comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modũ quce ras ignoro p̃t̃ illũ de quo pciulo
ante breuit̃ discussimꝰ. Quis illesit uelim
reppettis non enĩ ipsius recolo. Recordaris¬
ne quid int̃nos c̃uenerat dũ de eximero scĩ
patris augustini quaedã dicebamꝰ Recor¬
dor quidẽ sed te iterũ dehoc audire uolo. N
Mouebaitte ut arbitror quomodo p̃dictus
pat̃ dixerit cciuscis rerũ cretindarũ quae
c̃sideras se deinde ipsarũ creciturarũ ꝓpͥas
species differentias ꝗ cõgnouisse si ulli cre¬
a turae diuina eẽntia cũ racionibus que
in ea s̃ eẽntialit̃ nequetit c̃p̃hensibilis eẽ¬
Totũ teneo. Recordaris ne quid adhec res¬
pondebamꝰ A Vtiq recordorsime memo¬
ria rifaillit. dicebas enĩ ñ ipscis causcis re¬
rũq ecuuiscis indiuina eẽntia subsis tunt
angelos uidisse. sed quasdei apparitionẽ
diuincis quas ut ais theophanias greci
appellant cuscrũq aet̾narũ quarũ ima

Expanded text:
ras, ignoro, praeter illum, de quo paulo ante breviter discussimus. DISC. Quis ille sit, velim repetas; non enim ipsius recolo. MAG. Recordarisne, quid inter nos convenerat, dum de Exemero sancti patris Augustini quaedam dicebamus? DISC. Recordor quidem; sed te iterum de hoc audire volo. MAG. Movebat te, ut arbitror, quomodo praedictus pater dixerit, causas rerum creandarum, quae seipsis, deinde ipsarum creaturarum proprias species differentiasque cognovisse, si ulli creaturae divina essentia cum rationibus, quae in ea sunt, essentialiter nequeat comprehensibilis eTotum teneo. MAG. Recordarisne, quid ad haec respondebamus? DISC. Utique recordor, si me memoria non fallit. Dicebas enim, non ipsas causas rerum, quae in divina essentia subsistunt, angelos vidisse, sed quasdam apparitiones divinas, quas, ut ais, theophanias Graeci appellant, causarumque a
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solũ ipsci theophanicis que ex eti ideetr
in natura intellectuarli exprimuntur
dĩ nõe p̃dicari. Benetenes. ittienĩ dixi
mus Sed quid ad negotiũ p̃sens ꝑtin& :
A Nõ pcirũu ut uideo eo enĩ modo ⁊ anglos
dm̃ sẽꝑ uidere arbitror. Iustos qq̃ ⁊ in
hac uita mtis excessũ paciunt᷑ ⁊ ĩ futuro
si c̃ angeli uisuros. eẽ. Honergo ipsũ dm̃ ꝑse
ipsuĩ uidebimꝰ quia neq: angdi uident hoc
enĩ omnicretiturae in possibile ẽ Soł nãq¬
in accessibilẽ sed quas dã sticitis habeo
in nob̵ theophanias c̃tẽplabim᷑. Hon unus¬
quisq: enĩ scđm suaie scĩttitis atq scipientiae
clsitudinẽ. ab una etidẽq forma quam
omĩa appetunt dĩ uerbũ dico formabit᷑
Ipsa nãq dese ipsc loqͥt̾ in ceuangło. Indo¬
mo patris mei mansiones multties. Scip

Expanded text:
 etiam ipsas theophanias, quae ex ea, et de ea, in natura intellectuali exprimuntur, Dei nomine praedicari. MAG. Bene tenes; ita enim diximus. DISC. Sed quid ad negotium praesens pertinet? MAG. Non parum, ut video; eo enim modo et angelos Deum semper videre arbitror, justos quoque et in hac vita, dum mentis excessum patiuntur, et in futuro sicut angeli visuros esse. Non ergo ipsum Deum per semetipsum videbimus, quia neque angeli vident; hoc enim omni creaturae impossibile est; solus namqinaccessibilem: sed quasdam factas ab eo in nobis theophanias contemplabimur. Non unusquisque enim secundum suae sanctitatis atque sapientiae celsitudinem ab una eademque forma, quam omnia appetunt, Dei Verbum dico, formabitur? Ipsa namque de seipsa loquitur in Evangelio: In domo Patris mei
Abbreviated transcription (Latin):
ratio illa quae uirtutẽ seminũ considerat. siue in
animailib: siue in arboribus siue in orbis. Virtꝰ
enĩ seminũ eo tempore quo in secretis nature silaet
centib: crescentibusq: animalib: seu florib fruc¬
tibus ue lignorũ ⁊herbarũ apparuerit dr̃ ẽẽ.¬

Expanded text:
ratio illa, quae virtutem seminum considerat, sive in ratio illa, quae virtutem seminum considerat, sive in animalibus, sive in arboribus, sive in herbis. Virtus enim seminum eo tempore, quo in secretis naturae silet,centibus crescentibusque animalibus, seu floribus fructibusve lignorum et herbarum apparuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
naturac sinib. Quicquid enĩ ipscirũ causcirũ
in materia formcati intẽporib. Locis ꝑgenera¬
tionẽ cognoscit᷑ quadã humana consuaudine
dr̃ esse. Quicquid uͦ ad huc in ipsis naturae
sinib c̃tinetur neq informata materia uł lo
coł tẽpore c&eris diccidentib appar&: etidẽ p̃dic¬
ta consuetudine dr̃ non eẽ. Huiꝰ modi exẽplci
late patent ⁊ maxime in humana natura:
Cũ enĩ ds̃ om̃s homines in illo primo atq uno
quẽ ad imaginẽ suc̃ fecit simul constituerit
sed ñ simul in hunc mundũ uisibilẽ ꝓduxit.
Certis uͦ tẽporib locisq naturã ꝙ simul con¬
siderat. quadã iͣpse nouit serie ad iusibilẽ eẽn¬
discait. Primꝰ generalit̃ in omnib qucie simul
⁊ semel inccuisis ⁊ effectibus stictas. Tertiuꝰ
specicilit̃ inhisq partim ad huc incausis suis
latene pcirtĩbip in effectibus patent. quibus
ꝓprie mundus iste contexit᷑. Adhunc modĩ ꝑtin&

Expanded text:
usarum in materia formata, in temporibus et locis per generationem cognoscitur, quadam humana consuetudine dicitur esse. Quicquid vero adhuc in ipsis naturae sinibus continetur, neque in formata materia, vel loco vel tempore, ceterisque accidentibus apparet, eadem praedicta consuetudine dicitur non esse. Hujusmodi exempla late patent, et maxime in humana natura. Cum enim Deus omnes homines in illo primo atque uno, quem ad imaginem suam fecit, simul constituerit, sed non simul in hunc mundum visibilem produxit, certis vero temporibus locisque naturam, quam simul condiderat, quadam, ut ipse novit, serie ad visibilem esseneneraliter in omnibus, quae simul et semel in causis et effectibus facta sunt. Tertius specialiter in his, quae partim adhuc in causis suis latent, partim in effectibus patent, quibus proprie mundus iste contexitur. Ad hunc modum pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
ad sup̾mũ omniũ ꝑuenicit᷑ ordinẽ obseruari
potest. Ipse uͦ in suꝑna sursum negitione t̾mi¬
ncit᷑. eiꝰ nc̃q negatio nullã creciturã suꝑiorẽ
se confirmat. Tres aũt ordiness̃quos ono¬
TA QES uoeant quorũ primꝰ cherubym Sera¬
phimđroni scđus uirtutes. pocestates domincitio¬
nes. Tertius principatus. archangłi angli
Dcorsũ uͦ corporũ nouis simꝰ olũ modo supiorõse
aut negait auc c firmat quia in fra se nibil haba
qđ uł auferat uł consaituait quia ab omnibus
supiorib se p̃cedit̃. Nullũ uͦ inferiorẽ sep̃cedit.
Hacitẽ ratione omnis ordo rationał & intel¬
lectuał creaturae eẽ dr̃ ⁊ nonesse. Est enim
quantũ a suꝑioribus uł ase ipso cognoscit᷑. Pon
est aũc quantũ ab inferiorib se comp̃hendi ñ si

Expanded text:
ad supremum omnium perveniatur ordinem, observari potest; ipse vero in suprema sursum negatione terminatur. Ejus namque negatio nullam creaturam superiorem se confirmat. Tres autem ordines sunταγεῖς vocant; quorum primus Cherubim, Seraphim, Throni; secundus Virtutes, Potestates, Dominationes; tertius Principatus, Archangeli, Angeli. Deorsum vero corporum novissimus solummodo superiorem se aut negat aut affirmat, quia infra se nihil habet, quod vel auferat vel constituat, quia ab omnibus superioribus se praeceditur, nullum vero inferiorem se praecedit. Hac item ratione omnis ordo rationalis et intellectualis creaturae esse dicitur et non esse. Est enim, quantum a superioribus vel a se ipso cognoscitur; non est autem, quantum ab inferioribus se comprehendi
Abbreviated transcription (Latin):
apparitio sol& appellari cuiꝰ exẽplũ uidic
dñ in sedentẽ ⁊ c& era huiꝰ modi cũ ñ ipsus
eẽntiã sed aliquod ab eo factũ uiderit.
Hon est ergo mirũ sitrina quepiaĩ cognitio
in cingelo intelligat᷑ una qͥdẽ suꝑior quae
de aet̾nis rerũ nationib iux tti p̃dic tum
modũ pͥmo in eo expͥmit᷑. deinde quod ex
suꝑiorib excipit ueluti in mircibili atq in¬
effbiliȩ quadã memoria sibi ipsi cõmitit q̃s i
quaedã imcigo imciginis exp̃sesci ac ꝑ hoc si
suꝑiorci settili modo potest cognoscere. Quis
audecit imferiorũ quandã cognitionẽ in se
non habere: Rec te igit᷑ dñr et̃. quae ratione
atq intellectu cop̃hendi poss. quae uͦ omnẽ
tura felicittite quae ꝓmitit᷑ scĩs quã nil ali¬
ud puctimꝰ eẽ p̃t̃ ipsius diuinae eẽntiae purã
c̃tẽplationẽ atq inmediatã sic̃ aic sc̃s euan¬
gelista io hannes: scimꝰ quici fili dei sumus

Expanded text:
Vidi Dominum sedentem, et cetera hujusmodi; cum non ipsius essentiam, sed aliquid ab eo factum viderit. Non est ergo mirum, si trina quaepiam cognitio in angelo intelligatur. Una quidem superior, quae de aeternis rerum rationibus juxta praedictum modum primo in eo exprimitur. Deinde quod ex superioribus excipit, veluti in mirabili atque ineffabili quadam memoria sibi ipsi committit, quasi quaedam imago imaginis expressa. Ac per hoc, si superiora se tali modo potest cognoscere, quis audeat dicere, inferiorum quandam cognitionem in se non habere? Recte igitur dicuntur esse, quae ratione atque intellectu comprehendi possunt. Quae vero omnem tura felicitate, quae promittitur sanctis, quam nihil aliud putamus esse, praeter ipsius divinae essentiae puram contemplationem atque immediatam, sicut ait sanctus evangelista Joannes: Scimus, quia filii Dei sumus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑcit altitudo p̃dictis enĩ rationib c̃fec¬
tũ ẽ. diuinã eẽntiã nulli intellectucili crea¬
ture comp̃hensibilẽ eẽ quae maxime in an¬
cittis ꝓmitit᷑. quã ad angelicã naturã aequa¬
littis quonio do humanaie naturae felicittis
diuinae eẽnticie altitudinẽ c̃tẽplari uale¬
bit acute ac uigilant̃. ñ enĩ sinecciusa in
hoc moueris sedtibi sufficere existimarĩ
qđ prius genertilit̃ deomni suasimuscre¬
citura Quid illud repectis peto. Nonne
uniuers alit̃ diffininuimꝰ diuinã eẽntic̃ nul¬
licorporeo sensui. nullirationi nulli seu
humano seu angelico intellectui ꝑse ipscĩ
inc p̃hensibilẽ cẽ.. Recordor ame sio sũp¬
fisse negtre ñ possũ. sed ut mihi uidetur

Expanded text:
 rationibus confectum est, divinam essentiam nulli intellectuali creaturae comprehensibilem esse, quae maxime in ancitas promittitur, quam ad angelicam naturam aequalitas: quomodo humanae naturae felicitas divinae essentiae altitudinem contemplari valebit? MAG. Acute ac vigilanter; non enim sine causa in hoc moveris. Sed tibi sufficere aestimarim, quod prius generaliter de omni suasimus creatura. DISC. Quid illud? Repetas, peto. MAG. Nonne universaliter definivimus, divinam essentiam nulli corporeo sensui, nulli rationi, nulli seu humano seu angelico intellectui per se ipsam comprehensibilem esse? DISC. Recordor, ac me sic sumpsisse negare non possum.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nasci ⁊ corrũpipos s̃. Quintꝰ mođ est quẽ
in sola humana natura ratio in tuetur. quę
cũ diuineͥ magm̾is dignitatẽ inqua ꝓpricie
sub sistit peccando deseruit. merito eẽ suũ
ttintiae statũ inqua scđm imaginẽ dĩ c̃di¬
ta est reducit᷑. incipit eẽ ⁊ in eo qui scđm
i maginẽ dĩ c̃ditꝰ ẽ inchoait uiuere. Ad hunc

Expanded text:
uem in sola humana natura ratio intuetur. Quae cum divinae imaginis dignitatem, in qua proprie substitit, peccando deseruit, merito esse suumtantiae statum, in qua secundum imaginem Dei condita est, reducitur, incipit esse, et in eo, qui secundum imaginem Dei conditus est, inchoat vivere. Ad hunc
Abbreviated transcription (Latin):
Ii linguis hominum loquar &angelorũ
caritatem non habeam: factus sum uelud
aes sonans autambalum tinniens. Bona quip¬
peloquens. sed peramorem eadem bona non se¬
quens. uelut aes aut cymbalum sonitum reddit.
Quia ipsȩ non sentit uerba quȩ ipsefacit

Expanded text:
i linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans aut cymbalum tinniens . Bona quippe loquens, sed per amorem eadem bona non sequens, velut aes aut cymbalum sonitum reddit, quia ipse non sentit verba quae ipse facit
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. Incarne. scĩ ficatum ẽ. in spũ apparuit
angelis predicatum ẽ. gentibus creditum ẽ
in hoc mundo as sũptum ẽ ingloria. Quiigit᷑
dispensationis mysterium postquam appa¬
ruis se angelis dix̃. predicatum ẽ gentibus sub¬
didit profecto angelorum Nomine p̃dicato¬
res scõs idestueritatis nuntios designauit.

Expanded text:
tum est in carne, justificatum est in Spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria . Qui igitur dispensationis mysterium postquam apparuisse angelis dixit, Praedicatum est gentibus subdidit, profecto angelorum nomine praedicatores sanctos, id est veritatis nuntios, designavit.
Abbreviated transcription (Latin):
aepe scriptura sacra predicatores eccłae¬
proeo quod gloriam regni caelestis
annuntiant angelorum sol& nomin edesig¬
septem ecdesis scribens angelis ecclesiarum
loquitur : Idest predicatoribus populorum.
Hincpro ꝓh&aait. & angeli pacis amareflebt̃
Hincrursum malachias proph&a loquitur
dicens. Labia sacerdotis custodiunt scientiã
& legem requirunt ex oretius quia angelus

Expanded text:
aepe Scriptura sacra praedicatores Ecclespro eo quod gloriam patriae coelestis annuntiant, angelorum solet nomine desigseptem Ecclesiis scribens, angelis Ecclesiarum loquitur, id est praedicatoribus populorum . Hinc propheta ait: Et angeli pacis amare flebunt . Hinc rursum Malachias propheta ait: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem inquirunt ex ore ejus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uid enim lucis nome nisi tostitia accipit᷑.¬
& quidper tenebras nisi iniquitas designat
Vnde quibusda conuersis peccatorum nequi tia dr̃
Eratis aliquando tenebre nuncautem lux in dnõ
Eidequibus dam in peccato manentibus memo¬
ratur : quidormint noctedor miunt.¬

Expanded text:
uid enim lucis nomine, nisi justitia accipitur? et quid per tenebras, nisi iniquitas designatur? Unde quibusdam conversis a peccatorum nequitia dicitur: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Et de quibusdam in peccato manentibus memoratur: Qui dormiunt, nocte dormiunt
Abbreviated transcription (Latin):
onenim iusti humana iudicia sed ae terni
iudicis ex amen aspiciunt. atq: ideo derogan¬
tium uerba contẽp̃nunt. Hinc&enĩ dero ganti¬
bus corintus paulus dicebat. Mihi autem pro
minimoest utauobis iudicer aut abhumanodie
Quinec in cordesuo undesereprehendere potuis¬
s& inueniens adiungit. Sed neq meipsum iudico.
Uidens autem quiaei adperfectionẽ scĩtatis nec
suum idicium sufficer&. Subdidit. Sed nor
in hoc iustificatus sum. Curuero n ec sibi m&ipsĩ
deseipsõ credidit. Causam redidit cum subiunx̃.
Quiautem iudicat medñs ẽ. Acsi apertedicat. Nec
meo deme iudicio credendum existimo. qui a ille
meiudicat cuius ego iudicium non conp̃hendo.

Expanded text:
on enim justi humana judicia, sed aeterni judicis examen aspiciunt, atque ideo derogantium verba contemnunt. Hinc etenim derogantibus Corinthiis Paulus dicebat: Mihi autem pro minimo est ut a vobis judicer, aut ab humano die . Qui nec in corde suo unde se reprehendere potuisset inveniens, adjungit: Sed neque meipsum judico. Videns autem quia ei ad perfectionem sanctitatis nec suum judicium sufficeret, subdidit: Sed non in hoc justificatus sum. Cur vero nec sibimetipsi de seipso credidit, causam reddidit cum subjungit: Qui autem judicat me Dominus est . Ac si aperte dicat: Nec meo de me judicio credendum existimo, quia ille me judicat, cujus ego judicium non comprehendo.
Abbreviated transcription (Latin):
aulus adtertium cȩlum ducitur. paradisi
Ipenetrans secr& aconsiderat & tamen ad sem&¬
ipsum rediens contracarnis bellum laborat. legẽ
aliam in membris sustin&. Cuius inserebellione
fatigarispr̃ legem dol&¬

Expanded text:
aulus ad tertium coelum ducitur, paradisi penetrans secreta considerat ; et tamen, ad semetipsum rediens, contra carnis bellum laborat, legem aliam in membris sustinet, cujus in se rebellione fatigari spiritus legem dol
Abbreviated transcription (Latin):
agna predicationis aste agendum est.
utqui exa ꝑta correptionẽ deteriores
fiunt: Quodam temperam̃to correptionis cad¬
salutem redeunt. Vnde&iã paulus dicit. Quȩ
putamus ignobilioraeẽ membra corporis his
honorem abundantiorem circumdamur. Et
quae in honesta s̃ nr̃a ab undantiorem honestatẽ
habent: Honesta autẽ nr̃a nullius egent
S icuteni in honesta membra in corpore. Itaqui¬
dam sunt in trascãm ȩccłam potentes & prot̃ ui
Quidum a perta inuectiore feriri nonqueunte
quasi honore tegminis uelantur. Sed haet de
occults potentum delictis loquimuro adã
aliquando & aliis agnoscentibus increpandis
Nesi presicator tac& culpam ad probas se uidea¬
mur atq haeccrescens in exemplum ueniat quã
pastoris lingua nonserat

Expanded text:
arte praedicationis agendum est, ut qui ex aperta correptione deteriores fiunt, quodam correptionis salutem redeant. Unde etiam Paulus dicit: Quae putamus ignobiliora membra esse corporis, his honorem abundantiorem circumdamus; et quae inhonesta sunt nostra, abundantiorem honestatem habent; honesta autem nostra nullius egent . Sicut enim inhonesta membra in corpore, ita quidam, sunt intra sanctam Ecclesiam potentes et protervi, qui dum aperta invectione feriri nequeunt, quasi honore tegminis velantur. Sed haec de occultis potentium delictis loquimur. Nam quando et aliis cognoscentibus pecne si praedicator tacet, culpam approbasse videatur, atque haec crescens in exemplum veniat, quam pastoris lingua non secat
Abbreviated transcription (Latin):
hostendendo quȩ nonest Hincenĩ desapientia scrip¬
tum est. Inuiis eius ostendit se illis ilariter &omni
prouidentia occurritillis. Uȩquippe ad creatorẽ
sunt opera considerata creaturȩ: quȩdum facta cerni¬
mus potentiam factoris miramur: Inistisuiis a sapi¬
entia omninobis prouidentia occurrit᷑: quia facto¬
ris nobis uirtus inquirenda proponitur. i nomne
quod mirabiliter factum uidemus. Etquiq se
uerteritanima siuigilanter intendit in his dem
ipsis dm̃ inuenit perquȩreliquit. Ciusq potentia¬
ex eorum rursum consideratione cognoscit : quorũ
amoredeseruit. Etperq tcuersa cetidit perhȩc con¬
uersa reuocatur Ubi enĩ lapsisumus ibi incumbi¬
mus utsurgamus Et quasi ibi surgendo manum
considerationis figimus ubi pedeamoris lubrici
corruentes neglegendo iacebamus. Quia enim
ab inuisibilibus peruis ibilia cecidimus: dignum ẽ.
utad inuisibilia ipsisrursum inuisibilibus inuita¬
mur & quo casuanimauenit adinfima: eo gra¬
du reuertatur ad summa

Expanded text:
de Sapientia scriptum est: In viis ostendit se illis hilariter, et in omni providentia occurrit illis . Viae quippe ad Creatorem sunt opera considerata creaturae, quae dum facta cernimus, potentiam factoris miramur. In istis viis a Sapientia omni providentia nobis occurritur, quia factoris nobis virtus inquirenda proponitur, in omne quod mirabiliter factum videtur, et quo  Teverterit anima si vigilanter intendit, in iisdem ipsis Dominum invenit, per quae reliquit; ejusque potentiam eorum rursum consideratione cognoscit, quorum amore deseruit; et per quae adversa cecidit, per haec conversa revocatur. Ubi enim lapsi sumus, ibi incumbimus ut surgamus. Et quasi ibi surgendo manum considerationis figimus, ubi pede amoris lubrici corruentes, negligendo jacebamus. Quia enim ab invisibilibus per visibilia cecidimus, dignum est ut ad invisibilia ipsis rursum visibilibus innitamur; et quo casu anima venit ad infima, eo gradu revertatur ad summa
Abbreviated transcription (Latin):
ex quiri subtiliter non ignorat pau
uehementer examinat . ut districtus iudex
eo iam tranquillus ueniat quor eum suum
quem discutere appetit. lam proculpa puni¬
tum cernit

Expanded text:
exquiri subtiliter non ignorat, Pauvehementer examinet, ut districtus iudex eo iam tranquillus veniat, quo reatum suum, quem discutere appetit, iam pro culpa punitum cernit
Abbreviated transcription (Latin):
merito ab uno omĩa. ad uob auc̃ ł aplurib nihil
eẽ in coͥat Recte discepitis ut aestimo. Sigit᷑ p̃dic¬
tti diuina nõ a opposicti eregione sibi alici nõ a
respiciunt necessario aetiã res quae ꝓpriaeeis
siguisic cnt᷑ opposittis sibi contrarietates obtinere
incelligint᷑ ac ꝑhoc dedõ cui nihil oppositum
aut cũ quo eo aet̃nalic̃ natura differens nil ins¬
picit̾. ꝓprie p̃dicari ñ poss. p̃dictorũ eni nomi¬
nũ aliorũq sibi similiũ nullũ uera ratio repe¬
rire potest. cui non ex aduersa parte aucse¬
cũ in eodẽ genere differens aliut ab ipso dis
ficant᷑ cognoseamꝰ. Sed qm̃ diuinae signifi¬
cciciones q̃ in scã scriptura acrecitura adcre¬
citorẽ trans late dedõ p̃dicant᷑. sictim̃ recte
dr̃ aliquid deeo posse p̃dicari. qđ alio loco¬

Expanded text:
Merito ab uno omnia, a duobus autem vel pluribus nihil Merito ab uno omnia, a duobus autem vel pluribus nihil esse inchoat. MAG. Recte disceptas, ut aestimo. Si igitur praedicta divina nomina opposita e regione sibi alia nomina respiciunt, necessario etiam res, quae proprie eis significantur, oppositas sibi contrarietates obtinere intelliguntur, ac per hoc de Deo, cui nihil oppositum, aut cum quo coaeternaliter natura differens nihil inspicitur, proprie praedicari non possunt. Praedictorum enim nominum aliorumque sibi similium nullum vera ratio reperire potest, cui non ex adversa parte, aut secum in eodem genere, differens aliud, ab ipso discficantur, cognoscamus. Sed quoniam divinae significationes, quae in sacra Scriptura a creatura ad Creatorem translatae de Deo praedicantur, si tamen recte dicitur aliquid de Deo posse praedicari, q
Abbreviated transcription (Latin):
quã ipse ẽ dicere ausim. Nã oppositt ꝑrela¬
tionẽ itti sibi semꝑ opposittis. ut simul ⁊ incoar&
incipiant. ⁊ simul eẽ desinant dũ eiꝰdẽ naturae
fint ut simplũ adduplũ subses qualt̃um ad ses¬
qualtum. auꝑ negationẽ. ut ẽ ñ .ẽ. aut ꝑquali¬
tcites nacurales. ꝑ absentia ut lux atquę̧ te
rectt ratione at tribuunt᷑. ac ꝑ hoc indõ ñ suNł
Caquippe quae a seipsis discrepant. aet̾nci
eẽ ñ poss̃. Sienĩ aet̾na eent ase inuicẽ ñ discre
inse ipsa una simplex indiuiduq subsis¬
tit. Est si quidẽ omĩũ unũ principiũ unus¬
q finis innullo ase ipso discrepans. Cadem
ratione coaet̾nũ dõ eẽ qđ sibi coeentiale ñ sit
nestio quis audetit affirmare. Nã si hoc co¬
gittiri aut inueniri potest. necessario Ið qͥt᷑
ñ eẽ unũ omĩũ principiũ sed duo quedã seu
plura longe ase inuicẽ differentia. qđ uera ra¬
tio sine ulla hesitticione rennuere consueuit.

Expanded text:
ausim. Nam opposita per relationem ita sibi semper opposita sunt, ut simul et inchoare incipiant, et simul esse desinant, dum ejusdem naturae sint, ut simplum ad duplum, subsesqualterum ad sesqualterum; aut per negationem, ut est, non est; aut per qualitales naturales; per absentiam, ut lux atque tenebrecta ratione attribuuntur, ac per hoc in Deo non sunt. Ea quippe, quae a seipsis discrepant, aeterna esse non possunt. Si enim aeterna essent, a se invicem non discrepper totum, in seipsa una simplex individuaque subsistit. Est siquidem omnium unum principium unusque finis, in nullo a seipso discrepans. 14. Eadem ratione coaeternum Deo esse, quod sibi coessentiale non sit, nescio quis audeat affirmare. Nam si hoc cogitari aut inveniri potest, necessario sequitur, non esse unum omnium principium, sed duo quaedam seu plura, longe a se invicem differentia. Quod vera ratio sine ulla haesitatione renuere consuevit.
Abbreviated transcription (Latin):
tictis. Quclitas. Audaliquid. Situs habitꝰ.
locꝰ. Tempꝰ. Agere. Pati. horũ aũt decẽ ge¬
nerũ innumerabiles subdiuisioness : de
quib riune disputare p̃sens negotiũ non
ad mictit nelongĩ aꝓpositorecedamꝰ p̃ser¬
tĩ cũ illa pars philosophiae quae dr̃ dialec¬
tica circa horũ generũ diuisiones a genera¬
lis simis ad specialis sima iterũq collestio¬
nes aspecialissimis ad generalis simai uerset᷑

Expanded text:
titas, qualitas, ad aliquid, situs, habitus, locus, tempus, agere, pati. Horum autem decem generum innumerabiles subdivisiones sunt, de quibus nunc disputare praesens negotium non admittit, ne longius a proposito recedamus, praesertim cum illa pars philosophiae, quae dicitur dialectica, circa horum generum divisiones a generalissimis ad specialissima, iterumque collectiones a specialissimis ad generalissima verset
Abbreviated transcription (Latin):
sub stcinticie filii. sps qq̃ scĩ nominatio ñ aliud
p̃c̃ substtintiã ipsius significare .N. Fortai¬
sis ⁊ nos id ipsũ credere atq fateri non negar¬
uerimꝰ. si scĩ gregorii theo logi summa uene¬
rabilisq auctorittis ueraq rationis apꝓba¬
tio ciliacredere ñ piber&e. Nã cũ abernoma¬
nianis ueneno sissimis katolicae fider ad

Expanded text:
nominatio non aliud praeter substantiam ipsius significare. MAG. Fortassis et nos idipsum credere atque fateri non negaverimus, si S. Gregorii Theologi summa venerabilisque autoritas, veraque rationis approbatio talia credere non prohiberet. Nam cum ab Eunomiani
Abbreviated transcription (Latin):
firmatiucie. Intellectu uͦ uirtutt̃ ab dicti¬
tiucie obtineant. & hoobreui condudamꝰ
exẽplo. centia ẽ affirmatio. ẽentia non est
abdicatio. Suꝑ eẽntia ł ẽ affirmatio simul
& abdiccitio. insuꝑ ficie munꝰet enĩ negatio¬
ne car&. Intellectu negatione poll&.
questione ñ diutiꝰ demorando̾m ut aestimo.
& nc̃ siuidet᷑ Kategoriarũ natura consi

Expanded text:
ctu vero virtutem abdicativae obtineant. Et hoc brevi concludamus exemplo. Essentia est, affirmatio; essentia non est, abdicatio; superessentialis est, affirmatio simul et abdicatio. In superficie etenim negatione caret; in intellectu negatione pollet.quaestione non diutius demorandum, ut aestimo, et nunc, si videtur, categoriarum n
Abbreviated transcription (Latin):
ad subsitintiã genitt̃ patrẽ habitũ uero subs¬
tanticie genite. ad substantiã ingenitũ. filiũ
habitũ uero ꝓcedentis substtintiae. ad inge
sitorũ sccie scripturcie uersat᷑ intentio. sacis
ut arbitror p̃sentialit̃ dictũ. A Satis plane.

Expanded text:
 genitam, Patrem; habitum vero substantiae genitae ad substantiam ingenitam, Filium; habitum vero procedentis substantiae ad ingenisitorum sacrae Scripturae versatur intentio, satis, ut arbitror, praesentialiter dictu
Abbreviated transcription (Latin):
nec eẽ Om̃ib enĩ significationib quas kã¬
etĩ spoliare ñ nescit. unaenĩ dic̃ sapientia
est uerbi grã etĩ induens. Alca dic̃scipi¬
entia ñ ẽ eandẽ exuens. Unaigic᷑ dic̃ hoc
uocari potest. sed ñ dt̃ hoc ꝓprie est alt̃a
dt̃ hoc ñ ẽ quãuis ex hoc apellari potest.
.A. Haec niftillor aꝑtissime uideo ⁊ eti q̃
adhuc mihi ase inuicẽ discrepantia uide¬
bant᷑ nunc int̃se inuice conuenire. ⁊ in
nullo a se ipsis dissentire. dũ circadm̃
considerant᷑. luceclarius patescunt :
Sed quomodo ad p̃sentis questionis solutionẽ
actinetint. ñ dũ nosse me fateor. Attende
igit᷑ uigilantiꝰ atq: ipsas significationes que
ueritatẽ. plusquã scipientiã ceterasq: similes
ad quã pcirtẽ theo logię ꝑtineant. utrũ af¬
firmatiue annegatiue applic andaer̃ quan¬
tũ mihi possibile edissere. Hoc ꝑme ipsũ
discernere ñ satis audeo. riã cũ p̃dictas sig¬
nificationes negatiua carere partic ula con¬

Expanded text:
c esse. Omnibus enim significationibus, quas eam spoliare non nescit. Una enim dicit, sapientia est, verbi gratia, eam induens; altera dicit, sapientia non est, eandem exuens. Una igitur dicit, hoc vocari potest, sed non dicit, hoc proprie est; altera dicit, hoc non est, quamvis ex hoc appellari potest. DISC. Haec, ni fallor, apertissime video, et ea quae adhuc mihi a se invicem discrepantia videbantur, nunc inter se invicem convenire, et in nullo a seipsis dissentire, dum circa Deum considerantur, luce clarius patescunt. Sed quomodo ad praesentis quaestionis solutionem attineant, nondum nosse me fateor. MAG. Attende igitur vigilantius, atque ipsas significationes, quaveritatem, plusquam sapientiam, ceterasque similes, ad quam partem Theologiae pertineant, utrum affirmativae an negativae applicandae sunt, quantum tibi possibile, edissere. DISC. Hoc per meipsum discernere non satis audeo. Nam cum praedictas significationes negativa carere particula con
Abbreviated transcription (Latin):
grecos ut aiunt naturaliũ rerũ discretionis
reꝑtor. om̃iũ rerũ q̃ pose dm̃ s̃ & ab eo creata
innumerabiles uari&ates indecẽ uniuer¬
scilib: generib: conclusit. Iuae decẽ Rate¬
gorias idẽ p̃dicam̃ta uocant. Nihil enĩ
ut ei uisum inmultitudine crecttirũ re¬
rũ uarusq: animorũ motib: inueniri po¬
test qđ inailiquo p̃dictorũ generũ includi

Expanded text:
naturalium rerum discretionis repertor, omnium rerum, quae post Deum sunt, et ab eo creatae, innumerabiles varietates in decem universalibus generibus conclusit, quae decem categorias, id est, praedicamenta vocavit. Nihil enim, ut ei visum, in multitudine creatarum rerum, variisque animorum motibus inveniri potest, quod in aliquo praedictorum generum i
Abbreviated transcription (Latin):
deluce intelligendũ . ẽ. nã luci tenebre obstant¬
SiFlactenꝰ ut arbitror dehis sufficienter
dicenstũ ẽ. Atquistitondũ scitis eẽ dictũ. nam
onis ꝓpositũ non admitit. Redi igit᷑ siplac&
ad denariae quantititis. Rathegoriarũ con¬
siderationẽ : In. intentionis tuae acum̃
nonẽ seu aliquo sensibili dono nulla re
significata ꝓprie possit significari : & hoc
dedisti. rienĩ ꝓprie sedtrans latiue dr̃ es¬
sentia ueritas. sapientia. cet̾aq huiꝰ modi. sed

Expanded text:
de luce intelligendum est; nam luci tenebrae obstant. Hactenus, ut arbitror, de his sufficienter dictum est. DISC. Atqui fatendum, satis esse dictum. Nam onis propositum non admittit. Redi igitur, si placet, ad denariae quantitatis categoriarum considerationem. MAG. Intentionis tuae acumennomine, seu aliquo sensibili sono, nulla re significata proprie possit significari? Et hoc dedisti. Non enim proprie, sed translative dicitur essentia, veritas
Abbreviated transcription (Latin):
onisii ario pagite. accipientes quiaꝑtis¬
sime ut dictũ ẽ biꝑtitĩ cheo logiã asserit
quas acero in intentionẽ et repulsionem
trans fert. Nos aũc̃ ut aꝑtius uis nominum
darescat in affirmationẽ ⁊ negationẽ in ci¬
luimꝰ trans ferre. Ialiũ ut arbitror recorda¬
rime uideo sed quid ad haec q̃ nc̃ considerare
uolumꝰ ꝓsint ñdũ agnosco .N. Non ne uides hec
duo affirmationẽ uidelic&: inegationẽ sibi
inuicẽ oppositt eẽ .A. Scitis uideo in ilplus
contrariũ potese cẽ arbitror. Intende igicur
diligenti nã cũ ad ꝑfecttie ratiocinationis con¬
tuitũ ꝑueneris scitis clarũ considerab. haec

Expanded text:
onysii Areopagitae accipientes, qui apertisonysii Areopagitae accipientes, qui apertissime, ut dictum est, bipertitam Theologiam asserit quas Cicero in intentionem et repulsionem transfert, nos autem, ut apertius vis nominum clarescat, in affirmationem et negationem maluimus tranferre. DISC. Talium, ut arbitror, recordari me video. Sed quid ad haec, quae nunc considerare volumus, prosint, nondum agnosco. MAG. Nonne vides, haec duo, affirmationem videlicet et negationem, sibi invicem opposita esse? DISC. Satis video, et nil plus contrarium posset esse, arbitror. MAG. Intende igitur diligentius. Nam cum ad perfectae ratiocinationis contuitum perveneris, satis clare considerabis, hae
Abbreviated transcription (Latin):
go ꝓprus nominib: car& : Haet enĩ nomi¬
na quã uis ap̃ latinos subuno accentu
subuntiq: compositionis armonia usictice
a grecis ttim̃ sub uno tenore compositti pnun¬
tiant᷑ Nũ quã enĩ aut uix inuenies suꝑbo¬
nũ seu suꝑ aet̾nũ c&ẽraq similici composite
ꝓferri .A. Etego ipse ualde ammiror quo
intendebã qnđo hanc ñs ꝑnendã in quisitio¬
nẽ intticttĩ p̃c̃ miserã acq ideo etĩ ace aꝑiri
obnixe postulo quo quo modo enĩ diuinci
substantia seu simplicib: orcitionis parti¬
b seri compositis. seu solutis gaẽ seulac̃ tan
tantũ ut ꝓpricie ꝓferat᷑ ñ in efftibilis eẽ ui¬
debit᷑. Nonenĩ ineffaibiłe ẽ qđ quodã modo
faripocest .N. Nc̃ uigilas ut uideo A.V.
gilo quidẽ sed dehac int̾posita questione
nil adhuc uideo. Redi igit̃ ad eciq̃paulo
suꝑius int̾nos confecttis: Ducis nciq nifal¬
lor sublimissimcis theologie partescẽdixi¬
mus. & hoc ñ ex nob̵. sed auctoritate scĩdi¬

Expanded text:
go propriis nominibus caret; haec enim nomina, quamvis apud Latinos sub uno accentu, subque una compositionis harmonia usitate a Graecis tamen sub uno tenore composita pronunciantur. Nunquam enim, aut vix invenies, superbonum seu superaeternum ceteraque similia composite proferri. DISC. Et ego ipse valde admiror, quo intendebam, quando hanc non spernendam inquisitionem intactam praetermiseram. Atque ideo eam a te aperiri obnixe postulo. Quoquo modo enim divina substantia seu simplicibus orationis partibus, seu compositis, seu solutis, graece seu latine, tantum ut proprie proferatur, non ineffabilis esse videbitur. Non enim ineffabile est, quod quodammodo fari potest. MAG. Nunc vigilas, ut video. DISC. Vigilo quidem, sed de hac interposita quaestione nil adhuc video. MAG. Redi igitur ad ea, quae paulo superius inter nos confecta sunt. Duas namque, ni fallor, sublimissimas theologiae partes esse diximus; et hoc non ex nobis, sed auctoritate S. Di
Abbreviated transcription (Latin):
quo quomodo motꝰ ille nr̃ intimꝰ ⁊ primꝰ dici
possit dũ in cogititionẽ ut diximꝰ uenerit.
quaisdãq fanitisicirũ formas acceꝑit. deinde¬
que insigna uocũ seu sensibiliũ motuũ in¬
dicia ꝓcesserit : ñ inc̃grue dr̃ fieri. fit
enĩ infanitisiis formatꝰ qͥ ꝑse omnisen sibili

Expanded text:
quoquo modo motus ille noster intimus et primus dici quoquo modo motus ille noster intimus et primus dici possit, dum in cogitationem, ut diximus, venerit, quasdamque phantasiarum formas acceperit, deindeque in signa vocum seu sensibilium motuum indicia processerit, non incongrue dicitur fieri; fit enim in phantasiis for
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat in cogitationẽ atq: memoriã ñ in racio¬
nabilit̃ dr̃ ẽẽ. Est enĩ ꝑse in uisibilis inulli
nisi deo nobisq ipsis cognitus est. dũ uero
incogitationes uenerit & ex quibus dc̃i fantasus
formã accipit. ñ ĩmerito dr̃ fieri. fit enĩ ĩme¬
moria. formas quasdã accipiens rerũ scu uo¬
cũ seu colorũ c&erorũq: sensibiliũ qͥ in for¬
miserat prius quã in memoria uenir& de¬
inde ueluti scđm formationẽ recipit dũ qui¬
bus dc̃i formarũ seu uocũ signis licteras
dico ques̃ signa uocũ. & figuras quaes
signa formarũ matheseos seu aliis sensibi¬
lib indiciis format᷑ ꝑ qucie sentientiũ sensib:
insinuari possit. Hac similitudinẽ quã uis
adiuina naitura remottsit. suaderi ttimen
posse arbitror. quomodo ipsadũ omĩa creac
⁊ anullo creari nesciat in omĩb: q̃ ab ecis̃ mira¬
bilimodo crecitur. Ut quẽ ad modũ m̃tis
intelligentia seu ꝓpositũ. seu consiliũ seu

Expanded text:
veniat in cogitationem atque memoriam, non irrationabiliter dicitur esse; est enim per se invisibilis, et nulli nisi Deo nobisque ipsis cognitus est. Dum vero in cogitationes venerit, et ex quibusdam phantasiis formam accipit, non immerito dicitur fieri. Fit enim in memoria, formas quasdam accipiens rerum, seu vocum, seu colorum, ceterorumque sensibilium, qui informis erat, priusquam in memoriam veniret; deinde veluti secundam formationem recipit, dum quibusdam formarum seu vocum signis, literas dico, quae sunt signa vocum, et figuras, quae sunt signa formarum, matheseos seu aliis sensibilibus indiciis formatur, per quae sentientium sensibus insinuari possit. Hac similitudine, quamvis a divina natura remota sit, suaderi tamen posse arbitror, quomodo ipsa, dum omnia creat, et ab ullo creari nesciat, in omnibus, quae ab ea sunt, mirabili modo creatur; ut, quemadmodum mentis intelligentia, seu propositum, seu consilium, seu
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ nr̃i ꝓpositi disserere. Scitis enĩ dectilib:
ascõ dionisio ario pagita in simbolica theo¬
logia dictũ .ẽ. ideoq adid qđ ate quesicũ ẽ.
reddeundũ. Que siercis enĩ utrũ om̃s hcithe¬
goricie dedõ p̃dicandae sint. ꝓprie anquȩ e¬
dã ipscirũ. Redeundũ scine sed prius consi¬
dercindũ ut arbitror curp̃dicta nomina.
eẽntiã dicobonittitẽ. uerittitẽ iusticiã. sci¬
pientic̃. cet̃aq id genꝰ quae uident᷑ ñ solum

Expanded text:
est nostri propositi disserere; satis enim de talibus a sancto Dionysio Areopagita in symbolica Theologia dictum est. Ideoque ad id, quod a te quaesitum est, redeundum. Quaesieras enim, utrum omnes categoriae de Deo praedicandae sint proprie, an quaedam ipsarum. DISC. Redeundum sane. Sed prius considerandum, ut arbitror, cur praedicta nomina, essentiam dico, bonitatem, veritatem, justitiam, sapientiam, ceteraque id genus, quae vi
Abbreviated transcription (Latin):
illã ipsã diuinã substaintiã seu eẽntiã signa¬
ficcire metti forica fieri. id acrecitura ad cre¬
atorẽ tans latti p̃dictꝰ scissimꝰ pat̃ atque
theo logus. ꝓnuntiarit. ñ enĩ sine quađã
mistica atq secretairatione talia dixis¬
se aestimandũ. Bene uigilais. ñ enĩ hoc
incelligas. Oppositũ dico aut ꝑpriuationẽ. auc
ꝑ contrari& atẽ. aut ꝑ reuęlationẽ aut ꝑ absen¬
tiã. Co intellectũ uͦ hoc ẽ simul cũ eo aetͣncilic̃

Expanded text:
tiam significare, metaphorica fieri, id est, a creatura ad Creatorem translata, praedictus sanctissimus pater atque Theologus pronunciarit. Non enim sine quadam mystica atque secreta ratione talia dixisse aestimandum. MAG. Bene vigilas; non enim hoc intelligas. Oppositum dico, aut per privationem, aut per contrarietatem, aut per relationem, aut per absentiam: cointellectu
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ. nã ut mihi uidet᷑ ñ continuo cũ rephen¬
dere possent isidicer& patrẽ nom̃ nature
eẽ. quid enĩ. rumquid duo nominci ase in ui¬
cẽ sono ñ sensu discrepantia inuna etidẽq
ncitura intelligi ñ ualent. cũ aibrahã ⁊ isciach
paitrẽ uidelic& ⁊ filiũ unã naturã significa
re uidetimꝰ. Non enĩ alt̃ius nature nom̃ ẽẽ
ab rahã alt̃ius istiich sed uniꝰ atq: eiusdem.
.N. Recte diceres sisimilit̃ in hoc tuo exẽplo de
ab rahã ⁊ isciach affirmare ualeres qđ non
aliud significcit abrahã seu isaitich ⁊ aliud
signi ficait ineis pcit̃ filius nã ab rabã i nom̃
ec̃ipsius cibrahã. & pat̾ nom̃ ẽ cidẽ abra hã
Similic̃ usacich ⁊ nom̃ ẽ isciach ⁊ silius nom̃
est eidẽ isci ach. Sed ñde cadẽ re abraham
⁊ pat̃. seu isciach i filiꝰ p̃dicant᷑. nã de substan¬
tia abrahã idẽ despeciali eiꝰ ꝑsona abrahã
dr̃ derelatione uero eiꝰ ad suũ filiũ isciach

Expanded text:
ut mihi videtur, non continuo eum reprehendere possent, etsi diceret, Patrem nomen naturae esse. Quid enim? Nunquid duo nomina, a se invicem sono, non sensu discrepantia, in una eademque natura intelligi non valent, cum et Abraham et Isaac, patrem videlicet et filium, udeamus? Non enim alterius naturae nomen est Abraham, alterius Isaac, sed unius atque ejusdem. MAG. Recte diceres, si similiter in hoc tuo exemplo de Abraham et Isaac affirmare valeres, quod non aliud significat Abraham seu Isaac, et aliud significat in eis pater et filius. Nam Abraham et nomen est ipsiunomen est eidem Isaac. Sed non de eadem re Abraham et pater, seu Isaac et filius praedicantur. Nam de substantia Abraham, id est, de speciali ejus persona Abraham dicitur; de relatione vero ejus ad suum filium Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
cũ de incidentib questionib quae dam
dicere conam᷑ principailiũ questionũ sepissime
que p̃dicitis̃ ad anc questionẽ soluendã ñ exi¬
guus introitꝰ reseratꝰ .ẽ. Confectꝰ ẽ enĩ int̾nos
qđ motꝰ diuincie naturae nihil aliud intelli¬
gendũ p̃c̃ diuinae uolunttitis ꝓpositũ ad ea
condenda quae faciendas: fieriergo dr̃ in om¬
le sedunũ idẽq uelle & eẽ in c̃dendis omĩb
quae fccienda uisa s̃ uerbigr̃a. siquis dixerit
ad hoc diuinae uoluntatis motꝰ adducitur.
ut sint etiq s. creait igit᷑ omĩa quae denihi¬
lo adducit ut sint ex ñ eẽ ineẽ. cretit᷑ aũt
quia nihil eẽntialit̃. ẽ p̃c̃ ipscĩ ẽ enĩ eẽntia¬

Expanded text:
cum de incidentibus quaestionibus quaedam cum de incidentibus quaestionibus quaedam dicere conamur, principalium quaestionum saepissime quae praedicta sunt, ad hanc quaestionem solvendam non exiguus introitus reseratus est. Confectum est enim inter nos, quod motu divinae naturae nihil aliud intelligendum, praeter divinae voluntatis propositum ad ea condenda, quae facienda sunt. Fieri ergo dicitur in omle, sed unum idemque velle et esse in condendis omnibus, quae facienda visa sunt. Verbi gratia, si quis dixerit, ad hoc divinae voluntatis motus adducitur, ut sint ea, quae sunt: creat igitur omnia, quae de nihilo adducit, ut sint ex non-esse in esse; creatur autem, quia nihil essentialiter est praeter ipsam; est enim omni
Abbreviated transcription (Latin):
sibi inuicẽ eẽ uident᷑. Opposita aũt in eo
cogittiri ł incelligi uera ratio ꝓhib& : p̃ser¬
tĩ cũ stacꝰ ꝓprie finis motionis sit . ñ aũt
ds̃ moueri inchoat ut ad statũ quendã ꝓ¬
ueniat. Haec igit᷑ nomina sic̃ imultar
similia excretitura ꝑ quandã diuinam
methaphorã ad crectorẽ referunt᷑ nec
in racioncibilit̃ qm̃ om̃iũ quae insititu ⁊ mo
tus̃ causa .ẽ. ab eo enĩ incipiunt currere
Iut sint qm̃ principiũ c̃ om̃iũ i⁊ ꝑeũ ad eum
naturali motũ ferunt᷑ ut in eo in cõmutabi¬
lit̾ atq aet̾nali stent. qm̃ finis quiesq: omĩũ
.ẽ. nã ultraeũ nihil appetunt. in eo enĩ sui
motꝰ pͥncipiũ finẽq: inueniunt. dsergocur¬
rens dr̃ ñ quia extra securrat qͥsẽꝑ in se¬
ipso inmuttibilit̃ ꝑstat quiomĩa impl&
sed quia omĩa cur rere fac̾ exñ existen¬
tib in existentia. Redi ad ꝓpositũ hȩc
enĩ ñ inracionabilit̃ dicta uident᷑. Iua
le ꝓpositũ quaeras. am monets ꝑeto. nã

Expanded text:
icem esse videntur: opposita autem in eo cogitari vel intelligi vera ratio prohibet, praesertim cum status proprie finis motionis sit. Non autem Deus moveri inchoat, ut ad statum quendam perveniat. Haec igitur nomina, sicut et multa similia, ex creatura per quandam divinam metaphoram ad Creatorem referuntur. Nec irrationabiliter, quoniam omnium, quae in statu et motu sunt, causa est. Ab eo enim incipiunt currere ut sint, quoniam principium est omnium, et per eum ad eum naturali motu feruntur, ut in eo incommutabiliter atque aeternaliter stent, quoniam finis quiesque omnium est. Nam ultra eum nil appetunt. In eo enim sui motus principium finemque inveniunt. Deus ergo currens dicitur, non quia extra se currat, qui semper in seipso immutabiliter stat, qui omnia implet; sed quia omnia currere facit ex non-existentibus in existentia. DISC. Redi ad propositum; haec enim non irrationabiliter dicta videntur. oneas peto. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
dente diuinae unittitis citq trinitatis miste¬
ria. Ait enĩ. nulla uerborũ seu nominum
seuquacũq articulate uocis significatio¬
nẽ sũ ꝗ̃mã omiũ atq: causalẽ eẽntiã posse
significciri. Hon enĩ ẽ unitas neq trinitas
talis quał ab humano quãuis purissimo
cogitari. aut angelico intellectu & siserenis si¬
mo considerari potest. Sed ut dere in efftibili
atq in conp̃hensibili religiosi piorũ animo¬
rũ motus aliquid cogitare ac p̃diccire possent.
achatolicis uiris exigunt suie discendae
ueritaitis grã sibonisinc. siue tẽptande ⁊ rep̃hen¬
dende occcisione simali hȩcreligioscie fidei simbo¬
lica uerba ascis theo logis ⁊ reꝑtti ⁊traditas. ut
corde credaimꝰ et ore conficetim᷑ diuinã bonitatẽ

Expanded text:
dente divinae unitatis atque trinitatis mystedente divinae unitatis atque trinitatis mysteria. Ait enim, nulla verborum, seu nominum, seu quacunque articulatae vocis significatione, summam omnium atque causalem essentiam posse significari. Non enim est unitas neque trinitas talis, qualis ab humano quamvis purissimo cogitari, aut angelico intellectu etsi serenissimo considerari potest. Sed ut de re ineffabili atque incomprehensibili religiosi piorum animorum motus aliquid cogitare ac praedicare possent, a Catholicis viris exigunt, sive discendae veritatis gratia, si boni sint, sive tentandae et reprehendendae occasione, si mali, haec religiosa fidei symbolica verba a sanctis Theologis et reperta et tradita sunt, ut corde credamus, et or
Abbreviated transcription (Latin):
nis conaitꝰ uerũ a&iã eẽnticrũ cuelestiũ puris¬
simos suꝑat intellectus. Ipsã ttm̃ eẽ ex hisq
genera. inspecies. differentiasq: numerosq ui¬
uereq etĩ exmotuomiũ stabili ⁊ extatu mobi¬
li rectem̃tis contiuuitu theo logi scrutatis:
Hac eticĩ ratione causcĩ omĩũ t̃ substantem
ueris sime inuener̃. Nã ut diximꝰ exeẽntia
eorũ q̃ s̃ intelligit᷑ eẽ. ex mirabilirerũ ordi¬
ne scipientẽ. eẽ ex motii uitã ee reꝑ tũ est.
Est igit᷑ causa omiũ crecitriax quena tura
res uerutitis tradider. Haec mihi satis plane¬
q sua scis: etiq uerissima eẽ conspitio. omni¬
no siquidẽ quid ł. qualis diffiniri non potest:
Nã quod intelligi omnino non sinitur diffi¬
niri omnino nequit᷑. uelim ttim̃ audire qua
tima tua ꝓpositione non magnopere nobis
lcborandũ p̃sertĩ scõ dionisso ariopagita
theo logo nob̾ uerissime atq ꝓbatissime sua¬

Expanded text:
nis conatus, verum etiam essentiarum caelestium purisnis conatus, verum etiam essentiarum caelestium purissimos superat intellectus. Ipsam tamen esse, ex hisgenera, in species, differentiasque, numerosque; vivereque eam ex motu omnium stabili et ex statu mobili, rectae mentis contuitu Theologi scrutati sunt. Hac etiam ratione causam omnium ter substantem verissime invenerunt. Nam, ut diximus, ex essentia eorum, quae sunt, intelligitur esse; ex mirabili rerum ordine, sapientem esse; ex motu, vitam esse repertum est. Est igitur causa omnium creatrixque naturares veritatis tradiderunt. DISC. Haec mihi satis planeque suasa sunt, eaque verissima esse conspicio. Omnino siquidem, quid vel qualis, definiri non potest. Nam quod intelligi omnino non sinitur, definiri omnino nequit. Velim tamen audire, qua tima tua propositione non magnopere nobis laborandum, praesertim S. Dionysio Areopagita Theologo nobis verissime atque probatissime sua
Abbreviated transcription (Latin):
creciri fide atq intellectu ꝑcipis. Nihil eo
firmius. Non ergo ambigis dũ ipscĩ creari
audis non ab alici. sed a se ipsa crecri. Hon¬
ambigo. Quid igit᷑ nonne semꝑ crecins siue
se i psã siue a se creitas eẽntias creciuerit
nã cũ dr̃ set pscĩ cretire. nihil aliud recte
intelligit᷑ nisi naturas rerũ condere. Ip¬
sius nc̃iq crecitio hoc ẽ. in aliquo manifesta
tio omĩũ existentiũ ꝓfecto . ẽ. substitutio.
sed uelim audire quid de hac ineffbili atq
in conp̃hensibili creatrice om̃iũ causciliq na¬
tura theologii edoc&. idẽ utrũ sit. quid sic uł
qualis & quo modo diffinitur. Nonne abipsa
quã nc̃ nominasti theologia q̃ aut solũ modo
aut maxime erga diuinã naturã uersct᷑
scitis ac plane uerictitẽ intuentib sucisũ ex his
quae ab ipsa crecitas solũ modo ipsc̃ eẽnticilit̃
subsistere. ñ aũt quid sit ipsa eẽntici intelligi.
nã ñ solũ utsepe diximꝰ humane ratiocinatio¬

Expanded text:
creari, fide atque intellectu percipis. DISC. Nihil eo firmius. MAG. Non ergo ambigis, dum ipsam creari audis, non ab alia, sed a seipsa creari. st creans, sive seipsam, sive a se creatas essentias creaverit? Nam cum dicitur seipsam creare, nil aliud recte intelligitur, nisi naturas rerum condere. Ipsius namque creatio, hoc est, in aliquo manifestatio, omnium existentium profecto est substitutio. Sed velim audire, quid de hac ineffabili atque incomprehensibili creatrice omnium causalique natura Theologia edocet, id est, utrum sit, quid sit, vel qualis, et quomodo definitur. MAG. Nonne ab ipsa, quam nunc nominasti, Theologia, quae aut solummodo aut maxime erga divinam naturam versatur, satis ac plane veritatem intuentibus suasum est, ex his, quae ab ipsa creata sunt, solummodo ipsam essentialiter subsistere, non autem, quid sit ipsa essentia, intelligi? Nam non solum, ut saepe diximus, humanae ratiocinatio
Abbreviated transcription (Latin):
bilisq: in uestigationis contuitu inuentũ est
unã enĩ ineffabilẽ om̃iũ cciusã unũq princi¬
piũ simplex atq indiuiduũ uniuersa leque
quantũ diuino spũ illumincitis: contẽplantes.
unitatẽ dixer̃. Itẽ ipsa unicatẽ ñ in singula¬
ritate quadã ⁊ sterilitate sed mirabili fertiliq
multi plicitate intuentes tres substanticis
unittitis intellexer̃ . Ingenittĩ scilic& genittĩq¬

Expanded text:
tu inventum est. Unam enim ineffabilem omnium causam, unumque principium, simplex atque individuum, universaleque, quantum divino spiritu illuminati sunt, contemplantes, unitatem dixerunt. Iterum ipsam unitatem non in singularitate quadam et sterilitate, sed mirabili fertilique multiplicitate contuentes, tres substantias unitatis intellexerunt; ingenitam scilicet, genitamq