comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uachiaut helchie & somna et ioat rapsaci. Precamur
hanc linguã. & ñ loquaris nobis iudaice audiente popł
qui ẽ. suꝑ murũ. Responditq eis rapsaces. Nunqͥd ad dñm
tuum & ad te misit. me dñs meus ut loquar sermones hos¬
et non potiꝰ ad uiros qͥ sedent suꝑ murũ ut comedant sterco¬
ra sua. & bibant urinã suam uobiscum᷑ & cętera. Rapsacis
accusatio ezechiȩ testimoniũ ẽ. quia captis iudeȩ urbib in
dño confisus sit. & confortauit popłm ut in dño speraret.
Unde rapsaces destruere uult quȩ ille construxit. & dicit ad
popłm. Non seducat uos ez echias. & ñ uobis tribuat fiduciã
suꝑ dño deo. Qͦd autẽ eliachim & somna et ioae humiliter
deprecant᷑ rapsacen ut syriace loqueret᷑. hunc sensũ habet.
uid necesse ẽ. popłm falsiserrorib cõmoueri. & uanaᷤ iacta¬
re uirtutẽ: Loquere linguã quam popłs non nouit. Nam et
nos linguȩ tuȩ habemꝰ scientiam. Ad qđ illȩ arroganter

Expanded text:
ius Helciae et Sobna et Ioahe Rabsaci precamur hanc linguam et non loquaris nobis iudaice audiente populo qui est super murum responditque eis Rabsaces numquid ad dominum tuum et ad te misit me d ad viros qui sedent super murum, ut comedant stercora sua, et bibant urinam suam vobiscum, » etc. Rapsacis accusatio, Ezechiae testimonium est, quia captis Judaeae urbibus, in Domino confisus sit, et confortavit populum ut in Domino speraret. Unde Rapsaces destruere vult quae ille construxit, et dicit ad populum: Non seducat vos Ezechias, et non vobis tribuat fiduciam super Domino Deo. Quod autem Eliacim et Sobna et Joahe humiliter deprecantur Rabsacen, ut Syriace loqueretur, hunc sensum habet: Quia necesse est populum falsis terroribus commoveri, et vanam jactare virtutem. « Loquere linguam quam populus non novit. Nam et nos linguae tuae habemus scientiam. Ad quod ille arroganter
Abbreviated transcription (Latin):
non alios aptius quã doctores intelligere. ualemꝰ. Qui
gendum om̃sq uiros fortes & bellatores simmul i ee¬
pͥtiuitatẽ ductos hoc ẽ. eosq uidebant uuri fortes & oel
latores. astutia malignoꝵ spu̾um deceptos atq in caroer
spualis babiloniȩ captiuatos. necesse ẽ. ut oꝑam demu
damus induti lorica iusticiȩ & galca salutis. habeo¬
ces seutu fidei & gladiũ sp̃s quod e. uerbura dresiestos

Expanded text:
non alios aptius quam doctores intelligere valemus. Qui non alios aptius quam doctores intelligere valemus. Qui gendum est, omnesque viros fortes et bellatores simul in captivitatem ductos, hoc est eos qui videbantur viri fortes esse et bellatores, astutia malignorum spiritum deceptos, atque in carcerem spiritualis Babyloniae captivatos, necesse est ut operam demus m conscendamus, « induti lorica justitiae et galea salutis, habentes scutum, fidei, et gladium spiritus quod est verbum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
iut. & qui ebrii st̃ nocte ebri sunt. Quodd aute
sequitur quos ꝑuiam portę que ẽ. inter duplice mu¬
rum ad orcũ regis fugerint. latenter aꝑunt mnertiã
coctorum qui int̃ duplicem murũ dulim destamiem¬
dorum constituti. ñ belligerare sed effugere quęrunt
et in delicns magis defluere qͦd ortus significat quã
scuto siqͥei hostib obsistere. Porro ehaldei obsidebant

Expanded text:
ii sunt, nocte ebrii sunt . » Quod autem sequitur, quod « per viam portae quae est inter duplicem murum ad hortum regis fugerint, » latenter arguit inertiam doctorum, qui inter duplicem murum duorum testamentorum constituti, non belligerare, sed effugere quaerunt; et in deliciis magis diffluere, quod hortus significat, quam scuto fidei hostibus obsistere. « Porro Chaldaei obsidebant
Abbreviated transcription (Latin):
fabricauerant dissipandi erant. Mistics autẽ significam
om̃s qui diaboli seruitio mancipati. uitã sacrĩlegam de¬
poraliter finerant etnis cruciatib consumendos. dol
lis retribuente scđm ꝓpria merita operũ illorum. Reiu¬

Expanded text:
fabricaverant, dissipandi erant. Mystice autem significat fabricaverant, dissipandi erant. Mystice autem significat omnes qui diaboli servitio mancipavit vitam sacrilegam temporaliter finierant aeternis cruciatibus consumendos, Deo illis retribuente secundum propria merita operum illorum. Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus erronea fecerat. quasi sapienter ac recte fa¬
cta relinqueret. Meminit & huiꝰ lociscriptura dicea
unc edificauit salomon phanũ chamos idolo moab
in monde qui est contra ierłm. & moloch idolo filio¬
rum amon. Nec uideri contrariũ debet. quodibi
mons in quo facta sunt hȩc idola contra ierłm. hic
in ierłm es̃. positus asseritur. quia nimirũ intana
erat urbis uicinia positꝰ. ut adipsam ꝑtinere. & ipsan
quoq sordib que in ea congregabantur actaminare
quȩ erant in monte. misitq & tulit ossa de sepulcher
et combussit ea suꝑ altare. & polluit illud. Cur acitem
iosias ossa mortuorũ concremari iussit suꝑ altare.ꝓ n
ut ostenderet qd ꝓphana fuert. eorum sacrificia᷑ Qñ
solum pecudum hostias demoniis offerebant. sed eciam
semet ipsos ꝑ errorẽ idolatriȩ in potestatẽ demonũ tual¬
diderunt: qui iusto dĩ iudicio simul cũ altariqͦd icsolo

Expanded text:
tissimus, erronea fecerat, quasi sapienter ac recte fatissimus, erronea fecerat, quasi sapienter ac recte facta relinqueret. Meminit supra et hujus loci Scriptura, dicens: Tunc aedificavit Salomon fanum Chamos idolo Moab, in monte qui est contra Jerusalem, et Moloch idolo filiorum Ammon . Nec videri contrarium debet quod ibi mons, in quo facta sunt haec idola contra Jerusalem, hic in Jerusalem esse positus asseritur; quia nimirum in tanta erat urbis vicinia positus, ut ad ipsam pertinere, et ipsam quoque sordibus, quae in eo congregabantur, attaminare quae erant in monte; misitque et tulit ossa de sepulcris et combussit ea super altare, et polluit illud. » Cur autem Josias ossa mortuorum concremari jussit super altare, nisi ut ostenderet, quod profana fuerunt eorum sacrificia? et non solum pecudum hostias daemoniis offerebant, sed etiam semetipsos per errorem idololatriae in potestatem daemonum tradiderunt, qui justo Dei judicio simul cum altari quod idolis
Abbreviated transcription (Latin):
base dño deo ur̃õ. scđ̃m quod scriptumẽ. ulibro foe¬
cons huiꝰ. & reliqua. EUd aut̃ predictus rer enectisad olis
deccrra necñ phitonib & ariolis et om̃d. aromindiciis
aedo abominationibus ablatis. m octauo dec imioi altio
neqr i sũi dño phase cel eberrimũ fecisse legit. moraditer
doret nosut purgemꝰ primum terra cordis ari aboi¬

Expanded text:
 libro foederis hujus, » etc. Quod autem praedictus rex ejectis idolis de terra, necnon pythonibus et ariolis et omnibus immunditiis atque abominationibus ablatis, in octavo decimo anno regni sui Domino phase celeberrimum fecisse legitur, moraliter docet nos, ut purgemus primum terram cordis nostri ab
Abbreviated transcription (Latin):
de sedib ꝓpriis euellens defert. in terrã alienam. qͦ magis
luigere delectat quã cantica lȩticiȩ ꝓferre. Unde & psalmi¬
sta mystico eloquio hoc idem cõmemorat clicens. Suꝑ flu¬
mina babylonis illic sedimꝰ & fleuimus dũ recordaremur
cui syon: in salicib in medio eiꝰ suspendimus organa nr̃a.

Expanded text:
de sedibus propriis evellens, defert in terram alienam, quo magis de sedibus propriis evellens, defert in terram alienam, quo magis lugere delectat, quam cantica laetitiae proferre. Unde et Psalmista mystico eloquio hoc idem commemorat, dicens: « Super flumina Babylonis illic sedimus, et flevimus, dum recordaremur tui, Sio
Abbreviated transcription (Latin):
consũmationis tẽpus aduenerit hoc ẽ. sexaginta qͥnq ann
et tam mundires quȩ in sex dieb factȩ sũnt. quã omĩa quȩ
ad quinq sensus ꝑtinent᷑ finẽ acceꝑint. tunc uniuerda
esse soluenda quȩ gentiles & heretiei futura ñ credunt. et
ꝓpter infidelitatem ñ intelligunt quȩ dicunt᷑. Iratusq c̃.
dñs uehementer in isrł & abStulit eos de conspectu suo. et
non remansit nͥ trib iuda tantũ modo. sed nec ipse iudascu¬
stodiuit mandata dni dei sui. Ueruntamen abulauit in er¬
roribus isrł quos oꝑatꝰ fuerat. Proiecitq dñs om̃c semen isrl
afflixit eos. & tradidit in manu diripientiũ. donec ꝓi¬
ceret eos a facie sua. dubuersio autẽ isrłitarum quȩ ab
assyruis regib ꝑpecrata ẽ. quid significat nisi miserabi¬
rex assyrius hocẽ. diabolus cũ suo exercitu deuastando
ãtq obsidendo cotidie. afficit. cũ eos ꝓpt̾ peccada cõmissa

Expanded text:
consummationis tempus advenerit, hoc est sexaginta quinque anni, consummationis tempus advenerit, hoc est sexaginta quinque anni, et tam mundi res quae in sex diebus factae sunt, quam omnia quae ad quinque sensus pertinent finem acceperint, tunc universa esse solvenda, quae gentiles et haeretici futura non credunt; et propter infidnus vehementer Israel, et abstulit eos de conspectu suo, et non remansit nisi tribus Juda tantummodo; sed nec ipse Judas custodivit mandata Domini Dei sui, verumtamen ambulavit in erroribus Israel quos operatus fuerat. Projecitque Dominus omne semen Israel, et afflixit eos et tradidit in manu diripientium, donec projiceret eos a facie sua. » Subversio autem Israelitarum, quae ab Assyriae regibus perpetrata est quid significat, nisi miserabirex Assyrius, hoc est diabolus, cum suo exercitu devastando atque obsidendo quotidie efficit, cum eos propter peccata commissa,
Abbreviated transcription (Latin):
agro fulionis: ubisordes &e maculȩ purgabantur.Quanuis
enim achattegnares suꝑ iudã. tamen quia impius erat. insuꝑ¬
oris piseins extremis finib morabatur. Ergo ds nontã xegis
miseretup quẽ indignũ estimabat salute. quã populs del.
uas auto caudas torriũ fumigantiũ ut priꝰ diximus uocat
sapientiã scłaremhereticũq Sermonẽ. quoꝵ finiserustio
est. Qui frustra inierunt consiliũ ut ascenderent contra iudã.
et quasi negligentẽ & dorinientẽ caꝑent & suis errorib copu¬
larent. ponerentq suꝑ eũ regem filiũ chabeel hoc ẽ. bonum
deum. Uterq enĩ aduersariꝰ apud se ueritatẽ. apud se est¬
mat optimã esse doctrinã. Deniq marcion hereticus boni
illis dicentib dñs cõminatur qͦd ñ stet consiliũ ipsorum
sed interim quã dui nc̃ mundus iste. stat & ea quȩ mundi
sunt insuis finib & in suis urbibus dominent᷑. Cũ autẽ

Expanded text:
agro fullonis, ubi sordes et maculae purgabantur . Quamvis agro fullonis, ubi sordes et maculae purgabantur . Quamvis enim Achaz regnaret super Judam, tamen quia impius erat, in superioris piscinae extremis finibus morabatur. Ergo Deus non tam regis miseretur, quem indignum aestimabat salute, quam populi sui. Duas autem caudas torrium fumigantium, ut prius diximus, vocat sapientiam saecularem, haereticumque sermonem, quorum finis exustio est. Qui frustra inierunt consilium, ut ascenderent contra Judam, et quasi negligentem et dormientem caperent, et suis erroribus copularent, ponerentque super eum regem filium Tabehel, hoc est, bonum Deum. Uterque enim adversarius, apud se veritatem, apud se optimam aestimat esse doctrinam. Denique Marcion hillis dicentibus Dominus dominator, quod non stet consilium ipsorum, sed interim quandiu nunc iste mundus stat, et ea quae mundi sunt, in suis finibus et in suis urbibus dominentur. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
lerent inmontib medoꝵ. luxta anagogen faciłis int̾pretatio
Erquas retnante achar rege impio. rex aran nterptatur a de¬
celsusatos sullunis ut indicet arrogantia sapientie seli & face
fili romelie. qui& ipse uixta osce ꝓpham et tribũ ephraumm
de qua ieroboa filius nabath intulos aureos inbehelet dͥan
consituerab. & a domo daind dĩ popłm separarat : yefert ad
hereticos qui c̃sentiunt sibi ut exyugnent ecclam. Eselei  audi¬
erit domus daui quẽ in erechieł pastorẽ bonum legimꝰ susci
paratur: fosdem autẽ herecicos atq gentiles eopitra doraum
uauiad argumentor &e dialecticȩ artis gladus oumicare auos¬
uiꝰ dubium ẽ. ut qui inter se discrepant in eccłe oppugnatioe
consentiant. iuxta illud qđ herodes & pilatus int̾se. discor¬
dantes in dni passione amicitia fyderantur. Impio rega
isaias iubet᷑ occurrere. exiens de locosuoñ in principio aqu¬
ductus sed inextremis finib piscine suꝑioris quȩ erat in

Expanded text:
entilari. Juxta anagogen facilis interpretatio est: quod regnante Achaz rege impio, rex Aram, qui interpretatur excelsus atque sublimis, ut indicet arrogantiam sapientiae saefilius Romeliae qui et ipse juxta Osee prophetam et tribum Ephraim, de qua Jeroboam filius Nabath vitulos aureos in Bethel et Dan constituerat, et a domo David Dei populum separarat, refertur ad haereticos, qui consentiant sibi, ut expugnent Ecclesiam. Quod cum audierit domus David, cui in Ezechiele pastorem bonum legimus susciparatur. Eosdem autem haereticos atque gentiles contra domum David argumentorum et dialecticae artis gladiis dimicare nulli dubium est, ut qui inter se discrepant, in Ecclesiae oppugnatione consentiant, juxta illud, quod Herodes et Pilatus inter se discordantes, in Domini passione amicitia foederantur . Impio regi Isaias jubetur occurrere exiens de loco suo non in principio aquaeductus, sed in extremis finibus piscinae superioris, quae erat in
Abbreviated transcription (Latin):
uincers dimicando & regnũ ꝓprium dilatare. in partib
quidem aquilonis usq ad ethani ciuitatẽ. Ameridie iͥ
usq ad asphalciten. Antiquitꝰ enim termini isti chanane
fuerunt. sicut pͥnceps lesus ea loca det̾minat. Igitur iero¬
boam castra metat contra sẏros. omnẽ eoꝵ ꝓuinciã sicur
ionas ꝓpħauerat deuastauit. anno septimo decimofas¬

Expanded text:
vincere dimicando, et regnum proprium dilatare in partibus vincere dimicando, et regnum proprium dilatare in partibus quidem Aquilonis usque ad Emach civitatem; a meridie vero usque ad Ispaltiten. Antiquitus enim termini Chananaei isti fuerunt, sicut princeps Jesus ea loca determinavit. Igitur Jeroboam castra metatus contra Syrios, eorum omnem provinciam, sicut Jonas prophetaverat, de
Abbreviated transcription (Latin):
limus ciuitates. in cinere uersamur insordibus. ꝓ fru¬
mnento paleas. ꝓ solida petra luti opera. ded tamen qͦd
dicitur de leroboam rege isrł. ipse. restituit t̃minos isril
Ab introitu emath usq ad mare solitudinis. E math
quȩ nẽ epiphania dicitur. sẽꝑtẽtrionalis erat. terminus
isrł. Alare. autẽ solitudinis qͦd hebraice dr̃ araba. ma¬
re mortuũ designat. Qͦd in latitudine. ꝑstadia octo¬
ginta usq adroaros arabiȩ. in longitudine entum qͥn¬
quaginta usq ad uicinia sodomoꝵ. ꝓgreditur. Cuiꝰ
loci iosephus ita meminit dicens. Anno autẽ. quinto¬
am insamaria annos quadraginta. Hic autẽ. rex circa
dm̃ quidem imuriosus & iniquus extitit uehementer
idola colendo. & multa incongrua & oꝑa in congrua fa¬
ciendo. Popło autẽ isrłitarum. multorum bonoꝵ fuit. occa¬
sio. Huic quidẽ ionas ꝓpħauit. quia oporteret eũ syrod

Expanded text:
imus civitates in cinere, versamur in sordibus. Pro fruimus civitates in cinere, versamur in sordibus. Pro frumento paleas, dicitur de Jeroboam rege Israel: « Ipse restituit terminos Israel ab introitu Emath, usque ad mare Solitudinis . » Emath, quae nunc Epiphania dicitur, septentrionalis erat terminus Israel. Mare autem Solitudinis, quod Haebraice dicitur Araba, mare Mortuum designat, quod in longitudine per stadia 580 usque ad Zoaros Arabiae, in latitudine centum quinquaginta usque ad vicinia Sodomorum progreditur. Cujus loci Josephus ita meminit, dicens: « Anno autem quintoJoas Jeroboam in Samaria annos quadraginta. Hic autem rex circa Deum quidem injuriosus et iniquus exstitit vehementer idola colendo, et multa incongrua et opera extranea faciendo. Populo autem Israelitarum multorum bonorum fuit occasio. Huic quidem Jonas prophetavit, quia oporteret eum Syros
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ẽ. Dũ pharao uixit. popłs isrł ex luti& lateris
et palȩarum oꝑe ñ suspirauit ad dñm. Dum ille regna¬
lut. nenio dm̃ patrum abraham. isaac & iacob. Quando
uero ille mortuus ẽ. suspirauerunt. filiu isrł. ut scriptura
dicit. & ascendit clamor eoꝵ ad dñm. cũ utiq iuxt a
historiam tunc magis gaudere debuerint & ante suspua¬
re cũ uiueret. Ez echiel quoq ꝓpħante. phaltias filuus
banaiȩ occubuit. Et pͦt pessimi ducis interitũ. cecidi¬
inquit suꝑ faciem meã. & clamaui uoce magna & dixi.
eumi. heumi. ad onai ds̃. consũmationẽ tufacis reliqui¬
arum isrł: Si gͦ intelligas in oria & pharaone & phalcia
et in cȩteris istius modi contrarias fortitudines. uidebis
quomodo illis uiuentib nullus nr̃oꝵ uideat & suspixet
& inpenitentiã corruat. Non regnet ait apłs peccatũ in
mortali corpore ur̃o. Regnante peccado. egypdiis extru¬

Expanded text:
scriptum est: Dum Pharao vixit, populus Israel ex luti et lateris scriptum est: Dum Pharao vixit, populus Israel ex luti et lateris et palearum opeit, nemo quaesiuit deum patrum Abraham, Isaac et Iacob. quando uero ille mortuus est, suspirauerunt filii Israhel, ut scriptura dicit: et ascendit clamor eorum ad dominum, cum utique iuxta historiam tunc magis gaudere debuerint et ante suspirare, dum uiueret. Ezechiel quoque prophetante Phaltias filius Banaiae occubuit et pinquit, super faciem meam et clamavi voce magna, et dixi: Heu mi, heu mi, Adonai Deus, consummationem tu facis reliquias Israel? » Si ergo intelligas in Ozia et Pharaone et Phaltia et caeteris istiusmodi contrarias fortitudines, videbis quomodo illis viventibus nullus vestrorum videat et suspiret, et in poenitentiam corruet: « Non regnet, ait Apostolus, peccatum in mortali corpore vestro . » Regnante peccato Aegyptiis exstru
Abbreviated transcription (Latin):
contẽptum dñi dum sacrificare in cẽplo uellet. contra
legem moysi ꝑcussus ẽ. lepra adño. iuxta altare astans
et holocausta nitens offerre. Pocest quippe orias rex leprosus
significare diabolũ. cui lepra iniquitatis insanabilis s̃. Qͥ cũ
suam mensurã non uellet cognoscere. & maiora tẽptasset. appe¬
tere. foeditate pessimȩ lepre Notabilis effectus de domo ȩi¬
ctus ẽ: & ꝑseuerauit usq infinẽ leprosus. separatus a popło
dei. dubͭ hoc uidelicet rege regnante & quantũ in se. est.
sacerdotiũ dissipante. isaĩas ꝓpħa uisionẽ illam magnifi¬
cam qua uiderat dnm sedentẽ suꝑ solium excelsũ uidẽre ñ
potuit. Quã diu ille regnũ tenuit. in iudea: ꝓpħa ocłos non
leuauit adclũ. non st̃ ei reserata cȩlestia. ñ apparuit dñs sa¬
baoch. nec in mysterio fideliter sci nomen auditũ est. Endo
ille mortuus ẽ. uniuersa quȩ subsequens sermo monstra¬
uut aꝑto se solumine ꝓdiderant. Tale quid & in exodo

Expanded text:
contemptum Domini, dum sacrificare in templo vellet contra legem Moysi, percussus est lepra a Domino juxta altare astans, et holocausta nitens offerre: potest quippe Ozias rex leprosus significare diabolum, cui lepra iniquitatis insanabilis est. Qui cum suam mensuram non vellet cognoscere, et majora tentasset appetere, foeditate pessimae leprae notabilis effectus, de domo ejectus est, et perseveravit usque in finem leprosus, separatus a populo Dei. Sub hoc videlicet rege regnante, et quantum in se est sacerdotium dissipante Isaias propheta visionem illam magnificam, qua viderat Dominum sedentem super solium excelsum, videre non potuit. Quandiu ille regnum tenuit in Judaea, propheta oculos non levavit ad coelum, non sunt ei reserata coelestia, non apparuit Dominus sabaoth, nec in mysterio fideliter sancti nomen auditum est. Quando ille mortuus est, universa quae subsequens sermo monstravit, aperto sese in lumine prodiderant. Tale quod et in Exodo
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Cũq causas huiꝰ miraculi rationẽq ꝑquirerent
fama ꝑom̃s gentes uolitante didicer̃. ꝓpt egrotatio¬
nem regis iudeȩ eciam cursũ signi clarissimicomu¬
tatum: quã non ẽe. opinationem meã sed scripture
ses fidem dierũ uerba testant᷑. quȩ dixere postalia. lpsi
ẽ erechias qui opturauit suꝑiorem fontẽ aquarũ gyon
et auercit eas subter ad oceidentem urbis clauid enir
omibus oꝑib suis fecit ꝓspere. quȩ uoluit. ad iamenin
legatione principũ babylonis gui missi fuerant. adeũ
uo introgarent. de portento qđ acciderat suꝑ derrã reli¬
quit eũ deus ut cẽptaretur & nota fierent om̃ia quȩ erant
in corde .cꝰ. lecirco auit cẽptationi relictus̃. quia post
tantam uictoriã & solis regressũ & congratulationem
regni potentissimi cor illiꝰ eleuatum ẽ. Deniq in eodem
uolumine scribitur. & ulti deferebant hostias & sacri¬

Expanded text:
bant. Cumque causas hujus miraculi rationemque perquirerent, bant. Cumque causas hujus miraculi rationemque perquirerent, fama per omnes gentes volitante, didicerunt propter aegrotationem regis Ezechiae, etiam cursum signi clarissimi commutatum, quam non esse opinationem meam, sed Scripturae sanctae fidem Dierum verba testantur , quae dixere post alia: « Ipse est Ezechias qui obturavit superiorem fontem aquarum Gihon, et avertit eas subter ad occidentem urbis David. In omnibus operibus suis fecit prospere quae voluit. » Attamen in legatione principum Babylonis, qui missi fuerant ad eum, ut interrogarent de portento quod acciderat super terraquit eum Deus, ut tentaretur, et nota fierent omnia, quae erant in corde ejus. Idcirco autem tentationi relictus est, quia post tantam victoriam, et Solis regressum, et congratulationem regni potentissimi, cor illius elatum est. Denique in eodem volumine scribitur: Multi deferebant hostias, et sacri
Abbreviated transcription (Latin):
sui. & regnasse ꝓ eo asoradon filiũ eius. egrotasse ezechiã
et recepisse. ꝓpheca nuncio sospitatẽ. factũ signum inere¬
dibile ut sol horarũ spaciis reuerteretur ad orcũ suũ:
et pene duplex dies fieret: nunc legimꝰ quod intẽpore
illo hoc ẽ. in eodem anno quohȩc gesta st̃ omĩa miseri
berodach baladan filiꝰ baladan rex babylonis libroset
munera ad erechiam. ñ asoradon qͥ sennacherib patri
apud assyrios in regnũ successerat. de cuiꝰ seu morte seu
uita seriptura conticuit. Ex quo ꝑspicuum ẽ. Aliud tunc
fuisse regnũ assyriorũ & aliud babylomoꝵ. Deniq sama¬
riam idẽ. decc̃ tribus cepere assyrii. iudam aute & ierłm
postea legimꝰ cepisse chaldeos. quoꝵ rex nabuchodonosor
fuit. & quia apud eos astrorum obseruantia e. stellarũꝙ
cursus longo isu exercitationis cognitus. qͥͦd ed in natiui
tate. dñi monstratur: intellexert solem reuersũ dici sꝑa¬
cia duplicata seruire ei quẽ solum dm̃ idẽ. solem puta¬

Expanded text:
Asarhaddon filium ejus. Aegrotasse Ezechiam, et recepisse prophetae nuntio sospitatem, factum signum incredibile, ut sol horarum spatiis reverteretur ad ortum suum, et pene duplex dies fieret. Nunc legimus quod in tempore illo, hoc est, in eodem anno quo haec gesta sunt omnia, miserit Berodach Baladan, filius Baladan rex Babylonis, libros et munera ad Ezechiam, non Asarhaddon, qui Sennacherib patri apud Syrios in regnum successerat, de cujus seu morte seu vita Scriptura conticuit. Ex quo perspicuum est, aliud fuisse tunc regnum Assyriorum, et aliud Babyloniorum. Denique Samariam, id est, sex tribus cepere Assyrii, Judam autem et Hierusalem postea legimus cepisse Chaldaeos, quorum rex Nabuchodonosor fuit.. Et quia apud eos astrorum observantia est, stellarumque cursus, longo usu et exercitatione cognitus, quod et in Domini nativitate monstratur, intellexerunt solem reversum, diei spatia duplicata, serviere ei quem solum deum, id est, solem puta
Abbreviated transcription (Latin):
ras & munera ad exechiam. Audierat. enĩ qͦd egrotasset
erechias. Hetatus ẽ. autẽ in aduentu eoꝵ. erechias. et
ostendit eis domũ aromatum et aurũ & argentum. et
pigmenta uaria. Unguenta qͦ & domũ uasorum suorũ
et omĩa quȩ habere poterat in thesauris suis. Nonfuit.
quod ñ monstraret eis ezechias indomosua & in om̃i pote¬
state. sua. Supra legimꝰ quarto decimo anno regis erechiȩ
ascendisse sennacherib regẽ assyriorũ suꝑ om̃s ciuitates
suda munitas & cepisse eas. & postea obsedisse lachis.
transisse. lobnã. misisse. ierłm partem exercitus sui. cesaq
ꝑangłm centũ octoginta quinq milia exercitꝰ eius & ip

Expanded text:
s et munera ad Ezechiam. Audierat enim, quod aegrotasset Ezechias. Laetatus est autem in adventu eorum Ezechias, et ostendit eis domum aromatum, et aurum et argentum, et pigmenta varia. Unguenta quoque et domum vasorum suorum, et omnia, quae habere poterat in thesauris suis. Non fuit, quod non monstraret eis Ezechias in domo sua, et in omni potestate sua . » Supra legimus , decimo quarto anno regis Ezechiae ascendisse Sennacherib, regem Assyriorum, super omnes civitates Juda munitas, et cepisse eas, et postea obsedisse Lachis, transisse Lobnam, misisse Jerusalem partem exercitus sui, caesaque per angelum centum octoginta quinque millia exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
rum om̃ium abundantiã ac felicitatẽ: ut instar arbo
alta radice fundatȩ pomis densissimis impleantur.
icrłm enim & de monit syon egredient᷑ reliquie. &im¬
olebunt terrã iudeam ñ suo merito sed dĩ miscdia aͥpao¬

Expanded text:
rum omnium abundantiam ac felicitatem, ut instar arboris rum omnium abundantiam ac felicitatem, ut instar arboris alta radice fundatae, pomis densissimis impleantur. De Hierusalem enim et de monte Sion egredientur reliquiae, et implebunt terram Judeam, non suo merito, sed D
Abbreviated transcription (Latin):
anno quȩ sponte nascuntur. Porro in anno t̾cio semi¬
nate ꝙ metite. & reliqua. Notandũ autem qͦd in libi
lta narratur. Comede hoc anno quȩ sponte nascuntr.
et in anno sedo pomis uescere. In anno autȩ tercio sem¬
nate. & metite & plantate uineas et comedite fructũ carũ¬
tmictet id qͦd saluatũ fuerit de domo iuda & qd reliqu
est racdicẽ deorsũ & faciet fructũ sursum. Quia de. ierlin
exibunt reliquie. & saluatio de monte syon. Telus dñi
exercituũ faciet hoc. Nunc ad ipsũ erec hiam loquitur
oc erio inquit signũ eorum quȩ futura p̾mincio. qͦd hos
uescere. siue iuxta eosdem quȩ de prȩceritis segetib & sca¬
ddente. in terrã semine pullulauerint. In anno autẽ terci
fugato iam assyrio & obsidione. laxata. seminate & mer¬
paruȩ tirbis huiꝰ reliquiȩ quȩ nunc hostili uallanture¬
ercitu. & euasuras se es̃. non credunt. tantã recipien et¬

Expanded text:
anno quae sponte nascuntur: porro in anno tertio semianno quae sponte nascuntur: porro in anno tertio seminate et metite, » et reliqua. Notandum autem quod in libro ita narrantur: « Comede hoc anno quae sponte nascuntur, et in anno secundo pomis vescere. In anno autem tertio seminate, et metite, et plantate vineas, et comedite fructum Et mittet id quod salvatum fuerit de domo Juda, et quod reliquum est radicem deorsum, et faciet fructum sursum, quia de Jerusalem exibunt reliquiae, et salvatio de monte Sion: zelus Domini exercituum faciet hoc . » Nunc ad ipsum Ezechiam loquitur. Hoc erit, inquit, signum eorum quae futura praenuntio, quod hoc vescere, sive juxta eosdem quae de praeteritis segetibus et cadente in terram semine pullulaverint. In anno autem tertio, fugato jam Assyrio, et obsidione laxata, seminate, eparvae urbis hujus reliquiae, quae nunc hostili vallantur exercitu, et evasuras se esse non credunt, tantam recipient re
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ꝑueniant. Itaq & sessionẽ et egressũ & intro¬
itum tuũ ante cognoui. & insaniã qua contra me de¬
bacharurus eras. ꝓphetis uadicinantib sũ locutus
ꝑ quos olim dicturũ esse te nouerã. in gȩlũ ascendã
suꝑ sydera celi pona thronum meũ. ero similis aldis¬
simo. ltaq furor tuus & suꝑbia ꝑuenit inaures meas
et nequaquã ultra portabo: ut intelligas qͦd potiustin
cuis potuisse de uirib sed ico arbitrio. Merebant᷑ enĩ
impiȩ gendes & infructuosȩ arbores. ut ꝑ tȩ quasi securi
et serrã meam succiderentur & caderent. Itaq ponã
cireulum siue chamũ in narib tuis. ut blasꝑheman¬
tia ora constringã. & nequaquã ultra talia loqui au¬
deas. Frenũq mutã in labiis tuis qͦd tuã ferociam do¬
met. & te reducat in assẏrios. Tibi autẽ ezechiȩ hoc eri
signũ. Comede hoc anno quȩ reppereris. in sccl̃o aut̃

Expanded text:
tatem perveniant. Itaque et sessionem, et egressum, et introtatem perveniant. Itaque et sessionem, et egressum, et introitum tuum ego novi, et insaniam qua contra me debacchaturus eras, prophetis vaticinantibus, sum locutus. Per quos olim dicturum esse te noveram: in coelum ascendam, super sidera coeli ponam thronum meum, ero similis Altissimo. Itaque furor tuus et superbia pervenit in aures meas, et nequaquam te ultra portabo, ut intelligas quod potuisti non tuis potuisse te viribus, sed meo arbitrio. Merebantur enim impiae gentes et infructuosae arbores, ut per te quasi securim et serram meam succiderentur et caderent. Itaque ponam circulum sive camum in naribus tuis, ut blaspbemantia ora constringam, et nequaquam ultra talia loqui audeas, frenumque mittam in labiis tuis, quod tuam ferociam domet et te reducat in Assyrios. « Tibi autem Ezechiae hoc erit signum: comede hoc anno quae repereris, in secundo autem
Abbreviated transcription (Latin):
et eg̃ressum cuũ & introitum tuũ cognoui. & insaniã cer¬
am contra me cũ fuxeres aduersũ me. Suꝑbia tua ascen¬
ait in aurib meis. Ponam gͦ sirculũ in narib tuis. & fre.¬
num inlabus cuis. & reducã de inuiam ꝑquã uenist
ee ex ꝑsona dĩ contra uerba assyriisentienda st̃. qͦd ag
blasphemiã eius sic responderit dñs. Num ignoras qͥd¬
quod hȩe que fecisti mea feceris uoluntate. & hȩc ego quȩ¬
futura prȩdixerim aꝑte facienda mandauerim. Eaꝙ
qd olim decreui. hoc expletũ ẽ. tempore ut colles idesit
yrincipes qui int sẽ ante pugnabant. & cuutades munitis¬
simȩ sneꝰ contrabente manũ ieam nec soliduã ꝓberen
auxilium eraddicarentur & contremiscerent ac ꝑiren
ct compararent non oliuȩ & uineȩ fructuosisq arboribꝰ.
sed foeno & gramini herbisq domatũ quȩ frugibus
impedimenta st̃. & ante marcescunt quã ad maturi¬

Expanded text:
et egressum tuum et introitum tuum cognovi et insaniam tuet egressum tuum et introitum tuum cognovi et insaniam tuam contra me cudit in aures meas. Ponam ergo circulum in naribus tuis, et frenum in labiis tuis, et reducam te in viam per quam venisti. » Haec ex persona Dei contra verba Assyrii sentienda sunt, quod ad blasphemiam ejus sic responderit Dominus: « Num ignoras quod haec quae fecisti, mea feceris voluntate, et haec ego futura praedixerim, aperte facienda mandaverim? » Itaque quod olim decrevi, hoc expletum est tempore: ut colles, id est principes qui inter se ante pugnabant, et civitates munitissimae, me contrahente manum meam nec solitum praebente auxilium eradicarentur, et contremiscerent ac perirent; et comparentur non olivae et vineae, fructuosisque arboribus, sed feno et gramini herbisque dogmatum, quae frugibus impedimenta sunt, et ante marcescunt quam ad maturi
Abbreviated transcription (Latin):
seruos cuos. ut maior ẽ. arrogantia dñm blasphemasia.
lrtudo montiũ & iuga libani excelsa cedri ee abietis. uel
ometaforam de cunctis gentib accipiendũ est. & prinei
potentesq & optimates. Altitudo sumitatis& saltus car¬
meli tẽplum ẽ. Quodq infert ego fodi & bibiaquã. Et
Necaui uestigio pedis mei om̃s riuos aggerũ. uel hoc dix̃
quia ꝓ multitudine. exercitꝰ om̃ĩa fsuenta siccauerit.
ui puteos sibi fodere cõpulsus sit. uel quia om̃s popłos
quos aquȩ significant suo uastauerit exercitu. Nmaͥa
non alidistiꝰ que olim fecerĩ ex dieb antiquis: Ego plas¬
maui illud & nc̃ adduxi. Et̃ factũ: meradicatĩonem
collum cõpugnantium & ciuitatũ munitarum. Habitatori
corum breuiata manu contremuert & confusi sutotit.¬
aedist sicut foeniũ agri& gramen pascuȩ & herba tectorũ
quȩ ex aruis antequam maturesceret. habuationẽ tuam

Expanded text:
servos tuos, ut major est arrogantia, Dominum blaphemasti. servos tuos, ut major est arrogantia, Dominum blaphemasti. Altitudo montium et juga Libani excelsa cedri et abietes, vel per metaphoram de cunctis gentibus accipiendum est, et principtes potentesque et optimates. Altitudo summitatis et saltus Carmeli, templum est. Quodque infert: « Ego fodi et bibi aquam; et siccavi vestigio pedis mei omnes rivos aggerum, » vel ob id dixit, quia pro multitudine exercitus omnia fluenta siccaverit, ut puteos sibi fodere compulsus sit: vel quia omnes populos quos aquae significant, suo vastavit exercitu. « Nunquid non audisti quae olim fecerim ei ex diebus antiquis ego plasmavi illud et nunc adduxi et factum est in eradicationem collium conpugnantium et civitatum munitarum habitatores earum breviata manu contremuerunt et confusi sunt facti sunt sicut faenum agri et gramen pascuae et herba tectorum quae exaruit antequam maturesceret habitationem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ misit ut exꝓbraret nobis suꝑ dm̃ uiuentẽ. & cȩte ra
rius ezechias dñi dimore ꝑderritꝰ orare. in tẽplo nꝰ audebat
uel liberas fundere p̃ces. nunc autẽ quia audit isaiam di¬
centem ne. timeas a facie uerborũ quȩ audisti & reliqua.
audacter dñm deprecatur. Misit autẽ isaias filiꝰ amosad
erechiam dicens. Hȩc dicit dñs ds isrł. Quȩ deprecatꝰ es me
syon. post tergũ tuum caput mouit filia ierłm. Cui expro¬
brasti & quẽ bͣlasphemasti. contraquẽ ex altasti uocẽ & ele¬
anq ezechias audacter dñm deprecatur. nec mittat. ade
irlm. Quȩ ido uirgo dicit᷑ & filia. quuia cunctis gentibꝰ
smnachra mortuorũ adorantibus. hȩc sola conseruar
castitatẽ religionis dei & uniꝰ diuinitatis ecltũ. &.quo
ne admaiorem blasphemia concitaret p̾senti n respon¬
ai post ab euntẽ mouit caput suũ certa de ultione se¬
cura de pena. In manu seruorũ tuorum. nec ipse ꝑte sed ꝑ

Expanded text:
quae misit ut exprobraret nobis Deum viventem, » et reliqua. Prius Ezechias Domini timore perterritus, orare in templo non audebat, vel liberas fundere preces: nunc autem, quia audit Isaiam dicentem: « Ne timeas a facie verborum quae audisti , » et reliqua, audacter Dominum deprecatur. « Misit autem Isaias filius Amos ad Ezechiam, dicens: Haec dicit Dominus Deus Israel: Quae deprecatus est me Sion: post tergum tuum caput movit, filia Jerusalem. Cui exprobrasti, et quem blasphemasti? contra quem exaltasti vocem  echias audacter Dominum deprecatur, nec misit ad Hierusalem. » Quae ideo virgo dicitur et filia, quia cunctis gentibus simulacra mortuorum adorantibus, haec sola conservat castitatem, religionis Dei et unius divinitatis cultum; et quae ne ad majorem blasphemiam concitaret, praesenti non respondit, « post abeuntem movit caput suum, » certa de ultione, secura de poena. In manu servorum tuorum, nec ipse per te, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
runt: Neuit itaq kechias flecu magno. & antequã egre¬
deretur isaias mediã partem atrii. factus ẽ. sermo
dm̃ adeum dicens. Reuertere dic ez echiȩ duci populi
mei. hec dicit dñs ds̃ patris cui. Audiui oration̾e tuã
idi lacrimã tuam. & ecce. sanaui de. Die t̾cio ascen¬

Expanded text:
runt? « Flevitque Ezechias fletu magno. Et antequam egrerunt? « Flevitque Ezechias fletu magno. Et antequam egrederetur Isaias mediam pDomini ad eum dicens. Revertere: et dic Ezechimei: Haec dicit Dominus Deus patris tui David: Audivi orationem tuam, et vidi lacrymam tuam: ecce sanavi te, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
re qͦd non ẽ. sic plerunq culpa nulla ẽ. si humilit̃bonũ
dicat qͦd est. Unde sepe. contingit ut iusti & iniusti habe¬
ant uerba similia. sed tamenꝰ cor semꝑ longe dissimi
le. Et inquib dictis dñs ab iniustis offendicur. in eisdẽ.
quoq a iustis placatur. Nam phariseus ingressus tẽplũ
dicebat. leiuno bis insabbato. decimas do dim̃ium quȩ
possideo. Sed iustificatꝰ magis publicanus quã ille exiit.
rechias quoq rex cũ molestia corporis afflictꝰ ad extre¬
mitatem puenisset: in oratione compunctꝰ dixit. Obsecro
ctionis eiꝰ despexit aut renuit. quẽ mox insuis precib
ex audiuit. Eoce phariseus se iustificauit in ope. eze¬
chias iustũ se asseruit etiam in cogitatione. atq unde
ille offendit. inde iste. dñm placauit. Cur itaq hoc nͥ
quia om̃ps ds̃ singulorum uerba ac cogitationes pensar
et in eiꝰ auribus suꝑba non st̃ quȩ humili corde profe¬

Expanded text:
re quod non est, sic plerumque culpa nulla est si humiliter bonum re quod non est, sic plerumque culpa nulla est si humiliter bonum dicat quod est. Unde saepe contingit ut justi et injusti habeant verba similia, sed tamen cor semper dissimile longe, et in quibus dictis Dominus ab injustis offenditur in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus, ingressus templum, dicebat: « Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo, sed justificatus magis publicanus quam ille exiit . » Ezechias quoque rex cum molestia corporis afflictus ad extremitatem pervenisset, in oratione compunctus dixit: « Obsecro, ctionis ejus despexit, aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere. Ezechias justum se asseruit etiam in cogitatiille offendit, inde iste Dominum placavit. Cur itaque hoc? nisi quia omnipotens Deus singulorum verba ac cogitationes pensat, et in ejus auribus superba non sunt quae humili corde profe
Abbreviated transcription (Latin):
id cor suum. qui iccirco parietẽ cor appellat. ut tota men
s dnm deprecaretur. Obsecro dñe memento quomͦ am
hulauerim corãte inueritate & incorde ꝑfecto. & qđ placi¬
um e. coram te fecerim. felix conscientia. quȩ afflictiõn¬
campors bonorũ oꝑum recordatur. Beati enĩ mundo
corde. qm ipsi dm̃ udebunt. Et quomodo alibi scriptũ
st. Os gloriabitur purũ se habere corͣ Qͦdita soluit᷑
ifeccionem cordis in eo nunc dici. qͦd idola destruxerit.
rmpli ualuas apuerit. serpente eneum cõminuerit. & ee¬
cra fecerit quȩ scriptura cõmemorat. Plerunq aliquib iust
necessitatib afflicti. sua oꝑa fateri coguntur. Sedcũ eorũ
dicta iniusti audiunt. Hȩc ꝑelationẽ potius quã per
ueritatem existimant. ꝓlata. Ex suis enĩ cordib uerba
iustorum ꝑensant. & dici humiliter posse uera bona ñ
estimant. Sicut grauis culpa ẽ. sibi hoc hominẽ arroga¬

Expanded text:
ad cor suum, qui idcirco parietem cor appellat, ut tota mente ad cor suum, qui idcirco parietem cor appellat, ut tota mente Dominum deprecaretur. « Obsecro, Dombulaverim coram te in veritate et in corde perfecto, et quod placitum est coram te fecerim. Flevit itaque Ezechitempore bonorum operum recordatur. « Beati enim mundo corde quoniam ipsi Deum videbunt . » Et quomodo alibi scriptum est: « Quis gloriabitur purum se habere cor ? » quod ita solvitur: perfectionem cordis in eo nunc dici, quod idola destruxerit, templi quoque valvas aperuerit, serpentem aeneum comminuerit, et caetera fecerit quae Scriptura commemorat. Plerumque aliquibus justi necessitatibus afflicti sua opera coguntur fateri, sed cum eorum dicta injusti audiunt haec per elationem potius quam per veritatem existimant prolata. Ex suis enim cordibus verba justorum pensant, et dici humiliter posse vera bona non aestimant. Sicut gravis culpa est sibi hoc hominem arroga
Abbreviated transcription (Latin):
conuersus ad dñm flectat sententiã eius. Qͦd quidẽ & inq
na ꝓpħa legimus & in cõminationib contra dauid quȩ o¬
cuntur futura nec facta st̃. non dõ mutante sententiã seo
ꝓuocante humanũ genus ad noticiam sui. dñs pęnitens¬
suꝑ malicus. Hulla qͦuȩ in hoc mundo hominibꝰ fiunt
absq om̃ipotentis dĩ occulto consilio ueniunt. Nã cun¬
cta ds̃ secutura pręsens ante scła decreuit. qualiter ꝑscła
disponantur. Statutũ quippe iam hominib ẽ. uel qͥuant
huiꝰ mundi ꝓspitas sequatur. quantũ ue. aduersitatis fa¬

Expanded text:
conversus ad Dominum flectat sententiam ejus. Quod quidem et in conversus ad Dominum flectat sententiam ejus. Quod quidem et in Jona propheta legimus et in comminationibus contra David, quae dicuntur futura, nec facta sunt, non Deo mutante sententiam, sed provocante humanum genus ad notitiam sui. Dominus eniquae in hoc mundo hominibus fiunt, absque omnipotentis Dei consilio occulto veniunt. Nam cuncta Deus secutura praesciens, ante saecula decrevit, qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est, quantum hunc mundi prosperitas sequatur, vel quantum adversitas f
Abbreviated transcription (Latin):
oachim quẽ pharao ante. censũ sibi soluere coegit. nẽ
nabuchodonosor rex babylonis sibi trib annis seriu¬
re compellit. Sed quẽ nabuchodonosor aliũ intelligi¬
mus. nisi eundem quẽ pharaonẽ esse diximus prine¬
pem uidelicet confusionis. & rectorẽ tenebrarũ harũꝰ
Ergo cũ antiquus hostis aliquẽ. sibi censũ peccati soluere
psuadet. mox totũ indñium suũ redigere & plenũ ser
lutium expendere admonet. Quid ergo ẽ. aliud trib
annis regi babylonis seruũ esse quã ꝑsuasione. delectati¬
one atq consensu antiquo hosti subditũ fore. & totũ uiti¬
is deditũ quasi libere ab eo possideriꝰ Sed sepe contingu
nequam sp̃m meditentur. Hinc ẽ. quod subdit᷑. rursum
rebellauit contra eũ. Nec tamen sufficit rebellare. si non
ꝑseuerauerit incertamine. Qui enĩ ab antiqui hostis po¬
cestate se exuere desiderat. necesse ÷ ut fortiter contra eũ

Expanded text:
Joachim, quem Pharao ante censum sibi solvere coegit, nunc Joachim, quem Pharao ante censum sibi solvere coegit, nunc Nabuchodonosor rex Babylonis sibi tribus annis servire compellit. Sed quem Nabuchodonosor alium intelligimus, nisi eumdem quem Pharaonem esse diximus, principem videlicet confusionis, et rectorem tenebrarum harum ? Ergo cum antiquus hostis aliquem sibi censum peccati solvere pvitium expendere admonet. Quid est ergo aliud tribus annis regi Babylonis servum esse quam suasione, delectatione, atque consensu antiquo hosti subditum fieri, et totum in vitiis deditum, quasi libere ab eo possideri? sed saepe continginequam spiritum meditentur: hinc est quod subditur: « Rursum rebellavit contra eum. » Nec tamen sufficit rebellare, si non perseveraverit in certamine. Qui enim ab antiqui hostis potestate se exuere desiderat, necesse est ut fortiter contra eum
Abbreviated transcription (Latin):
percutitur. ad hoc quandoq peccatiusũ ꝑducitur il
ipso quoq rationis lumine priuetur. Unde babile¬
nis rex extincas prius filiis sedechiȩ ocłoseruit. qula
malignus sp̃s subductis prius bonis oꝑibus. post et
intelligentiȩ lumen tollit. quod recti sedechias inte
reblatha patitur. Reblatha quippe. iulta hȩc inot¬
pretatur. Ecenĩ quandoq et lumen rationis claudi
qui prauo usu & iniquitatis sua multituditle
grauatur. Indecimo anno. mense. qunto. sept imadie
fensis. ipse  annus nonꝰ decimus regis babilonis. uetrt
nabirs ardan nceps exercitꝰ scruus regis babilonus ierłm
et suecendit domũ dñi & domũregis et domiosier lire¬

Expanded text:
percutitur, ad hoc quandoque peccati usu perducitur, ut percutitur, ad hoc quandoque peccati usu perducitur, ut ipso quoque rationis lumine privetur. Unde Babylonis rex exstinctis prius filiis Sedeciae oculos eruit, quia malignus spiritus subductis prius bonis operibus, post et intelligentiae lumen tollit, quod recte Sedecias in Reblatha patitur. Reblatha quippe mulcta haec interpretatur: etenim quandoque et lumen rationis clauditur, qui pravo et iniquitatis suae multitudine gravatur. Undecimo anno « mense quinto, septima die mensis, ipse est annus nonus decimus regis Babylonis, venit Nabuzardan princeps exercitus, servus regis Babylonis Hierusalem; et succendit domum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
babylonis in reblatha. qui locutus ÷ cũ eo iniucdieidem
hoc ẽ. iustum in eo exercuit iudiciũ. filios autẽ sedechie
occidit corã eo. & ocłos eiꝰ effodit. uinxitq cũ cadenis et
addurit in babylonẽ. Occidit. rex babylonis filios scde¬
chiȩ in reblata corã eo. & ocłos quoq illiꝰ eruit. Dũ sacra
scriptura sedechis captiuitate narrat. ordinẽ. scape¬
uitatis internȩ deminciat. Rex quippe babylonisẽ
antiquus hostis. possessor intimȩ confusionis. que
prius filios ante intuentis oculos trucidat. quia sep
sic bona oꝑa int̾ficit ut hȩc se amitdere ipse qui capt
est animus dolens cernat. Nam gemit plerunq ana¬
mus. & tamen carnis suȩ delectationib iueccus hosna
qus genuit amans ꝑdit. ea quȩ patitur cdãna consid¬
rat᷑. Non camen uirtutis brachiũ contra regẽ babyle¬
nis leuat. ded dũ uidens nequidiȩ suȩ ꝑpecratioi is

Expanded text:
Babylonis in Reblatha, qui locutus est cum eo judicium. » Babylonis in Reblatha, qui locutus est cum eo judicium. » Hoc est, justum in eo exercuit judicium. « Filios autem Sedeciae occidit coram eo, et oculos ejus effodit, unxitque eum catenis, et adduxit in Babylonem. » Occidit rex Babylonis filios Sedeciae in Reblatha coram eo, oculos quoque illius eruit. Dum sacra Scriptura Sedeciae captivitatem narrat, ordinem captivitatis internae denuntiat. Rex quippe Babylonis est antiquus hostis, possessor intimae confusionis: qui prius filios ante intuentis oculos trucidat, quia saepe sic bona opera interficit, ut haec se amittere ipse qui captus est animus dolens cernat. Nam genuit plerumque animus, et tamen carnis suae delectationibus victus, bona quae genuit amans perdidit. Ea quae patitur damna considerat, nec tamen virtutis brachium contra regem Babylonis leva
Abbreviated transcription (Latin):
chaldcorũ regem. cõprchenditq cũ in planicis iericho
et om̃s hellatores qui erant cũ eo disꝑsi st̃. & relique¬
runt eũ. & reliqua. Malignis spiritib popłm circun¬
cdantibus rector fugit ñ ad montes de quib scriꝑtum
est. montes in circũitu eiꝰ & dñs in cipeũitu popłi sui.
sed ad campestria solitudinis hoc ẽ. dilectionẽ luxu¬
riȩ. Unde scriptumẽ. Angusta & arta uia ẽ. quȩ du¬
cit ad uitã. lata & spaciosa quȩ ducit admorteem
Comphenditq eũ in planicis iericho. & om̃s bellato¬
res qui erant cum eo disꝑsi sunt & reliquerunt: eupor
ecte ergo cũ uirtutes hominẽ deserunt quȩ eũ clefen¬
Dere debuerant in planicie iericho capitur. Hoc e. In
defectione carnalis sensus. lericho eñi interp̾tatur lu¬
na. et significat defectũ carnis. Onde ille homo qui de
lerłm descendebat in iericho. in latrones incidisse e¬
scribitur. apprehensũ ergo regẽ ad duxerunt. ad regem

Expanded text:
itque eum in planitie Jericho, et omnes bellatores qui erant cum eo dispersi sunt, et reliquerunt eum, » et reliqua. Malignis spiritibus populum circumdantibus rector fugit, non ad montes, de quibus scriptum est : « Montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui: » sed ad campestria solitudinis, hoc est, ad dilectionem luxuriae. Unde scriptum est: « Angusta et arcta est via quae ducit ad vitam, lata et spaditque eum in planitie Jericho, et omnes bellatores qui erant cum eo, dispersi sunt, et reliquerunt eum. » Recte ergo cum virtutes hominem deserunt, quae eum defendere debuerant, in planitie Jericho capitur, hoc est, in defectione carnalis sensus. Jericho enim interpretatur luna, et significat defectum carnis. Unde ille homo, qui de Jerusalem descendebat in Jericho, in latrones incidisse describitur . « Apprehensum ergo regem adduxerunt ad regem
Abbreviated transcription (Latin):
sacis. Quȩ cũ audisset ez echias. scidit uestimentasiia. eb
aptus ẽ. sacco. ingressusq ẽ. domum dni. emnisit eliaehĩ
oxpositũ domus. & somnã scribam. et senesde sacerdotil
optos saccis ad isaiam ꝓpħam filiũ amos. Qui dixer̃t. ei.¬
nee dicit erechias. Dies cribulationis & increpationis e
blasphemis dies iste. Uenert̃ filii usq al partũ. &riures ñ
habet parturiens. & reliqua. Scindunt uestimeꝵ res. ues
quia rapsacen audiunt blasphemante. deiditoe roxuestẽ
suam. quia ꝓpopłi & suis ee. peccatis credebab qͦd rabsaces
ulq ad portam uenit ierłm. & eontra dñm calia sec locutbis.
ira regis humilitas & prudentia. Dimisso regio culcu. obiuo¬
lutus saceo ad tẽplum ꝑgit de palatio. pͥncupes sacerdotũ
nonstolis sead ciliens mittit ad isaiam cooꝑtos erdix losties

Expanded text:
enta sua, et opertus est sacco, ingressusque est domum Domini. Et misit Eliacim praepositum domus, et Sobnam scribam, et senes de sacerdotibus, opertos saccis, ad Isaiam prophetam filium Amos. Qui dixerunt: Haec dicit Ezechias: Dies tribulationis, et increpationis, et blasphemiae, dies iste; venerunt fhabet parturiens, etc. » Scindunt vestimenta sua, quia Rabsacen audiunt blasphemantem; scidit et rex vestem suam, quia pro populi et suis peccatis esse credebat, quod Rabsaces usque ad portam venit Jerusalem, et contra Dominum talia locutus. Mira regis humilitas et prudentia. Dimisso regio cultu, obvolutus sacco ad templum pergit de palatio. Principes sacerdotum non stolis, sed ciliciis, mittit ad Isaiam coopertos s
Abbreviated transcription (Latin):
auee syodn et teplo assyrios tota urbem cepisse. Eue etan
sorsiã cũ eliachim. ad rapsacen exisse quidam putant̃
alturum uocari iasub: qui latine reliedũ sonaei deluiaite
patanrei samaritenfunse. & icło hebraicano scisse lingara
outam auaaccer s impie dm̃ bl asphemassendaua as qrie¬
cam contraria forcitudo sua arpogantia undiabatur pro¬
ewtas q dicebant. hec dicis dñs. iste dxiti hee dudis erbas¬
pa. rex ashriorũ. ac primũ quia dixit congioles scipato

Expanded text:
arce Sion et templo, Assyrios totam urbem cepisse. Quem etiam Sobam cum Eliacim ad Rabsacen exisse quidam putant. alterum vocatum Jasub, qui Latine, relictum sonat. Alii autem putant eum Samaritem fuisse et ideo Hebraicam scisse linguam, et tam audacter et impie Deum blasphemasse. Quia quasi quadam contraria fortitudo sua arrogantia imitabatur prophetas qui dicebant: « Haec dicit Dominus. » Iste dixit: « Haec dicit rex magnus rex Assyri