comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qioulqg ercairret au patent initeri non
cm̃ morienti s etiam resurgenti. ut nob
ostendet spem immortalitatis eccłe sue
in capite ostendit ꝙ m̃bra expectare debe¬
rent. Resurget etiam in cet̾is membris
qui resurrexit in capite. Hori ergo nõd̾
uen̾at. oportunitas nond̾ erat. Uocandi
erant discipłĩ. annuuitiand̾ erat regnũ
celoꝵ. faciende erant uirtutes. diuini¬
tas dñi miracuł ꝯmendanda erat hu¬
manitas dñi in ip̃a compassione mor¬
talitatis. Ille enim qui esuriebat qr
homo erat. pauit qͥnq panib tot mi¬
lia qr deus erat. Qui dormiebat qr hõ
erat. uentis et fluctib imꝑabat qr d̃s
erat. Lxc onnua cõmendanda erant pͥus.
ut eẽnt ꝙ scriberent euͣngłiste. ꝙ p̾dica¬
retur eccłe. Aut ubi tantum fecit qnͣtum
suffice iudicauit: uenit hora nõ nccĩtatis
s uoluntatis. nõ conditõnis s potestatio
Quid ergo frẽs qr illio ⁊ illis respondinꝰ
nich dicemus quid sibi uelint hydrie

Expanded text:
que excurreret, cui paterent inferi, non tantum morienti, sed et resurgenti, ut nobis ostenderet spem immortalitatis Ecclesiae suae, in capite ostendit quod membra exspectare deberent. Resurget etiam in caeteris membris, qui resurrexit in capite. Hora ergo nondum venerat, opportunitas nondum erat. Vocandi erant discipuli, annuntiandum erat regnum coelorum, faciendae erant virtutes,  in miraculis, commendanda erat humanitas Domini in ipsa compassione mortalitatis. Ille enim qui esuriebat, quia homo erat, pavit quinque panibus tot millia, quia Deus erat: qui dormiebat, quia homo erat, ventis et fluctibus imperabat, quia Deus erat. Haec omnia commendanda erant prius, ut esset quod scriberent Evangelistae, quod praedicaretur Ecclesiae. At ubi tantum fecit, quantum sufficere judicavit; venit hora non necessitatis, sed voluntatis, non conditionis, sed potestatis. 13. Quid ergo, fratres, quia illis et illis respondimus, nihil dicemus quid sibi velint hydriae,
Abbreviated transcription (Latin):
E illuminato illo ceco qui natus
est cecus. sermo ad iudeos dñi
exortus est. Huic itaq lectioni hodi¬
ernam ẽẽ ꝯtextam. scire debuit ⁊ com¬
mon̾i caritas ur̃a. Cum enim dñs

Expanded text:
e illuminato illo qui natus est caecus, sermo ad Judaeos Domini exortus est. Huic itaque lectioni hodiernam esse contextam, scire debuit et commoneri Charitas vestra. Cum enim D
Abbreviated transcription (Latin):
hẽbit lumen uite. Quod ꝓmisit futuri
tpr̃is u̾bo posuit. Qon enim ait lt. s hẽ¬
bit inquit lum̃ uite. Nec ait tñ qui me¬
sequetur. s qui sequitur me. In eo quod
facere debemus. p̾sens tp̃s posuit. Quod
aut̃ ꝑmisit facientib futuri tpris u̾bo
significauit. Qui sequitur. hẽbit. Modo
sequitur. post hebit. Modo sequitur per
fidem. post hẽbit ꝑ spẽm. Qmͣdiu enim
sumus in corpore ait apłs ꝑegrinamur¬

Expanded text:
habebit lumen vitae. Quod promisit, futuri habebit lumen vitae. Quod promisit, futuri temporis verbo posuit: non enim ait, habet; sed, habebit, inquit, lumen vitae. Nec ait tamen, qui sequetur me; sed, qui sequitur me. In eo quod facere debemus, praesens tempus posuit: quod autem promisit facientibus, futuri temporis verbo significavit. Qui sequitur habebit. Modo sequitur, post habebit: modo sequitur per fidem, post habebit per speciem. Quamdiu enim sumus in corpore, ait Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
mei uidetis si intus uidetis. qͣle hoc
lum̃ est de quo dñs dicit. qui me sequi¬
tur nõ ambulabit in tenebris. Seq̃ ue
istũ solem. uideamus si nõ ambłabis
in tencbeis.stre oriundo ent ad te ille.
cursu suo ad occidentem ꝑgit. tibi forte
ad orientem ꝓfectio est. nisi tu in ꝯtra¬
riam ꝑtem ꝑgas. nõ qua ille tendit: se¬
quendo eum ꝑfecto errabis. ⁊ ꝓ oriente
occidentem tenebis. Tu eum in tra si se¬
quaris: errabis. Rauta si eum in mari
seqͣtur: errabit. Postremo udetur tibi
seqt̃idum ẽẽ solem. ⁊ tendis etiam ipse
ad occidentem quo ⁊ ille tendit. Uidea¬
mus cum occiderit. si nõ ambrilabis ĩ
tenebris Uide q̃ ad mod̾ ⁊ si noluisnus
eum tu deser̾e. ip̃e te deseret: seruitutis
nõ omnib apparebat. ꝑ sapĩe potestatẽ
omnia tenebat. Deus tuus ubiq totus
est. Si nõ ab illo facias casum. nũqͣm a
te ip̃e faciet occasum. Qui ergo me inqͥt
sequitur nõ ambulabit in tenebris. s

Expanded text:
mei, videtis, si intus videtis, quale hoc mei, videtis, si intus videtis, quale hoc lumen est de quo Dominus dicit, Qui me sequitur, non ambulabit in tenebris. Sequere istum solem, videamus si non ambulabis in tenebris. Ecce oriundo exit ad te: ille cursu suo ad occidentem pergit; tibi forte ad orientem profectio est: nisi tu in contrariam partem pergas, non qua ille tendit, sequendo eum profecto errabis, et pro oriente occidentem tenebis. Tu eum in terra si sequaris, errabis: nauta si eum in mari sequatur, errabit. Postremo videtur tibi sequendum esse solem, et tendis etiam ipse ad occidentem, quo et ille tendit: videamus cum occiderit, si non ambulabis in tenebris. Vide quemadmodum etsi nolueris eum tu deserere, ipse te deseret, servitutis non omnibus apparebat, per sapientiae potestatem omnia tenebat. Deus tuus ubique totus est: si non ab illo facias casum, nunquam a te ipse facit occasum. 7. Qui ergo me, inquit, sequitur, non ambulabit in tenebris; sed
Abbreviated transcription (Latin):
s ut temꝑetur. Loq̃ns ergo ꝑ nibem car¬
nis lumen indefitiens. lumen sapĩe:
ait hoĩb. Ego sum lux mundi. Qui me¬
sequitur: nõ ambulabit in tenebris. s
hẽbit lum̃ uite. Quo te abstulit ab ocuł
carnis. ⁊ reuocauit ad ocłos cordis: Nõ
enim suffecit dic̃e. qui me sequitur nõ
ambulabit in tenebris s hẽbit lumẽ.
addidit enĩ uice. sicut ibi dcm̃ est. qm̃
apud te fons uite. Uidete itaq frẽs me
quõ u̾ba dñi cum illius psalmi uitate
concordant. Et ibi lum̃ positũ est cum
fonte uite. ⁊ a dño dcm̃ est lumen uite
In istis aut̃ usib corporalib aliud est
lum̃. aliud est fons. Fondem fauces q̃¬
runt. lum̃ ocli. Qñ situnus: q̃rimus
fontem. Nñ in tenebris sumus: queri¬
mus lum̃. Et si forte in nocte sitiamꝰ:
lum̃ accendimus. ut ad fontem uenia¬
mus. Nõ sic apud dm̃. Quod lũ est:
hoc est fons. Qui tibi lucet uideas: ip̃e
tibi manat ut bibas. Uidetis ergo frẽs

Expanded text:
ed ut temperetur. 5. Loquens ergo per nubem cared ut temperetur. 5. Loquens ergo per nubem carnis lumen indeficiens, lumen sapientiae, ait hominibus, Ego sum lux mundi: qui sequitur me, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Quomodo te abstulit ab oculis carnis, et revocavit ad oculos cordis? Non enim sufficit dicere, Qui me sequitur, non ambulabit in tenebris, sed habebit lumen; addidit enim, vitae; sicut ibi dictum est, Quoniam apud o verba Domini cum illius psalmi veritate concordant: et ibi lumen positum est cum fonte vitae, et a Domino dictum est lumen vitae. In istis autem usibus corporalibus aliud est lumen, aliud fons: fontem fauces quaerunt, lumen oculi: quando sitimus quaerimus fontem; quando in tenebris sumus, quaerimus lumen; et si forte nocte sitiamus, lumen accendimus ut ad fontem veniamus. Non sic apud Deum: quod lumen est, hoc est fons; qui tibi lucet ut videas, ipse tibi manat ut bibas. 6. Videtis ergo, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
luptatis tue potabis cos. Unde: Qm̃ apud
te est fons uite Ipẽ fons uite ambulabat
in t̾ra. Ip̃ẽ dicebat. Qui sicit ueniat ad me.
Ecre fons. S nos de lumine loqui ceꝑamnꝰ
et ꝓpositam de eiłngłio qõnem de lumine
tractabamus. Locta est enim nob̾ dicente
dño. Ego sum lux mundi. Inde questio
ne quis carualit̾ sapiens solem istum
intsłigend̃ putaret. uenimus inde ad
psalmũ. Quo consid̾ato inuentinus in¬
t̾im dñm̃ fontem uite bibe ⁊ uiue. Apd̃
te inquit fons uite: ideo sub umbracło
alaꝵ tuaꝵ sperant filui hoim. mebriari
isto fonte q̃rentes. S de liunine diceba¬
mus. Sequere ergo. Nam ꝓpħa cũ dixisset
apud te fons uite. sequutus adunxit.
In lumine tuo tudebimus lum̃. Dm̃ de
deo. lum̃ de lumine. ꝑ hoc lum̃ fcm est
solis lum̃: ⁊ lum̃ quod fecit. solem sub
quo fecit ⁊ nos fcm̃ est sub sole pp̃ nos. Fac¬
tum est inqͣm pp̃ nos sub sole lum̃ quod
fecit solem. Noli ꝯtempn̾e nubem car¬
nis. Nube tegitur: nõ ut obscuretur sol¬

Expanded text:
s eos. Unde? Quoniam apud te fons vitae. Ipse fons vitae ambulabat in terra, ipse dicebat, Qui sitit, veniat ad me . Ecce fons. Sed nos de lumine loqui coeperamus, et propositam ex Evangelio quaestionem de lumine tractabamus. Lectum est enim nobis dicente Domino, Ego sum lux mundi. Inde quaestio, ne quis carnaliter sapiens solem istum intelligendum putaret: venimus inde ad Psalmum, quo considerato, invenimus interim Dominum fontem vitae. Bibe et vive. Apud te, inquit, fons vitae: ideo sub umbraculo alarum tuarum sperant filii hominum, inebriari isto fonte quaerentes. Sed de lumine dicebamus. Sequere ergo: nam Propheta cum dixisset, Apud te fons vitae, secutus adjunxit, In lumine tuo videbimus lumen ; Deum de Deo, lumen de lumine. Per hoc lumen factum est solis lumen: et lumen quod fecit solem, sub quo fecit et nos, factum est sub sole propter nos. Factum est, inquam, propter nos sub sole lumen quod fecit solem. Noli contemnere nubem carnis: nube tegitur, non ut obscuretur, s
Abbreviated transcription (Latin):
stis abscessit. nõ est sequutus. Quesunt
magistrum bonũ. int̾pellauit docteren
et contempsit dicentem. Tristis ablel¬
sit. ligatus cupiditatib suis. Triscis
abscessit. hñs grandem sarcinam aran¬
tie suꝑ hum̾os suos. Laborabat. estuabr
et qui ab illo sarcinam depon̾e uoluit
nõ est seq̃ndus putatus. s deserendus

Expanded text:
stis abscessit, non est secutus: quaesivit magistrum bonum, interpellavit doctorem, et contempsit docentem: tristis abscessit, ligatus cupiditatibus suis; tristis abscessit, habens grandem sarcinam avaritiae super humeros suos . Laborabat, aestuabat; et qui ab illo sarcinam deponere voluit, non est sequendus putatus, sed deserendus.
Abbreviated transcription (Latin):
et miti humilis corde. Nm̃ młti fec̾is
audito euͣngłio ꝙ ex ore ip̃ius audiui
diues ille nõ fecit. Ergo mͦ faciamus
seq̃mur dũm. soluamus compedes qͥl
impedimur sequi. Et quis ydoneuos
u̾e tales nodos. nisi ille adiuuet cuid¬
ctum est. dirrupisti iuncula mea
quo alius psalmus dicit. dñs solur
compeditos. dñs erit elisos. Et quids¬
quiintur soluti ⁊ereti nisi lim̃ a ql
licant: Ego lum lim munor qui ine
piuitur nõ ambuilabit in tenebris. q dũs¬

Expanded text:
umilis corde : quam multi fecerunt audito Evangelio, quod ex ore ipsius auditum dives ille non fecit? Ergo modo faciamus, sequamur Dominum; solvamus compedes quibus impedimur sequi. Et quis idoneus solvere tales nodos, nisi ille adjuvet cui dictum est, Disrupisti vincula mea ? De quo alius psalmus dicit, Dominus solvit compeditos, Dominus erigit elisos . 9. Et quid sequuntur soluti et erecti, nisi lumen a quo audiunt, Ego sum lumen mundi: qui me sequitur, non ambulabit in tenebris? qu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ aut̃ drcit. Ego sum uia. t̾utas. et
hita Deritate ꝑfruemur cũ uidimus
tiase ad faciem. qr ⁊ hoc ꝑmittitur nob̾.
pam quis aud̾et sꝑare quod ds̃ nõ dig¬
ptis eẽt uł polliceri ui dare. Bidebimꝰ
cc ad faciem. Apłs dicit. Nunc scio ex ꝑ
numnc in eniginate ꝑ specłm: tunc auit̃
sice ad faciem. Et iob̾es apłs in epła sua¬

Expanded text:
o sum via, veritas et vita . Veritate perfruemur, cum viderimus facie ad faciem; quia et hoc promittitur nobis. Nam quis auderet sperare quod Deus non dignatus esset vel polliceri vel dare? Videbimus facie ad faciem. Apostolus dicit: Nunc scio ex parte, nunc in aenigmate per speculum, tunc autem facie ad faciem . Et Joannes apos
Abbreviated transcription (Latin):
breuit̃ dũs ait. Ego sum lux mudr o
me sequitur nõ ambulabit in teneres
s hebit lumen uide. quib u̾bis altuo pͥ
quod iussit. aliud quod pmisit. facdams
quod utssit ne impudenti fronte delida¬
nius quod ꝓmisit. ne dicat nob̃ in iudis
suo. Fecisti quod iussi ut expetas quo
Cinus uite nisi de qua dcm̃ est apuon
est fons uite: Audinit quidam. Uaden
de omnia que hẽs ⁊da pauꝑib: ⁊hebro

Expanded text:
um lux mundi; qui me sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae: quibus verbis aliud est quod jussit, aliud quod promisit: faciamus quod jussit, ne impudenti fronte desideremus, quod promisit; ne dicat nobis in judicio suo, Fecisti enim quod jussi, ut expetas quod Cujus vitae, nisi de qua dictum est, Apud te fons vitae? Audivit quidam, Vade, vende omn
Abbreviated transcription (Latin):
rogas quis heat. ⁊ cupiens ꝑuenire ado
quod desid̾as: uidea indicas te desiderasse¬
Dm̃ quis uidet nisi ds.: A quo enim peto
dm̃ sicut panem. sicut aquam. sicuc a mi
et argentũ. sicut frimm̃ĩtum: A quo petis
dm̃ nisi a deo: Ip̃e petitur a se ip̃o qui pre¬
tit se ip̃m. Extendit antia cupiditaten
suam. et sinu capatiore querit ap̾bend̃
quod ocłs nõ iudit. nec airris audunt i
in cor boĩs ascendit. Desidare pt. acupndt¬

Expanded text:
 cui et cupiens pervenire ad id quod desideras, indicas. Desideras Deum? quis videt, nisi Deus? A quo enim petis Deum, sicut panem, sicut aquam, sicut aurum, sicut argentum, sicut frumentum? A quo petis Deum, nisi a Deo? Ipse petitur a seipso, qui promittit seipsum. Extendat anima cupiditatem suam; et sinu capaciore quaerat comprehendere quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Desiderari p
Abbreviated transcription (Latin):
nem cum pecorib suis. filii aut̃ hõmi
lub tegmine alaꝵ tuaꝵ sꝑabunt. Aliam
hñt salutem in re. aliam in spe.Salus
lla que in p̾senti est. hoĩb pecorib q cõ¬
sumnis est. sz est alia quam sꝑant hoĩes.
et accipiunt qui sꝑant. nõ accipiunt qui
delꝑant. filii enĩ hoĩm sub tegmine in¬
quit alaꝵ tuaꝵ sꝑabunt. Qm̃ aut̃ ꝑseue¬
tant̾ sꝑant a te ꝓteguntur. nõ de spe a
drutolo deitiantur. Sub tegmine alaꝵ
maꝵ sꝑabunt. Si ergo sꝑabunt: quid spe¬
rabunt. insi quod pecora nõ hẽbunt : In¬
ebriabuntur ab ubertate domus tue.
et torrente uoluptatis tue pocabis
ils. Quale uinũ est unde mebriari lau¬
aabile ests Quale uinũ est quod nõ tur¬
dat s dirigit m̃tem: Quale uinũ est
quod facit ꝑpetuo sanũ. nõ mebriando

Expanded text:
nem cum pecoribus suis, Filii hominum nem cum pecoribus suis, Filii hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Aliam habent salutem in re, aliam in spe. Salus ista quae in praesenti est, hominibus pecoribusque communis est: sed est alia quam sperant homines; et accipiunt qui sperant, non accipiunt qui desperant. Filii enim hominum sub tegmine, inquit, alarum tuarum sperabunt. Qui autem perseveranter sperant, a te proteguntur, ne de spe a diabolo dejiciantur: sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Si ergo sperabunt, quid sperabunt, nisi quod pecora non habebunt? Inebriabuntur ab ubertate domus tuae; et torrente voluptatis tuae potabis eos. Quale vinum est, unde inebriari laudabile est? quale vinum est, quod non turbat, sed dirigit mentem? quale vinum est, quod facit perpetuo s
Abbreviated transcription (Latin):
ueatasti ad ymaginem tuam setiani ad
Peique hõĩb scibdidisti Aquo enĩ sallus
pr̃o ad iuo salus ⁊ pecoros. Rõ erubescas hoc
peuse de dũo deo tuo. Inmo p̾sumas ⁊ fi¬
us i caueas ne alit̾ sentias. Qui saluumi¬
dignibitur saluare qui dignatus est crel
s salus. sicut nemo est a scip̃o. ita nemo¬
t salutis a se pp̃o. Pinde u̾ essime psalmus
aty aptime. Homines ⁊ iumenta saluos
Iu dedisti eẽ. tu das sanũ eẽ. Si ergo sicut i¬
istiplicata est mĩa dei. ab illo hoĩes ⁊ iu¬
enta saluantur: nõne hñt hoĩes aliqͥd
qliud quod eis ds̃ prestet creator. quod ui¬
nentis nõ prestet: Nulla ne discretio ẽ
nt animal fcm ad ymaginem dei. ⁊ aĩal
lubditũ ymagni det: Est plane. Preter
autem istam ꝯmunem nob̾ cũ animã¬
pi mutis: est quod nob̾ p̾stet d̾s. illis aut̃
pui pͥstet. Quid est hoc : Seq̃ie in cod̾ psal¬
mo filii aut̃ hoĩm sub tegmine alaꝵi
tuꝵ sꝑabunt. Hñtes mͦ salutem ꝯmu¬

Expanded text:
easti ad imaginem tuam, sed etiam ad pecora quae hominibus subdidisti. A quo enim salus hominis, ab illo salus et pecoris. Non crubescas hoc sentire de Domino Deo tuo: imo praesumas et fidas, et caveas ne aliter sentias. Qui salvumdignabitur salvare, qui dignatus est creare?  Domini est salus. Sicut nemo est a seipso, ita nemo salvus est a seipso. Proinde verissime Psalmus atque optime ait, Homines et jumenta salvos tu dedisti esse, tu das sanum esse. 4. Si ergo sicut multiplicata est misericordia Dei, ab illo homines et jumenta salvantur; nonne homines habent aliquid aliud quod eis Deus praestet creator, quod jumentis non praestat? Nullane discretio est inter animal factum ad imaginem Dei, et animal subditum imagini Dei? Est plane: praeter salutem istam communem nobis cum animantibus mutis, est quod nobis praestet Deus, illis autem non praestat. Quid est hoc? Sequere in eodem psalmo: Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Habentes modo salutem commu
Abbreviated transcription (Latin):
hntes cosliriũ fidei. Precessit enim
fus saliua cum t̾ra unde mungetur qͥ
tuus est natus. Et nos de adam ceci nati
umus. ⁊ illo illuminante opris hẽmus
Giscuit saliuam cum t̾ra. tibum caro

Expanded text:
ntes collyrium fidei. Praecessit enim ejus saliva cum terra, unde inungeretur qui caecus est natus . Et nos de Adam caeci nati sumus, et illo illuminante opus habemus. Miscuit salivam cum terra: Verbum caro
Abbreviated transcription (Latin):
Qñte undiq rixaꝵ ncc̃itatos: Plerũq
homo tedio affectus dicit apud se ip̃m
Quid mͥ est pati ꝯtradictores. pati eos
qui reddunt mala ꝓ bonis: Ego uolo
ꝯsulere. illi uolunt ꝑire. Consumo
uitam litigando. Pacem nõ hẽo. mi¬
micos in suꝑ facio: quos amicos hẽre
deberem. si beniuolentiam ꝯsulẽtis
attend̾ent. Quid mͥ est ista ppeti. Re¬
deam ad me. mecũ ero. dñi meũ inuo¬
tu solus es. ecce tecum es ecce alium
nssi hot̃em patĩs. Sr uides aliam le¬
gem in m̃bris tius repugnantem
legi m̃tis tne. et captiuantem te in
legem pcc̃i que est in m̃bris tuis. Ex¬
clama ergo: ⁊a rixa int̾iore clama ad
dm̃. ut tibi pacificet te. Miser ego hõ
Quia qui me inquit sequitur. nõ am¬
bulabit in tenebris s hebit lumen
uite. finita tota rixa immoetalitas
consequetur. qr nouissima mimnica

Expanded text:
Quantae undique rixarum necessitates? Plerumque Quantae undique rixarum necessitates? Plerumque homo taedio affectus, dicit apud semetipsum: Quid mihi est pati contradictores, pati eos qui reddunt mala pro bonis? Ego volo consulere, illi volunt perire: consumo vitam meam litigando; pacem non habeo: inimicos insuper facio, quos amicos habere deberem, si benevolentiam consulentis attenderent: quid mihi est ista perpeti? redeam ad me, mecum ero, Deum meum invotu solus es, ecce tecum es, ecce alium nullum hominem pateris: sed vides aliam legem in membris tuis, repugnantem legi mentis tuae, et captivantem te in lege peccati, quae est in membris tuis. Exclama ergo, et a rixa interiore clama ad Deum, ut tibi pacificet te: Miser ego homo. Quia qui me, inquit, sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Finita tota rixa, immortalitas consequetur, quia novissima inimica
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am uiam nõ indeo. Illumninauit ⁊¬
a
a dño manentes in corpore. Cum aut̃ ꝑ¬
ambulaũmus inam ⁊ ad ip̃am patriam
uen̾imus. quid erit nob letius: Quid
erit beatius. Quia nicħ pacatius. Nich
enim adu̾sus hoĩem rebellat. Nunc u̾o
frẽs difficile sine rixa sumus. Id ꝯcor¬
diam quid̃ ꝯuocati sumus. Iubemur
pacem hr̃e int̾ nos. Ad hoc conand̾ est.
omnib que intend̾ uirib ut alñ ue¬
niamus ad ꝑfectissimam pacem. Modo
aut̃ litigamus. płmq cum eis quib
consulere uolumus. Ille errat. tu uis
duc̃e ad uiam. Resistit tibi. litigas. Re¬
sistit paganus. disputas ꝯtra errores
ydoloꝵ ⁊ demonioꝵ. Resistit hereticus.
disputas ꝯtra alias doctrias demoni¬
oꝵ. Malus catholicus nõ uult bene iu¬
uere. Corripis etiam int̾iorem fiẽm
tuũ. Tecum manet in domo. ⁊ ꝑditas
iuas querit. Estuas quõ corrigas. ut
de illo bonam rõm dño amboꝵ reddas

Expanded text:
sed ipsam viam non video. Illuminavit sed ipsam viam non video. Illuminavit a Domino, manentes in corpore: cum autem perambulaverimus viam, et ad ipsam patriam venerimus, quid erit nobis laetius? quid erit nobis beatius? Quia nihil pacatius: nihil enim adversus hominem rebellabit. Nunc vero, fratres, difficile sine rixa sumus. Ad concordiam quidem vocati sumus, jubemur pacem habere inter nos; ad hoc conandum est, omnibusque nitendum viribus, ut aliquando veniamus ad perfectissimam pacem: modo autem litigamus plerumque cum eis quibus consulere volumus. Ille errat, tu vis ducere ad viam; resistit tibi, litigas: resistit paganus, disputas contra errores idolorum et daemoniorum: resistit haereticus, disputas contra alias doctrinas daemoniorum: malus catholicus non vult bene vivere, corripis etiam interiorem fratrem tuum: tecum manet in domo, et perditas vias quaerit; aestuas quomodo corrigas, ut de illo bonam rationem Domino amborum reddas.
Abbreviated transcription (Latin):
quor: Si dixisset tibi dñs d̾s̃ tuus. Eg
uin i̾itas ⁊ uita. desid̾ans u̾itatem. cõ¬
upiscens uitam: ua qua ad hec ꝑue¬
n posses ꝓfecto quereres. ⁊ diceres
oi. sslagna res u̾itas. magna res uita
eẽt quõ illuc ꝑuentret anima mea
ueris qua. Audi eum dicentem pͥmo
gosum uia. Añqͣm dice̾t tibi quo. pre¬
ulit qua. Ego sum inquit ma. Quo ua
e u̾itas ⁊ uita. Primo dixi qua ueni¬
s postea dixi quo uenias. Egosũ uia.
go sum u̾itas. ego sum utta. Manẽs
pud patrem. u̾itas ⁊ uita. Induens se
arnem fc̃s est uia. Nõ tibi dẽ labora q̃¬
endo uiam. ut ꝑuenias ad iutatem ⁊
uttam. Non hoc tibi dicitur pig̃. Surge
ua tp̃a ad te uenit:⁊ te de sompno dor¬
uentem excitauit. si tñ excitauit. Sur
t ambula. Forte conaris ambulare.
nõ potes qr dolent pedes. Unde dolent
edes: An uibente auaritia ꝑ asꝑa cu¬
urerunt: S dei u̾bum sanauit et
liaudos. Ecoe inquis sanos hẽo pedes.

Expanded text:
sequor? Si dixisset tibi Dominus Deus tuus, Ego sum veritas et vita; desiderans veritatem, concupiscens vitam, viam qua ad haec pervenire posses profecto quaereres, et diceres tibi: Magna res veritas, magna res vita; si esset quomodo illuc perveniret anima mea! Quaeris qua? audi eum dicentem primo, Ego sum via. Antequam diceret tibi quo, praemisit qua: Ego sum, inquit, via. Quo via? Et veritas et vita. Primo dixit qua venias, postea dixit quo venias. Ego sum via, ego sum veritas, ego vita. Manens apud Patrem, veritas et vita: induens se carnem, factus est via. Non tibi dicitur, Labora quaerendo viam, ut pervenias ad veritatem et vitam; non hoc tibi dicitur. Piger, surge; via ipsa ad te venit, et te de somno dormientem excitavit, si tamen excitavit: surge, et ambula. Forte conaris ambulare, et non potes, quia dolent pedes. Unde dolent pedes? an jubente avaritia per aspera cucurrerunt? Sed Dei Verbum sanavit et claudos. Ecce, inquis, sanos habeo pedes,
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ uite. cum ad illam usionem ue¬
ñimus. qñ nox ista tnͣsierit. De illo qͥppe
die qui exortus est dcm̃ est. Mane astabo
tibi ⁊ꝯtemplabor. Quid est mane: Tran¬
sacta nocte soculi huius. tñsactis t̾ro¬
rib temptatõnũ. Inꝑato illo leone qui
nocte rugiens circuit q̃ rens quem de
uoret. Mane astabo tibi ⁊ ꝯtemplabor.
Runc u̾o quid putamus fres huic ipri
ꝯgruere. nisi quod rursus in psalmo
dicitur: Lauabo ꝑ singłas noctes lectũ
meũ. Lacrimis meis stratũ meũ riga¬
bo. ꝑ singłas noctes inquit flebo. deside¬
rio lucis ardebo. Uidet dñs desiderium
meũ. qm̃ dicit illi alt̾ psalmus. Ante
te est ommne desid̾ium meũ. ⁊ gemitus
meus nõ est ablconditus a te. desidas
auxũ. iidẽ potes. Qnerens enum auri te

Expanded text:
lumen vitae, cum ad illam visionem venerimus, quando nox ista transierit. De illo quippe die qui exorturus est, dictum est, Mane astabo tibi, et contemplabor . Quid est, mane? Transacta nocte saeculi hujus, transactis tertoribus tentationum, superato illo leone qui nocte rugiens circuit, quem devoret quaerens . Mane astabo tibi, et contemplabor. Nunc vero quid putamus, fratres huic tempori congruere, nisi quod rursus in Psalmo dicitur, Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo ? Per singulas noctes, inquit, flebo: desiderio lucis ardebo. Videt Dominus desiderium meum; quoniam dicit illi alter psalmus, Ante te est omne desiderium meum, et gemitus meus a te non est absconditus . Desideras aurum? videri potes; quaerens
Abbreviated transcription (Latin):
cepit quod potuit. ⁊ posito pnic ũbi nenos
qui de queratur nicħ gustasse. s iem uor
dubito qr difficile quisqͣm est qui totioi
intlłigit. Cam̃ etiam si est qui omiia ub
si possumus ulo adiuuante tractando Ri¬
nus. ut uł omnes uł młti intlłigant ꝙ
hñt ocłos. unde hurus lucis ꝑticipos tas
Qui aut̃ nõ hñt ocłos nisi in sola curne
xp̃c sol iste qui ortu ⁊ occasu pagit diens
Nõ enĩ defu̾unt hetici qui ista sensert
Manichei solem istum oculis carnisu
credendo. s in quib pt̃ ꝯiuncit etiat
occidere in occidente. Cuius cursui nox bie¬
cedit. cuius iidii nibe obumbrantur.
qui certa de loco in locũ motione ꝯmig̃¬
s ꝑ quem sol fc̃s est. Omnia enĩ ꝑ p̃m
facta sunt. ⁊ sine ipõ fcm̃ est nich. Est
ergo lux que facit hanc lucem: hanc
amemus. hanc intlłig̾e cupiamus ꝑ¬
sam sitiamus. ut ad ipãm duce ip̃a di
ueniamus. et in illa ita uiuamus. ue
nũqͣm oĩo moriamur. Ista enĩ lux et

Expanded text:
cepit quod potuit; et posito pane verbi, nemo est qui se queratur nihil gustasse. Sed iterum non dubito, quia difficile quisquam est qui totum intellexerit. Tamen etiamsi est qui omnia verbsi possimus, illo adjuvante tractando faciamus ut vel omnes vel multi intelligant, quod habent oculos, unde hujus lucis participes fiant: qui autem non habent oculos nisi in sola carne,s Christus est sol iste, qui ortu et occasu peragit diem? Non enim defuerunt haeretici qui ista senserunt. Manichaei solem istum oculis carnis credendo, sed in quibus potest convincit etiam occidere in occidente; cujus cursui nox succedit, cujus radii nube obumbrantur, qui certa de loco in locum motione commigsed per quem sol factus est. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . 3. Est ergo lux quae fecit hanc lucem: hanc amemus, hanc intelligere cupiamus, ipsam sitiamus; ut ad ipsam duce ipsa aliquando veniamus, et in illa ita vivamus, ut nunquam omnino moriamur. Ista enim lux est,
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse creditis. ⁊ utõ muliebri portatũ
Aut si nõ ita est: fateamini ⁊ uos qr
hoc etiam Ymagmarie sit fcm ut ui¬
deretur natus: ⁊ omnis uob̾erit ꝓfli¬
gata contentio. Nam illud quid̃ quod
sepe affirmare soletis nocõ eũ eẽ natũ.
qr alias hoĩb uideri aut loqui nõ pos¬
set: ridicłm est. cum młtotiens ut
hõib ⁊ loquuti ẽẽ monstrentur. aug̾s

Expanded text:
fuisse creditis et utero muliebri portatum. fuisse creditis et utero muliebri portatum. aut si non ita est, fatemini et uos, quia hoc etiam imaginarie sit factum, ut uideretur natus, et omnis nobis erit profligata contentio. nam illud quidem, quod saepe adfirmare soletis necessario eum esse natum, quia alias hominibus uideri aut loqui non posset, ridiculum est, cum multotiens, ut minibus et locuti esse monstrentur. AUGUS
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid ꝓtuleris: demonstrabitur. Nul¬
la ergo causa est qͣre illis littis tanta
auctoritate p̾dicis nõ credamus. Et
plana ista maxima caus a est cur eos
qui aliud annuntiant anathematiremꝰ.
iusus ac passus est si natus non
est. Ead̾ in te uicissim argum̃tatio re¬
torquetur: ut magia ⁊ illud fuerit
quod utõ portatus. aut ꝙ editus sit.
si seminatus nõ fuit. Extra legem na¬
ture ẽẽ constat uirgiiem peperisse
młtoq magis inuentam etiam post
partum uirginem. Quare ergo ⁊ hoc
p̃t̾ naturani nõ uis ut ꝯtig̾it. pati .n.
potuisse uolentem sine sorte natuu¬
tatis: Michi crede: qͣntũ ad rem acti¬
net. utriq in hoc nature ꝯtraria ꝓfi¬
temur. S hoc int̾est ꝙ nos honeste. uos
turpit̾. Nos passionis eius rõm aliqͣm
reodimus ⁊ ꝓbabilem: uos naciuita¬
tis aut nlłam p̾statis. aut falsam. De¬
niq nos spẽtenus passum ꝯfitemur.
nec u̾e mortuũ: uos ꝓcerto puerpiũ

Expanded text:
quicquid protuleris, demonstrabitur. nulquicquid protuleris, demonstrabitur. nulla ergo causa est, quare illis litteris tanta auctoritate praeditis non credamus; et plane qui aliud annuntiant anathememus. LIBisus ac passus est, si natus non est. eadem in te uicissim argumentatio retorquetur, ut magia et illud fuerit, quod utero portatus aut quod editus sit, si seminatus non fuit. extra legem naturae esse constat uirginem peperisse multoque magis inuentam etiam post partum uirginem. quare ergo et hoc praeter naturam non uis, ut contigerit, pati eum potuisse uolentem sine sorte natiuitatis? mihi crede; quantum ad rem adtinet, utrique in hoc naturae contraria profitemur . sed hoc interest, quod nos honeste, uos turpiter; nos passionis eius rationem aliquam reddimus et probabilem; uos natiuitatis aut nullam praestatis aut falsam; denique nos specie tenus passum confitemur nec uere mortuum; uos pro certo puerperium
Abbreviated transcription (Latin):
eius narrantib: Quib si nõ creditͤ
annuntiantib ꝙ de uirgine natus
sit: quõ eis fides adhibebitur annũ¬
tiantib quid de se ip̃e p̾dicau̾it: St
enim ꝓlate fu̾int alique lict̾e̾ que nłło
alio narrante ip̃ius ꝓpͥe xp̃i eẽ dicant᷑.

Expanded text:
ejus narrantibus? Quibus si non creditur ejus narrantibus? Quibus si non creditur annuntiantibus quod de virgine natus sit, quomodo eis fides habebitur annuntiantibus quid de se ipse praedicaverit? Si enim prolatae fuerint aliquae litterae, quae nullo alio narrante ipsius proprie Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃o xp̃o inchoata ⁊ ꝑ apłos ꝓuecta
certa successionũ serie usq ad ħ tp̃ra
toto t̾raꝵ orbe dilatata ab mitio tͣ¬
ditũ ⁊ ꝯsernatũ agnoscit. atq appro¬
bat. an et quem ead̾ eccła incogni¬
tum reꝓbat: cum etiam ꝓferatur
lati iui conlisetur duoꝵ eiiglĩi li¬
broꝵ utrũ sibi ꝯueniat. Iam hinc ali¬
bi in hoc oꝑe diximus quod dicendũ
fuit. Neq cnĩ uos mouet nisi ꝙ̃ admod̾
duos pr̃es potũit hr̃e ioseph. Quod si¬
cogitantib nõ oocurrisset imus qui
genuit. alius qui adoptauit: nec sic
facile debrstis adu̾sus tantam aucto¬
ritatem p̾ꝓperam ꝓferre sententiam
Nunc u̾o si uł admoniti cogitatis qm̃
hoc fieri potu̾it: euͣngłio simpłr credi¬
te. ⁊ uos potius tam male ac ꝑu̾se ar¬
gum̃tari desistite. Quod aut̃ putat q̃¬
rend̾ ẽẽ faustus quid de se ihc ip̃e pre¬
dicau̾it: cui nõ iustum uideatur.
S nũquid hoc sciri p̃t: nisi discipłis¬

Expanded text:
ab ipso Christo inchoata per apostolos prouecta ab ipso Christo inchoata per apostolos prouecta certa successionum serie usque ad haec tempora toto terrarum orbe dilatata ab initio traditum et conseruatum agnoscit atque adprobat, an ei, quem eadem ecclesia incognitum reprobat, cum etiam proferatur logia ipsa consideretur duorum euangelii librorum, utrum sibi conueniat. iam hinc alibi in hoc opere diximus, quod dicendum fuit. neque enim uos mouet, nisi quemadmodum duos patres potuerit habecogitantibus non occurrisset unus qui genuit, alius qui adoptavit, nec sic facile debuistis adversus tantam auctoritatem praeproperam proferre sententiam: nunc vero si vel admoniti cogitatis quam hoc fieri potuerit, Evangelio simpliciter credite, et vos potius tam male ac perverse argumentari desistite. Quod autem putat quaerendum esse Faustus, quid de se Iesus ipse praedicauerit, cui non iustum uideatur? sed numquid hoc sciri p
Abbreviated transcription (Latin):
cis sedib usq ad p̾sentos ep̃os certa
successione ꝑducta. Tu mͥ quid ꝯtra
lecturus es: Aliquem forte libroꝵ
manichei: ubi iħc negatur ẽẽ natus
ex uirgine. Sicut ergo ego credo illũ
librum eẽ manichei qm̃ ex ip̃o tpr̃e
quo manicheus iuuebat in carne ꝑ
discipłos eius certa successione p̃posi
atq ꝑductus est: sic ⁊ istũ librũ credi¬
te eẽ manichei mathei quem ex illo
tpẽe quo matħs ip̃e in carne uixit. ñ
int̾rupta serie tp̃rm eccła certa con¬
nexionis suocessione usq ad tpr̃a ista
ꝑduxit. Et dic mͥ: cuius libro potius
credere debeamus. Eius ne apłi qui
an nescio cuius ꝑ se qui tantopost na¬
tus est: S alium forte ꝓferes librũ
qui nom̃ hẽat alicuius apłi quem a
ex maria nõ ẽẽ lecturus es. Cũ ergo
ncc̃e sit alt̾m hoꝵ libroꝵ ẽẽ m̃dacem:
cui nos potius censes fidem accom¬
modare debere: Ei ne quem illa eccła

Expanded text:
cis sedibus usque ad praesentes episcopos certa cis sedibus usque ad praesentes episcopos certa successione perducta. tu mihi quid contra lecturus es ? aliquem forte librum Manichaei, ubi Iesus negatur esse natus ex uirgine. sicut ergo ego credo illum librum esse Manichaei, quoniam ex ipso tempore, quo Manichaeus uiuebat in carne, per discipulos eius certa successione praeposatque perductus est: sic et istum librum credite esse Matthaei, quem ex illo tempore, quo Matthaeus ipse in carne uixit, non interrupta serie temporum ecclesia certa conexionis successione usque ad tempora ista perduxit. et dic mihi, cui libro potius credere debeamus: eiusne apostoli, an nescio cuius Persae, qui tanto post natus est? sed alium forte proferes librum, qui nomen habeat alicuius apostoli, quex Maria non esse lecturus es. cum ergo necesse sit alterum horum librorum esse mendacem, cui nos potius censes fidem adcommodare debere? eine, quem illa ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
alogia est. ⁊ uidend̾ si sibi ꝯueniat
nõ ex ꝯiectura passionis natiuitatis
eius exquire u̾itatem. qr ⁊ pati non
natus potuit. ⁊ natus minime pati
p̾sertim ip̃ĩs uob̃ facentib deo cẽ imi¬
possibue nicħ. Quod erit ⁊ ip̃m fal¬
sum. si hoc constiterit non potusse
mori non natum.
tibi dicit. nõ pot̾at mori nisi natus ẽẽt.
qr mortuus est adam ꝙͣuis natus nõ
fuisset. s dr̃ tibi natus est: qr hoc scm̃
eiñigłm nõ nescioquis heticus loqͥtur
Mortuus est: qr hoc in scõ eũngłio. nõ
in libro alicuius hetici legitur. S tu
qui ꝓhibes argum̃tari cũ de reb agit᷑
que ꝑtinent ad iħm. ⁊ q̃rend̾ cen sos qͥd
ip̃e de se. quid ue apłi sui de eod̾ p̾dica¬
rint. cum ceꝑo mathei eungłm recita¬
re apłi eius: ubi narratio natiuita¬
tis etus tota contexitur: ꝯtinuo dioes
illam narratõm nõ eẽ mathei. quam
mathei ẽẽ dicit uniũsa occła. ab apłi¬

Expanded text:
alogia est et uidendum, si sibi conueniat, alogia est et uidendum, si sibi conueniat, non ex coniectura passionis natiuitatis eius exquirere ueritatem, quia et pati non natus potuipraesertim ipsis uobis fatentibus deo esse inpossibile nihil: quod erit et ipsum falsum, si hoc constiterit non po- . tuisse mori non natum. tibi dicit: non poterat mori, nisi natus esset, quia mortuus est Adam, quamuis natus non fuisset; sed dicitur tibi: natus est, quia hoc sanctum euangelium, non nescio quis haereticus loquitur; mortuus est, quia hoc in sancto euangelio, non in libro alicujus haeretici legitur. Sed tu qui prohibes argumentari, cum de rebus agitur quae pertinent ad legum, et quaerendum censes, quid ipse de se quidue apostoli sui de eodem praedicarint, cum coepero Matthaei euangelium recitare apostoli eius, ubi narratio natiuitatiJ eius tota contexitur, continuo dices illam narrationem non esse Matthaei, quam Matthaei esse dicit uniuersa ecclesia ab apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
nist imꝑitus quem decipis. non
instructus a quo ꝯiuncaris. Nam iłx
et nasci potuit nõ satus. ⁊ pati nõ par¬
tus. s unũ hoꝵ uoluit. alt̾m noluit.
Nasci enĩ nõ satus uoluit. pati aut̃
nõ partus noluit. qr partus est pas¬
sus. Dicism. Unde scis: suua in eim̃¬
gelio u̾icatis lego. Si aut̃ tibi dicam.
unde scis ista que dicis: manichei mͥ
opponis auctoritatem. dicis eẽ et i
euingłio falsitatem. Ego aut̃ mani¬
cheo ita dicenti nõ crederem: nec si
nõ m xp̃m mentitũ eẽ laudaret: qd
quid̾ in xp̃o nõ inuenit. s quid ipse
diligat prodit. Faustus.
Et ego respondeo. Nec nasci pot̾at.
nisi ds nõ eẽt. lut si potuit ⁊ deus eẽ
et nasci q̃re ⁊ nõ nasci nõ potu̾it et
mori. Uidos ergo utile satis non eẽ
in hiis ꝯseqñtiam q̃rere aut argum̃¬
tis amiiti. cũ de reb agitur que ꝑti¬
neant ad iħm: S q̃rend̾̃ potius est
quid ip̃e de se. quid ue apłi sin de eodẽ
pdicarint. Ip̃a ꝙ adeo ꝑtctanda geuo¬

Expanded text:
nisi imperitus quem decipis, non instructus a quo convinceris. Nam Jesus et nasci potuit non satus, et pati non partus: sed unum horum voluit, alterum noluit. Nasci enim non satus voluit, pati autem non partus noluit: quia partus est passus. Dicis mihi: Unde scis? Quia hoc in Evangelio veritatis lego. Si autem tibi dicam, Unde scis ista quae dicis? Manichaei mihi opponis auctoritatem, et dicis esse in Evangelio falsitatem. Ego autem Manichaeo ista dicenti non crederem, nec si non mihi Christum mentitum esse laudaret. Quod quidem in Christo non inuenit, sed quid ipse diligat prodit. LIBER DUOet ego respondeo: nec nasci poterat, nisi deus non esset; aut si potuit et deus esse et nasci, quare non et non nasci potuerit et mori ? uides ergo utile satis non esse in his consequentiam quaerere aut argumentis adniti, cum de rebus agitur, quae pertineant ad Iesum; sed quaerendum potius est, quid ipse de se quidue apostoli sui de eodem praedicarint. ipsaque adeo pertractanda gene
Abbreviated transcription (Latin):
dimus. exultant tecũ in celestib ossa
humiliata. S qñ te p̾̃dicamus. t̾tam
calcamus ut tibi aꝑiamus: ⁊ iõ si rep̾¬
hendimur ꝑturbamur. si laudamur
inflamur. laua pedes nr̃os añ mun¬
datos s cum ad aꝑiend̾ cibi ꝑ t̾ram
ꝑgimus inquinatos. Hec uob̃ hodie
satis sint diłcissimi. Si quid secus qͣm
oportuit dicentes fortassis offendimꝰ
uł laudib uris immod̾atius ꝙͣ opor¬
tuit eleuati sunnus: impetrate mũ

Expanded text:
dimus, exsultant tecum in coelestibus ossa dimus, exsultant tecum in coelestibus ossa humiliata . Sed quando te praedicamus, terram calcamus ut tibi aperiamus: et ideo si reprehendimur, perturbamur; si laudamur, inflamur. Lava pedes nostros ante mundatos, sed cum ad aperiendum tibi per terram pergimus, inquinatos. Haec vobis hodie satis sint, dilectissimi. Si quid secus quam oportuit dicentes fortassis offendimus, vel laudibus vestris immoderatius quam oportuit elevati sumus; impetrate mu
Abbreviated transcription (Latin):
tunica mea. quõ mouam eam: Mẽbra
illa mea que xp̃o aꝑire eũnglixando
excellentissime pocuerunt. quõ ad corpo¬
ra quib exuta sunt redire possunt.
Deinde respitiens ad eos qui p̾dicare.
et ppłos adquire̾ ac reg̾e. ac sic xp̃o af
ferre uttũq possunt: s in his diffi¬
cultatib actionũ peccare metuunt:
laui inquit pedes meos quõ inqͥnabo
eos: Nuisquis enĩ in u̾bo nõ offendit
hic ꝑfc̃s est nir. ⁊ quis est ꝑft̃s. quis ẽ
qui nõ offendit in tanta abundantia
miquitatis. tanto frigore caritatis:
Laui pedes meos quõ inquinabo eos:
Qñ quid̃ lego ⁊ audio. nolite multi
magistri fieri frẽs. qm̃ maius iudi¬
tium sumitis. In młtis enĩ offendi¬
mus omnes. Laui pedes meos quõ in¬
quinabo eos: S ecce surgo ⁊ aꝑio. łp̃ẽ
laua eos. Dimitte nob̾ debita nrã. qm̃
nõ est extincta caritas nr̃a: qr ⁊ nos
dimittimus debitorib nr̃is. Qñ teau¬

Expanded text:
tunica mea; quomodo induam eam? Membra tunica mea; quomodo induam eam? Membra illa mea quae Christo aperire evangelizando excellentissime potuerunt, quomodo ad corpora quibus exuta sunt, redire nunc possunt? 6. Deinde respiciens ad eos qui praedicare, et populos acquirere ac regere, ac sic Christo aperire utcumque possunt, sed in his difficultatibus actionum peccare metuunt, Lavi, inquit, pedes meos; quomodo inquinabo illos? Quisquis enim in verbo non offendit, hic perfectus est vir. Et quis est perfectus? quis est qui non offendit in tanta abundantia iniquitatis, tanto frigore charitatis? Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? Quandoquidem lego, et audio, Nolite multi magistri fieri, fratres, quoniam majus judicium sumitis: in multis enim offendimus omnes . Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? Sed ecce surgo, et aperio. Christe, lava eos, Dimitte nobis debita nostra, quoniam non est exstincta charitas nostra: quia et nos dimittimus debitoribus nostris . Quando te au
Abbreviated transcription (Latin):
mei. de sermone meo quem plenius
erotio didicisti ꝑfecta mea. Aperi mͥ.
pͥdica me: ad eos quippe qui clauserũt
ata me. Qũo intrabo sine aꝑiente:
luo enimaudient sine p̾dicante. Hĩc
li ut etiam hii qui amant otiũ stu¬
dior bonoꝵ ⁊ nolunt ꝑpeti laboriosaꝵ
molestias actõnum. eo ꝙ minus ydo¬
neus adhec ministnda. ⁊ sine rep̾hen¬
luue agenda se sentiunt: mallent si
dnntiam miquitatis qua feruor fri¬
diunt caritatis. ez in eis qui tam de
upues exierunt ⁊ carnis indiunto
epoliati sunt napens ab er sepat simnte
respondet eccl̾a. Exui me tumica mea. i¬
quõ induam eam: Recipietur quidẽ
illa tunica: ⁊ in eis qui iam exuti sũt
rursus carne nestietur eccła. son tñ¬
nunc qñ feruescendi sunt frigidi. s
tunc qñ resurrecturi sunt mortui. Pas¬
sa ergo difficultate pp̃ mopiam p̃di¬
catoꝵ. ⁊ recolens illa sua m̃bra sana
sermonib sc̃ã morib s iam exuta cor¬
porib: ingemit ⁊ dicit eccła. Exui me

Expanded text:
mea, de sermone meo quem plenius ex otio didicisti perfecta mea; aperi mihi, praedica me. Ad eos quippe qui clauserunt contra me, quomodo intrabo sine aperiente? quomodo enim audient sine praedicante ? 5. Hinc fit ut etiam hi qui amant otium studiorum bonorum, et nolunt perpeti laboriosarum molestias actionum, eo quod minus idoneos ad haec ministranda, et sine reprehensione agenda se sentiunt; mallent, sidantiam iniquitatis, qua fervor friguit charitatis. Sed in eis qui jam de corpore exierunt, et carnis indumento spoliati sunt neque enim ab ea separati sunt, respondet Ecclesia, Exui me tunica mea; quomodo induam eam? Reciilla tunica, et in eis qui jam exuti sunt rursus carne vestietur Ecclesia. » Innunc quando fervefaciendi sunt frigidi, sed tunc quando resurrecturi sunt mortui. Passa ergo difficultatem propter inopiam praedicatorum, et recolens illa sua membra sana sermonibus, sancta moribus, sed jam exuta corporibus, ingemit et dicit Ecclesia, Exui me
Abbreviated transcription (Latin):
tionis qui nocatur grece methaphora sic̃
de mari scriptũ est que fremat in utero
mrĩs sue uolens ꝑgredi. cum ttiq non
hẽat uoluntatem. In undomo absit un
b aliqua turpitudo. Dicuntur quidꝰ in¬
honesta qr nõ hũt eamd spẽm decoris quã
m̃bra que in ꝓmptu locata sunt. s ꝓba¬
bilior in aliis postiorib scriptis nr̃is red¬
dita rõ est cur ea dixĩt etiam apłs inho

Expanded text:
tionis, qui uocatur graece metafora, sicut tionis, qui uocatur graece metafora, sicut de mari scriptum est, quod fremat in utero matris suae uolens progredi, cum utique non habeat uoluntatem. in undetricensimo: bus aliqua turpitudo. dicuntur quidem inhonesta, quia non habent eam speciem decoris quam membra, . quae in promptu locata sunt, sed probabilior in aliis postea scriptis nostris reddita ratio est, cur ea dixerit etiam aposto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgenitũ. s ex lege adoptiuum. Hoc in
ilitis inuentũ est qui recenti meme¬
a post ascensionem dñi de hac re scͥp¬
lerunt. sam etiam nom̃ eiusd̃ mulieris
qe peꝑit iacob prẽm ioseph de pͥore ma¬
tito nathan qui fuit pat̾ iacob auus to¬
seph scd̾ matħmn ⁊ de marito postiore mel¬
chi pepit helycuius erat adoptiuus io¬
deph. nõ tacuit africanus. quod quid̾ cũ
sausto respond̾em nond legem. s tñ ꝑ¬
adoptõm potuisse conting̾e ut imusi¬
lomo duos hr̃et prẽs dubitare nõ pote¬
tam. In duodecimo ⁊ in t̾ciodecimo de fi¬
lo noe scdõ qui est appellatus chaym ⁊¬
sa disputatũ est tamq̃m nõ in filio stio
chenaan sicut scriptura demonstrat. s
se ip̃o fi̾nt a pt̃e maledos. In cod̃ t̾cio¬
umo de sole ⁊ lina talia dicta lunt i
tamnqim lentiant ⁊io tolerent uanos ado¬
ratores suos. Qm̃uis u̾ba ibi accipi posst̃t
ab antmali ad manimale tͣñslata. mͦ loquu¬

Expanded text:
genitum, sed ex lege adoptiuum. hoc in genitum, sed ex lege adoptiuum. hoc in eorum litteris inuentum est, qui recenti memoria post ascensionem domini de hac re scripserunt. nam etiam nomen eiusdem mulieris, quae peperit Iacob, patrem Ioseph, de priore marito Mathan, qui fuit pater Iacob, auus Ioseph, secundum Matheum, et de marito posteriore Melchi peperit Heli, cuius erat adoptiuus Ioseph, non tacuit Africanus. quod quidem, cum Fausto responderem, nondum legeram, sed ptionem potuisse contingere, ut unus duos haberet patres, dubitare non poteram. In duodecimo et in tertio decimo de filio Noe secundo, qui est appellatus Cham, ita disputatum est, tamquam non in filio suo Canaan, sicut scriptura demonstrat, sed in se ipso fuerit a patre maledictus. in quarto decimo de sole et luna talia dicta sunt, tamquam sentiant et ideo tolerent uanos adoratores suos, quamuis uerba ibi accipi possint ab animali ad inanimale translata modo locu
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemantem legem ⁊ꝓphas.
nes meas reddens. T̃riginta ⁊ tres dispu¬
titiones sunt. quas etiam libros cur nõ
drrim. nam ⁊ si sunt ini eis aliqui ꝑbre¬
nes tñ libri sunt. Unus u̾o eoꝵ ubi a no¬
bis adulus eius crmmunationes patriar¬
chaꝵ uita defenditur tante plixitatis est.
qͣnte nlłs fere meoꝵ libror: In libro ergo
ib alio fu̾it adoptatus s genus quoq ad¬
optionis dice̾ debui. Sic enim sonat quod
dici tamqͣm eum uinus adoptau̾it alius
pat̃. Lex aut̃ filios etiam mortui adorpta¬
bat uibens ut frĩs sine filus mortiui
ancet frat̾ uxorem. ⁊ fr̃i defuncto semen
er ead suscitaret. Que ꝓfecto de duob u¬
mus hõĩs patrib expeditior ibi reddi¬
uir ratio. Dt̾ini aut̃ frẽs fu̾unt ĩquib
lre contigit. ut unius defuncti qui. uo¬
cabatur hely duce̾t alt̾ uxorem .i. iacob
iqno matheus narrat genitũ ẽẽ ioseph
iit̾ino fratri suo eum genuit. cuius
sium lucas dicit fuisse iosepl nõ uti

Expanded text:
blasphemantem legem et prophnes meas. triginta et tres disputationes sunt, quos etiam libros cur non dixerim? nam etsi sunt in eis aliqui breues, tamen libri sunt. unus uero eorum, ubi a nobis aduersus eius criminationes patriarcharum uita defenditur, tantae prolixitatis est, quantae nullus fere librorum meorum. In libro ergo ab alio fuerit adoptatus, sed genus quoque adoptionis dicere debui; sic enim sonat, quod dixi, tamquam eum uiuus adoptauerit alius pater. lex autem filios etiam mortuis adoptabat iubens, ut fratris sine filiis mortui duceret frater uxorem et fratri defuncto semen ex eadem suscitaret. quae profecto de duobus unius hominis patribus expeditior ibi redditur ratio. uterini autem fratres fuerunt, in quibus hoc contigit, ut unius defuncti, qui uocabatur Heli, duceret alter uxorem, id est Iacob, a quo Matheus narrat genitum esse Ioseph; sed uterino fratri suo eum genuit, cuius filium Lucas dicit fuisse Ioseph, non utique
Abbreviated transcription (Latin):
p̃iudicio. si uos melius aliquid senseri¬
tis. Magistrũ enim omnes unũ hẽmꝰ.
et in una sola condiscipłi sumus. Hoc
ergo sentio: et uidete si nõ aut uerũ
est. aut ꝓpinquat u̾itati quod sentio.
In samaria biduũ fecit ⁊ credid̾unt
in eum samaritani. Tot dies ingali
Retexite uł recolite memoria hest̾n
diei ⁊ lectõm ⁊ sermonem. Uenit in
samariam ubi eum pͥmo mulier illa
p̾dicau̾at. cum qua ad puteum iacob
loquutuo erat magna mist̾ia. Eo ui¬
so samaritani ⁊ audito credid̾ unt in
eum pp̃ u̾bum mulieris: ⁊ firmtus
crediderunt pp̃ u̾bum eius: et plures
crediderunt. Sic scriptũ est. Ibi facto

Expanded text:
praejudicio, si vos melius aliquid senseripraejudicio, si vos melius aliquid senseritis. Magistrum enim unum omnes habemus, et in una schola condiscipuli sumus. Hoc ergo sentio, et videte si non aut verum est, aut propinquat veritati quod sentio. In Samaria biduum fecit, et crediderunt in eum Samaritani: tot dies in GaliRetexite vel recolite memoria hesterni diei et lectionem et sermonem. Venit in Samariam, ubi eum primo mulier illa praedicaverat, cum qua ad puteum Jacob locutus erat magna mysteria: eo viso Samaritani et audito crediderunt in eum propter verbum mulieris, et firmius crediderunt propter verbum ejus, et plures crediderunt: sic scriptum est. Ibi facto