comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum qui rogam libti reus fc̃s
fuit adu̾sm pronũ defenderit.
pr̃ono cogatur darͣe an ꝓuit̾po¬
sitã fideinsioris ł rei ꝑsõnã. Sũ
aũ ip̃i pr̃ono sit ꝓmissum siue
exteptio lotũ habebit. Ꝙ si pr̃o¬
inis lib̾tum luũ deleganerit cre¬
ditori an adu̾isus creditore cui de¬
legatus ꝓmisit lib̾tatis cã hone¬
rande eẜceptione ista uti pouit.
llideaimnis. et cassius exitinaise
useĩ refert. creditore quidẽ mi¬
nime eẽ summmouendũ exceptis¬
ne. quia suũ recepit. llerũptuli
b̾tũ apr̃õno posse ꝯditere siñ tu
sigente ꝯtrouerse gra idfe.¬
stcm si libertus debitoẽe suũ ꝑr̃ono
to uerũ succestorib quoq liber¬
ti danda e. ⁊ ueria uite hr̃dere

Expanded text:
um, qui rogatu liberti reus factus fuerit, aduersus patronum defenderit: patrono cogatur dare an per interpositam fideiussoris uel rei personam.Siue autem ipsi patrono sit promissum siue exceptio locum habebit. Quod si patronus libertum suum delegaverit creditori, an adversus creditorem, cui delegatus promisit libertatis causa onerandae, exceptione ista uti possit, videamus. et Cassius existimasse Vrseium refert creditorem quidem minime esse submovendum exceptione, quia suum recepit: verumtamen libertum patrono posseansigendae controuersiae gratia id fecit.Item si libertus debitorem suum patrono rto, uerum successoribus quoque liberti danda est: et uersa uice here
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. ñ tutore auctore iniliditro de¬
latio fc̃a sit. ¶ Si petitoe fundi
insirandũ detulent adu̾sanio
ut si auctor euis iurasset suũ
fidũ se tradidisie ab ea ꝯtrou̾¬
lia dicessinũ se exceꝑtio possior
Simamumisero eum seruũ qui
negonia mea gesserat inserintine
de iide stipulatus ab coͣ fũo quiue¬
gotia mea gesserat qb qͥd obeꝙ̃
r̃ situnt ub̾ fuisset eum nchi
dare opport̾et id dari. deĩ exsti

Expanded text:
re in iudicio delatio facta sit. Si petitor fundi iusiurandum detulerit adversario, ut, si auctor eius iurasset suum fundum se tradidisse, ab ea controversia discessurum se, exceptio possessori Si manumisero eum servum, qui negotia mea gesserat in servitute, deinde stipulatus ab eo fuero, quod negotia mea gesserit, quidquid ob eam rem, si tunc liber fuisset, eum mihi dare oporteret, id da
Abbreviated transcription (Latin):
a lib̾tatis caft̃a beslit sme ita dif¬
fuuntur que ita imponuntur.
ut sipronum libertus offend̾it.
petantur abeo semꝑq sit memi
exactõis eisubiettui pp̃ que me¬
tum quid uis sustineat patrono
p̃cipiente. insumina si incontinẽ¬
ti ĩ põitũ qͥd sit liberto. ꝙ eueco
cendũ ẽ exceptiomi lotũ fac̾e. S
si post uit̾ualum ht quidẽ tlubi¬
tatonẽ. quia nemo cogebat.

Expanded text:
 libertatis causa facta bellissime ita definiuntur, quae ita imponuntur, ut, si patronum libertus offenderit, petantur ab eo semperque sit metu exactionis ei subiectus, propter quem metum quoduis sust‹i›neat patrono praecipiente. In summa si in continenti impositum quid sit liberto, quod ἐπαcendum est exceptioni locum facere. sed si post interuallum, habet quidem dubitationem, quia nem
Abbreviated transcription (Latin):
exegit ꝑetuniã: dubitari ñ po
tim nicha debeat. Qͥaliber st̃s
mcipit debere silib̾ antur soli¬
tione debitoris. Cũ u̾o añ adite
hr̃ditatẽ petãm accepit dispẽ¬
satoꝵ. siquidem libantur oebiros.¬
res ip̃a solitione. ñ eẽ dubñ gi
de petuuo id retinẽdũ sit qam

Expanded text:
egerit pecuniam, dubitari non tineri nihil debeat, quia liber factus incipit debere, si liberantur solutione debitores. cum vero ante aditam hereditatem pecuniam accepit dispensator, si quidem liberantur debitores ipsa solutione, non est dubium, quin de peculio id retinendum si
Abbreviated transcription (Latin):
ñ friimoĩe sol̃e uelit. dumem̃
adiecto soluttur michi foluim
detur. ⁊ iõ sũ debitum adiecto
solutusit stipulati poste cõdici
uiliamis uilianus putat: ut n¬
Chil int᷑sit uuleamte titio solu̾e
anabinito scipulano itadcepta

Expanded text:
non filii nomine soluere uelit: dum enim adiecto soluitur, mihi solui uidetur: et ideo si indebitum adiecto solutum sit, stipulatori posse condici Iulianus putat: ut nihil intersit, iubeam te Titio soluere an ab initio stipulatio ita concepta
Abbreviated transcription (Latin):
negotiũ meũ gereus. adebito¬
rtb meis acceꝑis. deĩ ratũ nõ
huero: ⁊ mox ag̾e uelim ne¬
goͣtioꝵ gestoꝵ actione. anit¬
ut̃ agam sicanca te indemre
fmturiim. Ꝙ quidẽ ego ñ puto.
nam subiata ẽ negdꝵ gestoꝵ¬

Expanded text:
negotium meum gerens a debitoribus meis acceperis, deinde ego ratum non habuero et mox agere uelim negotiorum gestorum actione, an utiliter agam, si caueam te indemnem futurum. quod quidem ego non puto: nam sublata est nego
Abbreviated transcription (Latin):
oneste sacraĩto soluns ¶lp̃.
data iuinumitas. ⁊̃ ĩ eis ciustatib
ap̃ qͣs incole ft̃: ualet nec labe¬
fectatur. Siqͥs eoꝵ uolũtate sua
honorẽ ant minꝰ susceꝑit uettiga¬
lia ⁊ prĩmomorũ hoña sobẽma
om̃s sustiñe optet. Marsꝰ.¬

Expanded text:
oneste sacramento solutis data immunitas etiam in eis civitatibus, apud quas incolae sunt, valet: nec labefactatur, si quis eorum voluntate sua honorem aut munus susceperit. Vectigalia et patrimoniorum onera sollemnia omnes sustinere oportet. Mar
Abbreviated transcription (Latin):
r snpulatus ẽ. negat furi debi
latione agere pot̾o s a decracta
furis ꝑsona stipulatus ẽ. mͥ qui¬
dem ad quirctur actio. s furi nec
mandati. nec alia actio ad u̾sus
noĩatĩ dari stipulatus. nichil a¬
git. quia stipulationis tp̃r heres
dñs eius ñ fuit. O omp̃¬

Expanded text:
ri stipulatus est: negat furi deberlatione agere potero. sed si detracta furis persona stipulatus est, mihi quidem adquiritur actio, sed furi nec mandati nec alia actio aduersus nominatim dari stipulatus nihil agit, quia stipulationis tempore heres dominus eius non fuit. 17 Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
saipulatus ẽ dno qͣm uis q simꝑli¬
titer stipulatur. ł ab alio accepit
etiã ad heredẽ cacptini ꝑtinent.
¶aliudq sit puxis inꝑsona filii.
qͥa nec tunc tuit in pot̾ate cumisti¬
pularetur. nec postea dep̾hendit᷑.
ut seruus inh̾roitate. tñ iupposito
pot̾ queri. nũ exstipulatione ml
adquisitũ hr̃di uideatur. quonio.¬
do si seriuis hr̃ogarius desuncto.¬
aut etia̾ herẽdi finturo stipulat᷑
fuiss. S in hat᷑ sp̃e seruns filio ex¬
ex equabitur. Nam si filius capti-¬
ui pr̾i suo saipulatus fu̾it dari. res
inpendenti erit. ⁊ si pe ap̃ hostes
decessenit. milliꝰ mor̾ni uidebit᷑

Expanded text:
stipulatus est. quamuis quae simpliciter stipulatur uel ab alio accepit, etiam ad heredem captiui pertinent aliudque sit iuris in persona filii, quia nec tunc fuit in potestate, cum stipularetur, nec postea deprehenditur ut seruus in hereditat‹e›, tamen in proposito potest quaeri, num ex hac stipulatione nih‹i›l adquisitum heredi uidetur, quomodo si seruus hereditarius deaut etiam heredi futuro stipulatus fuisset. sed in hac specie servus filio exaequabitur: nam et si filius captivi patri suo stipulatus fuerit dari, res in pendenti erit et si pater apud hostes decesserit, nullius momenti videbitur
Abbreviated transcription (Latin):
arnis oꝑas suas locass ⁊ eo nõ¬
mine perimiã in annos singiios
dari stipulatus eẽt. funto fructu
̃ dño resdm tp̃is ad quiri stipula
rõne subuixa. Nã si in annos for¬
te .u. locatio fc̃a sit. qm̃ incertũẽ
fructus in quẽ diẽ ducturus sit. sĩ¬
gułoꝵ annoꝵ in initio curusq an
ni fructuario᷑ pecima qͥretur. ẜ¬
que nͥ transit adaltum stipulatio.
s nuicuiq tñi ad qͥritur quantũ
t̃o iuris ꝑmitti Qam ⁊ cũ idẽ ser
inis stipuletur. quantã pecumaᷤ
tibimtra illũ dieͤ ded̾o. tm̃ dare
spondes. inpendenti ẽ qͥs exstipu la-¬
tu sit hĩturia accionen.
Si xm̃ ex re frituarit s¬
tuario si ño aliunoͭ. ono stipula
i aliemis scrinis duob bona fide
serucuis. eximius eoꝵ re ad qui¬
rat. ratio farit ut ei excunis re
adquisiuit. id tototũ ad qͥrat ei.
siue ei soli siue quasi duob ser.¬
mat. slam ⁊ inueris dñis quoti¬
ens utriq adquiritur. totiens
partes adquirit. sct̾um si alii ñ

Expanded text:
locasset et eo nomine pecuniam in annos singulos dari stipulatus esset, finito fructu domino residui temporis adquiri stipulatratione subnixa: nam si in annos forte quinque locatio facta sit, quoniam incertum est, fructus in quem diem duraturus sit, singulorum annorum initio cuiusque anni pecunia fructuario quaereretur: alterum stipulatio, sed unicuique tantum adquiritur, quantum ratio iuris permittit. nam et cum idem seruus ita stipuletur: 'quantam pecuniam tibi intra illum diem dedero, tantam dari spondes?' i‹n› pendenti est, quis ex stipulatu sit habiturus actionem: si enim ex re fructuarii utuario, si uero ai alienus seruus duobus bonae fidei seruiens ex unius eorum re adquirat, ratio facit, ut ei ex cuius re adquisiit id totum ei adquirat, siue ei soli siue quasi duobus seruiat: nam et in ueris dominis quotiens utrique adquiritur, totiens partes adquiri: ceterum si alii non
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Bomis ꝑ procuratorẽ ex se¬
natus ꝯ sulto distractis nullam
actionem ex ance gesto frauda-
uato ⁊ silio coserunt ⁊ elegerĩt
unũ ꝑ quẽ bona distrahantur.
ut portto ip̃is q̃ ex redacto fieret

Expanded text:
runt bonis per curatorem ex senatus consulto distractis nullam actionem ex ante gesto fraudatoiuato consilio coierint et elegerint unum, per quem bona distrahantur et portio ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
puto ne regiones eossuascõ ser¬
nare debere. ¶ Queritur an in
inuitus curator fieri pot̾ ⁊ cassiꝰ
stribit neminem iniitũ cogend̃
fieri lonoꝵ curatore. ꝙ uernus ẽ
uloluntarius itaq querendus est.
nisi ex magna netessitate. ⁊ inꝓp̃o¬
ris arbitrio hoc procedat. ut ⁊ in¬
uitus c̾aretur. Der oĩ modo cre
ditorem ẽẽ oportet eũ qui ꝓcurator
stituitur. s possunt ⁊ ñ creditores.
Si tres cururatores fu̾int ⁊ inus
ex hiis nichil actig̾it./ an ineũ qui
nicħ exegit actio dauda ẽ. ⁊ cassiꝰ
exinimat modũ actori ñ deb̾e ꝯsti¬
tui. posseq eũ cũ quo nult exꝑni.
puto castii sententiã ueriorem.

Expanded text:
puto regiones eos suas conservare debere. Quaeritur, an invitus curator fieri potest: et Cassius scribit neminem invitum cogendum fieri bonorum curatorem, quod verius est. voluntarius itaque quaerendus est, nisi et magna necessitate et imperatoris arbitrio hoc procedat, ut et invitus creditorem esse oportet eum, qui curator constituitur, sed possunt et non creditores. Si tres curatores fuerint et unus ex his nihil attigerit, an in eum, qui nihil tetigit, actio danda est? et Cassius existimat modum actori non debere constitui posseque eum cum quo uult experiri. puto Cas
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝓpͥi ad solidũ ꝑuen̾unt. id ꝙ̃
superit. tribuendũ ħrorcariis
dam putat. Michi ã id ñ uidet᷑.
fum eñĩ seꝑationẽ petierunt.
recesserũt aꝑsona hẽdis ⁊ bona
securisunt. ⁊ qͣi defucti bona
uendiderunt. que augm̃ta nõ
posiũt recipe . Idẽ q existimo di¬
cendũ etiam s̃ tirca seꝑatõnẽ
lonoꝵ decepti minus ꝯsecuti st̃

Expanded text:
unt, id quod supererit tribuendum hereditariis quidam putant: mihi autem id non uidetur: cum enim separationem petierunt, recesserunt a persona heredis et bona secuti sunt et quasi defuncti bona uendiderunt, quae augmenta non possunt recipere. idemque existimo dicendum, etiamsi circa separationem bono
Abbreviated transcription (Latin):
antur ñ idonea h̾editas. heres
cã ĩdoneus ñ pat̾unt resta ad hr̃¬
dem. s eoͣ ꝙ semei postulau̾int.
stare debent / S si post impe¬
tratã seꝑationẽ aliquid heres
ad quisierit. si qͥdẽ ex h̾edita¬
te. ad miiti debebunt ad id qd
ad quisitũ ẽ. illi qui seꝑationẽ
impetranennt. S si ilłis sacit¬

Expanded text:
tas, heres autem idoneus: non poterunt reuerti ad heredem, sed eo, quod semel postulauerunt, stare debent. sed si post impetratam separationem aliquid heres adquisierit, si quidem ex hereditate, admitti debebunt ad id quod adquisitum est illi qui separationem impetrauerunt: sed si illis satis
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ sciendũ ẽ necessariũ hẽdẽ sex¬
nũ cũ lib̾tate institutũ impetͣre
posse seꝑationẽ: scil ut si ũ artĩ¬
g̾it bona patroni inea cã sit. ut
ql qͥd post ea ad quisierit seꝑa¬
retim ᷤ S ⁊ siquid ei atestãtore
latio frustra deside mbitur. Utiq
sinlła fraudis incurrat susꝑat̃o
Namq̃ bona fide. q̃ medio remꝑe
ꝑhẽdem gesta sunt rara dserua.¬
ri solent.

Expanded text:
ecessarium heredem seruum cum libertate institutum impetrare posse separationem, scilicet ut, si non attigerit bona patroni, in ea causa sit, ut ei quidquid postea adquisierit separetur: sed et si quid ei a testatore aratio frustra desiderabitur, utique si nulla fraudis incurrat suspicio: nam quae bona fide medio tempore per heredem gesta sunt, rata conseruari solent.
Abbreviated transcription (Latin):
cansam fideiussionis ꝓp̃ pͥncipa¬
lẽ obligationẽ. que maior fuit
exclusit. dapno debet afficere
creditorẽ qui sibi diligent̾ ꝓspers¬
erati q o gͦ si bonis fideniss oris
seꝑatis solidũ ex hẽditate stipu¬
lator ꝯsequi ñ possit intum por¬
tio cũcetu hr̃dis creditorib ei q̃¬
renda erit. angtẽptꝰ ẽẽ de bebit
bonis que seꝑari malu̾it. S cũ
stipulator iste ñ adita fideisioris
a reo hr̃ditate lonis fidemsioris

Expanded text:
ideiussionis propter principalem obligationem, quae maior fuit, exclusit, damno debet adficere creditorem, qui sibi diligenter prospexerat. Quid ergo, si bonis fideiussoris separatis solidum ex hereditate stipulator consequi non possit? utrum portio cum ceteris heredis creditoribus ei quaerenda erit an contentus esse debebit bonis, quae separari maluit? sed cum stipulator iste non adita fideiussoris a reo hereditate bonis fideiussoris
Abbreviated transcription (Latin):
onem̃ efficerent. Ꝙ quidem ꝑ ra¬
to dtingere ꝑotest.  Ꝙ dictum¬
ẽ post multũ tpis seꝑatõem im¬
petrari ñ posse. Ita e̾rit acipien¬
dũ. ut ult ͣ qͥnquenniũ post adici¬
onẽ im̾and̾e seꝑatio ñ postule¬
tur. De hus ant̾ dib an ad mittã¬
da sit seꝑatio. necne. p̾toei erit.
eius qui seꝑationẽ indulturest.
Siquis pignus abhẽ de accepit. ñ

Expanded text:
m effecerint: quod quidem perraro contingere potest. Quod dicitur post multum temporis separationem impetrari non posse, ita erit accipiendum, ut ultra quinquennium post aditionem numerandum separatio non postuletur. De his autem omnibus, an admittenda separatio sit nec ne, praetoris erit eius, qui separationem indulturus est. Si quis pignus ab here‹de› acceperit, non
Abbreviated transcription (Latin):
dam p̃stetur.. ¶Item uideamut
si quis heres ꝑarenti extu̾it cũ eẽt
impubes. dem̃ intͣ ꝓulertatẽ detes¬
serit. ⁊ substicuti bona ueniant.
qui impub̃is hr̃ditatẽ adiit. an ꝑa¬
tris creditores possint seꝑationẽ
ĩperrare Etputo posdẽ hos am¬
plus puto ⁊ impub̾is creditores
posse separationem adu̾sus credi¬
tores heredis eius impetͣre. scd̾m ħ
uideamꝰ sĩ primꝰ scd̾m hr̃dem scrip¬
serit. scd̾s t̾tiũ ⁊ t̾n bona ueniant.
qui creditores possint seꝑ ationẽ ĩ¬
petͣre. ⁊ putẽ siquidẽ primi tre-¬
ditores petant. utiq audiendos.
tores. Si u̾o scdi creditores petãt
adu̾sus t̾n utiq eos impetrarẽ
posse adñsus primi aut̃ ñ posse.
Insũma pͥmi quidẽ creditores adu̾¬
sus õs ĩpetͣre postunt separationẽ.
scd̃i creditoret adu̾sus primi ñ pos
suit. adn̾sus t̾tui possunt. ¶ Sifi¬
lii familias bona ueneunt. Alncas¬
trense petinũ ht̃. anseꝑatio fiat
int̾ castrenses creditores ⁊ cet̾os

Expanded text:
uideamus, si quis heres parenti extiterit, cum esset impubes, deinde intra pubertatem decesserit et substituti bona ueneant, qui impuberis hereditatem adiit, an patris creditores possint separationem impetrare. et puto posse: hoc amplius puto etiam impuberis creditores posse separationem aduersus creditores heredis eius impetrare. Secundum haec uideamus, si Primus Secundum heredem scripserit, Secundus Tertium et Tertii bona ueneant, qui creditores possint separationem impetrare. et putem, si quidem Primi creditores petant, utique audiendos tores: si uero Secundi creditores petant, aduersus Tertii utique eos impetrare posse, aduersus Primi autem non posse. in summa Primi quidem creditores aduersus omnes impetrare possunt separationem. Secundi creditores aduersus Prius Tertii possunt. Si filii familias bona ueneant, qui castrense peculium habet, an separatio fiat inter castrenses creditores ceterosque
Abbreviated transcription (Latin):
meapi det̾iorẽ ꝯditionẽ ad eim¬
do. ¶a licet m seꝑationẽ impe¬
trare: suos n̾o creditores hono¬
rauit. dum adut h̾editatẽ que
soluendo ñ. nec potuerunt credi¬
tores enis seꝑationẽ impetrare.
cendũ ẽ ã etiã siobligatares eẽ

Expanded text:
meam deteriorem condicionem adeunmeam deteriorem condicionem adeundo, quia licet mihi separationem impetrare, suos uero creditores onerauit, dum adiit hereditatem quae soluendo non est, nec poterunt creditores eius separationem impetrare. Sciendum est
Abbreviated transcription (Latin):
petrare lonoꝵ separationẽ equũ
ẽ Ita ut cũt̃ditorib solidũ ad qui¬
fitũ fu̾nt legataꝵtis. uł solidũ uł
portio q̃ratur.⁊ ¶ Silib̾ta heres
bulas petisset eiꝰ qui soluendo ñ
eat. quesitũ ẽ. anbona eius seꝑa
retur ere alieno . ꝙ lib̾ta petendo

Expanded text:
ationem aequum est, ita ut, cum in creditoribus solidum adquisitum fuerit, legatariis uel solidum uel portio quaeratur. Si liberta heres cundum tabulas petisset eius, qui soluendo non erat, quaesitum est, an bona eius separraretur aere alieno, quod liberta petendo
Abbreviated transcription (Latin):
hũt. tñ om̃s ꝙ subunius pot̾ate
fu̾unt. xecte euidẽ familie appe¬
labunt᷑ qͥa exeadẽ domo ⁊̃ gente
ꝑditi sunt. Setirtntũ quoq so¬
lemus appeulare femł. ut me
dtõ p̃toris ostendimus. subtitu¬
lo defurta ubip̃tor locunur. de
tamilia publicauoꝵ. s ibiñ õs¬

Expanded text:
te fuerunt, recte eiusdem familiae appellabuntur, qui ex eadem domo et gente proditi sunt. Servitutium quoque solemus appellare familias, ut in edicto praetoris ostendimus sub titulo de furtis, ubi praetor loquitur de familia publicanorum. sed ibi
Abbreviated transcription (Latin):
amisit. quẽadm̃ pr̃ĩam ⁊ quia dis¬
cipłinã castroꝵ antiquoꝵ fuit pa¬
rentib romanis ꝙͣ taritas lib̾orũ.
fugit. s ⁊ qui ꝑ indutiarũ tp̃s aut
ad eos cum quib milla auptitia ẽ
fide suscepta tnͣsfugit. ¶ Si isqui
em̾at ab hostib pluris alu ius pig¬

Expanded text:
quemadmodum patria, et quia disciplina castrorum antiquior fuit parentibus Romanis quam caritas liberorum. fugit, sed et qui per indutiarum tempus aut ad eos, cum quibus nulla amicitia est, fide suscepta transfugit. Si is, qui emat ab hostibus, pluris alii ius pig
Abbreviated transcription (Latin):
neinuitẽ se latessepent. quotp̃r ñ
ẽ poscliminũ. ¶Apirati aula¬
tronib captilib̾i ꝑmanent. ¶ post¬
liminie redisse uidr. c̃ ĩ fines nr̃os
int̾uen̾it. sicuti amititur. uͥ fines
nros excelsit. S ⁊ siciutatẽ sociã
anritã ue. aut ad regẽ sociũ uł a¬
mitũ ueu̾it. statim post limino re¬
tus ẽẽ incipiat. ¶ Trausfuge mil¬
lui pꝰ limimonũ ẽ. Nã qui maio cõ¬
filio ⁊ ꝓditoris animo patriã reliͥ.
hostium inuño hñdus ẽ. s hoc in li¬
b̾o tłsfuga urris ẽ siue femia sũ
masculus sit. Siu̾o seruus tnsfug̾ĩt
eo post lumui ht̃ rectissime dr̃¬
pͥstinũ usrecipiat. cũ contrarium
ius. ñ trm ip̃i inuriosũ sit ꝙ serriꝰ
costiuatur. ¶ Si statu uũ tnͣstuga
reu̾sus sit existente ddinone: pꝰquͣͣ
redit lib̾efficit᷑. diu̾sum ẽ si concli¬
tio extitisset. dñ ap̃ hostesẽ. In eo
tasu neq sibi resiti pat᷑. ut libepsit

Expanded text:
ne inuicem se lacess‹a›nt: quo tempore non est postliminium.A piratis aut latronibus capti liberi permanent.Postliminio redisse videtur, cum in fines nostros intraverit, sicuti amittitur, ubi fines nostros excessit. sed et si in civitatem sociam amicamve aut ad regem socium vel amicum venerit, statim postliminio retus esse incipiat. Transfugae nullum postliminium est: nam qui malo consilio et proditoris animo patriam reliquit, hostium numero habendus est. sed hoc in libero transfuga iuris est, sive femina sive masculus sit. Si vero servus transfugerit eo postliminium habet, rectissime dpristinum ius recipiat, ne contrarium ius non tam ipsi iniuriosum sit, qui servus constituatur. Si statuliber transfuga reversus sit, existente condicione postquam redit, liber efficitur. diversum est, si condicio extitisset, dum apud hostes est: in eo enim casu neque sibi reverti potest, ut liber sit,
Abbreviated transcription (Latin):
liminum hõĩb ẽ cuius ẽq sexus
condicõis ue suit. nec int̾ lib̾i an
serui sint. Net it soli pꝰ liminio
retipinntur qui pugnare poft̾ut

Expanded text:
liminium hominibus est, cuiuscumque sexus condicionisue sint: nec interest, liberi an serui sint. nec enim soli postliminio recipiuntur, qui pugnare possu
Abbreviated transcription (Latin):
olent ⁊ pͥsides ꝓuinciaꝵ inqͥb de¬
lictũ ẽ. scͥħ̾e adcollegas suos ubi
fcõres ag̾e dicuntur: ⁊ desiderare
ut cum ꝓsecutorib ad se remit.¬
łmilitib ita seruatur ut ad eũ
remittantur siqͥd delinq̃rat ¶t
quo militabunt. łl ã qui ext̾ctũ
accepit ⁊̃ ius aiãdu̾tendi in mi¬
utes galigator. habet. P aułͫ.¬

Expanded text:
olent praesides prouinciarum, in quibus delictum est, scribere ad collegas suos, ubi factores agere dicuntur, et desiderare, ut cum prosecutoribus ad se remitmilitibus ita seruatur, ut ad eum remittantur, si quid deliquerint, sub quo militabunt: is autem, qui exercitum accipit, etiam ius animaduertendi in milites caligatos habet.
Abbreviated transcription (Latin):
muttat: mandatis ita cauetur
siquos ex hus qui ĩ ciuitatib st̃
celerit᷑ ⁊ sn cã solutos amagist¬
tib cognou̾is muciri iubebis ⁊ his
quisolu̾int multã dices. Nam
aunscierint tibi molestie attu-¬
rũ magistratus sifatile solu̾int
uinctos. ñ indiferrent᷑ decet̾o fa¬
tient. ¶elsus.

Expanded text:
›mittat, mandatis ita cauetur: 'Si quos ex his, qui in ciuitatibus sunt, celeriter et sine causa solutos a magistratibus cognoueris, uinciri iubebis et his, qui soluerint, multam dices. nam cum scierint sibi quoque molestiae futurum magistratus, si facile soluerint uinctos, non indifferenter de cetero facient'. 11 Celsus
Abbreviated transcription (Latin):
receptatorib ⁊ int̾rogationii¬
b lit̃is intlusas at obsignatas
ad cognitionẽ magistratratus
mittat. Igit᷑ quicum eo elogi¬
omittuntur ex integro audien¬
disiuit. ⁊ si ꝑ lit̾as missi fuerint.¬

Expanded text:
rogationes litteris inclusas atque obsignatas ad cognitionem magistratus mittant. igitur qui cum elogio mittuntur, ex integro audiendi sunt, etsi per litteras missi fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
uitione: cũ tñse ꝗs negat intolam ẽe.
ap̃ eũ p̃sidẽ ꝓninicie ag̾e debet. sub cuiꝰ
tura ea ciuitas aqͣ uocatur ad mun̾a:
ñ ap̃ eã ex qͣ ip̃e se dacit oriundũ eẽ.
ldq diuiis adeianus resit. ¶ Mulie¬
ris que aliund̃ orta. alibi iiptaẽ li¬
b̾os eo loco muiꝰ face̾ dełe. uu̾ pr̃ona
erit ⁊ ubi sibi doniciliũ hẽbunt ⁊ pla

Expanded text:
nitio est. cum tamen se quis negat incolam esse, apud eum praesidem provinciae agere debet, sub cuius cura est ea civitas, a qua vocatur ad munera, non apud eam, ex qua ipse se dicit oriundum esse: idque divus Hadrianus rescripsit. Mulieris, quae aliunde orta, alibi nupta est, libertos eo loco munus facere debere, unde patrona erit et ubi ipsi domicilium habebunt, plac
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r aut̃ ⁊ seũ. aug̾̃. rescͥpser̃t. grãm
se facẽ iuris iurandiiei qui nirau̾at
se ordini ñ int̃ futurum. ⁊ pꝰ ea duũ¬
uir creatus eẽt. Itẽ R̾serunt colonos
p̃dioꝵ fisci mun̾ib fungi. sũ dãpno fis¬
ti oport̾e. idq excut̾e p̃sidẽ adito ꝓcu¬
ex accionẽ pet̾e legatorũ. ⁊ sicessau̾it
ip̃os uł h̾rdes aeniri. aut si soluen
do ñ sint. fideiussores eoꝵ ꝙ ꝓhis caue¬
cõsulto filiũ emantipau̾at. ne ꝓma
gistratu eius cau̾et. ꝑĩ bona ten̾i.
reb þacões sũmi oport̾e. Namsolam
non familitudinẽ ad confirmandam
cuiusq originẽ satis ñ eẽ Imꝑatores
ant̃ ⁊ seũ. rescͥpserunt. Hõ minus eos¬
ꝗ tũ pulsi magistratu funginntur. ta

Expanded text:
 rescripserunt gratiam se facere iurisiurandi ei, qui iurauerat se ordini non interfuturum et postea duumuir creatus esset.Item rescripserunt colonos praediorum fisci muneribus fungi sine damno fisci oportere, idque excutere praesidem adhibito procuexactionem pecuniae legatorum, et si cessauerint, ipsos uel heredes conuen‹e›ri aut, si soluendo non sint, fideiussores eorum qui pro his caueconsulto filium emancipauerat, ne pro magistratu eius caueret, perinde bona teneri rebus probationes sumi oportere: nam solam nominis similitudinem ad confirmandam cuiusque originem satis non esse.Imperatores Antoninus et Uerus rescripserunt non minus eos, qui compulsi magistrat‹u› f
Abbreviated transcription (Latin):
fecifset. Quesitũ ẽ si ftatuã.
q̃ municips exloco publico qͥs
sustułit t̃ in. ł clã an hoc in¬
ter dto teneatur. ⁊ exstat cassii
sñia eũ cusus statua in loco pu¬
blico inmunicipio sit posita.
ꝙ ui aut clam agere posse. quia
int̾tunt. eius eã nõ tołli. Munici¬
pes aut̃ etiã furti actos quiares
eoꝵ sit qͣs publisa. Si tñ decid̾it.
ip̃ eã detrahunt. ⁊ hec sentencia
uera ẽ. ¶ Siquis demonumento
statua̾ sustułit. anei ad que ius
sepulchri ꝑtinet agere ꝑmitta¬
tur. Et placet ⁊ in his int̾ocõ locũ
ẽẽ ⁊ sane dicendũ ẽ. si qua se ꝑua¬
as meas uem̾it ⁊ inde radices ab¬
stułit. hoc int̾dcõ tenebr᷑. W¬

Expanded text:
fecisset. Quaesitum est, si statuam in municipio ex loco publico quis sustulerit uel ui uel clam, an hoc interdicto teneatur. et exstat Cassii sententia eum, cuius statua in loco publico in municipio posita sit, quod ui aut clam agere posse, quia interfuerit eius eam non tolli: municipes autem etiam furti acturos, quia res eorum sit quasi publicata: si tamen deciderit, ipsi eam detrahunt: et haec s. Si quis de monumento statuam sustulerit, an ei, ad quem ius sepulchri pertineret, agere permittitur? et placet et in his interdicto locum esse. et sane dicendum est, si qua sepulcas meas uenerit et inde ridicas abstulerit, hoc interdicto teneb
Abbreviated transcription (Latin):
pellatione int̾posita dee uttrpo¬
siue eã recepta sit sũ ũ. me sita
dio ip̃r nichil nouari oportet. Re
Siꝗdeni fu̾it recepta applło qͥa
recepta ẽ. Siu̾o ñ ẽ recepta. ne r̃.¬
iudiciũ eifiat quo ad delib̾ etur
utrũ retipienda sit appło. auñ sit. fpl¬
retepta aũt̃ applłone tamdiu n¬
chci eiet pmnouandũ ꝙͣ du deappel¬
latione erit ꝓmintiatũ. Siquũ gͦ¬
forte relegatus fu̾it. ⁊ applłau̾it:
qua relegatus ẽ p̃p eande᷑ rõnẽ f⁊
signis deportatiis fuerit abeo: cri
deportandi ius ẽ uł adnotatus. n
nincula patiat᷑. n ullam aliam
liuriam qmͣ patitur. qui sui eñ ad̾¬

Expanded text:
pellatione interposita, siue ea recepta sit siue non, medio tempore nihil nouari oportet: si quidem fuerit recepta appellatio, quia recepta est: si uero non est recepta, ne praeiudicium fiat, quoad deliberetur, utrum recipienda sit appellatio an non sit. Recepta autem appellatione tamdiu nihil erit innouandum, quamdiu de appellatione fuerit pronuntiatum. Si quis forte relegatus fuit et appellaverit, qua relegatus est. Propter eandem rationem et si quis deportatus fuit ab eo, cui deportandi ius est, vel adnotatus, neque vincula patietur neque ullam aliam iniuriam, quam patitur, qui sententia
Abbreviated transcription (Latin):
icurus appiłatio ñ recipit᷑. suffi
tetur eine appłło. Non recepta ã
appellatõe siquidẽ printipem ap¬
pesiare oportuit. pͥncipi erit suꝑ
ud post receꝑtã applłom inpedim̃¬
to factum fu̾it eum audire opor¬
tet. qm̃ appsłare ꝗs d . plane si ap¬
pellatione ũ recepta ñ ip̃m a die¬
rit quẽ debuit s principẽ ꝓ eo
habebitur atqi si i ad itus eͣ qui
ertor ꝑderit. licet ñ uideatur ces¬
sasse¶ Intͣ constituta ã appiłatoria

Expanded text:
cuius appellatio non recipitur, suffictetur eius appellatio. Non recepta autem appellatione, si quidem principem appellari oportuit, principi erit suppud post receptam appellationem impedimento factum fuerit, eum adire oportet, quem appellare quis debet. Plane si appellatione non recepta non ipsum adierit, quem debuit, sed principem, pro eo habebitur, atque si is aditus est, qui error proderit, licet non videatur cessasse. Intra constituta autem appellatoria
Abbreviated transcription (Latin):
lanonẽ ñ reciꝑat. opimionẽ suã
confestim ꝑrelatõm manifestare
q exemplum litigatori ueddẽ de
Ires dilationẽ si recip̾at ñ ꝑ mitu¬
tur applłare. ułi ne testam̃tum aꝑ¬
hr̃s ĩ possõm inducatur. Item siex
ꝓpetuo edc̃o aliquid de t̾natur id̾ nͦ
nimꝰ fiat ñ ꝑmittitur apellare. ltẽ
quo mimis pignꝰ liceat uendere tom¬

Expanded text:
rit, opinionem suam confestim per relationem manifestare sque exemplum litigatori edere debei res dilationem non recipiat, non permittitur appellare, uel‹ut› ne testamentum aperheres in possessionem inducatur. Item si ex perpetuo edicto aliquid decernatur, id quo minus fiat, non permittitur appellare. Item quo minus pign
Abbreviated transcription (Latin):
tine instrum̃ta oĩno forment
ne ue libeslos tontipaant ł tes
tificatoĩs cõfigant. Solent ⁊
fit ne eoloci sedeant quo ĩ.p.
ĩstrũta depomunt᷑ argino
forte. ł gͣmato plat̾io. Solent
⁊ sic ut testam̃ta ñ ordinecit ł¬

Expanded text:
ci, ne instrumenta omnino forment neue libellos concipiant uel testationes consignent. Solet et sic, ne eo loci sedeant, quo in publico instrumenta deponuntur, archio forte uel grammatophylacio. Sol‹e›t et sic, ut testamenta ne ordinent
Abbreviated transcription (Latin):
aut clem̃tie gła affectandan est
s ꝓpeno iudicio ꝓut q̃tã res ex¬
pastusiat staruendum est. plane
inlemorib caĩs ꝓmores ad lem¬
tatẽ indices cẽ debent. Ingraui¬
orib penis seu̾itarem legũ cũ ali¬
quo tꝑamũto benignntans subse¬
qui. ¶ Furta domestita si leutora
sunt .ꝑ iudicanda ñ sunt nec
ad mittenda ẽ ħi accusatio. cũ
domo moratur uł mercamari
abeo tiri oꝑas suas locauir offe¬
ratur qõni. Nã domestica fur¬
ta uocantur  serui dnis. ł ub̾ti
peõnis. ł m̾cennarii ap̃ quos de
su uo: tũ iuenando teluu ̃ ferã
missũ hoĩem int̾ficit. I Capatis
penas est obiti bestiis uł alias si¬
miies penas ꝑari ł aĩadñt¬

Expanded text:
aut clementiae gloria affectanda est, sed perpenso iudicio, prout quaeque res expostulat, statuendum est. plane in leuioribus causis proniores ad lenitatem iudices esse debent, in grauioribus poenis seueritatem legum cum aliquo temperamento benignitatis subsequi.Furta domestica si uiliora sunt, publice uindicanda non sunt, nec admittenda est huiusmodi accusatio, cum domo moratur, uel mercennarius ab eo, cui operas suas locauerat, offeratur quaestioni: nam domestica furta uocantur, quae serui dominis uel liberti patronis uel mercennarii apud quos degsu uero, cum in uenando telum in feram missum hominem interfecit.Capitis poena est bestiis obici uel alias similes poenas pati
Abbreviated transcription (Latin):
Nsernorũ ꝑsona ita obseruat᷑
nt ex emplo humilioꝵ puniant᷑
s exqb cãis lib̾ fustib cediur ex
his seruus flagelł cedi ⁊ dño red¬
his seruis subpena mncłoꝵ ad eiꝰ
tp̃is spatium flagelł cesĩ dño
reddi inbetur. si subpena mncło¬
rũ dũo reddi nssus ñ reripiatur.
uenundari ⁊ siempcorẽ ñ inne¬

Expanded text:
seruorum persona ita obseruatur, ut exemplo humiliorum puniantur. et ex quibus causis liber fustibus caeditur, ex his seruus flagellis caedi et domino redhis seruus, sub poena uinculorum ad eius temporis spatium, flagellis caesus domino reddi iubetur. si sub poena uinculorum domino reddi iussus non recipiatur, uenumdari et, si emptorem non inue
Abbreviated transcription (Latin):
aut diguitatis ali depositiorẽ
Laut alicꝰ actus ꝓhibitionẽ. ¶u¬
ta ad mmiur. ut puta si dãpuet᷑
aliqͥs ut gladio meum aĩadu̾tat᷑.
s aĩadu̾ti gladio oport. ñ secimi
aliquo modo. ꝓide nec lib̾ammor¬
tis fatultatẽ concedendũ ius p̃sides
hãnt. multo magis nec ueueno
dãpiari quẽ oport ut uerlerib
necentur. ł uirgis int̾iatur. fi
torm̃tis. qmͣis płiq dui torqũ

Expanded text:
aut dignitatis aliquam depositionem aut alicuius actus prohibitionem.Uita adimitur, ut puta si damnatur aliquis, ut gladio in eum animaduertatur. sed animaduerti gladio oportet, non securi alio modo. proinde nec liberam mortis facultatem concedendi ius praesides habent. multo enim uel ueneno damnari quem oportet, ut uerberibus necetur uel uirgis interematur, nec tormentis: quamuis p
Abbreviated transcription (Latin):
nam ħi pene int̾dicte sunt. cart̾
erũ adꝯtinendos hoĩes ñ ad puni¬
endos hr̃i debet. ¶Incalcearia qͦ¬
uł insulphuraria dampnariso
solent. S hee pene metalli ma
lent it iupiores hac pena affici.
utrum gͦ serui pene isti effici¬
antur. an ꝑ maneant ĩ lib̾tate
iudendsi ẽ. Et magis ẽ ut hii qͦ¬
efficiantur s̾ui. hoc emĩ distãt
acet̾is. qd̃ instinunt᷑ uenatoreᷤᷤ
aut puricarii. aut aliã qmͣ uo¬
lũtatẽ gesticulandi. ł ałr se mo¬
uendi gr̃a. Sernos ĩ metallũ
ł ĩ opꝰ metalli. it̃ inludũ uena¬
toriũ dari sołere nulla dubi¬
tatio ẽ. ⁊ si fu̾int dati serui pe¬

Expanded text:
modi poenae interdictae sunt: carcer enim ad continendos homines, non ad puniendos haberi debet. In calcariam quoque vel sulpurariam damnari solent: sed hae poenae metalli maglent enim iuniores hac poena adfici. utrum ergo servi poenae isti efficiantur an retineant libertatem, videndum est. et magis est, ut hi qefficiantur: hoc enim dista‹n›t a ceteris, quod instituuntur uenatores aut pyr richarii aut aliam quam uoluptatem gesticulandi uel aliter se mouendi gratia.Seruos in metallum uel in opus metalli, item in ludum uenatorium dari solere nulla dubitatio e
Abbreviated transcription (Latin):
insta cã compellendi cuiꝰ ad ne
in uingisolent. S em̃ sciendũ ẽ
pena afficiposse. Hamm primis
deturriones ĩ metasiũ dãpnari ñ
possunt. nec mopꝰ metalli nec
furte subiti. uł uini exuri. Et si
di erunt. S hoc ũ pot̾ effut qui¬

Expanded text:
iusta causa compellendi cuius ad neiniungi solent. sed enim sciendum est poena adfici posse. nam in primis decuriones in metallum damnari non possunt nec in opus metalli, nec furcae subici uel uiui exuri. et si di erunt: sed hoc non potest
Abbreviated transcription (Latin):
meadẽ cã sunt. lib̾os ũ tm̃ filios
actipere debemus. u̾m õs lib̾os.¬
S ntrshu soli qui post deturio¬
nant. suscepti sunt: his ꝑenis nõ
dendũ ẽ. ⁊ magis puto oĩb ꝓdic̃e
debere. piant si ꝑarens de cirto eẽ
desierit: siquidẽ a deturitione fu̾it
edictus. ꝓderit ei ne afficiatr. em̃¬
n̾o sipostea qmͣ plebeiin scs est. te
suscipiat finum qͣi plebeio editꝰ.
ita erit paectendus. ¶ Stam lib̾m

Expanded text:
in eadem causa sunt.Liberos non tantum filios accipere debemus, uerum omnes liberos.Sed utrum hi soli, qui post decurionatum suscepti sunt, his poenis non dendum est: et magis puto omnibus prodesse debere.Plane si parens decurio esse desierit, si quidem iam decurione fuerit editus, proderit ei, ne adficiatur: enimuero si posteaquam plebeius factus est tunc suscipiat filium, quasi plebeio editus ita erit plectendus.Statuliberum
Abbreviated transcription (Latin):
magna tinuitate offitint. Iet enuim
ꝓxenetitarsi modus qui emptionib
uenditionib comm̾tiis. dtͣctib lii¬
tis utilies s̃ ad eo in ꝓbabili more
italm. ut ẽ insiriaplenice splendi¬
romanis ꝑ tussit tenetillima. huic
nia in eadẽ ꝓuĩtia augusti lenefi¬
tiis gͣtiosa ⁊ ut diuus adeianꝰ ĩ qͣdã
oretõe ait. augustiana colonia q̃
octõm italice colonie rem pe. acce¬
pat. Est ⁊ laꝯdicena colonie insyra.
tele cui duiꝰ siu. iis italitũ obbel¬
li ciuilis m̃ita cõcessit. Ptolonien¬
siũ enĩ colonia q̃ nt̃ phenicẽ ⁊ pa¬
lestinã ita ẽ. nicħ̾ pret̾ nom̃ colo¬
baras gentes natõesq collata. In
paiestina due fu̾unt colonie te¬
sariensis ⁊ elia capatolina: s neutͣ¬
ius italicũ ht̃. diuꝰ quo seũ. inse¬
bastanã cinitatẽ colonia deduxit.
ludia quo zernensiũ colonia a di¬
no tͣiano deducta italiti ẽ ⁊ armi¬
regetusa quoq eiꝰ dẽ iuris ẽ. Itẽ
maponensis colome ⁊ apulentis ⁊

Expanded text:
magna civitate officinae. est enim proxenetarum modus, qui emptionibus venditionibus, commerciis, contractibus licitis utiles non adeo improbabili more Italici, ut est in Syria phoenice splendiRomanis percussit tenacissima: huic nia, in eadem provincia, Augusti beneficiis gratiosa. Et ut divus Adrianus in quadam oratione ait: Augustiana colonia, quae occasionem Italicae coloniae rem publicam accepit.Est. et Laodicena colonia in Syria Coele, cui diuus Seuerus ius Italicum ob belli ciuilis merita concessit.Ptolem‹ae›ensium enim colonia, quae inter Phoenicen et Palaestinam sita est, nihil praeter nomen colobaras gentes et nationes collocata.In Palaestina duae fuerunt colonia, Caesariensis et Aelia Capitolina, sed neutius Italicum habet.Diuus quoque seuerus in Sebastenam ciuitatem coloniam deduxit.In D‹a›cia quoque Zernensium colonia a diuo Traiano deducta iuris Italici est.Zarmizegetusa quoque eiusdem iuris est: item Napocensis colonia et Apu lensis et
Abbreviated transcription (Latin):
quot ngerũ sit uinea. qͦt uites hãt.
oliue qͦt iugerũ ⁊ qͦt arbores hãt.
erit. quot iuger̃ pascu̾a eẽ idean¬
tur. ¶ Itẽ falue cedue oĩa ip̃e ꝙ de¬
fert estimet. iliã eitatẽ delet ad¬
mitc̃e censitor. ut oftõ eiꝰ dgruat.
agri porno casinate ꝑierit. debit
ꝑtensitorẽ releuari. Si uites mortue
frt uł arborã arruerint. ĩ iquũe
rit eũ inseri tensui. ꝙ si extid̾it ar¬
bores ł uites nicħomimis euni mi

Expanded text:
quot iugerum sit: uinea quot uites habeat: oliuae quot iugerum et quot arbores habea‹erit, quot iugerum: pascua quot itur: item siluae caeduae. omnia ipse qui defert aestimet.Illam aequitatem debet admittere censitor, ut officio eius congruat agri portio chasmate perierit, debebit per censitorem releuari. si uites mortuae sint uel arbores aruerint, iniquum eum numerum inseri censui: quod si exciderit arbores uel uites, nihi
Abbreviated transcription (Latin):
timum admitti quili dam uidebatur
netitabulas scd̾as ĩ eius ꝑsona locũ
hr̃e qui inuo patre sui turis effectꝰ

Expanded text:
timum admitti quibusdam uidebatur neque tabulas secundas in eius persona locum habere, qui uiuo patre sui iuris effectus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o iure diuiditur obligatio
ex epła diuiadriami ⁊ iõ siguis
ẽ o   aͣu exactã a se partẽ siue
herede decessent. ł ad inopiam
plrre. alim indiẽ ⁊ spb condtone
acceptus succurri opot. ⁊ huiqͥ ei
pure acceptꝰ ẽ. dũ exist̾e cõditto
pat̃. scilicet ut int̾lin inirilẽ
cõuematur. S sicõditio extit̾it.¬

Expanded text:
ipso iure diuiditur obligatio ex epistula diui Hadriani: et ideo si quis eorum ante exactam a se partem sine herede decesserit uel ad inopiam pure, alius in diem uel sub condicione acceptus, succurri oportet ei, qui pure acceptus est, dum existere condicio potest, scilicet ut interim in uirilem conueniatur. sed si, cum condicio exstitit
Abbreviated transcription (Latin):
uenit  nisi cum femine heredes mĩte¬
dit. nemo potest tutorem dare tui¬
qm. nisi eo quẽ insuis hr̃dib cura
incetur. habuit. hĩturus ue eẽs siuix¬
istet.: ¶Li factum id uidetur ẽe q̃d̃
de re cpan cũ ꝓhibetur fent. Clanu
haberet. habiturum ue seputaret.
tecit. ¶Que intestam̃to utasuit scͥp¬
ta ut intellig ñ possĩt ꝑuide sunt᷑:
at si scͥpta ñ cent. Net patucendo n¬
lege dictanto uet stpulando: quis¬
qmͣ art̃i tauere potest. Daur.
conditione inferri. d̾¬

Expanded text:
venit, nisi cum feminae heredes intercedunt. Nemo potest tutorem dare cuiquam nisi ei, quem in suis heredibus cum moritur habuit habiturusue esset, si uixisset. Ui factum id uidetur esse, qua de re quis cum prohibetur, fecit: clam, haberet habiturumue se putaret, fecit. Quae in testamento ita sunt scripta, ut intellegi non possint, perinde sunt, a‹c› si scripta nonlegem dicendo nec stipulando quisquam alteri cauere potest. 74 Papcondicio inferri.
Abbreviated transcription (Latin):
itaq post tentesimũ diẽ rata ha¬
beri ũ potest. An autem ⁊ si mor¬
tinis fuisset. qui petisset. ł fure¬
re ceꝑit: rats hre possit. uide¬
amus. Nam si inuniuersum ꝑ¬
iñ hr̃e debet. acsi trtũ ratum
habeat ꝑ eum bonoꝵ passõm
pet̾at. frustra hus casib ratũ
hałetur. Sed illud consequẽs
fututũ etiam peniteat illud pe¬
tisse ratũ hr̃i nõ posie qd mi¬
q sit absurdũ. Rectuis itaq
dicitur. nec imã eoꝵ causam
eam cauit. priusqm ratum ha¬
beret mortua ẽ. negauit com¬
mitti stipsationẽ: quia ⁊ si u̾m
sit ratũ eam non habuisse. in¬
chil tamen marin inter sit do¬
tem restitur cũ pr̃i etiã mortu¬
a filia salua esse ꝯos debeat.¬
proturator. tum ab eo es aliemĩ
ex higeret. qui tempore lib̾are¬
iur: ratam rem dominu ha-¬
biturum cauit. dem̃ post tẽpus
liberato iam debitore dñs ratã
rem ht̃. posse debitorem agere
tum ꝓcuratore estimanit. cũ
lã debitorem agere lib̾atus sit.

Expanded text:
itaque post centensimum diem rata haberi non potest. An autem et si mortuus fuisset qui petisset uel furere coeperit, ratum haberi possit, uideamus: nam si in uniuersum erinde haberi debet, ac si tunc, cum ratum habeat, per eum bonorum possessionem petat, frustra his casibus ratum habetur. sed illud consequens futurum etiam si paeniteat illum petisse, ratum haberi non posse, quod utique sit absurdum. rectius itaque dicitur neutram eorum causam eam cauit: ea prius quam ratum haberet, mortua est. negauit committi stipulationem, quia et si uerum sit ratum eam non habuisse, nihil tamen maritem restitui, cum patri etiam mortua filia salua esse dos debeat.Procurator cum ab eo aes alienum exegerat, qui tempore liberaretur, ratam rem dominum habiturum cauit: deinde post tempus liberato iam debitore dominus ratam rem habet. posse debitorem agere cum procuratore existimauit, cum iam debitor liberatus sit:
Abbreviated transcription (Latin):
ul̃ emptiones locationes im¬
porstonꝯdicione int̾posita eque
millius mom̃ti st̃. quia in ea
re que exduoꝵ pautum ue cõ¬
sensu agitur. õium uoluntas
speciatur. quoꝵ ꝓtuldubio in
hunis modi actũ tałis cognato
ẽ ut unchil agi existiment appo¬
sita dditione ea qmͣ sciant inpos¬

Expanded text:
ueluti emptiones locationes, impossibili condicione interposita aeque nullius momenti sunt, quia in ea re, quae ex duorum pluriumue consensu agitur, omnium uoluntas spectetur, quorum procul dubio in huiusmodi actu talis cogitatio est, ut nihil agi existiment adposita ea condicione, quam sciant es
Abbreviated transcription (Latin):
mus cũ bonorum portessore nos¬
ti debitoris. Item publiciana q̃
ad exemplũ uendicationn da¬
tur. s cum rescissa usucapione
rdditur anno finitur. qͥ adtra
nus cume datur. ¶ Induũ uiros
⁊ rem publita᷑. etia post annũ at¬
tio datur. excontractu magitta
directa. utilis. p̃uidicium sicut
ait pomponiius. Stipilationes¬
uerborũ eniam que pretoere sũt:
quia actionũ instar optinent.
Ut dampni in fecti legatoꝵ. ⁊ si

Expanded text:
us cum bonorum possessore debitoris nostri, item Publiciana, quae ad exemplum uindicationis datur. sed cum rescissa usucapione redditur, anno finitur, quia contra ius ciuile datur. In duumuiros et rem publicam etiam post annum actio datur ex contractu magistradirecta, utilis: praeiudicium, sicut ait Pomponius: stipulationes etiam, quae praetoriae sunt, quia actionum instar obtinent, ut da
Abbreviated transcription (Latin):
dnc sum ⁊ furii. quin enã ex
locato ⁊ pena quidem furti ñ cõ¬
funditur. ille aũ int̾ se miscent᷑.
⁊ hoc in legñ aquilie actione dr̃.
sitibi cõmodau̾o uestim̃ta ⁊ tu
ea ruꝑis. utreq em̃ actões rei ꝑ¬
secutionẽ driuent. ⁊ quide̾ poit
legis aquisie actionem utiq cõ¬
modati fimetur. post cõmodati
an aquilia remalieat in eo ad̾
irepetitione .xxx. dierũ ampliꝰ
ẽ dubitatur. Sedueriꝰ ẽ ñ rema¬
nere qͥa simplo accedit. ⁊ simp
mendũ caraus ait. un ̃ rei ꝑse-¬
titionẽ hñt: he etia post annũ
darentur. cer̾e intra annũ. ho

Expanded text:
one et furti, quin etiam ex locato: et poena quidem furti non confunditur, illae autem inter se miscentur. et hoc in legis Aquiliae actione dicitur, si tibi commodauero uestimenta et tu ea ruperis: utraeque enim actiones rei persecutionem continent. et quidem post legis Aquiliae actionem utique commodati finietur: post commodati an Aquiliae remaneat in eo, quod in repetitione triginta dierum amplius est, dubitatur: sed uerius est remanere, quia simplo accedit: et simpliendum Cassius ait, ut quae rei persecutionem habeant, hae etiam post annum darentur,
Abbreviated transcription (Latin):
um qui extimationẽ prestitit.
S si an̾ iniuriaꝵ actũ eẽt ten̾i
eum ex lege aquilia. s ⁊ hec sẽ¬
tentia ꝑp̾toeem inhibenda ẽ inisi
inid ꝙ amplius ex lege aquilia
competit agatur. Rationabiliꝰ
itaq ẽ eã admitti sñiam. ut
liteat ei quam uolu̾it actionẽ
prius exertere. ꝙ autẽ ampliꝰ¬

Expanded text:
um, qui aestimationem praestitit: sed si ante iniuriarum actum esset, teneri eum ex lege Aquilia. sed et haec sententia per praetorem inhibenda est, nisi in id, quod amplius ex lege Aquilia competit, agatur. rationabilius itaque est eam admitti sententiam, ut liceat ei quam uoluerit actionem prius exercere, quod autem ampli
Abbreviated transcription (Latin):
actio ẽ quociens quis sui lucri
cã tũ aliquod trahit ułi em̃do.
uendendo. locando. ꝯducendo. ⁊ ĩ
cet̾is similib ¶Ex fc̃o actio ẽ qͣno¬
ciens ex eo teneri quis inciꝑnit qd̾
ip̃e admint. ułi furtũ ł in iuriã
tio dr qualis ẽ exempii gr̃a. actõ

Expanded text:
actio est, quotiens quis sui lucri causa cum aliquo contrahit, veluti emendo vendendo locando conducendo et ceteris similibus. ex facto actio est, quotiens ex eo teneri quis incipit, quod ipse admisit, veluti furtum vel iniuriam dicitur, qualis e
Abbreviated transcription (Latin):
am petimiã cred̾et in cautione
petumie credite ñ adietit sibit̾¬
ter eam petuniã debita sibiex
cã iudicati. quero an integrẽ
sint utreq lutio titio petinones.¬

Expanded text:
am pecuniam crederet, in cautione pecuniae creditae non adiecit sibi praeter eam pecuniam debitam sibi ex causa iudicati: quaero, an integrae sint utraeque Lucio Titio petitiones.
Abbreviated transcription (Latin):
mis umea tur ua aliquid ꝑdi¬
o̾it. tum eo qui pulsabat ag̾e
possũ. qppe. cũ inturba doło
malo dãpnum datiim sit. Sic
ced̾e. Cec̃m si alia cã uerb̾andi
fuit: tessat hec aitio. S ⁊ siqͥs
ip̃e turbam conuotassaser.
ut corã turba seruũ uerb̾a¬
ret iniuriã faciende cã. ñ dãꝑ¬
eñ qui ꝑ iniuriã u̾b̾at. dolo
fac̾e ⁊ eum qui tãm pͣbuit. dãp¬
in dandi. dapnũ dedisse. ¶ In
seruũ aut̃ ⁊ infapuliã ptor
dat actronem. ¶ Que de hr¬
dib. cet̾isq successorib in ui
bonor raptor actione dixtinꝰ.

Expanded text:
uus in ea turba aliquid perdiuus in ea turba aliquid perdiderit, cum eo qui pulsabat agere possum, quippe cum in turba dolo malo damnum datum sit: sic caedere. ceterum si alia causa uerberandi fuit, cessat actio.Sed et si quis ipse turbam conuocasset, ut turba coram seruum uerberaret iniuriae faciendae causa, non daum, qui per iniuriam uerberat, dolo facere et eum, qui causam praebuit damni dandi, damnum dedisse.In seruum autem et in familiam praetor dat actionem.Quae de heredibus ceterisque successoribus in ui bonorum rapt
Abbreviated transcription (Latin):
mim. Erit q hec differentia int̾
hoc edictũ ⁊ suꝑns. spͣ ibi de ro
dãpno p̃tor loquitur. ꝙ dolo ma-¬
io hõibr coactis datum ẽ. ł rap¬
tumr etia̾ ñ coactis hõib. at hic
deeodãpno ꝙ dolo malo intur
it. Iccrto illud quidem edictum
ꝓpt̃ atrocitatẽ fc̃m: quadrupi
penã cominatur. ac hoc dupli
buit exꝑundi facultatẽ. post
anmim insimꝑlũ cõpetit. loqͥt
aũ hoc edictũ de dampno da-¬
to. ⁊ de amisso: de raptn non.
S ⁊ suꝑiori ed̾o ui bonoꝵ rap¬
toꝵ agi pot̾it. amissa ã dictur
ea que corrupta alicui relm-¬
guntur. scissa forte. ł fracta.¬
hec ã actio infactum ẽ. ⁊ datir
induplum qnͣti ea res erit. ⁊ ad
p̃̾cium u̾m rei refertur. ⁊ pre¬
sentis tp̃as fit estimatio. ⁊ semꝑ
induplũ intra annũ ẽ. docẽq
actor inturba dãpnũ ẽẽ datũ
debet. set̾m si alibi datũ sit ꝙͣ
inturba: cessabit hec actio.¬
Sicũ serirũ meum ticius pulsa¬
ret. turba fu̾it collata: isq ser.¬

Expanded text:
ec differentia inter hoc edictum et superius, quod ibi de eo damno praetor loquitur, quod dolo malo hominibus coactis datum est uel raptum etiam non coactis hominibus: at hic de eo damno, quod dolo malo in turbit.Idcirco illud quidem edictum propter atrocitatem facti quadrupli poenam comminatur, at hoc duplibuit experiundi facultatem: post annum in simplum competit.Loquitur autem hoc edictum de damno dato et de amisso, de rapto non: sed superiori edicto ui bonorum raptorum agi poterit.Amissa autem dicuntur ea, quae corrupta alicui relinquuntur, scissa forte uel fracta.Haec autem actio in factum est et datur in duplum, quanti ea res erit: quod ad pretium uerum rei refertur. et praesentis temporis fit aestimatio: et semper in duplum intra annum est.Docereque actor in turba damnum esse datum debet: ceterum si alibi datum sit quam in turba, cessabit haec actio.Si, cum seruum meum Titius pulsaret, turba fuerit collecta isque ser