comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dia. gutet. odoret᷑. tangat: ita mẽ¬
bra si capitis inquibusdã uir¬
tutih nicant: ip̃m uero caput
ricdi uirtutib fraglat. Dissi¬
milit̾ gͥ sp̃s in illo manet: aqͦ per¬
naturã nũqͣm recedit. Dona uͦ eius
quibus aduitã tendit᷑. sine periclo
amitti non possunt: dona aũ qͥb
uite sc̃ĩtas demonstratur. plerũq
ut dictum est sine dispendio subtͤ¬
hunt᷑. Illa gͦ ꝓ nr̃a cruditõne te¬
nenda sunt: hec ꝓalienis ꝓuectilꝰ
exquirenda. In illis nos terreat fo¬
mido ne pereant mn istis uero ad
tempus aliq̃n sublatis. consoletur
humilitas: qͥa ad elat̃onẽ mentẽ
fortasse subleuabant. Cum ergo
concessa nobis uirtutũ signa sub¬

Expanded text:
diat, gustet, odoretur, et tangat; ita memdiat, gustet, odoretur, et tangat; ita membra superni capitis in quibusdam virtutibus emicant, ipsum vero caput cunctis virtutibus flagrat. Dissimiliter ergo Spinaturam nunquam recedit Dona vero ejus, quibus ad vitam tenditur, sine periculo amitti non possunt; dona autem quibus vitae sanctitas demonstratur plerumque, ut dictum est, sine dispendio subtrahuntur. Illa ergo pro nostra eruditione tenenda sunt, haec pro alienis profectibus exquirenda. In illis nos terreat formido ne pereant, in istis autem ad tempus aliquando sublatis consoletur humilitas, quia ad elationem mentem fortasse sublevant. Cum igitur concessa nobis virtutum signa sub
Abbreviated transcription (Latin):
Mansuetudo namq humilitas. pa¬
cientia. spes. fides. karitas. dona eius
sunt: s ea sine quib ad uitã hoĩes
ꝑuenire nequaqũa possunt. Propħie
autẽ uirtus curatio genera lingua¬
rũ. interpretatio sermonũ dona
eiꝰ sũt: s q̃ uirtutis eius presentiã.
ꝓ correptone intuentiũ ostendit. In
manet. In illis autẽ quib ꝑ osten
qͥdẽ eoꝵ cordib ad bene uiuendum
p̃sidet : nec tamen ꝑ eos uirtutũ
signa semꝑ ostendit: s aliqñ se eis
asignoꝵ ostensionib subtrahit:
ut eo humilius uirtutes eius ha¬
heant᷑. quo habite teneri non pos¬
sunt. Mediator autẽ dei et homi¬
nũ homo xp̃s iħs. in cunctis eum
et semper et continue ht̃ p̃sentem:
larit manere ꝑhibetur. quia in
sts ner grãm manet ad aliqͥd: in
o autẽ ꝑsubstaciã manet ad cũc¬
ta. Sicut eñi corpus nr̃m sensum
ntũm tactus agnoscit. caput
autem corporis uium simuł om̃ium
qͥnq sensuũ possidet. ut uideat. au¬

Expanded text:
Mansuetudo namque, humilitas, paMansuetudo namque, humilitas, patientia, fides, spes, charitas, dona ejus sunt; sed ea sine quibus ad vitam homines pervenire nequaquam possunt: prophetiae autem virtus, curatio, genera linguarum, interpretatio sermonum, dona ejus sunt, sed quae virtutis ejus praesentiam pro correctione intuentium ostendunt. In manet; in illis autem quibus per ostquidem eorum cordi ad bene vivendum praesidet, nec tamen per eos virtutum signa semper ostendit, sed aliquando se eis a signorum ostensionibus subtrahit, ut eo humilius virtutes ejus habeantur, quo habitae teneri non possto. --Mediator autem Dei et hominum homo Christus Jesus, in cunctis eum et semper et continue habet praesentem, lariter manere perhibetur, quia in istis per gratiam manet ad aliquid, in illo autem per substantiam manet ad cuncta. Sicut enim corpus nostrum sensum tantummodo tactus agnoscit, caput autem corporis usum simul omnium quinque sensuum possidet, ut videat, au
Abbreviated transcription (Latin):
bene et in euangłio scriptũ est. Suꝑ
que uideris sp̃m descendentẽ et ma¬
nentẽ suꝑ cũ: hic ẽ qͥ baptirat. In
cunctis nãq fidelibꝰ sp̃s uenit: s in
solo mediatore singularit̾ ꝑmanet:
quia eiꝰ humanitatẽ nũqũa deseruit.
ex cuiꝰ diuinitate ꝓcedit. In illumgͥ
manet: qͥ solus ⁊ om̃ia et semꝑ potest.
Nam fideles qui hunc accipunt. cũ
signoꝵ dona habere semꝑ ut uolũt
ñ possũt: hunc se accepisse quasi in
transitꝰ ostensione testautur. S cũ
rursum de eodẽ sp̃u ueritatis ore dis¬
cipulis dicitur apud uos manebit
et in uobis erit. qͥd est qd̃ diuina
uoce mediatoris signũ. hec eadem
sci sp̃s mansio declaratur cũ dicit᷑
suꝑ que uideris sp̃m descendentem
suꝑ eũ: Si igitur iuxta magistri
uocem et in discipłis manet qͦmͦ
singulare iam signũ erit. qd̃ in me
sũt dona illius. sine quib ad
uitam nequaqũa ꝑtingit᷑: alia qͥbꝰ
uite scĩtas. ꝓ alioꝵ utilitate declarit᷑.

Expanded text:
Evangelio scriptum est: Super quem videris Spiritum descendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat . In cunctis namque fidelibus Spiritus venit, sed in solo Mediatore singulariter permanet, quia ejus humanitatem nunquam deseruit, ex cujus divinitate procedit. In illo igitur manet, qui solus et omnia et semper potest. Nam fideles, qui hunc accipiunt, cum signorum dona habere semper, ut volunt, non possunt, hunc se accepisse quasi in transitus ostensione testantur. Sed cum rursum de eodem Spiritu Veritatis ore discipulis dicitur, Apud vos manebit, et in vobis erit , quid est quod divina voce Mediatoris signum haec eadem sancti Spiritus mansio declaratur, cum dicitur: Super quem videris Spiritum descendentemsuper eum? Si igitur juxta magistri vocem et in discipulis manet, quomodo singulare jam signum erit quod in Mediue sunt dona illius sine quibus ad vitam nequaquam pertingitur, alia quibus vitae sanctitas pro aliorum utilitate declaratur.
Abbreviated transcription (Latin):
seruet in telligit. Sepe eñi qũe tẽp¬
tacionis certam̃ suꝑare ñ ualuit: sua
deterius securitas strauit. Nam dum
lassum se quisq in ocio remittit: dis¬
solutã mentem corrũptori ꝓstituit.
At sieum ex dispensac̃one suꝑne pie¬
tatis tẽptatio non repente uehem̃ter
irruens. s temꝑato accessu erudiens
pulsat: nimirũ ad insidias ꝓuiden¬
das eiugiłet. ut contra hoste se incer¬
tamine cautius accingat. uñ et bene¬

Expanded text:
servet, intelligit. Saepe enim quem tenservet, intelligit. Saepe enim quem tentationis certamen superare non valuit, sua deterius securitas stravit. Nam dum lassum se quisque in otio remittit, dissolutam mentem corruptori prostituit. Sed si ex dispensatione supernae pietatis tentatio non repente vehementer irruens, sed temperato accessu erudiens pulsat, nimirum ad insidias praevidendas evigilat, ut contra hostem se in certamine cautus accingat. Deum e
Abbreviated transcription (Latin):
tamen uiuunt filie que domo cõ¬
cussa moruint᷑: quia et si intra cõ¬
scientiã. sꝑem. fidem. caritatẽq pene
occumbere ꝑturbat̾o ip̃a renuntiat:
has tam̃ añ dei oculos iuuas ꝑseue¬
rantia recte intencionis seruat.
Unde et puer qui hec nuntiat solus eua¬
dit: quia mentis discretio etiam inter
at: dum discretione nuntiante dolens
animꝰ. uires quas quasi amittere cepe¬
rat. penitendo conseruat. Mira aut̃e
hoc nobiscum dispensatione agitur:
ut mens nr̃a culpe non nũqͣm pulsa-¬
tione feriatur. Nam ẽe se magnarum
uirium homo crederet: si nullum um¬
qũa earũdem uiriũ defectũ intra m̃tis
archana sentiret. S dũ tẽptat̃one
irruente quatit᷑. et quasi ultra quam
sufficit fatigatur: eo contra hostis sui
insidias munimen humilitatis osten¬
ditur: et unde se ꝑtimescit eneriter
cadere. inde accipit fortiter stare. Tẽp¬
tatus aũ non solum iures aquo acci-¬
piat discit: s quanta eas uigilancia

Expanded text:
tamen vivunt filiae quae domo contamen vivunt filiae quae domo concussa moriuntur, quia et si intra conscientiam spem, fidem et charitatem, quas pene occumbere perturbatio ipsa renuntiat; has tamen ante Dei oculos vivas perseverantia rectae intentionis servat. Unde et puer qui haec nuntiet solus evadit, quia mentis discretio etiam inter at, dum, discretione nuntiante, dolens animus vires, quas quasi amittere coeperat, poenitendo conservat. Mira autem hoc nobiscum dispensatione agitur, ut mens nostra culpae nonnunquam pulsatione feriatur. Nam esse se magnarum virium homo crederet, si nullum unquam earumdem virium defectum intra mentis arcana sentiret. Sed dum, tentatione irruente, quatitur, et quasi ultra quam sufficit fatigatur; ei contra hostis sui insidias munimen humilitatis ostenditur, et unde se pertimescit etiam enerviter cadere, inde accipit fortiter stare. Tentatus autem non solum vires a quo accipiat, discit; sed quanta eas vigilantia
Abbreviated transcription (Latin):
bia temptante rigescit. S tamen
ualde mox timens quia non timet:
ad humilitatẽ se iterum festinꝰ inflectit:
et tanto hanc solidius recipit: quanto
eius uirtutis pondꝰ. quasi amittendo
filii: quia turbata intẽptatione cons¬
tun et inmomento temporis obruunt᷑
carne moruint᷑: quia uidelicet uir¬
tutes nr̃e temptationis tempore et si
inmomento turbate. abstatus sui ĩ¬
columitate deficiunt: ꝑ intencionis
tamen ꝑseuerantiã. in tegre in m̃tis
radice subsistũt. Cum quibꝰ etiã tres
sorores occumbũt: quia in corde noz¬
nũqͣm per flagella turbat᷑ caritas:
per formidinẽ concutit᷑ spes: per q̃ sti¬
ones pulsatur fides. Sepe eñi qͣsi ac̃o¬
ditoris amore torpescimꝰ : dum ultra
quã nobis congruere credimꝰ flagel
lo fatigam᷑. Sepe dũ plusqͣm necesse
est mens formidat: fiduciam sibimet
spei debilitat. Sepe dũ ĩmensis q̃sti¬
onibꝰ animꝰ tunditur per turbata
fides quasi defectura fatigatur. S

Expanded text:
erbia tentante rigescit. Sed tamen erbia tentante rigescit. Sed tamen alde mox timens quia non timet, ad humilitatem se iterum festinus inflectit; et tanto hanc solidius recipit, quanto ejus virtutis pondus quasi amittendo filii quia turbata in tentatione conss raptim et in momento temporis obruunturcarne moriuntur, quia videlicet virtutes nostrae tentationis tempore etsi in momento turbatae ab status sui incolumitate deficiunt, per intentionis tamen perseverantiam integrae in mentis radice subsistunt. Cum quibus etiam tres sorores occumbunt, quia in corde nonnunquam per flagella turbatur charitas, per formidinem concutitur spes, per quaestiones pulsatur fides. Saepe enim quasi a conditoris amore torpescimus, dum ultra quam nobis congruere credimus, flagelo fatigamur. Saepe dum plusquam necesse est, mens formidat, fiduciam sibimet spei debilitat. Saepe, dum immensis quaestionibus animus tunditur, perturbata fides, quasi defectura, fatigatur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ter adu̾sa contẽpnit. sub ortis adu̾si¬
tatis euentib. hanc metꝰ uehemens
ꝑcutit: s ꝑ hunc concussa discit cui
tribuat. quod in quibusdã fortit᷑ ste¬
tit: et tanto post ualidius fortitudi¬
nem retinet. quanto hanc repente ir¬
ruente formidine. sibi iam quasi elap¬
sam uidet. Aliq̃m dũi magna nos sci¬
re gaudemꝰ: repentine ignorantie ce¬
citate torpescimꝰ. S quo ignorantia
mentis oculus ad momentũ claudit᷑
eo post ad scientiam uerius aꝑitur:
ut nimirũ flagello sue cecitatis
eruditꝰ. et scire ip̃m a quo habeat sci¬
at. Aliquando dũ religiose cuncta
disponimꝰ dum pietatis iuscera ple¬
ne nos habere gratulam᷑: quadã mẽ¬
tis duricia irruente ꝑcutimur. S
quasi obdurati cognoscimꝰ cui pieta¬
tis habite bona tribuamꝰ: et pietas
uerius uelut extincta recipitur:
dum quasi amissa amplius amat᷑.
Aliq̃n dum subiectũ se diuini for¬
midini animꝰ gaudet: repente suꝑ¬

Expanded text:
ter adversa contemnit, subortis adversiter adversa contemnit, subortis adversitatis eventibus, hanc metus vehemens percutit. Sed per hunc concussa discit cui tribuat quod in quibusdam fortiter stetit; et tanto post validius fortitudinem retinet, quanto hanc repente irruente formidine sibi jam quasi elapsam videt. Aliquando dum magna nos scire gaudemus, repentinae ignorantiae caecitate torpescimus. Sed quo ignorantia mentis oculus ad momentum clauditur, eo post ad scientiam verius aperitur, ut nimirum flagello suae caecitatis eruditus, et scire ipsum a quo habeat sciat. Aliquando dum religiose cuncta disponimus, dum pietatis viscera plene nos habere gratulamur, quadam mentis duritia irruente percutimur. Sed quasi obdurati cognoscimus, cui pietatis habitae bona tribuamus; et pietas verius velut exstincta recipitur, dum quasi amissa amplius amatur. Aliquando dum subjectum se divinae formidini animus gaudet, repente sup
Abbreviated transcription (Latin):
se preparet ignoret. S hec ip̃a stul¬
ticia cor prudenter erudit: quia ũn
ad mom̃tũ desipit. eo post uerius
quo et humi luis sapit: et sapienti
ũn qͣsi amittit᷑. m̃ cercius possidet
Aliq̃n dum sublimia intelligendo ĩ
elatione se animꝰ erigit: in reb mmi
et iulib graui hebitudine pigrestt
ut repente sibi etiam una clausa
uideat. qui pernix sũma penetrahit.
ed hec ip̃a hebitudo
intellectũ nobis dũ sue hu
seruat: quia dũ ad momentũ eor hi
miliat. ueriꝰ ad sublania inteiligẽda
mirmat. Aliqñ dum cuneta nos
ere c filii grauitate gaudemꝰ
pulsante cause emergentis artieil.
precipitatione subdita rapimur: qͥ
et nos semper dispasite uixisse credidi¬
mus: repente intima confusione ua¬
stamur. S tam̃ eiusdem cõfusionis
eruditione discimꝰ : ne nr̃is uirib con¬
silia nr̃a tribuamꝰ. Et tanto maturius
ad grauitatẽ restringimur: qͣnto ad hãc
qͣsi amissam redimꝰ. Aliqñ dũ mens forti¬

Expanded text:
se praeparet, ignoret. Sed hac ipsa stulse praeparet, ignoret. Sed hac ipsa stultitia cor prudenter eruditur, quia unde ad momentum desipit, eo post verius, quo et humilius, sapit; et sapientia unde quasi amittitur, inde certius possidetur. Aliquando dum sublimia intelligendo in elatione se animus erigit, in rebus imis et vilibus gravi hebetudine pigrescit, ut repente sibi etiam ima clausa videat, qui pernix summa penetrabat. Sed haec ipsa hebetudo intellectum nobis, dum subtrahit, servat, quia dum ad momentum cor miliat, verius ad sublimia intelligenda confirmat. Aliquando dum cuncta nos agere consilii gravitate gaudemus, pulsante causae emergentis articulo, praecipitatione subita rapimur; et qui nos semper disposite vixisse credidimus, repente 69 intima confusione vastamur. Sed tamen ejusdem confusionis eruditione discimus, ne nostris viribus consilia nostra tribuamus; et tanto maturius ad gravitatem restringimur, quanto ad hanc quasi amissam redimus. Aliquando dum mens forti
Abbreviated transcription (Latin):
menta crudiat. in septẽ mox uir¬
tutibus temperat: ut contra stulti¬
ciam sapientiã. contra hebitudinẽ
intellectũ: contra p̃cipitationem
consiliũ. contra timorẽ fortitudinẽ.
contia ignorantiã seientiã. contra
duritiam pietatẽ: contra suꝑdiã det
timorẽ. S non nũqũa dum meus
nr̃a tanti muneris plenitudine at:
ubertate fulcitur: si continua in his
securitate pfruitur aquo sibi hec siut
obhuiscitur: seq a se habere putit
qd̃ nũqũa sibi ab ẽẽ considerat. Unde
fit ut aliq̃n hec se eadem gr̃a utilitet
subtrahat: et p̃sumenti menti qͣmtũ¬
in se infirmet᷑ ostendat. Tunc eñ is¬
re cognoscimꝰ bona nr̃a unde sant.
qñ hec quasi amittendo sentimꝰ. quia
anobis seruari non possunt. Ad hoc
itaq intimande humilitatis magi¬
sterium fit plerumq ut irruente
sapientiã nr̃am feriat: ut conturba¬
ta mens qualit̾ malis inminentib
obuiet. uel contra temptationẽ qͦ

Expanded text:
menta erudiat, in septem mox virmenta erudiat, in septem mox virtutibus temperat, ut contra stultitiam, sapientiam; contra hebetudinem, intellectum; contra praecipitationem, consilium; contracontra ignorantiam, scientiam, contra duritiam, pietatem; contra superbiam det timorem. Sed nonnunquam, dum mens nostra tanti muneris plenitudine atque ubertate fulcitur, si continua in his securitate perfruitur, a quo sibi haec sint obliviscitur, seque a se habere putat, quod nunquam sibi abesse considerat. Unde fit ut aliquando se haec ab eadem gratia utiliter subtrahat, et pin se infirmatur, ostendat. Tunc enim vere cognoscimus bona nostra unde sunt, quando haec quasi amittendo, sentimus quia a nobis servari non possunt. Ad hoc itaque intimandae humilitatis magisterium, fit plerumque ut irruente sapientiam nostram feriat, ut turbata mens, qualiter malis imminentibus obviet, vel contra tentationem quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
se timor cordi insinuat. et uires nr̃e for¬
titudinis turbat: et eo minores contͣ
aduersa existimus: quo quedã ꝑdere
inmoderatiꝰ dilecta formidamꝰ. Non nũ¬
qũa uiero amor suus se menti ingerit:
eamq latenti motu a rectitudine iusti¬
cie diuertit: et quo se totã auctori red¬
dere negligit. in eo se iusticie iuri. coz¬
tradicit. uentꝰ ergo uehemens qͣtuor an¬
angulos domꝰ concutit: dũ fortis tẽp¬
tatio ocultis motib quatuor urtutes
quatit. Et quasi quassatis angulis do¬
nus eruitur: dum pulsatis uirtuti¬
quatuor domꝰ angulos filii conuiuan¬
cur: quia intra archana mentis. que
pͥncipaliter his qͣtuor uirtutib ad
sum me rectitudinis culmen erigit᷑.
uirtutes cetere quasi quedam cordis
soboles. se inuicem pascunt. Uonũ
quippe sp̃s. qd̃ insubrecta mente añ
alia. prudentiã. tẽperantiã. fortitu¬
dinẽ. iusticiam format: eandẽ men¬
tem ut contra singula queq tẽpta¬

Expanded text:
se timor cordi insinuat, et vires nostrae forse timor cordi insinuat, et vires nostrae fortitudinis turbat: et eo minores contra adversa existimus, quo quaedam perdere immoderatius dilecta formidamus. Nonnunquam vero amor suus se menti ingerit, eamqtiae divertit; et quo se totam auctori reddere negligit, eo in se justitiae juri contradicit. Ventus ergo vehemens quatuor angulos domus concutit; dum fortis tentatio occultis motibus quatuor virtutes quatit; et quasi quassatis angulis domus eruitur, dum pulsatis virtutiquatuor domus angulos filii convivantur, quia intra arcana mentis, quae principaliter his quatuor virtutibus ad summae rectitudinis culmen erigitur, virtutes caeterae quasi quaedam cordis soboles se invicem pascunt. Donum quippe Spiritus, quod in subjecta mente ante alia prudentiam, temperantiam, fortitudinem, justitiam format, eamdem mentem ut contra singula quaeque tenta
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ supͣ ĩa diximꝰ regio deferti ẽ ĩ mũdoꝵ¬
in mũdoꝵ spñum multitudo derelicta.
Que dũ conditoris sui beatitudinem
deseruit: qͣsi manũ cultoris amisit. A
qua uentꝰ uehemens uenit. et domũ
subruit: qͥa ab ĩmundis spiritibus for¬
tis tẽptatio subripit. et atranqͥllitatis
sue statu conscientiã euertit.
stit: quia miirũ solidum mentis
nr̃e edificiũ. prudentia. temꝑantia.
fortitudo. iusticia. sustinet. In qͣtuor
angulis domꝰ ista subsistit: qͥa inhis
qͣtuor uirtutib. cota boni oꝑis stru¬
ctura consurgit. uñ et qͣtuor paradi¬
si flumina t̾rã irrigant: quia dũ his
qͣtuor uirtutib cor in funditur. ab oĩ
desiderioꝵ carnaliũ estu tẽꝑatur. S
non nũqũa dũ m̃ti ignauia subriꝑit.
prudentia frigescit. Namdum fessa
torpet: uentura ñ p̃uidet. Nonnũ¬
qũa dũ non nulla m̃ti delectatio
subripit: temꝑantia nr̃a marcescit.
Inqͣntũ eñi ad delectat̾onũ p̃sentiũ¬

Expanded text:
Sicut supra jam diximus, regio deserti est immundorum spirituum multitudo derelicta: quae dum conditoris sui beatitudinem deseruit, quasi manum cultoris amisit a qua ventus vehemens venit, et domum subruit; quia ab immundis spiritibus fortis tentatio subripit, et a tranquillitatis suae statu conscientiam evertit. stit, quia nimirum solidum mentis nostrae aedificium, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia sustinet. In quatuor angulis domus ista subsistit, quia in his quatuor virtutibus tota boni 68 operis structura consurgit. Unde et quatuor paradisi flumina terram irrigant, quia dum his quatuor virtutibus cor infunditur, ab omni desideriorum carnalium aestu temperatur. Sed nonnunquam dum menti ignavia subripit, prudentia frigescit; nam cum fessa torpet, ventura non providet. Nonnunquam dum nonnulla menti delectatio subripit, temperantia nquantum enim ad delectationem praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
debet. ne cum se intus tẽptatio sti¬
mulat. in uerbis foras illicite lo¬
cut̃onis erũpat: ne de ꝓbatõne
murmuret: et ignis qͥ hunc uelus
aurum coneremat. ꝑ exressunt sermo¬
ms illiciti. in palee fauillam uertat.
Ni uͦ obstat si hoc qd̾ de iuientibus
diximꝰ: de his que mosteratone uir
rum: alii uirtutes curationũ dant᷑.
S qͥa hec ip̃a dona ñ semꝑ in mente
eodẽ mͦ sũt : liquido ostenditar. ut¬
ne se mens inpresũptione elcuet.
aliq̃n utiliter subtrahuntur. Nam
mite cam: anima eñi eiꝰ amaritudi¬
ne est: et dñs celauit a me uerbum.
tus amos ꝓpħa non diceret ñ sũ ꝓph̾a.
ubi et subdidit. Neq filius ꝓpħe. s
puer armentarius ego sum: uelli¬
gauit: S qͥa eadem hora qua reqͥ
de semet ip̃o testimoniũ ueraciter
intulit dicens. Non sum ꝓph̾a. Qͥ
tam̃ secutus adiunxerit. Et nunc
audi uerbũ dñi. hec dicit dñs. Uxor
tua incuutate forncabitur: et filii
tui et filie tue iagladio cadent: et

Expanded text:
debet, ne cum se intus tentatio stimulat, in verbis forte illicitae locutionis erumpat. Ne de probatione murmuret, ne ignis qui hunc velut aurum concremat, per excessum sermonis illiciti in paleae favilla vertat. Nil vero obstat, si hoc quod de virtutibus diximus, de his quae in ostensione virtrum, alii virtutes curationum » donantur . Sed quia haec ipsa dona non semper in mente eodem modo sint, liquido ostenditur. ne se mens in praesumptione elevet, aliquando utiliter subtrahuntur. Nam mitte eam, anima enim ejus in amaritudine est, et Dominus celavit a me verbum . tus Amos propheta non diceret: Non sum propheta, ubi et subdidit: Neque filius prophetae; sed armentarius ego sum, velligavit? Sed quia eadem hora qua requide semetipso testimonium veraintulit dicens: Non sum propheta. Qui tamen secutus adjunxit: Et nunc audi verbum Domini. Haec dicit Dominus: Uxor tua in civitate fornicabitur, et filii tui et filiae tuae in gladio cadent, et
Abbreviated transcription (Latin):
die tormento. Puer ergo solus fu¬
giens remeat. et igne perisse oues
puerosq denuntiat: dum ꝓpħia
udaicũ ꝓpłm deserens. uera se dixis¬
se manifestat que ait. ⁊elus appre¬
hendit ppłm in eruditũ. Ac si aꝑte
cutere noluit. s credulitatẽ suam
uerbis inuidentiũ dedit: zeli igne
periit:quia in aliene muidie se flã¬
ma concremauit. Sequitur.¬

Expanded text:
diae tormento. Puer ergo solus fudiae tormento. Puer ergo solus fugiens remeat, et igne periisse oves puerosque denuntiat, dum prophetia Judaicum populum deserens, vera se dixisse manifestat, quae ait: Zelus apprehendit populum ineruditum. Ac si aperte cutere noluit, sed credulitatem suam verbis invidentium dedit, zeli igne periit, quia in alienae invidiae se flamma concremavit. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
riseis:S turba hec que non nouit
legẽ: malediti sunt.
uid aũ in ouib atq inpueris: nͥ
innocentes qusq s tamen. ad huc¬
in firmos accipimus: Qui dũ aduer¬
sitatem phariseoꝵ ac pͥncipu tolera¬
re timuerũt: in fidelitatis concremati¬
one consumpti sunt. Dicatur gͦ. Ignis
dei cecidit de celo. et tactas oues puens¬
q consũpsit: id est aprepositoꝵ cor¬
dib flãma in iudie corruit: et qͥcqͥd
bori in plebibꝰ oriebat᷑ incendit: quia
dũ mali p̃positi suum contra ueritat̃e
honorẽ exigunt: ab omni rectitudine
corda sequentiũ subuertũt. Unde et
bene ad iũgitur.
t effugi ego solus. ut nuntiarẽ
tibi. Quia dum impletur p̃dicta
causa malicie. fallatie int̾itũ eua¬
dit sermo ꝓpħie qui ait. Et nunc
ignis aduersarios consumit. Ac si
aꝑte dicat. Malos non solũ ignis
ꝑuindict̃a post crucrat. s nunc ꝙ̃
per liuorẽ cremat: quia qui post
puniendi sunt retributionis supph¬
cio. nunc semet ip̃os afficiunt inui¬

Expanded text:
t legem, maledicti sunt . Quid autem in ovibus atque in pueris, nisi innocentes quosque, sed tamen adhucinfirmos, accipimus? qui dum adversitatem Pharisaeorum ac principum tolerare timuerunt, infidelitatis concrematione consumpti sunt. Dicatur ergo: Ignis Dei cecidit de coelo, et tactas oves, puerosque consumpsit, id est, a praepositorum cordibus flamma invidiae corruit, et quidquid boni in plebibus oriebatur, incendit; quia dum mali praepositi suum contra veritatem honorem exigunt, ab omni rectitudine corda sequentium subvertunt. Ubi et bene adjungitur: Et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi; quia dum impletur praedicta causa malitiae, fallaciae interitum evadit sermo prophetiae, qui ait: Et nunc ignis adversarios consumit . Ac si aperte dicat: Malos non solum ignis per vindictam post cruciat, sed nunc etiam per livorem cremat, quia qui post puniendi sunt retributionis supplicio, nunc semetipsos afficiunt invi
Abbreviated transcription (Latin):
pulsetur: quatinꝰ infirmata qͥd sit
inueniat. ⁊ p̃sũptõnis ꝓpͥe fastum
deponat. Mox eña ut tẽptatio mẽ¬
tẽ pulsauerit: om̃is cogitationũ nr̃a¬
rũ p̃sũpt̃o tumultusq conquiescit.
intyrannidẽ erũpit. Habet añ tyran¬
nidis sue satellites: fauentes sibimet
cogitationes suas. S si suꝑ tyrannũ
hostis irruat̃: fauor mox satellitũ
cessat. Intrante nãq ad u̾sario. satel¬
lites fugiũt: eũq territi declinant.
qũe in pace positi callida adulatio¬
ne laudabat. Subductis uero satel¬
litibus. añ hostẽ solus remanet: qͥa
recedentib elatis cogitationibꝰ. ꝑtur¬
batꝰ animꝰ se solũmͦ ⁊ tẽptat̃onẽ uidet.¬

Expanded text:
pulsetur quatenus infirmata, quid sit pulsetur quatenus infirmata, quid sit inveniat, et praesumptionis propriae fastum deponat. Mox enim ut tentatio mentem pulsaverit, omnis cogitationum nostrarum praesumptio tumultusque conquiescit. in tyrannidem erumpit. Habet autem tyrannidis suae satellites, faventes sibimet cogitationes suas. Sed si super tyrannum hostis irruat, favor mox satellitum cessat. Intrante namque adversario, satellites fugiunt, cumque territi declinant, quem in pace positi callida adulatione laudabant. Subductis vero satellitibus, ante hostem solus remanet, quia recedentibus elatis cogitationibus, perturbatus animus se solummodo et
Abbreviated transcription (Latin):
fluas am̃te resecare. Et de tonso capi¬
te interram corruit: qui repressis
presumptionis sue cogitationibus.
qũa in semet ip̃o infirmus sit humi¬
liter agnoscit.
ifficile namq est magna agere:
et apud semet ip̃m qũepiam de
magnis actib cogitationũ. fiduciã
ñ habere. Eo ip̃o eñi quo contraui.¬
cia fortiter uiuitur: cogitationũ
p̃sũpt̃o in corde generat᷑ Et cũ mẽs
foris culpas ualenter conterit: ple¬
rumq apud semet ipãm latenter
intumescit. Iamq se ẽe magni ali¬
cuiꝰ meriti estimat: nec se peccare
incogitatione sue estimationis pu¬
tat. Ante districtiaũ iudicis oculos.
tanto deterius delinqͥtur: quanto
culpa quo occultiꝰ eo pene incorri-¬
gibiliter ꝑpetratur. Et tanto ad uo¬
randũ latius patet fouea: qͣnto de
semet ipsa elatius gloriatur uita.
Uñ ut sepe iam diximꝰ pia conditoris
dispensatione agitur: ut de se confi¬
dens anima dispensãtoria tẽptat̃one

Expanded text:
erfluas a mente resecare. Et detonso capierfluas a mente resecare. Et detonso capite in terram corruit, qui repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit humiliter agnoscit.ifficile namque est magna agere, et apud semetipsum quempiam de magnis actibus cogitationum fiduciam non habere. Eo ipso enim quo contra vitia fortiter vivitur, cogitationum praesumptio in corde generatur; et cum mens foras culpas valenter conterit, plerumque apud semetipsam latenter intumescit; jamque se esse magni alicujus meriti aestimat, nec se peccare in cogitatione suae aestimationis putat. Ante districti autem judicis oculos tanto deterius delinquitur, quanto culpa 71 quo occultius, eo pene incorrigibiliter perpetratur: et tanto ad vorandum latius patet fovea, quanto de semetipsa elatius gloriatur vita. Unde, ut saepe jam diximus, pia conditoris dispensatione agitur, ut de se confidens anima, dispensatoria tentatione
Abbreviated transcription (Latin):
adorauit. Nam quid moraliter
per capillos: nisi defluentis animi cog¬
taciones accipimꝰ: uñ et alias ecclie¬
uoce dicitur. Sicut m̃ta coccinea. la¬
bia tua sponsa: et eloquium tuũ dul¬
ce. uitta quippe: crines capitis abstrĩ¬
git. Labia ergo sponse sicut uitta sũt:
quia exhortatione sc̃e eccłie. cuncte ĩ
auditorũ mentibus dissuse cogitatõ¬
nes ligant᷑. ne renusse diffluant: ne
sese ꝑ illicita spargant: ne spar̃se cor¬
dis oculos depͥmant: s quasi se ad unã
intentõnẽ colligant. dũ uita eas sc̃e p̃¬
dicationis ligat. Qũa recte et coccine¬
am asserit: quia scoꝵ p̃dicatõ. solo
caritatis ardore flãmascit. Quid uͦ per
caput: nͥ ea que pͥncipale uniꝰ cuiꝰq
actionis ẽ mens ip̃a signatur: Uñ et
alias dicit᷑. Et oleũ de capite tuo nos
deficiat. Oleum quippe incapite est.
caritas inmente. Et acapite oleñ de
ficit: cũ karitas amĩte discedit. Cap̃
ergo detundere ẽ: cogitaciones suꝑ¬

Expanded text:
r. --Nam quid moraliter per capillos, nisi defluentes animi cogitationes accipimus? Unde et alias Ecclesiae dicitur: Sicut vitta coccinea labia tua, sponsa, et eloquium tuum dulce . Vitta quippe crines capitis astringit. Labia ergo sponsae sicut vitta sunt, quia exhortatione sanctae Ecclesiae, cunctae in auditorum mentibus diffusae cogitationes ligantur; ne remissae defluant, ne sese per illicita spargant, ne sparsae cordis oculos deprimant; sed quasi ad unam se intentionem colligant, dum vitta eas sanctae praedicationis ligat. Quam recte et coccineam asserit; quia sanctorum praedicatio solo charitatis ardore flammescit. Quid vero per caput, nisi ea, quae principale uniuscujusque actionis est, mens ipsa signatur? Unde et alias dicitur: Et oleum de capite tuo non deficiat . Oleum quippe in capite, est charitas in mente; et a capite deficit oleum, cum charitas a mente discedit. Caput ergo detondere est cogitationes sup
Abbreviated transcription (Latin):
centis est: assurgere decertantis. au¬
ditis ergo aduersis surgere est: exꝑ¬
tis tẽptationib mentẽ ad certamina
robustiꝰ parare. Quibus nimirũ tẽp¬
tationib etiam discretio ꝓficit: quia
ut uirtutes auiciis subtilius distin¬
gat agnoscit. Uñ et bene subiungit᷑.¬
uestim̃ta non tegerent: nequaqũa
uoce angłica diceretur. Beatus qui
iugilat. et custodit uestimenta sua
ne nudꝰ ambulet: et uideant turpitu¬
dinem eiꝰ. Turpitudo eñi nr̃a tũc cer¬
nitur cũ uita reprehensibilis ante ui¬
stoꝵ oculos in iudicio. nequaqũa sub¬
sequentis boni oꝑis tegmine uelatur
S quia cũ culpa tẽptamur. ad lamen¬
ta accendimur: atq ipsis lamentis
excitati. ad ꝑspiciendim lucẽ iust¬
cie subtilius oculos mentis aꝑimus.
quasi indolore uestimenta scindimꝰ.
qͥa ex fletu discretione crescente. cũc¬
ta q̃ agimꝰ districtiꝰ irata manu uidi¬
camꝰ. Tunc om̃is nr̃a elatio corruit:
tunc cuncta ab animo cogitationũ

Expanded text:
centis est; assurgere, decertantis. Auditis ergo adversis surgere, est expertis tentationibus mentem ad certamina robustius parare. Quibus nimirum tentationibus etiam discretio proficit, quia ut virtutes a vitiis subtilius distinguat, agnoscit. Unde et bene subjungitvestimentum non tegerent, nequaquam voce angelica diceretur: « Beatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet, et videant turpitudinem ejus . Turpitudo enim nostra tunc cernitur, cum vita reprehensibilis ante justorum oculos in judicio, nequaquam subsequentis boni operis tegmine velatur. Sed quia cum culpa tentamur, ad lamenta accendimur; atque ipsis lamentis excitati, ad perspiciendam lucem justitiae subtilius oculos mentis aperimus, quasi in dolore vestimenta scindimus, quia ex fletu, discretione crescente, cuncta quae agimus, districtius irata manu judicamus. Tunc omnis nostra elatio corruit, tunc cuncta ab animo cogitationum
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Cur laudas que ꝓtegendo ro¬
boras : Despecto eñi mẽ. dignꝰ tuis lau¬
dibꝰ homo eẽt: s̃i suis contra me uiri¬
bus staret. Uñ mox et maliciose ho¬
minẽ expetit: qd tamen ꝓtector ho¬
minis benigne concedit. Nã subdit᷑.¬

Expanded text:
cat: Cur laudas quem protegendo roboras? Despecto enim me, dignus tuis laudibus homo esset, si suis contra me viribus staret. Unde mox et malitiose de homine expetit, quod tamen protector hominis benigne concedit. Nam subdit
Abbreviated transcription (Latin):
nou̾at: sed tam̃ diuidẽ ei certami
na cont᷑ uolebat: ut qͣmuis robusto
bellatori uictoria incunctis suppe¬
teret: pͥus tam̃ de uno certamine
hostis ad dñm uictꝰ rediret: tuncq
ei aliud iterũ uincendo concedẽt:
quatinus fidelis famulus. eo mira¬
bilius uictor existeret. quo uictus ho¬
stis se contra illum iterũ ad noua bel¬
la repararet. Sequitur.

Expanded text:
noverat, sed tamen dividere ei certamina noverat, sed tamen dividere ei certamina contra hostem volebat; ut quamvis robusto bellatori victoria in cunctis suppeteret, prius tamen de uno certamine hostis ad Dominum victus rediret: tuncque ei aliud iterum vincendo concederet, quatenus fidelis famulus eo mirabilius victor existeret, quo victus hostis se contra illum iterum ad nova bella repararet. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
est inũbis dñi dispensatio sc̃e pietatis:
quomͦ hostem nr̃m ꝑmittit et retinz.
relaxat et refrenat. Alia ad temptan¬
dum dat: s ab aliis religat. uniũsa
q̃ ht̃ ĩmanu tua sunt: tantũ in eum
ne extendas manũ tuã. Substanci
postmodũ tẽptatori traditurus est:
s tam̃ non simul ad om̃ia relaxat
hostem ne undiq feriens frangat
ciuem. Mala eñi cũ multa electis
eueniunt mira cõditoris gr̃a ex tem¬
pore dispensant᷑: ut que coaceruata
ꝑumerent. possint diuisa tolerari.
hinc paulus ait. fidelis d̃s̃ qui ñ pa-¬
ciet᷑ uos temptari. supͣ qua potestis:
s faciet cũ temptatione etiã exitũ
ut possitis sustinere. Hinc dauidait.
Proba me dñe et tẽpta me. Ac si aꝑ¬
te dicat. Prius uires inspice: et tũc
ut ferre ualeo. tẽptari ꝑmitte. Hoc
tam̃ qd̃ dicitur ecce uniuersa q̃ ht
inmanu tua sunt. tantũ ĩ eũ ne ex¬
tendas manũ tuã: intelligi et alit̃
potest. Fortẽ qͥdẽ pugnatorẽ suũ dñs

Expanded text:
est in verbis Domini dispensatio sanctae pietatis, quomodo hostem nostrum permittit, et retinet; relaxat, et refrenat. Alia ad tentandum dat, sed ab aliis religat. Universa quae habet, in manu tua sunt, tantum in eum ne extendus manum tuam. Substapostmodum tentatori traditurus est; sed tamen non simul ad omnia relaxat hostem, ne undique feriens frangat civem. Mala enim cum multa electis eveniunt, mira conditoris gratia ex tempore dispensantur; ut quae coacervata perimerent, possint divisa tolerari. Hinc Paulus ait: Fidelis Deus, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . Hinc David ait: Proba me, Domine, et tenta me . Ac si aperte dicat: Prius vires inspice, et tunc ut ferre valeo, tentari permitte. Hoc tamen quod dicitur: Ecce universa, quae habet, in manu tua sunt, tantum in eum ne extendas manum tuam, intelligi et aliter potest, quia fortem quidem pugnatorem suum Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
affligunt. Et dum mota discunt. qͦ¬
mͦ stare debuerint: aliquando meliꝰ
concussa solidant᷑. S antiquus hos¬
tis dum tolerantie cogitatõnes. uel
ad momentũ turbat: quasi abstulis¬
se se ab agro cordis asinas exultat.
In his autẽ que agere disponimꝰ: ra-¬
tionabili custodia quid quibꝰ rebus
congruat sollicite pensamꝰ. S ple-¬
rumq hostis dum subita ad nos
ꝑturbatione tẽptationis irruit: cir¬
cũspectiones cordis in opinate p̃ueni¬
ens. quasi ip̃os custodes pueros gladio
occidit. S tam̃ unus fugit. qui alia
perisse renuntiet: quia in eo qd̃ mẽs
abhoste patitur. rationis discretio sem¬
ꝑ ad animũ redit: et quasi solam se eua¬
sisse indicat. q̃ ap̃ semet ipãm fortiter
quicqͥd ꝑtulerit pensat. Aliis gͦ ꝑeun¬
tib unus ad donrũ redit: dũ turbatis ĩ
temptatione motib. discretio ad consci¬
entiã recurrit: ut qd̃ repentinis incur¬
sib p̃occupata mens perdidisse se pen¬

Expanded text:
affligunt; et dum mota discunt quaffligunt; et dum mota discunt quomodo stare debuerint, aliquando melius concussa solidantur. Sed antiquus hostis, dum tolerantiae cogitationes vel ad momentum turbat, quasi abstulisse se ab agro cordis asinas exsultat. In his autem quae agere disponimus, rationabili custodia quid quibus rebus congruat, sollicite 66 pensamus. Sed plerumque hostis, dum subita ad nos perturbatione tentationis irruit, circumspectiones cordis inopinate praeens, quasi ipsos custodes pueros gladio occidit. Sed tamen unus fugit, qui alia periisse nuntiet, quia in eo quod mens ab hoste patitur, rationis discretio semper ad animum redit; et quasi solam se evasisse indicat, quae apud semetipsam fortiter quidquid pertulerit pensat. Aliis ergo pereuntibus unus ad domum redit, dum turbatis in tentatione motibus discretio ad conscientiam recurrit; ut quod repentinis incursibus praeoccupata mens perdidisse se pen
Abbreviated transcription (Latin):
cum fraterni cordis duriciã. p̃dicã¬
do scindere cupimus. Potest ꝑ asmal
ferocitatis in sania resistũt: pacieris
mansuetudo dsignari. Et sepe hosti
mentẽ mergit ut aliis ꝓdesse ñ libeat
etiam cũ apropriis uacat. Arantes gͦ
boues subtrahit: cum cogitationes
mentis frat̾ne. utilitatis fructibus
deditas. ꝑsubmissum negligentie tor¬
porẽ frangit. Et qũauis electoꝵ cor¬
da. intra archana sue cogitatõnis in¬
ugilent: et quid a temptatore susti¬
neant suꝑantes pensent: eo tam̃ ip̃o
malignus mimicus aliquid rapus¬
se se gaudet. quo cogitationib bono¬
rũ. uel ad momentũ preualet. Sepe
aũ cũ preparat̃a ad tolerantiã mẽ¬
tem uidet quid ab ea maxime diliga¬
tur exquirit: et ibi scandali laqueos
inserit: ut quo magis res queq diligi¬
tur. eo ꝑ eam facilius pacientia tur¬
betur. Et quidẽ electoꝵ corda. ad se
semꝑ sollicite redeunt: et semet ip̃a
grauit̃. uel ꝓ leui motu excessionis

Expanded text:
cum fraterni cordis duritiam praedicancum fraterni cordis duritiam praedicando scindere cupimus. Potest etiam peferocitatis insania resistunt, patientiae mansuetudo signari. Et saepe hostis mentem mergit; ut aliis prodesse non libeat, etiam cum a propriis vacat. Arantes ergo boves subtrahit, cum cogitationes mentis fraternae utilitatis fructibus deditas, per submissum negligentiae torporem frangit. Et quamvis electorum corda intra arcana suae cogitationis invigilant, et quid a tentatore sustineat, superantes pensant, eo tamen ipso malignus inimicus aliquid rapuisse se gaudet, quo cogitationibus bonorum vel ad momentum praevalet.  Veautem cum praeparatam mentem ad tolerantiam videt, quid ab ea maxime diligatur exquirit, et ibi scandali laqueos inserit, ut quo magis res quaeque diligitur, eo per eam facilius patientia turbetur. Et quidem electorum corda ad se semper sollicite redeunt, et semetipsa graviter vel pro levi motu excessionis
Abbreviated transcription (Latin):
trahit: et pueros gladio occidit. Quid
arantes boues: nͥ grauiores nr̃as cogita¬
tiones accipimꝰ: Que dũ cor studiosa
exercitatione conficumt: uberes pro¬
uectuũ fructꝰ reddunt. Quid pascen¬
tes intelligimꝰ asinas. nͥ simplices mo¬
tus cordis: quos dũ studiose a dupli¬
citatis errore cõpescimꝰ. quasi in cãpo
libere puritatis nutrimus:
ed plerũq hostis callidus. cũ gra¬
ues cogitationes in corde conspici
sub introducta hac uoluptatis dela¬
tacione corrumpit. Et dum motus
cordis simplices uidet: subtilia mnũe¬
tionum acumina ostendit: ut dum
laus de subtilitate querit᷑. puritatis
simplicitas amictat᷑. Et si usq adoyꝰ
prauũ pertrahere ñ ualet: temptan¬
do tam̃ bonoꝵ cogita t̃onib subripiẽs
nocet: ut dũ turbare bona mentis
agnoscitur: ea quasi funditus absti¬
lisse uideatur. Possunt etiã ꝑ aran¬
tes boues cogitationes caritatis al¬
cipi: quib prodesse aliis conamur.

Expanded text:
trahit, et pueros gladio occidit. Quid trahit, et pueros gladio occidit. Quid arantes boves, nisi graviores nostras cogitationes accipimus? quae dum cor studiosa exercitatione conficiunt, uberes provectuum fructus reddunt. Quid pascentes intelligimus asinas, nisi simplices motus cordis? quos dum studiose a duplicitatis errore compescimus, quasi in campo liberae puritatis nutrimus. Sed plerumque hostis callidus, cum graves cogitationes in corde conspicit, eas sub introducta voluptatis delectatione corrumpit; et dum motus cordis simplices videt, subtilia inventionum acumina ostendit; ut dum laus de subtilitate quaeritur, puritatis simplicitas amittatur; et si usque ad opus pravum pertrahere non valet, tentando tamen bonorum cogitationibus subripiens nocet; ut dum turbare bona mentis agnoscitur, ea quasi funditus abstulisse videatur. Possunt etiam per arantes boves, cogitationes charitatis accipi; quibus prodesse aliis conamur,
Abbreviated transcription (Latin):
fides ẽ. ꝓpħa atcestante qui ait. Nisi
credideritis: non intelligetis. Tunc
enĩ uere ad intelligendũ sapimꝰ: cum
cunctis que conditor dicit. credulita¬
tis nr̃e fidem p̃bemꝰ. In domo gͦ fr̃ĩs
pͥmogeniti conuiuant᷑ filii: cũ uir¬
tutes relique epulant᷑ infide. Que
si non pͥma in corde nr̃o gignitur: re¬
liqua queq ẽẽ bona ñ possunt et ia¬
si bona uideant᷑. In domo gͦ frĩs pri¬
mogeniti filii conuiuantur: dum
uirtutes nr̃e in habitaculo fidei sa¬
cri eloquii cibo saciantur. Scriptũ
quippe est. Sine fide impossibile
est placere deo. Tunc gͦ uirtutes
nr̃e ueras uite epulas sumũt: cũ
nutriri fidei sacram̃tis incipiunt.
Indomo frĩs p̾mogeniti conuiuant᷑
filii: quia nͥ uͥtutes relique sapientie¬
epulis replete ea que appetunt prudẽ¬
ter agant: iurtutes ẽe nequaquam
tie epulis fideiq pascunt᷑. hostis ñr
arantes boues et pascentes asinas sub¬

Expanded text:
fides est, propheta attestante, qui ait: Nisi fides est, propheta attestante, qui ait: Nisi credideritis non intelligetis . Tunc enim vere ad intelligendum sapimus, cum cunctis 65 quae conditor dicit, credulitatis nostrae fidem praebemus. In domo ergo fratris primogeniti convivantur filii, cum virtutes reliquae epulantur in fide. Quae si non prima in corde nostro gignitur, reliqua quaeque esse bona non possunt, etiamsi bona videantur. In domo fratris primogeniti filii convivantur, dum virtutes nostrae in habitaculo fidei, sacri eloquii cibo satiantur. Scriptum quippe est: Sine fide impossibile est placere Deo . Tunc ergo virtutes nostrae veras vitae epulas sumunt, cum nutriri fidei sacramentis incipiunt. In domo fratris primogeniti convivantur filii, quia nisi virtutes reliquae sapientiepulis repletae, ea quae appetunt prudenter agant, virtutes esse nequaquam tiae epulis fideique pascuntur, hostis noster arantes boves et pascentes asinas sub
Abbreviated transcription (Latin):
ad defectũ cordis p̃ualere nequaquã
ꝑmittitur: exclusus ab intimis ex¬
teriꝰ uagatur. Qui et iam si uirtu¬
tes mentis plerumq turbat: eo ip̃o
foris est. quo resistente deo usq ad
interitũ bonoꝵ corda ñ uulnerat.
Tantũ quippe contͣ illa seuire per¬
mittit᷑. in qͣntũ necesse est. ut tẽp¬
tationib erudita solidentur: ne
ea que agunt bona suis uribus
tribuant: ne in securitatis torpore
se deserant. ⁊ a formidinis actione
dissoluant: s ad ꝓfectꝰ ꝓuectus sui
custodiam tanto sollercius in uigilẽt:
qͣnto se contͣ adu̾sariũ stare semꝑ iri
acie temptat̃onũ uiderit. Sequit᷑.
ũ aũ quadã die filii et filie eius co¬
mederẽt. et biberent uinũ in do¬
mo frĩs sui pͥmogeniti: nuntꝰ uenit
ad iob qui diceret. Boues arabant &
asine pascebant᷑ iuxta eos: et irruer̃
sabei tulerũtq om̃ia.⁊ pueros ꝑcus¬
serunt gladio.
donũ sp̃s quasi pͥmogenita ꝓles ꝓ¬
fertur: que ꝓfecto sapientia nr̃a

Expanded text:
ad defectum cordis praevalere nequaquam permittitur, exclusus ab intimis, exterius vagatur. Qui etiam si virtutes mentis plerumque turbat, eo ipso foris est, quo resistente Deo, usque ad interitum bonorum corda non vulnerat. Tantum quippe contra illa saevire permittitur, in quantum necesse est ut tentationibus erudita solidentur; ne ea quae agunt bona, suis viribus tribuant, ne in securitatis torpore se deserant, et a formidinis accinctione dissolvant: sed ad provectus sui custodiam tanto solertius invigilent, quanto se contra adversarium stare semper in acie tentationum videum autem quadam die filii et filiae ejus comederent et biberent vinum in domo fratris sui primogeniti, nuntius venit ad Job qui diceret: Boves arabant, et asinae pascebantur juxta eos, et irruerunt Sabaei tuleruntque omnia, et pueros percusserunt gladio: donum Spiritus quasi primogenita proles profertur. Quae profecto sapientia, nostra
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃ceps rapit᷑: ut ab ea subito cũcte
circũspectõnes eiꝰ obruant᷑. uñ et cũ¬
stodes cameloꝵ pueros chaldei gladio
feriunt: s tam̃ unꝰ redit: quia inter
hec diseretionis rat̃õ. mentis nr̃e ocuł
occurrit: ⁊ sollicita sibimet anima qͥd¬
et dixit. Filiis tus et filiabus uescen¬
tib et bibentibus uinũ in domo frĩs

Expanded text:
in praeceps rapitur, ut ab ea subito cunctae in praeceps rapitur, ut ab ea subito cunctae circumspectiones ejus obruantur. Unde et custodes camelorum pueros Chaldaei gladio feriunt. Sed tamen unus redit; quia inter haec discretionis ratio mentis nostrae oculis occurrit, et sollicita sibimet anima qet dixit: filiis tuis et filiabus vescentibus, et bibentibus vinum,
Abbreviated transcription (Latin):
dunt: pene aũ semꝑ nimiis cogitatõ¬
nũ molib p̃munt: tribꝰ turmis chal¬
dei camelos rapiũt. Quasi eñi tres tur¬
mas contͣ camelos facere est: terrena¬
rũ dispensationũ studia. mͦ illicito oꝑe.
mͦ suꝑflua locut̃one. mͦ mordinata
cogitatione uastare: ut dũ se ad mi¬
nistranda exteriꝰ mens efficaciter ex¬
tendere nititur. a sui consideratione
separat᷑: et eo dãpna que de semet ip̃a
patitur nesciat. qͦ erga aliena forcio¬
ri studio qũa decet elaborat.
Iecta aũ mens. cũ cx curas dispen¬
sationis suscipit: quid sibi. quid
ꝓximis debeat attendit: et net per
aliene sollicitudinis ĩmoderationẽ
sua studia negligit: ne per sue uti¬
litatis uigilãciã. aliena postponit.
s tamen dum plerũq ad utraq mẽs
sollerter muigilat: dum magnis er¬
ga se et ea q̃ sͥ cõmissa sũt circũspec¬
tõnibꝰ uacat: repentino turbata cuiꝰ¬
libet cause emergentis articulo ita

Expanded text:
dunt, pene autem semper nimiis cogitatiodunt, pene autem semper nimiis cogitationum molibus premunt, tribus turmis Chaldaei camelos rapiunt. Quasi enim tres turmas contra camelos facere, est terrenarum dispensationum studia modo illicito opere, modo superflua locutione, modo inordinata cogitatione vastare; ut dum se ad administranda exterius mens efficaciter extendere nititur, a sui consideratione separetur; et eo damna quae de semetipsa patitur nesciat, quo erga aliena fortiori studio quam decet elaborat. Recta autem mens cum curas dispensationis suscipit, quid sibi, quid proximis debeat attendit; et nec per alienae sollicitudinis immoderationem sua studia negligit, nec per suae utilitatis vigilantiam aliena postponit. Sed tamen plerumque dum ad utraque mens solerter invigilat, dum magnis erga se, et ea quae sibi commissa sunt, circumspectionibus vacat, repentino turbata cujuslibet causae emergentis articulo, ita
Abbreviated transcription (Latin):
tis cogitationũ uoluminibꝰ implicat᷑:
ut ip̃a ferre uix ualeat que intrase
prouidus uersat. Et cũ nil oꝑe faciat
sub magno sui cordis pondere uehe¬
menter insudat. Quia eñi dura sunt
que apud semet ip̃m intus patitur.
quietus foris ociosusq laxatur. Ple¬
rumq eñi quasi uentura animꝰ cons¬
picit: totamq contra hec intentõ¬
nẽ ꝓponit: magnusq ardor conten¬
tionis se inserit: sopor fugit nox in
diem uertitur: et cũ quieta forism̃¬
bra lecculus teneat. intꝰ magnis cla¬
morib in cordis foro litigatur. Et fit
plerumq̃ ut nulla eueniant q̃ pre¬
uident᷑: totaq illa cogitatio q̃ diu
se plena intentõne preꝑaũat: repẽ¬
te uacua qͥescat. Tanto aũ mens lon¬
gius a necessariis cessat: qͣnto mama
laciꝰ cogitat. Quia igit᷑ dispensatõ¬
nis curas. maligni sp̃s mͦ torpenti
uel p̃cipitata actione feriunt: mͦ
pigra uel ĩmoderata locutione confun¬

Expanded text:
tis cogitationum voluminibus implicatur, tis cogitationum voluminibus implicatur, ut ipsa ferre vix valeat, quae intra se providus versat; et cum nil opere faciat, sub magno cordis sui pondere vehementer insudat. Quia enim dura sunt quae apud semetipsum intus patitur, quietus foris otiosusque lassatur. Plerumque enim quasi ventura animus conspicit, totamque contra haec intentionem proponit; magnusque ardor contentionis se inserit, sopor fugit, nox in diem vertitur; et cum quieta foris membra lectulus teneat, intus magnis clamoribus in cordis foro litigatur. Et fit plerumque ut nulla eveniant quae praevidentur: totaque illa cogitatio, quae diu se plena intentione paraverat, repente vacua quiescat. Tanto autem longius mens a necessariis cessat, quanto inania latius cogitat. Quia igitur dispensationis curas maligni spiritus modo torpenti vel praecipitata actione feriunt, modo pigra vel immoderata locutione confun