comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est in uia effrata. ipsa est bethleem. In
uia seplilta e. sc̃a rachel. quȩ typus fuit
eccłẽ. ut transeuntes dieant. benedictio
ultatiõe. Omis itaq aĩa quȩ recepit pa¬
nem illũ descendentem de cęlo: domꝰ pa¬
nis est. hoc est panis. xp̃i. que habitan¬
tis in se panis çȩlestis firmam̃to alitur.
et corde confirmatur. Onde & paulus
amina fidelis bethleem est. sĩc ierłm d̾i.
ioris ierłm que in çȩlo e̾. Herus paius
c̾. qui confractus & cõmimitus. satia¬
uit uniu̾sos. Quinta autẽ tͣditio hoc¬
habet: domꝰ pais. Beth. domus est:
leein panis dr. de aliox tͣditionib ppt̃
perfi diam indaicam. ne ipsi se recdar¬
guerent. uł ab ipsis p̾̃teritum putamꝰ.
uel sublatum ab aluis. De iuda qͦq tͥbu
e̾e ᷤ. bethleem. docet lectio in uidicũ libͦ.
quia uir leuita aecepit sͥ concubinam
de bethleem uida. & irata est ei ꝯcubi¬
na cius. et rediit in domum patris sui.

Expanded text:
est in via Ephrata, ipsa est Bethleem . In est in via Ephrata, ipsa est Bethleem . In via sepultura est sanctae Rachel, quae typus fuit Ecclesiae, ut transeuntes dicant: Benedictio sultatione . 13. Omnis itaque anima, quae recipit panem illum descendentem de coelo, domus panis est, hoc est, panis Christi, quae habitantis in se panis coelestis firmamento alitur, et corde confirmatur. Unde et Paulus anima fidelis Bethleem est, sicut Jerusalem erioris Jerusalem, quae in coelo est. Verus panis est, qui fractus et comminutus satiavit universos. 14. Quinta autem traditio habet, Domus panis. Beth enim domus est, leem panis dicitur. De aliorum traditionibus propter perfidiam Judaicam, ne ipsi se redarguerent, vel ab ipsis praeteritum putamus, vel sublatum ab aliis. 15. De Juda quoque tribu esse Bethleem docet lectio in Judicum libro, quia vir ille levita accepit sibi concubinam de Bethleem Juda, et irata est ei concubina ejus, et rediit in domum patris sui i
Abbreviated transcription (Latin):
mos dolores matri p̾stitit. cuiꝰ filios ꝑseque¬
batur: et illic mortua & sepulta ẽ. ut nos
cõmortui &e consepulti cũ xp̃o. in eccła refur¬
gamꝰ. Inde enĩ alia int̾pretatione uel fe¬
in pautiorib. Ibi domꝰ iude. hic domꝰ effra¬
ta. in quo uerbor discrepantia. non sen¬
fuum ẽ. Nam et iudea interior. uidit fu¬
r̃oreni. et ext̾ior ꝑtulit. et inpautiorib est.
quia pauci siuit qͥ intrant in domũ panis
ꝑ angustam uiam. et nõ est in pautiorib
id est de ꝓficientibus. quȩ xp̃m non agno¬
uit. nec minima ẽ. quȩ domus est benedicti
onis. et diuine gr̃ȩ receptaculum. &. meo
imnima cuius qͥa aliqͥd confert xp̃o. iu
detur deferre. et qui appetit ȩccłai. xp̃m
aut leditur. aut honoratur. sed̾in qͦd
ipse ait. Quod enĩ uni horũ mimmnory
fecistis: mͥ fecistis. Ipsam autẽ bethlȩem
ẽe. quȩ est effrata: docet lectio genesis
ubi ait. Mortua est eñi rachel. et sepulta

Expanded text:
imos dolores matri praestitit, cujus filios persequeimos dolores matri praestitit, cujus filios persequebatur. Et illic mortua et sepulta est; ut nos commortui et consepulti cum Christo, in Ecclesia resurgamus. Inde enim alia interpretatione, vel fein paucioribus . Ibi domus Juda, hic domus Ephrata: in quo verborum discrepantia, non sensuum est. Nam et Judaea interior vidit furorem, et exterior pertulit. Et in paucioribus est; quia pauci sunt, qui intrant in domum panis per angustam viam. Et non est in paucioribus, id est, de proficientibus, quae Christum non agnovit. onis, et divinae gratiae receptaculum: et in eo minima, cui is qui aliquid confert Christo, videtur deferre. Et qui appetit Ecclesiam, Chraut laeditur, aut honoratur, secundum quod ipse ait: Quod enim uni horum minimorum fecistis, mihi fecistis . 12. Ipsam autem Bethleem esse quae est Ephrata, docet lectio Genesis, ubi ait: Mortua est autem Rachel, et sepulta
Abbreviated transcription (Latin):
Masia xp̃c. Eacdem autem bethleem. quȩ ef¬
frata. In domo gͥ furoris generatus est xp̃c.ꝙ.
ido iam non domꝰ furoris. s domꝰ panis. qͥa
panem recepit eum qui descendit de cȩlo.
Domus autẽ furoiẽ uidentis. est effrata qͥa
illic herodes dum xp̃m requirit. ꝑuni sta¬
tuit infantulos. Uñ uox in rama audita
est. rachel plorantis filios suos. S iam
nemo timeat. quia requies illa qũa que¬
rebat dd̃. audita ẽ. in effrata. inuenta ẽ.
in campis filuȩ. Tunc adhuc silua erat
nationũ congregatio.s postea ꝙͣ in xp̃m
credidit. fructuosa facta est:quia bene¬
dicti uentris fructum recepit. Mortua
est gͦ rachel parturiens. que iam cunc
qua si patͥarchȩ uxor furorem herodis u¬
uidebat. qui nec mimnisculȩ etati peꝑcit.
siniul quia in effrata & peꝑit bemaonii spe¬
tie suꝑiorem. mysterio pͦteriorem. paulum
scilicet. qui anteqͣ generaretur. non mim¬

Expanded text:
Maria Christus: eadem autem Bethleem, quae EpMaria Christus: eadem autem Bethleem, quae Ephrata . In domo igitur furoris generatus est Christus: et ideo jam non domus furoris, sed domus panis, quia panem recepit eum, qui descendit de coelo . Domus autem furorem videntis est Ephrata; quia illic Herodes dum Christum requirit, perimi statuit infantulos; unde Vox in Rama audita est Rachel plorantis filios suos . 10. Sed jam nemo timeat, quia requies illa quam quaerebat David , audita est in Ephrata, inventa est in campis silvae. Tunc adhuc silva erat nationum congregatio: sed posteaquam in Christum credidit, fructuosa facta est , quia benedicti ventris fructum recepit. Mortua est ergo Rachel parturiens ; quia jam tunc quasi patriarchae uxor furorem Herodis videbat, qui nec minusculae aetati pepercit. Simul quia in Ephrata peperit Benjamin specie superiorem, 1065 mysterio posteriorem, Paulum scilicet, qui antequam generaretur, non min
Abbreviated transcription (Latin):
tib suis. atq intercludat eius cupilita¬
tes. ne in his delectetur. Nciles enĩ sunt
correptiones parentis qui non parcit. ut
obedientem p̃ceptis salutarib prestet
animam filii sui. Giga eñ uisicat. sicut
legimꝰ: insitabo iniurga iniquitates ecrũ.
ltaq qui uirga maxillam percutit isrłitige
aĩȩ. erudit eam ad discipluĩa patientiȩ.
dnĩca correptiõe. Neno enĩ despare debet.
qui cumq corsipitur atq argititur. Qui
enĩ diligit filium. corripit. Nemo de
remedio difidat. Eece tͥ ubi douiꝰ. fu¬
rorem uidentis erat: ibi douiꝰ pains est.
Ubi crudelitas. ibi pietas: ubi pene in¬
nocentium. ibi uniuersorum redemptio:
sic̃ scͥptum ẽ. Et tu bethleem cdomꝰ effra¬
ta nõ es minua irter pͥncipes uida: ex
te erim exibit pͥnceps in isrł. Beclileẽ
domis panis ẽ. effrata domꝰ furorem
ipidentis. Hoc habet int̾pretatio istoro
inunũ. In bethleem natus est de

Expanded text:
tibus suis, atque intercludat ejus cupiditatibus suis, atque intercludat ejus cupiditates, ne in iis delectetur. Utiles enim sunt correptiones parentis, qui non parcit virgae; ut obedientem praeceptis salutaribus praestet animam filii sui . Virga enim visitat, sicut legimus: Visitabo in virga iniquitates eorum . Itaque qui virga maxillam percutit Israeliticae animae, erudit eam ad disciplinam patientiae Dominica correptione. Nemo enim desperare debet, quicumque corripitur atque arguitur; qui enim diligit filium, corripit . Nemo de remedio diffidat. 9. Ecce tibi ubi domus furorem videntis erat, ibi domus panis est: ubi crudelitas, ibi pietas: ubi poena innocentium, ibi universorum redemptio, sicut scriptum est: Et tu, Bethleem, domus Ephrata, non es minima inter principes Juda; ex te enim exibit Princeps in Israel . Bethleem domus panis est, Ephrata domus furorem videntis. Hoc habet interpretatio istorum nominum. In Bethleem natus est de
Abbreviated transcription (Latin):
amiree laborantis. a xp̃o potuit solo erigi.
res enim parturientis. tribula tionem
oꝑantur. tribulatio patientiam. patien¬
tia ꝓbationẽ. ꝓbatio spem: spes autẽ
non confundit in eternũ. Simł geritur
atq excluditur. onĩe qͦd aduersũ est.
bonis morib. ne residentia eiꝰ fructescart
semina. atq in nouos iterũ germinert
partus. Nec otiose dautur ei coruua.
et ungulȩ. ut conterat omnes manipu¬
los arrẽ. sicut uitulus libam. Hisi
esĩ ma̾mpłi eontͥci fuerint. paleȩ uen¬
tilate. fructus apparere interiores
et absolui non queunt. Cõminuat
gͥ atq excutiat priꝰ aĩa ꝓficieis pasfio¬
num suꝑflua: ut fructus suos de-¬
monstrare posfit. In ipsa segede qͣnta
aduersa sunt: que partus impediant
bouos. Nec pͥus exstupanda sunt. ne
his fructifera int̾necentur aĩȩ sata.
Tunt etiam illtid ꝓspicit prouidus aĩe
consultor. ut concluclat eam in uolupta¬

Expanded text:
animae laborantis, a Christo potuit solo erigi .animae laborantis, a Christo potuit solo erigi .res enim parturientis tribulationem operantur, tribulatio patientiam, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit in aeternum . Simul egeritur atque excluditur omne quod adversum est bonis moribus; ne residentia ejus frutescant semina, atque in novos iterum germinent partus. 7. Nec otiose dantur ei cornua et ungulae; ut conterat omnes manipulos areae, sicut vitulum Libani . Nisi enim manipuli contriti fuerint, paleae ventilatae, fructus apparere interiores et absolvi nequeunt. Comminuat igitur atque excutiat prius anima proficiens passionum superflua; ut fructus suos demonstrare possit in ipsa segete. Quanta adversa sunt, quae partus impediant bonos! Haec prius exstirpanda sunt; ne his fruct fera internecentur animae sata. 8. Tunc etiam illud prospicit providus animae consultor, ut concludat eam in volupta
Abbreviated transcription (Latin):
est mitiũ & finis. uel initium salutis. S
tam̃ corrumpitur prius. eo qͦd tam gͣuiter
errau̾it. et dicitur ei. Ue quid cognouisti
mala: Numqͥd rex non erat tͥ. hoc ẽ. habe¬
bas regem. qui te regeret et tueretur:
Deuare aiusticiȩ tramite non debuisti.
relinquere uias dm̃i. qui tibi racionabi¬
les sensus impertiuit. Ubi erant cogita¬
tiones tuȩ. ubi consilia. quib p̾uidere
in iusticiam. ꝓpulsare iniquitates. in¬
sico tibi iugore potiusti: Eur comp̃hen¬
derunt ce dolores parturientis ut par¬
turires iniquitates. et pareres iustici¬
as: Nullus enĩmaior est dolor. ꝙͣ is qui
peccati mucrone uuluerat conscientĩa
Neq ullum gͣuius eꝰ. onus. ꝙͣ peccator
sarcina. et pondus flagitior. Depͥmit
anim̃ã curuat usq ad terram. ne se erig̾e̾
possit. Grauia fili. grauia nimis delic¬
torum pondera. Deniq illa in enuanglio
mulier quȩ curuata erat spetien p̾tendẽs

Expanded text:
est initium et finis , vel initium salutis; sed est initium et finis , vel initium salutis; sed tamen corripitur prius, eo quod tam graviter erraverit, et dicitur ei: Ut quid cognovistis mala? numquid rex non erat tibi ? Hoc est, habebas regem, qui te regeret, et tueretur, deviare a justitiae tramite non debuisti, nec relinquere vias Domini, qui tibi rationabiles sensus impertivit. Ubi erant cogitationes tuae, ubi consilia, quibus praevidere injustitiam, propulsare iniquitates insito tibi vigore potuisti? Cur comprehenderunt te dolores ut parturientis ; ut parturires iniquitates, et pareres injustitias? Nullus enim major est dolor, quam is qui peccati mucrone vulnerat conscientiam: neque ullum gravius est onus, quam peccatorum sarcina, et pondus flagitiorum. Deprimit animam, curvat usque ad terram, ne se erigere possit. Gravia, fili, gravia nimis delictorum pondera. Denique illa in Evangelio mulier, quae curvata erat, speciem praetendens
Abbreviated transcription (Latin):
iste. ñ epopłounꝰ s electus ad gr̃am dei. in
in dieb ioathari et achar. et erechie regũ.
qͦ ordine significat᷑ iusiõis ꝓfectꝰ Amalis i
regib ad boni regis ꝑueuit temꝑa. et icło
qni aĩa afflicta subialis ante laborabat
regib. quẽ ꝓcessum conu̾sionis suȩ. ha¬
beat. considandum uidetur. Destructa
erat quasi infirmi or. et omis munitio
eiꝰ facta erat uia transeuntium. & me̾s
passionũ. lururia resoluta ac delitus:
contrita erat ac religata a facie dñi. tłto
eiꝰ squalida erat. quȩ posita ẽ. ut mizaye
cantico leginꝰ. in medio florentis uinȩe.
Squalet et enĩ turris. qñ uitis arescitꝰ.
et ouis sua errat. Regrediente au uitis
uinditate. uł oue: uelut splendet. Nicħ
em̃ squalidiꝰ unquitate. nicħ splendidius
uissicia. Ad hanc turrem reuocatur ouis.
quando aunna reuocatur alapsir: & milla
oue xp̃i regnũ redit. quod e. initium. qͥ a ip̃e

Expanded text:
iste, non e populo unus, sed electus ad gratiam Dei, in iste, non e populo unus, sed electus ad gratiam Dei, in in diebus Joathan, et Achaz, et Ezechiae regum Juda . Quo ordine significatur visionis profectus; a malis enim regibus ad boni regis pervenit tempora. 4. Et ideo quoniam anima afflicta sub malis ante laborabat regibus, quem processum conversionis suae habeat, considerandum videtur. Destructa erat quasi infirmior, et omnis munitio ejus facta erat via transeuntium, et incursus passionum, luxuria resoluta, ac deliciis, contrita erat, ac relegata a facie Domini: Turris ejus squalida erat, quae posita est, ut in Esaiae cantico legimus , in medio florentis vineae. Squalet etenim turris, quando vitis arescit, et ovis sua errat: regrediente autem vitis viriditate, vel ove, resplendet; nihil enim squalidius iniquitate, nihil splendidius justitia. 5. Ad hanc turrim revocatur ovis, quando anima revocatur a lapsu, et in illa ove Christi regnum redit, quod est initium: quia ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Rophete qui dem congrega¬
tionẽ gentium. atq eȩcłȩ an
nuntiarunt edificationem
futaͣm. S: tam̃ qͥa in eccłia non solum for¬
tium animarũ uigis ꝓfectus. uerũ eti¬
am infirmarum lapsus. et rursus con¬
uersio est: ido possumꝰ ex ꝓpħicis libris
collig̾e. quẽ adiodum aut p̃clara illa
& fortis aĩa sine ulla gͣdiatur offisiõe.
aut infirmior labatur. aut lapsarepa¬
ret: ac reformet gradum. Itaq sic̃ in
et tu bethleem domꝰ effrata. qͦd dictum
est ab hoc ꝓpħia. Quomͦ enĩ potest domꝰ
furoris ẽẽ. ubi xp̃c natus est: Hec eñi
expͥmnunt locorum uocabula. s illustnͣt
oꝑationũ mysteria. Ac pͥmũ conside̾mꝰ
quid int̾pretationis in latino habeat
micheas. Significat autẽ quis acd̃o.
uł ut alibi inuenimꝰ. Quis iste: MoRa¬
thi filiꝰ. icdẽ. heredis. Quis autẽ heres
nͥ filiꝰ dei qui ait. omĩa mͥ tradita sunt
apatre meo: Et cum ipse esset heres:
nos eẽ. uoluit eoheredes. Sento quis

Expanded text:
ongregationem gentium, atque Ecclesiae annuntiarunt aedificationem futuram; sed tamen quia in Ecclesia non solum fortium animarum jugis profectus, verum etiam infirmarum lapsus, et rursus conversio est: ideo possumus ex propheticis libris colligere quemadmodum aut praeclara illa et fortis anima sine ulla gradiatur offensione, aut infirmior labatur, aut lapsa reparet, ac reformet gradum. 2. Itaque sicuEt tu, Bethleem, domus Ephrata , quod dictum est ab hoc propheta. Quomodo enim potest domus furoris esse, ubi Christus natus est? Hoc enim exprimunt locorum vocabula, sed illustrant operationum mysteria. 3. Ac primum consideremus quid interpretationis in Latino habeat Michaeas. Significat autem, Quis a Deo: vel, ut alibi invenimus, Quis iste, Morathi filius, id est, haeredis . Quis autem haeres, nisi Filius Dei, qui ait: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo ; et cum ipse esset haeres, nos esse voluit cohaeredes? Merito quis
Abbreviated transcription (Latin):
santis nequitiȩ sp̃uał dolose & malitia
ista. quia & aufeit dñs peccata. et transfeit
ini quitates. ⁊ dem̃git in ꝓfundo mans.
quod potest et ad bapcismũ refern. qͦ egop¬
tius merga tur. hebreus resurgit. et quo al¬
titudine sapientiȩ. et bonoꝵ oꝑum ab un¬
qͣm dederat habrahȩ. heredẽ eiꝰ aminĩa ñõ ẽ.
passus ꝑire. Et illa quidẽ anma hoc reuo¬
catur modo. Eu autẽ fili qui apͥmo fiore
pueritie es heres eccłe quȩ te suscepit et ce¬
net. ꝑseuerato inꝓposito. memor gr̃e dei et
muneris. qͦd ꝑ impositionẽ suscepisti manu¬
um mearũ. ut ⁊ in hoc gͣdu. sicut in ministi̾o
sacro. fidem tuam demonstres. atq indust̾am.
et expectes remuneratioñe dm̃ iħu. Nale.
et nos ut filiꝰ dilige: quia nos te diligimꝰ.¬

Expanded text:
santis nequitiae spiritalis dolo se et malitia santis nequitiae spiritalis dolo se et malitia ista; quia et aufert Dominus peccata, et transfert iniquitates, et demergit in profundo maris. Quod potest et ad baptismum referri, quo Aegyptius mergitur, Haebraeus resurgit: et quo altitudine sapientiae, et bonorum operum abunquam dederat Abrahae, haeredem ejus animam non est passus perire. 25. Et illa quidem anima hoc revocatur modo. Tu autem, fili, qui a primo flore pueritiae es haeres Ecclesiae, quae te suscepit et tenet, perseverato in proposito, memor gratiae Dei et muneris, quod per impositionem suscepisti manuum mearum; ut et in hoc gradu, sicut in ministerio sacro, fidem tuam demonstres atque industriam, et exspectes remunerationem Domini Jesu. Vale, et nos ut filius dilige; quia nos te diligim
Abbreviated transcription (Latin):
reptantẽ in t̾restrib. gͣtulabitur dicens.
Quis ds̃ sic̃ tu auferens peccata. ⁊ tͣnfereis
impietates: Qui non fiuisti menior indig¬
nationis tuȩ. s fic̃ in mari m̃sistis om̃s in¬
iquitates nras. sicut egiptium płubum.
et redisti ad miscdiam uoluntariꝰ. qͣm ge¬
mino contulisti munere dimictens pec̃ca
atq abscondens. scd̃m qͦd scͥptum est.
Beati quorun renusse sunt iniquitates et
quoꝵ tecta sunt peccata. Alia enm sangui¬
ne filii tui ablius. alia donas nobis. ut bonis
oꝑib et confessionib nr̃os errores tegamꝰ.
Quod gͦ ait. auferens peccata: ad remis¬
si onem ꝑtinet: quia penitus ea collit. ita
ut non sint: quoꝵ memor nõ erit. Qͦd uͦ ait
cransferens inquitates. eo qͦd eonficentib
nob̃ lapsus nr̃os. et obumbrantib eos bo¬
ne oꝑationis fructu. referant᷑ in auctorẽ
culpȩ. et peccati incentorem. Quid eñĩ
aliud agit. qui culp̃a facetur nisi aduer¬

Expanded text:
reptantem in terrestribus, gratulabitur dicens: reptantem in terrestribus, gratulabitur dicens: Quis Deus sicut tu, auferens peccata, et 1068 transferens impietates ? Qui non fuisti memor indignationis tuae: sed sicut in mari mersisti omnes iniquitates nostras, sicut Aegyptium plumbum, et redisti ad misericordiam voluntarius, quam gemino contulisti munere, dimittens peccata, atque abscondens, secundum quod scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata ! Alia enim sanguine Filii tui abluis, alia donas nobis; ut bonis operibus et confessionibus nostros errores tegamus. Quod ergo ait: Auferens peccata, ad remissionem pertinet; quia penitus ea tollit,, ita ut non sint quorum memor non erit. Quod vero ait: Transferens iniquitates; eo quod confitentibus nobis lapsus nostros, et obumbrantibus eos bonae operationis fructu referantur in auctorem culpae, et peccati incentorem. Quid enim aliud agit, qui culpam fatetur, nisi ut adver
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ tradita esset inint̾itum carnis ut diã¬
ret afflictam: dicit. Adhuc iram domini
sustinebo. qui uł lapsam castigat. ulel tibi
potesta tẽ affugendi dedit. qͥa pec caui.
sustinebo tam̃: donec iustificet causã meã.
Nisi eni ꝯfessa fuero et exoluero p̾cium
im qui tatũ mearũ: ñ pot̾o iustificari. Cũ an
fuero iustifi cata. soluens duplicia perẽa.
educet. iudicium meũ deponens indig¬
natioñẽ. quia satisfactũ sententiȩ ẽ. edu¬
cet me ad lum̃ ut uideam iusticiã eiꝰ. et
aspiciam delectationẽ eius. Hidebit hoc
lum̃ reconciliationis oeẽ. inimi camea. ide̾.
diaboli nequitia. ⁊ oꝑietur confusione qͤ
nuscdĩam eiꝰ. uidebit mine pietacẽ eius
lioꝵ. amissio. uel cet̾arũ necessi tu dum̃: non
dolor. Te animã egͣui a uert̾e studet. Ergo
a ninia quȩ illũ nõ audierit insicdiantem
sibi. uidens postea mirabilia di. ui dens
se in cȩlo. diabolũ autẽ sicut colubrum

Expanded text:
quod tradita esset in interitum carnis ; ut diverquod tradita esset in interitum carnis ; ut diverret afflictam, dicit adhuc: Iram Domini sustinebo; qui vel lapsam castigat, vel tibi potestatem affligendi dedit: quia peccavi, sustinebo tamen, donec justificet ipse causam meam . Nisi enim confessa fuero, et exsolvero pretia iniquitatum mearum, non potero justificari. Cum autem fuero justificata, solvens duplicia peccata: Educet judicium meum, deponens indignationem; quia satisfactum sententiae est. Educet me ad lumen, ut videam justitiam ejus , et aspiciam delectationem ejus. Videbit hoc lumen reconciliationis meae inimica mea, id est, diaboli nequitia; et operietur confusione, quae misericordiam ejus, videbit pietatem ejus. liorum amissio, vel caeterarum necessitudinum: non adolor, tunc animam aegram avertere studet. 23. Ergo anima, quae illum non audierit insidiantem sibi, videns postea mirabilia Dei, videns se in coelo, diabolum autem sicut colubrum
Abbreviated transcription (Latin):
sut᷑as ꝓpeccatis ultiones. atq ꝓ nr̃is er¬
rorib ingemiscens. Audiens hec aĩa qͥa
seminũ suoro fructus non colliget. nullũ
messe amissa firmam̃tun inueni et sibi.
p̃met oliuam. ⁊ unctionẽ leticie ñ habebit.
neq bibet uinum io cunditatis. cognos¬
cens etiã in oꝑib carins omĩa plena san¬
guinis. plena cͥcum scrptionis. frandũ
fallatiȩ. ficta officia pietatis. cõpositos
simulationes. et inimicos sͥ om̃s qui in
domo sunt. idõq ꝓrimi sibi corporis mo.¬
tus cauendos. qui sunt gͣues anime
nr̃e aduersani. Conu̾titur et de dospe¬
rare incipit. ⁊ in telligens uere inimic̃a
sͥ carnẽ existere. ait ad cam. Noli suꝑ gau¬
dere mͥ inimica mea quia cecidi. s resur¬
gam. quia si sedero in tenebus. dñs illu¬
minabit me. Consicdans etiam in saluta¬
re sibi aliqũa potestatẽ quȩ resistebat sͥ
ne meliorem sequeret᷑ uiam. et inqͥetare.

Expanded text:
futuras pro peccatis ultiones, atque pro nostris erfuturas pro peccatis ultiones, atque pro nostris erroribus ingemiscens. 20. Audiens haec anima, quia seminum suorum fructus non colliget, nullum, messe amissa, firmamentum inveniet sui, premet olivam, et unctionem laetitiae non habebit, neque bibet vinum jucunditatis. Cognoscens etiam in operibus carnis omnia plena sanguinis, plena circumscriptionis, fraudum, fallaciae, ficta officia pietatis, compositas simulationes, et inimicos sibi omnes qui in domo sunt; ideoque proximi sibi corporis motus cavendos, qui sunt graves animae nostrae adversarii; convertitur, et de Deo sperare incipit, et intelligens vere inimicam sibi carnem existere, ait ad eam: Noli supergaudere mihi, inimica mea, quia cecidi: sed resurgam; quia si sedero in tenebris, Dominus illuminabit me . 21. Considerans etiam insultare sibi aliquam potestatem, quae resistebat sibi; ne meliorem sequeretur viam: et inequitare,
Abbreviated transcription (Latin):
pariete maceriȩ. cum fuerint utraq
linũi. onĩs abolebit discordias. Si qua
autẽ anima infiria. sic̃ ille scd̾m caruẽ
isrł titubau̾it. et ab illa xp̃i caritate ꝑse¬
cutionib turbata. se aliqͣntulum seꝑa¬
uerit. corripitur atq eꝯtrumpitur. qͥsi
inficda. qͣsi ingrata. quasi in credula. uͦ
lib̾ata auanitatib scłi. in eas respitien¬
do reciderit. aqua non munera. non
tauror sacrificia. s tantũmͦ ut bonum
cognosceret. iusticiam faceret postula¬
nisi ut facias iudiciũ. ⁊ susticiam. et di¬
ligas nuscdiam. et paratus sis ire cũ
oño tuo: S quia non seruauit hȩc illa
infirmior antina: ido dñs ait. Neu me
quia factus sũ sic̃ qui colligit stipulã
in messe. et sic̃ racemũ in uindenna. Audi¬
eus gͦ hec ꝓpħa in quo loquebatur łs: ait
ad illã animã. Neu me aĩa qd̾ non est plenꝰ
timoris at̾ra. uł si ipse dñs dicit. miseratꝰ

Expanded text:
pariete maceriae, cum fuerint utraque pariete maceriae, cum fuerint utraque unum, omnes abolebit discordias . 19. Si qua autem anima infirma, sicut ille secundum carnem Israel, titubaverit, et ab illa Christi charitate persecutionibus turbata se aliquantulum separarit, corripitur atque arguitur quasi infida, quasi ingrata, quasi incredula, quae liberata a vanitatibus saeculi, in eas respiciendo reciderit: a qua non munera, non taurorum sacrificia; sed tantummodo ut bonum cognosceret, justitiam faceret, postulanisi ut facias judicium et justitiam, et diligas misericordiam, et paratus sis ire cum Domino tuo . Sed quia non servavit haec illa infirmior anima, ideo Dominus ait: Heu me, quia factus sum sicut qui colligit stipulam in messe, et sicut racemum in vindemia ? Audiens ergo haec propheta, in quo loquebatur Deus, ait ad illam animam: Heu me 1067 anima! quod non est plenus timoris a terra. Vel si ipse Dominus dicit, miseratus
Abbreviated transcription (Latin):
pax eiꝰ estimabitur. & tranqͥllitas. cũ
excluserit uanas cogitationes. uł com¬
presserit. cominotus om̃s edomuerit.
angustiȩ. ꝑsecutio. fames. ꝑicłm. gladiꝰ.
tunc erit inquit par: qͥa in his om̃ib
suꝑamꝰ. ꝓpt̾ eum qui nos dilexit. qm̃ con¬
fidimꝰ in eo. qͥa neq mors. neq qͥdius
temptationũ. nos ab eiꝰ diuellat carita¬
te &e separet. Tunt gͦ dlabit temptatiões
ut iusti ꝓbentur. et dñs quidẽ dat tẽ¬
ptationes ea uoluntate: ut nemunẽ de¬
cipi uelit. S qͥa plerũq uincuntur in¬
firmi temptationib: qͥ fortes sunt pro¬
bant᷑. Tunc illis erit ros a lño. cune
qͥa ipse dixit. t̃ẽ iusti fulgebt̃ sicẽ sol
in regno patus sui. Compumentur i
qua drige eiꝰ. irrationabiles scilicet im¬
petus et motus histiꝰ corporis. sedabit᷑
illud. foris pugnę. intus timores. s uͥq
Io .e̾. intꝰ ⁊ foris. tranqͥllitas erit. et nõ
erit qui respondeat. et resistat bonȩ
uoluntati. qͥa obedientia carnis fullato

Expanded text:
ejus estimabitur et tranquillitas; cum excluserit vanas cogitationes, vel compresserit, cum motus omnes edomuerit pangustiae, persecutio, fames, periculum, gladius. Tunc erit, inquit, pax; quia in his omnibus superamus propter eum, qui nos dilexit, quoniam confidimus in eo quia neque mors, neque vis tentationum nos ab ejus divellat charitate et separet . Tunc ergo dabit tentationes, ut justi probentur. Et Dominus quidem dat tentationes ea voluntate, ut neminem decipi velit: sed quia plerique vincuntur infirmi tentationibus, qui fortes sunt, probantur. 18. Tunc illis erit ros a Domino , tuquia ipse dixit: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Comprimentur enim quadrigae ejus irrationabiles scilicet impetus et motus istius corporis ; sedabitur illud: Foris pugnae, intus timores ; sed ubique, id est, intus et foris, tranquillitas erit: et non erit qui respondeat et resistat bonae voluntati; quia obedientia carnis, sublato
Abbreviated transcription (Latin):
tum criminosum est: s transire in mo¬
res egyptiorum. transi re in eorum ꝑ¬
fidiam. ȩscȩ auiditatem. et luxurie
defoꝵ mitatem. Qui eo transit descen¬
dit: qͥ descendit cadit. Declinemꝰ itaq
egyptium hominem: et ñ dm̃. Nitiis
enĩ suis etiam ipse rex egiptioꝵ in po¬
cestatem datus. cuiꝰ comparatione. mo¬
yses ds̃ estimacusest. imꝑans regnis.
subitiens sͥ potestates. Unde ei dictum
legimꝰ. faciam te inłm regipharaoni.
uale et nos ut facis: quasi filiꝰ dilige.

Expanded text:
tum criminosum est: sed transire in motum criminosum est: sed transire in mores Aegyptiorum, transire in eorum perfidiae saevitatem, et luxuriae deformitatem. Qui eo transit, descendit: qui descendit, cadit. Declinemus itaque Aegyptium hominem, et non Deum. Vitiis enim suis etiam ipse rex Aegyptiorum in potestatem est datus, cujus comparatione Moyses Deus aestimatus est, imperans regnis, subjiciens sibi potestates. Unde ei dictum legimus: Faciam te in Deum regi Pharaoni . Vale, et nos, ut facis, quasi filius dilige.
Abbreviated transcription (Latin):
ditatum se mulceant. cantu sͥ noxio.
statimq occidant. nullum fructum fe¬
rentes. nicħ habentes gr̃e: Horũ igit
iuȩ norie. tortuose. quȩ serpentiũ̃ qͥ ue¬
nenato lapsu corporis sese tͣhunt. atq
in speram neqͥtiȩ sese colligunt. erig̾e
non queunt ad cȩlestia. Ingrediamur
autẽ portas dñi. portas iusticie. quas
iustꝰ qui fuent ingressus. conficetur
dño. S hec paucorum ingressio ũn
diis ait. quia angusta porta et arta e̾.
uia que ducit ad uitam et pauci st̃
qui inueniunt eam. Lata aũ portaet
spatiosa uia quam multi gradiunt᷑:
ad mortem dirigit. et uiatores suos eo
exuberantior. trames pressior. fides
sub limior. callis artior. uigor m̃tis exun¬
dans. semitȩ recte. qͥa inflęxibilia sunt
iurtutum uestigia. Unde Salomon.
O qui dereliquerunt semitas rectas.
S̾it gres sus ad suꝑiora. qͥa melius est
tum est hodie. ue his qui descendunt
in egytum. Non utiq transire in egip¬

Expanded text:
ditatum se mulceant cantu sibi noxio, ditatum se mulceant cantu sibi noxio, statimque occidant, nullum fructum ferentes, nihil habentes gratiae. Horum igitur viae noxiae tortuosaeque serpentium, qui venenato lapsu corporis sese trahunt, atque in spiram nequitiae sese colligunt, et erigere non queunt ad coelestia 6. Ingrediamur autem portas Domini, portas justitiae; quas justus qui fuerit ingressus, confitetur Domino . Sed haec paucorum ingressio, unde Dominus ait, quia angusta porta, et arcta est via, quae ducit ad vitam; et pauci sunt, qui inveniunt eam . Lata autem porta et spatiosa via, qua multi gradiuntur, ad mortem dirigit, et viatores suos eo exuberantior, trames pressior, fides sublimior, callis arctior, vigor mentis exundans, semitae rectae; quia inflexibilia sunt virtutum vestigia. Unde Salomon: O qui dereliquerunt semitas rectas ! 8. Sit gressus ad superiora; quia melius est tum est hodie: Vae iis, qui descendunt in Aegyptum ! Non utique transire in Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
tamͦ antẽ et sequamͣ sapientiȩ uiam.
quam ñ calcauerunt filii glorificantiũ
se et iactantium. Interior ignorat mors.
nescit qͥa d̃s̃ duxrit eam. Abyssus dixit.
non est inme. Mare dinit non ẽ. meẽ.
S si quens uiam sapientie & discipline:
colere dmn atq ei subditum esse. sapien¬
tia est: abstinere aut̾e apeccatis disci¬
plina ẽ. Quid gͥ nob̾ cum istiꝰ scłi uia.
in qua ẽ. temptatio: Immo ipsa uita
hõĩs temptatio est. et exilior ꝙͣ sermo
fabularm. habitare in litels domibus.
dies et noctes in lucris ponere. et delucͥs
semper cogitare. et sicut mercennariꝰ di¬
urnam mercedem querere. atq cicadas
aiunt aura quadam pasci cupiditatũ.
Uere sic̃ eicadas: qͥa de die in diem uiuĩt.
questu rumpuntur suo. Quid em̃s s̃.¬
aliud hoĩes milliꝰ pond̾is. nulliꝰ discipli¬
ne. nisi ut uideantur sic̃ cicade ad mor¬
tem nati diurnam. stiepentes magis ꝙͣ
loquentes. qͥ sub ardore feruentiũ cupi¬

Expanded text:
tamur autem, et sequamur sapientiae viam, tamur autem, et sequamur sapientiae viam, quam non calcaverunt filii glorificantium se et jactantium, quam interitio ignorat, mors nescit; quia Deus direxit eam: Abyssus dixit: Non est in me: mare dixit: Non est mecum . Sed si quaeris viam sapientiae et disciplinae, colere Deum, atque ei subditum esse sapientia est: abstinere autem a peccatis disciplina est. 5. Quid igitur nobis cum istius saeculi via, in qua est tentatio, immo ipsa vita hominis tentatio est, et exilior quam sermo fabularum, habitare in luteis domibus, dies et noctes in lucris ponere, et de lucris semper cogitare, et sicut mercenarios diurnam mercedem quaerere, atque, ut cicadas aiunt, aura quadam pasci cupiditatum? Vere sicut cicadas, quia de die in diem vivunt, questu rumpuntur suo. Quid enim aliud sunt homines nullius ponderis, nullius disciplinae, nisi ut videantur sicut cicadae, ad mortem nati diurnam, strepentes magis quam loquentes? Qui sub ardore ferventium cupi
Abbreviated transcription (Latin):
sordib et fuino iniquitatis ob ligacus.
tenebrisq et parietinis quibusdam
aĩe ruinosus. qui nullam uirtutis
suauitatem gustauerit. aut certe
lippis ocłis eam spectandã magis
ꝙͣ directo affectu et aꝑto simi ñitis.
suscipiendam arbitratus sit. &. quod
ꝑleis riꝙ amant qͥ sͥ facetiatq urba¬
ni uident᷑. pulchritudiñe sapien¬
tie in dedecus uersutie transfiguran¬
tes. Neram non intuens grãm. tãꝙͣ
in nocte positus. non credit in die
uiuentib. qͥa de nuño themanorũ
et sabeor e. deficientium et au̾den¬
tium se aueritate. de quib iobdicit.
Nidete uas themanorũi et senutas
sabeors. qͥa confusioñẽ incident. qui
in ciuitatib et diuitiis spem habent.
ita et uos insurrexistis in me sine
miscd̾ia: unde iuso uulnere meo
timete. Has gͥ deuias semitas decli¬
nantium et illũ deficientiũ pulũem.
qui ppt̾ suam appetentiam ceciderunt.
sepe in deserto derelinquamꝰ. Conuer¬

Expanded text:
sordibus, et fumo iniquitatis oblitus, sordibus, et fumo iniquitatis oblitus, tenebrisque et parietinis quibusdam animae ruinosus, qui nullam virtutis 903 suavitatem gustaverit, aut certe limis eam spectandam magis quam directo affectu, et aperto sinu mentis suscipiendam arbitratus sit: et quod plerique amant, qui sibi faceti atque urbani videntur, pulchritudinem sapientiae in dedecus versutiae transfigurantes veram non intuens gratiam, tamquam in nocte positus, non credit in die viventibus; quia de numero Themanorum et Sabaeorum est deficientium et avertentium se a veritate de quibus dicit Job: Videte vias Themanorum, et semitas Sabaeorum; quia confusionem incident, qui in civitatibus et divitiis spem habent. Ita et vos insurrexistis in me sine misericordia; unde viso vulnere meo, timete . 4. Has igitur devias semitas declinantium, et illum deficientium pulverem, qui propter suam appetentiam ceciderunt saepe in deserto, derelinquamus. Conver
Abbreviated transcription (Latin):
troire p̃cepit. Uides cliuisiones nich
in sacerdotib plebenim requin nicħ
populare. nicħ cõmune cum studio atꝙ
usu et morib incondite multitudinis
sobriam a turbis grauitatem. seriam
uitam. singłare pondus. diguitas sibi
uendicat sac̾dotalis. Quomͦ enĩ potest
obseruari appło. qui nicħ habet secretũ
appło. dispar amustitudine: Quid ii
in te muretur. si sua inte recognoscat.
si nil inte aspiciat qͦd ult se iuueniat.
si que in se erubeseit. in de qũe reuereu¬
dum arbitratur offendat: Suꝑgredi¬
anur gͥ plebeias opiniones. et strata
quedã gregalis conu̾sationis. ac decte
uiȩ orbitas declinemꝰ. uulgaris semite
solum. qͥm currit ille cuiꝰ uta leuior
cursori. de quo dicit᷑ trausuut et non
uidit. S queramꝰ nobis uiam in acces¬
sam sermonib insolentiũ. inuiam oꝑ¬
ibus imperitorũ. qͥm millus maculosꝰ
deterat. maculosꝰ seilicet ignauie sue

Expanded text:
troire praecepit. 2. Vides divisiones? Nihil troire praecepit. 2. Vides divisiones? Nihil in sacerdotibus plebeium requiri, nihil populare, nihil commune cum studio atque usu et moribus inconditae multitudinis? Sobriam a turbis gravitatem, seriam vitam, singulare pondus dignitas sibi vindicat sacerdotalis. Quomodo enim potest observari a populo, qui nihil habet secretum a populo, dispar a multitudine? Quid enim in te miretur, si sua in te recognoscat, si nihil in te aspiciat, quod ultra se inveniat, si quae in se erubescit, in te quem reverendum arbitratur, offendat? 3. Supergrediamur igitur plebeias opiniones, et strata quaedam gregalis conversationis, ac detritae viae orbitas declinemus, ac vulgaris semitae solum, quam currit ille, cujus vita levior cursore, de quo dicitur: Transivit, et non vidit . Sed quaeramus nobis viam inaccessam sermonibus insolentium, inviam operibus imperitorum, quam nullus maculosus deterat, maculosus scilicet ignaviae suae
Abbreviated transcription (Latin):
ercusandi auferatur necessitas. qd se¬
rius nos inuiseris & mͥ erebrior tuȩ
p̃sentie refundat᷑ gra. uale et nos di¬
lige. ut facis. contuli. ¶ aobrosuus
mandatum in aliquorum
seͣptis predican inuenunꝰ. qd ille disci¬
pulos suos comniunẽ atq usitatam
popło ꝓhibuerit ingredi uiam. Sed
hoc unde assumpserit non est meog¬
nitum. Nam cum ex ppło iudeorum
ut pleriq arbitrantur genus duxe¬
rit. ex eiꝰ disciplina diriuauit etiam
magisterii p̃cepta. m̾itoq magnus
apud philos ophos habitꝰ equalẽ ut
auint uix reppit. Legerat itaq iex¬
odo Moysi diuino p̃ceptum esse ora¬
culo. solue calciam̃tum pedum tu¬
orum. id etiam p̃ceptum iħo naue.
uidelicet ut detrice ꝓpłaris iuȩ de¬
ponerent puluerẽ. qui uiam dñi am¬
bulare desicdarent. Legerat p̃ceptũ
ei dem moysi. ut montem cum sacer¬
dotib ascendẽt. ppłs autem seorsum
staret. Seꝑauit gͥ sacerdotes appło. et
postea ipsum moysen intra nubem in¬

Expanded text:
excusandi auferatur necessitas, quod seexcusandi auferatur necessitas, quod serius nos inviseris: et mihi 765 crebrior tuae praesentiae refundatur gratia. Vale, et nos dilige, ut facis. EPISTOLAmandatum in aliquorum scriptis praedicari invenimus, quod ille discipulos suos communem atque usitatam populo prohibuerit ingredi viam. Sed hoc unde assumpserit, non est incognitum. Nam cum ex populo Judaeorum, ut plerique arbitrantur, genus duxerit, ex ejus disciplina derivavit etiam magisterii praecepta: meritoque magnus apud philosophos habitus; aequalem, ut aiunt, vix reperit. Legerat itaque in Exodo Moysi divino praeceptum esse oraculo: Solve calceamentum pedum tuorum Id etiam praeceptum Jesu Nave , videlicet ut detritae et popularis viae deponerent pulverem, qui viam Domini ambulare desiderarent. Legerat praeceptum eidem Moysi, ut montem cum sacerdotibus ascenderet, populus autem seorsum staret . Separavit igitur sacerdotes a populo, et postea ipsum Moysen intra nubem in
Abbreviated transcription (Latin):
iuuentib et̾nitatem gr̃ȩ daret. de¬
tu nulitas bonam militiam. huiꝰ depo¬
situm eustodis. Huiꝰ pecuinam fene¬
ras: scd̾m qͦd serptum est. ft̃ nerabis
gentibus bonum fenus sp̃ualis gr̃e:
qͦd ueuiens dñs cum usuris exiget. Et
eum te bene dispeusasse inuenerit. da¬
bit tibi plura ꝓpautiorib. eritq michi
fructus dulcissimꝰ qd̾ meum inde iudi¬
ciũ comꝓbabitur. orclinatio ñ rep̃hen¬
detur. quã accepisti ꝑimpositionem
manuũ mearum. et beneclictionem
in noĩe dñi iħo. fac gͦ bonũ opus ut
in illo die mercecdem inuenias. et ego
in te & tu ĩme. requiescamꝰ. Multa
messis xp̃i. s pauci operarii. et diffici¬
le reprruuitur. qͥ adiuuent. Nerũ hoc
uetus. s potens est dñis qͥ muttat oꝑa¬
rios inmessam suam. Cer de in illoor¬
dine cõmensium ĩa pleriq ceperunt
credere magistronio. et doctrina tua
uerbum dĩ receperunt. S qui dedit
credentes & adiuitores dabit: qͦ et tibi

Expanded text:
viventibus aeternitatem gratiae daret, deviventibus aeternitatem gratiae daret, detu militas bonam militiam , hujus depositum custodis, hujus pecuniam feneras, secundum quod scriptum est: Fenerabis gentibus . Bonum fenus spiritalis gratiae, quod veniens Dominus cum usuris exiget; et cum te bene dispensasse invenerit, dabit tibi plura pro paucioribus: eritque mihi fructus dulcissimus, quod meum in te judicium comprobabitur. Ordinatio non reprehendetur, quam accepisti per impositionem manuum mearum, et benedictionem in nomine Domini Jesu . Fac ergo bonum opus, ut in illo die mercedem invenias, et ego in te, et tu in me requiescamus. 7. Multa messis Christi, sed pauci operarii; et difficile reperiuntur, qui adjuvent. Verum hoc vetus: sed potens est Dominus, qui mittat operarios in messem suam . Certe in illo ordine Comensium jam plerique coeperunt credere magisterio tuo, et doctrina tua verbum Dei receperunt: sed qui dedit credentes, et adjutores dabit; quo et tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi cherubin super cabulas destam̃ti. lec¬
tionis cognitio sacre. Ibi ꝓpitiatorium
supͣ qͦd iu excelsis łs uerbum est. una¬
go iniusibilis dei. qͦd tͥ dicit. loquar
tecum desuꝑ ꝓpiciatoriũ: de medio
duory cherubin. Sie enĩ loqͥtur nob̾eũr.
ut nos eiꝰ sermonẽ intelligamꝰ. uł quia
ñõ mundana s intelligibilia loqͥdur
sic̃ ait. Aꝑiam in parabolis os meum.
llui enĩ xp̃e ibi om̃ĩa: ibi doctrina eiꝰ.
ibi peccatorum remissio. ibi gra. ibi
separatio mortuoꝵ acuinentiũ. et aa¬
ron quidẽ semel stetit in medio eorum.
obitiens se ne mors transsiret ad ui¬
uentium agmina. a funerib mortuqꝵe.
hic autẽ quasi uerbũ semꝑstat insin¬
gulis qũe nos ñ uidemꝰ: int̾ nos sepa¬
rans rationabiles uirtutes. acadan̾ib
passiommiletaliũ. et pestilentium
cogitationũ. Hic stat qͦsi qui in hunc
mundũ uen̾it. ut aculeũ mortis he¬
betaret. deuoratoriũ eiꝰ obstrueret.

Expanded text:
Ibi Cherubim super tabulas Testamenti, lecIbi Cherubim super tabulas Testamenti, lectionis cognitio sacrae. Ibi propitiatorium, supra quod in excelsis Deus Verbum est, imago invisibilis Dei , quod tibi dicit: Loquar tecum desuper propitiatorium de medio duorum Cherubim ; sic enim loquitur nobiscum, ut nos ejus sermonem intelligamus: vel quia non mundana, sed intelligibilia loquitur, sicut ait: Aperiam in parabolis os meum . Ubi enim Christus, ibi omnia, ibi doctrina ejus, ibi peccatorum remissio, ibi gratia, ibi separatio mortuorum ac viventium. 5. Et Aaron quidem semel stetit in medio eorum, objiciens se, ne mors transiret ad viventium agmina a funeribus mortuorum . Hic autem quasi Verbum semper stat in singulis, quem nos non videmus, intra nos separans rationabiles virtutes a cadaveribus passionum lethalium, et pestilentium cogitationum. Hic stat, quasi qui in hunc mundum venerit, ut aculeum mortis hebetaret, devoratorium ejus obstrueret,
Abbreviated transcription (Latin):
quod oportet facias. Adueras itaq qͥ a
non tam ꝓmisi audax. ꝙͣ tui consciꝰ fr̃i
spopondi. Uleni gͥ ne duos sacerdotes
redarguas. Te qui non affueris: meqͥ
tam facile ꝓmiserim. Natalem aut̃ẽ
tuũ ꝓsequem᷑ nr̃is orationib. & tu nri
intius uotis nõ obliuiscaris. Ce nr̃ sp̃e
comitabit᷑. tu qͦq eũ ingredieris scd̾m
tab̾na culum. qͦd dieitur sc̃a sc̃orum. fa¬
cito nr̃o more. ut nos qͦ tẽc ĩducas. Eum
sp̃u adoles aureum illud timiamateriũi.
nos ne int̾miseris. Ipsum eñi est. qͦd in
scd̾o tabernacło est. de qͦ plena sapientie
oratio tua sic̃ incensum dirigitur ad ce¬
lestia. Ibi archa testam̃ti. undiq: aurx
tecta. id est doctrina xp̃i. doctiina sapien¬
tie dei. Ibi dolium aureum habens man¬
na. receptaculum scilieet sp̃ualis alimo¬
me: et diuine ꝓmptuarium cogitatio¬
nis. lbi uirga aaron insigne sacerdota¬
lis gĩx aruerat aute: s in xp̃orefloruit.

Expanded text:
quod oportet facias. Advertis itaque quia quod oportet facias. Advertis itaque quia non tam promissi audax, quam tui conscius fratri spopondi. Veni igitur, ne duos sacerdotes redarguas: te, qui non adfueris; et me, qui tam facile promiserim. 3. Natalem autem tuum prosequemur nostris orationibus, et tu nostri in tuis votis non obliviscaris. Te noster spiritus comitabitur: tu quoque cum ingredieris secundum tabernaculum, quod dicitur sancta sanctorum : facito nostro more, ut nos quoque tecum inducas. Cum spiritu adoles aureum illud thymiamaterium, nos ne intermiseris; ipsum est enim quod in secundo tabernaculo est, de quo plena sapientiae oratio tua sicut incensum dirigitur ad coelestia. 4. Ibi arca Testamenti undique auro tecta, 764 id est, doctrina Christi, doctrina sapientiae Dei. Ibi dolium aureum habens manna; receptaculum scilicet spiritalis alimoniae, et divinae promptuarium cognitionis. Ibi virga Aaron insigne sacerdotalis gratiae. Aruerat ante, sed in Christo refloruit.
Abbreviated transcription (Latin):
t si habitu corporis minus
ualebam. tam̃ ubi sermo¬
nẽ inaninui michi pectoris tui legi.
non medioer̃e sumpsi ad conualescen¬
dum grãm. qͥsi qͦddam tui alloqͥi pu¬
leio refotus. sumil quia celebrem utͥq
ur̃m annuntiasti diem affore. quo sus¬
cepisti summi gubernacła sacerdotii.
de quo ante momentum cũ fr̃e nr̃o
Bassiliano loquebar. Ortus enĩ sermo
de basiliçe quam condidit apłorum
noĩe dedicatiõe. dedit huic sermoni
uiam. Siqͥdem significabat qd̾ sedulo
tue quereret sc̃itatis p̾sentiam. Tum
ego ñris fabulis intexui diem natał
tui. qͥ foret in exordio ipso kłarum no¬
uenbriũ. eumq si ũ fallerer. appro¬
pinquasse. et crastina die celebrandũ.
unde post hac non excusat᷑um. Promi¬
si ẽgo de te quo et tͥ id demelicet. Promi¬
si illi: eregi mͥ. Psumptum enĩ habeo.
qd affutͣussis: qͥa debes adesse. Non gͦ
te magis meum ꝓmissum tenebit. ꝙͣ tĩi
institutum. qui id in aĩm induxeris ut

Expanded text:
tsi habitu corporis minus valebam, tamen ubi sermonem unanimi mihi pectoris tui legi, non mediocrem sumpsi ad convalescendum gratiam, quasi quodam tui alloquii puleio refotus; simul quia celebrem utrique nostrum annuntiasti diem adfore, quo suscepisti gubernacula summi sacerdotii, de quo ante momentum cum fratre nostro Bassiano loquebar. Ortus enim sermo de basilicae, quam condidit Apostolorum nomine, dedicatione, dedit huic sermoni viam; siquidem significabat quod sedulo tuae quaereret sanctitatis praesentiam. 2. Tum ego nostris fabulis intexui diem natalis tui, qui foret in exordio ipso kalendarum Novembrium: eumque, si non fallerer, appropinquasse, et crastina celebrandum die; unde posthac non excusaturum. Promisi ergo de te, quoniam et tibi id de me licet: promisi illi, exegi mihi; praesumptum enim habeo quod affuturus sis, quia debes adesse. Non ergo te magis meum promissum tenebit, quam tuum institutum, qui id in animum indueris, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cleros eius. Et iterũ dd̾ ait: qͥa is qui
inter cleros duos medius requiescit.
ipse ad superiora alis euolas sp̃ualib.
Non dicas de cdo tuo. gͣuis mͥ est. nec
deloco tuo inutilis mͥ est: qͥa scͥptum ẽ.
Locum tuum noli derelinquere. Hult
eiũ auferre eum tͥ. adu̾sariꝰ uult te ab¬
ducere. qͥa inuidet spei tuȩ. iuidet
portio eiꝰ. et possessio eiꝰ. noli recedẽ adũi
possessiõe ut dicas dño: possedisti renes
cumbe. Halete filii. et seruite dño. qͥa

Expanded text:
cleros ejus . Et iterum David ait: Quia is qui cleros ejus . Et iterum David ait: Quia is qui inter cleros duos medius requiescit, ipse ad superna alis evolat spiritalibus . Non dicas de Deo tuo: Gravis mihi est ; nec de loco tuo: Inutilis est mihi; quia scriptum est: Locum tuum noli relinquere . Vult enim auferre eum adversarius, vult te abducere; quia invidet spei tuae, invidet portio ejus et possessio, noli recedere de Domini possessione, ut dicas Domino: Possedisti renes cumbe . Valete, filii, et servite Domino; quia
Abbreviated transcription (Latin):
des ipsiꝰ sapientiȩ. et captiũu ẽe. ut sis
liber. ab aduersario. Recte puer. qͦniam
puer natus est nob̃. Et uere optimus
puer. eui dictum est apatre dõ. mag̃¬
irum tͥ est uocari puerũ meũ. Sapieis
qͦq ut euangelium docet. quia ꝓfici¬
ebat etate et sapientia. E onuenient̃
pauper factus est. ut uos sua in opla
ditaret. Et ido ño fastidit in regno
suo pauꝑem. s exaudit eum et lib̾at
ex om̃ibus angustuis et molestiis. Sub
hoc gͦ uiuamꝰ. ut rex ille senor et stul
Qui dum uoluit regnare. quasi uo¬
luntatis sue dñs. non sub unculis ẽe.
dñi ihu. inneceratus in peceatis stul¬
ticiȩ. in cidit deformitatem. Quid enim stul¬
tius. ꝙͣ relictis cęlestib ad terrena intendis¬
se. et post haltis perpetuis. elegisse ea
que caduca sunt. et fragilia: Nemo gͦ
dicat. Nou est nobis portio in iacob.
neq hereditas in isrł. Nemi ͦ dicat ñ
sum in clero. qͥa scͥptum est. date leui

Expanded text:
des sapientiae, ipsius captivum esse, ut sis des sapientiae, ipsius captivum esse, ut sis liber ab adversario. 11. Recte puer, quoniam puer natus est nobis ; et vere optimus puer, cui dictum est a Patre Deo: Magnum tibi est vocari puerum meum . Sapiens quoque, ut Evangelium docet; quia proficiebat aetate et sapientia . Convenienter pauper factus est; ut nos sua inopia ditaret . Et ideo non fastidit in regno suo pauperem, sed exaudit eum, et liberat ex omnibus augustiis et molestiis. 12. Sub hoc ergo vivamus, ut rex ille senior et stultQui dum vult regnare quasi voluntatis suae dominus, nec sub vinculis esse Domini Jesu, inveteratus in peccatis, stultitiae incidit deformitatem. Quid enim stultius quam, relictis coelestibus, ad terrena intendisse, et posthabitis perpetuis, elegisse ea quae caduca sunt et fragilia? 13. Nemo ergo dicat: Non est nobis portio in Jacob, neque haereditas in Israel . Nemo dicat: Non sum in clero; quia scriptum est: Date Levi
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut cognoscas seđłin mysterium dictũ.
non scdm numerum. quia optimi duo ꝙͣ
uuiꝰ: subiecit unsticum. Et spartum tͥp¬
plex non corrumpitur. Tria enim que
non sunt composita. uon corrumpunt᷑.
Erinitas itaq in composite nat᷑e corrũpi
non potest. quia d̃s unum et simplex.
et in composi tum est. quicquid est.
Quod autem est ꝑmanet. non subcitur.
Bonum est itaq adherere alten. et inse¬
rere collum in torques eius: et subi cere
humerum. et portare illum. nec rediare
ad iuncdã. qͥa de domo alligator exiuit
qui reguet. puer ille. qui suꝑ regem se¬
niorem et stultum est. Ideoꝙ qͥ eum se¬
cuntur alligati uinculis sunt. Deniq
paulus iunctus iħu xp̃i. Uñ et ipse
iħc: captiuam duxit captiuitatem.
Non satis uisum est ei soluere capti¬
uitatem quã diabol imposuerat. ne
iterum liberos uagantesq uiuadẽt.
s perfecta absolutio estimata est. sub
xp̃o degere. et inicere pedes in compe¬

Expanded text:
Et ut cognoscas secundum mysterium dictum, Et ut cognoscas secundum mysterium dictum, non secundum numerum; quia optimi duo quam unus, subjecit mysticum: Et spartum triplex; non corrumpetur. Tria enim, quae non sunt composita, non corrumpuntur: Trinitas itaque incompositae naturae corrumpi non potest; quia Deus unum et simplex, et incompositum est, quidquid est: quod autem est, permanet, non subjicitur. 10. Bonum est itaque adhaerere alteri, et inserere collum in torques ejus, et subjicere humerum, et portare illum, nec taediare ad vincula; quia de domo alligatorum exivit, qui regnet, puer ille qui super regem seniorem et stultum est. Ideoque qui eum sequuntur, alligati vinculis sunt. Denique Paulus vinctus Jesu Christi . Unde et ipse Jesus captivam duxit captivitatem . Non satis visum est ei solvere captivitatem, quam diabolus imposuerat; ne iterum liberos vagantesque invaderet: sed perfecta absolutio aestimata est sub Christo degere, et injicere pedes in compe