comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uicium. ad animã ingredit᷑ ⁊ si uir¬
tutum ꝓ pugnacła non resistant.
nr̃oq nos repellit loco. & continuo
tem habentis ascenderit suꝑ te. locum
quo primũ ꝑ uirginitatis ꝓfessionẽ
dño consecrata es. aduersarii in te
creuit odium: & qui aliena lucra ꝓ
suis dampnis habet: se amisisse ducit.
quicqͥd te possessurã dolet. Granditͥ
opus ẽ uigilantia grandiq cura. itãto
sollicitus cauendus inimicus: qͣnto
apud eum dicior eẽ cepisti. Hacuus
uiator & nudus. non timet latronis
insidias. Securus a noctͦnis furibus
dormit ꝑauꝑ. etiam si claustra non
muniant. Diuiti uero. opes sue latro¬
nis semꝑ imaginant᷑ occursum: i u¬
gi sollicitudine. noctium somnum
adimunt. Inde quoq tuȩ diuitiae.
celestis thesaurus: ita cautione in¬
digent atq custodia. Quanto dicior
es. tanto debes eẽ uigilantior. Qͥ plus
possidet: plus debet timere ne ꝑdat.
Inuidere non cessat auctor inuidiae:÷

Expanded text:
vitium ad animam ingreditur: et si virvitium ad animam ingreditur: et si virtutum propugnacula non resistant, nostro nos repellit loco, et continuo tem habentis ascenderit super te, locum quo primum per virginitatis professionem Domino consecrata es, adversarii in te crevit odium, et qui aliena lucra pro suis damnis habet, se amisisse ducit quidquid te possessuram dolet. Grandi tibi opus est vigilantia, grandique cura; et tanto sollicitius cavendus est inimicus, quanto apud eum ditior esse coepisti. Vacuus viator et nudus non timet latronis insidias; securus a nocturnis furibus dormit pauper, etiamsi claustra non muniat: diviti vero opes suae latronis semper imaginantur occursum, et jugi sollicitudine noctium somnum adimunt. Unde tuae quoque divitiae, coelestis thesaurus, ista cautione indigent atque custodia. Quanto ditior es, tanto debes esse vigilantior: qui enim plus possidet, plus debet timere ne perdat. Invidere non cessat auctor invidiae:
Abbreviated transcription (Latin):
ornetur decore uirtutum. Et si hoc
a dota requirit eccłia inqua & ui¬
due continent᷑ & nupte. quantum
putas expectat auirgine. que ex pul¬
cherimo hoc quodã ęccłiȩ prato. ue¬
lut angustior quidã flos uidet᷑ electa:
Assume gͦ omnem illum ornatum:
ꝑ quem placere xp̃o potes. Satis pul¬
chram crede faciem: si hominib ap¬
parere pulcra ñ studeas. Illud orna¬
mentum serua capitis quod adqͥsisti
Rrismatis sacram̃to: cum tͥ incelestis
regni ministeriũ. diadema quoddã
regalis unctionis impositum ẽ. Opti¬
nia ornamenta st̃ aurium. u̾ba dĩ.⁊
ad ea sola paratus ẽẽ debet auditus
uirginis. eaq p̃ciosissimis lapidib
ante ferre. Omĩa ꝓrsus membra deco¬
rentur oꝑib scĩtatis. totaq uirginał
animi pulcritudo. gemmati monił¬
ad instar. uario uirtutum fulgore re¬
splendeat. Tune uere concupiscet rer
decorem tuũ. dicetq tͥ. Iota formosa es
re possunt: qui ꝑ leue int̾dum qd̃ cũq

Expanded text:
ornetur decore virtutum . Et si hoc ornetur decore virtutum . Et si hoc a tota requirit Ecclesia, in qua et viduae continentur etnuptae: quantum, putas, exspectat a virgine, quae ex pulcherrimo hoc quodam Ecclesiae parato, velut augustior quidam flos videtur electa! Assume ergo omnem illum ornatum, per quem placere Christo potes. Satis pulchram Deo crede faciem tuam, si hominibus pulchra apparere non studeas. Istud ornamentum serva capitis, quod acquisivisti Chrismatis sacramento, cum tibi in coelestis regni mysterium, diadema quoddam regalis unctionis impositum est. Optima ornamenta sunt aurium, verba Dei. Ad ea sola paratus esse debet auditus virginis: eaque pretiosissimis lapidibus anteferre. Omnia prorsus membra decorentur operibus sanctitatis: totaque virginalis animi pulchritudo, gemmati monilis instar, vario virtutum fulgore resplendeat. Tunc vere concupiscet rex decorem tuum, dicetque tibi: Tota formosa es,re possint, qui per leve interdum quodcumque
Abbreviated transcription (Latin):
maiore placendi studio oꝑus ẽ quã¬
to maior ẽ ille cui placendum est
Scłi uero uirgines que se nuptus
preparant. ⁊ indulgentiã apłi magis
quam consilium sequi malunt. ma¬
gisq amplectunt᷑ incontinentie re¬
medium qͣm p̃mium continentia. ⁊
ut sponsis placeant. eosq in amorem
sui magis incitent. mira sollicitudi¬
ne formareͬ student. & naturalem cor¬
poris pulcritudinẽ. ornandi arte cõ¬
mendant. Hec ÷ illis ꝑdies singłos eura
precipua decentib fucis colorare faciẽ. ⁊¬
implicare aurocri nen: & ardentes
concharum lapides capitis honorẽ
facere. suspendere ex aurib patrimo¬
nia: brachia ornare monilib ac la¬
tera. inclusas auro gemmas acollo
inpectus demittere. Non minorẽ
sponsus tuus requirit ornatũ: qui
cum uniuersam eccłiam. salutaris
aque lauachro purificatam sine ma¬
cula rugaq reddiderit. cotidie cupit
eam fieri pulchriorem: ut semel a
uiciis ꝑeccatisq mundata. semper

Expanded text:
majore placendi studio opus est, quanmajore placendi studio opus est, quanto major est ille cui placendum est. Saeculi vero virgines, quae se nuptiis praeparant, et indulgentiam magis Apostoli, quam consilium sequi malunt, magisque amplectuntur incontinentiae remedium, quam praemium continentiae, ut sponsis placeant, eosque in amorem sui magis incitent, mira se sollicitudine formare student, et naturalem corporis pulchritudinem, ornandi arte commendant. Haec est illis per dies singulos cura praecipua: decentibus fucis colorare faciem, implicare auro crinem, et ardentes concharum lapides, capitis honorem facere, suspendere ex auribus patrimonia, brachia ornare monilibus ac latera, et inclusas auro gemmas a collo in pectus demittere. Non minorem sponsus tuus requirit ornatum, qui cum universam Ecclesiam salutaris aquae lavacro purificatam sine macula rugaque reddiderit, quotidie cupit eam fieri pulchriorem, ut semel a vitiis peccatisque mundata, semper
Abbreviated transcription (Latin):
quid modum excesserit. uicium est
Alagna ẽ magna inquã. & que gͣn¬
di studio constat ꝑfecte uite ratio cõ¬
summateq sapientie est. scire quid
quo insequeris modo: & ad omnem
actum. p̃ferendum consilium: nichil¬
q facere quod fecisse peniteat. Intra
unius ore spacium mutatur habitꝰ.
dio opus habent: quam uoluntate.
Quilibet incipiens. statim ut uolue¬
cilius facere possunt. qui recentescor¬
poris uires de scło ad ꝓpositum affe¬
runt. Mores uero mutare. singłasq
uirtutes animi formare inse atq ꝑfi¬
cere: grandis studii ẽ: ilonge consue¬
nescimus. & ea ꝓpt̾ quȩ ad ipsum ꝓ¬
positum rienimus. ñ habemus. Tua
uero conuersatio noua eẽ deb& mira
grauitas. pacientia. mansuetudo. ꝑie¬
tas. Quicquid sanctius ÷ atq ꝑfectiꝰ.
quicqͥd magis te deo cõmendare po¬
test & maiorem incelo facere. id semꝑ
sequere. id semꝑ amplectere. Sponsa
xp̃i nichil debet ẽẽ ornatius. Tanto

Expanded text:
quid modum excesserit, vitium est. quid modum excesserit, vitium est. Magna est, magna, inquam, et quae grandi studio constat, perfectae vitae ratio, consummataeque sapientiae est, scire quid quo insequaris modo, et ad omnem actum praeferendo consilium: nihil facere quod fecisse poeniteat. Intra unius horae spatium mutatur habitus:  tam studio opus habent, quam voluntate. Quidlibet incipiens, statim ut voluecilius facere possunt, qui recentes corporis vires de saeculo ad propositum afferunt. Mores vero mutare, singulasque virtutes animi formare in se, atque perficere, grandis studii est, et longae consuenescimus, et ea, propter quae ad ipsum propositum venimus, non habemus. Tua vero conversatio nova esse debet, mira gravitas, patientia, mansuetudo, pietas: quidquid sanctius est atque perfectius, quidquid magis Deo te commendare potest, et majorem in coelo facere, id semper sequere, id semper amplectere . Sponsa Christi nihil debet esse ornatius. Tanto
Abbreviated transcription (Latin):
struat celestis historie. nunc scm̃ dd
oblectet canticum. nunc salomonis
er udiat sapientia: nunc ad timorem
d̃ñĩ. increpationes incitent ꝓpħarũ:
nunc euangłica ⁊ aplica ꝑfectio. te
paranda sunt. memorie penitꝰ inse¬
re: eaq iugi meditatione conserua.
Que maturanda sunt. frequent̾ re¬
uolue. ut diuinum hoc studium &
ornent .i sensum. tradantq tͥ cum sa¬
pientia scĩtatem. Unde scriptura dic̃.
Qui querunt diñ. inueniunt sapien¬
tiam cum iusticia. Sit autẽ ipsa lectio
demꝑata: cui finem consilium ñ lassi¬
tudo ponat. Nam ut inmoderata ie¬
iunia. ⁊ ardor abstinentie:i enormes
inordinateq uigilie. intemꝑandie coar¬
guuntur. idq nmietate sui pariu.
ut hec ipsa postea quidem nec medio¬
criter fieri possint: ita studium lectio¬
nis in rep̃hensionẽ intemꝑans cadit.
Quod laudabile ẽ ingenere suo. fit
de nimietate sui culpabile. G enera
dicendum ẽ in bonis quoq reb quie¬

Expanded text:
struat coelestis historiae; nunc sanctum David struat coelestis historiae; nunc sanctum David oblectet canticum; nunc Salomonis erudiat sapientia; nunc ad timorem Domini increpationes incitent Prophetarum; nunc evangelica et apostolica perfectio teparanda sunt, memoriae penitus insere: eaque jugi meditatione conserva. Quae maturanda sunt, frequenter revolve, ut divinum hoc studium, et ornent et sensum, tradantque tibi cum sapientia sanctitatem. Unde Scriptura dicit: Qui quaerunt Deum, invenient sapientiam cum justitia. Sit autem ipsa lectio temperata, cui finem consilium, non lassitudo imponat. Nam ut immoderata jejunia et ardor abstinentiae, et enormes inordinataeque vigiliae, intemperantiae coargnuntur, idque nimietate sui pariunt, ut haec ipsa postea, nec mediocriter quidem fieri possint; ita studium lectionis in reprehensionem intemperans cadit, quodque laudabile est in tempore suo, fit de nimietate sui culpabile. CAP. XXIdicendum est: in bonis quoque rebus quid
Abbreviated transcription (Latin):
alis quodam palestre exercere gyn¬
nasio. his tu ꝑ singulos dies horis. in
secretiore domus parte clauso cubicu¬
lo tuo. adhibe tibi etiam in urbe so¬
litudinem: i remota paulisꝑ ab ho¬
minib. ꝓpius deo iungere: aspectui¬
q tuorum teddita. lectionis fructũ
& orationis ostende. Nichil enĩ in
hoc secreto magis agere debes quã
animam diuinis eloquiis pascere.
& quantum ei ꝑtotam efficere pos¬
sit diem. hoc eam uelut pingui cibo¬
resaciare. Ita scripturas scãs lege ut
semꝑ memineris dei illa esse. qui legẽ
suam non solum non solum sciri. sed
etiam impleri iubet. Nichil enĩ ꝓdest
facienda didicisse. ⁊ non facere. Opti p¬
me uteris lectione diuina. si eam t̾ͥ
adhibeas speculi uice: ut ibi uelut ad
imaginem suam anima respiciat:
& uel feda queq corrigat. uel pulcͣ
plus ornet. Lectionem frequent int̾¬
rumpat oratio: ⁊ animam iugiter
adherentem deo grata uicissitudo
seĩ oꝑis accendat. Nunc te gͥ ordo in¬

Expanded text:
alis quodam palaestrae exerceri gymalis quodam palaestrae exerceri gymnasio. His tu per singulos dies horis in secretiori domus parte ora, clauso cubiculo tuo. Adhibe tibi etiam in Urbe solitudinem, et remota paulisper ab omnibus, propius Deo jungere; aspectuique tuorum reddita, lectionis fructum et orationis ostende. Nihil enim in hoc secreto magis agere debes, quam animam divinis eloquiis pascere, et quantum ei per totam sufficere possit diem, hoc eam veluti cibo pinguiore satiare. Ita Scripturas sanctas lege, ut semper memineris Dei illa verba esse, qui Legem suam non solum sciri, sed etiam impleri jubet. Nihil enim prodest facienda didicisse et non facere. Optime uteris lectione divina, si tibi eam adhibeas speculi vice, ut ibi velut ad imaginem suam anima respiciat, et vel foeda quaeque corrigat, vel pulchra plus ornet. Lectionem frequenter interrumpat oratio, et animam jugiter adhaerentem Deo grata vicissitudo sancti operis accendat. Nunc te igitur ordo in
Abbreviated transcription (Latin):
famulus. Mlulto indignius ẽ. m̃te
seruire. qͣm corpore. Suꝑfluum ar¬
bitror de monere. quam parca inpro¬
cedendo debeas eẽ qͣm rara: cum te
hoc etiam scłaris ab infantia honestas
docuerit. & facile intelligas id tibi
muldo magis in hac uita ẽẽ seruan¬
dum. qͣm maxime secretum decet.
Illud ad moNeo ut ipsis
quoq salutationib quȩ tibi incubi¬
culo tuo ex hibende sunt. cercissimũ
modum ponas. non sint nimie. neq
cotidiane: ne non tam officium qͣm
prorsus horam aspirituali ꝓfectu ua¬
cuum ẽẽ conueniat: cumq tibi in le¬
ge domini die acnocte meditandũ
sit: debet tamen ẽẽ aliquis determi¬
natus & constitutus horarum. nume¬
rus. quo plenius deo uaces:i qui te ad
suminã animi intentionẽ uelut
quadam lege contineat. Oꝑtimũ gͦ:
huic oꝑi matutinũ deputari tempus.
id ÷ meliorem diei partem: iusq ad
horam tertiam. animã cotidie in ce¬
lesti agone certantẽ. hoc uelut spũ¬

Expanded text:
famulus: multo est indignius mente famulus: multo est indignius mente servire, quam corpore. Superfluum arbitror te monere, quam parca in procedendo debeas esse, quam rara; cum te hoc etiam saecularis ab infantia honestas docuerit, et facile intelligas, id tibi multo magis in hac vita esse servandum, quam maxime secretum decet. Illud admoneo, ut ipsis quoque salutationibus, quae tibi in cubiculo tuo exhibendae sunt, certissimum modum ponas: non sint nimiae, neque quotidianae, ne non tam officium quamprorsus horam a spirituali profectu vacuam esse conveniat, cum tibi in lege Domini die ac nocte meditandum sit ; debet tamen aliquis esse determinatus et constitutus horarum numerus, quo plenius Deo vaces, et qui te ad summam animi intentionem velut quadam lege contineat. Optimum est ergo huic operi matutinum deputari tempus, id est meliorem diei partem, et usque ad horam tertiam animam quotidie in coelesti agone certantem, hoc velut spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
debes & totam occupare mentẽ ut
nec diuitem te sentias eẽ. nec dnãm
Nobilitatis ad hoc tantum memineris.
ut cum claritate generis morum sc̃i¬
tare contendas:i cum nobilitate glo
rieris que filios dei & coheredes xp̃i
facit: ad quam si semꝑ aspicias. dum
credis gaudium te habere quod ma¬
ius est. desinis de eo quod minus est
gloriari. Omnis illa praclari generiˢ
dignitas & illustre anycii sanguinis
decus. ad ammam tranferãt᷑. Ille cla¬
rus. ille sublimis. ille sit nobilis. ille
tunc indegram nobilitatem suã ser¬
uare se putet. si dedignet᷑ seruire ui¬
diis: ab eisq non suꝑari. Aquo enim
quis suꝑatur. huius ⁊ seruus ẽ. Q ad
enim hac animi seruitute indigniꝰ.
qui due turpius. qͣm cum in eo aut
dominat᷑ odium. aut regnat inuidia:
quam cum eum aut auaritia possi¬
det. aut captum ira tenet: uel certe
cetera sibi uicia uendicant: Non ÷
quod sibi aliquis de nobilitate generis
blandiatur. si ex meliore parte sit

Expanded text:
debes, et totam occupare mentem, ut debes, et totam occupare mentem, ut non divitem te sentias esse, nec dominam. Nobilitatis ad hoc tantum memineris, ut cum claritate generis morum sanctitate contendas; et cum nobilitrieris, quae filios Dei et cohaeredes Christi facit. Ad quam si semper inspicias, dum credis gaudium te habere quod majus est, desinis de eo quod minus est gloriari. Omnis ista praeclari generis dignitas, et illustre Anicii sanguinis decus, ad animam transferantur. Ille clarus, ille sublimis, ille sit nobilis; ille tunc integram nobilitatem suam servare se putet, si dedignetur servire vitiis, ab eisque non superari: a quo enim quis superatur, hujus et servus est . Quid enim hac servitute animi indignius, quidve turpius, quam cum in eo aut dominatur odium aut regnat invidia? quam cum eum aut avaritia possidet, aut captum ira tenet, vel certe caetera sibi vitia vindicant? Non est quod sibi aliquis de nobilitate generis blandiatur, si ex meliore parte fit
Abbreviated transcription (Latin):
Ego inquit cum michi molesti essent
induebar cilicio: ⁊ humiliabam ieru¬
nio animã meã. Uestis abiectio. cibi
iulitas. ieiunii lassitudo: extinguere
debent non nutrire suꝑbiam. Quis
rem medicine uulnus faciat: ⁊ inde
sana ledat queq unde iam lesa curã¬
da sunt: Aut que suꝑerit spes salu
oꝑa cõmendent: ⁊ abstinentia tua.
pauꝑum refectione sit gratior. Dñs
uerba legimus. Beati misericordes:
qm̃ ipsi miscdiam consequent᷑. Sed
hanc queso curam uice tua auia ma¬
terq suscipiant. illȩ has partes ꝓte
agant. ille thesaurum tuum in ce¬
lum leuent̾. illarum sit. esurientes
alere cibo. uestire nudos. uisitare
in firmos. peregrinos decto suscipere:
nerari qui dixit. Quandii fecistis
uni exhis fr̃ib meis minimis. michi
fecistis. Tibi uero maxime dum in ꝓ¬
posito maturescat animus. ab om̃ib
occupationib recedendum ẽ. & om̃e
studium. om̃isq cura. in ordinandis
morib exhibenda. Quib ita uacare

Expanded text:
Ego, inquit, cum mihi molesti essent, Ego, inquit, cum mihi molesti essent, induebar cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam . Vestis abjectio, cibi vilitas, jejunii lassitudo, exstinguere debent, non nutrire superbiam. Quis rem medicinae vulnus faciat, et inde sana laedat quaeque, unde jam laesa curanda sunt? aut quae supererit spes salutopera commendent, et abstinentia tua pauperum refectione sit gratior. Dominverba legimus, Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . Sed, quaeso, hanc curam vice tua avia materque suscipiant; illae has partes pro te agant, illae thesaurum tuum in coelum levent. Illarum sit esurientes alere cibo, vestire nudos, visitare infirmos, peregrinos tecto suscipere, nerari, qui dixit, Quodcumque fecistis uni ex his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Tibi vero maxime dum in proposito maturescat animus, ab omnibus occupationibus recedendum est, et omne studium, omnisque cura in ordinandis moribus exhibenda. Quibus ita vacare
Abbreviated transcription (Latin):
Illud uero notum iam omnib atq
diuulgatum est. qͣm utilis. qͣmq hu¬
ic ꝓposito necessaria est. ieiuuniorum
& abstinentie uirtus. maxime in hiᷤᷤ
inest. Non manducare itaq carnẽ.
neq bibere uinum: apłica uoce lau¬
datum est. Quicqͥd illud est quod in¬
flaminare corpus potest. quod fomen¬
tum suggerit uoluptati. castitatis a¬
more fugiendum ẽ. Nec tamen ita
magno huius rei labore grauari de
uolumus. ut subipso statim onere
succumbas. ꝑ qd̾ multi dum nimio
feruore mentis. rationẽ uirium su¬
arum non habent. subito concide¬
runt: & pene ante. debilitatem qͣm
scĩtatem de ꝓposito suo consequti st̃.
Oꝑtimus in omni re modus: ⁊ lau¬
dabilis ubiq mensura. Corpꝰ non
frangendum. s regendum ẽ. Sint gͦ
moderata. & sc̃a & simplicia inom̃i
mentis humilitate ieiunia: que ita
attenuent corpus. ne animam ele¬
uent. ne res humilitatis gignat suꝑ¬
biam: ⁊ uicia de uirtute nascantur.

Expanded text:
Illud vero notum jam omnibus atque Illud vero notum jam omnibus atque divulgatum est, quam utilis quamque huic proposito necessaria est jejuniorum et abstinentiae virtus, maxime in his ainest. Non manducare itaque carnem, neque bibere vinum, apostolica voce laudatum est. Quidquid illud est quod inflammare corpus potest, quod fomentum suggerit voluptati, castitatis amore fugiendum est. Nec tamen ita magno hujus rei labore gravari te volumus, ut sub ipso statim onere succumbas: per quod multi, dum nimio fervore mentis rationem suarum virium non haberent, subito conciderunt, et pene ante debilitatem, quam sanctitatem, de proposito suo consecuti sunt. Optimus est in omni re modus, et laudabilis ubique mensura. Corpus non frangendum, sed regendum est. Sint ergo moderata sancta, et simplicia in omni mentis humilitate jejunia, quae ita attenuent corpus, ne animum elevent; ne res humilitatis gignat superbiam, et vitia de virtute nascantur.
Abbreviated transcription (Latin):
libenter accipimus. id alteris quasi qd̃¬
dam munus offerimꝰ. & spe recipi¬
ende laudis eos aquib laudari uolu¬
mus ante laudaiis. Sepe adulantiũ
resistimus uerbis ad faciem.:⁊ insecre¬
to mentis fauemus. maximũq fructũ
cepisse nos ducimus. si uel fictis lau¬
dib p̃dicamur: nec cogitamꝰ qd̃ ipsi
sumus: sed quid alteris eẽ uideamur.
UInde eo ꝑducta res est ut neglecta ue¬
ritate meritr de sola opinone curemꝰ.
qui testimonium uitȩ nr̃e non acon¬
scientia sed a fama petimus. Beata
mens est. quȩ ꝑfecte hoc uicium uin¬
cit :⁊ nec adulatur aliquando. nec ad¬
ulanti credit. que neq decipit alterũ.
nec ipsa decipitur: tantumq malum
nec facit aliquando. nec patitur. Ni¬
chil unquam inte fictum sit: nichil
omnino fucatum. Conscientiã tuam
que certe semꝑ deo patet in multitu¬
dine uersari puta: nunqͣm aliud cor¬
de teneas: aliud ore ꝓtendas. Qͥcqͥd
pudet dicere: pudeat etiam cogitare.

Expanded text:
libenter accipimus, id aliis quasi quodlibenter accipimus, id aliis quasi quoddam munus offerimus, et spe recipiendae laudis, eos a quibus laudari volumus, ante laudamus. Saepe adulantium resistimus verbis ad faciem, et in secreto mentis favemus, maximumque fructum cepisse nos ducimus, si vel fictis laudibus praedicamur. Nec cogitamus quid ipsi simus, sed quid alteris esse videamur. Unde eo perducta res est, ut neglecta veritate meriti, de sola opinione curemus, qui testimonium vitae nostrae non a conscientia nostra, sed a fama petimus. Beata mens est, quae perfecte hoc vitium vincit, nec adulatur aliquando, nec adulanti credit; quae nec decipit alterum, nec ipsa decipitur, tantumque hoc malum nec facit aliquando nec patitur. Nihil unquam in te fictum sit, nihil omnino fucatum. Conscientiam tuam, quae certe Deo semper patet, in multitudine versari puta. Nunquam aliud corde, aliud ore praetendas. Quidquid pudet dicere, pudeat etiam cogitare.
Abbreviated transcription (Latin):
placidus. Hirum humilem: pacien¬
tia ostendit iniurie. Nullus gͦ unꝗͣ
inmente tua sit uicii locus: nichil
uite suꝑbum. nichil arrogans. ni¬
chil deniq fastidiosum. Apud dm̃
non est quicqͣm humilitate sublimi¬
alium requiescam. nisi suꝑ humilẽ
& quietum. & trementem sermones
meos: Nunqͣm iniram exardescat
animus: quod est seminarium odii.
Tantus mentem tuam repleat dĩ ti
mor . in dignari omnino ñ audeas.
& iram metu uincas. Beatus apłs
mundans animam nr̃am. eamq in
habitaculum dei pparans. clamat &
dicit. Om̃is amaritudo. ⁊ ira:i indig¬
natio. ⁊ clamor. & blasphemia auferat᷑
oleum molles. ⁊ ipsi sunt iacła. Corrũ¬
punt fictis laudib leues animas: &
male cre dulis mentib blandũ uulnꝰ
infigunt. Creuit hoc innr̃a etate ui¬
cium. ⁊ inultimo fine stetit. nec iam
augeri potest. In hanc omnes scolam
studiumq nos dedimus. ut officium
putemus illudere. quodq iꝑsi ab aliĩ

Expanded text:
placidus. Verum  Al. virum humilem patienplacidus. Verum  Al. virum humilem patientia ostendit injuriae. Nullus ergo umquam in mente tua ullius sit vitii locus. Nihil in te superbum, nihil arrogans, nihil denique fastidiosum. Apud Deum non est quidquam humilitate sublimialium respiciam, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos? et nunquam in iram exardescat animus, quod est seminarium odii. Tantus mentem tuam repleat timor Dei, ut indignari omnino non audeas, et iram metu vincas. Beatus Apostolus mundans animam nostram, eamque in habitaculum Dei praeparans, clamat et dicit: Omnis amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia auferatursermones super oleum molles, et ipsi sunt jacula. Corrumpunt fictis laudibus leves animas, et male credulis mentibus blandum vulnus infligunt. Crevit hoc in nostra aetate vitium, et in ultimo fine stetit, nec jam augeri potest. In hanc omnes nos scholam studiumque dedimus, ut officium putemus illudere; quodque ipsi ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ci sequntur. Per facile ẽ enim ali¬
quem uestem habere contemptã
salutare submissius: manus ⁊ genua
de osculari: inclinato interram ca¬
pite oculisq deiectis. humilitatem
ac mansuetudinẽ polliceri. lenta
uoce tenuiq sermones infringe¬
re. suspirare crebrius: & ad omne
uerbum. peccatorem ac miserũ se
clamare: & si uel leui sermone offẽ¬
sus sit. continuo atcollere suꝑciliũ:
leuare ceruicem: idelicatum illũ
oris sonum. in sano repente clamo¬
re mutare. Aliam nos humilitatẽ
xp̃c docuit.: qui nos ad exemplum
suum hortatur. & dicit. Di̾cite ame
quia mittis sũ & humilis corde.
Qui cum malediceret᷑. ñ maledice¬
bat: cum pateret᷑ non cõminabat᷑.
Quam nobis humilitatẽ beatꝰ petrꝰ
in sinuat: misericordes inquit et
humiles: non reddentes malum ꝓ
malo: nec maledictum ꝓmaledictũ¬
promaledicto. Auferantur omnia
figmnenta uerborum. cessent simula¬
ti gestus. ⁊ ante occasionem sermo

Expanded text:
sequuntur pauci. Perfacile est enim alisequuntur pauci. Perfacile est enim aliquam vestem habere contentam, salutare submissius, manus et genua deosculari, inclinato in terram capite, oculisque dejectis, humilitatem ac mansuetudinem polliceri, lenta voce tenuique sermones infringere, suspirare crebrius, et ad omne verbum peccatorem ac miserum se clamare. Et si vel levi sermone offensus sit, continuo attollere supercilium, levare cervicem, et delicatum illum oris sonum insano repente clamore mutare. Aliam nos humilitatem Christus docuit, qui nos ad exemplum suum hortatur, dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Qui cum malediceretur, non maledicebat; cum pateretur, non comminabatur. Quam nobis humilitatem beatus Petrus insinuat: Misericordes, inquit, et humiles, non reddentes malum pro malo, nec maledictum pro maledicto . Auferantur omnia figmenta verborum, cessent simulati gestus, et ante occasionem sermo
Abbreviated transcription (Latin):
atq librata. suiq oportunitate gra¬
tissima silentii uerbiq ratio. Nec
unqͣm omnino uirginis os loquat᷑
quod tacuisse melius sit. Cum ingen¬
ti cautione debet loqui: cui ñ solũ
malus. s etiam otiosus sermo ui
ma noticia sit. uitia uirtutesq di¬
stinguere: que quanqͣm semꝑ con¬
traria sibi sint. aliqua tam̃ ex eis
tanta iungunt᷑ similitudine: ut
discerni om̃ino uix possint. Quã¬
multi eium suꝑbiam libertatis loco
ducunt᷑ adulationẽ ꝓ humilitate
suscipiunt: malitiam. prudentie ã
laci ac pessima decepti similitudine
uicii. ꝓuirtutib gloriant᷑. Et qͣnqͣm
hec omnia subtilissima intelligen¬
tia debeas separare. cunctasq uirtdu¬
tes animi suis lineis insequendo nuᷤᷤ¬
quam ꝓrsus accedere: ꝑrecipue tam̃
fictam humilitatẽ fugiens. illam sec¬
tare que uera est qͣm. xp̃e docuit
humilitatem: in qua non sit suꝑbia
inclusa. Aulti enim huius uirtu¬
tis umbram: ueritatem eius pau¬

Expanded text:
atque librata, suique opportunitate graatque librata, suique opportunitate gratissima, silentii verbique ratio. Nec umquam omnino virginis os loquatur, ut tacuisse melius sit. Cum ingenti cautione debet loqui, cui non solum malus, sed etiam otiosus sermo vitt, notitia summa, vitia, virtutesque distinguere, quae quamquam semper contraria sibi sint, aliqua tamen ex eis tanta junguntur similitudine, ut discerni omnino vix possint. Quamulti enim superbiam libertatis loco ducunt, adulationem pro humilitate suscipiunt, malitiam prudentiae amplaci ac pessima decepti similitudine, vitiis pro virtutibus gloriantur. Et quamquam haec omnia subtilissima intelligentia debeas separare, cunctasque virtutes cum suis lineis insequendo, nusquam prorsus abscedere: praecipue tamen fictam humilitatem fugiens, illam sectare quae vera est, quam Christus docuit, humilitatem, in qua non sit superbia inclusa. Multi enim hujus virtutis umbram, veritatem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ enim quicqͣm in nob̾ quofa¬
cilius peccare possimus qͣm lingua
Unde sc̃s ia cob illum asserit esse¬
ꝑfectum: qui non offendit in u̾bo.
Et serrptura dicit. Mors ⁊ uita in
manib lingue. Alentiri. atq male¬
dicere. aut iurare lingua tua nes¬
ciat: quia & os quod mentit᷑ occi¬
dit animã. & qui maledicunt. re
gum dei non possidebunt iuxta a
qui dixit. ego autem dico uobis
non iurare omnino. Et rursum.
Sit autem sermo ur est est: non.
non. Quod autem amplius ẽ am¬
ꝑlius est a malo ẽ. Apostolus breui¬
ter oris uitia resecans ait. Om̃is sermo
malus de ore ur̃o non ꝓcedat: s siquis
bonus ad edificationẽ fidei: ut det gr̃ã
audientib. Sit autẽ sermo uirginis
eloquentia p̾ciosus quam pudore.
Mlirentur omnes tuam de tacente.
uerecundiam. loquente prudentiã.
Mi te ac placidum semꝑ alloquiũ
ornet mixta cum grauitate suaui¬
tas. cum pudore sapientia. sĩ certa

Expanded text:
Non est quidquam enim in nobis, quo faNon est quidquam enim in nobis, quo facilius peccare possimus, quam lingua. Unde sanctus Jacobus illum esse perfectum dicit, qui non offendit in verbo : et Scriptura dicit, Mors et vita est in manibus linguae . Mentiri autem, maledicere et jurare lingua tua nesciat: quia et os quod mentitur, occidit animam ; et qui maledicunt, regnum Dei non possidebunt, juxta Aqui dixit, Ego autem dico vobis non jurare omnino: et rursum, Sit autem sermo vester, Est est, non non: quod autem amplius est, a malo est . Apostolus breviter oris vitia resecans, ait, Omnis sermo malus ex ore vestro non procedat; sed si quis bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus . Sit autem sermo virginis eloquentia pretiosus quam pudore. Mirentur omnes tuam, te tacente, verecundiam; te loquente, prudentiam. Mite ac placidum semper eloquium tuum. Ornet mixta cum gravitate suavitas, cum pudore sapientia. Sit certa
Abbreviated transcription (Latin):
detractio exore uirginis ꝓcedat. Hi¬
lium satis hominum est. ⁊ suã lau¬
dem querentiũ. alios uiles facere. qͥa
alterius uituꝑatione. se laudari pu¬
tant & qui suo merito placere non
possunt. placere uolunt incõꝑatione
peiorum. Parum diximus: non solũ
ipsa non detrahas. s ne detrahenti
quidem aliqͣndo credas. Pessimum
hoc ẽ uitium: quod alterum uilem
facit uideri. Non minus aurib qͣm
lingua. fugias de tractionem. Serip¬
ture memor esto quȩdicit. Non eris
consentaneus cũ de rogantib aduersus
ꝓreimũ tuũ. ⁊ ñ accipias suꝑ illo pecca¬
tum. Et alibi. Sepi aures tuas spinis
& noli audire linguam nequã. Ac¬
cusator ẽ enim auditor: qui facit de¬
tractorem. Qui si auertat aures. uul¬
tum contrahat. ocłos abnuendo cõ¬
tineat:⁊ male loquentem etiã tacens
arguit: ut discat ñ libenter dicere.
quod didicit non libenter audiri.
Sollicita satis ori tuo custodiã pone.

Expanded text:
detractio ex ore virginis procedat. Videtractio ex ore virginis procedat. Vilium satis hominum est, et suam laudem quaerentium, alios viles facere; quia alterius vituperatione se laudari putant; et qui suo merito placere non possunt, placere volunt in comparatione pejorum. Parum diximus, non solum ipsa non detrahas, sed ne detrahenti quidem aliquando credas. Pessimum est hoc vitium, quod alterum vilem facit videri. Non minus auribus quam lingua fugias detractionem. Scripturae memor esto, quae dicit: Non eris conproximum tuum, et non accipies super illo peccatum. Et alibi, Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam . Accusator est enim auditor, qui facit detractorem: qui si avertat aures, et vultum contrahat, ac oculos abnuendo contineat, male loquentem etiam tacens arguit; ut discat non libenter dicere, quod didicerit non libenter audiri. Sollicitam satis ori tuo custodiam pone.
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit quid erimus. scimus qm̃ cũ
apparuerit similes ei erimus. qm̃
uidebimus eum sicira est: nisi ut qͥ
habet hanc spem in eo. scĩficet se sic̃
& ille sc̃s est. Uult nobis doctrine ce
lestis dignitatem qua donati sumus
frequenter ingerere. & honorẽ nr̃m
peccandi pudorem facere. Unde etiã
uocans ait. Diligite inimicos ur̃os.
benefacite his qui oderunt uos: ⁊ ora¬
te ꝓ ꝑsequentib & calũpniantib uoᷤᷤ.
ut sitis filii patris ur̃i qui in celis est.
¶Non ÷ enim quod sic homines deo faẽ
Iamabiles. ut pietas mentis & bonitas. ⁊¬
quȩ tanta in xp̃iano eẽ debet ut etiã
in malis habunder deiq imitetur be¬
niuolentiam qui solem suum oriri fa¬
cit suꝑ bonos ⁊ in alos. ⁊ pluit suꝑ iustoᷤ
& iniustos. hoc itaq uel in primus ad¬
sit. ut neminem uel inuerbo saͥti
noceas. ut inomnib quibeumq po¬
teris ꝓdesse studeas: ⁊i ne uicem qui¬
dem mali reddens. ꝓ malis bona a
postolo dicente restituas. Nunquam

Expanded text:
quid erimus. Scimus quoniam cum apparuerunt, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est, ut qui habet hanc spem in eo, sanctificet se, sicut et ille sanctus est . Vult nobis coelestis doctrinae dignitatem qua donati sumus, frequenter ingerere, et honorem nostrum peccandi pudorem facere. Unde etiam vocans, ait: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos. Et: Orate pro persequentibus, et calumniantibus vos, ut sitis filii patris vestri, qui in coelis est . Non est enim quod sic homines Deo faciat amabiles, ut pietas mentis, et bonitas, quae tanta in Christiano esse debet, ut etiam in malis abundet. Deique imitetur benevolentiam, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Hoc itaque tibi, vel in primis absit, ut nemini vel in verbo etiam noceas, ut in omnibus quibuscumque poteris, prodesse studeas, et ne vicem quidem mali reddens, pro malis bona, dicente Apostolo, restituas. Numquam
Abbreviated transcription (Latin):
desertum ⁊ peccatores ꝑdere ex eo.⁊
quis tunc nobis ꝑauor: Que cali
monitos. ⁊ tam̃ imꝑaratos. dies
ille repererit: Tunc inquit plã¬
gent suꝑ se om̃s trib terre. Et ui¬
debunt filium hominis uenien¬
tem innubib celi. cum uirtute
multa ⁊ maiestate. Tunc dicent
montib cadite suꝑ nos: ⁊ collib
oꝑite nos. & petris. aꝑite nobis.
Uerum hȩc eorum sint: qui ua¬
riis mundi huius detenti curis.
de mundi ñ cogitant fine. Tu uͦ
cui aduentus xp̃i dierũ noctiũq
meditatio ẽ. cui ꝓ conscientie pu¬
ritate. dñi optanda p̾sentia: que
consummationẽ scłi quasi certũ
p̃mii tui tempꝰ expectas. exultati¬
onem de illo capies ñ timorem.
Tunc enim tu scoꝵ mixta cho¬
ris:i scĩs comitata uirginib. in
sponsi obuiã subuolabis: idiceᷤ
Inueni quẽ quesiuit anima mea.
Nec illius iam temporis separatio¬
nem timebis. que semel in mortalita¬
tis gła iincorruptionis splendore

Expanded text:
desertum: et peccatores perdere ex eo : desertum: et peccatores perdere ex eo : quis tunc nobis pavor, quae calimonitos, et tamen imparatos dies ille repererit? Tunc, inquit, plangent super se omnes tribus terrae: et videbunt Filium hominis venientem in nubibus coeli cum virtute multa et majestate. Tunc dicent montibus. Cadite super nos: et collibus, Operite nos: et petris, Aperite vos nobis . Verum haec eorum sint, qui variis hujus mundi detenti curis, de mundi non cogitant fine. Tu vero cui adventus Christi dierum noctiumque meditatio est, cui pro conscientiae puritate, Domini est optanda praesentia: quae consummationem saeculi quasi certum praemii tui tempus exspectas, exsultationem de coelo capies, non timorem. Tunc enim tu sanctorum mixta choris, et sanctis comitata virginibus, sponso obviam subvolabis, et dices: Inveni quem quaesivit anima mea . Nec ullius jam temporis separationem timebis, quae semel immortalitatis gloria, et incorruptionis splendore
Abbreviated transcription (Latin):
quoq petrus describens ait. Ad ue¬
met autẽ dies dñi ut fur: in qͣ celi
magno impetu transibunt. ẽlem̃ta
uͦ a calore resoluentur. Cum gͥ omĩa
hec dissoluenda sint. quales oportet
nos eẽ. in scĩs conu̾sationib ⁊ pieta
&. elem̃ta ignis calore tabescent
Recens factum est:⁊ quod ipsa au¬
disti. Cum ad stridule bucine so¬
num. gothorũ clamore lugubri op¬
pressa metu dna orbis roma con¬
tremuit. ubi tunc nobilitatis ordo. ⁊¬
ubi certi ⁊ distincti illiꝰ dignitatis
gradus: ꝑmixta om̃ia: ⁊ cimore
confusa. Om̃i domui planctus: ⁊ e¬
qualis fuit ꝑcunctos pauor. Unũ
erat seruus.⁊ nobilis: eadem oĩb
imago mortis: nisi quia magis eã
timebant illi. quib futura uita io¬
cundior. Si ita mortales timemꝰ hos¬
tes ⁊ humnanã manũ: qͥd faciemus
cum clangore terribili tuba intona¬
re de celo inceꝑit:⁊ ad illam archã¬
geli uocem omni bucina clariorẽ.
totus simul remugierit mundus:

Expanded text:
quoque Petrus describens ait, Advenquoque Petrus describens ait, Adveniet autem dies Domini sicut fur, in qua coeli magno impetu transibunt, elementa vero a calore resolventur. Cum igitur haec omnia dissolvenda sint, quales oportet nos esse in sanctis conversationibus et pieta ignis calore tabescent ? Recens factum est, et quod ipsa audisti, cum ad stridulae buccinae sonum, Gothorumque clamorem, lugubri oppressa metu domina orbis Roma contremuit. Ubi tunc nobilitatis ordo? ubi certi et distincti illius dignitatis gradus? Permixta omnia, et timore confusa, omni domui planctus, et aequalis fuit per cunctos pavor. Unum erat servus et nobilis. Eadem omnibus imago mortis: nisi quia magis eam timebant illi, quibus fuerat vita jucundior. Si ita mortalis timemus hostis humanam manum: quid faciemus cum clangore terribili tuba intonare de coelo coeperit: et ad illam archangeli vocem, omni buccina clariorem, totus simul remugiet mundus? cu
Abbreviated transcription (Latin):
illum totius diem etatis. cotidiana de¬
liciarum uoluptate ueniamꝰ: quale
hoc queso duu est. quod fine deletuꝵ
Aut quis illius uoluptatis fructus :
que statim ut cessauerit. uidebit᷑ tibi
non fuisse Ageiam transactum uice
tuȩ tempus animo reuolue: ñne uide¬
bitur tͥ umbra quedam fuisse qd̃ tͣnsiit.
& adinstar souni tenuis incertũ. eẽ
omne quod uidet᷑: Hoc idem ⁊ de cre¬
pitus senex sentire potest. cui conuenit
dicere cum ꝓpha. dies mei sicut ũbra
quanuis breuis. tamen qua p̃sens est
uita ista magnipendit᷑ quid in futuro
tia. transactũ om̃e ꝓnichilo ẽ: Hectu
uite huius. ȩt̾nitatis contemplatione
despiciens. ipsum quoq contemptum
mundi. maiore animi uirtute contẽp¬
ne: ⁊ adillum dotam diem. parate: in
quo mundigła finienda ẽ. Illum
inquã diem quẽ saluator diluuio
comparauit: qui multos fallaci se¬
curitate deceptos. furtiuo ut ait apb
comp̃hendet aduentu. Quẽ beatus

Expanded text:
illum totius diem aetatis, quotidiana deillum totius diem aetatis, quotidiana deliciarum voluptate veniamus: quale hoc, quaeso, diu est, quod fine deletur! Aut quis illius voluptatis fructus est, qui statim ut cessaverit, videbitur tibi non fuisse? Age jam, transactum vitae tuae tempus animo revolve. Nonne videbitur tibi umbra quaedam fuisse quod transiit: et ad instar somnii tenuis, incertum esse omne quod videtur? Hoc idem et decrepitus senex sentire potest, cui convenit dicere cum propheta: Dies mei sicut umbra quamvis brevis, tamen quia praesens est vita ista, magni penditur: quid in futuro tia transactum omne pro nihilo est? Haec vitae hujus aeternitatis contemplatione despiciens, ipsum quoque contemptum mundi majori animi virtute contemne, et ad illum tantum diem para te, in quo mundi gloria finienda est; illum, inquam, diem, quem Salvator diluvio comparavit, qui multos fallaci securitate deceptos, furtivo, ut ait Apostolus, comprehendet adventu . Quem beatus
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Id enim quod in p̃senti scło est
momentaneum ac leue tribulatiõis
nr̃e. supͣ modum insublimitate et̾nũ
głe pondus oꝑatur in nob̃. Respuã¬
tur honores. despiciant᷑ diuitie. ipsa qͦ
uita nr̃a. martyrii amore contẽpnat᷑.
Et hec om̃ia etiam si ꝓet̾nitatis pmio
non darent᷑: essent tam̃ quandoq ꝑi¬
tura. Amittunt etiam hȩc illi: qͥ sẽꝑ
cupiunt possidere. Quã multos me¬
moria nr̃a retinet. in maximis ho¬
norib ac diuitiis constitutos repẽte
de summo illo potentie fastigio conci¬
disse: & eos qui tumore elati aliud qͥd¬
dam quã homines eẽ se ꝑutabant. exi¬
tu suo tandem docuisse nos qͥd fuerrĩ.
Quid enim in hoc mundo stabile
Ouid uͦ firmumẽ: Quid porro ñ
uiens: Quale illud bonum ẽ quod sẽꝑ
timeas amittere: Quod uel auferendĩ
abste metuas. uel a te relinquendũ sciaᷤ:
Nam ⁊ si nullo id eripiat᷑ casu. uł mor¬
de certe ꝑdendum ẽ. Et si uita nr̃a ten¬
datur ꝑmille annos. ⁊ ad extremum

Expanded text:
ait: Id enim quod in praesenti saeculo est momentaneum ac leve tribulationis nostrae: supra modum in sublimitate, aeternum gloriae pondus operatur in nobis . Respuantur honores, despiciantur divitiae. Ipsa quoque vita nostra martyrii amore comtemnatur. Et haec omnia etiam si pro aeternitatis praemio non darentur, essent tamen quandoque peritura. Amittunt etiam hoc illi qui semper cupiunt possidere. Quam multos memoria nostra retinet in maximis honoribus ac divitiis constitutos, repente de summo illo potentiae fastigio concidisse: et eos qui tumore elati, aliud quiddam quam homines esse se putabant, exitu tandem suo docuisse nos quid fuerint. Quid enim in hoc mundo stabile? Quid vero firmum est? Quid porro noni non serviens? Quale istud bonum est, quod semper timeas amittere? quod vel auferendum abs te metuas, vel a te relinquendum scias? Nam et si nullo id eripiatur casu, vel morte certe perdendum est. Et si vita nostra tendatur per mille annos: et ad extremum
Abbreviated transcription (Latin):
tua cura semꝑ. hoc studium. hec in
diei uersetur labor: in his noctis som
nus reponat᷑. in hec anima rursus
euigilet. Nullus labor durus. nul¬
lum tempus longum uideri deb&.
quo gloria ȩt̾nitatis adquiritur.¬

Expanded text:
tua cura semper, hoc studium; haec judiei versetur labor, in his etiam somnus noctis reponatur; in haec anima rursus evigilet. Nullus labor durus, nullum tempus longum videri debet, quo gloria aeternitatis acquiritur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Qͥ timent dñm. inquirunt qd̾
beneplacitũ ÷ illi: ⁊ qui diligunt eũ.
replebunt᷑ lege eiꝰ. Tune sentens qͣ tũ¬
te ad iꝑsius amorem adiuuet sapiẽ¬
tia. quantum sit inte diuine legis
auxilium: ⁊ dño cum dauid leta cã¬
tabis. Incorde meo abscondi eloquia
tua: ut ñ peccem tͥ. Eaxitandꝰ ÷ enĩ
spũalib stimulis semꝑ animus. &
maiore cotidie ardore renouandus.
Orationis instantia. illuminatio le¬
ctionis. sollicitudo uigiliarii. & di¬
urna & nocturna enis incitam̃ta
sunt. Nichil enim in hoc ꝓposito o

Expanded text:
dicit: Qui timent Dominum, inquirent quod dicit: Qui timent Dominum, inquirent quod beneplacitum est illi: et qui diligunt eum, replebuntur lege ejus . Tunc sentiens quantum ad ejus amorem adjuvet te sapientia: quantum sit in te divinae legis auxilium, et Domino cum David laeta cantabis, In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Excitandus est enim spiritualibus stimulis semper animus, et majori quotidie ardore renovandus. Orationis instantia, illuminatio lectionis, sollicitudo vigiliarum, et diurna, et nocturna ejus incitamenta sunt. Nihil enim in hoc proposit
Abbreviated transcription (Latin):
endo demonstrant se nec peccatũ om̃mo
nec pugna ẽ. In his autẽ eum quib ali¬
quandii anima uolii tat᷑ quib resistat
uoluntas equale certamen ẽ. aut consẽ¬
timus ⁊ uincim̃ aut respumꝰ ⁊ uincimꝰ:
& ad quirimus de pugnatione uicto¬
riam. In illa gͦ tantummͦ cogitatione
peccatum ÷ que suggestioni consensũ
mentis dedit: que malũ suũ blande
fouet: que in factum gestit irrumꝑe.
Huiusmodi cogitatio etiam si ex aliqͦ
impedita casu non impleat uolun¬
tatem: nichi lominꝰ actione criminis
condempnat᷑ adño. ut illud in euan
om̃ia etiam anteqͣ. fiant. uoluntas ꝑ¬
fecta faciendi. reputat᷑ ꝓoꝑe facti. Qa
de re debes. sepe enim repeto qd̃ fieri
semel uolo. scãs scripturas sine int̾¬
inissione meditari. hisq tuã replere
m̃tem᷑: i malis cogitationily locũ au¬
ferens diuinis animũ sensib oceu¬
pare quantũq dm̃ diligas. ex dilec¬
tione legis eiꝰ ostendere. Uñ scͥptura

Expanded text:
endo demonstrant se, nec peccatum omnino endo demonstrant se, nec peccatum omnino nec pugna est; in iis autem cum quibus aliquandiu anima luctatur, quibus resistit voluntas, aequale certamen est. Aut enim consentimus et vincimur; aut respuimus et vincimus, et acquirimus de pugnatione victoriam. In illa ergo tantummodo cogitatione peccatum est, quae suggestioni consensum mentis dedit, quae malum suum blande fovet, quae in factum gestit irrumpere. Hujusmodi cogitatio, etiamsi ex aliquo impedita casu non impleat voluntatem, nihilominus actione criminis condemnatur a Domino, ut illud in Evangomnia etiam antequam fiant, voluntas perfecta faciendi reputatur pro opere facti. Qua de re debes saepe enim repeto quod fieri semper volo sanctas Scripturas sine intermissione meditari, hisque tuam replere mentem, et malis cogitationibus locum auferens, divinis animum sensibus occupare, quantumque Deum diligas, ex dilectione legis ejus ostendere. Unde Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
citia. ocłs malus: blasphemia. suꝑ¬
bia. stulticia. Hec sunt quȩ coinqui¬
nant homines. Om̃ĩs gͥ sollicitudo
obseruare peccatũ. ubi nasci soletꝰ
statimq ad primã temptationis re¬
pugnare faciẽ. & malum anteqͣm
crescat ex tinguere. Nec enim expectã¬
dum est augmentum eius rei que ti¬
meri debet a paruo: ique tanto faciliꝰ
uincitur: quanto ei eitius repugnatur.
Ideo clamat scriptura diuina. Om̃i eu¬
stodia serua cor tuum: exhis enĩ exitus
uire. Distinguendum ÷ autẽ int̾ illas co¬
gitationes quil uoluntas fauet. ⁊ qͣs cum
delectatione complectit᷑. ⁊ int̾ eas cogita¬
tiones que tenuis umbre mͦ p̃t̾uolare
mentem solent. seseq tantummꝰ uł tran¬
senndo monstrare. quas greci typo uo¬
cant:uł certe inter illas quȩ in uito ac
repugnanti animo suggerunt᷑ quibus
mens cum horrore quodam renititur
ac resistit: quib ut contristat᷑ admissis.
ita gaudet ex pulsis. In illis quidẽ que
se leuiter menti ostendunt: ⁊ quasi fugi¬

Expanded text:
tia, oculus malus, blasphemia, superbia, stultitia. Haec sunt quae coinquinant homines . Omnis ergo sollicitudo observare peccatum, ubi nasci solet: statimque ad primam tentationis repugnare faciem: et malum antequam crescat, exstinguere. Nec enim exspectandum est augmentum ejus rei, quae timeri debet a parvo: et quae tanto facilius vincitur, quanto ei citius repugnatur. Ideo clamat Scriptura divina: Omni custodia serva cor tuum: ex eo enim exituscogitationes quibus voluntas favet, quas cum dilectione amplectitur, et inter eas cogitationes quae tenuis umbrae modo praetervolare mentem solent, seseque tantummodo vel transeundo monstrare, quas Graeci τύπους vocant; vel certe inter illas quae repugnanti ac invito animo suggeruntur, quibus mens cum horrore quodam renititur ac resistit, quibus ut contristatur admissis, ita gaudet expulsis. In illis quidem quae se leviter menti ostendunt, et quasi fugi
Abbreviated transcription (Latin):
post carnis interitum. post fauillas
& cinererem. in meliorem statũ uir¬
go reparanda es. mundatũ t̾renum
corpus. incelum eleuandum ẽ. Post
hec angłoꝵ es donanda consortio. reg¬
num acceptura celorum: imꝑpetuũ
mansura cum ap̃o. Quid gͥ retͥbues
dno. ꝓom̃ib que retribuit tͥ: Quid¬
tanto remuneratore dignum facies:
Aut quem laborẽ durum putabis. cuiꝰ
tanta sunt p̃mia: Unde beatꝰ apłs.
Nulle inquit sunt cõ digne passio¬
nes huius temporis ad futurã głam
que reuebit᷑ in nob̾. Quid enĩ dignũ

Expanded text:
post carnis interitum, post favillas post carnis interitum, post favillas et cinerem, in meliorem statum virgo reparanda es. Mandatum terrae corpus in coelum elevandum esthaec, angelorum donanda es consortio, regnum acceptura coelorum, et in perpetuum mansura cum Christo. Quid igitur retribues Domino pro omnibus quae retribuit tibi? Quid remuneratore tanto dignum facies, aut quem laborem putabis durum, cujus tanta sunt praemia? Unde Apostolus: « Nullae sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae r
Abbreviated transcription (Latin):
tatores mei estote. sicut ⁊ ego xp̃i.
Obliuiscere om̃e pret̾itum : i cotdiȩ
inchoare te puta. ne ꝓp̃senti die
quo debes seruire dõ. pret̾itum ĩ¬
putes. Oꝑtime quesita custodies.
si semꝑ inquiras. Dampnii parata
sentient. si parare cessaueris. Dicas¬
forsitan. Erandis labor ẽ. s respice
qd̾ ꝓmissum ẽ. Om̃e opus leue fieri
solet. cum eiꝰ precium cogitat᷑. ⁊ spes
premii. solatium fit laboris. Sic du¬
rus agricola in aratum diu cãpum.
& pinguiores ocio glebas. uolento
uomere scindisse se gaudet:⁊ mirũ
in modum. ipsa oꝑis difficultate le¬
tus spem segetis de labore metitur.
Sic negociator a uidus maria con¬
temꝑnit. spectare ausus pugnas ra¬
biemq uentoꝵ: dumq in om̃i labore
ac ꝑicło lucrum cogitat: & lassitudi¬
nem simul obliuiscit᷑. & timorẽ. Con¬
sidera queso magnitudinẽ p̃mii tui.
si tamen considerari potest quicquid
inmensum ẽ. Post abscessum anime.

Expanded text:
tatores mei estote, sicut et ego Christi . tatores mei estote, sicut et ego Christi . Obliviscere omne praeteritum, et quotidie inchoare te puta, ne pro praesenti die, quo debes servire Deo, praeteritum imputes. Optime quaesita custodies, si semper inquiras; damnum parata sentient, si parare cessaveris. CAforsitan: Grandis labor est. Sed respice quod promissum est: Omne opus leve fieri solet, cum ejus pretium cogitatur: et spes praemii solatium est laboris. Sic durus agricola inaratum diu campum, et pinguiores otio glebas violento vomere scidisse se gaudet, et mirum in modum ipsa operis difficultate laetus spem segetis de labore metitur. Sic negotiator avidus maria contemnit; spectare ausus fluctuum spumas rabiemque ventorum. Dumque in omni labore ac periculo lucrum cogitat, et lassitudinem simul obliviscitur et timorem. Considera, quaeso, magnitudinem praemii tui, si tamen considerari potest quidquid immensum est. Post abscessum animae,