comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xibus solis nolumus saluandos fratre
anteponere: nec contenti sumus sine
ullis cruciatibus. tam nobis prodesse
quam ceteris: cum ille noluit uiuere
moriturus. sicut inferius prosequut
est dicens. Quamobrem fortiter uita
excedens. senectute quidem dignus a¬
parebo: adolescentibus autem exempli
forte relinquam: ut promto animo a
fortiter pro grauibus et sanctis legibus
honeste morti succeclant. Cum hoc etlao
laicos deceat. ne aut extraneis blasphe¬
mandi occasiones. aut fraternitati o¬
portunitatem fornicationis opponant
tum matune clericos uehementer neces
sitas ista constringit: quibus aut reli¬
gio blasphemata. aut fraternitas ꝑdita
penas duplices irrogabit. Hec inuenie
in iudicio domini ullum omnino sol¬
tium. qui alienigenis et fratribus per¬
candi fomitem ministrarunt. Propte
it clicens. Te ipsum bonorum factoru
prebens exemplum: in doccrina i in¬
tegritate. in grauicate in uerbo sano
atq irreprehensibili. ut aduers arul

Expanded text:
xibus solis, nolumus salvandos fratres xibus solis, nolumus salvandos fratres anteponere: nec contullis cruciatibus tam nobis prodesse quam ceteris, cum ille noluit uiuere moriturus, sicut inferius prosecutus est dicens: quamobrem fortiter uitam excedens senectute quidem dignus adparebo, adulescentibus quidem exemplum forte relinquam, ut prompto animo ac fortiter pro grauibus et sanctis legibus honesta morte secedant. cum hoc etiam laicos deceat, ne ant extraneis blasphemandi occasiones aut fraternitati opportunitatem fornicationis opponant, tum maxime clericos uehementer necesitas ista constringit; quibus aut religio blasphemata, aut fraternitas perdita poenas duplices irrogabit. Nec invenient in judicio Domini ullum omnino solatium, qui alienigenis et fratribus peccandi fomitem ministrarunt. Propter uit, dicens: Teipsum bonorum factorum praebens exemplum in doctrina, in integritate, in gravitate, in verbo sano atque irreprehensibili: ut adversarius
Abbreviated transcription (Latin):
lectionis subciliter fornicentur. et pu
clicus impudicissime castitatis pre¬
beat magisterium: destruens quod
paulus apostolus mninatur: Periit in¬
quit frater infirmus in cua conscien¬
tia: propter quem xp̃c passus est. Sic au¬
tem peccantes in fratres et ꝑcutientes
conscientiam ipsorum infirmam: in
xp̃m peccatis. Et quidem non hoc iuue¬
nibus tantum sed et senibus congruit.
fracrum unbecillitati consulere: ne se¬
nectus prouocet iuuentutem ex qua
debent omnia salutaria documenta
procedere: sicut eleazarus in libro ma¬
chabeorum proficetur ec dicit sremit¬
olescentium arbitrati eleazarum nona¬
guta annorum transisse ad uitam a¬
lienigenarum. et ipsi propter meam
sunulationem et propter modicum
et corruptibile tempus uite per me se¬
ducantur: et odium et maculam se¬
nectuti mee acquiram. Ille maluit
uitam suam tormentis obicere. quã
cuiquam magister perditionis existe¬
re: et nos ubi nulla cormenta sunt flu¬

Expanded text:
lectionis subtiliter fornicentur et pulectionis subtiliter fornicentur et pudicus impudicisimae castitatis praebeat magisterium, destruens quod Paulus apostolus comminatur: Periit, inquit, frater infirmus in tua conscientia, propter quem Christus passus est? Sic autem peccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis. Et quidem non hoc juvenibus tantum, sed et senibus congruit, fratrum imbecillitati consulere; ne senectus perire provocet juventutem, ex qua debent omnia salutaria documenta procedere: sicut Eleazarus in libro Machabaeorum profitetur et dicit: Praemitolescentium arbitrati Eleazarum nonaginta annorum, transisse ad vitam alienigenarum, et ipsi propter meam simulationem, et propter modicum et corruptibile tempus vitae, per me seducantur, et odium ac maculam senectuti meae acquiram. Ille maluit vitam suam tormentis objicere, quam cuiquam magister perditionis existere: et nos ubi nulla tormenta sunt, flu
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Prouidentes que bona sunt ñ
tantum coram deo: sed etiam coram
hominibus. Et alio loco. Siue eigomã¬
ducatis siue bibitis. siue aliuo quid
facitis. omnnia in gloriam dei facite:
et estoce sine scandalo iudeis i grecis
et ecclesie dei: sicut et ego per omni a
omnibus placeo. Sed opponitur forsi¬
tan. quid est quod ipse iterum dixerit:
si hominibus placere uellem. xp̃i ser¬
uus non essem. Hunquam se quecũq
dicta legis excludunt: sed certis locis
responsa uniuersa defixa sunt. Illic
placere hominibus non licet: ubi uolũ¬
tas hominum non capit domini uolũ¬
tatem. Ubi uero acceptant homines
quod ad gloriam proficit dei: innotes¬
cere omnibus ipse paulus apostolus
precepit. Unus quisq inquit ur̃m ꝓ¬
rimo suo placeat adbonam edificatio¬
nem. Quale ergo premium sanctitatis
expectat. qui non solum blapbemi ã
sanctitatis ab infidelibus prouocat. sed
etiam fidelibus ꝑuiciosum prebet ex¬
emplar: ut infirmi sub pretextu di¬

Expanded text:
rum: prouidentes quae bona sunt non rum: prouidentes quae bona sunt non tantum coram Deo, sed etiam coram hominibus. et alio loco: sine ergo manducatis sine bibitis sine aliquid facitis, omnia in gloriam Dei facite et estote sine scandalo Iudaeis et Graecis et ecclesiae Dei, sicut et ego per omnia omnibus placeo. Sed opponitur forsitan, quid est quod ipse iterum dixerit: si hominibus placere uellem, Christi seruus non essem? numquam se quaecumque dicta legis excludunt, sed certis locis responsa uniuersa defixa sunt. illic placere hominibus non licet, ubi uoluntas hominum non capit Domini uoluntatem: ubi uero acceptant homines quod ad gloriam proficit Dei, innotescere omnibus ipse paulus apostolus praecepit. unusquisque, inquit, nostrum proximo suo placeat ad bonam aedificationem. quatenus ergo praemium sanctitatis exspectat, qui non solum blasphemiam sanctitatis ab infidelibus prouocat, sed etiam. fidelibus perniciosum praebet exemplar? ut infirmi snb praetexto di
Abbreviated transcription (Latin):
Seo consentio non esse casticatis huiꝰ
pudiciciam uiolatam: suspiciosis
tamen malam porrigit famam: et
pudicicie bonum frustra intruisecus
laborioso agone custodit. quod form¬
secus efficit infamari: destruens ma¬
gisterium pauli apostoli: prouiden¬
tis pariter et monentis. Ut quid inqͥt
libertas mea. iudicatur ab infideli
conscientia: Si ego gratie participo:
ut quid blasphemor pro eo quod grãs
ago: Peius est quam mechia continen¬
tiam ducere criminosam: et ufamẽ
facere sanctunoniam. bl asphemiam
ingerit religioni quam contulit.
qui quod conficetur non aute om̃s
impleuerit. ne xp̃ianitas credatur
esse fallacia. et mechacio iudeatirr
sanctitatis uelamento uestita. Propter
quod dominus in eutangelio sic pre¬
monet dicens. Sie luceat lumen ur̃m
coram hominibus: ut uidentes ope¬
ra ur̃a bona. magnificent patrem
ur̃m qui in celis est. hoc sequitur.⁊
paulus apostolus dicens. Non eigo
blasphemetur bonum ur̃m Et ite¬

Expanded text:
sed consentio non esse castitatis huius sed consentio non esse castitatis huius pudicitiam uiolatam: suspiciosis tamen malam porrigit famam et pudicitiae bonum frustra intrinsecus laborioso agone custodit, quod forinsecus efficit infamari, destruens magisterium Pauli apostoli prouidentis pariter et monentis: ut quid, inquit, libertas mea iudicatur ab infideli conscientia? si ego gratiae participo, ut quid blasphemor pro eo quod gratias ago? peius est quam moechia continentiam ducere criminosam et infamem facere sanctimoniam. blasphemiam ingerit religioni quam coluit, qui quod confitetur non ante omnes impleuerit, ne christianitas credatur esse fallacia et moechatio uideatur sanctitatis uelamento uestita. propter quod Dominus in euangelio sic praemonet dicens: sic luceat lumen uestrum coram hominibus, ut uidentes opera uestra bona magnificent patrem uestrum qui in caelis est. hoc sequitur et Paulus apostolus dicens: non ergo blasphemetur bonum uestrum. et ite
Abbreviated transcription (Latin):
iquia cupiditatem possessi sunt. per¬
fuuntur animo quodusu non tangũt
ta is qui despexit uinculum nuptia¬
rum et aliter uinculis femineis obli¬
gatur: quainius nullo concubitu mis¬
sratur: desiderio tamen. uisu. colloqͥo
imiunctione semper oblectatur. Nã
idesiderium femine non haberet.
unquam feminam suis oblectam̃
assumeret. Iimo uero usuper
ichi suspectum placitum dedit:
a non legiimam duxit et legitunã
iusauit. Nisi fallor in publico argu¬
nencacus est hominibus promittere
anctitatem: et in occulto sine uxore
ion esse. duo argumenta sanctitatis
tt libidinis. hinc et inde mirancda ẽ:
ue utraq inuicem cegunt. et utraq
inuicem produnt. Ingeniosus eunuchus
et mechus inuidet sibi dum consulit:
et dum querit utrumq neutrum
fecit: ut sanctus minune depucetur:
qui non uera coniunctione ꝑfruatur.
cum paulus apostolus dicat. Alliga¬
tus es uxori ne quesieris solutionem:
solutus es ab uxore ne quesieris uxorẽ

Expanded text:
quia cupiditate possessi sunt, perquia cupiditate possessi sunt, perfruuntur animo quod usu non tangunt. ita is qui despexit uinculum nuptiarum, et aliter femineis uinculis obligatur: quamuis nullo concubitu misceatur, desiderio tamen uisu conloquio coniunctione semper oblectatur. nam si desiderium feminae non haberet, numquam feminam suis oblectamentis adsumeret. immo uero insuper mihi suspectum placitum dedit qui non legitimam duxit et legitimam recusauit: nisi fallor, in publico argumentatus est hominibus promittere sanctitatem et in occulto sine uxore non esse. duo argumenta libidinis et sanctitatis hinc et inde miranda sunt, quae utraque inuicem tegunt et utraque inuicem produnt. ingeniosus eunuchus et moechus inuidet sibi dum consulit, et dum quaerit utrumque. neutrum fecit, ut sanctus minime deputetur qui non uera coniunctione perfruatur, cum Paulus apostolus dicat: alligatus es uxori? ne quaesieris solutionem. solutus es ab uxore? ne quaesieris uxorem.
Abbreviated transcription (Latin):
le dissiliunt: de ferro rubigo nucrit᷑
Morbos aspides sibilant: et mulier
Quam salomon sic comparat dicens. de ues¬
timentis procedit tinea: et a muliere
iniquitas uiri. Uolo scire que sit affec¬
tio ista cominunis: que morbi dissensio
semper ambigua: que propositum su¬
um nutantibus consiliis impugnando
conturbat. Ut quid sibi adhibuit mu¬
lierem: qui ducere contempsit uxoreor
Omnis qui non manducauerit carnẽ.
ut quid habitationem suam carnis
ipparatibus replet: Et qui non biberit
unum: quid uini obleccatione ꝑfruit᷑:
uasi non aliquociens habencdone gus¬
ando copia esculenter animus pascit᷑.
t iuni odoriferi sola fraglantia suscita
tur sepuis animus. Quid ꝑ hi pocrisin
uult ab hominibus abstinens dici ⁊
in secreco carnibus et ebrietace distendi.
habent multi diuicias quas sius usib
negant: seo pro cupiditate conseruart
quibus si nulla cupidicas inhesisset. nec
cupiditatis insigina possiderent. at ue

Expanded text:
illae dissiliunt, de ferro rubigo nutritur, illae dissiliunt, de ferro rubigo nutritur, morbos aspides sibilant, et mulier , quam Salomon sic comparat, dicens: De vestimentis procedit tinea, et a muliere iniquitas viri. Volo scire quae sit affectio ista communis, quae morbi dissensio semper ambigua, quae propositum suum nutantibus consiliis impugnando conturbat. Ut quid sibi adhibuit mulierem qui ducere contempsit uxorem? Omnis qui non manducaverit carnem, ut quid habitatioapparatibus replet? et qui non biberit uinum, quid uini oblectatione perfruitur? quasi non ali quotiens habendo nec gustando copia esculentorum animus pascitur, et uini odoriferi sola fragrantia saepius suscitatur animus. quid per hypocrisin uult ab hominibus abstinens dici et in secreto carnibus et ebrietate distendi? habent multi diuitias quas suis usibus negant sed pro cupiditate conseruant, quibus si nulla cupiditas inhaesisset, nec cupiditatis insignia possiderent. at uero
Abbreviated transcription (Latin):
cui iungitur temptat: quantoinagis
illa que copulatur nulla lege conuine¬
ta: Et si illi qui duo sunt in carne una
concreti. cemptationibus mutiris inui¬
cem pungunt: quid facient hii qui in
una carne nec nati. nec uincti sunt:
Presertim quia nec deum inuocare ꝑ¬
inuticur. qui caritate alcerius auocas
nec sinicur cogitare duuina. qui sibi
quefiit cui erhib eret domesticam cu¬
ram. Propcer quod sic apostolus consulo
dicens. Uolo uos sine sollicitudine esse
Qui sine uxore est: sollicitus est quo¬
modo placeat deo. Qui autem. habet
uxorem cogitat que sunt huius mũ¬
di: quomodo placeat uxori. Quid est
nunc quod in hac conuinctione. deler¬
tet in qua sole sunt pugne: auc que
utilitas fauet ubi non sunt officia com¬
iugalia. quando nec ipsa possunt ẽe¬
secura: Causale est omne quod femine
est: et copulacio eius semper infesta e
federe suo magnas molestias prestat:
et cui adheserit contra fas insanabile
ingerit plagam. de carbonibus scins¬

Expanded text:
cui iungitur temptat, quanto magis cui iungitur temptat, quanto magis illa quae copulatur nulla lege coniuncta? et si illi qui duo sunt in carne una concreti temptationibus mutuis inuicem pungunt, quid faciunt hi qui in una carne nec nati nec iuncti sunt? praesertim quia nec Deum iam inuocare permittitur qui caritate alterius auocatur, nec sinitur cogitare diuina qui sibi quaesiit cui exhiberet domesticam curam. propter quod sic apostolus consulit dicens: uolo uos sine sollicitudine esse. qui sine uxore eat, sollicitus est quomodo placeat Deo: qui autem habet uxorem, cogitat quae sunt huius mundi, quomodo placeat uxori. quid est nunc quod in hac coniunctione delectet, in qua solae pugnae sunt? aut quae utilitas fauet, ubi non sunt officia coniugalia, quando nec ipsa possunt esecura. Causale est omne quod feminae est: et copulatio ejus semper infesta est. Foedere suo magnas molestias praestat; et cui adhaeserit contra fas, insanabilem ingerit plagam. De carbonibus scint
Abbreviated transcription (Latin):
per euam seductus est. quem nulla
morientium exempla precesserant.
nisi uissio una constrirterat: cum
modo nec innumerabiles mortes nec
infinita iussa compescunt: Quibus
conuenienter dicitur. secundum in¬
crepationem domini. Si adam uidiss
mortes que facte sunt in uobis: olim
in cinere et cilicio penitentiam egiss:
dico autem uobis. quoniam ade tole¬
rabilius erit in die iudicii quam uo¬
bis. Longe satis longe sit pestis ista et
lues: et clandestina pernicies. Oquam
inordinalis femine propinquitas lacu¬
latur: cuius uicina est delictorum la¬
trocinium. Non est in hac societate sin¬
ceritas approbabilis: que collisiones ha¬
bet. uelut quibusdam fluctibus tur¬
bulentas. In hac familiaritate non ha¬
bitat amica concordia: quoniam non
nisi discordantes inimicicias creat.
fecit equidem uiro dominus mulie¬
rem adiucricem: sed serpentis iniuidia
personam sumpsit hostilem. Quod sul¬
la de uiro suo nata. usq hodie ipsum

Expanded text:
per Euam seductus est, quem nulla per Euam seductus est, quem nulla morientium exempla praecesserant, nisi iussio una constrinxerat, cum modo nos nec innumerabiles mores nec infinita iussa conpescunt. quibus conuenienter dicitur secundum increpationem Domini: si Adam uidisset mortes quae factae sunt in uobis, olim in cilicio et cinere paenitentiam egisset. dico autem uobis, quoniam Adae tolerabilius erit in die iudicii quam uobis. longe satis longe sit pestis ista et lues et clandestina pernicies.s o quam inordinalis feminae propinquitas. iaculatur cuius uicina est delictorum latrocinium. non est in hac societate sinceritas adprobabilis quae conlisiones habet uelut quibusdam fluctibus turbulentis. in hac familiaritate non habitat amica concordia, quoniam non nisi discordantes inimicitias creat. fecit equidem mulierem uiro Dominus adiutricem, sed serpentis inuidia personam sumpsit hostilem. quod si illa de uiro suo nata usque hodie ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ista tractantur. et nullis terroribus coher¬
cemus. Quid faceremus si optiionibus
tantum modo gestas hystorias audire¬
mus: Sed hec est semper incredulitas
humane duricie. ut non solum auctien¬
dosedetiam uidendo. non credat. alteroᷤ
interisse. nisi et seipsam iudeat interi¬
re: nec sociorum mortibus quatitur.
dum illos promeritos aut inualidos
opinatur: se autem multum mereri.
aut multum ualere. fiducialiter putat:
nesciens preberi cuntis exempla. cum
fuerint quibusdam irrogata supplicia:
sicut dominus in euangelio proponit
et dicit Putatis quod hii galilei pre om¬
nibus galileis fuerut peccatores: qui
talia passi sunt: ħon. dicouobis nisi
penitenciam habueritis. similiter peri¬
etis: sicut illi supra quos cecidit tur¬
ris insyloa et occidit eos. Putatis quo¬
iiam et ipsi debitores fuerunt pre om¬
nibus hominibus habitantibus in ihe¬
rusalem: dico uobis si non penitueri¬
tis. similiter perietis. Miramur si adao

Expanded text:
ista tractantur, et nnllis terroribus coerista tractantur, et nnllis terroribus coercemur: quid faceremus, si opinionibus tantummodo gestas historias audiremus? sed haec est semper incredulitas humanae duritiae, ut non solum audiendo sed etiam uidendo non credat alteros interisse, nisi et se ipsam uideat interire: nec sociorum mortibus quatitur, dum illos promeritos ant inualidos opinatur. se autem multum mereri aut multum ualere fiducialiter putat, nesciens praeberi cunctis exempla, cum fuerint quibusdam inrogata supplicia, sicut Dominus in euangelio proponit et dicit: pntatis\\quod hi Galilaei prae omnibus Galilaeis fuerunt peccatores qui talia passi sunt? non. dico uobis: nisi paenitentiam habueritis, similiter perietis sicut illi supra quos cecidit turris in Siloa, et occidit eos. putatis quoniam et ipsi debitores fuerunt prae omnibus hominibus habitantibus in Hierusalem? non. dico uobis: si non paenitueritis, similiter perietis. Miramur si Adam
Abbreviated transcription (Latin):
ut tunc nobis omnino mulier non
noceat.cum et ipsa mors fuerit eua¬
cuata. Ham si modo putamus nos in¬
temptabiles esse muliebribus iaculis:
nichil ergo restat celestibus regnis. Nõ
immerito tales sensus. apostolus paulꝰ¬
increpat diceus. Iam saciati estis iam
diuites facti estis: sine nobis regnatis:
et utinam regnetis. Tempus ergoluc
taminis adhuc geritur et mors per
feminam adhuc usq grassatur. Men¬
tior si non uidemus exinde interitꝰ
plurimorum. Quanti et quales ep̃i.
clerici simul. et laici post confessi onũ
uictoriarumq calcata certamina.
post magnalia et signa uel mirabi¬
lia usquequaq monstrata. noscunt᷑
cim his omibus naufragasse: cum
uolunt in naui fragili nauigare:
Quantos leones domuit una infirmi¬
tas delicata: Que cum sit uilis et mise¬
ra: de magiuis efficit predam. Quod¬
salomon loquitur dicens. Precium mere¬
tricis. quantum est unius panis: mulier
autem preciosas animas capit. ante nos

Expanded text:
ut tunc nobis omnino mulier non ut tunc nobis omnino mulier non noceat, cum et ipsa mors fuerit euacuata. nam si modo putamus nos intemptabiles esse muliebribus iaculis, nihil ergo restat caelestibus regnis. non inmerito tales sensus apostolus increpat dicens: iam satiati estis, iam diuites facti estis: sine nobis regnatis, et utinam regnetis. tempus ergo adhuc luctaminis geritur et mors per feminam adhuc usque grassatur. mentior, si non uidemus exinde interitus plurimorum. quanti et quales episcopi et clerici simul et laici post confessionum uictoriarumque calcata certamina, post magnalia et signa uel mirabilia usque quaque monstrata noscuntur cum his omnibus naufragasse, cum uolunt in naui fragili nauigare ? quantos leones domuit una infirmitas delicata, quae cum sit uilis et misera, de magnis efficit praedam? quodSalomon loquitur dicens: pretium meretricis quantum est panis unius, mulier autem pretiosas animas capit. Ante noe
Abbreviated transcription (Latin):
iatiouem et muscipulam. et desideria
multa et inucilia et noxia: que mer¬
gunt hominem in perdicionem et in
interitum. Non aliter cempcationib
subiacet. qui unctus est femiue: in
qua nichil est aliud nisi quod feriat
porimautem. Aculeus peccati. facta ẽ.
forma feminea: et mortis conditio non
aliunde surrexit nisi de muliebri sub¬
stantia. Quod salomon ad nr̃am sollici¬
tudinem memorat dicens. A muliere
factum est urcium peccati: et propt̃
hanc omnes morimur. Inde mortales
teneiur: nec uimemus. Quqͥd si iamim¬
mortales essemus: Per mulierem libe¬
rauit nos equidem xp̃c: sed unde ad¬
huc morimur formidare debemus.
Tunc liberatio ipsa constabit in femi¬
na: si a nobs mors reiuncatur que ꝑ
femunam uenerat. Ceterum si adhuc
per mulierem circa nos scandala do¬
minantur: liberationis xp̃i fecimus
procerto dispendium. Si quidem in
futurum spes ista liberatis manet. qͣm
fidei nr̃e xp̃m crelimus conculisse

Expanded text:
tationem et muscipula et desideria tationem et muscipula et desideria multa et inutilia et noxia, quae mergunt hominem in perditionem et in interitum. non aliter temptationibus subiacet qui iunctus est feminae, in qua nihil est aliud nisi quod feriat proximantem. aculeus peccati facta est forma feminea, et mortis condicio non aliunde surrexit nisi de muliebri substantia. quod Salomon ad nostram sollicitudinem memorat dicens: a muliere factum eat initium peccati, et propter hanc omnes morimur. inde mortales tenemur nec timemus. quid si iam inmortales essemus? per mulierem liberauit nos equidem Christus, sed unde adhuc morimur formidare debemus. tunc liberatio ipsa constabit in femina, si a nobis mors reuincatur quae per feminam uenerat. ceterum si adhuc per mulierem circa nos scandala dominantur, liberationis Christi fecimus pro certo dispendium: siquidem in futurum spes ista libertatis manet quam fidei nostrae Christum credimus contulisse,
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc igitur sapientie arma gestanda¬
sunt: ubi feminei et urilis sexus cer¬
tamen indicitur. Unde salomon sic
instruit dicens. Prudentiam inquic
sic notam cibi: ut te seruet amuliere
aliena et pessima. Uidete nunc prudẽ¬
iam in isto bello. non fidem nobis datã
esse uictricem. que nos tumditatis re¬
medio liberasset: et contemplamini
que sunt modo arma sumenda. Si
uultis habere legis auxilia: estote ti¬
midi ut sitis increpidi. Et licet tuor
incertamine infirinitas esse uidea¬
ir.: tamen secundim uerbum apłi.
uirtus ininfirmitate perficitur: Se¬
paramini deprecor:separainun a
contagione pestifera. Quantunicũq
fuerit unus quisq longuis abaduer¬
sis: tantum non sentit aduersa. Mi¬
nus uoluptatibus stimulatur. qui
non est ubi frequentia est uoluptatũ:
i minus auaricie molestias patitur
qui diuicias non uidet: si admittimꝰ
mostolum pollicentem. Qui uolunt
inquit diuices fieri. incidunt in temp¬

Expanded text:
nunc igitur sapientiae arma gestandanunc igitur sapientiae arma gestanda, ubi feminei et uiriles sexus certamen indicunt. unde Salomon sic instruit dicens: prudentiam, inquit, fac notam tibi, ut te seruet a muliere aliena et pessima. uidete nunc prudentiam in isto bello, non fidem nobis datam esse uictricem quae nos timiditatis remedio liberasset, et contemplamini quae sunt modo arma sumends, si uultis habere legis auxilia. estote timidi ut sitis intrepidi: et licet timor in certamine infirmitas esse uideatur, tamen secundum uerbum apostoli uirtus in infirmitate perficitur. separamini deprecor, separamini a contagione pestifera. Quantumcumque fuerit unusquisque longius ab aduersis, tantum non sentit aduersa. minus uoluptatibus stimulatur, qui non est, ubi frequentia est uoluptatum. et minus auaritiae molestias patitur qui diuitias non uidet, si admittimus apostolum pollicentem: qui uolunt, inquit, diuites fieri, incidunt in temp
Abbreviated transcription (Latin):
it: dicens. Sapiens timendo declius
ab omni malo: insipiens autemos¬
fidens sui miscetur iniquo. Masi
sapientie diine consilium uiuen
est: ubi timoris auxilio liberemurs
gna compendia prouidentie: ut as¬
quando fiat uirtus et uictoria per
morem. Magna remedia cdominus
contulit ad salutem: ut habeats
timidus laudem: sicut salomonil¬
petit dicens. Beatus uir qui uereus
omnia per metum. In estumabilis
domini misericordia que undiq
mini suo contulit gloriam: et ins¬
prehensibilis pietas que secundus
pugnas dedit et palmas: ut conficda¬
do masculorum seuiciam superen
et timendo feminarum blanduns¬
ta uincamus: dum modo et de uis¬
tute et de infirmitate super nos glorias
dominus operetii: ut in omnibus et
per omnria omnipotentem semetipse
testetur. duidens differaentias crium¬
phorum. ut tam consiliis quam uirib
a nobis bella iuncuntur: ne si uincere¬
mus soluis fidei fortitudine. contra sa¬
lomonem uacua essent opera sapientie

Expanded text:
uit dicens: sapiens timendo declinabit uit dicens: sapiens timendo declinabit ab omni malo: insipiens autem confidens sui miscetur iniquo. magnum sapientiae diuinae consilium inuentum est, ubi timoris auxilio liberemur. magna conpendia prouidentiae, ut aliquando fiat uirtus et uictoria per timorem. magna remedia Dominus contulit ad salutem, ut habeat et timidus laudem, sicut Salomon repetit dicens: beatus uir qui ueretur omnia per metum. inaestimabilis Domini misericordia quae undique homini suo contulit gloriam et incomprehensibilis pietas quae secundum pugnas dedit et palmas, ut confidendo masculorum saeuitiam superemus et timendo feminarum blandimenta uincamus, dummodo et de uirtute et de infirmitate super nos glorias Dominus operetur, ut in omnibus et per omnia omnipotentem semet ipse testetur diuidens differentias triumphorum, ut tam consiliis quam uiribus a nobis bella uincantur nec si uinceremus solius fidei fortitudine contra Salomonem uacua essent opera sapientiae.
Abbreviated transcription (Latin):
terire: quam de lege unum apicem
cadere. Et icerum. selum et terra
transibunt: uerba autem mea non
preceribunt. Ipsi ergo nos fallimus
quotiens in ordinaliter credimus.
estunantes per fidem nr̃am legis
precepta posse mutari: ut inter masi¬
los et feminas speremus passim cabi¬
catem immobilem custodiri. diffici
quis uenenum bibet et iuuet. uem¬
dum est dormienti in ripa ne cadat
cum dicat apostolus. qui se putat le¬
re uideat ne cadat. In hac parte ex¬
dit bene tutiere quam male fides
et utilius esc infirmum se homos
gnoscat ut fortis existat. quam for
uideri uelit et infirmus emergas
de qua re presumptores obrurgat.
postolus dicens. Si quis putat se an¬
quid esse cum nichil sit: se ipsumm
planat. Procerto implanacor prop
suam anunam decipit: qui nones¬
uendo contraria noxiis rebus sem
se comiiserit. Ille autem tutius se c
sulit: qui circa malos semper uifis
species quascumq noxias extimesco
Quorum distantiam salom on disset¬

Expanded text:
terire quam de lege unum apicem terire quam de lege unum apicem cadere. et iterum: caelum et terra transibunt, uerba autem mea non praeteribunt. ipsi ergo nos fallimus, quotiens inordinaliter credimus aestimantes per fidem nostram legis praecepta posse mutari, ut inter masculos et feminas speremus passim castitatem immobilem custodiri. Difficile quis uenenum bibet ot uiuet. uerendum est dormienti in ripa, ne cadat, cum dicat apostolus: qui se putat stare uideat ne cadat. in hac parte expedit bene timere quam male fidere. et utilius est infirmum se homo cognoscat ut fortis existat, quam fortis uideri uelit, et infirmus emergat. de qua re praesumptores obiurgat apostolus dicens: si qui putat se aliquid esse, cum nihil sit, se ipsum inplanat. pro certo inplanator proprius suam animam decipit, qui non canendo contraria noxiis rebus semet ipse commiserit. ille autem tutius sibi consulit, qui circa malos semper infidus species quascumque noxias extimescit. quorum distantiam Salomon disser
Abbreviated transcription (Latin):
salutissue qui euitat aliene mortis
icursum: ec ipse est prouidus qͥ
sollicitus fit cladibus ceterorum: si¬
cut salomon approbat dicens. Astutꝰ
uidens malum puniri: uebement
erudietur. Et iterum. Cadentibus
impiis. iusti uehementer terrebunt᷑.
Aduersa est confidentia que pericu¬
lis uitam suam procerto cominendat:
et lubrica spes est. que inter fomenta
peccati saluari se sperat. Incerta uic¬
toria est incer hostilia arma pugna¬
re: et impossibilis liberatio est. flam¬
mis circundari nec ardere. Quod sa¬
lomon abnegat: dicens. Quis alliga¬
bit in sinu suo ignem: uestuenta
aucem sua non comburet: Aut qͥs
ambulabit super carbones ignis:
pecdes uero non comburet: Sͥic qui in¬
troierit ad uxorem proximi sui. non
erit immunis: neq omnis qui tan¬
git eam. Creclice queso uos credice
diuine fidei. quin immo quam nr̃e:
quia omne quicquid pollicetur. ñ
pocest fallere. dicente domino. faci¬
lius est inquit celum et terram pre¬

Expanded text:
salutis suae qui euitat alienae mortis salutis suae qui euitat alienae mortis incursum. et ipse est prouidus qui sollicitus fit cladibus ceterorum, sicut Salomon adprobat dicens: as tutus uidens malum puniri, uehementer erudietur, et iterum: cadentibus impiis iusti uehementer terrebuntur. aduersaria est confidentia quae periculis uitam suam pro certo commendat, et lubrica spes est quae inter fomenta peccati saluari se sperat. incerta uictoria est inter hostilia arma pugnare, et inpossibilis liberatio est flammis circumdari nec ardere. quod Salomon abnegat dicens: quis alligabit in sinu suo ignem, uestimenta autem sua non comburet? aut quis ambulabit super carbones ignis, pedes uero non comburet? sic qui introit ad uxorem proximi sui, non erit inmunis neque omnis qui tangit eam. credite quaeso uos, credite diuinae fidei quin immo quam uestrae: quia omne quicquid pollicetur non potest fallere dicente Domino: facilius est, inquit, caelum et terram prae
Abbreviated transcription (Latin):
mea consilia: meis autem increpatio¬
nibus non intendebatis: itaq et ego
ur̃e perditioni super ridebo: congra¬
tulabor ergo aduersum uos. cum adue¬
nerit uobis interitus. cum aduenerit uo¬
bis subico cumultus. euersio autem si¬
mul procelle: et cum aduenerit uobis
pressura et expugnatio. Erit enim cũ
me inuocaueritis: ego aucem non ex¬
audiam uos. Querent me mali: et ñ
inuenient. Oderunt enu sapientiam:
uerbum autem domini non assump¬
serunt: neq uoluerunt meis consiliis
intendere. Spreuerunt enim meas
correptiones: ideoq edent uiȩ suȩ fru¬
ctus: et sua impietate saciabuntus
Ad uos nunc exhortatio mea conuerti¬
tur: quos nolumus etperiri calia¬
precipicia ruinarum. Mecuite quan¬
tum pocestis eiusmodi casus exicia:
et in ista subuersione labentium ex
perimenca uos deterreant. Huniũ
preceps est qui transire concendit ubi¬
ter infrenis est cui non incutitur ti¬
inor alio pereunte. Amacor uero est

Expanded text:
mea consilia, meis autem increpatiomea consilia, meis autem increpationibus non intendebatis: itaque et ego uestrae perditioni superridebo. gratulabor ergo aduersum uos, cum aduenerit uobis interitus, cum aduenerit uobis subito tumultus, euersio autem similis procellae, et cum aduenerit uobis pressura et expugnatio. erit enim cum me inuocaueritis, ego autem non exaudiam uos. quaerent me mali, et non inuenient: oderunt enim sapientiam. uerbumautem Domini non adsumpserunt neque uoluerunt meis consiliis intendere. spreuerunt enim meas correptiones: ideoque edent uiae suae fructus et sua impietate satiabuntur. Ad uos nunc exhortatio nostra conuertitur quos nolumus experiri taliapraecipitia ruinarum. metuite quantum potestis eiusmodi casus exitia et in ista subuersione labentium nos experimenta perterreant. nimium praeceps est qui transire contendit coter infrenis est cui non incutitur timor alio pereunte. amator est uero
Abbreviated transcription (Latin):
mur: sicut a domino conficlimus nos
non audisse mencdacium: presumentes
loe apostoli pauli procestantis. Non e¬
nim sumus inquit sicut pluruni ad¬
ulterantes uerbum dei: sed ex sinceri¬
tate sicut ex deo coram ipso inc tp̃o lo¬
quimur: In dolore itaq maximo con¬
sticuti de quibusdam tabefactis mem¬
bris corporis nr̃i. et in gemitu iactuuiã
lainentantis ecclesie que ꝑsegniciem
nr̃am redigitur. per dies singulos ad
nuniam paucitatem: credimus nos
ex parte aliqua subleuari. quod dili¬
gentie nr̃e negligentia quorundam
obesse non possit: quibus nunquam
nr̃e littere defuerunt. que per absentiã
nr̃am. frequentiam omnibus pensaue¬
runt dissimulationis sue: ut unus¬
quisq contemptor reum semet ipsum
conscribat: nos autem libera fconte
contemptoribus exclaiemus quod sa¬
lomon confidenter exprobrat. Quoniã
quidem uocabam inquit et non ob¬
audiebatis. et extendebam uerba mea
et non incendebatis. sed irrita faciebatis

Expanded text:
mur: sicut a Domino confidimus nos mur: sicut a Domino confidimus nos non audisse mendacium praesumentes uocem apostoli Pauli protestantis, non enim sumus, inquit, sicut plurimi adulterantes uerbum Dei, sed ex sinceritate sicut ex Deo coram ipso in Christo loquimur. in dolore itaque maximo constituti de quibusdam tabefactis membris corporis nostri et in gemitu iacturam lamentantis ecclesiae, quae per segnitiem nostram redigitur per dies singulos ad nimiam paucitatem, credimus nos ex parte aliqua subleuari, quod diligentiae nostrae neglegentia quorundam obesse non possit, quibus numquam nostrae litterae defuerunt, quae per absentiam meam frequentiam omnibus pensauerunt. dissimulationis suae unusquisque contemptor reum semet ipse conscribat, nos autem libera fronte contemptoribus exclamamus quod Salomon confidenter exprobrat: quoniam quidem uocabam, inquit, non obaudiebatis: et extendebam uerba mea, et non intendebatis, sed irrita faciebatis
Abbreviated transcription (Latin):
de suigularitate cleruorum
ROMISERAM
quidem uob̾
ance cempus
epistolam fi¬
lii liarissimi.
que omniuor
morum insti¬
tuta de lege
commendars
summatim
mnia contineret quecumq uniuersis
lericis generaliter ad dirigendam regu¬
am competunt disciplinȩ. Sed quia nũc
eminarum commoratione uulgariter
nter uos quidam ignominie deuoluti
unt. etiam de hac re specialiter uobis
lmni correptione scribere compulsus
lun: qui miserum me pro ur̃a negligẽ¬
il cum seueritate conueniens. manda
precepit ne clerici cum feminis com¬
morentur. Et licet hec admonitio sola lit¬
trarum mearum auctoritate sufficeret.
tamen ne sompniacorem rideat quis¬
quam sicut ioseph frattes irriserunt
scripturarum addimus firmitatem:
at omnes sciant hoc etiam modo per re¬
llationem dominum iubere. quod lit¬
ans cognoscitur ante uississe: nec nos
se adulterantes uerbum cdomini aut
uolentes iaccanter de reuelationibus
gloriari: sed sic ante conspectum domi¬
ni referendo non menciri quod loqui¬

Expanded text:
DE SINGVLARITATE CLERICORVM. Promiseram quidem nobis ante tempus epistolam, filii carissimi, quae omnium morum instituta de lege commendans summatim omnia Contineret quaecumque uniuersis clericis generaliter ad dirigendam regulam competunt disciplinae. sed quia nunc feminarum commoratione uulgariter inter uos quidam ignominiae deuoluti sunt, etiam de hac re specialiter uobis Domini correptione scribere compulsus sum: qui miserum me pro uestra neglegentia cum seueritate conueniens mandare praecepit, ne clerici cum feminis commorentur. et licet haec admonitio sola litterarum mearum auctoritate sufficeret, tamen ne me somniatorem inrideat quisquam, sicut Ioseph fratres inriserunt, scripturarum addimus firmitatem, ut omnes sciant hoc etiam modo per reuelationem Dominum iubere, quod litteris cognoscitur ante iussisse, nec nos esse adulterantes uerbum Domini aut uolentes iactanter de reuelationibus gloriari, sed sic ante conspectum Domini referendo non mentiri quod loqui
Abbreviated transcription (Latin):
et legituis nuptiis filioꝵ dei. ñfilii
dei. s filii scłi generent᷑. qi et hii qui
generant si iam regenerati sunt. ñ
ex hoc generant qd̃ filii dei sunt s ex
quo adhuc filii scłi. dñica quippe ẽ.¬
sententia. filii scłi huius generant
et generantur Ex quo itãq sumus
adhuc filii huius scłi exterior homo
ur̃ corrumpitur Ex quo et huius filii
scłi generant᷑. nec filii dei nisi regene¬
rentur futnt. S ex quo sumus filii
dei interior renouat᷑ de die in diem
quãius et ipse exterior ꝑlauacrũ
regenerationis scĩficatus sit. et spem
future incorruptionis acceꝑit. ꝓpt̃
qd̾ et templũ dei merico dĩ: Corpora
ur̃a inquit apłs. templũ in uobis¬

Expanded text:
et legitimis nuptiis filiorum dei non filii et legitimis nuptiis filiorum dei non filii dei, sed filii saeculi generentur, quia et hi qui generant, si iam regenerati sunt, non ex hoc generant quod filii dei sunt, sed ex quo adhuc filii saeculi. dominica quippe sententia est: filii saeculi huius generant et generantur. ex quo.itaque sumus adhuc filii saeculi huius, exterior homo noster corrumpitur, ex hoc et huius saeculi filii generantur nec filii dei nisi regenerentur fiunt; sed ex quo sumus filii dei, interior renouatur de die in diem, quamuis et ipse exterior per lauacrum regenerationis sanctificatus sit et spem futurae incorruptionis acceperit, propter quod et templum dei merito dicitur. corpora uestra, inquit apostolus, templum in uobi
Abbreviated transcription (Latin):
fides. sacramentũ. s ꝓles non ut nas¬
catur tantũ. uerum etiã ut renasca¬
tur. Hascitur namq ad penam. nͥ
renascatur aduitam. fides aũt̃ nõ
qualem habent inter se etiã infide¬
les zelantes carnem. Quis enĩ quã¬
libet impuis. uult adulterã uxorẽ:
aut que mulier qualibet impia.
uult aduterũ iurum: hoc in conubio
bonum. Haturale est. quidẽ: carnale
tamen. S membrũ tꝑi coniugis ad¬
ulterium coniugi debet tunere. nonsͥ
ti et adulterati amittunt coniuges
concordit casteq custodiant. Solũ
est etiã. qd̾ etiã sterile contugiũ tenet
iure pietatis. iam spe fecunditatis a¬
missa. ꝓpter quã fuerat copulatun
Hec bona nuptiarũ laudet innuptiis
qui laudare uult nuptias. Carnis
aut̃ concupiscentia non ẽ nuptiis
imputanda s toleranda. Non enĩ ẽ.
naturali conubio ueniens bonum .s
ex antiquo peccato accidens malũ
Propter hanc gͦ fit ut etiã de iustis

Expanded text:
fides, sacramentum. sed proles, non ut nasfides, sacramentum. sed proles, non ut nascatur tantum uerum etiam ut renascatur; nascitur namque ad poenam, nisi renascatur ad uitam. fides autem, non qualem habent inter se etiam infideles zelantes carnem; quis enim uir quamlibet inpius uult adulteram uxorem? aut quae mulier quamlibet inpia uult adulterum uirum? hoc in conubio bonum naturale est quidem, carnale tamen. sed membrum Christi coniugis adulterium coniugi debet timere, non siti et adulterati amittunt, coniuges concorditer casteque custodiant. solum est enim quod etiam sterile coniugium tenet iure pietatis iam spe fecunditatis amissa, propter quam fuerat copulatum. haec bona nuptialia laudet in nuptiis, qui laudare uult nuptias. carnis autem concupiscentia non est nuptiis inputanda, sed toleranda. non enim est ex naturali conubio ueniens bonum, sed ex antiquo peccato accidens malum. Propter hanc ergo fit, ut etiam de iustis
Abbreviated transcription (Latin):
lem seriure cogatur Aut quia hoc
tempus. qd̃ iam ẽẽ. diximus conti¬
nendi ab amplexu non habet huiꝰ
officiinecessitatem adiacente undi¬
q in omuib gentib tanta fertilita¬
te gignendord̃ spiritaliũ filiors. il¬
lud potius excellentis continentie
bonum. qui potest caꝑe capiat.
Qui uero id caꝑe non potest et si
acceꝑit uxorem non peccat et fe¬
mina si se non continet nubat.bo¬
num est enim hominȩ mulierem
non tangere. Uerum qi non om̃s
capiunt uerbũ hoc. s quib cdatum
est restat ut ꝓpter fornicationes u
sic infirmitas continentie in ne ca¬
dat in riunam flagiciors excipia¬
tur honestate nuptiarum. Quod e¬
nim ait apłs de feminis. uolo gͥ ru
niores nubere. hoc et de marib dici
pocest. uolo iunores uxores ducere.
ut ad utrumq secum ꝑtineat fili¬
os ꝓcreare. patres et matres familias
ẽẽ. nullam occasionem dare aduer¬
sario malecticti gr̃a. In nuptiis tam̃
bona coniugalia diligantur. Proles

Expanded text:
rolem seruire cogatur. aut quia hoc rolem seruire cogatur. aut quia hoc tempus, quod iam esse diximus, continendi ab amplexu non habet huius officii necessitatem adiacente undique in omnibus gentibus tanta fertilitate gignendorum spiritaliter filiorum, illud potius excellentis continentiae bonum qui potest capere, capiat; qui uero id capere non potest, et si acceperit uxorem, non peccat, et femina, si se non continet, nubat. bonum est enim homini mulierem non tangere. uerum quia non omnes capiunt uerbum hoc, sed quibus datum est, restat, ut propter fornicationes unsic infirmitas incontinentiae, ne cadat in ruinam flagitiorum, excipiatur honestate nuptiarum. quod enim ait apostolus de feminis: uolo igitur iuniores nubere, hoc et de maribus dici potest: uolo iuniores uxores ducere, ut ad utrumque sexum pertineat filios procreare, patres et matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia\'. In nuptiis tamen bona nuptialia diligantur: proles,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit hec libidinosa crudelitas.
uel libido crudelis ut etiam sterili¬
tatis uenena ꝓcuret. Et si nichil ua¬
luerint conceptos fetus. aliquo mͦ
intra iuscera extinguat. ac fundat
uolendo suam ꝓlem prius interire
quã uiuere. Aut si in utero iam ui¬
uebat occidi antequã nasci. Prorsꝰ
si ambo tales sunt. coniuiges non s̃.
et si abinitio tales fuerunt. non sͥ
ꝑ conubium. sed ꝑ stuprum potius
conuenerunt. Si aut̃ non ambo sũt
tales audeo dicere. aut illa ẽ. quodã
mͦ. mariti meretrix. aut ille adulter
uxoris. Quia gͥ nuptie cales eẽ. non
possunt. quales primoꝵ hominũ. si
peccatũ non p̃cessisset eẽ. potueruit
sint tales quales scõꝵ patrum fue¬
runt ut pudenda carnis concitpis¬
centia que in ꝑadyso nec ante pecca¬
tum fuit. nec post peccatũ ẽẽ ꝑmis¬
sa est. qi necesse est in corpore martis
huius ut sit ñ ei seruiatur: s ipsa
potius. non nisi ad ꝓpagandã ꝓ¬

Expanded text:
peruenit haec libidinosa crudelitas peruenit haec libidinosa crudelitas uel libido crudelis, ut etiam sterilitatis uenena procuret et si nihil ualuerit, conceptos fetus aliquo modo intra uiscera extinguat ac fundat, uolendo suam prolem prius interire quam uiuere, aut si in utero iam uiuebat, occidi ante quam nasci. prorsus si ambo tales sunt, coniuges non sunt; et si ab initio tales fuerunt, non sibi per conubium, sed per stuprum potius conuenerunt. si autem non ambo sunt tales, audeo dicere: aut illa est quodam modo mariti meretrix aut ille adulter uxoris. Quia igitur nuptiae tales esse non possunt, quales primorum hominum, si peccatum non praecessisset, esse potuerunt, sint tales, quales sanctorum patrum fuerunt, ut pudenda carnis concupiscentia, quae in paradiso nec ante peccatum fuit nec post peccatum esse permissa est, quia necesse est in corpore mortis huius ut sit, non ei seruiatur, sed ipsa potius nonnisi ad propagandam p
Abbreviated transcription (Latin):
propter se. Heq enun ettam iste cõ¬
cubitus. quo seruitur concupiscen¬
tie sic agitur: ut impediatur fecꝰ
quem. postulant nuprie. Sed tam̃
aliud est non concumbere nisi so¬
la uoluntate generandi. quod nͥ
habet culpam: aliud aũt̃ carnis qui¬
dem concumbendo appetere uolup¬
tatem. sed non preter coniugem. qd̾
uenialem habet culpam. quia et si ñ¬
causa propagande prolis concumbi¬
tur. non tam̃ huius libidinis causa
ꝓpagationis prolis obsistitur. siue uoto
malo. suie oꝑe malo. Ham hoc qui
faciunt. quãius uocentur coniuges
ñ sunt. nec ullam nuptiarũ retinert
ueritatem. sed honestiuu nomen ue¬
lande tuxpitudini obtendunt Pro
untur: ut exponant filios qui nascũ¬
tur inuitis. Oderunt enim nutrire
uel habere quos gignere metuebart.
Itaq cum in suos seuit. quos nolers
genuit tenebrosa iniquitas clarain¬
ĩquitate in lucem ꝓmitur et occul¬
ta tiq: pitudo manifesta crudelita¬
te coniuncitur Aliquando eo usq

Expanded text:
propter se. neque enim etiam iste conpropter se. neque enim etiam iste concubitus, quo seruitur concupiscentiae, sic agitur, ut inpediatur fetus, quem postulant nuptiae. Sed tamen aliud est non concumbere nisi sola uolhabet culpam, aliud autem carnis quidem concumbendo appetere voluptatem, sed non praeter conjugem, quod venialem habet culpam, quia et sicausa propagandae prolis concumbitur, non tamen huius libidinis causa propagationi prolis obsistitur siue uoto malo siue opere malo. nam qui hoc faciunt quamuis uocentur coniuges, non sunt nec ullam nuptiarum retinent ueritatem, sed honestum nomen uelandae turpitudini obtendunt. prountur, ut exponant filios, qui nascuntur inuitis. oderunt enim nutrire uel habere, quos gignere metuebant. itaque cum in suos saeuit, quos nolens genuit tenebrosa iniquitas, clara iniquitate in lucem promitur et occulta turpitudo manifesta crudelitate conuincitur. aliquando eo usque
Abbreviated transcription (Latin):
biles. quia carue amabiles. sed
quia fideles. qr religiosi. qt pudi¬
ci. qi uiri boni sunt. Uerum. in
coniugatis. ut hec optanda atq
laudanda. sic alia coleranda st̃.
ne in dampuabilia flagicia. io
est fornicationes. uel adulceria
corruatur. Propter quod uitan¬
dum malum. etiam illi concu¬
bitus conuigum. qui non fiunt.
causa generandi. sed iuctrici con¬
cupiscentie seruiunt in quibus
iubentur non fraudare inucesi
ne temptet eos sathanas propter
ergo uenia danda ẽ aliquid cul¬
pe ẽẽ. nulla ratione negabitur.
cum igitur culpabilis non sit
generandi intentione concubitꝰ.
qui ꝓprie nuptus imputandus
est. quia scd̃m ueniam apłs. con¬
non continent. debitum ab alteru¬
tro carius exposcunt. non uolun¬
tate propaguis. sed libidinis uo¬
luptate: Que tamen uoluptas
non ꝓpter nuptias cadit in culpã.
sed ꝓpter nuptias accipit ueniam.
Quo circa etiam hic sunt laucda¬
biles nuptie. quia et illud quod
non ꝑtinet ad se. ignosci faciunt

Expanded text:
biles, quia carne amabiles, sed biles, quia carne amabiles, sed quia fideles, quia religiosi, quia pudici, quia uiri boni sunt. Verum in coniugatis ut haec optanda atque laudanda, sic alia toleranda sunt, ne in damnabilia flagitia, id est in fornicationes uel adulteria conruatur. propter quod uitandum malum etiam illi concubitus coniugum, qui non fiunt causa generandi, sed uictrici concupiscentiae seruiunt, in quibus iubentur non fraudare inuicem,  temptet satanas propter ergo uenia danda est, aliquid esse culpae nulla ratione negabitur. cum igitur culpabilis non sit generandi intentione concubitus, qui proprie nuptiis inputandus est, quid secundum ueniam connon continent, debitum ab alterutro carnis exposcunt, non voluntate propaginis, sed libidinis voluptate? Quae tamen voluptas non propter nuptias cadit in culpam, sed propter nuptias acciquocirca etiam hinc sunt laudabiles nuptiae, quia et illud, quod non pertinet ad se, ignosci faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
presentis mali. gaudeant spe fu¬
turi boni. Et qui gaudent ꝓpter
temporale aliquod cõmodum. ti¬
meant eternum uidicium. Et qͥ
emunt. sic habendo possideant.
ut amando non hereant. Et qui
utuntur hoc mundo. transire se
cogitent non manere. Precerit e¬
ium figura huuis mundi. uolo
uos inquit sine sollicitudine ẽẽ
hoc est uolo sursum cor in his
que non pretereunt uos habere.
deinde subiungit et dicit. Qui
sine uxore est cogitat que sunt
domini. quomodo placeat dũo.¬
Qui aũt̃ matrimonio uinctus ẽ.
cogitat ea que sunt mundi. qͦmͦ
placeat uxori. Atq ita quodãmͦ
exponit quod supra dixerat qui
habent uxores tanquam non ha¬
bentes sunt. Qui enim sic habẽt u¬
xores ut cogitent ea que sũt thũ
q̃uomodo placeant. dño. nec in his
que sunt mundi cogitent placere
uxorib tanquã non habentes sũt.
Quod ea felicitate fit quando et
uxores tales sunt ut eis marito
non ideo placeant. quia cliuires
quia sublimes. quia genere uo¬

Expanded text:
praesentis mali, gaudeant spe fupraesentis mali, gaudeant spe futuri boni, et qui gaudent propter temporale aliquod commodum, timeant aeternum iudicium, et qui emunt sic habendo possideant, ut amando non haereant, et qui utuntur hoc mundo, transire se cogitent, non manere; praeterit enim figura huius mundi. uolo uos, inquit, sine sollicitudine esse, hoc est: uolo sursum cor in his quae non praetereunt uos habere. deinde subiungit et dicit: qui sine uxore est, cogitat ea quae sunt domini, quomodo placeat domino;qui autem matrimonio iunctus est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat uxori, atque ita quodam modo exponit quod supra dixerat: qui habent uxores, tamquam non habentes sint. qui enim sic habent uxores, ut cogitent ea quae sunt domini, quomodo placeant domino, nec in his quae sunt mundi cogitent placere uxoribus, tamquam non habentes sunt. quod ea facilitate fit, quando et uxores tales sunt, ut eis mariti non ideo placeant, quia diuites, quia sublimes, quia genere no