comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũ: hominũ factꝰ ÷ pastor. Apłi depiscacione lacꝰ genesaretb: adpiscacio.¬
ne hominũ transiert̃. Tc̃ habente ᷤᷤ patrẽ. rete nauiculã. secuti sunt¬
dñm. Etinꝰ omĩa reliquert̃: portanteᷤᷤ cotidie crucẽ suã. mne uirguã
qͥdẽ in manu habenteᷤ. hoc dico. ut ȩciã si clericatꝰ tetraillat desidiũ.
discas qd̾ possis docere. ⁊ racionabilẽ hostiã offeras xp̃o. nemiles ante
quã tiro. ne priꝰ magist᷑ as: quã discipłs. N÷ humilitatis meȩ. neq
m̃sure iudicare de cet̾is. ⁊ de ministris ȩccłarũ. sinistrũ qͥppiã dicere.
habeant illi ordinẽ suũ: ⁊ gradũ. Quẽ sitenueris. qͦmͦ tͥ in eo uuendũ
sit: editꝰ ad nepocianũ liber. docerete potuerit. Nune monachi incu-¬
nabula. moresq discutimꝰ: ⁊eiꝰ monachi qͥ lib̾alib studiis eruditꝰ.
ĩ adulescencia ugũ xp̃i collo suo imposuit. Pmũq tractandũ ÷ utrũ

Expanded text:
astor; apostoli de piscatione lacus Genesar ad piscationem hominum transierunt. tunc habebant patrem, rete, nauiculam: secuti dominum protinus omnia reliquerunt portantes cotidie crucem suam et ne uirgam quidem m manu habentes. hoc dico, ut, etiam si clericatus te titillat desiderium, discas, quod possis docere, et rationabilem hostiam offeras Christo, ne miles ante quam tiro, ne prius magister sis quam discipmensurae iudicare de ceteris et de ministris ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. habeant illi ordinem et gradum suum, quem si tenueris, quomodo tibi in eo uiuendum sit, editus ad Nepotianum liber docere te poterit. nunc monachi incunabula moresque discutimus et eius monachi, qui liberalibus studiis eruditus in adulescentia iugum Christi collo suo inposuit. Primumque tractandum est, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
polenta ⁊ erb̃ acgrestib uictitabant. Quã dui ĩpatria tua es: habeto
cellulã ꝓ paradiso. Uaria script̾arũ poma de cerpe: his utere deliciis.
harũ fruere c̃plexu. Si scandalitat te: ocłs pes. manꝰtua ꝓice ea.Mulli
pareas. ut soli pareas anime. Cui uidit inqͥd dñs mulierẽ ad concupiscen¬
dũ eã. iã mecatꝰ÷ eã in corde suo. Qsgłabit᷑ castũ se ab̃e cor : astra ñ st̃.

Expanded text:
polenta et herbis agrestibus uictitabant. quamdiu in patria tua es, habeto polenta et herbis agrestibus uictitabant. quamdiu in patria tua es, habeto cellulam pro paradiso, uaria scripturarum poma decerpe, his utere deliciis, harum fruere conplexu. si scandalizat te oculus, pes, manus tua, proice ea. nulli parcas, ut soli parcas animae. qui uiderit mulierem ad concupiscendum eam, iam moechatus est eam in corde suo. q
Abbreviated transcription (Latin):
chũ. ⁊ maiorẽ refectionẽ poscencia: erũpant incrudelitatẽ que pareus
libidinũ ÷. Modicꝰ actẽꝑatꝰ cibꝰ. ⁊ carni ⁊ anime utił ÷. matrẽ ita uide.
neꝑ illã alias uidẽ cogaris: qͥrũ uuiltꝰ cordi tuo hereant: ⁊ tacitũ ui-¬
uat subpectore uulniꝰ ancillasq illi ĩ obseqͥo st̃ tͥ scias eẽ. in insidiis. qr
qͣntũ uilior earũ ẽdicio: tanto facilior ruina:. Et ioħs baptista scãm
matrẽ habut pontificisq filiꝰ erat: ⁊ tam̃ nematris affectu. nec patriᷤ.
opib uincebat᷑. ut indomo parentũ cũ ꝑiculo uiuer& castitatis. Ui.¬
uebat in heremo. ⁊ ocłis desid̾antib xpm̃ nichil aliud dignabat᷑ aspi-¬
cere. Uestis asꝑa.Zona pellicia. cib locꝰte. ⁊ mel siluestre. omĩa uirtuti.
edificabant sibi casulas ꝓpt̾ fluenta iordanis. ⁊ turb̾ urbiũ delictis

Expanded text:
chum et maiorem refectionem poscentia erumpant in cruditatem, quae parens chum et maiorem refectionem poscentia erumpant in cruditatem, quae parens libidinum est. modicus ac temperatus cibus et carni et animae utilis est. matrem ita uide, ne per illam alias uidere cogaris, quarum uultus cordi tuo haereant et tacitum uiuat sub pectore uulnus. ancillulas, quae illi in obsequio sunt, tibi scias esse in insidiis, quia, quantum uilior earum condicio, tanto facilior ruina est. et Iohannes Baptista sanctam matrem habuit pontificisque filius erat et tamen nec matris affectu nec patris opibus uincebatur, ut in domo parentum cum periculo uiueret castitatis. uiuebat in heremo et oculis desiderantibus Christum nihil aliud dignabatur aspicere. uestis aspera, zona pellicia, cibus locustae melque siluestre, omnia uirtuti eus testamento — aedificabant sibi casulas propter fluenta Iordanis et turbis urbium derelictis
Abbreviated transcription (Latin):
sacionẽ. ⁊ cassa pudiciciȩ uelam̃ta qͣsi aranearũ fila disrũpit. Uideas
ñ nullos acinctis renib pulla tunica. barba ꝓlixa. amulierib ñ posse
discedẽ. sub eodẽ manere tecto. simul mire ẽuiua. ancillas uiuenes
hab̾e ĩministerio. p̃t̾ uocabula nupciarũ omĩa eẽ matrimonii. Nec cul
pa÷ nominis apiani. sisimulator religionis iuciosit. Qnimmo c̃fusio
gentiliũ cũ ea uident ȩccłiis displicere que omib bonis displicenꝵ. Tu uͦ
si monachꝰ ẽẽ. uis uderi habeto curã ñ rei familiaris eui renunciando
hoc eẽ. cepisti: s anime tuȩ. Sordeᷤ uestiũ: candide m̃tis ĩdicia st̃. Uł tu-¬
nica. c̃tẽptũ scłi. ꝓbae: ita dũ tadrat. ne ali is tumeat: ne habitꝰ sermoq
dissenciat. balnearũ fom̃ta ñqueras. qͥ calorẽ corꝑis ieuinior eupis fei-¬
gore ex tinguere.q upsa moderata sint. nenimia debilitent Rtoma-¬

Expanded text:
sationem et cassa inpudicitiae uelamenta quasi aranearum fila disrumpit. uideas sationem et cassa inpudicitiae uelamenta quasi aranearum fila disrumpit. uideas nonnullos accinctis renibus, pulla tunica, barba prolixa a mulieribus non posse discedere, sub eodem conmanere tecto, simul inire conuiuia, ancillas iuuenes habere in ministerio et praeter uocabulum nuptiarum omnia esse matrimonii. nec culpa est nominis Christiani, si simulator religionis in uitio sit, quin immo confusio gentilium, cum ea uident ecclesiis displicere, quae omnibus bonis non placent. Tu uero, si monachus esse uis, non uideri, habeto curam non rei familiaris, cui renuntiando hoc esse coepisti, sed animae tuae. sordes uestium candidae mentis indicio sint, uilis tunica contemptum saeculi probet ita dumtaxat, ne animus tumeat, ne habitus sermoque dissentiat. balnearum fomenta non quaeras, qui calorem corporis ieiuniorum cupis frigore extinguere. quae et ipsa moderata sint, ne nimia debilitent stoma
Abbreviated transcription (Latin):
tissimis uiris greciȩ legimꝰ. qͥ iasianũ tumorẽ attico siccabant sale: ⁊ lu¬
xuriante ᷤᷤ flagelł uineas falcib repͥmebant: uł ȩloquenciȩ torcularia
ñ u̾boꝵ pãpinis. s: sensuũ qͥsi uuarũ exp̃ssionib redundart̃. Hanc tusus¬
cipe ut parentẽ ama ut nutricẽ. uenerare ut scãm. Nec alioꝵ imiteris
exẽplũ qͥ relincunt suas ⁊ alias apetunt. quoꝵr dedecꝰ ĩ ꝓpatulo ÷. sub nomi¬
nib pietatis. querenciũ suspecta c̃sorcia. Noui ego qͣsdã ĩamaturioris ȩtatis
iplerasq generis lib̾tini. adulescentib delectari: ⁊ filios querere spualeᷤ
paulatiq pudore suꝑato ficta matrũ nomina. erũꝑe ĩ licenciã maritalẽ.
Alii sorores uirgines desert̃. ⁊ ext̃nis uidius copulant᷑. St̃ qͥodexĩ suos. &
nͣ suoꝵ palpant᷑ affectu: qͣrũ ĩpaciencia ndex anumi nullã respic̃ exeu-¬

Expanded text:
tissimis viris Graeciae legimus, qui Asianum tumorem Attico siccabant sale, et lutissimis viris Graeciae legimus, qui Asianum tumorem Attico siccabant sale, et luxuriantes flagellis vineas, falcibus reprimebant, ut eloquentiae torcularia, non verborum pampinis, sed sensuum quasi uvarum expressionibus redundarent. Hanc tu suscipe ut parentem, ama ut nutricem, venerare ut sanetam. Nec aliorum imiteris exemplum, qui relinquunt suas et alienas appetunt, quorum dedecus in propatulo est sub nominibus pietatis quaerentium suspecta consortia. noui ego quasdam iam maturioris aetatis et plerasque generis libertini adulescentibus delectari et filios quaerere spiritales paulatimque pudore superato per ficta matrum nomina erumpere in licentiam maritalem. alii sorores uirgines deserunt et extraneis uiduis copulantur. sunt, quae oderunt suos et non suorum palpantur affectu, quarum inpatientia, index animi, nullam recipit excu
Abbreviated transcription (Latin):
meliã. & dũ mͥ irascunt᷑. suã indicant conscienciã. Multoq peiꝰ de
se: q. deme iudicant. Ego enĩ neminẽ nominabo. nec ueteris comedie
licencia certas ꝑsonas ȩligã atq constringã. Prudentis iuriẽ. ac pruden¬
ciũ feminarũ. dissimulare immo emũdare qd̃ se ĩtelligant ⁊ ĩ dignari
sibi magis quã mͥ. nec immo nitorẽ maledicta c̃gerere. Q isi isdẽ teneat᷑ cri¬
minib certe in eo meliorẽ: qd̾ sua ei mala nͣplacent. Audio religiosã ha.¬
b̾e tematrẽ. multoꝵ annore. uiduã quete aluit inutriũ ĩfandẽ. ac pꝰ
studia galliarũ que uł florentissima st̃ misit romã. nͣ parcens sũptib ⁊
absenciã filii spe sustinens futuroꝵ ut ubertatẽ gallici nitorẽq sermo¬
nis grauitas romana c̃dix&e: nec calcarib ĩte s frenis uteret᷑: qd̃ ũ diser¬

Expanded text:
meliam et, dum mihi irameliam et, dum mihi irase, quam de me judicant. Ego enim neminem nominabo: nec veteris Comoediae licentia certas personas eligam atque perstringam. PRUDENTIS VIRI EST, ac prudentium feminarum, dissimulare, imo emendare quod in se intelligunt, et indignari sibi magis quam mihi; nec in monitorem maledicta congerere. Qui etsi iisdem teneatur criminibus, certe in eo melior est, quod sua ei mala non placent. 6. Audio religiosam habere te matrem, multorum annorum viduam, quae aluit, quae erudivit infantem: ac post studia Galliarum, quae vel florentissima sunt, misit Romam, non parcens sumptibus, et absentiam filii, spe sustinens futurorum; ut ubertatem Gallici nitoremque sermonis, gravitas Romana condiret: nec calcaribus in te, sed fraenis uteretur, quod et in diser
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit᷑. ⁊ ad gangẽ fluuiũ quẽ pbison sca script᷑a cõmemorat. qͥ cireuit
omnẽ t̾rã euilat: ⁊ multa genera pigm̃toꝵ de paralisi dr̃ fonte euȩe̾¬
re. ubi nascit᷑ carbunculꝰ ⁊i smaragdꝰ ⁊ margarita candencia. ⁊ unioneᷤ
qͥb nobuliũ feminaꝵ ardet ãbicio montesq aurei qͦs adire ꝓpt̾ gri-¬
phas ⁊draconeᷤᷤ.⁊ ĩm̃soꝵ corpoꝵ monstra hominib ĩpossibile : ut os
tendat᷑ nob̾ qͣles eustode ᷤ habeat auaricia. Quorsũ ista: ꝑspicuũ ÷:
sinegociatores sełi tanta sustinent. ut ad ĩcertas ꝑueniant ꝑita̾sq di-¬
iucias i seruent cũ anime discrimine que multis ꝑicłis que siert̃:¬
Uxp̃i negocratori faciendũ ÷ qͥuenditis omib querit p̃ciosissima mar-¬
garitã. qͥ totis sustanciȩ suȩ opib emit agrũ inqͦ reppiat thes aurũ
quẽ nec fur effodẽ nec latro possit auferre. Scio me offensurũ eẽ.
quã plurimos. qͥ generalẽ deuiciis disputacionẽ ĩsuã refert̃ contu¬

Expanded text:
uenitur et ad Gangen fluuium — quem Phison sancta scriptura cognominat —, qui circuit omnem terram Euilat et multa genera pigmentorum de paradisi dicitur fonte euehere. ibi nascitur carbunculus et zmaragdus et margarita candentia et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio, montesque aurei, quos adire propter draconetendatur nobis, quales custodes habeat auaritia. Quorsum ista ? perspicuum est. si negotiatores saeculi tanta sustinent, ut ad incertas perueniant periturasque diuitias, et seruant cum animae discrimine, quae multis periculis quaesiert pretiosissimum margaritum, qui totis substantiae suae opibus emit agrum, in quo repperiat thesaurum, quem nec fur effodere nec latro possit auferre? Scio me offensurum esse quam plurimos, qui generalem de uitiis disputationem in suam referant contu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd alii senciant unꝰ qͥsq enĩ suo sensu ducit᷑. mͥ opidũ carcer . solitudo
paradis÷. Qd desid̾amꝰ urbuĩ frequenciã. qͥ de singłaritate censem᷑: Mos

Expanded text:
quid alii sentiant — unusquisque enim suo sensu ducitur —, mihi oppidum carcer est et solitudo quid alii sentiant — unusquisque enim suo sensu ducitur —, mihi oppidum carcer est et solitudo paradisus. quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularitate censem
Abbreviated transcription (Latin):
ue nob̾ qͥ qͦciens ẽ cupiscimꝰ. tociens fornicam᷑. In ebriatꝰ: in qͥd gladiꝰ m̃s
icȩlo. Multo ãpliꝰ int̾ra. que spinas ⁊ tribulos generat. Uas electionis
incuiꝰ xp̃s pectore resonabat: macerat corpꝰ suñ. ⁊ subic̃ seruituti &
tam̃ cernit nat᷑alẽ carnis ardorẽ. suȩ repugnare sentenciȩ: ut qd̃
ñ uult hoc agere cõpellat᷑. ⁊ qͦsi iumpaciens uociferat᷑ ⁊ dic̃. miser
ego homo. qͥsme lid̾abit de corꝑe mortis huiꝰ : & tute arbitraris absq
lapsu iuulnere posse transire: Nisi omĩ custodia seruaueris cortuũ:
neũ saluatore dixeris. mat̾ mea ⁊ fr̃s mei. hsunt qͥ faciunt uoluntatẽ
xp̃o de uideat. Anna samuelẽ ñ sibi s tab̾naculo genuit. Filii iona¬
dab: qͥuinũ i sicerã nͣbibebant qͥ habitabant in tẽptoriss. ⁊ qͣs nox cõpu¬
lerat sedeᷤ habebant. scribit᷑ ĩpsalmo qd̃ pͥmi captiuitatẽ sustinuerint.
qi exercitu caldeoꝵ uastante uideã. urbeᷤᷤ introire conpulsi st̃. Uidint

Expanded text:
e nobis, qui, quotiens concupiscimus, totiens fornicamur. inebriatus est, inquit, gladius meus in caelo: multo amplius in terra, quae spinas et tribulos generat. uas electionis, in cuius Christus ore sonabat, macerat corpus suum et subicit seruituti et tamen cernit naturalem carnis ardorem suae repugnare sententiae, ut, quod non uult, hoc agere conpellatur, et quasi uim patiens uociferatur et dicit: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? et tu te arbitraris absque lapsu et uulnere posse transire, nisi omni custodia seruaueris cor tuum et cum saluatore dixeris: mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem Christo uideat. Anna Samuhelem non sibi, sed tabernaculo genuit. filii Ionadab, qui uinum et siceram non bibebant, qui habitabant in tentoriis et, quas nox conpulerat, sedes habebant, scribuntur in psalmo, quod primi captiuitatem sustinuerint, quia exercitu Chaldaeorum uastante Iudaeam urbes introire conpulsi sunt. Uiderint,
Abbreviated transcription (Latin):
Si tantꝰ ꝓpħa tenebras ignorancie c̃fitet᷑ qua nos putas paruulos.⁊ pene lac¬
e qđ dicebat. aiebat. & habet aures audiendi audiat. Nisi apta fuerint
inmo si q̃si extrema manꝰ intuo oꝑe duceret᷑. nichil puleriꝰ nichil dociꝰ ni¬
cił in loquendo. Beatꝰ ciprianꝰ instar fontis purissimi dulcis incedit. ipla¬
cidꝰ Et cũ totꝰ sit in exortacione uirtutũ occupaꝰ psecutionũ angtus.
seripturas diuinas neq̃q disseruit. In clito uctorinꝰ martirio coronatꝰ.
qđ intelligit eloqͥ ñ potest. Lactanciꝰ q̃si qͥdã fluuiꝰ eloquenciȩ. tulliane u¬
tinã tã nrã affirmare potusse. quã facile aliena destru&̾. Arnoliꝰ. anȩ¬
qͣł inimiꝰ: ⁊ absq oꝑis sui particione c̃fusꝰ. Sẽs hilariꝰ gallicano coturno
atollit᷑. ⁊ cũ grecie florib adornet᷑. longis int̾dũ ꝑi dis inuoluit᷑. ⁊ alecto

Expanded text:
si tantus propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas paruulos et paene lacsi tantus propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas paruulos et paene lacesse, quod dicebatur, aiebat: qui habetaures audiendi, audiat. nisi aperta fuerint imo si quasi extrema manus operi tuo induceretur, nihil pulchrius, nihil doctius, nicilis in loquendo. Beatus Cyprianus instar fontis purissimi, dulcis incedit et placidus et, cum totus sit in exhortatione uirtutum, occupatus persecutionis angustiis scripturas diuinas nequaquam disseruit. inclito Uictorinus martyrio coronatus, quod intellegit, eloqui non potest. Lactantius, quasi quidam fluuius eloquentiae Tullianae, utinam tam nostra adfirmare potuisset, quam facile aliena destruxit! Arnobius innimius est et absque operis sui partitione confusus. sanctus Hilarius Gallicano coturno adtollitur et, cum Graeciae floribus adornetur, longis interdum periodis inuoluitur et a lect
Abbreviated transcription (Latin):
dosiꝰ. qͥatali xp̃i oratore defendit᷑. Illustrasti purpuras eiꝰ: iutilitatẽ legũ
fict̾is scłis consecrasti. Nacte uirtutẽ qͥtalia habeꝰ rudim̃ta: qͣł exexcitatꝰ mi¬
les eris. Osi mͥ licer& istiꝰmodi ingeniũ. ñꝑonios moiteᷤ. ⁊ heliconis uertices. ut
poete canunt. s ꝑsion ⁊ ithabiriũ ⁊ sina ⁊excelsa ducere script᷑arũ. Si conti¬
gerae docene que didici ⁊ qͣsi ꝑmanꝰ misteria tradẽ ꝓpħarũ: nasceret᷑ nob̾
aliqͥd. qđ docta grecia ñ hab̾et. Audi gͦ me c̃serue. amice. germane. auscul-¬
ta paułꝑ. qͦ inscript̾is scĩs calle gradiaris. Totẽ qd̾ legimꝰ indiuinis libris ni-¬
tet qͥdẽ ⁊ fulg& ȩciã incortice. s dulciꝰ in medulla ÷. Qeẽ. uult nũculeũ.
frangae nucẽ. Reuela inqͥt đđ ocłos meos ⁊ consid̾abo mirabilia de lege tua.

Expanded text:
dosius, qui a tali Christi oratore defenditur. illustrasti purpuras eius et utilitatem legum dosius, qui a tali Christi oratore defenditur. illustrasti purpuras eius et utilitatem legum futuris saeculis consecrasti. macte uirtute: qui talia habes rudimenta, qualis exercitatus miles eris! o si mihi liceret istius modi ingenium non per Aonios montes et Heliconis uertices, ut poetae canunt, sed per Sion et Itabyrium et Sina et excelsa ducere scripturarum, si contingeret docere, quae didici, et quasi per manus mysteria tradere prophetarum, nasceretur nobis aliquid, quod docta Graecia non haberet. Audi ergo, mi conserue, amice, germane, ausculta paulisper, quo in scripturis sanctis calle gradiaris. totum, quod legimus in diuinis libris, nitet quidem et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. qui esse uult nuculeum, frangit nucem. reuela, inquit Dauid, oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua.
Abbreviated transcription (Latin):
de ÷ ñ iudi. ⁊ nescio qͦmͦ plus placent mundo qͥ xp̃o displiceat. Hec ñ siis ut ai¬
unt nineruã s in gredientẽ pelagꝰ amicꝰ amicũ monui. mailens ate facul-¬
tatẽ meã queri quã uolũtatẽ. ut in qͦ ego lassussũ tu firmo ꝑgereꝰ gradu.
Librũ tuũ quẽ ꝓteo dosio pͥncipe prudent̃ oruate que cõpositũ transmisisti.
libent̾ lege. ⁊ p̃cipue mͥ in eo sub diuiso placuit. Cũq inpͥmis partib uncas
alios. in panultimis de ipsũ suꝑas. S upsũ genꝰ ȩloqͥi: p̃ssũ ÷ ⁊nitidũ. Ecũ
tulliana luceat puritate: erebrũ ÷ insentenciis. Iac&e enĩ ut ait qͥdã oracio:
inqͣ tantũ u̾ba laudant᷑. Ẽterea magnũ ÷ rerũ c̃sequencia: nalterũ pend&e
ex altero. Qͥqͥd assũseris. uł finis suꝑiorẽ: uł iniciũ sequenciũ ÷. ꝥelix theo¬

Expanded text:
de est, non uideri. et nescio quomodo plus placent mundo, quae Christo displicent. haec non sus, ut aide est, non uideri. et nescio quomodo plus placent mundo, quae Christo displicent. haec non sus, ut aiunt, Mineruam, sed ingredientem pelagus amicum amicus monui malens a te facultatem meam quaeri quam uoluntatem, ut, in quo ego lapsus sum, tu firmo pergeresgradu. Librum tuum, quem pro Theodosio principe prudenter ornateque conpositum transmisisti, libenter legi. et praecipue mihi in eo subdiuisio placuit; cumque in primis partibus uincas alios, in paenultimis te ipsum superas. sed et ipsum genus eloquii pressum est et nitidum et, cum Tulliana luceat puritate, crebrum est in sententiis. iacet enim, ut ait quidam, oratio, in qua tantum uerba laudantur. praetereaex altero. quidquid adsumpseris, uel finis superiorum uel initium sequentium est. felix Theo
Abbreviated transcription (Latin):
bro denũmis loquentẽ. excepta elemosina que indifferent oĩb
patet institorẽ pociꝰ habeto quã monachũ. Et̃ uictũ ⁊ uestitũ ⁊ manifestaᷤ
necessitateᷤ. nichil ciuq tribuas: ne filioꝵ panẽ canes comedant. Uerũ ũ¬
xp̃i tẽplũ anima credentis:. Illã ex orna. illã uesti. illi offer donaria. in
illa xpm suscipe. Que utilitas parieteᷤꝰ fulgere gẽmis. ⁊ xpm̃ in pauꝑe fame
emori: Iã nͣsunt tua: que posside. dispensacio ÷ͥ credita:: mem̾to ananie
isaffire. Illi sua timide seruauert̃. tu c̃sicła ne xp̃i sustanciã inprudent̃
effunclas: id÷ ne uimoderato udicio rẽ pauꝑm tribuas ñ pauꝑib: ⁊ scd̾m
dictũ prudentissimi uiri lib̾alitate lib̾alitas ꝑeat. Noli aspicere ad falle-¬
ras ⁊ nomina uana canͦoũ. Ego te inqͥd intꝰ uncute noui. ẽẽ. xp̃ianũ. Gran¬

Expanded text:
bro de nummis loquentem excepta elemosyna, quae indifferenter omnibus bro de nummis loquentem excepta elemosyna, quae indifferenter omnibus patet, institorem potius habeto quam monachum. praeter uictum et uestitum et manifestas necessitates nihil cuiquam tribuas, ne filiorum panem canes comedant. Uerum Christi templum anima credentis est: illam exorna, illam uesti, illi offer donaria, in illa Christum suscipe. quae utilitas parietes fulgere gemmis et Christum in paupere fame mori? iam non sunt tua, quae possides; dispensatio tibi credita est. memento Ananiae et Sapphirae. illi sua timide seruauerunt; tu considera, ne Christi substantiam inprudenter effundas, id est, ne inmoderato iudicio rem pauperum tribuas non pauperibus et secundum dictum prudentissimi uiri liberalitate liberalitas pereat. noli aspicere ad phaleras et nomina uana Catonum. ego te, inquit, intus et in cute noui. esse Christianum gran
Abbreviated transcription (Latin):
ee. que dico: Cogita uide loculos. humilitatẽ uestiũ: tum̃ti animo
ñ appetas. Seculariũ ⁊ maxime p cenciũ c̃sorcia: deuita. qͥo tͥ ne¬
cesse:. ea uide erebriꝰ. quoꝵ c̃tẽptu monacꝰ ẽẽ. cepisti : soror p̃cipue
tua matronarũ declinae colloqͥa nec int̾ sericas ueste igẽmas cireũ¬
sidenciũ feminarũ. se sordidatã aut dole at aut miret᷑. qr alteru ꝓ¬
positi penitenciȩ: alterũ iactancie seminariũ:. Caue neqsi si¬
des ⁊ famosꝰ tuoꝵ qͣdã dispensator alienã peccuniã distribuendã
accipias. Intelligis qͥd locar : dedit enĩ tͥ dñs in omĩb intellectũ.
habeto sĩ plieitatẽ colũbe. ne qͥcq machineris dolos. ⁊ serpentis
astuciã: ne alioꝵ supplanteris insidiĩs. ñ multũ distat in uicio:
uł deciꝑe posse uł decipi. Xp̃ianũ quẽ senseris tͥ aut sẽꝑ aut cre¬

Expanded text:
esse, quod dico? cogita Indae loculos. humilitatem uestium tumenti animo esse, quod dico? cogita Indae loculos. humilitatem uestium tumenti animo non appetas, saecularium et maxime potentium consortia deuita. quid tibi necesse est ea uidere crebrius, quorum contemptu monachus esse coepisti? soror praecipue tua matronarum declinet colloquia nec inter sericas uestes et gemmas circumsedentium feminarum se sordidatam aut doleat aut miretur, quia alterum propositi paenitentia, alterum iactantiae seminarium est. caue, ne quasi fidelis et famosus tuorum quondam dispensator alienam pecuniam distribuendam accipias. intellegis, quid loquar; dedit enim tibi dominus in omnibus intellectum. habeto simplicitatem columbae, ne cuiquam machineris dolos, et sersidiis. non multum distat in uitio uel decipere posse uel decipi Christianum. quem senseris tibi aut semper aut cre
Abbreviated transcription (Latin):
in regũ libro seribit᷑ currũ asta̾disse cũ iebii. ⁊buiꝰ filiĩ sunt. qͥ inta.¬
b̾nacuł seꝑ habitant ⁊ adea tremũ ꝓpt̃ inruptionẽ chaldaici exer¬
citꝰ iberosolimã int̾re ẽpulsi: hanc pͥmã captiuitatẽ sustinusse.
dicunt᷑. qđ pꝰ solitudinis libertatẽ urbe q̃si carcere clausist . Obse
cro itaq te ut qm̃ scẽ sororis tue ligatꝰ es uinculo: ⁊ penitꝰ ex pedi.¬
to ꝑgis gradu. siue hic siue ibi. multitudine hominũ ⁊officia ⁊
salutacionss. ⁊ c̃uuua. ueluti qͣsdã cbatenas fugias uoluptatũ.
nope quã dep̃cio siscib̾. stercꝰ c̃siciat. Icqͥd pꝰgulã ñsentit᷑ idẽ tib
sit qđ panis ⁊ legumina. Habes adũsũ ioumnianũ libros. decontep¬
tu uentris igutturis pleniꝰ disserente: sẽ ꝑ inmanu tua saera
sit lecdio. fr equent̃ orandũ. ⁊ flexo corꝑe. menserigenda ad dum.
Erebre uigilie. auentre uacuo. sepiꝰ dormiendũ. Rumꝰculos ⁊ gło¬

Expanded text:
disse cum Jeu. Et hujus filii sunt, qui in tabernaculis semper habitantes, ad extremum propter irruptionem Chaldaici exercitus, Jerosolymam intrare compulsi, hanc primi captivitatem sustinuisse dicuntur, quod post solitudinis libertatem, urbe quasi carcere sunt quoniam sanctae sororis tuae ligatus es uinculo et non penitus expedito pergis gradu, siue hic siue ibi multitudines hominum et officia et salutationes et conuiuia ueluti quasdam catenas fugias uoluptatum. nopere, quam de pretiosis cibis stercus conficiat. quicquid post gulam non sentitur, idem tibi sit, quod panis et legumina. habes aduersus Iouinianum libros de contemptu uentris et gutturis plenius disserentes. semper in manu tua sacra sit lectio, frequenter orandum et flexo corpore mens erigenda ad dominum. crebrae uigiliae et uentre uacuo saepius dormiendum. rumusculos et glo
Abbreviated transcription (Latin):
mundo corde qm̃ ipsi dm̃ uidebt̃. Totũ qd ap̃enia manu ĩsinuare ⁊ͥ
cupio. qd̃ qͣsi doctꝰ nauta pꝰ multa naufragia. rudẽ conor instruere
uectorẽ illud÷: ut in qͦ littore pudiciciȩ prratasit noueris. ubi carib.¬
dis ⁊radiar omĩiũ maloꝵ auaricia. ubi scillei obtrectatoꝵ canes deqͥb
securi. libicis int̾dũ uicioꝵ sircib obruam: Ed uenenatoꝵ anim anei-¬
ũ deserta huiꝰ scłi nutriant: hauiganteꝰ rubrũ mare: inqͥ obtandũ÷
nob̃÷ ut uerꝰ pharao cũ suo mergat᷑ exercitu: multis difficultatib ac
picuł adurbẽ maximã ꝑueniunt. Utroq littore gt̃s uage. immo
belue habitant ferocissime sẽꝑ solliciti sẽꝑ armati. Tociꝰ anni ue¬
unt cibaria latentib saxis. uadisq durissimis plenast̃ omĩa. ita
ut speculator ⁊ doctor ĩsuma arbore sedeat. ⁊ inde regende dcircũ¬

Expanded text:
mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. totum, quod adprehensa manu insinuare tibi mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. totum, quod adprehensa manu insinuare tibi cupio, quod quasi doctus nauta post multa naufragia rudem conor instruere uectorem, illud est, ut, in quo litore pudicitiae pirata sit, noueris, ubi Charybdis et radix omnium malorum auaritia, ubi Scyllaei obtrectatorum canes, de qsecuri Libycis interdum uitiorum Syrtibus obruamur, quid uenenatorum animantium desertum huius saeculi nutriat. Nauigantes Rubrum Mare, in quo optandum nobis est ut uerus Pharao cum suo mergatur exercitu, multis difficultatibus ac periculis ad urbem t Maximam perueniunt. utroque litore gentes uagae, immo beluae habitant ferocissimae. semper solliciti, semper armati totius anni uehunt cibaria. latentibus saxis uadisque durissimis plena sunt omnia, ita ut speculator et ductor in summa mali arbore sedeat et inde regendae et circum
Abbreviated transcription (Latin):
cepisse. excelsa sectari. ⁊ adulescentie immo pubertatis. incentiua
calcantẽ ꝑfecte qͥdẽ ȩtatis. gradũ scande: s lubricũ it̃ ẽe. ꝑ qđ ingre¬
tũ pͣta ducendꝰ es: nec laborandũ ut ostendã tͥ uarioꝵ pulcritudinẽ
floꝵ. qͥd inse lilia habeant puritatis. qͥd rosa uerecũdie possideat. qͥd
uele purpura ꝓmittat ĩregno. qͥdrutilanciũ spondeat pictura gẽma-¬
rũ. Iãenĩ ꝓpicio dño stuia tenes: iã tecũ atq solariũ cũ pcero apło cons¬
cendisti: qͥexuriens in uideis cornelii saturat᷑ fide: ⁊ fam̃ incredulitatiᷤ
illoꝵ genciũ cũsione restinguae: atq inuase ȩugłioꝵ q̃ drungulo qd
de celo descendit ad t̾ras. docet᷑a docet om̃s homines posse saluari.
Rursũq qđ uid̾at inspeciȩ candidissimi linteaminis ĩ suꝑna transfert:
⁊credencuĩ tͥbas de t̾ris incȩlũ rapit. ut pollicit. cio diũ conpleat᷑. beati

Expanded text:
coepisse, excelsa sectari et adulescentiae, immo pubertatis, incentiua coepisse, excelsa sectari et adulescentiae, immo pubertatis, incentiua calcantem perfectae quidem aetatis gradum scandere, sed lubricum iter esse, per quod ingretum prata ducendus es nec laborandum, ut ostendam tibi uariorum pulchritudinem florum, quid in se lilia habeant puritatis, quid rosarum uerecundia possideat, quid uiolae purpura promittat in regno, quid rutilantium spondeat pictura gemmarum. iam enim propitio domino stiuam tenes, iam in tectum atque solarium cum Petro apostolo conscendisti, qui esuriens in Iudaeis Cornelii saturatur fide et famem incredulitatis eorum gentium conuersione restinguit atque in uase euangeliorum quadrangulo, quod de caelo descendit ad terras, docetur et discit omnes homiRursumque quod viderat, in specie candidissimi linteaminis in superna transfertur, et credentium turbam de terris ad coelum rapit: ut pollicitatio Domini compleatur: Beati
Abbreviated transcription (Latin):
ichil copiano feliciꝰo cui ꝓmittunt᷑ regna cȩloꝵ: niehil la-¬
boriostꝰ qͥ cotidie uita pielitat᷑: nichil forciꝰ qͥ uineit diabolũ.
niebil in becilliꝰ qͥ acarne suꝑat᷑. Urłq rei: exẽpla sunt plurima. La
paradiso. Iudas de apłatꝰ fastigio ĩꝑdicionis tartarũ labit. mee fa¬
miliaritate conuiuũ nec intinetione bucelle. nec oscłi grã frangit᷑.
ne qͣsi hominẽ tradat. quẽ filiũ dĩ nouerat. Qd samaritana uiliꝰ ñsolũ
qt ipsa credidit: ⁊ pꝰ sex uros unũ in uenit dum̃ messiã quẽ cognoũ ad
fontẽ. quẽ ĩ tẽplo udaicoꝵ ppłł ignorabat: s auctor fit multor salutis
apłis em̃tib cibos. esurientẽ refic. lassũq sustentat. Eͥdsalomone sa-¬
pienciꝰ  at tam̃ ĩ fatuat᷑ amore mulierũ. Bonũ ÷ sal: nullũq sacrificiũ¬
lino qͥdẽ utile sit. E solent credenciũ arua c̃diri: isterile animarũ
solũ pinguescere. Hec dicimꝰ ut pͥmate sili rustice fronte doceamꝰ magna

Expanded text:
regna caelorum; nihil laboriosius, qui cotidie de vita periclitatur. Nihil fortius, qui vincit diabolum; nihil inbecillius, qui a carne superatur. Utriusque rei exempla sunt plurima. Latmecum eris in paradiso. Iudas de apostolatus fastigio in proditionis tartarum labitur et nec familiaritate convivii nec intinctione buccellae nec osculi gratia frangitur, ne quasi homix uiros unum inuenit dominum Messiamque cognoscit ad fontem, quem in templo Iudaeorum populus ignorabat, sed auctor fit multorum salutis et apostolis ementibus cibos esurientem reficit lassumque sustentat. quid Salomone sapientius ? attamen infatuatur amoribus feminarum. bonuilinio quidem utile sit, quo solent credentium arua condiri et sterile animarum solum pinguescere. haec dicimus, ut prima te, fili Rustice, fronte doceamus magna
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ amicũ ad ulatione deciꝑe. Magnũ habeᷤ ingeniũ. ĩfinitã sermonis suppel¬
lectilẽ ⁊ facile loqueris ⁊ pure. facilitasq ipsa ⁊puritas mixta pruden¬
uȩ ÷. Capite qͥppe sano onĩs sensꝰ iugent. huic prudenciȩ. ⁊ eloquenciȩ. si acce¬
det. uł st idiũ uł intelligencia script̾arũ. uiderẽ te breui arcẽ tenere nr̃oꝵ.
iascendentẽ cũ io ab. decta sion. canere indomatib qđ incubicuł cogno¬
uises accingere queso te accingere nil sine magno uita labore dedit mor-¬
talib Nobilẽ te ȩccła habeat: ut priꝰ senatꝰ habuit. P̃para tͥ diuicias. qs
cotidie eroges: ⁊ nũq. deficiant. dũ uig& ȩtas. dũ adhuc canis spargit᷑ capd̾.
anteq subeant. morbi tristisq senectꝰ. i labor: ⁊dure rapiat: in clem̾cia mortiᷤ.
Niebil inte mediocre c̃tẽptꝰ sũ totũ sũmũ. totũ ꝑfectũ desidio. Sem̃ ugilan

Expanded text:
m amicum adulatione decipere. magnum habes ingenium, infinitam sermonis supellectilem: et facile loqueris et pure, facilitasque ipsa et puritas mixta prudentiae est. capite quippe sano omnes sensus uigent. huic prudentiae et eloquentiae si accederet uel studium uel intellegentia scripturarum, uiderem te breui arcem tenere nostrorum et ascendentem cura Ioab tecta Sion canere in domatibus, quod in cubiculis cognouisses. accingere, quaeso te, accingere. nil sine magno uita labore dedit mortalibus. nobilem te ecclesia habeat, ut prius senatus habuit. praepara tibi diuitias, quas cotidie eroges et numquam deficiant, dum uiget aetas, dum adhuc canis spargitur caput, antequam \'subeant morbi tristisque senectus et labor et durae rapiat inclementia mortis.\' nihil in te mediocre contentus sum: totum summum, totum perfectum desidero. sanctum Uigilan
Abbreviated transcription (Latin):
in agris. ⁊ solitudine: ⁊ faciȩbant sibi tabernacula ꝓpt̃ fluenta iordanis.
d e hissunt ⁊ illi filii rechab quinũ ⁊ scerã ñ bibebant qͥ morabant᷑ intep¬
toriis. qͥdĩ ꝑiheremiã uoce laudant᷑. ⁊ ꝓmittit᷑ eis. qđ ñ deficiat de stus

Expanded text:
in agris et solitudine et faciebant sibi tabernacula propter fluenta Iordanis. in agris et solitudine et faciebant sibi tabernacula propter fluenta Iordanis. de his sunt et illi filii Rechab, qui uinum et siceram non bibebant, qui morabantur in tentoriis, qui dei per Hieremiam uoce laudantur, et promittitur ei
Abbreviated transcription (Latin):
uiã inced̾e debeas: reuelata tecũ faciȩ loqͣr. Si officiũ prb̃ii uis exerce
alioꝵ salutẽ fac lucrũ animȩ tuȩ. Sin aut̃ cupis eẽ. qd̃ diceris monaebꝰ.
id ÷ solꝰ qͥd facis inurbib que utiq ñ st̃ soloꝵ habitaculo s multoꝵ: habei
unũ qđq ꝓpositũ. pͥncipe ᷤᷤ suos. Romani duce ᷤ imitent᷑ camillos. fabri.¬
cios. regulos. supione. Philosophi pponant sibi pytagorã socraten. pla¬
tonẽ. aristothelen. Poete emuient᷑ bomerũ. uirgiliũ. menandrũ.
terenciũ. historici thoty didẽ. salustiũ. berodotũ. liuiũ. Orathores u¬
siã. graccheos. de mosthenes. tullios. Et ut ad nr̃a ueniamꝰ: ep̃i prb̃i.¬
h ab̾e ratant᷑ imeritũ. Nos aut̃ habemꝰ ꝓpositi nr̃i pͥncipeᷤ. paulos. an¬
tonios. uilianos. hilarionas. macharios.: ⁊ut ad scripturarũ auctoritate

Expanded text:
uiam incedere debeas, reuelata tecum facie loquar. si officium uis exerceruiam incedere debeas, reuelata tecum facie loquar. si officium uis exerceraliorum salutem fac lucrum animae tuae. sin autem cupis esse, quod diceris, monachus, id est solus, quid facis in urbibus, quae utique non sunt solorum habitacula, sed multorum? habet unumquodque propositum principes suos: Romani duces imitentur Camillos, Fabricios, Regulos, Scipiones; philosophi proponant sibi Pythagoram, Socraten, Platonem, Aristotelen; poetae aemulentur Homerum, Uergilium, Menandrum, Terentium; historici Thucydiden, Sallustium, Herodotum, Liuium; oratores Lysiam, Gracchhabere nitantur et meritum. nos autem habemus propositi nostri principes Paulos, Antonios, Iulianos, Hilarionas, Macarios; et ut ad scripturarum auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
de prb̃is. nͥ declexicis loquor: quoꝵ aliud officiũ÷ s de monacho. ⁊ mona¬
cho qͦndã apd̃ scłm nobili: qͥ idcirco p̃ciũ possessionũ suarũ ad pedeᷤᷤ apłoꝵ
posuit. docens peccuniã eẽ. calcandã. ut humilit̃ ⁊ secreto uictitans.
sẽꝑ contẽpnat qđ semel c̃tẽpxerit. Si crucis ⁊iresurrectionis loca ñ
ẽẽnt. in urbe celeberruna in qͥ curia. in qͦ aula militũ. in qͣscorta.
muniscurrȩ: ⁊ omia que solent eẽ. inceteris urbibꝰ: uł simonachoꝵ
solũm turb̃ frequentant᷑. ex petendũ reuera huiꝰ cemodi cunctis mo
triã. urbeᷤᷤ deserere monachũ ꝓfiteri. unt̾ maiores spłos ꝑegre iuiuere
quã eras uicturꝰ in patria. de toto huc orbe concurrit᷑. Plena: ciuitas
uniu̾si generis hominib ⁊ tanta utrisq seaꝰ constipacio ut qd̃ alibi eac
parte fugiebas hic totũ sustinere coguaris. Quia gͥ fr̃ne int̾rozas ꝑ quã

Expanded text:
Monacho, et Monacho quondam apud saeculum nobili: qui idcirco pretium possessionum suarum ad pedes Apostolorum posuit, docens pecuniam esse calcandam; ut humiliter et secreto victitans, semper contemnat quod semel contempsit. Si Crucis et Resurrectionis loca non essent in Urbe celeberrima, in qua curia, in qua aula militum, in qua scorta, mnia sunt, quae solent esse in ceteris urbibus, uel si monachorum solummodo turbis frequentaretur, expetendum reuera huiusce modi cunctis montriam, urbes deserere, monachum profiteri et inter maiores populos peregre uiuere, \'quam eras uicturus in patria. de toto huc orbe concurritur; plena est ciuitas uniuersi generis hominibus et tanta utriusque sexus constipatio, ut, quod alibi ex parte fugiebas, hic totum sustinere cogaris. Quia igitur fraterne interrogas. per quam
Abbreviated transcription (Latin):
lib qddollerent nob resurrectionis fidẽ ⁊ erucis siloca sc̃a ꝑidola pollu¬
issent. bethleem nc̃ nram ⁊ angustissimũ orb locũ. de qͦ osasmista canit.
ueritas det̾ra orta : lucꝰ in umbra batthathmut: id÷ adonidis ⁊inspecu
ubi qͦndã xp̃s paruuł uagut̃ uenerif amasiꝰ plangebat᷑. cur inqͥens hec¬
ã longo repetita pͥncipio: Uidelicae ne qͥes fidĩ tuȩ de. ẽe. putesqr ieru¬
solimã ñ uidisti. nec nos ideireo meliore estimes. qd huiꝰ loci sabitaculo
nuiñ.S siuie hic siuie alibi eqlẽte ꝓopib tuis apd̾ dnm̃ babe meredẽ.¬
sia ut biũ erelicta: inagello habite ⁊ xpm queras ĩ solitudine. er¬

Expanded text:
 tollerent nobis fidem resurrectionis et crucis, si loca sancta per idola polluissent. Bethleem nunc nostram et augustissimum orbis locum, de quo psalmista canit: ueritas de terra orta est, lucus inumbrabat Thamuz, id est Adonidis, et in specu, ubi quondam Christus paruulus uagiit, Ueneris amasius plangebatur. am longo repetita priucipio?\' uidelicet ne quicquam fidei tuae deesse putes, quia Hierosolymam non uidisti, nec nos idcirco meliores aestimes, quod huius loci habitaculo fruimur, sed siue hic siue alibi aequalem te pro tia urbium derelicta in agello habites et Christum quaeras in solitudine e
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo: ita ĩ hoc cãpo ⁊ p̃lio qͦ contͣ demones dimicamꝰ. ñ querunt᷑ nomina s oꝑa.
trimonio etinenteᷤ. qͦmͦ stirps mortaliũ ꝓpagabit᷑: hac racione nichil omino erit.
ne aliud ẽẽ. desistat. Uerbi grã. si cuncti philosophi sint: agricole ñerc̃. Qo locar
nesi urginitatẽ plureᷤᷤ appecierint. cessent eẽ. lupe. cessent ad ultere. ne ifantes
ĩurbib ullisq ñ uagiant. Cotidie methoꝵ sanguus esfundit᷑. ad ulteria dãpnant᷑.
unt̃ ipsas legeᷤᷤ ⁊i secure actribunalia. flagrans libido dnant᷑. Noli metuere. ne os
iurgineꝰ fiant difficił rest iurginitas. E idõ rara: q difficił multi uocatr panei
electi. Cuꝑe plurimoꝵ ÷ ꝑseuerare paucoꝵ. Unde ⁊grande p̃mii. eoꝵ qͥ ꝑseueraue¬

Expanded text:
quaeritur: ita in hoc campo et praelio, quo contra daemones dimicamus, non quaeruntur nomina, sed opera; quaeritur: ita in hoc campo et praelio, quo contra daemones dimicamus, non quaeruntur nomina, sed opera; trimonio continentes, quomodo stirps mortalium propagabitur? Hac ratione nihil omnino erit, ne aliud esse desistat. Verbi gratia: si cuncti philosophi sint, agricolae non erunt. Quid loquar ne si virginitatem plures appetierint, cessent lupae, cessent adulterae: ne infantes in urbibus villisque non vagiant. Quotidie moechorum sanguis effunditur, adulteria damnantur, et inter ipsas leges et secures ac tribunalia flagrans libido dominatur. Noli metuere ne omnes virgines fiant; difficilis res est virginitas, et ideo rara, quia difficilis: Multi vocati, pauci electi . Incipere plurimorum est, p
Abbreviated transcription (Latin):
gone qͥd faciat. S modestũ. ñ litigiosũ. ñ cupidũ. domũ suã bene regentẽ. filios
habentẽ subditos. cũ oni castitate. Uide qͣnta pudicicia exigat᷑ ĩep̃o. ut si filii eiꝰ
impudici fuerint. ipse ȩp̃s eẽ. ñ possit. ⁊ eodẽ uicio offendat dñ. qͥ offendit ⁊ heli
pontifex. qͥ corripuerat qͥ dẽ filios. s qi ñ abiecerat delinquenteᷤ. retrorsũ cecidit. &
mortuus ÷. Lucerna dĩ. anteq eatingueret᷑. Muliereᷤᷤ similit̃ pudicas. ⁊ reliq̃. In om̃ĩ
erit: aut stepħs diaconꝰ qͥ pͥmꝰ martirio coronatꝰ: nunor futurꝰ: ĩ regno cęloꝵ mul¬
tis ȩp̃is ndnmoteo actito : qͦs ut subicere ñ audeo nec ante ponere. qͦmͦ ĩlegionib
uĩexercitu st̃ duce. st̃ tribuni. st̃ cent̾ione. st̃ ferentariĩ ac leius armat̾e. ⁊ miles
gregariꝰ. At manipuli cõmissaq pugna uacant nomina dignitatũ: ⁊ sola querit᷑

Expanded text:
tigiosum, non cupidum, domum suam bene regentem, filios habentem subditos cum omni castitate. Vide, quanta pudicicia exigatur in episcopo, ut si filii eius impudici fuerint, ipse episcopus esse non possit et eodem vicio offendat Deum, quo offendit et Heli pontifex, qui corripuerat quidem filios, sed, quia non abiecerat delinquentes, retrorsum cecidit et mortuus est, lucerna Dei antequam extingueretur. Mulieres similiter pudicaerit. Aut Stephanus diaconus, qui primus martyrio coronatus est, minor futurus est in regno is, et Timotheo ac Tito, quos ut subjicere non audeo, ita nec anteponere . Quomodo in legionibus et exercitu sunt duces, sunt tribuni, sunt centuriones, sunt ferentarii, ac levis armaturae, et miles gregarius, et manipuli: commissaque pugna, vacant nomina dignitatum, et sola fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
auti curginttat̾̃ famis. aut certe ipsa iurginitã ei parit suꝑbia: i dũsibi
aplaudit: de sola corꝑis castitate uirtuteᷤꝰ cet᷑as negligit ñfoua pauꝑes. pe
eune cupidior ⁊ euenit int̃dũ. ut tristior nultꝰ. ad ductũ suꝑ cilii. ĩcessis
põparũ fercuł simił. offendat ĩpłm. Et qͥ nichil haba qd repͣbenaat ĩuita.
habitũ solũ odit ũcessũ. Multi eligunt᷑ ñ amore sui: s altiꝰ odio. Inplerisq
sufragiũ meret᷑ sola siplicitas. ⁊ altiꝰ pru denciȩ ⁊ qlliditati qͣsi malicie¬
nom̃ opponit̃. ñ nũꝙ errat uulgi pleb̾q iudicũ ⁊ ĩsaclotib cõꝓbandis unꝰ¬

Expanded text:
t virginitatis infamis aut certe ipsa virginitas ei parit superbiam, et dum sibi applaudit de sola corporis castitate, virtutes ceteras negligit, non fovet pauperes aut pecuniae cupidior est. Evenit interdum, ut tristior vultus, adductum supercilium, incessus pomparum ferculis similis offendat populum et qui nihil habet, quod reprehendat in vita, habitum solum oderit et incessum. Multi eliguntur non amore sui, sed alterius odio. In plerisque suffragium meretur sola simplicitas et alterius prudentiae et calliditati quasi malitia opponitur. Nonnumquam errat vulgi plebisque iudicium et in sacerdotibus comprobandis un
Abbreviated transcription (Latin):
diciciã: qđ plantatũ÷. ⁊ẽpꝰ ãplexandi: ⁊ tẽpꝰ longe fieri ab ãplexu. lẽpꝰ aman¬
di ⁊tẽpꝰ odiendi. Tẽpꝰ belli: tcẽpꝰ pacis. Simulq nos cõmonae. ne legẽ ȩugłio
p̃feramꝰ. ne puritatẽ uirginitatis nuptiis putemꝰ ȩqͣ̃dã. Meliora st̃ dicens no¬
uissima sermonis: quã iniciũ eiꝰ. Statĩq sub iungit. ne duxeris qͥd factũ :
qr dies pͥores melioreᷤ erant quã hĩ. qͥa ñsapient̃ int̾rogasti de hoc. ⁊ reodit
causã qͣre dies posteriores meliores sint ꝗ pͥores. Quia bona÷ inqͥd sapiencia
cũ hereditate. In lege enĩ sapientiã carnis mors sequebat᷑ occidens. ĩegłio. sapi¬
enciã sp̃s. hereditas expectat ȩt̃na. Ecce hoc ĩueni. dix ȩccłaste. hominẽ.
unũ de mille ĩueni. ⁊ mulierũ ĩhis omĩb ñ ĩueni. Uerũtam̃ repꝑi qd̾ fec̃

Expanded text:
empus amplexandi, et tempus longe fieri ab amplexu. Tempus amandi, et tempus odiendi. Tempus belli, et tempus pacis. Simulque nos commonet, ne Legem Evangelio praeferamus; nec puritatem virginitatis, nuptiis putemus aequandam. Meliora sunt, dicens, novissima sermonis, quam initium ejus . Statimque subjungit: Ne dixeris, quid factum est, quia dies priores meliores erant, quam hi. Quia non sapienter interrogasti de hoc : et reddit causam quare dies posteriores meliores sint quam priores: quia bona, inquit, est sapientia cum haereditate. In Lege enim sapientiam carnis, mors sequebatur occidens: in Evangelio sapientiam spiritus, haereditas exspectat aeterna. Ecce hoc inveni, dicit Ecclesiastes, hominem unum de mille inveni, et mulierem in his omnibus non inveni. Verumtam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħiã iacob: qͥcũ concitꝰ ȩqͥ ꝑnicitate ferret᷑. a serpente ꝑcussꝰ retrorsũ cecidit. deb
pͥncipes ⁊ historiȩ ordinẽ texere. aliud fig̾as aliq̃s significare c̃iugii. que inistis
omĩno nͣ corparent. Porro qd̾ p̾fert᷑ iepte patris fidẽ lacͥmis uirginis filiȩ: ꝓnob̾
fac̃. Et nos enĩ ñ tã uirgines scłi. ꝙ eas que ꝓpt̾ xpm st̃ uirgineꝰ p̃dicamꝰ. Et aplerisq¬
hebreoꝵ rep̾hendit᷑ pat᷑ uoti temerarii. qr dixerit. sitradens tͣdidis filios ãmon
ĩ manib meis: omĩs qͥcũq exierit de domo mea ĩoccursũ mͥ: cũ reu̾ti ceꝑo. ĩ pace
a filiis ãmon erit dño. ⁊ offerã illud holocaustũ. Sicanis inqͥunt. si asinꝰ occurrissei¬

Expanded text:
IX , qui cum concitus equi pernicitate ferretur, a serpente percussus, retrorsum cecidit. Debbprincipes et historiae ordinem texere: aliud figuras aliquas significare conjugii, quae in istis omnino non comparent. Porro quod praefert Jephte patris fidem, lacrymis virginis filiae, pro nobis facit. Et nos enim non tam virgines sHebraeorum reprehenditur pater voti temerarii, qui dixerit: Si tradens tradideris filios Ammon in manibus meis, quicumque exierit de domo mea in occursum mihi, cum reverti coepero in pace a filiis Ammon, erit Domino, et offeram illum holocaustum . Si
Abbreviated transcription (Latin):
filiȩ st̃ dilectione dilecte. quȩ saciari int̾fector cruore ñ possĩ. Infernꝰ. ⁊ ti
mor mulieris: ⁊ t̾ra arens. ⁊ignis exestuans. N hic de meretrice. ñde adulte¬
ra dr̃. s amor mulieris generalit̃ accusat᷑: qͥ sẽꝑ ĩsaciabił ÷ qͥ extinctꝰ accendit᷑.
⁊pꝰ copiã rursꝰ inops÷. animũq uirilẽ effeminat. ⁊ excepta passione ꝙ sustin&.
aliud ñ sinit cogitare. Simile qͥd ⁊ ̃sequenti parabola legimꝰ. ꝑtria mouet᷑ t̾ra.
uxor. si habeat uirũ bonũ. ⁊ ancilla si eiciat dominã suã. Ecce ⁊bic int̾ ma¬
loꝵ magnitudinẽ: uxor ponit᷑. Qd si respondis s uxor odiosa: dicã tͥ qd̃ ⁊ supͭ¬

Expanded text:
e satiari interfectorum 283 cruore non possunt: Infernus, et amor mulieris, et terra arens, et ignis exaestuans . Non hic de meretrice, non de adultera dicitur, sed amor mulieris generaliter accusatur, qui semper insatiabilis est, qui exstinctus accenditur, et post copiam rursum inops est, animumque virilem effeminat, et excepta passione quam sustinet, aliud non sinit cogitare. Simile quid et in sequenti parabola legimus: Per tria movetur tuxor si habeat bonum virum: et ancilla si ejiciat dominam suam . Ecce, et hic inter malorum magnitudinem uxor ponitur. Quod si responderis, sed uxor odiosa, dicam tibi quod et sup
Abbreviated transcription (Latin):
nodos relaxat ⁊dimittit frena currentib ꝓpt̃ ĩfirmitatẽ carnis hoc fac̃. Cont᷑
quẽ scribens de nuo loqt᷑. dico aut̃. Spũ aͣbulate ⁊ desicłia carnis ñ ꝑficietĩ. Caro
enĩ c̃cupiscit adu̾s sp̃m: ⁊ sp̃s adu̾s carnẽ. nͣ necesse : nẽ deoꝑib carnis dicere. qr

Expanded text:
nodos relaxat, et dimittit frena currentibus, propter infirmitatem carnis hoc facit. Contra nodos relaxat, et dimittit frena currentibus, propter infirmitatem carnis hoc facit. Contra quam scribens denuo loquitur: Spiritu ambulate, et desiderium carnis non perficietis. Caro enim concupiscit adversus s
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ placere dõ. Et ut pleniꝰ exponer& qͣles nos eẽ. uellet ĩalio loco docet dicens
ris referre. ⁊ ĩhac desponsione xp̃i. ⁊ maritas ⁊digamos ⁊uiduas ⁊ uirgine ẽtine¬
ri hoc qͦ ꝓ nob̾ fac̃. Nã dũ onĩs ad pudiciciã ⁊ p̾miũ uirginitatiᷤ ĩuitat. ostendit
cunctis gradib uirginitatẽ eẽ. pociorẽ. Rursũq adgalatas. Et oꝑib inqͥd legis
ñ ustificabit᷑ om̃is caro. Oꝑa legis ⁊ nupciȩ st̃. Unde maledicunt᷑ inea: que nͣba-¬
bent filios. Quesi c̾cedunt᷑ ȩtiã ĩ eugłio aliuo÷ ĩdulgenciã ĩfirmitati tribuere
aliud uirtutib p̾mia polliceri. dicã ⁊ego nupciatorib meis: qͥpost castitatẽ ⁊diutꝰ¬
nã c̾tinẽtiã subant᷑ ad cortũ: ⁊ pecudũ more lasciuiunt. Sic ĩsipienteᷤᷤ estis. eũceꝑi¬
tis spũ nẽ carne c̃sumamini. tanta passi estis sine causa. Apłs qd̾ c̃tinenciȩ qͥbdã

Expanded text:
corpus placere Deo . Et ut plenius exponeret, quales non esse vellet, in alio loco docet, dicens:ris referre, et in hac desponsione Christi, et maritatas et digamas, et viduas, et virgines contineri, hoc quoque pro nobis facit. Nam dum omnes ad pudicitiam et praemium virginitatis invitat, ostendit cunctis gradibus virginitatem esse potiorem. Rursumque ad Galatas: Ex operibus, inquit, Legis, non justificabitur omnis caroabent filios. Quae si conceduntur etiam in Evangelio, aliud est indulgentiam infirmitati tribuere, aliud virtutibus praemia polliceri. Dicam et ego nuptiatoribus meis, qui post castitatem et diuturnam continentiam subant ad coitum, et pecudum more lasciviunt: Sic insipientes estis, utu, nunc carne consummemini ? Tanta passi estis sine causa? Apostolus quod continentiae quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
i clormicionẽ eiꝰ transitũ eẽ. ñ mortẽ. Si aut̃ obnixe c̃tendĩt ioħm uirginẽ ñfuisse
nos amoris p̃cipui uirginitatẽ causã dixunꝰ. exponat ille si uirgo nͣfuit eur cetĩs
apłis plus armatꝰ ÷ ͤ ac dicis. Suꝑ petrũ: fundatꝰ eccła. Licce idipsũ ĩ alio loco suꝑ õs
apłos fiat. ⁊ cuncti daues regni cęloꝵ accipiant. ⁊ execͦ suꝑ eos eccłȩ fortitudo soli-
puer ꝓgresse ȩtatiᷤᷤ hõib ꝓͦferret᷑: ⁊ magist̃ bonꝰ. qͥoccasionẽ uirgii de buerat au-
ferre discipłis. ⁊ dixerat eis. pacẽ meã do uob̃. pacẽ relinqͦ uob̃. ⁊ qͥ uoluerit int̾

Expanded text:
 dormitionem ejus, transitum esse, non mortem. Si autem obnixe contenderit, Joannem virginem non fuisse, et nos amoris praecipui causam virginitatem diximus, exponat ille, si virgo non fuit, cur caeteris Apostolis plus amatus sit? At dicis, super Petrum fundatur Ecclesia: licet id ipsum Apostolos fiat, et cuncti claves regni coelorum accipiant, et ex aequo super eos Ecclesiae fortitudo solidepuer, progressae aetatis hominibus praeferretur, et magister bonus, qui occasionem jur pacem relinquo vobis ; et, qui voluerit inter