comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicare nullo modo potest. possum eĩ
dicere qͣre similia sibi ex utraq parte
respondere membra cuiusqz corporis
debeant. quia summa equalitate de¬
lector. quam non oculis corporeis sed
mentis contueor. Quapropter tãto
mesiora ẽẽ iudico que ocusis cerno ꝙͣ¬
to pro sua natura uicimora sũt his
que animo intessigo. Quare aũt illa
ita sint nullus potest dicere. Nec ira
eẽ debere quamuis sobrie dixerit qͣi
possint ẽẽ non ita. Quare aũt nobis
placeant. et cur ea quanto mesius sa¬
pimus uehementissime diligamus.
ne id quidem quisquam si ea rite in¬
tessigit dicere audebit. Ut eni nos ⁊
ommes anime rõnales secundum ue¬
ritatem de inferioribus recte iudicam
sic de nobis quando eidem coheremus
sosa ip̃a ueritas iudicrit. De ip̃a uerõ
nec pater. Non enim minus ẽ ꝙͣ ip̃e.
Et ĩdeo que pater iudicat. per ip̃am iu¬
dicat. Omnia enim que appetunt ui¬
tatem hanc hẽnt regulam uel forma.

Expanded text:
dicare nullo modo potest. Possum enim dicare nullo modo potest. Possum enim dicere quare similia sibi ex utraque parte respondere membra cujusque corporis debeant; quia summa aequalitate delector, quam non oculis corporis, sed mentis contueor: quapropter tanto meliora esse judico quae oculis cerno, quanto pro sua natura viciniora sunt iis quae animo intelligo. Quare autem illa ita sint, nullus potest dicere: nec ita debere esse quisquam sobrie dixerit, quasi possint esse non ita. 58. Quare autem nobis placeant, et cur ea, quando melius sapimus, vehementissime diligamus, ne id quidem quisquam, si ea rite intelligit, dicere audebit. Ut enim nos et omnes animae rationales, secundum veritatem de inferioribus recte judicamus; sic de nobis, quando eidem cohaeremus, sola ipsa Veritas judicat. De ipsa vero nec Pater, non enim minor est quam ipse, et ideo quae Pater judicat, per ipsam judicat. Omnia enim quae appetunt unitatem, hanc habent regulam, vel formam,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicentur comienire sibi motus pe¬
dum currentis formice. et secundum
cam gradientis elephanti.quis eam¬
dubitet locorum interuallis ac tẽporũ
nec maiorem esse nec minorẽ: cum po¬
tentia superet omnia. Hec autem lex
omium artium cũ sit ommnino incõ
mutabilis. mens uero humana cui
talem iuidere corcessum ẽ mutabili¬
tatem pati possit erroris. satis appa¬
ret supra mentem nr̃am ẽẽ legẽ que
ueritrs dicitur. Nec iam issud ambi¬
gendum ẽ. incominutabisem naturã
que supra rationalem anmam sit de¬
um ẽẽ: et ibi primam ẽẽ uitam et pri¬
mam ẽẽntiam ubi ẽ prima sapiẽtia.
Nam hec ẽ issa in comimutabisis ueri¬
tus que ser ominum artium dicitur
recte. et ars onmipotentis artificis.
Itaq cum se anima sentiat. nec corpe
spẽm motumq iudicare scdm seip̃an
simul oportet agnoscat prestare suã
naturam ei nature de qua iudicat:
prestare autem sibi eam naturã se¬
cundum quam iudicat. et de qua iu¬

Expanded text:
judicentur convenire sibi motus pejudicentur convenire sibi motus pedum currentis formicae, et secundum eam gradientis elephanti: quis eamdubitet locorum intervallis ac temporum, nec majorem esse, nec minorem, cum potentia superet omnia? Haec autem lex ommutabilis, mens vero humana, cui talem legem videre concessum est, mutabilitatem pati possit erroris, satis apparet, supra mentem nostram esse legem, quae veritas dicitur. Nec jam illud ambigendum est, incommutabilem naturam, quae supra animam rationalem sit, Deum esse; et ibi esse primam vitam, et primam essentiam, ubi est prima sapientia. Nam haec est illa incommutabilis veritas, quae lex omnium artium recte dicitur, et ars omnipotentis artItaque cum se anima sentiat nec corporum speciem motumque judicare secundum seipsam, simul oportet agnoscat praestare suam naturam ei naturae de qua judicat; praestare autem sibi eam naturam, secundum quam judicat, et de qua ju
Abbreviated transcription (Latin):
secundum eam iudicari rotundũ cã
tum. et non secundum eam rotundũ
denarium.Similiter in temꝑoribus
atq motib corporum ridicule dicit᷑
secundum eam iudicari. equales an¬
men ses: et non secundum ea equales
dies. S siue per hec spacia. suie ꝑ ho¬
rs siue per breuiora momenta conue¬
mienter moueatur asiquid. eadẽ una
et incormmutabili equalitate iudicat᷑.
Quo si minora et maiora spacia fig᷑a¬
rũ atqr motionum secundum eandem
legem parilitatis uel similitudinis ul
congruentie iudicantur. ip̃a sex ma¬
ior est his omnib: s potentia. Cete¬
rum spacio aut loci aut temporis. nͥ
maior nec minor: quia si maior eẽt
non secundum totam iudicaremus
minora. Si autem minor ẽẽt. non se¬
cundum eam iudrcaremus maiora.
Nunc uero cum secundum totã qua¬
drature legem iudicetur et forum
quadratum. et lapis quadratus. et
tabella et gemina quadrata. rursus
secundum totam equalitatis legem

Expanded text:
secundum eam judicari rotundum cantsecundum eam judicari rotundum canthum, et non secundum eam rotundum denarium. Similiter in temporibus atque in motibus corporum, ridicule dicitur secundum eam judicari aequales anmenses, et non secundum eam aequales dies. Sed sive per haec spatia, sive per horas, sive per breviora momenta convenienter moveatur aliquid, eadem una et incommutabili aequalitate judicatur. Quod si minora et majora spatia figurarum atque motionum secundum eamdem legem parilitatis, vel similitudinis, vel congruentiae judicantur, ipsa lex major est his omnibus, sed potentia. Caeterum spatio aut loci aut temporis, nec major nec minor: quia si major esset, non secundum totam judicaremus minora; si autem minor esset, non secundum eam judicaremus majora. Nunc vero cum secundum totam quadraturae legem judicetur et forum quadratum, et lapis quadratus, et tabella et gemma quadrata; rursus secundum totam aequalitatis legem
Abbreviated transcription (Latin):
audeatq dicere cum diligenter consi¬
derauerit quodlibẽt corpus uere ac
simpliciter unũ cẽ cum omma uel de
sp̃e in spẽm ueł de soco in locum tran¬
seundo mutentur. et ꝑtibus ꝯs tent
sua loca obtinentib ꝑ que in spatia
diuersa diuiduntur. Porro ip̃a uenai
equasitas ac similitudo atq ip̃a uera
et prima uinitas. non ocusis carneis
neqz ullo sensu tali sedmente intellec¬
ta conspicitar. uade enim qualiscũq
aut unde comunceretur longe pluri¬
mum differre a perfecta. nͥ ea que per¬
fecta ẽ mente uideretur.  tamẽ que
facta non ẽ. perfecta dicenda nõ ẽ. Et
cum ommnia que sensibiliter pulchra
sunt siue naturu ẽdita siue artibus e¬
laborata. locis et temporibus pulchra¬
sint ut corpus et corporis motus. illa
equalitas et unitas menti tantũmo¬
do cognita. secundum quam de corpo¬
rea pulchritũdine sersu internũcio
iudicatur. nec locotiumda ẽ. instabi¬
lio tempore. Non enim recte dici potest

Expanded text:
audeatque dicere, cum diligenter consiaudeatque dicere, cum diligenter consideraverit quodlibet corpus vere ac simpliciter unum esse; cum omnia vel de specie in speciem, vel de loco in locum transeundo mutentur, et partibus constent sua loca obtinentibus, per quae in spatia diversa dividuntur? Porro ipsa vera aequalitas ac similitudo, atque ipsa vera et prima unitas, non oculis carneis, neque ullo tali sensu, sed mente intellecta conspicitur. Unde enim qualiscumqueaut unde convinceretur, longe plurimum differre a perfecta, nisi ea quae perfecta est, mente videretur? si tamen quae facta non est, perfecta dicenda est. 56. Et cum omnia quae sensibiliter pulchra sunt, sive natura edita, sive artibus elaborata, locis et temporibus sint pulchra, ut corpus et corporis motus; illa aequalitas et unitas menti tantummodo cognita, secundum quam de corporea pulchritudine sensu internuntio judicatur, nec loco tumida est, nec instabilis tempore. Non enim recte dici potest
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem fuerint ambeq dimidio ꝙͣuis
impares non ita offendat illa mequa¬
litus. et cur non multum curemus quã¬
tum sit una earum aut maior aut mi¬
nor quia due sunt. In tribus aũt serisꝰ
ip̃e uidetur expetere ut aut impares
non suit aut inter maximam et mini¬
mam ita sit media ut tanto precẽdat
minorem. quanto a maiore preceditur.
Ita enim quasi natura primo ip̃a con¬
sulitur quid probet. ubi potissimum
notandum ẽ. quemadmodum quod
solum inspectum mimis displicuerit ĩ
melioris comparatione respuat᷑. Ita
garem nisi rerum expertarũ placita¬
rũq memoriam.usu quodã corporis
atq operationis adiuncto. quo si care¬
as uidicare de operibus quod multo
artibus conuenientia psaceat. qͣ una
salua et pulchra sunt omma. ip̃a u̾o
conuementia equasitatem unitatẽq
appetat. uel simisitudine parium par¬
tium uel grãdatione dispariũ. quis
ẽ qui summam equalitatem uel si¬
militũdinem in corporibus inueniat

Expanded text:
invicem fuerint, ambaeque dimidio quamvis invicem fuerint, ambaeque dimidio quamvis impares, non ita offendat illa inaequalitas; et cur non multum curemus, quanto sit una earum aut major aut minor, quia duae sunt. In tribus autem sensus ipse videtur expetere ut aut impares non sint, aut inter maximam et minimam ita sit media, ut tanto praecedat minorem, quanto a majore praeceditur. Ita enim primo quasi natura ipsa consulitur quid probet. Ubi potissimum notandum est, quemadmodum quod solum inspectum minus displicuerit, in melioris comparatione respuatur. Ita garem, nisi rerum expertarum placitarumque memoriam, usu quodam corporis atque operationis adjuncto: quo si careas, judicare de operibus possis, quod multo artibus convenientia placeat, qua una salva et pulchra sunt omnia; ipsa vero convenientia aequalitatem unitatemque appetat, vel similitudine parium partium, vel gradatione disparium: quis est qui summam aequalitatem vel similitudinem in corporibus inveniat,
Abbreviated transcription (Latin):
uitam corpori. ita intioriasem utriq̃
scip̃am iudicat. iam missa e̾ natura
prestantior. S quia claxum ẽ cam
cẽ mutabisem quando mĩc ea imꝑita.
nnc perita inuenitur: tanto autem
mesius iudicat qnͣto ẽ peritior. ⁊ cã
to peritior quanto asicuius artis uel
discipsine uel sapientie particeps ẽ.
ip̃ius artis natura querenda e̾. Neq
minc artem intessigi uoso que nota¬
tur experiendo s que raciocinando ĩ¬
dagatur. Quid enim precsarũ nouit.
qui nouit ea impensa que calce et a¬
rena conficit᷑. tenacius sapides cohere
ꝙͣ suto. Aut quĩd tam eleganter ẽdificat.
ut que plura sunt paria paribus respõ¬
deant. que autem singula mediũ locum
teneant. Quãꝙͣ iste sensus iam sit rõm
ueritatiq uicimor. Sed certe querendũ
ẽ. cur nos offendat si duabus fenestris
non supra muicem. s iuxta inuicem
locatis. una earũ maior minor ue fu̾it.
cum equales ẽẽ potuerint. si uero supra

Expanded text:
vitam corpori, ita rationalem utrique vitam corpori, ita rationalem utrique st natura praestantior. Sed quia clarum est eam esse mutabilem, quando nunc perita, nunc imperita invenitur; tanto autem melius judicat, quanto est peritior; et tanto est peritior, quanto alicujus artis vel disciplinae vel sapientiae particeps est: ipsius artis natura quaerenda est. Neque nunc artem intelligi volo, quae notatur experiendo, sed quae ratiocinando indagatur. Quid enim praeclarum novit, qui novit ea impensa quae calce et arena confit, tenacius lapides cohaerere, quam luto? aut qui tam eleganter aedificat, ut quae plura sunt, paria paribus respondeant; quae autem singula, medium locum teneant? quanquam iste sensus jam sit rationi veritatique vicinior. Sed certe quaerendum est cur nos offendat, si duabus fenestris non super invicem, sed juxta invicem locatis, una earum major minorve sit, cum aequales esse potuerint: si vero super
Abbreviated transcription (Latin):
libet namq uiua substantia cuilib
non uiue substantie nature lege pre¬
ponitur. S quia irrationalia queq
ammantia uiuere atq sentire nemo
ambrgit. issud in animo humano pre¬
stncissimum est. non quo sericit sen¬
sibilia: s quo iudicat de sensibilibus.
nam et uident acutius et oeteris cor¬
poris sensibus acrioribus corpora actĩ¬
gunt plereqz bestie ꝙͣ homines. S iu¬
dicare de corporibus non sentientis tã¬
tum uite. s etiam nitiotinantis ẽ. qua
isse carent. nos exxessimus. Iam uero
ilsud uidere facillimum ẽ. prestantio¬
rem ẽẽ iudicantem qm̃ issa res ẽ de qͣ
iudicatur. Non solum aũt racionalis
uita de sensibilibus. s de ip̃is quoq sen¬
sibus iudicat. Cur in aqua remũ frac¬
tum oporteat apparere cum rectus sit:
et cur ita per oculos sentiri necesse sit.
Nam ip̃e aspectus oculoꝵ reninciare
id potest: iudicare autem nuilso mõdo
Quare manifestum ẽ. ut sensualem

Expanded text:
libet namque viva substantia cuilibet libet namque viva substantia cuilibet non vivae substantiae, naturae lege praeponitur. 53. Sed quia irrationalia quoque animantia vivere atque sentire nemo ambigit, illud in animo humano praestantissimum est, non quo sentit sensibilia, sed quo judicat de sensibilibus. Nam et vident acutius, et caeteris corporis sensibus acrius corpora attingunt pleraeque bestiae quam homines: sed judicare de corporibus non sentientis tantum vitae, sed etiam ratiocinantis est; qua illae carent, nos excellimus. Jam vero illud videre facillimum est, praestantiorem esse judicantem, quam illa res est de qua judicatur. Non solum autem rationalis vita de sensibilibus, sed de ipsis quoque sensibus judicat; cur in aqua remum infractum oporteat apparere cum rectus sit, et cur ita per oculos sentiri necesse sit: nam ipse aspectus oculorum renuntiare id potest, judicare autem nullo modo. Quare manifestum est, ut sensualem
Abbreviated transcription (Latin):
ficientia. quantum in pñtia sa¬
tis uisum ẽ locuti sumus. uide¬
amus quatenus ratio possit progrẽdi
a uisibilibus ad inuisibilia. et a tem¬
poralibus ad eterna conscendens. Nõ
enim frustra et mnaniter in eueri opor¬
tet pulchritudinem celi. ordinẽ siderũ
candorem lucis. dierum et noctium ui¬
cissitũdines. lume menstrua curricu¬
la. anni quadrifariam temꝑationẽ.
quãdriꝑtitis elementis congruentem.
tantam uim seminum spẽs numosqͣ
gignentium. et omnia in suo gn̾e mod
proprium naturamq seruantia. in
quor corisidertione non uana ⁊ pe¬
ritura curiositas exercenda est s grad
ad immortalia et semper manentia
fuciendus. Proximum ẽ enim atten¬
dere que ista natura sit uitalis que
cimcta ista sentit. Que profecto qm̃
uitam dat corpori. prestantior eo sit
aecesse ẽ. Nonenĩ qualiscũq moles
ꝯͣꝙͣ ista uisibili luce prefulgeat si
pita careres magni estimanda ẽ.Que¬

Expanded text:
ficentia, quantum in praesentia saficentia, quantum in praesentia satis visum est, locuti sumus; videamus quatenus ratio possit progredi a visibilibus ad invisibilia, et a temporalibus ad aeterna conscendens. Non enim frustra et inaniter intueri oportet pulchritudinem coeli, ordinem siderum, candorem lucis, dierum et noctium vicissitudines, lunae menstrua curricula, anni quadrifariam temperationem, quadripartitis elementis congruentem, tantam vim seminum species numerosque gignentium, et omnia in suo genere modum proprium naturamque servantia. In quorum consideratione non vana et peritura curiositas exercenda est, sed gradus ad immortalia et semper manentia faciendus. Proximum enim est, attendere quae ista sit natura vitalis, quae cuncta ista sentit: quae profecto quoniam vitam dat corpori, praestantior eo sit necesse est. Non enim qualiscumque moles, quanquam ista visibili luce praefulgeat, si vita caret, magni aestimanda est. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
nis et spũalibus uiris ecc̃e catholice a¬
lumpnis uĩdeo cautissime prouideri:
ne quid poprlariter agant. quod non¬
dum ẽẽ temporis ut cum popuło agat᷑
intelligunt. Alimenta lactea large a¬
iuĩdis infirmioribus plurib atq instã¬
ter infundunt. ualidioribus aũt cibis
cum sapientibus paucis uescurit. Sapi¬
entiam aũt locuntur inter perfectos. car¬
nalibus uero et ammalibus. et ꝙͣuis
nous hominibus adhuc tamẽ ꝑuulis
meruerunt. hec enim lex est diuine pa¬
uidentie. ut nemo a superiorib adiuue¬
tur ad cognoscendam et percipiendam
grãm dei qui non ad candem puro affec¬
tu inferiores adiuuerit. Ita de peccato nr̃o
quod in homine peccatore ip̃a natura
commisit. et genus humanum fc̃m ẽ
magnum detus ornamentũq terraꝵ:
et tam decenter diuine prouidentie pro¬
ciuatione administratur. ut aro mef¬
fabilis medicine ip̃am uicioꝵ feditatẽ
in nescio quam sui gen̾is pulchritudinẽ¬

Expanded text:
nis et spiritualibus viris Ecclesiae catholicae anis et spiritualibus viris Ecclesiae catholicae alumnis video cautissime provideri: ne quid populariter agant, quod nondum esse temporis, ut cum populo agatur, intelligunt; alimenta lactea large avidis infirmioribus pluribus atque instanter infundunt, validioribus autem cibis cum sapientibus paucis vescuntur. Sapientiam enim loquuntur inter perfectos, carnalibus vero et animalibus, quamvis novis hominibus, adhuc tamen parvulis, meruerunt. Haec enim lex est divinae providentiae, ut nemo a superioribus adjuvetur ad cognoscendam et percipiendam gratiam Dei, qui non ad eamdem puro affectu inferiores adjuverit. Ita de peccato nostro, quod in homine peccatore ipsa natura nostra commisit, et genus humanum factum est magnum decus ornamentumque terrarum, et tam decenter divinae providentiae procuratione administratur, ut ars ineffabilis medicinae ipsam vitiorum foeditatem in nescio quam sui generis pulchritudine
Abbreviated transcription (Latin):
mutatio que angesicam uitam possicet᷑.
Ommnes enim resurgemus. s non omẽs
imnutabimur. Resurget ergo pius po¬
pusus. ut ueteris sui hominis reliquias
transformet in nouum. Resurget autem
impius populus qui ab initio usq ad
finem uere̾m hominem gessit: ut in
secundam mortem precipitetur. Etatũ
autem articulos qui diligenter legunt
inuemunt. nec zizania nec paleas per¬
horrescunt. Impius autem pio uiuit. ⁊
peccator iusto. ut eorum comparatione
alacrius donec perficiantur assurgant.
ribus usq ad illuminationem int̾ioris
hominis meruit peruenire. genus hũa¬
num pro tempore adiuuit. exhibens ei
quod etas illa poscebat. et per prophe¬
tiam intimans ĩd quõd erhibere opor¬
tunum eint. Quales patriarche ⁊ pro¬
phete inueniuntur abeis qui nõ pueri¬
liter insiluit. sed pie diligenterqz per¬
tractant diuinarum humanarũq reꝵ¬
tam bonum tam grande secretum. Quod
etiam temporibus noui popułi a magͥ¬

Expanded text:
mutatio quae angelicam vitam pollicetur: mutatio quae angelicam vitam pollicetur: Omnes enim resurgemus, sed non omnes immutabimur . Resurget ergo pius populus, ut veteris hominis sui reliquias transformet in novum. Resurget autem impius populus, qui ab initio usque ad finem veterem hominem gessit, ut in secundam mortem praecipitetur. Aetatum autem articulos, qui diligenter legunt, inveniunt; nec zizania nec paleas perhorrescunt. Impius namque pio vivit, et peccator justo, ut eorum comparatione alacrius, donec perficiatur, assurgat. ribus usque ad illuminationem interioris hominis meruit pervenire, genus humanum pro tempore adjuvit, exhibens ei quod aetas illa poscebat, et per prophetiam intimans id quod exhibere opportunum non erat: quales Patriarchae ac Prophetae inveniuntur ab iis qui non pueriliter insiliunt, sed pie diligenterque pertractant divinarum et humanarum retam bonum, et tam grande secretum. Quod etiam temporibus novi populi, a mag
Abbreviated transcription (Latin):
at necesse est: et usq ad iusibilem mortẽ
cum illo quannos eo deficiente se proficiẽ¬
te perduret. itu proportione uniuer sum
genus ẜumanum cuius tanquam uniꝰ
hominis uita ẽ. ab ãdamusq ad sinem
secułi sub diuine prouidentie legibus ad¬
ministratur. ut in duo genera distribu¬
tum appareat. Quoro in uno ẽ turba im¬
piorum terrem hominis ymaginem ab
micio seculi us ad finem ge̾ntiũ. In alc̾o
series popusi uni deo dediti: s ab adam
usq ad iohannem baptistam terrem ho¬
minis uitam gerentis seruili quãdam
iusticia. Cuius historia uetus testamẽ¬
tum uocatur. quasi terrenum pollicens
regnum. Que tota nichil ẽ asiud ꝙͣ yma
go noui populi et noui testamenti polli¬
centis regnum celorum: cuius populi ui¬
ta interim temporasis incipit adm̃ aduẽ¬
tu in humilitate usq ad diem iuidicii ꝙͣ¬
do in claritate uenturus ẽ. Quod postiu¬
dicium uetere homine extincto erit issa

Expanded text:
at necesse est, et usque ad visibilem mortem at necesse est, et usque ad visibilem mortem cum illo, quamvis eo deficiente, se proficiente, perduret: sic proportione universum genus humanum, cujus tanquam unius hominis vita est ab Ada sub divinae providentiae legibus administratur, ut in duo genera distributum appareat. Quorum in uno est turba impiorum, terreni hominis imaginem ab initio saeculi usque ad finem gerentium. In altero, series populi uni Deo dediti, sed ab Adam usque ad Joannem Baptistam terreni hominis vitam gerentis servili quadam justitia: cujus historia Vetus Testamentum vocatur, quasi terrenum pollicens regnum; quae tota nihil aliud est quam imago novi populi, et Novi Testamenti pollicentis regnum coelorum. Cujus populi vita interim temporalis incipit a Domini adventu in humilitate, usque ad diem judicii, quando in claritate venturus est. Post quod judicium, vetere homine exstincto, erit illa
Abbreviated transcription (Latin):
iam ĩd ip̃m multo firimus ordinatiusq
facientem et emicantem in uirum per¬
fectum atq aptum et ydoneum om̃ib
et persecutionibus et mundi huiꝰ tem¬
ptationib ac fluctib sustinendis atq
fumgendis. Quintam pacatam atq
ex omni parte tranquissam. uiuentem
in opibus et abundantia incominuta¬
bilis regni. summe atq meffabilis sa¬
pientie. Sextam omnmode imitati¬
oms in etern ar uitam et usq ad to¬
tam obliuionem uite temporalis trã¬
scuntem perfecta forma que facta ẽ
ad ymagniem et similitudinem dei.
Septima enim quies iam eterna ẽ: et
missis etatibus distinguenda beatitu¬
do perpetua. ut enim finis ueteris hoĩs
mors ẽ. sic finis noui hominis uita
eterna. Ilłe namq homo peccati est.
millo dubitante ita funt ut unũ eorꝰ
id ẽ ueterem atq terrenum possit in
hactota iuta unus homoagere. nouũ
uero et celestem nemo in hac uita pos¬
sit insi cum uetere. nam et. ab ip̃o incipi¬

Expanded text:
jam idipsum multo firmius ordinatiusque jam idipsum multo firmius ordinatiusque facientem et emicantem in virum perfectum, atque aptam et idoneam omnibus et persecutionibus, et mundi hujus tempestatibus ac fluctibus sustinendis atque frangendis. Quintam pacatam atque ex omni parte tranquillam, viventem in opibus et abundantia incommutabilis regni summae atque ineffabilis sapientiae. Sextam omnimodae mutationis in aeternam vitam, et usque ad totam oblivionem vitae temporalis transeuntem in perfectam formam, quae facta est ad imaginem et similitudinem Dei. Septima enim jam quies aeterna est, et nullis aetatibus distinguenda beatitudo perpetua. Ut enim finis veteris hominis mors est, sic finis novi hominis vita aeterna. Ille namque homo peccati est, nullo dubitante ita sunt, ut unum eorum, id est veterem atque terrenum, possit in hac tota vita unus homo agere, novum vero et coelestem nemo in hac vita posit nisi cum vetere; nam et ab ipso incipi
Abbreviated transcription (Latin):
siue in suo genere moderatum. siue
etiam seruilis iusticie mõdum excẽdẽ¬
uite ortu us ad occasum. Nõmilli aũt
uitam istam necessario abillo incipiunt.
robore spũali et incrementis sapientie cor¬
rumpunt et necant: et in celestes leges do¬
nec post uisibilem mortem totum instau¬
retur astringunt. Isce dicitur norus homo.
et interior et celestis. hẽns et ip̃e proportio¬
ne non annis s prouectib distinctas quas¬
dam etates spũales suas. primam ĩ ube¬
et ad diuina tendentem: in qua auctori¬
tatis humane contineatur simi. sed ad
summam et incommutabilem legem pas¬
sibus rõnis inunititur. Terciam iam fiden¬
tiorem et carnasem appetitum rationis
roẜore maritantem grudentemq intͥn¬
secus in quãdam duscẽdine coniugali.
cum amma menticopulatur et uela¬
mento pũdoris obmibitur. ut iam recte
uiuere non cogatur: s etiam si omnes
concẽdant peccare non sibeat. Quartã

Expanded text:
sive in suo genere moderatum, sive sive in suo genere moderatum, sive etiam servilis justitiae modum excedenvitae ortu usque ad occasum. Nonnulli autem istam vitam necessario ab illo incipiunt, robore spirituali et incrementis sapientiae corrumpunt et necant, et in coelestes leges, donec post visibilem mortem totum instauretur, adstringunt. Iste dicitur novus homo, et interior, et coelestis, habens et ipse proportione, non annis, sed provectibus distinctas quasdam spirituales aetates suas. Primam in ubeet ad divina tendentem, in qua non auctoritatis humanae sinu continetur, sed ad summam et incommutabilem legem passibus rationis innititur. Tertiam jam fidentiorem, et carnalem appetitum rationis robore maritantem, gaudentemque intrinsecus in quadam dulcedine conjugali, cum anima menti copulatur, et velamento pudoris obnubitur, ut jam recte vivere non cogatur, sed etiamsi omnes concedant, peccare non libeat. Quartam
Abbreviated transcription (Latin):
legibus. In qua uehementior prohibi¬
no peccatorum. et pena peccantium ser¬
uisiter coherceris. carnalibus aminis
atrotiores impetus libĩdinis gignit: et
omna commnissa congeminat. Nõ enĩ
simplet peccatum ẽ. non solum malũ
ẜ̾etiam uetitum admittere. Post labo¬
res autem iuuentutis semori pax nõ¬
nulła conceditur. Inde usq ad mortẽ
deterior etas ac decolor et morbis sub¬
iectior debrlisq perducit. Hec est uita
hominis uiuentis ex corpore. et cupidi¬
tatibus rerum temporalium colliga¬
tohic dicitur uetus homo. et exterior.
et terremis: etiam si obtineat eã quã
uulgus uocut felicitatem in bene ꝯsti¬
tuta terrena ciuitate. siue sub regib.
siue principibus. siue sub legib. sue
sub his omnibus. Aliter enim bene cõ¬
stitui populus nõ potest. etiam qui t̃¬
rena sectatur. habet quippe et ip̃e mo¬
dum queñdam pulchritudims sue. hc̃
autem hominem quem ueterem et
erteriorem et terrenum descripsimus.

Expanded text:
legibus; in qua vehementior prohibilegibus; in qua vehementior prohibitio peccatorum, et poena peccantium serviliter coercens, carnalibus animis atrociores impetus libidinis gignit, et omnia commissa congeminat. Non enim simplex peccatum est, non solum malum, sed etiam vetitum admittere. Post labores autem juventutis, seniori pax nonnulla conceditur. Inde usque ad mortem deterior aetas ac decolor, et morbis subjectior debilisque perducit. Haec est vita hominis viventis ex corpore, et cupiditatibus rerum temporalium colligati. Hic dicitur vetus homo, et exterior, et terrenus, etiamsi obtineat eam quam vulgus vocat felicitatem, in bene constituta terrena civitate, sive sub regibus, sive sub principibus, sive sub legibus, sive sub his omnibus: aliter enim bene constitui populus non potest, etiam qui terrena sectatur; habet quippe et ipse modum quemdam pulchritudinis suae. 49. Hunc autem hominem, quem veterem et exteriorem et terrenum descripsimus,
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibilibus rebus. Nam ip̃i ratiõi
purgatioris anime. que ad ꝑspicuã
ueritatem peruenit nisło modo auc¬
torctas humana preponitur: s ad hãc
nussa superbra humana perducit.
Que si non eẽt non ẽent hetici neq
sasmatici. nec in carne circũcisi. nec crea¬
ture simulachrorũq custores. Hi autẽ
si non ee̾ut quod ad perfectionem populi
perictitur. multo pigrius ueritas que¬
mretur. Dispensatio ergo temporalis ⁊
mẽdicina diuine prouidentie erga eos
qui pc̃co mortalitatem meruerĩt. sic
traditur. primo unius hominis cuius¬
lib̾et nascentis natura et eruditio co¬
gitatur. prima huius infaritia ĩ mi¬
trimentis corporalibus agitur. penitꝰ
obliui scenda crescendo. Eam pueritia
sequitur. unde incipimus asiquid me¬
nmisse: huic succẽdit adolescentia:
cui iam ꝓpagationem prosis nata pro¬
mictit. et patrem facit. Porro ãdolescẽ¬
tam iuientus excipit: iam exercenda
mueribus publicis. et domanda sub

Expanded text:
invisibilibus rebus; nam ipsi rationi invisibilibus rebus; nam ipsi rationi purgatioris animae, quae ad perspicuam veritatem pervenit, nullo modo auctoritas humana praeponitur: sed ad hanc nulla superbia perducit. Quae si non esset, non essent haeretici, neque schismatici, nec carne circumcisi, nec creaturae simulacrorumque cultores. Hi autem si non essent ante perfectionem populi, quae promittitur, multo pigrius veritas quaereretur. CAPmedicina divinae providentiae, erga illos qui peccato mortalitatem meruerunt, sic traditur. Primo unius cujuslibet hominis nascentis natura, et eruditio cogitatur. Prima hujus aetas infantia in nutrimentis corporalibus agitur, penitus obliviscenda crescenti. Eam pueritia sequitur, unde incipimus aliquid meminisse. Huic succedit adolescentia, cui jam propagationem prolis natura permittit, et patrem facit. Porro adolescentiam juventus excipit, jam exercenda muneribus publicis, et domanda sub
Abbreviated transcription (Latin):
in genere humano mustitudinis uł¬
la pocentia ẽ. nnsi consentientis iõ ẽ
unum sentientis. ita in religionu
ãd unum uocant eor maior et fidẽdi¬
gnior debet ẽẽ auctoritas. Alter con¬
sideratio ẽ. dissen sionis eius que de
unius dei custu inter homines orta ẽ.
S accepimꝰ maiores nr̃os eo grãdu qͦ
a temporalibus ad eterna conscendit᷑
uisibilia miracula. non enim alieer
poterant. secutos ẽẽ: per quos id actũ
ẽ. ut necessaria non ẽẽnt posteris. sũ
enim ecc̃a catholica per totum orbẽ
diffusa atq fundata sit. nec miracu¬
la ilsa in tempora nr̃a durare permis¬
sa sunt: ne anima semper iuisibilia
quereret. et eoꝵ consuetudine frige¬
te flagrauit. nec iam nobis dubium
cẽ oportet his ẽẽ crẽdendum qui cũ ea
prẽdicent que pauci assecuntur. se tñ
sequendos populis persuadere potue¬
nint. Nunc enim agitur quibus cre¬
dendum sit antequam quisqz sit ydo¬
neus meunde ratiomi de diuimis et

Expanded text:
in genere humano multitudinis ulin genere humano multitudinis ulla potentia est nisi consentientis, id est unum sentientis: ita in religione qui ad unum vocant, eorum major et fide dignior esse debet auctoritas. 47. Altera consideratio est dissensionis ejus quae de unius Dei cultu inter homines orta est. Sed accepimus, majores nostros eo gradu fidei, quo a temporalibus ad aeterna conscenditur, visibilia miracula non enim aliter poterant secutos esse: per quos id actum est, ut necessaria non essent posteris. Cum enim Ecclesia catholica per totum orbem diffusa atque fundata sit, nec miracula illa in nostra tempora durare permissa sunt, ne animus semper visibilia quaereret, et eorum consuetudine frigete flagravit: nec jam nobis dubium esse oportet iis esse credendum, qui cum ea praedicarent quae pauci assequuntur, se tamen sequendos populis persuadere potuerunt. Nunc enim agitur quibus credendum sit, antequam quisque sit idoneus ineundae rationi de divinis et
Abbreviated transcription (Latin):
atq ip̃i cum quib agitur sciũt. Qiuid
autem agatur cum genere humano
per historiam commendari uoluit. ⁊ ꝑ
prophetiam. Temporalium au̾t rerũ
fides siue preteritarum uel futurarũ
magis credendo ꝙͣ intessigendo uaset.
S nr̃m ẽ considerare quib uel hoĩb
ues sibris credendum sit ad cosendum
recte deum: que una salus ẽ. huius rei
prima disceptatio ẽ utrum his potius
credamus qui ad multos deos. an his
qui ãd unum colendum deum nos uo¬
cant. Quis dubitet eos potissimum
sequendos qui ad unum uocant:preser¬
tim cum illi multorum ustores de
hoc uno dño cunctorũ et rectore cõsen¬
tiant. Et certe ab urio incipit nim̾us
Prius ergo isti sequendi sunt qui unũ
deum summum et uerum solũ deũ
et solum colendum ẽẽ dicunt. Si ap̃
ħos ueritas non esuxerit. tũ demum
migrandum est. Sicut emi in ip̃a
rerum natura maior ẽ auctoritas
unius ad unum omnia redigentis. nͨ

Expanded text:
atque ipsi cum quibus agitur sciunt. Quid atque ipsi cum quibus agitur sciunt. Quid autem agatur cum genere humano, per historiam commendari voluit, et per prophetiam. Temporalium autem rerum fides, sive praeteritarum, sive futurarum, magis credendo quam intelligendo valet. Sed nostrum est considerare, quibus vel hominibus vel libris credendum sit ad colendum recte Deum, quae una salus est. Hujus rei prima disceptatio est, utrum iis potius credamus, qui ad multo deos, an iis qui ad unum Deum colendum nos vocant. Quis dubitet eos potissimum sequendos qui ad unum vocant, praesertim cum illi multorum cultores, de hoc uno Domino cunctorum et rectore consentiant? et certe ab uno incipit numerus. Prius ergo isti sequendi sunt, qui unum Deum summum solum verum Deum, et solum colendum esse dicunt. Si apud hos veritas non eluxerit, tum demum migrandum est. Sicut enim in ipsa rerum natura major est auctoritas unius ad unum omnia redigentis, nec
Abbreviated transcription (Latin):
incessectum cogitationem q perducͤ.
deserit: cum consideratur cui credendum¬
sid et certe summa ẽ ip̃ius iam cognitẽ
atq perspicue ueritatis auctoritas. Sẽd
quia intemporalia deuenimus. et eorũ
amore ab eternis impẽdimur. quedã tem¬
poralis mẽdicina que non scientes sẽd
credentes ad salutem uocat. nõ nature
ercessentia s ip̃ius temporis ordine pri¬
or ẽ. Nam in quem locum quisq ceciderit
ib̃i deb̾et incumbere ut surgat. Ergo ip̃is
carnalibus formis quibus detinemur.
nntendum est ad eas cognoscendas
quas caro non nunciat. Eas enim car¬
nales uoco que per carnem sentiri que¬
unt. id ẽ per oculos. per aures ceterosq
corporis sensus. In his ergo carnalibus
uel corporalibus formis inherere amo¬
re pueros necesse ẽ: adolescentes uo pro¬
pe necesse ẽ. Hinc iam procedente etate
quasi priuatim. s uinuerso generi hu¬
mano tanquam publice consulit. quid
cum singulis agatur deus qui agit

Expanded text:
intellectum cognitionemque perducit. intellectum cognitionemque perducit. deserit, cum consideratur cui sit credendum; et certe summa est ipsius jam cognitae atque perspicuae veritatis auctoritas. Sed quia in temporalia devenimus, et eorum amore ab aeternis impedimur, quaedam temporalis medicina, quae non scientes, sed credentes ad salutem vocat, non naturae et excellentiae, sed ipsius temporis ordine prior est. Nam in quem locum quisque ceciderit, ibi debet incumbere ut surgat. Ergo ipsis carnalibus formis, quibus detinemur, nitendum est, ad eas cognoscendas quas caro non nuntiat. Eas enim carnales voco, quae per carnem sentiri queunt, id est per oculos, per aures, caeterosque corporis sensus. His ergo carnalibus vel corporalibus formis inhaerere amore pueros necesse est; adolescentes vero prope necesse est; hinc jam procedente aetate quasi privatim, sed universo generi humano tanquam publice consulit; quid cum singulis agatur, Deus qui agit
Abbreviated transcription (Latin):
cissitũdinum que cum ip̃a peragebat᷑
sub ip̃a perrigebatur. et erit ut scriptũ
ẽ cesum nouum et terra noua. non in
parte laborantib ammis. s in uiuersi¬
tate regnantibus animis. Omnia enĩ
autem dei. Et caput mulieris uir. cap
intelligitur nullam naturam. uel si
nalis substantia que ab orm pectato
miuida ẽ deo subiecta subiectis sibi cet̾is
dominatur. Ea uero que peccauit ibi
ordinata est ubi ẽẽ tales decet: ut deo
conditore atq rectore uniuersitatis de co¬
ra sint omnia . Et est pulchritudo uniuer¬
se creature per hectria inculpabilis dam¬
pnatioriem peccactorum. exercitationem
iustorum. per fectioriem beatorũ. Quam¬
ob̾rem ip̃a quoq anime mẽdicina que di¬
uina prouidentia et in effabili benefi¬
cientia geritur grãdatim distincteq pł¬
cherrima ẽ. tribuitur enim in auctori¬
tatem atq rõnem. auctoritas fidẽ fla¬
gitat. et rõm preparat hoĩem: ratio ad

Expanded text:
cissitudinum, quae cum ipsa peragebatur, cissitudinum, quae cum ipsa peragebatur, sub ipsa peragetur; et erit, et scriptum est, Coelum novum et terra nova , non in parte laborantibus animis, sed in universitate regnantibus. Omnia enim autem Dei : et, Caput mulieris vir, caput intelligitur nullam naturam, vel, si nalis substantia, quae ab omni peccato munda est, Deo subjecta, subjectis sibi caeteris dominatur. Ea vero quae peccavit, ibi ordinata est, ubi esse tales decet, ut Deo conditore atque rectore universitatis decora sint omnia. Et est pulchritudo universae creaturae per haec tria inculpabilis; damnationem peccatorum, exercitationem justorum, perfectionem beatorum. obrem ipsa quoque animae medicina, quae divina providentia et ineffabili beneficentia geritur, gradatim distincteque pulcherrima est. Distribuitur enim in auctoritatem atque rationem. Auctoritas fidem flagitat, et rationi praeparat hominem. Ratio ad
Abbreviated transcription (Latin):
his rebus quarum umbre ille sunt ab¬
erremus. Ita uiniuer fitatis hriꝰ condi¬
tio atq administratio solis impiis aĩs
dampnatisq non placet: s etiam cũ
miseria eorum multis ueł int̾ra uictri¬
cibus uel in celo sine periculo spectãtib
placet. nchil enim iustum displicet iu
aut peccatis suis misera sit. aut recte fc̃ĩs
beatu. omnis autem irrationasis aut
cẽdat potentiori. aut partat meliori. aut
comparetur equali. aut certantem exer¬
ceat. aut dampriato noceat. et om̃e cor¬
pus sue amme seruit quantũ pro eius
meritis et pro rerum ordine sinitur. mis¬
lum malum est nature uniuerse: sed
sua cuiq culpa fit malum. porro cum
anima per dei gratiam regenenita. et
in integrum restituta. et illi subdita
uni a quo ẽ cirata. instaurato etiam cor¬
pore in pristinam firmitatem non cum
mundo possideri. s mundum possidere
ceperit: nussum ei masum erit qͥa ista
infima pulchritudo temꝑoralium ui¬

Expanded text:
ipsis rebus quarum illae umbrae sunt, abipsis rebus quarum illae umbrae sunt, aberremus. Ita universitatis hujus conditio atque administratio, solis impiis animis damnatisque non placet; sed etiam cum miseria earum, multis vel in terra victricibus, vel in coelo sine periculo spectantibus placet: nihil enim justum displicet jusaut peccatis suis misera sit, aut recte factis beata; omnis autem irrationalis aut cedat potentiori, aut pareat meliori, aut comparetur aequali, aut certantem exerceat, aut damnato noceat; et omne corpus suae animae serviat, quantum pro ejus meritis, et pro rerum ordine sinitur: nullum malum est naturae universae, sed sua cuique culpa fit malum. Porro cum anima per Dei gratiam regenerata, et in integrum restituta, et illi subdita uni a quo est creata, instaurato etiam corpore in pristinam firmitatem, non cum mundo possideri, sed mundum possidere coeperit, nullum ei malum erit: quia ista infima pulchritudo temporalium vi
Abbreviated transcription (Latin):
disigunt. coriditricem uero ac moderat᷑¬
cem temporũ diuinam prouidentiam
non requirunt: atq in ip̃a dilectione
temporalium nolunt trarisire quod a¬
mant. et tam sunt absuedi ꝙͣ si quis¬
quam in recitatione preclari carminis
unam aliquam sillabam solam perpe¬
tuo uesset audire. S tales auditores car¬
minum non inuemiuntur. calibus autẽ
eristimatoribus pleria sunt om̃ia: pro¬
ꝑcerea quia nemo ẽ. qui non facile non
modototum uersum. S etiam totũ car¬
men possit audire. cocum autẽ ordinem
seculorum sentire nullus hominũ põt.
Huc accẽdit qd̾ carminis non sumꝰ par¬
tes. seculoꝵ uero partes dampnatiõe fcĩ
sumus. Illud ergo canitur sub iudiciono¬
stro. ista peraguntur de sabore nr̃o. Nussi
autem uicto ludi agonistici placent. s
tamen cum dedecore decori sunt. Et hec
enim quedam imitatio ueritatis ẽst.
Nec ob aliud a talibus prohibem᷑ specta¬
culis. insi ne umibris rerum decepti ab

Expanded text:
diligunt, conditricem vero ac moderatridiligunt, conditricem vero ac moderatricem temporum divinam providentiam non requirunt; atque in ipsa dilectione temporalium nolunt transire quod amant, et tam sunt absurdi, quam si quisquam in recitatione praeclari carminis unam aliquam syllabam solam perpetuo vellet audire. Sed tales auditores carminum non inveniuntur; talibus autem rerum aestimatoribus plena sunt omnia; propterea quia nemo est, qui non facile non modo totum versum, sed etiam totum carmen possit audire; totum autem ordinem saeculorum sentire nullus hominum potest. Huc accedit quod carminis non sumus partes, saeculorum vero partes damnatione facti sumus. Illud ergo canitur sub judicio nostro, ista peraguntur de labore nostro. Nulli autem victo ludi agonistici placent, sed tamen cum ejus dedecore decori sunt: et haec enim quaedam imitatio veritatis est. Nec ob aliud a talibus prohibemur spectaculis, nisi ne umbris rerum decepti, ab
Abbreviated transcription (Latin):
tudiem complent. et hoc totum nõ pro¬
yterra malum quia transit. Sic enĩ et
uersus in suo genere puscher ẽ. quamus
due sillabe sumil dici millo modo possint.
n em̃ secunda enunciatur nisi prima
transierit. atq ita per ordinem perue¬
atur ãd finem. ut cum sola extrema
sonat non secum sonantib su ꝑioribus.¬
formam tamen et decus metricum pre¬
tentis conterta perficiat: nec ideo tamẽ
aro ip̃a qua uersus fabricatur sic tem¬
pori ob̾noxia ẽ. ut puschritũdo eius per
mensuras morarum digenatur. Sed si¬
mul habet omnia quibus efficit uer fr̃
non simil hentem omnia. s posteriori¬
b priora tossentem. Propterca tñ pus¬
chrum quia extrema uestigia issius pul¬
chutudims oscentat. quã constant᷑ atq
incomiutabiliter ars ip̃a custodit. Ĩta
ut nonmussi peruer si amant magis
uersum ꝙͣ ip̃am artem qua ꝯficitur
rersus. quia plus se auribus ꝙ intelli¬
gentie dederunt. ita multi temporasia

Expanded text:
tudinem complent. tudinem complent. pterea malum, quia transit. Sic enim et versus in suo genere pulcher est, quamvis duae syllabae simul dici nullo modo possint. Nec enim secunda enuntiatur, nisi prima transierit; atque ita per ordinem pervenitur ad finem, ut cum sola ultima sonat, non secum sonantibus superioribus,formam tamen et decus metricum cum praeteritis contexta perficiat. Nec ideo tamen ars ipsa qua versus fabricatur, sic tempori obnoxia est, ut pulchritudo ejus per mensuras morarum digeratur: sed simul habet omnia, quibus efficit versum non simul habentem omnia, sed posterioribus priora tollentem; propterea tamen pulchrum, quia extrema vestigia illius pulchritudinis ostentat, quam constanter atque incommutabiliter ars ipsa custodit. 43. Itaque, ut nonnulli perversi magis amant versum, quam artem ipsam qua conficitur versus, quia plus se auribus quam intelligentiae dediderunt: ita multi temporalia
Abbreviated transcription (Latin):
genere quamuis extremam pusch̾ritu¬
dinem sine ulso errore mon̾strabit. Tẽ¬
poralium enim sperum multiformitas
ab unitate dei hominem lapsum per
carnales sensus diu̾berauit. et muca¬
bili uarietate multiplicauit eius affec¬
tum. Ita factaẽ abundancia laboriosa.
et si dici potest copiosa egestas: dũ ali¬
ud et aliud sequitur. et nichilcum eo
permanet. Sic a tempore frumenti ⁊
uini et olei sui multiplicatus ẽ. ut non
inueniat id ip̃m id ẽ naturam incõmu¬
tabilem et singularem. quã secutus nõ
erret. et assecutus non doleat. hẽbit enĩ
etiam consequentem redemptionẽ cor¬
poris sui. quodiam non corrumpit᷑. Nũc
uero corpus quod corrumpitur aggrauat
anmam et deprimit terrena inhabitatio
sensum multa cogitantem: quia rapitur
in ordinem successionis extrema corpoꝵ
puschritudo. Nam ideo extrema ẽ. quia
simuil non potest here omma. S dui alia
adunt atq alia succedunt temporaliu
foemarum numerum miniam puschri¬

Expanded text:
genere, quamvis extremam, pulchritugenere, quamvis extremam, pulchritudinem sine ullo errore monstrabit. Temporalium enim specierum multiformitas ab unitate Dei hominem lapsum per carnales sensus diverberavit, et mutabili varietate multiplicavit ejus affectum: ita facta est abundantia laboriosa, et, si dici potest, copiosa egestas, dum aliud et aliud sequitur, et nihil cum eo permanet. Sic a tempore frumenti, vini et olei sui multiplicatus est, ut non inveniat idipsum , id est naturam incommutabilem et singularem, quam secutus non erret, et assecutus non doleat. Habebit enim etiam consequentem redemptionem corporis sui , quod jam non corrumpetur. Nunc vero corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem , quia rapitur in ordinem successionis extrema corporum pulchritudo. Nam ideo extrema est, quia simul non potest habere omnia; sed dum alia cedunt atque succedunt, temporalium formarum numerum in unam pulchri
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ non putat. quia eius clariorem ꝑtem
per infinitum falsa cogitatione distendit.
Quod non solum de hac luce. s etiã de aqua
postremo de uino. de messe. de auro. de ar¬
gento. de ip̃is deniq pulpis. carmbus. uel
sanguine. uel ossib quorũlibet aĩalium.
et ceteris huiusmodi reb facillime fieri
potest. Nichil autem corporis quod nõ uel
unum uisum possit innumerabiliter co¬
gitari. uel in paruo spatio uifum possit
eãdem ymagmnandi facultate per infini¬
ta diffundi. Sed facillimum ẽ execrari
carnem. difficile autem non carnaliter
contingit peccato atq supplicio. fit oĩs
natura corporea issud quod ꝑ salomonẽ
dicitur. uanitas uanitãtum et omina
uanitas. Que abundantia homimi in
omni labore eius. quẽ ip̃e laborat sub
sor̾e. Neq enim frustra ẽ additũ ua¬
nitãtum. ꝯuiã si uanitũtes detrahae.
qui tanquam prima sectantur ext̾¬
ma. non erit corpꝰ uanitas: s in suo

Expanded text:
esse non putat, quia ejus clariorem partem esse non putat, quia ejus clariorem partem per infinitum falsa cogitatione distendit. Quod non solum de hac luce, sed etiam de aqua, postremo de vino, de melle, de auro, de argento, de ipsis denique pulpis, vel sanguine, vel ossibus quorumlibet animalium, et caeteris hujusmodi rebus facillime fieri potest. Nihil enim est corporis, quod non vel unum visum possit innumerabiliter cogitari, vel in parvo spatio visum possit eadem imaginandi facultate per infinita diffundi. Sed facillimum est exsecrari carnem, difficillimum autem non carnaliter contingit peccato atque supplicio, fit omnis natura corporea illud quod per Salomonem dicitur: Vanitas vanitantium, et omnia vanitas. Quae abundantia homini in omni labore ejus, quo ipse laborat sub sole ? Neque enim frustra est additum, vanitantium, quia si vanitantes detrahas, qui tanquam prima sectantur extrema, non erit corpus vanitas; sed in suo
Abbreviated transcription (Latin):
plicat erumpnis. et pascit fallacibus
uoluptatibris: quia neq permanent.
neq satiant. et torquent doloribus. Qͥa
cum ordinem suum peragit pulchra mu¬
tabisitas temporum. deserit amantem
sp̃es concupita: et per cruciatũ sentiẽtis
discẽdit a sensibus. et errorib agitatur.
ut hanc eẽ primam sp̃em pucet que
oninium infima est. nature scilicet cor¬
porre quam per lubricos sensus caro ma¬
sẽdiscã nunciauerit. ut cum asiquid cogi¬
tat intelligere se crẽdat unbris illusus
fantasinatum. Si quando autem non
tenens integram diuine prouidentie di¬
sciplmam s cenere se arbitrans. carni resi¬
stere conatur usq ad iuisibilium rerum
ymagines peruenit: et lucis huiꝰ quam
terminis certis circũscriptam uidet in¬
mensa spatia cogitatione format in ami¬
ter. et hanc spẽm sibi future hĩtationis
pollicetur. nesciens oculor concupiscen¬
tiam setrahere. et cum hoc mundo ire uelle¬
extra minidum. Quem propterea ip̃m

Expanded text:
plicat aerumnis, et pascit fallacibus plicat aerumnis, et pascit fallacibus voluptatibus: quia neque permanent, neque satiant, sed torquent doloribus. Quia cum ordinem suum peragit pulchra mutabilitas temporum, deserit amantem species concupita, et per cruciatum sentientis discedit a sensibus, et erroribus agitat; ut hanc esse primam speciem putet, quae omnium infima est, naturae scilicet corporeae, quam per lubricos sensus caro male delectata nuntiaverit, ut cum aliquid cogitat, intelligere se credat, umbris illusus phantasmatum. Si quando autem non tenens integram divinae providentiae disciplinam, sed tenere se arbitrans, carni resistere conatur; usque ad visibilium rerum imagines pervenit, et lucis hujus quam certis terminis circumscriptam videt, immensa spatia cogitatione format inaniter: et hanc speciem sibi futurae habitationis pollicetur; nesciens oculorum concupiscentiam se trahere, et cum hoc mundo ire vellextra mundum; quem propterea ipsum