comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
baris detͣhẽdo et adu̾sũ filiũ matͥs
tue ponebaᷤᷤscandalũ ⁊ c̾. Parce dete¬
tiõẽ lĩgue cꝰtodi sermões tuo ᷤ. ⁊ scito
qͥa cũcta que dealiis loqueris tua
sententia iudicaris. et in his ip̃e
dep̾hendendus erisq inaliis
arguebas. Neq uero illa iusta¬
ẽ excusatio referentib aliis in¬
uiriã facere nõ possũ. Neme
inuito auditori libent̃ refert.
Sagnta in lapidẽ nũqͣm figitur.:
int̾dum resiliens ꝑcutit disĩ¬
gentẽ. Discat detractor dũ te
uidet ñ libenter audire non
facile de trahere. Cũ de tractori¬
b ait salomon. ne cũ miscea¬
ris qm̃ repente uenit ꝑdicio
eoꝵ et ruinã utrorũq quis
nouit. Tam uidelicet eius qͥ
de trahit tam illius qui aurẽ
ad cõmodat detrahenti. Officii¬
seruare s et linguã. Nũqͣm de
Alia domus ꝑte nouerit. ypo¬
crates adiurat discipulos ante¬
qͣm doceat et inuerbis suis ui¬
rare cõpellit. extorquet sacram̃¬
to silentiũ sermonẽ incessum¬

Expanded text:
s tuae ponebas scandalum , etc. Parce a detractione linguae, custodi sermones tuos, et scito quia cuncta quae de aliis loqueris, tua sententia judicaris: et in his ipse deprehendendus eris, arguebas. Neque vero illa justa excusatio: referentibus aliis injuriam facere non possum. Nemo invito auditori libenter refert. Sagitta in lapide nonnunquam figitur, interdum resiliens percutit dirigentem. Discat detractor dum te videt non libenter audire, non facile detrahere: Cum detractoribus, ait Salomon, ne commiscearis, quoniam repente ueniet perditio eorum, etruinam utriusque quis nouit? tam uidelicet eius, qui detrahit, quam illius, qui aurem adcommodat detrahenti. Officiiseruare, sed et linguam. numquam de alia, per te nouerit. Hippocrates adiurat discipulos, antequam doceat,; et in uerba sua iurare conpellit; extorquet sacramento silentium, sermonem, incessu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut iudei. qui xp̃m uer¬
suto sermone temptabant
dicentes. Magist̃ licet tͥbritũ
dare cesari an non: Semꝑ ne
de cesare seruulis dĩ inindi¬
a cõmorietur. et hoc adca¬
lũpniã sibi arcessit impie¬
tas. ut imꝑiale nomen ob¬
tendat. et isti possunt dicẽ
qd̃ eoꝵ nõ habeant sacrile¬
gium. quoꝵ imitantur ma¬
gisterium: Ꝙ tamen uide¬
de quanto peiores arriam
utrum soluendũ putarẽt
cesari tributũ. isti imꝑato¬
ri nolunt dare ius eccłie.
s ut ꝑfidi suũ sequuntur
auctorem. ita ut et nos qͦ
nos dñs et auctor nr̃ docu¬
it respondeamus. Conside¬

Expanded text:
sicut Iudei, qui Christum versicut Iudei, qui Christum versuto sermone temptabant dicentes: 'Magister, licet tributum dare caesari, an non?' Semperne de caesare servulis Dei invidia commovebitur? Et hoc ad calumpniam sibi arcessit impietas, ut imperiale nomen optendat. Et nisi non possunt dicere, quod eorum non habeant sacrilegium, quorum imitantur magisterium. Et tamen videte, quanto peiores sunt utrum solvendum putaret caesari ius tributi, isti imperatori volunt dare ius aecclesiae. Sed ut perfidi suum secuntur auctorem, ita et nos quae nos Dominus et auctor noster docuit respondeamus. CXLI
Abbreviated transcription (Latin):
nuto iure. discesserim. Nõ¬
ne meminerunt. qd̃ ubi
cognouit me popłs pala¬
tium petisse ira rta irruit
ut iuim eius ferre nõ pos¬
sent. quando se comiti mi¬
litari cũ expeditis ad fugã¬
dam multitudinẽ egros¬
so obtulerunt om̃s se neci
rogatus sum ut populũ
multo sermone mulcerẽ.
sponderẽ fidẽ qd̃ basilicã
eccłie nullus inuaderet:
Ꝙ cum ꝓbeneficio meum
sit officiũ postulatũ. tam̃
qd̃ popłs ad palaciũ ue¬
nisset. mͥ inuidia cõmota
est. In hanc gͥ inuidiam.
me redire desid̾ant. Reuo¬
caui ppłm. et tam̃ inuidiã
nõ euasi. Quã quidẽ iniu¬
diam ego temꝑãdã arbit᷑r.
non timendam. Qd enim
timeamus ꝓ xp̃i nomine:
Nisi forte illud mou̾e me
debet. qd̃ aiunt. Ergo non
debet imꝑator unã basilicã
acciꝑe ad quã ꝓcedat. & plꝰ
uult ambrosiꝰ posse qͣm
imꝑator. ut imꝑatori ꝓde¬
undi facultatẽ neget: Qd̃
cum dicunt app̾hendere¬
sermones nr̃os gestiunt

Expanded text:
nuto jure discesserim? Nonnuto jure discesserim? Nonne meminerunt quod ubi me cognovit populus palatium petisse, ita irruit, ut vim ejus ferre non possent; quando comiti militari cum expeditis ad fugandam multitudinem egresso obtulerunt omnes se neci rogatus sum, ut populum multo sermone mulcerem? sponderem fidem, quod Basilicam Ecclesiae nullus invaderet? Et cum pro beneficio meum sit officium postulatum; tamen quod populus ad palatium venisset, mihi invidia commota est. In hanc igitur invidiam me redire desiderant. 30. Revocavi populum, et tamen invidiam non evasi: quam quidem invidiam ego temperandam 872 arbritor, non timendam. Quid enim timeamus pro Christi nomine? Nisi forte illud movere me debet, quod aiunt: Ergo non debet imperator unam basilicam accipere, ad quam procedat: et plus vult Ambrosius posse, quam imperator; ut imperatori prodeundi facultatem neget? Quod cum dicunt, appsermones nostros gestiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ dñs. Nõ dic̃ audite gc̃s N
dic̃ audite uidei. Iã eñi ppłs
dĩ qͥ fu̾at ppłs erroris ẽ factꝰ.
et qui popłs erroris erat. po¬
pulus dei ẽẽ cepit. quia in
xp̃m credidit. Iste gͦ popłs
iudicat cuius incorde lex
diuina est.nõ humana. lex
nõ atramento scripta. sed
sp̃u dei uiui ñ in carta ex¬
arata. s incorde signata. lex
gr̃e nõ cruoris. Quis gͥ uob̃
imuriã facit: qui recusat
ur̃ã an qͥ eligit audientiam:
Conclusus undiq aduersutĩã
patrũ suorũ corfugit. De im¬
ꝑatore uult inuidiam cõ¬
mor̾e. dicens iudicare deb̾e
ad olescentẽ cathecuminũ
sacre lectionis ignarum et
inconsistorio iudicare. Qua¬
si uero suꝑiore anno quan¬
do ad palatiũ sum petitus
cũ p̾sentib primatib añ
consistoriũ. trac̾taretur. Cũ
imꝑator. basilicã uellet
eriꝑe ego tunc aule contẽ¬
placione regalis infractus
sim constantiam nõ tenue¬
rim sacerdotis. aut in mi¬

Expanded text:
dicit Dominus. Non dicit: Audite, gentes. Non dicit Dominus. Non dicit: Audite, gentes. Non dicit: Audite, Judaei. Jam enim populus Dei qui fuerat, populus erroris est factus: et qui populus erroris erat, populus Dei esse coepit, quia in Christum credidit. Iste ergo populus judicat, cujus in corde lex divina est, non humana: lex non atramento scripta, sed spiritu Dei vivi: non in charta exarata, sed in corde signata: lex gratiae, non cruoris . Quis igitur vobis injuriam facit, qui recusat vestram, an qui eligit audientiam? 29. Conclusus undique, ad versutiam patrum suorum confugit. De imperatore vult invidiam commovere, dicens judicare debere adolescentem catechumenum, sacrae lectionis ignarum, et in consistorio judicare. Quasi vero superiore anno quando ad palatium sum petitus, cum praesentibus primatibus ante consistorium tractaretur, cum imperator basilicam vellet eripere; ego tunc aulae contemplatione regalis infractus sim, constantiam non tenuerim sacerdotis, aut immi
Abbreviated transcription (Latin):
xentiũ iam tenemus. et in
qd̃ gentes elegit iure dãpnã¬
dus ẽ. quia apłi p̾cepta dimi¬
sit cũ apłs dicat. dudet ali¬
quis ur̃m aduersus alterum
habens negotiũ. i udicari
apud iniquos et nõ apud
sc̃os: Aut nescitis q̃m scĩ de
hoc mundo iudicabunt:
et infra ait. Sic nõ ẽ inter
uos sapiens quisqͣm. qui
possit iudicare int̃ fratres:
S frat̾ cũ fratre iudicio con¬
tendit. et hoc apud in fide¬
les. WUides quia qd̃ ille op¬
lit contra auctoritatẽ apłi
sit: uos eligite. utrum auxẽ¬
tium an paulũ sequi debe¬
amus magistrũ. S quid
dicam de apło cũ ipse dñs
clamet ꝑ ꝓpħam : Audite
me populus meus qui scitiᷤ
iudicium. quoꝵ in corde
lex mea ẽ. Deus dicit. Audi-¬
te me ppłs meus qui scitis
iudicium meum. Auxen¬
tius dicit. nescitis iudicium.
uidetiᷤᷤ quia dm̃ iam contẽp¬
nit inuobis. qui sententiã
celestis refutat oraculi. Au¬
dite me inquit ppłs meus

Expanded text:
xentium jam tenemus. 27. Et xentium jam tenemus. 27. Et quod gentes elegit, jure damnandus est; quia Apostoli praecepta dimisit, cum Apostolus dicat: Audet aliquis vestrum adversus alterum habens negotium, judicari apud iniquos, et non apud sanctos? Aut nescitis quoniam sancti de hoc mundo judicabunt ? Et infra ait: Sic non est inter vos sapiens quisquam, qui possit judicare inter fratres: sed frater cum fratre judicio contendit et hoc apud infideles ? Vides quia quod ille obtulit contra auctoritatem Apostoli sit. Vos eligite utrum Auxentium an Paulum sequi debeamus magistrum. 28. Sed quid dicam de Apostolo, cum ipse Dominus clamet per prophetam: Audite me, populus meus. Qui scitis judicium, quorum in corde lex mea est . Deus dicit: Audite me, populus meus. Qui scitis judicium; Auxentius dicit: Nescitis judicium. Videtis quia jam Deum contemnit in vobis, qui sententiam coelestis refutat oraculi? Audite me, inquit, populus meus,
Abbreviated transcription (Latin):
nos redemit de maledicto
legis. factus ꝑ nobis maledic
scriptum ẽ. Maledictus oĩs
qui pendit inligno. Hoc ẽ
quia incarne sua nr̃am car¬
nem. in suo corꝑe nr̃as in¬
firmitates. ⁊ nr̃a maledic¬
ta suscepit. ut crucifigeret.
Non eñĩ ille maledictus. s
inte maledictus. Deniq
habes alibi qui peccatum
non cognouit s ꝓnobis pec¬
catum factus est. quia nr̃a
peccata suscepit. ut sacra¬
menito sue passionis abo
apud uos. plenius dispu¬
tarem. s certus gnaros uos
ẽẽ fidei. ur̃m refugit examen
et gentiles quosdã quatuor
aut quinq ferme homines
elegit cogiutores sibi. si tam̃
aliquos elegit quos uellem
ad ẽẽ in cetu om̃ium nõ ut
de xp̃o iudicent. s ut ma¬
iestatem aucdiant xp̃i. Ta¬
men illi iam de auxentio
ꝓnuntiarunt eui tractanti
cotidie non credideunt. Que
maior eius condẽpnatio. qͣm
quod sine adu̾sario apud iu¬
dices suos uictus ẽ Ergo et
ipsoꝵ sententiã coritra au¬

Expanded text:
nos redemit de maledicto nos redemit de maledicto Legis, factus pro nobis maledictscriptum est: Maledictus omnis, qui pendet in ligno , hoc est, qui in carne sua nostram carnem, in suo corpore nostras infirmitates et nostra maledicta suscepit, ut crucifigeret; non enim ille maledictus, sed in te maledictus. Denique habes alibi: Qui peccatum non cognovit, sed pro nobis peccatum factus est; quia nostra peccata suscepit, ut sacramento suae passionis abolapud vos plenius disputarem: sed certus non ignaros vos esse fidei, vestrum refugit examen, et gentiles quosdam quatuor aut quinque ferme homines elegit cognitores sibi, si tamen aliquos elegit: quos vellem adesse in coetu omnium, non ut de Christo judicent, sed ut majestatem audiant Christi. Tamen illi jam de Auxentio pronuntiaverunt, cui tractanti quotidie non crediderunt. Quae major ejus condemnatio, quam quod 871 sine adversario apud judices suos victus est? Ergo et ipsorum sententiam contra Au
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑarẽ. Non audiuit et id
quod hodie dictum est. qm̃
nõ iustificabitur hõ ex oꝑib
legis. ait. Per legẽ legi mortu¬
us sum. ut deo uiuam. id ẽ
ꝑlegẽ sp̃ualem interp̃tatio¬
ni legis est mortuus nõ cor¬
gi que sancit de creta ꝑfidie.
Non lex eccłiam congregauit.
sed fides xp̃i. Lex en̾i nõ est
exfide. iustus aũt ex fide
iuuit. Iustum gͦ fides nori
lex facit. quia non ẽ ꝑ legẽ
fidẽ repudiat. et legis iura
p̾scribit ip̃e se testatur in¬
iustum. quia iustus ex fide
uiuit. Hanc gͦ legẽ quisqͣm
sequatur. quã firmatur ari¬
minense concilium. in qua
creatura dictus est xp̃c: Sed
arunt. Misit deus filiũ suũ
factum exmuliere factũ sub
lege. Ergo factũ legunt. hoc
est creatũ. Nonne hoc ipsum
considerant quod ꝓposuer̃t:
Quia factus xp̃c dicitur sed
ex muliere. hoc est secudũ
partũ uirginis factus est.
qui scd̃m diuinam genera¬
tionẽ ex parte natus est. Et¬
legerunt hodie quia xp̃c

Expanded text:
imperare. Non audivit et id imperare. Non audivit et id quod hodie dictum est: Quoniam non justificatur homo ex operibus Legis; , aut: Per Legem Legi mortuus sum, ut Deo vivam , id est, per legem spiritalem interpretationi Legis est mortuus corgi, quae sancit decreta perfidiae. Non lex Ecclesiam congregavit, sed fides Christi. Lex enim non est ex fide: Justus autem ex fide vivit . Justum ergo fides, non lex facit; quia non est per legem fidem repudiat, et legis jura praescribit, ipse se testatur injustum, quia Justus ex fide vivit. 25. Hanc ergo legem quisquam sequatur, qua firmatur Ariminense concilium, in quo creatura dictus est Christus? Sed aiunt: Misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege . Ergo, factum, legunt, hoc est, creatum. Nonne hoc ipsum considerant, quod proposuerunt, quia factus dicitur Christus, sed ex muliere, hoc est, secundum partum Virginis factus est, qui secundum divinam generationem ex Patre natus est? Legerunt et hodie, quia Christus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrȩrerit nomine suo ꝓ¬
di. Cantorum ppłoꝵ sangͥ¬
nem manu sua scribet. et
poterit consistere animo:
Paucos excludebat dñs iħc
de templo suo. auxentius
nullũ reliquid. De templo
suo iħc flagello eiecit.
auxentius gladio. iħe flagel¬
lo. mercurinus securi. Nis
dñs flagello exturbabat sacͥ¬
legos nequaqͣm ꝑsequitur
pios ferro. Dequo benedixis¬
tis hodie. leges suas secum fe¬
rat. feret etiam si nolit. feret
conscientiã suã. et si nõ fert
cartulam. feret sanguine
inscriptam animã suam
et si atram̃to inscriptã epłã
non fert. Scripta ẽ iuda cul¬
pa tua graphio ferreo. et un¬
gue ad amantino. et scrip¬
ia inpectore tuo. hoc est ibi
scripta unde ꝓcessit. Is mͥ
etiam audet mentionẽ fac̾e
tractandi. plenus sanguinis.
plenus cruoris. qui quos nõ
potuerit sermone decipere.
eos gladio: pritat ẽẽ feriendos.
cruentas leges ore dictans. ma¬
nu scribens. et putans quod
lex fidem possit hominib

Expanded text:
perrexerit, nomine suo pperrexerit, nomine suo prodi? Tantorum populorum sanguinem manu sua scribet, et poterit consistere animo? 23. Paucos excludebat Dominus Jesus de templo suo, Auxentius nullum reliquit. De templo suo Jesus flagello ejicit, Auxentius gladio: Jesus flagello, Mercurinus securi. Pius Dominus flagello 870 exturbat sacrilegos; nequam persequitur pios ferro. De quo bene dixistis hodie: Leges suas secum ferat. Feret, etiamsi nolit: feret conscientiam suam, etsi non fert chartulam: feret sanguine inscriptam animam suam, etsi atramento inscriptam epistolam non feret. Scripta est, Juda, culpa tua graphio ferreo et ungue adamantino, et scripta in pectore tuo , hoc est, ibi scripta, unde processit. 24. Is mihi etiam audet mentionem facere tractandi, plenus sanguinis, plenus cruoris? Qui quos non potuerit sermone decipere, eos gladio putat esse feriendos, cruentas leges ore dictans, manu scribens, et putans quod lex fidem possit hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
fidem candidã et puram se¬
quentes Ergo indueant in¬
excludit. Iubet᷑ enĩ exire qͥ
dignitates uendit et hono¬
res. Iubetur eñĩ exire qui uẽ¬
dere uult simplices mentes
fidelium. Ergo auxentius
eicitur: mereurimis exclu¬
ditur. Unũ portentũ est. et¬
duo noĩa. Et enĩ ne cognos¬
ceretur quis ẽẽt mutauit
sibi uocabulũ. ut quia hie
fuerat auxentius ep̃c arria¬
nus. ad decipiendã plebem
quã ille tenuerat se uocarr
auxentiũ. Mutauit gͦ uoca¬
bulũ s ꝑfidiã nõ mutauit.
exuit lupum et inluit lu¬
pum. Nichil ꝓdest quod
mutauit nom̃. Qͥd sit agnoᷤ¬
citur. Alius inscẏde partib
dicebatur. Aluis hic uocatur.
Nomina ꝓregionib habet.
habet gͦ iam duo noĩa. et si
hinc alio ꝑrexerit habebit
et tercium. Quomͦ enĩ pa¬
cietur ut maneat ei uocabu¬
lum ad tanti sceleris indici¬
um: Minora fecit inscitia.
et ita erubuit ut mutaret
uocabulum. Sceleratiora hie
ausus ẽ. et nolet quocũq

Expanded text:
fidem candidam et puram sefidem candidam et puram sequentes? Ego ergo inexcludit? Jubetur enim exire, qui dignitates vendit et honores: jubetur exire, qui vendere vult simplices mentes fidelium. 22. Ergo Auxentius ejicitur, Mercurinus excluditur. Unum portentum est, duo nomina. Etenim ne cognosceretur quis esset, mutavit sibi vocabulum; ut quia hic fuerat Auxentius episcopus Arianus, ad decipiendam plebem, quam ille tenuerat, se vocaret Auxentium. Mutavit ergo vocabulum, sed perfidiam non mutavit: exuit lupum, sed induit lupum. Nihil prodest quod mutavit nomen: quid sit agnoscitur. Alius in Scythiae partibus dicebatur, alius hic vocatur: nomina pro regionibus habet. Habet ergo jam duo nomina; et si hinc alio perrexerit, habebit et tertium. Quomodo enim patietur ut maneat ei vocabulum ad tanti sceleris indicium: Minora fecit in Scythia; et ita erubuit, ut mutaret vocabulum: sceleratiora hic ausus est; et volet, quocumque
Abbreviated transcription (Latin):
arrianoꝵ amentia uerbe¬
ratur. Geraseni p̃sent iam
xp̃i ferre non poterant. Isti
peiores gerasenis nec lauda¬
tionẽ xp̃i sustinere possũt.
uident pueros. xp̃i głam cõ¬
cinentes quia scriptum ẽ.
Exore infantium et lacten¬
tium ꝑfecisti laudem. Irri¬
dent istam etatulam ple¬
ce quid clamant.S respos¬
dit his xp̃c. Si hi tacuerint.
lapides clamabunt. hoc ẽ
fortiores clamabunt. Cla¬
mabunt et iuuenes. cla¬
mabunt et maturiores.
clamant et senes.isti laudes.
ad illum iam solidati lapi¬
dem de quo scriptum est.
Lapidem quẽ reꝓbauer̃t
edificantes. Hic factus est
incaput anguli. his gͥ lau¬
dationib inuitatus tem¬
plum suũ xp̃c in greditur.
et flagellũ p̃ndit. et ei cit
de templo nũmularios. Nõ
patitur enĩ in suo templo
pecunie ẽẽ uernaculos. nõ
patitur insuo templo eẽ.
eos qui uendant cathedras.
Quid sunt cathedre. nisi ho¬
irores: Qui sunt colũbe. nͥ
simplices mentis uelamine.

Expanded text:
Arianorum amentia verbeArianorum amentia verberatur. 20. Geraseni praesentiam Christi ferre non poterant , isti pejores Gerasenis nec laudationem Christi sustinere possunt. Vident pueros Christi gloriam concinentes; quia scriptum est: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem . Irrident istam aetatulam fidece quid clamant? Sed respondit iis Christus: Si hi tacebunt, lapides clamabunt , hoc est, fortiores clamabunt, clamabunt et juvenes, clamabunt et maturiores, clamabunt et senes: isti lapides ad illum jam solidati lapidem, de quo scriptum est: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli . 21. His igitur laudationibus invitatus templum suum Christus ingreditur, et flagellum prehendit, et ejicit de templo nummularios . Non patitur enim in suo templo pecuniae esse vernaculos, non patitur in suo templo esse eos, qui vendant cathedras. Quid sunt cathedrae, nisi honores? Quid sunt columbae, nisi simplices mentes, vel animae
Abbreviated transcription (Latin):
confessoris. hereditatẽ me¬
rocli. atq om̃ium retro fi¬
delium ep̃oꝵ. Respondi
ego quod sacerdotis est. Qd̃
unꝑatoris est faciat imꝑa¬
fidem auferat. Ac cui tra-¬
dam. Presens lectio euan¬
gelii docere nos debet quid
petatur. a quib petatur.
Audistis nempe legi quod.
deret clamabant pueruli et
moi este ferebant iudei. De¬
niq interpellauer̃t dñm iħm
dicentes. ut faceret eos tace¬
re Respondit. Si hi tace¬
bunt. lapides clamabunt.
deniq ingressus templũ
eiecit nũmularios et cathe¬
dras. et columbas uenden¬
tes intẽplo dei. Lectio nem¬
pe ista nulla nr̃a dispositio¬
ne recitata. sed casu ẽ. que
p̃sentib bene aptatur tem
nunc cũ laudatur xp̃c di¬
cunt heretici. quia sedicio
cõmorietur. dicunt heretici.
quia his mors parabatur. et
uere mortem habent in lau¬
dib xp̃i. Quom enzm lau¬
des xp̃i ferre possunt cuius
infirmitatẽ p̃dicant: Itaq
et hodie cum laudatur xp̃c.

Expanded text:
confessoris, haereditatem Myconfessoris, haereditatem Myroclis, atque omnium retro fidelium episcoporum. Respondi ego, quod sacerdotis est: quod imperatoris est, faciat imperafidem auferat. 19. At cui tradam? Praesens lectio Evangelii docere nos debet, quid petatur, a quibus petatur. Audistis nempe legi, quod deret, clamabant pueruli, et moleste ferebant Judaei . Denique interpellaverunt Dominum Jesum, dicentes ut faceret eos tacere; respondit: Si hi tacuerint, lapides clamabunt . Deinde ingressus templum, ejecit nummularios, et cathedras, et columbas vendentes in templo Dei. Lectio nempe ista nulla 869 nostra dispositione recitata est, sed casu: quae praesentibus bene aptatur tempnunc cum laudatur Christus, dicunt haeretici quia seditio commovetur: dicunt haeretici quia his mors parabatur; et ere mortem habent in laudibus Christi. Quomodo enim laudes ejus ferre possunt, cujus infirmitatem praedicant? Itaque et hodie cum laudatur Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
lentis manib cui bene pre¬
sens respondit lectio. Pecca¬
tori autẽ dixit deus. quare
tu enarras iusticias meas:
Id est. non conuenit paci
et furori. nõ conuenit xͦ
et belial. Meministis etiã
quod lectũ sit hodie nabu¬
the sanctũ uirũ possessorẽ
uinee sue interpellatum
peticione regia ut uineam
suam daret. ubi rex succisis
uitib holus uile sereret.
eumq respondisse. absit ut
ego patrũ meoꝵ tradam he¬
reditatẽ regem contristatũ
ẽẽ. quod sibi ẽẽt alienum
ius relatione iusta negatũ
sed muliebri consilio decep¬
tũ. Nabuthe uites suas
uł ꝓprio cruore defendit.
Si ille uneam non tradi-
Dixi enim conuentus. Ab¬
sit a me ut tradam eccłiã¬
xp̃i hereditatẽ. Si ille pa¬
trum hereditatẽ nõ tradi-¬
dit ego tradam xp̃i here¬
ditatem. Sed et hoc ad li-¬
di. Absit ut tradam here-¬
ditatem patrũ. hoc est he-¬
reditatẽ dyonisii qui in
exilio incausa fidei defũc¬
tus est. hereditatẽ ertorgii

Expanded text:
lentis manibus. Cui bene praelentis manibus. Cui bene praesens respondit lectio: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas ? id est, non convenit paci et furori, non convenit Christo et Belial . Meministis etiam quod lectum est hodie Nabuthe , sanctum virum possessorem vineae suae, interpellatum petitione regia, ut vineam suam daret; ubi rex, succisis vitibus, olus vile sereret, eumque respondisse: Absit ut ego patrum meorum tradam haereditatem; regem contristatum esse, quod sibi esset alienum jus relatione justa negatum, sed muliebri consilio deceptum. Nabuthe vites suas vel proprio cruore defendit . Si ille vineam non tradidimaciter? Dixi enim conventus: Absit a me ut tradam Christi haereditatem. Si ille patrum haereditatem non tradidit, ego tradam Christi haereditatem? Sed et hoc addidi: Absit ut tradam haereditatem patrum, hoc est, haereditatem Dyonisii, qui in exsilio in causa fidei defunctus est, haereditatem Eustorgii
Abbreviated transcription (Latin):
runt. s athleta xp̃i nõ deli¬
cias sed passiones suas exiget.
Nemo gͦ uos turbet. qd̃ aut
carrum preparauerũt aut
dura ut uidebatur sibi au¬
xentii ipsuis qui se dicit
ep̃m ore iactata. pleriq nar¬
rabant ꝑcussores p̾missos.
penã mortis eẽ decretam.
Nec illa timeo. et ista non
desero. Quo eñi abrbo. ubi
non omnia plena gemitus
sint atq lacrimarũ quando
ꝑeccłias iubentur eici ca¬
tholici sacerdotes. resisten¬
tes gladio feriri. curiales
ꝓscribi om̃s. nisi mandatũ
impleuerint: Et hec ep̃i
manu scripta et ore dicta¬
ta. qui se ut ꝓbaret doctis¬
simum uetus nõ omisit
exemplũ. Legimus enim
uolantem. hanc imitatꝰ
auxentius gladiũ uolan¬
tem. ꝑ omnes urbes direx̃.
Et sathanas transfigurat se
mangelum lucis et in ma
mento mundũ redemisti.
auxentius uno momento
tot ppłos quod in ipso est.
trucidauit. alios gladio ali¬
os sacrilegio: michi basilicã
petit cruento ore sanguino¬

Expanded text:
runt; sed athleta Christi non delirunt; sed athleta Christi non delicias, sed passiones suas exigit. Nemo ergo vos turbet, quod aut carrum praeparaverunt, aut dura, ut videbatur sibi, Auxentii ipsius, qui se dicit episcopum, ore jactata. 16. Plerique narrabant percussores praemissos, poenam mortis esse decretam: nec illa timeo, et ista non desero. Quo enim abibo, ubi non omnia plena gemitus sint, atque lacrymarum; quando per Ecclesias jubentur ejici catholici sacerdotes, resistentes gladio feriri, curiales 868 proscribi omnes, nisi mandatum impleverint? Et haec episcopi manu scripta et ore dictata, qui se ut probaret doctissimum, vetus non omisit exemplum, legimus enim volantem : hanc imitatus Auxentius gladium volantem per omnes urbes direxit. Et Satanas transfigurat se in angelum lucis, et in malmento mundum redemisti: Auxentius uno momento tot populos, quod in ipso est, trucidabit, alios gladio, alios sacrilegio? Meam basilicam petit cruento ore, sanguino
Abbreviated transcription (Latin):
enm mortuus est peccato
mortuus ẽ semel. quod aũt
uiuit uiuit deo. Intellexit
terrogantib xp̃ianis res¬
porsum reddidit. statim
Uidetis igitur quod inser¬
uulis suis pati uelit xp̃c.
Quid et si huic seruulo di¬
cit.illum uolo manere
tu aũt me sequere et de
hac arbore gustare uult fru¬
ctum. Nam si illius cibus
erat ut faceret iroluntatẽ
patris: itdẽ cib illius est.
ut nr̃is passiorb epulet᷑.
Nonne ut de ipso dño suma¬
mus exemplũ qͣndo uoluit
passus est. et cũ querebatur
inuentus ẽ: Quando aũt
hora ñ uen̾at passionis ꝑ
medium querentiũ transi¬
bat et uidentes eum tenere
non poterant. Quod utiq
autem difert: etiam si que
regiam palatii p̃texebã eim¬
do atq redeundo: Et tam̃
nemo me tenuit. Cum ex¬
turbandi me haberent ut
ꝓdiderunt postea uolunta¬
dem dicentes. exi deciuitate.
et uade quo us. expectabã
fateor magnum aliquid
aut incendiũ. At illi deli-¬
cias mͥ ꝓpassionib obtule¬

Expanded text:
enim mortuus est, peccato enim mortuus est, peccato mortuus est semel: quod autem vivit, vivit Deo . Intellexit terrogantibus Christianis responsum reddidit, statimq Jesum. 14. Videtis igitur quod in servulis suis pati velit Christus. Quid si et huic servulo dicit: Illum volo manere, tu autem me sequere ; et de hac arbore gustare vult fructum? Nam si illius cibus erat, ut faceret voluntatem Patris : itidem cibus illius est, ut nostris passionibus epuletur. Nonne, ut de ipso Domino sumamus exemplum, quando voluit, passus est: et cum quaereretur, inventus est? quando autem hora non venerat passionis , per medium quaerentium transibat, et videntes eum tenere non poterant? Quod utiqueautem differt, etiamsi quaerregiam palatii praetexebam eundo atque redeundo? Et tamen nemo me tenuit, cum exturbandi me haberent, ut prodiderunt postea, voluntatem, dicentes: Exi de civitate, et vade quo vis. Exspectabam, fateor, magnum aliquid, aut incendium: at illi delicias mihi pro passionibus obtule
Abbreviated transcription (Latin):
suut et cepit: recepit in car¬
cerem. Noni enim recesserat
dei seruulus. sed steterat timo¬
ris ignarus. Orabat ꝓeo ec
clesia. s apłs incarcere quies¬
cebat qđ ẽ iudiciũ nõ timẽ¬
tis. Missus est angłs qui
dormientẽ excitaret. perqͣm
petrus ꝓductus e carcere
mortẽ ad tempus euasit. Id̃
petrus postea uicto symone
cum p̾cepta dei populo se-¬
minaret. doceret castimo¬
mam excitauit animos
gentilium. quib eum que¬
rentib xp̃iane anime de¬
precate sunt. ut paulisper
ced̾et. et quamuis eẽt cupidꝰ
passioni tamen contempla¬
tione ppłi p̾cantis inflexus
est. Rogabatur enim ut ad
instituendũ et confirman¬
dum ppłm se reseruaret.
Qͥd multa: Nocte muros
egredi cepit et uidens sibi
in porta xp̃m occurrere
urbemq ingredi ait. Dñe
Uenio iterum crucifigi.
Intellexit petrus ad suam
crucem diuinum ꝑtinere
responsum xp̃c enĩ non po¬
terat iterum crucifigi. qͥ
carnem passione suscep¬
te mortis eruerat. Quod

Expanded text:
sivit et cepit, recepit in carsivit et cepit, recepit in carcerem; non enim recesserat Dei servulus, sed steterat timoris ignarus. Orabat pro eo Ecclesia, sed apostolus in carcere quiescebat, quod est indicium non timentis. Missus est Angelus qui dormientem excitaret, per quem Petrus productus e carcere, mortem ad tempus evasit. 13. Idem Petrus postea, victo Simone, cum praecepta Dei populo seminaret, doceret castimoniam, excitavit animos gentilium: quibus eum quaerentibus, christianae animae deprecatae sunt, ut paulisper cederet. Et quamvis esset cupidus passionis, tamen contemplatione populi precantis inflexus est; rogabatur enim ut 867 ad instituendum et confirmandum populum se reservaret. Quid multa? Nocte muros egredi coepit, et videns sibi in porta Christum occurrere, urbemque ingredi, ait: Domine: Venio iterum crucifigi. Intellexit Petrus ad suam crucem divinum pertinere responsum; Christus enim non poterat iterum crucifigi, qui carnem passione susceptae mortis exuerat: Quod
Abbreviated transcription (Latin):
mas noctes quod aꝑtum
fuerit nõ ignoratis. Desini¬
te gͦ sollicitari. quia hoc erit
dit. deniq exempla uobis
legis ꝓferam. helyseus que¬
rebatur a rege syrie missus
erat exercitus qui eum ca¬
peret circũ uallatus erat
undiq cepit timere eius
seruulus quia seruulus
erat. hoc est nõ erat lib̾e men¬
tis et libere potestatis. petuut
aꝑiri eius oculos sanctus ꝓ¬
pheta et ait. Respice et ui¬
de quanto plures sint pro
nobis quam contra nos.
et respexit et uidit angelo¬
rum milia. Aduertistis gͥ
qd̃ seruulos. xp̃i hi magis cũ¬
todiant qui non uidentur
quam qui uidentur. sed et
si illi custodiunt ur̃is cus¬
todiant orationib aduoca¬
ti. Legistis nempe eos ipsos
qui eliseum querebant in¬
gressos ẽe samariã. id̃o eũ
ipsum quem capere gestie¬
bant cui non solum non
potuerunt nocere sed ipsi
aduersus quem uenerant
intercessione seruatisunt.
Detrus quoq apłs utriusq
rei uob̃ edat exemplum.
Nam ubi eum herodes que¬

Expanded text:
mas noctes quod apertum mas noctes quod apertum fuerit, non ignoratis. Desinite ergo sollicitari; quia hoc erit, dit. 11. Denique exempla vobis Legis proferam. Elisaeus quaerebatur a rege Syriae, missus erat exercitus qui eum caperet, circumvallatus erat undique: coepit timere ejus servulus; quia servulus erat, hoc est, non erat liberae mentis et liberae potestatis. Petivit aperiri ejus oculos sanctus propheta, et ait: Respice, et vide quanto plures sint pro nobis, quam contra nos. Et respexit, et vidit angelorum millia . Advertistis igitur quod servulos Christi ii magis custodiant, qui non videntur, quam qui videntur. Sed et illi si custodiunt, vestris custodiunt orationibus advocati: legistis nempe eos ipsos, qui Elisaeum quaerebant, ingressos esse Samariam ad eum ipsum, quem capere gestiebant: cui non solum non potuerunt nocere; sed ipsius adversus quem venerant, intercessione servati sunt. 12. Petrus quoque apostolus utriusque rei vobis edat exemplum . Nam ubi eum Herodes quae
Abbreviated transcription (Latin):
carnem occicłe. et audiui di¬
centem qui ꝑdiderit animã
suam sitã ꝓpter me inueni¬
et eam. Ergo si uult dñs.
certum ẽ quod nullus ob¬
sistat. Quod si adhuc nr̃a de¬
fert certamina. quid ueremi¬
ni: Seruum xp̃i nõ custo¬
dia corꝑał sed domini ꝓui¬
dentia se pire consueuit.
Turbati estis quia aꝑtas re¬
peristis geminas fores. quas
captus oculis quidã dum
hospicium ꝓprium repͤtie
patefecisse memoratur. In
quo cognoscite quod nicħ
suffragetur humana cus¬
todia. Eoce unus qui uidẽ¬
di munus amisit. soluit
custedias lusit. Dñs autẽ.
sue miscđie custodiam
nõ amisit. Nonne ante
biduum ut meministis
etiam illud reꝑtum est qd̃
a parte leua basilice ingreᷤ¬
sus quidã ꝑuius fuit. qͦm
putabatis clausum ẽẽ atq
munitũ: Sepserunt nem¬
pe nempe armati basilicã
explorabant hos atq illos
additus. cecitate ꝑfusi sũt.
ut quod aꝑtum erat. uide
non possent. Itaq ꝑ pluri¬

Expanded text:
carnem occidere. Et audivi dicarnem occidere. Et audivi dicentem: Qui perdiderit animam suam propter me, inveniet eam . 9. Ergo si vult Dominus, certum est quod nullus obsistat. Quod si adhuc nostra differt certamina, quid veremini? Servum Christi non custodia corporalis, sed Domini providentia sepire consuevit. 10. Turbati estis quia apertas reperistis geminas fores, quas captus oculis quidam, dum hospitium proprium repetit, patefecisse memoratur. In quo cognoscite quod nihil suffragetur humana custodia. Ecce unus qui videndi munus amisit, solvit custodias lusit: Dominus autem suae misericordiae custodiam non amisit. Nonne ante biduum, ut meministis, etiam illud repertum est, quod a parte laeva basilicae ingressus quidam pervius fuit, quem putabatis clausum esse atque munitum? Sepserunt nempe armati basilicam, explorabant hos atque illos aditus: caecitate perfusi sunt, ut quod apertum erat videre non possent: itaque per pluri
Abbreviated transcription (Latin):
pullum istum asine hoc
est eius animalis qd̃ grauẽ
sarcinam portare consueuit
sicut est humana condicio
cru dicitur. uenite ad me õs
qui laboratis et onerati estis.
et ego uos reficiam tollite
iugum meum quia leue ẽ:
quid si inquã pullum istũ
ad se modo iussit ad duei.
missis apłis illis qui iam
exuti corꝑe in comp̾hensi¬
bilem oculis nr̃is angeloꝵ
speciem gerunt. non ne si
abaliquo resistatur dicent.
dñs oꝑam eius desideratur.
Si resistat uł uite huius cu¬
prditas resistat caro et san¬
gus. resistat conuersatio
corꝑalis qui aliquib forsi¬
tan grati uidemur. S qui
nos hie diligit. multo am¬
plius diligit si sinat fieri hoᷤ¬
tiam xp̃i. quia dissolui et
cũ xp̃o ẽẽ multo meluis. et¬
si manere incarne magis
necessariũ ꝓpter uos. Nicħ
est gͦ quod uereamini fr̃s
dilectissimi. Scio enĩ quia
quieqͥd̃ passus fuero ꝓ xp̃o
patiar. et elegi quod eos time¬
re non debeam. qui possũt

Expanded text:
pullum istum asinae, hoc pullum istum asinae, hoc est, ejus animalis quod gravem sarcinam portare consuevit, sicut est humana conditio, cui dicitur: Venite ad me, omnes qui laboratis, et onerati estis, et ego vos reficiam: tollite jugum meum, quia leve est ; quid si inquam, pullum istum ad se modo jussit adduci, missis apostolis illis, qui jam exuti corpore incomprehensibilem oculis nostris Angelorum speciem gerunt? Nonne si ab aliquo resistatur, dicent: Dominus operam ejus desiderat? Si resistat vel vitae hujus cupiditas, si resistat caro et sanguis, si resistat conversatio corporalis; quia aliquibus forsitan grati videmur. Sed qui nos hic diligit, multo amplius diliget, si sinat fieri hostiam Christi; quia dissolvi, et cum Christo esse multo melius: etsi manere in carne magis necessarium propter vos . Nihil est ergo quod vereamini, fratres dilectissimi; scio enim quia quidquid passus fuero, pro Christo patiar. Et 866 legi quod eos timere non debeam, qui possunt
Abbreviated transcription (Latin):
uersus carnem et sanguinẽ
sed etiam qd est grauius ad
uersus sp̃ualia nequicie que
sunt incelestib temptator
ille diabolus ꝑministros suo
certamen auget. uulnerib
corꝑis meis exꝑiendum ar¬
non amittitur sed ꝓbatur.
Sinite queso ẽẽ certamen.
Spectatores uos ẽẽ decet. Cõ¬
siderate quia siquidem ha¬
bet ciuitas uł athletam uł
alterius nobilis artis ꝑitũ.
optat offerre certamini. Cur
inmaiorib rebus repudiatis.
quod uel inminorib uelle
consuestis: Nõ metuit arma.
non barbaros. qui mortem
nõ timet: qui nulla carniᷤᷤ
uoluptate retinetur. Certe
si cdominus huic nos certa¬
mini deputauit. frustra
ꝑuigiles tot noctib et di¬
ebus custodias duxistiᷤᷤ ⁊
ex cubias. Implebrtur xp̃i
qd̃ fieri mandat implebit᷑
Nec conuenit uos diuine
obruare sententie. Audistiᷤ
quod hodie lectum sit. pul¬
lum sibi asine saluator ꝑ
apłos iussit ad duci manda¬
uitq ut siquis resist̾et
diceretur: dñs oꝑam eius
desiderat. Quod si et nunc

Expanded text:
carnem et sanguinem; sed etiam, quod gravius est, adversus spiritalia nequitiae, quae sunt in coelestibus , tentator ille diabolus per ministros suos certamen auget, vulneribus corporis mei experiendum arnon amittitur, sed propagatur. Sinite, quaeso, esse certamen: spectatores vos esse decet. Considerate quia si quidem habet civitas vel athletam, vel alterius nobilis artis peritum, optat offerre certamini. Cur in majoribus rebus repudiatis, quod vel in minoribus velle consuestis? Non metuit arma, non barbaros, qui mortem non timet, qui nulla carnis voluptate retinetur. 7. Certe si Dominus huic nos certamini deputavit, frustra pervigiles tot noctibus et diebus custodias exhibuistis et excubias: implebitur Chrisquod fieri mandat, implebitur: nec convenit nos divinae obviare sententiae. 8. Audistis quod hodie lectum sit: Pullum sibi asinae Salvator per apostolos jussit adduci, mandavitque ut si quis resisteret, diceretur: Dominus operam ejus desiderat . Quid si et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Satis gͥ ꝓpositis res¬
ponsũ uidetur. Nunc il¬
los interrogo. qd̃ saluator
interrogauit. Baptismum
ioħ̃is decelo est. an exhomi¬
nib: et non potuerũt res¬
pondere ei iuidei. Si baptis¬
mũ ioħis non soluerunt
iudei. auxentius soluit bap¬
tismum xp̃i: Non enim
istud ex hominib est bap¬
tismũ sed de celo. quod de¬
tulit nobis consilii magni
angłs. ut iustificemur deo.
Cur gͥ rebaptizandos auxen¬
tius fideles populos putat
baptizatos innomine tͥnita.¬
tis. cum apłs dicat una fides
unũ baptisma. Et se homi¬
num dic̃. adu̾sariũ ẽẽ non
xp̃i. cũ consiliũ dei sꝑnat.
et condẽpnet baptismum
quod xp̃c nobis. ad redim̃¬
da nr̃a peccata donauit.

Expanded text:
. Satis igitur propositis responsum videtur. Nunc illos interrogo, quod Salvator interrogavit: Baptismum Joannis de coelo est, an ex hominibus ? Et non potuerunt respondere ei Judaei. Si baptismum Joannis non solverunt Judaei, Auxentius solvit baptismum Christi? Non enim istud ex hominibus est baptismum, sed de coelo, quod detulit nobis consilii magni Angelus , ut justificemur Deo. Cur igitur rebaptizandos Auxentius fideles populos putat, baptizatos in nomine Trinitatis; cum Apostolus dicat: Una fides, unum baptisma : et se hominum dicat adversarium esse, non Christi; cum consilium Dei spernat, et condemnet baptismum, quod Christus nobis ad redimenda nostra peccata donavit
Abbreviated transcription (Latin):
de agris inuidiam. Tollant
eos si libitum ẽ imꝑatori ñ
dono sed nõ nego. Aurum
querunt. possum dicere ar¬
gentũ et aurũ nõ quero.
S inuidiã faciunt. quia
aurum erogatur. nec ego
hanc inuidiã ꝑ horresco.
habeo erarios. Erarii mei pau¬
peres. xͥ sũt. Hunc noui cõ¬
gregare thesaurum. Utinã
hoc michi semꝑ crimen as¬
seribant. quia aurũ pau¬
ꝑib erogatur. Quod si obi¬
ciunt qđ defensionẽ ab
his requiram. ñ nego sed ꝙ̃
ambro. habeo defensionẽ.
s morationib pauꝑum.
Ceci illi et claudi debiles et
senes. robustis bellatorib.
fortiores sunt. Deniq mu¬
nera pauꝑum dm̃ obligãt.
quia scriptum ẽ. Qui lar¬
gitur pauꝑr. deo fenerat.
Presidia bellatoꝵ diuinam
sepe grãm nõ merentur.
ymnorum quoq meoꝵ
carminib deceptum po¬
pulum ferunt. Mlane nec
hoc abriuo. Grande carm̃
istud est. quo nicħ poten¬
tius. Quid enĩ potentius
quã confessio trinitatis.
que cotidie totius populi

Expanded text:
de agris invidiam, tollant de agris invidiam, tollant eos, si libitum est imperatori: non dono, sed non nego. Aurum quaerunt, possum dicere: Argentum et aurum non quaero. Sed invidiam faciunt, quia aurum erogatur. Nec ego hanc invidiam perhorresco. Habeo aerarios: aerarii mei pauperes Christi sunt, hunc novi congregare thesaurum. 873 Utinam hoc mihi semper crimen ascribant, quia aurum pauperibus erogatur! Quod si objiciunt quod defensionem ab iis requiram, non nego, sed etiam ambio. Habeo defensionem, sed in orationibus pauperum. Caeci illi et claudi, debiles et senes robustis bellatoribus fortiores sunt. Denique munera pauperum Deum obligant; quia scriptum est: Qui largitur pauperi, Deo fenerat . Praesidia bellatorum divinam saepe gratiam non merentur. 34. Hymnorum quoque meorum carminibus deceptum populum ferunt. Plane nec hoc abnuo. Grande carmen istud est, quo nihil potentius. Quid enim potentius quam confessio Trinitatis, quae quotidie totius populi
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendite mͥ denarium.
Iħs cesaris denariũ uidit et
ait. Reddite cesari que cesa¬
ris sunt. et que dei sũt deo.
Numqͥd de eccłie basilicis
occupandis. possunt dena¬
rium offerre cesaris.: S in
eccł̃ia unã imaginẽ noui.
hoc est imaginẽ dei inuisi¬
bilis dequa dix̃ deus. facia¬
mus hominẽ ad imnaginem
et similitudinẽ nr̃am. Illam
go substantie eius. In ista i¬
magine patrẽ cerno. sicut
dixit ipse dñs iħ̾s qui me
uidit. iuidit et patrẽ. Non
eñi hec imago apatre est
seꝑata. que unitatẽ me
docuit trinitatis dicens.
ego et pater unum sumꝰ.
et infra ornĩa quecũq h̃t
pater mea sunt. et de sp̃u
tum ẽ ille de meo accipiet
et annuntiabit uob̃. Quid
gͥ nõ humiliter responsũ
a nob̃ est.: Si tributum pe¬
tit non negamus. Agri ec¬
clesie soluunt tributũ. Si a¬
gros ecclesie desid̾at imꝑator:
potestatẽ habet uendican¬
doꝵ. Nemo nr̃m interuenit.
Iotest pauꝑib collatio po¬
puli redundare. Non faciãt

Expanded text:
Ostendite mihi denarium. Jesus Caesaris denarium vidit, et ait: Reddite Caesari quae Caesaris sunt, et quae Dei sunt Deo. Nunquid de Ecclesiae basilicis occupandis possunt denarium offerre Caesaris? Sed in Ecclesia unam imaginem novi, hoc est: imaginem Dei invisibilis, de qua dixit Deus: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , illam go substantiae ejus . In ista imagine Patrem cerno, sicut dixit ipse Dominus Jesus: Qui me vidit, vidit et Patrem . Non enim haec imago a Patre est separata, quae unitatem me docuit Trinitatis, dicens: Ego et Pater unum sumus. Et infra: Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt . Et de Spiritu tum est: Ille de meo accipiet, et annuntiabit vobis . Quid igitur? non humiliter responsum a nobis est? Si tributum petit, non negamus: agri Ecclesiae solvunt tributum. » gros desiderat imperator, potestatem habet vindicandorum; nemo nostrum intervenit. Potest pauperibus collatio populi redundare: non faciant
Abbreviated transcription (Latin):
Imꝑator eñi intra eccłiam
nõ supra eccłiam est. Bonꝰ
enim imꝑator querit au¬
xilium eccłie nõ refutet
hec ut humiliter dicimꝰ.
ita constant̃ exponimus.
S incendia aliqui gladi¬
um. de portationẽ minan¬
tur. Didicimus xp̃i seruu¬
li nõ timere. Nori timenti¬
b nũquam ẽ. grauis t̾ror.
deniq scriptũ ẽ. Sagitte in

Expanded text:
ator Enim intra Ecclesiam, non supra Ecclesiam est; bonus enim imperator quaerit auxilium Ecclesiae, non refutat. Haec ut humiliter dicimus, ita constanter exponimus. Sed incendia aliqui, gladium, deportationem minantur. Didicimus Christi servuli non timere. Non timentibus numquam est gravis terror. Denique scriptum est: Sa
Abbreviated transcription (Latin):
nis peccatores constituti
sũt plurimi : et ꝑ uniꝰ obe¬
dientiã iusti constituent᷑
multi. Si gͦ ille obediens
accipiant obedientie ma-¬
gisterium cui nos inhere¬
mus. dicentes his qui no¬
bis deimꝑatore inuidiã
faciunt. Soluimus que sũt
cesaris cesari. et que sunt
dei dõ. Tributũ cesaris ẽ. nõ

Expanded text:
nis peccatores constituti sunt plurimi, ita et per unius obedientiam justi constituentur multi . Si ergo ille obediens, accipiant obedientiae magisterium, cui nos inhaeremus, dicentes iis qui nobis de imperatore invidiam faciunt: Solvimus quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo . Tributum Caesaris
Abbreviated transcription (Latin):
ofronius eusebius ihero¬
nimus. oceano suo salu¬
tem. Dep̾catus es ut tͥ
breuiter exponerẽ qualite cle¬
pleriq maledictis emulis presto
sermo: et onini acceptione dignꝰ.
Si quis ep̃atũ desiderat. bonum
in rep̾hensibilẽ eẽ. sobriũ pudi

Expanded text:
ronius Eusebius Hieronymus Oceano suo salutem. I. Deprecatus es, ut tibi breviter exponerem, qualiter cleplerique maledictis aemuli praestolsermo et omni acceptione dignus. Si quis episcopatum desiderat, bonum im ep
Abbreviated transcription (Latin):
sa ẽ. alienã criminis quo ap¬
petebatur. nec quicqͣm in ea
scire se bone uacuũ conuer¬
sationis. Nutricẽ quoq lib̾e
conditionis interrogauimꝰ.
cui et status haut quaqͣm
de generi seruitio. obnoxius
lib̾tatẽ uera fatendi daret. et
fides atq etas adueritatẽ ad¬
stipularetur. et offitiũ nutͥ¬
cis ad cognitionẽ secreti. Ea
quoq nicħ se indecoꝵ uidis¬
se. nichil sibi quasi parenti
cõmissum. auirgine aliqua
dignum rep̾hensione. his
moti indiciã in offensi iur¬
ginem muneris ꝓnuntia-¬
uimus. maximũ aũt et re¬
natũ et leontiũ ita inuoluit
sententia. ut maximo si er¬
rorem em̃daret. spes reditꝰ
reseruaretur. renatus autẽ
et leontius. excõmunieati ma¬
nerent. nisi forte ꝓbata fui
penitentia. et huiꝰ facti diu-¬
turna deploratione. dignos

Expanded text:
sa est alienam criminis quo apsa est alienam criminis quo appetebatur, nec quidquam in ea scire se bonae vacuum conversationis. 23. Nutricem quoque liberae conditionis interrogavimus, cui et status haudquaquam degeneri servitio obnoxius libertatem vera fatendi daret, et fides atque aetas ad veritatem astipularetur, et officium nutricis ad cognitionem secreti. Ea quoque nihil se indecorum vidisse, nihil sibi quasi parenti commissum a virgine aliqua dignum reprehensione. 24. His moti, Indiciam inoffensi virginem muneris pronuntiavimus: Maximum autem et Renatum et Leontium ita involvit sententia, ut Maximo, si errorem emendaret, spes reditus reservaretur; Renatus autem et Leontius excommunicati manerent, nisi forte probata sui poenitentia, et hujus facti diuturna deploratione, dignos
Abbreviated transcription (Latin):
so qui dictus erat cognitionis.
subtraxerunt se ep̃oꝵ conuen¬
tui. licet etiam pͥdie subito ꝓ
fecturus. idem renatus clama¬
uerit. Uñ ego iudicio p̾scrip¬
si diem. et tamen nullo ac¬
cusante. nulł testimoniis ꝑ¬
urguentib. in sinuaui sc̃e so¬
rori qd̃ peteres corã ipsa in spi¬
ci. et uisitari memoratã uuir¬
ginẽ. At illa sc̃e inspecionẽ
quidẽ recusauit. s testimo¬
nium non declinauit di-¬
cens. nichil se inindicia com¬
p̃hendisse. nisi qd̃ ẽẽt uirgi¬
nalis pudoris et sc̃itatis. habi-¬
tasse eam rome indomo nr̃a
nob̾ absentib. nulli eam se
uitioꝵ familiaritati dedisse.
optare cum ea sibi adño iħ̃u
partẽ reseruari in regno dĩ
Pat̾nã quoq filiã nr̃am int̾¬
rogaui. qd̃ ab ea nũqͣm soleat
discecłe. enius caritas uite
huiꝰ testimoniũ ẽ. Itaq et¬
si quod inuirata dice̾t fidei
sacram̃to conferendũ foret.
sub obstentatione tam̃ ꝓfes¬

Expanded text:
so, qui dictus erat cognitioni, so, qui dictus erat cognitioni, subtraxerunt se episcoporum conventui, licet etiam pridie subito se profecturos idem Renatus clamaverit. 21. Unde ego judicio praescripsi diem, et tamen nullo accusante, nullis testimoniis perurgentibus, insinuavi sanctae sorori quod peteres coram ipsa inspici et visitari memoratam virginem. At illa sancte inspectionem quidem recusavit, sed testimonium non declinavit, dicens nihil se in Indicia comprehendisse, nisi quod esset virginalis pudoris et sanctitatis: habitasse eam Romae in domo nostra, nobis absentibus, nulli eam se vitiorum familiaritati dedisse, optare cum ea sibi a Domino Jesu partem reservari in regno Dei. 22. Paternam quoque filiam nostram interrogavi, quod ab ea numquam soleat discedere, cujus charitas vitae hujus testimonium est. Itaque etsi quod injurata diceret, fidei sacramento conferendum foret; sub obtestatione tamen profes
Abbreviated transcription (Latin):
actas. ut apud nos patuit eos
qui audisse se dicerent. adec¬
clesiam uocatos ꝓdidisse rena¬
tum. et leontiũ duos illos ini¬
quitatis uiros. quos apposuit
iezabel. redarguit daniel sub¬
torem uite sue falso appete¬
rent testimonio. qui tam̃
cũ simul cõposuissent flagi¬
tium. simul ingressi ẽẽnt
uiã. et nequid p̾teream ad¬
iuncti maximo comitanti.¬
bus. ut dixit leontuis his
qui illũ rumorem sparse¬
tant. tam̃ ubi in meo adsti¬
terunt iudicio. cũ pͥmo de
origine cause quererẽ. diu̾sa
et cdistantia ꝓmpsere. ñ loco¬
rum seꝑati. s mendatiorum
diuortio. Cum gͥ sibi ipsi
nõ conuenirent. mercuriũ.
et eam uilissime conditiõis.
et de testabilioris nequitie
ꝑsonaᷤᷤ amandauissent. au¬
fugisset theudule non igna¬
ra obiciendi sibi facinoris. qd̃
ante lectum renati sola cu¬
bitauiss. ancilla p̃sto ẽẽt ali-¬
a.que stupro eiusdẽ renati
se diceret coinquinatã. die ip¬

Expanded text:
actas, ut apud nos patuit: eos actas, ut apud nos patuit: eos qui audisse se dicerent, ad Ecclesiam vocatos prodisse Renatum et Leontium, duos illos iniquitatis viros, quos apposuit Jezabel , redarguit Daniel , subtorem vitae suae falso appeterent testimonio. Qui tamen cum simul composuissent flagitium, simul ingressi essent viam, et ne quid praeteream, adjuncti Maximo, comitantibus, ut dixit Leontius, iis qui illum rumorem sparserant; tamen ubi in meo astiterunt judicio, cum primo de origine causae quaererem, diversa et distantia prompsere, non locorum separati, sed mendaciorum divortio. 20. Cum igitur sibi ipsi non convenirent, Mercurium et Leam vilissimae conditionis et detestabilioris nequitiae personas amandavissent, aufugisset Theudule, non ignara objiciendi sibi facinoris, quod ante lectum Renati sola cubitavisset, ancilla praesto esset alia, quae stupro ejusdem Renati se diceret coinquinatam; die 771 ip