comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. & nõ credenti discipulo latus
palpandum prebuit: manus osten.¬
dit. & ostensa suoꝵ cieatrice uulne
anim aduertitis: Nunquid casu
gestum creditis ut electus ille
ddiscipłs tunc deesset. post aut̃
ueniens audir&. audiens dubita¬
r&. dubitans palpar&. palpans
creder&: Non hoc casu: sed di¬
uina miseratione gestum est. Egit
namq miro modo suꝑna clem̃tia:
ut discipł s dubitans. dum in ma¬
gistro suo uulnera palpar& carniᷤ
in nob uulnera sanar& infidelita¬
tis. Plus eñi nob̃ infidelitas thomȩ¬
ad fidem: quam fides credentium
discipłoꝵ profuit. Quia dum ille
ad fidem palpando reducitur:
nr̃a mens omni dubitatione post¬
posita. infide solidatur. Sic quippe
tare per misit. nõ tamen indubtatio¬
ne deseruit: sicut ante natiuitatẽ
suam habere mariam sponsum uo.¬
luit. qui tamen ad eius nuptias nõ¬
peruenit. Nam ita factus ẽ discipłs
dubitans & palpans. testis uero re
furrectionis: sicut sposus matris.

Expanded text:
Dominus, et non credenti discipulo latus Dominus, et non credenti discipulo latus palpandum praebuit, manus ostendit, et, ostensa suorum cicatrice vulneranimadvertitis? Nunquid casu gestum creditis, ut electus ille discipulus tunc deesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet? Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia ut discipulus ille dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis. Plus enim nobis Thomae infidelitas ad fidem quam fides credentium discipulorum profuit, quia dum ille ad fidem palpando reducitur, nostra mens, omni dubitatione postposita, in fide solidatur. Sic quippe tare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit, sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae 639 resurrectionis, sicut sponsus matris
Abbreviated transcription (Latin):
ruit: qui nõ erubuit confiteri quod
fecit. Hȩc de solutionis ordine bre¬
uiter dixerim: ut sub magno mo¬
deramine pastores ȩcclesiȩ. uel sol¬
uere studeant uel ligare. Sed utrũ
iuste an iniuste obligoe pastor. pã¬
toris tamen sententia gregi timen.¬
da est: ne is qui subest. & cum in¬
iuste forsitan ligatur: ipsam obli¬
gationis suȩ sententiã ex alia cul¬
pa mereatur. Pastor ergo uel absol¬
uere indiscrete timeat: uel ligare.
Is aut̃ quȩ sub manu pastoris est:
ligari timeat uł iniuste. Nec pastori
sui iuditium temere reprehendat.
ne & si iniuste ligatus est: ex ipsa
tumidȩ reprehensionis suꝑbia. cul¬
pa quȩ non erat fiat. Sed quia hȩc
breuiter per excessum dixximꝰ : ad
expositionis ordinem redeamus.
Thomas aũt unus deduodecimi. qui
dicitur didimꝰ : nõ erat cum eis qͣndo
uenit iħe. Iste unus discipłs defuit.
reuersus quod gestum est audiuit:
audita credereᷤ renuit. Uenit iterỹ

Expanded text:
ruit qui non erubuit confiteri quod ruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Haec de solutionis ordine breviter dixerim, ut sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant, vel ligare. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor ergo vel absolvere indiscrete timeat, vel ligare. Is autem qui sub manu pastoris est, ligari timeat vel injuste; nec pastoris sui judicium temere reprehendat, ne etsi injuste ligatus est, ex ipsa tumidae reprehensionis superbia culpa quae non erat fiat. Sed quia haec breviter per excessum diximus, ad expositionis ordinem redeamus. 7. Thomas autem unus ex duodecim, qui dicitur Didymus, non erat cum eis quando venit Jesus. Iste unus discipulus defuit, reversus quod gestum est audivit, audita credere renuit. Venit iterum
Abbreviated transcription (Latin):
quam uirtutem. Ex qua cõsideratio¬
ne intuendum ẽ: quod illos nos
debe mus ꝑ pastoralem auctorita¬
tem soluere. quos auetorem nrm
cognoscimꝰ per suscitantem grãm ui¬
uificare. Quȩ nimirum uuificatio
ante oꝑationem recti tudinis: in
ipsa iam cognoscitur confessione
peccati. Unde & huic ipsi mortuo
lazaro ne quaquã dicitur reuiuisce
ted ueni foras. Omĩs quippe peccator.
dum culpam suam intra conscientiã
abscondit: introrsus latet. in suis
penetralibꝰ occultatur. Sed mortu¬
us uenit foras. cum peccator nequi¬
tias suas sponte confitetur. Laz aro
engo dr̃ ueni foras. Ac si aꝑte cuili¬
b&r mortuo in culpa diceretur. sur
reatum tuum. intra conscientiam abs¬
condis: Foras iam ꝑ confessionẽ egre¬
dere: qui apud te interius per nega¬
tionem lates. ueniat itaq foras
mortuus: idest culpam confiteatur
peccator. Ueniente uero foras sol¬
uant discipłi: ut pastores eccłȩ ei
penam debeant amouere quã me.¬

Expanded text:
quam virtutem. Ex qua consideratioquam virtutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos nos debemus per pastoralem auctoritatem solvere quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare. Quae nimirum vivificatio ante operationem rectitudinis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo Lazaro nequaquam dicitur Revivisce, sed Veni foras. Omnis quippe peccator dum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsum latet, in suis penetralibus occultatur. Sed mortuus venit foras, cum peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro ergo dicitur Veni foras. Ac si aperte cuilibet mortuo in culpa diceretur: Cur reatum tuum intra conscientiam abscondis? Foras jam per confessionem egredere, qui apud te interius per negationem lates. Veniat itaque foras mortuus, id est culpam confiteatur peccator. Venientem vero foras solvant discipuli, ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere, quam me
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nõ uiunt. Non morientẽ quippe
mortificat: qui iustum dampnat. Et
nõ uicturum iuiuificare nititur: qui
reum a supplitio ab soluere conatur.
Cause ergo pensandȩ sũt: & tunc
ligandi atq soluendi potestas ex¬
ercenda. Uidendum etiam quȩ cul¬
pa: aut quȩ sit pęnitentia secuta pꝰ
culpam. Ut quos om̃s ds̃ percom¬
punctionis grãm uisitat: illos senten¬
tia pastoris absoluat. Tunc enĩ uera
est absolutio presidentis: cum inter¬
ni arbitrium sequitur uidicis. Quod
bene quatriduãni mortui resuscita¬
tio illa significat: quȩ uidelic& de¬
re ueni foras. Et postinodum is qui
uiuens egresus fuerat: a discipłis ẽ
solutus. sicut scriptum ẽ.Cũq
egressus esset qui fuerat ligatus in
stitis: tunc dixxit discipłis. Soluite eũ:
& sinite abire. Ecce illum discipuli
iam iuuentem soluunt: quem ma¬
gister resuscitauerat mortuũ. Si eñ
discipłi lazarum mortuum solue¬
rent: fetorem magis ostenderent

Expanded text:
quae non vivunt. Non morientem quippe quae non vivunt. Non morientem quippe mortificat qui iustum dampnat, et non victurum vivificare nititur qui reum de supplicio absolvere conatur. Causligandi atque solvendi potestas exercenda. Videndum itaque quae culpa, aut quae sit poenitentia subsecuta post culpam, ut quos ompunctionis gratiam visitat, illos pastoris sententia absolvat. Tunc enim vera est absolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat: quae videlicet deazare, veni foras ; et postmodum is, qui vivus egressus fuerat, a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus stitis, tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mor tuum. Si enim discipuli Lazarum mortuum solverent, fetorem magis ostenderent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto nunc in ȩccła episcopi locum
tenent: soluendi ac ligandi auctori¬
tatem suscipiunt. qui gradum regi.¬
minis sorciuntur. Grandis honor. sed
graue pondus istus est honoris. Du¬
rum quippe est: ut qui nescit tenere
moderamina uitȩ suȩ: uidex uitȩ
fiat alienȩ. Et plerumq contingit.
ut hic uidicii locum teneat: cui ad
locum uita minime concordat. Aẽ
sepe agitur. ut uel dampn&r imineri¬
tos: uel alios ipse ligatus soluat.
Sepe in ligandis ac soluendis subdituiꝰ.
suȩ uoluntatis motus: nõ aut causaꝵ
merita sequitur. Unde fit: ut ipsa
hac ligandi & soluendi potestate se
priu&. qui hanc ꝓsuis uoluntatibus:
& nõ ꝓ subiectoꝵ moribꝰ exercet. Se
pe fit: ut erga quemlib& ꝓximum.
odio uł grã moueatur pastor. ludica¬
re aut̃ de subditis nequeunt: qui in
subditoꝵ causis. sua uel odia uł grãm
sequuntur. Unde recte ꝑ ꝓphetam
dicitur. Mortificabant animas quȩ
nõ moriuntur: & uiuificabant animaᷤᷤ

Expanded text:
profecto nunc in Ecclesia episcopi locum profecto nunc in Ecclesia episcopi locum tenent. Ligandi atque solvendi auctoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor, sed grave pondus istius est honoris. Durum quippe est ut qui nescit tenere moderamina vitae suae judex vitae fiat alienae. Et plerumque contingit ut hic judicii locum teneat, cui ad locum vita minime concordat. Ac saepe agitur, ut vel damnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat. Saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem causarum merita sequitur. Unde fit, ut ipsa hac ligandi et solvendi potestate se privet, qui hanc pro suis voluntatibus, et non pro subjectorum moribus exercpe fit ut erga quemlibet proximum odio vel gratia moveatur pastor. Judicare autem digne de subditis nequeunt qui in subditorum causis sua vel odia vel gratiam sequuntur. Unde recte per prophetam dicitur: Mortificabant aninon moriuntur et vivificabant animas
Abbreviated transcription (Latin):
ibi libertas. Sciendum uero est: quod
qui prius sp̃m fcm̃ habuerunt. ut¬
& ipsi in nocenter iuuerent: & in pre¬
dicatione quibusdam ꝓdessent. Id¬
cireo hunc post resurrectionẽ dñi
patenter acceꝑunt: ut ꝓdesse non
paucis sed plurib possent. Unde
& in hac ipsa datione sp̃e dienur.
Quoꝵ remiseritis peccata. remittunt᷑
eis: & quoꝵ retinueritis retenta s̃
L ib& intueri. illi discipłi ad tanta
honera humilitatis uocati: ad quan¬
tum culmen głe sint perducti. Ecce
non solum de semetpsis securi sũt :
sed enam alienȩ obligationis potesta¬
tem relaxationis accipiunt. Prin¬
cipatum suꝑni uidicis sorciuntur: ut
uice dĩ quibusdam peccata retine¬
ant. quibꝰdam relaxent. Sie sic eos
a dõ decebat erigi: qui tantum pro
dõ consenserant humiliari. Ecce qͥ
districtum dĩ uiditium motuunt:
animaꝵ iuidices fuint. Et alio
dampnant uł liberant: qui semet¬
ipsos dampnari metuebant. Hoꝵ

Expanded text:
ibi libertas . Sciendum vero est quod hi ibi libertas . Sciendum vero est quod hi qui prius Spiritum sanctum habuerunt, ut et ipsi innocenter viverent, et in praedicatione quibusdam prodessent, idcirco hunc post resurrectionem Domini patenter acceperunt, ut prodesse non paucis, sed pluribus possent. Unde et in hac ipsa datione Spiritus dicitur: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta sunt. Libet intueri illi discipuli, ad tanta onera humilitatis vocati, ad quantum culmen gloriae sint perducti. Ecce non solum de semetipsis securi fiunt, sed etiam alienae obligationis potestatem relaxationis accipiunt; principatumque superni judicii sortiuntur, ut vice Dei quibusdam peccata retineant, quibusdam relaxent. Sic sic eos a Deo decebat erigi, qui tantum pro Deo consenserant humiliari. Ecce qui districtum Dei judicium metuunt animarum judices fiunt; et alios damnant, vel liberant, qui semetipsos damnari metuebant. 5. Horum
Abbreviated transcription (Latin):
Suxxerunt mel de petra: oleumq de
firma petra. Neq enim. quicquiam
tale uixta hystoriam legitur: si tota
testamenti ueteris series recenseat᷑.
Nusquam de petra mel: nusquã oleũ
ille ppłs suxit. Sed quia uixta pa¬
uli uocem petra erat xp̃e: mel de
petra suxerunt. qui eiusdem redẽp¬
toris nr̃i facta & mirabilia uiderunt.
Oleum uero de firma petra suxerut:
quia effusione scĩ sp̃c post resurrec¬
tionem eius ungi meruerunt. Quasi
ergo infirma petra mel dedit: qͣndo
adhuc mortalis dñs. miraculoꝵ suoꝵ
dulcedinẽ discipłis ostendit. Sed
firma petra oleum fundit: quia post
resurrectionem suam factus iam im.¬
passibilis. ꝑ afflationem sp̃c: donũ
scẽ unctionis emanauit. De hoc
uigum a fatie olei. Sub uigo quippẽ
tenebamur demoniacȩ dominationi̾.
sed uncti sumus oleo sp̃e scĩ. Et quia
nos graua libertatis unxcit. domina¬
tionis demoniacȩ uigum putruit:
paulo attestante qui ait. Ubi sp̃e dñi:

Expanded text:
Suxerunt mel de petra, et oleum de Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Neque enim quidquam tale juxta historiam legitur, si tota Testamenti Veteris series recenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum ille populus suxit. Sed quia juxta Pauli vocem: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula viderunt. Oleum vero de firma petra suxerunt, quia effusione sancti Spiritus post resurrectionem ejus ungi meruerunt. Quasi ergo infirma petra mel dedit, quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem 1555 discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia, post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae unctionis emanavit. 4. De hjugum a facie olei . Sub jugo quippe tenebamur daemoniacae dominationis, sed uncti sumus oleo Spiritus sancti. Et quia nos gratia libertatis unxit, dominationis daemoniacae jugum putruit, Paulo attestante, qui ait: Ubi spiritus Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
dit in terra consistens: & semel cęlo
presidens. Neq enim alio in loco
datus sp̃e sc̃s aperte monstratur:
nisi nunc cum per in sufflationem
percipitur. & postmodum cum de
celo ueniens: in linguiᷤ uarniꝰ demõst̃t᷑.
Cum ergo prius in terra discipłis dat᷑.
postmodum e cȩlo mutitur. nisi qͥ
duo sũt precepta caritatis. dilectio
tur sp̃e ut diligatur ꝓximus: ecȩlo
datur sp̃e ut diligatur ds̃. Sic̃ gͦ
una est caritas & duo percepta:
ita unus sp̃e. & duo data. Prius a
consistente dño in terra. postmodỹ
ecȩlo: quia in ꝓximi amore discit᷑.
qualiter ꝑueniri debeat ad amorẽ
nõ diligit frem suũ quẽ uid.⁊. dm̃
quẽ nõ uidet. quomͦ potest. dilige¬
re: Et ante quidẽ discipuloꝵ m̃tibꝰ
idem sp̃c sc̃s inerat ad fidem. sed
tamen manifesta datione. nõ nisi¬
quando post resurrectionẽ datꝰ ẽ.
Unde seriptum est. Nondũ erat sp̃e¬
datus: quia iħe nõ dum fuerat glo¬
rificatꝰ. Unde etiam ꝑ moysen dr̃.

Expanded text:
dit in terra consistens, et semel coelo praesidens? Neque enim alio in loco datus Spiritus sanctus aperte monstratur , nisi nunc cum per insufflationem percipitur, et postmodum cum, de coelo veniens, in linguis variis demonstratur. Cur ergo prius in terra discipulis datur, postmodum de coelo mittitur, nisi quod duo sunt praecepta charitatis, dilectio tus, ut diligatur proximus: e coelo datur Spiritus, ut diligatur Deus. Sicut ergo una est charitas, et duo praecepta, ita unus Spiritus et duo data, prius a consistente Domino in terra, postmodum e coelo: quia in proximi amore discitur qualiter perveniri debeat ad amorem non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere ? Et ante quidem discipulorum mentibus idem Spiritus sanctus inerat ad fidem, sed tamen manifesta datione non nisi post resurrectionem datus est. Unde et scriptum est: Nondum erat spquia Jesus nondum fuerat glorificatus . Unde etiam per Moysen dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dico uob̃. quia plorabitis & flebi¬
tis uos: mundus aũt gaudebit
uos aũt contristabimini: sed tristi¬
cia ur̃a in gaudium erit. Et hoc sic
accipi potest: quia contristati sũt
discipłi de morte dñi. & confestim
de resurrectione lȩtati. Mundus
quippe nomine : mali cia potest
mundi huiꝰ intelligi. idest homi¬
num mundi huiꝰ amicoꝵ. Unde
munnciciis dĩ factum est: ut nec
eius unigenito parceret᷑. Deinde
subiungit & dicit. Mulier cum
parit tristiciam habet: quia uenit
hora cus. Cum aũt pepererit
puerum. iam nõ meminit pressu

Expanded text:
uia plorabitis et flebitis vos; mundus autem gaudebit: vos autem contristabimini, sed tristitia vestra in gaudium erit. Et hoc sic accipi potest, quia contristati sunt discipuli de morte Domini, et confestim de resurrectione laetati: mundus quippe nomine, malitia potest mundi hujus intelligi, id est hominum mundi hujus amicorum. Unde inimicitiis Dei factum est ut nec ejus Unigenito parceretur. 3. Deinde subjungit, et dicit: Mulier cum parit, tristitiam habet, quia venit hora ejus; cum autem pepererit puerum, jam non meminit pressu
Abbreviated transcription (Latin):
stetit: qui ante resurrectionẽ suã.
quoram discipłis in fluctibꝰ maris
ambulauit. Cuius rei ratio festine
cognoscitur. si ipsa quȩ tune merat
causa pensetur. Quid & enim mare
nisi presens scłm signat. qđ se cau¬
sanĩ tumultibꝰ. & undis uitȩ eore¬
uptibilis illidit: Quid per solidi¬
quiens ȩternȩ figuratur: Quia
igitur discipłi adhuc fluctibꝰ mor¬

Expanded text:
stetit, qui ante resurrectionem suam stetit, qui ante resurrectionem suam coram discipulis in fluctibus maris ambulavit . Cujus rei ratio festine cognoscitur, si ipsa quae tunc inerat causa pensetur. Quid enim mare nisi praesens saeculum signat, quod se causarum tumultibus et undis vitae corruptibilis illidit? Quid per solidiquietis aeternae figuratur? Quia ergo discipuli adhuc fluctib
Abbreviated transcription (Latin):
eat.S ueri & enĩ potest. cur petrꝰ
qui piscator ante conuersionẽ fuit.
post conuersionẽ ad piscationẽ
rediit. Et cum ueritas dicat. ne¬
mo mittens marum suam in ara¬
trum. & respitiens retro aptus ẽ
regno dĩ cur repetin quod dereli¬
quit: Sed si uirtus diseretioris.
inspicitar. cieius iudetur. iguia
tumirayi negotium quos auite.
conuersionem sine peccato exti¬
tit. hoc etiam post cõuersionẽ
repetere culpa nõ fuit: Nampis.¬
catorem petrum. matheum uero
telonearium scmꝰ. Et post cõuer¬
sionẽ suam ad piscationẽ petrus
rediit: matheus uero ad telonei
negotium nõ resedit Rua & aliꝰ
estruictum ꝑ piscationem querere:
aliud telonei lucris pecunias au¬
gere. Sũt eñĩ pleraq negotia. quȩ
sine peccatis exhiberi: aut uix aut
nullatenus possũt. Quȩ ergo ad pec¬
catum implicant. adhȩc necesse
est: ut post cõuersionẽ animꝰ nõ
recuriat. Queri etiam potest. cur
discipulis inmari laborantibꝰ post
resurrectionẽ suã dñs in lutore

Expanded text:
eri etenim potest cur Petrus, qui piscator ante conversionem fuit, post conversionem ad piscationem rediit; et cum Veritas dicat: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei , cur repetiit quod dereliquit? Sed si virtus discretionis inspicitur, citius videtur quia nimirum negotium quod ante conversionem sine peccato exstitit, hoc etiam post conversionem repetere culpa non fuit. Nam piscatorem Petrum, Matthaeum vero telonearium scimus; et post conversionem suam ad piscationem Petrus rediit, Matthaeus vero ad telonei negotium non resedit , quia aliud est victum per piscationem quaerere, aliud autem telonei lucris pecunias augere. Sunt enim pleraque negotia, quae sine peccatis exhiberi aut vix aut nullatenus possunt. Quae ergo ad peccatum implicant, ad haec necesse est ut post conversionem animus non recurrat. 2. Quaeri etiam potest cur, discipulis in mari laborantibus, post resurrectionem suam Dominus in littore
Abbreviated transcription (Latin):
illis mȩtu intrã conclaue residentibꝰ
primo se obtulisse. postea uero cõ¬
firmatis animis: undecim illos ga¬
lileam petisse. Uel certe quia hoc
quoq diligentius scriptoribꝰ pla¬
cuisse reperio: nichil obstat. si di¬
camus pauciores intra conelaue.
inmonte complures fuisse:¬

Expanded text:
illis metu intra conclaue residentibus illis metu intra conclaue residentibus primo se obtulisse, postea uero confirmatis animis undecim illos Galilaeam petisse. uel certe hoc quoque diligentibus scriptoribus placuisse repperio nihil obstat, si dicamus pauciores intra conclaue, in monte conplures fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
rgo quia sepus tione.¬
cum ingalilea quando sit uisus ne-¬
quãquã prescript᷑ m ac diffinitũ
tempus scriptura signauerit: in
ihrłm quando se obtulerit. & diẽ
& horam expresserit: timidiores
intra conelauia reuisantur. forci¬
ores ad montem cum uenerint. De¬
mq intra cõelaue hostuis clausis.
inducit ioħes discipulos eogrega¬
tos ꝓpt̃ metũ uideoꝵ: quosꝰ non ui¬
cĩ lucas sed pliues seribit fuisse
I ftos aũt matheus undecim solos.
ingalilea conuenisse. non siluit.
Deinq sic habes. Undecm aũt dis¬
cipułt abierunt. ingalileam. in mõ¬
tem ubi constituerat illis ihe: &
uidentes eum ad orauerunt. qͥdam
aut dubitauerunt: quibꝰ docendi
& baptizandi tribuit potestatem.
Undecim quoq discumbentib discpłiᷤ.
& marcus in fine apparuisse scribit:
quando similit̾ predicandihis per
totum orbem mandat officium.
Unde hoc conuenientius arbitroꝵ.
quod dñs quidem mandauerit disci¬
pulis: ut ingalilea se uiderent. Sed

Expanded text:
rgo quia saepius ecum in Galilaea quando sit uisus nequaquam praescriptum ac definitum tempus scriptura signauerit, in Hierusalem quando se obtulerit, et diem et horam expresserit, timidiores intra conclauia reuisantur, fortiores ad montem conuenerint. denique intra conclaue ostiis clausis inducit Iohannes discipulos congregatos propter metum Iudaeorum, quos non undecim Lucas, sed plures scripsit fuisse. istos autem Matthaeus undecim solos in Galilaea conuenisse non siluit. denique sic habes: undecim autem discipuli abierunt in Galilaeam in montem, ubi constituerat illis Iesus, et uidentes eum adorauerunt, quidam autem dubitauerunt. quibus docendi et baptizandi tribuit potestatem. undecim quoque discumbentibus discipulis et Marcus in fine apparuisse scribit, quando similiter praedicandi his per totum orbem mandat officium. unde hoc conuenientius arbitror quod dominus quidem mandauerit discipulis ut in Galilaea se uiderent, sed
Abbreviated transcription (Latin):
impleo frꝰuctum urm quero. De
boniꝰoꝑibus ur̃is. gaudiũ uolo¬
hab̾e : nõ pecunam. Non enim
qui male iuuit. diuitẽ me facit.
Et tam̃ bene uiuat: & facit. Di¬
in xp̃o. Gaudium meũ. solatiũ
meum. & respiramentũ periculo¬
rum meoꝵ inhis tẽp̾tationibus
nullum est: nisi bona uita ur̃a.

Expanded text:
impleo, fructum vestrum quaero; de impleo, fructum vestrum quaero; de bonis operibus vestris gaudium habere volo, non pecuniam. Non enim qui bene vivit, divitem me facit. Et tamen bene vivat, et facit. Diisto. Gaudium meum, solatium meum, et respiramentum periculorum meorum in his tentationibus nullum est, nisi bona vita vestra
Abbreviated transcription (Latin):
Quid uob̃ dicam : Laudo uos: in hoc
cum. Mutamini. mutamini rogo:
uitȩ finis incertus ẽ. Omnis homo:
cum casu suo ambulat. Differtis
bene uiuere: cum putatis quia lon¬
ga erit uita. Longam uitam pu¬
t᷑atis. & mortẽ subitam non timetis:
Sed ecce longa sit: uidete ut bona
nec ferre. Longam uitam malã:
pene om̃s uolunt habere. Utiq
sigrande est quod uuumus: bo.¬
num sit ipsum grande. Quid enĩ
I n omnibꝰ actionibus. cogitationibꝰ
cupiditatibus: nichil mali¬
malam. Non uis utiq sed bonam.
Bonam arborem ius. equum bonũ
seruum bonum. amicũ bonũ.
filium bonum. uxorẽ bonam.
Et quid hȩc magna commemoro:
Quandoquidẽ uestem ipsam malã
nõ uis hab̾e: sed bonam. Cali¬
gam postremo ipsam non uis: nisi
bonã. Aut da michi aliquid te
mam malã uis habere. Quid te
offendisti: Quid de te male tu¬
quod soleo. & uos facitis quod
soletis. Ego coram dõ: excutio
uestimenta mea.Timeo ne mͥ
imputetur. quia nõ dieo quod¬

Expanded text:
Quid vobis dicam? Laudo vos, in hoc Quid vobis dicam? Laudo vos, in hoc cum? Mutamini, mutamini, rogo. Vitae finis incertus est. Omnis homo cum casu suo ambulat. Quid differtis bene vivere, cum putatis quia longa erit vita? Longam vitam putatis, et mortem subitaneam non timetis? Sed ecce longa sit: et quaero unum  ferre, longam vitam malam omnes volunt habere. Utique si grande est quod vivimus, bonum sit ipsum grande. Quid enim bus tuis actibus, cogitationibus, cupiditatibus? Terram malmalam non vis utique, sed bonam; arborem bonam, equum bonum, servum bonum, amicum bonum, filium bonum, uxorem bonam. Et quid haec magna commemoro: quandoquidem vestem ipsam malam non vis habere, sed bonam; caligam postremo ipsam non vis nisi bonam? Aut da mihi aliquid te mam malam vis? Quid te offendisti? Quid de te male tuquod soleo, et facitis quod soletis. Ego coram Deo excutio vestimenta mea. Timeo ne mihi imputetur, quia non dico
Abbreviated transcription (Latin):
quia xp̃m nõ nouimus. Nouimus:
credimus. Si credimus: habemurs.
incorde: quam indomo. Cor enu
nr̃m interius nob̾ est: quã dõmus
nr̃a. lam uero ubi eum debe at fi¬
delis agnoscere: agnoseit quia fide¬
lis est. Qui aũt cathecuminꝰ ẽ: igno¬
rat. Sedianuam contra illum ne
sibene uiuamꝰ. Si uita uetus nr̃a ma¬
la moriatur: & cotidie noua ꝓfici¬
at. Abundant hic penitentes. Qua.¬
ndo illis imponitur manus. fit onlo
longissimus dr̃ eis. Orate pęnitentes.
Et eunt orare penitentes. Discutio
Aliqui ipsi sibi pęnitentiȩ locum pe¬
cierunt. Aliqui ex cõmunicati ex
nob̾: inpenitentię locum redacti
sũt. Et qui sibi peuerunt: hoc uo¬
lum facere quod faciebant.
Et qui exnob̾ ex cõmunicati in
penitentiȩ locum redacti sũt: no¬
lunt inde resurgere. quasi electuᷤ
sit locus penitentium Qui deb&
esse locus humilitatis: fit locus mi¬
quitatis. U ob̾ dico qui uocamini
penitentes: & nõ estis. Uobis dico.

Expanded text:
quia Christum non cognovimus: novimus, quia Christum non cognovimus: novimus, vimus si credimus; habemus siin corde, quam in domo. Cor enim nostrum interius nobis est, quam sit domus nostra. Jam vero ubi eum debet fidelis agnoscere? Agnoscit qui fidelis est: qui autem catechumenus est, ignorat. Sed januam contra illum nemsi bene vivamus; si vita vetus nostra mala moriatur, et quotidie nova proficiat . Abundant hic poenitentes: quando illis imponitur manus, fit ordo longissimus. Orate, poenitentes; et eunt orare poenitentes. Discutio Aliqui ipsi sibi poenitentiae locum petierunt; aliqui excommunicati a nobis in poenitentiae locum redacti sunt: et qui sibi petierunt, hoc volunt facere quod faciebant; et qui a nobis excommunicati in poenitentiae locum redacti sunt, nolunt inde surgere, quasi electus sit locus poenitentium. Qui debet esse locus humilitatis, fit locus iniquitatis. Vobis dico, qui vocamini poenitentes, et non estis: vobis dico.
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit dñs: audiamus. Amen di¬
co tibi. mecum eris hodie inpara¬
diso. Tu differs te: ego agnosco te.
Quando sperar& latro. de latrocinio
adiudicem. de udice ad crucẽ.
Decruce ad paradisum. se ꝑtingere¬
posse: Deniq ipse attendens meri¬
ra sua: nõ dixit memento mei. ut
liberes me hodie: sed ecum ueneris
in regnum tuũ. tunc mei memor
esto: uit simichi tormenta debet᷑.
uel quousq ueneris in regnũ tuũ.
Et ille. Non sic inuasisti: inꝰ regnũ
celoꝵ iuim fecisti. Credidisti: ra¬
pu̾sti. hodie mecum eris inpara¬
diso. Non te differo tante fidei.
hodie reddo: quod debeo. Latro dic̃.
memento mei eum uenertfm regnũ
tuum: eredens nõ solum resurrectu¬
rum: sed etiam regnaturum. Penden.¬
ti confixo. cruento. herenti dicit
cum ueneris in regnum tuũ. Et illi.
Nos sperabamus. Ubi spem latio inue¬
mus. Audite. Ambulabat cum illis.
suscipitur ospitio: panem frangit.
& agnoscitur. Et nos nõdicamus:

Expanded text:
dixerit Dominus audiamus. Amen didixerit Dominus audiamus. Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso . Tu differs te, ego agnosco te. Quando speraret latro, de latrocinio ad judicem, de judice ad crucem, de cruce ad paradisum? Denique ipse attendens merita sua, non dixit, Memento mei, ut liberes me hodie: sed, cum veneris in regnum tuum, tunc mei memor esto; ut si mihi tormenta debentur, vel quousque veneris in regnum tuum. Et ille: Non sic; invasisti in regnum coelorum, vim fecisti, credidisti, rapuisti. Hodie mecum eris in paradiso. Non te differo: tantae fidei hodie reddo quod debeo. Latro dicit, Memento mei, cum veneris in regnum tuum. Non solum credebat resurrecturum, sed etiam regnaturum. Pendenti, crucifixo, cruento, haerenti: Cum veneris, inquit, in regnum tuum. Et illi, Nos sperabamus. Ubi spem latro inveuod cognovimus, audite. Ambulabat cum illis, suscipitur hospitio, panem frangit, et cognoscitur . Et nos non dicamus
Abbreviated transcription (Latin):
głista lucas narͦauit quod dico:
quia duo latrones erucifiei sunt
cum episto. Dixeit hoc & matheuᷤ.
Sed unus eoꝵ latro quia in sultauit
dño. & alter eoꝵ quia credidit in
xp̃o. matheus nõ dixcit: lucas dix̃.
Recolamus fidem latronis. quã non
inuenit xp̃e pꝰ resurrectionẽ disci.¬
pulis suis. Pendebat incrucexp̃c:
pendebat & latro. In medio ille:
illi in lateribꝰ. In sultat unus: cre¬
didit aliꝰ. iudicat mediꝰ. Ille enĩ
qui in sultabat: hoc dixit. Si filiꝰ
dĩ es: lib̾a te. Et aliꝰ ad illum. Tu
nõ ties dm̃. Si nos ꝓpt̾ facta nr̃a.
merito ista patimur: ipse aũt qͥd
fecit: Et conuersus ad eum. Me¬
mento mei in quit dñe: cum uene¬
rĩ in regnũ tuum. magna & uere
runt illi qui uiderunt xp̃m mor¬
iuos suscitantẽ: eredit ille eum¬
quẽ uidebat secum in ligno pen¬
dente. Quando illi titubauerunt:
tun ille credidit. Talem fructum
xp̃e. de ando ligno ꝑcepit. Quid ei

Expanded text:
gelista Lucas narravit quod dico. gelista Lucas narravit quod dico. Quia duo latrones crucifixi sunt cum Christo, dixit hoc et Matthaeus ? sed unus eorum latronum quia insultavit Domino, et alter eorum quia credidit in Christum, Matthaeus non dixit, Lucas dixit. Recolamus fidem latronis, quam non invenit Christus post resurrectionem in discipulis suis. Pendebat in cruce Christus, pendebat et latro: in medio ille, illi a lateribus. Insultat unus, credit alter, judicat medius ille. Ille enim qui insultabat, hoc dixit: Si Filius Dei es, libera te. Et alius ad illum: Tu non times Deum. Si nos propter facta nostra merito patimur, ipse quid fecit? Et conversus ad eum: Memento mei, Domine, cum veneris in regnum tuum. Magna fides! runt ipsi qui viderunt Christum mortuos suscitantem: credidit ille qui videbat secum in ligno pendentem. Quando illi titubaverunt, tunc ille credidit. Qualem fructum Christus de arido ligno percepit? Quid ei
Abbreviated transcription (Latin):
offerr& ꝓ nob. Uita aũt unde nob̾:
Et uita erat lux hominũ. Ipse nob̾
uita: nos illi mors. Sed qualis mor̾:
Dignatione: nõ cõditione. Quia dig¬
natus ẽ: quia uoluit: qͥa misertus
est. Potestate mortuus ẽ: sic̃ ait¬
beo ponendi animã meã. & potesta
tem iterum sumendi eam. Fuiit.
Hoc petrus nesciebat: quando audita
morte dñi expauit. Sed ecce iam
dixerat dñs moriturũ se. & resur¬
recturum tercia die. Factum ẽ quod
predixerat: & nõ credebant qui
audierant. Ecce iam triduum est.
ex quo ista facta sũt. Et nos puta¬
bamus: quia ipse erat redempturꝰ
sꝑastis: iam de spe cecidistis. Leuat:
puli erant. ipsum audierant. cũ illo
uixerant. magistrum ipsum noue.¬
rant. ab illo in structi erant: & nõ
potuerunt imitari & hab̾e fidem
latronis pendentis in cruce. Sed for¬
te aliqui ur̃m nescuit quod dixi
de latrone: nõ audiendo passionẽ.
sedm om̃s euangłistas. Istud enĩ euã¬

Expanded text:
offerret pro nobis. Vita autem unde nobis? offerret pro nobis. Vita autem unde nobis? Et vita erat lux hominum . Ipse nobis vita, nos illi mors. Sed qualis mors? Dignatione, non conditione; quia dignatus est, quia voluit, quia misertus est: potestate mortuus estbeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Hoc Petrus nesciebat, quando audita morte Domini expavit. Sed ecce jam dixerat Dominus moriturum se, et resurrecturum tertia die. Factum est quod praedixerat, et non credebant qui audierant. Ecce jam triduum est, ex quo ista facta sunt; et nos putabamus quia ipse esset redempturus speratis? de spe cecidistis? Levat puli erant, ipsum audierant, cum ipso vixerant, magistrum ipsum noverant, ab illo instructi erant, et non potuerunt imitari et habere fidem latronis pendentis in cruce! te aliqui vestrum nesciunt quod dixi de latrone, non audiendo passionem secundum omnes Evangelistas. Iste enim evan
Abbreviated transcription (Latin):
Quia de dĩ illuminabat᷑: de suo te.¬
nebrabat᷑. Unde illuminabatur:
Acedite ad eum: & illuminamini.
Unde tenebrabatur : quilo quitur
mendatium: de suo loquitur. filiꝰ
dixcerat. uita dixerat: & timebãt
dĩ uenerit: ut moreretur. Nisi eni¬
ille ueniss& ut moreret᷑. nos unde
illi mors: Ipsum attende. In prin¬
eppio erat uerbum. & uerbum erat
apud dm̃: & ds̃ erat uerbum Quce¬
re ibi mortẽ. Ubi: Unde: quomͦ
erat uerbum: Uerbum erat apud
dm̃. & ds erat uerbum. Si inuenis
ibi carnẽ & sanguinẽ: inuenis mor¬
tem. Ergo illi uerbo. unde mors:
Nob̃ aut h̾ominibꝰ in terra positis. mor¬
talibꝰ. corruptibilibꝰ. peccatoribꝰ. un
uita: Nõ enĩ erat illi. unde hab&
mortem: & nos nõ habe᷑amꝰ unde
haberemꝰ uitam. Accepit ille mor¬
tem de nr̃o: ut daret nob̃ uitã de
suoꝘ uomͦ ille mortẽ de nr̃o: Uer.¬
bum caro factum ẽ: & habitauit
in nob̃. Accepit hine a nob̃: quod

Expanded text:
quia de Dei illuminabatur, de suo tequia de Dei illuminabatur, de suo tenebrabatur. Unde illuminabatur? Accedite ad eum, et illuminamini . Unde tenebrabatur? Qui loquitur mendacium, de suo loquitur . Filium Dei vivi dixerat, et timebat nisset, ut moreretur. Nisi ille venisset ut moreretur, nos unde illi mors? Ipsum attende: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quaere ibi mortem. Ubi? unde? quomodo? Erat Verbum, Verbum apud Deum, Deus Verbum. Si invenis ibi carnem et sanguinem, invenis mortem. Ergo illi Verbo unde mors? Nobis autem hominibus in terra positis, mortalibus, corruptibilibus, peccatoribus, unde vita? Non erat illi unde haberet mortem; non habebamus nos unde haberemus vitam: accepit ille mortem de nostro, ut daret nobis vitam de suo. Quomodo ille mortem de nostro? Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Accepit hinc a nobis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
& quȩ solueris in terra: soluta e¬
runt & in cęlo. & quȩ ligaueris
int̾ra : ligata erunt & in cȩlo. fideᷤᷤ
hoc meruit audire: nõ homo. Nam
ipse homo quid erat. nisi quod
ait psalmus. omnis homo mendax:
ba denuntiauit illis passionẽ suã
& mortem. Et ex pauit petrus: &
ait. Absit ate dñe. nõ fiet istud.
Tunc dñs illi. Redi pꝰ me sathanas.¬
Ecce petrus sathanas. Ubi sũt illã
uerba. beatus es symon bariona:
Numquid beatus sathanas : Beatus
de dĩ. Satanas: de hominis. Deniq
ipse dñs exposuit. quare illum dix.¬
erit sathanam. Nõ enĩ sapis quȩ s̃
dĩ: sed quȩ sũt hominis: Unde
tunc beatus: Quia nõ tibi reue¬
lauit caro & sanguis. sed pat̾ m̃s
qui in cęlis ẽ. Uñde sathanas: Nõ
sapis quȩ dĩ sũt. Quȩ quando sapi¬
ebas: bentus eras: Sed sapis quȩ
hominũ sũt. Ecce qͦmͦ alternabatur
animꝰ discipłoꝵ: quasi exortu &
occasu. Modo stabat: modo iace¬
bat. Modo illuminabatur : modo

Expanded text:
que solveris in terra, soluta erunt et in coelo; et quaecumque ligaveris in terra, ligata erunt et in coelo. » Fides hoc meruit audire, non homo. Nam ipse homo quid erat, nisi quod ait Psalmus, Omnis homo mendax ?ba denuntiavit illis passionem suam et mortem. Expavit Petrus, et ait: Absit a te, Domine, non fiet istud. Tunc Dominus: Redi post me, satanas. Petrus satanas? Ubi sunt illa verba, Beatus es, Simon Bar-Jona? Numquid beatus satanas? Beatus, de Dei: satanas, de hominis. Denique ipse Dominus exposuit quare illum dixerit satanam: Non enim sapis quae sunt Dei; sed quae sunt hominis . Unde tunc beatus? Quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est. Unde postea satanas? Non sapis quae Dei sunt; quae quando sapiebas, beatus eras: sed sapis quae hominum sunt. Ecce quomodo alternabat anima discipulorum, quasi ex ortu et occasu: modo stabat, modo jacebat; modo illuminabatur, modo
Abbreviated transcription (Latin):
na penetrauit. Hanc ergo resur
& post patuit ex facto. tota mente
diligamus: ꝓeiꝰ amore moriamur.
Ecce in resurrectione auetoris nr̃i :
ministros eiꝰ angłos cõciues nr̃oĩ
agnouimꝰ. Ad hoꝵ ergo cuuiũ illã
frequentem solemnitatem festinemꝰ:

Expanded text:
na penetravit. Hanc ergo resurrna penetravit. Hanc ergo resurret post patuit ex facto, tota mente diligamus, pro ejus amore moriamur. Ecce in resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam f
Abbreviated transcription (Latin):
philistinoꝵ fuisset ingressus. philistei
ingressum eius ꝓtinus cognoscentẽ.
ciuittitem repente obsidionibus cir¬
cundederunt. custodes deputauert̃.¬
& samson fortissimũ se iam compre.¬
hendisse gauisi sũt. Sed quid sam sõ
fecit: agnouimus. Media nocte por¬
tas cuutatis abstulit: & montis uer¬
gasza ciuitas. nisi infernum desig¬
nat : Quid per philisteos. nisi uide¬
orum ꝑfidia demonstratur: Qui
cum mortuum dñm uiderent: eiꝰq
corpus in sepulchro iam positum.
custodes ilico deputauerunt: &
eum qui auetor. uitȩ claruerat.
in ferni claustris retentũ: quasi
samson ingasza se deprehendisse
letati sũt. Samson uero nocte media
nõ solum exiit. sed etiam portas
tulit: quia uideliert redemptor
nr̃ ante lucem resurgens. nõ solũ
liber de inferno exiit: sed ipsa
etiam in ferni claustra destruxit
Portas tulit. & montis uertcẽ subiit.
quia resurgendo claustra inferni
abstulit. & ascendendo cęloꝵ reg¬

Expanded text:
Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, ingressum ejus protinus cognoscentes, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt. Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas civitatis abstulit, et montis verGaza civitas nisi infernum designat? Quid per Philisthaeos nisi Judaeorum perfidia demonstratur? Qui cum mortuum Dominum viderent, ejusque corpus in sepulcro jam positum, custodes illico deputaverunt, et eum qui auctor vitae claruerat, in inferni claustris retentum, quasi Samsonem in Gaza se deprehendisse laetati sunt. Samson vero modia nocte non solum exiit, sed etiam portas tulit, quia videlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno exiit, sed et ipsa etiam inferni claustra destruxit. Portas tulit, et montis verticem subiit, quia resurgendo claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum reg
Abbreviated transcription (Latin):
cendat nunc decruce.⁊ credimꝰ ei.¬
Qui si tunc de cruce descender&: n
mirum in sultantib cedens. uirtutẽ
nob̾ patientie nõ demonstran&. Sed
expectauit paululũ. tolerauit ob¬
probria: irrisiones sustinuit. serua¬
uit patientiam: distulit ammiratio¬
nem. Et qui decruce descendere
noluit: de sepulchro surrexit. Pluᷤ
igit᷑ fuit de sepulchro surgere: quã
de cruce descendere. Plus fuit mor¬
tem resurgendo destruere: quam
uitam descendendo seruare. Sed
cum uidei hunc ad insultationes suaᷤ.
de cruce descendere minime cerne¬
rent: cum morientem uiderent. eũ
seuicisse crediderunt: nomen illiꝰ
quasi se extinexisse gauisi sũt. Sed
ecee demorte nomen eus ꝑmundũ
ereuit: ex quã infidelis turba extĩc̃¬
xisse secredidit. Et quem gaudebar
occisum dolet mortuum: quia huẽ
ad suam glłam cognoscit perueniise
per pęnam. quod bene in libro ui¬
dicum. samson illius facta signi¬
ficant. Qui cum gaꝵ am cuuitatẽ

Expanded text:
cendat de cruce, et credimcendat de cruce, et credimQui si tunc de cruce descendisset, nimirum insultantibus cedens, virtutem nobis suae patientiae non demonstrasset. Sed exspectavit paululum, toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem; et qui de cruce descendere noluit, 1529 de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere quam de cruce descendere. Plus fuit mortem resurgendo destruere quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc infidelis turba exstinxisse se credidit; et quem gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad suam gloriam cognoscit pervenisse per poenam. Quod bene in libro Judicum Samson illius facta significant , qui cum Gazam civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
misit in premio. Sed fortasse aliqͥs
dicat. Iure ille surrexit: qui cũ ds̃
esset. teneri a morte nõ potuit. Ad
in struendam gͦ ignorantiã nr̃ãm.¬
sue resurrectionis exemplũ nobis¬
sufficere noluit. Solus in tempore¬
illo mortuus est: & tam̃ solus mini¬
me surrexit. Nari scriptum est. Mul¬
ta corpora scõꝵ qui lormierant: sur¬
rexerunt. Ablata ergo sũt omĩa ar¬
gum̃ta ꝑfidiȩ. Nequis ergo dicat.
spenire de sẽ nõ deb& homo: quod
in carne sua exhibuit homo ds̃. Ee.¬
ce cum dõ homines resurrexisse cog.¬
noscimus: & quos puros fuisse homi.¬
nes nõ dubitamus. Si igitur mẽbra
redemptoris nr̃i sumꝰ: presumamurs.
innob. qd gestum constat in capite.
Si multum nos abicimus: sperare de
benus in nob̃ nos membra ultima.
qđd̃ de membris eiꝰ suꝑiorib audiui¬
mus. Ecce uero ad memoriam rediit:
quod crucifixo dĩ filio. uidei in sul¬
tantes dicebant. Si rex ifrł ẽ: des¬

Expanded text:
romisit in praemio. Sed fortasse aliquis romisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam ergo ignorantiam nsuae resurrectionis exemplum sufficere noluit, solus in illo tempore mortuus est et tamen solus minime surrexit. Nam scriptum est: multa corpora sanctorum, qui dormierant surrexerunt; ablata sunt ergo omnia argumenta perfidiae. Ne quis enim dicat sperare de se non debet homo, quod in carne sua exibuit homo Deus, ecce cum Deo homines resurrexisse cognobimus, et quos puros homines non dubitamus. Si igitur membra redemptoris nostri sumus, praesumamus in nobis quod gestum coSi multum nos abjicimus, sperare in nobis debemus nos membra ultima quod de membris ejus superioribus audivimus. 7. Ecce vero ad memoriam redit quod crucifixo Dei Filio Judaei insultantes dicebant: Si rex Israel est, des
Abbreviated transcription (Latin):
a morte ad uitam. a pena ad głam:
a corruptione ad incorruptionẽ
transii grauerat. Et priꝰ post resur¬
rectionem in galile a discipłis uidet᷑.
quia resurrectionis eius głam post
leti uidebimus. si modo a uitiis ad
urtiitum celsitudinẽ transmigramꝰ.
Qui ergo in sepule̾ro nuntiatur. intͣns¬
migratione ostenditur: quia is m
Hȩc fr̃s lemiꝰ ꝓtanta diei solemnitate.
delectionis euangłicȩ expositione
traiscurrimus: sed libae ut de hac
etidem solemnitate. aliquid subtiliꝰ
unam nouimus : alteram nesciebamꝰ.
Una quippe mortalis ẽ: alia immortał.
Una corruptionis: alia in corruptioĩs.
ostendit alteram. Unam pertulit
moriendo: ostendit alteram resur¬
gendo. Si igit᷑ nob̾ mortalem uitã
scientibꝰ. resurrectionẽ ꝓmitteret
carnis: & tamen hane uisibiliter
nõ exhiber&. quis eiꝰ ꝓmissionibus
creder&: factus itaq homo appa¬
ruit in carne. mori dignatꝰ ẽ exuo¬
luntate: resurrexit ex potestate.
& ostendit exemplo: quod nob̃ ꝓ¬

Expanded text:
ad vitam, a poena ad gloriam, a corruptione ad incorruptionem transmigraverat. Et primum post resurrectionem in Galilea a discipulis videtur, quia resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigramus. Qui ergo in sepulcro nuntiatur, in transmigratione ostenditur, quia is qui in mi, pro tanta diei solemnitate, de lectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, altera immortalis, una corruptionis, altera incorruptionis; ostendit alteram. Unam pertulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si ergo nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis p
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & si lucas in primis eos non
credidisse dicat: postea tamen
credidisse demonstrat. Et si pͥma
consideremus contraria sũt : si
sequentia certum ẽ conuenire.
psa igitur seripture uerba cõside¬
remuisᷤ. loħs sic ait. & gausi sũt
discipłi uiso dño. Dicit ergo eis

Expanded text:
nam etsi in primo Lucas eos non nam etsi in primo Lucas eos non credidisse dicat, postea tamen credidisse demonstrat. et si prima consideremus, contraria sunt, si sequentia, certum eat conuenire. ipsa igitur scripturae uerba consideremus. Iohannes sic ait: et gauisi sunt discipuli uiso
Abbreviated transcription (Latin):
deuotionẽ acuit. qđ uulner su¬
cepta ꝓ nob̾ cȩlo in ferre maluit.
abolere noluit. ut dõ patri nr̃ȩ
precia lib̾tatis ostenderet: Talem
sibi pater ad clexteram locat: tro¬
phea nĩe salutis amplectens. ⁊̃ aleᷤ
illic nartires ex nob. cicatrices
suȩ copnam monstrauit. Le .ii.¬
⁊ qm̃ ermo huc nr̃ euasit. con
scđm lucan quasi iereduli re¬
darguant᷑ lbi sp̃m acceperunt
scm̃. Hic selere in ciuitate iube¬
antur quo M induantur uirtute
ex alto. Et uhetur michi quasi
apłs maiora & altiora tetigisse:
hic sequentia  humanis ꝓxima.
Hic hystorico usus cireuitu: ille
compendio. Quia & de illo dubita¬
ri nõ potest. qui i stimoniũ ꝑhi-¬
b& de his quibꝰ ipse interfuit. &
uerum est testimoniũ eiꝰ. Ab hoc
quoq qui euãglista esse meruit
uel negligentie uel mendatii
suspitionem: ęquum est ꝓpulsa¬
ri. Et ideo utrumq uerum puta¬
mus. nõ sententiaꝵ uarietate. nec
personaꝵ. diuersita distinctum.

Expanded text:
deuotionem acuit, quod uulnera sudeuotionem acuit, quod uulnera suscepta pro nobis caelo inferre maluit, abolere noluit, ut deo patri nostrae pretia libertatis ostenderet. talem sibi pater ad dexteram locat tropaea nostrae salutis amplectens, tales illic martyres nobis cicatricis suae corona monstrauit. Et quoniam sermo huc noster euasit, conssecundum Lucan quasi increduli redarguantur, ibi spiritum acceperint sanctum, hic sedere in ciuitate iubeantur, quoadusque induantur uirtute ex alto. et uidetur mihi quasi apostolus maiora et altiora tetigisse hic sequentia et humanis proxima: hic historico usus circuitu, ille conpendio, quia et de illo dubitari non potest qui testimonium perhibet de his quibus ipse interfuit, et uerum est testimonium eius. ab hoc quoque, qui euangelista esse meruit, uel neglegentiae uel mendacii suspicionem aequum est propulsari. et ideo utrumque uerum putamus, non sententiarum uarietate nec personarum diuersitate distinctum.
Abbreviated transcription (Latin):
di: cumꝰ uiden& clausis om mbꝰ
per inuia septa corporibꝰ in offe¬
nsa compage. iħu corpus in ser.¬
tum. Et ideo mirum. quomͦ se
natura corporea per impenetra
bile corpus in fuderit: muisibili
a ditu. uisibili conspeclu. tangi
facilis. difficilis estimari. Deniq
conturbati discipłi. estimabant
se sp̃m uidere. Et ideo dñs ut
spetiem nob̾ resurrectionis often¬
deret: palpate inquit & uidete
quia sp̃e carnem & ossa nõ ha.¬
bed: sic̃ me uidetis habere. Non
ertgo ꝑ incorporeã naturã. sed ꝑ
resurrectionis cõrporeȩ qualita.¬
tem: imꝑuia usu clausa penetra¬
uit. Nam quod tangit᷑ corpꝰ est :
quod palpatur. corpꝰus ẽ. In cor¬
pore aut̃ resurgemꝰ. Seminat᷑ enĩ
corpꝰ ammale: surgit corpꝰ sp̃ale.
Sed illud subtiliꝰ. hoc crassius : uit¬
pote adhuc terrene labis quali¬
tate concretum. Nam quomͦ non
corpꝰ in quomanebant in signia
uulnerum. uestigia cicatricͦum
quȩ dñs palpanda obtulit. in qͦ
nõ solum fidem firmat. sed etiam

Expanded text:
s, cum videret clausis omnibus per invia septa corporibus, inoffensa compage, corpus insertum; et ideo mirum quomodo se natura cbile corpus infuderit inuisibili aditu uisibili conspectu, tangi facilis difficilis aestimari. Denique conturbati discipuli aestimabant se spiritum uidere, et ideo dominus, ut speciem nobis resurrectionis ostenderet, palpate inquit et uidete quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me uidetis habere. non ergo per incorpoream naturam, sed per resurrectionis corporeae qualitatem in peruia usu clausa penetrauit. nam quod tangitur corpus est, quod palpatur corpus est; in corpore autem resurgimus; seminatur enim corpus animale, surgit corpus spiritale, sed illud subtilius, hoc crassius, utpote adhuc terrenae labis qualitate concretum. nam quomodo non corpus, in quo manebant insignia uulnerum, uestigia cicatricum, quae dominus palpanda obtulit? in quo non solum fidem firmat, sed etiam