comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur commus pugna eł ardẽtib
studiis impugnant. hii illi tep̃¬
tant resistere. Sed tandẽ auctore
domino facti supetiores ueneti:
Hostes uertunt infugam retẽ¬
tis galeis quatuor. cum totidẽ
gatis. et nane una maxima.
duce eorum interempto. uicto¬
riam obtinuerunt. seculis mẽo¬
rabilem. Collata igitur nostris
diuinitus predicta uic toria.
nolentes tempus in uliliter cõ¬
sumere: precipiente du ce uersus
egipcias partes usq laris anti¬
quissimam solitudinis urbẽ ma¬
ritimam peruenerunt. explorã¬
tes utrum hostium naues aliqͣs:
ita factum est. & ita eis succes¬
sit ad uotum: tanꝙͣ si aliquo
certo nuncio. unuersa q̃ postea
acciderũt: ex orome didicissẽt
Nam illis in eo pelago laborã¬
tibus : decem naues hostium:
Hanc longe abeis uise sunt
ad quas cum omni celeritate
contendentes primis cõgressi¬
onib eas uiolenter occũpint.
uiris quos in eis repperiũt. parbim
occisis: partim compedib man¬

Expanded text:
tur cominus pugna, et ardentibus tur cominus pugna, et ardentibus studiis impugnant hi, illi tentant resistere; sed tandem auctore Domino, facti superiores Veneti, hostes vertunt in fugam; retentis galeis quatuor, cum totidem gatis et nave una maxima, duce eorum interempto, victoriam obtinuerunt saeculis memorabilem. Collata igitur nostris divinitus praedicta victoria, nolentes tempus inutiliter consumere, praecipiente duce, versus Aegyptias partes usque Laris antiquissimam solitudinis urbem maritimam, pervenerunt, explorantes utrum hostium naves aliquas ita factum est, et ita eis successit ad votum, tanquam si aliquo certo nuntio universa quae postea acciderunt, ex ordine didicissent; nam illis in eo pelago laborantibus, decem naves hostium haud longe ab eis visae sunt, ad quas cum omni celeritate contendentes, primis congressionibus eas violenter occupant, viris quos in eis reperiunt partim occisis, partim compedibus man
Abbreviated transcription (Latin):
Ntcrea dum hec apud
hostes turbato ordiẽ:
o̾ confulo tumultu: metu cõfu¬
sionem inducente aguntur ecce
exueneticis galeis una cui dux ĩ¬
erat alias uelocitate precurrens:
cam casu fortuito eiu pirtis dux
aduerse insidebat tanto concussit
impctu: uł pene totam cum suis
remigibus fluctibus inuolueret.
Alic tandem multa uelocitate se¬
quentes: singule singulas pene
frctis inuoluunt. fit igitur pu¬
gna grauis. & cõgressus utumq
uilde hostilis tantaq strages
hominum: ut etiam et si fide ui¬
deatur carere: qui interfuerunt
constanter allerant. uic torum
pedes: occisorum sanguine. usq
ad summum eorum cruentatos
sorduisse. Mare uero adiacens
de precipitatis corporibus eł
effiuente de nanibus interẽptoꝵ
sanguine: Usq ad passuum in cͥ¬
cuitu duo milia colorem sangiu¬
neum contraxisse. Littora uero
cadaueribus a salo proiectis
ita repleta fuisse: Ut de febore
putrescencium funerum. circũ¬
posita regio.et luem cõtraheret:
& aeris corruptelam. Contimia¬

Expanded text:
nterea dum haec apud hostes turbato ordine et confuso tumultu, metu confusionem inducente, aguntur, ecce ex Veneticis galeis una, cui dux inerat, alias velocitate praecurrens, eam casu fortuito, cui partis dux adversae insidebat, tanto concussit impetu, ut pene totam cum suis remigibus fluctibus involveret; aliae tandem multa velocitate sequentes, singulae singulas pene fretis involvunt. Fit igitur pugna gravis, et congressus utrinque valde hostilis, tantaque strages hominum, ut etiam etsi fide videatur carere qui interfuerunt, constanter asserant, victorum pedes, occisorum sanguine usque ad summum eorum, cruentatos sorduisse: mare vero adjacens de praecipitatis corporibus, et effluente de navibus interemptorum sanguine, usque ad passuum in circuitu duo millia, colorem sanguineum contraxisse; littora vero cadaveribus a salo projectis ita repleta fuisse, ut de fetore putrescentium funerum, circumposita regio et luem contraheret, et acris corruptelam. Continua
Abbreviated transcription (Latin):
ommus pitriarcha cum plurĩa
parte ep̃oꝵ orientalium romam pro¬
e ficiscitur ad adrianum pipam
mperator constantinopolitinus
consenciente dnõ papa apuliam in¬
uadit dñs patriarcha cum suis ad
curiam peruent:
perat dominus pitriarcha illuc fe¬
stinat. proponit. ic tiones. sed corru¬
pta muncribus curia. iusticiam op¬
primit reuertitur infecto negocio
patriarchi.¬
cuuilis fugit soldinus abeis & oc¬
ciditur a nostris capitur eius filus
nosceraoinus
Lrinceps ramaldus insulam ꝙỹ¬
prum occuppat & eius hĩtatores
spoliat uiolenter.
ex contra pacta &e pacis fedꝰ
quod cum eis pepigerat: turcos &
arabes quosdam m silua cipit pane

Expanded text:
 Patriarcha cum plurima parte episcoporum orientalium, Romam proficiscitur, ad Adrianum papammperator Constantinopolitanus, consentiente papa, Apuliam invadit. Dominus patriarcha cum suis ad curiam pervenit. perat; patriarcha illuc festinat, proponit actiones; sed corrupta muneribus curia, justitiam opprimit. Revertitur infecto negotio patriarcha.civilis; fugit soldanus ab eis, et occiditur a nostris; capitur ejus filius Nosceradinusrinceps Rainaldus insulam Cyprum occupat, et ejus habitatores spoliat violenteex contra pacta et pacis foedus, quod cum eis pepigerat, Turcos et Arabes in silva capit Pane
Abbreviated transcription (Latin):
¶oradun frater ad nos transit
iero lolmmitius patriarcha fulche¬
rus moritur spelunca transioromẽ
nr̃is restitutur. rex in pirtibus
antiochems castrum herenc obsi¬
det & obsessum occupat.
de eius elec tione inter epõs oritur
contencio
¶oradinus in regiõe suite spe¬
luncam obsidet nostram rex occui¬
rens obsidiõe soluit pugnat cum
urĩs noradinus & uincitur
Eeoeunt nuncii qui constantiõ¬
polim pro regio matrimomo ims¬
si fuerant & regi uxorem ducunt
uetem imperatoriscim
nus antiochiam uenit. princeps rai¬
naldus de eo qd̾ mcyprios cõmise¬
sa tiffaciens ei reconciliatur
Imperator antiochiam ĩgredi¬
Etur in ciues liberalitatem multã¬
exercens unde post modicum ad
Propria reuertitur.

Expanded text:
Noradini frater ad nos transit. Hierosolymitanus patriarcha Fulcherus moritur. Spelunca trans Jordanem nostris restituitur. Rex in partibus Antiochenis castrum Harenc obsidet; et obsessum occupat. de ejus electione inter episcopos oritur contentioNoradinus in regione Suitae, speluncam obsidet nostram; rex occurrens obsidionem solvit; pugnat cum nostris Noradinus, et vincituredeunt nuntii, qui Constantinopolim pro regio matrimonio missi fuerant; et regi uxorem ducunt, neptem imperatoris. nus Antiochiam venit; princeps Raynaldus de eo quod in Cyprios commisesatisfaciens, ei reconciliatur. Imperator Antiochiam ingreditur, in cives multam liberalitatem exercens; unde postmodum ad propria revertitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Iohannes quidam romane ec¬
clesie presbiter cardinalis insyriã
descendit legatus de eius suscep¬
tione inter epõs oritur dissonãcia
almarico ioppensi comiti fratri
regis filius nascitur baldiunus
ex ib antiochens uocitus il¬
luc properat imperiales legati as¬
sunt uxorem dnõ suo unam de cõ¬
sangiuncis dm̃ regis postulantes
ex sororem cõmitis tripoli¬
tam uirginẽ illustrem milissendẽ
nomine ei deputat. sed post annũ
cam repudi at imperator o uxorẽ
ducit mariam principis ramiũdi
filium
Eex circa antiochiam castrum
rredificat qd̾̃ dicitur pons ferri. re¬
gna nullissenois mr̃ eus morit.¬
Somes tupolitinus pro repu¬
dio sororis iratus nuperatori ꝙtas
potest irrogit miuris¬
Sex apud intiochiam farinacũ
bibit. unde insupremam deductꝰ
egritudinem querebat ad propͥa
reuerti. sed inualescente egritudĩe
in itinere apud beritum uitam
finiuit.

Expanded text:
Joannes quidam Romanae Ecclesiae presbyter cardinalis, in Syriam descendit legatus; de ejus susceptione inter episcopos oritur dissonantia. Amalrico Joppensi comiti, fratri regis, filius nascitur Balduinusex ab Antiochenis vocatus, illuc properat; imperiales legati adsunt, uxorem domino suo, unam de consanguineis domini regis postulantesex sororem comitis Tripolitani, virginem illustrem Milisendem nomine, ei deputat; sed post annum eam repudiat imperator, et uxorem ducit Mariam, principis Raimundi filiamRex circa Antiochiam castrum reaedificat, quod dicitur Pons Ferri. Regina Milisendis mater ejus moritomes Tripolitanus pro repudio sororis iratus, imperatori quantas potest irrogat injuriex apud Antiochiam pharmacum bibit; unde in supremam deductus aegritudinem, quaerebat ad propria reverti, sed invalescente aegritudine, in itinere apud Berithum vitam finit.
Abbreviated transcription (Latin):
mes ualida. super uinuersam trã
& iratus nobis dñs. onme fir¬
mamentum pamis contriuit ita
Ut tritici modius aureis quatuor
uenderetur. Quod insi fuisset
frumenti copia que in urbe asca¬
lontana ea deuicta muenta est.
fame regionẽ oppugnante popu¬
lus pene deperisset uinuersus.
Sequentib tñ annis ex quo re¬
gio ascalone ad iacens. q̃ anis
quinquaginta metu hostilitatis
inculta iacuerat post ꝙͣ agricolaꝵ
curam senlit & populus regiõis
metu hostium propulsato. libere
terram exercere potuit. tanta uin¬
uersum regnum repleuit uber¬
tate ut oẽ quod effluxerat tẽpus
habita comparatiõe ad presens. ⁊eui¬
nium et sterile merito quis posset
appellare. Dum enim culture nes¬
cia uomeris usum nõ sustinẽs. in¬
regris in se subsistens uiribus pꝰ¬
ꝙͣ rusticam sensit ad ẽẽ sollicitu¬
dinem. credita senima cum feno¬
re multiplici et fructu sexagesiõ

Expanded text:
mes valida super universam terram; mes valida super universam terram; et iratus nobis Dominus, omne firmamentum panis contrivit, ita ut tritici modius aureis quatuor venderetur. Quod nisi fuisset frumenti copia, quae in urbe Ascalonitana, ea devicta, inventa est, fame regionem oppugnante, populus pene deperisset universus. Sequentibus tamen annis, ex quo regio Ascalonae adjacens, quae annis quinquaginta metu hostilitatis inculta jacuerat, postquam agricolarum curam sensit, et populus regionis, metu hostium propulsato, libere terram exercere potuit, tanta universum regnum replevit ubertate, ut omne quod effluxerat tempus, habita comparatione ad praesens, jejunum et sterile merito quis posset appellare. Diu enim culturae nescia, vomeris usum non sustinens, integris in se subsistens viribus, postquam rusticam sensit adesse sollicitudinem, credita semina, cum fenore multiplici et fructu sexagesi
Abbreviated transcription (Latin):
in sole feruentissimo compulit sedẽ
nemme contra solis importumtatẽ
prebente remedium. uel gra pietatis
muscas abigente. H audiens oñs¬
ierłimorum rex. instuporẽ raptus
uiri dementis admirans insamã
& pre admiratione in se ip̃o defici¬
ens missis uenerabilib nũciis
dommo frederico acconensi epo. do¬
ninio radulfo eius cancellario per
eos listeras dirigit. & auctoritate
regia predic tum dementem corrĩp.
& a perpetrita redire monet in sa¬
ma. Elle autem uisis nunciis &e re¬
giis perlectis apicibus postꝙͣ eum
multis affecerat contumeliis: remi¬
sit liberum boms ctiam que ab eo
&e sius uiolenter rapuerat plene re¬
stitutis. Tandem uero dñs patriar¬
cha antiochenam deserens diocesĩ
in regnum se contulit ierłimoꝵ.
ubi a comino rege. & eius nir̃e
discretissima dnõ quoq patriar¬
chi &e regm uniuersis epĩs benigͦ
habitur᷑. per aliquot mansit ãno
facta ẽ autem amio sequenti fa¬

Expanded text:
in sole ferventissimo compulit sedere, in sole ferventissimo compulit sedere, nemine contra solis importunitatem praebente remedium, vel gratia pietatis muscas abigente. Hoc audiens ierosolymorum, in stuporem raptus, viri dementis admirans insaniam, et prae admiratione in se ipso deficiens, missis venerabilibus nuntiis, domino Frederico Acconense episcopo, domino Radulpho ejus cancellario, per eos litteras dirigit, et auctoritate regia praedictum dementem corripit, et a perpetrata redire monet insania. Ille autem, visis nuntiis et regiis perlectis apicibus, postquam eum multis affecerat contumeliis, remisit liberum; bona etiam quae ab eo et suis violenter rapuerat plene restitutit. Tandem vero dominus patriarcha Antiochenam deserens dioecesim, in regnum se contulit Hierosolymorum. Ubi a domino rege et ejus matre discretissima, domino quoque patriarcha et regni universis episcopis benigne habitus, per aliquot mansit annos. Facta est autem anno sequenti fa
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea raial¬
dus de castel¬
lione qui dm̃
rannundi p̃n¬
cipis antioche¬
in uiduam
duxerat de quo facto superius di¬
ximus. uidens quia domino pa¬
triarche factum non multum pla¬
cuerat abmitio. & ad huc in eodẽ
perseuerabat: suspectas eius õa
habebat uias. Elle autẽ tanꝙͣ uir
& ditissimus & potens & supre¬
me auctoritatis libere satis tam
de eius persona. qͣm de eius actib
tum in secrebo tum in publico se¬
pius loquebatur. Erant autem
non nulli sicuti in talibus freq̃n¬
ter solet contingere. qui huiuis¬
modi uerba odiorum fomitem
querentes reportabant. Unde mo¬
tus in indignationem & iram
mexorabilem princes: dño pa¬
triarche uiolentas miecit manus
& ausu dỹabolico captum ĩ ca¬
stellum quod cuutati antiochene
superemmet. ignomimose dedu¬
ci fecit. Quotq̃ satis uidetur
ab hominabile sacerdotẽ longe¬
uum patri apostoloꝵ principis
successorem uirum egrotatiuum
pene perpetuo infirmitẽ. nudo capi¬
te et melle delibuto per oiem estuũ

Expanded text:
nterea Rainaldus de Castellione, qui domini Raimundi, principis Antiocheni viduam duxerat, de quo facto superius diximus, videns quia domino patriarchae factum non multum placuerat ab initio, et adhuc in eodem perseverabat, suspectas ejus omnes habebat vias. Ille autem tanquam vir et ditissimus et potens, et supremae auctoritatis, libere satis, tam de ejus persona, quam de ejus actibus, tum in secreto, tum in publico saepius loquebatur. Erant autem nonnulli, sicut in talibus frequenter solet contingere, qui hujusmodi verba, odiorum fomitem quarentes, reportabant: unde motus in indignationem et iram inexorabilem princeps, domino patriarchae violentas injecit manus; et ausu diabolico captum, in castellum quod civitati Antiochenae supereminet, ignominiose deduci fecit; quodque satis videtur abominabile, sacerdotem longaevum, Petri apostolorum Principis successorem, virum aegrotativum, et pene perpetuo infirmantem, nudo capite et melle delibuto, per diem aestivum
Abbreviated transcription (Latin):
enfredus constabularius u¬
bem paneadensem pro parte dimi¬
dia hospitalariis concedit capitur
a noradino subsidium quod infere¬
batur. & cuutas obsidetur
ex illuc properans obsidioe
soluit sed inciuite rediẽs nr̃ excitꝰ
hostium nisidias i itiere patitur
penculosas.

Expanded text:
enfredus constabularius urbem Paneadensem pro parte dimidia, Hospitalariis concedit; capitur a Noradino subsidium quod inferebatur, et civitas obsideturex illuc properans, obsidionem solvit; sed incaute rediens noster exercitus, hostium insidias in itinere patitur periculosas.
Abbreviated transcription (Latin):
linaldus de castellione
princeps antiochenus pa¬
triarcham antiochenum ignonño¬
se tractat ille in rognum cõfugit
oritur fames ualida super terram
efiucto anastasio substituit
ei adrianus imperator fredericus
rome coronatur inter omñ pipi
& regem sicilie Willermũ graues
oriuñtur mumcicie.¬

Expanded text:
inaldus de Castellione, princeps Antiochenus, patriarcham Antiochenum ignominiose tractat; ille in regnum confugit. Oritur fames valida super terramefuncto Anastasio, substituitur ei Adrianus. Imperator Fredericus Romae coronatur. Inter papam et regem Siciliae Willelmum graves oriuntur inimici
Abbreviated transcription (Latin):
regiomis eorum presidia effigit
uiolenter. et effracta solotemus
deiecit uł eorum intollerabilẽ
aliquatenus comprimeret inso¬
lenciam. Duce ergo i partib
illis commnorante uinuersi pe¬
ne maiores nri &̾citus. sed et¬
de popularibus infiniti uł cõtͣ
minimentes paupertatis angu¬
stus aliquod reperirent solaciũ:
ad dominum comitem predic¬
tun certitim comfluebant. &¬
maxime ex quo presidium ha¬
sarch quod in medio itinere cõ¬
stitutum erat. in nrõꝵ deuene¬
rat gratiam. Quos omnes cũ
tanta suscipiebat honorificen¬
cia. et tanta remiftebat liberal¬
tate. Ut ip̃i etiam qui ad ħ ue

Expanded text:
regionis, eorum praesidia effregit regionis, eorum praesidia effregit violenter, et effracta solotenus dejecit, ut eorum intolerabilem aliquatenus comprimeret insolentiam. Duce igitur in partibus illis commorante, universi pene majores nostri exercitus, sed de popularibus infiniti, ut contra imminentes paupertatis angustias aliquod reperirent solatium, ad dominum comitem praedictum certatim confluebant: et maxime ex quo praesidium Hasarth, quod in medio itinere constitutum erat, in nostrorum devenerat gratiam. Quos omnes in tanta suscipiebat honorificentia, et tanta remunerabat liberalitate, et ipsi etiam qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
pius habens presenciam. Accidit
autem dum moram ibi faceret
quod regionis incole et maxĩe
uiri religiosi qui in monasteriis
que illic erant plurima habita¬
bant. graues de pancracio. Et co¬
uasilio eius fratre. ii eius pñci¬
a fundebant questiones. Erant
autem hii ouo fratres armenii
natione uiri preclari. sed subdo¬
li supra modum habentes in ea
regione municipia. De quorũ
mumimmẽ presumentes: regio¬
nis habitatores. & maxie mo¬
nasteria: grauibus et indebitis
molestabant ex actiombus pro¬
cellerat q eo usq eorum tem̾i¬
tas quod etiam domini comitis
edessam nuncios cum munerib
ad fratrem directos. dum ad huc
obsidio circa antiochiam perse¬
ueraret: in itinere spoliare pre¬
sumerent. et destinata domino
duci munera: domino dirigerẽt
boamundo. Ut cius sibi aduersus
comibem edessanum conciliarẽt
gratiam. Auditis ergo querimo¬
mis. et iusta motus indignatiõe.
missis quinquagiti de nimicro
suorum equitibus cum populo

Expanded text:
pius habens praesentiam. Accidit pius habens praesentiam. Accidit autem, dum moram ibi faceret, quod regionis incolae, et maxime viri religiosi, qui in monasteriis, quae illinc erant plurima, graves de Pancratio et Covasilio ejus fratre in ejus praesentia fundebant quaestiones. Erant autem hi duo fratres, Armenii natione, viri praeclari, sed subdoli supra modum; habentes in ea regione municipia, de quorum munimine praesumentes, regionis habitatores, et maxime monasteria, gravibus et indebitis molestabant exactionibus; processeratque eo usque eorum temeritas, quod etiam domini comitis Edessani nuntios cum muneribus ad fratrem directos, dum adhuc obsidio circa Antiochiam perseveraret, in itinere spoliare praesumerent, et destinata domino duci munera, domino dirigerent Boamundo ut ejus sibi adversus comitem Edessanum conciliarent gratiam. Auditis ergo querimoniis, et justa motus indignatione, missis quinquaginta de numero suorum equitibus, cum populo
Abbreviated transcription (Latin):
Uinuersaliter legionum prono
capite. defixis interram gemb
primum duci. deinde principib
aliis in multa deuotione magͣs
agens grãtum acciones. se cori
omni populo prebitis corpora¬
liter uiramentis. xp̃iams prĩ¬
cipibus fidelem obligauit &
tradidit asserens quod ab coꝵ
gratia et obsequiis nulla dies
casus nullus auelleret in perpe¬
tuum. Sic igitur feliciter cõsu¬
mato negocio. & amico prouo¬
tis expedito: exercitus reuersꝰ
est antiochium domino baldui¬
no fratrẽ ducis edessam rede¬
unte
huc predic tam i ur¬
be regnare pestilenciam. et cladem
magis ac magis in populo domi¬
nari. Fratris acquiesces peticiom¬
bus. qui eum presens ꝙͣ nitime
rogauerat ut in suam descende̾t
regionem. ibi q augusti feruorẽ
& pestilentis acris declinaret ma¬
liciam. assumpto familiari comi¬
tatu. et indigencium maxima
infinibus turbessel. hatab. &
raiuandel. habitans regione tota
pro suo utens arbituo. et frĩs se¬

Expanded text:
universarum legionum, prono universarum legionum, prono capite, defixis in terram genibus, primo duci, dein principibus aliis in multa devotione magnas agens gratiarum actiones, se coram omni populo praebitis corporaliter juramentis, Christianis principibus fidelem obligavit et tradidit, asserens, quod ab eorum gratia et obsequiis, nulla dies, casus nullus, illum avelleret in perpetuum. Sic igitur feliciter consummato negotio, et amico pro votis expedito, exercitus reversus est Antiochiam, domino Balduino fratre ducis Edessam redeunte. huc praedictam in urbe regnare pestilentiam, et cladem magis ac magis in populo dominari, fratris acquiescens petitionibus, qui eum praesens quam intime rogaverat, ut in suam descenderet regionem, ibique Augusti fervorem et pestilentis aeris declinaret malitiam: assumpto familiari comitatu, et indigentium maxima in finibus Turbessel, Hatab et Ravandel habitans, regione tota pro suo utens arbitrio, et fratris sae
Abbreviated transcription (Latin):
derunt insidias. longe a prece¬
denti ut diximus agnme sepa¬
rari. Quos longe et industa
& uiribus impares exsuꝑanteᷤᷤ
turci: captiuatis non nullis.
plurimos ex eis occiderunt. Qd̃
postꝙ̃ duci ceterisq principi¬
bus innotuit. a cepto desistentes
itinere: predictos malefactores
unammiter in secuti. añꝙͣ ĩ suos
le possent secessus recipere: &
soliti reperire diuerticula: cos
casu habuerunt obiuam. Qͦs
gladiis excipientes et uruentes
in cos ammosius: dissolueriuit
in momento: & retentis nr̃is
quos captiuos ab ducebant in
compedibus: interemptisq ex
eis ꝙͣ pluribus. et captiuatis in¬
numcris: in fugam uertunt.
pene ad supremam delctos inter¬
inciem. Erant autem his ex ele¬
cta sepedicti rodoan milicia:
ex familiarib et domesticis cius
quasi decem milia. Quo ꝑacto
iterum rediens in unum nr ex̾¬
citus: ad locum destinatum cum
uictoria peruenerunt. Quibus
cum trecentis equitibus presidii
dommnus occurrens. in conspectu

Expanded text:
derunt insidias, longe a praecederunt insidias, longe a praecedenti, ut diximus, agmine separati: quos longe et industria et viribus impares exsuperantes Turci, captivatis nonnullis, plurimos ex eis occiderunt. Quod postquam duci caeterisque principibus innotuit, a coepto desistentes itinere, praedictos malefactores unanimiter insecuti, antequam in suos se possent secessus recipere, et solita reperire diverticula, eos casu habuerunt obviam: quos gladiis excipientes et irruentes in eos animosius, dissolverunt in momento; et retentis nostris, quos captivos abducebant in compedibus, interemptisque ex eis quampluribus, et captivatis innumeris, in fugam verterunt, pene ad supremam deletos internecionem. Erant autem hi ex electa saepe dicti Rodohan millitia, ex familiaribus et domesticis ejus quasi decem millia. Quo peracto, iterum rediens in unum noster exercitus, ad locum destinatum cum victoria pervenerunt: quibus cum trecentis equitibus praesidii dominus occurrens, in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. et multum amnce illorum
sibi postulauerat suffragium.S
iniudie stimulis agitati: co qd
predictus uir nobilis ducis pri
usꝙ̃ suum expecierat ad munłm
cum sequi detrectauerunt. At nc̃
iterata uocatione commoniti ui¬
dentes quoo non possent cum sua
honestate ducis preces nõ admit¬
tere conuocatis copiis dominiun
ducem sequuti: eius se expeditio¬
in sociauerunt. Qui postꝙͣ conue¬
nerunt ad muicem: facti sunt õs
quasi ad trignita milia pug̾toꝵ
Rodoan uo licet turcorum qͣ¬
dragnita diceretur habere mi¬
lia tamen diffidens de uiribus:
&t nostrorum timens aduentũ
quos in proximo ad futuros per
suos nouerat exploratores: so¬
auta expedicione reuersus est
halapiam. Dum autem nr̃oꝵ exꝰ¬
citus fuge. Rodoam ignarus
mułtiq ab antiochia utriusq
ordinis uiri de remoto sequerẽ¬
tur ut proficiscentib se associ¬
arent legionibus: in quasdam
hostium quas illi studiose pre¬
tenderat non pauci calu descen¬

Expanded text:
tur, et multum amice illorum tur, et multum amice illorum sibi postulaverat suffragium; sed invidiae stimulis agitati, eo quod praedictus vir nobilis, ducis prius quam suum expetierat adminiculum, eum sequi detrectaverant: at nunc iterata vocatione commoniti, videntes quod non possent cum sua honestate ducis preces non admittere, convocatis copiis dominum ducem secuti, ejus se expeditioni sociaverunt. Qui postquam convenerant adinvicem, facti sunt omnes quasi ad triginta millia pugnatorum. Rodohan vero, licet Turcorum quadraginta diceretur habere millia, tamen diffidens de viribus, et nostrorum timens adventum, quos in proximo adfuturos per suos noverat exploratores, soluta expeditione, reversus est Halapiam. Dum autem nostrorum exercitus fugae Rodohan ignarus, multique ab Antiochia utriusque ordinis viri de remoto sequerentur, ut proficiscentibus se associarent legionibus, in quasdam hostium, quas illi studiose praetenderant, non pauci, casu descen
Abbreviated transcription (Latin):
N terea cumi iam diei
uinus itincre dux
Ecum suo comitatu processisset:
Soccurrit ei frater eius cum lrb
milibus uirorum fortium..
armatorũ obtime. Quo cum ple¬
na caritate et pictatis affectu he¬
igne suscepto: propositi paud̾
seriem. et gratiam quam cump
predic to nobili uiro contra¬
xerat: aperit diligenter. q̃ ommĩa
frater aprobans ante omma mo¬
net. ut quĩ enis uires ad tan̾tã
obsidionem uiolenter dissoluẽ¬
dim non uidebuitur posse sustĩ¬
cere: auteꝙͣ procedat. Principes
qui apud antiochiam remauserat.
in suum euocat auxilium. ut cõ¬
fidencius ualeat in facto procẽ¬
dere. Acquiescens ergo dix fra¬
terius monitis: missa legatiõe.
dominium boanundum. dim̃t¬
quoq tolosanumi comitẽ. mul¬
ta precum exorat instancia & Ib̃
obtentu fraterntatis nuitat
humiliter. Ut sibi pro amico la¬
bor antr opem ferre nõ differant
Uicem condignam tempore ac¬
cepto relaturi. Inuitiuerat aut̃
cos et prius anteqͣ. Urbe egredere¬

Expanded text:
nterea cum jam diei unius itinere dux cum suo comitatu processisset, occurrit ei frater ejus cum tribus millibus virorum fortium, et armatorum optime: quo cum plena charitate et pietatis affectu benigne suscepto, propositi pandit seriem, et gratiam quam cum praedicto nobili vero contraxerat, aperit diligenter: quae omnia frater approbans, ante omnia monet, ut quoniam ejus vires, ad tantam obsidionem violenter dissolvendam, non videbantur posse sufficere; antequam procedat, principes qui apud Antiochiam remanserant in suum evocet auxilium, ut confidentius valeat in facto procedere. Acquiescens ergo dux fraternis monitis, missa legatione, dominum Boamundum, dominumque Tolosanum comitem multa precum exorat instantia, et sub obtentu fraternitatis invitat humiliter, ut sibi pro amico laboranti, opem ferre non differant, vicem condignam tempore accepto recepturi. Invitaverat autem eos et prius, antequam urbem egredere
Abbreviated transcription (Latin):
bantur attencius moram increaãtes
et mouentes properare celerus. Uo¬
cantibusq ceteros is qui turmar
erant duces designati: cum singul¬
tibus et suspiriis. diuidebantur ab
iuicem caroꝵ complexus et lup¬
mum sibi dicentes uale: sẽꝑabãtur
in osculis. Mater filium. parentem
filia. loror fratr̃e uxor maritum. in
ulins deportantes paruulos. et sug¬
gentes ubera cum lacrimis et euili¬
tu comitibantur ab euntes. et dicto

Expanded text:
bantur, attentius moram increpantes bantur, attentius moram increpantes et monentes properare celerius. Vocantibusque caeteros his, qui turmarum erant duces designati, cum singultibus et suspiriis dividebantur ab invicem charorum amplexus, et supremum sibi valedicentes, separabantur in osculis. Mater filium, parentem filia, soror fratrem, uxor maritum, in ulnis deportantes parvulos, et suggentes ubera, cum lacrymis et ejulatu comitabantur abeuntes: et dicto
Abbreviated transcription (Latin):
maiorum principũ. seorsum legiões
luas traberent. et non eodẽ tramite
proficiscerẽtur. Ded neq anteꝙ̃ ad
Urbem incenam ꝑuenirẽt. eoꝵ ex̾ci¬
tus conuenerunt. Nam sicut dice¬
tur inferius dux cum sius legiõi¬
bus ꝑhungariam. Comes tolosa¬
nus. et ep̃s podiensis ꝑ dalmaciam.
Reliqui uo principes ꝑ apuliam.
sed uariis temporibus constantino¬
polim ꝑuenerunt. ꝑabatur interim q
ad tantã it sufficere possẽ credebatur
et maticula sua cum ue quantitate
nictiri intebantur: ignorantes quod
Ignorat enini mortalis infirmitas
quid sibi crastina pariat dies. Non
erat uspiam intot prouinciis quod
hł occidens. domus ociosa uel una.
Cuiq uxͣ lim conditionẽ. familia¬
ria sub erant circa que sollicitabantur
negocia. dum hic piter familias. ibi
filius. illic uero tota domus admigr̃a¬
dum se componeret. Dirigebantur
frequentes eistole. quibus qui sił
profec turi erant. sẽ mutuo exorta¬

Expanded text:
majorum principum, seorsim legiones majorum principum, seorsim legiones suas traherent, et non eodem tramite proficiscerentur. Sed neque antequam ad urbem Niceam pervenirent, eorum exercitus convenerunt. Nam, sicut dicetur inferius, dux cum suis legionibus per Hungariam; comes Tolosanus et episcopus Podiensis, per Dalmatiam; reliqui vero principes per Apuliam, sed variis temporibus, Constantinopolim pervenerunt. Parabatur interim quod ad tantum iter sufficere posse credebatur; et viaticula sua, cum viae quantitate metiri nitebantur, ignorantes quod Ignorat enim mortalis infirmitas quid sibi crastina pariat dies. Non erat uspiam in tot provinciis, quot habet Occidens, domus otiosa vel una. Cuique juxta suam conditionem familiaria suberant, circa quae sollicitabantur, negotia, dum hic paterfamilias, ibi filius, illuc vero tota domus ad migrandum se componeret. Dirigebantur frequentes epistolae, quibus qui simul profecturi erant, se mutuo exhorta
Abbreviated transcription (Latin):
Gallo de caluo monte. predictus quo¬
q petrus herenita cum ingenti
multitudine. qͣm cum ex regno tũ
ex imꝑio multo laborẽ contraxͤat
Circa alpes uͦ. dñs boamundus ta
et alii multi quorum numerũ uel
nomnia non tenemus. Hii omnes
tp̃s expectantes oportunũ. cum in¬
gentibus militarium uiroꝵ copiis.
ad miliciam x̾anam parati erant
accedere. et se tante pegrinationis
laboribus prox nommne deuote
mancipire. Transcursa itaq hyeme
cum prima ueris subsequentis se
obtulerunt mitia. et frigore depul¬
so grata terris redorta est̾ temꝑies
cques preparant: arma exerunt. cõ¬
ponunt sarcinas. et mutius se qui
simul erant profecturi: inuitant
legationibus. diligenter pre ordi¬
nantos. qñ oporteat cos iter arcipeꝰ.
nisi conuenire. et qua uia tucius
comodius q possint incedere. Nec
enim poterant tot tamq infinita
populor milia. in una qualibet
regione sibi reperire neccĩa. Unde
studiole procuratũ est. Ut singuli

Expanded text:
Galo de Calvo monte; praedictus quoGalo de Calvo monte; praedictus quoque Petrus Eremita cum ingenti multitudine, quam tum ex regno, tum ex imperio multo labore contraxerat. Circa Alpes vero dominus Boamundus, Taet alii multi, quorum numerum vel nomina non tenemus. Hi omnes tempus exspectantes opportunum, cum ingentibus militarium virorum copiis, ad militiam parati Christianam erant accedere; et se tantae peregrinationis laboribus pro Christi nomine devote mancipare. Transcursa itaque hieme, cum prima veris subsequentis se obtulerunt initia, et frigore depulso, grata terris reddita est temperies, equos praeparant, arma exerunt, componunt sarcinas, et mutuis se, qui simul erant profecturi, invitant legationibus: diligenter praeordinantes, quando oporteat eos iter arripere, ubi convenire, et qua via tutius commodiusque possint incedere. Nec enim poterant tot tamque infinita populorum millia in una qualibet regione sibi reperire necessaria. Unde studiose procuratum est, ut singuli
Abbreviated transcription (Latin):
egidii. cum aliis multis melitis &
nobilioribus uiris. Uir quoq
strenuus et insignis dñs. Godefri¬
dus lotharingie dux. et cum eo fra¬
tres eius dñs uidelicet baldinus
et dñs eustachius. Baldiuns iti¬
dem qui cognominatꝰ est deburgo
predictoꝵ consanguineus dm̃i hu¬
gonis comitis de retest. filius. Itẽ
comes garnerus degres. Baldumꝰ
comes hamaucoꝵ. Isuardus comeᷤ
diensis. Ramiboldus comes aura¬
cilensis. Uiullmꝰ comes deforeis.
Comes stephanus dealba malla.
Rotrodus comes ꝑtichensis. Co¬
mes hugo de sancto paulo. Sed &
de uiris maioribus qui tñ comites
non erant. ad idipĩ deo placitũ
obsequium sponte se obtulerunt
mcliti uiri et nobiles. hentricus
de ascha. Radulphus debalgençi¬
aco. Hebrardus depusato. Gento¬
mus debcar. Uillmus amanen.
Guastus debedeiz. Uuillmus de
monte pessulano. Gerardus de
rusellon. Gerardus de ceresiaco.
Rogerus debalna uilla. Guido de
possessa. et Guido degarlanda frã¬
coꝵ iegis dapifer. Thomis deferia.

Expanded text:
iis multis inclytis et nobilioribus viris: vir quoque strenuus et insignis, dominus Godefridus, Lotharingiae dux, et cum eo fratres ejus, dominus videlicet Balduinus, et dominus Eustachius: Balduinus itidem, qui cognominatus est de Burgo, praedictorum consanguineus, domini Hugonis comitis de Retest filius: item comes Garnerus de Gres; Balduinus, comes Hamaucorum; Isuardus, comes Diensis; Rainbaldus, comes Aurasicensis; Willelmus, comes de Foreis; comes Stephanus de Albamarla; Retrodus, comes Perticensis; comes Hugo de Sancto Paulo. Sed et de viris majoribus, qui tamen comites non erant, ad id ipsum Deo placitum obsequium sponte se obtulerunt inclyti viri et nobiles: Henricus de Ascha, Radulfus de Bagentiaco, Hebrardus de Pusato, Gentonius de Bear, Willelmus Amanen, Guastus de Bederz, Willelmus de Montepessulano, Gerardus de Russelun, Gerardus de Ceresiaco, Rogerus de Barnavilla, Guido de Possessa, et Guido de Garlanda, Francorum regis dapifer; Thomas de Feria,
Abbreviated transcription (Latin):
nio regni cius primo. classis
siculorum regis alexandriam ueni¬
ens dampnum incurrit enorme co¬
mes tripolitanus regm procurati¬
onem & regis tubellam tanꝙͣ agͣ¬
Forum proximus poscit

Expanded text:
no regni ejus primo, classis Siculorum regis, Alexandriam veniens, damnum incurrit enorme. Comes Tripolitanus regni procurationem, et regis tutelam, tanquam agnatorum proximus, poscit
Abbreviated transcription (Latin):
alahadinus castrum quod de
nouo edificatum fuerat obsioct. ob¬
sessum occupat. diruit occupatũ. hen¬
ricus comes trecensis. petrus dñ
regis francorum ludouici frater in

Expanded text:
alahadinus castrum quod de novo aedificatum fuerat, obsidet; obsessum occupat; diruit occupatum. Henricus comes Trecensis, Petrus, regis Francorum Ludovici frater, in
Abbreviated transcription (Latin):
luuiarum intemperies e ł fri¬
gus in solitum cos qui ex acie fuge¬
rant fatigant. supra uires. occidũ¬
tur ex eis innumcri. capiuntur ꝙͣ¬
plures. rex ierosolimam uictor re¬
uertitur:¬

Expanded text:
luviarum intemperies et frigus insolitum eos qui ex acie fugerant, fatigant supra vires; occiduntur ex eis innumeri, capiuntur quamplures. Rex Hierosolymam victor revertitur
Abbreviated transcription (Latin):
gressus uallem cui cognomentũ
est bachar. depredatũr. raianaldꝰ
de castellione. & ioscelinus re¬
gis patruus a uinculis hostium
soluuntur.

Expanded text:
allem cui cognomentum est Bachar, depraedatur. Rainaldus de Castellione et Joscelinus regis patruus, a vinculis hostium solvuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Emperitoris legati ad propria
redeunt comes u̾sũs partes antio¬
chenas contendit balianus dm̃¬
omes flandrensis una cum
principe antiocheno & tripolitano
comibe castrum harenc obsidet et si¬
ne fiuctu laborat
ilahadinus cum multitudiẽ
infunta abegypto ueniens regnum
ingreditur ante ascalonam se locat
rex cum uinuersi regni uiribus il¬
li obiuam occurrit ante predictã
Urbem conflictus cum hostibus ha¬
betur maximus

Expanded text:
mperatoris legati ad propria redeunt. Comes versus partes Antiochenas contendit. Balianus domes Flanarensis, una cum principe Antiocheno et Tripolitano comite, castrum Harenc obsidet, et sine fructu laboratlahadinus cum multitudine infinita ab Aegypto veniens, regnum ingreditur; ante Ascalonam se locat. Rex cum universis regni viribus illi obviam occurrit; ante praedictam urbem conflictus cum hostibus habetur
Abbreviated transcription (Latin):
¶Extus ierosoli¬
nus latinorum
rex. fuit dommꝰ
baldiunus quar¬
tus. domini amal¬
rici illustris me¬
morie regis. de quo prediximus fi¬
lius ex agnete comitissa. ioscelim u¬
moris edessam comitis filia. cuius
sepe in superiorib fecimus menciõe
hanc ut predic tum est dum ad re¬
gnum auitum & uire hereditario de¬
bitum uocaretur. compellente dño
amalrico bone memorie tunc ieroso¬
limorum patriarcha domini fulche¬
rii predecessoris sui uestigus in he¬
rendo cohertione ecclesiastica co¬
ac tus est. dimistere. Dicebantur

Expanded text:
extus Hierosolymis Latinorum rex fuit dominus Balduinus quartus, domini Amalrici, illustris memoriae regis, de quo praediximus, filius, ex Agnete comitissa, Joscelini junioris Edessani comitis filia, cujus saepe in superioribus fecimus mentionem. Hanc, ut praedictum est, dum ad regnum avitum et jure haereditario debitum vocaretur, compellente domino Amalrico, bonae memoriae, tunc Hiersolymorum patriarcha, domini Fulcherii praedecessoris sui vestigiis inhaerendo, coercitione ecclesiastica coactus est dimittere. Dicebantur
Abbreviated transcription (Latin):
lesis  facie. ficelium suorum cor¬
da quociens eum intuebantur. com¬
passioms affectu molestabat. Pro¬
ficiebit tñ instudio listerarũ. sin¬
gulisq diebus. mag̾. &̾ magis. bo¬
ne spei & amplectende indolis suc¬
crescebat. Erat autem iuxta illius
conditionem ctatis. Forma uenusta
& preter morem maiorum suoꝵ
equis admittendis regendisq ap¬
tissimus memorie tenacis. & cõ¬
fabulationum amator. parcus tñ
sed & beneficiorum. pariter et in¬
uiri irum ualde recolens patri ꝑ
omma non solum facie. Uerii toto
corpore: incessu quoq & ꝟ̾boꝵ
modificatione similis ingenii uelo¬
cis. sed uerbi impeditioris hystori¬
arum more prĩs auidus auditor
& salubribus monitis ualde obtẽ¬
peranst

Expanded text:
laesis et facie, fidelium suorum corlaesis et facie, fidelium suorum corda, quoties eum intuebantur, compassionis affectu molestabat. Proficiebat tamen in studio litterarum; singulisque diebus magis et magis, bonae spei et amplectendae indolis succrescebat. Erat autem juxta illius conditionem aetatis, forma venusta, et praeter morem majorum suorum, equis admittendis regendisque aptissimus; memoriae tenacis et confabulationum amator; parcus tamen; sed et beneficiorum pariter et injuriarum valde recolens; patri per omnia, non solum facie, verum toto corpore, incessu quoque et verborum modificatione similis; ingenii velocis, sed verbi impeditioris; historiarum more patris avidus auditor, et salubribus monitis valde obtemperans
Abbreviated transcription (Latin):
paciencie.et non ex insensibilita¬
tis uitio procedere. Uocansq eũ
percunctati cepi quid nam eẽt
tandemq comperi. brachium eiꝰ
dextium manum quoq candem
pro parte dumdia obstupiusse.
ita ut pemitus uellicationes aut̃
etiam morsus non sentiret. Dubi¬
tire cepi reputans mecum illud sa¬
pientis uerbum. Certum est absa¬
lute plurimum abstinere mẽbrũ
quos obstupuit. oe egrũ se non
sencientem periculosius. laborare.
Nunciatum ẽ hoc patri consultis¬
q mediciis. crebris fomentis.
unctionibus famaciis etiã. Ut
ei subuemretur diligenter. sed fru¬
stra procuratum est. Erat emm
uł processu temporis ip̃o rerum
experimento post ea plemus co¬
gnoiumus amplioris & penitꝰ
incurabilis doloris mitium. qd̾
premittebitur. Quodq siccis oc¬
culis dicere non possunius. cum
ad pubertatis annos cepit exur¬
gere. morbo elefincioso uisus ẽ
periculosissire laborare. Quo
per dies singulos ingrauescẽte
mimum ext̾remitatib maxie

Expanded text:
patientiae, et non ex insensibilitapatientiae, et non ex insensibilitatis vitio procedere; vocansque eum, percunctari coepi, quidnam esset; tandemque comperi brachium ejus dexterum manumque eamdem, pro parte dimidia, obstupuisse, ita ut penitus vellicationes, aut etiam morsus non sentiret. Dubitare coepi, reputans mecum illud Sapientis verbum: Certum est a salute plurimum abstinere membrum quod obstupuit; et aegrum se non sentientem, periculosius laborare. Nuntiatum est hoc patri; consultisque medicis, crebris fomentis, unctionibus, pharmacis etiam, ut ei subveniretur, diligenter, sed frustra, procuratum est. Erat enim, ut processu temporis, ipso rerum experimento postea plenius cognovimus, amplioris et penitus incurabilis doloris initium, quod praemittebatur; quodque siccis oculis dicere non possumus, cum ad pubertatis annos coepit exsurgere, morbo elephantioso visus est periculosissime laborare; quo per dies singulos ingravescente nimium, extremitatibus maxime
Abbreviated transcription (Latin):
enm sicuti uere sic erat. proxima
consanguinitatis linea se cõtingẽ
sicut dĩligencius comprchensum ẽ
a nobis. diun de regno domini a¬
malrici in ordine trac taremus.
Hunc puerum ao huc annorum
cuciter nouem dum nos archidia¬
conatum administraremus tyren¬
sem pater multum pro eius erudi¬
tione sollicitus. multis precibus
& sub obtentu gratie sue. nobis
crudiendum tradidit & liberalib
studiis imbuendum. Dumq apd̾
nos ec̃t & ei uigilem curam. et
quantam regio p̃uero cõuemit tũ
imorum disciplina tum in liftera¬
rum studio sollicitudinem impen¬
deremus. accidit quod colludẽtib
pueris nobilium qui sc̃cum erãt.
& se inuicem ut mos est pueris
lasciuentibus ungiubus per ma¬
nus & brachia uellicantibus. alii
sensum doloris clamoribus signi¬
ficabint. ipẽ autem quasi doloris
expers. pacienter minis. ꝙͣ ius ei
coctanei eius non parcerent: sup¬
portabat. Hoc autem cum semel
& sepius accidisset. michiq nũci¬
atum eẽt. credidi prius de uirtute

Expanded text:
enim, sicuti vere sic erat, proxima consanguinitatis linea se contingere, sicuti diligentius comprehensum est a nobis, dum de regno domini Amalrici in ordine tractaremus. Hunc, puerum adhuc, annorum circiter novem, dum nos archidiaconatum administraremus Tyrensem, pater multum pro ejus eruditione sollicitus, multis precibus, et sub obtentu gratiae suae, nobis erudiendum tradidit, et liberalibus studiis imbuendum. Dumque apud nos esset, et ei vigilem curam, et quantam regio puero convenit, tum in morum disciplina, tum litterarum studio sollicitudinem impenderemus, accidit quod colludentibus pueris nobilium qui secum erant, et se invicem, ut mos est pueris lascivientibus, unguibus per manus et brachia vellicantibus, alii sensum doloris clamoribus significabant; ipse autem quasi doloris expers patienter nimis, quamvis ei coaetanei ejus non parcerent, supportabat. Hoc autem cum semel et saepius accidisset, mihique nuntiatum esset, credidi prius, de virtute
Abbreviated transcription (Latin):
Describitur comes tripolitanꝰ
quis moribus & ex quibus ma¬
ioribus fuerit quomodo regi ꝓ¬
curationem susceperit. huius hy¬
storie conscriptor cancellarius regis
efficitur.
a lahadinus uocantibus eum
damascems damascum obtinet ꝯe
reliquas regiomis partes dirigitur
contra eum tripolitanus comes qͥ
eius obsistat molimimbus: sere
signantur cause quare contĩ¬
gat quod super populum nostrum
solito amplius hostes inualescant
ussule dominus in nepotis
sublidium properat salahadmnus
proficit regionem occupat umu¬
sam. comẽs cum eo paciscitur obsi¬

Expanded text:
Describitur comes Tripolitanus; quis moribus, et ex quibus majoribus fuerit; quomodo regni procurationem susceperit. Hujus historiae conscriptor, cancellarius regis efficitur.alahadinus, vocantibus eum Damascenis, Damascum obtinet, et reliquas regionis partes. Dirigitur contra eum Tripolitanus comes, qui ejus obsistat moliminibus. Eodesignantur causae, quare contingat quod super populum nostrum solito amplius hostes invalescantussulae dominus in nepotis subsidium properat. Salahadinus proficit; regionem occupat universam. Comes cum eo paciscitur; obsi
Abbreviated transcription (Latin):
n nrm̃ recepit exercitum. fets
est igitur circa corpus defuncti.
pp̃ concursus ĩnumerabilis &
cognito quod iam infelicẽ exali¬
uerit ammam. in uoc̃e crumpunt
flebiles. & doloris ĩmensititem
fletus ubertate testantur. Nostri
uero letantes diligenter q̃runt.
quis nam eẽt qui tanto se obiece¬
rit periculo. cuius tam ĩsigne
factum gloriam meruerit perhẽ¬
nem. Cognitoq qd̾ uir aliengẽ¬
na.et cuiꝰ legẽ propositam licebit
ignorire co maxime quod lĩgue
cõmercium hñs. edictum publi¬
cum non intellexerat. licet circa
rei militiris disciplinam. egille
non dubitaretur. tñ uirs igna¬
ro dementer idulgent. Uiri
factum amplec tintes. nõ tam rõne
ꝙͣ euentu commendabile. Soluitur
ergo ex ea parte hostium cuneus
& liberiora hñs nr̃ excititus spicia
angustias quas paciebitur: locis re¬
dumit pitentioribus. Et iam con¬
tinuato per aliquot dies itinere:
uentum crat iterum ad cauenii ro¬

Expanded text:
in nostrum recepit exercitum. Factus in nostrum recepit exercitum. Factus est ergo circa corpus defuncti, populi concursus innumerabilis; et cognito quod jam infelicem exhalaverat animam, in vocem erumpunt flebilem et doloris immensitatem fletus ubertate testantur. Nostri vero laetantes, diligenter quaerunt quisnam esset qui tanto se objecerit periculo, cujus tam insigne factum gloriam meruerit perennem; cognitoque quod vir alienigena, et cui legem propositam licebat ignorare, eo maxime quod linguae commercium non habens, edictum publicum non intellexerat, licet contra rei militaris disciplinam egisse non dubitaretur, tamen juris ignaro clementer indulgent, viri factum amplectentes, non tam ratione quam eventu commendabile. Solvitur ergo ex ea parte hostium cuneus; et liberiora habens noster exercitus spatia, angustias quas patiebatur, locis redimit patentioribus, et jam continuato per aliquot dies itinere, ventum erat iterum ad Caveam Ro
Abbreviated transcription (Latin):
ser homo diuino iudicio exper¬
tus est statin. Nam añteqͣ ad
hostes perueniret. & legationis
functus eẽt mun̾e: armis hosti¬
um confossus interiit. Conue¬
nerant ad eindem expeditionẽ
quatuor neliti arabum prĩcipes
fratres filii illustris & exum ari¬
bum satrape. qui de ts̃ est merel
cum inniuncra suoꝵ manu.
hii dum nros exlitere prołiuꝰ
nimis assultibus uexirent in¬
stancius. nr̃i autẽ propõiti loge
ad cos crumpere nõ auderent.
ne si contra rei militaris disci¬
Pliam ordines solucrent: du¬
niores in se tanꝙͣ locorum deser¬
łores. experirentur sentenciam
Unus de familia turci illius qui
nobiscum erat. nõ ferẽs illorũ
fastum & a nostris miuriã pro¬
pulsare cupiens. Uite prodigus
& legis minemor proposite e¬
quũ uiriliter admistẽs in unum
& illis quatuor hastam ꝙͣ manu
gestabit dirigens: gladio trins¬
uerberatum in medio suoꝵ ag¬
mine ad terram deiecit ex imm̃.
seq stitim sanum & ĩ columen

Expanded text:
ser homo, divino judicio experser homo, divino judicio expertus est statim; nam, antequam ad hostes perveniret et legationis functus esset munere, armis hostium confossus interiit. Convenerant ad eamdem expeditionem quatuor inclyti Arabum principes fratres, illustris et eximii Arabum satrapae filii, qui dictus est Merel, cum innumera suorum manu; hi, dum nostros ex latere protervis nimis assultibus vexarent instantius; nostri autem proposita lege ad eos erumpere non auderent, ne si contra rei militaris disciplinam ordines solverent, duriorem in se tanquam locorum desertores experirentur sententiam: unus de familia Turci illius, qui nobiscum erat, non ferens illorum fastum et a nostris injuriam propulsare cupiens, vitae prodigus, et legis immemor propositae, equum viriliter admittens, in unum ex illis quatuor hastam, quam manu gerebat, dirigens, gladio transverberatum in medio suorum agmine, ad terram dejecit exanimem; seque statim, sanum et incolumem
Abbreviated transcription (Latin):
deo luo pro uotis impetrare bene¬
ficium.Sius ergo occupiti nec̃cita¬
tibus nostris aliqͣm indulgent
requiem. & ad tempus respirare
concedunt.
Un uero his tam ĩ¬
tollerabilibus nr̃ ex
citus premerctur malis diffidẽtes
diuulgiri paciencia maiores.⁊
qui sensus habebant magis ex̾¬
cititos: regem ademit. persuadẽt
Ut legatio ad amardum diriga¬
tur. pacem postulans subcõditi¬
one qualibet dum solũmodo
ad propria redire possit ex̾citus.
Eligitur. ad ħ quidã qui suspect᷑
habebitur. quod alia uice in le¬
propter lingue cõmercium qd̃
habere dicẽbatur familiare plu¬
rimum: iterum ei id muneris ĩ¬
ungitur. Dumq ei persuadet ͦ
uł fideliter miunc tum exequat᷑
officium dixisse perhibetur. In¬
iuste &̾ preter meritum suspectꝰ
habeor. Uado tñ qd̾ si obiecti
reus sum criminis: nunꝙͣ ñ re¬
dire concedatur. qui hostiũ gla¬
diis confossus intereã. Datam
ergo in se mortis sentençiã mi¬

Expanded text:
Deo suo pro votis impetrare beneDeo suo pro votis impetrare beneficium. Suis ergo occupati necessitatibus, nostris aliquam indulgent requiem, et ad tempus respirare concedunt. um vero his tam intolerabilibus noster exercitus premeretur malis, diffidentes de vulgi patientia majores, et qui sensus habebant magis exercitatos, regem adeunt, persuadent ut legatio ad Ainardum dirigatur, pacem postulans sub conditione qualibet, dum solummodo ad propria possit redire exercitus. Eligitur quidam qui suspectus habebatur, quod alia vice in lepropter linguae commercium, quod habere dicebatur familiare plurimum, iterum id ei muneris injungitur. Dumque ei persuaderetur ut fideliter injunctum exsequatur officium, dixisse perhibetur: Injuste et praeter meritum suspectus habeor; vado tamen; quod si objecti reus sum criminis, nunquam mihi redire concedatur, quin hostium gladiis confossus inteream. Datam ergo in se mortis sententiam mi