comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ ꝑlectũ salomonis ħ nc̃ de signa¬
tur ꝑ fercłm scã uidelicet eccła. inqͣ
uelut in lecto reqͥesct̃ scĩ dĩ. & uelut
etatis. Delignis liban fecit salomo
fercłm. Libanꝰ mons ẽ fenicis. cuiui
arbores & ꝓceritate & pulchritudine
& durabilitare gt̾is p̃minẽti Ideo cp
significant scõs iltutũ spe fulgẽteᷤ
& ad gt̾na festinantes. Libanꝰ enĩ
albati inbaptismo & exornati oĩ
u̾tutũ pulchritudine. Colũpnaᷤ eiꝰ
fecit argenteas. Deolunas docto
plo sustinent ac roborant. Uñ in

Expanded text:
s per lectulum Salomonis, sic nunc designatur per ferculum, sancta videlicet Ecclesia, in qua velut in lecto requiescunt sancti Dei, et velut atitudinis et satietatis. De lignis Libani fecit Salomon ferculum. Libanus mons est Phoenicis, cujus arbores et proceritate et pulchritudine et dursignificant sanctos virtutum spe fulgentes et ad aeterna festinantes. Libanus enimidati et dealbati in baptismo, et exornati omni virtutum pulchritudine. « Columnas ejus fecit argenteas. » Per columnas doctorplo sustinent ac roborant. Unde in
Abbreviated transcription (Latin):
geni salomonẽ indiademate quo
coronauit eũ mat̾ sua uiddie de sp̃o¬
sionis illius. & in die leticie cordis ei
Uox eccłẽ inuitantis animaᷤ fi¬
deliũ ad intuendũ ꝙͣ mirabił &
spetiosus sit sponsus suus. Filie nã¬

Expanded text:
e quo coronavit eum mater sua in die desponsationis illius, et in die laetitiae cordis ejus. Vox Ecclesiae invitantis animas fidelium ad intuendum quam mirabilis et speciosus sit sponsus ejus. Filiae nam
Abbreviated transcription (Latin):
ticoꝵ defende nouerunt. Higͦ am
buint lectulũ salomonis. qi ilł cõmissa
ẽ eccł̃a. & ab illis uigilanti cura est
custodienda. Om̃s tenentes gladios
& ad bella doctissimi. Tenent enĩ
gladiũ sp̃ualẽ uerbi dĩ. De quo apłs
& galeã inqͥt salucis assumite. & gladi¬

Expanded text:
ticorum defendere noverunt. Hi enim ambiunt lectulum Salomonis: quia illis commissa est Ecclesia, et ab illis vigilanti cura est custodienda. Omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi. Tenent enim gladium spiritualem, verbum Dei, de quo Apostolus: Et galeam inquit salutis assumite, et gladi
Abbreviated transcription (Latin):
cando eccłam muniunt uł concẽplã¬
do ad illã suꝑnã beatitudinẽ ꝑuenire
desicłant. Sexagenariꝰ numerꝰ ex sena¬
rio & denario constat. Sexies deni
h ꝑfecit deus oꝑa sua. Denariꝰ uero:
remun̾ationẽ & p̃miũ ꝙ in fine electiᷤᷤ
dabit᷑. Uñ & hi qui inuinea uener̃t
denariũ legunt᷑ accepisse.Lx. gͦ forteᷤᷤ
significat ut dictũ ẽ seos doctores for¬
tes & animo constantes. Addit᷑ uero
tes dm̃ appellant᷑. F ortissimi uͦ isrł
st̃ qͥ eccłam tueri p̃dicando & ab ĩ cursi

Expanded text:
cando Ecclesiam muniunt, vel contemplando ad illam supernam beatitudinem pervenire desiderant. Sexagenarius autem numerus ex senario et denario constat; sexies enim deni, bus perfecit Deus opera sua: denarius vero remunerationem et praemium quod in fine electis dabitur; unde et hi qui in vineam venerunt, denarium lsignificant ut dictum est sanctos doctores, fortes et animo constantes. Additur vero Deum, appellantur. Fortissimi vero Israel sunt, qui Ecclesiam tueri praedicando, et ab incursi
Abbreviated transcription (Latin):
Non int̾ doctoreᷤ. ñ int̾ martyreᷤ
locũ nos hab̃e uidemꝰ. Seqͥt᷑. Madia
caritate constrauit. Habeamꝰ gͦ ca¬
ricatẽ qua media huiꝰ ferculi con¬
strata st̃. quȩ & id circo latũ mran.

Expanded text:
n inter martyres locum nos habere videmus? Sequitur, media charitate constravit. Habeamus ergo charitatem, qua media hujus ferculi constrata sunt, quae et idcirco latum mandat
Abbreviated transcription (Latin):
insepulchro scđ̾m solã carnẽ idem
ds iacuit. & inĩfernũ scm sola ani¬
mã descendit. Qua de infert᷑ ad car¬
nẽ die t̾cio reu̾tente. idẽ ds sc̃m car.¬
nem qͣin sepulchro iacuit de sepul¬
chro resurrex̃. & qͣdragesimo post
resurrectionẽ die. idemas hõ factuᷤ
inglũ ascendens indext̃a dĩ sedit. ind̾
infine̾ scłi ad iudicandos uiuos mor¬

Expanded text:
in sepulcro secundum solam carnem idem Deus jacuit, et in infernum secundum solam animam descendit. Qua de inferis ad carnem, die tertia, revertente, idem Deus secundum carnem qua in sepulcro jacuit, de sepulcro resurrexit; et quadragesimo post resurrectionem die, idem Deus homo factus in coelum ascendens, in dextera Dei sedit, inde in fine saeculi ad judicandos vivos mor
Abbreviated transcription (Latin):
una et᷑ ꝑ sona ñ dic̾et᷑ adimaginẽ
nram s adimaginẽ meã. Nec
drisset faciamꝰ: s faciã. Si uero
fu illis thꝑsonis tres eẽtit in telli¬
gende: uł credendȩ substantiȩ ñ
dite  adimaginẽ nram: s adima¬

Expanded text:
una esset persona, non diceretur, ad imaginem nostram, sed, ad imaginem meam; nec dixisset, faciamus, sed, faciam. Si vero in illis tribus personis tres essent intelligendae vel credendae substantiae, non diceretur, ad imaginem nostram, sed, ad ima
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit: & aĩam rationalẽ. Idem tñ
unigenitꝰ ds̃ scło natꝰ ẽ semel ex pa¬
tre. semel exmatre.¶atꝰ ẽ enim
de patre ds ũbũ. natꝰ ẽ de matre. ũbũ
filꝰ natꝰ añ scła & natꝰ in scło. Et
utͣq natiuitas. unus est filuiꝰ dĩ.
Niuina scdm ꝗͣ creator ĩ forma
cundũ qͣ semet ipsũ exinani¬
ens & formũ serui accipiens
Non solũ in conceptu materm
ut̃i. semet ipsũ dũ homo fieret
eadẽ seriuił forme susceptione for¬
mauit: uerũ etiã de eodẽ matris
ut̾o idẽ ds ho factꝰ exiuit. ꝙ ĩcruce

Expanded text:
suscepit, et animam rationalem. Idem tamen Unigenitus Deus secundo natus est, semel ex Patre, semel ex matre: natus est enim de Patre Deus Verbum, natus est de matre Verbum et utraque nativitas unius est Filii Dei: divina, secundum quam creator in forma cundum quam semetipsum exinaniens, et formam servi accipiens, non solum in conceptu materni uteri semetipsum, dum homo fieret, eadem servilis formae susceptione formavit, verum etiam de eodem matris utero idem Deus homo factus exivit,
Abbreviated transcription (Latin):
filio est. Nullus hoꝵ extͣ quẽlibet
ipsoꝵ ẽ q nemo alterũ aut p̾cedit
et̃uitate. Aut excedit magnitudine
aut suꝑat potestate. Quia tec flio
nec sp̃u seõ quantũ Adnatͦe diui¬
ne unitatẽ ꝑtinet aut anterior
aut maior ẽ pat̃. Nec filũ et̾itaᷤᷤ
atq in mensitas uelut anterior dut
potest. Sicut gͦ nec filius posterior
aut minor ẽ patre: ita nec sp̃e sc̃e
posterior aut minor est filio. Let̃¬
patͥs nat᷑a natꝰ extitit. Q ecernum
unũ recte credimꝰ e dicimꝰ deũ.
qr una ꝑrsꝰ et̃nitas. una ĩm̃sitas
una naturalit̾ triũ ẽ ꝑsonaꝵ dui¬

Expanded text:
Filio est. Nullus horum extra quemlibet ipsorum est : quia nemo alium aut praecedit aeternitate, aut excedit magnitudine, aut superat potestate. Quia nec Filio nec Spiritu sancto, quantum ad naturae divinae unitatem pertinet, aut anterior, aut major Pater est ; nec Filii aeternitas atque immensitas, velut anterior aut potest. Sicut ergo nec Filius posterior aut minor est Patre, ita nec Spiritus sanctus posterior aut minor est Filio. AetePatris natura nunum recte credimus, et dicimus Deum, quia una prorsus aeternitas, una immensitas, una naturaliter est trium personarum divi
Abbreviated transcription (Latin):
regit. sustinet. cͥcũdat. illustrat sñ
ulla motatione uł pollutiõe. ñ solũ
cȩlestia & t̾resta. s etiã ĩfernalia.
tia ut sol quoꝵ dã ut lunia. alio¬
rũ ut stellȩ. Ꝙ sp̃uał̃ qͣ similitudi¬

Expanded text:
at, illustrat, sine ulla mutatione vel pollutione, non solum coelestia et terrestria, sed etiam infernalia? am splendentia ut sol, quorumdam ut luna, aliorum ut stellae. Et spiritalis, qua similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
uerui ẽẽ ut sit illud. Hisi enĩ bonũ
eẽt ẽẽ malũ nullom smneret ds̃ illud
fieri. Multa qͥꝓppe hona de malis
omp̃s facit. ut de adult̾io hõiũ
honos format & facit homine .
Si dutẽ qͣdã illiꝰ lucis particła
quasi ꝑangustas rimas in fusa. hec
& alia oĩa uera ꝗͣ nouimꝰ uera eẽ cog¬
noscimꝰ. quali & qͣnta luce sciẽtiȩ̃¬
& sapientie illic illustͣ mur uͥ
ipsũ solẽ ueritatis facie ad faciẽ
uidebimꝰ .i. certa & uera scientia
cognoscemꝰ. Cuiꝰ p̃sentia similes ei
facit p̃sentes. Q enĩ uere. sapiẽtiȩ¬
i. uere pulcͥtudini. uere ȩt̾uitati ad¬
herebit: sapiens utiq & pulcher. &
et̃nꝰ erit. Sic etiã ab sentia eiꝰ. dissi¬
miles ei oĩmͣ facit. Cuiꝰ et̾nitas sñ ini¬
tio. & su fine ẽ. Si enĩ eẽt tẽpꝰ qntĩ¬

Expanded text:
rum esse ut sit illud. Nisi enim bonum esset esse malum, nullo modo sineret Deus illud fieri. Multa quippe bona de malis Omnipotens facit, ut de adulterio hominum bonos format et facit homines. Si autem et quadam illius lucis particula quasi per angustas rimas infusa, haec et alia omnia quae novimus, vera esse cognovimus; quali et quanta luce scientiae et sapientiae illic illustrabimur, ubi ipsum solem veritatis facie ad faciem videbimus, id est, certa et vera sapientia cognoscemus? cujus praesentia similes ei facit praesentes. Qui enim verae sapientiae, verae pulchritudini, verae aeternitati adhaerebit, sapiens utique et pulcher et aeternus erit. Sic enim absentia ejus dissimiles ei omni modo facit. Cujus aeternitas sine initio et sine fine est si enim esset tempus q
Abbreviated transcription (Latin):
Tc᷑ comunis õiũ reꝰ & hostĩ diaboluᷤ
bit᷑. Cuiꝰ dãpnatio & in tolerabił pȩ¬
na. delectabile spectacłm p̃stabit
electis. Tc̃ ardentissimo amore lib̾a
re cordis laudabt᷑. dm̃ oĩpotẽtẽ. be¬
nignũ misericordẽ. cui honor & gła ⁊¬

Expanded text:
tis diabolus bitur: cujus damnatio et intolerabilis poena delectabile spectaculum praestabit electis. Tunc ardentissimo amore liberare cordis laudabunt Deum omnipotentem, benignum et misericordem: cui honor et
Abbreviated transcription (Latin):
est uidemꝰ. Sic ꝑspecłm diuine cla¬
ritatis & ipsũ dm ut ẽ uidebimꝰ qͣntũ
possibile erit creatͦe: & nos ipsos &ce¬
t̃os. uera & certa scientia cognoscemꝰ.
Tunc abdita creaturarũ & ipsiꝰ ĩ¬
ferni uidendo dm̃ uidebimꝰ. Tunc
iustis manifestũ erit qͦmͦ dĩ ẽ ĩuisi¬

Expanded text:
est videmus; sic per speculum divinae claritatis, et ipsum Deum, ut est, videbimus, quantum possibile erit creaturae, et nos ipsos, et caeteros vera et certa scientia cognoscemus. Tunc abdita creaturarum, et ipsius inferni, videndo Deum videbimus. Tunc justis manifestum erit quomodo Deus est invisi
Abbreviated transcription (Latin):
ad suũ regnũ migͣuit. Cuiꝰ uestigia &
nos seqͣm᷑ donec pꝰ eũ eadẽ uia adur¬
hẽ regiã ꝑueniamꝰ ĩ qͣ ipse regnat.
De quaurbe qͥcqͥd hõ dixerit quasi stil¬
la de mari ẽ uł qͣsi scintilla de foco. In
qua iudelicet urbe fulgebt iꝰti sic̃ sol
ut dñs dit. Uhi sũma parerit. sũ¬
ma qͥes nulluᷤ labor. nullꝰ dolor. nulla
pauꝑtaᷤ nec senec Hꝰ: nec ulla more
nec ulla nox. nullũ cibi desiđĩ. nul¬
lũ sitis incendiũ. S cib & potꝰ erit
tio puro cordis ocłõ ipsuᷤ diuitutatiꝰ. &
assidua lectio ut ita dicã libri uite .i.
latet. manifestꝰ erit. uͥ ratio manifes¬
ta erit.cͦ hic elecHe. & ille ropbatꝰ ẽ
Cur hic in regnũ assuptꝰ ẽ & ille in
seruitutẽ redat Cur alꝰ inut̃o mo¬
rit᷑. alꝰ inin fantia. aliꝰ iniuentut e.
als inse nectute. Cur aliꝰ pauꝑẽ alꝰ¬

Expanded text:
um regnum migravit. Cujus vestigia et nos sequamur, donec post eum ad urbem regiam perveniamus in qua ipse regnat. De qua urbe quidquid homo dixerit, quasi stilla de mari est, vel quasi scintilla de foco. In qua videlicet urbe fulgebunt justi sicut sol , ut Dominus ait. Ubi summa pax erit, summa quies, nullus labor, nullus dolor, nulla paupertas, nec senectus, nulla mors, nec ulla nox, nullum cibi desiderium, nullum sitis incendium; sed cibus et pottio puro cordis oculo ipsius Divinitatis, et assidua lectio, ut ita dicam, libri vitae, id latet, manifestius erit; ubi ratio manifesta erit cur hic electus est, et ille reprobatus; cur hic in regnum assumptus, et ille in servitutem redactus; cur alius in utero moritur, alius in infantia, alius in juventute, alius in senectute; cur alius pauper
Abbreviated transcription (Latin):
tolerabile. & ca lor igniᷤ ĩ extinguibi.
Uñ ineuangłio legit᷑. Illic eric fis
& stidor dentiũ. Fletus naq & liqu¬
fatio oculoꝵ decalore nascit᷑. strio
uͦ dentiũ de frigore orit᷑. Hinc eã
beatꝰ iob. De aquis in qͥt nuĩ tͣnsi¬
duob innum̾a pendent pęnarum
gen̾a uidelicet sitis ̃ tolerabił yeni
famis. pena fetoris pena horrors. pen
timors. pena angustiȩ. pena renebra¬
rũ. seueritas tortoꝵ. p̃sentia demo¬
nũ fernitas bestiarũ. crudelitas mi¬
nistrantiũ. dilac̾atio inmortaliũ ũ¬
muĩ ũmis conscientiȩ. ignite. lacͥmȩ
suspiria. miseria. dolor sñ remedio. un¬
cła sũ solutiõe. mors ȩt̾na. pena sñ fine.

Expanded text:
tinguibilis. Unde in Evangelio legitur: Illic erit fletus et stridor dentium . Fletus namque et liquefactio oculorum ex calore nascitur; stridor vero dentium ex frigore nascitur. Hinc etiam beatus Job: De aquis, inquit, nivium transiduobus innumera pendent poenarum genera; videlicet, sitis intolerabilis, poena famis, poena fetoris, poena horroris, poena timoris, poena angustiae, poena tenebrarum, severitas tortorum, praesentia daemonum, ferocitas bestiarum, crudelitas ministrantium, dilaceratio immortalium vermium, vermis conscientiae, ignitae lacrymae, suspiria, miseriae, dolor sine remedio, vincula sine solutione, mors aeterna, poena sine fine,
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqn filiꝰ legitime coniugis añ bap¬
tismũ morit᷑. Cur qͥ bñ incipit sepe¬
male incipit. sẽpe bene fuurt᷑. Hec
oĩa & huifnodi multa inlibro uitepła¬
na & aꝑta ert̃. In eadẽ urbe p̃mium
Ibi oĩĩ bona oĩb patebt̃. ibi õs suas
inuicẽ cogitatioes cognoscent: Ibi
nullus suꝑb suꝑior erit: nullus
inferior in udus. Quomͦ enĩ qui
om̃s sic̃ semet ipsũ diliget Alicui
inuid̾e pot̾it cũnemo sibi ipsi in

Expanded text:
e conjugis ante baptismum moritur; cur qui bene incipit vivemale incipit, saepe bene finit. Haec omnia et hujusmodi multa in libro vitae plana et aperta erunt. In eadem urbe praemiumIbi omnium bonum omnibus patebit. Ibi omnes invicem suas cogitationes cognoscent. Ibi nullus superior superbus erit, nullus inferior invidus. Quomodo enim qui omnes sicut seipsum diliget, alicui invidere poterit; cum nemo sibi ipsi inv
Abbreviated transcription (Latin):
regno xͥ: & cũ diabolo dãpnari p̃sen¬
tiam amitt̾e angłoꝵ: & t̾ribilem
emonũ sẽꝑ pati p̃sentiã. Quantũ
ueri. uitari. metui debet. uullom̾
ci potest. Quis cũ sano sensu ꝓunẽ
ei delitus. centũ annoꝵ penas eli¬
ret Q miseri tñ & sñ ulla sapi¬
entia uoluptatẽ carnis seq̃ntes nõ

Expanded text:
est, cum diabolo damnari; praesentiam amittere angelorum, et terribilem daemonum semper pati praesentiam. Quantum caveri, vitari, metui debet, nullo modo dici potest. Quis cum sano sensu pro unius diei deliciis, centum annorum poenam eligeret? Et miseri tamen et sine ulla sapientia, volu
Abbreviated transcription (Latin):
untur sẽꝑ tñ desiłant᷑. & esuriem &
sitim sũ pęna efsiciunt .i. ardenti seꝑ
desidio delectant. Cuiꝰ secreta mira
stuporẽ cernentib ꝙͣ. pͦ mille arinoᷤᷤ
& milies mille. Q cũ angłi ab initu
mundi ea sołiti st̃ uidẽ. tnĩ ñ mini¬

Expanded text:
r tamen desiderantur, et esuriem et sitim sine poena efficiunt, et ardenti semper desiderio delectant. Cujus secreta mirabstuporem cernentibus, quam post mille annos et millies mille. Et cum angeli ab initio mundi ea soliti sint vide
Abbreviated transcription (Latin):
struosũ efficit corpꝰ & tͣpe: Sic nmi¬
orcͥ met᷑ ꝗͣ postulat. Q uoluntas oi¬
potentiꝰ artificis turpitudin̾e efficiec
ñ solũ sͥmet s oĩ congregationi. In
qua qͥ erit minitius. maiorẽ srĩ du¬
bio habebit głam ꝗͣ totũ huꝰ mundi

Expanded text:
ic nimiur, quam postulat ars et voluntas omnipotentis artificis, turpitudinem efficiet, non solum sibimet, sed omni congregationi; in qua qui erit minimus, majorem sine dubio habebit gloriam, quam totum habens
Abbreviated transcription (Latin):
se. Regnũ naq ddĩ oĩ fama mai̾ẽ
oĩ laude. melius. oĩ scientia ĩ num̃a¬
bilius. oĩ gła ꝗͣ putat᷑ prxcellentius
Mala etiam inferni dic̾e uł coguare
ut st̃: nemo potest. Peiora qͥppe sug
itaq dĩ plenũ ẽ lucis & pacis. & carita¬
tis & sapientiȩ. & głe & honestati. & dul

Expanded text:
se . Regnum namque Dei omni fama majus, omni laude melius, omni scientia innumerabilius, omni gloria quae putatur, excellentius. Mala etiam inferni dicere vel cogitare, ut sunt, nemo potest: pejora quippe sunt itaque Dei plenum est lucis, et pacis, et caritat
Abbreviated transcription (Latin):
& beatitudinis ꝑhenius. & oĩs bomi i¬
effabilis. qd̾ nec dici nec cogitari potet¬
At contꝰ lacꝰ inferni plenꝰ ẽ tenebrar
discordiȩ. odii. stulticiȩ. miseriȩ. tͣpi¬
tudinis. a maritudiniᷤᷤ. offensioĩs. doli¬
ris. fecoris. adustiõis. sitis. famif. ig¬
nis in extingͥbił. tristiciȩ. uindictȩ ꝑ¬
hennis. & oĩs in effabił mali qd̾ nec du
nec cogitari pot᷑. Cuies celi st̃ i̾ti hod
ciues inferni st̃ impii hõieᷤ & demonẽ
quoꝵ pͥnceps ẽ diabolus. Satiat stos
ipsius d ei: Cruciat impios & peccati¬
res uisio hominũ dãpnatoꝵ & demo¬
nũ. & suꝑ oĩa ipsius diaboli. Nichil
in regno dĩ desidat᷑ qd̾ ñ inuenit᷑. at
in ĩferno nicħ. inuenit᷑ qd̾ desidat᷑ .ii.
& saciat. at cont in lacu miseriei
hennis nicħ udet᷑. nicħq sentitur
nͥ qd̾ displicet cͥi qd̾ offendit. nͥ qd̾ crui¬
ciat. Om̃e bonũ in regno dĩ habun¬
dat. & nullũ malũ: om̃e malũ ta
carcẽ diaboli abiuudat & nullũb

Expanded text:
 beatitudinis perennis, et omnis boni ineffabilis, quod nec dici nec cogitari potest. At locus inferni plenus est tenebrarum, discordiae, odii, stultitiae, miseriae, turpitudinis, amaritudinis, offensionis, doloris, adustionis, sitis, famis, ignis inexstinguibilis, tristitiae, vindictae perennis, et omnis ineffabilis mali, quod nec dici nec ccives inferni sunt impii homines et daemones, quorum princeps est diabolus. Satiat justoipsius Dei. Cruciat impios et peccatores visio hominum damnatorum et daemonum, et super omnia ipsius diaboli. Nihil in regno Dei desideratur quod non inveniatur: at in inferno nihil invenitur quod desideratur. et satiat; at contra in lacu miseriae perennis nihil videtur, nihilque sentitur, nisi quod displicet, nisi quod offendit, nisi quod cruciat. Omne bonum in regno Dei abundat, et nullum malum; omne malum in carcere diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
rũ oiũ pars una imaginẽ ht̃ regni
dĩ: pars alt̾a inferm. Cõnuxtio nã¬
q maloꝵ simul & bonoꝵ: in hoc
mundo ẽ. In regno autẽ dĩ nulli ma¬
li st̃. s õs boni. At inferno: nullibo¬
ni st̃: s õs mali. Ee ut̃ꝙ locꝰ ex me¬
dio supplet᷑. Hominũ enĩ huiꝰ mundi
alii eleuant᷑ ad cȩlũ: alii tͣhunt᷑ ad
iafernũ. Sinules qͥppe similib iu̾gũ¬
tur .i. bonibonis. & mali malis. Iusti
homines uistĩ angłis. tͣns dgressore
hoĩes tͣnsgressorib angłis. Serrudi
dõ. serui diaboli diabolo. Benedicti
uocant᷑ ad regnũ sͥ ꝑatũ ab origine
mundi: maledicti expellũt᷑ in ignem

Expanded text:
egni Dei, pars altera inferni. Commixtio namque malorum simul et bonorum in hoc mundo est; in regno autem Dei nulli mali sunt, sed omnes boni; at in inferno nulli boni, sed omnes mali: et uterque locus ex medio suppletur. Hominum enim hujus mundi, alii elevantur ad coelum, alii trahuntur ad infernum. Similes quippe similibus junguntur, id est, boni bonis, et mali malis; justi homines justis angelis, et transgressores homines transgressoribus angelis; servi Dei Deo, servi diaboli diabolo: benedicti vocantur ad regnum sibi paratum ab origine mundi, maledicti expelluntur in ignem
Abbreviated transcription (Latin):
ri. cuiꝰ sux tã solẽ obscurat. ut in eiꝰ cõpa¬
tione nullã sol habeat lucẽ. Cuiꝰ ddile¬
do tam mel suꝑat ut ei cõꝑatũ uelut aħ¬
sinthiũ sit amarissimũ. Cuiꝰ faciem
si om̃s carc̾e inferni inclausi uidereg
nullã penã. nullũ dolorẽ. nullãq tos¬
ticiam sentirẽt. Cuiꝰ p̃sentia si infes¬
no cũ suis habitatorib apparet. conti.¬
nuo in fernꝰ in amȩnũ conũt̾ent᷑ para¬
disũ. Cuiꝰ sñ nutu nec foliĩ de arħoe
audit ꝗͣ uidet. Cuiꝰ auriꝰ nͥ minꝰ uidet

Expanded text:
ri; cujus lux tam solem obscurat, ut ejus comparatione nullam habeat sol lucem; cujus dulcedo tam mel superat, ut ei comparatum velut absinthium sit amarissimum; cujus faciem si omnes carcere inferni inclusi viderent, nullam poenam, nullum dolorem, nullamque tristitiam sentirent; cujus praesentia si in inferno cum sanctis habitatoribus appareret, continuo infernus in amoenum converteretur paradisum; cujus sine nutu nec folium de arboreaudit quam videt; cujus auris non minus videt
Abbreviated transcription (Latin):
nos. & et̾nitatẽ siue inbono siue in
malo futurã. Unꝰ enĩ dies aliqͥ ꝓpoctio
ẽ incentũ annoꝵ spatio. ꝗͣ.uis ualde
modica. ac uͦ centũ annoꝵ spatiũ. nul¬
la ꝓportio ẽ in illa ȩt̾nitatȩ. Si enim
ũbi gr̃a centesima uł millesima parᷤ

Expanded text:
nos, et aeternitatem, sive in bono, sive in malo futuram. Unus enim dies aliqua portio est in centum annorum spatio, quamvis valde modica: at vero centum annorum spatium nulla portio est in illa aeternitate. Si enim, verbi gratia, centesima
Abbreviated transcription (Latin):
tione. etiam de gt̃is spiritaliter
iudicat om̃ia. qd donec unũ quẽq
nr̃m ꝑueniat. in eo qͦd̾ ꝑ uenit ambu¬
let. Idẽ ĩ eo qd̾ certui recipit. fidelit̾ ꝑ¬
seueret. Q siqͥd alit̾ sapit. hoc ꝙͦ
illi deus reuelauit.¬

Expanded text:
tione etiam de caeteris spiritaliter tione etiam de caeteris spiritaliter judicat omnia : quo donec unusquisque nostrum perveniat, in eo quo pervenit ambulet, id est, in eo quod certum recepit, fideliter perseveret. Quod si quid aliter sapit, hoc quoque illi Deus revelabit
Abbreviated transcription (Latin):
uidiciũ segregabit iustos ab ĩ ustiͦ
bonos amat. rectos aꝑu̾sis. Sonos
constituet adextͥs malos ãsinistris.
& ex eiꝰ ore iusti. et̃niq iudicii sẽpi¬
terna atq incõmutabili ꝓlata sen¬
tentia. iniqui om̃s ibunt ĩ cõbus¬
tionẽ et̃na: iusti autẽ inuitam
et̾uã: iniqͥ sẽꝑ arsuri cũ diabolosti
autẽ regnaturi sñ fine cũ xp̃o.
ecꝰ interim. xl. capitula ad
regłam uere fidĩ firmissune
ꝑtinentia fidelit̾ crede. fortit̃ tene.
ueracit᷑ paciont̃q defende. Ꝙ si
ꝙͣ contͣria his dogmatizare cogno¬
oĩb s etiam  singłis uoluerit contͣ¬
ire: in eo qd̾ singuł hoꝵ contumacit̃
repugnat. & his contͣaria docere nõ
tizand̃ appareat. Quam iis igit᷑
& angustia tẽpis & festinatio por¬
titoris cõpulerit nos aliqͣ ꝗͣ ꝓdiũsis
fuerunt inserenda pͣtire silentio:
tñ si oĩa qͤ in hoc op̾cło continentur
recensere & notissima ꝓrsꝯ hab̾e
ñ negligas. ex his pot̾is cauta discre¬

Expanded text:
ustum segregabit justos ab injustis, bonos a malis, rectos a perversis: bonos constituet a dextris, malos a sinistris; et ex ejus ore justi aeternique judicii sempiterna atque incommutabili prolata sententia, iniqui omnes ibunt in combustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam : iniqui semper arsuri cum diabolo, justi autec interim quadraginta capitula ad regulam verae fidei firmissime pertinentia fideliter crede, fortiter tene, veraciter patienterque defende. Et si quem contraria his dogmatizare cognos, sed etiam singulis voluerit contraire, in eo quod singulis horum contumaciter repugnat, et his contraria docere non tizandus appareat. Quamvis igitur et angustia temporis, et festinatio portitoris compulerit nos aliqua quae pro difuerant inserenda praeterire silentio, tamen si omnia quae in hoc opusculo continentur recensere et notissima prorsus habere non negligas, ex his poteris cauta discre
Abbreviated transcription (Latin):
dentẽ beneq uinentẽ alieno ũ
Qadari peccato. si cuiqͣ pecanti
uec consensionẽ p̃beat nec fauorẽ.
utilit̾q malos ã bonis in tͣ ecłiam
tilerari. si hoc cũ eis bene uiuendo
& bñ monendo agat᷑. ut & uidenteᷤ
& adudientes que bona sunt mala
confundant᷑. & ad bonia uitã ꝑ dei
mised̾ia conuertant᷑. Ponos uero
amalos intͣ eccłiam dũ tanot cemoo
licã constitutis. nc̃ deb̾e oꝑũ disitto¬
litudine seꝑari. ut cũ quib dun¬
La ̾municant sacramenta non

Expanded text:
dentem, beneque viventem alieno unquam maculari peccato, si cujusquam peccatis nec consensionem praebeat, nec favorem. Utiliterque malos a bonis intra Ecclesiam tolerari, si hoc cum eis bene vivendo, et bene manendo agatur; ut et videntes et audientes quae bona sunt, mala confundantur, et ad bonam vitam per Dei misericordiam convertantur. Bonos vero a malis licam constitutis nunc debere operum dissimilitudine separari; ut cum quibus divina communicant Sacramenta, non
Abbreviated transcription (Latin):
untin̾e ñ possunt infirmitate con¬
ussas. Eis nͦ qͥ siue coniugati siue
q̃ coniugio libi continentiam dõ uo¬
uerint ad modũ ẽẽ dãpnabile. siue
illi coniugale opꝰ uoluerint appe.¬
tere quo so ñ accessuros. uł illi repe¬
tere aquo se recessuros illi libera.
illi cõmuni ꝑfessi stͣ uoluntate.
ȩccłiam. & int᷑ eã usq insinem
sli frumento mixtas paleas conti¬
ueri hoc est bonis malos sacm̃toꝵ
Omunione misceri. & inommp.
sissione siue clericoꝵ siue monacho¬
malos. nec ꝑbonis malos deseren¬
dos. s ꝓhonis malos inquantũ exi¬
it fidi & haritatis ratio toleradoᷤ
spargunt. uł frẽs ad aliqd malũ opͣ
mortifera umitatione ñ duct᷑. Nee¬

Expanded text:
possunt infirmitate, concessas. Eis vero qui sive conjugati, sive a conjugio liberi continentiam Deo voverint, admodum esse damnabile si vel illi conjugale opus voluerint appetere, quo se non accessuros, vel illi repetere, a quo se recessuros, illi libera, illi communi professi sunt voluntate.Ecclesiam, et intra eam usque in finem saeculi frumento mixtas paleas contineri, hoc est, bonis malos Sacramentorum communione misceri: et in omni professione, sive clericorum, sive monachomalos. Nec pro malis bonos deserendos, sed pro bonis malos, in quantum exigit fidei et charitatis ratio, tolerandos; spargunt, vel fratres ad aliquod malum opus mortifera imitat
Abbreviated transcription (Latin):
actione ꝑcipit᷑. & dĩ seruos qͥ a carnib
Quino abstinent ñ tanꝗͣ in mũda
quȩ ãdõ factasunt respuere. s a for¬
tiore cibo & potu ꝓ sola castigatione
corꝑis ab stiñe. Nuptias qͦ diuinitꝰ
institutas & benedictas. & melꝰ qͥdẽ¬

Expanded text:
actione percipitur : et Dei servos, qui a carnibus aut vino abstinent, non tanquam immunda, quae a Deo facta sunt respuere; sed a fortiori cibo et potu, pro sola castigatione corporis abstinere. Nuptias quoque divinitus institutas et benedictas: et meliu
Abbreviated transcription (Latin):
ori nomauor tamen dispen¬
satoris nr̃i dĩ qͥ om̃s homines
uult saluos fieri. & ad agnitionẽ ue¬
ritatis uenire. munifica lib̾tate ꝯcedit᷑
ut is qͥ dlignũ se guangłice p̃dicationi
in rep̃hensibili ꝯu̾satione non p̃buit
ꝓsalute multoꝵ spitał doctͥne grãm
conseqͣt᷑. Qͥb autẽ modis &̃ charis¬
mata curationũ ad expellendos de¬
mones adño concedat᷑ consequenᷤᷤ et
ut simili disputatiõe pandamꝰ.Qdã
ꝯsurgentes a refectione inuesꝑã reser¬
uenius: qr efficatiꝰ sẽꝑ corde concipit᷑.

Expanded text:
onnumquam tamen dispensatoris nostri dei, qui omnes homines uult saluos fieri et ad agnitionem ueritatis uenire, munifica liberalitate conceditur, ut is qui dignum se euangelicae praedicationi inreprehensibili conuersatione non praebuit pro salute multorum spiritalis doctrinae gratiam consequatur. quibus autem modismata curationum ad expellendos daemones a Domino concedantur, consequens est ut simili disputatione pandamus, quam consurgentes ad refectionem in vesperam reservemus, quia efficacius semper corde concipit
Abbreviated transcription (Latin):
me oꝑarii iniqͥtati. Q iccͥco &̾
istos quib hanc głam signors at¬
ne in his extollant᷑ ad mouet dicens.
Nolite gaudere qi demonia uob̾ subi¬
ciunt᷑: gaudete autẽ quia noĩa ur̃a
scrt pta sunt incelis. Qd charis¬

Expanded text:
erarii iniquitatis . Et idcirco etiam istos quibus hanc gloriam signorum atne in his extollantur, admonet dicens: Nolite gaudere quia daemonia vobis subjiciuntur, gaudete autem quia nomina vestra scripta sunt in coelis . CA
Abbreviated transcription (Latin):
alii dat᷑ ꝑ sp̃m sermo sapientiȩ. alii
sermo scientis. alii files. Alii grã sani¬
tatũ. alii oꝑatio uͥtutũ. & reliqua de  la¬
ritate dicturꝰ. que ad modũ eam cunctiᷤᷤ
pͣculerit carismatib: pauciᷤ ad u̾tite.
Et ad huc inqͥt supͣmodũ excellentiorẽ
uob̾ uiam de monstro: ꝑ qd̾ euident̃
ostendit᷑ ꝑ fectionis ac beatitu dinis
sũmã ñ illoꝵ mirabiliũ oꝑatiõe. s in
karitatis puritate ꝯsist̾e. Nec ĩ merito.
Qĩa enĩ illa euacuanda ac destruẽda
st̃: karitus uͦ ꝑ petuo ꝑ mansura. Idõq
a patͥbꝰ nosts oꝑa ista signoꝵ ne qͣꝗͣ. uidemꝰ
affectata. quinimmo cũ ea sp̃c scĩ gratia
possiderent: nũꝗͣ. exercere uoluerũt.
nisi forte extrema illos & ineuitabił
necessitas coartasset. Desuscitato
t̾iotioe solitudinis pͥmꝰ inuenit : mor

Expanded text:
Alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii Alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii fides, alii gratia sanitatum, alii operatio virtutum , et reliqua; de charitate dicturus, quemadmodum eam cunctis praetulerit charismatibus, paucis advertite: Et adhuc, inquit, supra modum excellentiorem vobis viam demonstro . Per quod evidenter ostenditur perfectionis ac beatitudinis summam non in illorum mirabilium operatione, sed in caritatis puritate consistere. nec inmerito. omnia enim illa euacuanda ac destruenda sunt, caritas uero perpetuo permansura. ideoque a patribus nostris opera ista signorum nequaquam uidimus adfectata: quin immo cum ea spiritus sancti gratia possiderent, numquam exercere uoluerunt, nisi forte extrema illos et ineuitabilis necessitas coartasset. Sicut tioticae so
Abbreviated transcription (Latin):
Ayxerit eamꝰ & sequam᷑ dõs alienos
quos ignoras. & seruiamꝰ eis: ñ au¬
dies u̾ba ꝓpħe illiꝰ. & sõpni itoris
quia temptat uos dñs ds̃ uester.
ut palã fiat utrũ diligatis eũ anñ
Et ineuangłio. Exurgent inqͥt
rorẽ inducant᷑ si fieri pot̾ &̃ electi.
Inquo quis sanc to uiros
de BE at adMI RARI.
ua propter nũꝙp dobomus
eos qui hec affectant inhis
uirtutib abmirari. s potiꝰ in tueaũ.
utrũ uitioꝵ oĩum expulsiõe. & mo¬
rum emendatione ꝑfecti sint. Qđ¬
utiq ñ ꝓ alteriꝰ fide aut diu̾sitate
causarui: s ꝓ uniꝰ cuiꝰq studio dĩ gra
dispensante concedit᷑. Hec namq
ẽ actuał scientia. quȩ ali o uoca¬
linguis hominũ. & angłoꝵ. & pleni¬
tudini fidei. quȩ etiam monteᷤ trasfe
rat. et oĩ scientiȩ ac ꝓ phetiȩ. & ero¬
gationi oiũ facultatũ. ipsiq pͦtremo
głoso martyrio apłica auctoritate
prȩ fert᷑. Nam cũ de numerass uni¬
uersa carismatũ gen̾a. atq dixisset

Expanded text:
os quos ignoras, et seruiamus eis: non audies uerba prophetae illius aut somniatoris: quia temptat uos dominus deus uester, ut palam fiat utrum diligatis eum an non, et in euangelio exsurgent, inquit, roIn quo quis sanctos viros debeat admirari. Quapropter numquam debemus eos qui hoc affectant, in his virtutibus admirari, sed potius intueri, utrum vitiorum omnium expulsione et morum emendatione utique non pro alterius fide aut diuersitate causarum, sed pro uniuscuinsque studio dei gratia dispensante conceditur. haec namque est actaalis scientia, quae alio uocalinguis hominum et angelorum et plenitudini fidei, qurat, et omni scientiae ac prophetiae et erogationi omnium facultatum, ipsique postremo glorioso martyrio apostolica auctoritate praefertur. Nam cum dinumerasset universa charismatum genera, atque dixisset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut impia dognatũ pͣuitate corrũ¬
punt. ĩ mundi cordis ẽẽ manifestũ
sit: qͦmͦ multi udeoꝵ atq heretico¬
rũ. uł etiã catholicoꝵ qͥ diu̾sis uitiis
in uoluulit᷑ ꝑfectã scͥpturarũ scientiã
consecuti de spĩtał doctrinȩ magni¬
dioris scientiȩ ignorat archana:
Quẽ admodũ gͦ stabit ista sententia
que scientiã sp̃italẽ soli cordis tribut
puritatiꝰ Obiectio de eo qd mul¬
ti in mundi scientiam habea nt
& sarctiNoNhabeant.

Expanded text:
aut inpia dogmatum prauitate corrumpunt inmundi cordis esse manifestum sit, quomodo multi Iudaeorum atque haereticorum uel etiam catholicorum, qui diuersis uitiis inuolunntur, perfectam Bcripturarum scientiam consecuti de spiritalis dootrinae magnidioris scientiae ignorat arcana? Quemadmodum ergo stabit ista sententia quae scientiam spiritalem soli cordis tribuit PUT XV. Objectio de eo quod multi immundi scientiam habeant, et sancti non habeant.
Abbreviated transcription (Latin):
in eis. & int̾ illos ambulabo. Qũa¬
obr̃ẽ diligent̾ memorie com̃dãda
ẽ: & incessabilit̾ recens łuda sacͣrũ
ser es scͥpturarũ. Hec & enĩ medita¬
tionis iũgitas duplice̾ nob̾ ꝯfert
fructũ. Primũ qd̾ dũ legendiᷤ ac
parandis lectionib occupat᷑ mentiᷤ
intentio: necesse est ut nulł nexi¬
arũ cogitationũ laquȩis captiuet᷑.
Deinde qd ea quȩ creberrima repe¬
titiõe ꝑcursa. dũ memoriȩ tradde
laboramꝰ. in tellig̾e ad tẽpꝰ obligata
mente ñ qͥuimꝰ : postea ab omniũ
actuũ ac usionũ illecebriᷤ absolit᷑.
p̃cipue qͥ noct᷑na meditatiõe taciti
reuoluenteᷤ clariꝰ intuem᷑. ita ut
occultissimoꝵ sensuũ qͦs tenui qͥdẽ
uigilantes opinatioẽ ꝑcipimꝰ. qͥes¬
entibꝰ nob̃ uelut soporis stupore d̾¬
Aeosis in telligentia Reuelãtun.

Expanded text:
in eis, et inter illos ambulabo . Quamin eis, et inter illos ambulabo . Quamobrem diligenter memoriae commendanda est et incessabiliter recensenda sacrarum series scripturarum. haec etenim meditationis iugitas duplicem nobis conferet fructum: primum quod, dum in legendis ac parandis lectionibus occupatur mentis intentio, necesse est ut nullis noxiarum cogitationum laqueis captiuetur: deinde quod ea, quae creberrima repetitione percursa, dum memoriae tradere laboramus, intellegere id temporis obligata mente non quiuimus, postea ab omnium actuum ac uisionum inlecebris absoluti praecipueque nocturna meditatione taciti reuoluentes clarius intuemur, ita ut occultissimorum sensuum, quos ne tenui quidem uigilantes opinatione percepimus, quiescentibus nobis et uelut soporis stupore demersis intellegentia reueletur.
Abbreviated transcription (Latin):
sũmi ueriq pontificis nr̃i iłu xp̃i
salutare uexillũ. in mortał memo¬
riȩ sẽꝑ uiriditate frondescens. Hec
est uirga nãq quȩ postea ꝗͣ de ies¬
se raddice succisa est. iuuaciꝰ mortifi¬
cata reiuirescit. Hȩc autẽ oĩa. duobꝰ
cherubu. idest historig & sp̃ĩtał sci¬
entie plenitudine ꝓteguntur.
Cherubin enĩ int̾p̃tant᷑ scientie
multitudo: quȩ ꝓpiciatoriũ dĩ. id ͤ pla¬
ciditatẽ pectoris tui iugit̾ ꝓtegent &
a cunctis spĩtaliũ neqͥtiarũ in cͦsibus
obũbrabunt. E ita mens tua non
solũ in archã diuini testam̃ti. uerũ
etiam in regnũ sacerdotale ꝓuecta.
ꝑ indissolubilem puritatis affectũ
qͦdãmͦ ab sorta spiritalib discipluus:
illud implebit᷑ pontificale mandatũ.
qd̾ alegis latore ita pͣcipit᷑. Et de
scis ñ egredie t᷑ ne polluat scũariũ
dĩ. id ẽ corsuũ. in qͦ iugit̾ habitaturũ¬
se dñs reꝓmutit dicens. In habitabo

Expanded text:
summi uerique pontificis nostri Iesu Christi summi uerique pontificis nostri Iesu Christi salutare uexillum, inmortalis memoriae semper uiriditate frondescens. haec namque est uirga quae poeteaquam de Iesse radice succisa est ninaeins mortificata reuirescit. haec autem omnia duobus Cherubin, id est historicae et spiritalis scientiae plenitudine protegentur. Cherubin enim interpretatur scientiae multitudo: quae propitiatorium dei, id est placiditatem pectoris tui iugiter protegent et a ounotis spiritaliom nequitirum incursibus obumbrabunt. et ita mens tua non solum in arcam diuini testamenti, uerum etiam in regnum sacerdotale prouecta per indissolubilem puritatis affectum quodammodo absorta spiritalibus disciplinis illud inplebit pontificale mandatum, quod a legialatore ita praecipitur: et de sanctis non egredietur, ne polluat sanctuarium dei, id est cor suum, in quo iugiter habitaturse Dominus repromittit, dicens: Inhabitabo
Abbreviated transcription (Latin):
estinandũ gͥ tibi ẽ Ilem̃
siaduerã scripturar̾ uis sci¬
entiam ꝑ uenire: ut humilitatem
cordis in mobilẽ pͥmitꝰ conseqͣris.
quȩ te ñ ad illam quȩ inflat. s ad
eam q̃ illuminat scientiã caritatiᷤᷤ
consũmatione ꝑducat. In. possibile
namq ẽ : in mundã mentẽ donũ
scienti  sp̃itał adipisci. Et ictirco
oĩ cautio ne de uita. ne tͥ ꝑstudiũ
lectioniᷤᷤ ñ scientiȩ lum̃. nec illa ꝑpe¬
tua quȩ ꝑ illuminationẽ doctͥne
arrogantiȩ uanitate nascantur.
Deude hoc tͥ ẽ oĩmodiᷤ enitendũ.
ut expulsa oĩ sollicitudine & conta¬
gione t̾rena: assiduũ te ac potiuis
iugẽ sacre p̃beas lectioi. donec con¬
tinua meditatio imbuat mentem
tuaᷤ. & quasi insimilitudinẽ sui
stfuñiti ꝑpetuã firmitatẽ. urnã qͦ
Aureã. hoc est memoriã purã atq
sincerã. q̃ reconditũ inse manna
ꝑpetua tenacitate conseruet. spi¬
ille panis ꝑhennẽ celestẽ ꝙ. dulcedi¬
nẽ. nec ñ etiam uirgã adron. id est

Expanded text:
estinandum igitur tibi set si ad ueram scripturarum u scientiam peruenire, ut humilitatem cordis inmobilem primitus consequaris, quae te m ad illam quae inflat, sed ad eam quae inluminat scientiam caritatis consummatione perducat. inpossibile namque est inmundam mentem donum scientiae spiritalis adipisci. et idcirco omni cautione deuita, ae tibi per studium lectionis non scientiae lumen nec illa perpetua quae per inluminationem doctarrogantiae vanitate nascantur. Deinde hoc tibi est omnimodis enitendum, ut, expulsa omni sollicitudine et cogitatione terrena, assiduum te ac potius jugem sacrae praebeas lectioni, donec continua meditatio imbuat mentem tuam et quasi in similitudinem sui strumenti perpetuam firmitatem; urnam quoque auream, hoc est memoriam puram atque sinceram, quae reconditum in se manna perpetua tenacitate conseruet, spiillius panis perennem caelestemque dulcedinem: nec non etiam uirgam Aaron, id est
Abbreviated transcription (Latin):
in uoce arcangłi. & in tuba dĩ descenst
de cȩlo. & mortui qͥ in xp̃o sunt resur¬
gent pͥmi: qͣ ex ortationis specie ana¬
goges figura pͣfert᷑. Doctrina uero:
simplicẽ historicȩ expositionis ordiuẽ
pandit. in qua nullꝰ occultior ĩ teslatꝰ.¬
nisi qͥ ub̾ resonat continet᷑. sicut est
illud. Tradidi enĩ uob̾ in pͥmiᷤᷤ qd̾ &

Expanded text:
archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo; et mortui qui in Christo sunt, resurgent primi . Qua exhortationis specie anagoges figura praefertur. Doctrina vero simplicem historiae expositionis ordinem pandit, in qua nullus occultior intellectusnisi qui verbis resonat, continetur, sicut est illud: Tradidi enim vobis in primis quod et
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ exposigio pͣfiguratiõi corporis &
sanguinis xͥiquẽ cotidie sumimꝰ cõꝑa¬
ta: allegorie ꝯtinet rationẽ. Scientia
uͦ qͣ similit̾ ab apło memorat᷑. tͦpolo¬
gia est. qua uniu̾sa q̃ ad discretiõe
ꝑtinent actualẽ utrũ utilia uł ho¬
nesta suit prudenti examinatiõe dis¬
cernimꝰ. ut est illud. cũ apd̃ nos mec ip¬
sos iudicare pͣcipim᷑. utrũ deceat nu¬
licrẽ ũ uelato oiput uaredmn. Quȩ
ratio ut dictũ est: moralem continet
intellectũ. Itẽ ꝓphetia ꝙͣ. t̾cio apłs in
culit loco: anagogen sonat. ꝑ ꝗͣ. ad ĩui¬
sibilia acfutura sermo tnͣsfert᷑. ut ẽ
illud. Nolumꝰ dutẽ uos ignorare fis
dedormientib ut ñ ꝯstristemi sic̃ & geci¬

Expanded text:
quae expositio praefigurationi corporis et sanguinis Christi quem cotidie sumimus conparata allegoriae continet rationem. scientia uero, quae similiter ab apostolo memoratur, tropologia est, qua uniuersa quae ad discretionem pertinent actualem utrum utilia uel honesta sint prudenti examinatione discernimus: ut est illud, cum apud nosmet ipsos indicare praecipimur utrum deceat muliereratio, ut dictum est, moralem continet intellectum. Item prophetia, quam tertio Apostolus intulit loco, anagogen sonat, per quam ad invisibilia ac futura sermo transfertur, ut est illud: Nolumus autem vos ignorare, fratres, de dormientibus, ut non contristemini, sic
Abbreviated transcription (Latin):
didiceris. cũ te etas maturior ꝓuex¬
erit ad docendũ: uauȩ głȩ amore se¬
ductus ĩmundis hominib passim ĩ¬
geras illudq qd sapientissimꝰ salo¬
mon int̃ dix̃ incurras. Noli appli¬
care in pui ad pascua nisti: ne sede¬
caris saturitate uentͥs. Non cuo
expediunt stulto delitiȩ: nec opus est
sapieutia uͥ deẽ sensus. Magis enim
dr̃ insipientiȩ : qr seruuᷤ duruᷤᷤ non
em̃dabit᷑ n̾bis. Si euĩ & in tellexerit:
ñ obediet & in aures in prudentis
noli qͥcꝗͣ dic̾e: ne forte irrideat sapi¬
entes sermones tuos: & ne dederre.
sc̃m canib. neq miseritis margaritas
ur̃as añ porcos. ne forte conculcẽt eas
pedib suis. & contĩsi dirrũpant uos.
O portet itaq huiꝰ cemodi hominib
spĩtaliũ sensuũ contingens sacranita
efficacit̾ canas: incorde meo abscon¬
q̃i eloqͥa tua. ut ñ peccẽ tͥ. S dicis
fcrsitan. Et qͥb diuinarũ scͥptura¬

Expanded text:
didiceris, cum te aetas maturior prouexdidiceris, cum te aetas maturior prouexerit ad docendum, uanae gloriae amore seductus inmundis hominibus passim ingeras illudque quod sapientissimus Salomon interdixit incurras: noli adplicare iupiam ad pascua iusti, neque seducaris saturitate uentris. non enim expediunt stulto deliciae, nec opus est sapientia ubi deest sensus. magis enim ducitur insipientia, quia seruus durus non emendabitur uerbis: sienim et intellexerit, non oboediet. et: in aures inprudentis noli quicquam dicere, ne forte inrideat sapientes sermones tuos. et: ne dederitis sanctum canibus, neque miseritis margaritas uestras ante porcos, ne forte conculcent eas pedibus suis et conuersi disrum pant uos. oportet itaque ut huiusmodi hominibus spiritalium sensuum contegens sacramenta efficaciter canas: in corde meo abscondi eloquia tua: ut non peccem tibi. sed dices forsitan: et quibus diuinaxumis scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ pͣdiximꝰ ordine ad spiritalẽ ꝑueni¬
uerũ etiam ordinẽ earum uellet¬
parturiret ex pͥmeret: post ali¬
quanta intulit dicens. In ugiliuᷤ.¬
inieiuniis. ĩ castitate. ĩ scientia ĩ
longanimitate. ĩ suauitate. in spũ
sa̾cto. in caritate non ficta. Qua
ꝯiugatiõe uͥtutũ: eiudentissime nos
uoluit exudire de uigiliis atq ie¬
iuniis: ꝗcastitatẽ. de castãte adscientiã
descientia ad longanimitatẽ. delon¬
ganimitate adsuauitatẽ. de suaui
is adscientiã sp̃italẽ: habebis ꝓcul
dubio sic̃ diximꝰ ñsterilẽ. nec in ertem.
s uiuidã fructuosãq doctrinã sem̃q
salutaris uĩbi qd̾ cũ ate fuerit audi¬
entiũ cordib cõm̃datũ:. subsequens
sp̃c scĩ imber largissimꝰ fundabit.
tur pluuia semini tuo ubicũq semi¬
naũis interra. & panis frugũ terrȩ
aue etiam ne hȩc quȩ ñtam.XU
lectione. ꝙͣ exꝑientiȩ sudore

Expanded text:
quo praediximus ordine ad spiritalem scientiam perueniquo praediximus ordine ad spiritalem scientiam perueniuerum etiam ordinem earum parturiret exprimeret, post aliquanta intulit, dicens: In vin ieiuniis, in castitate, in scientia, in longanim.itate, in suauitate, in spiritu sancto, in caritate non ficta. qua coniugatione uirtutum euidentissime nos uoluit erudire de uigiliis atque ieiuniis ad castitatem, de castitate ad scientiam, de scientia. ad longanimitatem, de longanimitate ad suauitatem, de suauitris ad scientiam spiritalem, habebis procul dubio sicut diximus non sterilem nec inertem, sed uiuidam fructuosamque doctrinam, semenque salutaris uerbi, quod a te fuerit audientium cordibus conmendatum, subsequens spiritus sancti imber largissimus fecundabit atur pluuia semini tuo, ubicumque seminaueris in terra: et panis frugum terrae Caue etiam ne haec quae non tam lectione quam experientiae sudore
Abbreviated transcription (Latin):
timor dm̃i disciplina & sapientia
ẽ. scͥpturarũ adqͥrere sensũ de
conanc᷑: satis pͥe in ꝓu̾biis me
ex corsũ pot̾it. In quantũ uͦ ab illa
erudiciõe seculari. ꝙ̃ carnaliũ ui¬
tioꝵ sorde polluit᷑. uera hec & spi¬
ritał scientia submouet᷑. ut eam
in ñ nulł elinguib ac pene illi t̾atiᷤ
sciamꝰ ñ uꝗͣ admirabilit̾ uiguiss e.
qd̾ in apłis multisq etiã scĩs uiris
euidentissime cõꝓbat᷑. qͥ nͨ in ani
ria. s ueris sp̃itał scientiȩ fructi¬
bus curabant᷑. De qͥb in actibuᷤᷤ
apłoꝵs scͥptũ est. U identes autẽ
homines e̾ẽnt sũ litͣis & idiote:
admirabantur. Et id circositͥ
eure ẽ ad eiꝰ ĩ marcescibilẽ flagra¬
tiam ꝑuenire: cunctis primum
conatib elabora. ut adũo puritatẽ
castitatis obtineas. Nullus enum
iq adhuc carualiũ passionum &
maxime fornicationis dominatur
affectꝰ: spiritalẽ pot̾it scientiam
possidẽ. In corde enĩ bono requiescit
scientiam cũ iustitia. Hoc autem

Expanded text:
apientia est  Scripturarum acquirere sensum de conantur, satis proprie in Proverbiis memexcors non poterit . In tantum vero ab illa eruditione saeculari quae carnalium vitiorum sorde polluitur, vera haec et spiritalis scientia submovetur, ut eam in nonnullis elinguibus ac pene illitteratis sciamus nonnumquam admirabiliter uiguisse. quod in apostolis multisque etiam sanctis uiris euidentissime conprobatur, qui non inani ria, sed ueris spiritalis scientiae fructibus curuabantur: de quibus in Actibus apostolorum scriptum est: uidentes autem homines essent sine litteris et idiotae, admirabantur. et idcirco si tibi curae est ad eius inmarcescibilem fragrantiam peruenire, cunctis primum conatibus elabora, ut a domino puritatem castitatis obtineas. nullus enim in quo adhuc carnalium passionum et maxime fornioationis dominatur affectus spiritalem poterit scientiam possidere. in corde enim bono requiescet scientiam cum iustitia. hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͦ ht̃ uirũ. Tropologia: est morał
explanatio. ad enĩdationẽ uitȩ & in¬
structionẽ ꝑtinens actualẽ. uelut si
hec eagẽ duo testam̃ta ĩ telligamꝰ. Irp¬
si hierłm aut syon. animã hominiᷤᷤ ueli¬
mus acciꝑe scdłm illud. Lauda hierłm
dñm. lauda dm̃ tuũ sy. on. Igit᷑ pͣdictȩ
qͣtuor figure inunũ ita si uolumꝰ con¬
fluuit. ut una atq eadẽ hierłm qͣdri¬
faria possit intelligi: scdm historiam:
ciuitas iudeoꝵ. scdm allegoria. eccłaxͥ.¬
scd̃m anagogẽ: ciuitas dĩ. illa celestis
Quȩ est mat̾ omniũ nr̃m scdm tro¬
polegiã: anima hominiᷤ qͣ frequent̃
hoc nomine aut inrrepat᷑ aut laudat᷑
adño. Dehis qͣtuor int̾p̃tationũ gen̾i¬
bus : beatꝰ apłs ita dicit. Nc̃ autẽ frẽs
siueño aduos linguis loquens: qͥd uob̃
ꝓdero nͥ uob̃ loquar aut in reuelatiõe.
aut in scientia. aut inꝓphetia. aut
indoctua. Ri euelatio nãq ad allego¬
riam ꝑtinet: ꝑ ꝗͣ ea ꝙ̃ tegit historianar¬

Expanded text:
t virum . Tropologia est moralis explanatio, ad emendationem vitae et instructionem pertinens actualem, velut si haec eadem duo Testamenta intelligamus psi Hierusalem aut Sion animam hominis uelimus accipere secundum illud: lauda Hierusalem dominum: lauda deum tuum Sion. igitur praedictae quattuor figurae in unum ita, si uolumus, confluunt, ut una atque eadem Hierusalem quadrifarie possit intellegi: secundum historiam ciuitas Iudaeorum, secundum allegoriam eccivitas Dei illa coelestis quae est mater omnium nostrum; secundum tropologiam anima hominis, quae frequenter hoc nomine aut increpatur, aut laudatur a Domino. De his quatuor interpretationum generibus Apostolus ita dicit: Nunc autem, fratres, si venero ad vos linguis loquens, quid vobis prodero, nisi vobis loquar, aut in revelatione, aut in scientia, aut in prophetia, aut in doctrina ? Revelatio namque ad allegoriam pertinet, per quam ea quae tegit historica nar
Abbreviated transcription (Latin):
Uasus autẽ ex causis: meffica .x¬
cem spĩtaliũ rerũ constat eas e
dootͥnam. Nam aut ille qͥdocet ex¬
ꝑͥmenta cõm̃dans uano ũboꝵ sono
instruere nitit᷑ audicorẽ. Aut certe
neqͣ. auituis refectꝰ auditor. salutarẽ
spiritał uiri scãmq doctrinã. obtͥu¬
rato corde dudiens ñ recipit. De qͥb¬

Expanded text:
uabus autem ex causis inefficacem spiritalium rerum constat esse doctrinam. Nam aut ille qui docet inexperta commendans, vano verborum sono instruere nititur auditorem; aut certe nequam ac vitiis refertus auditor salutarem spiritalis viri sanctamque doctrinam obturato corde non recipit. De q
Abbreviated transcription (Latin):
in regno gełoꝵs. s ingehennȩ suppli¬
cio maximꝰ habeat᷑. Et idõ cauẽdũ
tͥ ẽ. ne in illoꝵs ad dicendũ inciłis exẽ¬
plis. qͥ ꝑitiã disputandi & sermonis
affluentiã ꝯsecuti. possunt ea quȩ
uoluerint ornate copioseq disse¬
rere. Scientia spiritał possideri cre¬
dit᷑. ab his qͥ uim eiꝰ & qualitatẽ dis¬
cernere nouert̃. Aluid namq est fa¬
cilitatẽ oris & nitorẽ hab̃e sermoniᷤ:
& aliud uenas ac medullas glestiu̾
intͣre dictorũ. ac ꝓfunda & abscondi¬
ta sacͣm̃ta purissimo cordis ocło ꝯte̾¬
plari. Qđ nullatenꝰ humana doc¬
trina nec eruditio secłaris: s sola
puritaᷤᷤ mentis ꝑ illuminationẽ scĩ
spiritus obtinebit. Qd̾ actuali¬

Expanded text:
in regno caelorum, sed in gehennae suppliin regno caelorum, sed in gehennae supplicio maximus habeatur. et ideo canendam tibi est ne illorum ad docendum inciteris exemplis, qui peritiam disputandi ac sermonis afluentiam consecuti, quia possunt ea quae noluerint ornate copioseque disserere, scientiam spiritalem possidere creduntur ab his qui uim eius et qualitatem disoernere non nouerunt. aliud namqcilitatem oris et nitorem habere sermonis, et aliud venas ac medullas coelestium intrare dictorum, ac profunda et abscondita sacramenta purissimo cordis oculo contemplari, quod nullatenus humana doctrina, nec eruditio saecularis, sed sola puritas mentis per illuminationem sancti Spiritus obtinebit. CA