comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mensurã fidei. Itaq tẽ frat̃ lem̃e atq dulcissime. pascat potius dñs sapientiȩ florib &
uiui fontis haustib in rig&. Siquid aut ꝑ operula mtã religiosissimo studiotuo conferri
posse arbitraris. quia & capacẽte ee intellego & auidũ sentio. magisinalia nr̃a opuscula
quae multis uoluminib cõprehendunt᷑ tibi animꝰ intendendus. ẽ. quã ꝑ epłas aliquid
sperandũ qđ tuũ desideriũ possit ꝙx plere: Autcerae in p̃sentia sume qđ potero quãte prito
tuã nobis ideo non exibere quia nonuis. Quid enĩ magnũ . ẽ. adiuuante dño uthomo lib.
a cuiusquã loci munere uenias adnos. siue nobis cũdiu futuro siue ꝑacto saltẽ pauxillo tẽ¬
sredditurus: Eccepene̾ factum. ẽ. qđ inquinq uersuũ tuorũ t̃tio posuisti ut magis
loquacẽ quã elo quentẽ haberes cpłammeã. Qđ aũt inquinto atq ultimo uersu septẽ pedes

Expanded text:
mensuram fidei. Itaque te. frater carissime atque dulcissime, pascat potius dominus sapientiae floribus et mensuram fidei. Itaque te. frater carissime atque dulcissime, pascat potius dominus sapientiae floribus et uiui fontis haustibus inriget. si quid autem per operulam meam religioposse arbitraris, quia et capacem te esse intelligo, et avidum sentio; magis in alia nostra opuscula, quae multis voluminibus comprehenduntur, tibi animus intendendus est, quam per epistolas aliquid sperandum quod tuum desiderium possit explere. Aut certe in praesentia sume quod potero, quam te puto tuam nobis ideo non exa cuiusquam loci munere uenias ad nos siue nobiscum diu futurus siue peracto saltem pauxillo temporis rediturus? Ecce paene factum est, quod in quinque uersuum tuorum tertio posuisti, ut magis loquacem quam eloquentem haberes epistulam meam. quod autem in quinto atque ultimo uersu septem pedes
Abbreviated transcription (Latin):
accedã sedutrũ om̃ino aliquid accedã latere me fated: dispensator plane salutis et̃nȩ:
cũceteris in numerabilib: conseruis meissũ. Qđ siuolens facio mercedẽ habeo siaut̃ inuitꝰ :
tantũ dispensatio mmihi credita.ẽ. No enĩ ẽẽ salutis illuis dispensatorẽ ꝑ uerbũ & sa
eramentũ ĩamhoc ẽ. etiã te participẽ: Namsi ꝑbonos nondispensaret᷑ non recte a pł
dicer&. Imitatores mei estote: sicut & ego xp̃i. Rursussiꝑ malos nondispensaret᷑: non
dequib dã dñs dicer&. Quȩ dicunt facite: quae aũt faciunt faccre nolite. Dicunteni :¬
& non faciunt. Multiergo dispensatores st̃. ꝑ quoꝵ̾ ministeriũ ꝑuenit᷑ ad ȩtnã salutem
Sedquaerit᷑ int̃ dispensatores: ut fidelis quisinueniatur: & int̃ ipsos fideles inquoꝵ me nu¬
mero ille qui non fallit᷑ cõputit: Alius ẽ. sic alius aut sic : sicut unicuiq ds partitus. ẽ.

Expanded text:
accedam, sed utrum omnino aliquid accedam, latere me fatear. dispensator plane salutis aeternae cum ceteris innumerabilibus conseruis meis sum. quod si uolens facio, mercedem habeo. si autem inuitus, tantum dispensatio mihi credita est; neque enim esse salutis illius dispenscramentum, jam hoc est etiam esse participem. Nam si per bonos non dispensaretur, non recte Apostolus diceret: Imitatores mei estote sicut et ego Christi . Rursus si per malos non dispensaretur, non de quibusdam dominus diceret: Quae dicunt, facite. quae autem faciunt, facere nolite; dicunt enim et non faciunt. multi ergo dispensatores sunt. per quorum ministerium peruenitur ad aeternam salutem; sed quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inueniatur, et inter ipsos fideles, in quorum me numero ille, qui non fallitur, computet, alius est sic alius autem sic, s icut unicuique deus partitus est
Abbreviated transcription (Latin):
larualis illa purgatio. debiliũ curȩ. reddita uita de functis : Hȩcsi & alios cogites. do parua sunt.
enimꝰ ulterius inqͥrenti. solutoq conuentu: ad potioris peritiȩ merita distulimꝰ
Trim̃to cultus diuini: in aliis sacerdotib toleratur inscitia. at cũ ad augustinu
antistitẽ uenit᷑. legideẽ. qͥcquid contigerit ignorari
In colum̃ uene rationẽ
tuã diuinitas sũmatueat᷑. dñe uere sce ac merito uenerabilis pater

Expanded text:
larvalis illa purgatio, debilium curae, reddita vita defunctis, haec, si et alios cogites, Deo parva sunt. Intervenimus ulterius inquirenti, solutoque conventu, ad potioris peritiae merita distulimuss. Utcumque absque detrimento cultus divini in aliis sacerdotibus toleratur inscitia; at cum ad antistitem Augustinum uenitur, legi deest, quicquid contigerit ignorari. incolumem uenerationem tuam diuinitas summa tueatur, domine uere sancte ac merito uenerabilis pater
Abbreviated transcription (Latin):
Sedmi frat̃ & tu credo qđ noueris quanta sint inmanib meis. quib aduersus curas quas nr̃e seruitutis
necessitas hab&: Vix mihi paucissime gutte tẽporisstillant᷑. quas aliis reb simpendero contraoffi¬
cũ meũ mihi facere uideor. Qđ enĩuis ut adte ꝓlixã epłam scribã. & hoc quidẽ debeo. fateor debed ꝓrsus
hoctã dulci. tã sincere. tã mẽȩ̃ uoluntãti quã tuȩ. Sed quia boniis es amatoriustitiȩ. INdetẽ ad moneo

Expanded text:
sed, mi frater, et tu credo quod noueris, quanta sint in manibus meis, quibus aduersus curas, quas nostrae seruitutis sed, mi frater, et tu credo quod noueris, quanta sint in manibus meis, quibus aduersus curas, quas nostrae seruitutis necessitas habet, uix mihi paucissimae guttae temporis stillantur, quas aliis rebus si inpendero, contra officium meum mihi facere uideor. Quod enim uis, ut ad te prolixam epistulam scribam, et hoc quidem debeo, fateor; debeo prorsus hoc tam dulci, tam sincerae, tam merae uoluntati tuae. sed quia bonus es amator iustitiae, inde te admoneo
Abbreviated transcription (Latin):
meis : sed netu ame laudatus. ipsete laudasseuidearis: & ꝓpt̃ illã iustruȩ regulã quĩamihi fieri nolo.
Qdsi fieridebet eligo e̾e debitorꝰ quã diu put̾o ee faciendũ. Si aũt fieri ñdebet. nec debitor sũ: sednour qͥd
m ad hȩc respondere possis: itaista loqueris : quas plixam epłam tuã delaudib meis desiderauerim:
Absituthoc dece credã. sed epła tua nolo dicere quãueris. uł quã ñueris plena tam̃ laudib meis. ħoc deme
utrep̃henderem etiam te nolente flagitauit. Namsiquid aliud uolebas ut scriberem largiorem me deside¬
rabas. non redditorẽ. Porro iostitiae ordo siõ hab&. ut debitũ priusreddamꝰ: tũ deinde cui reddimus sihoc
cogitem̃: reddimꝰ potius quã donamꝰ: Sinemini quicquã debendũ ẽ: nisiutinuicẽ diligamꝰ Ipsa qͥppe
dilectio exigit debitũ : ut frat̃ ne caritati seruientes eũ quise adiuuari recte uelit: inquo possum adiuuem.

Expanded text:
eis, sed ne tu a me laudatus ipse te laudasse uidearis et propter illam institiae regulam, quia mihi fieri nolo. quod si fieri debet, eligo esse debitor, quam diu puto non esse faciendum; si autem fieri non debet, nec debitor sum. Sed noui, quid mihi ad haec respondere possis: \'Ita ista loqueris, quasi prolixam epistulam tuam de laudibus meis desiderauerim. absit, ut hoc de te credam; sed epistula tua nolo dicere quam ueris uel quam non ueris plena tamen laudibus meis hoc de me ut rependerem etiam te nolente flagitauit. nam si quid aliud uolebas ut scriberem, largitorem me desiderabas, non redditorem. porro iustitiae ordo sic habet, ut debitum prius reddamus, tum deinde, cui reddimus, si hocogitemus, reddimus potius quam donamus, si nemini quicquam debendum est, nisi ut inuicem diligamus. ipsa quippe dilectio exigit debitum, ut fraternae caritati seruientes eum, qui se adiuuari recte uelit, in quo possumus, adiuuemus.
Abbreviated transcription (Latin):
relam deponeres. Quidgͦ te unpediat ad rescribendũ ĩ uideo. Sienĩ rebaptitas. nichilẽ. quod homines
de tuo collegio formides : cũ id te rescripseris facere quodte illi facere &iã si nolles iuberent: Cũ autẽ
id quantis potuens docuiñtis faciendũ eẽ. defenderis: ñ solũ ñ susceasebunt. s & iã p̃dicabunt:. Si aut̃
ñ rebaptitas. arripe libtatẽ xp̃ianã fr̃ maximine : arripe que sote. Noncuiꝰ homitis in contẽ¬
platione xp̃i autre p̃hensionem uerearis : aut ex horreas potestatẽ: Transit honor huiꝰ scłi transit am¬
bitio infuturo xp̃i iudicio: nec absidȩ gradatȩ: nec cathedrȩ uelatȩ. nec sci momaliũ occursantiũ
atq cantantiũ greges adibebunt᷑ ad defensionẽ ubi ceperit : conscietitiȩ & conscientiarũ arbiter

Expanded text:
relam deponeres. quid ergo te impediat ad rescribendum, non uideo. si enim rebaptizas, nihil est quod homines relam deponeres. quid ergo te impediat ad rescribendum, non uideo. si enim rebaptizas, nihil est quod homines de tuo collegio formides, cum id te rescripseris facere, quod te illi facere, etiam si nolles, iuberent. cum autem id quantis potueris documentis faciendum esse defenderis, non solum non suscensebunt, sed etiam praedicabunt. si autem non rebaptizas, arripe libertatem christianam, frater Maximine, arripe, quaeso te; non cuiusquam hominis in contemplatione Christi aut reprehensionem uerearis aut exhorreas potestatem. transit honor huius saeculi, transit ambitio. in futuro Christi iudicio nec absidae gradatae nec cathedrae uelatae nec sanctimonialium occursantium atque cantantium greges adhibebuntur ad defensionem, ubi coeperit accusare conscientia et conscientiarum arbi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facere. Fateor pͥmo ñ credidi deinde considerans posse fieri ut animã humanã de futura uita
cogitantẽ di timor in uaderã. ut se abscelere aꝑtissimo tẽperar& : gratulatus credidi quod tali ꝓpost
ab eccła catholica nolueris ẽẽ. nimis alietꝰ. Querebã saneottasionẽ loquenditedũ utsi fieri possae
ea quȩ parua remanserat int̃ nos dissetisio tolleret᷑ : cũ ecce ante pancos dies diacoi
scelus. Noui enũ quȩ sit eccla catholica. Gentessunt hereditas xp̃i: & possessio xp̃i t̃mini t̃rȩ : Riostis
& uos: Aut si ñ nostis : aduertite : facillime auolentib: sciri potest. Rebaptitare igit᷑ her
aut̃ catholicũ. ĩmanissimũ scelus e. Tam̃ ñ adõ credens qr dete mͥ bene ꝑsuasũ tenebã mutugetnã
tissimne ꝑ diuinitatẽ & humanitatẽ diũ nr̃i iħu xp̃i obsetio ut rescribere mͥ digneris qͥd gestũ sit:
facerẽ qd̵ me ñ sperares esse faccurũ : offenderẽ caritatẽ &iustã deitie apud cõmunes amicos que¬

Expanded text:
n facere. fateor, primo non credidi. deinde considerans posse fieri, ut animam humanam de futura uita cogitantem dei timor inuaderet, ut se ab scelere apertissimo temperaret, gratulatus credidi, quod tali proposito ab ecclesia catholica nolueris esse nimis alienus. quaerebam sane occasionem loquendi tecum, ut, si fieri posset, ea quae parua remanserat inter nos dissensio tolleretur, cum ecce ante paucos dies diaconuscelus. noui etenim, quae sit ecclesia catholica. gentes sunt hereditas Christi et possessio Christi termini terrae. nostis et uos aut, si non nostis, aduertite; facillime a uolentibus sciri potest. rebaptizare igitur haeautem catholicum immanissimum scelus est. tamen non tissime, per divinitatem et humanitatem Dominifacerem, quod me non sperares esse facturum, offenderem caritatem et iustam de me apud communes amicos que
Abbreviated transcription (Latin):
uł futuros esse similes dõ: In interiore igit᷑ homine ista similitudo est. qui renouatur in
utione dĩ : scđm imaginẽ eius qui creauit eũ. Et tanto efficimur similiore
magis in eius cognitione & caritate ꝓficimus: quia & si exterior homo nr̃ corrũpitur: s inte¬
rior renouatur ledie indiem. Itasane. ut in hac uita quantus cumq puectussit. longe absit
lla ꝑfectione similitudinis. quȩ idonea erit ad uidendũ dm̃. sicut dicit apłs
Inquib certe uerbis si corporalem faciem uoluerimus accipere : consequens erit. ut &iã dĩ
talem habeat faciẽ : & sit aliquod in t̾uallũ int̾ nram & ipsius. cũ eũ uidebimꝰ facie ad faciem
intuallũ utiq finis. & m̃brorũ habitus t̃minatus. & eera ab surda dictuq & cog
quidam eorũ qui talia garriunt. sicut adme potuit ꝑuenire : nos dm̃ uidere nunc m̃te
corpore: ita ut &iam impios eũ parimͦ ad seuerent esse uisuros. Uide qua

Expanded text:
 futuros esse similes deo? in interiore igitur homine ista similitudo est, qui renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum. et tanto efficimur similiorecognitione et caritate proficimus, quia, etsi exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem ita sane, ut in hac uita, quantuscumque prouectus sit, longe absit ab illa perfectione similitudinis, quae idonea erit ad uidendum deum, sicut dicit apostolus, facie ad faciem. in quibus certe uerbis si corporalem faciem uoluerimus accipere, consequens erit, ut etiam deus talem habeat faciem et sit aliquod interuallum inter nostram et ipsius, cum eum uidebimus facie ad faciem, et si interuallum, utique finis et membrorum habitus terminatus et cetera absurda dictuque et coquidam eorum, qui talia garriunt, sicut ad me potuit peruenire, nos deum uidere nunc mente tunc corpore, ita ut etiam impios eum pari modo adseuerent esse uisuros. uide, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
sensus om̃s qͥ naria distributione diffudit : qͥ corde m̃ bro tã exiguo uitalẽ motũ ꝑ corporis cuncta
dispensat: his atq huiꝰ modi reb insinuans magna deminimis. qͥñ ẽ. paruus inparuis: Ipsa enĩ
nagnitudo uirtutis eiꝰ. quȩ nullas in angusto sentit angustias. uterũ uirginalem ñ aduentitio
sed indigena puerperio fȩcundauit. Ipsa sibi animã rationalem & per eandem &iam corpus hu¬
manũ. totũq om̃i no hominẽ in melius mutandũ. nullo mͦ indeterius mutata coaptauit: nom̃
humanitatis ab eo dignant̃ adssumens. diuinitatis ei largit tribuens. Ipsa uirtus per inuio

Expanded text:
sensus omnes quinaria distributione diffundit, qui corde, membro tam exiguo, uitalem motum per corporis cuncta dispensat his atque huius modi rebus insinuans magna de minimis, qui non est paruus in paruis. ipsa enim magnitudo uirtutis eius, quae nullas in angusto sentit angustias, uterum uirginalem non aduenticio sed indigena puerperio fecundauit; ipsa sibi animam rationalem et per eandem etiam corpus humanum totumque omnino hominem in melius mutandum nullo modo in deterius mutata coaptauit nomen humanitatis ab eo dignanter adsumens, diuinitatis ei largiter tribuens; ipsa uirtus per inuio
Abbreviated transcription (Latin):
Audet quippe inprudent̃ &iã crescere. citius quã putatur. Non enĩ erubescit IN
tenebris: cum suꝑ eã sol occiderit. Recolis certe quacura & quanta sollicitu dine
a scripserim: sirecolis quid mecũ nuꝑ initinere quodã locutussis. Frẽm
& qͥcũ eo sunt salutamꝰ Etiã ipsis fortasse scriberemꝰ: si ꝑfestinationẽ ꝑlatoris liceret.
Peto autẽ. ut apud eundem fr̃em nr̃m uictorẽ cui ago &iã apud tuã sc̃itatẽ gr̃as. qͦd
constantinã cumꝑgeret indicauit. petendo ad iuues ꝓpt̾ negotiũ qđ ipse Nouit
de quo grauissimumꝰ pondus ꝓea. re multũ dep̃cantis nectaru maioris pacior.
Per cala m̾ã remeare Negrauetur: s sic eNm promisit mihi Galete.

Expanded text:
audet quippe inpudenter etiam crescere citius, quam putatur. non enim erubescit in audet quippe inpudenter etiam crescere citius, quam putatur. non enim erubescit in tenebris, cum super eam sol occiderit. recolis certe. qua cura et quanta sollicitudine ista scripserim, si recolis. quid mecum nuper in itinere quodam locutus sis. Fratrem Seuerum et qui cum eo sunt salutamus. etiam ipsis fortasse scriberemus, si per festinationem perlatoris liceret. peto autem, ut apud eundem fratrem nostrum Victorem, cui ago etiam apud tuam sanctitatem gratias, quod, Constantinam cum pergeret, indicauit, petendo adiuues, propter negotium, quod ipse nouit, de quo grauissimum pondus pro ea re multum deprecantis Nectarii maioris patior, per Calamam remeare ne grauetur; sic enim promisit mihi. uale.
Abbreviated transcription (Latin):
desunt merores: sedncq c̃ solationes. Atq int hec quã uigi landũ sit ne cuius quam
liũ cordis intima teneat. neq sinat ut oremꝰ dm̃ incubiculo ñro clauso
sed aduersus ipsumdm̃ claudat ostiũ nosti optimȩ : optime fr̃. Subrepit autem :
dum nulli irascenti irasua. uidetur iniusta. Ita enĩ inueterescens ira fit odiũ: dum
uasi iusti doloris amixta dulcedo diutius ea inuase detinet: donec totũ
irascendo. malicuiꝰ odium ira. & occulta. facilitate dilabim᷑. In recipiendis autem
hospitib ignotis solemꝰ dicere multo e̾e̾ meluis malum hominum ꝑpeti. quam forsi¬
tan ꝑignorantiã. excludi bonũ : dum cauemꝰ nerecipiat᷑ malus. Sed inaffectibus
animi: c̃tra. ẽ. Nã in comparabilit salubrius. ẽ. ire &iã iuste pulsanti ñ a perire
penetrale cordis: quã amittere non facile recessurã. & ꝑuenturã de surculo ad tral

Expanded text:
desunt maerores sed neque consolationes. atque inter haec quam uigilandum sit, ne cuiusquam desunt maerores sed neque consolationes. atque inter haec quam uigilandum sit, ne cuiusquam odium cordis intima teneat neque sinat, ut oremus deum in cubili nostro clauso ostio, sed aduersus ipsum deum claudat ostium, nosti optime, optime frater; subrepit autem, dum nulli irascenti ira sua uidetur iniusta. ita enim inueterescens ira fit odium, dum quasi iusti doloris admixta dulcedo diutius eam in uase detinet, donec totum irascendo in alicuius odium irae occulta facilitate delabimur. in recipiendis enim hospitibus ignotis solemus dicere multo esse melius malum hominem perpeti quam forsitan per ignorantiam excludi bonum, dum cauemus, ne recipiatur malus. sed in affectibus animi contra est. nam incomparabiliter salubrius est irae etiam iuste pulsanti non aperire penetrale cordis quam admittere non facile recessuram, et peruenturam de surculo -ad trabem.
Abbreviated transcription (Latin):
pbere dignat᷑ rectesumꝰ : corpore autẽ ego inlectosũ. Hec ambulare enĩ
nec stare. nec sedert possũ: ragadis uł exhoc adis dolore & tumore.
si id nolumꝰ quod ille uultnos cul pandi sumꝰ: quã ille nonrecte aliquid uł facere
uł sinste estimandus est. Nosti hȩc om̃ia. Sed quia mͥ es alter ego quid libentius tecũ
loquerer. nisi qđ mecũ loquor  Cõm̃dimꝰ gͦ sc̃is orationib tius & dies & nocꝰ tes
nr̃as. & orctis ꝓ nob: nedieb intẽperant̃ utamꝰ᷑. ut noctes ȩquo animo toleremꝰ. ut &iã
si ambulemꝰ mmedio umbre mortis. nobiscũ sit dñs: netimeamꝰ mala. Quõ seuex
megalius defunctus sit. iãuos audisse quis dubitet: Prant enĩ adepositione corporis ei
cumhȩc scriberẽ : dies ferme uginti.iiͦͬ. Utrũ iã iuderis. disponebas enĩ successorẽ
pͥmatus eiꝰ : si fieripotest nosse uolumꝰ. Nondesunt scandala : sed neq refugiũ. Non

Expanded text:
praebere dignatur, recte sumus; corpore autem ego in lecto sum; nec ambulare enim nec stare nec sedere possum rhagadis uel exochadis dolore et tumore.si id nolumus, quod ille uult, nos culpandi sumus, quam ille non recte aliquid uel facere uel sinere existimandus est. nosti haec omnia; sed quia mihi ea alter ego, quid libentius tecum loquerer, nisi quod mecum loquor? commendamus ergo sanctis orationibus tuis et dies et noctes nostras, ut oretis pro nobis, ne diebus intemperanter utamur, ut noctes aequo animo toleremus, ut, etiam si ambulemus in medio umbrae-mortis, nobiscum sit dominus, ne timeamus mala. Quod senex Megalius defunctus sit. iam uos audisse quis dubitet? erant autem a depositione corporis eius, cum haec scriberem, dies ferme uiginti quattuor. utrum iam uideris, disponebas enim, successorem primatus eius, si fieri potest, nosse uolumus. non desunt scandala sed neque refugium; non
Abbreviated transcription (Latin):
itione agamꝰ. diuinarũ scripturarũ anctoritatib agamꝰ. quiaĩ atq tran quili quatitũ pos¬
sumꝰ paamꝰ. que ramꝰ pulsemꝰ ut accipiamꝰ & inueniamiꝰ & aperiat᷑ nob̵ ne forte fieri possit ut
adinuante dño concordes conatus & orationes nr̃as tanta de formitas atq utipi& as africanarũ
regionũ de uris t̃ris itcipiat aboderi. Siñ credis post cdiscessũ militũ me uelle agere. post
discessũ militũ turescribe. Sieuĩ ego p̃sente milite litteras meas legere popło uoluero: plata epła
sens : aut ego illo uł iubente uł ꝑ mittente scripsissẽ S illo absente cũ diaconi rebagtio recens aut ẽẽ. dr̃.

Expanded text:
quantum possumus, petamus, quaeramus, pulsemus, ut accipiamus et inueniamus et aperiatur nobis, ne forte fiere possit, ut adiuuante domino concordes conatus et orationes nostras tanta deformitas atque impietas Africanarum regionum de nostris terris incipiat aboleri. si non credis post discessum militum me uelle agere, post discessum militum tu rescribe. si enim ego praesente milite litteras meas legere populo uoluero, prolata epistula sens, aut ego illo uel iubente uel per- 15 mittente scripsissem. sed illo absente cum diaconi rebaptizatio recens aut est
Abbreviated transcription (Latin):
de animaest pstare aliquis potest. adiuua impericiã meã Q uod si ñ potest: ñ culp& cunctatio¬
ne᷑ met̃ . d euirginitate aut̃ scẽ mariȩ si hoc quod scripsi ñ ꝑsuad& fieri potuisse: neganda sunt
omnia quȩ mirabilit᷑ in corporib actider̃. Quod si ꝓpterea ñ creditur qr se mel factũ est. quere
abamico quẽ hoc adhuc mou& utrũ nichil inueniatur inlitteris secularib: qđ & semel factũ sit:
tam̃ creditũ ñ fabulosa uanitate. s sicut existimant historica fide. Quere obsi
talealiquid in illis litteris inueniri negauerit: ammonendusẽ. Si aut̃ fassus fuerit: soluta ques

Expanded text:
de anima est, praestare aliquis potest, adjuvet imperitiam meam: quod si non potest, non culpet cunctatiode anima est, praestare aliquis potest, adjuvet imperitiam meam: quod si non potest, non culpet cunctationem meam. De uirginitate autem sanctae Mariae si hoc, quod scripsi. non persuadet fieri potuisse, neganda sunt omnia, quae mirabiliter in corporibus acciderunt. quod si propterea non creditur, quia semel factum est, quaere ab amico, quem hoc adhuc mouet, utrum nihil inueniatur in litteris saecularibus, quod et semel factum sit et tamen creditum non fabulosa uanitate! sed, sicut existimant, historica fide; quaere, obsecro te. si enim tale aliquid in illis litteris inueniri negauerit, admonendus Į est; si autem fassus fuerit, soluta quaes
Abbreviated transcription (Latin):
potuisse : ut reuerti intelligat᷑ ad dm̃ sp̃s creatus. tamq ad auctorẽ aqͦ creatus ẽ: ñ tamꝗ ad eñ
apudquẽ pͥmitus fuit. Hȩc ideo scripsi. ut quisquis illãrũ quattuor de anima sententiarũ aliquã
uerit adstruere atq defendere : talia ꝓferat uł de scripturis in auctoritatẽ ȩccle
reteptis. quȩ ñ possint alit̾ accipi : sicuti est qđ ds̃ fecit hominẽ uł ratione tã certa ut contra¬
dic̾tio aut nulla existat. aut insaniȩ similis merito iudicet᷑. uelut si quisq dicat nec ueritatẽ
cognoscere. nec falli quẽquã posse nisi uiuentẽ. Neq enĩ utuideamꝰ quã sit hoc uerũ. scriptu¬
rarũ auctoritas necessaria est : ac ñ sensus ipse cõmunis ita uerũ e̾e. ꝑspicua ratione ꝓclamat.
ut quis quis contradixerit dem̃tissimꝰ habeat᷑. Hoc si inista obscurissima questione quȩ

Expanded text:
c quoque recte dici potuisse, ut reuerti intellegatur ad deum spiritus creatus tamquam ad auctorem, a quo creatus est, non tamquam ad eum, c quoque recte dici potuisse, ut reuerti intellegatur ad deum spiritus creatus tamquam ad auctorem, a quo creatus est, non tamquam ad eum, apud quem primitus fuit. Haec ideo scripsi, ut, quisquis illarum quattuor de anima sententiarum aliquam uoluerit adstruere atque defendere, talia proferat uel de scripturis in auctoritatem ecclesiasticam receptis, quae non possint aliter accipi, sicuti est, quod deus fecit hominem, uel ratione tam certa, ut contradictio aut nulla existat aut insaniae similis merito iudicetur, uelut si quisquam dicat nec ueritatem cognoscere nec falli quemquam posse nisi uiuentem; neque enim, ut uideamus, quam sit hoc uerum; scripturarum auctoritas necessaria est ac ut quisquis contradixerit, dementissimus habeatur. Hoc si in ista obscurissima quaestione quae
Abbreviated transcription (Latin):
oculos uł aures uł manus. uł quod lib& aliud. quȩ m̃bra utiq ñ extra iã fecerat. & alicubi re¬
posita habebat. quȩ cũ opus essent cdar&. hoc ẽ. ad der& & ad iunger&: s illic eafecit in corpore
dedisse illa dr̃. quid ei respondeat᷑ ñ uideo: nisi forte alia uł testimonia ꝓferan
certaratio unde ista opinio refellatur Itemq illi qui putant animas incorpora sponte deflu¬
ere. sic accipiunt dic̾tũ ds̃ dedit eũ: quomͦ dic̾tũ ẽ. tradidit illos ds̃ in concu piscentiã cordis
reuerti. ubi ante ñ fuit. si animȩ insuis quȩq corporib funt.  uo solo uerbo. una illarũ quat¬
tuor angustat᷑ opinio. S neq ꝓpt̃ hoc unũ uerbũ temere existimo illã sententiã ẽẽ. refutan¬
lam : ne forte possit ostendi aliquo genere locutionis qͦ scã scriptura uti sol&. ho

Expanded text:
oculos uel aures uel manus uel quodlibet aliud, quae membra utique non extra iam fecerat et alicubi reoculos uel aures uel manus uel quodlibet aliud, quae membra utique non extra iam fecerat et alicubi reposita habebat, quae cum opus essent, daret, hoc est adderet et adiungeret, sed illic ea fecit in corpore, cui dedisse illa dicitur, quid ei respondeatur non uideo. nisi forte alia uel testimonia proferantur uel certa ratio, unde ista opinio refellatur. itemque illi. qui putant animas in corpora sponte defluere, sic accipiunt dictum \'deus dedit eum\\ quo modo dictum est: Tradidit illos deus in concupiscentiam cordis to accipi possit \'reuerti\', ubi ante non fuit, si animae in suis quaeque corporibus fiunt, quo solo uerbo una illarum quattuor angustatur opinio. sed neque propter hoc unum uerbum temere existimo illam sententiam esse refutandam, ne forte possit ostendi aliquo genere locutionis, quo sancta scriptura uti solet. ho
Abbreviated transcription (Latin):
duȩ opiniones uident᷑ excludi : quia sifierent insingulis hominib animȩ ꝓpriȩ cũ cre¬
antur. ñ putat᷑ dici debiusse sp̃s reuertat᷑ addm̃ qui dedit eũ. s ad dit quifecit eum dedit enĩ
gent uerbo & p̃munt dicentes.  uomͦ reuertet᷑ ubi nũꝙ antea fuerit : Potius enĩ dici debius¬
dendus est. Item qͦmͦ animȩ sponte labant᷑ incorpus cũ scriptũ sit dedit eũ ñ tas
est explicare : acꝑ hoc ut dixi duȩ istȩ opiniones. sylierbis huiꝰ testimonu laborant. Una qua
putant᷑ singulȩ quȩq animȩ insius singulis corporib fieri : alia qua putant᷑ in corpora sponte
nergi duab aut̃ illis siue de traduce illius unius ueniant. siue antea iam
Et tam̃ si assertores eiussententiȩ quacredunt᷑ animȩ in suis singulis corporibus fieri affirment¬

Expanded text:
nimae propriae, cum crenimae propriae, cum creantur, non putatur dici debuisse: Spiritus reuertatur ad deum, qui dedit eum, sed ad deum, qui fecit eum; \'dedit\' enim gent uerbo et premunt dicentes: Quo modo reuertetur, ubi numquam antea fuerit? potius enim dici debuiscredendus est. item, quo modo animae sponte labantur in corpus, cum scriptum sit: Dedit eum, non tam in promptu est explicare. ac per hoc, ut dixi, duae istae opiniones sub uerbis huius testimonii laborant, una, qua putantur singulae quaeque animae in suis singulis corporibus fieri, alia, qua putantur in corpora sponte demergi. duabus autem illis, sine de traduce illius unius ueniant siue antea iam Et tam
Abbreviated transcription (Latin):
ex una illa quã ds̃ pͥmo homini dedit : om̃s coerȩ ueniant con&ur adstruere : uide
qua caro & anima intelligit᷑ ut eo mͦ affirma animã reuerti addm̃. qd sit de traduce illuis
nimȩ quã pͥmo homini dedit ds̃ quẽ ad modũ conuertit᷑ caro int̾ram : cũ sit &iam ipsa de tra¬
duce illius carnis. quȩ in pͥmo homine de t̾ra facta est: acsic contendat ex hoc qđ detarne notis¬
simũ est. debere nos credere illud qd de anima occultũ est de traduce quippe carnis ñ ambigit᷑
s de animȩ ambigit᷑. Utrũq aut̃ ita positũ est in hoc testimonio uelut singula singulis parili
ratione reddant᷑ Caro scilic& conuertat᷑ int̾rã sicut fuit. inde enĩ sũpta est. quando fac̾tus
Uerũptam̃ sullud ẽ. uerũ qđ animas ñ ex illa una ꝓpagatas s alibi creatas singulis singulad̾s dat:
im huic sententiȩ congruit qd̾ dictumest sp̃s reuertatur addm̃ qͥdedit eũ. So

Expanded text:
ex una illa, quam deus primo homini dedit, omnes ceterae ueniant. conetur adstruere, uidequam caro et anima intellegitur —, ut eo modo adfirmet animam reuerti ad deum, quod sit de traduce illius animae, quam primo homini dedit deus, quem ad modum conuertitur caro in terram, cum sit etiam ipsa de traduce illius carnis, quae in primo homine de terra facta est, ac sic contendat ex hoc, quod de carne notissimum est, debere nos credere illud, quod de anima occultum est. de traduce quippe carnis non ambigitur, sed de animae ambigitur. utrumque autem ita positum est in hoc testimonio, uelut singula singulis parili ratione reddantur, caro scilicet conuertatur in terram, sicut fuit — inde enim sumpta est, quando factus eVerum tamen, si illud est uerum, quod animas non ex illa una propagatas sed alibi creatas singulis singulas deus dat, etiam huic sententiae congruit, quod dictum est: Spiritus reuertatur ad deum, qui dedit eum. so
Abbreviated transcription (Latin):
anime ppagentur. siue singillatĩ insingulis fiant: siue extracreatȩ mittant᷑ siue incor¬
pora sponte mergantur: ꝓcul dubio creatura ista rationalis idest humanȩ animȩ natura
incorporib inferioribus hocẽ t̾renis post peccatũ ordinata regit corpus suũ: ñ omimodo
ꝓ arbitrio interĩ qđ constat peccat᷑ pͥmihominis. Nonenĩ dictũ est post peccatũ suum
Aut postea qua peccauit. s dictũ est post peccatũ. ut quodlib& postea sifieri poss& discussa
ratio declamra: siue peccatũ eiꝰ siue peccatũ parentis carnis eiuis recfedictũ intelligeret᷑
qd̵ dictũ est post peccatũ in inferiorib corporib ordinata regit corpussiuĩ. ñ om̃i modo

Expanded text:
animae propagentur siue singillatim in singulis fiant siue extra creatae mittantur siue in coranimae propagentur siue singillatim in singulis fiant siue extra creatae mittantur siue in corpora sponte mergantur, procul dubio creatura ista rationalis, id est humanae animae natura in corporibus inferioribus, hoc est terrenis post peccatum ordinata regit corpus suum non omni modo pro arbitrio interim, quod constat peccatum primi hominis. non enim dictum est: Post peccatum suum\' aut: Posteaquam peccauit\', sed dictum est: <Post peccatum\', ut, quodlibet postea, si fieri posset, discussa ratio declararet siue peccatum eius siue peccatum parentis carnis eius, recte dictum intellegeretur, quod dictum est: <Post peccatum in inferioribus corporibus ordinata regit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃i modo ꝓarbitrio. s sicut leges uniuersitatis sinunt: diligent̾ aduertant qui putant me
aliquid de anima humana uelut certũ statuisse atq fixisse. qđ uł exparentibus ꝑ propaginẽ
ueniat uł inactib uite suꝑioris atq cȩlestis pectauerit: ut corruptibili carne merore ut᷑¬
includi: & uideant sic ame uerbafuise: perpensa. ut reento es ꝗd certũ habeo post peccatũ primi
homimis. natos ee. atq nasci coleros homines in carne pettati. eu̾sananda euenit in dño similitudo
omuis peccati: ita onia sonarent ut nulli p̃iuditarent opinioni quat tuor illarũ quas postea
digessi atq distiuxi ñ confirmans aliquã s interĩ qđ agebam sequestrata illarũ distussione
de tminans: ut quȩtũq illarũ ueraessa. ds sine dubio laudaraur. Siue enĩ exilla unaonis

Expanded text:
omni modo pro arbitrio, sed sicut leges uniuersitatis sinunt\', diligenter aduertant, qui putant me omni modo pro arbitrio, sed sicut leges uniuersitatis sinunt\', diligenter aduertant, qui putant me aliquid de anima humana uelut certum statuisse atque fixisse, quod uel ex parentibus per propaginem ueniat uel in actibus uitae superioris atque caelestis peccauerit, ut corruptibili carne mereretincludi, et uideant sic a me uerba fuisse perpensa, ut retento eo, quod certum habeo, post peccatum primi hominis natos esse atque nasci ceteros homines in carne peccati, cui sanandae uenit in domino similitudo carnis peccati, ita omnia sonarent, ut nulli praeiudicarent opinioni quattuor illarum, quas postea digessi atque distinxi non confirmans aliquam sed interim, quod agebam, sequestrata illarum discussione determinans, ut, quaecumque illarum uera esset, deus sine dubio laudaretur. ; Siue enim ex illa una omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ut edant᷑ urgetis. qͦ possint ame dum in hac carne uiuo defendi: cũ uł abinimicis morden¬
tibus uł &iam abamicis parũ intelligentib fortasse in quibusdã ceperuit accusari Quod utique
pt̾ea dicitis. qr ñ putatis ẽẽ. in eis aliquid: qđ uera possit ratione culpari Alioquin. ñ me ad
eorũ editionẽ s ad diligentiorẽ em̃dationẽ potius hortaremini. Ego aut̃ uidices ueros & ueri¬
tate seueros magis intueor int̃ quos & meipsũ pͥmitꝰ constituere uolo. ut ad illos ea tantũ rep̃¬
ienda ꝑueniant : quȩ ame quamuis sedulo ꝑscrutante uideriminime potuei
ita sint: hoctam̃ qđ int̾cio libro delibero arbitrio. cũ de substantia rationaliagerẽ sic a me
positũ est ut dicerem. incorporib aut̃ inferiorib post peccatũ ordinata regit corpus suum: ñ

Expanded text:
ideo, ut edantur. urgetis, quo possint a me, dum in hac carne uiuo, defendi, cum uel ab inimicis mordenideo, ut edantur. urgetis, quo possint a me, dum in hac carne uiuo, defendi, cum uel ab inimicis mordentibus uel etiam ab amicis parum intellegentibus fortasse in quibusdam coeperint accusari. quod utique propterea dicitis, quia non putatis esse in eis aliquid, quod uera possit ratione culpari; alioquin non me ad eorum editionem sed ad diligentiorem emendationem potius hortaremini. ego autem iudices ueros et ueritate seueros magis intueor, inter quos et me ipsum primitus constituere uolo, ut ad illos ea tantum reprehendenda perueniant, quae a me quamuis sedulo perscrutante uideri minime potuerunt. Quae cum ita sint, hoc tamen, quod in tertio libro de libero arbitrio, cum de substantia rationali agerem, sic a me positum est, ut dicerem: In corporibus autem inferioribus post peccatum ordinata regit corpus suum non
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ est. Ab hac ego excellentia tam longe absum: ut si nullũ uerbũ quod reuocare ułlem pro¬
tulero. fatuosim quã sapienti similior. Illuis quippe scripta sũma sunt auctoritate dignissima
iullũ uerbũ ñ qđ reuocare uell&. s quod reuocare deber& emisit hoc quisquis ñc
secundas habeat partes modestiȩ. quia pͥmas ñ potuit habere sapientiȩ: quia ñ ualuit onĩia ñ
penitenda diligent̃ dixisse. peniteat quȩ cognouerit dicenda ñ fuisse Cũ gͦ ñ sicut quidam
rissimimei putant. nulla uł pauca s potius plura fortasse quã &iam maledi
uerba dixerĩ. que niallem reuocare sipossem: ñ mͥ tulliana illa blanditur quã dictũ est.
nissa reuerti Hincẽ qđ periculosissimarũ questionũ libros de genesi scilic&
tate diutius teneo quã uultis & fertis: ut siñ potuerint nsi habere aliqua quȩ merito repre¬
hendantur saltim pauciora sint. quã esse possent si p̃cipiti festinatione inconsultius ede

Expanded text:
 pietate credendum est. ab hac ego excellentia tam longe absum, ut, si nullum uerbum, quod reuocare uellem, protulero, fatuo sim quam sapienti similior. illius quippe scripta summa sunt auctoritate dignissima, qui nullum uerbum, non quod reuocare uellet. sed quod reuocare deberet, emisit. hoc quisquis nondum est adsecutus, secundas habeat partes modestiae, quia primas non potuit habere sapientiae; quia non ualuit omnia non paenitenda diligenter dixisse, paeniteat, quae cognouerit dicenda non fuisse. Cum ergo non, sicut quidam carissimi mei putant, nulla uel pauca sed potius plura fortasse, quam etiam maledici opinantur, uerba dixerim, quae mallem reuocare, si possem, non vox missa reverti. Hinc est quod periculosissimarum quaestionum libros, de Genesi scilicet, et de Trinitate, diutius teneo quam vultis et fertis; ut si non potuerint nisi habere aliqua quae merito reprehendantur, saltem pauciora sint quam esse possent, si praecipiti festinati
Abbreviated transcription (Latin):
pitur ad grauat animã. Et quis omia enarr& carnalis infirmitatis incõmada. quȩ utiq
ñ er̃ cũ corruptibile hoc induerit in corruptionẽ: ut ab sorbeatur mortale auita: Tunc
itaq spiritale corpus rega om̃i mͦ parbitrio. nuncꝰ uͦ ñ omimͦ. s sicut leges uniuersitatis
sinunt: ꝑ quas constitutũ est ut corpora orta occidant. & aucta senescant. Nã illius
pͥmihominis anima ante peccatũ &iam si ñdũ spiritale corpus s animale: tam̃ ꝑ arbi¬
trio regebat: post peccatũ aut̃ idest postea quã peccatũ iilla carne cõmissũessã & ex qua
deinceps ꝓpagaretur caro peccati. Anima rationalis sic est in inferioribus corporib ordinata.
ut ñ om̃imodo parbitrio regat corpus suũ. Q uodsi ñ dũ ad quiescunt in paruulis qͥ nulla

Expanded text:
atis incommoda? quae utique non erunt, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, ut absorbeatur mortale a uita. tunc itaque spiritale corpus reget omni modo pro arbitrio. nunc uero non omni modo sed sicut leges uniuersitatis sinunt, per quas constitutum est, ut corpora orta occidant et aucta senescant. nam illius primi hominis anima ante peccatum etiamsi nondum spiritale corpus sed animale tamen pro arbitrio regebat. post peccatum autem, id est posteaquam peccatum in illa carne commissum esset, ex qua deinceps propagaretur caro peccati, anima rationalis sic est in inferioribus corporibus ordinata, ut non omni modo pro arbitrio regat corpus suum. quod si nondum adquiescunt in paruulis, qui nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmortalitatẽ : s mͦ quodã suigeneris. & eã ẽẽ. creaturã ñ substantiã creatoris: & si quid
aliud denatura eius certissimꝰ teneo. S quia hoc me facere cõpellit de animȩ exortu
caliguiosissime questionis obscuritas. manũ potius porrigant confitenti: & quicquid illud
est nosse cupienti. & doceant si possunt uł ostendant. siquid de hacre uel certa ratione didi¬
cerunt: uł aꝑtissimo diuino eloquio credider̃. Sienĩ ratio contra diuinarũ scripturarum
auctoritatẽ redditur quã lib& acuta sit. fallit ueri similitudine. Ham uera eẽ. ñ potest
Cursus si manifestissimȩ cercȩq rationi uelut scripturarũ scãrũ obicit᷑ auctoritas ñ intelligit
qͥ hoc facit. & ñ scripturarũ illarũ sensũ adquẽ penetrare ñ potuit. s suũ potius obicit ueri¬

Expanded text:
inmortalitatem, sed modo quodam sui generis et eam esse creaturam, non substantiam creatoris et si quid inmortalitatem, sed modo quodam sui generis et eam esse creaturam, non substantiam creatoris et si quid aliud de natura eius certissimus teneo. sed quia hoc me facere compellit de animae exortu caliginosissimae quaestionis obscuritas, manum potius porrigant confitenti et, quicquid illud est, nosse cupienti et doceant, si possunt, uel ostendant, si quid de hac re uel certa ratione didicerunt uel apertissimo diuino eloquio crediderunt. si enim ratio contra diuinarum scripturarum auctoritatem redditur, quamlibet acuta sit, fallit ueri similitudine; nam uera esse non potest. rursus si manifestissimae certaeque rationi uelut scripturarum sanctarum obicitur auctoritas, non intellegit, qui hoc facit, et non scripturarum illarum sensum. ad quem penetrare non potuit, sed suum potius obicit ueri
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc petcata ꝓpria cõmiser̾ : iã tam̃ caro ẽ. pectati. qr & huicᷤᷤ sanande cũ baptirantur
necessaria ẽ. medicina similitudo illa carnis pectati nec sic istis uerbis nr̃is habent qd̾ suc¬
censeant Constat quippe nisi fallor eandẽ carnẽ &iã si ñ uicio s natura infirma est.
tam̃ post peccatũ cepisse nasci. quia neq ita creatus ẽ adã : neq aliquẽ genuit ante peccatũ
Querant gͦ alia quȩ recte rep̃hendant ñ solũ in aliis festinatius editis uerũ &iam in his ipsis
libris meis de libero arbitrio Neq enĩ eos inuenturos nego. unde mͥ & beneficiũ conferant
aut̃ uerba tã caute ame posita. ut nulli deanime exortu quattuor illarũ opinioni
rationiue p̃scriberem. hi tantũ rep̃hendant. qui rep̃hendendã putant eandem ipsam
derecam obscura cunctationẽ meã: contra quos me ñdefendo quod recte faciã in hacꝰ
questione cunctari cũ om̃ino ñ dubitẽ & ĩmortalemee̾. animã. ñ ita ut ds quisolus haba

Expanded text:
adhuc peccata propria commiserunt, iam tamen carnem esse peccati, quia et huic sanandae, cum baptizantur, necessaria est medicina similitudo illa carnis peccati, nec sic istis uerbis nostris habent quod suscenseant. constat quippe, nisi fallor, eandem carnem, etiamsi non uitio sed natura infirma est, tamen post peccatum coepisse nasci, quia neque ita creatus est Adam neque aliquem genuit ante peccatum. Quaerant ergo alia, quae recte reprehendant, non solum in aliis festinantius editis uerum etiam in his ipsis libris meis de libero arbitrio. neque enim eos inuenturos nego, unde mihi et beneficium conferaautem uerba tam caute a me posita, ut nulli de animae exortu quattuor illarum opinioni rationiue praescriberem, hi tantum reprehendant, qui reprehendendam putant eandem ipsam de re tam obscura cunctationem meam. contra quos me non defendo, quod recte faciam in hac quaestione cunctari, cum omnino non dubitem et inmortalem esse animam non ita ut deus, qui solus habet
Abbreviated transcription (Latin):
utdeilla quã diligis hoc a melibentiuꝰ audias cer̃nis prius e̾ẽ qđ & tibi & aliis. quã qđ tibi tantũ modo de¬
quoꝵ innomine xp̃i int̾primosmihi es fatientofficusui. sinon solũ mͥ alia scribenda ipsi ñ inponant.
uerũ etiã ceteros quanta possunt auctorrtate & scã benignitate ꝓ hibeant. neuidear ego durus. cum
singulis petĩta ñdedero. dũ ea uolo magis reddere quȩ om̃ib debeo Deniq cũ sicut speramus &
ꝓmissũ tenemꝰ ad nosuenerit uenerabilita ftua. scies quib oꝑib litterarum. & quantĩ occupat᷑ sim: & iistan¬
nus faties qđ rogaui ut & alios quos potueris mihi aliqͥd aliud seribendũ uolentes iniungere aie demoliars

Expanded text:
et tibi et aliis quam quod tibi tantum modo dequorum in nomine Christi inter primos mihi es, rem facient officii sui, si non solum mihi alia scribenda ipsi non inponant, uerum etiam ceteros quanta possunt auctoritate et sancta benignitate prohibeant, ne uidear ego durus, cum a singulis petita non dedero, dum ea magis uolo reddere, quae omnibus debeo. denique cum, sicut speramus et promissum tenemus, ad nos uenerit uenerabilitas tua, scies, quibus operibus litterarum et quantum occupatus sim, et instantius facies, quod rogaui, ut et alios, quos potueris, mihi aliquid aliud scribendum uolentes iniungere a me demoliari
Abbreviated transcription (Latin):
uersis temporib tuncꝰ oporta aliquid fieri. tunc ñ oport&. ñ qđ sui dissi milissit qͥ facit. s quando
facit Hȩc questio quã late patet. ꝓfecto uid& quisquis pulcri aptiq distantiã sparsam quodam.
modo in uniuersitate rerũ ual& neq neglegit intueri. Pulchrũ enĩ ꝑse ipsũ consideratur atq
laudatur. cui turpe acꝰ deforme contrariũ est. Aptũ uͦ cui ex aduerso est ineptũ. quasi religatũ
pend& aliunde.: nec exsem& ipso. s ex eo cuicontinetur uidicatur. Nimirũ &iam

Expanded text:
uersis temporibus tunc oportet aliquid fieri, tunc non oportet, non quod sui dissimilis sit, qui facit, sed quando uersis temporibus tunc oportet aliquid fieri, tunc non oportet, non quod sui dissimilis sit, qui facit, sed quando facit. Haec quaestio quam late pateat, profecta uidet, quisquis pulchri aptique distantiam sparsam quodam modo in uniuersitate rerum ualet neque neglegit intueri. pulchrum enim per se ipsum consideratur atque laudatur, cui turpe ac deforme contrarium est. aptum uero, cui ex aduerso est ineptum, quasi religatum pendet aliunde nec ex semet ipso sed ex eo, cui conectitur, iudicatur; nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. Uertit in peiꝰ miratus recurrit ad medicũ. indicat factũ. At ille ut erat aceri
Idõ male acceptus es : quia ñ ego iussi ut om̃s qͥaudissent parũq hominẽ nossent ñ eũ arte medio¬
nali fidere s nescio qua inliata patarent Unde cũ ess& a quib postea stupentib int̾rogatus:
aꝑuit qđ ñ intellexerant. uidelica illi iã &ati ñ hoc se fuisse iussurũ Tantũ igit᷑ ual&e ratio.
fuerat. ita mutari uera ratio plerũq. flagitat. ut cũ ipsi dicant recte ñfieri simutet᷑. contra
ueritas clam& recte ñ fieri nisi nutetur: quia utrũq tunc erit rectũ sierit ꝓtemporũ diuersita¬
te diuersũ. Quod enĩ indiuersitate ꝑsonarũ uno tempore accidere potest᷑: ut huic liceat aliqͥd
impune facere. illi ñ liceat ñ qđ̃ dissimilis ressit. s qđ his qui facit: ita abuna eademq ꝑsona di¬

Expanded text:
dum; uertit in peius. miratus recurrit ad medicum, indicat factum; at ille, ut erat acerridum; uertit in peius. miratus recurrit ad medicum, indicat factum; at ille, ut erat acerrimus, ita respondit: deo male acceptus es, quia non ego iussi\', ut omnes, qui audissent parumque hominem nossent, non eum arte medicinali fidere sed nescio qua inlicita potentia putarent. unde cum esset a quibus poterat stupentibus interrogatus, aperuit, quod non intellexerant, uidelicet illi iam aetati non hoc se fuisse iussurum. tantum igitur ualet ratione fuerat, ita mutari uera ratio plerumque flagitat, ut, cum ipsi dicant recte non fieri, si mutetur, contra ueritas clamet recte non fieri, nisi mutetur, quia utrumque tunc erit rectum, si erit pro temporum diuersitate diuersum. quod enim in diuersitate personarum uno tempore accidere potest, ut huic liceat\' aliquid \'impune facere, illi non liceat, non quod dissimilis res sit, sed quod is, qui facit\', ita ab una eademque persona di
Abbreviated transcription (Latin):
estas addito sensim calore succedit: Nonne diurnis tempora nocturna uertunt᷑ Suotiens
nre uariant᷑ aates Adulescentiȩ ꝓueritia ñ reditura cedit. uiuentus adulescentiȩ ñ mansura
succedit finiens uiuentutẽ senectus: morte finitur. Hȩc omia mutant᷑. necꝰ mutat᷑ diuinȩ
pudentiȩ ratio qua fitutista muent᷑. Non aut̃ opinor cũ agricola estate aliud iusserit:
quã uisserat hieme: ratiomutat᷑ agriculturȩ. & cũ mane surgit qͥ nocte quiescebat : uite consi¬
liũ mutauit: Aliud magister adolecenti quã puero solebat imposuit: Doctrina igit̾ constans
mutato p̃cepto. ñ mutata mutauit Magnus ille nr̃orũ temporũ medicus uindicianus consultus
a quodam: dolori eiꝰ adhiberi iussit qđ intẽpore congruere uidebat᷑. Adhibitũ Panitas conse¬
cuta ẽ. Deinde post aliquot annos eadem rursus caula corporis cõmotã. hoc idemille putauit ad hiben¬

Expanded text:
aestas addito sensim calore succedit? nonne diurnis tempora nocturna uertuntur? quotiens aestas addito sensim calore succedit? nonne diurnis tempora nocturna uertuntur? quotiens nostrae uariantur aetates! adulescentiae pueritia non reditura cedit, iuuentus adulescentiae non mansura succedit, finiens iuuentutem senectus morte finitur. haec omnia mutantur nec mutatur diuinae prouidentiae ratio, qua fit, ut ista mutentur. non autem, opinor, cum agricola aestate aliud iusserit, quam iusserat hieme, ratio mutatur agriculturae. et cum mane surgit, qui nocte quiescebat, uitae consilium non mutauit. aliud magister adulescenti, quam puero solebat, inposuit; doctrina igitur constans mutato praecepto non mutata mutauit. Magnus ille nostrorum temporum medicus Vindicianus consultus a quodam dolori eius adhiberi iussit, quod in tempore congruere uidebatur; adhibitum sanitas consecuta est. deinde post aliquot annos eadem rursus corporis causa commota hoc idem ille putauit adhiben
Abbreviated transcription (Latin):
ratione uł certe ductoritate cui resistere indignũ putent: ꝑsuaderi aliquando forsitan possit.
Ergo in epła tua posuisti moueri quosdã cur hic ds qͥ& uaeris testam̃ti ds ee firmat᷑. sp̃tis uoerib
sacrificus delectatus sit nobis Nichil enĩ corrigi posse asser̃. nisi qđ ante ñ rec̾te factũ ꝓbaraur¬
uł qđ semel recte factũ sit ĩ mutari nullatenꝰ debuisse. Recte enĩ facta dicunt mutari nisi
in uiste ñ posse Hec uerba exlitteristius in has meas transtuli: quib sirespondere copiose uelimi
tempus mecitius quã exempla defecerint: qͥb rerũ ipla natura &operahumana certa ratione pro
temporũ oportunitate mutent᷑ nec tam̃ eadem ratio sit mutabilis. qua isti mutant᷑ Unde pauca
cõmemorẽ. ut ex hisexcitata quodam modo iã ꝑplura similia uigil currat intentio Honne hie mi

Expanded text:
ratione uel certe auctoritate, cui resistere indignum putent, persuaderi aliquando forsitan possit. ratione uel certe auctoritate, cui resistere indignum putent, persuaderi aliquando forsitan possit. Ergo in epistula tua posuisti moueri quosdam, \'cur hic deus, qui et ueteris testamenti deus esse firmatur, spretis ueteribus sacrificiis delectatus sit nouis. niuel, quod semel recte factum sit, inmutari nullatenus debuisse. recte enim facta dicunt mutari nisi iniuste non posse\'. haec uerba ex litteris tuis in has meas transtuli. quibus si respondere copiose uelim, tempus me citius quam exempla defecerint, quibus rerum ipsa natura et opera humana certa ratione pro temporum opportunitate mutentur nec tamen eadem ratio sit mutabilis, qua ista mutantur. unde pauca commemorem, ut ex his excitata quodam modo iam per plura similia uigil currat intentio. nonne hiemi