comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nisterio applicare. Digamã enim dux̃
urorem. Hec tito p̃cepta idem apłs. de
ordinandis clericis dedit. Et quia liber
riter dei ancille morent᷑. solum ad eas
decet ingredi sacerdotẽ. Si qͥs hec p̃cep¬
ta ñ obseruauerit. hostis ẽ animȩ suȩ.
Quod si post nr̃a monita. aliqͥs cdlericus
agapetas amplius quesierit amare qͣm
niatur: ⁊ p̃cepta patrum innicea defi¬
nita ei legantur. Iam uͦ si conuentꝰ pre¬
dicta fugerit & reliquerit: consecuti
sumus maximũ lucrum. Alioquinta
tes spinas: ⁊ archana m̃tium acuto
mucrone ꝑcutiunt. Pronefas dolorẽ.
nuptiis genus nouũ uxoꝵ: & hocad
ricum solitudo facit. ñ publicũ. Quid de uir¬
ginale delectat alloquium: Cur sc̃imonia¬
lium contra fidem frequentia. in eccłia uel
inipso publico: Si eos qͦs diligunt uiderrĩ
ridentib oculis: salutationis tenera uerba
proferunt. Deinde cum salutauerint. si eoᷤ¬
ut dei uiros p̃derire celerius uiderint: cõ¬

Expanded text:
nisterio applicare. Digamam enim duxit nisterio applicare. Digamam enim duxit uxorem. Haec Tito praecepta idem Apostolus de ordinandis clericis dedit. VIII. Et quia jam liber riter Dei ancillae morentur, solum ad eas ingredi convenit sacerdotem. Si quis haec praecepta non observaverit, hostis est animae suae. Quod si post monita nostra aliquis clericus agapetas amplius quaesierit amare quamniatur; et praecepta patrum in Nicaea definita ei legantur. Jam vero si conventus fugerit praelicta, et reliquerit: consecuti sumus maximum lucrum. Alioquin si neglexerit, taltes: et arcana mentium acuto mucrone percutiunt. Proh nefas! dolor esnuptiis genus novum uxorum? Et hocricum solitudo facit, non publicum. Quid te virginale delectat alloquium? Cur sanctimoniales contra fidem frequentas in Ecclesia, vel in ipso publico? Si eos quos diligunt viderint, ridentibus oculis salutationis tenera verba producunt. Deinde cum salutaverint, si eas Dei viros praeterire celerius viderint, con
Abbreviated transcription (Latin):
lectat. S p̃tereundũ non÷. suꝑioris¬
testimonii explanare sententiam Umiꝰ
uxoris uirum:⁊ noua ⁊ uetus p̃cep¬
tio sacerdotẽ censuit eligendũ. Quia
digamos ad minist̾ium pleriq ep̃i
applicuerunt: sic asseruerunt. Con¬
cubina fuit illa. hec uxor. Quasi ñ
hec sint cõmercia foeditatis in illa.
quȩ in hac exercent᷑ que uxor asseri¬
tur. An quia coniugii tabulas ñ fec̃.
concupiscentia alia fuit: Nullo pac¬
todigamos. uel concubinarũ catemᷤ
gi debeant sacerdotes: sicut habes. Et dix̃
dñs ad moysen. Sacerdos uxorẽ accipi¬
at uirginẽ. de semine patrũ suoꝵ. ui¬
duam uͦ & destitutã. aut a uiuo ma¬
rito derelictam ñ accipiat. Bene audi¬
ui p̃cipiente dño moysi. quia nec uxor
debeat sacerdoti digama conuenire.
ne honorẽ polluat sacerdotis. Sicut u¬
nius uxoris uirũ: sic unius uiri mã¬
dat uxorem. Si gͦ clericus monogamꝰ
fuerit:i uxor eius digama:. noli eũ mi¬

Expanded text:
lectat? Sed praetereundum non est superiolectat? Sed praetereundum non est superiorem explanare sententiam, Unius uxoris virum , et nova et vetus praeceptio sacerdotem censuit eligendum: quia digamos ad ministerium plerique episcopi applicuerunt, sicque asserunt: Concubina fuit illa, haec uxor; quasi non eadem sint commercia foeditatis in illa, quae in hac exercentur, quae uxor asseritur. An, quia conjugii tabulas non fecit, concupiscentia aliena non fuit? Nullo pacto digamos, vel concubinarum catenis gi debeant sacerdotes, sicut habes: Et dixit Dominus ad Moysen: Sacerdos uxorem accipiat virginem de semine patrum suorum. Viduam vero aut destitutam, aut a viro marito derelictam, non accipiat. Bene audivi praecipiente Domino Moysi, quia nec uxor debet sacerdoti digama convenire, ne honorem polluat sacerdotii. Sicut unius uxoris virum, sic unius viri mandat uxorem. Si ergo clericus monogamus fuerit, et uxor ejus digama, noli eum mi
Abbreviated transcription (Latin):
cum uxore ꝑgit adbellum. Non inuidõ
caritati. Sit tibi cum castis uirginib lõ¬
geua dilectio. Tunc inbono meritum
collocabis: & famã meliorabis. S si con
gregationes consticuis puellarũ pulcͥre
censeo. in ebdomada scd̾a uisitatione
ad benedicendã congregationẽ conueni-¬
as. s non solus. ne rumigeruli lingnis¬
te lacerantib macerent. Alienã enim
cupiunt uicini discutere uitam ñ suã.
Propt̾ea digne accipe nr̃oꝵ p̃cepta uer¬
boꝵ: & monita humilitatis que frat̾¬
no affectu calamo imꝑante exp̃ssimꝰ:
dulciter lege. Iam uͦ ut rep̃hensibilis
diuini altaris ñ sit sacerdos: pauca de
reliquis apłi testimoniis qͣntum dñs
donat. ex ponã. Sufficiant suꝑiores
cause que dicte sunt. Uerum ne ali¬
quis minus intelligens. ad episcopos-
sentiat apłm fuisse locutũ: qͥd de di¬
aconib ad timotheũ p̃ceptum ẽ. quid
de prb̃is adtytum. cominemorari de¬

Expanded text:
cum uxore pergit ad bellum. Non invideo cum uxore pergit ad bellum. Non invideo charitati: sit tibi cum castis virginibus longaeva dilectio, tunc in bono meritum collocabis, et famam meliorabis. gregationes constituis puellarum: pulchre censeo in hebdomada secunda visitatione ad benedicendum congregationem venias: sed non solus, ne rumigeruli lingte lacerantibus macerent. Alienam enim cupiunt vicini discutere vitam, non suam. Propterea digne accipe nostrorum praecepta verborum, et monita humilitatis, quae fraterno affectu calamo imperante expressimus, dulciter lege. Jam vero ut reprehensibilis divini altaris non sit sacerdos, pauca de reliquis Apostoli testimoniis, quantum Dominus donat, exponam. Sufficiant superiores causae, quae dictae sunt. Verum ne aliquis minus intelligens ad episcopos sentiat Apostolum fuisse locutum, quid de diaconibus ad Timotheum praeceptum est, quid de presbyteris ad Titum, commemorare de
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Si pudicitiã queris: feminã quam bene¬
uideris conu̾santẽ mente dilige: ñ
corporali frequent drnatu. Non ues¬
tis tenera clericũ facit aut sacerdo¬
temis casta m̃tis intentio. Hec enim:
deuotionẽ honoris inte custodit. Ho¬
nore quidem gloriosos: boni oꝑis fa-¬
ma conseruat. Sacerdotes quippe de
g̃ generis gr̃a iudicas easdem nullo
pacto dimittere: mem̃to thaniar qd̃
ab amon fr̃e suo corrupta sit. Id ipsũ
ꝑsequor Dilectissime ubi unius est
tabernacłi conuersatio: carnis non
facile tollit᷑ delectatio. De duob enĩ
quod unus desiderat. si loqui ñ pot̾.
uel tẽptatur. Remotio gͥ uiri. castita¬
tis collocat arma: construit in meli¬
orib castra pudoris. honorẽ cõsolat᷑.
Potuit enim & maria mat̾ dñi de
choro apłoꝵ ñ discedẽ. si liceret. Tecla
post temptationẽ passionis: antiochiae
a paulo ꝓhibet᷑ parit̾ ꝑgere. Nemo mileᷤᷤ

Expanded text:
est. Si pudicitiam quaeris, feminam, quam videest. Si pudicitiam quaeris, feminam, quam videris bene conversantem, mente dilige, non corporali frequentes ornatu. Non vestis tenera clericum facit, aut sacerdotem, sed casta mentis intentio. Haec enim devotionem honoris in te custodit. Honorem quidem gloriosius boni operis fama conservat. Sacerdotes quippe decigitur generis gratia judicas easdem nullo pacto dimittere, memento quod Thamar ab Amnon fratre suo corrupta sit . Idipsum persequor, dilectissime: ubi unius est tabernaculi conversatio, carnis non facile tollitur delectatio. De duobus enim, quod unus desiderat, si loqui non potest, vel tentatur. Remotio igitur viri castitatis collocat arma, construit in melioribus castra, pudoris honorem consolatur. Potuit enim et Maria mater Domini de choro apostolorum non discedere, si liceret. Thecla post tentationem passionis Antiochiae a Paulo prohibetur pariter pergere. Nemo miles
Abbreviated transcription (Latin):
scorpionis ꝑcussus. nociuiũq genꝰ. femi¬
na.Cum ꝓximat stipula. incendit ignẽ.
Flãmigero igne ꝑcutit femina conscien¬
tiam pariter habitantis: ex uretq fun¬
dam̃ta montiũ. Ego dico. Si cũ uiris
femine habitent: uiscariũ non deerit
diaboli. Ex eis aucuꝑatus ẽ abinitio
peccatum. ferreas mentes. libido domat.
Sic alligat quis ignẽ insinũ suum. ut¬
uestim̃ta eiꝰ non comburant᷑: Aut si
quis ambulauerit suꝑ carbones ignis.
pedes suos non comburet: Aichi cre¬
de. non potest toto corde habitare cũ
dño: qui feminarũ accessib copulat᷑.
S dicis. Qui ambulat simplicit̾ ambu¬
lat confident̾. B̾ene ⁊ argute. S opor¬
foris sunt. Licet coram dño incedas:. ta
ñ amputat᷑. das rep̃hendentib te locũ.
Ipse te detrahentium morsib tradidi¬
sti: si agapetarũ consortiũ ñ dimise¬
ris. Benignus es. gaudeo: pudicꝰ. falsũ

Expanded text:
scorpionis percussio, nocivumque genus est femiscorpionis percussio, nocivumque genus est femina. Cum proximat stipula, incendit ignem. Flammigero igne percutit femina conscientiam pariter habitantis, exuritque fundamenta montium. Ego judico, si cum viris feminae habitent, viscarium non deerit diaboli, qui ex eis aucupatus est ab initio peccatum. Ferreas mentes libido domat: si alligaverit quis ignem in sinu suo, vestimenta ejus non comburentur? Aut si quis ambulaverit super carbones ignis, pedes suos non comburet? Mihi crede, non pDomino, qui feminarum accessibus copulatur. Sed dicis: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter. Bene et argute; sed oporforis sunt. Licet coram Domino incedas, tamenon amputatur, das reprehendentibus te locum. Ipse te detrahentium morsibus tradidisti, si agapetarum consortium non dimiseris. Benignus es? gaudeo. Pudicus? falsum
Abbreviated transcription (Latin):
Te cuncti inpublico de in agro rustici. a¬
ratores acuinitores. cotidie grauiter la¬
cerabunt: si contra dispositum fider cũ
feminis habitare contendis. & quia ut
arbitror concupiscis ir rep̃hensibilis in¬
ueniri. testimonio bono utere. Nunquid
inchoro apłoꝵ femine affuerunt: Pro¬
hibe uirgines tecũ cõmorari: quȩ de ge
nere tuo ñ sunt. Diliges eas exterius. ⁊¬
ordina: frequent̾ uisita. iunctus obseqͥo
clericorũ. ne cum secretaliter ac solus
ingrederis. macules testimoniũ tuum.
Illud etiam adiciendũ ẽ quia si uxorẽ
duceres. Lex te non ꝓhiber&e habitare
cum conserua. Cum uxoris enĩ consẽsu
beat. unius uxoris uirum adhonorem
clericatꝰ eligendum. Te uͦ non ita salu¬
taria p̃cepta constringunt. Alit̾ coniu¬
gati. aliter uirgines edocent᷑ eccłiasticũ
subire ministeriũ.feminarũ cum cle¬
ricis. nullo pacto coniuncta p̃cipit᷑ con¬
uersatio. Ianua diaboli. uia iniquitatis.

Expanded text:
Te cuncti in publico, te in agro rustici, aTe cuncti in publico, te in agro rustici, aratores ac vinitores quotidie graviter lacerabunt, si contra dispositum fidei, cum feminis habitare contendis. Et quia, ut arbitror, concupiscis irreprehensibilis inveniri, testimonio bono utere. Numquid in choro apostolorum feminae affuerunt? Prohibe tecum virgines morari, etiam quae de genere tuo sunt. Dilige eas, exterius ordina, frequenter visita junctus obsequio clericorum: ne dum secretaliter ac solus ingrederis, macules testimonium tuum. III. Illud etiam adjiciendum est; quia si uxorem duceres, lex te non prohiberet habitare cum conserva. Cum uxoris enim consensu beat: Unius uxoris virum ad honorem clericatus eligendum. Te vero non ita salutaria praecepta constringunt. Aliter congati, aliter continentes edocentur ecclesiasticum subire ministerium et onus. Feminarum cum clericis nullo pacto conjuncta praecipitur conversatio. Janua diaboli, via iniquitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ophronius eusebius ie¬
ronimus. oceano suo salutẽ.
Dep̾catus es ut tͥ breuiter
exponerẽ. qualit̾ clerici de
pleriq maledictis emuli p̃stolant᷑. quia
Humanus sermo:⁊ om̃i acceptione dig¬
nus. Si quis episcopatũ desiderat. bonũ
opus concupiscit. Qportet enĩ epm̃ irre¬
p̃hensibilẽ eẽ. sobriũ. pudicũ. benignũ. orna
tum. hospitalẽ docibilẽ ñ ꝑcͦsorẽ s modestũ.
non litigiosum. ñ uinolentũ. domu sue
qui bene p̃ est: i reliqua. Totum rep̃hen¬
sibile cauendum. cũ irrep̃hensibilem
cum ipse qui accepit potestatem ut
debeant uiuere in hac uita mortali. Se¬
ipsos imitabiles debent ꝓponere. sacer¬
dotes: ut alii iuniores gradus humile
consecuti. auta ⁊ testimonio sacerdotũ
possint exurgere. Precipue illud ut reor
attentius tibi ẽ cauendum. quia pͥma
temptam̃ta sunt dericorũ. feminarũ
frequent̾ accessus. Isti serus. rep̃hensibi¬
les exhibent clericos. Quid tͥ reuera cũ
feminis. qui ad altare cũ dño fabularis:

Expanded text:
ophronius Eusebius Hieronymus Oceano suo salutem. I. Deprecatus es, ut tibi breviter exponerem, qualiter clerici debplerique maledictis aemuli praestolantur, quia Humanus sermo et omni acceptione dignus. Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. Oportet enim episcopum irreprehensibilem esse, sobrium, putalem, docibilem, non percussorem, sed modestum, non litigiosum, non vinolentum, domui suae qui bene praeest : et reliqua. Totum comprehendit esse cavendum, cum irreprehensibilem cum ipse qui accepit potestatem ut debeant vivere in hac vita mortali. Seipsos imitabiles debent proponere sacerdotes: ut alii juniores, gradus humiles consecuti, vita et testimonio sacerdotum possint exsurgere. Praecipue illud reor attentius tibi esse providendum: quia prima tentamenta sunt clericorum, mulierum frequentes accessus. Iste sexus reprehensibiles exhibet clericos. Quid tibi revera cum feminis, qui ad altare cum Domino fabularis?
Abbreviated transcription (Latin):
Usq huc sufficiat de feminis dictũ.
Consummata quippe uirginũ causa:
transeamꝰ adreliqua. Hospitalẽ p̃cepit
apłs clericum ordinandũ. ł oc p̃cep¬
to pater abraham & loth angłos susce¬
suscepit. Hȩ imitationes sint ur̃esi ne
sinatis incolam p̃terire. qui apud uos
sorem. Non ꝑugilem enĩ describit a¬
postolus. s qui conscientias ñ ꝑcutiat
singłoꝵ. Sit modestus. ñ inflet᷑. non
inebrietur. sie domui bene presit.
ꝑquã erit horribile.si domui clerici de¬
trahat᷑. Ledet sacerdotis oꝑinionem
inplebe: quando de proximis eiꝰ male
loquitur popls̃. Suꝑ om̃ĩa hec p̃cepit.¬

Expanded text:
usque sufficiat de feminis dictum. usque sufficiat de feminis dictum. Consummata quippe virginum causa, transeamus ad reliqua. Hospitalem praecipit Apostolus clericum ordinandum. Hoc praecepto pater Abraham et Loth Angelos suscesuscepit. Hae imitationes sint vestrae: et ne sinatis incolam praeterire, qui apud vos sorem: Nec enim pugilem describit Apostolus. Qui csingulorum. Sit modestus, non infletur, non inebrietur, suae domui bene praesit: perquam erit horribile, si domui clerici detrahatur. Laedit sacerdotis opinionem in plebe, quando de proximis ejus male loquitur populus. Super omnia haec, praeci
Abbreviated transcription (Latin):
debet ẽẽ solitariꝰ. qualem ieremias de scͥp¬
sit. Sedebit solitarius. & tacebit. Et. quia
iħe relictis apłis. solus ibat orare. Mariã
inpenetralib angłs solam inuenit. non
cum agapeta loquentẽ. Et illa uirilẽ in
troitum trepidauit. Tu quȩ fornar es ma¬
litie: quid auiro desidas frequentiꝰ saluta
riͦ Nescis quia dupliciter famã ꝓdis tu¬
am. simul & clerici: cuius uita eccłiam
xp̃i deb& ornareꝰ In ordinata consuetu¬
do ẽ. Delicatis sermonib famulos ac cla¬
mitas. S hospitalitatẽ cupis habere. Hã¬
bes tuas sorores. illȩ apud te indomo uos
cari debent: ñ fr̃s. Erit ad edificationem
tuã scã uirgo quod dixero. In beatissimi
martini uita legimus cõmemorante sul¬
pitio. quod transiens sc̃s mai tẏnus iuxta
quandam uirginẽ morib ⁊ castitate pre¬
celsam: cupierit eã uisitare. Illa uerõ¬
noluit. sed exeniũ misit ei ac ꝑfenestrã
deo sc̃s martynus qͦd talib moribus
imbuta. castam custodierit uoluntatẽ.

Expanded text:
debet esse solitarius qualem Jeremias descripsit: Sedebit solitarius, et tacebit . Et quia Jesus, relictis apostolis, solus ibat orare . Mariam in penetralibus angelus solam invenit, non cum agapeta loquentem, et illa virilem itroitum trepidavit. Tu quae fornax es malitiae, quid a viro desideras frequentius salutari? X. An nescis quia dupliciter famam perdis: tuam simul et clerici: cujus vita Ecclesia Christi debet ornari? Inordinata consuetudo est, et delicati sermonis fabulosa calamitas. Sed si hospitalitatem cupis habere: habes tuas sorores, illae apud te in domum tuam vocari debent, non clerici. Erit ad aedificationem tuam, sancta virgo, quod dixero. In beatissimi Martini Vita legimus commemorasse Sulpitium, quod transiens sanctus Martinus, quamdam virginem moribus et castitate praecelsam, cupiens visitare: illa noluit, sed xenium misit ei: ac per fenestram Deo sanctus Martinus, quod talibus imbuta moribus, castam custodierit voluntatem: et
Abbreviated transcription (Latin):
& musce & culices habeantri ñ leta¬
to melius sit spũ uidere qͣm carne:
& illos ocłos possidere in quo festu¬
ca peccati ñ possit incidẽ. Nos licet
hoc anno ñ ueneris. cam̃ ñ desꝑamꝰ
aduentũ tuũ. Qd̃ si sc̃s diaconꝰ por¬
titor litterarũ. tus rursũ amꝑle¬
xib fuerit irretitꝰ. ⁊ illo comitatꝰ
huc ueneris: libent̾ suscipiã dis¬
pensationis morã. magnitudine
fenoris duplicati.

Expanded text:
et muscae et culices habeant, et non laetaet muscae et culices habeant, et non laetato melius sit spiritu uidere quam carne et illos oculos possidere, in quos festuca peccati non possit incidere. ad nos licet hoc anno non ueneris, tamen nOli desperamus aduentum tuum. quodsi sanctus diaconus, portitor litterarum, tuis rursum amplexibus fuerit inretitus et illo comitatus huc ueneris, libenter suscipiam dispensationis moram magnitudine fenoris duplicatam.
Abbreviated transcription (Latin):
receꝑit mala inuita suaͥ liber nunc
tormenta patiar. ut futura mͥ gloria
reseruet᷑. Non enim uindicabit dñs¬
bis in idipsum. Iob uir sc̃s & imma¬
culatus ⁊ iustus ingeneratione sua.
cur tanta ꝑpessus sit: ipsius uolu¬
mine continetur. Et ne ueteres repli¬
cando hystorias longum faciã. ⁊ exce¬
dam mensuram epłẽ. breuem tibi fa¬
bulam referam: quȩ infantie meae
temporib accidit. Beatus antonius cũ
a scõ athanasio alexandrie ep̃o ꝓpter
confutationẽ hereticoꝵ inurbem eẽt
accersitus. & isset ad eum didimꝰ uir
eruditissimus captus ocłis: ant̾ cet̾as
sermocinationes qͣs de scripturis scĩs
habebant. cum eiꝰ admiraret᷑ ingeniũ
& acum̃ animi collaudaret: sciscitan
ait. Num tristis es. qd̾ ocłis carnis ca¬
reas: Cum ille pudore reticeret: scd̾o
tercioq int̾rogans. tandem elicuit. ut
merorem animi simplicit̾ fateret᷑. Cui
antonius. Miror ait prudentẽ uirũ
eius rei dolere damno.quã formice

Expanded text:
eperit mala in uita sua, libenter nunc tormenta perpetiar, ut futura mihi gloria reseruetbis in id ipsum. Iob, uir sanctus et inmaculatus et iustus in generatione sua, cur tanta perpessus sit, ipsius uolumine continetur. Et ne ueteres replicando historias longum faciam et excedam mensuram epistulae, breuem tibi fabellam referam, quae infantiae meae temporibus accidit. beatus Antonius, cum a sancto Athanasio, Alexandriae episcopo, propter confutationem hereticorum in urbem esset accitus et isset ad eum Didymus, uir eruditissimus, captus oculis, inter ceteras sermocinationes, quas de scripturis sanctis habebant, cum eius admiraretur . ingenium et acumen animi conlaudaret, sciscitans ait: \'num tristis es, quod oculis carnis careas?\' cum ille pudore reticeret, secundo tertioque interrogans tandem elicuit, ut maerorem animi simpliciter fateretur. cui Antonius: \'miror,\' ait, \'prudentem uirum eius rei dolere damno, quam formicae
Abbreviated transcription (Latin):
cesariensis clauis scripturarir custosq
noui testam̃ti. multis maior in conscͥp
narrant atq custodiunt. ⁊ cronicon id tẽ¬
uestigia quo iterare potuisset nunꝗͣ.
repperimus: Elyodorus presbiter
domum amplissimã ꝑ modicum fo¬
ramen respiciens. temptansq hostia cõ-¬
clusa. clauemq ñ habens uix pauca
ad lucem ꝓdere conualuit. sed quȩ
potuit narrare. fideliter narrauit.
Ambrosius frater. ꝓfundoꝵ penna
raptus. & aeris uolucer. qͣndiu inꝓ
fundum ingredit᷑. fructum de alto
caꝑe uidetur. & om̃s eius sententia.
fidei ȩccłiȩ & omnium uirtutum fir¬
me sunt columpne. Dardanus quoq
multas questiones arripiẽs ꝑmentis¬
astutionem. nucemq circa nucleum
non confringens. multa impossibilia
de scripturis cum fidutia loquitur.
Paulino uisum est magister fieri:i
non erat ante discipulus.: ⁊ fructum
sine radice oriri fieriq temptauerit.

Expanded text:
Caesariensis, clavis Scripturarum, custosque Caesariensis, clavis Scripturarum, custosque novi Testamenti, multis major in conscripnarrant atque custodiunt, et Χρονικὸν, id evestigia, quod iterare potuisset nunquam reperimus. Heliodorus pater domum amplissimam per modicum foramen respiciens, tentans quae ostia conclusa: clavemque non habens, vix pauca in lucem prodere valuit: sed quae potuit narrare, fideliter narravit. Ambrosius frater profundorum, pinnae raptus et aeris volucer, quandiu in profundum ingreditur, fructum de alto capere videtur, et omnes ejus sententiae fidei et Ecclesiae et omnium virtutum firmae sunt columnae. Dardanus quoque multas quaestiones arripiensastutiam, nucemque circa nucleum non confringens, multa impossibilia de Scripturis cum fiducia loquitur. VIII. Paulino visum est magistrum fieri, et non erat ante discipulus, et fructum sine radice oriri fierique tentavit.
Abbreviated transcription (Latin):
claro sermone ꝓ̃nuntiat. Qui enim
in lignum fructuosum ascende uult.
paulatim ad suꝑiora ⁊ maiora poma
carꝑe festinat: ramos autẽ ꝓximos
paruulis relinquit. Nos autẽ par¬
uuli sumus. infirmiq atq minoreᷤ.
si inferiora congregare uoluerimus:
nobiscum bene agitur. Hylarius ep̃c
uir ascendunt. pulcro sermone au¬
reoq ore uniu̾sa loquit᷑. Si enĩ aliqͣ
secus uiam cecidisse potuissent. tam̃¬
ab eo inscripturis messis magna ex¬
orta est. Origenes ad amantius altio¬
ra ac maiora cogitans. ꝓpriumq in¬
tasset: onerib maiorib carricabat
se. Et cum sic incedere ñ potuisset.
ruina magna illuc de uolutus est.
& riuna eius praua: eẽt a doctrina
ꝑ aliquas seductiones in eptas. mul¬
uocib syrenarum & canticis plures no¬
cere potuit. Aelior omnib in bonis.
minata sunt. Multi tamen alios eius
pessimos discipulos multa uenenosa.
sub nomin e edidisse testant᷑. Eusebius

Expanded text:
claro sermone pronuntiat. Qui enim claro sermone pronuntiat. Qui enim in lignum fructuosum ascendere vult. paulatim ad superioria et majora carpere poma festinat, ramos autem proximos parvulis relinquit. Nos autem qui parvuli sumus, infirmique atque minores, si inferiora congregari valuerimus, nobiscum bene agetur. 963 II. Hilarivix ascendunt, pulchro sermone aureoque ore universa loquitur. Etsi enim aliqua secus viam cecidisse potuissent, tamab eo in Scripturis messis magna exorta est. Origenes Adamantius altiora ac majora cogitans, propriumque intasset, oneribus majoribus carricabat se: et cum sic incedere non pruina magna illuc devolutus est, ut ruina ejus pararet doctrinas per aliquas seductiones ineptas, mulvocibus, Sirenarumque canticis, plures necare potuit. Melior omnibus in bonis, minata sunt, multi tamen aliquos ejus pessimos discipulos multa venenosa sub ejus nomine edidisse testantur. IV. Eusebius
Abbreviated transcription (Latin):
is nunc acriter mi frat̃
besideri. ut tibi quasi de
luminarib quȩ toto fir¬
mamenti mundo reful-¬
gent. pauca de scriptorib qui nobis
multa de obscuritatib quȩ ꝓpt̾ car¬
nalem mentem intelligentiã impe¬
diunt ad splendorem considerationis
spiritalem ꝓferre potuerunt. mani¬
festissime dicame Sed uereor susan¬
ne helchie filiȩ ne in me sententia in¬
iquo iudicio prb̃rorum impleatur.
Si enim uoluero aliquẽ ex his repre¬
hendere adu̾sarios atq inimicitias
michi undiq concitabo. Si autem no¬
luero. nunquã q̃ postulasti inuenies.
S unius tantum uoluntatem condẽp¬
nare qͣm multoꝵ consilia transire uł
despicere melius eẽ uidet᷑. quia unus¬
quisq eoꝵ inscripturis scĩs diligenter
laudari meruit. S om̃s lenit̾ leuit̾q
cum omni amore tangam. ut utrũq
pacifice impleam. Augustinus ep̃c uo
lans ꝑmondium cacumina quasi aqͥla.
considerans. multa celoꝵ spatia terra¬
rumq situs & aquarum circulum

Expanded text:
is nunc acriter, mi frater Desideri, ut tibi quasi de luminaribus, quae toto firmamento mundi refulgent, pauca de Scriptoribus, qui nobis multa de obscuritatibus, quae propter carnalem mentem intelligentiam impediunt, ad splendorem considerationis spiritualem proferre potuerunt, manifestissime dicam. Sed vereor Susannae Helchiae filiae, ne in me sententia iniquo judicio presbyterorum impleatur, Si enim voluero aliquem ex his reprehendere, adversarios atque inimicitias mihi undique concitabo. Si autem noluero, numquam quae postulasti invenies. Sed unius tantum voluntatem condemnare 962 quam multorum consilia transire vel despicere, melius esse videtur, quia unusquisque eorum in Scripturis sanctis diligenter laudari meruit, sed omnes breviter leviterque cum omni amore tangam, ut utrumque pacifice impleam. I. Augustinus episcopus volans per montium cacumina quasi aquila, considerans, multa coelorum spatia, terrarumque situs, et aquarum circulum,
Abbreviated transcription (Latin):
tiniano & ualente regnantib. Dama¬
sus romane urbis ep̃c. elegans inu̾sibꝰ
componendis ingenium habuit. mul¬
ta & breuia metro edidit. ⁊ ꝓpe octo¬
genarius subtheodosio pͥncipe mor¬
uir eloquentissimꝰ p̃ceptor meus ex qͦ
scripturas ex planante didici. ad.ͣx.
milia uersuum. omĩa oꝑa sua com¬
posuit. ex quib illa sunt de morte
maximi phylosophi post exilium re¬
uersi. quem falso nomine quidam
herona sub scripserunt. Quia ÷ ⁊ aliꝰ
liber uituꝑationem eiusdem maximi
continens. quasi ñ lieuerit eundem lau¬
dare ⁊ uituꝑare ꝓtempore. & lib̾ ex ame¬
tro uersu uirgiitatis ⁊ nuptium contͣ
se differentium. aduersum eunomiũ
iulianum imꝑatorẽ liber unus. secutꝰ
est autem polemionum dicendi Rarac¬
tere. uiuoq se epm̃ in loco suo ordinais.
ruri uitam monachi exercuit. decessit¬
q ante hoc ferme triennium sub the¬
odosio principe

Expanded text:
tiniano et Valente regnantibtiniano et Valente regnantibsus, Romanae urbis episcopus, elegans in versibus componendis ingenium habuit, multaque et brevia metro edidit, et prope octogenarius sub Theodosio principe morir eloquentissimus, praeceptor meus, quo Scripturas explanante, didici, ad triginta millia versuum omnia opera sua composuit. E quibus illa sunt: de morteMaximi philosophi, post exsilium reversi, quem falso nomine quidam Heronis superscripserunt quia est et alius liber vituperationem ejusdem Maximi continens; quasi non licuerit eumdem et laudare et vituperare pro tempore; et liber, hexametro versu, Virginitatis et Nuptiarum, contra se disserentium; adversum Eunomium Julianum imperatorem libri duo. Secutus est autem Polemonem dicendi charactere, vivoque se episcopum in loco suo ordinans, ruri vitam monachi exercuit. Decessitque ante hoc ferme triennium sub Theodosio principe
Abbreviated transcription (Latin):
turas scãs obstare non poterant.
ideo quasi umbra secus hominẽ
sunt. Hylarius urbis pictauorum
aquitanie ep̃c. fauctione sat᷑nini
arelatensis ep̃i de synodo byt̾nẽsi
frigiam relegatus.xͦii. aduersum ar¬
rianos confecit libros & alium librũ
de synodis quem ad galliarum epõs
scripsit. ⁊ inpsalmos comm̃tarios pri¬
imitatus origenem ñ nulla etiam
de suo addidit. Est eius ad constantiũ
libellus quem uiuenti constantino¬
polim direxerat. & alius inconstan¬
tium quẽ post mortem eiꝰ scripsit.
& liber aduersum ualentem ⁊ ursa¬
tium. hẏstoriã aryminensis . ⁊ seleu¬
ciensis sy nodi continens. ⁊ ad p̃fatũ
salustium siue contra dyoscoꝵ. & li¬
ber hynnoꝵ ⁊ mysterioꝵ alius. &
comm̃taride in mathm. ⁊ tractatus
in iobqͦs de greco origenis ad sensum
transtulit. ⁊ alius elegans libellus cõ¬
canticum canticoꝵ. sed a nob̾ hoc opꝰ
ignorat mortuus ẽ pyctauis: ualen¬

Expanded text:
turas sanctas, obstare non poterant: turas sanctas, obstare non poterant: Ideo quasi umbra secus hominem  Hilarius urbis Pictavorum Aquitaniae episcopus, factione Saturnini Arelatensis episcopi, de synodo Biterrensi Phrygiam relegatus, duodecim adversus Arianos confecit libros: et alium librum de synodis, quem ad Galliarum episcopos scripsit: et in Psalmos commentarios, priimitatus Origenem, nonnulla etiam de suo addidit. Est ejus et ad Constantium libellus, quem viventi Constantinopoli porrexerat, et alius in Constantium, quem post mortem ejus scripsit, et liber adversum Valentem et Ursacium, historiam Ariminensis et Seleuciensis synodi continens: et ad praefectum Salustium, sive contra Dioscorum, et liber hymnorum, et mysteriorum alius: et commentarii in Matthaeum; et Tractatus in Job, quos de graeco Origenis ad sensum transtulit: et alius elegans libellus conCantica canticorum; sed a nobis hoc opus ignoratur. Mortuus est Pictavis, Valen
Abbreviated transcription (Latin):
ideo eius conscriptiones. scriptore &
carta non indigent. Pelagius de quo
apud fideles sermo ẽ. de quo etiam &
michi grauis causa disputationis uer¬
boꝵ pene in toto orbe ad ñtiata est. q̃m
omnes ȩccłiȩ quasi lupum de silua
cõmirantur. aureum colorem suꝑ
ngrum uenenum componens. fon¬
tem dulcem pͥmi mellis. amaritudi¬
nis malicie commiscuit. Iouinianꝰ
leta facie & corde aspero. potu dul-¬
cissimo felle commixto multos po¬
tauit. & contrarias sententias ꝑ odiũ
occasionum xp̃ianis ꝓferens com¬
posuit. & me quoq inomnily labo¬
riosum assidue quȩstionib infini
stralesq diligenter unanimit̾q in
danihelis ebdomadib inuestigant.
to orbe unquam data est contͣdictio.
fannonius amultis culpabilis. du¬
ra sententia fortiterq uniuersa
difficilia ingenere conatus ẽ. ⁊ qͣ
si contra undas maris nauigare
non potuit. uel contra impetum
curreutis aque natare non ualet.
ita cuncta quȩ scripsit cont᷑ serꝑ-¬

Expanded text:
Ideo ejus conscriptiones, Scriptore et charta non indigent. IX. Pelagius, de quo apud fideles sermo est, de quo etiam et mihi gravis causa disputationis ejus verborum pene in toto orbe annuntiata est, quem omnes Ecclesiae quasi lupum de silva mirantur, aureum colorem super nigrum venenum componens, fontem dulcem primi mellis, amaritudinis malitiae commiscuit. X. Jovinianus laeta facie, et corde aspero, potu dulcissimo felle commixto, multos potavit, et contrarias sententias per odium occasionum Christianis proferens composuit, et me quanquam in omnibus laboriosum assidue quaestionibus infinitstralesque diligenter unanimiterque in Danielis hebdomadibus investigant, to orbe unquam data est contradictio. XII. Favonius a multis culpabilis, dura sententia fortiterque universa difficillima ingerere conatus est, et quasi qui contra undas maris navigare non potest, vel contra impetum torrentis aquae natare non valet, ita cuncta, quae scripsit contra Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ꝓficiscentes filii isrł de terra
ramesse. castra metati sunc in
sochot. Scda mansio. In hac coquunt
panes azimos. ⁊ primũ tendunt ta¬
bernacła. Unde & exea re locus nom̃
accepit. Socoth quippe interp̃tatur
in lingua nr̃a tabernacła siue tento¬
ria. & obhoc septimo m̃se quinta de¬
cima die mensis. sollempnitas tab̾na¬
culoꝵ ẽ. Cum gͦ exierimus ex egypto
primũ tabnacła figimus. scientes
nobis adulteriora ꝑgendum. Tunc
non comedimꝰ de fermento egypti.
de ferm̃to malitie ⁊ nequitie. s ues¬
cimur azimis sinceritatis ⁊ ueritatiᷤ.
dñi p̃cepta oꝑe consũmantes. Cauete
a fermento phariseoꝵ. In hac nob̾ pre¬
cipitur mansione ut semꝑ egressionis
exegypto memores simiis: ut celebremꝰ
transitum id÷ phasẽ dñi. ut pͥmogeni¬
ta nr̃i uteri cunctarũq uirtutum. ꝓͥ
mogenitis egẏpti quȩ ꝑcussa sunt. do¬
mino consecremꝰ.¬

Expanded text:
ficiscentes filii Israhel de Ramesse castra metati sunt in Sochoth. Secunda mansio. in hac coquunt panes azymos et primum tendunt tabernacula, unde et ex re locus nomen accepit. Sochoth quippe interpretatur in lingua nostra \'tabernacula\' siue \'tentoria\'. et ob hoc septimo mense, quinta decima die mensis sollemnitas tabernaculorum est. cum ergo exierimus ex Aegypto, primum tabernacula figimus scientes nobis ad ulteriora pergendum. tunc non comedimus de fermento Aegypti, de fermento malitiae et nequitiae, sed uescimur azymis sinceritatis et ueritatis domini praecepta opere consummantes: cauete a fermento pharisaeorum. in hac nobis praecipitur mansione, ut semper egressionis ex Aegypto memores simus, ut celebremus transitum, id est phase domini, ut primogenita nostri uteri cunctarumque uirtutum pro primogenitis Aegypti, quae percussa sunt, domino consecrem
Abbreviated transcription (Latin):
entarunt. Et ut de hominib tacẽã.
dei filius sustinuit ignominiã cru¬
cis. & tu beatos putas qui felicitate
istius scł̃i & delicus ꝑfruunt᷑: Al ag¬
na ira ẽ. quando peccantib ñ iras¬
cit᷑ ds̃. Unde ⁊ in ezechiel adierłm.¬
iam inquit ñ irascar tibi. Telus m̃s
recessit ate. Quẽ enim diligit dñs cor¬
ripit: ⁊ castigat omnẽ filium quem
recipit. Non erudit pater nͥ quem a¬
mat: ñ corrigit magister discipłm nͥ
eum quẽ ardentioris cernit ingenii.
Medicus si cessauerit curare. desꝑat.
Quod si responderis. quomͦ lazarus

Expanded text:
entarunt. et — ut de hominibus taceam — entarunt. et — ut de hominibus taceam — dei filius sustinuit ignominiam crucis: et tu beatos putas, qui felicitate istius saeculi et deliciis perfruuntur? magna ira est, quando peccantibus non irascitur deus. unde et in Ezechiel ad Hierscar tibi et zelus meus recessit a te. quem enim diligit dominus, corripit; castigat autem amnem filium, quem recipit. non erudit pater nisi, quem amat; non corripit magister discipulum nisi eum, quem ardentioris cernit ingenii. medicus, si cessauerit curare, desperat. quodsi responderis, quomodo Lazarus
Abbreviated transcription (Latin):
re & nichilominus flagellũ non ap¬
propinquare cab̾nacdo eoꝵ. nec eos cũ
hominib uerberari: & iccirco super¬
bire contra dm̃ ⁊⁊ transire usq ad celũ
os eoꝵ: cum e contrario scõs uiros sci¬
amus egrotationib miseriis & eges¬
tate torqueri. qui forsitan dicunt. gͦ
frustra sc̃ificaui animã meã. & laui
inter innocentes manus meas. statĩq
rep̾hendentes aiunt. si narrauero sic:
ecce nationem filioꝵ tuoꝵ reꝓbaui.
Si cecitatis causam putas ẽẽ peccatũ.
& id dei inferre iram quod crebro me¬
dici remediantur: in sim̃ulabis ysaac
qui intantum lucis istius expers fuit.
ut etiam cui nollet deceptꝰ errore be¬
nediceret. Referes crimen in iacob cu¬
ꝓspiceret. ⁊ ap̃m caneret de stirpe re¬
gia ẽẽ uenturum: effraim ⁊ manasse
uidere non poterat. Quid inter regeᷤᷤ
iosia sanctius: Egyptio muchrone
interfectus est. Quid petro pauloq
sublimius: Neronianũ gladiũ cru¬

Expanded text:
re et nihilominus flagellum non adre et nihilominus flagellum non adpropinquare tabernaculo eorum nec eos cum hominibus uerberari et idcirco superbire contra deum et transire usque ad caelum os eorum. cum e contrario sanctos uiros sciamus aegrotationibus, miseriis. egestate torqueri, qui forsitan dicunt: ergo frustra s.anctificaui animam meam et laui inter innocentes manus meas statimque se reprehendentes aiunt: si narrauero sic, ecce generationem filiorum tuorum reprobaui. si caecitatis causam putas esse peccatum et id dei inferre iram, quod crebro medici remediantur, insimulabis Isaac, qui in tantum lucis istius expers fuit, ut etiam, cui nollet, deceptus errore benediceret, referes crimen in Iacob, cuprospiceret et Christum caneret de tribu regia esse uenturum, Effraim et Manasse uidere non poterat. quid inter reges Iosia sanctius? Aegyptio mucrone confossus est. quid Petro Pauloque sublimius? Neronianum gladium cru
Abbreviated transcription (Latin):
c̃s filius meus eraclius di¬
aconus mͥ retulit qͦd cupi¬
uenisses: & homo pannonius.
id ÷ terrenum animal. ñ timueris adri¬
atici maris sẏrtes. & egei atq ionii
subire discrimina: & nisi de pius fr̃m
retinuisset affectus. uoluntatẽ oꝑe
complesses. Habeo itaq grãm: Iin acce¬
ꝑtum refero. In amicis enim ñ res quȩ¬
ritur s uoluntas: quia alterum ⁊ ab
inimicis sepe p̃betur. alterũ sola cari¬
tas tribuit. Simulq obsecro ne mbe¬
cillitatem corporis quã sustines: de ꝑec¬
cato tibi estimes euenisse. Quod quidẽ
& apłi suspicantes de eo qui natꝰ erat
cecus exutero. int̾rogantesq dnm̃ sal¬
uatorem. iste peccauit: an parentes eiꝰ.
ut sic nasceretur: audiunt. Neq hic.
neq parentes eiꝰ: s ut manifestarent᷑
oꝑa dei millo. Quantos enĩ cernimꝰ
ethincos atq iudeos. hereticos atq di¬
uersoꝵ dogmatũ homines. uolutari
inceno libidinum: madere sanguine. ⁊¬
feritate lupos. rapinis miluos uince¬

Expanded text:
s filius meus Heraclius diaconus mihi retulit, quod cupiuenisses et homo Pannonius, id est terrenum animal, non timueris Adriatici maris aestus et Aegei atque Ionii subire discrimina et, nisi te pius fratrum retinuisset affectus, uoluntatem opere conplesses. habeo itaque gratiam et in acceptum refero; in amicis enim non res quaeritur, sed uoluntas, quia alterum ab inimicis saepe praebetur, alterum sola caritas tribuit. simulque obsecro, ne inbecillitaem corporis, quam sustines, de peccato tibi aestimes euenisse quod quidem et apostoli suspicantes de eo, qui natus erat caecus ex utero, interrogantesque dominum saluatorem: iste peccauit an parenteseius, utsicnasceretur, audiunt: neque hic neque parentes eius; sed ut manifestarentur opera dei in ipso. quantos enim cernimus ethnicos, Iudaeos, hereticos et diuersorum dogmatum homines uolutari in caeno libidinum, madere sanguine, feritate lupos, rapinis miluos uince
Abbreviated transcription (Latin):
logũ plurimoꝵ. mẽ quoq in calce uolu¬
minis qͣsi ab ortiuũ ⁊ minimũ om̃iũ
xp̃ianoꝵ posui. Uibi mͥ necesse fuit us¬
q ad quartũ decimũ annũ theodosii
principis. quȩ scripserim breuiter an¬
notare. Quem librum cum a supͣdictis
sumpseris: quicqͥd de indice minus
habueris. paulatĩ scbi faciã si uolueris.

Expanded text:
logum plurimorum me quoque in calce uolulogum plurimorum me quoque in calce uoluminis quasi abortiuum et minimum omnium Christianorum posui; ubi mihi necesse fuit, usque ad quartum decimum annum Theodosii principis quae scripserim, breuiter adnotare: quem librum cum a supra dictis sumpseris, quidquid de indice minus habueris, -paulatim scribi faciam, si uolneris.
Abbreviated transcription (Latin):
hortorq uos & p̃cor ꝑdñi caritatẽ ut nob̾
ur̃os tribuatis aspectus. ⁊ ꝑ occasionem
scõꝵ locoꝵ tanto ditetis munere. Certe
si consortia displicuerint: adorasse ubi
steterunt pedes dñi. pars fidei est:iqͣsi
recentia natiuitatis & crucis ac passio¬
nis uidisse uestigia. Opuscłoꝵ meoꝵ qͥa
plurima uolauert̾ de nidulo suo. ⁊ teme¬
rario editionis honore uulgata st̃. nichil
misi. ne eadem forsitan mitterẽ. quȩ habe¬
bas. Qd̃ si exẽplaria libuerit mutuari: uł
a sc̃a marcella q̃ manet inauentino. uł a
loch tẽꝑis nr̃i dõnione uiro scĩssimo acci¬
ꝑe pot̾is. Ego autẽ opperiens p̾sentiã tuã.
aut totũ dabo cũ affueris: aut si hoc aliqͣ
ĩpedierint difficultates. quec̃q p̃ceꝑis
libens mittã. Scͥpsi librũ de illustribus
uiris ab apłis usq ad nr̃am ȩtatẽ. imitatꝰ
tranqͥllum grecũq apolloniũ:i pꝰ catha¬

Expanded text:
hortorque uos et precor per domini caritatem, ut nobis hortorque uos et precor per domini caritatem, ut nobis uestros tribuatis aspectus et per occasionem sanctorum locorum tanto ditetis munere. certe, si consortia displicuerint, adorasse, ubi steterunt pedes domini, pars fidei est et quasi recentia natiuitatis et crucis ac passionis uidisse uestigia. Opusculorum-meorum, quia plurima euolauerunt de nidulo suo et temerario editionis honore uulgata sunt, nihil misi, ne eadem forsitan mitterem, quae habebas. quodsi exemplaria libuerit mutuari, uel a sancta Marcella, quae manet in Auentino, uel a LQth temporis nostri, Domnione, uiro sanctissimo, accipere poteris. ego autem opperiens praesentiam tuam aut totum dabo, cum adfueris, aut, si hoc aliquae impedierint difficultates, quaecumque praeceperis, libens mittam. scripsi librum de inlustribus uiris ab apostolis usque ad nostram aetatem imitatus Tranquillum Graecumque Apollonium et post cata
Abbreviated transcription (Latin):
ecto sermone dignationis
tue quem mͥ ñ opinanti tua beniuo¬
lentia tribuit. gauisus quidẽ sũ testi¬
monio honesti ⁊ eloquentissimi uirus
in mem& reu̾sus satis dolui. indignũ
tantis laudibatq p̾conio opprimi potiꝰ
quã leuari. Scis enĩ dogna nr̃m humi¬
litatis tenere uexillũ: ⁊ ꝑima gͣdientes.
adsũma nos sincie. Quot gͥ ego uł qͣntꝰ
sum ait erudite uocis merear destimo¬
nium: ut mͥ abeo palma eloqͣntie de¬
ferat᷑. qui scͥbendo disertissime de t̾ruit
ne scriberẽ: Heruntam̃ audendũ ẽ ut
caritas quȩ ñ querit quȩ sua st̾ s quȩ
ꝓpcimi reddat salutationis officia. qm̃
locum implere ñ ualet p̃ceptoris. Gra¬
tulor tͥ ⁊ scẽ atq uenerabili sorori tue
uaticimo etiã inte p̃destinatũ sit. Legimꝰ
enĩ scm̃ quoq danihel appellatũ desid̾i¬
oꝵ uirũ ⁊ amicũ dei: quia mysteria eiꝰ
scire desid̾auit. Itaq qͦd uenerabilis pau¬
la me ẽ dep̃cata ut facerem. sponte facio.⁊

Expanded text:
ecto sermone dignationis tuae, quem mihi nec opinanti tua beniuolentia tribuit, gauisus quidem sum testimonium honesti et eloquentissimi uiri, sed in memet reuersus satis dolui indignum tantis laudibus atque praeconio opprimi me potius quam leuari. scis enim dogma nostrum humilitatis tenere uexillum et per ima gradientes ad summa nos scandere. quotus igitur ego uel quantus sum, ut eruditae uocis merear testimonium, ut mihi ab eo palma eloquentiae deferatur, qui scribendo disertissime deterruit, ne scriberem? uerumtamen audendum est et caritas, quae non quaerit, quae sua sunt, sed quae proximi, reddat salutationis officia, quoniam locum inplere non ualet praeceptoris.- Gratulor tibi et sanctae atque uenerabili sorori tuaeuaticinium etiam in te praedestinatum sit. legimus enim sanctum quoque Danihelum appellatum \'desideriorum uirum\' et amicum dei, quia mysteria eius scire desiderabat. itaque, quod uenerabilis Paula me est deprecata, ut facerem, sponte facio
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ. Letabitur illa quod genuit: exulta¬
bit ista quod docuit. Tunc uere suꝑ asi¬
nam dñs ascender: ⁊ celestem ingredi¬
etur ierłm. Tunc paruuli de quib in
ẏsaia saluator effatur. ecce ego ⁊ pueri
quos michi dedit dñs: palmas uictorie
subleuantes. consono ore cantabunt. Osã¬
na in excelsis. benedictus qui uenit in no¬
mine dni. osanna in excelsis. Tunc centũ
& seniorum tenebunt cytharas. ⁊ canta¬
bunt canticum nouum:i nemo poterit
scire canticum illud. nisi numerus de¬
finitus. hi sunt qui se cum mulieribus
ñ comquinauerunt. iuirgines enĩ ꝑman
ambitio. quotiens inmundo aliquid ui¬
deris gloriosum. ad paradysum mente
transgredere. Eẽ incipe quod futura esri
audies ab sponsotuo. pone me sicut um¬
braculum incorde tuo. sicut signaculũ
in brachio tuo:i oꝑe pariter ac mente
munita clamabis. ⁊ dices. Aque multe
non poterunt extinguere karitatem: &
flumina non cooꝑient eam.¬

Expanded text:
tuae. laetabitur illa; quod genuit; exultabit ista, quod docuit. tunc uere super asinam dominus ascendet et caelestem ingredietur Hierusalem. tunc paruuli, de quibus in Esaia saluator effatur: ecce ego et pueri, quos mihi dedit dominus, palmas uictoriae sublenantes consono ore cantabunt: osanna in excelsis; benedictus, qui uenit in nomine domini, osanna in excelsis. tunc centum et seniorum tenebunt citharas et cantabunt canticum nouum et nemo poterit scire canticum illud, nisi numerus definitus: hi sunt, qui se cum mulieribus non coinquinauerunt uirgines enim permanssaecun delectant ambitio, quotiens in mundo aliquid uideris gtranscende: Hic esse incipe quod futura es, et audies a Sponso tuo: « Pone me sicut » umbraculum « in corde tuo, sicut signaculum in brachio tuo , » et opere pariter, et mente munita, clamabis et dices: « Aquae multae non poterunt exstinguere charitatem, et flumina non cooperient eam
Abbreviated transcription (Latin):
filiam.⁊ pͥmam dei sententiã scd̃a euã¬
oꝵ desidĩa liberoꝵ: ⁊ te ipsam magis
offeres deo.S quia tempꝰ est ampleran¬
di.⁊ tempꝰ longe fieri a complerib:
uxor ñ hab& potestatẽ corporis sui: i
inea ꝑmaneat in dño:i qui subiugo
ẽ. sic debet currere ne in luto comitem
derelinquat: totum redde in sobole.
quod inte interim distulisti. Anna fi¬
lium quẽ deo uouerat. pꝰquã obtulit
intab̾nacło. nunqͣm recepit. in deceis
arbitrata. ut futurus ꝓpħa in eiꝰ domo
cresceret: que adhuc alios filios habere
cupiebat. Deniq postqͣm concepit ⁊ pe¬
perit. ñ ÷ ausa ad templum accedere.
& uacua parere corã dño. nisi priꝰ red¬
deret quod debebat. Ialiq immolato sa¬
crificio. reuersa domũ quinq liberos
sibi genuit: quia pͥmogenitũ deo pe¬
pererat. Miraris felicitatẽ sc̃e mulie¬
ris. imitare fidem. Iꝑse si paulã mise¬
ris: & magistrũ & nutriciũ spondeo.

Expanded text:
filiam, et primam Dei sententiam, secunda Evanfiliam, et primam Dei sententiam, secunda Evanorum desideria liberorum; sed teipsam magis offerres Deo. Sed quia tempus est amplexandi, et tempus longe fieri a complexibus: et uxor non habet potestatepermaneat domino et, qui sub iugo est, sic debet currere, ne in luto comitem derelinquat, totum redde in subole, quod in te interim distulisti. Anna filium, quem deo uouerat, postquam obtulit tabernaculo, numquam recepit indecens arbitrata, ut futurus propheta in huius domo cresceret, quae adhuc alios filios habere cupiebat. denique, postquam concepit et peperit, non est ausa ad templum accedere et uacua apparere coram domino, nisi prius redderet, quod debebat, talique inmolato sacrificio reuersa domum quinque liberos sibi genuit, quia primogenitum deo pepererat. miraris felicitatem sanctae mulieris ? imitare fidem. ipse, si Paulam miseris, et magistrum et nutricium spondeo.
Abbreviated transcription (Latin):
sit incarne sine carne: om̃e hominũ
genus. sui simile putet. Et ut cetera
taceam: certe libere seruiendi difficul¬
tate. custodiat pericłm. Melius tͥ est
desidare absentem: qͣm pauere ad sin¬
gła. Cum quo loquat᷑. quid loquatur.
cui annuat. quẽ libent̾ aspiciat. Cra¬
de eustochio paruulam: cuiꝰ nunc &
ipse uagitꝰ ꝓte oratio ẽ. Trade comitẽ
at: illam amet᷑ illam pͥmis miretur
& habitus. ⁊ incessus. doctrina uirtu¬
tum ẽ. Sic ingremio auie. que repe¬
tat in nepte quicqͥd p̾misit infilia:
que longa uia didicit nutrire. doce¬
re. seruare uirgines. in cuiꝰ corona cẽ
tenarii cotidie numeri castitas te¬
xitur. felix uirgo. felix paula to¬
rotii: que ꝑ ainẽ amiteq uirtutes.
nobilior ẽ scĩtate: quã genere. Osi tͥ
contingeret uidere socrũ ⁊ cognatã
tuã. ⁊mꝑarius corpusculis in gentes
animos contuereris. Pro insita tibi
pudicitia ñ ambigerẽ quin p̃cederes

Expanded text:
sit m carne sine carne, omne hominum sit m carne sine carne, omne hominum genus sui simile putet et, ut cetera taceam, certe te liberet seruandi difficultate et custodiae periculo. melius tibi est desiderare absentem quam pauere ad singula, cum quo loquatur, quid loquatur, cui adnuat, quem libenter aspiciat. trade Eustochio paruulam, cuius nunc et ipse uagitus pro te oratio est, trade comitem at, illam amet, illam primis miretur et habitus et incessus doctrina uirtutum est. sit in gremio auiae, quae repetat in nepte, quidquid praemisit in filia, quae longo usu didicit nutrire, docere, seruare uitenarii quotidie numeri castitas texitur. Felix virgo, felix Paula Toxotii, QUAE PER AVIAE amitaeque virtutes nobilior est sanctitate, quam genere. O si tibi contingeret videre socrum et cognatam tuam, et in parvis corpusculis ingentes animos intueri: pro insita tibi pudicitia non ambigerem, quin praecederes
Abbreviated transcription (Latin):
matum ueritatẽ. s ad signoꝵ reuerẽ¬
tiam legere uoluerit. sciat ñ eoꝵ ẽẽ
quoꝵ titulis p̃notant᷑. multaq in bis
ad mixta uitiosa: i grandis ẽẽ ꝑrudẽ¬
tiȩ. aurum inluto querere. Cipriani
opuscła. semꝑ inmanu teneat. Atha¬
nasii epłas. & hylarii libros. inoffen¬
so currat pede. Illoꝵ tractatib. illoꝵ
delectet᷑ ingeniis: in quoꝵ libris pie¬
tas fidei ñ uacillat. Ceteros sic legat:
ut magis iudicet quã sequat᷑. Respõ¬
debis. Quomͦ hec omia mulier scłariᷤ.
intanta frequentia hominũ rome cu¬
stodire potero: Noli gͦ subire onus
qd̃ ferre ñ potes. s postquã ablactaue¬
ris eam cum ysaac. & uestieris cum
samuele. mitte auie & amite: redde
p̃ciosissimã gemmã cubicło marie. &
cums iħu uagientis impone. Nutriat᷑
inmonasterio. sit int̾ uirginũ choros:
iurare ñ discat: mentiri sacrilegium
putet. Nesciat scłm: uiuat angłice:

Expanded text:
matum ueritatem, sed ad signorum reuerenmatum ueritatem, sed ad signorum reuerentiam legere uoluerit, sciat non eorum esse, quorum titulis praenotantur, multaque his admixta uitiosa et grandis esse prudentiae aurum in luto quaerere. Cypriani opuscula semper in manu teneat, Athanasii epistulas et Hilarii libros inoffenso decurrat pede. illorum tractatibus, illorum delectetur ingeniis, in quorum libris pietas fidei non uacillet; ceteros sic legat, ut magis iudicet, quam sequatur. Respondebis: \'quomodo haec omnia mulier saecularis in tanta frequentia hominum Romae custodire potero ?\' noli quod ferre non potes; sed, postquam ablactaveris eam cum Isaac, et vestieris cum Samuele, mitte aviae et amittae. Redde pretiosissimam gemmam cubiculo Mariae, et cunis Jesu vagientis impone. Nutriatur in monasterio, sit inter uirginum choros, iurare non discat, mentiri sacrilegium putet, nesciat saeculum, uiuat angelice,