comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legimꝰ quȩ questui erat donis suis. & qͥ
de terra locunt᷑ qđ ineuocatione ani¬
marũ magis se facere pollicentur. ⁊ cet̾a
maleficarum arcui generai hoc scire debe¬
tis qđ unaq.q gens prop. sis consonat
deos ⁊ de uiuoꝵ salute mor hos sciscite
tur. U ob autẽ inauxiliũ legi Nled̃ dñs.
ut possitis dicere nõ est tał er  corum
diuinatio qui cultores suos spesiecm¬
piunt sicut nr̃a quȩ absq ulis mu¬
nere ꝓfertur exlege. Senit aute
endi sermonẽ di. ⁊ esurieritis contrista¬
bimim & maledicitis pͥncipi ur̃o ⁊ pat̾¬
nis traditionib hoc ÷ diabolo antqͥs ero¬
rib hoc aut̃ adeos loquitur qui famẽ
passi fuerit᷑ ueritatis. ⁊ suscipient iti
cȩlũ sursũ. ⁊int̾rã deorsum. ⁊ er̾ in angus¬
tia. intencbris ⁊ intribulatione. ut nõ
uideant usq ad tempꝰ donec et ipsi ad
dm̃ comiertantur

Expanded text:
legimus , quae quaestui erat dominis suis et qui de terra loquuntur, quod in evocatione animarum magi se facere pollicentur, et caetera maleficarum artium genera; hoc scire debetis, quod unaquaeque gens proprios consulat deos, et de vivorum salute mortuos sctur: vobis autem in auxilium legem dedit Dominus, ut possitis dicere: Non est talis ethnicorum divinatio, qui cultores suos spe decipiunt, sicut nostra quae absque ullo munere profertur ex lege. Veniet autem endi sermonem Dei . Et cum esurietis contristabimini, et maledicetis principi vestro, et paternis traditionibus, hoc est diabolo, et antiquis erroribus. Hoc autem ad eos loquitur qui famem passi fuerint veritatis, et suspicient in coelum sursum, et in terram deorsum, et erunt in angustia, in tenebris, et in tribulatione: ut non videant usque ad tempus, donec et ipsi ad Dominum convertantur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpłiȩ insigna datisunt & inporteniti isrł.e
iuxiti illud qđ iniefechiele legimꝰ. Et
erit iez echiel insignũ. In tacharia qͦq.
scĩ uiri propharũq discipłi uiri porten¬
toꝵ signoꝵq fac tores appellantur.: eo
qđ semꝑ propħie insignũ p̃cesserint futu¬
roꝵ. Hoc iterũ iuria literã. Ceterum
docet. licet enĩ latina consuetudo inter
canonioas scripturas nõ recipiat hoc

Expanded text:
e, in signa dati sunt et in portenta Israeli, juxta illud quod in Ezechiele legimus: « Et erit Ezechiel in signum . » In Zacharia quoque sancti viri prophetarumque discipuli, viri porten signorumque spectatores appellantur, eo quod semper Prophetae in signum praecesserint futurorum . Hoc interim juxta litteram. Caeterum aeos scribitur, docet licet eam Latina consuetudo inter Canonicas Scripturas non recipiat hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ambularem inuia popłi huiꝰ ⁊ pari tenerer
errore. uł cerre fecit me recede auia popłi
huiꝰ pessima. Et dixit michi . Noli duoꝵ
regum timere cõiurationẽ s hoc consicła:¬
qđ om̃e qđ locatur hc popłs aduersumne
⁊ ipse sit tinor ur̃. Principiũ enĩ sapieri¬
tiȩ timor dñi. qui erit credentib inscĩfica¬
tionẽ. Incredubꝰautẽ in lapidẽ offensioniᷤ
inpetrã scandali duab scilic̃ domibus

Expanded text:
ambularem in via populi hujus, et pari tenerer errore: vel certe fecit me recedere a via populi hujus pessima, et dixit mihi: noli duorum regum timere conjurationem; sed hoc maquod omne quod loquatur hic populus adversum me, et ipse sit timor vester. « Principium enim sapientiae timor Domini . » Qui erit credentibus in sanctificationem, incredulis autem in lapidem offensionis et in petram scandali , duabus scilicet dom
Abbreviated transcription (Latin):
sensum magnum inposteriorib laturi sumꝰ.
cuiꝰ traditꝰ potestati. inꝓfundũ ueniet pecca¬
toꝵ. Tante : enĩ arrogantiȩ ut ausus sit
ostende saluatori unuisa regna t̾rȩ. ⁊ dicere
hec om̃ia mͥ traditti sunt. Conabit᷑ quoque
iudam id ÷ domũ confessionis intrare. ⁊cre¬
bro ꝑeos qui meccłia negligentes sut usq ad
collum ueniet. credentes in rp̃o cupiens suffoca¬
re: ẽt extendens alas suas. implens uniuersa
regionẽ emmanuheł: s non poterit obtinere
et uincimini ⁊ audite uniuerse ꝓcul terre
Confortamini ⁊ uincimini: accingite uos
et uincinuni. Inite consiliũ ⁊disfipabit᷑.
loqͥmini uerbũ ⁊ nõfiet. quia nobeũ as̃.

Expanded text:
sensum magnum in posterioribus lecturi sumus cujus traditus potestati, in profundum veniet peccatorum. Tantae est enim arrogantiae, ut ausus sit ostendere Salvatori universa regna terrae, et dicere: Haec omnia mihi tradita sunt . Conabitur quoque Judam, id est, domum confessionis intrare, et crebro per eos qui in Ecclesia negligentes sunt, usque ad collum veniet, credentes in Christo cupiens suffocare et extendere alas suas, implens universam regionem Emmanuelis: sed non poterit obtinereet vincimini, et audite universae procul terrae: confortamini et vincimini. Accingite vos, et vincimini: inite consilium, et dissipabitur: loquimini verbum, et non fiet, quia nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
uis fortes eė uideant᷑. i nos suꝑare m
saeoꝵ contra emmanuhelẽ cõsilia dissi¬
pent̾ quia nobeũ ds̃ sit: contradicentes
quoq uerutiti utilit̾ audient ut tĩdẽ
racione suꝑent᷑ i nequaꝗ uelint in

Expanded text:
is fortes esse videantur, et nos superare in sa eorum contra Emmanuelem consilia dissipentur, quia nobiscum sit Deus. Contradicentes quoque veritati utiliter audient, ut tandem ratione superentur, et nequaquam velint in
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet. quando qđ numꝗͣ sꝑaueras immo
nuquã metueras assiriu uenit ꝑquȩ doc̃
domui dauid nõsyriam ⁊ samariã. s assi¬
rios eę metuendos. Presenti gͦ formidi¬
ne lib̾at. & defuturo tpr comminatur.
t erit indiȩ illa sibilabit dñs musce que ÷
in extremo fluminũ egypti ⁊ apique ÷

Expanded text:
veniet, quando, quod numquam speraveras, immo veniet, quando, quod numquam speraveras, immo numquam metueras, Assyrius venerit. Per quae docet, domui David, non Syriam et Samariam, sed Assyrios esse metuendos. Praesenti ergo formidine liberat, et de futuro tempore comminatur. . Et erit in die illa, sibilabit Dominus muscae, quae est in extremo fluminum
Abbreviated transcription (Latin):
scierit reprobare ieligere: ut ꝑhec uerba
noscam infantiam humani corporis. diuine
nõ piudicasse sapientię. Deniq inp̾sepe
adorant de orrente uenientes quos utiq
elec tos ader eę credendum :. Et cor¬
trario herodes scribe ⁊ pharisei reprobant᷑.
qui ꝓuno infante multo paruuloꝵ milia
trucidarunt. Quia anteꝗͣ sciat puer
reprobare malũ ⁊ eligere bonũ. derelin¬
quetur t̾ra quã detestaris a faciȩ duorum
regum suoꝵ. Id ÷ admysteriũ ⁊ ad uocatio¬
neni nominis hẽmanuel tr̃a syriȩ et
samarię assirio suꝑante uastabit᷑. ⁊ domꝰ
dauid lib̾abitur aduob regibꝰ quos metuit
rasin uideliẽ ⁊ faceȩ. Ad ducet dñs suꝑ
te ⁊ suꝑ popłm tuum ⁊ suꝑ domii patris
tuui. dies qui nõ uener̃ adieb separationis
nunc duo reges rasin ⁊facee qui obsiden
⁊ uastare festinant. breui tp̃r conuerten-¬
tur. tuę autẽ uasttitionis tempꝰ illud ad¬

Expanded text:
scierit reprobare et eligere, ut per haec verba scierit reprobare et eligere, ut per haec verba noscamus infantiam humani corporis divinae non praejudicasse sapientiae. Denique jacentemadorant de oriente venientes , quos utique electos esse credendum est. Et e contrario Herodes, scribae et Pharisaei reprobantur, qui pro uno infante multa parvulorum millia trucidarunt. « Quia antequam sciat puer reprobare malum et eligere bonum, derelinquetur terra quam tu detestaris a facie duorum regum suorum, » id est, ad mysterium et innovationis nominis Emmanuel, terra Syriae et Samariae: Assyrio superante vastabitur, et domus David liberabitur a duobus regibus quos metuit, Rasin videlicet et Phacee. « Adducet Dominus super te et super populum tuum, et super domum patris tui dies, qui non venerunt a diebus separationis nunc duo reges Rasin et Phacee, qui te obsident, et vastare festinant, brevi tempore subvertentur: tuae autem vastationis tempus illud ad
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nũꝗͣ s magna parentũ diligentia
moria nũꝗͣ me arbitror alma in muliere
nuptti legisse s inea quȩ uirgo ÷. ut solum
uirgo sit uetula: ista autẽ uirgo erat in¬
annis puellarib. Ergo iste puer qͥ nascet᷑
hemmanuel id ÷ nobrũ ds̃. quia rebꝰ ipsis
ꝓbabis aduobꝰ inimicis regibꝰ lib̾ata dĩ te
saluator. eo qđ uniuersũ hominũ gemis
saluaturꝰ sit: nc̃ ate hemmanuel appellet᷑
uocabulo. Butyrũ imel commedet. ut sciat
reprobare malum ⁊ eligere bonũ. Ne
eũ infanias mate nasciturũ. ry̧bis utetur
infanciȩ butirum ⁊ mel cõmedet. uł lac.¬
⁊ licet de eo muliti pꝰ scła euangłista testet᷑.¬
Puer autẽ ꝓficiebat sapientia ⁊ ęttite et
gh̃a apud dm̃ ⁊ apd homines: & hoc dicat᷑
ut uerutis humani corporis ad probetur.
itim̃ ad huc pannis inuolutꝰ. ⁊ butiro pastꝰ
hac inelle. habebit boni maliq uiditium
ut reprobans mala eligat bona nõ quo
hoc fecit aut reprobauerit uł egerit s qđ

Expanded text:
us, sed magna parentum diligentia moria, nunquam me arbiror halma in muliere nupta legisse, sed in ea quae virgo est, ut non solum virgo sitannis puellaribus constituta. Ergo iste puer qui nascitur elletur Emmanuel, id est, nobiscum Deus, quia rebus ipsis probabis a duobus inimicis regibus liberata, Deum te Salvator, eo quod universum mundum salvaturus sit, et nunc a te Emmanuel appelletur vocabulo . « Butyrum et mel comedet, ut sciat reprobare malum, et eligere bonum. » Ne eum in phantasmate nasciturum credatis, cibis utetur infantiae, butyrum et mel comedet. Et licet de eo multa post saecula Evangelista testetetate et gratia apud Deum et apud homines , » et hoc dicatur ut veritas humani corporis approbetur: tamen adhuc pannis involutus, et butyro pastus ac melle, habebit boni malique judicium, ut reprobans mala eligat bona. Non quod hoc fecerit aut reprobaverit, vel elegerit, sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
miagis uoluit rasin & filio romeliȩ id
est damasci et samarię regib ẽẽ sub¬
iec tus. quam stirpidauid que eo cẽ¬
pit regnare iuditio. faciam eũ ne¬
qͣꝗͣ ins regib quos assũpsit. s regi
seruire assyrio cuiꝰ potentia occu¬
pans tra samarię mundationi flu¬
minis. comparatur. ⁊ fit apostropha
qđ intuntiu se erexerit assyriꝰ ut¬

Expanded text:
e, id est, Damasci et Samariae regibus esse subjectus, quam stirpi David, quae meo coepit regnare judicio, faciam eum nequaquam his regibus, quos assumpsit, sed regio servire Assyrio, cujus potentia occupantis terram Samariae, inundationi fluminis comparatur. Et fit apostropha quod in tantum se erexerit Assyri
Abbreviated transcription (Latin):
in his quitrans flum̃ s̃ uirege assirioꝵ capđ
& pilos pedũ ibarbam uniuersam. Noua¬
cłam mercede conductti. ipsum arbitra¬
mur assiriũ: quẽ inieremia obultionem
popłi peccatoris.: ⁊ animã columbã suã
uocat. Ergo inistti nouacła acutissima
& in his quihabitant trans flum̃ eufraten
in rege uilelic̃ assirioꝵ. om̃s capillos et
spilos tocius corporis. a capite usq adpedes:
decoremq barbȩ. qđ uirilititis indicium
est. radet dñs de uidea. ut nichil iti
illa forte nichil pulcrũ resideat. s effe¬
minatis hominib imnio ignomidiosis
mulieribꝰ com parentur. & erit indiȩ
illa nutriet homo uacam boũ & duas
oues ⁊ p̾ubtate lactis cõmedet bityrũ.

Expanded text:
in his qui trans flumen sunt in rege Assyriorum, caput in his qui trans flumen sunt in rege Assyriorum, caput et pilos pedum et barbam universam. » In novaculam mercede conductam, ipsum arbitrantur Syrum, quem in Jeremia ob ultionem populi peccatoris etiam columbam suam vocat. Ergo in ista novacula acutissima, et in his qui habitant trans flumen Euphraten, in rege videlicet Assyriorum, omnes capillos et pilos totius corporis a capite usque ad pedes, decoremque barbae, quod virilitatis indicium, est, radet Dominus de Judaea, ut nihil in illa forte, nihil pulchrum resideat, sed effeminatis hominibus, imo ignominiosis mulieribus comparentur. « Et erit in die illa, nutriet homo vaccam boum et duas o
Abbreviated transcription (Latin):
intorrentib uallium ⁊ incau̾nis petrarum
& mom̃ib frutectis ununiũsis forami¬
nib. Cunfuerit regum duoꝵ t̾ra deser¬
testaris ⁊ metuis. tunc ad ducet dñs. odomꝰ
ant̃ uidisti ⁊ regem assyrioꝵ. Frustra igit᷑
psentia metuis. semi lstoᷤ torres ⁊ ignẽ penitꝰ
nohabentes : Scire enĩ debes qđ sibilo suo
dñs muscas egipti ⁊ fluminũ eiꝰ aut dubiũ
quinseptẽ diorigas significat uocatu¬
rus sit: ⁊ ape̾ quȩ ÷ interra assur muscas.
autẽ egyptios uocat. propt̾ sordes idolatriȩ
unbecillem popłm. ⁊ apem assirios quoꝵ¬
illo tpr potentissimũ regnũ erat ⁊ adbella
& ꝑsidis regis usũ habebat sagittirũ . Hii
gͥ oñs uenient ioccupabunt t̾rã tortu
intorrentib uallium uncauernis petra¬
rũ unom̃ib frutectis i foraminibus
lignisq nemorosis. Hec autẽ ꝑmecuphorã
dñr: ut qͥa semel muscas ⁊ apes nomina¬
uerat. translationẽ seruaret in reliquiis:
ndie illa radet dñs innouacła cõdue tu

Expanded text:
 vallium, et in cavernis petrarum, et in omnibus frutetis, et in universis foraminibus. » Cum fuerit duorum regum terra desertestaris et metuis, tunc adducet Dominus, o domus ante vidisti, id est regem Assyriorum. Frustra igitur praesentia metuis, semijustos torres, et ignem penitus non habentes. Scire enim debes quod sibilo suo Dominus muscas Aegypti et fluminum ejus, haud dubium quin septem diorigas Nili significet, vocaturus sit, et apem quae est in terra Assur. Muscas autem Aegyptios vocat propter sordes idololatriae et imbecilliem populum. Apem vero Assyrios vopotentissimum regnum erat et ad bella Persidis regio usum habebat sagittarum. Hi ergo omnes venient et occupabunt terram totam in torrentibus vallium, et cavernis petrarum et in omnibus frutetis, et foraminibus lignisque nemorosis. Haec autem per metaphoram dicuntur, ut quia semel muscas et apes nominaverat, translationem servet in reliquis. « In die illa radet Dominus in novacula conducta,
Abbreviated transcription (Latin):
temnitis. s etiã p̾sentis ⁊ iubentis dĩ senten¬
tiȩ contraitis. Itti ut ei exibeatis laborẽ
cirto dĩis faciet quȩ sequnt᷑: ⁊hoc anoitin¬
dum. qđ achat rege impiissimo no¬
supͣ legimꝰ. ⁊ nunciauer̾ hec domui dauid
dicentes. ꝓptẽa dabit diis ipse uob̃ signũ.
Ecce uirgo concipiet ⁊ pariet filui. ⁊ uocab̾t
la ut iudei uolunt ⁊ nõuirgo pariet qͣle
signũ pot̾it apellari. cũ hoc nom̃ ettitis sit
eis risum nr̃ȩ imꝑicię. Uirgo hebraice
becula appellatur : qm̃ in p̾senti loco nõscri¬
bit̾ s ꝓhoc uerbo positũ ẽ. halma. Porro
almã apd eos uerbũ ÷ ambiguii. Dr̃ eni
⁊ ad olescentula ⁊ abscendita uł apocriphos¬
uñ ⁊ intitulo psalmi noni ubi hebraico positũ :
ꝓabsconditis ungenesi legimꝰ ubi rebecca
dr.alma. aquila nõ ascentulã uł puel¬
lam s abscondittĩ ꝓtulisse Ergo alma

Expanded text:
temnitis, sed etiam praesentis et jubentis Dei sententiae contraitis, ita ut ei exhibeatis laborem, circo Dominus faciet quae sequuntur. Et hoc est notandum quod, Achaz rege impiissimo nosupra legimus: Et nuntiaverunt haec domui David dicentes: « Propterea dabit Dominus ipse vobis signum, Ecce virgo in utero concipiet et pariet filium, et vocabitur la, ut Judaei volunt, et non virgo pariet, quale signum poterit appellari: cum hoc nomen aetatis sit,eis risum nostrae imperitiae, virgo Hebraice betula appellatur, quae in praesenti loco non scribitur, sed pro hoc verbo positum est halma. Porro halma apud eos verbum est ambiguum. Dicitur enim et adolescentula et abscondita, vel apocrUnde et in titulo psalmi noni, ubi in Hebraico positum esabsconditis, et in Genesi legimus ubi Rebecca dicitur alma aquilam non adolescentulam, nec puellam, sed absconditam transtulisse . Suna
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ad achat dicens. Pete tͥ signũ
adnõ dõ tuo inprofundum inferni.
breui tp̃r fimenda sint: ⁊ tu cũ popło tuo
de ꝑicło lib̾eris. pete tͥ signũ nequaꝗͣ abydo¬
lis quoꝵ errore teneris s adno dõ tuo qͥ
tibi auxilium pollicetur. Et ipsũ obtio¬
nis tuȩ ẽ. uñ postules deprofundo siue de
excelso. U̾ isinquit ut smndatur tra gͣndi
Qenĩ descendit. ipse: quiascendit. Et.
dixit achar. Non pettĩ : ⁊ nõ tempitibo dñm.
signũ postulare: quãꝗͣ enĩ scriptũ sit
tum iussũs ut peteret: obedientiã de-¬
buit explere p̾cepi. p̾sertim cũ ⁊ iedeori
⁊ manue signũ et pecierint ⁊ acceꝑint.
quaꝗͣ uxiti hebraici sermonis ambigui¬
tatẽ. in quo scriptũ ẽ. Noc nagse m.¬
ADONAy. ⁊ om̃s similit̾ transtuleruti
nõ tempttibo dñm possit legi. ñ exalttibo
dñm. Sciebat eni rex inpiꝰ qđ signũ
peteret : accepurꝰ ee̾t.⁊glorificaretur
dñs. Et dixit. Audite gͦ doniꝰ dauid.

Expanded text:
nus ad Achaz, dicens: Pete tibi signum a Domino Deo tuo in profundum inferni, brevi tempore finienda sint, et tu cum populo tuopericulo libereris, pete tibi signum, nequaquam ab idolis quorum errore detineris, sed a Domino Deo tuo, qui tibi auxilium pollicetur, et ipsum signum optionis tuae est unde postules, de profundo sive de excelso. Vis, inquit, ut scindatur terra, et grandi Qui enim descendit, ipse est et qui ascendit . » « Et dixit Achaz: Non petam, et non tentabo Dominum. mino postulare. Quamquam enim scriptum sit : tamen jussus ut peteret, obedientia debuit explere praeceptum, praesertim cum et Gedeon et Manue signum petierint et acceperint . Quamquam juxta Hebraei sermonis ambiguitatem, in quo scriptum est ULO ENAAdonai, » quod omnes similiter transtulerunt, Et non tentabo Dominum, possit legi: Non exaltabo Dominum. Sciebat enim rex impius, quod si signum peteret, accepturus esset et glorificaretur Dominus. « Et dixit, Audite ergo, domus David.
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse similit̃ particeps fac tus ÷ earun¬
dem passionũ. Quomꝰ aũ isti pueri
gisse dicit dñm saluatorẽ stulta mundi
& infirma ut confunderet sapientes
et forcia. Un & ad apłos saluator aiebat.
isi conuersi fueritis quasi unꝰ de pueris. ñ
intrabitis in regnũ celoꝵ. Puer autẽ efficit᷑
noui eũgłii pdicator. qui deponit ueterẽ
homine qui corrũpit᷑ desidus seduc tioni.
et induitur nouo qui renouat᷑ inagnitio¬
ne uxiti ymaginẽ creatoris: habitare
autẽ dñm excercituũ in monte siori: idẽ
apls scribit : accessistis admontẽ syon et
ciuttitẽ dm̃. dĩ uiuentis ięrłm celestem.

Expanded text:
t ipse similiter particeps factus est earumdem passionum . Quomodo autem isti pueri gisse dicit Dominum Salvatorem, stulta mundi et infirma, ut confunderet sapientes et fortia . Unde et ad Apostolos Salvator aiebat: Nisi conversi fueritis quasi unus de pueris, non intrabitis in regnum coelorum . Puer autem efficitur novi Evangelii praedicator, qui deponit veterem hominem, qui corrumpitur in desideriis seductionis, et induitur novo, qui renovatur in cognitionem juxta imaginem Creatoris. Habitare autem Dominum exercituum in monte Sion, idem Apostolus scribit: Accessistis ad montem Sion et civitatem Dei viventis, Jerusalem coelestem
Abbreviated transcription (Latin):
noluer̃. li ga testimonia ueteris testtm̃ti.
& trade illa discipłis meis qui eũgłiũ susce¬
certe lex & propħia usq ad ioħm legat᷑¬
apd eos. et clausa sit atq fignatti ut qđ
legt̃ nõ intelligt̃. Pro discipłis enĩ iuxtti
hebraici sermonis ambiguitatẽ. possumꝰ
& doc trinas int̾p̃tari. Unde propħa
respondit. Quia eũgłio succedente lȩx
apđ iudeos clausa ÷ atq signatti: ut iubes
eam nequaꝗͣ uideis s gentib adsignari.
idcireo gͦ expecltbo emmanuhelẽ que
suã adomo iacob. Hoc ÷ auideis quia eũ
reciꝑe noluerunt. Ecce ego & pueri
quos mͥ dedit dñs insigna atq. portentas
ifrłis. ad ño excercituũ qui habutit ini
monte syon. Precepit mͥ ait dñs ut
ligarem testimoniũ iniudeis ⁊ legem
discipłis eiꝰ traderẽ. atq signarẽ qabscõ¬
dit faciẽ suam adomo iacob. Ideo p̃̾sto¬
labor eũ ⁊ expec ltibo dñm meũ. & nõ¬

Expanded text:
noluerunt: Liga testimonia veteris Instrumenti, et trade illa discipulis meis, qui Evangelium suscecerte lex et prophetia usq ut quod legunt, non intelligant. Pro discipulis enim, juxta Hebraici sermonis ambiguitatem, possumus et doctrinas interpretari. Unde Propheta respondit: quia Evangelio succedente, Lex apud Judaeos clausa est atque signata, et jubes eam nequaquam Judaeis, sed gentibus assignari: idcirco ego exspectabo Emmanuelem, quem suam a domo Jacob, hoc est, a Judaeis quia eum recipere noluerunt. « Ecce ego et pueri quos mihi dedit Dominus in signa atque portenta Israelis a Domino exercituum, qui habitat in monte Sion. » Praecepit mihi ait Dominus, ut ligarem testimonium in Judaeis, et legem discipulis ejus traderem atque signarem, qui abscondit faciem suam a domo Jacob: ideo praestolabor eum et exspec
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ int̾prettt᷑ sperulũ siue speculatio scãm
aeccłiam significat ⁊ merito. Predicatores
enĩ scĩ ⁊ fideles intra eccłiam degentes. qͥ i ra
trenis nil ambiunt. s toto desidio m̃tis celestia
achabolo subito seducant᷑. ꝓcul dubio acori¬
tẽplatione dei indie iudicii nõ er̃ imunes.
s uidebt̃ eũ sicuti es ł. Onꝰ rarito¬

Expanded text:
interpretatur speculum sive speculatio, sanctam Ecclesiam significat. Et merito. Praedicatores enim sancti et fideles intra Ecclesiam degentes, qui in terrenis nil ambiunt, sed toto desiderio mentis coelestia e forte a diabolo subito seducantur: procul dubio a contemplatione Dei in die judicii non erunt immunes, sed videbunt eum sicuti est .
Abbreviated transcription (Latin):
ł diaboli. et eoꝵ uoluntati obtẽꝑat. Eo.¬
siliũ autẽ omipis dĩ hoc in loco uoeatur
illud: de quo paulo suꝑiꝰ die tũ est. Si¬
nõ ut puttiui ita erit ut cõterã assiriũ
uerra mea. Dñs enĩ excereituũ de creuit

Expanded text:
vel diaboli, et ejus voluntati obtemperant. Convel diaboli, et ejus voluntati obtemperant. Consilium autem omnipotentis Dei hoc in loco vocatur illud, de qua paulo superius dictum est. Sine, ut putavi ita erit, ut conteram Assyrium in terra mea. « Dominus enim exercituum decrevit
Abbreviated transcription (Latin):
ut cõteram assinum int̾ra mea ⁊ inmor¬
tib meis conculeẽ eũ. Hac tenꝰ debabylo¬
ne ⁊ regib eiꝰ atq popłis. N unc reuer¬
titur ad sennacherib ⁊ ad ea quȩ t̾e tẽporis
imminebant suꝑ assyrios qui samariã
iudeamq. uasttiuerant excepro ierłm.
Et quia insuꝑbiã contra dñm s̃ eleuati.
no loquitur more: sermo eni om̃ip̃is dĩ
ꝓpt̾ immobileni firmittitẽ:  iuram̃to
accipi debet : quia nõpotest m̃tiri qui
est uerittis neq enĩ habet se maiorẽ ꝑque
niret. Et qđ addit. siñ ut m̃te tracta¬
ui tale est. Ac si diceret. quia cogittiui
ut cõterã assirium nõ potest alitꝰ fieri.
Et auferetur iugum siue potentia assyri
umero eoꝵ tolletur. Hoc consiliũ qđ
cogntiui suꝑ omnẽ t̾ram ⁊ hec ẽ manus
siue potentia extentti suꝑ uniu̾sas gentes.
Uor dũi om̃ipotentis contra terrã assyridꝵ
specialiter. uł generalit̾ contra omẽ orbẽ
qui subiec lisunt potestatisgaracheribi

Expanded text:
ra mea, et in montibus conculcem eum. » Hactenus de Babylone et regibus ejus atque populis, nunc revertitur ad Sennacherib, et ad ea quae tunc temporis imminebant super Assyrios, qui Samariam Judaeamque vastaverant, excepta Hierusalem . Et quia in superbiam contra Dominum sunt elevati, no loquitur more. Sermo enim omnipotentis Dei propter immobilem firmitatem pro juramento accipi debet: quia non potest mentiri qui est veritas. Neque enim habet se majorem, per quem juret . Et quod addit: Si non ut mente tractavi; tale est ac si diceret: Quia cogitavi ut conteram Assyrium, non potest aliter fieri. « Et auferetur jugum, » sive potentia Assyriohumero eorum tolletur. » « Hoc consilium quod cogitavi super omnem terram, et haec est manus » sive potentia « extenta super universas gentes. » Vox Domini omnipotentis contra terram Assyriorum specialiter, vel generaliter contati Sennacherib
Abbreviated transcription (Latin):
soluebatur: Exac tor est qui exigit apopłis
tributũ ⁊ diabolus erac bor ÷ quia cogit nos
sͥseruire exigit seruitutẽ peccati. Quia gͦ
nõ potentia hominis s dñi quieuissez tributũ
interfec to erac tore: manifestat sequentib
uerb̾ propħa. ex ꝑsona popli isrlitici uel elec¬
toꝵ loquens. Contriuit dñs bacłm impioꝵ.
uirgam dñantiaũ. cȩclentẽ popłos plaga

Expanded text:
solvebatur. Exactor est qui exigit a populis tributum. Et diabolus exactor est, quia cogit nos sibi servire, et exigit servitutem peccati. Quia ergo non potentia hominis, sed Domini quieverit tributum interfecto exactore, manifestat sequentibus verbis propheta, ex persona populi Israelitici, vel electorum loquens. « Contrivit Dominus baculum impiorum, virga
Abbreviated transcription (Latin):
huc mansisset si humilit̾ egisses uł itt.
am crudeł fuisti ut nõ solum ex t̾uos .s
aetiã tibi subrec tos popłos ⁊ similes iniq
affligeres ⁊ oppͥmeres. Nonuocabitur in
filiorũq eiꝰ. Hic om̃s cõcordare uident᷑
ystorie. Quod occiso balthasar nullꝰ pͥ̾¬
ea de semine nabuccodonosor regnaũ.
s ꝓpt̾ suꝑbiã impiectitẽt. patris. om̃s
sub dele it st̃. P reparate filios eius
occisioni iniquitate patrũ coꝵ. iđ ꝓpt
filii eiꝰ in regnũ. nec hcreditabt̃ t̾ram.¬

Expanded text:
huc mansisset si humiliter egisses. Vel ita: huc mansisset si humiliter egisses. Vel ita: Tam crudelis fuisti, ut non solum externos, sed etiam tibi subjectos populos, et similes inique affligeres et opprimeres. « Non vocabitur infiliorumque ejus. Hic omnes concordare videntur historiae, quod occiso Balthasar, nullus postea de semine Nabuchodonosor regnavit; sed propter superbiam impietatemque patris omnis soboles deleta est. « Praeparate filios ejus occisioni iniquitate patrum eorum, » id filii ejus in regnum: « nec haereditabunt terram
Abbreviated transcription (Latin):
namq qđ post quã nabuceodonosor
statĩeiulmerodach filiũ¬
suũ qui illis septẽ annis regnauit qͥb
int̾ bestias cõmoratus est posuit incarcerẽ.
ubi fuit om̃ib dieb uite patris. cũ ioachĩ
rege iuda captiuo. Quo mortuo eũ nõ
ee̾t ausus susciꝑe regnũ timens patrem
suum resinrgere et dicens. pat̾ m̃s qͣndo
uult moritur quando uult resurgit.
iniit cõsiliũ cum ioachim. qͥ sua sit ei
ut acciꝑet trecentas aues dediuersis par¬
tibꝰ mundi et effosso corpore patris minũ¬
ttitĩ discerpens ligaret unicuq aui
partẽ suã dicens. cũ hȩ simul aues qͣndoq
et uenerint: resuscitabit᷑ pat̾ tuus. Qđd
uͦ subinfert quasi styrps inutił ꝓpͥe styrpᷤ
arbori pomaferenti. Tuenĩ t̾rã disꝑdi¬
disti. tu popłm occidisti. hoc ÷ illos quos
tibi ds̃ incorreptionẽ dedat tuꝑdidisti
int̾siciendo eos. Alit̾. pt̾ supbiã tuam
destruc tum ẽ. regnũ chaldeoꝵ. qđ ad¬

Expanded text:
namque, quod postnamque, quod posts, Evilmerodach filiusuum qui illis septem annis regnavit, quibus inter bestias commoratus est, posuit in carcerem: ubi fuit omnibus diebus vitae patris cum Joachim rege Juda captivo. Quo mortuo, cum non esset ausus suscipere regnum timens patrem suum resurgere, dicens. Pater meus quando vult moritur, quando vult resurgit: iniit consilium cum Joachim. Qui suasit ei, ut acciperet trecentas aves de diversis partibus mundi, et effosso corpore patris minutatim discerpens, ligaret unicuique avi partem suam dicens: Cum hae simul aves quandoque convenerint, tunc resuscitabitur pater tuus. Quod vero subinfert, quasi stirps inutilis: proprie stirps arbori poma ferenti. « Tu enim terram disperdidisti, tu populum occidisti. » Hoc est illos quos tibi Deus in correptionem dederat, tu perdidisti interficiendo eos. Aliter: propter superbiam tuam destructum est regnum Chaldaeorum, quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
epat: ⁊ adhuc ampliora. Quͦdq sequit᷑.
cerem. magnitudo crudelutitis et impi¬
ettitis eiꝰ exprimitur. qui captiuos non
solum cathenis grauabat s aetiã tenebris
includebat. Inttintũ ut filio suo eiulme
m̃s reges gentiũ unnersi dormierint
ingła uir indomo sua: id insepulchrosuo.
tuautẽ ꝓiec t es desepulchro tuo quasi
styrps inutilis: pollutus & obuolutꝰ. cum
his qui int̾fec tisunt gladio: sub tuo. et
descender ad fundaĩnta laci. Sensus huiꝰ¬
cemodi est. Sepultisom nib qͥate
int̾fec tisunt matheriali gladio. uł capti¬
uitate: tu solus isepultus iacebis. ALATER
Q si om̃s amime que apud inferos suut
aliquã requiem quandoq accepitit tu
solus mextremis tenebris religatꝰ er̃is.
Omiũ enĩ oꝑieris sanguine et uniu̾sorũ
te eruor p̾met. uelud inuolutũ same
mortuoꝵ. In hoc uersu quo dicit. pieet
es de sepulchro tuo quasi styrps mutilis
udetur uera eeͥ fabula iudeoꝵ. Dict̾

Expanded text:
epit: et adhuc ampliora. Quodque sequiturepit: et adhuc ampliora. Quodque sequiturcerem, » magnitudo crudelitatis et impietatis ejus exprimitur, qui captivos non solum catenis gravabat, sed etiam tenebris includebat: in tantum ut filio suo EvilmerOmnes reges gentium, universi dormierunt in gloria: vir in domo sua, » in sepulcro suo. « Tu autem projectus es de sepulcro tuo, quasi stirps inutilis pollutus, et obvolutus cum his qui interfecti sunt gladio, » subaudis tuo, « et descenderunt ad fundamenta laci. » Sensus hujuscemodi est: sepultis omnibus, qui a te interfecti sunt materiali gladio vel captivitate, tu solus insepultus jacebis; aliter: et si omnes animae quae apud inferos sunt aliquam requiem quandoque acceperint, tu solus in extremis finibus religatus eris. Omnium enim operieris sanguine, et universorum te cruor premet, velut involutum sanie mortuorum. In hoc versu quo dicit: Projectus es de sepulcro tuo, quasi stirps inutilis, videtur vera esse fabula Judaeorum. Dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
sathanan sicut fulgur cadentẽ de cȩlo: qui
anteꝗͣ corrueret dicebat talia cogittindo
uł post quã corruit. Sianteꝗͣ corrueret
cũ ee̾t infirmam̃to cupiebat incȩlum
ascendȩ.ubi soliĩ dm̃ ẽ : Si post quã corruit.
uerba arrogantie s̃ sic̃ ⁊ illa: igłatur ascendẽ
se suꝑ angłos incelũ. ⁊ suꝑ nubes uł suꝑ corda
ubi ipse habitat: uerumpituĩ ad infernũ
detraheris inꝓfundũ laci. Nabuccodono¬
sor uł diabolus. quiꝰ suꝑbiam dixerat in
çȩlũ conscendam. ero simił altissimo. ñso¬
lum ad infernũ corruit desolio głȩ.s ad
ultimas partes inferni positũꝰ. adte inclina
buntur: teq prospicient sub dicentes.
Iumqͥd iste ÷ uir qui conturbauit terrã
nabuccodonosor scilic̃ qui cõcussit regna.
qui posuit orbem desertũ. ⁊ urbes eiꝰ des¬
struxit : Hec uox ex ultantiũ regũ. ⁊ prin¬
cipũ atq mirantiũ. quomͦ uastator oĩuor¬
⁊ ipse uasttitꝰ sit. Qualia enĩ fec̃ talia rece¬

Expanded text:
Satanam sicut fulgur cadentem de coelo. » Qui antequam corrueret, dicebat talia cogitando, vel postquam corruit. Sed antequam corrueret, cum esset in firmamento, cupiebat in coelum ascendere, ubi solium Domini est. Sed postquam correptus per verba arrogre super angelos in coelum, et super nubes, vel super corda ubi habitat. « Verumtamen ad infernum detraheris in profundum laci. » Nabuchodonosor vel diabolus qui per superbiam dixerat: In coelum conscendam, ero similis Altissimo: non solum ad infernum corruit de solio gloriae, sed ad ultimas partebuntur, teque prospicient, » subaudis dicentes: « Nunquid iste est vir qui conturbavit terram, » Nabuchodonosor scilicet, « qui concussit regna, qui posuit orbem desertum, et urbes ejus destruxit? » Haec vox insultantium regum, et principum, atque mirantium, quomodo vastator omnium ipse vastatus sit. Qualia enim fecit, talia rec
Abbreviated transcription (Latin):
tate illiꝰ. Uirga de radice iesse egressa ::
qͥa uirgo maria ex propagine dauid
ortti ÷. Flos de radice eiꝰ ascendet. id ÷ de
semine iesse patris dauid xp̃s natꝰ : qͥ ẽ.
flos uirtutũ ⁊ corona angłoꝵ: ⁊ sertum
aetiã ominũ dec toꝵ. Et reqͥescet suꝑ

Expanded text:
tate illius. Virga de radice Jesse egressa est, quia virgo Maria ex propagine David orta est. « Flos de radice ejus ascendet, » id est de semine Jesse patris David Christus natus est, flos virtutum, et corona angelorum, et sertum etiam hominum electorum. « Et requiescet
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ subiec ta sic. quid mͥ aliud restat nisi
ut incelũ ascendã. & sim simił altissimo:
Uel cęlũ ⁊ astra uocat iudeos. dĩ cęli cognitione
fulgentes. Montem testamñti appellat mõ¬
tẽ sion: qui inlatere aquilonis habebat tẽplũ
in quo testtm̃tũ dĩerat. qđ datũ est ꝑmo
ysen. Altitudinẽ nubiũ patriarchas. ⁊ ꝓpħa
ias ex ꝑsona dĩ. Mandabo nubibus. ne
pluant suꝑ eos imbrem. Sic deniq dice¬
bat nabuchodonosor incorde suo et insuꝑ
uerb̾ anteqͥ caꝑet iudeos. Quid mͥ aliud
restat. nͥ ut ascendã suꝑiudeos dĩ celi cogniti¬
onẽ habentes. ubi sunt ꝓpħe uentura p̾dicen¬

Expanded text:
mihi subjecta sit, quid mihi aliud restat, nisi mihi subjecta sit, quid mihi aliud restat, nisi ut in coelum ascendam, et similis Altissimo? Vel coelum et astra vocat Judaeos, Dei coeli cognitione fulgentes. Montem Testamenti appellat montem Sion, qui in latere aquilonari habebat templum, in quo Testamentum Dei erat quod datum est per Mosen, Altitudinem nubium patriarchas et prophias ex persona Dei: « Mandabo nubibus ne pluant super eos imbrem. » Sic denique dicebat Nabuchodonosor in corde suo, et insuper verbis, antequam caperet Judaeos. Quid mihi aliud restat, nisi ut ascendam super Judaeos, Dei coeli cognitione
Abbreviated transcription (Latin):
cisos: cum et tu eadẽ securi corrueris. Detrac
priꝰ oꝑiebaris palliis auro geminisq redimitis.
oꝑim̃tũ tuũ erunt uermes. ꝑ hec duo mag¬
nitudo tribulationũ infernaliũ expͥmtur.
uł matheria supplicioꝵ. quȩ ex propriis nas¬
citur corporib sic̃ uermes nascunt᷑ excada¬
uere. quam dui. Aliquis humor in eo est.
ꝙ tinea ex uestim̃to. Quomͦ cecidisti de cęlo
lucifer qui mane oriebaris. Iuantũ adlit¬
terã ꝑtinet. hoc in loco appellat nabuehodo
nosor qui cecidit desolio potentie ꝓpt̾ suꝑ¬
biã. Sic̃ enĩ lucifer tenebras discuciens.
insuo ortu clarꝰ incedit ⁊ rutilus. sic ⁊ tiuis
ꝓgressus inpublicum. astro suꝑiori similis
uidebatur. Qui dicebas incorde tuo. incelũ
conscendam atq simił ero altissimo. Sic
loquebatur nabuchodonosor incorde suo.
eleuatis insuꝑbiam: puitins se suis uiribus
itinttĩ potentiã ad quisisse. Cum om̃is t̾ra

Expanded text:
cisos, cum tu et eadem securi corrueris. « Detracisos, cum tu et eadem securi corrueris. « Detraprius operiebaris palliis, auro gemmisque redemitus: « operimentum tuum vermes. » Per haec duo, magnitudo tribulationum infernalium exprimitur, vel materia suppliciorum quae ex propriis nascitur corporibus: sicut vermes nascuntur ex cadavere, quandiu aliquis humor in eo est et tinea ex vestimento. « Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaris? » Quantum ad litteram nosor , qui cecidit de solio potentiae propter superbiam. Sicut enim Lucifer tenebras discutiens, in suo ortu clarus incedit et rutilus: sic et tuus pergressus in publicum, astro superiori similis esse videbatur. « Qui dicebas in corde tuo: In coelum conscendam » usque « similis ero Altissimo. » Sic loquebatur Nabuchodonosor in corde suo elevatus in superbiam, putans se suis viribus tantam potentiam adquisiisse: Cum omnis terra
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃os infernꝰ subterra turbatꝰ ẽ. inoccursũ
aduentus tui. suscittiuit tibi gigantes. Hic̃
discimꝰ infernũ subt̃ t̾rã eę ciũꝰ habutitores
hoc in loco nomine inferni designantur
uł an głs qui prepositus est penis inferni.
igantes uero. t̾reni et fortes accipiendi sunt
s qđ fieri potuerit: om̃s principes terre
surrerer̃ desoliis suis: animȩ principũ quos
ipse int̾fecerat insulttiñdes ei õc erter: ut duẽ
prius honorabant ꝑporentiã sũdi: postea mi¬
rarentur inpenis. Solatium eni maloꝵ est
cum inimicos suos uident eadem sustinere
Et tuuulneratꝰ es sicut nos. ⁊ nr̃i similis effectꝰ
es. Acsi dicerent. aliis uerb̃ puitibamꝰ te so¬
lum potentiȩ dĩ posse refistere. s ut rebus
ostenditur. Et uulneratus es sic ⁊ nos. nr̃iq
similis effec tus es: id mortał. ⁊ in infernum
ꝓiec tus: qua ꝓpt̾ minꝰ dolemꝰ nos fuisse suc¬

Expanded text:
nostros. « Infernus subter conturbatus est in occursum nostros. « Infernus subter conturbatus est in occursum adventus tui, suscitavit tibi gigantes. » Hinc discimus infernum subter terram esse, cujus habitatores hoc in loco nomine inferni designantur, vel angelus qui praepositus est poenis inferni. Gigantes vero terreni et fortes accipiendi sunt sed quod fieri potuerint. « Omnes principes terrae surrexerunt de soliis suis. » Animae principum, quos ipse interfecerat, insultantes ei occurrerunt, ut quem prius honorabant pro potentia sua, postea mirarentur in poenis. Solatium enim malorum est, cum inimicos suos vident eadem sustinere. « Et tu vulneratus es sicut et nos, et nostri similis effectus es. » Acsi dicerent aliis verbis: Putabamus te solum potentiae Dei posse resistere, sed ut rebus ostenditur, et vulneratus es sicut nos, et nostri similis effectus es, id est mortalis et in infernum projectus. Quapropter minus dolemus nos fuisse suc
Abbreviated transcription (Latin):
crudelit̃: sub om̃s popłos. Nabuchodonosor uł
diabolum. appellat bacłm impioꝵ et uirgã
impii adõ.itti ꝑdiaboluĩ flagellãtur impii¬
illi qui inpenis infernist̃. uł dum cogit eos
in hoc scło peccare. flagellat illos sius sugges¬
tionib & delet tationibꝰ prauis. Conqͥeuit
om̃is t̾ra. sub̾ alabore: isiluit afletu. scilicet
aclamoribꝰ. post ꝗͣ ille contritus ÷ gauisa ẽ de
morte eiꝰ. ⁊ exulitiuit post modũ. Ad riunã
quidẽ eiꝰ consiluit om̃is tra ⁊ uocẽ leticiȩ
de ꝓmsit. Abietes quoq letaite sunt suꝑte
& cedri libani. ꝑ abietes ⁊ cedros libam in¬
telliguntur principes diuersarũ gentium.
qui anabuchodonosor afflicti sunt. uł qđ
meliꝰ ÷ filii principũ. quoꝵ patres occisi sunt
anabuchodonosor: qui de morte eiꝰ ualde
letatisunt dicentes. Ex quo dormisti. iđ exqͦ
mortuus es : non ascendit qui succidat id
qͥ int̾ficiat nos. sic̃ nos tuoccidisti patres

Expanded text:
udis omnes populos. Nabuchodonosor vel diabolum appellat baculum impiorum; quia, impii a Deo, ita per diabolum flagellantur illi qui in poenis inferni sunt. Vel dum cogit eos in hoc saeculo peccare, flagellat illos suis suggestionibus, et delectationibus pravis. « Conquievit omnis terra, » subaudis a labore « et siluit a fletu, » scilicet a clamoribus. Postquam ille contritus est, « gavisa est » de morte ejus, « et exsultavit » postmodum. Ad ruinam quidem ejus consiluit omnis terra, et vocem laetitiae deprompsit. « Abietes quoque laetatae sunt super te, et cedri Libani. » Per abietes et cedros Libani, intelliguntur principes diversarum gentium, qui a Nabuchodonosor afflicti sunt: vel, quod melius est, filii principum quorum patres occisi sunt a Nabuchodonosor, quia de morte ejus valde laetati sunt dicentes: « Ex quo dormisti, » id est ex quo mortuus es, « non ascendit qui succidat, » id est qui interficiat nos, sicut tu occidisti patres
Abbreviated transcription (Latin):
suos. siue tributtirios: ad tempꝰ assueri et
holofernis est referendũ. E t erit indię
illa cum requiẽ tibi dedit dñs alabore tuo.
⁊ acconcussione tua id aiuolentia. qua ductꝰ
es incaptiuititẽ: ⁊ aseruitute dura qua ante
seruisti sub chaldeis. id cum soluta fuerit
extoto captiuitas. sumes parabolam siue ꝓuer¬
biũ contra regem babylonis. ad mirando¬
popłans. contritus sit ⁊ adiuchilũ redactus
& sciendum quia ista quę secuntur tt̃ ad na¬
buchodonosor quã ad diaboluĩ exꝑsona electoꝵ
indie iudicii referuntur. Quomodo cessauit¬

Expanded text:
suos » sive tributarios, ad tempus Assueri et suos » sive tributarios, ad tempus Assueri et Holofernis est referendum. « Et erit in die illa: cum requiem tibi dederit Dominus a labore tuo et a concussione tua, » id est a violentia qua ductus est in captivitatem, « et a servitute dura qua ante servisti, » subaudis Chaldaeis, id est cum soluta fuerit ex toto captivitas « sumes parabolam » sive proverbium, « contra regem Babylonis, » admirandodepopulans contritus sit, et ad nihilum redactus. Et sciendum, quia ista quae sequuntur, tam ad Nabuchodonosor quam ad diabolum, ex persona electorum in die judicii referuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ redier̃ cũ ⁊ orobabel aliisq ducib. Allõgorice
autẽ possumꝰ hoc referre ad tempus incarna¬
tionis filii dĩ. qđ inprorimo erat quando ipse
misertus est iacob. iđ illoꝵ qui subplanititores
uicioꝵ fuer̃. dimitendo eis peccatti. & quando
elegit ex ifrł̃ apłos aliosq credentes. quos reqͥes
eos popłi. sub nõ inseruicio s inaffec tu dilec¬
tionis ⁊ maximi honoris ⁊ ad ducent eos iđ
aduenas ad locũ suum inierłm. Datur in¬
telligi multos gentilium iudeos de captiui¬
tate reuertentes secutos ẽȩ ⁊ meorũ ritũ
transisse. Et possidebit eos domꝰ ifrł: usq
subicient exac tores suos. Si propͥa uolunta¬
te uener̾ sic̃ supra dictũ est: quomodo pos¬
seder̃ illos inseruos ⁊ ancillas : duplicit̾ potest
solui uł quia ipsi propria uolunttite subpo¬
suerunt seditioni ⁊ dñd illoꝵ. uł tante dig¬
nitutis fuer̃. pꝰ quã de captiuttite redier̃.
ut dediuersis gentib multos seruos & ancil¬

Expanded text:
aliisque ducibus. Allegorice autem, possumus hoc referre ad tempus incarnationis Filii Dei, quod in proximo erat quando ipse misertus est Jacob, id est illorum qui supplantatores vitiorum fuerunt, dimittendo eis peccata: et quando elegit ex Israel apostolos aliosque credentes: quos requieseos populi, » subaudis non in servitio, sed in affectu dilectionis et maximi honoris « et adducent eos, » id est advenas « ad locum suum » in Hierusalem. Datur intelligi multos gentilium Judaeos de captivitate revertentes secutos esse, et in eorum ritum transisse. « Et possidebit eos domus Israel » usque « subjicient exactores suos. » Si propria voluntate venerunt, sicut supra dictum est, quomodo possederunt illos in servos et ancillas? Dupliciter potest solvi: vel quia ipsi propria voluntate supposuerunt se ditioni et dominio illorum; vel tantae dignitatis fuerunt postquam de captivitate redierunt, ut de diversis gentibus multos servos et ancil
Abbreviated transcription (Latin):
sub ꝑdam ait dñs. Et poneã eam it
possessionẽ hericii. ⁊ inpaludes aquarũ.
ꝑhericiũ om̃s bestiȩ. ⁊ uolucres. ⁊ serpenteᷤᷤ
qͥibidem sunt accipiuntur. Deniq sie
impletũ hodiȩ cernitur sic̃ apropħa p̃¬
dic tum est.: quia nichil est inea nisi
uenatio regia. exceptis muris coc tilib
qͥ ꝓpt̃ bestias ibidem includendas. post
annos plurimos restaurant᷑. Et sco pabo
eam inscopaterens. dicit dñs excercituũ
siue miliciarũ. Sicut traetti scopa nil
sordiũ remanet uti nullus hominum¬

Expanded text:
m in possessionem ericii, et in paludes aquarum. » Per ericium omnes bestiae et volucres et serpentes qui ibidem sunt, accipiuntur. Denique sic impletum hodie cernitur, sicut a propheta praedictum est: quia nihil est in ea nisi venatio regia, exceptis muris coctilibus, qui propter bestias ibidem includendas post annos plurimos restaurantur « Et scopabo eam in scopa terens, dicit Dominus exercituum, » sive militiarum. Sicut scopa tracta nil sordium remanet
Abbreviated transcription (Latin):
de manib duoꝵ regum dicens. Ser¬
uuis tuus sum. tantũmͦ ueni & au¬
fer iugum facee ⁊ rasin de collo meo.
b̾nacła cepisset. omĩa simulacra quę
erant inierłm confregit popłinq
dĩ que pat̾ eiꝰ adritum gentiũ u̾terat.
ipse adcultũ di reuocauit. Llam ꝑ
onĩs anglos platearum. & suꝑ do¬
mos te in nemorib et inlucis. ipse
ꝑfidus achar ydola dusoꝵ generũ
cinstituerat. que filius eiꝰ erechias
ouid mimutati confregit & inpul¬
rũreegit. Hoc audiens scimacherib
spũ malignittitis succensus. post quam
habuit syros philisteos ⁊ decem tribus
dep̃dationis honere captiuitas uenit
abegypto. cũin numerabili multitudi¬

Expanded text:
de manibus duorum regum dicens: » Serde manibus duorum regum dicens: » Servus tuus sum, tantummodo veni et aufer jugum Phacee et Rasin de collo meo. bernacula cepisset, omnia simulacra quae erant in Hierusalem confregit, populumque Dei quem pater ejus ad cultum gentium verterat, ipse ad Dei cultum revocavit. Nam per omnes angulos platearum, et super domos et in nemoribus et in lucis, ipse perfidus Achaz idola diversorum generum constituerat: quae filius ejus Ezechias omnia minutatim confregit, et in pulverem redegit. Hoc audiens Sennacherib, spiritu malignitatis succensus, postquam habuit Syros et Philistaeos, et decem tribus depraedationis onere captivatas venit ab Aegypto cum innumerabili multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
tiuis qui tantꝰ: sicuti arbores r
siluis & in monte oitmeli ꝑibit.
& incorpore & uanani Et eit
ninue: nesrahe din siuã filii sui int̾fe¬
cer̃ eũ. Et puer scribet eos id qui
saltu: apuero paruulo poerent nume¬
rari. Qđ itti fac tũ ÷ non remanserunt
ciũ ex om̃i illa multitudiue nͥ x ⁊ iri
qui parit̾ cum fuga lapsisunt. Et
erit indiȩ illa. Diem accipe pro tẽpr.
Nõ addiciet residuum isrł. Residuũ
isrł uocat illos quimanser̃ ex illis dua¬
b tribus : qui non sunt capti. Asenna¬
cherib. Om̃s enĩ ciuitates munitas
iude ⁊ beniamin cępit ⁊ partẽ etiã
inferiorẽ de ierłm tradente sona seriba
p̃timore. Qđ autẽ dicit. quifugerit¬
de domo iacob adhoc respicit q cu
ille ons ciuitates uidȩ de popłaret.
om̃s qui fuge presidium caꝑe potuer::¬
mierłm ad crechiam fuger. Et quod
dum. T̃empore illo quofacee ⁊ rasin
uoluerunt uenire & debellare duaᷤ
tribus misit achat rex duarũ tri¬
buĩ ad regem egypti ut libaret eũ

Expanded text:
ores in sylvis et in monte Carmeli, peribit et in corpore et in anima. « Et erit mplo Nesrach deum suum, filii sui interfecerunt eum . « Et puer scribit eos, » id essaltu, a puero parvulo poterunt numerari. Quod ita factum est. Non remanserunt enim ex omni illa multitudine nisi decem viri qui pariter cum illo fuga lapsi sunt. « Et erit in die illa. » Diem accipe pro tempore. « Non adjiciet residuum Israel. » Residuum Israel vocat illos qui remanserunt ex illis duabus tribubus, qui non sunt capti a Sennacherib. Omnes enim civitates munitas Judae et Benjamin cepit, et partem etiam inferiorem de Hierusalem, tradente Sobna scriba prae timore. Quod autem dicit « qui fugerint Jacob: » ad hoc respicit, quia cum illae omnes civitates Judae depopularentur, omnes qui fugae praesidium capere potuerem ad Ezechiam fugerunt. Et quod dum : Tempore illo quo Phacee et Rasin voluerunt venire, id est debellare duas tribus, misit rex Achaz duarum tribuum ad regem Aegypti, ut liberaret eum
Abbreviated transcription (Latin):
sistente transiit mare rubrũ. sic illi nõ solũ
dño in illa diȩ hoc ÷ in illo tẽpore cum disꝑsa
fuerit egiptus inseptẽ principes ⁊ muttita
linga eiꝰ ad laudandũ dñm Et sic̃ canitiuit
canticũ dño. qͥudo egressus ẽxergastulo egiptioꝵ¬
mari transito dicens. cantemꝰ dño gloriose eñi
magnificatꝰ ẽ. sic ͤlangat iterũ. cum solutum
illos psallens cũ leticia et exulititione cord¬
hoc ẽ. glorificabote ⁊ magnificabo qͥm̃¬
I iram merui. s furor tuus in misediã
uersus ẽ. ⁊ consolatus es me idẽ. suscepistime
& redemisti de manu mortis ⁊ calamitatis
u̾satilẽ qui erat ante paradisum erculit cori¬
fringens poritis ⁊ seras baratri. iam aꝑuit m̾

Expanded text:
sistente transiit mare Rubrum, sic illi non solum per Domino in illa die, hoc est in illo tempore, cum dispersa fuerit Aegyptus in septem principes, et mutata lingua ejus ad laudandum Deum. Et sicut cantavit canticum Domino, quando egressus est ex ergastulo Aegyptiorum transito mari, dicens: Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus est: sic pangat iterum cum solutum illos: psallens cum laetitia et exsultatione, dhoc est glorificabo te et magnificabo, « quoniam iram merui, sed furor tuus in misericordiam versus est, et consolatus es me, » id est suscepisti me et redemisti de manu mortis et calamitatis. versatilem qui erat ante paradisum extulit: confringens portas aereas barathri: jam aperuit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
sos riuos amplificassent. intantũ exicatus
est de currens ꝑhumillimas ualles: ut sicciꝰ
pedib transiretur. Idõ autẽ dr̃ marue in
septẽ riuis ꝑcussũ illud regnũ : quia septem
principes ꝓuno habens gła ⁊ potentia eiꝰ mi¬
norata est. Nã aliũ regẽ habebat libia aliũ
penttipoł aliũ alexandria. atq aliũ tebaidis.
ptea uͦ sub mettiphora nilu s diuisus ÷ in parieᷤ.¬
to: u̾bũ euangłii p̃dicantes possent discur¬
rere libe. ⁊ adultimos popłos egipti ꝑuenire.
quetur ab assiriis: sic̃ fuit ifrł indiȩ qͣ ascen¬
dit de tra egipti. Ante nat̾ĩuittitẽ dñi nõ
erat licitũ. popłm aliquẽ de gente ĩ gentẽ
transire. Post passionẽ uͦ illiꝰ: licite habiit
qͥuoluit de regione in regionẽ. Dic̃ uͦ dñs¬

Expanded text:
sos rivos amplificassent, in tantum exsiccatus sos rivos amplificassent, in tantum exsiccatus est decurrens per humillimas valles, ut siccis pedibus transiretur. Ideo autem dicitur maxime in septem rivis esse percussum illud regnum, quia septem principes pro uno habens, gloria potentiae ejus minorata est. Nam alium regem habebat Libya, alium Pentapolis, alium Alexandria, atque alium Thebaïs. Propterea vero sub metaphora Nilus fluvius divisuto, verbum Evangelii praedicantes, possent discurrere libere, et ad ultimos populos Aegypti pervenire. quetur ab Assyriis, sicut fuit Israeli in die qua ascendit de terra Aegypti. » Ante nativitatem Domini, non erat licitum populum aliquem de gente in gentem transire; post passionem vero illius, libitum habuit qui voluit de regione in regionem ire. D