comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adinuisibilia similitudine de¬
ducta: anima utrãq partẽ in
affectu possidet. dũ in omĩ mo¬
tu & uoluntate sua semꝑ ali¬
qͥd pͥncipalit̃ intendit. & semꝑ
ad aliquid finalit dendit. Ca¬
put autẽ uoluntatis humanȩ
est ad id qd̃ specialit̃ intendit.
pedes: finis ad quẽ tendit᷑. Ut
itaq dñs doceat hoĩem scientiã.
at dicens. Non tardabis offer¬
re decimas & pͥmicias tuas.
Quasi. Principium ⁊ finẽ. incho¬
ationẽ & consuminationẽ. tã
cogitationũ ꝗͣ sermonũ. uł ⁊̃¬
oꝑum tuorum: dño d̾o tuo de¬
dicabis. Cum gͦ alicuiꝰ desidiũ
amplius feruescit. in implen¬
dis concupiscentiis suis. quam
in obtemꝑandis diuinis man-¬
datis. huius pͥmiciȩ uł decimȩ.
dño neqͣqͣm reddunt᷑. s ydolo
libant᷑. Cum studiosus terre¬
na quam celestia. temporalia
ꝗͣ et̾na inquirunt᷑. qd iuris est
diuini post ponendo. & qd sui
ẽ p̃ponendo: humana demeri¬
tas ordine ꝑu̾so in pͥmicus &

Expanded text:
ad invisibilia similitudine dead invisibilia similitudine deducta, anima utramque partem in affectu possidet, dum in omni motu et voluntate sua semper aliquid principaliter intendit, et semper ad aliquid finaliter tendit. Caput autem voluntatis humanae est, id ad quod specialiter intendit, pedes finis ad quem tenditur. Ut itaque Dominus doceat hominem, scientiam, at, dicens: Non tardabis offerre decimas et primitias tuas; quasi dicat: Principium et finem inchoationem et consummationem tam cogitationum um tuorum, Domino Deo tuo decimabis. Cum ergo alicujus desiderium amplius fervescit in implendis concupiscentiis suis, quam in obtemperando divinis mandatis, hujus primitiae vel decimae Domino nequaquam redduntur, sed idolo libantur. Cum studiosius terrena quam coelestia, temporalia quam aeterna inquiruntur, quod juris est divini postponendo, et quod sui est praeponendo, humana temeritas, ordine perverso, in primitiis et
Abbreviated transcription (Latin):
re sermone quȩ de pͥmiciis di¬
cenda erant. precipue qr sab¬
batum interueniens nos inseip¬
so coegit sabbazare. alio. ñ t̾n
alieno sensu ⁊ exordio rursũ tẽp¬
tabimꝰ annuente dño tam de
pͥmiciis quã de decimis. aliqͥd
ad huc appon̾e. & expone Legi¬
tur itaq in exodo. Decimas & pͥ¬
micias tuas non tardabis offerre.
Primogenitum filioꝵ tuoꝵ da¬
bis mͥ. De bobꝰ quoq & ouib si¬
milit̾ facies. Septem diebꝰ sit
cum matre sua. Die octauo: red¬
des illum michi. Digniores ⁊ po¬
extremitatis. quȩ caput & pedes
nuncupant᷑. Parte alt̾a. id÷ capi¬
te in figura cȩlũ respicit homo.
altera tangit t̾ram. Unde sicut
in hoc mundo omniũ creaturaꝵ
amplitudinẽ. & innumerabiliũ
rerũ uariam distinctionẽ. qͣsi ul¬
nis suis & gremio complectunt᷑.
terra & cęlum: sic in hoĩe caput¬
& pedes omniũ m̃brorum huma¬
norũ sunt colũpnȩ & firmam̃tũ.
apta uͦ significatiõe. auisibilibꝰ

Expanded text:
re sermone quae de primitiis dire sermone quae de primitiis dicenda erant, praecipue, quia Sabbatum interveniens, nos in se ipso coegit sabbatizare, alio non tamen alieno sensu et exordio rursum tentabimus, annuente Domino, tam de primitiis quam de decimis, aliquid adhuc apponere et ponere. Legitur itaque in Exodo: Decimas et primitias tuas non tardabis offerre; primogenitum filiorum tuorum dabis mihi, de bobus quoque et ovibus similiter facies; septem diebus sit cum matre sua, die octava reddes illum mihi . Digniores et poextremitates, quae caput et pedes nuncupantur. Parte altera, id est capite, in figura coelum respicit homo, altera tangit terram. Unde, sicut in hoc mundo, omnium creaturarum amplitudinem et innumerabilium rerum variam distinctionem quasi ulnis suis et gremio complectuntur terra et coelum, sic in homine, caput et pedes omnium membrorum humanorum sunt columnae et firmamentum. Apta vero significatione, a visibilibus
Abbreviated transcription (Latin):
corruptio abundant. & suꝑ ex¬
undant inparadiso. In ore ha-¬
tus & fortitudo. Qͥd autẽ oc¬
culi eoꝵ uident nͥ patrẽ lumi¬
nũ. nisi lucẽ de luce. nͥ cando¬
rem lucis ȩt̾nȩ: Qͥd aures nͥ
laudeᷤ dei audiunt: Qͥd na¬
res nisi uitȩ respirant odores:
Manꝰ quid contrectant. nͥ uer¬
bũ uitȩ: Qua pedes incedunt
nͥ ꝑuiam pacis: Quid gustus:
Gustat nẽpe. quã suauis ẽ dñs.
Quid plura: Una clausula. u
niu̾sa beatitudinis illiꝰ carima
ptias. Uersa & commuta desi¬
d̾ia tua. formosam delectabili¬
ter aspicere solebas meretricẽ:
aspice nc̃ dei genitͥcem. Aurũ
placebat. nc̃ uerũ placeat. Ar-¬
gentum querebas: nc̃ dei uni¬
genitum queras. fauore huma¬
no delectabaris: nc̃ sp̃u diui-¬
no refouearis. Pone carnis. &
sume m̃tis delectatiões. Eoce
quomͦ sabbatizabis. nec simpli¬
citer s sabbatismo sabbatiza¬
bis. Hȩc de triplici sabbato
tes uno ñ potuimꝰ explica¬

Expanded text:
corruptio, abundant et superexcorruptio, abundant et superexundant in paradiso. In ore hartus et fortitudo. Quid autem oculi eorum vident, nisi Patrem luminum, nisi lucem de luce, nisi candorem lucis aeternae? Quid aures, nisi laudes Dei audiunt? quid nares, nisi vitae respirant odores? Manus, quid contrectant, nisi Verbum vitae? qua pedes incedunt, nisi per viam pacis? quid gustus? gustat nempe quam suavis est Dominus . Quid plura? una clausula, universa beatitudinis illius charisptias! Versa et commuta desideria tua! Formosam delectabiliter aspicere solebas meretricem, aspice nunc Dei Genitricem. Aurum placebat, nunc verum placeat! Argentum quaerebas, nunc Dei Unigenitum quaeras! Favore humano delectabaris, nunc spiritu divino refovearis! Pone carnis, et sume mentis delectationes. Ecce quomodo sabbatizabis, nec simpliciter, sed sabbatismo sabbatizabis. Haec de duplici Sabbato tes, uno non potuimus explica
Abbreviated transcription (Latin):
tudo. longitudo. sublimitas &
ꝓfundum iħu ibi ẽ claustrum.
consortium iħu & om̃ium bea¬
toꝵ ibi ẽ capłm. narrationes
iħu de patris ⁊ filii ⁊ sp̃s scĩ
unitate. & de aꝑtione myst̃ii
incarnationis suȩ: ibi ẽ audi¬
toriũ. Ocor humanũ qͥdultͣ ten¬
dis. quid ultͣ queris. cum ultra
tendere ñ sit tendẽ. s ꝯtendere.
uł potiꝰ rumpendo sedistende:
O cor humanũ qͥd infra mora¬
ris. siuis ut ñ moriaris: Mors
infra ⁊ supͣ. cum tñ nicħ sit su¬
pra. Mors enĩ illum ferit. qͥ
supra ascendere p̾sumit: ñ qd̃
ipsa habitet supra q̃ in infer-¬
no ẽ. s qđ illum int̾ficiat ultio¬
ne diuina. qͥ metas sibi p̾fixas
excedat. Nom̃ mortis. nom̃
languoris. nomen pauꝑtatiᷤ.
nom̃ anxictatis. nom̃ doloris.
nec nominat᷑ apuduos ciues
cȩli. domestici dei. Quid aut̃:
Uita. iocunditas. iubilatio. ex¬
ultatio. glorificatio. beatitu-¬
do. ęt̾nitas. immortalitas.⁊ in¬

Expanded text:
tudo, longitudo, sublimitas et tudo, longitudo, sublimitas et profundum Jesu, ibi est claustrum; consortium Jesu et omnium beatorum, ibi est capitulum; narrationes Jesu de Patris et Filii et Spiritus sancti unitate, et de apertione mysterii incarnationis suae, ibi est auditorium. O cor humanum, quid ultra tendis, quid ultra quaeris, cum ultra tendere, non sit tendere sed contendere, vel potius rumpendo se distendere! O cor humanum, quid infra moraris, si vis ut non moriaris? Mors infra et supra, cum tamen nihil sit supra. Mors enim illum ferit, qui supra ascendere praesumit, non quod ipsa habitet supra, quae in inferno est, sed quod illum interficiat ultione divina, qui metas sibi praefixas excedit. Nomen mortis, nomen languoris, nomen paupertatis, nomen anxietatis, nomen doloris nec nominatur apud vos, cives coeli, domestici Dei. Quid autem? Vita, jucunditas, jubilatio, exsultatio, glorificatio, beatitudo, aeternitas, immortalitas et in
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas. sedet beniuolentia
inmedio. eminet inturrib cas¬
titas. disponit sobrie omnia
sobrietas. sufficientia singulis
sufficient̾ ad nutũ administrat.
sanitas portas obseruat. cari¬
tas seu bonitas omniũ statiões
& tab̾nacula illustrat. Ducit᷑
anima in refectorio. uͥ sine fa¬
me reficiat᷑. sine situnebriet᷑¬
& dicat. In loco pascue ibi me
collocauit. In dormitorio ut
ibi sine torpore dormiat ⁊ di¬
cat. In pace in idipsũ dormiam
& requiescã. In oratorio ut ibi
sine tedio oret. & dicat: Ad te
orabo domine mane exaudieᷤ
uocẽ meã. In claustro ut ibi si¬
ne fastidio sedeat & dicat. In
umbra alarum tuarũ ꝓtexis¬
ti me uł in umbra ꝗͣ desid̾auerã
sedi. In capitulo ut ibi sine di¬
more disciplinã teneat & di¬
cat. Disciplina tua ipsa me
docebit. In auditorio ut ibi si¬
ne preuaricatione uiuat.
Pectus iħu ibi est refectorium.
sinus iħu ibi est dormitorium.
uultus iħu ibi ẽ oratoriũ. lati¬

Expanded text:
humilitas, sedet benevolentia humilitas, sedet benevolentia in medio, eminet in turribus castitas; disponit sobrie omnia, sobrietas sufficientia singulis sufficienter ad nutum administrat; sanitas, portas observat, charitas seu bonitas, omnium stationes et tabernacula illustrat. Ducitur anima in refectorio, ubi sine fame reficiatur, sine siti inebrietur et dicat: In loco pascuae ibi me collocavit . In dormitorio, ut ibi sine torpore dormiat et dicat: In pace in idipsum dormiam et requiescam . In oratorio, ut ibi sine taedio oret et dicat: Ad te orabo, Domine, mane exaudies vocem meam . In claustro, ut ibi sine fastidio sedeat et dicat: In umbra alarum tuarum protexisti me , vel: In umbra quam desideraveram sedi . In capitulo, ut ibi sine timore disciplinam teneat et dicat: Disciplina tua ipsa me docebit . In auditorio, ut ibi sine praevaricatione vivat. Pectus Jesu, ibi est refectorium; sinus Jesu, ibi est dormitorium; vultus Jesu, ibi est oratorium; lati
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ex oneratꝰ utcũq suꝑficis
alt̾ius scł̃i prelibabis. sic absolu¬
tus. ut cumq y maginationem
et̾nitatis somniab̾. sic liber. fut᷑i
status inicia qͣsi preludio qͦdam
ꝯtrectare temptabis. O ds̃ qͥd
ibi tu facis. qͥd angłs quid aĩa:
Qui sermones tui ad angłm. qͤ
confabulationes ad animã:
Quid & de quib opponunt tͥ
angłs & anima: Est ne qd in¬
terrogent cũ palam de patre
annunties eiꝰ omĩa: Est ne qd̾
ignorent de futuris. oblitisint
de pret̾itis. ñ capiant de p̃sen¬
tib: Quid ibi clausũ. qͥd ñ rese¬
ratum: S quare ibi aliqua ab¬
sconderent᷑. cum adsint om̃s
amici. om̃s absint inimici : In¬
uidia neminẽ tangit. elatio nul¬
lum extollit. ira ñ ꝑturbat. lux¬
uria ñ tẽptat. gula ñ urget. am¬
bitio ñ torquet. omne uiciũ ñ
apparet. omne malũ deficiẽdo.
uł refugiendo ꝯtabescit.⁊ lan-¬
guet. Regnat ubiq concordia.
ꝑ singulas discurrit mansionẽ

Expanded text:
Sic exoneratus, utcunque superficiem Sic exoneratus, utcunque superficiem alterius saeculi praelibabis, sic absolutus, utcunque imaginationem aeternitatis somniabis, sic liber, futuri status initia quasi praeludio quodam contrectare tentabis. O Deus, quid ibi tu facis, quid angelus, quid anima? Qui sermones tui ad angelum? quae confabulationes ad animam? Quid et de quibus opponunt tibi angelus et anima? Estne quod interrogent, cum palam de Patre annunties eis omnia? Estne quod ignorent de futuris, obliti sint de praeteritis, non capiant de praesentibus? Quid ibi clausum, quid non reseratum? Sed quare ibi aliqua absconderentur, cum adsint omnes amici, omnes absint inimici? Invidia neminem tangit, elatio nullum extollit, ira non perturbat, luxuria non tentat, gula non urget, ambitio non torquet, omne vitium non apparet, omne malum deficiendo vel refugiendo contabescit et languet. Regnat ubique concordia, per singulas discurrit mansiones
Abbreviated transcription (Latin):
gͥnũ. & hominẽ nouũ inceli
collocatũ. Cuiꝰ gͦ umbrã mo¬
ses expauit. lucẽ ipsã quis a¬
temptabit Caciatus tam̃
moyses rubũ uidere potuit.
nͥ discalciatus. diu uocẽ dñicã
audire nequiuit. Cito itaq ce¬
rigia calciam̃ti dissoluenda. c̃
tendimꝰ ad suꝑna. Nulla obli¬
get peccati oblectatio. nulla ꝙ¬
stringat peccandi ꝯsuetudo.
nulla impediat scł̃i sollicitu
His nempe animꝰ irretitꝰ nec
dere nec audire pot̾it qͥd sit
ds̃. Quare enĩ dr̃ ds̃ abrahã.
Pculdubio qr patriarche isti
fideles. qr obedientes. qr ꝑes¬
nantes. obedientes in precepti
creduli in ꝓmisso. alienati as¬
culo. nomine. oꝑe. sermone:
affectione dm̃ designauert̃. F
gͦ te delectet habitatio hui
corporis. ñ te retardet diffi¬
tas mandati. ñ in ertẽ efficiat
dilatio ꝓmissi. si dm̃ uis habe
qui ds̃ abraham ẽ. ds̃ ysaac:
ds̃ iacob. Solue calciam̃tũ. l¬
rumpe uinculũ depedib tur
de affectione & desid̾io menti

Expanded text:
novum in coelis collocatum! Cujus ergo umbram Moyses expavit, lucem ipsam quis attentabit? Calceatus tamen Moyses rubum videre potuit, sed non discalceatus diu vocem Dominicam audire nequivit. Cito itaque corrigia calceamenti dissolvenda, cum tendimus ad superna. Nulla obliget peccati oblectatio, nulla constringat peccandi consuetudo, nulla impediat saeculi sollicitudo. His nempe animus irretitus, nec videre, nec audire poterit, quid sit Deus. Quare enim dicitur: Deus Abraham? Procul dubio, quia patriarchae isti fideles, quia obedientes, quia peregrinantes, obedientes in praecepto, creduli in promisso, alienati a saeculo nomine, opere, sermone et affectione Deum designaverunt. Non ergo te delectet habitatio hujus corporis, non te retardet difficultas mandati, non inertem efficiat dilatio promissi, si Deum vis habere, qui Deus Abraham est, Deus Isaac et Deus Jacob? solve calceamentum, abrumpe vinculum, de pedibus tuis, de affectione et desiderio mentis.
Abbreviated transcription (Latin):
cepta. anob ẽ apꝓbanda : &
abangłis honoranda. Anima
sic iustificat᷑: quȩ bene ⁊ plene
confitet᷑. Dicendũ ẽ qͣre panẽ
ferm̃tatũ confessioni depec¬
catis comꝑau̾im: & qͣre eundẽ
panẽ omnibꝰ aliis de quibꝰ tͣc¬
taturꝰ sum p̾posuerĩ. Fermen¬
tũ: pecc̃m ẽ. Uñ apłs. Ex pur
gate uetꝰ ferm̃tum: ut sitis
noua conspersio.Sic̃ enĩ ferm̃¬
tũ uetustatis saporẽ ⁊ corrup¬
tionẽ masse cui ĩmixtũ fu̾it dif¬
fundit: sic pecc̃m castitatẽ om¬
niũ oꝑum quibꝰ se ĩmiscuerit:
adimit. Sic enĩ ait apłs. Mo¬
dicum ferm̃tũ: totã massã cor¬
rũpit. & iacob. Qui totam le¬
gem obseruau̾it. offendat aũ
in uno: factꝰ ẽ omniũ reus. Ee¬
ce quom pecc̃i uenenũ siue fer¬
m̃tũ uenarũ meatꝰ om̃s infi¬
cit. ut om̃s iusticiȩ qͣs fecerat
dent᷑. Quid gͦ: Uincit ne ma¬
licia sapientiam: Quare dic¬
tũ est ab apło. nonsicut delic¬

Expanded text:
cepta, a nobis est approbanda, et cepta, a nobis est approbanda, et ab angelis honoranda. Anima sic justificatur, quae bene et plene confitetur. Dicendum est quare panem fermentatum confessioni de peccatis comparaverim, et quare eumdem panem, omnibus aliis de quibus tractaturus sum praeposuerim. Fermentum, pecgate vetus fermentum ut sitis nova conspersio . Sicut enim fermentum vetustatis saporem et corruptionem massae cui immistum fuerit, diffundit; sic peccatum castitatem omnium operum quibus se immiscuerit adimit. Sicut enim ait Apostolus: Modicum fermentum totam massam corrumpit . Et Jacobus: Qui totam legem observaverit, offendit autem in uno, factus est omnium reus . Ecce, quomodo peccati venenum sive fermentum, venarum meatus omnes inficit, ut omnes justitiae quas fecerat dentur. Quid ergo? Vincitne malitia sapientiam? Quare dictum est ab Apostolo: Non sicut delic
Abbreviated transcription (Latin):
ad confitentẽ. Sine inquienᷤᷤ
o cherubin confitentes ad me
uenire: talium est enĩ regnũ
cȩloꝵ. Abiecerunt arma iniqͥ¬
tatis: & arma iusticie assũpse¬
runt. Sic̃ enĩ ex ibuert̃ m̃bra
sua seruire immundiciȩ & ini¬
quitati ad iniquitatẽ: ita nc̃
exibent seruire iusticiȩ inscĩ¬
ficationẽ. Ecce mnore u̾itas.
in corde caritas. in ꝯscientia
puritas. humilitas in habitu.
abstinentia inuictu. modestia
in incessu. castitas in aspectu.
in omni loco oratio. in omĩ tẽ¬
pore meditatio. in toto corꝑe
afflictio. in tota anima deuo¬
tio. desiderium ante dm̃: la¬
crimȩ die ac nocte ad dm̃.
Sic asordibꝰ pͥstinis lota flu¬
mine lacrimaꝵ. det̾sa u̾itatiᷤᷤ
linteo. accensa caritate. pur-¬
gata confessiõe. ornata humi-¬
litate. cincta abstinentia. cir¬
cũ amicta modestia. castitate
glorificata. oratione eleuata.
meditatioe suffulta. deuotio¬
ne inuncta. desid̃io incęlis re¬

Expanded text:
ad confitentem: Sine, inquiens, ad confitentem: Sine, inquiens, o cherubim, confitentes ad me venire, talium est enim regnum coelorum . Abjecerunt arma iniquitatis, et arma justitiae assumpserunt: sicut enim exhibuerunt membra sua servire immunditiae et iniquitati ad iniquitatem, ita nunc exhibent servire justitiae ad sanctificationem . Ecce in ore veritas, in corde charitas, in conscientia puritas, humilitas in habitu, abstinentia in victu, modestia in incessu, castitas in aspectu, in omni loco oratio, in omni tempore meditatio, in toto corpore afflictio, in tota anima devotio, desiderium ante Deum, lacrymae die ac nocte ad Deum. Sic a sordibus pristinis lota flumine lacrymarum, detersa veritatis linteo, accensa charitate, purgata confessione, ornata humilitate, cincta abstinentia, circumamicta modestia, castitate glorificata, oratione elevata, meditatione suffulta, devotione inuncta, desiderio in coelis re
Abbreviated transcription (Latin):
das adulationes seduceret᷑:
gladium:ne sine incisione cor¬
dis confidens in obstinatione
sua. patͥȩ introitus. apscͥpto in
exiliũ sine reditꝰ eluderetur. flã¬
meũ ÷ ne tunicis indutꝰ pelliceᷤᷤ.
& plumis obsessis uanitatis mũ¬
dane. flammã conting̾et inustꝰ.
u̾satilẽ: quia cum iratꝰ fũit ds̃.
cuiuspiã fraudis uelocitate ing̾s¬
sus subriꝑet᷑. Iusticiȩ obediunt
hȩc omnia. Cum parcendũ de¬
cernit᷑: recondt̃ se in uaginam.
Cum feriendũ: emittunt sagit¬
tas. & fulgura uibrant. Incen¬
dunt erecta ceruice contͣ insen¬
satos. submittunt alas ad uo¬
cẽ humiliũ. & ad confessionẽ ꝯ¬
tentib inflectuntur. Sumat ita¬
q accusationis gladiũ. qui lig¬
num uitȩ esurit: reiecto excusa¬
tionis scuto sumat plenitudinẽ
scientiȩ. sumat ignẽ. sumat ue¬
ritatẽ: quȩ rotunda & u̾satiliˢᷤ
est. His & enĩ insignib & uexil¬
lis delinit᷑ iusticia. uultũ iam
conĩtens ñ iratũ. s mitigatũ

Expanded text:
das adulationes seduceretur; gladium, ne sine incisione cordis confidens in obstinatione sua patriae introitus, et a proscripto in exsilium reditus eluderetur; flammeum, ne tunicis indutus pelliceis et plumis obsessus, vanitatis mundanae flammam contingeret inustus; versatilem quia, cum iratus fuerit Deus, cujuspiam fraudis velocitate, ingressus subriperetur. Justitiae obediunt haec omnia. Cum parcendum decernitur, recondunt se in vaginam, cum feriendum, emittunt sagittas et fulgura vibrant; incedunt erecta cervice, contra insensatos, submittunt alas ad vocem humilium; et ad confessionem ctentibus inflectuntur. Sumat itaque accusationis gladium, qui lignum vitae esurit, rejecto excusationis scuto; sumat plenitudinem scientiae, sumat imaginem, sumat veritatem quae rotunda et versatilis est. His etenim insignibus et vexillis delinitur justitia, vultum jam convertens non iratum sed mitigatum,
Abbreviated transcription (Latin):
cum sua interpellatiõe in ocu¬
lis pat̾nis eleuat. Moralit̃ aut̃
t̾ram ingredimur: cũ recesscis
ꝯscientiȩ ꝑscrutam᷑. Segetẽ
recolligimus: cũ ante actȩ ui¬
dȩ oꝑa in examinationis uditio
pensamꝰ. Manipulos spicarũ
ad sacerdotẽ deferimꝰ: cũ ple-¬
na & euidenti ꝯfessione. gͣna

Expanded text:
trorum, cum sua interpellatione, in ocutrorum, cum sua interpellatione, in oculis paternis elevat. Moraliter autem terram ingredimur, cum recessus conscientiae perscrutamur. Segetem recolligimus, cum anteactae vitae opera, in examinationis judicio pensamus. Manipulos spicarum ad sacerdotem deferimus, cum plena et evidenti confessione
Abbreviated transcription (Latin):
cens. cum ingressi fueritis t̾ram
quam ego dabo uob̃. & messue¬
ritis segetẽs. feretis manipuloᷤᷤ
spicarum. pͥmicias messis ur̃ȩ ad
sac̃dotẽ. qui leuabit fasciculũ
cora dño. ut acceptabilis sit ꝓ
uob̃ alt̾o die sabbati. Planũ ẽ
qd dr̃ adlitt̾am. Allegorice uõ.
tram ingredimur quã daturꝰ ẽ
nob. cũ ꝑfidem eccłiam intramꝰ.
cui cõmunicare ñ nͥ uocatiõe ce¬
nc̃. qr ipsã rem dc̃ facie ad faciẽ
obtinebimꝰ: cuiꝰ nunc ꝑspeculũ
& mneniginate uelata facie. pꝰt
terga: caligamꝰ. Segetẽ meti¬
mur. cum remunꝰationẽ bonoꝵ
oꝑum recipimꝰ. Manipulos spi-¬
carum ad sacerdotẽ deferimus.
cũ uirtutum collectionẽ in bo¬
naoꝑatione ei qui apud patrẽ
ꝓnobis interpellat resignamꝰ
Qui leuat fasciculũ coram dño.
ut acceptabił᷑ sit ꝓnobis alt̾o
die sabb̃i. quia ut pat̾ nobis
ꝓpitiet᷑. & in alt̾o die sabbati.
id÷ in resurrectiõe cõmuni placabi¬

Expanded text:
cens: Cum ingressi fueritis terram cens: Cum ingressi fueritis terram quam ego dabo vobis et messueritis segetem; feretis manipulos spicarum, prisacerdotem; qui levabit fasciculum coram Domino, ut acceptabilis sit pro vobis altero die Sabbati . Planum est quod dicitur, ad litteram; allegorice vero, terram ingredimur quam daturus est nobis, cum per fidem Ecclesiam intramus, cui communicare, non nisi vocatione coenunc; quia ipsam rem tunc facie ad faciem obtinebimus, cujus nunc per speculum et in aenigmate velata timus, cum remunerationem bonorum operum recipimus. Manipulos spicarum ad sacerdotem deferimus, cum virtutum collectionem in bona operatione, ei qui apud Patrem pro nobis interpellat resignamus; qui levat fasciculum coram Domino ut acceptabilis sit pro nobis, altero die Sabbati, quia, ut Pater nobis propitietur, et in altero die Sabbati, id est in resurrectione communi, placabi
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ panis. unũ corpꝰ. multi sumꝰ
in xp̃o. S qͣre moyses duos. pu¬
lus unũ uocat panẽ xp̃m. Sal¬
ua fide & auctoritate maioꝵ.
potest dici ut michi uidet᷑. qr
in tempore moysi reipsa ñdũ
facta fuerat incarnatio xp̃i. &
idcirco qͣsi duo panes erant il¬
le naturȩ. quarũ una in maies¬
tate sua & patͥs existens. alt̾a
ñdum in ꝓͥa ẽẽntia apparens.
p̃destinatione qͥdem sola con¬
iungebant᷑. ñdum aut̃ assũ ptus¬
ne uł unione. Tempore uͦ pau¬
li. id÷ gr̃e. nã post ascensionẽ di¬
miniuocatꝰ est: assũptione hi¬
minis au̾bo iam cȩlebrata. un
eademq ꝑsona xp̃i ex duabꝰ
& in duab naturis. diuina sl
⁊ humana subsistens. p̃dican¬
ne apłica excellebat. Unde non
inm̃ito paulus ad ꝑsonã atten¬
dens. unũ dicit. moyses duas
naturas intuens. duos panes
nominauit. ille ꝑsonã ñ diui-¬
dͥens. iste nat᷑as ñ ꝯfundens. At¬
tendendũ qͦ & diligent̃ disserẽ¬
dum. qd p̃mittit legis lator di¬

Expanded text:
us panis, unum corpus multi sumus in Christo . Sed quare Moyses duos, Paulus unum vocat panem Christum? Salva fide et auctoritate majorum, potest dici ut mihi videtur quia in tempore Moysi, re ipsa nondum facta fuerat incarnatio Christi; et idcirco, quasi duo panes erant illae naturae: quarum una, in majestate sua et Patris existens; altera nondum in propria essentia apparens praedestinatione quidem sola conjungebatur, nondum autem assumptione vel unione. Tempore vero Pauli, id est gratiae nam post ascensionem Domini vocatus est assumptione hominis a Verbo, jam celebrata: una eademque persona Christi, ex duabus et in duabus naturis divina scilicet et humana subsistens, praedicatione apostolica excellebat. Unde, non immerito Paulus ad personam attendens, unum dicit; Moyses duas naturas intuens, duos panes nominavit: ille personam non dividens, iste naturas non confundens. Attendendum quoque et diligenter disserendum, quod praemittit legislator, di
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑfecte nat᷑ȩ in una ꝑsona xͥ¬
iħu in seꝑabilit̾ ꝯuncte: Fer¬
mentũ enĩ hic ñ coagulũ cor¬
ruptionis : s oꝑationẽ sig̃cat.
in seꝑabilis unitionis. Hii co¬
quunt᷑ in pͥmicias domini qr
dei & hominis eadẽ ꝑsona in u¬
traq naturarũ suaꝵ cõpactaꝵ:
pͥmogenitꝰ siuie pͥmiciȩ dormi¬
entium. abeccłia catholica ap¬
pellat᷑ & credit᷑. Innat᷑a qͥdem
diuinitatis. ante omĩa natꝰ ẽ
de patre. innat᷑a uͦ humanita¬
tis infine scłoꝵ editus ex uir-¬
gine. In eiꝰdem certe uirginis
clibano cocti sunt panes isti.
qr u̾bum & caro sic fuerunt ad
inuicẽ coniuncta in ut̾o uirgi¬
nali. inuna eadẽq unitate
ꝑsonȩ: ut ultͣ ñ diceret᷑ seꝑa¬
tim homo uł ds̃. s si diceret᷑
una ꝑsona inseꝑabilit̃ homo
ds̃. Et duo quidẽ sunt panes
scdm moysen ꝓpt̾̃ in conu̾tibi¬
litatem naturarũ. nã sine ꝯfu¬
sione manserunt: & aliud ht̃

Expanded text:
perfectae naturae, in una persona perfectae naturae, in una persona inseparabiliter conjunctae? Fermentum enim, hic, non coagulum corruptionis, sed operationem significat inseparabilis unitionis. Hi coquuntur in primitias Domini, quia Dei et hominis eadem persona in utraque naturarum suarum compactarum, primogenitus sive primitiae dormientium, ab Ecclesia catholica appellatur et creditur. In natura quidem divinitatis, ante omnia natus est de Patre; in natura vero humanitatis, in fine saeculorum editus ex virgine. In ejusdem certe virginis clibano cocti sunt panes isti, quia Verbum et caro sic fuerunt ad invicem conjuncta in utero virginali, in una eademque unitate personae, ut ultra non diceretur separatim homo vel Deus, sed diceretur una persona inseparabiliter homo Deus. Et duo quidem sunt panes, secundum Moysen, propter inconvertibilitatem naturarum, nam sine confusione manserunt; et aliud habet
Abbreviated transcription (Latin):
fluens in uasis gr̃aꝵ celestiũ:
Nimirũ is nr̃ȩ pauꝑtati amicũ
se exhibuit. cũ ꝓpter nimiã ca-¬
ritatẽ suã qua dilexit nos. fi¬
lium unigenitũ incarnari ꝯsti¬
tuit. Et ne causareris hc̃ amicũ
remotissimũ. utiq in diuinita¬
te sua manentẽ dm̃: habe̾ iux¬
ta te diuinam sap̃iam incar-¬
natam. uasis aureis & argente¬
is ñ modice locupletissimã. Nã
& de cęlis attulit: & de t̾ris
nichilominꝰ tulit. uasa mun-¬
dissima & p̃ciosissima. in qͥb
cibũ pat̾nȩ uoluntatis cenaret¬
& potaret. Angłi ꝓculdubio
ministͣntes. apłi obseq̃ntes. u̾¬
bo incarnato sap̃iȩ in carne
absconditȩ. qͥd aliud st̃ ꝗͣ a
mici uicine nr̃ȩ uasa aurea &
argentea: Et forte hanc do
ginis ad impletã. obumbrabat
legis lator cũ diceret: panes pͥ¬
mitiarũ duos. de duab decimĩ
simile coquendos in pͥmicia
domini. Quienĩ sunt panes pͥ¬
miciarũ duo. de duab decimiᷤᷤ

Expanded text:
fluens in vasis gratiarum coelestium? fluens in vasis gratiarum coelestium? Nimirum is nostrae paupertati amicum se exhibuit, cum propter nimiam charitatem suam qua dilexit nos, Filium unigenitum incarnari constituit. Et ne causareris, hunc amicum remotissimum utique in divinitate sua manentem Deum; habes juxta te divinam Sapientiam incarnatam vasis aureis et argenteis non modice locupletissimam. Nam et de coelis attulit, et de terris nihilominus tulit vasa mundissima et pretiosissima, in quibus cibum paternae voluntatis coenaret et potaret. Angeli procul dubio ministrantes, apostoli obsequentes Verbo incarnato, Sapientiae in carne absconditae, quid aliud sunt quam amici vicinae nostrae vasa aurea et argentea? Et forte hanc Domginis adimpletam, obumbrabat legislator cum diceret: Panes primitiarum duos, de duabus decimis similae coquendos in primitias Domini . Qui enim sunt panes primitiarum duo, de duabus decimis
Abbreviated transcription (Latin):
nem qͦq habeat congru̾i: Tunc
eñ bonus consequit᷑ finis cuiꝰ lib⁊
actionis: cũ a creante pͥncipio.
ñ declinau̾it creat᷑e pͥncipium.
ꝑqͥde innumerabilia sunt oꝑa
hominũ. ⁊ tam̃ unũ atq et̾num
hñt sibona fu̾int. bonũ pͥncipi¬
um. Nam nͥ deriuatũ fuerit.
qd̾cũq pͥncipiũ singulare uo¬
luntatis alicuiꝰ. a diuinȩ uolun¬
tatis pͥncipio: malũ semꝑ erit.¬
& desinet in finẽ pessimũ. Recur¬
rendum itaq sẽꝑ & de om̃ib
in pͥncipio: ad principiũ. Hoc
autẽ pͥncipiũ. inpͥncipio erat
apud dm̃. & erat pͥncipii u̾bum.
& omnis ũbi pͥncipiũ. Mutue¬
rium ab ȩt̾no. pͥncipiũ a pͥncipio.
s creatum ab increato. Forte
legis lator hoc monet cũ dicit.
ut postulet uir ab amico suo.⁊
mulier a uicina sua uasa aurea
& argentea. Quis enĩ amicus
tam diues ut ds̃ in auro bonoꝵ
sensuũ. tam locuples in argento
examinatoꝵ sermonũ. tã af¬

Expanded text:
nem quoque habeat congruum. Tunc nem quoque habeat congruum. Tunc enim bonus consequitur finis cujuslibet actionis, cum a creante principio non declinarit creaturae principium. Equidem innumerabilia sunt opera hominum et tamen unum atque aeternum habent si bona fuerint, bonum principium; nam nisi derivatum fuerit quodcunque principium singulare voluntatis alicujus, a divinae voluntatis principio, malum semper erit et desinet in finem pessimum. Recurrendum itaque semper et de omnibus in principio ad principium: hoc autem principium In principio erat apud Deum , et erat principii Verbum, et omnis verbi principium. Mutuerium ab aeterno; principium a principio, sed creatum ab increato. Forte, legislator hoc monet cum dicit ut postulet vir ab amico suo, et mulier a vicina sua, vasa aurea et argentea . Quis enim amicus tam dives ut Deus in auro bonorum sensuum, tam locuples in argento examinatorum sermonum, tam af
Abbreviated transcription (Latin):
iurtutis & contumeliȩ. Beat
uir qui impleuit desideriũ su¬
um ex istis. ñ enĩ ꝯfundet᷑ cũ
loqueret᷑ inimicis suis ĩ porta
copͥmicias sp̃s. Nam sine de
sp̃u: ubiq & in om̃ibꝰ defict
sp̃s m̃s. In sp̃u itaq pͥncipali
ñ pro m̃ito s gratuito dono.
quãlibet parũ illum inatus. di¬
cam & de hoc qd de sacrario
scͥpturaꝵ fuero edoctus. Un¬
ũsitatis gͥ creat᷑e subsistentia:
unũ habet a quo sit pͥncipiũ dm̃.
Neq enĩ a se ẽ quicqͥd ẽ. Bonũ de¬
niq ẽ: quicqͥd ẽ. Nam id tantum
a se est: qd̾ sũme est .i. creator. Id
uͦ ase ñ est: qd ñ nisi ab eo qͥ sũme
ẽ: ẽẽ potest. Nam malũ ñ est:
qr neq seipsũ creans. neq creatũ
adeo est. Nicħ aut̃ est nͥ qd̾ crea¬
tor uł creat᷑a ÷. Id̾o malum ñ ẽ: qr
neq creator neq creat᷑a ẽ. Quã¬
obrem id circo ad unũ referendũ
est. sine pͥncipio pͥncipium. qͥc¬
qͥd ht̃ temporale pͥncipiũ: ut fi¬

Expanded text:
virtutis et contumeliae. Beatus virtutis et contumeliae. Beatus vir qui implevit desiderium suum ex istis, non enim confundetur cum loquetur inimicis suis in porta s, nam sine Dei Spiritu, ubique et in omnibus deficit spiritus meus. In Spiritu itaque principali, non pro merito, sed gratuito dono, quamlibet parum illuminatus, dicam et de hoc quod de sacrario Scripturarum fuero edoctus. Universitatis igitur creaturae subsistentia, unum habet a quo sit, principium Deum, neque enim a se est, quidquid est; bonum denique est, quidquid est. Nam id tantum a se est, quod summe est, id est Creator. Id vero a se non est, quod non nisi ab eo qui summe est, esse potest. Nam malum non est, quia neque se ipsum creans, neque creatum a Deo est; nihil autem est, nisi quod Creator vel creatura est: ideo malum non est, quia neque Creator, neque creatura est. Quamobrem idcirco ad unum referendum est, sine principio principium, quidquid habet temporale principium, ut fi
Abbreviated transcription (Latin):
& inanima sua rex ipse uirtu¬
tũ. omniũ gr̃arum conuoca¬
uit curiã. & singularit̃ a singu¬
lis. ⁊ communtt̃ ab om̃ĩb ho¬
noratus: unã omniũ ad patrẽ
retulit palmã. Hic gͥ qͥ non
solũ de plenitudine sua. ue¬
rũ ⁊̃ exinanitione repleuit
dolia nr̃a. ꝑfectus semꝑ d̃s. ꝑ¬
fectus etiã homo. ds̃ aconcep¬
tione fuit. Ad pedes humani
nent᷑ ꝓcidunt. & coronassuaᷤ
mittunt: qr omne m̾̃itũ uł p̃¬
miũ ab eose hab̃e humiliter
om̃s scĩ recognoscunt. Uis
hab̾e iusticiã : Uis hab̾e sa¬
pientiã: Uis hab̾e grãm:¬
inquit. Qui factus est nob̃ ado
redẽptio. Ecce panis iste.⁊ unꝰ e¬
scĩficatio. unꝰ idẽq ẽ redẽptio.
Unde qr sapientia ẽ: illumint
tenebrosa stultoꝵ corda luce ui
sap̃iȩ. Quia iusticia: iustificat
depressa ponderib peccĩ ⁊ mali¬
ciȩ. Quia scificatio: sc̃ificat fu¬
xa & euagantia ꝑ decliuia ui¬
nȩ głȩ. Quia redẽptio: redemi
sublata. uł asportata adloc

Expanded text:
se virtutum, omnium gratiarum convocavit curiam, et singulariter a singulis et communiter ab omnibus honoratus, unam omnium ad Patrem retulit palmam. Hic igitur qui non solum de plenitudine sua, verum etiam exinanitione replevit dolia nostra, perfectus semper Deus, perfectus etiam homo Deus a conceptione fuit. Ad pedes humanitnenter procidunt et coronas suas mittunt , quia omne meritum vel praemium ab eo se habere humiliter omnes sancti recognoscunt. Vis habere justitiam? vis habere sapientiam? vis habere grainquit: Qui factus est nobis a Deo redemptio . Ecce panis iste, esanctificatio; unus idemque est redemptio. Unde quia sapientia est, illuminat tenebrosa stultorum corda luce verae sapientiae; quia justitia, justificat depressa ponderibus peccati et malitiae; quia sanctificatio, sanctificat fluxa et evagantia per declivia vanae gloriae; quia redemptio, redemit sublata vel asportata, ad loca
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. ante ꝗͣ ueniat septimꝰ
dies pausationis. Sex enĩdie¬
b ait moyses facietis opꝰ. dies
septimꝰ qr sabbati reqͥes ẽ : uo¬
cabitur sc̃s. Omne opus ñ facie¬
tis in eo. Sabbatũ dñi ẽ incunc¬
tis habitationibꝰ ur̃is. Primadi¬
Tercia. ꝓfessionis. Quarta. mor¬
tificationis. Quinta. deuotionis
Sexta. orationis. Septima uaca¬
tionis. siue ꝯtẽplationis. Nam ꝯ¬
templationis messẽ neqͣqͣm colli¬
gimꝰ: nisi fruges iusticiȩ pꝰ semi¬
nauerimꝰ. nec inseptima reqͥesct̃t.
qui in p̃cedenti senario ñ labora¬
uit. Insistendũ gͥ uirtutibꝰ: & de
ꝯfusione denebrarũ originaliũ.
ad illuminationẽ seu ordinatio

Expanded text:
tionis, antequam veniat septimus tionis, antequam veniat septimus dies pausationis. Sex enim diebus, ait Moyses, facietis opus , dies septimus, quia Sabbati requies est, vocabitur sanctus: Omne opus non facietis in eo: Sabbatum Domini est in cunctis habitationibus vestris . Prima ditertia professionis, quarta mortificationis, quinta devotionis, sexta orationis, septima vocationis, sive contemplationis. Nam contemplationis messem nequaquam colligimus, nisi fruges justitiae prius seminaverimus, nec in septima requiescit, qui in praecedenti senario non laboravit. Insistendum igitur virtutibus, et de confusione tenebrarum originalium, ad illuminationem se
Abbreviated transcription (Latin):
latus nr̃ cuianimã cõmisimꝰ.
cui omĩa gͣuamina reserauimꝰ.
non sufficit ꝯfessio uł penitẽ¬
tia. ꝓpt̾ repentinũ mortis arti¬
culũ. ut statim penitꝰ deleant᷑ ꝑ¬
petrata scelera: saltẽ in alt̾o die
bilis. In alt̾o inqͥt die sabbati.
duo gͦ sabbata st̃: unũ ⁊ alt̾m.
Re u̾a iam quiescere amalo m̃¬
culdubio inp̃senti necessario
ẽ habendum. Nam in fut᷑o ex
tali merito erit reqͥes in bono.
qd̃ ẽ sabb̃m ex sabb̃o. Inueni¬
es inqͣm tc̃ ñ solũ sabbatũ. qr
requiem sine inquietatiõe om¬
nium molestiarũ. s sabbatimỹ.
Breuit̃ gͥ ꝑcurrendũ. & de pri¬
mo. scõo. t̾cioq sabbato. aliqͥd
iuuante do ẽ dicendũ. In hoc
corpore cum cessat᷑ amalo: iã
q̃dam fut᷑i sabbati ẽ p̃libatio.
Relicto corpora anima cũ exit
de uita iã gratulat᷑ de requie
scda. Ad extremũ in aduentu
iudicis sabbatismꝰ celebratur.
inrenouatiõe aĩȩ & corporis.
Precedunt aut̃ sex dies afflic¬

Expanded text:
latus noster cui animam commisimus, cui omnia gravamina reseravimus:non sufficit confessio vel poenitentia, propter repentinum mortis articulum, ut statim penitus deleantur perpetrata scelera; saltem in altero die bilis. In altero, inquit, die Sabbati. Duo ergo Sabbata sunt, unum et alterum. Revera jam quiescere a malo, meprocul dubio in praesenti necessario est habendum. Nam in futuro, ex tali merito erit requies in bono, quod est Sabbatum ex Sabbato. Invenies, inquam, tunc non solum Sabbatum, quia requiem sine inquietatione omnium molestiarum, sed Sabbatismum. Breviter igitur percurrendum, et de primo, secundo, tertioque Sabbato aliquid, juvante Deo, est dicendum. In hoc corpore, cum cessatur a malo, jam quaedam futuri Sabbati est praelibatio. Relicto corpore, anima cum exit de vita, jam gratulatur de requie secunda. Ad extremum in adventu Judicis, Sabbatismus celebratur, in renovatione animae et corporis: praecedunt autem sex dies afflic
Abbreviated transcription (Latin):
dere: s dm̃ aliter ñ decuit nr̃am
infantiã docere. Maluit sͥ ñ par-¬
cere: cumte ohomo de se uoluit
pascere. Magnus ille. excelsus
miculus uix te de t̾ra erigens. t̾ra
sine aqua: tantũ puluerẽ faciens
In recessu manebat ille suȩ diui¬
nitatis: insecessum tu confuge¬
ras iniquitatis. Descendit tam̃
excelsus. uenit remotꝰ ad secessũ
duũ. subintrauit tuguriolum
tuũ: & supposuit tͥ humerum
suũ. Grauatꝰ est ñ ponde iniquita¬
tis. s obstinatione curari recu¬
santis. Tam̃ sap̃ia uincit maliciã:
& pacientia contumaciã. Defec¬
tio tua ꝓinde refecta: cepit ꝓ¬
ficere imꝑfectionẽ. Quousq
autẽ languorẽ naturȩ lapsi co¬
ddiano exspirantẽ. ex sententia
pͥme maledictionis. etiã gem̃teᷤ
patim᷑: citra ꝯsũmationis ꝑfec¬
tionem usq quaq detinemur.

Expanded text:
dere; sed Deum aliter non decuit nostram dere; sed Deum aliter non decuit nostram infantiam docere. Maluit sibi non parcere, cum te, o homo, de se voluit pascere: magnus ille, excelsus miculus: vix te de terra erigens: terra sine aqua , tantum pulverem faciens. In recessu manebat ille suae divinitatis, in secessum tu confugeras iniquitatis; descendit tamen excelsus, venit remotus ad secessum tuum, subintravit tuguriolum tuum, et supposuit tibi humerum suum. Gravatus est, non pondere iniquitatis, sed obstinatione curari recusantis. Tamen: Sapientia vincit malitiam , et patientia contumaciam. Defectio tua proinde refecta, coepit proficere in perfectionem. Quousque autem languorem naturae lapsu quotidiano exspirantem, et sententia primae maledictionis etiam gementes patimur; citra consummationis perfectionem usquequaq
Abbreviated transcription (Latin):
poralit̾ ꝑcipit impassibilẽ di¬
uinitatem. iste sacram̃ taliter
impassibilẽ humanitatẽ. scd̃m
regionũ diu̾sitatẽ. regnantis. &
exulantis. in sacietatẽ sui desi¬
deriisuscipit. Cum enĩ incarna¬
tionem fidelit̾ recolis. bonum
panis frustum ori tuo apponis
Cum passionẽ: similtt̾ facis. su
uͦ resurrectionẽ uł ascensionẽ t
ꝓponis: quasi offas medullataᷤ
seu mellitas comedis. Unde
sponsa hoꝵ myst̾ioꝵ dapibꝰ bñ
pasta: eructans & exultans in
laudib dicit. Comedi fauũ
cum melle meo: bibi umnũ mer
cũ lacte meo. In lacte incarnatio.
inuino: passio. in fauoresurrectio.
imelle ascensionis intelligit᷑ dul¬
cedo. Nr̃ȩ sunt partes iste. in te.⁊
de te iħu. Qui enĩ totũ de simulca¬
ꝑe nequiuimꝰ: de indiuisibili di¬
iusĩ partes gr̃ȩ accepimꝰ. si tam̃
partes dicere qͥs audeat. ipsa tuȩ
dispensationis sacram̃ta. Aliter
enim & si deceret nos dm̃ app̃hẽ¬

Expanded text:
poraliter percipit impassibilem diporaliter percipit impassibilem divinitatem, iste sacramentaliter, impassibilem humanitatem, secundum regnorum diversitatem, regnantis et exsulantis satietatem sui desiderii suscipit. Cum enim incarnationem fideliter recolis, bonum panis frustum ori tuo apponis; cum passionem, similiter facis; cum vero resurrectionem vel ascensionem tibi proponis, quasi offas medullatas seu mellitas comedis; unde sponsa horum mysteriorum dapibus bene pasta, eructans et exsultans in laudibus dicit: Comedi favum cum melle meo, bibi vinum meum cum lacte meo ; in lacte, incarnatio; in vino, passio; in favo, resurrectio; in melle, ascensionis intelligitur dulcedo. Nostrae sunt partes istae, in te et de te Jesu, qui enim totum te simul capere nequimus, de indivisibili, divisum, partes gratiae accepimus; si tamen partes dicere quis audeat, ipsa tuae dispensationis sacramenta. Aliter enim, etsi deceret nos Deum apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
efficit᷑: sine do homo ad nichilũ
redigit᷑. Cum dõ angłs iam et̃¬
nalit̾ beatificat᷑ : cum dõ. ho¬
mo in p̃senti iustificat᷑. & ĩ fu¬
turo glorificat᷑. In dm̃ angłs
rapitur. p̃sens ꝑuisionẽ: homo
absens ꝑ ꝯtemplationẽ. Adhe¬
ret do angłs sinȩ int̾missione:
homo suspirat sine int̾missioẽ.
Stat ille: ille fluctuat. Iubilat
ille: eiulat iste. Ille cantat: iste
plorat. Ille deliciis: iste miseris
affluit. Ut̃q tam̃ ad ꝯuiuium uo¬
catur: s dissimilit̾. Ille enĩ de ꝓpe
istedelonge. Ut̾q stola indut̃
s illi iam decollo pendet: iste ad¬
huc de futuroꝵ expectatione tr¬
pidat. Ut̃q absorbet᷑ agła. Iule
quidẽ acdaritate creationis. inda¬
ritatẽ ꝯfirmationis: iste uͦ are¬
missione peccatoꝵ. inuerã uisti.¬
ficationẽ scõꝵ. Uno pane uesct
utq. syille integro indiuinitate
iste in frusta sacram̃toꝵ diuiso:
in humanitate. Namille incor¬

Expanded text:
efficitur, sine Deo, homo ad nihilum efficitur, sine Deo, homo ad nihilum redigitur. Cum Deo, angelus jam aeternaliter beatificatur; cum Deo, homo in praesenti justificatur et in futuro glorificatur. In Deum angelus rapitur, praesens per visionem, homo absens per contemplationem. Adhaeret Deo angelus, sine intermissione, homo suspirat sine intermissione. Stat ille, ille fluctuat; jubilat ille, ejulat iste; ille cantat, iste plorat; ille deliciis, iste miseriis affluit. Uterque tamen ad convivium vocatur, sed dissimiliter. Ille enim de prope, iste de longe: uterque stola induitur, sed illi jam de collo pendet, iste adhuc de futurorum exspectatione trepidat. Uterque absorbetur a gloria: ille quidem a claritate creationis, in claritatem missione peccatorum in veram justificationem sanctorum. Uno pane vescitur uterque; sed ille, integro in divinitate; iste, in frusta sacramentorum diviso, in humanitate. Nam ille incor
Abbreviated transcription (Latin):
s semꝑ existendo ꝑfectus. Ds̃
gͥ de medulla suȩ ꝑfectionis.
tam angłicȩ ꝗͣ humanȩ replet
uiscera imꝑfectionis. Angłm
quide sic semel replet: ut ul¬
t̾uis alia repletiõe ñ indigeat.
Hominẽ uͦ sic iugit᷑ replet. ut
nisi cotidie repleat. in anis fiat.
Infusanãq adeo in homine gr̃e
medulla: ex decursu mortalita¬
tis fluit ꝑrimas pecc̃i. Angłi¬
ca uͦ nat᷑a in cristallina stabili¬
tate solidata. iam inamissi¬
bilit̾ possidet: quicqͥd gr̃ȩ te¬
net. Ipse uͦ se toto ȩt̾nalit᷑. to¬
tus est plenꝰ. & ꝑfectus ds̃. nũ¬
ꝗͣ factus uł futurus melior
uł ꝑfectior. Noli crede pauꝑi¬
orem futurũ dm̃ si abscesseris:
neq diciorẽ si accesseris: Tibi
ꝓdest accessus: tibi obest reces¬
sus. Nichil pr̃as prestantissimo:
nichil donas altissimo. Suũ re¬
cipit: si te uł ate aliquid acci¬
pit. Suum nichilominꝰ ñ amit¬
tit. s aliter disponit: si te sub¬
tͣceris. Sine deo. angłs demon

Expanded text:
sed semper existendo perfectus. Deus igitur, de medulla suae perfectionis, tam angelicae quam humanae replet viscera imperfectionis; et angelum quidem sic simul replet, ut ulterius alia repletione non indigeat; hominem vero sic jugiter replet, ut, nisi quotidie repleat, inanis fiat. Infusa namque a Deo in homine gratiae medulla, ex decursu mortalitatis, fluit per rimas peccati. Angelica vero natura, in crystallina stabilitate solidata, jam inamissibiliter possidet quidquid gratiae tenet. Ipse vero, sic toto aeternaliter totus est plenus et perfectus Deus, nunquam factus vel futurus melior vel perfectior. Noli credere pauperiorem futurum Deum si abscesseris, neque ditiorem si accesseris. Tibi prodest accessus, tibi obest recessus; nihil paras praestantissimo, nihil donas Altissimo. Suum recipit si te vel a te aliquid accipit; suum nihilominus non amittit, sed aliter disponit, si te subtraxeris. Sine Deo, angelus daemon
Abbreviated transcription (Latin):
due.studium s sine afflictiõe.
ꝓfectio: s sine motiõe. eleuatio:
s sine ambitiõe. qͥes: s sine ru¬
bigine. Imitatͥx oꝑum dñi &
dei sui anima. emulatͥx qͦq sap̃ie
altissimi. in tanta uarietate
uirtutũ effecta: cũ oꝑante ope¬
ratur. & cũ quiescente quiescit.
habens in se dm̃ oꝑantẽ. hñs
quiescentẽ. & ipsa oꝑans in o¬
ꝑante. & quiescens in qͥescen¬
te. & oꝑans in quiescente. &
quiescens in oꝑante. Non enĩ
ñ quiescit ds̃ cũ oꝑatur. Oꝑat᷑
namq quiescens. ne ociosus di¬
cat᷑: quiescit oꝑando. ne labo¬
re fessus estimetur. Tu cũ labo¬
ras ñ quiescis. & cum quiescis
ñ laboras: qr intẽpore muta¬
ris. & in te mutant᷑ tẽpora. Non
sic autẽ omp̃s. ñ sic ȩternus. qr
omnia immutabilis mutat.
& omĩa simul sola uoluntatis
quid de eo dr̃. Similit̃ cũ septi¬
mo die dr̃ requieuisse. ip̃e uero
cotidie om̃s nos & omĩa nr̃a no¬

Expanded text:
one; studium, sed sine afflictione; one; studium, sed sine afflictione; profectio, sed sine motione; elevatio, sed sine ambitione; quies, sed sine rubigine. Imitatrix operum Domini et Dei sui anima; aemulatrix quoque sapientiae Altissimi, in tanta varietate virtutum effecta; cum operante, operatur, et cum quiescente quiescit; habens in se Deum operantem; habens quiescentem, et ipsa operans in operante, et quiescens in quiescente, et operans in quiescente, et quiescens in operante. Non enim non quiescit Deus cum operatur; operatur namque quiescens, ne otiosus dicatur: quiescit operando, ne labore fessus aestimetur. Tu, cum laboras, non quiescis; et cum quiescis, non laboras; quia in tempore mutaris, et in te mutantur tempora: non sic autem Omnipotens, non sic Aeternus, quia omnia immutabilis mutat, et omnia simul sola voluntatis quid de eo dicitur. Similiter, cum septimo die dicatur requievisse, ipse vero quotidie omnes nos et omnia nostra no
Abbreviated transcription (Latin):
dam in mortificatiõe. peccatoꝵ
recordationẽ. & fut᷑i uidicii dis¬
trictionẽ in deuotione corpoꝵ.
conscientiã bonã & fidẽ non
fictam inoratiõe. omniũ uisibi¬
lium obliuionẽ habeas in con¬
templatione. Si iusticia p̃eunte
& gressus tuos regente. aĩa tua
dies uitȩ suȩ talit̃ ordinau̾it: ul¬
t̾uis laborare non conuenit.
Nam nunqͥd dota die arans ara¬
bit ꝓscindet & sariet humũ
suam.: Nonne cum adequaue¬
ntt faciẽ derrȩ. seret.gith. & cr¬
minũ sparget: Cum enĩ satis
elaboratũ fu̾it in euulsione spi¬
narũ. in concisione terraꝵ. in ꝯ¬
cussione rupiũ. in adeqͣtione
montiũ & ualliũ: tc̃ gich ua¬
cando ẽ serendũ. tc̃ ciminũ sub¬
ailiter contẽplando spargen¬
dũ. & forte in ꝯtẽplatione
quidã labor est. s melior re-¬
quie. s ocio suauior. s somno
dulcior. s cunctis uoluptatibꝰ
delectabilior. Labor inquã. s
sine sudore. opꝰ s sine uexatio¬
ne. occupatio s sine diftensi¬

Expanded text:
catorum recordationem et futuri judicii districtionem in devotione corporum, conscientiam bonam et fidem non fictam in oratione, omnium visibilium oblivionem habeas in contemplatione. Si justitia praeeunte et gressus tuos regente, anima tua dies vitae taliter ordinaverit, ulterius laborare non convenit. Nam: Nunquid tota die arans arabit, proscindet et seret humum suam? nonne cum adaequaverit faciem terrae, seret gith et cyminum sparget? Cum enim satis elaboratum fuerit in evulsione spinarum, in concisione terrarum, in concussione rupium, in adaequatione montium et vallium, tunc, gith, vacando, est serendum; tunc, cyminum subtiliter contemplando spargendum. Et forte in contemplatione quidam labor est, sed melior requie, sed otio suavior, sed somno dulcior, sed cunctis voluptatibus delectabilior. Labor, inquam, sed sine sudore; opus, sed sine vexatione; occupatio, sed sine distensi
Abbreviated transcription (Latin):
puteis scaturiens. audes gan¬
nire sine peccato sum: Audi¬
uimus suꝑbiam moab: suꝑbꝰ
est ualde. Arrogantia eiꝰ: plꝰ¬
ꝗͣ fortitudo eiꝰ. Solus enĩ &
singularit̾ int̾ mortuos liber.
qͥ naturã ñ culpã suscepit. con

Expanded text:
puteus scaturiens, audes ganputeus scaturiens, audes gannire, Sine peccato sum. Audivimus superbiam Moab, superbus est valde, arrogantia ejus plusquam fortitudo ejus . Solus enim et singulariter inter mortuos liber , qui naturam non culpam s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectio. uͥ aliqua residet adhuc
imꝑfectio. Uirtus quoq ñ ꝑfici¬
tur dum uicioꝵ reliquiȩ suꝑsti¬
des inueniunt᷑. Quis autẽ ma¬
nente humanȩ uitȩ corruptela¬
cor se castum hab̃e gloriabit᷑.⁊
ꝓpħa: S asserit se de ĩmun¬
do conceptũ semine. s ꝯfitet᷑
ẽe. Apłs : S dixit se in multis
offende. Patriarcha uł quelibet
de genere humano anima. S
conclusit ds̃ omĩa sub peccato.
ut omniũ misereat᷑. Pret̾ea fis¬
tula illa sp̃s scĩ omnigen̾e uir¬
tutũ redimnita. & iam pene su¬
pra hominẽ. iuxta angłm me¬
rito᷑ uirtute collocata: abimꝑ¬
fectione sua exclamat. Fr̃s: ego
me ñ arbitror app̃hendisse. Unũ
autẽ. Quȩ retro oblitꝰ: ad ea quȩ
ante sunt me extendo. Sequor
aut̃ ad palmã suꝑnȩ uocatioĩs.
Ubinc̃ es o p̃sũptio sp̃s. o ĩfla¬
dio uesice erronei cordis: Qd
suꝑbis derra & cinis: Paulus
in cuiꝰ gremio conglomeratur
omniũ redundantia uirtutũ
uł aqua in mare. dicit ñ ẽ me¬

Expanded text:
t adhuc imperfectio. Virtus quoque non perficitur, dum vitiorum reliquiae superstites inveniuntur. Quis autem, manente humanae vitae corruptela, se castum habere cor gloriabitur? Propheta? Sed asserit, se de immundo conceptum semine, sed confitetur, esse: Apostolus? sed dixit se in multis offendere; patriarcha, vel quaelibet de genere humano, anima? sed conclusit Deus omnia sub peccato, ut omnium misereatur ; praeterea, fistula illa Spiritus sancti, omni genere virtutum redimita, et jam pene supra hominem, juxta angelum merito et virtute collocata, ab imperfectione sua exclamat: Fratres, ego me non arbitror apprehendisse; unum autem, quae retro oblitus, ad ea quae ante sunt me extendo , sequor autem ad palmam supernae vocationis. Ubi nunc es, o praesumptio spiritus, o inflatio vesicae erronei cordis? quid superbis terra et cinis? Paulus, in cujus gremio conglomeratur omnium redundantia virtutum, velut aqua in mare, dicit: Non est me