comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tat uincula capiendis. Nolide credere.
nolite eẽ securi. Licet in morẽ stagni
fusum equor arrideat. licet uix sum¬
ma iacentis elem̃ti sp̃u terga crispen-¬
tur: magnus hic campus montes ht̃
in tꝰ inclusos. Intus ẽ ꝑiculum. intus
est hostis. Ab ducite rudentes. uela suᷤ¬
pendite crux antemnę figat᷑ in fron¬
tib. Tranquillitas ista. tempestas est.
Quidgͦ: Quicumq inciuitate sunt.
xpĩani non sunt: Non ẽ tibi eadẽ
causa que ceteris. Dnm̃ ausculta di¬
centem. Si uis ꝑfectus ẽẽ uade ⁊ uen¬
de om̃ia tua: ⁊ da pauꝑib. ⁊ ueni se¬
quere me. Tu autẽ ꝑfectũ te ẽẽ pol¬
licitus es. Nam cum de relicta domo.¬
militia. de castrasses ꝓpter regna cȩloꝵ
quid aliud qͣm ꝑfectam sectatus es
uitam: Perfectus autẽ seruus xp̃r¬
Caribdis dicta qd̾ gurgitib
occultis naues absorbeat.
ibi liniata naufragia ꝓfun
cipit aqͥs ut euomat. uomit
¶ Scillam accole saxũ mari

Expanded text:
tat uincla capiendis. nolite credere, tat uincla capiendis. nolite credere, nolite esse securi. licet in morem stagni fusum aequor adrideat, licet uix summa iacentis elementi spiritu terga crispentur, magnus hic campus montes habet, intus inclusum est periculum, intus est hostis. expedite rudentes, uela suspen-I dite. crux antemnae figatur in frontibus: tranquillitas ista temQuid ergo? quicumque in civitate sunt, Christiani non sunt? Non est tibi eadem causa, quae ceteris. Dominum ausculta dicentem: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia tua et da pauperibus et veni, sequere me. Tu autem perfectum te esse pollicitus es. Nam cum derelicta militia castrasti te propter regnum caelorum, quid aliud quam perfectam sectatus es vitam? Perfectus autem servus ChrChrioccultis naves absorbeat. ibi laniata naufragia profucipit aquas, ut vomat; vomit,  Scyllam, accolae saxum mari
Abbreviated transcription (Latin):
partem p̃cii reseruantes. p̃senti ꝑiere¬
uindicta. Animadute fr̃. non tͥ licet
inquit dñs qui non renuntiauerit om¬
nib quȩ possidet: non potest m̃s esse
discipulus. Cur timido animo. xp̃ia¬
nus es: Respice cum petro relictum
re te respice surgentem de theloneo
publicanum. statim apłm. filius ho¬
minis non hab& ubi caput reclinet.¬
& tu amplas porticus ⁊ ingentia tecꝰ¬
torum spatia metiris: hereditatem
expectas scłr coheres xp̃i: Int̾pretare
uocabulum monachi. hoc est nomen
tuum. Quid facis inturba qͥ solus es:
Et hȩc ego non integriᷤ rate uel merci¬
ly. nec quasi ignarus fluctuum doctꝰ
nauta p̃moneo. s quasi nuꝑ naufragio
eiectus inlitus. timida nauigatoris uo¬
ce denuntio. In illo estii cͤaribdis luxu¬
riȩ salutem uorat. ibi ore uirgineo ad
pudicitiȩ ꝑpetranda naufragia scilleũ
renidens libido blanditur. hic barbarũ
litus. hic diabolus pirata cum sociis por¬

Expanded text:
partem ppartem puindicta. animaduerte, frater: non tibi licet inquit dominus, qui non renuntiauerit cunctis, quae possidet, non potest meus. esse discipulus. Cur timido animo Christianus es? respice cum patre relictum rete, respice surgentem de teloneo publicanum, statim apostolum. filius hominis non habet, ubi caput reclinet: et tu amplas porticus et ingentia tectorum spatia metaris? hereditatem expectas saeculi, coheres Christi? interpretare uocabulum monachi, hoc est nomen tuum: quid facis in turba, qui solus es? et haec ego non integris rate uel mercibus quasi ignaros fluctuum doctus nauta praemoneo, sed quasi nuper naufragio eiectus in litus timida nauigaturis uoce denuntio. in illo aestu Charybdis luxuriae salutem uorat, ibi ore uirgineo ad pudicitiae perpetranda naufragia Scyllaceum renidens libido blanditur; hic barbarum litus, hic diabolus pirata cum sociis por
Abbreviated transcription (Latin):
apłi disce sententiam. qui ait. Hoc enĩ
scitote intelligentes. quia om̃is fornica¬
tor aut immundus aut auarus. aut
fraudator quod est ydoloꝵ seruitus. ñ
habet hereditatem in regno xp̃i ⁊ dei.
Et quanqͣm gen̾alit̾ adu̾sũ dñm sapiat.
qͥcquid diaboli ẽ. & qd̃ diaboli ẽ idolatria.
cui idola omia mancipant᷑. tamen ⁊
in alio loco spetiatim nominatĩq de ter¬
minat dicens. Mortificate menbra u̾ra
concupiscentiã malam. ⁊ cupiditatẽ.¬
tiȩ. Non est tantum in eo seruitꝰ ydoł.
si qͥs duob digitulis tura comprehen-¬
sa inbustum are iaciat. aut haustũ
patere poculo fundat merũ. Neget
auaritiam. eẽ. idolatriam: qui potest
triginta argenteis dñm uenditum
appellare iusticiam. Neget sacrilegiũ¬
eẽ. qui inlibidine sedet. qui m̃bra xp̃i
& hostiam uiuam. placentẽ deo. cum
publicarũ libidinum uictimis nefaria
colluuione uiolauit. Non fateat᷑ frau¬
dem idolatriam eẽ qui similis ẽorum
qui in actib apłoꝵ ex patrimonio suo

Expanded text:
i disce sententiam, qui ait: hoc enim scitote intelligentes, quia omnis fornicator, aut immundus, aut avarus, aut fraudator, quod est idolorum servitus, non habet haereditatem in regno Christi, et Dei . Et quanquam generaliter adversus Deum sapiat, quidquid diaboli est; et quod diaboli est, idololatria sit, cui omnia idola mancipantur: tamen et in alio loco speciatim nominatimque determinat dicens: Mortificate membra vestra, concupiscentiam malam et cupiditatei. Non est tantum in eo servitus idoli, si quis duobus digitulis tura comprehensa in bustum arae iaciat aut haustum pateravaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, sed is, qui membra Christi, et hostiam vivam placentem Deo, cum publicarum libidinum victimis, nefaria colluvione violavit. Non fateatur fraudem idololatriam esse, sed similis eorum, qui in Actibus Apostolorum ex patrimonio suo
Abbreviated transcription (Latin):
& pede temptim tuas posses si uncłas
uendideris. non hab& xp̃c unde alat
pauꝑes suos: Totum deo dedit. qͥ se¬
& retia reliquerunt. Uidua duo era
mittit ingarofilatium:⁊ p̃fert᷑ croesi
diuitiis. Facile contempnit omnia:¬

Expanded text:
et pedetemptim tuas possessiunculas et pedetemptim tuas possessiunculas uendideris, non habet Christus, unde alat pauperes suos. totum deo dedit, quet retia reliquerunt: uidua duo aera mittit in gazophylacium et praefertur Croesi diuitiis. facile contemnit omnia
Abbreviated transcription (Latin):
magore tumiditate effundam: quicqͥd
quesieris. tecum scire conabor. Habes hic
amantissimũ tui frem eusebium qui
litterarum tuarum michi grãm du¬
plicauit. referens honestatem morũ
tuoꝵ. contẽptum scłi. fidem amicitiȩ.
amorem xp̃i. Nam prudentiã & elo¬
preferebat. festina quȩso te. & herenti
insalo nauicule funem magis p̃cide.¬
quam solue. Nemo renuntiaturus
scło bene potest uendere: quẽ contẽp¬
sit ut uenderet. Quid qͥd insumptꝰ
de tuo tuleris: ꝓlucro computa. An¬
tiquum dictum est. Auaro tam de ẽ
quod habet. quam qͦd non hab&. Credẽ¬
ti. totus mundus diuitiarum ẽ. infi¬
delis autem. etiam obolo indiget. Die
iuuamus tanqͣm nichil habentes &
om̃ia possidentes. Uictus ⁊ uestitus.
diuitiȩ . xp̃ĩanoꝵ. Si habes inpotesta¬
te rem tuam: uende.Si ñ habes ꝓice.
Tollenti tumcam. ⁊ pallium relinquẽ¬
dum est. Scilicet nisi tu semꝑ re cras¬
tinans. & diem de die trahens. caute

Expanded text:
magorae tumiditate effutiam quidquid magorae tumiditate effutiam quidquid quaesieris, tecum scire conabor. Habes hic amantissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum tuarum mihi gratiam duplicavit, referens honestatem morum tuorum, contemptum saeculi, fidem amicitiae, amorem Christi. Nam prudentiam et eloepistola praeferebat. Festina, quaeso te, et haerentis in salo naviculae funem magis pquam solue. nemo renuntiaturus saeculo bene potest uendere, quae contempsit, ut uenderet. quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro conputa. antiquum dictum est: auaro tam deest, quod habet, quam quodnonhabet-credenti totus mundus diuitiarum estinfidelis autem etiam obolo indiget. sic niuamus quasi nihil habentes et omnia possidentes. uictus atque uestitus diuitiae Christianorum. si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice. tollenti tunicam et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans et diem de die trahens caute
Abbreviated transcription (Latin):
concutiatur. A pocalypsis iohis tot
habet sacram̃ta: quot uerba. Parum
dixi ꝓ merito uoluminis. laus om̃is
inferior ẽ. In uerbis singulis. multi¬
plices latent intelligentiȩ. Oro de fr̃
Rm̃e. inter hec uiuere. ista meditari.
nichil aliud nosse. nichil querere.: ñ ne
tibi uidetur iam hinc interris regni
celestis habitaculum: Nolo offenda¬
ris in scripturis scĩs simplicitate. qͣsi
uilitate uerboꝵ. quȩ uel uitio inter̃¬
p̃tum. uel de industria sic ꝓlate sunt:
ut rusticam contionem facilus in¬
struerent. ⁊ inuna eademq sentẽtia
aliter doctus. aliter audiret indoctus.
Non sum tam petulans ⁊ hebes. ut
hec me nosse pollicear: & eoꝵ fructus
capere. quoꝵ radices in celo fixe sunt.
Sed uelle fateor. Sedenti me p̃fero.
magistrum renuens comitẽ spondeo:
Petenti datur: pulsanti aꝑit᷑. querens
inuenit. Discamus in terris. quoꝵ nob̃
scientia ꝑseueret in celo. Obuiis te mani¬
b excipiam.:iut in epte aliquid. ac de aer¬

Expanded text:
concutiatur . Apocalypsis Joannis tot habet sacramenta, quot verba. Parum dixi pro merito voluminis. Laus omnis inferior est: in verbis singulis multiplices latent intelligentime, inter haec vivere, ista meditari, nihil aliud nosse, nihil quaerere. Nonne tibi videtur jam hic in terris regni coelestis habitaculum? Nolo offendaris in Scripturis sanctis simplicitate, et quasi vilitate verborum, quae vel vitio interpretum, vel de industria, sic prolata sunt, ut rusticam concionem facilius instruerent, et in una eademque sententia aliter doctus, aliter audiret indoctus. Non sum tam petulans et hebes, ut haec me nosse pollicear et eorum fructus capere quorum radices in coelo fixae sunt; sed velle fateor. Sedenti me praefero: magistrum renuens, comitem spondeo. Petenti datur, pulsanti aperitur, quaerens invenit. Discamus in terris quorum scientia nobis perseveret in coelo. Obviis te manibus excipiam, et ut inepte aliquid ac de Her
Abbreviated transcription (Latin):
ec syni uerba quȩ lo¬
quutus est moyses ad
omnem isrł intransitu
iordanis insolitudine cam¬
pestri contra mare rubrum
inter pharan:⁊ tophel. ⁊ laban. &
asseroth & auri abundantiã. Undecĩ
dierum iter de choreb. admontẽ seyr:
usq ad cades barnem. Hȩc sunt uerba
quib corripuit moyses filios isrł ꝓ
decem temptationib quib dnm̃ temp¬
tauerant. Unde dñs in libro numeroꝵ
dicit. Attamen om̃s homines qͥ uide-¬

Expanded text:
ec sunt verba, quae locutus est Moyses ad omnem Israel, in transitu Jordanis, in solitudine, in campestri, contra mare Rubrum, inter Pharan et Thophel, et Laban et Aseroth et auri abundantiam. Undecim dierum iter de Horeb ad montem Seir, usque Cades-Barne . Haec sunt verba, quibus corripuit Moyses filios Israel pro decem tentationibus, quibus Dominum tentaverunt. Unde Dominus in libro Numerorum dicit: At
Abbreviated transcription (Latin):
lite ascendẽnon ẽ enim dñs in me¬
cis ur̃is. Itemq. At illi contenebrati
ascenderunt uerticem montis. Archa
autẽ testam̃ti dñi ⁊ moyses. non re-¬
cesserunt de castris. Descendit a ma¬
lechites. & cananeus qui habitabant
in monte & ꝑcutiens eos ⁊ concidenᷤ.
ꝑsecutus est usq orna. Mons iste¬
in quo a malechites ⁊ cananeus habi¬
tare dicunt᷑. mons seir intelligitur:
sicut indeut̾onomio scribit᷑. Itaq e¬
gressus amorreus qui habitabat in
montil. & obuiam ueniens ꝑsecutꝰ
est uos sicut solent apes ꝑsequi: &¬
cicidit de seyr usq orma. Decima
temptatio continetur in eo qd̃ ait us¬
incades barne: unde misit moy ses
ex ploratores ad considerandam terrã¬
chanaan. sicut in libro numerorũ dr̃.
Et locutus ẽ dñs ad moysen. Aute ui¬
ros qui considerent terram canaan: &.¬
cetera. Nec moueatur quis qͦd a deser¬
to pharat non de cades barne moy ses
exploratores misit. Cades enim barne

Expanded text:
lite ascendere, non enim est Dominus in melite ascendere, non enim est Dominus in meus vobiscum at illi contenebrati ascenderunt in verticem montis arca autem testamenti Domini et Moses non recesserunt de castris descenditque Amalechites et Chananeus qui habitabant in monte et percutiens eos atque concidens persecutus est usque Horin quo Amalecites et Chananaeus habitare dicuntur, mons Seir intelligitur: sicut in Deuteronomio scribitur: Itaque egressus Amorrhaeus, qui habitabat in montibus, et obviam veniens, persecutus est orma . Decima tentatio continetur in eo quod ait: UsCades-Barne; unde Moyses misit exploratores ad terram considerandam Chanaan, sicut in libro Numerorum dicitur: Et locutus est Dominus ad Moysen: Mitte viros qui considerent terram Chanaan, eam . Nec moveatur quis, quod a deserto Pharan, non de Cades-Barne Moyses exploratores misit. Cades enim Barne
Abbreviated transcription (Latin):
iter de choreb ad montẽ seyr. fabri¬
cato itaq inchoreb ydolo. undecimo
die uenerunt admontẽ seyr. qui÷
insuburbano ciuitatis cades barne:
ubi filii isrł temptauerunt dnm. sic̃
in libro numeror seribit᷑. Usquequo
multitudo hȩc pessima murmurat
contra me: Querelas filioꝵ isrł au¬
diui. Dic gͦ eis. Uiuo ego ait dñs. sic̃
loc uti estis audiente me. sic faciã uob̾:
in solitudine hac iacebunt cadauera
ur̃a. Et post paululum. Iuxta nume
sum ita faciam huic multitudini
pessime: quȩ consurrexit adu̾sũ ne.
Insolitudine hac deficiet & moriet᷑.
Itemq locutus ẽ moyses uniuersa
uerba hȩc ad filios isrł: ⁊ luxit popłs
nimis. Et ecce mane pͥmo surgentes.
ascenderunt uerticem montis: & di¬
xerunt. Parati sumus ascendere ad
locum. de quo locutus ẽ dñs. quia
peccauimus. Quib moy ses. eur in¬
quit trans gredimini uerbum dñi:
quod uobis ñ cedet in ꝓsꝑum: No¬

Expanded text:
iter de Horeb ad montem Seir. Fabriiter de Horeb ad montem Seir. Fabricato itaque in Horeb idolo, undecimo die venerunt ad montem Seir, qui est in suburbano civitatis Cades-Barne, ubi filii Israel tentaverunt Dominum, sicut in Libro Numerorum scribitur: Usquequo multitudo haec pessima murmurat contra me? querelas filiorum Israel audivi; dic ergo eis, Vivo ego, ait Dominus, sicut locuti estis, audiente me, sic faciam vobis. In solitudine hac jacebunt cadavera vestra . Et post paululum: Juxta numersum, ita faciam huic multitudini pessimae, quae consurrexit adversum me. In solitudine hac deficiet et morietur . Itemque: Locutus est Moyses universa verba haec ad filios Israel, et luxit populus nimis. Et ecce mane primo surgentes, ascenderunt verticem montis, et dixerunt: Parati sumus ascendere ad locum, de quo locutus est Dominus, quia peccavimus. Quibus Moyses: Cur, inquit, transgredimini verbum Domini, quod vobis non cedet in prosperum? No
Abbreviated transcription (Latin):
erat inegypto. Dabit dñs uobis carneᷤ :¬
& comedetis non uno die. nec duob uł
quinq aut .x. nec uiginti quidem. sed
usq ad mensem dierum. donec exeat
ꝑ nares ur̃as ⁊ uertatur in nausiam:
eo quod reppuleritis dnĩ qui in medio
ur̃i est. & fleueritis coram eo dicentes.
quare egressi sumus ex egypto: Idem
dentes eoꝵ. nec defecerat huiuscemodi
cibus: & ecce furor dni concitatus in
populum. ꝑcussit eum plaga magna
nimis. Octaua temptatio continetur
in eo quod ait: ubi auri ẽ plurimũ.
Notandum namq quod in hebreo ⁊
abundantia auri habeatur. Abundã¬
tia enim auri intelligit᷑ uitulus au¬
reus quem fabricati sunt sibi filii is¬
rahel indeos morante moyse cũ dño in
monte synai. Iccirco abundantia auri
dicitur. quia in ydolo moles. om̃ium
peccatoꝵ consistit: & ydolum ꝓ om̃ibꝰ
peccatis abundat. Nona temptatio
continet᷑ in eo qͦd ait. Undecim dieb
de coreb ꝑuiam montis seyr. Quod
in hebreo ita habet᷑. Undecim dierũ

Expanded text:
erat in Aegypto. Dabit Dominus vobis carnes, et comedetis non uno die, nec duobus, vel quinque, aut decem, nec viginti quidem, sed usque ad mensem dierum donec exeat per nares vestras et vertatur in nausiam eo quod reppuleritis Dominum qui in medio vestri est et fleveritis coram eo dicentes quare egressi sumus ex Aegypto et dentes eorum, nec defecerat hujuscemodi cibus, et ecce furor Domini concitatus in populum, percussit eum plaga magna nimis . Septima tentatio continetur in eo quod ait: Ubi auri est plurimum. Notandum namque quod in Hebraeo et abundantia auri habeatur. Abundantia enim auri intelligitur vitulus aureus, quem fabricati sunt sibi filii Israel in deos, morante Moyse cum Domino in monte Sinai. Idcirco abundantia auri dicitur, quia in idolo moles omnium peccatorum consistit, et idolum pro omnibus peccatis abundat. Octava tentatio continetur in eo quod ait: Undecim diebus de Horeb per viam montis Seir. Quod in Hebraeo ita habetur: Undecim dierum
Abbreviated transcription (Latin):
continetur in eo qd̃ ait:ia seroth. Ase¬
roth uero ciuitas ÷ uicina solitudini.
⁊ interp̃tatur uilla. incuiꝰ territorio
id est in sepulchris concupiscentie fa¬
cta fuisse legitur scda temptatio car¬
niumanqua &eiam prima tep̃tatio
carnium complectitur. De prima
ita in libro exodi legitui: Dixerunt
moyses ⁊ aaron ad om̃s filios isrł. Ueᷤ¬
pere scietis qd̃ dñs eduxerit uos de
terra egypti:⁊ mane uidebitis głam

Expanded text:
continetur in eo quod ait: Et Aseroth. Asecontinetur in eo quod ait: Et Aseroth. Aseroth vero civitas est vicina solitudini, et interpretatur Villa, in cujus territorio, id est, in sepulcris concupiscentiae facta fuisse legitur secunda tentatio carnium, in qua et prima tentatio carnium complectitur. De prima ita in libro Exodi legitur: Dixerunt Moyses et Aaron ad omnes filios Israel, vespere scietis, quia Dominus eduxerit vos de terra Aegy
Abbreviated transcription (Latin):
& cetera. Quarta & quinta temptatio
continet᷑. in eo qd̃ ait. inter pharan &
tophel ⁊ laban. Pharan interp̃tatur
onager: tophel. stulticia: laban. album.
Qd̃ ita intelligitur. quia similes ona¬
ut est illud exodi. Appellauitq domꝰ
isrł nom̃ eius man: quod erat qͣsi sem̃
coryandri album. Una temptatio fuit
suꝑ idem mannaisicut in exodo dicit᷑.
hic ÷ sermo quem precepit dñs. Colli¬
gat ex eo unusquisq: quantũ sufficit
aduescendum. Et post pauca dix̃ ad eoᷤ
moyses. Nullus ex eo reseru et in mane.
Qui non audierunt eum. s dimisert̾
ex eo quidam usq mane. Altera fuit
temptatio. de quã post pauca in eodem
libro dicitur. Sex dieb colligite. indie
autem septima sabbatũ est dñi. Sic¬
circo non inuenietur. Uenit audem
septima dies:⁊ egressi de populo
ut colligerent. n on inuenerunt. Dix̃
autẽ dñs ad moysen. Usquequo non
uultis seruare mandata mea:⁊ legẽ
meam: & cetera. Sexta temptatio

Expanded text:
 etc. . Quarta et quinta tentatio  etc. . Quarta et quinta tentatio continetur in eo quod ait: Inter Pharan et Thophel, et Laban. Pharan interpretatur onager; Thophel, stultitia; Laban, album. Quod ita intelligitur, quia similes onaut est illud Exodi: Appellavitque domus Israel nomen ejus Man, quod erat quasi semen coriandri album . Una tentatio fuit super idem manna, sicut in Exodo dicitur: Hic est sermo quem praecepit Dominus: colligat ex eo unusquisque quantum sufficit ad vescendum. Et post pauca: Dixit ad eos Moyses, Nullus ex eo reservet in mane. Qui non audierunt eum, sed dimiserunt ex eo quidam usque mane . Altera fuit tentatio, de qua post pauca in eodem libro dicitur: Sex diebus colligite, in die autem septima Sabbatum est Domini, idcirco non invenietur. Venit autem septima dies, eut colligerent, non invenerunt. Dixit autem Dominus ad Moysen: « Usquequo non vultis servare mandata mea, et legem meam? etc. . Sexta tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
runt me iam ꝑdecem uices. nec obe¬
dierunt uoci meȩ: ñ uidebunt t̾ram
pro qua iuraui patrib eoꝵ. Quas tẽp¬
tationes. hic breuiter & obscure mo¬
yses enumerat dicens. In solitudine.
inqua ostendit eos ꝓaquȩ penuria
duab uicib temptasse dnm. De pri¬
ma tẽptatione ita in exodo legit᷑. Iur-¬
gatus populus contra moysen aiti
Da nobis aquam ut bibamus. Quib
respondit moy ses. Quid iurgamini
contra me Cur temptatis dnm: De
scdã tẽ ptatione ita in libro numerorũ
dicitur Cumq indigeret aqua populꝰ¬
icetera usq ad eum locum in quo ait.
hȩc est aqua contradictionis ubi iurga¬
ti sunt filii isrł contra dñm. ⁊ scĩficatꝰ
est in eis. Tercia temptatio continetur
in eo quod ait. incam pestri contͣ mare
rubrum. In quo loco murmurasse di¬
cuntur contra dnm̃: quia ꝑ emptos e¬
gyptios fuisse. moysi non credidert̃
sibi de uerbo dñi dicenti. sed potius eos
se subsequi timuerunt. Unde dicitur.
Patres nr̃i non intellexerunt mirabilia.¬

Expanded text:
decem vices, nec obedierunt voci meae, non videbunt terram pro qua juravi patribus eorum . Quas tentationes hic breviter et obscure Moyses enumerat dicens: In solitudine, in qua ostendit eos pro aquae penuria duabus vicibus tentasse Dominum. De prima tentatione ita in Exodo legitur: Jurgatus populus contra Moysen ait: Da nobis aquam ut bibamus . Quibus respondit Moyses: Quid jurgamini contra me: cur tentatis Dominum? De secunda tentatione ita in libro Numerorum dicitur: Cumque indigeret aqua populus, etc. , usque ad eum locum in quo ait: Hoc est, aqua contradictionis, ubi jurgati sunt filii Israel contra Dominum, et sanctificatus est in eis . Tertia tentatio continetur in eo quod ait: In campestri contra mare Rubrum. In quo loco murmurasse dicuntur contra Dominum, quia peremptos Aegyptios fuisse, Moysi non crediderunt sibi de verbo Domini dicenti, sed potius eos se subsequi timuerunt. Unde dicitur: Patres nostri non intellexerunt mirabilia,
Abbreviated transcription (Latin):
murmurationes filioꝵ isrł. Loque¬
re ad eos. Uesꝑe comedetis carnes: &
mane saturabimini panib. scietisq
quod ego sim dñs ds̃ uester. Factũ÷
gͦ uespere: ⁊ conscendens coturnix oꝑ¬
uit castra. De septima autẽ innume¬
ris dicitur. Interea ortum est murm᷑
populiquasi dolentium ꝓlabore. con¬
tra dñm. Qd cum audisset iratus ẽ:
⁊ accensus ignis dñi deuorauit extre¬
mam partem. castrors. Et post pauca.
Scĩficamini cras: ⁊ comedetis carnes.
Ego enim audiui uos dicere: quisda¬
bit nobis escas carnium. Bene nob̾¬

Expanded text:
quere ad eos: Vespere comedetis carnes, et mane saturabimini panibus, scietisque quod ego sum Dominus Deus vester. Factum est ergo vespere, et conscendens coturnix operuit castra . De secunda autem in Numeris dicitur: Interea ortum est murmur populi quasi dolentium pro labore contra Dominum. Quod cum audisset, iratus est, et accensus ignis Domini devoravit extremam partem castrorum ; et post pauca: Sanctificamini, cras etenim comedetis carnes. Ego enim audivi vos dicere, Quis dabit nobis escam carnium? Bene nobi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃teritorum obliuiscens ⁊ in futurum
se extendens: cum interior nr̃ homo
renouetur de die indiem:i in mutabi¬
faciem suam. formam serui acceperit:
& de iudea transiigrans ad phylistiim
qui interp̃tant᷑ poculo corruentes.
in ebriati enim fuerant aureo calice
babylonis. primũ derisus sit ꝓpt̾ stul¬
ticiam crucis: deinde susceptus ꝓpter
gliam tryumphoꝵ. Rm̃s autem ille
est de quo. ⁊ysaias canit. cantabo can
michi complacui. hunc audite. Cui
non unus ꝓpħa. sed om̃is chorꝰ filioꝵ
chore nunc laudes canit. Qui sint au¬
tem filii chore. id est caluarie:. inqua¬
dragesimo pͥmo psalmo competentiuᷤᷤ
disputatur. Et ut sciamus textum
cantici titulo conuenire. mutationẽ
de alio ad aliud dicit. ⁊ filia eui p̃cipi¬
tur ut antiqui parentis oblita. regis
se amplexibus paret. uictorem autẽ
eum eẽ qui dicit confidide ego uici
mundum. ⁊ ad quẽ ista adolescentis
oratio ẽ. ate uictoria & sapientia &

Expanded text:
praeteritorum obliuiscens et in futurum praeteritorum obliuiscens et in futurum se extendens, cum interior noster homo renouetur de die in $iem et inmutabifaciem suam, formam serui acceperit et de Iudaea transmigrans ad Philistiim, qui interpretantur \'poculo corruentes\' - inebriati enim fuerant aureo calice Babylonis —, primum derisus sit propter stultitiam crucis, deinde susceptus propter gloriam triumphorum. carissimus autem ille est, de quo et Esaias canit: cantabo cant in quo mihi conplacui, hunc audite, cui non unus propheta, sed omnis chorus filiorum Core nunc laudes \'canit. qui sint autem filii Core, id est caluariae, in quadragesimo primo psalmo conpetentius disputatur. et nt sciamus textum cantici titulo conuenire, mutationem de alio ad aliud discit et filia, cui praecipitur, ut antiqui parentis oblita regiis se amplexibus paret. uictorem autem eum esse, qui dicit: confidite, ego uici mundum et ad quem ista adule- I scentis oratio est: a te uictoria et sapientia et
Abbreviated transcription (Latin):
septuagesimus nonus. Quib duo medii
inscribunt᷑ dauid. primus ⁊ nouissimꝰ
filioꝵ chore ⁊ a saph. De cunctis dicere
non ẽ huius temporis: quẽ cepimꝰ ex¬
plicemus. Recte qui in scłoꝵ fine mu¬
tandi sunt. de quib apłs loquit᷑. omneᷤ
dormiemus s non om̃s inmutabimur.
referuntur ad finem: ⁊ hoc ipsum my¬
sterium lectorem p̃parat ad intelligen¬
tiam sp̃ualem. Ubi enim simplex ⁊ aꝑtꝰ
est sensus. quid necesse est audientem
intelligentia p̃ moneri. ⁊dici ad eum.
qui habet aures audiendi audiat.
Canticum quoq canitur km̃o atq
dilecto. quia ꝓpter illum ueniet scĩs
ꝓmissa mutatio. Quȩ quidem ⁊ ĩ hac
uita intelligi potest: quando exuim᷑
ueteri homine ⁊ induimur nouo qui
renouatur incognitionẽ scđm ima-¬
ginem creadoris: igłiam dñi contem¬
plantes in eandem imaginẽ transfor¬
mamur quasi agla ingłiam. Nec est
tempus ullum quo non mutet᷑ sẽs. ⁊

Expanded text:
septuagesimus nonus, quibus duo medii septuagesimus nonus, quibus duo medii inscribuntur \'Dauid\', primus et nouissimus \'filiorum Core et Asaph\'. de cunctis dicere non est huius temporis; quem coepimus, explicemus. Recte, qui in saeculorum fine mutandi sunt, de quibus apostolus loquitur: omnes dormiemus, sed non omnes inmutabimur, referuntur ad finem. et hoc ipsum mysterium lectorem praeparat ad intellegentiam spiritalem. ubi enim simplex et apertus est sensus, quid necesse est audientem intellegentiae praemoneri et dici ad eum: qui habet aures audiendi. audiat? canticum quoque canitur carissimo atque dilecto, quia propter illum ueniet sanctis promissa mutatio. quae quidem et in hac uita intellegi potest, quando exuimur ueteri homine et induimur nouo, qui renouatur in cognitionem secundum imaginem creatoris, et gloriam domini contemplantes in eandem imaginem transformamur quasi a gloria in gloriam. nec est tempus ullum, quo non mutetur sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui dicit incantico. ego flos cãpi
& lilium conuallium: altera ipsa flos
domini tecum mereatur audire ut li¬
lium in medio spinarum: sic ꝓxima¬
a in medio filiarum. Et quia de florib
⁊ liliis loqui cepimus. semꝑq uirgini¬
tas florib comparatur: oportunum
michi uidetur ut adflorem xp̃i scri¬
bens. de multis florib disputem. Qua¬
dragesimum quartum psalmũ legens.
intitulo repperi. in finẽ ꝓhis qui cõmu¬
tabuntur filiorum chore. intelligentia
canticum ꝓdilecto. In hebraico seriptũ
est. lamanes. se al. sosannam labne. cho¬
re. melchi sir. ididoth. quod nos latine
uertimus. uictori ꝓliliis filioꝵ chore:
eruditionis canticum amantissimi. Sĩ¬
ꝓhis qui conmutandi sunt. uł in lilia
tiquum salomonis est nomen. qui alio
sensu pacificus appellatur. Quatuor
autem psalmi licet inposteriore titulo¬
rum parte dissentiant: hoc pͥncipio p̃¬
notantur. quadragesimus quartꝰ quin¬
quagesimus nomis. sexagesimus octauꝰ.

Expanded text:
eum, qui dicit in Cantico: ego flos campi et lilium conuallium, altera, ipsa flos domini, tecum mereatur audire: ut lilium in medio spinarum, sic a in medio filiarum. et quia de floribus et liliis loqui coepimus semperque uirginitas floribus conparatur, oportunum mihi uidetur, ut ad florem Christi scribens de multis floribus disputem. Quadragesimum quartum psalmum legens in titulo repperi: in finem pro his, qui commutabuntur, filiorum Core inintelligentiam, canticum pro dilecto. in Hebraico . scriptum est: \'lamanasse al sosanim labne core meschil sir ididoth\', quod nos Latine uertimus: uictori pro liliis filiorum Core, eruditionis canticum amantissimi. Sym\'pro his, qui commutandi sunt\' uel in \'lilia\tiquum Salomonis est nomen, qui alio sensu \'pacificus\' appellatur. quattuor autem psalmi, licet in posteriore titulorum parte dissentiant, hoc principio praenotantur: quadragesimus quartus, quinquagesimus nonus, sexagesimus octauus,
Abbreviated transcription (Latin):
notate. filia ꝑstriuxi breuiter. ut nec
te peniteret sexus tui. nec uiros suum
nomen erigeret: inquoꝵ condepnatio¬
ne. feminarum inscripturis scĩs uita
laudatur. Gaudeo:⁊ ueluti quodam
tripudio effert᷑ animus meus: cum
in babylone inueniunt᷑ danihel. ana¬
nias. a zarias. misahel. O qͣm multi st̾
sen es ⁊ iudices isrł. quos rer babylo¬
nius frigit insartagine sua. qͣm mul¬
te susan ne quod interp̃tatur lilium.
que candore pudicitie. sponso serta
componunt. ⁊ coronam spineã mutans
ingloriã triumphantis. habes ibi in
altera tẽ ꝑ prata uirentia: ⁊ uarios di¬
uinorum uoluminũ flores ducat ad

Expanded text:
μνοτάτη filia, perstrinxi breuiter, ut nec μνοτάτη filia, perstrinxi breuiter, ut nec te paeniteret sexus tui nec uiros suum nomen erigeret, in quorum condemnationem feminarum in scripturis sanctis uita laudatur. gaudeo et ueluti quodam tripudio effertur animus meus, cum in Babylone inueniuntur Danihel, Ananias, Azarias, Misahel.s o quam multi sunt senes et iudices Israhel, quos rex Babylonius frigit in sartagine sua, quam multae Susannae, quod interpretatur \'lilium\', quae candore pudicitiae sponso serta conponunt et coronam spineam mutant in gloriam triumphantis! habes ibi in altera te per prata uirentia et uarios diuinorum uoluminum flores ducat ad
Abbreviated transcription (Latin):
tante multitudinis ꝑ iculũ. muliebri
auctoritate sedauit. Quid loquar de
regina saba quȩ uenit afinib terre
audire sapientiã salomonis: ⁊ testimo¬
nio domini condempnatura ẽ omneᷤ
uiros isrł: Helysabeth utero ꝓpħat¬
& uoce. Anna filia phanuelis intẽ¬
plo templum efficitur dei. ⁊ cotidiano
ieiunio celestem inuenit panẽ. Se¬
cuntur mulieres saluatorẽ: ⁊ mini¬
strant ei de substantia sua. Ille qui de
quinq panib quinq milia hominũ
exceptis mulierib i paruulis aluit: es¬
cas scãrum mulierum non recusat
acciꝑe. Cum samaritana loquitur ad
ꝑuteum. & saturatus conuersione cre¬
dentis: cibos qui coempti fuerant. ne¬
gligit. Apollo uirum apłicum ⁊ in le¬
ge doctissimũ aquila ⁊ pryscilla eru¬
diunt: ⁊ instruunt eũ de uia dñi. Si
doceri a femina non fuit turpe apło:
michi quare durpe sit post uiros do¬
cere ⁊ feminas: hec iistius modi sen¬

Expanded text:
tantae multitudinis periculum muliebri tantae multitudinis periculum muliebri auctoritate sedauit. quid loquar de regina Saba, quae uenit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis et testimonio domini condemnatura est omnes uiros Israhel? Helisabet utero prophetat et uoce. Anna, filia Fanuelis, in templo templum efficitur dei et cotidiano ieiunio caelestem inuenit panem. sequuntur mulieres saluatorem et ministrant ei de substantia sua. ille, qui de quinque panibus quinque milia hominum exceptis mulieribus et paruulis aluit, escas sanctarum mulierum non recusat accipere. cum Samaritana loquitur ad puteum et saturatus conuersione credentis cibos, qui coempti fuerant, neglegit. Apollo, uirum apostolicum et in lege doctissimum, Aquila et Priscilla erudiunt et instruunt eum de uia domini. si doceri a femina non fuit turpe apostolo, mihi quare turpe sit post uiros docere et feminas? Haec et istius modi, σε
Abbreviated transcription (Latin):
corpore: iam possidet quod futura est.
Rebecca ꝑgit adinter rogandũ diñ. &¬
erus responsione condigna audit ora¬
culum. Due gentes in utero tuo:i duo
populi de uentre tuo diuident᷑. Illa du¬
os generat dissidentes: tu unum cotidi¬
e concipis. parturis. generas: unione
fecundum. inaiestate multiplicem:
trinitate concordem. Alaria soror mo¬
sui. signat in posteros. Filie salphaat:
hereditatem inter fratres merentur
acciꝑe. Ruch. ⁊ hester. & iudit. tante
głe sunt: ut sacris uoluminib no¬
mina indiderint. Anna ꝓphissa ge¬
nerat filium leuitam: ꝓpħam. iudi¬
cemłsacro crine uenerabilem: i offert
eum intab̾nacło dei. Thecuites muli¬
er regem dauid interrogatione con¬
cludit: enigiate docet: exemplo dei
mitigat. Legimus. ⁊ aliam sapientẽ
feminam: quȩ cum obsideret᷑ ciuitas.
& ꝓpter unum ꝑduellem dux exer¬
citus ioab muros ariete quateret. lo¬
cuta ẽ ad populum insapientia sua:i

Expanded text:
corpore. Jam possidet quod futura est. corpore. Jam possidet quod futura est. Rebecca eius responsione condigna audit oraculum: duae gentes in utero tuo, et duo populi de uentre tuo diuidentur. illa duos generat dissidentes, tu\' unum cotidie concipis, parturis, generas, unione fecundum, maiestate multiplicem, trinitate concordem. Maria, soror Mosui signat in posteros. filiae Salphaad hereditatem inter fratres merentur accipere. Ruth et Hester et Iudith tantae gloriae sunt, ut sacris uoluminibus nomina indiderint. Anna prophetissa generat filium leuitam, prophetam, iudicem, sacro crine.uenerabilem, et offert eum in tabernaculo dei. Thecuitis mulier regem Dauid interi rogatione concludit, aenigmate docet, exemplo dei mitigat. legimus et aliam sapientem feminam, quae, cum obsideretur ciuitas et propter unum perduellem dux exercitus Ioab muros ariete quateret, locuta est ad populum in sapientia sua et
Abbreviated transcription (Latin):
cio me principia in xp̃o
filia aplerisq reprehendi
quo interdum scribam ad
mulieres: ⁊ fragiliorem se¬
xum marib p̃feram: i iccirco debeo
primũ obtrectatorib meis respondere
& sic uenire ad disputatiuncłam qͣm
rogasti. Si uiri de scripturis quereren:
mulierib non loquerer.Si barac ire
hostib non triumphasset. Iheremias
carcere clauditur: & quia ꝑiturus
isrł uirum ñ receꝑat ꝓpħantẽ. hol¬
da eis mulier suscitatur. Sacerdotes
⁊ pharisei crucifigunt filium dei: &
maria magdalene plorat ad crucem:
unguenta parat᷑ querit intumulo.⁊
hortolanum interrogat: dnm̃ recogno¬
scit ꝑgit ad apłos. reꝑtum nuntiat:
illi dubitant. ista confidit: uere pyr¬
getis. uere turris candoris ⁊ libani q̃
prospicit faciem damasci. sanguinen
uidelicet saluatoris: ad sacci penitenti¬
am ꝓuocantem. Defecerant sa re¬
muliebria. & ideo abraham ei subicir᷑.
& dicitur ad eum. Omĩa que dicit tibi
sara: audi uocem eius. Illi defecerant

Expanded text:
cio me, Principia, in Christo filia, a plerisque reprehendi, quod interdum scribam ad mulieres, et fragiliorem sexum maribus praeferam. Et idcirco debeo primum obtrectatoribus meis respondere, et sic venire ad disputatiunculam, quam rogasti. Si viri de Scripturis quaererent, mulieribus non loquerer. Si Barac ire tis hostibus non triumphasset . Jeremias carcere clauditur , et quia periturus Israel virum non receperat prophetantem, Olda eis mulier suscitatur . Sacerdotes et Pharisaei crucifigunt Filium Dei , et Maria Magdalene plorat ad crucem, unguenta parat, quaerit in tumulo , hortulanum interrogat, Dominum recognoscit , pergit ad Apostolos, repertum nuntiat. Illi dubitant, ista confidit. Vere πυργίτης, vere turris candoris et Libani, quae prospicit faciem Damasci , sanguinem videlicet Salvatoris ad sacci poenitentiam provocantem. Defecerant Sarmuliebria, et ideo Abraham ei subjicitur, et dicitur ad eum: Omnia quae dicit tibi Sara, audi vocem ejus . Illi defecerant
Abbreviated transcription (Latin):
caribdim ñ incedimus. inde nullo
modo in illud baratrũ quasi dathan
⁊ abyron. id est in ꝓfundũ mortis
ursacii ⁊ ualentis non incurrimus.
Inde arrium archypiratam qui nos
ꝑmare scłi adinstar pharaonis inse¬
quitur non timemus. illam stellam
nos expectat. In de nunqͣm nos de hac
naui ȩccłiȩ p̾cipitatus marcion cetus¬
ille non sorbebit. inde sabellius py¬
rata non capiet. inde uobis aquilo
nocere non poteris quanuis in de sit
antixp̃i uiolenta flabra uentura. si¬
cut scriptũ est. Eix aquilone ex ar¬
descent mala. Inde sectas gentilium.
⁊ ꝑiculosas hereses. & scopulos euita¬
mus. quos suꝑiacens tenuis occultat
allapsus:. qui heretici sub p̃textu nõis

Expanded text:
Charybdim non incidimus. Inde nullo Charybdim non incidimus. Inde nullo modo in illud barathrum, quasi Dathan et Abiron, id est, in profundum mortis Ursacii et Valentis non incurrimus. Inde Arium archipiratam, qui nos per mare saeculi ad instar Pharaonis insequitur, non timemus; illam stellam us, exspectat. Inde numquam nos de hac navi Ecclesiae praecipitatos Marcion ille cetus absorbuit. Inde Sabellius pirata non cepit. Inde nobis aquilo nocere non poterit, quamvis inde sint antichristi violenta flabra ventura, sicut scriptum est: Ex aquilone exardescent mala . Inde syrtes gentilium, et periculosas haereses et scopulos evitamus, quos superjacens aquae tennis occultat allapsus; quia haeretici sub praetextu nomi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis non nocebit eum. Hȩc gͦ petra.
id ÷ caro xp̃i nulla inimici iniqͥtate
resꝑsa. inqua serpentis id÷ peccati a¬
licuius uestigium ñ apparet sicut
scriptum est. Qui peccatum ñ fecit.
mundi istius consticutam. quȩ crebriᷤᷤ
uentorũ fluctib id÷ temptationii
plagis ⁊ uerberib fatigatur: quam
turbidi fluctus. id÷ huius scłi pote¬
states conant᷑ ad saxa ꝑducere. Quȩ
⁊ si undarum fluctib aut ꝓcellis
sepe uexatur. tam̃ nunqͣm potest
sustinere nau fragium. quia mnar bo
pupi pater residet gub̾nator.: ꝓram
paraclitus seruat sp̃c. Hanc ꝑ angusta
huius mundi freta duodeni in par-¬
tem remiges ducunt id ÷ duodecim
apłi. ⁊ similis numerus ꝓpħarum.
Inde montani contra latratus falsi car-¬
minis resonant. qui duab feminis
ꝓpħissis pryscilla ⁊ maximilla: tan¬
quã alicuius scille rabidis succinctꝰ
est canib. In ista naue eccłiȩ. ea fe-¬
liciter p̃terimus. Inde infotinianã

Expanded text:
tatis non nocebit ei . Haec est ergo petra, tatis non nocebit ei . Haec est ergo petra, id est, caro Christi nulla inimici iniquitate respersa, in qua serpentis, id est, peccati alicujus vestigium non apparet, ut scriptum est: Qui peccatum non fecit,mundi istius constitutam, quae crebris ventorum fluctibus, id est, tentationum plagis et verberibus fatigatur: quam turbidi fluctus, id est, hujus saeculi potestas, conantur ad saxa perducere. Quae etsi undarum fluctibus aut procellis saepe vexatur, tamen numquam potest sustinere naufragium; quia in arborpuppi Pater residet, gubernator proram paracletus servat Spiritus. Hanc per angusta hujus mundi freta duodeni in portum remiges ducunt, id est, duodecim apostoli, et similis numerus prophetarum. 11. Inde Montani antra latratu falsi carminis resonant, qui duabus feminis prophetissis, Priscillae et Maximillae tamquam alicujus Scyllae rabidis succinctus est canibus. In ista nave Ecclesiae ea feliciter praeterimus. Inde in Photinianam
Abbreviated transcription (Latin):
i anlta
pens. aut que petra. inqua uestigiũ
serpentis non apparet. Hanc petram
xpĩn dñm nr̃m esse ambigere non
debennuis. Sic enum apls ait. Bibebar̃
autem de spiritali: consequente eos¬
petra. Petra autẽ erat &p̃c. Et psalmo-¬
Beatus qui tenet ⁊ allidet infantes su¬
os ad petrã. Qđ utiq in religioss parri¬
cidium erat. si petra ista figuram xp̃i
corporis non haberet. Nemo enĩ beatꝰ
infuere est qui infantes suos allidit ad
petram. s ideo beatus ÷ quod illos coniũ¬
Serpens autẽ ex ipso nomine qd̃ sit dia¬
serpat. ⁊ qd̃ sensus hominis tenuiter
illabendo ꝑtemptet: quod si conuicerit.
medullis se hominum atq ossib im¬
plicat ⁊ in mergit. Qui in corpore ho¬
nulla malitiȩ suȩ potuit in pͥmere ue¬
stigia. quamuis illud ausus fuerit sepe
temptare. sicut ipse dñs in euangłio
ait. Ecce uenit pͥnceps mundi hunis:⁊¬
in me nichil inueniet. & alibi. Nichil
ꝓficiet inimicus in eo. ⁊ filius iniqui¬

Expanded text:
a pens, aut quae petra, in qua serpentis vestigium non apparet. Hanc petram Dominum nostrum esse ambigere non debemus. Sic enim Apostolus ait: Bibebant autem de spiritali sequenti petra, petra autem erat Christus ; et PsalmoBeatus qui tenet, et allidet infantes tuos ad petram : quod utique in religiosis parricidium erat, si petra ista figuram Christi corporis non haberet. Nemo enim beatus in funere est, qui infantes suos allidit ad petram: sed ideo beatus est, quod illos conjunSerpens autem ex ipso nomine, quod sit diaserpat, et quod sensus hominis tenuiter illabendo pertentet: quos si convicerit, medullis se hominum atque ossibus implicat et immergit. Qui in corpore honulla malitiae suae potuit imprimere vestigia; quamvis illud ausus fuerit saepe tentare, sicut ipse Dominus in Evangelio ait: Ecce venit princeps mundi hujus, et nihil proficiet inimicus in eo, et filius iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
surdis insinuat auditum᷑. dum lan¬
guidi sanguinis fluxum siccat i
marcha. dum demones pellit ex ma-¬
ria. dum corpus rediuiui sp̃c calore
constringit. ⁊ quod mors sibi uendi¬
carat ad penam. lux denuo recepit
aduitam: Quid ille solidus gressus
in fluctib qͣuid reliquie de paucis pa¬
nibꝵi̾quȩ plus suꝑfuere saturata mul¬
ditudine quam fuere: Quis in opem¬
capiat in uino galylei coniugis appa
multa. sicut in euangłio dictum est.
quȩ si om̃ia scripta eeñt mundus ea
caꝑe non posset᷑. Aut quid postremo¬

Expanded text:
surdis insinuat auditum, dum larsurdis insinuat auditum, dum largum sanguinis fluxum siccat in Martha, dum daemones pellit ex Maria, dum corpus redivivi spiritus calore constringit in Lazaro, et quod mors sibi vindicaret ad poenam, lux denuo recepit ad vitam? Quid ille solidus gressus in fluctibus, quid reliquiae de paucis panibus plus superesse, saturata multitudine, quam fuisse? Quid inopem in vino Galilaei conjugis apparmulta, sicut in Evangelio dictum est, quae si omnia scripta essent, mundus ea capere non posset . Aut quid postremo
Abbreviated transcription (Latin):
interitum: ⁊ diues ꝑdampna reddat᷑:
sicut ait ex ꝑsona ipsius psalmogra¬
phus. In tribulatione dilatasti me. Quȩ
obhoc multis in locis subtypo aut so¬
li comparatur aut lune: que ⁊ si tun¬
ditur non mouet᷑ ⁊ si mouet᷑ resurgit.
iniuuentute. Uir iste xp̃c dñs noster¬
esti sicut inactib apłoꝵ scriptum est.
Hiri isrłite audite hȩc uerba. Iħm na¬
zarenum uirum ad eo electum. inuo¬
bis uirtutib:⁊ signis:⁊ portentis appro¬
batum. Et apłs. Ut omnes inuirũ ꝑfe¬
ctum occurrere possimus. in insuram
uni uiro uirginem castam exhibere
xxp̃o. Hic ÷ uir. Cuius iue cognosci a
iuuentute ñ possunt. Quis enĩ esti¬
mare animo possit aut caꝑe quanta
ille opera exercuerit cum scđm ho¬
minem moraret᷑ int̾ris: quȩ itinera
uirtutum duxerit᷑. inquas uias be¬
neficiorum circa humanũ genus fu¬
erit ingressusdum claudis pedũ re¬
stituit firmitatẽ. dum cecis lumina
amissa reddit. aut imponit in cog¬
nita:.dum eloquium p̃stat mutis. &

Expanded text:
interitum, et dives per damna reddatur, sicut ait ex persona ipsius Psalmographus: In tribulatione dilatasti me . Quae ob hoc multis in locis aut soli comparatur, aut lunae: quae etsi tunditur, non movetur: et si moveatur, resurgit. in juventute. Vir iste, Christus est, sicut in Actibus apostolorum scriptum est: 454 Viri Israelitae, audite haec verba: Jesum Nazarenum virum a Deo electum in vobis, virtutibus et signis et portentis approbatum ; et Apostolus: Ut omnes in virum perfectum occurrere possimus, in mensuram uni viro virginem castam exhibere Christo . Hic est vir cujus viae cognosci in juventute non possunt. Quis enim aestimare animo possit, aut capere quanta ille opera exercuerit, cum secundum hominem moraretur in terris? quae itinera virtutum duxerit? in quas vias beneficiorum circa humanum genus fuerit ingressus, dum claudis pedum restituit firmitatem, dum caecis lumina amissa reddit, aut imponit condita, dum eloquium praestat mutis, et
Abbreviated transcription (Latin):
non metuit. Sic enim ait ꝓpħa. Acci¬
pe in quit tibi uxorem fornicariam:
⁊ fac filios fornicationis. Ubiq enim
dilectissimi fr̃s cultura ydoloꝵ forni¬
catio nuncupata ẽ: ut in apocalypsi
scriptum ẽ. & sinis fornicari: ⁊ man-
rłm ciuitas illa quondam nobilis he-¬
breoꝵs. quotienscumq aueritate deflu-¬
xerat ⁊ ydolis seruiebat. statim me¬
retricis uocabulo nominabat᷑. si cut
clamat ysaias. Quomodo facta ẽ. me¬
retrix ciuitas fidelis syon: Inde est
gͦ qd̾ ait salomon. Tãlis est autẽ uia
mulieris meretricis. quȩ pꝰ ea quam

Expanded text:
non metuit. Sic enim ait propheta: Accinon metuit. Sic enim ait propheta: Accipe, inquit, tibi uxorem fornicariam, et fac filios fornicationis . Ubique enim, dilectissimi fratres, cultura idolorum fornicatio nuncupata est, ut in Apocalypsi scriptum est: Et sinis fornicari servos mrusalem civitas illa quondam nobilis Hebraeorum, quotiescumque a veritate deflexerat, et idolis serviebat, statim meretricis vocabulo nominabatur, sicut clamat Esaias: Quomodo facta est meretrix civitas fidelis Sion ? Inde est ergo quod ait Salomon: Talis autem via mulieris meretricis, quae posteaquam
Abbreviated transcription (Latin):
descensus adinferos aut ascensus in ce¬
lum:. quid illud quod in passione ipsuis.
integram lux consuetudinẽ habere ñ
potuit. ut taceam ruptum uelum. la¬
pidem reuolutum: hȩ gͦ uie st̃ uiri
iniuuentute: quas non tam dep̃hendẽ
quã abluta est dicit se nichil mali fe¬
trix ista ȩccłiȩ typus ẽ aliqͣndo ingen¬
tib constituta. ydoloꝵ cultib uitiata:
qͣm uane suꝑsticionis stupra pollue-¬
rant. qͣm falsoꝵ deoꝵ ad ulteram fec̾at
multitudo. Quȩ lasciuos. quȩ turꝑes
incompositis motib saltus ne morum.
⁊ lucorũ inculta lustrabat. dedita luꝵ¬
xurie. pompis gentilium mancipa-¬
puro baptismatis fonte ꝑfudit. aboli¬
tionem ⁊ criminis accepit ⁊ nominis:
post grãm fidelis: post meretricem
uirgo:quia uni se destinauit sponso.
Nam quod raab illa meretrix hieri¬
contis quȩ speculatores ihunaue ex
color figuram xp̃i sanguinis indica¬
bat euersionẽ ciuitatis euasit: hoc ec¬
cłie typum habuit. quȩ ꝑsanguinẽ

Expanded text:
descensus ad inferos, aut ascensus ad coelum? Quid illud quod in passione ipsius integram lucis consuetudinem sol habere non potuit; ut taceam ruptum velum, lapidem revolutum? Hae ergo viae sunt in juventute, quas non tam deprehendere quam abluta est, dicit se nihil mali feix ista Ecclesiae typus est, aliquando in gentibus constituta, idolorum cultibus vitiata, quam vanae superstitionis stupra polluerant; quam falsorum deorum adulteram fecerat multitudo: lascisvosque ac turpes incompositis motibus saltus nemorum et lucorum inculta lustrabat, dedita luxuriae, pompae gentilium mancipaus Christus puro baptismatis fonte perfudit, ablutionem et criminis accepit et nominis per gratiam fidei. Post meretricem fit virgo, quia uni se destinavit Sponso. Nam et Raab illa meretrix Hierichuntis, quae speculatores Jesu Nave exccolor figuram Christi sanguinis indicabat, et quod eversionem civitatis evasit, Ecclesiae typum habuit, quae per sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊⁊ mutationes tempoꝵ: anni cursus &
dispositiones stellarum: naturas ani¬
malium. ⁊ iras bestiarum: im uen¬
torum. ⁊ cogitationes hominum. Dif¬
ferentias arboꝵ.⁊ uirtutes radicum.
Omniũ enim artifex ait docuit me
sapientia. & alibi in ipso eodẽ libro.
Inuocaui inquit: ⁊ uenit in me sp̃c sa¬
pientiȩ. Et quid ÷ dilectissimi fr̃s qd̃
tam locuplex possessor sapientie salo¬
mon. cum om̃ia cognouissec quȩ in
archanis abdit̾arum dispositionum
tenebantur absconsa. Hic sibi impos¬
sibilia eẽ p̃tendit. quippe cum adeo es¬
set sapientiam consecutus: qͥ nouerat
mundane dispositionis introitũ. qua¬
liter eẽt hoc celum om̃e qđ cernimus
ardua sublimitate suspensum: quem¬
admodum fieret aer iste circumiectus
& fusus. equo moderamine libratus
in medio: quib modis pigro adimũ
dilapsa pondere terra subsederit̾ qua
ratione intra certas lutorum metas
liquidi elementi impatiens fluctus

Expanded text:
et mutationes temporum, anni cursus, et et mutationes temporum, anni cursus, et dispositiones stellarum, naturas animalium, et iras bestiarum, vim ventorum, et cogitationes hominum, differentias arborum, et virtutes radicum: omnium enim artifex, ait , docuit me sapientia. Et alibi ipse in eodem libro: Invocavi, inquit, et venit in me spiritus sapientiae . 2. Et quid est, dilectissimi fratres, quod tam locuples possessor sapientiae Salomon, cum omnia cognovisset, quae in arcanis abditarum dispositionum tenebantur absconsa, haec sibi impossibilia esse praetendit? Quippe qui a Deo esset sapientiam consecutus, qui noverat mundanae dispositionis introitum, qualiter esset hoc coelum omne quod cernimus, ardua sublimitate suspensum, quemadmodum fieret aeris istius circumjectus et fusus aequo moderamine libratus in medio, quibus modis pigro ad imum dilapsa pondere terra subsisteret, qua ratione intra certas littorum metas liquidi elementi impatiens fluctus