comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit ꝓ uoto nepũtat hec enĩ statim cũ uoluerimꝰ
ymagniari possumꝰ / Namꝙͣ ymaginato racõmi utilior
esse por̾it ꝙͣ cum ei nntał obsequio deserunt
dur de uale filiil que dicẽda sũt proseqͣi
Etiend̃ est ꝙ ymaginac̃õ alia bestialis alia rõnalis/ Be¬
stialis autem ĩter filios iacob ãmr̃ari non debet. nec
itaq ymagmac̃o est qñ per ea q̃ paulo añ bidimiꝰ uł
fecimꝰ sñ ulla ualitate absq om̃ deliberatõne huc illut¬
q naga mente diseurrimꝰ / hec unqz uestialis est nam
Et hoc bestia fac̾e potest Racõnalis aure. est illa qn ex
hiis que ꝑ sensũ corꝑeum nomonꝰ aliꝙͣ ymaginabile
fegimꝰ uerb grã Auoũ uidimꝰ domũ uidipuꝰ alu

Expanded text:
oluerit pro voto repraesentat. Haec enim statim cum voluerimus imaginari possumus. Nunquam imaginatio rationi utilior esse poterit, quam cum ei in tali obsequio deservit.Sed, ut de Balae filiis quae dicenda sunt prosequamur, sciendum est quod imaginatio alia bestialis, alia rationalis. Bestialis autem inter filios Jacob annumerari non debet, nec itaque imaginatio est, quando per ea quae paulo ante vidimus, vel fecimus, sine ulla utilitate, absque omni deliberatione huc illucque vaga mente discurrimus. Haec utique bestialis est: nam et hoc bestia facere potest. Rationalis autem est illa, quando ex his quae per sensum corporeum novimus, aliquid imaginabiliter fingim
Abbreviated transcription (Latin):
cognosce̾ et ꝑ intllĩgenciã uidere. et ꝙͣto plus cͤscit
udas affectus uidelu diligẽdi tanto ampliꝰ ĩ rachel
feruet desideriũ pariendi hoc est studiũ cognostẽd
¶ Que fit p̾ma uia onñ ĩ gredient ad ĩuisibiliu
ꝯtemplacõnent uidelie per ymaginacõnem..
Ced quis nesciat ꝙͣ sit difficile ymo ꝙͣ pene ⁊̃ pos¬
sibili mẽtem carualẽ. et ad hñc in scudiis sꝑitali¬
bus rudẽ ad ĩ uisibiliũ ĩ telligenciã surge̾ et in illis
ꝯtemplacõmis oclin figere. Nalla quippe nouit ad huc¬

Expanded text:
cognoscere, et per intelligentiam videre, et quanto plus crescit Judas affectus videlicet diligendi, tanto amplius in Rachel fervet desiderium pariendi, hoc est studium cognoscend Quae sit prima via omni ingredienti ad invisibilium contemplationem, videlicet per imaginationem. Sed quis nesciat quam sit difficile, imo quam pene impossibile mentem carnalem, et adhuc in studiis spiritualibus rudem, ad invisibilium intelligentiam assurgere, et in illis contemplationis oculum figere? Nulla quippe no
Abbreviated transcription (Latin):
cant qñ aliquid ĩ utile uł in ordinatũ cogitat̃ multore
est se ipõs rephendere deꝑu̾so oꝑe uel prana uoliẽtate
panci sur qui se ipos diidicẽt de in ordinata cogitacõe
ded qr ꝑfecti iuri hoc faciũt et facere eos opt̾er qui pfii
esse uolũt id circo iacob p̃drat nel precexit dicens do
iudirabit ppłm suũ sicut alia trib in iseł ¶ de utt

Expanded text:
tant? Multorum est se ipsos reprehendere de perverso opere vel prava voluntate; pauci sunt qui seipsos dijudicent de inordinata cogitatione. Sed, quia perfecti viri hoc faciunt, et facere eos oportet qui perfecti esse volunt, idcirco Jacob praedicit vel praecipit, dicens: Dan judicabit populum suum sicut a
Abbreviated transcription (Latin):
futuroꝵ maloꝵ ad neptalumm aũ specułõ fucuror
uonor dan nicħ nouit insi corͣlia s ea tñ rimat᷑
sensu corꝑeo remota nõ dubitamꝰ quia nbi icł qualia
suit uide̾re non possumꝰ sed tñ hec quociẽs uolumꝰ
ꝑ mĩsteriũ dan poculis cordis hẽmꝰ Nemo fideliũ
cũ infernũ flãmã gehenne tenebo ext̾iores ĩ scͥpt̾is
sacris legit li figuralr̃ dicta credit si ista ueraciter et
non statim eoꝵ sicmficatõne ꝑ spũalem intllige nciã
q̃rat. qr hec non tã fiealr̃ ꝙͣ historialit᷑ dicta non
dubirat Recte ergo hors ꝯsideuatõnem ad dan spaliter
ꝑcinere iam diximꝰ nbi sola ymaginatõne opus hẽmus
qͣmuis eã in tali negotio noñ sũ rõius disp̃one tractemꝰ
ded cũ terrã lactẽ et melle manãtem celestis ihrł
muros ex lapidib p̾ciosis portas ex margaritis pla¬
ceas ex auro legexit quis sann sensus hõmo hec mx
lrãm accipe uelit/ uñ statim ad spũalem p̃ telligẽtia

Expanded text:
 ad Nephtalim autem speculatio futurorum bonorum. Dan nihil novit nisi corporalia, sed ea tamen rimatur sensu corporeo remota non dubitamus, quia ubi vel qualia sint videre non possumus, sed tamen haec quoties volumus, per ministerium Dcum infernum, flammam gehennae, tenebras exteriores in Scripturis sanctis legit, haec figuraliter dicta credit, sed ista veraciter et non statim eorum significationem per spiritalem intelligentiam quaerat, quia haec non tam figuraliter quam historialiter dicta, non dubitat. Recte ergo considerationem ad Dan specialiter pertinere jam diximus, ubi sola imaginatione opus habemus, quamvis eam in tali negotio non sine rationis dispositione tractamus. Sed cum terram lacte et melle manantem, coelestis Hierusalem muros ex lapidibus pretiosis, portas ex margaritis, plateas ex auro legerit, quis sani sensus homo haec juxta litteram accipere velit? Unde statim ad spiritualem intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
fictã neptalim uero sepe ꝑ descaxte rei yͥmagi¬
nacõnem fictã surgit ad putllĩgenciã nerã Neq
ẽ luz de futuris et ĩ insibilib bonis per spualem
cernere Quis enĩ ea oĩo ꝓut sũt in hac uita cõtẽplari
sufficiat: Sed quisq ea pro arbito mentis nõ qualia st̃
sed qualia fingere nouit figando desc̾bit/ uñ fortassis
hic talis filius dan .i. iudiciũ uocatur qr in tahi rep̃¬
sentacõne non expiencie docimuẽtum sed sue dilcẽis.
discreccõnis sequĩt᷑ arbit̾um Nam qm̃ dai futuraꝵ

Expanded text:
e rei imaginationem fictam surgit ad intelligentiam veram. Neque enim licet de futuris et invisibilibus bonis per spirituacernere. Quis enim ea omnino prout sunt in hac vita contemplari sufficiat? Sed quisque ea pro arbitrio mentis non qualia sunt, sed qualia fingere novit, figurando describit. Unde fortassis hic talis filius Dan, id est judicium, vocatur, quia in tali repraesentatione non experientiae documentum, sed suae discr
Abbreviated transcription (Latin):
ignerat. ꝙͣuis illam tam excellẽter agnoscat. ego
non sic existimo. qr ⁊ hanc et illã ad honorẽ dei mliũ
ꝑtinere cognosto. Et scio qr qui ueracit᷑ diligit libẽ¬
ter facit quit ꝙ honori dei militare cognou̾it mulcũ
quredat bonitatẽ dei non solũ largitas sua. s et iiq̃¬
tas nrã. Si .ir. magnũ est iul ꝓ merentib gratis ĩp̃e de
młta. quale quãtum ur erit tribue bona pro mentib
cribuit. Ignoscit mala nr̃a. largitur bona sua Semꝑ ꝓmptꝰ
ad ignostẽdum. semꝑ ꝑatus ad largiẽ dun
largus. illic pins utrobiq uenignꝰ. ubiq bonus. Eõ si¬
team᷑ gͦ illi mala nr̃a cõfiteamur ilħ bonanrã Cõse¬
ceam᷑ a nobis eẽ mala nrãut pre ignoscat ꝯfiteamur
ab ipo esse bona nr̃a ut ꝯsu̾et et ougeat. hec indas in¬
cessanter actitat ne ĩ gratus aꝑꝑeat uł de ĩdulta benia
uł de concessa grã. Recte gͦut arbitror hic felius indis

Expanded text:
ignorat, quamvis illam tam excellenter agnoscat? Ego ignorat, quamvis illam tam excellenter agnoscat? Ego non sic existimo, quia et hanc et illam ad honorem Dei multum pertinere cognosco. Et scio quia qui veraciter diligit, libenter facit quidquid honori Dei militare cognoverit? Multum commendat bonitatem Dei non solum largitas sua, sed etiam iniquitas nostra, Si enim magnum est nil promerentibus gratis impendere multa, quale quantumve erit tribuere bona promerentibus tribuit. Ignoscit mala nostra, largitur bona sua. Semper praesto ad ignoscendum, semper paratus ad largiendum. Hic pius, illic largus; utrobique benignus, ubique bonus. Confiteamur ergo illi mala nostra; confiteamur illi bona nostra. Confiteamur a nobis esse mala nostra; ut pie ignoscat, confiteamur ab ipso esse bona nostra, ut conservet, et augeat. Haec Judas incessanter actitat, ne ingratus appareat, vel de indulta venia, vel de concessa gratia. Recte ergo, ut arbitror, hic filius Judas,
Abbreviated transcription (Latin):
i. O ꝙͣ amãdus qͣntum amplectẽdus. qͣm
amirabilis qͣm totus desiderabilis O beatũ quẽ amat
O felitẽ quẽ suo amore dignũ Indicat me felitẽ si
eo frui liceat me beatũ si eũ posside̾ cõtingat. hec
in fallor est uoxilla exultacõnis. est et confõnis que
sꝑ ex ore inde resonat ĩ aurib diuine pietatꝭ Qid
tu dicis lia: Quid tu ꝓclamas ꝓiida: Quid tu redde
dno: Quid retribuis ꝓ tali puero Nũt ĩquid ꝯfite¬
bor dño. Cõfitebor ĩ quit dño nimis in ore anes ẜ uere
utiq et absq dubio non solũ freq̃nter sed et ĩdesmẽter
laudas si sꝑ amas et semꝑ desideras. nã non amares
appeobares, Quid est enĩ ut dcm̃ est appr
inisi laudare et ipã laudacio. yp̃a est consessio, Re pu¬
tes ꝙ sufficiat ude cõfiteri tñi corde inisi etꝭ ꝯfiteat᷑
et ore/ Cupit enĩ iudas et aliis ꝯmedare et ad ens a¬
mors̃ accẽdere quẽ om̃i amore dignũ Indicat et ab õ

Expanded text:
 quam amandus, quantum amplectendus, quam totus admirabilis, quam totus desiderabilis! O beatum quem amat! o felicem, quem suo amore dignum judicat! Me felicem, si eo frui liceat; me beatum, si eum possidere contingat! Haec, nisi fallor, est illa vox exsultationis et confessionis qui semper ex ore Judae resonat in auribus divinae pietatis. Quid tu dicis, Lia? Quid tu proclamas pro Juda? Quid tu reddis Domino? Quid retribuis pro tali puero? Nunc, inquit, confitebor Domino: Confitebor, inquit, Domino nimis in ore meo . Vere utique et absque dubio non solum frequenter, sed etiam indesinenter laudas, si semper amas et semper desideras. Nam non amares, si non approbares. Quid est enim, ut dictum est, approbare, nisi laudare? Et ipsa laudatio, ipsa est confessio. Nec putes quod sufficiat Judae confiteri tantum corde, nisi etiam confiteatur et ore. Cupit enim Judas et aliis commendare, et ad ejus amorem accendere, quem omnium amore dignum judicat, et ab om
Abbreviated transcription (Latin):
est uoluptatꝭ. de quo qͣrto plus bibit. tanto aupluis
sict Nam ad saciand̃ sensnalitatꝭ appetitũ cotus
mũdus non sufficit Quia gᵒͦ qͣntũꝯq bibat semꝑ ad
bibens inhiat recte zelpha / hoc est os inhiaus uocat᷑
sitis cuiꝰ nũ qͣm extinguit᷑. ymagniatõ autemi cũ tanto¬
canta iins portiũtate in aurib cordis ꝑscrexit qͣtenus
eius clamorẽ ut diximꝰ ipã rachel bix uel oio cohibere
non possit hui ẽ ꝙ sexe dũ psalliiꝰ uel oramꝰ phã¬
tasias cogitacõnum ut quaslib ymagines ⁊̃ eꝵ ab ocłis
cordis amnone̾ uolumꝰ nec ualemꝰ. Qm̃i gͦ huio per

Expanded text:
est voluptatis. De quo quanto plus bibit, tanto amplius est voluptatis. De quo quanto plus bibit, tanto amplius sitit: nam ad satiandum sensualitatis appetitum, totus mundus non sufficit. Quia ergo quantumcunque bibat, semper ad bibendum inhiat, recte Zelpha, hoc est os inhians, vocatur, sitis cujus nunquam exstinguitur. Imaginatio autem cum tanta importunitate in auribus cordis perstrepit, quatenus ejus clamorem, ut diximus, ipsa Rachel vix vel omnino cohibere non possit. Hinc est quod saepe dum psallimus vel oramus, phantasias cogitationum vel quaslibet imagines rerum ab oculis cordis amovere volumus, nec valemus. Quoniam er
Abbreviated transcription (Latin):
est qͣm seusualitas que ã̃ affeccõm carnaliũ uoluꝓtritũ
desiderio ⁊ flãmat et eax delectacõne ĩebriat hec est
que laboriosã illam dũam suã egrediẽtem p̾cedit et
huc illucq circũdicat Ramn qr lia lippa est et parx iud
ilius mamuducẽom sequi fed eam non pudeti huic est
ꝙ lia aũm uidelis affecto nũc contempnẽda diligᵗ mĩt
diligẽda conrẽxuit qr dũ eius occlus in reꝵ indicio
caligat carins appentũ sequi nõ erubescit hee sunt du¬
arẜ uxor iacob ancille due quas septuira nonuãt zel¬
pham et balam. balam yachelis et zelxpham lie
sidimꝰ de ecuo obsequio sed nec de eaꝵ uicio silendũ
puro. Est enĩ uala garrula zelpha tenulenter
bale namq loquacitatẽ nec ipã eius dnã rachel cõpes¬
cere pt̃ Sed et zelphe quid̃ sitim dns̃ sue copia taita
ocno extugut̾ non pt̃ uiiũ qͦd zelpha sitit gaudiũ

Expanded text:
est quam sensualitas, quae aest quam sensualitas, quae aiderio inflammat, et earum delectatione inebriat. Haec est quae laboriosam illam dominam suam egredientem praecedit, et huc illucque circumducit. Nam quia Lia lippa est et parum videt, illius manuductionem sequi eam non pudet. Hinc est quod Lia animi videlicet affectio nunc contemnenda diligit, nunc diligenda contemnit; quia, dum ejus oculus in rerum judicio caligat, carnis appetitum sequi non erubescit. Haec sunt duarum uxorum Jacob ancillae duae, quas Scriptura nominat Zelpham et Balam, Balam Rachelis, et Zelpham LiaeVidimus de earum obsequio, sed nec de earum vitio silendum puto. Est enim Bala, garrula; Zelpha, tumulenta. Bala namque loquacitatem nec ipsa ejus domina Rachel compescere potest; sed et Zelphae quidem sitim dominae suae copia tanta omnino exstinguere non potest. Vinum, quod Zelpha sitit, gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
sus caris ĩ insibilia uero solꝰ ind ocłs cordis Est gͦ
seusꝰ carius totꝰ ex int̾serus ext̾nsecus seusꝰ uero¬
cordis totus ĩ trinsecus Racio foras exire non p̃t̃ sensuq
corꝑens ad illam intrare nõ pt̃ nõn enĩ decebat filiã
delicata et tenerã et singlãruer formosã foris ꝑ plateas
discurye sed nec seruuã queniebat dir̃e sue penetralia se¬
cretiora irreilenter irrũpere. Discurrit gͣ ymaginatio¬
rõm assifeit nec ad moniẽcum quid̃ ab enĩs familatu se
substrahit. Nam sensu ei defficiẽte Rang fenfiret deft¬
tente ipo mĩseyare nõ desiit Nam in tenebris posi¬
tus ml indeo s quelib illic ymaginari possũ si nolo Sic
semꝑ et iñ omĩb ymagiatõ p̾sto est et eius obsẽquio ubiq
ciitq mr̃o ut pt̃ Sxd et sensnalitas nicħoꝰ sacagit et sol¬
naliũ delectatõnum cibos condire et appone et ad eaꝵ usũ
ante horã ĩuitare et ultra ne surã ꝓuocare Que i alia

Expanded text:
sibilia vero solus oculus videt cordis. Est ergo sensus carnis totus extrinsecus, sensus verocordis totus intrinsecus. Ratio foras exire non potest, sensus corporeus ad illam intrare non valet. Non enim decebat filiam delicatam, et teneram, et singulariter formosam foris per plateas discurrere, sed nec servum conveniebat dominae suae penetralia secretoria irreverenter irrumpere. Discurrit rationi assistit, nec ad momentum quidem ab ejus famulatu se subtrahit. Nam sensu etiam deficiente, ipsa ministrare non desinit. Nam in tenebris positus, nihil video, sed quaelibet illic imaginari possum, si volo. Sic semper et in omnibus imaginatio praesto est, et ejus obsequio ubique ratio uti potest. Sed et sensualitas nihilominus satagit et solnalium delectationem cibos condire, et apponere, et ad earum usum ante horam invitare, et ultra mensuram provocare. Quae enim alia
Abbreviated transcription (Latin):
desiderioro estib agitat᷑ cũ uideat sororẽ suã
nirẽm filioꝵ letãtem se autẽ sterilẽ ꝑmanẽtem:
Audiamꝰ qͥd dicat et ĩtelligamꝰ quid doleat. Quid
gͦ dic̃ iacob iro suo. Da inqͥt michi liberos. alioqͥn
moriar absq dubio studiũ sapr̃e si non proficit ticius
deficit Ez queramꝰ diligẽter quid nã esse possit. qd
nato inda rachel ad amrorẽ prolis solito ampluis iarde¬
cit. diximꝰ suꝑius qr sicut ad lyam e añui affeccõne
namq oritur quilib affectꝰ ordinatus. ex ista sesꝰ
sen intellc̃s purꝰ Sed quid aliud ꝑ indam ĩ telligiꝰ¬

Expanded text:
 sororem suam matrem filiorum laetantem, se autem sterilem permanentem? Audiamus quid dicat, et intelligamus quid doleat. Quid ergo dicit Jacob viro suo: Da mihi, inquit, liberos, alioquin moriar . Absque dubio studium sapientiae si non proficit, citius deficit. Sed quaeramus diligenter quidnam esse possit, quod, nato Juda, Rachel ad amorem prolis solito amplius inardescit. Diximus superius quia sicut ad Liam, id est animi affectionem, namque oritur quilibet affectus ordinatus, ex ista sensus seu intellectus purus. Sed quid aliud per Judam intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
re uides iã ut arbitror q quẽ ad modũ post crescẽtem
cotidie timorẽ necessariꝰ sbortus est dolor sic ntiq
post spẽ natã et ꝑ cotidiana ĩcremẽta ꝓficiẽtem nas¬
citur amor hic itaq est ille filior iacos qui quarto loco
appb̃at. Et quid ẽ aꝓꝓbare insi laudare. Illa unqz est
surgit q̃ ex laudis admiratõne ꝓcedit uultis nosce aꝑ¬
cuis que sit uox exultans et ꝯsessi ͤ quã nomt Iudas¬

Expanded text:
amare. Vides jam, ut arbitror, quod quemadmodum post crescentem amare. Vides jam, ut arbitror, quod quemadmodum post crescentem quotidie timorem, necessario subortus est dolor, sic utique post spem natam, et per quotidiana incrementa proficientem nascitur amor. Hic itaque est ille filiorum Jacob, qui quarto loco approbat. Et quid est approbare, nisi laudare? Illa, illa utisurgit, quae ex laudis admiratione procedit. Vultis nosse apertius quae sit vox exsultationis et confessionis qua
Abbreviated transcription (Latin):
frequẽter ꝙͣͣ libẽter cõsolatur. Illam namq frequẽter
isitat illam libenter ꝯ fortat et aduenie fiduciam ple¬
ne reformat. qͣm sua scelera flendo dãpnare et dami¬
ncipit ex tunc quedã familiaritas inter deũ et
aĩam fieri et amicicia cõfederari eo ꝙ hec se
senciat ab illo sepius uisitari et ex euis aduentu nõ
tñi iam ꝯsolari. ymo aliquociẽs quodã in effabili
gandio yepleri. hanc anneicie ꝯsederacõnem in fallor
lia preseserat qñ iam nato len cũ magna exultacõe
sponsus deꝰ est qũe tunc ueratit̾ nob copulamꝰ qñ
ei per uerũ amorem ĩ heremꝰ. ĩmo nero tunc sib nos
ille cõnectit qñ nos quibusdã interius cõmerciis ad suũ
amore accendit et arciuis ast̾ngit. Qd est . n. cor tam
durũ tam ferreũ ꝙ dimuina pietas sua pncia nõ emolliat¬
⁊ sua dulcedine nõ alliciat. uñ fit ut quẽ pͥus ꝯsueuerat
ũ formidare ĩcipiat t̾cipiat post modũ ardẽte

Expanded text:
frequenter quam libenter consolatur. Illam namque frequenter visitat, illam libenter confortat, et ad veniae fiduciam plene reformat, quam sua scelera flendo damnare, et damrdinetur amor. Incipit extunc quaedam familiaritas inter Deum et animam fieri, et amicitia confoederari, eo quod haec se sentiat ab illo saepius visitari, et ex ejus adventu non tantum jam consolari, imo aliquoties quodam ineffabili gaudio repleri. Hanc amicitiae confoederationem nisi fallor Lia praesenserat, quando jam nato Levi cum magna exsultatione sponsus Deus est, quem tunc veraciter nobis copulamus, quando ei per verum amorem inhaeremus. Imo vero tunc sibi nos ille connectit, quando nos quibusdam interius commerciis ad suum amorem accendit, et arctius astringit. Quod est enim cor tam durum et tam ferreum, quod divina pietas sua praesentia non emolliatt sua dulcedine non alliciat? Unde fit ut quem prius consueverat multum formidare, incipiat postmodum ardenter
Abbreviated transcription (Latin):
dicud̃ adduce diligẽter discute dep̾hensum dãpnare
et decextoriã cogitatõnem ex alia conside rarone per¬
e et gemptãtia mala ex tormẽtore recore
extingue̾ / uides iã ut arbitror qͣm recte hic filius dan
i Indiciũ uocet᷑ de quo solo dubitat᷑ utrũ dan ppłm̃
suud iudicare hẽat cũ solus si fieri poss ne cet̾ hẽant
qd iudicent non solum assidure sed et distrute iundicare debeat
depͥmere ex surgẽtia uicia sic ad neptalim ꝑeinet ꝑ
cõsideratõnem p̾miore infelãmare bona desidi̾a mirabiłẽ
enĩ anĩ nrm neptalim ad eore desidenũ agendit᷑ quonẽs

Expanded text:
judicium adducere, diligenter discutere, deprehensum damnare, judicium adducere, diligenter discutere, deprehensum damnare, et deceptoriam cogitationem ex alia consideratione percutere, et tentantia mala ex tormentorum recordatione exstinguere. Vides jam, ut arbitror, quam recte hic filius Dan, id est judicium, vocetur, de quo solo dubitatur utrumnam populum suum judicare habeat, cum solus, si fieri posset, ne caeteri habeant quid judicent, non solum assidue sed et districte judicare debeat.reprimere exsurgentia vitia; sic ad Nephtalim pertinet per considerationem praemiorum inflammare desideria bona. Mirabiliter enim animum nostrum Nephtalim
Abbreviated transcription (Latin):
dist̾ͥte custodiat. s. iudiciũ suũ diligentꝰ exeuceat
fiet ut in cet̾is tribub raro ĩ nemat᷑ qd uire dampna¬
d debeat/ mens et ẽĩ que statim in ip̃a suggestione
precĩdit illecebrosã cocitatõnem non facile rapitur u
prauã delectacõnem sicut et culpa q̃ cohibet᷑ m̃ pͥiũ
ꝯsensum nũꝙͣ transis in actũ debet gᵒ da pcet̾is¬
ont̃ib igil et distrutꝰ ĩ indicio esse ut det᷑ aliis tribu¬
bus ex maiori ꝑte absq lite et disceptatõne uin̾e
Semꝑ ĩnemet dan in sua tribu ꝙ epaminare dele¬
at ꝙ̃ iuste rep̾hendat ꝙͣuis in altis possit fiery ut alĩ
aliqua earo sine culpa ualeat ĩueniri deliare namq
culpa est in uolũtate huiꝰ at exordinacõ sepe est in ne¬
ceffitate Nũꝙͣ enĩ malũ aꝓpbo nũqͣm malo consentio.
nuiꝙͣ maltu ꝑficio. insi ip̃e noluero malũ aute per
cogitacõnem occurrere pt̃ ecꝭ in uito s ad dan ꝑtin
exurgens malũ statim cũ per cogitatõnem pulsãt ĩm

Expanded text:
districte custodiat, si judicium suum diligenter exerceat, fiet ut in caeteris tribubus raro inveniatur quod jure damnari debeat. Mens enim quae statim in ipsa suggestione praecidit illecebrosam cogitationem, non facile rapitur in pravam delectationem, sicut et culpa quae cohibetur ante pravum consensum, nunquam transit in actum. Debet ergo Dan pnibus vigil et districtus in judicio esse, ut detur aliis tribubus ex majori parte absque lite et disceptatione vivere. Semper inveniet Dan in sua tribu quod examinare debeat, quod juste reprehendat, quamvis in aliis aliqua earum sine culpa valeat inveniri. Aliarum namque culpa est in voluntate, hujus autem exordinatio saepe est in necessitate. Nunquam enim malum approbo, nunquam malo consentio, nunquam malum perficio, nisi ipse voluero; malum autem per cogitationem occurrere potest etiam invito. Sed ad Dan pertinet exsurgens malum statim, cum per cogitationem pulsat in
Abbreviated transcription (Latin):
uidere et il occuroit n forme rero uisibiliũ desi¬
derat in rorpea intueri et iul sõpmiãt n ymagines
reꝵ rorꝑalium Quid gͦ faciat᷑. quid agãt: Nõne
melius est qualicũq mͦ illa cogitare qͣm obliniom
uel negliẽ trade̾ ĩ mo si bene amat mens ea nõ facile
puritatẽ hoc ut arbitror est causa cur Rachel pus liberos
hẽat de ancilla ꝙͣ gu̾at de se ipã qr dulce est ei saltem y¬
magmãdo eoꝵ memoriã retine̾ quoꝵe Intelligẽtiam nõ dũ
ualer rõcinando app̾hendere Sient eni ꝑ rachel rõm sic
ꝑ eius ãcillam ĩtelligimꝰ ymaginacõnem Suadet gͦ rõ
cõmodius ẽx̃ qualicũq mõdo uera uona rogitare et yma
gniaria qͣdam faltem pulc̾tudine ad eoꝵ desideriũm aĩmũ
accendere ꝙͣ in falsis et decextoriis bonis cogitatõnem
fig̾e. et hec est racõ cur rõ uoluerit ancillãm suã iuro
suo tradere. hant esse pͥmã uiam om̃i ĩgredient ad ĩbi¬
sibiliũ cõcemplacõm nemo ignorat insi forte ꝙ ad hanc

Expanded text:
rmae rerum visibilium; desiderat intueri incorporea, et nil somniat nisi imagines rerum corporalium. Quid igitur faciat, quid agat? Nonne melius est qualicunque modo illa cogitare, quam oblivioni vel negligentiae tradere? Imo, si bene amat mens, ea non facile puritatem. Haec, ut arbitror, est causa cur Rachel prius liberos habeat de ancilla, quam generet de seipsa; quia dulce est ei saltem imaginando eorum memoriam retinere, quorum intelligentiam nondum valet ratiocinando apprehendere. Sicut enim Rachel rationem, sic per ejus ancillam intelligimus imaginationem. Suadet ergo ratio commodginaria quadam saltem pulchritudine ad eorum desiderium animum accendere, quam in falsis et deceptoriis bonis cogitationem figere: et haec est ratio cur Rachel voluerit ancillam suam viro suo tradere. Hanc esse primam viam omni ingredienti ad invisibilium contemplationem nemo ignorat, nisi forte, quem ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
canto ecl ĩuenit᷑ et utilior. Sitĩ et eñ̃ uiri quonẽs
se senciũt t̾xib cogitacõnib pulsam et ad illicitam
delectatõnem inxitem tociens solẽt in ip̃o ẽt tempta¬
cõms aditu fut᷑a tormẽta añ mentꝭ oculos ponẽ
et ex tal cõsideratõne quit ꝙͥ illicitũ menti suggii
añ turpẽ delectatõnem extingn̾e. hoc g᷑ modoin sẽ
statimn ꝑ ꝯsideratõnem peur ultiscũtur et dampnãt
blãdimenta culpe. Quia gᵒͦ per offiñ dan illecebro¬
sas cogitacõnes de p̾hendimꝰ argiumꝰ dampnan
castigamꝰ recte eũ. dan .i. iudiciũ uocamꝰ. S quid hoc¬

Expanded text:
anto etiam invenitur et utilior: sancti etenim viri quoties se sentiunt turpibus cogitationibus pulsari, et ad illicitam delectationem incitari, toties solent in ipso etiam tentationis aditu futura tormenta ante mentis oculos poneet ex tali consideratione, quidquid mens illicitum suggerit, ante turpem delectationem exstinguere. Hoc igitur modo in se statim, per considerationem poenae ulciscuntur, et damnant blandimenta culpae. Quia ergo per officium Dan illecebrosae cogitationes deprehendimus, arguimus, damnamus, castigamus, recte eum Dan, id est judicium, vocamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid tibi uidet᷑ nõne merito talis filius symern .i.
exandico uocat᷑ Qui eñ uere penitet. qui ueraciter
doles absq dubio et absq mora ĩ dulgenciã accipier
Dracõ que ex corde ꝯcricto et hũiliato ꝓfertur ciciꝰ
exandir᷑ huiliato ꝑ timorẽ cont̾cto per delorẽ per

Expanded text:
. Quid tibi videtur? Nonne merito talis filius Simeon, id est exauditio, vocatur. Qui enim vere poenitet, qui veraciter dolet, absque dubio et absque mora indulgentiam accipiet. Oratio quae ex corde contrito et humiliato profertur, citius exauditur: humil
Abbreviated transcription (Latin):
rapit ut ipe animꝰ qui hͨ patitur semet ip̃m sẽpe mire¬
tur felici magisterio edoctus qͣn quemẽter ne ptalu
nr̃ cernus enussꝰ dicatur¶Notand̾ sane ꝙͣ recte non
auiuolent sed cerux currẽti competur. Nam auis quid
uolando longe a t̾ra suspẽditur̃ / cermiez autẽ ad dem¬
dos saltus terre ĩuititur sed nec in ipĩs sins saltib
nũ uolatũ cõualescere cõsueuit qr in eo ꝙ se ad sũma
erigit reꝑ conpearꝭ secũ umbram trahetis yma om̃o
cce quomiͦ sit cernus enussꝰ s quõ dans eloguia
pulc̾tudinis foctassis hoc ꝑ exempla eiuidẽtius
ostendimiꝰ ꝑsuademꝰ plemꝰ. uultis audire eloqͥa pult᷑¬
tudiis eloquia suanitatis. plena derore. plena dulcedie¬
et qualia nepealim formare cõsiremt. uł qualia eñ for¬
mare cõneuit . Osculet᷑ ne inquit oclõ oris sin fultite

Expanded text:
rapit, ut ipse animus, qui haec patitur, semetipsum saepe miretur felici magisterio edoctus quam convenienter Nephtalim noster cervus emissus dicatur. Notandum sane quam recte, non avi volanti, sed cervo currenti comparatur: nam avis quidem volando longe a terra suspenditur, cervus autem ad dandos saltus, terrae innititur, sed nec in ipsis suis saltibus, num volatum convalescere consuevit, quia in eo quod se ad summa erigit, rerum corporearum secum umbram trahens ima omnino o dans eloquia pulchritudinis, fortassis hoc per exempla evidentius ostendemus, persuadebimus plenius. Vultis audire eloquia pulchritudinis, eloquia suavitatis, plena decore, plena dulcedine, qualia Nephtalim formare consuevit, vel qualia eum formare convenit: Osculetur me, inquit, o
Abbreviated transcription (Latin):
datum sed addiũ sermo diuinꝰ hũt filium nomiãt nẽ añ
tumorẽ et rõdignum pur̃e dolorẽ quis de spe uemt pre¬
siuuat Am em̃ post perpetta sccla sine satiffatõre sib¬
de in ꝑuuitate blãditur non tam spe exigit᷑ qͣm pre¬
sammptõne eliditur Ex tali itaq nomĩe uoluit nõs
diuina scuixtura c̾tos efficere. hõ nos uidelic filiũ nec
aute illos duos p̾ores posse hrẽ nec post illos pcedẽ¬
tes hũc tertiũ posse de eẽ/ uere enĩ et absq dubio ꝙto
quis frequẽtius qͣnto uehemẽcius de suo reatu int̾no¬
dolore afficit᷑ tanto c̾cior tano securior de Indulgẽcie

Expanded text:
us hunc filium nominat, ne ante timorem et condignum poenitentiae dolorem quis de spe veniae praesumat. Qui enim post perpetrata scelera sine satisfactione sibi impunitate blanditur, non tam spe erigitur, quam praesumptione eliditur. Ex tali itaque nomine voluit nos Scriptura divina certos efficere, hunc nos videlicet filium, nec ante duos illos priores posse habere, nec post illos praecedentes hunc tertium posse deesse. Vere enim et absque dubio quanto quis frequentius, quantoque vedolore afficitur, tanto certior, tantoque securior de indulgentiae
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ affeitꝰ uii sũt qui ab una aĩmi affeccõne alt̾nati
surgũt. spes uidelu et timor gaudiũ et dolor edĩ a¬
mor et pudor. Ist om̃s possunt ẽẽ modo ordinati m ͨ
Iacob dexutãd si non eẽt tnnor in ordinatꝰ seriux
diuinꝰ mĩme dixisset Illic trexi dabãt tuuore ub
amor modo ordinatꝰ mõdo ĩ ordinatꝰ script᷑a sacra nec hc̃ pci¬
pet nec illũ ꝓhiberet dilige inquit dm̃ tnũ ex toto .c. et ex

Expanded text:
go affectus septem sunt qui ab una animi affectione alternatim surgunt. Spes videlicet et timor, gaudium et dolor, odium, amor et pudor. Isti omnes possunt esse ordinati, modo  deputandi. Si non esset timor inordinatus, sermo divinus minime dixisset: Illic trepidaverunt timore, ubi amor modo ordinatus, modo inordinatus, Scriptura sacra nec hunc praeciperet, nec illum prohiberet: Diliges, inquit, Deum tuum ex toto corde
Abbreviated transcription (Latin):
sue inc̾ia esse cognoscit᷑. ut suir illis mũdus totus mł eis
posse ꝯferre uidetur Ram sine ymagiuatõne racio nichil
sciret sue sensualitate a frecc̃omꝰ ml saꝑet ut quid enĩ
lia circa labentiũ reꝵ amorẽ eam uehementer afficitir
insi qr inreis ꝑ ancille sux hoc est sensualitate obsequum
miulti formiter delectat᷑. Item cum sc̃xtum sit qr ⁊̃ uisibilia
m̃ a creatina mũdi ꝑea que fcã sunt ĩtellecta ꝯspicũt᷑¬

Expanded text:
e cognoscitur, ut sine illis totus mundus nil eis posse conferre videretur. Nam sine imaginatione, ratio nihil sciret; sine sensualitate, affectio nil saperet. Utquid enim Lia circa labentium rerum amorem tam vehementer afficitur, nisi quia in eis, per ancillae suae hoc est sensualitatis obsequium, multiformiter delectatur. Item, cum scriptum sit: Quia invisibilia Dei, a creatura mundi per ea, quae facta sunt, intellecta conspic
Abbreviated transcription (Latin):
S qr copiam mundi ad nece̾ssitatẽ non respuit et ad uo¬
luptate nõ admictit liã lipꝑam nõ cecam uocant quam
in rerꝭ iudicio errare putat᷑/ Si g̾ͥ ꝑliam desideriũ iuste ͤ
ꝑ nichel nero scudiũ sapre incelligit᷑ patet racõ quare¬

Expanded text:
Sed quia copiam mundi ad necessitatem non respuit, et ad voSed quia copiam mundi ad necessitatem non respuit, et ad voluptatem non admittit, Liam lippam, non caecam vocant, quam in rerum judicio errare putant. Si igitur per Liam desiderium justitiae, per Rachel vero studium sapientiae intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
iusti esse potuissẽt si eẽ inst ꝑsc̃e̾ uoluissetꝰ iusticiã eñ ꝓ¬
fecte aonare est iam instũ esse Sapiãm et multũ diligere
potes et ipã carere potes. Omĩno et absq dubio ꝙͣͣto am¬
plius insticiã dilex̾is tanto iustior eris Sed uidecimꝰ nut
que sũt iustituta ue̾ iusticie et irrememꝰ cur homĩes tnĩ¬
detestãtur cõnuibia lie Querend naiq est eur fere om̃s
cõmgia lie tanto oꝑe abhorreãt qui ĩ amplexus rachel
tñ suspirat᷑. ꝑfecta iusticia iubet ĩ nuiros dilige̾ parentes
propa queq reliuq̃re illata mala paciẽter ferre oblatam
glãm ubiq declinare/ Sed ab hiꝰ mũd amatorib quid scul¬
cius qͥd laboriosiꝰ eẽ reputat᷑. huic est ꝙ ob eis lia ⁊ lippa
credit᷑ et laboriosa uocatur. lya namq labonosa ĩ terpretat᷑
Magnus namq labor sed nõ minor error uidet᷑ eis esse in
tribulacõne gaudere prospera mũdi quasi pestem fugere

Expanded text:
justi esse potuissent, si esse justi perfecte voluissent. Justitiam enim perfecte diligere, est jam justum esse. Sapientiam et multum amare potes, et ipsa carere potes. Omnino, et absque dubio, quanto amplius justitiam dilexeris, tanto justior eris. Sed videamus nunc quae sdetestantur connubia Liae. Quaerendum namque est, cur fere omnes conjugia Liae tantopere abhorreant, qui in amplexus Rachel tantum suspirant? Perfecta justitia jubet inimicos diligere, parentes; propria quaeque relinquere, illata mala patienter ferre, oblatam gloriam ubique declinare. Sed ab hujus mundi amatoribus, quid stultius, quid laboriosius esse reputatur. Hinc est quod ab eis Lia, et lippa creditur, et laboriosa vocatur. Lia namque laboriosa interpretatur. Magnus namque labor, sed non minor error videtur eis esse, in tribulatione gaudere, prospera mundi quasi pestem fugere.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid singlãre ualdeq notabile. Est enĩ p ceteris
eudib quid̃ ad huc mẽcib mimuisq exercitatꝭ et ad¬
rẽdum facilior et ad audiend̃ rocundior Ei
hec meditãti facilius occurrit et audiẽtem dulcius af
unde et ꝑ iacob de neptalim dr̃ Rextalm c̾mis enussa
dans elõquia pulc̾cudinis, Cermis namq dicit᷑ propt̾
currend facilitatẽ. emussus ꝓpter currendi auditatem
Cerms ał uelox niiis mltum curre̾ pt̾. et multum
curre̾ cupit qui emussꝰ est Recte gᵒ in fallor neptalum
s emissꝰ dicit᷑ qr per contemplõnis grãm¬

Expanded text:
aliquid singulare valdeque notabile. Est enim prae caeteris rudibus quidem adhuc mentibus, minusque exercitatendum facilior, et ad audiendum jucundior. Siquidem haec meditanti facilius occurrit et audientem dulcius affUnde et per Jacob de Nephtalim dicitur: Nephtalim cervus emissus, dans eloquia pulchritudinis . Cervus namque dicitur, propter currendi facilitatem; emissus, propter currendi aviditatem. Cervus animal velox nimis multum currere potest, et multum currere cupit, qui emissus est. Recte ergo, nisi fallor, Nephtalim, cervus emissus dicitur, quia per contemplationis gra
Abbreviated transcription (Latin):
Emam a dolestẽ tulus in mentis excessu Aludiant
idolescẽtuh sermonẽ de adolescẽte. eiugilẽt adu
cem ꝓphẽ Aẽramm adolescentulꝰ ĩ mentꝭ excessu
Quis sit beiamin iste młt nouerũt alii per scĩãm
Alii ꝑ exꝑienciã Qmi per doct̾nam nonerũt. audiãt pacĩe¬
ter qui ꝑ exꝑientiã diditerut. audiãt libenter dyi em
eũ expigentie magist̾io seprel nosse potuit. fident᷑ loquor
ẜmno de eo ꝙͣus plixus illũ saciare nõ poterit. Sed qs
de eo digne loqui sufficiet. Est enĩ speciosus forma p
omũb filiis iacob et qualẽ rachel genare decuit Ram lya
naniꝙ ut legus uxores iacob huisse cognostit᷑ una lia alt̾a
uaches dicebat᷑.ly a fecõdior nachel formosior lya ferõda¬
est s luppa nichel fere sterilis s forma singłaris Ded nõ
q̃ sint iste due uxores iacob uide mꝰ ut qui suit eaꝵ filii
faciliꝰ Incellictamꝰ Rachel doct̾na mtati lya disoplina
magintudinẽ pulcͥtudinis erat magintudo dilecc̃onis Certe

Expanded text:
diant adolescentuli sermonem de adolescente, evigilent ad vocem Prophetae: Benjamin adolescentulus, in mentis excessu. Quis sit Benjamin iste, multi noverunt, alii per scientiam, alii per experientiam. Qui per doctrinam noverunt audiant patienter; qui per experientiam didicerunt, audiant libenter. Qui enim eum experientiae magisterio semel nosse potuit fidenter loquor, sermo de eo, quamvis prolixus, illum satiare non poterit. Sed quis de eo digne loqui sufficiat? Est enim speciosus forma prae omnibus filiis Jacob, et qualem Rachel generare decuit. Nam Lia namque, ut legitis, uxores Jacob habuisse cognoscitur. Una Lia, altera Rachel dicebatur: Lia fecundior; Rachel, formosior. Lia fecunda, sed lippa; Rachel fere sterilis, sed forma singularis. Sed jam, quae sint istae duae uxores Jacob, videamus, ut qui sint earum filii facilius intelligamus. Rachel, doctrina veritatis, Lia disciplina magnitudinem pulchritudinis erat magnitudo dilectionis. Certe
Abbreviated transcription (Latin):
ymo ipã diuina leccio nobis nolentib et alud quiddã mea mo¬
lientib feditatẽ nrãm frequẽter ingerit. et corda nõa iñ xiꝰ
ꝯsiderãtõne cõpungit / Quociens gͦ in lecc̃õne diuma pro
concemplarõne eõpructõm repnũꝰ in cubituls iichel non

Expanded text:
imo ipsa divina lectio nobis nolentibus, et aliud quiddam in ea moimo ipsa divina lectio nobis nolentibus, et aliud quiddam in ea molientibus, foeditatem nostram frequenter ingerit, et corda nostra in ejus consideratione compungit. Quoties ergo in divina lectione, pro contemplatione, compunct
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ ad modũ aũ lia supporit᷑ dum inchel sꝑatur fa¬
cile uerognostut qui hoc ꝙͣ sepe cõtingat nõ tam
audiendo qͣu expiendo didicerut Sexe contĩgit ut animi
utique qu̾s ationis sordib minꝰ mũdatus et ad celestiũ
ꝯtemplarõnem nõ dum ydonens dñ se in cubitulo raghel
collocat dñ togus se in ẽuis amplexus ꝑat. dum illam
iam se se trne putat subito et in opiate int̾ amplexꝰ
lue se eẽ depͥhendat Quie i. septuram sacrã insir uach
cubitulũ dicimiꝰ in quo sapͣm diuinam sub decenti alle¬
goriars uelamnẽ latitare nõ dubitamꝰ In tah cubiculo
rachel totiens q̃ritur. queciẽs in lcõue sacra spũalis ĩ¬
telligr̃tia indagat᷑ ⁊ qͣm diu ad huc ad sblia penet᷑nda
mõne sufficimꝰ tam dui cupitã  diligẽter quesitã rachel nõd̃¬
plange s et erubescẽ Dolentib gͦ nobis et querẽtibus uid
hauicecitatẽ meriumꝰ occurrũt mala que fecimꝰ Ẽi icat¬

Expanded text:
uemadmodum autem Lia supponitur, dum Rachel speratur, facile recognoscunt qui hoc quam saepe contingat non tam audiendo quam experiendo didicerunt. Saepe contingit ut animus antiquae conversationis sordibus minus mundatus, et ad coelestium contemplationem nondum idoneus, dum se in cubiculo Rachel collocat; dum se in ejus amplexus totum parat; dum illam jam sese tenere putat, subito et inopinate inter amplexus Liae se esse deprehendat. Quid enim Scripturam sacram, nisi Rachel cubiculum dicimus, in qua sapientiam divinam sub decenti allegoriarum velamine latitare non dubitamus? In tali cubiculo, Rachel toties quaeritur, quoties in lectione sacra spiritualis intelligentia indagatur. Sed quandiu adhuc ad sublimia penetranda inime sufficimus, diu cupitam, diligenter quaesitam Rachel nondbis et quaerentibus unde hanc caecitatem meruimus, occurrunt mala quae fecimus. Quin
Abbreviated transcription (Latin):
ed lib ad huc de hiis duab uxorib iarob ¶ cione¬
est ab illo prẽ liimũ a quo est om̃e datum oxtinũ
et om̃e donũ ꝑfectum una est racio altera affectio.
Racio qua discernamꝰ affeccio qua diligamꝰ Rano ad
nitatem affeccõ ad uirtutem. hee sũt soyores ille
ie a dno desponsate/ O olla et ooliba ierłm et samaria
her sũt̃ spũs nõualis gemie uxores ex quib oritur
genosa proles et regiii celestis heredesi / ex rõue oriũtur
cõsilia retta/ Ex affeccõne de sidia sancta. Ex illa spules sensꝰ
ex ista ordinati effectus/ Ex ista demq om̃s unrtꝰ Ex illa
uero m̾tas onũs Sciend̃ itaq est qd affecẽõ tũc ueritit᷑
iucpͭ lia eẽ qñ satagit se ipͣm ad normã institie cõponere
et racõ Rachel ẽẽ indubitater asserit᷑ qñ illius su̾e et ue̾
sapĩe luce illustͣtur S quis ignorat qͣm sit illud laborio
affectio a libitis ad licita restrigit᷑ et recte talis uxon

Expanded text:
ed libet adhuc de his duabus uxoribus Jacob diest ab illo Patre luminum, a quo est omne datum optimum, et omne donum perfectum. Una est ratio, altera est affectio: ratio, qua discernamus, affectio, qua diligamus; ratio, ad veritatem, affectio, ad virtutem. Hae sunt sorores illae duae a Domino desponsatae: Oolla et Ooliba, Hierusalem et Samaria. Hae sunt spiritus rationalis geminae uxores, ex quibus oritur generosa proles, et regni coelestis haeredes. Ex ratione oriuntur consilia recta; ex affectione, desideria sancta. Ex illa, spirituales sensus; ex ista, ordinati affectus. Ex ista denique, omnis virtus; ex illa vero, veritas omnis. Sciendum itaque est quod affectio tunc veraciter incipit Lia esse, quando satagit seipsam ad normam justitiae componere. Et ratio Rachel esse indubitanter asseritur, quando illius summae et verae sapientiae luce illustratur. Sed quis ignorat quam sit illud laborioso animi affectio ab illicitis ad licita restringitur; et recte talis uxor
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ si iacob inhiꝰ sponse amore flagrabat si calis ignis
si tante dilcõis flãmas tͣpare non pot̾rit O ꝙͣtum ama¬
bat. O qualr in eius amore flagbat qui dixit, Super
salutẽ et om̃em pulcͥtudinẽ dilexi sapiam Rachil enĩ
hac ut dicimꝰ sapĩa ardentiꝰ diligit᷑ iul dulcius possidet᷑ huic est

Expanded text:
mirum, si Jacob in hujusmodi sponsae amore flagrabat, si talis ignis, si tantae dilectionis flammas temperare non poterat? O quantum amabat, o qualiter in ejus amore flagrabat, qui dixit: Super salutem et omnem pulchritudinem dilexi sapientiam! Nihil enim hac, ut diximus, sapientia, ardentius diligitur, nil d
Abbreviated transcription (Latin):
esse de uouis autꝭ quos et iacob filios eẽ dixnuꝰ ñe quo
dñi hec est gᵒͦ pͥma uirtutũ ples siue qua ceteras
hr̃c non potes/ Qmi talem siliũ habere defiderat: mali
que fecit nõ solum frequẽter sed̾ et dilitẽter actede
huc magnitudinẽ su sceleris illiut potõ tianiudicã¬
tis ex tali cõsiderarõne timor nascit᷑ filius scil ille
qui iure ruben hoc est uisiomis fibuus uocat᷑ . quedã¬
modo et cecus est et nĩdue. uidet qui peccare non tnet
qui futura mala non p̾idet. qui nõ erubescit pͣnitatẽ suã
qui nõ expauescit ptãtem dĩnam s ĩcipiat ista uidere
mupiet parit̾ et tunere et ꝙͣto et ꝑfeceuis cognouit
cãto uehemẽgius tunebit. Uides ut arbitror qͣm inste
ruben uocet᷑ qui ex tali uisione gi᷑atum Regte eo nato mr̃
euis exglamat uidit deus hũilitatem meã. eo ꝙ tunt
ueracit incixiat uidere et uideri diy cognoste et a dõ
cognose indẽ dñ ꝑ intutũ formidinis uideri a deo

Expanded text:
esse. De bonis autem, quos et Jacob filios esse diximus, nunc quo sine qua caeteras habere non potes. Qui talem filium habere desiderat, mala quae fecit, non solum frequenter, sed et diligenter attendat; hinc magnitudinem sui sceleris, illinc potentiam judicantis. Ex tali consideratione timor nascitur, scilicet filius ille qui jure Ruben, hoc est filius visionis vocatur. Quodammodo etenim caecus est, et minime videt, qui peccare non timet, qui futura mala non praevidet, qui non erubescit pravitatem suam, qui non expavescit potestatem divinam. Sed, si incipiat ista videre, incipiet pariter et timere, et quanto perfectius cognoverit, tanto vehementius timebit. Vides, ut arbitror, quam juste Ruben vocetur, qui ex tali visione generatur. Recte, eo nato, mater ejus exclamat: Vidit Deus veraciter incipiat videre, et videri; Deum cognoscere, et a Deo cognosci; videre Deum per intuitum formidinis, videri a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
quare existimẽ nõ futurum
sapiẽtem eũ q̃ lrãs nescit cũ
sapia nõ sit in lrĩs Bres tradi
tur u̾bo et nestio an c̾cior me¬
moria sit ꝙͣ q̃ nullũ extra se

Expanded text:
quare existimem non futurum sapientem eum, qui litteras nescit, cum sapientia non sit in litteris ? Res tradit, non verba, et nescio an certior memoria sit, quae nullum extra
Abbreviated transcription (Latin):
rissima disputat᷑ nõ adiu¬
certis clarisq documẽtis
cohibere se debet hũana pre¬
sumxçio Bine dispendio
cõtenti que ad excercitacio¬

Expanded text:
rissima dubitatur, non adiucertis clarisque documentis cohibere se debet humana presumpcio. Sine dispendio contenti, que ad edificacio
Abbreviated transcription (Latin):
Non dabit se in angustiis utus
Laxũ spaciũ res magna desi¬
derat expellãt᷑ omia totũ¬
arciũ ꝯsectatio molestos.
u̾bosos ĩ temxestiuos/ sib pla¬

Expanded text:
Non dabit se in has angustias virtus; laxum spatium res magna desiderat. Expellantur omnia, totuaceNon dabit se in has angustias virtus; verbosos, intempestivos, sibi pla
Abbreviated transcription (Latin):
nature ⁊ archana retegẽtur
discutie tur ista caligo et lux
uidiq clara c̃cũdabͭ ymaginar
tecũ ꝙͣtus ille sit fulgor ut syde¬
ribus es int̾ se lumẽ miscẽtibꝰ¬

Expanded text:
naturae tibi arcana retegentur, discutietur ista caligo et lux undique clara percutiet. Imaginare tecum, quantus ille sit fulgor tot sideribus inter se lumen miscentib
Abbreviated transcription (Latin):
flãna que surgit in rectum
iacere et dexorimi nõ potest
animꝰ in motu est/ eo nobilior
et actuosior. quo uehemẽtior
fuerit. ẜ felix qͥ ad meliora
hũc inxetũ dedit. licet aũt¬

Expanded text:
flamma surgit in rectum, iacere ac deprimi non potest, animus in motu est, eo mobilior et actuosior, quo vehementior fuerit. Sed felix, qui ad meliora hunc inpetum dedit! Ponet
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ꝓpt̾ea deus t̃are uoluit
unũ de qͦ młtitudo ꝓropagare¬
tur ut hac ãmonicõne et
ĩ młtis cõcors̾ unitas ẜuaret᷑¬
murant. et pacate feritate
blãdiũtur Quis miluꝰ ꝙͣtũlib
solitariꝰ raxinis c̾cũ uolet¬
pulet / nidũ cõgerit . oua fouet¬
xullos alit et qͣi cũ mr̃e fami¬
lias societatẽ domesticã pͣta
potest pace cõseruat Qͣto
magis homo infestus quodã¬
modo nature sue legibꝰ ad
icũdã societatẽ pacẽꝙ cũ
hom̃ibꝰ ꝙͣtũ in ip̃o ẽ ĩ om̃ibꝰ¬

Expanded text:
quem propterea Deus creare uoluit unum, de quo multitudo propagaretur, ut hac admonitione etiam in multis concors unitas seruaretumurat et pacata feritate blanditur? Quis miluus, quantumlibet solitarius rapinis circumuoletpulat, nidum congeritpullos alit et quasi cum matrefamilias, societatem domesticam, quanta potest pace conservat. Quanto magis homo fertur quodammodo nature sue legibus, ad ineundum societatem, pacemque cum hominibus quantum in ipso est omnib
Abbreviated transcription (Latin):
recede. Magnammes nos
natura ꝓduxit Et ut q̃busdã
animalibꝰ fetũ dedit quibusdã
stolidũ quibusdã ꝑauidũ ita
nob̾is gloriosissimũ et excelsũ
spm̃ querẽtẽ ubi honestissime
nõ ubi mitissime uiuat Multa¬

Expanded text:
em. Magnanimos nos natura produxit et ut quibusdam animalibus ferum dedit, quibusdam subdolum, quibusdam pavidum, ita nobis gloriosum et excelsum spiritum, quaerentem ubi honestissime, non ubi tutissime vivat
Abbreviated transcription (Latin):
Est nõ negetur Si aũt hc
nnt᷑ nos cõtẽciones et murutu¬
ra orũtur cũ conq̃rit᷑ aliquis¬
s⁊ deterius accepisse ꝙͣ pus ha¬
buerat et iudignũ se esse ꝙ nõ
ita uestiebatur ut alius frater
uestiebatur Hinc uos ꝓbate
ꝓtũ nobis deest in illo int̾iore
sancto habitu cordis qͥ pro ha¬

Expanded text:
est, non negetur. Si autem hinc inter vos contentiones et murmura oriuntur, cum queritur aliquis deterius se accepisse quam prius habuerat, et indignum se esse qui non ita estiatur, sicut alius frater ejus vestiebatur; hinc vos probate quantum vobis desit in illo interiore sancto habitu cordis, qui pro ha
Abbreviated transcription (Latin):
ta fratribus scdm̃ locorũ qua¬
temperiẽ denturt In frigidis
regionibꝰ ampliꝰ iudigetur
In calidis u̾o minꝰ Ih et ergo
cõsideratio penes abbatẽ est¬

Expanded text:
s secundum locorum quatemperiem dentur: quia in frigidis regionibus amplius indigetur, in calidis vero minus. Hæc ergo consideratio penes Abbatem s
Abbreviated transcription (Latin):
Iratũdissime ac ꝓ corxis capati¬
tate pugnãtissime axed sumi
et aculeos in uuluere relinquũt
Rex ip̃ sine aculeo ẽ ut audist
magnis regibꝰ ingens Errat
si quis existimat tutũ ibi esse
regẽ. ubi nichil a rege tutũ
sed securitas securitate pascistẽ¬

Expanded text:
Iracundissime ac pro corporis captu pugnacissime apes sunt et aculeos in vulnere relinquunt; rex ipse sine aculeo est, natura emagnis regibus ingens, pudeatsi quis existimat tutum esse ibi regem, ubi nihil a rege tutum est ; securitas securitate mutua paciscen
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ pͥest nõ se existimet potes¬
tate dominãte. ẜ caritate ser¬
uiẽte felicẽ Honore corã uob̾
pͣlatus sit uobis truore corã deo
substratus sit pedibus uestris
p̾beat exemplũ Corrixiat
inquietos / tõsoletur pusillan¬
mes. suscipiat ĩ firmos paciẽs
sir ad om̃s Disciplinã libens
habeat metuẽdꝰ ĩponar Et
plus amari a uob̾ appetat ꝙͣ
tuueri semx cogitãs deo. se
uos magl obedũdo nõ solũ
urĩ ẜ eciã ipsius miseremim. q̃
inter uos tanto ꝙͣto in loco
suxiore tanto in periculo maiore

Expanded text:
uero non se existimet potestate dominante sed caritate seruiente felicem. honore coram hominibus praelata sit nobis, coram deo substrapraebeat exemplum. Corripiat inquietos, consoletur pusillanimes, suscipiat infirmos, patiens sit ad omnes: disciplinam libens habeat, metum imponat. Et plus amari appetat, quam timeri: semper cogitans Deo se  magis oboediendo non solum uestri uerum etiam ipsius miseremini, quia inter uos quanto in loco superiore tanto in periculo maiore
Abbreviated transcription (Latin):
qui preesse Dignus ẽ monastio
semx meminisse debet/ qd dici
uices in monasterio creditur¬
doctrine sue uel disciploꝵ obedire
uerarũq rerũ in tremẽdo iuditio
dei faciẽda erit discussio. sciat ꝙ
culxe pastoris inminere quitq̃s
ddnus ÷ pater familias utilitatꝭ
minus poterit ĩuenir et infia¬
distixłnt madata dñi uerbib
ꝓponat / duris u̾o corde et sii¬
noris. factis siuis diuina p̾cexta
demõstrant Omĩa u̾o que disti¬
pulis docuerit eẽ contraria in
nõ agenda. ni aliis pdicans
ipẽ reꝓbus efficiatur Qui aut

Expanded text:
qui praeesse dignus est monasterio, semper meminere debet quod dicitditur vices in monasterio, qudoctrinae suae et discipulorum obedientiae, utrarumque rerum in tremendo judicio Dei facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pastoris incumbere quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minus potuerit invenire. Tandiscipulis mandata Domini verbis proponat; duris vero et simplicioribus factis suis divina praecepta demonstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in non agenda: ne aliis praedicans ipse reprobus i