comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am in suo ordine. s cum sorus dicir urasest
cucere uobcum. uł silia u̾ba ã ad Aignitatẽ ordins eiꝰ ꝑtin ẽt ex¬
coicatus aũt nondebet cumalus dicere uoras q noẽ ei cõicã¬
dum. Si autẽ cum alus suspenditu: aut excõĩcatur aut degr¬
datur ꝓbiberet prelatus ne diceret poras priuatum exrores
priuatus expressũs inmãdato nec tenetur obedire nisi sic ex
cũꝙ autẽ ex solalibidine inuendi laycanter et non rõabilicã
clicatum dimittit mortalit poc̃at. et si de boc ostaret ad atisfa¬
tioem compelli deberet.

Expanded text:
am in suo ordine. Et cum solus dicit horas ilus vobiscum vel similia verba que ad dignitatem ordinis pertinent. Excommunicatus autem non debet cum aliis dicere horas, quia non est ei communicandum. Si autem cum aliquis suspenditur aut excommunicatur aut degradatur prohiberet prelatus, ne diceret horas privatim, error esset expressus in mandato nec tenetur obedire, nisi fieret ex Cum autem ex sola libidine vivendi laicaliter et non rationabili causa clericatum dimittit, mortaliter peccat et si de hoc constaret, ad satisfactionem compelli deberet.
Abbreviated transcription (Latin):
missa .i. precepto iniusto.
suadet et sic dissuadendo re¬
trabit abono ꝓposito homi¬
nem uolũte alium uberare
amorte: et sic quͦdam mo¬
do inirecte defend̾ homici¬
guiantas. que etiam post
qͥctam penitentia impedit
promouẽcum: et deicit ia

Expanded text:
id est precepto, iniusto a hic dissuadendo, retrahit a bono proposito hominem volentem alium liberare a morte et sic quodammodo indirecte defendit homicigularitas, que etiam post peractam penitentiam impedit promovendum et deiicit iam
Abbreviated transcription (Latin):
ab renuntiare diabolo: et
om̃ib ponpis eius. tenere
fidem catholicam. ẜuare ⁊¬
de calogum. et breuit omĩ
et adħ se obligat quilib
in baptõ. Ande quociens¬
c̃q postea peceat mortalr̃.
est tnsgͥssor huius uoti. gͦ
tenet᷑ agere pm̃am pro il

Expanded text:
abrenunciare diabolo et omnibus pompis eius, tenere fidem catholicam, servare decalogum et breviter omnia Et ad hoc se obligat quilibet in baptismo. Unde quotiescunque postea peccat mortaliter, est transgressor huius voti. Sed non tenetur agere p
Abbreviated transcription (Latin):
pña nõ ẽ exigendr̃
casib expressis. nec
uotum nde nõ reci¬
diuãdo uel ꝓmissio
s sufficit u̾re ꝓpõitu
de cauẽdo apeceato
in posterum. Quidã
sititis ꝙ emittitur
inbaptismo scm
cessitatis ꝙ emittitr᷑

Expanded text:
voti non est exigendum casibus expressis, nec votum de non recidivando vel promissio, sed sufficit habere propositum de cavendo a peccato in posterum. Quidam sitatis, quod emittitur in baptismo secundum cessitatis, quod emittitur
Abbreviated transcription (Latin):
stillam̃t super terra: ligua
iambatur. ⁊ tabia radatu.
Si non fu̾it tabła: ut ñ ocł¬
cetur: locus coradet᷑. et igre
ꝯsumet: et cimis intrͣa al¬
tare condat᷑. et sacerdos.xl.
dieb peniteat. Si sr̃ altaẽ
stillaui̾t calre. sorbeat mi¬
peniteat. Si sr lĩteum alta¬

Expanded text:
stillaverit in terram, lingua lambetur, et tabula radetur. Si non fuerit tabula, ut non conculcetur, locus corradetur, et igne consumetur, et cinis intra altare recondetur, et sacerdos XL diebus poeniteat. Si super altare stillaverit calix, sorbeat mipoeniteat. Si s
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtum aduitam et̾na. Sic̃
emm si in peccatis om̃ib
ẽẽt in uno lutus: ita si in
uno tm̃ maneat: et̾ne ui¬
te iamiã ñ intrabit. faisa¬
ẽ etiam penitẽtia: cum pe¬
nites ab offitio uł negoci¬

Expanded text:
tum ad vitam aeternam. Sicut enim si peccatis omnibus esset involutus, ita, si in uno tantum maneat, aeternae vitae januam non intrabit. Falsa etiam fit poenitentia, cum poenitens ab officio ve
Abbreviated transcription (Latin):
pbros: ne faisis pemteni
aliqͦrum animas decipi:
constat: cum sp̃tis płib
de uno solo penitẽtia agit᷑
aut cum sic agitur de uro.
ut non liscedatur ab alio.
Uñ scriptũmẽ ꝗ totam iegẽ¬

Expanded text:
s, ne falsis penitentiis laicorum animas decipi eam constat, cum spretis pluribus de uno solo penitentia agitur aut cum sic agitur de uno, ut non discedatur de alio. Unde scriptum est: „Qui totam lege
Abbreviated transcription (Latin):
c. ¶qa datur adeoad
illummandum
intellectum exqua
totus mũdus sic̃
et ip̃a aĩa. uñ ẽ ĩpre¬
tiabit. ⁊ip̃am uen¬
altissiodoreñ.¬

Expanded text:
st, quia datur a deo ad illuminandum intellectum, ex qutotus mundus, sicut et ipsa anima, unde est impretiabilis et ipsam venAltissidor
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. inspectis tñ curũstan¬
tus. et utꝰ ob hoc mors fu̾it i¬
subsecuta. ut non: ent peni¬
tñtia moderanda. Taies ãt

Expanded text:
ponit. Inspectis tamen circumstantiis et utrum ob hoc mors fuerit subsecuta, illis erit penitentia moderanda: tales aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ semp fiat ex speciali edic¬
to ui principis ut ecc̃. ne
alias excupiditate uł ulti¬
one: potius qͣm eriustiti
auł obedientia: pugnare

Expanded text:
 semper fiat ex speciali edicto, vel principis vel ecclesie, ne aliter ex cupiditate vel ultione potius quam ex iustitia vel obedientia pugnare
Abbreviated transcription (Latin):
Erhis auctoritatis mani¬
feste. ꝓbatur: ꝙ nõ solum
cum subditus: um etiam ẽ
prelatus excedit. si percla
perioris peruenĩt: non qui¬
dẽ amaliuoi et maledicis:
s aproiidis ⁊ honestis: nec
nuit ⁊ diffam atõ manife

Expanded text:
s auctoritatibus manifeste probatur, quod non solum cum subditus, verum etiam cum praelatus excedit, si per claperioris pervenerit, non quidem a malevolis et maledicis, sed a providis et honestis, nec nuit, et diffamatio manifes
Abbreviated transcription (Latin):
bo fũit inquiredum ut fa¬
cultatẽ hat defendẽcli seip¬
sum. ⁊ non solum dc̃a: set
sunt ei. ut qd aquo sit dic¬
tum appareat: publicada.
nec ñ exceptios et replica¬
tr̃es legittime admitten¬
dum. ne ꝑ suppressice̾ no¬
minu: infamãdi. per ex¬
ceptionu uõ exclusicẽm:¬

Expanded text:
uibus fuerit inquirendum, ut facultatem habeat defendendi seipsum et non solum dicta, sed sunt ei, ut quid et a quo sit dictum appareat, publicanda, necnon exceptiones et replicationes legitime admittende, ne per suppressionem nominum, infamandi, per exceptionum vero exclusi
Abbreviated transcription (Latin):
rum studus poclus peniten¬
tie subienand̾: si forte mig̃¬
et consortio uene fiant a¬
liem: aquõ pͥencłõ si diuimi¬
tus ereptus ꝯualũt. pem¬
tẽtie modu asacendote sͥ ĩpo¬
situ: diigñter obfuet. et

Expanded text:
studiis pondus poenitentiae sublevandum, et si forte migret consortio veniae fiant alieni. A quo periculo si divinitus ereptus convaluerit, poenitentiae modum a sarcerdote sibi impositum diligenter observet, et
Abbreviated transcription (Latin):
offerat. Ad instar mediciꝗte¬
netur gratis de medicina suã
curame ꝯsuus impendẽ pa¬
upen languido. Simacus ip.
Non est grandis diffra: u
trum ictum inferas ut admͤ¬
t᷑as. Mortem enim languen¬
cum possit nõ excludit. lxxx¬
rduocatus adrestitutõem
om̃ium: que aliqui s̃ nõ
pr̃abat patrocimum: ꝓp̃ip
sius ꝑtinatiã iniuste. aim¬
sunt. Tnr etiam ił quibꝰ

Expanded text:
e, ad instar medici, qui tenetur gratis de medicina sua curam et consilium impendere pauperi langui. Symmachus papa: Non est grandis differentia utrum lethum inferas vel admittas. Mortem enim languencum possit non excluditadvocatus ad restitutionem omnium, que aliqui contra quos prestabat patrocinium, propter ipsius pertinaciam iniuste amiserunt. Te
Abbreviated transcription (Latin):
do. Item pro misabilib p¬
somib: que pꝑ defectum ad¬
uocati que non possunt po¬
sunt coduoe amittunt cãs.
⁊ grauantur inuste: intili¬
go̾ ꝙ teneantur. ad uocare.

Expanded text:
. Item pro miserabilibus personis, que propter defectum advocati, quem non possunt conducere, amittunt causas et gravantur iniuste, intelligo quod teneantur advocare
Abbreviated transcription (Latin):
qsꝙ gladium suꝑ femur
suum: ꝑ medium castroꝵ
transiõs de porta inportam.
nec parcat fñi: proximo. ł
amico: ꝗ statutis ecilui ui¬
uipẽsis: moꝵ uł urte suibi¬
cit honestatem. ut non ẜ¬
uat intõsuram: uesti.i. ⁊

Expanded text:
que gladium super femur per medium castrorum transiens de porta in portam nec parcat fratri proximo uel amico. qui statutis concilii uilipensis morum uel uite abicit honestatem. uel non obseruat in tonsura. uestibus &
Abbreviated transcription (Latin):
ad decimas ꝑpetuo infeũ
lium lat̾añ. alexandriu¬
sipate fuefunt. ab eis de
nouo inquanm aliena¬
tõe nõ sufficit sola aũcta᷑

Expanded text:
ad decimas perpetuo in feudlium Lateranensem sub Alexandro usurpate sunt ab eis de novo in quarum alienatione non sufficit a
Abbreviated transcription (Latin):
tbedrał eẽt bodie potest
ant ius patronatus. nec¬
aliaua aliqua alia eccłia
q̃ procbialis uł quã illa
ad quam ꝑtinent biꝰ deci¬
me de sp̃ali pemulegio. nͥ
potest epc̃ hodie inuac ꝑ¬

Expanded text:
thedralis ecclesia hodie potest ant ius patronatus, nec aliqua alia ecclesia quam parochialis vel quam illa ad quam pertinent huiusmodi decime de speciali privilegio. Nec potest episco
Abbreviated transcription (Latin):
pec̾m ẽ recdipossit et nõ red¬
ditur:pnia non agiturs si¬
mulatur. Ei aut uãciter
agitur: non remittitur pc̃e
nͥ restituatur oblatu. s cut

Expanded text:
est, reddi possit et non redditur, penitentia non agitur, sed simulatur. Si autem veraciter agitur, non remittetur peccatum, nisi restituatur ablatum si, ut
Abbreviated transcription (Latin):
b: qui donant meretricibo:
tiam opers humam. nobo¬
rẽtiment ut osimũt: tot ho¬
micidioꝵ rei sunt: quot pa¬
upes in iocis ubi habitant:
fame mortui sunt .iꝵ .S. de
sic pascuntur ⁊ ditantur d̾bo¬
nis eccłẽ. nund et ip̃i tenen¬
tur adrestitutõem: utiq .xiiii.¬

Expanded text:
s, qui donant meretricibus,tiam operis humanretinent vel consumunt quia tot homicidiorum rei sunt, quot pauperes in locis ubi habitant, fame mortui sunt. DE PERSONIsic pascuntur vel ditantur de rebus ecclesie; numquid et ipse tenentur ad restitutionem? Utiq
Abbreviated transcription (Latin):
pbros: ne fains penitetr
aliqͦrum animas decipi:
de uno solo penitẽtia agit᷑.
aut cum sic agitur de uro.
ut non cliscedatur ab alo.

Expanded text:
ros, ne falsis poenitentiis laicorum animas decipi, de uno solo poenitentia agitur; vel cum sic agitur de uno, ut non discedatur ab alio.
Abbreviated transcription (Latin):
tatus. si inquolib loco in
quo eccłã eccła ẽ. et ad co¬
tidianum psallẽdi offitir.
horis. ad ecciãm non ꝯue¬
poitur a clero. s depomi nõ¬

Expanded text:
aut in quolibet loco, in quo ecclesia est, et ad quotidianum psallendi sacrificium horis, ad ecclesiam noponatur a clero; si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
bito ita nec pse rec
per uicanum deser¬
uiuit fructus sic ꝑ¬
ceptos tenetur res̃¬
tituere dando eos pa
tutõ eccłie inquaop¬
tinebat bnficium ꝙ
fructus quos amit̾¬
tit q non residet ce
tutio cõitati residẽ¬
restitutio facienda
est de bonis pat̾ino
autẽ de ꝓuentibus
cum qeqd supẽ ei.
de buus. fructibꝰ d̾¬
ductis expensis su

Expanded text:
bito, ita quod nec per vicarium servivit, fructus sic perceptos tenetur restituere dando eos paututio ecclesie in qua obtinebat beneficium, quod fructus, quos amittit qui non residet, cetutio communitati residenrestitutio facienda est de bonis patrimonautem de proventibus cum quidquid superest ei de huiusmodi fructibus, deductis expensis su
Abbreviated transcription (Latin):
tus duceretur ad ini¬
dicem ꝑlocum suspec¬
tum dixit ducentib
claudite ei. os nec̃
gulans est si morssẽ¬
qruuuit ducẽtes in
ficialis sequeretur
furem uł bomcidã
fugientem iudiciof
ficiali querenti utrũ
uidisset talem ułta
eo fuit instruxit que
sciuit uł scire debuit
ꝙ talis ꝑsona quere¬
retur ad penam sagri
quereretur s ꝓpt ali¬
ud credo ꝙ nonẽ ure

Expanded text:
am duceretur ad iudicem per locum furum, dixit ducentibus: claudite ei os ne gularis est si mors seid ficialis sequeretur furem vel homicidam fugientem, iudici vel officiali querenti utrum vidisset talem vel teo fuit instruxit querscivit vel scire debuit, quod talis persona quereretur ad penam sanguiquereretur, sed propter aliud credo quod non e
Abbreviated transcription (Latin):
irisdictõem ẜaat tp̃alem: de¬
bet ibi ꝯstitue iudicem pẽso¬
nam sciarem: qui cãs audi¬
at ⁊ det̾mini. scłares. ⁊ preci¬
pue c̃as sanguinis. cui pot̃
et debet precipe: ꝙ fuit̃ te
tauter institutus interroget
eum ꝗd agñoum sit de. Nu¬
quo: qui perfecti eudẽtia ut
iuns ordinez deprehensus ẽ
in auquo cumine: ꝓ quod̃¬

Expanded text:
iurisdictionem habeat temporalem, debet ibi constituere iudicem personam secularem, qui causas audiat et terminet seculares et precipue causas sanguinis, cui potest et debet precipere, quod firmtaliter institutus interroget eum qui agendum sit de aliquo, qui per facti evidentiam vel iuris ordinem, deprehensus est in aliquo crimine
Abbreviated transcription (Latin):
fidei: certum ẽ ꝙ mer̾etur. ĩ¬
mo peccarent alas. ⁊ posst̃
cogi principes per cẽsuram
suas proiuncias ab prtica
prauitate. nec nõ ⁊ matre
suam ecclam defñdedam. c̃¬

Expanded text:
fidei, certum est quod merentur, immo peccarent aliter. Et possent cogi principes per cen censsuas provincias ab heretica pravitate, necnon et ad matrem suam ecclesiam defendendam, c
Abbreviated transcription (Latin):
fur sempuimora restituen¬
di. uinec pretium ꝙ d̾it
potent. repete. ab illo cuiue
re habuit: tur restitũe. Si
restituat etiam redemptorẽ
qͣm ad ip̃m puenit: noni
dio fũit menor res q̃m fue¬
rat tempore emptõnis:. sir̃
cum postea uendidit. ait̾r. eiꝰ

Expanded text:
r est in mora restituendi. Unde nec pretium quod dedit poterit repetere ab illo cuius re habuit, tenetur restituere. Si restituat etiam rem deteriorem quam ad ipsum pervenit, non dio fuit melior res, quam fuerat tempore emptionis, sive cum postea vendidit alteri, ei
Abbreviated transcription (Latin):
p̃aicatores qui eunt ad rap¬
tores ut eos indũcͣãt. ad peĩ¬
tetiam ⁊ satisfactõem facien¬
dam: ercusentur: si ꝯmedãt
ap̃ illos. m̃ar si ꝯmed̾ nõ pos¬
sunt auas inuenire. proum¬

Expanded text:
icatores, qui eunt ad raptores, ut eos inducant ad penitentiam et restitutionem faciendam, excusentur si comedant apud illos, maxime si commode non possunt apud alios invenire,
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Qui uõ ꝯmedunt e
bibunt. ut musus necc̃ios
expẽdunt: ut uror ut ceten
familiares: tenenturd̃ oĩbꝰ
que sic expecunt. inisi mca
torum: moñdo ⁊ inlucen¬
do ꝓposse ip̃m raptõem: ad
restiturõem faciedam. tunc
enm nõtenent᷑. Nam qui
alterius negocium geruti
utiuter etiam ignorantis

Expanded text:
 comedunt vel bibunt vel in usus necessarios expendunt, ut uxor vel ceteri familiares, tenentur de omnibus que sic expendunt, nisi in ctorum, monendo et inducendo pro posse ipsum raptorem ad restitutionem faciendam. Tunc enim non tenentur. Nam qui alterius negotium gerit utiliter, etiam ignorantis
Abbreviated transcription (Latin):
c̃do ꝙ sic. nam eo ip̃o ꝙ pre¬
latus decut ei licetia stãdi
inscoi uł eundi iõam in ti¬
ligitur ei concessisse uoẽti¬
am faciendi ea que hone¬
sti seolares ⁊ romipete siue
intinerãtes solent facẽ. ar.¬

Expanded text:
d sic, nam eo ipso quod prelatus dedit ei licentiam standi in scholis vel eundi Romam, intelligitur ei concessisse licentiam faciendi ea que honesti scholares et romipete sive itinerantes solent facer
Abbreviated transcription (Latin):
m᷑m ꝓalim̃tis sibi p̾stan¬
dis. uel q tenetur eos alẽ
eos alere.qr matercum su¬
is bonerib transit ad ma
b̾t ad ministratioẽm bõꝵ¬

Expanded text:
 alimentis sibi prestandis vel quia tenetur eos alere, eos alere, quia mater cum suis oneribus transit ad marhabet administrationem bo
Abbreviated transcription (Latin):
de tua ueste. nicb̃
de auro uł argento
itł quacũꝙ pecinĩa
utł rebullis terre
debiusti.
ẽẽ uoluit uxores.
uxor nõ subicitur
uiro .i. capiti suoe
iusdem eriminis

Expanded text:
de tua veste, nil de tuo auro vel argento vel quacumque pecunia vel rebus ullis terrendebuisti. esse voluit uxores. uxor non subiicitur viro, id est capiti suo, eiusdem criminis
Abbreviated transcription (Latin):
põt retinere ius patro¬
natus uł imppetuum
uł ad tp̃e. De assignati
aũt reddituum ꝓpre¬
benda ⁊ obtinenda caro¬

Expanded text:
t retinere ius patronatus vel in perpetuum vel ad tempus. De assignatione autem reddituum pro prebenda et obtinenda cano
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiali si ꝓꝑt boc
tacuit qr timebat
repulsam. si otͣ deẽt
Quid si int̃ponat odictio exꝑte recipiendi uł exꝑte alb̾tis
sant quam recipiatur aut ocedatur ei ingressus penitẽt
fuiss aꝓmissa receptõ millo monasterio añt reuocatio¬
nem biuus ꝯdictionis es ipso indignum se fecisset illo

Expanded text:
nitentiali, si propter hoc tacuit, quia timebat repulsam si contradiceret. Quid si interponatur, quod ex parte recipientis vel ex parte abbatis, si antequam recipiatur aut concedatur ei ingressus, peniteatfuisset, aut promissa receptio in illo monasterio ante revocationem huius conditionis, eo ips
Abbreviated transcription (Latin):
ceat eis quãdin uixe¬
rint illos bre ꝓpreben¬
dis etiam ꝙ sic admit¬
tantur adcanonicãt.
Quidam etiam retĩẽt
potãtem ꝯferendi illã
stituit inaliqua de cõ¬

Expanded text:
ceat eis quamdiu vixerint illos habere pro prebendis et sic admittantur ad canonicatum? Quidam etiam retinent potestatem conferendi illam stituit in aliqua ecc
Abbreviated transcription (Latin):
rio nec data repetere
cum sit intuipi cau¬
sa tenetur. tñ ad ali¬
ud monastenium tnͣ¬
syre si exilla sui recep¬
tõe obligatus fiit

Expanded text:
rio nec data repetere, cum sit in turpi causa. Tenetur tamen ad aliud monasterium transire, si ex illa sui receptione obligatus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
si expressa fuit odieti¬
o de tp̃alib bndis ex
ꝑte recipientiũ. ⁊ re¬
cipiendus om̃no ta¬
cuit ꝓponens qd n¬

Expanded text:
si expressa fuit conditio de temporalibus habendis ex parte recipientium et recipiendus omnino tacuit, proponens quod n
Abbreviated transcription (Latin):
te tñ ⁊ discrete: ne decipia
ns ꝓposse. Sitam̃ in tali
ũnditõe moãsteru ẽẽt en̾õ¬
miter ul manifeste decep¬
tum: l fu̾it pura unditõ
et recta intẽtio: nec fu̾it do¬
ius adhibitus: et ideo ex¬
restituendo rẽ. p̃tio ꝙ nu¬
merauit sͥ reddito. ex̃. de

Expanded text:
et discrete ne decipiaris et pro posse. Si tamen in tali venditione monasterium esset enormiter vel manifeste deceptum, licet fuerit pura venditio et recta intentio, nec fuit dolus adhibitus et ideo exrestituendo rem, pretio quod numeravit sibi reddito. Fie
Abbreviated transcription (Latin):
Uus lege
inquas¬
statuta oͣ
legem dei. ⁊ stra libeitatez
ecclasticam. ut soient fa¬
cere plĩq principes ꝯcoite
⁊ ꝯmiũtates curra usuras
solundas. ui non repeter¬
das coram iuudice eccłasti¬
co ⁊ mlta alia equipollen¬
tia: ip̃o uĩr non ualent legeᷤ¬
sue. qr nuua ler potest ua¬

Expanded text:
unt leges iniquasstatuta contra legem dei et contra libertatem ecclesiasticam, ut solent facere plerique principes et comites circa usuras solvendas vel non repetendas coram iudice ecclesiastico et multa alia equipollentia, ipso iure non valent leges, quia nulla lex potest va
Abbreviated transcription (Latin):
põ boc. licet iurauent ei
ap̃ alios: qui nesciunt oc¬
cultam intñtõem suam.
ꝓcedat ergo sic: ⁊ non pec¬
cabit. petat ab ep̃o: ut ro¬
get eum absolũe istum
ad hoc induci: soluat. et
postea repetat. qr l urar

Expanded text:
po hoc, licet iuraverit eiapud alios, qui nesciunt occultam intentionem suam. Procedat ergo sic et non peccabit. Petat ab episcopo ut cogat illum absolvere istum ad hoc induci, solvat et postea repetat quia
Abbreviated transcription (Latin):
ẜm forma euanglicam.
penitũtiam: in q̃ uenit ab¬
solutio iuram̃ti. ut restitr¬
tio male accepti. Siuo
iurauit ꝙ etiam ñ denũti¬
aret: iuram̃tu ẽ illicłtu
⁊ istam clistinctõem : tene¬

Expanded text:
m formam evangelicam, penitentiam, in qua veniet absolutio iuramenti vel restitutio male accepti. Si vero iuraverit quod etiam non denunciaret, iuramentum est illicitum Et istam distinctionem tene
Abbreviated transcription (Latin):
lẽpnitate. s. absq necessi¬
tate. et indiscrete. Tertiꝰ
iuram̃tis cotidiams que
fiunt siñ soiẽpnitate in
cursu u̾borum: exq̃dam le¬
uitate ⁊ ꝯsuetudine ma¬
la. de re tam̃ licita. Nt ꝑ¬

Expanded text:
solennitate, sed absque necessitate et indiscrete. Tertius in iuramentis quotidianis, que fiunt sine solennitate, in cursu verborum, ex quadam levitate et consuetudine mala, de re tamen licita
Abbreviated transcription (Latin):
nirauit ꝙ nũquam forꝰ
epc̃ repellitur ab epãtu.
s qr mortalit peccauiti
temere iurando. Cum ãt
sint due ꝑtes iniustitie

Expanded text:
ravit quod nunquam foret episcopus, repellitur ab episcopased quia mortaliter peccavit temere iurando. Cum autem due sint partes iniustitie
Abbreviated transcription (Latin):
b.¶Quid de dño a facit ꝓ¬
positum suum iurare ł
boĩes suos uel familiam
ꝙ diceret ei siquem sciẽ¬
ter uł audierint subrii
uiuarus siuns aut de ce
tum afamilia sua ꝙ re¬
de aduterio uxoris ⁊ de
uensiliboiecturis et de
põt probare ꝑ alios ꝙ sci¬
uent de talib non tene¬
tur dicere dño uelman¬
to qr sic ꝓditor ẽẽt erimi¬
num non corrector ad
potius mala om̃na tolle¬
rare q̃ tale iuramtum
ita gnalr prestare aut p̃¬
stitum obfuare. Si autẽ¬

Expanded text:
Quid de domino, qui facit prepositum suum iurare vel homines suos vel familiam, quod dicent ei, si quem scierint vel audierint surripuvinariis suis aut de cettum a familia sua, quod rede adulterio uxoris et de verisimilibus coniecturis et de potest probare per aliquos quod sciverit de talibus, non tenetur dicere domino vel marito, quia sic proditor esset criminum, non corrector et debet potius mala omnia tolerare quam tale iuramentum ita generaliter prestare aut prestitum observare. Si aute
Abbreviated transcription (Latin):
muiiter a doctoribꝰ: ꝙsi u
autem alterum solempni
ad ecclam solempniter ix¬
qͣtum ad deum: equalr. ex.¬
to sanctius ẽ perꝙ iuratur
tanto mag̾ ẽ ut aug̃: pẽa

Expanded text:
mmuniter a doctoribus, quod autem alterum solennitead ecclesiam solenniter iutum ad deum equaliter.to sanctius per quod iuratur, tanto magis est, ut ait A
Abbreviated transcription (Latin):
niram̃tum uerg̃ inpeio¬
rem exitum sex modis.
primo cum uiratur ali
quod ꝙ excireustantia efficitur ueniale uel mortale ut dietumẽ
Quinto cum excludit opus de gnẽ uonorum ut cum ꝗs irat ꝙ ñ
quã erit ep̃e. monaebus uel canonicus. uel qd non celebrabit us
insi precipiatur ei. uel non dicet ꝑsaltenum. uel septem psalmos
uł ꝙ non inuabit illum mucitis⁊ bõestis usq ad certum tp̃c. Sex¬
to cum excludit opus indifferes pia intentõe ꝓdõ aut ꝓximo fa
eius.uł non coquet ad furmim eis uel nõ molet ad molendi
nũ. uł ꝙ talia non faciet ei. uł ꝙ non uẽdet ei rem ꝓ minori p̃tio
q̃ tali uel ꝙ non eõẽdet ad ea̾dem m̃sam cũ aut si uiret aliqs bĩ in
differẽs. eredo ꝙ ꝑbi. auram̃tum non debet declinare atalio siea
debet facere pia intentõe ⁊ ppter d̃m ⁊ salutẽ aĩe sue ⁊ ꝓpt tollend̾
deum ⁊ euangia: magis oᷤᷤ¬
bugatur. qui istis istis ad¬
iungit scõrum reliquias:
magis obligatur. ⁊ ita cre¬

Expanded text:
ramentum vergit in peiorem exitum sex modis. Primo cum iuratur aliqquid, quod ex circumstantia efficitur veniale vel mortale, ut dictum est Quinto cum excludit opus de genere bonorum, ut cum quis iurat quod nunquam erit episcopus, monachus vel canonicus, vel quod non celebrabit uson dicet psalterium vel VII psalmos, vel quod non iuvabit istum in licitis et honestis usque ad certum tempus. Sexto cum excludit opus indifferens, pia intentione pro deo aut proximo faceius vel non coquet ad furnum eius vel molet ad molendinum eius, vel quod talia non faciet ei vel quod non vendet ei rem pro minori pretio quam tali vel non comedet ad eandem mensam cum eo; aut si iureiusmodi iuramentum non debet declinare a talibus, si ea velit facere pia intentione et propter deum et salutem anime sue et propter tollendum deum et Evangelia, magis obligatur; qui istis adiungit sanctorum reliquias, magis adhuc obligatur et ita cre
Abbreviated transcription (Latin):
uem gallicam reg̾
que ihidem preuidi¬
neis ultra ꝗntam ꝑ¬
tem brditatis sueq̃
ꝯsistit in mobilibo
nec intest̃o nec cau¬
neis deuinea transii¬
sali inimo põt fr̃ to¬
tam brditatem suã
si liberos non beat. ⁊¬

Expanded text:
nem gallicani regni, que ibidem preiudineis ultra quintam partem hereditatis sue, que consistit in mobilibus, nec in testamento, nec cauneis de linea transversali, immo potest totam hereditatem suam, si liberos non habeat,
Abbreviated transcription (Latin):
ficit: cdistingo tninterdebi¬
ta: ⁊legata nũ relicta. qr d
bita tenetur persomĩe: abs¬
q ctistractõe legit᷑time. si
necẽẽ ẽ. qͣntum pot̾ sufficẽ
h̃rditas. delegatis autem
potest detͣpere suam iegit¬
timã. si tot sunt. ꝙ ur soly¬
tis: nõ remanẽt sͥ legitĩa.

Expanded text:
. Distinguo tamen inter debita et legata sive relicta, quia debita tenetur persolvere absque detractione legitime, si necesse est, quantum potest sufficere hereditas. De legatis autem potest detrahere suam legitimam, si tot sunt, quod illis solutis non remaneret sibi legitima.
Abbreviated transcription (Latin):
na que debetur uberis q̃
appellatur debitum uoꝵ
subsidium que est mecli¬
uetur ꝑlegem falcidiam
q̃ extraneo urdi instituto.
cit ⁊ sibi retinet institut
delegatis ⁊ qbdam ains
reb qn supra dodrante ẽ¬
ꝯdebetur iure institutõis
ẽ enm t̾cialegittima ãsi

Expanded text:
na que debetur liberis, que appellatur debitum bonorum subsidium, que est medibetur per legem Falcidiam, etiam extraneo herediellatur debitum bonorum cit et sibi retinet institutus, de legatis et quibusdam aliis rebus, quando supra dodrantem ebetur per legem Falcidiam, etiam extraneo heredi
Abbreviated transcription (Latin):
dampnificatis satiffaciat sinouit eos aut ꝑmꝑib eroget siñ
nouit alias non ẽ ab soluendus apniario si constiterit ei deeiꝰ
in pñia uł praua interdictõe. non est tamen necesse qd̾ fiat ui
resignatio inmanu penitentiami. dum tamen alias paratus¬
sit ad arbitrium eius uel alterius oomi iiri satiffacere.¬

Expanded text:
damnificatis satisfaciat, si novit eos, aut pauperibus eroget, si non novit; alias non est absolvendus a penitentiario, si constat ei de eius impenitentia vel prava intentio. Non est tamen necesse quod fiat huiusmodi resignatio in manu penitentiarii, dum tamen alias sit paratus ad arbitrium eius vel alterius boni viri satisfacere.
Abbreviated transcription (Latin):
tio pumiendos. facientes q
ꝯsentiẽtes pai pena plecten¬
toritas. cos etiam delinꝙͣ¬
tib fauẽ int̾pretans. qui
cum possint manifesto fa¬
cinori desimĩt obuiare. q¬

Expanded text:
ter puniendos, facientes et consentientes pari poena cancondemnat, eos etiam delinquentibus favere interpretans qui, cum possint, manifesto facinori desinunt obviare.
Abbreviated transcription (Latin):
dos añ omĩa caueat ne de
hus qui ei ꝯfitentur pecca¬
neis. n ꝙ absit pro aliquo
scandalo. Ham si so fecerit.
depõitur. ⁊ omib dieb uite
sue. ignominosus pegͥnã¬

Expanded text:
dos ante omnia caveat, ne de his, qui ei confitentur peccaue, quod absit, pro aliquo scandalo. Nam, si hoc fecerit, deponatur, et omnibus diebus vitae suae ignominiosus peregrinan
Abbreviated transcription (Latin):
ienti: nõ infͣtur dͥouis. i tem
rẽt: sicut fur teneretur resti¬
positum ẽ in instr̃o: aliq ta
le u̾bum. collecta tauia. q̃¬
sta. uł simile. Intiłigo ꝙ de¬
bet eam moderat᷑a pete. in¬
specto honẽe: et facuitatibꝰ

Expanded text:
volenti non infertur dolus. Item aheret, sicut fur teneretur restipositum est in instrumento aliquod verbum, collecta, tallia, questa et simile, intelligo quod debet eam moderate accipere, inspecto onere et facultatib
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sanus nisi⁊ ipẽsi
mala fide nuerint
cum inauocasu nõbñt otra eum ꝯtioem cum nulius ex
cuip sua oseq dereat actiõem. nobilis autem ille ꝗuiste ĩ
pugnat nontenetur boib sius de dampnis que passist̾
ab adusanis cum ipĩ⁊ se et sua ꝓd̾no suo teneantur ex po

Expanded text:
si mala fide iuverint eum, in quo casu non habent contra ipsum actionem, cum nullus ex culpa sua consequi debeat actionem. Nobilis autem ille qui iuste pugnat, non tenetur hominibus suis de damnis que passi sunt ab adversariis, cum passi et se et sua pro domino suo teneantur expo
Abbreviated transcription (Latin):
tnr̃. Tm hoc autem ultimo
municatõnis dcordo cum
eis. ut si aliquis defĩoen¬
incidit in exꝯmunicatõe:
si illud fecit exꝓposito. at ñ.
s qͣntum ad alam satiffac¬
si forte ꝓꝑt̾ ulam repcussio¬
nem mors sup secuta ẽ. tu¬
tius credo ꝙ teneatur. Hita
tñ ꝯsideratõe: ad ꝓpositum:
et non ꝓpositum. ex̃. de sen¬

Expanded text:
tur. In hoc tamen ultimo mmunicationis concordo cum eis, ut si aliquis defendenincidit in excommunicationem, si illud fecit ex proposito, alias non; sed quantum ad aliam satisfacsi forte propter illam repercussionem mors secuta est, tutius credo quod teneatur, habita tamen consideratione ad propositum et non propositum. Si aute
Abbreviated transcription (Latin):
garast sedm audent. rem negotu pensanda est ꝓut erigit. io p̃¬
paratrem maiorem iu minorem tpris tractum. Undẽ ñ aliꝙs
trat t̾ram alterius nobi¬
lis ⁊ occupat ibi castrũ
uł rapit precdam ⁊ du¬
cit ad t̾ram ꝓpriam si
alius nobilis hoc audi
castrum missis litteris
xcitium. licet nõ possit
ꝯgregare usꝙ post mrri
septimanam aut dua
aut ⁊̃ plus reputabitr̃
recupandam ꝑtingere
qr forte est in locis expu¬
g̾nabilib recepta si ce¬
ꝑit aliqua de bonis ad
asportantem res fuas
licet ⁊ sibi ꝯsulere usꝙ
ad qͣtitatem dampns
illati afure de reb illiꝰ
funs quas secũ dncit

Expanded text:
secundum qualitatem negotii pensanda est, prout exigit ad preparationem, maiorem vel minorem temporis tractum. Unde si aliquis ram alterius nobilis et occupat ibi castrum vel rapit predam et ducit ad terram propriam. Si alius nobilis hoc auditcastrum, missis literiscitum, licet non possit congregare usque post unam septimanam aut duas aut etiam plus, reputabitur recuperandam pertingere, quia forte est in locis inexpugnabilibus recepta, si ceperit aliqua de bonis advasportantem res sua, licet ei sibi consulere, usque ad quantitatem damni sibi illati a fure, de rebus ipsius furis quas secum ducit
Abbreviated transcription (Latin):
comode abstinere
nõ potuit scdm in¬
dustriam ⁊ ꝯsuetu¬
dinẽ bona fide pu¬
gnantium. Si aũt
⁊ ꝯpensabutur illa

Expanded text:
commode abstinere non potuit, secundum industriam et consuetudinem bona fide pugnantium. Si autem et compensabuntur illa
Abbreviated transcription (Latin):
rem in carcerai ut flageuaĩ
ul pena pecumana mlt̾an.
quos tam̃ inuenit ita en or¬
miter excessisse: ꝙ mortem
ui m̃uri detruncatõem debe¬
ant suostinẽ:. debet refuare
pumendos regie potestati.

Expanded text:
rem iubere incarcerari vel flagellari vel pena pecuniaria mulctari. Quos tamen invenerit adeo enormiter excessisse, quod mortem vel membri detruncationem debeant sustinere, debet reservare puniendos regie potestati.
Abbreviated transcription (Latin):
dicere decretał. extͣ.
deflorat ipãni nolp̃¬
tanam: non tenet
si aut muita aut
ꝑdolum inducta ad
ꝯsensum in foro pẽi¬
tentiali inningen¬
d̃ ẽ ei ꝙei satisfaciat

Expanded text:
dicere decretalis extradeflorat ipsam voluntariam, non tenetur; si autem invitam aut per dolum inductam ad consensum, in foro penitentiali iniungendum est ei quod ei satisfaciat
Abbreviated transcription (Latin):
sumr cnr restitũe. qz cumer
offitio suo tnr iudicare ⁊ ue¬
ne iudicare et gratis: tũpi¬
ter accep̃. ⁊ crim̃ ocussioniso¬
misit. ⁊ idem dico: si accep̃i
pecumam ut ñ iudicaret ẽ
debet iudicare. uł ut nõma¬

Expanded text:
ur restituere, quia cum ex officio suo teneretur iudicare et bene iudicare et gratis, turpiter accepit et crimen concussionis commisit. Et idem dico si accepit pecuniam ut non iudicaret, cum deberet iudicare, vel ut non ma
Abbreviated transcription (Latin):
sub sp̃e recti incliaret. ⁊ ita
indirecte. ac tacite intende¬
uidex non uli s pauperib.¬
uł illi in cuiꝰ in cuius iniuri¬
am data funt. iuuixͣ. arbitrir

Expanded text:
sub specie recti inclinaret et ita indirecte ac tacite intendere non illi, sed pauperibus vel illi in cuius iniuriam data
Abbreviated transcription (Latin):
saluo meliori udicio: cre¬
do ꝙ talis debet ẽẽ ꝓcessus.
nitas sit periculosa: qr ex
ca credat interrogans eu
xcedẽ illum eẽ in domo: tc̃¬
tͣnfferat se si pot̾. ad aliam
matĩam. qi interrogando
eum de aliquo fc̃o. ut silẽ.¬
quocum ut puta non est
se esau primogenituz. nõ
nature: qr tunc mñtiretur.
s iure prigeniture: q̃m
emerat. Item abraham
rog̾aint urorem suam: sa¬
ram: ut dicẽt se non uro¬

Expanded text:
salvo meliori iudicio, quod talis debet esse processus. nitas sit periculosa, quia ex ea credit interrogans eum concedere illum esse in domo, transferat se si potest ad aliam materiam, quasi interrogando eum de aliquo facto, vequivocum, ut puta non est se Esau primogenitum, non nativitate, quia tunc mentiretur, sed iure primogeniture quam emerat. Item Abraham rogavit uxorem suam Saram, ut diceret se non uxo
Abbreviated transcription (Latin):
storum ndaciorumre¬
cedit aprimo tantomx¬
gis est poc̃m. s quanto
m̃tiẽs plus recedit. ul
c̃ue tria ultima ñ diffe¬
runt nisi scdin quau¬

Expanded text:
storum mendaciorum recedit a primo, tanto magis est peccatum, sed quanto mentiens plus recedit. Vel dic quod tria ultima non differunt nisi secundum qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ illud ñ fit ex animo. s i¬
stũ sic. ⁊ pistud intendit
decipe. pillud̃. prima op¬
pinio: humaniorẽ. et mͥ
plus placet. Qd̃ aũt clĩcᷤ¬
tu ẽ d̾ iocoso m̃dacio: intel¬
lit. nouit enm ille cui dr̃
iocandi cã fuisse dẽm. sic ũ¬

Expanded text:
quia non fit ex animo, sed istud fit et per istud intendit decipere, per illud non. Prima opinio humanior est et mihi plus placet. Quod tamen dictum est de iocoso mendacio, intellit. Novit enim ille cui dicitur, iocandi causa fuisse dictum. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
tur in anima. ꝙ etiam tun⁊
inlatitãte. si forte ẽ in mõ¬
tali: ⁊ moriatur inpenitẽs.
Siũo nõ manifestat for¬
midat ip̃m mñdatiu. sine
quo ur̃ nullum posse adi¬
beri remediũ. Go. plane

Expanded text:
tur in anima quod etiam timet in latitante, si forte est in mortali et moriatur impenitens. Si vero non manifestat, formidat ipsum mendacium, super quo videtur nullum posse adhiberi remedium. Solutio: Plane
Abbreviated transcription (Latin):
cessiombs quas facrũt cõ¬
uẽtuales eccle. ⁊ alie. inexe¬
quiis defunctoꝵ: data ut
romissa sͥ certa pecume q̃¬
tate. alias nõ factun. Ad
oc dico siluo melori mͦ¬

Expanded text:
cessionibus quas faciunt conventuales ecclesie et alie in exequiis defunctorum, data vel promissa sibi certa pecunie quantitate, alias non facturi. Ad hoc dico, salvo meliori
Abbreviated transcription (Latin):
eũi ui in primo: cum nesci¬
tur nec c̃ditur iusta cã. nõ de¬
bet exige̾. et ꝙ cum mala fi¬
de reccp: debet restitũe si pot.¬

Expanded text:
etiam in primo, cum nec scitur nec creditur iusta causa, non debet exigere et quod cum mala fide recepit, debet restituere si pot
Abbreviated transcription (Latin):
moãstium dissolutu. mo¬
nachos splendid̃ omedẽ.
gitat: hx̃ ordinem bñ pos¬
sum substine. ing̾dit̃. po¬
stea fit inꝗsitio in moãste¬
rio. ꝯplluntur ad regusam
obfuandam. Aste dic̃. ñ
noui hanc asperitatem: ꝙ̃
mõ uultis in pone. nolo
m̃tum. Item qr id̃ iuris
ẽ in pãte ⁊ in toto. s ab im¬
tio non poteat cogi ad to

Expanded text:
monasterium dissolutum, monachos splendide comederegitat se nunc ordinem bene posse sustinere, ingreditur, postea fit inquisitio in monasterio, compelluntur ad regulam observandam, iste dicit, non novi hanc asperitatem quam modo vultis imponere, nolo mentum. Item quia idem iuris est in parte et in toto, sed ab initio non poterat cogi ad to
Abbreviated transcription (Latin):
de latetͣe dormiẽtis ade qe
rat forma futun: assump¬
ta est costa de q̃ formata ẽ
no mortis. ut de latẽ dormi¬
entis de. qͦ profluxer sãguiꝰ
et aq̃ que sunt nr̃e redẽp¬
tiomis sacram̃ta: de forma¬
retur sͥ ecc spõsa adidẽ exͣ.¬

Expanded text:
de latere dormientis Adae, qui erat forma futuri, assumpta est costa, de qua formata est somno mortis, ut de latere dormientis, de quo profluxerunt sanguis et aqua, quae sunt nostrae redemptionis sacramenta, formetur ei sponsa
Abbreviated transcription (Latin):
ab predc̃o modo. ut nõ exi¬
gant inmoderatas usuraᷤ.¬
aliud uõ expresse uidetur.
sentire ambr̃ ꝙ licite ata¬
lib hostib possunt usuraᷤ¬
sunt ab illo erige usura.
cui merito necẽ desideras.
cui iur̃ inferuntur arma.
huic legittime auferũt
usure: ꝙͣ bello uince non
potes. ab hoc usuraserige.
qͣm non sit occidẽ. siñ fer¬
ro dumnittat: qs uyas fra¬
gitat. ẽgo ubi ius belli ibi

Expanded text:
a predicto modo, ut non exigant immoderatas usura expresse videtur sentire Ambrosius, quod licite a talibus hostibus possunt s: Ab illo exige usuram, cui merito nocere desideras cui iure inferuntur arma. Huic legitime auferuntur usure, quem bello vincere non potes. Ab hoc usuram exige, quem non sic crimen occidere sine ferro dimicat, qui usuras flagitat; ergo ubi ius belli, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
monasteruuł priorat᷑
siue aliũde scd̾m qd uec
prepositio.ꝓ. notat. app̃¬
tiatõem uel ꝓximansi¬
ue principalem causã
qd ammoueatur apri¬
oratu uel canonicus re¬
gulanis ne ammouea¬
tur acuria procbialis e¬
licet.⁊ nunqd ẽ symoni¬
rime si necesitas uł uti¬
litas erigit qd tales a¬
curatos debeãt amoue
obsequus aut precibꝰ
camalibo facerent im¬
pedir ꝑep̃os ne amoue¬
rentur cum nec utili¬
tas uł necessitas anx¬
toẽm exigerẽt nec ẽet
corrupta intentio nõ
credo ꝙ pccarẽt. Quid¬
de illo qui dat sacerdo
ti uł alii pecumamut
recipiatur ad ẜinendr̃
pauꝑibꝰ in bospitali.ł
ut recipiatur inlepro¬
am uł aliani domum
dei. Item qd de illis qe
munt uictum uiius
tam uitam suam nũ¬

Expanded text:
nasterii vel prioratus sive aliunde, secundum quod hec prepositio pronotat appretiationem vel proximam sive principalem causam,quod amoveatur a prioratu, vel canonicus regularis, ne amoveatur a cura parochialis eium, nunquid est simonixime si necessitas vel utilitas exigit, quod tales acuratos debeat amovere obsequiis aut precibus carnalibus facerent impediri per episcopos ne amoverentur, cum nec utilitas nec necessitas amotionem exigerent, nec esset corrupta intentio non credo quod peccarent. DE Iti vel alii pecuniam, ut recipiatur ad serviendum pauperibus in hospitali, vel ut recipiatur in leproam vel aliam domum dei? Item quid de illis qui emunt victum unius tam vitam suam, nu
Abbreviated transcription (Latin):
bubilius. ꝙ tunc ẽ symo¬
nia in empta admunstͣ¬
tõe ul clignitate: si talis ẽ.
annexu. at non. Sepe i¬
emm ꝯsuetudo facit lici¬
tum: ꝙ ał eẽt illicitu. et

Expanded text:
babilius, quod tunc est simonia in empta administratione vel dignitate, si talis est annexum, alias non. Sepe enim consuetudo facit licitum, quod alias esset illicitum et
Abbreviated transcription (Latin):
ie pec̃m. tẽ enim c̃de̾m ip̃
furantẽ penitus uberatu.¬
do ip̃m furantẽ nuiuo pec¬
casse qͣntum ad hominẽ.
si rectam habint mͣtentõ¬
nem: ĩmo potius menus¬
se. dum modo al satiffaci¬
at sicut dcm̃ ẽ. Ad aliuo

Expanded text:
m. Tunc enim crederem ipsum furantem penitus liberatuedo ipsum furantem nullo modo peccasse quantum ad hominem, si rectam habuit intentionem, immo potius meruisse, dummodo alias satisfaciat, ut dictum est. Ad aliud
Abbreviated transcription (Latin):
lo sponte oblato ⁊ suscepto
ab ip̃o: amisiss partemdi¬
giti: s non tantam: quin
fine. scandaio possit celeb̃¬
re soiempniter: pot qͣntũ¬

Expanded text:
lo sponte oblato vel suscepto ab ipso, amisisset partem digiti, sed non tantam quin sine scandalo posset celebrare solemniter, potest quantum
Abbreviated transcription (Latin):
sclĩ: tales in qͣm prelatos et
cdicos qui talb ꝯferunt uo¬
na eccłastic⁊ paupenb debi¬
ta: dico eẽ ratoes. ⁊ peroseq̃ :
tenen adrestitutõem oĩum.

Expanded text:
pam seculi, tales, inquam, prelatos et clericos, qui talibus conferunt bona ecclesiastica pauperibus debita, dico esse raptores et per consequens teneri ad restitutionem omnium.
Abbreviated transcription (Latin):
minium inaccipien¬
tem ⁊ nõ ꝯpetit repeti¬
tio illi cuius fuit res
tricum solutarum et
intalib tupiter acq¬
adusum acꝗrentis.
Quedam sunt que pu¬
niuntur anire ꝑcorpo¬
ralem penam in ꝑ ex¬
torsioe̾m tiupium lu

Expanded text:
minium in accipientem, non competit repetitio illi cuius fuit res tricum solita et in talibus turpiter acqad usum acquirentis. Quedam sunt que puniuntur a iure per corporalem penam vel per extorsionem turpium lu
Abbreviated transcription (Latin):
uł uinum ut postea
canius uendantur. fa¬
cere d sta de floriboad
uendendum quoru
usus ẽ frequentuis ad
lascuiam facere deci

Expanded text:
 vinum ut postea carius vendatur, facere serta de floribus ad vendendum, quorum usus est frequentius ad lasciviam, facere deci
Abbreviated transcription (Latin):
inu̾lla uł uilla nescitur:
saltem in illa dioc̃: ubi ra¬
pina fc̃a ẽ. cum consiiepĩ
illius ciocesis. ut capplłaĩ
uille: si discrẽtus ẽ. ar. di.¬

Expanded text:
l si villa nescitur, saltem in illa diocesi ubi rapina facta est, cum consilio episcopi illius diocesis vel capellani ville, si discretus est.
Abbreviated transcription (Latin):
di.c.i.Unde suus non sp̃y¬
ale. nec ꝓprietatis: s peccipi¬
edifructus tpͣales fuĩt ares¬
sum añdc̃m ociium militi
infeud. ⁊ ip̃e uene nuat et
defñdit ecclam sicut fidelis

Expanded text:
dicta. Unde si ius non spirituale, nec proprietas, sed percipiendi fructus temporales, fuit concessum ante dictum concilium militi in feudum, et ipse bene iuvat et defendit ecclesiam, sicut fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsidranda sunt .uii. mõis
cã. persoã. loco. tp̃r. qͣlitate.
qͣntitate. enẽtu. cã: ut ĩuẽ¬
benb que inpunita sunt
eius qui fecit: et eius qui
uissus ẽ. Auter enim pr¬
muntur: exeisdem facino¬
qui indñm parẽtẽne au¬
sus ẽ: quam ꝗ in er̃neum.
et qui in magrãtum: q̃m
ꝗ in priuatum. In hꝰ rei s¬
sideratõe: etatis quoq rõ
hetur. locus fac̃: ut idẽ ut
fuitum uł sacniegiu sit

Expanded text:
sunt VII modis: causa, persona, loco, tempore, qualitate, quantitate, eventu. Causa, ut in verberibus, que impunita sunt eius qui fecit et eius qui passus est. Aliter enim puniuntur ex eisdem facinoqui in dominum parentemve ausus est quam qui in extraneum, et qui in magistrum quam qui in privatum. In huius rei consideratione, etatis quoque ratio habeatur. Locus facit, ut idem vel furtum vel sacrilegium sit
Abbreviated transcription (Latin):
Auq̃n etiam remouetur
ꝯfilius ab ordine ut unfi
etiam alio insua promo¬
tõe etiam ip̃o ignorante o¬
in fanne punitur fuius ꝓ¬

Expanded text:
ando etiam removetur filius ab ordine vel beneatre, vel etiam alio in sua promotione et ipso ignorante, coinfamie punitur fi
Abbreviated transcription (Latin):
tius dũtinexit ꝙ si pri¬
uslegium ditur ad fa¬
ciendum ꝑitur non
pp̃. retinet sibialiqd
niris meo non potest
renuntiare tali prim¬
tacite potest. extra. de

Expanded text:
tius distinxit, quod si privilegium datur ad faciendum, perditur non papa retinet sibi aliquid iuris in eo, non potest renunciari tali pritacite potest. Sed si
Abbreviated transcription (Latin):
tur nchominus ad restitr¬
tõem fame: si forte ẽ alius
ium famosum: nec non
et in aliis iocis ubi intlłi¬
gat illum ꝯͣ que ħ̾ acta st̃
infamatum occasiõe sui e¬
militer recognoscit errore
suum ⁊ culp̾am. ⁊ ꝓposse re

Expanded text:
tur nihilominus ad restitutionem fame, si forte alius estlum famosum, nec non et in aliis locis ubi intelligit illum contra quem hec acta sunt infamatum occasione sui dmiliter recognoscat errorem suum et culpam et pro posse re
Abbreviated transcription (Latin):
tores ⁊ demitiatores: deb̃
cusanti cornigantur. ⁊ cetĩ
terreantur. qr sũi plectendo
siũ ignoscendo ħ solum be¬
ne agitur: ut uita homi¬
num corrigatur.xxiii.q.¬

Expanded text:
tores et denunciatores debent accusati corrigantur et ceteri terreantur, quia sive plectendo sive ignoscendo, hoc solum bene agitur, ut vita hominum corrigatur. I
Abbreviated transcription (Latin):
qui oblatoes dissiden¬
tium ꝓbibentur reci¬
pere nequaq̃ litigan¬
di facilitate alios ad
discidium debẽt pro

Expanded text:
qui oblationes dissidentium prohibetur recipere, nequaquam litigandi facilitate alios ad dissidium debet pro
Abbreviated transcription (Latin):
suai deteriorem⁊ aliarum meliorem benigne int̾pretandum
eficut qictumẽ .s. ineasu de mensuris. Si autẽ nullum momo¬
duimpatutur exhoc ẜuantes iuram̃tum ẽ tutum eis uenire
otra iuramtum s denũtiare poterint prelato ut uł ꝯpellat iurates
ñbi miiice tremittere iuraitum us iuos qui non euant fuare qͣd

Expanded text:
am deteriorem et aliorum meliorem, benigne interpretandum est, sicut dictum est supra in casu de mensuris. Si autem nullum incommodum patiuntur ex hoc servantes iuramentum, non est tutum eis venire contra iuramentum, sed denunciare poterunt prelato, ut vel compellat iurantes sibi invicem remittere iuramentum, vel illos qui non servant servare quod
Abbreviated transcription (Latin):
iratum sit suꝑ ꝯdõce
uł simpliciter. Ro. ad pͥ¬
mum. dic ꝙ si alter pre¬
ꝙ non portaret biꝰ mẽ¬
En aute iurañtum nec
absolute iurauit mõe
euentum tune ẜuare te¬
netur qcqd reliquus fa¬
ciat. Si autẽ nescit quo

Expanded text:
iuratum sit sub conditione vel simpliciter. Responsio ad primum dic, quod si alter pre non portaret, vante iuramentum, nec absolute iuravit in omnem eventum, tunc servare tenetur quicquid reliquus faciat. Si autem nescit quo
Abbreviated transcription (Latin):
primo oãu. deerat uitas in
bat se posse solũe ⁊ proba¬
biłi: nõ peierabat: quant̃
in hoc. ⁊ postea fec̃ posse su¬
causa. mltomag̾ ercusat̃:
simisit tẽpore debito. s ca¬
su fuit amissa inuia. ex̃.e.

Expanded text:
in  se posse reddere et probabiliter, non peierabat quantum ad hoc, si postea fecit posse sucausa multo magis excusatur, si misit tempore debito; sed casu fuit amissa pecunia in
Abbreviated transcription (Latin):
Item aliꝗi iurarit. se ẜua¬
cuꝵ statut.a in eccĩa sua e¬
dita. postea sibi fit nouũ
statutum. iste ꝓmictit p
idem iuram̃tum se ẜuatũ¬

Expanded text:
Item aliquis iuravit se servaturum statuta in ecclesia sua edita; postea fit ibi novum statutum, iste promittit per idem iuramentum se servatu
Abbreviated transcription (Latin):
occasio peierandi: petere a¬
uctoritatẽ ab eccła. ut col¬
recipiẽs dõlum ad hibet:
im̃ꝑ d referriiuram̃tu ad
intentioem illius ꝙ nõ ad¬
hibuit dolum ut aitem.

Expanded text:
occasio peierandi, petere auctoritatem ab ecclrecipiens dolum adhibet, semper debet referri iuramentum ad intentionem illius qui non adhibuit dolum vel artem.
Abbreviated transcription (Latin):
ut alias oꝑis uł iuret ei ꝙ
reddet mercedem. uł qͣndo
duo socu nirant de cõican¬
dis adinuicẽ om̃ib iucri
Si autẽ non uurant fuper
aliquodando façiẽdo uel
ut dictum ẽ. s̃ aut̃ iuxat
se aliqa scũros ut nõ facti¬
ꝙ non negoti. ab untur t̾a¬
li uł tali negotiatõe. aut ꝙ
non ibunt ad istas mindinas ia ad auas. si autẽ iur

Expanded text:
t alius iuret ei quod reddet sibi mercedem vel quando duo socii iurant de communicandis adinvicem omnibus lucris. Si autem non iurant super aliquo dando, faciendo velut dictum est, sed alias iurant se aliquid facturos vel non factunorum, quod non negotiabuntur tali vel tali negotiatione, aut quod non ibunt ad istas nundinas vel ad illas. Si autem iur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ibũt ultra mare milita¬
re deo aut qd intrapunt
religioem aut ꝙ dicẽt qu¬
o ui tria psalteria ꝑiuicẽ
ce alicuius eccłie uł in au
sint remittere sibi ꝙ simit
nonuadant s nõ possunt
remittere sibiqn uadut¬

Expanded text:
d ibunt ultra mare militari deo aut quod intrabunt religionem aut quod dicent duo vel tria psalteria pro invice alicuius ecclesie vel in sint remittere sibi quod simul non vadant, sed non possunt remittere sibi qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ude recipe mercede
bladi erbac occasione
Puiderunt sibi de alia
m̃sura. nunqd posst̃
uenire ꝯtrat.aie iura¬

Expanded text:
de recipere mercedem, bladi ex hac occasione providerunt sibi de alia mensura; nunquid possunt venire contra tale iura
Abbreviated transcription (Latin):
de officialib uõ. executori¬
b. et ceteris subditis: saluo
meliori ꝯsio. credo ꝙ in hoc
cãu non debẽt obedire: si ꝓ
ccrto sciunt. secus si clubi¬

Expanded text:
De officialibus vero executoribus et ceteris subditis, credo salvo meliori consilio quod in hoc casu non debent obedire, si pro certo sciunt secus si dubi
Abbreviated transcription (Latin):
.c. ¶ic non uidetur tutỹ
nisi scribat suꝑiori ue¬
ritatem quam sr̃ boc i¬
nouit. qr eo ip̃o expone¬
ret inmnocẽtem morti
centemscienter. ad mõ¬
tem uł admutilatõem
nere ꝯdempnandum.

Expanded text:
. Hoc non videtur tutum, nisi scribat superiori veritatem quam super hoc novit, quia eo ipso exponeret innocentem morti.centem scienter ad mortem vel ad mutilationem condemnandum.