comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uita ⁊ sacerdos uiuo dedecimis: ialta¬
ri seruiens altaris oblatione sustentor:
habens uictum ⁊ uestitum hicͥ contẽ¬
tus ero: ⁊ nudam crucem nudus seqͣꝵ.
Obsecro itaq te ⁊ repetens iterũ ite¬
rumq inonebo. ne officium clericatꝰ
genus antiq militiȩ putes. id est ne
lucra scłi in xp̃i queras militia. ne¬
plus habeas quam quando clericus
ẽẽ cepisti: ⁊ dicatur tibi. Cierici eoꝵ ñ
ꝓderunt eis. Mensulam tuã pauꝑes
conuiuam noueris. Negotiatorẽ cle¬
ricum.⁊ ex inope diuitem. ex ignobili
gloriosum. quasi qͣndam pestem fuge.
Corrumpunt mores bonos confabu¬
lationes pessimȩ. Tu aurum contemp¬
nis. alius diligit. Iu calcas opes. ille se¬
ctatur. Tibi cordi ẽ mansuetudo. silenti¬
um. secretum. illi loquacitas. Attrita
frons. fora placent ⁊ plateẽ. ⁊ medico¬
rum taberne. Intanta moꝵ discordia.
quȩ potest ẽẽ concordia: Hospitiolũ
tuum. aut raro aut nunqͣm mulierũ

Expanded text:
vita et sacerdos vivo de decimis et altavita et sacerdos vivo de decimis et altari serviens altaris oblatione sustentor, habens victum et vestitum his contentus ero et nudam crucem nudus sequar. Obsecro itaque te, et repetens iterum iterumque monebo, ne officium clericatus genus antiquae militiae putes, id est, ne lucra saeculi in Chriplus habeas, quam quando clericus esse coepisti, et dicatur tibi: cIeri eorum non proderunt eis. mensulam tuam pauperes conuiua nouerit; negotiatorem clericum et ex inope diugloriosum, quasi quamdam pestem fuge. Corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae . Tu aurum contemnis, alius diligit. Tu calcas opes, ille sectatur. Tibi cordi est mansuetudo, silentium, secretum: illi loquacitas, attrita frons, fora placent, et plateae, et medicorum tabernae. In tanta morum discordia quae potest esse concordia? Hospitiolum tuum aut raro, aut nunquam mulierum
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ab auuncło tuo beato heliodo¬
ro qui nunc pontifex xp̃i est. te ⁊ di¬
dicisse quȩ scã sunt :⁊ cotidie discere:
normamq te eius exemplũ habere
uirtutum. S ⁊ nr̃a qualiacumq st̃
suscipe: ⁊ libellum hunc libello illius
copulato. ut cum ille te monachum
erudierit: hic clericum doceat esse
ꝑfectum. Igitur clericus qui ap̃i ser-¬
uit eccłiȩ interpretet᷑ primo uoca¬
bulum suum:⁊ nominis diffinitione
pterea uocantur clerici. quia de sorte
sunt dñi. uel quia dñs ipse sors id. ẽ.¬
lem se exhibere debet ut ipse possi¬
deat dnm̃. ⁊ ipse possideatur a dño
ud habuerit preter dnm̃: pars eus
non erit dñs. Uerbi gr̃a. si aurum
si argentum. si possessiones. si uariã
suppellectilem habeat. cum istis par¬
tib dñs pars eius fieri non dignatur.
Si autem ego pars dñi sum :i funi¬
culus hereditatis eius. nec accipio par¬
tem inter çȩteras tribus. sed quasi le

Expanded text:
quidem ab auunculo tuo, beato Heliodoquidem ab auunculo tuo, beato Heliodoro, qui nunc pontifex Christi est, te et didicisse, quae sancta sunt, et cotidie discere normamque uitae eius exemplum habere uirtutum; sed et nostra, qualiacumque sunt, suscipe et libellum hunc libello illius copulato, ut, cum ille te monachum erudierit, hic clericum doceat esse perfectum. Igitur clericus, qui Christi seruit ecclesiae, interpretetur primum uocabulum suum et nominis definitione tur, propterea uocantur clerici, uel quia de sorte sunt domini uel quia dlem se exhibere debet, ut ipse possideat Dominum et ipse possideatur a Domino. ud habuerit preter Dominum, pars eius non erit Dominus. Verbi gratia: si aurum, si argentum, si possessiones, si variam suppellectilem, cum istis partibus Dominus pars eius fieri non dignatur. Si autem ego pars Domini sum et funiculus hereditatis eius, nec accipio partem inte
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc tam longo repetita principio:
Ne ame queras pueriles declamati¬
ones. sententiarum flosculos. uerboꝵ
lenocima.⁊ ꝑ fines capituloꝵ singuloꝵ
acuta quȩdam breuiterq conclusa:¬
quȩ plausus ⁊ clamores excitent au¬
dientium. Amplectat᷑ me mͦ sapien¬
tia. & abisag nr̃a quȩ nunqͣm senes¬
cit. in meo requiescat sinu. Impollu
ta est uirginitatisq ꝑpetue ⁊ quȩ
insimilitudinem mariȩ cũ cotidie
generet semꝑq parturiat: incorrup¬
ta ẽ. Hinc reor dixisse ⁊ apłm spũ fer¬
uentes. ⁊ in euangłio dñoi predicasse.
qͦd infine mundi qͣndo iuxta ꝓpħam
⁊achariam stultus pastor ẽẽ cȩperit.
sapientia decrescente refrigescat caritaᷤᷤ
multoꝵ. Audi gͥ ut beatus cyprianus
ait non diserta sed fortia. audi fratrẽ
collegio. patrem senio. qui te abincuna¬
bulis fidei usq ad ꝑfectam ducit ȩtatẽ.
& ꝑsingulos gradus uiuendi p̃cepta
constituens inter ceteros erudiat. Scio

Expanded text:
haec tam longo repetita principio? haec tam longo repetita principio? ne a me quaeras pueriles declamationes, sententiarum flosculos, uerborum lenocinia et per fines capitum singulorum acuta quaedam breuiterqquae plausus et clamores excitent audientium. Amplexetur me modo sapientia, et Abisag nostra, quae nunquam senescit, in meo requiescat sinu. Impolluta enim est, virginitatisque perpetuae, et quae in similitudinem Mariae, cum quotidie generet, semperque parturiat, incorrupta est. Hinc reor dixisse et Aposentes et in evangelio dominum praedicasse, quod in fine mundi, quando iuxta prophetam Zachariam stultus pastor esse coeperit, sapientia decrescente refrigescet caritas multorum. Audi igitur, ut beatus Cypriait, non diserta, sed fortia. audi fratrem collegio, patrem senio, qui te ab incunabulis fidei usque ad perfectam ducat aetatem et per singulos gradus uiuendi praecepta constituens in te ceteros erudiat. scio
Abbreviated transcription (Latin):
libore in tonitruum commorari. Porro sunami¬
uosophos pͥs tis in lingua nr̃a coceinea dicitur. ut
significet calere sapientiam: ⁊ diuina
lectione feruere. Qđ licet dominici san¬
guinis indicet sacram̃tum: tam̃ ⁊ fer¬
uorem ostendit sapientiȩ. Unde ⁊ obste¬
trix illa ingenesi coccinum ligat in
manu fares. qui abeo quod parietẽ
diuiserat duos ppłos ante separantẽ.
diuisoris id est phares sortitus ẽ nom̃.
Et raab meretrix in typo eccłiȩ resti¬
culam mysterium sanguinis continẽ¬
tem.ut iherico pereunte domus eius
saluaretur appendit. Unde etiam in
alio loco de uiris scĩs scriptura cõme¬
morat. Hi sunt qui uenerunt de ca¬
lore domus rechab. Et dñs ñr ineuã¬
głio. Ignem inquit ueni mittere suꝑ
terram:⁊ quem uolo ut ardeat. Qui
indiscipuloꝵ cordib succensuᷤᷤ. coge¬
bat eos dicere. Nonne cor nr̃m ar
dens erat in nobis. dum loqueret᷑ in
uia. ⁊ aꝑiret nob̾ scripturas: Quorsõ

Expanded text:
 tonitruum commorari. Porro Sunami tonitruum commorari. Porro Sunamitis, in lingua nostra, coccinea, dicitur, ut significet calere sapientiam, et divina lectione fervere. Quod licet Dominici sanguinis indicet sacramentum, tamen et fervorem ostendit sapientiae. Unde et obstetrix illa, in Genesi , coccinum ligat in manu Phares, qui ab eo, quod parietem diviserat duos populos ante separantem, Divisoris nomen, id est, Phares, sortitus est. Et Raab meretrix in typo Ecclesiae resticulam mysterium sanguinis continentem, ut, Jericho pereunte, domus ejus salvaretur, appendit . Unde etiam in alio loco de ums sanctis scriptura commemorat: hi sunt Cinaei, qui uenerunt de Calore domus Rechab. et dominus noster in.euangelio: ignem, inquit, ueni mittere in terram et quam uolo, ut ardeat! qui in discipulorum corde succensus cogebat eos dicere: nonne cor nostrum erat ardens in nobis, dum loqueretur in uia et aperiret nobis scripturas? Quorsum
Abbreviated transcription (Latin):
cum etiam cato censorius ⁊ romani ge¬
neris disertissimus. iam ⁊ senex grecas
litteras discere nec erubuerit. nec des¬
perauerit. Certe homerus refert. qd̃
de lingua nestoris iam uetuli ⁊ pene
decrepiti. dulcior melle oratio fluxerit.
Sed ipsius nominis abisag sacram̃¬
tum. sapientiã senum indicat ãpliorẽ.
Interpretat᷑ enim pater m̃s suꝑfluus.
uel patris mei rugitus. Uerbũ suꝑflui¬
uli ambiguum est. S inp̃senti loco uirtu¬
it uini tem sonat. qͦd amplior sit insenib &¬
nos fiudbisi redundans ac larga sapientia. In alio
autem loco suꝑfluus quasi ñ necessariꝰ¬
inis ponitur. Abisag autem id est rugitꝰ¬
ueret: dixisiꝰ ꝓprie nuncupatur. quod maris flu¬
ncegrederet ctus resonat. ⁊ ut ita dicam depelago¬
sset Putoseͥ ueniens fremitus auditur. E&x quo ostẽ¬
s̃moiiiss ditur abndantissimum ⁊ ultra huma¬
n annos in nam uocem insenib diuini sermonis¬

Expanded text:
cum etiam Cato Censorius, Romani gecum etiam Cato Censorius, Romani generis disertissimus jam et senex, Graecas litteras discere, nec erubuerit, nec desperaverit. Certe Homerus refert, quod de lingua Nestoris, jam vetuli et pene decrepiti, dulcior melle oratio duxerit. Sed et ipsius nominis Abisag sacramentum, sapientiam senum indicat ampliorem. Interpretatur enim, pater meus superfluus, vel patris mei rugitus. Verbum superflui, ambiguum est; sed in praesenti loco virtutem sonat, quod amplior sit in senibus, et redundans ac larga sapienautem loco superfluus, quasi, non necessarius, ponitur. Abisag autem, id est, rugitus, proprie nuncupatur, quod maris fluctus resonat, et ut ita dicam de pelago veniens fremitus auditur: ex quo ostenditur abundantissimum et ultra humanam vocem in senibus divini sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
UInde ⁊ sapiens ille uir gretie themo¬
stecles cum expletis centum seꝑtem
annis se mori cerneret: dixisse fertur
ex dolore. quod tunc egrederet᷑ euita.
qͣndo sapere cepisset. Plato octoginta
uno anno scribens mortuus ẽ. ⁊ socͣtes
nonaginta nouem annos indocendi
scribendiq dolore laboreq compeuit.
Taceo ceteros philosophos. phitagorã.¬
democͬetum. senocratem. zenonem. &
cleantem. qui iam ȩtate longeua insa¬
pientiȩ studiis floruerunt. Ad poetas
uenio. homerum. esiodum. simonidẽ.
stesicorum. qui grandes natu cigneũ
nescio quid:⁊ solito dulcius uicina mor¬
te cecinerunt. Sophocles cum ꝓpter
miniam senectutem ⁊ rei familiaris
negligentiam a filiis accusaret᷑ amen¬
tiȩ. aedippi fabulam quam nuꝑ scrip¬
serat recitauit iudicib: ⁊ tantum sapi-¬
entiȩ in etate iam fracta specimen de¬
dit: ut se ueritatem tribuna ium in
fauorem theatri conuerteret. Nec mirũ¬

Expanded text:
Unde et sapiens ille vir Graeciae ThemiUnde et sapiens ille vir Graeciae Themistocles cum repletis centum septem annis se mori cerneret, dixisse fertur: « sese dolere quod egrederetur de vita quando sapere coepisset. » Plato octoginta unius annorum scribens mortuus est. Socrates nonaginta novem annos in docendi scribendique doloreque labore complevit. Taceo caeteros philosophos, PythagorDemocritum, Xenocratem, Zenonem, et Eleatem, qui jam aetate longaeva in sapientiae studiis floruerunt. Ad poetas venio Homerum, Hesiodum, Simonidem, Stesichorum, qui grandes natu, cygneum nescio quid, et solito dulcius, vicina morte, cecinerunt. Sophocles cum propter nimiam senectutem et rei familiaris negligentiam, a filiis accusaretur amentiae, Oedipi 257 fabulam, quam nuper scripserat, recitavit judicibus; et tantum sapientiae in aetate jam fracta specimen dedit, ut severitatem tribunalium in favorem verteret. Nec miru
Abbreviated transcription (Latin):
cursus. ꝑegrinorum susceptio. defen¬
sio pauꝑum. instantia orationum. &¬
ꝑseuerantia. uisitatio languendum.
labor manuũ p̃beant᷑ unde elemosine.
Et ne sermonem longis trahã. cun¬
cta quȩ ꝑcorpus exercent᷑. fracto cor¬
pore minora fiunt. Nec hoc dico qd̾
iniuuenib ⁊ adhuc solidioris ȩtatis
his dum taxat qui labore ⁊ ardentis¬
simo studio. uite quoq scĩmonia ⁊ o¬
rationis ad dñm frequentia scientiã
consecuti sunt frigeat sapientia. q̃
implerisq senib etate marcesscit: sed
quod adolescentia multa corꝑis susti¬
net bella: uinter incentiua uitioꝵ &
carnis titillationes quasi ignis in lig¬
nis uiridib suffocetur. ut suũ non
possit ex plicare fulgorem. Senectus
suam honestis actib instruxerunt.
& in lege dñi meditati sunt die ac noc¬
te: etate fit doctior. usu instructior ꝓ¬
cessu temporis sapientior. ⁊ ueterum
studiorum dulcissimos fructus metit.

Expanded text:
scursus, peregrinorum susceptio, defenscursus, peregrinorum susceptio, defensio pauperum, standi in oratione perseuerantia, uisitatio languentium, labor manuum, unde praebeantur elemosynae, et, ne sermonem longius traham, cuncta, quae per corpus exercentur, fracto corpore minora fiunt. nec hoc dico, quod in iuuenibus et adhuc solidioris aetatis, his dumtaxat, qui labore et ardentissimo studio, uitae quoque sanctimonia et orationis ad deum frequentia scientiam consecuti sunt, frigeat sapientia, quae in plerisque senibus aetate marcescit, sed quod adulescentia multa corporis bella sustineat et inter incentiua uitiorum et carnis titillationes quasi ignis in lignis uiridioribus suffocetur et suum non possit explicare fulgorem. senectus suam honestis artibus instruxerunt et in lege domini meditati sunt die ac nocte, aetate fit doctior, usu tritior, processu tem poris sapientior et ueterum studiorum dulcissimos f
Abbreviated transcription (Latin):
gentos non dico senilib sed pene iã
curuosis artub. nequaqͣm puella¬
res que si uere complexus. Certe mo
Que est ista gͥ sunamitis uxor ⁊ uir¬
go.tam feruens ut frigidum cale¬
faceret.tam scã. ut calentẽ ad libidi¬
nem ñ ꝓuocaret: Exponat sapien¬
assimus salomon patris sui deliciaᷤ.
⁊ pacificus bellatoris uiri narret
amplexus. Posside sapientiam. pos¬
side intelligentiã. Ne obliuiscaris
i ne declinaueris auerbis oris mei.
ne dereliqueris eam ⁊ app̃hendet
te. Ama illam ⁊ exaltabit tẽ. Prin¬
cipium sapientiȩ. posside sapienti¬
am. ⁊ in omni possessione tua pos¬
side intelligentiam. Circunda illã.
⁊ exaltabit te. honora illam. ⁊ am¬
plerabitur te. ut det capiti tuo coro¬
nam gratiarum. corona quoq deli¬
tiarum ꝓteget de. Om̃s pene uirtu-¬
tes corporis mutantur insenib. &
crescente sola sapientia decrecunt ce¬
tera ieiunia. camene. huc illucq de¬

Expanded text:
gentos non dico senilibus, sed paene iam gentos non dico senilibus, sed paene iam cariosis artubus nequaquam puellares quaesiere conplexus; certe MoyQuae est igitur ista Somanitis uxor et uirgo tam feruens, ut frigidum calefaceret, tam sancta, ut calentem ad libidinem non prouocaret? exponat sapientissimus Salomon patris sui delicias et pacificus bellatoris uiri narret amplexus: posside sapientiam, posside int.ellegentiam. ne obliuiscaris et ne declinaueris a uerbis oris mei et ne dereliqueris eam et adprehendet te; ama illam et seruabit te. principium sapientiae: posside sapientiam et in omni possessione tua poside intellegentiam; circumda illam et exaltabit te; honora illam et amplexabitur te, ut det capiti tuo coronam gratiarum, corona quoque deliciarum protegat te. omnes paene uirtutes corporis mutantur in senibus et increscente sola sapientia decrescunt ceterae: ieiunia, chameuniae, huc illucque di
Abbreviated transcription (Latin):
ne de gentili tantum litteratura ꝓ¬
ferre uideamur: diumnoꝵ uolumi¬
num sacram̃ta cognosce. Dauid an¬
nos natus. Lax. bellicosus quondã
uir: senectute frigescente ñ pot̾at
cale fieri. Queritur itaq puella de
uniuersis filiis irł abisag sunami¬
tis. quȩ cum rege dormiret ⁊ senile
corpus cale faceret. Nonne tͥ uidet᷑
si occidentem sequaris luteram. uł
figinentum eẽ demimo. uel atel-¬
lanorum ludicra: frigidꝰ senex ob¬
toluitur uestimentis & nisi cõplexu
adolescentule ñ tepescit. Uiuebat ad¬
huc bersabee. suꝑerat abiga il ⁊ reli¬
quȩ uxores ⁊ concubinȩ. quas sqͥptura
cominemorat. Om̃s quasi frigide re¬
pudiantur. & inunius tantum gran¬
deuus calescit amplexib. Abraham
multo dauid senior fuit. ⁊ ta men ui¬
uente sara aliam ñ quesiuit uxorẽ.
Isaac duplices dauid annos habuit.
icum rebecca iam uetula nunqͣm
refri  xit. Caceo de priorib ante dilu¬
inum uiris. qui post annos non¬

Expanded text:
ne de gentili tantum litteratura pne de gentili tantum litteratura proferre uideamur, diuinorum uoluminum sacramenta cognosce. Dauid annos natus septuaginta, bellicosus quondam uir, senectute frigente non poterat calefieri. quaeritur itaque puella de uniuersis finibus Israhel Abisag -Somanitis, quae cum rege dormiret et senile corpus calefaceret. nonne tibi uidetur, si occidentem sequaris litteram, uel figmentum esse de mimo uel Atellanarum ludicra? frigidus senex obuoluitur uestimentis et nisi conplexu adulescentulae non tepescit. uiuebat adhuc Bersabee, supererat Abigea et reliquae uxores eius et concubinae, quas scriptura commemorat: omnes quasi frigidae repudiantur, in unius tantum grandaeuus calescit amplexibus. Abraham multo Dauid senior fuit et tamen uiuente Sarra aliam non quaesiuit uxorem; Isaac duplices Dauid annos habuit et cum Rebecca iam uetula numquam refrixit; taceo de prioribus ante diluuium uiris, qui post annos non
Abbreviated transcription (Latin):
ElIS ame nepotiane km̃e
litteris transmarinis. &
crebro petis. ut tibi breui
uolumine digeram p̃cepta uiuendi.
& qua ratione is qui seculi militia de¬
relicta uel monachus ceꝑit eẽ. uł cle¬
ricus. rectum xp̃i tramitẽ teneat.
nec ad diuersa uitioꝵ diu̾ticula rapi¬
atur. Dum eem̃ adolescens. iinmo pe¬
ne puer. & primos impetus lascuien¬
tis etatis heremi duritia refrenarem:
scripsi ad auunculum duum scm̃ he¬
liodoꝵ exortatoriam epłam plenam
lacrimis querimoniisq ⁊ que deser
ti sodalis monstraret affectum.Sed
in illo oꝑe ꝓ etate tunc lusimus. &
calentib adhuc rethorum studiis
atq doctrinis. quedam scolastico
flore depinximus. Nunc iam cano
capite & arata rugis fronte. ⁊ in¬
star boum pendentib amento pale¬
aribus: frigidus obsistit circũ ꝑre¬
cordia sanguis. Unde & in alio lo¬
co idem poeta canit. Omnia fert
etas. animũ quoq. Et post modicũ.
Nunc oblita michi dot carmina. uox
quoq moerim iam fugit ipsa. Qd̃

Expanded text:
etis a me, Nepotiane carissime, litteris transmarinis, et crebro petis, ut tibi brevi volumine digeram praecepta vivendi, et qua ratione is, qui saeculi militia derelicta, vel Monachus coeperit esse, vel Clericus, rectum Christi tramitem teneat, ne ad diversa vitiorum diverticula rapiatur. Dum essem adolescens, imo pene puer, et primos impetus lascivientis aetatis eremi duritia refrenarem, scripsi ad avunculum tuum sanctum Heliodorum exhortatoriam Epistolam, plenam lacrymis quaerimoniisquti sodalis monstraret affectum. sed in illo opere pro aetate tunc lusimus et calentibus adhuc rhetorum studiis atque doctrinis quaedam scolastico flore depinximus. nunc iam cano capite et arata fronte, ad instar boum pendentibus a mento palearibus frigidus obsistit circum praecordia sanguis. unde et in alio loco idem poeta canit: omnia fert aetas, animum quoque et post modicum: nunc oblita mihi tot carmina, uox quoque Moerim iam fugit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dico quod inte aut inscĩs uris ista
formidem: s quod in omni ꝓposito. in
omni gradu ⁊ sexu:⁊ boni ⁊ mali reꝑi¬
antur. maloꝵq condempnatio. laus bo¬
norum sit. Pud& dicere. Sacerdotes y¬
dolorum. mimi. aurige. ⁊ scorta here¬
ditates capiunt. solis clericis ⁊ mona-¬
chis hoc lege ꝓhibetur. ⁊ ꝓhibeatur.
non a ꝑsecutorib. s a pͥncipib & p̃ianis.
Nec de lege conqueror.s doleo cur me¬
ruerimus hanc legem. Cauterium
bonum ẽ. ẜ quo michi uulnus ut in¬
digeam cauterio: ꝓuida ⁊ seuera ẽ
legis cautio: ⁊ tamen nec sic refrenat᷑¬
refrenatur auaritia. ꝑfide cõmissa

Expanded text:
hoc dico, quod aut in te aut in sanctis uiris ista formidem, sed quod in omni proposito, in omni gradu et sexu et boni et mali repperiantur malorumque condemnatio laus bonorum sit. Pudet dicere: sacerdotes idolorum, mimi et aurigae et scorta hereditates capiunt; solis clericis et monachis hoc lege prohibetur et prohibetur non a persecutoribus, sed a principibus Christianis. nec de lege conqueror, sed doleo, cur meruerimus hanc legem. cauterium bonum est, sed quo mihi uulnus, ut indigeam cauterio? prouida seueraque legis cautio, et tamen nec sic refrenatur auaritia. per fideicommissa
Abbreviated transcription (Latin):
d te surgo o homo quem
scio ẽẽ fidelem. Adte inere¬
patio mea festinat: quem
sentio ẽẽ suꝑbum. Penite¬
re te asseris: quia quȩ uo
Penitere te asseris. quia oꝑa diaboli
sequeris. & deum pret̾mittis: Scire
a de desidero quid te peniteat: nescio¬
enim quid sit tua penitentia. Penide¬
dm̃ sequeris: Sic fatigaris ut canis
terre ꝓstrata. Quȩ sit tua penitẽtia
non inuenio. Ambulaui in locis pe¬
nitentie. & non inueni penitentiã
tuam. Tu qui scłm destrureras: ite¬
rum ibidem inueniris. & qui carniᷤᷤ
suꝑbiam deposueras. submittis hu¬
merum ut iterum portes. Qui aua¬
ritie cesseras. iterum reuerteris ad
grãm. Qui pompam scłi fugisti:
iterum in manus illiꝰ incidisti.
Ecce quid faciat penitentia homi
nis peccatoris: qui dum instercore
iacet. cum principib inuenit᷑.
Penitentẽ hominem dico. qͥ diely
ac noctib ingemiscit. & peccata
sua elemosinis redimit. Penitentẽ
hominem dico. qui post concupis¬
centias suas non uaditr ⁊ auolunta¬

Expanded text:
d te surgo hominem, quem scio esse fidelem. Ad te increpatio mea festinat, quem sentio esse superbum. Poenitere te asseris, qui toPoenitere te asseris, qui dum opera diaboli sequeris, Dominum praetermittis. Scire a te desidero quid poeniteas. Nescio quid sit tua poenitentia. PoeniteDterrae postrata. Quae sit tua poenitentia, non invenio. Ambulavi in locum poenitentiae et non inveni poenitentiam tuam. Tu qui saeculum deserueras, iterum ibidem inveniris. Qui carnis superbiam deposueras, submittis humerum, ut iterum portes. Qui avaium dederas, iterum reverteris ad ejus gratiam: qui pompas saeculi fugeras, iterum in manus illius incidisti. esse: Quinis peccatoris: qui dum in stercore jacet, cum principibus invenitur. Poenitentem hominem dico, qui diebus ac noctibus ingemiscit et peccata sua eleemosynis redimit. Poenitentiam hominem dico, qui post concupiscentiam suam non vadit, et volupta
Abbreviated transcription (Latin):
Audi filimi. Retrahe pedẽ tuũ
pompa iniquitas: apprehende fidẽ
ris facias. ut ꝑ obedientiã consequa
ris ueniam.Si omissa uoragine po¬
culi uenenosi. calicem salutaris ac
nem tuam suꝑ illum miseris. dẽ
gaudebis. ⁊ exultabis in dño: quia
ucisti malignum. Tunc erit tua
copiosa in celo merces: quia taliter
na fidutia a dertris dñi cum scĩs¬

Expanded text:
 fili, retrahe pedem tuum pompa iniquitatis: apprehende fidem, ris, facias; ut per obedientiam tuaris, si amissa voragine poculi venenosi, calicem salutaris accnem tuam super illum miseris; tunc gaudebis et exsultabis in Domino, qui vicisti malignum. Tunc erit merces tua copiosa in coelis, quia taliter na fiducia a dextris Domini cum s
Abbreviated transcription (Latin):
dente cum factis: Precor itaq quod
& ante annum pͥorib litteris rogaue¬
ram. ut pacẽ quam nob̾ dñs reliquit
habeamꝰ: ⁊ meũ desid̾ium ⁊ tuã mentẽ
xp̃c intueat᷑ inbreui. Ante tribunal
eius reconciliata seu scissa concordia.
aut p̃mium recuꝑabit aut penã. Qd̃ si
tu quod ꝓcul absit nolueris: ego lib̾ ero.
Epła mea hec cum lecta fuerit absolu&e.¬

Expanded text:
dente cum factis? precor itaque, quod dente cum factis? precor itaque, quod et ante annum prioribus litteris rogaueram, ut pacem, quam nobis dominus reliquit, habeamus. et meum desiderium et tuam mentem Christus intuetur: in breui ante tribunal eius reconciliata seu scissa concordia aut praemium recuperabit aut poenam. quod Ri tu, quod procul absit, nolueris; ego liber ero; epistula me haec, cum lecta fuerit, absolue
Abbreviated transcription (Latin):
exodio sepe nascatur. Qͥcumq etiam
si necdum gladio. tam̃ ꝑcusserit ani
mochomicida ẽ. Cur ais tale pͥncpiũ:
Scilicet ut ueteri rancore de posito:
mundum pectorib deo paremus
habitaculum. Irascimini inqͥt dauid.
& nolite peccare. Hoc qͥd uellet intel¬
ligi: apłs plenius interp̃tat᷑. Sol non
occidat suꝑ iracundiã ur̃am. Quid
agimus nos in die iudicii. suꝑ quoꝵ
ira non unius diei. s tantoꝵ annoꝵ
sol testis occubuit: Dñs loquit᷑ in
euangłio. Si offers munus tuũ an¬
te altare. ibiq rememoratus fueris
quia frater tuus habet aliqͥd adu̾sũ
te. relinq ibi munus tuum ante al¬
tare. & uade prius reconciliari fr̃i tuo:¬
& cum ueniens offeres munus tuum.
Ue mͥ misero. ne dicam ⁊ tibi: quanto
demꝑe aut non obtulunus ad altare:
aut ira ꝑmanente. sine causa obtulimꝰ.
Quomͦ incotidiana p̃ce unquã diximꝰ.
dimitte nobis debita nr̃a sicut ⁊⁊ nos
dimittimꝰ debitorib nr̃is: animo dis¬
cordante cum uerbis. oratione dissi¬

Expanded text:
ex odio saepe nascatur: quicumque odit, etiam si necdum gladio percusserit, animo tamen homicida est. Cur, ais, tale principium? Scilicet ut veteri rancore deposito, 28 mundum pectoris habitaculum. irascimini, inquit Dauid, et nolite peccare. hoc quid uelit intellegi, apostolus plenius interpretatur: sol non occidat super iracundiam uestram. quid agimus nos in die iudicii, super quorum ira non unius diei, sed tantorum annorum sol testis occubuit? dominus loquitur in euangelio: si offeres, munus tuum ad altare ibique rememoratus fueris, quia frater tuus habet aliquid aduersum te, relinque ibi munus tuum ante altare et uade prius reconciliari fratri tuo, et sic offeres munus tuum. uae mihi misero, ne dicam et tibi, qui tanto temporeaut non obtuli munus ad altare aut ira permanente sine causa obtuli! quomodo in cotidiana prece umquam diximus: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, animo discordante cum uerbis, oratione dissi
Abbreviated transcription (Latin):
redimet homo. & in alio psalmo. hõ
natus ẽ in ea: ⁊ ipse fundauit eam
altissimus. Scio me ante hoc ferme
bienniũ edidisse libros contra ioui¬
nianum. quib uenientes econtͣrio
questiones ubi apłs concedit scda
matrimonia scripturarũ auctorita¬
te contriui. ⁊ ñ necesse ẽ eadem ex
integro scrib̾e: cum possis inde quȩ
scripta sunt mutuari. Hoc tantum
ne modum egrediar epłe. admoni

Expanded text:
redimet homo » . et de alio Psalmo, « Homo redimet homo » . et de alio Psalmo, « Homo natus est in ea, et ipse fundavit eam altissimus » . Scio me ante hoc ferme biennium, edidisse libros contra Jovinianum, quibus venientes e contrario quaestiones, ubi Apostolus concedit secunda matrimonia, Scripturarum auctoritate contrivi. Et non est necesse eadem ex integro scribere, cum possis inde quae scripta sunt mutuari. Hoc tantum, ne modum egrediar epistolae, admonit
Abbreviated transcription (Latin):
rat insubstantia sua. uniu̾sasq diuiti¬
as inutroq fidei sue obtulit testam̃to
Hȩc sunt duo seraphin ter glorifican¬
tia trinitatem.⁊ in thesauro eccłiȩ con¬
dita. unde ⁊ forcipe utriꝰq testam̃ti
ardens carbo comp̃hensus: purgat la¬
bia peccatoris. Quid uetera repetam.
& uirtutes feminarũ de libris ꝓferã.
cum possis multas tͥ ante ocłos ꝓpone¬
re in urbe qua uiuis. quarũ imitari
exemplum debeas: Ꝙ ne uidear ad¬
ulatione ꝑsingłas currere: sufficit
tibi sc̃a marcella. que respondens ge¬
neri suo aliquid nobis de euãgelio re¬
tulit. Anna septẽ annis auirginita¬
te sua uixerat cum marito: ista septẽ
m̃sib. Illa xp̃i expectabat aduentum.
ista tenet quẽ illa susceꝑat. Illa uagien¬
tem canebat: ista p̃dicat triunphantẽ.
Illa loquebat᷑ de eo om̃il qui expecta¬
bant redemptionẽ ierłm. hec cũ redẽ
ptis gentib clamitat. Frat̾ ñ redimit

Expanded text:
re poterat in substantia sua umuersasque diuitire poterat in substantia sua umuersasque diuitias in utroque fidei suae obtulit-testamento. haec sunt duo seraphin ter glorificantia trinitatem et in thesauro ecclesiae condita, unde et forcipe utriusque instrumenti ardens carbo conprehensus purgat labia peccatoris. Quid uetera repetam et uirtutes feminarum de libris proferam, cum possis multas tibi ante oculos\' proponere in urbe, qua uiuis, quarum imitari exemplum debeas? et ne uidear adulatione per singulas currere, sufficit tibi sancta Marcella, quae respondens generi suo aliquid nobis de euangelio retulit. Anna septem annis a uirginitate sua uixerat cum marito, ista septem mensibus; illa Christi expectabat aduentum, ista tenet, quem illa susceperat; illa uagientem canebat, ista praedicat triumphantem; illa loquebatur de eo omnibus, qui expectabant redemptionem Hierusalem, haec cum redptis gentibus clamitat: « Frater non redimit,
Abbreviated transcription (Latin):
mediis hostib reꝑortatum. Hincit ui¬
ros femina. ⁊ castitas truncat libidinẽ.
habituq repente mutato ad iuctrices
sordes reicit om̃ib scłi cultib mundi¬
ores. Quidam imperite & debboram
inter uiduas memorant. ducẽq barac
arbitrant᷑ debbore filium cum aliud
scͥptura cõmemoret. Nobis ad hoc no¬
minabit᷑ qd̃ ꝓphetissa fuerit. ⁊ in or¬
dine iudicum supputet᷑. Et qͥa dicẽ
pot̾at. quam dulcia gutturi meo elo¬
quia tua suꝑ mel & fauum ori meo:
apis nom̃ accepit scripturarũ flori¬
b pasta. sp̃c scĩ odore ꝑfusa. ⁊ dulces
ambrosie sucos ꝓpħali ore cõponens.
Noemin quȩ nobiscum sonat. p̃ara¬
consolatam: marito ⁊ liberis ꝑegre
mortuis. pudicitiam reportauit in
patriam: ⁊ hoc sustentata uiatico nu¬
rum moabitidem tenuit. ut illud ysa¬
ie uaticinium cõpleret᷑. Emitte agnũ
dñe dominatorẽ terre de petͣ deser¬
quȩ accipiens granum synapis ⁊ mit¬

Expanded text:
mediis hostibus reportatum. uincit uimediis hostibus reportatum. uincit uiros femina et castitas truncat libidinem habituque repente mutato ad uictrices sordes redit omnibus saeculi cultibus mundiores. Quidam inperite et Debboram inter uiduas numerant ducemque Barac arbitrantur Debborae filium, cum aliud scriptura commemoret. nobis ad hoc nominabitur, quod prophetissa fuerit et in ordine iudicum supputetur. et quia dicere poterat: quam dulcia gutturi meo eloquia tua, super mei et fauum ori meo, apis nomen accepit scripturarum \' floribus pasta, spiritus sancti odore perfusa et dulces ambrosiae sucos prophetali ore conponens. JNoomin, quae nobiscum sonat \'consolatam1, marito et liberis peregre mortuis pudicitiam reportauit in patriam et hoc sustentata uiatico nurum Moabitidem tenuit, ut illud Esaiae uaticinium conpleretur: emitte agnum, domine, dominatorem terrae, de petra deserquae accipiens granum sinapis et mit
Abbreviated transcription (Latin):
Aser. uel inbeatitudinẽ uel indiuiti
sustinuit. ⁊ ñ recedebat de templo
dei dieb ac noctib insistens ieiuniis
& orationib: iccirco meruit grãm
spũalem. & ñcupat᷑ filia uultus dei.
& a dauid beatitudine diuiciisq cen¬
setur. Recordem᷑ uidue sareptenae
que & suȩ & filioꝵ saluti helie p̃tu¬
lit fam̃. & in ipsa nocte moritura cũ
filio suꝑstitẽ hospitẽ relinquebat.
malens uitam ꝑdere qͣm elemosinã.
& inpugillo farris seminarium sibi
messis dnice p̃parauit. Farina serit᷑.
& olei causaces nascit᷑. Iniudea fru¬
menti ẽ penuria. Granum tritici
ibi mortuũ fuerat: & ingentiũ ui¬
dua olei fluenta manabant. Legimꝰ
iudith. si cui tamen placet uolum̃ reci¬
ꝑe. uiduam confectam ieiuniis: i habi¬
tu lugubri sordidatam: que ñ lugebat
mortuum uirum.s squalore corporis
sponsi querebat aduentum. Uideo ar¬
matam gladio manum. eruentã dexte¬
ram. recognosco caput holofernis de

Expanded text:
Aser uel in \'beatitudinem\' uel in \'diuitiaAser uel in \'beatitudinem\' uel in \'diuitiasustinuerat et non recedebat de templo dei diebus ac noctibus iet obsecrationibus, idcirco meruit gratiam spiritalem et nuncupatur filia vultus Dei et atavis beatitudine divitiisque-censetur. Recordemur viduae Sareptenae, quae et suae et filiorum saluti Heliae praetulit famem et ipsa nocte moritura cum filio superstitem hospitem relinquebat malens vitam perdere quam elemosynam et in pugillo farris seminarium sibi messis dominicae preparavit. Farina seritur et olei capsaces nascitur. In Iudaea frumenti penuria—granum enim tritici ibi mortuum fuerat—et in gentium viduae olei fluenta manabant. Legimus Iudith—si cui tamen placet volumen recipere—viduam confectam ieiuniis et habitu lugubri sorditatam, quae mortuum uirum, sed squalore corporis sponsi quaerebat aduentum. uideo armatam gladio manum, cruentam dexteram, recognosco caput Holofernae de
Abbreviated transcription (Latin):
faciet. Aut si euenerit ut ⁊ de scdo ma¬
rito habeas filios: domestica pugna. in¬
destinum p̾lium. Non licebit tibi ama¬
re liberos. nec equis aspicere ocłis qͦs
genuisti. Clam porrigis cybos. in uide¬
bit mortuo. & nͥ oderis filios: ad huc
eoꝵ amare uideberis patrẽ. Qđ̃ si de
priori uxore habens sobolem. te domũ
introduxerit: etiam si cdem̃tissima fue¬
ris. omne comedie genus ⁊ mimo gra¬
fi. & cominunes rechoꝵ loci. innouer¬
cam seuissimam declamabunt.Si pͥ¬
uignus languerit ⁊ condoluerit ca¬
ꝑut: infamaberis ut uenefica.Si non
dederis cibos. crudelis. si dederis. ma¬
lefica diceris. Oro te quid habent tan¬
tum boni scde nuptiȩ. ut hec mala ua¬
leant compensare: Holumus scire
quales ẽẽ debeant uiduȩ: Legamus
euangłium scđ̾m lucam. Erat inqͥt
anna ꝓphetissa filia phanuhel detri¬
bu aser. Anna interp̃tat᷑ gr̃a. phanu¬
hel in lingua nr̃a resonat uultũ dñi.

Expanded text:
faciet. aut si euenerit, ut et de secundo mafaciet. aut si euenerit, ut et de secundo marito habeas filios, domestica pugna, intestinum proelium. non licebit tibi amare liberos nec aequis aspicere oculis, quos genuisti. clam porriges cibos, inuidebit mortuo et, nisi oderis filios, adhuc eorum amare uideberis patrem. quodsi de priori uxore habens sobolem te domum introduxerit, etiamsi clementissima fueris, omnes comoediae et mimographi et communes rhetorum loci in nouercam saeuissimam declamabunt. si priuignus languerit et condoluerit caput, infamaberis ut uenefica. si non dederis cibos, crudelis, si dederis, malefica diceris. oro te, quid habent tantum boni secundae nuptiae, ut haec mala ualeant conpensare?, Uolumus scire, quales esse debeant uiduae? legamus euangelium secundum Lucam: et erat, inquit, Anna prophetissa, filia Phanuel de tribu Aser. Anna interpretatur gratia\\ Phanuel in lingua nostra resonat \'uultum dei\',
Abbreviated transcription (Latin):
nii: que uel sola debuit nuptias impedi¬
re. Suꝑ ducit mater filiis non uitricũ
s hostemrtnon parentẽ s tyrannũ. Inflã¬
mata libidine obliuiscit᷑ uteri sui: unt̾
paruulos suas miserias nescientes. lu¬
gens dudum noua nupta componit᷑.
Quid obtendis patrimoniũ. quid suꝑ¬
biam seruuloꝵ: Conficere turpitudi¬
nem. Nulla iccirco ducit maritum. ut
cum marito ñ dormiat. Aut si certe
libido ñ stimulat. que tanta insana ẽ.
nimorẽ scortorũ ꝓstituere casticatem
ut augeant᷑ diuitie. ⁊ ꝓpt̾ rem uilem
atq ꝑituram. pudicitia que p̃ciosa &
et̾na est polluat᷑: Si habes liberos. nup¬
tias quid requiriꝰ: Si non habes. quare
exꝑtam ñ metius sterilitatẽ & remin¬
certam certo p̃fers pudori: Seribunt᷑
tibi nunc sponsales tabule: ut post pau¬
lulum testam̃tum facere compellaris.
Simulabit᷑ mariti infirmitas. ⁊ quod
te morituro facere uolet: iꝑse uicturuᷤ

Expanded text:
nii, quae uel sola debuit nuptias inpedinii, quae uel sola debuit nuptias inpedire. superducit mater filiis non uitricum, sed hostem, non parentem, sed tyrannum. inflammata libidine obliuiscitur uteri sui et inter paruulos suas miserias nescientes lugens dudum noua nupta conponitur. quid obtendis patrimonium, quid superbiam seruulorum? confitere turpitudinem.. nulla idcirco ducit maritum, \'ut cum maritcnon dormiat. aut si certe libido non stimulat, quae tanta insania est in morem scortorum prostituere castitatem, ut augeantur diuitiae et propter rem uilem atque perituram pudicitia, quae et pretiosa et aeterna est, polluatur? si habes liberos, nuptias quid requiris? si non-habes, quare expertam non metuis sterilitatem et rem incertam certo praefers pudori? scribuntur tibi nunc sponsales tabulae, ut post paululum testamentum facere conpellaris. simulabitur mariti infirmitas et, quod te morituram facere uolet, ipse uicturus
Abbreviated transcription (Latin):
misceas. Pro corona spinea inqua mũ¬
di xp̃c delicta portauit. talia serta cõ¬
pone. Letet᷑ & adiuuet᷑ nobilissimꝰ pat̾
tuus: discat a filia qͦd didicerat aburo
re. Iam incanuit caput. tremunt ge¬
nua. dentes cadunt. & frontẽ obscurã
rugis arat. uicina ẽ mors inforibus.
de signat᷑ rogus ꝓpe. Uelimus nolimꝰ
senes sumus. Par& sibi uiaticũ quod
longa itineri necessarium. ẽ. secum
portet qͦd inuitꝰ dimissurꝰ est. Immo
p̃mittat incelum: qd̃ si negauerit t̾ra
sumptura ẽ. Solent adolescentule ui¬
due quarũ non nullȩ abierunt retro¬
post sathanan. cũ liyxuriate fueruss
in xp̃o. subantes dicere. Patrimoniolũ
meum cotidie perit. maioꝵ hereditas
dissipatur. seruus contumeliose locutꝰ
est. imꝑium ancilla neglexit. Quis ꝓ¬
cedet adpublicum: Quis respondebit
ꝓ agroꝵ tributis: Paruulos meos quis
erudiet. & uernulas quis educabit: Et
hanc ꝓnefas causam opponunt matͥmo¬

Expanded text:
misceas; pro corona spinea, in qua munmisceas; pro corona spinea, in qua mundi Christus delicta portauit, talia serta conpone. laetetur et adiuuet uir nobilissimus, pater tuus; discat a filia, quod dre. Jam incanuit caput, tremunt genua, dentes cadunt: et fronte ob senium rugis arata, vicina est mors in foribus; designatur rogus prope. Velimus, nolimus, senescimus. Paret sibi viaticum, quod longo itineri necessarium est. Secum portet, quod invitus dimissurus est; imo praemittat in coelum, quod si negaverit, terra sumptura est. 15. Solent adolescentulae viduae, quarum nonnullae abierunt retro satanan, cum luxuriatae fuerint in Christo, subantesdicere: \'patrimoniolum meum cottidie perit, maiorum hereditas dissipatur, seruus contumeliose locutus est, imperium ancilla neglexit. quis procedet ad publicum? quis respondebit pro agrorum tributis? paruulos meos quis erudiet? uernulas quis educabit?\' et hanc — pro nefas! — causam opponunt matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
coram audire continger&. Cerneres
in paruo corpuscło ingentes animoᷤᷤ.
audires totam uteteriᷤᷤ & noui destam̃ti
suppellectilem. ex illiuis corde feruere.
Ieuinia ꝓludo habet. orationẽ ꝓ deliciis.
Tenet tymphanũ in exemplũ mariae.
& pharaonem sum merso uirginum
choro p̾cinit. Cantemꝰ dño gloriose enĩ
magnificatꝰ ẽ equum ⁊ ascensorẽ ꝓiec̃
in mare. Has docet psaltrias xp̃i. has fi¬
dicinas erudit saluatori. Sic dies. sic nox
ducitur. & oleo ad lampadas p̃parato:
sponsi ex pectat᷑ aduentus. Imitare ergo
& tu consanguineã tuã. habeat roma
quod angustior urbe romana possedit
bethleem. Habes opes. facile tibi ẽ. in di¬
gentib uictus subsidia ministrare. Qd̃
luxuriȩ parabat᷑ uirtus insumat. Nul¬
la nuptias contemꝑtura. timeat eges¬
tatem. Redime uirgines quas incubi¬
culum saluatoris inducas. suscipe ui¬
duas quas inter uirginũ lilia ⁊ mar¬
tẏrum rosas quasi quasdã uiolas

Expanded text:
coram audire contingeret, cerneres coram audire contingeret, cerneres in paruo corpusculo ingentes animos, audires totam ueteris et noui testamenti supellectilem ex illius corde feruere. ieiunia pro ludo habet, orationem pro deliciis. tenet tympanum in exemplum Mariae et Pharaone submerso uirginum choro praecinit: cantemus domino; gloriose enim magnificatus est, equum et ascensorem deiecit in mare. has docet psaltrias Christo, has fidicinas erudit saluatori. sic dies, sic nox ducitur et oleo ad lampadas praeparato sponsi expectatur aduentus. imitare ergo et tu consanguineam tuam: habeat Roma, quod angustior urbe Romana possidet Bethleem. Habes opes, facile tibi est indigentibus uictus subsidia ministrare. quod luxuriae parabatur, uirtus insumat; nulla nuptias contemptura timeat egestatem. redime uirgines, quas in cubiculum saluatoris inducas, suscipe uiduas, quas inter uirginum lilia et martyrum rosas quasi quasdam uiolas
Abbreviated transcription (Latin):
& etas. & cultus. & habitus. & incessꝰ.¬
& indiscreta societas. ex quisite epule.
regius apparatus. neronis ⁊ sardana¬
palli nuptias loquebant᷑. Auoꝵ uul¬
nus nr̃a sit cautio. Pestilente flagella¬
to. sapiens sapientior erit. Sc̃s amor in¬
pacientiam ñ bab&. Falsus rumor ci-¬
to opprimit᷑. ⁊ uita posterior iudicat
depriori. Fieri quidem ñ potest. ut
absq morsu hominũ. uite huiꝰ cur¬
ricula quis ꝑtranseat. Alalorũq so¬
lacium est bonos carꝑe. dũ peccanti¬
um multitudine putant culpam mi¬
nui ꝑeccatoꝵ. S tam̃ cito ignis sti¬
pule conqͥescit. & exundans flamina
deficientib nutrim̃tis paulatĩ emo¬
ritur. Si anno p̃terito fama m̃tita
est. aut si certe uerũ dixit: cesset
uicium. cessabit & rumor. Hec dico
ñ quod de de sinistrum aliqͥd metu¬
am. s quod pietatis affectu. etiã que
tuta sunt ꝑtimescã. Osi uideres so¬
rorem tuam: ⁊ illud sacri oris eloqͥũ.

Expanded text:
et aetas et cultus et habitus et incessuset aetas et cultus et habitus et incessus, indiscreta societas, exquisitae epulae, regius apparatus Neronis et Sardanapalli nuptias loquebantur. aliorum uulnus nostra sit cautio; pestilente flagellato stultus sapientior erit. sanctus amor inpatientiam non habet; falsus rumor cito opprimitur et uita posterior iudicat de priori. fieri quidem non potest, ut absque morsu hominum uitae huius curricula quis pertranseat, malorumque solacium est bonos carpere, dum peccantium multitudine putant culpam minui peccatorum; sed tamen cito ignis stipulae conquiescit et exundans flamma deficientibus nutrimentis paulatim emoritur, si anno praeterito fama mentita est aut, si certe uerum dixit, cesset uitium, cessabit et rumor. haec dico, non quo de te sinistrum quid metuam, sed quo pietatis affectu etiam, quae tuta sunt, pertimescam. o si uideres sororem tuam et -illud sacri oris eloquium
Abbreviated transcription (Latin):
ut norius. fidicinas & ꝑsaltrias ⁊ istiꝰ
modi choꝵ diaboli. quasi mortifera
sirenarũ carmina ꝓ turba exedib
tuis. Noli adpublicum subinde pro¬
cedẽ: & spadonũ exercitu p̃eunde. ui¬
duarũ circumferri lib̾tate. Pessime
consuetudinis ẽ. cum fragilis serꝰ &
in becillis etas suo arbitrio abutit᷑.¬
& putat licere qͦd lib& Omĩa qͥdem
licent. s non omĩa expediunt. Nec
ꝓcurator calamistratꝰ. nec formosꝰ
collactaneus. nec candidulꝰ & rubieundꝰ
assecla adbereant lateri tuo. Int̾dũ
animus dominarũ. ex ancillarũ ha¬
bitu iudicatur. Sc̃arum uirginum &
uiduarum societatem appete. Et si ser-¬
mocinandi cum uiris incumbit ne¬
cessitas. arbitros ne deuites: tantaq
cum fabulandi fiducia sit. ut intran¬
te alio ñ paueas. nec erubescas. s pe¬
culum m̃tis est facies. & taciti ocłi. cor¬
dis fatent᷑ archana. Uidimꝰ nuꝑ igno¬
miniosum ꝑtotũ orientẽ uolitasse.

Expanded text:
ut noxius; fidicinas et psaltrias et istius ut noxius; fidicinas et psaltrias et istius modi chorum diaboli quasi mortifera sirenarum carmina proturba ex aedibus tuis. noli ad publicum subinde procedere et spadonum exercitu praeeunte uiduarum circumferri libertate. pessimae consuetudinis est, cum fragilis sexus et inbecilla aetas suo arbitrio abutitur et putat licere, quod libet. omnia quidem licent, sed non omnia expediunt. nec procurator calamistratus nec formosus conlactaneus nec candidulus et rubicundus adsecula adhaereant lateri tuo: interdum animus dominarum ex ancillarum habitu iudicatur. sanctarum uirginum et uiduarum societatem adpete et, si sermocinandi cum uiris incumbit necessitas, arbitros ne deuites tantaque confabulandi fiducia sit, ut intrante alio nec paueas nec erubescas. speculum mentis est facies et taciti oculi cordis fatentur arcana. uidimus nuper ignominiosum per totum orientem uolitasse:
Abbreviated transcription (Latin):
uestium. transfer ad scientiã scͥpturaꝵ.
Ingredere terrã reꝓmissionis. lacte &
melle manẽntẽ. Comede similam &
oleũ. uestire cũ ioseph uariis indum̃¬
tis. ꝑ forentur aures tuȩ cum ierusalẽ
sermone dei: ut p̾ciosa ex ilł nouarum
segetum grana dependeant. Habes
scm̃ exsuꝑium ꝓbate etatis & fidei. qͥ
te monitis suis frequent̾ instituat. fac
tͥ amicos de inquo mammona: qͥ te
recipiant in et̾na tabnacła. Illis tribue
diuitias tuas. qui non fasides aues.
s cibarium panem coemant: qͥ famẽ
expellat. ñ qui augeat luxuriã. In¬
tellige suꝑ egenum ⁊ ꝑauꝑem. Om̃i
petenti te da: s maxime domesticis
fidei. Nudum uesti. esurientẽ ciba.
egrotantẽ uisita: quotienscũq ma¬
num extendis xp̃m cogita. Caue ne
mendicante dño tuo. alienis diuitias
augeas. Iuuenum fuge consortia. Co¬
matulus. cõptus atq lasciuus. domꝰ
tuȩ tecta ñ uideant. Cantor pellatur

Expanded text:
uestium transfer ad scientiam scripturarum. uestium transfer ad scientiam scripturarum. ingredere terram repromissionis lacte et melle manantem, comede similam et oleum, uestire cum Ioseph uariis indumentis, perforentur aures tuae cum Hierusalem sermone dei, ut pretiosa ex illis nouarum. segetum grana dependeant. habes sanctum Exsuperium probatae aetatis et fidei, qui te monitis suis frequenter instituat. Fac tibi amicos de iniquo mammona, qui te recipiant in aeterna tabernacula. illis tribue diuitias tuas, qui non Phasides aues, sed cibarium panem coemant, qui famem expellant, non qui augeant luxuriam. intellege super egenum et pauperem. omni petenti te da, sed maxime domesticis fidei: nudum uesti, esurientem ciba, aegrotantem uisita. quotienscumque manum extendis, Christum cogita. caue, ne mendicante domino tuo alienas diuitias augeas. Iuuenum fuge consortia. comatulos, comptos atque lasciuos domus tuae tecta non uideant. cantor pellatur
Abbreviated transcription (Latin):
recundia parumꝑ quã casu ꝑielitari. Qe¬
qͥd seminariũ uoluptatis ẽ uenenũ pu¬
ta. Parcus cib & semꝑ uent̾ esuriens tri¬
duanis ieiuniis p̃fertur. & multo meliꝰ
ẽ cotidie parum. quã raro satis sume¬
re. Pluuia illa oꝑtima ẽ quȩ sensim
descendit interras. Subitus ⁊ nimiꝰ imb̃:
inp̃ceps arua subuertit. Quando come¬
dis: cogita qͦd statim tͥ orandum. ilico¬
& legendum sit. De scripturis scĩs habe¬
to habeto fixum uersuum numerũ. istud
pensum dño tuo redde. Nec ante quieti
inembra concedas: quã calathii pecto¬
ris tui hoc subtemine impleueris. Post
scripturas scãs. doctoꝵ hominũ tractatꝰ
lege. eoꝵ dum taxat quoꝵ fides nota ẽ.
Non necesse habes aurum inluto que¬
rere: multis margaritis uenditis. unã
redime margaritã. Sta iuxta ihere¬
miã inuiis plurib ut adillã uiã que
ad patrẽ ducit ꝑuenias. Amorẽ mo¬
nilium atq genimarũ sericarumq

Expanded text:
recundia parumper quam causa periclitari. qurecundia parumper quam causa periclitari. quidquid seminarium uoluptatum est, uenenum puta. parcus cibus et sempèr uenter esuriens triduanis ieiuniis praeferatur et multo melius est cottidie parum quam raro satis sumere. pluuia illa optima est, quae sensim descendit in terras; subitus et nimius imber praeceps arua subuertit. Quando comedis, cogita, quod statim tibi orandum, ilico legendum sit. de scripturis sanctis habeto fixum uersuum numerum; istud pensum domino tuo redde nec ante quieti membra concedas, quam calathum pectoris tui hoc subtegmine inpleueris. post scripturas sanctas doctorum hominum tractatus lege, eorum dumtaxat, quorum fides nota est. non necesse habes aurum in luto quaerere: multis margaritis unam redime margaritam. sta iuxta Hieremiam in uiis pluribus, ut ad illam uiam, quae ad patrem ducit, peruenias. amorem monilium atque gemmarum sericarumque
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝓfert sententiam. bonum ẽ non
queq & grauia declinanda funt. Ni¬
chilq ita scias conducere ap̃ianis ad¬
olescentib. ut hesum olerum. Unde
& in alio loco ait. Qui in firmus est.
holera manducet. Ardorq corporum:
frigidiorib epulis temꝑandus ẽ. Si
autẽ tres pueri &. danihel. leguminib
uescebant᷑. pueri erant. nec dũ adsarta¬
ginem uenerant.inqua rex babslonius
senes iudices frixit. Nobis ñ corporum
cultus qui in illis excepto pͥuilegio gre
dei ex huiꝰcemodi cibis enituerat. s anime
uigor querit᷑. que carnis infirmitate
fit fortior. Inde ẽ qđ non nulli uitã ꝑu¬
dicam appetentium inmedio itinere
corruunt. dum solam abstinentia car¬
nium putant & leguminib onerant
stomachũ. quȩ moderate parceq sũpta¬
innoxia sunt. Et ut qͦd sentio loquar.
nichil sic inflaminat corpora ⁊ titillat
m̃bra genitalia. sicut indigestꝰ cib. ruc¬
tusq conuulsus. Alalo apud te filia. ue¬

Expanded text:
nis profert sententiam: bonum est uinnis profert sententiam: bonum est uinquaeque et grauia declinanda sunt — nihilque ita scias conducere Christianis adulescentibus ut esum holerum, unde et in alio loco: qui infirmus est, ait, holera manducet — ardorque corporum frigidioribus epulis temperandus est. si autem tres pueri et Daniel leguminibus uescebantur, pueri erant necdum ad sartaginem uenerant, in qua rex Babylonius senes iudices frixit. nobis cultus, qui in illis—excepto privilegio gratiae Dei—ex huiusce modi cibis enituerat, sed animae vigor quaeritur, quae carnis infirmitate fit fortior. Inde est, quod nonnulli vitam pudicam adpetentium in medio itinere corruunt, dum solam abstinentiam carnium putant et leguminibus onerant stomachum, quae moderate parceque suinnoxia sunt. et ut, quod sentio, loquar, nihil sic inflammat corpora et titillat membra genitalia nisi indigestus cibus ructusque conuulsus. malo apud te, filia, ue