comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
locutaq est maria et .laron cõtra
moysem. pp̃ urorem eius ethiopi¬
ssam. et dix̾unt non solum per¬
moysem locutus est dominus nõ¬
ue et uobis similiter est loqutus

Expanded text:
Locutaque est Maria et Aaron contra Mosen propter uxorem ejus Aethiopissam, et dixerunt: Num per solum Mosen locutus est Dominus? nonne et nobis similiter est locutus
Abbreviated transcription (Latin):
ue pastoribus isrł. qui pasciebant
semet iõs. uõne greges apastorib
onscanitur. lac comedebatis et lams
opiebamim. et quod crassum erit
occidebatis. gregem antem meũ nõ

Expanded text:
Ve pastoribus Israel qui pascebant se met ipsos. Non ne greges a pastoribo legitur: Lac comedebatis, et lanis operiebamini; et quod crassum erat, occidebatis; gregem autem meum non
Abbreviated transcription (Latin):
iiii .d. indurũ se sac̾doces ciliciis
.et iufantes ꝓtestauerunt. con¬
tra faciem tẽmpli domini et al¬
tare dm̃ opuerunt cilicio. et cla¬
mauerunt.ad dũn deum isrł.
uianimiter. ne darentur in predũ
infantes eorum. et uxores coꝵ
ĩ dinisionem. et ciuitates eorũ
in exc̃mimũ. et sancta eoꝵ in pol

Expanded text:
 Et induerunt se sacerdotes ciliciis, et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini, et altare Domini operuerunt cilicio, et clamaverunt ad Dominum Deum Israel unanimiter, ne darentur in praedam infantes eorum, et uxores eorum in divisionem, et civitates eorum in exterminium, et sancta eorum in pol
Abbreviated transcription (Latin):
tas et sacerdotes. et principes famili¬
arumi ee israel ut idiciũ et cãm do¬
iini indicarent habitatoribus eius.
p̾cepit q eis diccus. Sic agetis in ti¬
more donnimi fideliter et corde per¬
fecto oẽ cansan que uen̾it aduos
frũi ur̃orum qui h̾icant in urbibus
questio de lege de mandato. de Ceri¬
moniis de iuistificatõnibus oũdite
eis ut nõ peccent in dominũ. et ne
nemat ira super uos et super pacres

Expanded text:
itas, et sacerdotes, et principes familiarum ex Israel, ut judicium et causam Domini judicarent habitatoribus ejus. Praecepitque eis, dicens: Sic agetis in timore Domini fideliter et corde perfecto. Omnem causam, quae venerit ad vos, fratrum vestrorum, qui habitant in urbibus quaestio est de lege de mandato de caerimoniis de iustificationibus ostendite eis ut non peccent in Dominum et ne veniat ira super vos et super fratres
Abbreviated transcription (Latin):
rerunt seniores et om̃es habitatoresᷤ
bus nr̃is cibaria ob longissimam ni¬
am ⁊ occurrite eis. et dicite ẜmi nr̃i
siuus. fedus iute nobiscum. eu per
ciues qũ egressi sumus de domibus
nr̃is. ut nemireinus aduos calidos. sũp̃¬
sinus nũc. tni facti snuit. et netustate
nꝯ mno. mĩc rupti funt et soluci. ues¬
tes et calciamenta quibus ii dimũ. ⁊
que habenio inpedib. oblongitidnie:
largioris uie. trita sunt et consug

Expanded text:
 seniores, et omnes habitatores bus cibaria ob longissimam viam, et occurrite eis, et dicite: Servi vestri sumus, foedus inite nobiscum. En, panes quando egressi sumus de domibus nostris, ut veniremus ad vos, calidos sumpsimus, nunc sicci facti sunt, et vetustate mus nunc rupti sunt et soluti vestes et calciamenta quibus induimur et quae habemus in pedibus ob longitudinem largioris viae trita sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
et maleficos. et fec̾unt ip̃i per iucauta¬
tiones egiptiacas. et archaua quedaz
similit̾ proiecerunt q singuli urgas
suas que uerse sunt in dracones. Sed de¬
norauit nirgas eorimi. betr.

Expanded text:
et maleficos, et fecerunt ipsi per incantationes Aegyptiacas, et arcana quaedam similiter, projeceruntque singuli virgas suas, quae versae sunt in dracones, sed devoravit
Abbreviated transcription (Latin):
occurtit Regi acap in uia et mmuta¬
uit aspsionẽ pulueĩs os et occulos
suos. cũq Rex transisset clamaui
ad Regemi et ait ẜuus tuꝰ egressꝰ
est ad p̾liandum cominus. Cũq
fugisset uir unus. adduxxit enmi
quidami adiue et ait. custodi uirũ
istum qui si lapsus fũit erit ani¬
ua tua pro auima illius. aut̾ ta¬
lentum argenti appendes. dũ aũt

Expanded text:
occurrit regi in via, et mutavit aspersione pulveris os et oculos suos. Cumque rex transisset, clamavit ad regem, et ait: Servus tuus egressus est ad praeliandum cominus, cumque fugisset vir unus, adduxit eum quidam ad me, et ait: Custodi virum istum; quia si lapsus fuerit, erit anima tua pro anima ejus, aut talentum argenti append
Abbreviated transcription (Latin):
Iudices terre in cimctis cinitatibꝰ
Inda. muuicis per singula loca.
et p̾cipiens iudicibus. uidete ait
quid faciatis. non enĩ honiuus
ex̃cetis iudicium sed domimi et
quodcuunq udicau̾itis in uos
redindabit. Sit tinor domini
nob̾cum et cum diligentia cũcta
et magistros constitueus in om̃i¬
bus portis cuis quas donuus
deus tuus de derit tibi per singu¬
las tribus tuas. ut iudicent popu¬
liuu isto indicio. nec in alteram
partem decliuent uõ accipies
psonam nec munera. quia inuue¬
ia excecant occulos sapiencium.
et uuitãt uerba iustorimm.oaaro

Expanded text:
udices terre in cunctis civitatibus Iuda munitis per singula loca. Et precipiens iudicibus ait: Videte quid faciatis. Non enim hominis exercetis iuditium, sed Domini, et quodcumque iudicaveritis, in vos redundabit. Sit timor Domini vobiscum, et cum diligentia cuncta et magistros constitues in omnibus portis tuis, quas dominus deus tuus dederit tibi, per singulas tribus tuas, ut iudicent populum iusto iudicio nec in alteram partem declinent non accipies personam nec munera: quia munera excaecant oculos sapientium et mutant uerba iustorum.
Abbreviated transcription (Latin):
eum cꝯͣrio illa dicebat. uec michi
nec tibi s diuidatur. et Rũdic ⁊
Rex. et ait. date hinc in fautem̃
uiuũ. et nõ occidatur. hec est ma¬
ter eius. audunt itaq om̃is ists
iidiciũ quod indicasset Rex. et
cimuerunt regem. identes sa¬
pienciam dei esse in eo adfaciend

Expanded text:
ihi nec tibi sit dividatur respondens rex ait date huic infantem vivum et non occidatur haec est mater eius audivit itaque omnis Israhel iudicium quod iudicasset rex et timuerunt regem videntes sapientiam Dei esse in eo ad faciendum
Abbreviated transcription (Latin):
bes. ad uads heto uos federatores. et
secuicuius tibi. qui respondit. ui ħ
feriaui uob̾cum fedus. ut eruaui
oũmi urũi occulos dextros. poĩq
uos opprobrium in uniũso istael.

Expanded text:
xerunt: Habeto nos foederatos et serviemus tibi. Quibus ille respondit: In hoc feriam vobiscum fedus, ut eruam omnium vestrum oculos dextros ponamque vos obprobrium in universo Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
et incelligens utantũ ut nullus ã¬
te te simłis cui fi̾t. nec post te surec¬
curꝰ sit. s et hec que non postulasti.
dedi tibi diuicias .s. et gli. aii. ut
uemio simłis fũit tui in regibus cũc¬

Expanded text:
ntum vt nullus ante te similis tui fuerit, nec post te surrecturus sit. Sed & hœc, quæ non postulasti, dedi tibi, diuitias scilicet, & gloriam; vt nemo fuerit similis tui in Regibus cunc
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ad dñm deum nr̃m ut saluet
nos de mauu philistinoꝵ. tulit autẽ
Sauiuel agnũ lacrautẽ unũ et ob¬
culit illum holocaustum iutegrum ⁊¬
Israel. et exaudunt enui. factum ẽ
aũt. cum samuel offerret holocaus¬
cum. philistei miere preliui ꝯtͣ ssrł
intonuit antem dũs fragore mag¬
uo indie illa suꝑ philistim. et. et excer¬
uit eos ⁊ cesi sunt a filiis isrł. oraro:

Expanded text:
num Deum nostrum, ut salvet nos de manu Philisthinorum. Tulit autem Samuel agnum lactantem unum, et obtulit illum holocaustum integrum DIsrael, et exaudivit eum Dominus. Factum est autem, cum Samuel offerret holocaustum, Philisthiim iniere praelium contra Israel: intonuit autem Dominus fragore magno in die illa super Philisthiim, et exterruit eos, et caesi sunt a filiis Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
Inpastorale uirtutib pollẽs co¬
actus adregim̃ ueniat. iurtu¬
tibus uacuus. coactus ñ ac¬
cedat. Ille oĩo si remuttitur ta¬
uear ne accepta peciũã insuda¬
riũ ligãs de es occultatione un¬
dicetur al S̾ . Iste cũ regum appe¬

Expanded text:
nisi ut virtutibus pollens, coactus ad regimen veniat; virtutibus vacuus, nec coactus accedat? Ille si omnino renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudario ligans,de ejus occultatione judicetur
Abbreviated transcription (Latin):
Inpastorale uirtutib pollẽs co¬
actus adregim̃ ueniat. iurtu¬
tibus uacuus. coactus ñ ac¬
cedat. Ille oĩo si remuttitur ta¬
uear ne accepta peciũã insuda¬
riũ ligãs de es occultatione un¬
dicetur al S̾ . Iste cũ regum appe

Expanded text:
nisi ut virtutibus pollens coactus ad regimen veniat, virtutibus vacuus nec coactus accedat? Ille si omnino renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudarium ligans, de ejus occultatione judicetur
Abbreviated transcription (Latin):
iter nr̃. que septem partes habet. prima ẽ captatio diuce.¬
beniuolentie quã sequũtur septem petitiones. et dirigũtur
docuit nos ad petendum a patre in nomĩe suo. Tres prime petitiones
tuum. ĩ hac uita quasi mobile ẽ nomẽ prĩs in filios:. quia et iudas
qu̃ fuit dei filius: quĩ nõ. pro qua etiam possibilitate mouendi
ĩnutabilitex erit deus pater eorum. Adueniat .i. ad te uidendu
ueniat. Regnumtuũ. ut sit regnũ in regno. fiat uoluntas tua
sicut in celo et in terra. quasi sicut telestis eccłia nichil põt uelle.
insi quod scit te uelle: Ita et illa queadhuc militat ĩ terra addica ᷑

Expanded text:
icam, quae octo partes habet : prima est captatio benevolentiae, quam sequuntur septem petitiones et diriguntur em, id est Filium. Nam et Christus docuit nos ad petendum a Patre in nomine suo. Tres primae petitiones tuum. » In hac vita quasi mobile est nomen patris ad filios, quia et Juda quandoque fuit Dei filius, quandoque non; pro qua etiam possibilitate movenda,immutabiliter erit Deus Pater eorum. « Adveniat, » id est ad te videndum veniat, « regnum tuum. » ut sit regnum in regno. « Fiat voluntas tua sicut in coelo, et in terra, » quasi, sicut coelestis Ecclesia nihil potest velle, nisi quod scit te velle, ita et illa, quae adhuc militat in terra, abdicatur
Abbreviated transcription (Latin):
one sacerdotem indutum ad missam et peru̾enit iam ad
tanonem ad illa uerba. hoc ẽ corpus meum: tut̾ occurrit
conscientie sue aliquod mortale pam̃. quid faciet: Si procedat
pectat mortaliter conficiendo et sumẽdo: qr iudiciũ sͥ manducat
et bibit. si non conficiat. sed fingat se conficere grauiꝰ petcare
uidetur. quia deo nõ ueretur illudere et pplõ. Si uero ex toto di.¬
mittat magnũ scandalum generat/ et ita iuidetur perplexus .Soͦ.¬
ꝙ peniteat conteratur et doleat etiã ꝙ ita tarde peniteat et ꝓpo¬
nat confiteri ꝙͣ cito poterit hr̃ẽ oportunitatem et sic cõficiat

Expanded text:
one sacerdotem indutum ad missam et pervenit iam ad canonem ad illa verba: Hoc est corpus meum; tunc occurrit conscientie sue aliquod mortale, quid faciet? Si procedit, peccat mortaliter conficiendo et sumendo, quia iudicium sibi manducat et bibit. Si non conficiat et fingat se conficere, gravius peccare videtur, quia deo non veretur illudere et pro populo mittat, magnum scandalum generat et ita videtur perplexus. So peniteat et conteratur. Doleat etiam quod ita tarde penitet et proponat confiteri quam cito poterit habere opportunitatem et sic conficiat
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quod si aliquis longo tempore recepit uel retinuit detimas.
nunc uenit ad satisfactionem et postulat sͥ remicti intuitu dei¬
it elemosine ꝙ retimut in predicto tempore/ cũ aliter oporteret
eum cũ sua familia unditare ¶ Ad hoc dito ꝙ eccłia põt petere ẽs
decimas preteriti temporis. Si ergo iuderat istum cõtritum et
preces suas cũ ueritate debet et tenetur tãꝙͣ pauperi dimittere
unde uiuat/ cum hoc eẽt datura postea. ¶ Item credoꝙ tenetur t¬

Expanded text:
 Quid si aliquis longo tempore recepit vel retinuit decimas, nunc venit ad satisfactionem asserens se ignorantia eit vel retinuit in preterito, cum aliter oporteret eum cum sua familia mendicare. Dico quod potest ecclesia petere omnes decimas preteriti temporis, sed si videat istum contritum et preces suas niti veritate, debet ei tanquam pauperi dimittere unde vivat, cum hoc idem esset ei datura postea. Hoc tamen debet
Abbreviated transcription (Latin):
titur ¶ Item alius. Si fideiussor soluit usuras creditori põt eas re-¬
petere a debitore pro quo fideuisserat. ¶ Item ratione more. Si de
bebas nchi cẽtum solidos ad certũ terminũ. noliusti ꝑ soluere
ĩ termino et ideo oportuit me recipere pecuniam sub usuris ꝓprꝰ
negotia mea tractanda/ tu teueris michi restituere illas up̃as
si solui/ uel si non solui liberare me ab ip̃a obligatione. ¶ Item

Expanded text:
i gratia si fideiussor solvit usuras creditori, potest eas repetere a debitore pro quo fideiusserat, quia non sunt usurebebas mihi centum ad certum terminum, sed noluisti persolvere in termino, et ideo oportuit me recipere pecuniam sub usuris propter negotia mea tractanda, tu teneris mihi restituere illas usuras, si solvi, vel, si non solvi, liberare me ab ipsa obligatione. Item
Abbreviated transcription (Latin):
rebus quas habet uel in futurum hrẽ poterit satiffaciat uiro iuxͣ
posse doleus semper de pcto. et qr nõ põt plene satisfacere. Et ꝓponat
non põt. hoc tamen fiat per medicũ penitencialem. uel personam
religiosam secrete et caute: et põt in his uerbis: quedam persoua te¬
uetur uobis in hoc: accipite. Et ita erit in bono statu. De pedagiis.¬

Expanded text:
rebus quas habet vel in futurum habere poterit, satisfaciat iuxta posse, dolens semper de peccato. Et quia non potest plene satisfacere, proponat poterit. Hoc tamen fiet per iudicem penitentialem vel personam religiosam secrete et caute et potest uti his verbis: Quedam persona tenetur vobis, hoc accipite et ita erit in bono statu. Gui
Abbreviated transcription (Latin):
de celo corruit ĩ infermĩ. Hec ẽ domini iustissima consuetudo¬
ut si tu illi decimam non dederis, tu ad decimam reuoceris. da¬
biẽ impio militi quoduõ uit dare sacerdoti. ¶ Item dominus ds̃¬
debito reqͥrũtur. et qͥ eas dare noluerint res alienas Inuadunt.
Idem augustinus. Maiores nr̃i ideo copiis om̃ibus habundant qr
decimas deo dabant/ et cesari censũ reddebant. Modo aut̾ qr tessait

Expanded text:
d est subtrahis tibi. Hec est domini iustissima consuetudo. Si tu illi decimam non dederis, tu ad decimam revoceri; dabis impio militi quod novis dare sacerdoti. Deusdebito requiruntur et qui eas dare noluerint, res alienas invadunt.Dei . Majores nostri ideo copiis omnibus abundabant, quia Deo decimas dabant, et Caesari censum reddebant. Modo autem quia discessit
Abbreviated transcription (Latin):
habentes guerram adinucem distingue. Q aut ille de quo
queritur habet ustam guerram uel bellum. aut non. In primo
casu. sel cum habet iustum bellum et non excercet illud nisi
contra nocentes/ et non habet intentionem corruptã. quicquid ca¬
pit ab hostibus suũ ẽ/ nec tenetur restituere. ¶ Ut autem ple¬
ne liqueat de bello nota ꝙ quinq exigũtur ad hoc ut bellum
sit iustum .s. persona. res. causa. animus. et auc̃tas. ¶ Persona
ut sit secularis cui licitũ ẽ fundere sanguinem hũanũ: nõ d¬

Expanded text:
habentes guerras adinvicem, distingue quia aut ille de quo queritur habet iustam guerram vel bellum, aut non. In primo casu, scilicet cum habet iustum bellum et non exercet illud nisi contra nocentes et non habet intentionem corruptam, quicquid capit ab hostibus suum est, nec tenetur restituere. Ut autem dictum est supra, quinque exiguntur ad hoc ut bellum sit iustum, scilicet persona, res, causa, animus et auctoritas. Persona, ut sit secularis, cui licitum est fundere sanguinem, non au
Abbreviated transcription (Latin):
et fideliter dat decimam quadrupliciter remuneratur a
deo. Prima remuneratio ẽ habundantia fructuũ. Scdã sanitas
corporis. Tertia indulgẽtia pctoꝵ. Quarta celeste regnum. De pri
fructuum. sed etiam sanitatẽ corporis consequeris. Item de duob
ultimis idem augustinus. Qui premiũ corporis cõmparare a.
pctorum desiderat indulgentiã promereri reddat decimam ¶ De .ix.¬
uero partibus elemosinam daxe sfudeat pauperibus. qui uero nõn
dat punitur: ut infra in oppõĩtis. Unde dominus per malachiam¬
ꝓphãm. Quia michi non reddidistis decimas et primitias .i. in
fanie et penuria maledicti estis. ¶ Itẽ augustinus. Cum deciãs
dando et terrena et çelestia possis promereri. pro auaricia du pli¬
cem benedictionem fraudas .i. substrahis tibi. ¶Item augustiq̃.¬

Expanded text:
et fideliter dant decimam, quadrupliciter remunerantur a deo. Prima remuneratio est abundantia fructuum. Secunda sanitas corporis. Tertia indulgentia peccatorum. Quarta celeste regnum. De duabfructuum recipies, sed etiam sanitatem corporis consequeris. Item de duobus ultimis idem Augustinus: Qui premium comparare aut peccatorum desiderat indulgentiam promereri, reddat decimam et de novem partibus eleemosynam dare studeat pauperibus. Qui vero non dat, punitur in oppositis. Unde dominus per Malachiam: Quia mihi non reddidistis decimas et primitias, idcirco in fame et penuria maledicti estis. Item Augustinus: Cum decimas dando et terrena et celestia possis promereri, pro avaritia duplicem benedictionem fraudas, id est subtrahis tibi. Hec est
Abbreviated transcription (Latin):
eta ꝙ non dĩ cõnitti usura nisi in his rebus tantum creca¬
quas consistit muituũ .s. que consistunt numero. põdere
sit prohibita. sunt tũ casus in quibus conceditur. Primo ubi
posẜio eccliẽ assignata elerito. in beneficium. et laitus tenet ĩ iuste
et molenter. pot cleritus friictus illius beneficii percipere ultea sortẽ.¬

Expanded text:
enim dicitur committi usura, nisi in his rebus tantum circaquas consistit mutuum, scilicet que consistunt in numero, pondere sit prohibita, sunt tamen casus in quibus est permissa. Primo ubi sessio ecclesie est assignata clerico in beneficium et laicus tenet eam iniuste et violenter, potest clericus fructus illius beneficii percipere ultra sorte
Abbreviated transcription (Latin):
et ad arbores instidendum/ quia hoc fit scdm̃ naturam. s aliter nõ
sũt dies obseruaudi. Unde augꝰ dicit. Non obseruetis dies qͥdicutur
messationes et ad inuicem doua donãtur quasi ĩprincipio boni
aĩ fati augurio: aut aliquot mẽses: aut tempora : dies ueneris:
et annos: aut lune et mensis: solio ꝙ turlum. Q qui has et
qualtũq diuinationes/ aut fata/ aut auguria obferuat/ aut at¬
tredit. aut ad eorum domũ uadit. aut ĩ sua domo introdicit ut
interroget sciat se fidem xpĩanam et baptismũ preuaritasse/ et

Expanded text:
e non sunt observandae. Item Augustinus . Non observetis dies, qui dicuntur omessationes, et ad invicem dona donantur, quasi in principio anni boni fati augurio, aut aliquos menses, aut tempora, aut dies, et annos, aut lunae solisque cursum quia qui has, et quascunque divinationes, aut fata, aut auguria observat, aut atredunt aut ad eorum domum euntes aut in suis domibus introducunt et interrogant, sciant se fidem christianam et baptismum prevaricasse et
Abbreviated transcription (Latin):
dicta mulier quibuscũq modis pot̾ ut legitimi heredes nõ
fraudentur hereditate paterua/ caute tamen. Reuelare enim
rius uel suppoĩtus sit homo spũalis et tunens deum: quo sic ĩuẽ¬
to uocet eum secreto et coram nuiliere: et si uidebr̃ expedire .i. ẽẽ¬
utile recepto prius iuramento ab ipa ꝙ nõ calumpniose .i. malicõse
hoc facit uec dicit: et etranrab illo ꝙ factum seceetum teneat pote.
rio uel supposito non pot̾ hic reuelari sine periculo .i. dici. Uel nollet

Expanded text:
are quibuscumque modis potest, ut legitimi heredes non fraudentur hereditate paterna. Caute tamen revelare, enim rius vel suppositus sit homo spiritualis et timens deum. Quo invento, vocent eum secreto et coram muliere et si videtur expedire recepto rocedat et etiam ab illo quod factum secretum teneat. Poterrio vel supposito non potest revelari sine periculo vel et
Abbreviated transcription (Latin):
Momoneo te lt siue intermissi onitz
Recorderis quã dula et quã bomus
sit erca te Creator suns Quanta
bonitas enis fuit : ꝙ te quũ uõ ęsses
Creauit Et ꝓ te non petus ant
Creaturã nisensibilẽ. ed eam Erea lurã

Expanded text:
admoneo ut sine intermissione recorderis quam dulcis et quam bonus sit erga te Creator tuus, quanta bonitas ejus fuerit, quod te cum non esses creavit; et quod te non pecus aut creaturam insensibilem, sed eam cr
Abbreviated transcription (Latin):
De prudentia.
cum fuga mali, et electione boni. Utrarumꝙ ponitur: qr¬
non suflicit bona et mala ad Inuicem dindere: sed etiam bona ad
inuitem et mala ad inuicem .i. bona a melioribus uel minus
bonis. Et mala a peioribus uel minus malis. Non sufficit ista
disternere/ nisi sequatur boni electio et mali aspernatio. unde se

Expanded text:
» Prudentia cum fuga mali et electione boni. Dicitur utrarumque, qunon sufficit bona et mala a se invicem dividere, sed etiam bona a se invicem, et mala similiter; et bona a melioribus et minus bonis; et mala a pejoribus et minus malis. Non sufficit illa discernere, nisi sequatur boni electio et mali aspernatio. Prude
Abbreviated transcription (Latin):
in epła ad Ro. ꝓpterea tradidit eos deus ĩ passiones ignominie.
Nam femine eorum mutauert᷑ usum naturalẽ ĩ cõtrariũ qͥ est
cõtra naturã similiter et masculi naturali usu femine relicto
exarserunt inuicem de sideriis masculi in masculos turpitudinẽ
operantes. ibi ait aimo. Naturalis usus ẽ ut uir et mulier ĩ unꝯ cõ¬
cubitu coeant. Contra naturam ẽ: ut masculus masculũ polluar.

Expanded text:
opterea, inquit, tradidit eos Deus in passiones ignominie. Nam femine eorum commutaverunt naturalem usum in eum qui contra naturam est. Similiter et masculi, relicto naturali uso femine, exarserunt in desideriis suis masculi in masculos turpitudinem operantes. Id est naturalis usus est ut vir et mulier in unum concubitum coeant: contra naturam vero est, ut masculus masculum polluat,
Abbreviated transcription (Latin):
tuas diuide. ¶ Cancio est prudentia discernendi uicia uirtutũ
spem̃ preferunt. uude permtiosius sectatores suos decipiunt: qr sub¬
dicit gregorius. sepe uicia se ingerũt et se uirtutes eẽ me̾tiũt᷑.
Ut tenatia: parcimonia. Estusio. largitas. Cxudelitas zelus iusti¬
cie Remissio. pietas uelit uideri. ¶ Quid sit iusticia primo ui

Expanded text:
tiam pertinet cautio, qua prudentia discernit vitia virtutum eferunt speciem, unde perniciosius sectatores suos decipiunt, qde Gregorius: Sepe vicia se ingerunt et se virtutes mentiuntur, ut tenacia parsimonia, effusio largitas, crudelitas zelus iusticię, remissio pietas velit videri. Sic etiam ex adverso fi
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq ac semper repudiauda atq pumenda sunt qualia sodomi¬
tarum fuerunt: que si ommes gentes facerent/ eodem c̾minis
reatu diuina lege tenerẽtur. quia nõ sit fecit homines ut se illo
uterentur modo. Uiolatur quippe ip̃a societas que cũ deo nobis eẽ d
cũ eadem natura cuius ĩpe est auctor libidinis peruersitate pol¬

Expanded text:
ubique ac semper repudianda ac punienda sunt. Qualia sodomitarum fuerunt, que si omnes gentes facerent, eodem criminis reatu divina lege tenerentur, que non sic fecit homines, ut se illo uterentur modo. Violatur quippe ipsa societas que cum deo nobis esse debet, cum eadem natura, cuius ipse actor est, libidinis perversitate pol
Abbreviated transcription (Latin):
fit extra legitimã uxorem: tñ spaliter intelligr᷑ ĩ usu iuduar.
meretricũ. et concubiãrum. ¶ Stuprum ꝓpͥe ẽ uirginũ illici¬
rium ẽ alieni thori uolatio unde adulteriũ dĩ :qͣi. ad altexiꝰ
thorꝑ miolatio attessio. ¶Incestus ẽ consanguineaꝵ uel affi¬
nium abusus. bene incestuoli dicuntur qui cõsanguineis uel
affinibus suis abutũtur. ¶ Raptus admitti. cũ puella a domo pa¬

Expanded text:
fit extra uxorem, tamen specialiter intelligitur in usu viduarum, vel meretricum, vel concubinarum. Stuprum proprie est virginum illici alieni thori violatio, unde adulterium dicitur quasi alterius thori accessio. Incestus est consanguineorum, vel affinium abusus. Unde incestuosi dicuntur, qui consanguineis vel affinibus suis abutuntur. Raptus admittitur, cum puella
Abbreviated transcription (Latin):
ista belua. et de rebus terrenis exferminãda. Quis eĩ fieri uelit
falsum et iurat tanꝙͣ uerum sit et forte uerum ẽ. uerbi grã
ut intelligas. pluit in illo loco. Interrogas hominẽ et dicit pluit.
et ad negotiũ eius competit ut dicat pluit: sed in rei ueritate¬
putat non pluissetñ pluit pexuirus ẽ. Interest quẽadmodum
uerbum procedat ex aĩo ream lĩguam non facit/ nisi rea mens

Expanded text:
a bellua, et derebus humanis exterminanda. Quis enim fieri voluit? falsum esse et jurat tanquam verum sit, forte verum est. Verbi gratia, ut intelligatis: Pluit in illo loco. Interrogas hominem et respondit pluisse, et ad negotium illius competit ut dicat, pluit, sed putat non pluisse, perjurus est. Interest quemadmodum verbum procedat ex animo. Ream linguam non facit, nisi rea mens
Abbreviated transcription (Latin):
no sin ł q̃ri. It̃ sibnꝰ cͥditor denũciat alt̾i ne acpiat
adebitore ĩ fraude urͣ utrsarii. i ͤ ai accipiat. uͥ a̾
nõ uigilauit t̾ditor exigendõ debitũ nõ udetur
ꝙ debitor tenea ei qͣtificar᷑. Iure tũ poli. ⁊ ai nõu¬
te fori excͦare lit c̾do debitor ei pie ͭ ͤ motꝰ ꝯͣtsr ͤ ͤ¬

Expanded text:
ngulis queri. Item si unus creditorum denunciaverit alii, ne accipiat a debitore, in fraudem versari videtur ille si accipiat. Ubi autem non vigilaverit creditor exigendo debitum, non videtur quod debitor debeat ei gratificare. Iure tamen polit, etsi non iure fori excusaret
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾alr᷑ : Credo ã ꝙ si iacẽtib segetib ma¬
gris. aut ferus ĩpͣtis ĩ mineat temuestas
sic asolo seꝑata nõ sũt ꝓ hibñdi dñi reꝵ illaꝵ
que debũt uend̾e mcͣstinũ ĩ m̾gato uł ĩ staci¬
omb suis ⁊ cet̾i qui p̾ꝑant uictualia indie¬
b festis sidie p̾cedenti nõ pot̾ut ꝯmode p̾¬
peccẽt morlit̾. Ili aut̃ qui aͥ dĩtuis sius ton¬
pellũtur oꝑari ĩdieb festis . si iusto metu
sari qui u̾o cũ debeat̃ uecturã blatoꝵ dmñs
sius afferre. afferũt eã ĩdieb feriandis
ut reliquis dieb ꝓfestis post̾ liberiꝰ ꝯ sue¬
tis ⁊ ꝓpͥis uacare᷑ laboribus nõ sũt excusa¬
biles  inh. nͥ forte arita ncc̃itas ad ħ eos cõ¬

Expanded text:
generalem. Credo autem quod si iacentibus segetibus in agris aut fenis in pratis, si immineat tempestas sic a solo separata, non sunt prohibendi domini rerum illarum que debent vendere in crastinum in mercato vel in stationibus suis et ceteri qui preparant victualia in diebus festis, si die precedenti non potuerunt commode prpeccent mortaliter. Illi etiam qui a dominis suis compelluntur operari in festis, si iusto metu sari. Qui vero, cum debeant vecturam bladorum dominis suis, afferunt ea diebus feriandis, ut reliquis diebus profestis possint liberius consuetis et propriis vacare laboribus, non sunt excusabiles in hoc, nisi forte arcta necessitas ad hoc eos com
Abbreviated transcription (Latin):
quẽtẽ. h̾gͥ errore decepta mẽs totã se curiositati
dat ⁊ paulatĩ c̾scente morto dũ pꝰ errata alioꝵ in¬
mod̾ate ꝑsequi assuesct postremo ad ħ deducitur
auaros noĩant. eos aut̃ qͥse affabłes ⁊ hyllares
om̃ib p̾bent. ad ulatores dnt illos u̾o qui se piꝰ¬
quos debłes aut gͣnes ĩuen̾it. qͣi pigͦs u ertes accu¬

Expanded text:
ens errore decepta, totam se curiositati dedit, et paulatim crescente morbo, dum primum errata aliorum immoderate persequi assuescit, postremo ad hoc deducitur, avaros nominant. Eos autem qui se affabiles et hilares omnibus praebent, Quos debiles aut graves invenerint, quasi pigros et inertes accu
Abbreviated transcription (Latin):
ina nent̾ pat̾ drẽ se ab alt̾o spoliatũ ⁊ utq ĩtnͣ¬
n renui̾ciauit uiri. ꝙ hebat in reliquo ⁊ uin exig¬
cidicebitũ. uñ uotũ ut̾usq tenuit ⁊ quo ad exi¬

Expanded text:
ia neuter potest dicere se ab altero spoliatum et uterque intrando renunciavit iuri quod habebat in reliquo et iuri exigendi debitum, unde votum utriusque tenuit quoad exi
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ.w̾. siq̃ res suas pt̃ alias recuꝑare. nõ d
mici. Suscepimꝰ. si a̾ teneat furẽ ne fugiat
cũ reb sius qͣs alias recuꝑare nõ p̃t donec eĩ¬
exhibeat iudici.ł. ĩnocet auxiliũ eiꝰ ad res ill
retuꝑandas credo ꝙ nõ efficitur irregłarii. S
tał. fur. posse coͣrlr̃ pũiatur a iudice᷑. dũ tñ nõ
sit corrupta ĩtencio ip̃iꝰ cłici. Noͣ. ⁊̃ ꝙdͭ. host̾¬

Expanded text:
as recuperare, non debet Si autem teneat furem, ne fugiat cum rebus suis, quas aliter recuperare non potest, donec exhibeat eum iudici, vel invocet auxilium eius ad res illas recuperandas, credo quod non efficitur irregularis, si talis fur postea corporaliter puniatur a iudice, dum tamen non sit corrupta intentio ipsius clerici. Summa de cas
Abbreviated transcription (Latin):
psona dupłr spectatur et eius qui fecit. et enis
qui passus ẽ. alit̾ .n. puĩtur ex eisdem facino¬
quiͣ qui in priuatũ. ĩ huiꝰ rei consid̾acc̾e etatis
quaq ro̾ letur. locus facit. ut idem et furtu
rendiurm. a nocturno. qualitate. qr fc̃m. uł
a furtis. peculãcia amolencia. qntitas disc̾uit
uit̾. euentus spectatur. ut adem̃tissimo quoq¬

Expanded text:
sona dupliciter spectatur, ejus qui fecit, et ejus qui passus est. Aliter enim puniuntur ex eisdem facinot›um uel in priuatum. in eius rei consideratione aetatis quoque ratio habeatur. Locus facit, ut idem uel furturem diurnum a nocturno. Qualitate, cum factum uel a furtis, petulantia a uiolentia. qua de Euentus spectetur, ut a clementissimo quoq
Abbreviated transcription (Latin):
illa carere. Si auteme̾ soluendo. et nõ penit
noncredo ꝙ̃ tenear cessare. arepeticoe ꝓpter
erus scandalũ. qr in hec caũ nouscandasizo
I acisunt arp̃o ip̃e cñ non scund alizauiteoᷤ
Anis iustus heat ꝑuram et iustã ꝯscĩa
at eiconscĩa .ii. cor .i. glia nr̃a. hec ẽ testimoni¬
um conscĩe nr̃e. Item iob.xui. ecce incelo te¬

Expanded text:
illa carere. Si autem est solvendo et non penitet, non credo quod teneor cessare a repetitione propter eius scandalum et in hoc casu nonnulli scandalilla carere. Si autem est solvendo et non penitet, non credo quod teneor cessare a repetitione propter as iustus habeat puram et iustam conscient ei conscientia. Apostolus: Gloria nostra hec est testimonium conscientie nostre. Iob
Abbreviated transcription (Latin):
quͣ excoĩcatos ex illocanone. nisi ꝯstet eos te
to. intandi sunt insecreco. ¶ Licet autem ep̃
alia constituit ur innou̾it innouau̾it ad ho¬
nestatẽ cłicalem spectantia. tam circahitũ
phibuit usum focariaꝵ. nõ tũcłici qui fatiũt

Expanded text:
quam excomunicatos ex illo canone, nisi constet eos tto, vitandi sunt in secreto. Licet autem episcopi alia constituerit vel innovaverit ad honestatem clericalem spectantia, tam circa habitprohibuit usum focariarum, non tamen clerici
Abbreviated transcription (Latin):
ur minorem tempis fũ tractum. Uñ si alioͤ
nobił collecto er̾titu inntrat t̾ram alt̾ius no¬
bilis et occupat ibi castrum uł rapit pcũiam¬
p̃damet ducit ad t̾ram poriam. Si alius no¬
bilis haoc audito cum nõn statim possiti o grega¬
re ercitum ꝓpriũ et recupare p̾dam uł sibare
castrum missis hr̃is uł minciis ꝯgreget ex̃titum
licet non possit og̾gare us post utiã leptimana
aut duas aut etiam plus reputabr tu iatinen
se defend̾e et castrum lib̾are et p̃tcam retup ae
eciam si iam adu̾sarius ens recepat ulam i¬

Expanded text:
iorem vel minorem temporis tractum. Unde si aliquis nobilis collecto exercitu intrat terram alterius nobilis et occupat ibi castrum vel rapit predam et ducit ad terram propriam. Si alius nobilis hoc audito, cum non possit statim congregare exercitum et recuperare predam vel liberare castrum, missis literis vel nunciis congreget exercitum, licet non possit congregare usque post unam septimanam aut duas aut etiam plus, reputabitur tamense defendere et castrum liberare et predam recuperare, etiamsi iam adversarius eius receperat illam i
Abbreviated transcription (Latin):
o urcuriani uł negc̾ciali nõ recedit. qr fine
millaͦtenus p̾ual. aut si odiũ ĩcorde ges¬
ẜit. aut si offenso ciuil nõ sacͥfaciat au̾t si
offensus offendẽti nõ nidulgeat. aut si
arna quis ꝯtͣ iusticiã g̾at. s oĩa de pe.di.¬

Expanded text:
n nulla ratione preualet, aut si odium in corde gestetur, aut si offenso cuilibet non satisfiat, aut si offendenti offensus non indulgeat, aut si arma quis contra iustitiam gerat. Illud adi
Abbreviated transcription (Latin):
res. finos. ẜnos. anciias. seu mantipia. glo¬
nec non rusticos et ẜmentes. Niec nõ et õs
alios. qui non adeo curiales sunt ut eoꝵꝰ
silio scelera ppetrẽtur. et eos qui ignorant᷑
cumq a. aut orator. aut pegͥnus. aut ui¬
ator. in t̾ram excoĩcatoriimi ͦ deueu̾it. ubi
nõ possit em̃e. uł nõ. ht uñ emat. damus

Expanded text:
ros, filios, servos, ancillas, seu mancipia, nec non rusticos et servientes, et omnes alios qui non adeo curiales sunt, ut eorum consilio scelera perpetrentur, et eos qui ignoranter em aut orator aut peregrinus sive viator in terram excommunicatorum devenerit, ubi non possit emere vel non habeat unde emat
Abbreviated transcription (Latin):
tate. et uigilare et ressuas. at sic se ip̃os. et res
mis nult ire mex̾titũ indictũ ab ecc̃auł principe
tont Reticos uł paganos. nec de suo abs gͣuidap
bello nisto nisto ex ꝑte sua. sic captus ab hostib
nec p̃t solu̾e redempcc̃em petitam ab eo. abs gͣui
dampno. ¶Itẽm si uelĩet ire ad principẽ ꝓ optimẽ
dͦimitũ semꝑ mod̾ate et non ad gͣuamen eoͦꝵ et

Expanded text:
itate et vigilare, ut sic se ipsos et res nus vult ire in exercitum indictum ab ecclesia vel principe contra hereticos vel paganos, nec de suo absque gravi bello iusto ex parte sua sit captus ab hostibus, nec potest solvere redemptionem petitam ab eo, absque gravi damno. Item si vellet ire ad principem pro obtinedum tamen semper moderate et no
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum ꝓhibetur alicui ẽẽ inaliquo loco.¬
ud. ab om̃i loco. ut eũ int̾d̾r pͥublice penite̾¬
tib. morari ĩuno loco ultraunũ uł duos di¬
es. et sic pegriuantur porbem ad tempus. ꝑ¬
pecumarla infertur aliqũ ꝓ ĩuuria illata ꝑ¬

Expanded text:
ut cum prohibetur, alicui essem aliquo cud ab omni loco, ut cum interdicitur publice penitentibus morari in uno loco ultra unum vel duos dies et sic peregrinantur per orbem ad tempus. Pecuniaria infertur aliquando pro iniuria illata p
Abbreviated transcription (Latin):
onmnes fugerunt custodes non incidunt inca¬
nonem. libet intrẽt et aliq asporcent ꝑati
ui infre. si aliqui restis resistent. et credo
ꝙr effractor ecc̾e. iudicandus ẽ. quidolonia¬
aut hostia. aut cardines. aut uectes. dũ tenẽt
hostia firmata. aut ip̃m cectum ecc̾e. ¶ De fu¬

Expanded text:
effugerint custodes, non incidunt in canonem, licet intrent et aliquid asportent, parati vim inferre si aliqui resisterent. Et credo quod effractor ecclesie iudicandus est, qui dolo maaut ostia aut cardines aut vectes, dum tenent ostia firmata aut ipsum tectum ecclesie
Abbreviated transcription (Latin):
excusati qui indigens ab alio accipit ad
usurram et ille qui Ab infideli accipit nira¬
mentum ꝑ ydola ut si seturus ab illo.Si aut̾¬
re caruero ita ꝙ er hoc nullũ michi et faĩlie
mee ĩmiiet picłm. credo ꝙ debeo dare rem pe¬

Expanded text:
excusatur qui indigens est et ab alio accipit ad usuram et ille qui ab infideli recipit iuramentum per idola, ut sit securus ab eo. Si autre caruero, ita quod ex hoc nullum mihi vel familie mee imminet periculum, credo quod teneor dare rem pe
Abbreviated transcription (Latin):
b.Si p ͦ time ẽ io repellenda prius ͣ sitillata
licet qdam dix̾uit ꝙ millus d repelłe uiroi m
si illatam ymodicit lex ꝙ licitum ẽ cide mẜde¬
antemet eum quiiult occit̾e̾ ꝙ intlło si ałr nõ
pt quis manus insidi antis euad̾e. ff. ad .i. a quił¬

Expanded text:
est vis repellenda priusquam sit illata, licet quidam dixerint quod nullus debet repellere vim nisi illatam. Immo dicit lex quod licitum est occidere insidiantem et eum qui vult occidere, quod intelligo si aliter non potest quis manus insidi
Abbreviated transcription (Latin):
dacõnis amuto nõ iiurie gra. udẽtur adhibi
psona dupłr spectatur et eius qui fecit. et enis
qui passus ẽ. alit̾ .n. puĩtur ex eisdem facino¬
quiͣ qui in priuatũ. ĩ huiꝰ rei consid̾acc̾e etatis
quaq ro̾ letur. locus facit. ut idem et furtu
rendiurm. a nocturno. qualitate. qr fc̃m. uł
a furtis. peculãcia amolencia. qntitas disc̾uit
uit̾. euentus spectatur. ut adem̃tissimo quoq¬

Expanded text:
ie gratia videntur adhiberi. Persona dupliciter spectatur, eius qui fecit et eius qui passus est. Aliter enim puniuntur ex eisdem facinotum vel in privatum. in eius rei consideratione aetatis quoque ratio habeatur. Locus facit, ut idem vel furturem diurnum a nocturno. Qualitate, cum factum vel a furtis, petulantia a violentia. qua de Euentus spectetur, ut a clementissimo quoq
Abbreviated transcription (Latin):
inchil sr̃ ħ cogitabat. uł ignorabat ꝙ eẽt illi¬
citum talia fat̾e uł uend̾e.inom̃ib istis caĩbr¬
frignimad ornamenta ecc̾astita. uł etiam q̃¬
damuenena que amedicis appomĩtur ĩ ꝗbdã
q̃dam uenena mortifera. et adulłm bonũ
ilsũ utilia ut future sr̃ flue ac sũptuose cami
uł similia. ¶Inpruocaũ nõ dico ip̃m pecca

Expanded text:
ihil super hoc cogitabat vel ignorabat quod esset illicitum talia facere vel vendere. In omnibus istis frisium ad ornamenta ecclesiastica vel etiam quedam venena, que a medicis apponuntur in quibusdquedam venena mortifera aut ad nullum bonum usum utilia, ut future superflue ac sumptuose camis similia. In primo casu non dico ipsum pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ secuꝵ detalib artificiis unu̾e. quoꝵ usus
ut freꝙ̃tius ẽ adinalũ licet alñ ludatur ad
aleam ad retreatõem et remediũ cristicie. uł
noxiaꝵ cogitacõnũ. Intalib ergo ad intẽcõ
recurrendũ ẽ ut ex hac radite. iducet᷑ ꝙ fr

Expanded text:
esse securum de talibus artificiis vivere, quorum usus ut frequentius est ad malum, licet aliquando ludatur ad aleam ad recreationem et ad remedium tristitie vel noxiarum cogitationum. In talibus ergo ad intentionem recurrendum est, ut ex hac radice iudicetur de fr
Abbreviated transcription (Latin):
nios enreount. ut uro et ceti familiares tenẽt᷑
raptorem ad restitucõm faciendam. tũc .n. nõ
tenẽtur. Sam qui alt̾ius negoctum gerit mmili¬
er utilit̾. etiam ignorantis et absentis licite re¬
crpit erpensas. et ħsine secuta fu̾it utilitas siue

Expanded text:
rios expendunt, ut uxor vel ceteri familiares, tenentur raptorem ad restitutionem faciendam. Tunc enim non tenentur. Nam qui alterius negotium gerit utiliter, etiam ignorantis et absentis, licite recipit expensas et hoc sive secuta fuerit utilitas sive
Abbreviated transcription (Latin):
et forte distinguend̾ ẽ. int̾ suscipientem duellumob
do. raptorem occit̾e.Si alit̾ defend̾e non possit qͣre
non põti e as defend̾e induello. nonꝙ ip̃e offerat.
S q ei auidice offertur. uł pocuis infertur ꝓpe
omnes dampnare qui se defendunt induellis
liceat ei dueltum susciꝑe. uł offr̾e. nec incã tri¬
miriali nec incã ciuili nec ꝯsulere ꝙ offeratur

Expanded text:
Et forte distinguendum est inter suscipientem duellum do raptorem occidere, si aliter defendere non possit, quare non potest eas defendere in duello, non quod ipse offerat, sed dum ei a iudice offertur vel potius infertur? Proomnes illos qui se defendunt in duellisedo quod liceat ei duellum suscipere vel offerre, nec in causa criminali, nec in causa civili, nec consulere quod offeratur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sunt etiamqdam cãe usitate et ꝓbate alicub
dum sini. aut auget nonũ fendũ ꝯpanto. et cim
augendo fendum fit dicior. et tc̃ plus p̃t pc̃e sub¬
ditis. ꝙͣ ante. et cum facit filiũ militẽ potencõr
diitũ non recipiãt ultͣ qͣ ꝯstitutũ ẽ uł ꝯfuctũ¬

Expanded text:
 Sunt enim quedam cause usitate et approbate alicui, dum suum aut auget novum feudum comparando. Et cum augendo feudum fit ditior, iam plus potest parcere subditis quam ante, et cum facit filium militem, potentiordum tamen non recipiant ultra quam constitutum est
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ etiaurs ꝓietit libellum famosum. nec nõin
et maniis locis uͥ intlłig̾er illũ ꝯt̾ ꝙͣ hec acta st̃
infamatum actõe sui dͦtĩ.fcĩ. uł signi. publice sĩ¬
płr recognoscat errorensuũ et culpam et ꝓpoᷤᷤ¬
se remou̾eat.ur saltem allemet sic infanaui.¬

Expanded text:
ubi proiecit libellum famosum, nec non et in aliis locis ubi intelligit illum contra quem hec acta sunt infamatum occasione sui dicti vel facti vel signi, publice similiter recognoscat errorem suum et culpam et pro posse removeat, vel saltem alleviet sibi infami
Abbreviated transcription (Latin):
iir. qdam nũdine uł ferie. In qb milites ex ecc̃o
ꝯuenire solent et ad ostentacõem uirnm suaꝵ et
sic̾ ad nundinas. dñr eciam ferie ibidem. et ħ afe¬
riando. qr tunc mlites uacant ab alus opib rei
familiaris. qd .ii.¬

Expanded text:
dicuntur quaedam nundinae, vel foriae, in quibus Milites ex edicto convenire solent, et ad ostensionem virium suarum etsicut ad nundinas. Dicuntur etiam ferie a feriando, quia tunc milites vacant ab aliis operibus rei familiaris. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
erogandum impios usus talit̾ acquisita. non
ẽ tũ ꝯpellendus. insi uelit. nec iudicandus ẽ. nõ
ẽẽ iustatu saluantoꝵ. si nonuelit hunis dec̃ pe¬
restituenda ẽ ecc̃e ĩtimis ignomnia ẽ accepta.
licet et ħ possit intlłi. qñ reͦcepta ẽ debonis eiuso¬
de symonia. simłit̾ cum quis aliquid accipit ut
faciat dampinimuł miuriã uł calumpmã alii
qr tunc non ille qui dedit repetit. Sille contͣ ꝙ̃¬

Expanded text:
erogandum in pios usus taliter acquisita, non est tamen compellendus, nisi velit, nec iudicandus est non esse in statu salvandorum, si non velit huiusmodi perestituenda est ecclesie, in cuius ignominiam est accepta, licet et hoc posset intelligi, quando recepta est de bonis eiusm. Similiter cum quis aliquid recipit ut faciat damnum vel iniuriam vel calumniam alii quia tunc non ille qui dedit repetit, sed ille cont
Abbreviated transcription (Latin):
duces connces. uł uarones. po̾tates. capita¬
cie ꝯcõnis. aut status qui talia ĩ posuerit exe¬
gͣnt. uł recepint. aut ap etes sacras depor̾ta
siri aut occuꝑari ma̾dau̾ut. aut ꝯccupare sar¬
sita sen arrestata recepnit. nec nõ õs qͥ scient̾¬

Expanded text:
duces commites vel barones potestates, capitacie, condicionis, et status, qui talia imposuerint, exegerint, vel receperint, aut apud edes sacras deposita siri aut occupari mandauerint, aut occupata, sasita seu arestata receperint, nec non omnes qui scient
Abbreviated transcription (Latin):
repete ab illotunis res ẽ. nec expensas suas. si
quas iͥ fetit. et omnem utilitatem ꝙͣ ex illa re
hũis. tenetur restitũe. et si restituit eciam rem
detiorem. qui ad ip̃m puenit non ub̾atux. et
temix empcõnis sũ cũ postea uendidit alt̾i enis
c̾tum. ꝙ diri de primo emptore. iutlło de ẜo. et
nulle ftaio. si ꝑ tot manus tnͣsiret res tał cimi

Expanded text:
repetere ab illo cuius res est, nec expensas suas, si quas ibi fecit et omnem utilitatem quam ex illa re habuit, tenetur restituere. Si restituat etiam rem deteriorem quam ad ipsum pervenittempore emptionis, sive cum postea vendidit alteri, eiud dixi de primo emptore, intelligo de secundo et millesimo, si per tot manus transierit res taliter cum
Abbreviated transcription (Latin):
tamloci. et erpense q̃ fient ꝑmictendo. et pau¬
ptas uł diuntie illis. cuifatienda ẽ restitu¬
sũma et tante expense que fient ĩmuittendo ⁊
tani diues ille cuifatienda ẽ restitutõ ꝙ ulło
mõ debet uelle ꝓre tam modita ꝓxurũ tmũ gͣ

Expanded text:
tio loci et expense loci que fierent mittendo et paupertas vel divitie illius cui facienda est restitusumma et tante expense que fierent in mittendo et tam dives ille cui facienda est restitutio, quod nullo modo deberet velle pro re tam mod
Abbreviated transcription (Latin):
ilł qui passi sunt ĩiicendus et rapinis reꝵ su¬
aꝵ. De erpensis autem qͣs fec̾unt nemendo ad
car̾e cõmodo patis. uł incurĩe belloꝵ picula.
et cumm hoc caũ. principes utilit̾ gerant nego¬
cimi sb̾ditoꝵ talit̾ ꝯponendo. tenẽtur sb̾diti
ratum hr̃e. S et si ab iicõ ꝯtͣdicant nefiat
ꝯpoĩcõ insi refusis sͥ dampnus. Siex iusta cã
cipes ẽ. ita et auͣctas desistendi et arma de po¬

Expanded text:
is que passi sunt in incendiis et rapinis rerum suarum. De expensis autem quas fecerunt veniendo ad carere commodo pacis et incurrere bellorum pericula. Et cum in hoc casu principes gerant utiliter negotium subditorum, taliter componendo, tenentur subditi ratum habere. Sed etsi ab initio contradicant, ne fiat compositio nisi refusis sibi damnis, si ex iusta causa cipes est, ita et auctoritas desistendi et arma depo
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ꝯduc̾e adusum suũ. aut si optuit eũ acci¬
pere ad usurã ab atio usurario ꝓp̾usuras p̃¬
dc̃as soluendas. Si & exptina usuraria nego¬
tiatus sit. et lucͣtus. uł tñemt p̃diũ et fruit᷑
pcepit. nec lutrũ. nec fructus ꝑcepit hinus te¬

Expanded text:
m conducere ad usum suum, aut si oportuit eum accipere ad usuram ab alio usurario, propter usuras predictas solvendas. Si autem ex pecunia usuraria negotiatus est et lucratus aut emit inde predium et fructus percepit nec lucrum nec fructus huius
Abbreviated transcription (Latin):
grannus peccet qmͣ ille. qui publite unam
fornitariam tenet tũ non incurrit siñ am
p̾dcam ut credo. qr ꝯstit ucõ illa. non ur̃ loqͥ¬
illam smñaus. et q illa ꝯstitucõ intibr. de illiᷤ¬
ex quo post fuam amonicc̃em cumscan¬
dalo.tenent mulieres huis. siue petcent
cum ill carnalr siue nõ nicidut millapse¬
tenciam post amoniccem simami et ꝙ drxit
dur̃nnit retinendas intelligo retmendas hñ¬

Expanded text:
gravius peccet quam ille qui publice unam tenet focariam, tamen non incurrit sententiam predictam ut credo, quia constitutio illa non videtur loqillam sententiam et quod illa constitutio intelliex quo post legitimam admonitionem cum scandalo tenent mulieres huiusmodi sive peccent cum illis carnaliter sive non, incidunt in illam sententiam post admonitionem legitimam. Et quod dixit duxerint retinendas, i
Abbreviated transcription (Latin):
cipem et inuiriantẽ. Si a nõ p̃t eum iusticiare¬
aut si ille non nult stare uiri. p̾t nõ solũ pͥncep
linnam iniuriam passo. mouẽdi contͣ eũ arma.
Si autẽ iuiriãs nõ sb̾ est mediate uł ĩmediate
principihñti sr̃ se sr̃iorem. pͥnceps ille nõ p̃t
suille iniurians ꝑtinet mediate. uł inmediate

Expanded text:
antem. Si autem non potest eum iustificare, si ille non vult stare iuri, potest non solum princeps licentiam iniuriam passo, movendi circa eum arma. Si autem iniurians non subest mediate vel immediate principi habenti super se superiorem, princeps ille non potest nda, maxime si ille iniurians pertinet mediate vel immediate
Abbreviated transcription (Latin):
uero etiã utr̾ usurarius teneat᷑ resticue
nõ solum pcũiam usurariã. s etiã qͥ ꝙͥ
cũ ip̃a lutratus ẽ. et fructus pceptos ex reep
Dicannus cum aliis ꝙ teneatur usurarfus
restitũe. ꝙͥ ꝙͥ ultͣ sortem accepit adebitore
occasione sortis. pacto p̃cedẽte. uł intẽtõe cor

Expanded text:
rius teneatur restituere non solum pecuniam usurariam, sed etiam quidquid cum ipsa lucratus est et fructus perceptos ex re emdicamus cum aliis, quod teneatur usurarius restituere quidquid ultra sortem accepit a debitore, occasione sortis, pacto precedente vel intentione cor
Abbreviated transcription (Latin):
bladum ui uinum ut postea carius uendatur
fat̾e sexta serta de florib aduendend̾ quorus
ẽ frequentius ad lasciuiam fac̾e detios simpliceᷤᷤ¬
et similia. Si tñ talia sunt ꝓhibita ex hus cn̾
acquisita retim̃ possinit. licet & ħ distinctõ ui¬

Expanded text:
bladum vel vinum ut postea carius vendatur, facere serta de floribus ad vendendum, quorum usus est frequentius ad lasciviam, facere decios et similia, si tamen talia sunt prohibita, ex his causis acquisita reti
Abbreviated transcription (Latin):
ditores et legrtarn suuł uemãt. ad sedem. pͦ¬
T
ẽ c̃dicorib sat̾faciendimi. S siuei̾nt seꝑatĩ
ubatur ses soluendo ꝑ ordinem cuiluemẽti
tͣditores priores et pocores mure p̾uemunt.
t̃ditores post mod̾ uemẽtes nõ debẽt in quiera
sit eis adhuc sat̾face. S hñt tanꝙͣ pocores. s
sinm saluũ contͣ legatarios qui primo acce¬
pant. Similit̾ et autiores c̾ditores qͥ post̾ioreᷤ¬

Expanded text:
edem, pt editoribus satisfaciendum. Sed si veniant separatim, liberatur heres solvendo per ordinem cuilibet vencreditores, priores et potiores preveniunt. Creditores postmodum venientes non debent inquietaset eis adhuc satisfacere, sed habent tamquam potiores ius suum salvum contra legatarios, qui primo acceperant. Similiter et anteriores creditores, contr
Abbreviated transcription (Latin):
ea nira paria fc̃a sunt om̃i c̾ditoꝵ. qui nõ hm
pignor ꝓuł ypotecas. uł non sunt priuiłiate
psone. ¶Icem siutraꝵ c̾ditore instante debi
uire fori extusaret᷑ ut c̾do debitor si pietate me¬
tus gͣtificaret płimum indigẽtiẽditori. nec c̾do

Expanded text:
ia iura paria facta sunt omnium creditorum qui non habent pignora vel hypothecas vel non sunt privilegiate persone. Item si utroque creditore instante,debitiure fori excusaretur, ut credo, si pietate motus gratificaret plurimum indigenti creditori. Nec credo