comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tinua obseruatione diuidit᷑. ut callide
nouerit et occultare quod ẽ: et ostenta.¬
re quod non ẽ. et uera mala premere:
et bona falsa monstrare. nec se aꝑte i
hoc quod indet᷑ extollere. atq ut maiorẽ
głam teneat: sepe se simulat gloriã de.¬
clinare Quia enĩ ante oculos hominũ
sequendo eam apprehende non potest:
studet plerũq głam tenere fugiendo
Hec itaq simplicibꝰ minime congriuit.
qͥa si congruunt: iã simplices non sis
et callidi. nõ subdidit. merent᷑: sedpro.¬
uocant irã dĩ. Irã quippe dei mereriẽ.
etiã nesciendo peccare Prouocare uͦ ẽ:
mandati illius sciendo contraire. scire
bonũ. sed despicere. facere posse. nec uell
hũ enĩ ꝑpetratione nequitie intrinse̾¬
tenebrescunt. et ostentatione iusticie suꝑ

Expanded text:
tinua observatione dividitur, ut callide tinua observatione dividitur, ut callide noverit et occultare quod est, et ostentare quod non est; et vera mala premere, et bona falsa monstrare; nec se aperte in hoc quod videtur extollere, atque ut majorem gloriam teneat, saepe se simulat gloriam declinare. Quia enim ante oculos hominum sequendo eam apprehendere non potest, studet plerumque gloriam tenere fugiendo. Haec itaque simplicibus minime congruunt, quia si congruunt, jam simplices non sunt.et callidi, non subdidit, merentur, sed provocant iram Dei. Iram quippe Dei mereri, est etiam nesciendo peccare. Provocare vero est mandatis illius sciendo contraire; scire bonum, sed despicere; facere posse, nec velle. Hi enim perpetratione nequitiae intrinsetenebrescunt, et ostentatione jus
Abbreviated transcription (Latin):
numqͣm det̾iores exxistũt. ex uerb̾e. quia
pulfati doloribꝰ aut contumacia ꝑtinacie
duriores existunt: aut quod peuis ẽ. in blas¬
phenne etiã eoxasꝑatione prosiliunt B̾q
confinnunt᷑. quia peccata que flagellis
emendare debuerant: flagellis ex agge.¬
rant. et hic iã penas ꝑcussionis senttum.
et illic iuste retributionis supplicia non
euadunt Fatuitas qͥppe stulticia ẽ: qu
illos sic mniquitas obligat. ut aculpa eoz
nec pena con pescat Sequit᷑. Simulato
latores dicerxx: apte fub iunx̃ Et callidi
quia nͥ ingenio calleant: quod uidẽ appe¬
tunt: congrue simulare non possunt.t
enĩ nõ nilla uitia que etiã asensu tar¬
dioribꝰ facile ꝑpetrant᷑. E latione namq
intumescere. auaricie estibꝰ in hiare. hi.¬
xurie pulsanti succũb̾e. etiã quilibet
obtunsis sensibꝰ potest Simulationis
uͦ falsitatẽ exequi. nͥ qui fubtilioris in.¬
genii fuerit: non potest Quisqͥs enun
talis ẽ adcustodienda uidelicet duocõ.

Expanded text:
nunquam deteriores existunt ex verbere, quia pulsati doloribus, aut contumaci pertinacia duriores existunt, aut, quod pejus est, in blasphemiae etiam exasperationem prosiliunt. Bene consumuntur, quia peccata quae flagellis emendare rant. Et hic jam ejus percussiones sentiunt, et illic justae retributionis supplicia non evadunt, fatuitas quippe stultitiae est, quod illas sic iniquitas obligat, ut a culpa eos nec poena compescat. Sequitur: VERS. 13.latores diceret, apte subjunxit, et callidi, quia nisi ingenio calleant, quod videri appetunt, congrue simulare non possunt. Sunt enim nonnulla vitia quae etiam a sensu tardioribus facile perpetrantur. Elatione namque intumescere, avaritiae aestibus inhiare, luxuriae pulsanti succumbere etiam quilibet obtusus potest. Simulationis vero falsitatem exsequi, nisi quis subtilioris ingenii fuerit, non potest. Quisquis enim talis est, ad custodienda videlicet duo,
Abbreviated transcription (Latin):
Et tu sume tibi sartaginẽ ferreã. et pones
eã murũ ferreũ int̾ te et int̾ ciuitatẽ:
Guius enĩ ezechiel. nͥ magistroꝵ speciem
tenet: Cui dr̃. Sume tibi laterẽ. et pond
eũ corã te. et describes meo ciuitatẽ hierͥil
Doctores quippe sancti sibi laterẽ sumil.
quando terrenũ cor auditorũ ut doceat
apprehendunt Quẽ laterẽ corã se ponill.
quia tota illud sollicitudinis intencio.¬
ne custo diunt. Inquo et ctuitatẽ hierso¬
ubent᷑ describ̾e. qͥa p̾dicando terreniꝰ cor.¬
abus curant summoꝑe quanta sit fuꝑne
pacis insio demonstrare Cui bene etiã dicit᷑
Et ordinabis aduersꝰ eã obsidionẽ. et edificabiᷤᷤ
munitiões Sc̃i enĩ p̾dicatores obsidionẽ cir¬
calaterẽ. in qͦ hierłm ciuitas descripta est
adinãt. qͣndo terrene menti. sed rã fuꝑnã¬

Expanded text:
ream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Cujus enim Ezechiel nisi magistrorum speciem tenet? cui dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Doctores quippe sancti sibi laterem sumunt, quando terrenum cor auditorum ut doceant apprehendunt. Quem laterem coram se ponunt, quia tota illud sollicitudinis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusajubentur describere, quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quanta sit supernae pacis visio demonstrare. Cui bene etiam dicitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones. Sancti enim praedicatores obsidionem circa laterem in quo Jerusalem civitas descripta est ordinant, quando terrenae menti, sed jam su
Abbreviated transcription (Latin):
in munere gaudentes acciptunt: Cui se pro-¬
pħa minutabilitati uirtute amoris astrm.¬
xerat: cũ dicebat Unã petii adño hanc
reqͥrã: ut in habitẽ in domo dm̃ H̾ic paulꝰ
unitati intentionis ad heserat dicẽs Unũ

Expanded text:
in munere gaudentes accipiunt. Cui se Propin munere gaudentes accipiunt. Cui se Propheta immutabilitati virtute amoris astrinxerat, cum dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini . Huic Paulus unitati
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥescit Ad illũ quippe suspensa ẽ: aquo for.¬
mata Et qͥa ad dm̃ solũ appetendũ facta ẽ.
om̃e autẽ qđ in fra appetit minus ẽ: iure
ei nõ sufficit. qͥd ds̃ ñ est: Hinc ẽ quod huc
illucq spargit᷑. et abuna quaq re ut diximus
fastidio mpellente remouet᷑ Delectatione iti¬
delicet auida querit quo pauset. Unũ uero
quẽ sufficient̾ habere pot̾at amisit Unde nũc
ꝑmulta ducit᷑. ut quia qualitate rerũ ñ pot̾:
ta se obseruatione custodiunt: ne abinten.¬
tione sua mutabilit̾ dissoluant᷑: et qͥa idẽ ẽẽ
appetunt: ad cogitationẽ qua dm̃ diligunt.
se sollert̃ adstringut̃: In contẽplatione nãq
creatoris hoc accepturi sũt. ut una semꝑ m̃tis
stabilitate ꝑfruant᷑. Nulla eos tunc muta.¬
bilitas dissipat. qͥa scilicet eoꝵ cogitatio sibi.¬
met ipsi semꝑ indissimilis ꝑseuerat Hoc gͦ
cũ labore nũc conantes imitant᷑. quod post

Expanded text:
requiescit. Ad illum quippe suspensa est a quo forrequiescit. Ad illum quippe suspensa est a quo formata. Et quia ad Deum solum appetendum facta est, omne autem quod infra appetit minus est, jure ei non sufficit quod Deus non est. Hinc est quod huc illucque spargitur, et ab unaquaque re, ut diximus, fastidio impellente removetur. Delectationis videlicet avida, quaerit quo pauset, unum vero quem sufficienter habere poterat amisit. Unde nunc per multa ducitur, ut quia qualitate rerum non potest, sa se observatione custodiunt, ne ab intentione sua mutabiliter dissolvantur, et quia idem esse appetunt, ad cogitationem qua Deum diligunt se solerter astringunt. In contemplatione namque creatoris hoc accepturi sunt, ut una semper mentis stabilitate perfruantur. 850 Nulla eos tunc mutabilitas dissipat, quia scilicet eorum cogitatio sibimetipsi semper indissimilis perseverat. Hoc ergo cum labore nunc conantes imitantur, quod post
Abbreviated transcription (Latin):
Tot itaq loca culm̾ m̃tis melinãt. quot fub¬
orte cogitationes unitatẽ bone intentioniᷤ
dissipant Recta et enĩ mẽs staret. si uni cui
debuerat cogitationi semꝑ inhereret Recta
mẽs staret. si ñ se innumeris motibꝰ fluxa
mutabilitate prosterneret Sed dũ nunc
ista ꝑtractat: nũc ad alia labit᷑. quasi ꝑ locoꝵ
multitudinẽ ab statu sue rectitudiniꝰ inclinat᷑.
et dũ ad plura se tendit. ab una cui adherere
debuit: intentione se deicit Qui tam̃ mu¬
tabilitatis usus expͥme p̃uaricationis uitio
tã quasi innaturã uenit Nã cũ stare animꝰ
in semet ipso nitit᷑: a semet ipso aliquomodo
etiã nesciendo deriuat᷑. Humana nãq anuna
ab una quaq re cui intenditur fastidio ĩpel.¬
lente remouet᷑ Seddũ inhiant̾ cogitanda
appetit. et repente cogitata fastidit: docet
quod aliunde pendet. que quolib& posita nõ

Expanded text:
Tot itaque loca culmen mentis inclinant, quot subTot itaque loca culmen mentis inclinant, quot subortae cogitationes unitatem bonae intentionis dissipant. Recta etenim mens staret, si uni cui debuerat cogitationi semper inhaereret. Recta mens staret, si non se innumeris motibus fluxa mutabilitate prosterneret. Sed dum nunc ista pertractat, nunc ad alia dilabitur, quasi per locorum multitudinem a statu suae rectitudinis inclinatur; et dum per plura se tendit, ab una, cui adhaerere debuit, intentione se dejicit. Qui tamen mutabilitatis usus ex primae praevaricationis vitio jam quasi in naturam venit. Nam cum stare animus in semetipso nititur, a semetipso aliquo modo etiam nesciendo derivatur. Humana namque anima ab unaquaque re cui intenditur fastidio impellente removetur. Sed dum inhianter cogitanda appetit, et repente cogitata fastidit, docet quod aliunde pendet, quae quolibet posita non
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ culpas reꝑiunt: digne cũ dõ eas uidicare
nequeut̃. quia corda sua incuris transitoriis
sparsa. ad discretionis culm̃ colligere repen.¬
te ñ possunt Commoti gͦ tantominꝰ ad uleis.¬
cenda peccata librã equitatis inueniunt:
quanto eam tranquillitatis suȩ tp̃r ñ reqͥ¬
runt Unde cũ helu diceret. Non te suꝑet
ira. ut aliquẽ opprimas. quatenꝰ easdẽ causa ᷤᷤ
iniusticie et ire suꝑantis exprimeret: ilico
te: In tot quippe locis inclinam᷑: inquot suꝑ¬
naciuis curis extendim᷑ Nã sicut locus ẽ cor¬
poris spatiũ corporale: ita locus ẽ mentis
una queq intentio cogitationis. que dum
huc illucq mpellit᷑. si delectatione aliqͣ cogi.¬
tationis sue libent̾ occupat᷑: uelut in quodã
loco ponit᷑ ut quiescat. Nam quotiens uicti
tedio acogitatione in cogitationẽ ducim᷑:
quasi fessã mentẽ de loco ad locũ migramꝰ.

Expanded text:
torum culpas reperiunt, digne cum Deo eas judicare torum culpas reperiunt, digne cum Deo eas judicare nequeunt, quia corda sua in curis transitoriis sparsa ad districtionis culmen colligere repente non possunt. Commoti ergo tanto minus ad ulciscenda peccata libram aequitatis inveniunt, quanto eam tranquillitatis suae tempore non requirunt. Unde cum Eliu diceret: Non te superet ira, ut aliquem opprimas, quatenus easdem causas injustitiae et irae superantis exprimeret, illico In tot quippe locis inclinamur in quot supervacuis curis extendimur. Nam sicut locus est corporis spatium corporale, ita locus est mentis unaquaeque intentio cogitationis. Quae dum huc illucque impellitur, si delectatione aliqua cogitationis suae libenter occupatur, velut in quodam loco ponitaedio a cogitatione in cogitationem ducimur, quasi fessa mente de loco ad locum migramus.
Abbreviated transcription (Latin):
rigendo peccemꝰ. et qui culpã diudicando
in sequim᷑: minod̾ate feriendo faciamus:
Non autẽ tam correptio delinquentis. sed ma.¬
gis oppressio sequit᷑: si multione tra ultͣ qͣm
culpa meret᷑ extendit᷑. Incorreptione qͥppe
uitioꝵ sub ẽẽ menti debet iracundia. non
p̃ẽẽ. ut exequutionẽ tusticie nõ dominã.¬
do preueniat: sed famulando subsequat᷑.
et notũ tudicͥũ possessa impleat: nõ p̾cur.¬
iit. Bene itaq dr̃ Non te gͦ suꝑet ira.
ut aliquẽ oppͥmas. quia uidelicet sihis qͥ
corrigere nitit᷑. ab ira suꝑat᷑: oppͥmit ante.¬
qͣm corrigat Nam dũ plus qͣm debet accẽ.¬
dit̃: sub iuste ultionis optentu ad mina.¬
nitatẽ crudelitati̾ effrenat᷑ Quod plerũq
id eireo euenit: quia corcda rectoꝵ minus
amori funt soluis creatoris intenta Nam
dũ multa ihac uita appetunt. inumume.¬
rascogitationes disꝑgunt᷑. et cũ subito subdi¬

Expanded text:
rigendo peccemus, et qui culpam dijudicando rigendo peccemus, et qui culpam dijudicando insequimur, immoderate feriendo faciamus. Non autem jam correctio delinquentis, sed magis oppressio sequitur, si in ultione ira ultra quam culpa meretur extenditur. In correptione quippe vitiorum subesse menti debet iracundia, non praeesse, ut exsecutionem justitiae non dominando praeveniat, sed famulando subsequatur, et notum judicium 849 possessa impleat, non prat. Bene itaque dicitur: Non te ergo superet ira, ut aliquem opprimas. Quia videlicet si is qui corrigere nititur ira superatur, opprimit antequam corrigat. Nam dum plus quam debet accenditur, sub justae ultionis obtentu ad immanitatem crudelitatis effrenatur. Quod plerumque idcirco evenit, quia corda rectorum minus amori sunt solius creatoris intenta. Nam dum multa in hac vita appetunt, innumecogitationibus disperguntur; et cum subito subdi
Abbreviated transcription (Latin):
expositione trãscursis: iã nunc inferenda
sunt que moralit̾ sentiunt᷑. ut figura eccłie
iognita qͣm expressã generalit̾ credimꝰ:
audiamꝰ etiã quid exhis uerbis ĩ singłis
specialit̾ colligamꝰ. Ait itaq Nonte gͦ suꝑet
c̃ aliena uicia corrigi. semet ipsũ prus de.¬
bet sollert̾ intueri. ne dũ alioꝵ culpas ul.¬
ciscit᷑: ipse ulciscendi furore suꝑet̃ Plerũq
enĩ mentẽ sub obtentu iusticie ire mina¬
nitas uastat. ⁊ dũ quasi seuit zelo rectitu¬
dinis: rabiẽ explet furoris. iusteq se face.¬
re estimat: quicqͥd ira nequit̾ dictat Unde
et modũ sepe ulciscendi trãs gredit᷑: quia
mensura iusticie nõ frenat᷑ Dignũ qͥppeẽ.
ut cũ aliena corrigimꝰ. priꝰ nr̃a metiam᷑. ut
priꝰ mẽs asua accensione deferueat. prius
intra semet ipsã zeli fui impetũ trãquilla
equitate cõponat. ne si ad animaduertẽda
uitia abrupto furore traham᷑: peccatũ cor¬

Expanded text:
expositione transcursis, jam nunc inferenda expositione transcursis, jam nunc inferenda sunt quae moraliter sentiuntur, ut figura Ecclesiae cognita, quam expressam generaliter credimus audiamus etiam quod ex his verbis in singulis specialitest aliena vitia corrigi semetipsum prius debet solerter intueri, ne dum aliorum culpas ulciscitur, ipse ulciscendi furore superetur. Plerumque enim mentem sub obtentu justitiae irae immanitas vastat, et dum quasi saevit zelo rectitudinis, rabiem explet furoris, justeque se facere aestimat, quidquid ira nequiter dictat. Unde et modum saepe ulciscendi transgreditur, quia mensura justitiae non frenatur. Dignum quippe est ut cum aliena corrigimus prius nostra metiamur, ut prius mens a sua accensione deferveat, prius intra semetipsam zeli sui impetum tranquilla aequitate componat, ne si ad animadvertenda vitia abrupto furore trahimur, peccatum cor
Abbreviated transcription (Latin):
rogantes dicant: Ignorantie tue obscuri.¬
tatẽ nõ agas. ut in loco fortiũ. numerosita.¬
tẽ subroges infirmoꝵ: Popłi qͥppe nomine
designant᷑: qͥ quasi uulgari consuetudim
dediti: incũctis que appetunt passim innuit.
Noctẽ uͦ ꝓtrahere ẽ. ut pro robustis popłi
ascendãt. si ꝑnegligenciã agit᷑. ut doctoꝵ
et fortiũ loca indoeti ac debiles sortiant᷑:
Popłi ꝓrobustis ascendunt. qͣndo hii qͥuiue¬
re iniq didicert. pastoꝵ loca ꝑcipiunt:
Qd̾ recte quidẽ dici pot̾at: si humilit̃ hl.¬
ret᷑. Arrogantes enĩ etiã cũ bona admo.¬
nẽt. suꝑsticionis fue uiciũ exercẽt. Nãpl
sic̃ et suꝑius dictũ ẽ. increpando ferire apl¬
tũt: ꝗͣ cõso lendo refouere Unde ⁊ mar sub¬
facto arrogantes eccłie miseriã uocant. qͥd
arspectã deo etus multitudinẽ suspicant᷑. et
illã altiore elatione contẽpnũt: quo et des¬
pectã a dõ funditꝰ fuspicant᷑. his gͥ figurata

Expanded text:
rogantes dicant: Ignorantiae tuae obscuritate non agas, ut in loco fortium numerositatem subroges infirmorum. Populi quippe nomine designantur, qui quasi vulgari consuetudini dediti, in cunctis quae appetunt passim vivunt. Noctem vero protrahere est ut pro robustis populi ascendant, si per negligentiam agitur ut doctorum et fortium loca indocti ac debiles sortiantur. Populi pro robustis ascendunt quando hi qui vivere inique didicerunt pastorum loca percipiunt. Quod recte quidem dici poterat si humiliter diceretur. Arrogantes enim, etiam cum bona admonent, superstitionis suae vitium exercent. Nam plus, sicut et superius dictum est, increpando ferire appetunt quam consolando refovere. Unde mox subfecto arrogantes Ecclesiae miseriam vocant quod despectam Deo ejus multitudinem suspicantur, et eo illam altiore elatione contemnunt, quo et despectam Deo funditus suspicantur. His igitur figurata
Abbreviated transcription (Latin):
Illi legalit̾ ꝑeunt. qͥa sub lege positi pecca.¬
uerunt. Istis inꝑditione sua delege nichil
dicet᷑. qͥa nichil legis hab̾e conati funt
Princeps namq terrenam rem publicã regẽs.
alit̾ punit ciuẽ int̾us delinquentẽ. atq
alit̾ hostẽ ext̾us rebellantẽ In illo iuira sua
consulit. eũq sub uerbis digne inuectionis
addicit Contra hostẽ uͦ bellũ mouet. instru¬
menta ꝑdicionis exercet Dignaq eiꝰ malitie
beat non reqͥrit Heq enĩ lege necesse ẽ ꝑimi.
qui legẽ nũqͣm potuit tenere Ita gͦ in ex.¬
tremo iudicio et legalis illũ inuectio ꝑcutit:
qͥ ab eo quod professione tenuit. actione de¬
clinauit: et iste sine iudicii inuectione ꝑimit᷑:
qui lege fidei nõ tenet᷑ E x electoꝵ uͦ parte
alii iudicant᷑ et regnant: qͥ uite maculas la.¬
crimis t̾gunt. qͥ mala p̾cedentia factis seq̃n.¬

Expanded text:
Illi legaliter pereunt, quia sub lege peccavIlli legaliter pereunt, quia sub lege peccavpositi. Istis in perditione sua de lege nihil dicitur, quia nil legis habere conati sunt. Princeps namque terrenam rempublicam regens, aliter punit civem interius delinquentem, atque aliter hostem exterius rebellantem; in illo jura sua consulit, eumque sub verbis dignae invectionis addicit; contra hostem vero bellum movet, instrumenta perditionis exercet, dignaque ejus maitiae beat non requirit. Neque enim lege necesse est perimi, qui lege nunquam potuit teneri. Ita ergo in extremo judicio et legalis illum invectio percutit, qui ab eo quod professione tenuit, actione declinavit, et iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tenetur. Ex electorum vero parte alii judicantur et regnant, qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui, mala praecedentia factis sequen
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ in extremo iudicio nõ tudicant᷑ et ꝑeu̾t:
Dequibꝰ ꝑ ꝓpħam dñs dicit: Non resurgũt
impii inuudicio Et de quibꝰ dñs dicit Qui
autẽ nõ credit: iã uidicatus ẽ. Et de qͥbus
paulus ait: Qui sine lege peccauerũt: sine
lege ꝑibunt. Resurgunt uͦ etiã om̃s infide¬
les. sed ad torm̃ta nõ ad iudiciũ Non enĩ
eoꝵ tunc causa discutit᷑: qui ad conspectũ
districti iudicis iam cũ dãpnatione suȩ in¬
fidelitatis accedunt: Professionẽ uͦ fidei
retinentes. sed professionis oꝑa nõ haben.¬
trs: redarguunt᷑ ut ꝑeant Qui uͦ nec
fidei facram̃ta tenuert: increpationem
iudicis in extrema examinatione non
audunt. quia preͣdicati infidelitatis
sue tenebris. eius quẽ despexerant muec.¬
tione redargui nõ merent᷑ Illi saltĩ uerba
iudicis audient. qui eius fidei faltim uer¬
ba tenuerunt: Isti in dãpnatione sua ȩt̾ni
iudicis nec uerba ꝑcipiunt. quia eius re¬
uerentiã nec uerbotenꝰ seruare maluerũt.

Expanded text:
 in extremo judicio non judicantur et pereunt; de quibus Propheta ait: Non resurgunt impii in judicio ; et de quibus dicitur: Qui autem non credit, jam judicatus est ; et de quibus Paulus ait: Qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt . Resurgent vero etiam omnes infideles, sed ad tormentum, non ad judicium; non enim eorum tunc causa discutitur qui ad conspectum districti judicis jam cum damnatione suae infidelitatis accedunt. Professionem vero fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguunt ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt increpationem judicis in extrema examinatione non audiunt, quia, praejudicati infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione redjudicis audiunt, qui ejus fidem saltem verbo tenuerunt. Isti in damnatione sua aeterni judicis nec verba percipiunt, quia ejus reverentiam ne verbo tenus servare voluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
latoribꝰ Ac si dicat Qui humilis uidebit̃
minfirmitate: excelsꝰ manet infortitu.¬
dine. paulo hoc etiã aitestante qͥ ait. Qͥa
et si crucifixus ẽ ex infirmitate: sed ui.¬
uit exuirtute dei Deqͦ recte subiungi᷑.
Mullus ei similis in legis latoribꝰ Legis¬
lator moises. legis latorio sue. legis latore
etiã propħe. legis latores cunctos dicere pol.¬
suinus. quos exlege ad monuisse recta pe.¬
pulũ scimꝰ Sed hinc mediatori in legis¬
latoribꝰ similis nullꝰ ẽ: quia isti gratuito
uocati. expeccatis ad innocentiã redeit.
et abhis que ĩ semet ipsi exꝑti funt: p̃chicd.¬
do alios reducunt Redẽptor autẽ ir̃
homo sine peccato ẽ. filius sine ad opll.¬
ne. nec perpetrauit umquã quod redangl
Et sic mundo exhumanitate loqͥtur.
ut tam̃ eidẽ mundo ante scła exdiui.¬
tate dominet᷑ Hũc mediatorẽ dĩ et ho.¬
minũ. quidã legis latoribꝰ similẽ fuisse
credidinit: Eam reqͥrenti quẽ dicuns

Expanded text:
Ac si aperte dicat: Qui humilis videbitur in infirmitate, excelsus manet in fortitudine, Paulo hoc etiam attestante, qui ait: Quia et si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . De quo recte subjungitur: Nullus ei similis in legislatoribus. Legislator Moyses, legislator Josue, legislatores etiam prophetae; legislatores cunctos dicere possumus, quos ex lege admonuisse recta populum scimus. Sed huic Mediatori in legislatoribus similis nullus est, quia isti gratuito vocati ex peccatis ad innocentiam redeunt, et ab his quae in semetipsis experti sunt praedicando alios reducunt. Redemptor autem noster homo sine peccato est, filius sine adoptione, nec perpetravit unquam quod redarguit, et sic mundo ex humanitate loquitur, ut tamen 854 eidem mundo ante saecula ex divinitate dominetur. Hunc Mediatorem Dei et hominum quidam legislatoribus similem fuisse crediderunt. Nam requirenti
Abbreviated transcription (Latin):
uineti sũt. aut inhoc qͦd fidelit̃ credũt pra.¬
us sbi moribꝰ contradicunt: Quia g oĩps¬
ds̃ malitie suꝑbiam. non potencie celsitudinẽ
dãpnat : postꝗͣ dictũ ẽ. Ds̃ potentes nõ abi.¬
cit: cũ et ipse fit potens: recte subiungitur:
Sed nõ saluat impios. et iudiciũ pauꝑibꝰ
tribuit Id ẽ elatos destruit. humiles uͦ ꝑ
iudiciũ lib̃os reddit Uel certe Iudicium
pauꝑibꝰ tribuit. quia hi qui nũc nequiter
oppͥmunt᷑: ipsi tunc fuꝑ oppressores suos
electoꝵ scilicet atq reprobroꝵ: Sed bimi or¬
dines meisdẽ singłis partibꝰ continent᷑. Alii
namq iudicant᷑. et ꝑeunt: alii nõ uidicãt᷑
et ꝑeunt Alti iudicant᷑ et regnant: alii nõ
iudicant᷑ et regnãt: Iudicant᷑ et ꝑeunt: qͥbꝰ
dominica inclamatione dicit᷑ Esurun: et
nõ dedistiᷤᷤ mͥ manducare Sitiui: et nõ de.¬

Expanded text:
 aut in hoc quod fideliter credunt pravis sibi moribus contradicunt. Quia ergo omnipDeus malitiae superbiam, non potentiae celsitudinem damnat, postquam dictum est: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens, recte subjungitur: Sed non salvat impios, et judicium pauperibus tribuit. Id est, elatos destruit, humiles vero per judicium liberos reddit. Vel certe judicium pauperibus tribuit, quia hi qui nunc nequiter opprimuntur, ipsi tunc super oppressores suos cet, atque reproborum; sed bini ordines eisdem singulis partibus continentur . Alii namque judicantur et pereunt, alii non judicantur et pereunt. Alii judicantur et regnant, alii non judicantur et regnant. Judicantur et pereunt, quibus dominica inclamatione dicitur: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non de
Abbreviated transcription (Latin):
tutione ꝑmissionis accepit. Cũ enĩ acce.¬
pisset: ut euͣgłiũ p̾dicans de euͣgłio unie.
ret: et euangłiũ audientibꝰ contulit: et
tam̃ euuangłii sumptibꝰ sustentari recu.¬
saut. Cur gͦ iste iudicet᷑ ut regnet. qui
minus qd seruaret accepit. sed mauis qd̃
ciũ pauꝑibꝰ tribuit. quia qͣnto huic mũdo
magna humilitate despecti sunt: tanto
tũc acceptis sedibꝰ maiori culmine potes.¬

Expanded text:
tutione permissionis accepit . Cum enim accetutione permissionis accepit . Cum enim accepisset ut Evangelium praedicans dret, et Evangelium audientibus contulit, et tamen Evangelii sumptibus sustentari recusavit. Cur ergo iste judicetur ut regnet, qui minus quod servaret accepit; sed majus quo cium pauperibus tribuit, quia quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc, acceptis sedibus, majori culmine potes
Abbreviated transcription (Latin):
in extremo iudicio nõ uidicant᷑ et regnãt:
quia cũ auctore suo etiã iudices ueniunt
Relinquentes qͥppe omĩa plus prompta
deuotione exsequuti sut : qͣm nibere gene¬
ralit̾ audierut̃ Speciali namq uissione
paucis ꝑfectioribus et nõ generalit̾ om̃bꝰ
dicit᷑. hoc quod adolescens diues audunt.¬
Uade uende que habes. et da pauꝑibus:
et habebis thefaurũ incelo: et ueni seque¬
re me Si enĩ sub hoc precepto cunctos ins¬
sio generalis astrĩgeret: culpa profecto
ẽet. aliqͥd nos de hoc mundo posfiłe: Sea
oribꝰ imꝑat᷑. hii gͦ recte sub generali iu.¬
dicio non tenent᷑. qui et precepta genera¬
lia uuendo unicerũt Sicut enĩ non iudi¬
cant᷑ et ꝑeunt. qͥ suadente ꝑfidia lege
teneri contẽpnũt: ita non tudicant᷑ et
regnãt: qui suadente pietate etiã ultͣ ge.¬
neralia diume legis p̾cepta proficiunt:
Hinc ẽ qđ paulus etiã specialia p̾cepta
trãscendens: plus oꝑe exhibuit. qͣm isti.¬

Expanded text:
in extremo judicio non judicantur et regnant, quia cum actore suo etiam judices veniunt. Relinquentes quippe omnia, plus prompta devotione exsecuti sunt, quam juberi generaliter audierunt. Speciali namque jussione paucis et perfectioribus, et non generaliter omnibus dicitur hoc quod adolescens dives ade omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni et sequere me . Si enim sub hoc praecepto cunctos jussio generalis astringeret, culpa profecto esset aliquid nos de hoc mundo possidere. Seoribus imperatur. Hi ergo recte sub generali judicio non tenentur, qui et praecepta generalia vivendo vicerunt. Sicut enim non judicantur et pereunt, qui suadente perfidia lege teneri contemnunt, ita non judicantur et regnant, qui, suadente pietate, etiam ultra generalia divinae legis praecepta proficiunt. Hinc est quod Paulus, etiam specialia praecepta transcendens, plus opere exhibuit quam insti
Abbreviated transcription (Latin):
one prauoꝵ: uitã mordeant innocentum
Scit electoꝵ eccłia et illoꝵ facta: et hoꝵ uer.¬
ba tolerare Scit prauoꝵ mentes tolerando
conuertere. qͥ et si conuerti neqͥuerĩt: eoꝵ
tam̃ ignominiã equanimit̃ suffert Perpẽ.¬
dit qͥppe qͥa ad duplex enus p̾miũ ꝓficit. qͦd
exeoꝵ foras meritiᷤ despicit᷑: quoꝵ et intus
multitudo locoꝵ melmet te Omĩs enĩ qui
tp̾ralit̾ extollit᷑: eo ipso quo extollit᷑. ineli¬
nat᷑. qͥa cũ se ext̾ius erigit: intꝰ cadit Heliu
itaq casũ cordis in elatione intuẽs:ait. Nec

Expanded text:
one pravorum vitam mordeant innocentum. one pravorum vitam mordeant innocentum. Scit electorum Ecclesia et illorum facta, et horum verba tolerare, scit pravorum mentes tolerando convertere. Qui etsi converti nequiverint, eorum tamen ignominiam aequanimiter suffert. Perpendit quippe quia ad duplex ejus praemium proficit quod ex eorum meritis foris despicitur, quorum et intus multitudo locorum inclinet te. Omnis enim qui temporaliter extollitur eo ipso quo extollitur inclinatur, quia cum se exterius erigit, intus cadit. Eliu itaque casum cordis in elatione intuens, ait: Nec
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis accepte ꝑagere : et humilitatis
insite ministeriũ custodire. ut nec humili¬
tatis causa curã suscepti regiminis negli¬
gant: nec rursũ occasione regiminis mneis
humilitas intumescat Et siqͥdã fortasse intra
ipsã sunt. qui nõ deo sed sue głe sub religio¬
nis pretextu deseruiunt: studet tam̃ eos
aut si ualet districte corrigere: aut si nõ ualet
equamimit̾ tolerare. et uel corrigendo illos
quasi filios amplectit᷑: uel tolerando quasi
ab hostibꝰ exercet᷑. Scit namq quod eoꝵ suꝑ¬
bia laceret᷑ uita iustoꝵ. scit quod in eus cri¬
men extenditur: quic qͥd talium prauitate
peccat᷑ Sed notã alieni criminis sustinere.
tanto minus metuit: qͣnto et cap̃d suũ talia
tolerasse cognoscit: De illo quippe scriptũ
ẽ Et cũ iniqͥs deputatꝰ ẽ De illo rursũ dr̃
Langores nr̃os ipse tulit. et dolores nr̃os ip¬
se portauit. Eant gͦ arrogantes et estimati.¬

Expanded text:
potestatis acceptae peragere, et humilitatis potestatis acceptae peragere, et humilitatis insitae ministerium custodire, ut nec humilitatis causa curam suscepti regiminis negligant, nec rursum occasione regiminis in eis humilitas intumescat. Etsi quidam fortasse intra ipsam sunt qui non Dei sed suae gloriae sub religionis praetextu deserviunt, studet tamen eos, aut, si valet, districte corrigere, aut, si non valet, aequanimiter tolerare; et vel corrigendo illos quasi filios amplectitur, vel tolerando quasi ab hostibus exercetur. Scit namque quod per biam laceretur vita justorum, scit quod in ejus crimen extenditur quidquid talium pravitate peccatur, sed notam alieni criminis sustinere tanto minus metuit quanto et caput suum talia tolerasse cognoscit. De illo quippe scriptum est: Et cum iniquis deputatus est . De illo rursum dicitur: Languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Eant ergo arrogantes, et aestimati
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͥd asca̾ gerit᷑ censura discipline. Et
qͥa humane laudis appetitu benigni stu.¬
dent sẽꝑ apparere: nullos censent districti.¬
onis seueritate corrigendos. Unde et abo.¬
nis rectoribꝰ sic̃ suꝑtus dictũ ẽ. oppͥm estimãt:
quos mnintos cernunt auiciis coerceri. Auc.¬
tore autẽ dño quia incunctis mundi par
tibꝰ scã eccł̃ia culmine religionis excreuit:
hanc ipsã temporalẽ potentiã qua quidẽ
scł̃iȩ humilitatẽ magis in prosꝑis cõseruã.
larrogantiũ uoce dicat᷑ Quia ubiq fidei
reuerentia coleris: caue ne ensdẽ reueren¬
ll fastibꝰ extollaris. Quosdã qͥppe cõspiti.¬
ant. qui sub religionis obtentu uitio elati.¬
onis intumescunt. et quod inqͥbꝰdã iure re.¬
p̃hendunt: hoc iniuste ad crimen om̃ium
ꝑtrahunt. nequaqͣm uidelicet ꝑpendentes.
quod fint inea qͥ et despicientes nouerint ꝑ.¬
sede temporalia regere: et amantes et̾na
plenis desidiis expectare. et dispensationẽ

Expanded text:
clesia geritur censura disciplinae, et quia humanae laudis appetitu benigni student semper apparere, nullos censent districtionis severitate corrigendos. Unde a bonis rectoribus, sicut superius dictum est, opprimi aestimant, quos invitos cernunt a vitiis coerceri. Auctore autem Dtibus sancta Ecclesia culmine religionis excrevit, hanc ipsam temporalem potentiam, qua quidem Ecclesiae humilitatem magis in prosperis conservanti arrogantium voce dicatur: Quia ubique fidei reverentia coleris, cave ne ejusdem reverentiae fascibus extollaris. Quosdam quippe conspiciunt qui sub religionis obtentu vitio elationis intumescunt, et quod in quibusdam jure reprehendunt, hoc injuste ad crimen omnium pertrahunt: nequaquam videlicet perpendentes quod sint in ea qui et despicientes noverint perfecte temporalia regere, et amantes aeterna plenis desideriis exspectare; et dispensationem
Abbreviated transcription (Latin):
mine ẽ: Potentiã ds̃ tribuit. elationẽ uͦ
potencie malicia nr̃e m̃tis iuenit. Tolla¬
mus gͦ quod de nr̃o contulimꝰ. et bona sũt
que dõ largiente possidemꝰ Qͥa enĩ neqͣqͣ
uista potencia. sed actio praua dãpnat᷑ :

Expanded text:
mine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero mine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro contulimus, et bona sunt quae Deo largiente possidemus. Quia enim nequaquam justa potentia, sed actio prava damnatur,
Abbreviated transcription (Latin):
h onoris habundantia. duritiã dat tumo.¬
ris: Mirũ uͦ ẽ. cũ incordibꝰ sublimiũ regnat
humilitas morũ Unde pensandũ ẽ. qͥa po.¬
tentes qͥq cũ humilit sapiunt. culm̃ extra.¬
nec quasi longe posite uirtutis attingu̾t.
Et recte hac uirtute dñm quantociꝰ placat᷑.
qͥa illud ei facrificiũ potentes offerunt: qđ
potentes uix inuenire possunt: Subtilis.¬
sima namq ars uiuẽdi ẽ culm tenere: głã
repͥmere. ẽẽ qͥdẽ inpotencia. sed potentẽ
sese nescire: ad largienda bona potentem
se agnoscere. ad repetenda noxia om̃e qđ
potent̾ ualet ignorare: Recte itaq de tali¬
bꝰ dr̃. Os̃ potentes ñ abicit. cũ et ipse sit
potens Dm̃ qͥppe imitari desid̾at. qͥ fasti¬
giũ potencie. alienis intentꝰ utilitatibus
et nõ sins laudibꝰ elatus administrat. Qui
p̾latus cet̾is prodesse appetit: ñ pre ẽẽ:
Tumoris nãq elatio. nõ ordo potestatiᷤ incri¬

Expanded text:
humoris abundantia duritiam dat tumohumoris abundantia duritiam dat tumoris. Mirum vero est, cum in cordibus sublimium regnat humilitas morum. Unde pensandum est quia potentes quique, cum humiliter sapiunt, culmen extraneae quasi longe positae virtutis attingunt, et recte hac virtute Dominum quantocius placant, quia illud ei sacrificium potentes offerunt, quod potentes vix invenire possunt. Subtilissima namque ars vivendi est, culmen tenere, gloriam reprimere: esse quidem in potentia, sed potentem se esse nescire: ad largienda bona potentem se agnoscere, sed ad repetenda noxia omne quod potenter valet ignorare. Recte itaque de talibus dicitur: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Deum quippe imitari desiderat, qui fastigium potentiae, alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus elatus, adminpraelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potestatis in cri
Abbreviated transcription (Latin):
ne dominandi supponit Bene dauid regni
potenciã regere nouerat. qͥ elationẽ etusdẽ
potencie semet ipsũ pmendo uĩcebat dicẽs
humilitatis augm̾to subiunxit. Heq elati
sũt ocłi mei Atq addidit. Neq ambulan
in magnis Et adhuc semet ipsũ subtilis.¬
sima inqͥsitione discutiens ait Neq m
mirabilibꝰ suꝑ me Om̃sq etiã cogitationeᷤ
suas afundo cordis exauriẽs subum xit
dicens Si nõ humilit̾ sentiebã. sed exałta.¬
u animã meã Ecce humilitatis hostiã
abintimo cordis oblatã crebro replieat.¬
et iterũ atq iterũ confitendo offerre non
cessat. eamq multiplicit̾ loquens. iudicis sui
ocłis osfentat: Qͥd ẽ hoc. et quomͦ istud facri¬
ficiũ dõ placere cognouerat. quod incõspec.¬
tu eiꝰ tanta iteratione uocis immolabat. nͥ
qd uicina ẽẽ suꝑbia potentibus solet. ⁊ pe¬
ne sẽꝑ rebꝰ affluentibꝰ elatio sociat᷑. qͥa et sepe

Expanded text:
ne dominandi supponit. Bene David regni ne dominandi supponit. Bene David regni potentiam regere noverat, qui elationem ejusdem potentiae semetipsum premendo vincebat, dichumilitatis augmento subjunxit: neque elati sunt oculi mei, atque addidit: Neque ambulavi in magnis. Et adhuc semetipsum subtilissima inquisitione discutiens ait: Neque in mirabilibus super me. Omnesque etiam cogitationes suas a fundo cordis exhauriens, subjungit, dicens: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . Ecce humilitatis hostiam ab intimo cordis oblatam crebro replicat,et iterum atque iterum confitendo offerre non cessat, eamque multipliciter loquens Judicis sui oculis ostentat. Quid est hoc? et quomodo istud sacrificium Deo placere cognoverat, quod in conspectu ejus tanta iteratione vocis immolabat? nisi quod vicina esse superbia potentibus solet, et pene semper rebus affluentibus elatio sociatur, quia et saepe
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ humilitatiᷤ: soluant᷑ iura regunins.
et dũ p̾latus quisq plus se qͣm decet deicit
subditoꝵ uitã stringere sub discipline un¬
culo nõ possit: Teneamꝰ gͦ ext̾ius. qđ pro
alioꝵ utilitate suscipimꝰ. T̃eneamꝰ interꝰ
qͦd de nr̃a estimatione sentimꝰ. Sed tam̃
decent̾ quibꝰdã erũpentibꝰ signiᷤ. tales nos
ap̃dnos ẽẽ ipsi etiã qͥ nobiᷤᷤ cõmissi sunt nõ
ignorẽt. ut et de auctoritate nr̃a qđ form.¬
dent uideant. et de humilitate qđ imitet᷑
agnoscant Seruata autẽ auctoritate re.¬
giminiᷤᷤ ad cor nr̃m sine cessatione redeamꝰ.
⁊ cõfideremꝰ assidue quod sumꝰ equalit̾ cũ ce.¬
teris conditi: non quod tp̃ralit̾ cet̾is p̾lati
Potestas enĩ qͣnto ext̾tus eminet: tanto
p̃mi int̾uis debet. ne cogitationẽ uincat.
ne ĩdilectione sua animũ rapiat. ne iam
sub se mẽs eã regere nõ possit. cui se libidi¬

Expanded text:
virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneamus ergo exterius quod pro aliorum utilitate suscipimus, teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus. Sdecenter quibusdam erumpentibus signis, tales nos apud nos esse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent: ut et de auctoritate nostra quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Servata autem auctoritate regiminis, ad cor nostrum sine cessatione redeamus, et consideremus assidue quod sumus aequaliter cum caeteris conditi, non quod temporaliter caeteris praelati. Potestas enim quanto exterius eminet, tanto premi interius debet, ne cogitationem vincat, ne in delectatione sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidi
Abbreviated transcription (Latin):
debuisset inuenit: ilico magistrũ se ẽe reco.¬
luit dicens Quid uultis. iuirga ueniã ad.
uos: Sũmus itaq locus bene regit᷑. cũ his
qͥppe natura equales genuit Ut autẽ alii
adregẽdũ aliis cõmitant᷑: nõ eos natura sed
rectores se erigere: quoꝵ ⁊ causa p̾ferunt᷑.
Et cũ delinquenteᷤᷤ corrigũt: sollicite atten
testatiᷤ feriant: sed ꝑ humilitatiꝰ custodiã.
equales se ipsis fr̾ibus qͥ corrigunt᷑ agnoscãt:
quãinis plerũq etiã dignũ ẽ. ut eosdẽ quoᷤᷤ¬
corrigimꝰ tacita nobis cogitatione p̃feraꝰ¬
riunt᷑. in his uͦ que ipsi commitimꝰ. nec uer¬
bi qͥdẽ ab aliquo inuectione laceram᷑: ̃ ano
gͦ ap̃d dm̃ obligatiores sumꝰ: qͣnto ap̃d homi¬
ditos tanto diuino iudicio liberiores red¬
dit. qͣnto hic eoꝵ culpas sine uindicta no
deserit Seruanda itaq ẽ et incorde hu¬
militas: et ĩoꝑe disciplina Atq int̾ hec sol
lert̃ intuendũ. ne dũ ĩmod̾atiꝰ custodit̾

Expanded text:
isset, illico magistrum se esse recoluit dicens: « Quid vultis? In virga veniam ad vos? » Summus enim locus bene regitur, cum is quippe natura aequales genuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed rectores erigere, quorum et causa praeferuntur; et cum delinquentetestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant, quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quocorrigimriuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus quanto apud homiditos tanto divino judicio liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est in corde humilitas, et ilerter intuendum, ne dum immoderatius custoditur
Abbreviated transcription (Latin):
fundꝰ putei: si fuisset mensura peccati Uñ
bene alias dr̃ Peccator cũ uenerit ipro.¬
fundũ maloꝵ: contẽpnit Redire namq
dissimulat: qͥa misereri sibi posse desꝑat
Sed cũ desꝑando ampliꝰ peccat: quasi pu.¬
teo suo fundũ subtrahit. ne ubi retineri pos¬
tue crit plena pinguedine Requies mẽse
ẽ. refectio sacietatiᷤᷤ int̾ne que pinguedine
one preparat᷑. Huiꝰ mense epulaᷤᷤ esuriebat
ꝓpħa cũ diceret Satiabor dũ manifestabit᷑¬

Expanded text:
fundus putei, si fuisset mensura peccati; unde fundus putei, si fuisset mensura peccati; unde bene alias dicitur: Peccator cum venerit in profundum malorum, contemnit . Redire namque dissimulat, quia misereri sibi posse desperat. Sed cum desperando amplius peccat, quasi puteo suo fundum subtrahit, ne ubi retineri postuae erit plena pinguedine. - Requies mensae est refectio satietatis internae, quae pinguedine s praeparatur. Hujus mensae epulas esuriebat Propheta cum diceret: « Satiabor dum manifestabit
Abbreviated transcription (Latin):
absq ullo t̾mino. Sicut gͦ sine t̾mino dila.¬
tatus dicit᷑. qͥa ad se plurimos trabit: ita
sine fundo altus non incongrue credit᷑. qͥa
eos quos inse suscipit: quasi inquadã abisso
sue minensitatiᷤᷤ absorbet Itaq cũ diceret
Saluabit te de ore angusto latissime: apte
subiunxit. Et nõ habentes fundam̃tũ subt̃
se Ac si diceret. De ore angusto saluabit.
quod sub se fundũ nõ habet. Quia enĩ per
peccatũ tendit᷑ ad infernũ. quẽ apeccato
saluat: de ore angusto libeat. Quẽ uͦ de ore
angusto eripit: ab inferni profundo sub.¬
Nam sicut qͥinputeo mergit᷑. putei fundo
retinet᷑: ita corrue̾s quasi in quodã fundi
loco consisteret anima. si semel lapsa maliqͣ
se peccati mensura retineret Sed cũ pec̾c̾o
in qͦ labit᷑ nõ potest ẽẽ contenta. dũ cotidie
addet̾iora ducit᷑. quasi inputeo quo cecidit
fundũ non inuenit quo figat᷑. E sset enim

Expanded text:
absque ullo termino . Sicut ergo sine termino dilaabsque ullo termino . Sicut ergo sine termino dilatatus dicitur qui ad se plurimos trahit, ita sine fundo altus non incongrue creditur, quia eos quos in se suscipit, quasi in quadam abysso suae immensitatis absorbet. Itaque cum diceret: Salvabit te de ore angusto latissime, apte subjunxit: Et non habente fundamentum subter se. Ac si diceret: De ore angusto salvabit quod sub se fundum non habet, quia enim per peccatum tenditur ad infernum, quem a peccato salvat, de ore angusto liberat. Quem vero de ore angusto eripit, ab inferni profundo subNam sicut qui in puteum mergitur putei profundo retinetur, ita corruens quasi in quodam fundi loco consisteret anima, si semel lapsa in aliqua se peccati mensura retineret. Sed cum peccato in quod labitur non potest esse contenta, dum quotidie ad deteriora dejicitur, quasi in puteo quo cecidit fundum non invenit quo figatur. Esset enim
Abbreviated transcription (Latin):
ditate teneat᷑ dicẽs. Et non habente fun.¬
dam̃tũ subt̾ se Om̃e peccatũ fundam̃tũ
nõ habet. quia non expropͥa natura sub.
sistit. Malũ qͥppe sine fubstancia ẽ. quod
tam̃ ut cũq sit bononatura coalescit. Igit᷑
os angustũ nullũ subt̾ se dicit᷑ habere fun.¬
dam̃tũ. qͥa peccati inquinatio subsistendi
tus non habet propͥum Quia uͦ afundo dr̃
fundam̃tũ : possumꝰ etiã fundam̃tũ pro
fundo positũ nõ inconuenient̾ acciꝑe. sic̃
auditꝰ ab aure dr̃: et tam̃ plerũq ipsa auriᷤᷤ
auditꝰ nomine designat᷑ Cum gͦ diceret
os angustũ. explere profundi uoraginẽ
uolens subcdidit. Et non habente sun.¬
d am̃tũ subt̾ se Quẽ enĩ rapit iniquitas:
infernꝰ absorbet Infernꝰ uͦ recte fundum
non habere dr̃: quia quisqͥs ab illo rapit᷑:
explere latitudinẽ uolens: ꝓpħa ait Dila.¬
tauit infernꝰ aniinã suã. et aꝑuit os suu̾

Expanded text:
ditate teneatur dicens: ditate teneatur dicens: damentum super se. - Omne peccatum fundamentum non habet, quia non ex propria natura ssistit. Malum quippe sine substantia est. Quod tamen, utcunque sit, in boni natura coalescit. Igitur os angustum nullum subter se dicitur habere fundamentum, quia peccati inquinatio subsistendi jus non habet proprium. Quia vero a fundo dicitur fundamentum, possumus etiam fundamentum pro fundo positum non inconvenienter accipere, sicut auditus ab aure dicitur, et tamen plerumque ipsa auris auditus nomine designatur. Cum ergo diceret os angustum, explere profundi voraginem volens, subdidit: Et non habente fundamentum subter se. Quem enim rapit iniquitas, infernus absorbet. Internus vero recte fundum non habere creditur, quia quisquis ab illo rapitur,explere latitudinem volens propheta, ait: Dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscit. Dauid propħa conclusionẽ an.¬
gusti oris aspexerat: cũ dicebat. Saluam
fecisti de necessitatibꝰ animã meã. nec conelu-¬
sisti me inmanus mimici. Latissime autẽ
saluatũ se nouerat: cũ subderet dicẽs Sta.¬
tuisti in loco spatioso pedes meos Inspatio.¬
so qͥppe loco pedes stabiliti sunt. quando
ad cõgruencia bona tendimꝰ. et nulla dif.¬
ficultate p̃pedim̃. Quasi enĩ ꝑlatũ locũ qͦ
uolumꝰ ꝑgimꝰ. qͥa millis obiectis difficulta.
ret: si beato iob eius sentencia conueniret.
Pro culpa enĩ flagellatũ credidit. et ideir¬
co eũ in os angustũ cecidisse uidicauit. Quo
enĩ ualidioribꝰ uidit eũ plagis affici: eo
de terioribꝰ credidit iniqͥtatibꝰ p̾grauari.
profecto ne sciens: qđ flagella eius augm̃.¬
tũ ẽẽnt meriti non pena peccati Cũ uero
eũ in os angustũ cecidisse fateat: ad huc
quasi latius exequit᷑. in quanta iob profũ.¬

Expanded text:
concupiscit. David propheta conclusionem anconcupiscit. David propheta conclusionem angusti oris aspexerat, cum dicebat: Salvam fecisti de necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manibus inimici . Latissime autem salvatum se noverat, cum subderet, dicens: Statuisti in loco spatioso pedes meos. In spatioso quippe loco pedes stabet ad congruentia bona tendimus, et nulla difficultate praepedimur. Quasi enim per latum locum quo volumus pergimus, quia nullis objectis difficultatiret, si beato Job ejus sententia conveniret. Pro culpa enim flagellatum credidit, et idcirco eum in os angustum cecidisse judicavit. Quo enim validioribus vidit eum plagis affici, eo deterioribus credidit iniquitatibus praegravari, profecto nesciens quod flagella ejus augmentum essent meriti, non poena peccati. Cum vero eum in os angustum cecidisse fateatur, ad huc quasi latius exsequitur in quanta Job profun
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quippe uita labit᷑. cũ labe iniqͥtatis
inqͥnat᷑ Lapis uͦ suꝑponit᷑. cũ etiam
dura consuetudine mens inpeccato de.¬
uorat᷑. ut et si uelit exsurgere iã ut cũq
ion possit. quia moles desuꝑ male consu¬
etudinis p̃mit Sed quia diume potẽ.¬
cie subiacet. et post angustiã praue
consuetudins adbone actionis ampli¬
tudiẽ reuocat᷑: id circo dĩ S aluabit
te de ore angusto latissime. Latissime
quippe de ore angusto saluat᷑: qͥ et post
iniquitatis iugũ ad libertatẽ boni oꝑiꝰ
mala consuetudine. ex surgere uelle. nec pos¬
se. iam quidẽ desidio ad suꝑna tende. sed ad.
huc ininfimis actu remanere. preire corde.
nec tam̃ seqͥ oꝑe. atq in semet ipso contra¬
dictionẽ ꝑpeti asemet ipso Cũ uͦ ita tendẽs
anima manu grẽ exaltantis ad iuuat᷑:
ab angusto ore ad latitudinẽ ꝑuenit: qͥa
uictis difficultatibꝰ oꝑa bona ꝑficit: que

Expanded text:
cum quippe vita labitur cum labe iniquitatis cum quippe vita labitur cum labe iniquitatis inquinatur. Lapis vero superponitur cum etiam dura consuetudine mens in peccato devoratur, ut etsi velit exsurgere, jam utcumque non possit, quia moles desuper malae consuetudinis premit. Sed quia divinae potentiae subjacet, et post angustiam pravae consuetudinis ad bonae actionis amplitudinem revocatur, idcirco dicitur: Salvabit te de ore angusto latissime. Latissime quippe de ore angusto salvatur, qui et post iniquitatis jugum ad libertatem boni operis mala consuetudine exsurgere velle, nec posse. Jam quidem desiderio ad superna tendere, sed adhuc actu in infimis remanere, praeire corde, nec tamen sequi opere, atque in semetipso contradictorem perpeti semetipsum. Cum vero ita tendens anima manu gratiae exaltantis adjuvatur, ab angusto ore ad latitudinem pervenit: quia, victis difficultatibus, opera bona perficit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ quasi inputeũ uel infoueã mergit.
Si uͦ duitina ꝑpetratione etiã consuetu¬
dine mniquitatis oppͥmit᷑: ne ad suꝑiora
ian possit exsurgere: quasi angusto
ore putei coartat᷑ Unde daiuid propħa
subspecie peccantiũ exorat dicens Hõ
me demergat tempestas aque neq absor¬
beat me profundũ: neq urgeat suꝑ me
puteus ossuũ Quẽ enĩ mali oꝑis iniqͥ.¬
tas abona stabilitate cõmouet: quasi
tẽpestas aque rapit. Sed si adhuc con.
suetudine non preualuit: nõ demersit:
Iam inputeũ cecidit: qui hoc quod diui¬
na lex prohibet ꝑpetrauit Sed si ad¬
huc longa consuetudo non depͥmit:
nequaꝗͣ ossuum puteus co angustauit.
Tanto gͦ facilius egredit᷑: quanto minore
consuetudine coartat᷑. Unde propħa hie¬
renias dũ iudeã miniquitatibꝰ longa cõ¬
suetudine obrutã fuisse conspiceret: in la¬
mentis suis sub specie enis: semet ipsum
deplorat dicens Lapsa ẽ in lacu uita
mea: et posuerũt lapidẽ suꝑ me Inla¬

Expanded text:
eam mersit. Si vero diutina perpetratione etiam consuetudine iniquitatis opprimitur, ne ad superiora jam possit exsurgere, quasi angusto ore putei coarctatur. Unde David propheta sub specie peccantium exorat, dicens: « Non me demergat tempestas aquae, neque absorbeat me profundum, neque urgeat super me puteus os suum. Quem enim mali operis iniquitas a bona stabilitate commovit, quasi tempestas aquae rapuit. Sed si adhuc longa consuetudine non praevaluit, non demersit. Jam in puteum cecidit, qui hoc quod divina Lex prohibet, perpetravit. Sed si adhuc longa consuetudo non deprimit, nequaquam os suum puteus coangustavit. Tanto erga facilius egreditur, quanto minori consuetudine coarctatur. Unde Jeremias propheta, dum Judaeam iniquitatibus longa consuetudine obrutam fuisse conspiceret, in lamentis suis sub ejus specie semetipsum deplorat, dicens: Lapsa est in lacum vita mea, et posuerunt lapidem super