comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mine cogaoscendi. Si antem indiscordia
prior antẽ fuit ysmahel. postea ysaat. ⁊
por esan. pt̾ior antem iacob. Non qr por
que sunt spc̃ dei. om̃s dissensiones ⁊ scisma¬
ta gen̾antur. In quo sensu ꝑseu̾antes a
quib quidem spĩtalia figurant᷑. s am¬
mał homo ñ ꝑcipit que sunt spt̃ dei.

Expanded text:
mine cognoscendi, si autem in discordiamine cognoscendi, si autem in discordiaprior autem fuit Ismahel et postea Isaac, et prior Esau, posterior autem Iacob, non quia prior quae sunt Spiritus Dei , omnes dissensiones et schismata generantur. In quo sensu perseverantesquibus quidem spiritualia figurantur, sed animalis homo non percipit quae sunt Spiritus Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
inbat uita.iam dĩnis ꝑ scłorum distͥbu¬
cõne sacram̃tis mibuti. si ad huc tũ car¬
naliter sapiant. ⁊ carnalia de deo siue
m hac uita siue pꝰ hanc uitam spent
atq desid̾e̾nt ammales sunt. Ec̃cłia u̾o¬

Expanded text:
ita, ut iam diuinis pro saeculorum distributione sacramentis inbuti adhuc tamen carnaliter sapiant et carnalia de deo siue in hac uita siue post hanc uitam sperent adque desiderent, animales sunt. ecclesia u
Abbreviated transcription (Latin):
ins. pͥsente ⁊̃ pleb̾ maxima ꝑte ⁊ secte es¬
sent litt̾e ibaiam ad cypͥanum fce. Itẽ
cypͥam ad iubaianũ rescͥpte de ħ etitis bap¬
tirandis quidq pꝰmodum cypͥano iibia¬
mis idem rescͥpserit. Cypͥamis dixit. au¬
tram de illicito ⁊ ꝓphano heticorum bap¬
tismo. Quidq ego ei resqͥpserim. censẽs
sal ꝙ semel atqy it̾m ⁊ sepe censumus
heticos ad eccłam uenientes. ecce baptismo
baptizari ⁊ sc̃ificari oport̾e. Item lecce sunt¬

Expanded text:
s etiam plebis maxima parte, et lectae essent litterae Iubaiani ad Cyprianum factae, item Cypriani ad Iubaianum rescriptae de haereticis baptizandis quidque postmodum Cypriano Iubaianus idem rescripserit, Cyprianus dixit: autram de inlicito et profano haereticorum baptismo quidque ego ei rescripserim, censens scilicet quod semel adque iterum et saepe censuimus haereticos ad ecclesiam uenientes ecclesiae baptismo baptizari
Abbreviated transcription (Latin):
Una ẽ enm quetumq illa sit de qua dc̃m
est. unaẽ columiba mea ama ẽ mat̾ sue.
Nec possunt eccłie tot ẽẽ. quot scismata. si
autem dix̾mnus ñ ibi dniti pectata. gͦ in¬
qunut ñ est ilłic uerus baptisimis. Et p̃¬
ea quos a nob̾ suscipitis uos baptirare debe¬
tis. Quod qr ñ factis in eccłia xp̃i nos nõ
ẽẽ fatemim. Hiis ita resistimus scd̃m scͥp¬
turas eos int̾rogantes. ut ꝙ a nob̾ q̃runt
sibi ip̃i respondeant. Quero emm ut dicant.
utrum diitant᷑ pecẽa ubicaritas ñ est.
Peccã enim tenebre amnaꝵ sunt. Audi¬
immis quippe ioħem dicentẽ. Qui odit
frem suum intenebris ẽ usq adhuc. Nlul
fr̃no odio ñ excecarent᷑. Si gͦ dicims nõ
ibi duitti pecc̃a. quomiͦ renascitur qui
apud eos baptiratur. Quid ẽ penasci per
bap̃m. nͥ a uetustate renouari. Quomꝰ
autẽ renouat᷑ a uetustate cini pecc̃a pre¬
t̾ita dimittunit᷑. Quodsi renatus ñ ẽ. nec
xp̃m indint. ex quo ꝯficitur ut demio

Expanded text:
una est enim, quaecumque illa sit de qua dictum est: una est columba mea, una est matri suae, nec possunt ecclesiae tot esse quot schismata. si autem dixerimus non ibi dimitti peccata, \'ergo\\ inquiunt, non est illic uerus baptismus, et propterea quos a nobis suscipitis uos baptizare debetis. quod quia non facitis, in ecclesia Christi uos non esse fatemini.\' His ita resistimus secundum scripturas eos interrogantes, ut quod a nobis quaerunt sibi ipsi respondeant. quaero enim ut dicant, utrum dimittantur peccata ubi caritas non est. peccata enim tenebrae animarum sunt. audimus quippe lohannem dicentem: qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc. nufraterno odio non excaecarentur. si ergo dicimus non ibi dimitti peccata, quomodo renascitur qui apud eos baptizatur? quid est enim renasci per baptismum nisi a uetustate renouari? quomodo autem renouatur a uetustate cui peccata praeterita non dimittuntur? quod si renatus non est, nec Christum induit. ex quo conficitur, ut denuo
Abbreviated transcription (Latin):
lorum. Quid hẽat socretior diiudicacõ
dei. homĩb quales nos sunnis disficile ẽ
fortasse cognosd̾e. Qnͣtum tñ ad ipa u̾ba
attinet. cuil homimi mamfm̃ ẽ qnͣtum
distet int̾ nõ hc̃ ncc̃itatem lauandi ⁊ nõ
ntrabit in regnum celoꝵ. Ipã demq
eccłia sic traditum tenet. ut hominẽ sũ
baptismo ad altare ꝓrsus nõ. possit ad¬
mitt̾e. Rebaptizatum autẽ cum post
pnñam siceat admiti quid aliud oñdi¬
tur nͥ eum baptismo ñ carere. Sic gͦ
tyypͥams pꝰ quõs eẽ sie. Baptismo arb̾it̃¬
nere p̾sumebat. Potens ẽ dñc ꝑ ip̃m ucu

Expanded text:
ior dijudicatio Dei, hominibus quales nos sumus, difficile est fortasse cognoscere: quantum tamen ad ipsa verba attinet, cuilibet homini manifestum est quantum distet inter, non habet necessitatem lavandi; et, non intrabit in regnum coelorum. Ipsa denique Ecclesia sic traditum tenet, ut hominem sine Baptismo ad altare prorsus non possit admittere; rebaptizatum autem cum post poenitentiam liceat admitti, quid aliud ostenditur nisi eum Baptismo non carere? Si ergo Cyprianus quos esse sine Baptismo arbitrn
Abbreviated transcription (Latin):
ciłii coĩs exammacõne fitmauit. Quoꝵ
sisiam religiosam ⁊ łimam salutarem
fidei ⁊ eccłie catholice ꝯgc̃uentem nos
⁊̃ secuti sumnis. Hac attestacõne satis
oñdit multo magis se fuisse cõmmoratũm.
suecudnus pobore tenebat᷑ orb t̾rarum. Et
hoc sola opponebatur induc̾e uolentib no¬
iuntatem. Qma nõ pot̾ant app̾hend̾e̾ u̾ita¬
tem. pꝰea tñ dum int̾ multos ex ntraq ꝑte¬

Expanded text:
cilii communis examinatione firmavit: quorum cilii communis examinatione firmavit: quorum sententiam religiosam et legitimam, salutarem, fidei et Ecclesiae catholicae congruentem, nos etiam secuti sumus. Hac attestatione satis ostendit, multo magis se fuisse commemoraturumsuetudinis robore tenebatur orbis terrarum, et haec sola opponebatur inducere volentibus novitatem, quia non poterant apprehendere veritatem. Postea tamen dum inter multos ex utraq
Abbreviated transcription (Latin):
ter amplecai. S qr tunc ñ excit̾ant insi
qui ei ꝯsuetudinẽ oppon̾et. Defensionẽs
autẽ ip̃ius ꝯsuetudinis nõ tales asfe̾nt.
Quib ala talis anina mou̾etur. uoluit
uir gcatissimus rõnes suas ⁊ si nõ ueras
ꝙ eium latebat. s tã nõ uictas. U̾aci quidꝰ
s tñ ñdum asserte ꝯsuetudin ced̾e̾. Q mͣ
tũ ꝯsuetudinem nͥ pͥor ante agͥpimis. Et
ret iste saltem rõcinari adu̾sus eam. S
intam obscura qõne turbatus. ⁊ ubicum¬
qr untuens ułem robustamq ꝯfuetudi¬
nemq coartaret. se potius ⁊ p̾ce ⁊ inden
cõne m̃tis ad dm̃. ut ꝙ pꝰ ea pssenario
concilio insum ẽ. id u̾m ẽẽ ꝑspic̾et ⁊ do¬
tum defende̾ qũ in quirendo amplius
laborare. Nam in fine epłe ad qͥntum
ita oũdit. in quo tũ tanquiͣ lectulo auc¬
toritatis qͣi fessus ad ꝯuieilit. Quod quid̾¬
cum cet̾is ep̃is uł epĩs sins qui ilło tem¬
pe in ꝓrĩncia asfrica ⁊ mimidia eccłiã
dm gu̾b̾nabant. statuit ut lib̾ata con¬

Expanded text:
nisi qui ei consuetudinem opponerent; defensiones autem ipsius consuetudinis non tales afferrent, quibus illa talis anima moveretur: noluit vir gravissimus rationes suas, etsi non veras quod eum latebat, sed tamen non victas, veraci quidem, sed tamen nondum assertae consuetudini cedere. Quam tamen consuetudinem nisi prior ante Agrippinus, et ret iste saltem ratiocinari adversus eam: sed in tam obscura quaestione turbatus, et ubique intuens universalem robustamque consuetudinem, coarctaret se potius et prece et inone mentis ad Deum, ut quod postea plenario concilio visum est, id verum esse perspiceret et dotum defendere, quam inquirendo amplius laborare. Nam in fine epistolae ad Quintum ita ostendit, in quo tanquam lectulo auctoritatis quasi fessus acquieverit. CAPUcum caeteris coepiscopis suis qui illo tempore in provincia Africa et Numidia Ecclesiam Domini gubernabant, statuit, et librata con
Abbreviated transcription (Latin):
data coedunt᷑. Hanc gͦ salub̾miam ꝯsuetu¬
dinem ꝑ agͥpinun ꝓdecessorẽ sinim dicit
scũs cypanus qͣi cepisse corrigi. D sicut
diligentius inquisita u̾itas docuit que pot̾
magnos dubitacõnis fiuctus ad plenarii
concilii ꝯfirmacõnem ꝑducta ẽ. uernis
creditur ꝑ agͥpimum corrumpi copisse ñ
corrigi. Irruente itaq tam magna q̃one
cum de remissione pocõrum ut de spãli
hominis regen̾acõne utrum posset ap̃¬
scismatitos uł ħeticos fi̾ difficile racõ red¬
dẽtur ⁊ p̾ced̾et auccoritas agͥpim. ⁊ ñ nuł¬
lorum qui ei ꝯsenserant hominũ ĩ hac
q̃one defeciencumi qui malunt aliquid
nouum moliri qmͣ ten̾e ꝯsuetudinẽ cu¬
nis defensionẽ ñ intlłigebant. Irrint¬
pͥorem ꝙ dixisse insi ut alium si forte
ex ist̾er Cui melnis eẽt reuelatum gra¬
tissime accipet ⁊ oñd̾et imitandam nõ
solum docendi diligenciam. s ⁊̃ discen¬
di modestiam. Si autẽ millus exist̾et¬
qui tale aliquid asferret. Unde om̃s ille

Expanded text:
ata creduntur: hanc ergo saluberrimam consuetudinem per Agrippinum praedecessorem suum dicit sanctus Cyprianus quasi coepisse corrigi. Sed sicut diligentius inquisita veritas docuit, quae post magnos dubitationis fluctus ad plenarii concilii confirmationem perducta est, verius creditur per Agrippinum corrumpi coepisse, non corrigi. Irruente itaque tam magna quaestione, cum de remissione peccatorum et de spirituali hominis regeneratione, utrum posset apschismaticos uel haereticos fieri, difficile ratio redderetur et praecederet auctoritas Agrippini et nonnullorum qui ei consenserant hominum in hac quaestione deficientium, qui maluerant aliquid nouum moliri quam tenere consuetudinem cuius defensionem non intoremque dixisse, nisi ut alium, si forte existeret cui esset melius reuelatum, gratissime acciperet et ostenderet imitandam non solum docendi diligentiam sed etiam discendi modestiam, si autemqui tale aliquid afferret, unde illae omnes
Abbreviated transcription (Latin):
quẽq ñ ꝓ eo ꝙ somel ĩbib̾at ⁊ tenebat p¬
tinacit᷑ congredi. S siquid melnis ⁊ utiliꝰ
extit̾it libent̾. amplecti. hiis utiq u̾bic
nõ solum eos admonunt fibi consentire
tatus. ẽ. si qui possent asferre aliquid quo
pͥo ꝯsuetudo ẜuanda firmaret᷑. nt si tale
eẽt ꝙ refelli ñ posset ⁊̃ ipẽ oñd̾et qmͣ ne¬

Expanded text:
 quod semel inbiberat et tenebat pertinaciter congredi, sed si quid melius et utilius extiterit libenter amplecti. his utique uerbis non solum eos ammonuit sibi consentire eos hortatus est, si qui possent adferre aliquid quo prior consuetudo seruanda potius firmaretur, ut, si tale esset quod refelli non posset, e
Abbreviated transcription (Latin):
inus cõmisistis. An forte iam placet fat̾i
ñ fuisse iam illos uł scismaticos uł ħ eti¬
dos. qui extͣ ꝯmumonẽ eccłie. uł in scis¬
mate aliquo. uł in hese fu̾ant baptirati.
Quia tnͣseundo ad eccłam ⁊ etrores suos
pͥstios anathemando destit̾ant eẽ ꝙ erant.
Quomꝰ gͦ sine baptismo ñ suꝑ cos reman¬
serant sceła eoru. in mle baptisinus xͥ¬
ñ pot̾ant uł pot̾at. Cum autẽ uen̾unt ⁊
anathemato pret̾ito errore in eccłie pacõ
p manus imposicõnem recepti sunt. tũc
iii caritate radicatis ⁊ fundatis sme qua ĩ¬
fructuosa sunt cot̾a. ꝓdesse cepit ad remis¬
sionem pcc̃orum ⁊ ad scĩficacõnem inte
ꝙ sine fructu extͣ portabant. Nolite gͦ no¬
b̾ aucc̃atem obic̾e cpͥam ad baptisim ir
cepcõnem. S tenete nob̾cum exemplũ
cypͥam ad unitatis ꝯẜuacõnem. sõdum

Expanded text:
uius commisistis? an forte iam placet fateri uius commisistis? an forte iam placet fateri non fuisse iam illos uel schismaticos uel haereticos, qui extra communionem ecclesiae uel in schismate - aliquo uel in haerese fuerant baptizati, quia transeundo ad ecclesiam et errores suos pristinos anathemando destiterant esse quod erant? quomodo ergo sine baptismo non super eos remanserant scelera eorum? an ille baptismus non poterat, cum autem uen-erunt et anathemato praeterito errore in ecclesiae pacem per manus inpositionem recepti sunt, tunc in caritate radicatis adque fundatis, sine qua infructuosa sunt cetera, prodesse coepit et ad remissionem peccatorum et ad sanctificationem uitae quod sine fructu extra portabant? Nolite ergo nobis auctoritatem obicere Cypriani ad baptismi repetitionem, sed tenete nobiscum exemplum Cypriani ad un
Abbreviated transcription (Latin):
niͣmint ora lepsa. sic uolumus. Tu quis es qͥ
iudices alienimi ẜuum. suo dño stat aut
cadat. Cum autem infirma omras in solit¬
dine aspicitur ubi pastor qui reclamet ab¬
sens indenir dentes exeuntur. frangitur gut¬
tur inualidũ. Bonit homo si nõ eẽs traditor.
consule amine tue. esto xpĩamis. O impbam
secitores. Qub qui restit̾unt facti sunt mr¬
tyres. An lemus putatur. ꝙ gladio minan¬
te. qmͣ ꝙ lingua insidiante cõmittitur. Ad
ista responde̾ lupi tapaces qui pellib om¬
uis indin cupientes. bi cypͥam litt̾as pro
uob̾ ẽẽ arbitranim. Containmabat cypria¬
nu sacͥlegnm scismaticoꝵ. an non ꝯta¬
unnabat. Si cõtaminabat. iaitunt ꝑiit
eccłia. nõ erat unde ꝓpagaremim. Si antẽ
nõ contaminabat. quo scele alieno possunt
urtate ꝯtaminari innocentes. scismatis
sacͣlegio ñ possunt. Quare gͦ uos seꝑastis.
Quare cum lemora que fingitis fugitis.
ip̃m sacͥlegnum scisinatis ꝙ est omnb gra¬

Expanded text:
murmura salebrosa: sic uolumus. tu quis es qui iudices alienum seruum? suo domino stat aut cadit. cum autem infirma ouis in solitudine aspicitur, ubi pastor qui reclamet absens uidetur, dentes exeruntur, frangitur guttur inualidum: \'bonus homo, si non esses traditor; consule animae tuae, esto christianus.\' o inprobam ersecutores, quibus qui restiterunt, facti sunt martyres? An levius putatur quod gladio minante, quam quod lingua insidiante commiista respondete, lupi rapaces, qui pellibus ouinis indui cupientes beati Cypriani litteras pro uobis esse arbitramini: contaminabat Cyprianum sacrilegium schismaticorum an non contaminabat? si contaminabat, iam tunc periit -ecclesia, non erat . unde propagaremini. si autem non contaminabat, quo scelere alieno possunt in unitate contaminari innocentes, si schismatis sacrilegio non possunt? quare uos ergo separastis? quare, cum leuiora quae fingitis fugitis, ipsum sacrilegium schismatis quod est omnibus gra
Abbreviated transcription (Latin):
gib ced̾e ip̃aq płenaria sepe pͥora possi¬
orsb emundari. Eum aliquo exꝑiũto re¬
rum aꝑitur clausum ꝙ erat ⁊ cognosci¬
tur ꝙ lãtebat siue ullo tipho satͥlege suꝑ¬
bie. sine ulla inflata c̾uace ar roganciẽ
litate cum pace catholica cum caritate pp̃i¬
ana. Quapp̃. scũs cypͥamis tauto excelsior
quͣto humilior. qui docum̃tum pet̾ sit a¬

Expanded text:
gibus cedere ipsaque plenaria saepe priora a posterigibus cedere ipsaque plenaria saepe priora a posterioribus emendari, cum aliquo experimento rerum aperitur quod clausum erat et cognoscitur quod latebat, sine ullo tyfo sacrilegae superbiae, sine ulla inflata ceruice arrogantiae, cum sancta humilitate, cum pace catholica, cum caritate christiana? Quapropter sanctus Cyprianus, tanto excelsior quanto humilior, qui documentum Petri sic a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sołus hñs pot̾atem ⁊ p̾ponendi nos in ec¬
cłie sue gub̾nacõne. ⁊ de actu nr̃o iudicandi.
ad pacem atq unitatẽ sc̃ẽ ecõe ixmeare.
atq in ea sanari cupinus atq optamnns.
Quid ad ħ dicitis. nos c̾te nob̾ obice̾ soletis
cilium. Cur auccoritatẽ cypͥam ꝓ nr̃o scis
pace respuitis. Quis autem nesciat sc̃am
scͥpturam cauonicam tam uet̾is qmͣ noui
testam̃ti c̾tis sins t̾mins contim. eamq
omnib postiorib ep̃orum littͥis ita p̾po¬
ni ut de illa omĩno dubitari ⁊ discepta¬
ri nõ possit utcum u̾m uł utrum reccũ
sit quiqͥd mea scͥptum ẽẽ constit̾it. Epo¬
rum autem litt̾as que pꝰ ꝯfi̾natum ca
toritatem doctoꝵq prudentiã ⁊ ꝑ conci¬
lia luc̾e repͥhendi siquid in eis forte a
u̾itate deinatum ẽ. ⁊ ipã concilia que ꝑ
singłas regiones que uł ꝓuincias fuuntͥ
plenarioꝵ concilioꝵ auct̃ati que funit.
ex inimiso orbe xp̃iano sine ullis amba¬

Expanded text:
est solus habens potestatem et praeponendi nos in ecclesiae suae gubernatione et de actu nostro iudicandi. ad pacem adque unitatem sanctae ecclesiae remeare adque in ea sanari cupimus et optamus, quid ad haec dicitis? uos certe nobis obicere soletis cilium: cur auctoritatem Cypriani pro vestropace respuitis? Quis autem nesciat sanctam Scripturam canonicam, tam Veteris quam Novi testamenti certis suis terminis contineri eamque omnibus posterioribus episcoporum litteris ita praeponi, ut de illa omnino dubitari et disceptari non possit, utrum uerum uel utrum rectum sit quidquid in ea scriptum esse constiterit, episcoporum autem litteras, quae post confirmatum cantoritatem doctioremque prudentiam et per concilia licere reprehendi, si quid in eis forte a ueritate deuiatum est, et ipsa concilia, quae per singulas regiones uel prouincias fiunt, plenariorum conciliorum auctoritati, quae fiunt ex uniuerso orbe christiano, sine ullis amba
Abbreviated transcription (Latin):
menti natos. Adhuc tñ dicit amnales
nõ posse ꝑciꝑe que funt spc̃ dei. Sicut
onim in saccim̃tis uet̾is testam̃ti iie¬
uant quidam spsiales. Ad nouum. scil
restam̃tum ꝙ tunc occultabatur o ccul¬
te panentes. Sic ⁊ nunc sacram̃to no¬
in testam̃ti ꝙ iam renelatum ẽ. pleriq
inuunt aiminales qui ꝓfic̾e̾ si nolunt¬
ad ꝑcipienda que sunt qpt̃ dei. Quo eis
hortatur sermo apłitus. ad uetus testamen¬
tum ꝑtinebant. Si autem ꝓficiunt ⁊ añ¬
qmͣ capiant ip̃õ ꝓfcũ ⁊ accessu ad nouimi
ꝑtinent. Et si pͥusqmͣ spũales fiant ex hac
uita rapiantur. custoditi ꝑ sacram̃ti scĩta¬
tem int̾ra unientium cõputantur ubi ẽ
spes nr̃a ⁊ porcio nr̃a dñs. siec inuemo
quid ĩnus intelligatur meo ꝙ scͥptum est.
Imꝑfectum meum ind̾unt: U mei. Qũ

Expanded text:
es non posse percipere quae sunt spiritus dei. sicut enim in sacramentis ueteris testamenti uiuebant quidam spiritales ad nouum scilicet testamentum quod tunc occultabatur occulte pertinentes, sic et nunc in sacramento noui testamenti quod iam reuelatum est plerique uiuunt animalesad percipienda quae sunt Spiritus Dei, quo eos hortatur sermo apostolicus, ad Vetus Testamentum pertinebunt. Si autem proficiunt, et antequam capiant, ipso profectu et accessu ad Novum pertinent: et si priusquam spirituales fiant, ex hac vita rapiantur, custoditi per Sacramenti sanctitatem in terra viventium computantur, ubi est spes nostra et portio Dominus. Nec invenio quid verius intelligatur in eo quod scriptum est, Imperfectum m
Abbreviated transcription (Latin):
mum scelus. Siue ꝑmansetint meis pec¬
cata. siue ꝯtinno dussa redierint. ut ad
salutem pacis atq caritatis uemant ad¬
hortamiur. Non solum ut aliquid habe¬
se nicipat ꝙ ħ ebant. Frustra gͦ nobis
dicunt. si bap̃m nr̃ni acceptatis quid

Expanded text:
mum scelus, siue permanserint in eis pecmum scelus, siue permanserint in eis peccata siue continuo dimissa redierint, ut ad salutem pacis adque caritatis ueniant adhortamur, non solum ut aliquid habese incipiat quod habebant. Frustra ergo nobis dicunt: \'si baptismum nostrum acceptatis, quid
Abbreviated transcription (Latin):
fit ut homo heat municum quẽ mmi¬
autem piculo mortis incipit ꝑturbari
⁊ poscit bap̃m quẽ tanta festinacõne
acopit. Ut nccͣiam int̾rogaconem pan¬
corum u̾borum uix ꝑiculi tempus ad¬
mittat. qnͣto iiis ẜmonem sonois¬
sumim ut illud odium corde pellatur.
⁊̃ ip̃i si baptitati sit cognitum. Certe
ista ũ solum apud nos. s ⁊̃ apud illos
euenire ñ cessant. Quid gͦ dicumus.
Dimiitunt᷑ pocã huit homimi. an ñ
dimictunt᷑. ꝓrsus ꝙ nolunt eligant. Si
enm dimittunt᷑. ꝯtuo redemit. En¬
uangłm loquit᷑. u̾itas clamat. siue gͦ
tñ si inx̾it atq id corrigendum ẽẽ di¬
dic̾it atq correx̾it denno baptizatur.
sine apud ilłos siue apud nos. Sic⁊
s pocuis aꝓꝓbamus. In quib nõ dissen¬
cuint a nob̾ in eis disiungunt᷑ ñ ⁊ nõb
Q tñ qr incħ eis ꝓsunt qm̃ dn scismati¬
⁊ uł hetici sunt. pp̃ alia in quib a i̾utate
dissenciunt. ⁊ pp̃ ip̃m seꝑacõnis ĩmanissi¬

Expanded text:
fit ut homo habeat inimicum quem iniautem periculo mortis incipit perturbari, et poscit baptismum, quem tanta festinatione accipit, ut necessariam interrogationem paucorum uerborum uix periculi tempus admittat, quanto minus sermonem longissimum, ut illud odium corde pellatur, etiam si baptizanti sit cognitum. certe ista non solum apud nos sed etiam apud illos euenire non cessant. quid ergo dicimus? dimittuntur peccata huic homini an non dimittuntur? prorsus quod uolunt eligant. si enim dimittuntur, continuo redeunt, euangelium loquitur, ueritas clamat. siue ergo n, si uixerit atque id corrigendum esse didicerit atque correxerit, denuo baptizatur siue apud illos siue apud nos. sic esed potius approbamus. in quibus enim non dissentiunt a nobis, in eis non disiunguntur a nobmdiu schismatici uel haeretici sunt, propter alia in quibus a ueritate dissentiunt et propter ipsum separationis inmanissi
Abbreviated transcription (Latin):
opͥimonis iuncło ñ ꝓposuit untatis: uos
tt̾aq donatiste quid ad ħ dicitis. Si nr̃a
siña de baptismo uera est. om̃s qui alit̾
sapiebant cypͥam temꝑib ñ sunt ab u¬
mtate occłie sepati. don̾ec. illud ꝙ alit̾
saꝑent ds̃ illis. uenelaret. Uos gͦ qr̃ seꝑacõ¬
ne sacͥlega pacis unicłm dirupistis. Si autẽ
nr̃a suña de baptismo uera ẽ. cypͥamis ⁊ ce¬
t̾i cum quib tale eum concilnum celebrasse.

Expanded text:
opinionis uinculo non praeposuit unitatis. Uos itaque, Donatistae, quid ad haec dicitis? si nostra sententia de baptismo uera est, omnes qui aliter sapiebant Cypriani temporibus non sunt ab unitate ecclesiae separati, donec illud quod perent deus illis reuelaret. uos ergo quare separatione sacrilega pacis uinculum dirrupistis? si autem uestra sententia de baptismo uera est, Cyprianus et ceteri, <;um quibus eum tale concilium celebrasse
Abbreviated transcription (Latin):
gruebat tanto debitori reddituro rõnem
randa erat acced̾e̾t. Nec tñ illud ꝙ ñdum
ꝯseruo dinserat impedunt dinñ enis
quo mius in illo tempe accipiende racõ
ins dimitt̾et ei omma que debebat. Sed
plicata sunt. Sic nõ impeditur baptis¬
im grã quo uius onnia peccata diunt¬
tat. ⁊̃ si odium frat̾nui menis cui diiii¬
tuntur aimmo ꝑsenerat. Solintur em̃
hest̾mis dies ⁊ quicqͥd supͣ ẽ. soluitur ⁊̃

Expanded text:
gruebat tanto debitori reddituro rationem gruebat tanto debitori reddituro rationem randa erat, accederet. nec tamen illud quod nondum conseruo dimiserat impediuit domino eius, quominus in illo tempore accipienis dimitteret ei omnia quae debebat. Sed plicata sunt? Sic non impedimur a baptismi gratia, quominus omnia peccata dimittat, etiam si odium fraternum in ejus cui dimittuntur, animo perseverat. Solvitur enim hesternus dies, et quidquid superest solvitur
Abbreviated transcription (Latin):
um dñs redd̾e que ei dimiserat. Tempus
gͦ quo accipitur indulgencia ꝑ bap̃m tã¬
qmͣ tempus ẽ reddende põnis ut omĩa
debita que muenta fu̾int. dimittant.
Non tũ ille seruus pꝰ ea dedit conseruo
suo mutuam pecumam qmͣ cum ille
ñ poss redd̾e̾. ñ enis misertus ẽ. S ei
iam debebat ꝯseruus enus cum ipẽ rõ¬
nem dũo suo reddens tanti mun̾i de¬
bito solu̾etur. Nec dimiserat ꝯseruo
suo ꝙ ei debebat. ⁊ fic accesserat ut ei
ui dicentis. patĩam habe in me ⁊ red¬
dam tͥ. Alioqͥn drẽt. iam mͥ ħ dimise¬
ras. cur rt̾m repetis. H oc ⁊ ip̃nis dnĩ A
u̾ba mamfestius aꝑiunt. ait enim.
Egressus autem serius ille iuenit
umim de cõẜuis sins qui debebat ei cẽ¬
tum denarios. Non dixit. cui debitum
iam certum denarios dumserat. Si e¬
uum dimiserat. ñ ei debebat. Quia gͦ dir̃
debebat ei. manifestũ ẽ ꝙ ñ dimiserat. E
meliis quidem fu̾at atq hoc pocius cõ¬

Expanded text:
um dominus reddere quae ei dimiserat. tempus um dominus reddere quae ei dimiserat. tempus ergo quo accipitur indulgentia per baptismum tamquam tempus est reddendae rationis, ut omnia debita quae inuenta fuerint dimittantur. non tamen ille seruus postea dedit conseruo suo mutuam pecuniam, quam cum ille non posset reddere non eius misertus est, sed iam ei debebat conseruus eius, cum ipse rationem domino suo reddens tanti numeri debito solueretur, nec dimiserat conseruo suo quod ei debebat et sic accesserat, ut ei ui dicentis: patientiam habe in me et reddam tibi. alioquin diceret: iam mihi hoc dimiseras; cur iterum repetis?\' hoc et ipsius domini uerba manifestius aperiunt. ait enim: egressusus autem seruus ille inuenit unum de conseruis suis qui debebat ei centum denarios. non dixit: ccui debitum iam centum denariorum dimiserat\'; si enim dimiserat, non ei debebat. quia ergo dixit: debebat ei, manifestum est quod non dimiserat. et melius quidem fuerat adque hoc potius con
Abbreviated transcription (Latin):
acceptum in scismate ꝓdesse nõ pot̾at.
Si autem dix̾nt i illo qui fictus ac¬
cessit ꝑ scãm imrtitẽ sactam̃ti diissa
quidem illi eẽ peceat in ipõ temꝑis punc¬
to. S ꝑfictionem enis redisse contuuo
ut spt̃ scũs ⁊ asfu̾it baptirato ut pecc̃a
reced̾e̾nt ⁊ pseu̾anciam fictionis fug̾ent¬
uł fug̾it ut redirent. ut ⁊ illud u̾m sit.
istis. ⁊ illud. Scũs enim spc̃ discipline ef
es futionis. Sicut fit cum quisq atene¬
bris ꝑ lucem tͣnsit ad tenebras. Ocl̃ĩ qui¬
dem enis ad tenebras ppetuo d̾iguntur.
hoc gͦ dix̾int. hoc ⁊̃ in eis intelligant fĩ
sensionis sueͤ tenebras ꝯtimo redeuntib
pect̃is que bap̃tis scĩtas in illo temꝑis pũc¬
to dimiserat. tanqm redeunte obscuritate
qm̃ lux in tnͣsiui excusserat. Nam pedire
nisset debitoꝵ decem milium talentoꝵ
dep̾centi ouina dimifit. Ille autem cõ¬
seruum sium qui ei debebat centum de¬
narios cum miseratus ñ fuiss. inssit e¬

Expanded text:
ismate prodesse non poterat. Si autem dixerint in illo qui fictus accessit per sanctam uim tanti sacramenti dimissa quidem illi esse peccata in ipso temporis puncto, sed per fictionem ipsius redisse continuo, ut spiritus sanctus et adfuerit baptizato ut peccata recederent et perseuerantiam fictionis fugerit ut redirent, ut et illud uerum sit: istes fictionis: sicut fit cum quisque a tenebris per lucem transit ad tenebras; oculi quidem ejus in tenebras perpetuo diriguntur, hsensionis suae tenebras, continuo redeuntibus peccatis quae baptismatis sanctitas in illo temporis puncto dimiserat, tamquam redeunte obscuritate quam lux in transitu excusserat. Nam redire nisset debitorem decem milium talentorum deprecanti omnia dimisit, ille autem conseruum suum qui ei debebat centum denarios cum miseratus non fuisset, iussit e
Abbreviated transcription (Latin):
tatio uos ñ app̾hendat nͥ humana. huma¬
ea dicit᷑ alio loco. Quotqt᷑ gͦ ꝑfecti. hoc sa¬
piannis. Et si quid alit̾ sapitis hoc q deus
nob reuelabit. Quib antem reuelat cum
nolu̾it siue in hac uita siue pꝰ hanc uitã
nͥ ambłantib in ina pacis. ⁊ in nullam p̾¬
cisionem deuiantib. ñ quales isti sunt qui
inam pacis ñ cognou̾nt. nec pp̃ aliud ium¬
tatis urncłm diruꝑunt. Ideoq apłs cum
reuelabit. ne putarent p̾ter inam pacis
ꝙ aliter sapiebant. aut sibi posse reuelati.

Expanded text:
tatio uos non adprehendat nisi humana. humaea dicit alio loco: quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus. et si quid aliter sapitis, hoc quoque uobis deus reuelabit. quibus autem reuelat cum uoluerit siue in hac uita siue post hanc uitam nisi ambulantibus in uia pacis et in nullam praecisionem deuiantibus, non quales isti sunt, qui uiam pacis non agnouerunt nec propter aliud unitatis uinculum dirruperunt?ideoque apostolus cum revelabit; ne putarent praeter viam pacis quod aliter sapiebant sibi posse revelari,
Abbreviated transcription (Latin):
a iire ꝯninnoiis aliquẽ si diu̾sum sense¬
rit̾ ãmonentes. Alt̾um autẽ.i. quomiͦ acci¬
ꝑe potu̾it u̾itatẽ contͣ id ꝙ senciebat ĩuen¬
tam. Et si lit̾e tacent. m̾ita damant. si e¬
pła ñ inuenit᷑. corona testatur. Si concili¬
um. ñ iudicat ep̃õrum. ꝯsorcim indicat
angłorum. Nõ enim ꝑuum docum̃tum ẽ
pacatissime anime mea uintate martiriũ
m̾uisse. Unde se diu̾sum senciens uoluit
seꝑare. Homiẽs enim sumus. Unde aliquid
do meliorib usq ad p̾cidende ꝯmumonis ⁊¬

Expanded text:
sum senserit amouentes. alterum autem, id est quomodo accipere potuerit ueritatem contra id quod sentiebat inuentam, etsi litterae tacent, merita clamant. si epistula non inuenitur, corona testatur; si concilium non indicat episcoporum, consortium indicat angelorum. non enim paruum documentum est pacatissimae animae in ea unitate martyrium meruisse, unde se diuersum sentiens noluit separare. homines do melioribus, usque ad praecipiendae al.,
Abbreviated transcription (Latin):
ronam. Cetͥum magis uereri debeo. nem
petrum ꝯtumeliosus existam. Quis enim
nescit illum apłatus pͥncipatum cuilibet
gr̃a. una ẽ tñ martyrum gła. Et si forte
se mucem maliquo p̾cedunt corda con¬
fitencium ac ꝓ uera fide in unitate cari¬
tatis morienciũ. dñs nou̾it cunis occulta
⁊ mirabili dispensacõne grãrum. Latro in
cruce pendens semel enm confitet᷑. ⁊ die
ip̃o in ꝑadisum mitrit᷑. Petrus dnm seq̃ns
ter eum negans. ⁊ corona disfert᷑. Nob̾hĩc
iudicare dem̾arnum ẽ. U̾mptñ si quisqm
nunc cogas arcinncidi aliquẽ more idai¬
co ⁊ sic baptirari. Multo autem amplius
dedestatur hoc gems humanũ qmͣ si ali¬
quis cogatur rebaptizati. Quapp̃ cum pe¬
trus ilłud faciens a paulo post̾iore corrigi¬
tur. ⁊ pacis atq unitatis incło custoditꝰ
ad martirium ꝓuehitur. Qnͣto facilius ⁊¬

Expanded text:
ronam. ceterum magis uereri debeo ne in ronam. ceterum magis uereri debeo ne in Petrum contumeliosus existam. quis enim nescit illum apostolatus principatum cuilibet gratia, una est tamen martyrum gloria, et si forte se inuicem in aliquo praecedunt corda confitentium ac pro uera fide in unitate caritatis morientium, dominus nouerit, cuius occulta et mirabili dispensatione gratiarum latro in cruce pendens semel eum confitetur et die ipso in paradisum mittitur, Petrus dominum sequens ter eum negat et a corona differtur; nobis hinc iudicare temerarium est. uerumtamen si quisquam nunc cogat cico, et sic baptizari; multo amplius detestatur hoc genus humanum, quam si aliquis cogatur rebaptizari. Quapropter cum Petrus illud faciens a Paulo posteriore corrigitur, et pacis atque unitatis vinculo custoditus ad martyrium provehitur; quanto facilius
Abbreviated transcription (Latin):
tus apłorum tam excellenti gr̃a p̾min.
Mlitͥ qmͣ u̾itas postulabat de circumcisi¬
one ag̾e solitum a post̾iore apło .s. pau¬
lo ẽẽ correctum. Si gͦ potuit petrus nõ¬
recte in aliquo ingredi ad u̾itatem eułi¬
głu. ita ut gentes ooge̾t iudanare qd̾
paulus mei scͥbit epła in qua dm̃ testa¬
tus ẽ ñ se m̃tiri. Ait enim. Que autem
scͣbo nob̾ ecce coram deo qr non m̃cior.
⁊ pꝰ hanc tam sc̃am atq t̾ribłem at¬
testacõnem natrauit ominia ħ. In qͥ¬
uus cum uidissem qr ñ recte ingredi¬
untur ad i̾tatẽ einigłi. dixi petro
coram ominib. Si tu cum sis uidenc
gentilit̾ ⁊ ñ nidaice urius. Quẽadmos¬
gentes cogis nidaizare. Si potuit in qmͣ
petrus contͣ regłam u̾itatis qmͣ pꝰ ea eccã
tenut coge gentes iidayrare. Eur nõ po¬
tunt cypͥamis contͣ regłam u̾itatis qm̃ pꝰ¬
ea tota eccłia tenint cog̾e ħ eticos uł scis¬
maticos denuo baptizate. Puto ꝙ sine

Expanded text:
tus apostolorum tam excellenti gratia praeminet, tus apostolorum tam excellenti gratia praeminet, aliter quam ueritas postulabat de circumcisione agere solitum a posteriore apostolo Paulo esse correctum. si ergo potuit Petrus in aliquo non recte ingredi ad ueritatem euangelii, ita ut gentes cogeret iudaizare, quod Paulus in ea scribit epistula in qua deum testatus est non se mentiri — ait enim: quae autem scribo uobis, ecce coram deo quia non mentior et post hanc tam sanctam adque terribilem adtesta cum uidissem, quia non recte ingrediuntur ad ueritatem euangelii, dixi Petro coram omnibus: si tu cum sis Iudaeus gentiliter et non iudaice uiuis, quemadmogentes cogis iudaizare? — si potuit, inquam, Petrus contra regulam ueritatis quam postea ecclesia tenuit cogere gentes iudaizare, cur non potuit Cyprianus contra regulam ueritatis quam postea tota ecclesia tenuit cogere haereticos uel schismaticos denuo baptizari? puto quod sine
Abbreviated transcription (Latin):
qunnt cinus tm̃ m̾itum nouimus. tan¬
tamq doctͥnam cum multis ooep̃ĩs suis
sententias ꝓpͥas confe̾ntib in ꝯcilio sta¬
tint. ħeticos uł scismaticos idem om̃s
qui extͣ iinis eccłe ꝯmumnonẽ sunt bap¬
nõ hr̃e ⁊ i deo quisquis ab eis baptiratus
ad eccłam uen̾it ẽẽ in eccłia baptirand̾.
Non me t̾re auccoritas ꝙpͥam. qr reficit
humilitas cypͥam. Magnum quid̾ m̾itũ
idem cypͥamis in epła ad qͥntum ita lo¬
quit᷑. Nam nec petrus inquit quẽ pri¬
nũ dñs elegit. ⁊ suꝑ quem edificaiit ec¬
cłam suam cum secum paulus de cutũci¬
sione pꝰmodum disceptaret. Uendicaũ
sibi aliquid insolent̾. aut arroganter
assupsit. ut dr̃et. se pͥmatum teu̾e.
⁊ obtemꝑari a nouellis ⁊ post̾is sibi pociꝰ
oportͥe. Nec dispexit paulum ꝙ eccłie pri¬
bat facile consensit. Docĩtum sci¬
licet nob̾ ⁊ concordie ⁊ paciencie tͥbuẽs
lit̾ t salubrit̾ suggerunt᷑. Si sint uera
⁊ lñma ip̃a pocius nr̃a dicamus. Ecce nͥ

Expanded text:
quiunt, cujus tantum meritum novimus tantamque doctrinam, cum multis coepiscopis suis sententias proprias conferentibus, in concilio statuit haereticos vel schismaticos, id est omnes qui extra unius Ecclequis ab eis baptizatus ad ecclesiam uenerit esse in ecclesia baptizandum.\' non me terret auctoritas Cypriani, quia reficit humilitas Cypriani. magnum quidem meritum idem Cyprianus in epistula ad Quintum ita loquitur: nam nec Petrus, inquit, quem primum dominus elegit et super quem aedificauit ecclesiam suam, cum secum Paulus de circumcisione postmodum disoeptaret, uindicauit sibi aliquid insolenter aut arroganter adsumpsit, ut diceret se primatum tenere et obtemperari a nouellis et posteris sibi potius oportere, nec despexit Paulum quod ecclesiae pribat facile consensit, documentum scilicet nobis et concordiae et patientiae tribuens, liter et salubriter suggeruntur, si sint uera et legitima, ipsa potius nostra dicamus. ecce ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hr̃et. nntħ eẽt. Cum autẽ iinus illud per¬
spiciens. hauc tũ humilit̾ fidelit̾ fortit᷑ custo¬
dunt. ad martyrii coronam m̾uit puenire.
Ut si qua menic lucidam ñtem ex humana
ꝯdicõne nebula irrepserat głiosa serenita¬
p̾cidi dixit. eos ⁊ de uite auferri tanqmͣ in¬
ntilia sarm̃ta que fruccum ñ darẽt. Quis
autem fructus nͥ nouus ille fetus de quo
ille dicit. Mandatũ nomũ do uob̾ ut uos
mincẽ diligatis. Ip̃a ẽ caritas sine qua ce¬
tera nicħ ꝓsunt. Dicit autẽ ⁊ apłs. fructus
nitem spc̃ ẽ. caritas gaudium. pax longa¬
na. Que onimia incipnint a caritate ⁊ ꝑce
t̾am iuncturam botrum inmabłem faciũt.
st ec tñ frustra. idem dñs addidit. Que antẽ
sarm̃ta in me dant fructum. purgat ille
pr̃. meus ut maiorẽ fructum asferant. Nlia
qr ⁊ ip̃i qui fructũ p̾ualent caritatis. pos¬
sunt tam̃ aliquid hr̃e pͣgandum ꝙ incultũ
agͥcola ñ relinquit. Quod gͦ ille uir scũs

Expanded text:
ret, nihil esset. cum autem minus illud perspiciens hanc tamen humiliter fideliter fortiter custodiuit, ad martyrii coronam meruit peruenire, ut, si qua in eius lucidam mentem ex humana condicione nebula inrepserat, gloriosa serenitapraecidi dixit eos et de uite auferri tamquam inutilia sarmenta quae fructum non darent. quis est autem fructus nisi nouus ille fetus de quo item dicit: mandatum nouum do uobis, ut uos inuicem diligatis? ipsa est illa caritas, sine qua cetera nihil prosunt. dicit et apostolus: fructus autem spiritus est caritas, gaudium, pax, longatia. quae omnia incipiunt a caritate et per ceteram iuncturam quasi botrum mirabilem faciunt. nec tamen frustra idem dominus addidit: quae autem sarmenta in me dant fructum, purgat illa pater meus ut maiorem fructum adferant, nisi quia et ipsi, qui fructu praeualent caritatis, possunt tamen aliquid habere purgandum, quod incultum agricola non relinquit. quod ergo ille uir sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
mirum pp̃ea dñs ñ appariat. ut enis
pia ⁊ hranilitas ⁊ caritas in custodien¬
da salubrit̾ eccłie pace patesc̾et. ⁊ ñ so
ad medicinalem᷑ ut ita dicam notiti¬
am signaretur. eum eium m̃iti tanti
tante eccłie. tanti pectoris. tanti oris. tã¬
te u̾tutis epc̃. aluid de baptismo arbit᷑¬
tir. qmͣ erat diligencius inquisita in¬
tas firmatura. Multq enis college qmͣ¬
nns si dum siquido manifestatũ id tñ¬
ten̾ent ꝙ ⁊ pret̾ita eccłie consuetudo.
⁊ p̾ea totus catholitus orbis amplex
manente compage. siquid in quibdam m̃¬
bris infirmabatur. ex eorum santate cõ¬
ualesc̾ent. potius qmi p̾ciosione mortificatũ
diligenciam milluus curõnis adiitt̾et.
Et si se ille sepass. quͣmis multi seq̃rent᷑.
qnͣtum sibi nom̃ uit̾ homines face̾t. qmͣi
lacnis cypͥanisfe qmͣ donatiste uocarent᷑
q ñ erat filius ꝑdicionis. de qualib dic¬
uni ẽ. deiecin eos duni excollentur. S⁊ erat

Expanded text:
mirum propterea dominus non aperuit, ut eius mirum propterea dominus non aperuit, ut eius pia et humilitas et caritas in custodienda salubriter ecclesiae pace patesceret et non stiam posteris ad medicinalem ut ita dicam notitiam signaretur. cum enim tanti meriti, tantae ecclesiae, tanti pectoris, tanti oris, tantae uirtutis episcopus aliud de baptismo arbitraretur quam erat diligentius inquisita ueritas firmatura, multique eius collegae quamuis nondum liquido manifestatum id ttenerent quod et praeterita Ecclesiae consuetudo, et postea totus catholicus orbis amplexus manente compage, si quid in quibusdam membris infirmabatur, ex eorum sanitate convalesceret potius, quam praecisione mortificatum diligentiam nullius curationis admitteret. Et si se ille separasset, quam multi sequerentur? quantum sibi nomen inter homines faceret? quam latius Cyprianistae quam Donatistae uocarentur! sed non erat filius perditionis, de qualibus dictum est: deiecisti eos dum extollerentur, sed erat
Abbreviated transcription (Latin):
Et qr ħoc manifestissimum ẽ. scifma q d̾
douatistaꝵ nomine mucuꝑat᷑. reftat ut
hoc de baptismo pie credamus. ꝙ ini̾sa
eccłia a saclegio scismatit remota custo
q̃one salna pace sentirent. donec inussa¬
li concilio unum aliquid eliqͣtum sinẽ¬
umq placuisset. humane insirmitatis et¬
rorem cooꝑiret unitas caritatis. sicut scͥo¬
tum ẽ. Qui caritas cooꝑit mmiltitudinẽ
pocõrum. Qua enim absente ceta maru
litt̾is magna docum̃ta ut ad sllum iam
uenam de cunis sibi auitoritate isti car¬
nalit̾ blandiunt᷑ cum enis caritate spũ¬
lit̾ ꝑimautur. Nam illis tempib ante¬
qmͣ plenarii concil siña quid in hac
re seq̃ndum eẽt. tocius eccłie ꝯsensio
confirmass. uisum ẽ ei conferme octo¬
guita coꝑp̃is suis asfricanaꝵ eccłiarum
ommẽ honmem qui extra eccłie catho¬
lice ꝯmunonẽ baptitatus finss opor¬
terr ad eccłiam nementem demio bap¬
tizari. Quod ñ recte fr̃ tanto iuro in¬

Expanded text:
et quia hoc manifestissimum schisma est quod et quia hoc manifestissimum schisma est quod Donatistarum nomine nuncupatur, restat ut hoc de baptismo pie credamus quod uniuersa ecclesia a sacrilegio schismatis remota custodquaestione salua pace sentirent, donec uniuersali concilio unum aliquid eliquatum sincerumque placuisset, humanae infirmitatis errorem cooperiret caritas unitatis, sicut scriptum est: quia caritas cooperit multitudinem peccatorum. qua enim absente cetera inain eius litteris magna documenta, ut ad illum iam ueniam de cuius sibi auctoritate isti carnaliter blandiuntur, cum eius caritate spiritaliter perimantur. nam illis temporibus, antequam plenarii concilii sententia quid in hac re sequendum esset totius ecclesiae consensio confirmaret, uisum est ei cum ferme octoginta coepiscopis suis Africanarum ecclesiarum omnem hominem, qui extra ecclesiae catholicae communionem baptizatus fuisset, oportere ad ecclesiam uenientem denuo baptizari. quod non recte fieri tanto uiro ni
Abbreviated transcription (Latin):
te iacob in nouam uitam ⁊ nouum testa¬
mĩtum nascunt᷑. Itaq siue uitus u̾sari.
indeantur. siue aꝑto foris fuit. ꝙ caro ẽ.
litate ꝑseueret. sine occõne tanqmͣ uento¬
extͣ tollatur. ꝙ palea ẽ. palea ẽ ⁊ semp
ab illius occłie que sine matuła ⁊ tuga
ẽ. untate diusus ẽ ⁊̃ qui congregacõm
s̃ cõrum in carnali ob̾duracõne miscet᷑.
De millo tñ desꝑandum ẽ. suie qu intꝰ¬
tał apparet. siue qui foris manifestius a du̾
satur. Spãles autem sine ad hoc ip̃m pio
studio ꝓficientes ñ eunt foras. qr ⁊ cura ali¬
qua uł ꝑu̾sitate uł ncc̃itate hominũ in¬
dentur expelli. Ibi magis ꝓbant qmͣ intus
ꝑmaneant. cum adu̾sus eccłam millatenꝰ
eriguntur. S insolida unntatis petra for¬
tissimo caritatis uobore radicant᷑. Ad hoc
enim ꝑtinet ꝙ in illo abrahe satͥficio d̃.
aues autem ñ disit. De baptisim po
q̃one iam qnͣtum arbitror satis disserin.

Expanded text:
cae Iacob in nouam uitam et nouum testacae Iacob in nouam uitam et nouum testamentum nascuntur. Itaque siue intus uersari uideantur siue aperte foris sint, quod caro est litate perseueret siue occsemper ab illius ecclesiae, quae sine macula et ruga est, unitate diuisus est etiam qui congregationi sanctorum in carnali obduratione miscetur. de nullo tamen desperandum est, siue qui intulis apparet siue qui foris manirsatur. spiritales autem siue ad hoc ipsum pio studio proficientes non eunt foras, quia et cum aliqua uel peruersitate uel necessitate hominum uidentur expelli, ibi magis probant quam intus permaneant, cum aduersus ecclesiam nullatenus eriguntur, sed in solida unitatis petra fortissimo caritatis robore radicantur. ad hoc enim pertinet quod in illo Abrahae sacrificio dicitur: aues autem non diuisit. De baptismi ergo quaestione iam quantum arbitror satis disserui.
Abbreviated transcription (Latin):
tate inmis ppłi ꝯtinent᷑. ⁊ enisd̾ cuntatis ci¬
nes labores hunis ꝑegͥnacõnis expti sunt.
Et quidam eoꝵ minc exꝑunit᷑. ⁊ usq infi¬
nem cet̾i exꝑientur. Item que pepit
chaym ⁊ cau ⁊ ysmaelem ⁊ esau eadem ipã
peꝑit dathan. alios meodem ppło sumles.
⁊ que istos eadem ipã ⁊ iuudam psendo a¬
płm ⁊ symonẽ magum. Et cetͥos usq ad nͥ
temꝑa psendo xp̃ianos in asfectione am¬
małi ꝑtinacit̾ obduratos. sine in muitate
ant. S tũ tales aspũalib emigłirantur.
⁊ sacram̃tis inibiunt᷑ tanqmͣ ꝑ se ip̃am re¬
becca eos parit. sicut esan. Eum autem
ꝑ illos qui ñ caste ãnunciant enupłm.
Tales ui dei ppło gen̾antur. sara quid̾. s¬
ꝑ agar. Item bom spales qñ emugłiranti¬
b uł baptitantib carnalib gen̾antur.
Lya quidem is rachel iure ꝯmgsli eot s
uel euadunt inspãlis etatis affectum. uel
eo tend̾e nõ desistunt. Uł ideo faciunt qr ñ
possunt. sicut ex ut̾o sare ysaac. uł robec¬

Expanded text:
 eiusdem ciuitatis ciues labores huius peregrinationis experti sunt et quidam eorum nunc experiuntur et usque in finem ceteri experientur. item quae peperit Cain et Cham et Ismahelem et Esau, eadem ipsa peperit et Dathan et alios in eodem populo similes, et quae istos, eadem ipsa et Iudam pseudoapostolum et Simonem magum et ceteros usque ad haec tempora pseudochristianos in affectione animali pertinaciter obduratos, siue in unitate ant. Sed cum tales a spiritualibus evangelizantur, et Sacramentis imbuuntur, tanquam per se ipsam Rebecca eos parit, sicut Esau: cum autem per illos qui non caste annuntiant Evangelium , tales in Dei populo generantur; Sara quidem, seper Agar. item boni spiritales quando euangelizantibus uel baptizantibus carnalibus generantur, Lia quidem uel Rachel iure coniugali eos sed uel euadunt in spiritalis aetatis adfectum uel eo tendere non desistunt uel ideo non faciunt quia non possunt, sicut ex utero Sarrae Isaac uel Rebec
Abbreviated transcription (Latin):
illa que sana sunt curet. S inli ura lo¬
co medicinam instant̾ ad hibeat. un¬
de mors ⁊̃ sanis cot̾is ĩnimet. ⁊ nͥ sane¬
tur aduemet. Quid gͦ ꝑdest homum.
uł sola fides. isł samm fortasse solum
fidei sacram̃tum ubi letali uuln̾e scis¬
matis pempta est sanntas caritatis ꝑ
trahunt᷑ ad mortem. Quod ne fiat ces¬
reꝯciliacõnis. P uncłm pacis. nec ideo
se putent sanos eẽ. qr dicimus eos si rem
aliquid sanum. Nec r̃sus ideo curandũ¬

Expanded text:
illa quae sana sunt curet, sed illi uni loilla quae sana sunt curet, sed illi uni loco medicinam instanter adhibeat, unde mors etiam saluis ceteris inminet et nisi sanetur adueniet. quid ergo prodest homini uel sana fides uel sanum fortasse solum fidei sacramentum, ubi letali uulnere schismatis perempta est sanitas caritatis, ptrahuntur ad mortem? quod ne fiat, non cesreconciliationis, per vinculum pacis. Nec ideo se putent sanos esse, quia dicimus eos habere aliquid sanum: nec rursus putent ideo curandu
Abbreviated transcription (Latin):
quem sibi sociau̾t ex ea pͣte necti¬
tur eccłie. in qua nec illi sepati sunt.
⁊ si uenire ad eccłam nołu̾it. meo sa¬
natur uͥ lamatus errabat. ubi uero
samis ꝯneccebatur ñ curatur. s ag¬
noscitur. necum sana curare uolin¬
mus. potuis uln̾enins. Itaq illi qͦs
baptrrant sanant uulu̾e y dolat̾e uel
infidelitatis. S gramius ferunt milne
scismatis. Ido lattas enim in ppło dei gla¬
dnis nit̾emit. Scis mati cos autem t̾re
hiatus absorbuit ⁊ apłs. Siħeam om¬
nem inquit fidem ita ut montes tnͣs¬
feram.caritatem autem ñ ħeam in¬
chil sum. Si quis adducatur ad modi¬
ritur. inde nͥ curetur ñ opinor illi qui
eum addux̾unt ita decipiunt u consi¬
d̾ans atq nim̾atis cetis m̃bris enis
samns. siõndent medico ⁊ dicant. Ergo¬
ne ista sana tot m̃bra ñ ualent ad eiꝰ
ad mortem. Non utiq hoc dicunt.s cu¬
randum osferunt. Nec ideo tñ qr curan¬
dum osferunt medicum rogant. ut ⁊̃

Expanded text:
quem sibi sociauerint, ex ea parte nectiquem sibi sociauerint, ex ea parte nectitur ecclesiae in qua nec illi separati sunt, et ideo si uenire ad ecclesiam uoluerit, in eo sanatur ubi laniatus errabat, ubi uero sanus conectebatur non curatur sed agnoscitur, ne cum sana curare uolumus potius uulneremus. itaque illi quos baptizant sanant a uulnere idololatriae uel infidelitatis, sed grauius feriunt uulnere schismatis. idololatas enim in populo dei gladius interemit, schismaticos autem terrae hiatus absorbuit. et aposnem, inquit, fidem, ita ut montes transferam, charitatem vero non habeam, nihil sum. 11. Si quis adducatur ad mediritur inde nisi curetur: non opinor illi qui eum adduxerunt, ita desipiunt, ut consideratis adque numeratis ceteris membris eius sanis respondeant medico et dicant: \'ergone ista sana tot membra non ualent ad eius ad mortem? non utique hoc dicunt, sed curandum offerunt. nec ideo tamen quia curandum offerunt medicum rogant, ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ta nominis uen̾acõne ꝯfsirmandus funt
nelii gentił hominis orõnes nõ sunt
exaudite atq elemosine ñ sunt accepte.
Innno ⁊ angłm ad se mitti. ⁊ missum
m̾unt initu̾i ꝑ quẽ poss utiq sum ho¬
minis alicunis accessri cimcta nccͣia dis¬
çere. S q̃m quicqͥd bom in oronib ⁊
isemosuns ħ ebat. ꝓdesse illi nõ porerat
incorparet᷑ eccłie. Iubet᷑ mitti ad pe¬
tcum᷑ ⁊ ꝑ illum discit pp̃m: ꝑ illum
oꝑin similitudine ningebat᷑. ꝑniciose
quippe ꝯtempn̾et bonum ꝙ ñdum hẽ¬
bat. suꝑbiens ex iłło ꝙ hẽbat. Sic ⁊̃
qui se ip̃os a societate cet̾orum seꝑan¬
tes caritate molata unitatis imicłum
tupunt. Si nncħ faciunt eoꝵ que
in illa societate accepunt. mominib
sepati sunt. ⁊ ideo quem sibi sociaue¬
tint si uenire ad eccłam noli̾nt. debet
omma que ñ accepit accipe. Si u̾o ñ¬
nulla eadem faciunt ñ se meis seꝑa¬
u̾nt ⁊ ex ea ꝑte intexture compage
derment᷑. in cet̾a scissi sunt. Pide si

Expanded text:
ti nominis veneratione confirmandus fuit, nelii gentilis hominis orationes non sunt exauditae, aut eleemosynae non sunt acceptae: imo et angelum ad se mitti, et missum meruit intueri, per quem posset utique sine hominis alicujus accessu cuncta necessaria discere. Sed quoniam quidquid boni in orationibus et eleemosynis habebat, prodesse illi non poterat,incorporaretur Ecclesiae; jubetur mittere ad Petrum, et per illum discit Christumoperum similitudine jungebatur . Perniciose quippe contemneret bonum quod nondum habebat, superbiens ex illo quod habebat. sic etiam qui se ipsos a societate ceterorum separantes caritate uiolata unitatis uinculum rumpunt, si nihil faciunt eorum quae in illa societate acceperunt, in omnibus separati sunt, et ideo quem sibi sociauerint, si uenire ad ecclesiam uoluerit, debet omnia quae non accepit accipere. si uero nonnulla eadem faciunt, non se in eis separauerunt et ex ea parte in texturae conpage detinentur, in cetera scissi sunt. proinde si
Abbreviated transcription (Latin):
pͥue sentitis. ⁊ sacͥlege agitis. ⁊ impie se¬
pamm. Nam si cet̾a onima uł heatis
uł senciatis uł in eadem tñ sepacione
u̾sus inutatẽ ominũ fr̃m qui toto or¬
be t̾rarum sicut ꝓmissi sunt ita exhi¬
biti. Quoꝵ omnũ causas ⁊ corda millo
mͦ unqmͣ nosse aut discut̾e potuistis.
ut m̾ito dampnaretis. Qui nõ possũt

Expanded text:
ue sentitis et sacrilege agitis et impie separamini. nam si cetera omnia uera uel habeatis uel sentiatis et in eadem tamen separatione versus unitatem omnium fratrum, qui toto orbe terrarum, sicut promissi sunt, ita exhibiti; quorum omnium causas et corda nullo modo unquam nosse aut discutere potuistis, ut merito damnaretis; qui non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
dem quem usq in finem ꝑseu̾antes saluit
Neq enim hui soli ad cam ñ ꝑtinent que
seꝑacõnis aꝑto sacͥlegio maifesti sunt.
nmqͥd saccam̃ta defu̾nt. S qr caritas defu¬
it. frustra autem natus ẽ. ⁊ ei expediẽbat
fortasse ñ nas. Nuquid ñ ecant nati. qnib
tum dedi ñ cybum isł escam. Eos tamꝰ a po¬

Expanded text:
 in finem perseverantes salvabit. Neque enim hi soli ad eam non pertinent, qui separationis aperto sacrilegio manifesti sunt; numquid Sacramenta defuerunt? Sed cui charitas defuit, frustra natus est, et ei expediebat fortasse non nasci. Numquid non erant nati quibus potum dedi, non escam? Eos tamen a sa