comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sortium creaturae : Siqui autem putant non essespiritalẽ
in angelis scĩtatem sed aliã quandam gratiam suae proprie¬
tate naturae : hi inferiores profecto angelos hominibus
iudicabunt: quum enim & ipsi fateantur. quod spũi scõ
angelos conferre non audeant. nec possint negare quo
num munusq diuinum sit: Inuementur utiq homines qͥ
meliores sanctificationem habent. Angelis praeferen
di sed qum angesi homi nibus in adiumenta descendan
intelligendum est quod creatura quidem superior an¬
telorum site Quae plus recepit gratiae spiritalis eius¬
demtamen & erganos & illes munus auctoris sit quan¬
taautem gratia quae praemus angelorum &iam inferi¬
orem creature humanȩ conditionis ex aequat. sicut
dñ ipse promis it dicenss eritis sicut angeli in caelo uecdis¬
ficile: quienim illos angelos fecit in spũ homines quo que
per engulem gratiam similes faci& ange lorum dequa duu

Expanded text:
sortium creaturae. Si qui autem putant non esse spiritalem sortium creaturae. Si qui autem putant non esse spiritalem in angelis sanctitatem, sed aliam quamdam gratiam suae proprietate naturae, hi inferiores profecto angelos hominibus judicabunt. Cum enim et ipsi fateantur quod Spiritui sancto angelos conferre non audeant, nec possint negare quod num munusque divinum sit; invenientur utique homines qui meliorem sanctificationem habent, angelis praeferendi. 618 Sed cum angeli hominibus in adjumentum descendant , intelligendum est quod creatura quidem superior angelorum sit, quae plus recipit gratiae spiritalis; ejusdem tamen et erga nos et illos munus auctoris sit. 84. Quanta autem gratia, quae praemiis angelorum etiam inferiorem creaturam humanae conditionis exaequet, sicut Dominus ipse promisit dicens: Eritis sicut angeli in coelo ? Nec difficile; qui enim illos angelos fecit in Spiritu, homines quoque per eamdem gratiam similes faciet angelorum . 85. De q
Abbreviated transcription (Latin):
personce sed unus in omibus operationis effectus : qui a unus
sps̃ sc̃s dequoait: accipietis uirtutem ueniente spũscõ inuos
& eritis mihi testes in hierusalem & in omni iudae & samaria
usq: infines terrae : Incircum scriptus igitur & infinitus sp̃r
scs quise discipulorum sensibus perseparatarum diuortia
discr&a regionumremocosq: fines totius orbis infundit.
quem nihil potest praeterire uel fallere &ideo sc̃s ait :
scriptura dicit dequadominatione : dequa potestatei cuius
inuenimus angeliuis tutem perplurimos esse diffusami an¬
gelienim ad paucos mittebantur : sp̃s autem sc̃s populis in¬
fundebatur: Quisigitur dubit&. quindiuinum sit quodin¬
funditur simul pluribus. Nec uidetur corporeum autem
quod & uid&ur a singulis & tenetur : sed quem ad modum sc̃ĩ¬
ficans a postolos sp̃s nonẽ humanae consors naturae : ita &iã
sc̃ĩficans angelos dominationes et potestates : Non habet con¬

Expanded text:
personae, sed unus in omnibus operationis effectus; quia unuspersonae, sed unus in omnibus operationis effectus; quia unusin vos; et eritis mihi testes in Hierusalem et in omni Judaea et Samaria usque in fines terrae . 82. Incircumscriptus igitur et infinitus Spiritus sanctus, qui se discipulorum sensibus per separatarum divortia discreta regionum, remotosque fines totius orbis infudit, quem nihil potest praeterire vel fallere. Et ideo sanctus David ait: QScriptura hoc dicit? de qua Dominatione? de qua Potestate? Cujus inveniemus Angeli virtutem per plurimos esse diffusam? Angeli enim ad paucos mittebantur, Spiritus autem sanctus populis infundebatur. Quis igitur dubitet quin divinum sit, quod infunditur simul pluribus, nec videtur: corporeum autem, quod et videtur a singulis, et tenetur? 83. Sed quemadmodum sanctificans apostolos Spiritus, non est humanae consors naturae; ita etiam sanctificans Angelos, Dominationes et Potestates, non habet con
Abbreviated transcription (Latin):
signaculum : doc& proph&a quidicit : Signatum ẽ in nobis
lumen uultus tui dnẽ : dedisti la&itiam in cordemeo:
um igitur omnis creatura certis Naturae
suae sit circum scripta limitibus. siquidem & illa in ui¬
sibilia operẽ. quae non quaeunt locis & finibus conpraehep¬
di substantiae suae tamen pro pri&ate claudantur. quo¬
modo quis audeat creaturam appellare spm̃ scm̃ qui non
habet circum scriptam de terminatamq: uistutem quia &
inomnibus & ubiq: semper ẽ. quod utiq: diuinitatis & do¬
minationis ẽ proprium . dnĩ enim ẽ. terrae plenitudo eius
Et ideo quum dñs seruulos suos a postolos destincr& ut agpos¬
ceremus aliud creaturarum esse aliud gratiam spiritalem ali¬
os alio destinabat. qui homines simuleẽ ubique non poterant:
Dedit autem omnibus spmsc̃m. quilic& separatis a postolis in¬
s&p arabilis gratiae munus in funder & Erant igitur diuersae

Expanded text:
signaculum, docet Propheta qui dicit: Signatum est in nobis signaculum, docet Propheta qui dicit: Signatum est in nobis lumen vultus tui, Domine; dedisti laetitiam in corde meo um igitur omnis creatura certis naturae suae sit circumscripta limitibus; si quidem et illa invisibilia opera, quae non queunt locis et finibus comprehendi, substantiae suae tamen proprietate clauduntur: quomodo quis audeat creaturam appellare Spiritum sanctum, qui non habet circumscriptam determinatamque virtutem; quia et in omnibus et ubique semper est, quod utique divinitatis et dominationis est proEt ideo cum Dominus servulos suos apostolos destinaret, ut agnosceremus aliud creaturam esse, aliud gratiam spiritalem, alios alio destinabat; quia omnes simul ubique esse non poterant. Dedit autem omnibus Spiritum sanctum, qui licet separatis apostolis inseparabilis gratiae munus infunderet. Erant igitur diversae
Abbreviated transcription (Latin):
signatiestis spũ promissionis scõ qui ẽ plenus hereditatis
nostraei scoigitur spũ signatisumus non natura sed a dõquis¬
scriptum ẽ quia unexit nos dr̃ & qui signauitnos. & dedit pignus
spm̃ incordibus nostris : Signati ergospũ ado sumus : sicut enim
in xpomorimur ut renascamur: Ita &iam in spusignamur uts¬
plendorem atque imaginem eius & gratiam tenere possimus.
quod ẽ utiq spiritale signaculum : Nam & sispecie signemur
in corpore. ueritate tamen in corde signamur : ut sp̃s sc̃s expru¬
mat in nobis imaginis caelestis effigiem: quis igitur audeat di¬
adimaginem & similitudinem dĩ esse mereamur. & peripsum
fiat quem ad modum petrus apostolus dixit ut diuinae simus
consortes naturae . In quo utiq: non carnalis successionis here¬
ditas. sed adhostionis & graticae. spiritale commertium est :
atq: ut sciamus cordis nostrimagis hoc quam corporis esse

Expanded text:
signati estis Spiritu promissionis sancto, qui est pignus haereditatis signati estis Spiritu promissionis sancto, qui est pignus haereditatis nostrae . Sancto igitur Spscriptum est: qui unxit nos Deus, et qui signavit nos, et dedit pignus Spiritum in cordibus nostris . 79. Signati ergo Spiritu a Deo sumus. Sicut enim in Christo morimur, ut renascamur; ita etiam Spiritu signamur, ut splendorem atque imaginem ejus et gratiam tenere possimus: quod est utique spiritale signaculum. Nam etsi specie signemur in corpore, veritate tamen in corde signamur; ut Spiritus sanctus exprimat in nobis imaginis coelestis effigiem. 80. Quis igitur audeat diad imaginem et similitudinem Dei esse mereamur; et per ipsum fiat, quemadmodum Petrus apostolus dixit , ut divinae simus consortes naturae? In quo utique non carnalis successionis haereditas, sed adoptionis gratiae spiritale commercium est. Atque ut sciamus cordis nostri magis hoc, quam corporis esse
Abbreviated transcription (Latin):
quur ad sociant patris sicreaturam arbitrantur. quur filiodĩ
iungunt : quod si a patre & filio non existimant separandum
non aestiment creaturam quia ubi una scĩficatio unanaturaẽ
et id eo non putant destare Naturam. Nec aduertunt. quia
in illo aquarum sepelimur elemento ut renouati perspm̃
resurgamus : In aqua enim imago mortis inspũ pignus est
uitae : ut peraquam moriatur corpus peccati. quae quasi quo¬
dam tumulo corpus includit . & per uirtutem sp̃s reno ue¬
iohannes dixit: aqua sanguis et sp̃s: Vnum in mysterio non
innatura : aquaigitur test is ẽ sepulturae: sanguis. testis ẽ
mortisssp̃s testis ẽ uitae : siquaergo in aqua gratia non ex
uiuimus sicut inspũ num quidinaqua signamur sicut in spũ
in ipso enim uiuimus & ipse ẽ pignus hereditatis nostrae
sicut & apostolus scribens ad effesios ait : In quo credentes

Expanded text:
cur associant Patri? Si creaturam arbitrantur, cur Filio Dei cur associant Patri? Si creaturam arbitrantur, cur Filio Dei jungunt? Quod si a Patre et Filio 616 non existimant separandum, non aestiment creaturam; quia ubi una sanctificatio, una natura et ideo non putant distare naturam. Nec advertunt quia in illo aquarum sepelimur elemento, ut renovati per Spiritum resurgamus. In aqua enim imago mortis, in Spiritu pignus est vitae; ut per aquam moriatur corpus peccati, quae quasi quodam tumulo corpus includit: et per virtutem Spiritus renoveJoannes dixit: Aqua, sanguis, et Spiritus . Unum in mysterio, non in natura. Aqua igitur testis est sepulturae, sanguis testis est mortis, Spiritus testis est vitae. Si qua ergo in aqua gratia, non ex  in aqua vivimus, sicut in Spiritu? Numquid in aqua signamur, sicut in Spiritu? In ipso enim vivimus, et ipse est pignus haereditatis nostrae, sicut et Apostolus scribens ad Ephesios, ait: In quo credentes
Abbreviated transcription (Latin):
munus in fundit. deper sequutoribus a postolos fecit depeccato¬
facta non abnuant accipiant bonum spm̃ scriptumsꝰ Dixetem
daui d sps tuus bonus deduc& me inuiam rectam: Quidẽ enimi
solis participetur iustis simplex substantia opulens uierito
que filius dĩ dicit: Ite baptizate gentes in nomine patifitu
quod dñs non de dignatus ẽ in baptis matis sacramento moles¬
gisbonus ergo sp̃s bonus autem non quasi ad quireris sedqua¬
sunpertiens : Bonus ẽ nonenim accepit acreaturis sedac¬
cipitur sp̃s sc̃s sicut non scificatur. sed ipse saneoficat enea
cretio tamen naturae. ẽ: scs enim dicitur et homo quias¬
trinitatem reliquanatura cuius rationabilem & incorpo¬
ream iure quidam sub stantiam putant non inpertiat spiri¬
talem gratiam. sed adquirat. Nec particip& sed ad sumat. sepa¬
randa utique ẽ a soci&ate sp̃s scĩ communicas creaturae : Cre¬
dantigitur quic creatura non est sp̃s sesiaut si creaturam putan

Expanded text:
munus infundit, de persecutoribus apostolos facit, de peccatofacta non abnuant, accipiant bonum Spiritum scriptum; dixit enim David: Spiritus tuus bonus deducet me in viam rectam . Quid est enim solis participetur justis, simplex substantia, opulentus virtutibus, que Filius Dei dixit: Ite, baptizate gentes in nomine Patris et ominus non dedignatus est in baptismatis sacramento, molesconjungi? 74. Bonus ergo Spiritus: bonus autem, non quasi acquirens, sed quasi impertiens bonitatem. Non enim accipit a creaturis, sed accipitur Spiritus sanctus: sicut non sanctificatur, sed ipse sanctificat; crecretio tamen naturae est. Sanctus enim dicitur et homo qui acTrinitatem reliqua natura, cujus rationabilem et incorpoream jure quidam substantiam putant, non impertiat spiritalem gratiam, sed acquirat: nec participet, sed assumat; separanda utique est a societate Spiritus sancti communitas creaturae. Credant igitur quia creatura non est Spiritus sanctus: aut si creaturam putant,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid autem mipum SiSp̃s OΡΕRΑTORΕSt Uitae
qui uiuificat sicut pater uiuificat sicut filius uiuifiaa¬
re autem quis abnunciat esse maiestatis a eternae
Scriptum est enim Auliui fica seruum tuum uiuifica¬
tur ergo qui seruus est hoc est homo quiuitam ante non
habuit sed ut haberet accepit  Ui deamus igitur utrum
uiui fic& sp̃s anipse uiui fic& sed scriptum Littera occidit
patris & fili & sp̃sscĩ uiuificationem non esse diuisam
accipe quiac uiuificationis quoque unitas sit quando ip¬
se per spm̃ uiuificat dr̃ Dixit enim paulus qui sus cita¬
uit xpm amortuis uiuificauit & morteclia corpora
uestra propter inhabitantem spm̃ eius inuobis
Quis uero dubitare potest quiac uiuific& omnia spr̃ses
quando & ipse sicut pater & filius creator est omnium
Nec quic quam nisi quum spũscõ dr̃ omnipotens pa¬
ter intelligatur operatus quaendo quidem & inprin¬
cipio creaturae sps super ferebatur super aquam
Itacque quum superferetur sp̃s Nulla erat gratia cre

Expanded text:
Quid autem mirum si Spiritus operator est vitae, qui vivificat sicut Pater, vivificat sicut Filius ? Vivificare autem quis abnuat esse majestatis aeternae? Scriptum est enim: Vivifica servum tuum . Vivificatur ergo qui servus est, hoc est, homo, qui vitam ante non habuit, sed ut haberet, accepit. 30. Videamus igitur utrum vivificetur Spiritus, an ipse vivificet. Sed scriptum est: Littera occidit, et Spiritus sancti vivificationem non esse divisam, accipe quia vivificationis quoque unitas sit; quando ipse per Spiritum vivificat Deus; dixit enim Paulus: Qui suscitavit Christum ex mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra propter inhabitantem Spiritum ejus in vobis Quis vero dubitare potest quia vivificet omnia Spiritus sanctus, quando et ipse sicut Pater et Filius, creator est omnium, nec quidquam nisi cum Spiritu sancto Deus omnipotens Pater intelligatur operatus; quandoquidem et in principio creaturae Spiritus superferebatur super aquam ? 33. Itaque cum superfere
Abbreviated transcription (Latin):
uos autemscitis eum quia apuduos¬
man& et in uobis est Ergo mundus non habebat ui¬
tam aeternam quianon acceperat spm̃ Vbi autem
sp̃s ibiuita a&erna Ipse estenim sp̃s uitae operator
acternae. Vndemiror quur desolo &uero dõ arriani
inoueant quaestionem siecut enim uita aeterna est
cognoscere solum & uerum dm̃ ltauita aeternicc est
cognoscere ihm̃ xpm̃ itauita a&erna est cognoscere¬
spm̃ scm̃ quem sic nonuid& mundus quem admodũ
patrem sic non cognosc& quem admodum patre
Qui autem de hoc mundo Non est habet uitam ae¬
ternam Et quum ipso man& sp̃s in aeternum qui
est uitace lum eni aeternae Ergo su hoc confert con¬
amagnitudine beneficii Non secerncs Aut erum
credas necesse est solius ueri diuinitatis esse hoc
maximum munus et solam & ueram et diuinitatẽ
quia uitam aeternam potest & his conferre qui
uerus ds̃ non sit incidis ut patri magis derogare
uidearis Cuius opus nomputes solius uere diuinitatis
esse praecipuum sed creaturae operibus conferen¬

Expanded text:
vos autem scitis eum, quia apudmanet, et in vobis est . 27. Ergo mundus non habebat vitam aeternam, quia non acceperat Spiritum: ubi autem Spiritus, ibi vita aeterna: ipse est enim Spiritus vitae operator aeternae. Unde miror, cur de solo et vero Deo Ariani moveant quaestionem. Sicut enim vita aeterna est cognoscere solum et verum Deum, ita vita aeterna est cognoscere Spiritum sanctum: quem sic non videt mundus, quemadmodum Patrem: sic non cognoscit, quemadmodum Filium. Qui autem de hoc mundo non est, habet vitam aeternam, et cum ipso manet Spiritus in aeternum, qui est lumen vitae aeternae. 28. Ergo si hoc confert cogna magnitudine beneficii non secernas? Aut enim credas necesse est solius verae divinitatis esse hoc maximum munus, et solam et veram divinitatem quia vitam aeternam potest et is conferre, qui verus Deus non sit; incides ut Patri magis derogare videaris, cujus opus non putes solius verae divinitatis esse praecipuum, sed creaturae operibus conferen
Abbreviated transcription (Latin):
uestharsis quae fluctibus superna tent mundi &tutũ
remigium salutis exhibeant: Vnde & in euangelo dns
noster uisibiles capitis et intellegibilis capillos quos dr
esse significans ait sed & capilli capitis uestri omnes nume¬
ratisunt: Spiritedium uidelic& significans facta uirta¬
tum: Neque enim decapillis nostris cura est doquapr¬
quam & illum non absurdum sit aestumcere. quia pro¬
maies tocte diuina eum latere Nilpossit: sed quid mihi pro¬
dest sids̃ omnipotens meos nouit capillos. illud mihi re¬
dundat & proficit sibonorum operum peruigil testis
remunerationem glorice don& aeternae  Denique
& ipsesamson noncorporales sed intellegibiles hos capil¬
los esse declarans ait. Et si tonsus fuero discedit ame

Expanded text:
ves Tharsis, quae fluctibus supernatent mundi, et tutum ves Tharsis, quae fluctibus supernatent mundi, et tutum remigium salutis exhibeant. 15. Unde et in Evangelio Dominus noster visibiles capitis et intelligibiles capillos quosdam esse significans, ait: Sed et capilli capitis vestri omnes numerati sunt , spiritalium videlicet significans facta virtutum; neque enim de capillis nostris cura est Deo. Quamquam et illud non absurdum sit aestimare, quia promajestate divina eum latere nihil possit. 16. Sed quid mihi prodest, si Deus ipse omnes meos novit capillos? Illud mihi redundat et proficit, si bonorum operum pervigil testis, remunerationem gloriae donet aeternae. Denique et ipse Samson non corporales, sed intelligibiles hos capillos esse declarans ait: Et si tonsus fuero, discedet a me
Abbreviated transcription (Latin):
sensit quamdiu habuit gratiam spiritalem : his in quam
postea quam spr̃di discessit abeo longe mutatus ab illo san¬
sonquiredit allo filorum indututus exuuias inmulieris
genibus uistutissuae degener palpatus & captus sacroeri¬
netondetur. Tantum ncergo momenti crines habuere
capitis ut manentibus his uirtus inuicta duraret. Fonso¬
aute autem capite. fortitudo omnisiuiri subtto soluer¬
tur : nonita ẽ ut tantam uim corporalium capillorum
putemus. sunt quidam crines religionis et fidei crines
natarei in lege perfeti in parsimonia et abstinentia con¬
secrati quibus illa intrpo ecclesia quae dnĩ pedesoleo
perfuderat uerbi cccelestis uestigia detergebai
delic& crines dequibus dicitur capillatura tua ut gr¬
ges caprarum. Ex illo capite pullulantes dequo dic¬
tum est caput autem uiri xp̃s. et alibi Caput eius aurũ
cephaterenes eius abietesnigrae et bonae abietes na¬

Expanded text:
sensit, quamdiu habuit gratiam spiritalem? Is, inquam, sensit, quamdiu habuit gratiam spiritalem? Is, inquam, posteaquam Spiritus Dei discessit ab eo, longe mutatus ab illo Samsone, qui rediit Allophylorum indutus exuvias, in muliebribus genibus virtutis suae degener, palpatus et captus sacrone tondetur. Tantumne ergo momenti crines habuere capitis, ut manentibus his, virtus invicta duraret: tonso autem capite fortitudo omnis viri subito solveretur? Non ita est, ut tantam vim corporalium capillorum putem. Sunt quidam crines religionis et fidei, crines Nazaraei in lege perfecti, in parcimonia et abstinentia consecrati, quibus illa in typo Ecclesia, quae pedes Domini oleo perfuderat, verbi coelestis vestigia detergebat,, juxta videlicet crines de quibus dicitur: Capillatura tua, ut greges caprarum ; ex illo capite pullulantes, de quo dictum est: Caput viri, Christus ; et alibi: Caput ejus aurum cephas, et crines ejus abietes nigrae . Et bonae ex abiete na
Abbreviated transcription (Latin):
lus : Ergo ille ut compendium faciamus hostoriae
suo enim tempori totius lectionis digestio reseruan¬
da est. Inuictus quam diu habuit gratiam spiritalẽ
sicut dĩpopulus ille electus adnõ. ille pcc areus in le¬
ge inuictus: Ergo samson. atque ita insuperabilis. ut
maxilla asini uiros mille percuter&. Itc plenus gra¬
tiae caelestis. ut &icm aquam in maxillam asini siti¬
ens repperiret: Siue hoc admiraculum conferas siue
admysterium uestas. quod in populi foret humilita¬
te gentilis. et requies et triumphus. iuxta quod scrip¬
tum est. Quite percusserit inmaxilla praebe ei et
alteram: per hanc enim iniuricrum pacientiam
quam erudiunt sacramenta baptismatis. De quibus¬
dam stimulis iracundice triumphamus. ut morte
obita resurrectionis requiem consequecmur: Ille¬
ne ergo samson. qui funes intextos neuis. qui Nouas
reste. sicut mollia fila dissoluit. Illene samson qui
crinium suorum palo constricta defixo uinda non¬

Expanded text:
lus. 12. Ergo ille ut compendium faciamus historiae; lus. 12. Ergo ille ut compendium faciamus historiae; suo enim tempori totius lectionis digestio reservanda est invictus erat, quamdiu habuit gratiam spiritalem, sicut Dei populus ille electus a Domino, ille Nazaraeus in Lege. Invictus ergo Samson, atque ita insuperabilis, ut in maxilla asini viros mille percuteret: ita plenus gratiae coelestis, ut etiam aquam in maxilla asini sitiens reperiret ; sive hoc ad miraculum conferas, sive ad mysterium vertas, quod in populi foret humilitate gentilis et requies et triumphus. Juxta quod scriptum est: Qui te percusserit in maxillam, praebe ei et alteram . Per hanc enim injuriarum patientiam, quam erudiunt sacramenta baptismatis, de quibusdam stimulis iracundiae triumphamus; ut morte obita, resurrectionis requiem consequamur. 13. Illene ergo Samson, qui funes intextos nervis, qui novas restes sicut mollia fila dissolvit? Illene Samson qui crinium suorum palo constricta defixo vincla non
Abbreviated transcription (Latin):
quic post dñĩ passionem magis a postoli crediderunt
Hunc igitur leonem samson quacsi iudaeus occiderit
sed ineo mel infigura redimendae hereditctis in ue¬
nerit ut reliquiae saluae fierent secundum electionẽ
cendit in ascalonem : et percussit inde triginta uiros:
neque enimpotuerat uictoriam non tenere. qui saen¬
menta cernebat: Accipiunt itaque in stolis proemi¬
um sapientiae conuersationis inisignae. qui absol¬
uunt & renuntiant qua estionem: Rursus hic alia
oboriuntur mysteric. quoduxor eius aufertur.
& ideo uulpes incendunt marupulos alienigenaru
eos enim qui aduersus diuina sacramenta contendant.
decipere sua consueuit astutia : Vnde iterum dicit incanti¬
cis canticorum:A prendite nobis uulpes. pusillas exter¬
minantes uineas. ut uineae nostrae floreant: Bene
pus illas uineas dixit. quia maiores uineas extermina¬
re non poterant : Lic& fortibus et diabo lus sit pusil¬

Expanded text:
quia post Domini passionem magis apostoli crediderunt. quia post Domini passionem magis apostoli crediderunt. Hunc igitur leonem Samson quasi Judaeus occidit, sed in eo mel quasi in figura redimendae haereditatis invenit; ut reliquiae salvae fierent secundum electionem  et descendit in Ascalonem, et percussit inde triginta viros . Neque enim potuerat victoriam non tenere, qui sacramenta cernebat. Accipiunt itaque in stolis praemium sapientiae, conversationis insigne, qui absolvunt et renuntiant quaestionem. 11. Rursus hic alia oboriuntur mysteria, quod uxor ejus aufertur; et ideo vulpes incendunt manipulos alienigenarum . Eos enim qui adversus divina sacramenta contendunt, decipere sua consuevit astutia. Unde iterum dicit in Canticis canticorum: Prendite nobis vulpes pusillas exterminantes vineas, ut vineae nostrae floreant Cant. II, 15. Bene pusillas dixit; quia majores vineas exterminare non poterant, licet fortibus et diabolus sit pusil
Abbreviated transcription (Latin):
dulce: Denique eo usque mrstica ut tribus diebus eius
reueloctio quccereretur: quace non potuit nisi perfidẽ
ecclesiae die septima conpl&o legis tempore. postpas¬
sionem dnĩ reuelari: sic enim habes quice & apostob
ideo non intelligebant quia ihs nondum fuerat hono¬
rificatus : Quid inquit dulcius melle. et quid fortius
leone adquȩ ille respondit: Sinon domuissetis uitulam
meam non in uenissetis quaestionem meam: O diui¬
num mysterium. o euidens sa cramentum: euasimus
interemptorem. potentem uicimus: ib in unc cibus
uitae est ubi erat ante miserȩ famis mors: insalutẽ
pericula: in suauitatem amaritudo conuertitur:
gratia ex offensione processit. potentia ex infirmi¬
tate uita demorte : Sunt tamen qui e contrario pu¬
tent fundari non potuisse coniugium nisi occiso
leone de tribuiudae : et ideo incorpore eius. hoc est
ecclesia apesrepertas. quae condunt mella sapientia.

Expanded text:
dulce . Denique eo usque mystica, ut tribus diebus ejus dulce . Denique eo usque mystica, ut tribus diebus ejus revelatio quaereretur, quae non potuit nisi per fidem Ecclesiae. die septima, completo Legis tempore, post passionem Domini revelari. Sic enim habes, quia et apostoli ideo non intelligebant, quia Jesus nondum fuerat honorificatus . 8. Quid, inquiunt, dulcius melle, et quid fortius leone? Ad quae ille respondit: Si non domuissetis vitulam meam, non invenissetis quaestionem meam . O divinum mysterium! O evidens sacramentum! Evasimus interemptorem, potentem vicimus. Ibi nunc cibus vitae est, ubi erat ante miserae fames mortis. In salutem pericula, in suavitatem amaritudo convertitur. Gratia ex offensione processit, potentia ex infirmitate, vita de morte. 9. Sunt tamen qui e contrario putent fundari 636 non potuisse conjugium, nisi occiso leone de tribu Juda: et ideo in corpore ejus, hoc est, Ecclesiae, apes repertas, quae condunt mella sapientiae;
Abbreviated transcription (Latin):
ex alienigenis poscebat uxorem: quod pater eius ac mat̃
ut scriptum est ignorabant quonicm adnõ est: merito¬
que forcior c&eris habebactur : quic eum sp̃s dñi diri¬
gebat: quoduce solus Nunc alieni gencrum fugabat
populos Nunc leonem morsum inuio labilem fortutu¬
dinen in superabilem. discerptum manibus diuidebet
ut inamtam cautus ad seruandam gractiam : quam for¬
tis ad superandam bestiam : & fortasse hoc non solum
uirtutis miraculum. sed &iam sapientiae mysteriũ
propheciae oraculum fuit: Neque enim ociosum ui¬
detur quod quum tenderet admysterium nuptic¬
rum leo rugiens occurrit ei queminaniibus ille dis¬
cerpsit: in cuius corpare conubio potitirus obtato
congregationem apum repperit: & mel sustulit de
ore eius. quod patri edendum tribuit et matri:
Habebat gentium populus mella qui credidit qui cor¬
pus feritatis erat ante nunc xpĩ est : Nec ipsa uacat
quaestio sacramentis. quamproposuit sodalibur
suis dicens: Dedente exiuit esca. & depotente exiuit

Expanded text:
ex alienigenis poscebat uxorem : quod Pater ejus ac mater, ut scriptum est, ignorabant, quoniam a Domino est. Meritoque fortior caeteris habebatur, quia eum Spiritus Domini dirigebat, quo duce, solus nunc alienigenarum fugabat populos, nunc leonem morsu inviolabilis, fortitudine insuperabilis, discerptum manibus dividebat . Utinam tam cautus ad servandam gratiam, quam fortis ad superandam bestiam! 6. Et fortasse hoc non solum virtutis miraculum, sed etiam sapientiae mysterium, prophetiae oraculum fuit. Neque enim otiosum videtur quod cum tenderet ad mysterium nuptiarum, leo rugiens occurrit ei, quem manibus ille discerpsit, in cujus corpore, connubio potiturus optato, congregationem apum reperit, et mel sustulit de ore ejus, quod Patri edendum matrique tribuit . Habebat gentium populus mella, qui credidit: qui populus feritatis erat ante, nunc Christi est. 7. Nec ipsa quaestio vacat sacramentis, quam proposuit sodalibus suis, dicens: De edente exivit esca, et de potente exivit
Abbreviated transcription (Latin):
func lectionis seriem consideremus : suprababes
qui a benedixit eum dñs & coepit sps̃ comitari quũ
et si tonsus fuero discedit ame uirtus mea postea¬
quam tonsus est uide scriptura quid dicat dñs in¬
quit discessit ame Vides ergo quic ille qui comitaba¬
sed unum sunt sp̃s sc̃s et filius hoc quoque loco uir¬
tutem dixit et spm̃ significauit Sicut enim pater ui¬
gisti xpĩdĩ uirtutem esse atque sapientiam Teg¬
mus &icm quia uistus est pater sicut scriptum est
uidebitis filium hominis sedentem addexteram
uistutis Hic utique uirtutem patrem dixit cuius ad
dexteram filius sed et sicut habes dixit dñs dnõ meo
sede addexteram meam Virtutem &icm spm̃ scm̃¬

Expanded text:
 lectionis seriem consideremus. Supra habes, quia benedixit eum Dominus, et coepit spiritus comitari cum Et si tonsus fuero, discedet a me virtus mea. Posteaquam tonsus est, vide Scriptura quid dicat: Dominus, inquit, discessit a me. Vides ergo, quia ille, qui comitabased unum sunt Spiritus sanctus et Filius. Hoc quoque loco virtutem dixit, et Spiritum significavit. Sicut enim Pater virgisti, Christum Dei virtutem esse atque sapientiam . Legimus etiam quod virtus est Pater, sicut scriptum est: Videbitis Filium hominis sedentem ad dexteram virtutis . Hic utique virtutem Patrem dixit, cujus ad dexteram Filius sedet sicut habet: Dixit Dominus Domino meo: Sede ad dexteram meam . Virtutem etiam Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
consummationem mundi: Vnum sunt ergo filius et sps unũ
nomen est trinitatis. & una inseparabilisq: praesentia:
sicut autem ostendimus para rtum filium nominatum. ita
sp̃s ueritactis. sed &iam ueritas dicitur sps. sicut & ueritas
filius praedicoctur qui ait: Ego sum ueritas & uita¬

Expanded text:
consummationem mundi . Unum sunt ergo Filius et Spiritus: unum consummationem mundi . Unum sunt ergo Filius et Spiritus: unum nomen est Trinitatis, et una inseparabilisque praesentia. 139. Sicut autem ostendimus paraclitum Filium nominatum, ita Spiritus veritatis, sed etiam veritas dicitur Spiritus, sicut et Filius veritas praedicatur, qui ait: Ego sum via et
Abbreviated transcription (Latin):
Edoctum ẽ igitur exhis. non esse inpatre & filio & spũ
paraclito nominis diuersitatem. et quod nomenẽ. patris
id eẽ &iam filinomen. similiter quod nom en ẽ filiiesse id
&iam sps̃ sci: quando &icm paralclitus filius dicitur sicut
alium paraclitum dobit uobis. qui uobis cum sit in aeternũ
sp̃s ueritatis: Benedixit alium. Neipsum filium ipsum itel isp¬
legeres unitasenim nominis ẽ non filispr̃q: sabelliana confu
sio : Ituq alius paralytus ẽ filius alius paraclitus sp̃s scs :
filium enim paraditum dixit &iam io hannes. sicut habes
siquis peccauerit. para clytum habemus ad patrem ihm̃ xpm̃: C
itaq: quem ad modum unitas nominis : it &iam unitas potesta¬
tis ẽ : ubi enim paracditus sp̃s ibi &icm filius : Nam sicut hic in
aeternum dns̃ futurum quum fidebbus spm̃ dicit : Ita &iam
dese alibi ostendit quod in aeternum quum Apostolissit futu¬
rus dicens: Ecce ego uobis cum sum omnibus diebus. usquead

Expanded text:
Edoctum est igitur ex his non esse in Patre et Filio et Spiritu sancto paraclito nominis diversitatem: et quod nomen est Patris, id esse etiam Filii nomen: similiter quod nomen est Filii, esse id etiam Spiritus sancti; quando etiam paraclitus Filius dicitur, sicutet alium paraclitum dabit vobis qui vobiscum sit in aeternum Spiritum veritatis . Et bene dixit alium, ne ipsum Filium, ipsum Spiritum intelligeres; unitas enim nominis est, non Filii Spiritusque Sabelliana confu Itaque alius paraclitus est Filius, alius paraclitus Spiritus sanctus; Filium enim paraclitum dixit etiam Joannes, sicut habes: Si quis peccaverit, paraclitum habemus apud Patrem Jesum Christum . Itaque quemadmodum unitas nominis, ita etiam unitas potestatis est; ubi enim paraclitus Spiritus, ibi etiam Filius. 138. Nam sicut hic in aeternum Dominus futurum cum fidelibus Spiritum dicit, ita etiam de se alibi ostendit quod in aeternum cum apostolis sit futurus, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
dem significat umcatem  tamen &qes succlitatem plenius
patris filiique cognoscas siclit ei Uit pater et filius fecit ta
& pater operatur & filius diciat pater operatur sicut scriptũ
ẽ: pater meus usq: modo operatur filius dicit sicut habes
dictum adfilium. dic uerbo et sanabitur. Et dicit patri uolo
ut ubi egosum & istisint mecum: Fecit pater quod filius dixit
norisi quia unitas potestatis & quid desingulis loquant famson
diuina promissione generatusi spm comitantem habebat: sic
enim legimus quicbenedixit eum dñs. et coepit sp̃s dnĩ comi¬
tari cum eo in castra : Et ideo futurum praeuidens sacramgũ¬

Expanded text:
dem significat unitatem? 3. Tamen ut aequalitatem plenius dem significat unitatem? 3. Tamen ut aequalitatem plenius Patris Filiique cognoscas, sicut dixit Pater et Filius fecit; ita et Pater operatur, et Filius dicit. Pater operatur, sicut scriptum est: Pater meus usque modo operatur . 635 Habes dictum ad Filium: Dic verbo et sanabitur . Et Filius dicit Patri: Volo ut ubi ego sum, et isti sint mecum . Fecit Pater quod Filius dixit. 4. noris; quia unitas potestatis. 5. Et quid de singulis loquar? Samson divina promissione generatus, Spiritum comitantem habebat; sic enim legimus: Quia benedixit ei Dominus, et coepit Spiritus Domini comitari cum eo in castra Judic. XIII, 25. Et ideo futurum praevidens sacram
Abbreviated transcription (Latin):
tam resulsis se &per spm̃ scm̃ caelestium sacramentoruur
roue lata mestericoquem morses nonignorauit aecerinum
deniq seatim in principio mundiummo ante princonter
quuri do iunxet: quem antemundi principium sempiternũ
esse cognouitsnamq: siquis diligenter aduertat. & patrem in
principio & filium cognosc& et spm̃ : Depatre enimscriptũ
est: In principio fecit ds̃ caelum et terram: Despũdictum est:
spi super ferebatur super aquas: et bene in exordio creatu¬
rae baptis mi figura signatur : perquod habuit creatura mun¬
dari : Lectum &icm defilio. quic ipse ẽ qui discreuit inter
medium lucis & tenebras : Vnus ẽ enim ds̃ pater qui dicit. et
unus dns ihs̃ qui facit : sed nerursus aut ad rogans putes dicentis
imperium aut uile facientis obsequium : aequalem sibi pater
filium confitetur operis unitatem dicens faciamus homin
ad imaginem & similitudinem Nostram : Et imago enim & op¬
ratio & similitudo cormunisi quid aliud. nisi maiestatis eius¬

Expanded text:
t per Spiritum sanctum coelestium sacramentorum revelata mysteria, quem Moyses non ignoravit aeternum. Denique statim in principio mundi, immo ante principium, cum Deo junxit, quem ante mundi principium sempiternum esse cognovit. Namque si quis diligenter 634 advertat, et Patrem in principio et Filium cognoscet et Spiritum. De Patre enim scriptum est: In principio fecit Deus coelum et terram . De Spiritu dictum est: Spiritus superferebatur super aquas . Et bene in exordio creaturae baptismi figura signatur, per quod habuit creatura mundari. Lectum etiam de Filio quod ipse est, qui discrevit inter medium lucis et tenebrarum; unus est enim Deus Pater qui dicit, et unus Dominus Jesus qui facit. 2. Sed ne rursus aut arrogans putes dicentis imperium, aut vile facientis obsequium; aequalem sibi Pater Filium confitetur operis unitate dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Imago enim et operatio et similitudo communis quid aliud nisi majestatis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ino quae timere nonnorunt si feruore gratiae spiritulis it¬
nescant &ihũ dñi passionem canorȩ uocis confessione teste
Quisigitur dediuinitate sc̃i sps dubit& : quum ubi spĩ gratiasit
uispecies diuinitatis apareat: quo testimonio non diuersea
tem diuinae colligimus potestatis. nam emn ddoclrati
potist cnse discretio potestats ubiunius inomribuis ontorur¬
onis effectus estoeq uero potest cẽ gratr sacie mentorum
nisi ubi fuerit uenia peccatorum quis ẽ igitus sugrum
stagosus incendusise dignis ille quiut aupiios berq facta me¬
uultus tuidnẽ : Quod ẽ. ergo lumex signatum risullius signa¬
culispiritalis in quo credentes signat: inquit estis spũ promis
diuino uultu quia scriptum est : Ignis in conspectueius arde¬
bit: pracfulget enimgratia dieiũdicii ut sequatur absolutio
quae scorum remuneretur obsequium: V¬

Expanded text:
imo quae timere non norunt, si fervore gratiae spiritalis igimo quae timere non norunt, si fervore gratiae spiritalis ignescant, et Jesu Domini passionem canora vocis confessione testeQuis igitur de divinitate sancti Spiritus dubitet, cum ubi Spiritus gratia sit, ibi species divinitatis appareat? Quo testimonio non diversitatem, sed unitatem divinae colligimus potestatis. Nam quemadmodum potest esse discretio potestatis, ubi unus in omnibus operationis effectus est? Neque vero potest esse gratia sacramentorum, nisi ubi fuerit venia peccatorum. 149. Quis est igitur fragosus incendiis: sed ignis ille, qui ut aurum bona facta mevultus tui, Domine . Quod est ergo lumen signatum, nisi illius signaculi spiritalis, in quo credentes signati, inquit, estis Spiritu proDei vultu; quia scriptum est: Ignis in conspectu ejus ardebit . Praefulget enim gratia diei judicii, ut sequatur absolutio, quae sanctorum remuneretur obsequium.
Abbreviated transcription (Latin):
rubo ignem & audierat eum tunc quando uox facta ẽ. defla¬
ma ignis ad eum dicens : Ego sum ds̃ abraham & ds̃ isaac & ds
iacob: Vox ergo deflamia & in rubo flamma & flamina
non noxicsurebatur enim rubus & non exurebatur . eo
quod illo mysterio dns̃ figuraret quia in luminaturusspi¬
nas nostri corporis adueni ret. Nec consumpturus aerum¬
nosos sed mitigoccurus aerumnas. qui baptizaret in spũ sco
&igni ut gratiam tribuer& peccata consumeret : Ergo inspecie
ignis ds̃seruato propositon Vin accibus quoq: apostolorum
quum supra fidelis sẽs sp̃s decedisset ignis species uid ebatur
de &t ilsud quando gedeon superaturus madian trecentos uo¬
ros iuissit hr drias sumere & in hidrur faces ardenter habere
& indexteris teneree uuas : It a nostri acceptum ab apostoliso
uire maiorss quod hidriae sint corpora nostra figurata del¬

Expanded text:
rubo ignem, et audierat Deum, tunc quando vox facta est de flamrubo ignem, et audierat Deum, tunc quando vox facta est de flamma ignis ad eum dicens: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob . Vox ergo de flamma, et in rubo flamma, et flamma non noxia. Urebatur enim rubus, et non exurebatur; eo quod illo mysterio Dominus figuraret quia illuminaturus spinas nostri corporis adveniret: nec consumpturus aerumnosos, sed mitigaturus aerumnas: qui baptizaret in Spiritu sancto et igni ; 630 ut gratiam tribueret, peccata consumeret. Ergo in specie ignis Deus servat propositum. 146. In Actibus quoque apostolorum cum supra fideles Spiritus sanctus descendisset, ignis species videbatur; de et illud quando Gedeon superaturus Madian, trecentos viros jussit hydrias sumere, et in hydriis faces accensas habere, et in dextris tenere tubas ; ita nostri acceptum ab apostolis servavere majores, quod hydriae sunt corpora nostra, figurata de l
Abbreviated transcription (Latin):
Quid autem adstruam. quod sicut pater iumen ita &iam fi
ds̃ enim lux ẽ sicut dixit iohannes. quia ds̃ lux ẽ. & tenebrae
in eonon sunt : Lux autem & filius quiauita erat lux homi¬
num : &ut ostenderet sededi filio euangelista dixisse. ait
de iohanne baptista: nonerat ille lux sedut testimonium
perhiberet delumine : Erat lux uera quae inluminatoro¬
nem hominem uenientem in hunc murodum Ergo qui ee
bramortis lucem uiderunt magnamꝑ quid autem hoc eui denti¬
patrem quis dubit& lucem esse quum latum sit defilioen
quia splendor ẽlucis aeternae : cuius enim nisi patris splen¬
dor est filius qui & quum patre semper ẽ. Nec dissim ilised ea¬
dem claritate praefulget : &esaias significat Nonsolum luce
propensius maiestatem diuinitatis aduestimus qniñ & scĩ¬
ficare diuinicatis & in luminare ignis et lucis. & siproprium
& inspecie ignis ex primi uel uideri diuinae ẽ consu& udinis: ds̃
enim ẽ ignis consumens. sicut moyses dixit : Vidit enim ipsem

Expanded text:
Quid autem astruam quod sicut Pater lumen, ita etiam Fil potentiae est. Deus enim lux est, sicut dixit Joannes: Quia Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt . 141. Lux autem et Filius, quia vita erat lux hominum. Et ut ostenderet se de Dei Filio Evangelista dixisse, ait de Joanne Baptista: Non erat ille lux, sed ut testimonium perhiberet de lumine. Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Ergo quia tenebris et in umbra mortis, lucem vidit magnam . Quid autem hoc evidentiPquia splendor sit lucis aeternae . Cujus enim nisi Patris splendor est Filius, qui et cum Patre semper est, nec dissimili sed eadem claritate praefulgpropensius majestatem divinitatis advertimus: quoniam et sanctificare, divinitatis; et illuminare, ignis et lucis est proprium: et in specie ignis exprimi vel videri divinae est consuetudinis: Deus enim est ignis consumens, sicut Moyses dixit . 145. Vidit enim ipse in
Abbreviated transcription (Latin):
quia scripture frequenter & animam hominis sp̃s uoca¬
bulo designauit. sicut habes: quicreat spm̃ hominis iN
ipso : Vnde & dns̃ animam suam. sps̃ appellatione signifi¬
cans ait : Inmanus tuas commendo spm̃ meum Et ut
scires. qui ad eihũ dnĩ descensione memorauit : Ad di¬
dit quod ad nunciaret iN homines xpm̃ suum ad nunciauit
enim in baptis mate dicens : tues filius meus dilectusin
quo bene placcui: Ad nunciauit in monte dicens: Hic ẽ
filius meus dilectus ipsum ccudite: Adnuncia ut upasis¬
one: quum solrecessit maria terrae que tremuerunt ad¬
nunciauit incenturione : quiait: uere filius dierd istea
totum igitur hunc locum xit ad simplicem intellectum
istius flatus quiuiuendo hauritur : aut admisterum
dominici corporis referre debemus: Namsihic crectum
pocuisset sicut defilio frequenter legimus. quice secundi
carnem & factus est & ereatus cuius tameꝵ maiestatem

Expanded text:
quia Scriptura frequenter et animam hominis 645 spiritus vocaquia Scriptura frequenter et animam hominis 645 spiritus vocabulo designat, sicut habes: Qui creat spiritum hominis in ipso . Unde et Dominus animam suam spiritus appellatione significans ait: In manus tuas commendo spiritum meum . 57. Et ut scires quia de Jesu Domini descensione memoravit, addidit quod nuntiaret in homines Christum suum ; annuntiavit enim in baptismate, dicens: Tu es Filius meus dilectissimus, in quo bene complacui . Annuntiavit in monte, dicens: Hic est Filius meus dilectus, ipsum audite . Annuntiavit in passione, cum sol recessit, maria terraeque tremuerunt. Annuntiavit in centurione, qui ait: Vere Dei Filius erat iste . 58. Totum igitur hunc locum aut ad simplicem intellectum istius flatus qui vivendo hauritur, aut ad mysterium Dominici corporis referre debemus, nam si hic creatupotuisset, sicut de Filio Dei frequenter legimus quia secundum carnem et factus est et creatus . 59. Cujus tamen majestatem
Abbreviated transcription (Latin):
id suo uim uidelic&. & sonum eccelestium scripturarum.
quarum uelut quodam tonitru. meNes nostrae reddun¬
tur ad tonitae. ut timere discamus et reuerentiã caelesti¬
bus deferamus oraculis: Denique in euax gelio. fratresdũ
filitonitrui dicebantur &dum uox patris facta essec
dicentes ad filium . & honorificaui & iterum hon orifica¬
bo. Iuda ei dicebant: tonitruum factum est illi Nam li¬
c& graticm ueritatis aurire non possent: tamen con¬
fitebantur inuiti: ignaris mysterium loquebantur.
eo quod magnum patris defilio testimo nium resulta¬
bat᷑ in iob quoque libro scriptura dicit: firmamentum
quoque tonitrui sui quisscit quando faci&.: Vtique siad
haec com motionum caelestium tonitrua pertineret.
non fucura eorum firmamenta. sed facta dixiss&: ergo
tonitruc adsermones dnĩ retulit. quorum in omnem
terram exiuit sonus: Spm̃ autem. hoc loco animam quã
suscepit racioncbilem atque perfectam intelligimus.

Expanded text:
tu suo, vim videlicet et sonum coelestium Scripturarum, tu suo, vim videlicet et sonum coelestium Scripturarum, quarum velut quodam tonitruo mentes nostrae redduntur attonitae, ut timere discamus, et reverentiam coelestibus deferamus oraculis. 55. Denique in Evangelio fratres Domini filii tonitrui dicebantur; et cum vox Patris facta esset dicentis ad Filium: Et honorificavi, et iterum honorificabo ; Judaei dicebant: Tonitruum factum est illi . Nam licet gratiam veritatis haurire non possent, tamen confitebantur inviti, et ignari mysterium loquebantur; eo quod magnum Patris de Filio testimonium resultabat. In Job quoque libro Scriptura dicit: Firmamentum quoque tonitrui sui quis scit quando faciet ? Utique si ad haec commotionum coelestium tonitrua pertinerent, non futura eorum firmamenta, sed facta dixisset. 56. Ergo tonitrua ad sermones Domini retulit, quorum in omnem terram exivit sonus: spiritum autem hoc loco animam, quam suscepit rationabilem atque perfectam, intelligimus;
Abbreviated transcription (Latin):
dum mori potest sps uitae ergo simori non potest
causam non hab& quur sepiussit creandus at qui alit̃
putant : in illud sacrilegium recidunt. ut non distingant
spm̃ scm̃. qui pro lutiuum uerbum putant in patrẽ
redire. prolatiuum spm̃ indm̃ refundi. ut unius refu¬
sio sit. & quacedam uicissitudo inuccrias formacs sesae¬
pemutantis. cum patris et filii & spsscĩ manens semper
imutabilisque distinctio. unitatem suae teneat potes¬
tatis : Siquis tamen propheticum dictum. ideo diriuan¬
dum putat. ad inter pra&ationem sp̃s scĩ. quia habet ad¬
nuntians in homines xpm̃ suum. is ad in carnationis do¬
minicae mysteria dictum facilius deriuabits. Namsite
mouet quia spm̃dixit. & ideo hoc non putas diriuandũ
admrsterium adsumptionis humanae: persequere
scripturas. & inuenies optime congruere dexp̃o. dequo
bene conuenit aestim aeri. quia firmauit tonitruac aduen¬

Expanded text:
dum mori potest Spiritus vitae? Ergo si mori non potest, dum mori potest Spiritus vitae? Ergo si mori non potest, causam non habet cur saepius sit creandus. 53. At qui aliter putant, in illud sacrilegium recidunt, ut non distinguant Spiritum sanctum, qui prolativum Verbum putant in Patrem redire, prolativum Spiritum in Deum refundi; ut unius refusio sit, et quaedam vicissitudo in varias formas se saepe mutantis: cum Patris et Filii et Spiritus sancti manens semper immutabilisque distinctio, unitatem suae teneat potestatis. 54. Si quis tamen propheticum dictum ideo derivandum putat ad interpretationem Spiritus sancti, quia habet: Annuntians in homines Christum suum ; is ad incarnationis Dominicae mysterium dictum facilius derivabit. Nam si te movet quia spiritum dixit, et ideo non hoc putas derivandum ad mysterium assumptionis humanae; prosequere Scripturas, et invenies optime congruere de Christo, de quo bene convenit aestimari quia firmavit tonitrua adven
Abbreviated transcription (Latin):
tinatus erat dnĩ salutaris aduentus. Nondixit creat
me sed crecuit me: pefrequenter. sed semel crederen
exuirgine maria ihũ corpus esse generandum: E hoc
igiturꝰ quodam quotidiana operatione di in coni¬
truum firmamento et in sp̃s creatione propheta de¬
darat Intellige nefas esse: ut despũ scõ tale aliquitd
aestimemus quem ipsi impii ante saccula esse. negcire
non possunt: Vnde & semper esse eum. & semper manere.
picc adsertione testamur: Neque enim. quia ante mundũ
super fercbatur superaquas. potest uideri coepisse post
mundum: aut multos esse sps̃ seħ a estimari fas est. quiue¬
luti quotidicena generatione generentur: absit. ut se. quis¬
quam taliimpi&ate contam in&: ut dicat frequenter
creari. aut um quam creari spm̃ scm̃: quur enim frequer¬
ter creari uideatur. Non intelligo . nisi forte & mori eum
credant frequenter . & frequenter creari: que madmo¬

Expanded text:
tinatus erat Domini Salvatoris adventus; 644 non dixit, creat tinatus erat Domini Salvatoris adventus; 644 non dixit, creat me, sed creavit, ne frequenter, sed semel crederent ex virgine Maria Jesu corpus esse generandum. 52. Et hoc igitur quod velut quotidianam operationem Dei in tonitrui firmamento, et in Spiritus creatione propheta declaravit, intelligere nefas est, ut de Spiritu sancto tale aliquid aestimemus, quem ipsi impii ante saecula esse negare non possunt; unde et semper eum esse, et semper manere pia assertione testamur. Neque enim qui ante mundum superferebatur super aquas , potest videri coepisse post mundum: aut multos esse Spiritus sanctos aestimari fas est, qui veluti quotidiana generatione generentur. Absit ut se quisquam tali impietate contaminet; ut dicat frequenter creari, aut umquam creari Spiritum sanctum. Cur enim frequenter creari videatur, non intelligo; nisi forte et mori eum credant frequenter, et frequenter creari. Sed quemadmo