comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mnẽ scientiam atq doc¬
trinam scriptura sacra
sine aliqua conparatione
transcendit. quoduera p̃¬
dicat : quod ad caelestem
patriamuocat: quod ater¬
renis desiderus ad suꝑna am¬
plectenda corlegentis in¬
mutat : Quod dictis obscu¬
rioribus exerc& fortes &
paruulis humili sermone
blanditur
ptura sacra ñ sicclausa
estut pauescidebeat.
nec sic pat& ut uilescat : quod
usufastidiũ tollit . & tanto
amplius diligitur : quanto
amplius meditatur: quod
legentis animũ humilibus
uerbis adiuuat : sublimib:
sensibus leuati: Quod aliquo
modo cum legentibus cres¬
cit. quod arũ dibus lectori¬
bus quasi recognoscitur: &
tam̃ doctis semꝑ noua rep¬
peritur :¬
tdererũ pondere taceã
scientias om̃s atq doctri¬
nas sacrascriptura ipso
&iam locutionis suar more
transcendit : qui auno eodẽ¬
q sermone narrat textũ
prodit misterium : & sic
scit p̃terita dicere ut eo
ipsonouerit futura p̃dicare
& ñ mutato dicendior di¬
ne eisdem ipsis sermonib:

Expanded text:
mnem scientiam atque doctrinam Scriptura sacra sine aliqua comparatione transcendit, quod vera praedicat, quod ad coelestem patriam vocat, quod a terrenis desideriis ad superna amplectenda cor legentis immutat, quod dictis obscurioribus exercet fortes, et parvulis humili sermone blanditur. Scriptura sacra non sic clausa est ut pavesci debeat, nec sic patet ut vilescat, quod usu fastidium tollit, et tanto amplius diligitur quanto amplius meditatur; quod legentis animum humilibus verbis adjuvat, sublimibus sensibus levat; quod aliquo modo cum legentibus crescit: quod a rudibus lectoribus quasi recognoscitur, et tamen doctis semper nova reperitur. Ut de rerum pondere taceam, scientias omnes atque doctrinas sacra Scriptura ipso etiam locutionis suae more transcendit; quia uno eodemque sermone narrat textum, prodit mysterium, et sic scit praeterita dicere, ut eo ipso noverit futura praedicare, et non mutato dicendi ordine, eisdem ipsis sermonibus
Abbreviated transcription (Latin):
tis oculos leuantes. płrna
contemplationis uolant :
Euangelistirũ facierad
humanitatẽ dñi ꝑtinent.
psñnae addiuinitatem : quia
Sed dũ huncẽe incircums¬
criptũ atq: incor poreũ ex
diuinitate annuntiant : per
contemplationis psinam.
quasi inaere leuantur:¬

Expanded text:
penna contemplationis volant. Evangelistarum facies ad humanitatem Domini pertinent, pennae ad divinitatem; quia Sed dum hunc esse incircumscriptum atque incorporeum ex divinitate annuntiant, per contemplationis pennam quasi in aera relevantur
Abbreviated transcription (Latin):
scrute muruias nr̃as
& quȩ ramus & seuerta¬
mur ad dñm leuemur
corda nr̃a cũ manibus
& enim nr̃arscrutari
esł. c̃ogitationum in¬
terna discute secor¬
dauero cũ manibus le¬
uat . qui orationem suã
operibus roborat : Nam
quis quis orat. sed o pera¬
ridis simulat corleuat¬
& manus non leuat: quis¬
quis uero operatus & ñ
orat manus leuat &
cornon leuat:
ohannss a p̃rlus ait: si
cor nrm ñ sepse hen¬
derit nos fĩ duciã hab&¬
duciã corin oratione
accipit. c̃umsibi uitȩ
prauitas nulla con¬
tradicit : Cor quippe
nõs in peitione se¬
p̃hendit. cũ sesis test
ƿixceptis eius quem
postulat meminit
&oratio sit ex se¬
crabilis. cum acensin
auertiturlegis : qu
dignum profes toq
ut ab eius beneficus
sit quisquȩ extranea
cuius nimirũ iussioni
ñuult esse subiectus
noratione hoc est sal¬
bse emediũ ut cum
mens se e memoru
culpę sepsxhendit ie
prius defleat quo
errauit: Quatinus
cũ aberroris macula

Expanded text:
Scrutemur vias nostras, Scrutemur vias nostras, et quaeramus, et revertamur ad Dominum. Levemus corda nostra cum manibus etenim nostras scrutari est cogitationum interna discutere; corda vero cum manibus levat qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat et manus non levat; quisquis vero operatur et non orat, manus levat et cor non levat. Joannes apostolus ait: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habduciam cor in oratione accipit, cum sibi vitae pravitas nulla contradicit. Cor quippe nos in petitione reprehendit, cum resistere praeceptis ejus quem postulat meminit; et oratio fit exsecrabilis, cum a censura avertitur legis; quia dignum profecto est ut ab ejus beneficiis sit quisque extraneus, cujus nimirum jussionibus non vult esse subjectus. In oratione hoc est salubre remedium, ut cum mens se ex memoria culpae reprehendit, hoc prius defleat quod erravit; quatenus dum ab erroris macula
Abbreviated transcription (Latin):
prio⁊elosunt ietinemus :¬
raui confasione meñs
nr̃a orationis suȩ tem¬
pose de primitur : si
hanc aut sua adhuc¬
operatio in quinat.
aut alienȩ nequitiȩ
seruatus dolor accusat:
quȩ duoquisque dum
terserit. ad eaque sub¬
nix a sunt protinus li¬
bens exurgit :
Et nenos inducas in temp
tas inducit quȩ semꝑ
atemptatione subdi¬
tos misericor diter
ꝓtegit : Sed tamen in
temptationẽ quasieius
inducere est a temp¬
tationis nos in lecebra
non munire:s Tunc
quippenos omnipotens
dr̃ intemptationis la¬
quȩ um ñ inducit : cum
temptariultra quam
possumus ñ ꝑmit uit :
Dũ turbas fantas matũ
inhoratione patimur
ih̃m aliquatenus tran¬
seuntẽ sentimus : Cũ
uero orationiuehe¬
menter insistimus.
stat iłis ut lucẽ sesti¬
tuat : quia ds̃ in corde
figitur & luxamissa
separatur
Valdenamq: aput dñm
utraq: hȩc sibi necessa¬
rio congruunt : ut & ora¬
tione operatio & opera¬
tione fulciatur oratio:
Hie semias prophea ait:

Expanded text:
prio zelo sunt retinemus. Gprio zelo sunt retinemus. Gravi confusione mens nostra orationis suae tempore deprimitur, si hanc aut sua operatio adhuc inquinat, aut alienae nequitiae servatus dolor accusat; quae duo quisque dum terserit, ad ea quae subnixa sunt protinus libens exsurgit. Et ne nos inducas in tentatas inducit, qui semper a tentatione subditos misericorditer protegit; sed tamen in tentationem quasi ejus inducere est a tentationis nos illecebra non munire. Tunc quippe nos omnipotens Deus in tentationis laqueum non inducit, cum tentari ultra quam possumus non permittit. Dum turbas phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem sentimus; cum vero orationi vehementer insistimus, stat Jesus ut lucem restituat, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. Valde namque apud Dominum utraque haec sibi necessario congruunt, ut et oratione operatio, et operatione fulciatur oratio. Jeremias propheta ait:
Abbreviated transcription (Latin):
quod e nos petese&
se concedese psx noscit
Inpostune igitur orast
nos ammon&: & hoc
inspirat ut pecatus: be
aum sequirit : ut cora¬
dientium exeite
adorationem
Cũ adorationis studiũ
discipulos ueritas ins¬
truer&uit patri: fia
uolumtas tua. sicuti
ꝑ cȩlum hu qui incȩles¬
tibus sunt conditiang¬
licisp̃r designari : ut
nimirũ uolumtas dĩ
sicut a superiori csea¬
tura agitur : Ita inom¬
nibus. &iam abhuma¬
na infismitate seruets
Danẽ nr̃m quotidianũ
da nobis hodiȩ : eoce¬
& nsindicimus & tamer
ut nobis d&ur. dñm exo¬
ramus: Noster quippe
fit cũ accipitur. quita¬
nen dĩ est quiabilloda¬
tur: &dĩergo est ex
faciter ꝑ acceptionem ÷¬
imit tenobis debita nr̃a
sicut & nos dimit timus
debitoribus nostris:
ł profei tobonum quod
adõ conpuncti peximꝰ
noc primũ cũ psoximo
conuersi faciamus ÷¬
uncergo uere sinema¬
cula moratione faciẽ
leuamus : cũ nec nos ꝓ¬
ibita mala commit᷑ti¬
dumus net eaquȩ in
nobis commissa ex pro¬

Expanded text:
quod nos petere et se concedere praenoscit. Importune igitur orare nos admonet, et hoc inspirat ut petatur; hoc autem requirit ut cor audientium excitet ad orationem. Cum ad orationis studium discipulos Veritas instrueret, ait Patri: Fiat voluntas tua sicut in per coelum hi qui in coelestibus sunt conditi angelici spiritus designari, ut nimirum voluntas Dei sicut a superiori creatura agitur, ita in omnibus etiam ab humana infirmitate servetur. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie .  dicimus, et tamen ut nobis detur Dominum exoramus. Noster quippe fit cum accipitur, qui tamen Dei est quia ab illo datur. Et Dei ergo est ex raciter per acceptionem. Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribu profecto bonum, quod a Deo compuncti petimus, hoc primum cum proximo conversi faciamus. Tunc ergo vere sine macula in oratione faciem levamus, cum nec nos prohibita mala committimus, nec ea quae in nos commissa ex pro
Abbreviated transcription (Latin):
lat si hoc &iam proad¬
uersarus inpendat:
Esaias proph&a ai in¬
tra in cubiculum tuum :¬
& claude ostiũ tuũ:¬
so & patertuus quiuide
in absconditos ed d&tibi:
Clauso quippe hostiope¬
tit in cubiculo : quita¬
centiore. in cons pec tu
suꝑnȩ piecatis fundit
affectũ mentis:
Nox uero auditur in abs¬
condito : cũ ꝑscã deside¬
ria silenter clamatur:
mis tã dicitur: deside¬
rium pauperum ex au¬

Expanded text:
lat, si hoc etiam pro adlat, si hoc etiam pro adversariis impendat. Isaias propheta ait: Intra in cubiculum tuum, et claude ostium tuuet Pater tuus, qui videt te in abscondito, reddet tibi. Clauso quippe ostio, petit in cubiculo, qui tacente ore in conspectum supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desideria silenter clamatur. mistam quoque dicitur: Desiderium pauperum exau
Abbreviated transcription (Latin):
Sepehomines dum in
oratione bonatem¬
poralia postulant.
aerna uero psȩ mia
ñ sequirunt : p&unt
quod adicitur & illudͥ
non desiderant ubia di¬
ciatur hec lucrum
suȩ esse p&itionis de¬
putant. si hic sint tem¬
poraliter pauperes &
illicbeatitu dine diui¬
tefi &ernumuiuant:
Sed solis ut dictum est
iusibilibus intento labo¬
se postulationis senu¬
unt in uisibiliamercari:
Quisi suꝑna quesesent:
iamcum fructulabo¬
sem exhiberent:
Cummens unius cuius¬
que electiin prȩcib
ad auctoris suispeciẽ
anhelat diuinis desi¬
deriis infłamata suꝑ¬
nis coniungitur. ab in¬
feriorib separatur ::
A mos eferuoris suis ẽ
aperit ut capiat. &¬
capiens inflãmat : &
superiora amareiã
sussum ire est : Dũ¬
que magno desiderio
adcȩlestia in hiat.
miromodo hocipsũ
quod accipere quȩrit
degustat :¬
benuus sacrisicium ora¬
tionis accipitur. quod in
conspectu misericordis
iudicis proximi dilectio¬
ne conditur : quod tuo
ueraciter quisque cumu¬

Expanded text:
Saepe homines dum in Saepe homines dum in oratione bona temporalia postulant, aeterna vero praemia non requirunt: Petunt, quod adicitur, et illud non desiderant, ubi adiciatur. Nec lucrum suae esse petitionis deputant, si hic sint tempoillic beatitudine divites in aeternum vivant: sed solis, ut dictum est, visibilibus intenti, labore postulationis renuunt invisibilia mercari. Qui si superna quaererent, jam cum fructu laborem exhiberent. Cum mens uniuscujusque electi in precibus ad Auctoris sui speciem anhelat, divinis desideriis inflammata, supernis conjungitur, ab inferioribus separatur, amore fervoris sui se aperit ut capiat, et capiens inflammat; et superiora amare, jam sursum ire est: dumque magno desiderio ad coelestia inhiat, miro modo hoc ipsum quod accipere quaerit degustat. Libentius sacrificium oblationis accipitur quod in conspectu misericordis Judicis proximi dilectione conditur. Quod tunc veraciter quisque cumu
Abbreviated transcription (Latin):
Sedstatim ad sem& ip¬
sam protinus seuer¬
beratur : atquȩ abea
lucȩ atdquam sespira¬
do transiit ad suȩ ce¬
citatis tenebras suspi¬
rando sedut:
n libro genesis scriptũ
est: Sepeliuit abrahã
conilgem suam in se¬
pulcro duplicii actiu
uita quasi sepulcrun
esti q̃uia a prauis ope¬
ribus mor tuos teg̃it:
Sed contemplatiua ꝑ¬
fectius sepelit quia
acunctis mundi acto¬
nib: funditus diuid&:
xxIII. DEORAT IONE
um dr̃ in oratione
ñquȩritur. citius
animus inoratione
las satur : quia cumilla
quis que postulat que
fostasse iuxta occultũ
iudicium dr̃ tribuese
secusat. ipse quoque
uenit in fastidium:
qui non uult dase
quȩ condidit uultama¬
ri : & eterna potiur
quam tesrena postu¬
lari. cum eadem ueri
sed adicientur . proser¬
to indicat aliullesse
quod principaliter
datur. aliud quod suꝑ¬
additur: quia enim
nobis inintentione.
& esnatas. in usuuero
temporalitas essede¬
be : & illut datur &
hoc nimirum ex habun¬
danti superadditur :

Expanded text:
sed statim ad semetipsed statim ad semetipsam protinus reverberatur, atque ab ea luce, ad quam respirando transit, ad suae caecitatis tenebras suspirando redit. In libro Genesis scriptum est: Sepelivit Abraham conjugem suam in sepulcro duplici . Activa vita quasi sepulcrum est, quia a pravis operibus mortuos tegit; sed contemplativa perfectius sepelit, quia cunctis mundi actionibus funditus dividit. CAPUT XXII. De oratione. Cum Deus in oratione non quaeritur, citius animus in oratione lassatur. Quia cum illa quisque postulat quae fortasse juxta occultum judicium Deus tribuere recusat, ipse quoque venit in fastidium, qui non vult dare quae condidit vult amari, et aeterna potius quam terrena postulari, cum eadem Veritsed adjicientur, profecto indicat aliud esse quod principaliter datur, aliud quod superadditur. Quia enim nobis in intentione aeternitas, in usu vero temporalitas esse debet, et illud datur, et hoc nimirum ex abundanti superadditur.
Abbreviated transcription (Latin):
lentium inceloquasi
media ora :Cȩlum¬
quippe est animaius¬
ergo quies contempla¬
tiue uitȩ agitur in men¬
te. silentiumfit incę¬
lo quia tesenorum
actuumstrepitus
qui escit a cogitatione.
ut ad secse tum inti¬
munaurem animus
apponat :¬
um quies mentis esse
in hacuita perfecta
non potest. nequaquã
ora integra factum
in celosilentium dicitur.
sed quasi media : ut ne¬
que ipsa media pͥenȩ
sentiatur cum pixmit¬
titur quasi. quia mox
ut seanimus subleua¬
seceperit. & queis
intimȩ luminȩ ꝑfundi :
redeunte citius cogita¬
tionum strepitude
sema& ipso consunditur.
& confusus cecatur:
Magna est in contem¬
platiuauitamentis
contentiõ cum sese
ad celestia erigit :
Cum inseb spałib ani¬
mum tendit. cum
trans gredinititur
omne quod corporali¬
teruid&ur: cum sese
angustat ut dilate.
& aliaquando quidẽ
uincit : & seluctantes
tenebras suȩ cecita¬
tis ex superat. & de
incirtum scripto lumi¬
ne quid dam sustim
subtiliter ad tingit:

Expanded text:
silentium in coelo quasi silentium in coelo quasi media hora . Lquippe est anima jusergo quies contemplativae vitae agitur in mente, silentium fit in coelo; quia terrenorum actuum strepitus quiescit a cogitatione, ut ad secretum intimum aurem animus apponat. Cum quies mentis esse in hac vita perfecta non potest, nequaquam hora integra factum in coelo silentium dicitur, sed quasi media; ut neque ipsa media plene sentiatur, cum praemittitur quasi, quia mox, ut se animus sublevare coeperit, et quietis intimae lumine perfundi, redeunte citius cogitationum strepitu, de semetipso confunditur, et confusus caecatur. Magna est in contemplativa vita mentis contentio, cum sese ad coelestia erigit, cum in rebus spiritalibus animum tendit, cum transgredi nititur omne quod corporaliter videtur, cum sese angustat ut dilatetur. Et aliquando quidem vincit, et reluctantes tenebras suae caecitatis exsuperat; et de incircumscripto lumine quiddam furtim subtiliter attingit;
Abbreviated transcription (Latin):
hebseus emitur
& sexannis seruise
pixcipitur : i taut in
septimoliber ex eat
gratis: Quid enim ꝑse
narium numerum
nisi actiue uite ꝑfec¬
uo designatur : quid
ꝑseptenarium nisi con¬
templatiua &x primitur e¬
exergo annis seruit.
& septimo egredit᷑
liber quia ꝑ actiuam
quam ꝑ fecte ex hibue¬
rit ad contemplati¬
ue uitȩ libestatẽ transit :¬
eruus hȩbixus enitus
posł sex annos gratis
liber egreditur. quia
hu quiposł quamom̃a
fccerint dicunt sẽ in¬
nutiles seruos. eis pro¬
cul dubia sicut ipsa
actiua fuit inmune¬
ie. itaerit ex gratia
&iam contemplatiua :¬
sdemseruus cum qua¬
liues te intrauerit.
cum tali& exeat : quia
omninoneces seest. ut
unus quisque nr̃m in
hoc quodincipit ꝑseue¬
see: atque usque ad si¬
nemoperisinea qua in¬
choauit intentione
perdui&: Ille qui ppe
bene ad contemplati¬
uam transit : qui in ac¬
tiua uita intentionis
suȩ uestem taddete¬
riora non mutã uerit :.
criptum est in apoca¬
lipsin : factum est

Expanded text:
Hebraeus emitur, Hebraeus emitur, et sex annis servire praecipitur, ita ut in septimo liber exeat gratis. Quid enim per senarium numerum nisi activae vitae perfectio designatur? Quid per septenarium nisi contemplativa exprimitur? Sex ergo annis servit, ex septimo egreditur liber, qui per activam, quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Servus Hebraeus emptus post sex annos gratis liber egreditur, quia hi qui postquam omnia fecerint dicunt se inutiles servos, eis procul dubio sicut ipsa activa fuit ex munere, ita erit ex gratia etiam contemplativa. Isdem servus cum quali veste intraverit, cum tali exeat; quia omnino necesse est ut unusquisque nostrum in hoc quod incipit perseveret, atque usque ad finem operis in ea quam inchoavit intentione perduret. Ille quippe bene ad contemplativam transit, qui in activa vita intentionis suae vestem ad deteriora non mutaverit. Scriptum est in Apocalypsi: Factum est
Abbreviated transcription (Latin):
ontemplatiua uita ual¬
de speciosa est manimo:
Seddũ quiescere insilen¬
tio appexit. filios non
generat expsxdicatone :
Vid& & non parit q̃uia
nusse in aliorum col¬
latione succendit:
Et quantũ in trossum
conspicit. aperis ualus
prȩdi cando non sufficit :¬
iauxoriacoblippa &
fecunda est quia acti¬
uauita dumoccupat᷑
inopes eminus uid&.
Seddum modo ꝑuerbum
modo ꝑ exemplum
adimitationẽ suam
proximos accendit:
multos in bono opere
filios generat: & suin
contemplationẽ men¬
tem tenese non uale&:
exco tamen quod agit
ex terius gigne sesequa¬
ces ual& :
ostliȩ conplexus ad
uxorẽ rachelẽ iacob
ꝑuenit : quia ꝑfectus
quisque ante actiuȩ
uitȩ ad fecun ditatem
iungitur. & postmo¬
dum contem platiuȩ
ad requiem copulatur
Ocriptum estsiẽ meri
quando unus quis que
quiiam ab hoc scło me¬
te transit seruitioom¬
nipotentis dñi subditur
Ille & enim uere dõser
uisx app&it quiabhos
scłomente transise
didicerit : Seruusnãq

Expanded text:
ontemplativa vita valontemplativa vita valde speciosa est in animo, sed dum quiescere in silentio appetit, filios non generat ex praedicatione: videt, et non parit, quia nus se in aliorum collectione succendit. Et quantum introrsum conspicit, aperire aliis praedicando non sufficit. Lia uxor Jacob lippis et fecunda est, quia activa vita dum occupatur in opere, minus videt. Sed dum modo per verbum, modo per exemplum, ad imitationem suam proximos accendit, multos in bono opere filios generat; et si in contemplationem mentem tendere non valet, ex eo tamen quod agit exterius, gignere sequaces valet. Post Liae complexus ad uxorem Rachelem Jacob pervenit, quia perfectus quisque ante activae vitae ad fecunditatem jungitur, et postmodum contemplativae ad requiem copulatur. Scriptum est: Si emerisquando unusquisque qui jam ab hoc saeculo mente transit, servitio omnipotentis Domini subditur. Ille enim vere servire Deo appetit qui ab hoc saeculo mente transire didicerit. Servus namque
Abbreviated transcription (Latin):
ue uxores ia cobliaui¬
delic& & rachel: ati¬
uam & contemplati¬
uam uitam significant :¬
ia quippe interpseca¬
tur laboriosa: rachel
uero ouis uelusus prin¬
cipium: actiua aũm
uita laboriosa est q̃uia
desudat in opere :
Contem platiua uerosim¬
plex ad solum uidendũ
principium anhelat:
Videlic& ipsum quiait:
Egosum principium p̃p̃t
quod & loquor uobis :
Heatus ia cobrachel qui¬
dẽ concupierat : sed in
nocte accepitliam:
Quia uidelic& omnis
qui ad dm̃ conuertitur
con templatiuam uita
desiderat : qui &em
a eesne patriȩappeit :
Sed prius necesse estut
in nocte uite prȩsen¬
tis oper&urbona quȩ
potest. Desud&m la
boseidest li amacci¬
piat. Ut postaduiden¬
dum principium in ra¬
chebamplexib sequiescat:
Erat racheluidens sed
steselis Lia aum̃lip¬
pa sed fecunda : Rachel
pulcra & infecunda :
quia nimirum meñs
quȩ contemplandiotia
apƿ&it plus uid&
sedminus dõ filios ge¬
nerat cum ueros e
ad laborem predicatio¬
nis dirigit minus uid&
sedamplius parit :¬

Expanded text:
acob, Lia videlicet et Rachel, activam et contemplativam vitam significant. Lia quippe interpretatur laboriosa, Rachel vero, ovis vel visum principium. Activa autem vita laboriosa est, quia desudat in opere; contemplativa vero simplex ad solum videndum principium anhelat, videlicet ipsum qui ait: Ego sum principium, propter quod et loquor vobis . Beatus Jacob Rachel quidem concupierat, sed in nocte accepit Liam ; quia videlicet omnis qui ad Deum convertitur contemplativam vitam desiderat, quietem aeternae patriae appetit; sed prius necesse est ut in nocte vitae praesentis operetur bona quae potest, desudet in labore, id est, Liam accipiat, ut post ad videndum principium in Rachel amplexibus requiescat. Erat Rachel videns, sed sterilis, Lia autem lippis, sed fecunda. Rachel pulchra et infecunda, quia nimirum mens quae contemplandi otia appetit, plus videt, sed minus Deo filios generat. Cum vero se ad laborem praedicationis dirigit, minus videt, sed amplius parit. C
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate est : altera
inuolum tate
Nemomor talium cogns¬
cens dm̃ ad eius segnum
ingreditur. nisi benepri¬
usoper& ur : Sine con¬
templatiua ergouita.
intrase possunt ad cȩles¬
tem patriam : quibona
quȩ possunt operari non
negligunt: Sineactiua
aũm intrase ñ possunt:
riquȩ possunt: Illa ergo
innec essi tate : hec inuolũ¬
tate est: illaiser uiture
ista in libertate:
lectorum populus ꝑquos¬
dam in con templationẽ
surgit : ꝑ quosdamuero
mactiue uite solum¬
modo operapinguescit :
Sicut scriptũ est dectibi
pinguedinetesx ros
enim de suꝑ subtiliter
cadit : & totiens dero

Expanded text:
cessitate est, altera cessitate est, altera in voluntate. Nemo mortalium cognoscens Deum, ad ejus regnum ingreditur, nisi bene prius operetur. Sine contemplativa ergo vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari non negligunt. Sine activa autem intrare non possunt, quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est: illa in servitute, ista in libertate. Electorum populus per quosdam in contemplationem surgit, per quosdam vero in activae vitae solummodo opera pinguescit, sicut scriptum est: Det tibi pinguedine terrae . Ros enim desuper subtiliter cadit; et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanus nisi actiua.
& quid ꝑpssinas nisi con¬
templatiua uita signat᷑:
Manus ergo hominis sub
płnniscorũ est ĩdest
uistus operif subuo latu
con templationis:
uȩ mulieres in euange¬
lio marta scilic& &
maria : actiuam& con¬
templatiuam uitamde¬
signãt mnasta & enim
sata gebat cuxa frequen¬
temministerium
Maria aũmsedebat ad pe¬
des dñi & uerbacius
audiebat : Eratergo
una intenta operralte¬
ra contemplationi: Vna
actiuȩ seriuebat ꝑ ex¬
terius minis terium:
altera contemplatiue
ꝑsuspensionem
cordis in uerbum:
uã uis actiua uita bona
sit melior tamen est
contemplatiua : quia
ista cum mostaliuita
deficit: Illa uerom in
mor taliuita plenius ex¬
csescit : undedicitur:
maria optimam pastẽ
aliquid agimus ad celes¬
te tamen desiderium
per contemplatiuam
uolamus : Vnde & aput
moysen actiua seruitis:
contemplatiua autem
libertas uocatur &
cum ut req uitȩ ex dono
sint gratie : quam diu
tamen interproximo
uiuimus. una nobisinne¬

Expanded text:
per manus nisi activa, per manus nisi activa, et quid per pennas nisi contemplativa vita signatur? Manus ergo hominis sub pennis eorum est, id est, virtus operis sub volatu contemplationis. Duae mulieres in Evangelio, Martha scilicet et Maria, activam et contemplativam designant. Martha etenim satagebat circa frequens ministerium, Maria autem sedebat ad pedes Domini, et verba audiebat ejus. Erat ergo una intenta operi, altera contemplationi. Una activae serviebat per exterius ministerium, altera contemplativae per suspensionem cordis in verbum. Quamvis activa vita bona sit, melior tamen est contemplativa; quia illa cum mortali vita deficit, ista vero in immortali vita plenius excrescit. Unde dicitur: Maria optimam partem aliquid agimus, ad coeleste tamen desiderium per contemplativam volamus. Unde et apud Moysen activa servitus, contemplativa autem libertas vocatur . Et cum utraeque vitae ex dono sint gratiae, quandiu tamen inter proximos vivimus una nobis in ne
Abbreviated transcription (Latin):
secunda fortitudo
tertia iustitia. quar¬
ta temperantia est:
uid enim prodesse po¬
cest prudentia si for¬
titudodesit: Scise&
enim cuiquam quod ñ
potest facere pena
magis quam uirtus est .
ed qui prudenter intel¬
ligiquod agat. & fosti¬
teragit quod intellexe¬
rit iam ꝓcul dubioius¬
tus est: sed eius iustitiã
temperantia sequi deb&:
Quia plerumq: ius titia
si modum ñ habe incru¬
delitatem cadit: Ipsa
tiua est.quȩ se tempe¬
rantiȩ frenomodera¬
tur : Vt inzeloquoquis
ferueat ꝑdatiustitiã :
cuius serua semode¬
ramina ignorat
ET CUNIEIPLALUA¬
rorum uite. actiua
scilic& & contempla¬
tiua : Sed actiua prior
est tempose quancon¬
templatiua quia ex
bono opese : tenditur
ad contemplationem:
Contemplatiua aũm
maior esł meritoquã
atiua: Quia hec inusu
prȩsentis operis labo¬
rat . Illa uero sapose
intimouentura miã
sequiem degustat:
Czechiel ꝓph&a ait :
& manus hominis sub
pennis eorum inqua¬
tuor pastes: quiditaq

Expanded text:
secunda fortitudo, secunda fortitudo, tertia justitia, quarta temperantia est. Quid enim prodesse potest prudentia, si fortitudo desit? Scire etenim cuiquam quod non potest facere, poena magis quam virtus est. Sed qui prudenter intelligit quod agat, et fortiter agit quod intellexerit, jam procul dubio justus est; sed ejus justitiam temperantia sequi debet, quia plerumque justitia si modum non habet, in crudelitatem cadit. Ipsa titia est quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisqferveat perdat justitiam, cujus servare moderamina ignorat. et contemplativaorum vitae, activa scilicet, et contemplativa; sed activa prior est tempore quam contemplativa, quia ex bono opere tead contemplationem. Contemplativa autem major est merito quam activa, quia haec in usu praesentis operis laborat, illa vero sapore intimo venturam jam requiem degustat. Ezechiel propheta ait: Et manus hominis sub pennis eorum in quatuor partes . Quid itaque
Abbreviated transcription (Latin):
nus ab inlicitis tẽperam:
di insinuat & uis esnr̃e
fostitudinis turbat : &¬
eominores contraad¬
uessa existimus quo
quȩdam ꝑdese mmode¬
ratius dilecta fosmidamꝰ
Nonnumquam uero amor
suus sementi igerit:
camque la tentimotir
a sectitudine ius litȩ
diuertit : & quose to¬
tam auctoris eddese
neglegit. eo inseiusli¬
tiȩ iuri contradicit:¬
fosmis repleuerit ꝑsi¬
cit: asque non solum
trinitaus notitã sed
&iã uir tu tũ quat tor
idest prudentie. tea¬
perantiȩ fostitudins
ratione m preb& :
actio accipitur : &x ꝑac¬
tionẽ uir tu tum quat¬
tuorus que ad manises¬
tam trinitatis speciẽ
peruenitur :
Ios sumus ꝑquat tuor
mundipas tesprinci¬
pales quat tuor iur u¬
tes accipese: Ex quib
seliquȩ uir tu te sori¬
untur. uidelic& pru¬
dentiam : fortitudinẽ
iustitiã atque tem¬
perantiam: quas nimi¬
rũ uir tutes tuncue¬
raciter accipimus.
um earũ ordines
cus todimus:
rima ex quat tuor iur¬
tutib prudentia.

Expanded text:
nus ab illicitis temperamus. nus ab illicitis temperamus. di insinuat, et vires nostrae fortitudinis turbat; et eo minores contra adversa existimus, quo quaedam perdere immoderatius dilecta formidamus. Nonnunquam vero amor suus se menti ingerit, eamque latenti motu a rectitudine justitiae divertit; et quo se totam auctori reddere negligit, eo in se justitiae juri contradicitiformis repleverit, perficit, eisque non solum Trinitatis notitiam, sed etiam virtutum quatuor, id est prudentiae, temperantiae, fortitudinis rationem praebet. actio accipitur, et per actionem virtutum quatuor usque ad manifestam Trinitatis speciem pervenitur. Possumus per quatuor mundi partes principales quatuor virtutes accipere, ex quibus reliquae virtutes oriuntur: videlicet, prudentiam, fortitudinem, justitiam atque temperantiam. Quas nimirum virtutes tunc veraciter accipimus, cum earum ordinem custodimus. Prima ex quatuor virtutibus prudentia,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipse alteripossidendũ
quod accepit. humili¬
terinpendat:
lia sunt dona quȩ nos
muniunt: aliaquȩ
ornant: propheia quip¬
pedo trina genera
linguarum curationũ
uir tus quasi quȩdam
moenia mentis sunt :
Quȩ esiquisque non habeat:
sta semunitus ꝑfidẽ
& iustitiã potest
cã eclesia suꝑni suica¬
pitis corpus est: Inquã
alius alta uidendo ocu¬
lus. Alius secta operan¬
domanus : Alius ad m¬
iuncta discusrendo
per alius psxceptorũ
uocem intellegendo
auris. alius malorum
fetos ebonorumq:
flagrantiam discer
nendo naris est:
Qui enim corporaliũ
more membrorum
Dumuicis simsibi accepta
officia inpendunt
unum desem& ipsisom¬
nibus corpus seddunt :
Excum diuessa in cari¬
tate ꝑ agunt diuessũ
esse prohibent ubi con¬
tinentur : Si aumunũ
quidcuntia gesent
corpus utique quod
ex multis contin&ur
rũ diuessita s ñtenes&:
Dum sc̃is membrisȩclesie
uir tu tũ donadñs diui¬
dit: quasi tesrȩ mensu¬
rasponit : Sicut pau¬

Expanded text:
ut ipse alteri possidendum ut ipse alteri possidendum quod accepit humiliter impendat. Alia sunt dona quae nos muniunt, alia quae ornant: prophetia quippe, doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam moenia mentis sunt; quae etsi quisque non habeat, stare munitus per fidem et justitiam potest. Sancta Ecclesia superni sui capitis corpus est, in qua alius alta videndo oculus, alius recta operando manus, alius ad injuncta discurrendo pes, alius praeceptorum vocem intelligendo auris, alius malorum fetorem bonorumque fragrantiam disnendo, naris est. Qui enim corporalium more membrorum, dum vicofficia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt. Et dum diversa in charitate peragunt, diversum esse prohibent ubi contquid cuncti agerent, corpus utique, quod ex multis continetur,rum diversitas non teneret. Dum sanctis membris Ecclesiae virtutum dona Dominus dividit, quasi terrae mensuras ponit; sicut Pau
Abbreviated transcription (Latin):
se exerit :
Ionnum quã quis quȩ
electus ꝑ discse uonẽ
spũum in factis subu¬
liter men tes conspi¬
cit sed tamendi uer¬
sigeneris linguas nes¬
cit᷑: Illediuessi gene¬
ris linguas examinat
sed tamen ins ebus si¬
milibus dissimilia cor¬
da non pensat: Alius
ueromuna lingua
quã nouit sesmonum
pondera interp̃tand
prudenter discunt: &
ta menseliquis bonis
quȩ non haba patien¬
tercar&:
seator nr̃ acdisposi¬
tor sic cuncta mode¬
ratur. ut quiex tollipo
terat ex donoquod hab&:
humilieur exuir tute
quã non hab& tq
itafit : ut cum ꝑmpensa
gratiã unumquemq
subleuat &iã ꝑ dispa¬
sẽ alteri alterum sub¬
dono alio eũ quisibi subi¬
citur attendat: Ac
lic& seprxise exaluis
sentiat eidem tamen
quem superat se in
aliis postponat :¬
mp̃s dñr sic cuneta
moderatur : ut dum
singula quȩque sunt
omnium interposita
quadã caritatis neces¬
situdine : fiant om̃a
singulorũ: e unusquis¬
que sic quod ñ accepit
in alterum possideat :

Expanded text:
se exerit. se exerit. Nonnunquam quisque electus per discretionem spirituum in factis subtiliter mentes conspicit; sed tamen diversi generis linguas nescit. Ille diversi generis linguas examinat, sed tamen in rebus similibus dissimilia corda non pensat. Alius vero in una lingua, quam novit, sermonum pondera interpretando prudenter discutit; et tamen reliquis bonis, quae non habet, patienter caret. Creator noster ac dispositor sic cuncta moderatur, terat ex dono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet. Atque ita fit ut cum per impensam gratiam unumquemque sublevat, etiam per disparem alteri alterum subdono alio eum qui sibi subjicitur attendat. Ac licet se praeire ex aliis sentiat, eidem tamen quem superat se in aliis postponat. Omnipotens Deus sic cuncta moderatur ut dum singula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitudine, fiant omnia singulorum: et unusquisque sic quod non accepit in altero possideat,
Abbreviated transcription (Latin):
alii gratiã sanitatum
Alnoperationẽuir tutũ
nemspuium aliigenera
lingułrum. alii in¬
terpix tationẽ sesmo¬
num tribuit : Quati¬
nus muno eodemq
spũis te uerbosapio¬
ne polleat : Nec tamen
sermonescientiȩ
idest dos trinȩ fulcea¬
tur. quia sentire atq
inuenis e sufficit &iã
quod perdiscendi stu¬
dium non ad prȩhendit:
tiȩ prȩuentus ser¬
mone scientiȩ fulgłł:
ne tamen in uerbosa¬
pientiȩ conualescit.
Quia & sufficit explese
quantũ didicit : Q
tamen ad sentiendũ
ex seme ipso subtile
aliquid ñ ad surgit :
dementis mmperat :
necta men ꝑsanitatũ
gratiam. Insis mnita¬
tes corporũcurat :
alius uero orationis
ope morbos subtrahit :
nei tamenasenti tene.
uerbi pluuias seddit:
lerum que uirsc̃sope¬
satione uir tutum ad
prȩsentẽ uitã &iam
mos tuos seuocat: &
tamen prophexiȩgra¬
tiam non habensquȩ
uentura sunt ignoras
Illeuen tura quȩque
uelut psxsentia atti¬
dit : & tamen in nulli
signorum operatione

Expanded text:
alii gratiam sanitatum, alii gratiam sanitatum, alii operationem virtutum, nem spirituum, alii genera linguarum, alii interpretationem sermonum tribuit; quatenus in uno eodemque spiritu iste verbo sapientiae polleat, nec tamen sermone scientiae, id est doctrinae, fulciatur; quia sentire atque invenire sufficit, etiam quod per discendi studium non apprehendit. tiae praeventus sermone scientiae fulget, nec tamen in verbo sapientiae convalescit; quia et sufficit explere quantum didicit, et tamen ad sentiendum ex semetipso subtile aliquid non assurgit. elementis imperat; nec tamen per sanitatum gratiam infirmitates corporum curat. Ille vero orationis ope morbos subtrahit, nec tamen arenti terrae verbo pluvias reddit. Plerumque vir sanctus operatione virtutum ad praesentem vitam etiam mortuos revocat; et tamen prophetiae gratiam non habens quae ventura sunt ignorat. Ille ventura quaeque velut praesentia attendit, et tamen in nulla signorum operatione
Abbreviated transcription (Latin):
amplitudomuneris in¬
csementũ damnatio¬
nis : quia in rigati fruc¬
tum ñ ferunt. Sed sub
uiriditatis coloseua¬
cui in altum crescunt:
onnum quam her&ici
signa acmira cula faci¬
unt. sed ut hic psemia
afflictionis suȩ absti¬
neitieq Recipiant.
uidelic& laudes huma¬
nas querunt : Sed quia
uocedñi seprobantur
dicentis discedite ame
qui operamini mi qui¬
tatem : Hac nimirum
sententia datur in¬
fiant heraicorum
miracula de spicit :
quia hȩc scĩtatiss peciẽ
ñ esse cognoscit :
Probatio quippe sc̃ĩtatis
non est signa facere :
sed unũ quemque ut
sediligese: Dedõ aũm
uera : de proximouero
meliora quam dese¬
m& ipsosentire :
Von sunt amanda signa
uel miracula quȩ pos¬
sunt cumseꝓbis habe¬
ricommunia : Sed
caritatis atq pie tatis
miracula quȩ tantose¬
curiora sunt : quanto
& occulta: Edequi¬
b: aput dm̃ eomaior
fit se tributio q̃uoaput
homines minor est gła :¬
secs&o moderamine.
aliisesmonẽ sapientiȩ
alii plenamfidem

Expanded text:
amplitudo muneris inamplitudo muneris incrementum damnationis, quia irrigati fructum non fecerunt, sed sub viriditatis colore vacui in altum crescunt. Nonnunquam haeretici signa ac miracula faciunt, sed ut hic praemia afflictionis suae abstinentiaeque recipiant, videlicet laudes humanas quaerant. Sed quia voce Domini reprobantur, dicentis: Discedite a me qui operamini iniquitatem , hac nimirum sententia datur infiant haereticorum miracula, despicit; quia haec sanctitatis speciem non esse cognoscit. Probatio quippe sanctitatis non est signa facere, sed unumquemque ut se diligere, de Deo autem vera, de proximo vero meliora quam de semetipso sentire. Non sunt amanda signa vel miracula, quae possunt cum reprobis haberi communia: sed charitatis atque pietatis miracula, quae tanto securiora sunt, quanto et occulta; et de quibus apud Deum eo major sit retributio, quo apud homines minor est gsecreto moderamine: Alii sermonem sapientiae, alii plenam fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
uos discedite ame
quio peramini iniqui¬
tatẽ :
eruessus qui que &iã¬
si sectam sidẽ insinu
uniuersalis colesiȩ
tenere acmiraculis
coruscare uideatur :
Recta quidẽ sunt quȩ
ꝑfidem de conditore
intelligit sed tamen
quia fidei operatene
con tẽpnit. sec tȩ inese¬
dulitatis sed arguitur.
quia ab eo quod seosten¬
dit credere: iuiuendo
reprobatur :
Sȩpe her&icimira signo¬
rum opera faciunt.
ab obsessis corporibis
sp̃s pellunt : & ꝑ pro¬
ph&iȩ donum uentur
quȩ que sciendo praeue¬
niunt: Sed tamen alar¬
gitose tothmunerum
cognitionis in tentione
diuisi sunt : quia ꝑ eiusdo¬
na ñ cius głã sed propri¬
osfauoses querunt :
Cum se ꝓbiquique ꝑ acoq¬
tabona insua laude sẽ
eleuant : ipsis muneri¬
bus contralargito sẽ
pugnat: In de quippe
contra dantem suꝑ¬
biunt. unde ei ampli¬
us humiles esse debue¬
runtz Sed eopost¬
modum cos distritior
sententia percunit :
quonunc suꝑnabonitas
& ingratos largius in¬
fundit
lerũ que fit re probis

Expanded text:
ite a me qui operamini iniquitatem . Perversus quisque, etiamsi rectam fidem in sinu universalis Ecclesiae tenere ac miraculis coruscare videatur, recta quidem sunt quae per fidem de Conditore intelligit, sed tamen quia fidei opera tenere contemnit, recte incredulitatis redarguitur, quia ab eo quod se ostendit credere, vivendo reprobatur. Saepe haeretici mira signorum opera faciunt, ab obsessis corporibus spiritus pellunt, et per prophetiae donum ventura quaeque sciendo praeveniunt; sed tamen a largitore tot munerum cognitionis intentione divisi sunt, quia per ejus dona non ejus gloriam, sed proprios favores quaerunt. Cum reprobi quique per accepta bona in sua laude se elevant, ipsis muneribus contra largitorem pugnant. Inde quippe contra dantem superbiunt unde ei amplius humiles esse debuerunt. Sed eo postmodum eos districtior sententia percutit, quo nunc superna bonitas et ingratos largius infundit. Plerumque fit reprobis
Abbreviated transcription (Latin):
dequo ex cuntredisent :¬
leriq electorum
qui miraculis chorus¬
cant si ntrossus ad cor
nonsedeant. acsẽse in
amore conditorisde¬
sideriorũ uinculis ñ
adstringant & manus
abeoquod a gebat de¬
ficit: & lingua ab eo qđ
loquebatur a sescit :
Ad cordis suuntima semꝑ
electiꝑamorẽ condi¬
toris redeunt: & hoo
quod inpublico operan¬
tes atque loquentes fun¬
dunt. inseci uosuode
fonte amoris hauriunt:
Amando enim discunt
quod docendo proferunt ::
Quasiad locũ ergo de co
ex eunt flumina set¬
uertuntur ut iterum
fluant quia aquam
sapientiȩ in de semꝑ
hauriunt unde oritur.
necum cucurserit
exsiccur:¬
DERE PROBORU
ira culas
x teriora signa uel
miracula ñ solũ elec¬
ti sed &iã & reprobi
facerepossunt: unde
quibus dam ueritas
dicit: multidicent
mihi milla diȩ dñe
dñe nonne in tuono¬
mine prophexauim:
& in tuo nomine de¬

Expanded text:
de quo exeunt redirent. Pde quo exeunt redirent. Plerique electorum qui miraculis coruscant, si introrsus ad cor non redeant ac sese in amore Conditoris desideriorum vinculis non astringant; et manus ab eo quod agebat deficit, et lingua ab eo quod loquebatur arescit. Ad cordis sui intima semper electi per amorem Conditoris redeunt, et hoc quod in publico operantes atque loquentes fundunt, in secreto suo de fonte amoris hauriunt. Amando enim discunt quod docendo proferunt. Quasi ad locum ergo de quo exeunt flumina revertuntur, ut iterum fluant, quia aquam sapientiae inde semper hauriunt unde oritur, ne cum cucurrerit, exsiccDe reproborum miraculis. Exteriora signa vel miracula non solum electi, sed etiam reprobi facere possunt. Unde quibusdam Veritas dicit: Multi dicent mihi in illa die: Domine, Domine, nonne in tuo nomine prophetavimus, et in tuo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
infidelibus : Dumque¬
nouas in illis uir tu tes
aspiciunt: eorũ quorũ
prius contempsese
uitam posł modum
obstupue se miracula
nside lesquĩque uisa
a postolorũ miracula
mox pauidi ad sua
corda sed euntes exti¬
inuerunt scĩ tatẽ inmi¬
raculisquã despexerant
inpsxceptis : Perinsir¬
maergo confusa sunt
fortia : quia duminue¬
neratione uit a surgit
humilium. elatioceci¬
dit superborum:
nomne quod faciunt
laudẽ cseatoris sedeunt :
It in ea uir tute quã acci¬
piunt uera stabilitate
ꝑsistant: Namsiquid
sibi tribuesent: in hoc qđ
acceperunt sta se non
possent :¬
ene ꝑ quendã sapientẽ
dicitur: ad locũ dequo
ex eunt flumina seuer¬
tuntur : ut iterũ fluant :
iue enim inuir tutibus
seuin doctrina quid
aliut sunt scĩ uiriquã
flumina quȩ terram
cordis casnaliũ aridã
rigant: Sed siue in ope¬
ratione quam faciunt
seuindoctrinȩ uerbis
citius sic casentur:
Nisiꝑ intentionem cordis
semꝑsollicitȩ ad locũ

Expanded text:
infidelibus . Minfidelibus . Mnovas in illis virtutes aspiciunt, eorum quorum prius contempsere vitam postmodum obstupuere miracula. Infideles quique, visis apostolorum miraculis, mox pavidi ad sua corda redeuntes, extimuerunt sanctitatem in miraculis quam dexpexerant in praeceptis. Per infirma ergo confusa sunt fortia. Quia dum in veneratione vita surgit humilium, elatio cecidit superborum. In omne quod faciunt laudem Creatoris redeunt, ut in ea virtute quam accipiunt vera stabilitate persistant. Nam si quid sibi tribuerent, in hoc quod acceperant stare non possent. Bene per quemdam sapientem dicitur: Ad locum de quo exeunt flumina revertuntur, ut iterum fluant . Sive enim in virtutibus, seu in doctrina quid aliud sunt sancti viri, quam flumina, quae terram cordis carnalium aridam rigant? Sed sive in operatione quam faciunt, seu in doctrinae verbis citius siccarentur, nisi per intentionem cordis semper sollicite ad locum
Abbreviated transcription (Latin):
atione titubabant.
quid aliut faciunt nisi
suꝑ egros manus inpo¬
nunt ut benehabeant e
Mira cula igitur que ope¬
rantur electi tanto
maiora sunt quanto
spiritalia : tanto mira¬
biliora sunt quanto ꝑhec
non corpora sedanimȩ
suscitantur:
Auctos edõcsebrofieri
signa meclesia ceshimꝰ:
Ex illis enim ex teriorib:
signis obtineri scãuita
ab hec operantibus non
lia illa miracula osten¬
dunt: aliquandoscĩta¬
tem ñ faciunt:
p̃ałia miracula quȩ
aguntur inmente.
uis tutem uite nonos¬
tendunt sed faciunt:
illa habese & malipos¬
sunt. is tisaum ꝑfrunisi
boninon possunt :¬
teriora miracula
quȩ ꝑ apostolos fiebant
necessaria mexordio
cclesiȩ suerunt : ut
enim ad sidemesesce¬
s& miraculis fuerat
nutrienda: Quia &
nos cũ arbusta plan¬
tamus. tam diu eila quã
fundimus quousquȩ
ea intesra conualuis¬
seuideamus: Atsise¬
mel radicẽfixerint:
inrigatioces sauit :
hinc est enim quod pau¬
lus dicit: linguȩ insignũ
sunt. nonfidelibus sed

Expanded text:
actione titubabant, actione titubabant, quid aliud fasuper aegrotos manus imponunt, ut bene habeant? Miracula igitur quae operantur electi tanto majora sunt, quanto spiritalia; tanto mirabiliora sunt, quanto per haec non corpora sed animae suscitantur. Auctore Deo crebro fieri signa in Ecclesia cernimus; ex illis enim exterioribus signis obtineri sancta vita ab haec operanti  Ed., lia illa miracula ostendunt aliquando sanctitatem, non faciunt: spiritalia miracula, quae aguntur in mente, virtutem vitae non ostendunt, sed faciunt. Illa habere et mali possunt, istis autem perfrui nisi boni non possunt. Exteriora miracula quae per apostolos fiebant, necessaria in exordio Ecclesiae fuerunt. Ut enim ad fidem cresceret miraculis fuerat nutrienda: quia et nos cum arbusta plantamus, tandiu eis aquam infundimus, quousque ea in terra jam convaluisse videamus. At si semel radicem fixerint, irrigatio cessabit. Hinc est enim quod Paulus dicit: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
mõ demonia eicient:
inguis loquentur nouis.
erpentes tollet  & si
mostiferũ quidbiberint:
non eos nocebit:: Suꝑ
egros manus inponent:
& bone habebunt :¬
acerdotes eclesiȩ cum
ꝑ exoscis migratiam
manũ credentibus in¬
ponunt & habitase
malignos sp̃s in eorum
mente contradicunt.
quid aliut faciunt nisi
demonia eiciunt.
ideles quique quiiamui¬
teueteris scłaria
uerba deselinq̃unt.
sca aũmmis teria
insonant conditoris
suilaudes & potentiã
quantũ prȩualent
nasrant quidaliut fa¬
ciunt nisi nouis linguis
locuntur:
lestuigitur dumbonis
suis exostationibur ma¬
litiam de alienis cor¬
dib auferunt : serpen¬
tes tollunt
Mleriꝗ: fideliumdũ
pestiferas suasiones
audiunt. sed tamen
adoperationẽ prauã
minimȩ ꝑtrahuntur:
mostiferũ quidemet
quodbibunt sed non
eis nocebit :¬
tiens proximos suos
in bono opere infismari
conspiciunt dum eisto¬
tauir tute concusrunt :¬
& exemplosuȩ opera¬
tionis illorum uitam
roborant que in ꝓpria

Expanded text:
meo daemonia ejicient, meo daemonia ejicient, linguis loquentur novis, seriberint, non eis nocebit: super aegros manus imponent, et bene habebunt Sacerdotes Ecclesiae cum per exorcismi gratiam manum credentibus imponunt, et habitare malignos spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt nisi daemonia ejiciunt? Fideles quique qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem mysteria insonant, Conditoris sui laudes, et potentiam, quantum praevalent, narrant, quid aliud faciunt nisi novis linguis loquuntur? Electi igitur, dum bonis suis exhortationibus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentes tollunt. Plerique fidelium dum pestiferas suasiones aad operationem pravam minime pertrahuntur, mortiferum quidem est quod bibunt, sed non eis nocebit,ties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant, qui in propria
Abbreviated transcription (Latin):
scuientibus inpellamur :
Adque hȩc egyptus uide¬
lic& uitapsxsens quȩ
nos oppressit blandi¬
quȩ dũ fou& seruitutis
uigo conterit. liberta¬
tis uiã dũ cruciat.
ostentat:
us ius tisinuntur afflg
ut scilic& dũ futura
audiunt bonaquȩ ca¬
piant patiantur &iã
mala p̃sentia quȩ ꝑor¬
sescant. Atq: ad fac¬
liorẽ exitũ dũ amori
uocat. cruciatus inpeli
Dauid psalmista ait tu
mihi es refugiũ a pro¬
sura quȩ ciscum dedi
me: Exultatio mãe st¬
dimeme acisuũ danu¬
bus me : Etcequasin
nocte pressura nom¬
nat & tamen libera¬
torẽ suũ inter angus¬
tias exultationẽ uocas
poris quidẽ noxerat.
Incisuũ datione pres¬
suix : Sed intus casinina
cum darisepressuris
narrat. & tamen dm̃
sibi esse exultationẽ
nominat : procul dubio
quasi casmen in noste
cantat. ut ad subsequẽ
quod pris cotempore
ꝑs cõs apostolos corpora¬
liter faciebat : sic ut
scriptũ est signa aum
eos quicredituri sunt:
hȩosequentur: in nomine

Expanded text:
saevientibus impellamur: saevientibus impellamur: atque haec Aegyptus, videlicet vita praesens, quae nos oppressit blandiquae dum fovet, servitutis jugo conterit, libertatis viam dum cruciat, ostentat. tis justi sinantur affligi: ut scilicet dum futura audiunt bona, quae cupiant, patiantur etiam mala praesentia, quae perhorrescant, atque ad faciliorem exitum dum amor provocat, cruciatus impellat. David Psalmista ait: Tu mihi es refugium a pressura quae circumdedit me, exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Ecce quasi in nocte pressuram nominat, et tamen liberatorem suum inter angustias exsultationem vocat. Foris quidem nox erat in circumdatione pressurae, sed intus carmina cumdari se pressuris narrat, et tamen Deum sibi esse exsultationem nominat, procul dubio quasi carmen in nocte cantat, ut ad subsequentquod prisco tempore per sanctos apostolos corporaliter faciebat: sicut scriptum est: Signa autem eos qui credituri sunt, haec sequentur: in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendicus todia an¬
gus tesunt : tanto ampli¬
us in aecesna setribu¬
tione dilatantus :
Reproborũ nequiti a tri¬
tuse mose ȩletorum
uita quasi grana a pa¬
leis separans prȩmit :¬
& purgat : Malienim
bonos magis ab huius
mundi desideriis expe¬
diunt. dũ affligunt :
Quiadũ multa eis hicuio¬
lenta ingerunt festi¬
nare illos ad superna
conpelluntu:
Iene srħłiticopopulo
moyse uocante & faraone
seges ciuente: signatũ
et: Tuncnamque moy¬
s es aduocandũ eundem
populũ missus est. cum
iam farao duris operib:
adopprimendũ fuerat
excitatus : Vt srlitarũ
mentes egypto de fostni¬
termhesentes. alius
dũ uocare quãsi tra¬
heset: alius quasi inpel¬
ler dũscuire & plebs
inseruitio tur piter fixa
uel ꝓuocata bonis uel
malis inpulsa mouestt᷑:¬
nhoc cotidie scło agitur
dũ prȩdicatis cȩlestib:
prȩmus. seuis e in ele¬
tis seꝓbiꝑmit tuntur:
ut si ad ꝓmissionis ter¬
rã uocatiexi renegle¬
gimus prȩssuris saltim

Expanded text:
vivendi custodia anvivendi custodia angustae sunt, tanto amplius in aeterna retributione dilatantur. Reproborum nequitia triturae more electorum vitam, quasi grana a paleis separans premit et purgat. Mali enim bonos magis ab hujus mundi desideriis expediunt, dum affligunt; quia dum multa eis hic violenta ingerunt, festinare illos ad superna compellunt. Bene Israelitico populo Moyse vocante, et Pharaone rege saeviente signatum est . Tunc namque Moyses ad vocandum eumdem populum missus est, cum jam Pharao duris operibus ad opprimendum fuerat excitatus; ut Israelitarum mentes Aegypto deformiter inhaerentes, alius dum vocaret quasi traheret, alius quasi impelleret dum saeviret: et plebs in servitio turpiter fixa, vel provocata bonis, vel malis impulsa moverethoc quotidie saeculo agitur, dum praedicatis coelestibus praemiis saevire in electis reprobi permittuntur: ut si ad promissionis terram vocati exire negligimus, pressuris saltem