comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem moss. & ꝑ hominem resurrectio mortuosum.
cut enim in adam omnes moriuntur. Ita & in xp̃o om¬
s uiuificabuntur. ꝑ quid autem caput est ecclesiae nisi
nominem quod uerbum caro factum est . Id est dĩ patir
ggenitus dr̃ homo factus est : Quomodo estgitur incor¬
re xp̃i. qui neat hominem xp̃m: Quienim caput ne¬
t quomodo est membsum : Sed quid multir immorer
mipse dñs abstulerit omner humanȩ argumentationes
uinem neger.: Aut sicut loqui familiari orecum homini¬
us dignatione consueuit. Non cantabit gallur donec
slium hominis ter neger: Sedait donec meter ue
Quid est me nisi quoderat. & quid nisi xp̃r erat : quo¬
quidergo eius negauit. ipsum negauit. xp̃m nguicit
uerbum sed carnem tetigit : non incorposeã dĩnaturo
sed hominis corpus curiosis manibus contsectauit.
Hominem itaq: tetigit. & tamen dm̃ cognouit. Siergo
quod iste tecgit. hoc petus neauit. Quod iste &clama¬
uit hoc petsus offendit.: Non cantabit gallur donec

Expanded text:
inem resurrectio mortuorum: sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . Per quid autem caput est Ecclesiae, nisi per hominem, quod Verbum caro factum est? id est, Dei Patris Unigenitus Deus homo factus est. Quomodo est igitur in corpore Christi, qui negat hominem Christum? Qui enim caput negat, quomodo est membrum? Sed quid multis immorer, cum ipse Dominus abstulerit omnes humanae argumentationis minem neges; aut, sicut loqui familiariore cum hominibus dignatione consuevit: Non cantabit gallus, donec Filium hominis ter neges; sed ait, donec ter me neges. Quid est, me, nisi quod erat? et quid nisi Christus erat? Quidquid ergo ejus negavit, ipsum negavit: Christum nega, et Deus meus , non Verbum, sed carnem tetigit: non incorpoream Dei naturam, sed hominis corpus curiosis manibus contrectavit. Hominem itaque tetigit, et tamen Deum cognovit. Si ergo quod iste tetigit, hoc Petrus negavit: quod iste clamavit, hoc Petrus offendit. Non cantabit gallus, donec
Abbreviated transcription (Latin):
In praecedenti lectione scĩ euargelii quam sequitur ista
quȩ modo enti recitata est : dñr ihii dixerat se
I& patsem addiͫ lectores suos esseuenturor &
apud eor mansionemesse facturos : lamuero & supenus
dixerat despũ scõ : uos autem cognoscetis eum quia apud
uos manebit & inuobiserit.: Vnde intelleximus in scĩs
tam quam intemplosuo simul manere trinitatem dñi:
nunc autem dicit. Haec locutus sum uobis apuduos ma¬
nens: Illa itaq: mansio alia est quam promisit futuram:
haec uero alia quampsȩsentem esse testatur : Illa spiri¬
talis est atque intrinsecus mentibus redditur: Haecc
corporalis forinsecus oculis at que auribur &hibetur ÷¬
lla in aeternum beatificat liberator haec intempore
uisitat liberandos: Secundum illam dñr a suis dilecto¬
ribus non recedit. secundum hanc it & redit: haec
inquit locutus sum uobis apud uos manenr Aitique
piꝑsentia corporali quacumillir uisibilir loquebatur

Expanded text:
In praecedenti lectione sancti Evangelii, quam sequitur ista quae modo recitata est, Dominus Jesus dixerat se et Patrem ad dilectores suos esse venturos, et apud eos mansionem esse facturos. Jamvero et superius dixerat de Spiritu sancto, Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit : unde intelleximus in sanctis tanquam in templo suo simul manere Trinitatem Deum. Nunc autem dicit: Haec locutus sum vobis apud vos manens. Illa itaque mansio alia est, quam promisit futuram; haec vero alia, quam praesentem esse testatur. Illa spiritualis est, atque intrinsecus mentibus redditur: haec corporalis forinsecus oculis atque auribus exhibetur. Illa in aeternum beatificat liberatos; haec in tempore visitat liberandos. Secundum illam Dominus a suis dilectoribus non recedit; secundum hanc it et recedit. Haec, inquit, locutus sum vobis, apud vos manens: utique praesentia corpo
Abbreviated transcription (Latin):
enim forsitan dixit quae illa hora faciebat  Tunc autem
uerba sidei faciebat. & dehis operibur fuerat prae locu¬
tus dicenr : Verba quae ggo loquor uobis. ame ipso non lo¬
quar : pater autem in me manenr. facit opera ipse :¬
tunc gitur uerba eius erant opera eius : & utique minur
est uerba iustitiae praedicare quod fecit psȩter nos¬
quamimpios iustificare. quod it ficcit in nobis. ut ficcian¬

Expanded text:
enim forsitan dixit, quae in illa hora faciebat: tunc autem enim forsitan dixit, quae in illa hora faciebat: tunc autem verba fidei faciebat, et de his operibus fuerat praelocutus dicens, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor: Pater autem in me manens, ipse facit operaTunc autem verba ejus erant opera ejus. Et utique minus est verba justitiae praedicare, quod fecit propter nosquam impios justificare, quod ita fecit in nobis, ut facia
Abbreviated transcription (Latin):
nquam est caelum & terra & quȩ cum cernuntur
aelo & interra. et caelum enim & terra transibit :¬
aedestinatorum autem salus & iustificatio permanebit :
illis tantum operadĩ: In his autem est &iam imago dĩ:
d incaelis seder dominationes. principatus. potestates
changeli angeli opera sunt xp̃i. Num quid &iam
s operibur maiora facit. Qui operante in se xp̃o quo ope¬
atur a &ernam salutem aciustificationẽ suam : Non
ic audeo praecipitare sententiam: intellegat qui potest.
udicet qui potest: Vtrum maiussit iustos cseare quam
npior iustificare. Certe enim siaequalis est utsumque
otentiae. hoc maioris est miseri cordiae: Hoc est enim¬
nagnum pietatis sacrambitum quod manifestatum est
ncar ne. iustificatum est inspũ apparuit aogelis. psȩ
dicatum ingentibus. Creditum est inmundo. ad sumptũ
est ingloria. Sedominia opera xp̃i intellegere. Albiait
maiora horum faciet : nullanos necessitas cogit : Horum

Expanded text:
quam est coelum et terra, et quaecunque cernuntur quam est coelum et terra, et quaecunque cernuntur in coelo et in terra. Et coelum enim et terra transibit, praedestinatorum autem salus et justificatio permanebit. In illis tantum opera Dei, in his autem est etiam imago Dei. Sed in coelis sedes, dominationes, principatus, potestates, archangeli, angeli, opera sunt Christi: nunquid etiam his operibus majora facit, qui operante in se Christo cooperatur aeternam salutem ac justificationem suam? Non hic audeo praecipitare sententiam. Intelligat qui potest, judicet qui potest, utrum majus sit justos creare quam impios justificare. Certe enim si aequalis est utrumque potentiae, hoc majoris est misericordiae. Hoc est enim pietatis sacramentum, quod manifestum est in carne, justificatum est in spiritu, apparudicatum est in gentibus, creditum est in mundo, assumptum est in gloria . Sed omnia opera Christi intelligere ubi ait, Majora horum faciet, nulla nos necessitas cogit. Horum
Abbreviated transcription (Latin):
tiproculdubio aut uerba haec audit & non facit ut
qui nonfaciet : Quid est hoc fratser numquid inter crdi¬
tes inxp̃m nonest computandus qui non fecerit opera
maiora quam xp̃r. Durum est absurdum est. ferrinu
potest : nontoleratur nisi intellgatur : a postolumgi¬
Itur audiamus : Credenti inquit in eum quiiustificat
impium. Deputatur fider ad iustitiami: hoc opere sacimnꝰ
operaxp̃i : Quia &ipsum credere in xp̃m opur est xp̃i
Hoc operatur in nobis non utique sine nobir : Audiuam
ergo & intellge : Quicredit inme opera quae gofaco
& pse faciet. Prius ego facio. Deinde & ipse faciet : quia
facio ut faciat. Quae opera nisi ut &impio iustur fiat
maiorahorum faciet quorum obsecro: Num quid nam
inium operum xp̃i maiora facit quicum timose & tre¬
re suam ipsiur salutem operatur : Quod utiq in illo sed
nsine illo xp̃r operatur : pror sur maius hocesse dyxe

Expanded text:
ti, procul dubio aut verba mea haec audit et non facit, aut ti, procul dubio aut verba mea haec audit et non facit, aut qui non faciet, Quid est hoc, fratres? Nunquid inter credentes in Christum non est computandus, qui non fecerit opera majora quam Christus? Durum est, absurdum est, ferri non potest, non toleratur, nisi intelligatur. Apostolum igitur audiamus: Credenti, inquit, in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . In hoc opere facimus opera Christi, quia et ipsum creHoc operatur in nobis, non utique sine nobis. Audi ergo jam et intellige: « Qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet ? » Prius ego facio, deinde ipse faciet; quia facio ut faciat. Quae opera, nisi ut ex impio justus fiat? Et majora horum faciet. Quorum, obsecro? Nunquidnam omnium operum Christi majora facit, qui cum timore et tremore suam ipsius salutem operatur; quod utique in illo, sed non sine illo Christus operatur? Prorsus majus hoc esse dixerim,
Abbreviated transcription (Latin):
fecit unus. fecerunt multi. Cum loqueretur per discipu¬
lor magisterbonur contemptibilis ei quem diuitem per se¬
ipsum monuit. a mabilis eis quos & diuitibus paupeser
per pauperer fecit. Ecce maiora fecit praedicatus
acredentibus quam locutur audientibus : Verum ho:
bue miouet q uod haec maiora perapostolor fecit n
aitcuo, isor tantum sgnificanrait : Opera quat gos
Q uos facietis & maiora harum facietis : Sedomne
suar famuiliam per tinenter intellegi uolens. Quierals
inme inquit opera quae ego facio & ipse faciet & mas¬
hiosim faciet. Siergo quicredit faciet non creditut
qui non faciet: Sicuti est. Qui diligit me mandatame
custodit: unde profecto qui non custodit non dilgi
alio loco Qui audit inquit uerba mea haec &e facita
sinulabo eum uiro prudenti quia edificat domum siua
super petram: Qui ergo non est similis huic uro prudes¬

Expanded text:
fecit unus, fecerunt multi, cum loqueretur per discipufecit unus, fecerunt multi, cum loqueretur per discipulos magister bonus; contemptibilis ei quem divitem per seipsum monuit, amabilis eis quos ex divitibus pauperes per pauperes fecit. Ecce majora fecit praedicatus a credentibus, quam locutus audientibus. 2. Verum hoc adhuc movet, quod haec majora per Apostolos fecit: non autem ipsos tantum significans ait, Opera quae ego facio et vos facietis, et majora horum facietis: sed omnes ad suam familiam pertinentes intelligi volens, Qui credit in me, inquit, opera quae ego facio, et ipse faciet, et mahorum faciet. Si ergo qui credit faciet, non credit utique qui non faciet; sicuti est: Qui diligit me, mandata mea custodit : unde profecto qui non custodit, non diligit. Item alio loco: Qui audit, inquit, verba mea haec, et facit ea, similabo eum viro prudenti, qui aedificavit domum suam super petram. Qui ergo non est similis huic viro pruden
Abbreviated transcription (Latin):
aiora horum faciet. Continuo secutus adiunxit :¬
ua ego ad patrem uado. & quod cumq petieritis in nomi
meo hoc faciam. Quidocerat faciet postait faciam:
amquam dicer&. non uobis hoc in posibile uideatur
ionenim poterit esse maior me qui credit inme: Sed go
imfacturus & tunc maiora quamnunc. Maiora per
um qui credit inme. quam praeter eum perme. Ego
amen ipie praeter eum ego ipse per eum. Sed quando
sxter eum non faciet ipse quando autem per eum. quã¬
is nomper sem& ipsum faciet & ipse. porro autem maio
faper eum facere quam praeter eum. non est defectio
ed dgnatio. Quidenim recribuant serui dño proomnib:
quae retribuit eis quando quidem intercetera bana &iã
hoc eis donare dgnatus est ut maiora facer & per illos
quam praeter illor nonne abore ipsius diuerille tristis¬
abcessit quando uitae aeterne consilium quȩ siuit. audi¬
uit abiecit. & tamen postea quod ab illo auditum non

Expanded text:
majora horum faciet; continuo secutus adjunxit, Qmajora horum faciet; continuo secutus adjunxit, Quia ego ad Patrem vado, et quaecumque petieritis, in nomine meo, haec faciam. Qui dixerat faciet, post ait faciam; tanquam diceret, Non vobis impossibile hoc videatur: non enim poterit esse major me qui credit in me, sed ego facturus sum et tunc majora quam nunc; majora per eum qui credit in me, quam praeter eum per me: ego tamen ipse praeter eum, ego ipse per eum: sed quando praeter eum, non faciet ipse; quando autem per eum, quamvis non per semetipsum, faciet et ipse. Pra per eum facere, quam praeter eum, non est defectio, sed dignatio. Quid enim retribuant servi Domino pro omnibus quae retribuit eis? quandoquidem inter caetera bona etiam hoc eis donare dignatus est, ut majora faceret per illos quam praeter illoabscessit, quando vitae aeternae consilium quaesivit, et tamen postea, quod ab illo auditu non
Abbreviated transcription (Latin):
Qunaiora horum faciet : quid est hoc : quifacer&÷ operi
quae xp̃r fecit non inueniebamus: Qui &iam in aioras
ciat inuenturi sumus. Sed diceramur sermone pristin
quia maius suit umbrae suȩ transitu quod discipuli fecqua
quam fimbriae suae tactu quodipse dñs fecit sanarelor¬
gudres et quia plurer apłir quam ipso per orproprium
praedicante dño crediderunt: Vt haec uiderentuur eperi
intellegenda esse maiora: Non quo maior enet magistro
discipulus. uel dño seruur uel adoptatur ungenito uel
homodõ. Sed quod per illor ipse dignasetur eadem maiora
facere. Quidicit eir alio loco sine me nihil potestir facere
e quippe ut alia omittam quae sunt innumerabilia sine
er ficit ipsos: sine ipar fecit hunc mundum. & quia homo
am ipse fieridgnatur est sine iysis fecit & seipsum. Quid
tem illi sine ipso nisipeccatum: Denique & hic quod de
cre poterat nos mouese mox abstulit . cumenim dixis
qui credit in me operaquae ego facio & ipse faciet &

Expanded text:
et majora horum faciet. Quid est hoc? Qui faceret opera, quae Christus fecit, non inveniebamus; qui etiam majora faciet, inventuri sumus? Sed dixeramus sermone pristino, quia majus fuit umbrae suae transitu, quod discipuli fecerunt, quam fimbriae suae tactu, quod ipse Dguentes; et quia plures Apostolis, quam ipso per os proprium praedicante Domino crediderunt: ut haec viderentur opera intelligenda esse majora: non quo major esset Magistro discipulus, vel Domino servus, vel adoptatus Unigenito, vel homo Deo; sed quod per illos ipse dignaretur eadem majora facere, qui dicit illis alio loco, Sine me nihil potestis facere . Ipse quippe, ut alia emittam, quae sunt innumerabilia, sine ipsis fecit eos, sine ipsis fecit hunc mundum; et quia homo etiam ipse fieri dignatus est, sine ipsis fecit et seipsum. Quid autem illi sine ipso, nisi peccatum? Denique et hic id quod de hac re poterat nos movere, mox abstulit: cum enim dixisset, Qui credit in me, opera quae ego facio, et ipse faciet, et
Abbreviated transcription (Latin):
animã suã pollicȩsetur positusũ se ẽẽ ꝓ xp̃o : respondit ergo ilis̃ an
tuã ꝓ me pones. Itane facies ꝓ me qđ nondũ ego ꝓte : animã tuã ꝓns
nes :psȩise poter. qui sequi nõ potes : Quid tantum prȩsumis &
de te sentis. quid essete csedir: Audi quidsis
men amendico tibi non cantabit gallus
nec me ter neges. Ecce quomodo tibi cito apparebis
qui magna loqueris. & te paruulum nescis. Qui mli
promit tis mortem tuam : Ter negabis uitam tuam
Qui te iam putas mori posse prome : prius uiue prot
Namtimendo mortem carnistuȩ mortem dabis
sume tuȩ. quanta est enim uita consiteri xp̃m tanta
ns ogatus ab ancilla hominem se nescire respon
e alii eu angelistȩ contestantur &xpsȩsiur. quasi
ero quihiominem xp̃m negat non xp̃m negat : & hoc in eo
eat quod factus pͥropt̃ nos neperir& quod fecerat nos.
uergo ita confitetur xp̃mdm̃ ut hominem neget non ꝓ
omortuus est xp̃r: quia secundum hominem mortuus

Expanded text:
animam suam pollicetur positurum esse pro Christo. Respondit ergo Jesus: Animam tuam pro me pones. Itane? facies pro me, quod nondum ego pro te? Animam tuam pro me pones? Praeire potes, qui sequi non potes? Quid tantum praesumis? Quid de te sentis? Quid esse te credis? Audi quid sis. Amen, amen dico tibi, non cantabit gallus, donec me ter neges. Ecce quomodo tibi cito apparebis, qui magna loqueris, et te parvulum nescis. Qui mihi promittis mortem tuam, ter me negabis vitam tuam. Qui te jam putas mori posse pro me, prius vive pro te. Nam timendo mortem carnis tuimae tuae. Quanta enim est vita confiteri Christum, tanta gavit, quia interrogatus ab ancilla hominem se nescire responr expressius? Quasi vero qui hominem Christum negat, non Christum negat; et hoc in eo negat quod factus est propter nos, ne periret quod fecerat nos. Ergo qui ita confitetur Christum Deum, ut hominem neget, non pro illo mortuus est Christus; quia secundum hominem mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
& eam salittem quac hominibur pecoribur contuleqet¬
ommiunis est: alerum &iam linguas. sacr amenta pro¬
petia. Qertur fidem distributionem rerum suasũ puaꝑb¬
auger x & traditionem corporis sui ut ardeant. Sicori
nihil eis prodest. Nonergo in illis quam uis
nis muneribur meis quae habere possunt &iam non
scipulimei : Sed in hoc cognorcent omner quia discipuli¬
ei estir. sidilectionem habueritir in inuicem: Osponsa
b̃ĩ pulchra inter mulieres. Odealbata ascendenr & in¬
imbens super fratruelem tuum : qm̃cuiur lumine
lustraris ut candeas. eius ad iutorio fulciris ne cadas
quam bene tibi cantatur in illo canticorum cantico
lut epithalamio tuo quia caritas indeliciis tuis. Ipsa
inconperdet cum impiis animamtuam. Ipsa discernit
usam tuam : Et sicut mors ualida est : & in deliciis tuis
Quam mirandi generis mors est cuiparum fuit non
e inpoenis. nisiesset insuꝑ indelicus. Sed hiciam ser
o iste claudaturi: ab alio & ordio tractanda sunt

Expanded text:
et eam salutem quae hominibus pecoribusque communis est; verum etiam linguas, Sacramenta, prophetiam, scientiam, fidem, distributionem rerum suarum pauperibus, et traditionem corporis sui ut ardeant: sed quonihil sunt, nihil illis prodest . Non ergo in illis quamvis bonis muneribus meis, quae habere possunt etiam non discipuli mei; sed in hoc cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem. O sponsa Christi pulchra inter mulieres! o dealbata ascendens, et incumbens super fratruelem tuum! quoniam cujus lumine illustraris ut candeas, ejus adjutorio fulciris ne cadas: o quam bene cantatur tibi in illo Cantico canticorum velut epithalamio tuo, Quia charitas in deliciis tuis ! Ipsa non comperdit cum impiis animam tuam; ipsa discernit causam tuam, et sicut mors valida est, et in deliciis tuis est. Quam mirandi generis mors est, cui parum fuit non esse in poenis, nisi esset insuper in deliciis! Sed hic jam iste sermo claudatur: ab alio exordio tractanda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mundus non potest accipere : quia non uidet eum neci
eum : uos autem cognoscetir eum. quia apud uos manebi
& in uobis erit : Multa sunt quae in istis paucis uerbir dñi
requirantur : sed multum est ad nor uelomnia quae lic
quȩsenda sunt quaerere. uel omnia quae hic querimus
inuenise : Verum tamen quantum nobir dñs donare digni¬
tur pronostra & uestra capacitate quid dicere debeanꝰ
sumus sumite & ab illo quodnet possumur poscite : Sp̃mpara¬
cletum xp̃s promisit apł̃is : quo autem modo promiserit.
aduertamus: Sidilgitis me inquit mandata mea ser¬
uate & ego rogabo patsem & alium paraditum dabit
uobis : ut maneat uobiscum in aeternum . sp̃m ueritatis.

Expanded text:
test accipere; quia non videt eum, nec scit eum. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Multa sunt, quae in istis paucis verbis Domini requirantur; sed multum est ad nos vel omnia quae hic quaerenda sunt quaerere, vel omnia quae hic quaerimus invenire. Verumtamen quantum nobis Dominus donare dignatur, pro nostra et vestra capacitate, quid dicere debeamus, sumus sumite, et ab illo quod non possumus poscite. Spiritum paracletum Christus promisit Apostolis; quo autem modo promiserit, advertamus. Si diligitis me, inquit, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aet
Abbreviated transcription (Latin):
ille psȩnoscebat: qui nesciebat audebat : qui psȩsciebe
docebat : Quantum sibi ad sũpserat petsus intuendo qͥs
lit ignorando qͥd possit : quantũ sibi ad supserat. Vt cu
uenisset animã suã ponere ꝓ amicis suis. Ac ꝑ hoc & ꝓip¬

Expanded text:
ille praenoscebat: qui nesciebat, audebat; qui praesciebat, ille praenoscebat: qui nesciebat, audebat; qui praesciebat, docebat. Quantum sibi assumpserat Petrus intuendo quid vellet, ignorando quid posset? quantum sibi assumpserat, ut cum venisset Dominus animam suam ponere pro amicis suis, ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Ium dñs ihr̃ scam dilectionem qua se inuicem dilge¬
rent discipulis commendar&: Dicit eis: mopetsur.
Dñe quo uadir : Siutique hoc doxit magistro discipulur.
&dño seruus. tamquam sequi paratus : proptere a qiippe
uĩs quieius animum uidit quare hoc interrogauerit:
Siceireipondit. Quo ego uado nom potes me modos
tamquam dicer&. propter quod interro nonp
modo non ait non potes. sed non potermodi Sila¬
nem intulit non spem tulit: & eadem spem
quiñ dis tulit sed potius dedit: Sequenti uoce firmauit.
pnter do atq dicendo. Sequeris autem postea. Quis festinan
petre nondum te suo spũ solidauit petra. Noli ectols
praesumendo non potes modo : noli deici desperando si¬
queris postea. Sedad huc ille quiddicit : Quare non
possum sequi te modo. Animam meam prote ponam
Quid in animo eius esset cupiditatis. uidebat. Quidus
non uidebat. uoluntatem suam iactabat infirmus
sed inspiciebat ualȩtudinem medicus. Iste promittel

Expanded text:
us sanctam dilectionem qua se invicem diligerent, discipulis commendaret, Dicit ei Simon Petrus: Domine, quo vadis? Sic utique hoc dixit Magistro discipulus, et Domino servus, tanquam sequi paratus. Propterea quippe Dominus, qui ejus animum vidit quare hoc interrogaverit, sic ei respondit: Quo ego vado, non potes me modo sequi: tanquam diceret, Propter quod interrogas, non potes modo. Non ait, non potes; sed non potes modo: dilationem intulit, non spem tulit; et eamdem spem quam non tulit, sed potius dedit, sequenti voce firmavit, addendo atque dicendo, Sequeris autem postea. Quid festinas, Petre? Nondum te suo spiritu solidavit petra. Noli extolli praesumendo, non potes modo: noli dejici desperando, sequeris postea. Sed adhuc ille quid dicit? Quare te non possum sequi modo? Animam meam pro te ponam. Quid in animo ejus esset cupiditatis, videbat; quid virium, non videbat. Voluntatem suam jactabat infirmus, sed inspiciebat valetudinem medicus; iste promittebat,
Abbreviated transcription (Latin):
milo. Sed hoc nunc credimus. Tunc autem &iam cog¬
noscemur: Quam uis &nunc esedendo nouerimur
Sed tunc contemplando noscemur quam diuenim sumꝰ
incorpore quale nuncest. Idẽ corruptibile quodad¬
grauat animam pergrinamur adñõ : Perfidem enin
ambulamus nomper speciem. Tuncergo perspeciem
qm̃ uidebimus eum sicutiest : Nam sioiam nunc xp̃r¬
autem urta est propter iustitiam: Quia uero xnor&
nunc in illo sumur satis ostendit ubidicit: Ego sumut
uos palmiter. In illo ergo die quando uiuemur ea uita
qua moss absorbebitur cognoscemus : Quia ipse in patse
& nos in ipso &ipse innobis: Quia tuncpersicietur
hoc ipsum quod & nunc inchoatum est iam ꝑ ipsum. ut sit
in nobis & nor inipso. Qui habet inquit mandata mea
& seruat ea. ille est quidilgit me : Qui habet in memoriu
& seruat inuita : Qui hab̵ insermonibus. & seruat in no¬
ribus : Qui hab audiendo & seruat faciendo : Aut quiđ

Expanded text:
in illo: sed hoc nunc credimus, tunc etiam cogin illo: sed hoc nunc credimus, tunc etiam cognoscemus; quamvis et nunc credendo noverimus, sed tunc contemplando noscemus. Quamdiu enim sumus in corpore quale nunc est, id est corruptibile quod aggravat animam, peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus, non per speciem . Tunc ergo per speciem, quoniam videbimus cum sicuti est . Nam si etiam nunc Chrautem vita est propter justitiam . Quia vero et nos etiam nunc in illo sumus, satis ostendit, ubi dicit: Ego sum vitis, vos palmites . In illo ergo die, quando vivemus ea vita qua mors absorbebitur, cognoscemus quia ipse in Patre, et nos in ipso, et ipse in nobis; quia tunc perficietur hoc ipsum quod et nunc inchoatum est jam per ipsum, ut sit in nobis et nos in ipso. 5. Qui habet, inquit, mandata mea et servat ea ille est qui diligit me. Qui habet in memoria, et servat in vita; qui habet in sermonibus, et servat in moribus; qui habet audiendo, et servat faciendo; aut qui habet
Abbreviated transcription (Latin):
suam scilic& mox suturam & nostram in saeculi sine
ueturam. Duobus uerbis psesentis temporis & futuri.
eleganter bseuiterq promisit: Quia go inquit uiuo
& uos uiuetis: Quia uiuit. ideo & nos uiuemus. per ho¬
minem quipƿe moss. & ꝑ hominẽ resussectio mostuorũ
Sicut enim in adam omner moriuntur. sic in xp̃o¬
omner uiuisicabuntur : Qm̃ nemo admostem nisi per
illum: nemo aduitari nisiper xp̃m: Quia nos uyxi¬
mus mostui sumus: Quia uiuit ipse. uiuenius nos:
mostui sumus illi quando uxximur nobir. Quia uero
mortuus est ille pronobis. & sibiuiuit & nobis: Quia
enim uiuit ille. & nos uiuemus. Nam sicut pernor
mostem potiumus. nonsic & uitam ꝑ nos habere posse¬
mus. In illo die inquit uos cognoscetis quia ego sum in
patre meo. & uos inme & ego inuobis: In quodie nisi
dequo ait. & uos uiuetis : Tunc enim erit ut possimur
uidere quod csedimur: nam& nunc est in nobir & nor

Expanded text:
suam scilicet mox futuram, et nostram in saeculi fine suam scilicet mox futuram, et nostram in saeculi fine venturam, duobus verbis praesentis temporis et futuri, eleganter breviterque promisit. Quia ego, inquit, vivo, et vos vivetis: quia ille vivit, ideo et nos vivemus. Per hominem quippe mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic in omnes vivificabuntur ; quoniam nemo ad mortem, nisi per illum; nemo ad vitam, nisi per Christum. Quia nos viximus, mortui sumus. Quia vivit ipse, vivemus nos. Mortui sumus illi, quando viximus nobis. Quia vero mortuus est ille pro nobis, et sibi vivit, et nobis. Quia enim vivit ille, et nos vivemus. Nam sicut per nos e potuimus, non sic et vitam per nos habere possumus. 4. In illo die, inquit, vos cognoscetis quia ego sum in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. In quo die, nisi de quo ait, et vos vivetis? Tunc enim erit ut possimus videre quod credimus. Nam et nunc est in nobis, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
carneir oculis in carne conspicuum : Non autem ut¬
debat quod incarne uerbum latebat : Videbat ho¬
minem non uidebat dm̃. Uidebat indumentum ñ
uidebat indutum: Sed qm̃ post resurrectionem &i
ipiam carnem suam quam non solũ uidendam uesũ
& iam contrectandam demonstrauit suir. noluit
demonstrare non suis. Mincfortasse intelleggendũ
est esse dictum: Ad huc modicum & mundur me iam
non uidet: uos autem uidetir me quia go uiuo &
uos uiuetis. Quid est quia ego uiuo & uos uiuetis. Cur de
praesenti se doxit uiuere. Illos autem de futuro esse uie¬
turos: nisi quia uitam &iam carnis utiq resurgentis
qualis in ipsopiaecedebat. & illis est pollicitus secuturã :¬
& quia ipsius mox futura suerat resurrectio psȩsentis
posuit temporis uerbum: propt̃ sgnisicandam celeri¬
tatem: Illosum autem qm̃ saeculi diffestur insinem
non ait uiuitis. sed uiuetis: Duas ergo resurrectioner

Expanded text:
carneis oculis in carne conspicuum, non autem vicarneis oculis in carne conspicuum, non autem videbat quod in carne Verbum latebat: videbat hominem, non videbat Deum; videbat indumentum, non videbat indutum. Sed quoniam post resurrectionem etiam ipsam carnem suam, quam non solum videndam, verum etiam contrectandam demonstravit suis, noluit demonstrare non suis; hinc fortasse intelligendum est esse dictum, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt: vos autem videbitis me; quia ego vivo, et vos vivetis. 3. Quid est, quia ego vivo, et vos vivetis? Cur de praesenti se dixit vivere, illos autem de futuro esse victuros, nisi quia vitam etiam carnis utique resurgentis. qualis in ipso praecedebat, et illis est pollicitus secuturam? Et quia ipsius mox futura erat resurrectio, praesentis posuit temporis verbum propter significandam celeritatem: illorum autem quoniam saeculi differtur in finem, non ait, vivitis; sed, vivetis. Duas ergo resurrectiones,
Abbreviated transcription (Latin):
in buc enuriduobus praeceptis inquit total& pindit ari
pliete  Sed bene intellegentibur utrumque inuenitop
srgulis. Nam & quidilgit dm̃ non eum potest contemi
praecipientem ut dilgat proximum: e& qui scẽ ac spira
liter diltit proximum quidin eo dilgit nisi dm̃ : pes
duectio ab omn mundana dilectione discreta: Quoi
tirguendo addidit dñr. Sicut dilexiuor quidͥ enim
dui dilait in nobis : Non quod habebamur sed ut sabi¬
ouni atperducat nor sicut paulo ante dixa tibi sit di
orinia in omnibus: Sic &iam medicur reccedicitur
gios diligere & quid ineis dilgit nisi salutem quan a

Expanded text:
In his enim duobus praeceptis, inquit, tota Lex pendet, et In his enim duobus praeceptis, inquit, tota Lex pendet, et Prophetae . Sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis. Nam et qui diligit Deum, non eum potest contemnere praeciliter diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta: quam distinguendo addidit Dominus: Sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis, non quod habebamus, sed ut haberemus, ut perducat nos, sicut paulo ante dixi, ubi sit Deus omnia in omnibus ? Sic etiam medicus recte dicitur aegros diligere
Abbreviated transcription (Latin):
t nisi huic saeculo moriatur: Nonmor te omnium
ua corpus ab anima deseritur. sed morte electorim
ua &iam cum in carne mortali ad huc manetur corsur¬
m ponitur. Dequali morte dicebat apostolus. Mortui
um estis & uita ur̃a abscondita est cum xp̃o inde : hinc
rtasie dictum est. Valida est sicut mors dilectio: Hac eñ
lectione sit ut inisto adhuc corruptibili corpore cons¬
sacculo & uita cumdõ. Sienim mors est quando decorpose
inima &it quomodo non est mors quando demundo
mor noster xit : Valida est ergo sicut mors dilectio
Quid ea ualidius qua uincitur mundus: Nolite itaque pu¬
do uobis ut uos inuicem dilgatis illud maius praeter¬
missum esse mandatum quo praecipitur ut dilgamus dñm
tamiquami enum hoc praeter misso uidetur dictumcio
dilgcai dir inucem cielut hoc ad illud alterum nenpar eu
quod dietuo uadibges proximum tuum taon quarotepa

Expanded text:
t, nisi huic saeculo moriatur, non morte omnium, t, nisi huic saeculo moriatur, non morte omnium, qua corpus ab anima deseritur; sed morte electorum, qua etiam cum in carne mortali adhuc manetur, cor sursum ponitur. De quali morte dicebat Apostolus, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Hinc fortasse dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Hac enim dilectione fit ut in isto adhuc corruptibili corpore conssaeculo, et vita cum Deo. Si enim mors est quando de corpore anima exit, quomodo non est mors quando de mundo amor noster exit? Valida est ergo sicut mors dilectio. Quid ea validius, qua vincitur mundus? 2. Nolite itaque, frdo vobis, ut vos invicem diligatis, illud majus praetermissum esse mandatum, quo praecipitur ut diligamus Domitanquam enim hoc praetermisso videtur dictum, ut diligatis invicem, velut hoc ad illud alterum non pertineat, quo dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
des testamenti noui. cantatores cantici noui. has
mano quod dissunditur toto orbeterrarum sa
& collgit populum nouum. Corpus nouȩ nuptaes
dĩ ungeniti sponisae : Dequadicitur picantico canã¬
sum. Quae est ista quȩ ascendit dealbata : Litique d¬
albata quia innouata. uinde nisi mandato nouo
Propter quod pro inuicem in ea sollicita sunt mem
bra. et si patitur ununi membrum conpatuuitur
emnia menibra et si glorisicatur unum membsim
gaudent omnia membra. Audiunt enim atq custodi¬
t mandatumi nouum do uobir ut uor inuicem dilita esso
an sicut sedilgunt quicorrumpunt. nec sicut sedilgunt
silu altissimi omnes. ut sint filio eius unico fratres. Ea
lctione inuicem dilgentes qua ipsedil&xit eos. perduc¬
uirus eor adillum sinem qui sufficiat eis ubisatietur in
mis desiderium eorum : Tunc enimaliquid desiderio
in deerit quando omnia in omnibur ds̃ erit : Talis finis
in habet finem. Nemo ibi moritur: quo nemo per ue¬

Expanded text:
redes testamenti novi, cantatores cantici novi. Haecredes testamenti novi, cantatores cantici novi. Haecmano, quod diffunditur in toto orbe terrarum, facit et colligit populum novum, corpus novae nuptae, Filii Dei unigeniti sponsae, de qua dicitur in Cantico canticorum: Quae est ista quae ascendit dealbata ? Utique dealbata, quia innovata. Unde, nisi mandato novo, propter quod pro invicem in ea sollbra et, si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra et, si glorificongaudent omnia membra . Audiunt enim, atque custodiunt, Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis: non sicut se diligunt qui corrumpunt, nec sicut se diligunt  dii sunt et filii Altissimi omnes, ut sint Filio ejus unico fratres, ea dilectione invicem diligentes, qua ipse dilexit eos, perducturus eos ad illum finem qui sufficiat eis, ubi satietur in bonis desiderium eorum . Tunc enim aliquid desiderio non deerit, quando omnia in omnibus Deus erit . Talis finis non habet finem. Nemo ibi moritur, quo nemo perveni
Abbreviated transcription (Latin):
ns ilĩ mandatum nouum se discipulis suis dare ter¬
tatur : ut diligant inuicem Mandatum inquit
nouum do uobis. ut dilgatir inuicem Non ne
anerat hoc mandatum in antiqua dĩ lege ubiscrip
um est. dilger proximum tuum tomquam te ipsũ
Fur ergo nouum mandatum appellatur ado
quod tam uetusesse coniuncitur.: An ideo est mi¬
datum nouum quia &uto uetere induit norlion
nouum: In nouat quippe audientem uel potiur os¬
dientem: Non omner se dista dilectio quam dñs utd
carnalidilectione distinguer& addidit. Sicut dilgi
uos. Namdilgunt inuicem mariti & uxores. pare¬
ter & silii. & quȩcumq alia homines inter se neces¬
do humana de uinxerit : uit taceamur dedilections
culpabili at que clamnabiliqua diligunt inuicem. ades¬
teri & adulterȩ . scortatorer & meretricer: & quose
alios non humana necessitudo. sed humane uita ers
turpitudo coniungit. Mandatum ergo nouuni nos
dedit xp̃r ut dilganius inuiceri sicut ipse dil&xit nos
Dilectio ista nos innouat ut simus hominer noui. he¬

Expanded text:
s mandatum novum se discipulis suis dare testatur, ut diligant invicem: Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem. Nonne jam erat hoc mtum est: Diliges proximum tuum tanquam teipsum ? Cur ergo novum mandatum appellatur a Domino, quod tam vetus esse convincitur? An ideo est mandatum novum, quia exuto vetere induit nos hominem novum? Innovat quippe audientem, vel potius obedientem, non omnis, sed ista dilectio quam Dominus ut a carnali dilectione distingueret, addidit: Sicut dilexi vos. Nam diligunt invicem mariti et uxores, parentes et filii, et quaecunque alia homines inter se necessitudo humana devinxerit, ut taceamus de dilectione culpabili atque damnabili qua diligunt invicem adulteri et adulterae, scortatores et meretrices, et quoscumque alios non humana necessitudo, sed humanae vitae noxia turpitudo conjungit. Mandatum ergo novum nobis dedit Christus, ut diligamus invicem, sicut ipse dilexit nos. Dilectio sta nos innovat, ut simus homines novi, hae
Abbreviated transcription (Latin):
turi ad liuc martyrio non maturi: Aut iturum dñm
nmor talitatem carnis. quomodo iam fuerant secu¬
s quando libet morituri. Sed in saeculi fine resurrec¬
÷: aut iturum dñm adsinum patris nec relicturum.
unde nec recessit cum uenisset ad eor: Quomodo iam
fant secuturi cum esse nemo possit in illa felicitate.
perfectus incaritate : Ideoque docenr quomodo¬
neiesse possint pergere quo ille ante cedebat : Man¬
tum inquit nouumdo uobir ut dilgatis inuicem. Hi
t gressus quibus sequendur est xp̃r. Sed de his sermo
erior in aliud tempus est differendus . amex¬
t dilacaris iruicem sic̃ dil&iuos. ut et uos

Expanded text:
secuturi, adhuc martyrio non maturi? aut iterum Dominum secuturi, adhuc martyrio non maturi? aut iterum Dominum ad immortalitatem carnis quomodo jam fuerant secuti quandolibet morituri, sed in saeculi fine resurrecturi? Aut iterum Dominum ad sinum Patris, nec relicturum eos, unde non recessit cum venisset ad eos, quomodo jam fuerant secuturi, cum esse nemo posperfectus in charitate? Ideoque docens quomodo idonei esse possint pergere quo ille antecedebat, Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem . Hi sunt gressus quibus sequendus est Christus: sed de his sermo uberior in aliud tempus est differendus. TRACut diligatis invicem
Abbreviated transcription (Latin):
ueriti me & sicut dixi udaeis quo go uado uos nonss¬
tis uenire. & uobirdico modo. Hoc est modo non pot
Iudaeis autem cum hoc dicer & non acddidit mnodo In
postea : Nani hoc apło petro apertisime paulo post a
Cumenini dixisset ille dñe quo uadir : respondit eiigo
go uado nom poterme modo sequi sequerir aitem pose
Sed hoc quod sit non neglegent̃ est praetereundum qͥui
enim sequi tunc non poterant discipulidñm. sed postea p¬
terant : Si dixerimur ad mortem homininato quod i¬
uenitur tempus. quo admoriendum non sit idoneusi
Quando quidem talis est incorpore corruptibili honimnies
sorrut nonsit in ea facilior uita quam morr: Nonga¬
hucminus idoneierant sequi dñm ad mortem sed
nus ilłdncierant sequi dñm ad uitam quȩ non haber &¬
rtem illo quippe ibat dni ut surgenr amortuis iam
i mõrẽ retar & mors ei ultra non dominaretur
or̃iturum quippe dñm pro iustitia quomodo iam fuerant

Expanded text:
eretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire, et vobis dico modo. Hoc est, modo non potestis. Judaeis autem cum hoc diceret, non addidit modo. Istpostea: nam hoc apostolo Petro apertissime paulo post ait. Cum enim dixisset ille, Domine, quo vadis? respondit ei, Quo ego vado, non potes me modo sequi; sequeris autem postea . Sed hoc quid sit, non negligenter est praetereundum. Quo enim sequi tunc non poterant discipuli Dominum, sed postea poterant? Si dixerimus ad mortem: homini nato quod invenitur tempus, quo ad moriendum non sit idoneus; quandoquidem talis est in corpore corruptibili hominum sors, ut non sit in ea facilior vita quam mors? Non ihuc minus idonei erant sequi Dominum ad mortem, sed minus idonei erant sequi Dominum ad vitam quae non habet mortem. Illo quippe ibat Dominus, ut resurgens a mortuis jam non moreretur, et mors ei ultra non dominaretur . Moriturum quippe Dominum pro justitia, quomodo jam fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
edhiabendum in nobis dm̃ cura dilettionir adtraliame
ha nediletionem donat nobir ipsequiaut. Sicut aua
uos ut & uor dilgatis inuicem : ad hoc ergo nor dilgeitq
a nos dilgarius inuicem : Hoc nobis confetens dilgns
nos. dit nuuitua dilectione constringamur inter nos es
samaiulci uinculo congirmembrir corpur tanti capto

Expanded text:
dilectionis attrahamus. Hanc dilectionem nobis donat ipse qui ait, Sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem. Ad hoc ergo nos dilexit, ut et nos diligamus invicem; hoc nobis conferens diligendo nos, ut mutua dilectione constringamur inter nos, et tam dulci vinculo connexis membris corpus tanti capitis
Abbreviated transcription (Latin):
ua cumdiscipulis usque ad passionem fuit
sinificare potuase dicendo ad hiuc modicum uons
sum: Apud alium quoq: eua gelistam post resurrea
uerba eius attendat. ubi ait. Haec locutus sũ uobis
ip sis simul adsistentibur. uidentibus. tangentibus colla¬
quentibus. Quid est ergo cum ad huc essem uobiscum n
cum ad huc essem incarne mortali inqua estir & uarq
Tunc enim in eadencarne quidem resuscitata erat.
sed cum illis in eadem mortalitate iam non erat : qus¬
propt̃ sicut ibi iam in mortalitate carnir indutur. uos¬
citer ait cumad huc essem uobiscum. Aibi nihil aliud
tellȩ̃re possumus. nisicum ad huc essem incarnis mor¬

Expanded text:
qua cum discipulis usque ad passionem fuit, qua cum discipulis usque ad passionem fuit, significare potuisse dicendo: Adhuc modicum vobiscum sum, apud alium quoque evangelistam post resurrectionem ejus verba attendat, ubi ait: Haec locutus sum vobis, tunc erat cum ipsis simul assistentibus, videntibus, tangentibus, colloquentibus. Quid est ergo cum adhuc essem vobiscum, nisi: Cum adhuc essem in carne mortali, in qua estis et vos? Tunc enim in eadem carne quidem resuscitata, esed cum illis in eadem mortalitate jam non erat. Quapropter sicut ibi jam immortalitate carnis indutus veraciter ait, cum adhuc essem vobiscum; ubi nihil aliud intelligere possumus, nisi, cum adhuc essem in carnis mor
Abbreviated transcription (Latin):
tuli: aut si & hoc modicum est. uolat enim actas:
anociilis dĩ mille anni sicut dies unus. aut sicut ugilia
nunc. quando quidem secutur adiunxit. Quȩritis
e. & sicut dixi iudacis quo ego uado uos non potestis
nire. Vtique post hoc modicum quo uobiscuri
in.quȩritis me & quogo uado uos non potestis ue¬
re : Numquid post consummationem saeculi
uo ipse uadit uenire non poterunt: & ubi est quod
liquanto post in hoc ipso sermone dieturur est
at̃ uolo ut ubi egosum & ipsi sint mecum Noner
deilla sua cum suis praesentia. qua cum illis est
usque ad consum mationem saecult nunc locutus
est. ubi ait. Ad huc modicum uobiscum: sed uelde in¬
rmitate mortali qua cum illis erat usque ad pas¬
sonem suam Aut de praesentia corporali qua cũ
lis futurus erat usque ad ascensionem suam : Quod¬
ubet hosum qui seligat cum fide non litgat : necui
utem uideatur abhorrere iste sensus aueror Quo
icimus dñm mortalis carnir communionem in

Expanded text:
saeculi. Aut si et hoc modicum est volat enim aetas, et saeculi. Aut si et hoc modicum est volat enim aetas, et in oculis Dei mille anni sicut dies unus, aut sicut vigilianunc, quandoquidem secutus adjunxit, Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire. Utique post hoc modicum quo vobiscum sum, Quaeretis me, et quo ego vado, vos non potestis venire. Numquid post consummationem saeculi, quo ipse vadit, venire non poterunt? Et ubi est quod aliquanto post iPater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum ? Non ergo de illa sua cum suis praesentia, qua cum illis est usque ad consummationem saeculi, nunc locutus est ubi ait: Adhuc modicum vobiscum sum; sed vel de infirmitate mortali, qua cum illis erat usque ad passionem suam; aut de praesentia corporali, qua cum illis futurus erat usque ad ascensionem suam. Quodlibet horum quis eligat, cum fide non litigat. Ne cui autem videatur abhorrere iste sensus a vero, quod dicimus Dominum mortalis carnis communionem, in
Abbreviated transcription (Latin):
Sed adhuc modicum uobiscumsum Sicit enm
scriptumest inactibur apłorum s.ecit cumeirp
resurrectionem quad raginta dier intrans & gs
ens manducans &bibenr Nonquidem habens
esuriendi ac sitiendi a gestatem: Sedusque ades
carnis insinuans ueritatem. quae cibandi ac pos¬
Ii iam non habebat necessitatem. sed potestatem:
Hocergo qua d raginta dier significauit dicendo
Ad huc modicum uobiscumi suma an aliquid aliud
Potest enim & sic intellegi: Adhuc modicum uobisõ
sum: Adhuc sicut uor in hac in firmitate carnir &ur
ipse sum. donec scilicet moreretur acq resurgeset
quia postea quam resurr&x it cum illis quidem furt
diebus ut dictum est quadraginta. &xhibitione cor¬
ralis praesentiae. sed noncum illis fuit consortio
firmitats humanȩ: Est & alia diuina psȩsentia
isibur inota mor talibus. Dequa itemdicit. Ecce
uobiscumsum usq ad consummationem saeculi:
pecer te non est. ad huc modicum uobiscum sum:
onenim modicum est usque ad consum mationem

Expanded text:
sed adhuc modicum vobiscum sum. Sicut enim sed adhuc modicum vobiscum sum. Sicut enim scriptum est in Actibus Apostolorum, fecit cum eis post resurrectionem quadraginta dies intrans et eesuriendi ac sitiendi egestatem, sed usque ad ista carnis insinuans veritatem, quia cibandi et potandi jam non habebat necessitatem, sed potestatem. Hoc ergo, quadraginta dies, significavit dicendo: Adhuc modicum vobiscum sum; an aliquid aliud? Potest enim et sic intelligi: Adhuc modicum vobiscum sum, adhuc sicut vos in hac infirmitate carnis etiam ipse sum, donec scilicet moreretur, ac resurgeret, quia posteaquam resurrexit, cum ildiebus, ut dictum est, quadraginta exhibitione corralis praesentiae; sed non cum illis fuit consortio infirmitatis humanae. 2. Est et alia divina praesentia sensibus ignota mortalibus, de qua item dicit: Ecce ego vobiscum sum, usque ad consummationem saeculi . Hoc certe non est, Adhuc modicum vobiscum sum: non enim modicum est usque ad consummationem
Abbreviated transcription (Latin):
d uertenda est hemĩ dominicorum uerborum
ordinata conexcio. Cum enim superius dixisset.
postea quam iudas egresus est & abilla scõrum
&iam corporali conuersatione se iunctus est : Nunc
larisicatus est silius hominir & dĩ clarificatus est
neo. Quod siue futurum regnum significans dixit¬
quando mali separ abuntur abonir. Siue quod eiur
surrectio tunc futura esset Id est differenda non et
Sicut in finem saeculi nostra diffestur : & cdeinde addl¬
sez. Sidt̃ clarificatur est ineo & d̃ clari ficauit eun i
sem & ipso. & continuo clarificauit eum: Quod sine
ulla ambguitate desua resurrectione continuo fie¬
ra testatus est: Adiecit atque ait. Filioli adhuc
modicum uobis cumsum: Neputarent ergo quods
eum cdarificaturus essee dr̃ ut non eis coniungereas
ulterius ea conuersatione qua in terra est
Adhiuc inquit modicum uobis cumsum : Tamquar
dicer&. Conti nuo quidem resurrectione clari¬
sicabor. Non tamen continuo ascensurus incaclu

Expanded text:
dvertenda est, charissimi, dominicorum verborum ordinata connexio. Cum enim superius dixisset, posteaquam Judas egressus est, et ab illa sanctorum etiam corporali conversatione sejunctus est, Nunc clarificatus est Filius hominis, et Deus clarificatus est in eo: quod sive futurum regnum significans dixitquando mali separabuntur a bonis, sive quod ejus resurrectio tunc futura esset, id est, differenda non esset, sicut in finem saeculi nostra differtur: ac deinde addidisset, Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificabit eum in semetipso, et continuo clarificabit eum, quod sine ulla ambiguitate de sua resurrectione continuo futura testatus est: adjecit, atque ait, Filioli, adhuc modicum vobiscum sum. Ne putarent ergo quod sic eum clarificaturus esset Deus, ut non eis conjungeretur ulterius ea conversatione qua in terra est; Adhuc modicum, inquit, vobiscum sum: tanquam diceret, Continuo quidem resurrectione clarificabor; non tamen continuo ascensurus in coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
suam. sed uoluntatem eius qui misit eum : & ds̃ clan¬
sicauit eum insem& ipso. Ut natura humana in
qua est filius hominis quae a uerbo aeterno sus¬
cepta est: &iam in mortali aeternitate donetur
Et continuo in quit clarisicauit eũ : Resurrectionb
lic& suam non sicut nostram insine sȩculi sed conti¬
o suturam hac at testatione prȩdicenr: Ipsa est enĩ
airisicatio dequa euargelista iam dixerat quod pau
ante commemoraui : quia propterea nondum
nodo postresurrectionem credentibur dandus. Quia
nondumerat clarificatus. Id est nondum fuerat
rtalitas inmortalitate uestita. & in aeternam
tutem temporalis infirmitas commutata : Po
t & deista clarisicatione dictum uideri: nunc
rificatus est filiur hominir: Uit quod ait nunc non
imminentem passionem. sed aduicinam resurrec¬
onem pertinere credatur: Tam quam suerit fac¬
dimquoderat tam proxime iam faturum. Hodie

Expanded text:
suam, sed voluntatem ejus qui misit illum; et Deus clarsuam, sed voluntatem ejus qui misit illum; et Deus clarificabit eum in semetipso, ut natura humana in qua est filius hominis, quae a Verbo aeterno suscepta est, etiam immortali aeternitate donetur. Et continuo, inquit, clarificabit eum. Resurrectionem scilicet suam, non sicut nostram in fine saeculi, sed continuo futuram hac attestatione praedicens. Ipsa est enim clarificatio, de qua Evangelista jam dixerat, quod paulo ante commemoravi, quia propterea nondum eo modo post resurrectionem credentibus dandus, quia Jesus nondum fuerat clarificatus: id est, nondum fuerat mortalitas immortalitate vestita, et in aeternam virtutem temporalis infirmitas commutata. Potest et de ista clarificatione dictum videri, Nunc clarificatus est Filius hominis; ut quod ait nunc, non ad imminentem passionem, sed ad vicinam resurrectionem pertinere credatur, tanquam fuerit factum quod erat tam proxime jam futurum. Hodie