comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec furatur: Ibi enimnos ipse dñs thesauritare iub&: cũ dicit: Thesau¬
rizate uobis thes auros in caelo : ubi nec erugo nec tinea ex terminat.
nec fures effodiunt aut furantur: Ibi & apłs uerã nos denuntiat ad pre¬
hendere uitã sidũ uiuimꝰ inp̃senti sollicite dñi custodierimꝰ precepta:
Sine dubio uerã uitã ad prehendunt infuturo scło. quiadhuc uiuentes
in mundo. illic bonorũ suorũ oꝑum cotidiae sibim& ipsis condunt
dies aurũ. Hinc & alibi scriptũ est: Pone thesaurũ tuũ inp̃ceptis altis¬
simi : & ꝓderit tibi magis quã aurũ: Thes aurus enĩ terrenus: diui¬
tias seruat falla ces: Thes aurus uero caelestis. uitã uerã parit̾ p̃parat.
& aeternã: Ad cõparationẽ enĩ istius transitoriae uitae: illa dicit᷑
uera uita. inqua uirtutib diuites monachi in ꝑp&uo felicit̃ cum x p̃o

Expanded text:
nec furatur. Ibi enim nos ipse Dominus thesaurizare jubet, cum dicit: Thesaunec furatur. Ibi enim nos ipse Dominus thesaurizare jubet, cum dicit: Thesaurizate vobis thesauros in coelo, ubi nec aerugo, nec tinea exterminat, nec fures effodiunt, aut furantur . Ibi et Apostolus veram nos denuntiat apprehendere vitam; si dum vivimus in praesenti, sollicite Domini custodierimus praecepta. Sine dubio illi veram vitam apprehendunt in futuro saeculo, qui adhuc viventes in mundo, illic bonorum suorum operum quotidie sibimetipsis condunt thesaurum. Hinc et alibi scriptum est: Pone thesaurum tuum in praeceptis Altissimi, et proderit tibi magis quam aurum . Thesaurus enim terrenus divitias servat fallaces. Thesaurus vero coelestis vitam veram pariter praeparat et aeternam. Ad comparationem enim istius transitoriae vitae illa dicitur vera vita in qua virtutibus divites monachi, in perpetuo feliciter cum Christo
Abbreviated transcription (Latin):
rant᷑ animã indie uindictae & ultionis: Vnde & salomonait. Ñ proder̃
diuitiae in die ultionis: Iusticia au̾t: libabit amorte: Fundam̃tũ enĩ
qđ dicit bonũ. siue xp̾m siue bonorũ operũ significat premiũ. qđ sibi
unus quisq: monachus bene & iuste uiuendo thes aurizat in caelo ut illic
bene fundatus. quasi mons syon ñ moueatur in ae ternũ: Domus enim
nr̃a ae t̃na ñ manufacta. quaebonis oꝑibus aedificatur incaelo: sisu pra
petrã . id est. supra xp̃m fuerit fundata anullius suꝑuenientis impetu
pacieturriunã : Xp̃m enĩ hab& fundam̃tũ. ideo nullius tim& inpulsũ :
Thes aurus enĩ terrenus. quia xp̃m ñ hab& infundam̃to. ala tronibus
effoditur & furatur :: Thesaurus uero qui in caelis ascis monachis thes¬
auritatur quia xp̃m hab& infundam̃to. nec effoditur a latronibus

Expanded text:
rant animam in die vindictae et ultionis. Unde et Salomon ait: Non proderunt rant animam in die vindictae et ultionis. Unde et Salomon ait: Non proderunt divitiae in die ultionis. Justitia autem liberabit a morte . Fundamentum enim quod dicit bonum, sive Christum, sive bonorum operum significat praemium, quod sibi unusquisque monachus bene et juste vivendo thesaurizat in coelo, ut illic bene fundatus, quasi mons Sion, non moveatur in aeternum . Domus enim nostra aeterna, non manu facta , quae bonis operibus aedificatur in coelo, si supra petram , id est supra Christum, fuerit fundata, a nullius supervenientis impetu patietur ruinam. Christum enim habet fundamentum, ideo nullius timebit impulsum. Thesaurus enim terrenus, quia Christum non habet in fundamento, a latronibus effoditur et furatur. Thesaurus vero qui in coelis a sanctis monachis thesaurizatur, quia Christum habet in fundamento, nec effoditur a latronibus
Abbreviated transcription (Latin):
dauit conscientiã nram ab o peribus mortius id. ẽ peccatis: Opera enim
dubio conscientia bona & uitiorum accusatio nulla. quã nec peccati remor¬
d& culpa. nec criminũ moles accusat: Quae nullũ odit. nulli noc&. nulli
mitis. pacifica atq: benigna: Diã abba agathon: Non deb& monachus
ꝑmittere conscientiae suae ut accus& eũ inquacũq re: Intelligere ergo
debent monachi. ut sicut angłi cũ timore & tremore hrmnos canentes
assistunt creatori. ita & mona chi debent in psalmodiis coram dõ cum
meu & corde puro consistere tẽpore orationis: Gloriatio ergo monachi
& laus inc̃spectu angłorũ & hominũ. humilitas & simplicitas cordis:
Gloriatio monachi. mansu& udo cordis & silentium :
UT DIUITESSINT MONACHI INOPERIBUS BONIS. ETTHES AU¬
RITENT SIBI FUNDAMENTUM BONUON cap̃I LXXXU.¬
onachi qui diuites ñ sunt in rebus t̾renis. diuites. ẽẽ. debent in uirtu¬
tib scĩs & oꝑibus bonis: Quia ñ carnales sed sꝑitales diuitiae libe¬

Expanded text:
davit conscientiam nostram ab operibus mortuis , id est, peccatis. Opera enim dubio conscientia bona, ubi non est vitiorum accusatio ulla, quam nec peccati remordet culpa, nec criminum moles accusat; quae nullum odit, nulli nocet, nulli mitis, pacifica, atque benigna. Dixit abbas Agathon: Non debet monachus permittere conscientiae suae ut accuset eum in quacunque re. Intelligere ergo debent monachi ut sicut angeli cum timore et tremore hymnos canentes assistunt Creatori, ita et monachi debent in psalmodiis coram Deo cum metu et corde puro consistere tempore orationis. Gloriatio ergo monachi, et laus in conspectu angelorum et hominum, humilitas, et simplicitas cordis. Gloriatio monachi, mansuetudo cordis et silentium. CAPUT LXXXV. Ut divites sint monachi in operibus bonis, et thesaurizent sibi fundamentum bonum Monachi, qui divites non sunt in rebus terrenis, divites esse debent in virtutibus sanctis et operibus bonis, quia non carnales, sed spirituales divitiae libe
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. om̃iũ crimanp: itaruina cunctarũ uirtutũ. Ipsa .ẽ. enĩ in peccato prima:
ipsa in conflictis he enĩ aut in exordio mente ꝑ peccatũ ꝓsternit aut nouisime

Expanded text:
est omnium criminum, ita ruina cunctarum virtutum. Ipsa est enim in peccato prima, est omnium criminum, ita ruina cunctarum virtutum. Ipsa est enim in peccato prima, ipsa in conflictu postrema. Haec enim aut in exordio mentem per peccatum prosternit, aut novissime
Abbreviated transcription (Latin):
supbe coqđ faciendo uetita: contẽptui habeat diuina p̃cepta: Recte ergoanitum
omis peccati supbia. quia nisi p̃cesserit mando torũ di inoboedientiatrans gres¬
sionis ñ sequitur culpa: Om̃is suꝑbia tanto inimo iac&e:quanto in alcoscerigit
Tanto que ꝓfundius labitur. quanto excelsius eleuatur: Quionĩ ꝑꝓpriam suꝑbia
at tollitur : ꝑ diiusaitiam indinatur: Qui inflantur suꝑbia iuento pascuntur:
Vnde o ꝓphcta : omĩ s̃ inquit̃ pastores dos. pasciuentus: hoc .c̃. supbiȩ sp̃s: quide¬
suis uirtutibus suꝑbiunt : exipsis iudicandis opibus: quȩ pro urtutib utunt:
Quia rebonã ñ bona uoluntate faciunt Na reuera si ne humilitate uirtus quȩ¬
lib& & sinc caritate inuitio deputatur: Merito suꝑbiȩ. diabolus a suꝑna
beatitudine corruit Quiergo deuirtutib: at tolluntur : diabolũ imitantur:
&exinde grauius corruunt: quia de excelsis labuntur. Suꝑbia sicut origo

Expanded text:
uod faciendo vetita contemptui habeat divina praecepta. Recte ergo initium omnis peccati superbia , quia nisi praecesserit mandatorum Dei inobedientia, transgressionis non sequitur culpa. 3. Omnis superbia tanto in imo jacet, quanto in altum se erigit; tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam inclinatur. 4. Qui inflantur superbia, vento pascuntur. Unde et propheta: Omnes, inquit, pastores tuos pascit ventus , hoc est, supe ex ipsis judicandi sunt operibus quibus pro virtutibus utuntur, quia rem bonam non bona voluntate faciunt. Nam revera sine humilitate virtus quaelibet, et sine charitate in vitio deputatur. 6. Merito superbiae diabolus a superna beatitudine corruit. Qui ergo de virtutibus attolluntur, diabolum imitantur; et exinde gravius corruunt, quia de excelso labuntur. 7. Superbia, sicut origo
Abbreviated transcription (Latin):
mica palus api utior: egia emater suꝑbia e. cade que septe porunti pa liat eala
dese parturiunt᷑ uitia: quia ita sibim& quada cognations uun guorsur but ecalitr o
alleru oriatur Sicit princeps septẽ uitiorũ suꝑbia nos corti potoscatibus sub dit
iti & p̃ssepti formi gra plenus adominatu utiorũ noseruit. St quos illa addieit
seuqđ deo pe iustitiȩ ouirtutis exoritur minusque culpaeiis sentrursa

Expanded text:
m septem vitiorum regina et mater superbia est, eademque septem principalia multa de se parturiunt vitia, quae ita sibimet quadam cognatione junguntur, ut ex altero alterum oriatur. 9. Sicut princeps septem vitiorum superbia nos eorum potestatibus subdit, ita Christus septiformi gratia plenus a dominatu vitiorum nos eruit; et quos illa addicit seu quod de opere justitiae et virtutis exoritur, minusque culpa ejus sentitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphaa. Ciuitates austriclausesunt. & ñ est qui a periat: quido cenđi accipit
officuor serlũ ad tẽpus facta ꝓximi taceat . Quẽ siscit in corrigibilẽnequa quã

Expanded text:
propheta: Civitates Austri clausae sunt, et non est qui aperiat . Qui docendi accipit propheta: Civitates Austri clausae sunt, et non est qui aperiat . Qui docendi accipit officium, interdum ad tempus facta proxime taceat, quae statim corrigere nequaqua
Abbreviated transcription (Latin):
laude auncrepatione digniessent. Iue uero indiscrete sic utraq: omnib: loquit᷑
romalo merito plebis aufertur doctrina p̃dicationis: Probono merito audientis.
ribuitꝰ sermo doctoris. In potestate diuina consistit cuiuelit ds̃ doctrine
uerbu dare uel cui auferre .: & hoc aut ꝓdicentis aut ꝓaudientis sit merito. ut
modo ꝓculpa plebis auferat᷑ sermo doctoris. modo uoro ꝓutilib meritis tri¬
buit. Nam aibonus doc&bonu. amalus doc& malũ & bonus malũ & malus
bonũ quod tam̃ fit omne iuxta meritũ popłorũ : Non oma congruunt tẽpora
dectrine scđm salo monis sententiã dicentis. Tempus tacendi & tempus loquedi
Non quidẽ ꝑtłmorẽ sed ꝑdiser&ionẽ ꝓpt̃ malorũ incorrectibilẽ iniquitate:
Non nũqua clectos oport& adoctrina cessare : Interdũ doctores aecelesiȩ calore
caritatis ardentes conticescunt adocendo q̃uia monest qui audiat testante

Expanded text:
laudibus et increpationibus digni essent. Ille vero indiscrete sic aeque omnibus loquitur, laudibus et increpationibus digni essent. Ille vero indiscrete sic aeque omnibus loquitur, ro malo merito plebis, aufertur doctrina praedicationis. Pro bono merito audientis, tribuitur sermo doctori. 2. In potestate divina consistit cui velit Deus doctrinae verbum dare vel cui auferre: et hoc aut pro dicentis aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctoris, modo vero pro utilibus meritis tribuatur. Nam et bonus docet bonum, et malus malum, et bonus malum, et malus bondoctrinae, secundum Salomonis sententiam dicentis: Tempus tacendi et tempus loquendi . Non quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum incorrigibilem iniquitatem, nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes, conticescunt a docendo, quia non est qui audiat, testante
Abbreviated transcription (Latin):
c̃fessione nigescert. dinicore scłari deposito lam̃ tationis habitũ depeccati recordatione
induere ut poit adhuc x terioris hoc est carnalis munditiȩ occupatis ñ aperit intel¬
legentiȩ spitalis ꝓfundiore misteria: Nedũ audita ñ capiuñt. prius incipiu̾nt con¬
tẽpnere quã uenerari mandata caelestia. Aliter est agendũ erga cos quinro con¬
mitunt᷑ regiminisi offendunt : atq: aliter cũ his qui nob cõmissi ñsunt: Quisi iustis
uenerandi sunt. Si uero delinquunt : ꝓsola Karitate ut locus est corripiendisunt.
ꝑ cos infraposita facilius doceant᷑: Vnde & apłs. haec in quid cõm̃da fidelib: ho¬
minib: qui idonois &ialios docere : Ingeniũ bonidocgores .ẽ. incipientis alaudib:
corũ quos salubrit̃ obiurgatos corripere cupit: Sicuti apłs ad corint hios facit
quos a laudib: inchoat & increpationib: ꝓbat. Sederant apuo chorint hos qͥuia&

Expanded text:
confessione nigrescere, et nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione confessione nigrescere, et nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, ut pote adhuc exterioribus, hoc est carnalibus, non aperit intelligentiae spiritalis profundiora mysteria: ne, dum audita non capiunt, prius incipiant contemnere quam venerari mandata coelestia. Aliter est agendum circa eos qui nostro committuntur regimini, si sed offendunt, atque aliter cum his qui nobis commissi non sunt. Qui si justi sunt, venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola charitate, ut locus est, corripiendi suntper eos infra positi facilius doceantur. Unde et Apostolus: Haec, inquit, commenda fidelibus hominibus, qui idonei sunt et alios docere . Ingenium boni doctoris est incieorum quos salubriter objurgandos corrigere cupit, sicut Apostolus Corinthios facit, quos a laudibus inchoat, sed increpationibus probat . Sed erant apud Corinthios qui et
Abbreviated transcription (Latin):
adhibebit &i quid
cuiq oporteat: ꝓetate : ꝓsexu. ac ꝓfessione ad nuntiabit: Non omnib: ea quȩ
sunt clausa aperienda sunt: multis enĩ qui capere ñ posunt. Quib si in dis¬
cr&e manifeslnt statĩ aut darahunt aut neglegunt. Prima quippe
praden tiȩ uirtus est ẽam quã docere oporaeat existimare ꝑsonã rrudib: popłis
sitate doctrine obprimit᷑ potius quã erudiant᷑: Vnde & paulus apłs ait non potui
uobris loqui quasi sꝑitalib: sed quasi carnalib: tarquã paruulis in xp̃o lacuobis
pocũ dedi ñescam: Carnalib: quippeanimis nec alaanimis decȩlestib: nec t̃rena
conuenit pdicare : Sed medio crit̃ ut inetiã corũ moresque desiderant edoceri
Coruus dũsuos pullos uiderit albi coloris nullis eos cẏbis alit s̃ed tantũde at tendit
donec pat̾ no colore nigrescant. a&̃sic illos fre quenticibo reficiat Ita aecclesiac
doct̾ot strenuus. nisi eos quos doc& uiderit ad suã similitudine̾ penitentie¬

Expanded text:
adhibebit, et quid cuique oporteat pro aetate, pro sexu ac professione, annuntiabit. Non omnibus ea quae sunt clausa, aperienda sunt. Multi sunt enim qui ea capere non possunt: quibus si indiscrete manifestentur, statim aut detrahunt, aut negligunt. Prima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat, existimare personam. Rudibus populis, sitate doctrinae opprimantur potius quam erudiantur. Unde et apostolus Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus; tanquam parvulis in Christo, lac vobis potum dedi, non escam . Carnalibus quippe animis, nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare: sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edoceri. Corvus dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit: sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit. Ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentia
Abbreviated transcription (French):
dus u li nquumn us sieis efslicite occurrentibus delecamun sieut uupori afilisires
uens politis alatarĩtda pis mitur : i tacogitationes nr̃e intranos enutrite occidunet a con¬
erots iaterius iui pereo ueneno consumunt animaaue sutrtehion ebud cl len¬
nere prmusus  lo nose arbitriinr cogitatiorus pra ueo uet geslu n sbis biens¬
non tediqtarustud culpe ꝓpriģ imputatur Ma cogratiomes inꝰ liclas os¬

Expanded text:
ntibus delectemur. 4. Sicut vipera a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno consumunt, animamque nostram crudeli vulnere perimunt. 5. Non est arbitrii nostri cogitationis pravae suggestionibus non redigitur, istud culpae propriae 225 imputatur. Nam cogitationes illicitas oc
Abbreviated transcription (Latin):
aꝓpħa iniciunio : Tota enĩ die epulas in cogitatione rumitat quȩ ad explendã gula uespers
sibi delitias p̃parat : Non .ẽ. corporis ad hibenda in moderata abstinentia : nedũ amplius
gauat̾ caro pondere mȩdiȩ. nec malũ agat postea. nec bene facere incipiat. Et quȩ
ad diꝰ ut usumali careat: si mul& boniofficiũ dũplus p̃mit̾ ꝑdat Sollicita igitur

Expanded text:
one ruminat, qui ad explendam gulam vespere sibi delicias praeparat. 13. Non est corpori adhibenda immoderata abstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat postea, nec bene facere incipiat, et quae addicitur ut usu mali careat, simul et boni officium, dum plus premitur, perdat. Sollicita igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ruptio in mottalitas in cõ mutabilitas. In de & merito. cunctȩ p̃ponitur creature:
p̃cipit. Sed manens idem in cõ mutabilis. & aeternus. quid cuiq: conguũ. ẽetẽ¬
tare aliud pulchritudinẽ eius. atq aliud magnitudinẽ ipsius. debemꝰ sic̃
aliudẽ. homo aliud pulchritudo: quia desistente pulçritudine homo manet. ac ꝑ hoc¬
quiita intellegit: dm̃ corporeũ. eẽ. credit. Dĩ pulchritudo & dĩ magnitudo ip

Expanded text:
ruptio, immortalitas, incommutabilitas. Unde et merito cunctae praeponitur creaturae.praecipit, sed manens idem incommutabilis, et aeternus, quid cuique congruum esset temtare, aliud pulchritudinem ejus, atque aliud magnitudinem ipsius debemus sicut aliud est homo, aliud pulchritudo; quia, desistente pulchritudine, homo manet. Ac per hocqui ita intelligit Deum, corporeum esse credit, dum pulchritudo et magnitudo
Abbreviated transcription (Latin):
gere aut a quã in fundere aut ligna deferre . Vbi uero ꝑfecta fuissa ipse eã
omnibus utensi libus uł necessarus instructã fratritradebat. Hic aliquando cũ falsus
quidã frat̃ adse uenis soe et ut uideretur nudus acuestimenta sua occultass&: arguit
eum corã om̃ib: & in medio quȩ occultauerat ꝓtulit. Quo facto: itaq om̃s ꝑtimuerunt
ut dereliquo nemo auder& corã ipso fallere Tanta erat in eo uirtus animi &tanta
diuine gratiȩ magnitudo: quã abstinentiae labore & fidei puritate que sierat. Alul¬
titudines aut̃ fratrũ cũ ipso positȩ tanta gr̃a erant replete. ut cũ ad aeclesiã conue¬
nirent: chori angelorũ uestib ac mentibus resplendentes. ad inmitationẽ uirtutũ
caclestiũ in hrmnis & laudibus dĩ ꝑuigiles uiderentur .XUIII. DEMULTIDINE MS

Expanded text:
gere, aut aquam infundere, aut ligna deferre. Ubi vero perfecta fuisset, ipse eam gere, aut aquam infundere, aut ligna deferre. Ubi vero perfecta fuisset, ipse eam omnibus utensilibus vel necessariis instructam tradebat fratri. Hic aliquando cum falsus quidam frater ad se venisset, et ut videretur nudus, vestimenta sua occultasset, arguit eum coram omnibus, et in medium quae occultaverat protulit: et ita pertimuere omnes, ut de reliquo nemo auderet coram ipso fallere. Tanta erat in eo virtus animi, et tanta divinae gratiae magnitudo, quam abstinentiae labore et fidei puritate quaesierat. Multitudines autem fratrum cum ipso positae, tanta gratia erant repletae, ut cum ad ecclesiam convenirent, chori Angelorum vestibus ac mentibus resplendentes, ad imitationem Virtutum caelestium, in hymnis et laudibus Dei pervigiles viderentur. CAPUT III. DE
Abbreviated transcription (Latin):
tis militiȩ & habitu angłorũ chorus igneos agentes plurimo apparatu.: t̃ãqua ali
quẽ regem deducentes : usq: dũ aceteris. ut rex haberi uidebatur. Tum dicelat ad¬
te sicut heliam. Sed monachus haec audiens: dicebat incorde suo. Quid est hoc qđ dicit̃.
Ego cotidie saluatorẽ qui est rexm̃s adoro. hic sulle essa: quomodo a me poscera qđ¬
nusquã cõparuit. Uerũ hec ille quasi dealio nobis narrans: sua gesta subalterius ꝑsona
memorabat. Patres tam̃ qui aderant. ipsi nobis confirmabant quod ipse essa. quihaec
uidissa et audiss&. Erat ergo hic magnificus pat̃. qui int̃ cetera bona &ia hoc p̃stabat
aduenientibus fr̃ibus & cũ ipso habitare uelentib: Faciebat conuocari fr̃s quisecu
erant : & in una die aduenienti fratri cellulã ȩdificabat. Erat in hoc opere. magla
alacritas fratrũ. Uno quoq: eorũ festinante lateres. conuehere : aut lutũ porre¬

Expanded text:
tis militiae, et habitu Angelorum, currus igneos agentes, plurimo apparatu, tamquam magnum tis militiae, et habitu Angelorum, currus igneos agentes, plurimo apparatu, tamquam magnum aliquem regem deducentes, isque qui ceteris ut rex haberi videbatur, dicebat adte sicut Eliam. Sed monachus auego Salvatorem meum, qui est rexnusquam comparuit. Verum haec ille quasi de alio nobis narrans sua gesta, sub alterius persona memorabat. Patres tamen qui aderant, ipsi nobis affirmabant, quod ipse esset, qui haec vidisset et audivisset. Erat ergo hic magnificus pater, qui inter caetera bona etiam hoc praestabat advenientibus fratribus, et cum ipso habitare volentibus. Faciebat convocari fratres qui secum erant, et in una die advenienti fratri cellulam aedificabat. Erat in hoc opere magna alacritas fratrum, unoquoque eorum festinante lateres convehere, aut lutum porri
Abbreviated transcription (Latin):
lȩtissimus redditur . Cũq salutans nos orassa: more sibi pedes hospitũ ꝓprus manib
lauat. & docerenos ex scripturis quȩ ad edificationẽ uitȩ acfidei ꝑtinent coepit.
Erat enĩ ei docendi adõ gr̃a conlata. Cũitaq plurima nobis scripturarũ capitula sa¬
pient̃ disseruiss& : rursus ad orationẽ conuertebatur. Consuetudo aut̃ erat ei ñprius
corporalem cibũ sumere : quã spiritalẽ xp̃i cõmunionẽ acciper&. Quo ꝑcepto ꝑgratia¬
rũ actionẽ adhortarinos coepit &iã adreficiendũ . Ipse tam̃ sedens nobiscũ nũ quã
cessabat aliquid destudiis spiritalib: cõmonere . Narrabat ergo nobis hanc parabolã
Scio inquit hominẽ quendã inheremo ꝑtres continuos annos. nullũ supsis se terrenũ
cibũ. Angłs enĩ dĩ tertia quaq die : escã ei deferebat cęlestẽ. & hic cibus ei erat a
potus. Et it erũ scio huiusmodi hominẽ quia uenerunt adeũ de mones inspecie caeles¬

Expanded text:
etissimus redditur. Cumque salutans nos, orasset more sibi solito, pedes hospitum propriis manibus lavat, et docere nos ex Scripturis, quae ad aedificationem vitae ac fidei pertinent, coepit. Erat enim ei docendi gratia a Deo collata. Cum itaque plurima nobis Scripturarum capitula sapienter disseruisset, rursus ad orationem convertebatur. Consuetudo autem erat ei non prius corporalem cibum sumere, quam spiritalem Christi Communionem acciperet. Quo accepto, post gratiarum actionem adhortari nos etiam ad reficiendum coepit. ipse tamen sedens nobiscum, nunquam cessabat aliquid de studiis spiritalibus commonere. Narrabat ergo nobis tale aliquid: Scio hominem, inquit, quemdam in eremo, per tres continuos annos nullum sumsisse terrenum cibum: Angelus enim Dei tertia quaque die escam deferebat ei caelestem, et haec ei cibus erat et potus. Et iterum scio hujusmodi hominem, quia venerunt ad eum daemones in specie coeles
Abbreviated transcription (Latin):
bene uiuunt : sed ad huc & beneuiuentes si possunt aueritate deuertunt S unt
eni quiignorant̾ peccant: & sunt quiscienter: sunt etiã & qui ꝓignorantiç ex¬
cusationo scire nolant Vt minus culpabiles habeanturi tam̃ seipsos non mununt
sed magis decipiunt: nescure suim plicitor adignorantiã ꝑtina noluisto uero seire ad
lim suꝑ biendo contepnere : nemo igitur de ignorantia scexcuset. qui adsnonsolũ
cosoudies timi. cogtdone sua euertuntur : sedetiã illos qui nescier̃ testante code

Expanded text:
bene vivunt, sed adhuc bene viventes, si possunt, a veritate divertunt. Sunt bene vivunt, sed adhuc bene viventes, si possunt, a veritate divertunt. Sunt enim qui ignoranter peccant, et sunt qui scienter, et sunt etiam et qui pro ignorantiae excusatione scire nolunt, ut minus culpabiles habeantur, qui tamen seipsos non minuunt, sed magis decipiunt. Nescire simpliciter ad ignorantiam pertinet. Noluisse vero scire ad dominum superbiendo contemnere: nemo ignorans Dei ignorantia se excuset, quia Deus non solum eos judicat qui a cognitione sua revertuntur, sed etiam illos qui nescierunt, testante eode
Abbreviated transcription (Latin):
demon uni delectacione carnis : consensione m̃tis. defensione elacionis. Conmittit᷑
o ꝑem̃ẽ latent̃ nc̃ palã : nc̃ consuetudine. nc̃ desperacione : IstisErgo gradibus a corde delir¬
quitun cu operemalicia ꝑpecratur : tribus modis pecatum geritur: Noc est ignorancia
insirmitate inlustria : Periculo aut̃ pęnarum diuerso: u ignaorancie namque modo
suit. Ergo eua pȩccauit ignorancia: ad ã uero industria : quia ñ seductus. sed sciens pru¬
densque peecaute q st ũ iuero seducitur quid consentiat euident᷑ ignorat: De infirmitate
aut̃ petrus deliquit : quando ad metũ interrogantis ancillȩ epm ne gauit: Vnde
a post peccatũ amarissime fleuit: Grauius est infirmitate quã ignorantia quẽ
qua delinquere: Grauius que industria. quã infirmitate peecat᷑: Industria naq
precipitacione delinquit: Ne quius aut &de industria peccant : qui non solũ non

Expanded text:
daemonum, delectatione carnis, consensione mentis, defensione elationis. Committitur daemonum, delectatione carnis, consensione mentis, defensione elationis. Committitur opere, nunc latenter, nunc palam, nunc consuetudine, nunc desperatione, istis ergo gradibus et corde delinquitur et opere malitiae perpetratur. Tribus modis peccatum geritur, hoc est, ignorantia, infirmitate, industria, periculo autem poenarum diverso. Ignorantiae namque modo fuit . Ergo Eva peccavit ignorantia, Adam vero industria, quia non seductus, sed sciens prudensque peccavit. Qui vero seducitur, quid consentiat evidenter ignorat. De infirmitate autem Petrus deliquit, quando ad metum interrogantis ancillae Christum negavit; unde et post peccatum amarissime flevit . 4. Gravius est infirmitate quam ignorantia qquam delinquere, graviusque industria quam infirmitate peccare; industria namque praecipitatione delinquit. Nequius autem et industria peccant, qui non solum non
Abbreviated transcription (Latin):
cente u suea quȩ fleuer̃ iterando cõnmittunt Qui & p̾terita uult plangere. &
actionibus secularibus in cubare: iste mundationẽ non hab&: qm ad hu ic agit
quȩ penitendo deflere possit: Esaias peccatorib dicit Lauaminĩ mundiestote
Lauatur itaque &mundus ẽ qui& p̃terita plangit & flenda iterũ non ad mĩtit: laua
tur & ñ ẽ mundus: qui plangit quȩ gessit nec deseri. & post la crimas ea qũe fleuerat
repetit : Sic deniq alibi animã pęniaentẽ at que iterũ delinquentẽ: sermo diuinus
increpat dicens: Quã uilis facta es nimis ĩterans uiastuas: quisquis ergo culpas p̃teri¬
tas plorat. hunc necesse ẽ modum teneat ut si amissa defleat ne iterũ flenda cõnmitat:
Vacmihi misero isidoro . qui & pęniterȩ retro acta neglego. & ad hu c pęnitenda cõmitto:
XIII. De peccato.
titur peccatum incorde. Quatuor ꝑpetratur &oꝑe : Ad mietitur incorde suggestione

Expanded text:
cente usu, ea quae fleverant iterando committunt. 3. Qui et praeterita vult plangere, et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit quae poenitendo deflere possit. 4. Isaias peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praeterita plangit, et flenda iterum non admittit. Lavatur itaque, et non est mundus qui plangit quae gessit, nec deserit, et post lacrymas ea quae fleverat repetit. Sic denique et alibi animam poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat, dicens: Quam vilis facta es nimis, iterans vias tuas ! Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, ut sic admissa defleat, ne iterum flenda committat. Vae mihi misero Isidoro, qui et poenitere retro acta negligo, et adhuc poenitenda committo. CAPUT XVII. De peccato. 1. titur peccatum in corde, quatuor perpetratur et opere. Admittitur in corde suggestione
Abbreviated transcription (Latin):
suni natres deseuia unũ grande efficiunt : sicut solent parus aiminimisgittis. hnsa
or dinẽ meritorũ. Et sepe quod minoribus ignoscitur : maioribus imputatur
xuii deGrauio pibus peccatis:
E perimento minorũ peccatorũ maiora conmitti peccata ut durius feriantur
noagiis sceleribus. quide paruis corrigi noluer : Iudicio at cluiinos fireatit ur¬
qiuore babuntur quidiseringere sua facta minora contepnunt aitidenm re¬
ant folo nascilib el inẽ ex nima uentris ingluiue poena uero peecati. peccatũ
qd mittianr: quando ꝓ merteo euiusque peccati dõ deserente i naliud peccatũ
ausa e. secuentis peccati Sequenis uero peccatũ poena e precidentis de lu
lla de diuina iustitia: hinc ẽ qđ ait ꝓpħa: indurasti cornum netimeremurtẽ. Ne que
enĩ dũ quicuque iustis ado impelluntur ut mali fiant sed dũ mali iam sunt indurantun

Expanded text:
nim levia unum grande efficiunt, sicut solent de parvis et minutis guttis immensa ordinem meritorum, et saepe quod minoribus ignoscitur, majoribus imputatur. CAPUT XIX. De gravioribus peccatis. Experimento minorum peccatorum majora committi peccata, ut durius feriantur pro magnis sceleribus, qui de parvis corrigi noluerunt. Judicio autem divino in reatum nequiorem labuntur qui distringere minorafieri solet, nasci libidinem ex nimia ventris ingluvie. 4. Poena peccati peccatum admittitur, quando pro merito cujusque peccati, Deo deserente, in aliud peccatum m causa est sequentis peccati: sequens vero peccatum poena est praecedentis delicti.  de divina justitia. Hinc est quod ait propheta: Indurasti cor nostrum, ne timeremus te ; neque enim dum quicunque justi sunt, a Deo impelluntur, ut mali fiant; sed dum mali jam sunt, indurantur,
Abbreviated transcription (Latin):
mentis suȩ suspicari. qđ non sincerã haberet senior conscientiã : de uirgine quȩ mi¬
habeã obsequiũ huiusfamulȩ tue. quȩ mihi ꝓpt̃ nom̃tuũ ministrat : tribue
adpximass& dies transitus eius conuenerunt adeũ quã plurimi sci senores & fiis
fuero tollatis baculũ meũ. & plantate eũ suꝑ sepulchrũ meũ. Et cũ radices miseru
feceritqi fructũ tunsciatis quia munda ẽ c̃scientia mea a famu laedi quȩ mihi
ministrabat. Sinaut non fronduerit : scitate quia nonsũ mundus ab ea utergo
tisunt om̃s glori ficantes dnm. Adtale enĩ miraculũ &ia deuicinis regionibus muti
uenientes magnificabant gratiã saluatoris. Nã & nos ipsa miracuiã uidimus : & bene¬
diximus dnm qui ꝓtegit om̃s insinceritate & ueritate sibi seruientes

Expanded text:
mentis suae suspicari quod non sinceram haberet senior conscientiam de virgine, quae mimentis suae suspicari quod non sinceram haberet senior conscientiam de virgine, quae mihabeam obsequium hujus famulae tuae, quae mihi propter nomen tuum ministrat; tribue eapproximasset dies transitus ejus, convenerunt ad eum quamplurimi sancti seniores fratres fuero, tollatis baculum meum, et plantetis eum super sepulcrum meum, et si radices fecerit, miseritque fructum, tunc scietis quia munda est conscientia mea a famula Dei, quae mihi ministrabat. Si autem non fronduerit, scitote quia non sum mundus ab ea. Cum ergo ti sunt omnes, glorificantes Deum. Ad tale enim miraculum, etiam de vicinis regionibus, multi convenientes magnificabant gratiam Salvatoris, nam et nos ipsam arbusculam vidimus; et benediximus Dominum, qui protegit in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ERat quidã incoenobio iã senex ꝓbat simus monachus. & in currit in grauissima
egritudine. Confectusq nimia & intolerabili infirmitate ꝑ longa tẽ pora laborabat
in doloribus mult is. nec ad inuenire poterant fr̃s qualit̃ succurrerent egritudini eiꝰ:
qm̃ ea quȩ necessitas infirmitatis eius expetebat. non habebant inmonasterio Audiens
quedã famula dĩ deafflictione infirmitatis eius dep̃cataest patrẽ monasterii : ut eũ
adcellulã suam toller& et ministrar& ei. Maxime aut̃ : quia facilius inueniri pos¬
sint inciuitate. quȩ necessaria eius egritudini uidebantur. Precepit ergo pat̃ monas
terii : ut portarent eũ fr̃s ad cellulã famulȩ dĩ. Ipsa uero cũ om̃i ueneratione sus¬
cipiens eũ p̃pt̃ nomen dñi ministrabat ei ꝓre tributione mercedis aeternȩ quã
credebat a xp̃o saluatore nr̃o recipere . Cũq tribus & amplius annis sedule obseque¬
retur. & minstrara famulo dĩ  coeperunt hominesmente corrupti scđm scabiem

Expanded text:
Erat quidam in coenobio jam senex et probatissimus monachus, et incurrit gravissimam aegritudinem; confectusque nimia et intolerabili infirmitate, per longum tempus laborabat in doloribus multis, nec invenire poterant fratres, qualiter succurrerent aegritudini ejus, quoniam ea quae necessitas infirmitatis ejus expetebat, non habebant in monasterio. Audiens autem quaedam famula Dei de afflictione infirmitatis ejus, deprecabatur Patrem monasterii, ut eum ad cellulam suam tolleret, ut ministraret ei, maxime autem quia facilius invenire posset in civitate quae necessaria aegritudini ejus videbantur. PraecDei. Ipsa vero cum omni veneratione suscipiens senem, propter nomen Domini ministrabat ei pro retributione mercedis aeternae, quam credebat a Christo Salvatore nostro recipere. Cumque per tres-et amplius annos sedule obsequeretur famulo Dei, coeperunt homines mente corrupti secundum scabiem
Abbreviated transcription (Latin):
laas Triũ patriarcharũ candidis : ada obscuriorib & uilioris oꝑis. qui haud
planiciẽ : incuius aquilonali parte. quercus abraha duoꝵ hominũ altitudi nis
truncus aecła cirtũ datt ẽ. Hxcdeopusculis excerpttc p̃fatis scriptoris : ad sensũ
quidẽ uerboꝵ illius. sed breuiorib: strictisq conp̃hensa sermonib: uris adu¬
cilititẽ legentiũ his cariis uidere placuĩt: Plura uoluminis illius siquisciri
epitomate requirat:¬

Expanded text:
latis; trium patriarcharum candidis, Adam obscurioris et vilioris operis, qui haud latis; trium patriarcharum candidis, Adam obscurioris et vilioris operis, qui haud planitiem; in cujus aquilonali parte quercus Abrahae duorum hominum altitudinis truncus ecclesia circumdata est. » Haec de opusculis excerpta praefati scriptoris ad sensum quidem verborum illius, sed brevioribus strictisque comprehensa sermonibus, nostris ad utilitatem legentium Historiis indere placuit. Plura voluminis illius si qui  Alepitomate requirat
Abbreviated transcription (Latin):
speciẽ ueluti. in pressũs signata uestigiis seruat. Hac circa aereã rotã iacet usq
adceriucẽ alta: ab occasũ habens introitũ. pendente desuꝑ introleis magno
lã pade tottq die & nocte lucente. In occidenttili eiusdẽ aetła& parte fenestrȩ
octõ totidẽq eregione lãpades in funib: pendentes usq: hiero solimã ꝑuitrũ fulgea
Quarũ lux: corda intuentiũ cũ qͣdã alacritate & c̃punctione paue facere dr̃
indie ascensionis dominicȩ ꝑ annos singulos missa ꝑacta ualidi flãmis ꝓcella de¬
sursũ uenire c̃sueuit : & om̃s qui in aecła ad suerint t̃ra ꝓsternere : Pesitu etiã chebron
& monum̃tis patrũ : itt scribit : Chebron quondã ciuitatis & metra polis regnidđ
inuallẽ habet ubi sepulchra patriareharũ. quad rato muro circundant᷑: capitib
uersis ad aquilonẽ & haec singula singulis tectt lapidibis instarbasilicȩ do¬

Expanded text:
speciem ueluti inpressis signata uestigiis seruat. Haec circa aerea rota iacet usque speciem ueluti inpressis signata uestigiis seruat. Haec circa aerea rota iacet usque ad ceruicem alta, ab occasu habens introitum, pendente desuper in trocleis magna lampade totaque die et nocte lucente. In occidentali eiusdem ecclesiae parte fenestrae octo totidemque e regione lampades in funibus pendentes usque Hierosolimam per uitrum fulgent, quarum lux corda intuentium cum quadam alacritate et conpunctione pauefacere dicitur. In die ascensionis dominicae per annos singulos missa peracta ualidi flaminis procella desursum uenire consueuit et omnes, qui in ecclesia adfuerint, terrae prosternere. Tot ibi n monumentis Patrum ita scribit: « Chebron quondam civitas et metropolis regni David, in valle habet, ubi sepulchra patriarcharum quadrato muro circumdantur, capitibus versis ad aquilonem; et haec singula singulis tecta lapidibus instar basilicae do
Abbreviated transcription (Latin):
Maior uͦ ÷ morientali eius acłae loco qua drangulũ aliud alttre sublintea¬
minib extat. Color aut̃ eiusdẽ monum̃ti & sepulehri : albo & rubicundo
modorefest. mons oliuarũ : altitudini montissiom par . ẽ: sed latitudine
& longitudine prestat. exceptis uitib & oliuis rare ferax arboris frum̃ti
quoq: & ordei fertilis Neq enĩ brucosã sed herbosa & florida soli illius ẽ qualitas
Incui sũ mouertice ubidñs celos ascendit : ecła rotunda grandis tnas ꝑcireuitũ
cameratas habet porticus. desuꝑtectas. In terior nãq domꝰ ꝓpt̃ dominici corporis¬
meatũ camerari & tegi ñ potuit. Altare adorientẽ habens angustoculmine
ꝓtectũ incuius mediũ ultima dñi uestigia celo desuꝑpatente uͦbi ascendit uisunt᷑
Quȩ cũ cotidie acredentib t̾ra tollat᷑ : ni hil ominus manet : eandẽ quȩ ad huic

Expanded text:
major vero in orientali ejusdem ecclesiae loco quadrangulum aliud altare sub linteamajor vero in orientali ejusdem ecclesiae loco quadrangulum aliud altare sub linteaminibus existit. Color autem ejusdem monumenti, et sepulcri albo et rubicundo modo refert: Mons Olivarum altitudini montis Sion par est, sed latitudine et longitudine praestat, exceptis vitibus et olivis raro ferax arboribus, frumenti quoque et hordei fertilis, neque enim brucosa, sed herbosa et florida soli illius est qualitas, in cujus summo vertice, ubi Dominus ad coelos ascendit, ecclesia rotunda grandes ternas per circuitum cameratas habet porticus desumeatum camerari et tegi non potuit; altare ad orientem habens angusto culmine protectum, in cuius medio ultima Domini uestigia caelo desuper patente, ubi ascendit, uisuntur. Quae cum cotidie a credentibus terra tollatur, nihilominus manet eandemque adhuc sui
Abbreviated transcription (Latin):
gulos latũ habens spaciũ uiae. Quaetria altaria in trib: locis pariet:
mediic̃tinet : hoc ẽ australi : a quilonali. & occidenttli :: Hacbisquaternas
portas .i. introitꝰ ꝑtres eregione parietes habet: ȩquib quatuor aduulturnũ :¬
& quatuor adeurũ. spectañ Huiꝰ inmedio monum̃cũ dñi rotundũ. petra excisũ ẽ.
lapis ille magnꝰ ad positus ẽ. quod intrinsecꝰ ferratñtoꝵ uestigia usq in p̃sens ostendit
Nã extrinsec usq: ad culminis sũmitatẽ : totũ marmore tectũ e. Sumũ uero
culm̃ auro ornatũ : aureã magna gestat crucẽ : In huius gͦ monum̃tia quilo¬
palmarũ. pauim̃to altius eminet : In troitũ habens alatere meridiano:
ubidie noctuq duodecĩ lã pades ardent. quatuor intra sepulehrũ. oc tosupra
in margine dextro. lapis quia dhostiũ monam̃ti positus erat : nune fissus ẽ : cuius
parsminor : quad ratũ altare aute hostiũ nihilominus eiusdẽ monum̃ti sttit:

Expanded text:
gulos latum habens spatium viae, quae tria altaria in tribus locis parietis medii continet, hoc est, australi, aquilonali, et occidentali. Haec bis quaternas portas, id est, introitus per tres e regione parietes habet, e quibus quatuor ad vulturnum, et quatuor ad eurum spectant. Hujus in medio monumentum Domini rotundum petra excisum est, lapis ille magnus adpositus est; quod intrinsecus ferramentorum vestigia usque in praesens ostendit. Nam extrinsecus usque ad culminis summitatem totum marmore tectum est. Summum vero culmen auro ornatum, auream magnam gestat crucem. In hujus ergo monumenti aquilopalmarum pavimento altius eminet; introitum habens a latere mubi die noctuque duodecim lampades ardent; quatuor intra sepulcrum, octo supra in margine dextro lapis, qui ad ostium monumenti positus erat, nunc fixus est, cujus pars minor quadratum altare ante ostium nihilominus ejusdem monumenti stat,
Abbreviated transcription (Latin):
ad caput & uñ adpes ꝓtulitq unꝰ libellũ ꝑpulchrũ. sed uehem̃t̃ modicũ. ac mͥ ad legendi
dedit: In quo oma quȩ umꝗ bona fecertuintuens scripit repperi : & hȩcerant nimiꝰa
pauca & modica. Receper codicẽ : ner aliquidm dicebant : tũ subito suꝑuenit exercit
exꝑarte residens impleuit : Tunc ille qui obscuritate tenebrose facier& primatu
sedis maior eẽ uidebat᷑ eoꝵ: ꝓferens codicẽ horrende uisionis & magnitudinis enormis
& ponderis poenȩ inportabilis : ius sit uni ex satellitib suis mͥ adlegendũ deferre :¬

Expanded text:
ad caput, et unus ad pedes; protulitque unus libellum perpulchrum, sed vehementer modicum, ac mihi ad legendum ad caput, et unus ad pedes; protulitque unus libellum perpulchrum, sed vehementer modicum, ac mihi ad legendum dedit, in quo omnia quae unquam bona feceram, intuens scripta reperi, et haec erant nimium pauca et modica. Receperunt codicem, neque aliquid mihi dicebant. Tum subito supervenit exercitus ex parte residens implevit. Tunc ille qui et obscuritate tenebrosae faciei et primatu sedis major esse videbatur eorum, proferens codicem horrendae visionis, et magnitudinis enormis, et ponderis pene importabilis, jussit uni ex satellitibus suis mihi ad legendum deferre
Abbreviated transcription (Latin):
cerie dolort ton quqrr ⁊ ebst gres sus qrrio aliligebat eni eũ multũ: horttibit ut łtuio¬
anteꝗ moreret᷑ poenitentiã ageret cõmissorũ : It illeres pondit ñ se tunc uelle c̃ficeri peccatt
sua sedcũ ab infirmitate resurgeret. ne exprobrarent sibi sodales qđ timore mortis faceret
eaquȩ sopes facere noluerat : fortit̃ ut quidẽ mortis sibi uidebat᷑ locutꝰ sed mirabilit̃ ut post
patuit demonica fraude seduct: Cũq morbo in grauescente denuoadeũ uisitandũ acdocendũ
rex intraret clamabat statĩmiserabile uoce : Quiduis modo : quid huc uenisdi : ñ enĩmͥ aliquid
utilitatis. aut salutis potes ultra c̃ferre : Atille . Noli inquit ita loqui: uide ut sanũ sãpias
Non inquit insanio : sed pessimã mihi scientiã certis prȩ oculis habeo : stquid inquit hoc ẽ
aulo ante inquit intrauer̃ domũ hanc duo pulcherrimi iui¬

Expanded text:
cepit dolore torqueri. Ad quem ingressus rex – diligebat enicepit dolore torqueri. Ad quem ingressus rex – diligebat enieret commissorum. At ille respondit, non se tunc velle confiteri peccata sua, sed cum ab infirmitate resurgeret, ne exprobrarent sibi sodales, quod timore mortis faceret ea, quę sospes facere noluerat; fortiter quidem, ut sibi videbatur, locutus, sed miserabiliter, ut post patuit, demonica fraude seductus. Cumque morbo ingravescente denuo ad eum visitandum ac docendum rex intraret, clamabat statim miserabili / voce: 'Quid vis modo? Quid huc venisti? Non enim mihi aliquid utilitatis aut salutis potes ultra conferre.' At ille: 'Noli' inquit 'ita loqui; vide, ut sanum sapias.' 'Non' inquit 'insanio, sed pessimam mihi conscientiam certus pre oculis habeo.' 'Et quid' inquit 'hoc est?' 'Paulo ante' inquit 'intraverunt domum hanc duo pulcherrimi iu
Abbreviated transcription (Latin):
Austeriora egouidi: sicq usq ad diẽ uocationis sue in fatigabilicȩlestiũ bonorũ
desiderio carpꝰ senile int̃ cotidiana ieunia domabat. multisq: & uerbo & conuen¬
satione salutis ficit:
& c̃uersatio plurimis sed ñ sibimet ipsi ꝓfuit: Fuic aut̃ tẽporib coherendi quipꝰ edilredũ regnaut.
uir in laico habitu atq: officiomilitari positus. Sed quantũ ꝓindustria exteriori regi placens
tantũ ꝓint̃na suimet neglegentia displicens: Ammonebat ergo illũ sedulo ut c̃fiteret᷑ & em̃ daret
acrelinqueret screlera sua: priusꝗ subito mortis suꝑuentu. tẽpꝰ omẽ penitendi ce emendandi¬
ꝑderet : Uerũ ille frequent̃ licet ad monitꝰ spernebat uerba salutis. sesẽ qtpr̃e sequente
t̃e ꝓmittebat: Hic intantũ tactus infirmittite : decidit in lectũ. atq: acr

Expanded text:
« Austeriora ego vidi. » Sicque usque ad diem suae vocationis infa« Austeriora ego vidi. » Sicque usque ad diem suae vocationis infadesiderio corpus senile inter cotidiana ieiunia domabat, multisque et verbo et convesatione / saluti fuit.  non autem conversatio, plurimis, sed nec sibimetipsi profuit. Fuit autem temporibus Coenredi, qui post Edilredum regnavit, vir in laico habitu atque officio militari positus, sed quantum pro industria exteriori regi placens, tantum pro interna suimet neglegentia displicens. Ammonebat ergo illum sedulo, ut confiteretur et emendaret ac relinqueret scperderet. Verum ille, frequenter licet admonitus, spernebat ver penitentiam acturum esse promittebat. Hic interim tactus infirmitate decidit in lectum atque acri
Abbreviated transcription (Latin):
tq adeũ audiendũ sepis sime cũ illas in partes deuenis set accederet:
Cuiuidelicet monasterio : tẽpreillo religiosȩ ac modeste uitȩ abbas & presbit̃
aediluald prȩerat qui nc̃ episcopalẽ lindis farnensis ecłȩ cathedrã condignꝰ gradu
c̃itiuis inorationib: famulatui sui c̃ditoris uacaret : & qr loc ipse suꝑ ripã fluminis
eerat sitis : solebat hoc creber obmagnũ castigandi corporis affectũ ingredi ac sepius¬
in eo suꝑmeantib: undis in mergi. sicq: ibidẽ quã diu sustinere posse uidebat᷑ psalmis
ł p̃cib: insistere fixusq: manere ascendente aqua fluminis usq: ad lũbos. aliquando
deponere curabat. donet ex suo corpore: calefieren & sic care : Cũq: tpr hiemali defli
circcieũ se i fractarũ crustis glacierũ. quas & ipse aliquando c̃triuerat. quo haberet
ille simpliciter ac moderate naturȩ : Frat nãq: homo siplicis ingenii. Frigidiora
ego uidi: & cũdicereN mirũ qđ tã austerã tenerẽ c̃uinentiã uelis: respondebat:

Expanded text:
isset accederet. Cui videlicet monasterio tempore illo religiosae ac modestae vitae abbas et presbyter Aediluald praeerat, qui nunc episcopalem Lindisfarnensis Ecclesiae cathedram condignis gradu continuis in orationibus famulatui sui Conditoris vacaret. Et quia locus ipse super ripam fluminis erat situs, solebat hunc creber  Al., cin eo supermeantibus undis immergi; sicque ibidem quamdiu sustinere posse videbatur, psalmis vel precibus insistere, fixusque manere ascendente aqua fluminis  Al. add. et usque ad lumbos, aliquando deponere curabat, donec ex suo corpore calefierent et siccarentur. Cumque tempore hiemali defluentibus circa eum semifractarum crustis glacierum, quas et ipse aliquando contriverat quo haberet ille simpliciter, erat namque homo simplicis ingenii ac moderatae naturae: « Frigidiora ego vidi. » Et cum dicerent: « Mirum quod tam austeram tenere continentiam velis! » Respondebat:
Abbreviated transcription (Latin):
possẽ positũ in monasterio nobili sed ipsũignobilit̃ uiuentẽ Corripiebat᷑ quidẽ
sedulo a fr̃ib: ac maiorib locit̃ atq ad castigatiorẽ uitt̃ c̃uertiã monebat᷑ : st quãuis
eos audire nolius set tolerabat᷑ tam̃abeis longanimit̃. obne ces sitaitẽ operũ ipsius extioꝵ :
frat aut̃ fabgiliarte singularis : Seruiebat aut̃ multũ ebrietaiti && ceteris uitȩ remissioris
in lecebris : magisq in officina sua die noctuq residere. quã adpsallendũ atq orandũ¬

Expanded text:
quidem sedulo a fratribus ac maioribus loci atque ad castigatiorem vitam converti ammonebatur. Et quamvis eos audire noluisset, tolerabatur tamen ab eis longanimiter ob necessitatem operum ipsius exteriorum. Erat enim fabrili arte singularis. Serviebat autem / multum ebrietati et ceteris vitę remissioris inlecebris, magisque in officina sua die noctuque residere quam ad psallendum atque orandu
Abbreviated transcription (Latin):
tes tti sunt pecctita: Hanc historiã sic̃ auenerabili antistite peethelme didici: simplicit̃
obsalutẽ legentiũ siue audientiũ narrandã ẽẽ puttiuui:¬

Expanded text:
tecta sunt peccata . Hanc historiam, sicut a venerabili antistite Pecthelmo didici, simpliciter tecta sunt peccata . Hanc historiam, sicut a venerabili antistite Pecthelmo didici, simpliciter ob salutem legentium, sive audientium, narrandam esse putavi
Abbreviated transcription (Latin):
ñpsuere sed palus uderit qui ei interitũ cogoscentes differre tẽp penitentiaȩ dũ
uacat timerent Ne in puisomortis articulo p̃uenti in penites perirent ⁊ qđ aut̃ odices¬
diuersos pbonos siuenalos sp̃s sibiuidit offerri: obid suꝑna dispensatione factũ ẽ ut meminerinꝰ
fulli sos oguttiones pras m̃inuentũ defluere sed ad exam̃ sũ miudicis cuncta seruari ffiue ꝑamicos
mnelos infise nobis ostendenda : siue ꝑhostes : Quo d uero prius candidũ codice ꝓtuler̃ angli
demde Etriũ demones illiꝑ pariũ.istienormẽ : animaduertendĩu ẽ. qd in prima aetate
bona aliquid facit. quȩ tam̃ uniuersa piae agendo uuenis obnubilauit :uisi econtrario
erpores pueriiti& corrigere in adolescentia. acbenefaciendo adĩ oculis abscondere curas sẽt.
posset eor numero sõciari : de quib ait psalmisit: Peatiquoꝵ remisses imquittites: & quoꝵ

Expanded text:
non profuere, sed pro aliis viderit, qui eius interitum cognoscentes differre tempus penitentie, dum non profuere, sed pro aliis viderit, qui eius interitum cognoscentes differre tempus penitentie, dum vacat, timerent, ne inpdiversos per bonos sive malos spiritus sibi vidit offerri, ob id superna dispensatione factum est, ut meminerimus facta et cogitationes nostras non in ventum diffluere, sed ad examen summi Judicis cuncta servari; et sive per amicos angelos in fine nobis ostendenda, sive per hostes. Quod vero prius candidum codicem protulerunt angeli, deinde atrum daemones: illi perparvum, isti enormem: animadvertendum est quod in prima aetate bona aliqua fecit, quae tamen universa prave agendo juvenis obnubilavit. Qui si e contrario errores pueritiae corrigere in adolescentia, ac bene faciendo a Dei oculis abscondere curasset, posset eorum numero sociari de quibus ait Psalmus: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum