comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imponite et ꝑfectonis uos cosiliĩs et
suasiõib mãcipatis. lib̾i quid estis a
igit᷑ nec̃itas cogit parẽ uos ĩ singulis
que iuicta fui̾t ⁊ formitare ĩtẽto̾emte
trasgͥssicẽ a te obẜuatoe sꝑare remunaͣti
ut in difficiliorib quid̾ agendis obeditu
gratior qmͣ grauior p̾nancatio iudicet
et in faciliorib minꝰq honere s ꝯtẽtus
dãpnabilior ꝙͣ actus lautabilior esti¬
metur.
etia tenẽoa ip̃a que in ꝓfessicẽ fir¬
mari solet loci stabilitas ex quib si qͥb
tñ ex cais iumpe illã uł liceat cuiꝙͣ uel
expediat. ⁊hinc siquid̾ oubitare nos di¬
citis. ao qd nũc it̾m securus respõter

Expanded text:
ponte etiam perfectionis vos consiliis et suasionibus mancipatis; liberi quidem estis a ergo nos necessitas cogit parem in singulis, quae injuncta fuerint, et formidare ultionem de transgressione, et de observatione parare remunut in difficilioribus quidem agendis obeditio gratior, quam gravior praevaricatio judicetur: et in facilioribus minusque onerosis contemptus damnabilior, quam actus laudabilior aestimetur. etiam tenenda sit ipsa, quae in professione firmari solet, loci stabilitas, et quibus si quibus tamen ex causis rumpere illam vel liceat cuiquam, vel expediat. Et hinc siquidem dubitare vos dicitis. Ad quod interim nunc securus responderim,
Abbreviated transcription (Latin):
malitiã. quia qõ a nesciẽte ⁊ bonum
prsus cõdempnat intẽtio praua. ex
malũ penitus nõ excusat recta. Siue
itaq malũ putes bñ go̾ forte bonũ¬
agis siune bononũ malii qd̃ oꝑaris.i
utniq pocm̃ est. quia neutrũ ex fite l
sane leuius admodũ peccet᷑. uͥ sana
intẽtce sola rephẽ sibił actio foris ap¬
parer quã uͥ maligna latet. ⁊m non¬

Expanded text:
ocentiam: quia quod a nesciente fit, et bonum prorsus condemnat intentio prava, et malum non penitus excusat recta. Sive itaque malum putes bonum quod forte agis, sive bonum malum quod operaris, utrumque peccatum est, quia neutrum ex fide: licet sane levius admodum peccetur, ubi sana intentione sola reprehensibilis actio foris apparet, quam ubi maligna latet
Abbreviated transcription (Latin):
latis esse responsũ suꝑius cũd̾ lcti sta¬
bilitate disputatũ est. mo ẽ nece ui
repetã p̾t̾mitto et aliqua te canonib
que nos requnitis. Cam̃ qm̃ mãmta¬
lium nr̃a nõ refert qui monaci sum
cñ quia ilibris eat ipĩ facile repie
potestis si querẽ no grauemi. renio
ad tra illa que ĩ alt̾a epła rnsũ uiã¬
cõtinẽtur. ubi pͥmũ ĩt̾cgastis. quid¬
nam cõsulã moi qui adu̾sus queprã
ꝯmotus suiͣr si nõ adeo ut eum lede

Expanded text:
satis esse responsum superius, cum de loci stabilitate disputatum est, et non est necesse ut repetam. Praetermitto et aliqua de canonibus quae vos requiritis; tum quoniam talium nostra non refert qui monachi sumus; tum quia in libris eadem ipsi facile reperire potestis, si quaerere non gravemini. 58. Venio ad tria illa, quae in altera vestracontinentur: ubi primum interrogatis, quidnam consulam homini, qui adversus quempiam commotus fuerit; sed non adeo ut eum laede
Abbreviated transcription (Latin):
iuxͣ dñi sniani totũ corpus tenebro¬
sum redelit crulus neqmͣ. Quio enim
luci itliriquit᷑. ũ pia intuẽrio. nͨ uera
opinio ĩuenitur. aut nõ itro sequitũ
ut qui e contrario malii fac̃ et bonũ
uoicio uit̾atis totum corpus lucitꝰ
iedelat qualẽ ꝓftõ suꝑus diffinui¬
mus. neq enĩ er toto adhuc tenebre
desũt ubi ignorãtia uitͣatis lutem ob
cculus utrũq malũ. Is nõ mĩme u¬
trũq b̾at bonũ. None rõ uider᷑ exige̾
ut plus ille noceat. prosit iste. Neq
enĩ cõseques est ut tm̃ ualeat ĩbonũ.
bonũ unũ ꝙͣtũ duo mala ĩ malum.
et quid laude dignã dixeũ uł solam
ĩtẽtõnẽ piam. Nec plane goigna re¬
bono. ip̃a bona uolũtas. ac tam̃ sine
malo qͦcũq nõ est decepta siplicitas

Expanded text:
iam Domini, totum corpus tenebrosum reddit oculus nequam. Quid enim luci relinquitur, ubi nec pia intentio, nec vera opinio invenitur? At non ideo sequitur, ut qui e contrario malum facit, et bonum judicio Veritatis totum corpus lucidum reddat, qualem profecto superius definivimus. Neque enim ex toto adhuc tenebrae desunt, ubi ignorantia veritatis lucem obsoculus utrumque malum, is vero minime utrumque habeat bonum; nonne ratio videtur exigere, ut plus ille noceat, quam prosit iste? Neque enim consequens est, ut tantum valeat in bonum bonum unum, quantum duo mala in malum. Et quidem laude dignam dixerim vel solam intentionem piam: nec plane condigna rebono ipsa bona voluntas. Attamen sine malo qu
Abbreviated transcription (Latin):
ccło neꝙͣ cormporis tenebras estimari
S uitẽ ne forte nõ sit uẽ crul sĩplex
qui fallitur pm alliꝰ eni tam qͥ bonum
malum qmͣ tam qui malũ bonũ pu¬
tauerit. Scitis aũt neutrũ toꝵ. re illd
euita ppheticũ. ue quroicitis bonum

Expanded text:
s aestimari, Sed videte, ne forte non sit vere oculus simplex, qui fallitur. Fallitur enim tam qui bonum malum, quam qui malum bonum putaverit. Scitis autem neutrum horum Vae illud evitare propheticum, Vae qui dicitis bonum
Abbreviated transcription (Latin):
malũ ñ ułt ⁊̃ si possit. nͨ si uelit scir. Qmͣ¬
obrem hũc cculũ in suꝑiori diuice illo
alt̾ius cessim nõ ĩmĩto peiorẽ nõ qr ma¬
lignior sit. s qr piculosior. ĩgnorãtia q̃¬
ppe securior. securitas segniorẽ. est tam̃
malũ. malã intẽtcẽ iste ⁊ fła̾m cõsid̾ati¬
onem. Ille caret e duobus bonis. bono
celo et uero uroitio. et ex hoc ita pessimͦ
piculo qui nentrũ bonũ ħt. Et it̾m ex il¬
lo optimo qui nentro caret sentiẽdũ ẽ
nitatem diseruisse aut tenẽbris. obuol¬
ui totum corpus. aut luce ꝑfũdi. Nam
reliqui duo quoꝵ uentrũ utrũq aũ bo¬
num ht aut malũ. ⁊ si ex ꝑte possũt nõ
tam̃ toti sufficuit uł lucẽ dare uł tene¬

Expanded text:
velit, scit. Quamobrem hunc oculum in superiori divisione illo altero censui non immerito pejorem, non quia malignior sit, sed quia periculosior. Ignorantia quippe securiorem, securitas segniorem facit, nonmalum, malam intentionem; iste et falsam considerationem. Ille uno caret e duobus bonis, bono zelo; iste et vero judicio. Ex hoc itaque pessimo oculo, qui neutrum bonum habet, et item ex illo optimo qui neutro caret, sentiendum est Veritatem disseruisse, aut tenebris obvolvi totum corpus, aut luce perfundi. Nam reliqui duo, quorum neuter utrumque aut bonum habet, aut malum; etsi ex parte possunt, non tamen toti sufficiunt vel lucem dare, vel tene
Abbreviated transcription (Latin):
ua ꝯmoto accete̾ ad altare. an se sub¬
trahere mt̾im tebeat tonec copescat
comotio. Nmꝙͣ m̃ ꝯtingit turbatu
ad pacis accete satͥfiturmn ca na et
receptatõe contĩge̾ sacramtũ ĩ quo d̾s
in oubitat᷑ est mudũ recc̾ciliãs sͥ. cẽte

Expanded text:
commoto accedere ad altare, an se subtrahere interim debeat, donec compescatur commotio. Nunquam mihi contingat turbatum ad pacis accedere sacrificium; cum ira et disceptatione contingere Sacramentum, in quo Deus indubitanter est mundum reconcili
Abbreviated transcription (Latin):
Ret̾m sic cculũ simplicẽ. duo ista faci¬
ut bona. amor boni ⁊ cõgͦ ueri. Sic ⁊¬
neqmͣ cculũ duo eregice mala ꝯsti¬
nuit. cecitas qua fit ut uiͣtatẽ ñ ag¬
cat et pu̾sitas qua ut cliligat miqͥ¬
tatem. Porro int̾ duo hec bona que

Expanded text:
Caeterum sicut oculum simplicem duo ista faciunt bona, amor boni, et cognitio veri: sic nequam oculum duo e regione mala constituunt, caecitas, qua fit ut veritatem non agnoscat; et perversitas, qua fit ut diligat iniquitatem. Porro inter duo haec bona, quae nec
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui ore dnĩco astruunt᷑ prudẽtores
eẽ filiis lucis igna tõe sua. Et alius
quẽ neqm̃ et disfininiꝰ quia sit dupli
malus cui quippe et malitia parit ĩ¬
gnorãtiã. et ingnorãtia malitiã oꝑit
ut ita sepe nescies ⁊ malũ qd̃ ułt non
faciat ⁊ tonũ faciat qd̃ nõ uult. obsc̾

Expanded text:
6 profecto habent illi qui ore dominico astruuntur prudentiores esse filiis lucis in generatione sua. Et alius quem nequam esse definivimus, quia sit dupliciter malus, cui quippe et malitia parit ignorantiam, et ignorantia malitiam operit, ita ut saepe nesciens et malum quod vult non faciat, et bonum faciat
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ꝓm̃ nr̃e nõ mo fides ingenio. abiᷤᷤ¬
sum ing̃dior q̃stionũ. Nescies t̾s scit
qua emesur p̃sto cantas e. utinã ita
et uĩtas. Si q̾minus excuset effem̃.
deffes potius ingenii. uolũtatẽ c̾te no
culptibitis. Temptabo aut eastẽ si po¬
tͥo questiũculas sb̾ epłar euctas sb̾ bie¬
siqͣtẽ no est si suoͣ ego longior ĩ exponẽ¬
to. cũuos tm̃ eas poneto duas np̃as
satis longas eplas teruentis.

Expanded text:
de vestrae, non meo fidens ingenio, abyssum ingredior quaestionum; nesciens Deus scit qua emersurus. Praesto charitas erit, utinam ita et veritas. Si quominus, excuset effectum defectus potius ingenii: voluntatem certe non culpabitis. Tentabo autem easdem, si potero, quaestiunculas sub epistolari cunctas bresiquidem non est, si fuero ego longior in exponendo: cum vos tantum eas ponendo, duas et ipsas satis longas epistolas texueritis.
Abbreviated transcription (Latin):
teliqnt. si at remecdiũ eque regulate
cofugent. ⁊ si cõuĩcit᷑ trãsgssor madati
no tñ pacti p̃uari cator. Solũ ita cẽ su¬
cum fregisse uotũ molasse ꝓpomit᷑ pac¬
tum p̃naricasse qui ⁊ p̾ceptũ ꝯtẽpẜit ⁊
remeoiũ. nam illũ sane dico securũ qͥ
liqͥrit nõ euadet qͥ censure que ex regł
est discipliã nõ sb̾t̾sugit. pars siquis

Expanded text:
erit, si ad remedium aeque regulare confugerit, etsi convincitur transgressor mandati, non tamen pacti praevaricator. Solum itaque censuerim fregisse votum, violasse propositum, pactum praevaricasse, qui et praeceptum contempserit, et remedium. Nam illum sane dico securum, quliquerit, non evadit, qui censurae, quae ex Regula est, disciplinam non subterfugit. Par
Abbreviated transcription (Latin):
nsius ꝓfessoꝵ meo ꝯsilio ne atiori
quis inte desiterio sm̃ licẽtia sui sem¬
dris egͥdietur. egssus tñ si meliꝰ ie¬
nent et elegerit ineo. nichymiꝰ iam
cõsilio regͥdiet᷑ ad ĩferius bonũ qd̾ re

Expanded text:
silio, ne arctioris quidem vitae desiderio, sine licentia sui senioris egredietur. Egressus tamen, si melius inventerit et elegerit, meo nihilominus jam consilio non regrediatur ad inferius bonum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
etatis. Iam uoͣ d̾ illo qui p̾cip̃. ⁊ it̾m d̾
rom distinctõ ut cuiꝰ int̾ p̾ceptor es re¬
u̾entior nb̾ iminebit auctoritas euis
gmuor formidet᷑ offesio. ac maioriꝰ cq
madati tnͣsgressio dãpnabilior estier̃

Expanded text:
da nem distinctio, ut cujus inter praeceptores reverentior nobis imminebit auctoritas, ejus gravior formidetur offensio, ac majoris cujusque mandati transgressio, damnabilior aestimetur.
Abbreviated transcription (Latin):
sio. Anͣto minꝰ otͣ his gͦ qui mediꝰ ẽ uite
lignũ qd̾ erat ĩ medio ꝑadisi. Soluᷤᷤ fĩ
dubio legi erit sbiectus obnoxius inssi¬
onis. Ergo p̾lati uissio uł ꝓhibitio non
p̾tat t̾minos ꝓfessiois nec ultra extẽdi

Expanded text:
edius est vitae lignum quod erat in medio paradisi, solus 505 sine dubio legi erit subjectus, obnoxius jussioni. Ergo praelati jussio vel prohibitio non praetereat terminos professionis. Nec ultra extendi
Abbreviated transcription (Latin):
tent qua rõne. quaue intẽtce. alti¬
oma sine atiora psũpẜit. Nam ad ĩ¬
feriora iam uł remissiora me cõsu¬
lente neqͣꝙͣ aportabit si nõ tñ lcci p̃o¬
ris uicinia reuccẽtur. Qun de noto mͦ¬
monastii ñ retineri quis regłr pot nͦ¬

Expanded text:
t, qua ratione, quave intentione altiora seu arctiora praesumpserit: nam ad inferiora jam vel remissiora, me consulente, nequaquam apostatabit: si non tamen loci prioris vicinia revocetur, quia de noto monasterio nec retineri quis regularit
Abbreviated transcription (Latin):
nt̾usq oĩo ex̾ciatiua decͥtũt apd̾ ip̃m
qui offẽdit᷑. sic ẽ apõ dm. Talis gͦ reͥ¬
tendꝰ ẽ ad atorand̾ qui sit itoneꝰ ad
placadui. Porro culpa siqua ẽ ꝙ odio¬
ẜo ostendr̃ cũ ei nõ õbeciit᷑ aut mltu
extenuat. aut penitꝰ anlłat cis meliq

Expanded text:
 ipsum qui offenditur, hoc est apud Deum. Talis ergo requirendus est ad orandum, qui sit idoneus ad placandum. Porro culpam, si qua est, quod homo offenditur cum ei non obeditur, aut multum extenuat, aut penitus annullat causa melior.
Abbreviated transcription (Latin):
si statuta ꝓ sola caritate/ oẗ canitatem
tene̾nt̾atenerũt gͦ. frxam firmãq ĩmobi¬
litatẽ etiam apd̃ p̾latos ex estabili necĩo
sũt. s quatꝰ caritati deẜuuĩt. Nũqͥd autẽ
lc ip̃m ⁊ ppͥ gelasius sensit. Ait siquidẽ
ubi neccĩtas nõ est. ĩcõu̾tibilia maneãt

Expanded text:
charitate, contra charitatem tenerentur. Tenent ergo fixam firmamque immobilitatem, etiam apud praelatos, quae ex stabili necessario sunt: sed quatenus charitati deserviunt. Nunquid autem hoc ipsum et papa Gelasius sensit? Ait siquidem: « Ubi necessitas non est, inconvertibilia maneant
Abbreviated transcription (Latin):
siptm̃ sentiat. pcc̾o nõ ꝯsẽtiat. quã si
poca dissimłat. ⁊ cũ corripit no ĩsultat
Tran qͥlla ẽ que omĩb ẽ dulcis. ⁊ nlłis
grauis. utens amnico ad gram. Inimi¬
coad patiẽtiã. cuctis ati bñi nolẽtiam

Expanded text:
si peccatum sentiat, peccato non consentit: quam si peccatum dissimulat; et cum corripit, non insultat. Tranquilla est, quia omnibus est dulcis, et nulli gravis: utens amico ad gratiam, inimico ad patientiam, cunctis ad benevolentiam
Abbreviated transcription (Latin):
na mẽte iam tatebo. Qua fron¬
te tam̃ loquar Crebris epłis. ⁊
siñ illa que inflat. qmͣ abs illa q̃ heclifr¬
ns mitio nodis ungnes teneros et
uereor ego nõ aluro qmͣ teredos. S hoc
incassũ. Nam mã ut me scͥbitis ⁊ p̾scti¬
bitis tã absetiis scͥpta ꝙͣ u̾ba p̾sentis
aiguist et cusantẽ. iuis eĩ iam relĩqt᷑

Expanded text:
a mente jam tacebo? qua fronte tamen loquar? Crebris epistolis et sine illa quae inflat, quam absque illa quae aedifinjicio nodis ungues teneros, et, ut vereor ego, non aliud quam terendos. Sed hoc incassum. Nam mea me, ut scribitis et praescribitis, tam absentis scripta quam verba praesentis arguunt excusantem.
Abbreviated transcription (Latin):
tones mẽtis restringẽ et ext̾iora cetera
discat sola bona int̾iora amare. ⁊ illa so¬
la frequẽtius cogitare qui ad celestiũz
cõtẽplat̾onẽ hanelat. qui in diuinorũ
notitiã suspirat. Cũq diligẽt se attẽde¬
rit et cliutiꝰ se q̃sient cũ tantẽ ĩuenerit
qual sit. restat ut ex cliũia reuelatõe tõ¬

Expanded text:
tiones mentis restringere, et exteriora omnia Discat sola bona interiora amare, et illa frequentius cogitare, qui ad coelestium contemplationem anhelat, qui in divinorum notitiam suspirat. Cumque se diligenter attenderit, et diutius quaesierit, cum tandem invenerit qualis sit, restat ut revel
Abbreviated transcription (Latin):
nnistrare. aũ in cõtẽplatoẽ celestiũ re¬
quiesce̾. Six firmꝰ ut nlła repẽtina pt̃¬
batone cteutiatur. No capiat᷑ illeceb
nõ frangatur molestus. Nulla ira. nlła
pacis amator ẽ. ⁊ turbato. aĩo ħitae̾ ñ

Expanded text:
e coelestium requiescere. Sit firmus, ut nulla repentina perturbatione concutiatur; 339 non capiatur illecebris, non frangatur molestiis. Nulla ira, nulla pacis amator; et in perturbato animo habitare non
Abbreviated transcription (Latin):
sui ad cõgnitõne d̃i ascendit. ut das¬
cat solũ om̃ amare. ⁊ ip̃m solũ inte¬
sinent̾ cogitare. ⁊m eo delectabiliter
requiesce̾. cũ sic amor xͥ totũ absorbu¬
erit asfcm̃ hõis ut negliges ⁊ ĩmẽor
pulcit mẽs in eius admiratoe sus¬
speclitur. Mirgitur regis głiam. regͥ
magficetia suꝑne felicitatis nobi
litetẽ ⁊ felicitatẽ ouiũ. Conteplat̃¬
gue tecorẽ. dei bonitatẽ. int̾ne su¬
dum eius pietatẽ minitur. ⁊ decorẽ¬
esset tam malicũ tp̃o cũ ipit᷑. so

Expanded text:
sui ad cognitionem Dei ascendit, ut discat solum Deum amare, et ipsum indesinenter cogitare, et in eo delectabiliter requiescere. Cum sic amor Christi totum absorbuerit affectum hominis, ut negligens et immemor nerosa paupertas: iste non sentit injurias: ridet opprobria, contemnit damna, mortem lucrum reputat: imo nec mori se putat, cum magis de morte ad vitam transire se sciat. Quem sic amor Dei intrintatur, frequenter mentis excessus patitutus, coram Deo praesentatur; et
Abbreviated transcription (Latin):
lis cura cius m̃enit. In regła siquid̾ trã¬
gressio abs ꝯtẽptu. Si aut ⁊ ip̃m deesse
aliqñ nõ posse cõtẽditis. to quid̾ fłm
est. s ñ talẽ tñ ĩobesã siñ cura relinquiͭ
diligẽtia regulans. Et l fortiori egeat
curat̾ois medicanito curet tã morbo
pͥnaticatois ñ cũ ⁊ ip̃m forte medica¬
mẽtũ cotẽpnit᷑. Que cũ ita sit frustrad
ipossibilitate omsat̃ qͥ regłam ꝓfitem̃.
snistra nob̾ s̃ p̃tandi necc̾itate blãdmĩ¬

Expanded text:
lis cura ejus invenitur in Regula, si quidem sit transgressio absque contemptu. Si autem et ipsum deesse aliquando non posse contenditis, id quidem falsum est: sed nec talem tamen inobedientiam sine cura relinquit diligentia regularis. Et licet fortiori egeat curationis medicamento, caret tamen morbo praevaricationis, nisi cum et ipsum forte medicamentum contemnitur. 34. Quae cum ita sint, frustra de impossibilitate causamur qui Regulam profitemur: frustra nob
Abbreviated transcription (Latin):
custos angilet latret. mordat ⁊ igi¬
let irtuẽtes hostes. nemĩ ꝑit. nllum
ĩtitire ꝑmittat. s clamet ⁊ exciter mtꝰ
hitantes ad artna capescẽda. Qt̾cũq
uitiũ sine clam sue palã ncce̾ tẽpta

Expanded text:
custodiens, evigilet, latret, mordeat et jugulet: irruens in hostes, nemini parcat, nullum intrare permittat; sed clamitet, et excitet intus habitantes ad arma capessenda. Undecunque viti
Abbreviated transcription (Latin):
eam ⁊ ip̃a obtẽpẽt t̾o. Si uoͣ alique
motũ adio ꝙ nõ tẽbet uł qũo non
teb mouer senserit. nõ ei osentiat.
silico resistat. Nam solus cosensus
reos nos fat̾. etiam si aliqͥo impediat
ne ora sp̃sequatur. Tũc enĩ aĩa mori

Expanded text:
t Deo. Si vero aliquem motum ad id quod non debet, vel quomodo non debet, moveri senserit, non consentiat, sed illico resistat. Nam solus consensus reos nos facit, etiamsi aliquid impediat ne opera subsequantur. Tunc enim anima mori,
Abbreviated transcription (Latin):
aũt speculo et cliu cliligent̾ insp̾to ĩcipͥ
et ĩmesus quidã ĩsolite uisioĩs iadius
cculis cordis appart̾ ex huiꝰ luminis ui¬
uisioe̾ ĩ flãmatꝰ ĩcipit muda cordis acie
rere. Cum ea que aosũt. tamꝙͣ nõ adsit
cõsid̾are. cũ cuctis sis affectõib renũ¬
tiare. ⁊ totus soli ĩcũbẽ amori. Scics solũ
illũ eẽ btmñ qui dm̃ amat. Porro ad tã¬
dustriã. Dei est hoc donũ. nõ hoĩs miͣtũ
S abs dubio talẽ tãtãq grãm ille as¬
cipit qui deẜit curã scłi iagit curã sui
cliscute terp̃m. Cõsid̾a un uẽis
quo tẽclis. Qũo iuuis. quid agis. qͥd
tesicis. quib cegitatõib̾ magis eccupa¬
ris. quib affectib fitquetius tãgerlo
uł quib tẽptatõib machinis a mali¬
gno sp̃u acrius ĩpugnaris. ⁊ cũ totũ
ao cõtẽplatoe dei. qnͣtũ nãq cotrdie in
itnitone ꝓsicis. tantũ ad int̾iora sẽꝑ¬

Expanded text:
to, incipit et immensus quidam insolitae visionis radius oculis cordis apparere. Ex hujus luminis visione animus inflammatus, incipit munda cordis acie rere; cuncta quae adsunt, tanquam non sint considerat, cunctis suis affectionibus renuntiat, et totus soli incumbit amori, sciens solum illum esse beatum, qui Deum amat. Porro ad tandustriam. Dei donum est hoc, non hominis meritum. Sed absque dubio talem ac tantam gratiam ille accipit, qui deserit curam saeculi, et agit curam sui: discute teipsum. Considera unde venis; quo tendis; quomodo vivis; quid agis; quid deficis: quibus cogitationibus magis incursaris; quibus affectionibus frequentius tangeris; vel quibus tentationum maculis a maligno spiritu acrius impugnaris. Cum totum inad contemplationem Dei. Quantum namque quotidie in cognitione proficis, tantum a
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid metuat carta eost meto ediuat iliuo actendar quo eognito facis e ntã
lum metũ eẽ nefi stitii ⁊ cirents mali. Ncc̾e ẽat ut qui metuit aliquio sugiat. Miđs
itaq ntetiĩe metert ẽ pidto absurdistimꝰ qr fugiento ht id ipn qd fugit. Namqm uo
nõ eramiat mctus nec tupiditas eum uastat nec egͥtudo materat nec uentsat pesti ens
et uana leticia. feĩ cuꝑit qr nichil ẽ aliud. cupiditas nanior reni transeuncui. metiat ne¬
cesse ẽ ne ant amuctat ens cum adepto fucrit aut nõ adipiscatur. Non aut nictustias ge
etutu: quas poł amitere. qͣr nctuat ncc̾e eͦst ne amittat. & nullo modo metuit iallo¬

Expanded text:
uat; illud attendat, quod cognitu facile est, nullum metum esse nisi futuri et imminentis mali. Necesse est autem ut qui metuit, aliquid fugiat. Quisquis itaque metuere metuit, est profecto absurdissimus, quia fugiendo habet idipsum quod fugit. Nam quoniam non non exanimat metus, nec cupiditas eum vastat, nec aegritudo macerat, nec ventilat gestiens et vana laetitia. Si enim cupit, quia nihil aliud cesse est, ne aut amittat eas cum adeptus fuerit, aut non adipiscatur. Non autem metuit: non laetatur, quas potest amittere: quare metuat
Abbreviated transcription (Latin):
uitã iłlam iustissĩe ĩstitusse ⁊ ñ ĩ ea płes
saluarẽtur us ad ĩfiros regłe tẽptisse
rigorẽ nõ regulã distrixisse. absit aũt
ũ c̾dam tantas eos qͣnͣtas uideo ĩ płisq
monast̾iis uanitates ac suꝑfluitates
recepisse uł ꝯcessisse. oiror ⁊ enĩ inter
monachos tanta ĩt̾eꝑãtia ĩ ꝯmessatoĩbꝰ
et poratoĩb ĩ uestim̃tis ⁊ lectist̾mis et
eqͥtaturis ⁊ ꝯstruẽclis hedificuis. iollescẽ
potuit. quatꝰ uͥ ħ studiosins uoluptuo¬
dicatꝰ.ibi maior reputet᷑ religio. Eice
enĩ ꝑtitas putatur muaritia. sobe̾tas
aust̾itas c̾clitur. Scilẽtiũ t̾stitia repur᷑
Eotͣ remissio disctio tr̃. esfusio liłtilita
loquacitas affabilitas. cachinnatio
iccunditas. mollities uestim̃toꝵ eqͦꝵ
fastus honestas. lectoꝵ supfluꝰ. cłctus
mũditia. Cũq alt̾utrũ ĩpeclimꝰ oaritas
appłat᷑. Ista caritas destruit caritatem.
crudelitate plena ẽ. quauid ita corpri

Expanded text:
 instituisse; et ut in ea plures salvarentur, usque ad infirmos Regulae temperasse rigorem, non Regulam destruxisse. Absit autem ut credam, tantas eos, quantas video in plerisque monasteriis, vanitates ac superfluitates praecepisse, vel concessisse. Miror etenim unde inter monachos tanta intemperantia in comessationibus et potationibus, in vestimentis et lectisterniis, et equitaturis, et construendis aedificiis inolescere potuit: quatenus ubi haec studiosius, voluptuodicatur, ibi major putetur religio. Ecce enim parcitas putatur avaritia, sobrietas austeritas creditur, silentium tristitia reputatur. Econtra remissio discretio dicitur; effusio, liberalitas; loquacitas, affabilitas; cachinnatio, jucunditas; mollities vestimentorum et equorum fastus, honestas; lectorum superfluus cultus, munditia. Cumque haec alterutrum impendimus, charitas appellatur. Ista charitas destruit charitatem, crudelitate plena est, qua videlicet ita corpori
Abbreviated transcription (Latin):
cata nimis medicina ẽ. pͥus alligan
et ne dũ suscepto ictu aomone̾ manũ
fonẽ unguẽto nͥ nõ dõlet. emplanstũ
adhibẽ uͭ cesura nõ ẽ. Io discẽnẽdum
dem̃ int̾ sanos ⁊ male hñtes baculos ĩ
manib gestare iubẽtur egrotãtes pla¬
ne ncc̃ios. ut que pallor ĩ nultu macieqͦ
nõ ĩcitat bacuł sb̾stẽtas mẽtiat᷑ ĩ uali¬
tiroĩe. Ricendas ãt lugẽdas dixerim
hꝰscemõi ĩeptias. Sic maciabriꝰ uissit. sic
basilius decuit. sic anthoniꝰ istituit. sic
pres ĩ egipto cõu̾sati st̃. sic d̾niq scĩ. oto.
maiolꝰ ooilo. hugo. quos se suisq ordiꝰ

Expanded text:
cata nimis medicina est, prius alligari et necdum suscepto ictu admovere manum, fovere unguento ubi non dolet, emplastrum adhibere ubi caesura non est. 23. Ad discernendum deinde inter sanos et male habentes, baculos in manibpallor in vultu, maciesque non indicat, baculus sustentans mentiatur invaletudinem. Ridendas, an lugendas dixerim hujusmodi ineptias? Sic Macarius vixit? sic Basilius docuit? sic Antonius instituit? sic patres in Aegypto conversati sunt? sic denique sancti Odo, Maiolus, Odilo, Hugo, quos se sui utique Ordinis
Abbreviated transcription (Latin):
sio marima cura est. ut corpus regłnit
induatur. ⁊ ꝯtͣ regłam sius uestib aĩa
nuda deẜatur cũ tanto studio tumca et
cias tamꝙͣ melior nõ sit pellibꝰ ĩuoluta
hũlitas ꝙͣtunicata supbia. p̾ẜtim c̃ et
tens tunicas pellicias p̾mis łyibꝰ feci̾t
ft Ioh̾es in hẽmo cona pellicia acixerit.⁊¬
cis s pellitus sese r̃ouerit. Repleti deind
uẽtrẽ faba. mẽte suꝑba cibos dãpnam
sagiatos. qiͣ nõ meliꝰ sit exiguo saguũ
ad usũ nesci. ꝙͣ uẽtoso legumĩe us ad
uomitũ ex saturmr. pcipue cũ ⁊ esau ñ
de carne. s de lente sit dep̾hesus. Et d̾ ligͦ
adam ñ de cͣme dãpnatꝰ. Et Ionatas ex
gustu mesł. ñ cãnis morti aduroicatus

Expanded text:
ra est, ut corpus regulariter induatur, et contra regulam suis vestibus anima nuda deseritur. Cum tanto studio et tunica, et cias! tanquam non melior sit pellibus involuta humilitas, quam tunicata superbia: praesertim cum et Deus tunicas pelliceas primis hominibus fecerit ; et Joannes in eremo zona pellicea icis, sed pellibus sese induerit. Repleti deinde ventrem faba, mentem superbia, cibis damnamus saginatos! quasi non melius sit exiguo sagimine ad usum vesci, quam ventoso legumine usque ad ructum exsaturari: praecipue cum et Esau non de carne, sed de lente sit reprehensus ; et de ligno Adam, non de carne damnatus ; et Jonathas ex gustu mellis, non carnis, morti adjudicatus
Abbreviated transcription (Latin):
B. fim̃ qui in clara ualle
domino. Usq mͦ siqua me scͥpti tare iuꝰ¬
sistis. aut ĩuitus aue nlłatenꝰ aquieui
non qͥa neglige̾m qd̾ iubebar. s ne p̾su¬
merẽ qo̾ nesciebam. Nũc uoͣ noua uͣgẽ¬
impite dolori meo satifattẽ cogor fro¬
ciam dante ip̃a nec̃citate. Qũo namq
silent̾ audire possum urãm hꝰscemodi

Expanded text:
um qui in Clara-Valle Domino. 1. Usque modo si qua me scriptitare jussistis, aut invitus, aut nullatenus acquievi: non quia negligerem quod jubebar, sed ne praesumerem quod nesciebam. Nunc vero nova urgenimperite dolori meo satisfacere cogor, fiduciam dante ipsa necessitate. Quomodo namque silenter audire possum vestram hujuscemodi
Abbreviated transcription (Latin):
celestib tectam unitatẽ futurã deuo¬
tissime leta decãtat. platee tue iersm
st̾nẽtur auto mũto. ⁊ ꝑ om̃s uicos tuos
alła cantabrĩ. Andis enĩ plateas ⁊ uicco¬
tuos coronas ⁊ głias cluisas itellige.
auro quo uno metallo illa ciuitas ordi¬

Expanded text:
etam unitatem futuram, devotissime laeta decantat: Plateae tuae, Jerusalem, sternentur auro mundo, et per omnes vicos tuos Alleluia cantabitur . Audiens enim plateas et vicos, coronas et glorias diversas intellige. In auro, quo uno metallo illa civitas or
Abbreviated transcription (Latin):
Non quit̾ corꝑis minas ĩfirmãtis refi¬
cere ꝓ ĩcomoto. s camnis luxuriãtis curã
ꝑficere in desiderio. Rogo que ẽ hec secu¬
ntas inx̾ frẽdentiũ undiq hostiũ sulg¬
urantes astas ⁊ cͥcũuolãtia spicula tãꝙͣ
finito iã bello. ⁊ tͥũplato adu̾sario ꝑicere
arma.⁊ aut prandiis i tubare logioribo
aut nudũ uoluptare in lectulo. Qnd
hoe ignanie ẽ oboni milites. sotiis in
sanguĩe et cete u̾santibꝰ nos aut cibos
diligitio chaioitos. aut sõpnos capitis
matutmnos. Aliis ĩꝙͣ nocte ac oie cura
puigili festinatib redime̾ tp̃s qm̃ dieᷤ¬

Expanded text:
non quidem corporis infirmantis ruinas reficere pro incommodo, sed carnis luxuriantis curam perficere in desiderio. Rogo, quae est haec securitas, inter frendentium undique hostium fulgurantes hastas et circumvolantia spicula, tauquam finito jam bello et triumphato adversario, projicere arma, et aut prandiis incubare longioribus, aut nudum molli volutari in lectulo? Quid hoc ignaviae est, o boni milites? Sociis in sanguine et caede versantibus, vos aut cibos diligitis delicatos, aut somnos capitis matutinos? Aliis, inquam, nocte et die cura pervigili festinantibus redimere tempus, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
utentom̃ cosilui mito negligimus :
tenti ẽẽmꝰ. Pudet dr̃e s mag̾ pudeat ac¬
titari ⁊si pudeat audiri. nõ pudeat emẽ¬
omi. Uidcas ĩ uno prãdio. ter uł quater
semiplenũ calicẽ reportari. quatꝰ dn̾siᷤ
uinis mag̃ odomitis ꝙͣ potatis. nͨ tã hauꝰ¬
no qmͣ actactis sagaci ꝓbatõne ⁊ celeri
cognitoe unũ tãdem e̾ płibꝰ qd̾ fortiꝰ sit
eligat᷑. Quale est autẽ illõ ꝙ ñnlła mo¬
nõ hoc fiei̾ dicemꝰ pp̃ ĩfĩmitatẽ stomachi
uł amplius bibat᷑ uł telectabiliꝰ. s cum
uene mero fuerĩt ĩgurgitate toto ĩ capi¬
te palpitãtes. si ẜrgenti a mẽsa qͥd alind
libet dormire. Si aũt ad nigilias surgere
cogis roigestũ. nõ cantũ s planctũ potinᷤ
extorq̃bis. Cũ nõ ad lectũ deuenero reqͥ¬
situs ĩcomod̾ plangã. nõ crapule pcm̃

Expanded text:
no consilium merito non negligimus, mtenti essemus! Pudet dicere, sed magis pudeat actitari; et, si pudet audiri, non pudeat emendari. Videas uno in prandio ter, vel quater, semiplenum calicem reportari: quatenus diversis vinis magis odoratis, quam potatis, nec tam haustis quam attactis, sagaci probatione et celeri cognitione unum tandem e pluribus, quod fortius sit, eligatur. Quale est autem illud, quod nonnulla moet hoc fieri dicemus propter infirmitatem stomachi? vel amplius bibatur, vel delectabilius. Sed cum venae fuerint vino ingurgitatae, toto in capite palpitantes, sic surgenti a mensa quid aliud libet, nisi dormire? Si autem ad vigilias surgere indigestum cogis, non cantum, sed planctum potius extorquebis. 22. Cum vero ad lectum devenero, requisitu
Abbreviated transcription (Latin):
aquam qr desiterauerat portare timiũ
uitq illi gedconis qui auiditate totͤ
corpe ꝓstrato de flum̃e bib̾ũt ire ad
plium oigni nõ fuerĩt.
am nõ de labore ma¬
nuũ quid głami. Cum ⁊ ma̾ta
laborĩs fuĩt ĩc̾ꝑata. ⁊ m quiesces lan¬
data sit. ⁊ pauł apte dicat. labor coͣꝑsᷤ
ad malicũ ualet. pietas at ad om̃ia
Optimꝰ labor te quo ꝓpħa dicebat. la¬
boraui in gemitu meo. Et d̾ qͦ alibi.i

Expanded text:
aquam, quam desideraverat, potare timuerit ; virique illi Gedeonis, qui prae aviditate toto corpore prostrato de flumine biberunt, digni ad praelium ire non fuerint , Jam vero de labore manuum quid gloriamini, cum et Martha laborans increpata, et Maria quiescens laudata sit ; et Paulus aperte dicat: Labor corporis ad modicum valet, pietas autem ad omnia? Optimus labor, de quo propheta dicebat: Laboravi in gemitu meo : et de quo alibi,
Abbreviated transcription (Latin):
tenẽt qui pelliciis induũt᷑. sani camibꝰ seu¬
g̃ carniũ pingnedĩe nescũtur. tra ł qͣtnor
pulm̃taria una die ꝙ regła ꝓhibet admit¬
tũt. opus manuũ gd̾ uibet nõ faciunt.
oulta deniq ꝓ libitu suo uł mutãt ł augẽt

Expanded text:
tenent, qui pelliciis induuntur; sani carnibus, seu carnium pinguedine vescuntur; tria vel quatuor pulmentaria una die quod Regula prohibet admittunt; opus manuum, quod jubet , non faciunt: multa denique pro libitu suo vel mutant, vel augent,
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ una tm̃ semita ĩceclit᷑. ꝙ nͨ una ẽ mã¬
sio quo tendr̃. uiderit aut quis qñtuss
incedat. ne ꝓ cliu̾sitate semitaꝵ. ab i
iustitia recedat. qm̃ ad qual mãsione si
quis semita puenit ab utia domo prio

Expanded text:
 tantum semita inceditur, quia nec una est mansio quo tenditur. Viderit autem quisque quacumque incedat, ne pro diversitate semitarum ab una justitia recedat: quoniam ad quamlibet mansionem sua quisque semita pervenerit, ab una domo Patris
Abbreviated transcription (Latin):
supbia sb̾ pannis hũiliratis iħu.s
slũquit no hr quo se palliet huan.⁊
malitia ñ uñ ĩuoluta est infa̾tia saͥ¬
uatoris. Et quõ intra p̾sepiũ dñ si¬
mulatux arregãtia se coartat. ac ꝓ
uagitib ĩnccẽtie malũ nube detͣcti¬
onis murmurat. An nõ illi suꝑbissi
te psalmo quoꝵ ꝑlut ex adipe iqͥ¬
tas eor. Multo tutius opti st̃ ĩmqͥt¬
te. ⁊ ĩpietate sua. qmͣ nos latemꝰ sub
scĩtate aliena. Quis enĩ mag̾ impui
an ꝑfites impietatẽ. in mẽtiẽs scĩtꝰ¬
tem. Nõne quis er medaciũ addens
gnat ĩpietatẽ. Et quid dicã. uereoͣ ne
ĩgnorre ꝙͣ sentia. ẜ pp̃ illos qui me nͥ
itant nos ccgnoneit. nͨ sic̃ nob̾ hĩc lcqͥ
soleo loquẽtẽ aucdiert sc̃bo nob̾ ꝙ ⁊ fre¬

Expanded text:
superbia sub pannis humilitatis Jesu? nunquid non habet quo se palliet humana malitia, nisi unde involuta est infantia Salvatoris? Et quomodo intra praesepium Domini simulatrix arrogantia se coarctat, ac pro vagitibus innocentiae, malum inibi detractionis immurmurat? Annon illi superbissimi de Psalmo, quorum prodiit ex adipe iniquitas eorum, multo tutius operti sunt iniquitate et impietate sua , quam nos latemus sub sanctitate aliena? Quis enim magis impius, an profitens impietatem, an mentiens sanctitatem? Nonne is qui etiam mendacium addens, geminat impietatem? Et quid dicam? Vereor ne ignorare quid sentiam. Sed propter illos, qui me nec ita ut vos cognoverunt, nec sicut vobis hinc loqui soleo, loquentem audierunt, scribo vobis
Abbreviated transcription (Latin):
aut qui qͣtanis laborat t̾tiane. aqua
hio abstineat. uinũq ⁊ cet̾a calida ut¬
pote egtuẽtia sũmat. Quis itgo hine
recte rephetat. Sr orer ille cur tu aqͦ
nõ bibis quã tu ita laudas. An nõ fͣte

Expanded text:
anis laborat, tertiano aquam, his ipse abstineat, vinumque et caetera calida, utpote sibi congruentia, sumat. Quis, rogo, hinc eum recte reprehendat? Si diceret ille, Cur tu aquam non bibis, quam ita laudas? annon recte
Abbreviated transcription (Latin):
one sunt impcie. s cã filioꝵ. non concupiscencie foruicatõ nis obtenta. p¬
enos est cantinencia. si no n sibi sufficit ad bc̃itudinom. si. ꝓ solo amore pudi¬
ram corporis intogritate. pugña. castimonie pace.
onum esti incibo cum gratiaꝵ actõne sum̾e quicꝗd trus edendum p̃cepit. ab¬
stincre aũt ab aliquib non qͣ amalis s qͣi non noc̃iis. non est malum.

Expanded text:
scentiae fornicationis obtentu. Melior est continentia, sed non sibi sufficit ad beatitudinem, si pro solo amore pudiram corporis integritate, pugnam castimoniae pace. Bonum est in cibo cum gratiarum actione sumere quidquid Deus edendum praecepit; abstinere autem aliquibus, non quasi a malis, sed quasi non necessariis, non est malum.
Abbreviated transcription (Latin):
qui in eo lauoabͣ uiuũt imputent᷑
terralẽ. ⁊ te umibra nr̃e ĩgnobilitatiᷤ
mũdi luminanbꝰ in sultare. ita ne sb̾
uestim̃tis ouium nõ quid̾ lupi rapat̾
s publices mordaces. ĩmo tinee de¬
moliẽtes bonoꝵ uitã quia palam nõ
audemus. in cculto cõrrooini. nͨ saltẽ
clamorẽ ĩuẽtonis. s susurrũ detracti¬
onis emitimꝰ. Si hoc ita ẽ. ut quid siñ

Expanded text:
qui in eo laudabiliter vivunt, impudenter detrahere, et de umbra nostrae ignobilitatis, mundi luminaribus insultare? Itane sub vestimentis ovium, non quidem lupi rapaces, sed pulices mordaces, imo tineae demolientes; bonorum vitam, quia palam non audemus, in occulto corrodimus; nec saltem clamorem invectionis, sed susurrium detractionis emittimus? Si hoc ita est, utquid sine
Abbreviated transcription (Latin):
cimus. Quio nob̾ ꝓdest tanta ĩ m̃o i
uictu ꝑcitas et aspitas inuestitu. no¬
tabilis illa uilitas atq clu̾sitas in
orx manuũ cotitliana desudatio. in
icumus et ugilus iugis ex̾citatioi
totius demq inte nr̃e singłans q̃dã
atq aust̾ior cõue̾ssatio uͥ forte oĩa i

Expanded text:
cimus, quid nobis prodest tanta in nostro victu parcitas et asperitas, in vestitu notabilis illa vilitas ac diversitas, in opere manuum quotidiana desudatio, in jejuniis et vigiliis jugis exercitatio, totius denique vitae nostrae singularis quaedam atque austerio conversat
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ nob̾ uiaut ita clicam utrũq to¬
lembilior ad infẽnũ. Si ita necc̃e eaͣr
ut illo descẽde̾mus. cur saltẽ illa qͣ
młti ĩcedũt uiã.s. latam que clucit
ad mortẽ nõ eligimus quatꝰ ułd̃ ga
irdio et nõ de lucto ad bactũ tnͣsiremꝰ

Expanded text:
batur nobis via, ut ita dicam, utcunque tolerabilior ad infernum? Si ita necesse erat, ut illo descenderemus; cur saltem illam, qua multi incedunt, viam scilicet latam, quae ducit ad mortem, non elegimus, quatenus vel de gaudio, et n
Abbreviated transcription (Latin):
ad insibłia recẽciora eam ꝑdut̾e fufficiat. Anusq ad aĩe affectõnes atq raͣm
anusq ad inomutabłem et̾nitatem. an alia uisibłia gesta sigͥficẽt. alie motus
aĩmoꝵ. alie legẽ ecͥnitatis. an alie inuenant᷑ in quibo hec om̃ĩa inuestiganda sĩt
Que sit stabilis fides sũ hẏstorica ⁊ tẽꝑalis. sũ spũalis ⁊ et̾na. ad ꝙͣ om̃is im¬
p̃tato auctoritatis dirigenda ẽ. Et quid ꝓsit ad intlłigñda ⁊ ob tm̃da et̾na

Expanded text:
ad visibilia recentiora eam perducere sufficiat; an usque ad animae affectiones atque naturam, an usque ad incommutabilem aeternitatem: an aliae significent gesta visibilia, aliae motus animorum, aliae legem aeternitatis; an aliquae inveniantur, in quibus haec omnia vestiganda sint. Et quae sit stabilis fides, sive historica et temporalis, sive spiritualis et aeterna, ad quam omnis interpretatio auctoritatis dirigenda
Abbreviated transcription (Latin):
Irã deniq qualitas rex talis teforis appi¬
rere curat᷑. ñ no minꝰ aspͥtu ꝙͣ gustriᷤ dele¬
tetur. Et cũ iam stomacꝰ crebris ructib
repletũ se incitet. ñ dũ tñ curiositas ap¬
satiatur. s oñ cruli colorib. palatũ sapo¬
nbus illiciũtur. Infelix stomacꝰ. cui nec
colores licẽt. ñ sapor eo temulcẽt. dũ oũ
susciꝑe togitur. oppssus mag̾ obruit᷑ ꝙͣ
reficitur

Expanded text:
tas rerum talis deforis apparere curatur, ut non minus aspectus, quam gustus delectetur: et cum jam stomachus crebris ructibus repletum se indicet, necdum tamen curiositas satiatur. Sed dum oculi coloribus, palatum saporibus illiciuntur, infelix stomachus, cui nec colores lucent, nec sapores demulcent, dum omnia suscipere cogitur, oppressus magis obruitur quam reficitur
Abbreviated transcription (Latin):
ait apꝰ om̃is ordo adõ ẽ. Neccͣe ẽ aͥ fateam᷑ meliorẽ ẽẽ hominẽ plorantẽ. ꝙͣ lectãtẽ
coloris. figurã terẽtẽ corpis p̾ora cũ mediis. media cũ posteriorib ogiuentia.⁊ iñ¬
tatẽ appetentia ⁊ ꝓ suc nat᷑e hũilitate ẜuancia.Alicb̾ ẽ ex una ꝑte formatũ ꝙ nõ alt̾ͥi
pili dmĩsione respondeat. Quid iam de aĩa ip̃a dicã uegetante modulũ copis sui
p̃t. ⁊ ad unũ sensũ incolumitatis referẽs omĩa. unitatẽ illã ꝯditͥtẽ naturarũ i¬
oĩum. młto eudentiꝰ ꝙͣ corpore insinuet. loqͦi d̾ u̾niculo aĩante qualicũq ci̾s

Expanded text:
fateamur meliorem esse hominem plorantem, quam laetantem coloris, figuram teretem corporis, priora cum mediis, media cum posterioribus congruentia, et unitatis appetentiam pro suae naturae humilitate servantia; nihil ex unaili dimensione respondeat. Quid jam de anima ipsa dicam vegetante modulum corporis spotest, et ad unum sensum incolumitatis referens omnia, unitatem illam conditricem naturarum omnium, multo evidentius quam corpus insinuet? loquor de vermiculo animante qualicumque. Cineris
Abbreviated transcription (Latin):
seris alienis ⁊ nsus sibi ac lubrica spectatła exhibent. uł exbib̾i uolũt eu̾sio¬
nibus ⁊ erroribo alioꝵ. Atq ita est in om̃ib hiis bomi admonentur ⁊ ex̾centur¬
et uĩcũt ⁊ tͥumphant ⁊ rogãt. Mali u̾o decipunt᷑. cruciant᷑. iĩcũtur. dãpuantur
gulũ cõsid̾are debemꝰ.nec in homĩe pulcro solos capillos. nͨ mbñ mũciante. so¬

Expanded text:
seriis alienis, et risus sibi ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi volunt eversioseriis alienis, et risus sibi ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi volunt eversionibus et erroribus aliorum. Atque ita in his omnibet vincunt, et triumphant, et regnant. Mali vero decipiuntur, cruciantur, vincuntur, damnantur, gulum considerare debemus, nec in homine pulchro solos capillos, nec in bene
Abbreviated transcription (Latin):
pogrues meatus eiciantur. quoꝵ a fetulentissim̃ reddr᷑ t̾re. ad alias formas
assumĩdas. aᵈ ꝑ totũ corpꝰ exalat. aᵈ tociꝰ aĩał latẽtes nuͣq accipit. ⁊ incohat᷑¬
nitales uias ab ip̃o u̾tice defluit infima uoluptate. Iam u̾o ĩmatre ꝑ c̾tos nuͣo ᷤᷤ
tempoꝵ. ĩ locoꝵ nuͣm coaptat᷑. ut suas regiones q̃ꝙ̃ m̃bra occupẽt. Et si modꝰ
pilicitatis ẜuauer̃t. lune coloris adiũcta. nascit᷑ corpꝰ. ꝙ formosum uocatur ⁊
a suis dilectonb amat᷑ ac̾rime. Non tñ ineo plus placet forma que mouet᷑. ꝙͣ
uita que mouet. Nam i᷑. ał. si nos amet. Allicit iuolentiꝰ. Sioderit aᷤᷤ succensemꝰ
et ferre ño possumꝰ. ⁊ si forͣm ipãm pͥbeat fruenti. Hoc totũ ẽ uoluptatis regñ. ⁊
agͣr uoluptatis ẽ. quos ext̾minatores ⁊ angłos iracudiẽ d̾ine scͥpture noĩatt
qͣuis ip̃i nesciant quid de se agatur boni. Hiis siłes sũt homines. ꝗ gaudent mi¬

Expanded text:
per congruos meatus ejiciantur. Quorum aliud faeculentissimum redditur terrae ad alias formas assumendas, aliud per totum corpus exhalat, aliud totius animalis latentes numeros accipit, et inchoatnitales vias ab ipso vertice defluit in infima voluptate. Jamvero in matre per certos numeros temporum in locorum numerum coaptatur, ut suas regiones quaeque membra occupent; et si modum parilitatis servaverint, luce coloris adjuncta, nascitur corpus quod formosum vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime: non tamen in eo plus placet forma quae movetur, quam vita quae movet. Nam illud animal si nos amet, allicit violentius: si oderit autem, succensemus, et ferre non possumus, etiamsi formam ipsam praebeat fruenti. Hoc totum est voluptatis regnum, et agere voluptatis est; quos exterminatores et angelos iracundiae, divinae Scripturae nominant, quamvis ipsi nesciant quid de se agatur boni. His similes sunt homines qui gaudent mi
Abbreviated transcription (Latin):
metuit᷑. Possũt a̾ auferre ista ⁊ scintilla ignis. ⁊ aliqua ꝑua bestiola. Postre¬
mo ut omittã innuͣabiles adu̾sitates. tp̃c ip̃m auferat noct̾e ẽ. omĩa tnͣ¬
scuncia. Ita q cũ om̃ia temꝑalia mũdꝰ iste ꝯcludat. om̃ib m̃ũdi ꝑtib. ser¬

Expanded text:
metuitur. possunt autem auferri ista et scintilla ignis et aliqua parua bestiola; postremetuitur. possunt autem auferri ista et scintilla ignis et aliqua parua bestiola; postremo, ut omittam innumerabiles aduersitates, tempus ipsum auferat necesse est omnia transeuntia. itaque cum omnia tem
Abbreviated transcription (Latin):
quo fantasiata sua colũt. ⁊ quicquid aĩo errante cũ supbia uł timore cogitando
ỹmaginati fin̾t. religionis noĩe obẜuãt. donec fiat in aĩo nich̾ oĩo colend̃ eẽ.¬
et errare homines. ꝗ suꝑsticõne se inuoluũt. ⁊ misera implicãt sertutute. S fru¬
stra s senciũt. Non.n. efficiũt. ut nõ ẜuiant. Remanẽt quippe illa uicia. quibus
ut illa collenda opinarentur.actracti sũt. Seriuũt .n. cupiditati tͥplici. uł uolu¬
ptatis. uł excellencie uł spectałi. Nego .n. ẽẽ ꝙͣꝙͣ istoꝵ. qui nicħ colend̾ existim̃ãt
qui nõ aut carnalib gaudiis sb̾dictꝰ sit. aut potentiã uaña foueat. Aut ali¬
quo spectacło delectatꝰ insaniat. Ita nescientes diligũt tempalia. ut in beati¬
tudinem expectẽt. hiis a ͥ reb quib quis beatꝰ uult effici. seruiat noctͣe est
uelit nolit. Nam quocũq duxerĩt. seqͣ. Et quisꝗs ea ĩnixꝰ fu̾i̾t. auferri posse.

Expanded text:
quo phantasmata sua colunt, et quidquid animo errante cum superbia vel tumore cogitando imaginati fuerint, religionis nomine observant, donec fiat in anima nihil omnino colendum esset errare homines qui superstitioni se involvunt, et misera se implicant servitute. Sed frustra hoc sentiunt: non enim efficiunt ut non serviant; remanent quippe ipsa vitia, quibus ut ipsa colenda opinarentur attracti sunt. Serviunt enim cupiditati triplici, vel voluptatis, vel excellentiae, vel spectaculi. qui non aut carnalibus gaudiis subditus sit aut potentiam uanam foueat aut aliquo spectaculo delectatus insaniat. ita nescientes diligunt temporalia, ut inde beatitudinem expectent. his autem rebus, quibus quisque beatus uult effici, seruiat necesse est, uelit nolit; nam quocumque duxerint sequitur, et quisquis ea uisus fuerit auferre posse
Abbreviated transcription (Latin):
gio teneantur.longe tñ ab ca distare.Nam istis ccłis. nõ nͥ corpalia ites. Mente gͥ¬
eam uidemꝰ. s ubi uidemꝰ.moriẽte.Si ħ loco eẽt. ubi corpꝰ nr̃m ẽ. nõ cam uderet
qui hoc mõ moriente de corꝑib iudicat. Nõ gͦ isto otinet᷑ loco. ⁊ cũ ad est uͥꝯq uidi¬
in qͣnt̃ ei similia sũt. uł in qntũ cam nõ aseqͣnt᷑. Nam si asequerẽt᷑. ꝙ inutãtur. ĩ¬
plẽtet. Si aũt implerẽt. oĩo ceñt similia. Si oĩo eẽnt siłia. nicħ int̾ illam naturã¬

Expanded text:
gio teneantur, longe tamen ab ea distare? nam istis oculis corporeis non eam videmus. Sed ubi videmus? Si hoc loco esset ubi corpus nostrum est, non eam videret qui hoc modo in Oriente de corporibus judicat. Non ergo ista continetur loco; et cum adest ubicumque judiin quantum ei similia sunt, an in quantum eam non assequuntur. Nam si assequerentur, quod imitantur implerent. Si autem implerent
Abbreviated transcription (Latin):
atrate dõ iurgiuntati nupcias coeqͣre. ⁊ pamore castigandi corpis abstinentib
lementa minsoni. celum ⁊ t̾ram nõ credamus abolenda ꝑrgrem. s iimeluis
onum est facultates cum dispensatõne pouperibo erogare. melius ꝓuitẽtõe
anitum duaꝵ. ptꝰ bapm̃ matronarum cdłicũ nõ ordinandum. neq eum quei
tricem inmrimonio sũpłit. nec eum qui semetip̃m quoli sui corporie meabis
inengnatõne aliqua uł usto inustone timore suꝑatus tũicuut. aeq eumn q usa
ras a tropisse ꝯuincitur. aut inscena lusisse noscitur. neꝙ ilum ꝗ publica ꝑm̃a¬
tiaboli uctat᷑ est. nec cũ ꝯ ꝑ ambitõm ad imitatoẽm symonis magi pecuniam
sracenssime honoranda ⁊ bassilicas eoꝵ nominib applłatas. uelut loca diu¬
no cultiu mancipata. affcũ pussimo ⁊ denocõne fidelissima adenudas. Si quis ꝯ̃
cepto martõrio. uibi tota baptism sacram̃ta ꝯplentur.
abtnanus confitetur fidem suam coram sac̾ dote. ⁊ int̾rogiens pesdoe. dec l

Expanded text:
Sacratae Deo virginitati nuptias coaequari, et pro amore castigandi corporis abstinentibus Elementa, id est, coelum et terram, non credamus abolenda per ignem, sed in melius turam. Bonum est facultates cum dispensatione pauperibus erogare: melius est pro intMaritum duarum post baptismum matronarum clericum non ortricem in matrimonio sumpsit. Neque eum qui semetipsum quolibet corporis sui membro indignatione aliqua, vel justo, injustras accepisse convincitur aut in scena lusisse noscitur; neque eum qui publica poeniaboli vexatus est; neque eum qui per ambitionem ad imitationem Simonis magi pecuniam sincerissime honoranda, et basilicas eorum nominibus appellatas, velut loca divino cultui mancipata, affectu piissimo et devotione fidelissima adeundas. Si quis concepto martyrio, ubi tota baptismi sacramenta complentur. Baptizandus confitetur fidem suam coram sacerdote, et interrogatus respondit. Hoc et
Abbreviated transcription (Latin):
uolo nc̃. q̃ notat᷑ erpiendo. si q̃ rocinando indigat᷑. Quid .n. p̃clarũ nouit. qui nouit
ea impensa q̃ calce ⁊ hatena aficit᷑. tenatius lapides coƀ̾ere.ꝙͣ luto. aut qui tam
elegant᷑ edificat. ut q̃ pła sũt. pia ib respondeant. q̃ aͥ singła mediũ locum
offendat. si duab fenestris nõ supͣ inuicẽ s ixͥ inuicẽ locatis. una eoꝵ maior. mi¬
nor ue sit. cũ equales ẽẽ poterãt. Siu̾o supͣ inuicẽ fui̾t. ambeq de medio. ꝙͣuis
imres. nõ ita offendat illa mequalitas. Et cur ñ młtũ curemꝰ qñ sit una caꝵ aut ma¬
ior aut minor. qr due sũt. In trib aͥ ssꝰ ip̃e uͦiͦ expete̾. ut aut impes nõ sit. aut int̾¬

Expanded text:
volo, quae notatur experiendo, sed quae ratiocinando indagatur. Quid enim praeclarum novit, qui novit ea impensa quae calce et arena confit, tenacius lapides cohaerere, quam luto? aut qui tam eleganter aedificat, ut quae plura sunt, paria paribus respondeant; quae autem singula, medium locum  est cur nos offendat, si duabus fenestris non super invicem, sed juxta invicem locatis, una earum major minorve sit, cum aequales esse potuerint: si vero super invicem fuerint, ambaeque dimidio quamvis impares, non ita offendat illa inaequalitas; et cur non multum curemus, quanto sit una earum aut major aut minor, quia duae sunt. In tribus autem sensus ipse videtur expetere ut aut i
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potius młtos cupiẽtes uenire p̾ssi ue¬
nietes et pulsãtes repuli. An nõ fr̃e ni¬
uob teste remisi. s ⁊ ouobꝰ eiustẽ ordĩs¬
ẽtes moãcos redlo. te quo ⁊mͣ or̾cẽs tam
sollicite reqͥro tã deuote suscipio. An fote¬

Expanded text:
non potius multos cupientes venire repressi, venientes et pulsantes repuli? Annon fratrem Nivobis teste, remisi? Sed et duobus quiientes monachos reddo, de quo et mihi orationes tam sollicite requiro, tam devote suscipio.