comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuerunt uenandi studio. fieri potuisse in¬
credibile non ẽ: quamuis iussu dei siue per¬
missuetiam oꝑe angłorũ. negandũ non sit
pocuisse cͣnfferri. Siuero de t̾ra ȩxorte sint
seđm originẽ pͥmã quando dix̃ ds ꝓducat
terra animã uiuã. multo clariꝰ apparet non
tã reparandoꝵ animaliũ causa quã figuran¬
Querit̾ etiã utrũ ex filiis noe uł pocieri
unohomine unde etiã ipsi extiterũt pͥm¬
pagata eẽ. credendũ sit quȩdã monstruosi
hominũ genera quȩ gentiũ narrat hiso¬
ria: sic̃ ꝑhibent᷑ quidã unũ habe oculum
infronte media. quibdã plantas uersas ee
post crura. qͥbꝰdã utriꝰq sexus cẽ. naturan
et dextrã m̃amã uirilẽ. sinistrã muliebr.
uicibꝰq int̾se cocundo et gignere et pũmi
caliis ora non et̃. cosq ꝑ nares tantũ mͦ aliti
uiuere. alios statura eẽ. cubitales. qͦs pigma
acubito greci uocant. alibi quinquẽnes c̃cip

Expanded text:
tuerunt uenandi studio, fieri potuisse intuerunt uenandi studio, fieri potuisse incredibile non est; quamuis iussu Dei siue permissu etiam opere angelorum negandum non sit potuisse transferri. Si uero terra exortae sunt secundum originem primam, quando dixit Deus: Producat terra animam uiuam, multo clarius apparet non tam reparandorum animalium causa quam figuranQuaeritur etiam, utrum ex filiis Noe uel potius ex illo uno homine, unde etiam ipsi extiterunt, propagata esse credendum sit quaedam monstrosa hominum genera, quae gentium narrat historia, sicut perhibentur quidam unum habere oculum in fronte media, quibusdam plantas uersas esse post crura, quibusdam utriusque sexus esse naturam et dextram mammam uii-ilem, sinistram muliebrem, uicibusque inter se caliis ora non esse, eosque per nares tantummodo halitu vivere: alios statura esse cubitales, quos Pygmaeos a cubito Graeci vocant: alibi quinquennes concipere
Abbreviated transcription (Latin):
pleuerunt: Auctꝰ ẽ. autẽ numerꝰ gentiũ multe
ampliꝰ quã linguarum. Nã ⁊ in affrica barbar:¬
as gentes in una lingua plurimas noiuimus.
Et homines quidẽ multiplicato genere hu¬
mano ad insulas in habitandas nauigio cͥnsut
potuisse qui ambigat. S questio ẽ. de om̃i¬
genere bestiarum quȩ subcura hominũ non
sunt. neq sic̃ ranȩ nascuntur excerra. s sola
cõmixtiõe maris et femine ꝓpagantur sic̃
lupi atq huiꝰ modi cętera : quoch post diluuũ
quo ea quȩ inarcha non erant cuncta deleta
sunt. etiam in in suł eẽ. potuerint. si reparata
nõ st̃ nͥ exhis quorũ genera in utroq sexu
archa sertiauit. Pont̃ quidẽ credi adinsulas
natando tͣnsisse s ꝓximas: Sunt autẽ quȩdã
tã longe positȩ a continentibꝰ cerris ut ad
eas nulla uideatur natare potuse besturũ:
Q uod si homines eas captas secũ ad uexerut
et eo mͦ ubi habitabant carum genera insti¬

Expanded text:
pleuerunt. Auctus est autem numerus gentium multo pleuerunt. Auctus est autem numerus gentium multo amplius quam linguarum. Nam et in Africa barbaras gentes in una lingua plurimas nouimus, et homines quidem multiplicato genere humano ad insulas inhabitandas nauigio transire potuisse, quis ambigat? CAPUT VII. An omgenere bestiarum, quae sub cura hominum non sunt neque sicuti ranae nascuntur ex terra, sed sola commixtione maris et feminae propagantur, sicut lupi adque huius modi. cetera, quo modo post diluuium, quo ea, quae in arca non erant, cuncta deleta sunt, etiam in insulis esse potuerint, si reparata non sunt nisi ex his, quorum genera in utroque sexu arca seruauit. Possunt quidem credi ad insulas natando transisse, sed proximas. Sunt autem quaedam tam longe positae a continentibus terris, ut ad eas nulla uideatur natare potuisse bestiarum. Quod si homines eas captas secum aduexerunt et eo modo ubi habitabant earum genera insti
Abbreviated transcription (Latin):
alit longe positis Quando autẽ etiã nos aliqͥd
tał locutionis int̾ioribꝰ auribꝰ capimꝰ. angłis
ꝓpinquamꝰ: Non itaq mͥ assiduȩ redden¬
da ratio ẽ in hoc oꝑe de locutionibꝰ dĩ: Aut
ciũ ueritas in cõmutabu ꝑse ipã ineffabiliter
loquit᷑ racionał creature ñitibꝰ ut ꝑmutabilẽ
creaturã loqͥtur. siue spiritalibꝰ imaginibus
nr̃o sp̃u. siue corꝑalibꝰ uocibꝰ corꝑis sensui.
Illud sane qͥ dictum ẽ. et nũc nõ deficient ex
illis omĩa quę conati fuerint facere nõ dictũ
ẽ c̃firmando s tanquã int̾rogando. sic̃ solet
a cõminantibꝰ dici. quẽ admodũ ait quidam:
nõ arma expecdient cotaq exurbe sequent᷑
sic gͦ accipiendũ ẽ. tanquã dixerit: Nonne or̃a
deficient ex illis quȩ conati suerint facere
s si ita dicatur nõ expͥmit cõminantẽ. uerũ
ꝓpt̃ tardiusculos ad didimꝰ particulã. idẽ.
ꝑ t̾ras eẽ. ceꝑunt quę crescendo et insulasim¬

Expanded text:
do autem etiam nos aliquid talis locutionis interioribus auribus capimus, angelis propinquamus. Non itaque mihi adsidue reddenda ratio est in hoc opere de locutionibus Dei. Aut enim Veritas incommutabilis per se ipsam ineffabiliter loquitur rationalis creaturae mentibus, aut per mutabilem creaturam loquitur, siue spiritalibus imaginibus nostro spiritui siue corporalibus uocibus corporis sensui. Illud sane quod dictum est: Et nunc non deficient ex illis omnia, quae conati fuerint facere, non dictum est confirmando, sed tamquam interrogando, sicut solet a comminantibus dici, quem ad modum ait quidam: Non arma expedient totaque ex urbe sequentur? Sic ergo accipiendum est, tamquam dixerit: \'Nonne omnia deficient ex illis, quae conati fuerint facere?\' Sed si ita dicatur, non exprimit comminantem. Verum propter tardiusculos addidimus particulam, id estper terras esse coeperunt, quae crescendo et insulas in
Abbreviated transcription (Latin):
donaret nͥ ut pascerent᷑ etiã hocimplen¬
de figurȩ tanti misterii conueniret.
Ion autẽ ad p̃figurandã ȩccłam ꝑ¬
Icinert tã multiplicia rerũ signa
gestarũ : nͥ fuerit c̃tiosus nemo ꝑmitit̃
oꝑari Iã enĩ gt̃s ita eccłam replucrunt.
mundiq et inmundi donec certũ uentit᷑
c̃tinent᷑ ut ex hoc uno manifestissimo etã
decęt̃is quȩ obscuriꝰ aliqͥnto dicta sunt et
difficiliꝰ agnosci quęunt: dubitare fasñst
Quȩ cũ ita sint. sinec in anit̃ istaeẽ. c̃scͥpta
putare quisquã uel durꝰ audebit. neo nidil
significare cum gesta sint. nec sola dicta ẽ
significatiua nõ facta: nec aliena eẽ. abgdła
significanda ꝓbabilit̃ dici potest s magis
credendũ ẽ. et sapient̃ eẽ. memoriȩ litt̾isq
mandata: et gesta eẽ. et significare aliqud
et ipsũ aliqͥd ad p̃figurandã ȩccłam ꝑtinere.
Iam usq adhunc articulũ ꝑductꝰ lib iste

Expanded text:
donaret, nisi ut pascerentur etiam hoc inplendonaret, nisi ut pascerentur etiam hoc inplendae figurae tanti mysterii conueniret? Non autem ad praefigurandam ecclesiam pertinere tam multiplicia rerum signa gestarum, nisi fuerit. contentiosus, nemo permittitur opinari. Iam enim gentes ita ecclesiam repleuerunt, mundique et inmundi, donec certum ueniature continentur, ut ex hoc uno manifestissimo etiam de ceteris, quae obscurius aliquanto dicta sunt et difficilius agnosci queunt, dubitare fas non sit. Quae cum ita sint, sic nec inaniter ista esse conscripta putare quisquam uel durus audebit, nec nihil significare cum gesta sint, nec sola dicta esse significatiua non facta, nec aliena esse ab ecclesia significanda probabiliter dici potest; sed magis credendum est et sapienter esse memoriae litterisque mandata, et gesta esse, et significare aliquid, et ipsum aliquid ad praefigurandam ecclesiam pertinere. Iam usque ad hunc articulum perductus liber iste
Abbreviated transcription (Latin):
generis genꝰ aliqđ gignunt: Sed si et hoc
ad misteriũ ꝑtinebat ibi erant Habet
enĩ hoc genus: mascłm ⁊ feminã Solet etiã
mouere nõ nullos. genera escarũ quȩ illic
hab̾e pot̾ant animalia quȩ nõ nͥ carne uesci
putant᷑ : utrũ p̃t̃ numerũ ibi fuerint
sine tnsgressione mandati quȩ aliorum
alendorũ necessitas illic qͦegisset includi:
anuͦ qđ pociꝰ ẽ. credendũ pt̃ carnes aliqͣ
alim̃ta &ẽ. potuerunt quȩ om̃ibꝰ c̃uenirt̃:
Nouimꝰ enĩ quã malta animalia qͥbꝰ caro
cibꝰ ẽ. frugibꝰ pomisq uescant᷑ i maxine fco
atq castaneis. Quid gͥ mirũ si ur ille sipers
i iustꝰ etiã diuinitꝰ ãmonitus qͥd ciuq con¬
grueret sine carnibꝰ. aptã cuiq generi
alimoniã p̃parauit et condidit: Qudẽ.
autẽ qđ uesci nõ cogeret fames: Aut quid
nõ suaue ac salubre facere posset ds̃ qͥetã
ut sine cibo uiuerẽt diuina facilitate

Expanded text:
generis genus aliquod gignunt. Sed si et hoc generis genus aliquod gignunt. Sed si et hoc ad mysterium pertinebat, ibi erant. Habet enim et hoc genus masculum et feminam. Solet etiam mouere nonnullos, genera escarum, quae illic habere poterant animalia, quae non nisi carne uesci putantur, utrum praeter numerum ibi fuerint sine transgressione mandati, quae aliorum alendorum necessitas illic coegisset includi; an uero, quod potius est credendum, praeter carnes aliqua alimenta esse potuerint, quae omnibus conuenirent. Nouimus enim quam multa animalia, quibus caro cibus est, frugibus pomisque uescantur et maxime fico adque castaneis. Quid ergo mirum, si uir ille sapiens et iustus, etiam diuinitus admonitus quid cuique congrueret, sine carnibus aptam cuique generi alimoniam praeparauit et condidit? Quid est autem, quo uesci non cogeret fames? aut quid non suaue ac salubre facere posset Deus, qui etiam, ut sine cibo uiuerent. diuina facilitate
Abbreviated transcription (Latin):
impleri nͥ ut omĩa ibicerto illo numero eeñt.
quȩ uiuere in aqͥs nat᷑a ꝓhibente nõ possent.:
nõ fuit istacura illiꝰ hominis uł illorũ hominũ
s diuina. Nõ enĩ noe capta intromittebat.
s uenientia et intͣntia ꝑmittebat Ad hoc enĩ
ualet qđ dictumẽ. intrabunt ad te: Non
scilicet hominis actu: s dĩ nutu. Ita sane ut
nõ illic fuisse credenda sint quȩ sexu carent:
Pre scͥptũ ẽ. enĩ atq definitũ ẽ: mascłs et
fȩmina crunt: Alia sunt qͥppe quȩ de
qͥbꝰq rebꝰ sine c̃cubitu ita nascuntur. ut
postea concumbant et generent sic̃ musce:
alia uͦ inqͥbꝰ nichil sit maris ⁊ feminȩ sicut
apes Sa porro quȩ sic habent sexũ ut nõ
habeãt fecum. sic̃ muli et mulę. mirũ si fue¬
runt ibi ac nõ pociꝰ parentes eorũ ibi fuisse
suffecerit: ȩqͥnũ uidelicet atq asininũ genꝰ
isiqua alia sunt quȩ cõmixtione diuersi

Expanded text:
inpleri, nisi ut omnia ibi certo illo numero essent, inpleri, nisi ut omnia ibi certo illo numero essent, quae uiuere in aquis natura prohibente non possent, non fuit ista cura illius hominis uel illorum hominum, sed diuina. Non enim ea Noe capta intromittebat, sed uenientia et intrantia permittebat. Ad hoc enim ualet quod dictum est: Intrabunt ad te; non scilicet hominis actu, sed Dei nutu; ita sane, ut non illic fuisse credenda sint, quae sexu carent. Praescriptum enim adque definitum est: Masculus et femina erunt. Alia sunt quippe quae de quibusque rebus sine concubitu ita nascuntur, ut postea concumbant et generent, sicut muscae; alia uero in quibus nihil sit maris et feminae, sicut apes. Ea porro quae sic habent sexum, ut non habeant fetum, sicut muli et mutae, mirum si fuerunt ibi, ac non potius parentes eorum ibi fuisse suffecerit, equinum uidelicet adque asininum genus; et si qua alia sunt, quae commixtione diuersi
Abbreviated transcription (Latin):
deminutissimis bestioł. nõ solũ quales
sunt mures. istellionos. uerũ etiã quales loct᷑ȩ.
scarabei. musce. deniq et pulices. utrũ nõ
amplioris numeri in archa illa fuerint
quã qͥ ẽ. definitꝰ cũ hoc imꝑatt ds̃: prius
ammonendist̃ qͦs hę̧c mouet̃ sic accipien¬
dũ ec̃. qđ dictũ ẽ. quȩ repũt suꝑ cerram⁊
ut necese nõ fuerit conseruari m archa quȩ
possunt inaquis iuuere nõ solũ mersa sicut
pisces: uerum etĩã suꝑnatantia sic̃ multȩ alites.
Deinde cum dr̃ masculꝰ ⁊i fęmina erunt. ꝓfecto
intelligitur ad reparandũ genꝰ dici. Ac ꝑ hoc
nec illa necesse fuerat ibi eẽ. quȩ possunt sine
c̃cubitu deqͥbꝰq rebꝰ uł rerũ corruptionibꝰ
nasci: ud si fucrt̃ sic̃ indomibꝰ eẽ. c̃suerunt.
sine ullo numero definito &ẽ. potuisse. Aut
si misterium sactissimũ quod agebat᷑. itante
rei figura etiã ueritate facti alit̾ nõ posset

Expanded text:
de minutissimis bestiolis, non solum quales de minutissimis bestiolis, non solum quales sunt mures et stelliones, uerum etiam quales lucustae, scarabei, muscae denique et pulices, utrum non amplioris numeri in arca illa fuerint, quam qui est definitus, cum hoc imperaret Deus, prius admonendi sunt, quos haec mouent, sic accipiendum esse quod dictum est: Quae repunt super terram, ut necesse non fuerit conseruari in arca, quae possunt in aquis uiuere, non solum mersa, sicut pisces, uerum etiam supernatantia, sicut multae alites. Deinde cum dicitur: Masculus et femina erunt, profecto intellegitur ad reparandum genus dici; ac per hoc nec illa necesse fuerat ibi esse, quae possunt sine concubitu de quibusque rebus uel rerum corruptionibus nasci; uel si fuerunt, sicut in domibus esse consuerunt, sine ullo numero definito esse potuisse; aut si mysterium sacratissimum, quod agebatur, et tantae rei figura etiam ueritate facti aliter non posset
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ ducta illa cubita fieri non genta centũ
sic̃ scͥptũ c̃. omĩ sapientia egyptiorũ qui
geometricã dilexert̃. geomẽt̾rica cubita
significare potiusse. ubi unũ quantũ sex
nr̃a ualere asseuẽrant: qͥs nõ uideat quan¬
cũ rerũ capere illa potuit magnitudo: Nã
illud qđ dispitãt cante magnitudinis ar¬
chã nõ potuisse compingi ineptissimȩ calũ¬
pniant᷑: cũ sciant imm̃sas urbes fuisse cons¬
tructas. nec attendunt centũ annos qͥbꝰ ar¬
cha illa ẽ. fabricata: nͥforte lapis lapidi
anherere potest sola calce c̃iunctꝰ. ut murꝰ
ꝑtot milia circũ agat᷑ ilignũ ligno ꝑ
suscudines. epiros. clauos gͥuten bituminis
nõ potest adherere ut fabricet᷑ archa. non
curius s rectis lineis longe lateq porrecta
quã nullꝰ inmare mittat conatꝰ hominũ s.
leuet unda cũ uenerit naturali ordine pon
gub̾net. ne incurrat ubicũq naufragium:
uod autẽ scrupulosissime quęrisolet

Expanded text:
ter ducta illa cubita fieri nongenta centum ter ducta illa cubita fieri nongenta centum sicut scriptum est, omni sapientia Aegyptiorum, qui geometricam dilexerunt, geometrica cubita significare potuisse, ubi unum quantum sex nostra ualere adseuerant, quis non uideat quantum rerum capere illa potuit magnitudo? Nam illud quod disputant tantae magnitudinis arcam non potuisse conpingi, ineptissime calumniantur, cum sciant inmensas urbes fuisse constructas, nec adtendunt centum annos, quibus arca illa est fabricata; nisi forte lapis lapidi adhaerere potest sola calce coniunctus, ut murus per tot milia circumagatur, et lignum ligno per suscudines, epiros, clauos, gluten bituminis non potest adhaerere, ut fabricetur arca non curuis, sed rectis lineis longe lateque porrecta, quam nullus in mare mittat conatus hominum, sed leuet unda, cum uenerit, naturali ordine pondgubernet, ne incurrat ubicumque naufragium. Quod autem scrupulosissime quaeri solet
Abbreviated transcription (Latin):
supͣquẽ ꝑhibent᷑ nubes nõ posse c̃crescere :
qđ cã sublime iã ad celũ sit ut nõ ibi sit aer
slȩ crassior. ubiuenti nebulȩ imbresq gig¬
uuntur: nec attendunt om̃iũ eclem̃torum
insuisimã t̃̾ra ibi ec̃. pocuisse: Anforte negat
ihunc t̾rã uerticẽ montis: Cur igłtur ꝗsq
adilla cęli spacia t̃ris exaltari licuisse. ⁊ aqͥsꝰ
exitari nõ licusse c̃tendunt cũ isti montes
s̃sores ipensores elem̃torũ aquas t̾ris phbe¬
ant suꝑiores atq leuiores: Quid itaq ratio¬
nsaferunt. quare t̾ra grauior ⁊ inferior
locũ celi tͣnquillioris inuaserit ꝑ uolumina tot
annorũ: et aqua leuor ac suꝑior ꝑmissa nõ
sit hoc facere saltẽ ad tẽpꝰ exiguũ.
icunt etiã nõ potusse caꝑe archȩ illius
quantitatẽ animaliũ generatã multa
in utroq sexu bina deinmund: septena de
mundis Qui mͥ uident᷑ nõ cõputare nͥ crecenta
aliud tantũ insuꝑioribꝰ suꝑiorũ: ac ꝑhoc

Expanded text:
supra quem perhibentur nubes non posse concrescere, quod tam sublime iam caelum sit, ut non ibi sit aer iste crassior, ubi uenti nebulae imbresque gignuntur; nec adtendunt omnium elementorum crassissimam terram ibi esse potuisse. An forte negant esse terram uerticem montis? Quur igitur usque ad illa caeli spatia terris exaltari licuisse, et aquis exaltari non licuisse contendunt, cum isti mens ores et pensores elementorum aquas terris perhibeant superiores adque leuiores? Quid itaque rationis adferunt, quare terra grauior et inferior locum caeli tranquillioris inuaserit per uolumina tot annorum, et aqua leuior ac superior permissa non sit hoc facere saltem ad tempus exiguum? Dicunt etiam non potuisse capere arcae illius quantitatem animalium genera tam in utroque sexu, bina de immundis, septena de mundis. Qui mihi videntur non computare nisi trecenta aliud tantum in superioribus superiorum, ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nõdũ usq addiliuuũ additis eet̃is: arciłs
qͥdã int̾ ponitur et dr̃: hic lib̾ natiuitatis ho¬
minũ. qua dic fecit ds̃ adam Adimaginem dĩ
fecit illum. mascłm et fęminã fcc̃ illos: et bene¬
diẽ illos et cognominauit nom̃ eorũ adã qua
die fecit illos Qđ mͥ uidet᷑ adhoc int̾positum
ut hinc rurs inciꝑet ab ipso adã dinumeratio
temporũ: quã noluit facere qͥhec scͥpsit in
ciuitate cerrena. tanquã eã ds̃ sic cõmemor¬
aret ut non cõputaret: S quare hinc redit̾.
ad istam recapitulationẽ. postea quã cõmemo¬
ratus ẽ. filiꝰ sech homo qui sꝑauit inuocare
nom̃ dñi dĩ: nisi quia sic oportebat istas duas
ꝓponere ciuitates: unã ꝑhomicidã usq ad
homicidã: nã ⁊ lamech duabꝰ uxoribꝰ suis
se ꝑpetrasse homicidiũ c̃ficetur. alterã ꝑ eũ
qͥ sꝑauit inuocare nom̃ dñidĩ Hoc ẽ. qͥppe

Expanded text:
nondum usque ad diluuium additis ceteris articulus nondum usque ad diluuium additis ceteris articulus quidam interponitur et dicitur: Hic liber natiuitatis homifecit illum. Masculum et feminam fecit illos, et benedixit illos, et cognominavit nomen eorum Adam, qua die fecit illos . Quod mihi videtur ad hoc interpositum, ut hinc rursus inciperet ab ipso Adam dinumeratio temporum, quam noluit facere qui haec scripsit in civitate terrena: tanquam eam Deus sic commemoraret, ut non computaret. Sed quare hinc reditur ad istam recapitulationem, posteaquam commemoratus est filius Seth, homo qui speravit invocare nomen Domini Dei; nisi quia sic oportebat istas duas proponere civitates, unam per homicidam usque ad homicidam; nam et Lamech duabus uxoribus suis se perpetrasse homicidium confitetur : alteram per eum qui speravit invocare nomen Domini Dei? Hoc est quippe
Abbreviated transcription (Latin):
adiciuntur filii Unde uno lapso duo benedi¬
cuntur apatre : ut remoto rȩꝓbo. ⁊ ꝓlatis filiis
ad numerũ additis: etiã duodenariꝰ numerꝰ
intimetur. qͥ et inpatriarcharũ et in apłorũ¬
numero insignis ẽ. ꝓꝑt̃ septenarii partes alterã
ꝑalteram multiplicatas sã t̃ quat̾ni ł quater
cerni ipsum faciunt Hisita se habentibꝰ
iudeo considerandum ⁊ cõmemorandũ: ista
utraq ꝓiques quȩ distinctis generationibus
duas insinuat ciuitates. unã terrigenam.
alteram regeneratorũ: quomͦ postea sic cõmix¬
ta fuerit atq confusa. ut uniu̾sũ genꝰ huma¬
num exceptis octohominibꝰ diluuio ꝑimeret᷑.¬
morato ante cȩt̃os posteros eiꝰ illo ĩcuiꝰ nomine
condita ẽ. cuiitas. idẽ. enoch contexti sut usq
ad illũ finẽ de qͦ locutussũ. donec illud geniis
atq uniuersa ꝓpago diliuo deleretur
ũ u filiꝰ sech unꝰ cõmemoratꝰ fuisset enos:

Expanded text:
adiciuntur filii, unde uno lapso duo benediadiciuntur filii, unde uno lapso duo benedicuntur a patre, ut remoto reprobo et probatis filiis ad numerum additis etiam duodenarius numerus intimetur, qui et in patriarcharum et in apostolornumero insignis est, propter septenarii partes alteram per alteram multiplicatas. Nam ter quaterni uel quater terni ipsum faciunt. His ita se habentibus uideo considerandum et commemorandum, ista utraque progenies, quae distinctis generationibus duas insinuat ciuitates, unam terrigenarum, alteram regeneratorum, quo modo postea sic commixta fuerit adque confusa, ut uniuersum genus humanum exceptis octo hominibus diluuio permorato ante ceteros posteros eius illo, in cuius nomine condita est ciuitas, id est Enoch, contexti sunt ceteri usque ad illum finem, de qua locutus sum, donec illud genus adque uniuersa propago diluuio deleretur; cum uero filius Seth unus commemoratus fuisset Enos,
Abbreviated transcription (Latin):
Lautẽ aliud posst̃ significare : nõ hoc
qđ nunc cõm̃dandũ uidetur: Nunc enm
de generationibꝰ loquim᷑ Ille uͦ unde st̃
genite : tacitum ẽ Qm̃ gͦ lex denario num̾o
p̃dicat᷑ unẽ. memorabił ille decalogꝰ. ꝓfecto
numerus undenariꝰ qm̃ transgreditur de¬
nariũ transgressionẽ legis: Hac ꝑhoc pec¬
cacum significat Hinc ẽ. qđ intab̾na¬
cło cestimonii qđ erat initinere populi dĩ
uelud tẽplũ ãbulatoriũ: undecĩ uela cilici¬
na fieri precepta sunt Incilicio quippe
ro finit᷑ quo peccatũ significatur. et ipse numerꝰ¬
femina claudit᷑: a quo sexu in itiũ factũ ẽ. pec¬
cati ꝑ qđ oñs morim᷑ Cõmissũ ẽ. autẽ. ut et
uoluptas carnis quę spũ resisteret sequęret᷑
Nã upsa filia lamech noema uoluptas t̃c̃p̃tat᷑.
er sech autẽ ab adã usq ad noe denariꝰ
insinuatur legitimꝰ numerꝰ:. cui noc tres

Expanded text:
autem aliud possunt significare, non hoc autem aliud possunt significare, non hoc quod nunc commendandum uidetur. Nunc enim de generationibus loquimur; illae uero unde sint genitae, tacitum est. Quoniam ergo lex denario numero praedicatur, unde est memorabilis ille decalogus, profecto numerus undenarius, quoniam transgreditur denarium, transgressionem legis ac per hoc peccatum significat. Hinc est quod in tabernaculo testimonii, quod erat in itinere populi Dei uelut templum ambulatorium, undecim uela cilicina fieri praecepta sunt. In cilicio ro finitur, quo peccatum significatur; et ipse numerfemina clauditur, a quo sexu initium factum est peccati, per quod omnes morimur. Commissum est autem, ut et uoluptas camis, quae spiritui resisteret,. sequeretur. Nam et ipsa filia Lamech Noemma uoluptas interpretatur. Per Seth autem ab Adam usque ad Noe denarius insinuatur legitimus numerus. Cui Noe tres
Abbreviated transcription (Latin):
ce adhuc lamech atq regnante ficri diluuiũ:
ut ipsũ cũ aliis om̃ibꝰ hominibꝰ exceptis qͥ
marcha fuerunt. quẽ ꝑdet inueniret:
eq enĩ mirandũ ẽ. si uaria quantitate
numerositatis annorũ int̾posita ꝑtam
longam etatẽ. ab adã usq diliuiũ nõ equa lis
uineri generationes habuit utraq ꝓienies:
ut iam dixi ab adã lamech. decimꝰ noe. et idõ
nõ unꝰ filius lamechsic̃ incet̾is suꝑiꝰ. s plures
cõmemorati sunt quia incertũ erat. qͥs ei fuiss
mortuo successurus si regnandi tẽpꝰ int̾ ipsũ
et diluuiũ remansisset: Sed qͦ qͦmͦ se habeat
siue ꝑpͥmogenitos siue ꝑroges ex cain genera¬
tionũ ordo decurrens: illud mͥ nullo pacto
p̃t̃ eundũ silentio uidetur. qđ cũ lamoch sep¬
timꝰ ab adam fuisset inuentꝰ. tot eiꝰ ad nume¬
rati sunt filii : donec undenariꝰ numerus im¬
pleretur quo significatur peccatum:
Addunt᷑ enĩ tres filii ⁊ una filia. Uxores

Expanded text:
te adhuc Lamech adque regnante fieri diluuite adhuc Lamech adque regnante fieri diluuium cum aliis omnibus hominibus, exceptis qui in arca fuerunt, quem perderet inueniret. Neque enim mirandum est, si uaria quantitate numerositatis annorum interposita per tam longam aetatem ab Adam usque diluuium non aequalis numeri generationes habuit utraque progenies, ut iam dixi, ab Adam Lamech, decimus Noe; et ideo non unus filius Lamech, sicut in ceteris superius, sed plures commemorati sunt, quia incertum erat quis ei fuisset mortuo successurus, si regnandi tempus inter ipsum et diluuium remansisset. Sed quoquo modo se habeat siue per primogenitos siue per reges ex Cain generationum ordo decurrens, illud mihi nullo pacto praetereundum silentio uidetur, quod, cum Lamech septimus ab Adam fuisset inuentus, tot eius adnumerati sunt filii, donec undenarius numerus inpleretur, quo significatur peccatum. Adduntur enim tres filii et una filia. Uxores
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpͥmogenitos duceretur. ut necesse nõsit in
ilis hominibꝰ tã serã crede pub̾tatẽ: qđ scili¬
it eadẽ ciuitas quã cam in nomine enoch
lic̃didit longe lateq rognare potuerit.
itges hab̾e nõ simul plures s suis ȩtatibus
sugłos. qͦs genussent sibi succesidros qͥcũq
irguissent: Horũ regũ pͥmꝰ eẽ. potuit ipse
cun scds filiꝰ eiꝰ enoch: incuiꝰ nomine ubi reg¬
iuntur condita ẽ: ciuitas: Terciꝰ gaidat quẽ
genuit enoch Quartꝰ mauia el: quẽ genuit
ind Quitꝰ matusa el: quẽ genuit mauia el:
Satꝰ lamech: quẽ genuit matusael: qui ẽ.
septimnꝰ ab adã ꝑcain: Nõ autẽ erat consequẽs
it pͥmogeniti regũ regnantibꝰ succeđent patͥbꝰ
sqͦs rograndi meritũ ꝑpt̃ iurtutẽ t̃renȩ utilẽ
cutati ł sors aliqͥ repꝑiret : uł ille potissimũ
succedet patͥ hereditario qͦdã iure regnandi.
quẽ prȩcet̃is dilexisset siliis ẜ otuit aũ iuiuen¬

Expanded text:
per primogenitos duceretur, ut necesse non sit in per primogenitos duceretur, ut necesse non sit in illis hominibus tam seram credere pubertatem, quod scilicet eadem ciuitas, quam Cain in nomine Enoch filii sui condidit, longe lateque regnare potuerit et reges habere non simul plures, sed suis aetatibus singulos, quos genuissent sibi successuros quicumque regnassent. Horum regum primus esse potuit ipse Cain, secundus filius eius Enoch, in cuius nomine, ubi regnaretur, condita est ciuitas; tertius Gaidad, quem genuit Enoch; quartus Meuia, quem genuit Gaidad; quintus Mathusael, quem genuit Meuia; sextus Lamech, quem genuit Mathusael, qui est septimus ab Adam per Cain. Non autem erat consequens, ut primogeniti regum regnantibus succederent patribus, sed quos regnandi meritum propter uirtutem terrenae utilem ciuitati. uel sors aliqua reperiret, uel ille potissimum succederet patri hereditario quodam iure regnandi, quem prae ceteris filiis dilexisset. Potuit autem uiuen
Abbreviated transcription (Latin):
istũ numerũ minorẽ credamꝰ eẽ. ueriorẽ.
mille quadringentos et qđ excurrit̾ amios
dũ sit. antiqͦs illos homines ꝑcã multos andes
agignendis filiis cessare potusse: duobus
modis istã solutã eẽ. questionẽ. aut de sera
pub̾tate ꝓportiõẽ cã longe iutȩ aut de silis
qͥ cõme morant᷑ in generationibꝰ qđ nõ fuers
pͥmogeniti: s hi ꝑ qͦs ad eũ quẽ intendebũ
auctor libri poterit ꝑuenire: sic ad nos n
caertionbꝰ sech Pioinde ingenerationi
San sinon occunrit qui deb̾et intendi ad
istibit ut aliqͥndo post centũ annos pubes
libiles ad gignendũ facti fuerit. ut ordo
gnerationũ ꝑ pͥmogenitos curreret: et usq
qũuis sieri posst ut ꝑpt̃ aliꝙã secreciorẽ cau¬
cin que melatet usq lamech ⁊ eiꝰ filios gene¬
ntionũ ꝑueniente contextu cõm̃daretũr
cessaret scriptor libricomiemorare cȩt̾as.
quȩ uq addiluuiũ eẽ. potuerunt: Pocest
e illa cẽ. causa cur nõ ordo generationum

Expanded text:
istum numerum minorem credamus esse veriorem, mille quadringentos, et quod excurrit, annos, ndum sit, antiquos illos homines per tam multos annos a gignendis filiis cessare potuisse, duobus modis istam solutam esse quaestionem; aut de sera pubertate, proportione tam longae vitae; aut de filiis qui commemorantur in generationibus, quod non fuerint primogeniti, sed hi, per quos ad eum, quem intendebat auctor libri, poterat perueniri, sicut ad Noe in generationibus Seth. Proinde in generationibus Cain, si non occurrit qui deberet intendi, ad restabit; ut aliquanto post centum annos, puberes habilesque ad gignendum facti fuerint, ut ordo generationum per primogenitos curreret, et usqueQuamvis fieri possit, ut propter aliquam secretiorem causam, quae me latet, usque ad Lamech et ejus filios generationum perveniente contextu, commendaretur cessaret scriptor libri commemorare caeteras, quae usque ad diluvium esse potuerunt. Potest et illa esse causa, cur non ordo generationum
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ ẽ. atq inde ab nepos qui ẽ. heber Genuit
autẽ heber duosfilios quorũ unũ appellaũ
phaleo: qđ int̃p̃tat᷑ duudens Deinde scͥp¬
tura subuingens. rationẽq huiꝰ nominis
reddens: quia in diebꝰ inqͥt eiꝰ diuisaẽ. t̾ra
Hoc autẽ quid sit. post apparebit: Aliꝰu qͥ
natꝰ ẽ. ex heber: genuit duodecĩ filios.
Ac ꝑhoc fiunt omnes pͥmogeniti de sẽ.xxͣ.
.lxx. tres. deinde seqͥt᷑ scͥptura dicens
i filii sem intͥbubꝰ suis. scđ̾m linguasuas.
Hin regionibꝰ suis et ingentibꝰ suis Itẽq¬

Expanded text:
natus est, atque inde abnepos, qui est Heber. Genuit natus est, atque inde abnepos, qui est Heber. Genuit autem Heber duos filios, quorum unum appellavit Phalech, quod interpretatur Dividens. Deinde Scriptura subjungens, rationemque hujus nominis reddens, Quia in diebus, inquit, ejus divisa est terra. Hoc autem quid sit, postea apparebit. Alius vero qui natus est ex Heber, genuit duodecim filios: ac per hoc fiunt omnes progeniti de Sem viginseptuaginta tres. Deinde sequitur Scriptura dicens: i filii Sem in tribubus suis, secun-I dum linguas suas, et in regionibus suis, et in gentibus suis. e
Abbreviated transcription (Latin):
raturus ẽ: siue sint filii. siue nepotes et pro¬
nepotes. et de inceps indidẽ exorti Nõ sane
istũ heber genuit sem. s ab illo qͥntꝰ in ꝑgeni¬
torum seriȩ reppit᷑. Sem qͥppe int̾ alios filios
genuit arphaxat Arphaxat. genuit cͥaman:
Chainan: genuit salam: Sala genuit heber:
Non itaq frustra ipse pͥmꝰ ẽ. nominatꝰ in pro¬
ieniȩ ueniente desem ip̃latꝰ ẽ. etiã filiis. cũ
sit qͥntꝰ nepos: nͥ qr uerũ ẽ. qđ cradit᷑ ex illo
hebreos. eẽ cognominatos tanquã hebrcos:
cũ ⁊ alia possit eẽ opimo. ut ex habraham
tanqͣm abram dicti eẽ. udeantur S nimi¬
rũ hoc uerũ ẽ. qđ ex eber heberei appella¬
in qͦ dĩ ciuitas et inscĩs ꝑegrinata ẽ. et in õibꝰ
sacͣm̃to adũbrata Lgitur filii sem. priꝰsex
nominant᷑: Deinde ex uno corũ natisunt
quatuor nepotes eiꝰ. Itẽq alt̃ filiorũ sem
genuit eius nepotẽ atq ex illo itidẽ ꝓnepos

Expanded text:
raturus est, siue sint filii, siue nepotes et proraturus est, siue sint filii, siue nepotes et pronepotes et deiistum Heber genuit Sem: sed ab illo quintus in progenitorum serie reperitur. Sem quippe inter alios filios genuit Arphaxat, Arphaxat genuit Cainan, Cainan genuit Sala, Sala genuit Heber. Non utique frustra ipse primus est nominatus in progenie veniente de Sem, et praelatus etiam filiis, cum sit quintus nepos; nisi quia verum est quod traditur, ex illo Hebraeos esse cognominatos, tanquam Hebraeos: cum et alia possit esse opinio, ut ex Abraham tanquam Abrahaei dicti esse videantur. Sed nimirum hoc verum est, quod ex Heber Heberaei appellain quo Dei civitas et in sanctis peregrinata est, et in omnibus sacramento adumbrata. Igitur filii Sem prius sex nominantur, deinde ex uno eorum nati sunt quatuor nepotes ejus: itemque alter filiorum Sem genuit ejus nepotem, atque ex illo itidem pronepos
Abbreviated transcription (Latin):
philistim unde fiunt octo Inde it̾um
idchanaan redit᷑ in quo filio maledictus
icham. ⁊ qͦs genuit undetĩ nominant᷑.
inde usq ad qͦs fines ꝑuenerint cõmemo-¬
mis quibꝰdã ciuitatibꝰ dr̃. ac ꝑ hoc filiis
nepotibꝰq cõputatis de ꝓieme cham .xxͣx.
uius geniti referuntur Restat cõme¬
norare filiossem. maximi filii noe: Ad eũ
qupps gradatim generationũ istarum
menit aminimo exorta narratio S uñ
ncipiunt cõmemorari filii sem habet qͥddã
ibscuritatis qđ expositione illustrandũ ẽ.
qua et multũ ad remꝑtinet. quã reqͥrim:
icem̃ legitur: Et sem natꝰ ẽ. upsi patͥ
onũ filiorum heber fr̃ĩ iaphet maiori:
no uborũ ẽ. Et semnatꝰ ẽ. heberetũ ipsi
idẽ. etĩã ipsi sẽ natꝰ ẽ. heber: qͥ sẽ pat̃ .s̃. om̃iu
filiorũ Sem gͦ patriarchã intelligi uoluit
om̃ĩum qͥ de stirpe eiꝰ exortisunt qͦs cõmemo¬

Expanded text:
Philistiim; unde fiunt octo. Inde iterum Philistiim; unde fiunt octo. Inde iterum ad Chanaan reditur, in quo filio maledictus est Cham, et quos genuit undecim nominantur. Deinde usque ad quos fines peruenerint commemoratis quibusdam ciuitatibus dicitur. Ac per hoc filiis nepotibusque conputatis de progenie Cham triginta unus geniti referuntur. Restat commemorare filios Sem, maximi filii Noe; ad eum quippe gradatim generationum istarum peruenit a minimo exorta narratio. Sed unde incipiunt commemorari filii Sem, habet quiddam obscuritatis, quod expositione inlustrandum est, quia et multum ad rem pertinet, quam requirimus. Sic enim legitur: Et Sem natus est, et ipsi patri omnium filiorum, Heber, fratri Iapheth maiori. Ordo uerborum est: Et Sem natus est Heber, etiam ipsi, id est ipsi Sem, natus est Heber, qui Sem pater est omnium filiorum. Sem ergo patriarcham intellegi uoluit omnium, qui de stirpe eius exorti sunt, quos commemo
Abbreviated transcription (Latin):
qudẽ irognũ eius commemoratũ ẽ. cuiꝰ initiũ
erit. illa nobilissima babilom. ciuitas: et quȩ
uneta cõmemorate st̃ siue citas siue rozio
iedificasso niniuen ⁊ alias qͦs c̃cexuit ciuita¬
aes longe postea factũ ẽ. qđ ex hac occasioe
ꝑstrux̃ ꝑpt̃ nobilitatẽ regni assyriorum
qđ mirabilit̃ dilatauit ninꝰbeli filiꝰ c̃ditor
nincue ciutatis magnȩ: Cuiꝰ ciuitatis nom̃
exiliꝰ nomine deriuatũ ẽ. ut anino niniue
uocaretur Assur autẽ uñ affyrii. non
sut in filiis cham medii filii noe: s infiliis
sm reppit᷑ qͥ fuit noe maximꝰ filiꝰ. Unde
apparet de ꝓientȩ sem exortos fuisse qui
postea regnum gigantis illius obtinerent
tinde ꝓcedent. atq alias condent cuu¬
uates: quarũ pͥma ẽ. anino appellata niniue
ine redit᷑ ad aliũ filiũ cham qͥ uocaba¬
tur mesraim. et commemorantur
qs genuit nõ tanquã singłi homines s
nationes .UII. Et de sexta uelut de sexto
Ilio gens cõmemorat᷑ exisse. quȩ appellat᷑

Expanded text:
 initium erat illa nobilissima Babylon ciuitas, et quae iuxta commemoratae sunt siue ciuitates siue regionet aedificasse Nineuen et alias quas contexuit ciuitates, loperstrinxit propter nobilitatem regni Assyriorum, quod mirabiliter dilatauit Ninus, Beli filius, conditor Nineuae ciuitatis magnae; cuius ciuitatis nomen ex illius nomine deriuatum est, ut a Nino Nineue uocaretur. Assur autem, unde Assyrii, non fuit in filiis Cham, medii filii Noe, sed in filiis Sem reperitur, qui fuit Noe maximus filius. Unde apparet de progenie Sem. exortos fuisse, qui postea regnum gigantis illius obtinerent et inde procederent adque alias conderent ciuitates, quarum prima est a Nino, appellata Nineue. Hinc reditur ad alium filium Cham, qui uocabatur Mesraim, et commemorantur quos genuit, non tamquam singuli homines, sed nationes septem. Et de sexta, uelut de sexto filio, gens commemoratur exisse, quae appellatur
Abbreviated transcription (Latin):
erat̃ suꝑ t̾rã indiebus illis. Et post illud Cũ
intrarent filii dĩ ad filias hominũ igenera¬
bat̃ sibi: illierant gigantes a scło homunes
nominati: Hec libri uerba diumi satis in¬
dicant iã illis diebꝰ fuisse gigantes suꝑ t̾rã.
quando filii dĩ acceꝑunt uxores filias homi¬
nũ.: cum eas amaret᷑ bonas idẽ. puloras
Consuetudo qͥppe scͥptiurȩ huiꝰ ẽ: etiã speciosos
corꝑe bonos uocare. S et postquã hoc
factum ẽ: natisc̃ gigantes Sic eni at
igantes autẽ erant suꝑ trã in didis¬

Expanded text:
erant super terram in diebus illis et post illud, cum intrarent filii Dei ad filias hominum, et generabant sibi; illi erant gigantes a saeculo homines nominati. Haec libri uerba diuini satis indicant iam illis diebus fuisse gigantes super terram, quando filii Dei acceperunt uxores filias hominum, cum eas amarent bonas, id est pulchras. Consuetudo quippe scripturae huius est, etiam speciosos corpore bonos uocare. Sed et postquam hoc factum est, nati sunt gigantes. Sic enim ait: Gigantes autem erant super terram in di
Abbreviated transcription (Latin):
etiã nr̃is tẽꝑibꝰ nata sunt Nonne ante
paucos annos cũ romane urb qđ agotis factũ
ẽ.appropinquaret excidiũ. rome fuit femi¬
na cũ suo patre et sua matre quę corꝑe qͦdã
mͦ giganteo longe cęt̾is p̃mineret: ad quam
usendã mirabił fiebat usq quaq c̃cursꝰ
Et hoc erat maximȩ ãmirationi. qđ ãbo paren¬
tes eiꝰ nec saltĩ tã longi homines erãt quã
longissimos uide c̃sueuimꝰ. Potuerũt igit᷑
gigantes nasci ⁊ pͥus quã filii dĩ qͥ ⁊angłidĩ¬
dictis filiabꝰ hominũ hocẽ. scđm hominem
uuentiũ miscerent᷑. filii scilicet sech. filiis
cain: Nã ⁊ canonica scͥptura sic loquitur:
inqͦ libro hec legimꝰ cuiꝰ uerba ista sunt:
Et factumẽ. postquã cepunt homines multi fien
suꝑ cerrã: et filiȩ natȩ st̃ illis Uidentes aũ
angłi dĩ filias hominũ quia bone sunt:
sũpserunt sibi uxores ex om̃ibꝰ quas elogert̃.¬

Expanded text:
etiam nostris temporibus nata sunt. Nonne ante etiam nostris temporibus nata sunt. Nonne ante paucos annos, cum Romanae urbis quod a Gothis factum est adpropinquaret excidium, Romae fuit femina cum suo patre et sua matre, quae corpore quodam modo giganteo longe ceteris praemineret? Ad quam uisendam mirabilis fiebat usquequaque concursus. Et hoc erat maxime admirationi, quod ambo parentes eius nec saltem tam longi homines erant, quam longissimos uidere consueuimus. Potuerunt igitur gigantes nasci, et prius quam filii Dei, qdicti sunt, filiabus hominum, hoc est secundum hominem uiuentium, miscerentur; filii scilicet Seth filiis Cain. Nam et canonica scriptura sic loquitur, in quo libro haec legimus, cuius uerba ista sunt: Et factum est, postquam coeperunt homines multi fieri super terram, et filiae natae sunt illis; uidentes autem angeli Dei filias hominum, quia bonae sunt, su
Abbreviated transcription (Latin):
pati libidinẽ ut qͦm posst̃ sentientibꝰ fęminis
misceantur: dĩ tam̃ angłos scõs nullo modo
illo tpr sic labi potuisse craliderĩ nec decis
dixisse apłm petrũ. sienĩ ds̃ angłis peccanti¬
bꝰ nõ peꝑcit s carceribꝰ caliginis infeni re¬
trudens tradidit iniuditio puniendos
reseruari: s pociꝰ de illis qui pͥmũ aposta¬
tantes adõ cum tabulo suo pͥncipe cetidũt.
qͥpͥmũ hominẽ ꝑinudiã serpentina fraude
deiecit: Angłos autẽ fiusse etiã dĩ homines
nuncupatos. cadẽ scͥptura scã locuplecissime
testis ẽ Nã ide ioħe scͥptũ ẽ: Ecce mito an¬
głm icũ ante faciem tuã qͥ p̃parabit uiãtuã:
quosdã. qđ ex illis quidicti sunt angłi dei
iex mulicribꝰ quas amauert̃. nõ quasi homi¬
nes generis nr̃i: s gigantes legimꝰ ec̃. natos
Quasi uͦ corꝑa hominũ modũ nr̃m longe ex¬
cedencia: qđ etiã supra cõmemoraui non

Expanded text:
pati libidinem, ut, quo modo possunt, sentientibus feminis pati libidinem, ut, quo modo possunt, sentientibus feminis misceantur. Dei tamen angelos sanctos nullo modo illo tempore sic labi potuisse crediderim; nec de his dixisse apostolum Petrum: Si enim Deus angelis peccantibus non pepercit, sed carceribus caliginis inferi retrudens tradidit in iudicio puniendos reseruari; sed potius de illis, qui primum apostatantes a Deo cum diabolo suo principe ceciderunt, qui primum hominem per inuidiam serpentina fraude deiecit. Angelos autem fuisse etiam Dei homines nuncupatos eadem scriptura sancta locupletissima testis est. Nam et de Iohanne scriptum est: Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit uiam tuam, quosdam, quod ex illis, qui dicti sunt angeli Dei, et ex mulieribus, quas amauerunt, non quasi homines generis nostri, sed gigantes legimus esse natos. Quasi uero corpora hominum modum nostrum longe excedentia, quod etiam supra commemoraui, non
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sequent᷑ adumxerit dicendo et ministros
suos ignẽ ardentẽ: anqđ caritate cãquã
igne spũali feruẽre debeant ministri eius
abiguũ ẽ: appariusse tam̃ hominibꝰ angłos
in calibꝰ corꝑibꝰ ut nõ solũ uideri uerũ etiã
tangi possent. cãdẽ uerissima soriptura
testatur Et qm̃ creb̾rima fama ẽ. multiq
se ex ꝑtos uł ab eis qͥ exꝑti ecñt. de qͦrũ fide
dubitandũ nõeet̃. audisse c̃firmant. silua¬
nos ipanes qͦs uulgo incubos uocant
impbos sepe extitisse mulieribꝰ. et earũ
appetisse ac ꝑegisse concubitũ et quosclam
de mones quos dusios galli nuncupant:
assiduȩ hanc inmunditũ ettẽptare et effi¬
cere plures talesq asseuẽrant. ut hoc negan
inpudentiȩ uideat᷑: nõ hinc aliqͥd audeo
desinire utrũ aliqͥ sp̃s cdem̃to aerio corꝑati.
nã hoc dem̃tũ etiã cũ agitat᷑ flabello sensu
corꝑis tactuq sentit᷑: possunit hanc etiã

Expanded text:
consequenter adiunxerit dicendo: Et ministros consequenter adiunxerit dicendo: Et ministros suos ignem ardentem, an quod caritate tamquam igne spiritali feruere debeant ministri eius, ambiguum est. Apparuisse tamen hominibus angelos in talibus corporibus, ut non solum uideri, uerum etiam tangi possent, eadem ueracissima scriptura testatur. Et quoniam creberrima fama est multique se expertos uel ab eis, qui experti essent, de quorum fide dubitandum non esset, audisse confirmant, Siluanos et Panes, quos uulgo incubos uocant, inprobos saepe extitisse mulieribus et earum adpetisse ac peregisse concubitum; et quosdam daemones, quos Dusios Galli nuncupant, adsidue hanc inmunditiam et tentare et efficere, plures talesque adseuerant, ut hoc negare inpudentiae uideatur: non hinc aliquid audeo definire, utrum aliqui spiritus elemento aerio corporati nam hoc elementum etiam cum agitatur flabello sensu corporis tactuque sentitur possint hanc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ qͣbene amatur qđ amandũ ẽ. ut sit in nob̃
unitꝰ qua uiuit᷑ bene. Unde mͥ uidet᷑ qđ defi¬
nciobreuis. iuera untutis ordo ẽ. amoris:
ꝓꝑt̃ qđ inscõ cantico canticorũ cantat sponsa
xp̃i cuutas dĩ. ordinate in me karitatem:
uiꝰ gͥ caritatis hoc ẽ. caritatis dilectionis
iamoris ordine ꝑturbato dm̃ filii dĩ
neglexerunt: ẽt filias hominũ dilexerũt:
nbꝰ duobꝰ nominibꝰ satiscuutas utraq dis¬
cernt᷑: Noq enĩ ⁊ illi nõ erat filii hominũ
i merdẽ sc̃ptura ubi dicti st̃ dilecsisso filias
hominũ filiidi: idẽ dicti sunt ctiam angłlidĩ.
Unde illos multi putant nõ homines fuisse s
memorandã interciohuiꝰ oꝑis libro reliqͥmꝰ
in solutã: utrũ possint angłi cũ sp̃s sint corꝑa¬
lit̾ coire cũ feminis Scripcũ ẽ. enĩ Qui fac̃
angłos suossp̃s: idẽ. eos qͥ natura sc̃ sp̃s fac̃¬
eẽ angłos suos. inungendo cis officiũ nunci¬
nuntius int̃p̃tatur Sđ utrũ eorũ corꝑa

Expanded text:
tur quod amandum est, ut sit in nobis metus qua uiuitur bene. Unde mihi uidetur, quod definitio breuis et uera uirtutis ordo est amoris; propter quod in sancto cantico canticorum cantat sponsa Christi, ciuitas Dei: Ordinate in me caritatem. Huius igitur caritatis, hoc est dilectionis et amoris, ordine perturbato Deum filii Dei neglexerunt et filias hominum dilexerunt. Quibus duobus nominibus satis ciuitas utraque discernitur. Neque enim et illi non erant filin eadem scriptura, ubi dicti sunt dilexisse filias hominum filii Dei, idem dicti sunt etiam angeli Dei. Unde illos multi putant non homines fuisse, sed memoratam in tertio huius operis libro reliquimus insolutam, utrum possint angeli, cum spiritus sint, corporaliter coire cum feminis. Scriptum est enim: Qui facit angelos suos spiritus, id est eos, qui natura spiritus e angelos suos, iniungendo eis officium nuntinuntius interpretatur. Sed utrum eorum corpora
Abbreviated transcription (Latin):
sta ciuitas quȩ appellata ẽ. ẽfusio ipsaẽ.
babilon: cuiꝰ mirabilẽ constructionẽ
etiã gontiũ cõm̃dat historia. Babilonqge
int̃p̃tat᷑ c̃fusio. Unde colligitur gigant̃
illũ nem roch fuisse illiꝰ c̃ditorẽ: qđ supiꝰ
breut̃ fuerat intimatũ. Ubi cũ de illosꝙ¬
cura loqueret᷑ ait Iniciũ regni euiꝰ fuit
babilon: idẽ. quȩ ciuitatũ cg̨c̾arũ zerer¬

Expanded text:
. Ista civitas quae appellata est Confusio, ipsa est Babylon, cujus mirabilem constructionem Gentium etiam commendat historia. Babylon quippe interpretatur Confusio. Unde colligitur gigantem illum Nebroth fuisse illius conditorem, quod superius breviter fuerat intimatum, ubi cum de illo Scriptura loqueretur, ait initium regni ejus fuisse Babylonem, id est, quae civitatum c
Abbreviated transcription (Latin):
silii di. ⁊ filii dõrũ possent int̃p̃tari:
mitamꝰ gͥ carũ scripturarũ fabulas quę
a pocrise nuncupantur. eo qđ earũ occul¬
ta ougo nõclaruit patͥbꝰ: aqͥbꝰ usq ad nos
auctoritas ueratiũ scripturarũ. certissima et
notissima successione ꝑuenit: In his autem
a pocrifis i si inuenitur aliqͦ ueritas: tam̃ ꝑꝑt̃
nulta falsa nulla ẽ. canonica auctoritas:
cripsisse qͥdẽ nõ nulla diuinę illũ enod
septimũ ab adã nogare nõ possumꝰ. cum
hoc incpła canonica uidas apłs dicat: s nõ
frustra nõ sunt in eo canone scͥpturarũ qͥ

Expanded text:
ilii Dei et filii deorum posset interpretari. Omittamus igitur earum scripturarum fabulas, quae apocryphae nuncupantur, eo quod earum occulta origo non claruit patribus, a quibus usque ad nos auctoritas ueracium scripturarum certissima et notissima successione peruenit. In his autem apocryphis etsi inuenitur aliqua ueritas, tamen propter multa falsa nulla est canonica auctoritas. Scripsisse quidem nonnulla diuine illum Enoch, septimum ab Adam, negare non possumus, cum hoc in epistula canonica ludas apostolus dicat. Sed non fru
Abbreviated transcription (Latin):
uasa miscdĩȩ : illis reddens qđ debet̾ inp¬
na: istis donans qđ nõ debet̾ ingrã. ut ꝙ
ipsa etiã cõꝑatione uasorũ irȩ supna cui¬
tas discat quę ꝑegrinat᷑ int̾ris nõ fidere
lib̾tate arbitru sui: s sꝑet inuocare nom̃
dñi dĩ sui. qm̃ uoluntas in natura que facd
ẽ. bona adõbono. sđ mutabilis ab immuo¬
bili qr ex nichilo et abono potest dedna¬
re ut faciat malũ qđ fic lib̾o arbitrio. et
amalo ut faciat bonũ qđ nõ fit si ne diuimo
arbitrio genere humano ꝓgrediente atq
crescente. facta ẽ. ꝑmixtio. et iuqͥtate puis¬
cicipata quȩdam utriꝰq c̃fusio ciuitatis
Qđ malũ a sexu femineo causã rurs inuenit.
nõ quidẽ illo mͦ qͦ ab initio: non eñ cuuiꝰqũ
ꝯceatum uris s abintio quȩ p̃uis moribꝰ¬

Expanded text:
uasa misericordiae, illis reddens quod debetur in poeuasa misericordiae, illis reddens quod debetur in poena, istis donans quod non debetur in gratia; ut ex ipsa etiam conparatione uasorum irae superna ciuitas discat, quae peregrinatur in terris, non fidere libertate arbitrii sui, sed speret inuocare nomen Domini Dei. Quoniam uoluntas in natura, quae facta est bona a Deo bono, sed mutabilis ab inmutabili, quia ex nihilo, et a bono potest declinare, ut faciat malum, quod fit libero arbitrio, et a malo, ut faciat bonum, quod non fit sine diuino arbitrio genere humano progrediente atque crescente, facta est permixtio, et iniquitate participata quaedam utriusque confusio civitatis. Quod malum a sexu femineo causam rursus invenit: non quidem illo modo quo ab initio; non enim cujusquam peccatum viris: sed ab initio quae p
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ris ipsorũ: ꝓpt̃ qđ seqͥt᷑ eos qđ in alio
psalmo scͥptum ẽ: dñe incuutate ala ii¬
gines corum ad nichilum rediges filłꝰ ai
sech. hocest filiꝰ resurrectionis: spet iiui¬
re nom̃ dñi dĩ Eam qͥppe societatẽ honi¬
nũ p̃figurat quȩ dicit: ego aũ sic̃ olua
fructifera indomodĩ sꝑaui in miscdia di
U anas autẽ głas famosi int̾ra nominis non
reqͥrat Beatꝰ enĩ uir cuiꝰ ẽ. nom̃ dñi spes
eiꝰ : inõ respex̃ inuanitates et insanuas
m̃daces Propositis itaq duabꝰ cuitaiꝰ
una in re huiꝰ scłi altera in spe dĩ. tanq
excõmuni quȩ aꝑtaẽ. in adã ianua mora¬
litatis egressis ut ꝑcurrant et excurrant
ad discretos ꝓpͥos ac debitos fines: incipr
dinumeratio cẽꝑũ. inqua et aliȩ generatio¬
nes aditiunt᷑ facta recapitulatione ex adi
ex cuiꝰ origine dãpnata ueluti massa una
merite dãpnationi tradita. fecit ds̃ alu
in contumeliam uasa irȩ: alia in honorem

Expanded text:
psorum . Propter quod sequitur eos quod in alio Psalmo scriptum est, Domine, in civitate tua imaginem ipsorum ad nihilum rediges . Filius autem Seth, hoc est filius resurrectionis, speret invocare nomen Domini Dei. Eam quippe societatem hominum praefigurat quae dicit, Ego autem, sicut oliva fructifera in domo Dei speravi, in misericordia Dei . Vanasrequirat; beatus est enim uir, cuius est nomen Domini spes eius, et non respexit in uanitates et insanias mendaces. Propositis itaque duabus ciuitatibus, una in re huius saeculi, altera in spe Dei, tamquam ex communi, quae aperta est in Adam, ianua mortalitatis egressis, ut procurrant et excurrant ad discretos proprios ac debitos fines, incipit dinumeratio temporum; in qua et aliae generationes adiciuntur, facta recapitulatione ex Adam, ex cuius origine damnata, ueluti massa una meritae damnationi tradita, facit Deus alia in contumeliam uasa irae, alia in honorem
Abbreviated transcription (Latin):
et post illud Qđ autẽ ait et generilian
sibi. satis ostendit qđ priꝰ añquã siccadt̃
filii dĩ. dõ generabãt nõ sibi: idẽ non
dñante libidine coeundi.s sed seriuent
officio ꝓpagandi nõ familiã fastus sus
ciues ciuitatis dĩ: quibꝰ annuntiarent
tanquã angłi dĩ ut ponerent in dõ ge
suã : similes illiꝰ qͥ natꝰ ẽ. de sech. filꝰ re¬
rectionis. isꝑauit inuocare nom̃ dñaͥ¬

Expanded text:
et post illud. Quod autem ait, Et generabant sibi, satis ostendit quod prius, antequam sic caderent filii Dei, Deo generabant, non sibi, id est, non dominante libidine coeundi, sed serviente officio propagandi; non familiam fastus sui, sed cives civitatis Dei: quibus annuntiarent tanquam angeli Dei, ut ponerent in Deo spem suam , similes illius qui natus est de Seth, filius resurrectionis,