comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
annga÷ Fdezibapreietus necessaria ꝓ pris manibisi enoi gẽbait
ridiculũ erut: Quodamuero diẽdum cum reliquis inse grti ut
aeuarun sisss scdripulos colligaret: ex ã men miserãbilium atq:
saceuarum muscarũ quas uulgo uespas uoca ñ reperiuid cũ¬
tes rneme messomisi enissĩ saculeis lacerarent undiq circũ edr¬
tet quessen ldocum ulum in quolae adunatacera transili uorit
duriby & oculis semꝑ inponit : quiuiis itineris sui salutaria ugxõ
tus texpe orationẽ fudit ad clnm : Et accedens facto de sup̃ signo crucis
Aita diutorium nr̃m in nomined ñi qui fecit caedum & terae
Adbane eius orati onem confestim om̃s uespae se in fraantrum und
egresiãe fuerant abdiderunt : Illc uero adspeccaculũ ommũ messet
sũp isus expedit quod nonsine miraculo inridentibus fuit eoqđ dñs in sc
perantẽ ad confusi onemeorũ argnatus fuerit roborare: Deniq post
haec cũ in arborẽ ꝑquadã necessi tate a scendis s& subito conliso suppedib

Expanded text:
giliis degebat; victus necessaria propriis manibus exigebat ridiculum erat. Quodam vero die dum cum reliquis in segitem, culmis incisis, manipulos colligaret, examen miserabilium atque saevarum muscarum, quas vulgo vespas vocant, repperiunt. Cumque acerrime messores, emissis aculeis, lacerarent, undique circumeuntes messem, locum illum in quo haec adunatae erant transiliunt auribus et oculis semper inponit, qui viis iteneris sui salutaria vixilltus terrae, orationem fudit ad Dominum; et accedens, facto desuper signo crucis, ait: Adiutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit caelum et terram. Ad hanc eius orationem confestim omnes vespae se infra antrum, unde egressae fuerant, abdiderunt. Ille vero ad spectaculum omnium messem desuper inlaesus expediit. Quod non sine miraculo inridentibus fuit, eo quod Dominus in se sperantem ad confusionem eorum sic dignatus fuerit roborare. Denique poet haec, cum in arbore pro quadam necessitate ascendisset, subito conliso sub pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
ldeo q: sẽ ꝑ psentium dolorum contumeli as ꝓnichilo habueriies.
scientes se in paucis uexato sinmultis bene: disponendos: Et obhoc
ille quis quis est. qui inisto agone contendit: metu non terret᷑ :
poena non soluitur. dolore non frangit᷑ ut tantũ illã ae ternae
oc unditatis Ae noe nuaie cuelectis di ꝑfrui mercat᷑ sicut mmiltosse¬

Expanded text:
Ideoque semper praesentium dolorum contumelias pro nihilo habuerunt, Ideoque semper praesentium dolorum contumelias pro nihilo habuerunt, scientes se in paucis vexatos, in multis bene disponendos. Et ob hoc quisquis ille est, qui in isto agone contendit, metu non territur, poena non solvitur, dolore non frangitur, ut tantum illam aeternae iocunditatis amoenitatem cum electis Dei perfrui mereatur. Sicut multos
Abbreviated transcription (Latin):
oratorium facere computabam iocundus est ualde ideorogo ut quod
ego uolui. tu expleas atq ibi ossamea transferrenonab nuas:
Quomi grante & in oratorio prioris celłulae sepulto cum abba inum¬
cũm cũperet opus explere: nutudĩ & culces coctos antiquitus
& funda m̃tũ in ea mensura qua ipse ponere cogitabat nactus est :
Perfectoq: aedificio: detexit abbatis sepuł chrum quopatefac¬
to: repperit corpusculum inlȩ sum. ut putaret᷑ aitediem alterum
fuisse de functũ. Et sic cum gaudio ꝓsequente caterua mona chorũ
quam iꝑse edocuerat in loco illo : post duos annos trans latus est
uitae istius fugitiuae iacturã facer e cupientes ꝑtendere ad il¬
Lim uitam uoluerun quae in exultatione ꝑpetuamanet
quȩ nullo gemitu obistrepit noc quoquã fine concluditur: cuius lum̃
nunꝙ extinguit᷑ cuiusserenitas nulla obscurita tenubis obtegit᷑ :

Expanded text:
oratiorium facere computabam, jucundus est valde. Ideo rogo ut quod oratiorium facere computabam, jucundus est valde. Ideo rogo ut quod ego volui tu expleas, atque illuc ossa mea transferre non abnuas. Quo migrante , et in oratorio prioris cellulae sepulto, cum abbas injunctum cuperet opus explere, nutu Dei et calces coctos antiquitus, et fundamentum in ea mensura quam ipse ponere cogitabat, nactus est, perfectoque aedificio, detexit abbatis sepulcrum. Quo patefacto, rfuisse defunctum; et sic cum gaudio, prosequente caterva monachorum, quam ipse edocuerat, in loco illo post duos annos translatus est. vitae istius fugitivae iacturam facere cupientes, pertendere ad illam vitam voluerunt, quae in exultatione perpetua manet, quae nullo gemitu obstrepit nec quoquam fine concluditur; cuius lumen numquam extinguetur, cuius serenitas nulla obscuritate nubis obtegitur.
Abbreviated transcription (Latin):
sum: Post hȩcaut re gressus ẽ aruernũ ad pri monas teriũ in quoꝑ
quinq: annos inhabitans uenitturonis stabi litisq ab batibus in monas¬
ceriis su pradietus aruernũ regressus est : Cũq: ad priorẽ cellulã re. st¬
der&: in monas teriomanatinse q ꝑꝰ incuriã abbatis intepuerat:
ordinatur : Vt scilic& eius studio congregatio ipsa ca nomcȩregeret᷑
Crat enĩ castissimus conuersatione : sed & alios strue distringebat cas¬
tã agereuitã qͥ er atsuauis colloquio &blandus affectu : Intrangres¬
soribus uero regulȩ itaseuerus habaebatur Iltaliq uotiensputar &
essecre delis : In ie iuniis uigilis que & caritat eꝑ fectũ reddiderat uirũ
Cũq: tẽpus inigrationis ad ꝓpinquar& uidit in uisũ sic ut ipsobeato auito
tente discutiens usinẽ uitaesuae dño reuelante cognosceret: dicit abba¬
ti quẽ in priorestatuerat monasterio : Locus ille secus sluuium in quo

Expanded text:
sum. Post haec autem regressus est Arvernum ad priorem monasterium, in quo per sum. Post haec autem regressus est Arvernum ad priorem monasterium, in quo per quinque annos inhabitans, venit Turonus, stabilitisque abbatibus in monasteriis supradictis, Arvernum regressus est. Cum ad priorem cellulam resederet, in monasterium Manatinse, qui per incuriam abbatis intepuerat, ordinatur, ut scilicet eius studio congregatio ipsa canonicae regeretur. Erat enim castissimus conversationis, sed et alios strenue distringebat castam agere vitam. Qui erat suavis colloquio et blandus affectu, in transgressoribus vero regulae ita severus habebatur, ut aliquotiens putaretur esse crudelis; in ieiuniis vigiliisque et caritate perfectum reddiderat virum. Cumque tempus migtente discutiens, ut finem vitae suae, Domino revelante, cognosceret, dicit abbati quem in priorem statuerat in monasterio: Locus ille secus fluvium, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
uitae suae : & encit̃ non ageria aetate egrediens a corpore: bracchio
seliquid heredem Hicstabilitomonasteriõ reltgid d ranichilde
seruuldimemorati filia multa terrarum spatia que ad hos mon asteri
dergliquid Erat enimsaltus ex domo uindiciacense hic uero dehosmo¬
nces terio eexes sus turonis uenit: ibiq aedificatis oratoriis duo moncis¬
steria congregauit: QUODAM AUTEM TEMEO RE ADUENI¬
us iuentes homines perẽ grini : reliquics scõrũ detulerunt secum
Quus suꝑaltare basilicae sci martini turonis locauerun quãsi incras¬
rincinapfectur ad fuit ei bracchio abba quiuigilans inbas lica circa
medi unsnotis uidĩquasi globum ignis inm̃ se descis pignoribus emicare
& usq ad tẽplicamera cũ iumine magno conscendere. Qđ non ẽ dubiũ :¬
iliquid fiuis sediuinũ Nullit am̃ de astantibus aliis nisullitantũ fuit osten¬

Expanded text:
vitae suae, et circiter nonagenaria aetate egrediens a corpore, Brachionem vitae suae, et circiter nonagenaria aetate egrediens a corpore, Brachionem reliquit haeredem . Hic stabilito monasterio, obtinuit a Ranichilde, Sigivaldi memorati filia, multa terrarum spatia, quae ad hoc monasterium dereliquid. Erat enim saltus ex domo Vindiciacense. Hic vero de hoc egressus monasterio, Toronue venit, ibique aedificatis oratoriis, duo monasteria congregavit. Quodam autem tempore advenientes homines peregrini, reliquiae sanctorum detulerunt secum, quas super altare basilicae sancti Martini Turonus locaverunt, quasi in crastinum profecturi. Adfuit ei Brachio abba, qui vigilans in basilica, circa medium fere noctis vidit quasi globum ignis inmensi de sanctis pignoribus emicare et usque ad templi cameram cum lumine magno conscendere. Quod non est dubium aliquid fuisse divinum; nulli tamen de adstantibus aliis nisi illi tantum fuit osten
Abbreviated transcription (Latin):
occulte : qualit̃ clericus esse possit qui a publice ꝓp̃terterrentm dominũ
non audebat : Tam̃ cũ esset adhuc laicus in nocte ꝓfentio destratasuo cõ¬
surgens terra eystratꝰ orationem fundebat addnm. Nesciebatenĩ qui d canerit
qui alicteras ignorabat Videns aũt saepius in oratorium littepas suponas
umq adoccursum dominisu clericiuel abbates assidue conueniretf
hice uinioribus quem primũ potuissȩ arcessire sec retius in terrogabat᷑
no mrina latterarum : et obhoc eas in tellegere coepit: Antea autem in¬
spirante dño & legit & scripsit. quã litterarum seriem cogno uisset EXIn
mortuo siguualdo ad ante dictũ senẽ ꝓperat : Et cũ eodem duos ueltres
annosfaciens psalterium memori ae cõmenda uit: Quem eiusgermanꝰ
plerumq: interficere uoluit : curnollet matrimonio copulari: Oehins
monachi adeos ad ditisuas: Impletis aũt beatus aemeli anus diebus

Expanded text:
occulte, qualiter clericus esse posset, quia publice propter terrenum dominum occulte, qualiter clericus esse posset, quia publice propter terrenum dominum non audebat. Tamen cum esset adhuc laicus, in nocte bis aut ter de stratu suo consurgens, terrae prostratus orationem fundebat ad Dominum. Nesciebat tamen quid caneret, quia litteras ignorabat. Videns autem saepius in oratorio litteras super icoCumque ad occursum domini sui clerici vel abbates assidue convenirent, hic ex junioribus quem primum potuisset accersire, secretius interrogabat nomina litterarum, et ob Bal., ab hoc eas intelligere coepit: antea autem, inspirante Domino, et legit et scripsit, quam litterarum seriem cognovisset, Exin, mortuo Sigivaldo, ad antedictum 1213 senem properat, et cum eodem duos vel tres annos faciens, Psalterium memoriae commendavit. Quem ejus germanus plerumque interficere voluit, quod nollet matrimonio copulari. Dehinc monachi ad eos additi sunt. III. Impletis autem beatus Aemilianus diebus
Abbreviated transcription (Latin):
a postolus Quigloriat᷑ in dño glorietur et alibi Si hominibus placereniaos
seruus non essem Subde teeius seruitio: qui ait uenite ad me om̃es quilabor̃¬
tis & ongratiestis et egoreficiam uos Ipse est dñs cuius onus leue es: eiuis in
sua ueest cuius cultus & tribuit p̃sentia & uitam largitur aeternam Nueio
ait Siquis renentia uerit omnibus q̃ possidet : centuplum accipiet & insin
uitam aeternam possi debit Haec et hissimilia sene uiriliter disserentensa
in laesus sil uas petit puerq discessit abeo non sine grandi ammiratione qlo
a prum quẽ in coauerat sequi ferum in conspectu senis mansuetũ adstarc had
ut agium Plurima trastans ac multa secum re uoluens quid ageret qͥuiodu¬
faceret utrum saecłum relinqueret an saecło deseruiret : Sed conpunstus
a diuina pietate & credo scĩ aemeliani oratione  aditum quaerere coepits

Expanded text:
apostolus: Qui gloriatur, in Domino glorietur. Et alibi: Si hominibus placerem, Christi apostolus: Qui gloriatur, in Domino glorietur. Et alibi: Si hominibus placerem, Christi servus non essem. Subde te eius servitio, qui ait: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Ipse est Dominus, cuius onus leve est, cuius iugum suave est, cuius cultus et tribuit praesentia et vitam largitur aeternam. Sic enim ait: Si quis renuntiaverit omnibus quae possedet, centuplum accipiet et insuper vitam aeternam possedebit'. Haec et his similia sene viriliter disserente, sues inlaesus silvas petiit, puerque discessit ab eo non sine grandi admiratione, quod aprum, quem inchoaverat sequi ferum, in conspectu senis mansuetum adstare videbat ut agnum; plurima trafaceret; utrum saeculum relinqueret, an saeculo deserviret; tandem compunctus a divina pietate, et credo sancti Aemiliani oratione, aditum quaerere coepit
Abbreviated transcription (Latin):
iuensicor poriscu haclatr anciũ turba psẽquer &ur sus inraseptechisuor¬
cacellulam erant sci in greditur psequens uero canũ turba cũlatratuus qad
sãpost suen: Quod cernons bacchio &ecaditus hec euenis se achuransudcel¬
lulã sc̃ĩ seconfert : uiditq sue anteostiũ stantẽ nihil penitu forritolce
Consalutatus aut̃ acosculatus a sene inuitatur adresedendũ : Quib cã se¬
dentibus Aitsen ex : Video tefili dilectissime in grandieleganciac̃positũ :¬
& sequiea quȩ magis decrim̃tũ animȩ p̃parent quã salutẽ : Relinque
queso terrend̾̃do minum: & sequeredm̃ uerũ. caliterreque factorem :
cuius nutuomnia gubernantur cuius imperio cuncta subduntur cuiꝰ
maies tate ⁊ipsaquã cernis bestia ad stac in trepida : Nonce tumi dũ fa¬
ciat. aut ex tollat potentia domini tui : quaenichil est. Sicenim ait paulis

Expanded text:
inmensi corporis cum hac latrantium turba prosequeretur, sues intra septinmensi corporis cum hac latrantium turba prosequeretur, sues intra septca cellulam erant Sancti, ingreditur: prosequens vero canum turba cum latratu, usque ad sa post suem. Quod cernens Bracchio, et coelitus haec evenisse admirans, ad cellulam Sancti se confert, viditque suem ante ostium stantem nihil penitus formidantem. Consalutatus autem ac osculatus a sene, invitatur ad residendum. Quibus consedentibus, ait senex: Video te, fili dilectissime, in grandi elegantia compositum, et sequi ea quae magis detrimentum animae praeparant quam salutem. Relinque, quaeso, terrenum dominum et sequere Deum verum, caeli terraeque factorem, cuius nutu omnia gubernantur, cuius imperio cuncta subduntur, cuius maiestate ipsa quam cernis bestia adstat intrepida. Non te tumidum faciat aut extollat potentia domini tui, quae nihil est. Sic enim ait Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
modicũ deplanans cãpũ rastroipsã essodietishumũuite licebalalimtũ
labebat & hortũ par uulũ quẽ aqua sũ ꝑuerenterigabat: dequo olus adreft̃c¬
tionẽ nullo in ꝑinguatũ adipep̃sũmebat : Solatiũ uero cibsq̃ diadiutorio
nullũ habens Cohabitatores enĩ bestia auesq illier ent que acleuci¬
tidiȩ tã quã addĩ famulum confluebant: Vacabat em̃ieuimis & oratio¬
ne nec eũ abhac causa ullt̃mundanae sollicitudinis occasiomm pedir
poterat quia p̃t̃dm̃ aliudm hilhabebat Erat aut̃ tunc tẽporis apuqͥ
aruernã urbẽ sigiualdus magnã potentia p̃ditus incuius scuitio
erat ad oles censquidã nominẽ bracchio qđ mneoru linguaint̃ ptatur
ursi catulus HIcante diccufisiur ad ca pessendã porcorũ silues¬
triũ uenati onẽ delegerat: ibatque cũ ingente molosorum turbalue
cireũ iens silucis & siquidcepiss& dom in odeferebat. Sucidã uero diedũ suem

Expanded text:
modicum deplanans campum, rastro ipsam effodiens humum, vitae elicebat alimentum. modicum deplanans campum, rastro ipsam effodiens humum, vitae elicebat alimentum. Habebat et hortum parvulum, quem aqua superveniente rigabat, de quo holus ad refectionem nullo inpinguato adipe praesumebat. Solatium vero absque Dei adiutorio nullum habens, cohabitatores enim bestias avesque illi erant, qui ad eum cotidie tamquam ad Dei famulum confluebant. Vacabat enim ieiuniis et oratione, nec eum ab hac causa ulla mundanae sollicitudinis occasio inpedire poterat, quia praeter Deum aliud nihil habebat. 2. Erat autem tunc temporis apud Arvernam urbem Sigivaldus magna potentia praeditus, in cuius servitio erat adolescens quidam nomine Brachio, quod in eorum lingua interpretatur 'Ursi catulus'. Hic antedictus vir ad capessendam porcorum silvestrium venationem delegerat, ibatque cum ingenti Molosorum turba, circumiens silvas, et, si quid coepisset, domino deferebat. Quadam vero die, dum suem
Abbreviated transcription (Latin):
missis palmitibus pã pino intexta dependentib: uuis a moena nos c̃tẽplatione
letifica ñ dũ non solũ ꝓ serunt : copiã fructuũ uerũ &iã oporcuno nosumbraculo
ꝓteguntigniti solis ab escui quas scimus postad supco fruccucẽporis legitmi
deciduis solius quas i aridas reddi quanto magis illa clesideraredẽmus qnũ
losine deficiunt. neque ullocẽptationis aestumarcescunt ubisp epte ⁊ tul
resipsaquȩsperabatur & tenetur & sruitur . Hec multi desiderantẽs ñ
modo facultat espprias relinquer uerũ &iã desertaq̃q & inculta adgres¬
si sunt ⁊it sitim huius desi derii solitarix acremotioris orationis solatio lcri¬
marũq fluento restinguerent : Sicut nuncbeatus emilia nus nouus nos¬
tris tẽporibus heremita fecis seꝓbatur : Hicigitur relict sparentibus
ac facultateppria cuieremi deserta p&iuit : & sem trascere tasiiuarus
ponticia censium aruerniten riterritori abdidit inquãdecisalilurũ

Expanded text:
missis palmitibus, pampino intextae, dependentibus uvis, amoena nos contemplatione laetificant, dum non solum proferunt copiam fructuum, verum etiam oportuno nos umbraculo protegunt igniti solis ab aestu, quas scimus post adsumpto fructu temporis legitimi deciduis foliis quasi aridas reddi; quanto magis illa desiderare debemus, quae nullo fine deficiunt neque ullo temptationis aestu marcescunt; ubi, spe praeterita, res ipsa quae sperabatur et tenetur et fruitur. Haec multi desiderantes, non modo facultates proprias reliquerunt, verum etiam deserta quaeque et inculta adgressi sunt, ut sitim huius desiderii solitariae ac remotioris orationis solatio lacrimarumque fluenta restinguerent; sicut nunc beatus Aemilianus novus nostris temporibus heremita fecisse probatur. 1. Hic igitur, relictis parentibus ac facultate propria, ad heremi deserta petivit et se intra secreta silvarum Ponticiacensium Arverni territurii abdidit, in qua, decisa silva,
Abbreviated transcription (Latin):
cociperiet inor ii hoc Loco collectos tribus mona chis Nio assidue seriũ¬
ebrac ut onpramis apreuitie tramino uicedebatue esigclos sircui
teue potiones utens Di ebus aũt quacbagesonat st̃ ae iquoss esba¬
suigũtũ ubstimneria ciborũ diminutione : Nam aesus illi uarastr¬

Expanded text:
reciperet. In hoc loco, collectis tribus monachis, Domino assidue servireciperet. In hoc loco, collectis tribus monachis, Domino assidue serviebat et in primis artum vitae tramitem incedebat, exiguosque cibos, tenues potiones utens. Diebus autem quadragesimae sanctae addebatur augmentum abstenentiae ciborum diminutione. Nam aesus illi panis
Abbreviated transcription (Latin):
tib: floruisset : poene millo arrogantiae baratro abrutiis occubuit.
sicũ non exhortatio fratrũ fideliũ attenta rccuperass& lgitur beatis¬
simꝰ sẽ nochgenere theiphalus pictauii pagiquẽ ei falia uocant oriunđ
fuit : & con uersũs ad dñm clericusq factus manasteriũ sibi istituta
Repperit enĩ infa territorii turonici terminũ pari&es antiquos quos
cruderans aruinis habitatione dignas aptauit : Repperitq ibi ora¬
toriũ In quoferebat᷑ celebre nr̃ moras sẽ martinũ qđ diligenti cura
compositũ erecto altari loculũq meo ad recipiendas sc̃or reliquias
eps qui consecratõ altarȩ cũ diaconatus honoredonauit: Celebratis
gtimusisnst capsutam  reliquiarũ in loculo cuperent collocare
extitit ecpseaplixior nec retipi qu in locillil ponts a pesunt ablocs di
deconus ca psosite nota pnuis adorationem ulucrunas p̃cibus mpe tersesfo

Expanded text:
tibus floruisset, pene in illo arrogantiae baratro obrutus occubuit, tibus floruisset, pene in illo arrogantiae baratro obrutus occubuit, si eum non exhortatio fratrum fidelium attenta recuperasset. 1. Igitur beatissimus Senoch genere Theifalus Pectavi pagi, quem Theifaliam vocant, oriundus fait, et conversus ad Dominum clericusque factus, monasterium sibi instituit. Repperit enim infra teeruderans a ruinis, habitationes aptavit dignas; reperitque ibi oratorium, in quo ferebatur celebre nostrum orasse Martinum. Quod diligenti cura compositum, erecto altari, loculumque in eo ad recipiendas sanctorum reliquias s episcopus, qui, consecrato altari, diaconatus eum honore donavit. Celebratis igitur missis, cum capsulam reliquiarum in loculo cuperent collocare, exstitit capsa prolixior, nec recipi in loculum poterat. Tunc prostratus aconus cum ipso sacerdote pronus ad orationem, lacrimis precibus mixtas effudit,
Abbreviated transcription (Latin):
restaurant᷑ Tribuente hol dño nr̃o iħuxp̃o : qui glorificat᷑ in lustribus
miraculis scõrũ nunc tumulo quondam mortuos redũcens etumulis.¬
ipsi gła in scła seculorum¬
DE SC̃O SENOCH AB BATE
ANITAS UANITAI T UMI DICIT̃ AEE CLESIASTES eT
omĩa uanitas : Verum ne ergo est quia om̃a quae geruntur in
mundo cuncta sint uanitas Sunde agitur ut scõs dĩ quos nullus
ibi dinũ aestus ex ussit: nullus concupis centiae ex agita uitsti
mulus. quos nullũ luxuriae caenum nel in ipsae ut ita dicam cogi¬
tatione temptauit aestu temptatoris elati uisi sun sibi esse ius tis¬
simi. Et obhoc iactantiae coturnosae ꝑflati suꝑcilio saepius corru¬
eruns factumq: estita : ut quos non ualuit maiorũ criminum
gladius trucidare : leuis uanitatis fumꝰ ad dictos facile pessũ daret
icut et ipse ille dequo nunc nob̵ sermofuturus est. cũ multis uirtu¬

Expanded text:
restaurantur, tribuente hoc domino nostro Jesu Christo, qui glorificat inlustribus restaurantur, tribuente hoc domino nostro Jesu Christo, qui glorificat inlustribus miraculis sanctorum nunc tumuloIpsi gloria in saecula saeculorumDe sancto Senoch abbate. Vanitas vanitantium, dicit Ecclesiastes, et omnia vanitas . Verumne 1223 est ergo quod omnia quae geruntur in mundo cuncta sint vanitas? unde fit ut sancti Dei, quos nullus libidinum aestus exussit, nullus concupimulus, quos nullum luxoriae caenum nec in ipsa, ut ita dicam, cogitatione temptavit, aestu temptatoris elati, visi sunt sibi esse iustissimi, et ob hoc iactantiae coturnosae perflati supercilio, saepius corruerunt. Factumque est ita, ut, quos non valuit maiorum criminum gladius trucidare, levis vanitatis fumus addictos facile pessumdaret, sicut et ipse ille de quo nunc nobis sermo futurus est, cum multis virtu
Abbreviated transcription (Latin):
inquit tibi dñs dĩ filimi : & sanare dignetur languores tuos:. At ille oscilus
manuseius & gratias agens abscessit sanus: Assc rebat enĩ nunꝗ se dein¬
cep̃s i omniuita sui : ab hoc contagio fuisse pulsatum Ipse aũt iam aetate
non a genaria. bono desudanscertamino : consumato cursũ uite seruans
indõfidem ad illam coronam iustitiae quã in illa retributionef diered¬
diturus est ei dñs conmigrauit: Dehinc cũsummohonore ablutus : dignisq
uestimentis idutus. i fra monasterii oratorium est sepultus Quod aut
beatuseꝰ tumuluᷤ diuinis uirtutibus illustret᷑ ipsa que adsistit catesua
poterit contestari:: Quaecũ infirmos mittit ad tumulum : extmplo in¬
columes remittit ad domũ. Namcũ de diuersis partib: confluentes
deferentesq: morborũ genera. in ibi capiant medicinã frigoreticorum
tam̃ uibranti a tremore menbra : saepius ad soliditatem integram

Expanded text:
inquit, tibi Dominus Deus, fili mi, et sanare dignetur languores tuos. At ille osculans inquit, tibi Dominus Deus, fili mi, et sanare dignetur languores tuos. At ille osculans manus ejus, et gratias agens abscessit sanus. Asserebat autem nunquam deinceps se in omni vita sua ab hoc contagio fuisse pulsatum. IV. Ipse vero jam aetate nonagenarius, bono desudans certamine, consummato cursu vitae, servans in Deo fidem, ad illam coronam justitiae, quam in illa retributionis die redditurus est ei Dominus, commigravit. Dehinc cum summo honore ablutus, dignisque vestimentis indutus, infra oratorium monasterii est sepultus. Quod autem beatum eius tumulum divinis virtutibus inlustretur, ipsa quae adsistit caterva poterit contestare. Quae cum infirmos mittit ad tumulum, extemplo incolomes remittit ad domum. Nam cum de diversis partibus confluentes deferentesque morborum genera, inibi capiant medicinam, frigoriticorum tamen vibrantia tremore membra saepius ad soliditatem integram
Abbreviated transcription (Latin):
pstratus in oratione coram dũo : conuersus est ad infirnium. Z actita
blandissimo eius membra contrectans: eum in contem platione aciuq¬
tium reddidit sanio Nã ta fertur tumoromis ante digitos eius auft
gis sede corpore obsesso ÷ut nullũ in eoulterius e gritudinis Suiusies datre¬
r& indicium. hec autẽ a mei genitoris relatione cognoui eo qđ en fuerti hic
ni uardus in amicitiȩ c̃iunctione deuinctꝰ. Ad serebataut̃ idẽ uidis se se
scm̃ his uerbis : Cũ adhiuceã puerquasi annor xi ab illot tianar accen¬
tu febriũ occupatur. Tuncamicia dp̃hensũ puerũ duxer̃ eũ aduirom dr̃ :
Eratenĩ iã senex & ꝓximoresolutionis die : Caligabantq oculieius: Pesita
uõ manũ suꝑ puerũ ait. Quis ẽ hic ł cuius ẽ filius responderunt Famulus
tuus est puer florentius geor giquondã filius senatoris : Et ille. Benedicat

Expanded text:
prostratus in oratione coram Domino, conversus est ad infirmum, tactuque prostratus in oratione coram Domino, conversus est ad infirmum, tactuque blandissimo eius membra contrectans, eum in contemplatione adstantium reddit sanum. Nam ita fertur tumor omgisse de corpore obsesso, ut nullum in eo ulterius aegritudinis hujus remaneret indicium. Haec 1222 autem a mei genitoris relatione cognovi, eo quod ei fuerit hic Nivardus in amicitiae conjunctione devinctus. Asserebat autem idem vidisse se Sanctum, his verbis: Cum esset adhuc puer, quasi annorum undecim, ab illo tertianarum accessu febrium occupatur. Tunc amici apprehensum puerum, duxerunt eum ad Virum Dei. Erat enim jam senex et proximus resolutionis diei, caligabantque oculi ejus. Posita vero manu super puerum, ait: Quis est hic, vel cujus est filius? Responderunt: Famulus tuus est puer Florentius Georgii quondam filius senatoris. Et ille: Benedicat,
Abbreviated transcription (Latin):
unde egrederetim: ictufacili conatur aperire: Suo monachus ad p̃hensa
Ait Netime as fili : quia senior nr̃tmifitme ut ducamte ab hol loco uoo
collectis monachos q̃ ille piecerat : tam pomis quam holeribus in posuithunt¬
ris eius. Et aꝑto ostio : dimisit eumdicens uade in pace & neultrareeas
quaetgnauia comitante gissisti. Ipsȩ quoq sacerdos uelut iubar uen
lumiũis in orbe resplendens in firmitat morbida uirtiutũ effi cuti ap abo¬
but Assiduo Niuerdus quidam diturna febredetentus. dism cagi apds¬
tuans ab ardore haurit assidue : ab liy drope intumurt  Ca ut tam uotꝰ
quam stomachus gr modũ uesisae cerneretur extensus. In desperationt
ergoptali in firmitate positus deferrise ad scam beneficio plaustri de¬
pos tit Demq eleuatur alectulo in ponit suꝑ uehiculũ tq adcellili
scĩꝑducit᷑ dep̃cans humilit̃ ut sibi sacerdos d manus imponeret Atule

Expanded text:
unde egrederetur, ictu facili conatur aperire. Quem monachus adprehensum, unde egrederetur, ictu facili conatur aperire. Quem monachus adprehensum, ait: 'Ne timeas, fili, quia senior noster misit me, ut ducam te ab hoc loco'. Tunc collectis monachus quae ille proiecerat tam pomis quam holeribus, inposuit umeris eius, et aperto ostio, dimisit eum, dicens: 'Vade in pace, et ne ultra repetas, quae, ignavia commitante, gessisti'. 3. Ipse quoque sacerdos, velut iubar veri luminis in orbe resplendens, infirmitatum morbida virtutum efficatia pellebat assiduae. Nivardus quidam diuturna febre detentus, dum aquas aestuans ab ardore haurit assiduae, ab hydrope intumuit, ita ut tam venter quam stomachus in modum visicae cerneretur extensus. In disperatione ergo pro tali infirmitate positus, deferri se ad sanctum beneficio plaustri deposcit. Denique elevatur a lectulo, inponitur super vehiculum atque ad cellulam sancti perducitur, deprecans humiliter, ut sibi sacerdos Dei manus inponeret. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ p̃reperit: uerũ &ũ nec ipsũ quodint̃nocturnastenebras patefecndo
uertit in gressum: Torquetur enĩ duplici cruciatus dolore Fie aut tẽ¬
ncatur amonachis aut aiudicẽpiatur. Int̃ hascogitationũ faces cior
ei elongatur iub arlucis dess derate non redditur : Abbauero in pallo¬
to noetẽducit &ucredo reue lantedõ quȩ gerebantur agnosidlo
Et enim albescenteiã polo : uocct p̃positũ dicens: Accurreuelociusa
hortũ bosenĩ p&ulcus ingressũ s est in eosed nihillesit exco : Accedenunc
& inposi tispiecessariis dimicte eũ. Sicenĩ legit᷑ bouitriturantios inoi
ligabis Prepositꝰ quoq ñ intellegens q narraras ab ut implereiussioe
Quẽ cũ uidis set homo ad ꝓpinquantẽ ꝓiecas int̃raq̃ sup̃ serat fugere cȩpite
ac interspincis & rubos caput in mergit: Et in modum porcorum aditum

Expanded text:
tium none repperit, verum etiam nec ipsum, quod inter nocturnas tenebras patefecit, tium none repperit, verum etiam nec ipsum, quod inter nocturnas tenebras patefecit, advertit ingressum. Torquetur enim duplici cruciatus dolore, ne aut teneatur a monachis aut a iudice capiatur. Inter has cogitationum faces nox ei elongatur, iubar lucis desideratae non redditur. Abba vero in psallentio noctem ducit et, ut credo, revelante Deo, quae gerebantur agnoscit. Etenim albiscente iam polo, vocat praepositum, dicens: 'Accurre velocius ad hortum, bos enim petulcus ingressus est in eo, sed nihil laesit ex eo. Accede nunc et, inpositis necessariis, dimitte eum. Sic enim legitur: Bovi trituranti os non conligabis'. Praepositus quoque non intellegens quae narraret, abiit implere iussionem. Quem cum vidisset homo adpropinquantem, proiectis in terra quae sumpserat, fugire coepit ac inter spinas et rubus caput inmergit et in modum porcorum aditum,
Abbreviated transcription (Latin):
hortus diuersorum holerum copia ingenti refertus : arborũq fructoum
u amoenus insibus & fertili tate iocundus: Sub quarum arborũ unbraculo
susurrantibus quoe sibilo foliis : beatus senex plerumq sedebat: Qquidanl
aũt inpudins & timo re dĩgulae circum scriptus desiderio effracton suepehor¬
⁊ furtiuo est in gressus ac cessu sicut b ex pbrat ineuangerisi futar
qui ñ intrat ꝑ ianuam. hic fur est & latro : Porro aũt erat noctis tempus
Nec enĩ potirant haec : nisi in nocte ꝑpetrars : quia om̃is quim aleigis
editlucemi Elo uero collectis holerib : cepisq ac alliis siue romnis oneratis
rasce fraudis iniquaȩ . adeditum quo ingressus fuerat ꝑ grorse oneratuus
repperit ut e grediatur Grauatur onere conscientia totnestur
It interla hores ponderũ : alta suspiria ducit Sustentatur bi terdum suꝑ¬
colũ nas arborũ crcuititerũ Iterũq omnẽ ãbitionẽ hosti: & nonmodo os¬

Expanded text:
hortus, diversorum holerum copia ingenti refertus arborumque fructuum hortus, diversorum holerum copia ingenti refertus arborumque fructuum et amoenus visibus et fertilitate iocundus; sub quarum arborum umbraculo, susurantibus aurae sibilo foliis, beatus senex plerumque sedebat. Quidam autem inpudens et sine timore Dei, gulae circumscriptus desiderio, effractam saepem horti, furtivo est ingressus accessu, sicut Dominus exprobrat in euangelio, quia: Qui non intrat per ianuam, hic fur est et latro. Porro autem erat noctis tempus, nec enim poterant baec nisi in nocte perpetrari, quia: Omnis qui male agit odit lucem. Hic vero, collectis holeribus cepisque et alliis sive pomis, oneratus fasce fraudis iniquae, ad aditum quo ingressus fuerat pergit; sed nequaquam repperit, ut egrediatur. Gravatur onere, conscientia terretur et inter labores ponderum alta suspiria ducit; sustentatur interdum sucolomnas arborum. Circuit iterum iterumque omnem ambitionem horti, et non modo os
Abbreviated transcription (Latin):
Esceret st eruebat : nisi tantum cum ues timento quo indtus erat de cumbidut
dec olios habens tapetes plumellas aut stragiin . quohart Sperar el turnbebst
cũ ipse desuꝑ consedis set : Nichil enĩ habebat ꝓ prium uolises s puliatmn ien quo lid¬
ficiens ꝑmanebit : Victũ er interdĩ deuotorũ laorgitio ministrabatiq uo luo
rigenis declarare : uel qualis eẽt cultor suae diuinitatis ostendere: dum eicu¬
rationũ gratiã dignatus est in pertire : Nam daemones ab obsessis corpori
bus: in nomine iħuxpi uerbo fugabat : Venenum mulepastulae ÷ crucuns
nuculo obprimebat : Suartanis tertianisq febribus in fusõbentdict
gitorebonorũ omnium tribuebat : Ad tantiuiri famã : coeperurs quidam
adeum confluere : gaudentes eius instrui disciplinis  Quid plura oollegit
uros format monachos efficit ad opus dĩ ꝑfectost rat enim ⁊ monachis

Expanded text:
esceret sternebat, nisi tantum cum vestimento quo indutus erat decumbebat, esceret sternebat, nisi tantum cum vestimento quo indutus erat decumbebat, nec alios habens tapetes, plumellas aut stragula, quibus haec operirentur, nisi cum ipse desuper consedisset. Nihil enim habebat proprium eficiens permanebat. Victum ei interdum devotorum largitio ministrabat. 2. Denrigenis declarare vel, qualis esset cultor suae divinitatis, ostendere, dum ei curationum gratiam dignatus est inpertire. bus in nomine Jesu Christi verbo fugabat, venenum malae pusulae crucis signaculo opprimebat, quartanis, tertianisve febribus infuso benedicti gitore bonorum omnium, tribuebat. Ad tanti viri famam coeperunt quidam ad eum confluere, gaudentes ejus instrui disciplinis. Quid plura? colligit viros, format monachos, efficit ad opus Dei perfectos.
Abbreviated transcription (Latin):
tionas uenis set & tanꝗ sidus egregiũ in hac urbefulgeret: adhuc dlise
sibi deesseputans haud ꝓcul abea secessit : Acceptoq: sałculo montem lapideum
c&edere coepit. inquo cellulas sculpens. habitacula sibi par uula fecit: Scilica
ut artius sobri&atis catena constrictus : facilius dõ ominipotenti ꝑcũ tura lau¬
dationũ qux: holocaus tomatacor dimundialtare ꝓferr& recolens chrm̃ dixis
sc̃ꝑcuan gelium : intra incubiculum &clauso ostioora patrẽtuum & pater
tuus qui ud& in absconsor edd& tibi : Scicbatꝰ enĩ & angelicȩ sibruisitationis
consolationemad eẽ siscabhumanis aspectibus longus a mouis s& : In hacerg
rupo cauatimontis habitationis ut diximus necessaria p̃parabat : Formañs
nantris ex ipso lapide s camnũ et sellulã siuc lectulum : in quo postlaborem miltũ
fessocor pusculo requiem indulgeret: Sed erant haec in mobili a: quian
ipso lapide ineis amassae ipsi petree in hȩrebaNT : Nichilenim suꝑea cumcui¬

Expanded text:
fectionem venisset, et tanquam sidus egregium in hac urbe fulgeret, adhuc aliquid sibi deesse putans, haud procul ab ea secessit, acceptoque sarculo, montem lapideum caedere coepit, in quo cellulas sculpens, habitacula sibi parvula fecit: scilicet ut arctius sobrietatis catena constrictus, facilius Deo omnipotenti precum thura laudationumque holocaustomata super cordis mundi altare proferret, recolens Dominum dixisse per Evangelium: Intra in cubiculum, et clauso ostio ora Patrem tuum, et Pater tuus qui videt in absconso reddet tibi . Sciebat enim et angelicae sibi visitationis consolationem adfore si se ab humanis aspectibus longius amovisset. In hac ergo rupe cavati montis, habitationis ut diximus necessaria praeparabat, formans in antris ex ipso lapide scamnum, et sellulam, sive lectulum, in quo post laborem multum fessi corpusculi requiem indulgeret. Sed erant haec immobilia, quia ex ipso lapide ineisa massae ipsi petreae inhaerebant: nihil autem super eam cum qui
Abbreviated transcription (Latin):
duit ꝑeclium insinuabat ueniam dtprara nut samui dibgos quodã
uma pore basilium prbtrũ mis sũ abeo : aderm̃ taruum comane uã¬
ui lue dunensem urbem his diebus potestate iudiciariagu benncibat
Dueo udadeum uontifex noster causiehuie quae denusin pctũbnt
Qii fur ari sue census respondit prbro ade & dic e quiam̃ ultae sus
eausae ine prsconsyec tupositat q̃uae altorius iudicio finienida multae surꝰ
commatus contraeum : ait: Vere in quã quiao eul ogias dema numoas
ꝑona ccipies ꝓeo quod uerba quae furor ex egit mois auribus intulista
Eme t̃ uonuiuio re cumbens ad cuius golenam cũ adbucilist¬
concitus funigerer officioni: ꝓpinquus ac̃ cubueriun Sicit q micdbi

Expanded text:
aut per alium insinuabat veniam deprecari. Nam vidi ego quodam tempore Basilium presbyterum missum ab eo ad Armentarium comitem, qui Lugdunensem urbem his diebus potestate judiciaria gubernabat; ue ad eum: 'Pontifex noster causae huic, quae denuo inpetitur, Qui furore succensus, respondit presbitero: 'Vade et dic ei, quia multae sunt causae in eius conspectu positae, quae alterius iudicio finiendae erunt'. Regrcommotus contra eum, ait: 'Vere inquam, quia euglogias de mann mea non accipies, pro eo quod verba quae furor exegit meis auribus intulisti'. Erat autem convivio recumbens, ad cuius et ego levam, cum adhuc diaconatus fungerer officium, propinquus accubueram. Dixitque mihi
Abbreviated transcription (Latin):
salutationis occursũ dix̃ senex ad prbm: Visscinus ficrui
Cuiille & quid hum anũ genus amplius concupiscit habere nisi
utospesuiuat incorpore & sen exfticto bect e crucis signaculo
asagens : iter qͦ ꝑ gebat agerecepit. Voca toq eopuer qui cũ
riũ sĩ ne mora ȩ difica : Criteñ populis scubre siq loquor ex¬
pleueris : Nec moratus prbi oratoriũ in ođsitu consruxte
nquo nunc nuꝑ multi para litrcigres sũ cȩciq: uisum reci¬
peremeruerunt
Inhispamis cuit nuꝑ fuictũ cognoui. Cũ leu ueldussee comtrafiliũ

Expanded text:
salutationis occursu, dixit senex ad presbyterum: Vis sanus fieri? salutationis occursu, dixit senex ad presbyterum: Vis sanus fieri? Cui ille: Et quid humanum genus amplius concupiscit habere, nisi ut sospes vivat in corpore? Et senex, facto beatae crucis signaculo as agens, iter quo pergebat agere coepit. Vocatumque eum, puer qui cum rium sine mora aedifica; erit enim populis salubre, ei quae loquor expleveris'. Nec moratus presbiter, oratorium in eodem situ construxit; in quo nunc nuper multi paralytici gressum caecique visum recipere meruerunt. In Hispaniis autem nuper factum cogno
Abbreviated transcription (Latin):
mus dehocoleo cȩci oculos at tigit : quiꝓtinus uisũ recepit: sed &cũmul
tos energuminos ex inđrestituiss& sanitati : uniqͥ atrociorẽ ut credo demo¬
nẽ habebat. suꝑcaput deo leoposuit ilicodȩ monẽ ꝑfluxũ uentris egess
inampullulã recondidit quã aqua impleuit: : Nonpost multũ
tẽpusuenit adeũ homo cuius os aputula malatu me fcctum ca¬
putq & oculi inflati obnimiũ uenũ p̃claude bantur: Cui ille in¬
fuscin ore aqua detĩ pullula uuȩ. omnis tumor acdo lorgutta.
decedente discessit: Ad serebat enĩ granauue illius in ipsa aqua
post quattuor annos adhuc uiridiaꝑdurare: Decerauero uude
sepulchro tulerat adiecit. Surda & mut a qut credo demonium
habebat adeũ accessit incuiusdure deipsacerapo sut alia uero
die ueniens grati as ꝑaccepta samitate r&ulit sdcer doti
nfraterminũ cũt tornodorensis castriqđ ad ling onic̃a ciuitatẽn

Expanded text:
mus, de hoc oleo cmus, de hoc oleo ctos inerguminos exinde restituisset sanitati, uni, qui atrociorem, ut credo, daemonem habebat, super caput de oleo posuit. Ilico daemonem per fluxum ventris egessit; in ampullulam recondidit, quam aqua complevit. Non post multum tempus venit ad eum homo, cuius os a pusula mala tumefactum caputque et oculi inflati ob nimium venenum praeclaudebantur. Cui ille infusa ore aqua de ampulla uvae, omnis tumor ac dolor, gutta decedente, discessit. Adserebat enim, grana uvae illius in ipsa aqua post quattuor annos adhuc viridia perdurare. De cera vero, quam de sepulchro tulerat, adiecit: Surda et muta, quae, ut credo, daemonium habebat, ad eum accessit, in cuius aure de ipsa cera posuit. Alia vero die veniens, gratias pro accepta sanitate retulit sacerdoti. 11. Infra terminum autem Ternoderensis castri,
Abbreviated transcription (Latin):
cidiuscĩt prb̃ ex lemouigno: uir sũ mȩ bonitatis caescĩtatis. quo¬
Adet̃ uico dũ mecũ resider& incellula : sollicitus essecȩpisi aliqua
inoratori omira cula ubi reliqui eis antistias collo cuerat osten¬
derentur. Quiit er& ulit qđ tẽpore qꝰ beatus eusronius eratep̃s
ad turonicã urbẽ uenit inquadiucõ moratus : plenã ãpullulã
olei desepulehro sc̃i antis titis aabstulit : Regressusq: ad domũ
dũ fatigatus ex itenereresi der&: & uie labors matre referr&
subitofic̃ta ꝑ euticur: tã grauiter ut nec an helitũ resumere possa:
Conuersus idoratoriũ inqͣ beatiantistitis reliqͥȩ tenebantur : de¬
duc ta inuigilus nocte. mane deoleo quo ad tulerat loco infirmitatis¬
in uncto sedato do lore conualuit. Posthȩcquidã manũ inflatã
cibspina ꝑcussa d& ulit : q̃ protinus ut de oleo delibutaẽ: in colomitati
donatur Mulier q̃ sensũ ꝑdiderat : & quib dã horis demonium puta¬

Expanded text:
sbyter ex Lemovicino, vir summae bonitatis ac sanctitatis, quadam vice dum mecum resideret in cellula, sollicitus esse coepi, si aliqua in oratorio miracula ubi reliquias beati Antistitis collocaverat ostenderentur. Qui ita retulit, quod tempore quo beatus Eufronius erat episcopus, ad Turonicam urbem venit, in qua diu commoratus plenam ampullulam olei de sepulcro sancti Antistitis abstulit. Regressusque ad domum, dum fatigatus ex itinere resideret, et viae labores matri referret, subito ficta percutitur tam graviter, ut nec anhelitum resumere posset. Conversus vero ad oratorium in quo beati Antistitis reliquiae tenebantur, deductaque in vigiliis nocte, mane de oleo quod attulerat, locum infirmitatisinunxit, sedatoque dolore convaluit. Post haec quidam manum inflatam ab spina percussam detulit, quae protinus ut de oleo delibuta est, incolumitati donatur. Mulier quae sensum perdiderat, et quibusdam horis daemonium puta
Abbreviated transcription (Latin):
mo tusmisericor dia fectodesupersignocrucis er exites : Qusq mone
delutã a qua scimebantĩ mex medicampna capsebant: diitius
enimnos hanc arborẽ erectam
ꝗtur tur onico opido coratoriũ eratꝓ pinquũsitũ inuilla martiniacen¬
se in quo celebre fere batur sepius oras semar tinum Denigagun
tarius abba dũ gregimonas teriali p̃ eet sibiuiã ꝗ̃ haud ꝑcucu
oratorio incȩditur cãsuc onferente pede terer& oratione fticta
trapsib at : Posta dsuptũ uero episco patũ : agigercipsu panio sncca
uerberatur calcibus loris anglur urg& ur mustimuls seune¬
quã e neus non mou& ur Tunc sacerdos sensic se uirtute diuina
teneri & descendens stieca oratione equoas censop̃tertit ueh
o somipessitibi osdns uti quondã fecit asine restrar&: diceres ꝗd
uidisdispectabile. ut non incederes : quida mabile ut oftiũ cellulaco¬
tẽplares: quid sormidabile ut ascensorcorare conpeller es: Hte
altior eue clam ares qͥa claritate martini morȩ non esausus : pi¬

Expanded text:
motus misericordia, facto desuper signo crucis, erexit eam. Quae usque nunc dilutam aquam sumebant, mox medicamina capiebant. Vidimus etiam nos hatur Turonico oppido oratorium erat propinquum, situm in villa Martiniacensim, in quo celebre ferebatur stharius abbas dum gregi monasteriali praeesset, si viam quae haud procul ab oratorio inceditur casu conferente tereret, oratione facta transibat. Post assumptum vero episcopatum, aggerem ipsum praeteriens, verberatur calcibus, loris agitur, urgetur stimulis: sed tanquam aeneus non movetur. Tunc sacerdos sensit se virtute divina teneri; et descendens, facta oratione, equite ascenso praeteriit. Velim, o sonipes, si tibi os Dominus, uti quondam fecit asinae, reseraret, diceres quid 901 vidisti spectabile, ut non incederes; quid amabile, ut ostium cellulae contemplareris; quid formidabile, ut ascensorem orare compelleres. Nempe altiore voce clamares quia claritatem Martini cernens
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis ingeritis : parum si tim eius molli eruas : quã potius caelomanans
fonsille restinxit : Cumq: haec et huius cemodi int̃se uerba ꝓferrent. &¬
lipidiacenses effossa humũ deposito sarcofago cũ saepelireni terentur.
conuocatis matrona solati is. fugatis pageisibus rapuit scum corpus ac
ferre coepit inferetro aduicum transilia cense: Dis positis initinere
psallentiũ turmis cum cru cibis cereisq: atq: odoreflagrantis thimiamatis
Suod illi cernen uespȩnitentia moti : miserunt postma tronã dicentes : Pec cauimꝰ
resis tendo tibi : ꝓfecto enĩ cognoscimꝰ : in hoc esseini uoluntatem : Nunl autem
petimus ut non abroiamur᷑ alłsilius funeris obsequiis sed admitta mur
officiis eius: Illa quoq ꝑmittente ut sequerent᷑ : coniunctus est uterq populus
et sic parit̃ usq ad transilia cense uicũ uenientes celebratis missis. beatũ

Expanded text:
fluminis ingeritis, parum sitim ejus mollierunt, quam potius e coelo manans fluminis ingeritis, parum sitim ejus mollierunt, quam potius e coelo manans fons ille restinxit. Cumque haec et hujuscemodi inter se verba proferrent, et Lipidiacenses effossa humo, et deposito sarcophago eum sepelire niterentur, convocatis matrona solatiis Ed., auxiliis, fugatis pagensibus, rapuit sanctum corpus, ac ferre coepit in feretro ad vicum Transaliacensem, dispositis in itinere psallentium turmis cum crucibus, cereisque, atque odore fragrantis thymiamatis. Quod illi cernentes, poenitentia moti, miserunt post matronam, dicentes: Peccavimus resistendo tibi, profecto enim cognoscimus in hoc esse Domini voluntatem; nunc autem petimus ut non abjiciamur ab hujus funeris obsequiis, sed admittamur officiis ejus. Illa quoque permittente ut sequerentur, conjunctus est uterque populus; et sic pariter usque ad Transaliacensem vicum venientes, celebratis missis, beatum
Abbreviated transcription (Latin):
dpariete sacratioris sputos in deuersis infirmitatibus positi: meruerun
accipere medicinam: Deniq: hoc ut dixinus de functo: ad fuit quaedam
matrona quac ablutum dignis induit uestimentis : Et cum ad uicum transilien¬
sẽm ferre uelet : restitit ei populus pagilipidi acensis dicens : Nostrum huns
solum fouit : nobis corporis eius gleba debetur : Matrona autem : rospondebat
adhaes : Si aliqua de uictus eius ex ꝓbratis necessi tate : saepius ei ego et
triticũ misi et hordeum : quod uolille su meret uel aliis ministra rot
At illi dicebant : Nostrigeneris homo effectus est : nr̃i fluminis aquas hau¬
sit : nostra eum terra caclo transmisit : Aequum ne ergo est ut tude terra
aliena ueniens rapius cum demanu nostra : noueris enĩ : quia non hoc
sustinet quisq: nr̃m  sed hic sepeliet᷑ : Matronares pondit : Si germen
stirpis eius inquiritis: ex aliis hic regionibus aduenta uit Si aquas

Expanded text:
a pariete sacrati oris sputos, in diversis infirmitatibus positi, meruerunt a pariete sacrati oris sputos, in diversis infirmitatibus positi, meruerunt accipere medicinam. 3. Denique hoc, ut diximus, defuncto, adfuit quaedam matrona, quae ablutum dignis induit vestimentis, et, cum eum ad vicum Transaliensim ferre velit, restitit ei populus pagi Lipidiacensis, dicens: 'Nostrum hunc solum fovit, nobis corporis eius gleba debetur'. Matrona autem respondebat ad haec: 'Si aliqua de victus eius exprobratis necessitate, saepius ei ego et triticum misi et hordeum, quod vel ille sanieret vel aliis ministraret'. At illi dicebant: 'Nostri generis homo effectus est, nostri fluminis aquas hausit, nostra eum terra caelo transmisit. Aequumne ergo est, ut tu de terra aliena veniens, rapias eum de manu nostra? Noveris enim, quia non hoc sustenet quisque nostrum, sed bic sepelietur'. Matrona respondit: 'Si germen stirpis eius in
Abbreviated transcription (Latin):
et pollicitus est mein requi e sempiternã ꝑducere : ut cllcgaanicorũ eus offectis¬
in cpoereriregnio es ad scribi: Obeatũ urũ qui ita consolari meruit in hoc corpore
ut prius cognosceret quoerat fruiturꝰ in caelo : quã migra ret asaecło : Meruitq
Ht coptirere apud diui nc̃potentiã : quodda uid saepius Secantabet: notum fac
micbi dt̃e finc̃ meũ & numerũ dierũ meorũ ut sciam quid desit michi : Dehine
hamoin cubens : spm̃ cxlo intentũ pmisit ad dmm : Tuncia om̃s infletupros¬
triti: aluplanitas osculant᷑ Ali i simbrasustimenti deripiunt: Audepari&e
beatũ sanguinẽ qͥ ab eius suerator ȩpiectu interfecertantes excidunt :
Miserum sequisq: dicebat : Ninmunis ab eius pignoribus discessisc& : Testi scst
hodicque ipseparies quitot fossulis pat& quđ̃ q aborebeati conses sorisputos
emeruit : Testis c̃ & ipsecanalis dequouir beatus aqa sumsit adusus dequo
fideliter osculantes hauriunt sanitatem : Namuidiego multos qui euulsos

Expanded text:
et pollicitus est me in requiem sempiternam perducere, ut collega amicis ejus effectus, mererer regno ejus ascribi. O beatum virum qui ita consolari meruit in hoc corpore, ut prius cognosceret quod erat fruiturus in coelo. quam migraret a saeculo, meruitque hic obtinere apud divinam potentiam quod David saepius decantabat: Notum fac mihi, Domine, finem meum, et numerum dierum meorum, ut sciam quid desit mihi . Dehinc humo incumbens, spiritum caelo intentum praemisit ad Dominum. Tunc omnes in fletu prostrati, alii plantas osculant, alii fimbrias vestimenti deripiunt, alii de pariete beatum sanguinem, quod ab eius fuerat ore proiectum, inter se certantes excudunt. Miserum se quisque dicebat, ei inmunis ab eius pignoribus discessisset. Testis est hodieque ipse paries, qui tot fossolis patet, quot ab ore beati confessoris sputos emeruit. Testis est et ipse canalis, de quo vir beatus aquam sumpsit ad usus, de quo fideliter osculantes hauriunt sanitatem. Nam vidi ego multos, qui, evulsos