comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ talis substantia quȩ uideri ocłis
possit:⁊ miracła eiꝰ quibꝰ totũ mun-¬
dũ regit. uniu̾sãq creatãm ammi-¬
nistrat assiduitate uiluerunt. ita
ut pene nemo dignet᷑ attendere
oꝑa dĩ. mira ⁊ stupenda in quolib
tuno tp̃r. p̃ter usitatũ cursũ ordi¬
nẽq natȩ.ut ñ maiora sed insolita¬
uidendo stuperent. qͥbꝰ cotidi ana
uiluerant. Maius enĩ miracłm ẽ
gubernatio tocius mũdi: qũa satu¬
racio qͥnq miliũ hominũ de qͥnq
panibꝰ: ⁊ tam̃ hec nemo miratur.
Illud mirant᷑ homines. ñ qͥa maius
ẽ. sed quia rarũ ẽ. Quis enĩ ⁊ nunc
pascit uniu̾sũ mũdũ. ñ ille qͥ de
paucis granis segetes: inde inma
nibꝰ suis multiplicauit qͥnq panes.
Potestas enĩ erat: in manibꝰ xp̃i. lanes
aũt illi quinq quasi semina erant.
ñ quidẽ t̾rȩ mandata. sed abeo qui
t̾rã fec̃ multiplieatã. Hoc gͦ ad mo¬
tũ ẽ sensibꝰ quo erigeret᷑ mens. &
exhibitũ ocłis ubi exerceret᷑ intel¬

Expanded text:
is possit, et miracula ejus quibus totum mundum regit universamque creaturam administrat, assiduitate viluerunt, ita ut pene nemo dignetur attendere opera Dei mira et stupenda in quolibet tuno tempore praeter usitatum cursum ordinemque naturae, ut non majora, sed insolido stuperent, quibus quotidiana viluerant. Majus enim miraculum est gubernatio totius mundi, quam saturatio quinque millium hominum de quinque panibus: et tamen haec nemo miratur: illud mirantur homines non quia majus est, sed quia rarum est. Quis enim et nunc pascit universum mundum, nisi ille qui de paucis granis segetes creanibus suis multiplicavit quinque panes. Potestas enim erat in manibus Christi: panes autem illi quinque, quasi semina erant, non quidem terrae mandata, sed ab eo qui terram fecit multiplicata. Hoc ergo admotum est sensibus, quo erigeretur mens, et exhibitum oculis ubi exerceretur intel
Abbreviated transcription (Latin):
sontẽ baptismi gebenna mitescit in
hoc in quã mistico numero filii urł ꝑ
uenientes ad mirrã cũ pre amaritudi¬
ne aquã aurire ñ possent: habebat
ñ erat ad saporẽ. in iecto in eam ꝑ moy¬
sen ligno. dulcedinẽ suauitatẽ potart̃.
Custeritatẽ quã noxia unda gestabat.
ligni abstulit sarram̃tũ. qd̾ qͥdẽ infi¬
gura factũ puto. Qqu̾a eĩ amꝗta miri

Expanded text:
fontem baptismi gehenna mitescit. 416 In fontem baptismi gehenna mitescit. 416 In hoc, inquam, mystico numero filii Israel pervenientes ad Myrrham, cum prae amaritudine aquam haurire non possent habebat s non erat ad saporem, injecto in eam per Moysen ligno, dulcedinem suaviter potarunt; austeritatem enim quam noxia unda gestabat, ligni abstulit sacramentum. 5. Quod quidem in figuram factum puto; aquam enim amaram i
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Et nrũ mimodũ. illie retror¬
sam cou̾sus fluuras inorig. nem
suam reuitit. Nic in posterũ reuocatꝰ
hoͣ inoriginis suȩ infantiã reparat᷑.
Ibi fontẽ suũ de ouo egressus fuerat:
unda ꝑquirit. Hic hominẽ suũ aqͦ
exierat innocentia recognoscit. Ibi
exinanit᷑ alueus fluctibꝰ. hic euacu¬
ant᷑ corda criminibꝰ. ita ut seruos
di illic aqua cenosa. ñ madidet. hic
famulos dñi cõscientia tetra ñ pol¬
luat. Iordanis enĩ qͥdã ẽ fons lauacͥ.
ꝑ quẽ qͥ transierit. relictis sordibꝰ pa¬
radisũ reꝓmissionis ingredit᷑. In hoc
gͦ quadragenario ⁊ duali numero.
isrł ppłs relinquens egiptũ. rubri
maris fluenda transcendit. Et nos
ꝙͦ i.. ipso numero relinquentes mũ¬
di egtũ. gehennȩ ardentis stagna
t ransimꝰ Illos insuictibꝰ unda sustẽ¬
ra:: nos ignis flãma ñ urit. Illis so¬
lidat᷑ aqua nobu refrigessit incendĩ
E contra natẽ usũ ꝑ estr̃ siccat᷑ mare ꝑ

Expanded text:
unt. Et mirum illic retrorunt. Et mirum illic retrorsum conversus fluvius in originem suam revertitur: hic in posterum revocatus homo in originis suae infantiam reparatur. Ibi fontem suum, de quo egressa fuerat, unda perquirit: hic hominem suum, a quo exierat innocentia, recognoscit: ibi exinanitur alveus fluctibus, hic evacuantur corda criminibus; ita ut servos Dei illic aqua coenosa non madidet, hic famulos Dei conscientia tetra non polluat. Jordanis enim quidam est fons lavacri, per quem qui transierit, relictis sordibus, paradisum repromissionis ingreditur. 4. In hoc ergo quadragenario et duali numero Israel populus relinquens Aegyptum, Rubri maris fluenta transcendit: et nos quoque in ipso numero relinquentes mundi Aegyptum, gehennae ardentis stagna transimus: illos in fluctibus unda sustentat, nos ignis flamma non urit: illis solidatur aqua, nobis refrigescit incendium; et contra naturae usum per aestum siccatur mare, per
Abbreviated transcription (Latin):
numero moyses ꝑmansiones ꝑue¬
nt adrequiem. quo ⁊ nos ꝑ ieiunia
mansiones quedã sunt. ꝑ que it̃
sp̃alit̃ facientes. animȩ uirtutibꝰ
ambulamꝰ. Et diurno ꝓfectu: re¬
ꝓmisse nobis terrȩ uicioniores
efficim̃: ita ut cicius ꝑueniat qͥ
deuocius ieuinauerit. Pedes enim
quidam animȩ pernices sunt:¬
fides atq ieiuniũ. qͥ cito dehumi¬
libꝰ ad alciora cõscendunt. cito de¬
terrenis ad cȩlestia gradiunt᷑. De¬
his pedibꝰ dixit apłs. Quã specio¬
si pedes euãgłizanciũ pacem.
euagłiranciũ bona. Hos pedes
uidua. Si scõꝵ pedes lauit. Digni
enĩ honore euagłitanciũ pacem
pedes sunt. qui sp̃ales ac nitidi
ad fluenta iordanis. Codem dieꝵ¬
curulo. rpianus ppls ꝑnenit ad flis¬
enta baprismatis. Et sic̃ ait ꝓpħa ior¬
danis cõa̾ius ẽ retrorsũ. Illic intro¬
euate istł ita in aquas fluminis un¬
da uꝑ fugit hic descendente infon¬
tẽ xp̃iano cyiminii peccata diffugi¬

Expanded text:
numero Moyses per mansiones pervenumero Moyses per mansiones pervenit ad requiem, quo et nos per jejunia mansiones quaedspiritaliter facientes, animae virtutibus ambulamus, et diurno profectu repromissae nobis terrae viciniores efficimur; ita ut citius perveniat, qui devotius jejunarit. Pedes enim quidam animae pernices suntides atque jejunium, qui cito de humilibus ad altiora conscendunt, cito deterrenis ad coelestia gradiuntur. Dehis pedibus dixit Apostolus: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona ! Hos pedes ua: Si sanctorum pedes lavit . Digni enim honore evangelizantium pacem pedes sunt, qui spiritales ac nitidi ad fluenta Jordanis, eodem circulo Christianus populus pervenit ad fluenta baptismatis. Et sicut ait propheta: Jordanis conversus est retrorsum ; illic introeunte Israelita in aquam fluminis unda superfugit, hic descendente in fontem Christiano, criminum peccata diffugi
Abbreviated transcription (Latin):
dñs iħc xp̃c hunc eundem numerũ
ieuinii conseeraret: ⁊ cõtinuatis diȩ¬
bꝰ noctibꝰq ñ capiens cibũ: unum
ieiuni corpꝰ effecerit. Hoc ẽ licet
diei ordo noctis interrũꝑet᷑ aduen¬
tu: ñ tam̃ interruptꝰ ẽ ordo ieiunii.
Unde erant aputi dnm plura quidẽ
tempr̃m curricła: sed abstinentiȩ
dies una. Ostendens nobis. ita nos
hunc numerũ integrũ ieuinare
debere. ut quia totam quadragesimã¬
uiolauerit. ⁊ ꝓpt̾ modici tp̃ris cibũ.
magni fructũ laboris amiserit. Sed
dicit aliquis. Quadragesimȩ aliquo¬
ta ⁊ duos dies habeat audire gesti¬
mus. Legimꝰ inueteri testam̃to cũ
sc̃s moyses filios isrł de iugo egipciȩ
captiuitatis erueret. ut int̾rã reꝓ
missionis induceret. quadraginta
⁊ duoꝵ dierũ eũ ad memoratã t̾rã
mansionibꝰ ꝑuenisse. Tantoq illuo¬
tpr̃m numero potitũ eẽ ꝓmissis.
quanto ⁊ nos ꝓmissis nob̾ asalua¬
tore ꝑfrui gratulam᷑. Cod̃ẽ inqͥm

Expanded text:
s Christus hunc eumdem numerum jejunii consecrarit, et continuatis diebus noctibusque non capiens cibum, unum jejunii corpus effecerit: hoc est, licet diei ordo noctis interrumperetur adventu, non tamen interruptus est ordo jejunii. Unde erant apud Deum plura quidem temporum curricula, sed abstinentiae dies una: ostendit nobis ita nos hunc numerum integrum jejunare debere; ut quia totam quadragesimaviolarit, et propter modici temporis cibum, magni fructum laboris amiserit. Sed dicet aliquis: Quadragesimae aliquota duos dies habeat audire gestimus. Legimus in Veteri Testamento , cum sanctus Moyses filios Israel de jugo Aegyptiae captivitatis erueret, ut in terram eos repromissionis induceret, quadraginta et duorum dierum eum ad memoratam terram mansionibus pervenisse ; tantoque illurum numero potitum esse promissis, quanto et nos promissis nobis a Salvatore perfrui gratulamur. Eodem, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
Q u ⁊ hic turbas de quinq paurt
panibꝰ. Nam ⁊ suꝑ fenũ discũbebant.
Carnalit̾ gͦ saprebant. ⁊ in carnalibus
quiescebant. Umĩis enim caro foenũ:
Que sunt aũt iia nagm̃ta. nͥ que ppłs
ñ potuit manduc re : Intelliguntur gͦ
quedã secre bri int ligentia. quȩ mul¬
titudo r̃ potest caꝑe. Illis credant qͥ¬
idonei sunt. ⁊ alios docere sic̃ erant
apliꝰ. Unde  uodecim cophini imple¬
tisumt. lactũ ẽ hoc ⁊ utilit̾. quia sp̃ali¬
audimꝰ. factũ ẽ enim ut lli uidere.e.
Seriptũ ẽ aũt. ut nos auciremꝰ. Quod̃
in ulis oculi ualuerunt hoc in nobis
fides: Cernimꝰ qͥppe animo: quod ocłis
ñ potuimꝰ. Etp̃lati illis sumꝰ. qm̃ de
nobis dictũ ẽ: beati qui ñ uiderunt
⁊ crediderunt. Ideo aũt qͥa fortȩ intel¬
leximꝰ. quod illa turba ñ intellexerit:
⁊ uere nos pasti sumꝰ. qui ad medullao
ordei ꝑuenire potuimꝰ. Deniq om̃s illi¬
homines qui uiderunt hoc quid puta¬
uerunt: Illi inquit homines cũ ui¬

Expanded text:
 et hic turbas de quinque panibus pavit. Nam et super fenum discumbebant: carnaliter ergo sapiebant, et in carnalibus quiescebant. Omnis enim caro fenum . Quae sunt autem illa fragmenta, nisi quae populus non potuit manducare? Intelliguntur ergo quaedam secretiora intelligentiae, quae multitudo non potest capeidonei sunt et alios docere, sicut erant Apostoli? Unde duodecim cophini impleti sunt. Factum est hoc et mirabiliter, quia magaudimus. Factum est autem ut illi viderent, scriptum est autem ut nos audiremus. Quod in illis oculi valuerunt, hoc in nobis fides. Cernimus quippe animo quod oculis non potuimus, et praelati illis sumus, quoniam de nobis dictum est, Beati qui non vident, et credunt . Addo autem quia forte et intelleximus quod illa turba non intellexerit, et vere nos pasti sumus, qui ad medullam hordei pervenire potuimus. Denique homines illi qui viderunt hoc, quid putaverunt? Illi, inquit, homines cum vi
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑. Ex hortatꝰ ẽ nos ad fidẽ:⁊ ad capes¬
cendam uitã et̃nã. Aliqͥd p̾sens an-¬
nuntiauit. aliquid futurũ p̃dixit.
Exeo quod p̃sens annuntiauit angłs
erat. ex eo quod futurũ p̃dixit. ꝓpħa
erat. Ex eo quod u̾bũ dĩ caro factũ¬

Expanded text:
tatus est nos ad fidem, et ad capessendam vitam aeternam: aliquid praesens annuntiavit, aliquid futurum praedixit: ex eo quod praesens annuntiavit, angelus erat; ex eo quod futurum praedixit, propheta erat: ex eo quod Verbum Dei caro factu
Abbreviated transcription (Latin):
rantia cͦ ppłi erat inleg. ꝓpterea tẽp
tacio illa dñi ignorantia discipli de¬
monstrabat. Nichil gͥ uaert. omĩa
innuurt. sed intellectũ requirunt.
Nam ⁊ ipse numerus pasti ppłi. ipłm
significabat soblege cõstitutũ
enĩ quinq iilia rant. nͥ quia suh
lege erant: Qu e lex quinq libris

Expanded text:
rantia populi erat in Lege, propterea illa rantia populi erat in Lege, propterea illa Domini tentatio ignorantiam discipuli demoeminent, sed intellectorem requirunt. Nam et ipse numerus pasti populi populum significabat sub lege constitutum. Cur enim quinque millia erant, nisi quia sub lege erant, quae le
Abbreviated transcription (Latin):
U it nec manducabat. Illi enim
iuo porrabat. clausa honerabant
aꝑta pascebant. Duo aũt pisces. ui¬
dent᷑ nobis significate duas illas
in ueteri testam̃to sublimes ꝑsonas:
que ungebant᷑ ad ppłm scĩficandũ
⁊ regendũ. sacerdotis ⁊ regis. Et ipse
inministerio uenit aliquando. qui
ꝑ illas significabat᷑. Uenit aliquã¬
quia regim᷑ ab eo: aprraunt᷑ que
elausa portabant᷑. Grãs : li. ampleuit
ꝑ se quot ꝑ uetus testam̃tũ ꝓmit-¬
tebat᷑. ⁊ srangi uissit panes: Frangẽ¬
do: multiplicati sunt. Nichil ueriꝰ.
Quinq enĩ libri moysi quã multos
libros cũ exponunt᷑. tanquã fran¬
gendo id est disserendo fecerunt:
Sed qͥa in illo ordeo ignorantia pͥmi
ipłi tegebat᷑. de quo pͥmo ppło dictũ
ẽ. quã diu legit᷑ moyses. uelamen
supra corda eoꝵ positũ ẽ: ñ dũ enĩ
ablatũ erit uelam̃. qͥa ñdũ uenerat
xp̃c. ñ dũ uelũ templi fuerat illo
meruce pendente conscissũ. qͥa igno¬

Expanded text:
ortabat, nec manducabat. Illa enim ortabat, nec manducabat. Illa enim quae portabat, clausa onerabant, aperta pascebant. Duo autem pisces, videntur nobis significare duas illas in Veteri Testamento sublimes personas, quae ungebantur ad populum sanctificandum et regendum, sacerdotis et regis. Et ipse in mysterio venit aliquando, qui per illas significabatur: venit aliquanquia regimur ab eo: et aperiuntur quae clausa portabantur. Gratias illi; implevit per se quod per Vetus Testamentum promittebatur. Et frangi jussit panes: frangendo multiplicati sunt. Nihil verius. Quinque enim illi libri Moysi, quam multos libros, cum exponuntur, tanquam frangendo, id est disserendo, fecerunt? Sed quia in illo hordeo ignorantia primi populi tegebatur, de quo primo populo dictum est, Quamdiu legitur Moyses, velamen supra corda eorum positum est : nondum enim ablatum erat velamen, quia nondum venerat Christus; nondum velum templi fuerat illo in cruce pendente conscissum: quia ergo igno
Abbreviated transcription (Latin):
ficeret᷑. erat ibi quidã puer. por¬
tans qͥnq panes ordeaceos ⁊ duos pis¬
ces. Et ait iħ̾c. lacite homines discũħe:¬
sit. fiacti sunt ranes positi ante
discuber. Nõ iam quinq panes.
sed quod ad ecerat qui creauerat.
quod auctũ erat. ⁊ de piscipꝰ quan¬
tũ sifsiciebat. larũ ẽ turbã ula saci¬
atã. ȩtiã fragm̃t. resederunt. Et ipsa
colligi iussa sunt. ne perirent. Et
impleuerunt duo decĩ cophinos
fragm̃toꝵ. Preuit̾ ut curramꝰ qͥn¬
q panos incedigunt᷑ qͥnq libri
Nostis aũt ordeũ ra cõcretũ. ut
admedullã eiꝰ uix ꝑueniat᷑. uesti¬
tur enĩ eadẽ medulla tegmi¬
ne paleȩ. ⁊ ipsa palea ẽ tenax ut¬
⁊ inherens. ut cũ labore exuatur
Talis ẽ littera ueteris testam̃ti: ue¬
stita tegminibꝰ carnaliũ sacram̃toꝵ.
Sed si ad eiꝰ medullã ꝑueniat᷑ pas¬
cit nsaciat. Ferebat gͦ quidã puer.
qͥnq panes ⁊ duos pisces. Si que

Expanded text:
reficeretur, erat ibi quidam puer porreficeretur, erat ibi quidam puer portans quinque panes hordeaceos et duos pisces. Et ait Jesus: Facite homines discumbesit, fracti sunt panes, positi ante discumbentes. Non jam quinque panes, sed quod adjecerat, qui creaverat quod auctum erat. Et de piscibus quantum sufficiebat. Parum est turbam illaatam, etiam fragmenta resederunt: et ipsa colligi jussa sunt, ne perirent; et impleverunt duodecim cophinos fragmentorum. 5. Breviter ut curramus, quinque panes intelliguntur quinque libri Nostis autem hordeum ita creatum, ut ad medullam ejus vix perveniatur: vestitur enim eadem medulla tegmine paleae, et ipsa palea tenax et inhaerens, ut cum labore exuatur. Talis est littera Veteris Testamenti, vestita tegminibus carnalium sacramentorum: sed si ad ejus medullam perveniatur, pascit et satiat. Ferebat ergo puer quidam quinque panes et duos pisces. Si quae
Abbreviated transcription (Latin):
Et forte indemonstracione ignorantiȩ
discipłi: aliquid signifieauit. Apparebit
gͦ cũ ipsũ sacram̃tũ de qͥnq panibus
ceꝑit nobis loqui. ⁊ quid significet in¬
dicare. Ibi enĩ uidebimꝰ quare dñs ui
hoc facto ignorantiam discipłi uoluit
interrogando quod sciebat ostendere:
Nam interrogamꝰ aliquando quod ne¬
scimꝰ. audire uolentes ut discaniꝰ. Ali¬
quando in terrogamꝰ qd̾ scimꝰ seire uo¬
lentes utrũ ⁊ ille sciat que int̾roga¬
mus. Utrũ hoc nouerat dñs: ⁊ qd̃ in¬
trogabat sciebat: quid enĩ eẽt factu
rus nouerat. ⁊ hoc nescire philipũ
sciebat similit̾. Ur̃ itaq int̾rogabat.
nͥ qͥa eiꝰ ignorantiã demonstrabat:
Et hoc quare fecerit. ut dixi post in¬
telligemꝰ. Andreas ait. Est hic puer
quidã. qui habet qͥnq panes ordea
ceo÷ ⁊ duos pisces S hec quiꝰ st̃ in ter
tantos: Cũ dixisset philupus in ter¬
rogatus. ducentoꝵ denarioꝵ panes
ñ sufficere. quibꝰ illa tanta turba

Expanded text:
e ignorantiae discipuli aliquid significavit. Apparebit ergo, cum ipsum sacramentum de quinque panibus coeperit nobis loqui, et quid significet indicare: ibi enim videbimus quare Dominus in hoc facto ignorantiam discipuli voluit interrogando quod sciebat, ostendere. Nam interrogamus aliquando quod nescimus, audire volentes ut discamus; aliquando interrogamus quod scimus, scire volentes utrum et ille sciat quem interrogamus: utrumque hoc noverat Dominus; et quod interrogabat sciebat, quid enim esset facturus ipse noverat; et hoc nescire Philippum sciebat similiter. Quare itaque interrogabat, nisi quia illius ignorantiam demonstrabat? Et hoc quare fecerit, ut dixi, postea intelligemus. 4. Andreas ait: Est hic puer quidam qui habet quinque panes, et duos pisces; sed haec quid sunt ad tantos? Cum dixisset Philippus interrogatus, ducentorum denariorum panes non sufficere, quibus tanta illa turba
Abbreviated transcription (Latin):
refrigeriũ porrigerat. t ũ ubi ugio
euã głicȩ passionis ẽ iẽꝑati. statim ama
ait ꝓpħ̾a. Quã diũcia faucibus meis
aufert tunicã. relinque ẽ ⁊ paltium
Hec ẽ gͦ illa amaritudo. quȩ dulcesli
cõmutata ẽ. Idẽ austeritas legis. eugłis
sine crucis misterio. de qua ait apłs.
Littera occidit. Ut ubi passionis ei sa¬
cram̃ta iungunt᷑: omĩs eiꝰ sp̃alit̾ ama¬
ritudo cõdit᷑. Et de ea dicit apłs:¬

Expanded text:
refrigerium porrigebat. At vero ubi ligno evangelicae passionis est temperata, statim amarait Propheta: Quam dulcia faucibus meis  tibi aufert tunicam, relinque illi et pallium . Haec est ergo illa amaritudo quae dulcedine commutata est, id est austeritas legis Evangelisine crucis mysterio, de qua ait Apostolus: Littera occidit . At ubi passionis illi sacramenta junguntur omnis ejus spiritualiter amaritudo conditur; et de ea dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
formare: n forte ne doleret latꝰ
quando costa de tracta ẽ. ꝓpt̾ hoc
oportebat ut ille dormiret : Quis
ẽ qͥ sic dormiat. ut ei ossa ñ euigi¬
lanti uellant᷑: An qͥa ds̃ euellebat.
ꝓpterea homo ñ sentiebat᷑. Ioterat
aut ⁊ uigilanti sine dolore euelle-¬
re. qͥ potuit dormienti. Sed ꝓculdu¬
bio hidria pͥma implebat᷑. ꝓpħia
illiꝰ tpr̃is de futuro isto tp̃rȩ dispẽ¬
in illa archa in clusa sunt omĩa

Expanded text:
formare. An forte ne doleret latus formare. An forte ne doleret latus quando costa detracta est, propter hoc oportebat ut ille dormiret? Quis est qui sic dormiat, ut ei ossa non evigilanti evellantur? An quia Deus evellebat, propterea homo non sentiebat? Poterat ergo et vigilanti sine dolore evellere, qui potuit dormienti. Sed procul dubio hydria prima implebatur: prophetia illius temporis de futuro isto tempore dispenin illa
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. s semet ipsũ exinaniuit for¬
mã seru accipiens. Hoc ẽ enim
reliqͥt patrem. Nõ qͥa deseruit
⁊ recessit apatre. sed qͥa ñ in ea
forma apparuit hominibꝰ. inqͦ
equalis ẽ patri. Quomͦ reliquit
matrẽ. Relinquendo synagogã¬
de qua scđm carnẽ natꝰ ẽ & in¬
herendo ȩccłiȩ quã ex om̃ibꝰ gẽ¬
tibꝰ cõgregauit. Ergo ⁊ pͥma hi¬
dria. habebat ꝓpħiam de xp̃o:
Sed quando ista quȩ loquor nõ
p̃dicabant᷑ in ppłi̾s. adhuc aqua
quereremꝰ. in ipsa ima senten¬
cia erunt duo incarne una:
sacram̃tũ magnũ in xp̃o ⁊ in
querere. ⁊ de om̃ibꝰ hidriis uinũ po¬
tare: Pormit adam ut fiat eua. mo¬
rit᷑ xp̃c ut fiat ȩccła. Dormienti
quibꝰ formet᷑ ȩcclã. Cun ñ apparear
qͥa in illis tẽ factis futura figura¬
ta sunt. quãdoqͥdẽ dicit apłs ipsũ
adam formã futuri eẽ: Quid est
inquit futuri: Presigurabat᷑ omia
mistice: Neq enĩ uere ñ poterat
ds̃ uigilanti costã educere. feminãq

Expanded text:
tipsum exinanivit, formam servi accipiens. Hoc est enim, Reliquit Patrem; non quia deseruit, et recessit a Patre: sed quia non in ea forma apparuit hominibus, in qua aequalis est Patri. Reliquit autem matrem, relinquendo Synagogae qua secundum carnem natus est; et inhaerendo Ecclesiae, quam ex omnibus gentibus congregavit. Ergo et prima hydria habebat prophetiam de Christo: sed quando ista quae loquor non praedicabantur in populis, adhuc aqua quaereremus in ipsa una sententia, Erunt duo in carne una; sacramentum magnum in Christo et in quaerere, et de omnibus hydriis vinum potare. Dormit Adam ut fiat Eva: moritur Christus ut fiat Ecclesia. Dormienti quibus formetur Ecclesia. Cui non appareat quia in illis tunc factis futura figurata sunt, quandoquidem dicit Apostolus ipsum Adam formam futuri esse? Qui est, inquit, forma futuri . Praefigurabantur omnia mystice. Neque enim vere non poterat Deus vigilanti costam educere, feminamque
Abbreviated transcription (Latin):
De iħ̾u nazareno. qͥ fuit ꝓpha po¬
tens in factis ⁊ indictis incõspec¬
tu dĩ. ⁊ uniu̾si ppłi. qͦmͦ hunc tra¬
diderunt sacerdotes:⁊ pͥncipes
nr̃i indãpnatione mortis. ⁊ cru¬
ci eũ fixerunt. Nos aũt speramus.

Expanded text:
de Jesu Nazareno, qui fuit propheta potens in factis et dictis in conspectu Dei et universi populi, quomodo hunc tradiderunt sacerdotes et principes nostri in damnationem mortis et cruci eum fixerunt: nos autem sperabamus
Abbreviated transcription (Latin):
sedurit astucia sua. sic ⁊ ur̃ȩ
mentes corrũpant᷑ asimplicita¬
te ⁊ caritate quȩ ẽ in xp̃o. Ha¬
bet gͦ hic sponsam quã redemit
sanguine suo. ⁊ cuiꝰ pignus dedit
sp̃m sc̃m. Eruit eam demancipa¬
tu diaboli. mortuus est ꝓpt̾ de¬
licta eiꝰ. resurrexit ꝓpt̃ iustifica¬
cionẽ eiꝰ. Quis offert tanta spõ¬
sȩ suȩ : Licet offerant homineꝰ
quelibet ornam̃ta t̾raꝵ. aurũ:
argentũ. lapides p̾ciosos. eqͦs.
mancipia. fundos. p̃dia. nũqͥd
aliquis offert sangumnẽ suũ
Si enĩ sanguinẽ suũ sponse de¬
derit. ñ erit qͥ ducat uxorem.
ñs aũt securꝰ moriens. dedit
sanguinẽ suũ ꝓ ea. quã resur¬
gens haberet. quã sibi iam cõ¬
iunxerat inutero uirginis. Uer¬
bũ enim sponsus. sponsa caro
humana. ⁊ utrũq unus filius
dei. ⁊ idem filiꝰ hoĩs. ubi factꝰ
ẽ caput ȩccłȩ. Ille uterꝰ uirgi

Expanded text:
it astutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a simplicitate et castitate quae est in Christo . Habet ergo hic sponsam quam redemit sanguine suo, et cui pignus dedit Spiritum sanctum . Eruit eam de mancipatu diaboli: mortuus est propter delicta ejus, resurrexit propter justificationem ejus . Quis offeret tanta sponsae suae? Offerant homines quaelibet ornamenta terrarum; aurum, argentum, lapides pretiosos, equos, mancipia, fundos, praedia: numquid aliquis offeret sanguinem suum? Si enim sanguinem suum sponsae dederit, non erit qui ducat uxorem. Dominus autem securus moriens, dedit sanguinem suum pro ea quam resurgens haberet, quam sibi jam conjunxerat in utero Virginis. Verbum enim sponsus, et sponsa caro humana; et utrumque unus Filius Dei, et idem filius hominis: ubi factus est caput Ecclesiae, ille uterus virgi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cursor eiꝰ fieret inmitacione
sacram̃ti Qui int̾ hec misteriũ¬
nr̃i redeỹtoris annuntians. hũc
in metuo hominũ stetisse asse¬
rit ⁊ nes iri. Quia ꝑcarnẽ dñs
apparens. ⁊ uisibilis extnt cor¬
pore. ⁊ inuisibilis maiestate. De
quo ȩtiã subdidit. Qui post me
uenit. ante me factꝰ est.Sic nãq
dr̃ ante me factꝰ ẽ. ac si dicatun
pꝰ natꝰ suꝑat. quo eũ natiuita¬
tis suȩ tp̃ra ñ angustant. Nã
qͥ ꝑmatrẽ in tp̃re nascit᷑. sine
tp̃re est apatre generatꝰ. Cui
quante reuerentiȩ debeat hu¬
militatẽ subdendo manifestat.
Cuiꝰ ñ sũ dignꝰ soluere corrigiã

Expanded text:
et, imitatione sacramenti? Qui inter haec mysterium Redemptoris nostri annuntians, hunc in medio hominum et stetisse asserit et nesciri; quia per carnem Dominus apparens, et visibilis stetit corpore et invisibilis majestate. De quo etiam subdidit: Qui post me venit, ante me factus est. Sic namque dicitur: Ante me factus est, ac si dicatur,  natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a Patre generatus. Cui quantae reverentiae humilitatem debeat subdendo manifestat: Cujus non sum dignus solvere
Abbreviated transcription (Latin):
diliget eũ. ⁊ ad eũ ueniemꝰ ⁊ man¬
sionẽ apud eũ faciemꝰ. Quisqͥs
riciȩ estibꝰ anhelat. quisqͥs se lu¬
lluit. cordisostiũ cõtra ueritatẽ
cdaudit. ⁊ ne ad se dñs ueniat. clau-¬
stra animi seris uicioꝵ dãpnat.
S ad huc qͥ missi sunt ꝑcõtant᷑. Qd
gͦ baptizas si tu ñ es xp̃c. neq heli

Expanded text:
veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Quisquis ritiae aestibus anhelat, quisquis se lulluit, cordis ostium contra veritatem claudit; et ne ad se Dominus veniat, claustra animi seris vitiorum damnat. 3. Sed adhuc qui missi sunt percontantur: Quid ergo baptizas, si tu non es Ch
Abbreviated transcription (Latin):
płis ultimũ cõuiuiũ celebrat. nͥ qd̾¬
⁊ eos tantũ modo qͥ septiformis gr̃ã
sp̃c pleni sunt: futuros secũ inet̾¬
na refectione denunciat: Septem
qͦ diebꝰ om̃e hoc tẽpꝰ uoluit᷑. Et sepe
septenario numero: ꝑfectio designa¬
tur. Illi gͦ ultimo cõuiuio de p̃sen¬
cia ueritatis epulant᷑. qͥ nc̃ ꝑfectio¬
nis studio t̾rena transcendunt. qͦs
mundi amor ñ ligat. qͥbꝰ ⁊ si ut cũ
dr̃. Beati qui ad cenã nuptiaꝵ agni
uocati sunt. Idcirco enĩ ñ ad prandiũ
sed adcenã uocatos narrat. qͥa nimirũ
infine dicõuiuiũ cena ẽ. Qui gͦ fini
to p̃sentis uite tẽpore: adrefectionẽ
suꝑne cõtemplacionis ueniunt. No
ad agni prandiũ s ad cenã uocant. Quȩ
uidelicet cena. hoc ultimo cõuiuio
inet̾na refectione reꝑat. qͥ pleni nc̃
septi formi gr̃a in amore scĩ sp̃c an¬
sp̃c repleri p̃sencia desiderate. qͥd
uos seqͥ infuturũ possit exp̃senti

Expanded text:
pulis ultimum convivium celebrat, nisi quopulis ultimum convivium celebrat, nisi quod eos tantummodo qui septifos pleni sunt futuros secum in aeterna refectione denuntiat? Septem quoque diebus omne hoc tempus evolvitur et saepe septenario numero perfectio designatur. Illi ergo ultimo convivio de praesentia veritatis epulantur, qui nunc perfectionis studio terrena transcendunt, quos mundi amor non alligat, quibus etsi utcunque nem dicitur: Beati qui ad coenam nuptialem agni vocati sunt. Idcirco enim non ad prandium sed ad coenam vocatos narrat, quia nimirum in fine diei convivium coena est. Qui ergo finito vitae praesentis tempore ad refectionem supernae contemplationis veniunt, non ad agni prandium, sed ad coenam vocantur. Quae videlicet coena hoc ultimo convivio in aeterna refectione recipiet, qui pleni nunc septiformis gratiae in amore Spiritus anspiritus repleri praesentia desiderate. Quid vos sequi in futurum possit ex praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ panẽ. ut inipso suo cibo nobis osten¬
deret. qͥa passionẽ ex nr̃a humanitate
ꝑtulit. ⁊ refectionẽ nrãm ex sua diui¬
nitate ꝓcurauit. Quod si uigilant̃ in¬
spicimꝰ. nobis quoq qualit̾ ad imitan¬
dũ cõgruat. uidemꝰ. Sic enĩ sua redẽp¬
tor indicat. ut imitacionis uiam nob̾
sequentibꝰ sternat. Ecce in cibo suo dñs
nr̃ pisci asso cõiungere fauũ uoluit.
quia uidelicet illos in suo corpore ad
et̃nã qͥetẽ suscipit. qͥ hic tribula¬
ciones ꝓ deo senciunt. ob amore in¬
terne dulcedinis ñ recedunt. Cũ asso
pisce fauus sũmit᷑: qͥa qͥ hic afflicti¬
onẽ ꝓueritate suscipiunt: illic dul¬
cedine uera saciant᷑. Notandũ qͦq
qd̾ ultimũ cõuiuiũ dñs cũ septẽ
discipłis habuisse describit᷑. Petrꝰ
nãq ⁊ thomas nathanael filii zebe¬
dei. ⁊ alii exdiscipłis eiꝰ duo. in eo
fuisse memorant᷑. Cur cũ septẽ disci¬

Expanded text:
et panem, ut ipso suo cibo nobis ostenet panem, ut ipso suo cibo nobis ostenderet quia et passionem ex nostra humanitate pertulit, et refectionem nostram ex sua divinitate procuravit. Quod si vigilanter inspicimus, nobis quoque qualiter ad imitandum congruat videmus. Sic enim sua Redemptor indicat, ut imitationis viam nobis sequentibus sternat. Ecce in cibo suo Dominus noster pisci asso conjungere favum voluit, quia videlicet illos in suo corpore ad aeternam quietem suscipit, qui cum hic tribulationes pro Domino sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Cum asso pisce favus sumitur, quia qui hic afflictionem pro veritate suscipiunt, illic dulcedine vera satiantur. 6. Notandum quoque quod ultimum convivium Dominus cum septem discipulis habuisse describitur; Petrus namque et Thomas, Nathanael, filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo, in eo fuisse memorantur. Cur cum septem disci
Abbreviated transcription (Latin):
tenemꝰ Post resurrectionẽ gͦ dñi missũ
rete. dignũ fuit ut tot pisces caperet.
quod solũmodo electos ciues suꝑnę pa
net. ut uigilant᷑ debeamꝰ inspicere.
misterio. quod iterat᷑ infacto. In hac
enĩ lectione panẽ ⁊ assũ piscẽ inula
re dignatꝰ ẽ inaquis generiꝰ humani.
capi uoluit. laqueo mortis nr̃ȩ. ⁊ quasi
tribulacione assatus ẽ tp̃r pasfionis
suȩ. Sed qͥ piscis assus fieri dignatus
ẽ inpassione. fauus nobis mellis extitit
in resurrectione. An qui. inpisce asso
figurari uoluit tribulationẽ passioi̾s
suȩ. infauo melł utrãq natãm expͥme¬
re uoluit ꝑsone suȩ.sauus quippe mel
incera ẽ. Mel uͦ incera: ẽ diuinitas in
humanitate. Quod abhac lectione qͦq¬
ñ discrepat. Nam piscem cõmedit:⁊
panẽ. Qui enĩ assari ut piscis potuit
ex humanitate. pane nos reficit : diui¬
nitate qui ait. Ego sũ panis uiuus. qui
decȩlo descendi. Assũ gͦ piscem comedit

Expanded text:
tenemus. Post resurrectionem ergo Domini missum tenemus. Post resurrectionem ergo Domini missum rete dignum fuit ut tot pisces caperet, quot solummodo electos cives supernae pnet, ut vigilanter debeamus inspicere cmysterio quod iteratur in facto. In hac etenim lectione panem et assum piscem, in illa re dignatus est in aquis generis humani, capi voluit, laqueo mortis nostrae, et quasi tribulatione assatus est tempore passionis suae. Sed qui piscis assus fieri dignatus est in passione, favus mellis nobis exstitit in resurrectione. An qui in pisce asso figurare voluit tribulationem passionis suae, in favo mellis utramque naturam exprimere voluit personae suae? Favus quippe mel in cera est, mel vero in cera est divinitas in humanitate. Quod ab hac quoque lectione non discrepat, nam piscem comedit et panem. Qui enim assari ut piscis potuit ex humanitate, pane nos reficit ex divinitate, qui ait: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Assum ergo piscem comedit
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽ sp̃m ͤ uniꝰ uirtutis credat.
uniꝰ substancię eẽ fateat᷑. Quia gͥ
septẽ quȩ suꝑuis diximꝰ ꝑ nouum
testam̃tũ lacius data sunt. decem
cõph endi. Ducamꝰ gͦ ꝑ trigonũ de¬
cẽ ⁊ septẽ. ⁊ ueniunt qͥnquaginta
unꝰ. Qui ꝓfecto numerꝰ a magno mi¬
stenio ñ uacat. qͥa intestam̃to uete
ri legimꝰ quod annus qͥnquagesimꝰ
iubileus uocari iussus ẽ. Inquo uide¬
esceret. Sed uera requies inunitate ẽ.
diuidi quippe unũ ñ potest. Ubi enĩ
scissura diuisionis ẽ: uera requies nõ
ẽ. Ducamꝰ gͦ ꝑ trigonũ quinquaginta
iunũ. ⁊ fiunt centũ quinquaginta
decem ⁊ septẽ ter ducimꝰ. ut ad qͥnqua¬
ginta unũ ꝑuenire debeamꝰ. Et uera
nr̃a requies tẽ ẽ. cũ ipsam iam clari
tatẽ trinitatis agnoscimꝰ. quã inuni¬
tate diuinitatis eẽ certũ tenemꝰ. Nun¬
quaginta gͦ ⁊ unũ ter ducimꝰ ⁊ electoꝵ
sũmã insuꝑna patria quasi centum
qͥnquaginta ⁊itriũ pisciũ numerum

Expanded text:
um, unius virtutis credat, unius substantiae esse fateatur. Quia igitur septem quae superius diximus, per Novum Testamentum latius data sunt. Decem comprehendi. Ducamus ergo per trigonum decem et septem, et veniunt quinquaginta et unum, qui profecto numerus a magno mysterio nagesimus Jubilaeus vocari jussus est, in quo videesceret. Sed vera requies in unitate est. Dividi quippe unum non potest, ubi enim scissura divisionis est, vera requies non est. Ducamus per trigonum quinquaginta et unum, et fiunt centum quinquaginta Septem et decem ter ducimus, ut ad quinquaginta et unum venire debeamus, et vera nostra requi in unitate divinitatis esse certum tenemus. Quinquaginta et unum ter ducimus, et electorum summam in superna patria quasi centum quinquaginta trium piscium numerum
Abbreviated transcription (Latin):
solus exeruit. Sic nc̃ cũ dñs stetisset
in littore pericłoso cõpendio religiosũ
maturauit obseqͥũ. Nõ ẽ gͥ drbium
credidisse petrũ.⁊ credidisse qͥa dile¬
xit. ⁊ dilexisse qͥa credidit. Cur gͦ
lucas inducit fuisse turbatos: Primo
om̃iũ quia paucoꝵ opinionẽ senten¬
cia maioris partis includit. Deinde
quia ⁊ si petrus de resurrectione cre¬
diderat. turbari tam̃ potuit cũ uide¬
ret quod se dñs cũ corpore.⁊ in ea qͦ
uestibulis obseratis. ⁊ cõstrictis erant
septa parietibꝰ improu sus infundẽt.
Queas gͦ historicȩ singła ꝓsecutꝰ ẽ. Ille
finẽ expectauit hic seriem. Nã utiq
dicendo: tẽ aperuit illis sensũ ut in¬
telligerent ea que scripta sunt.eciã
ipse discipłs credidisse ꝓfitet᷑. Sp̃m
aũt scm̃. uel illis undecim. quasi ꝑ¬
fectoribꝰ insufflauit: ⁊reliquis postea
tribuendũ ẽẽ ꝓmittit. uel isdẽ ibi
insufflauit: hic spopondit: Nec ui¬

Expanded text:
solus exseruit, sic et nunc cum dominus stetisset solus exseruit, sic et nunc cum dominus stetisset in littore periculoso conpendio religiosum maturauit obsequium. non est igitur dubium credidisse Petrum et credidisse, quia dilexit, dilexisse, quia credidit. unde Lucas inducit fuisse turbatos? primo omnium quia paucorum opinionem sententia maioris partis includit, deinde quia etsi Petrus de resurrectione crediderat, turbari tamen potuit, cum uideret quod se dominus cum corpore et in ea quae uestibulis obseratis et constructis erant saepta parietibus inprouisus infunderet. Lucas ergo historice singula prosecutus est; ille finem spectauit, hic seriem. nam utique dicendo: tunc aperuit illis sensum, ut intellegerent ea quae scripta sunt etiam ipse discipanctum uel illis undecim quasi perfectioribus insufflauit et reliquis postea tribuendum esse promittit uel isdem ibi insufflauit, hic spopondit. nec ui
Abbreviated transcription (Latin):
uisus: S sic̃ exmulieribꝰ mariȩ &
alii mariȩ magdalenȩ. ita exu ric
alit̾ inducit iuuenem mandantẽ. ut
petro ⁊ discipłis dicerent mulieres qͥa
surrex̃ dñs Perrus gͦ uidit solus dnm.
Deuocio enĩ semꝑ parata ⁊ prompta cre¬
debat. ⁊ ideo studebat. frequenciora fidĩ
signa colligere. Alibi cũ ioħe. alibi solꝰ
ubi tam̃ inpiger currit. aibiq aut so¬
lus aut pͥmꝰ. ñ cõteptꝰ uidisse quȩda
repetit intuenda.⁊ querendi dñ ama¬
re succensus: ñ saciat᷑ uidendo. Uidet
solus. uidet cũ undecim. uidet cũ sep¬
tuaginta. uidet quando thomas credi¬
dit. uidet ⁊ cũ piscaret᷑. S ñ uidisie
cõtentꝰ. in paciens desiderii. neglugenĩ
captionis. in memor pericłi. ñ tamen
in memor reuerenciȩ. ubi dñm uidit
inlitiore ueste se texit. sero estimans
si cũ ceteris nauigio ꝑueniret. Sic cum
inmari dñs ambularet. suꝑ undas na
turȩ suȩ oblitꝰ occurrit. sic cũ aiudeis
dñs teneret᷑. adu̾sus turbas gladium

Expanded text:
uisus? sed sicut ex mulieribus Mariae et aliae Mariae Magdalenae ita ex uiris aliter inducit iuuenem mandantem ut Petro et discipulis dicerent mulieres quia surrexit dominus. Petrus ergo uidit solus dominum; deuotio enim parata semper et promta credebat et ideo studebat frequentiora fidei signa colligere. alibi cum Iohanne, alibi solus, ubique tamen inpiger currit, ubique aut solus aut primus, non contentus uidisse quae uiderat repetit intuenda et quaerendi domini amore succensus non satiatur uidendo. uidet solus, uidet cum undecim, uidet cum septuaginta, uidet et quando Thomas credidit, uidet cum piscaretur, sed non uidisse contentus, inpatiens desiderii, neglegens captionis, inmemor periculi, non tamen inmemor reuerentiae, ubi dominum uidit in littore, ueste se texit serum aestimans si cum ceteris nauigio perueniret. sic cum in mari dominus ambularet, super undas maris naturae suae oblitus occurrit, sic cum a ludaeis dominus teneretur, aduersum turbas gladium
Abbreviated transcription (Latin):
nã sp̃m xp̃i habet is cuiꝰ m̃tẽ odia
dissipant. xlacio inflat. ira usq
ad diuisionẽ m̃tis exasperat. aua¬
ricia cruciat. luxuria eneruat: Pensa¬
⁊ inimicos diligi. terrena despici. pro
celestibꝰ estuare. carnẽ ꝓpt̾ uicia cõteri.
mentẽ acõcupiscenci is frenari. Si gͦ
uultis uos cognoscere possessionis dei:
ꝑ sonã ꝑpendite possessoris ur̃i: Ecce
enĩ quod diximꝰ uoce ueridica paulus
te ñ regit᷑. dediuine claritatis speciȩ
post modũ ñ letat᷑. S nos tam̃ si ad hec
quȩ dicta sunt infirmam᷑. nec dum
culmen ꝑfectionis attingimꝰ. inuia
mus: Consolat᷑ nos ueritas⁊ꝑ ꝓpħam¬
dicit. Inꝑfectũ meũ uidert̃ ocłi tu:
⁊ in libro tuo om̃s scribent᷑. Nõ om̃i¬
no erit nobis noxia nr̃a inꝑfectio:
si dei itinere cõstituti trans acta nõ
respicimꝰ. ⁊ ea quȩ restant festinamus

Expanded text:
sti habet is, cuius mentem odia dissipant, elatio inflat, ira usque ad divisionem mentis exasperat, invidia cruciat, luxuria enercit amicos et inimicos diligi, terrena despici, pro coelestibus aestuari, carnem propter vitia conteri, mentem a concupiscentiis frenari. Si ergo vultis cognoscere jus possessionis Dei, personam perpendite possessoris vestri. Ecce enim quod diximus, voce veridica Paulus te non regitur de divinae claritatis specie postmodum non laetatur. Sed nos tamen ad haec quae dicta sunt infirmamur, necdum culmen perfectionis attingimus, in via mus. Consolatur nos Veritas quadicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui et in libro tuo omnes scribentur . Non omnino erit nobis noxia nostra imperfectio, si in Dei itinere constituti, et ad transacta non respicimus, et ad ea quae restant trans
Abbreviated transcription (Latin):
dio eoꝵ ⁊ dix̃. Pax uobis. Ego sũ no¬
lite tiniere. Conturbati u̾ ⁊ cõter¬
riti. ex istimabant se sp̃m u dere.
ossent uideni hic plures fuisse. sed
quia hic uͤ resurrectionis diȩ. nam
aduespascente iam diȩ. qͥ fuerant in¬
greisi manere cũ dño. ubi ille repen
te se sub duxit. eadem hora addisci¬
die illa una sabbatoꝵ. inducit᷑ appa¬
russe discipłis. ⁊ uulnera obtulisse
palpanda. neqͥd ambiguitatis affer¬
ret. putauimꝰ diligenciꝰ requirendum.
Uidet᷑ enĩ separatim istis undecim de¬
monstrasse se. sic̃ se emau ⁊ cleophȩ
ĩcorsũ iã uesꝑȩ demonstrauerat. Et
queadmodũ isti duo. ita ȩciã illi ui¬
dent᷑ undecim ad cõfirmandos reli¬
quos cõuenire potuisse. Deniq con¬
turbati st̃ habes scd̾m lucã. ⁊ ideo
apperuit illis sensũ ut intelligerent

Expanded text:
s; ego sum, nos; ego sum, nolite timere. conturbati quoque et conterriti existimabant se spiritum uidere. et possent uideri hic plures fuisse; sed et hic sero resurrectionis die - nam aduesperescente iam die qui fuerant ingressi manere cum domino, ubi ille sese repente subduxit, eadem hora ad discidie illa, una sabbatorum inducitur apparuisse discipulis et uulnera obtulisse palpanda, ne quid ambiguitatis adferret, putauimus diligentius requirendum. uidetur enim separatim se istis undecim demonstrasse, sicut se Ammaoni et Cleopae seorsum iam uespere demonstrauerat, et quemadmodum isti duo ita etiam illi uidentur undecim ad confirmandos reliquos conuenire potuisse. denique et conturbati sunt, ut habes secundum Lucan, et ideo aperuit illis sensum, ut intellegerent
Abbreviated transcription (Latin):
solũ fidẽ firmat: sed eriã deuocionẽ
acuit: quod uulnera suscepta ꝓnob̾
cȩ̨lo inferre maluit. abolere noluit.
ut patri nr̃ȩ p̾cia libertatis offendẽt.
Talem sibi pat̾ ad dextãm lecat. tro¬
phea nr̃e salutis amplectens. tales
ullic martires nobu cicatricis suȩ
scđm ioħ̾em credidert̃ apłi qui
gauisi sunt. scđm lucam. quasi incre¬
sc̃m. hic sedere inciuitate iubeant᷑
numanis ꝓxima Hic hnstorico usus
cireuitu. ille cõpendio. qͥa ⁊⁊ de illo
cubitari ñ potest. qͥ testimoniũ ꝑhi
ciȩ uel mendacii suspicionẽ equũ
ẽꝓpulsaͬ .i. Et ideo utrũq uerum
putamꝰ. nõ sentenciaꝵ uanietate.
nec ꝑsonaꝵ diu̾sitate distinctum.
se ddicat. postea tam̃ credidisse c̃e¬
monstrat. Q. si pͥma cõsideremus
cõtiaria sunt: si sequencia certũ
his.⁊ quoꝵ retinueritis retenta
sunt. Lucas aũt dixit.⁊ quomodo
cognouert̃ eũ infractione panis.

Expanded text:
solum fidem firmat, sed etiam devotionem solum fidem firmat, sed etiam devotionem acuit; quod vulnera suscepta pro nobis coelo inferre maluit, abolere noluit; ut Deo Patri nostrae pretia libertatis ostenderet. Talem sibi Pater ad dexteram locat, tropaea nostrae salutis amplectens: tales illic martyres nobis cicatricis suae m Iohannem crediderint apostoli, qui gauisi sunt, secundum Lucan quasi increperint sanctum, hic sedere in ciuitate iubeanturhumanis proxima: hic historico usus circuitu, ille conpendio, quia et de illo dubitari non potest qui testimonium perhibtiae uel mendacii suspicionem aequum est propulsari. et ideo utrumque uerum putamus, non sententiarum uarietate nec personarum diuersitate distinctum. se dicat, postea tamen credidisse demonstrat. et si prima consideremus, contraria sunt, si sequentia, certum his et quorum retinueritis retenta sunt. Lucas autem dicit: et quomodo cognouerunt eum in fractione panis.
Abbreviated transcription (Latin):
ammirandi. cũ uideret clausis om̃ibꝰ
ꝑinuza septa corporibꝰ in offensa com¬
page ihu corpꝰ insertũ. Et ideo mirũ
quomͦ se nata corporea ꝑinpenetra¬
bile corpꝰ infuderit. inuisibili aditu
uisibili cõspectu. tangi facilis difici¬
lis estimari. Deniq cõturbati disci¬
puli. estimabant se sp̃m uidere. Et
ideo dñs ut speciem nobis resurrec¬
tionis ostenderet. palpate inquit &
uidete. qͥa sp̃c carnẽ ⁊ ossa ñ habet.
sic̃ me uidetis habere. Nõ gͦ ꝑ incor¬
poream natãm. sed ꝑresurrectionis
corporeȩ qualitatẽ. in ꝑuia usu clau¬
sa penetrauit. Nam quod tangit᷑
corpiis ẽ. quod palpat᷑ corpꝰ ẽ. Incor¬
pore aũt resurgimꝰ. Seminat᷑ enun
corpꝰ animale. surgit corpꝰ sp̃ale. S
illud subtiliꝰ. hoc erassius. ut pote ad¬
huc t̾rene labis qualitate cõeretuo.
Nam quomͦ ñ corpꝰ inquo manebant
insignia uulnerũ. uestigia cicatricũ.
quȩ dñs palpanda obtulit: inqͦ nõ

Expanded text:
Thomas, cum videret clausis omnibus per invia septa corporibus, inoffensa compage, corpus insertum; et ideo mirum quomodo se natura corporea per impenetrabile corpus infuderit, invisibili aditu, visibili conspectu: tangi facilis, difficilis aestimari. 169. Denique conturbati discipuli aestimabant se spiritum videre; et ideo Dominus, ut speciem nobis resurrectionis ostenderet: Palpate, inquit, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Non ergo per incorpoream naturam, sed per resurrectionis corporeae qualitatem impervia usu, clausa penetravit. Nam quod tangitur, corpus est: quod palpatur, corpus est: in corpore autem resurgemus: Seminatur enim corpus animale, surgit corpus spiritale ; sed illud subtilius, hoc crassius utpote adhuc terrenae labis qualitate concretum. 170. Nam quomodo non corpus, in quo manebant insignia vulnerum, vestigia cicatricum, quae Dominus palpanda obtulit? In quo non
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ p̃sens corporalit̃ apparebat. S tam̃
iam se eẽ cũ ipsis negat. aquoꝵ mor¬
tali corpore carnis in mortalitate di¬
stabat. Quod illic cũ ipsis positus fa¬
tet᷑ se ñ eẽ cũ ipsis. hoc hic situ cor¬
poris indicat. cũ adhuc nauigantibꝰ
ẽẽ se iam in litore demonstrat. Facta est
aũt discipłis piscacionis magna dif¬
ficultas. ut magistro ueniente fieret
ammiracionis magna sublimitas.
Qui ꝓtinꝰ dixit. Mitite indextaam
nauigis rete n inuenie s. Bis inscõ
eugli o legit᷑. quod dñs zustit er ad¬

Expanded text:
raliter apparebat, sed tamen jam se esse cum ipsis denegat, a quorum mortali corpore carnis immortalitate distabat. Quod illic cum ipsis positus, fatetur non se esse cum ipsis, hoc quoque hic situ corporis indicat, cum, adhuc eis navigantibus, esse se jam in littore demonstrat. 3. Facta est autem discipulis piscationis magna difficultas, ut magistro veniente fieret admirationis magna sublimitas. Qui protinus dixit: Mittite in dexteram navigii rete, et invenietis. Bis in sancto Evangelio legitur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
rum tu multibꝰ ⁊ undis uitȩ corrup¬
Quia aũt redẽptor nr̃ iam corruptio¬
nẽ carnis excesserat. pꝰ resurrectionẽ
in littore stabat. ac si ipsũ resurrectio¬
nis suȩ misteriũ: rebꝰ discipłis loque¬
ret᷑ dicens. Iam uobis inmari ñ appa¬
reo. quia uobiscũ in ꝑturbacionis flu¬
ctibꝰ ñ sũ. Hinc ẽ quod alibi pꝰ resur¬

Expanded text:
rum tumultibus et undis vitae corruprum tumultibus et undis vitae corrupQuia autem Redemptor noster jam corruptionem carnis excesserat, post resurrectionem suam in littore stabat. Ac si ipsum resurrectionis suae mysterium rebus discipulis loqueretur, dicens: Jam vobis in mari non appareo, quia vobiscum in perturbationis fluctibus non sum. Hinc est quod alio in
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ uenitas dicat nemo mittens
manũ inaratrũ ⁊ respiciens retro¬
aptus ẽ regno dĩ. cur repeciit quod
dereliquit : Sed si uirtꝰ discrecionis
inspicit᷑. cicius uidet᷑. qͥa nimirum
negociũ qd̾ ante cõu̾sionẽ sine pec¬
cato extitit. hoc eciã post cõu̾sionẽ
repetere culpa ñ fuit. Nam pisca¬
torẽ petrũ. matheũ uͦ te oneariũ
scimꝰ. Et post cõu̾sionẽ suam adpis¬
cacionẽ suã petrus rediit. matheus
uͦ Ead telonei negociũ ñ resedit.
Qitia aliud ẽ uictũ ꝑ piscacionẽ que¬
rere. aliud telonei lucris pecunias
augere. Sunt enĩ pleraq negocia.
quȩ sine peccatis exhiberi aut iux
aut nullatenꝰ possunt. Quȩ gͦ ad
peccatũ implicant. adhec necesse ẽ
ut post cõu̾sionẽ ammus ñ recur¬
rectionẽ corã discipłi̾s influctibꝰ
maris ambulauit. Cuiꝰ rei racio fe¬
stine cognoscit᷑. si ipsa que tẽ ine¬
erat causa pensot᷑. Quid enĩ mare.
nͥ p̃sens scłm signat. quod se causa¬

Expanded text:
cum veritas dicat: Nemo mittens manum suam in aratrum, et aspiciens retroaptus est regno Dei , cur repetiit quod dereliquit? Sed si virtus discretionis intenditur citius videtur, quia nimirum negotium quod ante conversionem sine peccato exstitit, hoc etiam post conversionem culpa repetere non fuit, nam piscatorem Petrum, Matthaeum vero telonarium scimus. Et post conversionem suam ad piscationem Petrus rediit, Matthaeus vero ad telonei negotium non rediit. Quia et aliud est victum per piscationem quaerere, aliud telonei lucris pecunias augere. Sunt enim ploraque negotia, que sine peccatis exhibere aut vix aut nullatenus possunt. Que ergo ad peccatum implicant; ad hec necesse est ut post conversionem animus non recurrectionem suam coram discipulis in fluctibus maris ambulavit . Cujus rei ratio festine cognoscitur, si ipsa quae tunc inerat causa pensetur. Quid enim mare nisi praesens saeculum signat, quod se causa
Abbreviated transcription (Latin):
tributa ẽ gr̃a peccatoꝵ. quod ẽẽ uide¬
tur angustius. Et idõ insufflat᷑ a
rum grãm describit effusam:
erunt. At uͦ inactibꝰ aploꝵ sic
habes. Repleti sunt om̃s sp̃u scõ.
⁊ ceperunt loqui uariis linguis.
quomͦ sp̃c dabat loqui his. Diu̾si¬

Expanded text:
tributa est peccatorum, quod esse uidetur augustius, et ideo insufflator a rum gratiam describit effusam. erunt. at uero in actibus apostolorum sic habes: et repleti sunt omnes spiritu sancto et coeperunt loqui uariis linguis quom
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eũ adamorẽ quietis et̾ne cõu̾ti¬
mur. quociẽs a terrenaꝵ rerũ
tumultibꝰ separamur. qͥd aliud
quã missi intra rete fidei pisces
quantis. scilicet centũ qͥnquagin¬
ta tribꝰ Amagno misterio mimerꝰ
iste ñ uacat. sed intentoĩ uos tanti
misterii ꝓfunditas expectat. Neq
enĩ quantitatis sũmã euglista sol¬
plenã indicasset. Scitis nãq quod
intestam̃to ueteri. om̃is oꝑacio ꝑ
der logi mandata p̃cipit᷑. In nouo

Expanded text:
per eum ad amorem quietis aeternae coper eum ad amorem quietis aeternae comur, quoties a terrenarum rerum tumultibus separamur, quid aliud quam missi intra rete fidei pisces quantis, scilicet centum quinquaginta tribus. A magno mysterio iste numerus non vacat, sed intentos vos tanti mysterii profunditas exspectat. Neque etenim quantitatis summam soplenam esse judicasset. Scitis namque quod in Testamento Veteri omnis operatio per decalogi mandata praecipitur. In Novo