comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tos oenios inflectetet qui suo fletu deside¬
nouaret qui statuerat quitites si uos me sibi
non reddidissetis eandem subire fortunats
tanito inluie nimort extitit ut negaret fas ce
uon modo domicilio sed ne sepulchro qui¬
dlem seame esse seiunctum prome p̃sente
roro sordesq uidistis unus hic qui deinde
i foro esse posset michi pietate filius ĩ uient
est benefitio parens amore idemq semper
fint frater Coniugis misere squalor & luc¬
tas aita optime filie meror assiduuis filiiq
uestram mo̾uerunt itineribus necessꝓiosut
maguari portem lectis ac tenebris contine¬
bantur quate hoc mauis ẽ uestrum intios
prometitum quod non multitudini ꝓpmi¬
quoꝵ sed nobis met ip̃is nos teddidistis sed
quem ad modum ęgo propinquos parate nõ
potui michi ad deprecaudam calamitatẽ
meam non fuerunt sic illud quod uirtus¬
ta fuerunt multi ut longe supetiores om̃es
hanc digintate copiaq superarem Nũqđd
de Ppopilio clatissimo ac fortissimo uto

Expanded text:
cteret, qui suo fletu desiderenovaret; qui statuerat, Quirites, si vos me sibi non reddidissetis, eandem subire fortunam; tanto in me amore exstitit ut negaret fas esse non modo domicilio, sed ne sepulcro quidem se a me esse seiunctum. pro me praesente rem sordisque vidistis. Vnus hic, qui quidem in foro posset esse, mihi pietate filius inventus est, beneficio parens, amore idem qui semper fuit frater. nam coniugis miserae squalor et luctus atque optimae filiae maeror adsiduus filique les aut itineribus necessariis aut magnam partem tectis ac tenebris continebantur. qua re hoc maius est vestrum in nos promeritum, quod non multitudini propinquorum sed nobismet ipsis nos reddidistis. sed quem ad modum propinqui, quos ego parare non potui, mihi ad deprecandam calamitatem meam non fuerunt, sic—illud quod mea virtusita multi fuerunt ut longe superiores omnis hac dignitate copiaque superarem. numquam de P. Popilio, clarissimo ac fortissimo viro,
Abbreviated transcription (Latin):
qui tetinet non dissoluit qui reddidit nõ
Habet gratiam & qui retulit habet & q
habet ddissoluit. Qua propter memoriatti
uestri benefitii colam bemuolentia sempi
autem gratia hoc uobis repromitto semoq
prestaboꝰ michi neq in consiliis de re.p
capiundis diligentiam neq in peridilis
are.p. propulsandis animura neq in snia
simplititer referenda fidem neq ĩ homi¬
num uolũtatibus pro xp ledendis liber¬
tater uec in partiendo labore industriam
nec inuestiis commodis augendis gra¬
m animi bemuolentiam defuturati
Atq hec cura Quitites erit infixa animo
meb sempiterna ut cum uobis qui ap¬
apud ine deorum immortalium uim
& numen tenetis. tum posteris uestris
cunctisq gentibus dignissimus ea cuu¬
ciuuitate usdear que suam dignitatem
non posse tenere se nisine recuperassa
cunctis suffragiis indicauat

Expanded text:
it, qui reddidit non habet: gratiam et qui rettulit habet, et qui habet dissolvit. quapropter memoriam vestri benefici colam benivolentia sempitautem gratia hoc vobis repromitto semperque praestabo, mihi neque in consiliis de re publica capiendis diligentiam neque in periculis a re publica propulsandis animum neque in sententia simpliciter ferenda fidem neque in hominum voluntatibus pro re publica laedendis libertatem nec in perferendo labore industriam nec in vestris commodis augendis grati animi benivolentiam defuturam. atque haec cura, Quirites, erit infixa animo meo sempiterna, ut cum vobis, qui apud me deorum immortalium vim et numen tenetis, tum posteris vestris cunctisque gentibus dignissimus ea civitate videar quae suam dignitatem non posse se tenere, nisi me reciperasset, cunctis suffragiis
Abbreviated transcription (Latin):
ntilitate depomi uel difficulate lilcis cendi
teneri uł uetustate sedari. Benemeritos
quin etlas nec exorari fas est neque idrei.
& die memoriam benefitii definire Postre¬
laudatur at grauissime uituperatur qui in
tantis benefinis quanta uos in me contulis¬
tis remuneratidis est tardior neq solum
ingratus quod ipsum graue est uerum etiã
unpuis appelletur necesse est at inoffitio¬

Expanded text:
deponi vel difficultate ulciscendi contineri vel vetustate sedari; bene meritos ne colas, nec exorari fas est, neque id rei et die memoriam benefici definire. postreo consilium aperte laudatur; at gravissime vituperatur qui in tantis beneficiis quanta vos in me contulistis remunerandis est tardior, neque solum ingratus, quod ipsum grave est, verum etiam impius appelletur necesse est. atque in offi
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt quanitum incolumitatis affercbant Ami¬
qitie consuetudines uicinitates lientele ludi
demq & dies festi quid habetent uoluptatis
catendo magis intellexi quan fiuendo. sam
uero honos digintas locus ordo benefitia urã
quaiquam mchi semper clarissima uisa sũt
tamen ea nunc renouata illustriora iudent
quart si obscurata non esserit. Ipsa autera pa
tria dii imortales dici uix potese quid cari¬
tatis quid uoluptatis habet que speties italie
que celebritas oppidor. que forma regionũ
qui agri que fruges que pulcritudo utꝰbis
que uestra maiestas. quibus ego omnbu̾s an¬
tea rebus sic fruebar ut nemio magis. Sed si¬
cut tanꝗ̃ bona ualitudo iocundior est his
qui e gł iuii morbo recreati sunt quam qui
nunq̃ egro corpore fuerunt sic hec ominia de¬
siderata magis quam assiduę percepta delec¬
tant. Quorsum igitur hec disputatio Quor¬
sum ut intelligere possitis neminem unq
tanta eloquentia fuisse neq tam diuitio at¬
q incredibili genere dicendi qui uestrano

Expanded text:
nt quam tum incolumes adferebant. amicitiae, consuetudines, vicinitates, clientelae, ludi denique et dies festi quid haberent voluptatis carendo magis intellexi quam fruendo. iam vero honos, dignitas, locus, ordo, beneficia vestra, quamquam mihi semper clarissima visa sunt, tamen ea nunc renovata inlustriora videntur quam si obscurata non essent. ipsa autetria, di immortales! dici vix potest quid caritatis, quid voluptatis habeat; quae species Italiae, quae celebritas oppidorum, quae forma regionum, qui agri, quae fruges, quae pulchritudo urbis,  dignitas, quae vestra maiestas! quibus ego omnibus antea rebus sic fruebar ut nemo magis; sed tamquam bona valetudo iucundior est iis qui e gravi morbo recreati sunt quam qui numquam aegro corpore fuerunt, sic haec omnia desiderata magis quam adsidue percepta delectant. quorsum igitur haec disputo? quorsum? ut intellegere possitis neminem umquam tanta eloquentia fuisse, neque tam divino atque incredibili genere dicendi, qui vestram
Abbreviated transcription (Latin):
enim tum metelli qut metelloꝵ liberi ꝓro.
Metelli reditu uobis ac patribus uestris sas¬
plicauerunt quod si ipsius sumina digaata
maximeq tes geste non satis ualent fantũ
illi pietas propenquor preces adulestentu
squalor maior natu lacrime .p.x. inouer
tertius ante me consulatis subiit ĩedlignissa¬

Expanded text:
enim tum Metelli aut Metellarum liberi pro Q. enim tum Metelli aut Metellarum liberi pro Q. Metelli reditu vobis ac patribus vestris supplicaverunt. quod si ipsius summa dignitas maximaeque res gestae non satis valerent, tamen fili pietas, propinquorum preces, adulescentium squalor, maiorum natu lacrimae populum Romatrumque memoria, tertius ante me consularis subiit indigniss
Abbreviated transcription (Latin):
iliquando ontines unius opcta seruatan
dicauerunt dii ĩ mortales michi libetos de¬
derunt uos reddidistis. Mlulta preterea adi
ĩmortalibus optata consequnti sumus nii
uestra uoluntas fuisset omnibus diinis m¬
neribus carexemus uestros demq honoro
quos eranus gradatim singulos assequana
turc a uobis siniueros haberqus ut quati¬
nam cum in ipso bñficio uestro tanta ma¬
gintudo est ut cam complecti oratione nõ
possim tum in studus uestris tanta animor
declarata est uoluntas ut non solum cala¬
mitatem michi detraxisse sed etiam dig¬
intatem auxisse iudeamini Non emim.
mẽo teatu ut .P. Popilii nobilissimi hom̃is
adules centes filii & multi preterea cognas¬
idulescentes filii atq affines deprecati sut
non ut pro.Q. Alccello clarissimo uiro iat
spcctata etate filius non.L. Dia dematus o¬
sularis suma auctoritate uir nõ C Aletelli
ceusorius non cotum liberi non Raneto¬
lus nepos qui tum consulatum petebat no
soror filii luculli Seriulii scipiones permus

Expanded text:
atam iudicaverunt. di immortales mihi liberos dederunt, vos reddidistis. multa praeterea a dis immortalibus optata consecuti sumus: nisi vestra voluntas fuisset, omnibus divinis muneribus careremus. vestros denique honores, quos eramus gradatim singulos adsecuti, nunc a vobis universos habemusnam cum in ipso beneficio vestro tanta magnitudo est ut eam complecti oratione non possim, tum in studiis vestris tanta animorum declarata est voluntas ut non solum calamitatem mihi detraxisse, sed etiam dignitatem auxisse videamini. non enim pro meo reditu ut pro P. Popili, nobilissimi hominis, adulescentes filii et multi praeterea cognati atque adfines deprecati sunt, non ut pro Q. Metello, clarissimo viro, iam spectata aetate filius, non L. Diadematus consularis, summa auctoritate vir, non C. Metellus censorius, non eorum liberi, non Q. Metellus Nepos, qui tum consulatum petebat, non sororum filii, Luculli, Servilii, Scipiones; permulti
Abbreviated transcription (Latin):
sia fuissent in credibili qͥuada
a pene diuina qua nune uestro benefitio
feuor letitie uoluptate caruissem. Quid dul¬
tius hominum generi ab natura datum
est quam sui quoiq liberi michi uero s
propter indulgentiam meam & propter
excellens corum ingenium iuta sunt mea
cariores tameni non tanta uoluptate erant
suscepti quanta nunc sunt restituti Nihil
quoiꝗ fuit unꝗͣ iocundius quam tichime
frater non tam id sentiebam quom fruebat
quam tunc quom carebam a postea quam
uos tre illi a micioi eum teci didistis. Res
octu uam ꝓrestintissimam sua gloria dissim¬
is fuit ratio non enim ille deprecatione tedis
sed in discessu ciuium ecereitu se aenure¬

Expanded text:
ia fuissent, incredibili quadam et paene divina, qua nunc vestro beneficio fruor, laetitiae voluptate caruissem. quid dulcius hominum generi ab natura datum est quam sui cuique liberi? mihi vero et propter indulgentiam meam et propter excellens eorum ingenium vita sunt mea cariores: tamen non tanta voluptate erant suscepti quanta nunc sunt restituti. nihil cuiquam fuit umquam iucundius quam mihi meus frater: non tam id sentiebam cum fruebar quam tum cum carebam, et postea quam vos me illi et mihi eum reddidistis.ortunam praestantissima sua gloria, dissimilis fuit ratio; non enim ille deprecatione rediit, sed in discessu civium exercitu se ar
Abbreviated transcription (Latin):
hec esse duxi non uirtutis atq ingenii sed
fortune & tempoꝵ mimera quor ego
nontam facultatem unꝗͣ & copiam extẽ¬
dam putaui quam & utendo rationem
&in carindo patientiam. Et enim ad no¬
strum usum prope modum iam ẽ defim¬
ta moderatio rei familiaris. liberis aute
nostris satis amplum patrimonium pa¬
term nominis ac nostre memorie telinq̃¬
mus. Domo per scolus erepta per latrod¬
nium occupata per religionis uim scele¬
ratius etiam edificata quam euersa ca¬
tere sine maxima ignominia .t .p. in eo
declecore ac dolore non possum Quapp
onibus si uobis metip̃is qui in mea salute

Expanded text:
haec esse duxi, non virtutis atque ingeni, sed haec esse duxi, non virtutis atque ingeni, sed fortunae et temporum munera, quorum ego non tam facultatem umquam et copiam expetendam putavi quam et in utendo rationem et in carendo patientiam. etenim ad nostrum usum prope modum iam est definita moderatio rei familiaris, liberis autem nostris satis amplum patrimonium paterni nominis ac memoriae nostrae relinquemus: domo per scelus erepta, per latrocinium occupata, per religionis vim sceleratius etiam aedificata quam eversa, carere sine maxima ignominia rei publicae, meo dedecore ac dolore non possum. quapronibus, si vobismet ipsis, qui in mea salute
Abbreviated transcription (Latin):
tatione uigiliis omnibus. nichil insi de salite
megu ciuium laborassem. tum michi .x .p.
aliquando restituta liceret frui sin autem
mea consilia patric non profuissent uit
perpetuum dolorem auulsus a meis susti¬
nerem. Hanc ego deuotionem capitis mei
quom ero in sedes meas restitunis tum de¬
nique conuictam esse & cõmissam putabo
nam nunc quidem pontifices non solu
domo de qua cognoscis sed tota urbe ca¬
teo inquam uideor ẽẽ constitutus. Urbis
erm celeberrime & marime partes ad¬
uersum illud non monumentum sed uol¬
nus patrie contueritur. quem quom inihi
conspectum morte magis uitandum fugi¬
endumq esse uideatur. nolite queso eum
quouis reditu restitutam .x .p. fore putastis
non solum dignitatis ornamentis sed etiã
urbis partibus uelle esse priuatum. Nõ
me bonor di reptio non tector excisio nõ
depopulatio predioꝵ non preda consu¬
lum ex meis fortums crudelissime cap¬
ta permquet caduca semper & mobilia

Expanded text:
tatione, vigiliis omnibus nihil nisi de salute tatione, vigiliis omnibus nihil nisi de salute meorum civium laborassem, tum mihi re publica aliquando restituta liceret frui, sin autem mea consilia patriae non profuissent, ut perpetuum dolorem avulsus a meis sustinerem: hanc ego devotionem capitis mei, cum ero in meas sedis restitutus, tum denique convictam esse et commissam putabo. nam nunc quidem, pontifices, non solum domo, de qua cognostis, sed tota urbe careo, in quam videor esse restitutus. Vrbis enim celeberrimae et maximae partes adversum illud non monumentum, sed vulnus patriae contuentur. quem cum mihi conspectum morte magis vitandum fugiendumque esse videatis, nolite, quaeso, eum cuius reditu restitutam rem publicam fore putastis non solum dignitatis ornamentis, sed etiam urbis patriae usu velle esse privatum. non me bonorum direptio, non tectorum excisio, non depopulatio praediorum, non praeda consulum ex meis fortunis crudelissime capta permovet: caduca semper et mobilia
Abbreviated transcription (Latin):
tis quor de sedibiis hec michi est ꝓposita
contentio patrii penates familiaresq qui
illam & nefariam sedem depuli teq uesta
mater quorus castissimas sacerdotes ae
hominum amentia furtire & scolerte de¬
fendi quoiusq ignem illum sempiterau
non sum pasi is aut sanguine cunumre¬
stingin aut cum totius urbis incendio cõ¬
in eum caput pro uestris ceximoniis ato
templis perditissimoꝵ ciuium firtri atq
ferto & si iterum quom ex mea conteniti¬
one iteritiis bonoꝵ omnium querereti
uos sum textatus uobis me ac in eos com¬
mendami neq atq ineum caput ea con
principem semper locum auctoritatemq
tenuistis gratum & iocundum ineum
reditum intelligitis esse quoso obtestor
nam senatus ita uult manibus quoq
uestris in sedibus meis collocetis
dicione deuoui. ut side eo ipso tempore & añ
in consulatu meo commodis meis omnibus
emolumentis. premiis pretermissis cura cogi¬

Expanded text:
tis, quorum de sedibus haec mihi est proposita tis, quorum de sedibus haec mihi est proposita contentio, patrii penates familiaresque, quillam et nefariam flammam depuli, teque, Vesta mater, cuius castissimas sacerdotes ab hominum amentium furore et scelere defendi, cuiusque ignem illum sempiternum non sum passus aut sanguine civium restingui aut cum totius urbis incendio comblicae obieci meum caput pro vestris caerimoniis atque templis perditissimorum civium furori atque ferro, et si iterum, cum ex mea contentione interitus bonorum omnium quaereretur, vos sum testatus, vobis me ac meos commendavi, meque atque meum caput ea conprincipem semper locum auctoritatemque tenuistis, gratum et iucundum meum reditum intellegitis esse, quaeso obtestoniam senatus ita vult, manibus quoque vestris in sedibus meis conlocetisdicione devovi ut, si et eo ipso tempore et ante in consulatu meo commodis meis omnibus, emolumentis, praemiis praetermissis cura, cogi
Abbreviated transcription (Latin):
omnes ordines omnes qui aut re autspe
demq sunt bom omnes tum erga meala
dignitatem studium & iuditium nõ mõ
commissum uerum etiam cõmendatum
esse arbitrabantur demq ipsi dn ĩ mortales
qui hanc urbert atq hoc impetium tuẽt
ut esset omnibus gentibus posteritatiq ꝑ¬
spicuum diuino me numinę esso .x.p.re
ipsum teditus & gratulationis tec ad
suoꝵ sacerdotum potestatem iuditiumꝙ
teuocasse. Hic est enim reditus pontifice
hec restitutio in domo in sedibus mnaris
in focis in dus peniatibus teciperandis
quor suste suis scelocatissimis manbus
tecta sedesq conuollit ducibusq cinsu¬
libus tanq̃ urbe capta hanc untm leanũ¬
pitoline quem propter benefitia paop¬
timum propter uim maximum nori¬
nauit teq iuuno rogina & te custos urbis
minerua que semfer ad uitrix cons lioꝵ
meor testis labor extitisti p̃cor atq quelo
nosq qui maxime tepetistis atꝙ renocal¬

Expanded text:
omnes ordines, omnes qui aut re aut spe omnes ordines, omnes qui aut re aut spe denique sunt bona, omne suum erga meam dignitatem studium et iudicium non modo commissum verum etiam commendatum esse arbitrabuntur. denique ipsi di immortales qui hanc urbem atque hoc imperium tuentur, ut esset omnibus gentibus posteritatique perspicuum divino me numine esse rei publium reditus et gratulationis meae ad suorum sacerdotum potestatem iudiciumque revocasse. hic est enim reditus, pontifices, haec restitutio in domo, in sedibus, in aris, in focis, in dis penatibus reciperandis; quorum si iste suis sceleratissimis manibus tecta sedisque convellit, ducibusque consulibus tamquam urbe capta hanc unam dopitoline, quem propter beneficia populus Romanus optimum, propter vim maximum nominavit, teque, Iuno Regina, et te, custos urbis, Minerva, quae semper adiutrix consiliorum meorum, testis laborum exstitisti, precor atque quaeso, vosque qui maxime me repetistis atque revocas
Abbreviated transcription (Latin):
dicisset. Magna uis est cum deorum ira¬
mortalium numine.tum uero in ipsa
t .p. dii immortales suorum templorum
custodem ac presidem sceleratissime pul¬
sum quom uiderent ex suis templis ĩ euis
edes immigrare nolebant itaq istuis ue¬
cordiss imi mentem cura metuq terre
ta metum tamen obserlabatur ante ocu¬
los extinctoris sui & ab istuis inflãmato
atq inito furore iam tum me sequere¬
petebat. Quare quid est mirum suste me
tus furore instinctus sedere preceps neq
institutas cerimomas pęrsequi neque¬
neque uerbum unum solenne potuit et¬
fari Que quom ita sint pontifices reuo¬
cate iam animos uestros ab hac subtili no¬
stra disputatione ad uniuersam xp ꝗͣ
uero causa solis uestris ceruicibus susti¬
tietis Uobis umuersi senatus perpetua
autoritas quor uosmet ipsi prestantissimi
scmper in mea causa prefiustis uobis italie
maginficentissimus ille motus munci¬
pioꝵ q concursus uobis campus conturi

Expanded text:
dicisset. Magna vis est cum in deorum imdicisset. Magna vis est cum in deorum immortalium numine tum vero in ipsa re publica. di immortales, suorum templorum custodem ac praesidem sceleratissime pulsum cum viderent, ex suis templis in eius aedis immigrare nolebant, itaque istius vaecordissimi mentem cura metuque terreta mecum, tamen obversabatur ante oculos exstinctoris sui, et ab istius inflammato atque indomito furore iam tum se meque repetebat. qua re quid est mirum si iste metu exagitatus, furore instinctus, scelere praeceps, neque institutas caerimonias persequi neque verbum ullum sollemne potuit effari? quae cum ita sint, pontifices, revocate iam animos vestros ab hac subtili nostra disputatione ad universam rem puvero causa solis vestris cervicibus sustinetis. vobis universi senatus perpetua auctoritas, cui vosmet ipsi praestantissime semper in mea causa praefuistis, vobis Italiae magnificentissimus ille motus municipiorumque concursus, vobis campus centuria
Abbreviated transcription (Latin):
obscenis idemtidem se ipse reuocando du¬
bitans timens hositans omnia aliter ac
uos in monumentis habetis & pronun¬
tiarit & fecorit. quod quidem minime
mirum est in tarito scelere tantaq demẽ¬
na ne audarie quidem locum ad timo¬
rem comprimendum fuisse. Etemm sine¬
mo unquam predo tam barbarus atq ipr¬
manis fuit qui quom fana spoliasset de¬
inde aram aliquam in littore deserto som¬
niis instimulatus aut religione aliqua cõ¬
secratet non horreret auimo quom li¬
uinum scelere uiolarum placare precib
coger tur qua tandem istum perturbati¬
one montis omnium temploꝵ atq tectoꝵ
totiusq urbis predonem fusse censetis
quom pro detestatione tot scelerum unã
aram nefarie consecraret non poterat
ullo modo. quanꝗͣ & insolentia domina¬
tus extulerat auimos & erat incredibili ar¬
matus audatia non in agendo tuere ac
se peccare prosertira illo pontifice & ma¬
ꝯistro qui cogeretur docere anteqͣ ipse di¬

Expanded text:
obscenis, identidem se ipse revocans, duobscenis, identidem se ipse revocans, dubitans, timens, haesitans omnia aliter ac vos in monumentis habetis et pronuntiarit et fecerit. quod quidem minime mirum est, in tanto scelere tantaque dementia ne audaciae quidem locum ad timorem comprimendum fuisse. etenim si nemo umquam praedo tam barbarus atque immanis fuit, qui cum fana spoliasset, deinde aram aliquam in litore deserto somniis stimulatus aut religione aliqua consecraret, non horreret animo cum divinum numen scelere violatum placare precibus cogeretur, qua tandem istum perturbatione mentis omnium templorum atque tectorum totiusque urbis praedonem fuisse censetis, cum pro detestatione tot scelerum unam aram nefarie consecraret? non potuit ullo modo—quamquam et insolentia dominatus extulerat animos et erat incredibili armatus audacia—non in agendo ruere ac saepe peccare, praesertim illo pontifice et magistro qui cogeretur docere ante quam ipse di
Abbreviated transcription (Latin):
quid tangi quid teneri ius fuerit quesi
omnia e corruncham scientia qu peritis¬
simus pontifex fuisse dicitur acta esse cõ¬
starent. aut si M Gratius ille puluillus
qui quom eius multi propter ĩuidiam
fictis religionibus impedirent restitit &
constantissima mente capitolium dedicauit
huins modi aliquoi dedicatiora prefuisset
tamen inscelere religio non ualeret ne ua¬
leat id quod imperitus ad ulescensnorus sa¬
cerdos sororis precibus matris minis ad duc¬
tus ignarus inuitus sine collegis sine libris
sine auctore smne fictore furtim mente ac
lingua titubante fecisse dicatur presertim
quom iste impurus atq impius hostis oñ
religionum qui contra fas & inter uiros se¬
pc mulier & inter mulieres uit fuisset age¬
ret illam temita raptira & turbulente uͦt
neque mens neque uox neq lingua con¬
sisteret. Delata tum sunt ad uos pontifices
& post omnium sermone celebrata. quenr
adin odumi iste preposteris uerbis ominb

Expanded text:
quid tangi, quid teneri ius fuerit. quae si quid tangi, quid teneri ius fuerit. quae si omnia e Ti. Coruncani scientia, qui peritissimus pontifex fuisse dicitur, acta esse constaret, aut si M. Horatius ille pulvillus, qui, cum eum multi propter invidiam fictis religionibus impedirent, restitit et constantissima mente Capitolium dedicavit, huius modi alicui dedicationi praefuisset, tamen in scelere religio non valeret, ne valeat id quod imperitus adulescens, novus sacerdos, sororis precibus, matris minis adductus, ignarus, invitus, sine conlegis, sine libris, sine auctore, sine fictore, furtim, mente ac lingua titubante fecisse dicatur: praesertim cum iste impurus atque impius hostis omnium religionum, qui contra fas et inter viros saepe mulier et inter mulieres vir fuisset, ageret illam rem ita raptim et turbulente uti neque mens neque vox neque lingua consisteret? delata tum sunt ea ad vos, pontifices, et post omnium sermone celebrata, quem ad modum iste praeposteris verbis, ominibus
Abbreviated transcription (Latin):
cst passus ex ea dedicatione litterarumi exta¬
re monumẽtum. Tu procella patrie turba ac
tempestas pacis atq otii quod in naufragio
eiecto senatu dirueris edificaris teligione
omm uuolata rei tamen nomine con̾tami¬
naris inhisce rebus ut inurbe quam suis
laboribus ac periculis consecrasses monu¬
notam doloris bonorum omnium subla¬
toq Q. Catuli nomine incideris id spe
simul expulsa cateret his menibus eẽ latu¬
ram. Ac si pontifices nequis quor licuit ne¬
quod quod fas fint dedicauit quid meat¬
tinet iam illud tertium quod proposucrã
docere non his institutis ac uerbis quib
cer imomie postulande di casse dixi a prin¬
cpio inchil me de scientia uestra nchil
de sacris ichil de abscondito pontificii ui¬
te dicturum que sunt adhuc ame de uire
dedicandi disputata non sunt quesita ex c¬
culto aliquo genere litterarum sed sumpta de
medio ex rebus palam per magistratus ac¬

Expanded text:
est passus ex ea dedicatione litterarum exstaest passus ex ea dedicatione litterarum exstare monumentum: tu, procella patriae, turbo ac tempestas pacis atque oti, quod in naufragio verso atque eiecto senatu dirueris, aedificaris, religione omni violata religionis tamen nomine contaminaris, in visceribus eius qui urbem suis laboribus ac periculis conservasset monu†ab aequitum nota doloris bonorum omnium sublato Q. Catuli nomine incideris, id spersimul expulsa careret his moenibus esse laturam? ac si, pontifices, neque is cui licuit, neque id quod fas fuit dedicavit, quid me attinet iam illud tertium quod proposueram docere, non iis institutis ac verbis quibus caerimoniae postulant dedicasse? dixi a principio nihil me de scientia vestra, nihil de sacris, nihil de abscondito pontificum iure dicturum. quae sunt adhuc a me de iure dedicandi disputata, non sunt quaesita ex occulto aliquo genere litterarum, sed sumpta de medio, ex rebus palam per magistratus ac
Abbreviated transcription (Latin):
sa accõmodauerũt. habetis in cõmentariis
uestris .C Cassium censorem de signo concor¬
dic dedicando ad pontificum collegium
retulisse ciq M. Emilium pontificem na¬
ximurti pro collegio respondisse insi eũ
populus .r. nominatim prefecisset atq¬
ciussu faceret non inderi ea recte posse
dedicari. Quid quom lucina uirgones¬
talis sũmo loco nata sanctissimo sacerdo¬
tio predita .I. flaminio. &. Metello cos
aram & ediculam & puluinar sub sato
dedicasset nõne eam tem ex auctorita¬
te senatus ad hoc collegium sex Lulius
facile cognostetis Uidetis ne pretori ux¬
bano negotiu datum ut curaret ne id
sacrum esset & ut sique essent incise aut
ĩ scripte litere tollerentur O. tempora o
mores tum censotem hominem sanctis¬
simum simulachrum concordie dedica¬
te pontifices intemplo maugurato pro¬
hibuerunt. post autem senatus in loco
augusto consecratam cam arata tollẽdis
nictoritate pontificum censuit neq ullũ

Expanded text:
sa accommodaverunt, habetis in commentariis sa accommodaverunt, habetis in commentariis vestris C. Cassium censorem de signo Concordiae dedicando ad Pontificum Colelgium retulisse, eique M. Aemilium Pont. Max. pro Collegio respondisse: nisi cum populus R. nominatim praefecisset, atqeius iussu faceret, non videri eam posse recte dedicari. quid? cum Licinia, virgo Vestalis summo loco nata, sanctissimo sacerdotio praedita, T. Flaminio Q. Metello consulibus aram et aediculam et pulvinar sub saxo dedicasset, nonne eam rem ex auctoritate senatus ad hoc conlegium Sex. Iulius facile cognoscetis. videtisne praetori urbano negotium datum ut curaret ne id sacrum esset, et ut, si quae essent incisae aut inscriptae litterae, tollerentur? O tempora, o mores! tum censorem, hominem sanctissimum, simulacrum Concordiae dedicare pontifices in templo inaugurato prohibuerunt, post autem senatus in loco augusto consecratam iam aram tollendam ex auctoritate pontificum censuit neque ullum
Abbreviated transcription (Latin):
licto personam nomenq preberet aut sid ixit
iliquid uerbis hesit antibus postemq treme¬
bunda manu tetigit certe ichil rite inhil
caste nichil more institutoq per fecit. Uide¬
rat ille murenam uictricum suum cos desig
ad me consulem cum allobrogibus communis
exitu indicia afferre audierat᷑ ab illose aue
bis salutem accepisse. separatim semeł ittrũq
cum uniuersis. Quare quis est̾ qui existimd¬
re possit huic nouo pontifici primam harc
post sacerdotium initum religionem isti¬
tuenti uocemq mittenti non & linguam ob¬
mutuisse & manum obtorpiusse & mentem de¬
bilitatam metu concidisse presertim quom ex
collegio tanto non regem non flaminen
non pontificem uideret ficriq particeps
alier sceleris inuitus cogeretur & grauissi¬
mas penas iffinitatis imputissime sustinę¬
ret. Sed ut reuertar ad uis publicum iudi¬
candi quod ipsi pontifices semper nõ soluti
ad suas cerimomas sed etiam ad populi uis¬

Expanded text:
licto personam, nomenque praeberet: aut si dixit licto personam, nomenque praeberet: aut si dixit aliquid, dixit haesitantibus, postemque trembunda manu tetigit. Certe nihil rite, nihil caste, nihil more, institutoque perfecit. Viderat ille Muraenam vitricum suum consulem designatum, ad me consulem, cum Allobrogibus communis exitii indicia afferre: audierat ex illo, se a me bis salutem accepisse, separatim semel, iterum cum universis. Quare quis est, quis existimare possit, huic novo Pontifici primam hanc post sacerdotii initium religionem instituenti, vocemque mittenti, non et linguam obmutuisse, et manum obtorpuisse, et mentem debilitatem metu concidisse? Praesertim cum ex collegio tanto non regem, flaminem, non Pontificem videret, fierique particeps alieni sceleris invitus cogeretur, et gravissimas poenas affinitatis impurissimae fustineret? Sed ut revertar ad ius publicum vindicandum, quod ipsi Pontifices, semper non solum ad suas ceremonias, sed etiam ad populi ius
Abbreviated transcription (Latin):
urbis atq imperi conseruati dedissent quid di¬
cores o nefanda & pernitiosa labes ciuitatis. ad
des Lucullȩ seruili. Dum dedico domum citero¬
nis ut michi paitatis postemq teneatis Es t ꝗdẽ
cum audatia tum impudentia singulati sed
tib tamen oculi uultus uerba ecciꝰdissent
quõ te uiri qui sua dignitate personam .ꝑ .r. atq
auctoritatem imperii sustinerent uerbi
rauissimis perterruissent neq sibi fascẽ dix¬
Essent furori interesse tuo atq inpatrie parri¬
cidio & scelere que quom iuderes quomte
tibtuum affinem non deiectum ate sed relie¬
tum aceteris contulisti quem egotamen credo
sielt oitus ab illis quos inemorie proditir
est ab ipso hercule perfuncto iam laborib
sacra dedisse in uiri fortis crumnis non
aerudelem fuisse ut inuiui etiam spiran
hil dixit aut fecit omnino penamq hauc
materne temeritatis tulit ut mutuam in de¬

Expanded text:
urbis, atque imperii conservati dedissent? Quid diurbis, atque imperii conservati dedissent? Quid diceres? ô nefanda, et perniciosa labes civitatis: Ades, ades, Luculle, Servili, dum dedico domum Ciceronis, ut mihi praeeatis, postemque teneatis. Et tu quidem cum audacia, tum impudentia singulari; sed tibi tamen oculi, vultus, verba cecidissent, cum te viri, qui sua dignitate personam populi R. atque auctoritatem imperii sustinerent, verbis gravissimis perterruissent, neque sibi esse fas dixissent furori interesse tuo, idque in patriae parricidio, et scelere? Quae cum videres, tum te ad tuum affinem, non delectum a te, sed relictum a ceteris contulisti. Quem ego tamen redo, si est ortus ab illis, quos memoriae proditum est, ab isto ipso Hercule perfuncto iam laboribus sacra didicisse, in viri fortis aerumnis non ita crudelem fuisse, ut in viri et iam spiranthil dixit, aut si fecit, omnino poenam hanc maternae temeritatis tulit, ut mutam in de
Abbreviated transcription (Latin):
simula chrum non libertatis publice sed ħ¬
centie collocasti atq ille tamen ad collegiu
retulit tu ad quem retulisti si quid delibe¬
rares si quid tibi aut piandum aut insti¬
tuenidum fuisset religione domestica tamẽ
instituto ceterorum uterere ad pontificem
detulisses non nouum de lubrum quom in
urbis clarissimo loco nefando quodatiatq
maudito instituto inchoares referenduꝰ
d sacerdotes publicos non putasti At si col¬
egium pontificum adhibendum nõ uide¬
batur nemo ne horum tibi idoneus insus
est qui etate honore auctoritate ante cellũt
uidum eo dedicationem cõmumeates qͣr
quidem tu non contempsisti sed pertim usti
dignitatem. Antu auderes querere ex .p.
seriuilio aut ex . M. Lucullo quoꝵ ego consi¬
nis quo titu primu hoc dico quonis do¬
mum consecrares demde iiis cius quoi pͥu¬
ceps senatus tiu etiam ordims ommes. dlemde¬
italia tota post cuncte gentes tęstimonium hui

Expanded text:
simulacrum non libertatis publicae, sed lsimulacrum non libertatis publicae, sed licentiae conlocasti. atque ille tamen ad conlegium rettulit, tu ad quem rettulisti? si quid deliberares, si quid tibi aut piandum aut instituendum fuisset religione domestica, tamen instituto ceterorum vetere ad pontificem detulisses: novum delubrum cum in urbis clarissimo loco nefando quodam atque inaudito instituto inchoares, referendum ad sacerdotes publicos non putasti? at si conlegium pontificum adhibendum non videbatur, nemone horum tibi idoneus visus est, qui aetate honore auctoritate antecellunt, cum quo de dedicatione communicares? quorum quidem tu non contempsisti sed pertimuisti dignitatem. an tu auderes quaerere ex P. Servilio aut ex M. Lucullo, quorum ego consiaut quo ritu, primum hoc dico, civis domum consecrares, deinde civis eius, cui princeps Senatus, cui etiam ordines omnes, deindtalia tota, post cunctae gentes, testimonium huius
Abbreviated transcription (Latin):
um porroꝰ tempiis libertate populi. x .p. opp̃s¬
sa senatus auctoritate deleta res illa plena
iustitie sapientie dignitatis. Censor ern pe¬
nes quem maiores nostri id quod quomi sus¬
tulisti uiditium senatus de dignitate esse uo¬
luerunt concordię signum uolebat incuria
curiamq ei deo dicare preclara uoluntas atq
omni laude digna prescribere enim se arbitra¬
bantur ut sinc studiis dissensionis sententio
dicerentur si sedem ipsam ac templum prib¬
lici consilu religione concordie deuinxisset
Tu cum ferro cum metu cum addictis cuni
pruullegiis cum presentibus copiis perditor
ab sentis exercitus terrore & minis consulu
sotietate & nefario federe serrutute oppressã
ciuitatem teneres libertatis signinti posuisti
magis ad iudibrium impudentie ꝙͣ ad simu¬
lationem religions. Ille in curia que potãt
sine quoiusq in cõmodo dedicari tu ui ciuis
optime de rep. meriti cruore ac pene ossib

Expanded text:
um porro tempus libertate populi Romani oppresum porro tempus libertate populi Romani oppressa, senatus auctoritate deleta. res illa plena iustitiae, sapientiae, dignitatis censor enim, penes quem maiores nostri, id quod tu sustulisti, iudicium senatus de dignitate esse voluerunt, Concordiae signum volebat in curia curiamque ei deae dedicare, praeclara voluntas atque omni laude digna; praescribere enim se arbitrabatur ut sine studiis dissensionis sententiae dicerentur, si sedem ipsam ac templum publici consili religione Concordiae devinxisset. tu cum ferro, cum metu, cum edictis, cum privilegiis, cum praesentibus copiis perditorum, absentis exercitus terrore et minis, consulum societate et nefario foedere servitute oppressam civitatem teneres, libertatis signum posuisti magis ad ludibrium impudentiae quam ad simulationem religionis. ille in curia quae poterat sine cuiusquam incommodo dedicari, tu in civis optime de re publica meriti cruore ac paene ossibus
Abbreviated transcription (Latin):
ominum uicatim celebrabatur tota urbe de¬
scriptio inimici in gratiam reconciliabaritur
imperia ascribebantur noue iuuentuti .S. Scio
uenenum misero parabatur de. CN. pompcio
propugnatore & custode imperii interficien¬
do consilia mibantur senatus nequid esset ut
tot tantaq agerentur non mirum est̾ pre¬
sertim infurore animi & cecitate multa illu
& te fefellisse At uidete quanta sit uis huius
papirie legis in retali non qualem tu affers sce¬
leris plenam & furoris .Q Mlartius censor sig¬
num concordie fecerat idq in ꝑ publico col¬
locarat hoc signum .E. Cassius censor quom
in cutiam traustulisset collegium uestrum
onsuluit nim quid esse canse iuderetur quĩ
id signum curiamq concordie dedicaret
Queso pontifices & hominem cum homine
&tempis cum tempore & rem cum re com¬
parate ille erat summa modestia & grauitae
tempus illud erat tranquillum & in libertate
populi & gubernatione positum senatus tire¬

Expanded text:
omnium vicatim celebrabatur tota urbe diomnium vicatim celebrabatur tota urbe discriptio, inimici in gratiam reconciliabantur, imperia scribebantur nova iuventuti, Q. Seio venenum misero parabatur, de Cn. Pompeio, propugnatore et custode imperi, interficiendo consilia inibantur, senatus ne quid esset, uttot tantaque agerentur, non mirum est, praesertim in furore animi et caecitate, multa illum et te fefellisse. at videte quanta sit vis huius Papiriae legis in re tali, non qualem tu adfers sceleris plenam et furoris. Q. Marcius censor signum Concordiae fecerat idque in publico conlocarat. hoc signum C. Cassius censor cum in curiam transtulisset, conlegium vestrum consuluit num quid esse causae videretur quin id signum curiamque Concordiae dedicaret. quaeso, pontifices, et hominem cum homine et tempus cum tempore et rem cum re comparate. ille erat summa modestia et gravitate tempus illud erat tranquillum et in libertate populi et gubernatione positum senatus: tu
Abbreviated transcription (Latin):
agtis scripta esse non repugno. sed qro
que lex lata sit ut tu edis ine̾as consecra¬
tes ubi tibi hec potestas data sit quo ut
fecetis neq ego nunc de religione. sed
de bonis oranium nostrum nec pontitiuo
sed de uire publito disputo. Lex papiri
uetat edis inuissu plebis consecrati su
sane hoc de nostris edibis ac nõ di pus¬
licis templis inum ostende uerbum ti¬
secrationis in ipa tua lege si illa lex est
non uox seeleris & crudelitatis tue. Quon
sitibi tum in illo tei .p. naufragio omia
ĩ mentem uenire potuissent aut situus
scriptor in illo incendio ciuitatis nõ sin¬
graphis & cum bizantiis exulibus teu
legatis rogatis faceret sed uacuo animo
tibi istam non scita sed portenta cõscribe
slel omina si minus re ac uerbis legitimis con¬
sequutus. Sed uno tempore cautiones fiebant
pecumarum federa fericbantur prouintar
regum appellationes uenales erant sermones

Expanded text:
agris scripta esse, non repugno; sed quaero agris scripta esse, non repugno; sed quaero quae lex lata sit ut tu aedis meas consecrares, ubi tibi haec potestas data sit, quo iure feceris. neque ego nunc de religione sed de bonis omnium nostrum, nec de pontificio sed de iure publico disputo. lex Papiria vetat aedis iniussu plebis consecrari. sit sane hoc de nostris aedibus ac non de publicis templis: unum ostende verbum consecrationis in ipsa tua lege, si illa lex est ac non vox sceleris et crudelitatis tuae. quod si tibi tum in illo rei publicae naufragio omnia in mentem venire potuissent, aut si tuus scriptor in illo incendio civitatis non syngraphas cum Byzantiis exsulibus et cum legatis Brogitari faceret, sed vacuo animo tibi ista non scita sed portenta conscriberet, esses omnia, si minus re, at verbis legitimis consecutus. sed uno tempore cautiones fiebant pecuniarum, foedera feriebantur provinciarum, regum appellationes venales erant, servorum
Abbreviated transcription (Latin):
ille gentema istam reliquit sed tanier disco
ab homine religionibus dedito iusto ti
omnnium religionum perito quid inde¬
catione. nonne &i quil dicit quid a que
modo queritur. an tu hec ita confiidisa
perturbas ut qui cũq uelit quod uelit quo
modo uelit posset dedicate. quis erat tuqu
uetet in uissu plebis edis terram aranicn¬
secrare neq tainen hoc . Q. papirius qui hu
legem rogauit sensit neq suspicatus ce
fore peritulum ne domicilia aut possessu¬
nes indemnatoꝵ ciuium consecrarentu
neq em id fieri fas erat neq quisqͣ fer¬
rat neq erat causa quor prohibendo uo
cilia sed que sacte nominant consecraba¬
tur agri nonita ut nostra ꝑtedia siquis uu¬
let. sed ut imperator agtos de hostibus cap¬
tos consecraret statuebant are que ręlig¬
onem affertent ipsisiloco essent consecia¬
te hec insi plebs iussisset ficri uetuit que
situ interpretaris de nostris edibus ati

Expanded text:
ille gentem istam reliquit, sed tamen disce ille gentem istam reliquit, sed tamen disce ab homine religionibus dedito ius totum omnium religionum. quid? in dedicatione nonne et quis dedicet et quid et quo modo quaeritur? an tu haec ita confundis et perturbas ut, quicumque velit, quod velit quo modo velit possit dedicare? quis eras tu qui vetet iniussu plebis aedis, terram, aram consecrari; neque tum hoc ille Q. Papirius, qui hanc legem rogavit, sensit, neque suspicatus est fore periculum ne domicilia aut possessiones indemnatorum civium consecrarentur. neque enim id fieri fas erat, neque quisquam fecerat, neque erat causa cur prohibendo non cilia, sed quae sacrae nominantur, consecrabantur agri, non ita ut nostra praedia, si qui vellet, sed ut imperator agros de hostibus captos consecraret, statuebantur arae, quae religionem adferrent ipsi ei loco quo essent consecratae, haec nisi plebs iussisset fieri vetuit. quae si tu interpretaris de nostris aedibus atque
Abbreviated transcription (Latin):
lere. abuti deorum immortaliu numino
ad hominum timorem quid uolinsti. nam
si est illud ratum mitto gabinium tua do¬
mus certe & quicquid habes aliud cerct
est consecratum sin ille ludus fuit quid te
impurius qui peligiones omes pollueris
aut emertiendo aut struprando Imta¬
teor inquit in Gabimo me nefarium fuisse qp¬
pe uides penam illam ate malium institutat
inte ipum esse conuersam. sed homo omnium
scelerum flagitiorumq documentum quod
in gabinio fateris quoius impudice pueri¬
tie libidines adulescentio dedecus & egesta¬
tem relique uite latrocinium consulatus udi¬
inus quoi ne ista quidem calamitas ĩiutia
potuit accidere id in me infirmas & grauiu
esse dicis quod uno adulescente quari quod
contione tota effecisti. Dedicatio magnam
inquit habet religionen Nonne uobis
ma pompilius uidetur loqui. Discut orano¬
nem pontifices & uos flamines. etiami
rex disce agentili ambitu at tu quanqua

Expanded text:
lere, abuti deorum immortalium numine lere, abuti deorum immortalium numine ad hominum timorem quid voluisti? nam si est illud ratum—mitto Gabinium—tua domus certe et quicquid habes aliud Cereri est consecratum; sin ille ludus fuit, quid te impurius, qui religiones omnis pollueris aut ementiundo aut stuprando? iam fateor, inquit, me in Gabinio nefarium fuisse. quippe vides poenam illam a te in alium institutam in te ipsum esse conversam. sed, homo omnium scelerum flagitiorumque documentum, quod in Gabinio fateris, cuius impudicitiam pueritiae, libidines adulescentiae, dedecus et egestatem reliquae vitae, latrocinium consulatus vidimus, cui ne ista quidem ipsa calamitas iniuria potuit accidere, id in me infirmas, et gravius esse dicis quod uno adulescente quam quod contione tota teste fecisti? dedicatio magnam, inquit, habet religionem. nonne vobis Numa Pompilius videtur loqui? discite orationem, pontifices, et vos, flamines; etiam tu, rex, disce a gentili tuo, quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
Uidimus hoc idem. CN Lentulo çensori
teligionibus religauit᷑ sed quid ego ceteros
tu inquam capite uelato contione aduo¬
catti foculo posito bona tui gabinii quor
regna omnia syrorum arabum persaꝵq
donas consetrasti. Quod situm tnchil ẽ
actum quid in meis bonis agi potuit sin
est ratum quor ille gurges helluatus tecũ
truit uillam in tusculano iusceribus exa¬
rii michi meas rinas quaruma ego simi¬
lem totam urbem esse passus non sum as¬
picere non licuit omitto gabinium quid
exemplo tua bona tua nonne L. Mum
crauit quod siquia ad te pertinet ratu
esse negas oportere ea iura constitiusti ĩ
preclaro tribunatu tuo quibus inte con¬
uersis recusares a lios eucrtetes sin ista cõ¬
sectatio legittima est quid est quod profanu
in tuis bou̾is esse possit an consecratio nullũ
habet. dedicatio est religiosa. quid ergo illa
tua tum obtestatio tibicinis quid foculus ꝗd
preces quid prisca uoluerunt ementiri. fal¬

Expanded text:
vidimus hoc idem Cn. Lentulo censori tvidimus hoc idem Cn. Lentulo censori treligione obligavit? sed quid ego ceteros? tu, tu, inquam, capite velato, contione advocata, foculo posito bona tui Gabini, cui regna omnia Syrorum Arabum Persarumque donaras, consecrasti. quod si tum nihil est actum, quid in meis bonis agi potuit? sin est ratum, cur ille gurges, helluatus tecum struit villam in Tusculano visceribus aerari, mihi meas ruinas, quarum ego similem totam urbem esse passus non sum, aspicere non licuit? omitto Gabinium; quid? exemplo tuo bona tua nonne L. Ninncravit? quod si, quia ad te pertinet, ratum esse negas oportere, ea iura constituisti in praeclaro tribunatu tuo quibus in te conversis recusares, alios everteres; sin ista consecratio legitima est, quid est quod profanum in tuis bonis esse possit? an consecratio nullum habet ius, dedicatio est religiosa? quid ergo illa tua tum obtestatio tibicinis, quid foculus, quid preces, quid verba prisca valuerunt? ementiri, fal
Abbreviated transcription (Latin):
boni ciuitatem esse in columen totiens i¬
dicassent oppressam teterrimo latrocinio
cum duobus sceleratissimis consulibus .x.p
perire suo nomine uoluisset per pontificem
liquem dedicasses posset tecreata .x .p. sustinẽ
date de hac religione additum pontifices
iam nullum fortums cõmunibus exitum
reperietis an si postem tenuerit pontifex &
uerba ad teligionem deorum sinmortaliũ
composita ad perntiem ciuium tranitule¬
rit ualebit ĩiuria nomen sanctissimum
teligionis si tr pl. uerbis non minus priscis
& pene solemnibus bona ciuis cuius piar
Consecrarit nori ualebit. At qui . E. atinius
patrum memoria bona. Q Mctelli qui eũ
ex senatu censor reiecerat auitui. QMetel¬
le & cui ẜ Seruili & proautui. P Scipio
consecrauit foculo posito in rostris adhi¬
bitoq tibicine. Quid tum. Num ille furor
tr pł ductus ex non nullis per neterum
temporum exemaplis fraudi. Metello fuit
sũmo illi & clarissimo uiro certe non fuit

Expanded text:
boni civitatem esse incolumem totiens iuboni civitatem esse incolumem totiens iudicassent, oppressam taeterrimo latrocinio cum duobus sceleratissimis consulibus rem pperire suo nomine noluisset per pontificem aliquem dedicasses, posset recreata res publica sustinere? date huic religioni aditum, pontifices: iam nullum fortunis communibus exitum reperietis. an si postem tenuerit pontifex et verba ad religionem deorum immortalium composita ad perniciem civium transtulerit, valebit in iniuria nomen sanctissimum religionis: si tribunus plebis verbis non minus priscis et aeque sollemnibus bona cuiuspiam consecrarit, non valebit? atqui C. Atinius patrum memoria bona Q. Metelli, qui eum ex senatu censor eiecerat, avi tui, Q. Metelle, et tui, P. Servili, et proavi tui, P. Scipio, consecravit foculo posito in rostris adhibitoque tibicine. quid tum? num ille furor tribuni plebis ductus ex non nullis perveterum temporum exemplis fraudi Metello fuit, summo illi et clarissimo viro? certe non fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
pionis essent cledicate nichil loquor de ponti¬
fitio uirt nichil de ip̃ius uerbis dedicationis
nichil de religione cerimoniis non dissimulo
me nescire ea que etiam siscirem dissimularẽ
ne aliis molestus uobis etiam curiostis ideter
&effluunt multa ex uestra disciplina queciã
ad nostras aures sepe permanant postem tene¬
te in dedicione oportere uideot audissetem¬
pli ibi em postis ele ubi templi aditus est ua¬
lue aibulacionis postes nemo unꝗͣ tenint
indedicando simulachrum autem aut ata
si dedi casti sine teligione loço moueri non¬
potest sediam hoc dicere tibi non licebit qͦ¬
mam pontificem postem tenuisse dixisti qͣqͣ
quid ego de dedicatione loquar aut quid
de uestro uure & religione contra quam pro¬
posueram disputabo ego uero si omnia so¬
lemnibus uerbis ueteribus & preditis ĩsti¬
defenderem. An quom in eius cuus disces¬
su quoius unius opera senatus atq omnes

Expanded text:
pionis essent dedicatae? nihil loquor de pontipionis essent dedicatae? nihil loquor de pontificio iure, nihil de ipsius verbis dedicationis, nihil de religione, caerimoniis; non dissimulo me nescire ea quae, etiam si scirem, dissimularem, ne aliis molestus, vobis etiam curiosus viderer; etsi effluunt multa ex vestra disciplina quae etiam ad nostras auris saepe permanant. postem teneri in dedicatione oportere videor audisse templi; ibi enim postis est ubi templi aditus et valvae. ambulationis postis nemo umquam tenuit in dedicando; simulacrum autem aut aram si dedicasti, sine religione loco moveri potest. sed iam hoc dicere tibi non licebit, quoniam pontificem postem tenuisse dixisti. quamquam quid ego de dedicatione loquor, aut quid de vestro iure et religione contra quam proposueram disputo? ego vero, si omnia sollemnibus verbis, veteribus et traditis instie iure defenderem. an cum tu, eius civis discessu cuius unius opera senatus atque omnes