comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tetis enim quisꝙ conse comubu iuinculis alligauerit᷑. nouo
iflrse trabatur atq agicetur affectib Auos ueq uos exagge¬
rare debemus. nec ipsis non parcamus: quib parcendũ
tũ ctribulationẽ autẽ carnis habebunt huius modi. ego
autẽ uobis parco nuptus calumpniantur: quod eas ex
oblico sentetia ista dompnauerit. uelut ipsam dlamp¬
uauonẽ uoluerit dicere cum ait ego autẽ uob ꝑ arco
Ut uidelicet cumistis parcio. anime sue non pepcerit.
credi uolunt. tanquã uiam sibi muniunt admentien¬
dificeatiã uel ad defensionẽ sue puer se opinionis. ubi¬
umq aliud sentiunt. quam sana doctrina postiuat.
Diquid enĩ matufestum de diuinis libtis ꝓlatum
fuerit. quo eorũ confutentur errores hoc ad manũ
habent uelud scutũ quo se aduersus caritatẽ quasi
tuentes nudent adiabolo uuluerandos ut dicant hoc
audorẽ libri. nonuerum dirisse. alias ut infirmis¬

Expanded text:
tus enim quisque, cum se conubii uinculis adligauerit, non tus enim quisque, cum se conubii uinculis adligauerit, non istis trahatur atque agitetur affectibus? quos neque nos exaggerare debemus, ne ipsis non parcamus, quibus parcendumtum est: tribulationem autem carnis habebunt huius modi, ego autem uobis parco, nuptiis calumniantur. quod eas ex obliquo sententia ista damnauerit; uelut ipsam damnationem noluerit dicere, cum ait: ego autem uobis parco, ut uidelicet, cum istis parcit, animae suae non pepercerit, credi uolunt, tamquam uiam sibi muniunt ad mentiendi licentiam uel ad defensionem suae peruersae opinionis, ubicumque aliud sentiunt quam sana doctrina postulat. si quid enim manifestum de diuinis libris prolatum fuerit, quo eorum confutentur errores, hoc ad manum habent uelut scutum, quo se aduersus ueritatem quasi tuentes nudent a diabolo uulnerandos, ut dicant hoc auctorem libri non uerum dixisse, alias ut infirmis
Abbreviated transcription (Latin):
de terreret. modeste sane nontanquã are mala. &
ilicita s tanquã abonerosa ac molesta. Aliud: enĩ
admittere carnis turpitudinẽ. aliud habere car¬
nis tribulationẽ. Illud criminis est facere. hoc labo¬
sis est paii. quem plerumq homines etiã pofficus honestis¬
siuis ponrecusant. S phabendo coniugio iam hoc tempore.
Quo non pcarnis ꝓpagiuem uenturo ꝓp̃o ipsius ꝓl. ⁊ ꝓpoge¬
paute sar uitius ilam tribulationẽ carnis quã nupturis
neutib ne temptante sathana inpeccata dampnabilia
lib ettur. Quod autẽ dicit se eis parcere quos ait aribula¬
tione carnis habituros. nichil michi interim sanus oc¬
snit. quã eũ uoluisse apire & explicare uerbis candẽ
ipsani carnis te ibulationẽ qu̾a pͥnunciauit eis. qui nip¬
tas eliguit insuspicionib ⁊eli conuigalis in pcreandus
fiaus au nutiiendis intimorib & merorib orbitatis. Quo¬

Expanded text:
deterreret, modeste sane, non tamquam a re mala et deterreret, modeste sane, non tamquam a re mala et inlicita, sed tamquam ab onerosa ac molesta. aliud est enim admittere carnis turpitudinem, aliud habere carnis tribulationem: illud est criminis facere, hoc laboris est pati, quem plerumque homines etiam pro officiis honestissimis non recusant. sed pro habendo coniugio iam hoc tempore, quo non per carnis propaginem uenturo Christo ipsius prolis propagatione seruitur, istam tribulationem carnis, quam nentibus, ne temptante satana in peccata damnabilia laberentur. quod autem se dicit eis parcere, quos ait tribulationem carnis habituros, nihil mihi interim sanius occurrit. quam eum noluisse aperire et explicare uerbis eandem ipsam carnis tribulationem, quam praenuntiauit eis qui eligunt nuptias in suspicionibus zeli coniugalis, in procreandis filiis atque nutriendis, in timoribus et maeroribus orbitatis. quo
Abbreviated transcription (Latin):
his aũ qui sunt inconuigio precipio. non ego s dñs. uro¬
rẽ auiro non discedere. quod si discesserit manere in¬
nuptã. aut uiro suo reconciliari. Fieri emͣ potest. ut
non sua culpa s. mariti discedat. Denide ait. Q uir
uxorẽ ne dimitat. Quod nichilominus ex precepto dñ
posiit. nec ibi addidit. & si dimiserit: non peccat. Pre¬
ceptum ÷ enũ hoc. cui non obedire peccatũ ÷ non consi¬
lium. Quo si uti nolueris. minus boti adipisceris. ñ
mali aliquid ꝑpetrabis. Propterea cum dixisset. so¬
lutus es abuxore. ne quesieris uxorẽ. quia nonpͣcipie¬
bat ne malum fieret. s consulebat. ut melius fieret.
continuo subunxit. E si acceꝑis uxorẽ non peccasti
si nupserit uirgo non peccat. Addidit tamen. Cri¬
bulationẽ autem carnis habebunt eius modi. Ego au¬
te uob̾ parco. Hoc modo ȩcortans adurginitatẽ con¬
tinentiãq ꝑpetuã. ut aliquantulum anuptus etiã

Expanded text:
His autem qui sunt in conjugio praecipio, non ego, sed Dominus, uxoHis autem qui sunt in conjugio praecipio, non ego, sed Dominus, uxorem a uiro non discedere: quodsi discesserit, manere innuptam aut uiro suo reconciliari; fieri enim potest, ut non sua culpa, sed mariti discedat. deinde ait: et uir uxorem ne dimittat, quod nihilominus ex praecepto domini posuit, nec ibi addidit: et si dimiserit, non peccat. praeceptum est enim hoc, cui non oboedire peccatum est, non consilium, quo si uti nolueris, minus boni adipisceris, non mali aliquid perpetrabis. propterea cum dixisset: solutus es ab uxore? ne quaesieris uxorem, quia non praecipiebat, ne malum fieret, sed consulebat, ut melius fieret, continuo subiunxit: et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. Addidit tamen: tribulationem autem carnis habebunt huius modi, ego autem uobis parco, hoc modo exhortans ad uirginitatem continentiamque perpetuam, ut aliquantulum a nuptiis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
temporis cui coniugia seruiunt necessitas cogat. ut
ea que dei sunt minus cogitentur quã sufficit adipis¬
cende ille głẽ que nonerit omĩũ quã uis ineterna ui¬
TA ac salute manentiũ.Stella enĩ abstella differt
ingła. sic &e resurrectio mortuorũ. Bonũ: gͣ hõĩ sic.
ne quesieris solutionẽ. Solutus es abuxore. ne quesieris
urorẽ. Horum duum quod prius pofuit. ad p̃ceptum.
ptinet. contra qđ non licet facere. Nonem̃ licet dimutere
uxorẽ. nisi ex causa fornicationis. sicut ineuangłio dñs
sieris uxorẽ. consilũ sententia est non precepti. Licet
itaq facere. s melius est non facere. Deniq continuo
subiuingit. Ꝙ si accepis uxorem. non peccasti. Ꝙ si nup¬
serit uirgo. non peccat. Illud autẽ cum prius dixisset
alligatus es uxori. ne que sieris solutionẽ. nunquid ad¬
didit. & si solueris non peccasti. Iam enĩ supra dixerat.

Expanded text:
temporis, cui coniugia seruiunt, necessitas cogat, ut temporis, cui coniugia seruiunt, necessitas cogat, ut ea quae dei sunt minus cogitentur, quam sufficit adipiscendae illi gloriae, quae non erit omnium quamuis in aeterna uita ac salute manentium; stella enim ab stella differt in gloria. sic et resurrectio mortuorum. bonum est ergo homini sic ne quaesieris solutionem; solutus es ab uxore, ne quaesieris uxorem. Horum duorum quod prius posuit, ad praeceptum pertinet, contra quod non licet facere. Non enim licet dimittere uxorem, nisi ex causa fornicationis, sicut in Evangelio ipssieris uxorem, consilii sententia est, non praecepti: licet itaque facere, sed melius est non facere. Denique continuo subjecit: Et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit virgo, non peccat. Illud autem prius cum dixisset, Alligatus es uxori; ne quaesieris solutionem; numquid addidit, Et si solveris, non peccasti? Jam enim supra dixerat,
Abbreviated transcription (Latin):
nus conugũ necessitate cogitatur. Ideo de uirginib in¬
quit preceptum dñi non habeo. Precepto enuim quisqͥs
non obteuperat. reus ÷ & debitor pene. Minde q uxo
nem ducere. ł nubere peccatũ non est. si autẽ pecca
tis adeunda : uita eterna inqua est quedam egregia
qła nonom̃ib meternum uicturis .s quib dam ibi
tribuenda cui consequende parum ÷ uberatũ. eẽ. a
peccatis. nisi aliquid ipsi libatori uoueatur. quod non
sit criminis non uouisse. s uouisse ac reddidisse sit lau¬
dis. consilium inquit do tamquã miscdiam consecu¬
tus addeo ut fidelis eẽm. Neq enĩ inuidere debeo con¬
siliũ fidele. qui non meis meritis s dei miscdia sum fi¬
delis. Ex istimo itaq hoc bonũ esse ^ presentẽ necessitatẽ.¬
Noui etũ hoc inquit unde preceptum diũ nonhabeo
sconsiliũ do. hoc est deuir ginib existimo bonũ. eẽ.
ꝓpter presentẽ necessitatẽ. Noui enĩ quid presentis

Expanded text:
nus coniugii necessitate cogitatur. ideo, de uirginibus, innus coniugii necessitate cogitatur. ideo, de uirginibus, inquit, praeceptum domini non habeo; praecepto enim quisquis non obtemperat, reus est et debitor poeeccattis adeunda est uita aeterna, in qua est quaedam egregia gloria non omnibus in aeternum uicturis, sed quibusdam ibi tribuenda, cui consequendae parum est liberatum esse a peccatis, nisi aliquid ipsi liberatori uoueatur, quod non sit criminis non uouisse, sed uouisse ac reddidisse sit laudis, consilium, inquit, do, tamquam misericordiam consecutus a deo, ut fidelis essem; neque enim inuidere debeo fidele consilium, qui non meis meritis, sed dei misericordia sum fidelis; existimo itaque hoc bonum esse propter praesentem necessitatem. hoc, inquit, unde praeceptum domini non habeo, sed consilium do, hoc est de uirginibus existimo bonum esse\' propter praesentem necessitatem. noui enim quid praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
antur adhibent ex apło testimoniũ ubi ait. De uirgini¬
b autem preceptũ dñi non habeo. consiliũ autẽ do. tan¬
quã miscłiam consecutus a deo ut fidelis cẽm. Existi
mo ttaq hoc bonũ. ẽẽ. ꝓpter presentẽ necessitatẽ bo¬
num. eẽ. non ꝓpter futuram eternitatẽ Quasi pre¬
sentis necessitatis rationẽ hab̾et apłs. nicħ ꝓuidens &
consulens infuturũ. cum om̃is eius dispensatio non ñ
adiutam eternam uocet. Presens gͦ est uitanda necessi¬
ros es tame n que aliquid bonorũ impedit futur oum. Qua
necessitaie anta cogitur coniugalis cogitare que mundi
sunt. quomodo placeat uir uxori. uelutor uim. nonqa
eo separent aregno dei. sicut sunt peccata que ideo precep¬
to nonconsilio cobibentur quia dño precipienti nono¬
bedite dampnabile est .s. illud quod inipso dei rego
ampluis habete posset. si amplius cogitaretur quom̾
placendum eẽt deo. minus erit utiq cum hoc ipsum mi¬

Expanded text:
antur, adhibent ex apostolo testimonium, ubi ait: de uirginiantur, adhibent ex apostolo testimonium, ubi ait: de uirginibus autem praeceptum domini non habeo, consilium autem do tamquam misericordiam consecutus a deo, ut fpter praesentem necessitatem bonum esse, non propter futuram aeternitatem. quasi praesentis necessitatis rationem haberet apostolus, nisi prouidens et consulens in futurum, cum omnis eius dispensatio nonnisi ad uitam aeternam uocet. Praesens ergo est uitanda necessitas, sed tamen quae aliquid bonorum inpedit futurorum: qua necessitate uita cogitur coniugalis cogitare quae mundi sunt, quomodo placeat uir uxori uel uxor uiro, non quod ea separent a regno dei, sicut sunt peccata, quae ideo praecepto, non consilio cohibentur, quia domino praecipienti non oboedire damnabile est; sed illud, quod in ipso dei regno amplius haberi posset, si amplius cogitaretur quomodo placendum esset deo, minus erit utique, cum hoc ipsum mi
Abbreviated transcription (Latin):
munera. Uirginalis autẽ integritas & ꝑpiã continen¬
tiã abomni concubitu inmunitas angłica portio. Ce
dat hinc om̃ĩs fecunditas carnis om̃is pudicicia con¬
iugalis. Ista non est inpotestate. illa non est ineternitate.
Fecunditatẽ carnalẽ non habet hic liberum arbitri¬
um: pudiciciã conuigalem non habet celũ. Profecto
habebunt magnum aliquid pͣter ceteros iilla cõ¬
muni in mortalitate: qui hobent aliquid iam non car¬
nis incarne. Unde mirabiliter desipiunt qui putant
huius continentie bonũ non eẽ necessariũ ꝓpter regnũ
celorũ. s ꝓpter presens scłm quod scilicet coniugia ter¬
renis curis plurib arciorib distenduntur. qua molestia
uirgines & continentes carent. quasi obhoc tantũ meli
sit non conuigari. ut huius temporis relaxentur an¬
gustie non quod infuturũ scłm aliquid ꝓsit. Hanc ua¬
nam sententiã ne ꝓpria cordis uanitate ꝓtulisse uide¬

Expanded text:
munera; uirginalis autem integritas et per piam continenmunera; uirginalis autem integritas et per piam continentiam ab omni concubitu inmunitas angelica portio edat huic omnis fecunditas carnis, omnis pudicitia coniugalis: illa non est in potestate, illa non est in aeternitate: fecunditatem carnalem non habet liberum arbitrium, pudicitiam coniugalem non habet caelum. profecto habebunt magnum aliquid praeter ceteros in illa communi inmortalitate, qui habent aliquid iam non carnis in carne. Vnde mirabiliter desipiunt, qui putant huius continentiae bonum non esse necessarium propter regnum caelorum, sed propter praesens saeculum, quod scilicet coniugia terrenis curis pluribus atque artioribus distenduntur, qua molestia uirgines et continentes carent: quasi ob hoc tantum melius sit non coniugari, ut huius temporis relaxentur angustiae, non quod in futurum saeculum aliquid prosit. hanc uanam sententiam ne cordis propria uanitate protulisse uide
Abbreviated transcription (Latin):
dit a turba quod non adulterũ s maritũ querit u
turba. Illa gͥ uirgo coniugate merito p̃ponitur.
que nec multitudini seamandã ꝓponit. cum amorẽ
unius ex multitudine: inquirit. nec se uni ĩa cõponit
inuento cogitans que sunt mundi quomodo place¬
at uiro. s speciosum forma p̃filiis hominum sic a¬
mauit. ut quia eũ sicut maria concipere carne
non posset. ei corde concepto etiã carnẽ integram
custodiret. Hoc genus uirginum nulla corporalis fe¬
cunditas ꝓtulit non est hec ꝓles carnis & sanguinis.
Si harum queritur mater eccla est. Non parit uirgines
sacras. nisi uirgo sacra uirgo illa que desponsata est u¬
ni uiro casta exhiberi xp̃o. Ex illa nontota corpore s to¬
ta uirgine sp̃u. nascuntur scẽ uirgines & corpore & sp̃u
Habeant coniugia bonum suũ. non quia filios ꝓcreant
thori fidem inuicem seruant. quia sacramentum conu¬
bii nonuiolant. Hec tamen omĩa humani officii sunt

Expanded text:
dit a turba, quod non adulterum, sed maritum quaerit in dit a turba, quod non adulterum, sed maritum quaerit in turba. illa igitur uirgo coniugatae merito praeponitur, quae nec multitudini se amandam proponit, cum amorem unius ex multitudine inquirit, nec se uni iam conponit inuento, cogitans quae sunt mundi, quomodo placeat uiro, sed speciosum forma prae filiis hominum sic amauit, ut, quia eum sicut Maria concipere carne non posset, ei corde concepto etiam carnem integram custodiret. Hoc genus uirginum nulla corporalis fecunditas protulit; non est haec proles carnis et sanguinis. si harum quaeritur mater, ecclesia est. non parit uirgines sacras nisi uirgo sacra, illa quae desponsata est uni uiro casta exhiberi Christo. ex illa non tota corpore, sed tota uirgine spiritu nascuntur sanctae uirgines et corpore et spiritu. Habeant coniugia bonum suum, non quia filios procreantori fidem inuicem seruant, quia sacramentum conubii non uiolant. Haec tamen omnia humani officii sunt
Abbreviated transcription (Latin):
amplius sicut rectissime censuerunt insacris uirgini¬
b melius earũ dequo isto sermone disserimus. Nam
nec illo quidem debent continentiũ meritis se confer¬
re coniuigia quod ex eis uirgines ꝓcreantur. hoc enĩ
non conuigii bonum est s nature que sic diuinitus in¬
stituta est ut ex quo libet humano utriusq sexus con¬
cubitu siue ordinato & honesto. siue turpi & inlicito
nulla femina nisi uirgo nascatur: etiã de stupro sacra
uirgo nascitur Ita fit ut uitgo nascatur etiã de
stupro: sacra autẽ uirgo nec de coniugio. Nec nos in
uirginib hoc predicamus quod uirgines sunt s qđ
deo dicatae pia continentia uirgines. Nam quod ñ
temere felicior michi uidetur nupta mulier q̃ uir¬
go nuptura. Habet enĩ iam illa quod ista ad huc
cupił. presertim si nondum uł sponsa cuiusquã sit.
Illa uni studet placere cui data ÷ hec multis. incerta
cui danda est. Hoc uno pudiciciã cogitationis defca¬

Expanded text:
amplius, sicut rectissime consuerunt, in sacris uirginiamplius, sicut rectissime consuerunt, in sacris uirginibus melius earum, de quo isto sermone disserimus. Nam ne illo quidem debent continentium meritis se conferre coniugia, quod ex eis uirgines procreantur; hoc enim non coniugii bonum est, sed naturae, quae sic diuinitus instituta est, ut ex quolibet humano utriusque sexus concubitu, siue ordinato et honesto siue turpi et inlicito, nulla femina nisi uirgo nascatur. nulla tamen sacra uirgo nascitur; ita fit, ut uirgo nascatur etiam de stupro, sacra autem uirgo nec de coniugio. Nec nos hoc in uirginibus praedicamus, quod uirgines sunt, sed quod deo dicatae pia continentia uirgines. nam — quod non temere dixerim — felicior mihi uidetur nupta mulier quam uirgo nuptura; habet enim iam illa quod ista adhuc cupit, praesertim si nondum uel sponsa cuiusquam sit. illa uni studet placere, cui data est, haec multis, incerta cui danda est; hoc uno pudicitiam cogitationis defen
Abbreviated transcription (Latin):
nem. ipsum genus carnuis in ampla quadã & ꝓpħica
gente necessarium fuit. Nunc autẽ cum exom̃i homi¬
nũ genere atq om̃ib gentib ad popłm dei & cuitatẽ
regni celorum menbra. xp̃i colligi possunt. sacrã uir¬
ginitatẽ qui potest caꝑe capiat ea tantũ que se noncon¬
tinet nubat. Quid enĩ si aliqua mulier diues multã
pecuniã huic bono oꝑi impendat. ut emat ex diuersis
gentib seruos quos faciat. xp̃ianos. nonne uberius atq
numerosius que uteri quanta libet feracitate xp̃i men¬
bra gignenda curabit: Nec ideo tamen pecuniã suã
comparare mimeri sacre uirginitatis audebit. At si
ꝓpter faciendos qui nati fueruit xp̃ianos fecunditas
carnis ꝓamissa uir ginitate merito compensabitur. ꝙ¬
fructuabitur: erit hoc negocium si magno pecuniario
sune dr̃. habeant fideles nupte bonũ suũ de quo alio
uolumine quantũ uisum ÷ deseruimus. & honorent

Expanded text:
nem Christo ipsum genus carnis in ampla quadam et prophetica nem Christo ipsum genus carnis in ampla quadam et prophetica gente necessarium fuit; nunc autem cum ex omni hominum genere atque omnibus gentibus ad populum dei et ciuitatem regni caelorum membra Christi colligi possint, sacram uirginitatem qui potest capere, capiat et ea tantum, quae se non continet, nubat. quid enim? si aliqua mulier diues multam pecuniam huic bono operi inpendat, ut emat ex diuersis gentibus seruos, quos faciat christianos, nonne uberius atque numerosius quam uteri quantalibet feracitate Christi membra gignenda curabit? nec ideo tamen pecuniam suam conparare muneri sacrae uirginitatis audebit. at si propter faciendos qui nati fuerint christianos fecunditas carnis pro amissa uirginitate merito compensabitur, fructuosius erit hoc negotium, si magno pecuniario sime dicitur, habeant fideles nuptae bonum suum, de quo in alio uolumine, quantum uisum est, disseruimus, et honorent
Abbreviated transcription (Latin):
opatur. Nulla gͦ carnis fecunditas scẽ uirginitati etiã
carnis comparari potest. Neq enim & ipsa quia uirgi
nitas est. s quia deo dicata est honoratur que licet incar
ne seruetur. sp̃s tamen religione ac deuotione seruetur:
&e seruat continentia. pietatis. Sicut enĩ nemo impu¬
dice utitur corpore nisi prius concepta nequicia. ita
nemo pudiciciã seruat incorpore nisi spũi prius in¬
sita castitate. Porro autẽ si pudicia coniugalis que¬
uis custodiatur incarne animo tamen non carni
tribuitur. quo p̃side atq rectore nulli preter ꝓpriũ
conuigiũ caro ipsa miscetur. quantomagis quantoq
honoratius in animi Bonis illa continentia nume¬
randa est. qua integritas carnis ipsi ceatori anime
&e carnis uouetur consecratur seruatur: Nec illa¬
rum gͦ fecunditas carnis. que hoc tempore nichil ali¬
ud inconiugio ꝗͣ prolem requirunt quam mancipent
xp̃o. ꝑ amissa uirginitate compensari posse credenda

Expanded text:
operatur. Nulla ergo carnis fecunditas sanctae uirginitati etiam operatur. Nulla ergo carnis fecunditas sanctae uirginitati etiam cnitas est, sed quia Deo dicata est honoratur, quae licet inne seruetur, spiritus tamen religione ac deuotione seruatur. uouet et seruat continentia pietatis. sicut enim nemo inpudice utitur corpore nisi spiritu prius concepta nequitia, ita nemo pudicitiam seruat in corpore nisi spiritu prius insita castitate. porro autem si pudicitia coniugalis, quamuis custodiatur in carne, animo tamen, non carni tribuitur, quo praeside atque rectore nulli praeter proprium coniugium caro ipsa miscetur, quanto magis quantoque honoratius in animi bonis illa continentia numeranda est, qua integritas carnis ipsi creatori animae et carnis uouetur, consecratur, seruatur! Nec illarum ergo fecunditas carnis, quae hoc tempore nihil aliud in coniugio quam prolem requirunt, quam mancipent Christo, pro amissa uirginitate compensari posse credenda
Abbreviated transcription (Latin):
ple consoletur seruata uirginitas nobis plis lucro amis¬
sa compensetur integritas. Hec uex fidelium conuiga¬
tarum ad sacras uirgines ut cumq ferenda eẽt. si
cunditas carnis excepta uirginitate prestantior qđ
illa ipsum capud horũ menbrorũ. hȩ autẽ menbra
illius capitis ꝓcrearent. Nunc uͦ etiã si tales hac uoce
contendant que obhoc tantũ uiris uinguntur. atq
miscentur ut filios habeant nichilq aliud defiliis cogi¬
tant nisi ut eos xp̃o lucrentur atq id mor ut potueriqs
faciunt. non tamen xp̃iani ex earum carne nascunt᷑
s postea fiunt eccła pariente. phoc quod menbrorum
xp̃i spualiter mater est cuius etiã sp̃ualiter uirgo ÷ Cui
sco partui cooꝑantur & matres que non xp̃ianos corpo¬
re peperunt. ut fiant quod se corpore parere non potu¬
isse nouerunt. phoc tamen coopantur ubi &e ipse uir
uirgines matresq xp̃i sunt. infide scilicet que ꝑdilectionẽ

Expanded text:
prole, consoletur seruata uirginitas, nobis prolis lucro amisprole, consoletur seruata uirginitas, nobis prolis lucro amissa compensetur integritas. haec uox fidelium coniugatarum ad sacras uirgines utcumque ferenda esset, si cunditas carnis excepta uirginitate praestantior, quod illa ipsum caput horum membrorum, hae autem membra illius capitis procrearent; nunc uero etiamsi tales hac uoce contendant, quae ad hoc tantum uiris iunguntur atque miscentur, ut filios habeant, nihilque aliud de filiis cogitant, nisi ut eos Christo lucrentur, atque id mox ut potuerint faciunt, non tamen christiani ex earum carne nascuntur, sed postea fiunt ecclesia pariente per hoc, quod membrorum Christi spiritaliter mater est, cuius etiam spiritaliter uirgo est. cui sancto partui cooperantur et matres, quae non christianos corpore pepererunt, ut fiant quod se corpore parere non potuisse nouerunt; per hoc tamen cooperantur, ubi et ipsae uirgines matresque Christi sunt, in fide scilicet, quae per dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
pitis menbra sunt. corpore uͦ ipsius capitis mater. O¬
portebat enĩ capud nrm ꝓpter inisigne miraculũ scdm
carnẽ nasci de uirgine. quo significaret menbra sua de
uituteaꝑ̾i. corpore autẽ nontota.S: inquib dam uigo ep̃i
inuibidam mater. spioni xp̃i. E coniugate quippe fideles fe¬
mine  deo uirgines dicate sc̃is morib er caritate. de corde pu¬
ro. os constientia bona & fide nonficta quia uoluntatẽ patris
faciunt. xp̃i spirttaliter matres sunt. Que autẽ coniugali ui¬
ta eorporaltter pariunt. non xp̃m s adam pariunt. Cł ideo
curtunit. ut sacramentis imbuti. xp̃i menbra fiant partꝰ
uas conuigalis cum uirginali integritate conitende. atq
ipsom mariã p̃ponere. ac uirginib dei dicere. Illa in
corpore duas res habuit honorandas. uirginitatẽ & fe¬
cunditatẽ quia & integra ꝑmansit & pepit. Hanc feli
ut uossitis uirgines nos simus matres. Nob quod de sit in

Expanded text:
pitis membra sunt, corpore uero ipsius capitis mater. opitis membra sunt, corpore uero ipsius capitis mater. oportebat enim caput nostrum propter insigne miraculum secundum carnem nasci de uirgine, quo significaret membra sua de uirgo Christi, corpore autem non tota, sed in quibusdam uirgo Christi, in quibusdam mater, sed non Christi. et coniugatae quippe fideles feminae et deo uirgines dicatae sanctis moribus et caritate de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, quia uoluntatem patris faciunt, Christi spiritaliter matres sunt; quae autem coniugali uita corporaliter pariunt, non Christum, sed Adam pariunt et ideo currunt, ut sacramentis inbuti Christi membra fiant partustas coniugalis cum uirginali integritate contendere atque ipsam Mariam proponere ac uirginibus dei dicere: illa in corpore duas res habuit honorandas, uirginitatem et fecunditatem, quia et integra permansit et peperit; hanc felictitae sumus, ut uos sitis uirgines, nos simus matres; uobis quod defit in
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. quicunq facit uoluntatẽ patris mei qui incelis est. ipse
popło quẽ redemit sp̃ualiter erxibet. fr̃atres &e sorores habet
scõs uiros. & sanctas feminas qm̃ sunt illi incelesti heredita¬
te coheredes. Mater eius ÷ tota eccła. quia menbra eius
idest fideles eius ꝑ dei gram ipsa utiq parit. Itẽ mater÷ eiꝰ
om̃is anima pia faciens uoluntatẽ patris eius fecun dissi¬
ma łi aritate inhis quos parturit. donec ineis ipse forme¬
tur. Maria gͦ faciens uoluntatẽ dei corporaliter .xp̃i
tantum modo mater ÷ spiritaliter autẽ & soror & matͣ.
saluator ex quo magis illa spiritaliter nata est quia om̃s
qui ineũ crediderunt. in quib & aibra ili ipsa ÷ recte
filii sponsi appellantur. s plane ẽ nonimp mater m̃¬
brorũ eius. quod nos sumus qr coo. Prouide ꝑata ÷ cari¬
tate ut fideles in eccła nascerent᷑en que illius ca¬

Expanded text:
tiam: quicumque facit uoluntatem patris mei qui in caelis est, ipse tiam: quicumque facit uoluntatem patris mei qui in caelis est, ipse populo, quem redemit, spiritaliter exhibet: fratres et sorores habet sanctos uiros et sanctas feminas, quoniam sunt illi in caelesti hereditate coheredes. mater eius est tota ecclesia, quia membra eius, id est fideles eius per dei gratiam ipsa utique parit. item mater eius est omnis anima pia faciens uoluntatem patris eius fecundissima caritate in his quos parturit, donec in eis ipse formetur. Maria ergo faciens uoluntatem dei corporaliter Christi tantummodo mater est, spiritaliter autem et soror et mater. saluator, ex quo magis illa spiritaliter nata est, quia omnes qui in eum crediderint, in quibus et ipsa est, recte filii sponsi appellantur, sed plane mater membrorum eius, quod nos sumus, quia cooperata est caritate, ut fideles in ecclesia nascerentur, quae illius ca
Abbreviated transcription (Latin):
non cognos intamen co non quesisset utiq ꝓmissum sibi
filiũ quomo do femina paritura. eẽt. si concubitu¬
ra nupsisset. Poterat & iuberi uirgo ꝑ manere inqua
dei filius miraculo congruenti formam serui accipet.
sȩxemplo scĩs futura uirginib ne putaretur sola uir¬
go eẽ. debuisse. que plẽ etiã sine concubitu concipe
fieret nonp̃cepto amore eligendi: non necessitare seruiendi. ia
quam imꝑare. ac sic etiã inipsa femina inqua serui accipiens fo¬
uirginitatẽ. eẽ. lib̾am uoluit. Non est gͦ cur dei uirgines con¬
tristentur quod etiam ipse uirginitate seruata matrẽ car
nis. eẽ. liberam uoluit. Illum etiã solum uirginitas decenter
parere posset qui insua natiuitate parem habere non pos¬
set. Neriuintamen unius scẽ uirginis partus. omĩũ scãrũ
uirginum .ẽ. decus.  ipse cũ maria matres xp̃i sunt. si pa¬
tris eius faciunt uoluntatẽ. Hinc enĩ & maria laudabilius

Expanded text:
non cognosco, non quaesisset utique, promissum sibi non cognosco, non quaesisset utique, promissum sibi filium quomodo femina paritura esset, si concubitura nupsisset. poterat et iuberi uirgo permanere, in qua dei filius formam serui congruenti miraculo acciperet; sed exemplo sanctis futura uirginibus, ne putaretur sola uirgo esse debuisse, quae prolem etiam sine concubitu conciperfieret, non praecepto, amore eligendi, non necessitate seruiendi. ita quam imperare. ac sic etiam in ipsa femina, in qua formam serui accepit, uirginitatem esse liberam uoluit. Non est ergo, cur dei uirgines contnis esse non possunt. Illum enim solum virginitas decenter parere posset, qui in sua nativitate parem habere non posset. Verumtamen ille unius sanctae Virginis partus omnium sanctarum virginum est decus. Et ipsae cum Maria matres Christi sunt, si Patris ejus faciunt voluntatem. Hinc enim et Maria laudabilius
Abbreviated transcription (Latin):
bur dei. & custodiunt. Deniq fr̃ib eus idest scđm car¬
nem cognatis. qui non in eum crediderunt quiꝰ ꝓfuit illa
cognatio: Sic & materna ꝓpinquitas nichil marie ꝓfus¬
set nisi felicius xp̃m corde ꝗ̃ carne gestasset. Ipsa quoq
uirginitas eius ideo gratior & acceptior. quia non eam
conceptus. xp̃s uiro molaturo quam conseruaret ipse pre¬
ripuit. s prius ꝙͣ conciꝑetur iam deo dicatã de qua nas¬
ceretur elegit. hoc indicant uerba que sibi fȩtũ annun¬
tianti angło maria reddidit. Quomodo inquid fiec istud
qm̃ uirũ non cognosco. Quod ꝓfecto non diceret. nisi dõ
uirginiem se ante uouisset. S: quia hoc israhelitarum mores
adhuc recusabant. desponsata ÷ uiro iusto non uiolenter
ablaturo s. potius contra uiolentos custodituro. quod
illa iã uoueat filioi rat. Quanꝗͣ eciã si hoc solum dixis¬
sec. quomͦ ut eos xp̃o fiet istud. nec addidisset. qm̃ uirũ

Expanded text:
bum dei et custodiunt. denique fatribus eius, id est secundum carbum dei et custodiunt. denique fatribus eius, id est secundum carnem cognatis, qui non in eum crediderunt, quid profuit illa cognatio? sic et materna propinquitas nihil Mariae profuisset, nisi felicius Christum corde quam carne gestasset. Ipsa quoque uirginitas eius ideo gratior et acceptior, quia non eam conceptus Christus uiro uiolaturo quam conseruaret ipse praeripuit, sed priusquam conciperetur iam deo dicatam de qua nasceretur elegit. hoc indicant uerba, quae sibi fetum adnuntianti angelo Maria reddidit. quomodo, inquit, fiet istud, quoniam uirum non cognosco? quod profecto non diceret, nisi deo uirginem se ante uouisset. sed quia hoc Israhelitarum mores adhuc recusabant, desponsata est uiro iusto, non uiolenter ablaturo, sed potius contra uiolentos custodituro quod illa iam uouerat. quamquam etiamsi hoc solum dixisset: quomodo fiet istud? nec addidisset: quoniam uirum
Abbreviated transcription (Latin):
parit. In utraq uirginitas fecunditatẽ non impedit inutra
fecunditas uirginitatẽ non adimit. Prouide cum eccła
sit corpore uirgo. s spũ. quanto sanctior est in his menbri
nunciati fuissent &e foris erpedarent. quia non possent
adeum ire nonpossent preturba: ille respondit. Que est
mater mea. aut qui sunt fr̃s mei : Qextendens manum
sup discipulos suas ait. Hi sunt fr̃s iei. Ꝙ quicumq fe¬
cerit uoluntatẽ patris mei. ipse michi fr̃. & mater &
soror : Quid aliud nos docens nisi carnali cognationi genꝰ
nirm̃ spũale preponere.Nec indebeatos eẽ homines
si iustis & sanctis carnis ꝓpinquitate iunguntur s. si
eorũ doctrine ac morib obediendo atq uitando cohe¬
rescunt. Beatior gͦ maria ꝑcipiendo fidem xp̃i que conci¬
piendo carnem. xp̃i. Nam & dicenti cuidam beatus uent̃
qui te portauit. ipse respondit. Imo beati qui audiunt uer¬

Expanded text:
parit. in utraque uirginitas fecunditatem non inpedit, in utraque parit. in utraque uirginitas fecunditatem non inpedit, in utraque fecunditas uirginitatem non adimit. proinde cum ecclessit corpore uirgo, sed spiritu, quanto sanctior est in his membrisnuntiati fuissent et foris expectarent, quia non possent eum adire prae turba, ille respondit: quae est mater mea aut qui sunt fratres mei? extendens manum super discipulos suos ait: hi sunt fratres mei; et quicumque fecerit uoluntatem patris mei, ipse mihi frater et mater et soror est, quid aliud nos docens nisi carnali cognationi genus nostrum spiritale praeponere nec inde beatos esse homines, si iustis et sanctis carnis propinquitate iunguntur, sed si eorum doctrinae ac moribus oboediendo atque imitando cohaerescunt? beatior ergo Maria percipiendo fidem Christi quam concipiendo carnem Christi. nam et dicenti cuidam: beatus uenter qui te portauit, ipse respondit: immo beati qui audiunt uer
Abbreviated transcription (Latin):
dam etiã fecundari sterilitas meruit. Hoc uero tempore
quib dictum ÷ sise noncontinent nubant. non adhibenda:
exortatio. s consolatio. Quib autẽ dictũ:÷ qui potest cape capi¬
at. ex ortandi sunt noterreantur. & terrendi ne excollant᷑.
Nonsolũ gͦ predicanda est uirginitas ut amẽtur. uerũ eua
monenda nec infletur. Hoc isto sermone suscepimus. adiu¬
uet xp̃s uirginis fuius. uirginum sponsus. uirginali utero
corporaliter natus. uirginali conubio spiritaliter coniuga¬
tus. Cumigitur ipsa uniuersa eccła uirgo sit desponsa¬
ta uni uiro xp̃o sicut dicit apłs. quanto digna sunt houo¬
re menbra eius que hoc custodiunt. etiã in ipsa carne qđ¬
tota eccła custodit infide. que imitatur matrẽ uiri sui.
integritati consulimus si urgo non est: Cuius ꝓlem alloqui¬
mur si mater non est: Maria corporaliter capud huiꝰ
corporis pepit. eccła spiritualiter menbra illius captuis

Expanded text:
sdam etiam fecundari sterilitas meruit. hoc uero tempore sdam etiam fecundari sterilitas meruit. hoc uero tempore quibus dictum est: si se non continent, nubant, non adhibenda est exhortatio, sed consolatio, quibus autem dictum est: qui potest capere capiat, exhortandi sunt, ne terreantur, et terrendi, ne extollantur. non solum ergo praedicanda est uirginitas, ut ametur, uerum etiam monenda, ne infletur. Hoc isto sermone suscepimus; adiuuet Christus, uirginis filius et uirginum sponsus, uirginali utero corporaliter natus, uirginali conubio spiritaliter coniugatus. cum igitur ipsa uniuersa ecclesia uirgo sit desponsata uni uiro Christo, sicut dicit apostolus, quanto digna sunt honore membra eius, quae hoc custodiunt etiam in ipsa carne, quod tota custodit in fide, quae imitatur matrem uiri sui euius enim integritati consulimus, si uirgo non est? cuius prolem adloquimur, si mater non est? Maria corporaliter caput huius corporis peperit, ecclesia spiritaliter membra illius capitis
Abbreviated transcription (Latin):
ia humnilitate custodien dũ esset. uno sicut potui uolumine
ostendi. Hic lib sic incipit. Librum de bono conuigali. nu¬
ibrum de bono coniuigali nuꝑ edidimus. in quo etiã
rp̃i uirgines admonuimus atq monemus. ne ꝓpter excel¬
lentiã muneris amplioris quod diuinitus accepunt. cõ¬
tempnant in siui compatione patres & matres popłi dei
homines q illos quos tanquam oliuam cõmendat apł̃s ne su¬
ꝑbiat insertus oleaster & eos qui uenturo xp̃o etiã illorũ ꝓpaga¬
tione seruiebant. ideo meriti inferioris ẽẽ. arbitrentur. quia
iure diumo continentia conubio: & nuptiis pia uirginitas
ante ponitur. In illis quippe parabantur &e parturiebantur
futura. que nunc impleri mirabiliter & efficaciter cernunꝰ.
Quorum etiã coniugalis uita ꝓpħica fuit. Unde non consue¬
tudine humanorum uotorum atq gaudiorũ s ualde ꝓfundo
consilio dei inquib dam eoꝵ fecunditas honorari inquib¬

Expanded text:
ta humilitate custodiendum esset uno, sicut potui, uolumine ta humilitate custodiendum esset uno, sicut potui, uolumine ostendi. Hic liber sic incipit: Librum de bono coniugali nuLibrum de Bono Coniugali nuper edidimus, in quo etiam Christi uirgines commonuimus atque monuimus, ne propter excellentiam muneris amplioris, quod diuinitus acceperunt, contemnant in sui conparatione patres et matres populi dei hominesque illos, quos tamquam oliuam commendat apostolus, ne superbiat insertus oleaster, qui uenturo Christo etiam filiorum propagatione seruiebant, ideo meriti inferioris esse arbitrentur, quia iure diuino continentia conubio et nuptiis pia uirginitas anteponitur. in illis quippe parabantur et parturiebantur futura, quae nunc impleri mirabiliter et efficaciter cernimus, quorum etiam uita coniugalis prophetica fuit: unde non consuetudine humanorum uotorum atque gaudiorum, sed ualde profundo consilio dei in quibusdam eorum fecunditas honorari, in quibu
Abbreviated transcription (Latin):
matrib sc̃ĩs quib: ideo isti meliores non sunt quã uis conuga¬
ti nonsint. quia si coniugati ẽẽnt. pares noneẽnt. ceteros oiuo
huius temporis coniugatos post exꝑtũ conubium continea¬
tes. ase suꝑari non dubitent. non quantũ ab anna susanna
s quantũ a beata maria suꝑantur quod adipsam ꝑtinent
scam carnis uitegritatẽ loquor. Nam que alia sint marie
merita quis ignorant: Mores itaq congruos huic tanto ꝑ¬
posito adiunganT̃ ut de p̃pollenti p̃mia certã securitate
gerant. scientes ea ne sibi atq om̃ib fidelib dilectis. & ce¬
lestis xp̃i menbris multi aboriente & occidente uenienti¬
b & si inter se distante ꝓmeritis głe luce fuigentib hoc
tamen magnũ incõmune prestari ut cũ abraham & isa¬
ac & iacob recombant in regno dei. qui non ꝓpter hoc scłm
tabatur ut scriberem de sca uirginitate. nec
distuli. atq in dei munus. & quã magnũ & quan¬

Expanded text:
matribus sanctis, quibus ideo isti meliores non sunt, quamuis coniugamatribus sanctis, quibus ideo isti meliores non sunt, quamuis coniugati non sint, quia si coniugati essent, pares non essent, ceteros omnino huius temporis coniugatos, uel post expertum concubitum continentes, a se superari non dubitent, non quantum ab Anna Susanna, sed quantum ambae a Maria superantur. quod ad ipsam pertinet sanctam carnis integritatem, loquor; nam quae alia sint Mariae menta, quis ignorat? mores itaque congruos huic tanto proposito adiungant, ut de praepollenti praemio certam securitatem gerant, scientes sane sibi atque omnibus fidelibus dilectis et electis Christi membris multis ab oriente et occidente uenientibus, etsi inter se distante pro meritis gloriae luce fulgentibus, hoc tamen magnum in commune praestari, ut cum Abraham et Isaac et Iacob recumbant in regno dei, qui non propter hoc saetabatur, ut scriberem de sancta uirginitate, nec distuli atque id dei munus et quam magnum et quan
Abbreviated transcription (Latin):
continentiã uel nuptias elegerunt. ue coniugib intem¬
panter utuntur. At uero continentes ł mares qui defun¬
cis uxorib uł femine que defunctis maritis uł utriq qui
pari consensu continentiã deo uouerunt. sciant sibi qui¬
dem mercedes amplius deberi. quam conuigalis castitas
posscit. S sanctorum patrum nuptias qui ꝓpħice coniun¬
gebantur. qui neq inconcubitu nisi ꝓlem. neq in ipsa
ꝑle nisi quod incarne uenturo xp̃o ꝓficeret. requirebant
non solũ ꝓsuo ꝓposito non comtẽpnant uerum etiã suo
ꝓposito sine dubitatione preponant. Pueros quoq ac uirgines
integruatẽ ipsam deo dicantes muttomarime cõmonemus. ut
tanta norunt humilitate tuendũ. eẽ. quod interra interi uuuñs
quanta magis celi est quod uouerunt. Nempe scriptũ : Quan
nitudine eorũ aliquid dicere. illoꝵ de magna humilitate co¬
guare. Exceptis igitur quib dam illis conuigatis patrib &

Expanded text:
incontinentiam uel nuptias elegerunt uel coniugibus intemincontinentiam uel nuptias elegerunt uel coniugibus intemperanter utuntur. at uero continentes uel mares, qui defunctis uxoribus, uel feminae, quae defunctis uiris, uel utrique, qui pari consensu continentiam deo uouerunt, sciant sibi quidem mercedis amplius deberi, quam coniugalis castitas poscit; sed sanctorum patrum nuptias, qui prophetice coniungebantur, qui neque in concubitu nisi prolem neque in ipsa prole nisi quod in carne uenturo Christo proficeret requirebant, non solum prae suo proposito non contemnant, uerum etiam suo proposito sine dubitatione praeponant. Pueros quoque ac uirgines integritatem ipsam deo dicantes multo maxime commonemus, ut tanta norint humilitate tuendum esse, quod in terra interim uiuunt, quanto magis caeli est quod uouerunt. nempe scriptum est: qunitudine eorum aliquid dicere, illorum de magna humilitate cogitare. exceptis igitur quibusdam illis coniugatis patribus et
Abbreviated transcription (Latin):
ram committitur. quia non lascuuendi s gignendi causa
illis feminis utebantur. neq contra morẽ quia illis tempo¬
rib ea factitabantur. neq contra preceptũ quia nulla le¬
ge ꝓhibeb antur. Iuos uͦ qui illicite femnus usi sunt. uel
arguit inscripturis illa diuina sententia uel nobis licite
uidicandos atq uitandos. non apꝓbandos imitandos ue ꝓpo¬
nit. Nrõs autẽ qui coniuges habent. quantũ possumus ad¬
monemus ne scdm suã infirmitatẽ de illis scĩs patrib audeant
uidicare comparantes ut ait apłs semet ipsos sibimet ipsis.
ce ideo non intelligentes quantas uires habeat animus.
iusticie contra libidines seruiens ne carnalib huius cemodi
motib ac quiescat. eosq in concubitum ultra generandi
necessitatẽ plabi aut ꝓgredi sinat quantũ ordo nature¬
tudo quantũ legũ legũ scita prescribunt. Hoc quip¬
pe ideo de illis patrib homines suspicantur qr ipsi ꝑin

Expanded text:
ram committitur, quia non lasciuiendi, sed gignendi causa ram committitur, quia non lasciuiendi, sed gignendi causa illis feminis utebantur; neque contra morem, quia illis temporibus ea factitabantur; neque contra praeceptum, quia nulla lege prohibebantur. illos uero, qui inlicite feminis usi sunt, uel arguit in scripturis illis diuina sententia uel nobis lectio iudicandos atque uitandos, non adprobandos imitandosue proponit. Nostros autem qui coniuges habent, quantum possumus, admonemus, ne secundum suam infirmitatem de illis sanctis patribus audeant iudicare, conparantes, ut ait apostolus, semet ipsos sibimet ipsis et ideo non intellegentes, quantas uires habeat animus iustitiae contra libidines seruiens, ne carnalibus huiusce modi motibus adquiescat eosque in concubitum ultra generandi necessitatem prolabi aut progredi sinat, quantum ordo naturtudo, quantum legum scita praescribunt. hoc quippe ideo de illis patribus homines suspicantur, quia ipsi per
Abbreviated transcription (Latin):
nes. quomodo scriptum: ut cogitent que sunt añi quoiã
placeant dñs. idest ut ꝓpetuũ cogitent continentia. ne
quid munus habeat obedientia. Quã iurtute canqua
ralicalẽ. atq ut dici solet. matricẽ &e plane generauã
sẽ antiqui patres iope exertuerunt. Iuã uero conitier¬
tiã inanimi habitii tenuerunt. qui ꝓfecto pobesientias
qua nisti & sancti erant aid om̃e opus bonum semper bo¬
num semꝑ parati. etiã si ab onũ concubitu abstiners
iuberentur eficerent. Quanto enĩ facilius possent. uł
uissione ł exortatione dei non concumb̾e qui ꝓlem cui uni
ꝓpagande concumbendo seruiebant. obediendo pote¬
rant inmolare. Que cum ita sint hereticis quidẽ siue
manicheis. siue quicumq alii patrib ueteri testamenti de plu¬
rib calumpniantur utorib hoc eẽ. argumentũ de putan¬
tes quo corũ conuincant incontinentiã satis suꝑq responsũ :
si tamen capiunt non. eẽ. peccatum. quod neq contra natu¬

Expanded text:
es, quomodo scriptum est, ut cogitent quae sunt domini, quomodo placeant deo, id est, ut perpetuo cogitet continentia, ne quid minus habeat oboedientia: quam uirtutem tamquam radicalem atque, ut dici solet, matricem et plane generalem sancti antiqui patres in opere exercuerunt, illam uero continentiam in animi habitu tenuerunt, qui profecto per oboedientiam, quia iusti et sancti erant et ad omne opus bonum semper parati, etiamsi ab omni concubitu abstinere iuberentur, efficerent. quanto enim facilius possent uel iussione uel exhortatione dei non concumbere, qui prolem, cui uni propagandae concumbendo seruiebant, oboediendo poterant inmolare! Quae cum ita sint, haereticis quidem, siue Manichaeis siue quicumque alii patribus ueteris testamenti de pluribus calumniantur uxoribus, hoc esse argumentum deputantes, quo eorum conuincant incontinentiam, satis superque responsum est: si tamen capiunt non esse peccatum, quod neque contra natu
Abbreviated transcription (Latin):
est que sunt dm̃. ut sit scã corpore & spũ. que autẽ nup
ta: sollicita est que sunt mundi quomodo placeat uiro
Nlon utiq ait. cogitat ea que sunt securitatis in hoc scło
ut sine grauiorib molestus tempus transigat. neq ad
hoc diuisam dicit. innuptam. & uirginẽ abea que
nupta est ia est distinctã atq discrecã. ut innupta in
hac uita. secura sit. ꝓpter temporales molestias eui¬
tandas quib nupta non caret. s cogitat inquit que
aoleo onuisq insipienter contentiosus est ut conetur asserere.
seas ue corpore c sp̃u. hoc credere quis est aliil rali mise
dmtuttum unrp̃o sperantes sumus mniserabiliores lumas
omnib hominib An uero qui frangit panca suunur.¬
eria prudens qui castigat corpus suũ usq ad continentĩa
qua nes coniugio misceatur si ei nichil pderit inregno
relorun. Postremo ipsum dominum audiamꝰ cuuentus.¬
separandis nisi causa fornicationis miuine asugr ti bion
ro queretpe diperunt ei discipli. Si taus et ausa alulre¬

Expanded text:
quae sunt domini, ut sit sancta et corpore et spiritu; quae autem nupta est, sollicita est quae sunt mundi, quomodo placeat uiro? non utique ait: cogitat ea, quae securitatis sunt in hoc saeculo, ut sine grauioribus molestiis tempus transigat; neque ad hoc diuisam dicit innuptam et uirginem ab ea, quae nupta est, id est distinctam atque discretam, ut innupta in hac uita secura sit propter temporales molestias euitandas, quibus nupta non caret, sed, cogitat, inquit, quae adeo quisque insipienter contentiosus est, ut conetur adserere nctas et corpore et spiritu. hoc credere quid est aliud ita tantum in sperantes sumusmiserabiliores sumus omnibus hominibus. uero qui frangit panem suum esurierit prudens, qui castigat corpus suum usque ad continentiam, qua nec coniugio misceatur, si ei nihil proderit in regno caelorum? Postremo ipsum dominum audiamus euidentissseparandis nisi causa fornicationis diuine ac terribiliter loqueretur, dixerunt ei discipuli: si talis est causa cu
Abbreviated transcription (Latin):
Bossunt autẽ ubiq preter cum in decore uirginitatis in¬
cedit. Beati pauꝑes spũ. unitamini eũ qui ꝓpter uos
pauꝑ factus est cum diues esset. Beati mites. imitamini
eũ qui dixit. Discite ame quia mitis sum & humilis cor¬
de Beati lugentes. imitamini eũ qui fleuit suꝑ ierłm
dixit. meus cib ÷ ut faciã uoluntatẽ eius qui me misit

Expanded text:
possunt autem ubique, praeter cum in decore uirginitatis inpossunt autem ubique, praeter cum in decore uirginitatis incedit. beati pauperes spiritu, imitamini eum, qui propter uos pauper factus est, cum diues esset. beati mites, imitamini eum, qui dixit: discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde. beati lugentes, imitamini eum, qui fleuit super Hierdixit: meus cibus est ut faciam uoluntatem eius qui misit
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudia ꝓpria uirginum xp̃i. non sunt eadẽ non uir¬
ginum ꝗuis xp̃i. Nlam sunt aliis alia s nullis talia.
Ite inhec sequimini agnũ. quia & agni caro. utiq uir¬
go. Hoc enim inse retinuit agnus. quod matri non
abstulit conceptus & natus. Merito eũ sequimini uir¬
ginitate cordis ce carnis quocumq ierit. Quid ÷ enĩ
sequi. nisi imitari: Quia xp̃s ꝓ nob̾ passus ÷ uobis
relinquens ȩxemplum. sicut ait apłs. petrus. ut sequa¬
mini uestigia eius. Hunc in eo quisq sequitur. in qͦ
imitatur non in quantũ ille filius dei .÷ unus. ꝑquẽ
facta sunt omĩa. s in quantũ filius hominis. Que opor¬
tebat iuse prebuit unttanda. & mutta in illo adimitan¬
dũ om̃ib ꝓponuntur. uirginitas autẽ carnis non om̃ib
Nonem habent quid faciant ut uirgines suit. inqub
iam factum est ut uirgines non sint. Sequantur itaq
agta. ceteri fideles. qui uirginitatẽ corporis amiser᷑.
non quocumq ille ierit. s quousq ipsi potuerunt.

Expanded text:
gaudia propria uirginum Christi non sunt eadem non uirginum, quamuis Christi; nam sunt aliis alia, sed nullis talia. ite in haec, sequimini agnum, quia et agni caro utique uirgo. hoc enim in se retinuit auctus, quod matri non abstulit conceptus et natus. merito eum sequimini uirginitate cordis et carnis, quocumque ierit. quid est enim sequi nisi imitari? quia Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, sicut ait apostolus Petrus, ut sequamur uestigia eius. hunc in eo quisque sequitur, in quo imitatur: non in quantum ille filius dei est unus, per quem facta sunt omnia, sed in quantum filius hominis, quia oportebat, in se praebuit imitanda. et multa in illo ad imitandum omnibus proponuntur, uirginitas autem carnis non omnibus; non enim habent quid faciant, ut uirgines sint, in quibus iam factum est, ut uirgines non sint. Sequantur itaque agnum ceteri fideles, qui uirginitatem corporis amiserunt, non quocumque ille ierit, sed quousque ipsi potuerint.