo hujus mundi potentibus exercet. juxta litteram nil obstat intelligi, ut qui adulterium perpetrare desiderat, tenebras exquirat. Sed quia contra haereticos senmystice sentiantur. Nam Paulus ait: Non
Abbreviated transcription (Latin):
bo tibi et uidebo Rursum ꝑmane p̾sen.¬
tis uitȩ prosꝑitas designatur sic̃ ꝑsalo¬
mone̾ dicit᷑ Ue tibi terra cuiꝰ rex est
puer: et ciniꝰ principes mane comedunt:
Quia enĩ mane primum diei tempꝰ
ẽ: uesꝑe extremum. nequaꝗͣ reficiendi
sumꝰ. de huiꝰ uitȩ prospitate quȩ p̾uenit.
sed de his quȩ infine diei id ẽ inmundi
t̾mino secunt᷑ Mane gͦ comedunt: qͥ
de huius mundi prosꝑitatibꝰ ex tollunt᷑.
et dũ p̾sencia uehement̃ curant: fut᷑a
non cogitant. Om̃is qui hodit frẽm
suũ homicida ẽ Mane itaq primo cõ¬
surgit homicida. quia inp̾sentis uite
gła ꝑuersus quisq erigit᷑. et illoꝵ uitã
depͥmit : qui dũ sequentẽ głam ficiunt.¬
quasi inuesꝑe saciari exquirunt. Pra¬
uus et enĩ quisq in hoc mundo digni.¬
tatẽ transitorie potestatis arripiens:
tanto se acrius adꝑagenda mala di¬
latat: quanto ꝑcaritatis uiscera nullũ
amat Totis enĩ cogitacionibus contͣ

Expanded text:
bo . Rursum per mane, praesentis vitae prosperitas designatur, sicut per Salomonem dicitur: Vae tibi, terra, cujus rex est puer, et cujus principes mane comedunt . Quia enim mane primum diei tempus est, et vespere extremum, nequaquam reficiendi sumus de hujus vitae prosperitatae quae praevenit, sed de his quae in fine diei, id est in mundi termino sequuntur. Mane ergo comedunt, qui de hujus mundi prosperitatibus extolluntur, et dum praesentia vehementer curant, futura non cogitant. Omnis enim qui odit fratem suum, homicida est . Mane itaque primo consurgit homicida, quia in praesentis vitae gloria perversus quisque erigitur, et illorum vitam deprimit qui, dum sequentem gloriam sitiuntquasi satiari in vespere exquirunt. Pravus etenim quisque in hoc mundo dignitatem transitoriae potestatis arripiens, tanto se ad peragenda mala acrius dilatat, quanto per charitatis viscera nullum amat. Totis enim cogitationibus contra
Abbreviated transcription (Latin):
primum pastorẽ dicit᷑ Et uos tanquã
lapides urui suꝑ edificamini Hii itaq
qui de nullo suo oꝑe confidunt ad sc̃oꝵ
martirũ proteccionẽ currunt. atq
ad sacra eoꝵ corpora fletibus insistunt.
promereri se ueniã eis tnt̾cedentibus
dep̾cant᷑. Quid gͦ isti in hac humilitate
faciunt. nͥ quia bone accionis uelam̃
non habentes lapides amplexant᷑:¬

Expanded text:
primum pastorem dicitur: Et vos tanquam primum pastorem dicitur: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . Hi itaque qui de nullo suo opere confidunt, ad sanctorum martyrum protectionem currunt, atque ad sacra eorum corpora fletibus insistunt, promereri se veniam, eis intercedentibus, deprecantur. Quid ergo isti in hac humilitate faciunt, nisi quia bonae actionis velamen non habent, lapides amplexant
Abbreviated transcription (Latin):
spũalit̾ decertantes: rectis sibi oꝑibus
repugnant Et bonis actibus tegunt:
hoc quod sinistrũ sibi resultare ꝑtẽpta.
cionẽ senciunt: Hui itaq unde mala
desidant. inde algent: unde autẽ bo¬
na oꝑ ant᷑: inde uestiti sunt Cũ uͦ he.¬
retici ꝑuersis allegacionibꝰ recte fidei
eis oꝑa subtrahunt. quid agunt aliud¬
nisi ut hii qui adhuc desidioꝵ carnaliũ
frigora senciunt sine bonoꝵ actuum
bres moncium rigant. et non habentes
uelam̃ amplexant᷑ lapides Imbres mõ.
cium sunt: uerba doctorũ Dequibus
montibus uoce sc̃ȩ eccłiȩ dicit᷑ Leuaui
oculos meos admontes hos itaq imbres
git᷑. ut ante om̃ipotentis dĩ oculos pra-¬
uitatis eius feditas oꝑiat᷑ Unde scrip¬
tum ẽ. B eati quoꝵ remisse sunt iniqui¬
tates: et quoꝵ tecta sunt peccata Qͦs
autẽ lapidum nomine nͥ fortes intra
scãm ȩccłiã uiros accipimus: Quibꝰ ꝑ

Expanded text:
spiritaliter decertantes, rectis sibi operibus spiritaliter decertantes, rectis sibi operibus repugnant, et bonis actibus tegunt hoc quod sinistrum tionem sentiunt. Hi itaque unde mala desiderant, inde algent; unde autem bona operantur, inde vestiti sunt. Cum vero haeretici perversis allegationibus rectae fidei eis opera subtrahunt, quid agunt nisi ut hi qui adhuc desideriorum carnalium frigora sentiunt, sine bonorum actuum bres montium rigant, et non habentes velamen amplexantur lapides. - Imbres sunt montium, verba doctorum. De quibus montibus voce sanctae Ecclesiae dicitur: « Levavi oculos meos ad montes . » Hos itaque imbres gitur, ut ante omnipotentis Dei oculos pravitatis ejus foeditas operiatur. Unde scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quos autem lapidum nomine nisi fortes intra sanctam Ecclesiam viros accipimus? quibus per
Abbreviated transcription (Latin):
uigilat et custodit uestimenta sua ne
nudus ambulet Heretici itaq cũ in qͦ¬
rundã mentibus bona oꝑa destruunt.
nimirũ uelamina indum̃toꝵ tollunt.
Bene autẽ dicit᷑ Quibus non ẽ oꝑim̃.¬
tum infrigore Oꝑim̾̃tũ quippe ad iusti.¬
ciã ꝑtin&. frigus adculpã Et sunt
non nulli qui inquibꝰdã rebus peccata
faciunt. in quibusdã uͦ recta oꝑa secũ.¬
tur: Qui gͦ ex aliis actibus debinquit
atq ex aliis iusticiã ꝑagit. quid iste nͥ
infrigore uestit᷑: Alget et tegit᷑. quia
exalio oꝑe feruescit adiusticiã. ex alio
frigescit ad culpam Sed cũ heretici
bona oꝑa talibus subtrahunt: agunt
ne infrigore habeant quo uestiant᷑:¬
Recte gͦ dicit᷑ Hudos dimiitunt homi.¬
nes indumenta tollentes. quibus non ẽ
oꝑimentũ infrigore Ut uidelicet solũ
culpe frigus interimat. quos calor alt̾ni
designari Et sunt pleriq qui adhuc
ꝑ uersis desidiis estuant. sed contra se

Expanded text:
vigilat et custodit vestimenta sua ne vigilat et custodit vestimenta sua ne nudus ambulet . » Haeretici itaque cum in quorumdam mentibus bona opera dnimirum velamina indumentorum tollunt. Bene autem dicitur: Quibus non est operimentum in frigore. Operimentum quippe ad justitiam pertinet, frigus ad culpam. Et sunt nonnulli qui in quibusdam rebus peccata faciunt, in quibusdam vero recta opera sequuntur. Qui ergo ex aliis actibus delinquit, atque ex aliis justitiam peragit, quid iste nisi in frigore vestitur; alget, et tegitur; quia ex alio opere fervescit ad justitiam, ex alio frigescit ad culpam? Sed cum haeretici bona opera talibus subtrahunt, agunt ne in frigore habeant quo vestianturRecte ergo dicitur: Nudos dimittunt homines, indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore, ut videlicet solum culpae frigus interimat quos calor alteriusignari. Et sunt plerique qui adhuc perversis desideriis aestuant, sed, contra se
Abbreviated transcription (Latin):
appellacione exprimitur. quia ꝑueri¬
tatis sentencias botros uirtutũ profert
Cuus uineȩ dñm id ẽ scripture saerȩ
conditorẽ quasi ui opprimunt. quia eiꝰ
sensũ inuerba sacri eloquii inflectere
uiolent̃ conant᷑. Qui dicit Seruire
ie fecisti inpeccatis tuis P rebiusti mͥ
laborẽ in iniquitatibꝰ tuis Et eandẽ
uineã uindemiant. quia exea senten.¬
ciarũ botros pro suȩ intelligenciȩ intẽ¬
cione coaceruant P otest agri uł ui¬
neȩ nomine uniuersa ȩccłia signari.
quam peruersi p̾dicatores demetũt:
et auctorẽ eius inmembris sius oppri¬
mendo uindemiant. quia creatoris nr̃i
grãm ꝑ sequentes. dũ quosdã de illa qͥ
recti ui debant᷑ rapiunt. quid aliud ꝗͣ
spicas uł botros animarũ tollunt e
homines indumenta tollentes: quibus
non ẽ oꝑimentũ infrigore: Sicut ues¬
timenta corpꝰ. sic bonti oꝑa protegunt
animã: Unde cuidã dicit᷑ Bẽatus qui

Expanded text:
appellatione exprimitur, quia, per veriappellatione exprimitur, quia, per veritatis sententias, botrosCujus vineae dominum, id est Scripturae sacrae conditorem, quasi vi opprimunt, quia ejus sensum in verba sacri eloquii inflectere violenter conantur, qui dicit: Servire me fecisti in peccatis tuis, praebuisti mihi laborem in iniquitatibus tuis . Et eamdem vineam vindemiant, quia ex ea sententiarum botros pro suae intelligentiae intentione coacervant. Potest agri vel vineae nomine universa Ecclesia designari, quam perversi praedicatores demetunt, et auctorem ejus in membris suis opprimendo vindemiant, quia Creatoris nostri gratiam persequentes, dum quosdam de illa qui recti videbantur rapiunt, quid aliud quam spichomines indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore. - Sicut vestimenta corpus, ita bona opera protegunt animam. Unde cuidam dicitur: « Beatus qui
Abbreviated transcription (Latin):
ficat: Unde hic quoq congruȩ infert᷑.
Egrediunt᷑ ad opus suum. Hon enĩ
di sed suũ opus ꝑagunt. dũ non recta
doginata sed propͥa desidĩ a secuntur:
Scriptũ quippe ẽ Ambulans inua
inmaculata hic mͥ ministrabat Qui
gͦ non inuia iinaculata ambulat.
sibi magis quã dño ministrat: Seqͥt᷑¬
libis Ad predã uigilant. qui uerba
iustoꝵ ad sen sũ propͥum semꝑ raꝑe
conant᷑: ut ꝑ hec ꝑuersis filiis panẽ
erroris parent Dequo uidelicet pane:
ap̃d salomonẽ uerbis mulieris praui.¬
catis hereticȩ tipũ gerentiᷤᷤ dicit᷑ Aqͥue
furtiue dulciores sunt. et panis ab scõ¬
ditus suauior Sequit᷑. Agrũ non suũ
lemetunt. et uineã euis quẽ ui oppres.¬
serunt uindemiant: P otest agrino.¬
mine scripturȩ sacrȩ latitudo signa.¬
ri: Quam heretici non suã demetunt:
quia exea sentencias longe asuis sensi¬
bus diuersas tollunt: Quȩ uneȩ quoq

Expanded text:
ficat . Unde hic quoque congrue infertur: ficat . Unde hic quoque congrue infertur: Egrediuntur ad opus suum. Non enim Dei, sed suum opus peragunt, dum non recta dogmata, sed propria desideria sequuntur. Scriptum quippe est: Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat . Qui ergo non in via immaculata ambulat, sibi magis quam Domino ministrat. Seq--Ad praedam vigilant qui verba justorum ad sensum proprium semper rapere conantur, ut per haec perversis filiis panem erroris parent. De quo videlicet pane apud Salomonem verbis mulieris pravitatis haereticae typum gerentis dicitur: 524 Aquae furtivae dulciores sunt, et panis abscondidemetunt, et vineam ejus quem vi oppresserunt vindemiant. - Potest agri nomine Scripturae sacrae latitudo signari, quam haeretici non suam demetunt, quia ex ea sententias longe a suis sensibus diversas tollunt. Quae vineae quoque
Abbreviated transcription (Latin):
si seruare discrecionẽ nesciunt: exͤ¬
plis alioꝵ cadunt Sunt uͦ nõnulli
heretici qui populis se admiisceri fugi.
unt. sed secessum uite secrecioris petut.
Qui plerũq eos quos inuenunt eo
amplius peste suȩ ꝑsuasionis inficiunt:
quo quasi ex uitȩ meritis reuerencio.¬
onagri in deserto egrediuntur ad opus
suu̾ Onager enĩ agrestis ẽ asinus Et
recte hoc in loco onagris con parant᷑
heretici. quia insus uoluntatibus di¬
inissi: auinculis sunt fidei et racionis
alieni Unde scriptũ ẽ Onager assuetꝰ
in solitudine. indesidio animȩ suȩ at¬
traxit uentũ amoris sui Onager qͥppe
in solitudine assuetus ẽ: qui dũ t̾ram
cordis sui discipline uirtute non ex¬
colit. ibi habitat ubi fructus non ẽ
ris sui attrahit: quia ea quȩ ex desidio
scienciȩ inmente concipit: inflare
p̃ualent non edificare Quos contra
dicit᷑ Sciencia inflat. caritas ũ edi.¬

Expanded text:
si servare discretionem nesciunt, exesi servare discretionem nesciunt, exemplis aliorum cadunt. Sunt vero nonnulli aereunt, sed secessum vitae secretioris appetunt; qui, plerumque eos quos inveniunt, eo amplius peste suae persuasionis inficiunt, quo quasi ex vitae meritis reverentioonagri in deserto egrediuntur ad opus suum. - Onager enim agrestis est asinus. Et recte in hoc loco onagris comparantur haeretici, quia in suis voluptatibus dimissi, a vinculis sunt fidei et rationis alieni. Unde scriptum est: Onager assuetus in solitudine, in desiderio animae suae attraxit ventum amoris sui . Onager quippe in solitcordis sui disciplinae virtute non excolit, ibi habitat ubi fructus non estris sui attrahit, quia ea quae ex desiderio scientiae in mente concepit, inflare praevalet, non aedificare; quos contra dicitur: Scientia inflat, charitas vero aedi
Abbreviated transcription (Latin):
uisione priuata ẽ : Bos autẽ huius
sepe contingit. ut heretici ꝑuersis
sius dogmatibus ipsos etiã qui p̾dica.¬
tores uidebant᷑ trahant Bouẽ gͦ
uiduȩ auferunt. cũ de sca ȩccłia etiã
p̃dicantẽ tollunt Ubi recte ẽ ad.¬
iunctũ propignore Pignus nãq cũ
tollit᷑. aliud quidẽ ẽ quod tenetur:
sed tam̃ aliud adhuc querit᷑ Et ple¬
rũq heretici idõ eos conant᷑ auferre
qui p̾dicant. ut eoꝵ etiã sequaces
trahant: Propignore gͦ bos uiduȩ
tollit᷑. quando id circo ipse qui p̾dica¬
bat rapit᷑: ut alii sequant᷑. E x cuius
ruma plerũq agit᷑. ut hĩi quoq de
sc̃ȩ eccłiȩ gremio exeant: qui in ea
bonis moribus p̃diti mites atq huml¬
les ẽẽ uidebant᷑ Unde sequit᷑. Sub
uerterunt pauꝑũ uiã. et oppressert
parit̾ mansuetos terre: Pauꝑtatis
namq nomine sepe humilitas desis¬
nari solet. Et non nũquã hii qui
mansueti atq humiles ẽẽ uidentus

Expanded text:
 Bos autem hujus saepe contingit ut haeretici perversis suis dogmatibus ipsos etiam qui praedicatores videbantur trahant. Bovem ergo viduae auferunt, cum de sancta Ecclesia etiam praedicantem tollunt. Ubi recte est adjunctum: Pro pignore. Pignus namque cum tollitur, aliud quidem est quod tenetur, sed tamen adhuc aliud quaeritur. Et plerumque haeretici ideo eos conantur auferre qui praedicant, ut eorum etiam sequaces trahant. Pro pignore ergo bos viduae tollitur, quando idcirco ipse qui praedicabat rapiatur, ut alii sequantur. Ex cujus ruina plerumque agitur ut hi quoque de sanctae Ecclesiae gremio exeant, qui in ea bonis moribus praediti mites atque humiles esse videbantur. Unde et subverterunt pauperum viam, et oppresserunt pariter mansuetos terrae. - Paupertatis namque nomine saepe humilitas desinari solet. Et nonnunquam hi qui mansueti atque humiles videntur,
Abbreviated transcription (Latin):
piciat quicqͥd ext̾us t̾ret. quicqͥd per
ẽenciã suã nisi regeret᷑ ad nichilũ
tenderet. et mentis occulis suppres¬
sis om̃ibus intueat᷑ unũ. in cuius essẽn¬
cie con paracione ẽẽ nrm nõ ẽe ẽ:
et dicat Ipse enĩ solus ẽ. De cuius mox
mimitabilitate apte subiungit᷑. Et
nemo auertere potest cogitacionẽ eiꝰ.
Sic̾ enim inmutabilis nature ẽ: ita
in mutabilis uoluntatis: Cogitacionẽ
quippe eius nullus auertet. quia ne.¬
mo resistere occultis eius iudicus pre¬
ualet. Ham et si fuerunt quidã qͥ de.¬
p̾cacionibꝰ suis eius cogitacionẽ auer¬
tisse uident᷑: ita fuit eius int̾na cogi¬
tacio. ut sentenciã illius auert̾e dep̾¬
cando potuissent. et abipso acceꝑunt
quod agerent ap̃d ipsũ Dicat᷑ gͦ Et
nemo auertere potest cogitacionẽ
eius. quia semel fixa uidicia eius: mnu.¬
tari nequaꝗͣ possunt Unde scriptũ
ẽ. Preceptũ posuit et nõ pret̾ibit. Et

Expanded text:
piciat quidquid exterius terret, quidquid per piciat quidquid exterius terret, quidquid per essentiam suam, nisi regeretur, ad nihilum tenderet: et mentis oculo suppressis omnibus intueatur unum in cujus essentiae comparatione, esse nostrum non esse est, et dicat: Ipse enim solus est. De cujus mox immutabilitate, apte subjungitur: Et nemo avertere potest cogitationem ejus. Sicut enim immutabilis natura est, ita immutabilquippe ejus nullus avertit, quia nemo resistere occultis ejus judiciis praevalet. Nam etsi fuerunt quidam qui deprecationibus suis ejus cogitationem avertisse viderentur, ita fuit ejus interna cogitatio, ut sententiam illius avertere deprecando potuissent, et ab ipso acceperunt quod agerent apud ipsum. Dicat ergo: « Et nemo avertere potest cogitationem ejus, » quia semel fixa judicia mutari nequaquam possunt: Unde scriptum est: « Praeceptum posuit, et non praeteribit ; » et
Abbreviated transcription (Latin):
sistunt: in quantũ ut ẽẽ debeant a.¬
ceꝑunt: In tantũ mouent᷑. in quanti
occulto in stinctu disponunt᷑: E ece eul
pecc̃or flagellandus ẽ de rebꝰ humar
arescit in euis laboribꝰ t̾ra. concuttiꝰ a
eius naufragũs mare. ignescit menis
sud oribꝰ aer obtenebreseit cont᷑ eanl
inundacionibꝰ cȩlũ. inardeseunt ĩ eius
oppressionibus homines. mouent᷑ in eiꝰ
aduersitate et angłice uirtutes. Hũqͥd¬
cia diximus fuis instinctionibꝰ et non
magis diuinis mpulsionibꝰ agitant᷑:
Quicqͥd ẽ itaq quod ext̾ius seuit. per
hoc ille intuendus ẽ. qui hoc int̾uis
disponit. In om̃i igit᷑ causa. solus ip̃e
metuendus ẽ: qui pͥncipalit̾ ẽ Qui
etiam ad moisen dicit Ego sũ qui sũ
Sic dices filiis isrł Qui ẽ misit me ad
uos Cũ itaq flagellamͣ. ꝑ ea quȩ ui¬
demꝰ illum debemꝰ sollicite metuere
quẽ non uidemus Uir itaq sc̃s des¬

Expanded text:
sistunt, in quantum ut esse debeant acsistunt, in quantum ut esse debeant acceperunt; in tantum moventur, in quantum occulto instinctu disponuntur. Ecce enim peccator flagellandus est de rebus humanis: arescit in ejus laboribus terra, concutitur in ejus naufragiis mare, ignescit in ejus sudoribus aer, obtenebrescit contra inundationibus coelum, inardescunt in ejus oppressionibus homines, moventur in ejus adversitate et angelicae virtutes. Nunquidtia diximus, suis instinctionibus et non magis divinis impulsionibus agitantur? Quidquid est itaque quod exterius saevit, per hoc ille intuendus est, qui hoc interius disponit. In omni igitur causa solus ipse intuendus est, qui principaliter est. Qui etiam ad Moysen dicit: Ego sum qui sum. Sic dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Cum itaque flagellammetuere, quem non videmus. Vir itaque sanctus des
Abbreviated transcription (Latin):
geli et homines. celũ. et terra. aer. et
maria. cuncta uolatilia. uł quadru.¬
pedia atq repencia: Et certe scriptũ
ẽ Creauit ut eẽnt omĩa Cũ gͦ ĩ rerũ
natura tam multa sint. cur beati uiri
uoce nunc dicit᷑. ipse enĩ solus ẽ: sed
aliud ẽ eẽ. aliud principalit̾ ẽẽ. aliuo
mutabilit̾: atq aliud inmutabilit̾ ẽe.
Sunt enĩ hec omia. sed principalit̃
non sunt: quia in semet ipsis minme
subsistunt Et nͥ gub̃nantis manu te.¬
neantur: ẽẽ nequaꝗͣ possunt Cuncta
namq in illo subsistunt. aquo creata¬
ducunt᷑: sed ille cuncta mouet. qͥ que.¬
dam uuunificat. quedã si nõ uiuificata
in extremã essenciã mire ordinans ser¬
uat Cuncta quippe ex nichilo facta
sunt Eoꝵq ẽencia rursũ ad nichilũ
tendero. nisi ea auctor omnium regi¬
minis manu retineret Omĩa itaq
que creata sunt: ꝑse nec subsistere p̾.¬
ualent nec moueri. sed in tantũ sub¬

Expanded text:
geli et homines, coelum et terra, aer et geli et homines, coelum et terra, aer et maria, cuncta volatilia, quadrupedia, atque repentia? Et certe scriptum est: Creavit ut essent. omnia . Cum ergo in rerum natura tam multa sint, cur beati viri voce nunc dicitur: Ipse enim solus est. Sed aliud est esse, aliud principaliter esse; aliud mutabiliter, atque aliud immutabiliter esse. Sunt enim haec omnia, sed principaliter non sunt, quia in semetipsis minime subsistunt, et nisi gubernantis manu teneantur, esse nequaquam possunt. Cuncta namque in illo subsistunt; a quo creaducuntur, sed ille cuncta movet, qui quaedam vivificat, quaedam vero non vivificata in extremam essentiam mire ordinans servat. Cuncta quippe ex nihilo facta sunt, eorumque essentia rursum ad nihilum tenderet, nisi eam auctor omnium regiminis manu retineret Omnia itaque quae creata sunt, per se nec subsistere praevalent, nec moveri; sed in tantum sub