comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de sacerdotali cepit. s tm̃ ab hoĩe xp̃o
erorsus est. Bii omnes ꝓpe de t̾renis .i.
nõ recesserunt: de duunitate eius ꝑ¬
pauca loquuti sunt tamq̃m in t̾ra cũ
ilo ambulantes. Restat aquila. ip̃e est
iohes sublimiũ p̃dicator. ⁊ lucis int̾ne
atq et̾ne ficis ocłis ꝯtemplator. Dicun¬
tur enu ⁊ pulli aquilaꝵ a parentib
sic ꝓbari: patris .s. ungue suspendi
et radiis solis opponi. Qui firme ꝯtem¬
platus fu̾it: filius agnoscitur. Si atie
palpitau̾it: tamqͣm adult̾inus ab un¬
gue dimittitur. Iam ergo uidete q̃m
sublimia loqui debuit qui est aquile
comꝑatus. Et tñ etram nos humo repẽ¬
tes ot infirmi. ⁊ uix ullius momenti
int̾ hoĩes audemus tractare ista ⁊ ista
expon̾e.⁊putamus nos aut caꝑe posse
cum cogitamus. aut capidũ dicimus
Quare ista dixi: Forte enii post hec
u̾ba quisq mͥ iuste dicat. Pone ergo
codicem. Quod excedit men suram tuã
quid sumis in manũ tuam: Quid ei

Expanded text:
de sacerdotali coepit, sed tantum ab homine Christo de sacerdotali coepit, sed tantum ab homine Christo exorsus est. Hi omnes prope de non recesserunt: de divinitate ejus perpauca locuti sunt, tanquam in terra cum illo ambulantes. Restat aquila: ipse est Joannes, sublimium praedicator, et lucis internae atque aeternae fixis oculis contemplator. Dicuntur enim et pulli aquilarum a parentibus sic probari, patris scilicet ungue suspendi, et radiis solis opponi: qui firme contemplatus fuerit, filius agnoscitur; si acie palpitaverit, tanquam adulterinus ab ungue dimittitur. Jam ergo videte quam sublimia loqui debuit, qui est aquilae comparatus: et tamen etiam nos humi repentes, infirmi et vix ullius momenti inter homines, audemus tractare ista, et ista exponere; et putamus nos aut capere posse cum cogitamus, aut capi dum dicimus. 6. Quare ista dixi? Forte enim post haec verba quisquam mihi juste dicat: Pone ergo codicem. Quod excedit mensuram tuam, quid sumis in manum tuam? quid ei
Abbreviated transcription (Latin):
iudicem. S agnosce saluatorem: ne
sentias udicem. Quare aut̃ dixit iu¬
ditiũ suũ uerũ ẽẽ: Quia solus inquit
nõ sum: s ego ⁊ qui misit me pater.
scs̃ młtũ alte uolat. uix est eũ mẽte
ꝯp̾hendere. Mist̾ium aut̃ altius uolã¬
tis. opus est ut ꝯmemorem caritatẽ
ur̃ãm. Et apud erechielem ꝓpħam.
et in apocalypsi ip̃ius ioħis cuius est
hoc eungłmn: ꝯmemoratur antinal q̃¬
druplex hũs qͣtuor ꝑsonas. hõis. uituli
animali ur potius in hiis animalib
qͣtuor eimgłistas intellex̾unt: leonem
ꝓ rege positum. qm̃ uidetur leo rex eẽ
buta est matheo: qr in gen̾atõnib dñi
dauid regis. Lucas aut̃ qm̃ cepit a sac̾¬
dotio racharte sacerdotis faciens men¬
tionem patris ioħis baptiste: uitulo
deputatus est qr magna uictima untu¬
lus erat in sacrifitio sacerdotũ Mar¬
cho homo xp̃c m̃ito assignatus est: qͥa
neq de regia potestate aliquid dixit. n

Expanded text:
judicem, sed agnosce salvatorem, ne judicem, sed agnosce salvatorem, ne sentias judicem. Quare autem dixit judicium suum verum esse? Quia solus, inquit, non sum, sed ego et qui misit me Pater. olat: vix est eum mente comprehendere. Mysterium autem altius volantis opus est ut commemorem Charitatem vestram. Et apud Ezechielem prophetam, et in Apocalypsi ipsius Joannis, cujus est hoc Evangelium, commemoratur animal quadruplex, habens quatuor personas; hominis, vituli, animali, vel potius in his animalibus quatuor Evangelistas intellexerunt. Leonem pro rege positum, quoniam videtur leo rex essebuta est Matthaeo, quia in generationibus Domini David regis. Lucas autem quoniam coepit a sacerdotio Zachariae sacerdotis, faciens mentionem patris Joannis Baptistae, vitulo deputatus est; quia magna victima vitulus erat in sacrificio sacerdotum. Marco homo Christus merito assignatus est, quia neque de regia potestate aliquid dixit, neque
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ crucifixus est. ⁊ ego mundo. Nich erat
tunc in carne tolerabilius. nicħ est nc̃
in fronte głosius. Quid seruat fideli suo
qui talem honorem dedit supplitio suo:
deniq mͦ in penis uooꝵ nõ est apud ro¬
manos. ubi enim dñi crux honorata ẽ.
putatũ est ꝙ ⁊ retis honoraretur. si cruci¬
figetur. Qui ergo iõ uenit: neminem
iudicauit. ⁊ malos passus est Preuidit
ita humilis factus ut ueniret ad crucẽ
distulit quid̃ potentiam. s publicauit
mĩam. Unde distulit potentiam: Quia
de cruce noluit delcendere: qui potuit de
sepulchro resurg̾e. Unde publicauit mi¬
sericordiam: Quia pendens in cruce dixit
Pat̾ ignosce illis qr nesciunt quid faci¬
unt. Siue ergo pp̃ hoc qr nõ uen̾at iudica
dicatis: addidit. ego nõ iudico quemꝙͣ.
indicare sicut ab hominib iudicatus
est. Nam ut agnoscatis iam ⁊udicem
xp̃m. audite quod sequitur. Et si iudico
ego iuditiũ meũ uerũ est. Etce hẽs ⁊

Expanded text:
 crucifixus est, et ego mundo . Nihil erat tunc in carne intolerabilius, nihil est nunc in fronte gloriosius. Quid servat fideli suo, qui talem honorem dedit supplicio suo? Denique modo in poenis reorum non est apud Romanos: ubi enim Domini crux honorata est, putatum est quod et reus honoraretur, si crucifigeretur. Qui ergo ideo venit, neminem judicavit: et malos passus est. Pertulit fuit. Denique ita humilis factus ut veniret ad crucem, distulit quidem potentiam, sed publicavit misericordiam. Unde distulit potentiam? Quia de cruce noluit descendere, qui potuit de sepulcro resurgere. Unde publicavit misericordiam? Quia pendens in cruce dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sive ergo propter hoc, quia non venerat judicardum carnem judicatis, addidit, Ego non judico quemquamdum carnem judicare, sicut ab hominibus judicatus est. 5. Nam ut agnoscatis jam et judicem Christum, audite quod sequitur: Et si judico ego, judicium meum verum est. Ecce habes et
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ est. aut tm̃ ẽẽ xp̃m solũ ut ip̃e sit ps
ip̃e sit filuis ip̃e sit sp̃c sc̃s. quicu̾q etii
sentire uolu̾unt hosem fuisse solũ uon
dñi fcm̃ hot̾em. aut ita dm̃ ut in sua di¬
unitate mutabilem. aut ita dm̃ ut
naues sẽcum positas frang̾ent. Quc re
coegit ut etiam nos mininui. ⁊ qͣntũ ad
intlłigere nond̃ ualetis. credendo sacus
in portu maneatis. dicam ergo. ade
qui potest. credat qui nõ p̃t. Tam̃ dice
quod ait dñs. Uos scd̾ carnem udie¬

Expanded text:
m solum, ut ipse sit Pater, ipse sit Filius, ipse sit Spiritus sanctus: quicumque etiam sentire voluerunt hominem fuisse solum, non Deum factum hominem, aut ita Deum ut in sua divinitate mutabilem, aut ita Deum ut naves secum positas frangerent. Quae res coegit ut etiam nos minimi, et quantum ad intelligere nondum valetis, credendo securi in portu maneatis. 7. Dicam ergo; capiat qui potest, credat qui non potest: tamen dicam quod ait Dominus, Vos secundum carnem judi
Abbreviated transcription (Latin):
uiuoꝵ Item ne moueat quod ait. in leg
ura scriptum est. qr duoꝵ hoĩm testiu¬
nium uerũ est. ⁊ iõ quisqͣm existimet
nõ fuisse illam legem dei. qr nõ dc̃nel
in lege dei: sciat ita dcm̃ cẽ in loge ur̃a
tamqͣm dice̾t in lege que uob̃ est dati
Aquo nisi a deo: Orcut dicimus paner
nr̃m cotidianũ. ⁊ tñ dicimus dona nos
hodie. Omelia. xoxuͣ.

Expanded text:
od ait, In Lege vestra scriptum est quia duorum hominum testimonium verum est, et ideo quisquam existimet non fuisse illam legem Dei, quia non dictum est, In lege Dei: sciat ita dictum esse, In Lege vestra, tanquam diceret, in Lege quae vobis est data; a quo, nisi a Deo? Sicut dicimus, Panem nostrum quotidianum: et tamen dicimus, Da nobis hod
Abbreviated transcription (Latin):
hẽat hanc potestatem: uidex est. Quia
tĩo ut te cognoscat nõ querit alium te¬
stem: qui tunc iudicabit te. mͦ uidet te
seon est unde sũ fallas cũ cepit iudiare
sonent ad bibes tibi aliquco tulos d
qui iudicem illtm possunt circũtiens
qñ te ceꝑit tudicare. Ds hoc tibi dicit.¬

Expanded text:
habeat hanc potestatem, judex est. Quia habeat hanc potestatem, judex est. Quia vero ut te cognoscat non quaerit alium testem; qui tunc judicabit te, modo videt te: non est unde illum fallas, cum coeperit judicare. Non enim adhibes tibi aliquos falsos testes, qui judicem illum possint circumvenire, quando te coeperit judicare. Deus hoc tibi dicit
Abbreviated transcription (Latin):
qñ susanna casta femtria fidelisq con¬
iunx duob falsis testib urgebatur:
trinitas illi in conscĩa atq in occulto
suffragabatur. Illa trinitas de occulto
unũ testem damelem excitauit. ⁊ du¬
os ꝯuicit. Ergo qr in lege ur̃a scriptũ
est duoꝵ hõmi testimoniũ uerum ẽẽ
Accipite nr̃m testimoniũ ne sentiatis
iuditium. Ego inquit nõ iuidico quẽ¬
qͣm. s testimoniũ ꝑhibeo de me. Differo
iuditium. nõ differo testimoniũ. Eliga¬
mus nob̃ fr̃es ꝯtra linguas hominũ.
ꝯtra infirmas suspitõnes gen̾is hũa¬
ni dm̃ iudicem. dm̃ testem. Nõ enĩ de¬
dignatur testis ẽẽ qui uidex est. aut ꝓ¬
mouetur cum sit uidex. Qui testis est:
ip̃e iudex erit. Quare ip̃e testis: Quia
nõ querit aliũ unde cegnoscat qui sis
Quare ip̃e uidex: Quia ip̃e ht̃ potestatem
mortificandi ⁊ iuui ficandi. dampnan¬
di ⁊ absoluendi. In gehennas p̾cipitan¬
di ⁊ in celos leuandi. dyabolo ꝯũgendi
et cum angelis coronandi. Cum ergo ip̃e

Expanded text:
 Susanna, casta femina fidelisque conjux, a duobus falsis testibus urgebatur, Trinitas illi in conscientia atque in occulto suffragabatur. Illa Trinitas de occulto unum testem Danielem excitavit, et duos convicit. Ergo quia in lege vestra scriptum est duorum hominum testimoniuaccipite nostrum testimonium, ne sentiatis judicium. Ego enim, inquit, non judico quemquam, sed testimonium perhibeo de me: differo judicium, non differo testimonium. 11. Eligamus nobis, fratres, contra linguas hominum, contra infirmas suspiciones generis humani Deum judicem, Deum testem. Non enim dedignatur testis esse qui judex est, aut promovetur cum fit judex; quoniam qui testis est, ipse judex erit. Quare ipse testis? Quia non quaerit alium unde cognoscat qui sis. Quare ipse judex? Quia ipse habet potestatem mortificandi et vivificandi, damnandi et absolvendi, in gehennas praecipitandi et in coelos levandi, diabolo conjungendi et cum Augelis coronandi. Cum ergo ipse
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑe potestis. nõ aut̃ omnes caꝑe potestis
s omnes credere debetis. si ergo hanc re¬
gulam tenu̾itis. adu̾sus calimpnias
tenebraꝵ heticaꝵ tamqͣm in lumine am¬
bulantes securi pugnabitis. Nõ enĩ
defũunt qui sola euͣgłica testimonia
legendo sectarentur que de humilita¬
te xp̃i posita sunt. qui adñsus ea testi¬
monia que de diuinitate eius loquu¬
ta sunt sundi fu̾unt. Ideo surdi. ut ma¬
li. sĩbosi. Item quidam illa sola attenden
et ab hoĩb inducta atq falla ẽẽ prita¬
uerunt ꝯtendentes dm̃ tm̃m futsse
alii sic utriq in errore. Catholica aut̃
fidos ex utroq uerũ tenens quod cenet.
et p̾dicans quod credit: ⁊ dñm xp̃m in¬
tellexit. ⁊ hoĩem credidit. Utrũq enĩ
potentiam negas qua creatus es. Utr̃¬
q igitur tene anima fidelis: ⁊ cor ca¬
tholicũ utrũq tene. utrũq crede. n¬
trũq fidelit̾ confit̾e. Et ds̃ xp̃c est. ⁊¬

Expanded text:
capere potestis; non autem omnes capere potestis, capere potestis; non autem omnes capere potestis, sed omnes credere debetis: si ergo hanc regulam tenueritis, adversus calumnias tenebrarum haereticarum, tanquam in lumine ambulantes, securi pugnabitis. Non enim defuerunt qui sola evangelica testimonia legendo sectarentur, quae de humilitate Christi posita sunt, qui adversus ea testimonia quae divinitatem ejus locuta sunt, surdi fuerunt: ideo surdi, ut male verbosi. Item quidam illa sola attendentet ab hominibus inducta, atque falsa esse putaverunt; contendentes Deum tantummodo fuisse alii sic; utrique in errore. Catholica autem fides ex utroque verum tenens quod tenet, et praedicans quod credit, et Deum Christum intellexit, et hominem credidit: utrumque enimhristum, potentiam negas qua creatus es. Utrumque igitur tene, anima fidelis et cor catholicum, utrumque tene, utrumque crede, utrumque fideliter confitere. Et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
erat ũbum. Boc erat in pͥncipro apud
dm̃. Ounia ꝑ ip̃m fcã sunt. ⁊ sine ipõ
fcm̃ est nicħ. Huic tante sublimitati
pͥncipii etiam oet̾a ꝯgrua p̾dicauit.
et de dñi diunitate quõ ulłs alius ẽ
loquutus. Hoc ructabat quod bib̾at.
Nõ euim sine causa de illo in ip̃o isto
re in secreto biberat. S quod in secreto
bibit: in manifesto eructauit. ut ꝑne¬
niat ad omnes gentes nõ solũ incarna¬
tio filui dei. ⁊ passio ⁊ resurrectio. s etiam
quid erat añ incarnatõm unicus patri
ubum patris. coet̾nus gen̾anti. eqͣlis
ei a quo missus est. sz in ip̃a missione
intnor fc̃s quo maior ẽẽt pat̾. Quidquid
cogitate: qualis fc̃s est pp̃ nos. nõ qͣlis
erat ut facet nos. Quidquid aut̃ sblie
diuinũ ⁊ patri equale atq coet̾nũ. de illo
audieritis in eũngłio poni ur leg̾itis.
scitote uos hoc legere quod ad formam
dei ꝑtinet. nõ quod ad formam serui.
Quia si istam regulam tenu̾itis qui

Expanded text:
bum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Huic tantae sublimitati principii etiam caetera congrua praedicavit, et de Domini divinitate, quomodo nullus alius, est locutus. Hoc ructabat quod biberat. Non enim sine causa de illo in isto ipso re in secreto bibebat: sed quod in secreto bibit, in manifesto eructavit, ut perveniat ad omnes gentes non solum incarnatio Filii Dei, et passio, et resurrectio; sed etiam quid erat ante incarnationem Unicus Patri, Verbum Patris, coaeternus generanti, aequalis ei a quo missus est; sed in ipsa missione minor factus, quo major esset Pater. 2. Quidquid cogitate; qualis factus est propter nos, non qualis erat ut faceret nos: quidquid autem sublime divinum, et Patri aequale atque coaeternum de illo audieritis in Evangelio poni, vel legeritis, scitote vos hoc legere quod ad formam Dei pertinet, non quod ad formam servi. Quia si istam regulam tenueritis qui
Abbreviated transcription (Latin):
ueril est.Ego lumn qut de me teltimonul
ꝑhibeo. ⁊ testimoniũ ꝑhibet de me misit
pat̾. Exposuit illis ⁊ legem. si ingrati ñ
eent. Magna enim questio est fr̃es mei
et ualde mͥ uidetur in mist̾io res ẽẽ cõ¬
stituta nbi d̃s̃ dixit. in ore duoꝵ uł triũ
testium stabit omne u̾bum. Ueritas
queritur ꝑ duos testes. Ita plane. sic se
h̃t humani gen̾is consuetudo: s tñ fie¬
ri potest ut et duo mentiantur. Susã¬
na casta duob falsis testib arguebat᷑.
sũquid qr duo erant. iõ falsi testes nõ
erant.De duob dicimus.aut de trib
Uniu̾sus ppłs mentitus est contͣ xp̃m.
Si ergo ppb̃s constans ex magna hoĩm
multitudine falsus testis inuentus est
quõ accipiend̃ est. in ore duoꝵ uł trium
testium stabit omne u̾bum. nisi qr hoc
modo ꝑ mist̾ium trirtas ꝯmendata ẽ.
in qua est ꝑpetua stabilitas u̾itatis.

Expanded text:
 est. Ego sum qui de me testimonium perhibeo, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater. Exposuit illis et Legem, si ingrati non essent. Magna enim quaestio est, fratres mei, et valde mihi videtur in mysterio res esse constituta, ubi Deus dixit, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Veritas quaeritur per duos testes? Ita plane, sic se habet humani generis consuetudo: sed tamen fieri potest ut et duo mentiantur. Susanna casta duobus falsis testibus urgebatur: numquid quia duo erant, ideo falsi testes non erant? De duobus dicimus aut de tribus? universus populus me titus est contra Christum . Si ergo populus constans ex magna hominum multitudine, falsus testis inventus est; quomodo accipiendum est, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum: nisi quia hoc modo per mysterium Trinitas commendata est, in qua es
Abbreviated transcription (Latin):
iudicas qr solus nõ es. s tu ⁊ qui tem¬
sit pat̾: Nuid responsurus sum: Ipem
pondeat. Uerũ est inquit iuditiũ mti
Quare: Quia solus nõ sum. s ego ⁊ qu
misit me pat̾. Si tecũ est quõ temist
Et mtsic te ⁊ tecũ est Ita ne ⁊ iissus
recessisti. Ita ne ⁊ ad nos uenisti ⁊id
mansisti: Qũo istud creditur: Qũda
pitur. Ad hec duo respondeo. Qũo capii
recte dicis. Quõ creditur nõ recte dito
Immo iõ bene creditur: qr nõ cito apt̃
Nam si cito caꝑetur. nõ opus erat ito
deretur: qr uidetur. Ideo credisqr nõ
pis. s credendo fis ydoneus uc capra
Nam si nõ credis: nũqͣm capies. qr inl
ydoneus remanebis. Fidet etgo mundꝰ
te. ut intellectus impleat te. Berumel
inquit iuditiũ meũ qr solus nõ simi
ego ⁊qui me misit pat̾. Ergo dñe doił¬
xudo lit intelligo poltremo lic ciedo. ne

Expanded text:
judicas, quia solus non es, sed tu et qui te misit Pater? Quid responsurus sum? Ipse respondeat: Verum est, inquit, judicium meum. Quare? Quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Si tecum est, quomodo te misit? Et te misit, et tecum est? Itane et missus non recessisti? itane et ad nos venisti, et ibi mansisti? Quomodo istud creditur? quomodo capitur? Ad haec duo respondeo: Quomodo capitur, recte dicis; quomodo creditur, non recte dicis. Imo ideo bene creditur, quia non cito capitur: nam si cito caperetur, non opus erat ut crederetur; quia videretur. Ideo credis, quia non capis; sed credendo fis idoneus ut capias. Nam si non credis, numquam capies; quia minus idoneus remanebis. Fides ergo mundet te, ut intellectus impleat te. Verum est, inquit, judicium meum; quia solus non sum, sed ego et qui misit me Pater. Ergo, Dodeo, sic intelligo: postremo sic credo, ne
Abbreviated transcription (Latin):
dei hoĩem nec intlligebant. nec credebar
dm̃. Itq int̾ cet̾a audistis tam g̃adinoda
eis dixunt. Tu de te testimoniũ diciote¬
strmoniũ tuuĩ nõ est uerũ. Indistis etis
idicatis. Ideo inquit mͥ dicitis tu de te
testimoniũ dicis. testimoniũ tuit uõest
uerũ. Quia scd̾ carnem iudicatis qr dm̃
nõ intlłigitis ⁊ hot̃em iudetis ⁊ boiemp

Expanded text:
t hominem, nec intelligebant nec credebant Deum: atque inter caetera audistis jam quemadmodum ei dixerint, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum . Audistis etiam judicatis. Ideo, inquit, mihi dicitis, Tu de te testimonium dicis; testimonium tuum non est verum, quia secundum carnem judicatis; quia Deum non intelligitis
Abbreviated transcription (Latin):
m hoĩs homo ẽẽ dignatus est. factus est
quod fecerat ne ꝑiret quem fec̾at. Quid
fuit ei hoĩem fieri. s uoluit etiam ab ho¬
mib repbari. Parum erat repbari
et exhonorari. Parum erat exhonorari
t cccidi s ⁊ hoc parũ est morte crucis. i¬
sam ⁊ cum eius obedt̃am usq ad mortẽ
fcãm ꝯmendaret apłs: parũ illi fuit di¬
tre f̃s obediens usq ad mortem. Non
nim q̃lemcũq mortem. s addidit. mor¬
dem aut̃ crucis. Illa morte penis nichil
fuit int̾ oumia gen̾a mortiũ. Deniq
ulbi dolores acerrimi exagitant: cru¬
tiatus uocatur. a cruce nominatus.
Pendentes enĩ in ligno crucifixi: cla¬
pducta morte necabantur. Non enim
gucifixi hoc erat occidi. s diu iiuebat᷑
ncruce. Non qr longior uita elongeba¬
uir: s qr mors ip̃a extendebatur. ne dolor
oius finiretur. Mori uoluit ꝓ nobis.
parũ dicimus: crucifigi dignatus est
ulq ad mortem crucis obediens factus.
flegit extremũ ⁊pessimũ genus mor¬

Expanded text:
minis, homo esse dignatus est: factus est quod fecerat, ne periret quem fecerat. Quidfuit ei hominem fieri; sed etiam ab hominibus reprobari: parum erat reprobari; et exhonorari: parum erat exhonorari; et occidi: sed et hoc parum est; morte crucis. Nam et cum ejus obedientiam usque ad mortem factam commendaret Apostolus, parum illi fuit dicere, Factus obediens usque ad mortem: non enim qualemcumque mortem, sed addidit, mortem autem crucis . Illa morte pejus nihil fuit inter omnia genera mortium. Denique ubi dolores acerrimi exagitant, cruciatus vocatur, a cruce nominatus. Pendentes enim in ligno crucifixi, claproducta morte necabantur. Non enim crucifigi hoc erat occidi: sed diu vivebatur in cruce; non quia longior vita eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, ne dolor citius finiretur. Mori voluit pro nobis: parum dicimus, crucifigi dignatus est, usque ad mortem crucis obediens factus. Elegit extremum et pessimum genus mor
Abbreviated transcription (Latin):
Nõne ip̃e est quem confitemur resurerl¬
se t̾cio die ascendisse in celũ. ibi sedete
ad dext̾am patris. inde ẽẽ uenturil r
iudicandos uuos ⁊ mortuos: Nõne ip
est fides nr̃a de qua dicit apłs. corde ci¬
ditur ad iustitiam. ore aut̃ confessiott

Expanded text:
Nonne ipse est quem confitemur resurrexisse tertia die, ascendisse in coelum, ibi sedere ad dexteram Patris, inde esse venturum ad judicandos vivos et mortuos? Nonne ipsa est fides nostra, de qua dicit Apostolus, Corde credit
Abbreviated transcription (Latin):
stor idicare. eos iudicando in penam qui
siluiari uoliut. eos ꝑducendo ad uitam
ui ardendo salutem nõ respuerunt.i
orimna ergo dispensatio dñi nr̃i ih̾u xp̃i
uenser cui p̾mia iustitie redd̾et. Quia
ego uidit omines poc̃ores. ⁊ oĩm nemi
sericordiam ⁊ inditiũ cantabo tibi dñe.

Expanded text:
stea judicare: eos judicando in poenam, qui salvari noluerunt; eos perducendo ad vitam, qui credendo salutem non respuerunt. Prima ergo dispensatio Domini nostri venisset cui praemia justitiae redderet. Quia ergo vidit omnes peccatores, et omnino esse sericordiam et judicium cantabo tibi, Domine .
Abbreviated transcription (Latin):
nõ immito scd̃ intssigentiam sp̃ualẽ
aquile comꝑatus: altius młtoq sub¬
limius aliis trib erexit p̃dicatõm
suam.⁊ in eius erectõne etiam corda
nr̃a erigi uoluit Ram cet̾i tres eił¬
geliste tamqͣm cum hoĩe dño in terra
ambulant. de diuinitate eius pauca
dix̾unt. Istum aut̃ qiͣ piguerit ĩ t̾ra
ambulare sicuc ip̃o exordio sui sermo¬
nis intonuit: erexit se nõ solũ suꝑ
t̾ram. ⁊ suꝑ oẽm ambitũ aeris ⁊ celi
nem ꝙ conscitutõm inuisibiliũ pote

Expanded text:
non immerito secundum intelligentiam spiritualem aquilae comparatus, altius multoque sublimius aliis tribus erexit praedicationem suam; et in ejus erectione etiam corda nostra erigi voluit. Nam caeteri tres evangelistae, tanquam cum homine Domino in terra ambulabant, de divinitate ejus pauca dixerunt: istum autem quasi piguerit in terra ambulare, sicut ipso exordio sui sermonis intonuit, erexit se, non solum super terram et super omnem ambitum aeris et coeli nemque con
Abbreviated transcription (Latin):
lte uode sola d̾s dilectõne mandant
Wut alia nõ requiramus: Tria tñ
ꝯmendat apłs dicens. Manent aut̃
in dilectione concdlirointur dris illa p¬
cepta. maior tñ dicta est eẽ nõ sola. de
fide igitur nob̃ qͣm młta mandata sũt.
qͣm młta de spe: Qus potest citncta col¬
ligere: Quis enimm̾iando suffice̾: O intue¬
amur quod ait id̃ apłs. Plenitudolegis
caritas Ubi ergo caricas est quid est
quod possit deesses Ubi aut̃ nõ est. qtid
est quod possit ꝓdesse: Demon credit.
qui nõ diligit. Nemo aut̃ pt̃ desperare
qui diligit. Itaq ubi dilectio est. ibi ne¬
cessario fides ⁊ spes. Et ubi dilectio ꝓxi
diligit dm̃. quõ diligit ꝓximũ tamqͣ
ligit iniquitatem. nõ plane diligit
s odit aĩam suam. Hoc ergo p̾ceptũ
dñi teneamus ut nos iniuicem dili¬
gamus: ⁊ quidquid aliud p̾cipit fa¬
ciemus. qm̃ quidquid est aliud hichẽ¬
mus. Disc̾nitur quippe ista dilectio.
ab ea dilectione qua se mucem dili¬

Expanded text:
ola nobis Deus dilectione mandavit, ut alia non inquiramus? Tria certe commendat Apostolus dicens: Manent autemin dilectione, concluduntur duo illa praecepta, major tamen dicta est esse, non sola. De fide igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere? quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem Apostolus: Plenitudo legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? Ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit, qui non diligit. Nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes; et ubi dilectio proxdiligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam git iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus, et quidquid aliud praecipit, faciemus, quoniam quidquid est aliud, hic habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab ea dilectione qua se invicem dili
Abbreviated transcription (Latin):
uit humilitatis. semꝑe eq̃lio est patri
pompe in pͥncipio erat u̾bĩ. ⁊ u̾bũ erat
pond dm̃. ⁊ ds̃ erat u̾bum. Nempe ip̃e dixit.
ut Ego ⁊ pat̾ unũ sumus. St ergo ille
dim prẽ uũ eqͣlis patri. d̾s de deo. deuo
mud dm̃. coet̾nus. immortalis. pariter
ncõmutabilis. parit̾ sine tpr̃e. parit̾ crea¬
e formam serui accepit.⁊ hĩtu est muẽ¬
uo ut homo querit głam patris.non¬
diam: quid tu homo facẽ debes. qui qͣndo
liquid boni facis: głam tuam queris.
nͥ aut̃ aliquid mali: deo calumpniam
neditaris. Intende tibi.Creatura es. ag¬
poice creatorem. Seruus es. ne ꝯtemp¬
us dñm. Idoptatus es. s nõ m̃itis tuis
doptatus. cuius głam quesiuit qui est
billo imicus natus. Qui aut̃ q̃rit gł̾am
quis qui misit illum: hic uerax est. ⁊ in¬
ustitia in illo nõ est. In antixpõ aut̃ inui¬
itia est ⁊ tierax nõ est: qr głam suam que¬
turtis est nõ etus a quo missus est. Non
uĩ est missus. s uenire ꝑmissus. Om̃s

Expanded text:
militatis: nempe aequalis Patri; nempe, in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; nempe ipse dixit, et dixit: Ego et Pater unum sumus . Si ergo cum cum Patre unum, aequalis Patri, Deus de Deo, Deus apud Deum, coaeternus, immortalis, pariter incommutabilis, pariter sine tempore, pariter creaet formam servi accepit, et habitu est inventus ut homo , quaerit gloriam Patrissuam; quid tu, homo, facere debes, qui quando aliquid boni facis, gloriam tuam quaeris: quando autem aliquid mali facis, Deo calumniam meditaris? Intende tibi, creatura es. Agnosce Creatorem, servus es. Ne contemnas Deum, adoptatus es, sed non meritis tuis. adoptatus, cujus gloriam quaesivit qui est ab illo unicus natus. Qui autem quaerit gloriam ejus qui misit illum, hic verax est, et injustitia in illo est. In Antichristo autem injustitia est, et verax non est, quia gloriam suam quaesiturus est, non ejus a quo missus estenim est missus, sed venire permissus. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
se in conseqñti sententia: inuenimus
eum dixisse. si quis uolu̾it uolunta
Quid est cognoscet: Hoc est intelliget.¬
Quid est aut̾ si quis uolu̾it uolunta¬
tem eius fac̾e : Hoc est crede̾. S qr cog¬
noscet. hoc est inclł̾iget: ommes indelli¬
gunt. Quia u̾o quod ait si quis uolue¬
rit uoluntatem eius fac̾e̾. hoc ꝑtinet
ad credere: ut diligentius intlligat᷑
opus ost nob̃ ip̃o dño nr̃o expositore. ut
indicet nob̾ utrũ reuera ad credere
ꝑtineat: face̾ uoluntatem prĩs eius.
Ns nesciat hoc ẽẽ face̾ uoluntatem
dei oꝑari opus eius .i. quod illi placet:
Ipẽ aut̃ dñs aꝑte alio loco dicit. Hoc est
opus dei ut credatis in illũ quem ille
milit. Ut credatis in eũ. nõ ut credatis
ꝯtinuo qui credit ei. credit in eum.s
et demones credebant ei. ⁊ nõ credebant
eum. Rursus etiam de apłis ip̃ius pose¬
mus dic̾e credimus paulo s nõ cudimꝰ¬
inpetrum. Credenti eni in eum quius¬

Expanded text:
se, in consequenti sententia invenimus se, in consequenti sententia invenimus eum dixisse: Si quis voluerit voluntaQuid est cognoscet? Hoc est intelligeteum dixisse: Si quis voluerit voluntatem ejus facere, hoc est credere. Sed quia cognoscit, hoc est intelligit, omnes intelligunt: quia vero quod ait, Si quis voluerit voluntatem ejus facere, hoc pertinet ad credere; ut diligentius intelligatur, opus est nobis ipso Domino nostro expositore ut indicet nobis utrum revera ad credere tineat facere voluntatem Patris ejus. Quis nesciat hoc esse facere voluntatem Dei, operari opus ejus, id est, quod illi placet? Ipse autem Dominus aperte alio loco dicit: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem ille misit . Ut credatis in eum; non, ut credatis on autem continuo qui credit ei, credit in eum. Nam et daemeum. Rursus etiam de apostolis ipsius possumus dicein Petrum. Credenti in eum, qui jus
Abbreviated transcription (Latin):
formsecus ut oꝑarii possumus plan¬
tare ⁊ rigare. s det est increm̃tũ dare.
Mea inquit doctrina nõ est mea. s eius
qui misit me. Audiat ꝯsiliũ: qui dixit
nond̾ intellexi. Magna quippe res ⁊ ꝓ¬
funda cum fuisset dicta. Uidit itaq ip̃e
lecturos. ⁊ in ꝯseqñti dedit ꝯsiliũ. Intel¬
lig̾e ius: crede. Deus en ĩ ꝑ ꝓpħam dixit
Risi crediditis: nõ intelligetis Ad hoc ꝑ¬
tinet quod etiam hic dñs sequutus ad
uuxit. Si quis uolu̾it uoluntatem
euis face: cognoscet de doctrina utrum
de deo sit.an ego a metp̃o loquar. Quid
est hoc si quis uolu̾it uoluntatem eius
facere: S ego dix̾am. si quis credid̾it:
et hoc consiliũ dederam. si nõ intssxisti
inqͣm. crede Incellectus enim ices est
fidei. Ergo noli quer̾e intllig̾e ut cre¬
das. s crede ut intlłigas. Am̃ nisi credi¬
deritis: nõ intlłigetis. Cum ergo ad pos¬
sibilitatem intsligendi consilm de
derim obedientiam credendi.⁊ dixim

Expanded text:
Forinsecus ut operarii possumus planForinsecus ut operarii possumus plantare et rigare, sed Dei est incrementum dare . Mea, inquit, doctrina non est mea, sed ejus qui misit me. Audiat consilium, qui dicit, Nondum intellexi. Magna quippe res et profunda cum fuisset dicta, vidit utique ipselecturos: in consequenti dedit consilium. Intelligere vis? crede. Deus enim per prophetam dixit: Nisi credideritis, non intelligetis . Ad hoc pertinet quod hic etiam Dominus secutus aduis voluerit voluntatem ejus facere, cognoscet de doctrina, utrum ex Deo sit, an ego a meipso loquor. » Quid est hoc « si quis voluntatem voluerit facere? » Sed ego dixeram: si quis crediderit, et hoc consilium dederam: si non intellexistis, inquam, credite; intellectus enim merces est fidei. Ergo noli quaerere intelligere ut credas, sed crede ut intelligas, quoniam nisi credideritis, non intelligetis. Cum ergo ad possibilitatem intelligendi, consilderim obedientiam credendi, et dixe
Abbreviated transcription (Latin):
uisi pͥma tnsierit. Manet ergo aliquid
magnũ quod dicitur ds̃. ꝙͣus nõ ma¬
neat sonus cum dr̃ d̃o. Sic intenditei
intendite ds̃ erat u̾bũ. ⁊ uidebitis ue¬
rum dictũ ẽẽ mea doctrina Intendite
ctiam cuius est u̾bum. ⁊ udebitis recte
dcm̃ ẽẽ nõ est mea. Breuit̾ ergo dico ca¬
ritati ur̃e. Hoc uidetur mͥ dixisse dñs¬
xp̃c. mea doctrina nõ est mea. ac si dic̾e̾t.
Ego nõ sum a me ip̃o. Am̃ius enĩ filiũ
patri dicamus ⁊ credamus ⁊ equalem.
tiam. nec int̾ gen̾antem atq gen̾atũ
aliquod int̾fuisse tp̃ris int̾uallũ. tñ hoc
seruato ⁊ custodito ista dicamus. ꝙ ille
ht̃ filium. ⁊ filius nõ est si nõ ht̃ patrem.
Dũs enim xp̃c dicitur lum̃ de lumine.
Luisi ergo quod nõ ex limme. ⁊ lumen
eqͣle quod ex lumirie: sił unũ lum̃ non
duolumina. Si intelleximus: deo gr̃as.
si quis aut̃ parũ intellexit. focit homo
quousq potuit: cet̾a urdoat unde speret.

Expanded text:
nisi prima transierit. Manet ergo aliquid nisi prima transierit. Manet ergo aliquid magnum quod dicitur Deus, quamvis non maneat sonus cum dicitur Deus. Sic intendite intendite, Deus erat Verbum; et videbitis verum dictum esse, mea doctrina: intendite etiam cujus est Verbum; et videbitis recte dictum esse, non est mea. 5. Breviter ergo dico Charitati vestrae; hoc videtur mihi dixisse D Mea doctrina non est mea, ac si diceret, Ego non sum a meipso. Quamvis enim Filium Patri dicamus et credamus aequalem, e distantiam, nec inter generantem atque generatum aliquod interfuisse temporis intervallum; tamen hoc servato et custodito ista dicimus, quod ille habeat Filium; Filius non est, si non habeat Patrem: us enim Christus dicitur Lumen ex Lumine. Lumen ergo quod non ex lumine, et Lumen aequale quod ex Lumine, simul unum Lumen, non duo lumina. 6. Si intelleximus, Deo gratias: si quis autem parum intellexit, fecit homo quo usque potuit, caetera videat unde speret.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pt̃ cẽ ulłius s alicuius: ⁊ suam doctri¬
nam dixit seip̃m ⁊ nõ suam. qr prt̃s est
u̾butm. Quid enĩ tam tuũ qͣm tu: Et qͥd
tam nõ tuũ qm tu. si alicuius est quodos
Uerbũ ergo ⁊ ds̃ est. ⁊ doctrina stabilis u̾¬
bum est: nõ sonabilis ꝑ sillabas ⁊ uola¬
tilis. s manentis cum pr̃e. ad quam ꝯu̾¬
tamur manentem. sonts tnseuntib am¬
moniti. Nõ enĩ nos ita animonet quod
nando tͣnsierunt. nõ tñ illud quod uos
ammonuit tñlire debet. qr ille quẽ uos
dilig̾e monui nõ tnͣsit: ⁊ cum tñseun¬
altum. et̾num. quod manet: quo uocant
omnia que tp̃oalit̾ tnͣseunt. qñ bñ signi¬
ficant. nõ mendacit̾ ꝓfermitur. Omnia
quippe signa que ꝓferrinus: sonts aliqͥd
significant. quod nõ est sonus. Nõ enim
duc breues sillabe ds̃ est: ⁊ duas breues
sillabas colimus.⁊duas breues sillabas
adoramus.⁊ad duas breues sillabas pue¬
nire desid̾amus: que pene añ desinunt
sonare qͣm cepint. nec in eis scd̾e locus ẽ

Expanded text:
 esse nullius, sed alicujus: et suam doctrinam dixit, seipsum; et non suam, quia Patris est Verbum. Quid enim tam tuum quam tu? et quid tam non tuum quam tu, si alicujus est quod es? 4. Verbum ergo et Deus est, et doctrinae stabilis Verbum est, non sonabilis per syllabas et volatilis, sed manentis cum Patre, ad quam convertamur manentem, sonis transeuntibus admoniti. Non enim nos ita admonet quod nando transierunt: non tamen illud quod vos admonui, transire debet; quia ille quem vos diligere admonui, non tnum quod manet; quo vocant omnia quae temporaliter transeunt, quando bene significant, nec mendaciter proferuntur. Omnia quippe signa quae proferimus sonis, aliquid significant quod non est sonus. Non enim duae breves syllabae Deus est, et duas breves syllabas colimus, et duas breves syllabas adoramus, et ad duas breves syllabas pervenire desideramus: quae pene ante desinunt sonare, quam coeperint; nec in eis secundae locus est,
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ammiratõne ⁊ u̾bis. dixit dñs ꝓ¬
fundũ aliquid.⁊ diligentius in spici ⁊
dilcuti dignũ. Propt̾ quod intentam
facio caritatem ur̃ãm nõ solũ ad audi¬
end ꝓuob̾: s etiam ad orand̾ ꝓ nobis.
Auro ergo dñs respondit eis ammiran¬
tib quõ sciret litt̾as quas nõ didic̾at:
llea inquit doctrma nõ est mea. s eius
qui misit me. Hec pͥma ꝓfunditas. Ui
atur enĩ paucis u̾bis qͣi ꝯtͣria loquutꝰ
sõ eniait ista doctrina nõ est mea. sed
mea doctrina nõ est mea. Si nõ tua. quõ
ma: si tua. quõ nõ tua. Cu enĩ dicis
utrũq ⁊ mea doctrina ⁊ nõ mea. Ram
li dicisset ista doctrma nõ est moa: nulla
r q̃lionem ⁊ sic ordine expoctate solu¬
t̃nem. sam qui nõ uidet q̃stionem quo
ponitir. quõ intlłigit quod exponitur:
hor est ergo in q̃stione ꝙ ait mea ⁊ nõ
md ipẽ in exordio dicit sc̃s eũnglista.
ipncipio erat ũbũ ⁊ ũbũ erat apud

Expanded text:
quippe admiratione et verbis, dixit Dominus pquippe admiratione et verbis, dixit Dominus profundum aliquid, et diligentius inspici et discuti dignum. Propter quod intentam facio Charitatem vestram, non solum ad audiendum pro vobis, sed etiam ad orandum pro nobis. 3. Quid ergo Dominus respondit eis admirantibus quomodo sciret litteras quas non didicerat? Mea, inquit, doctrina non est mea, sed ejus qui misit me. Haec est profunditas prima: videtur enim paucis verbis quasi contraria locutus. Non enim ait, Ista doctrina non est mea; sed, Mea doctrina non est mea. Si non tua, quomodo tua? Si tua, quomodo non tua? Tu enim dicis utrumque: et, mea doctrina; et, non mea. Nam si dixisset, Ista doctrina non est mea, nulla quaestionem, et sic ordine exspectate solutionem. Nam qui non videt quaestionem quae proponitur, quomodo intelligit quod exponitur? Hoc est ergo in quaestione, quod ait, mea non quid ipse in exordio dicit sanctus evangelista: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud
Abbreviated transcription (Latin):
ualo so bouis honno scoucor est oia
hono ad malĩ inalus seductor est. In hanc
aut partem qua seducuntur boĩes de ma¬
lo abonũ utinã omnes seductores ⁊ uo¬
cmur ⁊ sis. Ascendit ergo postea dñs
id diem festum mediante die festo: ⁊ doce¬
bat ⁊ mirabantur udei dicentes. Qũo
hic litt̾as scit cum nõ didic̾it: Ille qui la¬
edat docebat: ⁊ palam loquebatur. ⁊ non
renebatur. Illud enĩ ut lat̾et erat causa
ccempli. hoc potestatis. S cũ docet. mira¬
bantur iudei. Omnes quid̃ qntũ arbi¬
tuor mirabantur. s nõ omnes ꝯũteban¬
tur. Et unde ammiratio: Quia multi
nou̾ant ubi natus. ꝙ̃ ad mod̃ fu̾it educa¬
tus. sũqͣm eum niderant litt̾as discen¬
tem. audiebant aut̃ de lege disputantẽ
logis testimonia ꝓferentem: que nemo
psset ꝓferre nisi legisset. nemo leg̾et
nisi litt̾as didicisset. ⁊ iõ mirabantur
Eoꝵ aut̃ aminiratio magistro fcã est in¬
sinuande altius u̾itatis occasio. Ex eoꝵ

Expanded text:
alo ad bonum, bonus seductor est; si a bono ad malum, malus seductor est. In hanc ergo partem qua seducuntur homines de malo ad bonum, utinam omnes seductores et vocemur et simus! 2. Ascendit ergo postea Dominus ad diem festum, mediante die festo, et docebat. Et mirabantur Judaei dicentes: Quomodo hic litteras scit, cum non didicerit? Ille qui latebat, docebat; et palam loquebatur, et non tenebatur. Illud enim ut lateret, erat causa exempli, hoc potestatis. Sed cum doceret, mirabantur Judaei. Omnes quidem, quantum arbitror, mirabantur; sed non omnes convertebantur. Et unde admiratio? Quia multi noverant ubi natus, quemadmodum fuerit educatus; nunquam eum viderant litteras discentem, audiebant autem de Lege disputantem, Legis testimonia proferentem, quae nemo posset proferre nisi legisset, nemo legere nisi litteras didicisset: et ideo mirabantur. Eorum autem admiratio Magistro facta est insinuandae altius veritatis occasio. Ex eorum
Abbreviated transcription (Latin):
uod sequitur de eungłio ⁊ hodie
lectum est ꝯseq̃nter ⁊ nos uidaa¬
mus. ⁊ quod dñs donauit hinc dioam
Hest̾no die hucusq lectũ erat. qr lict
nõ uidissent dñm iħm in templo ꝑ
diem festum. loquebantur cũ de illo
Et alii dicebant bonus est alii aut̃ nĩ
s seducit turbas. Dictii enĩ hoc o
ad eoꝵ solatium qui postea p̾dicane
u̾bũ dei futuri erant ut seductores
et u̾aces. Si enim seduce̾ decipere es
seduc̾e aliunde aliquem ad alind ꝑlu¬

Expanded text:
quitur de Evangelio et hodie lectum est, consequenter et nos videamus; et quod Dominus donaverit, hinc dicamus. Hesterno die huc usque lectum erat, quia licet non vidissent Dominum Jesum in templo per diem festum, loquebantur tamen de illo: Et alii dicebant, Bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas . Dictum enim hoc est ad eorum solatium, qui postea praedicantes verbum Dei, futuri erant ut seductores et veraces . Si enim seducere decipere est; seducere, aliunde aliquem ad aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ualet. neq p̾putium. s fides que ꝑ di̾̃s¬
tõm oꝑatur. Nõ qualiscũq fidos: s fids
que ꝑ dilectõm oꝑatur. Hoc in tesit et
intelliges de doctria. Quid enĩ iilig
Quia doctrina ista nõ est mea. s eiuos
dissoluit. Sabellinam enĩ dicẽ ausr sit
ip̃m ẽẽ filiũ qui est ⁊ pat̾. Duo ẽẽ nomins
s unam rem. Si duo eẽnt nomina et
res una. nõ dicẽtur mea doctrina nõest
mea. Utiq si tua doctrina nõ est tua odit
cuius est nis. alius sit cuius sit: Quo
dixisti sabelliani nõ itlłigunt. Nõ cu
trinitatem uid̾unt. s sui cordis error̃
sequuti sunt. Nos cultores trinitatio:
et filius de deo prẽ d̾s̃ est. Pat̾ aut̃ ds̃
nõ de filio deo ds̃ est. Qui a seiz ip̃oloi¬
tur: głam ꝓpͥam querit. Hoc erit ille
et quod colitur. Ip̃m quippe annis¬

Expanded text:
putium, sed fides quae per dilectionem operatur ? Non qualiscumque fides, sed fides quae per dilectionem operatur: haec in te sit, et intelliges de doctrina. Quid enim intelliges? Quia doctrina ista non est mea, sed ejus dissolvit. Sabelliani enim dicere ausi sunt ipsum esse Filium qui est et Pater; duo esse nomina, sed unam rem. Si duo essent nomina, et res una, non diceretur, Mea doctrina non est mea. Utique si tua doctrina non est tua, o Domine, cujus est, nisi alius sit cujus sit? Quod dixisti, Sabelliani non intelligunt: non enim Trinitatem viderunt, sed sui cordis errorem secuti sunt. Nos cultores Trinitatis eet Filius de Deo Patre Deus est: Pater autem Deus, non de Filio Deo Deus est. 8. Qui a semetipso loquitur, gloriam propriam quaerit. Hoc erit ille od dicitur Deus, et quod colitur . Ipsum quippe ann
Abbreviated transcription (Latin):
iqͣntũl ꝓfec̾imus inapp̾hensione
usticie. sciamus nos sine pccõ nõ ẽẽ:
quod subinde abluit int̾pellando pro
nob̾. Oramus prẽm qui in celis est.
ur debita nr̃a dimittat nob̾. sicut et
nos dimittimus debitorib nr̃is. Nũo¬
agd adhunc intlłom pot̾it ꝑtinere.
he quod ip̃e postea docuit. ubi sui fcĩ
erposuit rõm dicens. Si ergo ego la¬
iipeses ur̃os dñs ⁊ magister. debetis
⁊uos alt̾ alt̾ius lauare pedes. exem¬
plim enim ego dedi uob. ut ꝙ̃ admod̾

Expanded text:
ibet profecerimus in apprehensione justitiae, sciamus nos sine peccato non esse: quod subinde abluit interpellando pro nobis, cum oramus Patrem qui in coelis est, ut debita nostra dimittat nobis, sicut et nos dimittimus debitoribad hunc intellectum poterit pertinere hoc quod ipse postea docuit, ubi sui facti exposuit rationem dicens, « Si ergo ego lavi vestros pedes Dominus et Magister, debetis et vos alter alterius lavare pedes. Exemplum enim de
Abbreviated transcription (Latin):
gpofer uob̾ ita ⁊ uos facie̾tis. Hoc est bẽ
ptie quod nesciebas. qñ fieri nõ sine¬
pis. Hoc tibi postea sciend̾ ꝓmesit. qñ
ur smeres t̾ruit. magister turis ⁊ dñs
nus lauans pedes tuos. Discimus fra¬
ro humilitatem ab excelso: faciamus
nuicem humiles quod humilit̾ fecit
acelsus. Magna est hec ꝯmendatõ hu¬
militatis. Et faciunt hoc sibi inuicẽ
fr̃s. etiam oꝑe ip̃o uisibili: cum se iui¬
cem hospitio recipiunt. Est enĩ apud
płosꝙ ꝯ suetudo huius humilitatis.
usq ad fc̃m quo cernatur exp̃ssa. Unde
mendaret: si hospitio inquit recepit.
si scõꝵ pedes lauit. Et apud scõs ubicũ¬
q hec consuetudo nõ est. quod manu nõ
faciunt corde faciunt: si in illoꝵ nũo
sunt quib dicitur in ymno beatoꝵ tͥũ
uiroꝵ. Benedicite scĩ ⁊ humiles corde
dño. Multo aut̃ est melius. ⁊ sine ꝯtro¬
u̾sta uerius. ut etiam manib fiat: nͤ
sim enim ad pedes frĩs inclinatur cor¬
pus: etiam corde ip̃o ur excitatur. uel

Expanded text:
et vos ita faciatis. » Hoc est, beate Petre, quod nesciebas, quando fieri non sinebas. Hoc tibi postea sciendum promisit, quando ut sineres terruit te Magister tuus et Dominus tuus, lavans pedes tuos. Didicimus, fratres, humilitatem ab Excelso; faciamus invicem humiles, quod humiliter fecit Excelsus. Magna est haec commendatio humilitatis: et faciunt sibi hoc invicem fratres, etiam opere ipso visibili, cum se invicem hospitio recipiunt; est enim apud plerosque consuetudo hujus humilitatis, usque ad factum quo cernatur expressa. Undem commendaret, Si hospitio, inquit, recepit, si sanctorum pedes lavit . Et apud sanctos ubicumque haec consuetudo non est, quod manu non faciunt, corde faciunt, si in illorum numero sunt quibus dicitur in hymno beatorum trium virorum, Benedicite, sancti et humiles corde, Domino . Multo autem est melius, et sine controversia verius, ut etiam manibus fiat; nec stianus. Cum enim ad pedes fratris inclinatur corpus, etiam in corde ipso vel excitatur, vel
Abbreviated transcription (Latin):
s reꝵ oĩm lauaret pedes discipłoꝵ et
seruoꝵ suoꝵ: Huius ergo tanti facti
qm̃ ꝓmiserat sciãm dicens. scies aut̃
postea: quid sit quod fecit. docẽ minc
incipit. Uos inquit uocatis me magr̃¬
dicitis. qr uerũ dicitis. Sum quippe¬
quod dicitis. Homini p̃ceptũ est. nõ
te laudet os tuũ. s laudet te os ꝓximi
tui. Piculosũ est enim sibi placere
cui cauend̾ est suꝑbire. Ille aut̃ qui
suꝑ omnia est qͣntũcũq se laudet: ñ
se extollit excelsus. nec pt̃ recte diciar¬
rogans d̃s. Nob̃ namq expedit eum
nosse nõ illi: nec eum quisq oognos¬
cit. si nõ se indicet ip̃e qui nouit. Si
ergo nõ se laudando qiͣ arrogantiã
uitare uoluit: nob̾ sapĩam denega¬
bit. Et magistrũ quid̾ ꝙ seeẽ dicit
nemo rep̾henderet. etiam qui eum
nicħ eẽ aliud qͣm hoĩem cred̾et: qm̃¬

Expanded text:
 omnium, lavaret pedes discipulorum et servorum suorum: hujus ergo tanti facti quoniam promiserat scientiam dicens, Scies autem postea; quid sit quod fecit, docere nunc incipit. 3. Vos, inquit, vocatis me, Magidicitis; suquod dicitis. Homini praeceptum est: Non te laudet os tuum, sed laudet te os proximi tui . Periculosum est enim sibi placere, cui cavendum est superbire. Ille autem qui super omnia, quantumcunque se laudet, non se extollit excelsus. Nec potest recte dici arrogans Deus, nobis namque expedit eum nosse, non illi. Nec eum quisquam cognoscit, si non se indicet ipse qui novit. Si ergo non se laudando, quasi arrogantiam vitare voluerit, nobis sapientiam denegabit. Et magistrum quidem quod se esse dicit, nemo reprehenderet, etiam qui eum nihil esse aliud quam hominem crederet, q
Abbreviated transcription (Latin):
in dño głetur. Ita ne nõ tim̾et inlipi¬
entiam. si głari uellet ama tor sapĩe
et in gła sua tim̾et insipĩam ip̃a sap̃n
Non timuit arrogantiam qui dixi.
in dño laudabitur antina mea. et i
laude sua tim̾et arrogantiam pote¬
stas dñi in qua laudatur antma se¬
ni: uos inquit uocatis me magist̾
et dñe. ⁊ bene dicitis. Sum enun. Idr
bene dicitis. qr sum. Nam si nõ eẽm
quod dicitis male dioe̾tis. ettam si me
laudaretis. Qnõ ergo negares ueritas
quod dicunt discipłi u̾itatis: Quoi
quod dicunt qui didice runt. negare:
ip̃a unde didic̾unt. Nuõ fons negat
quod bibens p̾dicat: Quõ lux occulas
quod uidens indicat: Si ergo inquis
ego laui pedes ur̃os dñs ⁊ magister.¬

Expanded text:
in Domino glorietur . Itane non timeret insipientiam, si gloriari vellet amator sapientiae; et in gloria sua timeret insipientiam ipsa sapientia? Non timuit arrogantiam qui dixit, In Domino laudabitur anima mea ; et in laude sua timeret arrogantiam potestas Domini, in qua laudatur anima servi? Vos, inquit, vocatis me, Magister, et Domine: et bene dicitis; sum etenim. Ideo bene dicitis, quia sum: nam si non essem quod dicitis, male diceretis, etiamsi me laudaretis. Quomodo ergo negaret veritas, quod dicunt discipuli veritatis? quomodo quod dicunt qui didicerunt, negaret ipsa unde didicerunt? Quomodo fons negat quod bibens praedicat? quomodo lux occultat quod videns indicat? 4. « Si ergo, inquit, ego lavi pedes vestros Dominus et Magister
Abbreviated transcription (Latin):
columus dice̾. ꝙ etiam frat᷑ frẽm a de¬
ti pot̾it ꝯtagione mundare: Immo
ib io etuam nos ẽẽ ammonitos in huulᷤ
dñici oꝑis altitudine not̾imus. ut cõ¬
fessi inuicem delicta nr̃a oremus ꝓ nob̾.
sicut ⁊ xp̃c int̾pellat ꝓ nob̃ Audiamus
apłm iacobum hoc ipm eitidentissime
p̾cipientem. ac dicentem. Confitemĩ
Et si dimictit nob̾ ille cui nõ hẽmus
quod dimittamus: qnͣtomagis dimit¬
tere nob̾ debemus inuicem. qui sine
pocõ hic uiu̾e nõ ualemus: Quid enĩ
uidetur in hac altitudine sacramenti
dñs significare cum dicit. exemplũ
ent̃ dedi uob̃. ut ꝙ̃admod̾ ego feci uob̾.
ita ⁊ uos faciatis: nisi quod aꝑtissime
dicit apłs. donantes uob̃m ip̃is si qͥs
adu̾sus aliquem hc̃ querelam: Stcut
dñs donauit uob̾ ita ⁊ uos. Inuicemi
itaq nob̃ delicta donemus. ⁊ ꝑ nrĩs
delictis inuicem oremus: atq ita quo¬
dammodo inuicem pedes nros lauemꝰ.
srm̃ est donante ip̃o iuust̾ium ca¬

Expanded text:
umus quod etiam frater fratrem a delicti poterit contagione mundare? Imo vero id etiam nos esse admonitos in hujus nici operis altitudine noverimus, ut confessi invicem delicta nostra oremus pro nobis, sicut et Christus interpellat pro nobis . Audiamus Apostolum Jacobum hoc ipsum evidentissime praecipientem et dicentem, ConfiteminiEt si dimittit nobis ille cui non habemus quod dimittamus; quanto magis dimittere nobis debemus invicem, qui sine peccato hic vivere non valemus? Quid enim videtur in hac altitudine sacramenti Dominus significare, cum dicit, « Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vobis; ita et vos faciatis; » nisi quod apertissime dicit Apostolus, « Donantes vobismetipsis, si quis adversus aliquem habet querelam, sicut et Dominus donavit vobis, ita et vos » ! Invicem itaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis invicem oremus, atque ita quodammodo invicem pedes nostros lavemus. Nostrum est, donante ipso, ministerium cha