comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
is et uidens in flãmani mtto manum. Adducentur supercilia : extendetur b¬
chium : iratusq chremes tumido deseuiet ore ⁊ consurgent proceres: et aduersus
stolam meam turba patricia detonabit: me seductorem clamitans. & i
ras ultimas asportandum: addant. si uolunt et samariten: ut dm̃ mei titulũ
cognoscam. Certe filiam a parente nõ diuido. nec dico illud de euangelio
sine ut mortui sepeliant mortuos suos. Uiuit enim qui credit in xp̃o. et qui
illo credit debet utiq quomodo ille ambulauit. & ip̃e ambulare. Facesca
muidia quam nomini xp̃iano maledicoꝵ semper geniunus liuor infigit:
dum probra metuunt ad uirtutes non prouocent. Exceptis epistolis i¬
ramus alterutrum : solaq causa pietatis ẽ. ubi carms nulla noticia ẽ. Hono¬
ra patrem tuum: sed si te a uero patre non separat. Tamdiu scito sanguims

Expanded text:
ens et uidens in flammam mitto manum: adducentur supercilia, extendetur braens et uidens in flammam mitto manum: adducentur supercilia, extendetur brachium iratusque Chremes tumido desaeuiet ore. consurgent proceres et aduersum epistulam meam turba patricia detonabit me magum, me seductorem clamitans et in terras ultimas asportandum. addant, si uolunt, et Samariten, ut domini mei titulum recognoscam. certe filiam a parente non diuido nec dico illud de euangelio: sine mortui sepeliant mortuos suos. uiuit enim, qui credit in Christo, et, qui in illum credit, debet utique, quomodo ille ambulauit, et ipse ambulare. Facessat inuidia, quam nomini Christiano maledicorum semper genuinus infigit, ut, dum probra metuunt, ad uirtutes non prouocent. exceptis epistulis ignoramus alterutrum, solaque causa pietatis est, ubi carnis nulla notitia est. honora patrem tuum, sed, si te a uero patre non separat. tam diu scito sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
Bsecras litteris et suppliciter deprecaris. ut tibi scribam ymo
rescribam quomodo uiuere debeas: et uiduitatis coronam illeso
pudicicie nomine conseruare. Gaudet animus. exultẽt uis¬
cera. gestit affectus: hoc te cupere esse post uirum quod sanc
orie mater tua ticiana multo fuit tempore sub marito. Exaudite sũt
preces eius et orones : impetrauit ut adipisceretur unica filia quod uiuens
uã possiderat. Habes preterea generis tui grande priuilegium. quod exinde
camillo uel nulla uel rara ur̃e familie scribitur. secundos nosse concubitus
t non tam laudanda sis si uidua perseueres quam execranda si id xp̃iana nõ
ues. quod ꝑ tanta secula gentiles femme custodierunt. Taceo de paula et eusto
blesillamq pretereo: que maritum suum tuum germanum secuta. in breui uite
acio tempora uirtutum multa compleuit. Atq utmam precona femmari
muitarentur uiri : et rugosa senectus redderet. ꝙ sponte offert adolescencia. Sci¬

Expanded text:
bsecras litteris, et suppliciter deprecaris, ut tibi scribam, imo rescribam, quomodo vivere debeas, et viduitatis coronam illaeso pudicitiae nomine conservare. Gaudet animus, exsultant viscera, gestit affectus, hoc te cupere esse post virum, quod sanctae memoriae mater tua Titiana multo tempore fuit sub marito. Exauditae sunt preces et orationes ejus. Impetravit, ut adipisceretur in unica filia, quod vivens ipsa possederat. Habes praeterea generis tui grande privilegium, quod exinde a Camillo , vel nulla, vel rara vestrae familiae scribitur secundos nosse concubitus: ut NON TAM laudanda sis, si vidua perseveres, quam execranda, si id Christiana non serves, quod per tanta saecula gentiles feminae custodierunt. 2. Taceo de Paula et EustocBlesillamque praetereo, quae maritum suum, tuum secuta germanum in breui uitae spatio tempora uirtutum multa conpleuit. atque utinam praeconia feminarum imitarentur uiri et rugosa senectus redderet, quod sponte offert adulescentia! sci
Abbreviated transcription (Latin):
huiusmodi ẽ. Quidam tam libere et palam peccant ut postquã eos uideris. sta-¬
tim intelligas peccatores: alios autẽ qui callide occultant uicia sua. ex sequenti
conuersaciõne cognoscimus. Similiter et bona apud aliquos in propatulo sunt.
in aliis longo usu diseius. Quid ergo necesse ẽ nos iactare pudiciciam: que
sine comitibus et appendiciis sius contmencia et parcitate fidem sui facere nõ
potest: Apłs macerat corpus suũ et amime subicit imperio. ne quod aliis pre-¬
cipit. ip̃e nõ seruet. et adolescentula feruente cibis corpore. de castitate secura est.¬

Expanded text:
ius modi est: quidam tam libere et palam peccant, ut, postquam eos uideris, statim intellegas peccatores; alios autem, qui callide occultant uitia sua, ex sequenti conuersatione cognoscimus. similiter et bona apud alios in propatulo sunt, in aliis longo usu discimus. quid ergo necesse est nos iactare pudicitiam, quae sine comitibus et adpendiculis suis, continentia et parcitate, fidem sui facere non potest? apostolus macerat corpus suum et animae subicit imperio, ne, quod aliis praecipit, ipse non seruet: et adulescentula feruente cibis corpore de castitate secura est
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ud nam sicut ainalia irrationalia recte dicimus musus dari naturis excellen¬
b e si uiciosis. sicut apertissime in euangelio uidemus porcos ad usum desideratũ
concesse ẽẽ demonibus: hoc et de hoiẽ recte possumus dicere. Animal est eĩ roãle
et si morale. animna est roalis in illis mẽbris que tantis affectionibus penas luit. De
bonus ẽ eus iustus ẽ: deus ommpotens ẽ. hoc dubitare ominio dementis est. Tanto
ergemalorum que fiunt in paruulis causa iusta dicatur. Nẽpe cũ maiores ista
patiuntit. dicere solemus. aut sicut in iob ierita examniari: aut sicut in herode pctã
uniri. E de quibusdam exemplis que deus manfesta eẽ uoluit: alia que obscura su
hom̃ĩbuscomectare concedĩ. Sed hoc in maiorib. De paruulis autẽ quid respõdeam
ere: spenis tantis nulla in eis sunt punienda peccata. Nam utiq nulla ẽ i illis eta¬
tibus exainanda iusticia

Expanded text:
uidnam, sicut animalia inrationabilia recte dicimus in usus dari naturis excellentioribus etsi uitiosis, sicut apertissime in euangelio uidemus porcos ad usum desideratum concessos esse daemonibus, hoc et de homine recte possumus dicere? animal est enim sed rationale etsi mortale. anima est rationalis in illis membris, quae tantis afflictionibus poenas luit. deus bonus est, deus iustus est, deus omnipotens est; hoc dubitare omnino dementis est. tantorum ergo malorum, quae fiunt in paruulis, causa iusta dicatur. nempe cum maiores ista patiuntur, solemus dicere aut sicut in Iob merita examinari aut sicut in Herode peccata puniri et de quibusdam exemplis, quae deus manifesta esse uoluit, alia, quae obscura sunt, hominum coniecturae concedi; sed hoc in maioribus. de paruulis autem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda peccata; nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
cum mulieribus esse ꝙͣ cum masculis. totus oculos orbis offendi. cunctorum
digitis notor. multiplicati sunt super capillos capitis mei qui oderunt me gratis
et factus sum illis in parabolam. et tu putas aliqua deinceps eum se dicturum.
Nerum ne de nobis flaccus rideat. amphora cepit institui currente rota cur
urceus exit. reuertamur ad nostros ꝑ bipedes asellos. et in eorum aurem
bucina magis ꝗͣ. cithara concrepamus. Illi legant spe gaudentes. tẽpori
seruientes : nos legamus spe gaudentes dommo seruientes. Illi adu̾sus
presbiterum accusationem om̃o putent recipiendam:. Los nos legamus adu̾¬
sus presorm̃ accusations ne receperis nsi sub duobus aut trib testibus.
peccantes autem coram omnibus argue. Illis placeat humanus sermo
acceptione dignus. nos cum grecis idest cum aplõ qui grece est locutus erremi
.fidelis sermo et omni acceptione dignus. Ad extremum illi gaudeat̃ gallicis

Expanded text:
cum mulieribus esse, quam cum masculis: totius oculos urbis offendi, cunctorum cum mulieribus esse, quam cum masculis: totius oculos urbis offendi, cunctorum digitis notor. multiplicati sunt super capillos capitis mei, qui oderunt me gratis, et factus sum eis in parabolam, et tu putas aliqua deinceps esse dicturum? Verum, ne Flaccus de nobis rideat — amphora coepit institui: currente rota cur urceus exit?—, reuertimur ad nostros bipedes asellos et in eorum aurem bucina magis quam cithara concrepamus. illi legant: spe gaudentes, tempori seruientes, nos legamus: spe gaudentes, domino seruientes; illi aduersus presbyterum accusationem omnino non putent recipiendam, nos legamus: aduersus. presbyterum accusationem ne receperis, npeccantes autem coram omnibus argue » . Illis placeat, « Humanus sermo et omni acceptione dignus: » nos cum Graecis, id est, cum Apostolo, qui Graece locutus est, erremus: « Fidelis sermo, et omni acceptione dignus. » Ad extremum illi gaudeant Gallicis
Abbreviated transcription (Latin):
oncharum gurgites norunt. in scripturis legendis abiciant. sintq in hac pe¬
tantum simplices et xpĩ uerba estiment rusticana. in quib per tanta iã secula
tantonum ingena sud auerunt. ut rõnem uerb umuscuiusq magis oꝑmati sit
ꝙͣ expresseri̾t. apostolum arguant impericie. qui ob multas lras insanire dr̃
¶Scio te cum ista legeris. rugͦare frontem. et libertatem meã ruxsum semina¬
rium timere rixarum. et si meum si fieri pt̃ os digito uelle cõprinere: ne au¬
deam dicere que alii facere non erubescurit ¶ Logo quid a nobis libere di¬
ctum est. Nun quid in lancibus idola celata descripsi. Nunquid inter epulas cri¬
stianas uirgialibus oculis bacharum saturarumq cõplexus unꝗͣ amarior
sermo pulsauit. Nunquid ex mendicis diuites fieri dolui. Nunquid rep̾hẽdi
Hereditarias sepulturas: Unum miser locutus sum ꝙ uirgines sepius deberẽt

Expanded text:
et concarum gurgites norunt, in scripturis legendis abiciant sintque in hac et concarum gurgites norunt, in scripturis legendis abiciant sintque in hac tantum re simplices et Christi uerba aestiment rusticana, in quibus per tanta iam saecula tantorum ingenia sudauerunt, ut rationem uerbi uniuscuiusque magis opinati sint, quam expresserint; apostolum arguant inperitiae, qui ob multas litteras insanire dicatur. Scio te, cum ista legeris, rugare frontem et libertatem rursum seminarium timere rixarum ac meum, si fieri potest, os digito uelle conprimere, ne audeam dicere, quae alii facere non erubescunt. rogo, quid a nobis libere dictum est? numquid in lancibus idola caelata descripsi? numquid inter epulas Christianas uirginalibus oculis Baccharum satyrorumque conplexus? num quam amarior sermo pulsauit? numquid ex mendicis diuites fieri dolui? numquid reprehendi hereditarias sepulturas? unum miser locutus sum, quod uirgines saepius deberent
Abbreviated transcription (Latin):
ost priorẽ epistolam in qua de hebreis u̾bis pauca pexstrinxeram ad
me repente prolatum est quosd̾ homũculos mihi studiose detrahere
car aduersum auctoritatem ueterum. et totius mundi opimonẽ
aliqua in euangeliis emendare tẽptauerim. Quos ego cum pos¬
sem meo uire cõtempnere . asmo enim lira superflue camt: tamen ne nos
superbie ut facere solent arguant ita responsum Hẽant: non adeo Hebetis fiusse me
⁊dis et tam crasse rusticitatis quam illi solam pro sanctitate Habent. piscatorum
discipulos asserentes. quasi idarco iusti sint. si nhil sciernit: ut aliquid de dommicis
nis aut corrigendum putauerim. aut non diuinitus inspiratum. sed latinorum
codicum uiciositatem que ex diu̾sitate librorum omnium cõprobatur ad grecam ori
̃unde et ipĩ translata non denegant uoluisse reuocare. Quibus si displice
fontis unda purissimi. tenosos riuulos bibant. et diligentiam quam auiũ saliuas

Expanded text:
ost priorem epistulam, in qua de Hebraeis uerbis pauca perstrinxeram, ad me repente perlatum est quosdam homunculos mihi studiose detrahere, cur aduersus auctoritatem ueterum et totius mundi opinionem aliqua in euangeliis emendare temptaueJim. quos ego cum possim meo iure contemnere — asino quippe lyra superflue canit.,-, tamen. ne nos superbiae, ut facere solent, arguant, ita responsum habeant, non adeo hebetis fuisse me cordis et tam crassae rusticitatis — quam illi solam pro sanctitate habent piscatorum se discipulos adserentes, quasi idcirco iusti sint, si nihil scierint, — ut aliquid de dominicis uerbis aut corrigendum putauerim aut non diuinitus inspiratum, sed Latinorum codicum uitiositatem, quae ex diuersitate librorum omnium conprobatur, ad Graecam originem, unde et ipsi translata non denegant, noluisse reuocare. quibus si displicet fontis unda purissimi, caenosos riuulos bibant et diligentiam, qua auium saliuas
Abbreviated transcription (Latin):
nulla citius et melius respondetur: insi qr ois creatura bona est. et quid dignius ꝙͣ ut bona
faciat bonus deus: que nemo pt̃ facere nsi deus: ¶ Hec et alia que possum sicut possũ
dico aduersum eos qui hanc opnnonẽ qua creduntur amne sicut illa una singlĩs fieri:
labefactare conantur.

Expanded text:
nulla citius et melius respondetur, nisi quia. omnis creatura dei bona est; et quid dignius, quam ut bona nulla citius et melius respondetur, nisi quia. omnis creatura dei bona est; et quid dignius, quam ut bona faciat bonus deus, quae nemo potest facere nisi deus? Haec et alia, quae possum, sicut possum, dico aduersus eos, qui hanc opinionem, qua creduntur animae sicut illa una singulis fieri, labefactare conantur.
Abbreviated transcription (Latin):
od in libro aduersũ rufm̃ũ posuisti: quosdã huic sentencie calumpmari ꝙ deum
amminas adulterins cõceptib uideatur indignũ. unde conantur astruere. meritis g¬
ste ante carnẽ uitẽ: quasi ad ergastula huiusmodi iuste posse perduci: non me mouet mul
cogitantem: quibus hec possit calumpma refutari. Et quod ip̃ẽ respondisti non es
uiciũ sementis mn tritico. qd̾ furto dicitur eẽ sublatũ. sed in eo qui frumenta furatus est.
ec id circo terram nõ debuisse gremio suo sua semina cõfouere: qr sator immũda ea pri¬
cerit manu: elegantissima sumlitudo est. Quam et antequã legissem nullas mihi obiectõ
de adulterinis fetibus in hac questione faciebat angustias. generaliter intuentĩ mi¬
ta bona deum facere: etiam de nostris malis prauisq peccatis. Anmalis autẽ ciuuscunq
creatio si habeat prudentem piumq consideratorem: meffabilem laudem creatori excitat.
&ͣto magis creatio non cuuslibet ammalis: sed hoĩs: Si autem causa creandi queritur.

Expanded text:
od in libro aduersus Rufinum posuisti, quosdam huic sententiae calumniari, quod deum dare animas adulterinis conceptibus uideatur indignum, unde conantur adstruere meritis gestae ante carnem uitae animas quasi ad ergastula huius modi iuste posse perduci, non me mouet multa cogitantem, quibus haec possit calumnia refutari. et quod ipse respondisti non esse uitium sementis in tritico,. quod furto dicitur esse sublatum,. sed in eo, qui frumenta . furatus est, nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confouere, quia sator inmunda ea proiecerit manu, elegantissima similitudo est. quam et antequam legerem, nullas mihi obiectio ista de adulterinis fetibus in hac quaestione faciebat angustias generaliter intuenti multa bona deum facere etiam de nostris malis nostrisque peccatis. animalis autem cuiuscumque creatio si habeat prudentem piumque consideratorem, ineffabilem laudem creatori excitat, quanto magis creatio non cuiuslibet animalis sed hominis! si autem causa creandi quaeritur,
Abbreviated transcription (Latin):
omtu bucma concrepauit. ut quas pronubas habeas forte lugentes. ut.
deliciis affluas que possessionum tuarũ reditus perdidisti que obsessam familio¬
i tuam morbo et fame cerms contabescere. Sed absit ut de te talia senc
ut simstrum quippiam suspicer. De ea que suam ammam dño consecrauit.
n tam tibi sub tuo nomme abissum locutus que ociose et curiose atq uerb
domus circueunt matronarum. quarum Uenter deus est. et głia in confusiõe
ii. que inchil aliud aliud de scripturis insi diganne precepta nouerun
que in alieno corpore sua desideria con solantur. Ut quod ip̃e fecerũt alias facere
eant. et maloꝵ societate palpentur. quarum cum impudenciam et propos
uitate seruanda uiuendum sit. librum ad eustochium de uirgmitate se¬
uanda et alius ad furiam atq saluinam: quarum alteram probĩ quondã con

Expanded text:
sonitu bucina concrepabit, ut, quas pronubas, habeas forte lugentes, ut quibus sonitu bucina concrepabit, ut, quas pronubas, habeas forte lugentes, ut quibus deliciis affluas, quae possessionum tuarum reditus perdidisti, quae obsessam familiolam tuam morbo et fame cernis contabescere ? sed absit, ut de te talia sentiam, ut sinistrum quippiam suspicer de ea, quae suam animam domino consecrauit. non tam tibi quam sub tuo nomine aliis sum locutus, quae uinosae et curiosae atque uerbosae domus circumeunt matronarum, quarum deus uenter est et gloria in confusione earum, quae nihil aliud de scripturis nisi digamiae praecepta nouerunt, quae in alieno corpore sua desideria consolantur, ut, quod ipsae fecerunt, alias facere uideant et malarum societate palpentur. qua- 3 rum cum inpudentiam et proposiuiduitate uiuendum sit, librum ad Eustochium de uirginitate seruanda et alios ad Furiam atque Saluinam, quarum altera Probf quondam consulis
Abbreviated transcription (Latin):
reuersus in patriam in suo regno occubuit : et utriusq prouincie romani po¬
puli Uectigales sunt. Nunc ut omma prosꝑero fine euemant. preter nostra
que amisimus non habemus quid uictis hostib auferamus. Potenciam ro¬
mane urbis arridens porta describens ait. Quid satis est si roma parum est.
Quod nos alio mutemus eloquio. Quid saluum est si roma perit: Non
michi si lingue centum sint. oraq centum. ferrea uox sonet. om̃nes capti
penas. omma cesoꝵ percurrere nomina possim. et hec ip̃a que dixi periculosa sũt
i loquentib quam audientib ut ne gemitus quidem sit nolentib ymo ne
audientib nobis flere que patimur. Responde michi km̃a ni xp̃o filia.
er ista nuptura es. quem acceptura. Uirum credo fugitunũ. aut pugnatu
quid utrumq sequat ÷ͥ intelligis. et profescemino carmine. terribilis tibi rau

Expanded text:
reuersus in patriam in suo regno occubuit; et utriusque prouinciae Romani poreuersus in patriam in suo regno occubuit; et utriusque prouinciae Romani populi uectigales sunt. nunc, ut omnia prospero fine eueniant, praeter nostra, quae amisimus, non habemus, quod uictis hostibus auferamus. potentiam Romanae urbis ardens poeta describens ait: quid satis est, si Roma parum est? quod nos alio mutemus elogio: quid saluum est, si Roma perit? non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnes captorum dicere poenas, omnia caesorum percurrere nomina possim. et haec ipsa, quae dixi, periculosa sunt tam loquenti quam audientibus, ut ne gemitus quidem liber sit nolentibus, immo nec audentibus nobis flere, quae patimur. Responde mihi, carissima in Christo filia, inter ista nuptura. es ? quem acceptura uirum ? credo fugiturum aut pugnaturum — quid utrumque sequatur, intellegis — et pro fescennino carmine terribilis tibi rauco
Abbreviated transcription (Latin):
o principum qui uel religiosissum sunt. sed scelere semi barbari accedit p¬
ditoris. qui nr̃is contra nos armauit inimicos. eterno quondam dedecore roma¬
n laborabat imperium. Quod gallis cuncta uastantibus fusoq apud a
exercitu romam brenus intrasset. nec pristinam abolere poterat ignominiã. do¬
iec et gallias genitale galloꝵ solum et gallo greciam in qua considerant
dentis orientisq uictores suo imperio subiuigassent. Hanmbal de hispame fu¬
⁊ orta tempestas cum uastasset italiam. Uidit urbem. nec ausus est obsi¬
re pirrum tanta tenuit romani nõis reuerencia. ut et deletis omnibus. et pro-¬
io recederet loco. nec auderet Uictor aspicere. quam regum didicerat ci¬
uitatem : et tamen pro hac muria non enim dicam superbiã que bonos exitus
habuit. alter toto orbe fugituus. tandem bitinie mortem ueneno reperit. alt̾

Expanded text:
uitio principum, qui uel religiosissimi sunt, sed scelere semibarbari accidit puitio principum, qui uel religiosissimi sunt, sed scelere semibarbari accidit proditoris, qui nostris contra nos opibus armauit inimicos. aeterno quondam dedecore Romanum laborabat imperium, quod Gallis cuncta uastantibus fusoque apud Alliam exercitu Romam Brennus intrasset, nec pristinam abolere poterat ignominiam, donec et Gallias, genitale Gallorum solum, et Gallograeciam, in qua consederant occidentis orientisque uictores, suo imperio subiugasset. Hannibal, de Hispaniae finibus orta tempestas, cum uastasset Italiam, uidit urbem nec ausus est obsidere. Pyrrhum tanta tenuit Romani nominis reuerentia, ut deletis omnibus e propinquo recederet loco nec auderet uictor aspicere, quam regum didicerat ciuitatem. et tamen pro hac iniuria — non enim dicam superbiam, quae bonos exitus habuit — alter toto orbe fugitiuus tandem Bithyniae mortem ueneno repperit, alter
Abbreviated transcription (Latin):
uastat fames. Non possum absq lacrins tolose facere mencionem: que huc
ion rueret. sancti exuperii ep̃i merita prestiterunt. Ipse hispame iã itaq
periture quotidie contremiscunt. recordantes irrupciones ambrice : et quicquid
alii semel passi sunt. ille semper timore paciunt: Cetera taceo: ne uidear de
dei desperare clemencia. Olim a mari pontico usq usq ad alpes iulias nõ erãt
que nos tra sunt: et per annos. xxx ͭͣ fracto danubii limite. in mediisr¬
mam imperii regiombus pugnabatur. Aruerunt uetustate lacrime : preter
icos senes omnes in captiutate et obsidione generati. nõ desiderabant qu
non nouerant libertatem. Quis hoc crederet. que digno sermone historie cõ¬
Sendant. roman in grenno suo non pro gloria. sed p̾ro salute pugnare.
ne pugnare quidem. sed̾ auro et cuncta superlectili uitam redimere: quod non

Expanded text:
uastat fames. non possum absque lacrimis Tolosae facere mentionem, quae ut uastat fames. non possum absque lacrimis Tolosae facere mentionem, quae ut hucusque non rueret, sancti episcopi Exsuperii merita praestiterunt. ipsae Hispaniae iam iamque periturae cotidie contremescunt recordantes inruptionis Cymbricae et, quicquid alii semel passi sunt, illae semper timore patiuntur. Cetera taceo, ne uidear de dei desperare clementia. olim a mari Pontico usque ad Alpes Iulias non erant nostra, quae nostra sunt, et per annos triginta fracto Danubii limite in mediis Romani imperii regionibus pugnabatur. aruerant uetustate lacrimae; praeter paucos senes omnes in captiuitate et obsidione generati non desiderabant, quam non nouerant, libertatem. quis hoc crederet, quae digno sermone historiae conprehenderent Romam in gremio suo non pro gloria sed pro salute pugnare, immo ne pugnare quidem sed auro et cuncta superlectili uitam redimere? quod non
Abbreviated transcription (Latin):
presencium miseriarum pauca percurram. Quod rari hucusq residemus: ñ
nos tris meritis. sed dm̃ misericordia est. Innumerabiles et ferocissime nacio¬
nes uinuersas gallias occuparunt: quicquid inter alpes & pireneum est.
quod oceano et reno concludit: quadi. Wandali. sarmata. alan. gipides. he¬
rudi. saxones. burgundiones. alemanni. et olugenda respublica. hõstes panno¬
nii uastauerunt. Etenim assur uenit cum illis. Mogontiacus nobilis qͦn-
ciuitas capta atq subuersa est: et in eccłia multa hominum milia truci¬
data uangiones longa obsidione deleti : remoꝵ urbs prepotens ambiam antrabate
externiq hominum mormi. tornacus nemete. argentoratos. translate in ger-¬
maniam. aquitame : nouemiq populoꝵ lugdimensis et narbonensis prouincie.
preter paucas urbes depopulata sunt cuncta: quas et ip̃as foris gladius. intus

Expanded text:
praesentium miseriarum pauca percurram. quod rari hucusque residemus, non praesentium miseriarum pauca percurram. quod rari hucusque residemus, non nostri \' meriti sed domini misericordiae est. innumerabiles et ferocissimae nationes uniuersas Gallias occuparunt. quicquid inter Alpes et Pyrenaeum est, quod oceano Rhenoque concluditur, Quadus, Uandalus, Sarmata, Halani, Gypedes, Heruli, Saxones, Burgundiones, Alamanni et — o lugenda res publica! — hostes Pannonii uastauerunt. etenim Assur uenit cum illis. Mogontiacus, nobilis quondam ciuitas, capta atque subuersa est et in ecclesia multa hominum milia trucidata, Uangiones longa obsidione finiti, Remorum urbs praepotens, Ambiani, Atrabatae extremique hominum Morini, Tornacus, Nemetae, Argentoratus translatae in Germaniam, Aquitaniae Nouemque populorum, Lugdunensis et Narbonensis prouinciae praeter paucas urbes cuncta populata sunt, quas et ipsas foris gladius, intus
Abbreviated transcription (Latin):
inchilq nobis satis est: et illud quod de megarensibus dictum ẽ iure imiseris
coaptari potest. Edificant quasi semper uicturi uiuunt quasi altera die mori
Et hec facimus. quia dm̃ uerbis non credimus : quia etas optata cunc¬
tis. non uicmam mortis que debetur mortalibus lege nature. sed cassa spe an¬
⁊ nobis spacia pollicetur. Nemo enim tam fractus uiribus et sic decrei¬
te senectutis est : ut non putet se unum adhuc annũ ẽẽ uicturum. Unde
surrepit obliuio condicioms sue. ut terrenum ammal et iam iamq soluẽdũ
erigatur in superbiam: et anmo celum teneat. Uerum quid ago: fracta
de mercibus disputo. Qui tenebat de medio fit : et non intelligimꝰ
appropinquare antixp̃m. quem dñs iħ̾s interficiet sp̃u oris sui. Ue pregnan¬
tibus et nutrientibus in illa die: quoꝵ tritum de fructibus nupciarum ẽ et

Expanded text:
nihilque nobis satis est et illud, quod de Megarensibus dicitur, iure miseris nihilque nobis satis est et illud, quod de Megarensibus dicitur, iure miseris coaptari potest: aedificant quasi semper uicturi, uiuunt quasi altera die morituri. et haec facimus, quia domini uerbis non credimus, quia aetas optata cunctis non uiciniam mortis, quae debetur mortalibus lege naturae, sed cassa spe annorum nobis spatia pollicetur. nemo enim tam fractis uiribus et sic decrepitae senectutis est, ut non se putet. unum adhuc annum esse uicturum. unde subrepit obliuio conditionis suae, ut terrenum animal et iam iamque soluendum erigatur in superbiam et animo caelum teneat. Uerum quid ago? fracta naue de mercibus disputo. qui tenebat, de medio fit, et non intellegimus adpropinquare antichristum, quem dominus Iesus interficiet spiritu oris sui. uae praegnantibus et nutrientibus in illa die. quorum utrumque de fructibus nuptiarum est.
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum lapide capiti supposito. uidit ad celum scalam usq subrectam.
ñm innitentem super eam per quam ascendebant angeli et descendebã
ut ne peccator desperet salutem. nec uistus in sua uirtute securus sit atq
multa preteream. neq enim tempus est ut assumpti testimoni omn
disseram. post annos .xx. ͭ diues dominꝰ et pater lacior qui dudũ iordanem
n baculo transierat. cum tribus turmis gregum in patriam reuertitu
Apostoli toto orbe peregrini. non es in zona non uirgam in manu. non ca¬
igas habuere in pedib. et tamen dicere potuerunt. inchil habentes. et
possidentes: et aurum et argentum non est nobis. quod autem habemꝰ hoc
sarcina pregrauati: et ideo stantes cum helia in foramine petre per angusti¬
as acus transire poterant: et posteriora domini contemplari. Nos aut̾em
ardemus auaricia. et contra peccumas disputantes. auro smum expandimus.

Expanded text:
exemplum, lapide capiti subposito uidet scalam ad caelum usque subrectam et exemplum, lapide capiti subposito uidet scalam ad caelum usque subrectam et dominum innitentem super eam; per quam ascendebant angeli et descendebant, ut nec peccator desperet salutem nec iustus in sua uirtute securus sit. atque, ut multa praeteream — neque enim tempus est, ut adsumptis testimoniis omnia disseram — post annos uiginti diues dominus et pater ditior, qui dudum Iordanen in baculo transierat, cum tribus turmis gregum in patriam reuertitur. apostoli toto orbe peregrini non aes in zona, non uirgam in manu, non gallicas habuere in pedibus et tamen dicere poterant: nihil habentes et omnia possidentes et: argentum et aurum non est nobis, quod autem habemus: insarcina praegrauati et ideo stantes cum Helia in foramine petrae per angustias acus transire poterant et posteriora domini contemplari. nos uero ardemus auaritia et contra pecunias disputantes auro sinum expandimus
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres circunducendi. sed nolebat. se iudicari ab infideli consciencia : et cum
possit de euangelio uiuere dieb ac noctib laborat manib suis ne quẽ graua-¬
ret credentium̃ Si scandalizat inquit esca fratrem meum ineternũ carnẽ
nõ manducabo. Dicamus et nos. si scandalizat soror illa. uel frater. nõ unũ
uel alterum. sed totam eccłiam : nec sororem iudebo. nec fratrem. Melius est
rem familiarem minui. quam anme salutem perire. qd̾ uelimus nolimus
aliquando periturum ẽ ÷ quam id amittere pro quo omina dimittenda sunt.
Qius nostrum non dicam cubitum. qd̾ enorme est. sed uinus. Unciole de¬
cimam partem adicere potest ad staturam suam: Et solliciti sumus. quid
manducemus aut quid bibamus: He cogitemus ergo de crastino: sufficit
diei malicia sua. Iacob frẽm fugiens. magnis in domo patris diuiciis dere¬
is nudus perfugit mesopotannam. Et ut nobis fortitudims sue prebe

Expanded text:
mulieres circumducendi, sed nolebat se iudicari ab infideli conscientia. et, cum mulieres circumducendi, sed nolebat se iudicari ab infideli conscientia. et, cum posset de euangelio uiuere, diebus ac noctibus laborabat manibus suis, ne quem grauaret credentium. si scandalizat, inquit, esca fratrem, non manducabo carnem in aeternum. dicamus et nos: si scandalizat soror illa uel frater non unum et alterum sed totam ecclesiam, nec sororem uidebo nec fratrem. melius est rem familiarem minui quam animae salutem, perire, quod — uelimus nolimus — aliquando periturum est, quam id amittere, pro quo omnia dimittenda sunt. quis nostrum non dicam cubitum, quod enorme est, sed unius unciunculae decimam partem adicere potest ad staturam suam ? et solliciti sumus, quid manducemus aut quid bibamus ? ne cogitemus ergo de crastino: sufficit diei malitia sua. Iacob fratrem fugiens magnis in patris domo diuitiis derelictis nudus pergit in Mesopotamiam et, ut nobis fortitudinis suae praeberet
Abbreviated transcription (Latin):
euangelio prõponunt: si de cibo. remittere ad aues. que non serunt neq me-¬
it et pater tuus celestis pascet illas. Quante uirgines et uidue abso
ulla sorde rumoris suam substanciolam gubernarunt. Caue ne uingaris ado¬
entib : ne his adhereas propter quod apłs concedit scd̾a matrimonia ÷ ei
sustineas in media tranquillitate naufragium. Si thimotheo dicit : adolescẽ¬
res uiduas deuita. et iterum. anus ut matres. adolescentulas ut sorores.
omni castitate : quare tu me cõmonente non audias. fuge personas in quibus
potest male conuersacioms ẽẽ suspicio. nec paratum habeas illud etͥuio. Suffi¬
cit michi consciencia mea: non curo quid de me loquant: hommnes. Et certe
quod apłs preuidebat bona nõ solum coram deo. sed et coram hominib. ne per il¬
lum nomen dei blasphemaretur in gentib. habebat utiq potestatem sorores

Expanded text:
euangelio proponentur; si de cibo, remittere ad aues, quae non serunt nec meteuangelio proponentur; si de cibo, remittere ad aues, quae non serunt nec metunt et pater tuus caelestis pascit illas. quantae uirgines et uiduae absque ulla sorde rumoris suam substantiolam gubernarunt? Caue, ne iungaris adulescentibus, ne his adhaereas, propter quas apostolus concedit secunda matrimonia, et sustineas in media tranquillitate naufragium. si Timotheo dicitur: adulescentiores uiduas deuita et iterum: anus ut matres, adulescomni castitate; quare tu me commonentem non audias? Fuge personas, in quibus potest malae conversationis esse suspicio, nec paratum habeas illud e trivio: Sufficit mihi conscientia mea: non curo quid de me loquantur homines. Et certe Apostolus providebat bona, non tantum coram Deo, sed etiam coram hominibus , ne per illum nomen Dei blas
Abbreviated transcription (Latin):
extincta reaccenditur ⁊ usu crescit. et deficit. nec racione paret. que ĩpeti
ducitur. Sed dicis. Ample opes dispensatione familiaris egent auctoritate
i: scilicet perierunt domus celibum. et insi cum seruulis tus ipsa serui¬
ris. familie tue imperare non poteris. Auia tua. mater. et amnta. nonne auc-¬
tis pristine honorisq maioris sunt ÷ dum eis et tota prouincia et eccle¬
siarum principes suspiciunt. Ergo milites et peregrinantes uxorib sua hospi¬
a non regunt. et nec muitant ad cõuuua nec inuitant᷑. Quasi nõ poss
probate etatis habere famulos. uel libertos. in quoꝵ nutrita es manib qͥ presint
nui. uel ad publicum respondeant tributa persoluant: qui te suscipianti
patronã. Diligant ut alumnã. uenerentur ut sanctam. Quere primum re-¬
i dei et hec omma apponentur tibi. Si de ueste cogitaueris: lilia tibi de

Expanded text:
extincta redaccenditur. usu crescit et deficit nec rationi paret, quae impetu extincta redaccenditur. usu crescit et deficit nec rationi paret, quae impetu ducitur. sed dicis: \'amplae opes et dispensatio rei familiaris egent auctoritate uiri\'. scilicet perierunt domus caelibum et, nisi cum seruulis tuis ipsa seruieris, familiae tuae imperare non poteris. auia tua, mater et amita nonne auctoritatis pristinae honorisque maioris sunt, dum eas et tota prouincia et ecclesiarum principes suscipiunt? ergo milites et peregrinantes sine uxoribus sua hospitiola non regunt et nec inuitant ad conuiuia nec inuitantur? quasi non possis probatae aetatis habere famulos uel libertos, in quorum nutrita es manibus, qui praesint domui, qui ad publicum respondeant, tributa persoluant, qui te suspiciant ut patronam, diligant ut alumnam, uenerentur ut sanctam. quaere primum regnum dei et haec omnia adponentur tibi. si de ueste cogitaueris, lilia tibi de
Abbreviated transcription (Latin):
intrauerit plenitudo gentiulm.tunc om̃is israel saluus fiat. quasi in breui ta¬
bella latissimos terrarum situs ostendere uoluit.Ut pergam ad alias ques¬
tiunculas. quarũ prima de anne consilio. Solane perpetuo merens carpere¬
nta.nec dulces natos ueneris nec p̾mia noris. id cmerem aut manes
credis curare sepultos. Cui breuiter respondeat ip̃a que passa est tius lacͥmis.
i meis. Tu pͥma furentẽ his. germana malis oneras at obicis hosti. n
licuit thalami expertem sine crmmine uitam degere mortifere tales nec tan¬
gere curas: non seruata fides cmeri promissa sicheo. Proponis mnichi gaudia
nupciarum : ego tibi opponam piram glaudium et incendium. Non tantum
bom est in nupciis quod speramus: quantum mali quod accidere potes
timenda est libido transacta. semper sui relinquit penitudinem. nunꝙͣq saciat᷑.

Expanded text:
intrauerit plenitudo gentium, tunc omnis Israhel saluus fiat? Quasi in breui taintrauerit plenitudo gentium, tunc omnis Israhel saluus fiat? Quasi in breui tabella latissimos terrarum situs ostendere uolui, ut pergam ad alias quaestiunculas, quarum prima de Annae consilio est: solane perpetua maerens carpere iuuenta nec dulces natos Veneris nec praemia noris? id cinerem aut manes credis curare sepult o s? cui breuiter respondeat ipsa, quae passa est: tu lacrimis euicta meis, tu prima furentem his, germana, malis oneras atque obicis hosti. non licuit thalami expertem sine crimine uitam degere more ferae tales nec tangere curas. non seruata fides cineri promissa Sychaeo. proponis mihi gaudia nuptiarum; ego tibi opponam pyram, gladium, incendium. non tantum boni est in nuptiis, quod speramus, quantum mali, quod accidere potest et timendum est. libido transacta semper sui relinquit paenitudinem numquamque satiatur et
Abbreviated transcription (Latin):
quam iacob amabat plurimum.smagogam ecclesiamq testantur. Unde et
prius sterilis. fenenne ubertatẽ fecundior est: licet et monoganna nor
in ysaac rebeccaq precesserit. ciuus solius partus dm̃ reuelacio est: nec ulla
alia feminarũ deum per seipãm consuluit. Quid loquar de thamar que esron
et phares genimos fudit infantes: In quoꝵ natiutate diuisa materia duos
populos sẽparauit: et ligata manu coccino: conscienciam uideoꝵ iam tunc
xp̃i ꝑassionẽ respersit: ac̃ de scorto prophetico cuius similitudo uel ecclesiam si¬
gnificat de gentib congregatam. uel quod ipsi loco magis cõuenit. smagogã
primum assumptam de idolatriis per abraham et moisen : deinde post adul¬
terium et negacionem saluatoris. sedentes plurimos tempore sine altari. sac̾¬
dotib ac prophetis. et uiri pristini consorcium prestolantes ut postquã sub-¬

Expanded text:
quam Iacob amat plurimum, synagogam ecclesiamque testantur. unde et quam Iacob amat plurimum, synagogam ecclesiamque testantur. unde et Anna prius sterilis Fennennae ubertate fecundior est, licet et monogamia nos in Isaac Rebeccaque praecesserit, cuius solius partus domini reuelatio est. nec ulla alia feminarum deum per se ipsam consuluit. quid loquar de Thamar, quae Zaram et Phares geminos fudit infantes — in quorum natiuitate diuisa maceria duos populos separauit et ligata manus coccino conscientiam Iudaeorum iam tunc Christi passione respersit —, ac de scorto prophetico, cuius similitudo uel ecclesiam significat de gentibus congregatam uel—quod ipsi magis loco conuenit - synagogam primum adsumptam de idolatris per Abraham et Moysen, dein post adulterium et negationem saluatoris sedentem plurimo tempore sine altari, sacerdotibus ac prophetis et uiri pristini consortium praestolantem, ut, postquam sub
Abbreviated transcription (Latin):
tu mense tue. et uideas filios filioꝵ tuoꝵ : minc de continentib dicitur qui
et domino. Unus sp̃s est ⁊ et adhesit amma mea post te: me suscepit d¬
tera tua. Tunc oculum pro oculo: nunc uerberanti maxillam. prebemus et
mi. Illo tempore bellatorib dicebatur accingere gladio tuo super femun
tuum potentissime. modo audit petrus. conde gladium tuũ in uagmam suam.
u enim gladio percusserit. gladio morietur. Hec dicimus non separante.
legem et euangelium. ut marcion calumpnatur : sed unũ atq eundem susci¬
es deũ qui pro uarietate tempoꝵ atq causaꝵ principium et finis erit
ut metat. plantet. ut habeat quod succidat: iacit fundamentum. ut edificaci
onsũmato seculo.culmen imponat. Alioquin si ad sacramenta ueniam
et futuroꝵ tipos nõ nr̃o arbitrio. sed apło disserente agar et sara. montes si
sion duo instrumenta significantur. Lia lippientib oculis. et rachel

Expanded text:
itu mensae tuae et videas filios filiorum tuorum'. Nunc de continentibus dicitur: 'Qui itu mensae tuae et videas filios filiorum tuorum'. Nunc de continentibus dicitur: 'Qui adheret Domino, unus spiritus est et adhesit anima mea post te, me suscepit dextera tua'. Tunc oculum pro oculo, nunc verberanti maxillam prebemus et alteram. Illo tempore bellatoribus dituum, potentissime; modo audit Petrus: conde gladium tuum in uagina sua; qui enim gladio percusserit, gladio morietur. haec dicimus non separantes legem et euangelium, ut Marcion calumniatur, sed unum atque eundem suscipientes deum, qui pro uarietate temporum atque causarum principio et fini serit, ut metat, plantat, ut habeat, quod succidat, iacit fundamentum, ut aedificio consummato culmen inponat. alioquin, si ad sacramenta ueniamus et futurorum typos, non nostro arbitrio, sed apostolo disserente Agar et Sarra, montes Sina et Sion duo instrumenta significant. Lia lippientibus oculis et Rachel,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quod et si nobis uire conceditur. adhinniamus ad omnes femmas : et
cemplum sodome gomorre ab ultima die deprehendamur uendentes et
ementes. nubentes et nuptum tradentes: et tunc sit fimis conuigii. quando
iius uite. Quod et si post diluuium et ante diliuuum uguit illa so¬
tencia. crescite et multiplicamim. et replete terram ÷ quid ad nos in quos fi
seculoꝵ decucurrerunt quib dicitur tempus breue est: et iam securie
ad radicem arboris posita est: que siluam legis et nupciarũ euangelica castitate
dit. Tempus amplexandi: et tempus songe fieri ab amplexib. Ierennas
captiuitate propinqua. uxorem prohibetur accĩpere. Ezechiel in babilone. mor
st inquit uxor mea: et apertum est inquit os meum. nec ducturus u
rem. nec ille qui duxerat. possunt in opere conuigali libere prophetare. Olim
Cerat illum audire uersiculum. filii tui sicut nouellatio oliuaꝵ in circu

Expanded text:
atur. quod si et nobis iure conceditur, adhinniamus ad omnes feminas et in atur. quod si et nobis iure conceditur, adhinniamus ad omnes feminas et in exemplum Sodomae et Gomorrae ab ultima die deprehendamur uendentes ementes, nubentes et nuptum tradentes, et tunc sit finis coniugii, quando terminus vitae. Quodsi post diluvium et ante diluvium viguit illa sententia: 'Crescite et multiplicamini et replete terram', quid ad nos, in quos fines seculorum devenerunt, quibus dicitur: 'Tempus breve est et iam securis ad radicem arborum posita est, que silvam legis et nuptiarum euangelica castitate succidit? Tempus amplexandi et tempus longe fieri ab amplexibus. Ieremias captivitate propinquam uxorem prohibetur accipere; Ezechiel in Babilone: 'Mortua est' inquit, 'uxor mea et apertum est' inquit, 'os meum'. Nec ducturus urem nec ille, qui duxerat, possunt in opere coniugali libere prophetare. olim gloria erat illum audire uersiculum: filii tui sicut nou
Abbreviated transcription (Latin):
et filiis eius. Sed in archam quam petrus apłs sub tipo interpretatur ec¬
clesie noc cum tribus filiis singulas non binas uxores introduxit : etiam
de ĩmundis animalib bina sumunt masculna. et feminma : ut ne i besto¬
is quidem serpentibus cocodrillis ac lacertis digannia habeat locum. Quod¬
si de mundis septena ponunt: idest imparia: et hoc Uirginitatis ac pudicicie
palma monstratur. Egressus enim de archa noe deo uictimas ĩmolauit: non
ti de pari. sed de impari numero: quia alterum fletib atq conuigio alter
sacrificio preparatum est. Et patriarche non singulas habuerunt uxores. ymo &
ncubinas habere plurimas: & ne hoc parum sit. dauid multas. et salom
habuit ĩnumerabiles : iuidas ad thamar quasi ad scortum ingreditur : et iuxta
dentem litteram. osee propheta non solum meretrici. sed et adultere cõpul¬

Expanded text:
et filiis eius. sed et in arcam, quam Petrus apostolus sub typo interpretatur ecet filiis eius. sed et in arcam, quam Petrus apostolus sub typo interpretatur ecclesiae, Noe cum tribus filiis singulas, non binas introduxit uxores. etiam de inmundis animalibus bina sumuntur, masculus et femina, ut ne in bestiis quidem, serpentibus, crocodillis ac lacertis digamia habeat locum. quodsi de mundis septena ponuntur, id est inparia, et in hoc uirginitatis ac pudicitiae palma monstratur. egressus enim de arca Noe deo uictimas immolauit, non utique de pari, sed de inpari numero, quia alterum fetibus atque coniugio, alterum sacrificio praeparatum est. At patriarchae non singulas habuerunt uxores, immo et concubinas habuere quam plurimas et, ne hoc parum sit, Dauid multas et Salomon habuit innumerabiles. ludas ad Thamar quasi ad scortum ingreditur et iuxta occidentem litteram Osee propheta non solum meretrici, sed et adulterae copul
Abbreviated transcription (Latin):
itura nos doceat. plures nupcias refutare. Unus adam. et una eua. ym
Una ex ea costa. separat᷑ in fenmã: rursumq quod diuisum fuerat nupciis
ulatur : dicente scriptura. Erunt duo in carne una non in duas nec
bus. Quod testimonium paulus edisserens. ad xp̃m refert. & ad ecclĩam:
ut et primus adam in carne et secundus in sp̃u monogamus sit: sit una
eua mater cunctoꝵ uiuencium ⁊ et una ecclĩa parens õmnium xp̃ianorum
Sicut illam maledictus lamech in duas diuisit uxores. sic hanc hereticĩ
in plures eccłias lacerant : que iuxta apocalipsin Iohannis smagoge magis
diaboli appellande sunt. quam xp̃i conciliabula. Legimus m carminum
libro. Sexagnita sunt regine. octognnta concubine. et adolescentule quaꝵ
nõ est numerus: Una est columba mea. per fecta mea: Una est matri sue
electa genitrici sue. Ad quam scribit Iohannes epłam. Semor electe dñe.

Expanded text:
creatura nos doceat plures nuptias refutare. unus Adam et una Eua — immo creatura nos doceat plures nuptias refutare. unus Adam et una Eua — immo una ex eo costa — separatur in feminam rursumque, quod diuisum fuerat, nuptiis copulatur dicente scriptura: erunt duo in carne una — non in duas nec bus. quod testimonium Paulus edisserens ad Christum refert et ad ecclesiam, ut et primus Adam in carne et secundus in spiritu monogamus sit. una Eua mater cunctorum uiuentium et una ecclesia parens omnium Christianorum. sicut illam maledictus Lamech in duas diuisit uxores, sic hanc heretici in plures ecclesias lacerant, quae iuxta Apocalypsin Iohannis synagogae magis diaboli appellandae sunt quam Christi conciliabula. legimus in carminum libro: sexaginta sunt reginae et octoginta concubinae et adulescentulae, quarum non est numerus. una est columba mea, perfecta mea, una est matri suae, electa genetrici suae. ad quam scribit idem Iohannes epistulam: senior electae dominae
Abbreviated transcription (Latin):
bes auiam. matrem. amitam. quarũ tibi habundans mutacio. atq docti¬
nã. et precepta uiuendi norma uirtutum ẽ.Si enim multe in coniuigio
entib ad huc uiris intelligunt illud apłi. omnia licent. sed nõ omina exp¬
diunt. et castrant se propter regna celoꝵ. uel secunda natiuitate post lauacrũ
consensu. uel post nupcias ex ardore fidei : cur uidua que iudicio domin
itam occasionẽ arripiat libertatis. ut sui corporis. habeat potestatem i
rursum ancilla fiat hominis: Et certe multo laboriosius est non frui eo qd̃
eas. quam desiderare quod amiseris. Unde et uirgmitas in eo facilior
quod carins incentiua nõ nouit: et iuduitas in illo sollicitior quod preteritas¬
preteritas animo recolit uoluptates. maxime si se putet uirum ꝑdidis
non premisisse: quoꝵ alterum doloris. alterum gaudii est. Prima hominis

Expanded text:
habes auiam, matrem, amitam, quarum tibi abundans imitatio atque doctrihabes auiam, matrem, amitam, quarum tibi abundans imitatio atque doctrina et praecepta uiuendi norma uirtutum est. si enim multae in coniugio uiuentibus adhuc uiris intellegunt illud apostoli: omnia licent, sed non omnia expediunt, et castrant se propter regna caelorum uel a secunda natiuitate post lauacrum ex consensu uel post nuptias ex ardore fidei, cur uidua, quae iudicio domini nus abstuli et oblatam occasionem arripiat libertatis, ut sui corporis habeat potestatem, ne rursum ancilla fiat hominis ? et certe multo laboriosius est non frui eo, quod habeas, quam desiderare, quod amiseris. unde et uirginitas in eo felicior est, quod carnis incentiua non nouit, et uiduitas in illo sollicitior, quod praeteritas animo recolit uoluptates, maxime si se uirum putet perdidisse, non praemisisse, quorum alterum doloris, alterum gaudii est. Prima hominis
Abbreviated transcription (Latin):
derem. uidi duo inter se paria uilissimoꝵ eplebe hominũ comparata: Unum
xx. sepelisset uxores. alteram que uicesimum secundũ habuisset maxitĩ
extremo sibi ut ip̃i putabant matrimonio copulatos. Summa ommũ ex-
Uicit maritus : et tocius urbis populo confluente coronatus et palmã tenẽs
Quid dicemus tali mulieri: Nempe illud quod dominus samaritane. Ui¬
ti duos habiusti maritos: et iste a quo nunc sepeliris nõ est tuus. Itaq
obsecro te religiosa in xp̃o filia. Ut testimonia ista non noueris quib in contiẽ¬
set miseris subuentur : sed illa pocius lectites quibus pudicicia coronatu
Sufficiat tibi quod perdidisti primum uirgnitatis gradum. et per terciũ ue¬
⁊ ad secundum. id est per officium coniugale ad uiduitatis contmencian
extrema ymo abiecta ne cogites: nec aliena et longe posita exempla perquiras.

Expanded text:
responderem, uidi duo inter se paria uilissimorum e plebe hominum conparata, unum,responderem, uidi duo inter se paria uilissimorum e plebe hominum conparata, unum, qui uiginti sepelisset uxores, alteram, quae uicesimum secundum habuisset maritum, extremo sibi, ut ipsi putabant, matrimonio copulatos. summa omnium expuicit maritus et totius urbis populo confluente coronatus et palmam tenens quid dicimus tali mulieri? nempe illud, quod dominus Samaritanae: \'uiginti duos habuisti maritos et istum, a quo nunc sepeliris, non est tuus.\' Itaque obsecro te, religiosa in Christo filia, ut testimonia ista non noueris, quibus incontinentibus et miseris subuenitur, sed illa potius lectites, quibus pudicitia coronatur. sufficit tibi, quod perdidisti primum uirginitatis gradum et per tertium uenisti ad secundum, id est per officium coniugale ad uiduitatis continentiam. extrema, immo abiecta ne cogites nec aliena et longe posita exempla perquiras.