comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quisplantat uineã & de fructu
eiꝰ non edit : Quis pascit gregẽ.
⁊ de lacte gregis ñꝑcipit. & pau¬
lo pꝰ. Si alii inquit potestatis
nr̃e participant. ñ magis nos :
S ñ sumꝰ usi hac potestate
s om̃ia toleramꝰ. ne qł inpedi¬
rib ł matris fideles uiri ł femi¬
ne ñ prohibent᷑ a dño. ut neq
iubeant᷑. Nã si dimictere tales
coniuiges iub̾eant᷑ : nullus locꝰ
eẽt. cũ filio monentis apłi
ne hoc fieret. Hullo mͦ enĩ qd
dñs ubet seruus bonꝰ phiberet.¬

Expanded text:
ntavit vineam, et de fructu ejus non edit? Quis pascit gregem, et de lacte gregis non percipit? Et paulo post: Si alii, inquit, potestatis vestrae participant, non magis nos? Sed non sumus usi hac potestate, sed omnia toleramus, ne quod impediribus uel maritis fideles uiri uel feminae non prohibentur a domino, ut neque iubeantur. nam si dimittere tales coniuges iuberentur, nullus locus esset consilio monentis apostoli, ne hoc fieret. nullo modo enim quod dominus iubet, seruus bonus fier
Abbreviated transcription (Latin):
t̾iũ petisti. Non enĩ uiolentia si
expari uoluntate & c̃sensu. sic̾
scĩ patres dicunt hoc fir̾i debae.
neq uir in monastiũ recipiendꝰ
.ẽ.msi uxor illiꝰ femineũ monaᷤᷤ¬
t̃iũ elẽgerit. aut ꝓfessa ẽtinen¬
tiã habitũ cũ festinatione mu¬
tauerit. Sẽs eni basiliꝰ ep̃e de¬
hac re talit̾ dic̃. Si qͥs c̃iugat᷑ uii¬
It c̃uerti admonastĩũ. ñ ẽ. reci¬
piend̾. nisi pͥ a coniuge castimo¬
niam ꝑfitente fuerit absolutꝰ.
Nã si illa iuuente illo ꝑinconti¬
nentiã alt̾i nupserit. ꝓculdubio
adult̾a erit. nec recipit᷑ apud
din eĩmodi uiri c̃u̾sio. cuiꝰ seqͥtur
coniugalis federis ꝓstitutio. ⁊ a¬
les igitur tẽ sine culpa relicto
scło sequuntur xp̃m. si habue¬
rint expari uoluntate castiza¬
atua es absolutꝰ uxore. &tiu
uxor ita pollicita est. & tu &e il¬
la ad implete bonũ inceptũ.
debemꝰ uob̾ necessitatẽ impone¬

Expanded text:
erium petisti. Non enim violentia, sed erium petisti. Non enim violentia, sed ex pari voluntate et consensu, sicut sancti Patres dicunt, hoc fieri debet; neque vir in monasterium recipiendus est, nisi uxor illius femineum monasterium elegerit, aut professa continentiam, habitum cum festinatione mutaverit. Shac re taliter dicit: « Si quis conjugatus vult converti ad monasterium, non est recipiendus, nisi prius a conjuge castimoniam profitente fuerit absolutus. Nam si illa, vivente illo per incontinentiam alteri nupserit, procul dubio adultera erit, nec recipitur apud Dominum ejusmodi viri conversio quam sequitur conjugalis foederis prostitutio. Tales igitur tunc sine culpa relicto saeculo sequuntur Christum, si habeant ex pari voluntate castitaa tua es solutus uxore, et tua uxor ita pollicita est; et tu et illa adimplete bonum incoeptum, debemus vobis necessitatem sepa
Abbreviated transcription (Latin):
se ło remanere. Alexanper
II. LaUDUEO IN CORICA
otificasti te mortetenus
infirmatũ & peccatorũ
tuorũ recordatione a t̾ro¬
re ualde paue factũ anxie que¬
sisse monachũ fieri. & atua uxo¬
re minis & trorib eã oceiden¬
di ad hoc licentiã extorsisse &
sic te monachicã uestẽ sine ab¬
bate sũpsisse & monastiũ peciiᷤ¬
se. Pot̾ea uͦ cũ sanꝰ factꝰ eẽstuę
uxoris reclamationib & eiu¬
latib &e planctib tusq familiȩ
disꝑsionib ut pote perutus
deuict domũ remeasse. & põt
multos dies ad iã dicte mulie¬
reqͥris consiliũ. Si ita deniq
est ut tuus niuntiꝰ narrat non
iudet᷑ nob rationabibt̃ neq sana
m̃te id factũ qm̃ cũ om̃i homini ad
monachicã uitã tendenti legali¬
ter scẽ & iuste sit ꝑgendũ: tu con¬
tra legeᷤᷤ minacit̾. & iuolent̃ atua
urore partĩ t̾rore mortiᷤᷤ partituę
infirmitatis dolorib exanimat᷑
deuia secutꝰ nulla ut dicitur li¬
centia accepta recessifti & monaᷤᷤ¬

Expanded text:
separetur. Alexander papa II, Landulpho in Corsica . Notificasti te morte tenus infirmatum, et peccatorum tuorum recordatione et terrore valde pavefactum, anxie quaesisse monachum fieri, et a tua uxore minis et terroribus eam occidendi, ad hoc licentiam extorsisse, et sic te monachicam vestem sine abbate sumpsisse, et monasterium petiisse. Postea vero cum sanus factus esses, tuae uxoris reclamationibus, ejulationibus, et planctibus, tuaeque familiae dispersionibus, utpote poenitens devictus domum remeasstum consilio ad jam dictae mulierequiris consilium. Si ita denique est ut tuus nuntius narrat, non videtur nobis rationabiliter neque sana mente id factum, quoniam cum omni homini ad monasticam vitam tendenti, legaliter sancte et juste sit peragendum, tu contra leges minaciter et violenter a tua uxore, partim terrore mortis partim tuae infirmitatis doloribus examinatus, devia secutus, nulla, ut dicitur, licentia accepta, recessisti et monast
Abbreviated transcription (Latin):
fideles quib ẽẽnt coniuges infide¬
les. Diristi. quia dñs iussit nec̃iu¬
gia sibimae diu̾se religionis copu¬
larentur. & ipsũ adhibuisti testimo¬
niũ dñi dicentis. Non accipies uro¬
rẽ filio tuo afiliab alienigenar.
ne traducat cũ post deos suos. ut
ꝑcat anima eiꝰ. Addidisti &̾ uerba
apli ubi dir. Alulier alligata est¬
quã dui uir eius uunt. quod si mor¬
tius fuerit uir eiꝰ. liberata est cui
uult nubat tam̃ in dño. quod ita
exposuisti: ut adiungeres idẽ ip̃i.¬
ano. Deuide sccutus es & addidisti.

Expanded text:
fideles quibus essent conjuges infideles; dixisti, « Quia Dominus jussit ne conjugia sibimet diversae religionis copularentur: » et ipsum adhibuisti testimonium Domini dicentis, Non accipies uxorem filio tuo a filiabus alienigenarum, ne traducat eum post deos suos, et pereat anima ejus . Addidisti etiam verba Apostoli, ubi diquamdiu vir ejus vivit; quod si mortuus fuerit vir ejus, liberata est; cui vult nubat: tantum in Domino. Quod ita exposuisti, ut adjungeres: id est Christiano. Deinde secutus es, et addidisti:
Abbreviated transcription (Latin):
sotientur. Nã in his ñ regłam cõ¬
stitinmꝰ. sed ut uerbis magni leons
utam̃. quã sit tolerabiliꝰ estimamꝰ.
quod si unꝰ ex coniugatis obierit.
is qui publicã penitentia eregerit
& suꝑstes extiterit iterare conuigi¬
um ñ p̃sumat. nisi forte ep̃e p̃iudit¬

Expanded text:
socientur. Nam in his non regulam consocientur. Nam in his non regulam constituimus; sed, ut verbis magni Leonis utamur, quid sit tolerabilius aestimamus. Quod si unus ex conjugatis obierit, is qui publicam poenitentiam egerit, et superstes exstiterit, iterare conjugium non praesumat, nisi forte epi
Abbreviated transcription (Latin):
e puellis raptis nec dũ despon.
ellas sub nomine similit̾ habi¬
tandi: cooꝑantis ⁊ conibentes
raptorib de creuit sc̃a sinodus¬
ut si quidẽ cleri sunt. decidant¬
de gradu ppͥo. Si uͦ laici anathe.¬
matizentur. Quib uerb datur
intelligi qͣlit̾ huiꝰ mali auctorẽ
dãpnandi sunt. quando partiei¬
pes c̃siliũ combentes tanto ana¬
themate feriunt᷑. & nixta cano¬
nicã auctoritatẽ ad coniugia le¬
gitima raptiᷤᷤ sibi iure uindicare
nullatenꝰ possunt. Exconcilio
iaut̃ nec dũ eas quas rapue¬
rant cũ uoluntate paren.¬
tũ sub p̃fato desponsionis ł do.¬
talicu nomine inconiugiũ sũp.¬
tas habent. qn̾ in om̃iu aures
hec fuerit constitutio ꝓ mulga¬
ta. ab aarũ coniunctione seꝑen.¬
tur. ⁊ publice penitentie subi¬¬
gant. Rapte parentib legali.¬
ter restituantur. Lost acta uero
publica penitentiã. si etas in con¬
tinentia exegerit legitimo ⁊ ex.
utrisq partib placito coniugio

Expanded text:
e puellis raptis necdum desponsaellas sub nomine simul habitandi cooperantes et conhibentes raptoribus, decrevit sancta synodus, si quidem clerici sunt, decidant gradu proprio; si vero laici, anathematizentur. Quibus verbis aperintellegi, qualiter huius mali auctores damnandi sunt, quando participes et conhibentes tanto anathemate feriuntur, et quod iuxta canonicam auctoritatem ad coniugia legitima raptas sibi iure vindicare nullatenus possunt. 24. autem necdum eas quas rapuerant, cum voluntate parentum sub praefato desponsionis vel dotalitii nomine, in conjugium sumptas habent, quando in omnium aures haec fuerit constitutio promulgata, ab earum conjunctione separentur, et publicae poenitentiae subigantur; raptae autem parentibus legaliter restituantur. Post actam vero publicam poenitentiam, si aetas et incontinentia exegerit, legitimo et ex utrisque partibus placito conjugio
Abbreviated transcription (Latin):
gio lerẽ. ñ iterare coniugiũ nec
sede coniuigis sortiti coniunc̾¬
tionẽ. Quã plerisq mirũ uidet᷑
cur&̃ ante baptismũ iterati
coniuigii ad electionẽ mun̾is
iordinationis p̃rogatiua inpe¬
sa fuerint sacram̃to s intelli.¬
gere debemꝰ qr baptismo cul.¬
ꝑa dimitti potest. lex aboleri
non potest. Inconiugio nõ cul¬
ta s lex÷. Quã culpe ẽ igit᷑ ĩ
coniugia frequentauerit.¬
arẽ DEBONOCONIUOALI
acramentũ nuptiarũ tẽꝑis
nr̾i sic adunũ uirũ ⁊ una
urorẽ redactũ ut eccłȩ dispensa.¬
torẽ ñ liceat ordinari nisi uniꝰ
censuerunt. De sacramento eũ¬
ñ agit᷑ depeccato. nã inbaptismo
peccati om̃ia dimittuntur. Sed
si nubat. satis declaruit nupti¬
as ñ. ẽẽ. peccatũ. Propt̃ sacra.¬
menti aut̃ sc̃ĩtatẽ sic̾ femina
&̾ si cathecumina fuerit uitia¬
ta. ñ pot̾ pꝰ baptisinũ int̾ di uir.¬
gines consecrari ita ñ absurdũ
rũ singularem ñ peccatũ ali-¬
quod comisse. sed norma quan-¬

Expanded text:
njugium: nec secundae conjugis sortiri conjunctionem, quod plerisque mirum videtur, cur etiam ante baptismum iterati conjugii ad electionem muneris et ordinationis praerogativa impesa fuerint sacramento; sed intelligere debemus, quia in baptismo culpa dimitti potest, lex aboleri non potest. In conjugio non culpa, sed lex est. Quod culpae est igitur, in conjugia frequentavite bono conjugali Sacramentum nuptiarum temporis nostri, sic ad unum virum et unam uxorem redactum est, ut Ecclesiae dispensatorem non liceat ordinari, nisi uniucensuerunt. De sacramento enim agitur, non de peccato: nam in baptismo omnia peccata dimittuntur. Sed , nubat, satis declarauit nuptias nullum esse peccatum. propter sacramenti autem sanctitatem sicut femina, etiamsi catechumena fuerit uitiata, non potest post baptismum inter dei uirgines consecrari, ita non absurde rum singularem, non peccatum aliquod commisisse, sed normam quan
Abbreviated transcription (Latin):
de diu̾sis causis ecclesiasticũ statũ
ꝑtinentib deponentes de ep̃is sta¬
tuer̃ defunctis qͥ suaᷤ facultates
hereticis relincunt. ita ut pꝰmortt̃
anathemati subiciant᷑. St̃ aut̃ ⁊̃
ꝙͣ siqͥ in uita sua ñ recte sapuer̃.
licet ñ cõdẽpnati fuissent ad huc
ui uentes ut demonstrato pecca.
no obiecta sunt ⁊ nob aliquan¬
do possent monstrari ipsũ mortu.¬
ũ anathematizaremꝰ. It dicis li¬

Expanded text:
de diversis ad ecclesiasticum statum de diversis ad ecclesiasticum statum pertinentibus disponentes, de episcopis statuerunt defunctis qui suas facultates haereticis relinquunt, ut et post mortem anathemati subjiciantquod, si in vita sua non recte sapuerunt, licet non condemnati fuissent adhuc viventes, tamen demonstrato peccatono objecta sunt, et nobis aliquando possent monstrari, ipsum mortuum anathematizaremus. » Item: « Dicis li
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥb dã qͥdicunt non opor¬
ta&̾ post mortẽ hereticos anathema¬
titari. & seqͥ in hoc doctrinã scõri pa¬
trum qui non solũ uiuentes here¬
tico. condẽpnauer̃ s & post mortẽ
ut pote in sua potestate mortuos
anathematirauer̃. sic̃ eos qͥ in iuste
condẽpnati sunt reuocauer post
mortẽ & in sacris diptichĩ scripserunt.
qd factum in iohe & inflauiano reli¬
giose memorie ep̃is constantino po¬
Eiforte isti libri isti designant
triditorem suũ sic̃ designa t
dñs iudim legant in eis nominati &
exp̃sse. ł cecilianũ. uł eiꝰ ordinatores
corũdẽ librorũ fuisse traditores &si
ñ eoᷤᷤ anathematirauero ipse c̃iudicer
piũ enĩ dogina. iã inculpatũ ⁊ cõ¬
dẽpnatũ. ⁊ co qͥtali dogiati obnori
sunt a nathematizari uult eccłe
traditio. Licet mortui. eẽnt. ĩo̾ ⁊ sc̃e
ret̾ cecilianꝰ de his que inferunt᷑ ci
&̾ pꝰ mortẽ illũ anathematizo.
itẽ. Multi ep̃i congregati ⁊ quedã

Expanded text:
ab eis qui dicunt non oportere post mortem haereticos anathematizari; et sequi in hoc doctrinam sanctorum Patrum, qui non solum viventes haereticos condemnaverunt, sed et post mortem, ut pote in sua impietate mortuos, anathematizaverunt, sicut eos qui injuste condemnati sunt, revocaverunt post mortem, et in sacris diptychis scripd factum est in Joanne et in Flaviano religiosae memoriae episcopis ConstantinopoSi forte isti libri ita designant traditorem suum, sicut designavit Dominus Judam , legant in eis nominatim et expresse vel Caecilianum vel ejus ordinatores eorumdem librorum fuisse traditores, et si non eos pium enim dogma jam culpatum est et condemnatum, et eos qui tali dogmati obnoxii sunt anathematizari vult Ecclesiae traditio, licet mortui essent; ideo et sanctae retur Caecilianus de his quae inferuntur ei, etiam post mortem illum anathematizo. » Item . Multi episcopi congregati, et quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
tes: cosqui excomunicatis fi.¬
delitate aut sacrainto astricti
sunt. aplica auctoritate a sa
satisfactionẽ ueniant: & ne ed
ne ipsi quã dui ei comunicatꝰ ÷
seruiant ꝓhibente. qͣsi sacͣinta
p̃tenderint mone ant̾ oporte.
dõ magis seruire qua hominib
udelitatẽ enĩ quã xp̃i ano pͥn¬
espi iurauerunt : dm̃ eiꝰq scos

Expanded text:
tes, eos, qui excommunicatis fites, eos, qui excommunicatis fidelitate aut sacramento constricti sunt, apostolica auctoritate a sacsatisfactionem veniant. C. V. ne ipsi quando excommunicatus est, serviant prohibere. Quod si sacramenta praetenderint, moneantur oportere Deo magis servire quam hominibus: fidelitatem enim quam Christiano principi juraverint, D
Abbreviated transcription (Latin):
te sit altior sacerdotal. hoc
cõpares ⁊ pͥncip ũ diedae mati
longe erit inferuis quã si plũ.¬
bli metallũ adnuri fulgorẽ
cõpares. Quippe cũ iudeas re-¬
gũ colla ⁊ princip ã sub mit
ti sacerdotũ. ⁊ ex osculata eoꝵ
dextera. orationib eoꝵ credais
se comuniri. Et post pauca.
hec cuncta fr̃s io nos premisisse
debetis cognoscere. ut ostend̃.x¬
mꝰ nicħ. eẽ. in hoc scło excellen-¬
tiꝰ sacerdotib nicħ sublimiis
ep̃is repperiri. Nonne sic̃ ait be.¬
atꝰ gregoriꝰ recordande memo¬
rie uigiliꝰ papa contra theodorã
tune augustã dãpnationis pro¬
mulgauit sententiã: Sic quoq
charib̾tꝰ parisioꝵ rercũ ingob̾gã
legittimã urorẽ suã reliquisset.¬
⁊ duas sorores metroflidẽ ⁊ mar¬
cho ueuã inurores durisset abe¬
ato germano parisior ep̃o exco¬
municatꝰ ÷. & cũ resipisset᷑ nollet
ñ multo p̾diuino iuditio ipse de¬
iedecessoꝵ nior statuta seq̃n¬

Expanded text:
te sit altior sacerdotalis grate sit altior sacerdotalis gracompares et principum diademati, longe erit inferius quam si plumbi metallum ad auri fulgorem compares. Quippe cum videas regum colla et principum submitti genibus sacerdotum, et osculata eorum dextera orationibus eorum credant se communiri. » Et post pauca: « Haec cuncta, fratres, ideo nos praemisisse debetis cognoscere, ut ostenderemus nihil in hoc saeculo excellentius sacerdotibus, nil sublimius episcopis reperiri. » Nonne, sicut ait beatus Gregorius, recordandae memoriae Julius papa, tunc contra Theodoram, tunc contra Augustam damnationis promulgavit sententiam? Sic quoque Charibertus Parisiorum rex, cum Gotbergam legitimam uxorem suam reliquisset, et duas sorores Meroflidem et Marcovevam in uxores duxisset, a beato Germano Parisiorum episcopo excommunicatus est. Et cum resipiscere nollet, non multo post divino judicio ipse deraedecessorum nostrorum statuta tenen
Abbreviated transcription (Latin):
illos ad tuã uelle redigi uolunta¬
tẽ. Talib gͦ institutis talib q
fulti auc toritatib pleriq ponti¬
ficũ alii reges. alii imꝑator es
ex comunicauer̃. Nã si sp̃ĩtale
aliqͥt de ꝑsonis pͥncipiũ reqͥrat᷑
exemplũ. beat᷑ in nocentiꝰ papa
archadiũ imꝑatorẽ. quia cõ¬
cessit ut sc̃s iohs crisostenus a se¬
de sua pelleret᷑: exc̃municauit.
Aliꝰ itẽ romanꝰ pontifex regem
fracorum ñtã ꝓsuis iniquitatib
quã ꝓ eo qd tante potestati erat
uiutilis. a regno deposuit. & pi¬
pinũ uaroli imꝑatoris patrem
in eiꝰ loco sustituit om̃sq fran¬
cigenas aiuiram̃to fidelitatis
absoluit. Qd̃ & iã frequenti auc̃¬
toritate agit scã ȩccła cũ mili¬
tes ab soluit auinculo iuram̃ti
uidebat᷑. theodosiũ magnũ im¬
ꝑatorẽ exrcomunicans ab eccła
exclusit. Qui etĩa in suis scrip¬
tis ostendit quã aurũ ñ tã p̃ci¬
osius. sit plũbo ꝙͣ regia potesta.¬

Expanded text:
illos ad tuam velle redigi voluntaillos ad tuam velle redigi voluntatem.' Talibus ergo institutis talibusque fulti auctoritatibus, plerique pontificum alii reges, alii imperatores excommunicaverunt. Nam si speciale aliquod de personis principum requiratur exemplum, beatus InArchadium imperatorem quia consensit ut sanctus Joannes Chrysostomus a sede sua pelleretur, excommunicavit. Alius autem Romanus pontifex regem Francorum non tam pro suis iniquitatibus quam pro eo quod tantae potestati erat inutilis a regno deposuit, et Pipinum Caroli imperatoris patrem in ejus loco substituit, omnesque Francigenas a juramento fidelitatis absolvit: quod etiam ex frequenti auctoritate agit sancta Ecclesia, cum milites absolvit a vinculo juramenti videbatur, Theodosium magnum imperatorem excommunicans ab Ecclesia excludit. Qui etiam in suis scriptis ostendit, quod aurum non tam pretiosius sit plumbo, quia regia potesta
Abbreviated transcription (Latin):
uis dubrtet sacerdotes xp̃i
regnũ ⁊ pͥncipiũ om̃iũq fideliũ
patres ⁊ magistros censeri: Nonne
miserabilis insanie. ẽẽ. cognoscit᷑
si filiꝰ patrẽ. discipłs magistrũ sibi
conec̃ sub iugare. ⁊ iniquis obliga¬
tionib illũ sue pocestati subiac̾e.
a quo credit ñ solũ int̾ra. s etiã ĩ
dens nullã iudicii sententiã
supͣ eos dare p̾sũpsit . s. illos & dño
uocans ñ suo debere sub. ẽẽ. iu¬
dicio. uerũ se adilloꝵ pendere ar¬
bitriũ iudicauit. Supͣdicto qͦ
ꝑsuadens ne ille uitimã siuis sen-¬
sib ueritatẽ arbitret᷑ inguiriã
sub intulit dicens. Duo sunt qͥppe
imꝑator ⁊ auguste qͥb pͥncipalit̃
mundus hic regit᷑. Auctoritas
sacrata pontificũ. ⁊ regał potes¬
tas in quib tanto grauiꝰ pondꝰ
est sacerdotũ quanto &ẽ ꝓ ipsis
regib hominũ induino redoit᷑i
st̃ ex anime rationẽ. & paucis ĩt¬
positis inquit. Hosti itaq int̾
ħ ex illoꝵ te pend̾e iuditio. nõ

Expanded text:
uis dubitet, sacerdotes Christi regum et principum omniumque fidelium patres et magistros censeri? nonne miserabilis insaniae esse cognoscitur, si filius patrem, discipulus magistrum sibi conetur subjugare, et iniquis obligationibus illum suae potestati subjicere, a quo credit non solum in terra, sed etiam in dens, nullam judicii sententiam super eos dare praesumpsit, sed illos etiam deos vocans, non suo debere subesse judicio, verum se ab illorum pendere arbitrio judicavit. Supradicto quoque persuadens, ne ille intimatam suis sensibus veritatem arbitraretur injuriam, subintulit, dicens: « Duo sunt quippe, imperator Auguste, quibus principaliter mundus hic regitur, auctoritas sacrata pontificum et regalis potestas, in quibus tanto gravius pondus est sacerdotum quanto etiam pro ipsis regibus omnsunt examine rationem.' Et paucis interpositis inquit: 'Nosti itaque inter haec illorum te pendere iuditio, non
Abbreviated transcription (Latin):
accepto plerũq moriunt᷑ pꝰ quam
ex se quicquaͣ cognosc̾e potuerint
quã inre satis pie recteq creditur
rima auctoritas ut exeo qͥsq senci¬
at quã sibi ꝓsit fides sua qnͣ ialioꝵ
quoq beneficio qͥ ꝓropriã ñ dũ hnͣt

Expanded text:
accepto plerumque moriuntur, priusquam ex eo quidquam cognoscere potuerint. Qua in re satis pie recteque creditur, rima auctoritas, ut ex eo quisque sentiat, quid sibi prosit fides sua, quando in aliorum quoque beneficio, qui propriam nondum habent
Abbreviated transcription (Latin):
remissione peccati. nec qͣrens reme¬
diũ renasc̾di. sic uoluit baptizari.
dationis offerri. Ut qͥ factus fuerat
ex muliere sic̃ apłs ait fier&. ⁊ sub
lege qͣm ñuenerat solu̾e s adimple¬
sui ĩse c̃didit sacram̃tũ: quia in
om̃ibꝰ pͥmatũ tenens se docuit eͥeͥ
pͥncipiũ. Et tunc regenerationis
potentiã sanx̾: qmͣ delat̾e illiꝰ ꝓflu¬
xer̃.: sanguis redẽptionis ⁊ aqͣ bap¬
tismatis lud̾cꝵ leonis cap̃ u.
Porro hii qͥ necessitate
mortis. egͥtudinis. obsidionis. ꝑse¬
cutionis: ⁊ naufragii urgent᷑: om̃i
tẽpr̾e debent bapti⁊ ari. Ee gͦ ur̃e
ĩ dicimꝰ caritati. ut apłicis institu¬
tis. nullo ulteriꝰ recedatis excessum
quia multũ phec ee̾ ñ pot̾it. si qͥsqͣm
apłicas regłas maliqͦ crediderit nec¬
baptirandis id decretũ ÷ ut ĩpas¬
che sollempnitate uł pente costes
adbaptirandũ ueniant. Ceterũ
sollẽpnitatib ĩfirmi tam̃ debeant

Expanded text:
remissione peccati, nec quaerens remedium renascendi, sic voluit baptizari, dationis offerri, ut « qui factuex muliere, sicut Apostolus ait, fieret et sub lege , quam non venerat solvere, sed implesui in se condidit sacramentum, quia in omnibus primatum tenens, se docuit esse principium. Et tunc regenerationis potentiam sanxit, quando de latere ipsius profluxerunt sanguis redemptionis et aqua baptismatis. CPorro qui ex necessitate mortis, aegritudinis, obsidionis, persecutionis et naufragii urgentur, omni tempore debent baptizari. Haec ergo vestrae indicimus charitati, ut ab apostolicis institutis nullo ulterius recedatis excessu, quia inultum post haec esse non poterit, si quisquam apostolicas regulas in aliquo crediderit nebaptizandis id decretum est, ut in Paschae solemnitate vel Pentecostes ad baptizandum veniant. Caeteris solemnitatibus infirmi tantummodo debeant
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis alicuiꝰ. s sola temeritate
seu apparitionẽ. nec ñ apłoꝵ seu mar¬
tirũ festiuitatibꝰ ĩnumere ut asseris
plebes haptismi misteriũ c̃ seqͣnt᷑. cũ
sibi ħ pͥuilegiũ apud nos ⁊ apđ ęccła¬

Expanded text:
ritatis alicujus, sed sola temeritate seu Apparitione, nec non apostolorum seu martyrum festivitatibus innumerae, ut asseris, plebes baptismi mysterium consequantur, cum sibi hoc privilegium apud nos, et apud Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ causas
guillandi
pb̃ri tui demorte ep̃i sui p̾deceso¬
ris infamati tui in mediũ consuli¬
mꝰ. Itaq circum om̃iũ astantium
fracrum unanimi assensu tuȩ di¬
lectioni rescribimꝰ. pfatũ guillan¬
dũ pb̃rum ant̾ te p̾sentandũ. Ubi
si certi accusatores defuerint: cunc
tium accipiat. & integra beneficia.
Purgationẽ tam̃ ant̃ ad uob sibi sacer¬
dotib iunctis ubi accusator cessaue¬
rit: eundẽ exse p̾b̾e tuo cõmittimꝰ
arbitrio. Uulgarẽ deniq ac nulla
canonci sanctione fultã legẽ fer¬
uentis scilic&. siue frigide aq̃. atq
igniti ferri c̃tactũ. aut cuiꝰ libet.
popłaris inuentionis. qui afabricã
te hec sunt om̃ino ficta inuidia:
nec ipsũ exhib̾e. nec aliqͦmͦ te uolu¬
mꝰ postulare: immo apłica auctori¬
tate ꝓhibemꝰ firmissime.

Expanded text:
 causas Guillandi presbyteri tui, de morte episcopi sui praedecessoris tui infamati, in medium consuluimus. Itaque circum omnium astantium fratrum unanimi assensu tuae dilectioni rescribimus praefatum Guillandum presbyterum ante te praesentandum; ubi si certi accusatores defuerint, tunc tium accipiat, et integra beneficia, purgationem tamen antea, duobus sibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, eumdem ex se praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem denique ac nulla canonica sanctione fultam legem, ferventis scilicet sive frigidae aquae, ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularis omnino haec sunt vel ficta invidia, nec ipsum exhibere nec aliquo modo te volumus postulare, imo apostolica auctoritate prohibemus firmissime.
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdõ accusato. si c̃ti ñ fuerint
cestes qͥ cͥmini illato ueritatẽ dicat.
tẽ pferat de innocentiȩ suę puri¬
tate cui nutla & aꝑta sunt omĩa.
sicq maneat in ꝓprio gradu.

Expanded text:
o accusato, si certi non fuerint testes, qui crimini illato veritatem dicant,um testem proferat de innocentiae suae puritate cui nuda et aperta sunt omnia, sicque maneat in proprio gradu.
Abbreviated transcription (Latin):
quod instruntũ manu missionis
sue ostenderrt dicat testimonium.
Si auẽ in alioloco dicat strum̃ti
sui statꝰ habere: scribat᷑ qͥd ẽ testi¬
moniũ eiꝰ. Postea aut̃ si non ꝓdurerit
strumenta nulli momerrti ste¬
eruo parat nõ credit si sr̃ aliquẽ
crim obicerit. aut si &ẽ dñm suũ in
crimine impetierit. Nã in corm̃tis
positꝰ exponat qđ obic̃. creditũ
illi nullo modo oportebit. Conse.
i hereticus contra hereticũ¬

Expanded text:
ntum manu missionis suae ostendit, dicat testimonium; sin autem in alio loco dicat instrumenta sui status habere, scribatur quidem testimonium ejus. Postea si non produxerit instrumenta, nullius momenti sServo penitus non credatur, si super aliquem crimen objecerit, aut si etiam dominum suum in crimine impetierit. Nam si in tormentis positus, exponat quod objicit, credi tunc nullo modo oportebit. CAP. ereticus haereticu
Abbreviated transcription (Latin):
qł ad huc ilł neophitis existentibo
eispͥmũ illicita consentire ⁊ os
uerb̾ ⁊ exemplis instruere ⁊q̃
pꝰ de talib egerint rationabilit
&e fidelit̃ excludere oporteret.
Nã uxta apłm qͥ ait. Lac dedi
dulsissimꝰ. ne bonũ infirma ad¬
huc radice plantatu erat ex¬
ureret᷑ s aliquantũ firmaret᷑.
& usq ad ꝑfectionẽ custodiret
hec eͣ ego iohs idcirco ꝑstringn¬
da curaui. ut hi qͥ occasione
noue desponsationis illicita
matͥmonia contͣ hc̃ eruditis.¬
simũ uirũ causant᷑. generalit̃
quarte generationis copulã sen¬
suisse immo uenialit̾ simiłq t̃pr̃a.¬
let̃ p̃misisse cognoscant. Ieroni¬

Expanded text:
neophytis existentibus eis primum illicita consentire, et eos verbis ac exemplis instruere, et quae post de talibus egerint, rationabiliter et fideliter excludere oporteret. Nam juxta Apostolum qui ait: Lac dedi dulsimus, ne bonum quod infirma adhuc radice plantatum erat, exureretur, sed aliquantum firmaretur, et usque ad perfectionem custodiretur. Haec ergo ego Joannes idcirco perstringenda curnovae dispensationis illicita matrimonia contra hunc eruditissimum virum causantur, non generaliter quartae generationis copulam censuisse, imo venialiter simulque temporaliter permisisse cognoscant.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ mͦ seorsũ se iunctis ex radice
ipsiꝰ trunci egrediunt᷑ istira¬
musculi. llepos ⁊ neptis. pͥmꝰ. ꝓ
ab neptis t̃ciꝰ. at nepos abneptiᷤ
quartꝰ tͥnepos tͥneptis. qͥntꝰ tͥne¬

Expanded text:
 seorsum sejunctis ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi: nepos, neptis: primus; abneptis: tertius; atnepos, atneptis: quart
Abbreviated transcription (Latin):
turi sunt ꝑ uerbũ eoꝵ inte. ut unũ
sint sic̃ ⁊ pat̾ in me ⁊ ego inte ut
&̾ ipsi in nob̾ unũ sint. Siqͥs teme¬
rario ausu ⁊ sacrilego indefuncto
nitatis uocabula dissipare. Psus.¬
cepta sobolẽ alt̾iꝰ copule credens
legitime sociari ꝓpinqͥtatis pͥo¬
ris y negat uerbũ dĩ ualidũ. ẽẽ.¬
ane consanguinitas q̃ inꝓ
prio uiro obseruanda ÷ ħ
nimirũ in uroris parentela dele.¬
ge nuptiar custodienda ÷ q cõs.¬
tat eos duo fuisse incarne una.
cõmunis ilł utraq parentela
duo incarne una. Ex decꝵi ca¬
ontradicimꝰ quoq in .iiii.¬

Expanded text:
e, ut unum sint sicut tu Pater in me, et ego in te; et ipsi in nobis unum sint . Si quis temerario ausu et sacrilego in defuncto nitatis vocabula dissipare, vel susceptam sobolem alterius copulae credens legitime sociari propinquitatis prioris; hic negat verbum Dei validum esse vSane consanguinitas quae in proprio viro observanda est, haec nimirum in uxoris parentela de lege nuptiarum custodienda est; quia constat eos duos fuisse in carne una; communis illis utraque parentela duo in carne una . Ex concilio Caontradicimus quoque ut i
Abbreviated transcription (Latin):
Cui nõ contradiĩ. dñs. Deinde cũ ue¬
ritas oriret᷑ de terra in terrã: ⁊ inui¬
sibił inhumanitate apparuit: int̃¬
rogatũ ÷ si licitũ. eẽt homini uxorẽ
dimictere. Quod phibe̾s fieri uetuit
p̃t̃ si forncatio sola exeludent copu¬
lã maritalẽ. Uñ ptulit stat̾i in me¬
diũ eandẽ ipsã sententiã quã añ

Expanded text:
Cui non contradixit Deus. Denique cum Veritas oriretur de terra in terram, et visibilis in humanitate apparuit, interrogatum est si licitum esset homini uxorem relinquere. Quod prohibens fieri vetuit, praeterquam si fornicatio sola excluderet copulam maritalem. Unde protulit statim in medium eamdem ipsam sententiam quam ante
Abbreviated transcription (Latin):
Sidorus inechimologi is suis
usq ad septima generationẽ
consanguinitatis abstinendũ
& sic legitimo conubio coniu¬
gendꝰ asseruit. In reor eũ fecisse
qđ genealogie seriẽ reterens qͦ¬
usq ordinẽ numerandi ꝑduc̃e

Expanded text:
sidorus in Etymologiis suis usque ad sextam generationem consanguinitatis abstinendum et sic legitimo connubio conjungendum asseruit, inde reor eum fecisse 289 quod genealogiae seriem retexens, quousque ordinem num
Abbreviated transcription (Latin):
a scĩs canonib que auenerandis
romanis legib in huiꝰ modi con¬
trouersiis requirunt᷑. ħ iccirco¬
ut diximꝰ ostendamꝰ quẽ lege
conflictũ lothariꝰ congredipõ¬
se autumat. cũ ꝑsonã quã in
suispenetralib cotidie fatigat
⁊qñ educta fuerit nͥ ea ꝑfiteat᷑¬

Expanded text:
a sanctis canonibus quam a venerandis Romanis legibus in hujusmodi controversiis requiruntur. Haec idcirco diximus ut ostendamus quem legum conflictum Lotharius congredi posse autumat cum persona quam in suis penetralibus quotidie fatigat et et quando educta fuerit, nisi ea profiteat
Abbreviated transcription (Latin):
sibi adtẽpus adhibuerit
cũ illa quã cupit. uenire s cũ
ista cũ qua sic cubat cũ ea
habeat maritale consortiũ.¬
ec concubine ad tẽpus adhi¬
bite si filioꝵ causa concubãt
iustũ faciunt concubinatũ suũ
con unctis honesto postea pla.¬
cito consequente manifestũ ẽ.
habere qui cũ multis mulie.¬
rib concũbe eũ aliquã solet.
Nã que ad modũ qͥ legitimã uxo.¬
rẽ habet aliã habere durante
matrimonio non pot̾. ita qͥuña
concubinã habet ñ pot̃ alias

Expanded text:
uir ad tempus adhibuerit,cum illa, quam cupit inuenire, sed cum ista, cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium.ec concubinae ad tempus adhibitae, si filiorum causa concumbant, iustum faciunt concubinatum suum coniunctis honesto postea placito consequente manifestum est.  multis mulieribus concumbere cum aliquo solet; nam quemadmodum qui legitimam uxorem habet, aliam habere durante eodem matrimonio non potest, ita et qui unam concubinam habet, non potest alias
Abbreviated transcription (Latin):
uiror ante nuptias concu.¬
binas sibi adħrre. ñ erubesct.
quaspꝰ aliqͦt annos dimittunt.
⁊ sic postea legitimas urores
accipiunt. Uñ corã dõ ⁊ corã
angelis eiꝰ contestor atq denun¬
tio dm̃ ⁊ ista semꝑ ꝓhibuisse &
nunquã ei placuisse. ⁊ p̾cipue
tẽporib xꝑianis. concubinas

Expanded text:
irorum ante nuptias concubinas sibi adhaerere non erubescunt, quas post aliquot annos dimittunt, et sic postea legitimas uxores accipiunt. Unde coram Deo et coram angelis ejus contestor, atque denuntio, Deum et ista semper prohibuisse, et nunquam ei placuisse. Et praecipue temporibus Christianis concubin
Abbreviated transcription (Latin):
donauerit & in matrimonio
sibi sotiauerit: dubatur apud
quosdam utrum liuiꝰ modi nup¬
tię legitime ẽẽ uideant᷑ an non.
Nos itaq uetustã amꝰ biguitatẽ
dectucentes. talia conubia legi¬
cima c̃ẽ censiumꝰ. Si enĩ eraffec̾.¬
tu fuerint om̃s nuptie ⁊ nichilim.¬
pium ⁊ legib contrariũ incopula.¬
tionẽ ficripotest. quare p̾dictas
habendas ex istimauerimꝰ. Om̃ib
uob̾ unꝰ est pat̾ incelis & unꝰ qͥsq
diues ⁊ pauꝑ. lib ⁊ seruus. equa.¬
lit̾ pro se ⁊pro animah eoꝵ ratio.

Expanded text:
donaverit, et in matrimonio sibi sociaverit, dubitabatur apud quosdam utrum hujusmodi nuptiae legitimae esse videantur, an non. Nos itaque vetustam ambiguitatem decidentes, talia connubia legitima esse censuimus. Si enim ex affectu fiunt omnes nuptiae, et nihil impium et legibus contrarium in tali copulatione fieri potest, quare praedictas bendas existimaverimus? Omnibus vobis unus est Pater in coelis , et unusquisque dives et pauper, liber et servus, aequaliter pr
Abbreviated transcription (Latin):
ponit ex genesi. Ubi dr̃ abrahe.
Cice ancillã ce filiũ eiꝰ. ñ eñ he¬
reserit filius ancille cũ filio mo
usa ac. Igit᷑ cuiꝰ libet loqlaicus
si filiã sũa uiro habenti concubi¬
nã inmatrimoniũ dederit. ñ
ita accipiendũ ÷ quasi eã con¬
iugato dederit nisi forte illa
mulier. & ingenua facta ⁊do¬
tata. legitime ⁊ publicis nup¬
tus honestata uideant᷑. qr¬
pat̾no arbitrio in risi cõiunc.
te carent culpa. si mulieres
quȩ auiris habebant᷑. in ma.¬
trimonio ñ fuerunt. qui a
aliud ÷ nupta. aliud cõcubina.
habenda est scđm legemꝰ.
Uirgo casta & desponsata inuir.¬
ginitate ⁊ dotata legitime
& aparentib tradita. & aspon
so & aꝑanimphis accipienda
uta scđm lege̾ & euangelũ
publicis nuptiis honeste inc̃o¬
iugiũ liquide sum̃da & om̃ib
dieb uite nisi consensuricausa
uocandi do nũquã ꝑꝑ homine
seꝑanda & si fornicati fuerit¬

Expanded text:
stimonium ponit ex Genesi, ubi dicitur Abrahae: stimonium ponit ex Genesi, ubi dicitur Abrahae: Ejice ancillam et filium ejus: non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo um. Igitur cujuslibet loci clericus, si filiam suam viro habenti concubinam in matrimonium dederit, non ita accipiendum est quasi de conjugato eam dederit, nisi forte illa mulier ingenua facta et dotata legitime et publicis nuptiis honestata videatur. Paterno arbitrio viris junae carent culpa, si mulieres, quae a viris habebantur, in matrimonio non fuerint quia aliud est nupta, aliud concubina. habenda est secundum legem. Virgo casta et desponsata in virginitate, et dotata legitime, et a parentibus tradita, et a sponso, et a paranymphis accipienda, et ita secundum legem et Evangelium publicis nuptiis honeste in conjugium liquide sumenda, et omnibus diebus vitae nisi ex consensu et causa vacandi Deo nunquam propter hominem separanda, et si fornicat
Abbreviated transcription (Latin):
eronimꝰ ait. Tria legitima con-¬
iugia inscripturis leguntur.
inuirginitate uirgo data le¬
dep̃hensa si non fuerit uolun¬
tas patris trahet eã auro p̾dic̾
to ⁊tradet eã alio & dotabit
eã ⁊ legitima erit ei. S pͥmĩ
eronimꝰ ait. Addit itaq aliud
quartũ legitimũ coniuigiũ.
Dũ mortua fuerit uror eius lic&
illi acciꝑe aliã. s ñ repudiatã.
nec desponsatã uiro sed filiam¬
ait. Similit̃ debet ⁊ mulier.
sub iuro ẽ. Ligata sub lege uiri
uiuente uirͦ eiꝰ uocabit᷑ adult̾a
si iuncta fuerit alt̾i uiro. Si
aut̃ mortuus fuerit uir eiꝰ li¬
berata ẽ. alege uiri ita ut non
sit adult̾a si fuerit cũ alio
uiro. Nom̃is mulier uiro iunc¬
ta est iuncta est uiri. quianec
om̃is filiꝰ beres est patris. nuptia¬
rũ aut̃ fed̾a int̾ ingenuos fuunc
legitima. ⁊ int̾ equales. ⁊ multo
prius hoc ipsum dñ s constitue¬
rat quã initiũ romani uiris
existeret. Itaq aliud ÷ uror ali.¬
ud concubina. sic̃ aluidẽ. ahcil¬

Expanded text:
ere potest. Tria legitima conjugia in scripturis leguntur. in virginitate viro data ledeprehensa, si non fuerit voluntas patris, trahet eam a viro praedicto, et tradet eam alii et dotabit eam, et legitima erit ei. Sed primum eronymus. Additur itaque aliud quartum legitimum conjugium. Dum mortua fuerit uxor ejus, licet illi accipere aliam, sed non repudiatam, nec desponsatam viro, sed filiam. Similiter debet et mulier. sub viro est, ligata sub lege viri vivente viro ejus, vocabitur adultera, si juncta fuerit alteri viro. Si autem mortuus fuerit vir ejus, liberata est a lege viri, ita ut non sit adultera, si fuerit cum alio Non omnis mulier viro juncta uxor est viri, quia nec omnis filius haeres est patris. Nuptiarum autem foedera inter ingenuos sunt legitima, et inter aequales multo prius hoc ipsum Domino constituente, quam initium Romani juris existeret. Itaque aliud est uxor, aliud concubina, sicut aliud est ancil
Abbreviated transcription (Latin):
Si qđ absit transitꝰ pp inopina¬
tus cuenerit ut de sui ȩlectione
nere. si qͥde̾ inunũ se totiꝰ meli¬
nau̾it ȩccłastici or dinis ęlectio
c̃secretur ȩlectus epͣs. Si tam̃ ut
ficri sol& studia ceꝑi nt eẽ diu̾¬
sa coꝵ deqͥb certam̃ emerserit
c̃iuncat sententia plurnnoꝵ
sic itim̃ ut sac̾dotio careat. qͥ cap¬
tus ꝓmissione quoꝵ capto iudi¬
tio de electione decreuerit.

Expanded text:
Si, quod absit, transitus papae inopinatus evenerit, ut de sui electione snere, siquidem in unum totius inclinaverit ecclesiastici ordinis electio, consecretur electus episcopus: si enim, ut fieri solet, studia coeperint esse diversa eorum, de quibus certamen emerseritvincat sententia plurimorum: sic tamen, ut sacerdotio careat, qui captus promissione non recto judicio de electione decreverit.
Abbreviated transcription (Latin):
scđm electionẽ principis huimo¬
di sacͥdotib irroganda ioħs . UIII.
in libros otice legis.¬
Dic sacrilegiũ enĩ cõmittit᷑. siqͥs
infregerit eccłam uł .xxx. ecdi¬
pass fuerint aliqͥd ĩde diripien¬
do uł afferendo seu qͥ ĩ uiriã uł
oblationẽ intulerit rerũ dicis
arma ñ ferentib. uł monachis.
siue dõ de uotis om̃ib ecđ astici

Expanded text:
secundum electionem principis hujusmosecundum electionem principis hujusmodi sacerdotin libro Gothicae legis. Sacrilegium enim committitur, si quis infregerit ecclesiam, vel XXX ecclesipassus fuerint, aliquid inde diripiendo, vel auferendo, seu qui injuriam vel ablationem rerum intulerint clericis arma non ferentibus, vel monachis, sive Deo devotis
Abbreviated transcription (Latin):
ro his qͥ colib& metu uł tͣrore
ȩccłam appetͣunt c̾sentiente
parit᷑. ac iubente dño nrͣo er¬
uigio rege. Hoc scmͣ c̾siliũ defi¬
niuit ut nullꝰ audeat c̃fugi¬
entes ad ęccłam residentes in de
abstrahere aut qͦd cũq nocibi¬
litatis uł dãpni. seu społationiꝰ
residentib ĩ loco sco inferre. s
ee̾ pociꝰ his ipsis qͥ excłam petunt
ȩccła domib nullomͦ abscendãt
absq domoꝵ extrancoꝵ recep¬
taculo ꝓgredientes. aditũ obti¬
nebunt. ut ad qͥsite nat᷑e usum
debitis exeant locis & nullo tene¬
ant᷑ e uentu necessitudinis. qͥse
dñicis defendendos cõmiser̾ clau̾¬
tris. Si qͥs aut hoc decretũ uio¬
lare tẽptauerit: exclesiasticę ex¬
cõmunicationi sub iaceat: n se¬
ueritatis regie feriat᷑ sententia.
Ipsos tam̃ qͥ ad ȩccłam c̾fugiunt
fecer᷑. si uista priscoꝵ cauonũ in¬
stituta qͥcos repetunt sacram̾ta
fugataliũ si euenerit sac̾doti qͣ¬
renda ÷. aut dãpnoꝵ sententia

Expanded text:
ro his qui quolibet metu vel terrore ecclesiam appetunt, consentiente pariter et jubente Domino nostro Ervigio rege, hoc sanctum concilium definivit: ut nullus audeat confugientes ad ecclesiam residentes inde abstrahere, aut quodcunque nocibilitatis vel damni seu spoliationis residentibus in loco sancto, inferre: sed esse potius his ipsis qui ecclesiam petunt ecclesiae domibus, nullo modo abscedant, absque domorum extranearum receptaculo progredientes, aditum obtinebunt, ut ad inquisitae naturae usum debitis exeant locis, et nullo teneantur eventu necessitudinis qui se Dominicis defendendos commiserint claustris. Si quis autem hoc decretum violare tentaverit, ecclesiasticae excommunicationi subjaceat, et severitatis regiae feriatur sententia. Ipsos tamen qui ad ecclesiam confugium fecerunt, si juxta priscorum canonum instituta, hi qui eos repetunt sacramentafuga talium si evenerit, sacerdoti quaerenda est, aut damnorum sententia
Abbreviated transcription (Latin):
trocinio cõm̾dati existunt sic̃
regle antiqͦr patrũ c̾stituer:
sac̾dotali defensione a cuiꝰ liba
ĩ solentia ꝓtegant᷑ siue in statu
libtatis eoꝵ. siue ĩ peculio qđ
hab̾e noscuntur. utta beatioi¬

Expanded text:
trocinio commendati exsistunt, sicut regulae antiquorum Patrum constituerunt, sacerdotali defensione a cujuslibet insolentia protegantur, sive in statu libertatis eorum, sive in peculio, quod habere noscuntur. C. I
Abbreviated transcription (Latin):
mobilia adornam̃ta diuma
aliquid inꝑpetuuͣ alienare
tẽptauerit. donator. aliena¬
tor. ac uenditor honoris sui¬

Expanded text:
mobilia ad ornamenta divina aliquid in perpetuum alienare tentaverit, donator, alienator ac venditor honoris su
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ finiũ eoꝵ c̃fringere tẽptau̾it.
aut ꝑsonã hominis. uł bona eĩ
ĩde abstiaxerit. nͥ puplicꝰ latro
fuerit. qͦusq em̃da ⁊ qđ rapue¬
rat reddat. ex cõmincet᷑. a ga

Expanded text:
confinium eorum confringere tentaverit, aut personam hominis vel bona ejus inde abstraxerit, nisi publicus latro fuerit, quousque emendet, et quod rapuerat reddat, excommunicetur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
t cõmu¬
tationes rerũ ecłasticarũ ual¬
de caueant᷑. ⁊ subtilissime si ali¬
qͣndo fieri debent inspitiant᷑.
Que autͣ ĩ consulte facte s: uix¬
ta decretũ canonicũ. hylarii
pp quas illicite decessor ep̾c ad
miserit. uł ab aliis illicite coͣmi¬
se s̃ ab eo qͥ successor ÷ em̃dent᷑.¬

Expanded text:
t commutationes rerum ecclesiasticarum valde caveantur, et subtilissime, si aliquo modo fieri debent, inspiciantur. Quae autem inconsulte factae sunt, juxta decretum canonicum Hilarii papae, quas illicite decessor episcopus amiserit, vel ab aliis illicite commissae sunt, ab eo qui successor est, emendent
Abbreviated transcription (Latin):
Similit̾ in maticense smnodo
de cretũ ÷ ut hi qͥ fugiunt suos
inimicos aut ĩ eccłam. aut ma
triũ ęccłe aut ĩdomũ epiͣ. aut
ĩ claustrũ regulariũ ñ inde abs¬
trahant᷑ ñ priꝰ supͣ sacra securi¬
tate accepta aꝑsecutore demor¬
te debilitate ⁊ õiũ penarũ gene¬
re sint securi. & si serui sint il¬
loꝵ qͥ cos insecunt᷑ ita ut ei ciui
rei crimmosi fuerint de satis¬
factione c̃ueniat. Ꝙ si his qͥsupͣ
sacra priꝰ iurau̾at. c̾uictus fu¬
erit iuramtũ uiolasse. reu̾ ꝑ¬
iurii a cõmunione pͥuet᷑ : qͦus¬

Expanded text:
Similiter in Moticensi synodo decretum est, ut hi qui fugiunt suos inimicos, aut in ecclesiam, aut in atrium ecclesiae, aut in domum, aut in claustrum regularium, non inde abstrahantur, nisi prius super sacra securitate accepta a persecutore, de morte, debilitate et poenarum genere sint securi, et si servi sint illorum a quibus insequuntur, ita ut ei cujus rei criminosi fuerint, de satisfactione conveniat. Quod si is qui super sacra prius juraverat convictus fuerit juramentum violasse, reus perjurii a communione privetur quous
Abbreviated transcription (Latin):
uiolentiã c̾stiterit. statĩ liberet᷑ de
potestate raptoris ⁊ parentib red¬
dat᷑. ⁊ raptor mortis uł penarũ
ĩpunitate c̃̾cessa lib̾am habeat
e undi facultatẽ. si uͦ parentes
mulieris ęccł asticiꝰ uiris obedire
noluerint ex cõmimicent᷑. e¬
qualib& culpa si adño ꝓ cõmis¬
sa culpa ȩccłasticũ sacram̾tũ
susceꝑit. statĩ adseruitiũ dñi
sui redire cogat᷑. ⁊ pꝰquã dato sa¬
cram̃to dño suo fuerit c̾signatꝰ.
ꝓbatꝰ fucrit ꝑtulisse. ꝓ cotẽptu
ȩccłę & p̾uaricatione fidei a cõ
defensatꝰ sacram̃tũ dñi sui cderi¬
cis exientib de impimitate ꝑce¬
ꝑit. exire nolentẽ a dño liceat

Expanded text:
isse constiterit, statim liberetur de potestate raptoris, et parentibus reddatur, et raptor mortis, vel poenarum impunitate concessa, liberam habeat eundi facultatem. Si vero parentes mulieris ecclesiasticis viris obedire noluerint, excommunicentqualibet culpa sa culpa ecclesiastici sacramentum susceperint, statim ad servitium domini sui redire cogatur. Et postquam dato sacramento domino suo fuerit consignatus, probatus fuerit pertulisse, pro contemptu Ecclesiae et praevaricatione fidei a commdefensatus, sacramentum domini sui, clericis exigentibus, de impunitate perceperit, exire nolentem a domino liceat
Abbreviated transcription (Latin):
tionis sac̾legii c̃stitutã. scilic&.
in .u. libitis auri obtimi. S nosle¬
uiorẽ lege̾ p̃cipimꝰ eͥeͥ tenendã
q̃ abcarolo: cõstituta pio pͥncipe
de cõpositione sacͥlegui. uidelic&
in.xxex. libitis argenti exami¬
nati. id: sexcentoꝵ solidoꝵ sũmã
argenti purissimi. Ideoq qͥsquis
ĩ uentꝰ fuerit reus sacͥlegii. istam
leniorẽ cõpositione̾ em̃doe ipsis
ep̃is uł abbatib siue ꝑsonis ad qͦs
querimonia sacrilegii iuste ꝑti¬
nucrit. Et si ipse reus sacͥlegu
fac̾e noluerit tã diu ex cõmuni¬
cationi subiaceat: usqueqͦ p̃dic¬
tã cõpositionẽ. sexcentoꝵ solido¬
rũ ꝑsoluat. Et si obstinatione
mortuus fuerit. corpꝰ eiꝰ cũ psal¬

Expanded text:
 scilicet in quinque libras auri optimi. Sed nos leniorem legem praecepimus esse tenendam, quae a Carolo est constituta pio principe, de compositione sacrilegii, videlicet in triginta libras argenti examinati: id est, sexcentorum solidorum summam argenti purissimi; ideoque quisquis inventus fuerit reus sacrilegii, istam leniorem compositionem emendet ipsis episcopis vel ab batibus sive personis, ad quos querimonia sacrilegii juste pertinuerit, et si ipse reus sacrilegii facere noluerit, tandiu excommunicationi subjaceat, usquequo praedictam compositionem sexcentorum solidorum persolvat. Et si in hac obstinatione mortuus fuerit, corp
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥsfa tu suꝑbie elatꝰ doniũ
dĩ ducit cõtẽptibilẽ & possessi¬
ones dõ sacratas. atq adhono¬
rẽ dĩ subregie unitatis defen¬
sione c̃stitutas in honeste trac¬
tau̾it uł infringere p̾sũpserit
aut ĩcendia uł uastaciones au¬
su temerario ꝑpetrauerit. qͣsi
ĩ uasor iuolator eccłȩ dĩ que
ẽ domꝰ dĩ uiui acõmimione
om̃iũ fideliũ abscrdat᷑.

Expanded text:
is fastu superbiae elatus domum Dei ducit contemptibilem, et possessiones Deo sacratas, atque ad honorem Dei sub regiae emunitatis defensione constitutas, inhoneste tractaverit, vel infringere praesumpserit, aut incendia vel vastationes ausu temerario perpetraverit, quasi invasor et violator Ecclesiae Dei, quae est domus Dei vivi, a communione omnium fide
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i diocesim ꝑ xexex.
annos sine aliqua ĩterpellati¬
one possederit. qͣm uisscđm
sis admittenda ñ ÷ c̃tra eu̾¬
accio resposcendi. s hoc intra
ne dũ diocesis defender̾ pum¬
ciarũ tramini confundantur.
possessio tollit. ita territorui
conuentũ ñ amutit. Ideoq
basilice que noue condite fu¬
erint. ad eũ ꝓcul dubio epm
uerũ ueritate si de spatiis qͥb
memorat᷑ orta c̃tencio diffi¬
nitio dudũ certa ꝓcessit. ĩ te¬
merata seruet᷑. Alioquin si n¬
hil u̾qm constiterit tͣminatũ

Expanded text:
opi dioecesim per XXX annos sine aliqua interpellatione possederit, quamvis secusis admittenda, non est contra euactio reposcendi, sed hoc intra ne dum dioecesis defenditur, provinciarum termini confundantur. possessio tollit, ita territorii conventum non adimit. Ideoque basilicae quae novae conditae fuerint, ad eum procul dubio episcopum rerum veritate. Si de spatiis quibus memoratur orta contentio, definitio dudum certa processit, intemerata servetur. Alioquin, si nihil unquam constiterit terminatum,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. S rectores eccłar̾ pacẽ uui¬
tã hac m̃bra ei cũ iuram̃to obti¬
nere studeant. tam̃ legitimo
cõponat qͥcquit miq fecerat ⁊ si
ĩ secutor magistris ecłȩ obedire
noluerit canonice constrmgat᷑¬

Expanded text:
tur, sed rectores ecclesiarum pacem et vitam ac membra ei cum juramento obtinere studeant. Tamen legitime componat quidquid inique fecerat, et si, insecutor magistris Ecclesiae obedire noluerit, canonice constringat
Abbreviated transcription (Latin):
Onasteriũ sci theodori fine
deqͥb causatio cõmota ÷ ĩcus¬
sis. .xl. annis possedisse repꝑi
nullã de inceps &iã siqͥd sc̃ę
romane ȩccłę cõpetere potu¬
it.paciaris sustinere calũp¬

Expanded text:
monasterium Sancti Theodori fines de quibus causatio commota est, inconcussis XL annis possedisse repertis, nullam deinceps, etiamsi quid sanctae Romanae Ecclesiae competere potuit, patiaris sustinere calum
Abbreviated transcription (Latin):
Quo iure defendis uillas
mꝰ. humanũ ĩ legib regũ.
Unꝰ qͥsq possid& quod possi¬
d& ñne iure humano: nã
iure diuino dni ÷ t̾ra & ple¬
nitudo eiꝰ. Pauꝑes ⁊ diuites
dñs uno limo formauit. &
pauꝑes ⁊ diuites una t̃ra sub¬
portat. Iure gͦ humano di¬
cit᷑. hȩc uilla mã ÷. hȩc domꝰ
ma ÷. hic seruus m̃s. Iura
Quare : quia ipsa iura huma¬
na ꝑ imꝑatores ireges scłi ds̃
distribuit generi hum ano.

Expanded text:
Quo iure defendis villas?mus, humanum ius in legibus regum. Unde quisque possidet, quod possidet, iure humano. Nam iure divino Domini est terra et plenitudo eius. Pauperes et divites Deus de uno limo fecit, et pauperes et divites una terra subportat. Iure tamen humano dicitur: Hęc villa mea est, hęc domus mea, hic servus meus est. Iure Quare? Quia ipsa iura humana per imperatores et reges seculi Deus distribuit generi humano.