comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
torem suum. Tcia ne heretici
sb̾forma unius rei. latet alia.
Unde freqñter angli leguntur
latusse sb̃umana forma. non
tamenerat humana forma in
angelo. Similit̾ corpo xp̃i iu¬
.i. subforia panis. ¶Pt̾ea

Expanded text:
tertia, ne haeretici Sub forma unius saepe latet alia, unde frequenter angeli leguntur latuisse sub humana forma; non tamen humana forma erat in angelo. Similiter corpus Chriilicet sub forma panis
Abbreviated transcription (Latin):
cedimius. albumert uigrũ.¬
et ꝙ album incipiet ẽẽ ni¬
gru. et fiet nigrum. 
et ingrum. ne album intel
teritas u̾o ẽ illa sp̃es muta¬
tionis. inqua m auente ea¬
dem matia. nonmauent sb̃¬
na galilee qñ aq̃ mutata

Expanded text:
cedimus has: Album erat nigrum, album incipiet esse nigrum, et fiet nigrum. Hanc et nigrum, ne album intellteritas vero est illa species mutationis, in qua manente eadem materia, non manent subsna Galilaeae, quando aqua mutata
Abbreviated transcription (Latin):
cum corp ꝓp̃i dicitur diui¬
di ułfrangi. potiꝯ ad formã
panis refertur.ꝙ. ad corpus
sio nõ est in corꝑe xp̃i. s potiꝰ
in forma panis. Nec mirũ
lo. faciat accidençia ẽẽ sine
m̃ali subiecto. ¶Ad hoc ꝙ
dicunt quod inaltari est pa¬
nis post consecracionẽ. quia
ibi fuit prius panis. ⁊ adhuc
ẽ ibi forma panis. Rndemꝰ
qd uere ibi fuit panis. set
forma remanet sub qua la¬

Expanded text:
rpus Christi dicitur dividi vel frangi, potius ad formam panis refertur quam ad corpus sio non est in corpore Christi, sed in forma panis. Non est etlo, faciat accidentia esse sine materiali subjecto. Ad hoc quod dicunt, quod in altari adhuc est panis post consecrationem, quia ibi prius fuit panis, et adhuc est forma panis; respondemus, quod vere ibi fuit panis, sed forma remanet, sub qua la
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝙ de aqua fcmn ẽ uinum.
et ꝙ aqua nutata ẽ ĩuimu.
s nec aqua fuit uinũ. nec aqͣ¬
incepit eẽ uinim. nec futã
fuit uinũ. Dransubstantia
teriam. uel qnͣtum ad sub̾alẽ
naturam. Talis mutatio fir
s quedam accidentalia. ut
iõ quia tota s̾a mutatur m

Expanded text:
quod de aqua factum est vinum, et quod aqua mutata est in vinum. Sed, nec aqua fuit vinum, nec coepit esse vinum, nec fuit futura vinum. Transsubstantiatteriam, vel quantum ad substantialem naturam. Talis mutatio fit sed quaedam accidentalia, ut  quia tota substantia m
Abbreviated transcription (Latin):
Qui manducat hunc pauẽ
quidam exdiscipulis eiꝰ diͤ¬
runt. Durus ẽ hic ẜuo. Qͥs
pot̾ eumaudire: Et iõ multi¬
et amplius cum eo nõ amb¬
ulabant. quorum imitato¬
res sunt p̾dcĩ heretici. ¶ It̃¬

Expanded text:
unc panem, quidam de discipulis ejus dixerunt: Durus est hic sermo, quis potest eum audire? et ideo multet amplius cum eo non ambulabant . Quorum imitatores sunt praedicti haeretici.
Abbreviated transcription (Latin):
spuᷤ sancti. Itempetrus ait.
penitentiam agite et baꝑtize¬
qui crediderit et baptizatus
fu̾it. saluus erit. ¶Item qrͣ
tanta sollempnitate baptiza¬
tus ẽ xp̃c. nisi ut significaret᷑
magna baptisiniurtus: In

Expanded text:
ait: Poenitentiam agite, et baptizeQui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit . Item, quare cum tanta solemnitate baptizatus est Christus, nisi ut significaretur 237 magis baptismi virtus? In
Abbreviated transcription (Latin):
quid dicent dexp̃o qui cctaua
die est cͥciuncisus qmͣnon susce¬
piss. nisi ut inse legem implẽ¬
dam eẽ ostenderet. ¶Nega¬
ham cͥcuncidisse ysaach filiũ
testet᷑. et eandemantiquitus¬

Expanded text:
quid dicent de Christo, qui octavo die fuit circumcisus, quam non suscepisset, nisi ut in se legem adimplendam ostenderet. Negaaham circumcidisse filium testat
Abbreviated transcription (Latin):
cinius. ꝙ sicutinfide quedam
pcessio fuit. et indeimanifesta¬
tõne. et iuscõrum multiplica¬
tõne. ita insacramentorum
collectõne ante legis traditio¬
nem sufficiebat. alicui credẽ de¬
um unum remim̃atorem bo¬
norum. et punitorem maloꝵ.
insacramentis continebant᷑
xempore u̾o gre ad plura credẽ¬
datenetur fidelis. Scd̾ni ergo
pocssum fidei. ꝓcessum bu̾it di
cognitio. et fideluim multipli¬
catio. et sacramentorimi tradi¬
tio. Decuit gͦ ut in aduentũ
genis multiplicaret᷑ grã. et
sacramenta grãumi collati¬

Expanded text:
cimus, quod sicut in fide quaedam processio fuit, et in Dei manifestatione, et in sanctorum multiplicatione, ita in sacramentorum collatione. Nam ante legis traditionem sufficiebat alicui credere Deum unum, remuneratorem bonorum, et punitorem malorumin sacramentis continebantur. Tempore vero gratiae, ad plura credenda tenentur fideles. Secundum ergo processum fidei, processum habuit Dei cognitio, et fidelium multiplicatio, et sacramentorum traditio. Decuit ergo quod in adventu mani, multiplicaretur gratia, et sacramenta grati
Abbreviated transcription (Latin):
fit mentio nisi deadultis. qͥbꝰ
p̾dicatur euangelium. ⁊ ideo
ad illo solos ẽ referendum.
ꝙ di. qui ciedid̾it et baptizatꝰ¬
ta etiam inuire cuuili nõdãt᷑
puulis et indiscredis. s ad ul¬
tis et discretis. ¶Qinba¬
fides apariuilis. nou iõ fit ut
cuuc habeant. s ut habeant
tempore congruo. Uude patͥ¬
nus respondet proparuulo.
Credo .i. fidem spondo qmͣ ha¬
biturus ẽ tempore det̾mnato
adultus ẽ. et ita fatuus ꝙ in¬
uincibilis ignorantia ulłm
mortale addit originali. si
baptizatur poc̾m originale
remittitur. ¶Qnͣus ali
sacramenta nõsoleant exhi¬

Expanded text:
ro non fit mentio nisi de adultis quibus praedicatur Evangelium, et ideo ad eos solos est referendum quod dicitur: Qui crediderit et baptizatta enim in jure civili non dantur parvulis et indiscretis, sed adultis et discretis. Quod in baur a parvulis, non ideo fit ut tunc habeant, sed ut habeant tempore congruo. Unde patrinus respondet pro parvulo, Credo, id est fidem despondeo, quam habiturus est tempore determinato. adultus est ita fatuus quod invincibili ignorantia nullum mortale addit originali, si baptizetur, originale remittitur. Et licet alia sacramenta non soleant parv
Abbreviated transcription (Latin):
millam ht̃ efficatiam uel in
nullam hr̃e efficatiamuł in
pariulis uel madultis. ¶As
penes rem extrinsecam .i. uolũ
sic. ¶Iste accedens ad bap.¬
sinõ penitet non ꝓdest ei bap̃s.
Sipeniter. iamiustificatus est.

Expanded text:
llam habet efficaciam, vel in nullam habere efficaciam in parvulis vel adultis. 236 penes rem extrinsecam esse omne sic: Iste accedens ad bapti non poenitet, non prodest ei baptismus; si poenitet, jam justificatus est
Abbreviated transcription (Latin):
spũ. nonpot̾̃ introire inregnũ
dei. hic nullus excluditur par
nulus uel adultus. et ita ba
uniꝰ diei uel duorum dieru.
uale. quia saluati sunt. ccum
octaua die. qua ergo uirtute
remissum nisi baptismo san¬
guĩe. qui equi pollet bapt̃of
flumis: ¶Est enuntripłe
bapt̃s. flumuus. flaminis.
sangunus. Debaptõ fliu̾s

Expanded text:
ncto, non potest intrare in regnum Dei . Hic nullus excluditur, parvulus vel adultus: igitur bapunius vel duorum dierum :um originale, quia salvati sunt. Sed noctavam. Qua ergo virtute dimissum est, nisi baptismo sanguinis, quia aequivalet baptismo fluminis? Etenim triplex baptismus, fluminis, flaminis et sanguinis. De
Abbreviated transcription (Latin):
oue nec paruulis nec adultis
nigebat circuncisio que de
regen̾atiuam aquis meẽ ĩ¬
tesligerent. et alios ad bp̃m
in annos discretonis. et bap¬
tizari uoluit inannos discͥ¬
tonis. ut exemplum bapti¬
andi alus tradet. et ostẽdet¬

Expanded text:
dultis vigebat circumcisio, quae oregenerativam aquis inesse intelligerent, et alios ad baptiin annis discretionis, ita et baptizari voluit in annis discretionis, ut exemplum baptizandi illis traderet. Cate
Abbreviated transcription (Latin):
hanc formam baptiz andip̾
nisi adulti. ¶Item illi qui
baptizantur. prius cathezi¬
Sanitur .i. instruuntur. quo¬
qui instrui non possunt: De¬

Expanded text:
hanc formam baptizandi pranisi adulti. Item qui baptizantur, prius catechizantur et instruuntur; quoqui nec instrui possunt?
Abbreviated transcription (Latin):
confessio que primum dõ ost¬
tur. tunc etiamsacerdoti. qui
ꝑdelictis penitentium p̾cator
accedit. ¶Bune enim ples
ad penitentiam poterunt
puccari. si populi auribus.
non publicetur consciã con¬

Expanded text:
confessio, quae primum Deo fertur, tunc etiam sacerdoti, qui pro delictis poenitentium precator accedit. Tunc enim plures ad poenitentiam poterunt provocari, si populi auribus non publicetur conscientia con
Abbreviated transcription (Latin):
earum agit corpo exhoc ꝙ est
corpus. S omnis actio eget¬
agente. quia nou ẽ res perse
existeus: ergo aliud p̃t̾ corpꝰ
Continuatõ aũt nonfit.
nisi ꝓmotum ꝑtium cõpoĩ¬
ti. et pretractatõnemaliaꝵ
insuo loco retentionem. S
non est exꝑtibꝰ ꝑse coniungi.
cum earum pcciꝯ sit n᷑ire in
llige̾ illud quoduegetat corpꝰ
non intellecta corpeitate. gͦ
lem. quia si anima incor¬
porea e sicut angelus. qͣratõ¬
ne augelus ẽ inmortalis. et
anima. ¶Item adidem ꝓ¬
bandum possimiꝯ uti ea in¬
sinuatõne qua usus ẽ quidã
religiosus contra pħm qui
negabat. anunani eẽ ĩ mor¬
talem. Ait enim. aut anĩa
ẽ mortalis. aut inmortalis
imortalis ẽ et eamcredis
tibi ꝓuenire incominodum.
gͦ ielius ẽ ut amma credat᷑¬
eẽ imortalis. qmͣ mortalis
Quia ut testatur aristoti¬
les iulibro deeligendis duo¬
bus ꝓpoĩtis. Sustius ẽ con¬
secutiuũ malũ. illiꝯ u̾ocon¬
secutiuũ bonũ. magis est
illud eligendum. cuiꝯ est

Expanded text:
earum agit corpus ex hoc quod est corpus, sed omnis actio agente, quia non est res per se existens. Ergo aliud praeter coruatio autem non fit nisi per motum partium compositi, et per retractionem aliarum in suo loco retentionem. Sed non est ex partibus, se conjungi, cum earum potius sit natura, ire in lligere, id quod vegetat corpus, non intellecta corporeitate. Elem, quia si anima est incorporea, est sicut angelus, qua ratione anima est immortalis, et anima. Item, ad idem probandum possumus uti ea insinuatione qua usus est quidam religiosus contra philosophum qui negabat animam esse immortalem. Ait enim: Aut anima est mortalis, aut immortalis:immortalis, et credis venire incommodum. Ergo melius est ut credatur immortalis quam mortalis. Quia, ut ait Aristoteles, in libro De eligendis duobus propositis, si istius est consecutivum malum, et illius est consecutivum bonum, magis est illud eligendum cujus est
Abbreviated transcription (Latin):
contra saduceos. ꝓbaus aiaz
non peurecumcorporeait.
Nonne legistis egosum deuꝰ
abraham. deus ysaac. et deus
lacob.deus uiuorimi nõmor¬
tuorum. ¶Malis etiam in
punentur et manima et in¬
corpore. et et̾ualit̾. ergo aĩa est
suꝑstes post mortem. ¶Pau¬
lus etiam ait. quodscĩrapient

Expanded text:
contra Sadducaeos probans animam non perire cum corpore, ait: Non legistis: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac et Deus Jacob, Deus vivorum et non mortuorum . Malis etiam in punientur in anima et corpore, et aeternaliter. Ergo anima est superstes post mortem. Paulus etiam ait, quod sancti rapient
Abbreviated transcription (Latin):
et angelum. gͦuel angelus
poris. gͦ corporea nonẽ. ¶ It
anma uel a se uel ab alio. ht̃
conp̾bend̾e sp̃ualia. et intor¬
poralia. S non abalio. gͦ¬
est et incorporea. Quod enĩ
homo incorporea pcipit. nõ
bt̃ exse. s ex anima. ¶ Pt̾ea
ꝙ corporea uoluntate mo¬
corporea hñt sentire ⁊ moii¬
exse ip̃is. tiuir sunt ip̃a cau¬
sa sui motꝰ et sensus. et si ħ
diuenum ẽ causa ẜuiq ẽ cau¬

Expanded text:
et angelum. Ergo angelus poris; ergo corporea non est. Item anima vel a se, vel ab alio habet, comprehendere spiritualia et incorporea, sed non ab alio; est et incorporea, quod enim homo incorporea percipit, non habet ex se, sed ex anima. Praeterea quae corporea voluntate mocorpora habent sentire et moseipsis, tunc sunt ipsa causa sui motus et sensus. Et si hoc diu enim causa
Abbreviated transcription (Latin):
bus non subiateat actuałr.
non natura sensibilis ẽ. Et
sicut sensus deficit cͥa maria
et mini̾a. ita cuta nimis ib̾¬
tilia. ¶Q aut omne corpꝰ
sit animatum uel maĩatũ.
falsum ẽ. Lapis enun nec
ẽ animatus. nec manima¬
tus. Illa aut corpora dñr ĩ¬
auimata. que naturalit̾ poᷤ¬
sint ammari. et quibꝰ debet᷑
animatio. et sinon animet᷑
Dicinus gͦ quod sp̃e bruti
et sicorpus sit. nec auimatus.¬

Expanded text:
bus non subjacet actualiter, bus non subjacet actualiter, tamen natura sensibilis est. Et sicut sensus deficit circa maxima et minima, ita circa minus subtilia. Quod autem omne corpus dicitur animatum vel inanimatum, falsum est; lapis enim nec est animatus, nec inanimatus. Illa namque corpora dicuntur inanimata quae naturaliter possunt animari, et quibus debetur animatio, etsi non animantur. Dicimus ergo quod spiritus bruti, etsi corpus sit, nec animatus
Abbreviated transcription (Latin):
quia brutum animal facit
spirare. nec uegetabile illud
quo corpo bruti uegetatur.
sb̾ hoc gene spẽ continetur.
quia spualis nature non ẽ
Et qmͣnus quedam poten¬
tie spe conueniant illi uege¬
tabili. nontamẽ sequitur
quod illud sit spc̃. Sicuti mł¬
te ꝓprietates bruti animal
conueniunt homini. ut g̾s
sibilitas. mortalitas. nõ trĩ
getabilis que facit spirare
bilium spirare fatium. alid̾
rationale. aliud irratõnale
¶Pot̾ etiam illud uegeta¬
bile q uegetat corpo bruti di¬
ci sp̃c compatine respectu gi¬
siorum corporum. quia sub¬
lia corpora. Unde et aer so¬
let dici spẽ. et quedam conso¬
lum fatiant sonum. s quia
minores qmͣ uocales. uel se¬
mccales. ¶Ad sequentẽ
obiectõnemdicimꝰ quod spẽ
bruti ht̃ qualitates sensu ꝑ¬
ceptibiles insuinatura. sed
tante e subtilitatis. ꝙ sensus
pceptione subt̾ fugit sicut
aer. Cumergo aere subtilior
sit. non ẽ nurum si sensum
nouosfendit. Et supe sensi¬

Expanded text:
quia brutum animal facit spirare. Vegetabile etiam, quo corpus bruti vegetatur, sub hoc genere spiritus continetur, quia spiritualis naturae non est; et quamvis quaedam potentiae spiritus conveniant illi vegetabili, non tamen sequitur 222 quod idem sit spiritus. Sic multae proprietates bruti animalis conveniunt homini, ut grossibilitas, mortalitas, etc., nonsed potius, vegetabilis, quae facit spirare,bilium spirare facientium; alius rationalis, alius irrationalis est. Potest etiam illud vegetabile quod vegetat corpus bruti, dici spiritus, comparative, respectu grossiorum corporum, quia sub alia animata corpora. Unde aer solet dici spiritus, et quaedam consolum faciant sonum, sed quia minorem quam vocales et semivocales. Ad sequentem objectionem, dicimus quod spiritus bruti habet qualitates sensu perceptibiles in sui natura, sed tantae est subtilitatis quod sensus perceptionem subterfugit, sicut aer. Cum ergo aere subtilior sit, non est mirum si ipse non ostenditur, etsi ipse sensi
Abbreviated transcription (Latin):
et sibãt principumu nõ hẽt
finem. Gngilius etiam
de anumatum loquens. ait.
Uitaq cumgenutu fugit
indignatõne descendit ad
inferos. hie insumauit uir¬
gilius aĩam eẽ supstatẽ post
mortem. ¶Et tulliꝯ nret¬
malleorum pene sunt pate¬
aiume pꝰ dissolutõnem cogẽ¬
tur cred̾e penis. que muita no¬
luerunt crede u̾bis. ¶Plato
mas pꝰ dissolutõnem uarus
affligi penis. Inmortalita¬
tem etiam aĩe infrodonem

Expanded text:
erit principium, non habebit finem. Virgilius etiam de anima tantum loquens ait: Vitaque cum gemitu fugit indignatione descendit ad inferos. Hic insinuavit Virgilius animam esse superstitem post mortem. Et Tullius in Rhetmalanimae post dissolutionem coguntur credere poenis quae in vita noluerunt credere verbis. Plato mas post dissolutionem variis affligi poenis. Immortalitatem etiam animae
Abbreviated transcription (Latin):
Quib auctoritatibogenti¬
lium philosophorum pro¬
batur. ꝙ animahumana sit
inmortalis.
Squia fere quelib silla
nouitestamenti ħ ela¬
¶mat. auctoritates gentiluiz
philosophorum stilũ u̾tamꝰ
ut erubescant xp̃iani illam
u̾itatem diffĩteri. qmͣ confeᷤ¬
sisunt pħi. ¶Ait ñcurius

Expanded text:
Quibus auctoritatibus gentilium philosophorum probatur quod anima humana sit immortalis. Et quia fere quaelibet summula Novi Testamenti hoc clamat, ad auctoritates gentilium philosophorum stylum vertamus, ut erubescant Christiani illam veritatem diffiteri, quam confessi su
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendum est. quod dicit
iohannes mapocalipsi. Uidi
celum nouumet t̾ramnonã.
.i. tr̃am in nouatam. et aerẽ
in nouatum. hic enim noĩe
celi. intelligitur aer. Iuxta
illud. Aues celi comederunt
illud. Indieaũt resiuxe xͤt¬
onis. aer non alt̾abr. ¶Qd̾¬
aũt dr̾. Celumet tr̾atransi¬
bunt. intelligendum ẽ detnͣ¬
situ accidentali. non sub̾ali.
tentur maliud qui transitus
ores qualitates ut iam dcm̃¬

Expanded text:
intelligendum est quod dicit Joannes in Apocalypsi: Vidi coelum novum et terram novam , id est terram innovatam, et aerem innovatum. Hic enim nomine coeli intelligitur aer, juxta illud: Aves coeli comedent illud . In die autem resurrectionis, aer non altericitur: Coelum et terra transibunt , intelligendum est de transitu accidentali, non de substatentur in aliud; qui transitus iores qualitates, ut jam d
Abbreviated transcription (Latin):
pouit diuisionem. Spuuz¬
etiam alu̾s rationalis. aliꝯ
ratiouabilis. et sicut sp̃e bru
sꝑẽ bruti: Igitur incorporeꝰ ẽ
¶Itemomine corpo ht̃ qualita¬
tes ꝑceptibiles aliquo sensu.
s qualitates anime nõ sunt
tales. gꝰ anima nonẽ corpus
¶Item corpus subiacet sen¬
sui uel sensibo non aũt sic a¬
nua. ¶Itemouine corpꝰ
anunatum uel inanimͣtũ.
si aũt ẽamimatum tunc ab
bens animam. et itauifii¬
tum. Si aut ẽ corpus ẽ iñ¬
animatum. gͦ non iuuifi
brutum animal constat
exsp̃u qui sit corpus. et suo
pprio corpore. illa duo incorpo¬
rea ad quem cõmuẽ t̾iinũ
copulantur. ¶Item spẽbr¬
uti totus ẽ insingulis ꝑtilꝯ
corporis. sicut sp̃e hominis.
ergo incorporeus. hoc enim
iu̾corporei ẽ. et non corporei¬
bomimo perre cum corpore.
sicut pꝰ mortem bruti nullũ
apparet uestigium. ita post
mortem hominis nullũ ues¬
tigium anime remanet.

Expanded text:
ponit divisionem spirituum, alius rationalis, et alius irrationalis; et sic spiritus brutspiritus bruti? Igitur incorporeus est. Item, omne corpus habet qualitates perceptibiles aliquo sensu, sed qualitates animae non sunt tales; ergo anima non est corpus. Item, corpus subjacet sensui vel sensibus, non autem sic anima. Item, omne corpus animatum vel inanimatum est; si autem est animatum, tunc ab bens animam, et ita in infinitum. Si autem corpus est inanimatum, ergo non vivificbrutum animal constat ex spiritu qui sit corpus in suo proprio corpore, illa duo corpora ad quem communem tertium copulantur? Item, spiritus bruti totus est in singulis partibus corporis, sicut spiritus hominis, ergo incorporeus est; hoc enim incorporei est, et non corporeihominis perire cum corpore: sicut post mortem bruti nullum apparet vestigium animae, ita post mortem hominis, nullum vestigium animae remanet.
Abbreviated transcription (Latin):
mesfigiem corporis humani
muus post dissdlutõnem oĩ¬
no desunt eẽ. et siremaneat
m̃ incin̾e. gͦ cum nidie iudicii
corpo humanum formabit᷑.
in multis dissimile abisto. et
ꝙ desiũ cẽ. nonpot̃ iterum incipe
eẽur᷑ quod illa corpora que nõ¬
er in die iudicii. non er̃ illa que
sunt incinerata. Qd̃ possumꝰ
pbare persimile. ⁊ Ecce albedo
de siu̾ eẽ insccrate. et post. xan
nos quedam albedo nicipiet
eẽ insccrate. Dicemus qud
ꝑ similitudinemqmasfert
apostolus ad pbandum resur¬
rextonem degrano mortifica¬
to possumo ꝓbare aliud eẽ cor¬
pus ꝙ incineratur. aliud qd̾
indie iudicii anmabitur.
Sicut enimgranumꝙ mor¬

Expanded text:
effigie corporis humani minis post dissolutionem omnino desinit esse, et si remaneat, manet in cinere. Ergo cum in die judicii corpus humanum formabitur, in multis dissimile erit ab isto, et o desinit esse, non potest iterum incipere. Videtur quod illa corpora quae erunt in die judicii, non erunt illa quae sunt incinerata. Quod possumus probare per simile: Ecce albedo desit esse in Socrate, et post decem annos quaedam albedo incipiet esse in Socrate, dicemus quod per similitudinem quam affert Apostolus ad probandum resurrectionem, de grano mortificato, possumus dicere, aliud esse corpus quod incineratur, aliud quod in die judicii animabitur. Sicut enim granum
Abbreviated transcription (Latin):
mus solutõnem. Qd̾
salomonait. unũeẽ int̾itũ
hominis et iumenti. referen¬
dum ẽ ad spĩu phisicũ. non
ad spĩn rationalem. Est eĩ
in homine duplex spc̃. sp̃c rati
onalis et incorporeus. qui ñ
pit cumcorpore. et aliꝯ quidr̃
phisicus. siue naturalis. quo
mediante anima rational
unitur corpori. et ille corporeꝰ
igne. quo mediante fit seuso
et ymaginatio. et isteperit
et illud uegetat. et corpore
hic enim sumit᷑ boc nomẽ
anima. indesignatõne uite
temporalis. que peries san¬
guinem consistit. uii ĩ euͣ¬

Expanded text:
mus solutionem: Quod Salomon ait: Unum esse interitum hominis et jumenti , referendum est ad spiritum physicum, non ad spiritum rationalem. Est namque in homine duplex spiritus, spiritus rationalis et incorporeus, qui non perit cum corpore; et alius qui dicitur physicus sive naturalis, quo mediante anima rationalis unitur corpori, et hic spiritus igne, quo mediante fit sensus et imaginatio: et ille peritet illud vegetat, et perit pehic enim sumitur hoc nomen, anima, in designatione vitae temporalis, quae penes sanguinem consistit. Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
beretici quod card ista que re¬
digitur incinerem non resur¬
u̾inc fidei articłin hereti¬
cinarus auctoritatibo
et rationibo expugnare conã¬
¶Caro et sangius regnum
dei non possidebunt. ergo caro
nr̃a uongłi ficabitur. ¶tẽ
dicit iohannes. Ecce noua fa¬
cio omnia. Sionniua fient
noua indie iudicugͦ et caro
humana. ¶Item legit᷑. Ce¬
lum ⁊ tratransibunt. cadeni
ratione et corpꝯ humanum
Sienim fumiora ita desment
multo magis et corpora hũa.
que omni corruptioni sunt
obnoxia. ¶ Et alia auctori¬
tas ait. Uidi celum nouumi.
et tr̃am nouam. ¶Item xꝰ¬

Expanded text:
haeretici, quod caro illa quae redigitur in cinerem, non resurunc fidei articulum haeretici variis auctoritatibus et rationibus expugnare conanCaro et sanguis regnum Dei non possidebunt , ergo caro nostra non glorificabitur. Item, dicit Joannes: Ecce nova facio omnia . Si omnia fient nova in die judicii, ergo et caro humana. Item legitur: Coelum et terra transibunt . Eadem ratione et corpus humanum. Si enim firmiora desinent multo magis et corpora humana, quae omni corruptioni sunt obnoxia. Et alia auctoritas ait: Vidi coelum novum, et terram novam . Item
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes quidem resurgemus
¶Item et moitui resurgent
incorrupti. ¶Et si oniues
fuissent dies illi. non fie̾t saluͣ
omns caro. s ꝓpter electos bre¬
uiabuntur dies illi. ¶ Item
insymbolo aplico legitur.car¬
ius resurrexͨtõnem. ¶ Hiue
articulo fidei demortuorum
tatõne. alia posllmꝰ. afferre ar¬
guinenta. ¶ Legitur ꝓp̃ẽ in
eũgłio corpora suscitasse. et illa
que prius. anunata. postea pri¬
uata sunt anuna. Qua ergo
ratione illa suscitata sunt. et
nrã corpora a quibo sepabunt᷑ꝰ
auime indieiudicii suscitab¬
uutur. particulares eni susci¬
tatones. gn̾alis resurrexͨtõis
sunt testes. ¶Legit᷑ etiam
ꝙ multa corpora scõrum qui
dormierant surrexerunt.

Expanded text:
Omnes quidem resurgemus . Item: Et mortui resurgent incorrupti . Et si omnes mfuissent dies illi, non fieret salva omnis caro; sed propter electos breviabuntur dies illi . Item in Symbolo apostolorum legitur: Carnis resurrectionem. Huic articulo fidei de resurrectrrectione, alia possumus afferre argumenta. Legitur Christus in Evangelio corpora suscitasse et illa quae prius animata fuerant, postea privata sunt anima. Qua ergo ratione illa suscitata sunt, et nostra corpora a quibus separabuntur animae, in die judicii 218 suscitabuntur. Particulares enim suscitationes, generalis resurrectionis sunt testes. Legitur etiam, quod multa corpora sanctorum quae dormi
Abbreviated transcription (Latin):
potentie. ut sensus ymagina¬
tio. rõantellẽtus et intelligen¬
tia. In speͣ uero bruti. si non
hũt locumnisi due potentie.
qr cuta corporalia ũtuntur.
Uidetur ergo quod et ip̃e sp̃s
sit corporalis. cum m̃o nõ ui¬
geant nisi potentie pcipiendi
corporalia. ¶Itemsiduo spc̃
incorporei sunt incorpore hoĩs.
tum dualꝯ animab uł qud
alt̾ supfluat spẽ. ¶ D̾cimꝰ

Expanded text:
potentiae, ut, sensus, imaginatio, ratio, intellectus et intelligentia. In spiritu vero bruti, non habent locum nisi duae potentiae, quae circa corporalia versantur. Videtur ergo quod et ipse spiritus sit corporalis, cum in eo non vigeant nisi potentiae percipiendi corporalia. Item, si duo spiritus incorporei sint in corpore hominis, tum duabus animabus, vel quod alter sup
Abbreviated transcription (Latin):
corporeus ẽ et penes corpora¬
litatẽ corruptio. p̃e u̾o ra¬
tionalis qui est in homine.
incorporeus ẽ. et iõ incorrup¬
tibiles quia penes incor pore¬
itatẽ incorruptio. sicut inse¬
qñtibꝰ ostendetur. ¶ Quod
poreus sit multiplx ꝓbatur.
ut naturalis testat᷑ rõ. Sp̃e
bruti animalis originen
ht̃ exscd̃a digestione que fit
qm̃ tenus fumꝰ ꝗ exilla di¬
gestione nascitur. qui dr̃ na¬
turalis inepate. Uitalis in
cord̃. amimalis incapite. P̾¬
terca heo mediante auima
rõnalis unitur corporei ho¬
minis. Optet ergo quod s¬
spc̃ ille habeat aliqmͣ asfiui¬
affinitatem cum anima

Expanded text:
corporeus est et penes corporalitatem corruptio; spiritus vero rationalis qui est in homine, incorporeus est, et ideo incorruptibilis, quia penes incorporeitatem incorruptio, sicut in sequentibus ostendetur. Quod poreus, multipliciter probatur; ut naturalis testatur ratio, spiritus bruti animalis originem habet ex secunda digestione quae sit quam tenuis fumus qui ex illa digestione nascitur, qui dicitur naturalis in hepate, vitalis in corde, animalis in capite. Praeterea, eo mediante, anima rationalis unitur corpori hominis. Oportet ergo quod spiritus ille habeat aliquam affiniaffinitatem cum anima
Abbreviated transcription (Latin):
modo redactumẽ inciui̾e.cum
nec mat̾ia peat. nec sub̾a. ¶En
militudo aũt que affertur de
alledine. nonualet.albedo eĩ
omĩno desinit eẽ. qr ip̃a nec in¬
atiam ht̃ nec formani. nec in
mat̾iam remanet nec info̾r
illud. nec suba grani tota tran¬
sit insub̾am altius grani: sed
totale corpo ꝙ uidie iudiciire¬

Expanded text:
modo redactum est in cinerem; cum modo redactum est in cinerem; cum nec materia pereat nec substantia. Similitudo autem quae affertur de albedine, non valet, albedo enim omnino desinit esse, quia ipsa nec materiam habet nec formam, nec in materia remanet nec in formillud; nec substantia grani tota transit in substantiam alterius grani, sed totale corpus quod in die judicii re
Abbreviated transcription (Latin):
exsuinatura non ẽ ꝓna adin¬
alum. s poꝰ exsu infumitate
qui contraxit apccõ ade. Aute
pccin enun ade. caro non pu
contra carnem. ergo in die ui¬
dicii caro resurget isui sub̾a.
non in sui circuanstantia. i pã
enum corruptio quempenuit
ad pc̃cnd̾. non resurget. ¶Ad
ille qui omnia creauit deme
hilo. et corpo humanum pl¬
asinauit delimo. corpo inci¬
male formatam inmo frac¬
tam reducit incin̾em et ean¬
dem exeademi mat̾ia reform̃t
instatum meliorem. Argen¬
tarius etiam ext̾rammunda
et fetida multiplici deccrtõne
elicit argentum. nõ mutata
tñ tre mat̾ia. sic gn̾alis igius.
purgabit tram et aera. Sum¬
mus u̾o artifex sua auccorita¬
te. in meliorenstatuma refor¬
mabit humana corpora. Di
sb̾ alia ip̃ius. qm̃ius eñĩ corp
hum anum exuat humana
etfigien .t amennondesiuit
eẽ subͥa uel corpꝰ. nec aliud sin¬
gulare substantialiũ qͥ ad corꝰ
ꝑtinent auuttit. et ita illud
singulare corpo ꝙ erit indie ui¬
dicii glificatum. et humana

Expanded text:
sui natura non sit prona ad malum, sed potius ex sui infirmitate, quam contraxit ex peccato Adae. Ante peccatum enim Adae, caro non pugiritus contra carnem. Ergo in die judicii caro resurget in sui substantia, non in sui circumstantia; ipsa enim corruptio quae impellit ad peccandum, non resurget. Ad ss, quod ille qui omnia creavit ex nihilo, et, corpus humanum plasmavit de limo, corpus incimale formatam et fractam, reducit in terram, et eamdem ex eadem materia reformat in statum meliorem. Argentarius etiam ex terra immunda et foeda, multiplici decoctione elicit argentum, non mutata tamen terrae materia. Sic generalis ignis purgabit terram et aera. Summus vero artifex sua auctoritate in meliorem statum reformabit humana corpora. Dicsubstantia ipsius. Quamvis enim corpus humanum exuat humanam effigiem, tamen non desit esse substantiale corpus nec aliud substantialium quae ad corpus pertinent amittit. Et ita, illud singulare corpus in die judicii glorificabitur, et humanam
Abbreviated transcription (Latin):
resiurextonem non fu¬
turani. quia anuna pit cum
nes eis contradicunt. qmͣius
errorem suum auctoritate ⁊
ratione conentur asserere.
est inititus honinus et intoꝵ.
et equa utrusq conditio. sic̃
talit̾ parit homo sicurumĩtũ.
Ut sicut mbruto auimia pit
cum corpore. ita inhomune pe¬
reat. ¶Moyses etiam dic̃
anmam eẽ insanguine. et
sic uidetur ꝙ peunte sanguu̾ie
peat et anima. et quod existẽ¬
tia sangiuinis. sit existenti a
amime. ¶Aliaetiam aucto¬

Expanded text:
resurrectionem non futuram, quia anima perit cum auctoritates eis contradicunt; quamvis errorem suum auctoritatibus et rationibus conentur asserere. est interitus hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio . Sicut taliter perit homo sicut jumentum: unde sicut in bruto anima perit cum corpore, ita in homine pereat. Moyses etiam dicit animam esse in sanguine; et sic videtur, quod pereunte sanguine, pereat anima; et quod existentia sanguinis sit existentia animae. Alia etiam aucto
Abbreviated transcription (Latin):
extĩores qualitates. quia indi¬
e iudicii traerit marmore pla¬
nor. custallo clarior. Sie ce¬
tã elementa erunt noua.i.
innouata. Sicut pamius

Expanded text:
exteriores qualitates, quia terra erit marmore planior et crystallo clarior. 219 Sic caetera elementa erunt nova, id est innovata; sicut pannus
Abbreviated transcription (Latin):
od corpora ista resurgẽt
Ationibꝰ idem ꝓbatur.
Anima que mortalit̾
peccauit et̾nalit̾ punetur
Eadeui ratione et illa caro
inqua et ꝑ quam ip̃a pectaũ.¬
In iustum enimieẽt ut noua
caro crearetur. que pinret᷑¬
⁊ nulla punuretur. Eadem
enin rationequa noua caro
onem. hac utitur similitudi¬
ne. Stulte nonuiuificat᷑ qd̃
semin at᷑ insi prius moriatur
ꝯsimili corpo homuus nisi p
moriatur. p resurrexionem
non inuificabit᷑. ¶tem
cumcorpo ⁊ anima sint prin¬
cipales partes homuus. ⁊ nlle

Expanded text:
pora nostra resurgent. Rationibus idem probatur: Anima quae mortaliter peccaverit, aeternaliter punietur; eadem ratione et illa caro in qua, et per quam ipsa peccaverit: injustum namque esset, ut nova caro crearetur, quae punirut in illa puniretur. Eadem enim ratione qua nova caro, onem, hac utitur similitudine: Stulte, non vivificabitur quod seminatur, nisi prius moriatur ; a simili, corpus hominis nisi prius moriatur, per resurrectionem non vivificabitur. Item, cum corpus et anima sint principales partes hominis, quare, si
Abbreviated transcription (Latin):
hunranor diisione mẽ¬
broꝵ potuit dim̃sus circũ¬
scribi: Srd̃s ẽ mim̃sus et in¬
circũscriptus. quo argum̃¬
tacionis gn̾s dicit᷑ qłu dim̃¬
sione corporea aircum scͥptꝰ.
totus subangusto uno ma¬
tris uto potuit cõp̾hen sus
cogitari põt: qua necessita¬
te coactus humane calami¬
tatis particeps tantoꝵ fẽs
ẽ consors maloꝵ: ¶Deni¬
stabit quod ip̃e locutus est
ad morsen. Non uidebit¬
repugnare uidet᷑ ut deus
homo fr̃s sit: ⁊ ab homine

Expanded text:
humanorum divisione membrorum potuit dimensus circumscribi? Si Deus est immensus, et incircumscriptus, quo argumentationis genere dicitur, quia dimensione corporea circumscriptus totus sub angusto uno Matris utero potuit comprehensus cogitari potest, qua necessitate coactus, humanae calamitatis particeps, tantorum factus est consors malorum? Denistabit quod ipse locutus est ad Moysen Non me videbitrepugnare videtur, ut Deus homo factus sit
Abbreviated transcription (Latin):
iadoretur unitas. Nec enĩ
om̃ia qui aliquomodo fuĩt
aliud qmͣ erant. desinũt id
eẽ ꝙ erant. In accidenciũ cã
quordam alt̾acione. cũ hõ
iuger fit albꝰ. s alb iger
alt̾m. Et cũ homo fit ex me¬
undutꝰ. seu exinduto nudꝰ.
nil ꝓrsus inse sic alt̾atꝰ hõ
ul accipit uł amuttit. Sus¬
cepit gͦ ds̃ hoĩem in unita¬
te ꝑsone. ingenita boĩtate

Expanded text:
adoretur unitas: neque enim omnia quae ab aliquo modo fiunt aliud quam erant, desinunt id esse quod erant. In accidentium enim quorumdam alteratione, cum homo niger fit albus, seu albus niger, alterum; et cum sit ex ineindutus, seu ex induto nudus, nihil prorsus in se sic alteratus homo vel accipit vel amittit. Suscepit ergo Deus hominem in unitate personae, ingenita bonitate
Abbreviated transcription (Latin):
ueritur etiam aiideis.
pro quo pocõ intanta
¶Iniseria suit constitutiet in
tam diutnͣa captiuitate de¬
tenti. Antiquitus enĩ cap
ti. acaptiuitate liberabãt᷑.
S post passionem xp̃i. in
captiuitatem continue de
les obẜuancias. sic̃ olim
transgrediebant᷑. nec legũt᷑
umꝙͣ meliꝯ suam legem
obẜuasse. qͥm̃ modo obser¬
uant:. Restat gͦ ꝙ ꝑpeco

Expanded text:
ero etiam a Judaeis pro quo peccato in tanta miseria sint constituti, et in tam diuturna captivitate detenti. Antiquitus enim captti, a captivitate liberabantur. At, post passionem Christi, in captivitate continue detles observantias, sicut olim transgrediebantur, nec leguntur unquam melius legem observasse, quam modo observant. Restat, quod pro
Abbreviated transcription (Latin):
cacio. ut ds homofiat. Cre¬
ator creaturarũ. ⁊ incorrup¬
tibłis credatur ẽẽ fc̃s corru¬
ptela: Quomͦ accipitur ĩ
pͥncipio dñe t̾ram fũdasti.
Ip̃i pibũt tu aũt ꝑma. ⁊ o.

Expanded text:
atio, ut Deus homo fiat, Creator creatura, et incorruptibilis credatur esse factus corruptela? Quomodo accipitur: In principio, Domine, terram fundasti, ipsi peribunt, tu autem
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓphas impleuit pecã tult
et iusticiam adelux. et uuetꝰ
ẽ oleo leticie p̾consortili t̾uis.
et ꝓposuit ebdas. non dieruz
S annorum. ut .uii. anni
sint ebdomas uua. Ab reuia¬
tas u̾o dicit. ut intelligamꝯ
annos lunares. qui breuio¬
rium. fatiunt anuꝙ quadrĩ¬

Expanded text:
implevit, peccata tulit, et justitiam adduxit, et unctus est oleo laetitiae prae consortibus suis . Et proposuit hebdomadas, non dierum, sed annorum, ut septem anni sint hebdomada una. Abbreviatas vero dixit, ut intelligamus annos lunares, qui breviorium faciunt annos quadrin
Abbreviated transcription (Latin):
re eus. donec ueniat qͥ mit.¬
taͦndus est. et ipeent exspec¬
tatio gentim. Sensus ẽ.
ꝙ reges uel duces isrlititi po¬
puli. detribu uida descendẽ¬
tes.duraturi erant usq ad
aduentum xp̃i. quiẽ expec¬
tatio gentium. ¶Reges
S tempore natiuitatis xp̃i.
regnauit alienigena herodeᷤᷤ
N ec postea regem uelducẽ
habuerunt iudei detribu
uda . gͦ messias uenit.
dein manifeste ostenditur
exũbis danxelid. Iuillo eĩ
capitulo ubi introducitur
gabriel loquens ad damel
in hunc modum. Septua¬
guita ebdomades abreui a¬
te sunt suꝑ ppłm tuũ. et sup
urbem scãm tuam ut cõsũ¬
metur p̾uaricatio. et fiuẽ
accipiat pcc̃m. et deleatur
iniquitas. et adducat᷑ iusti¬
cra sempiterna. et impleatꝰ
uisio et ꝓphe. et ungat᷑ scs scõꝵ¬

Expanded text:
re ejus, donec veniat qui mittendus est; et ipse erit exspectatio gentium . Sensus est, quod reges vel duces Israelitici populi de tribu Juda descendentes, duraturi erunt usque adventum Christi, qui est exspectatio gentium. Reges fsed tempore nativitatis Christi, regnavit alienigena Herodes, nec postea ducem vel regem habuerunt Judaei de tribu Juda. Ergo Messias venit. Idem manifeste ostenditur ex verbis Danielis, in illo enim capitulo ubi introducitur Gabriel loquens ad Danielem in hunc modum: Septuauit, hebdomades abbreviatae sunt super populum tuum, et super urbem sanctam tuam, ut consummetur praevaricatio, et finem accipiat peccatum, et deleatur iniquitas, et adducatur justitia sempiterna, et impleatur visio et prophetia, et ungatur S
Abbreviated transcription (Latin):
agros. arma. equor et oĩa
que possidet. ad huc insemz
ip̃o abneget.Inhac domo
nabit eos. Puer paruulus.
leoneniet ursum minar c̃
agno. cum uidomo dei pastor
.i. p̾latus. nobili ugnobili
potenti et inpotenti. foxti
et infumomꝑat. puer.non
sensu s malicia pariuilus

Expanded text:
agros, arma, equos, et omnia agros, arma, equos, et omnia quae possidet, ad haec, ut se ipsum abneget. In hac domo nabit eos . Parvulus leonem et ursum minat cum agno cum in domo Dei pastor, id est praelatus, nobili et ignobili, potenti et impotenti, forti et infirmo imperat, puer non sensu, sed malitia parvulus
Abbreviated transcription (Latin):
uocedicunt.Samo ad mõ¬
tem diũ et ad domũ dei iacob
coluit aaron. Ido ostendr̃
unũ dm̃ eẽ. et eorum qui añ
legemfunt fideles. et eorum
qui sublege extiterunt. et
eorum quiminc eristunt c̾¬
guunt nos super hoc ꝙ dicimꝰ
eamo ad domũ petri. ad dom̃
pauli. ad domũ martini. nlłs
qui sane sapit. hoc ita dcm̃ ĩ¬
telligit. nullam quippe doni
petro. seu paulo facunꝰ. sed
in honore petri atq memori
nec ulli pontificum fas est
dre inconsecratõne eccliaꝵ
tibi petro. uel paulo. hanc do¬
tamen una ẽ domꝰ dei. nua
dei eccã. que ẽ om̃ium̃ fide¬
lium conuentus. Ad hac¬
domũ dei acce dit. qui de
unitate eccͣe ẽ. ¶ In hac
domodei adoratur mons
tollr. utigladio et lancea
non ẜnuttitur. qr qui renũ¬
ciat ire et odio. fas illiẽ ut
renũciet lancee et gladio.
Multo qui ppe facilius est
conflare gladium suũ in
nouerem. et lauceam suã
infalsem. qmͣ tumore cordis
sb̾misso. humulenfieri ex
superbo. suͥm erlibo. ab ne¬

Expanded text:
ad montem Domini, et ad domum Dei Jacob coluit Aaron; ideo ostenditur unum Deum esse et eorum qui ante legem fuerunt fidelium, et eorum qui sub lege exstiterunt, et eorum qui nunc existunt crguunt nos super hoc quod dicimus, eamus ad domum Petri, ad domum Pauli, ad domum Martini; nullus qui sane sapit, hoc ita dictum intelligit: nullam quippe domum Petro vel Paulo facimus, sed in honore atque memoria nec ulli pontifici dicere fas est in consecratione ecclesiarum: Tibi Petro vel Paulo hanc dotamen una est domus Dei, una Dei Ecclesia, quae est omnium fidelium conventus. Ad ham Dei accedit qui de unitate Ecclesiae est; in hac domo Dei adoratur mons tollitur; uti gladio et lancea non permittitur, quia qui renuntiat irae et odio, fas illi est ut renuntiet lanceae et gladio: multo quippe facilius est conflare gladium suum in vomerem et lanceam suam in falcem, quam timore cordis submisso, humilem fieri ex superbo, servum ex libero, abne
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ꝓphauit quiduenturu
erat ppło. qui noluit enm re¬
cipe dicens. Et dissipabit
ciuitatem et scũanũ ppłs ro¬
manus: cumduce suo uẽturo.
et fuus eius uastitas. et post
finem bellistatuta ado i etmĩ
desolatio. Oxhis manifest

Expanded text:
ti prophetavit, quid venturum erat populo qui noluit eum recipere, dicens: Et dissipabit civitatem et sanctuarium populus Romanus cum duce suo venturo, et finis erit vastitas, et post finem belli, statuta a Deo in aeternum desolatio. Ex his manifest
Abbreviated transcription (Latin):
el. de re edificatõne fcã ꝑueh¬
enuam dicens. Et rursus
edificabr̃ platea et muri in
erant. qnͣdo baptizatus ẽ do.
et indindio eiusdem ebdis
desolatõnis .i. ab hominan¬
da et desolata erunt sacrifi¬
cia post mortem xp̃i. et usq
ad fiuem mundi. durabit ħ
desolatõ. Supͣ posuit dam¬
el tempꝯ mortis xp̃i dicens.

Expanded text:
 de aedificatione facta per Nehemiam, dicens, et rursus aedificabitur platea, et muri in ierant, quando baptizatus est Dominus, et in dimidio ejusdem hebdomadis desolationis , id est abominanda et desolanda erunt sacrificia post mortem Christi, et usque ad finem mundi durabit haec desolatio . Supra posuit Daniel tempus mortis Christi, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
taris. iuquo nehenuas pinc̾̃¬
na eius imperauit abeo ut
restituerent᷑ muri ihrłm. et
restituit eos inmulta augtia
Ab illa inqm licentia arege
acceptansq ad xp̃i passionẽ.
flurerunt amu lunares eccͣ¬

Expanded text:
taxerxis, in quo Nehemias, pincerna ejus, impetravit ab eo ut restituerentur muri Jerusalem, et restituit eos in multa angustia. Ab illa, inquam, licentia a rege accepta usque ad Christi passionem, fluxerunt anni lunares
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcaput homnus. hoc iofcm est
neideiqui qͣ paruuliͥ sensu
erant. iurantes perangelos
et elementa. creaturas uene
illud ꝓbibuit. sauctis uero
qui increaturis ereatorem
uenerabant᷑ tm̃. non ꝓibuit
Unde ioseph psalt pharaois

Expanded text:
am. Hoc ideo factum est, ne Judaei qui quasi parvuli sensu erant, jurantes per angelos et elementa, creaturas divinprohibuit, sanctis vero qui in creaturis Creatorem venerabantur, non prohibuit. Unde Joseph per salutem Pharaonis
Abbreviated transcription (Latin):
Ille enim qui suspitiosus est
de aliquo crunine. cum eius
simplici uerbo credendu nõ¬
sit. quomodo cogetur ad pur¬
gatõuem nisi per sacramentũ.
cum alie purgatõnes ab eccͣa¬

Expanded text:
Ille igitur qui suspectus est de aliquo crimine, cum ejus simplici verbo non sit credendum quomodo cogetur ad purgationem, nisi per sacramentum, cum aliae purgationes ab Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
quod iurarense nec
bonũ nẽc malum ẽ. s in diffe¬
rens. aliqnͣdotũ malũ ẽ. Ali¬
quco non. Sponteemi et siui
nõcitate nirare. uel fal sum ui¬
inocentiam. uel adfedera pa
cessanium e. Unde augusti
Iuramentum faciendum est
inncͣcus: cum pigri sunt hois
crede̾ quod ẽ eius utile.Iu¬
ratõ non est bona. no tanien

Expanded text:
quod jurare, in se neque bonum neque malum est, sed indifferens; aliquando tamen malum est, aliquando non. Sponte enim et sine necessitate jurare, vel falsum juinnocentiam, vel ad foedera paccessarium eis est. Unde August., uramentum faciendum est in necessariis, cum pigri sint homines credere quod eis est utile. Juratio non est bona; non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
de ncc̃itate uenire infirmitatis
eorum quibo aliquid suades.
que infirmitatis malũ utiqrẽ
undenos cotidie liberari pca
malum ẽ. Tueni non facis in¬
alum. quia benenteris uiran¬
one. s amalo ẽ illius qui alit̾
noucredit .i. ab infirmitate q̃
aliqñdo penaẽ. aliqndo pena
et culpa.Ibi ergo domimis
ꝓhibuit malum. suasit bonu.

Expanded text:
de necessitate venire infirmitatis eorum quibus aliquid suades; quae infirmitas utique malum est. Unde nos quotidie liberari precmalum est. Tu enim non facis malum, qui bene uteris juratione; sed a malo est illius qui aliter non credit, id est, ab infirmitate, quae aliquando poena est, aliquando poena et culpa. Ibi ergo Dominus prohibuit malum, suasit bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
ce aliqui iusecuntur aliquẽ
ut eum occidant. ille fugies
abscondit se aput aliquem.
Insequentes querunt abillo
aquo absconditus ẽ. de abscõ¬
dito ubisit.Ille aũt ueb¬
ement̾ oppm̃tur abscondit᷑

Expanded text:
ce aliqui insequuntur aliquem ut eum occidant, ille fugiens abscondit se apud alium, insequentes quaerunt ab illo a quo absconditus est, de abscondito, ubi sit. Ille autem vehementer opinatur absconditum
Abbreviated transcription (Latin):
corporis qmͣ auime. s maxie
anime. gͦ uidetur teni ad hoc
nõ ee ibi. et ita tenetur men¬
netut mẽtiri. nec falsum dr̃e.¬
s pot̾ unitace. Et si forte m̃¬
titur ad confuandam uita
primi. uenialit̾ peccat. qr ħ
non facit intentione fallẽdi
aliꝙ̃. s intentione conẜuãdi
pximum adiutam. Ubi¬
cumq gͦ intentio mẽtientis
nontendit ad malum. ueni¬
ale ẽ mendatium. S ubi
intentio tendit admalũ. ⁊ nõ
ad bonum. uel pocius adma¬
lum qmͣad bonum. mẽdaci¬
um mortale ẽ. nullo gͦ m̃ciri
omnemendatium mortale¬

Expanded text:
corporis et animae, sed maxime animae, ergo videtur ad hoc non esse ibi, et ita tenetur mennetur mentiri, nec falsum dicest verum tacere. Et si forte mentitur ad servandam vitam proximi, venialiter peccat; quia hoc non facit intentione fallendi aliquem, sed intentione conservandi aliquem ad vitam. Ubicunque ergo intentio mentientis non tendit ad malum, veniale est mendacium; sed ubi intentio tendit ad malum, non ad bonum, vel potius ad malum quam ad bonum, mendacium mortale est. Nullo ergo modo omne mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
Monet enunsatra scriptã.
ne miemus siue canse cognitio¬
ne. Superflua enĩuiramẽta.
putiosa sunt. Unce sequit᷑
alicui aliquod opꝰ eẽ mortale
ictet tale opꝰ eẽ pcc̃m. tam̃ qr
ueniale ẽ ercausa non hedifi¬
cat ad geheiiam. nec menti¬
entiher modo dictat conscia.
ꝙ talemendatiumsit morta¬
le. Si enĩ bor dietaret consciaq
tale mentlatium eẽt morta¬
le et fac̾et. mortalit̾ peccaret
testimonium dices. dius.ꝙ.

Expanded text:
Monet enim sacra Scriptura, ne juremus sine causae cognitione: superflua enim juramenta perniciosa sunt. Unde sequituralicui, aliquod opus esse ictet tale opus esse peccatum, tamen quia veniale est ex causa non aedificat ad gehennam, nec sic mentienti dictat conscientia, quod tale mendacium sit mortale. Si enim dictaret conscientia quod tale mendacium esset mortale, et faceret, peccaret testimonium, etc. , dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
ille quigliatur cummale fe¬
cerit. qui laborat publico cri¬
mine. uel qui comuctus uel¬
qui confessus ẽ uiuire. Balis
orat uel p̾dicat. uel psalmos
cantat. peccat. Et ubi dcm̃
est diuinacelebrat.qnͣtum
nise ẽ peccat. uirtus tamen
or̃onis aliꝙ aduiuat. ¶Si
u̾o hereticus. ab eccͣa diuisus
pro alus orat. iam nõ orat in
ꝑsona ecc̃e. nec ip̃i nec aliis ꝓ¬
dest oro. ¶Exp̾ͥmissis pat̾.
qd̾ pec̃oris obstinati actõ qua
orat.mala est. nec ei nec alii
ꝓdest. S ip̃a significacio ora¬
s bona. ¶Qd̃ aũt dicitur
ꝙ illiꝯ sacerdotis missa nõ ẽ
audienda. de quo indubitãt᷑.
constat quod habeat concubmã.
intelligendu ẽ desacerdote
qui conuictus uel confessus ẽ¬

Expanded text:
ille, qui gloriatur cum male fecerit, quia laborat publico crimine, vel qui convictus vel confessus est in jure: Talis, orat, vel praedicat, vel psalmos cantat, peccat, ut dictum s divina celebret, quantum in se est, peccat; virtus tamen orationis alios adjuvat. Si vero haereticus ab Ecclesia divisus, pro aliis orat, jam non orat in persona Ecclesiae, nec ipsi nec aliis prodest oratio. Ex praemissis patet quod peccatoris obstinati actio qua orat, mala est, nec ei nec aliis prodest, sed ipsa significatio orased bona. Quod autem dicitur, quod talis sacerdotis missa non est audienda, de quo indubitanter constat quod habeat concubinam, intelligendum est de sacerdote qui convictus vel confessus e
Abbreviated transcription (Latin):
cum dr indecalogo. non falsũ
testimonium dices. exparte
intesligitur totum. gͦ ibi pro¬
hibetur mendatium. gͦ qui
mentitur contra ꝓbibitõnez
facit. gͦ mortalit̾ delinquit.

Expanded text:
cum dicitur in Decalogo: Non falsum testimonium dices , ex parte intelligitur totum. Ergo tibi prohibetur mendacium; ergo qui mentitur contra prohibitionem facit. Ergo mortaliter delinquit.
Abbreviated transcription (Latin):
mortale pcc̃m. ꝙdam u̾o ueni¬
ale. qr bt̃ penes se causam er¬
cusatõnis. ut qũdo ꝓdest alic.
et mulliolest.qmͣmendatioꝵ
disferentiam. manifeste nsi¬
nuat augustinus dicens.¶
Tria sunt mendatiorũ gu̾ã
Nam sit mendatia quedã
ꝓsalute uel comodo alicuius
nõ malicia s benignitate dcã
ut obstetrites mexodo fecisse
leguntur.que dixerunt pha¬
raoni falsum. ꝓfilus hebreoꝵ
mentiumtur. iñebunt᷑ aliꝗũ
abonnu men̾tio liberari. ¶¬
Est etiam aliuid menda tu ge¬
mis. quod fit ioco ꝙ non fallit
Scit enim ille cuidx ꝙ causa
tiorum non sunt sie culpa.
sz nonmagna. ¶Ecium¬
lignitate et dupliciͭ ꝓcedit. ꝙ¬

Expanded text:
eniale, quod penes se habet causam excusationis, ut quando prodest alicui, et nulli obest. Quam mendaciorum differentiam manifeste insinuat Augustinus , dicens: Tria sunt mendaciorum genera; Nam sunt mendacia quaedam pro salute, vel commodo alicujus, non malitia, sed benignitate dicta, ut obstetrices in Exodo fecisse leguntur, quae dixerunt Pharaoni falsum, pro filiis Hebraeorum mentiuntur, merebuntur aliquando ab omni mendacio liberari. Est etiam aliud mendacii genus, quod fit joco, quod non fallit. Scit enim ille cui dicitur, causa ciorum non sunt sine culpa, sed non cum magna. Tertiumlignitate et duplicitate procedit, c