comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui religioni detrahunt: uice eus
detrahere non audeant. At nunc ple-¬
rosq cernimus. uel fauorem populi
in aurigarũ modum p̾cio redimere.
uł tanto omniũ hominũ odio uiuere
ut non extorqueant pecunia qd mi
nime impetrant gestib. Hec fili oce¬
ane sollicito timore ꝑquirere. hec ma¬
gis eccłie custodire debebant. hos in sa¬
cerdotib eligendis canones obseruare:
non iuxta ꝓpria odia ⁊ pͥuatas si mul¬
tates. carpentẽq semꝑ auctorẽ suum
inuidiam legem xp̃i int̾pretari. Uide
quantũ sit testimoniũ huius quẽ argu¬
unt mariti. cui p̾ter uinculũ coniuga¬
le. & hoc ante baptismũ. nichil aliud
ab emulis obici potest. Qui p̾cepit ñ
mechandum: ipse dicit & ñ occides. Si
non mechauerimꝰ. s occidimꝰ. transgreᷤ¬
sores legis sumꝰ. Qui totam legem ser¬
uauerit & offenderit in uno. fit om̃iũ
reus. Itaq cum opposuerint nob̃ uxorẽ
ante baptismũ: nos ab eis om̃ia que

Expanded text:
ut, qui religioni detrahunt, uitae eius ut, qui religioni detrahunt, uitae eius detrahere non audeant. at nunc plerosque cernimus uel fauorem populi in aurigarum modum pretio redimere uel tanto omnium hominum odio uiuere, ut non extorqueant pecunia, quod mimi inpetrant gestibus., Haec, fili Oceane, sollicito timore perquirere, haec magis ecclesiae custodire debebunt, 1108 in sacerdotibus eligendis canones obseruare, non propria odia et priuatas simultates carpentemque semper auctorem suum inuidiam legem Christi interpretari. uide, quantum testimonium sit huius, quem arguunt, bimaliti, cui praeter uinculum coniugale — et hoc ante baptismum — nihil aliud ab aemulis obici potest. quipraecepitnon moechandum, ipse dixit et: non occides. si non moechamur et occidimus, transgressores legis sumus. qui totam legem obseruauerit et offenderitinuno, fit omnium reus. itaque, cum obposuerint nobis uxorem ante baptismum, nos ab eis omnia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uxores. Quod autẽ ait. ne insuꝑbiam
elatus incidat iniudiciũ dyabolt. Qͥs
non exemplo uerum ꝓbet: Ignorat
mom̃taneus sacerdos humilitatem &
mãsuetudinẽ rusticoꝵ: Ignorat blan¬
dicias. xp̃ianas: nescit se ipsum contẽ¬
nere. de dignitate transfert᷑ ad digni¬
tatem. Non ieinauit: ñ fleuit: non
mores suos sepe rep̾hendit: ⁊ assidua
meditatione correxit. ñ substantiam
pauꝑib erogauit. De cachedra qͦ mͦ
ducitur ad cathedrã. id÷ de suꝑbia
ad suꝑbiam: Iudicium autẽ ⁊ ruia
diaboli. nulli dubium quin arrogã¬
tia sit. Incidunt in eam: qui ĩpuncto
hore nec dum discipłi iam magistri
sunt. O portet autẽ eum ⁊ testimoniũ
hab̾e bonum: abhis qui foris sunt. Qua¬
le pͥncipium: talis ⁊ clausula. Qui irre¬
p̾hensibilis ẽ. non solum adomesticis.
s ab alienis consono ore laudat᷑. Aleni
& extra eccłiam sunt iuder. hereticiat¬
q gentiles. Talis gͦ sit pontifex xp̃i.

Expanded text:
mores, quod autem ait: ne in superbiam mores, quod autem ait: ne in superbiam elatus incidat in iudicium diaboli, quis non exemplo uerum probet? ignorat momentaneus sacerdos humilitatem et mansuetudinem rusticorum, ignorat blanditias Christianas, nescit se ipse contemnere, de dignitate transfertur ad dignitatem; non ieiunauit, non fleuit, non mores suos saepe reprehendit et adsidua meditatione correxit, non substantiam pauperibus erogauit: de cathedra, quod dicitur, ad cathedram, id est de superbia ad superbiam. iudicium autem et ruina diaboli, nulli dubium, quin adrogantia sit. incidunt in eam, qui in puncto horae necdum discipuli iam magistri sunt. oportet autem eum et testimonium habere bonum ab his, qui foris sunt: quale principium, talis et clausula. qui inreprehensibilis est, non solum a domesticis, uerum et ab alienis consono ore laudatur. alieni et extra ecclesiam sunt iudaei, heretici atque gentiles. talis ergo sit pontifex Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
heli qui in uestibulo templi cum mu¬
lierib dormiebant. & religionẽ p̃dam
ꝑutantes. quicqͥd optimum in hostiis
erat. in suas delicias conu̾tebant. Non
neophitum: ne in suꝑbiam elatꝰ. in iudi¬
cium incidat diaboli. Alirari satis ñ
queo que hominũ tanta sit cecitas. de
urorib ante baptismũ disputare:⁊ rẽ
inbaptismate mortuã. immo cũ x p̃o
uiuificatam incalumnia trahere: cũ
tam aꝑtum euidensq p̃ceptũ nemo
custodiat. Heri catecuminus. hodie
pontifex. Heri in amphiteatrũ. hodie
in eccłia. Uespere incirco: mane in al¬
tari. Dudum fautor hystrionũ: nẽ
uirginum consecrator. Num ignora¬
bat apłs tergi uersationes nr̃as: & ar¬
gumentoꝵ ineptias nesciebat: Qui
dixit unius uxoris uirum. ipse mã¬
dauit irrep̃hensibilem: sobrium. pru¬
dentem. ornatum. hospitalẽ doctorẽ
modestũ. ñ uinolentũ. ñ ꝑcussorẽ. non
litigiosum. ñ auarum. ñ neophitum.
Ad omia claudimꝰ ocłos. solas uideamͦ

Expanded text:
Heli, qui in uestibulo templi cum mulieribus dormiebant et religionem praedam putantes, quidquid optimum in hostiis erat, in suas delicias conuertebant. non neophytum, ne in superbiam elatus in iudiciumincidatdiaboli: mirari satis non queo, quae hominum tanta sit caecitas de uxoribus ante baptismum disputare et rem in baptismate mortuam, immo cum Christo uiuificatam, in calumniam trahere, cum tam apertum euidensque praeceptum nemo custodiat. heri catechumenus, hodie pontifex; heri in amphitheatro, hodie in ecclesia; uespere in circo, mane in altari; dudum fautor strionum, nunc uirginum consecrator: num ignorabat apostolus tergiuersationes nostras et argumentorum ineptias nesciebat? qui dixit: unius uxoris uirum, ipse mandauit inrepreliensibilem, sobrium, prudentem, ornatum, hospitalem, doctorem, modestum, non uinolentum, non percussorem, non litigiosum, non auarum, non neophytum. ad omnia claudimus oculos, solas uidemus
Abbreviated transcription (Latin):
se sufficere. Uox dñi suꝑ aquas. dñs
suꝑ aquas multas: dñs diluuiũ in ha¬
bitare facit. Dentes eiꝰ sicut grex de¬
tonsarum quȩ ascendert̾ de lauachro.
om̃s gemellos habentes fetus: ⁊ infecũ¬
da non ẽ in eis. Si ñ est infecũda: nec
sterilis. Om̃s habent ubera lacte ro¬
rantia: que cum apło posst̾ dicere.
filioli mei quos iterum parturio. do¬
nec xp̃c formet᷑ in uob̾. Et lac uob̾ po¬
tum dedi ñ escam. Alicheas de bap
tismi gr̃a uaticinat᷑. Ipse au̾tet & mi¬
serebitur nr̃ĩ. demerget iniqͥtates no-¬
stras. & ꝓiciet in ꝓfundo maris om̃ia

Expanded text:
se sufficere. uox domini super aquas, dominus se sufficere. uox domini super aquas, dominus super aquas multas, dominus diluuium inhabitare facit. dentes eius sicut grex detonsarum, quae ascenderunt de lauacro, omnes gemellos habentes, et infecunda non est in eis. si non est infecunda nec sterilis, omnes habent ubera lacte rorantia, quae cum apostolo possint dicere: filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in uobis, et: lac uobis potum dedi, non escam. Michtismi gratia vaticinatur: Ipse avertet, et miserebitur nostri: demerget iniquitates nostras, et projiciet in profundum maris omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tientes inuitant᷑ ad potum. Nichome¬
do dicit occulte. nisi quis renatꝰ fuerit
ex aqua & spũ scõ: non intrare eum in¬
regna celorum. Quia ab aquis ceꝑerat:
finuit inaquis. Latus xp̃i ꝑcutitur
lancea: & baptismi atq martyrii parit̾
sacram̃ta fundunt᷑. Post resurrectionem
apłos mittit ad gentes. p̃cipit eis ut bap¬
tizent eas in mysterio trinitatis. Penit&
facti popłm iudeorũ: ⁊ statim a petro
ad baptismũ mittit᷑. Ante qͣm parcu¬
riat parit syon: & nascitur gens simul.
Paulus ꝑsecutor eccłiȩ & lupus rapax
beniamin. ananie oui sũ mittit caput
nec ante recuꝑat aspectum. qͣm curet
baptismo cecitatem. Cunuchus canda¬
cis regine ethiopii. lectione ꝓpħica xp̃i
baptismati p̃parat᷑: mutat contͣ᷑ naturã¬
ethiops pellem suam. ⁊ pardus uarie¬
tates suas. Qui ioħis acceꝑant baptis¬
ma. quia spm scm̃ nesciebant iterum
baptizant᷑. ne quis ꝑutar& ex gentib ac
iudeis. aquas sine sp̃u sc̃o ad salutẽ pos¬

Expanded text:
tientes inuitantur ad potum. Nicodemus discit occulte, nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto, non intrare eum regna caelorum. quia ab aquis coeperat, finiuit in aquis: latus percutitur lancea et baptismi atque martyrii pariter sacramenta funduntur. post resurrectionem apostolos mittit ad gentes, praecipit eis, ut baptizent eas in mysterio trinitatis. paenitet facti populum Iudaeorum et statim a Petro ad baptismum mittitur. antequam parturiat, parit Sion et nascitur gens simul. Paulus, persecutor ecclesiae et lupus rapax Beniamin, Ananiae oui submittit caput nec ante recuperat aspectum, quam curet baptismo caecitatem. eunuchus Candacis reginae lectione prophetica Christi baptismati praeparatur; mutat contra naturam Aethiops pellem suam et pardus uarietates suas. qui Iohannis acceperant baptisma, quia spiritum sanctum nesciebant, iterum baptizantur, ne quis putaret e gentibus aut Iudaeis aquas sine spiritu sancto ad salutem pos
Abbreviated transcription (Latin):
te corporis ⁊ anime ꝑseuerant. ꝓximaᷤᷤ
autem amicas. uiduas ẽẽ.:⁊ in matri-¬
monio continentes. quȩ om̃s cum le-¬
ticia ⁊ exultatione ducunt᷑ intẽplũ
sponse regis ⁊ sponsi. Hoc templũ &
ioħes uidet in apocaly ꝑsi. ⁊ ꝓpħa desi¬
derat: unam inquit petii ad nõ hanc
requirã: ut in habitẽ indomo dñi õs¬

Expanded text:
te corporis et animae perseuerant, proximas te corporis et animae perseuerant, proximas autem et amicas uiduas esse et in matrimonio continentes, quae omnes cum laetitia et exultatione ducuntur in templusponsae regis et sponsi. hoc templum et Iohannes uidit m Apocalypsi et propheta desiderat: unum petii a domino, hoc requiram, ut
Abbreviated transcription (Latin):
corum: in quo scriptum est. Sexagita
sunt regine ⁊ octoginta concubine: ⁊
adolescentule quarum ñ ÷ numerus
Una ÷ columba mea: ꝑfecta mea: ꝓ¬
xima mea: de qua dicitur. Uideruss
eam filie ⁊ beatificant eam̾regine &
concubine: ⁊ laudant eam. Quȩ ergo
ꝑfecta est ⁊ sc̃a corpore & spĩr ⁊ colũ¬
ba ⁊ ꝓxima meretur uocari. Hȩc ẽ
filia de qua supra scriptum ẽ. astitit
regina adextris dus in uestitu de au¬
rato. Quȩ autẽ suꝑ gresse sunt sex
dies mundi. ⁊ futura regna suspirañ.
regine appellantur. Si qua uͦ circum¬
cisionem quidem habet ⁊ octaue diei.
sed adhuc ñ uenit adnuptias: hȩc cõ¬
cubina uocitat᷑. Diuersa autẽ multi¬
tudo credentiũ quȩ necdum potest
sponsi amplexib copulari. nec de eo
liberos parere: adolescentula dicitur.
Ego puto de istius modi uirginib qͥ se¬
quuntur eccłiam. ⁊ in pͥmo ponunt᷑
gradu. & te. eẽ. ⁊ om̃s qui in uirginita¬

Expanded text:
corum, in quo scriptum est: « Sexaginta corum, in quo scriptum est: « Sexaginta sunt reginae, et octoginta concubinae, et adolescentulae quarum non est numerus. Una est columba mea, perfecta mea; proxima mea, » de qua dicitur, « Viderunt eam filiae, et beatificant eam reginae et concubinae, et laudant eam » . Quae ergo perfecta est et sancta corpore et spiritu, et columba et proxima meretur vocari. Haec est filia, de qua supra dictum est « Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato » Quae autem supergressae sunt sex dies mundi, et futura regna suspirant, reginae appellantur. Si qua vero circumcisionem quidem habet octavae diei, sed adhuc non venit ad nuptias, haec concubina 391 vocitatur. Diversa autem multitudo credentium, quae necdum potest sponsi copulari amplexibus, nec de eo liberos parere, adolescentula dicitur. Ego puto de istis virginibus, quae sequuntur Ecclesiam, et in primo ponuntur gradu, et te esse et omnes, qui in uirginita
Abbreviated transcription (Latin):
fimbriis saluatoris. emoroysa unã
tetigit:i sanata est. Qd̃ autẽ in hebra¬
ico scribit᷑ fasciis aureis uestita ẽ: idip¬
sum significat quod supra. om̃is gła
filiȩ regis intrinsecus. fasciis sensuũ
diuinorum. interiora membra obuol¬
uuntur eccłe: ⁊ dota uteri tegit᷑ am¬
bitio. Harum fasciarum ñ potest obli¬
uisci sponsa scđm iheremiam: qr mã¬
mas ligant:i pectus in quo cogitati¬
ones sunt ꝓtegunt. Ad ducent᷑ regi
uersiculus adhuc de filie canitur or¬
natu. Sequens. ad ipsum sꝑonsum re¬
gemq dirigitur. Porro iuxta hebrai¬
cum. totum ad sponsam dicit᷑ usq ad
eum locum ubi scriptum ẽ. pones eos
principes in uniuersa terra. Et legit᷑.
inscutulatis ducent᷑ ad regem uirgineᷤ
sequent᷑ eam amice eiꝰ. Ducent᷑ illuc.
ducentur inleticiis: i exultatione i¬
gredient᷑ thalamũ regis. Multã. eẽ.
distantiam animarum in xp̃o cre¬
dentium demonstrat canticum canti¬

Expanded text:
fimbriis saluatoris αίμῤῥοοῠσα unam fimbriis saluatoris αίμῤῥοοῠσα unam tetigit et sanata est. quod autem in Hebraico scribitur: fasceis aureis uestita est, id ipsum significat, quod supra: omnis gloria filiae regis intrinsecus; fasceis sensuum dininorum interiora membra obuoluuntur ecclesiae et tota uteri tegitur ambitio. harum fascearum non potest obliuisci sponsa secundum Hieremiam, quia mammas ligant et pectus, in quo cogitationes sunt, protegunt. Adducentur regi uersiculus adhuc de filiae canitur ornatu, sequens ad ipsum sponsum regemque. dirigitur. porro iuxta Hebraicum totum ad sponsam dicitur usque ad eum locum, ubi scriptum est: pones eos principes in uniuersa terra, et legitur: in scutulatis ducetur ad regem, uirgines sequentur eam, amicae eius ducentur illuc. ducentur in laetitiis et exultatione, ingredientur thalamum redistantiam animarum in Christo credentium, demonstrat Canticum Canti
Abbreviated transcription (Latin):
nib id ÷ in interiori homine ⁊ incir¬
cumcisione ñ manufacta s sp̃u. habẽ¬
te inconscientia fiduciam apud deũ.
& tota pulchritudine posita magis in
sensuum nomine qͣm in flore uerboꝵ
Quomͦ autẽ instamine ex qͦ dependers
fimbrie subtemen intexitur. ⁊ tota
uestimenti uirtus instamine ẽ. ita in
aureis sensib scripturarũ. in quibus
uestis eccłiȩ om̃is intexitur. miscent᷑
aliqua de natura. de morib. Et hoc
ipsum significat uestis aaron. auro
purpura. cocco. bysso. iacinctoq con¬
terta: qͣm fecerunt mulieres. quib d̃s
ad texendum dedit sapientiã. Et ut in¬
telligere possimus omnẽ ornatũ filiȩ
regis intrinsecus: ipsa loquit᷑ incan¬
tico. Introduxit me rex incubiculum
suum. in quo clauso ostio labiorũ. dm̃
patrem iubem᷑ orare. Uni quoq psal¬
mo tytulus inscribit᷑ ꝓ absconditis
filii. Uariam habuit ⁊ iosephtumcã.
quam ei texuit mater eccłia. De his

Expanded text:
nibus, id est in interiori homine et in cirnibus, id est in interiori homine et in circumcisione non manu facta, ste conscientiae fiduciam apud Deum, et tota pulchritudine posita magis in sensuum nomine, quam in flore verborum. Quomodo autem in stamine, ex quo dependent fimbriae, subtegmen intexitur, et tota vestimenti virtus in stamine est: ita in variis sensibus Scripturarum, in quibus vestis Ecclesiae omnis intexitur, miscentur aliqua de natura, de moribus, et hoc ipsum significat vestis Aaron auro, purpura, cocco, bysso, hiacynthoque contexta , quam fecerunt mulieres, quibus Deus ad texendum dedit sapientiam. Et ut intelligere possimus omnem ornatum filiae 390 regis intrinsecus, ipsa loquitur in Cantico: « Introduxit me rex in cubiculum suum » : in qua clauso ostio labiorum, Dpatrem iubemur orare. in nono quoque psalmo titulus inscribitur: pro absconditis filii. uariam habuit et Ioseph tunicam, quam ei texuit mater ecclesia. de his
Abbreviated transcription (Latin):
toris aduentum hi qui de tyro erãt.
hoc ÷ de populo gentium ⁊ ꝓseliti ẽẽ
cupiebant. deprecabant᷑ diuitẽ ppłm
isr ł. ⁊ ꝑ eos in troducebantur intẽplũ.
sic post aduentũ dñi. quicumq ex is¬
rahele redire uoluerit. diuites qͦndã
familiaritate ⁊ ꝓtectione dei. uenien
ad filiam tẏri  offerentes uaria do¬
na uirtutum ⁊ confessionis in xp̃m.
dep̃cabunt᷑ eam: ut salutẽ qͣm ꝑdi¬
derunt iniudea.in ueniant ingẽtibꝰ
Om̃is gła eius filie regis abintus in
fimbriis aureis circum amicta uarie¬
tatib. In hebreo. om̃is gła filie regis
intr insecus. fasciis aureis uestita est.
& nos uel abintus uel intrinsecus in¬
terpͣtati sumus. Inquibdã exemplaribꝰ
inuenitur. ẽseboñ: quod cogitationes
sonat. Ea quo ostenditur omnẽ głam
ȩccłiȩ: cui supradictum ẽ audi filia &
uide. & o filia tyri.⁊ nunc appellatur
filia regis eẽ intrinsecus: ⁊ incogitatio¬

Expanded text:
toris aduentum hi, qui de Tyro erant, toris aduentum hi, qui de Tyro erant, hoc est de populo gentium, et proselyti esse cupiebant, deprecabantur diuitem populum Israhel et per eos introducebantur in templum, sic post aduentum domini, quicumque ex Israhel credere uoluerint — diuites quondam familiaritate et protectione dei —, uenient ad filiam Tyri et offerentes uaria dona uirtutum et confessionis in Christum deprecabuntur eam, ut salutem, quam perdiderunt in Iudaea, inueniant in gentibus. Omnis gloria eius filiae regis ab intus, in fimbriis aureis circumamicta uarietatibus. in Hebraeo: omnis gloria filiae regis intrinsecus, fasceis aureis uestita est. εν et nos uel \'ab intus\' uel \'intrinsecus interpretati sumus, in quibusdam exemplaribus inuenitur \'esebon\', quod \'cogitationes\' sonat. ex quo ostenditur omnem gloriam ecclesiae, cui supra dictum est: audi, filia, et uide et: o filia Tyri, et nunc appellatur filia regis, esse intrinsecus et in cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
& o filia fortissimi. in munerib faciem
tuam dep̃cabunt᷑ diuites populi. Uer¬
bum hebraicum. soir quod ⁊ in ezechi¬
hele iuxta.Laͫx. legimus. inter pretari
potest & tyrus. ⁊ tribulatio:⁊ fortissimꝰ
simus: unde inp̃senti loco error ortꝰ
& quinta editio tẏrum int̾pretati st̃.:
sexta: uerbum hebraicum posuit sor.
Syminachus crateañ. id÷ fortissimã.
Nos ad ipsam: ad dm̃ retulimꝰ. ut illa
cui supͣ dixerat audi filia ⁊ uide. filia
fortissimi nuncupet᷑. aut certe ipsa
fortissima sit: quia imitata ẽ fortem
patrem. cuius uultum indiu̾sis mu¬
neril dep̃cabunt᷑ diuites plebis. Di¬
uites incunctis oꝑib bonis: ⁊ scientia.
Siue qui diuites putant᷑ in scło: sapi¬
entes huius mundi:⁊ phylosophorũ
disciplinis eruditi: uel qd̃ melius est.
qui ante diuites fuerunt. habentes
eloquia dei: ⁊ testam̃ta ⁊ ꝓpħas id est
de populo isrł. Ut enim ante salua¬

Expanded text:
et, o filia fortissimi, in muneribus faciem et, o filia fortissimi, in muneribus faciem tuam deprecabuntur diuites populi. uerbum Hebraicum \'sor\' quod in Hiezechiele iuxta Septuaginta legimus, interpretari potest et \'Tyrus\' et \'tribulatio\' et \'fortissimus\' lapis durissimus. unde in praesenti loco error ortus et quinta editio \'Tyrum\' interpretati sunt, sexta uerbum Hebraicum posuit \'sor\', Symmachus xpatatav, id est \'fortissimam\'. nos id ipsum ad deum retulimus, ut illa, cui supra dixerat: audi, filia, et uide, filia fortissimi nuncupetur aut certe ipsa fortissima sit, quia imitata est fortem patrem, cuius uultum in diuersis muneribus deprecabuntur diuites plebis, diuites in cunctis operibus bonis et scientia siue, qui diuites putantur in saeculo, sapientes huius mundi et philosophorum disciplinis eruditi uel — quod melius est — qui ante diuites fuerunt habentes eloquia dei et tes.tamenta et prophetas, id est de populo Israhel. ut enim ante salua
Abbreviated transcription (Latin):
animãq credentis: que priorib uitiis
derelictis adoptetur infiliam: incli¬
net aurẽ suam obliui scat᷑ ueteris con¬
uersationis. icum apło dimittat mor¬
tuum patrem: ⁊ talem se p̾beat quȩ a¬
metur ⁊i rege. Ipse ẽ enim dñs eius cui
flectere debeat genu.⁊ deposita suꝑbia.
iugum humilitatis assumere. In terro-¬
gemus iudeos quȩ sit ista filia: ad quã
devᷤ loquitur. Non dubito. quin syna¬
gogã respondeant. Et quomͦ dr̃ sym
tuum. ⁊ domũ patris tui: Nunquid
relinquit gentem hebream.⁊ abrahã
antiquum patrẽ: Si dixerint deuo¬
catione significari abraham quia cal¬
deos reliquerit: quis ÷ iste rex qui a¬
maturus est decorem abraham: Cer¬
te alius est. qui loquit᷑ audi filia:⁊
alius de quo loquit᷑ concupiscet rex
decorem tuuum: qui alius ñ solum
rex sed & dñs & deus est. qui ad orandus
est filia tẏrranmunerib uultũ tuum
dep̃cabunt᷑ om̃s diuites plebis. In hebreo.

Expanded text:
animamque credentis, quod prioribus uitiis animamque credentis, quod prioribus uitiis derelictis adoptetur in filiam, inclinet aurem suam, obliuiscatur ueteris conuersationis et cum apostolo dimittat mortuum patrem et talem se praebeat, qui ametur a rege. ipse est enim dominus eius, cui flectere debeat genu et deposita superbia iugum humilitatis adsumere. Interrogemus Iudaeos, quae sit ista filia, ad quam deus loquitur. non dubito, quin synagogam respondeant. et quomodo dicitutuum et domum patris tui? numquid derelinquit gentem Hebraeam et Abraham, antiquum patrem? si dixerint de uocatone significari Abraham, quia Chaldaeos reliquerit, quis est iste rex, qui amaturus est decorem Abraham? certe alius est, qui loquitur: audi, filia, etalius, de quo loquitur: concupiscet rex decorem tuum. qui alius non solum rex, sed et dominus et deus est, qui adorandus est. Filia Tyri, in muneribus uultum tuum deprecabuntur diuites plebis. in Hebraeo:
Abbreviated transcription (Latin):
cognationis sue. Nemo dubitat patrẽ
nr̃m anteqͣm ad optarem adeo fuisse
diabolum: de quo saluator ait. Nos de
diabolo patre nati estis. Cum gͦ ait an¬
tiqui patris fueris oblita: ⁊ talem te ex¬
hibueris depositis pristinis sordibus
ut suꝑ fratruelem dealbata conscen¬
das. ⁊ quã possit diligere filius meus:
tunc concupiscet rex decorem tuum.
Et ne putes unum ẽẽ de turba aquo
amanda es: ipse ẽ rex tuuᷤ ⁊ dñs tuis. Qauͦ
interdum qui reges ⁊ dñi sunt. sunt
quidem potestate reges ⁊ dñi. tamen
eiusdem nature cuius sunt illi suꝑ
quos dominant᷑ ⁊ regnant. indico ti¬
bi quod ⁊ deus tuus sit. ⁊ debeas ado¬
rare eum. Septuaginta interp̃tes ñ
dixerunt adorabis eum. s ad orabunt
eum. ut sit sensus iste. qui te amaturꝰ
est. qui tuam pulchitudinẽ dilecturꝰ.
deus est: ⁊ adorandus abhominib. Qđ
de eccłia degentib congregata expo-¬
suimus. unusquisq ad seipsum referat.

Expanded text:
cognationis suae. nemo dubitat patrem cognationis suae. nemo dubitat patrem nostrum, antequam adoptaremur a deo, fuisse diabolum, de quo saluator ait: uos de diabolo patre nati estis. cum ergo, ait, antiqui patris fueris oblita et talem te exhibueris depositis pristinis sordibus, ut super fratruelem dealbata conscendas et quam possit diligere filius meus, tunc concupiscet rex decorem tuum. et ne putes unum esse de turba, a quo amanda es, ipse est-rex tuus et dominus tuus. quia uero interdum, qui reges et domini sunt, sunt quidem potestate reges et domini, tamen eiusdem naturae, cuius sunt illi, in quos dominantur et regnant, indico tibi, quod et deus tuus sit et debeas adorare eum. septuaginta interpretes non dixerunt adorabis eum, sed adorabunt eum, ut sit sensus: iste, qui te amaturus est, qui tuam pulchritudinem dilecturus, deus est et adorandus ab hominibus. quod de ecclesia ex gentibus congregata exposuimus, unusquisque ad se ipsum referat
Abbreviated transcription (Latin):
scere popłi tui & domus patris tui.
& concupiscet rex decorem tuũ: qm̃
ipse ÷ dñs tuus ⁊ ad orabunt eũ. Huc¬
usq ꝑ ꝓpħe linguã quam chalamo
scribenti uelociter cõparat loquitur
sp̃c sc̃s: ipsum regem ⁊ bellatorem inͣ
dm̃ sponsumq compellans. hinc ꝑso¬
na patris inducitur loquentis adspon-¬
sam filii sui. & cohortantis eã ut uet̾is
gentilitatis ⁊ ydolatrie errore contẽpto.
primum his quȩ dicant᷑ attendat: i ꝓ¬
pterea de alienigena. filia nominetur.
Deinde uideat uel ipsa quȩ dicuntur.
uel uniuersam conditionẽ ex uisibilib
intelligens in uisibilia: ⁊ ex creaturis sen¬
tiens creatorem: ⁊ diligenter inclinet au¬
rem suam. ut quȩ dicunt᷑ memorit̾ te¬
neat. Cumq audierit. uiderit. ⁊ in cli¬
nauerit aurem suã. totamq se doctri¬
ne tradiderit. ⁊ eoꝵ intelligentiȩ que
dicunt᷑ obliuiscat᷑ primum populum
suum:i cum abraham de chaldea egre¬
diens. relinquat terram natiuitatis &

Expanded text:
patris tui; et concupiscet rex decorem tuum, quia ipse est dominus tuus, et adora eum. hucusque prophetae lingua, quam calamo scribentis uelociter conparat, loquitur spiritus sanctus ipsum regem et bellatorem et deum sponsumque conpellans. exin persona patris inducitur loquentis ad sponsam filii sui et cohortantis eam, ut ueteris gentilitatis et idolatriae errore contempto primum his, quae dicantur, adtendat et propterea de alienigena filia nominetur, deinde uideat uel ipsa, quae dicuntur, uel uniuersam conditionem ex uisibilibus intellegens inuisibilia et ex creaturis sentiens creatorem et diligenter inclinet aurem suam, ut, quae dicuntur, memoriter teneat. cumque audierit, uiderit et inclinauerit aurem suam totamque se doctrinae tradiderit et eorum intellegentiae, quae dicuntur, obliuiscatur primum populum suum et cum Abraham de Chaldaea egrediens relinquat terram natiuitatis et
Abbreviated transcription (Latin):
lucernam habuit in manib. Qđ autẽ
femur significet oꝑa nuptiarum:his
breuiter exemplis doceberis. Abraham
mittens aduxorem querendam filio suo
ysaas dicit maiori domus suȩ. Pone ma¬
num tuam infemore meo. ⁊ adiurabo
te ꝑ dnm dm̃ celi: non dubium quin
ꝑeum qui de eius erat semine nasci¬
turus. Iacob postqͣm luctatus ẽ cum¬
homine qui ei apparuerat ad correntẽ
iaboch. mesopotamia derelicta: ⁊ terrã
reꝓmissionis ingrediens: non antem
isrłis sortitus ẽ nomen qͣm neruus fe¬
moris eius emarcuit. Et ad filium loqͥt᷑
Non deficiet princepᷤ ex iuda. neq dux
de femorib eius. Et rursum ipse mori¬
turus ioseph adiurat infemore suo. ne
eum inegẏpto sepeliat. In iudicum qͦq
libro legimus. Qedeonis erant filii seꝑ¬
tuaginta: qui egressi sunt de femorib¬
eius. In cantico dicit᷑ canticoꝵ. Ecce lec¬
tus salomonis. Lxx. potentes in cireuitu
eius de potentib isrł. omnes tenentes

Expanded text:
lucernam habuit in manibus. quod autem lucernam habuit in manibus. quod autem femor significet opera nuptiarum, his breuiter exemplis doceberis. Abraham mittens ad uxorem quaerendum filio suo Isaac dicit maiori domus suae: pone manum tuam sub femore meo et adiurabo te per dominum deum caeli, non dubium, quin per eum, qui de eius erat semine nasciturus. Iacob, postqhomine, qui ei apparuerat ad torrentem Jaboc, Mesopotamia derelicta, et terram Repromissionis ingrediens, non ante Israel sortitus est nomen, quam nervus femoris ejus emarcuit. Et ad filium: « Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus 381 ejus » . Et rursum ipse moriturus, Joseph adjurat in femore suo, ne eum in Aegypto sepeliat. In Judicum quoque libro legimus: « Gedeoni erant filii septuaginta, qui egressi sunt de femoribeius. in Cantico dicitur canticorum: ecce lectus Salomonis, sexaginta potentes in circuitu eius de potentibus Israhel, omnes tenent
Abbreviated transcription (Latin):
maria est: quod ꝓpter grãm labiorũ.
inȩt̾num benedictus ẽẽ dicatur. Tale
quid & apło p̃dicante. humiliauit
se factus obediens usq ad mortẽ. mor¬
tem autẽ crucis: Proꝑterea ds̃ illũ
exaltauit. ⁊ dedit ei nom̃ suꝑ omne
nomen. Sicut enim ibi forma serui.
passionis in iuiria est. ⁊ exaltatio. nomi¬
nisq donatio ad patrem reditus: ita hic
effusio gr̃e & benedictionis insempit̾¬
num ad eum referenda ẽ qui potest
humiliari ⁊ crescere. Accingere gladio
tuo suꝑ femur tuũ potentissime. Spe¬
cie tua ⁊ pulchritudine tua. In hebreo
accingere gladio tuo suꝑ femur fortissi¬
me: gła tua ⁊ decore tuo. Istum arbitror
locum te optime intelligere: ⁊ accine¬
tam xꝑ̃i gladio militare. Ut autem
scias semꝑ uirginitatẽ gladium hab̾e
pudicitie. ꝑ quẽ truncat oꝑa carnis &
suꝑat. uoluptates: gentilis quoq error
deas uirgines finxit armatas. Accin¬
xit & petrus lumbos suos: i ardentẽ

Expanded text:
Maria est, quod propter gratiam labiorum Maria est, quod propter gratiam labiorum in aeternum benedictus esse dicatur tale quid et apostolo praedicante: humiliauit se factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis. propterea deus illum exaltauit et dedit ei nomen super omne nomen. sicut enim ibi forma serui passionis iniuria est et exaltatio nominisque donatio ad patrem reditus, ita hic effusio gratiae et benedictio in sempiternum ad eum referenda est, qui potest humiliari et crescere. Accingere gladio tuo super femor tuum, potentissime, specie tua et pulchritudine tua. in Hebraeo: accingere gladio tuo super femor, fortissime, gloria tua et decore tuo. istum arbitror locum te optime intellegere et accinctam Christi gladio militare. ut autem scias semper uirginitatem gladium habere pudicitiae, per quem trancat opera carnis et superat uoluptates, gentilis quoque error deas uirgines finxit armatas. accinxit et Petrus lumbos suos et ardentem
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ sca maria quia conceperat
eum in quo om̃is plenitudo diui¬
nitatis habitat corporalit̾: plena
gr̃a salutatur. E apłs sciens p̃dica¬
tionem suam ñ in eloquentia se¬
culari. s inuirtute dei om̃s mũ¬
di suꝑasse doctrinas.ait. Et sermo
meus & p̃dicatio mea ñ in ꝑsuasibi¬
libuᷤᷤ humane sapientie uerbis. sed
in ostensione sp̃c & uirtutis: ut sit
fides nr̃a non insapientia hominũ.
sed in uirtute dei. Seq ipsum rep̃¬
hendens quia dixerat amplius autẽ
omnib laboraui. statim intulit. ñ
autem ego: sed gr̃a dei que mecũ ẽ.
&rursum: quia gr̃a eius qui in me
est. non fuit uacua. Proprie autẽ
in saluatorẽ uerbum effusionis ad¬
iungitur. ut significet gr̃ȩ largita¬
tem: scd̾m illud. effundam de spiritu
meo suꝑ omnẽ carnem. & caritas
dei effusa est incordib nr̃is. Et nota
ut omnium quȩ dicunt᷑ intelligentiã
ad ꝑsonã eiꝰ referas. qui ad sumptus ex

Expanded text:
Nam et sancta Maria, quia conceperat Nam et sancta Maria, quia conceperat eum, in quo omnis plenitudo divinitatis habitat corporaliter, plena gratia salutatur . Et Apostolus sciens praedicationem suam, non in eloquentia saeculari, sed in virtute Dei, omnes mundi superasse doctrinas ait: et sermo meus et praedicatio mea non in persuasibilibus sapientiae uerbis, sed in ostensione spiritus et uirtutis, ut sit fides nostra non in sapientia hominum, sed in uirtute dei. seque ipsum reprehendens, quia dixerat: amplius autem omnibus laboraui, statim intulit: non autem ego, sed gratia dei, quae mecum est, et rnrsum: quia gratia eius, qui in me est, non fuit uacua. proprie autem in saluatore uerbum effusionis adiungitur, ut significet gratiae largitatem, secundum illud: effundam de spiritu meo super omnem carnem et: caritas dei effusa est in CQjdibus nostris. et nota, ut omnium, quae dicuntur, intellegentiam ad personam eius referas, qui adsumptus ex
Abbreviated transcription (Latin):
suam:id ÷ paululum diuinitate sub¬
tracta. corpus iniurie dereliquit. Q¬
dam hunc uersiculum suꝑioribus
copulantiut speciosus forma p̾filiis
hominũ. non ad xp̃m . s ad chalamũ
referat᷑. Effusa ẽ gr̃a in labiis tuis ꝓ
tione uulgata: ꝓbenedixit. unxit le¬
gimus. s sciendum qͦd error scriptoꝵ.
.Liͣx. translatorib non debeat ĩꝑu¬
tari: qui hoc loco cum hebraica ueri¬
tate non concordant. Legentes illd̃.
admirabantur suꝑ uerbis gr̃e eius
quȩ egrediebant᷑ de ore illius. ⁊ qd̃
inpotestate habebat sermonẽ: intel¬
ligere possumus quo sensu dictũ
sit effusa ẽ gra in labiis tuis. Noe
inuenit grãm coram dño in diebus
suis. ⁊ moyses. ⁊ reliqui ꝓpħarum.
Sed om̃is grae multitudo inlabiis
saluatoris effusa est: quȩ inbreui
temꝑore totum impleuit orbem.
Tanquam sponsus ꝓcessit de tbala¬
mo suoa summo celo egressio eius:
& occursus eius usq ad sũmum eiꝰ.

Expanded text:
suam, id est paululum diuinitate subsuam, id est paululum diuinitate subtracta corpus iniuriae dereliquit. quidam hunc uersiculum superioribus copulant, ut speciosus forma prae filiis hominum non ad Christum, sed ad calamum referatur. Effusa est gratia in labiis tuis, tione Vulgata pro benedixit, unxit legimus. Sed sciendum quod error scriptorum Septuaginta Translatoribus non debeat imputari, qui hoc loco cum Hebraica Veritate concordant. Legentes illud, « Admirabantur super verbis gratiae ejus quae egrediebantur de ore illius » : Et quod « In potestate habebat sermonem » ; intelligere possumus, quo sensu dictum sit: « Effusa est gratia in labiis tuis. » Noe invenit gratiam coram Domino in diebus suis, et Moyses, et reliqui Prophetarum. Sed omnis gratiae multitudo in labiis Salvatoris effusa est, quae in brevi tempore totum implevit orbem. Et ipse tanquam sponsus processit de thalamo suo. « A summo coelo egressio ejus, et occursus illius usque ad summum ejus » .
Abbreviated transcription (Latin):
neq decorem. s erat species eius in ho¬
norata. & deficiens a filiis hominum.
Homo in plaga positus & sciens ferre
infirmitatem: quia auertit faciẽ suã.
Nec statim scriptura dissonare uide¬
atur: quia ibi ignobilitas corporis ꝓpt̾
flagella. & sputa.⁊ alapas.⁊ clauos. &
in iurias patibuli cõmemorat᷑. hic pul¬
chritudo uirtutum in sacro ⁊ uene¬
rando corpore. non quo diuinitas xp̃i
hominib comparata formosior sit.
hȩc enim ñ habet comparationẽsed
absq passionib crucis uniuersis pul¬
chrior est uirgo de uirgine:qui non
ex uoluntate uiri.s ex deo natus ẽ.
Nisi enim habuisset ⁊ inuultu qͥddã
oculisq sẏdereum. nunqͣm eũ statĩ
secuti fuissent apłi: nec qui ad comp̃¬
hendendum eum uenerant corruis¬
sent. Deniq ⁊ inp̾senti testimonio in
quo ait. homo inplaga positus: ⁊ scieis
ferre infirmitatẽ. reddit causas qͣre
ista ꝑpessus sit. Quia au̾tit faciem

Expanded text:
neque decorem, sed erat species eius inhoneque decorem, sed erat species eius inhonorata et deficiens a filiis - hominum; homo in plaga. positus et sciens ferre infirmitatem, quia auertit faciem suam. nec statim scriptura dissonare uideatur, quia ibi ignobilitas corporis propter flagella et sputa et alapas et clauos et iniurias patibuli commemoratur, hic pulchritudo uirtutum in sacro et uenerando corpore. non quo diuinitas Christi hominibus conparata formosior sit — haec enim non habet conparationem —, sed absque passionibus crucis uniuersis pulchrior est: uirgo de uirgine, qui non ex uoluntate uiri, sed ex deo natus est. nisi enim habuisset et in uultu quiddam oculisque sidereum, numquam eum statim secuti fuissent apostoli nec, qui ad conprehendendum uenerant, corruissent. denique et in praesenti testimonio, in quo ait: homo in plaga positus et sciens ferre infirmitatem, reddit causas, quare ista perpessus sit: quia auertit faciem
Abbreviated transcription (Latin):
in membranis: aut inquacumq mate¬
ria que apta est adscribendũ. Mea au¬
tem liugua insimilitudinẽ scribe uelo¬
cis. quem notarium possumꝰ indellige¬
re. quodam signoꝵ compendio breuia¬
tum euangłii strictumq sermonẽ ex¬
arabit intabulis cordis carnalib. Si
enim lex ꝑmanũ mediatoris digito
dei scripta est. & quod destructum est
głificatũ est: quanto magis euangłm
quod mansurũ est ꝑ meam linguam
scribetur a spũ scõ. ut illius laudes ad
quem in ysaia dicitur. uelociter spolia
detrahe. cito p̾dare. uelox incorde cre¬
dentium sermo describat: Spetiosus
forma p̃filiis hominũ. In hebraico
Decore pulchrior es filiis hominum.
finito ꝓhemio. hinc narrationis exor¬
dium est: & fit apostropha adipsum
amantissimũ. ⁊ dilectum ⁊ regenr eui
dicentis oꝑa consecrata sunt. Querit᷑
autem quomodo pulcrior sit cunctis
filiis hominũ de quo legimus in ysaia.
uidimus eum ⁊ ñ habebat speciem

Expanded text:
in membranis aut in quacumque matein membranis aut in quacumque materia, quae apta est ad scribendum. mea autem lingua in similitudinem scribae uelocis, quem notarium possumus intellegere, quodam signorum conpendio breuiatum euangelii strictumque sermonem exarabit in tabulis cordis carnalibus. si enim lex per manum mediatoris digito dei scripta est et, quod destructum est, glorificatum est, quanto magis euangelium, quod mansurum est, per meam linguam scribetur a spiritu sancto, ut illius laudes, ad quem in Isaia dicitur: uelociter spolia detrahe, cito praedare, uelox corde credentium sermo describat! Speciosus forma prae filiis hominum. in Hebraico: decore pulchrior es filiis hominum. finito prohoemio hinc narrationis exordium est et fit apostropha ad ipsum amantissimum et dilectum et regem, cui dicentis opera consecrata sunt. quaeritur autem, quomodo pulchrior sit cunctis filiis hominum, de quo legimus in Isaia: uidimus eum, et non habebat speciem
Abbreviated transcription (Latin):
ficeris. Et. iustus accusator sui: in prin-¬
cipio sermonis. Idioma autẽ ñ solum
hebraice sed ⁊ latine linguȩ ẽ. ꝑsyntag-¬
matib ⁊ scriptis opuscula dicere. Ergo¬
⁊ iste qui laudes cantaturus ẽ dño. car¬
men suum ⁊ opusculũ consecrat ei:⁊
pro musis gentilium. ipsum inuocat
in principio quẽ laudaturus ẽ. Lingua
mea chalamus scribe. uelocit̾ scͥbentis.
ꝓ quo nos interp̃tati sumus lingua mea
stilus scribe uelocis. Extrema pars ꝓ¬
logi ẽ. &cum p̃cedentib iunge quod se¬
quitur. Eructauit cor meũ in laudesdĩ
sermonem bonum. ⁊ opuscła mea quib
eum p̃dicaturus sum. ipsi potissimum
consecraui. Debeo gͦ ⁊ linguam meam
quasi stilum ⁊ chalamum p̃parare: ut
ꝑ illam incorde aurib audientiũ scri¬
bat spc̃ sc̃s. Meum ÷ enim quasi orga¬
num p̃bere linguam: illius. quasi ꝑ or¬
ganum sonare quȩ sua sunt.Stilus scͥ¬
bit ĩ cera: chalamus uel incharta uel

Expanded text:
ficeris » . Et, « Justus accusator sui est in prinficeris » . Et, « Justus accusator sui est in principio sermonis » . Idioma autem non solum Hebraicae, sed et Latinae linguae est, pro syntagmatibus et scriptis opuscula dicere. Ergoet iste, qui laudes cantaturus est domino, carmen suum et opusculum consecrat ei et pro Musis gentilium ipsum inuocat in principio, quem laudaturus est. Lingua mea calamus scribae uelociter scribentis. pro quo nos interpretati sumus: lingua mea stilus scribae uelocis. extrema pars prologi est; et cum praecedentibus iunge, quod sequitur: eructuauit cor meum in laudes dei sermonem bonum et opuscula mea, quibus eum praedicaturus sum, ipsi potissimum consecraui. debeo ergo et linguam meam quasi stilum et calamum praeparare, ut per illam in corde auribus audientium scribat spiritus sanctus; meum est enim quasi organum praebere linguam, illius quasi per organum sonare, quae sua sunt. stilus scribit in cera, calamus uelin charta uel
Abbreviated transcription (Latin):
psalmi uaticinium. ex utero ante luci¬
ferum genui te: ⁊ quomodo uterus ñ
significat uterum. neq enim diuiditur
in menbra. s eandem substantiã patris
filiiq demonstrat: sic cor:⁊ uerbum qd̾
ꝓfertur excorde. patrem ostendẽ ⁊ filiũ.
Et quod sequit᷑ dico ego oꝑa mea regi.
illi coaptant intelligentie. ipse dixit &
facta sunt. ipse mandauit ⁊ creata sunt.
Qͦd dicente patre oꝑatus sit filius. om̃ia
quȩ pater facit eadem ⁊ filium facere:
similiter ⁊ patrẽ manentem in eo oꝑa-¬
ri cuncta ꝑfilium. Dico ego oꝑa mea re¬
gi. Propħicus chorus. xp̃i ⁊ eccłiȩ sacra¬
menta dicturus. ne carmine uideatur
indignus. ⁊ ob conscientiã peccatoꝵ dicat᷑
ei. ut qui tu enarras iusticias meas &
assumis testam̃tum meũ ꝑ ostuũ.: oꝑa¬
sua regi.quẽ laudaturus : confitetur:
ut uel si bona sunt ipse suscipiat: uel
si mala sunt mundet. faciatq qd̃ ius¬
sus est. Dic tu iniquitates tuas: ut iusti¬

Expanded text:
psalmi uaticinium: ex utero ante lucipsalmi uaticinium: ex utero ante luciferum genui te, et quomodo uterus non significat uterum — neque enim deus diuiditur in membra —, sed eandem substantiam patris filiique demonstrat, sic cor et uerbum, quod profertur ex corde, patrem ostendere et filium. et quod sequitur: dico ego opera mea regi, illi coaptant intellegentiae: ipse dixit et facta sunt, ipse m-andauit et creata sunt, quod dicente patre operatus sit filius; omnia, quae pater facit, eadem et filium facere similiter et patrem manentem in eo operari cuncta per filium. Dico ego opera mea regi. propheticus c.horus Christi ecclesiae sacramenta dicturus, ne carmine uideatur indignus et ob conscientiam peccatorum dicatur ei: ut quid tu enarras iustitias meas et adsumis testamentum meum per os tuum?, osua regi quem laudaturus est, confitetur, ut vel si bona sunt, ipse suscipiat, vel, si mala sunt, mundet; facitque quod jussus est: « Dic tu iniquitates tuas, ut justi
Abbreviated transcription (Latin):
Ruciauri cor meũ uer¬
bum bonum. Pro qͦ inter¬
p̃tatus ÷ syminachus cõ¬
motum : cor meũ uerbo
bono. indicans ad alterius sermonẽ cor
dicentis motum. ⁊ spu scõ futura xp̃i
sacram̃ta pandente. etiam hunc inelo¬
quium ꝓrupisse: ut quẽ admodũ ce¬
teri de aduentu eius locuti sunt: iis¬
te loqueretur. Ructus autẽ ꝓprie
dicitur digestio cibi. ⁊ concoctarum
escarum inuentum efflatio. Quomͦ
gͦ iuxta qͣlitatem ciborum de stoma¬
cho ructus erumpit. & uel boni uel ma
li odoris flatus indicium ẽ: ita int̾ioris
hominis cogitationes uerba ꝓferunt.
& ex abundantia cordis os loquitur
Iustus comedens replet animam suam.
Cumq sacris doctrinis fuerit saciatus.
de bono cordis thesauro ꝓfert ea quȩ bo¬
na sunt: ⁊ cum apło loquitur. An exꝑi¬
mentum queritis eiꝰ qui in me loquit᷑
xꝑc Quidã ex ꝑsona patris dictum
intelligi uolunt. quod ex imis uitalib
& cordis archanis uerbum suũ quod in
se erat semꝑ ꝓtulerit. iuxta alterus¬

Expanded text:
ructuauit cor meum uerbum bonum. pro quo interpretatus est Symmachus: commotum estcormeum uerbo bono iudicans ad alterius sermonem cor dicentis motum et spiritu sancto futura Christi sacramenta pandente etiam hunc in eloquium prorupisse, ut. quemadmodum ceteri de adueutu»eius locuti sunt, et iste loqueretur. ructus autem proprie dicitur digestio cibi et concoctarum escarum in uentum efflatio. quomodo ergo iuxta qualitatem ciborum de sto- \'I macho ructus erumpili odoris flatus indicium est, ita interioris hominis cogitationes uerba proferunt et ex abundantia cordis os loquitur. iucumque sacris doctrinis fuerit satiatus, de boni cordis thesauro profert ea quae bona sunt, et cum Apostolo loquitur: An experimentum quaeritis ejus, qui in me loquitur Christus? Quidam ex persona Patris dictum intelligi volunt, quod ex imis vitalibus et cordis arcanis, Verbum suum quod in se erat sem
Abbreviated transcription (Latin):
significans nationes. uel duas gene¬
rationes iudeoꝵ atq gentilium. Et
quia hoc parum est si induab ge¬
ter uirgines duceris ad regem. ⁊ ex
domib eburneis delectabis sponsũ
in honore tuo. Tunc recordare &
mei. qui huius psalmi tibi dño re¬
uelante intelligentiã tribui. ⁊ dici¬
to memor ero nominis dui:. ut quȩ
partem intellexisti carminis. indel¬
ligas. si uita comes fuerit ⁊ dotum
canticum canticorum.

Expanded text:
significans nationes uel duas genesignificans nationes uel duas generationes, Iudaeorum atque gentilium. et quia hoc parum est, si in duabus geter uirgines duceris ad regem et ex domibus eburneis delectabis sponsum in honore tuo, tunc recordare et mei, qui huius psalmi tibi domino reuelante intellegentiam tribui, et dicito: memor ero nominis tui, ut, quae partem intellexisti carminis, intellegas, si uita comes fuerit, et totum Canticum canticorum.
Abbreviated transcription (Latin):
stituisti principes in uniuersa terra.
Memor ero nominis tui. a nomĩ ge¬
neratione & generationẽ ꝓpt̾ea po¬
ꝑuli confitebunt᷑ tibi in ȩternum &
in scłm scłi. In hebraico. recordabor
nominis tui. in om̃i generatione ⁊
generatione. Propterea popłi confite¬
tibi. syminachꝰ transtulit. laudabt̾
tẽ. Regina quȩ steterat adextris re¬
gis inuestitu de aurato ⁊ iussa fue¬
rat obliuisci ꝑopuli ⁊ domꝰ patris
slui. ⁊ iterum illi dictum erat. ꝓpa
trib tus nati sunt tibi filii consti¬
tues eos priscipes suꝑ omnẽ terrã.
intelligens quanta decoranda sit
gła. ⁊ quib ꝑremiis subleuanda.
conu̾tit ad sponsum uoces suas: &
pollicet᷑ recordaturã se semꝑ nominiᷤᷤ
sponsi. in om̃i generatione ⁊ gn̾atõnẽ.
Quod ꝓmisit: uidemus expletũ. Ip¬
in quo benedicunt᷑ om̃s familie gẽ¬
tium. Recordat᷑ autẽ non in una
generatione s in om̃ib: uel cunctaᷤᷤ

Expanded text:
stituisti principes in uniuersa terra\'. stituisti principes in uniuersa terra\'. Memor ero nominis tui in omni generatione et generatione. propterea populi confitebuntur tibi in aeternum et in saeculum saeculi. in Hebraico: recordabor nominis tui in omni generatione et generatione. propterea populi confitetibi, Symmachus transtulit laudabunt te. regina, jjuae steterat. a dextris regis in uestitu deaurato et iussa fuerat obliuisci populi et domus patris sui et iterum illi dictum erat: pro patribus tuis nati sunt tibi filii; constitues eos principes super omnem terram, intellegens, quanta decoranda sit gloria et quibus praemiis subleuanda, conuertit ad sponsum uoces suas et pollicetur recordaturam se semper nominis sponsi in omni generatione et generatione. quod promisit, uidemus expletum. ipin quo benedicuntur omnes familiae gentium. recordatur autem non in una generatione, sed in omnibus, uel cunctas
Abbreviated transcription (Latin):
dicare usq ad extremũ terre. ⁊ bap¬
tizare credentes in nomine trinita¬
tis. S queritur quomͦ ȩecłia de gen¬
tib patres habere possit. abraham.
Y saac :⁊ iacob: cum ei supͣdictũ sit
obliuiscere populũ tuum :⁊ domũ
patris tui. Legamus euangłium. no¬
lite dicere. patrem habemus habra-¬
ham:potens est ds̃ de laꝑidib istis.
hoc ÷ de duro corde gentilium sus¬
citare filios abrahe. & in alio loco:
Si filii essetis abrahe: oꝑa abrahe fa¬
ceretis. & ingenesi adiꝑsum abrahã
loquitur ds̃. In semine tuo inquit be¬
nedicent᷑ om̃s gentes. Sicut enĩ ille
in p̃putio ex fide iustificatꝰ ẽ. ita &
nos iustificabimur: in eadem fide.si
habuerimus fidem ⁊ oꝑa patris nr̃i
abraham. Potest hoc ipsum ⁊ ad sal¬
uatorem dici uel apatre. uel a ꝓpħa
pe uidelicet iudeoꝵ qui te reliquert̾
⁊ negauerunt. nati sunt tibi filii a
płi.:⁊ de nationib credentes: quos con¬

Expanded text:
aedicare usque ad extremum terrae et bapaedicare usque ad extremum terrae et baptizare credentes in nomine trinitatis. sed quaeritur, quomodo ecclesia de gentibus patres habere possit Abraham, Isaac et Iacob, cum ei supra dictum sit: obliuiscere populum tuum et domum patris tui. legamus euangelium: nolite dicere: patrem habemus Abraham; potens est deus de lapidibus istis — hoc est: de duro corde gentilium — suscitare filios Abrahae, et in alio loco: si filii essetis Abrahae, opera Abrahae faceretis. et in Genesi ad ipsum Abraham loquitur deus: in semine tuo benedicentur omnes gentes. sicut enim ille in praeputio ex fide iustificatus est, ita et nos iustificabimur in eadem fide, si habuerimus fidem et opera patris nostri Abraham. potest hoc ipsum et ad saluatorem dici uel a patre uel a prophpe uidelicet Iudaeorum, qui te reliquerunt et negauerunt, nati sunt tibi filii — apostoli et de nationibus credentes —, quos con
Abbreviated transcription (Latin):
Et ex patris ꝑsona nequaqͣm de filia.
s rursus ad filiam sermo intelligi po¬
test. & ex sp̃s scĩ: ⁊ ex filiorum chore.
Si gͦ adsponsam sermo dirigit᷑ spon¬
sa autem de nationib congregata ẽ.
cui supra dicitur obliuiscere ꝑopłm
tuum ⁊ domum ꝑatris tui . debemꝰ
sponse patres nosse ut consequent̾
nouerimus ⁊ filios. ꝓ patrib tuis de
quib iniheremia locuta ẽ. quã falsa
in eis qui pluat. Pro platone. ꝓceteriᷤᷤ
diuersorum dogmatum ⁊ errorum
magistris. nati sunt tibi filii: quos cõ¬
stituisti principes tuos. ⁊ fecisti in po¬
pulis p̃ceptores. Nel certe taliter. Oȩc-¬
cłia. filii tui quos genuisti tibi. uer¬
tentur in patres tuos: cum de disci¬
pulis eos feceris magistros:i insacer¬
dotali gradi. om̃ium testimonio col¬
locaueris. Sin autẽ patres ȩecłiȩ intel¬
ligimus abrahain. ẏsaac:⁊ iacob. &
reliquos patriarchas: filios qui ei in
patrum honore sunt nati apłos in¬
telligamus: qui missi sunt ad ño p̃¬

Expanded text:
et ex patris persona nequaquam de filia, sed rursus ad filiam sermo intellegi potest et ex spiritus sancti et ex filiorum Core. si ergo ad sponsam sermo dirigitur, sponsa autem de nationibus congregata est, cui supra dicitur: obliuiscere populum tuum et domum patris tui, debemus sponsae patres nosse, ut consequenter nouerimus et filios. \'pro patribus tuis, de quibus in Hieremia locuta es: quam falsa  11 non est in eis, qui pluat, pro Platone, pro ceteris diuersorum dogmatum et errorum magistris nati sunt tibi filii, quos constituisti principes tuos et fecisti in populis praecep- tores\'. uel certe aliter: \'o ecclesia, filii tui, quos genuisti tibi, uertentur in patres tnos, cum de discipulis eos feceris magistros et in sacerdotali gradu omnium testimonio coulocaris\'. sin autem patres ecclesiae intellegimus Abraham, Isaac et Iacob et reliquos patriarchas, filios, qui ei in patrum honore sunt nati, apostolos intellegamus, qui missi sunt a domino pr