comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sifur : A faciecius contremuit terne motis unt caeli. sol & lu¬
na obtene bratisunt. & stellae r&raxerunt splendorem suũ
Et dnis dedit uocem suam ante saciem exercitus sui. quia
multa sunt nimis castracius quia sortia & facientia uerbũ
cius Magnus enim dies dñi & terribilis ualde & quis sus¬
tinebit cum LxX
ANITETUBA SION PREDICAISIA MONTO
scõmeo. conturbentur omnes habitatores terrae
qm̃ ad est dies dni. qm̃ iuxta est dies tenebrarum & cali¬
ginis dies nubis & pruinae: sicut mane fund&ur super
montes populus multus: & fortis similis cinon fuita
principio & postcum noncrit usquead annos gencrationes
generationum. Ante cum consumens ignis & postcum flam¬
na succensa Sicut paradrsus uoluptatis. terra ante faciem
cius & posteriora illius sicut campus solitudinis. & quisal¬
u&ur nonerit. Sicut aspectus aequorum. aspectus eorũ
& sicut aequites sic persequentur. Sicut uox quadrigarum super

Expanded text:
si fur a facie eius contremuit terra moti sunt caeli sol et lusi fur a facie eius contremuit terra moti sunt caeli sol et luna obtenebrati sunt et stellae retraxerunt splendorem suum et Dominus dedit vocem suam ante facmulta sunt nimis castra ejus, quia fortia et facientia verbum ejus: Magnus enim dies Domini, et terribilis valde. et quis sustinebit eum? LXX: Canite tuba in Sion, praedicate in monte sancto meo: conturbentur omnes habitatores terrae: quoniam adest dies Domini, quoniam juxta est dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et pruinae; sicut mane fundetur super montes populus multus 185 et fortis, similis ei non fuit a principio, et post eum non erit usque ad annos generationis generationum. Ante eum consumens ignis, et post eum flamma succensa. Sicut paradisus voluptatis terra ante faciem ejus; et posteriora illius, sicut campus solitudinis, et qui salvetur non erit ei; sicut aspectus equorum, aspectus eorum, et sicut equites sic persequentur. Sicut vox quadrigarum super
Abbreviated transcription (Latin):
quia uenit dies dñi quia prope est diestenebrarum & ca¬
iginis dies nubis & curbinis qua si mane expansum sup
montes populus multus acfortissimilis ei non fuit a principio&
posteum noncrit usque in annos genenxtionis & generationis:¬
ignis ante faciem eius uorans & posteum exurens flamma:
quasi hortus uoluptatis terra corameo & posteum solitudo
desesti : Neque est quieffugiat eum: quasi aspectus ae quorũ
aspectuscorum & quasi ae quit&s sic current sicut sonitus
quachigarum supercapita montium exilient. sicut sonitus
flammac ignis deuorantis stipulam uelut populus foros
pracpanitus ad proelium a faciecius cruciabuntur populiom¬
nes uultus redigenter in ollam sicut fortes current. quasiui¬
non declinabunt a scmitissuis unusquis que fr̃acremsuum ñ
coortabit singuli incallesuo ambulabunt. sed& persenes¬
tnascadent & non demolientur urbem in gredientur. inmu¬
rocurrent domos conscendent perfenestraes intrabunt qui¬

Expanded text:
quia venit dies Domini, quia prope est dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et turbinis; quasi mane expansum super montes, populus multus ac fortis, similis ei non fuit a principio, et post eum non erit usque in annos generationis et generationis. Ante faciem ejus ignis vorans, et post eum exurens flamma; quasi hortus voluptatis terra coram eo, et post eum solitudo deserti: neque est qui effugiat eum: quasi aspectus equorum, aspectus eorum, et quasi equites sic current, sicut sonitus quadrigarum super capitflammae ignis devorantis stipulam, velut populus fortis praeparatus ad praelium. A facie ejus curciabuntur populi: omnes vultus redigentur in ollam. Sicut fortes current. quasi vinon declinabunt a semitis suis unusquisque fratrem suum non coartabit singuli in calle suo ambulabunt sed et per fenestras cadent et non demolientur urbem ingredientur in muro current domos conscendent per fenestras intrabunt qua
Abbreviated transcription (Latin):
massam cuius piã m& alli exaliqua
partecrescereposseduntun¬
ditur nisidecrescat ex altera
uel augeri latitudin enisicras¬
situdinẽ minuatur aut ullum ẽẽ
corpus manente natur aesuae
quantitate quodundiq crescat
nisirarescat. Quomodo igitur
in pleuit amma ex illa stilla seminis
magnitudinem corponis quod ani¬
mat si &cipsacorpus est cuius
substantia nullo accessu crescat.
Quomodo inquam inpleuit carnem
quamuiuificatꝰ sitantorarior fue¬
rit quanto grandius quod ani¬
mauerit. Timuit uidelic & nedi¬
ficer& &iam inuendo sicresce¬
r& & nontimuit nede ficer&
rarescendo quum crescer& sed
quid amplius immorer quando
& sermopergit in prolixiorẽ
modum quã petit terminan di
nẽ cessitas & sententiamea iam sa¬
tis notasit uelquid certum teneã
uelunde adhuc dubitem & quare
dubitem proinde& hoc uolumen
iant concludatur ut quaesequun¬
tur deindeuideamus amen.¬

Expanded text:
massam cuiuspiam metalli ex aliqua massam cuiuspiam metalli ex aliqua parte crescere posse, dum tunditur, nisi decrescat ex altera, uel augeri latitudine, nisi crassitudine minuatur? aut ullum esse corpus manente naturae suae quantitate, quod undique crescat, nisi rarescat? quomodo igitur inplebit anima ex illa stilla seminis magnitudinem corporis, quod animat, si et ipsa corpus est, cuius substantia nullo accessu crescat? quomodo, inquam, inplebit carnem, quam uiuificat, nisi tanto rarior fuerit, quanto grandius, quod animauerit? timuit uidelicet, ne deficeret etiam minuendo, si cresceret, et non timuit, ne deficeret rarescendo, cum cresceret. sed quid amplius inmorer, quando et sermo pergit in prolixiorem modum, quam petit terminandi necessitas, et sententia mea iam satis nota sit, uel . quid certum teneam uel unde adhuc dubitem et quare dubitem? proinde et hoc uolumen iam concludatur, ut quae sequuntur deinde uideamus.
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat Constitue inquit certũ
pondus auriuelargenti rudem ad¬
ue mas sam collectus abitus estilli
& futuro interim minor tamen
ontinens intralineam modulito¬
um quod natur a est auri uelar¬
enti dehinc cum in lãminammas¬
alaxatur maior efficitur initio
io perdilatationem ponderis cer
nonꝑadiec tionem dũ extenditur
tur lic& enim & habituaugeri
cumstatu non lic& Tunc & splen¬
dor ipse perhib&ur auriuel argen
topus fuerat quidem & in massa
sed obscurior non tamen nullus
tunc & alii atq: alii halntus acce¬
dunt profacilitate materiae
qua duxerit eam quiaitnihil con¬
ferens modulo nisi effigiem pro¬
in de& animȩ crementa reputan¬
da non substantiua sed prouocati¬
ua. quis hunc creder& cumisto
corde tam disertum eẽpotuis se
sed tremenda ista sunt non riden¬
da ad hoc enimnum quid cogere¬
tur sialiquid cogitareposs&
quod& sit & corpus nonsit. Quid
autem absur dius quam putare

Expanded text:
dicebat. constitue, inquit, certum dicebat. constitue, inquit, certum pondus auri uel argenti, rudem adhuc massam: conlectus habitus est illi et futuro interim minor, tamen continens intra lineam moduli totum quod natura est auri uel argenti. dehinc cum in lamminam massa laxatur, maior efficitur initio suo per dilatationem ponderis certi, non per adiectionem, dum extenditur,tur; licet enim et habitu augeri, cum statu non licet. tunc et splendor ipse prouehitur auri uel argenti, qui prius fuerat quidem et in massa, sed obscurior, non tamen nullus . tunc. et alii atque alii habitus accedunt pro facilitate materiae, qua duxerit eam, qui agit, nihil conferens modulo nisi effigiem. proinde et animae crementa reputanda non substantiua, sed prouocatiua. Quis hunc crederet cum isto corde tam disertum esse potuisse? sed tremenda ista sunt, non ridenda. ad hoc enim numquid cogeretur, si aliquid cogitare posset, quod et sit et corpus non sit? quid autem absurdius quam putare
Abbreviated transcription (Latin):
tituentes incordesuo si mulacr
uanȩ opinionis nec intellegenesi
scõs desuis uisi stalibus iudicasse
qualiter iudicarent sitalia diuindo
infiguris dictalegerent uelauds
sic septem spicȩ & septembobes
septemanni sunt. Sicut linteun
quattuor lineis alligatum uelii
discus plenus uarus animalibu
orbis terrarum est cumomnb
gentibus sic omnia c&era & multo
magis quederebus incorporeis cor¬
poralibus significantur non rebus
Icrescere substantia sicut corpus
asserens &iam timoris suicausam
e&iam de crescere substantia dica¬
tur inquit atq: ita & defectura cre¬
datur Ettamen quia ꝑcorpus eam
lo caliter tendit non inuenit exitum
incrementorum eius quam u ultde
semine exiguo aequari corporis
quantitati & ait Seduis eius in quo
naturalia peculia consitaretinen¬
tur saluo substantiae modulo quo
aprimordio inflata est paulatim
cumcarne producitur hocforte
non in tellegeremus nisi adhibita
similitudine planum facer& quod

Expanded text:
stituentes in corde suo simulacra stituentes in corde suo simulacra uanae opinionis nec intellegentes ita sanctos de suis uisis talibus iudicasse, qualiter iudicarent, si talia diuinitus in figuris dicta legerent uel audirent: sicut septem spicae et septem boues septem anni sunt, sicut linteum quattuor lineis alligatum uelut discus plenus uariis animalibus orbis terrarum est cum omnibus gentibus, sic omnia cetera et multo magis, quae de rebus incorporeis corpocrescere substantia sicut corpus; afferens etiam timoris sui causam: Ne etiam decrescere substantia dicatur, inquit, atque ita et defectura credatur. Et tamen quia per corpus eam localiter tendit, non invenit exitum incrementorum ejus, quam vult de semine exiguo aequari corporis quantitati; et ait: Sed vis ejus in quo naturalia peculia consita retinentur, saluo substantiae modulo, quo a primordio inflata est, paulatim cum carne producitur. hoc forte non intellegeremus, nisi adhibita similitudine planum faceret, quod
Abbreviated transcription (Latin):
corporis suupsa peruarias
imagines euagatur quis ali
coloris & lucidinisi forte ut
c&era quesimiliter fals ouid&
Nam & hoc potest uidere sed ab¬
sit ut eam talem cum euigila¬
uerit credat. Alio quin quan¬
dose aliter uiderit quod ma¬
gis crebrum est aut muta taera
anima eius aut nec tunc animȩ uq¬
tur substantia sedimago corpon
incorporea quemiromodo sicir
in cogitatione formatur. Quisg
& hiops non pene semper nigrim
seuidit in somnis aut sunaliocos¬
reseuidit non magis miratus eq
si fuit cum illo memoria aeriota¬
men colore ac lucido nescio uri
seumquam uidiss& sinum quan
stumlegiss& uelaudiss&. Quo
quoddicuntur homines talibus us
& descripturis nobis uolumt pa¬
scribere tale aliquid ẽẽ non annĩ
sed ipsum dm̃ qualis figur aliter
scõrum spĩtibus de monstratuse
qualis&iam insermone allegore
ponitur. Similia quippesuntu
uisatalibus dictis acsicerantemn¬

Expanded text:
corporis sui ipsa per uarias corporis sui ipsa per uarias imagines euagatur, quas uidcoloris et lucidi, nisi forte ut cetera, quae similiter falso uidet? nam et hoc potest uidere. sed absit, ut eam talem, cum euigilauerit, credat; alioquin quando se aliter uiderit, quod magis crebrum est, aut mutata erit anima eius, aut nec tunc animae uidetur substantia, sed imago corporis incorporea, quae miro modo sicut in cogitatione formatur. quis enim Aethiops non paene semper nigrum se uidit in somnis aut, si in alio colore se uidit, non magis miratus est, si fuit cum illo memoria? aerio tamen colore ac lucido nescio utrum se umquam uidisset, si numquam istum legisset uel audisset. Quid? quod ducuntur homines talibus uisis et de scripturis nobis uolunt praescribere tale aliquid esse non animam, sed ipsum deum, qualis figuraliter sanctorum spiritibus demonstratus est, qualis etiam in sermone allegorico ponitur. similia quippe sunt illa uisa talibus dictis. ac sic errant, con
Abbreviated transcription (Latin):
enim arbitror eum it adesipuis¬
se ut &iam dinaturam passi¬
bilem creder& utiam nonxp̃s
in carne tantum neque in car¬
ne & anima sed in ipso uerbo
perquod facta sunt ominia
pas sibilis & cõmutabilis eẽ
credatur quod absit acorde
xp̃iano. Item cumanimȩ &iam
colorem dar& aeriuim aclucidum
uentum est ad sensus quibus
eam membratim quasicorpus
instruere conatus est &ait.
Hic erit homo interior alius
exterior dupliciter unus
habens & ille oculos &aures suas
quibus populus dnmaudire &
uider e debuerat. Habens & ce¬
teros artus perquos & in cogita¬
tionib: utitur & in somnis fungi¬
tur Eccequibus auribus & qui¬
bus oculis debuit audire & uide¬
redm̃ populus quibus anima in
somnis fungitur. Quum si ipsũ
tertulia num quis quamuide¬
r& in somnis numquam sedice¬
r& ab eouisum & cumeo locu¬
tum que muicissim ipse nonui¬
diss&. Postremo sianimase
ipsa uid& in somnis cumiacen¬
tibus utique unolocomembris

Expanded text:
enim arbitror eum ita desipuisenim arbitror eum ita desipuisse, ut etiam dei naturam passibilem crederet, ut iam non Christus in carne tantum neque in carne et anima, sed in ipso uerbo, per quod facta sunt omnia, passibilis et commutabilis esse credatur: quod absit a corde christiano. item cum animae etiam colorem daret aerium ac lucidum, uentum est ad sensus, quibus eam membratim quasi corpus instruere conatus est et ait: hic erit homo interior, alius exterior, dupliciter unus; habens et ille oculos et aures suas, quibus populus dominum audire et uidere debuerat, habens et ceteros artus per quos et in cogitationibus utitur et in somnis fungitur. Ecce, quibus auribus et quibus oculis debuit audire et uidere deum populus, quibus anima in somnis fungitur, cum, si ipsum Tertullianum quisquam uideret in somnis, numquam se diceret ab eo uisum et cum eo locutum, quem uicissim ipse non uidisset. postremo, si anima se ipsam uidet in somnis, cum iacentibus utique uno loco membris
Abbreviated transcription (Latin):
colorem quam staturam quaelinia
&multa iam diximus et sids̃ uoluerit
ubires uidebitur postula redicemus
nunc quod dicere coeperamus side
raduce animarum a parentibus
elnondubitant quidam quod itasit
ildubitant anita sit animamta¬
nen corpus ẽẽ non aude antere¬
he aut dicere maxime propter
quod dixi nedm̃ quoque ipsumni¬
hil aliud opinentur eẽ quamcor¬
pus & si excellentissimum &sina¬
turae cuiusdam propriae c&era
suꝑ gredientis corpus tamen¬
XXXUI. Henique tertulia¬
nus qui a corpus ẽẽ animã credi¬
dit non ob aliud nisi quod eam
incorpoream cogitare non po¬
tuit. Etidectimuit nenihil ẽ&
si corpus non e& nec dedõualuit
aliter sapere : quisaneꝗm̃ est
acutus interdum contraopinio¬
nemsuam uis aueritate supe¬
ratur. quid enim ueriusdicere
potuit quam id quod ait quodã
loco. Omnecorporale passibi¬
leest. Debuitergo mutare sen¬
tentiam quapaulo superius dixe¬
rat &iamidm̃ corpus eẽ. Neq

Expanded text:
colorem, quam staturam, quae liniacolorem, quam staturam, quae liniaet multa iam diximus et, si deus uoluerit, ubi res uidebitur postulare, dicemus. nunc quod dicere coeperamus, si de traduce animarum a parentibus uel non dubitant quidam, quod ita sit, uel dubitant, an ita sit, animam tamen corpus esse non audeant credere aut dicere, maxime propter quod dixi, ne deum quoque ipsum nihil aliud opinentur esse quam corpus, etsi excellentissimum, etsi naturae cuiusdam propriae cetera supergredientis, corpus tamen. Denique Tertullianus, quia corpus esse animam credidit non ob aliud, nisi quod eam incorpoream cogitare non potuit et ideo timuit, ne nihil esset, si corpus non esset, nec de deo ualuit aliter sapere: qui sane quoniam est acutus interdum contra opinionem suam uisa ueritate superatur. quid enim uerius dicere potuit quam id, quod ait quodam loco: omne corporale passibile est? debuit ergo mutare sententiam, qua paulo superius dixerat etiam deum corpus esse. neque
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ qui supraominem creaturam
suam in cõmutabilis ꝑman&m
corporaliter cogitari quamea
que adipsius imaginem factaesi
& nihil uicinius aut fortasse nhil
tam consequens quam ut ered¬
to quod: anima corpus sit &iam
dr̃ corpus eẽ credatur. Prop
hocemm corporalibus assuae fac¬
ti& affecti sensibusnolunt animã
credere aliudeẽ quam corpus nesi
corpus nonfierit nihilsit. acper
hoc tanto magis timent &iam de
dõ credere quod corpus non sit
quanto magistiment dm̃ crede¬
renihil eẽ : Ita enimferuntur in
phantasias uel phantas mata imagi¬
num quȩ cogitatio de corporib
uersat ut his subtractis tam quã
perinane per eundem sit refor¬
mident it a neces se est & iustitiã
&sapientiam pingant quodã mo¬
do in cordib: suis cum formis &
coloribus quas non possunt incor¬
poreas cogitare Nectamendi¬
cunt quando iustitia uel sapientia
mouentur ut uel laudent eas uel
secundum eas aliquid agant quẽ

Expanded text:
deus, qui supra omnem creaturam deus, qui supra omnem creaturam suam incommutabilis permanet, incorporaliter cogitari, quam ea, quae ad ipsius imaginem facta est, et nihil uicinius aut fortasse nihil tam consequens, quam ut credito, quod anima corpus sit, etiam deus corpus esse credatur. propter hoc enim corporalibus adsuefacti et adfecti sensibus nolunt animam credere aliud esse quam corpus, ne, si corpus non fuerit, nihil sit, ac per hoc tanto magis timent etiam de deo credere, quod corpus non sit, quanto magis timent deum credere nihil esse. ita enim feruntur in phantasias uel phantasmata imaginum, quae cogitatio de corporibus uersat, ut his subtractis tamquam per inane pereundum sit reformident. ita necesse est, ut et iustitiam et sapientiam pingant quodammodo in cordibus suis cum formis et coloribus, quas non possunt incorporeas cogitare, nec tamen dicunt, quando iustitia uel sapientia mouentur, ut uel laudent eas uel secundum eas aliquid agant, quem
Abbreviated transcription (Latin):
dumest ut sufficiat fideinre
scrrenos quopie uiuendo uen¬
turi sumus & sinesciamus un¬
de uenerimus: aut sinon inpu¬
denter aestuat animaratio¬
nalis &iam hoc nosse deseipsa
absitperuicacia contendendi
Ad sit diligentia requirendihuml¬
tas petendi perse uerantia pulsand
ut si nobis hoc expedire nouit qu
melius quamnos qui nobis expeo¬
at utique nouit. det &iam hoc
quidat bona data filiis suis. Consi¬
etudotamen matris eclesi ac inbo¬
tizandis paruulis nequam sperner¬
da est ne que ullo modo superflua
deputanda nec omnino creden¬
danisi a postolica eẽttraditio hibi
enim & illa parua & as magnum
testimonii pondus que prima proi
xp̃omeruit sanguinẽ fundere :
XXXUI.Ammoneo sane qua¬
tumualeo siqos ista preoccup aut
opinio ut animas credant exparo¬
tibus propagari quantum poss
se ipsosconsiderent & interimsip¬
ant corpora non e ẽ ammas sus
nulla enim proprior natura est
quadiligenter inspecta possitdũ

Expanded text:
dum est, ut sufficiat fidei nostrae dum est, ut sufficiat fidei nostrae scire nos, quo pie uiuendo - uenturi sumus, etsi nesciamus, unde uenerimus; aut, si non inpudenter aestuat anima rationalis etiam hoc nosse de se ipsa, absit peruicacia contendendi, adsit diligentia requirendi, humilitas petendi, perseuerantia pulsandi, ut, si nobis hoc expedire nouit, qui melius quam nos quid nobis expediat utique nouit, det etiam hoc, qui dat bona data filiis suis. consuetudo tamen matris ecclesiae in baptizandis paruulis nequaquam spernenda est neque ullo modo superflua deputanda nec omnino credenda, nisi apostolica esset traditio. habet enim et illa parua aetas magnum testimonii pondus, quae prima pro Christo meruit sanguinem fundere. Admoneo sane, quantum ualeam, si quos ista praeoccupauit opinio, ut animas credant ex parentibus propagari, quantum possunt se ipsos considerent et interim sapiant corpora non esse animas suas. nulla enim propior natura est, qua diligenter inspecta possit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mas oredunt dicente ipsodño
terminatius nom posse excarne
animamnasci. Quid est enim
aliud anima quam sps uit acere¬
atus utique noncreator. contra
quos illiali Quidenim inqui¬
unt nos aliud sentimus quidici¬
mus carnem excarne animã
exanima. Nam ex utroque
constat homode quo utrumq
uenire sentimus carnẽdecarne
centis ut interim omittatur
quodillud dns non de carnalige¬
neratione sed despĩtali regene¬
ratione dicebat. his igitur quon¬
tum protempore potuimus per¬
tractatis omnia paria uel pene
paria ex utroque latere ratio¬
num testimoniorum que momen¬
ta pronuntiarem nisieorum sen¬
tentia quianimas ex parentibus
creariputant debaptismoparuu¬
lorum prȩponder ar&. Dequi¬
bus quideis responderi possit
nondum mihi interim occur¬
rit siquid forte poste ads̃dede
rit facultatem studiosis talium
non grauabor. Nunc tamen
non ee contemnendum testimo¬
refelli neglegatur ante denuntio:
aut enim dehacrenihilqueren¬

Expanded text:
mas credunt, dicente ipso domino:mas credunt, dicente ipso domino:terminatius non posse ex carne animam nasci? quid est enim aliud anima quam spiritus uitae, creatus utique, non creator? contra quos illi alii: quid enim, inquiunt, nos aliud sentimus, qui dicimus carnem ex carne, animam ex anima? nam ex utroque constat homo, de quo utrumque uenire sentimus, carnem de carne centis, ut interim omittatur, quod illud dominus non de carnali generatione, sed de spiritali regeneratione dicebat. His igitur, quantum pro tempore potuimus, pertractatis omnia paria uel paene paria ex utroque latere rationum testimoniorumque momenta pronuntiarem, nisi eorum sententia, qui animas ex parentibus creari putant, de baptismo paruulorum praeponderaret. de quibus quid eis responderi possit, nondum mihi interim occurrit; si quid forte postea deus dedrit facultatem studiosis talium, non grauabor. nunc tamen non esse contemnendum testimoest, neglegatur, ante denuntio. aut enim de hac re nihil quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
leat affirmare quodutrum que
habeat & materiã seminis mani¬
festam &rationem semmnis occul¬
ed quid laborem inreque persua de¬
riuerbis neminiforsitam potest
nsitantum actale in geniuns sit
quod pos sit loquentis preuolare
conatum nec totum exspectare
asermone: Breuiter itaque
colligam si potuit & de anima fieri
uod cumde carne diceremus for¬
itan intellectum sit it aest detra¬
uce anima xp̃i ut non secum labe
uaricationis ad traxerit. Siau¬
in sine istoreatu nom posse& inde
eẽ non est indo. Iani dec&erarũ
animarum aduentuutrum expa¬
rentibus ande suꝑsit uincant qui
poterint :ego adhuc interutrosq
ambigo & moueor aliquando sic
aliquando autemsic. saluo eodũ¬
caxat ut uel corpus ẽẽ animam
uel aliquam corpoream qualita¬
tem siue coaptationem siitadicen
mecrediturum eẽ confidamad¬
iuuan tednõ mentemmeam. XXX¬
st aliud testimonium non negle¬
gendum quod prosepossunt
proferre qui uenire desuper ani¬

Expanded text:
leat adfirmare, quod utrumque leat adfirmare, quod utrumque habeat, et materiem seminis manifestam et rationem seminis occuled quid laborem in re, quae persuaderi uerbis nemini forsitan potest, nisi tantum ac tale ingenium sit, quod possit loquentis praeuolare conatum nec totum expectare a sermone? breuiter itaque conligam: si potuit et de anima fieri - quod cum de carne diceremus, forsitan intellectum sit — ita est de traduce anima Christi, ut non secum labem praeuaricationis adtraxerit; si autem sine isto reatu non posset inde esse, non est inde. iam de ceterarum animarum aduentu, utrum ex parentibus an desuper sint, uincant qui potuerint. ego adhuc inter utrosque ambigo et moueor aliquando sic, aliquando autem sic, saluo eo dumtaxat, ut uel corpus esse animam uel aliquam corpoream qualitatem siue coaptationem, si ita dicme crediturum esse confidam adiuuante deo mentem meam. Est aliud testimonium non neglegendum, quod pro se possunt proferre, qui uenire desuper ani
Abbreviated transcription (Latin):
&iam ipsedecimatus e&. Nonẽẽ
autem decimatum ser iptura
testatur quȩ hinc quoques acer¬
dotium eius a leuitico sacerdotio
distinguit. Anforte dicent sicut
potuit ibi eẽ secundum carnem
& non decimari. quurnon&iam
secundumanimam sine decimat¬
one potuerit. hicrespond&ur
quia utique sinplicem anime
substantiam in crementis augi¬
ricorporalibus nec illiputauerus
quieam corpus existimantiquo¬
rum in partesunt maxinequieã
exparentib: creari opinantis
Proinde in corporis semine potest
eẽ uis inuisibilis quo in corporaliter
numeros agit nono culis sed intellec¬
tudiscernenda abea corpulentia
que uisu tactuque sentitur & ipsa
quantitas corporis humani que uti¬
que modulum seminis in conpara¬
biliter excedit satis ostendit pos¬
seinde aliquid sumi quod non habeat
illamuim seminalem sed tantum cor¬
poralem substantiam que diuinitus
non de propagine concumibentium
incarnexpĩ as sũpta at que forma¬
taest hoc autem deanima quisua¬

Expanded text:
etiam ipse decimatus esset; non esse etiam ipse decimatus esset; non esse autem decimatum scriptura testatur, quae hinc quoque sacerdotium eius a Leuitico sacerdotio distinguit. An fopotuit ibi esse secundum carnem et non decimari, cur non etiam secundum animam sine decimatone potuerit? hic respondetur: quia utique simplicem animae substantiam incrementis augeri corporalibus nec illi putauerunt, qui eam corpus existimant, quorum in parte sunt maxime qui eam ei parentibus creari opinantur. proinde in corporis semine potest esse uis inuisibilis, quae incorporaliter numeros agit, non oculis, sed intellectu discernenda ab ea corpulentia, quae uisu tactuque sentitur . et ipsa quantitas corporis humani, quae utique modulum seminis inconparabiliter excedit, satis ostendit posse inde aliquid sumi, quod non habeat illam uim seminalem, sed tantum corporalem substantiam, quae diuinitus non de propagine concumbentium in carnem Christi adsumta atque formata est. hoc autem de anima quis ua
Abbreviated transcription (Latin):
brahȩ carne decimabatur quod
curabatur non illud undecura¬
batur: eademnam que caro Non
abrahȩ tantum sed ipsius primi
terreni quȩ hominis simul habe¬
bat & uulnus prȩuaricationis
& medicamentum uulneris.
uulnus preuaricationis in lege
membrorum repugnante legi
mentis que per omneminde pro¬
pagatam carnem seminali rati¬
one quasitrans cribitur. Me¬
dicamentum aut̃ uulneris in eo
quod inde sineo pere concupiscen¬
tiali in sola materie corporali
perdiuina conceptionis formatio¬
nis querationem deuirgine as sũo¬
tumest propter mortis sine indo¬
tate consortium & sine falsitater esin¬
rectionis exemplum: XXIII¬
Iua propter quod anima xp̃i non
sit ex traduce anima e illius pri¬
me preuaricatricis puto quod
&iam ipsi qui animarum traducẽ
defendunt consenticnt. Perse¬
menquippe concumbentis patris
trans fundi &iam semenanimȩ
uolunt a quo genere conceptio¬
nis xp̃s alienus est & quod inab¬
ham si secundum animam fuiss&

Expanded text:
brahae carne decimabatur, quod brahae carne decimabatur, quod curabatur, non illud, unde curabatur. eadem namque caro non Abrahae tantum, sed ipsius primi terrenique hominis simul habebat et uulnus praeuaricationis et medicamentum uulneris: uulnus praeuaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis, quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur; medicamentum autem uulneris in eo, quod inde sine opere concupiscentiali in sola materie corporali per diuinam conceptionis formationisque rationem de uirgine adsumtum est propter mortis sine iniquitate consortium et sine falsitate resurrectionis exemplum. quapropter quod anima Christi non sit ex traduce animae illius primae praeuaricatricis, puto, quod etiam ipsi, qui animarum traducem defendunt, consentiant — per semen quippe concumbentis patris transfundi etiam semen animae uolunt, a quo genere conceptionis Christus alienus est — et quod in Abraham, si secundum animam fuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
currit ex abraham uel&iam
ex ipso ad amusque ad corpus
mariae quia & ipsum eomodo
conceptum & exortumest
x p̃s autem uisibilem carnis subs¬
tantiam carne uirgims sumsit
Ratio uero conceptionis eius
non asemine urili sed longe
aliter ac desuꝑuenit. Proinde
secundum hoc quod dematre
accepit &iam in lumbis abrahȩ
fuit. Ille estergo decimatus
in abraham quilic& secundũ
carnemtantum sic tamen fuit
in lumbis eius quemammodum
insui patris &iam ipse abraham
id est qui sic est natus de patre abra¬
hamquem ammodum desuo patre
natus est abraham perlegemsci¬
lic& imnembris repugnantem
legimentis & inuisibilem con¬
cupiscentiam quamuis eam cas¬
ta & bona iuranuptiarum non si¬
nant ualere nisi quantum exea
possunt generi substituendo pros¬
picere: non autem & ille ibi decima¬
tus est cuiuscaro in de non feruo¬
remuulneris sed materiem me¬
dicaministraxit. Nam cumipsa
decimatio ad prȩfigurandã me¬
dicinam pertinuerit illud ina¬

Expanded text:
currit ex Abraham uel etiam currit ex Abraham uel etiam ex ipso Adam usquMariae, quia et ipsum eo modo conceptum et exortum est. Christus autem uisibilem carnis substantiam de carne uirginis sumsit; ratio uero conceptionis eius non a semine uirili, sed longe aliter ac desuper uenit. proinde secundum hoc, quod de matre accepit, etiam in lumbis Abrahae fuit. Ille est ergo decimatus in Abraham, qui, licet secundum carnem tantum, sic tamen fuit in lumbis eius, quemadmodum in sui patris etiam ipse Abraham, id est qui sic est natus de patre Abraham, quemadmodum de suo patre natus est . Abraham, per legem scilicet in membris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant ualere, nisi quantum ex ea possunt generi substituendo prospicere . non autem et ille ibi decimatus est, cuius caro inde non feruorem uulneris, sed materiam medicaminis traxit. nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medicinam pertinuerit, illud in A
Abbreviated transcription (Latin):
qui utrorumque conlationemad¬
huc audiresum paratior quam
utrorum lib& iam confirmare
sententiam interim xp̃i aninã
ab origine huius traducis perhoc
testimonium secernere uolui
inuenient istiquieis proc&eris
fortas serespondeant &dicant
quod &iamme non parũ mou&
quaniuis nullius hominis ani¬
masit in lumbis patrissui se
cundum carnem tamen in
lumbis abrahȩ constitutum
leui decimatum &ibi constitu¬
tum secundum carnem xpm̃i
non decimatum. Secundum
rationem quippe illam semina¬
lemibifuit leui quaratione
perconcubitum uenturus erat
in matrem. Secundum quã
rationem nonibierat xp̃i caro
quamuis secundum ipsa mibi
fuerat mariae caro qua propt̃
nec leui nec xp̃s in lumbis abra¬
hae secundum animam Secun¬
dumcarnem uero & leui& xp̃s
Sed leui secundum concupiscen¬
tiam carnalem. Aps autẽ
secundum solam substantiam
corporalem. Quum eninisit
insemine & uisibilis corpulen¬
tia & inuisibilis ratio utrũq: cu¬

Expanded text:
qui utrorumque collationem adqui utrorumque collationem adhuc audire sum paratior, quam utrorumlibet jam confirmare sententiam. Interim Christi animam ab origine hujus traducis per hoc testimonium secernere volui. Invenient isti qui eis pro caeteris fortasse respondeant, et dicant, quod etiam me non parum movet, quamvis nullius hominis anima sit in lumbis pacundum carnem tamen in lumbis Abrahae constitutum Leui decimatum et ibi constitutum secundum carnem Christum non decimatum. secundum rationem quippe illam seminalem ibi fuit Leui, qua ratione per concubitum uenturus erat in matrem; secundum quam rationem non ibi erat Christi caro, quamuis secundum ipsam ibi fuerit Mariae caro. quapropter nec Leui nec Christus in lumbis Abrahae secundum animam, secundum carnem uero et Leui et Christus: sed Leui secundum concupiscentiam carnalem, Christus autem secundum solam substantiam corporalem. cum enim sit in semine et uisibilis corpulentia et inuisibilis ratio, utrumque cu
Abbreviated transcription (Latin):
quia in lumbis erat abrahe. Pro¬
terea non est decimatus xp̃s quo
nonera in lumbis abrahȩ. Foro
autem si non secundum animam
sed tantum secundum carnem
accipimus leui fuisse in abrabo
ipseitaque decimatus est. Quꝰ
estergo quod adfertur promu
leui quodleuidecimatus est amd¬
decimati sunt nisi quia necesseqis
intellegamus secundum alique
modum ibi xp̃m non fuisse. Quis
autem neg&eum secundumcar¬
nemibi fuisse. Ergo secundum
animam ibi non fuit. Non estioi
tionis adȩ alioqui m&i amipsaib
fuisset hic exsistunt illiquitradl
animarum defendunt & dicuns
confirmatameẽ sententianse
si leui constat&iam secundum
animam fuisse in lumbis abrahȩ¬
II inquoeum decimauit
mel chisedech ut possit ab eoxp̃s
inistadecimatione discer: quiqm̃
decimatus non est & tamen inlũ¬
bis abrahȩ secundum carnem
fuit. Restat ut secundum animã
ibi non fuerit & ideosit consequens
utibi leui
secundumani¬
mam fuerit:
Ioc adme non multum attin&

Expanded text:
quia in lumbis erat Abrahae, proquia in lumbis erat Abrahae, propterea non est decimatus Christus, quia non erat in lumbis Abrahae. porro autem, si non secundum animam, sed tantum secundum carnem accipimus Leui fuisse in Abrahamipse itaque decimatus est. quid est ergo, quod adfertur pro maLeui, quod Leui decimatus est a Medecimati sunt, nisi quia necesse est intellegamus secundum aliquem modum ibi Christum non fuisse? quis autem neget eum secundum carnem ibi fuisse? ergo secundum animam ibi non fuit. non est igitionis Adae, alioquin etiam ipsa ibi fuisset. Hic existunt illi, qui traducem animarum defendunt, et dicunt confirmatam esse sententiam suam, si Leui constat etiam secundum animam fuisse in lumbis Abrahae, in quo eum decimauit Melchin ista decimatione discerni: qui quoniam decimatus non est, et tamen in lumbis Abrahae secundum carnem fuit, restat ut secundum animam ibi non fuerit, et ideo sit consequens ut ibi Levi secundum animam fuerit. oc ad me non multum attinet,
Abbreviated transcription (Latin):
r& sacerdotium xp̃ia sacerdo¬
tioleui: Uid&ergo in quit
qualis hic est cui & decimampar¬
tem abraham dedit deprimi¬
tus patri archa & huquidem
quidefiliis sunt leui sacerdoti¬
um accipientes mandatumha¬
bent ad ecimis populi secundũ
legem hoc est a fratrib: suis quã¬
uis & ipsi exlumbis abrahe exi¬
erint quiautem non est exge¬
nereeorum decimauit abra¬
ham & habentem ꝓmissionẽ
benedixit. Sineulla autẽ con¬
tradictione quiminor est ama¬
iore benedicitur & hic quidẽ
decimas morientes homines
accipiunt ibiaut̃ qui testifica¬
tur seui uere & sic ut oport&
dicere propt̃ abraham& leui
accipiens decimam decimatus
est adhuc eniminlumbis pa¬
tris sui fuit. Siergo &iam
hoc uale ad istam distantiam
quantum premineat sacer¬
dotioleuitico sacerdotium
prefiguratus est qui decimaur
abra ham inquo & ipse leui decin¬
tus est profectoxp̃s ab eo non est
decimatus:
tsi propterea decimatus estla

Expanded text:
ret sacerdotium Christi a sacerdoret sacerdotium Christi a sacerdotio Leui, uidete ergo, inquit, qualis hic est, cui et decimam partem Abraham dedit de primitiis patriarcha. et hi quidem, qui de filiis sunt Leui, sacerdotium accipientes mandatum habent a decimis populi secundum legem, hoc est a fratribus suis, quamuis et ipsi ex lumbis Abrahae exierunt. qui autem non est ex genere eorum decimauit Abraham et habentem promissionem benedixit. sine ulla autem contradictione qui minor est a maiore benedicitur. et hic quidem decimas morientes homines accipiunt, ibi autem qui testificatur se uiuere. et, sicut oportet dicere, propter Abraham et Leui accipiens decimam decimatus est; adhuc enim in lumbis patris sui fuit. si ergo etiam hoc ualet ad istam distantiam, quantum praeemineat sacerdotio Leuitico sacerdotium praefiguratus est, qui decimauit Abraham, in quo et ipse Leui decimatus est, profecto Christus ab eo non est decimatus. si propterea decimatus est Leui,
Abbreviated transcription (Latin):
quidem hinc audire meliores
atque doctiores sed tamen promeo
captulibentius responderim
Vnde adam quam de adam: sienim
puluis ad sũptus e terra inqua
nullus hominum fuerat opera¬
tus meruit diuinitus animari
quantomagis corpus ad sũptum
excarne in quaitidem nullus
hominum fuerat operatus sor¬
titumest animam bonam cun
illicerigeretur casurus hnc
descender & leuaturus &fortas¬
se ideo ait sortitus sum aninã
bonam si tamen hoc deillo opor¬
t& intellegiquia solent que sor¬
tedantur diuinitus dari: Ax¬
Qut quod fidenter dicendum ẽ
neuel illa anima aliquibus ope¬
ribus precedentibus ad tantum
apicem subuecta putaretur
ut cumea uerbum carofier&
& habitar & in nobis ad aufe¬
randam suspicionem preceden¬
tium meritorum sortis nomen
accessit Est in epistola que ins¬
cribitur ad hebreos locus quidã
diligenti consideratione
dignissimus. Cumenim permel¬
chisedech in quo huius rei futu¬
rȩfigura precesserat discerne¬

Expanded text:
quidem hinc audire meliores quidem hinc audire meliores atque doctiores; sed tamen pro meo captu libentius responderim "unde Adam quam de Adam". si enim puluis adsumtus ex terra, in qua nullus hominum fuerat operatus, meruit diuinitus animari, quanto magis corpus adsumtum ex carne, in qua itidem nullus hominum fuerat operatus, sortitum est animam bonam, cum illic erigeretur casurus, hic descenderet leuaturus! et fortasse ideo ait: sortitus sum animam bonam — si tamen hoc de illo oportet intellegi — quia solent quae sorte dantur diuinitus dari. aut, quod fidenter dicendum est, ne uel illa anima aliquibus operibus praecedentibus ad tantum apicem subuecta putaretur, ut cum ea uerbum caro fieret et habitaret in nobis, ad auferendam suspicionem praecedentium meritorum sortis nomen accessit. Est in epistula, quae inscribitur ad Hebraeos, locus quidam diligenti consideratione dignissimus. cum enim per Melchisedech, in quo huius rei futurae figura praecesserat, discerne
Abbreviated transcription (Latin):
propagatione concepit. ut neipsum
quidem corpus xpĩ ealex seuerit.
inutero mariae que in membrisposi¬
ta corporis mortis repugnat legi
mentis quam scĩ patres coniugati
refrenantes non qui demnisi quo¬
usque licebat in concubitum rela¬
xarunt Nectamen tantum modo
quousquelicebat eius in p&um per¬
tulerunt proinde corpus xpĩ quã¬
uis ex carne femine ad suptum est
que de illa carnis peccati propagi¬
fuerat ta¬
men quia non sic inea conceptum
est quomodo fuerat illa concepta
nec ipsaerat caro peccati sed simi¬
itudo carnis peccati. Nonenim
accepit indereatum moriendi
quia ppar& in motu carnis nonuo¬
uintario quamuis uolunta te supe¬
rando aduersus quemi sp̃s concupis¬
cit Sedaccepit inde non quod con¬
tagiomi preuaricationis sed quod
pesoluende in debitae mortiaos
en dendẽ promissere surrectio¬
nissuofficer& quorum unum nobis
fondurt uuendum alterum adspe¬
Denique si a mequaeratur unde
acceperit animam ihs̃ xp̃s mallem

Expanded text:
propagatione concepit, ut ne ipsum propagatione concepit, ut ne ipsum quidem corpus Christi ea lex seuerit in utero Mariae, quae in membris posita corporis mortis repugnat legi mentis? quam sancti patres coniugati refrenantes non quidem nisi quousque licebat in concubitum relaxarunt nec tamen tantummodo quousque licebat eius inpetum pertulerunt. proinde corpus Christi quamuis ex carne feminae adsumtum. est, quae de illa carnis peccati propagifuerat, tamen, quia non sic in ea conceptum est, quomodo fuerat illa concepta, nec ipsa erat caro peccati, sed similitudo carnis peccati. non enim accepit inde reatum moriendi, qui adparet in motu carnis non uoluntario, quamuis uoluntate superando, aduersus quem spiritus concupiscit, sed accepit inde, non quod contagioni praeuaricationis, sed quod exsoluendae indebitae morti et ostendendae promissae resurrectioni sufficeret: quorum unum nobis ad non timendum, alterum ad speDenique si a me quaeratur, unde acceperit animam Iesus Christus, mallem
Abbreviated transcription (Latin):
rummeorum. Quaerur susei
non conueniunt nisitrans figumo¬
ti inse corpus humilitatis nostro
qm̃ membra sumus corporis eus
Et quia in ipso euangelio. Puer pro¬
ficiebat a&ate & sapientia. Sipos¬
sunt &iam istaquȩ circũ hanc sen¬
tentiam in librosapientiae legun¬
tur propter humilemformam
serui& unitatem corporisecle¬
siae cũ capitesuo eidemipsidño
coaptari qui dingeniosius illopu¬
ero cuius in annis duo decim semo¬
res sec pientiam mirabantur. et
quid illa anima melius que&iam¬
siuincant noncertando sedpro¬
bando quiamimarum traducem
affirmant nonerit consequens
ut &iam ipsa exillius preuarica¬
toris traduce uenisse credenda
sit. Neꝑ illius hominis in oboedis¬
tiam &iam ipsepeccator constitu¬
tur percuius unius oboedientiam
ab illo reatu liberatuusti constit¬
untur multi. Et quid in quo inqu¬
natius illo utero uirginis cuius
caro &iam si depeccati propagina¬
tioneuenit. Nontamen depeccati

Expanded text:
rum meorum, quae rursus ei rum meorum, quae rursus ei non conueniunt, nisi transfiguranti in se corpus humilitatis nostrae, quoniam membra sumus corporis eius, et quia in ipso euangelio, puer proficiebat aetate et sapientia, si possunt etiam ista, quae circum hanc sententiam in libro sapientiae leguntur, propter humilem formam serui et unitatem corporis ecclesiae cum capite suo, eidem ipsi domino coaptari, quid ingeniosius illo puero, cuius in annis duodecim seniores sapientiam mirabantur ? et quid illa anima melius, quae, etiamsi uincant non 15 certando, sed probando, qui animarum traducem adfirmant, non erit consequens, ut etiam ipsa ex illius praeuaricatoris traduce uenisse credenda sit, ne per illius hominis inoboedientiam etiam ipse peccator constituatur, per cuius unius oboedientiam ab illo reatu liberati iusti constituuntur multi? et quid incoinquinatius illo utero uirginis, cuius caro, etiamsi de peccati propagatione uenit, non tamen de peccati
Abbreviated transcription (Latin):
& hȩc uerba librihuius aut ma¬
gis eis fauent qui animar umtra¬
ducem loquuntur aut si &istiea
pos sunt prose inter precariin¬
ter utrosq: alternant: XXUII
uaesi ded nõ secundum humanã
quae a uerbo ad sũpta est crea¬
turam uelimus accipere Sunt
quidem meadem circumstan¬
tialectionis quȩ illi excellentiae
non conueniant maximeillud
quia idemipse qui hȩc in eodem
libroloquitur aliquanto superi¬
us quamista uerba dequibus nunc
agimus dicer& confessus est ex
semine uiri seinsanguine coacu¬
latuma quo nascendimodo utiq:
alienus est uirginis partusquã
non exiuri semine carnẽ con¬
cepisse xpĩnullus ambigit xp̃i¬
anus. sed quia & inpsalmis
ubiait. Foderunt manus me¬
as & pedes dinumerauerunt
omnia ossamea. Ipsi uero con¬
siderauerunt & conspexerunt
me diuiserunt sibi uestimenta
mea & suꝑuestẽmeã miserunt
sortem. Quae proprieilli unico
respiceme ut quid ine derelinqus¬
tilonge a salutemea uerba delico¬

Expanded text:
et haec uerba libri huius aut maet haec uerba libri huius aut magis eis fauent, qui animarum traducem loquuntur, aut, si et isti ea possunt pro se interpretari, inter utrosque alternant. Quae si de domino secundum humanam, quae a uerbo adsumta est, creaturam uelimus accipere, sunt quidem in eadem circumstantia lectionis, quae illi excellentiae non conueniant; maxime illud, quia idem ipse, qui haec in eodem libro loquitur, aliquanto superius, cum ista uerba, de quibus nunc agimus, diceret, confessus est ex semine uiri se in sanguine coagulatum: a quo nascendi modo utique alienus est uirginis partus, quam non ex uiri semine carnem concepisse Christi nullus ambigit christianus. sed quia et in Psalmis, ubi ait: foderunt manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea; ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me. diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestem meam miserunt sortem, quae proprie illi uni cs, deus meus, respice me; ut quid me dereliquisti? longe a salute mea uerba delicto
Abbreviated transcription (Latin):
bonus antequam uenir& ad cor¬
pus sed utique non differentia
morum quia nullum antea uitae
gestȩ meritum non differentia
corporisquia prius bonus quã
uenir& ad corpus: unde igitur
hoc autem illis qui ex traduce ani¬
mȩ illius preuaricaticis animas
crearias serunt. Quamuis
proeis sonarenon uideaturi
quod dictum est ueniat corpus
tamen inc&eris non in congrue¬
coaptatur ut cum dixiss&
Puer autem erã ingeniosus
idipsum explicansquib: causis
ingeniosus e& continuo sub¬
iunger& Etsortitus sum ani¬
mambonam uidelic & ex pater¬
no in genio uel corporali tempe¬
ramento. Dein decum essem
inquit magis bonus ueniadcor¬
pus in quo inquinatum quod si
ma ternum intellegatur ne hoc
quidem quod dic tum est ueniad
corpus huic opinionirefraga¬
bitur cum exanima & corpore
paterno uenisse ad maternũ
corpus accipitur. in comqui¬
natuni uide lic& uel acruore¬
menstruo. Dicuntur enimex
hoc ingenia grauari uel a con¬
taminatione adulter ina. ita

Expanded text:
bonus, antequam ueniret ad corbonus, antequam ueniret ad corpus; sed utique non diffemorum, quia nullum antea vitae gestae meritum; non differentia corporis, quia prius bonus quam veniret ad corpus. Unde igitur? 31. Hoc autem illis qui ex traduce animae illius praevaricatricis animas creari asserunt, quamvis pro eis sonare non videatur, quod dictum est, Veni ad corpus, tamen in caeteris non incoaptatur, ut, cum dixisset: puer autem eram ingeniosus, id ipsum explicans quibus causis ingeniosus esset, continuo subiungeret: et sortitus sum animam bonam, uidelicet ex paterno ingenio uel corporali temperamento. deinde, cum essem, inquit, magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum: quod si maternum intellegatur, ne hoc quidem, quod dictum est: ueni ad corpus, huic opinioni refragabitur, cum ex anima et corpore paterno uenisse ad maternum corpus accipitur incoinquinatum, uidelicet uel a cruoremenstruo — dicuntur enim ex hoc ingenia grauari — uel a contaminatione adulterina. ita
Abbreviated transcription (Latin):
Rursus hoc inpediteorum sententiã
quod ait sortitus sum animambo¬
nam cum procul dubio uel exunofon¬
temanare quodã modo tamquã
riuulos uel parinatura fieri animas
credant quasds̃mittat incorpora
Non autem alias bonas uel magisbo¬
nas & alias non bonas uel minus bo¬
nas. Vnde enim bonae aut magis
bonȩ seu nonbonȩ autminus bonae
animȩ nisi uel moribus secundum
liberum uoluntatis arbitrium uel
differentia temperaturȩ corporũ
dum aliae magis aliae minus gra¬
uantur corpore quod corrumpi¬
tur & ad grauat animam sed ne¬
q actioerat aliqua singularũ
quarumque animarum qua earũ
mores discernerentur ante quã
uenirent adcorpora. Nec excor¬
poreminus grauante potuit iste
dicereanimam suam bonam quiait
sortitus sum animam bonam &
cumessem magis bonus ueniadcor¬
pus in comquinatum. Accessisse
enim dixit bonitati quabonuserat.
sortitus uidelic& animambonã
ut &iama deorpus in quo in quina¬
tum uenir&. Aliunde ergo

Expanded text:
rursus hoc inpedit eorum sententiam, rursus hoc inpedit eorum sententiam, quod ait: sortitus sum animam bonam, cum procul dubio uel ex uno fonte manare quodammodo tamquam riuulos uel pari natura fieri animas credunt, quas deus mittit in corpora, non autem alias bonas uel magis bonas et alias non bonas uel minus bonas. unde enim bonae aut magis bonae seu non bonae aut minus bonae animae, nisi uel moribus secundum liberum uoluntatis arbitrium uel differentia temperaturae corporum, dum aliae magis, aliae minus grauantur corpore, quod corrumpitur et adgrauat animam? sed neque actio erat aliqua singularum quarumque animarum, qua earum mores discernerentur, antequam uenirent ad corpora, nec ex corpore minus grauante potuit iste dicere animam suam bonam, qui ait: sortitus sum animam bonam. et cum essem magis bonus, ueni ad corpus incoinquinatum. accessisse enim dixit bonitati, qua bonus erat, sortitus uidelicet animam bonam, ut etiam ad corpus incoinquinatum ueniret. aliunde ergo
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ille nume rari incipits
quo facta est lux. an ad ipsĩ
diem pertinet totum spatiũ
temporis : & quo factum ẽ.
uocalecorpus: per quod so¬
nar& fiat lux: Et quo fac¬
ta est ipsalux: sed omnis
talis uox propter audientis:
corporalem sensum aloquen¬
te profertur: Ita enim
factus est: ut percusso aere
sentiat: Num quid itaque
talem habebat auditum
illud: quid quid erat inuisi¬
bile : & in conpositum : cuisie
ds̃ personar& acdicer&
fiat lux: Abscedat itaq
haec ab animo cogitantis¬
o absurditas: Utrumergo
spitalis motus. sed tamen
temporalis erat quodictũ
intellegimus fiat lux
expressus ab adernodõ
peruerbum coa&ernum:
increatura sp̃itali: quam
iam fecerat cumdictum . ẽ.
in principio fecit ds̃ caelũ
& terram: id est in illo caelo
caeli: An & ista locutio
nontantum sine aliquo sons
sed&iam sine temporali
motu sp̃italis creaturae
in eius mente atq: ratione
creari seduenire adcor pus ueldes¬
cendere dõmittente animasdicunt.

Expanded text:
mus ille numerari incipit, mus ille numerari incipit, quo facta est lux. an ad ipsum diem pertinet totum spatium temporis, et quo factum est uocale corpus, per quod sonaret "fiat lux", et quo facta est ipsa lux? sed omnis talis uox propter audientis corporalem sensum a loquente profertur; ita enim factus est, ut percusso aere sentiat. numquid itaque talem habebat auditum illud quidquid erat inuisibile et inconpositum, cui sic deus personaret ac diceret: fiat lux? abscedat itaque haec ab animo cogitantis absurditas. Utrum ergo spiritalis motus, sed tamen temporalis erat, quo dictum intellegimus "fiat lux," expressus ab aeterno deo per uerbum coaeternum in creatura spiritali, quam iam fecerat, cum dictum est: in principio fecit deus caelum et terram, id est, in illo caelo caeli? an et ista locutio non tantum sine aliquo sono, sed etiam sine ullo temporali motu spiritalis creaturae in eius mente atque ratione creari, sed uenire ad corpus uel descendere deo mittente animas dicunt,