comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam salutarem. uitale magift̾i¬
um. inseuum sensum. inꝑtidie lap¬
sum. inletale uaniloquium conmu¬
tarunt. Hincẽ. quod xp̃m nolunt nas¬
ticiendos templo. pͥuandos sacerdotio.
oblacionum munere uacuandos. Se¬
mel enim cupiditate flãmati. capti
pompa. uitũs sauciati. uanitate ebrii.
madefacti ligfu. quia de correctione
nil cogitare pot̾ant. de uenia nilspe¬
rabant. Bonus uillicus quando co¬
piosum fructum continuo labore
conquirit: uenire dñm suum ada
grum suum cupit. suum concu¬
piscit ad gaudium. Beuotus milẽ¬
et uulnera remun̾atione compẽset.
Sic ad palmã suam cupit uenir xͤm.
qui bella mundi indefessa uͥtute
seculi suꝑantur illecebris: de pena
trepidant.de uenia nil p̾sumunt.
fr̃s. faciamꝰ bona. declinemꝰ ã mal.
fugiamus uitia. uirtutes sequam᷑:
dissimilemꝰ p̾sentia. futura cogitemꝰ.
ad palmam. optemꝰ gloriam. tenda-¬
mꝰ uotis omnib ad coronam. S ad
illa sermo que sunt insequentib
lam recurrat. Herodes inquit lam

Expanded text:
e magisterium, in saevum sensum, in perfidiae lapsum, in lethale vaniloquium commutarant. Hinc est quod Christum nolunt nasiis, ejiciendos templo, privandos sacerdotio, oblationum munere vacuandos. Semel enim cupiditate flammati, capti pompa, vitiis sauciati, vanitate ebrii, madefacti luxu, quia de correctione nil cogitare poterant, de venia nil sperabant. Bonus villicus quando copiosum fructum continuo labore conquirit, venire dominum suum ad lucrum suum cupit, suum concupiscit ad gaudium: dilores et vulnera remuneratione compenset; sic ad palmam suam cupit venire Christum, qui bella mundi indefessa virtute ui superatus illecebris saeculi de poena trepidat, de venia nil praesumit. Fratres, faciamus bona, declinemus a malis: fugiamus vitia, virtutes sequamur, dissimulemus praesentia, futura cogitemus,m veniamus ad palmam, optemus ad gloriam, tendamus votis omnibus ad coronam. Sed ad illa sermo quae sunt in sequentibus jam recurrat. Tunc Herodes, inquit, clam
Abbreviated transcription (Latin):
luna cum eo. Et congregans pͥncipẽ
sac̾dotum et scrbas populi. scitita¬
batur ab eis ubi xͦͨ nasceretur. Si ie¬
rosolima. si rex. si scribe. si pͥncipes
sacerdotum adxͥ sic turbantur in¬
fantiam. quid isti facerent.xͦ ꝑfec¬
tum mox in hominem seueniss.
si fultus diuitiĩs et mulcitudine.
si c̃ suspectis. sic̃ extͣneis. qui nichil
dant tempori. niletati. nilpauꝑie
ti mortem. innocenti dolos. scelus
pio. nudo gladios. soli milites. ua¬
gienti necem. penam parenti. Eut
eius misceatur sanguini crudelitaᷤᷤ¬
ub̃a telis urget. clipeos illidit gͥmi¬
ni.quatinꝰ humanam diuinamq
sobolem. ante sepulcrum faciat in¬
trare quam mundum. Esto quod
herodes rex amore regni. suscessoriᷤ
timore. coattus sit talia moliri. qͣre
ierosolima: Quare pͥncipes. Quare
scribe: Quare: Quia nasci non uult
rebellis pͥncipem. ꝑfidus cognitorẽ.
Ieresolua uana sẽ contaminatione
peccata uendentes. inquestũ pieta¬

Expanded text:
lyma cum ipso, et congregans omnes principes lyma cum ipso, et congregans omnes principes sacerdotum, et scribas populi, sciscitabatur ab eis ubi Christus nasceretur . Si Hierosolyma, si rex, si scribae, si principes sacerdotum ad Christi sic turbantur infantiam, quid isti facerent, Christus perfectum mox in hominem si venisset, si fultus divitiis, et multitudine, si cum suspectis, si cum extraneis? Qui nil dant tempori, nil aetati, nil pauperti mortem, innocenti dolos, scelus pio, nudo gladios, soli milites, vagienti necem, poenam parenti: et ut vis misceatur sanguini, crudeliubera telis urget, clypeos illidit gremiis, quatenus humanam divinamque sobolem ante sepulcrum faciat intrare quam mundum. Esto quod Herodes rex amore regni, successoris timore, coactus sit talia moliri; quare Hierosolyma, quare principes, quare scribae? Quia nasci non vult rebellis principem, perfidus cognitorem. Hierosolyma varia se contaminatione peccata vendentes, in quaestum ve
Abbreviated transcription (Latin):
epe querimur. quare sic
mundum xͤ intrat. ut
uentris exꝑiatur angus¬
tias. partus paciatur iniuriam. susti-¬
neat uincla pannoꝵ.cunabula tol¬
leret inbecillia. lacrimis uberum nu¬
tͥmenta disquirat: etatum gͣdus neces¬
sitatesq ꝑsentiat. E qualiter uenire
debuit. qui uoluit apportare grãm.
timorem pellere.querere caritatem.
Natura docet. quid ualeat. quid m̾ea¬
tur infantia. Infantia quam barba¬
riẽ non uincit. quam feritatem ñ¬
mittigat. quã crudelitatem ñ com¬
pͥmit. quem non compescit furorẽ.
ñ mollit rigorem. quam duritiam
non resoluit. quid ñ amoris expos¬
tulat. quid non affectionis extorq̃et.
quam non inponit grãm. quam ñ
impetrat caritatem: Hoc ita ẽe sciunt
patres. matres sentiunt. ꝓbant om̃s.
uiscera humana cestantur. Sicgͦ naᷤ¬
ii uoluit. qui amari uoluit ñ tim̾i.
se tamen apud maliciã humanam.
su blanda. sic pia. sic cara: audice qͥd
ꝓfecit infantia. Audiens inquit
herodes turbatus ẽ. et omnis ieroso¬

Expanded text:
epe quaerimus quare sic mundum Christus intrat, ut ventris experiatur angustias, partus patiatur injuriam, sustineat vincla pannorum, cunabula toleret imbecilla, lacrymis uberum nutrimenta disquirat, aetatum gradus, necessitatesque persentiat. Et qualiter venire debuit, qui voluit apportare gratiam, timorem pellere, quaerere charitatem? Natura docet omnes quid valeat, quid meretur infantia. Infantia, quam barbariem non vincit, quam non feritatem mitigat, quam crudelitatem non comprimit, quem non compescit furorem, m non mollit rigorem, quam duritiam non resolvit, quid non amoris expostulat, quid non affectionis extorquet, quam non imponit gratiam, quam non impetrat charitatem? Hoc ita esse sciunt patres, matres sentiunt, probant omnes, viscera humana testantur. Sic ergo nasci voluit, qui amari voluit, non timeri: et tamen apud malitiam humanam sic blanda, sic pia, sic chara, audite quid proficit infantia. Audiens, inquit, Herodes rex, turbatus est, et omnis Hieroso
Abbreviated transcription (Latin):
pũ patͥis ꝑdidit de natura. Qui
tunc utiqͥ respondisset gn̾i. si piꝰ.
si hospitalis. si misericors. in pau-¬
ꝑem si fuisset humanꝰ. Qui geni¬
toris oꝑa non facit. negat genus.
dño sic dicente. Si filii abrahe e̾etiᷤ.
oꝑa abrahe faceritis. Ille fidem ge-¬
neris ꝓbat. qui pat̾ui oꝑis asser-¬
tor assistit. S quid dicit abrahã:
pit bona. Quantum reusqui in¬
uadic debita. sitantũ ẽ criminos
qui sua claudit. qui ñ largitur
accepta: Quam penalis ẽ. qui et fu¬
tamus nr̃a. uitemꝰ aliena. decline¬
mus extͣnea: siquid alicui tulimꝰ.
tota celeritate reddamꝰ: ne hic relĩ¬
quentes omina. illuc censu pauꝑẽ.
trmuine diuites ad istum diuitem
ducamur. Dicat tñ diues. recepit
bona: non accepit. Uidetis fr̃s quia
abrahe sci uerbo diuitis istcus ami¬
mus ꝓditur. sensus arguitur. pu¬
ta s reddita credidit: quic̃q dño
largiente possedit. Intelligide qͥ orde

Expanded text:
pii patris perdidit de natura. Qui pii patris perdidit de natura. Qui tunc utique respondisset generi, si pius, si hospitalis, si misericors, in pauperem si fuisset humanus. Qui genitoris opera non facit, negat genus, Domino sic docente: Si filii Abrahae essetis, opera Abrahae faceretis . Ille fidem generis probat, qui paterni operis assertor assistit. Sed quid dicit Abraham? pit bona; quantum reus, qui invadit indebita? Si tantum criminosus qui sua claudit, qui non largitur accepta, quam poenalis est, qui et sutamus nostra; vitemus aliena, declinemus extranea; certe si cui aliquid tulimus, tota celeritate reddamus: ne hic relinquentes omnia, illuc censu pauperes, crimine divites, ad istum divitem perducamur. Discat tamen dives quia recepit bona, non accepit. Videtis, fratres, quia Abrahae sancti verbo istius divitis animus proditur, sensus arguitur, ita, sed reddita credidit quaecumque Domino largiente possedit. Intelligite quo se
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam ab abraham beatissi¬
mo ꝑtulit diues: ꝓloquamus:
N uerecundi debitoris ẽ. aut differ¬
re credita. alit ꝓmissa denegare:
honesti. sine mora. et mox utͣq
ꝑsoluere. Omifimus ut om̃e quod
restat de diuite illo reddamus. qͥ
cum in latarum uisus sit ĩmitt.
m se magis seuus extitit et crudeł.¬
Hespondit abraham. fili. recepis¬
ti bona inuita tua. Omira nietã.
adhuc uocat filium. quem dege¬
nerare ꝓpͥa crudelitate sic respicit.
Osingularis bonitas. adhuc uocat
filium. quem uidet infern uer¬
nulũ. penarũ sobolem. extremũ
mancipium iam gehenne. S uo¬
cat filium. ut magis magisq filũ
ꝓdatur impietas. quando ad eum
talis etiam pat̾ni sermonis pie¬
tas ꝑserierat. Tu uocas patrem. e
ee. quod pateris: non fũroris. Uoco
filrum. uit in me mea pacientia. et
inte tua ꝑmaneat pena. S iste fr̃s
intelligit se non ee. filium qͥ fatet᷑.
et pensat de suo m̾ito ẽẽ. quod tã

Expanded text:
sententiam ab Abraham beatissisententiam ab Abraham beatissimo pertulerit dives proloquamur. Inverecundi debitoris est, aut differre credita, aut promissa denegare; honesti, sine mora et mox utraque persolvere. Promisimus ut omne quod restat de illo divite redderemus, qui cum in Lazarum visus sit immitis, in se magis saevus exstitit et crudeespondit Abraham, Fili, recepisti bona in vita tua . O mira pietas! adhuc vocat filium, quem degenerasse propria crudelitate sic respicit. O singularis bonitas! adhuc vocat filium, quem vidit inferni vernulam, poenarum sobolem, extremum mancipium jam gehennae. Sed vocat filium, ut magis magisque filii prodatur impietas, quando cum tali etiam paterni sermonis pietas perseverat. Tu vocas patrem, egesse quod pateris, non furoris: voco filium, ut in me mea patientia, et in te tua maneat poena. Sed iste, fratres, intelligit se non esse filium, qui fatetur et pensat de suo merito esse quod tam
Abbreviated transcription (Latin):
ses. Parum ẽ. quo caro eget. quod
nauuira exigit. quod sufficit uĩte.
auaritie causa ẽ quod homo mul¬
ta recondit. non sibi s alñs. adl
suum plane p̾sentem uel postum
ctuciatum. S dicas diues. Ego et
auctor ip̃e om̃iũ p̾stitit et nat᷑a.
Puto diues quia et aquã pauꝑi
tu negasti. cui nes ingrederetur
ianuã tuã. ne ad tuum puteum
ꝑueniret: canes plurimos obiecis
iusta ce ẽ. aqua. et si uixta te est.
Quaree Quia uincte sunt manꝰ
mẽe. Merito diues. quia solutis
indebilitatem latari manibus
subuenire tempsisti. Debet hõ
debet debilib sua menbra par¬
tiri. que iobnon dare. s reddere
se dicebat. Ego fui occulus cecoꝵ.
peri manum. quia maiorem
misericordiã facit. qui ad mensã
suam manu pauꝑem debilem
dueit plumiste paupi defto qui
se aptauit inobsequium pauꝑĩ.
aptauit in pauꝑis seruitutem.I¬
terum fr̃s p̾sentis uerbi plenitudi¬
nem differamꝰ. ut t̾cia audicione ꝗͣ

Expanded text:
ses. Parum est quod caro eget, quod ses. Parum est quod caro eget, quod natura exigit, quod sufficit vitae; avaritia causa est quod homo magna et multa recondit non sibi, sed aliis ad suum plane praesentem vel posterum cruciatum. Sed dicis, dives: Ego et auctor ipse omnium praestitit et natura. Puto, dives, quod et aquam pauperi tu negasti, cui ne ingrederetur januam tuam, ne ad tuum puteum perveniret, canes quam plurimos objecistjuxta est aqua: et si juxta est, quare? quia vinctae sunt manus tuae merito, dives, quia solutis debilitate Lazari manibus subvenire contempsisti. Debet homo, debet debilibus sua membra partiri: quae cum Job non daret, sed redderet, sic dicebat: Ego fui oculus caecorumperi manum, quia majorem misericordiam facit, qui ad mensam suam manu pauperem debilem ducit. Ipsum se pauperi dedit, qui se aptavit in obsequium pauperis, aptavit in pauperis servitutem. Iterum, fratres, praesentis verbi plenitudinem differamus, ut tertia auditione quam
Abbreviated transcription (Latin):
et bysso. Quid ẽ. diues: Ab estũ bys¬
sus ñ defendit. purpura ñ resis¬
et ipse nunc nudꝰ estuas. sudas: qͥ
aliquando insultabas estib: ar¬
tificiosa nuditate uestitus. et mit¬
te lazarum ut intinguat extre¬
mum digiti sui in aqua. et refri¬
geret linguam meam. Quid est
diues. ubi sunt torrentes torcula¬
rium tuoꝵ ubi sunt horrea ad fa¬
mem pauꝑis non minus cupi¬
ditatib dilatata quam copus:
Ubi sunt uina ad inopiam pau¬
ꝑis annositatib et ip̃a tempoꝵ
obbuione seruata: Ubi sunt effu¬
siones. lapsus. flumina miniff̾ioꝵ
na. qui sitis extremi digiti gutam.
quam si uel solam dedisses pau¬
peri: ñ sitires. In miscłem tẽ gata.
et mica redctidit inhumanum:
inquib totus pauꝑis et uictꝰ con¬
siftit et uita. Uelim scire diues. si
uel ip̃e inpena positus tͥ ignoscis.
quia ad hec mala non ueneras. s
de tantis horreis micani. gutam
detantis corcularibus tunc dedis¬

Expanded text:
et bysso. Quid est, dives? ab aestu byset bysso. Quid est, dives? ab aestu byssus non defendit? purpura non resiset ipse nunc nudus sudas, aestuas, qui aliquando insultabas aestibus artificiosa nuditate vestitus. Et mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aqua, et refrigeret linguam meam. Quid est dives? ubi sunt torrentes torcularium tuorum? ubi sunt horrea ad famem pauperis non minus cupiditatibus dilatata quam copiis? ubi sunt vina ad inopiam pauperis annositatibus et ipsa temporum oblivione servata? ubi sunt effusiones, lapsus, flumina ministeriorni, qui sitis extremi digiti guttam, quam si vel solam dedisses pauperi, non sitires. Immisericordem te gutta, et mica reddidit inhumanum, in quibus totus pauperis et victus consistit et vita. Velim scire, dives, si vel ipsi tibi in poena positus ignoscis, quia ad haec mala non venisses, si de tantis horreis micam, guttam de tantis torcularibus tunc dedis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣmentis ẽ ñ tam lingue quam cor¬
dis. et adhuc iste conscientie calorẽ.
incendium. Nam si te iam nouus¬
sim iudetĩ totus ignis ambiret. &¬
illius desꝑate dampnationis senten¬
tia iam teneret nunꝗͣ leuares ocu¬
los. nunꝗͣ patrem alloqui. nunꝗͣ
ꝓte rogare. nunꝗͣ presumeres. inter¬
uenire ꝓfratrib. Certe site iam pos¬
silet totus ignis inferni. si te gehẽ¬
ne flama complectitur. quare soliꝰ
lingue estib desideras subueniri. nͥ
quia cum pectus tuum hanclat
flãma sui criminis: magis lingua
uritur. ardet. et estuat. que insulta¬
uit pauꝑi. que miscłiam denegauit.
Hec precedit ad iuditium. hec ante
degustat et patitur cruciat᷑. hec de
toto corpore prima sentit ardorẽ.
que cum hic pͥma uarios delicia¬
rum cibos et odorata degustaret
pocula: mandare pietatem uo¬
luit. fieri misericordiã ñ p̾cepit:
s ip̃a cum alii facerent derogabat.
Ip̃e est qui induebatur purpura

Expanded text:
quam mentis est, non tam linguae quam corquam mentis est, non tam linguae quam cordis est; et adhuc iste conscientiae calor est, t exspectat incendium. Nam si te jam novissimi judicii totus ignis ambiret, et illius desperatae damnationis sententia jam teneret, numquam levares oculos, numquam patrem colloqui, numquam pro te rogare, numquam praesumeres intervenire pro fratribus. Certe si te jam possidet totus ignis inferni, si te gehennae flamma complecitur, quare solius linguae aestibus desideras subveniri? Nisi quia cum pectus tuum anhelat flamma sui criminis et reatus, magis lingua uritur, ardet, aestuat, quae insultavit pauperi, quae misericordiam denegavit: haec praecedit ad judicium, haec antea degustat et patitur cruciatus, haec de toto corpore prima sentit ardorem, quae cum prima hic varios deliciarum cibos, et odorata degustaret pocula, mandare pietatem noluit, fieri misericordiam non praecepit, sed et ipsa cum alii facerent, derogabat. Ipse est qui induebatur purpura
Abbreviated transcription (Latin):
tartaro: exorat ille derequie. queri
sinu residens. ip̃m pectus iudicis ñ
tra sibi sperat iudicem subuenturũ.
quando ore iudicis ꝓnuntiat ipse
tanta qui ꝑtulit. Miserere mei et
mute lazarum. Adhuc in latarũ¬
tues. sic trudeł: Lazarũ mite. Quo:
Ad infernum de gremio. de solio fub¬
limi ad ꝓfundissimũ chaos. ad tor¬
mentoꝵ stridorem de scã quiete. &¬
detanto silentio beatoꝵ. Mute laza¬
rum. Ut uideo. quid agit diues: ñ
est nouelli doloris. s luioris antiqͥ:
et delo magis incenditur ꝗͣ gehẽna.
Est gͣue malis. est illis incendium
ñ ferendum. quos aliqͣndo habuere
oncemptu: uidere felices.Aohuc
ham ñ potest: quem tu ad mensam
tuam n̾es dignatꝰ admitere. Iam uo¬
bis u̾se sunt uices. Uides eius gloriã.
cuiꝰ supplicium sic spreuusti: iudet ille
latarum sic deplorat. Mute latarũ
ut intinguat extremum digiti sui
inaqua. et refringeret linguã meã.
Ertas diues. hec flãma ñ tam lingnie

Expanded text:
tartaro; exorat ille de requie, querittartaro; exorat ille de requie, queritsinu residens ipsum pectus judicis non stra sibi credit judicem posse subvenire, quando ore judicis pronuntiat ipse tanta qui pertulit. Miserere mei, et mitte Lazarum. Adhuc tu in Lazarum sic crudelis? Lazarum mitte. Quo? Ad infernum de gremio, de solio sublimi ad profundissimum chaos, ad tormentorum stridorem de sancta quiete, de tanto silentio beatorum. Et mitte Lazarum. Ut video, quod agit dives, non est novelli doloris, sed livoris antiqui, et coelo magis incenditur quam gehenna. Est grave illis malum, est illis incendium non ferendum quos aliquando habuere contemptui videre felices. Adhuc tere non potest, quem tu ad mensam tuam non es dignatus admittere. Jam vobis versae sunt vices: vides ejus gloriam, cujus supplicium sic sprevisti; videt ille Lazarum sic deplorat. Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aqua, et refrigeret linguam meam. Erras, dives, haec flamma non tam linguae
Abbreviated transcription (Latin):
zarum. Sero diues sursum leuat
oculos. quos semꝑ dep̾ssit int̾ram.
Diues quos leuas oculos. ipsi sunt ac¬
cusatores tui. Quos leuas oculos. ip̃i
ñ placant iudicem. s inflamant. ñ
reportant ueniam s reattim. et exi¬
gunt penarum cumulum. ñ solam̃.
tue ꝓditor. destis criminis. cruideli¬
tatis assertor. et clamauit inquit.
Pat̾ abtaham miserere mei. Modo
c̃ognoscis patrem. et modo patrem
se e̾e nescit. quem in lataro patrem
sic spreuisti. Modo tibi instus occur¬
rit. qui tanc ut tibi puiseet. dỹa
lararum passus est cruciari. Infelix
quen ipa ougo arguit. qu̾e lic ip̃e
lucis auctor addicit. Infelix cui iniu¬
ditio ꝓ magnitudine criminis non
misereri genitor. ñ pater ignoscere.
ñaffectio potuit subuenire. Quid la¬
trimas adhuc diues: Adhuc diues
s criie ñ censu: ñ substantia s re¬
atu. Qiid latͥmas. quid postulas: ħ
passus est. s agentium diuersus est
locus. Hic agit de ꝓximo. hic delõge:
hic de sinu suggerit. clamat ille de

Expanded text:
. Sero dives sursum levat oculos suos, quos semper depressit in terram. Dives, quos oculos levas, ipsi sunt accusatores tui; quos oculos levas, ipsi non placant judicem, sed inflammant; non reportant veniam, sed reatum; et exigunt poenarum cumulum, non solamentuae proditor, testis criminis, credulitatis assertor. Et clamavit, inquit, Pater Abraham, miserere mei. Modo cognoscis patrem, et modo tibi patrem se esse nescis, quem in Lazaro patrem sic sprevisti: modo tibi justus occurrit, qui tunc, ut tibi pius esset, diu Lazarum passus est cruciari. Infelix quem sic ipsa origo arguit, quem sic ipse lucis auctor addicit; infelix cui in judicio pro magnitudine criminis, non misereri genitor, non pater ignoscere, non affectio potuit subvenire. Quid clamas adhuc, dives? Adhuc dives, sed crimine, non censu; non substantia, sed reatu. Quid clamas? quid postulas? Hopassus est: sed agentium diversus est locus: hic agit de proximo, ille de longe; hic de sinu suggerit, clamat ille de
Abbreviated transcription (Latin):
tua. ne reddas. Compones autem.
si iam desinas dissipare. Priora sus¬
cepi debita. ego cũ te suscepi. Sol¬
ui.ego cũ te absolui. Ego cognitori
ui iudex. rei mei reus factus sum:
apenalib penas suscepi. a damp¬
natis sententiam ñ refiigi. mortiᷤ
ꝑditor mortem excepi. penet᷑ui in-¬
seros destructor inferni. ut te ꝑ is¬
ta non mͦ subducerem tue pene.
s et inc̾e. ton sortem facerem digni-¬
tatis. age gͦ. ut te quem tempꝰ tue
iullicationis exclusit: ꝑpetuitas
Querit intra se consilium. qui fori᷑
undes iam succurrat ñ habet. Ait
intͣ se. Pungit cor suũ. stimulat
mentem suã. et om̃ia uexat int̾na:
ut a sepenitentiã quam ꝓle dare põ¬
sit extorqueat. Fodere ñ ualeo. Nõ
uires isti. s tempora defecerant ãd
fusionem futuri iudicii erubescit.
inquo iam ñ penitendi tempus
ẽ. s penarum: et ubi reus plus e
henne incendio. Mendicare eru¬
besco. et quis ñ erubescat incelesti¬

Expanded text:
tua, ne reddas mea; compones autem, tua, ne reddas mea; compones autem, si jam desines dissipare. Priora debita suscepi ego, cum te suscepi; solvi ego, cum te absolvi; ego cognitor pjudicium intravi judex; rei mei reus factus sum, a poenalibus suscepi poenas, a damnatis sententiam non refugi; mortis perditor mortem excepi; penetravi inferos destructor inferni, ut te per ista non modo subducerem tuae poenae, sed et meae consortem facerem dignitatis. Age ergo, ut te quem tempus tuae villicationis exclusit, perpetuitas Quaerit intra se consilium, qui foris unde sibi jam succurreret non habebat. Ait intra se. Pungit cor suum, stimulat mentem suam, et omnia vexat interna, ut a se poenitentiam quam pro se dare possit extorqueat. Fodere non valeo. Non vires isti, sed tempora defecerant ad lfusionem futuri judicii pertimescit, in quo jam non poenitendi tempus est, sed poenarum, et ubi reus plus decit incendio. Mendicare erubesco. Et quis non erubescit in coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
tacio nominum: nonẽ. uarietas
ꝑeuuangelium ñ ait. ꝑ quod moreᷤ
arguis. occulta nudat. conscientiã
pandit. cõmissa castigat. dinum̾at
de te: Cognita uelut audita deputat
quia inreum non uult accelerare
sententiam. et coniunctũ penes
se uelut accusatũ conuenit qui
uiditium gestit uenia sic p̾ire. Red¬
de rationem uillicationis tue. iam
non poteris uillicare. Tam piustã
seuera cur iungit: Cur ante a iulli¬
catione remouet.quam rationem
cognoscat. Redde rõnem. iam non
poteris uillicare. Rationẽ mͦ ĩstar
hominis expetit. mͦ sicut ds̃ instã¬
tia denuntiat et futura. Rationẽ
ut petatur Petit hic: ne petat ibi.
Petit in scło. ne petat in udicio. Petit
cito. ne penarum tempus. tempus
sinis uite. tempus mortis. Iam te
apparitio suꝑna constringit. lam
iuditium uocat. Festina gͦ ne satis¬
fationis cempꝰ ꝑdas. qui tempꝰ oꝑis
ꝑdidisti. Redde rationem. hoc ẽ. di¬
cere. Compone rationem.cõpone

Expanded text:
tatio nominum, non est varietas tatio nominum, non est varietas per Evangelium non agit, per quod mores arguit, occulta nudat, conscientiam pandit, commissa castigat, dinumeratde te? Cognita velut audita imputat, quia in reum non vult accelerare sententiam; et convictum penes se, velut accusatum convenit, qui judicium gestit venia sic praeirede rationem villicationis tuae, jam enim non poteris villicare. Tam piis tam severa cur jungit? cur ante a villicatione submovet quam rationem agnoscat? Redde rationem, jam enim non poteris villicare. Rationem modo instar hominis expetit, modo sicut Deus instantia denuntiat et futura. Redde ratut petatur; petit hic, ne petat tibi; petit in saeculo, ne petat in judicio; petit cito, ne poenarum tempus, tempus finis vitae, tempus mortis, jam te apparitio superna constringit, jam judicium vocat. Festina ergo, ne satisfactionis tempus perdas; qui tempus operis perdidisti. Redde rationem. Hoc est dicere, compone rationem, compone
Abbreviated transcription (Latin):
bant. et que ñ erant fiebant iussa.
uocata ueniebant: homo quidam
erat diues. et habebat uillicum. Eͣ:
nisi hominem. cui ad colendũ mun
ñ p̾scierit. quasi non p̾uidit. cui oc¬
culta nota sunt: cuiꝰ occuł et illa nu¬
da sunt que teguntur. Et hic diffa¬
matus ẽ apud illum. Ergo ille fame
crecdidit. fama nuntiante cognouit:
Absit. S quia illa que ñ nouerat. q̃
pietate uelabat. querere tunc cepis
quando accusabat terra. Uox san¬
guinis fr̃is tui inquit damat de tͥ¬
ra. Clamabat det̾ra. clamabat celũ
dolebant angeli. qñ iã tota scl̃i fama
loquebatur. Et hic diffamatus est
apud illum. quod dissipass sub̃ã
eius. Filius iunior ante istiꝰ hominĩ
lectus ẽ. substantiã dissipasse. nunc
ip̃ius bona uillicus dissipasse ꝑibe¬
tur. Sicut idem ds̃ et homa xͨ : idẽ ẽ
paterfamilias et pater. ita hunc eun¬
dem ẽe. et uillicum constat et filiũ.
Et hic causarum diuersitas. et mu¬

Expanded text:
bant, et quae non erant, fiebant jussa, bant, et quae non erant, fiebant jussa, vocata veniebant? Homo quidam erat dives: et habebat villicum. Quem nisi hominem, cui ad colendum mundnon praescierit, quasi non praeviderit, cui occulta nota sunt, cujus oculis etiam illa nuda sunt quae teguntur. Et hic diffamatus est apud illum. Ergo ille famae credidit? fama nuntiante cognovit? Absit. Sed quia illa quae noverat, quae pietate velabat, quaerere tunc coepit quando accusabat terra: Vox sanguinis fratris tui clamat de terra , clamabat terra, clamabat coelum, dolebant angeli, quando jam tota saeculi fama loquebatur. Et hic diffamatus est apud illum quod dissipasset substantiam ejus. Filius junior ante istius hominis lectus est substantiam dissipasse, nunc ipsius bona villicus dissipasse perhibetur. Sicut idem Deus et homo Christus, idem paterfamilias et pater; sic hunc eumdem esse et villicum constat et filium: est hic causarum diversitas, est mu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯnium quidem ciboꝵ sal
salubre est condimentum.
si sine modo. et ipsum ꝑit. et quod
sali erit ꝑdic. amarat eñi uimietã.
quod pot̾erat condire mensura.
Sic qui in nobis ẽ. sensus. si teneat
modum: dat saporem. intellectum
parit prudentiam generat. cordi¬
latat auget ingenium. maturat
dicenda. audienda cõponit: fit q
sibi dulcis. fit degustantib suauis
sus. qui ore ꝓfert nil amarum. hoc
p̾misimꝰ. ut sit nobis ieuangelicis
sensib. nr̃i sensus constringenda m̃¬
sura: quatinus uitalem cibum. diui¬
num pastum. celestem saporemñ
uiolet. s cautissima nobis sobrieta¬
te custodiat: iusta illud apłi. Non
plus sapere.quam oportet saꝑe:s:
sapere ad sobrietatem.S iam quid
dñs dixerit audiamus. Homo qͥdã
erat diues. & quis erat homo iste nͥͦ:
bat: Homo quidam erat diues.
hoc uideis sepius inculcabat. ut ĩ¬
telligerent quod inesser ei locuples
deitas. cui erat humana pauper
iurtutes parebant. elementa serure¬

Expanded text:
nium quidem ciborum sal salubre est condimentum, i sine modo et ipsum perit, et quod salierit perdit; amarat enim nimietas quod poterat condire mensura. Sic qui in nobis est sensus, si teneat modum, dat saporem, intellectum parit, prudentiam generat, cor dilatat, auget ingenium, maturat dicenda, audienda componit, fitque sibi dulcis, fit degustantibus tota dsus, qui ore profert nil amarum. Hoc praemisimus, ut sit nobis in evangelicis sensibus nostri sensus constringenda mensura: quatenus vitalem cibum, divinum pastum, coelestem saporem non violet, sed cautissima nobis sobrietate custodiat, juxta illud Apostoli: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Sed jam quid Dominus dixerit audiamus: Homo quidam erat dives . Et quis erat homo iste, nisibat? Homo quidam erat dives. Hoc Judaeis saepius inculcabat, ut intelligerent quod inesset ei locuples deitas, cui erat humana paupertvirtutes parebant, elementa servie
Abbreviated transcription (Latin):
stantie nos p̾cedat. iuxta illd̃apłi.
Quoꝵdam peccata manifesta sunt
precedentia ad iudicium. quoꝵdã
autem et subsecuntur. Non ꝑue¬
nit ad statutum terminum ui¬
te. qui uillicationis amittit tẽpꝰ.
quem sonarit credita dissipasse.
Hinc est inmaturꝰ exitus. hinc añ
diem mors: hinc est uocatio ama
catione cõmonet egͥtudo. quando
febris auillicatione inclementer
excludit. quanius doloris ad reddẽ
uillici factum sensumq sequere¬
mur: conu̾teremur ad anime consi¬
lium. ad compunctionem cordis.
ad mentis penitentiam. ad miseri-¬
cordie suffragium. ad pietatis patͦ¬
cinium. ad confessionis aduocatio¬
nem: certe peteremus dñicoꝵ cyro¬
gͣpha debitoꝵ. et si ñ tota uel media
sicut iste ullicus ad nr̃am ueniã
solueremus: ut qui bona credita
dissipando: iniquitatis uocamur
uillici: innouissimo pia fraude ip¬
sius laudem iudicis consequam᷑.
ñ paruam generat questionem.
qui reus de multis unam legitur
placuisse ꝑ fraudem: quare placu¬

Expanded text:
ntiae nos praecedat, juxta illud Apostoli: Quorumdam peccata manifesta sunt, praecedentia ad judicium; quosdam autem et subsequuntur . Non pervenit ad statutum terminum vitae, qui villicationis amittit tempus, quem sonarit credita dissipasse. Hinc, hinc est immaturus exitus, hinc est ante diem mors, hinc est vocatio amarcatione commonet aegritudo, quando febris a villicatione inclementer excludit, quando vis doloris ad reddend praesentis villici factum sensumque sequeremur, converteremur ad animae consilium, ad compunctionem cordis, ad mentis poenitentiam, ad misericordiae suffragium, ad pietatis patrocinium, ad confessionis advocationem! certe peteremus Dominicorum chirographa debitorum; et si non tota, vel media, sicut iste villicus, ad nostram veniam solveremus; ut qui bona credita dissipando iniquitatis vocamur villici, in novissimis pia fraude ipsius laudem judicis consequamur.non parvam generat quaestionem, qui reus de multis unam legitur placuisse per fraudem: quare placu
Abbreviated transcription (Latin):
bat. stilo culpe. et reatus ip̃iꝰ atͣmento
tenebatur ascͥptum: et ad soboł noxã
multa tempoꝵ currebat usura. nec
erat idoneus. qui paradysũ intͦiret
flamam extingueret dirunitus in¬
stitutam: aut aꝑire ianuas inferni
celitus obseratas. aut soluere cyrogͦ¬
phum quod in archa legali dei pre¬
cepto tenebatur inclusum. Hincẽ.

Expanded text:
 et reatus ipsius atramento tenebatur ascriptum, et ad sobolis noxam multa temporum currebat usura. Nec erat idoneus qui paradisum introiret, flammam exstingueret divinitus institutam, aut aperiret januas inferni coelitus obseratas, aut solveret chirographum, quod in arca legali Dei praecepto
Abbreviated transcription (Latin):
tractatu maximam partem
ꝓposite distuilimꝰ lectionis
ut reꝑeatis animoꝵ uirib salutaris
u̾bi sequentia toto ugore et debito
caꝑemus auditu. Mortuus est ait ⁊¬

Expanded text:
tractatu maximam partem propositae distulimus lectionis, ut reparatis animorum viribus salutaris verbi sequentia toto vigore et debito caperemus auditu. Post i
Abbreviated transcription (Latin):
sen ẽ. locutus de celo. ip̃e int̾ra t̾re¬
no elt loeut incorpore . pp̃e cũ t̾reno
corpore ab inferis est reuersus: et
tamen referenti que bona incelis.
que sint apud inferos mala: fĩs
diuitis istius qui iudicis intelli¬
guntur in popuł. cred̾e tota obsti¬
natione noluerunt. uerum fr̃s
tempus excludit. nec quid in hac is¬
toria spiritał intelligentie lateat.
apud ip̃m iustos maneat. quid a¬
pud inferos expectet. in iustos. a¬

Expanded text:
sen est locutus de coelo, ipse in terra terreno est locutus in corpore, ipse cum terreno corpore ab inferis est reversus: et tamen referenti quae bona in coelis, quae sint apud inferos mala, fratres, divitis illius, qui Judaicis intelliguntur in populis credere tota obstinatione noluerunt. Verum, fratres, tempus excludit, nec quid in hac historia spiritualis intelligentiae lateat apud ipsum justos maneat, quid apud inferos exspectet injustos, a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tu illi in t̾ra ñ desinis continuas inge¬
rere ⁊generare plasphemias. faciet ille
transitꝰ suos. qr transiens ministrabit
eis. De dñatione ad fidelium suor pia
transiet ⁊ migrabit obsequia. attendiᷤᷤ

Expanded text:
tu illi in terra non desinis continuas ingetu illi in terra non desinis continuas ingerere et generare blasphemias; faciet et ille transitus suos, quia transiens ministrabit illis; de dominatione ad fidelium suorum pia transiet et migrabit obs
Abbreviated transcription (Latin):
urã bona uideant. ⁊ magnificent patrem
ur̃m̃ qui in cęlis ẽ. Iuere portant lucernaᷤᷤ
as. qui cum loco. ꝓposito. studio latitant.
oꝑe. uirtute. m̾itis choruscant. ac splendẽt
toto orbe terrarum. Iqr exspectationis
suȩ dñs satis tristes. satis nouerat anxi¬
tudinem clestem. celeste ꝓmittit obse¬
quium. Beati inquit serui illi. qͦs cum
beatitudinis qͣlitas haberet᷑ incerta.
mox adiecit. Amen dico uob̃. qd̃ p̃cinges
se ⁊ faciet illos discumb̾e. ⁊ transiens
ministrabit illis. En mutatio mnaudi-¬
mini sui exspertatione suctinctus
o sustmendi fidem breui fatigatione por¬
tauit. cui ut talionem reddẽt dissimu
dñs: ⁊ seruit accinctus pueris suis. Mimi¬
aris: E st adhuc qd̃ detułit pat᷑. qͥ tͥ in t̾ra
lauando pedes extremum rep̃sentauit
obsequium. & repmittit in cȩlestib no¬
unssimam seruitutem᷑:. Crede ħetice. &
tu illi stude reddere talionem. Ille tibi
in cȩlestib parat conuiuium se ministͦ.

Expanded text:
ra bona opera: et magnificent Patrem vestrum qui in coelis est . Et vere portant lucernas as, quae cum loco, proposito studio, latitant, opere, virtute coruscant, ac splendent toto orbe terrarum. Et quia exspectationis suae Dominus satis tristes, satis anxitudinem coelestem, coeleste promittit obsequium. Beati, inquit, servi illi quos cum beatitudinis qualitas haberetur incerta, mox adjecit: Amen dico vobis, quia praecinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit mini sui exspectatione succinctus, et sustinendi fidem brevi fatigatione portavit, cui ut talionem redderet, dissimDominus, et servit accinctus pueris suis, miniaris Christum adhuc, quod detulerit Patri? Qui tibi in terra lavando pedes, extremum repraesentavit obsequium, et repromittit in coelestibus novissimam servitutem? Crede, haeretice, et tu illi stude reddere talionem. Ille tibi in coelestibus parat convivium se ministro, et
Abbreviated transcription (Latin):
chesarum non deficientem in cȩli. Ite
contristatuses qr qd̃ habes in cęlis co¬
qis collocare: Rogo crede do tuo qͥ ser¬
uo credis. ⁊ magis dõ quam homini
commenda.S si times ne quidinde
dot̾e dormias tu securus. qr ubulle ẽ.
ibi locus miliꝰ furi. Hon pot̾ĩt tͥ tuam
peruniam dexegare. qͥ tͥ omĩa suacõ¬
tulit. qui te regni sui. ⁊ honoredita

Expanded text:
thesaurum non deficientem in coelis. Iterum thesaurum non deficientem in coelis. Iterum contristatus es, quia quod habes, in coelis cogeris collocare? Rogo, crede Deo tuo, qui servo credis, et magis Deo quam homini commenda. Sed si times ne quid inde tode dormias tu securus, quia ubi ille est, ibi locus nullus est furi. Non poterit tibi tuam pecuniam denegare, qui tibi omnia sua contuli
Abbreviated transcription (Latin):
detis. ⁊ date elemosinam. Plebeium cul¬
tum. regia ñ admittit potestas. Augꝰtꝰ
bonor ñ nͥ dyademate confert᷑ ⁊ pur¬
pura. Abicẽ gͦ debet habitum serui¬
tutis. qui se regem credit diuinitus
consecratum. h inc ẽ. qd̃ rex suꝑnus
illũ qui cum indigna ueste ausꝰ x̃ ma
pitari. detrudi intenebras iussit extre¬
mas. qr deformitas murtati. ad inuitã¬
tis redundat iniuriam. Est consuetu
dinis. ẽ. animi felicis. ut adscitꝰ ad reg¬
num. qd̃ fuit ꝓprium. qd̃ pͥuatum.
mox parentib mox ꝓpinqͥs. ⁊ ciub
inigentib lib̃alite̾r ꝓ rogare. ne sit
mendicꝰ animo. qͥcensu funct ẽ ⁊ bonos.
Cali gͦ prouidentia dñs consilio tali ur
⁊ saculorum forte condita te delectant.
factͥ sacculos quales ille p̾cipit. qui
cupiditatis tuȩ iam custos ẽ. ⁊ ꝓuisor.
Deniq ut uidit duriter dici. uendite
quȩ possidetis. mox adiecit. facite uo¬
b saccłos ⁊ sacdos qui ñ ueterascunt.

Expanded text:
detis, et date eleemosynam. Plebeium culdetis, et date eleemosynam. Plebeium cultum regia non admittit potestas, augustus honor non nisi diademate confertur et purpura. Abjicere ergo debet habitum servitutis, qui se regem credit divinitus consecratum. Hinc est quod rex supernus illum, qui cum indigna veste majestatis pitari, detrudi in tenebras jussit exteriores , quia deformitas invitati ad invitantis redundat injuriam. Pecudinis, est animi felicis, ut adscitus ad regnum, quod fuit proprium, quod privatum, mox parentibus, mox propinquis, civibus indigentibus liberaliter prorogare, ne sit mendicus animo, qui censu functus est et honore. Tali ergo providentia Dominus, consilio tali, vipraediorum, et sacculorum forte condita te delectant, fac tibi sacculos quales ille praecepit, qui jam cupiditatis tuae custos est et provisor. Denique, ut vidit, quod duriter dixit: Vendite quae possidetis, mox adjecit: Facite vobis sacculos, qui non veterascunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qui discutiqͣnt potestatem eiꝰ. ⁊ tunc
de eiꝰ ȩquitate contendant. cum po-¬
tuint tantam caꝑe. loqui. estimare
pietatem. Nec iam calumpnient᷑. si se
in nr̃õ corpore minorem patre dicat.
qͥ ñ dicto s ⁊ facto pedib se subicit¬
paruuloꝵ. Homo iamt parce.qͥa
ut tͥ parceres tuos ds lauit. tuos tenu¬
it. ⁊ tuos amplexatꝰ ẽ. pedes. S ad cep¬
ta redeamus. Nolitumere pusul grex.
qr complacuit patͥ urõ care uob̾ regñ.
ẜ cce qͥ dat. dareloquit᷑ patrem. Nũqd
largitatem suam rlenegat sic dicen¬
do: absit. Hon potestatem minuits
pandit affectum. S ic dicendo ñ dis¬
stantiam fac̃. s patͥs suamq uolun¬
tatem monstrat. firmat unitatem.
Qd̾ autem dix̃ complacuit.⁊ ñ dic̃ pla.¬
cuit. munus edocet trinitatis. qi qd̃
erga nos fiuo placuit. hoc placuit
tem. pꝰ suam gram̃ tͥ copiosiꝰ collatã.
abiecta ⁊ uilia peculia seruitutis iubet
abicere regnatur. U endite quȩ possi¬

Expanded text:
qui discutiunt potestatem ejus, et tunc qui discutiunt potestatem ejus, et tunc de ejus aequitate contendant, cum potuerint tantam capere, loqui, aestimare pietatem; nec jam calumnientur, si se in nostro corpore patre minorem dicat, qui non dicto, sed et factolorum. Homo, jam tibi parce, quia ut tibi parceres, tuos Deus lavit, tuos tenuit, tuos amplexatus est pedes. Sed ad coepta redeamus: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum. Ecce qui dat, dare loquitur Patrem. Numquid largitatem suam denegat, sic dicendo? Absit, non potestatem minuit, sed pandit affectum: sic dicendo non distantiam facit, sed patris, suamque voluntatem monstrat, firmat unitatem. Quod autem dixit, complacuit, et non dixit, placuit; munus edocet Trinitatis, quia quod erga nos Filio placuit, hoc complacuit tem, post suam gratiam tibi copiosius collatam, abjecta et vilia peculia servitutis jubet abjicere regnaturum. Vendite quae possi
Abbreviated transcription (Latin):
te uarias monstrat᷑ in formas. qui
manet unica suȩ maiestatis in for
fabilis affectio. Insocietate census pas¬
tor oues assumit. atq ad consortium
dñationis seruos dñs asciscit. ad par¬
ticipatum regni rex gregem ppłi totiꝰ
admittit. Sic sic dat. cuius deficere
censꝰ regnum minui. uacuari potes¬
tas. ñ potest largiendo. Prouident᷑
autem cepit dñs dicendo. Nolitim̾e
pusillꝰ grex. qi complacuit patͥ ur̃o
dare uob̃ regnum. Promissionẽ reg¬
ni sine timore seruilis status audire
ñ sufficit. qi qui lib̾tate uix dignusẽ.
caꝑe ñ ualet infulas pͥncipatꝰ. Dñs gͦ
seruoꝵ mentes tali uoce confirmat.
ne eos repentinus ꝓmissi regni ꝓst̃¬
nat auditus. Regnum uelle cͥmen ẽ.¬
audire ꝑicłm. tem̃itas ñ timẽ S hoc
qd̃ dat seruis regnum qͦds seruos
facit in dñatione consortes. qͥ seruoꝵ
pecdes lauat. ut extrema seruis ser¬
uiat seruitute: heniant huc ueniãt

Expanded text:
te varias monstratur in formas, qui te varias monstratur in formas, qui manet unica suae majestatis in formfabilis affectio! In societate census pastor oves assumit, atque ad consortium dominationis servos dominus asciscit; ad participatum regni rex gregem populi totius admittit: sic, sic dat, cui deficere census, cui regnum minui, vacuari potestas non potest largiendo. Providenter autem coepit Dominus, dicendo: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum. Promissionem regni sine timore servilis status audire non sufficit, quia qui libertate vix dignus est, capere non valet infulas principatus. Dominus ergo servorum mentes tali voce confirmat, ne eos repentinus promissi regni prosternat auditus. Regnum velle sericulum; temeritas non timere. Sed hoc quod dat servis regnum, quod sibi servos facit in dominatione consortes, qui servorum pedes lavat, ut extrema servis serviat servitute? Veniant huc, veniant,
Abbreviated transcription (Latin):
erit uincit. iiuenit animam qͥ amit¬
tit. imitatus ẽ. suum regem. illa ouis
illum secutus ẽ. agnum. qͥ sic̃ ouis ad
occisionem ductus eͣ. ⁊ sic̃ agnꝰ coram
tundente se ñ aꝑuit os suum. Tacet qͥ
uolens patitur. clamat qͥ lanat᷑ inuitꝰ.
nec potest de morte conqueri. qͥ mortẽ
dignatus ñ coactus assumit. Potestatiᷤᷤ
insigne ẽ. cum ꝓ multis uolens qͥs
moritur. nolens conducit᷑ . ẽ. necessi¬
tatis extremȩ. quia uenit de contenp¬
tumortis alt̾um. alterum de condi-¬
tione naturȩ. Xpẽ gͦ sicut ouis ⁊ uo¬
lens ⁊tacens tundetur: ut uelet illã
qmͣ adam primus intulit nuditatẽ.
uelut agnꝰ occidit᷑. ut peccatũ tociꝰ
mundi immolatꝰ absoluat. Ponit ꝓ
onib animam. ut impleat ⁊ pietatẽ
pastoris ⁊ curam. tibi gͦ rex. tͥ sacerdos.
tͥ pastor. tͥ sacͥficium. t̃ ouis. tͥ agnus.
tͥ totum factus ẽ. qui fecãt totũ. ⁊ qͥ sͥ
numqͣm. tͥ tociens immutat᷑. Proptͣ

Expanded text:
erit, vincit; invenit animam qui amiterit, vincit; invenit animam qui amittit; imitatus est suum regem, illam ovem, illum secutus est Agnum, qui sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram tondente se, non aperuit os suum . Tacet, qui volens patitur, clamat qui laniatur invitus. Nec potest de morte conqueri, qui mortem dignatus, non coactus, assumit. Potestatis insigne est, cum pro multis volens quis moritur; nolens cum moritur, est necessitatis extremae, quia venit de contemptu mortis alterum, alterum de conditione naturae. Christus ergo sicut ovis, et volens, et tacens tondetur ut tegat illam quam Adam primus intulit nuditatem; velut agnus occiditur, ut peccatum totius mundi immolatus absolvat; ponit pro ovibus animam suam, ut impleat et pietatem pastoris et curam. Tibi ergo rex, tibi sacerdos, tibi pastor, tibi sacrificium, tibi ovis, tibi Agnus, tibi totum factus est, qui fecerat totum. Et qui sibi numquam, tibi toties immutatur, propter
Abbreviated transcription (Latin):
dum dñs pastorali iubilodã¬
gorem tubȩ cȩlestis adiunẽ.
ut diu inelinatas ouium mentes ad
diuina tolłet. celeste ꝓtinus ꝓueheret.
ad regnum. Noli inquit tim̾e pusillꝰ
grex. qmͣ complacuit patͥ urõ dare uo¬
b̃ regnum. ad quisunt humiliras. suꝑ¬
rias edomuit ꝓpria mansuetudine
feritates. Pusiiꝰ grex uicit ac fregit.
tot gen̾a bestiarum. qͦt diu̾sitates sub¬
pusillus aui contentꝰ occidi. diu se de¬
uorari passꝰ ẽ.donet gentił seuitia
sanguine saciata ł carnib euangłici
pabuli suauitatem.⁊ diumni fontis
fluenta degustans. totum contagiũ
scł̃i euitaret ⁊ pastum. atq in homi¬
nem rediret ex bestia. qͥ ex homine
fuerat dilapsus in bestiam. hoc sensisse
ante ꝓpħas. hoc apłos implesse. hoc ꝓ¬
tulisse mrẽs constat. illo attestante qͥ
dic̃. Propt᷑ te mortificam᷑ tota die. esti¬
mati sumus ut oues occisionis. t uͦ
iste grex noui ordinis ad gredet᷑ p̃liũ.
ubi inuit ille qͥ fuĩt occisus. qͥ occubu¬

Expanded text:
Dominus pastorali jubilo clangorem tubae coelestis adjunxit, ut diu inclinatas ovium mentes ad divina tolleret, coeleste protinus promoveret ad regnum. Nolite, inquit, timere, pusillus grex, quoniam complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Acquisivit humilitas suprias edomuit propria mansuetudine feritates. Pusillus grex vicit ac fregit tot genera bestiarum quot diversitates subpusillus ac mitis diu contentus occidi, diu devorari passus est, donec gentilis saevitia sanguine satiata, vel carnibus, evangelici pabuli suavitatem, et divini fontis fluenta degustans, totum contagium saeculi evitaret, et pastum; atque in hominem rediret ex bestia, qui ex homine fuerat dilapsus in bestiam. Hoc sensisse ante prophetas, hoc apostolos implesse, hoc pertulisse martyres constat, attestante illo qui dicit, Propter te mortificamur tota die, aestimati sumus ut oves occisionis . Ut vero iste grex novi ordinis aggrederetur praelium, ubi vivit ille qui fuerit occisus, qui occubu
Abbreviated transcription (Latin):
Satis s inuidet. qui eleuatꝰ ad summa
ipẽ se ad humilia deicit. ad egena de¬
ponit. S scire conuenit. pat̃ iste qͥs ẽ uł
qualis ẽ. ł qd̾ regnum suis filiis repmit¬
tat. Nͥs sit iste pat᷑. cotidie te confitente.
cognoscis cum clamas. Pat̃ nr̃ qui es in
celis. Qualis autem sit ipse. oꝑum suoꝵ
magnitudine ꝑuidisti. Ex nichilo fec̃
celum. tr̃am solidauit ex liquido. mon¬
tes statuit ad stateram. maria int̾ legi¬
timos t̾mios sola p̃cepti auc̾toritatẽ
conclusit. Nerum si regni qd̃ pusillis ꝓ¬
mittit desid̾as nosse quautatem. ipse
aꝑit sic dicendo. Sinite paruulos ueni

Expanded text:
Satis sibi invidet qui elevatus ad summa, Satis sibi invidet qui elevatus ad summa, ipse se ad humilia dejicit, ad egena deponit. Sed scire convenit, pater iste qui est, vel qualis est, vel quod regnum suis filiis repromittit. Quis sit iste pater, quotidie te confitente cognoscis, cum clamas: Pater noster qui es in coelis . Qualis autem sit, ipsa operum magnitudine pervidisti: ex nihilo fecit coelum, et terram solidavit ex liquido, montes statuit ad stateram, maria intra legitimos terminos sola praecepti auctoritate conclusit. Verum si regni, quod promittit pusillis, desideras nosse qualitatem, ipse aperit, sic dicendo: Sinite parvulos veni
Abbreviated transcription (Latin):
inglia uenit. U igłias mundus plures.
tres tantum ingłias nouit exspectatio
trinitatis. Quare tam̃ a sccła cepit ⁊ta-¬
cuit pͥmam: Qa pͥmaiam ugłia in or¬
tu dnĩcȩ natiuitatis excesserat. Probant
hoc pastores. qui dum suꝑ gregem suũ
igłant. gregis ipsum pastorem p̃sepi-¬
o iuenirẽ. iudẽ. tenẽ ment᷑ ꝙ auctorẽ:
S quȩ sit scda ⁊ t̾cia uigilia. requnamꝰ.
Sic̃ utiq prima ingilia ẽ. sui ortꝰ in car¬
ne. ita sccła ẽ. uigłia qua nr̃a redit ⁊ resꝰ¬
no uemientis finitur aduentu. ut sic̃ ille
resurrex̃ nob̃. ita nos illi iam ꝑpetuam
resurgamꝰ ad uitam. De eodem quar¬
enuangłici gregis pusilla
⁊ tenera primordia. qmͣ blan¬
da exhortatione sit consola¬
tus audistis. Noli inquit timere pusillꝰ
grex. qm̃ complacint patͥ ur̃o dare uob̾
regnum. dufert spes anxias. dubios
dit timorem. quando in exordio ipso
censu.⁊ uernalis cespitis uilitate suspi¬
rat de regno certus. de dñatione securꝰ.:

Expanded text:
vigilia venerit: vigilias mundus plures, tres tantum vigilias novit exspectatio Trinitatis; quare tamen a secunda coepit, et tacuit primam? Quia prima jam vigilia in ortu Dominicae nativitatis excesserat. Probant hoc pastores, qui dum supra gregem suum vigilant, gregis ipsum pastorem in praesepio invenire, videre, tenere merentur et auctorem; sed quae sit secunda et tertia vigilia requiramus. Sicut utique prima vigilia est sui ortus in carne, ita secunda est vigilia, qua nostra redit et resumo venientis finitur adventu; ut sicut ille resurrexit nobis, ita nos illi jam perpetuam resurgamus ad vitam. SERMO evangelici gregis pusilla et terrena primordia, quam blanda exhortatione sit consolatus, audistis. Nolite timere, inquit, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Aufert spes anxias, dubios dit timorem, quando in exordio ipso censu, et vernalis cespitis vilitate suspirat, de regno certus, de dominatione securus?
Abbreviated transcription (Latin):
segniores. hinc ẽ gͦ qd̃ principalit᷑ dñs
lumbos nros astringi iubet balteo cas-¬
titatis ⁊ totum carnis nr̃eͣ pendulum
fluidum. resolutum constringi mandat
continua zona uirtutis. ut carne succĩc¬
ta. ad dñi cursum lib̃. uelox expeditos.
nr̃e mentis reddatur incessus. hec tam̃
audiens homo scire debes. qr te ñ retar¬
dat ad occursum dĩ caro. qi ip̃iꝰ occͤsus
officii ip̃iꝰ ẽ. inseparabił comes. situeiꝰ
componas sarcinas. sireleues onera enis.
uidꝰ uiator astringas. Qd plura. Trit
tͥ salubre contub̃mum. si tu ei ñdesis.
⁊ resolutus non fuis institor. Quemad-¬
modum autem debeas equare sartinas
cet sic dicendo. Mortificate menbͣ urã q̃
funt suꝑ terram. formicationẽ. immũ¬
diciam. libidinem. concupiscentiã ma¬
lam. auar iciam. q̃ ẽ. ydoloꝵ seruitus:
Constringenda ẽ. gͦ caro continentiȩ cin¬
gło. ne effusa uitus. ac toto peccoꝵ. graua¬

Expanded text:
segniores. Hinc est ergo quod principaliter Dominus segniores. Hinc est ergo quod principaliter Dominus lumbos nostros astringi jubet balteo castitatis, et totum carnis nostrae pendulum, fluidum, resolutum, constringi mandat continua zona virtutis, ut carne succincta ad Domini occursum liber, velox, expeditus nostrae mentis reddatur incessus. Haec tamen audiens, homo, scire debes, quia non retardat ab occursu Dei caro, quia ipsius occursus officii ipsius est inseparabilis comes, si tu ejus componas sarcinas, si reveles onera ejus, providus viator astringas. Quid plura? Erit tibi salubre contubernium, si tu ejus deses et resolutus non fueris institutor; quemadmodum autem debeas aequare sarcinas cet, sic dicendo: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram: fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quae est idolorum servitus . Constringenda est ergo caro continentiae cingulo, ne effusa vitiis, ac toto peccatorum grava