comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ate: quia cogitatio tua maliud intenditur.
Modo ꝓbo: scientib loqͦr. Kartaginẽ nomi¬
no. Om̃s mͦ intꝰ. quicũq eã nostis: uidistis
kartaginẽ. Nũquid dot st̃ cartaganes. quot
aĩe ur̃e: Om̃s uidistis ꝑ nom̃ hoc: ꝑ quatuor
has syllabas notas uobis erũpentes exore
meo. tactȩ sunt aures ur̃ȩ. tractatꝰ ẽ sensus
animȩ ꝑcorpus: et ab alia intentione reflexꝰ
ẽ animus. ad id qd ibi erat. et uidit cartaginẽ.
Numqͥd tc̃ est. ibi cartago facta: Iã ibi erat: s
latebat. Quare latebat: Qͥa animꝰ tuus ina¬
luid attendebat. Cũ uero reflexa ẽ cogitatio
adid qd̃ erat inmemoria: in de formata est
& uisio quedã animi. facta est: antea ñ erat.
slonerat uisio: s erat memoria. Reflexa cogi¬
tatione ad memoriã: facta ẽ uisio. Demonstͣ¬
uit gͦ memoria tua cogitationi tuȩ cartaginẽ.
& qd̃ in illa erat anteqͣ intenderes: conuerse
ad se intentione cogitationis ostendit. Ecce

Expanded text:
a te, quia cogitatio tua in aliud intenditur. a te, quia cogitatio tua in aliud intenditur. Modo probo, scientibus loquor: Carthaginem nomino, omnes modo intus quicumque eam nostis, vidistis Carthaginem. Numquid tot sunt Carthagines quot animae vestrae? Omnes vidistis per nomen hoc: per quatuor has syllabas notas vobis, erumpentes ex ore meo, tactae sunt aures vestrae, tactus est sensus animae per corpus, et ab alia intentione reflexus est animus ad id quod ibi erat, et vidit Carthaginem. Numquid tunc est ibi Carthago facta? Jam ibi erat, sed latebat. Quare ibi latebat? Quia animus tuus in aliud attendebat: cum vero reflexa est cogitatio tua ad id quod erat in memoria, inde formata est, et visio quaedam animi facta est. Antea non erat visio, sed erat memoria: reflexa cogitatione ad memoriam, facta est visio. Demonstravit ergo memoria tua cogitationi tuae Carthaginem, et quod in illa erat antequam intenderes, conversae ad se intentioni cogitationis ostendit. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
tiq ñ incorpore: s inipsa m̃te factus ẽ homo
ad imagiñe dei. Insimilitudine sua dm̃ qͣra¬
mꝰ iimaginẽ sua creatorẽ agnoscamꝰ. Ibi ibi¬
intꝰ si potuerimꝰ inueniamus hoc qd̾̃ dicimꝰ.
quomͦ demonstrat pat̃ filio. et filiꝰuideat qd̃
aemonstrat pat̾: anteq̃ fiat aliqͥd apat᷑ ꝑfiliũ.
S cũ dixero et intellexeris: nec sic putes ia
illud aliquid tale ẽẽ. ut serues ibi pietatẽ quã
uolo ate seruari: & p̃cipuȩ moneo idẽ. ut si
ñ uales comp̃hendere ds qͥd sit. parũ ñtͥ putes
ẽẽ scire qͥd ñ sit. Ecce inmñte tua uideo aliqua
duo. Memoriã tuã. et cogitationẽ tuã: idẽ.
riȩ. Ibi ẽ. intꝰ qd̾ memoriȩ cõm̃dasti. in abdito
reconditũ qͣsi inhorreo. quasi inchesauro.
qͣsi insecretario quodã: et penetrali interio¬
re. Cogitas alunde: intentio tua alibi est.
Illud qͣd uidisti. in memoria tua ẽ et ñ uidet᷑

Expanded text:
tique non in corpore, sed in ipsa mente factus est homo tique non in corpore, sed in ipsa mente factus est homo ad imaginem Dei. In similitudine sua Deum quaeramus, in imagine sua Creatorem agnoscamus. Ibi intus, si potuerimus, inveniamus hoc quod dicimus; quomodo demonstret Pater Filio, et Filius videat quod demonstrat Pater, antequam fiat aliquid a Patre per Filium. Sed cum dixero et intellexeris, nec sic putes jam illud aliquid tale esse, ut serves ibi pietatem, quam volo a te servari, et praecipue moneo: id est, ut si non vales comprehendere Deus quid sit, parum non tibi putes esse scire quid non sit. 11. Ecce in mente tua video aliqua duo, memoriam tuam et cogitationem tuam, id est, riae: ibi est intus quod memoriae commendasti, in abdito reconditum quasi in horreo, quasi in thesauro, quasi in secretario quodam et penetrali interiore. Cogitas aliunde, intentio tua alibi est; illud quod vidisti in memoria tua est, et non videtur
Abbreviated transcription (Latin):
sic ds̃ quomͦ anima: cerce inmortalis ẽ aĩa.
Qͥd gͦ est qd̾ ait apłs dedeo. qͥ solus habet inmor¬
talitatẽ. nisi qͥa hoc aꝑte dixit solus habet
in cõmutabilitatẽ. qͥa solus habet uerã ȩt̃nitatẽ:
Ergo ibi nulla mutabilitas. Agnosce inte ali¬
qͥd qd̃ uolo dicere: intus inte. non inte qͣsi in
corꝑe tuo. Nã et ibi potest dici inte. Inte est
enim sanitas inte quelibet ȩtas: s scłm corpꝰ
inte ẽ manus. pes tuus. S aliud ẽ inte intus:.
aliud inte tamquã in ueste tua. S relinqͥ
foris et uestẽ tuam: et carnẽ tuã. Descende
adte:. ad secretariũ tuũ m̃tẽ tuã. et ibi uide
qd̃ uolo dicere: si potueris. Si enĩ tu ipse a te
longe es. deo ppinquare. unde potes: dicebã
dedeo: et intellecturũ te arbitrabaris. De aĩa
dico. d̾te dico: intellige iͥq ꝓbabosion enĩ longe ual¬
de ꝑgo in exempla: quando dem̃te tuauolo
aliquam similitudinẽ dare ad dm̃ tuũ. Qͥa u¬

Expanded text:
e immortalis est anima; quid ergo est quod ait Apostolus de Deo, Qui solus habet immortalitatem ; nisi quia hoc aperte dixit, Solus habet incommutabilitatem, quia solus habet veram aeternitatem? Ergo ibi nulla mutabilitas. 10. Agnosce in te aliquid, quod volo dicere, intus, intus in te; non in te quasi in corpore tuo, nam et ibi potest dici in te. In te est enim sanitas, in te quaelibet aetas, sed secundum corpus; in te est manus, pes tuus: sed aliud est in te intus, aliud in te tanquam in veste tua. Sed relinque foris et vestem tuam et carnem tuam, descende in te, adi secretarium tuum, mentem tuam, et ibi vide quod volo dicere, si potueris. Si enim tu ipse a te longe es, Deo propinquare unde potes? Dicebam de Deo; et intellecturum te arbitrabaris: de anima dico, de te dico; intellige, ibi te probabo. Non enim valde longe pergo in exempla, quando de mente tua volo aliquam similitudinem dare ad Deum tuum; quia u
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ. ñ honorificat patrẽ qui misit eum.
Nonẽ missus filius: nͥ qͥa factus ẽ homo. aõ
am̃ dico uobis. Iterũ ad resurrectionẽ animar̃
ut assidue dicentẽ capiamꝰ. qͥa uelud uolantẽ
sermonẽ seqͥ ñ poteramꝰ : ecte inmoratur nob̾¬
cũ sermo dei. ecce quasi habitat cũ infirmitati¬
b nr̃is: redit rursus ad cõmendationẽ resur¬
rectionis animarũ. Am̃ am̃ dico uobis. qͥa qui
uerbũ meũ audit et credit ei qͥ misit me: ha

Expanded text:
. Non est missus Filius, nisi quia factus est homo. 14. Amen, amen dico vobis. Iterum redit ad resurrectionem animarum, ut assidue dicentem capiamus: quia velut volantem sermonem sequi non poteramus; ecce immoratur nobiscum sermo Dei, ecce quasi habitat cum infirmitatibus nostris: redit rursum ad commendationem resurrectionis animarum. Amen, amen dico vobis, quia qui verbum meum audit, et c
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ corpors: Qui ñ honorificat᷑ fi¬
liũ: ñ honorificat patre qͥmisit illũ. Non
dix̃ sic: s honorificat & honorificat. Honorat᷑
hoc dixit: pat̾ maior meest. Quando aut̃ẽ
honorificatur filiꝰ. sic̃ honorificat᷑ pat᷑ : sum in
principio erat uerbũ. et uerbũ erat apud

Expanded text:
n honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum. Non dixit, sicut; sed, honorificat, et honorificat. Honoraturhoc dixit, Pater major me est . Quando autem honorificatur Filius, sicut honorificatur Pater? Cum in principio erat Verbum, et Verbum erat apud
Abbreviated transcription (Latin):
ille fecerit: hec & filius similiter facit. Cęlũ.
t̃rã. mare. quȩ incęlo. qͦ int̾ra. qͤ inmari. uisi¬
bilia. inuisibilia. animalia int̾ris. fructec¬
ta inagris. natantia inaqͥs. in aere uolantia.
incȩlo lucentia: p̃ter hȩc omĩa. angłos. uir¬
tutes. sedes. dñationes. pͥncipatꝰ. potestates:
omia ꝑipsum facta sunt. Numquid fecit hec¬
se faceret alterũ mundũ his om̃ib plenũ :
Non utiq. S qͥd: Quecũq enĩ ille fecerit. hȩc
ñ alia. s hec et filius: nec dissimiliter.s simi¬
lit̃ facit. Pat̃ enĩ diligit filiũ: et om̃ia de¬
monstrat ei que ipse facit. Demonstrat pat
filio. ut animȩ suscitentur. quia ꝑpatre & fi¬
liũ animȩ suscitant᷑. Nec possunt uiuere.
animȩ nͥ earũ uita sit ds. Si gͦ ñ possunt

Expanded text:
Filius similiter facit. Coelum, terram, mare, quae in coelo, quae in terra, quae in mari, visibilia, invisibilia, animalia in terris, fruteta in agris, natantia in aquis, in aere volantia, in coelo lucentia; praeter haec omnia, Angelos, Virtutes, Sedes, Dominationes, Principatus, Potestates: omnia per ipsum facta sunt . Numquid Deus mundum his omnibus plenum? Non utique. Sed quid? Quaecumque enim ille fecerit, haec, non alia, sed haec et Filius, nec dissimiliter, sed similiter facit. Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Demonstrat Pater Filio ut animae suscitentur, quia per Patrem et Filium animae suscitantur: nec possunt vivere animae, nisi earum vita sit Deus. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ardere uideretur: ad iunxit. Non ego au
apłs. Habemꝰ certiorẽ ꝓpħicũ sermonem.
ciui bene facitis intendentes quẽ admodũ
lucerne lucenti in obscuro loco: donec dies
lucescat. et lucifer oriatur incordib ur̃is.
lucerna. Quid apłi : Non lucerne: Etiam
ipsi plane lucerne. Solus enĩ ille: ñ lucer¬
na. Non enĩ accenditur et extinguit᷑.¬
qͥa sic̃ pat̾ habet uitã insemetipso. sic de¬
dit filio uitã habere insemet ipso. Lucerne
gͦ et apłi: & grãs agant. qͥa et accense sunt
lumine ueritatis. et feruent spũ caritatis:
mundi. Nam postea quã dixit uos estis

Expanded text:
ardere videretur, adjunxit, Non ego autardere videretur, adjunxit, Non ego autapostolus, Habemus certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes, quemadmodum lucernae lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestrlucerna. Quid apostoli? non lucernae etiam ipsi? Lucernae plane. Solus enim ille non lucerna. Non enim accenditur et exstinguitquia sicut Pater habet vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vitam in semetipso. Lucernae ergo et Apostoli; et gratias agunt, quia et accensi sunt lumine Veritatis, et fervent Spiritu charitatis, estis lumen mundi. Nam posteaquam dixit, Vos estis
Abbreviated transcription (Latin):
erant: inlege scilicet dei. ministrata sibi
ꝑ moysen famulũ dei. Scrutamini inqͥt
scripturam. inqua uos putatis uitã ȩt̾nã
habere: ipsa testimoniũ ꝑhibet deme. Et
non uultis uenire ad me: ut uitã habeatiᷤ.
Quid uos putatis habere inscriptura uitã
ȩternã: Ipsam int̾rogate. cui ꝑhibet testi¬
moniũ: et intelligite quȩ sit uita ȩt̾na. Et
qͥa ꝓpter moysen uolebant repudiare xp̃m.
tamquã aduersariũ institutis p̃ceptis q
moysi: rursus eosdẽ ipse conuincit. tãquã
dealia lucerna. Om̃s enĩ homines lucerne:
qͥa & accendi possunt et extingui. Et lucer¬
ne qͥdem cũ sapiunt lucent: et sp̃u ferueñ.
Nam & si ardebant. et extincte sunt: et¬
iam putent. Per manserunt enĩ serui dei
lucerne bone. ex oleo miscđie illiꝰ: ñ ex iuri¬
b suis. Rr̃a quippe dei gratuita illa: oleũ
lucernarũ est. Plus enim illis om̃ib labo¬
raui: ait quedã lucerna. Et ne uirib siuis

Expanded text:
erant, in lege scilicet Dei, ministrata sibi erant, in lege scilicet Dei, ministrata sibi per Moysen famulum Dei. Scrutamini, inquit, Scripturam , in qua vos putatis vitam aeternam habere. Ipsa testimonium perhibet de me, et non vultis venire ad me ut vitam habeatis. Quid vos putatis habere in Scriptura vitam eternam? Ipsam interrogate, cui perhibet testimonium; et intelligite quae sit vita aeterna. Et quia propter Moysen volebant repudiare Christum, tanquam adversarium institutis praeceptisque Moysi; rursus eosdem ipse convincit tanquam de alia lucerna. 3. Omnes enim homines lucernae, quia et accendi possunt et exstingui. Et lucernae quidem cum sapiunt, lucent, et spiritu fervent: nam et si ardebant et exstinctae sunt, etiam putent. Permanserunt enim servi Dei lucernae bonae ex oleo misericordiae illius, non ex viribus suis. Gratia quippe Dei gratuita, illa oleum lucernarum est. Plus enim illis omnibus laboravi, ait quaedam lucerna; et ne viribus suis
Abbreviated transcription (Latin):
ne. s tamqu̾a lucerna: ñ ad satiendos ami¬
cos. s ad confundendos inimicos. Iam enĩ
ante p̾dictũ erat aꝑsona patris: paraui
lucernã xp̃o meo. Inimicos eiꝰ induã con¬
fusione:suꝑ ipsũ autẽ florebit scĩficatio
mea. Esto tamquã in nocte positus. adten¬
disti in lucernã. et miratꝰ es lucernã: et
exultasti adlum̃ lucerne. S illã lucernã
dicit ẽẽ solẽ in quo exultare debeas: et ꝗͣ¬
ius arcdeat in nocte. diẽ te ibet expecta¬
re. Non gͦ qͥa illius hominis testimoni
ũ ñ erat opus. nã ut quid mitteret᷑ si ñ
erat opus:S ne inlucerna remaneat ho¬
mo. ꝙ lum̃ lucerne sͥ sufficere arbitretur.
ideo dñs nec lucernã illã suꝑfluã dicit fu¬
isse: nec tam̃ te dicit inlucerna debere
remanere. Dicit aliud testimoniũ scͥptu¬
ra dei. Ibi utiq ds̃ ꝑhibuit testimoniũ
filio suo. et inilla scriptura uidei sp̃e posu¬

Expanded text:
ne, sed tanquam lucerna, non ad satiandos amine, sed tanquam lucerna, non ad satiandos amicos, sed ad confundendos inimices: jam enim antea praedictum erat a persona Patris, Paravi lucernam Christo meo; inimicos ejus induam confusione; super ipsum autem efflorebit sanctificatio mea . Esto tanquam in nocte positus, attendisti in lucernam, et miratus es lucernam, et exsultasti ad lumen lucernae: sed illa lucerna dicit esse solem, in quo exsultare debeas; et quamvis ardeat in nocte, diem te jubet exspectare. Non ergo quia illius hominis testimonio non erat opus. Nam erat opus? Sed ne in lucerna remaneat homo, et lumen lucernae sibi sufficere arbitretur; ideo Dominus nec lucernam illam superfluam dicit fuisse, nec tamen dicit in lucerna debere 516 remanere. Dicit aliud testimonium Scriptura Dei, ubi utique Deus perhibuit testimonium Filio suo; et in illa Scriptura Judaei spem posu
Abbreviated transcription (Latin):
uodam loco
in eugłio dñs ait. prudentẽ
auditorẽ uerbi sui similẽ
ẽẽ debere homini. qui uo¬
lens edificare fodit altius.
donec ꝑueniat adfundam̃tũ
stabilitatis
petre. et ibi secu¬
rus constituat qd fabricat ad uersũ impe¬
tũ fluminis: ut cũ uenerit reꝑcutiatur
potiꝰ firmitate edificii. quã impulsu suo
ruinã faciat illi domui. Putemus scͥptu¬
rã dei tamquã agrũ ẽẽ: ubi uolumꝰ aliqͥd
ȩdificare.Non simꝰ pigri nec suꝑficie con¬
timonio dñi nobis locuta ẽ. qͥa ñ habet ne¬
cessariũ abhominib testimoniũ. s habeat
maiꝰ quã sunt homines: atq id testimoni¬
ũ dixit qd̃ sit. Oꝑa inqͥt quȩ ego facio: tes¬
timonũ̃ ꝑhibent deme. Deinde ad iun¬
xit. Et testimoniũ ꝑhibet deme: qui me¬
misit pat̾. Ipsa quȩ oꝑa quȩ facit: apatre
se accepisse di cit. Testimoniũ gͦ ꝑhibent
oꝑa: testimoniũ ꝑhibet pater. Nullũ ne
testimoniũ ꝑhibuit iohes: Phibuit pla¬

Expanded text:
uodam loco in Evangelio Dominus ait, prudentem auditorem verbi sui similem esse debere homini qui volens aedificare, fodit altius, donec perveniat ad fundamentum stabilitatis petrae, et ibi securus constituat quod fabricat adversus impetum fluminis: ut cum venerit, repercutiatur potius firmitate aedificii, quam impulsu suo ruinam faciat illi domui . Putemus Scripturam Dei tanquam agrum esse, ubi volumus aliquid aedificare. Non simus pigri, nec superficie contimonio Domini nobis locuta est, quia non habeat necessarium ab hominibus testimonium, sed habeat majus quam sunt homines; atque id testimonium dixit quid sit: Opera, inquit, quae ego facio, testimonium perhibent de me. Deinde adjunxit: Et testimonium perhibet de me, qui misit me Pater. Ipsa quoque opera quae facit, a Patre se accepisse dicit. Testimonium ergo perhibent opera, testimonium perhibet Pater. Nullumne testimonium perhibuit Joannes? Perhibuit pla
Abbreviated transcription (Latin):
minat omnẽ hominẽ uenientem in
hunc mundũ. tunc autẽ hoc de dño
dictũ est cũ aioh̃e distingeretur: de
iohe qͥppe baptista dictũ est. ñ erat ille
lum̃. s testimonũ ut ꝑhiberet delumi¬
ne. et ne diceres quomodo lum̃ ñ erat.
de quo xp̃c dicit quia lucerna erat: in
cõꝑatione alterius luminis ñ erat lum̃.
erat enim lumen uerum quod inlu-¬
minat omnẽ hominẽ uenientem in hc̃
mundum: gͦ cum et discipłis diceret.
uos estis lumen mundi. ne sibi aliquid
tributum putarent qd̾ desolo xp̃o intel¬
ligendũ eẽt. et ita lucerne uento suꝑbie
extinguerentur: cũ dixisset uos estis lum̃
mundi. continuo subiunxit. Non potest
curitas abscondi suꝑ montẽ constituta. ne¬
q ascendunt lucernã et ponunt eam sub
modio. s supra candelabrũ: ut omĩb luce¬
at qͥ indomo sunt. S qͥd si apłos ñ dixit lu¬
cernã. s accensores lucernȩ. quã ponerent
suꝑ candelabrũ: audi quia ipsos dixit lu¬

Expanded text:
nem venientem in hunc mundum. Tunc autem hoc de Domino dictum est, cum a Joanne distingueretur. De Joanne quippe Baptista dictum erat, Non erat ille lumen, sed ut testimonium perhiberet de lumine . Et ne diceres, Quomodo lumen non erat, de quo Christus dicit, quia lucerna erat? In comparatione alterius luminis non erat lumen. Erat enim verum lumen, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Ergo cum et discipulis diceret, Vos estis lumen mundi, ne sibi aliquid tributum putarent, quod de solo Christo intelligendum esset, et ita lucernae vento superbiae exstinguerentur; cum dixisset, Vos estis lumen mundi, continuo subjunxit, Non potest civitas abscondi supra montem constituta, neque accendunt lucernam et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt. Sed quid, si Apostolos non dixit lucernam, sed accensores lucernae quam ponerent super candelabrum? Audi quia ipsos dixit lu
Abbreviated transcription (Latin):
qd fac̃ ꝑfiliũ facit: ñ enĩ faciendo demonstrat
filio. s demonstrando facit ꝑfiliũ: uidet
enĩ patrẽ filius demonstrantẽ antequam
aliqͥd fiat. et ex demonstratione patris & ui¬
sione filii. fit qd̾ fit apatre ꝑfiliũ: si animȩ
suscitant᷑ si potuerint uidere istã unitatis
conuinctionẽ. patrẽ demonstrantẽ. filium

Expanded text:
monstrat Filio, sed demonstrando facit per Filium. Videt enim Filius Patrem demonstrantem antequam aliquid fiat, et ex demonstratione Patris et visione Filii fit quod fit a Patre per Filium. Sic animae suscitantur, si potuerint videre istam unitatis conjunctionem, Pa
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ głiam hominũ: magis quam głiam dei. Hide¬
te quẽ ad modũ notauerit euangłista & imꝓbaue¬
rit quosdam: quos tam̃ in eum dix̃ credidisse: qui
in hoc ingressu fidei si ꝑficerent. amorem quoq hu-¬
mane głie ꝓfitiendo suꝑarent. quẽ suꝑ auerat apłs.
dicens. Michi autem absit głiari. nͥ in cruce dñi nr̃i ihu
xp̃i: ꝑ quem mͥ mundꝰ crucifixꝰ est. & ego mundo. dd
hoc enim & ipse dñs. crucem suã. ubi eũ dem̃tia suꝑbe im¬
pietatis irrisit. in eoꝵ qͥ in illum credunt frontibꝰ fixit.
ubi ẽ quodã modo sedes uerecundie: ut de nomine eiꝰ fi¬
des ñ erubescat. & magis dei głiam quã hominum

Expanded text:
nim gloriam hominum magis quam gloriam Dei. Videte quemadmodum notaverit Evangelista et improbaverit quosdam, quos tamen in eum credidisse dixit: qui in hoc ingressu fidei si proficerent, amorem quoque humanae gloriae proficiendo superarent, quem superaverat Apostolus, dicens, Mihi autem absit gloriari, nisi in c mundus crucifixus est, et ego mundo . Ad hoc enim et ipse Dominus crucem suam, ubi eum dementia superbae impietatis irrisit, in eorum qui in illum crederent frontibus fixit, ubi est quodammodo sedes verecundiae, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam quam hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ut qͥ głiatur ñ in se ipso sed in dũo głietur. Nonitaq
mirũ ẽ quia ñ poterant credẽ: quoꝵ uoluntas sic su¬
subiec̃ti. Quia enĩ ñ ex fide sed tamquã exoꝑibꝰ. tumu¬
er̃t: ipso suo tumore cecati offendert̃ in lapidem of¬
fensionis. Sic autem dictum ẽ ñ poterant. ubi intel¬
ligendũ est qđ nolebant: quẽ ad modũ dictum est.
de dño deo nr̃o. siñ credimꝰ ille fidelis ꝑmanet. nega

Expanded text:
est ; ut qui gloriatur, non in seipso, sed in Domino glorietur . 9. Non itaque est ; ut qui gloriatur, non in seipso, sed in Domino glorietur . 9. Non itaque mirum est quia non poterant credere, quorum voluntas sic suunt subjecti . Quia enim non ex fide, sed tanquam ex operibus tumuerunt; ipso suo tumore caecati, offenderunt in lapidem offensionis. Sic autem dictum est non poterant, ubi intelligendum est quod nolebant; quemadmodum dictum est de Domino Deo nostro, Si non credimus, ille fideli
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑbiã: & quosda nimia sue uoluntatis diffiden¬
tia deiecit in negligentiã. Illi dicunt. Ut quid ro¬
gamꝰ dm̃ ne uincam᷑ temptatione: qđ in nr̃a ẽ pote¬
state: Isti dict̃. Ut qͥd conam᷑ bene uiuere: qđ in dĩ
ẽ potestate: O dñe. o pat̾ qui es in celis. ne nos infe¬
ras in quãlibet istarũ temptationũ ẜliba nosa ma¬
lo. Audiamꝰ dñm dicentẽ. Rogaui ꝓ te petre ne defiti¬
at fides tua: ne sic ex istimemꝰ fidem nr̃am esse in lib̃o
arbitrio. ut diuino ñ egeat aduitorio. Audiamꝰ euan-¬
głistam dicentẽ. dedit eis potestatẽ filios dei fieri: ne
omĩno existimemꝰ in nr̃a potestate nonesse qđ credi¬
mꝰ. Ueruntamꝰ in utroq illius beneficia cognoscamꝰ.
Nam & agende sunt gr̃e quia data ẽ potestas: & o¬
randũ ne succumbat infirmitas. Ipsa ẽ fides que ꝑ
dilectionẽ oꝑat᷑. sic̃ eius m̃surã dñs cuiquã parcitus

Expanded text:
in superbiam, et quosdam nimia suae voluntatis diffidenin superbiam, et quosdam nimia suae voluntatis diffidentia dejecit in negligentiam. Illi dicunt: Ut quid rogamus Deum ne vincamur tentatione, quod in nostra est potestate? Isti dicunt: Ut quid conamur bene vivere, quod in Dei est potestate? O Domine, o pater qui es in coelis, ne nos inferas in quamlibet istarum tentationum, sed libera nos a malo. Audiamus Dominum dicentem: « Rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua , » ne sic existimemus fidem nostram esse in libero arbitrio, ut divino non egeat adjutorio. Audiamus et evangelistam dicentem: « Dedit eis potestatem filios Dei fieri , » ne omnino existimemus in nostra potestate non esse quod credimus. Verumtamen in utroque illius beneficia cognoscamus. Nam et agendae sunt gratiae, quia data est potestas, et orandum, ne succumbat infirmitas. Ipsa est fides, quae per dilectionem operatur, sicut ejus mensuram Dominus cuique partitus
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ. & scire debemꝰ. sed etiam siqͥd alit̾ sapimꝰ. id quoq
nobis ds reuelauit. ꝑuenimꝰ aut̃. in uiã fidei. Hancꝑ
seuerantissime teneamꝰ: ipsa ꝑducet ad cubicłm regis
in quo sunt om̃s tesauri sapientie & scientie abscondi
p̾cipue electis discipłis inuidebat: quando dicebat.
Multa habeo uobis dicere: sed ñ potestis ea portare mͦ.
Ambulandũ ẽ. ꝓfitiendũ ẽ. crescendũ ẽ: ut sint corda¬
nr̃a capatia earũ rerũ. quas caꝑe modo ñ possumꝰ.
Quod si nos ultimꝰ dies ꝓfitientes inuenerit: ibi disce¬
& meliꝰ nouit: & se posse confidit ex ponere: absit
ut ñ sim paratior discere quam docere. Tantũ neau¬
deat quisquã liberũ arbitriu̾ sic defende: ut nob̾
orationẽ qua dicimꝰ ne nos inferas intẽptationẽ¬
conetur auferre. Rursus ne qͥsquã neget uolunta¬
tis arbitriũ: & audeat excusare peccatũ. S audi¬
qͥd facere debeamꝰ: & aduiuantẽ ut implere posũmꝰ.
Nam quosdam nimia sue uoluntatis fiducia extulit

Expanded text:
pimus, id quoque nobis Deus revelabit . Pervenimus autem in viam fidei, hanc perseverantissime teneamus: ipsa perducet ad cubiculum regis, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditpraecipue electis discipulis invidebat, quando dicebat, Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Ambulandum est, proficiendum est, crescendum enostra capacia earum rerum quas capere modo non possumus. Quod si nos ultimus dies proficientes invenerit, ibi disceet melius novit se posse et confidit exponere, absit ut non sim paratior discere quam docere. Tantum ne audeat quisquam liberum arbitrium sic defendere, ut nobis orationem qua dicimus, Ne nos inferas in tentatione» conetur auferre. Rursus ne quisquam neget voluntatis arbitrium et audeat excusare peccatum. Sed audiquid facere debeamus, et adjuvantem ut implere possimus. VI. Quosdam nimia suae voluntatis fiducia extulit
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & excutiant᷑ ut dignũ ẽ: nec mearũ iuriũ eẽ
arbitror nec angustiarũ tẽporis : nec ur̃e capacita¬
tis. Tam̃ quia transire ad alia ur̃a expectatione ñ si¬
nim᷑ nͥ aliqͥd inde dicamꝰ. accipite qđ potuerimꝰ: &
ut ur̃e expec̾tationi ñ suffecerimꝰ. ab illo incremen¬
tũ poscite. qui nos plantare posuit & rigare. Na
sic̃ dicit apłs. neq qui plantat est aliquid. neq qͥ
rigat: sed qui incrementũ dat ds̃. Quidam gͦ int̾ se
musitant. & uͥ possunt aliquando ꝓclamant: & tͦ¬
bulenta disceptatione contendunt dicentes. Quid
fecert̃ udei. uel que culpa eoꝵ fuit si necesse erat

Expanded text:
tur et excutiantur ut dignum est, nec mearum virium esse tur et excutiantur ut dignum est, nec mearum virium esse arbitror, nec angustiarum temporis, nec vestrae capacitatis. Tamen quia transire ad alia vestra expectatione non sinimur, nisi aliquid inde dicamus, accipite quod potuerimus: et ubi vestrae exspectationi non suffecerimus, ab illo incrementum poscite qui nos plantare posuit et rigare; quia, sicut dicit Apostolus, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incremussitant, et ubi possunt proclamant, et turbulenta disceptatione contendunt, dicentes: Quid fecerunt Judaei, vel quae culpa eorum fuit, si necesse erat,
Abbreviated transcription (Latin):
renuntiata dñs iħs xp̾c passione sua & mor¬
te fructuosa in exaltatione crucis. ubi dixit
se om̃ia tracturũ esse post se: cũ intellexissent
udei qđ de sua morte dixisset. & ꝓposuissent
ei questionem quomodo diceret se esse moriturũ cum
ex lege audierint. qđ xp̃c maneat ineternũ. hortatꝰẽ
eos. ut dũ ad huc modicũ lum̃ esset in eis quo xp̃m¬
ne cõp̃hend̾ent᷑ a tenebris.  cum hec esset locutꝰ: abs¬
condit se ab eis. Hec in suꝑiorib dnĩcis lec̾tionibꝰ. uerb̃¬
q didicistis. Deinde intulit euangłista unde ho dier-¬
num capitulum recitatũ est: & ait. Cum autẽ tanta
signa fecisset coram eis ñ credebant in eum: ut sermo
ysaie ꝓpħe impleret᷑ quẽ dix̃. Dñe quis credidit audi
tui nr̃o: & brachium dñi eui reuelatum ẽ : Ubi satis
ostendit brachiũ dñ ipsũ filiũ dĩ nuncupatũ: ñ qđ
d̾s pat̾ figura determinet᷑ carnis humane. eiq filius
ido brachiũ dñi dictꝰ ẽ. Sic̃ enim tuũ brachiũ ꝑ qd̾

Expanded text:
enuntiata Dominus Christus passione sua, et morte fructuosa in exaltatione crucis, ubi dixit se omnia tracturum esse post se, cum intellexissent Judaei quod de sua morte dixisset, et proposuissent ei quaestionem, quomodo diceret se esse moriturum, cum ex Lege audierint quod Christus manet in aeternum; hortatus est eos, ut dum adhuc modicum lumen in eis essne comprehenderentur a tenebris. Et cum haec esset locutus, abscondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum capitulum recitatum est, et ait: Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum: ut sermo Isaiae prophetae impleretur quem dixt: Brachium Domini cui revelatum est? satis ostendit brachium Domini ipsum Dei Filium nuncupatum, non quod Deus Pater figura determinetur carnis humanae, eique Filius ideo brachium Domini dictus est. Sicut enim tuum brachium per quod
Abbreviated transcription (Latin):
sio de illius gr̃a est cui dicitur. ds uirtutũ conũte
nos: anforte de hoc de suꝑne medicina miscdĩe fac-¬
tis erant. & usticiam suam constituere uolebant. ad
hoc desererent᷑. ut excecarent᷑. ad hoc excecarent᷑ ut
offenderent in lapidem offensionis: & impleret᷑ faci¬
es eoꝵ ignomuua. ita ut humiliati quererent nom̃
diñ. & ñ suam qua inflatur suꝑbꝰ. sed iusticiã dei qua
iustificat᷑ impiꝰ. Hoc enĩ multis eoꝵ ꝓfecit inbonũ.
qui de suo scelere cõpuncti in xp̃m postea credider̃t.
ꝓquib & ipse orauerat dicens. Pat̾ ignosce illis:. qͥa
nesciunt ͥqd faciunt. De qua illoꝵ ignorantia: & apłs

Expanded text:
sio de illius gratia est, cui dicitur: Deus virtutum, converte sio de illius gratia est, cui dicitur: Deus virtutum, converte nos . An forte et hoc de supernae medicinae misericordia factis erant, et suam justitiam constituere volebant, ad hoc desererentur, ut excaecarentur; ad hoc excaecarentur, ut offenderent in lapidem offensionis, et impleretur facies eorum ignominia; atque ita humiliati quaererent nomen Domini, et non suam qua inflatur superbus, sed justitiam Dei qua justificatur impius? Hoc enim multis eorum profecit in bonum, qui de suo scelere compuncti, in Christum postea crediderunt: pro quibus et ipse oraverat dicens, Pater, ignosce illis, quia nesciu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc asserunt. ꝯͥputant eum ẽe creaturã: nec intelli¬
gunt scłm qͥd dictũ ẽ. ego & pat᷑ unũ sumꝰ. Prorsus
in forma dei. inqua equalis ẽ patͥ: etiã filius inuisi¬
sicut uoluit in subiecta sibi creatura. ñ sicut ẽ. appa¬
ruisse. Mundemꝰ corda ꝑ fidem: ut illi meffabili. &
ut ita dicam inuisibili uisioni p̃parem᷑. Beati enĩ

Expanded text:
hoc asserunt qui putant eum esse creaturam; nec intellihoc asserunt qui putant eum esse creaturam; nec intelligunt secundum quid dictum sit, Ego et Pater unum sumus . Prorsus in forma Dei in qua aequalis est Patri, etiam Filius invisisicut voluit in subjecta sibi creatura, non sicuti est. Mundemus corda per fidem, ut illi ineffabili, et, ut ita dicam, invisibili
Abbreviated transcription (Latin):
tuere iusticiam: iusticie dei ñ sunt subiecti. Hec dix̃
ysaias. quando iudit głiam eius: & locutꝰ ẽ de eo.
at: in libro eius legendum ẽ & intelligendũ. Hidit
enim ñ sicuti est: sed quodã mͦ significatiuo. sicuti ꝑ¬
pħe uisio fuerat informanda. Nam & uidit moysẽ:
& tam̃ ei que̾ udebat dicebat. Si inueni grãm an-¬
te te ostende mͥ te ipsum manifeste. ut udeã te:
quia ñ uidebat sicuti ẽ. Quando autẽ hoc nobis fu¬
turũ sit: idem iste sc̃s ioħs euangłista in epła sua
dicit. Dilectissimi. filii dei sumꝰ: & ñdum apyaruit
qͥd erimꝰ. Scimꝰ. quia c̃ apparuerit simuiles ei erunꝰ qm̃¬
iudebimꝰ eũ sicuti ẽ Poterat dicere qm uidebimꝰ eum:
ꝙ ñ adde sicuti ẽ. S quia sciebat a quibꝰdã foĩs patͥb¬
& ꝓpħis uisum. s ñ sicuti ẽ: ido ẽ dixisset & uidebimꝰ
eum. addidit sicuti ẽ. Nemo enĩ uos fallat fr̃s. eoꝵ
qͥdicunt inuisibilem patrẽ: & uisibilẽ filiũ. Hiienĩ

Expanded text:
 justitiae Dei non sunt subjecti . 12. Haec dixit Isaias, quando vidit gloriam ejus, et locutus est de eo. at, in libro ejus legendum et intelligendum est. Vidit enim non sicuti est, sed modo quodam significativo, sicut Prophetae visio fuerat informanda. Nam vidit et Moyses, et tamen ei quem videbat dicebat, Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum, manifeste ut videam te ; quia non videbat sicuti est. Quando autem nobis hoc futurum sit, idem iste sanctus Joannes evangelista in Epistola sua dicit: Dilectissimi, Filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei eridebimus eum sicuti est . Poterat dicere, quoniam videbimus eum, et non addere, sicuti est: sed quia sciebat a quibusdam patribus et prophetis visum, sed non sicuti est; ideo cum dixisset, videbimus eum, addidit, sicuti est. Nemo enim vos fallat, fratres, eorum qui dicunt invisibilem Patrem, et visibilem Filium. Hi enim
Abbreviated transcription (Latin):
bilia ꝑserutanda: expectatio ur̃e caritatis impingat. ag¬
nosco modulũ meu̾: sentire mͥ uideor etiã modulũ ur̃m.
Aitius ẽ hoc increm̃tis meis. & fortius uiribꝰ meis: puto

Expanded text:
bilia perscrutanda, expectatio vestrae Charitatis impingat. Agbilia perscrutanda, expectatio vestrae Charitatis impingat. Agnosco modulum meum, sentire mihi videor etiam modulum vestrum. Altius est hoc incrementis meis, et fortius viribus meis;
Abbreviated transcription (Latin):
dedit illis d̾s sp̃m cõpunctionis. oculos ut ñ uide¬
ant. ꝙ aures ut ñaudiant: & excecauit oculos eoꝵ.
& indurauit eoꝵ cor. Etiam hoc: eoꝵ uoluntatẽ me¬
ruisse respondeo. Sic enĩ excetat. sic obdurat deus:
deserendo & ñ adiuuando. Quod occulto iudicio fa¬
cere potest: iniquo ñ potest. Hoc omnino pietasre¬
adiuuat miscditer facit. siue q̃ndo ñ aduuat uste
facit: quia om̃ia non temeritate sed iudicio facit.
Porro si uidicia sc̃oꝵ iusta sunt. quanto magis scifican¬
tis & iustificantis dei : Iusta gͦ sunt: sed occulta. Ido c̃
questiones huiꝰmodi in medium uenerint. quare a¬
lius sic. alius uero sic. quare ille dõ deserente exceca¬
tur. ille dõ adiuuante illuminat᷑: ñ nobis iudiciũ
de iudicio tanti iudicis usurpemꝰ sed contremiscen¬
tes exclamemꝰ c̃ apło. Oaltitudo diuitiarũ sapientie
& scientie deu: quã in comp̃hensibilia sunt iudicia eiꝰ.¬
dã altitudinẽ. ad hanc abissum discutiendã. ad inscruta¬

Expanded text:
nctionis; oculos, ut non videant, et aures, ut non audiant, et excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum. Etiam hoc eorum voluntatem meruisse respondeo. Sic enim excaecat, sic obdurat Deus, deserendo et non adjuvando: quod occulto judicio facere postest, iniquo non potest. Hoc omnino pietas readjuvat, misericorditer facit; sive quando non adjuvat, juste facit: quia omnia non temeritate, sed judicio facit. Porro si judicia sanctorum justa sunt, quanto magis sanctificantis et justificantis Dei? Justa ergo sunt, sed occulta. Ideo cum quaestiones hujusmodi in medium venerint, quare alius sic, alius autem sic; quare ille Deo deserente excaecetur, ille Deo adjuvante illuminetur: non nobis judicium de judicio tanti judicis usurpemus, sed contremiscentes exclamemus cum Apostolo, O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia edam altitudinem, ad hanc abyssum discutiendam, ad inscruta
Abbreviated transcription (Latin):
tum est: Quib respondemꝰ dm̃ p̃scium futuroꝵ. ꝑ
tam̃ ñ fecisse. Non enĩ ꝓpterea quemquã ds̃ ad pec¬
candũ cogit: quia futura hominũ peccata iã nouit.
psoꝵ enimp̃scut peccata: ñ sua. Non ciuꝰquã alteriꝰ
sed ipsoꝵ. Quaꝓpt̾ si ea que ille p̾sciut ipsoꝵ. ñ sunt¬
ipsoꝵ: ñ uera ille p̃sciuit. Sed quia illius p̾scientia
falli ñ pocest: sine dubio ñ alius sed ipsi peccant. qͦs
d̾s peccaturos esse p̾sciuit. fecert̃ gͦ peccatũ iudei.
qđ eos facere ñ compulit cui peccatũ ñ placet: sed
facturos esse p̾dix. quem nichillatet. Et ideo siñ malũ
turi p̃uiderentur ab illo qͥ nouit qͥd sit facturꝰ qͥsq. &¬

Expanded text:
uaestioni respondemus, Dominum praescium futurorum ptamen, non fecisse. Non enim propterea quemquam Deus ad peccandum cogit, quia futura hominum peccata jam novit. Ipsorum enim praescivit peccata, non sua; non cujusquam alterius, sed ipsorum. Quapipsorum, non vere illa praescivit. Sed quia illius praescientia falli non potest, sine dubio non alius, sed ipsi peccant, quos Deus peccaturos esse praescivit. Fecerunt ergo peccatum Judaei, quod eos facere non compulit cui peccatum non placet, sed facturos esse praedixit quem nihil latet. Et ideo si non malum, turi praeviderentur ab eo qui novit quid sit quisque
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ⁊ xp̃s. Quid ẽ xp̃s: Neritas. Quis aꝑit hostiũ. nisi
qͥdocet omnẽ ueritatẽ : De mercennario autẽ qͥd di¬
cemꝰ: Non in bonis hic cõmemoratꝰ ẽ. Pastor bonꝰ ait
animã suãdat ꝓ ouib: mercennariꝰ & qͥ ñ est pastoꝵ.
cuiꝰ ñ sunt oues ꝓprie. uidet lupũ uenientẽ. & dimit
tit oues & fugit. Ꝙ lupꝰ rapit: & disꝑgit oues Non
hicbonã ꝑsonã mercennariꝰ gerit: & tam̃ in aliqͦ
utilis ẽ. Nec mercennariꝰ diceret᷑. nͥ acciꝑet a condu¬
cente mercedẽ. Quis ẽ gͦ iste mercennariꝰ. & culpa¬
bilis & necessariꝰ : Hic uͦ fr̃s luceat nobis ipse dñs.
ut & mercennarios intelligamꝰ. & mercennarii
ñ simꝰ. Quid ẽ gͦ mercennari .: Sunt in eccłia qͥdã
diligentes. ñ dm̃ ꝓpt̾ dm̃ querentes. tẽporalia cõ¬
moda consectantes: lueris in hiantes. honoriores
hominib apparentes. Hec quando amant᷑ ap̃posi¬
to & ꝓpt̾ hec seruit᷑ deo: qͥsquis talis est. mercen¬

Expanded text:
s. Quid est Christus? Veritas. Quis aperit ostium, nisi qui docet omnem veritatem? 5. De mercenario autem quid dicimus? Non in bonis hic commemoratus est. Pastor bonus, ait, animam suam dat pro ovibus. Mercenarius, et qui non est pastor, cujus non sunt Non hic bonam personam mercenarius gerit, et tamen in aliquo utilis est: nec mercenarius diceretur, nisi acciperet a conducente mercedem. Quis est ergo iste mercenarius, et culpabilis et necessarius? Hic vero, fratres, luceat nobis ipse Dominus, ut et mercenarios intelligamus, et mercenarii non simus. Quis est ergo mercenarius? Sunt in Ecclesia quidam diligentes, non Deum propter Deum quaerentes, temporalia commoda sectantes, lucris inhiantes, honores ab hominibus appetentes. Haec quando amantur a praeposiopter haec servitur Deo, quisquis talis est, merce
Abbreviated transcription (Latin):
ñ intellexeramꝰ. Quando ñ intellȩximꝰ: clausũ erat.
Qui aꝑuit: ipse ẽ hostiariꝰ. Nulla ẽ gͦ necessitas aliqͥd
aliud querere. Nulla necessitas: sed fortasse ẽ uo¬
luntas. Si ẽ uoluntas: noli ex orbitare: noli atri¬
nitate discede. Si aliã ꝑsonã queris hostiarii: sp̃s
sẽs occurrat. Non enĩ dedignabit᷑ hostiariꝰ eẽ sp̃s sc̃s.¬

Expanded text:
n intelleximus, clausum erat: qui aperuit, ipse est ostiarius. Nulla est ergo necessitas aliquid aliud quaerere, nulla necessitas: sed fortasse est voluntas. Si est voluntas, noli exorbitare, noli a Trinitate discedere. Si personam aliam quaeris ostiarii, Spiritus sanctus occurrat: non enim dedignabitur ostiarius esse S
Abbreviated transcription (Latin):
ingemuit: quesiuit aliquẽ qͥ fincerit᷑ diligeret gregẽ
rp̃i & circa se in eis qui cũ illo eo tempore fuerãt
ñ inuenit. Non enĩ in eccłia xp̃i tunc p̃ter paulũ
apłm & thimotheũ. nemo erat qͥ germane degre¬
ge sollicitꝰ esset: sed contigerat ut illo tẽpore qͦtimo¬
theu̾ mitteret. circa se aliũ defiliis ñ haberet. sed
soli mercennarii cũ illo essent. sua querentes ñ q̃
maluit filiũ mittere: & int̾ mercennarios remanere
Inuenimꝰ & mercennarios. Non eos discutit. nͥ dñs. Qͥ
cor inspicit: ipse discutit. Tam̃ aliquando intelligũ¬
tur a nobis. Non enĩ frustra dix̃ ipse dñs ꝙ iã de lu¬
pis: ex fructib eoꝵ cognoscetis eos. Multos int̾rogãt
tẽptationes: & tc̃ apparent cogitationes. Multi autẽ
latent. Habeat ouile dñi p̃positos: & filios& mercen¬
narios. Prepositi autẽ qͥ filii sunt: pastores sunt. Si
pastores quomodo unꝰ pastor nͥ quia sunt illi om̃s

Expanded text:
ingemuit: Quaesivit aliquem qui sinceriter diligeret gregem Christi, et circa se in eis qui cum illo eo tempore fuerant, non invenit. Non enim in Ecclesia Christi tunc praeter Paulum apostolum et Timotheum nemo erat qui germane de grege sollicitus esset: sed contigerat ut eo tempore quo Timotheum misit, circa se alium de filiis non haberet; sed soli mercenarii cum illo essent, sua quaerentes, non maluit filium mittere, et inter mercenarios remanere. Invenimus et mercenarios, non eos discutit nisi Dominus; qui cor inspicit, ipse discutit: tamen aliquando intelliguntur a nobis. Non enim frustra dixit ipse Dominus etiam de lupis: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Multos interrogant tentationes, et tunc apparent cogitationes: multi autem latent. Habeat ovile Domini praepositos, et filios et mercenarios. Praepositi autem qui filii sunt, pastores sunt. Si pastores sunt, quomodo unus pastor, nisi quia sunt illi omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥetatẽ: filius unicꝰ de patre inec̾nũ ab et̾no geni¬
tus. equalis gignenti ꝑ quẽ fac̾ta sunt om̃ia. cũ
patre in cõmittabilis. & accepta forma hominis ñ
mutatꝰ. ex incarnatione homo. filiꝰ hominis & filiꝰ
di. Hoc totũ qđ di xi ñ sunłitudo sed resẽ. Non ergo
ciꝑehostiũ. ipsũ hostiariũ. Quid ẽ enĩ hostiũ: Qua
intramꝰ. Quis ẽ hostiariꝰ : Qui aꝑit. Quis gͦ se aꝑit.¬

Expanded text:
proprietatem; Filius unicus de Patre in aeternum ab aeterno geniproprietatem; Filius unicus de Patre in aeternum ab aeterno genitus, aequalis gignenti, per quem facta sunt omnia, cum Patre incommutabilis, et accepta forma hominis non mutatus, ex incarnatione homo, filius hominis et Filius Dei. Hoc totum quod dixi, non similitudo, sed res est. 4. Non ergo cipere ostium, ipsum ostiarium. Quid est enim ostium? Qua intramus. Quis est ostiarius? Qui a
Abbreviated transcription (Latin):
se & uidẽ pastores: nec hostiuĩ ẽ. ñ enĩ eũ faberfec̾.
Si aut̃ scd̾m aliquã simłitudinẽ & hostiũ. & pastorẽ:
audeo dicere. & ouis ẽ. Ouis nempe sub pastore est:
tam̃ ille & pastor & ouis ẽ. Ubi ẽ pastor Ecce hic
habes lege euangłiũ. Ego sum pastorbonꝰ. Ubi ẽ
oius. Int̾roga ꝓpħam. Sic̃ ouis ad ĩmolandũ due¬
tus ẽ. Int̾roga amicũ sponsi. Eoce agnꝰ di: ecce qͥ tol¬
lit peccata mundi. Ad huc ali quid scđ̾m istas si¬
młitudines mirabiliꝰ sũ dicturꝰ. & agnꝰ enĩ ꝙ ouis&
pastor: int̾ se amica sunt. Contra leones autẽ a pasto¬
rib oues custodiri solent. Et tam̃ de xp̃o cũ sit q ouis
& pastor: legimꝰ dictũ. Nicit leo. de tͥbu iuda. Hec om̃ia
fratres mei scđm simłitudines accipite: ñ scđm ꝓ
de cõnussa sibi peccora custodire. Utiq melior pas¬
tor quã petra. suꝑ quã sedet pastor. & tamꝰ xp̃s &
bũ erat apud dm̃. & ds̃ erat ũbum. Si queras a me

Expanded text:
eum faber fecit: si autem secundum aliquam similitudinem, et ostium et pastor est; audeo dicere, et ovis est: ovis nempe sub pastore est, tamen ille et pastor est et ovis. Ubi est pastor? Ecce hic habes, lege Evangelium: Ego sum pastor bonus. Ubi est ovis? Interroga propnetam: Sicut ovis ad immolandum ductus est . Interroga amicum sponsi: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Adhuc aliquid secundum istas similitudines mirabilius sum dicturus. Et agnus enim et ovis et pastor inter se amica sunt; contra leones autem a pastoribus oves custodiri solent: et tamen de Christo, cum sit ovis et pastor, legimus dictum, Vicit leo de tribu Juda , Haec omnia, fratres, secundum similitudines accipite, non secundum de commissa sibi pecora custodire: utique melior pastor quam petra, super quam sedet pastor; et tamen Chrisbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Si quaeras a me
Abbreviated transcription (Latin):
mercedẽ querit: in domo in ecernũ ñ habitabit.
Sunt hic adhuc qͤrenda & discutienda uob̃ cũ: sed
honerare uos ñ est consilii. Dñica enĩ cibaria con¬
seruis ministramꝰ: in pascius dnicis ouespascimꝰ
& simul pascim᷑. Sicut ñ est negandũ. qđ necessa¬
riũ ẽ: sic ñ ẽ cor infirmũ paruuli. in ultitudine
p̃grauandũ. Non sit gͦ molestũ caritati ur̃e: qͥaom¬
nia que hic discutienda adhuc arbitror hodie ñ
discutio. Sed iterũ nob̾ in nomine dñi diebꝰ redden-¬
di sermonẽ. eadẽ lec̾tio recitabit᷑. & diligentius il¬
lo adiuuante tractabit᷑.
eo qđ dictum ẽ. Ego sum pastor bonꝰ. & cognoscome

Expanded text:
mercedem quaerit, in domo in aeternum non hamercedem quaerit, in domo in aeternum non haSunt hic adhuc quaerenda, et discutienda vobiscum, sed onerare vos non est consilii. Dominica enim cibaria conservis ministramus; in pascuis dominicis oves pascimus, et simul pascimur. Sicut non est negandum quod necessarium est, sic non est cor infirmum pabuli multitudine praegravandum. Non sit ergo molestum Charitati vestrae, quia omnia quae hic adhuc discutienda arbitror, hodie non discutio: sed iterum nobis in nomine Domini diebus reddendi sermonis eadem lectio recitabitur, et diligentius, illo adjuvante, tractabitur. e
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ ꝑsuasit. Tu taces ñ increpas. O mercennarilu
pũ uenientẽ uidisti: & fugisti. Respondet forte
& dicit. Ecce hic sũ: ñ fugi fugisti: quia tacuisti
Tacuisti: qͥa timuisti. fuga animi: timorẽ. Corpore¬
stecisti. spũ fugisti: qđ ille ñ faciebat. qͥ dicebat. Et si
corpore ab sens sũ: sp̃u uobiscũ sũ. Quomodo erũspu
fugiebat. qͥ etiã corpore absens. fornicatores litteriᷤᷤ
arguebat. Affectiones nr̃e: motꝰ animoꝵ sunt. Le¬
ticia animi diffusio. Tristicia: animi contrac̾tio.
Cupiditas: animi ꝓgressio. Timor: animi fuga est.
Diffundĩs enĩ animo. cũ delectaris: contraheris ani¬
mo. cũ molestaris. Pro gredis animo c̃appetis: ani¬
mo fugis. cũ metius. Ecce unde ille mercennariꝰ.
uiso lupo dicit᷑ fugere. Quare : quia ñ est eicura
de ouib. Quare illi cura ñ ẽ de ouibꝰ: Quia mer¬
cennariꝰ est. Quid ẽ mercennariꝰ est: Temporalem

Expanded text:
terium persuasit; tu taces, non increpas: o mercenarie, terium persuasit; tu taces, non increpas: o mercenarie, lupum venientem vidisti, et fugisti. Respondet forte et dicit: Ecce hic sum, non fugi. Fugisti, quia tacuisti; tacuisti, qstetisti, spiritu fugisti, quod ille non faciebat, qui dicebat: Etsi corpore absens sum, sed spiritu vobiscum sum . Quomodo enim spiritu fugiebat, qui etiam corpore absens, fornicatores litteris arguebat? Affectiones nostrae motus animorum sunt: laetitia, animi diffusio; tristitia, animi contractio; cupiditas, animi progressio; timor, animi fuga est. Diffunderis enim animo, cum delectaris; contraheris animo, cum molestaris; progrederis animo, cum appetis; fugis animo, cum metuis. Ecce unde mercenarius ille viso lupo dicitur fugere. Quare? Quia non est ei cura de ovibus. Quare non est illi cura de ovibus? Quia mercenarius est. Quid est, mercenarius est? Temporalem
Abbreviated transcription (Latin):
necessariũ ꝓpt uos. Ab ipso nãq pastore: om̃s
audierant. Si uos ꝑsecuti fuerint in una cuuta¬
te: fugite in aliã. hanc qͦͤstionẽ nob̾ dñs. digne¬
t᷑ exponere. Dñe: tu dixisti eis qͦs fideles pastores
utiq ẽẽ uolebas. qͦs tua menbra esse formabas.
Si uos ꝑ secuti fuerint. fugite. In uiriã gͦ illis facis.
quando rep̃hendis mercennarios. qui uident
lupũ uenientẽ & fugiunt. Rogamꝰ indices nob
qͥd habeat altitudo questionis. Pulsemꝰ aderit qͥ
aꝑiat se. Si hostiariꝰ ẽ hostii qđ est ipse: qͥs ẽ mer¬
cennariꝰ. qui uidet lupũ & fugit: Qui sua querit¬
ñ que iħ uaxp̃i: peccantẽ ñ lib̾e audet arguere. fe¬
ce nescio qͥs peccauit: grauit̾ peccauit. increpan¬
dus ẽ. ex cõmunicandꝰ ẽ. s si ex cõmunicat᷑. inimi¬
cus erit. insidiabit᷑: nocebit c̃potuerit. Iã ille qui
ce lupꝰ oui guttur app̃hendit: diabolꝰ fideli adul¬

Expanded text:
necessarium propter vos . Ab ipso namque pastore omnes necessarium propter vos . Ab ipso namque pastore omnes audierant, Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Hanc nobis quaestionem Dominus dignetur exponere. Domine, tu dixisti eis quos fideles pastores esse utique volebas, quos tua membra esse formabas, Si vos persecuti fuerint, fugite. Injuriam ergo illis facis, quando reprehendis mercenarios, qui vident lupum venientem et fugiunt. Rogamus indices nobis quid habeat altitudo quaestionis: pulsemus, aderit qui aperiat se ostiarius ostii, quod est ipse. 8. Quis est mercenarius, qui videt lupum non quae Jesu Christi: peccantem non libere audet arguere . Ecce nescio quis peccavit, graviter peccavit; increpandus est, excommunicandus est: sed excommunicatus, inimicus erit, insidiabitur, nocebit cum potuerit. Jam ille qui ce lupus ovi guttur apprehendit: diabolus fideli adul
Abbreviated transcription (Latin):
& quid dictũ est de mercennario : Cũ uidĩt lupũ
uenientem fugit: quia ñ sunt eius ouesꝓpͥe. nec
ei cura ẽ de ouib. Nũ quid talis erat apłs paulus:
Absit. Nũquid talis erat petrus: Absit. Nũqͥd tales
erant ceteri apli. excepto iuda filio ꝑditionis:
Ab sit. Pastores gͦ illi: plane pastores. & unde unus
pastor: Iam dixi. Pastores: quia menbra pastoris.
illo capite gaudebant. sub illo capite concordabãt.
uno sp̃u in uniꝰ corporis cõpage uiuebant: ac ꝑ hoc
om̃s ad unũ pastorẽ ꝑtinebant. Si ergo pastores
ñ mercennarii: quare fugiebant. quando ꝑ secu¬
tionẽ patiebant᷑ Expone nob odñe. Audiui in
ut manũ ꝑ sequentiũ euada. Non gͦ illi fuit cura
de ouib. quas lupo ueniente deserebat: fũgit
plane. sed eas pastori in celo sedenti. orationib
cõmendabat: se autẽ utilitati earũ fugiendo ser¬
uabat. sicut qͦdã loco ait. Manere autẽ in carne:

Expanded text:
Et quid dictum est de mercenario? Cum viderit lupum Et quid dictum est de mercenario? Cum viderit lupum venientem, fugit; quia non sunt ejus oves propriae, nec ei cura est de ovibus. Numquid talis erat apostolus Paulus? Absit. Numquid talis Petrus? Absit. Numquid tales caeteri Apostoli, excepto Juda filio perditionis? Absit. Pastores ergo illi? Plane pastores. Et unde unus pastor? Jam dixi, pastores, quia membra pastoris. Illo capite gaudebant, sub illo capite concordabant, uno spiritu in unius corporis compage vivebant: ac per hoc omnes ad unum pastorem pertinebant. Si ergo pastores, non mercenarii, quare fugiebant quando persecutionem patiebantur? Expone nobis, o Domine. Vidi in ut manus persequentis evaderet . Non ergo illi cura fuit de ovibus, quas lupo veniente deserebat? Fuit plane, sed eas pastori in coelo sedenti orationibus commendabat: se autem utilitati earum fugiendo servabat, sicut quodam loco ait, Manere in carne