comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
desideria expetũt uoluptatis. Et id circo
perrem iustã. significari potest nõ incõ¬
grue res ĩnuista. Ad cenã ergo nos et̾n
cõuiuii sũmꝰ p̃rfaĩlias ĩuitut. Sed dum
alius auaricie. alius curiositati: alius
uoluptati carnis est deditus: nimiuum
reprobi simul om̃s ercusãt: dũ hũc tr̃ena
cura occupat: illũ alieni actus sagar co¬
gitatio deuastat: aliuis etiã mentẽ car¬
nalis uoluptas inqͥnat: fastidiosus qͥs¬
q ad et̾ne in te epulas nõ festinat. S̾ eqͥt᷑.

Expanded text:
desideria expetunt voluptatis, et idcirco desideria expetunt voluptatis, et idcirco per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenam ergo vos aeterni convivii summus paterfamilias invitat; sed dum alius avaritiae, alius curiositati, alius voluptati carnis est deditus, nimirum reprobi simul omnes excusant. Dum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aete
Abbreviated transcription (Latin):
crns: rogo te lube me excui.a tũ. Dũ eĩ dicit
rogo: et tamẽ uenire ꝯtẽpnit: hnu̾litas so¬
nat ĩno ce. superbia in actione. Et ecce lix
dundicat prauus quisq ꝯ audit: nec tñ
ea que dnuidicat agere desistit. Nam dum
clibet peruerse. agẽti dicimꝰ ꝯnerte̾: deũ
lequere: mũdũ relinque⁊ ubi lũciisi
ad dñicam cenã nocamꝰ: S̾ ed cũ respõdet
ora prome. qr pccõr sũ. loc facrre nõ possũ
quid aliud agit. nisi q rogat et exusat:
Dicens nãq pectato sũ: liũilitatẽ insinua
Subuĩgẽs autẽ ⁊uerti nõ possũ: suꝑbiã
demonstrat. Rogando igit excusat: qui
et hñilitatẽ suꝑ ducit ĩ noce: et luꝑbiã ex¬
ercet ĩ actione. Alius autẽ dixit. Urozem
duxi: et ideo nõ possũ uenire. Qͥd ꝑ urorẽ
nisi uoluptas carins accipit᷑. Nã ꝙͣnis
bonũ sit cõingiũ atq ad propigandam
sobolem pronidẽcia diuma ꝯstitutũ: nõ¬
nulli tamẽ nõ ꝑ lix fecũditatẽ prolis. s

Expanded text:
ns: Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit Rogo te, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce haec dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad Dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi et rogat et excusat? Dicens namque: Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens autem: Converti non possum, superbiam demonstrat. Rogando ergo excusat, qui et humilitatem superinducit in voce, et superbiam exercet in actione. 5. Alius autem dixit: Uxorem duxi, etnisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis bonum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ualde studiosa: et ad ꝯtinue or̃oĩs usũ
Sed qr plerũq hi quos iam ꝑfertos
homĩes estimãt: ad luc ĩ oculis sir̃an
pificis aliꝙ imꝑfectioĩs lñt: sicut se¬
pe imperiti loĩes nec dũ ꝑ fecte sculpẽ¬
tis sigilla ꝯspicimiꝰ. ⁊ iã qiͣ perfc̃a lau¬
damus que ad hue artifex ꝯsidat et li¬
mat:laudari iã audit. et ea tũdere tam̃¬
meliorãdo nõ desinit: hec quã predixi
romula. quã greco uocabulo medici

Expanded text:
, studiosa valde ad continuae orationis usum. , studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi quos jam perfectos homines aestimant adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
ri debet: et despici nõ debet. Si u̾o rep̾hẽsio¬
nis nichil hbet: uen̾ari sũmoꝑe sicut in¬
tercessor debet. Sed ecce multos cernimus:
quisq cuiꝰ sit miti nescimꝰ. Om̃s gͦ uene¬
randi sũt. Lantoq necesse ẽ ut oĩb te
frat᷑ et cõpresbit᷑ m̃s specio sus nouit. Eo¬
dem tpre quo monast̾m̃ petu. anus quedã
redẽpta noĩe ĩ sc̃imoĩali lubitu ꝯstituta:
clesiam manebat. Het illius erũdĩs disci¬
pula fũat: que magnis uͥtutibz pollens.
suꝑ prenestinos colles uitã lemiticã du¬
risse ferebat᷑. Huic due ĩ eodẽ hñitu discipłe
nescio. Tĩes itaq lee uno lũtaculo cõma¬
nẽtes: moꝵ qui dẽ diuicus plenã. sed tam̃
reb pauperẽ uitã ducebãt. Hec autẽ quam
prefatus sum romula: aliã quã predixi
ꝯdiscipulã suã: magniᷤ uite m̃itis ante¬
i lut. Erat quippe mire paciẽcie: sũme
o bediẽcie: custos oris sui ad silencium¬

Expanded text:
ri debet, despici non debet. Si vero reprehensiori debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus te frater et compresbyter meus Speciosus novit. Eodem tempore quo monasterium petii, anus quaedam, Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta, irginis ecclesiam manebat . Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae, magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic duae in eodem habitu discipulae nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem, quam praefatus sum, Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. 1660 Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium
Abbreviated transcription (Latin):
cadũt. Uerba sacre leccioĩs nos instruere
ad implẽda debẽt mãdata pietatis. Coti¬
die lazarũ si querimꝰ inuenim: cotidie
laz arũ si nõ querimꝰ cernimꝰ. Ecte ĩportu
rogare debuimꝰ: et tamẽ rogam᷑ Uidete
si negare debenꝰ qd̃ petim᷑: quãdo patroni
sũt qui petũt. Nolite gͦ misericordie tẽpa
perdere: nolite accepta remedia dissimula¬
re. Ante suppliciũ: cogitate de lupplicio.¬
Cum quoslibet ĩ loc mũdo abiectos aspici¬
tis: etiã si qua reprehẽsibilia eoꝵ ẽẽ indeãt᷑
nolite despicẽ. Quia foztasse quos moꝵ
infirmitas uuln̾at: medicina paupta¬
tis curat. Quoꝵsi qua sũt talia que debe¬
antiure rep̾hendi: lec si uultis ad usũ
uĩx m̾cedis inflegitis: ut ex ip̃is eorũ
refectioĩs ꝯ uerbo correctioĩs. Et duo a uo¬
bis alimẽta percipiat.: qui unũ q̃rebat:
dũ et extius cibo et int̾ius satiat eloquio.
Pauper gͦ cũ rep̾len sibilis cernit᷑: mnone¬

Expanded text:
cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimus, invenimus; quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. Ecce importunrogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio.bet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum refectionis cum verbo correptionis; et duo a vobis alimenta percipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, mone
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptoris precepta qui ex mortuis resurre¬
xit. qnͣto sublimmor.a sũt:tã to hec difficili
decimas inbet: redẽptor uͥo nr ab his qͥ per¬
fectionẽ secũt᷑ om̃ia dimitti iubet. Illa pct̃a
carnis resecat: redẽptor u̾o nr illicitas etiã¬
cogitatioẽs dimnat.Si ergo moysen et ꝓ¬
pletas nõ audiũt. neq si qͥs ex mortius
resurrexit credẽt ei. Quia qui mliora legis
tis altiorib obedire quando conualescũt
Et miirũ ꝯstat qr cuiꝰ implere dicta re¬
nuũt: ei procul dubio credere recusãt. Hec
nos de ip̃a rei geste ꝯsid̾atiõe dirisse sufficiãt.
Sed uos fr̃es kini. et requiẽ lazari et penã
dinitis cognoscẽtes: sollerter agite: culpa¬
rũ uestraꝵ int̾cessores querite: atq aduo¬
catos uob̾ in diem indicii pauperes ꝓcurate.
Multos et enĩ lazaios m̃c luabetis. Ante
ianuas uras iacent: atqr lus indigent.
que uobis iã satiatis cotidie de mensa

Expanded text:
Redemptoris praecepta, qui ex mortuis resurreRedemptoris praecepta, qui ex mortuis resurrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius decimas praecipit, Redemptor vero noster ab his qui perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet. Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat . Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis tis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione dixisse sufficiat. 10. Sed vos, fratres, et requiem Lazari, et poenam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie de mensa
Abbreviated transcription (Latin):
misericor dit eu aserũt. Tanto q maiores
ereptori suo gr̃as referãt: qnͣto undẽt ĩ alus
qd ipsi perpeti si essent relicti potuerũt. E. er
illã tante beatitudĩs claritatẽ apud iustoꝵ
animũ fuscat aspecta pena reproboꝵ: quia
ubi iam compassio miserie nõ erit. mi nu¬
ere procul dubio beatoꝵ leticiã nõ ualebit.
Quid autẽ mirũ si dũ iusti ĩuistoꝵ torĩ¬
ta ꝯspiciũt. loc eis euemat ĩ obseqͥo gandi¬
ut albus uł rubeus clarior uideat᷑. Et quã¬
uis eis sua gandia ad ꝑfiuendũ ꝑ lene suf¬
ficiant: mala tamẽ reproboꝵ absq dubio
semꝑ aspicũt. Qͥa qui creatoris sui clarita¬
tem uidẽt: nicliil ĩ creatura agitur. qd̃ inde
nõ possint. Petenti autẽ diuiti ut lazarus
mittat᷑ ab abralam: protinus respondetur
Ha let moysen ⁊ ꝓpsũs: audiãt illos. Ses
dicitur. Si moysen ⁊ ꝓplu̾s nõ audiuit.
neqz si quis ex mortins resirexit credẽt ei.
Quia nmirũ qui uerba legis despiciũt

Expanded text:
misericorditer evaserunt, tantoque majores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis quod ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud electorum animas fuscat aspecta poena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minui procul dubio beatorum laetitia non valebit. Quid autem mirum, si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniet in obsequia gaudiut albus vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt, quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. 9. Petenti autem diviti ut Lazarus mittatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent Moysen et prophetas; audiant illos. Sed dicitur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis surrexerit, credent. Quia nimirum qui verba legis despiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
credebãt: s illi uẽtura eẽ. nos autẽ uenisse.
Ndeo ⁊ licait. Eñdem potũ spiritalẽ bibert.
Sispiritalẽ: eudẽ.s. am corpule. Eñ eudẽ
eiusdẽ xp̃i: bĩbebãt aquã pro fluentẽ de pe¬
tra. Nos qͥd bilum: norũt fideles. Si speca¬
em insibilẽ intẽdas: aliud est. Si intelli¬
gibilẽ significatioe: eũdem potũ spirita¬
lem biberũt Quotqͣt autẽ illo tpre credi¬
derũt. uł abralx. ul ysaac. uł iacob. uł̾ mo

Expanded text:
. Ideo et sic ait, Eumdem potum spiritualem biberunt. Spiritualem eumdem, nam corporalem non eumdem. ejusdem Christi biberunt aquam profluentem de petra; nos quid bibamus norunt fideles. Si speciem visibilem intendas, aliud est: si intelligibilem significationem, eumdem potum spiritualem biberunt. Quotquot ergo illo tempore credideru
Abbreviated transcription (Latin):
et errat et ouis est: Uocem aliem audi¬
uit. Certe nõ audierũt eos oues. Deinde
mͦ mlti colligũt᷑ ad ouile xp̃i: et ex hẽtici
fiũt catiolici. A furib tollũt᷑: pastori red¬
Dũtur. Et aliqñ murmurãt: tediũ pati¬
u̾̃tur a reuo cãte: et nõ intelligũt iugulã¬
tem. Uerũtamẽ etiã ꝯ renitẽtes uenerint

Expanded text:
et errat, et ovis est? Vocem alieni audiet errat, et ovis est? Vocem alieni audivit? Certe non audierunt eos oves. Deinde modo multi colliguntur ad ovile Christi, et ex haereticis fiunt catholici; a furibus tolluntur, pastori redduntur: et aliquando murmurant, taedium patiuntur ad revocantem, et non intelligunt jugulantem; verumt
Abbreviated transcription (Latin):
ad hucmouet: et qͥ me ioueat ꝯmuni co
uobiscũ: ut quodã mͣ querẽs uobiscũ. reuelã¬
te illo uobiscũ m̾ear ĩuenire. Qͥd gͥme mo¬
ueat: accipite. P er ez eclnielẽ ꝓp ham dñs .s
obiurgat pastores: et dicit int̾ cet̾a de ouib.
errantẽ ouẽ nõ reuocastis. Et errãtẽ dicit.
et ouẽ appellat. Si qñ erralut ouis erat.
cuius ut erraret audiebat: Proculdubio
nõ erraret: si uocẽ pastoris audiret. Sed
furis et latronis audiuit. Certe latronũ
nocẽ. nõ audiũt oues. Qui uenerũt in qͥt
et intelliginiꝰ p̾t̾ me: id est qͥ uenert p̾t̾ me.
fures sũt et latrones. et nõ audier̃t eos oueᷤ.
Dñe. si nõ audierũt eos oues: qũõ errãt n¬
ues. si oues nõ audiũt nͥ te; Tu autẽ u̾itas
es. Quisqͥs in̾tatẽ audit: nõ utiq errat. Il¬
li autẽ errãt: et oues appellãt᷑. Nam si ĩ erro¬
refuo oues nõ appellarẽt᷑: nõ dice̾t᷑ ꝑ ez echi¬
elem. errantẽ ouẽ nõ reuocastis. Quomͦ

Expanded text:
co vobiscum, ut quodammodo quaerens vobiscum, revelante illo vobiscum merear invenire. Quid ergo me moveat, accipite. Per Ezechielem prophetam Dominus objurgat pastores, et dicit inter caetera de ovibus, Errantem ovem non revocastis . Et errantem dicit, et ovem appellat. Si quando errabat ovis erat, cujus vocem ut erraret audiebat? Procul dubio enim non erraret, si vocem pastoris audiret: sed furis et latronis audivit. Certe latronum vocem non audiunt oves: Qui venerunt, inquit, et intelligimus, Praeter me; id est, Qui venerunt praeter me, fDomine, si non audierunt eos oves, quomodo errant oves? Si oves non audiunt nisi te; tu autem veritas es: quisquis veritatem audit, non utique errat. Illi autem errant, et oves appellantur. Nam si in errore ipso oves non appellarentur, non diceretur per Ezechielem, Errantem ovem non revocastis. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Diliges proximũ tuũ sicut teip̃m. Dei
antẽ dileccio ulła mensura ꝯstringitur¬
cũ dicitur. Diliges dñ deũ tuũ er toto cor¬
de tuo: et ex tota anima tua: et ex tota nͥ¬
tute tua. Non enĩ iubetur quisq qnͣtum
diligat: sed ex qnͣto: cũ dr᷑ ex toto. Nͥa ille

Expanded text:
Diliges proximum tuum sicut teipsum . Dei Diliges proximum tuum sicut teipsum . Dei autem dilectio nulla mensura constringiturcum dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua. Non enim jubetur quisque quantum diligat, sed ex quanto, cum dicitur: Ex toto, 1640 quia
Abbreviated transcription (Latin):
per caritatẽ uenit ad hoĩes: eandẽ carita¬
tem ĩnotuit uestẽ ẽt̃ nuptialẽ. Om̃is gͦ
nr̃m qui in ecclĩa positus deo credidit
iam ad nuptias intrauit: s ꝯnuptiali
este nõ. nenit. si caritatis gr̃am ñ custodiuit.
Et certe frẽs lm̃i. si quis ad carnales
nuptias esset ĩuitatus. uestẽ mutaret.
cõgaudere sesponso et sponse ex ip̃o sun
lubitus decore ostende̾t: int̾ gaudentes
et festa celebrãtes despectis uestib appa¬
uere erubesceret. Nos ad dei nuptias ne¬
ninus: et cordis uestẽ mutare dissi¬
mulamus. Congaudẽt angeli. ⁊ ad te¬
lum assumũt᷑ electi. Qua ergo mente hec
spiritalia festa ꝯspicimꝰ: qui niptialem
uestem id est caritatẽ que sola nos specio¬
sos exibrat. nõ lubemꝰ: Sciendũ u̾o est: qꝑ
sicut ĩ duob lignis suꝑiori indelicet et in¬
feriori uestis texitur⁊ ita in duob precep¬
Qua in renotandũ est.qr in dilectiõe ꝓxi¬
mi mensura ponitur amoris: ꝯ dicitu.

Expanded text:
ritatem venit ad homines, eamdem charitatem innotuit vestem esse nuptialem. Omnis ergo vestrum qui in Ecclesia positus Deo credidit, jam ad nuptias intravit; sed cum nuptiali veste non venit, si charitatis gratiam non custodit. Et certe, fratres, si quis ad carnales nuptias esset invitatus, vestem mutaret, congaudere se sponso et sponsae ex ipso sui habitus decore ostenderet, inter gaudentes et festa celebrantes despectis vestibus apparere erubesceret. Nos ad Dei nuptias venimus, et cordis vestem mutare dissimulamus. Congaudent angeli, cum ad coelum assumuntur electi. Qua ergo mente haec spiritalia festa conspicimus, qui nuptialem vestem, id est charitatem, quae sola nos speciosos exhibet, non habemus? 10. Sciendum vero est quia sicut in duobus lignis, superiore videlicet et inferiorQua in re notandum est, quia in dilectione proximi mensura ponitur amoris, cum dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
terat. qr digna retꝰ largiri postulatus: ⁊¬
tamẽ ꝯtẽpnit᷑. Daratas delicias refecti¬
onis etrrne denũciat: et tamẽ õs simul
excu sãt. ꝑonamꝰ ante oculos mentis
ille faceret:nili de eadẽ sua ĩuitatione
gauderet: Responsũ hũile reddẽt: uestẽ
mutaret: ie ꝙͣtocius festinaret: ne prior
se ad potẽtis ꝯmmũ alt̾ occurreret. Ixio
ergo diues ĩnitat: et pauper occurie festi¬
nat. Ad dei iuitam᷑ ꝯunũ. et extusamũ.
U ed ecce int̾ lec estimair possum: qͥds cor¬
em̃ suꝑne refectioĩs ꝯuiuiũ et nocari ⁊ per¬
uenire gratulam᷑. Lo quẽtes uobis talia
mẽtes nr̃e uerũ dicũt: si nõ plus terrena
ꝙͣ celestia diligũt: si nõ amplius reb cor¬
poralib ꝙͣ spnitalib occupant᷑. Unde luc
quoq ip̃i excusantiũ causa subnĩgit᷑. cum
protinus subinfert᷑. Primꝰ dixit. Uillã

Expanded text:
terat quia dignaretur largiri postulatus, terat quia dignaretur largiri postulatus, contemnitur; paratas vero delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Ponamus ante oculos mentis ille faceret, nisi de eadem sua invitatione gauderet, responsum humile redderet, vestem mutaret, ire quantocius festinaret, ne prior se ad potentis convivium alter occurreret? Homo ergo dives invitat, et pauper occurrere festinat; ad Dei invitamur convivium, et excusamus. Sed ecce inter haec aestimare possum quid enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia mentes vestrae verum dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hic quoque ipsa excusantium 1621 causa subjungitur, cum proti
Abbreviated transcription (Latin):
responsũ mãdat.: nõ despicit᷑ ꝑ sona loꝙ̃¬
tis serui: qr seruatur ĩ corde reu̾encia mit¬
tẽtis domini. S ec pensant qui audiũt
per quem: sed ꝙͥuel a quo audiãt. Ita
ergo fr̃es. ita et uos agite. Et si nos foz¬
sitan digne despicitis: in mẽtetñ ur̃a
uocãtis domini reuenciã seruate. Con¬
uiue fieri sũmi patrsfamilias: libent
obedite. Cordi nr̃a discutite: atq ex eis
mortale fastidiũ repellite. Ad repellend̃
nãq fastidiũ uestrũ. iam parata sũt
omĩa. Sed li ad huc carnales estis: foz¬
tasse epulas carnales inqͥritis. Ecte ip̃e
carnales epule: in spiritale uob̾ alim̃¬
tũ ꝯuerse lũt. Ad ad stergẽdũ nãq mẽ¬
tis uestre fastidiũ: in cena dei ille uobis
singularis agnus occisus est. Sed ꝙͥ
agimꝰ : qr lec qd̾ sub iũgit᷑ ad huc fieri
a mltis uidemꝰ. Et ceperũt om̃s simul
excusare. Offert ds̃ qd̾ rogai debuit.
nõ regatus dare uult qd̃ uix sperari po¬

Expanded text:
 mandat, non despicitur persona loquentis servi, quia servatur in corde reverentia mittentis domini. Nec pensant qui audiunt per quem, sed quid vel a quo audiant. Ita ergo, fratres, ita vos agite, et si nos forsitan digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reverentiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra discutite, atque ex eis mortale fastidium pellite. Ad repellendum namque fastidium vestrum jam parata sunt omnia. Sed si adhuc carnales estis, fortasse epulas carnales inquiritis. Ecce ipsae carnales epulae in spiritale vobis alimentum conversae sunt. Ad abstergendum namque mentis vestrae fastidium in coena Domini ille vobis singularis agnus est occisus. 3. Sed quid agimus, qui hoc quod subjungitur adhuc fieri a multis videmus? Et coeperunt omnes simul excusare. Offert Deus quod rogari debuit; non rogatus dare vult quod vix sperari po
Abbreviated transcription (Latin):
tus putamꝰ frẽs kini. tũc in corde pauꝑis
tumultus tẽptatioĩs fuit: cui certe pot̾at
ad penã suffice̾ pauꝑtus etiã si sanꝰ fuiss:
Rursũ sufficeret egritudo: eti ã si subsidiũ
adesset. Sed ut pro baret᷑ amplius pauꝑ.
simul liũc et pauꝑ tas et egritudo tabefe¬
cit. Atq in suꝑ uidebat pro cedentẽ diuiti
obsequẽtib cuneis fulciri: et seĩ infir¬
mitate et inopia a nullo insitau. Nã
quia nemo ei ad uisitandũ aderat: te¬
stantur canes: qui licent̾ uuln̾a lingi¬
bũt. Exuna ergo re om̃ps ds̃ duo iudici¬
a exibuit. dũ laz. nũ pauperẽ ante ianuã
diuitis iacere ꝑmisit: ut et diues impius
dãpnatioĩs sͥ augeret ultionẽ. et tẽpta tu
puper cresceret ad remun̾ationẽ. Cõspi¬
ciebat ille cotidie tui nõ miserebat᷑ uide¬
bitiste de quo proburet᷑. Duo inferius
corda. s unus desuꝑ ĩspecto: qui et hunc

Expanded text:
tus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiamsi sanus fuisset; et rursum suffecisset aegritudo, etiamsi subsidium adesset? Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit. Atque insuper videbat procedentem divitem obsequentibus cuneis circumfulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter ejus vulnera lingebant. Ex una ergo re omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. Nam ecte plenus ulceribz mendic
lazarus ante ianuã dinitis iacet. Qua
de reuna. dñs duo indicia expleuit. Ha¬
buisse̾ eñ forcassis aliquã excusatioẽm di¬
ues: si laz arus pauꝑ ⁊ ulcerosus antẽ ua e¬
miã nõ iacuisset. s remotus fuisset: si
eius ĩopia nõ eẽt oculis ĩportuna. Qur¬
sum si longe eẽt diues ab oculis ulcosi
paupis:minore tollerasset in animo
tẽptatioem pauper. Sed dũ egenũ ⁊ uul¬
neratũ añ ianuã diuitis ⁊ deliciis afflu
tẽptatũ cotidie pauperẽ probauit. Qnͣtaᷤ
nãqr hũc egenũ et uulm̾b obsessũ tẽp¬
tatioẽs creditis ĩ sua cogitatiõe tollasse:
cũ ⁊p̃e egeret pane ⁊ nõ lẽret etiã salutẽ
atq ante se diuitẽ cerneret salutẽ ⁊ diui¬
cias labere ꝯ uoluptate: se dolore affici.
illũ gandere ꝯspic̾et: bisso et purpa ue¬
strri: se depͥmi uulmb. illũ deflueir accep¬
tis reb: seegere illũ nolle laigiri: Quã¬

Expanded text:
gitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus gitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursum si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo tentationem pauper. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluetentatum quotidie pauperem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione tolerasse, cum ipse egeret pane, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quan
Abbreviated transcription (Latin):
indutus pilis cameloꝵ. Sed notandũ
nob̾ magnoꝵe est: in ore u̾tatis de suꝑbo
diuite et hũili pauxe qnͣtus sit ordo narra¬
tioĩs. Ecce em̃ dicitur. Homo qͥdã erat
diues: et protinꝰ sub infertur: et ecce qͥdã
mendicus nom̃ie lazarus. Certe ĩ ppło̾
plus solẽt noĩa diuitũ ꝙͣ pauperũ sciri.
Qͥd est ergo ꝙ dñs de pauꝑe ⁊ diuite u̾ bũ¬
faciẽs. nomẽ paupis dicit. et nomẽ dĩtis
nõ dicit: nsi ꝙ dãs hũiles nouit atq
approbat. et superbos ignorat:Unde et
quibusdã de miraculoꝵ uͥtute suꝑbien¬
tibz. in fine dicturus est. Nescio nos ũde
sitis. Discedite ame om̃s oparii nqͥtatis
At ꝯtra moysi dicit᷑. noui te ex noĩe. Ait gͦ
de diuite: homo qui dã. Ait de pauꝑe: egemi̾
noĩe lazarus. At si aꝑte dicat. P auperẽ
hũilem scio: suꝑbũ diuitẽ nescio. Illum
cognitũ ꝑ approbitioẽm habeo: hũc ꝑ indi¬
ciũ repzobatioĩs ignoro. P ensand̾ nobi¬
dispensat. Una et em̃ res: nõ ꝓ una re a¬

Expanded text:
dutus pilis camelorum . Sed notandum nobis est magnopere, in ore Veritatis de superbo divite et humili paupere quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives; et protinus subinfertur; Et erat quidam mendicus nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus, de paupere et divite verbufaciens, nomen pauperis dicit, et nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humiles novit, atque approbat, et superbos ignorat. Unde et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis; discedite a me, omnes operarii inquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine tuo . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro. Qui jacebdispensat. Una etenim res non pro una re a
Abbreviated transcription (Latin):
est: qua pena multãdus sit qui aliena di¬
ripit⁊ si inferm danatioe ꝑ cutit᷑: qͥ propͥa
laigitur. Nemo itaq securũ se estimet
dicens. Ecte aliena nõ rapio: s ꝯcessis lici¬
te reb fruoz. Quia diues nõ idtuto punituᷤ
est qm̃ aliena abstulit: s qr acceptis rrhus
sem ip̃m male dereliqͥt. Lxx q solũ fuit qd̾
in ĩfernũ hũc tradidit: qr in sua felicitate
tumidus fuit: qr percepta dona ad usum
arrogãtie inflexit: qr inscera pietatis igno¬
rauit: q pt̃a sua redim̾e. etiã ⁊ sibi lubũdi¬
iet preciũ noluit. Et sũt nõnlli qui cultũ
subtiliũ preciosaꝵ q nestmũ nõ putãt esse per¬
catũ. Qd̃ si indelicet culpa ñ eẽt. neqͣꝙͣ sermo
apud inferos bisso et purpa indutus fuiss.
Nemo quippe uestimẽta preciosa nisi ad ma¬
nem gl̾am q̃rit: inidelz ut lonorabilio cetis
esseuideatur. Nam qr prosola ĩam gloria
uestimentũ preciosius q̃ritur. res ista testa¬

Expanded text:
est qua poena muletandus sit qui aliena diest qua poena muletandus sit qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria non largitur. Nemo itaque securum se existimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor; quia dives iste non idcirco punitus est, quoniam aliena abstulit, sed quia in acceptis rebus semetipsum male dereliquit. Hocque fuit quod hunc in inferno tradidit, qui in sua felicitate timidus non fuit; quia percepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia peccata sua redimere etiam cum sibi abundaret pretium noluit. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod si videlicet apud inferos bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta pretiosa nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet ut honorabilior caeteris esse videatur. Nam quod pro sola inani gloria vestimentum pretiosius quaeratur, res ipsa testa
Abbreviated transcription (Latin):
cus ppls̾ qr moysi credere noluit: ei etiã qͥ
resurrexit a mortuis credẽ ꝯtempsit. Cũ¬
q moysi uerba spiritalit̾ intllĩge̾ ꝯtẽp¬
sit: ad eũ de quo moyses locutus fuerat ñ
dis allegorie misterus succinte trãsisse suf¬
ficiat: nũc ad intuendã latius rei geste mo¬
ralitem animꝰ recurrat. Homo quidã
erat diues qui induebat᷑ purp᷑a et bisso:
et epula lut᷑ cotidie splendide. Et erat qͥ dã
mendicus nom̃ie lazarus: qͥ iacebat ad
ianuã eius ulcerib plenus. Nõnlli pu¬
tant precepta uet̾is testamẽti districtiora
esse ꝙͣ nom: s h nimirũ ĩprouida ⁊ sida̾¬
tione fallũt᷑ In illo et enĩ nõ tenacia. s
upina multat᷑. Ibi res ñuste sublata:
restitutiõe quadrupli punit᷑. Hic autem
diues iste nõ abstulisse aliena reprelen¬
ditur: s propͥ nõ dedisse. N ec dicit᷑ quia ĩ
quẽpiam oppressit: sed in acceptis reb se¬
extulit. Hinc ergo limie sũmoꝵe colligend̃

Expanded text:
us, quia Moysi credere noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses locutus fuerat nondis allegoriae mysteriis succincte transcurrisse sufficiat; nunc ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurrat: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat ante januam divitis, ulceribus plenus. Nonnulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi; sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur . Ibi res injuste sublata 1655 restitutione quadrupli punitur . Hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse. Nec dicitur quia vi quempiam oppressit, sed quia in acceptis rebextulit. Hinc ergo summopere colligendum
Abbreviated transcription (Latin):
re. Quia em̃ in qui m ĩferno Cunt¬
ad beatoꝵ sortẽ trãsux cupiũt: du bĩu non est.
Qui u̾o iam ĩ beati tudis sortẽ suscepti sũt
quo pacco dicit᷑ qͥa trãsire ad eos qͥ in ĩfer¬
no cruciant᷑ uolũt: Sed sicut trãsire repro¬
bi ad electos cupũt: id est a supplicioꝵ su¬
or afflictiõe migrare: ita ad afflictos atq
ĩ tormẽtis positos transire iustoꝵ est. mẽ¬

Expanded text:
in inferno suntad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est, qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt quo pacto dicitur quia transire ad eos, qui in inferno cruciantur, volunt? Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est, a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est, men
Abbreviated transcription (Latin):
iacob s mnꝰ exlis ꝑ ĩnocẽtiã est uenditus.
alii u̾o ꝑ maliciam uẽditores fris fuerũt.
Duo decim apli sũt electi: s unus in his ad¬
mixtus est qui probiret undecim qͥ pro¬
lurent᷑. Septem sũt dyacones ab apłĩs
ordinati: sed sex in fide uecta ꝑmanẽtib.
umus extitit auctor erroris. Iu luc gͦ ecc̃a
ne mali ẽe sine bonis: nec bom sine maliꝰ

Expanded text:
nocentiam venditus est, alii vero per malitiam venditores fratris fuerunt . Duodecim apostoli sunt electi; sed unus in his admistus est qui probaret, undecim qui probarentur . Septem sunt diacones ab apostolis ordinati ; sed sex in fide recta permanentibus, unus exstitit auctor erroris . In hac ergo Ecclesia nec mali sine bonis, n
Abbreviated transcription (Latin):
q mlromagis uoxpastoris erat: exp̾ssa
S ore pastoris. Si eni ꝑ ꝓpletas nox pa¬
storis erat: qnͣto magis uo cẽ pastoris ꝓ¬
ferebat lingua ip̃a pastoris: Nõ om̃s audi¬
erũt. S ꝙͥ putamꝰ: Qui audierũt: oues
erãt: Ecce au diuit iudas. et lupus erat.
Sequelut᷑. s pelle ouina tectus. pastori

Expanded text:
que multo magis vox pastoris erat, expressa ipso ore pastoris. Si enim per Prophetas vox pastoris erat, quanto magis vocem pastoris proferebat lingua ipsa pastoris? Non omnes audierunt. Sed quid putamus? qui audierunt, oves erant? Ecce audivit Judas, et lupus erat: sequebatur, sed pelle ovina tectus pastori
Abbreviated transcription (Latin):
festinate. Nichil sit qd̾ desidiũ mẽtis ire¬
stre retardet. nullius uos rei in loc mũ¬
do delectatio implicet. Si bonũ diligitur.
mens ĩ bonis meliorib. id est ĩ celestib
delectetur. Simalũ metint᷑. mala ani¬
cit. et amplius qd̾ diligat: et amplius
qd ꝑtimescat: lnc omĩno nõ lereat. Ad
hec agenda lẽmus mediatorẽ dei ⁊ homi¬
nũ adintozem nr̃m: ꝑ quẽ citm cuncta
obtinebimꝰ: si ad illũ u̾o amore fragra¬

Expanded text:
festinate. Nihil sit quod desiderium vestrae mefestinate. Nihil sit quod desiderium vestrae mentis retardet, nullius vos rei in hoc mundo delectatio implicet. Si bonum dmens in bonis melioribus, id est in coelestibus delectetur. Si malum metuitur, mala anicit et amplius quod diligat, et amplius quod pertimescat, hic omnino non haereat. Ad haec agenda habemus mediatorem Dei et hominum adjutorem nostrum, per quem citius cuncta obtinebimus, si ad illum vero amore flagra
Abbreviated transcription (Latin):
profluẽti sanie patelãt. Sed cũ corpus illi
exmore ad lauandũ finisset detertũ: ita
manus pedes q illius sani reꝑti sũt: ac si
ac sepultus ẽ. Eius q ꝯingi nisũ est. ut qͣr¬
to die ĩ sepuidiro illiꝰ mamor qd̃ superposi¬
tũ fu̾at mutari debinsset. Qd̾ indelt mar¬
mor corpori eius superpositũ du fuiss abla¬
tum: tanta ex eius corpore fragrãtia odori
emanaint: acsi exputrescẽte carne illius
pro uermib aromata ferbuissẽt. Het igit᷑
dixi ut eunicino exemplo ostẽdere possem
nõnlłos et setularẽ labitũ gerere. et secula¬
rem anmũ nõ habere. Quos eñi talis ne
cessitas ligat. ut ex om̃i parte exui a m̾ũdo
nõ possint. sic debẽt ea que mũdi sũt tenere:
ut tamẽ eis nesciãt exmẽtis fractiõr succũ¬
uere. Aec ergo cogitaie: et cũ relinq̃re cũcta
que mũdi sũt nõ potestis: extiora lene ex¬
terius agite. l ardẽtes int̾ius ad etirna

Expanded text:
profluente sanie patebant. Sed cum corpus illius profluente sanie patebant. Sed cum corpus illius ex more ad lavandum fuisset detectum, ita manus pedesque illius sani reperti sunt, ac si ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex ejus corpore fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescenti carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Haec igitur dixi ut e vicino exemplo ostendere possem nonnullos et saecularem habitum gerere, et saecularem animum non habere. Quos enim tales in mundo necessitas ligat, ut ex omni parte exui a mundo non possint, sic debent ea quae mundi sunt tenere, ut tamen eis nesciant ex mentis fractione succumbere. quae mundi sunt non potestis, exteriora bene exterius agite, sed et ardenter interius ad aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
At ne aliquib ista difficilia cẽuideant᷑.
rem de ꝑsona uefero: quã mlti ur̃m noue¬
rũt. Quam indelicet rem: ip̃e ante trien¬
nũ in tentu cellensi urbe a ꝑsonis fide¬
lib didici. Nuper nãq in eadẽ ciuitate
deditus: bonis oꝑib intentus: lyospita¬
ncati precipue studẽs: exercẽdi comitatus
actib occupitus. A gebut trena ⁊ tp̃z alia:
sedut post ex fine eius cl arint. magis ex de¬
uito ꝙer intentiõr. Nam cũ propĩquante
mortis eius tp̃re granissima aeris tepestas
oblisteret: ne ad sepeliendũ duci po tuisset:
eũ q ꝯmux sua cũ fletu uelemẽtissĩo reqͥ¬
reret dicens: quid faciã. quom te ad sepeli
endũ eicio. que ostiũ domus liuiꝰ egredi pre
minia tempestate nõ possũ: Tũc ille iespõ¬
dit. N oli mulier flere. qr mox ut defuntus
fueio:. aeris seremtas rediet. Cinus ꝑtinꝰ
et nocem mors: et mortẽ serenitas est secu¬
ta. ẜ mus manus ac pedes podagre humore
tumescẽtes. et uersi in uulm̾b fuerant:

Expanded text:
Ac ne aliquibus ista difficilia esse videantur, rem de persona refero quam multi vestrum noverunt, quam videlicet rem ipse ante triennium in Centumcellensi urbe a personis fidelibus didici. Nuper namque in eadem civitate diae actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendi comitatus actibus occupatus, agebat terrena et temporalia; sed ut plus ex fine ejus claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam cum, appropinquante mortis ejus tempore, gravissima aeris tempestas obsisteret ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque conjux sua cum fletu vehementissimo requireret, dicens: Quid faciam? endum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? Tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, aeris serenitas redibit. Cujus protinus et vocem mors, et mortem serenitas est secuta. Cujus manus ac pedes podagrae humore tumescentes, et versi in vulneribus fuerant, et
Abbreviated transcription (Latin):
allegorie fructus suaint̾ carpitur: ꝯ pͥus
per hystoriã in u̾itatis radice solidatur.
S qr nõnũꝙͣ allegoria fidem edificat. ⁊¬
et hystoria moralitatẽ: nos qui auctore
deo iam fidelib loqͥm᷑. nõ abre credimu
si ip̃m loquẽdi ordĩem post ponamꝰ. qua¬
tinus qui fidem iam firmã tenetis. pͥus
nob̾ de moralitate hiystorie ualde ẽ neces¬
sariũ: lex in expositioĩs nr̃e ozdine seruet᷑
ertremũ. O.ua ea plereq solent melius
recoli: que ꝯtigit pt̾modũ audiri. Sens
ergo allegoricos sub breuitate trãscurrimꝰ:
ut ad moralitatis latitudĩem cicius ue

Expanded text:
riae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius ve
Abbreviated transcription (Latin):
Nter lec notandũ est qd̃ ei dicit᷑. mem̃to
fili. Eite eñi abz alã filiũ uocat: quẽ tñ a
tormẽto nõ liberat. Qm̃ huiꝰ infidelis po¬
puli precedẽtes pres fideles. qr ml̾tos a su¬
a fide deuiasse ꝯsiderãt: eos nlla compassi¬
one a tormẽtis cripuĩt: quos tamiẽ ꝑ car¬
nem filios recignoscũt. In tormẽtis aũt
diues positus. qũĩq fres lẽre se ꝑhibet: qi
suꝑbus idem indaitus populus qͥ exmagĩ
iam parte dãnatus est. sequaces suos qͣs
suꝑ terrã reliqͥt qͥnq sensibz corꝑis dedi¬
tos nouit. Quinario gͦ num̾o fr̃es quoᷤᷤ
reliq̃rat expͥmit: qr eos ad spiritalẽ ĩ tel¬
ligẽtiã nõ assurgere ĩ inferno positus ge¬
mit. Petit ut. id eos laz arus mittatur:
cui quia moysen et ꝓplas lẽant dicitur.
S ait. qr nõ credẽt: nisi quis exmortius
resurrexerit. Cui protinꝰ respondet᷑. Si
moysen ⁊ ꝓpletas nõ audiũt: neq si qͥs
exmortius resurrex̾it credẽt ei. Certe de

Expanded text:
citur: Memento, fili. Ecce enim Abraham filium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis populi praecedentes patres fideles, quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus, quinque fratres habere se perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna jam parte damnatus est, sequaces suos quos super terram reliquit, quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres quos reliquerat exprimit, quia eos ad spiritalem intelligentiam non assurgere, in inferno positus gemit. Petit ut ad eos Lazarus mittatur, cui quod Moysen et prophetas habeant dicitur. Sed ait quod non credunt, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis a mortuis resurrexerit, credent ei. Certe de
Abbreviated transcription (Latin):
finias mã. Qmͣdiu enĩ nõ audis xp̃mr adu̾¬
sarius tuns est ĩ ista ma: loc est i ista morta¬
li uita. Sed ꝙͥ dicit: Concorda ⁊ adu̾sario tuo
cito: dũ es ꝯ eo in ma. Audisti. credidisti: cõ cor¬
dasti. Si adu̾sabnis: ꝯcorda. Si tibi p̾stitũ ẽ
ꝯcordare: noli ult̾ius litigare. Qnͣdo em̃ fim¬
atur ina nescis: sz m̃ scis ille. Si oms es. et si
paseu̾ au̾is usq in finẽ: saluus eris. At ꝑ loc
istã uocẽ nõ ꝯtẽpnũt sui: nõ audiũt aliem.
Et potui. ut ip̃e donauit: profundã młtum
questicem aut expo sui nobis: aut tractam
uobiscũ. Si qͥ munꝰ in tellererũt. maneat pi¬
etas: et reuel abit᷑ ueritas. Qui ãt ĩtellexe¬
rũt: nõ se extollãt qͣi celeriores suꝑ taidiore:
ne extollendo se exorbitẽt. et facilius ꝑuem¬
ant tardiores. Om̃s autẽ ꝑ ducat cui dirimꝰ
nõ dix̾it ĩ ista lectioe que lodie recitata est.
tamẽ in ea que sequit᷑ apertissime dicit.

Expanded text:
. Quamdiu enim non audis Christum, adversarius tuus est in ista via, hoc est in ista mortali vita. Sed quid dicit? Concorda cum adversario tuo cito, dum es cum eo in via . Audisti, credidisti, concordasti. Si adversabaris, concorda. Si tibi praestitum est concordare, noli ulterius litigare. Quando enim finiatur via nescis, sed tamen scit ille. Si ovis es, et si perseveraveris usque in finem, salvus eris: ac per hoc istam vocem non contemnunt sui, non audiunt alieni. Ut potui, ut ipse donavit, profundam multum quaestionem aut exposui vobis, aut tractavi vobiscum. Si qui minus intellexerunt, maneat pietas, et revelabitur veritas: qui autem intellexerunt, non se extollant quasi celeriores super tardiores, ne extollendo se exorbitent, et facilius perveniant tardiores. Omnes autem perducat cui dicimusnon dixerit in ista lectione quae hodie recitata est, tamen in ea quae sequitur apertissime dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
guit: audiuit alienã. Si p̾destinatus ẽ ad
tempꝰ errauit: met̾nũ nõ peri it. Redit ut a¬
audiat qd̾ neglerit: faciat qd̃ auduit. Si eĩ
de his est qui predestĩati sũt: et errorẽ ip̃ius d̃s

Expanded text:
guit, audivit alienam: si praedestinatus est, ad guit, audivit alienam: si praedestinatus est, ad tempus erravit, in aeternum non periit; redit ut audiat quod neglexit, faciat quod audivit. Si enim de his est qui praedestinati sunt, et errorem
Abbreviated transcription (Latin):
sobrii ꝙͣ mlt̾i rapiñt res alienas: Donatiͦ
lienos serũt᷑. Item ꝙͣmłti int̾ laudãt blas¬
phema turi. casti sũt fornicati: sobrii sũt s
uino postea sepultĩ: stant casuri: nõ sunt
mͣ: quos nouit dñs qͥ sũt eius. Et tñ ipsi
ꝙͣ diu recte sapiũt: xp̃i notẽ audiñt. Ecce
audiũt ip̃i. nõ auduĩt illi: et tñ scd̾m p̾¬
destinationẽ nõ oues isti. oues illi. Ad hu
manet questio. que mͥ interĩ nũc uidet᷑
ita posse dissolui. Est aliqua uor. est inꝙͣ
nõ aliqua pustoris: in qua oues nõ audi¬
ũt alienos: in qua ñ oues nõ audiũt xp̃m
Que est ista uox: Qui ꝑseuerai̾nt usqz ĩ
finẽ: lc saluus erit. Hanc uocẽ nõ negli¬
git ꝓpͥus: nõ audit alienꝰ. Nam et ip̃e lox
ei predicat. ut ꝑseu̾et apd̃ ip̃m usq ĩfinẽ:
illa et illa omia uera. s ana oĩa. Int̾ que oĩa
uus erit. Istã qui audierit: ouis est. Sed
audiebat illã. nescio qͥs: et desipuit: iefri¬

Expanded text:
donaturi lienos sequuntur. Item quam multi intus laudant, blasphematuri; casti sunt, fornicaturi; sobrii sunt, se vino postea sepulturi; stant, casuri! non sunt imur, quos « novit Dominus qui sunt ejus ; » et tamen ipsi quandiu recte sapiunt, Christi vocem audiunt. Ecce audiunt ipsi, non audiunt illi, et tamen secundum praedestinationem non oves isti, et oves illi. Adhuc manet quaestio, quae mihi interim nunc videtur ita posse dissolvi. Est aliqua vox, est, inquam, vox aliqua pastoris, in qua oves non audiunt alienos, in qua non oves non audiunt Christum. Quae est ista vox! Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Hanc vocem non negligit proprius, non audit alienus: nam et ille hoc ei praedicat, ut perseveret apud ipsum usque in finem, illa et illa omnia, vera sana omnia, inter quae omnia enem, hic salvus erit. » Istam qui audierit ovis est. Sed audiebat illam nescio quis et desipuit, refri
Abbreviated transcription (Latin):
dietur et egrediet᷑. et pascua ĩueniet. ĩ lxx
emdent ostẽdit. nõ solũ pastorẽ: l etiã ouẽ
intrair ꝑ ostiũ. S qͥd est ingrediet᷑ ⁊ egre¬
dietur. et pascua ĩuemiet: Ingredi qipe
in ecclĩam ꝑ ostiũ xp̃m: ualde bonũ ẽ. Exi¬
re autẽ de ecclĩa. sicut ait iste ip̃e ioses ĩ epi
stola sua ex nob̾ exierũt s nõ erãt ex nob
nõ est utiq bonũ. Talis gͦ egressus ñ poss
a bono pastore laudarr⁊ nt dicet et ĩgredie¬
tur ⁊ egrediet᷑. et pascua ĩuemiet. Est ergo
aliqͥs nõ solũ ingressus: nere etiã egiess us

Expanded text:
t pascua inveniet. » In hoc evidenter ostendit, non solum pastorem, sed etiam oves intrare per ostium. 15. Sed quid est, ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet! Ingredi quippe in Ecclesiam per ostium Christum, valde bonum est: exire autem de Ecclesia, sicut ait iste ipse Joannes evangelista in Epistola sua, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis ; non est utique bonum. Talis ergo egressus non posset a bono pastore laudari; ut diceret, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Est ergo aliquis non solum ingressus, verum etiam egressus
Abbreviated transcription (Latin):
et ⁊ ꝓpus oues emiserit. ante eas uadit. et
oues eũ sequũt᷑ qr sciũt uocẽ eis: Qͥs enĩ
alius oues ꝓpͥas uocat noĩatim. et educit
eas hinc ad uitã et̾nã: nisi qͥ nouit noĩa p̾¬
destinatoꝵ:Onde ait disciplis suis. Gau¬
dete: qr noĩa uestra scripta sũt ĩ celis. Hinc
em̃ eas uocat noĩati. Et qͥs alius eas emit¬
tet nͥ qui pct̃a enrũ dimittet: ut eñ sequi
duris liberate m̃culis possint: Et qͥs eas p̾¬
cessit quo eũ sequant᷑. nͥ qui surgẽs a mor¬
tuisiam nõ morit᷑. et mors ei ultra nõ

Expanded text:
e eas vadit: et oves eum sequuntur, quia sciunt vocem ejus? » Quis enim alius oves proprias vocat nominatim, et educit eas hinc ad vitam aeternam, nisi qui novit nomina praedestinatorum? Unde ait discipulis suis, Gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo : hinc enim vocat eas nominatim. Et quis alius eas emittit, nisi qui earum peccata dimittit, ut eum sequi duris liberatae vinculis possint! Et quis eas praecessit quo eum sequantur, nisi qui surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non
Abbreviated transcription (Latin):
sideremꝰ fr̾es hnͣc feminã: ꝯsid̾emus et nos
qͥ mẽbris corporis uiri simius. ĩ eius ꝯꝑatõ¬
ne qͥd existimabimur. Seꝑe nãq agenda a¬
liqua bona ꝓponimꝰ ⁊ s si unius ꝯtͣ nos leuis¬
snuus sermo ab ore ircidentis eruꝑerit: ab in¬
tentõne actõnis nr̃e fracti ꝓtinꝰ et ꝯfusi resiti¬
nius. Ecce plerũq nos a bono oꝑe u̾la reuocãt¬

Expanded text:
eremus, fratres, hanc feminam, consideremus nos, qui membris corporis viri sumus, in ejus comparatione quid existimabimur. Saepe namque agenda aliqua bona proponimus, sed si unus contra nos vel levissimus sermo ab ore irridentis eruperit, ab intentione actionis nostrae fracti protinus et confusi resilimus. Ecce nos plerumque a bono opere verba revoca
Abbreviated transcription (Latin):
bona in lix seculo lẽtis: ꝯ uos bona egisse
recolitis ualde dey ꝑtimescite: ne cõ¬
cessa uobis prosꝑitas coꝵdẽ remunatio
sit bonoꝵ. Et cũ quoslib̾t paupes ñull̾a
reprehẽsibilia perpetrare ꝯspicitis. nolite
despice. nolite desperare: qͥa fortasse quos
suꝑ fluitas teninssime prauitatis inqͥnaͭ
caminꝰ pauptatis purgat. De uobis õmo
ꝑtimescite: qͥ a ñulła etiã maleacta pros¬
pera nita secuta est. Se illis u̾o sollicite
ciuciat. quonsq ad rectitudĩe perducat.
S equit᷑. Et in his om̃ib int̾ nos ⁊ uo
clxios magnũ firmatũ est. ut hi qͥ uo

Expanded text:
bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse recolitis, valde de ipsis pertimescite, ne concessa vobis prosperitas eorumdem remuneratio sit bonorum. Et cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia fortasse quod superfluitas tenuissimae pravitatis in quinat, caminus paupertatis purgat. De vobis omnimodo pertimescite, quia nonnulla etiam male acta prospera vita secuta est. De illis vero sollicitecruciat, quousque ad rectitudinem perducat. 7. Sequitur: Et in his omnibus inter nos et vos chaos magnu