comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
afacie eiꝰ. Duo sunt que cõp̾hendit
scpͥtura. ut ⁊oomine grauẽindigna¬
cionem expͥmeret ⁊ ancillocumorẽ
ac suꝑbiam quodaftlixit cam sar¬
ra: ad iracũdia affligentis refcur. Ꝙ
agar fugit contumeliam ẜui paci¬
encianõ referebat: que sibi herilis cõ¬
tubuii imrdicabat fastigiũ. Indigͣ¬
ta est ĩuiriaur que uiduerat in so¬
lenciam. Deniq int̾rogantiange¬
lo quo iret: resporroet. Afacie sarre
dne mee ego fugio. Et hoc cu moris
imnodici ut pͥus nom̃ sarre dicerz
postea dominam siginficaret. Ilho
adĩuriam p̾missum hoc adexp̾ssi¬
onem ꝑsoe additum Nõ placinit a¬
gelo ancille in sollenciam: ⁊ iõ dix̃
illi augelus. Reuertͥe ao dominã
tũ. utiꝰq nõ latinss angelũ: suu
supplicioꝵ uicta fugiss. Et magis rꝰ¬
hendiss u̾berantis sc̃icia: quam fu¬
gientis discessionem S ut ostenoe¬
ret qr tanquam suꝑba fugieba fugi¬
ebat: ne suꝑba eẽt doͦ. A ooidit Et
huĩlia te subinanb eus. Opto igi

Expanded text:
Duo sunt quae comprehendit 292 Scriptura; ut et dominae gravem indignationem exprimeret, et ancillae tumorem ac superbiam. Quod afflixit eam Sara, ad iracundiam affligentis refertur: quod Agar fugit, contumeliam servili patientia non ferebat, quae sibi herilis contubernii vindicabat fastigium: indignata est injuriam, quae induerat insolentiam. Denique interroganti angelo quo iret, respondit: A facie Sarae dominae meae ego fugio . Et hoc tumoris immodici, ut prius nomen Sarae diceret, postea dominam significaret. Illud ad injuriam praemissum, hoc ad expressionem personae additum. Non placuit angelo ancillae insolentia; et ideo dixit illi: Revertere ad dominam tuam . Utique non latuisset angelum, si vi suppliciorum victa fugisset, et magis reprehendisset verberantis saevitiam, quam fugientis discessionem: sed ut ostenderet quia tamquam superba fugiebat, ne superba esset dominae, addidit: Et humilia te sub manibus ejus . Opto igitur
Abbreviated transcription (Latin):
int prouenturis uł p̾sentib ut in
euangelio hẽs. hic ẽ filus meus di¬
lectissimus: in quo cõplacur:. Qui
utiq semp infilio placeat pr̃ Et in
psaluio hẽs. Dixit doꝰ diso meo sede
adextris meis: cũ sẽp sedeat possu¬
mus tam̃. et amantissiniũ ad p̾sed̃
accipe. et ꝙ̃ dilexisti ad id ut nõ re¬
centi quodam ĩ pulsu amoris s
molico diu ⁊ ĩpbato amore sigret
dilectum. Qũodeĩ adcẽpus auge
ad tẽpus resoliatur. quodaucelu
du aut semp placuit ato aboleti ñ
pot᷑ Pot̃ et illud nõ absurdutn
deri qr morituros plus diligimꝰ.
hoc ẽ quem añ disexisti quam di¬
operum tuoꝵ suscepisti expiuis¬
sione dei. nõ comugis fecuidita¬
excelsami. Int̾ponitur spacium: ne
p̾cipitari subito uideatur affectꝰ
ut illa dilacione obrepat pieta¬
tis gra desideriũ adiecit. Iu ino¬

Expanded text:
nit pro venturis vel praesentibus, ut in Evangelio habes: Hic est filius meus dilectissimus, in quo complacui , cum utique semper in Filio placeat Pater. Et in Psalmo habes: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis , cum semper sedeat. Possumus tamen et amantissimum ad praesens accipere, et quem dilexisti ad id, ut non recenti quodam impulsu amoris, sed inolito diu et probato amore significaret dilectum. Quod enim ad tempus augetur, ad tempus resolvitur: quod autem diu aut semper placuit, cito aboleri non potest. Potest et illud non absurdum videri, quia morituros plus diligimus. Hoc est, quem ante dilexisti; quasi jam dioperum tuorum, suscepisti ex promissione Dei, non conjugis fecunditaexcelsam. Interponitur spatium, ne praecipitari subito videatur affectus, ut illa dilatione obrepat pietatis gratia, desiderium patris.
Abbreviated transcription (Latin):
Et tũ si maritum adult̾ fefelleris
nõ fallis deuin. Et si maritũ euase¬
ris. et si indice forilu seris nõ euadis
uidicẽ tocius mundi. Ille gramus
uloscitut ĩuiriam inopis: ꝯtune¬
lus ĩpiroentis mariti. Maior eiũ
inuria auctorem quam custodẽ
thalamus proipcum et conside¬
uries astudio castitatis abduceret
uocaint abraham etarguit eunidi¬
cens. Quid hoc fecisti m qr soror tu
nõ dixiti quia uxortua ẽ. S dix¬
isti iñ. qr soro tua est et sup̃seraine¬
am michi uxorẽ. Et nũc ecce inulx
tua añ te. et si uatura ferus ac bar¬
barus cũ significat etiam ext̾nis
ac barbatis errorib ẽẽ curam pu¬
doris ⁊adult̾ii eciam sͥ crimẽcauẽ¬
dum. Qui p̾tendit iguorancia.
condep̃nat untẽpanciam. Nrc ini¬

Expanded text:
Et si maritum adulter fefelleris, Et si maritum adulter fefelleris, non fallis Deum: et si maritum evaseris, et si judicem fori luseris, non evadis judicem totius mundi. Ille gravius ulciscitur injuriam inopis, contumeliam imprudentis mariti. Major est enim injuria auctorem, quam custodem thalami spretum et non consideuries a studio castitatis abduceret, vocavit Abraham, et arguit eum dicens: Quid hoc fecisti mihi? Quare non dixisti isti mihi quia soror tua est: et sumpseram eam mihi uxorem? Et nunc ecce mulier tua ante te . Etsi natura ferus ac barbarus, tamen significat etiam exteris ac barbaris moribus esse curam pudoris, et adulterii etiam sibi crimen cavendum. Qui praetendit ignorantiam, condemnat intemperantiam. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
q. Płmq uirum si se ueor nobilio
nõ putabat. iõ quasi parem grãt
ligebat. Iõ nõ cẽsu ẽ recenta ñ parẽ¬
rum salute. ut ⁊ tueretur maritũ
meutita ẽ g̾mnantatem ne insidi¬
atores pudoris eius tanquam
cmolum̃tũ iudicẽ uxoris necarẽt
admirati sut quod speciosa eẽ ual¬
de indux̾untilam ad regem suũ
et cũ abraham bene egerunt can¬
quam fracrem eius que placiussr̾¬
gi honorantes. Afflixit aut̃ doꝰ pha¬
rao afflicti omb magins et seuis
et douuũ eius pp̃ sarã uẽ abrabe.
Maguum est testimonis̃ docum̃tũ
castitatis tuende. Locus ita horta¬
dorius ut ursquisq se castum p̾be¬
atralienum nõ affect choꝵ nec latẽ¬
di spe aut faciendi inpintate alie¬
uau urorem iicessat. Nõ incuria at
stutitia ꝓuocetur mariti aut lõ
cueatur. Sernat excubias ĩmosme
excubis dep̾hendit reum. añquam
faciat ꝙ parauerat uiaĩs singuloꝵ
in m̃tib uinu̾soꝵ crimen agnoscit.

Expanded text:
lerumque virum, si se uxor nobiliorlerumque virum, si se uxor nobiliornon putabat, ideo quasi parem gratia diligebat, ideo non censu est retenta, non parenrum salute. Ut tueretur maritum mentita est germanitatem; ne insidiatores pudoris ejus tamquam aemulum et vindicem uxoris necarent.admirati quod speciosa esset valde, induxerunt illam ad regem suum, et cum Abraham bene egerunt, tamquam fratrem ejus quae placuisset regi, honorantes. 7. Afflixit autem Dominus Pharao afflictationibus magnis et saevissimis, et domum ejus propter Saram uxorem Abrae . Magnum testimonium documentumque castitatis tuendae. Locus ita hortatorius, ut unusquisque se castum praebeat, alienum non affectet thorum, nec latendi spe, aut faciendi impunitate alienam uxorem incessat, non incuria aut stultitia provocetur mariti, aut abstuctur, servat excubias, imo sine excubiis deprehendit reum antequam 285 faciat quod paraverit; in animis singulorum, in mentibus universorum crimen agnoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
lidumĩ ad huc inform. acq institu¬
at: et ip̃e memor su totũ deo depu¬
tet. inchil sibi ur̃dicet iõ et arame¬
dificauit deo qui apparint ei eirre¬
cessit uide in monteu ꝯ̃ orientem
bethel surgentem ad huc sͥ solem
cupiens iusticie uidere. Ideoq nõ
iuallibus s ĩmotite tab̾naculum
Si locauit: quia deus moucunn
est ⁊ nõ colliũ. Et ĩuocauit nomeu
buit qr deuni spabut sͥ aueilio fore
eycetur ad leta domimi et ꝓbacur
adiu̾sis. Iu destum abut fames in¬
cidit. mnegyptũ descen dit. Cõpererat
in egypto lascunam iuueuũ eẽlux¬
uriam petulantem cupidicatem:
pudiciciã fore sibiq cõuigis pul¬
critudinẽ ꝑiculo futurani monu¬
it uxorem. ut sororẽ se dice̾t. Quoto¬
cetur uon maguope q̃rẽdum deco¬
uiulieris quam uirtus eius ⁊ gͣ¬
uitas delectat uirum. Qui suau¬
tatem querit ꝯuigu. ñ supiorem
censu ambiat quam nccitates ñ
teneant maricales si nõ inomlib
ornatam S morib offeiroit płm¬

Expanded text:
lidum adhuc informet atque instituat; et ipse memor sui totum Deo deputet, nihil sibi vindicet. Ideo et aram aedificavit Deo, qui apparuit ei; et recessit inde in montem contra Orientem Bethel , surgentem adhuc sibi solem cupiens justitiae videre. Ideoque non in vallibus, sed in monte tabernaculum sibi locavit, quia Deus montium est, et non vallium. 6. Et invocavit nomen buit, quia Deum sperabat sibi auxilio fore. Exercetur athleta Dei, et probatur adversis: in desertum abiit, fames incidit, in Aegyptum descendit. Compererat in Aegypto lascivam esse juvenum luxuriam, petulantem cupiditatem, pudicitiam fore, sibique conjugis pulchritudinem periculo futuram: monuit uxorem, ut sororem se diceret. Quo docetur non magnopere decomulieris, quam virtus ejus et gravitas delectat virum. Qui suavitatem quaerit conjugii, non superiorem censu ambiat, quam necessitates non teneant maritales: si non monilibus ornatam, sed moribus. Offendit p
Abbreviated transcription (Latin):
substancie fuic abraham. S unus
ẽ inunero et fragilitade uniu̾soꝵ
hoĩm Deiq et de regione chalde¬
oꝵ uocacus ẽ: quos suꝑsticiom
uane intentos mag̾ quã cetͥosꝙͣ¬
cet̾os eẽ accepimus ⁊ ĩo maiorem ĩ¬
neuit grã in ap̃ deum quia supio¬
rib reuũciauit ad pora se extendit
ut sequeretur deuin. ꝓpositus est
eĩ adimitandum tibi uc ⁊ tu adu̾¬
tas. quod si pcõs reuũcies possis
mereri domiu unsericoroiam.
Mouere tñ aliquos pot̾ quodiam
cũ deo loquebatur et adauciltam ĩ¬

Expanded text:
substantiae fuit Abraham, sed unus substantiae fuit Abraham, sed unus e numero et fragilitate universorum hominum. Denique et de regione Chaldaeorum vocatus est, quos superstitioni vanae intentos esse magis quam caeteros accepimus; et ideo majorem invenit gratiam apud Deum, quia superioribus renuntiavit, ad priora se extendit, ut sequeretur Deum. Propositus est enim ad imitandum tibi, ut et tu advertas, quod si peccatis renunties, possis emereri Domini misericordiam. 23. Movere tamen aliquos potest, quod jam cum Deo loquebatur, et ad ancillam i
Abbreviated transcription (Latin):
cipes. Quõ autem abra he ꝓpago dif
quamur stellis: ideoait. Sicerit
semẽ tuũ. et creoidit inquit abra¬
ut scias quia ħ̃ credidit abrahani
inquit diem meum iudit et gaui¬
sus ẽ. Ideo reputatum ẽ. illiad iꝰ¬
ticiam qr racionẽ nõ quesunt. s
promptisima fide credidit. Honum
ab hoiẽita adomino deo nrõ racioẽ
uideamur exige et eiñ quam urdigͥ
nt hũanis testimonns de alio cre¬
ꝯannis dei ocaculis de se ũcredamꝰ.
itle mũoi heres factus ẽ. S fortas¬
se dicat aliquis. Quõ abraham uo¬
bis in ritandum ꝓponiscũ de an¬
alla susceperit filuiuir. Aut quid
sͥ hoc uult eẽ ut tantus uir hinic tͥ¬
rori fuerit obnoxius cuiꝰ cauta oꝑa
uuraimur: Et iõ q̃ quodam more nã¬
uigancium locum hũc quem płiq
uadosum putant declinasse udea¬
inur racionem eius explanare cor¬
Di ẽ. Nõ abmnio quodabraham de an¬
cilla suscepit filium ut cognoscas
quĩ supioris cuiusdam nature ac

Expanded text:
cipes. 21. Quomodo autem Abrahae propago diffcipes. 21. Quomodo autem Abrahae propago diffquamur stellis? Ideo ait: Sic erit semen tuum. Et credidit, inquit, AbraUt scias quia hoc credidit, Domim meum vidit, et gavisus est . Ideo reputatum est illi ad justitiam, quia rationem non quaesivit, sed promptissima fide credidit. Bonum ab homine, ita a Domino Deo nostro rationem videamur exigere. Etenim quam indignum ut humanis testimoniis de alio credamus, Dei oraculis de se non credamus! ille mundi haeres factus est. Sed fortasse dicat aliquis: Quomodo Abraham nobis imitandum proponis, cum de ancilla susceperit filium? Aut quid sibi hoc vult, ut tantus vir huic errori fuerit obnoxius. cujus tanta opera miramur? Et ideo ne quodam more navigantium locum hunc quem plerique vadosum putant, declinasse videamur, rationem ejus explanare cordi est. Non abnuo quod Abraham de ancilla susceperit filium; ut cognoscas quoniam non superioris cujusdam naturae ac
Abbreviated transcription (Latin):
pares ne huimnodi suscipiant la¬
bores quos hereres hẽre nõ possint
ut ul tranffundenoe hroitatis con¬
cẽplacione si nullo contintui pudo¬
gendum minꝰ ꝓficit accipit orach
dei huiꝰmodi cõcẽpnantis heredita¬
tem. Nouerit inquit heres tuus
hic s alt̾ qui exierit dete ille erit he¬
res cuus quein dicit alt̾m: Pdeperc
eiĩ et agar filiũ is mahel: ħ nõ ipm
dicis sS dicit sanctinu ysaac. Etideo
addidit qui exierit exce. Ille enĩ
uere erunt exabraham qui legiti¬
gituum filium illum uirũ siuiũ
possumꝰ intellige dominũ ihesũ
quẽ inpͥncipio euuangelii secũdũ
matheum. Abra he filium legimus
qui uerum in se abrahe gessit hẽdẽ.
Auctoris illuumans successio nẽ
ꝑ ꝙ̃ abraham respexit in celum splẽ¬
dorẽ sue post̾itatis aguouit. non
minus illustrem quẽ stellarum
celestiũ fulget claritas. Sicut enĩ stel
resurrectioins sue douas consorçia
hoĩes quos mors solebat c̾ris ab¬
scondere r̾gin celestis fecit ẽẽ ꝑti¬

Expanded text:
usmodi suscipiant liberos, quos haeredes habere non possint; ut vel transfundendae haereditatis contemplatione, si nullo contuitu pudogendum minus proficit, accipe oraculum Dei hujusmodi condemnantis haereditatem: Non erit, inquit, haeres tuus hic: sed alter qui exierit de te, ille haeres tuus erit . Quem dicit alterum? Peperit enim et Agar filium Ismael, sed non ipsum dicit, sed dicit sanctum Isaac. Et ideo addidit: Qui exierit de te. Ille enim vere exivit ex Abraham, qui legitigitimum filium, illum verum legitimum possumus intelligere 289 Dominum Jequem in principio Evangelii secundum Matthaeum Abrahae filium legimus , qui verum se Abrahae gessit haeredem, auctoris illuminans successionem, per quem Abraham respexit in coelum, et splendorem posteritatis suae agnovit non minus illustrem, quam stellarum coelestium fulget claritas. Sicut enim stellresurrectionis suae donans consortia, homines quos mors solebat terris abscondere, regni coelestis fecit esse parti
Abbreviated transcription (Latin):
la secundum caruem natus est. qͥ
aut̃ de liba ꝑ repromissionem a
sut ꝑ allegoriau dicta. Nami ħ
sunt ouo testam̃ta unũ quidem
amonte syua inẜuitutẽ gen̾ãs
quod ẽ agar. duos populos osten¬
deus de abrahe generacione ma¬
nere. uuũ uideoꝵ quilegis sitiabis
ẜuiat eo quod de ancilla inẜuitu
lestis grẽ lib̾tatẽ accepit. Quod
ergo putas eẽ pcc̃m adu̾tis esse
myst̾iuui quo ea q̃ post̾iorib erã
tutura tẽporib reuelabantur
Deuiqr adoidit. uos. uos autẽ¬

Expanded text:
us est: qui autem de libera 293 per repromissionem: quae sunt per allegoriam dicta. Nam haec sunt duo testamenta: unum quidem a monte Sina in servitutem generans quod est Agar , duos populos ostendens de Abrahae generatione manare: unum Judaeorum, qui legis syllabis serviat; eo quod de ancilla in servilestis gratiae libertatem acceperit. Quod ergo putas esse peccatum, advertis esse mysterium, quo ea quae posterioribus erant futura temporibus, revelabantur. Denique addidit: Vos aute
Abbreviated transcription (Latin):
intenao: dum quereret mõtẽ
discer̾ dedisce̾ apparatum Erurgẽs
autem non solũ seꝙ̃ti die seciã
diluculo. ut attulibe nox moras
studio festinantis prĩs uidetur.
Strauit a sinam suam et sup̃sit
sccum duos puos ⁊̃ ysaac filium
suũ et ꝯcidic luigua in holocaus¬
cum. Docemur parata oĩa ad sac¬
ficiũ defre. Discimus eciam appara¬

Expanded text:
ntentio: dum quaereret montem discere, dedisceret apparatum. 68. Exsurgens autem non solum sequenti die, sed etiam diluculo, ut attulisse nox moras studio festinantis patris videretur: Stravit asinam suam, et sumpsit secum duos pueros, et Isaac filium suum, et concidit ligna ad holocaustum . Docemur parata omnia ad sacrificium deferre: discimus etiam appara
Abbreviated transcription (Latin):
derit aĩam suam pp̃ me ĩueniet
cam. Suꝑ ẽ illa nuc̃ q̃stionis por¬
uentura ꝑfeccio. Qui locus faci
ꝑs mandata sit: quib mandata
p̾feccio ꝑs eĩ. maudata ẽ ẜmle
uice illi dura c̾uice. illi infirmo
illi qui deum suũ nõ cognouitẽ
ergo ꝑtem nõ potuer̾ sustiere
quõ ꝑfeccionem suare potinsset
Uti si puerulum litt̾is inbuas. a
sĩgulis litt̾arum elem̃tis inchoĩd
ua ingare intrepidus.nͥ qui aũĩ
fluminb nauigau̾it. Deinq si
quio aut couficienoi ituieris aͭ
leuaudi oũis pu̾o uelis ꝓuectori¬

Expanded text:
derit animam suam propter me, inveniet eam . 30. Superest illa nunc quaestionis porventura perfectio. Qui locus facilis est pars mandata sit, quibus servata perfectio. Pars enim mandata est um, illi dura cervice, illi infirmo, illi qui Deum suum non cognovit. Cum ergo partem non potuerit sustinere, quomodo perfectionem servare potuisset? Ut si puerulum litteris imbuas, a singulis litterarum elementis 294 inchoandum navigare intrepidus, nisi qui ante in fluminibus navigaverit. Denique si quid aut conficiendi itineris, aut levandi oneris pu
Abbreviated transcription (Latin):
ergo qũ ħ q̃ infiguram contin¬
gebant ilis: cruuimi nõ erant.
Nobis qut̾ erunt. s ad corepcionẽ
gis id agamus ut cũ simus lib̾e
filii que ẽ sarra ne legis laqueis
inoin scio. Si eiñ bona ẽ circũcisi¬
o hodieq temi debuit si in ucilis

Expanded text:
ingebant, illis crimini non erant: nobis autem erunt, si ad correptionem gis id agamus, ut cum simus liberae filii, quae est Sara, ne legis laqueis moveri scio: si enim bona est circumcisio, hodieque teneri debuit: si inutilis,
Abbreviated transcription (Latin):
elegit: quesico p̃dounui oculos in¬
currit. Hinc bellum int̾ reges ad¬
u̾sarioꝵ uictoria incolarum cap¬
tuntas. Itaq ⁊̃ loch infimori con¬
silii p̾cium luit. nõ t̾rarum ĩfecũ¬
dicate s ameuicatis ĩuidia decep¬

Expanded text:
elegit, quae cito praedonum oculos inelegit, quae cito praedonum oculos incurrit. Hinc bellum inter reges, adversariorum victoria, incolarum captivitas. Itaque etiam Lot infirmioris consilii pretium luit, non terrarum infecunditate, sed amoeni
Abbreviated transcription (Latin):
hoiẽs uos sumus. Nõueecce tua t̾¬
oculos loth et elegit uriguam ĩ ꝙͥ
erat sicut paradysus dei. Płiq pos¬
sessiones obueniũt hrditarie. alie
ulciores alie amenores. Nõ utiq
ĩ porcione secũde sunt. Nam ĩcipit
nin singulariũ m̾itum. S sinon
queant partes deutiliorib cõneui¬
re conferantur ameue utiliorib.
diu̾sa hõim ingema sunt: alios
utilia. alios amena delectant. Infir¬
imor amemora eligit uciliora fac¬
cidit. uillicus uõ ñquom utilis
est. uł actor ager couftur urbano
fructus nõ ĩpares sunt. Pruden¬
cior amenora declinat Cico uiu¬
diam inouent cito uise excitant
mentem auari hic tñ inchil dixit
scͥptura de eo quod alia ꝑs utilior
alla amenor fuit. Non studio ab̃¬
ham cepisse oculos adolescentis u
ta regione duas ꝑtes faccret. de¬
uide d̾e presencia nõ absencia diui¬
debat una regio.Caꝑeutrͥq nõ po¬
terat Quod potuit sũme eẽ iusti¬
cic: elccionẽ obtulit. Lothamenã

Expanded text:
tres sumus. Nonne ecce tota teoculos Lot, et elegit irriguam regioerat sicut paradisus Dei. Plerumque possessiones obveniunt haereditariae, aliae utilioresin portione secundae sunt. Nam incipit minui singularum meritum. Sed si non queunt partes de utilioribus convenire, conferantur amoenae utilioribus. Diversa hominum ingenia sunt: alios utilia, alios amoena delectant. Infirmior amoeniora eligit, utiliora fastidit. Villicus nonnumquam utilis est, vel actor agri confertur urbano. fructus non impares sunt, prudentior amoeniora declinat. Cito invidiam movent, cito in se excitant mentem avari. Hic tamen nihil dixit Scriptura de eo quod alia pars utilior, alia amoenior fuerit; ne studio Abraham cepisse oculos adolescentis vita regione duas partes faceret: deinde praesentia, non absentia dividebat. Una regio capere utrumque non poterat. Quod potuit summae esse justitiae, electionem obtulit. 14. Lot amoenam
Abbreviated transcription (Latin):
re hanc occassionẽ diuorcii mulieribꝰ.
Nemo sibi blauoiacur delegib ho¬
minum: omẽ stuprũ adultiũ est
Nec uiro lioet quod mulieri uouh.
Eadẽ airo q̃ abuxore debetur castso¬
uia. Quioquid iuea que nõ sit le¬
gittuna uxor ꝯm issum fu̾it adul¬
tii dlipuatur criniue. Ergo ao

Expanded text:
re hanc occasionem divortii mulieribus. re hanc occasionem divortii mulieribus. Nemo sibi blandiatur de legibus hominum . Omne stuprum adulterium est, nec viro licet quod mulieri non licet. Eadem a viro, quae ab uxore debetur castimonia. Quidquid in eam quae non sit legitima uxor, commissum fuerit adulterii damnatur crimine. Ergo a
Abbreviated transcription (Latin):
imani habrahe defensionem secũdi
illa ẽ quod ñ ardore aliquo uage
succensus libidinis. nõ postillan¬
cis forme captus decore aucilleꝯ
s studio q̃rende postiͥtatis et ꝓpa¬
garide sobolis. Adhuc post diliiuũ
raritas erat geriis huãurerat eci¬
am religiomi. nequid nõ reddisse
cet huanum. Et iõ pubsici inui̾s gͣ¬
cia p̾uatam culpam p̾cexuit. Nec
ociosicm ẽ quod irẽ auctor fcĩ ĩduo¬
tux ut excusecurinatitus: neuago
raptus errore credatur.Sumil ut
discant mulieres dilige uiros uec
agitar uana suspicione pelicatur
aut inuidere prinigins sippẽ libo
nõ suscepĩt. uxori bone coroi erat eecu¬
sare apud uirum stͥilitatẽ suam:.⁊
ne cã eẽt iuro qd̃ id lib̾os nõ hẽret
suadet ut intrarec ad aucillam ħ
fecit lia: hoc rachel postã. Disce młr
zelũ deponere.qui sepe mnulieres
nnfurorem inctat. S et uos mone¬
ouiri maxie qui aogcã do cenditis
nõ cõmiseri adult̾ino corpori. Quieĩ

Expanded text:
imam Abrahe defensionem. Secunda illa est, quod non ardore aliquo vage succensus libidinis, non petulantis forme captus decore, ancille sed studio querende posteritatis et propagande sobolis. Adhuc post diluvium raritas erat generis humani: erat etiam religionis, ne quis non reddidisse ceret humanum; et ideo publici muneris gratia privatam culpam praetexuit. Nec otiosum est quod uxor auctor facti inducitur; ut excusetur maritus, ne vago raptus errore credatur: simul ut discant mulieres diligere viros, nec agitari vana suspicione pellicatus, aut invidere privignis, si ipsae liberos non susceperint. Uxori bonae cordi erat excusare apud virum sterilitatem suam; et ne causa esset viro quod is liberos non haberet, suadet ut intraret ad ancillam. Hoc fecit Lia, hoc Rachel postea. Disce mulier zelum deponere, qui saepe mulieres in furorem incitat. 25. Sed et vos moneo, viri, maxime qui ad gratiam Domini tenditis, non commisceri adulterino corpori qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
passĩonẽ crederẽt. Trecẽto emis
cẽ ⁊ octo autem sũma: ihũ expͥmit n.
ffidei ergo m̾ito abrahaui uicit. nou
populoso exatu. Deuiq cos quibꝰ
qͥuq regum arma cesserunt cũ pau¬
cis ingressus uernaculos triũpha
uictoriam s def̾re deo. hoc abralũ
dech. qui int̾pretacione latinadi¬
citur rex iusticie: rex pacis benedix¬
it. Erat eiũ sacerdos sũmi dei. M
est rex iusticie sacerdos dei. iusicui
sacerdos prĩs qui sin cors sacͥfici¬
o prẽm ur̃is reppiciaut delictis.
Qnͣtũ ã islud ẽ. quod de p̾da ucto¬
nie nichil uoluit cõtingere nec
oblatum sumere Minuit eiũ fiͤ¬
tum triũphi mcedis suscepcio
et beneficui admisit grãm. Płuuũ
inica ilis. Alt̾ mercennaruꝰ loco du¬
titur: alt̾ dignus hẽtur conu̾satꝰ
glorie. Iure sanctus de p̾ua usurpa¬
re aliquid uł oblatum recusat: ue
dicat qui dedit qr ego diuitem fe¬

Expanded text:
rent. Trecentos enim τ et octo autem summam ιή exprimit. Fidei ergo merito Abraham vicit, non populoso exercitu. Denique eos quibus quinque regum arma cesserunt, cum paucis egressus vernaculis triumphavit. victoriam, sed deferre Deo. Hoc Abraham dech qui interpretatione Latina dicitur rex justitiae, rex pacis, benedixit: Erat enim sacerdos summi Dei . Quis est rex justitiae sacerdos Dei, nisi cuisacerdos Patris, qui sui corporis sacrificio Patrem nostris repropitiavit delictis.ntum autem illud quod de praeda victoriae nihil voluit contingere, nec oblatum sumere? Minuit enim fructum triumphi mercedis susceptio, et beneficii arrodit gratiam. Plurimum dimicaveris: alter mercenarii loco ducitur: alter dignus habetur conservatoris gloria. Jure sanctus de praeda usurpare aliquid vel oblatum recusat, ne dicat qui dedit: quia ego divitem fe
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ sͥ merceoem ab hõierrõ q̃situt a
abraham: ego protegam te ⁊ m̾ces
tua multa erit ualde. nõ est setus¬
ad remn̾andũ doꝰ Etcito prouiͭ¬
tit ⁊ multa largitur ne infirmos
aiõs ꝑ dilacionem aliqua subeat
peintencia contẽpsisse presencia
et uelut quadam usuraria lacgi¬
tate cõpensat ut ub̾iora restituat
ei qui captꝰ nõ fu̾it oblacione p̾¬
quam postulet consideremus. Nõ
duncias ut auarꝰ exposcit. Nõ lõ¬
genitatem istius uite ut meticu¬
losus mortis nd̃ potenciam. sed
dignum querit sinheredẽ labo¬
ns quid in inquit dabis: Egoaut̃
dmmittor sine filus. Et uifra. Quia uł¬

Expanded text:
m sibi mercedem ab homine non quaesivit, a Abraham; ego protegam te, merces tua multa erit valde. VI. Parsad remunerandum Dominus, et cito promittit, et multa largitur; ne infirmos animos per dilationem aliquam subeat poenitentia contempsisse praesentia: et velut quadam usuraria largitate compensat, ut uberiora restituat ei qui captus non fuerit oblatione prquam postulet, consideremus. Non divitias ut avarus exposcit, non longaevitatem vitae istius, ut meticulosus mortis, non potentiam; sed dignum quaerit sui haeredem laboris: Quid mihi, inquit, dabis? Ego autem dimittor sine filiis . Et infra: quia
Abbreviated transcription (Latin):
speciosa descendit inegyptum. Erat
quidem iusto iuiro cura cõuigalis
pudicicie: s maius erat itudiũ ma¬
thori maudatis urde̾tur celestib. Ica¬
q quĩ pp̃ deum cõtẽpsit oĩa. recepit
adeo multiplicata oĩa. S p̾miũ doꝰ
grãm sciebat cõigu. Nain quia
studio obeundi celesti oraculi ux¬
orem quoq inꝑiculum dedux̾at pu¬
doris: eciam castimoiuũ cõiugu
defendit. Primas igitur sibi partes
uisto ordine uĩdicauit deuocio ui¬
deamus. ⁊cet̾arũ uͥtutum grãm. mł¬
cebatur sanctus abrabam nepotis
p̾sencia: cui patriũ affectum exhi¬
bebat. Incidit rixa iut ẜuulos nepo
rabilius et eiũ puta uit ut copula
incideris: ut semmatũ dissensiom
auferas. Neq tu forcior quam abͣ¬
hata ille declinanda censuit nou
despicien da ẜiuiloꝵ uirgia Et situ
forcior.caue ne alt̾ infirmior:qui
aurem p̾beat seruuloꝵ su surrus.
Frequent̾ idiuisa xuicia int pa¬
rentes discordiã serunt diide
pocius ut unaneat auicicia iudi¬

Expanded text:
speciosa descendit in Aegyptum. Erat quidem justo viro cura conjugalis pudicitiae: sed majus erat studium mathori mandatis videretur coelestibus. Itaque quoniam propter Deum contempsit omnia, recepit a Deo multiplicata omnia: sed primam Deus gratam sciebat conjugi. Nam quia studio obeundi coelestis oraculi uxorem quoque in periculum deduxit pudoris, etiam castimoniam conjugii defendit. sibi justo ordine vindicavit devotio. Videamus et caeterarum virtutum gratiam. Mulcebatur sanctus Abraham nepotis praesentia cui patrium affectum exhibebat. Incidit rixa inter servulos nrabilius enim putavit ut copula incideris, ut seminarium dissensionis auferas. Neque enim tu fortior quam Abraham. Ille declinanda censuit, non despicienda servulorum jurgia. Et si tu fortior, cave ne alter infirmior qui aurem praebeat servulorum susurris. Frequenter indivisa servitia inter parentes discordiam serunt. Divide potius, ut maneat amicitia. Indi
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra sua. S quia antea t̾ra ei fu̾at
alia hoc ẽ r̾gio chaloeoꝵ de quaexi¬
uit chare pr abrahe iicharram de¬
inigrauit. et quia secum eduxit
nepotẽ suũ cn dictum fuerat exi
de cognacione tua. Consideremuus
ne forte hoc sit exirs de t̾ra sua ue
delectaciombꝰ corͣlib quas uelut
cognatas alẽ ur̃e dixit quam cõpa¬
ti uocẽ ẽ corpori donec eius colliga¬
ta iĩculo adheret. Ergo exiite de ꝯ¬
uersacõne t̾rena et seculatibus ob¬
lectam̃tis et supioris inte moribꝰ
atq actib debemus ut nõ soluiu
mus ad heiere xp̃o. desideramus
nib. ꝓ uocem autem passionis n¬

Expanded text:
terra sua. Sed quia ante terra ei fuerat alia, hoc est, regio Chaldaeorum de qua exivit Thare Pater Abrahae, et in Charram demigravit; et quia secum eduxit nepotem suum, cui dictum fuerat: Exi de cognatione tua; consideremus ne forte hoc sit exire de terra sua dedelectationibus corporalibus quas velut cognatas animae nostrae dixit, quam compati necesse est corpori, donec ejus colligata vinculo adhaeret. Ergo exire de conversatione terrena, et saecularibus oblectamentis et superioris vitae moribus atque actibus debemmus adhaerere Christo, deseramus ibus. Per vocem autem passiones in
Abbreviated transcription (Latin):
diz cui datur eligendi opcio nec
dunsor grauatut. Nam quo pridẽ¬
cior eo caucior ut nec indiuisione
curtũscribatur. uec ĩelectione frau¬
detur. Dinsit abraham qui anon
cuum ut duntes t̾ra no capiat.
Nil eĩ satis ẽ. duitum cupiditati.
Qñto dicior quis fuit tanto aui¬
dior ad possidendum ẽ. Extendere
agri tͥuimos cupit uicinum exclu¬
dere. Nũquid eulmodi abra ham. uu¬
mine. Qmͣuis in pͥncipio. et ipẽ in¬
ꝑfectior. uñ cuĩ ꝑfecrior añ aduen¬
tum xͥ. Nõ dum̾ uenerat qui di¬
ceret. Si ius ꝑfectus eẽ. ua de uen

Expanded text:
di cui datur optio eligendi, nec divisor gravatur. Nam quo prudentior, eo cautior; ut nec in divisione circumscribatur, nec in electione fraudetur. 12. Divisit Abraham, quia non tium ut divites terra non capiat. Nihil enim satis est divitum cupiditati. Quanto ditior quis fuerit, tanto avidior ad possidendum est. Extendere agri terminos cupit, et vicinum excludere. Numquid hujusmodi Abraham? Minime, quamvis in principio et ipse imperfectior. Unde enim perfectio ante adventum Christi? Nondum venerat qui diceret: Si vis perfectus
Abbreviated transcription (Latin):
Muta aĩancia que nullus tenẽtur
legib sunt tũ aliqua que nõ solũ
patib sius copule ẜuent fidem ue¬
iũ eciam coitus umiꝰ castitatem cꝰ¬
codiant. ita uiaior lex nature ꝙͣ
legum p̾scp̾cio ẽ. Nõ uncũ ergosi
et iste egypcius rex deũ tumut qui
hoĩem nõ timebat et penam soluit
adult̾ii qui nullis tenebatur reus¬
legib. Gtatĩq ubi alienã eẽ agno¬
uit uxorẽ nõ solum marito reddi¬
dit uerum eciam ꝓsecutores dedͭ
qui deducerent eñ. ue quis de po¬
pulo barbaro irrogaret iuolenciã
studiũ deuocionis quod his qui de¬
xio cõtẽplacio nos reuocare dr ex
etucõne preceptoꝵ celestiũ. qr deus

Expanded text:
ia quae nullis tenentur legibus, sunt tamen aliqua quae non solum paribus suis copulae servent fidem; verum etiam coitus unius castitatem custodiant. Ita major lex naturae, quam legum praescriptio est. Non mirum ergo si et iste Aegyptius rex Deum timuit qui hominem non timebat, et poenam solvit adulterii, qui nullis reus tenebatur legibus: statimque ubi alienam esse cognovit uxorem, non solum marito reddidit, verum etiam prosecutores dedit qui deducerent eum; ne quis de populo barbaro irrogaret violentiam studium devotionis, quod is qui Deoris contemplatio nos revocare debet ab exsecutione praeceptorum coelestium; quia Deus
Abbreviated transcription (Latin):
gat. Eodomaem̃ suxuria acq laso¬
uia eit ideoq declinacio lacina int̾¬
p̾tacione dicitur locht quod iua
a elegit qui au̾tute declinat etab
equitate deflectit. Quo cõꝑtoabhã
nu̾aint ẜuulos suos u̾naculos. et
cum trecentis decẽ ⁊ octo uiris ad
scienciami doi refcur. s etiam ad
gram iuroꝵ quod in euangelio or̃¬

Expanded text:
ia atque lascivia est. Ideoque declinatio latina interpretatione dicitur Lot, quod is vitia eligit qui a virtute declinat, et ab aequitate deflectit. 15. Quo comperto Abram numeravit servulos suos vernaculos ; et cum trecentis decem et octo viris adescientiam Dei refertur, sed etiam ad gratiam justorum, quod in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
uomũ fecit: sciat᷑ sͥ uemiam tribuen
dau s quasi ei qui crimẽ ꝯuuẜit in
reliquũ tam̃ abstinendũ nou̾it. Dem¬
q ilia adultereꝙͣ ĩeuangelio ob¬
tulerunt scribe phariseoꝵ iguouit
quidẽ doꝰ supiora s ait. uadeeta¬
mode uide ne pecces. Quodcũ illi
dicit tibi dicit. fecisti gentilis ad¬
ult̾ium fecuti catheciuninusig¬
uoscitur cibi. remittiturꝑ bapm̃.¬

Expanded text:
men fecit, sciat sibi tribuendam veniam; sed quasi ei qui crimen commiserit, in reliquum tamen abstinendum noverit. Denique illi adulterae quam in Evangelio obtulerunt scribae Pharisaeorum, 291 ignovit quidem Dominus superiora, sed ait: Vade, et amodo vide ne pecces . Quod cum illi dicit, tibi dicit. Fecisti gentilis adulterium, fecisti catechumenus? Ignoscitur tibi, remittitur
Abbreviated transcription (Latin):
qr abrahã añ legẽ moysi et añ euage¬
liumi fint nou dũ int̾dictũ adult̾i¬
um indebatur. Pena crĩs excẽpele
gis ẽ que crimen inhibuit nec aũ
legẽ ulla ẽ rei dampnacio s ex loge.
Ergo nõ uilegem ꝯmisit abrahani
s legẽ p̾uenit. Deus in padyso licec

Expanded text:
od Abraham ante legem Moysi et ante Evangelium fuit; nondum ergo interdictum adulterium videbatur. Pena criminis ex tempore legis est, que crimen inhibuit nec ante legem ulla rei est damnatio, sed ex lege. Non ergo in lege commisit Abraham, sed legem prevenit. Deus
Abbreviated transcription (Latin):
magistio iecensere intencius ⁊ mna
eiuõ debemus psequy Qmͣ moyses
ita descͥpsit ut recro quodãm odose ip̃e
tarum uirtudum clarus insiginb
quẽ uotis sins philosophiã non
potuerit equare. Deinq minus
ẽ quod ille fix̃it quam quod iste
gessit. Maiorq ambicio eloquen¬
pͥma ẽ que ẽ fuiroamĩtum cet̾aru.
M̾itoq hanc abeo pͥmam exegit de
ne forte aut inpriidentem cepis¬
se urderetur aut fraus aliquã mã¬
datis pararetur celestib s sicut
coateruanda fuerunt p̾cepta ne
quid lateret ita eciam pponenda
prein ia ne forte desparet Te ptã¬
tur ut fortis nicitatur ut froelis
ꝓuocatur ut iustus. m̾itoq exiu
quẽaom locutus ẽ illi dom inus
et exunt cũ eo loth hoc ẽ quod pro

Expanded text:
magisterio recensere intentius, et vias magisterio recensere intentius, et vias ejus debemus persequi, quem Moyses ita descripsit, ut retro quodammodo se ipse tarum virtutum clarus insignibus, quem votis suis Philosophia non potuerit aequare. Denique minus est quod illa finxit, quam quod iste gessit, majorque ambitioso eloquenprima est, quae est fundamentum caeterarum: meritoque hanc ab eo primam exegit Deune forte aut imprudentem cepisse videretur, aut fraus aliqua mandatis pararetur coelestibus. Sed sicut coacervanda fuerunt praecepta, ne quid lateret: ita etiam proponenda praemia, ne forte desperaret. Tentatur ut fortis, incitatur ut fidelis, provocatur ut justus, meritoque exivit quemadmodum locutus est illi Dominus. 4. Et exivit cum eo Loth . Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ciplicis cybi eẽ estimari ꝯuenit ñ
mediocre a. aut ociosum negociũ
pleti benediccionis sue dote dõue¬
rit ut eius grã prouocaret cet̾os
insticucio corrigeret moyses qͦ i
mitandum nobis descpͥserit ut
corda hõim ĩuicim sabencia hꝰ
uiti cõcintu. uelut quodam t̾ren
busto resuscitatet. Non ꝑfuctoꝵ
si sapientes mundi huiꝰ ioẽ ut pla¬
to ip̃ẽ pͥnceps philosophoꝵ ñ u̾am
aliquam: i sic tam ⁊ adumbratã
sibi eam quam legninis uoaytia
2.ꝓposut psequẽdam ut doceret
qualẽ remi publicam eẽ oporteret.
atq ita quam nec audierat uec
uiderat in aliqua urbe describẽ¬
dam pucauit ut hn quib hoc mu¬
nus est ꝙad̾m reui publicam ge¬
rerent iusticui possent.⁊ sicõdisti¬
płs platoris xenofonille socratioꝰ
fictis ⁊ ip̃ẽ reb psonam uoluit in¬
forͣre sapientism eo libro quẽ ilypo
ytlaiaiat. scribit ut ex intimo pħie
sitam figuram sapientis uiri s ex¬
p̾ssam uritrtem ⁊ duino instituta

Expanded text:
iplicis cibi esse aestimari convenit. 2. Non mediocre autem aut otiosum negotium. pleti benedictionis suae dote donaverit; ut ejus gratia provocaret caeteros, institutio corrigeret: Moyses quoque imitandum nobis descripserit; ut corda hominum in vitium labentia, hujus viri contuitu, velut e quodam terreno busto resuscitaret, non perfunctsi sapientes hujus mundi, ut Plato ipse princeps philosophorum, non veram aliquam, sed fictam et adumbratam sibi eam quam legimus πολιτείαν proposuit persequendam , ut doceret qualem rempublicam esse oporteret: atque ita quam nec audierat, nec viderat 282 in aliqua urbe describendam putavit, ut ii quibus hoc munus est, quemadmodum rempublicam regerent, institui possent: et si condiscipulus Platonis Xenophon ille Socraticus fictis et ipse rebus personam voluit informare sapientis in eo libro, quem Κύρου Παιδείαν inscribit; ut ex intimo Philositam figuram sapientis viri, sed expressam virtutem, et divino institutam
Abbreviated transcription (Latin):
prohis ut lõgeni sup t̾ram sunt. ũ
in hac t̾ra. et quod ẽ diu breue ẽet
magis lubricum. Monetecos ut
do conscp serunt celum tenebris
obductum refugisse solem iu ꝑ¬
adyso lationẽ. u post piam cõn¬
fessiouem recepcum. Iohẽs docu¬
it quod alii non docũnt quẽad̾in
iucruce positus uirem appella¬
uent. Pluris putaus quod uttor
supplicioꝵ pietatis officia mrĩex¬
ibebat quam quod regnũ celeste
donabat. Nam si religiosum ẽ qd̃
latroin donacur uenia multo ube¬
riore pietatis est quod a filio mr
tanto affectu honoratur. Eoce ĩꝙͥ
non soluin publicum s etiam uo¬
mesticum testam̃tum. Et hoc eius
testam̃tuu signabat iohaies dig¬
nus tanto testatore testis. Bonũ
quod nõ atram̃to scpͥtum ẽ. s¬
spũ dei uiui. Lĩguamea calamus
scͥbe. uelocit̾ scribentis. S nec. ma¬
decebat. fugientib apostolis aũ
crucem stabat. ⁊ piis expectabat
oculis filii sui uulnera qr expecta¬
bat nõ pignoris mortem s inũdi

Expanded text:
evi super terram sint, non in hac terra; et quod est diu, breve est et magis lubricum. Monete eos ut Domini conscripserunt, coelum tenebris obductum , refugisse solem, in paradisum latronem, sed post piam confessionem receptum . Joannes docuit quod alii non docuerunt, quemadmodum in cruce positus matrem appellaverit, pluris putans quod victor suppliciorum pietatis officia matri exhibebat, quam quod regnum coeleste donabat. Nam si religiosum est, quod latroni donatur venia; multo uberioris pietatis est, quod a filio mater tanto affectu honoratur: Ecce, inquit, non solum publicum, sed etiam domesticum testamentum, et hoc ejus mentum eius signabat Iohannes, dignus tanto testatore testis. bonum quod non atramento scribitur, sed spiritu dei uiui. lingua mea calamus scribae uelociter scribentis. Sed nec Madecebat fugientibus apostolis ante crucem stabat et piis spectabat oculis filii uulnera, quia exspectabat non pignoris mortem, sed mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ut uos excunteo de hoc mundo sup
mũdum sitis. Moyses solus qui de¬
umi indebat extra castra hẽbat cab̾na¬
altarib inferebatur. corpora aut
exͣ castra conburebantur. quia ueõ
intra mundi huius uicia positus.
pc̃cm depouit. nec sanguis euis accep¬
tus ẽ deo uͥ de corporis huius exe¬
taui excidii euasit iguem. et cu pote᷑
suscipere angelos si adueneutibus
hospicium tuũ offeras. Quid deraib
dicam que hoc inuu̾e inuenit salutẽ
Cõpatimi his qui alligati teneu¬
tur iũculis tanquam simul alligati
Confiliamim in luctu posicos. Mełius
ẽ eiũ ur indomum luctus ꝙͣ ĩdonu
gaudii. Illic officiũ m̾itum bom
seprebeat no cocidẽdam. Indigna est
cõiigio que dignã ẽ uirgio. uir q
uxorem tanquam gubuator ouigar
tanquam consartem iite honoret

Expanded text:
ut vos exeuntes de hoc mundo, supra mundum sitis. Moyses solus qui Deum videbat, extra castra habebat tabernaaltaribus inferebatur , corpora autem extra castra, comburebantur; quia nemo intra mundi hujus vitia positus peccatum deponit, nec sanguis ejus acceptus est Deo, nisi de corporis hujus exetani excidii evasit ignem . Et tu potes suscipere angelos, si advenientibus hospitium tuum offeras. Quid de Rahab dicam, quae hoc munere invenit salutem ? 106. Compatimini iis qui alligati tenentur vinculis, tamquam simul alligati. Consolamini in luctu positos: Melius est enim ire in domum luctus, quam in domum gaudii . Illic officii meritum bonise praebeat, non coercendam. Indigna est conjugio, quae digna est jurgio. Vir quoque uxorem tamquam gubernator dirigat, tamquam consortem vitae honoret
Abbreviated transcription (Latin):
sue ab uiracionabile et disiũger
d ac segͥgare hoc ẽ enĩ exire dechar¬
ra cãquaui de cur̾iuns quib dam
et uinculis latibulis q egreoi la¬
tere eiñ crimuiose consciencie est
Nos igitur sequentes abraham:
ur̃a coram deo et coram homũbus.
luctus dici oꝑa sua regi. pocor se pp̃
octultat sic̃ adam occultare secupi¬
ebat s lace̾ nõ pot̾at. Paruit itaq
one latina dicitur humerꝰuł cer
peris intelliginus. siquidẽ ⁊ infra
hẽmus scptum. Subposuit hume¬
tum suũ ad laborandum. uñ ꝑ fi¬
guram locoꝵ id exp̾ssum adũtimꝰ
qod deuocionem suam sauccus abhã

Expanded text:
nabili disjungere debet ac segregare. Hoc est enim exire de Charra, tamquam de cavernis quibusdam, et cuniculis, latibulisque egredi. Latere enim criminosae conscientiae est. Et nos igitur sequentes Abraham enostra coram Deo, et coram hominibus. Justus dicit opera sua regi: peccator seipsum occultat, sicut Adam se occultare cupiebat, sed latere non poterat. Paruit itaqueone latina dicitur humerus vel cperis intelligimus. Siquidem et infra habemus scriptum: Supposuit humerum suum ad laborandum . Unde per figuram locorum id expressum advertimus, quod devotionem suam sanctus Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
Braham libri hꝰ
ta consid̾are aim
subut de quo uo¬
bis mnoralis pͥo erit tractatus et
simplex. Nam si alciore disputact¬
one ꝓcessus quidam et forma u¬
mẽ forensia quoq eius uestigia
spectare u̾tutis ꝓfectꝰ ẽ Et em̃ si
ea quenatura adictum genera¬
uit hõim nõ unius s gemme. at
eciam ubioris grẽ sunt qnͣto ma

Expanded text:
braham libri hujta considerare animum subiit. De quo nobis moralis primo erit tractatus et simplex. Nam etsi altiori disputatione processus quidam et forma vmen forensia quoque actuum ejus vestigia spectare, virtutis profectus est. Etenim si ea quae natura ad victum generavit hominum non unius, sed geminae aut etiam ub
Abbreviated transcription (Latin):
cũ paciencia u̾cedem hẽbitis. Siqͥ¬
dem ipẽ doꝰ uistus. abĩ iustis passy
sue affixit cruq ut qui illum uni
cia paciencia mortis cũ spe ĩmor
cõu̾sacio cũ in olestia erirdicio sũ
uanitate sobrietas doct̾ne fidelis
sũ heresis temulencia.

Expanded text:
cedem habebitis. Siquidem ipse Dominus justus ab injustis passus suae affixit cruci: ut qui illum imittia, patientia mortis cum spe immortconversatio cum modestia, eruditio sine vanitate, sobrietas doctrinae, fidelitas sine haeresis temulentia.
Abbreviated transcription (Latin):
meris modulantibus obloquatur.
Omult̾ caro mã si uiuat illecebris
corpalib in quodã ceno uiuit. et uo¬
ragine uoluptatũ. Si luxurie mori¬
atur atq in continẽcie. tũc ueram
uitam resinint tuc̃ ede̾ incpit bouo¬
rum oꝑui dulce modulamen. dul¬
ais sonus ẽ castimonie dulas souꝰ
tunencium deum. Deinq inoẽmt̾¬
ram exunt sonus eoꝵ. dulcs ẽ sonꝰ
fide. qui ãnuĩciatur ut scpͥtũ est ĩuni¬
u̾so mundohic sonus a uobis exeat
ad deum sicut exint eciam a tressalo¬
incensibus ut eciam nõ cauentes ca¬
namus: et bonoꝵ concentu opũ od̾¬

Expanded text:
meris modulantibus obloquatur. meris modulantibus obloquatur. similiter caro nostra, si uiuat inlecebris corporalibus, in quodam caeno uiuit et uoragine uoluptatum: si luxuriae moriatur atque incontinentiae, tunc ueram uitam resumit, tunc edere incipit bonorum operum dulce modulamen. dulcis sonus est castimoniae, dulcis sonus timentium deum. denique in omnem terram exiuit sonus eorum. dulcis fidei quae annuntiatur, ut scriptum est , in universo mundo. Hic sonus a nobis exeat ad Deum, sicut exivit etiam a Thessalonicensibus ; ut etiam non canentes canamus, et bonorum concentu operum D
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾ata prolapsiomis humane senec¬
aite reuouatam. Renouanuir enĩ
mur eciã presurreccionẽ. sicut ipost¬
ioribus dicit. renouabunur sicuc
alqlile iuuentus cua. Quõ renoue¬
mur audi. aspges me domine ysopo ⁊
mundabor. lauabis me ⁊ sup muem
dealbabor. Et ysaia ait. Si fuerint pec¬
cata urã sicut feniciemi et inuemi de¬
albabo. recte reuouatur qui de tenc¬
bris pccor unlucem uͥtutũ iutatur
et gr̃am ut qui tetra pͥus collumio¬
ne sordebat supraniuẽ albenti uinuc
fulgore resplendeat. Confitebor tibi
ui cythara deus meus. habet ꝙytharã
suã aia ur̃a. Neq emĩ dic̾et paulus.
Orabo sp̃u orabo et m̃te psaliam spũ
psallam et mente. Nisi hrẽt cytharã
que plectro sci spc̃ resultaret. Cythara
uat. Cythara ẽ qñ septiformem acci¬
pit sp̃m ut baptisiatis sacram̃to.
Testudo eĩ dũ inuit luto mergitur
ubi mortua fu̾it: ceginem eius apta¬
tur inusũ cauendi et piegracia dis¬
apline ut septẽ uocum discrimina ni¬

Expanded text:
ueterata prolapsionis humanae senectute renouatam. renouamur enim pmur etiam per resurrectionem, sicut in posterioribus dicit: renouabitur sicut aquilae iuuentus tua. quomodo renouemur audi: asperges me hysopo et mundabor, lauabis me et super niuem dealbabor. et in Esaia ait: si fuerint peccata uestra ut foenicium, ut niuem dealbabo. recte renouatur qui de tenebris peccatorum in lucem uirtutum mutatur et gratiam, ut qui taetra prius conluuione sordebat supra niuem albenti nimis fulgore resplendeat. Confitebor tibi in cithara, deus meus. habet citharam suam anima nostra; neque enim diceret Paulus: orabo spiritu, orabo et mente: psallam spiritu, psallam et mente, nisi haberet citharam, quae plectro sancti spiritus resultaret. cithara iuat: cithara est, quando septiformem accipit spiritum in baptismatis sacramento. testudo enim dum uiuit, luto mergitur; ubi mortua fuerit, tegmen eius aptatur in usum canendi et piae gratiam disciplinae, ut septem uocum discrimina nu
Abbreviated transcription (Latin):
mam tenuit ociosam dominisu¬
r tespondit. Sciebas ꝙ ego qusa¬
is homosum: tollo ꝙ nõ posie
meto ꝙ nõ seminaui. Et quare
nõ dedisti petiam meam adme¬
sam et ego uemiens cũ usuris uti¬
q excgillẽ illam. Audistis que pe¬
ciuĩa bom fenera toris sit.: que pe¬
cuma bona adquirat usuras. q̃
pecinã nõ infamet feneratorem
nõ opprimat debitorem quam

Expanded text:
niam tenuit otiosam domini suniam tenuit otiosam domini sui respondit: sciebas quod ego austerus homo sum: tollo quod non posui et meto quod non seminaui. et quare non dedisti pecuniam meam ad mensam? et ego ueniens cum usuris utique exegissem illam. Audistis quae pecunia boni faeneratoris sit, quae pecunia bonas adquirat usuras, quae pecunia non infamet faeneratorem, non opprimat debitorem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uolebat u̾bun cognoscere. ad illos
ꝑgebat Regina austri uenit audi¬
re sapienciam salomonis ubi
cepit populus uideoꝵ nõ custo¬
dire legem ceperunt aduene ħ
est ex populo nacionũ quimdo
minũ ihesum crediderunt int̾p̾¬
tacionẽ scp̾turarum illi uetusto
populo fenerare. fenerauit thymo¬
theus patre greco ortus. u̾bum
uideis cũ sacerdocium recepisset.
feueramus hodieq sacerdotes ĩ
eccã u̾bum uideis qul de synago¬
ga ad eccãm transierunt. fen̾amriꝰ
et nouam ⁊ uetustam pecumam¬
Et et enĩ quã habuerunt iam ũ
habent. oculos habentes nõ udẽt.
aures bñt ⁊ non audiunt. Pecu
rant p̾cium eius nesciunt figu¬
ram eius et formam cognoue¬
runt. Nam sicognouissent. ñ¬
ꝙͣ auctoreu hꝰ peciuẽ dene¬
gassent dicentes: uolumus
hũc regnare suꝑ uos qui quidem
accepto regno rediens uissid uo¬
cari ẜuos suos quib dedit petu¬
uiam: et eo qui fenerassent pecu¬
mam predicauit. ei ã qui pecu¬

Expanded text:
uolebat uerbum cognoscere, ad illos uolebat uerbum cognoscere, ad illos pergebat: regina austri uenit audire sapientiam Solomonis. ubi coepit populus Iudaeorum non custodire legem, coeperunt aduenae, hoc est ex populo nati.. onum. qui in esum dominum crediderunt, interpretationem scripturarum illi uetusto populo faenerare. faenerauit Timotheus patre Graeco ortus uerbum Iudaeis, cum sacerdotium recepisset, faeneramus hodieque sacerdotes in ecclesia uerbum Iudaeis, qui de synagoga ad ecclesiam transierunt, faeneramus et nouam et uetustam pecuniam. etenim quam habuerunt iam non habent, oculos habent et non uident. aures habent et non audiunt. pecunrant, pretium eius nesciunt, figuram eius et formam non cognouerunt. nam si cognouissent, numquam auctorem eius pecuniae denegassent dicentes: nolumus hunc regnare super nos. qui quidem accepto regno rediens iussit uocari seruos suos, quibus dedit pecuniam et eos qui faenerassent pecuniam praedicauit, ei autem qui pecu