comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scło magnũ uisũ uidet. ꝗsoluit iuncula istiuͦ nexus quoł
ꝯaemn hunic corpori. iusũ magnũ indet. Morses mexod õ leges
multa uidet miracula in exodo ñ tanta alius uidet ꝗ nͥ est
mexodo. Idẽ moyses transiuit. transiuit. et ppłs patrurm :
qa de tra captiuitatis exibat. Dirigebant᷑ itiq adno gressu
nec diei ardor afficeret cõmeantes. nec impedim̃tũ muanti¬
bo tenebre noctis afferrent. Et tu merere factis. uoristꝑ
deposce. ut gressus tui ad nõ dirigant᷑. ne moueant᷑ pedes
tui. Qła scriptũ ẽ. Mei aũt pene motis̃ pedes. paulonmꝰ
effusi st̃ gressus mei. Cauendũ ẽ qͦq nerectã semitã dere¬
linquas. et diuerticula te uarũ tortuosarũ decipiant
Rectas faciamꝰ animorũ semitas. nelabam̃. Non effundan¬
tur gressus nr̃i sic̃ uxoris loth. quȩ p̾se respexit. etgres¬
sus tenere ñ potuit. sedeffusi sunt. cũ insalem eẽt repen¬

Expanded text:
hoc saeculo, magnum uisum uidet; qui soluit uincula istius nexus, quo hoc saeculo, magnum uisum uidet; qui soluit uincula istius nexus, quo ligamur huic corpori, uisum magnum uidet. Moyses in Exodo legitur multa uidet miracula in Exodo; non tanta alius uidet qui non est in exodo. idem Moyses transiuit; transiuit et populus patrum, quia de terra captiuitatis exibat. dirigebantur itaque a domino gnec diei ardor afficeret commeantes nec impedimentum uiantibus tenebrae noctis afferrent. Et tu merere factis uotisque deposce, ut gressus tui a domino dirigantur, ne moueantur pedes tui, quia scriptum est: mei autem paene moti sunt pedes, paulo minus effusi sunt gressus mei. cauendum est quoque, ne rectam semitam derelinquas et deuerticula te uiarum tortuosarum decipiant.rectas faciamus animorum semitas, ne labamur. non effundantur gressus nostri sicut uxoris Loth, quae post se respexit et gressus tenere non potuit, sed effusi sunt, cum in salem esset repen
Abbreviated transcription (Latin):
uidemꝰ. qour nob̾ ate quȩ nos uolumꝰ inuident᷑ : Tuadorari
ius. ꝗom̃ib neꝗor. ipsa qͦq indignũ esseruitute. Ad ñõ in¬
ꝗt gressus uiri corrigentur. Grecuꝰ diabomata dix̃. hoc ẽ
transitus. Sed idõ dr̃ tibi. si transeas ꝑ aquã flumina te ñ
c̃cludent. Transi gͦ noli cessare. sic̃ bonꝰ uiator cũ uenerit
ad aliqđ iuȩ signum. ñ stat sed ꝑtransit. &tu in uia es quã¬
diu in hoccursu es c̃stitut᷑. Paulũ si steti̾set. cursũ suum
non c̃sumasset. Uide ne ideo dicat. & tu ꝗstas uide ne ca¬
das. Non enĩ ꝗtransiuit potest timere necadat. Uidi inꝗt
impiũ suꝑ exaltatũ. & eleuatũ suꝑcedros libans. Cettr insito
erbece ñerat. Uidens gͦ impiũ suꝑ ex altatũ. ꝗ ñstefi ñ osten¬
dit. Sistetisset miratꝰ illũ fuisset. et secut᷑ eet offendar
&cecidat sic̃ impiũ. Idõ moises uidens rubũ relucere seũ
arere ait. T ransiens uidebo. hoc iusũ magnũ Se drulisitde

Expanded text:
os uolumus inuidentur? tu adorari uis, qui omnibus nequior ipsa quoque indignus es seruitute? A domino gressus uiri co-rrig entur. Graecus bia$r\\ixaxa dixit, hoc est \'transitus\', et ideo dicitur tibi: si transeas p.er aquam, flumina te non concludent . transi ergo, noli cessare, sicut bonus uiator, cum uenerit ad aliquod uiae signum, non stat, sed pertransit; et tu in uia es, quamdiu in hoc cursu es constitutus. Paulus si stetisset, cursum suum non consummasset. uide ne ideo dicat et tuquistas uide ne cadas; non enim qui transiuit potest timere ne cadat. uidi, inquit, impium superexaltatum et eleuatum super cedros Libani et transiui, et ecce non erat. uidens ergo impium superexaltatum qui non stetit, non offendit; si stetisset, miratus illum fuisset et secutus esset, offenderat et ceciderat sicut iinpius. ideo Moyses uidens rubum relucere et non ardere ait: transiens uidebo hoc uisum magnum. qui transit de
Abbreviated transcription (Latin):
dictã impiorũ. qđ suoloco reseruo. Et si frequent̾ audieris ꝗsieur
letet᷑. sed occupationes occupationibus ñ seramꝰ. Nouit dñs dies
in maculatorũ. Quia in maculatȩ in nocentiȩ. grã eius et pleni¬
tudo miseretur. ñ miseret᷑ errantib. Isti ñ hñt diem ꝗilucem
fugiunt. De ꝗb pulchre dictũ est. Dies eorũ sic̃ umbra p̃tere¬
unt. Cognitio gͥdĩ. dignationis ẽ ñ uisionis. Oculi eiꝰ lux sunt.
quos aspic̃ illuminat. Et idõ oculi eiꝰ dies iustoꝵ s̃. uñ et hereditas eorũ
metnũ erit. Quia eterna bona. ñ tpr̃alis hereditatiꝰ cõpendia quesiue¬
rt̃i & ñ habebunt deqͣ erubescant intp̃r malo. id est iudicii celestis.
Et indieb famis sat᷑abunt᷑. Qa ñ in pane solo uiuit hõ. sed inom̃i u̾bo
dĩ. Sed ꝗs hõ: Scio hoẽm in x añ annos quattuordecĩ. siue incor

Expanded text:
dictam impiorum, quod suo loco reseruo, etsi frequenter audieris cur dictam impiorum, quod suo loco reseruo, etsi frequenter audieris cur laetetur; sed occupationes occupationibus non inseramus. Nouit dominus dies inmaculatorum, quia inmaculatae innocentiae gratia eius et plenitudo miseretur, non miseretur errantibus. isti non habent diem, quia lucem fugiunt; de quibus pulchre dictum est: dies eorum sicut umbra praetereunt. cognitio ergo dei dignationis est, non uisionis. oculi eius lux sunt, quos aspicit illuminat; et ideo oculi eius dies iustorum sunt. Unde et hereditas eorum in aeternum erit, quia aeterna bona, non temporalis hereditatis compendia quaesiuerunt, et non habebunt de quo erubescant i n tempore mao, id est iudicii caelestis, et in diebus f famis s atur ab u ntur, quia non in pane solo uiuit homo, sed in omni uerbo dei. sed quis homo? scio homin
Abbreviated transcription (Latin):
si inhunc mundũ suꝑ uenerit. Qui ñ ex sanguine neq ex uolun¬
tate carmis. sed ex dõ natꝰ sit. Uenisti gͦ noli remanere. noli
herere t̾renis. Ut scias aũt ꝗa dies boni s̃. audi dicentẽ. habra ã
Diem meũ uidit & gauisuꝰ est. Bonũ ht̃ diẽ. ꝗdĩ filiũ bonũ dm̃
nouit. & dñm confitetur. Et rursus ipse nos am monet cauere
debe ꝗa dies malisunt. Ꝙ mali st̃ dies. inꝗb utiq malũ cogno¬
scitur. qͦd ẽ amalo. Aut forte dies scłi malist̃. ꝗ ascłm in mali
gno positũ ẽ. Sed legimꝰ etiã pꝰscłm diẽ malũ. Indie mala libe¬
rabit eũ dñs. Hoc ẽ in die iudicii. ꝓpt̃ multoꝵ supplicia.
Necesse ẽ enĩ ut torqueant᷑ iniusti. conpatiantur iusti. quia
& angłi gaudent. cũ peccator amorte seruatur. iustus conpatitur in iusto
igitir cũ punit᷑. Et si alibi legerimꝰ. letabit᷑ iustũ cũ uidit uin¬

Expanded text:
si in hunc mundum superuenerit, qui non ex sanguine neque ex uolunsi in hunc mundum superuenerit, qui non ex sanguine neque ex uoluntate carnis, sed ex deo natus sit. uenisti ergo; noli remanere, noli haexere terrenis. ut scias autem, quia dies bQni sunt, audi dicentem: Abraham diem meum uidit et gauisus est. bonum habet diem qui dei filium bonum deum nouit et dominum confitetur. et rursus ipse nos ammonet cauere debere, quia dies mali sunf. qui mali sunt dies ? in quibus utique malum cognoscitur, quod est a malo. aut forte dies saeculi mali sunt, quigimus etiam post saeculum diem malum: in die mala liberabit eum dominus, hoc est: in die iudicii propter multorum supplicia. necesse est enim ut torqueantur iniusti, conpatiantur iusti, quia et angeli gaudent, cum peccator a morte seruatur unus. conpatiuntur igitur cum punitur, etsi alibi legerimus: laetabitur iustus, cum uiderit uin
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cęlũ. Nox erat ꝑfidis. sedhelie lum̃ erat. Clausũ erat ꝑfidis cȩlũ.
sed heliȩ patebat. Fames erat ꝑfidis. sed helie ubertas. Neq enim
esurire pot̾at. cuicibũ celestia ministrabant. nec esuriebat ꝗ a alios
ipse pascebat. Ergo sibi dies ẽ iustuꝰ intenebris. ꝗa et lux intenebris
lucet. Et ioseph inegipto erat. & lucebat ei meridies. sic̃ supͣdixit.
si iusticiã sequaris. splendet tͥ dies. lucet tͥ nox. ꝗa fideli: & nox tã¬
quã dies illuminabitur. Dies igͥ iusti nouit dñs. ꝗa ipse illuminat
om̃ẽm hoẽm uenientẽ in hunc mundũ: Hoc ẽ illũ ꝗ ad imaginem
& similitudinẽ dĩ uiuit. Illũ ꝗ se hõem eiꝰ cognoscit. ut refugiat
equoꝵ libidinẽ adinientẽ. ferarũ rabiem. lepusculorũ formidi¬
nẽ. uulpiũ fraudem. rapinã lupoꝵ. Illũ hõẽm quisic agit. qua¬

Expanded text:
est coelum . Nox erat perfidis, sed Eliae lumen erat; clausum erat perfidis coelum, est coelum . Nox erat perfidis, sed Eliae lumen erat; clausum erat perfidis coelum, sed Eliae patebat; fames erat perfidis, sed Eliae ubertas; neque enim esurire poterat, cui cibum coelestia ministrabant; nec esuriebat, qui alios ipse pascebat. Ergo sibi dies est justus in tenebris; quia et lux in tenebris lucet. Et Joseph in Aegypto erat, et lucebat ei meridies; sicut infra dixisi justitiam sequaris. Splendet tibi dies, lucet tibi nox; quia fideli et nox sicut dies illuminabitur. Dies igitur justi novit Dominus, quia ipse illuminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, hoc est: illum qui ad imaginem et similitudinem dei uiuit, illum qui se hominem eius cognoscit, ut refugiat equorum libidinem adhinnientem, ferarum rabiem, lepusculorum formidinem, uulpium fraudem, rapinam luporum , illum hominem qui sic agit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. ut c̃firmem᷑ ad nõ. Lubricũ ẽ scłm. cito labimꝰ. Ideo roge¬
m̃ ut nos dñs stabilire & c̃firmare dignetur. Noli putare
quia uiã tuã nesciat dñs. si iustũ es nouit. crede dicenti ꝓpħe. Houit
dñs uias in maculatoꝵ. & hereditas eoꝵ inmaculata erit. Nonc̃ fun
uos. hoc ẽ ꝗa estis indigni cognitione diuina. Nescio uos. ꝗa me ipsi
nescire uoluistis. Oꝑa ur̃a me nesciunt. facta ur̃a me nesciunt. Et¬
si dicatis ꝗascitis me. redarguunt uos ur̃a peccata. Om̃e peccatũ a
malo ẽ. ꝗ aũt ñ peccat in memanet. Hoc scripsit iohannes. Quidde
dño dicã ꝗadedignat᷑ impiũ scire : Paulũ dedignat᷑ ꝗ dix̃. Siꝗs¬
in uob̾ ꝓpħa ẽ aut sp̃alis. cognoscat quȩ scribo uob̾. Ꝙ aũt ignorat
m̃ dnĩ. Grec̾ ht̃. nouit dñs dies in maculatorũ. Sunt enĩ dies heliȩ.¬

Expanded text:
mus, ut confirmemur a domino. lubricum est saeculum, cito labimur; ideo rogemus, ut confirmemur a domino. lubricum est saeculum, cito labimur; ideo rogemus, ut nos dominus stabilire et confirmare dignetur. Noli putare, quia uiam tuum nesciat dominus; si iustus es, nouit. crede dicenti prophetae: nouit dominus uias inmaculatorum et hereditas eorum um inmaculata erit; non confunuos, hoc est: quia estis indigni cognitione diuina; nescio uos, quia me ipsi nescire uoluistis. opera uestra me nesciunt, facta uestra me nesciunt; etsi dicatis, quia scitis me, redarguunt uos uestra peccata. omne peccatum a malo est, qui autem non peccat, in me manet; hoc scripsit Iohannes . quid de domino dicam, quia dedignatur impium scire ? Paulus dedignatur, qui diin uobis propheta est aut spiritalis, cognoscat quae scribo uobis ; qui autem ignorat, men domini. Graecus habet: nouit dominus dies inmaculatoru
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tritũ fuerit. totꝰ ipse c̃terit᷑. ut c̃culcent᷑ eiꝰ cõm̃ta sic̃ uenena
serpentis. Confirmat aũt iustoᷤ dñs. Brachio aduersarii disso¬
luto Et idõ iustꝰ dic̃. Et c̃firmasti suꝑ me manũ tuã. Et iob
ait. Manꝰ dñi tetig̃ me. Misit gͦ dñs manũ suã inseruũ suum.
⁊ manũ peccatoris quã in eũ accepta miserat potestate. brachi¬
ũq c̃triuit. Ita diabolũ suo sermone deceptꝰ ẽ ꝗdix̃. Mite
manũ tuã in eũ. & uideamꝰ sinfaciẽ te ñ benedicit. Non enĩ
ausuꝰ ẽ dicere maledicit. sed hoc intellegendũ reliꝗt. Misit¬
dñs manũ suã. et c̃firmatꝰ ẽ iob. Cepit bñdicere. ꝗ maledicere.
credebat᷑. Sanat enĩ iustos cũ tang̃ manꝰ diuina ñ uulnerat.
Misit manũ suã. & lepsi macula om̃is abscessit. Tetigit cecoꝵ
oculos. et cecitate depulsa. lum̃ refulsit oculoꝵ. Pete ꝯͦ semꝑ

Expanded text:
contritum fuerit, totus ipse conteretur, ut conculcentur eius commenta sicut uenena contritum fuerit, totus ipse conteretur, ut conculcentur eius commenta sicut uenena serpentis. Con f irmat autem iustos dominus brachio aduersarii dissoluto, et ideo iustus dicit: et confirmasti super manumtuam, et Iob ait: manus domini tetigit me. misit ergo dominus manum suam in seruum suum et manum peccatoris, quam in eum accepta miserat potestate, brachiumque contriuit. ita diabolus suo sermone deceptus est, qui dixit: mitte manum tuam in eum et uideamus, si in faciem te non benedicit; non enim ausus est dicere dominus manum suam et confirmatus est Iob, coepit benedicere qui maledicere credebatur; sanat enim iustos cum tangit manus diuina, non uulnerat. misit manum suam et leprosi macula omnis abscessit, tetigit caecorum oculos et caecitate depulsa lumen refulsit oculorum. pete ergo s
Abbreviated transcription (Latin):
asser̃. Illi suos amittunt cotidie sacerdotes. hic pauꝑ ppłos ad ꝗ¬
rit eccłȩ. numeroq eredentiũ. Ꝙ gͦ hos audierit & uidit oꝑum
qualitatẽ. dic̃. Meliꝰ est modicũ iusto suꝑdiuitias peccatoꝵ
multas. Hinc salomon deriuauit illud qͦd qͣsi suũ ipse posuit.
Ex multiloquio ñ effugies peccatũ. Dialectica gͦ diuitias u̾boꝵ
fluit. pietas timorẽ dĩ seruat. Idõ hic parcꝰ inuerb̾. diues in sp̃u
magis uult timere. quã uana ueri uerba iactare. Timor enim
disciplina sapientiȩ ẽ. loquacitas innocentiȩ uirtutiꝰq naufra¬
giũ. atq incentiuũ ꝓlapsionis et culpe. Qm̃ brachia inꝗt pecca¬
toꝵ conterent᷑. Ut actus eorũ iusto impedim̃tũ afferre ñ pos¬
sͥnt. nedelinqͣtur uirga peccatoꝵ suꝑ sortẽ iustorũ. Et paulus
uait. Cont̾at dñs sathanan sub pedib ur̃is. Si enĩbrachiũ eius

Expanded text:
asserunt; illi suos amittunt cotidie sacerdotes, hic pauper populos adquasserunt; illi suos amittunt cotidie sacerdotes, hic pauper populos adquirit ecclesiae numeroque credentium. qui ergo hos audierit et uiderit operum qualitatem, dicet: melius est modicum iusto super diuitias peccatorum multas. hinc Salomon deriuauit illud, quod quasi suum ipse posuit: e x multiloquio non effugies peccatum. dialectica ergo diuitias uerborum fluit, pietas timorem dei seruat. ideo hic parcus in uerbis, diues in spiritu magis uult timere quam uana ueri uerba iactare. timor enim disciplina sapientiae est, loquacitas innocentiae uirtutisque naufragium atque incentiuum prolapsionis et culpae. Quoniam brachia, inquit, peccatorum conter entur, ut actus eorum iusto impedimentum afferre non possint, ne derelinquatur uirga peccatorum super sortem iustorum. et Paulus aiU conterat deus satanan sub pedibus uestris. si enim brachium eius
Abbreviated transcription (Latin):
das eẽ diuitias. occupanda minoꝵ p̃dia. uiduas relictis ma¬
iorũ hereditatib exuendas. Melius ẽ parũ iusto. suꝑdiuiti¬
as peccatorũ multas. Nongͦ diuitiȩ accusantur. sed diuitiȩ
peccatorũ. nͥ forte ꝗa peccator dix̃. Omĩa hec mͥtradita st̃.
& cui uolodo illa. Deinde qm̃ diuitiȩ magis facẽ cupidita¬
tis inflãmant. Et uñ ꝗsꝙ dũ maiora desidit. ñ declinat
diuerticula peccatorũ. Uñ & saluator dix̃. Facite uob amicos
de mãmona iniꝗtatis. Iniꝗtatis enĩ census ẽ. ꝗ indiaboli potesta¬
motusiderũ. destella iouis acsat̾ni. degn̾atiõib hominũ. desi¬
mulacrorũ cultu. de geometrica. ⁊ dialectica. ꝑ hilosophy gͦ
insermone diuites st̃. fidei iopes. ueritatis exsortes. Et sunt
pleriq simplices dñi sacer dotes. in sermone pauꝑes. abstinentia
& uirtute sublimes. Illi multis locunt᷑ ꝑfidiã. isti paucis fidẽ

Expanded text:
das esse diuitias, occupanda minorum praedia, uiduas relictis madas esse diuitias, occupanda minorum praedia, uiduas relictis maiorum hereditatibus exuendas. M elius est parum iusto super diuitias peccatorum multas. non ergo diuitiae accusantur, sed diuitiae peccatorum, nisi forte quia peccator dixit: omnia haec mihi tradita sunt et cui uolo do illa, deinde quoniam diuitiae magis facem cupiditatis inflammant et unusquisque, dum maiora desiderat, non declinat diuerticula peccatorum. unde et saluator dixit: facite uobis amicos de mamona iniquitatis. iniquitatis enim census est, motu siderum, de stella Iouis ac Saturni, de generationibus hominum, de simulacrorum cultu, de geometria et dialectica. philosophi ergo in sermone diuites sunt, fidei inopes, ueritatis exsortes. et sunt plerique simplices domini sacerdotes, in sermone pauperes, abstinentia et uirtute sublimes. illi multis locuntur perfidiam, isti paucis fidem
Abbreviated transcription (Latin):
sus ppłs egyptioꝵ ẽ. transuit aũt ppłs hebreoꝵ. Moyses ꝑtran¬
siuit. p̃cipitatꝰ ẽ pharao.qm̃ gͣuia eũ peccata merser̃. Eo mͦ p̃ciꝰ¬
pitabunt᷑ sacrilegi in lacũ ignis ardentis. ꝗ suꝑba indm̃ iacta¬
uere c̃uicia. Sequam᷑ gͦ hicpositi locũ. Ham ignuis ꝗ nos in hoc
corpore positos illuminet. & uiã monstret. ut infut᷑m nobis
nebula refrigeret noctis. qͦ seua incendia releuare possimus
Uide aũt script̃a ꝗd dicat. Arcus inꝗt peccatorũ dñs c̃frin¬
gat. Artũ aũt suũ posuit innube. qñ diluuii accesserant.
ut tranqllitas refundetur. Uñ credendũ ꝗa adu̾sariꝰ et ma¬
lignꝰ arcũ exctendit suũ. ut ꝗetis animis moueat tẽpestates.
excitet flatꝰ. Oremꝰ gͦ ut arcũ malignitatis dissoluat dñs ds̃¬
nr̃. Assit pauꝑi suo & in opi. ꝗ ꝓpt̾ dĩ timorẽ nescit affectan¬

Expanded text:
sus populus est Aegyptiorum, transiuit autem populus Hebraeorum; Moyses pertransus populus est Aegyptiorum, transiuit autem populus Hebraeorum; Moyses pertransiuit, praecipitatus est Pharao, quoniam grauia eum peccata merserunt. eo modo praecipitabuntur sacrilegi in lacum ignis ardentis, qui superba in deum iactauere conuicia. sequamur ergo hic positi columnam ignis, quae nos in hoc corpore positos inluminet et uiam monstret, ut in futurum nobis nebula refrigeret noctis, quo saeua incendia releuare possimus. Uide autem, scriptura quid dicat: arcus, inquit, peccatorum dominus confringat. arcum autem suum posuit in nube, quando diluuia cesserant, ut tranquillitas refunderetur. unde credendum, quia aduersarius et.malignus arcum extendit suum, ut quietis animis moueat tempestates, excitet flatus. oremus ergo, ut arcum malignitatis dissoluat dominusr, assit pauperi suo et inopi, qui propter dei timorem nescit affectan
Abbreviated transcription (Latin):
troibit sic̃ ignis c̃flatorii. & sic̃ alueus lauantiũ. Et sedebit con¬
flans. & purgans sic̃ aurũ et argentũ. Et purgabit filios leui.
& effundet eos sic̃ aurũ et sic̃ argentũ: et er̃ dño offerentes sac̾fi¬
ciũ in eꝗtate. Igne gͦ purgabunt᷑ filii leui. Igne ez echiel. igne
damel. Sedhi & si ꝑignẽ examinabunt᷑. dicent tm̃. Transiui¬
mꝰ ꝑ ignẽ & aquã. Alii in igne remanebt̃. illis rorabit ignis. ut
haebreis pueris ꝗ incendio fornacis ardentiꝰ obiecti st̃. Ministro
aũt impietatis ultor ignis exuret. Ue mͥsi opꝰ meũ arserit. &¬
laboris huiꝰ patiar detrim̃tũ. Et si saluos faciet dñs seruo suos.
salui erimꝰ ꝑfidẽ. sic tm̃ salui qͣsi ꝑignẽ. Et si ñ exurim᷑. t amen
urim̃. Quomͦ tm̃ alii remaneant in ignẽ. alii ꝑtranseant. alio
loco nos doceat script᷑a diuina. Nempe in mare rubrũ demer¬

Expanded text:
troibit sicut ignis conflatorii et sicut alueus lauantium. et sedebit controibit sicut ignis conflatorii et sicut alueus lauantium. et sedebit conflans et purgans sicut aurum et argentum et purgabit filios Leui et effundet eos sicut aurum et sicut argentum, et erunt domino offerentes sacrificium in aequitate. igne ergo purgabuntur filii Leui, igne Ezechiel, igne Daniel. sed hi etsi per ignem examinabuntur, dicent tamen: transiuimus per ignem et aquam. alii in igne remanebunt. illis rorabit ignis ut Hebraeis pueris, qui incendio fornacis ardentis obiecti sunt, ministros autem impietatis ultor ignis exuret. uaemihi, si opus meum arserit laboris huius patiar detrimentum etsi saluos faciet dominus seruos suos, salui erimus per fidem, sic tamen salui quasi per ignem; etsi non exuremur, tamen uremur. quomodo tamen alii remaneant in igne, alii pertranseant, alio loco nos doceat scriptura diuina. nempe in Mare Rubrum demer
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erant corporũ gͣuiora uulnera illa quã m̃tiũ. Deficiebant enĩ
corde. cũ dm̃ iduersũ se pugnare cognoscerent. Exierant itaq
ꝓuocantes. & depharetra cordis sui aduersũ ppłm xp̃ianũ. ue¬
nenata ꝑ fidiȩ iacula ꝓferebant. Sed incap̃ eorũ sua reuerteba¬
tur umpietas̾. Deniq ipsi int̃se sua ꝑfidia st̃ soluti. Paratasq
fidelib insidias dñs dissipauit. ut ñ solũ piis nocere ñ possint.
sed ꝓpriis auxiliis nudarentur. atq adhostẽ sua arma transi¬
rent. Quanto meluiꝰ ñ ꝓtulissent gladium deuagina. hoc ẽ im¬
pia nequaquã uerba ꝓmpsissent. Nã si potioso sermone reddit᷑us
ẽ unꝰꝗsꝙ rationẽ. quantomagis u̾ba sacrilegii grauib suppliciis
expiabit : lgne nos ex aminasti dic̃ dđ. Ergo om̃s igne examina
diẽ intͦitus eiꝰ : Aut ꝗs sustinebit cũ apparuerit nob: Qm̃ ipse in¬

Expanded text:
non erant corporum grauiora uulnera illa quam mentium; deficiebant enim non erant corporum grauiora uulnera illa quam mentium; deficiebant enim corde, cum deum aduersum se pugnare cognoscerent. exierant itaque prouocantes et de pharetra cordis sui aduersus populum christianum uenenata perfidiae iacula proferebant, sed in caput eorum sua reuertebatur impietas. denique ipsi inter se sua perfidia sunt soluti paratasque fidelibus insidias dominus dissipauit, ut non solum piis nocere non possent, sed propriis auxiliis nudarentur atque ad hostem sua arma transirent. quanto melius non protulissent gladium de uagina, hoc est impia nequaquam uerba prompsissent! nam si pro otioso sermone redditurus est unusquisque rationem, quanto magis uerba sacrilegii grauibus suppliciis expiabit! Igne nos examinasti, dicit Dauid. ergo omnes igne examinabdiem introitus eius? aut quis sustinebit cum appa.ruerit nobis? quoniam ipse in
Abbreviated transcription (Latin):
at ubi uulnerare tepossit. Esto misericors. ut inuulnerabilis mane¬
as. ł curare teposis si fueris uulnerat᷑. Est et pauꝑ quẽ uolt̃ aduer¬
indĩ seruulos ab eis ꝗñ receꝑnt benedicentiũ pacẽ. ita etiã malicia
peccatoꝵ. qua iusto nocere conant᷑. ineorũ ꝑ niciẽ reu̾tatur. qͦ suis te¬
lis & uulnerib trucident᷑. Sepe enĩ iacula in ipsos ꝗea fecerint re¬
fundunt᷑. Qđ etiã ꝓximo accidit bello. cũ infideles & saclegi laces¬
scerent aliquẽ indño c̃fidentẽ. & regnũ eiꝰ eriꝑe c̃tendent. ec cłiis
dnĩ ꝑsecutionũ seua minitantes. ut subito uentꝰ oriret᷑. qͥ infideli¬
b excuteret scuta demanib. ac tela om̃ium atq misilia inpecca¬
toris exercitũ retorqueret. Adhuc hostis deerat. et iã illi uentoꝵ
p̃lia ferre ñ pot̾ant. suisq spiculis sternebant᷑. Et qͦd peiuꝰ est.

Expanded text:
at ubi uulnerare te possit. esto misericors, ut inuulnerabilis maneat ubi uulnerare te possit. esto misericors, ut inuulnerabilis maneas uel curare te. possis, si fueris uulneratus. est et pauper, quem uolunt aduer reuertitur in dei seruulos ab eis qui non receperint henedicentium pacem, ita etiam malitia peccatorum, qua iusto nocere conantur, in eorum perniciem reuertatur, quo suis telis et uulneribus trucidentur; saepe enim iacula in ipsos qui ea iecerint refunduntur. quod etiam proximo accidit bello, cum infideles et sacrilegi lacesserent aliquem in domino confidentem et regnum eius ereptum ire contenderent, ecclesiis domini persecutionum saeua minitantes, ut subito uentus oreretur, qui infidelibus excuteret scuta de manibus ac tela omnium atque missilia in peccatoris exercitum retorqueret. adhuc hostis deerat et iam illi uentorum proelia ferre non poterant suisque spiculis sternebantur et, quod peius est,
Abbreviated transcription (Latin):
sermo ẽ uenenatus. Sicut enĩ sagitta xp̃s ꝗ ẽ uerbũ dĩ. cui dicit᷑.
posui te sic̃ sagittã electã quȩ ꝓfertur expharetradĩ. ita sagit¬
te st̃ ꝑfidoꝵ. quȩ arcu qͦdã iniꝗtatis emisse. in cautũ uulnerant
innocentẽ. nisi ignita eoꝵ iacula scuto fidei repellantur. Et idõ
sollicitꝰ eẽ debes miles inp̃lio. ꝗa pugna tͥ ñ solũ aduersuꝰ carnem
et sanguinẽ est. sed ad uersus ipsas quoq neꝗcias sp̃ales quȩ ñ ui¬
dent᷑. habundent tͥ arma fortia dõ. ut facile possis quȩ uolue¬
ris tela deꝓmere. ne pauꝑem te & inhermẽ hostis possit oppri¬
mere. Esto dõ fortis. dõ diues. ut dicat᷑ dete. Redẽptio aĩȩ ui¬
ri diuitiȩ eiꝰ. Habundato thesauro sapientię. esto diues inuerbo
& oꝑib bonis. ut posis ẽẽ munit᷑. Fuge diuicias peccatoris. ne in ueni¬

Expanded text:
sermo est uenenatus. sicut enim sagitta Christus qui est uerbum dei, cui dicitur: sermo est uenenatus. sicut enim sagitta Christus qui est uerbum dei, cui dicitur: posui te sicut sagittam electam quae profertur ex pharetra dei, ita sagittae sunt perfidorum, quae arcu quodam iniquitatis emissae incautum uulnerant innocentem, nisi ignita eorum iacula scuto fidei repellantur, et ideo sollicitus esse debes miles in proelio, quia pugna tibi non solum aduersus carnem et sanguinem est, sed aduersus ipsas quoque nequitias spiritales quae non uidentur. abundent tibi arma fortia deo, ut facile possis quae uolueris tela depromere, ne pauperem te et inermem hostis possit opprimere. esto deo fortis, deo diues, ut dicatur de te: redemptio animae uiri diuitiae eius. abundato thesauro sapientiae , esto diues in uerbo et operibus bonis, ut possis esse munitus. fuge diuitias peccatoris, ne inueni
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ loricã iusticie. & scutũ fidei. ⁊ galeam salutiᷤᷤ. et gladium sp̃s
qđ ẽ uerbũ dĩ. Ergo uerbũ dĩ gladiuꝰ sp̃s sc̃i ẽ. E contrario utiq
gladiuꝰ neꝗssimi. uerbũ ẽ malũ. hoc petrꝰ apłs ananiã oo safirã.
sermonis sui qͦdã ense ꝑcussit. Hoc gladio pauluꝰ elimo aduersan¬
ti disputationib suis. oculoꝵ lum̃ eripuit. ⁊ noctẽ cecitatis in¬
sudit. Considera nc̃ mͥ uirgantes peccatores. atq acerba iactantes.
in solentiȩ & crimin ationũ ob ꝓbria ꝓferentes. ñ ne si eos audias
dices. gladiũ euaginauer̃ peccatores: Qñ sermo turpis tãquã de
uagina petulanti exore ꝓfert᷑. quẽ cohiberi par fuit. & recondi
similit̃. Utgladiuꝰ uerbũ dĩ dr̃. idem et ser mo ẽ peccatoris. Ita et
arcũ quẽ ex̾endt̃ pec catores mens eoꝵ ẽ. Et sagitaꝵ quã iaciunt.

Expanded text:
bemus 1 o ricam iustitiae et scutum fidei et galeam salutis et gladium spiritus bemus 1 o ricam iustitiae et scutum fidei et galeam salutis et gladium spiritus quod est uerbum d e i. ergo uerbum dei gladius spiritus sancti est; e contrario utique gladius nequissimi uerbum est malum. hoc Petrus apostolus Ananiam et Saphiram sermonis sui quodam ense percussit, hoc gladio Paulus Elymo aduersanti disputationibus suis oculorum lumen eripuit et noctem caecitatis infudit. considera nunc mihi iurgantes peccatores atque acerba iactantes insolentiae et criminationum obprobria proferentes. nonne, si eos audias, dices: gladium euaginauerunt peccatores, quando sermo turpis tam- quam de uagina petulanti ex ore profertur, quem cohiberi par fuit et recondi ? similiter ut gladius uerbum dei dicitur, idem et sermo est peccatoris, ita et arcus quem extendunt peccatores mens eorum est et sagitta quam iaciunt
Abbreviated transcription (Latin):
bit eũ. qm̃ ꝓspic̃ qͦd ueniet dies eiꝰ. Indignantis ꝗdẽ et feruescentiᷤᷤ
in iracundia c̃suetudo ẽ dentib fremere. Sed habe̾ etiã cor mali¬
gni dentes suos. ꝗñ resonare sed lacerare c̃sueuerint. Insidiȩ. com̃¬
ta neꝗcie. dentes st̃ peccatoris. Insidiat᷑ gͦ peccator uisto. quia in¬
uidet. Iusti enĩ uita redarguit peccatorem. quẽ tacita maiore
auetoritate condẽpnat. quã siclara uoce loquerctur. Sediustũ
timere ñ debet fremitũ peccatoris. ꝗa impbitas ñ potest eẽ ꝑpe¬
tua. Insidiȩ tpr̃ales sunt. munim̃ta aũt uirtutis et̾na. Morspec¬
catoris. om̃em eiꝰ potentiã fraudẽq dissoluit. Plus adicit. Ecce
inꝗt gladiũ euaginauer̃ petcatores. extender̃ arcũ suũ. ut deiciãt
pauꝑem et inopem. Quis ẽ gladiuꝰ peccatoris. nͥ contrariꝰ gladio sp̃c̃
scĩ. Docuit hunc script᷑a me gladiũ. docuit apłs dicens. Qui a ha¬

Expanded text:
iam prospicit quod ueniet dies eius. indignantis quidem et feruescentis in iracundia consuetudo est dentibus fremere, sed habet etiam cor maligni dentes suos, qui non resonare, sed lacerare consueuerunt. insidiae commenta nequitiae dentes sunt peccatoris. insidiatur ergo peccator iusto, quia inuidet; iusti enim uita redarguit peccatorem, quem tacita maiore auctoritate condemnat quam si clara uoce loqueretur. sed iustus timere non debet fremitum peccatoris, quia inprobitas non potest esse perpetua. insidiae temporales sunt, munimenta autem uirtutis aeterna. mors peccatoris omnem eius potentiam fraudemque dissoluit. Plus adicit: ecce, inquit, gladium euaginauerunt peccatores, extenderunt arcum suum, ut d ei ci ant p aup er em et inopem. quis est gladius peccatoris nisi contrarius gladio spiritus sancti ? docuit hunc scriptura me gladium, docuit apostolus, dicens quia ha
Abbreviated transcription (Latin):
paleste uocant᷑. Alii ꝗcedẽ et pulueris uctũ inenbrorũ isib
miscent. om̃isibi uerberandi iure ꝑmisso. quos pamma carios
uocant. eo qđ om̃is litis & pugne aduersũ se habeant potesta¬
tem. Alii ꝗcestib aduersũ se decernunt. et dilaceratis capiti¬
bus cruciait᷑. hi prctȩ ferunt᷑. Hec omĩa certamina subiit
apłs paulũ. sicut ipse de monstrat. Itaq alibi dicit. Qm̃ non ẽ
nobis palẽ ad uersũ carnẽ et sanguinẽ. sed ad uersus principes
& potestites. Et ut cõpendio utar. aduersus neꝗcias sp̃ales In
latinis plerisq colluctitio repperitur. In grecis om̃ib palc
scribitur. Pale enĩ grecorũ. lucta ẽ latinorũ. Et uere pale
quia caro et sangiuis. & ne quiciȩ sp̃ales. patientia et c̃tinentia
corporis. & animi mođatione suꝑantur. Iracundia. furor
cedes. arma sunt diaboli. Alibi quoq plagis supͣ modũ cesũ

Expanded text:
palestritae vocantur; alii qui caedem et pulveris jactum membrorum nexibus palestritae vocantur; alii qui caedem et pulveris jactum membrorum nexibus miscent omni sibi uerberandi iure permisso, quos pammacharios uocant, eo quod omnis litis et pugnae aduersum se habeant potestatem, alii qui caestibus aduersum se decernunt et dilaceratis capitibus cruciantur; hi pyctae feruntur. Haec omnia certamina subiit apostolus Paulus, sicut ipse demonobis pale adversus carnem et sanguinem; sed adversus principes et potestates, et ut compendio utar adversus nequitias spiritales . In Latinis plerisque colluctatio reperitur, in Graecis omnibus πάλη scribitur; πάλη enim Graecorum, lucta est Latinorum. Et vere pale; quia caro et sanguis, et nequitiae spiritales patientia et continentia corporis, et animi moderatione superantur. Ira, furor, caedes, arma sunt diaboli. Alibi quoque plagis supra modum caesum
Abbreviated transcription (Latin):
patrem genitalẽ reliꝗt secutꝰ ẽ patrẽ eũ quẽ cognouit etnũ.
Ad olescens amictꝰ sndone dñm sequebatur tp̃r passionis. qui
scia onũa dereliquerat. maturior dm̃ uerbũ in pͥncipio ipso
semꝑ fuisse att eẽ cognouit. & manere inse ꝓbauit: Uiros.
qq scriptura nos docuit sp̃ales. agabo ꝓpħa dicente. Uirum
bunc cuiꝰ ẽ ⁊ ona hec sic alligabt̃ uidei in ibrłm. Et festꝰ ait.
Sir ꝗdã ẽrelictus afelice incustodia. Ante passionẽ suã pau¬
lus adolescens dr̃. in passione sua uir significatur. ꝗcursu con¬
sumato eẽt iã ꝓximꝰ ad coronã. Cognouimꝰ ȩtates ꝓfide et
deuotione certantes. Cognoscamꝰ etiã genera certaminum
singuloꝵ. Hec qͦꝙ scripture nos doceat tenor. In hoc itaq scła¬
riagone. alii sunt ꝗ simplici qͦdã et legitimo genere luctan¬
tur. & ligaturis tantũ corporis certant. uerbare ñ nort̃. qui

Expanded text:
patrem genitalem reliquit, secutus est patrem eum quem cognouit aeternum, patrem genitalem reliquit, secutus est patrem eum quem cognouit aeternum, adulescens amictus sindone dominum sequebatur tempore passionis, qui sua omnia dereliquerat, maturior deum uerbum in principio ipso semper fuisse atque esse cognouit et manere in se probauit. Uiros quoque scriptura nos docuit spiritales Agabo propheta dicente: uirum hunc cuius est zona haec sic alligabunt Iudaei in Hierusalem, et Festus ait: uir quidam est relictus a Felice in custodia. ante passionem suam Paulus adulescens dicitur, in passione sua uir significatur, qui cursu consummato esset iam proximus ad coronam. Cognouimus aetates pro fide et deuotione csingulorum. Haec quoque Scripturae nos doceat tenor. In hoc itaque saeculari agone alii sunt, qui simplici quodam et legitimo genere luctantur, et ligaturis tantum corporis certant, verberare non norunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
pueros ad me uenire. Et alibi. Am̃ am̃dico uob̾ nͥ conuersi fu¬
eritis. et efficiamini sic̃ puer iste. ñ intrabitis in regnũ cęlorũ.
Ipsa qͦq corporis fortitudine pueri plerũq iuros uincunt. Et
utiq si etatẽ puericiȩ c̃sideremꝰ. ñ potest puer aut usum om¬
nem scire. aut ium subire luctandi. Nouimꝰ tam̃ ꝙ frequenter
pueri quos ñ poterant portare uicer̃. ad eo uigor animi infirmi¬
tatẽ excludit etatis. Quales aũt pueri tales et effebi. hoc est
sp̃ales. Nouit scriptura adolescentẽ paulũ iã ꝓximũ conuer¬
siori. Nouit eteuticũ adolescentẽ. ꝗcũ sermonib pauli intentꝰ
bereret. somno uictꝰ detritecto cecidit. eo resurrexit. Houit
et iohannẽ adolescentẽ in xp̃i pectore recũbentẽ: ꝗ tã fortis su¬
it. ut ꝑsecutionẽ ñ timeret. malũ uinceret. Hic est puer qui

Expanded text:
pueros ad me uenire, et alibi: amen amen dico uobis, nisi conuersi fupueros ad me uenire, et alibi: amen amen dico uobis, nisi conuersi fueritis et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum caelorum. ipsa quoque corporis fortitudine pueri plerumque uiros uincunt. et utique si aetatem pueritiae consideremus, non potest puer aut usum omnem scire aut uim subire luctandi; nouimus tamen, quod frequenter pueri quos non poterant portare uicerunt; adeo uigor animi infirmitatem excludit aetatis. Quales autem pueri, tales et ephebi, hoc est spiritales. nouit scriptura adulescentem Paulum iam proximum conuersioni, nouit et, Eutychum adulescentem, qui cum sermonibus Pauli intentus haereret, somno uictus de tritecto cecidit et resurrexit, nouit et Iohannem adulescentem in Christi pectore recumbentem, qui tam fortis fuit, ut persecutionem non timeret, malum uinceret. hic est puer, qui
Abbreviated transcription (Latin):
in omi etate inom̃ĩ uirtutũ gñre głosus sic̃ ille ait. Sed in omib
script᷑a has in luctatorib nouit ȩtates. dicente dđ. Ne auertas
faciem tuã apuero tuo. Et uiuenis fui et senui. Vnde et ioħs ait.
Scribo uobis pueri. ꝗa cognouistis patrẽ. Scribo uob iuuenes.
ꝗa uicistis malũ. Scribo uob̃ pat res quia cognouistis eũ ꝗ ẽ ab
inicio. Alaturior itaq ad patres. scribẽs. maturos designat fidĩ
deuotionisq ꝓcessu. Uirtutũ. ergo istȩ ñ infirmitatis etatessunt.
Neq enĩ sine uirtute ẽpuer. ꝗ cognouit patrẽ dm̃ uirtutũ. Ex
illo puero isti s̃ pueri. qui prius quã scire uocare patrẽ aut ma¬
trẽ. accepit uirtutẽ damasi & spolia samariȩ. Ipse ẽ puer ꝗnatꝰ¬
tus ẽ nobis. Cuiꝰ principiũ suꝑ humeros eiꝰ. Ipse nos docu¬
it pueri ciam ẽẽ uirtutẽ dicens. Sinite eos et nolite ꝓhibere

Expanded text:
in omni aetate, in omni uirtutum genere gloriosus, sicut ille ait: sed in omnibuin omni aetate, in omni uirtutum genere gloriosus, sicut ille ait: sed in omnibu etiam scriptura has in luctatoribus nouit aetates dicente Dauid: n e auertas faciem tuam a puero tuo, et: iuuenis fui et senui. undeetIohannesait: scribo uobis, pueri, quia cognouistis patrem. scribo uobis, iuuenes , quia uicistis malum. scribo uobis. patres, quia cognouistis eum qui est ab initio. maturior itaque ad fratres scribens maturos designat fylei deuotionisque processu. uirtutum ergo istae, non infirmitatis aetates sunt; neque enim sine uirtute est puer qui cognouit patrem deum uirtutum. ex illo puero isti sunt pueri, qui, priusquam sciret uocare patrem aut matrem, accepit uirtutem Damasci et spolia Samariae. ipse est puer tus est nobis, cuius principium super humeros eius. ipse nos docuit pueritiam esse uirtutem dicens: sinite eos et nolite prohibere
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ et sobrietatẽ teneat. penitentiã gerat sepe seraeparat. Idõq
int̾rogat petrꝰ. Si peccauerit inme fr̃ m̃s qͦtiens remittã ei usq
septies : Et respondit dñs. Non solũ septies. sed etiã septuagies sep¬
ties. Vt scias aũt ꝗa athletę sumꝰ et inpellim. et alii ruunt. &
pleriq eliduntur. audi dicentẽ. Suffulcit dñs om̃s ꝗ ruunt. et
corrigit om̃s elisos. Uñ et ipse dese dic̃ dđ̃. uł ille ꝗlocutꝰ ẽ in ꝓ¬
pħa. Inpulsuꝰ subuersus sũ ut caderẽ. et dñs suscepit ine. Iħs enĩ
ñ cecidit. sed impulsus ẽ. Et enĩ cũ ipse c̃uertat elisos. qͦmͦ ipse po¬
tuit elidi: Iustuꝰ aũt cũ cecidit posse resurgere testat᷑ script᷑a quȩ
dic̃. Nũꝗd ꝗcadit ñ adiciat ut resurgat : aut ꝗ auersuꝰ fuerit
ñ reuertetur : Ue his ꝗ aliertunt᷑ auersione impudenti dicit
dñs. Utinã ꝗdẽ ulluctabilis & insuꝑabilis sit xp̃i at hleta. et

Expanded text:
tem teneat, paenitentiam gerat, saepe se reparet. ideoque interrogat Petrus: si peccauerit in me frater meus, quotiens remittam ei? usque septies? et respondit dominus: non solum septies, sed etiam septuagies septies. ut scias autem, quia athletae sumus et inpellimur et alii ruunt et plerique eliduntur, audi dicentem: suffulcit dominus omnes qui ruunt et corrigit omnes elisos. unde et ipse de se dicit Dauid uel ille qui locutus est in propheta: inpulsus subuersus sum ut caderem, et dominus suscepit me; Iesus enim non cecidit, sed inpulsus est. etenim cum ipse conuertat elisos, quomodo ipse potuit elidi ? iustum autem, cum ceciderit, posse resurgere testatur scriptura, quae dicit: numquid qui cadit non adiciat ut resurgat? aut qui auersus fuerit non reuertitur? uae his qui auertuntur auersione inpudenti, dicit dominus. Utinam quidem inluctabilis et insuperabilis sit Christi athleta et
Abbreviated transcription (Latin):
laborat. cũ scĩ sit uelle carnẽ ꝓpt̾ animã flagellari. sic̃ se fla¬
gellabat & paulus. ne eiꝰ reꝓbaretur assertio. Sunt quȩdã
int̾ioris ossa hoĩs. sic̃ et m̃bra st̃ cęt̃a. Oculi mñtis & nares. sic̃
iobdixit. Sp̃s diuinꝰ ꝗ ẽ innarib meis. St̃ gͦ et ossa ꝗb cari

Expanded text:
laborat, cum sancti sit uelle carnem propter animam flagellari, sicut se flalaborat, cum sancti sit uelle carnem propter animam flagellari, sicut se flagellabat et Paulus, ne eius reprobaretur assertio.. sunt quaedam interioris ossa hominis sicut et membra sunt cetera, oculi mentis et nares, sicut Iob dixit: spiritus diuinus qui est in naribus meis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ es aias. Iratꝰ es. & nos peccauimꝰ. Qui ẽ tm̃ irȩ dñi uultꝰ: Ne
forte ille. qr oculi dñi suꝑfacientes mala. Si enĩ oculi dñi suꝑ
qđ ipse dđ in posteriorib dix̃. Qm̃ ex om̃ĩb tribulationibus
eripusti me. & suꝑ inimicos meos respexit oculus tuus. Sicut
enĩ bona respicit. ita et peccatoꝵ occulta dep̃hendit. Nisi forte
pietatib cont̃ebant. et inimicos suos uocauit ad gr̃am. quos
oculus dĩ uidit & amauit. Ergo ꝗ apius ẽ ds̃. neqͣquã ẽ despe-¬
randũ. Et si irascit᷑ ignoscit. & si ꝑcutit sanat. & sitradit in
int̃itũ carnẽ. spm̃ saluat. Noli gͦ timere carnis infirmitatem.
ꝗa sc̃s cũ infirmat᷑ potentior ẽ. Ꝙd aũt̃ ẽ qđ ait. Nonẽ pax
ossib meis afacie peccatorũ meoꝵ: Quȩ st̃ ista ossa. utrũ aĩȩ
ancorporis : Sed ñ tanta eẽt doloris cura corporei. ubi et aĩa

Expanded text:
cum Esaias: iratus es, et nos peccauimus. qui est tamen irae domini uultus ? ne cum Esaias: iratus es, et nos peccauimus. qui est tamen irae domini uultus ? ne forte ille, quia oculi domini super facientes malaquod ipse Dauid in posterioribus dixit: quoniam ex omnibus tribulationibus eripuisti me et super inimicos meos respexit oculus tuus. sicut enim bona iustorum respicit, ita et peccatorum occulta deprehendit. nisi forte pietatibus conterebant, et inimicos suos uocauit ad gratiam, quos oculus dei uidit et amauit. ergo quia pius est deus, nequaquam est desperandum; etsi irascitur, ignoscit, etsi percutit, sanat, etsi tradit in interitum carnem, spiritum saluat. noli ergo timere carnis infirmitatem, quia sanctus, cum infirmatur, potentior est. Quid autem est quod ait: non est pax 0ssibus meis a facie peccatorum meorum? quae sunt ista ossa ? utrum animae an corporis ? sed non tanta esset doloris cura corporei ubi et anima
Abbreviated transcription (Latin):
re. Seruit enĩ ꝗñ exuoluntate sua qđ optat exeꝗt᷑. sed ex
necessitate mandatis imꝑialib inuitꝰ optẽꝑat. Uide altitu¬
dinẽ.xp̃i. qͥretorsit indiabolũ maliciȩ ipsiuꝰ p̃ciũ. Ille nos cogit
qđ odio habemꝰ hoc facere. Non enĩ ꝙ uolo hoc ago. ut apłs dix̃.
sed qđ odi illud facio. Retorsit in illũ dñs ut et ipse plerũq
ñ faciat qđ uult. sed qđ odit hoc faciat. Deniq animã quam
uult expugnare custodit. Hos corruptelã carnis condẽpnamꝰ
& seꝗm̃. Vt illa uidua quę ꝓmissã marito fidẽ irritã fec̃. &
postea nube uult qđ ante fugiebat. Ille inimicꝰ ẽ scĩs & defen¬
sor adhibet᷑ qͦ ampluꝰ puniatur. ut nocere ñ audeat ꝗ nocere
desidat. Et quanto tolerabiliuꝰ ẽ amare uirtutes. & sumple¬
re ñ possis. quã odisse uirtutes. ꝗb nocere ñ posis. Non ẽ inꝗt
sanitas in carne mea. auultu irȩ tuę. Exposuit nob hunc lo¬

Expanded text:
re. seruit enim qui non ex uoluntate sua quod optat exequitur, sed ex re. seruit enim qui non ex uoluntate sua quod optat exequitur, sed ex necessitate mandatis imperialibus inuitus obtemperat. uide altitudinem Christi, qui retorsit in diabolum malitiae suae pretium. ille nos cogit quod odio habemus hoc facere; non enim quod uolo hoc ago, ut apostolus dixit, sed quod odi illud facio. retorsit in illum dominus, ut et ipse plerumque non faciat quod uult, sed quod odit hoc faciat; denique animam quam uult expugnare custodit. nos corruptelam carnis condemnamus et sequimur ut illa uidua, quae promissam marito fidem irritam fecit et postea nubere uult, quod ante fugiebat. ille inimicus est sanctis et defensor adhibetur, quo amplius puniatur, ut nocere non audeat qui nocere desiderat. et quanto tolerabilius est amare uirtutes, etsi implere non possis, quam odisse uirtutes, quibus nocere non possis! Non est, inquit, sanitas in carne mea a uultu irae tuae. exposuit nobis hunc lo
Abbreviated transcription (Latin):
beas. qñ femina c̃tempsit oĩa sua. & iħm infigura ꝓpt̃ similitu¬
dinẽ nominis ẽ secuta. Uñ p̃clare salomon dix̃. Diuitiȩ uiri
redẽptio animȩ eiꝰ. Redime gͦ animã tuã. Uilis ẽ pecunia. sed
fit p̃ciosa ꝑfidẽ. Uilis ẽ cũ conditur. p̃ciosa cũ disꝑgit᷑. Sic enĩ
scriptũ ẽ. Disꝑsit dedit pauꝑib. iusticia eiꝰ manet inȩternũ.
Si igͥ talis fueris ut possis contẽpnere omĩa tua. sedetiam
ipsam carnẽ tuã ꝓusticia. qͣnulla potest lucupletior ẽẽ posses¬
sio. possessio enĩ p̃ciosa hõ mundus. & si flumina te suꝑiora con¬
cluserint transis. & sidederit tẽptandi tui dñs potestatẽ. man¬
dat tm̃diabolo. ut animã ipse custodiat. Scđm ꝙ scriptũ est.
ut destruas inimicũ & defensorẽ. Tẽptat enĩ ut adu̾sarius. de¬
fendit ut seruuꝰ. Scriptũ ẽ enĩ. Et uolet tͥ unicorniuꝰ serui¬

Expanded text:
beas, quando femina contempsit omnia sua et Iesum in figura propter similibeas, quando femina contempsit omnia sua et Iesum in figura propter similidinem nominis est secuta. Unde praeclare Salomon dixit: Divitiae viri, redemptio animae ejus . Redime ergo animam tuam. Vilis est pecunia, sed fit pretiosa per fidem: vilis est cum conditur, pretiosa cum dispergitur; sic enim scriptum est: dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet inaeternum. Si igitur talis fueris, ut possis contemnere non solum omnia tua, sed etiam ipsam carnem tuam pro iustitia, qua nulla potest locupletior esse possessio — possessio enim pretiosa homo mundus —, etsi flumina te superiora concluserint, transis, etsi dederit temptandi tui dominus potestatem, mandat tamen diabolo ut animam ipse custodiat, secundum quod scriptum est: ut destruas inimicum et defensorem; temptat enim ut aduersarius, defendit ut seruus. scriptum est enim: et uolet tibi unicornuus serui
Abbreviated transcription (Latin):
Habundãt nob̾ diuinaꝵ testimonia scripturaꝵ. ꝗb instruimur
nichil ẽẽ in hõe p̃ciosius fide. nullũ tantũ eẽ patrimoniũ. qđ sa¬
lutis nr̃ȩ atq animȩ p̃cio c̃feratur. Fide habraã patriã suã reli¬
ꝗt & t̾rã et ꝓximos etiã quos uidebat. et eũ quẽ ñ uidebat tã¬
quã aspiciens sequeb.it᷑. Moyses qͦq p̃tiũ animȩ suȩ mauis om̃ib
egypti diuitus estimauit. Qd de uiris sublimib: loquor : Ra¬
ab meretrix alienigena illa descło. tam̃. animã suã ñ solũ con¬
tẽptu om̃iũ quę habebat. sed etiã uitę ꝑiculis putaũ ẽẽ redim̃dã
Quȩ exploratores iħu naue cuub suis querentib denegauit. &¬
hostes patriȩ. legatos tam̃ fidei. maluit occultare quã ꝓđe. Non
eã minȩ cuuũ. ñ belloꝵ ꝑicula. ñ incendia patrię. ñ suoꝵ dis¬
crimina t̾ruer̃. Disce uir. disce xp̃iane. qͦmͦ uerũ iħm seq de¬

Expanded text:
Abundant nobis diuinarum testimonia scripturarum, quibus instruimur Abundant nobis diuinarum testimonia scripturarum, quibus instruimur nihil esse in homine pretiosius fide, nullum tantum esse patrimonium, quod salutis nostrae atque animae pretio conferatur. fide Abraham patriam suam reliquit et terram et proximos etiam quos uidebat, et eum quem non uidebat tamquam aspiciens sequebatur; Moyses quoque pretium animae suae maius omnibus Aegypti diuitiis aestimauit. quid de uiris sublimibus loquor ? Raab meretrix, alienigena illa de saeculo, tamen animam suam non solum contemptu omnium quae habebat, sed etiam uitae periculis putauit esse redimendam, quae exploratores Iesu Naue ciuibus suis quaerentibus denegauit et hostes patriae, legatos tamen fidei maluit occultare quam prodere. non eam minae ciuium, non bellorum pericula, non incendia patriae, non suorum discrimina terruerunt. disce, uir, disce, christiane, quomodo uerum Iesum sequi de
Abbreviated transcription (Latin):
mã ꝑtͣnsibit gladiuꝰ. ut reuelent᷑ multoꝵ cordiũ cogitationeᷤ.
Uerbo enĩ dĩ oĩa reuelant᷑. in cuiꝰ c̃spectu nuda et aꝑta ĩ omĩa.
Anima ipsa diuidit᷑. medullȩ int̃iores. cogitationesq manife¬
stest̃. nec ulla postremo ẽ creat᷑a. ut script᷑a dic̃. quȩ se a co¬
gnitione eiꝰ abscondat. Ergo uendamꝰ om̃ia ut ubũ emamus.
Ipsũ in nr̃is uiscerib rec̃damꝰ. Ipse postremo diaboluꝰ testificat᷑. quia
omĩa dat hõ quȩ ht̃ ꝓ anima sua. nec dignũ illud p̃ciũ tocius pa¬
trimonii ꝓredẽptione uniꝰ animȩ c̃fitetur. Ꝙd parcimꝰ patrimo¬
ꝓcidens ad oraueris me. Nec solũ diuitias mundi. sed etiã hono¬
res & regna monstrauit. Sitanto ẽstat ut diaboluꝰ adoretur.
quantũ xp̃ianꝰ debet offerre ut cũ xp̃o resuscitetur. Sed diabo¬
lũ dimittamꝰ quasi hircũ emissionis inde sertũ. Neq enĩ fidelis
assertor ẽ ueritatis: Et si aliqñ transfiguret se in angłm lucis.

Expanded text:
nsibit gladius, ut reuelentur multorum cordium cogitationes. uerbo enim dei omnia reuelantur, in cuius conspectu nuda et aperta sunt omnia. anima ipsa diuiditur, medullae interiores cogitationesque manifestae sunt, necullapostremo est creatura, ut scriptura dicit, quae se a cognitione eius abscondat. ergo uendamus omnia, ut uerbum emamus, ipsum in nostris uisceribus recondamus. Ipse postremo diabolus testificatur, quia omnia dat homo quae habet pro anima sua, nec dignum illud pretium totius patrimonii pro redemptione unius animae confitetur. quid parcimus patrimoprocidens adoraueris me, nec solum diuitias mundi, sed etiam honores et regna monstrauit. si tanto constat, ut diabolus adoretur, quantum christianus debet offerre, ut cum Christo resuscitetur ? sed diabolum dimittamus quasi hircum emissionis in desertum; neque enim fidelis assertor est ueritatis, etsi aliquando transfiguret se in angelum lucis.
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝓcidens ad oraueris me. Neꝗssime. accepisti ad tẽptationẽ
non ad mortẽ. Hoc ẽ accepisti ut ꝓbarent᷑ dĩ seruuli. ñ ut
extinguerent᷑. Accepisti ut ds̃ ad oraret᷑. ñ ut negaret᷑. Acce¬
pisti scłaria. quur eripis quȩ et̃na st̃ : Accepistiquȩ mundi

Expanded text:
si procidens adoraueris me. nequissime, I accepisti ad temptationem, si procidens adoraueris me. nequissime, I accepisti ad temptationem, non ad mortem, hoc est: accepisti ut, probarentur dei seruuli, non ut extinguerentur, accepisti ut deus adoraretur, non ut negaretur. accepisti saecularia; cur eripis quae aeterna s