comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rantiã : Xp̃m attende.. & ñ dolebis iniuriã : ꝓ nob̾ nan que
passus reliquit exemplũ. Palmis enĩ ꝑcussus. flagellis cȩsus.
Sputis derisus. clauis confixus. spinis coronatꝰ. cruce damnatꝰ.
semꝑ tacuit: magna uirtꝰ ÷. siñlȩdas aquolȩsus es. Magna gła¬
est. sicui potiusti nocere parcas. Cũmaledicit᷑ tͥ. tubenedicens¬

Expanded text:
rantiam, Christum attende, et non dolebis de injuriis. Pro nobis namque passus reliquit nobis exemplum . Palmis enim percussus, flagellis caesus, sputis derisus, clavis confixus, spinis coronatus, cruce damnatus, er tacuit. Magna virtus est, si non laedas, a quo laesus es; et magna gloria cui potuisti nocere, parcas. Maledicenti benedic
Abbreviated transcription (Latin):
innatalł scoꝵ. aut inqua libet alia festiuitate causas aut dicere
aut audire uolunt. Et quod peius ÷. ñpro caritate. sed pro
auaritia & cupiditate. Debent qͥdem causȩ: dici. & cũ iusticia
delib̾ari: sed aliis dieb & alio tempore. ñ indie dominico uel¬
scõꝵ solennitate. qͣndo om̃s homines magis debent dõ uacare

Expanded text:
sanctorum, aut in qualibet festivitate, causas aut dicere, aut audire volunt; et, quod pejus est, non pro veritate, sed pro avaritia et cupiditate. Debent enim causas dicere et cum justitia deliberare; sed aliis diebus, alio tempore, non in sanctorum solemnitate, quando omnes homines magis debent Deo vac
Abbreviated transcription (Latin):
nolite uos talib reb occupare: unde magis possitis peccata aqͥrere.
Nolite uos occupare adlitigandũ. sed potius ad orandũ: ut non
rixando dm̃ offendẽ. sed supplicando grãs illius possitis adqͥ¬
briant. sed et iã alios ad iurant. ut amplius quã expedit
adhuc alios tecũ trahis. Nonsufficit misero ebrioso inuoluta.¬
bro ebrietatis seipsũ immergere. nisi & alios secũ conetur
inuoluere. N olite fr̃s. nolite malũ hoc facere. Audite apostob̃
dicentẽ. neq ebriosi regnũ dei possidebunt. Et it᷑um. Nolite

Expanded text:
nolite vos talibus fabulis occupare, unde possitis peccata acquirere. Nolite vos occupare ad litigandum, sed potius ad orandum, ut non rixando Deum offendere, sed supplicando gratiam ipsius possitis acqubriant, sed etiam alios adjurant, ut amplius quod expedit adhuc et alios tecum trahis. Non sufficit misero ebrioso in ebrietate seipsum mergere, nisi et alios secum conetur involvere. Nolite, fratres, nolite hoc malum facere; audite Apostolum dicentem: Neque ebriosi regnum Dei possidebunt . Ebrius e
Abbreviated transcription (Latin):
in re¬
& deliciis scłi huiꝰ gaude secredunt: sed qd̃ ingaudio uident᷑
serere. necesse illis erit cũ lacrimis & luctu reciꝑe: sicut ille
habuit inmundo: sed flãmas inuenire meruit in inferno.
Lazarꝰ qͥ iacȩbat adianuã eiꝰ tristiciã habuit inuia.s uerũ
gaudiũ recepit inpatria. Eos uero fr̃s lmĩ quantũ possumꝰ¬
dĩ miscđiã dep̃cem᷑. ut nob̾ ita amorẽ uitȩ aet̾nȩ inspirare
dignet᷑ : ut plus patriã uelimꝰ amare qã uiam. & amplius
defuturo quã dep̃senti scło cogitemꝰ. Et sic semꝑ inexilio
mundi istius agere studeamꝰ. ut ad fut᷑um iudiciũ cũ lib̾a
& secura conscientia ornati bonis oꝑibus ꝑuenire possimꝰ:
prestante. dño nr̃o iħu xp̃o. Cui est honor & imꝑium inscła

Expanded text:
ine desaeculi huius gaudere se credunt. sed quod in gaudio uidentur serere, necesse illis erit cum lacrimis et luctu recipere, quia non habuit in mundo, sed flammas inuenire meruit in inferno. Lazarus, qui iaeebat ad ianuam eius, tristitiam habuit in uia, sed uerum gaudium recepit in patria. Nos uero, frdei misericordiam deprecemur, ut nobis ita amorem uitae aeternae inspirare dignetur, ut plus patriam uelimus amare quam uiam et amplius de futuro quam de praesenti saeculo cogitemus et sic semper in exilio mundi istius agere studeamus, ut ad futurum iudicium cum libera et secura conscientia ornati bonis operibus peruenire possimus praestante domino nostro, cui est honor et inperium in sa
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ sunt. dequoꝵ ꝑditione nimiũ contristam᷑. Illos dico.
quenientes adȩccłiam magis litigare cupunt qͣm adorare
calũniis impugnare. ali quotiens etiam qđ peius est. aliqui
nimia ira cundia succendunt᷑. & amarissime rixant᷑. & tͣpiter
Isti & enĩ & si cuminimo peccato ad ȩccłam ueniunt. cũ multis
criminib de ȩccła resitunt᷑. Vnde licet deur̃a deuotione lȩtet᷑¬

Expanded text:
 sunt de quorum perditione nimium contristor; illos dico qui, venientes ad ecclesiam, magis litigare cupiunt quam orare,calumniis impugnare. Aliquando etiam, quod pejus est, aliqui nimium iracundia succenduntur, amarissime rixantur, et turpiter Isti enim etsi cum minoribus peccatis ad ecclesiam veniunt, cum multis criminibus de ecclesia revertuntur. Item ide
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃lio. qđ tibi seruat᷑ in regno. Nonquęras inpugna. qđ tibi
apłs dicit. Om̃s quiuolunt pie uiuere inxp̃o. ꝑsecutionẽ
patiunt᷑ inmundo. Et it̾um. ꝑ multas tribulationes opor.
Ut ad pͥncipalẽ patriã redire felicit̾ mereamꝰ. ubinos paren.¬
ciuitatis ipsius xp̃c expansiᷤᷤ nos brachiis caritatis expec̾.¬
tant. ut ad ipsũ ꝓstrato diabolo pleni boniᷤ oꝑibus
felicit̾ redeamꝰ. Scitis enĩ fr̃s. qr om̃s negotiatores & qͥcũq¬
alii inuia st̃ solliciti. ut inpatria possint ce. securi.
Et tunc habent uerã lȩticiã. qͣndo cũ magno gaudio
ꝑuenire merent᷑ adpatriã. Ita & nos dilec tissimi. Iunc¬

Expanded text:
elio, quod tibi servatur in regno. Non quaeras in pugna, quod tiApostolus dicit, Omnes qui volunt pie vivere in Christo, persecutionem patiuntur ; et iterum, Per multas ut ad principalem patriam redire feliciter mereamciuitatis illius Christus expansis nos caritatis brachiis exspectant, ut ad ipsos prostrato diabolo pleni bonis operibus festinemus. scitis enim, fratres, quia omnes negotiatores et quicumqin uia sunt solliciti, ut in patria possint esse securi, et tunc habent ueram laetitiam, quando cum magno lucro peruenire mereantur ad patriam. ita et nos, dilectissimi
Abbreviated transcription (Latin):
homo gauđde desiderat: sed om̃s ibi quęrant gaudiũ ubi
oportet inqͥ rere. Uerũ gaudiũ in hoc scło nec fuit nec. ẽ:
nec. ẽe̾. poterit. Sic enĩ ipse dñs in euangelio suos discipłos
admonuit dicens. In mundo pressurã habebitis. & iterum.
Mundus gaudebit. uos aut᷑ tristes eritis: sed tristicia
urã uertet᷑ ingaudium. Acsic in hac uita cũ dolore & labore
qđ bonũ est auxiliante dño faciamꝰ. ut infut᷑o scło bonoꝵ
fructꝰ colligere cũ gaudio & exultatione possimꝰ. Scđm illud ꝙ
scriptũ est. Quiseminant in lacrimis. ingaudio metent. In hoc
sede ꝓiecti sumꝰ. & quasi in exilio missi sumꝰ. Acsi in hoc scło

Expanded text:
homo gaudere desiderat: sed non toti ibi quaerunt gaudium, ubi oportet inquiri. Verum gaudium in hoc mundo nec fuit, nec est, nec esse poterit: sic enim ipse Dominus in Evangelio suos discipulos admonuit, dicens, In mundo pressuram habebitis ; et iterum, Mundus gaudebit, vos autem tristes eritis; sed tristitia vestra convertetur in gaudium . Ac sic in hac vita cum labore et dolore quod bonum est, auxiliante Domino, faciamus: ut in futuro saeculo bonorum fructus colligere cum gaudio et exsultatione possimus; secundum illuqui seminant in lacrimis, in gaudio metent. In hoc sede proiecti et quasi in exilio missi sumus ac sic in hoc saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
struri hodie seniori meomobectiens fui iñ citussũ. ꝑuiraui. ita uel
gula uictussum. Plus hodie risi. plus cybo ac potu. plus otio ac somno
quã decebat indulsi. Minus legi. minꝰ oraui quã debui. Quis mͥ reddat
hunc diem. quẽ inuanis fabulis ꝑdidi. Acsic fr̃s de om̃ib neglegentus
nr̃is cõnpungam᷑ in cubilibus idest in cordib nr̃is si ita egeritis. nos quidem
de ꝓfectu uro lȩtificabim: sed uosde ad quisita salute gaudebitis. Nosuob

Expanded text:
struxi, hodie seniori meo inobediens fui, mentitus sum, perjuravi; ira vel struxi, hodie seniori meo inobediens fui, mentitus sum, perjuravi; ira vel gula victus sum. Plus hodie risi, plus cibo ac potu, plus otio ac somno quam decebat indulsi. Minus legi, minus oravi quam debui. Quis mihi reddat hunc diem, quem in vanis fabulis perdidi? Ac sic, fratres, de omnibus negligentiis nostris compungamur in cubilibus; id est in cordibus nostris. Si ita egeritis, nos quidem de profectu vestro laetificabimur, sed vos de acquisita salute gaudebitis. Nos vob
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. sicam̃ affectũ ꝑcipitis obsecramꝰ ũt de reliquo corrigamꝰ mores. ne¬
glegentias emendemꝰ. nebuiꝰ post modii cũ lingue ac sermonis uirga sed
cũ his uerberib quȩ obdurata de poscunt corda ueniamꝰ. Flaborate poclꝰ
stione sollicitior in casticate sit purior ainsobrietate partior. in lacrima¬
ru largitate ꝓfusior. in corpore honestior in corde sincerior. inira miti¬
or inmansuetudine moderatior. in risu rarioꝵ in cõnpunctione feruen
tior. ingrauitate fendatior. incaritate iocundior. Et ideo ipsi nos met¬
ipsos castigemꝰ cotidie ipsi nobiscũ rationẽ de cotidiana conuersatione
faciam. Mloquatut se insecretis cordis una quaeq anima & dicat. Uide¬
amiꝰ si buine dieni sine peccato. sine inuidia sine ob trectatione. ac mar¬
muratione transegi. Uideamꝰ si hodie aliquid qđ ad ꝓfectũ meũ. qđ ad
edis cationẽ aliorũ ꝑtiret opatꝰ sum. Puto qd hodic illũ icipientẽ de

Expanded text:
ntis audire non dedignemini obsecramus, ut de reliquo corrigatis mores, negligentias emendetis, ne ad vos postmodum non cum linguae ac sermonis virga, sed cum his verberibus quae obdurata deposcunt corda veniamus. Elaborate, fratctione sollicitior, in castitate sit purior, in sobrietate sit parcior, in lacrymarum largitate profusior, in corpore honestior, in corde sincerior, in ira mitior, in mansuettior, in gravitate fundatior, in charitate jucundior. Et ideo ipsi nosmetipsos castigemus, quotidie ipsi nobiscum rationem de quotidiana conversatione faciamus. Alloquatur se in secretis cordis unaquaeque anima et dicat: Videamus si hunc diem sine peccato, sine invidia, sine obtrectatione ac murmuratione transegi. Videamus si hodie aliquid quod ad profectum meum, quod ad aedificationem aliorum pertineret, operatus sum. Puto quod hodie illum incipient
Abbreviated transcription (Latin):
ut quando aut maledicimꝰ aut irascim̃. aut obtrectamꝰ. quando hoc
mnalũ ii sius rturrit auctorem. si cut sermo diuus aue.fili si malas
malus silus htiuries ula. Suã lingua maliluquus maculat. siui cor
ootrecatr euicerat suȩ mentis lunt̃ ua undꝰ obceai sua inuto
arinnuã uelud quã ac̃ rubigine pestiferoliuore cortumpit. Et sicut
exulceratis parentibus nascunt᷑ uiperȩ. sicut inquã nasci uiperei fętus dis¬
ruptis natura uiscerib asserunt᷑: ita humana p̾cordia ipsis primitus quas
conceperint passionib dilacerantur. Illa in quã p̃cordia. de quib uitioꝵ
generatio serpentina ꝓfertur. ipsa primitus monstrosa apartu fȩcun-¬
ditate uiolantur. Detali partu dicit sermo diuinꝰ. Ecce parturiit in iusti.¬
ciã. concepit dolorẽ a peperit iniquitatẽ. Conuertet᷑ dolor eiꝰ in caput eiꝰ.
xinuerticẽ ei iniqͥtas eiꝰ descendet. His ita I iirã ut pote circa uos feruen

Expanded text:
ut quando maledicimus, aut irascimur, aut obtrectamus, quando haeut quando maledicimus, aut irascimur, aut obtrectamus, quando haemalum in suum recurrit auctorem, sicut dicit sermo divinus: Fili, si malus fueris, solus hauries mala tua. Suam linguam maliloquus maculat, suum cobtrectator exulcerat, suae mentis lumen iracundus obcaecat, suam invidus animam velut quadam rubigine pestifero livore corrumpit, et sicut exulceratis parentibus nascuntur viperae, sicut, inquam, nasci viperei fetus disruptis matrum visceribus asseruntur; ita humana praecordia ipsis primitus quas conceperint passionibus dilacerantur. Illa, inquam, praecordia, de quibus vitiorum generatio serpentina profertur, ipsa primitus monstruosa partus  Al. a partu fecunditate violantur. De tali partu dicit sermo divinus: Ecce parturit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem. Convertetur dolor et in verticem ipsius iniquitas ejus descendet . His itaque a nostra ut pote circa vos fervent
Abbreviated transcription (Latin):
nes in honestas bibitionesq furtiuas non solũ danabili transgressione.¬
sed etiã abominabili uilitate subduc̃. Multo.et̾.leuius si sõ nolen¬
tia dominante dormiret. qui ieiunans oneratũ & prȩgiauanꝰ pectus
solutionis & indigestionis distentione circufit qui auino abli¬
nens. in sensibus suis amara discordiȩ ebrietate turbatur. Qui
in quã in exteriore salutifera poculoꝵ parcitate se macerat & uite¬
riore mortiferũ uir sodomorũ uiscera infectꝰ eructuat. nonne in
se ꝓpheticas uoces dirigiia eciã in p̃senti uita p̃daniatus incelligit.
Nontale ieunium elegi dicit dñs: uel illud exuinea eni sodomoram
unea eorũ. & uices eorũ ex gomorra. Uua eorũ uua fellis & botrus
amarituditis in ipsis. Ita aute interdũ diabolus cũ aduerterit animã
fide uacua & dĩ cimore nudatã ata diuersis passionib inebriat ment

Expanded text:
nes inhonestas, bibitionesque furtivas, non solum damnabili transgressionnes inhonestas, bibitionesque furtivas, non solum damnabili transgressionsed etiam abominabili vilitate subducit, multo esset levius, si sobrietate dominante dormiret. Qui jejunans oneratum et praegravatum pectus iracundiae, et indignationis distentione circumfert; qui a vino abstinet, et in sensibus suis amara discordiae ebrietate turbatur; qui, inquam, in exteriore salutifera poculoriora ejus mortiferum virus odiorum eructant, nonne in se propheticas voces dirigi, jam etiam in praesenti vita praedamnatus, intelligit: Non tale jejunium elegi, dicit Dominus . Vel illud: Ex vinea enim Sodomorum vinum eorum, et vites eorum ex Gomorrha; uva eorum uva fellis, et botrus amaritudinis in ipsis . Ita autem interdum diabolus cum advertit animam fide vacuam et Dei timore nudatam, ita diversis passionibus inebriat mentem,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃os & tẽporũ spatia quibus nunc uiuimꝰ suppurare. Nonte fallat
qui cunq ille es numer dierũ quos hic relicto corporalit̾ scło
consupsisti. illũ tantũ diem uixisse te coputa in quo uoluntates ꝓprias
ab negasti. in quo desideris restitisti. quẽ sine ulla regulȩ transgres.¬
none duxisti. illũ diem uixilse te cõpnta. quẽ ñ malitia. ñ uiuidia.
ñ supbia. coninaculauit. quẽ ñ mendacii. ñ piurĩ culoa resꝑsit: q̃ui
peccato ncessit. qui diabolo repugnauit. Illũ diem uixisse te cõputa.
qui puritatis & scę ineditationis habuit lucẽ: quẽ non conuersatio te¬
nebrosa mutauit in noctẽ. Illũ in quã diẽ applica aduitã tuã. cui
usus ꝑuenit ad animã tuã. Solet etia si bi de corporaliũ ieiunoꝵ
ac uisibiliũ uigiliarũ assiduitate blandiri. qui post uigilias ac de
ipsis forte uigilus ad obtrectationis. ad uerbositatis. ad murmura

Expanded text:
nostros, et temporum spatia, quibus nunc vivimus, supputare. Non te fallat, nostros, et temporum spatia, quibus nunc vivimus, supputare. Non te fallat, quicumque ille es, numerus dierum quos hic relicto corporaliter saeculo consumpsisti. Illum tantum diem vixisse te computa, in quo voluntates proprias abnegasti, in quo malis desideriis restitisti. Quem sine ulla regulae transgressione duxisti, illum diem vixisse te computa; quem non malitia, non invidia, non superbia commaculavit; quem non mendacii, non perjurii culpa respersit; qui peccato non cessit, qui diabolo repugnavit. Illum diem vixisse te computa, qui paritatis et sanctae meditationis habuit lucem, quem non conversatio tenebrosa mutavit in noctem. Illum, inquam, diem applica ad vitam tuam, cujus usus pervenit ad animam tuam. Solemus etiam nobis de corporalium jejuniorum ac visibilium vigiliarum assiduitate blandiri, qui post vigilias ac de ipsis forte vigiliis ad obtrectationis, ad verbositatis, ad murmurat
Abbreviated transcription (Latin):
ge captiuitatis catenas ad carã patriã recuperata libertate remeas¬
se. Quã p̾ciosũ sit post multȩ nauigationis ꝑicula ad optatã t̾ram
atq ad portũ desiderabilẽ ꝑuenisse: Atq ex his colligamꝰ & cog.¬
noscamꝰ quã iocundũ erit comite bona conscientia aduera & so¬
lida gaudia. atq ad angłorũ transire consortia: & ad illã uitam
conscendere ubi nulli erunt labores. nulli dolores. nulla damna.
nulla in cõmoda. Et qđ supra om̃e bonũ est nulla peccata sed
ȩtna in nocentia: in uiolata iusticia: in concussa securitas. ac sempi¬
terna felicitas.
Uenire adheremũ sũma ꝑfectio est: non ꝑfecte inhe¬
remo uiuere sũma danatio est. Quid ꝑdest simloco quies
teneatur. & in quietudo in corde uersetur. Si in habitatione silen¬¬
tiũ sit. & in habitatorib uitiorũ tumultꝰ & colluctatio passionũ:
Si ex ceriora nr̃a serenitas teneat. & interiora tẽpestas: Solemꝰ annos¬

Expanded text:
e captivitatis catenas ad charam patriam recuperata libertate remeasse. Quam pretiosum sit, post multae navigationis pericula ad optatam terram, atque ad portum desiderabilem pervenisse. Atque ex his colligamus et cognoscamus quam jucundum erit comite bona conscientia ad vera et solida gaudia, atque ad angelorum transire consortia, et ad illam vitam conscendere ubi nulli erunt labores, nulli dolores, nulla damna, nulla incommoda, et quod supra omne bonum est, nulla peccata; sed aeterna innocentia, inviolata justitia, inconcussa securitas ac sempiterna felicitas. Venire ad eremum summa perfectio est; non perfecte in eremo vivere, summa damnatio est. Quid prodest, si in loco quies teneatur, et inquietudo in corde versetur? Si in habitatione silentium sit, et in habitatoribus vitiorum tumultus, et colsi exteriora nostra serenitas teneat, et interiora te
Abbreviated transcription (Latin):
singuli singula offer̃. intrinitate unitas declaratur. Per aurũ rex
corporib. sepultura crucifigendi hominis p̃dicatur. Sed̾m hȩc
carissimi. nos quoq ꝑsonã nagorũ spiritalib imitemꝰ obsequiis.
nprimis tandiu quęramꝰ xp̃m. donec illũ inuenire mereanur
Ducatũ nobis p̾beat: uelut stella lux fidei. Hȩc illũ nobis ostendut
niã inp̾sepio uagientẽ. sed insũma eeli arce dominantẽ. Nec inmatri
gremio. sed insolio patris ad orandũ. Nec ulterius inhumilitate
iudicandũ: sed adũ cũ maiestate uenturũ. Sit quasi triũ
munerũ oblatio: triatatis ꝑ fecta confessio. Credat᷑ a nobis
unitas sine confusione coniuncta: trinitas sine separatione distincta.

Expanded text:
singuli singula offerunt, in trinitate unitas declaratur. per aurum rex singuli singula offerunt, in trinitate unitas declaratur. per aurum rex  apta est, sepultura crucifigendi hominis praedicatur. secundum haec, carissimi, nos quoque personam magorum spiritalibus imitemur obsequiis. in primis tam diu quaeramus Christum, donec illum inuenire mereamur. ducatum nobis praebeat uelut stella caeli lux fidei. haec illum nobis ostendat non iam in praesepio uagientem, sed in summa caeli arce dominantem, non in matris gremio, sed in patris solio adorandum, nec ulterius in humilitate iudicandum, sed ad iudicium cum maiestate uenturum. sit quasi trium munerum oblatio trinitatis perfecta confessio. credatur a nobis unitas sine confusione coniuncta, trinitas sine separatione distincta.
Abbreviated transcription (Latin):
ROXIME NATALE DN SAIUATORIS EXEGIAIUS: QUO NOBIS NATUS
intẽpore. ẽ. om̃iũ scłoꝵ actẽporũ ante cessor & conditor.
die uͦ ꝑ documenta certissĩma: ds̃ in homine declaratus ẽ. Siue
qđ stellã de cęlo ortꝰ sui nuntiũ p̾buit. quã stupentib magis
isq ad suscepte infautię ueneranda cunabula p̾uiam fecit.
siue quod iniordanis alueo. aquas om̃ib gentib ad salutẽ humani gene¬
ris suo baptismate consecrauit. Eas enĩ ille om̃ib aquis purior. non
tam scificandus quã scificaturus intrauit. Siue hȩc eadẽ illius mira¬
culi dies sit: qua primũ inchanagalileȩ. inconuuio nuptiali aquas
dos. operis miraculo p̾figurauit: quando aquas inuinũ conuertit.
psi autẽ magi qui ad illa cęlestis pueri ueneranda cunabula ꝑue-
nerunt. quid aliud expresser̃ in illis munerib nisi fidẽ nram: In
eo enĩ qđ tria offerunt᷑. trinitas intelligitur. Ineo uͦ qđ tres uni. &

Expanded text:
i, natalem domini saluatoris exegimus, quo nobis natus in tempore est omnium saeculorum ac temporum antecessor et conditor. hodie uero per documenta certissima deus in homine declaratus est, siue quod stellam de caelo ortus sui nuntium praebuit, quam sequentibus magis usque ad susceptae infantiae ueneranda cunabula praeuiam fecit, siue quod in Iordanis alueo aquas omnibus gentibus ad salutem humani generis suo baptismate consecrauit — eas enim ille omnibus aquis purior non tam sanctificandus quam sanctificaturus intrauit —, siue haec eadem illius miraculi dies sit, qua primum in Cana Galilaeae in conuiuio nuptiali aquas dos operis miraculo praemonstrauit, quando aquas in uina conuertit. Ipsi autem magi, qui ad illa caelestis pueri ueneranda cunabula stellae indicio peruenerunt, quid aliud expresserunt in illis muneribus nisi fidem nostram? in eo enim, quod tria offerunt, trinitas intellegitur, in eo uero, quod tres sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
as ꝑferendas. Mon ad hoc uenerat. ut sacrũ illud caput ad
diadematũ geminã: sed ut adcoronã spineam prȩpararet. Non
inquã ad hoc uenerat. ut constitueret᷑ supra sceptra magnificu

Expanded text:
as perferendas. Non ad hoc venerat, ut sacrum illud caput ad as perferendas. Non ad hoc venerat, ut sacrum illud caput ad diadema gemmarum; sed ut ad coronam spineam praepararet. Non, inquam, ad hoc venerat, ut constitueretur supra sceptra magnificus;
Abbreviated transcription (Latin):
mittit inbethleem & in om̃s fines eiꝰ : ut interficiant᷑ pueri abimatu
& infra¶Rcidunt᷑ ꝓxp̃o paruuili: ꝓiusticia morit᷑ innocentia. Qua
Hondii oportuna uulneri: &iam idonea passioni. Quã felicit̾ nati:
quib in primo nascendi limin e ȩterna uita obiuam uenit. Incurĩt
quidem int̾ ipsa principia accepte lucis: periculũ & finẽ salutis.
Sed de ipso ꝓtinꝰ fine: capiunt principia ȩt̾nitatis. Inimaturi qͥdẽ
uidentur admortẽ: sed felicit̾ moriunt᷑ aduitã. Uix dũ degufta¬
uerant p̾sentẽ. statim transeunt ad futurã. Nondũ ingressim
fantiȩ cunas. ia ꝑueniunt ad coronas. Rapiunt᷑ quidẽ cõ plęxib
inuenire. Putabat se infelix tyrannus dñi saluatoris aduentu
regali solio de trudendũ. sed ñ ita est. Non ad hoc uenerat xp̃s
restre prȩriperet: sed ut cȩleste conferret. Non in quã uenerat
ad potestates dignitatesq rapiendas. sed ad contumelias &iniuri¬

Expanded text:
mittit in Bethlehem et in omnes fines ejus, ut interficiantur pueri a bimatu, et infra. Occiduntur pro Christo parvuli, pro justitmittit in Bethlehem et in omnes fines ejus, ut interficiantur pueri a bimatu, nondum opportuna vulneri, et jam idonea passioni! Quam feliciter nati, quibus in primo nascendi limine aeterna vita obvia venit! Incurrunt quidem inter ipsa primordia acceptae lucis periculum et finem salutis; sed de ipso protinus fine capiunt principia aeternitatis. Immaturi quidem videntur ad mortem; sed feliciter moriuntur ad vitam. Vix dum gustaverant praesentem, statim transeunt ad futuram; nondum ingressi infantiae cunas, jam perveniunt ad coronas. Rapiuntur quidem a complexibus invenire. Putabat se infelix tyrannus Domini Salvatoris adventu regali solio detrudendum. Sed non ita est. Non ad hoc venerat Christus, restre praeriperet; sed ut coeleste conferret. Non venerat ad potestates dignitatesque rapiendas; sed ad contumelias et injuri
Abbreviated transcription (Latin):
Obuolittũ in pannis: metuit purpuratꝰ. Cũ simulatione a lloqt᷑
magos: ite inquit requirite depuero. Et cũ inueneritis renun.¬
tiate mͥ: ut & ego ueniens adorem eũ. Simulabat ad orare se
uelle: quẽ conabat᷑ occidere. Sed ñ timet ueritas: falsitatis in¬
sidias. Quã cȩca feritas. Credebat qđ dep̃hendere dm̃ fraudib
posset. Ecce cuiꝰ t̾ra & cęlũ ostendebat ꝗduentũ qui pastorum
Ds̃ ñ crudelitate. sed credulitate quȩfendus ẽ.: Munerib ꝓmeren-¬

Expanded text:
obvolutum pannis metuit purpuratus. Cum simulatione alloquitur Magos: Ite, inquit, requirite de puero; et cum inveneritis, renuntiate mihi, ut et ego veniens adorem eum . Simulabat adorare se velle, quem conabatur occidere. Sed non timet Veritas falsitatis insidias. Quam caeca feritas, quae credebat quod deprehendere Deum fraudibus posset! Ecce cujus terra coelumque ostendebat adventum, qui pastorum Deus non crudelitate, sed credulitate quaerendus est: qui vivit et re
Abbreviated transcription (Latin):
ASRMI. nemose credat aliquã felicitatẽ
aut aliquod uerũ gaudiũ in hoc scło possidere. Beatitudo
p̃parari hic potest. possideri ñ potest. Duosibi tempora ordine
suo succedunt. Tempꝰ flendi. & tempꝰ ridendi. Nemose circũ¬
ueniat fr̃s. N est in hoc modo tẽpꝰ ridendi. Scio fr̃s. qd̾ omnis

Expanded text:
a. Nemo se credat aliquam felicitatem uel aliquod uerum gaudium in hoc saeculo possidere. beatitudo praeparari hic potest, possideri non potest. duo sibi tempora ordine suo succedunt, tempus flendi et tempus ridendi. nemo se circumueniat, fratres, non est in hoc mundo tempus ridendi. scio, fratres, quia omnis
Abbreviated transcription (Latin):
qui intra muros positi uix resistimꝰ in scło expositi quid faciemus:
Qualit̾ stare poterunt influctu atq in ipso colluctantiũ cẽpestatum
impetu. qui tã grauit̃ periditantur inportu. Ideoq in quantũ possum
stabiles simꝰ in hoc tranquillissimo sinu. Quã libet neglegens. quã¬
libet tepidus ñ inuacuũ currit. qui ad palmã consũ mationis ꝑseueran
DNOC ADISIUM LocuAT conuenimꝰ fr̃s.

Expanded text:
qui intra muros positi vix resistimus, in saeculo expositi quid faciemus? qui intra muros positi vix resistimus, in saeculo expositi quid faciemus? Qualiter stare poterunt in fluctu, atque in ipso colluctantium tempestatum impetu, qui tam graviter periclitantur in portu? Ideoque in quantum possumus, stabiles simus, in hoc tranquillissimo sinu quamlibet negligens, quamlibet tepidus non in vacuum cucurrit, qui ad palmam consummationis perseverando hoc ad istum l
Abbreviated transcription (Latin):
tamͣ. & ꝓuilium rerũ appetitu uilissimas intentiones mouemꝰ. Hoc
quare: qui a licet reliquerimꝰ in reb exteriora bona. ad huc tam̃
in cordib inala interiora retinemꝰ. & int̾hȩc quomͦ exultat ad¬
uersarius nr̃. quando nos uidet ad hoc maxima contẽpsisse. ut in
minimis deformius uinceremur. Ideoq ea quȩ foris posita erant
abietisse mł ꝓdest. nisi etiã ea quȩ incus ipsius animȩ uiscerib ad he.¬
serunt radicitꝰ euellantur. Unde apłs non dixit. aurii uł argen¬
tũ radix .e. om̃iũ malorũ. sed magis cupiditas diuiciarum: & non
solu diuites sc hui uolunt diuites fieri in cidere in laqueum ac
emptationẽ. Srgo apłs nonsolũ habentes sed ipsã habendi ꝑsequit᷑
uoluntatẽ. Ideoq nichil ꝓficit homo relinquendo qđ ex trase habet
qui uitia intra se tenet. Itaq ut dixi fr̾s hic sumꝰ & toti non sumꝰ &

Expanded text:
tamur, et pro vilium rerum appetitu vilissimas intentiones movemus. Hoc tamur, et pro vilium rerum appetitu vilissimas intentiones movemus. Hoc quare? Quia licet reliquerimus in rebus exteriora bona, adhuc tamen in cordibus mala interiora retinemus; et inter haec quomodo exsultat adversarius noster, quando nos videt ad hoc maxima contempsisse, ut in minimis deformius vinceremur? Ideoque ea quae foris posita erant abjecisse nil prodest, nisi etiam ea, quae intus ipsius animae visceribus adhaeserunt, radicitus evellantur. Unde et Apostolus non dixit, aurum vel argentum radix est omnium malorum, sed magis cupiditas divitiarum ; et non solum divites, sed et qui volunt divites fieri, incidere in laqueum et tentationem . Ergo Apostolus non solum habentes, sed ipsam habendi persequitur voluntatem. Ideoque nihil proficit homo relinquendo quod extra se est  Al. habet, qui vitia intra se tenet. Itaque ut dixi, fratres, hic sumus, et toti non sumus; et
Abbreviated transcription (Latin):
destinauit atq in furore definiuit implere contendit: non cogitet
dam nũ suũ. non respiciat ad ruinã. Et cũ illũ deposuerit. tunc
in nichilo iã futura plenitudo succedit. Hic sum : & totiñ sumus. Nut
eñ cordis cogitationibus uariuis & imꝓbis atq in honestis agitamur.
aut uenenatis linguę gladiis uulneram᷑: ꝓminimis & paruissimis
rebus scandalizantes. interdũ etiã qđ monachũ ñ decet in lites & iur¬
gia ꝓrũpentes interdũ ꝓfessionẽ nra̾m regulȩ tranꝰ gressione uiolamꝰ. fur¬
tũ inferre p̃positis immo animab nr̃is sub di oculis non timentes.
timemꝰ. Non contenti sumꝰ necessariis. sed rursũ ꝑ cordis teporẽ¬
abundantiã quã in scło reliquimꝰ desideramꝰ Unde ñ satis prodest
qđ a nobis qualescunq facultates exclusimꝰ. quando ipsȩ in nobis
resederunt cupiditates. Inde est qđ in terdũ de rebꝰ paruissimis exci¬

Expanded text:
destinavit, atque in furore definivit, implere contendit, non cogitet destinavit, atque in furore definivit, implere contendit, non cogitet damnum suum, non respiciat ad ruinam; et cum illum  Al. illo deposuerit, tunc in nihilo jam futura poenitudo succedit. Hic sumus, et toti non sumus. Aut enim cordis cogitationibus variis et improbis atque inhonestis agitamur, aut venenatis linguae gladiis vulneramur, pro minimis et parvissimis rebus scandalizantes, interdum etiam quod monachum non decet in lites et jurgia prorumpentes, interdum professionem nostram regulae transgressione violamus, furtum inferre pdebeamus: non contenti sumus necessariis, sed rursum abundantiam, quam in saeculo relinquimus, desideramus. Unde non satis prodest quod a nobis qualescumque facultates exclusimus, quando ipsae in nobis resederunt cupiditates. Inde est quod interdum de rebus parvissimis exci
Abbreviated transcription (Latin):
discedere qm̃ hic bene cucurrerit. qđ hic multũ bene laborauerit.
hic talis hoc agit. qͦmͦ si aliqͥs oneratã mercib nauẽ de portu soluat
& tẽpestatibris tradat. & ad scopulos atq ad saxa de torqueat. Quan¬
to itaq laboramꝰ. tanto cautiores eẽ. debemus. Proficientibus enim
insidiat᷑ inimicus. Et ubi uidet aliqua spem. aliquã gram. ibi
tanquã leo rugiens & circuiens ad inuadendiĩ prȩdã totꝰ incũbit.¬
& ideo quia hic positis nocere non p̃ualet. uult aliquos etinꝰ cauto
ꝑ cogitationes ac ꝑdiuersas tẽptationes ex hoc loco quodã modo
Et cũ deposuerit. uelut delꝯco suꝑiore confligere: ut etia si nauẽ
mergere ñ potuerit. saltẽ ex detrim̃tis & dam:us quȩ abun¬
dant in scło iocundissimã prȩdã referat. Iminit cet urimũ inter¬
ciones diuersas. in dignitates. animositates. ut dũ homo qđ se mel

Expanded text:
discedere, quoniam hic bene cucurrerit, quod hic multum laboraverit, discedere, quoniam hic bene cucurrerit, quod hic multum laboraverit, hic talis hoc agit, quomodo si aliquis oneratam mercibus navem de portu solvat, et tempestatibus tradat, et ad scopulos atqo itaque laboramus amplius, tanto cautiores esse debemus: proficientibus enim insidiatur inimicus, et ubi videt aliquam spem aut aliquam gratiam, ibi tanquam leo rugiens et circuiens ad invadendam praedam totus incumbit. Et ideo quia hic positis nocere non praevalet, vult aliquos minus cautos per cogitationes ac per diversas tentationes ex hoc loco quodammodo, et cum deposuerit, velut de loco superiori confligere, ut etiamsi navem mergere non potuerit, saltem ex detrimentis et damnis quae abundant in saeculo, jucundissimam praedam referat. Immittet primum intentiones diversas, indignitates, animositates: ut dum homo quod semel
Abbreviated transcription (Latin):
in heremo ad quisitos ita possit absumere. quo modo si mare magnũ
paruissimũ intra se riuulũ recipiat & ab sorbeat. atq ei nec nom̃ re¬
linquat. nescio ad quȩ lucra uelimus illo scło uiuere. Nã cũ hnc
grande putetur danũ non cotidie aliqͥd adquiri. illic grandis
questus. ee. putandus ẽ. uł ad quisita ñ ꝑdere. Hic inquã graue de¬
trim̃tũ credit᷑ non cotidie ꝓficere. ibi uͦ sũma uirtꝰ: non ꝑire. Idebq
si adhuc tenues ac pauꝑes sumꝰ. hic aliqͥd conseqͥ laboremus Si uͦ
aliqͥd consecuti sumꝰ. hic illud feruare curemꝰ hoc solũ nobis in cõnpen¬¬
diũ erit & gaudiũ: qđ hic dño uixerimus. Ideoq quandui hic con¬
sistimꝰ. in arbitrio.ẽ. cũ uelis ad celũ declinare. Cũ uͦ de clinaueris.
iã difficile ac pene impossibile erit ad locũ istũ uł cogitatione respi¬
cere. Qđ si aliquis ideo securũ se putat de hoc loco aliquando posse

Expanded text:
in eremo acquisitos ita possit absumere, quomodo si mare magnum in eremo acquisitos ita possit absumere, quomodo si mare magnum parvissimum intra se rivulum recipiat et absorbeat, atque ei nec nomen relinquat. Nescio ad quae lucra velimus in saeculo vivere: nam cum hic grande putetur damnum non quotidie aliquid acquirere, illic grandis quaestus est putandus vel acquisita non perdere. Hic, inquam, grave detrimentum creditur, non quotidie proficere: ibi vero summa virtus est non perire. Ideoque si adhuc tenues ac pauperes sumus, hic aliquid consequi elaboremus. Si vero aliquid consecuti sumus, hic illud servare curemus. Hoc solum impendium  compendium erit et gaudium, quod hic Domino vixerimus. Ideoque quamdiu hic consistimus, in arbitrio est, cum velis ad saeculum declinare. Cum vero declinaveris, jam difficile ac pene impossibile erit ad locum istum vel cogitatione respicere. Quod si aliquis ideo securum se putat de hoc loco aliquando posse
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓficiendo. Uere dico. etiã si hic uiginti aut triginta annos
dnoimpendissemꝰ. cui utiq totũ noscimus debere qđ uiuimus.
& ut satis unũ annũ ageremꝰ in scłm. in estimabile. eẽt. quan¬
tũ nobis de ȩternae uitȩ gaudiis fraudaremus. quia spes nr̃ȩ
om̃s in consũ matione atq infine consistunt. Qd mͥ ꝓsunt si
michi sata uiridantia in herbis spem messis ostendant. & me
sub ipso falcis tempore subita uel aeris intẽperie uel pluuia.¬
rũ in undatione decipiant. Qd mͥ ꝓderit si uinea spem omnẽ
in flore ꝓmittat. & uel ferarũ in cursio uel uastitas grandinis
laborũ felicitas in fine consistit Cũ aut̃ etiã illis dolendũ sit qui
hinc post multa laborũ stipendia. post aliquantũ annorũ ꝓfe.¬
ctũ aliqͥb desideriis abstrahunt᷑. qͥd de illis erit qui hic quã tuor
aut qͥnq annos longis simũ tẽpus credunt. & omẽm reliq uitȩ
qactũ in scł̃i uanitate consumunt. cũ etiã unꝰ annꝰ scłi labores irros

Expanded text:
ficiendo. Vere dico etiam, si hic viginti aut triginta annos Domino impendissemus, cui utique totum nos scimus debere quod vivimus, et ut satis unum annum ageremus in saeculo, inaestimabile esset quantum nobis de aeternae vitae gaudiis fraudaremus, quia spes nostrae omnes in consummatione atque fine consistunt. Quid mihi prodest si mihi sata viridantia in herbis spem messis ostendant, et me sub ipso falcis tempore subita vel aeris intemperies, vel pluviarum inundatio decipiat? quid mihi proderit, si vinea spem omnem in flore promittat, vel ferarum incursio, vel vastitas grandinis laborum felicitas, in fine consistit. Cum autem etiam illis dolendum sit qui hinc post multa laborum stipendia, post aliquantum annorum profectum, aliquibus desideriis abstrahuntur: quid de illis erit qui hic quatuor aut quinque annos longissimum tempus credunt, et omnem reliquae vitae ractum in saeculi vanitate consumunt, cum etiam unus annus saeculi labores nostros
Abbreviated transcription (Latin):
amittendi ꝑiculo secura felicitas. Huiꝰ gͦ uitȩ dulcedine iã nunc de fu¬
turis illis scłis cotidie cogitando. etiã in hoc corpore p̃gustare conemur.
& exclusa de sensib nr̃is seculariũ uł collo quiorũ uł desideriorũ ama¬
ricudine. quenda beatitudinis illius odorẽ totis adnos cordib at trahamꝰ:
Ee discusso omi torpore. omĩ pigritia. cuiꝰ mat̾ est infidelitas. illa iam
hilaritate. illa alacritate dño ac dõ nr̃o illoq gaudioseruiamꝰ quo gaudio
ad munera sua ipso inuitante ueniamus.¬

Expanded text:
amitiendi periculo secura felicitas. Hujus ergo vitae dulcedinem jam nunc de fuamitiendi periculo secura felicitas. Hujus ergo vitae dulcedinem jam nunc de futuris illis saeculis quotidie cogitando etiam in hoc corpore praegustare conemur, et exclusa de sensibus nostris saecularium vel colloquiorum vel desideriorum amaritudine, quemdam beatitudinis illius odorem totis ad nos cordibus attrahamus; et discusso omni torpore, omni pigritia, cujus mater est infidelitas, illa jam hilaritate, illa alacritate Domino ac Deo nostro, illoque gaudio serviamus, quo gaudio ad munera sua ipso invitante veniamus.
Abbreviated transcription (Latin):
pares confitent᷑. Cui postremũ cũ totũ debeat᷑. nichil tamen gratis sol¬
uitur. sed remunerationẽ quasi ipse uicissim debitor factꝰ reddit ꝓ ex .o.¬
lutione debitorũ. & ꝓexiguis immensa restitu i. Prohac eni misera uita
& laborib & dolorib plena. inqua & usus breuis.ẽ. & ipsa breuitas in cer¬
ta quã utiq uitã etiã si auctori suo offerri dissimulet deuotio uoluntatis. con¬
tuiuo anobis ẽ. exactura lex mortis: & qđ nondatur exuoto soluitur ex de¬
bito. Pro hac itaq uita dabit illa uitã. quȩ nec oculo potest cerni. nec tacita
mentis cogitatione ꝑtingi. Quã utiq consequi est facilius quã enarrari.
Ciꝰ erit cursꝰ sine cerinino usus sinc fastidio. rescctio sine cibi adiu¬
torio. requies sine noctis ocio. itas sine senio. Indeficiens sub uultu dĩ
claritas. & sub antiqͥs ꝑpetuisq gaudiis semꝑ noua iocunditas. sine ullo

Expanded text:
pares confitentur. Cui postremum cum totum debeatur, nihil tamen gratis solpares confitentur. Cui postremum cum totum debeatur, nihil tamen gratis solvitur, sed remunerationem quasi ipse vicissim debitor factus reddit, pro exsolutione debitorum, et pro exiguis immensa restituet. Pro hac enim misera vita, et laboribus et doloribus plena, in qua et usus brevis est, et ipsa brevitas incerta, quam utique vitam etiamsi auctori suo offerri dissimulet devotio voluntatis, continuo a nobis est exactura lex mortis, et quod non datur ex voto, solvitur ex debito. Pro hac itaque vita dabit illam vitam quae nec oculo potest cerni, nec tacita mentis cogitatione pertingi. Quam utique consequi est facilius quam enarrari; cujus erit cursus sine termino, usus sine fastidio, refectio sine sibi adjutorio, requies sine noctis otio, aetas sine senio, indeficiens sub vultu Dei claritas, et sub antiquis perpetuisque gaudiis semper nova jucunditas, sine ullo
Abbreviated transcription (Latin):
acq exterto animo etiã cũ quodã ex hibere fastidio. nonne magis
tiaret & eius modi neglegenti atq indeuoto offensã potius crederet refe
tenda. e̾e. quã gramꝰ. Si eͦ cultꝰ atq honor hominis deuotionẽ. fidem. hila¬
ritatẽ requiricubi utiq interdũ melior et ille aquo cultꝰ ipse exibet᷑ quã
ille qui colit᷑. ubi nullũ fructũ officiositas ipsa consequit᷑ sed hoc solum
fructꝰ ẽ. si mereat᷑ susceptus uocari. Quanto magis nos in honore. I. nri
obseruare debemꝰ ne ad obsequia eiꝰ indeuoti atq cõpulsi. ne tristes. ne
in grati in uitiq ueniamus. & non respiciat ds̃ ad munera quȩ neglegen.¬
ti ac uili animo offeruntur: Pon eñ homini. sedilli potiꝰ fidesntã serui¬
turã se. et̾. ꝓmisit: cui ad mortẽ usq seruire. uł ipsã impendisse animã
parũ debet uidexi. Cui se obsequiis atq beneficiis. etiã ipsi angłi im¬

Expanded text:
atque extorto animo, etiam cum quodam exhibere fastidio, nonne magis atque extorto animo, etiam cum quodam exhibere fastidio, nonne magis tiaret, et ejusmodi negligenti atque indevoto offensam potius crederet esse referendam quam gratiam? Si ergo cultus atque honor hominis devotionem, fidem, hilaritatem requirit, ibi utique interdum melior est ille a quo cultus ipse exhibetur, quam ille qui colitur, ubi nullum fructum officiositas ipsa consequitur, sed hoc solum fructus est, si mereatur susceptus vocari. Quanto magis nos in honore Dei nostri observare debemus, ne ad obsequia ejus indevoti atque compulsi, ne tristes, ne ingrati invitique veniamus, et non respiciat Deus ad munera quae negligenti ac vili animo offeruntur? Non enim homini, sed illi potius fides nostra servituram se esse promisit, cui ad mortem usque servire, vel ipsam impendisse animam, parum debet videri; cujus se obsequiis atque beneficiis etiam ipsi angeli im
Abbreviated transcription (Latin):
ut dnõ nr̃o uacare possimꝰ: ñ his reb quibꝰ nr̃ delec tat᷑ inimicꝰ
Certũ est en̾i quod quando ea quȩ ad scłm pertinent loquimͣ.
aut nim̃iis murmurationibꝰ & obtrectationib nos mordemꝰ ille ho¬
ras nr̃ẽs dõ subtrahi. & sibi gaudet adquiri. Quid ꝓdest qđ nos p̃cio¬
sis uigilus laboribusq conficimꝰ & ea que maxime ds nr desiderat non
habemꝰ. hoc ÷ cor mundũ & liberũ abistis minutus negligentiarum
quas qui ñ obseruat paulatim de fluit & ad maiora ꝓlabit᷑: Ilud
benignũq sermonẽ. mentẽ ab omĩ maledicto. ab omĩ malicia liberã
spectu dñi in odorẽ suauitatis ascendunt. Hoc etia maxime studeam
ut illa quȩ in honorẽ di nr̃i agimꝰ cũ claro agamꝰ animo. cũ fidei
gaudio. & eũ bono ac deuotȩ uoluntatis affectu. Quic qͥd uͦ in uiti atq
compulsi facimꝰ nouerimꝰ nos ex eo non solũ nullũ habere fructũ
consuerunt. Honne si nos uiderit homo ille debitu sibi officiu in uico

Expanded text:
 nostro vacare possimus, non his rebus quibus noster delectatur inimicus. Certum est quod quando ea quae ad saeculum pertinent loquimur, aut nimiis murmurationibus et obtrectationibus nos mordemus, ille horas nostras Deo subtrahi, et sibi gaudet acquiri. Quid prodest quod nos pretiosis vigiliis laboribusque conficimus, et ea quae maxime Deus noster desiderat non habemus? hoc est, cor mundum et liberum ab istis minutiis negligentiarum: quos qui non observat paulatim defluit, et ad majora prolabitur. Illud benignumque sermonem, mentem ab omni maledicto, ab omni malitia liberam,spectu Domini in odorem suavitatis ascendunt, hoc etiam maxime studeamus, ut illa quae in honorem Domini nostri agimus, cum claro agamus animo, cum fidei gaudio, et cum bono ac devotae voluntatis affectu. Quidquid vero inviti atque compulsi facimus, noverimus nos ex eo non solum nullum habere fructum, consueverunt: nonne si nos viderit homo ille debitum sibi officium invito
Abbreviated transcription (Latin):
acta: non idõ fiduciã prȩsumamus. cũ adhuc periculũ
pars extrema minetur. Quis in acie positus. anganuẽ
certaminis aut ante uictoriȩ securitatẽ arna deponat.
Nemo ergo securũ debere. eẽ se iudicet. antequã ad finẽ scli felici consũ¬
matione ꝑueniat. Nec hoc nobis sufficere putemꝰ ad plenã salutẽ.
qd inter seruos di uel habitatione censem᷑. uł nomine cõputa¬
mur. Quod in in sula uiuere atq inter monachos pollere ui¬

Expanded text:
acta, non ideo fiduciam praesumamus, cum adhuc periculum acta, non ideo fiduciam praesumamus, cum adhuc periculum pars extrema minetur. Quis in acie positus, ante finem certaminis, aut ante victoriae securitatem arma deponat? Nemo ergo securum debere esse se judicet, antequam ad finem felici consummatione perveniat. Nec hoc nobis sufficere putemus ad plenam salutem, quod inter servos Dei vel habitatione censemur, vel nomine computamur: quod in insula vivere, atque inter monachos pollere vi
Abbreviated transcription (Latin):
rit: etiã sidep̃tĩto putat se ñ habe qđ lugeat. de futuro
inueni& hab̾e qđ timeat. Nemo gͦ depͣteritis securꝰ sit.¬
anti laquei obiectisunt ante pedes animȩ nr̃ȩ.tam
innumeri hostes obserant &custodiunt iter nr̃m.
ꝑse arta atq ardua est. tantis spiritualiũ latronũ
insidus obsidetꝰ tantos nos scopulos tantosq fluctus
transire necesse . ẽ. Quidere ante quã anchorã optato
in lit ore collocemꝰ. & putamꝰ nos dep̾tĩtis debere esse
securos. et sine: cotidiana cura. sine cotidiano timore q tre¬
more diẽ nr̃m transigere debere: Iuis transiens suꝑ alicui
ꝓfunda fluminis ꝑ artissimi pontis angustias. etiã si maio¬
rẽ partẽ in offenso transiniserit pede iãpericulũ euasisse
se credat. cũ inultii pontis spatio sipaululũ titubaue¬
rit. casũ quẽ in medio spatio tunebat incurrit: Sic
etiã si magna pars uitȩ istius ꝓspere uideatꝰ suisse trans¬

Expanded text:
rit, etiamsi de praeterito putat se non habere quod lugeat, de futuro rit, etiamsi de praeterito putat se non habere quod lugeat, de futuro inveniet habere quod timeat. Nemo ergo de praeteritis securus sit. Tanti laquei objecti sunt ante pedes animae nostrae, tam innumeri hostes observant et custodiunt iter nostrum, er se arcta atque ardua est, tantis spiritalium latronum insidiis obsidetur, tantos nos scopulos tantosque fluctus transire necesse est et videre, antequam anchoram optato in littore collocemus, et putamus nos de praeteritis debere esse securos, et sine quotidiana cura, sine quotidiano timore et tremore diem nostrum transigere debere! Quis transiens super alicujus profunda fluminis per arctissimi pontis angustius, etiamsi majorem partem inoffenso transmiserit pede, jam periculum evasisse se credat, cum in ultimi pontis spatio, si paululum titubaverit casum quem in medio spatio timebat incurrit? Sic nos etiamsi magna pars vitae istius prospere videatur fuisse trans
Abbreviated transcription (Latin):
malis illis. ꝓpt̃ quȩ paratus . ẽ. ignis ȩt̾nus. Siuolu.¬
mꝰ intelligere quã graues apuđ se faciat iudexnr
hominũ culpas: respiciamꝰ ad pęnas. Iuantũ eiũ¬
nc̃ patiens.ẽ. ds nr̃ in sustinendis delictis nr̃is:
tam seuerus erit indiscutiendis. Et sicut in ei ti¬
mabilẽ parauit iustis głam. ita inestimabilẽ ꝑ auit
Imnprobis poenã. Ergo supplidrũ acerbitatẽ. ec̃tra¬
rio dep̾miorũ ipsorũ magnitudine colligamꝰ. Quia
qui nouit remunerare merita: nouit puuire delicta.
Daluberrima ergo .ẽ. ac multũ necessaria futi iudicii
recordatio. & p̃teritorũ cõmemoiatio uł deploratio
delictorũ. Qd siquis est qui sibi dep̃teritis illȩsȩ uitȩ
meritis blandiat᷑. & adhuc in nocentẽ setransisse putat ad
dñi seruitutẽ. & idõ secredit debere esse securũ: iste talis
respiciat quã incerti & quã lubricisint exitus uitȩ . dequa

Expanded text:
malis illis propter quae paratus est ignis aeternus. Si volummalis illis propter quae paratus est ignis aeternus. Si volumus intelligere quam graves apud se faciat judex noster hominum culpas, respiciamus ad poenas. Quantum enim nunc patiens est Deus noster in sustinendis delictis nostris, tam severus erit in discutiendis; et sicut inaestimabilem paravit justis gloriam, ita inaestimabilem paravit improbis poenam. Ergo suppliciorum acerbitatem econtrario de praemiorum ipsorum magnitudine colligamus. Quia qui novit remunerare merita, novit punire delicta. Saluberrima ergo est, ac multum necessaria futuri judicii recordatio, praeteritorum commemoratio, vel deploratio delictorum. Quod si quis est qui sibi de praeteritis illaesae vitae meritis blandiatur, et adhuc innocentem se transisse putet ad Domini servitutem, et ideo se credidit debere esse securum, iste talis respiciat quam, incerti et quam lubrici sint exitus vitae, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ait. Honne hȩc collecta sunt & signata inthesauris meis:
Non putemꝰ tã facile remitti posse inusta semel ormina. &
ꝓfundo uulnere anime ipsius impressa uisceribus. Aultũ
opus est fletu. multũ gemitu. multũ dolore cordis.
ad sanandos ipsius cordis dolores. Tota incũ bendũ
.ẽ. sp̃s contritione. ut uetusta mala tanqũa sagntę
quȩdã deconscientia debellentur. Non sufficit sũmis
labus dicere. peccaui. parce.remitte. & saul dicebat pecca¬
ui. sed non obtinuit illã ueniã quã dauid una peniten¬
tiae uoce ꝓmeruit . Et hoc quare: Iuia confessionẽ¬
illã nuda iagis uerba quã uerigemitus exꝓmebant
quia non conpensabat cũ magnitudine criminis lenta
humiliatio supplicantis. Non leui agendũ . ẽ. contri¬
tione. ut debita illa redimantꝰ quib mors aeterna
debetur. Nec transitoria opus .ẽ. satisfactione pro

Expanded text:
Dominus ait: Nonne haec collecta sunt, et signata in thesauris meis ? Dominus ait: Nonne haec collecta sunt, et signata in thesauris meis ? Non putemus tam facile remitti posse inusta semel crimina, et profundo vulnere in animae ipsius impressa visceribus. Multo opus est fletu, multo gemitu, multo dolore cordis ad sanandos ipsius cordis dolores. Tota incumbendum est spiritus contritione, ut vetusta mala tamquam sagittae quaedam de conscientia debellentur. Non sufficit summis labiis dicere: Peccavi, parce, remitte. Et Saul dicebat, peccavi : sed non obtinuit illam veniam quam David una poenitentiae voce promeruit. Et hoc quare? Quia confessionellam nuda magis verba quam veri gemitus exprimebant. Quia non compensabat magnitudinem criminis laeta humiliatio supplicantis. Non levi agendum est contritione, ut debita illa redimantur quibus mors aeterna debetur; nec transitoria opus est satisfactione pro