comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bbas iohannes dicebat patribus: patres manducantes tan¬
tum panẽ & salem fortes facti sunt in operedĩdum angus¬
tarent seipsos: Constringamus nos in ipsopane & salezo por¬
t& eñi seruientẽ dõ inistis coartari : quia ipsedñsdyeit. artã
& angustã uiã esse queducit ad uitam : In terrogabat frater
eundem senẽ dicens: ieiunia & uigiliã quas agimus : quidfa¬
ti  respondit senes: ipse faciunt animam humilẽfier
Scriptũ ẽ eñĩ: Videhumilitatẽ meã &lab oron meum adi¬
mitte omnia peccata mea: Si enim laborat animainhis
miseretur et condol& illids̃: abbas pemenius doxit: Cum
cogitatione fornicationis & detractionibus proximi.
cumhis duobus incordetuo nequelo quaris. neq ad quies
habebis requiem : firater requisiuit sene dicens: quid faci¬
am pat̃ contra cogitationes passionũ : respondit: Oradm̃.
ut uideant: oc uli animae tuae auxilium quod adõdatũ ẽ.
quod circumda t hominẽ & conseruat: Quidam frater¬

Expanded text:
bbas Joannes dicebat ad discipulos suos: Patres manducantes panem tantum et salem, fortes facti sunt in opere Dei, dum angustiarent seipsos; constringamus ergo nos in ipso pane et sale. Oportet enim servientes Deo in ipsis coarctari, quia ipse Dominus dixit: Arcta et angusta est via quae ducit ad vitam . 2. Interrogavit frater eumdem senem, dicens: Jejunia et vigiliae quas agimus quid faciunt? Respondit: Ipsa faciunt animam humilem fieri. Scriptum est enim: Vide humilitatem meam, et laborem meum, et dimitte omnia peccata mea . Si enim laborat in his anima, miseretur et condolet illi Deus. 3. Abbas Poemenius dixit: Cum cogitatione fornicationis et detractionibus proximi, cum his duobus in corde tuo ne loquaris, neque acquieschabebis requiem. 4. Frater requisivit senem dicens: Quid faciam, Pater, contra cogitationes passionum? Respondit; Ora Dominum ut videant oculi animae tuae auxilium, quod a Deo est, qui circumdat hominem et conser
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ inus ex illis: abba omne uetus & nouum testamentum
me moriter didici: Res pondit: Implestiaerem uerbis¬
alter autẽ dixit: Ego uetus & nouum testamentum tdtũ
IS SEPTEM. QUAS LOCGTUS EST ABBaS Moy¬
Ses adabbat᷑s pfaunionemn.¬
aec sunt quae si quis aut in coe nobioaut insolt ueb
ud in ipso scło positus custodiat p̃ocerit saluari: In primis sic̃
scriptĩẽ: deb& homo diligere dm̃ extoca anima et extota ii¬
tellegentia : Deb et homo diligerȩ ꝓximumsuũ sic̃ sc̃ipsum¬
.iII. Deb& homo mortificare seipsũ ab omni malo¬
.IIII. Nondebethomo diudicare fratrem suum sine causa.
Non debet homo malum facere alicui in aliqua causa:¬
VI deb& homo prius quã exeat decorpore mundare seipsũ
ab omniin quinamento carnis & spiritus:
UIi deb& homosemꝑ cor contritũ &humiliatũ habere quo dille
potest implere quisemꝑ su peccata non pximi considera:¬

Expanded text:
que unus ex illis: Abba, omne Vetus et Novum Testamentum memoriter didici . Dicit ei senex: Implesti aerem verbis. Et alter dixit: Ego et Vetus et Novum Testamentum totum ae septem, quas locutus est abbas Moyses ad abbatem Poemenionem, quas si quis in coenobio, aut in solitudine, aut in ipso saeculo positus custodierit, poterit salvari. 1. In primis, sicut scriptum est, debet homo diligere Deum ex tota anima et ex tota intelligentia sua . 2. Debet homo diligere proximum sicut seipsum. 3. Debet homo mortificare seipsum ab omni malo. 4. Non debet homo dijudicare fratrem suum in aliqua causa. 5. Non debet homo malum facere alteri. 6. Debet homo priusquam exeat de corpore, mundare seipsum ab omni inquinamento carnis et spiritus. 7. Debet homo semper cor contritum et humiliatum habere. Quod ille potest implere, qui semper sua peccata et non proximi considera
Abbreviated transcription (Latin):
maculatur: idest siamititiã quis cũ potentibus habuerit concu¬
piscentils carnaletꝰ studens. uel side ꝓximosuo de cractauerit:⁊
uel si ꝑciuitatẽ ambulans occulos suos noncustodierit: & siquã¬
cumq noticiam cum mulieribus habuerit: Peatus arsenius
tem audiuit ut egreder&ur foris. ꝓpter operabminum contẽ¬
teo aurientẽ. atq: inuasa forato mittentẽ: dequo aqua egredi¬
ens. refundeba tur inputeum: & iterũ parum progressus uidit
& hropum ex lignis concisis sarcinã facientẽ : quã cum temꝑ¬
tans inpor tabilem sensisset. alia iterũ suꝑ eamligna congessit:
Si milit̾q t̾emꝰtando cum nec mouere sarcinã potuiss&: tam̃
addere alia ligna nondestitit: Et iterum parum ꝓgressus arse¬
nius uidit ante portã ciuitatis duos iuuenes sedentes in equis.
quielignum longum trans uersũ po tantes a latere. ingredi
non poterant ciuitatem: Lignũ enĩ quod ita gestaba tur noneos
ꝑmittebat intrare: Sequeautẽ uelhumiliare. alter alteri

Expanded text:
maculatur, id est, si amicitiam quis cum potentibus habuerit, concupiscentiis carnalibus studens; vel si de proximo suo detractaverit; aut si per civitatem ambulans, oculos suos non custodierit; et si quamcunque notitiam cum muliere habuerit. 3. Beatus Arsenius t dicentem ut egrederetur foras teo haurientem, atque in vas perforatum mittentem, et aqua egrediens, refundebatur in puteum. Et iterum parum progressus, vidit Aethiopem ex lignis a se concisis sarcinam facientem. Quam cum tentasset, et importabilem sensisset, alia iterum ligna super ea congessit. Similiterque tentans, cum nec movere potuisset, tamen alia addere ligna non destitit. Et iterum progressus Arsenius, vidit ante portam civitatis duos juvenes sedentes in equis: qui lignum transversum portantes, ingredi non poterant civitatem. Lignum enim, quod ab eis portabatur, non eos permittebat intrare, et sequi vel humiliare alteri alter
Abbreviated transcription (Latin):
homo est faciens elemosinã. bonũ opus imitans facere Sed
autẽ quẽ uidistiligna concidere & grauẽ sar cinã addendo fice¬
regrauiorem : homo e in pec catis plurimis constituti s. qui
ꝓpoenitentim̃ aliut semꝑ peccatis suis pec catorum honus
auc mentatꝰ: Os uero quͦitrans uersolignd̃ retinente sinciui¬
tatem non posse ingredi conspexisti: illos deordine aeccła¬
istisunt quiiugum cum mise rabile uidentur ferresupbie¬
& alter alteri sehumiliare noluq̃runt. ut ꝑ haec et mandati
uiã xp̃i humilem seque rentur atq ideo extra regnũdĩ

Expanded text:
hominis facientis eleemosynam, qui bonum opus imitatur efficere: sed autem, quem vidisti ligna concidere, et gravem sarcinam addidisse, facereque graviorem, homo est in peccatis plurimis constitutus, qui post poenitentiam aliud super peccatis suis onus augmentat. Hi vero quos, transverso ligno renitente, civitatem non posse ingredi conspexisti, sunt qui jugum miserabile videntur ferre superbiam, et alteri se humiliare notuerunt, ut per hoc emendati, viam Christi humilem sequerentur; atque ideo extra regnum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
mini uidendo creditur equalis aquilio et uulturib
quis odoraudo cambus quis uelocitate leporib cͥuio¬
at ouib auib sq̃uis mltũ uolendo. leonibus et elepha¬
tiequis dui umiedo sipentibus qui et deposito tiruita
seneaute dexone / atq in inuetute redire perhibentur

Expanded text:
m uidendo aequabitur aquilis et uulturibus? quis odorando canibus? quis uelocitate leporibus, carnis, omnibus auibus? quis multum ualendo leonibus et elephantis? quis diu uiuendo serpentibus, qui etiam deposita tunica senectutem deponere adque in iuuentam redire p
Abbreviated transcription (Latin):
bunt  Suetros ali quã uł infirmitatem eloccrepar cetie. non
possimus openeru sic nosille pascet uesti& quẽ ad modiñaues
edisian q ogriil õpertentur hiuius modo Cuma noe qiooes¬
sumas sor dibenus tempto redõ namn qua edioe qia pos¬

Expanded text:
bunt: si et nos per aliquam uel infirmitatem uel occupationem non bunt: si et nos per aliquam uel infirmitatem uel occupationem non possimus operari, sic nos ille pascet et uestiet, quemadmodum aues et lilia, quae nihil operantur huius modi, cum autem possumus, non debe
Abbreviated transcription (Latin):
imamte etglorificabisme Propterea non debuit fugire apłs
sed expecia ret potius ut conp̃ henderetur. et eum sicut tres pue¬
ros̃ demediis ignibus liberaer& : aut propter hoc nec dñs dice¬
redebuit. siuos ꝑ secuti fuerint inunaciuitate fugite in aliã
quia ipsedixit: Si quid pecieritis patremin nomine meo da¬
bituobis Sicut questionem ergo quis quis fugientibus ꝑ se¬
cutionem discipulis xp̃i obiceret huius modi. Curnonstetissent
potius. & inuocato dõ ꝑ eius mircobilia sic eruerentur. ut dani¬
hel aleonibus ut pecrus exuinculis. responderent. non seopor¬
tuis sȩlem ptaredm̃. sed cunc eum alia siuellet esse facturum.
cumipsi quid facerent non haberent Cumueroeus fuga
in potes tate dedis set: etiã siꝑillam liberentur nonnisi ab
ipsalbener decdicetiam diseruis uacantib etand ntibons
psomplo et praccepto a plico manib sius auc alui tuensig ere

Expanded text:
imam te, et glorificabis me, propterea non debuit fugere apostimam te, et glorificabis me, propterea non debuit fugere apostsed expectare potius, ut conprehenderetur et eum sicut tres pueros de mediis ignibus liberaret. aut propter hoc nec dominus dicere debuit: si uos persecuti fuerint in una ciuitate, fugite in aliam, quia ipse dixit: si quid petieritis in nomine meo, dabitur uobis. sicut ergo quisquis fugientibus persecutionem discipulis Christi obiceret huius modi quaestionem, cur non stetissent potius et inuocato deo per eius mirabilia sic eruerentur ut Danihel a leonibus, ut Petrus ex uinculis, responderent non se oportuisse temptare deum, sed tunc eum talia si uellet esse facturum, cum ipsi quid facerent non haberent; cum uero eis fugam in potestatem dedisset, etiamsi per illam liberantur, non nisi ab ipso liberari: sic etiam dei seruis uacantibus et ualentibus exemplo et praecepto apostolico manibus suis uictum transigere,
Abbreviated transcription (Latin):
re : et paulo post : Non potestis inquit do seriure. etmarimo¬
ne : Statimq contexuit : Id eodico uobis. Nolitesollieties si
anime qud manducetis neq corperiquiduestiamim: Eeqei se¬
quitur deuo latilibus ca eli e delilus agri. adhocdicit Nequisquã
đmput& seruorũ suorum necessaria noncurere: cumeis sapi¬
entissima ꝓuidentia usq ad ista recreanda et gubernanda ꝑue¬
niat: Neq enim non ipsepasuit etuestit etia cosquimanibus
operantur Sed nexp̃ĩ anamilitiam ad hocdetor queantatis¬
ta conquinent : hoc seruos suos dñs p̃mon&. ut ineoministerio qđ
sacrrmento eius debetur. nonista sed regnumeius & iustitiã cogi¬
temus : & haccomnia apponentur nobis. Siue ꝑmanus aperan¬
tibus. siued infirmitatecorporis inpeditis. si uelpsius militiae
talioccupatione dsstrictis : ut nihil aliud agereuadeamus:
Ne queenim quia dixitds̃ inuocame indiaetribulationis. & exꝰ-¬

Expanded text:
re. et paulo post, non potestis, inquit, deo seruire et mamore. et paulo post, non potestis, inquit, deo seruire et mamonae, statimque contexuit: ideo dico uobis, nolite solliciti esse animae quid manducetis neque corpori quid uestiamini.° Et quod sequitur de uolatilibus caeli et de liliis agri, ad hoc dicit, ne quisquam deum putet seruorum suorum necessaria non curare, cum eius sapientissima prouidentia usque ad ista creanda et gubernanda perueniat. neque enim non ipse pascit et uestit etiam eos, qui manibus operantur. sed ne christianam militiam ad hoc detorqueant, ut ista conquirant, hoc seruos suos dominus praemonet, ut in eo ministerio, quod sacramento eius debetur, non ista, sed regnum eius et iustitiam cogitemus: et haec omnia adponentur nobis siue per manus operantibus siue infirmitate corporis inpeditis siue ipsius militiae tali occupatione destrictis, ut nihil aliud agere ualeamus. Neque enim quia dixit deus: inuoca me in die tribulationis, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
auriaent sibi fundamentum bonũ in futurum Fut ad phendant
uerrmuitam: Cumergoin futurã uitã direxerit oculum Am ede¬
mosinas facientium & in cad estẽmercedem : ut possint etipsa fac¬
ta celucida cumsimplexoculus fuerit inillam quippenouis simare:¬
tributionem ualet quod alibiait: Quiuos excipit mcexapit :
Et quimeexcipit. excipit eum qui memisit ÷ Quiex cipit proplie¬
tã in nomine prophetae meredem prophetȩ accipi& Eitiuiex¬
cipit ustum in nomineiusti: mercedemiustiaccipiet Etqui potuo
dederit uniexistis minimis calicem aquȩ frigidȩ. tantum in no¬
minediscipulis amendi co uob non peribit merces eius ÷ Ne
fortetorrepto oculo eorum qui necessari a inpendunt indigenti¬
bus et prophecis. etuistis. etdis cipulis dñi ipsorum oculus depra¬
uaretur In quos istaficrent. ut propter ista accipienda uedu¬
lentx pomilitare : Nemoinquid potesi duobus dominisserio¬

Expanded text:
aurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant aurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram uitam. cum ergo in futuram uitam direxerit oculum dominus elemosynas facientium et in caelestem mercedem, ut possint et ipsa facta esse lucida, cum simplex oculos fuerit — in illam quippe nouissimam retributionem ualet, quod et alibi ait: qui uos excipit, me excipit; et qui me excipit, excipit eum qui me misit. qui excipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae . accipiet; et qui excipit iustum in nomine iusti, mercedem iusti accipiet. et qui potum dederit uni ex istis minimis calicem aquae frigidae tantum in nomine discipuli, amen dico uobis, non peribit merces eius — ne forte correpto oculo eorum qui necessaria inpendunt indigentibus et prophetis et iustis et discipulis domini ipsorum oculus deprauaretur in quos ista fierent, ut propter ista accipienda uellent Christo militare, nemo, inquit, potest duobus dominis serui
Abbreviated transcription (Latin):
descender& et dicebat. Lucerna corporistui est oculus tuus:
Sioculustuus simplex fuerit : totum corpustuũ lucidũerit: Siue-¬
rooculus tuus nequam fuerit : totũ corpustuũ tenebro sumerit. Idẽ
talia erunt facta tua : qualis fuerit intentiotua. curea facias: Et
adhocenim ut uenir& supra deelemosinis preceperatdicens.
Noli te condere uobis thesauros interris. ubierugo ectinea ext̃mi-¬
nat : ctubifures effodiunt et furaentur: Recon diteergo uobthes¬
auros incaelo: ubineq tinea neque rubigo ext̃minat. ubi fu¬
res nom ꝑfodiunt & furantur: Vbienĩ erithes aurustuus ibiera
et corcuum: Deinde subiunexit: Lucerna corporistu es toculus
tuus: Ut illiscilic& quielemosinas faciunt. noncafaciant in¬
tentione utuł hominibus uelintꝑlacere. uł incerra sibiquȩnent
rependi qđ faciunt Vndeet a postolus cuntimotheo diuites mod¬
nendos preciper& : Faclcinquit dñs tribuant. commanicena ches¬

Expanded text:
descenderet, et dicebat: lucerna corporis tui est oculus tuus. descenderet, et dicebat: lucerna corporis tui est oculus tuus. si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit; si uero oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit, id est: talia erunt facta tua, qualis fuerit intentio tua, cur ea facias. et ad hoc enim ut ueniret, supra de elemosynis praeceperat dicens: nolite condere uobis thesauros in terris, ubi aerugo et tinea exterminat et ubi fures effodiunt et furantur; recondite uero uobis thesauros in caelo, ubi neque tinea neque robigo exterminat, ubi fures non perfodiunt et furantur. ubi enim erit thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum. deinde subiunxit: lucerna corporis tui est oculus tuus, ut illi scilicet, qui elemosynas faciunt, non ea faciant intentione, ut uel hominibus uelint placere uel in terra sibi quaerant rependi quod faciunt. unde et apostolus cum Timotheo diuites monendos praeciperet. facile, inquit, tribuant, communicent, thes
Abbreviated transcription (Latin):
manducetis. Neq corporiquibiestiamini: Recteqm̃ supredi
dixerrt : Nom potescis doseruire et mã monȩ : Quienĩ propter
hoc euangelium predicat. ut habeat undemanducet etundeues¬
tiatur: simul seputat et dõ seruire. quia euangelium p̃dicat: &
mãmonȩ. Quia ꝓpt̃ ista neces saria p̃dicat Quod dñs dicit fieri
non posse: Acꝑ hocille qui propter ista euangeliump̃dicat. ñ
dõ sed mãmonȩ seruire conuincitur. Et si ds̃ illo adaliorum ꝓ¬
uectum quomodo ipsenecit utatur: Nam huic sententia e
sub iungitdicens. Ideodi couobis: nolitesollicitͥee animȩ quid
manducetis. neq corpori quiduestiamini: Nonutista non ꝓcu¬
rent quantũ necessitatis ẽ unde oneste potuerint. sedut non is¬
ta intueantur. et propter ista faciant. Quicquid in euanglii p̃¬
dicatione facereiubentur: Eam quippe intentionẽ qua requid
fiat oculumuocat: Vnde paulo superius loquebatur ut ad hoc

Expanded text:
manducetis neque corpori quid uestiamini. recte, quoniam supra manducetis neque corpori quid uestiamini. recte, quoniam supra dixerat: non potestis deo seruire et mamonae. qui enim propter hoc euangelium praedicat, ut habeat unde manducet et unde uestiatur, simul se putat et deo seruire, quia euangelium praedicat, et mamonae, quia propter ista necessaria praedicat: quod dominus dicit fieri non posse. ac per hoc ille, qui propter ista euangelium praedicat, non deo, sed mamonae seruire conuincitur, etsi deus illo ad aliorum prouectum, quomodo ipse nescit, utatur. nam huic sententiae subiungit dicens: ideo dico uobis: nolite solliciti esse animae quid manducetis neque corpori quid uestiamini, non ut ista.non procurent, quantum necessitatis est unde honeste potuerint, sed ut non ista intueantur et propter ista faciant quidquid in euangelii praedicatione facere iubentur. eam quippe intentionem quare quid fiat, oculum uocat: unde paulo superius loquebatur, ut ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
rus. uł in quoloco indigentib fraetribus quisq id qđ habebat.
impenderint: Omniumenim xp̃i anorum unares publica est:
etideoquisquis xp̃ianis necessaria ubilib& erogauerit. ubicũq
etiam ipsequod sibi necessarũ mest accipit: dexp̃i acipit:
uia ubicumq &ipsetalibus dedit. quis nisixp̃s accepit. illiau¬
tem quietiam prȩteristam scam̃ societatem uittim labore
corporis traensigebant ex quorũ numero plures ad monas¬
teriaueniunt: quiacqͣpsohumano genere pluressunt : simno:¬
lunt operari necmanducent : Neq enĩ propterea xp̃iana
militia ad pictatem diuitũ humiliantur : ut pauperes ad su¬
ꝑbiam extollantur : Nullo modo enim decet uti ne auita ubise¬
natores funtl aiboriosi: ibi fiantopifices otios Et quoueni¬
unt relictis delitiis suis quifuerunt priorum domini : ibi sint
rustici delicati: At enĩ dñs ait. Nolitesollicitieẽ animȩ quid

Expanded text:
riis uel in quo loco indigentibus fratribus quisque id quod habebat riis uel in quo loco indigentibus fratribus quisque id quod habebat inpenderit. omnium enim christianorum una respublica est. et ideo quisquis christianis necessaria ubilibet erogauerit, ubicumque etiam ipse quod sibi necessarium est accipit, de Christi accipit, quia ubicumque et ipse talibus dedit, quis nisi Christus accepit? illi autem, qui etiam praeter istam sanctam societatem uitam labore corporis transigebant, ex quorum numero plures ad monasteria ueniunt, quia et in ipso humano genere plures sunt, si nolunt operari, nec manducent. neque enim propterea christiana militia ad pietatem diuites humiliantur, ut pauperes ad superbiam extollantur. nullo modo enim decet, ut in ea uita, ubi senatores fiant laboriosi, ibi fiant opifices otiosi, et quo ueniunt relictis deliciis suis qui fuerant praediorum domini, ibi sint rustici delicati. At enim dominus ait: nolite solliciti esse animae quid
Abbreviated transcription (Latin):
pauperes xp̃i pia et salubri humilitate numeraeriuoluerunt.
sicorporae ltaualent. & ab aedesi asticis occupationibus ua¬
cant. quã quã eis tam magnũ animisui documentũ afferen¬
tibus. et eius dem societatis Indigentiae dehis rebus quas habe¬
bant uł plurimum uł non parum conferentib uicemsus¬
tentandae uitae eorum. res ipsa cõmunis etfracterna caritas
debeat : Tamen sict ipsimanib: õperentur : Vt pigris exui-¬
tahumeliore ec obhoc exercitatiore uenientib: auferant ex¬
cusationem : multomisericordius agunt quã cũ omnia sua
in digentib: diuiserunt: Quod quidem sinolint quis audeatco-¬
gere : quib tem̃ inuenienda sunto perainmon asterio : etiam¬
sia corporali functione liberiora: Seduigilanti ad ministyae¬
tione curenda: ut necipsi panẽsuum qm̃ cõmunis iam factus est
gratis manducent: Nec atendendum est in quibus monaste¬

Expanded text:
pauperes Christi pia et salubri humilitate numerari uoluerunt, pauperes Christi pia et salubri humilitate numerari uoluerunt, si corpore ita ualent et ab ecclesiasticis occupationibus uacant — quamquam eis tam magnum animi sui documentum adferentibus et eiusdem societatis indigentiae de his rebus, quas habebant, uel plurimum uel non parum conferentibus uicem sustentandae uitae eorum res ipsa communis et fraterna caritas debeat —, tamen, si et ipsi manibus operentur, ut pigris ex uita humiliore et ob hoc exercitatiore uenientibus auferant excusationem, multo misericordius agunt, quam cum omnia sua indigentibus diuiserunt. quod quidem si nolint, quis audeat cogere? quibus tamen inuenienda sunt opera in monasterio etiamsi a corporali functione liberiora, sed uigilanti administratione curanda, ut nec ipsi panem suum, quoniam communis iam factus est. gratis manducent. nec adtendendum est, in quibus monaste
Abbreviated transcription (Latin):
tem. in corum souetate uicturus. quib: est animauna et
cor unum inda. It aut ne modicat aliquid proprium. sed
sint illis omnia cõmunia Sienim huius terrenȩ reipub¬
licae antiqui principes praed arissimo lit teratorũ suorũ
eloquio p̃dicare solent. quod remã munẽ uniuers i populi suȩ
ciuitatis. priuatissuis rebus sic anteponebant. Vt quidã eo¬
rũ a fricae domite triumphator. quid nubentifiliae dar& non
habuerit. nisi exsenatus consulte depublico dotaretur: Qquoani-
moce deb& inrepublicasua ciuis aeternȩ illius ciuitatis hierusa¬
lem caelestis. nisiut illud ipsum quo d priis manib: elaborat in
cõmune cum ffaet: etsi quid ei defuerit. de communis sup¬
pleatlicens cũillo cuius p̃ceptum exemplũq secutus ẽ: qua si
nihilhabentes ecomnia possidentes : Quã obremilli quirelic¬
taul distributa siue ampla siue qualicumq opulentia. int̃

Expanded text:
tem in eorum societate uicturus, quibus est anima una et tem in eorum societate uicturus, quibus est anima una et cor unum in deo. ita ut nemo dicat aliquid proprium, sed sint illis omnia communia. si enim huius terrenae rei publicae antiqui principes praeclarissimo litteratorum suorum eloquio praedicari solent, quod rem communem uniuersi populi suae ciuitatis priuatis suis rebus sic anteponebant, ut quidam eorum Africa edomita triumphator quid nubenti filiae daret non habuerit, nisi ex senatus consulto de publico dotaretur: quo animo esse debet in republica sua ciuis aeternae illius ciuitatis Hierusalem caelestis, nisi ut illud ipsum, quod propriis manibus elaborat, in commune cum fratre et, si quid ei defuerit, de communi suppleat, dicens cum illo, cuius praeceptum exemplumque secutus est: quasi nihil habentes et omnia possidentes? Quamobrem etiam illi, qui relicta uel distributa siue ampla siue qualicumque opulentia inter
Abbreviated transcription (Latin):
labortui : quitamen operir ista et p̃cepit ecfecit Nec nobis
tanta auctoritate doctis & informatis sufficeredebuit. d
relinquendi pristinas facultates et manibus operendi: Sed
etnos ab ipsodno adiuti possumꝰ fortasse utiũq: cognoscere :¬
etiamsi coperantib: seruis dĩ priora tam̃ negotia reliquiss
quid prosis. Si enĩ ad hancuitam ex diuitequisq: conuertitur
Etnulla in firmicate corporis inpeditur: Itanedesipimus.
a saporexp̃i. Vt non incellegamus quantus prioris suꝑbiac
tumor sanetur: Cum circum cisis suꝑ fluis quibus anteͥani¬
mus exitiabiliter inflabaturadmodicum qua e restanthu¬
icuitȩ naturabiliter necessaria. etiamopificis humilitas mi¬
nime retusetur : Si autem ad hancuitã expauper tate con¬
uertitur : non putet id seagere qđ agebat. si ab amore abu¬
gendae quantul ȩcumq reipriuate: iam nonquȩrens quȩ
sua sunt sed quȩ ihũ xp̃i. ad cõmunis uitȩ sȩcrans tulit carita¬

Expanded text:
laboraui? qui tamen opera ista et praecepit et fecit. haec nobis laboraui? qui tamen opera ista et praecepit et fecit. haec nobis tanta auctoritas doctis et informatis sufficere debuit ad exemplum et relinquendi pristinas facultates et manibus operandi. sed et nos ab ipso domino adiuti possumus fortasse utcumque cognoscere etiam sic operantibus seruis dei priora tamen negotia reliquisse quid prosit. si enim ad hanc uitam ex diuite quisque conuertitur et nulla infirmitate corporis inpeditur, itane desipimus a sapore Christi, ut non intellegamus quantus prioris superbiae tumor sanetur, cum circumcisis superfluis, quibus ante animus exitiabiliter inflabatur, ad modica quae restant huic uitae naturaliter necessaria etiam opificis humilitas minime recusetur? si autem ad hanc uitam ex paupertate conuertitur, non putet id se agere quod agebat, si ab amore uel augendae quantulaecumque rei priuatae iam non quaerens quae sua sunt, sed quae Iesu Christi ad communis uitae se transtulit carita
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt: Quibus respondemus: Videtis ergo quãuis dñs di¬
xerit. noli tecogitare incr stinum. Nonuos tamen his uer¬
bis cogiutnihil incrastinum reseruetis : Curego hisdem uerb
los cogidicitis utua cetis : Curexemplouolatilia caeli non
uobissunt ad nihil seruandum. et uultis ut sint exempla ad
nihil operaendum: Dicitaliquis, Quid ergo pradeseseruo
dĩ quod priorib: actibus quos inseculo habebatrelicts. ad hanc
spĩtaleuitã militiã que conuertitur. si adhuc eum oportet
tã quã opifices exercere negotia. Qua si uero facile posset
uerbis explicari quantũ prosit qđ dns̃ diuiti consilium capi¬
endae uitae eternae requirenti. ait. ut facer& siuellet ecẽꝑ¬
fectus : utuenditis quȩ habebat et indigentia e pauperum dis¬
tributis. eum sequeretur: Autquis tam expedito cursusecutus
est dnm̃ quã illequiait . Non in uacuum cucurri. ne. inua cuũ

Expanded text:
roferunt. quibus respondemus: uidetis ergo, quamuis dominus diroferunt. quibus respondemus: uidetis ergo, quamuis dominus dixerit: nolite cogitare in crastinum, non uos tamen his uerbis cogi, ut nihil in crastinum reseruetis. cur ergo isdem uerbis uos cogi dicitis, ut uacetis? cur exemplo uolatilia caeli non uobis sunt ad nihil reseruandum et uultis, ut sint exemplo ad nihil operandum? Dicet aliquis: quid ergo prodest seruo dei, quod prioribus actibus quos in saeculo habebat relictis ad hanc spiritalem uitam militiamque conuertitur, si adhuc eum oportet tamquam opifices exercere negotia? quasi uero facile possit uerbis explicari, quantum prosit, quod dominus diuiti consilium capiendae uitae aeternae requirenti ait, ut faceret, si uellet esse perfectus, ut uenditis, quae habebat, et indigentiae pauperum distributis eum sequeretur. aut quisquam tam expedito cursu secutus est dominum quam ille, qui ait: non in uacuum cucurri nec in uacuum
Abbreviated transcription (Latin):
uolatiliũ celi: uitã istã carnis corporalis operationis labore
transigere: Sienim urgeantur exeuangelio ut nihil repo¬
nant incrastinum: Rectissimeres pondent: Curergoip¬
sedñs loculos habuit ubi pecuniã collectã reponeret: Cur
tanta ante famẽ inminentẽ frumenta scis patribus missa suNt
Cur aposcoli sic indigentia escõrũ necessaria ꝓcurarunt nede¬
essecimposterum: Vtbeatissimus paulus ad corinthios in epis¬
tola scriberet: De collectis autem inscõs. sicut ordina uiecđis
galatiae Itaetuos facite Secundum unams abbati. unus¬
quisq urm̃ apud seponat thesaurizans quod ei placuerit.
ut noncũ uenero tunccollectȩ fiant: Cum autẽ ad uenero
quos cumq probaueritis ꝑ epistolas. hos mittã ꝑferregrrti¬
am urom. in hierus alẽ:. Quod sidignũ fuerit utet ego eam. me¬
cum ibunt: Haececalia multa copiosissime etuerissime ꝓ¬

Expanded text:
uolatilium caeli uitam istam carnis corporalis operationis labore uolatilium caeli uitam istam carnis corporalis operationis labore transigere. Si enim urgeantur ex euangelio, ut nihil reponant in crastinum, rectissime respondent: cur ergo ipse dominus loculos habuit, ubi pecuniam collectam reponeret? cur tanto ante fame inminente frumenta sanctis patribus missa sunt? cur apostoli sic indigentiae sanctorum necessaria procurarunt, ne deesset in posterum, ut beatissimus Paulus ad Corinthios - in epistula scriberet: de collectis autem in sanctos, sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. secundum unam sabbati unusquisque uestrum apud se ponat thesaurizans quod ei placuerit, ut non, cum uenero, tunc collectae fiant. cum autem aduenero, quoscumque probaueritis, per epistulas hos mittam perferre gratiam uestram in Hierusalem. quodsi -dignum fuerit, ut et ego eam, mecum ibunt. haec et alia multa copiosissime et uerissime p
Abbreviated transcription (Latin):
rese itautfaciunt nonualebur̾: Etutiq nobiscũ audiunt : no-¬
lit cergo cogitare increstinum: Qua propter ut breuitercõ¬
plectar i stiqui ex euangelio ꝑuerso intellectu tam manifesta
a poscolica precepta ꝑuerteremoliuntur : Aut non cogitent
incrastinum sicut uolatiliaceli : aut obtemperent apło sic̃
filiidilecti. Immoutrumq faciant. quia utrumq con¬
cordat: Neq enim contreria dominosuo moneretͥpaulus
seruus xp̃iihũ: Hocenim istis aꝑtedicimus: Siuolatilia
cacli sic intellegitis in euangło. ut nolitis operandomanib
ur̃is uictũ tegumentum que procurere : niletiam repona¬
tis incraestinum. sicut nihil reponunt uolatilia caeli: Siau¬
tem aliquid reponere incrastinum potest nonesse contra e¬
euangelium ubidictumest Respiciteuo latilia caeliqui¬
aneq seminant neq metunt neq congregant in a pothecas :
Potestetiam non eẽ contrac euangelium nec contra similitudinẽ

Expanded text:
re se ita, ut faciunt, non ualebunt? et utique nobiscum audiunt: nore se ita, ut faciunt, non ualebunt? et utique nobiscum audiunt: nolite ergo cogitare in crastinum. Quapropter, ut breuiter conplectar, isti, qui ex euangelio peruerso intellectu tam manifesta apostolica praecepta peruertere moliuntur, aut non cogitent in crastinum, sicut uolatilia caeli, aut obtemperent apostolo, sicut filii dilecti; immo utrumque faciant, quia utrumque concordat. neque enim contraria domino suo moneret Paulus seruus Christi Iesu. hoc enim istis aperte dicimus: si uolatilia caeli sic intellegitis in euangelio, ut nolitis operando manibus uestris uictum tegumentumque procurare, nihil etiam reponatis in crastinum, sicut nihil reponunt uolatilia caeli. si autem aliquid reponere in crastinum potest non esse contra euangelium, ubi dictum est: respicite uolatilia caeli, quia neque seminant neque metunt neque congregant in apothecas, potest etiam non esse contra euangelium nec contra similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
bus quibalib& asperitatibus ad pabula ꝓcedratq itafiat ut
nihil p̃parandum auferatur Nihilincrascinũ reponatur.
Non poterunt is taseruare: quise ꝑmultos dies aconspectu
hominum separatos. et nulli ad sep̃bentes accessum indu¬
dunt seipsos. uiuentes in magnaintentione oraetionum.
Hienim facillima quidem atq uilissima secum tamen inclu¬
dere alimenta consuerunt : quȩ mnillos dies quibus anullo uide¬
ristatuerunt sufficiant. Quod aues non faciunt: Vt harum
quidem exercitationẽ in tãmirebili continentia quando quidẽ
habent otium quo haec agant ilmitandã non suꝑbaelatione
sed misericordi scitate ꝓponant: Nonsolum᷑ eprehendo: sed
quantum dignu mest laudarenon possum: Quid tamen de
his dicimus. secundumistorum intellectum ex euangelicis uer¬
bis : anforte quosunt sanctiores. cosunt uolucribus dissimili¬
ores: Quianis ireponant sibies cas in plurimos dies. include¬

Expanded text:
bus quibuslibet asperitatibus ad pabula procedi, atque ita fiat, ut bus quibuslibet asperitatibus ad pabula procedi, atque ita fiat, ut nihil praeparandum auferatur, nihil in crastinum reponatur: non poterunt ista seruare, qui se per multos dies a conspectu hominum separatos et nulli ad se praebentes accessum includunt se ipsos uiuentes in magna intentione orationum. hi enim facillima quidem atque uilissima, secum tamen includere alimenta consuerunt, quae in illos dies, quibus a nullo uideri statuerunt, sufficiant: quod aues non faciunt. et horum quidem exercitationem in tam mirabili continentia, quandoquidem habent otium, quo haec agant seque imitandos non superba elatione, sed misericordi sanctitate proponant, non solum non reprehendo, sed, quantum dignum est, laudare non possum. quid tamen de his dicimus secundum istorum intellectum ex euangelicis uerbis? an forte quo sunt sanctiores, eo sunt uolucribus dissimiliores, quia nisi reponant sibi escas in plurimos dies, include
Abbreviated transcription (Latin):
corum a gros exeant atq indesecuri refecti quediscedant:
sicut populoi srł ꝑ legem p̃ceptũ est At inagris suis furem
nullus tener& : nisiqui secum aliquid uellet auferre : Nam
quinihil aliud attigisset quã id qđ cõmedisset. liberũ inpu¬
nitumq habiresinerent : Vndectiamspicas uellentib disci¬
pulidñi÷ desabbato potius quam defurto iudei calum matisunt:
Sed quideritagendum dehis temporibus anni quibus esca quȩ
statim sumi possit in agris non inuenitur : Quisquis aliquid
domũ quod sibi quoquendo p̃par& auferre tempta ue rit :
sccundum istorum intellectũ audiet ex euangłio pone: Hoc
enĩ aues non faciunt : Verum & hocconcedamus totouerten¬
te anno posseinagris repperiri uł ex arbore uł exerbis uł ex
quibq radicibus quodin escã sumi possit in coctum: Autcerte
tanta excicatio corporis adhibeatur : utea quȩ coquenda sume
et amcruda ad sumpta non noce ant: Possitq eciã hiemali-¬

Expanded text:
eorum agros exeant atque inde securi refectique discedant: eorum agros exeant atque inde securi refectique discedant: sicut populo Israhel per legem praeceptum est, ut in agris suis furem nullus teneret, nisi qui secum aliquid uellet auferre; nam qui nihil aliud adtigisset quam id quod comedisset, liberum inpunitumque abire sinerent. unde etiam spicas uellentibus discipulis domini de sabbato potius quam de furto iudaei calumniati sunt. sed quid erit agendum de his temporibus anni, quibus esca, quae statim sumi possit, in agris non inuenitur? quisquis aliquid domum quod sibi coquendo praeparet auferre temptauerit, secundum istorum intellectum audiet ex euangelio: pone; hoc enim aues non faciunt. Verum et hoc concedamus, toto uertente anno posse in agris reperiri uel ex arbore uel ex herbis uel ex quibusque radicibus, quod in escam sumi possit incoctum aut certe tanta excitatio corporis adhibeatur, ut ea, quae coquenda sunt, etiam cruda adsumpta non noceant possitque etiam hiemali
Abbreviated transcription (Latin):
liquo erto duiuis titiae trensierunt. etomninoinlis quenderan¬
sigon dam is tauitã ꝑtinent sicutuolucres agunt : ostendant
nobis hemines serurtu oluerib sicut sibi seruri uoles nonet¬
Nicuptis o&indusis. quib fidesnon habetur neuolantes nonra¬
dcant Ct ta menille malunt frui libertate etex agris crasi¬
tum satis ẽcapere quã ab heminibus ad posita etappaneta su¬
mers sscinde r ursus stos alio sublimiore gradiiis tatiae
super abunti quis eita instituerint. ut cotidie  aegrpart¬
quairpastum ꝑgant : Etquotempore inuenernt cxopamcus
dieioni tasame teuer tantur: Sedꝑlanepropi a oranetuis¬
todes quãbenum esset sieca pennas lar giridñs dig naretur
iu ser uidã inagris alienis inuenti Nonta quã fuoris coupre¬
henderentur sed tam quam sturni fuga rentur. euocuero
lle quantum poterit Imitabitur auemꝰ qua capere uenator
non poterit: Sed ecce conced antom̃s seruidĩ utcũ uolunt in

Expanded text:
liquo gradu iustitiae transierunt et omnino in his, quae ad tranliquo gradu iustitiae transierunt et omnino in his, quae ad transigendam istam uitam pertinent, sicut uolucres agunt, ostendant nobis homines seruire uolucribus, sicut sibi seruiri uolunt, nisi captis et inclusis, quibus fides non habetur, ne uolantes non redeant: et tamen illae malunt frui libertate et ex agris quantum satis est capere quam ab hominibus adposita et adparata sumere. Proinde rursus istos alio sublimiore gradu iustitiae superabunt, qui se ita instituerint, ut cotidie in agros tamquam in pastum pergant et quo tempore inuenerint carpant ac sopita fame reuertantur. sed plane propter agrorum custodes quam bonum esset, si etiam pinnas largiri dominus dignaretur, ut serui dei in agris alienis inuenti non tamquam fures conprehenderentur, sed tamquam sturni fugarentur. nunc uero ille, quantum poterit, imitabitur auem, quem capere uenator non potuerit. sed ecce concedant omnes serui dei. ut cum uolunt in
Abbreviated transcription (Latin):
bumes uerbo repostori a dicipossunt.: Curegoistimanus otio¬
sas eeplenq repostoria uol unthabere : cur eaque suniunt ex
Caboribus aliorum recondunt & seruantundẽcotidie proferan¬
ture: lCui deniq molunt & coquunt: hocenĩ aues non faci¬
unt : Aut sirepperiunt quib hocopus quoque ꝑsuadeant. ut
cis ꝑ singulos dies escas ad ferint p̃pariitas: saltim sibi aquam
ul defontibus ad ferunt. uł deciscernis autputeis auriunt &¬
reponunt. hocuo latilia non facunt: Sed si hoc placet sta¬
dcant etiam bonisfidel es ceregis eternide uotissim ꝓui uual es for¬
tissinis eus mmilitibus usq a distaiseriure. Altibimne qua qus o
imsues cogantur: Suam etiamillos quituncera li haemesola¬
ml nouogndutustitiae suꝑgres sisunt : Nam ill f melio¬
sibi pane fecerunt: auter tefaciendum cuaeuerunt. quddos¬
ui nonfacuntu. Sedsi lamisti ut dicereteperem les ane alos an¬

Expanded text:
bum ex uerbo repostoria dici possunt. cur ergo isti manus otiobum ex uerbo repostoria dici possunt. cur ergo isti manus otiosas et plena repostoria uolunt habere? cur ea, quae sumunt ex laboribus aliorum, recondunt et seruant, unde cotidie proferatur? cur denique molunt et coquunt? hoc enim aues non faciunt. aut si reperiunt, quibus hoc opus quoque persuadeant, ut eis per singulos dies escas adferant praeparatas, saltem sibi aquam uel de fontibus adferunt uel de cisternis aut puteis hauriunt et reponunt: hoc uolatilia non faciunt. sed si hoc placet, studeant etiam boni fideles et regis aeterni deuotissimi prouinciales fortissimis eius militibus usque ad ista seruire, ut sibi nec aquam inplere cogantur, si iam etiam illos, qui tunc erant Hierosolymae, nouo gradu iustitiae supergressi sunt. nam illi fame insibi panem fecerunt aut certe faciendum curauerunt: quod aues non faciunt. sed si iam isti, ut dicere coeperam, etiam illos a
Abbreviated transcription (Latin):
saum qnup sen uor sun ientibuis syiengot Qua prort itimã
nstiqus ua sugit uolur manibus omninquacarent eclin¬
gus : Neq enim tammultos ad imitationẽ inuitarent. sicis
non tantum exemplapigrac. sed etiã muta proponerent
Nancuero contra apłm xp̃i recitant euangelium xp̃i: Itaenĩ
mirebilia sunt operit pigrorum: ut impedire uelint euange¬
lium qđ a poscolus ideo p̃cepit etfecit : ne inpediretur ipsume¬
uanedium : Et taamen sieos exipsis cuangelii uerbis sccundũ
corum intellectũ uiuere cogamus: priores nobis suadere cona¬
buntur. quã nonita sint intellegenda ut intellegunt: Certe
enim propter e sedicunt o peneri nondebere: quiane uolu¬
cperodi seminant: equemetunt: Dequibus nobis dñs simili¬
tudinem dedhc̃ nedetalibus necessariis cogitemus: Curer¬
gonon antendt̃ qđ sequitur Neq enĩ hoctantũmodo diccũ
esti quia non seminant neq metunt : sed adiectum est. neq
congregant In a pothecas: A pothecae autem uł horrea uer¬

Expanded text:
ientibus frangit. quapropter utinam isti, qui uacare uolunt manibus, omnino uacarent et linguis! neque enim tam multos ad imitationem inuitarent, si eis non tantum exempla pigra, sed etiam muta proponerent. Nunc uero contra apostolum Christi recitant euangelium Christi. ita enim mirabilia sunt opera pigrorum, ut inpedire uelint euangelio, quod apostolus ideo praecepit et fecit, ne inpediretur ipsum euangelium. et tamen, si eos ex ipsis euangelii uerbis secundum eorum intellectum uiuere cogamus, priores nobis suadere conabuntur, quam non ita sint intellegenda, ut intellegunt. certe enim propterea se dicunt operari non debere, quia nec uolucres caeli seminant neque metunt, de quibus nobis dominus similitudinem dedit, ne de talibus necessariis cogitemus. cur ergo non adtendunt quod sequitur? neque enim hoc tantummodo dictum est, quia non seminant neque metunt, sed adiectum est: neque congregant in apothecas. apothecae autem uel horrea uer
Abbreviated transcription (Latin):
tes irm̃ panẽm anducetis : Ned eillo ut arbitror aliqđ malioredi¬
il sceribus uene endefrirter aureli: quantũ domauit ae pus sli
quiꝑ temihi iussit utfacerenid eoperemonachorum non distili
scribere: maximecuroens neboni fratres a postolicis p̃ceptisc
oboedientes : apigris eti noboedientibus &iã p̃uaricatore setan¬
gelu dicerentur: Vt quinon operuntur : altimillos quiope¬
rantur sibi ante ponendos ee nondubitent: Ceterũquis feraet
homines contumaces. saluberrimis apłimonitis resistentes.
non sicut in firmiores toleniri. sed sicut scĩores. etiã p̃dicari. ut
monisteri adoctrina senuore fundata gemina in lecebrat cor¬
rumpantir: & dissolutalicentia uagitionis et falsonomine
et huius modip̃sumptionẽ ꝑignont ntiã defendere consucuu nt

Expanded text:
uestrum panem manducetis. nec de illo, ut arbitror, aliquid mali crediuestrum panem manducetis. nec de illo, ut arbitror, aliquid mali credi et in Christi uisceribus uenerande frater Aureli, quantum donauit ut possem, qui per te mihi iussit ut facerem, de opere monachorum non distuli scribere, maxime curans, ne boni fratres apostolicis praeceptis oboedientes a pigris et inoboedientibus etiam praeuaricatores euangelii dicerentur: ut qui non operantur, saltem illos qui operantur sibi anteponendos esse non dubitent. ceterum quis ferat homines contumaces saluberrimis apostoli monitis resistentes, non sicut infirmiores tolerari, sed sicut sanctiores etiam praedicari, ut monasteria doctrina saniore fundata gemina inlecebra corrumpantur, et dissoluta licentia uacationis et falso nomineet huius modi praesumptionem per ignorantiam defendere consuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
doquidem sio fficiinr̃i salua retione possemus. uidet illequipba
fitio labonaentibus et artauia est in labore tterumna et tam̃
inspegaudentibus iugumeius leueest. & sartinaleuis. quinos
uocauit adrequiem: Quiprior triensitum fecit a conualle
plonationis ũbinec ipscsineͥpres surisfuit Sif metres si fili
nriestis sic serui uel potius in xp̃o seruiuri sumus: auditequemo¬
nenus agnoscite qua e p̃cipimus. sumite quȩdis pensamus: Si
autem phari sacisumus alligantes honera grauiaetinponen:¬
tes humeris uris quȩdicimus facite etiam siquȩ facimus in ꝓba¬
tis Nob̵ autem minimẽ est ut a uob̵ duudicemur. autabhu¬
manodie: Quã germanacaritttesit nob cura deuobis: illeins¬
piciat quidedit qđ inspiciendũ eius oculis offeramus: Postremo
dño : utcum silentio i dẽ quieti & oboedienter ordinati opercen

Expanded text:
doquidem si officii nostri salua ratione possemus — uidet ille, qui doquidem si officii nostri salua ratione possemus — uidet ille, qui gradu et officio laborantibus et arta uia est in labore et aerumna et tamen in spe gaudentibus iugum eius lene est et sarcina lenis, qui nos uocauit ad requiem, qui prior transitum fecit a conualle plorationis, ubi nec ipse sine pressuris fuit. si fratres, si filii nostri estis, si conserui uel potius in Christo serui uestri sumus, audite quae monemus, agnoscite quae praecipimus, sumite quae dispensamus. si autem pharisaei sumus alligantes onera grauia et inponentes humeris uestris, quae dicimus facite, etiamsi quae facimus inprobatis. nobis autem mini mum est, ut a nobis diiudicemur aut ab humano die. quam germana caritate sit nobis cura de uobis, ille inspiciat, qui dedit quod inspiciendum eius oculis offeramus. postremo domino, ut cum silentio, id est quieti et oboedienter ordinati, operantes
Abbreviated transcription (Latin):
piens quipossitint frac tremsuum iudicare. sed fratercum fra¬
tre iudictur Et ocapud infideles : Sapientes ergo quiin locis con¬
siscebant fideles & scõs non quihac atq hac ꝓpt̃ euangłm discur¬
rebunt : talium negotiorum examina cores esse uoluit: Vndenũ¬
quam deillo scriptum est: Quod aliquandõ alibus uagut. aquib:
nos excusare non possumus. etiã sicaet temptibiles simus: quia ethos con¬
locari uoluit Sis apientes defuissent. potius quã ut negotia xp̃i¬
a noꝵ deftrentur inforum: Quemtam̃ laborum ponsine consola¬
tionedñ suscipimus ꝓspeuitae acterne : ut fruetũ fenemus cun
tolguntia: Scruieni sumꝰ cius ecdẽ : et maxime infirmiorib
memibris qualia lib& in eodem corpore mem brisimus: Omitto
alias in numerabiles eclesi asticas curas: quas fertas senemo
credit nisi quiex ꝑtus est: Nonergo alligamus home raegra uia
ethumeris uris in ponimus. quȩ nos digito non tangimus. quan¬

Expanded text:
piens, qui possit inter fratrem suum iudicare? sed frater cum frapiens, qui possit inter fratrem suum iudicare? sed frater cum fratre iudicatur, et hoc apud infideles? sapientes ergo qui in locis consistebant fideles et sanctos, non qui hac atque hac propter euangelium discurrebant, talium negotiorum examinatores esse uoluit. unde numquam de illo scriptum est, quod aliquando talibus uacuit, a quibus nos excusare non possumus, etiamsi contemptibiles simus, quia et hos conlocari uoluit, si sapientes defuissent, potius quam ut negotia christianorum deferrentur in forum. quem tamen laborem non sine consolatione domini suscipimus pro spe uitae aeternae, ut fructum feramus cum tolerantia. serui enim sumus eius ecclesiae et maxime infirmioribus membris, qualialibet in eodem corpore membra simus. omitto alias innumerabiles ecclesiasticas curas, quas fortasse nemo credit, nisi qui expertus est. non ergo alligamus onera grauia et umeris uestris inponimus, quae nos digito non tangimus, quan
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dicere possumus. quis militaet siuis stipendiis umquam: quis plan
tat uineã etdefructueius ñed it. Quis pascitgregem et delactegre¬
testẽ Inuoco suꝑ animã meã : qm̃ quantũ ad meũ ad unet cõmodũ.
multo mallẽ ꝑ singulos dies certis horis quantum in benemodera¬
tis monasteriis constitutum est. aliqđ manib: operari. etceteras
horas habere adlegendum etorendum. aut aliqđ dediuinis lit¬
do dirimendis. uł interueniendo p̃cidendis. Quib: nos molestus idẽ
ad flicxit apłs: nonutiq suo sed eius quiꝑ eum loquebatur arbitrio:
Quastamen ipsumꝑ pessum fuis se non legimus: Aliterenĩ sehabe¬
bant a posco latus eius discursus: Necdixit Secularia igitur lu¬
ditia si habueritis adnos deferte . autnos constituite a diudican¬
dum : sed eos quicontemptibiles sunt in ecdesia. hos inquit colloca¬
te a dreuerentiam uobis dico: Sic non est interuos quis quãsa¬

Expanded text:
enim dicere possumus: quis militat suis stienim dicere possumus: quis militat suis stitat uineam et de fructu eius non edit? quis pascit gregem et de lacte gretestem inuoco super animam meam, quoniam, quantum ad meum adtinet commodum, multo mallem per singulos dies certis horis, quantum in bene moderatis monasteriis constitutum est, aliquid manibus operari et ceteras horas habere ad legendum et orandum aut aliquid de diuinis litdo dirimendis uel interueniendo praecidendis: quibus nos molestiis idem adfixit apostolus non utique suo, sed eius qui per eum loquebatur arbitrio, quas tamen ipsum perpessum fuisse non legimus. aliter enim se habebant apostolatus eius discursus. nec dixit: saecularia igitur iudicia si habueritis, ad nos deferte aut nos constituite ad iudicandum, sed eos, qui contemptibiles sunt in ecclesia, hos, inquit, collocate? ad reuerentiam uobis dico. sic non est inter uos quisquam sa
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s exigunt aut sumptus lucro sae a egestatis. autsimulat speugsã
si ꝑ tota a frica pullulare : Nonnģergo in flamamini ⁊elodi non¬
sienem turpiũ libidinarũ quib existimatio uestrae leditur. califir¬
mis offendiculum ponitur: Miscremini ergo et compatminiet¬
ostindite hominibus nonuosinotio facilci etum. sed ꝑ angus tã¬
et artãuiam huius ꝓpositi regnumdĩ querere : Cadem uobis
caus a estquȩ ipłofuit i tã putetis occasione his quiquȩr occasionẽ :
Vt quuillorũ putorib: p̃focantur in odore uro bonoreficiantur:
Non alligapius honere grauia eturis humeris inponimus quȩ
nos digito attingere nolumꝰ: Querite et cognos citelabores ocu¬
pationum nyterum : et in aliquib: nr̃orum etiamcorporum In infir¬
mitates ec ȩdesiarum quibus seruimus talẽ iam consuetudinem.
utnos ad illa opera adq̃. uos ortamur uacarenonsinant: Quã quã

Expanded text:
omnes exigunt aut sumptus lucrosae egestatis aut simulatae pretiumomnes exigunt aut sumptus lucrosae egestatis aut simulatae pretiumsic per totam Africam pullulare. nonne ergo inflammamini zelo dei? nonsionem turpium nundinarum, quibus existimatio uestra laeditur et infirmis offendiculum ponitur? misostendite hominibus, non vos in otio facilem victum, sed per arctam viam hujus propositi, regnum Dei quaerere. Eadem vobis causa est quae Apostolo fuit, ut amputetis occasionem iis qui quaerunt occasionem, ut qui illorum putoribus praefocantur. in odore uestro bono reficiantur. Non alligamus onera grauia et uestris umeris inponimus, quae nos digito adtingere nolumus. quaerite et cognoscite labores occupationum nostrarum et in aliquibus nostrorum etiam corporum infirmitates et ecclesiarum, quibus seruimus, talem iam consuetudinem, ut nos ad illa opera, ad quae uos hortamur, uacare non sinant. quamquam