comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis hoc essedemonstratr& adiecit. Qñm carissimi nobis
facti estis. Ideo &icc̃ p&rum quise prodño animã
suã spoponderat positurum ut agnos ceremus
officium ponendae animae. indilectione constare
primitus xp̃ ad confessionem amoris inuitat
ut facultatem ponendȩ anime suode inceps amatori
oncedat. Siceũ idenique interrogat. Simoniohannis¬
amote.
Cumq hoc&ic̃ secundo dixis s& : dicit
ei tertio
Si monio hannis ame. Cumq illeter¬
tio interroganti trinum amoris sui. testimoniũ
reddidis s& statim dñs p&ro ponende prose
animae largitus est facultatem dicens: Amen
amerdicotibi Cum esses iunior cingebaste &
abulabas ubiuolebas  Eumautem senueris ex¬
tendes manus tuas. & clius tecing& & duc&
Statimq euangelista subiecit
dicens Hoc autem dixit significans quamor¬
te darificaturus ess& dm̃ Et hoc cum dixis¬
s& dicit ei sequereme Eccequaliter eum &
antea sequi p&rus uolebat : quando proeo a¬

Expanded text:
tis hoc esse demonstraret, adjecit: quoniam carissimi nobis tis hoc esse demonstraret, adjecit: quoniam carissimi nobis facti estis. Ideo etiam Petrum qui se pro Domino animam suam spoponderat positurum, ut agnosceremus officium ponendae animae in dilectione constare, primitus Christus ad confessionem amoris invitat; et ut facultatem ponendae animae suo deinceps amatori oncedat, sic eum denique interrogat: Simon Joannisamo te. Cumque hoc etiam secundo dixisset, Dicit ei tertio: Simon Joannis, amas me ? Cumque ille tertio interroganti, trinum amoris sui testimonium reddidisset, statim Dominus Petro ponendae pro se animae largitus est facultatem, dicens: Amen, amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas; cum autem senueris, extendes manStatimque evangelista subjecit dicens. Hoc autem dixit significans qua morte clarificaturus esset Deum: et hoc cum dixisset, dicit ei: Sequere me. Ecce qualiter eum et antea sequi Petrus volebat, quando pro eo a
Abbreviated transcription (Latin):
sequi monstrauit : In quo proeo animae ponendae de¬
caligo sententiae darissime prorsus catholicȩ ueritatis
lumine dissip&ur iobannis informeur edoquio qui
adimitationem xp̃ifideles exortans quod incapitenoue¬
rat factum hoc in membris praecipit faciendũ
In hoc inquõciens cognoscimus caritatem qnm̃ ille
pronobis animam suam posuit: & nos debemus pro
fratribus animas ponere : Animamigitur ponere
dilectionis est proprium ubi autem dilectio non est
corpus tradidr̃ anima poni nondicitur sicut uces
electionis plenum dilecdonis omnino testectur
Sitradidero corpus meum ut ardeam. caritatem autẽ
non habuero: nihilmihi prodest. ostendit sinecaritate
corpus posse tradi nonanimã poni. Vbi autem
dileccionis suae significarenitur puritatem Sicdesa¬
lonicensibus scribit. Cupide uolebamus tradertuobis non
solum euangeliũ dĩ sed&iã animas nr̃as. Etut carita¬

Expanded text:
sequi monstravit, in quo pro eo animae ponendae desequi monstravit, in quo pro eo animae ponendae decaligo sententiae clarissimo prorsus catholicae veritatis lumine dissipetur, Joannis informemur eloquio, qui, ad imitationem Christi fideles exhortans, quod in capite noverat factum, hoc in membris praecipit faciendum. In hoc, inquiens, cognoscimus caritatem Dei, quoniam ille pro nobis animam suam posuit, et nos debemus pro fratribus animas ponere . Animam igitur ponere dilectionis est proprium; ubi autem dilectio non est, corpus tradi dicitur, anima poni non dicitur, sicut Vas electionis, plenum dilectionis, omnino testatur: Si tradidero corpus meum, ut ardeam; caritatem autem non habuero, nihil mihi prodest. Ostendit sine caritate corpus posse tradi, non animam poni; ubi autem dilectionis suae significare nititur puritatem, sic Thessalonicensibus scribit: Cupide volebamus tradere vobis, non solum Evangelium Dei, sed etiam animas nostras . Et ut carita
Abbreviated transcription (Latin):
Maiorem hanc dilectionem Ne¬
mo hab& quacm ut cenimam sucem quis ponat
pro cmi cissuis. VN desciens p&rus cenimam
xpi proprio substancicli qri uocabulo nun¬
cupata : Nequis quam putar& adnõ cecrnẽ
nomine forsitan cnimace designari per fectae
imitactionis quam fuit Post modum ceccepturus
cupiens sectari uirtutem P. dicentidnõ. quo ego
ucdo Non potes memodo sequi. sequeris ccutem
postec.res pondit. Dnẽ quacre non possum se¬
quite modo cenimam mecm prote ponam. Os¬
tendit utique xpm̃ prose conimam positurum cum
se in hoc eum sequi dicer&. Vt & iccm ipse proxpõ¬
conimam posuiss&. Nãqui a diuinitatis nacturam
cõmunem p&rus cum xpo non habuit. ñ ei dediuini¬
tate potuit dicere cnimã meuẽ ꝓte ponce rurpo¬
s& & ic̃c dicere corpus meũ ꝓteponcẽ. sicuo ꝓprie
corpus osten ditpeculus ubi dixit. Si tradidero
corpus meim ut ardeams ed qnm̃ sciebat p&rus xpm̃
pronobis animam positurum propterea in eo se dnm̃ uelle

Expanded text:
Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis . Unde sciens Petrus animam Christi proprio substantialique vocabulo nuncupatam, ne quisquam putaret a Domino carnem nomine forsitan animae designari, perfectae imitationis, quam fuit postmodum accepturus, cupiens sectari virtutem, dicenti Domino : Quo ego vado non potes me sequi modo, sequeris autem postea, respondit: Domine, quare non possum sequi te modo? Animam meam pro te ponam . Ostendit utique Christum pro se animam positurum, cum se in hoc eum sequi diceret, ut etiam ipse pro Christo animam posuisset. Nam quia divinitatis naturam communem Petrus cum Christo non habuit, non ei de divinitate potuit dicere: Animam meam pro te ponam. Ruretiam ipse dicere: Corpus meum pro te ponam: sicut proprie corpus ostendit Paulus, ubi dixit: Si tradidero corpus meum, ut ardeam . Sed quoniam sciebat Petrus Christum pro nobis animam positurum, propterea in eo se Dominum 130 velle
Abbreviated transcription (Latin):
a mortuis ex semine dauid secundum euangeliũ
meum in quo laboro usq aduincula quasimale
operans sed uerbumdĩ nonẽ alligatum Qmi¬
nua autem sustinco ꝓp̃t cleccos ut & ipii saluera
consequantur que ẽ in xp̃o ibũ cũ gloria caelesti
Sciens ergo apostolus ilm̃ xp̃m̃ exsemino
dauit am̃ortuis surrexisse. in quoutiq comnio
natusae iani festatur humane in quoeũ mortuũ nouerat
neonos illi commortuus eẽ cõmemorat dicens fiddis
sermo pams i conmorcuisumꝰ & conuiuemus GI
sustinebimus & conregnabimus pontisex ergo illeqͥ
semẽ psum pronobis obtulic sicut apł sdicit oblationẽ
&hustiamdo in odorem suauitatis sicucmorcluroro
nobis orines nos sibcoori fecit sic solutis color p¬

Expanded text:
Evangelium meum, in quo laboro usque ad vincula, quasi male operans; sed verbum Dei non est alligatum. Omnia autem sustineo propter electos, ut et ipsi salutem consequantur, quae est in Christo Jesu cum gloria coelesti . Sciens ergo Apostolus Jesum Christum ex semine David a mortuis surrexisse in quo utique communio naturae manifestatur humanae, in quo eum mortuum noverat, in eo nos illi commortuos esse commemorat, dicens: Fidelis sermo: nam si commortui sumus, et convivemus; si sustinebimus, et conregnabimus . Pontifex ergo ille qui semetipsum pro nobis obtulit sicut Apostolus dicit oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis , sicut mortuus pro nobis, omnes nos sibi commori fecit; sic solutis dolor
Abbreviated transcription (Latin):
ineo condo luit ignorantiae & erroribus nr̃is. et in eo
conpassus est infirmicatibus nr̃is. Ibi estenimunitas
compassionis ubi est unitas naturalis In eo autem
nobis pontifex ille con pacssus ẽ inquo&icm nos
compacimur. dicente beccco apło Ipse sp̃s testi

Expanded text:
in eo condoluit ignorantiae et erroribus nostris, et in eo compassus est infirmitatibus nostris; ibi est enim unitas compassionis, ubi est unitas naturalis; in eo autem nobis pontifex ille compassus est, in quo etiam nos compatimur, dicente beato Apostolo: Ipse Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudent quia
accipientibus nemopdtest adimere quoditer
dño lcergienti perfida cecitces uelpotius cacca
per fidicc̃ quod diuinum nccturaliter hceb&
concctur afferre. quis autem non uidecct in il¬
lis pecssionibus xepĩquaedã nrarum uirtutã
seminc contineri Vus ergo idemq dep̃s

Expanded text:
gaudent, quia accipientibus nemo potest adimere, qualiter no largienti perfida caecitas, vel potius caeca perfidia, quod divinum naturaliter habet conatur auferre? Quis autem non videat in illis passionibus Christi quaedam nostrarum virtutum semina contineri? Unus ergo idem
Abbreviated transcription (Latin):
passonis hortacur dicens Caris uͦmi nolite eꝵ¬
pauescere inseruorem quiad temꝑcationemuob
fit Nolitpauere tãquã noui uobis aliquid coni¬
tingat sedut communicantes xp̃i passionibus
gaud&e ut & in reuelatione gloriae eius gaude¬
atis exultantes Innacura ergo humaña pon¬
tifex ille ueritatem sustinens passionis meautq
nouit conpati membrissuis propcerea & bea¬
cus paulus dicebat ut ad impleam ea quae des
passionum xp̃i incarnemea procorpore eiꝰ quodẽ
naturali communione compatimur cumnos
beatur apłs &icem cum illo mortuos eẽ estehi
his uerbis Simortui estes cumxp̃o quidad huc
cãquã uiuentes inmundo decernitis Dicit & uem¬

Expanded text:
olite expavescere in fervore, qui ad tentationem vobis fit. Nolite pavere, tanquam novi vobis aliquid contingat; sed ut communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione gloriae ejus gaudeatis exsultantes . In natura ergo humana pontifex ille veritatem sustinens passionis, in ea utique novit compati membris suis. Propterea et beatus Paulus dicebat: Ut adimpleam ea quae desunt passionum Christi in carne mea, pro corpore ejus, quod est naturali communione compatimur, cum nos beatus Apostolus etiam cum illo mortuos esse testetur his verbis: Si mortui estis cum Christo, quid adhuc tanquam viventes in mundo decernitis? Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Et ipsedñs a postolis dicit. Pon turb&ur
cor uestrum neque formid& Idem denuo
Raud&e inquit quia ego uicimundum: Ex¬
pectantes igitur eum fortitudinem sumunt
pennas ꝓducunt quibus ad caclestia
subleuentur.  Currentes nesciunt laborem
ignorant ambulantes esurietem Intribu¬
latione non patiuntur angustia morientes
r&inent uitam tris tesquidem uidentur
Tamen semper gaudentes exultaNt
Egeni diuicias pluribus conferunt &omnia
possident dumnibilbcebere
contendunt dilactione xpĩ
repl&i carent timore
propellitur. & formido: Eaudent quia

Expanded text:
? Et ipse Dominus apostolis dicit: Non turbetur ? Et ipse Dominus apostolis dicit: Non turbetur cor vestrum, neque formidet . Idem denuo, Gaudete, inquit, quia ego vici mundum . Exspectantes igitur eum, fortitudinem sumunt, pennas producunt quibus ad coelestia subleventur, currentes nesciunt laborem, ignorant ambulantes esuriem, in tribulatione non patiuntur angustiam, morientes retinent vitam, tristes quidem videntur, tamen semper gaudentes exsultant, egeni divitias pluribus conferunt, et omnia possident, dum nihil habere contendunt; dilectione Christi repleti, carent timore,propellitur, et formido; gaudent, quia
Abbreviated transcription (Latin):
& non mostificati. Qua si tristes semꝑ autem
gaudentes. Si cut egentes multos autem locu¬
pl&cantes Tam quam nihil habentes &
omnia possidentes Quam graue atque l¬
congruum est & aucra fide modis omnibus alienum
Vt paulus inuna eccdemq anime substaencia cum
tristatus possit indono xp̃i semꝑ gaudere
Et dexp̃i diuinitate dicatur quod tristis in animã
quam suscepit non potuit inscipsa sine tristicia
Timor non est in cccritate. nam perfecta caritees
foras mittit timorem. Qui autem tim& non
est perfectus incaritate: Audierat enimadño
Uolite timere eos qui occidunt corpus animam
autem non possunt occidere. Ti morem nullus
aud& adscribere iohanni. & timor mortis ad¬
scribitur ditati Sperat in illo dauitd &
dicit. In dõ sperabo non timebo quid faciat
mihi homo. Idẽque considenter ingeminat
Dñs in luminatio mecc & salus mea quem timebi
defensor uitae meae. a quo trepidabo

Expanded text:
et non mortificati; quasi tristes, semper autem et non mortificati; quasi tristes, semper autem gaudentes; sicut egentes, multos autem locupletantes; tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . Quam grave atque incongruum est et a vera fide modis omnibus alienum, ut Paulus in una eademque animae substantia, cum tristatur, possit in dono Christi semper gaudere, et de Christi divinitate dicatur quod tristis in anima quam suscepit non potuit in seipsa sine tristitia Timor non est in caritate, nam perfecta caritas foras mittit timorem; qui autem timet non est perfectus in caritate . Audierat enim Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Timorem nullus audet ascribere Joanni, et timor mortis ascribitur Deitati? Sperat in illo David et dicit: In Deo sperabo, non timebo quid faciat 134 mihi homo ; idemque confidenter ingeminat: Dominus illuminatio mea et salus mea, quem timebo? Dominus defensor vitae meae, a quo trepidabo
Abbreviated transcription (Latin):
credect substaentiã dĩitatis: Cum sperantib in se
oc ut supereñ xp̃s dederit: quod ꝓ nobis ipse uolun¬
tate ꝑsenserit propter quod diuinitus inspiratus
per fidis acmortiferis cogitactionibus isias obnititꝰ
dicens. Dsa&̃nus ds̃ qui fecit fines terrae non esu¬
r& noquae laborauit nequae inueniri potest
prudentia eius prenstans esurientibus uires &¬
non dolentibus maerorem Esurient enim
iuuenes & laborabunt adulestentes & lecti
sineuiribus erunt. Quiuero expectant dñm
xultant cumuirtute producent pennas sicut
aquilae current & non laborabunt. ambulabunt
& nonesurient: Ipsequoquae panis quidecado
descendit credentibus inseperfectam sati&atem
ueraciter repromittit dicens. Quiuenit ad me
si eam habere non potuit dr̃+
ut haber& accepitIpse enim dese similibusq
testatur dicens Tribulationem patimur
sed non angustamur.. Et alio loco. Qucsi
morientes & ecceuiuimus. Vt castigati

Expanded text:
credat substantiam deitatis, cum sperantibus in se, credat substantiam deitatis, cum sperantibus in se, hoc ut superent Christus dederit, quod pro nobis ipse voluntate persensit ? Propter quod divinitus inspiratus perfidis ac mortiferis cogitationibus Isaias obnititur, dicens: Deus aeternus, Deus qui fecit fines terrae, non esuriet, neque laborabit, neque inveniri potest prudentia ejus praestans esurientibus vires,non dolentibus moerorem. Esurient enim juvenes, et laborabunt adolescentes, et electi sine viribus erunt. Qui vero exspectant Dominum exsultabunt cum virtute, producent pennas sicut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt et non esurient . Ipse quoque Panis qui de coelo descendit credentibus in se perfectam satietatem veraciter repromittit dicens: Qui venit ad mesi eam habere non potuit Deus?ut haberet accepit? Ipse enim de se similibusque testatur, dicens: Tribulationem patimur, sed non angustiamur ; et alio loco: Quasi morientes, et ecce vivimus; ut castigati,
Abbreviated transcription (Latin):
sus assignat. & tamenditatem in pcessibilem
in mortalemq pronuntiat. Ita & cnimae tris¬
ticiã & per turbationem quamuoluntariã
in anima dĩfilius. habuit. sichabuisse credatur
ut & icm ipsces. humanae. animae. passio¬
nis & ex uoluntate ueras. & inueritate uolun¬
tarias. non negemus. Ipsa quoq xp̃i diuinitas
quae secundum animam contris tari & se¬
cundum carnem dignata pronobis est mori
secundum subs tantiae. propri&cetem sicut
inmortalis siest in passibilis predicanda quae
quia uerum hominem sus cepit: ideo cunctos
naturae humane infirmitates ueras quidẽ
sed uoluntarias in eadem ueritate. nacurae
quis ccutem tam
mortiferam sect&ur in prouidus dexp̃o sententicem
ut famem illam sitim lassitudinem pcessionem & mor¬
tem & rursus. tristiticm perturbationem
m&um & tbedium quae carnis & animae eẽ
nemo potest aliquatenus dubitare sicuera fiusse
credat in nactura hominis ut cebhis in munem non

Expanded text:
sus assignat, et tamen deitatem impassibilem sus assignat, et tamen deitatem impassibilem 133 immortalemque pronuntiat, ita ettitiam et perturbationem, quam voluntariam in anima Dei Filius habuit, sic habuisse credatur, ut etiam ipsas humanae animae passiones, et ex voluntate veras, et in veritate voluntarias non negemus. Ipsa quoque Christi divinitas, quae secundum animam contristari, et secundum carnem dignata pro nobis est mori, secundum substantiae proprietatem, sicut immortalis, sic est et impassibilis praedicanda. Quae quia verum hominem suscepit, ideo cunctas naturae humanae infirmitates, veras quidem, sed voluntarias, in eadem veritate naturae Quis autem tam mortiferam sectetur improvidus de Christo sententiam, ut famem illam, sitim, lassitudinem, passionem et mortem, et rursus tristitiam, perturbationem, metum et taedium quae carnis et animae esse nemo potest aliquatenus dubitare, sic vera fuisse credat in natura hominis, ut ab his immunem non
Abbreviated transcription (Latin):
ex infirmitate: uiuit ex uirtu.
tedĩ qnm̃ illidiuinitati hocuitam esse quodẽ uirtu
tem esse & propterea hoc est illi posse quod uiuere
Etideo nec in passione¬
nec imortexp̃i uirtus auita discessit nm̃ xp̃idiui¬
Rursus prounitate personȩ in xp̃o firmisse con¬
mendanda sic paulus scribens romanis ponit
dicens dedõ quifilio proprio non peperit sed prono¬
bis omnibus tradidit illum Atqueutilla traditio
Atqueutilla traditio
uoluntaria. expotestate. filii. mons tratur effecta
filium quoq pronobis sememorat tradidisse di
Quod autem nuncuiuo incarne
infideuiuo filiidĩ qui dilexitme. & tradidit sem& ipsũ
prome.sed ut ostender&ur quid inxp̃o potuerit
tradi propha&ice dicit liber scĩ iob. Terra tradita ẽ¬
eccleria qnm̃ mille traditione salua prooriecte¬
utriurque nature nechomo sus ceptus separari potuit
adõ nec dr̃ potuit ab homine segregari. sus cepto
Sicut ergo pcssionem mortis. Emortem propt̃
unitatem personȩ dĩquidem filio scriptura pror¬

Expanded text:
ex infirmitate, vivit ex virtute Dei, quoniam illi divinitati hoc est vitam esse, quod est tem esse, et propterea hoc est illi posse quod vivere. Et ideo, nec in passionnec in morte Christi virtus a vita discessit, quoRursus pro unitate personae in Christo firmissime commendanda sic Paulus scribens Romanis ponit , dicens de Deo: Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Atque ut illa traditio voluntaria ex potestate Filii monstraretur effecta, oque pro nobis se memorat tradidisse, diQuod autem nunc vivo in carne, in fide vivo Filii Dei, qui dilexit me, et tradidit semetipsum pro me . Sed ut ostenderetur quid in Christo potuerit tradi, prophetice dicit liber Job: Terra tradita esEcclesia, quoniam in illa traditione, salva proprietutriusque naturae, nec homo susceptus separari potuit a Deo, nec Deus potuit ab homine segregari suscepto. Sicut ergo passionem mortis et mortem propter unitatem personae, Dei quidem Filio Scriptura pror
Abbreviated transcription (Latin):
potes tutem ponendice cni¬
mace habuit
quicc eum diuince potes tas INu
Nitatem personae suscepit. Quace ccutem ple¬
na est potestas nisi sola diuinitas. De quec dici¬
tur. Omnic quece cum que uoluit fecit. & cui
dicitur sub est enim tibi cum uoles posse. Prop¬
terea in illo digne plena potestces creditur
Cui tantum posse quam tum uelle. Et taentum
uelle quantum posse Naturaliter suffragatur i

Expanded text:
tem ponendae animae habuit, quia eum divina potestas in nitatem personae suscepit. Quae autem plena est potestas, nisi sola divinitas? de qua dicitur: Omnia quaecunque voluit fecit , et cui dicitur: Subest enim tibi, cum voles posse . Propterea in illo digne plena potestas creditur, cui tantum posse quantum velle, et tantum velle quantum posse, naturaliter suffragatur.
Abbreviated transcription (Latin):
succm posuit
Cum cenimc incruce cccrnem
moriente discessit. Quam eccrnem tamer¬
diuinitas deseruit sicut nec in in¬
ferno animam dereliquid. De quec &icm prophe¬
NON derelinques cnimcm meccm
in inferno. Cum ergo homo xp̃s tantam acceperit
potes tatem. Ut cum uell& cnimcem poner&. &
cum uell& denuo resumpsis s&.
Quaentam potuit
habere xp̃i diuini tas potestatem. Cui hoc est sen¬
per uelle quod posse. Nam in hoc loco inpcessi¬
bilis uere cetque inuictã diuinitcs. uniuersa pror¬
sus her&icȩ falsitatis commento destruxit.
Si enim integra fuit dicentis potestas. uõlunta fu¬
it patientis infirmitas. uoluntas ccutem quȩ
ex potes tate uenit nccturclem utique ueritatem
diuini tectis humanitactis qu seruac uit¬
Ucempotes tces Nacturclis pro cul dubio defuit
si in diuinitecte xpĩ quocelib& infirmitts fuit.
Qquacliter cutem pactiendi potestatem humacnitcs
uit si plencem in pcessi bili tactem diu
habere Non potuit. Cognos cactur ergo qm̃

Expanded text:
uam posuit, cum anima in cruce carne moriente discessit; quam tamen cardivinitas deseruit, sicut nec in inferno animam dereliquit; de qua etiam prophNon derelinques animam meam in inferno . Cum ergo homo Christus tantam acceperit potestatem, ut cum vellet animam poneret, et cum vellet denuo resumeret; quantam potuit habere Christi divinitas potestatem, cui hoc est semuod posse? Nam in hoc loco vere impassibilis atque invicta divinitas universa prorsus haereticae falsitatis commenta destruxit. Si enim integra fuit dicentis potestas, voluntaria fuit patientis infirmitas; voluntas autem quae ex potestate venit naturalem utique veritatem divinitatis humanitatisque servavitpotestas naturalis procul dubio defuit, si in divinitate Christi quaelibet infirmitas fuit. Qualiter autem patiendi potestatem humanitas habuit, si plenam impassibilitatem divinitas habere non potuit? Cognoscatur ergo quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
uo cabulo nuncupatam quam in passione fue¬
rat positura diuinitas. ut secundum eorum uo¬
lun tactem. Nunc inter im disputemus. si diui¬
nitas decarne dicit. Potes tactem hacbeo ponen¬
di ccnimeem mecm. Dum curnem uoccebulo
cenimice nuncupcet ccernisine dubio cunctas¬
et lacm infirmitactes
cessignact dumdicit. Anim ce
mecc turbato est.
dum dicit. Tristis est cenima me¬
cc us que cadmortem
Cum ergo non dixerit xp̃s
tristis sumususque cadmortem. sed dixerit tris¬
tis est cnima mec usque cadmortem. Nec dixe

Expanded text:
vocabulo nuncupatam, quam in passione fuevocabulo nuncupatam, quam in passione fuerat positura divinitas ut secundum eorum voluntatem nunc interim disputemus, si divinitas de carne dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam; dum carnem vocabulo animae nuncupat, carni sine dubio cunctasetiam infirmitates assignat dum dicit: Anima mea turbata est; dum dicit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Cum ergo non dixerit Christus: Tristis sum usque ad mortem, sed dixerit: Tristis est anima mea usque ad mortem; nec dixe
Abbreviated transcription (Latin):
Nostris cnimabus inpender& medicinam. Quicc
sicut esccia teste. uul neratus est propter ini qui¬
tates nostras quod proprium carnis fuit. Quippe
cum icm defuncti lactus lancet per cuter& miles
Ita infirmatus est propterpec cacta nos tra. quod
est animace cuius pronobis infirmitatem sus cepit. u
Huius cnimae ponendece acresumen dece habens
plenis simam potestatem dicebat. APropter eac
me pater diligit quia ego pono cnimam mecm &
Iterum sumam etm. Nemo tollit ecm come sed
ego pono etem ameipso. potes tatem habeo ponendi
eum. & potatem habeo lterum sumendi ecm.
Hoc preceptum cccepi copcctre meo. quȩro in
hoc loco cebhis qui in xpõ humcencm animcem
dicunt omni modis non fuisse quam hic subs tcen¬
tium credant cnimace uocccbulo nuncupatum.
Vtrum diuinitatis ancacrnis uel quace in xpõ subs¬
tantia ponendice cnimae sibi uindic& potes ta¬
tem. Quod si diuinae subs tanticce hanc potes¬
tatem tribuunt ut cccrnem diccent cenimcce

Expanded text:
nostris animabus impenderet medicinam, quia nostris animabus impenderet medicinam, quia sicut, Isaia teste, vulneratus est propter iniquitates nostras quod proprium carnis fuit: quippe cum jam defuncti latus lancea percuteret miles, ita infirmatus est propter peccata nostra quod est animae, cujus pro nobis infirmitates suscepit. Hujus animae ponendae ac resumendae habens plenissimam potestatem, dicebat: Propterea me Pater diligit, quia ego pono animam meam, et iterum sumam eam: nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a meipso: potestatem habeo ponendi eam, et potestatem habeohoc praeceptum accepi a Patre meo . Quaero in hoc loco ab his qui in Christo humanam animam dicunt omnimodis non fuisse, quam hic substantiam credant animae vocabulo nuncupatam? utrum divinitatis, an carnis? vel quae in Christo substantia ponendae animae sibi vindicet potestatem? Quod si divinae substantiae hanc potestatem tribuunt, ut carnem dicant animae
Abbreviated transcription (Latin):
trar&. &icem desiderium asucc fieri noluit alie¬
num dicens dis cipulis. Desiderio desi deraui pͤces¬
chac icenducccre uobis cum centequem paticer.
Nemo potest haec omnice uel naturae deputare
curnis. uel subs tantice deitactis. qm̃ caro nec
uiuere potest persem & ipsam. Nec sentire Nec
tris tacri. Nec desiderare. nec m&uere: nec me¬
rere. Deitas cutem nibil m&uit qm̃ omnium
dominatur. innullo tris tactur qm̃ ei nihil pas¬
sio nis infestur. innullo m&uit quice nulla est illi
nac turcclis infirmitas. Nihil desiderat qui cc
omnic potest & omnia possid&. Haec ergo cune¬
ta in cenima quam susceperat pertulit xp̃s.
ut uercm totam que insecum suis infirmitatib
hominis de monstrar& accepti subs tanticm¬
& in in sirmitatibus quas pro infirmis accepit
uir tutem per ficer& quam in sirmis attribuit.
Qui & hominis carnem propterea mortalem
habuit ut mostalibus plencm conferr& in¬
mortalitatis graticm. & hominis cenimeem cũ
infirmitatibus suis sine peccato sus cepit ut

Expanded text:
traret, etiam desiderium a sua anima fieri, noluit alienum, dicens discipulis: Desiderio desideravi hoc pascha 128 manducare vobiscum, antequam patiar . Nemo potest haec omnia vel naturae deputare carnis, vel substantiae deitatis, quoniam caro nec vivere potest per semetipsam, nec sentire, nec tristari, nec desiderare, nec metuere, nec moerere. Deitas nihil metuit, quoniam omnium dominatur; in nullo tristatur, quoniam ei nihil passionis infertur: in nullo metuit, quia nulla est illi naturalis infirmitas; nihil desiderat, quia omnia potest, et omnia possidet. Haec ergo cuncta in anima quam susceperat pertulit Christus, ut veram totamque in se, cum suis infirmitatibus, hominis demonstraret accepti substantiam; et infirmitatibus, quas pro infirmis accepit, virtutem perficeret, quam infirmis attribuit. Qui et hominis carnem propterea mortalem habuit, ut mortalibus plenam conferret immortalitatis gratiam; et hominis animam cum infirmitatibus suis sine peccato suscepit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rit turbatus sum¬
n sed cenimc mecc turbactc est.
Has utique pcssiones carnis esse mons trauit
diuinitatem uero sucm in parsibilem omnino per¬
docuit. Quod si forte subs tantice cccrnis hanc
tribuunt potes tatem.Uam quam cecro dedi¬
uinitacte dixerit. Potes tatem habeo ponen di
conimam meccm tantum neos diuincem xpĩ delec¬
tat minorcre subs tanticm. ut ecmcccrnis su¬
ce potes tacti subicicnt. Ut ipsa oboe di erit
ccrnicum ei eccro debuerit facmulccri. Illec er
go uox quac dictum est potestatem habeo po
nen di cenim com meccm
Sicut enim totus sem& ipsum tra¬
didit. & totus sem& ipsum obtulit. homo.¬
De quo dicit apostolus. Ambulate indilectio¬
ne sicut &xpr dilexitnos & tradidit sem& ip¬
sum pronobis oblationis & hosticem dõ lN

Expanded text:
rit: Turbatus sum, sed: Anima mea turbata est; has utique passiones carnis esse monstravit, divinitatem vero suam impassibilem omnino perdocuit. Quod si forte substantiae carnis hanc tribuunt potestatem, tanquam caro de divinitate dixerit: Potestatem habeo ponendi animam meam, tantumne eos divinam Christi delectat minorare substantiam, ut eam carnis suae potestati subjiciant, ut ipsa obedierit carni, cum ehabet potestatem. Illa ergo vox nendi animam meam,denda est. Sicut enim totus semetipsum 129 tradidit, et totus homo semetipsum obtulit, de quo dicit Apostolus: Ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo, in
Abbreviated transcription (Latin):
mallat nominare sedculpace. nec in in teritum taclia uccsa
sed inpeccatũ dicerantr aptata. Nunccutem ideo uasa
ircce dicuntur ut ostendactur intcclibus exdĩ precedestinationẽ
non hoceẽ quod est male cebeis cedmissum sed quod est tclib
benered ditum. bene quippe malis interitus cdõ redditur
quecmuis sit malus interitus eis quinunc iuste deseruntur
& postmodum iustetor quebuntur. Intcclibus enim ds̃ iudiciũ
suum desertione inchocet. cruciatione consumaet. nacm&
hoc tempore quod discedentes malos deseritds̃ non operctur
in eis quod ei displicet. sed operctur pereos quodei placet.¬

Expanded text:
» mallet nominare, sed culpae; nec in interitum talia vasa, » mallet nominare, sed culpae; nec in interitum talia vasa, sed in peccatum dicerentur aptata. Nunc autem ideo « vasa irae » dicuntur, ut ostendatur in talibus ex Dei praedestinatione hoc non esse quod est male ab eis admissum, sed quod est talibus bene redditum . quamvis sit malus interitus eis qui nunc juste deseruntur, et postmodum juste torquebuntur. In talibus enim Deus judicium suum desertione inchoat, cruciatione consummat. Nam et hoc tempore quo discedentes malos deserit Deus, non operatur in eis quod ei displicet, sed operatur per eos quod ei placet
Abbreviated transcription (Latin):
retur gractuitum munus. uasi suero iraenum quacm ds̃ red¬
der& in teritum si nonspontaneum in ueniretur homohabero
peccatum quiccnec ds̃ peccanti homini iuste inferret iram
si homo ex prcedestinctionedĩ cecidisset inculpcem. Sed
quia causcminiquitatis succe expropria homo habuit
uoluntate propterea bectus pcculus sustinuisse cesserit
dm̃ inmulta paciencia uasccirȩ coptata in interitum.
Hccecigitur ira id eo teclibus uccsis interitum reddidit. quia
in eis meritum uoluntccriȩ iniquitatis inuenit. quando aũ
peccanti seruo ircmiustus dñsintulis set. si seruus ex dnĩ
precedestinatione peccasset: In hoc it acque istacuasccds̃ ap¬
tecuit in quod predest incuit. hoc est in interitum. illum
utique interitum quem pcculus malis repente superuentu¬
rum denuntict dicens Cum enim dixerint pax et securitas
tunc repentinus eis super ueni& interitus. quod sids̃ tales
inpeccatum precedes tincret. non eo cpostolus uasce irae

Expanded text:
retur gratuitum munus. Vasis vero irae nunquam Deus redretur gratuitum munus. Vasis vero irae nunquam Deus redderet interitum, si non spontaneum inveniretur homo habere peccatum, quia nec Deus peccanti homini juste inferret iram, si homo ex praedestinatione Dei cecidisset in culpam. Sed quia causam iniquitatis suae ex propria homo habuit voluntate, propterea B. Paulus sustinuisse asserit Deum in multa patientia vasa irae, aptata in interitum. Haec igitur ira, ideo talibus vasis interitum reddidit, quia in eis meritum voluntariae iniquitatis invenit. Quando autem peccanti servo iram justus Dominus intulisset, si servus ex Domini praedestinatione peccasset? In hoc itaque ista vasa Deus aptavit, in quod praedestinavit, hoc est in interitum, illum utique interitum, quem Prum denuntiat dicens: « Cum enim dixerint, Pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus . » Quod si Deus tales in peccatum praedestinaret, non eos Apostolus « vasa irae
Abbreviated transcription (Latin):
quos dixit uasc misericordiae. potius uascc iustiticce nun¬
cupacre sed siuasa iustiticce uocarentur forsitan exseipsis
habere iustitiam putccrentur. Nunc autem cum uascc
misericordicce dicit proculdubio quid ipsi fuerunt non ta¬
cuit. Quicquideis cdõ conlatum sit euidenter ostendit
Si enim perseipsos essent iusti mercedem eis dñs prooperib
suis red der&. non misericor dicem prerogar&. sicut
idem cpostolus alio lo codicit. ei autem quio peratur
merces non in putatur secundum graticm sed secundum
debitum. ua sccitaq: misericordiae cdindebitam sunt
gloricm p̃parata quia gratis sunt misericordiam con¬
dicens quiprius fui blas phemus & persequutor & con¬
neliosus sed misericordiam consequutus sum.¬
rcns feci in incredulitate. hoc estopus dĩ inuasis miseri¬
cordicce ut blccs phemis et persequutoribus et contumelio¬
sis non debitus red deretur interitꝰ sed miseri cordiae don a¬

Expanded text:
quos dixit vasa misericordiae, potius vasa justitiae nunquos dixit vasa misericordiae, potius vasa justitiae nuncupare; sed si vasa justitiae vocarentur, forsitan ex seipsis habere justitiam putarentur. Nunc autem cum vasa misericordiae dicit, procul dubio, quid ipsi fuerint, non tacuit, 22 quia quid eis a Deo collatum sit, evidenter ostendit. Si enim per seipsos essent justi, mercedem eis Dominus pro operibus suis redderet, non misericordiam praerogaret: sicut idem Apostolus alio loco dicit: Ei autem qui operatur, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum . Vasa itaque misericordiae ad indebitam sunt gloriam praeparata, quia gratis sunt misericordiam contestatur, dicens: Qui prius fui blasphemus et persecutor et contumeliosus, sed misericordiam consecutus sumrans feci in incredulitate . Hoc est opus Dei in vasis misericordiae, ut blasphemis et persecutoribus et contumeliosis, non debitus redderetur interitus, sed misericordiae dona
Abbreviated transcription (Latin):
iustiticomdĩ predicat commandari. Vt ostendat non in¬
iuste ircmomnipotentis inferre. Ait namq: siccutem
iniquitas nr̃a iustiticm dĩ commendat quid dicemus.
num quid iniquus ds̃ qui infert iram. secundum hominem
dico cebsit. Alio quin quomodo iudicauit ds̃ mundum. Non
itecque frustra tcclis est cbeo facta interpuniendos glori¬
ficandosq: discretio ut illos uocaret uascc irae. istosccutem
uas comisericordicce nisi ut ostenderet tam inuasis irae
quacm in uasis misericordice iniquitatem propricm pre¬
cessisse: Talis ẽ enim dñs uerus cuius ut gratuita sit misericor¬
dia et ira non sit in iusta. Ac perhoc et illos indignos preue¬
niat bonitate quosiustificat & illos dignos inueniat puni¬
tione quos dacmnat. acsicapparect. & inuasis miseri cor¬
dicce non exipsis sed ex dõ eẽ quod bonisunt . & in uasis i rȩ
non ex dõ sed ex ipsis eẽ quod meclisunt. Posset enim apł

Expanded text:
justitiam Dei praedicat commendari, ut ostendat, non injustitiam Dei praedicat commendari, ut ostendat, non injuste iram omnipotentis inferri. Ait namque: Si autem iniquitas nostra justitiam Dei commendat, quid dicemus? nunquid iniquus Deus, qui infert iram? secundum hominem dico absit, alioquin quomodo judicabit Deus mundum ? Non itaque frustra talis est ab eo facta inter puniendos glorificandosque discretio, ut illos vocaret vasa irae, istos autem vasa misericordiae, nisi ut ostenderet, tam in vasis irae quam in vasis misericordiae iniquitatem propriam praecessisse. Talis est enim Dominus verus, cujus et gratuita sit misericordia, et ira non sit injusta; ac per hoc, et illos indignos praeveniat bonitate quos justificat, et illos dignos inveniat punitione quos damnat; ac sic appareat, et in vasis misericordiae, non ex ipsis, sed ex Deo esse, quod boni sunt, et in vasis irae, non ex Deo, sed ex ipsis esse quod mali sunt. Posset enim Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
non cliquod opusiniustum ad poenam non adculpam ad
punitionem non cdtrans gressionem. Ad in teritum quemis
iusti iudicis peccantibus reddidit. Non cd interitum quo
inseircmdĩ peccantium iniquitas prouocauit. quod beccti
cpł predicatio manifestat quimalos quos incc&ernum
dccmpnacturus estds̃ uasauocat irae non culpȩ. Ait enim
quod si uolens ds̃ ostendere iram & notamfacere potenticm
succm sustinuit in multapacientia uasc irae aptata in in¬
teritum ut ostenderet diuitias gloriccesuae inuasa misericor¬
diȩ quecepreparcuit ingloricm. quȩso monime carissime
ut hunccpostoli locum diligenter cdtendas: Notum
ncm queest iram dĩ dici nom posse nisi ubi creditur hominis
iniquitas precessisse. N equeenim ds̃ ccut ignarus esse
Potuit ccut iniustus quiposset ccut peccantis hominis culpcem
non agnoscere ccut non peccanti iudicium punitionis in¬
ferre Nameciose becctus pcculus in iniquitate hominis

Expanded text:
non aliquod opus injustum; ad poenam, non ad culpam; ad non aliquod opus injustum; ad poenam, non ad culpam; ad punitionem, non ad transgressionem; ad interitum, quem ira justi Judicis peccantibus reddidit; non ad interitum, quo in se iram Dei peccantium iniquitas provocavit. Quod beati Apostoli praedicatio manifestat, qui malos, quos in aeternum damnaturus est Deus, « vasa » vocat « irae, » non culpae. Ait enim: « Quod si volens Deus, ostendere iram, et notam facere potentiam suam, sustinuit in multa pateritum, ut ostenderet divitias gloriae suae in vasa misericordiae, quae praeparavit in gloriam . Quaeso, Monime carissime, ut hunc Apostoli locum diligenter attendas. Notum namque est, iram Dei dici non posse nisi ubi creditur hominis iniquitas praecessisse. Neque enim Deus aut ignarus esse potuit, aut injustus, qui posset aut peccantis hominis culpam non agnoscere, aut non peccanti judicium punitionis inferre. Nam et ipse beatus Paulus in iniquitate hominis
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsccest enim pracedestinatio dĩ sempiterna scilicet dispositio
futuri operis dĩ porroccutem in iniquis puniturus est
quo dutessent macli non dedit. nec eos cediniqui tactem
aliquam pracedestinauit quia ut inique uellent hoc eis dec¬
turus ipsenon fuit. & qui amaleuo luntatis perse uerans
iniquitas inulta remanere non debuit. tales cdinteritũ
prccedest inccuit. quia teclibus iuste punitionis supplicium¬
preparccuit᷑ quod utique manifesto dñs ipse sermone perdocuit
in eo quod a seostendit pccratum non solum regnum ubi lcce¬
tentur boni sed et ignem c&ernum ubi crucientur mecli
Bonis et enim dicturus ẽ. uenite benedicti pectris mei percipite
regnum quod uobis pccratum est a constitutionemundi
mclisccutem dicturus ẽ itemaledicti inignem ceternum
quiparatus est dicbolo & cengelis eius Ecceced quod dñs
iniquos et impios predestinccuit idest cdsupplicium iustum

Expanded text:
Ipsa est enim praedestinatio Dei, sempiterna scilicet dispositio Ipsa est enim praedestinatio Dei, sempiterna scilicet dispositio futuri operis Dei. Porro autem in iniquis puniturus est, quod ut essent mali non dedit; nec eos ad iniquitatem aliquam praedestinavit; quia ut inique vellent, hoc eis daturus ipse non fuit. Et quia malae voluntatis perseverans iniquitas inulta remanere non debuit, tales ad interitum praedestinavit, quia talibus justae punitionis suppliciueparavit. Quod utique manifesto Dominus ipse sermone perdocuit, in eo quod a se ostendit paratum, non solum regnum, ubi laetentur boni, sed et ignem aeternum, ubi crucientur mali. Bonis etenim dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est a constitutione mundi ; malis autem dicturus est: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Ecce ad quod Dominus iniquo
Abbreviated transcription (Latin):
Prauitatis ccutem operator numquam fuit quia prauus
num quam aliquis fuit nisiinquentum cdõ discessit
nec discessurum ds̃ pracedest in auit. quam uis discessurum
cognitionediuina presciuerit. Dsitaque licet auctor non¬
sit incclarum cogitationum ordinator. tamen est mecla¬
rum uoluntatum & demalo opere cuius libet macli non
desinit ipsebonum operari. Nec in ipsis iniuste uoluntcctis
operibus deserit operum suorum iustumordinem. quico
et hoc in ipso ordinehebet quod medum iustedeserit uolun¬
tactem quam ta men sic insuis maclis operibus a sedisce den¬
tem deserit. ut ibi permittentis dĩoperatiobona nondesit
Dum et inpeccantis uoluntate iniusta implet ipse iustitiã
& demcclo quo peccantem iudicat. quibusipseuult benefi¬
cium precerogat. Inscis igitur perfecturus est dñs quod
ut essent boni gratis dedit. Quod ccutem daturum sepresci¬
uit incceterna bonitatis dispensatione pracedestinauit.

Expanded text:
pravitatis autem operator nunquam fuit, quia pravus pravitatis autem operator nunquam fuit, quia pravus nunquam aliquis fuit, nisi in quantum a Deo discessit. Nec discessurum Deus praedestinavit, quamvis discessurum cognitio divina praesciverit. sit malarum cogitationum, ordinator tamen est malarum voluntatum, et de malo opere cujuslibet mali non desinit ipse bonum operari. Nec in ipsis injustae voluntatis operibus deserit operum suorum justum ordinem, quia et hoc in ipso ordine habet, quod 21 malam juste deserit voluntatem. Quam tamen sic in suis malis operibus a se discedentem deserit, ut ibi permittentis Dei operatio bona non desit, dum et in peccantis voluntate injusta implet ipse justitiam, et de malo, quo peccantem judicat, quibus ipse vult beneficium praerogat. In sanctis igitur perfecturus est Dominus, quod ut essent boni, gratis dedit. Quod vit, in aeterna bonitatis dispositione praedestinavit.
Abbreviated transcription (Latin):
uos uero sitietis. Ecce qui seruiunt mihi lccetabuntur. uos uero
confundemini. Eccequi seruiunt mihi exultabunt in lccetitia
uo sccutem clamabitis predolore cordisurĩ & a contritione
personcm pertinent predicta sunt. tantum modo non pro¬
missa. Nequeenim dicendum est bonitactis lccrgitacte
promissum quod intentat iniquitatis merito seueritas
inferendum. Si quac uero cdpersonam seruientium
dõ pertinent. & predicta sunt et promissa. Tale cliquid
est et iccminillo sccluatoris nrĩ sermonẽ quo ait. tunc
illi ibunt in conbustionem c&ernam. iusticutem in uitã
a &ernam. precedixit ecpromisit premium quo fruentur
iusti non cutem promisit sed predixit supplicium quo pu¬
nientur in iusti Nequeuero sicut prccedestinauit scos ced
iustitiam accipiendem sic praedestinauit in iquos adean¬
dem iustitiam ammittendam. Quiccmisericors dñs et
iustus potuit gratias cprauitate liberare quem uoluit

Expanded text:
vos vero sitietis. Ecce qui serviunt mihi, laetabuntur, vos vero vos vero sitietis. Ecce qui serviunt mihi, laetabuntur, vos vero confundemini. Ecce qui serviunt mihi, exsultabunt in laetitia, vos autem clamabitis propter dolorem cordis vestri, et a contritione personam pertinent praedicta sunt tantummodo, non promissa. Neque enim dicendum est bonitatis largitate promissum, quod intentat iniquitatis merito severitas inferendum. Si qua vero ad personam servientium o pertinent, et praedicta sunt et promissa. Tale aliquid est etiam in illo Salvatoris nostri sermone, quo ait: Tunc illi ibunt in combustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam . Praedixit et promisit praemium quo fruentur justi, non autem promisit, sed praedixit supplicium quo punientur injusti. Neque vero, sicut praedestinavit sanctos ad justitiam accipiendam, sic praedestinavit iniquos ad eamdem justitiam amittendam, quia misericors Dominus et justus, potuit gratis a pravitate liberare quem voluit;
Abbreviated transcription (Latin):
ei cui promittitus prodesse iamfactum & promis sum semper
ẽẽ doni non semper eẽ iudicii. cum promissi largitas semper
lccetific&. Iudicii uero seueritas aliquando contrist&. quod
proph& a metuens huiuscemodi ad dm̃ orationem effundit.
V eintres iniudicio cum seruotuo. quic non iustificabitur in
conspectutuo omnisuiuens. Sciebat enim cunctos parireti¬
nen dospunitionis uinculo nisids̃ inquibus uellet misericordi¬
am fecisse super excaltaret iudicio Iustificatio igitur & glo¬
rificatio quecenon ẽ homini exhomine sed ex dõ qui cmultum
scis fuerat profutura ideo predicta est & promissa. punitio
uero quece inaeternum fuit impiis obfutura predicta est
tontum modo non promissa. Quod etiam diuinis testimo¬
niis facilius ostenditur. In illo quippe prophecceloco. utrumq:
pariter inuenitur expressum ubids̃ peresaiam eosqui sibi
non seruiunt his arguit uerbis. Eccequi seruiunt mihi mandu¬
cabunt. uos uero esurietis. Eccequi seruiunt mihi bibent

Expanded text:
ei cui promittitur prodesse jam factum. Et promissum semper esse doni, non semper esse judicii, cum promissi largitas semper laetificet, judicii vero severitas aliquando contristet. Quod propheta metuens hujuscemodi ad Deum orationem effundit: Ne intres in judicio cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Sciebat enim cunctos pari retinendos punitionis vinculo, nisi Deus, in quibus vellet misericordiam fecisse, superexaltaret judicium . Justificatio igitur et glorificatio quae non est homini ex homine, sed ex Deo, quia multum sanctis fuerat profutura, ideo praedicta est et promissa. Punitio vero, quae in aeternum fuit impiis obfutura, praedicta est tantummodo, non promissa. Quod etiam divinis testimoniis facilius ostenditur. In illo quippe prophetae loco utrumque pariter invenitur expressum, ubi Deus per Isaiam eos qui sibi non serviunt, his arguit verbis: Ecce qui serviunt mihi, manducabunt, vos vero esurietis. Ecce qui serviunt mihi, bibent,
Abbreviated transcription (Latin):
dño atq mecgistro in eius scola positus non fratrum meorum
uocari magister aut dostor affecto quorum in ueritate con¬
discipulos semper eẽ desidero. Qua propterhoc ab illo uerod nõ
ac magistro nr̃o postolare non desino ut ea me siueper eloquia
scripturarum suarum seupersermocinationem fractrum con¬
discipulorumq: meorum. Siue etiam perinspirationes suae in¬
ernam suauioremq: doctrinam ubisine sonis sern
sine elementis litterarum eodulcius quo se cretius ueritas loquit
ea medoceredignetur. Quae sic proponam sic asseram. ut in
propositionibus atque assertionibus ieis ueritata quae nec
fecllit nec fallit᷑ semꝑ inhȩream semper oboediens consentiensq rep¬
periar qnm̃ut ueritati oboedireatq: consentire ualeam. Ipsa ueri¬
tas inluminat ipsa adiuuat ipsa confirmat. Ab ipso a postolo doceri
multo plura qua enescio aqua accepi pauca quae scio. Ipscmrogo

Expanded text:
Domino atque Magistro, in ejus schola positus, non fratrum meorum Domino atque Magistro, in ejus schola positus, non fratrum meorum vocari magister aut doctor affecto, quorum in veritate condiscipulus semper esse desidero. Quapropter hoc ab illo vero Domino ac Magistro nostro postulare non desino, ut ea me, sive per eloquia Scripturarum suarum, seu per sermocinationem fratrum condiscipulorumque meorum, sive etiam per inspirationis suae internam suavioremque doctrinam ubi sine sonis sermonum et sine elementis litterarum eo dulcius quo secretius veritas loquitur ea me docere dignetur, quae sic proponam, sic asseram, ut in propositionibus atque assertionibus meis, veritati quae nec fallit, nec fallitur semper inhaeream, semper obediens consentiensque reperiar. Quoniam ut veritati obedire atque consentire valeam, ipsa veritas illuminat, ipsa adjuvat, ipsa confirmat, ab ipsa postulo doceri multo plura quae nescio, a qua accepi pauca quae scio. Ipsam rogo
Abbreviated transcription (Latin):
adinteritum. hic dictagustini de terminans et cdme intentionẽ
tuarum dirigens litterarũ dicis sentire me iamquur iterum haec
inculces. Scilic& quod sccepius relustantite mihi p̃distinationem
non tantũ in bono dici sed etiam in malo. Duminmalo p̃distinati¬
nem terelegisse diceres ipsedocens aiebam. ad poenam debitam
non cdm alum faciendum possedicialiam p̃distinationem quod
etiam tusicut scripsisti confirmas. scirete tamen asseris quid & hinc
respondecm ut tuear sententiã meã. hoc ẽ in teritũ non dicinisi mor¬
tem & codiungis interim legissetehoc & cdseuerasse etiam pre¬
distinatum populũ cidinteritum. Deinde cadmones ut considerem
ipsius loci sermonem et ut doctor meorũ discipulorum non ut asser¬
tormeorum propositionum faciamuos sequenda cognoscere:
modulum possum propriae paruitatis agnoscere sub illo uno

Expanded text:
ad interitum. Hic dicta sancti Augustini determinans, et ad me intentionem ad interitum. Hic dicta sancti Augustini determinans, et ad me intentionem tuarum dirigens litterarum, dicis sentire me jam cur iterum haec inculces, scilicet quod saepius reluctanti te mihi, praedestinationem non tantum in bono dici, sed etiam in malo, dum in malo praedestinationem te relegisse diceres, ipse docens aiebam ad poenam debitam, non ad malum faciendum, posse dici aliam praedestinationem. Quod etiam tu, sicut scripsisti, confirmas. Scire te tamen asseris quid et hic respondeam, ut tuear sententiam meam, hoc est interitum non dici, nisi mortem. Et adjungis, interim legisse te hoc, et asseverasse etiam praedestinatum populum ad interitum. Deinde admones ut considerem ipsius loci sermonem, et ut doctor meorum discipulorum, non ut assertor mearum propositionum, faciam vos sequenda cognoscere. modulum possum propriae parvitatis agnoscere, sub illo uno