comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cedunt. dehonestant. et usq puteolũ
etiam si porta sorderet multis eorum
retentis. plurib int̾emptis. coactos re¬
truserunt. et ut se habeat belli dubiꝰ
euentus. qui prius se uictores arbit᷑¬
bant᷑ erubescunt uictos. dolent cap¬
cos deplorant int̾emptos. Cunq rex
deinceps in cos p̃ualeret. comes aut
tanꝗͣ de sũmo rotȩ ex orbitans decli¬
nando deficeret pꝰ longã sui & suoꝵ
defatigationẽ. post intelerabilẽ. et
consumptiuã sui suoꝵq dep̃ssionẽ.
qm̃ cotidie regis et suoꝵ inualesce¬
bat fortitudo &e regni optimatum
incomitem indignanciũ frequenta¬
cio. p̃facus comes nactus recedendi
occasionẽ. hesterni uulneris suscep¬
tione regi nuncios delegat: int̾cesso¬
res mittit ut eum dñs rex secure car¬
notum redire concedat suppliciter
efflagitat. Cuius petitioni rex ut
erat dulcis. et ultra humanã opini¬
onem mansuetus condescendens:
cum multi dissuaderent. ne hostem

Expanded text:
caedunt, dehonestant, et usque Puteolum, caedunt, dehonestant, et usque Puteolum, etiamsi porta sorderet, multis eorum retentis, pluribus interemptis, coactos retruserunt; et, ut se habeat belli dubius eventus, qui prius se victores arbitrabantur, erubescunt victos, dolent captos, deplorant interemptos. Cumque rex deinceps in eos praevaleret, comes autem tanquam de summo rotae exorbitans declinando deficeret post longam sui et suorum defatigationem, post intolerabilem et consumptivam sui suorumque depressionem, quoniam quotidie regis et suorum invalescebat fortitudo, et regni optimatum in comitem indignantium frequentatio, praefatus comes nactus recedendi occasionem, hesterni vulneris susceptione regi nuntios delegat, intercessores mittit, ut eum dominus rex secure Carnotum redire concedat suppliciter efflagitat. Cujus petitioni rex, ut erat dulcis, et ultra humanam opinionem mansuetus, condescendens, cum multi dissuaderent, ne hostem
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilis audatiȩ iuderes exꝑmentũ.
qm̃ cum exercitus comitis ter rantũ
exercitu regis numerosior. milites regiꝰ
inuillam retrusissent: rex ipse cum
paucis uidelicet nobilissimo coraite
uiromandensi radulfo consanguineo
suo. drogone montiacensi. dniobus
aut trib aut trib aliis dedignatꝰ
uillara tunore regredi. meno pri¬
siirie uirtutis elegit hostiũ imupetꝰ.
strenuitate et regis excellenciȩ dero¬
gare. Cunq comes theobaldus iam se
uictorẽ arbitratus. temptoria p̃fati ui¬
romandensis comitis de truncare mul¬
ta audatia inniteret᷑. assistit ei comes
mira uelocitate. qui ei imꝑꝑans. nũqͣm
hactenus brienses. contra uiromandẽ¬
ses. talia p̃sumpsisse irruit ineũ. mul¬
toq conatu illatȩ iniuriȩ uicẽ repen¬
dens. fortissime repellit: cuiꝰ tam uirtu¬
te quã clamore regii ex hilarati quiri¬
tes iieos insilunt: toto animo eorum
sanguinem sicientes aggrediuntur.

Expanded text:
mirabilis audaciae videres experimentum, mirabilis audaciae videres experimentum, quoniam cum exercitus comitis ter tantum exercitu regis numerosior milites regis in villam retrusissent, rex ipse cum paucis, videlicet nobilissimo comite Viromandensi Radulfo consanguineo suo, Drogone Montiacensi, duobus aut tribus aliis, dedignatus villam timore regredi, memor pristinae virtutis, elegit hostium impetus strenuitati, et regis excellentiae derogare. Cumque comes Theobaldus, jam se victorem arbitratus, tentoria praefati Viromandensis comitis detruncare multa audacia inniteretur, assistit ei comes mira velocitate, qui ei improperans nunquam hactenus Brienses contra Viromandenses talia praesumpsisse, irruit in eum, multoque conatu illatae injuriae vicem rependens, fortissime repellit. Cujus tam virtute quam clamore regii exhilarati quirites in eos insiliunt, toto animo eorum sanguinem sitientes aggrediuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
rire. Rediens itaq tauriacũ. uiresq re¬
colligens alendo exercitui inp̃fata mo¬
ta. modo clam cũ paucis. mͦ palã cum
multis. ꝑ medias hostiũ acies uictua¬
la tam ꝑicłosa quã audacter defere¬
bat: donec quia puteolenses ꝑꝓinqui¬
tatis importunitate eos intolerabiliter
urgentes obsidionẽ minabant᷑. rex co¬
minus castra mouit: yonis uillã fere
uno muiliario puteolo ꝑpinquã occupat.
inopinate palo et uimine curiã inte¬
riorẽ cingit. dũq exercitus extra temp¬
toria figit. palatinus comes theobaldꝰ
collecto quantocũq potuit &e suorum
et normannoꝵ erercitus robore im¬
petu ualidissimo in eos irruit. imꝑa¬
tos. necdum munitos tam repellere
quam ꝑsternere animat᷑. Cui cũrex
armatus extra obuiasset. uicissim in
campo grauissime dimicat᷑. indiffe¬
rent̃ tani lanceis. quã gladiis potius
de uictoria quã de uita agitur. de
tropheo quam de morte consulit᷑: uͥ

Expanded text:
rire. Rediens itaque Tauriacum, viresque rerire. Rediens itaque Tauriacum, viresque recolligens alendo exercitui in praefata mota modo clam cum paucis, modo palam cum multis, per medias hostium acies, victualia tam periculose quam audacter deferebat; donec quia Puteolenses, propinquitatis importunitate eos intolerabiliter urgentes obsidionem minabantur, rex quominus castra movit, Yonis-villam fere uno milliario Puteolo propinquam occupat, inopinate palo et vimine curiam interiorem cingit. Dumque exercitus extra tentoria figit, Palatinus comes Theobaldus collecto quantocunque potuit et suorum et Nortmannorum exercitus robore, impetu validissimo in eos irruit imparatos, necdum munitos tam repellere, quam prosternere animatur. Cui cum rex armatus extra obviasset, vicissim in campo gravissime dimicatur, indifferenter tam lanceis, quam gladiis, potius de victoria, quam de vita agitur, de tropaeo quam de morte consulitur. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ulciscendo castro recludit. militũ p̃si¬
dia ne exeant reponit. antiquã ante¬
cessorũ suoꝵ destitutã motã. castro ia¬
ctu iapidis ꝓpinquã occupat. castrũ
suꝑerigit. miro labore mira anxieta¬
te sittabes uincti clausuris nõ erigent᷑
contra fundibaliorũ. balistariorũ. sagit¬
tariorum. emissa ꝑicula sustinentes.
grauissinie quidẽ cũ qui eos angebãt
infta scepta castri. securi extra iaculã¬
tes. nullã meriti mali hostiũ horrerẽt
iticissitudinem. Fagrat emula uicto¬
riȩ interiorũ & exteriorii ꝑicłosa con¬
certatio. et qui lesi fuerant ret¬
gu ꝗͥrites acrrime ledere in iu¬
plarũ me mores contrnaltẽs nec
ab intepo. aelistũt. dõileẽ fubitã
ac si fatatam munict̾nẽ. in ulto
milite multa armat᷑a mumerũt:
certi mox ut recesserit ix aut
loci ꝓximi. importimitate. se au¬
dacissime de fendere aut hosti¬
um seuissimo gladio miserrine inte¬

Expanded text:
ulciscendo, castro recludit, militum praesiulciscendo, castro recludit, militum praesidia ne exeant reponit, antiquam antecessorum suorum destitutam motam castro jactu lapidis propinquam occupat, castrum supererigit, miro labore, mira anxietate, si trabes juncti clausuris non erigentur contra, fundibalariorum, balistariorum, sagittariorum emissa pericula sustinentes, gravissime quidem, cum qui eos angebant infra septa castri securi extra jaculantes, nullam meriti mali hostium horrerent vicissitudinem. Flagrat aemula victoriae interiorum et exteriorum periculosa concertatio, et qui laesi fuerant regii quirites acerrime laedere injuriarum memores contendunt, nec ab incoepto desistunt, donec subitam, ac si factatam munitionem multo milite, multa armatura munierunt: certi mox ut recesserit rex, aut loci proximi importunitate se audacissime defendere, aut hostium saevissimo gladio miserrime inte
Abbreviated transcription (Latin):
meuitabilit his aliqñ militiã subia¬
cere reportat tanto ferociꝰ de audatius
si oportunitas condonet dimicare.
inuiriam illatam punire. tã blandi¬
ciis quam minis excitare laborat.
Et dum tam franci quã normanni
castri restitutioni insistunt aderat
em̃ cũ theobaldo comite & exercitu
normannorum. et nulo de monte le¬
herii. et tam hugo creciacensis. quã
fr̃ eius guido comes de rupeforti. qui
nulle trecenti milites. obsidionẽ tauri¬
aco munabant᷑. rex nullo tiniore flecte¬
batur quib poterat nocte et die laces¬
sire inuiriis nitebat᷑. nec uictualia lon¬
ge queritarent refragabat᷑. Restituto
itaq castro cõtinua septiniana. cũ rece¬
dentib quib dã normannoꝵ. comes
theobaldus cũ exercitu multo reman¬
sisset. recollecto robore rex bellicũ mo¬
uet apparatũ. in manu forti puteolũ
regreditur hostẽ obuiantẽ conterit.
ꝑ portam dimicando. & illatã ĩiuriã

Expanded text:
Inevitabiliter his aliquando militiam subjaInevitabiliter his aliquando militiam subjacere reportat, tanto ferocius et audacius, si opportunitas condonet dimicare, injuriam illatam punire, tam blanditiis quam minis excitare laborat. Et dum tam Franci, quam Nortmanni castri restitutioni insistunt aderat enim cum Theobaldo comite et exercitu Nortmannorum, et Milo de Monte-Leherii, et tam Hugo Creciacensis, quam frater ejus Guido comes de Rupeforti, qui mille trecenti milites obsidionem Tauriaco minabantur: rex nullo timore flectebatur, quibus poterat nocte et die lacessere injuriis nitebatur, ne victualia longe quaeritarent refragabatur. Restituto itaque castro continua septimana, cum recedentibus quibusdam Nortmannorum comes Theobaldus cum exercitu multo remansisset, recollecto robore rex bellicum movet apparatum, in manu forti Puteolum regreditur, hostem obviantem conterit, per portam dimicando, et illatam injuriam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ paucis in hostes regredit᷑. plures suo¬
rum captos mira strenuitate eripit qͦs¬
dam hostium ualidissinio impetu int̾ci¬
pit. & ne ulterius ledant exercitũ. acsi
gades herculis offendant. aut magno
occeano arceant᷑. refugos repellit. quibꝰ
pͥusquã puteolũ regrediant᷑. quingen¬
torum militum normannoꝵ . aut am¬
plior occurrit exercitus. qui si maturiꝰ
uenissent. exercitu corruente. maius
daminũ inferre fortassis potuissent.
Cunq regis exercitus circũquaq disꝑ¬
sus. alii aurelianũ. alii stampas. alii
piuerim tetendissent: rex tauricum
fatigatus deueniens. pulsus ut arnĩ¬
tis pͥmo certamine taurus. explorat
cornua truncis: & fortissimo pectore ro¬
bur recolligens. in hostẽ ꝑ ferrũ mag¬
ni securus uulneris exit. haut secũ
rex exercitũ reuocans. strenuitati re¬
format. audaciã reꝑat. exercitꝰ riunã
stulticie non imprudenciȩ reputat.

Expanded text:
cum paucis in hostes regreditur, plures suocum paucis in hostes regreditur, plures suorum captos mira strenuitate eripit, quosdam hostium validissimo impetu intercipit, et ne ulterius laedant exercitum, ac si Gades Herculis offendant, aut magno Oceano arceantur, refugos repellit, quibus priusquam Puteolum regrediantur, quingentorum militum Nortmannorum, aut amplior occurrit exercitus: qui si maturius venissent, exercitu corruente, majus damnum inferre fortassis potuissent. Cumque regis exercitus circumquaque dispersus, alii Aurelianum, alii Stampas, alii Piverim tetendissent, rex Tauricum fatigatus deveniens, pulsus ut armentis primo certamine taurus explorat cornua truncis, et fortissimo pectore robur recolligens in hostem per ferrum magni securus vulneris exit: haud secus rex exercitum revocans strenuitati reformat, audaciam reparat, exercitus ruinam stultitiae, non imprudentiae reputat.
Abbreviated transcription (Latin):
grauitate pedes grauati: ordinatã pe¬
ditum aciem uix sustinere ualentes. ꝑ
occupatum fossatũ cũ pedite rege post
innumeros ictus. post longã alt̾natim
dimicationẽ retro cesserunt: quantũ
sapientia p̃stet audaciȩ licet sero ani¬
madũtentes cum si eos ordiuati incampo
expectarent: uoluntati suȩ eos om̃ino
subiugarent. Uerũ cum acierũ cõfusio¬
ne soluti. nec equos suos reꝑire. nec qͥd
facerent deliberarent: rex non suo sed
alieno insidens equo animosus resiste¬
bat. clamosus reuocabat. nominatun
audatiores ne fugerent sollicitabat.
Ipse autẽ uĩt hostiles cuneos exerto gla¬
dio quib poterat p̃sidio erat. fugaces
refugabat. et ultra quã deceret maie¬
statem nules emeritus. militis officio.
non regis singularit decertabat.
Cum aũt corruere exercitũ equo lassa¬
to solus ꝑhib̾e non ualeret: adest ar¬
miger qui pͥum reducit dextrarium
cui citissime insiliens uex illũ p̃ferens

Expanded text:
gravitate pedes gravati, ordinatam eqgravitate pedes gravati, ordinatam equitum aciem vix sustinere valentes, per occupatum fossatum cum pedite rege post innumeros ictus, post longam alternatim dimicationem retrocesserunt: quantum sapientia praestet audaciae, licet sero adnimadvertentes, cum si eos ordinati in campo exspectarent, voluntati suae eos omnino subjugarent. Verum, cum acierum confusione soluti, nec equos suos reperirent, nec quid facerent deliberarent, rex non suo, sed alieno insidens equo, animosus resistebat, clamosus revocabat, nominatim audaciores, ne fugerent sollicitabat. Ipse autem inter hostiles cuneos exserto gladio, quibus poterat praesidio erat, fugaces refugabat, et ultra quam deceret majestatem miles emeritus militis officio, non regis, singulariter decertabat. Cum autem corruere exercitum equo lassato solus prohibere non valeret, adest armiger, qui proprium reducit dextrarium, cui citissime insiliens vexillum praeferens
Abbreviated transcription (Latin):
et formidarent: ueriti castri ꝑcinctũ
exire. tinude s caute elegerunt ĩfra
quendã fossatum antiquum diruti ca¬
stri acies componere. ibiq expectare.
inhoc callentes. ut cum regis exercitus
fossatum inniteret᷑ conscende. illic con¬
scendere. acies ordinate exordinarent᷑:
exordinate uacillarent. Quod magna
de parte contingẽ contigit. Primo eñi
cong̾ssionis impetu cum regii quirites
multa cede. mira audatia. afossata eos
sicut uictos propulissent: ex ordinatis acie¬
bus eos indifferent̃ insequentes: agitabãt.
Intẽa radulfus baugenciacensis uir na¬
gne sagacitatis & strenuitatis id ipsumn
qd̾ contigit prius formidans exercitum
celauerat inparte castri. altitudine
cuiꝰdam eccłiȩ & opacitate uicinarum
domorũ incognitum. qui cũ fugitiuos
suos iam ꝑportam exire uidet pausatũ
exercitum lassatis regiis militib appo¬
nit: graitissime impetit. Qui aũ grega¬
tim fugabant. loricarum & armorum

Expanded text:
et formidarent: veriti castri procinctum et formidarent: veriti castri procinctum exire, timide, sed caute, elegerunt infra quemdam fossatum antiquum diruti castri acies componere, ibique exspectare, in hoc callentes, ut cum regis exercitus fossatum inniteretur conscendere, illic resistere, acies ordinatae exordinarentur, exordinatae vacillarent. Quod magna de parte contingere contigit. Primo enim congressionis impetu cum regii quirites multa caede, mira audacia, a fossato eos sicut victos propulissent, exordinatis aciebus eos indifferenter insequentes agitabant. Interea Radulfus Baugenciacensis, vir magnae sagacitatis et strenuitatis, idipsum quod contigit prius formidans, exercitum celaverat in parte castri, altitudine cujusdam ecclesiae, et opacitate vicinarum domorum incognitum: qui cum fugitivos suos jam per portam exire videret, pausatum exercitum lassatis regiis militibus opponit, gravissime impetit. Qui autem gregatim fugabant, loricarum et armorum
Abbreviated transcription (Latin):
nata ultione. inopinatam iniuriã stremie
ulcisci contingeret. Uerum hostes cognito
euis aduentu. mirabant᷑ fauctionẽ ad eo
celatam ei innotuisse. it̃ flandrense su¬
bito post posuisse ad suffragandũ nõ tam
celerit uenisse quani euolasse. Cunq
nichil aliud audientes castri restitutioni
insistunt. rex ꝓꝓuiquũ ꝑfaccultate colli¬
git exercitum. Multis eñi eum inlocis
guerra urgebat. Cunq instante die mar¬
tis exercitum eduxisset: acies componit.
duces p̃ponit. sagitarios et balistarios
loco suo opponit. & pedetentĩ castro ad¬
huc imꝑfecto aꝓꝓpinquans. qm̃ audie¬
rat comitẽ theobaldũ se iactitasse cõtra
eum incãpo dunicare: cõsueta magna¬
nimitate pedes armato int armatos
descendit. equos remoueri iubet. quos
descendere secũ fecerat. ad audatiam
inuitat. ne flectant᷑ sollicitat. ut fortis¬
sime dimicent clamat. Quẽ cũ adeo
strenue uenientẽ hostes & uiderent

Expanded text:
nata ultione inopinatam injuriam strenue nata ultione inopinatam injuriam strenue ulcisci contingeret. Verum hostes cognito ejus adventu mirabantur factionem adeo celatam ei innotuisse, iter Flandrense subito postposuisse, ad suffragandum non tam celeriter venisse, quam evolasse. Cumque nihil aliud audentes castri restitutioni insistunt, rex propinquum pro facultate colligit exercitum; multis enim eum in locis guerra urgebat. Cumque instante die Martis exercitum eduxisset, acies componit, duces praeponit, sagittarios et balistarios loco suo opponit, et pedetentim castro adhuc imperfecto appropinquans, quoniam audierant comitem Theobaldum se jactitasse contra eum in campo dimicare, consueta magnanimitate pedes armatus inter armatos descendit, equos removeri jubet, quos descendere secum fecerat ad audaciam invitat, ne flectantur sollicitat, ut fortissime dimicent clamat. Quem cum adeo strenue venientem hostes et viderent
Abbreviated transcription (Latin):
Qui nr̃a exhylati p̃sencia. sabbata hostiũ
deridebant. multisq conuiciis &e oppro¬
briis lacessientes ad reciꝑcum assultum
me inuito et ꝑhibente reuocabant.
uerum ut me absente sic ce p̃sente. et
defensores & defensionẽ. diuina manꝰ
ꝓtexit. Cũq nr̃oꝵ pauci de paucis.
corum multi de multis uulnerati defi¬
cerent. alii multiplici suoꝵ. lectica de¬
portantur: alii raro uilissimo terre ag¬
gere retrusi. eras aut post cras morsib
iuporum exponendi reponunt᷑. Necdum
puteolũ repulsi redierant cũ guilłinus
garlandensis & de fanulia regis quãpłes
promptiores. et ualidiores armati. uillȩ
suffragari accelerant. eos circa inuenire
adostendendã regiȩ militie audatiam
toto animo p̃optant: quos ipse dñs rex
statim in aurora subsecutus cumi eos ꝑbur.¬
gumi hospitatos audisset. uotuiã in hostes
parabat ultionẽ. tanto hẏ laris. tanto le¬
tabundus. quanto eos subita strage. inopi¬

Expanded text:
Qui nostra exhilarati praesentia Sabbata hostium Qui nostra exhilarati praesentia Sabbata hostium deridebant, multisque conviciis et opprobriis lacessentes, ad reciprocum assultum me invito et prohibente revocabant. Verum ut me absente, sic et praesente, et defensores et defensionem divina manus protexit. Cumque nostrorum pauci de paucis, eorum multi de multis vulnerati deficerent, alii multiplici suorum lectica deportantur, alii raro vilissimo terrae aggere retrusi, cras aut post cras morsibus luporum exponendi reponuntur. Nec dum Puteolum repulsi redierant, cum Guillelmus Garlandensis, et de familia regis quamplures promptiores et validiores armati, villae suffragari accelerant; eos circa invenire ad ostentandam regiae militiae audaciam toto animo praeoptant. Quos ipse dominus rex statim in aurora subsecutus, cum eos per burgum hospitatos audisset, votivam in hostes parabat ultionem, tanto hilaris, tanto laetabundus, quanto eos subita strage, inopi
Abbreviated transcription (Latin):
dem aꝑiens. ad suffragandũ uillȩ uelo¬
cissime remisit. Et dum ipse stampen¬
si uia exercitum colligens. nos rectiori
et breuiori tauriacũ dirigim᷑. hoc unũ
multo & frequenti intuitu alonge assu¬
mentes. necdũ occupatȩ munitionis argu¬
mentum. qd tristega turris in eadẽ mu¬
nitione longa planicie suꝑeminens ap¬
parebat. quȩ capta munitione ilico
igne hoste solueret᷑. Et quia hostes to¬
tam uicinã rapiendo deuastando occu¬
pabant: neminẽ occurrenciũ donis
etiã aut ꝓmissis nobiscũ ducere pote¬
ramus. Unde quanto pautiores tanto
securiores. iam sole inuesꝑm declinãte
cũ quia hostes nr̃os tota die impugnã¬
tes expugnare nõ ualentes fatigati
parum sustitissent. nos acsi de eorum
essemus consortio speculata oportuita¬
te. non sine magno ꝑiculo ꝑ medium
uille irruentes. quia quib innueramꝰ
inꝑpugnaculis nostrates. portam paraue¬
rant. citissime dõ annuente intraiumꝰ.

Expanded text:
dem aperiens ad suffragandum villae velodem aperiens ad suffragandum villae velocissime remisit. Et dum ipse Stampensi via exercitum colligens, nos rectiori et breviori Tauriacum dirigimur: hoc unum multo et frequenti intuitu a longe assumentes, nec dum occupatae munitionis argumentum, quod tristega turris in eadem munitione longa planitie supereminens apparebat, quae capta munitione illico igne hoste solveretur. Et quia hostes totam viciniam rapiendo, devastando, occupabant, neminem occurrentium donis etiam aut promissis nobiscum ducere poteramus. Unde quanto pauciores, tanto securiores, jam sole in vesperum declinante, cum quia hostes nostros tota die impugnantes expugnare non valerent, fatigati parum substitissent, nos ac si essemus de eorum consortio, speculata opportunitate, non sine magno periculo per medium villae irruentes; quia quibus innueramus in propugnaculis nostrates portam, citissime Domino annuente intravimus.
Abbreviated transcription (Latin):
patebat forum mrabili fraude hic se¬
curitatẽ p̃cone uociferante ureiuran¬
do spondebat ibidẽ quos ditiores ad¬
discere poterat inopinato carceri de¬
trudebat. et ut belua frendens. & qͥc¬
quid occurrebat discerpens. tauriacũ
uillam beati dionisii munitã. cũ comite
theobaldo subũtere funditus festinat.
Qui pͥdie nos conueniens doli et nequi¬
ciȩ gnarus. multa p̃ce ut ꝑ eo ad dñn
regeni int̃cedere eadẽ die transiremꝰ
optinuerat. abscencia nr̃i iullã absq
difficultate arbitratus ingredi. aut si
ei resistitur om̃ino delere. Uerũ qui
inparte dĩ & bĩ dionisii munitionẽ
intrabant. et dĩ auxilio & loci p̃sidio
munitis ꝓꝓugnaculis taa uirilit quã
aulacissime resistebant. Nos aũ citra
curboilũ uenientes. cũ dño regi qui
iam rei ueritatẽ anormannia acceꝑat.
occurrerenius: citissime inquisita aduẽ¬
tus nr̃i causa. simplicitatẽ nr̃am derisit.
&e cũ multa indignatione hugonis frau¬

Expanded text:
patebat forum, mirabili fraude hic sepatebat forum, mirabili fraude hic securitatem praecone vociferante jurejurando spondebat, ibidem quos ditiores addiscere poterat inopinato carceri detrudebat, et ut bellua frendens, et quidquid occurrebat discerpens, Tauriacum villam beati Dionysii munitam cum comite Theobaldo evertere funditus festinat. Qui pridie nos conveniens, doli et nequitiae gnarus, multa prece ut pro eo ad dominum regem intercedere eadem die transiremus, obtinuerat, absentia nostri villam absque difficultate arbitratus ingredi, aut si ei resistitur, omnino delere. Verum qui in parte Dei et beati Dionysii munitionem intrabant, et Dei auxilio et loci praesidio munitis propugnaculis tam viriliter quam audacissime resistebant. Nos autem citra Curboilum venientes, cum domino regi, qui jam rei veritatem a Nortmannia acceperat, occurreremus citissime inquisita adventus nostri causa, simplicitatem nostram derisit, et cum multa indignatione Hugonis frau
Abbreviated transcription (Latin):
ce datis obsidib ꝑ his om̃ib. & qd̵ puteo¬
lum nũꝗͣ absq dñi regis sirmaret uo-¬
luntate. ꝑfidia nõ arte delusi rediuimꝰ.
& recens adhuc sacram̃ĩtũ floccifieret.
hugo longa exasꝑatus captione instar
canis dui cathenati qui concepta ce reten¬
ta longo temꝑe inuincłis insania solu¬
tus intolerabilit deseuit: excatenatus
mordet. et discerpit. haut secus hugo
congelatam lique faciens nequitiam:
stimulat. mouet. ad fraudem accelerat.
Confederatus gͥ regni defederatis. uide¬
licet palatino comiti theobaldo. ꝙ eg̃¬
gio regi angloꝵ henrico. cum dñm
regem ludouicũ inflandriã ꝓ regni
negociis ꝓfecturũ accepisset: collecto
quantocunq equitũ et peditũ potuit
exercitui. puteolum castrũ restituere
deliberat. adiacentẽ pagũ aut euer¬
sum iri. aut sibi subicere maturat. Trã¬
siens gͥ quodã sabbo ꝑeuersũ castrum
ubi tam̃ publicum regis ꝑmissione

Expanded text:
et datis obsidibus pro his omnibus, et quod Puteoet datis obsidibus pro his omnibus, et quod Puteolum nunquam absque domini regis firmaret voluntate, perfidia, non arte delusi redivimus.sed liquidum et recens adhuc sacramentum floccifieret, Hugo longa exasperatus captione instar canis diu catenati, qui concepta et retenta longo tempore in vinculis insania, solutus intolerabiliter desaevit; excatenatus mordet, et discerpit; haud secus Hugo congelatam liquefaciens nequitiam, stimulat, movet, ad fraudem accelerat. Confoederatus igitur regni defoederatis, videlicet Palatino comiti Theobaldo, et egregio regi Anglorum Henrico, cum dominum regem Ludovicum in Flandriam pro regni negotiis profecturum accepisset, collecto quantocunque equitum et peditum potuit exercitu, Puteolum castrum restituere deliberat, adjacentem pagum aut eversum iri, aut sibi subjicere maturat. Transiens igitur quodam Sabbato per eversum castrum, ubi tamen publicum regis permissione
Abbreviated transcription (Latin):
debellando transtulerit. Mortuo itaq
filio ocdone comite. comes theobaldꝰ
cum matre. et ꝑmilonẽ &e ꝑhugonẽ.
quib cũq poterant donis. & datis. et
pollicitis om̃iniodã dabant oꝑam ut si
hoc cum collateralib castrũ optinere pos¬
sent: regem om̃ino eiuscerarent. Ecõtra
rex et sui eos refellendo cum multo et
sumptuoso labore adoptinendũ insudaᷤᷤ¬
set: absq p̃fati hugonis delib̾atione.
quia comitis nepos erat minime po¬
tuit. Data gͥ his explendis die & loco
patent̃ maloꝵ. p̃sago. scilicet apud
uillã ep̃i parisiensis mosay cũ cũ con¬
uenissemus. & in parte nociua. et in
parte iuuatiua foret eius delib̾atio.
quia nõ potiumus qd uoluimꝰ: uoluimꝰ
qd̾ potiumus. Ab iurato siquidẽ ab eo
curboilo castro cuiꝰ se heredem iactabat
abiurauit nob̃̾ om̃ib. om̃s angarias.
om̃s tallias. om̃s uexationes om̃iũ eccle¬
siarum. & monasteriorũ. possesfionum.

Expanded text:
debellando transtulerit. Mortuo itaque debellando transtulerit. Mortuo itaque filio Odone comite, comes Theobaldus cum matre, et per Milonem, et per Hugonem, quibuscunque poterant donis et datis, et pollicitis, omnimodam dabant operam, ut si hoc cum collateralibus castrum obtinere possent, regem omnino eviscerarent. Econtra rex et sui eos refellendo, cum multo et sumptuoso labore ad obtinendum insudasset, absque praefati Hugonis deliberatione, quia comitis nepos erat, minime potuit. Data igitur his explendis die et loco patenter malorum praesago, scilicet apud villam episcopi Parisiensis Moussiacum cum convenissemus, et in parte nociva, et in parte juvativa foret ejus deliberatio, quia non potuimus quod voluimus, volumus quod potuimus. Abjurato siquidem ab eo Curboilo castro, cujus se haeredem jactabat, abjuravit nobis omnibus omnes angarias, omnes tallias, omnes vexationes omnium ecclesiarum et monasteriorum possessionum,
Abbreviated transcription (Latin):
nec angliȩ nec normanniȩ opum ꝑfusio
parcebat. cum inclitus rex henricus toto
nisu. tota oꝑa. tram eiꝰ impugnabat. qui
tantum his ꝑcellebat᷑. quantũ si flumina
cuncta minent᷑ pelago sub ducere fontes:
curboslensem comitẽ odonẽ. hominẽ
non hominẽ. quia non rationalẽ s pe¬
coraleni. filium buchardi suꝑbissimi co¬
mitis. qui tumultuosus mire maguani¬
mitatis. cap̃ sceleratoꝵ. cum ad regnum
aspirans quadam die arma contia regẽ
assumeret. gladium de manu porrigen¬
tis reciꝑe refutauit: astanti conuigi co¬
mitissȩ inuectue sic dicens. p̃be nobilis
comitissa nobili comiti splendidum
ensem letabunda. quia qui comes ate
recipit. rex hodie tibi reddet. Uerum
econtrario dõ disponente contigit. ut
nec qd̾ erat. nec qd esse uolebat diẽ exce-¬
deret. cum eadem die lancea ꝑcussus
comitis stephani ex parte regis dimicã¬
tis. regno pacem firmauerit: & se & fuã
guerram ad inferni nouissima infinite

Expanded text:
nec Angliae, nec Nortmanniae opum profusio nec Angliae, nec Nortmanniae opum profusio parcebat, cum inclytus rex Henricus toto nisu, tota opera terram ejus impugnabat, qui tantum his percellebatur, quantum si flumina cuncta minentur pelago subducere fontes. Curboilensem comitem Odonem, hominem non hominem, quia non rationalem, sed pecoralem, filium Buchardi superbissimi comitis. Qui tumultuosus, mirae magnanimitatis, caput sceleratorum, cum ad regnum aspirans quadam die arma contra regem assumeret, gladium de manu porrigentis recipere refutavit, astanti conjugi comitissae invective sic dicens: Praebe, nobilis comitissa, nobili comiti splendidum ensem laetabunda; quia qui comes a te recipit, rex hodie tibi reddet. Verum econtrario, Deo disponente, contigit, ut nec quod erat, nec quod esse volebat, diem excederet; cum eadem die lancea percussus comitis Stephani ex parte regis dimicantis, regno pacem firmaverit, et se et suam guerram ad inferni novissima infinite
Abbreviated transcription (Latin):
multa stimulatus anxietate nobilẽ soro¬
rem incestuoso matrimonio miloni de mõ¬
te leherii cui supra memorauimus regem
castrum reddidisse. uireuerent̃ copulauit:
Quo facto & cõmeanciũ int̾rupit oportuni¬
tatem et tanꝗͣ in ipso medio franciȩ con¬
claui. ꝑ cellarũ et guerrarũ locauit anti¬
quam importunitatẽ. Et dum eo cũ eo co¬
gnatos hugonẽ de castello forti creciacẽ¬
sem & guidonẽ de rupe forti surripit
pagum parisiensẽ &e stanpensẽ si militia
non ꝑhibeat᷑ guerris exponit. Et dum
comiti theobaldo. et briensib ⁊ trecensi
patruo hugoni. & trecensib contra pari¬
sienses. et siluanectenses. citra sequanã
nuiloni ultra. patulus aꝑit᷑ accessus. sub¬
ripit᷑ patriȩ ab alio aliis suffragari. Simi¬
lit̃ &e aurelianensib cum carnotenses. du¬
nenses et brienses suffragio radulfi balgẽ¬
ciacensis nullo opposito arcebant᷑. Rex uͦ
sepius supͣ dorsum eoꝵ fabricabat. cui

Expanded text:
multa stimulatus anxietate nobilem soromulta stimulatus anxietate nobilem sororem incestuoso matrimonio Miloni de Monte-Leherii, cui supra memoravimus regem castrum reddidisse, irreverenter copulavit. Quo facto et commeantium interrupit opportunitatem, et tanquam in ipso medio Franciae conclavi procellarum et guerrarum locavit antiquam importunitatem. Et dum cum eo cognatos Hugonem de Castelloforti, Creciacensem, et Guidonem de Rupeforti subripit, pagum Parisiensem et Stampensem, si militia non prohibeatur, guerris exponit. Et dum comiti Theobaldo et Briensibus, et Trecensi patruo Hugoni et Trecensibus contra Parisienses et Silvanectenses citra Sequanam, Miloni ultra, patulus aperitur accessus, subripitur patriae ab alio aliis suffragari. Similiter et Aurelianensibus, cum Carnotenses, Dunenses, et Brienses suffragio Radulfi Balgenciacensis nullo opposito arcebantur. Rex vero saepius supra dorsum eorum fabricabat, cui
Abbreviated transcription (Latin):
mersi ante trinã demersionẽ comitũ
suffragio retrahunt᷑: rebaptitatoꝵ oꝑꝑ¬
brium si talis esset occasio referentes.
his aut̃ & huiusmodi rex comitẽ angari¬
ans molestiis t̾ras eus ubi tam inbriẽsi
quã incarnotensi pago demolit᷑: nec eiꝰ
p̃senciam plus abscentia. nec abscenciã
plus p̃sencia app̃tiat᷑. Cunq comes insuf¬
ficienciam et merciã suoꝵ. formidaret.
regi barones suos surriꝑe callet. donis
et ꝑmissis eos alliciens. et diu̾sarũ que¬
rimoniaruri spẽ resticutionis ante quã
cũ rege faciat pacẽ repromittens. int̾
quis lancelinum bilensẽ. domii mar¬
tini dñm paganũ de monte grio. qͦꝵ
t̃ra quasi inbiuio posita. securũ agitandi
parisium porrigeret accessum: olligauit.
Hac eadem causa Radulfum debalgen¬
ciaco cũ coniugẽ germanã cognatam
regis. hugonis magni filiam haberet il¬
iexit: et utile ꝓponens honesto. ut ꝓuer¬
bialit̾ dici solet. stinulus anĩ accelerat.

Expanded text:
mersi ante trinam demersionem comitum mersi ante trinam demersionem comitum suffragio retrahuntur, rebaptizatorum opprobrium, si talis esset occasio, referentes. His autem et hujusmodi rex comitem angarians molestiis, terras ejus, ubi tam in Briensi quam in Carnotensi pago demolitur, nec ejus praesentiam plus absentia, nec absentiam plus praesentia appretiatur. Cumque comes insufficientiam et inertiam suorum formidaret, regi barones suos subripere callet, donis et promissis eos alliciens, et diversarum querimoniarum spem restitutionis antequam cum rege faciat pacem repromittens. Inter quos Lancelinum Bulensem Domnimartini dominum, paganum de Monte-Gaio, quorum terra quasi in bivio posita securum agitandi Parisium porrigeret accessum, obligavit. Hac eadem causa Radulfum de Balgenciaco, cum conjugem germanam cognatam regis Hugonis Magni filiam  Mathildem  haberet, illexit: et utile praeponens honesto, ut proverbialiter dici solet, stimulus anum accelerat,
Abbreviated transcription (Latin):
tunuerunt. alii seipsos pontẽ p̃ripiendo
calcantes arma reitiunt. et hostib sibi ho¬
stiliores dum insimul om̃s uolunt uix
unus pontem ingredif᷑. dumq tumul¬
tuosos eos confundit impetus. quanto fe¬
stinant. tanto plures demorantur. &e fit
fiant pͥmi. Quia tam̃ ponti ingressus
fossato cingebat᷑ p̃sidio eis erat: quia re¬
gii quirites nisi unus pꝰ alium eos inse¬
qui non ualebãt: nec sic etiam sine ma¬
gno sui dispendio. eum multi niterent᷑
pauei pontẽ prende poterant. Qui aut̃
quocunq mͦ intrabant. sepius aut se oꝵ
aut nr̃oꝵ turba turbata inuiti genufle¬
ctebant: et resilientes alios idem facere
eogebant. Insecutus aut̃ eos rex cũ suis
multa strage urgebat. quos offendebat
conterebat. quos conterebat tam gladii
inip̃ssione quã fortissimi equi impulsi¬
one mat̃ne fliuuo ingurgitabat. Uerũ
sicut mermes leuitate fluctuabãt sui.
sic et loricati ponde suo graues semel

Expanded text:
timuerunt. Alii seipsos pontem praeripiendo timuerunt. Alii seipsos pontem praeripiendo calcantes arma rejiciunt, et hostibus sibi hostiliores, dum insimul omnes volunt, vix unus pontem ingreditur Dumque tumultuosus eos confundit impetus, quanto festinant, tanto plures demorantur, et fit fiant novissimi. Quia tamen pontis ingressus fossato cingebatur, praesidio eis erat quia regii quirites nisi unus post alium eos insequi non valebant, nec sic etiam sine magno sui dispendio, cum multi niterentur, pauci pontem prendere poterant Qui autem quocunque modo intrabant, saepius aut suorum aut nostrorum turba turbata inviti genu flectebant, et resilientes alios idem facere cogebant. Insecutus autem eos rex cum suis multa strage urgebat, quos offendebat conterebat: quos conterebat, tam gladii impressione quam fortissimi equi impulsione Maternae fluvio ingurgitabat. Verum sicut inermes levitate fluctuabant sui, sic et loricati pondere suo graves semel
Abbreviated transcription (Latin):
sissimo. tr̃am eiꝰ exponebat. Unde cum
quadam die meldensi ciuitati exercitũ
indurisset contra comitẽ. uiso eo frendẽs
meum et suos insiliit: nec fugitiuos
ueritus ꝑ pontem insequi. prosternit.
et comite rob̾to et ceteris regni optima¬
tib gladiis sponte decidente fluctib
inuoluit. Uirun expeditum hectoreos
uides mouere lac̃tos suꝑ pontẽ trenui¬
lum giganteos impetus actitare. ing̃s¬
su ꝑicloso niti ꝑmultis renitentib uil¬
lam occupare qđ nec int̾positus magnꝰ
mat̾ne fluuius ꝓ hiberet: si trans flum̃
porta clausa non restitisset. Nec minus
p̃claro facinore strenuitatis famã nobili¬
tauit cũ latuuaco exercitum mouens ob¬
uianti militiȩ ingrata pratorũ planitie
iuxta pomponani arma conũtit: fugam
celeren crebris affectare cogit colaphis.
Qui cuni pontis ꝑximi arcum formidarẽt.
introitum. alii se influctuare grauissimo
mortis ꝑicło tumide cõsulentes uite non

Expanded text:
sissimo, terram ejus exponebat. Unde cum sissimo, terram ejus exponebat. Unde cum quadam die Meldensi civitati exercitum induxisset contra comitem, viso eo, frendens in eum et suos insiliit, nec fugitivos veritus per pontem insequi, prosternit, et cum comite Roberto et caeteris regni optimatibus gladiis sponte decidente fluctibus involvit. Virum expeditum Hectoreos videres movere lacertos, super pontem tremulum giganteos impetus actitare, ingressu periculoso niti, permultis renitentibus villam occupare. Quod nec interpositus magnus Maternae fluvius prohiberet, si trans flumen porta clausa non restitisset. Nec minus praeclaro facinore strenuitatis famam nobilitavit, cum Latiniaco exercitum movens, obvianti militiae in grata pratorum planitie juxta Pomponam arma convertit, fugam celerem crebris affectare cogit colaphis. Qui cum pontis proximi artum formidarent introitum, alii se influctuare gravissimo mortis periculo, timide consulentes vitae non
Abbreviated transcription (Latin):
lam quȩ dicit᷑ alona. Qd̃ cum rex om̃mo¬
recusaret. comes pactuni hoc offerebat ꝑ
andream debaldam̃to t̾re sue ꝑcuratorẽ
ratiocinare. rex uero et ratione et lege du¬
elli nunꝗͣ se pepigisse. ꝑ ansellum dapife¬
rum suum ubicunq secure uellent defen¬
dere. Qui uiri strenui multas hitic p̃lio po¬
stulantes curias. nullã inuenerunt. Subũ¬
so gͥ om̃ino p̃fato castro. necnõ & hugone
inturre castri landulfi incluso. Theobal¬
dus comes fretus auunculi sui regis an¬
glici incliti henrici auxilio. regi ludoui¬
co eum complicib suis guerram mouet.
tĩam turbat. barones suos pollicitis et do¬
nis subtrahit. & quicꝗd deterius rei pu¬
blice inuisus machinat᷑. Rex aut ut erat
uir militie aptus. ulciscimeum freq̃nta¬
bat: et cum multis aliis baronib tum
auunculo suo comite flandrense rob̾to
accito. uiro mirabili. xp̃ianis et sarracenis
apͥmordio ierosolunitane uiȩ armis famo¬

Expanded text:
lam quae dicitur Alona. Quod, cum rex omnlam quae dicitur Alona. Quod, cum rex omnrecusaret, comes pactum hoc offerebat per Andream de Baldamento terrae suae procuratorem ratiocinare. Rex vero ratione et lege duelli nunquam se pepigisse, per Ansellum dapiferum suum ubicunque secure vellent defendere. Qui viri strenui multas huic praelio postulantes curias, nullam invenerunt Subverso ergo omnino praefato castro, nec non et Hugone in turre Castri-Landulfi incluso, Theobaldus comes fretus avunculi sui regis Anglici inclyti Henrici auxilio, regi Ludovico cum complicibus suis guerram movet, terram turbat, barones suos pollicitis et donis subtrahit, et quidquid deterius reipublicae invisus machinatur. Rex autem, ut erat vir militiae aptus, ulcisci in eum frequentabat, et cum multis aliis baronibus, tum avunculo suo comite Flandrense Roberto accito, viro mirabili, Christianis et Sarracenis a primordio Hierosolymitanae viae armis famo
Abbreviated transcription (Latin):
et comitis exercitus. ruptis claustris in¬
trauerunt. Unde quã plures eoꝵ. cũ ĩ neu¬
tram partem incursus hostium hinc et
inde conuolantiũ uitare non possent.
int̾ceptos citissime grauit̃ citissime
lum muro cinctum. tuto nõ sufficeret p̾si¬
dio: immota scilicet turre lignea suꝑiori
se recipit. Nec mora cum se inseq̃ntis ex̃ci¬
tus pila minantia abhorreret. ꝑcussus
deditioni cessit. & captiuatus. in ꝑpria
domo cũ sitis. quanta suꝑbia pariat rui¬
nani. miserrime compeditus animadũ¬
cit. Cum uͦ rex potitus uictoria. nobiles
captos p̃dam regie maiestati idoneam
ecduxisset. cunctam castri suꝑlectilem
et om̃s diuitias publicari. castrũq incẽ¬
dio comflari imꝑauit. Turrim tantũ
comes theobaldus immemor beneficii
tanti facti. qd̾ nunqͣm ꝑse adipisci uale¬
ret machinabat᷑ marchiam suam. ampli¬
ficare castruni crigendo inpotestate pu¬
teoli. qd de feodo regis fuerat: apud uil¬

Expanded text:
et comitis exercitus ruptis claustris inet comitis exercitus ruptis claustris intraverunt. Unde quamplures eorum, cum in neutram partem incursus hostium hinc et inde convolantium vitare non possent, interceptos citissime graviter affligi clum muro cinctum tuto non sufficeret praesidio, in mota scilicet turre lignea superiori se recipit. Nec mora, cum se insequentis exercitus pila minantia abhorreret, percussus deditioni cessit, et captivatus in propria domo cum suis, quantam superbia pariat ruinam miserrime compeditus animadvertit. Cum vero rex potitus victoria nobiles captos praedam regiae majestati idoneam eduxisset, cunctam castri supellectilem, et omnes divitias publicari, castrumque incendio conflari imperavit. Turrim tantum comes Theobaldus immemor beneficii tanti facti, quod nunquam per se adipisci valeret, machinabatur marchiam suam amplificare, castrum erigendo in potestate Puteoli, quod de feudo regis fuerat, apud vil
Abbreviated transcription (Latin):
et debilitata genua assultum sopitu
pene fecerant. cum ualida immo omp̃s
om̃ipotentis dĩ manus tante et tam ui¬
ste ultionis causam sibi om̃ino asscribi
uolens. cũ comunitates patrie parro¬
chiarrum adessent. cuiꝰdam calu prb̃i
suscitauit fortitudinis robustũ sp̃m:
cui contra opinionẽ humanã datũ ẽ.
possibile qd̾ armato comiti et suis con¬
tigebat impossibile. Uelocĩt siquidẽ
uilissimã ascellam sibi p̃ferens. fronte
nudo ascendens ad sepẽ usq ꝑuenit:
et latendo subhis quȩ sepi erant apta¬
tȩ oꝑturis eas paulatim deponebat.
Q uod cum libere se facere gauderet:
innuit hesitantib & uacantib incani¬
po ut opem ferrent. Qui uidentes prb̃m
inhermem fortĩt clausuram deicere.
armati insiliunt: secures et queq instru¬
menta ferrea clausuris apponentes se¬
cant disrumpunt. et qd̵ mirabile celestis
arbitrii signum fuit. acsi alteriꝰ muri
iericho cecidissent eadem hora &e regis¬

Expanded text:
et debilitata genua assultum sopitum et debilitata genua assultum sopitum pene fecerant, cum valida, imo omnipotens omnipotentis Dei manus tantae et tam justae ultionis causam sibi omnino ascribi volens, cum communitates patriae parochiarum adessent, cujusdam calvi presbyteri suscitavit fortitudinis robustum spiritum, cui contra opinionem humanam datum est possibile, quod armato comiti et suis contingebat impossibile. Velociter siquidem vilissimam ascellam sibi praeferens, fronte nudo ascendens ad sepem usque pervenit, et latendo sub his quae sepi erant aptatae, operturis, eas paulatim deponebat. Quod cum libere se facere gauderet, innuit haesitantibus et vacantibus in campo ut opem ferrent. Qui videntes presbyterum inermem fortiter clausuram dejicere, armati insiliunt, secures et quaeque instrumenta ferrea clausuris apponentes secant, disrumpunt, et quod mirabile coelestis arbitrii signum fuit, ac si alterius muri Jericho cecidissent, eadem hora et regis
Abbreviated transcription (Latin):
flaminis accendendis onerari feceramꝰ:
erant eñi excomunicati. et om̃ino diabo¬
lici. portȩ inmanu forti opponunt: ut
ce ipsis carris incendium in extinguibi¬
le ꝓpinent. & se ipsos opposito lignorũ
aggere tueant᷑. Cunq alii accendere.
alii extinguere ꝑicłose concertant: co¬
mes theobaldus aliunde eam scilicet
parte qua respicit carnotum. magnoet
militari. & pedestri exercitu. castruĩ asfili¬
ens inuadere memor inuiriarum festinat:
et dum suos arduo ualli decliuo ascende
concitat. citiꝰ descende inmo corruere do¬
let. quos caute quasi ꝑ nos serpere sursũ
cogit. deorsũ supinos incaute p̃cipitari re¬
spicit. et utrum insequentib molis spm̃
exalent. coguoscere satagit. Qui eñi mili¬
tes uelocissimis equis castri defensionem
cireuibant. manualĩt glandi inntentes.
mopinate duni suꝑuenirent. cedebant.
detruncabant. & abalto fossati mio. gͣ¬
uit deiciebant. Iamq manus dissolute

Expanded text:
flammis accendendis onerari feceramus flammis accendendis onerari feceramus erant enim excommunicati, et omnino diabolici, portae in manu forti opponunt, ut et ipsis carris incendium inexstinguibile propinent, et seipsos opposito lignorum aggere tueantur. Cumque alii accendere, alii exstinguere periculose concertant comes Theobaldus aliunde, ea scilicet parte qua respicit Carnotum, magno et militari et pedestri exercitu castrum assiliens, invadere memor injuriarum festinat, et dum suos arduo valli declivo ascendere concitat, citus descendere, imo corruere dolet, quos caute quasi per nos serpere sursum cogit, deorsum supinos incaute praecipitari respicit: et utrum insequentibus molis spiritum exhalent, cognoscere satagit. Qui enim milites velocissimis equis castri defensionem circuibant, manualiter glandi innitentes, inopinate dum supervenirent, caedebant, detruncabant, et ab alto fossati imo graviter dejiciebant. Jamque manus dissolutae
Abbreviated transcription (Latin):
cũ exercitu deuenit. castrum abiudica¬
tum ab illo hugone repeciit. Nec mora
cum exire recusaret. rex maturat aggre¬
di castrum: tam nulitarẽ quam pedestrẽ
ei applicat exercitum. balistam multipli¬
cen arcum. scutũ. & gladium. et bellii.
ut uideres et ualeres intrari uicissim sa¬
gittarum imbrem. galearum fulgoran¬
tium suꝑuis seintillare multis ictib ignẽ.
scutorum subitam et mirabilem cõfrac¬
tionem & ꝑforationẽ. et ut impulsi sũt
ꝑ portam incastruĩ. abintus suꝑ nr̃os de ꝑ¬
pugnaculis. & glande mirabilem. et pe¬
ne intolerabilem etiã audacissimis deici
grandinẽ. trabium depositione. & sudiũ
inimissione. inciꝑe non ꝑficere repulsionẽ.
Regales econtra fortissimo animi & corꝑis
robore accerrime dimicantes. scutis cõ¬
fractis ascellas hostia. & queq lignea
sibi p̃ponentes. porte insistunt: carros
etiã quos multa congerie siccoꝵ ligno¬
rum adipis et sagiminis cito fomento.

Expanded text:
cum exercitu devenit, castrum abjudicacum exercitu devenit, castrum abjudicatum ab illo Hugone repetiit. Nec mora, cum exire recusaret, rex maturat aggredi castrum, tam militarem quam pedestrem ei applicat exercitum, balistam multiplicem, arcum, scutum, et gladium, et bellum, ut videres et valeres mirari vicissim sagittarum imbrem, galearum fulgurantium superius scintillare multis ictibus ignem, scutorum subitam et mirabilem confractionem et perforationem, et ut impulsi sunt per portam in castrum, ab intus super nostros de propugnaculis et glande mirabilem et pene intolerabilem, etiam audacissimis dejici grandinem, trabium depositione, et sudium immissione incipere, non perficere repulsionem. Regales econtra fortissimo animi et corporis robore acerrime dimicantes, scutis confractis, ascellas, ostia, et quaeque lignea sibi praeponentes portae insistunt, carros etiam quos multa congerie siccorum lignorum adipis et sanguinis cito fomento
Abbreviated transcription (Latin):
cipatas. eniancipare satagat: partem dĩ
cuiꝰ ad iuuificandũ portat rex imaginem
uicarius eiꝰ liberam restituat. supplicĩt ĩplo¬
rant. Quorũ p̃ce bono animo suscepta:
nichil inconuenient̃ suscipiens. receden¬
tib p̃latis eccłie archiep̃o senonensi. ep̃o
aurelianensi. carnotensi uenerabili iuo¬
ne. qui tentus fuerat carcere. quẽ coae¬
tus fecerat ping in eodẽ castello multis
cum cui p̃eram inbelsa uil beati
dionisii utilẽ &e amone ee tilẽ. s nul¬
lo mͦ inunitam: p̃cipicus ut dũ ipse eũ
adhuc ad causam suꝑ his uocaret uille
prouicderẽ hominum suoꝵ. et nr̃orũ
manu nil.tari proposse fulcitã. ue eã¬
incendio dissolueret. oꝑam darem.
Eam enĩ numiret. & sic̃ pat̃ fecerat ca¬
strum inde impugnaret. Quod cũ nos
dõ auxiliante militum & peditũ copia
bene aliquantisꝑ temꝑis compleremus.
cõsumato hugonis ꝑ absentationẽ sui
iuditio. rex adnos tauriacum magno

Expanded text:
cipatas emancipare satagat, partem Dei, cipatas emancipare satagat, partem Dei, cujus ad vivificandum portat rex imaginem, vicarius ejus liberam restituat, suppliciter implorant. Quorum prece bono animo suscepta, nihil inconvenienter suscipiens, recedentibus praelatis Ecclesiae, archiepiscopo Senonensi, episcopo Aurelianensi, Carnotensi venerabili Ivone, qui tentus fuerat carcere, quem coactus fecerat pingi in eodem castello multis cum, cui praeeram in Belsa, villam Beati Dionysii utilem et fertilem, sed nullo modo munitam: praecipiens ut, dum ipse eum adhuc ad causam super his vocaret, villae providerem, hominum suorum et nostrorum manu militari pro posse fulcitam, ne eaincendio dissolveret operam darem. Eam enim muniret, et sicut pater fecerat, castrum inde impugnaret. Quod cum nos, Deo auxiliante, militum et peditum copia bene aliquantisper temporis compleremus, consummato Hugonis per absentationem sui judicio, rex ad nos Tauriacum magno
Abbreviated transcription (Latin):
nensis exercitus copia qua fretus resiste¬
re consueuerat. non solum deficeret. s
et ei officeret. castri subũsione & hugoniᷤ
exhereclatione. & pat̃nas et suas ulcisci
poterat facile posset inurias. Qd̃ si nec
suas nec bene meritorũ punire uellet in¬
iurias. eccłiarum opp̃ssiones. pauꝑm dep̃¬
dationes. iuduarum et pupilloꝵ. ĩpussi¬
mas uexationes. quib et t̃ram scõꝵ. et t̾re
accolas dilapiclabat: aut suas faceret aut
remoueret. Cum gͥ talib et płib pulsatꝰ
rex. his consulendis diẽ dedisset: milidu¬
nuni cõuenimus. Ubi multi archiep̃i. ep̃i.
tr̃as lupo rapatior deuorabat: clamabãt.
pedib eius etiam nolentis accubabant.
ut rapacissimũ p̃donẽ hugonẽ compescẽt
p̃bendas suas munificentia regũ inbelsa
quȩ ferax ẽ frum̃ti seruitorib di cõstitu¬
tas de fauce draconis eripiat. t̾ras sac̃dotũ
nõ minus subseuitia pharaonis solas emã¬

Expanded text:
nensis exercitus copia, qua fretus resistenensis exercitus copia, qua fretus resistere consueverat, non solum deficeret, sed et ei officeret, castri subversione et Hugonis exhaeredatione, et paternas et suas ulcisci posset facile injurias. Quod si nec bene suas, nec meritorum punire vellet injurias, Ecclesiarum oppressiones, pauperum depraedationes, viduarum et pupillorum impiissimas vexationes, quibus et terram sanctorum, et terrae accolas dilapidabat, aut suas faceret, aut removeret. Cum igitur talibus et pluribus pulsatus rex, his consulendis diem dedisset, Milidunum convenimus. Ubi multi archiepiscopi, epterras lupo rapacior devorabat, clamabant, pedibus ejus etiam nolentis accubabant, ut rapacissimum praedonem Hugonem compesceret, praebendas suas munificentia regum in Belsa, quae ferax est frumenti, servitoribus Dei constitutas, de fauce draconis eripiat, terras sacerdotum non minus sub saevitia Pharaonis solas eman