comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gentilitatẽ et ignoranciã
significant. Spes ergo in gemili
populo cẽ qm in apostata uult ĩ¬
telligi ꝑ id quod ib̾iecit dicens.
Melio est camis uiuus lede mortuo.
quia sicut leo omnib feris forcõr
est: ita et xͥanitas omnib sectis.
Biquis ergo ab hac destiterit: ani¬
tit salutem. ita ut deterior genti¬
le sit. potest enim fieri ut credat
gentilis et ad quirat salutem qͣm

Expanded text:
gentilitatem et ignorantiam significant. spem ergo in gentili esse quam in apostata, uult intellegi per id quod subiecit dicens: melior est canis leone mortuo, quia sicut leo omnibus feris fortior est, ita et Christianitas omnibus sectis. si quis ergo ab hac destiterit, amittit salutem, ita ut deterior gentili sit. potest enim fieri ut credat gentilis et adquirat salutem, q
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e nomen. quisꝰ ħ insiplen¬
assimus dixerit. Hoc illi eigo
donatum est ut homini scd̾
p filiuis factꝰ est obediens us
d mortem trucis. ꝙ iam hẽ¬
lit idem ip̃e dei filuis de deo

Expanded text:
omne nomen? Quis hoc insipientissimus dixerit? Hoc illi ergo donatum est ut homini, secundum quem Filius factus est obediens usque ad mortem crucis, quod jam habebat idem ipse Dei Fil
Abbreviated transcription (Latin):
net sanguine filioꝵ uicere potu¬
enunt. Non ergo infuturũ. S ad
p̾sens tempus mala ꝑentũ filios
fnuenunt. Net qualetum bñficiũ
est głiosum non esse: nec tam̃
teum. Nam siquidam cum
p̾cib euincãtur in postremis poĩti
ad fidem ueri accedere. ut si non
coronam uł ueniam m̾eant᷑: q ͦ
modo pot̾unt hinc aliqui queri
cum quib ita actum est. ut n
eẽt unde ignosci sibi p̾carentur.
in sbłimes haberentur qui mini¬
me laborau̾ant. conferũt uniꝰ mo¬
menti cruciatum ad multi oꝑis pe¬
nam arbitͣre eciam multos labora¬
re. et quia ꝑseuerare non possunt
non solum effcũm laboris amitłe
u et pena multari. ade eciam quia
difficile de malis nati. et int̾ ne¬
quissimos educati uł conu̾sati: m̃tẽ
temꝑant ad disciplinam dei seq̃n
dam. uide ergo si non magis bene
actum est cum filiis ꝑditoꝵ.¶
miẜit interciam ⁊ quartam pro

Expanded text:
nec sanguine filiorum uincere potunec sanguine filiorum uincere potuerunt, non ergo in futurum, sed ad praesens tempus mala parentum filios inuenerunt. nec qualecumque beneficium est gloriosum non esse, nec tamen reum? nam si quidam cum precibus enituntur in postremis positi ad fidem ueri accedere, ut, si non coronam, uel ueniam mereantur, quo modo poterunt hinc aliqui queri, cum quibus ita actum est, ut neque esset unde ignosci sibi precarentur, neque sublimes haberentur qui minime laborauerant? confers nunc unius momenti cruciatum ad multi temporis poenam; arbitrare etiam multos laborare et, quia perseuerare non possunt, non solum effectum laboris amittere, sed et poena multari; adde etiam, quia difficile de malis nati et inter nequissimos educati uel conuersati mentem suam temperant ad discdam. Vide ergo, si non magis bene actum est cum filiis perditorumiserit in tertiam et quartam pro
Abbreviated transcription (Latin):
opris simul cum parentib cre
facinus sodomitarum possit ad
num aliquod in remaneret. Nõ¬
ne ꝓuisum est illis ne diu uiuentes
exempla sequerent᷑ prĩmi: Age¬
henna enim lib̾i sut: in aliena cã
occisi. Parentes enim tam ꝓ se qͣm
ꝓ hns reisunt. quia ut illoꝵ oꝑa
oblit̾arentur omĩs ꝓgenies ip̃oꝵ
erasa est. Nam ss bonis ꝑentũ
len sunt filii eoꝵ quod ꝯmendent᷑
p̃rogatiua eoꝵ. Sic et de morte
que ꝓ malis illoꝵ in fertur queri
non post. ut quemadmod̾ ꝑticipes
in lucro sunt. sint ⁊ in dampno. Si¬
mliter et in egypto pro noxis pa¬
trum plexi sunt fĩlii. S ut ademen¬
dationem eoꝵ ꝓfic̾et. ut quia ex a¬
liis cansis dm̃ credereet uenari qui
in moyse erat noluerit. hac pla¬
ga cerriti confiteant᷑ cum satiffc̃ione
ne grauius hunc iratum sentirent.
Nec ergo mors filioꝵ: crimen est
primt. Quoquo enim modo filii de¬
bitum sp̃m reddid̾u̾nt. fut᷑i accusa¬
tores ꝑentum. quia ꝑfidiam suã

Expanded text:
OMIS SIMUL CUM PARENTIBUS CREfacinus Sodomitarum possit adunum aliquod remaneret. nonne prouisum est in illis, ne diu uiuentes exempla sequerentur patrum? a gehenna enim liberi sunt in aliena causa occisi. parentes enim tam pro se quam pro his rei sunt, quia, ut illorum opera oblitterarentur, omnis progenies ipsorum erasa est. nam si bonis parentum laeti sunt filii et quod commendentur praerogatiua eorum, sic et de morte, quae pro malis illorum infertur, queri non possunt, ut, quem ad modum participes in lucro sunt, sint et in damno. similiter et in Aegypto pro noxiis patrum plexi sunt filii, sed ut ad emendationem eorum proficeret, ut quia ex aliis causis dominum credere et uenerari, qui in Moyse erat, noluerunt, hac plaga territi confiterentur cum satisfactione, ne grauius hunc iratum sentirent. Haec ergo mors filiorum crimen est patrum. quoquo enim modo filii debitum spiritum reddiderunt, futuri accusatores parentum, quia perfidiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
bñdice̾. Pagonus tñ est qñsinesen¬
quia so̾ creatoris deuõne gn̾at᷑. sicut
dixit᷑ adam de chayn. ꝓcream lpmi¬
nem ꝑ dñi. Sicut .n. pagani inde¬
noti creatori demoniis gr̃as agunt
supłices imꝑftẽ laudant eum: ĩ
omin suo actu meo desc despiciꝰ
quia non coguoscunt xp̃m ꝑquẽ¬

Expanded text:
benedicere; paganus tamen est, quia sinbenedicere; paganus tamen est, quia sinquia sub Creatoris devotione generatur. Sicut dixit Adam de Cain, Procreavi hominem per Deum . Sicut enim Pagani indevoti Creatori, daemoniis gratias agunsupplices, laudant eum in omni actu suo, in eo despiciendi quia non cognoscunt Christu
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓfõne filios creari dẏabolo. hos
antẽ filios eẽ dei qui confitentes ꝓ¬
ui ẽ dm̃ prẽm xp̃i recte u̾santur
bic .n. deus instituit gemus nr̃m
uit sine sen̾su nati possibilitatẽ tñ
hamus discendi bona siue mala.
ut ipi nob̾. aut maia ad quiramꝰ
ant bona ut letemur in nob̾. cũ
recte agentes remuñamur. ut ip̃
nob̾ imputemus: si pͣuoseãntes c̃¬
dempnemur .gi. apłus ait nos n
constat fieri iudeos.
gͦ cutuncisio iudeum facit. s naui¬
gam. nascunt᷑. Non om̃e quod
nascit᷑ hoc est quod et unde nascit᷑
Nama aurũ de tra nascit᷑. et nõ tñ c̾¬
ra est et gemina. ⁊ alio multo. et
de ligno esca nascitin. ⁊ de pilo oiũ
De paganis autẽ ut paganinas.
dantur h facit causa. Quia .ii. oĩs
paganis mignorantia est. et qui
nascit᷑ ex eo sine sensu est. Ambo¬
ꝙͥ ignorantes sunt. s hoc it̾ est it
utum. qr qui gͣnat sine dudio blas¬
oyaboli est. Natus antẽ infans
nescit blasphemare. sicut nescit

Expanded text:
essione filios creari diabolo; hos autem esse filios dei, qui confitentes deum patrem Christi recte uersantur. sic enim deus instituit genus nostrum, ut sine sensu nati possibilitatem tamen habeamus discendi siue bona siue mala, ut ipsi nobis aut mala adquiramus aut bona, ut laetemur in nobis, cum recte agentes remuneramur, aut ipsi nobis inputemus, si praua sequentes condemnemur. LXXXI. APOSTOLUS AIT: "NOS Nconstat fieri Judaeos.ergo circumcisio Judaeum facit; sed natigani nascuntur. Non omne quod nascitur, hoc est unde nascitur. Nam et aurum de terra nascitur, et non tamen terra est; et gemmae et alia multa: et de ligno esca nascitur, et de ovo pullus. De Paganis autem cantur, haec facit causa: quia enim omnis paganus in ignorantia est et qui nascitur ex eo sine sensu est, ambo ignorantes sunt. sed hoc interest inter utrumque, quia generator sine dubio blasdiaboli est; natus autem infans nescit blasfemare, sicut nescit
Abbreviated transcription (Latin):
omnes quos tenebat amisit. et de
ceto apta est ad celum ina. Ecte qͣnͣ¬
tum ꝑfuit aduentus saluatoris
ante legem et post legẽ ptas p̾ssi
coto se carui ded̾unt. et digni fue¬
runt intartaro reman̾e. sũ dubuo
fuerunt qui deũõne ex reu̾encia¬
creatas creatoris uitam suam na¬
turte lege frenauernt. Nñꝙͥ nõ
⁊ hu detentisunt apud inferos ex¬
pimcti auita: Ai antẽ ante ueĩsẜ
post inortẽ ade. lib̾ato adam qui p
pt̃auerat. cen̾s ad celum aꝑiret in¬
am. at quia bñ uix̾ant agnito cre¬
atore : defuncti recngetur in celũ
dampnũ gͦ est qr non ante ueit

Expanded text:
omnes quos tenebat amisit et de omnes quos tenebat amisit et de cetero aperta est ad caelum uia. Ecce quantum profuit aduentus saluatoris, ante legem et post legem peccatis pressi totos se carni dederunt et digni fuerunt in tartaro remanere, sine dubio fuerunt qui deuotione et reuerentia creatoris uitam suam naturae lege frenarunt. numquid non etiam hi detenti sunt apud inferos expuncti hac uita? si autem ante uenisset post mortem Adae, liberato Adam qui prior peccauerat ceteris ad caelum aperuerat uiam, ut. quia bene uixerant, agnito creatore defuncti reciperentur in caelum. damnum ergo est, quia non ante uenit
Abbreviated transcription (Latin):
re noticie dei et moꝵ. et cum adhu
reuencia segmior ẽet postea ꝑ moy¬
sensegen sitens dedit. Que i oboles¬
cet. et magis metũ incut̾e̾t. Maior
emutimor est. ubi aũctas maifesta
est. et qnuia acteptam legenigentes¬
spreuerunt non se sbicientes ei nz
suũ qui se ꝑ illis offe̾ris mortem
destruens data in om̃ib remissio¬
ne poc̃oꝵ dd̾ prĩ illi iustificatos of¬
ferret. Non .n. poss descendi ad in¬
feros nisi ad mortẽ. net ordo .i. nͦ
rõ poscebat᷑ eum qui mortuus nõ¬
est ess fuiss: int̃re ianuas tarta¬
ti. None siquis uult int̾ra sua bat¬
baros decipe. ĩmutat se inhitu illoꝵ
ut putetur uus ex hris. et sic ex¬
plorat qũo illos so̾u̾tat᷑ : itafc̃mẽ
et de dyabolo. qm̃ malo more ho¬
minũ sb̾iitat. ut in morte non re¬
manet᷑: inuentũ est remadium
qu̾o gͦ male cenebat amittet et sb̾¬
intraretur ei. et quem putabat
se uelud hora occidisse. reꝑiret illu
apd inferos. quo ftoreus iuentꝰ.

Expanded text:
e dei et morum. et cum adhuc reuerentia segnior esset, postea per Moysen legem litteris dedit, quae neque obsolesceret et magis metum incuteret. maior enim timor est, ubi auctoritas manifesta est. et quia accepta lege gentespreuerunt non se subicientes ei neqsuum, qui se pro illis offerens et mortem destruens data omnibus remissione peccatorum deo patri illos iustificatos offerret non enim posset descendi ad inferos, nisi per mortem. nec ordo enim nec ratio poscebat eum, qui mortuus non fuisset, intrare ianuas tartari. Nonne si quis uult in terra sua barbaros decipere, inmutat se in habitu illorum, ut putetur unus ex his, et sic explorat quo modo illos subuertat? ita factum est et diabolo. quoniam malo more hominem subuerterat. ut in morte remaneret, inuentum est remedium, quo modo quos male tenebat amitteret. ut subintraretur ei et, quem putabat se uelut hominem occidisse, repperiret illum apud inferos deum. quo facto reus inuentus
Abbreviated transcription (Latin):
ces ilłi aliqua redd̾etur. Aliquis me¬
dicui arguat qui meditamẽta sua
et offitia gratis impend. aut accusa¬
bit᷑ carditas eius ab eis. a quib nõ
conat pp imbesciłłitatẽ huam. suã
enira sequit᷑ naturam ad faciendã
net ante sõueniat᷑: erit quid̃ gͣtũ.
Nontamen ualde potit scire quid s
p̾stitum est. Si aũt in ip̃a nc̃citate ꝑo¬
fito auxiliũ feras. Scies quale bñfi¬
cumi consecutus sit. De tribułone
enim creptus maiores grãs referet.
qũo siesurienti offeras panem. Si c
ofteras cum non esinit. non utiꝙ cã
gtumꝰ etit. idcirto recte fcm est. ut ñ
ante ueniret do̾. pͥmũ .n. dimisit
genus spminũ ntiq uoluntate sua
non sine testimomo sui. qr ex ip̃a m̃¬
di fabuca ꝑ anmia minĩa que ełoꝵ¬
iieio himnamsł usib ex hibi de¬
creuit. Ntelligi ⁊ timeri dintatẽ
suam uoluit. Quippe cum ⁊ ex tra¬
duatr q rn hom̃is. deinde enochi noe
notiiarius eet int̾ris. Q cimi lãgore
quodam himiani gem̾is abolescere

Expanded text:
ces illi aliqua redderetur. aliquis medicum arguat, qui medicamenta sua et officium gratis inpendet, aut accusabitur tarditas eius ab eis, a quibus noncurat propter inbecillitatem humanam; suam enim sequitur naturam ad faciendam net ante subueniatur, erit quidem gratum, non tamen ualde poterit scire quid sibi praestitum est; si autem in ipsa necessitate posito auxilium feras, sciet quale beneficium consecutus sit. de tribulatione enim ereptus maiores gratias referet, quo modo si esurienti offeras panem; si autem offeras cum non esurit, non utique tam gratum erit. Idcirco recte factum est, ut non ante ueniret dominus. primum enim dimisit genus hominum uti uoluntate sua, non sine testimonio sui, quia ex ipsa mundi fabrica et annua munera, quae eio humanis usibus exhiberi decrevit, intelligi et timeri divinitatem suam voluit. Quippe cum etiam ex traduce primi hominis, deinde Enoch et Noe notitia ejus esset in terris. Sed cum languore quodam humani generis obsolescere
Abbreviated transcription (Latin):
alia cet̾a. ħ .n. carnalia sunt. Quicꝙͥ
enim uisibile est carnale est. ⁊ de e¬
lementis est. S ex p̾cepto deierat.
deo ẜniebat᷑ ex inuisibilib adinui¬
sibilia ueniretur. et ex hac cura ꝓro¬
feñs fieret ad maiora capienda. ut
dñi qui uenturus eis fuerat ꝓmiss
uenit. ut ⁊ ant̾iores nr̃i qui in igno
rancia fuerunt addisc̾e̾nt u̾itatem
Eniq post aduentũ xp̃i mł
ti saluati sunt mag̃ qͣm pͥus.
unde si ante ueniss. milto plures sal¬
uati fuissent. Si gͦ ita est rep̾hensiͥ

Expanded text:
alia. haec enim carnalia sunt; quidquid enim uisibile est, carnale est et de elementis est. sed quia ei praecepto dei erat, deo seruiebatur, ut ex uisibilibus ad inuisibilia ueniretur et ex hac cura profectus fieret ad maiora capienda, ut domini dei, qui uenturus eis fuerat promissus UENIT, UT ET ANTERIORES Nrantia fuerunt addiscerent veritatem? Denique post adventum Christi multi salvi facti sunt magis quam prius: unde si ante venisset, multo plures salvati fuissent. Si ergo ita est, reprehensibile
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuientes. S itaq et iudei clemẽtis
erant ẜuientes. Qud diffe̾bant a
paganis. Manifm̃ est adiectione
aut dimimicõne. sũ ĩuitacõe silla¬
be sensum ꝑuerti. Iccirto paganos e¬
lementa colere ꝯgnitũ est. Indeos¬

Expanded text:
SERUIENTES\'? SI ITAQVE ET IUDAEI ELEMENTIS SERUIENTES\'? SI ITAQVE ET IUDAEI ELEMENTIS ERANT SERUIENTES, QVID DIFFEREBANT A PAGANIS? Manifestum est adiectione aut deminutione siue inmutatione syllabae sensum peruerti. idcirco paganos elementa colere omnibus co
Abbreviated transcription (Latin):
daismus. qr non abrahe circũcisio
iusticia est. S signũ iusticie. ut na¬
ti ex abraham signum hrent. ꝑ qd̾
ꝓbarentur fili ẽe abrahe. Cmppe
cum ex iuda machabeo hoc nomĩe
sint appllati. ut non solum ex iu¬
da. S et cetĩ ex om̃ĩb filus iacob̃
indei uotarent᷑ pp̃ quod iudax dux
fu̾it eis. Ideo ꝙ nati iudei signũ ac
cipiunt. ut qui sunt intelligãt᷑.
De yͥano autẽ ideo non nascitur xͥ¬
auiis. quia ip̃e qui gn̾at nõ natꝰ
natis accedet. Ignorancia cũ carne
nitas traducere faciat. Nam sena¬
tores gu̾ant senatores. S senatoꝵ
uestitur. ac ꝑ ħoc currit quid̾ ẜ mo ꝑ
traducem cariris. S nicħ aliud pr̃at
qͣm opinionẽ digntatis. sicut ⁊ hn
qui consules sunt aut statuis hones¬
tant᷑ gandent in uano. x̾ani autẽ cũ
funt. ip̃i nͤ accedit dignitas. ut cẽnͣ
nũ incormuptibilitatis bñficiũ. ut
non opimone sola. S ⁊ res sit ĩ effc̃ũ
rantus et nos sub cłis huius mũdi

Expanded text:
daismus, quia non in Abraham circumcisio iustitia est. sed signum iustitiae, ut nati ex Abraham signum haberent. per quod probarentur filii esse Abrahae, quippe cum ex Iuda Machabeo hoc nomine sint appellati, ut non solum ex Iuda. sed et ceteri ex omnibus filiis Iacob Iudaei uocarentur, propter quod ludas dux fuerit eis. ideoque nati Iudei signum accipiunt, ut qui sunt intelligantur. De Christiano autem ideo non nascitur Christianus, quia ipse qui generat, non natus, natis accedit. ignorantia enim cum cnitas traducem faceret. nam senatores generant senatores.\' sed senatorum uertitur. ac per hoc currit quidem sermo per traducem carnis, sed nihil aliud praestat, quam opinionem dignitatis, sicut et hi, qui consules sunt aut statuis honestantur, gaudent in uano. Christiani autem cum fiunt, ipsi naturae accedit dignitas, ut essentia  incorruptibilitatis beneficium, ut non opinICIT: \'ERAMUS ET NOS SUB ELEMENTIS HUIUS MUNDI
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ saluator int̃ ip̃a pͥmordia ueĩre
non debiit. Cum .n. dyabolus suꝑ¬
buet homostns adeo poĩtus est illi
abosus antẽ sołita sp̾tilitate simła¬
int̃ se ignorare quid pͥceptũ eẽt a
M. et iuenit eum instabilẽ. postea
cumuenit eos. tunc dyabolus
suũ sũieat pcc̃o. qͣm obrem minist᷑ e¬
rat uctori uiolent̾ auferre spolia qr
dens ꝙ facit iuste facit pp̃ea cũ acͥbe p¬
cau̾it homo assentiens .n. ccͣ manda¬
tũ c̾acoris fĩ sͥ d̾m yddiatͥam admisit

Expanded text:
inter ipsa primordia uenire non debuit. citui enim diabolus superbiret, homo factus a deo positus est illi abolus autem solita subtilitate simulauit se ignorare, quid praeceptum esset a deo, et inuenit Euam instabilem; postea cumuenit eos. tunc diabolus suum subiecit peccato. quam ob rem iniustum erat uictori uiolenter auferre spolia, quia deus quod facit iuste facit, praeterea cum acerbe peccauerit homo. adsentiens enim contra mandatum creatoris fieri se deum idolatriam admisit
Abbreviated transcription (Latin):
tuturos eo ꝙ nescirent bonũ aut
malimi. Nescire autẽ bonũ uł ma¬
lirui: simplicitas quedam est nł q̃¬
n ad bom̃. n ad malum erudita
est. ħ est ignorancia sine mali
tem. filius antẽ dyaboli hic est na
tiis mał repb imbuit᷑. ut hiis stu¬
deat que mimita sunt dex creatori
multos asserens deos. et hiis ĩmo¬
land̾ q̃imundi rectorib. hic site¬
apitat. et iuxta naturam siña suõ¬
resipiscat senciat ad creatorẽ se
conferens filius erit dei. ac ꝑ loe n
filu dei sunt. qui nascunt᷑ in dyabli
aiud .nr. dicit saluator iudeis. uos
de prẽ dyabolo eces et concupĩas pe

Expanded text:
raturos, eo quod nescirent bonum aut malum. nescire autem bonum uel malum simplicitas quaedam est nue ad bonum neque ad malum erudita est, hoc est ignorantia sine malittem. filius autem diaboli hic est, qui natus malis rebus imbuitur, ut his studeat, quae inimica sunt creatori, multos adserens deos et his immolandum quasi mundi rectoribus. hic si resipiscat et iuxta naturam suam sentiat ad creatorem se conferens, filius erit dei.. Ac per hoc neque filii dei sunt qui nascuntur neque diaboli. quid enim dicit saluator Iudaeis: uos de patre diabolo estis et concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
.a. cupiditatũ carnaliũ. Terra
peccasset ⁊ int̾ram ibis. Et sub¬
lato lapide exiit de monumento
inuolutus manib ⁊ pedib eiꝰ¬
⁊ facies eius recta erat desudario.
Quod ant̾e exiit de monum̃to
aĩam sigͣł recedentẽ a carnalib

Expanded text:
 cupiditatum carnalium. Terra peccasset, et in terram ibis . Et sublato lapide exiit de monumento involutus manibus et pedibus, et facies ejus tecta erat sudario. Quod autem exiit de monumento, animam significat receden
Abbreviated transcription (Latin):
lararũ plena fide teneamꝰ. tñ
⁊ in allegoria significare aliqͥd
ño dubito. Neq enĩ res face
allegoriantur geste rei fidem
amittunt. sicut duoꝵ filioꝵ
habra he allegoriam paulus
exꝑonit duo eẽ testam̃ẽta.
Nuiquid ideo aut abroham
no fiunt aut illos filios ñ hũit
gͦ nulla allegoria accipimꝰ la¬
zarũ in monum̃to aĩam t̾rens
pcc̃is obeutam .i. om̃e humanũ
genꝰ. qͣm alio loco onem ꝑditã¬

Expanded text:
Lazarum plena fide teneamus; tamen et in allegoria significare aliquid non dubito. Neque cum res factae allegorizantur, gestae rei fidem amittunt. Sicut duorum filiorum Abrahae allegoriam Paulus exponit duo esse Testamenta ; numquid ideo, aut Abraham non fuit, aut illos filios non habuit? Ergo et in allegoria accipiamus Lazarum in monumento, animam terrenis peccatis obrutam, id est, omne humanum genus: quam alio loco Domi
Abbreviated transcription (Latin):
b. ⁊ mente sermentes legidr.
ad huc tamen mortuo incorꝑe
ꝯstituti aliem a molestiis cat¬
nis ẽẽ non possumus dicente
apło. mente seruio legi dei. crͣ¬
ne antẽ legi pcc̃i. Qd̾ a faues¬
eius sudario tecta erat hoc est
qd̃ in hac iuita plenã ꝯgintoẽm
hr̃e nõ possumus. sicut apꝰ dicit.
Nunc uidemus ꝑ spedm menig¬
mate. postea au̾tẽ facie ad faciẽ.
abire. hoc est quod post hnͣc
uitam auferunt᷑ omĩa uelam̃¬
ta ut facie ad faciem uideamꝰ¬

Expanded text:
et mente servientes legi Dei, adhuc tamen in corpore constituti alieni a molestiis carnis esse non possumus, dicente Apostolo, Mente servio legi Dei, carne autem legi pechoc est, quod in hac vita plenam cognitionem habere non possumus, sicut Apostolus dicit: Nunc videmus per speculum in aenigmate, postea autem facie ad faciem . ire ; hoc esuitam auferuntur ualamina, ut facie ad faciem uideam
Abbreviated transcription (Latin):
dit a facie. Qm̃ occultacõnem
hic sepultura sigͣt ut peccantis
h̾at similitudinẽ moriens sepł
lapidem quod ait. illos puto
signisicare qui uenientib ad
etcłiam ex gentib onus sigͣre¬
trrcumcisionis impon̾e uolebãt.
ꝯtra quos multiplicit̾ scribit apꝰ.¬

Expanded text:
derat a facie Dei. Quam occultationem hic sepultura significat: ut peccantis habeat similitudinem moriens; sepuerte autem lapidem, quod ait, illos puto significare, qui venientibus ad Ecclesiam ex Gentibus onus circumcisionis imponere volebant; contra quos multipliciter scribit Ap
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ setreti signũ est int̾rogacõ
dnuĩ qiͣ nescientis cũ ip̃i nescia¬
mus sicut dicit apłs ut agnos¬
cam sicut ⁊ cognitus sũ uł qd̃
ignorant se pccores. alio loco
dñs ostendit dicens. nõ nom
nos. Qd̃ significabat larar
sepultus quia indisciplina ⁊ ⁊̃

Expanded text:
cujus secreti signum est interrogatio Domini quasi nescientis, cum ipsi nesciamus; sicut dicit Apostolus Ut cognoscam, sicut et cognitus sum . Vel quod ignorare se peccatores alio loco Dominus ostendit dicens, Non novi vos : quod significabat Lazarus sepultus; quia in disciplina et
Abbreviated transcription (Latin):
s nec luctheis implicatus uͥ eum
aͥd lat̾et. aut ab itine recordaret.
De eo quod scuptũ est an ignoratis
frẽs. scientib eiũ legemi loquor. qͥa
lex dũat᷑ homini inqnͣtũ temp̾uunt¬

Expanded text:
, sed nec linteis implicatus, ut eum aliquid lateret, aut ab itinere retardaret. LXVI. De eo quod scriptum est, An ignoratis, fratres scientibus enim Legem loquor, quia Lex dominatur homini, in quantum tempu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ nos aufer obꝓbͥum nr̃i. Qͥd
est hic quod p̾cantur. Si enim
pane ꝓoro utuntur. et uestimẽ¬
tis suis indiuntur. id est ⁊ mu
uit᷑. et nudi non sunt quid eis
deest. ⁊ si enim panis ad uttam
significatur et uestitus ad dei de¬
uotionem. quia si sine deo est:
nudus dicitur. uude apłus qui
in xp̃o ait. baptizati estis: xp̃m
indiustis. et iterum. Si expoliati
inquit non nudi inueniamur.
Quid est quod poscunt aut au¬
feratur ab eis obꝓbͥum. nisi qr
hic apłus ppłus significatur in
septem ecc̃arum numero. qui so̾
lege agens xp̃m expectabat pro¬
mssum ad obolenda pcc̃a : Ideo
autẽ panem nr̃m manducabi¬
mus. lte est u̾b̾ legis que umĩ
tradunt d̾m pascimur. quia nõ
in pane tm̃ uiuit homo. s in
onimi u̾bo dei. et uestimentis .n.
operiemur .i. creatoris nr̃i noĩe
censemur. qr hec uiiisquis indu¬
tus dicitur: quod et est ⁊ ꝓpħat᷑.
uestib intelligunt᷑ quid suit.
S quia hec satis non faciut

Expanded text:
nos, aufer opprobrium nostrum. Quid est hoc quod precantur? Si enim pane proprio utuntur, et vestimentis suis induuntur, id est, et vivunt, et nudae non sunt, quid eis deest? Si enim panis ad vitam significatur, et vestitus ad Dei induitionem, quia qui sine Deo est, nudus dicitur; unde Apostolus, Qui in Christo, ait, baptizati estis, Christum induistis ; et iterum, Si exspoliati, inquit, non nudi inveniamur ; quid est quod poscunt ut auferatur ab eis opprobrium; nisi quia hic populus significatur in septem Ecclesiarum numero, qui sub Lege agens Christum exspectabat promissum ad abolenda peccata? Ideo t: panem nostrum manducabimus — hoc est, uerbis legis, quae unum tradunt deum, pascemur, quia non in pane tantum uiuit homo sed in omni uerbo dei — et uestimentis nostris operiemur, id est, creatoris nostri nomine censemur, quia hoc unus quisque indutus dicitur, quod et est et profiteuestibus intelleguntur quid sint. sed quia haec satis non faciu
Abbreviated transcription (Latin):
ex qui ꝓmittis ꝓmissus eet. falli¬
mur enim in aimis et mensib et
dieb imꝑatorum. et ad liquid̾
non colligninis. at ubi autem cre
bieatur quiuenit. msi quod abfit
mentitus dicatur ẽẽ qui promisti
Quando enim tempus ꝓmissiõis
emisum est. et negatur uenisse qͥ
pnussus est. quid aluid qͣm men̾¬
datu arguitur qui ꝓm̾sit : S ue¬
racem esse qui promisit signa oĩ¬
a dotont que predcã sinis: ut re¬
ꝑta in xponoscuntur. Iudei autẽ¬
dumi emendari erubescunt. si
cogitant futurum. nec intelli

Expanded text:
esse qui promissus est. Falliesse qui promissus est. Fallimur enim in annis et in mensibus et diebus imperatorum et ad liquidum non collegimus. adubi autem creudicatur, qui uenit, nisi, quod absit. mentitus dicatur esse qui promisit. quando enim tempus promissionis emensum est et negatur uenisse qui promissus est, quid aliud quam mendacii arguitur qui promisit? sed ueracem esse qui promisit signa omnia docent, quae praedicta sunt et reperta in Christo noscuntur. Iudae autem emendare erubescunt, non cogitant futurum iudi
Abbreviated transcription (Latin):
quo eciam at̾culiano compotatũ
inueit᷑ in libro quem ad nͥfus¬
quem scripsit adu̾sus uideos. q̃d
ne ad inuiriam eius ꝓficet quia
recte computauit: pret̾insimꝰ.
Et quis ab negat de hoc mini̾o cũ
trescenti circiter anni nunc suꝑ
hunc numerũ inuemiantur. Im¬
piudentis ergo est post tantũ suꝑ¬
additum mimerun aduentu sal¬
nators dicere non uenit. Sub a¬
apłis enin aut temꝑe quo age¬
homines sepot̾at occultare mali¬
cia cont̾dicens u̾itati. ut cumoĩa
signa ꝑmissi xp̃i inderet insalua.¬
torem De tempe tamen ambig̾e
se diceret. ut ꝑfidiam suam cela¬
ret. Iost autem cum suꝑmissimi
tumerum suꝑcrescere multi anni
ceperunt: que impudencia ẽ ne¬
gare uenisse quod eciam signis
et tempib ad impletum scit᷑. Ng̃
quando aliquid plenm est ⁊ nõ
suphundat. potest contentiosus
clauditur os contencioso. Itnet
uideitempe saluatoris potuerũt
dicere licet ꝑfallaciam non bene
ꝯpotatimmi a darui temꝑeus ad

Expanded text:
computatum invenitur in libro quem scripsit adversus Judaeos, quod ne ad injuriam ejus proficeret, quia recte computavit, praetermisimus. Et quis ambigat de hoc numero, cum trecenti circiter anni nunc super hunc numerum inveniantur? Impudentis ergo est post tantum superadditum numerum adventui Salvatoris, dicere, Non venit, Sub Apostolis enim, aut tempore quo agehomines, se poterat occultare malitia contradicens veritati; ut cum omnia signa promissi Christi videret in Salvatore, de tempore tamen ambigere se diceret, ut perfidiam suam celaret. Post autem, cum super promissum numerum supercrescere multi anni coeperunt, quae impudentia est negare venisse, quod etiam et signis et temporibus adimpletum scitur? Nam quando aliquid plenum est, et non superabundat, potest contentiosus lauditur os contentioso: ita et Judaei tempore Salvatoris potuerunt dicere, licet per fallaciam, non bene computatum a Darii tempore usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ect̃aꝵ fcã est mencio. quia cũ
huc hinc sacramentũ creato¬
ris p̃dicat᷑o. eciam celestib hi
intimat᷑ doctrma. Inferiorib
enim cum insinuatur: nc̃ce est
ut audiant ⁊ suꝑni. Unde apͦ.
Michi inquit minimo õim
scõꝵ data est gr̃a int̾ gentes
eungelizare in ꝯp̾hensibiles di¬
uicias xp̃i. et illuminare om̃s
que sit dispõ minist̾n abscõditi.
a scħis indeo qui unisa creauit
et innotescere p̾ncipib et po¬
testatib in celestib ꝑ ecc̃am
multiformis sapiencie dei. ꝑ
hans ergo eccam suꝑna docent᷑.¬
quia intas de terra orta est. ut
enin mentio suꝑnoꝵ fiat. hic
un. ecc̃e nunicupantur in una
plebt. quas .un. eccas supplices
ꝓpha mducit saluatori fcõ ho¬
mini. Intellexunt enim ad ħc
natuim ẽẽ e xp̃m. ut auferret
oꝓpbumi. pͥmum quidem sb̾ lege
sna agencium. deinde cetoꝵ. ha¬
lebant᷑ autẽ in memoria scͥptũ
eẽ. ueniet ex syon qui eripiat et

Expanded text:
ecclesiarum facta est mentio, quia, cum ecclesiarum facta est mentio, quia, cum huic sacramentum creatoris praedicatur, etiam caelesintimatur doctrina. inferioribus enim . cum insinuatur, necesse est ut audiant et superni. unde apostolus: mihi. inquit, minimo omnium sanctorum data est haec gratia inter gentes euangelizare inconprehensibiles diuitias Christi et inluminare omnes, quae sit dispositio mysterii absconditi a saeculis in deo, qui uniuersa creauit, et innotescere principibus et potestatibus in caelestibus per ecclesiam multiformis sapientiae dei. per hanc ergo eccait, de terra orta est. ut enim mentio superiorum fiat, hic septem ecclesiae nuncupantur in una plebe, quas septem ecclesias supplices profeta inducit saluatori facto homini. intellexerunt enim ad hoc natum esse Christum, ut auferret obprobrium, primum quidem sub lege sua agentium, deinde ceterorum. habebant autem in memoria scriptum esse: ueniet ex Sion qui eripiat et
Abbreviated transcription (Latin):
septem. mulieres unũ ho¬
suinem dicentes. panem nrĩ
manducabimus. et uestimen¬
tiꝰ nr̃is opiemur. u̾mptamen
iuocetir suꝑ nos nomen tuũ.
anfer obꝓbrium nr̃m. In abso¬
suto est᷑ somr es septem mulie¬
nez septem ecc̃as eẽ significa¬
tas. qmuis enim sit una. s seꝑ¬
tsformis dicitur. ut corpus unũ
septemꝑlici numero constet
menbroꝵ. ANon solum a
nos. S et suꝑni ciues ecclie
menbra sunt: cuius capud est.
diue igitur una sine septem
dicantur eccłie: non discrepat.
dona enim dicitur. quia uũ
habet capud. quod est xp̃c.
srꝓtem autem ideo: quia sic̃
menbra duu̾sa sunt: ita et
potencie spuales inter quas
et nos deputamur. diuse sut
uirtutes p̃õ quod et egere di¬
cuntur. Ictirco enim du̾sest̃.
ut non omnia singule possint
S simul omnes corpus sint xͥ.
quia ip̃e est capud corꝑis ecc̃e
ex quo totum corpus sõsiftit .i.
ex quo omnia in celis ⁊ int̾ra
habent originem. In hac ergo
que in terris est ecc̃a: om̃ium

Expanded text:
HOMINEM DICENTES: PANEM NOSTRUM MANDUCABIMUS ET UESTIMENTIS NOSTRIS OPERIEMUR, UERUM TAMEN INUOCETUR SUPER NOS NOMEN TUUM. AUFERS OBPROBRIUM NOSTRUM.\' In absoluto est septem mulieres septem ecclesias esse significatas; quamuis enim una sit, sed septiformis dicitur, ut corpus unum septemplici numero constet membrorum. non solum enim nos, sed et superni caelestes ecclesiae membra sunt, cuius caput Christus est. siue igitur una siue septem dicantur ecclesiae, non discrepat. una enim dicitur, quia unum habet caput, quod est Christus; septem autem ideo, quia, sicut membra diuersa sunt, ita et potentiae spiritales. inter quas et nos deputamur, diuersae sunt uirtutes, propter quod et egere dicuntur. idcirco enim diuersae sunt, ut non omnia singulae possint, sed simul omnes corpus sint Christi, quia ipse est caput corporis ecclesiae, ex quo totum corpus subsistit, id est ex quo omnia in caelis et in terra habent originem. In hac ergo quae in terris est ecclesia omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ei nonfint defilus aaron. S
et islud quod dicit mat̾ enis
ad tomimim. quia si mͥ inqͥt
dederis filium: ꝯmodo eum
domino omnib dieb uite
sue. Non hoc deesset: Si
eẽt natus sacerdos. Oporte¬
bat enim illum ẜuire altare.
ꝯ quia leuita erat. et ad huc
lex leniti s non erat põita. S
umisquis ꝓuolimtate sua a¬
gebat. ita ut oberrantes illici¬
ta p̾simĩent. Sonatha enim
filius moysi cum int̾ leuitas.
deputatus eẽt: sacerdocium p̃

Expanded text:
el non fuit de filiis Aaron, sed et illud quod dicit mater eius ad dominum: quia si mihi, inquit, dederis filium, commodo eum domino omnibus diebus uitae suae. non hoc diceret, si esset natus sacerdos — oportebat enim illum seruire altari —, sed quia Leuita erat et adhuc lex Leuitis non erat posita, sed unus quisque pro uoluntate sua agebat, ita ut oberrantes inlicita praesumerent. Ionatham enim filius filii Moysi, cum inter Leuitas deputatus esset, sacerdotiu
Abbreviated transcription (Latin):
su¶ dcm est. quomodo hec ꝓpħa
dicebat futurum insi aliqͣnd a
sigiificat qͣm p̃ceptum erat
pͥus Non .n. poss dicere de
re que cotidie fiebat quia fil¬
tura erat. Unde manifestũ est
istud ad necem ꝓficere iudor
his amotis nocandiẽent ad
recepturum donum gracie di
quod ꝓmissum fuissum fu̾at¬
ideis. si uid est autẽ ꝓmissũ
yͥsaias ꝓpħa docet dicens. ueiet
eysyon qui exipuit eripiet. et
adutat inpietatem ad iacob.
et hoc illis a nie testamentum
Igitur hoc testamentum nouũ¬

Expanded text:
supra dictum est, quo modo hoc profeta supra dictum est, quo modo hoc profeta dicebat futurum, nisi quia aliud significauit quam praeceptum erat prius? non enim posset dicere de re quae cottidie fiebat. quia futura erat. unde manifestum est istud ad necem proficere Iudaeorum. his amotis uocandi essent ad recepturum donum gratiae dei, quod promissum fuerat ludaeis. Quid sit autem promissum, Eseias profeta docet dicens: ueniet ex Sion qui eripiet et auertat impietatem ab Iacob; et hoc illis a me testamentum. igitur hoc testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
dei .i. sẏnagoga omnib q. nẽc
renitunu ita tamen ut sicut
more abrahe entucidi.Mhcħ
ergo nomuun hoc exemplo ꝓphe
pon̾it uiden. quia ex quacimios
gente quis ueniens non est ꝓhi¬
bitus adiungere se logi ab exor
est quia suꝑflus sb̾icientes se
numqm non suscepti ꝓbant᷑.
Si igctur hec ita sunt : suꝑfiue
uidetur admoniusse ꝓphã. quod
semel traditum custoditum est
semp. et aliquis tam hrbes pot̾it
rem suꝑfluam et manen locutũ
nescio. cui cotum sit uł audire
ee uon ꝓbilete. Niam cũ luidais¬
utiq populus p̃p̃ pcc̃a que t̃ d̾m¬
de lmquuebant. ab ydolis suł¬
fiagia requirentes aꝓphis sere
correpti penitencic iter ingredi
nollent ut reuerterent ad
deum: ad exꝓbͣtionem illoꝵ
domum suam deus aꝑturũ se
ouinib gentib adorand̾ sig¬
inficauit. ut abdicatis iudeis
Mios in locum illoꝵ põrturiu
se onderes. Iain si semꝑ admis¬
se sunt gentes ad legem ficut

Expanded text:
dei, id est synagoga, omnibus patet.\' nec dei, id est synagoga, omnibus patet.\' nec renitimur, ita tamen ut, sicutmore Abrahae circumcidi. nihil ergo nouum hoc exemplo profetae poterit uideri, quia ex quacumque gente quis ueniens non est prohibitus adiungere se legi ab exordest, quia subicientes se legi numquam non suscepti probantur. si igitur haec ita sunt, superflue uidetur admonuisse profeta, quod semel traditum custoditum est semper. Et aliquis tam hebes poterit rem superfluam et inanem locutum? nescio cui hoc tutum sit uel audire et non prohibere. nam cum Iudaiue populus propter peccata, quae in dominum delinquebant ab idolis suffragia requirentes, a profetis saepe correpti paenitentiae iter ingredi nollent, ut reuerterentur ad deum, ad exprobrationem illorum domum suam deus aperturum se omnibus gentibus ad orandum significauit, ut abdicatis Iudaeis alios in loco illorum positurum se ostenderet. nam si semper admissae sunt gentes ad legem, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
non solum mumme ꝓdesse. Si ob¬
ẽẽ. Su causa itaq filie sue ip̃e mac¬
tatus est. unde et deus a talisacri¬
ficio dissinuilauit . Si .n. hoc ꝓbi¬
buissi aliud offerit sibi illum
uoluisse uideretur. et cum scurz
ut indignum non debere illum
offerre. filic autẽ enis lucruni
fecit: quia innocens in mał pr̃is
mortua: pena caruit inferm
quod di forte inueudo adipisci ne¬
quisset. Ut autẽ tͥumphꝰ uit¬
torie iect iepte ꝑsequeret᷑. nõ
nitum eius fecit n ppłi. Nec
eni legitur simplices illos fu¬
isse deo ut daret eis defensorẽ.
Aut nuquit ip̃m iepte mi¬
allophili deos suos landabant.ꝙͥ.
qui sb̾iectos illis fac̾e̾nt filios
circo pp̃ hynorem nominis si ds
istos. uł pp̃ nñtum abrabe et su¬
um culmen. Aut numꝙͥ quis
tricantem dignus dicitur. cum
hoe fc̃m ntelligat᷑ ad allophi¬
pheca. Domus mea to¬
mus oronis uocabit᷑ om̃ib gẽ¬
tib. S forte dicant iudei domiꝰ

Expanded text:
non solum minime prodesse, sed obnon solum minime prodesse, sed obesse. in casu itaque filiae suae ipse mactatus est, unde et deus a tali sacrificio dissimulauit. si enim hoc prohibuisset, aliud offerre sibi illum uoluisse uideretur, cum sciret ut indignum non debere illum offerre. filia autem eius lucrum fecit, quia innocens in malis patris mortua poena caruit inferi, quod diu forte uiuendo adipisci nequisset. Ut autem triumphus uictoriae Iepthae prosequeretur, non meritum eius fecit neque populi; nec enim legitur supplices illos fuisse deo, ut daret eis defensorem. aut numquid ipsum Iepthae deallofili deos suos laudabant, quasi qui subiectos illis facerent filios circo propter honorem nominis sui deus istos, uel propter meritum Abrahae et suum culmen. aut numquid, qutricantem, dignus dicetur, cum hoc factum intellegatur ad allofirofeta: domus mea domus orationis uocabitur omnibus gentibus. sed forte dicant . Iudaei: \'domus
Abbreviated transcription (Latin):
hec fc̃o auctor fieret. Diligentes .ii.
se aliquid pati mlt. ut nste illos
ꝓmonere uidentur. Nam iepte
bomo facinorosus ⁊inꝑindus stul¬
ta denotione mimus do ꝑmisit di¬
cens. Quicquit̾ michi redeunti a
sode occurrerit aute hoitiũ domus
mee hoc offeram deo. Qumquid co¬
actus deuonit᷑: Aut nũquid ĩtel¬
lexit quomodo deberet notuni face̾
Quid .n. si canis illi aut asinus oc¬
currissi ꝙ deus offern phibuit. aut
si filius alienus. Aut̃ siuxor. ut i
dolore alieno exultans redd̾e̾t uo¬
timi : idcͥco inprouide menti qd̾ ĩ
alienam ꝑuiciem deuon̾at. in il¬
lum ip̃m dino inditio retortũ est.
postea stulte se deuouisse ꝯgnoscet
ut erior eius qui ab ip̃o ceꝑat per
ip̃m emendaretur. Intelligere .ii.
debint dm non tali sacrificio delec¬
tari. et rogare ꝑ stulticia sua. et
aliud offerre qm̃ contͣ legem nõ
ẽẽt. S fidelem sc p̾stitit fatuus
paricida. cum constet fidẽ stł̾tã

Expanded text:
hoc facto auctior fieret. diligentes enim hoc facto auctior fieret. diligentes enim se aliquid pati uult, ut iuste illos promouere uideatur Nam Iepthae homo facinerosus et inprouidus stulta deuotione munus deo promisit dicens: quicquid mihi redeunti a caede occurrerit ante ostia domus meae, hoc offeram deo. numquid coactus deuouit aut numquid intellexit quo modo deberet uotum facere? quid enim si canis illi aut asinus occurrisset, quod deus offerri prohibuit. aut si filius alienus, aut si uxor, ut in dolore alieno: exultans redderet uotum? idcirco inprouidae mepii quod in alienam perniciem deuouerat, in illum ipsum iudicio diuino retortum est. , ut nec postea stulte se deuouisse cognosceret, ut error eius, qui ab ipso coeperat, per ipsum et emendaretur. intellegere enim debuit deum non tali sacrificio delectari et rogare pro stultitia sua et aliud offerre quod contra legem non esset. sed fidelem se praestitit fatuus parricidam, cum constet fidem stultam
Abbreviated transcription (Latin):
Rone ergo faĩmest ut ita dominꝰ
apparetet moysi. 4. Cum scia
ĩmolaret. quare iepte cum filiãs.
lib̾aret. non est ꝓhibitus. S hu¬
mano sanguine deo uotum ex¬
interuallum est int̾ cãm
abraħe et iepte. Pͥmo quidẽ abra¬
ham legittune uatus est. Iepte
uero spurius. erat .n. filius mere¬
tricis. Deinde abraham conu̾sati¬
oms optum. Iepte autẽ pͥnceps la¬
tͦnum. abraham uir iustus. ⁊ in cẽp¬
tatione ꝓbatus. In iepte enimi uł¬
nullũ ĩnsticie cestimoniũ. Abra¬
he itaq pteptum est ut filium suũ
deo offeret ut oñder homĩb qnt̃
do crede̾t abiaham qui nec filiun¬
suum inbente eo dubitaiit occidẽ.
dm crim contͣ mundispt̃ nasui
cum potuit facere de sten li ⁊ amuu¬
la: non fuit ambignũ quod cont̾
mundi rõnem posset eum suscgta¬
re amortuis. Hoc fc̃o cumiulatꝰ est
usticia abraham. Ondit.n. deus
quia non sangumem pin poposce¬
rat. S ut famulus sius abahani

Expanded text:
ratione ergo factum est, ut ita dominus ratione ergo factum est, ut ita dominus appareret Moysi. XLIII. CUM SCIAMIMMOLARET, QVARE IEPTHAE, CUM FILIAM SUAM LIBARET, NON EST PROHIBITUS, SED HUMANO SANGUINE DEO UOTUM EXinteruallum est inter causam Abrahae et Iepthae. primum quidem Abraham legitime natus est, Iepthae uero spurius; erat enim filius meretricis. deinde Abraham conuersationis optimae, Iepthae autem princeps latronum. Abraham uir iustus et in temptatione probatus; in Iepthae enim nullum iustitiae testimonium. Abrahae itaque praeceptum est, ut filium suum deo offerret et ut ostenderet hominibus quantum deo crederet Abraham, qui nec filiusuum iubente eo dubitauit occidere. qui enim contra mundi spem nasci eum potuit facere de sterili et anicula, non fuit ambiguum quod contra mundi rationem posset eum resuscitare a mortuis. hoc facto cumulatus est iustitia Abraham. ostendit enim deus, quia non sanguinem pueri poposcerat, sed ut famulus suus Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
ram eẽ tradat ratio. et que suꝑ
se h̾at potiorem creaturam alte
ram. quia creatura a creatura dif.¬
fert claritate. Q uicquid .i. ꝓpe
sedem acceditur: clariora fiuit n¬
uisteria. Unde dicit raphabelan¬
gelis int̾ oetera. Ego sum ius
astamus et comu̾samur ante ma¬
icstatem dei . 4 I Cur ange lus
missis loqui ad moysen in ig¬
ne ⁊ rubo apparuit in montez
Ens excelsus est. Dignũ gͦ
fuit. ut in alto aꝑperet loco
qui ĩncinus est celo. Et quia ig¬
nis ficut suꝑ suꝑiora appetit sur¬
sim crescendo ad celum. In eo de¬
buit celoꝵ dominus aꝑpete. qui
de humo ad suꝑna ꝯscendit. In
rubo uͥo causa ut appareret delic¬
torum. Q uia enim pcc̃oꝵ causa
legem descendat dare. Spine aũt
et lex non statim unidicare uene¬
tat. S pͥus oñdere. Ideo ignis ru¬
bum non ꝯbussit .i. data lex nõ
fetit reos de pͣc̾ito pcc̃ores. Qami qr
et pcc̃a non sunt de natura. b ex
habet radicem spinis amiatam.

Expanded text:
ram esse tradat ratio, et quae super ram esse tradat ratio, et quae super se habeat potiorem creaturam alteram, quia creatura a creatura differt claritate. quicquid enim prope sedem dei acceditur, clariora sunt ministeria. unde dicit Raphahel angelus inter cetera: ego sum, inqs, qui adstamus et conuersamur ante maiestatem dei. XLII. CUR ANGELUS MISSUS LOQVI AD MOVSEN IN IGNE ET RUBO APPARUIT IN MONTE? Deus excelsus est; dignum ergo fuit ut in alto appareret, in loco qui uicinus est caelo. et quia ignis semper superiora adpetit sursum crescendo ad caelum, in eo debuit caelorum dominus adparere, qui de humo ad superna contendit. in rubo uero causa fecit ut appareret delictorum. quia enim peccatorum causa legem descenderat dare, spinae auteet lex non statim uindicare uenerat, sed prius ostendere, ideo ignis rubum non conbussit, id est data lex non fecit reos de praeterito peccatores. nam quia et peccata non sunt de natura, sed ex habet radicem spinis armatam.
Abbreviated transcription (Latin):
putatur quia dei sp̃c ẽẽ le ᷤ¬
legitur: inualida ⁊ manis asser¬
tio est. Non solum enim ordo
ħ non patit᷑. et ratio abrant. S
et u̾ba ip̃a infirma ꝓbant᷑ ad cau¬
sam istom astruendam. Nam
hiis ubis frequent̾ aliud inueni¬
mus significatum in lege. Inter
cetera emmait dominus dens. Nõ
ꝑmanebit spc̃ meꝰ in hominib is¬
tis. quia suit caro. et in sb̾iectis.
S  deleam inquit omnia ab hoĩe
quia diluuiũ fcurus erat suꝑ t̾ram.
omnis caro in aqua in qua erat
spc̃ uite. Et in ezechiel ꝓpħã sic
quidem celestia sp̃c sunt. S diffe¬
tunt ab inuicem. et deus sp̃c est.
Non tamendeus est. nisi sp̃e qui de
ip̃o est. cuius significatio hec est.
ut scũs dicat᷑. NIam ⁊ homĩes
filii dei uocant᷑. Et xp̃c dicit᷑ filiꝰ
dei. S int̾uallum est. quia hic
uerus est. illi adoptiu. Sic ⁊ int̾
sp̃m dei diu̾sitas est. Sp̃c .n. scus
spc̃ dei ẽẽ dicunt᷑. S creatura sut.
Cum suꝑ aquas spiritalem creatu¬

Expanded text:
putatur, quia dei sphitus esse legitur, inualida et inanis adsertio est. non solum enim ordo hoc non patitur et ratio abnuet, sed et uerba ipsa infirma probantur ad causam istam adstruendam. nam his uerbis frequenter aliud inuenimus significatum in lege; inter cetera enim ait dominus deus: non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quia sunt caro. et in subiectis: sed deleam, inquit, omnia ab homine quia diluuium facturus erat super terraomnis caro in aqua, in qua erat spiritus uitae et in Ezechiel profeta sic quidem caelestia spiritus sunt, sed differunt ab inuicem, et deus spiritus est, ei est; non tamen deus est, nisi spiritus qui de ipso est, cuius significatio haec est ut \'sanctus\' dicatur. nam et homines filii dei uocantur et Christus dicitur filius dei; sed interuallum est, quia hic uerus est, illi adoptiui. sic et inter spiritum dei diuersitas est. spiritus enim spiritus dei esse dicuntur, sed creatura sunt.cum super aquas spiritualem creatu
Abbreviated transcription (Latin):
et omucs ecc̃e noui testamenti
genciũ gen nommentur. sicut dic¬
tum erat in osce ꝓpħa. uocabo non
plebem meam plebem meam: et
non dilectam dilectam. Repulsis
ergo uideis. conuocat gentes camĩa
et gr̃a qua dignatus est uocare ⁊
abraham. Nec enim abraham
non uocat᷑ cognouit dominũ. Ita¬
q qui diguatꝰ est abraham: idem
ir̃e dignatus et gentes. Cur ergo
dicinit nr̃a n est lex. cum manifes¬
tum sit domit dei om̃i ẽẽ nolenciũ.
Cess itaq ista usurpationis teme¬
titas. quia grã dei ꝯmunis ẽ om̃ib.
Quo namq pudore negant xp̃m
onĩa signa ieo que lex futura
de nirgine nat᷑ est in betħleem.
ex tribu ida. sicut fuit ꝓmissimi
ex semine dains. Et iuxta quod
ierennas ꝑphauit nomimi testamẽ¬
tum quod deus futirum ꝓmiẜat
p̾dicauit. et post om̃ia signa ur¬
tutum. humiliauit se ẜm dicta¬
ꝓphaꝵ. et omnia que p̾dca sunt
passiis. Tercia die resinrexit. q̃mad¬
modum scriptum est in ꝓpħa. et si
tempus ꝓmissionis requirant. sic̃

Expanded text:
ut omnes ecclesiae noui testamenti gentium nominentur, sicut dictum erat in Osee profeta: uocabo non plebem meam plebem meam et non dilectam dilectam. repulsis ergo Iudaeis conuocat gentes ea misericordiae gratia. qua dignatus est uocare et Abraham. nec enim Abraham non uocatus cognouit dominum. itaque qui dignatus est Abraham, idem ipse dignatus et gentes. Cur ergo dicunt: \'nostra est lex,\' cum manifestum sit , donum dei omnium esse uolentium? cesset itaque ista usurpationis temeritas, quia gratia dei communis est omnibus. quo namque pudore negant Christum omnia signa in eo, quae lex futura de uirgine natus est in Bethleem ex tribu Iuda. sicut fuit promissum, ex semine Dauid et, iuxta quod Hieremias profetauit, nouum testamentum, quod deus futurum promiserat, praedicauit et post omnia signa uirtutum ostensa humiliauit se ł secProphetarum; et omnia quae praedicta sunt, passus, tertia die resurrexit, quemadmodum scriptum est in propheta. Et si tempus promissionis requirant, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
menris et salbo ⁊ cirtimcisione
et ceteris p̾ceptis. non que na¬
turalis legie sunt .i. homicidiũ
adult̾iuni et talia: ia iustifica¬
rent᷑ sicut abrahani. seuouata¬
emm fide abrabe omnia noluit
cessare. ut tale tempus ẽẽt qͣle
fuerat qñ credidit abraham. s
forte dicant iudei. Si ea que a
moyse data sunt cessare dc̃a st̃
ꝑ albremationem legis. Qumꝙͥ
circumcisio data est amoyse ut
cess Ac ꝑ hoc signum prĩs nr̃i
habemus. quia suuus filu abra¬
he. pp̃ quod testimoniũ generis
cessare non d. Temꝑe quid̾ suo

Expanded text:
meniis et sabbato et circumcisione meniis et sabbato et circumcisione et ceteris praeceptis — non quae naturalis legis sunt, id est homicidium. adulterium et talia — ita iustificarentur, sicut et Abraham. enim fide Abrahae, omnia voluit cessare, ut tale tempus esset, quale fuerat quando credidit Abraham. Sed forte dicant Judaei: Si ea quae a Moyse data sunt, cessare dicta sunt per abbreviationem Legis, numquid circumcisio a Moyse data est ut cesset? Ac per hoc signum patris nostri habemus, quia sumus filii Abrahae, quod propter testimonium generis cessare non debet. Tempore quidem suo
Abbreviated transcription (Latin):
re uissa sunt. quiꝰ opus est cͥcum¬
cidii Iituto antem noua lex da¬
ta est .i. spũalis. ut cessarent car
pit testamentũ uetus: ita et ni
nouo sigram habeant saluatoris.
qui noui testamenti constttutor
est. Q uemad̾ .n. ex habraham
pp̃r dicunt᷑. Quaimi ergo ad huc
lrbrei dicuntur: noium testam̃tũ
quod pmisit deus non receꝑunt.
bñficium et m̃iami in dei in iiritũ
deducentes . qui populum siumi iã
honis nomine uolens cencen. sõ
filu siun nomine constituere dig¬
natus est. Qua igitur aaudatia
sunt uidei non nr̃a nos lege uti
s sua. Cum dicat dd̾. Confitebor
t̾ibi ingentib. et iterum epulami¬
uigentes cum populo. et ad iere¬
miam ꝓpħami dicit dominus . p̾us¬
qͣmi te formarem in ut̾o noui tes¬

Expanded text:
re iussa sunt, quid opus est circumcidi? idcirco autem noua lex data est, id est spiritalis, ut cessarent carnpit testamentum uetus. ita et in nouo signum habeant saluatoris, qui noui testamenti constitutor est. quem ad modum enim ex Habraham  dicuntur. Quicumque ergo adhuc Hebraei dicuntur, Novum Testamentum quod promisit Deus, non receperunt, beneficium et misericordiam Dei in irritum deducentes: qui populum suum jam non hominis nomine volens censeri, sub Filii sui nomine constituere illos dignatus est. Qua igitur audacia dicunt Judaei, non nostra nos lege uti, sed sua; cum dicat David, Confitebor tibi in gentibus ; et iterum, Epulamini, gentes, cum populo ejus? Et ad Jeremiam prophetam dicit Dominus, Priusquam te formarem in utero, novi te