comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tscox O utergo ꝓphaa necumtalibus inliȩxur : qui in plicatione
utua alterutrum sibi in pedire noscuntu. Non conbinabor
es pi it adutrumq & ad homines operan: es ini quitatẽ & ad elestes
eorumꝰ & nota quod ad didit coꝵ nepntares reuera dectos dñĩ
quit ali nomine uocabantur multo enim scderatiores sunt illi
quunt̃ malos uidentur esse precipui qua siduces criminũ quasi

Expanded text:
t. Orat ergo propheta, ne cum talibus illigetur, qui implicatione mutua alterutrum sibi impedire noscuntur. Non combinabor respicit ad utrumque, et ad homines operantes iniquitatem, et ad electos eorum. Et nota quod addidit, eorum, ne putares revera electos Domini, qui tali nomine vocabantur. Multo enim sceleratiores sunt illi qui inter malos videntur esse praecipui, quasi duces criminum, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
entiam suã ꝑseuerantiamq: demons drat Incertaminauero tribulatio¬
num salus ẽ nom potest. nisi miseri cordia dm̃ uis tustolerantias
fuerit adoributa. uuistus eni a uiriditate dictaes ⁊ qua nescit aliquo labort
marcescere. Sequit Obumbras ticaputmeũ in diebelli. Cũ dicit ecdesu
Caput suum obumbratum in diebelli Significatbeata mdñ pasionem
qui in illo die crucifixionis su & sicum bratus atq de fessures ł ut nec amimꝰ
eu confussionem aliquã patereur neccaro ipsus corruptionis inuriã
sus tiner& quando &ipie sibi inuicesimo primo pralmo ueniredep̃cat᷑
auxlium. Decurs a eñ passione sua ait Tuaut̃ dnẽ nelongefacias
Auxiliumtuũ a me adde fensionem ieã respice & cecera beneaut̃ de¬
fintaest passio dnĩ diesbelli scilia& quando diabolo uisto infernorum
daus tradis ruptasunt captiui liberatis̃ solusq moriendotr ũ phaũ

Expanded text:
entiam suam perseverantiamque demonstrat. In certamine vero tribulationum salus esse non potest, nisi misericordia Domini virtus tolerantiae fuerit attributa. Virtus enim a viriditate dicta est, quae nescit aliquo labore marcescere. Sequitur, obumbrasti caput meum in die belli. Cum dicit Ecclesia caput suum obumbratum in die belli, significat beatam Domini passionem, qui in illo 475 die crucifixionis suae sic obumbratus atque defensus est, ut nec animus ejus confusionem aliquam pateretur, nec caro ipsius corruptionis injuriam sustineret, quando et ipse sibi in vigesimo primo psalmo venire deprecatur auxiliumc. . Bene autem definita est passio Domini, dies belli, scilicet quando, diabolo victo, infernorum claustra dirupta sunt, captivi liberati sunt, solusque moriendo triumphavit,
Abbreviated transcription (Latin):
p&ebat eripi ne debuisi& conbinare cũ talibus & uide quẽ ad modũ
eomparationis facta apta uerba consentiant indiaboli rociaculũ
cacdlent qupercatorum circum itione daudunt᷑ igimur tam̃ & bona
raia illã quaecentũ quin qua ginta tres pucer dño iubente clausen
in folicos qdicadunt inistũ numerum ꝑditorum ⁊aiaeñ dictar
quasi r&imentia ad didit sineularit̃ sumero donec tranitam sĩ npu¬
laris est quisicut superius dix̃ Cum pessimis hominib: non ambula
Conbinatus quitrinitatẽ scam unumdm̃ & dñm consta&ur qui
spemsuam in nullo alio sed tantum ponit indño Donectranstã
dest quamdiu in hoc mundo fuero commoratus Hocenim sđm
beani uelut utantes transi re dicuntur quia nullis enus desci dat¬
autem cadent in r&ia culo ei: peccatores. Namque ad modum
dñs mittit qee & conprehendit multitudiñe pisciũ ꝑ aposbolos

Expanded text:
petebat eripi, ne debuisset combinari cum talibus. Et vide quemadmodum comparationi factae apta verba consentiant. In diaboli retiaculum cadent qui peccatorum circuitione clauduntur. Legimus tamen et bona retia illa, quae centum quinquaginta tres pisces, Domino jubente, clauserinfelices qui cadunt in istum numerum perditorum. Retia euim dicta sunt quasi retinentia. Addidit, singulariter sum ego donec transeam. Singularis est qui sicut superius dixit cum pessimis hominibus non ambulat combinatus, qui Trinitatem sanctam unum Deum et Dominum confitetur, qui spem suam in nullo alio, sed tantum ponit in Domino. Donec transeam, id est quandiu in hoc mundo fuero commoratus. Hoc enim saeculum beati velut viantes transire dicuntur, quia nullis ejus delectatuno: Cadent in retiaculo ejus peccatores. Quemadmodum Dominus mittit rete, et comprehendit multitudinem piscium, et habet apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
deles laqueos praeparatos postortuosos funes postos post in qua san¬
dela diabolica staude machinata uent ad ecundam pasins adsun
uerba conuertens nepesimn tradt᷑ insidus. Dicit enĩ endota puris sina
fide resplendens a de mutabiliui tute conastens. Dixidño d̃mes tu¬
Dicat sponsa dgentib aduocata: quae scam̃ trinitatẽ fideuera cisima
confieur. Saqut᷑ Ex audidñe uocẽ de precationis meac. Sufficerat
dici edaudi pre ommeam nis aliquid alcius uolausr& intelligi
uoxeñ deprecationis est puritas orationis & clamor ille tacitur
quias cendet ad dñm̃. Dicit enĩ tacenti moys quid damas adme. dicit᷑
uex est rerum ipsarũ loquacissimus clamor non hominib notis :adolidõ
cognitus. Eideo p&it ex audiriuocem deprecationissuaȩ : quia houerit
munera us tisimȩ p&itionis offerre. dr̃e dãẽ untus galutisonre ae¬

Expanded text:
deles laqueos praeparatos, post tortuosos funes positos, post iniqua scandala diabolica fraude machinata, venit ad secundam partem, ad Dominum verba convertens, ne pessimis tradatur insidiis. Dicit enim Ecclesia purissima fide resplendens, et indemutabili virtute consistens: Dixi Domquae sanctam Trinitatem fide veracissima confitetur. Sequitur, exaudi, Domine, vocem deprecationis meae. Suffecerat dici: Exaudi precem meam, nisi altius aliquid voluisset intelligi. Vox enim deprecationis est puritas orationis, et clamor ille tacitus qui ascendit ad Dominum. Dicitur enim tacenti Moysi: Quid clamas ad me ? Dicitvox est rerum ipsarum loquacissimus clamor, non hominibus notus, sed soli Deo cognitus. Et ideo petit exaudiri vocem deprecationis suae, quia se noverat munera
Abbreviated transcription (Latin):
doris pabulum iuminis praes tans nitorem parit̃ & salutem
inmalam uero partem sicuthic ponitur oleũ pacatoris est dileo¬
tio simulata uerborum que ad ulationib: ab landim̃tis nr̃asm̃ten
uelut olei pinguȩdo lenit̃ in rediens riȩorem ueritatis emollit.¬
& ad noxias cogitationes amoris freti potius ostntatione ꝑducit
potest aut̃ & illud euaneelicum decem uirginib: hic decent᷑ aptari
quod quinq: uirgines qua actus suos ꝓbatissi mos dño dedica uerunt
& conscientias iucidas conseruantes caritatis oleo refertȩ sem& ip¬
sos tamquã lampades ardentis simas dñi conspectib obtulo
Istae sicut hicdicit. Merito credende sunt aiustis hominib fuisse
correptȩ & misericordiae studio nihil hominus esie reprehensȩ
Reliquae uero aliaequinq uirgines quae ad ulantiũ uocibur
infelici sorte crediderunt. caput earum factum est in sua
deceptione pinguissimũ &ideo extinctis lampadib: non s̃ recq¬

Expanded text:
doris, pabulum luminis, praestans nitorem pariter et salutem. In malam vero partem sicut hic ponitur oleum peccatoris est dilectio simulata, verborumque adulationibus et blandimentis nostras mentes, velut olei pinguedo, leniter ingrediens rigorem veritatis emollit, et ad noxias cogitationes amoris ficti potius ostentatione perducitPotest autem et illud evangelicum de decem virginibus hic decenter aptari , quod quinque virgines, quae actus suos probatissimos Domino dedicaverunt, et conscientias lucidas conservantes charitatis oleo refertae, semetipsas tanquam lampades ardentissimas Domini conspectibus obtulerunt. Istae sicut hic dicit merito credendae sunt a justis hominibus fuisse correctae, et misericordiae studio nihilominus esse reprehensae. Reliquae vero aliae quinque virgines, quae adulantium vocibus infelici sorte crediderunt, caput earum factum est in sua deceptione pinguissimum; et ideo exstinctis lampadibus non sunt rec
Abbreviated transcription (Latin):
catoris non in pingu& caput meũ & subsecutus ad iunx̃. ꝯm̃
adhuc est oratiomea in bene placitis corũ. Namcum dicit ad hac
esse orationem suã in bene placitis eorum id est iniquorum
indicatre ꝑfecte nondum fiusse conuersũ : quando & sibi oran¬
do talia ꝓueinre deniderabat : qualia illorum uota essecg¬
nouerat aquib: omnib: sealienum effici precabatur neca put
suũ oleo pacatoris id est malesuasionis adulatione pingues

Expanded text:
non impinguet caput meum; et subsecutus adjunxit: Quoniam adhuc est oratio mea in beneplacitis eorum. Nam cum dicit adhuc esse orationem suam in beneplacitis eorum, id est iniquorum, indicat se perfecte nondum fuisse conversum: quando et sibi orando talia provenire desiderabat, qualia illorum vota esse cognoverat. A quibus omnibus se alienum effici precabatur: ne caput suum oleo peccatoris, id est malae suasionis adulatione pingues
Abbreviated transcription (Latin):
sacrarum: ueruortam̃ iugti con fitebuntu nominituo & habitabuNT
naticuouũ ltutuo. Dengnatur hoo deberefieri interquas lib& temporis
graues a marasq pressuras tuncenim magnauistur est lauda rednm quan¬
doseistuis scłi blandim̃ta subducunt. bonus enĩ fuit i ob cũ dnm diues colebat
sed quanto melior dũ eum sub multiplici afflictione laudabat. Tunc ergo
amplius desideremus gratias agere quando nos temptator conatura ffligere
facilius eñĩ in imicus discedit cum uiderit excedere non posse quosdeprimit
Nisio in fasti dibilis atq ꝑ p&cua illum semꝑ uidere a quose sol& orinis rationa¬
bilis creatura reficere Sicut & inquinto decimo psalmoiamdictum est
Adimblebis melxitia cumuultutuo. Illeen ĩ uirtus prȩmiorũ omnium munus ẽ
Ne potestesse cuius quã bonitatis indiȩuus quillum meruerit haberecons¬
petum, sed cum leaturdm̃ nemouiditum quã. Istud ad illud tempus referen¬

Expanded text:
 Verumtamen justi confitebuntur nomini tuo, et habitabunt recti cum vultu tuo. Designatur hoc debere fieri inter quaslibet temporis graves amarasque pressuras. Tunc enim magna virtus est laudare Dominum, quando se istius saeculi blandimenta subducunt. Bonus enim fuit Job, cum Dominum dives colebat, sed quanto melior, dum eum sub multiplici afflictione laudabat! Tunc ergo amplius desideremus gratias agere, quando nos tentator conatur affligere. Facilius enim inimicus discedit, cum viderit excedere non posse quos deprimit.cti sunt. Visio infastidibilis atque perpetua illum semper videre, a quo se solet omnis rationabilis creatura reficere, sicut et in quintodecimo psalmo jam dictum est: Adimplebis me laetitia cum vultu tuo . Ille enim vultus praemiorum omnium munus est, nec potest esse cujusquam bonitatis indigus, qui illum meruerit habere conspectum. Sed cum legatur: Nemo Deum vidit unquam , istud ad illud tempus referen
Abbreviated transcription (Latin):
potius quã docere festinent. Isti scãe plebis laqueos ponunt quando eos
InTague umnpedĩbus meis iuxtaiter Scandalum posuenunt orihi.
In ex ponendis her&icorũ prauitatib ꝑ seuerat ponunt enĩ funes idest
dolosas & tortuosas obiectiones quib capient sensus humanos ut quas
pedib: laqueum it am̃tib: tendere ꝓbent᷑ scandalum. Laqueus enim
funis ideopositus est qui uincula sue grauius semꝑ ads tringt necam plexuseiꝰ:
aliqͣ lenitate dilabit᷑ cum nodosis quibusdam sinib: in laqueata condudit
lixtaiter  ꝓprie dictũ est qm̃ non capiunt nisiillos quia recto
uisꝰ tutũ calle discedunt. Sequit᷑ primũ di ab pralma ubidiuisionẽ nob piu¬

Expanded text:
potius quam docere festinant. Isti sanctae plebi laqueos ponunt, quando eos potius quam docere festinant. Isti sanctae plebi laqueos ponunt, quando eos in laqueum pedibus meis: juxta iter scandalum posuerunt mihi. In exponendis haereticorum pravitatibus perseverat. Ponunt enim funes, id est dolosas et tortuosas objectiones, quibus capiant sensus humanos, ut quasi pedibus laqueum, ita mentibus tendere probentur scandalum. Laqueus enim funis ideo positus est, quia vincula sua gravius semper astringit, nec amplexus ejus aliqua lenitate dilabitur, cum nodosis quibusdam sinibus illaqueata concludit. Juxta iter proprie dictum est, quoniam non capiunt nisi illos qui a recto virtutum calle discedunt. Sequitur primum diapsalma, ubi divisionem nobis pau
Abbreviated transcription (Latin):
liberaore paca toren iterũ hiediabolum sgnificat quunterom̃s̃ crea¬
turas primus excessit & de iniquitatesua adamnoscitur sauciasse
dehuus potes tate nequissima qm̃omnino ualidos esł ut &iã hunis mundi
princeps dicat᷑ p&it᷑ scã eedesia cus todiri qua multis dolis multis fallit
insidis ut prȩcaueri nequeat qui lubrice seuestigio semꝑtectus in sinuat
quia cocita uenunt Sub plantane quessus oreos abs conderuaT suꝑbi la¬
ꝯueũ ouhi. Supplantare ꝓpriẽ dicimus quando plantis nostris terra sub¬
dĩcit᷑ ut inte ne brosis cauernis grauit̃ incidamus. quod nobis facit inimi¬
cus qui inuia dm̃ gradientib uicinas peccatorũ foueas parati ut quando
nos ab illa rectissima intentione deduxerit elbsosdecẽptosq submergat
Adillã siquidem uiã non audent accedere quae sola uistorũ est. Suꝑbi autt̃
sunt elati her&uici : quiuiã dm̃ deserentes prauis dog matib populos decipere

Expanded text:
libera me. Peccatorem iterum hic diabolum significat, qui inter omnes creaturas primus excessit, et de iniquitate sua Adam noscitur sauciasse. De hujus potestate nequissima quoniam omnino validus est ut etiam hujus mundi princeps dicatur, petit se sancta Ecclesia custodiri, quia multis dolis, multis fallit insidiis, ut praecaveri nequeat, qui lubrico se vestigio semper tectus insinuatQui cogitaverunt supplantare gressus meos, absconderunt superbi laqueos mihi. Supplantare proprie dicimus, quando plantis nostris terra subducitur, ut in tenebrosis cavernis graviter incidamus. Quod nobis facit inimicus, qui in via Domini gradientibus vicinas peccatorum foveas parat, ut quando nos ab illa rectissima intentione deduxerit, elusos deceptosque submergat. Ad illam siquidem viam non audent accedere, quae sola justorum est. Superbi autem sunt elati haeretici, qui viam Domini deserentes, pravis dogmatibus populos decipere
Abbreviated transcription (Latin):
ixtymophano & psalterio poallantei. In superio reuersu
dandum. Inchoro utiq: quiã nullã patitur disꝑsionem nullũ
tedium nullum scandalum sed mertiorum ꝓbitate collectꝰ
carissi ma semꝑ untate consistit. sedqualis quantas quesit
istechorus alius pslm exponit. A solisostuusq adoccasum
laudatenomendñi chorus quianundi inttio denumerosttate
gentiũ congregat᷑ anisi in illa pat itotus nom potest.ẽe. collectꝰ
secuit. Intymphano e psalterio psallantei. Tympanũ &e psol¬
erium ꝓbabiles hicactus ce diximꝰ quiad diuno munerat
poser untur quiiã inilla patri nopuidentur sedtam̃erant
eũ deeorũ ex ultatio negaudebitur. Iteco. Paudent nom̃ eius

Expanded text:
in lympano et psalterio psallant ei. In superiori versu dandum. In choro utique, qui jam nullam patitur dispersionem, nullum taedium, nullum scandalum; sed meritorum probitate collectus, charissima semper unitate consistit. Sed qualis quantusque sit iste chorus alius psalmus exponit: A solis ortu usque ad occasum laudate nomen Domini . Chorus qui a mundi initio de numerositate gentium congregatur, et nisi in illa patria totus non potest esse collectus. Sequitur, in tympano et psalterio psallant ei. Tympanum et psalterium, probabiles hic actus esse dicimus, qui ad divina munera referuntur, qui jam in illa patria non videntur; sed tamen erunt, cum de eorum exsultatione gaudebitur. Nam quod hic
Abbreviated transcription (Latin):
hocgehenne p̃parat᷑. Beeplacitucoeet dr̃o ouꝑ tioos tus euao
eti sieuo quispenañ suꝑ conieeri cordiacius. Superiushx̃ quiei
poterane displicere nunediẽ quales sintilli quiplacent. Amatitaq
sed quia disperant demisericor dia euis. mini me diligun tur
Sic̃iudas qui post amorẽ culpe rapognitȩ ñ supplicandũ seldi perondũ
potius aestimat᷑. Ille enĩ timordĩ ꝓbet᷑ acceptꝰ quicũ amore maxino

Expanded text:
. Beneplacitum est Domino super timentes eum, et in eis qui sperant super misericordia ejus. Superius dixit qui ei poterant displicere, nunc dicit quales sint illi qui placent. Amat itaqused quia desperant de misericordia ejus, minime diliguntur: sicut Judas, qui post timorem culpae recognitae, non supplicandum, sed desperandum potius aestimavit.
Abbreviated transcription (Latin):
modis cõmonemur. quando nouo & u&eri testam̃to cognoscimus
decenter aptatũ. Veterip̃latũ est incentesimo quasto psalno
ubi aegyptimiracula & maris rubri beneficia discribuntur
Hic nouocantico docesur eẽ. ip̃positũ ubi est toticis religionis
abso luta ꝑfectio. sicubiq positũ est qđ sẽꝑ constatẽẽ dicendũ
nom̃ magna deuotione uenerandũ qđ & angeli canunt & in

Expanded text:
modis commonemur, quando Novo et Veteri Testamento cognoscimus decenter aptatum. Veteri praelatum est in centesimo quarto psalmo, ubi Aegypti miracula et maris Rubri beneficia describuntur: hic novo cantico docetur esse praepositum, ubi est totius religionis absoluta perfectio. Sic ubique positum est, quod semper constat esse dicendum. O nomen magna devotione venerandum, quod et angeli canunt, et in
Abbreviated transcription (Latin):
uertere. Dequib dic̃ apłs quia non est nob̵ conluctatio aduersus carnem
& sanguinem. sed aduersus principes & potestates tenebrarum harum
filios hominum significat sine dubitatione mortales qui salutem dare
non possunt. quia debitamorte succumbunt. Solus est enĩfilius
hominis idest scae uirginis qui tribuat salutem qm̃ ipsum
constat humani generis existere saluatorem. Item¬

Expanded text:
uia non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates tenebrarum harum . Filios hominum significat sine dubitatione mortales, qui salutem dare non possunt, quia debita morte succumbunt. Solus est enim Filius hominis, id est sanctae Virginis, qui tribuat salutem, quoniam ipsum constat humani generis existere Salvatorem. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
indonio tube baudate eũ iupcalteriol& eytha ra
Huicinstrum̃ta musca sigpisꝰ cabilimode adaliquid ponuntr
inordinem ut tuba concrep& regi psalteriũ canat do eytha¬
acũ reliquis sponso ista enĩ biñeẽ. manifestũ est. sed hatqma
cornespastib adunatis autaliquo m&allo ꝓductus tubulas
apatulo circulo inchoans & desiens in angusto foramine. haec
spuretracto cõpl&a terribili ꝑsonatione dilatat᷑ quȩaut
belloꝵ tẽporib sumtt̃ autregiis aduentibds apparat᷑ psalte¬
riũ uero est inmodum exthare conuersa positio. buc casenim
quastlam sonoras ligni gestat in capite ubiabimo uenientes
cordar ũ sonusinaltũ rapit & gratissima quantũ dicit᷑ modu¬
latione respond& cytharaenĩ ligni quodam uentre uifri us
constituto asũ mocordarũ filis uenientib: sonosrecipit atq
nunã gratiã iocunditatis emittit : Quaeom̃a huma nis
li cõparata figuralit̃ ibidicent laudes dñi ꝑsonare:

Expanded text:
in sono tubae, laudate eum in psalterio et cithara. Hic instrumenta musica significabili modo ad aliquid ponuntur in ordinem, ut tuba concrepet Regi, psalterium canat Deo, cithara cum reliquis Sponso. Ista enim ibi non esse manifestum est, sed haec omnia corneis partibus adunatis, aut aliquo metallo productus tubulus, a patulo circulo inchoans, et desinens in angusto foramine. Haec spiritu retracto completa, terribili personatione dilatatur, quae aut bellorum temporibus sumitur, aut regiis adventibus apparatur. Psalterium vero est in modum citharae conversa positio. Buccas enim quasdam sonoras ligni gestat in capite: ubi ab imo venientes, chordarum sonos in altum rapit, et gratissima, quantum dicitur, modulatione respondet. Cithara enim igni quodam ventre inferius constituto, a summo chordarum filis venientibus sonos recipit, atque in unam gratiam jucunditatis emittit. Quae omnia humanis actibus comparata, figuraliter ibi dicuntur laudes Domini personare.
Abbreviated transcription (Latin):
nepdib undeliberũ non sit exsiro. Vincula quoq forren
um tilli pauperes quiin mundo fuere dirisui
ncipib passint dicare ter rarum. Secuit̃. Vł tacian
ieis iudiuĩeonseriptum ltiq qđ diẽ apłs. Annescctr
qm̃ angelos iudicabimus quipossit estimare talemiraculũ
quistantã gloriã mente cõplecti. ut illos suꝑbi & iiqiu poten¬
tes iudices ꝓatiant᷑. quos bictã quã uilia pecora trucidandos
esse putauer̃. & neforsitan solos apłos iudicaturos putares qas¬

Expanded text:
edibus, unde liberum non sit exire. Vincula quoque ferrea a canticum novum, ut illi pauperes qui in mundo fuere derisui, de principibus possint judicare terrarum. Sequitur, Ut faciant in eis judicium conscriptum, utique quod m angelos judicabimus ? Quis possit aestimare tale miraculum? quis tantam gloriam mente complecti, ut illos superbi et iniqui peccatores judices patiantur, quos hic tanquam vilia pecora trucidandos esse putaverunt? Et ne forsitan solos apostolos judicaturos putares, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ad expo nendã potestatẽ ipsorũ dicendo & gladii ancipites
inma nib eoꝵ. Ancepsgladius est sermodni saluatoris Dequo
inaiangelio ipsedĩ Nonueni pacẽ mit tere intrã sedgladiũ
dncepsadeo qm̃duo contin& testamenta. primoenĩ agentibus
se parautt uideos postia segregauit & diuudit atotius mundi
mlecebris utiq xp̃ianos unusensis sedduas desecationes hab&
quas populis electis distributa tẽporis opor tunitate concedit.
nmanib: ergo dic̃gladios istos ẽe id est in potestate scõrum
ic̃legitur. factus est sermo dñ inmanuaggei ꝓph&e. hanc
igitur potes titẽ beati suscipientes cũ dño iudicabunt. Sicut
scriptũ est. Sedebitis suꝑ duo decim sedes iudicantes duo decĩ
tribus irł Nãuide quid sequitur. Ad faciendamuindictã
innationib: increpationes in populis. Istaenĩ tuncuerafiun

Expanded text:
ad exponendam potestatem ipsorum, dicendo: et gladii ancipites in manibus eorum. Anceps gladius est sermo Domini Salvatoris, de quo in Evangelio ipse dicit: Non veni pacem mittere in terram, sed gladium . Anceps ideo, quoniam duo continet Testamenta. Primo enim a gentibus separavit Judaeos; postea segregavit et divisit a totius mundi illecebris utique Christianos. Unus ensis, sed duas desecationes habet, quas populis electis distributa temporis opportunitate concedit. In manibus ergo dicit gladios istos esse, id est in potestate sanctorum; sicut legitur: Factus est sermo Domini in manu Aggaei prophetae . Hanc igitur potestatem beati suscipientes, cum Domino judicabunt, sicut scriptum est: Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Nam vide quid sequitur, Ad faciendam vindictam in nationibus, increpationes in populis. Ista enim tunc vere fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pufue norr istud habere declarant᷑. Illosenũ sraboero s urte
flicus quir ate credendo cordis lumine : dnm̃ respicere merueẽ
urteñi istahelitȩ quimandotorũ oboedientia apo dño rbne¬
pslmo diximꝰ & hic deb& intelligi qm̃ ipsa deuicino rep&ere
tedium : magis quã intellectũ generat audienti. Item hym¬

Expanded text:
e nomen istud habere declarantur. Illos enim Israelitas vere dicimus, qui recte credendo, cordis lumine Dominum respicere meruerunt. Sunt enim Israelitae, qui mandatorum obedientia Christo Dopsalmo diximus, et hic debet intelligi: quoniam ipsa de vicino repetere, taedium magis quam intellectum generat audienti.
Abbreviated transcription (Latin):
Ecoittem adaumꝯ tuã dealto eri pem e ediberame deaquis
coultis. Dematiu piliorum alienorum. hic adpatrem uerba
conuertit. mꝗ nũ dicit dñm saluatorem. Ipseenĩ manus est
patris ꝑquem facta constant uniuersaq eien iredep̃catur
ubi cum patre regnat. parilitate uirtu & unitate substantiae
& itergo sede multitudine a quarũ ꝓph&aliberare id esta populis
undosis & uelut ꝓcella seuissima concitatis. aquas enĩ populos
populo sep&ierit liberari subiecit dicens: Demanufiliorum alie¬
norum id ÷ depotestate eorũ qui fidelib parare nesciunt. qm̃
aduerso patri noscuntur. sed quã uis hoo historiae deallo filis
dicere uideatur. Tam̃ melius intelligitur de his quidiabolo patre
generantur. De quib: in euangło dictum est. uos a patre diabolo estis
ipsi sunt enĩ filialieni quiab eđẽ matre catholicorum habentur

Expanded text:
Emitte manum tuam de alto, eripe me et libera me de aquis multis, de manu filiorum alienorum. Hic ad Patrem verba convertit. Manum dicit Dominum Salvatorem; ipse enim manus est Patris, per quem facta constant universa: quem venire deprecatur,ubi cum Patre regnat parilitate virtutis et unitate substantiae. Petit ergo se de multitudine aquarum propheta liberari, id est a populis undosis, et velut procella saevissima concitatis. Aquas enim populos populo se petiverit liberari subjecit dicens, de manu filiorum alienorum, id est de potestate eorum qui fidelibus parcere nesciunt, quoniam adverso patre nascuntur. Sed quamvis hoc historice de allophylis dicere videatur, tamen melius intelligitur de his qui diabolo patre generantur; de quibus in Evangelio dictum est: Vos a patre diabolo estis . Ipsi sunt enim filii alieni, qui ab Ecclesia matre catholicorum habentur
Abbreviated transcription (Latin):
illa magna in estimabilis sub quanta laudis breuitate descripta est:
Nã quidilla prestantius dicipotest cuius fines pacis munere termi¬
nantur. Vnde absolute colligpotest quiuana tranquillitate
ꝑfruitur quod intus habitare monstratur. Contra quicquid p̃ter
ipsã contigerit ẽẽ. gehenna est. Ꝙ sic̃ beata hierł pacẽpossid& sic
infelix babyllonia dolorũ pugnã ꝓculdubio sustinebit. Adipem¬
quippe frum̃tidic̃ ipsã contuibilem ditatẽ . Vnde siciustorũ sensus
reficitur ut omnẽ satiu&atẽ superare noscat᷑. Ipse est uer panis
quidecelo descendit. Nã sinos hiccor porissui par ticipationereficit
Suen adno dĩbi ec abit qos totolumoe suecetatis in pleuerit

Expanded text:
illa magna inaestimabilis, sub quanta laudis brevitate descripta est! Nam quid illa praestantius dici potest, cujus fines pacis munere terminantur? Unde absolute colligi potest, quia aeterna tranquillitate perfruitur, quod intus habitare monstratur. Contra quidquid praeter ipsam contigerit esse, gehenna est; et sicut beata Jerusalem pacem possidet, sic infelix Babylonia dolorum pugnam quippe frumenti, dicit ipsam contuibilem deitatem: unde sic justorum sensus reficitur, ut omnem societatem squi de coelo descendit . Nam si nos hic corporis sui participatione reficit, quemadmodum ibi satiabit, quos toto lumine suae deitatis impleverit?
Abbreviated transcription (Latin):
rũ clausas ianuas beateciuttatis oflindit. Sera enĩ asero dicta est quotẽ¬
pore inhostiũmitntur ut in trandilicentia deneetur. Qđillo tẽporeaoce¬
dt quandosponsus intrauerit. sic in eugło deuirginib dic̃ & quȩ paratȩ
erant intrauer̃ cũ eo ad nuptias &clausaestianua. clausa scilic& ñ ad¬
custodie poenã : sedinbeatitudinẽ sẽpit᷑rã. quia nec indequis quã ulterius
inte. Magna est quidem benedictio filioꝵ sed multogratior quandoint̃
uiscera mat̃na prȩstat᷑ qualcst enĩ matrisẽ ꝑuidere florentes filios
suos qualefilus gen&ricis gratiã iugit̃ contueri Ideo enĩ dictũ ÷
intequia nũ quã ab illahierł exire poter̃ quia & nomunere consecran¬

Expanded text:
rum, clausas januas beatae civitatis ostendit. Sera enim a sero dicta est, quo tempore in ostium mittitur, ut intrandi licentia denegetur. Quod illo tempore accidet quando sponsus intraverit, sicut in Evangelio de virginibus dicit: Et quae paratae erant, intraverunt eum eo ad nuptias, et clausa estcustodiae poenam, sed in beatitudinem sempiternam, quia nec inde quisquam ulterius in te. Magna est quidem benedictio filiorum, sed multo gratior, quando inter viscera materna praestatur. Quale est enim matri semper videre florentes filios suos? Quale filiis genitricis gratiam jugiter contueri? Ideo enim dictum est, in te, quia nunquam ab illa Jerusalem exire poterunt, qui aeterno munere consecran
Abbreviated transcription (Latin):
cordanrã firmissima stabilitate consistunt Modo eñ in mẽbrissius plenisso¬
mercenare ñ dicit᷑ xp̃s. quia cordaeoꝵ int̃dũ inanib: cogitationib occupant᷑
S edeũ hocmos tale corpus induerit in mostalitatẽ & noyiasistas cogitatianes
cũ mundiistius amissione reliquerit : Tunc ꝑfecte in scis regnaturusestxp̃s
quando sic̃ seriptũest eritd s̃ omnia inomnib: Cuiusaũ sit istadñs cuidenter

Expanded text:
corda nostra firmissima stabilitate consistunt. Modo enim in membris suis plenissime regnare non dicitur Christus, quia corda eorum interdum inanibus cogitationibus occupantur. Sed cum hoc mortale corpus induerit immortalitatem, et noxias istas cogitationes cum mundi istius amissione reliquerit, tunc perfecte in sanctis regnaturus est Christus, quando sicut scriptum est Erit Deus omnia in omnibus . Cujus autem s
Abbreviated transcription (Latin):
denter ostendit: sed quãuis ita &adlitterã beneuideant̃ intellig. Melius
rendũ dũgratius accipit᷑ ad qđ fatigato desideriaꝑuenit᷑. Secuit᷑. Quid
nubesistepasturiant scilic& utcopiã uideant᷑ prȩstare pluuiarẽ. hocest
diuinȩ p̃dicationis fontes irriguos sedeuit̃ rȩ hac pliuua parat᷑. utiq siti¬
oiti. Ileenĩ uerbũ dbũ efficacit̃ suscipit quise adaudiendũ suꝑnomu¬
nere desiderant̃ obtulerit. Necuacat qđ dix̾ parat. quianiscille ea
p̃parauerit nullus adipsã potest suis meritispuenire. Secuit᷑. Qiuꝑ
duc inmontib foenũ &cherbã seruituti hominũ Hoc quoq spĩ talites¬

Expanded text:
denter ostendit. Sed quamvis ista et ad litteram bene videantur intelligi, melius rendum, dum gratius accipitur, ad quod fatigato desiderio pervenitur. Sequitur quid nubes istae parturiant, scilicet ut copiam videantur praestare pluviarum, hoc est divinae praedicationis fontes irriguos. Sed cui terrae haec pluvia paratur, utique sitienti. Ille enim verbum Domini efficaciter suscipit, qui se ad audiendum superno munere desideranter obtulerit. Nec vacat quod dixit, parat, quia nisi ille eam praeparaverit, nullus ad ipsam potest suis meritis pervenire. Sequitur, Qui producit in montibus fenum et herbam servituti hominum. Hoc quoque spiritualite
Abbreviated transcription (Latin):
illisdicit᷑ qui adhuc tacere noscunt᷑: dr̃io in confessione subaudiendũ
cantare sedista confessio laudemmon& & ꝓbitatis actionẽ ortatur
Cytharaeni significat iurtutes morales consona operatione p̃cneures
qua uincuerã eytharã reddunt quandose foederate sotius sitte conumo ĩt
iũ suno itegra lira diciñ potost cuialiqua corda sabtrint̃ sie gec unt ses

Expanded text:
illis dicitur qui adhuc tacere noscuntur. Domino in confessione, subaudiendum est, cantate. Sed ista confessio laudem monet, et probitatis actionem hortatur. Cithara enim significat virtutes morales consona operatione praecinentes, quae tunc veram citharam reddunt, quando se foederata societate conjungunt. Nam sicut integra lyra dici non potest cui aliqua chorda subtrahitur, sic
Abbreviated transcription (Latin):
Parsista orationis paucis quidem syllabis artatur sed cogitata
semꝑ extenditur. Nouitate s enĩ suauissimas deseeicit cũcã acies
m̃tis inspexerit Niãdum alectoredicitur prȩdicatio laudis est
cũ apopulo respond&ur hymnus est : sic una uoco ꝑagit᷑ tã diuersũ
ministeriũ cũ in ipianihil appareat inmutatũ. Laudateduco¬
decelas laudate euoo Iuexcelsis. Cũ om̃a cȩlestia hymnos
dñi iugiter ꝓfundant ꝑserutandum est quareꝓph&a illud primũ
anmonã fleri qđ continue ꝓbatur impłer:. Vlsus iste hum anch ante
cantes fabricate. ut exortatio ista adaugendũmagis studiũ ꝗ iãinebo¬
andũ aliquid dicipos euideatur. Sed que s̃ista decaelis quaelaudare
ꝓuocantur. scilic& illa quae ad contẽ plandum dnm purissimo intella¬
suũ suaue exultatione cone ebrant Nã si c̃ sunt inmostalia ttara
eoꝵ laudes aliquo fine clauduntur In excelsis sgnificat substantias
digniores qua smerito sibi excelsas in becillitas humanaꝓsite&ur qua

Expanded text:
Pars ista orationis paucis quidem syllabis arctatur, sed cogitata semper extenditur. Novitates enim suavissimas de se ejicit, cum eam acies mentis inspexerit. Nam dum a lectore dicitur, praedicatio laudis est; cum a populo respondetur, hymnus est. Sic una voce peragitur tam diversum mysterium, cum in ipsa nihil appareat immutatum. Subtde coelis, laudate eum in excelsis. Cum omnia coelestia hymnos Domini jugiter profundant, perscrutandum est quare propheta illud primum admonet fieri, quod continue probatur impleri? Usus iste humanus est, ucantes, fabricate; ut exhortatio ista ad augendum magis studium quam ad inchoandum aliquid dici posse videatur. Sed quae sunt ista de coelis, quae laudare provocantur? Scilicet illa quae ad contemplandum Dominum purissimo intellecsuum suavi exsultatione concelebrant. Nam sicut sunt immortalia, ita nec eorum laudes aliquo fine clauduntur. In excelsis significat substantias digniores, quas merito sibi excelsas imbecillitas humana profitetur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
isaac & ia cob in regno adoꝵ. Quicanat cortritos conde quialligat
contaitioneo eoꝵ. Mira bilegenꝰ curationis edicit᷑. ut sirestaurari
uolumus nosin& ipses uiuacissime conteramꝰ. Sedista contritio ad redir¬
tegrationẽ ꝑtin& ad soliditatẽ deducit & qđ s.p̃omno bonũ est adillũ
medicũ introducit quiaã nã tribuit sospitatẽ. Sequit᷑. Quialligat¬
contrita : quasi quadã fascia pia&atissuȩ suꝑducta constringit atq
consolidat & ad firmissimã spẽ sanitatis adduc̃ sic̃ & in quinqua gesimo¬
psalmo dictũ est corcontritũ & humiliatũ ds̃ ñ sꝑnit. Nã aalle publi¬
canus qui pecturuũ assiduu ꝓcussione tundebat ipsã in secontritionem
ꝓbatusest effecisse quã reopectori ñ desinebat ingerere. Item quisanat¬

Expanded text:
is terrae . Vers. 3. Qui sanat contritos corde, qui alligat contritiones eorum. Mirabile genus curationis edicitur, ut si restaurari volumus, nosmetipsos vivacissime conteramus. Sed ista contritio ad redintegrationem pertinet, ad soliditatem deducit; et quod supra omne bonum est, illum medicum introducit, quicontrita: ea quasi quadam fascia sua pietate superducta constringit atque consolidat, et ad firmissimam spem sanitatis adducit. 4 Qui numpsalmo dictum est: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Nam et ille publicanus qui pectus suum assidua percussione tundebat , ipsam in se contritionem probatus est effecisse, quam reo pectori non desinebat ingerere. Vers
Abbreviated transcription (Latin):
locurexmagni fiontu ipsus & singalartate ꝑ̃dicaturins som̃
rans e gedu fredhonc sententiuã superiora sus pensas ut laud&
dñm populus fidelis milla scilie& patria constitutus quiã pecea¬
ton na seuuir ĩ trib: Abslutos. sequitue causa iustissima quant
dnsdebeat predicartutiq qua exaltatũ est nom̃eus solius

Expanded text:
locus ex magnificentia ipsius et singularitate praedicatur. Nam aratur. Sed usque ad hanc sententiam superiora suspensa sunt, ut laudet Dominum populus fidelis, in illa scilicet patria constitutus, qui jam peccatorum noscitur nexibus absolutus. Sequitur causa justissima quare Dominus debeat praedi
Abbreviated transcription (Latin):
uodangelus greca lirgua dicit᷑. latine nuntius interp̃tatui
Sedcũ adaliquid ꝑficiendũ mittitur uis tuscelorũ ab offitio
suo hoc nom̃ assumit. Angelusenĩ officiidicitur nominennatue
scouitur. Luidate eũ om̃s uirtutes eius. Hoc generale nom̃ est
ibi enĩ concluduntur om̃a quae cȩlestis militiae dignitate gran¬
descunti Sedideo forsitan hoc loco angeliuis tutib sunt plati
uras aestimantur eximii. Item. Lauda te cũ om̃s angel&¬
laudatecuo ocõs sielȩ &luen. Sol. luna stellȩ
is oculis patestunt inferioresesse uii tutib qua eñ uidentur
nabsurda aestimatione collit᷑. quã uiscelispeciem decoro
mine ornareuideant᷑. Nã illa atq ꝑuenit noster aspectus
& sinducida atq subtilia tamencor poraosse maniftstũ est
uia creatoris benefitio existeremeruer̃. Considerata ent
otlumino ingentes ammirationes potuer̃ cõmouere. quando
emostales oculos uidere faciunt &ipsa intã splendidã clarifatẽ

Expanded text:
gua dicitur, Latine nuntius interpretatur. Sed cum ad aliquid perficiendum mittitur virtus coelorum, ab officio suo hoc nomen assumit. Angelus enim ab officii dicitur nomine, non naturae. Sequitur, laudate eum, omnes virtutes ejus. Hoc generale nomen est: ibi enim concluduntur omnia quae coelestis militiae dignitate grandescunt. Sed ideo forsitan hoc loco angeli virtutibus sunt praelati, uras aestimantur eximii. Vers. 3. Laudate eum, sollaudate eum, omnes stellae et lumen . » Sol, luna, stellae, quia carnalibus oculis patescunt inferiores esse virtutibus, quae non videntur, non absurda aestimatione colligitur, quamvis coeli speciem decoro lumine ornare videantur, nam illa, ad quae pervenit noster aspectus, licet sint lucida atque subtilia, tamen corpora esse manifestum est, et inum, quia creatoris beneficio existere meruerunt. Considerata enim tot lumina ingentes admirationes poterunt commovere, quando mortales oculos videre faciunt et ipsa in tam splendida claritate
Abbreviated transcription (Latin):
hierł dñs & disꝑsionẽ irł congregans. Quisanat contritos corde:
& alligat contritioneseoꝵ. quinumerat multitudinẽ stellarũ
& om̃s nominesuo uocat. De facti sutiq: suis mirabilis apꝓbatur
Ostendit᷑ aut̃ in primo uersu discrepantia Dñmñ amare quã do eñ
consta disꝑa colligere. Nãquẽ ammodũ in nob patiat᷑ alioscẽ. actꝰ aliã
cantilenã quitotius mundi populos in scãm colligit unitatẽ. Sicenĩ

Expanded text:
nat contritos corde, et alligat contritiones eorum. Qui numerat multitudinem stellarum, et omnes nomine suo vocat, de factis utique suis mirabilis approbatur. Ostenditur autem in primo versu discrepantia Dominum non amare, quando eum constat dispersa colligere. Nam quemadmodum in nobis patiatur alios esse actus, aliam cantilenam, qui totius mundi populos in sanctam colligit unitatem? Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
gos quicõ peentiri sectione pascunt̃ ali lacte. alioy bosolido ꝓattedispen¬
satori uisĩ fuerit quisolus nouit que ꝓfutura prestare. Coruis inreli¬
gosiuuri qui petentoꝵ nigredine in separabilit̃ uestiunt᷑. Necaliquo
splendorocon uersionis clucescunt. Pulliuoro ooruoꝵ ut phisiolog
uolunt eadesti rore ueseunt᷑ & ad huc pat̃nas estas idest cadauerũ

Expanded text:
spensatori visum fuerit, qui solus novit quae sunt profutura praestare. Corvi sunt irreligiosi viri, qui peccatorum nigredine inseparabiliter vestiuntur, nec aliquo splendore conversionis elucescunt. Pulli vero corvorum ut physiologi volunt coelesti rore vescuntur, et adhuc paternas escas, id est cadaverum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓduc̃ ⁊̃ nde simpliciores incła catholica tã quã sĩplioia ium̃ ta pascant᷑
Foenũ ꝑtin& ad p̃dicationes robustas herba ad monita molliora foenũ
siquidũ fuit quand e dix̃ apłs. uolo om̃s hominesesse sic̃meip sũ. herba̧
&rur sus hac uob potũ dedi ñ escãs. Istaenĩ initiora p̃cepta herbmerito
cõparant᷑ Niã qđ dic̃ seruitutihominũ significat usui humano depu¬

Expanded text:
ducit, unde simpliciores in Ecclesia catholica tanquam simplicia jumenta pascantur. Fenum pertinet ad praedicationes robustas, herba ad monita molliora. Fenum siquidem fuit, quando dixit Apostolus: Volo omnes homines esse sicut meipsum . Herba: Et rursus, Lac vobis potum dedi, non escam . Ista enim minora praecepta herbis merito comparantur. Nam quod
Abbreviated transcription (Latin):
onne opostebat hancfiliã abrahȩ quã alligauerat satanas decẽ&ecto annis solui
ab infirmitatesua : Sed hoc ñsolũ deuexatione in mundi sp̃s potest intelligi.
sed &iã deo mnib: uitiis quib: mens nrã quasi quibdã funib: inligat᷑. Nã sicligat
diabolus qui peccata conectit : ita soluit xp̃s quidelicta dimitat. Secuit᷑. Dñsin

Expanded text:
o dictum est: Nonne oportebat hanc filiam Abrahae, quam alligaverat Satanas decem et octo annis solvi o dictum est: Nonne oportebat hanc filiam Abrahae, quam alligaverat Satanas decem et octo annis solvi ab infirmitate sua ? Sed hoc non solum de vexatione immundi spiritus potest intelligi, sed etiam de omnibus vitiis, quibus mens nostra quasi quibusdam funibus illigatur. Nam sicut ligat diabolus qui peccata connectit, ita solvit Christus qui delicta dimittit. Sequitur, Domin
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Dicit enim primum qui fecit caelum & terrã
ipse est. in quo spem suam debeant ponere xp̃i¬
ani.Sedlic& caȩli & terre appllatione cunctas
concluserit. addidit tamen & om̃a quaein eiss
Neque alium putares uelmi nutissimarum rerum
existere creatorem. Sequitur: Quicus todit
in sȩculo qui caelestis ueritas apprebatur.
De hominibus autem qui sup pecca. sunt dictum est
nator a&ernus. qui ad flictus propt̃ no men
suum uidicat & miser&ur innoxiis. Ipsiquip¬
pesunt qui in iuriam id est in iustitiam pati¬
untur  quando ueritatem praedicantes poenis
uehementibus affliguntur. intulit. Dat escam
Dũs soluit cocpeditos drĩs Iulucoiuat eacos drõs diliꝯit
iuotos: Dñs cus too it xduenaoo: In hoc & sequentiuersu. ille locus aptã¬
d est. Memortã habundantiae suauitatisei :. Quidem̃ suauius quã ut mise¬
ricor diçipsius facta memorent᷑ utdicat dñs soluit cõpeditos dñs in luminat
cexos dñs diligitiustos dñscustoditaduenã pupillũ & uiduã suscipi& &uã¬

Expanded text:
. Dicit enim primum: Qui fecit coelum et terram. Ipse est in quo spem suam debeant ponere Christiani. Sed licet coeli et terrae appellatione cuncta concluserit, addidit tamen, Et omnia quae in eis sunt: ne quem alium putares vel minutissimarum rerum existere Creatorem. Sequitur, qui custodit in saeculo, qui coelestis veritas approbatur. De hominibus autem qui sub peccato sunt, dictum est: nator aeternus, qui afflictos propter nomen suum vindicat, et miseretur innoxiis. Ipsi quippe sunt qui injuriam, id est injustitiam patiuntur, quando veritatem praedicantes, poenis vehementibus affliguntur. Intulit, Dat escamcompeditos, Dominus illuminat caecos. Dominus diligit justos, Dominus custodit advenam. In hoc et sequenti versu ille locus aptandus est: Memoriam abundantiae suavitatis ejus. Quid enim suavius quam ut misericordiae ejus facta memorentur, ut dicat: Dominus solvit compeditos, Dominus illuminat caecos, Dominus diligit justos, Dominus custodit advena
Abbreviated transcription (Latin):
Nãstellas scõs uiros nosposse in tellegere genesis locus ille testat᷑ quiait .
m ultiplicabo sem̃tuũ sic̃ stella scelo & salo mondic̃. Iustiaut̃ fulgebunt
sic̃ stelleceli. Scimꝰ aut̃ adño nominauocari posescõꝵ quando eos inglũ

Expanded text:
Nam stellas, sanctos viros nos posse intelligere Genesis locus ille testatur, qui ait: Nam stellas, sanctos viros nos posse intelligere Genesis locus ille testatur, qui ait: Multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli . Et Salomon dicit: Justi autem fulgebunt sicut stellae coeli . Scimus aut
Abbreviated transcription (Latin):
ruinã agunt paenitentiã. Quiniuoo erat multitudinẽ stellarũ et
ocõs nomines uouocaił. Sed quã u̾is & istud adlitterã dm̃ potentiã
uidet᷑ ostendere ut nob̵ innumerabiles stellas diuinitatidicat õe nume¬
rabiles earũq nomina ꝓpriis uo cabulis noncupare qm̃ illi õma conp̃¬
hensibilia s̃ cu iarenamaris & guttȩ pluuiarũ & capilli hominũ dinu¬
meratieẽ noscunt᷑ Nã cũ dic̃ nomine suo astro logos arguit quiea suo cat
nominib: alienis ut ueneris mercurii louis mastis saturni & hissimlio
illud tam̃ abtius est ute a magis spitalit̃ intelligere debeamꝰ. Superius
enĩ dixerat. contritos cordeeẽ saluandos quosiã p̾indulgentiȩ medicinã
stellas debemꝰ accipere. Luc ente nĩ uelut astra in noctehuius scłi qui me¬
ruer̃ inscõ ꝵ numero congregari. Sed quã uis multos hic continere iudeat᷑
ecđa. Illi tam̃ a dñonumerant᷑ quirogui eius pasticipatione gaudebun

Expanded text:
gerere. Vers. 4. Qui numerat multitudinem stellarum, et omnes nomine suo vocat. Sed quamvis et istud ad litteram Domini potentiam videatur ostendere, ut nobis innumerabiles stellas Divinitati dicat esse numerabiles, earumque nomina propriis vocabulis nuncupari, quoniam illi omnia comprehensibilia sunt, cui arena maris, et guttae pluviarum, et capilli hominum dinumerati esse noscuntur: nam cum dicit, nomine suo, astrologos arguit, qui eas vocant nominibus alienis, ut Veneris, Mercurii, Jovis, Martis, Saturni, et his similia; illud tamen aptius est, ut ea magis intelligere debeamus. Superius enim dixerat: Contritos corde esse salvandos, quos jam post indulgentiae medicinam stellas debemus accipere. Lucent enim velut astra in nocte hujus saeculi, qui meruerunt in sanctorum numero congregari. Sed quamvis multos hic continere videatur Ecclesia, illi tamen a Domino numerantur, qui regni ejus participatione gaudebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
et sc̃i tui benedicente. Ipsa est enĩ scĩtas quã superiu
docit. ut ei sci sui debeant confiteri. Id estboni angeli dominationes
potestates & principatus uł iustiomines & quicquid beatum ẽe.
cognoscitur sed quia om̃a creature non sunt in intellectu aluĩ
dignitate sublimes & iumenta saxaligna terra uelhis similia
quomodo illum poterit omnis creatura p̃dicare confit& ur
Plane in hoo qđ ẽ dumsuum glorificare fac auctorem quiom̃ã
ammirabile dis positione ꝑfec̃. Vt aut ꝑse ipse creaturȩ lauden
autperrationales substantias operadñi ualdebono p̃dicentir

Expanded text:
e narratur. Ipsa est enim sanctitas quam superius dixit, ut ei sancti sui debeant confiteri, id est boni angeli, dominationes, potestates, et principatus, vel justi homines, et quidquid beatum esse cognoscitur. Sed quia omnes creaturae non sunt in intellectuali dignitate sublimes, ut jumenta, saxa, ligna, terra, vel his similia, quomodo illum poterit omnis creatura praedicare? Confitetur plane in hoc quod est, dum suum glorificare facit auctorem, qui omnia admirabili dispositione perfecit; ut aut per se ipsae creaturae laudent, aut per rationales substantias opera Domini valde bona praedicentur
Abbreviated transcription (Latin):
caelum & terram mare & omnia quae in eis sunt
quod ad operibus eius laudem prodisse non dubium
est : quid enim glorio sius quidue potes ł ese
magnificentius quam caelum & terram fecisse
& omniaque in eis sunt. Illud propterea quod

Expanded text:
coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt; quod ab operibus ejus laudem prodiisse non dubium est. Quid enim gloriosius, quidve potest esse magnificentius, quam coelum et terram fecisse, et omnia quae in eis sunt? Illu
Abbreviated transcription (Latin):
pegtauiteio. Hicuersus sicuidetur intellegi quia lic&om̃s gentes religio
cristiana cõplexasit Mullitam̃ faciȩ ad faciem estlocutus aut marediuisi.
acctmanna pluit autabernaculũ nube cõpleuit. autholo causta ipsorũ
celesti igne consũpsit. &c& eraquȩ illi populo uisibilit̃suꝑ nomunere
prȩstabant᷑ : nõb̵ eni sp̃i talit̃ fuint quȩ illoꝵ oculis corporali t̃ appa¬
rebant. Ale huia ꝑmoueresol& qđ infinequorundã psalmoꝵ
allelua positũ reperimus Significat forsitan eostotos ad p̃conia
dñiꝑ tinere Necaliciuus alterius causaerelatione ꝑ mixtos sed sicut
acapite initunt ita usq ad finẽ in laudedominicã terminantur.
Sed hoc asseuerare ñ possumꝰ quia in reb: talib: aliquid definire peri¬
culũ est. Melius est enĩ alciora sibi hominẽ confiteri : quã aliqua
p̃sũptione culpari . Atq ideo qđ dehacre uel de aliis nouitatibus
praestante dño putauimꝰ offerendõ in arbi triã sit legentis sequiqđ¬

Expanded text:
estavit eis. Hic versus sic videtur intelligi, quia licet omnes gentes religio Christiana complexa sit, nulli tamen facie ad faciem est locutus, aut mare divisit, aut manna pluit, aut tabernacula nube complevit, aut holocausta ipsorum coelesti igne consumpsit, et caetera quae illi populo visibiliter superno munere praestabantur. Nobis enim spiritualiter fiunt, quae illorum oculis corporaliter apparebant. Alleluia. Permovere solet quod in fine quorumdam psalmorum Alleluia positum reperimus. Significat forsitan eos totos ad praeconia Domini pertinere, nec alicujus alterius causae relatione permixtos; sed sicut a capite incipiunt, ita usque ad finem in laude dominica terminantur. Sed hoc asseverare non possumus, quia in rebus talibus aliquid definire periculum est. Melius est enim altiora sibi hominem confiteri, quam aliqua praesumptione culpari; atque ideo quod de hac re vel de aliis novitatibus praestante Domino putavimus offerendum, in arbitrio sit legentis sequi