comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beret humana. ⁊ nõ aliꝰ atq aliꝰ s id̾m ip̃e
u̾et qd̃ illa debebat. ⁊ ꝑ d̾iam posset qd expe¬
diebat. Deniq uͥgo que ꝑ fidem mũda ft̃a ẽ
ut de illa poss assumi neqͣqmͣ tredidit illũ mo¬
tredidit. Ꝙ si te it̾m ꝑturbat qr dito nc̃c̃e e¬
rat: memento qi intas fid̾i uͥginis nõ fuit
cã ut ille sponte moreret᷑. s quia ħ fut᷑um
erat u̾a fuit fides. Qmͣobrem si di ncc̃e e
p̾tedens que tã ẽ ut sit res. ⁊ ẽ ncc̃itas seqñs
qmͣ res facit. p̾tedens ⁊ effitiens ncc̃itas ẽ tũ
d̾r celum uolui qr ncc̃e ẽ ut uoluat᷑. Seqñs
u̾o ⁊ que intħ efficit s fit: ẽ cũ dito de ex ne¬
cessitate loqui qr loq̃ris. Cura enĩ dito sigan¬
fito intħ fac̾e posse. ut dum loq̃ris ñ loc̃ris.
nõ ꝙ aliquid te togat ad loqñd̃. nam mo¬
lentia net᷑alis ꝯdicõis tosit celum nolui de

Expanded text:
t humana; et non alius atque alius, sed idem ipse veret, quod illa debebat; et per divinam posset, quod expediebat. Denique Virgo, quae per fidem munda facta est, ut de illa posset assumi, nequaquam credidit illumcredidit. Quod si te iterum perturbat, quia dico, necesse erat: memento quia veritas fidei Virginis non fuit causa, ut ille sponte moreretur: sed quia hoc futurum erat, vera fuit fides. Quamobrem si dicitur, necesse praecedens, quae causa est ut sit res: et est necessitas sequens, quam res fr coelum volvi; quia necesse est, ut volvatur. Sequens vero, et quae nihil efficit, sed fit, est cum dico te ex necessitate loqui, quia loqueris. Cum enim hoc dico, significo nihil facere posse, ut, dum loqueris non loquaris, non quod alius te cogat ad loquendum. Nam violentia naturalis conditionis cogit coelum
Abbreviated transcription (Latin):
iatent rõi .s. mori ⁊ uelle mori utr̃z uid̾r in
illo nct̃itate fuisse. A. Quis se sponte uoluit
hoĩem fac̾e ut ead̾ ĩ mictabłi uolũtate more¬
ret᷑. ⁊ ꝑ hꝰ fidem t̾titudĩs uͥgo mũda fi̾et de qͣ
homo ille assumet᷑ .s. Us filius di. N. Nõne¬

Expanded text:
icet, et mori, et velle mori; utrumque videtur in illo necessitate fuisse. ANS. Quis se sponte voluit hominem facere, ut eadem immutabili voluntate moreretur, et per hujus fidem certitudinis virgo munda fieret, de qua homo ille assumeretur? BOS. Deus Filius Dei. ANS. Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmutabłr fac̾e de illis om̃s hoĩes quos ad te¬
lestem tiuitatẽ assũpturꝰ erat ꝙ illos duos
ab ħ extlusit ꝓpoĩto .s. Inmo illos marime
ad hͨ fetisse tredi d ut eẽnt de illis pp̃ quos
fc̃i sũt. A bñ ꝯsid̾as. Nulla tñ aĩa añ mor
tem xͥ ꝑadisum celestem ĩgredi potuit situt
supͣdixi de regis palacõ .u. Sit tenemꝰ. A. uir¬
go aut̃ illa de qͣ homo ille assũptꝰ ẽ de qͦ locͥ¬
mur: fuit de illis qͥ añ natiuitatẽ eiꝰ ꝑ eum
mũdati sũt apcc̃is. ⁊ in eiꝰ ip̃a mũdicia de il¬
ip̃e debeat a se ip̃o hr̃e mũditiã a ptt̃o. uide¬

Expanded text:
immutabiliter facere de illis omnes homines, quos ad coelestem civitatem assumpturus erat; quod illos duos ab hoc excluserit proposito. BOS. Imo illos maxime ad hoc fecisse credi debet, ut essent de illis, propter quos facti sunt. ANS. Bene consideras. Nulla tamen anima ante morti, paradisum coelestem ingredi potuit; sicut supra dixi de regis palatio. BOS. Sic tenemus. ANS. Virgo autem illa, de qua ille homo assumptus est de quo loquimur, fuit de illis, qui ante nativitatem ejus per eum mundati sunt a peccatis; et in ejus ipsa munditia de ilipse debeat a seipso habere munditiam a peccato, vide
Abbreviated transcription (Latin):
islis puto solutam ĩtłłexisses .R. Non uideo
qũo . A. Nõne qñ q̃siuimꝰ utr̃ ille mentiri po¬
tiit mõstrauimꝰ ĩ mentiendo duas eẽ pͥtates.
unam uidel uolendo mentiri. alt̾am menti¬
endi. ⁊ qm̃ cũ mentiendi p̾tatẽ hrẽt. ħ a se¬
ip̃o hũit ut nõ poss uelle mentiri. ⁊ itt̾co
de sus t̾ticia q̃ u̾ttatem s̾uat eũ laudand̃ eẽ.¬

Expanded text:
is, ut puto, solutam intellexisses. BOS. Non video quomodo. ANS. Nonne, quando quaesivimus utrum ille mentiri potuerit, monstravimus in mentiendo duas esse potestates; unam, videlicet, volendi mentiri, alteram mentiendi: et quoniam, cum mentiendi potestatem haberet, hoc a seipso habuit ut non posset velle mentiri; idcirco de sua justitia, qua veritatem s
Abbreviated transcription (Latin):
cendi uidel ⁊ s̾uandi uitam. Ibi enĩ sequit᷑
qi si uellet posset mentiri. ħ u̾o uid̾r quia si ũ¬
mori uellet nõ mag̾ ħ posset qmͣ poss nõ ẽẽ
qd̾ erat. Nam ad ħ erat homo ut moreret᷑. et
ni situt supͣdixisti. A. Quead̾m putas illum
nõ potuisse nõ mori aut net̾t̃tate mortuũ ẽẽ
quia nõ potint nõ ẽẽ ꝙ erat: ita potes asser̾e
slum nõ potuisse uelle nõ mori. aut nc̃ci ͭ ͤ

Expanded text:
cet, et servandi vitam. Ibi enim sequitur quia, si vellet, posset mentiri: hic autem videtur quia, si non vellet, non magis hoc posset, quam posset non esse quod erat. Nam ad hoc erat homo ut moreretur; etmi, sicut supra dixisti. ANS. Quemadmodum putas illum non potuisse non mori aut necessitate mortuum esse; quia non potuit non esse quod erat: ita potes asserere illum non potuisse velle non mori, aut necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
solus cũ decet angelũ sũ hoĩem scĩam n¬
strumentũ nõ querit nr̃e corporee ainiᷤ
s nec sibi oris ꝑ se infu̾̃ditur ꝑ se m̃oteᷤᷤ¬
cit purus capitur a piis. solus miliꝰ
indiget. solus sibi inõib de sua oipotenti

Expanded text:
solus, cum docet angelum sive hominem scientiam, instrumentum non quaerit nostrae corporeae auris, sicut nec sibi oris. Per se infunditur, per se innotescit, purus capitur a puris. Solus nullius indiget; solus et sibi, et omnibus de sola omnipotenti
Abbreviated transcription (Latin):
ris głie p̾rogatna nõ indigens. Porroho¬
miiis sp̃m qui mediũ qͣmdam int̾ suppre¬
mũ ⁊ nifimũ tenet locũ: usq adeo adu
q eo nec ip̃e ꝓficere nec alt̾i ꝓdeesse ꝓossit.
sine
lingua instrins audi¬
entẽ
aut sñ aurib ꝑcipis ĩ¬
struẽ¬
tẽ: Itaq cũ abs corꝑis adminicło nec bes
instͥium pietatis. nec rõnab aĩa tã prox¬
nno qͣm ⁊̃ sibi sufficiat ꝯsulere ad salu¬
tẽ. Liquet oẽm creatũ sp̃m sũ ut iuuet
indigere solacõ. Nullus aũt creatoꝵ spi

Expanded text:
ativa non indigens. 5. Porro hominis spiritum, qui medium quemdam inter supremum et infimum tenet locum, usque adeo ad uque eo nec ipse proficere, nec alteri prodesse possit. sine lingua instruis audientem, aut sine auribus percipis instruentem? 6. Itaque cum absque corporis adminiculo nec bestnisterium pietatis, nec rationalis anima tam proximo, quam etiam sibi sufficiat consulere ad salutem: liquet omnem creatum spiritum, sive ut juvet, indigere sol
Abbreviated transcription (Latin):
eges. ⁊ pͥmũ qͥdem ita corꝑe ꝯstat u̾ nec
post corpus. S ad ea quib beate uiuitur
nullus nobis accessus p nͥ ꝑ corpus. ipsa¬
tura q̃ nos furmus sũ quo niꝵ nequa¬
qͣm illam sciam assequitur qͣm solã ac¬
cepit gradũ ad ea. de quoꝵ sit cognicõne

Expanded text:
ut nec post corpus; sed ad ea quibus beate vivitur, nullus nobis accessus patet, nisi per corpus. Stura quae nos sumus, sine quo nimirum nequaquam illam scientiam assequitur, quam solam accepit grad
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iusticia recta forsitan s nõ pura nͥ forte
meliores nos ẽẽ credimus: qͣm pr̃es nr̃o qͥ
nõ minus ueracit̾ qͣm humilit̾ agebant
om̃s iusticie nr̃e tamqͣm paninrs i enftru¬
ate. Qͦ modo .ii. pura iusticia uͥ adhuc nõ
qͣmdui ei datũ ẽ nec sentire pecdm. Cet̾m
⁊ ip̃a qm̃ firma u̾o fuit ⁊ puritatẽ facile
ꝑdidit. ⁊ ne ip̃am queq retinũ rectitudinẽ
suam. Sane ap̃ angelos iusticia pura rec
te ⁊ firma ẽ sublimis quo set adhuc longe

Expanded text:
est justitia, recta forsitan, sed non pura. Nisi forte meliores nos esse credimus, quam patres nostros, qui non minus veraciter quam humiliter aiebant: Omnes justitiae nostrae, tanq. Quomodo enim pura justitia, ubi adhuc non quandiu ei datum est nec sentire peccatumiam firma non fuit, et puritatem facile perdidit, et ne ipsam quoque retinuit rectitudinem suam. Sane apud angelos justitia recta, pura, et firma est; sublimis quidem, sed adhuc longe
Abbreviated transcription (Latin):
oh̾o nrtenebris ⁊ umbra mortis: ꝑ igno¬
ranciam uitatis. Sedebat irinctus cathe¬
nis delictoꝵ. Descendit ad te in carcetẽ ñ
ut torqueret s ut erueret de põtate te
bram ignorancie tue luce sapĩe sue per
isticiam. demde q̃ ex fide ẽ. Sokuit fimeᷤᷤ
pecc̃oꝵ gratis iustificans pecc̃orem. Ad
didit queq sc̃e int̾ pecc̃ores inu̾e ⁊ fic tͣ¬
dere formam uite tamqͣm uie qͣ redireᷤᷤ
ad pat̾ͥam. Ad cummulũ postremo pieta¬
tis tradidit in mortẽ aĩam suam ⁊ de ꝓ¬
po latere ꝓtulit p̾ciũ satiffaccõis qͣ pla¬
cares pr̃em. En quatuor ruuili. pͥmus¬

Expanded text:
 tenebris et umbra mortis per ignorantiam veritatis; sedebas vinctus catenis delictorum. Descendit ad te in carcerem, non ut torqueret, sed ut erueret de potestate tbram ignorantiae tuae luce sapientiae suae. Per justitiam deinde, quae ex fide est, solvit funes peccatorum, gratis justificandidit quoque sancte inter peccatores vivere, et sic tradere formam vitae, tanquam viae, qua redires ad patriam. Ad cumulum postremo pietatis tradidit in mortem animam suam, et de proprio latere protulit pretium satisfactionis, quo placaret Patrem; per qu
Abbreviated transcription (Latin):
locũ ħt̃. nec ftultus porro qui adherent
ꝯtempletin funt. Qͥ portant ⁊ honoran¬
tur eo ip̃i siłt diri corde ⁊ paꝵ deuoti. S
ecce om̃s fũt in ꝓcessione dm̃. Et nemo
ex ip̃is faciem eus uidet. Nam qui p̾ced̃t
liciti ccͣ pect̾a ⁊ temptacões alioꝵ q̃ seqũ

Expanded text:
locum habet, nec stultus. Porro qui adhaerent ei, contemplativi sunt. Qui portant eum et onerantur eo, ipsi sunt duri corde, et parum devoti. Sed ecce omnes sunt in processione Domini, et nemo ex ipsis faciem ejus videt. Nam qui praecedunt, liciti circa peccata et tentationes aliorum. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
nec uult ⁊̃ si possit nec si uelit scit. Qͣmo¬
brem hũc oculum in siꝑiore diuisione il¬
lo alto sensin nõ imin̾ito pͥorem. nõ qr ma¬
lignior sit s qr ꝑiculosior. Ignorancia qͥp¬
pe securiorẽ. securitas segniorẽ facit non
neqͥorẽ. Est tñ ex ħ ꝓculdubio det̾ior. qr il¬
le solũ h̃t malum malam intencõem iste
⁊ falsam ꝯfideracõem. ille unocaret e duo¬
b bonis bono zelo. iste ⁊ u̾o iudco. Si gͦhiys¬

Expanded text:
nec vult, etiam si possit; nec si velit, scit. Quamobrem hunc oculum in superiori divisione illo altero censui non immerito pejorem, non quia malignior sit, sed quia periculosior. Ignorantia quippe securiorem, securitas segniorem facit, non nequiorem. Est tamen ex hoc procul dubio deterior, quod ille solum habet malum, malam intentionem; iste et falsam considerationem. Ille uno caret e duobus bonis, bono zelo; iste et vero judicio. Ex h
Abbreviated transcription (Latin):
aũt quatinus eẽ incipiat ⁊ ap̃ hoĩes. sic
nichominus in pͥncipio sapĩa erat. erat
nisticia. erat scĩficacõ ⁊ redempcõ. s ange¬
lis ut eẽt ⁊ hoĩb. fecit . n. ħ om̃ia pat̾. at an¬
gelis inqͥt quomodo redempcõ fu̾it nõ in d̾o.
Nec .n. aucͥtas scripturaꝵ uspiam assenti
su irremediabili corruentes redim deĩceps
nõ merentur. S itaq angeli nũqͣm redẽp¬
ti sũt. alii utiq nõ egentes. alii nõ ꝓme¬
rentes. Illi qͥdem qr nec lapsi sũt. hii aũ
qr irreuocabiles sũt quo pacto tu dicis do
bremter. Qͥ erexit hoĩem lapsum dedit
stanti angło ne laberetur. Sic illũ de cap¬
tuntate eruens aut hũc acaptuntate de¬
fenderis. ⁊ hac rõne fuit eq̃ utriq redẽpcõ
soluens illũ ⁊ seruans istũ. libet gꝰ scis ã

Expanded text:
autem quatenus esse inciperet et apud homines: sic nihilominus in principio sapientia erat, erat justitia, erat sanctificatio et redemptio, sed angelis; ut esset et hominibus, fecit eum haec omnia Patgelis, inquis, quomodo redemptio fuerit, non video. Nec enim auctoritas Scripturarum uspiam assentirsu irremediabili corruentes, redimi deinceps non merentur. Si itaque angeli nunquam redempti sunt, alii utique non egentes, alii non promerentes; alii quidem, quia nec lapsi sunt; hi autem, quia irrevocabiles sunt, quo pacto tu dicis Dombreviter. Qui crexit hominem lapsum, dedit stanti  alias statum angelo ne laberetur, sic illum de captivitate eruens, sicut hunc a captivitate defendens. Et hac ratione fuit aeque utrique redemptio, solvens illum, et servans is
Abbreviated transcription (Latin):
tris soli deo unũt sꝑ deo ad herentes ⁊ enis
placctũ ꝯfiderantes. Ip̃m quoq iumentũ
cͥ insidebat nõ defuit ꝙ designat duxos cor¬
oportint. tales . n. magis oueri sũt qͣm ho¬
nori. nec pp̃ cos ꝓcessio ualde głiosiorẽ. ħ¬
modi namq cantare nõ noriit s male
sonoros dant rugitus. Ip̃i sũt qͥ semꝑ u̾¬

Expanded text:
tro soli Deo vivunt, semper Deo adhaerentes, et ejus placitum considerantes. Ipsum quoque jumentum, cui insidebat, non defuit: quod designat duros coroportuit. Tales enim magis oneri sunt quam honori, nec propter eos processio valde gloriosior est. Hujusmodi namque cantare non norunt, sed male sonoros dant rugitus. Ipsi sunt qu
Abbreviated transcription (Latin):
niam ꝯsecuti sũt. soli temꝑantes. qͥ enis
uitam imitari student. soli fortes. qͥ enis
ꝓinde quis laborat in acqͥsicõne uͥtutũ. fi
aliũde eas sꝑandas putat qͣm a dño uͥtutũ
Ipi honor ⁊ głia in secula seculoꝵ. de .iiii.

Expanded text:
nsecuti sunt; soli temperantes, qui ejus vitam imitari student; soli fortes, qui ejusproinde quis laborat in acquisitione virtutum, si aliunde eas sperandas putat, quam a Domino virtutum: Ipsi honor et gloria in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
huc tenebre desũt.u̾ ignorancia u̾itatis lu¬
utrũq malum. Is u̾o minime utrũq hãt
bonũ nõne rõ indetur exige̾. u̾ plus ille noce¬
leat in bonũ. bonsũ unũ in qͣntũ duo mala
in malũ ⁊ q̃d̾e laude dignam dixim. uł solã¬
piam intẽcõnem. nec plane ꝯdigna remim̾¬

Expanded text:
huc tenebrae desunt, ubi ignorantia veritatis luutrumque malum, is vero minime utrumque habeat bonum; nonne ratio videtur exigere, ut plus ille noceleat in bonum bonum unum, quantum duo mala in malum. Et quidem laude dignam dixerim vel solam intentionem piam: nec plane condigna remune
Abbreviated transcription (Latin):
intiłigis ex hiis que supͣdiximꝰ qͥa ncc̃e est ali¬
quos homĩes ab ad b̾itudĩem ꝑuenire: Nam si
do ẽ inꝯueniens hoĩem tũ aliqͣ macła ꝑdutere
ad ħ ad qd̾ illum sñ oĩ macła fecit: ne aut bom
incepti penit̾e aut ꝓpoitum ĩplere nõ posse iude¬
atur. młto mag̾ pp̃ eand̾ in ꝯueĩentiam ĩpꝰsi ᷝ ͤ¬

Expanded text:
intelligis ex his quae supra diximus, quia necesse est aliquos homines ad beatitudinem pervenire? Nam si Deo est inconveniens hominem cum aliqua macula perducere ad hoc, ad quod illum sine omni macula fecit; ne aut boni incoepti poenitere, aut propositum implere non posse videatur: multo magis propter eamdem inconvenientiam i
Abbreviated transcription (Latin):
deitiat ĩ foueam illam qmͣ illi monstrat. uñ
ullatenꝰ exire possit. ⁊ s̾uus ille ꝯtempnẽs
mandatũ ⁊ monitõm dm̃i sui. sponte se mit
tat ĩ monstratam foueam ut nlłatenꝰ possit
potñtiam istam ad extusatõm ualere tur opꝰ
ĩuunctum nõ faciat .S. Nullo mͦ. s pociꝰ ad
nõ fetit. ⁊ ꝙ p̾ceptum ẽ ne fac̾et fecit. A
ta homo quise sponte obligauit illo debito
qd̾ solu̾e nõ pot. ⁊ sua ciipa deietit se ĩ hnͣt
ĩ poͣm ut net illud possit solu̾e ꝙ debebat aũ¬

Expanded text:
 quam illi demonstrat, unde nullatenus exire possit: et servus ille contemnens mandatum et monitionem domini sui, sponte se in praemonstratam mittat foveam, ut nullatenus possit potentiam istam ad excusationem valere, cur opus injunctum non faciat? BOS. Nullo modo, sed ad non fecit; et quod praeceptum est ne faceret, fecit. ANS. Ita homo, qui se sponte obligavit illo debito, quod solvere non potest; et sua culpa dejecit se in hanc impotentiam, ut nec illud possit solvere, quod debebat a
Abbreviated transcription (Latin):
b̾itudĩem qm̃ ꝙ̃ad̾m b̾itudo ẽ sufficientis
m qͣ nulla ẽ indigentia sic ulłi ꝯuenit a ĩ
quo ita pura ẽ iusticia ut nłła in eo sit i¬
institia .ẜ. Non audeo alit tred̾e . A. Quig̃
nõ soluit do qd̾ d. nõ pot̾it cẽ b̃s. uł saluꝰ.
s. Net ħ consenui negare possum .N. Oysi

Expanded text:
uemadmodum beatitudo est sufficientia, in qua nulla est indigentia: sic nulli convenit, nisi in quo ita pura est justitia, ut nulla in eo sit injustitia. BOS. Non audeo aliter credere. ANS. Qui ergo non solvit Deo, quod debet, non poterit esse beatus. BOS. Nec hoc consequi negare possum. ANS. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
fat̾e pct̃m. N. Remoue hnͣt nc̃citatẽ ⁊ de solo
ħ pcc̃o ꝯfid̾a si possis illud face̾ ꝓ te ip̃o redimẽ¬
do .s. aꝑte uideo qi nõ possum. A. Ne te diu¬
tius ꝓtraham qͥd si ncc̃e eẽt aut̃ totum nũd̾
fat̾e tam ꝑuam rem ꝯͣ uolũtatẽ di .ẜ. Cum

Expanded text:
catum facere. ANS. Remove hanc necessitatem: et de solo hoc peccato considera, si possis illud facere pro teipso redimendo. BOS. Aperte video quia non possum. ANS. Ne te diutius protraham: quid, si necesse esset aut totum mundum, f
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ p̾tato. Omĩa aut̃ ista debes do que ditis.
tantꝰ namq d ẽẽ in hac mortali uita a¬
mor ⁊ ad qd̾ ꝑtinet orõ desid̾ium ꝑuenien¬
diad id ad qd̾ ft̃s es ⁊ dolor quia nõ dum ibi
es: ⁊ timor ne nõ ꝑuenias ut ullam letiti¬
am sentire debeas nisi de hiis que tͥ aut n¬
auxilium aut spem dant ꝑuemendi. Non

Expanded text:
debes Deo, quae dicis. Tantus namque debet esse in hac mortali vita amor; et, ad quod pertinet oratio, desiderium perveniendi ad id ad quod factus es; et dolor, quia nondum ibi es; et timor, ne non pervenias; ut nullam laetitiam sentire debeas, nisi de his quae tibi aut auxilium, aut spem dant perveniendi. Non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ adm ꝑ uittum tota humana natura tor¬
rupta ⁊ qi fmentata ẽ ptt̃o tũ quo nullũ deꝰ¬
assũpsit assumit ad ꝑfitiendã sslam tiuitatẽ
telestem: ita ꝑ uincentẽ iustifitẽt᷑ a pcc̃o tot
homĩes: quot illum nu̾m erant ꝯpleturi. ad¬

Expanded text:
orrupta et quasi fermentata est peccato, cum quo nullum Deus assumit ad perficiendam illam civitatem coelestem: ita per vincentem justificentur a peccato tot homines, quot illum numerum completuri
Abbreviated transcription (Latin):
ma mĩa que pꝰ hnͣc uitam b̃m fatit hoĩem.
hñc b̾itudĩem milli dari deb̾e nͥ illi tͥ penitus
dimissa sũt pcc̃a. nͨ hnͣc dimissiõm fĩ nͥ debi¬
oñdisse. Quib si quid tͥ uidet᷑ posse rõnib
obiti dĩe debes . .B. Ego u̾o nlłam tuaꝵ racõ¬
nũ aliqͣtenꝰ infiͥari posse uideo . A. Neq ego

Expanded text:
a, qua post hanc vitam beatum facit hominem: hanc beatitudinem nulli dari debere, nisi illi, cui penitus dimissa sunt peccata; nec hanc dimissionem fieri, nisi debiostendisse. Quibus si quid tibi videtur posse rationibus objici, dicere debes. BOS. Ego utique nullam tuarum rationum aliquatenus i
Abbreviated transcription (Latin):
gis. temptabo tamen qñ qͥd̃m intepi nõ in me
s in dõ ꝯfidens ⁊ fatiam ꝙ ip̃o sidiuuante po¬
tͥo. q ne fastidium ħ uolenti lege miis lõge¬
contimiatõne gen̾et᷑ a dc̃ĩs dicenda alio ex¬
ordio distinguamus:¬

Expanded text:
quidem incoepi, non in me, sed in Deo confidens; et faciam quod, ipso adjuvante, potero. Sed ne fastidium haec volenti legere nimis longcontinuatione generetur, a dictis dicenda alio exordio distinguamus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qd dñis d̾o. Dimitte nob̃ debita nr̃a. et
oĩs gens orat d̾m que credit. ut dimͣtat sͥ
ptc̃a. Si enĩ soluimꝰ ꝙ debemꝰ: tur oramꝰ ut
dimittat. Numꝙͥ d̾s iniustꝰ ẽ ut it̾m exi¬
gat qd̾ solutum ẽ: Si aut̃ nõ soluimꝰ cͤ frust᷑
ouamꝰ ut faciat qd̾ qr nõ ꝯuenit fat̾e ñ pͭ¬

Expanded text:
 dicimus Deo: Dimitte nobis debita nostra : et omnis gens orat Deum, quem credit, ut dimittat sibi peccata? Si enim solvimus quod debemus, cur oramus ut dimittat. Nunquid Deus injustus est, ut iterum exigat quod solutum est? Si autem non solvimus, cur frustra oramus ut faciat quod, quia non convenit, facere non p
Abbreviated transcription (Latin):
lit homo dõ cũ uinti se ꝑmisit a diabło .ẜ.
Sit tu ut intepisti quia ego nestio quid suꝑ
ħ mala que oñdisti potuit add̾e .N. Nõne ab¬
stulit do qͥtquid de hũana natura fac̾e ꝓposu¬
erat .s. Non põt negan .A. Intende ĩ diftͥitã

Expanded text:
lit homo Deo, cum vinci se permisit a diabolo? BOS. Dic tu, ut incoepisti; quia ego nescio quid, super haec mala quae ostendisti, potuit addere. ANS. Nonne abstulit Deo quidquid de humana natura facere proposuerat? BOS. Non potest negari. ANS. Intende i
Abbreviated transcription (Latin):
thesaurum suũ uͥ sũt carissima que possidet.
p. Cogito ħ uelud añ nos fit . N. Quid si ip̃e
ꝑmͤͣtat eand̾m margaritam ab aliquo in¬
uido extuti de manu sus ĩ cenũ tũ ꝓhibe pos¬
sit: at postea eam de teno sumens pollutã
deinceps illam sit s̾uaturꝰ retondat᷑ puta¬
bis ne sssum sapientẽ .B. Qũo ħ possim. Nã

Expanded text:
 et pretiosissima quae possidet. BOS. Cogito hoc, velut ante nos. ANS. Quid, si ipse permittat eamdem margaritam ab aliquo invido excuti de manu sua in coenum cum prohibere posset, ac postea eam de coeno sumens, pollutamdeinceps illam sic servaturus, recondat: putabisne illum sapientem? BOS. Quomodo hoc possum? nam
Abbreviated transcription (Latin):
E pmonitos uos ẽẽ uolo neminẽ suꝑ
terram abs temptacõe uicturũ. ut c̃
uͥ nũqͣm sibi in corpore mortis huis liberta¬
tẽ ꝑftãm seu requiem audeat pollicer. Qͣ in
re ꝯfideranda nobis ẽ cã benigna erga uos di
losiores occurant. ab aliquib u̾o cicius liberet
ut possimus in aliis quos nobis utiliores fore

Expanded text:
emonitos vos esse volo, neminem super terram absque tentatione victurum, ut cui ut nunquam sibi in corpore mortis hujus libertatem perfectam seu requiem audeat polliceri. Qua in re consideranda est nobis tam benigna erga nos divlosiores occurrant: ab aliquibus vero citius liberet, ut possimus in aliis, quas nobis utiliores fore
Abbreviated transcription (Latin):
te sp̃alis głia ꝯtinencie ẽ fame custos. uite de¬
cus. uͥtictis sedes. uͥtutũ pͥmicie. nature laus
⁊ isigne tocus honesti. Rubor ip̃e geuaꝵ ꝙ̃
forte nuex̾it pudor qͣntũ gr̃e ⁊ decoris suffu¬
so afferte uultui solet. usq id̾o geminũ aĩ bo¬
nĩ u̾ecũdia ẽ ut ⁊ qͥ male age̾ nõ uerentur
uideri tñ u̾ecsidentur oꝑa nimiũ tenebraꝵ ⁊¬

Expanded text:
ientiae est, famae custos, vitae decus, virtutis sedes, virtutum primitiae, naturae laus, et insigne totius honesti. Rubor ipse genarum, quem forte invexerit pudor, quantum gratiae et decoris suffuso afferre vultui solet? 2. Usque adeo genuinum animi bonum verecundia est, ut et qui male agere non verentur, videri tamen verecundentur
Abbreviated transcription (Latin):
ille casus in bonũ unde ⁊ meliores efficimur
⁊ caucõres. Rronne dñs cadentẽ illũ suscipit
qui ab hunulitate suscipitur : In creacõe
in redempcõe cet̾is ꝙ cõib beneficiis ẽ deus
oĩm. s in temptacõib suis tamqͣm ꝓp̾um
tis om̃b alis ei soli oꝑamidare. ppea erepe¬
dit om̃i aĩe d̾m semꝑattendere tamꝙͣ ꝓpͥũ¬

Expanded text:
ille casus in bonum, unde et humiliores efficimur, et cautiores? Nonne Dominus cadentem illum suscipit, qui ab humilitate suscipitur? Impulsus ein redemptione, caeterisque communibus beneficiis est Deus omnium; sed in tentationibus suis tanquam proprium tis omnibus aliis ei soli operam dare. 3. Propterea expedit omni animae Deum semper attendere tanqu
Abbreviated transcription (Latin):
lenciũ a iactancia. bonũ a blasphemia. boñ
a murmure ⁊ detracooe. Allius .ii. ob laboris
magritudinẽ ⁊ pondus dici exasꝑatus aĩo
murmurat. diiudicat eos qͥ ꝓ aĩa sua per¬
ingilant tãqͣm reddituri utiq rõnẽ. Clamor
est s suꝑͣ om̃e filenciũ. Clamor iste aĩ obdu¬
rati filere facit qͣmͣ audiri nõ patitur uocẽ
u̾bi. alius pusillammnitate sp̃c in expectaci¬
ne deficit pessimil. q ħ u̾bũ blasphenie ẽ.
qd nec in hoc scculo remittitur nec in fu¬
turo. tercius in magnis ambulat ⁊. mirabi¬
lib sr̃ se dicens manus ur̃a excelsa. ⁊ putas
maledca. lingua blasphenna. lingua magni¬
loqͣ. qm̃ bonũ ẽ in ħ triplici silencõ salutare

Expanded text:
lentium a jactantia, bonum a blasphemia, bonum a murmure et defractione. Alius enim ob laboris magnitudinem et pondus diei exasperatus, animo murmurat; et dijudicat eos qui pro anima sua pervigilant, tanquam reddituri utique rationem. Clamor est, sed supra omne silentium clamor iste animi obdurati silere facit, quam audiri non patitur, vocem verbi. Alius pusillanimitate spiritus in exspectatione deficit: pessimumque hoc verbum blasphemiae est, quod nec in hoc saeculo remittitur, nec in futuro. Tertius in magnis ambulat, et in mirabilibus super se, dicens: Manus nostra excelsa; putans maledica, lingua blasphema, lingua magniloqua; quoniam bonum est in hoc triplici silentio Salutare
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ temptacõnis impetũ sentimus in cogita¬
cõne statĩ fugiamus ad ip̃m ⁊ humiliter pꝰ¬
cesse ẽ dũ in hoc seculo detmnentur. S alii
collidũtur. alii nõ. q dñs supponit manũ
suam. S quomodo eos discernere potermiꝰᷤ
terest eoꝵ casus qui iustus suscipitur a dño.
Id̾oq resurget forcor. Iniustus aũ cũ ceci¬
dent nõ adiciet ut resurgat. ĩmo u̾o aut
in pudorem uoxũ aut in pudenciam cadet.
aut .n. excusat qd̃ fecit ⁊ ħ ẽ pudor adducẽs
poc̃em. aut fit ei frons meretricis ⁊ iam nͨ
d̾i trnet nec hoĩem reu̾etur. p̾dicat q pec¬
catũ suũ sicut sodoma. iustus u̾o sr̃ manũ

Expanded text:
ergo tentationis impetum sentimus in cogitatione, statim fugiamus ad ipsum, et humiliter poscesse est, dum in hoc saeculo detinentur; sed alii colliduntur, alii non, quia Deus supponit manum suam. Sed quomodo eos discernere poterimus, ter eorum casus, quod justus suscipitur a Domino, ideoque resurgit fortior: injustus autem cum ceciderit, non adjiciet ultra ut resurgat; imo vero aut in pudorem noxium, aut in impudentiam cadit. Aut enim excusat quod fecit, et hic est pudor adducens peccatum; aut fit ei frons meretricis, et jam nec Deum timet, nec hominem reveretur, sed praedicat peccatum suum sicut Sodoma. Justus vero
Abbreviated transcription (Latin):
ce cdarius. nicħ hoc głiosius testimonio. cũ
u̾itas in mentẽ fuget. ⁊ mens in u̾itate se
indet. S qualem: Pudicam u̾ecũdiam. pa¬
indam. circũspectam. nicħ penitus ad mit¬
tentẽ ꝙ euacuet głiam ꝯscĩe attestantis in
ulło ꝯscĩam sibi quo erubescat p̾senciã u̾ita

Expanded text:
ce clarius, nihil hoc gloriosius testimonio, cum veritas in mente fulget, et mens in veritate se videt. Sed qualem? Pudicam, verecundam, pavidam, circumspectam, nihil penitus admittentem quod evacuet gloriam conscientiae attestantis: in nullo consciam sibi, quo erubescat praesentiam verita
Abbreviated transcription (Latin):
ti ita rependi qͥcqͣm gracius ab accipiente ñ
põt. qͣm si gͣtum habu̾it ⁊ gratis accepit. Et
ħ bemuolencia creatur a bemuolencia dantis
in aĩo accipientis. beneficõ quid̃ int̾uemente
hac me fateor locupletẽ. hanc de corde pleno
dignã ꝓfc̃o offõ remun̾acõem me bñficiorũ.
hanc de uotus ĩmolo sacrificiũ lauois factoꝵ
or̃ ꝓ salute mei bñfactoris. de ꝑseuerai¬

Expanded text:
s ab accipiente non potest, quam si gratum habuerit, quod gratis accepit. Et haec benevolentia creatur de benevolentia dantis in animo accipientis, beneficio quidem interveniente. Hac me fateor locupletem: hanc de corde pleno dignam profecto offero remunerationem meo benefactori; hanc devotus immolo sacrificium laudis factori omnium pro salute mei benefactoris. EPI
Abbreviated transcription (Latin):
sus abs ꝑseu̾ancia nec qͥ pugnat uictoriã.
nec paliam uictor ꝯseqͥtur uigor uirũ uir¬
tutum ꝯfũmacõ ẽ. nutͥx ad m̾itũ. mediatrix
ad p̾mium. Soror ẽ pacĩe. ꝯstancie filia. amu¬
ca pacis. amicici. aꝵ nodus. unamnitatis
unculũ. ꝓpugn aculũ sc̃itatis. Tolle ꝑse¬
u̾anciam: uec obseqͥum m̾cede̾ ħt. nec bñfici

Expanded text:
 pugnat victoriam, nec palmam victor consequitur. Vigor virium, virtutum consummatio est; nutrix ad meritum, mediatrix ad praemium. Soror est patientiae, constantiae filia, amica pacis, amicitiarum nodus, unanimitatis vinculum, propugnaculum sanctitatis. Tolle perseverantiam, nec obsequium me
Abbreviated transcription (Latin):
ues sum. affectib habũdo. Et c̾te uerus bene-¬
ficiis amplius nõ reqͥrit. Nam quomͦ bñfici¬
is qui nõ beniuolus sit: Porro beniuolus ml
sibi carius ip̃a existimat benuolencia qͣ ⁊ bein¬
uolus noĩatur ⁊ benificus ẽ. Deniq beniuolẽ¬

Expanded text:
ves sum, affectibus abundo. Et certe verus beneficus amplius non requirit. Nam quomodo beneficus, qui non et benevolus sit? Porro benevolus nil sibi charius ipsa aestimat benevolentia, qua et benevolus nominatur, et beneficus est. Deniq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ non sicit moyses portabat uelamẽ suꝑ faci¬
em suat ut non intende̾nt fił̾i isrł in faciẽ
oius quoᵈ euacuatur s obrusi sunt sensus eo¬
rum. Usq in hodiernum enim y̾iem ip̃m ue¬
lainen in secconem uet̾is testamenti manet ñ
reuelatum. qm̃ in xp̃o euacuatur. s usq in ho¬
dicrm̃ diem cum legatur moyses uelamen

Expanded text:
lamen super faciem suam ut non intenderent filii Israhel in faciem eius quod evacuatur sed obtusi sunt sensus eorum usque in hodiernum enim diem id ipsum velamen in lectione veteris testamenti manet non revelatum quoniam in Christo evacuatur sed usque in hodiernum diem cum legitur Moses velamen
Abbreviated transcription (Latin):
pĩam obedierit. melior tñ cũ ex dei amore o¬
beditur. illa qͥppe obedĩa ncc̃itatis ẽ. Illa cari¬
tatis. Illum aũt obtentũ dixim obedĩe gra¬
dum cũ eo aĩo opus miunctũ recipitur quo

Expanded text:
piam obedierit : melior tamen cum ex Dei amore obeditur. Illa quippe obedientia necessitatis est, ista charitatis. Illum autem optimum dixerim obedientiae gradum, cum eo animo injunctum opus recipitur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ciam qͥ noti finib cohibetur nou̾it inꝑfec¬
tam. ⁊am inꝑfc̃a obedĩa legem nescit t̾mi¬
inis nõ artatur. nec ꝯtempta angustus ꝓ¬
fessionis largiori uolũtate ferret in latitu¬
dine caritatis ⁊ ad om̃e ꝙ iinungitur spon¬
tanea uigore liberał alacris ⁊ aminimodũ
nõ ꝯsideraus ra infinitam libertatẽ exten¬

Expanded text:
tiam, quae voti finibus cohibetur, noverit imperfectam. Nam perfecta obedientia legem nescit, terminis non arctatur: neque contenta angustiis professionis, largiori voluntate fertur in latitudinem charitatis, et ad omne quod injungitur spontanea, vigore liberalis alacrisque animi, modum non considerans, in infinitam libertatem exten
Abbreviated transcription (Latin):
hinc accidit ut dissimmilemus dñi querere
uolũtatẽ dũ ⁊ nr̃am facere ⁊ aͣm de igne¬
rancia hr̃e uolumus excusacõem. Qͥ s .n. il
le cũ ẽ tam nnifelix monachus q̃ id nollei
audeat ꝙ certus d̾m uelle aut ꝙ certus ẽ
eũ nolle id uelle p̾sumat: S in medio ꝑ¬
iculũ ẽ. pp̃ea uͥ certa ẽ dei uolũtas oĩo nt̃a
sequatur. In hiis indel de qͥb certũ aliꝙͥ
i scripturis inueninus. ail ip̃e sp̃c maĩ¬
feste clamat in cordib m̃is qͥd senciendũ
sit. u̾ ẽ caritas. humilitas. castitas. obedi
que placere d̾o scimus indubitant᷑. Sic ⁊ ea
om̃i mͦis odisse debemus de quib certũ ẽ ꝙ odit
ea ds. u̾ ẽ apostasia. fornicacõ. iniqͥtas. in pati¬

Expanded text:
Hinc accidit ut dissimulemus Domini quaerere voluntatem, dum et nostram facere, et aliquam de ignorantia habere volumus excusationem. Quis enim est ille tam infelix monachus, qui id nolle audeat, quod certus est Deum velle; aut quod certus est eum nolle, id velle praesumat? Sed in medio ire. Ubi certa est Dei voluntas, omnino nostra sequatur, in his videlicet, de quibus certum aliquid in Scripturis invenimus, aut ipse Spiritus manifeste clamat in cordibus nostris quid sentiendum sit, ut est charitas, humilitas, castitas, obediequae placere Deo scimus indubitanter. Sic et ea omnimodis odisse debemus, de quibus certum est quod oderit ea Deus, ut est apostasia, fornicatio, iniquitas, impati
Abbreviated transcription (Latin):
culta cogitacõe. ne iidel foris humilis ĩ¬
tus elatus in corde suo p̾sumat de sapĩa
seu u̾tirte aũ sc̃itate sua q̃ ẽ fũ dubio fides
ficta qͫ nõ sic ostendit humilitas ꝯu̾sacõ¬
nis in sola dñi pietate ꝯfidit.c.xxxuii.¬

Expanded text:
 foris humilis, intus elatus sit in corde suo, praesumens de sapientia, seu virtute aut sanctitate sua: quae est sine dubio fides ficta, quando non, sicut ostendit humilitas conversationis, in sola Domini pictate confidit. Et vi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ter solum beneplacitũ dei ⁊ aĩaꝵ salutẽ.
s cũ intencõne pura rep̾hensibilis quo ne¬
cessaria ẽ ꝯu̾sacõ. u̾ foͣr factus gregis inci
q̃cũꝙ docu̾it discipulis ẽẽ ꝯtraria. ħ in suiᷤ
ce curate ip̃m. Tal .ir. occ̃o płima damp

Expanded text:
um Dei, et animarum salutem. Sed cum intentione pura, irreprehensibilis quoque necessaria est conversatio, ut forma factus gregis incipquaecunque docuerit discipulis esse contraria, haec in suis ce, cura te ipsum . Talis enim occasio, p
Abbreviated transcription (Latin):
sũt qͣmobrem qͥsq ꝓfessus in quo uis gen̾e
salutifere inte nec ultra obedĩe legem cogen¬
dus. nec citra ẽ inhibendus qͣm sua ip̃ius ur̃
amplecti ꝓfessio qͣnto minus ꝯͣ. hiis gͦ qui
medius ẽ unte modus p̾fixus. uote ꝓfessione¬
firmatus solus sũ dubio legi erit sb̾iectus.
obuoxius iussiom. gͦ p̾lati iussio uł ꝓhibi¬
bicõ nõ p̾teat t̾minos ꝓfessionis. nec ultra
extendi. nec ꝯtrahi citra. Nilme p̾latus ꝓhi¬
beat hoꝵ q̃ ꝓmisi. nec plus exigatur qͣm ꝓ¬
misi uota mea nõ augeat sñ mea uolũtate
nec minuat sũ certa ncc̃itate. Necessitas qͥp¬
pe nõ b̾t legem. ⁊ obhoc excusat dispensacõ¬
nẽ. uolũtas u̾o qm̃ sola meretur retribucõ

Expanded text:
uamobrem quisque professus in quovis genere salutiferae vitae, nec ultra obedientiae lege cogendus, nec citra est inhibendus, quam sua ipsius videtur complecti professio. Quanto minus contra? Is ergo qui medius est vitae modus, praefixus votus 505 sine dubio legi erit subjectus, obnoxius jussioni. Ergo praelati jussio vel prohibitio non praetereat terminos professionis. Nec ultra extendi potest, nec contrahi citra. Nil me praelatus prohibeat horum quae promisi, nec plus exigat quam promisi. Vota mea nec augeat sine mea voluntate, nec minuat sine certa necessitate. Necessitas quippe non habet legem, et ob hoc excusat dispensationem. Voluntas vero, quia sola meretur retribution
Abbreviated transcription (Latin):
lũtas. scd̃s ualida. tͥcius deuota. qͣrtus plena
uolũtas. In pͥmo gradu mẽte legi dei ꝯsentit
s carne repugnante bonũ ꝙ diligit ꝑficere
nõ inuenit. s sepe malũ ꝙ odit ꝑ infirmita¬
tẽ facit. In hoc tñ recta ẽ euis uolũtas. qd ad¬
iusario fuo ꝯsenciens m se edit ꝙ ille repͥhẽ¬
dit. In scdo gradu aĩa nõ solũ malũ ꝙ odit

Expanded text:
luntas, secundus valida, tertius devota, quartus plena voluntas. In primo gradu anima mente legi Dei consentit; sed, carne repugnante, bonum quod diligit perficere non invenit, sed saepe malum quod odit, per infirmitatem facit . In hoc tamen recta est ejus voluntas, quod adversario suo consentiens, in se odit quod ille reprehendit. In secundo gra
Abbreviated transcription (Latin):
siu̾itatis ip̃ius quete t̾ ueracit̾ atq salubu¬
ter demõstrauit sicut splendore issummatꝰ
ita affectus amore fuisses. uoluisses ꝓculdu¬
bio ꝙ inte ẽ eande̾ de te om̃s tenete fiñam
qͣm ip̃e apudte u̾itatẽ hre cognoscis. Sane
notescere om̃ib omĩa q̃ noȩ scimus de uob̾.
Ato ip̃a intatis caritate ⁊ caritatis i̾ntate
u̾tamur palam fieri uelle ꝙ nõ noceat ag¬
noscenti. Alioqͥ si puato amore tuitentꝰ¬

Expanded text:
si veritatis ipsius, quae te tibi veraciter atque salubrsi veritatis ipsius, quae te tibi veraciter atque salubriter demonstravit, sicut splendore illuminatus, ita affectus amore fuisses; voluisses procul dubio, quod in te est, eamdem de te omnes tenere sententiam, quam ipsam apud te veritatem habere cognoscis. Sane,notescere omnibus omnia quae nos scimus de nobis, atque ipsa veritatis charitate, et charitatis veritate vetamur palam fieri velle quod noceat agnoscenti. Alioquin, si privato amore tui tent
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ deniq hoĩem d̾o loqͥ quis dubitet: Quociẽꝰ
tñ inde caritate iubente abducimur ⁊ auelli¬
mur pp̃ eos qͥ nr̃a indigent oꝑa uł loquela.
Quociens pie cedit negocõꝵ tumultib pia
sime ip̃is suꝑsedemus celebrandis missarũ
sollempniis ordo p̾post̾us. s nc̃citas nõ ht le¬
gem. Agit gͦ fuũ actualis caritas ordinem
iuixͣ paterfamilias issionẽ incipiens a nouis
unt q̃q ꝓut sur̃t. u̾bi gr̃a que pluris natura
ħt. pluris quo ip̃a affeccõ senciat imora
miius inimina nume. ⁊ illũ qͥde ordinẽ
caritatis u̾itas facit. hñt aũt u̾itatis caritaᷤᷤ
uendicat sibi. Nam ⁊uera in hoc ẽ caritas:
ut qͥ indigent amplius accipiant pͥus ⁊ tur¬
sum in eotanta apparet u̾itas si ordinẽ te¬
nemus affectu q̃m illa rõnie. de du᷑ hũ il ita
cõne ꝯsistit. Etem̃ tu si temet ip̃m intus ad¬
is factus uliort᷑. Ex hac uera ꝯgnicõne tr
qͣmins nec dũ fortasse id eẽ paciaris in ocuł

Expanded text:
tem denique hominem cum Deo loqui quis dubitet? Quoties tamen inde charitate jubente abducimur et avellimur, propter eos qui nostra indigent opera vel loquela? quoties pie cedit negotiorum tumultibus pia sime ipsis supersedemus celebrandis missarum solemniis? Ordo praeposterus: sed necessitas non habet legem. Agit ergo suum 1440 actualis charitas ordinem juxta patrisfamilias jussionem, incipiens a novissunt prout sunt: ut, verbi gratia, quae pluris natura habet, pluris quoque ipsa affectio sentiat, minora minus, minima minime. Et illum quidem ordinem charitatis veritas facit; hunc autem veritatis charitas vindicat sibi. Nam et vera in hoc est charitas, ut qui indigent amplius, accipiant prius: et rursus in eo chara apparet veritas, si ordinem tenemus affectu, quem illa ratione. Tu ergo si diligacione consistit. is, factus vilior tibi ex hac vera cognitione tui, quamvis necdum fortasse id esse patiaris in oculi
Abbreviated transcription (Latin):
e tualis caritas inferiora p̾fert l
Affectualis suꝑiora. Eterĩ in bene affec¬
ta mente nõ dubiũ u̾bi cã qͥn dileccõni hoĩs
dei dileccõ p̾ponatur ⁊ in hõib ip̃is ꝑfeccõreᷤᷤ
infirimorib celũ t̾re. et̾nitas temꝑi. aĩa car¬
ni.Attamẽ in bene ordinata accõe sepe aut

Expanded text:
tualis inferiora praefert, affectualis superiora. Etenim in bene affecta mente non dubium, verbi causa, quin dilectioni hominis Dei dilectio praeponatur, et in hominibus ipsis perfectiores infirmioribus, coelum terrae, aeternitas tempori, anima carni.
Abbreviated transcription (Latin):
iectam u̾o eẽ posse. Scd̾a qͣm ꝑhibet e regione
ꝯsencientẽ legi dei. qm̃ bona ẽ. Nec dubium
u̾otertia ab utraq distat q̃ ⁊ gustat ⁊ sapit
ans. Nam pͥma qͥd̾e dulcis s turpis. Scd̾a fic¬
ta s fortis. ultima pinguis ⁊ suauis ẽ. Igitur
ꝑ scd̃am oꝑa sũt ⁊ in ip̃a caritas sedet nõ illa
affectueris que sale sapĩe uita piuguescens.
magnã mĩ ĩportat multitudinẽ dulcedi¬
nis dm̃. s quedã pocius actualis q̃ ⁊ si nõ dũ
dulci amore illo fuaiit̾ reficit amore tñ amo¬
iis ip̃ius uehemeter atcendit. ꝙ aliꝰ sit ocio¬

Expanded text:
jectam, nec esse posse ; secunda, quam perhibet e regione consentientem legi Dei, quoniam bona est ; nec dubium vero tertia ab utraque distat, quae et gustat, et sapiterans. Nam prima quidem dulcis, sed turpis; secunda sicca, sed fortis; ultima pinguis, et suavis est. Igitur per secundam opera fiunt, et in ipsa charitas sedet, non illa affectualis, quae sale sapientiae condita pinguescens magnam menti importat multitudinem dulcedinis Domini; sed quaedam potius actualis, quae etsi nondum dulci illo amore suaviter reficit, amore tamen amoris ipsius vehementer accendit.
Abbreviated transcription (Latin):
cõnẽ ⁊ stupere ad gͣm. Ita locucõ u̾bi. infusi
inget amor. Languet cũ abest ꝙ nõ est
aliud qͣm tediũ quodoam ĩpacientis desiderii.
Quo noc̃e ẽ affin mentẽ uehementer aman-¬
tis absente q̃m amat dum totus in expecta¬
cõne qͣntaml festinacõem reputat tardita
Et caritas in actu. ẽ in affectu. Et deilla
nib mandatu q formatũ. nam in affectu
qͥs ita h̾eat ut mandatur. Ergo illa man¬
datur ad m̃itũ ista ad pͥmiũ datur. cuius
uina posse gr̃a nõ neganius. s plane ꝯsum¬
macõnẽ defendimus future felicitati. Quo¬
modo gͦ iubenda fint q̃ ĩplenda nlło modo e¬
rat: aut si placet tͥ mag̾ de affectuali datũ
nũ possit uł potu̾it adimpleri. Nec latuit¬
p̾ceptorẽ pͥcepti pondus hõim excedere uires.
s iudicauit utile ex hoc ip̃o sue illos insuffici¬
e admoueri. ⁊ ut scirent sane ad q̃m iustici¬
e finẽ nti ꝓ unib oporteret. Ergo mandã¬
do inpossibilia nõ p̾uaricatores hõies fecit s

Expanded text:
tionem et stupere ad gratiam. Ita sane locutio Verbi infusio viget amor; languet, cum abest. Quod non est aliud, quam taedium quoddam impatientis desiderii, quo necesse est affici mentem vehementer amantis absente quem amat, dum totus in exspectatione, quantamlibet festinationem reputat tarditat charitas in actu, est et in affectu. Et de illa nibus, mandatumque formatum: nam in affectu quis ita habeat, ut mandatur? Ergo illa mandatur ad meritum, ista in praemium datur. Cujusdivina posse gratia non negamus; sed plane consummationem defendimus futurae felicitati. Quomodo ergo jubenda fuit, quae implenda nullo modo erat? Aut si placet tibi magis de affectuali datum num possit, vel potuerit adimpleri. Quipraeceptorem, praecepti pondus hominum excedere vires; sed judicavit utile ex hoc ipso suae illos insufficientiae admoneri, et ut scirent sane, ad quem justitiae finem niti pro viribus oporteret. Ergo mandando impossibilia, non praevaricatores homines fecit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
bent bonã resurgũt. hec ẽ.n. in q̃ bonã facit
aĩam. qr cũ multa sint aĩe bona naturalit̾
insita. ficut ingenium bonũ memoriai ca¬
pax. ugil racõ ⁊ cet̾a aĩe bona. sola tr̃ uolũ¬
tas si fuerit bona: facit bonã aĩam. si fue¬
rit incõsa uicõsam. Et qr h̾o sicut iob att.i
nũqͣm ineodem statu ꝑmanet. aũ .ii. deficit

Expanded text:
bent bonam, resurgunt. Haec est enim quae bonam facit animam, quia, cum multa sint animae bonae naturaliter insita, sicut ingenium bonum, memoria capax, vigil ratio et caeterae animae bona, sola tamen voluntas, si fuerit bona, bonam facit animam; si fuerit vitiosa, vitiosam. Sed quia homo, sicut Job ait, Nunquam in eodem statu
Abbreviated transcription (Latin):
gradu fũt angeli qͥ ea facilitate qua semper
uolũt bonuĩ plenane ꝑficiũt. hũc gradum
desiderare qͥd̾e põt aĩa ascendere nõ põt corꝑ¬
e obħ ꝙ corꝑe aggrauatur. Qͥ nõ dũ rectã
Nt uoluntatẽ sciant qi impedit eũ carnalis
intenco. Exͥ ħt rectam ⁊ nõ ualidam sciat q¬
A
impedit eũ prana ꝯsuietudo. Q̾ ht deuotã
⁊ nõdũ plenam: sciat qr ĩpedit eũ t̾rena ĩ¬
ħitacõ. cuius adhuc uicõsa uolũtas ẽ: oret ⁊¬
dicat. fiat uolũtas .t. sicut in celo ⁊ in t̾ra
ta uolũtas aucõsa. Ita oret qui rectã ħt uo¬

Expanded text:
gradu sunt angeli, qui ea facilitate qua semper volunt, bonum plenarie perficiunt. Hunc gradum desiderare quidem potest anima, ascendere non potatur. Qui nondum rectam habet voluntatem, sciat quia impedit eum carnalis intentio. Qui habet rectam et non validam, sciat quia impedit eum prava consuetudo. Qui habet devotam et nondum plenam, sciat quia impedit eum terrena inhabitatio. Cujus adhuc vitiosa voluntas est, oret et dicat: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra ta voluntas a vitiosa. Ita oret qui rectam habet vo
Abbreviated transcription (Latin):
q utilis inuenitur. plerũq aũt ꝙ ꝑincõsiuᷤᷤ
caritatis feruore iacet. ⁊ feruor uehemens abs¬
q discrecõnis temꝑameto p̾cipitat. Id̾o lauda¬
bilis cui neutrũ deest. qͣtinus ⁊ feruor distre¬
cõnẽ erigat ⁊ discrecõ feruorẽ regat. Qi ͦ gͥ
caritas. eo uigilancõri opus scĩa ẽ. q̃ zelum
suppͥmat. spm temꝑet ordinet caritatẽ. Dis¬

Expanded text:
sque utilis invenitur; plerumque autem et perniciosus charitatis fervore jacet, et fervor vehemens absque discretionis temperamento praecipitat. Ideoque laudabilis, cui neutrum deest: quatenus et fervor discretionem erigat, et discretio fervorem regat. Ergo aritas; eo vigilantiori opus scientia est, quae zelum supprimat, spiritum temperet, ordinet charitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
diciam. memoria . n. ft̃a ẽ inpotens ⁊ infir¬
ma. Racõ inprudens ⁊ tenebrosa. uoluntas
inpura. Porro memoria q̃ simplicis d̾mita¬
tis poͣm stans cogitabat. cecidit in tres sp̃es¬
cogitacõnũ. affectuosas. on̾osas. ociosas. Af¬
uin. Onerosas in ext̾iorib ammistracõnib¬
currentẽ. aut auem uolantẽ. Rõnis quoꝙ
ter bonũ ⁊ malũ. u̾mi ⁊ falfũ. comedũ ⁊ in¬
comeduni. In qͥb discernendis tarcta modo
caligie cecatur. uͥ sepe in ꝯͣnun ducat n¬
leretur. si nũqͣm lumine quo creata ẽ pri¬

Expanded text:
ditiam. Memoria enim facta est impotens et infirma ratio imprudens et tenebrosa voluntas impura. Porro memoria quae simplicis divinitatis potentiam stans cogitabat, ab illa cadens, ecogitationes affectuosas, onerosas, otiosas. Afum; onerosas, ut in exterioribus administraticurrentem, aut avem volantem. Rationis quoque ter bonum et malum, verum et falsum, commodum et incommodum; in quibus discernendis tanta modo caligine caecatur, ut saepe in contrarium ducat juleretur, si nunquam lumine, a quo creata est, pri
Abbreviated transcription (Latin):
supra cascellũ aũt unũ dũgioner.
In uilla: quedaz domꝰ sũt ualide
plures inualide. In castello aũt fr¬
mitas est tanta: ut si quis illue cõ¬
fug̾it nisi inde redierit: ab aliquo le¬
di non possit. Tanta u̾o securitas
est in dungione ut si quis semel illuc
pot̾it ascent̾e. nũꝙͣ eũ inte libecit re¬
dire. Hec aũt om̃ia ht ille rex in po

Expanded text:
supra castellum autem unum dungeonem. In villa, quaedam domus sunt validae, plures invalidae. In castello autem firmitas est tanta ut, si quis illuc confugerit, nisi inde redierit, ab aliquo laedi non possit. Tanta vero securitas est in dungeone ut, si quis illuc semel poterit ascendere, nunquam eum inde libeat redire. Haec autem omnia il
Abbreviated transcription (Latin):
fugiens monachꝰ effect ꝯ fuerit nisi
inde male penitendo redierit: a dia¬
bolo ledi nõ possit. In angłoꝵ u̾o con¬
u̾sacõne gaudiũ est seturitatis tate
ut quisquis illuc ascendit nolit inde
exͣ xpĩanissimũ reppit: nullo obsis¬
tente rapit. ⁊ in fimũ dem̾git. In ip̃r
quos debiles iuenit temptando
uolat. aĩas quoq corpib in habi¬
tantes captincis asportant. Illos
uõ qui fortes sunt muniti. postꝙ̃
eos supare nequit: eandẽ licet tristis
dimittit. In monachatu quoq non
ua let irrumꝑe. nͨ hus qui monachi
efferti sunt quicqͣm fac̾e mali nisi ad

Expanded text:
fugiens, monachus effectus fuerit, nisi fugiens, monachus effectus fuerit, nisi inde poenitendo redierit, a diabolo laedi non possit. In angelorum vero conversatione gaudium est securitatis tantae ut quisquis illuc ascenderit, nolit inde extra Christianismum reperit, nullo obsistente rapiat, et in infernum demergat. In ipsum quos debiles invenit tentando violat, animasque corporibus inhabitantes captivas asportat. Illos vero, qui fortes sunt et bene muniti, postquam eos superare nequit, tandem, licet tristis, dimittit. In monachatum quoque non valet irrumpere, nec his qui monachi effecti sunt quidquam facere mali, nisi ad
Abbreviated transcription (Latin):
quoq iullam sepiuꝰ intrat. ⁊ domoᷤ
quas ĩuenit ĩualitas molat. eosq
qui inhĩtabant captiuos cũ suis as¬
portat. Illas u̾o quas firmas ĩuenit
posqmͣ eas rũꝑe nequit: ad extͤmũ
iut ꝯdimittit. In castellũ quo nõ
põt ascẽd̾e̾. nec illut confugientib
redierint. s si suoꝵ amore pentumi
redierĩt. qr eos audiũt octidi ⁊ male
tractari. uł ꝑ foramẽ aut fenestram
curiose resper̾int. tũc eos facile octi¬
t̾e aut uuln̾are pot̾it. Qua ꝓpt̾ nc̃te
est eis ut nũꝙͣ ad clamorẽ pentũ at¬
tendant. nec ad bellũ reu̾tant᷑ uel
respitiant. s semꝑ ut cepũt fugiãt
on ͨͤ ad sũmitatẽ dũgionis ꝑueui¬
int. Post qͣm eni illuc puen̾unt eẽt
omo securi. Ita q rex ille deus est. qͥ
cũ diabolo bellũ ħt hic in suo regno
monachatũ supͣ monachatũ cõu̾sa¬
quidã in uirtutib sunt ualidi. ples
n̾o ĩualidi. In montichatu aũt fir¬
mitas est tanta ut si quis illut con¬

Expanded text:
uoque villam saepius intrat, et domos quas invenit invalidas violat, eosque qui inhabitant captivos cum suis asportat. Illas vero quas firmas invenit, postquam eas irrumpere nequit, ad extremum invitus dimittit. In castellum quoque non potest ascendere, nec illuc confugientibus rediredierint, quia eos audiunt occidi et male tractari, et per foramen vel fenestram curiose respexerint, tunc eos facile occidere aut vulnerare poterit. Quapropter necesse est eis ut nunquam ad clamorem parentum attendant, nec ad bellum revertantur, aut respiciant, sed semper, ut coeperunt, fugiant donec ad summitatem dungeonis pervenerint. Postquam enim illuc pervenerint, erunt omnino securi. Itaque rex ille Deus est qui cum diabolo bellum habet. Hic in suo regno monachatum; supra monachatum, conversaquidam in virtutibus sunt validi, plures vero invalidi. In monachatu autem firmitas est tanta ut si quis, illuc con