comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ colendꝰ sit. tñ aim suũ non
colant. At si quid uelit acͥter cerne.
oculi curandi sũt qͥb c̾int᷑. Si uelis
ꝑnicitꝰ currere. pedes citrãdi sunt
quib currit᷑. ut idem. Si pugillare ualde
uelis. brachia uegetanda sũt. quib
facile respiciãt neqͦo satis mecũ repu¬
tare. & pinde ut res e admirari. cur
nõ eciam suũ aim racione excolant.
Que qͥdem si ne ulla aĩ uituꝑacõne.
sine turpitudie sine labore contẽpse¬
rit. Nestio ut hiis inuenias tibiis ca¬
nere. s nõ pudet me tibicinẽ nõ esse.
in c̾tis artib. ne oĩs ꝑseqͣr licet tibi
nestire nͨ pudeat. Eñi uͦ dic sodes. nes¬
cio bñ uilie. ut Socrates ut plato. nt
pitagoras uurerũt. nͨ pudet nestire
pmis mirandũ est ꝙ ea qͤ minime
uideri uolũt nestire. dist̾e tñ negli¬
gũt. & eiusdẽ artis disciplinã siml
& ignorãciã detrectauit. Igit̾ quoti¬
diana eoꝵ era dispũgas. ĩnuenias.
in raconib młta ꝓdigẽ ꝓfusa. & in se¬

Expanded text:
animus colendus sit, tamen animum suum non colant. At si quis uelit acriter cernere, oculi curandi sunt, quibus cernitur; si uelis perniciter currere, pedes curandi sunt, quibus curritur; itidem si pugillare ualde uelis, brachia uegetanda sunt, quibusfacile perspiciant, nequeo satis mecum reputare et proinde, ut res est, admirari cur non etiam animum suum ratione excolant. us sine ulla animi vituperatione, sine turpitudine, sine labore contempserit. Nescio ut Sibimenias tibiis canere, sed non pudet me tibicinem non esse. in caeteris artibus, si omnes persequar, licet tibi nescire, nec pudet. Enimvero dic sodes, nescio bene vivere ut Socrates, ut Plato, ut Pythagoras vixerunt, nec pudet me nescire primis mirandum est, quod ea, quae minime uideri uolunt nescire, discere tamen neglegunt et eiusdem artis disciplinam simul et ignorantiam detrectant. Igitur cotidiana eorum aera dispungas: inuenias in rationibus multa prodige profusa et in se
Abbreviated transcription (Latin):
dinostimꝰ. Que cũcta ño celestiũ uoluta¬
te numine. & auctoritate.s demonũ ob¬
ut hannibali sompnia. orbitatẽ oculi.
cõminarent᷑. flamino extispicia ꝑiculũ
cladis p̾dicent. Accio nauigio. auguria
miraculũ cotis addicant. ita ut nõ nlłis
regni futi ⁊ signa pcurrãt ut Tarqͥnus
pristus aqͥla obũbret᷑ ab apice. Seruiꝰ
Tuillius flamma colluminet a capite
ut dixi medie qͥpiãpotestates int hoĩes
& deos obeunt. Neq enĩ ꝓ magestate diu
celestiũ fuerit. uł eoi qͥsꝙͣ. uł hannibili
sompnũ pingat. uł sflaminio hostiam
conroget. uł accio nauẽ uelificet. uł Si¬
bille faciloqͥa u̾sificet. uł Tarqͥnio uelit

Expanded text:
oscimus. Quae cuncta caelestium uoluntate et numine et auctoritate, sed daemonum obut Hannibali somnia orbitatem oculi comminarentur, Flaminio extispicia periculum cladis praedicant, Attio Nauio auguria miraculum cotis addicant; item ut nonnullis regni futuri signa praecurrant, ut Tarquinius Priscus aquila obumbretur ab apice, Seruius Tullius flamma conluminetur a capite;ut dixi, mediae quaepiam potestates inter homines ac deos obeunt. Neque enim pro maiestate deum caelestium fuerit, ut eorum quisquam uel Hannibali somnium fingat uel Flaminio hostiam conruget uel Attio Nauio nauem uelificet uel Sibyllae fatiloquia uersificet uel Tarquinio uelit
Abbreviated transcription (Latin):
gemũ ad cognitõem u̾ita¬
tis enucat s oꝑato carnalis
obscurat ĩuppis eĩ pupille
sane sũt s hliore delluente.
siõe.aciẽs eĩ papupille uicta¬

Expanded text:
genium ad cognitionem veritatis emicat, sed operatio carnalis obscurat. In lippis enim pupillae sanae sunt, sed humore defluente sione acies etiam pupillae vit
Abbreviated transcription (Latin):
pussꝑgendi. lapides ⁊ ip̃s
colligendi tempus amp̃¬
lexandi teupus louge fi
ab amplexib. tempus ac¬
quirendi ⁊ tempus ꝑdẽch
tempus custodiendi. tempꝰ
abiciendi ẽ eĩ tempusi¬

Expanded text:
pus spargendi lapides, et tempus colligendi. Tempus amplexandi, et tempus longe fieri a complexibus. Tempus acquirendi, et tempus perdendi. Tempus custodiendi, et tempus abjiciendi. Tempus
Abbreviated transcription (Latin):
miscebit᷑. & extͤia gaudii luctus occupabit. Ue qͥ ridetis: qr plorabi¬
tis. Dñs nõ legit᷑ risisse: fleuisse uͦ suꝑ lazarũ. ⁊ ciuitatẽ ierłm: re¬
perit᷑. In miseriis sumꝰ. ⁊ in miseriis pociꝰ plorand̾÷ : qͣm ridend̾.
Cum nascit᷑ puer quid facit : ꝑlorat. E qͣre plorat: Qa plorando se¬
ꝯfitet᷑ in muis̾i̾am natũ ẽẽ. Nascunt᷑ enũ filii adam ad dolorẽ. ⁊ ad

Expanded text:
 plorabitis! » Dominus non legitur risisse, flevisse vero super Lazarum et civitatem Jerusalem reperitur. In miseriis sumus, et in miseriis potius plorandum est, quam ridendum. Cum nascitur puer, quid facit? Plorat. Et quare plorat? Quia confitetur se in miseriam natum esse; nascuntur enim filii Adam ad dolorem et ad
Abbreviated transcription (Latin):
eum uini potatorẽ ⁊ amicũ publicanoꝵ. s ob certi grãm misterii
id: ꝓ luc̾ndis aminal eum uenisse cred̾e debemiꝰ. Sic̃ eñi doctus pis¬
cator. ⁊ ꝑitus uenator in eo loco retia tendit uͥ multitudinẽ pisciũ.
uł auiũ siue bestiarũ nouit ꝯuenire: ut cũ młti ꝯgregant᷑ aliqͥ
capiant᷑. ita dñs ad quiniũ uł ad miptias uenire uoluit: ut uͥ młti

Expanded text:
m mysterii, id est, pro lucrandis animabus, eum venisse credere debemus. Sicut enim doctus piscator, et peritus venator in eo loco retia tendit, ubi multitudinem piscium vel avium, sive bestiarum novit convenire, ut cum multi congregentur, aliqui capiantur, ita Dominus ad convivium vel ad nuptias venire voluit, ut ubi
Abbreviated transcription (Latin):
modũ st̃ exced̾ntia : igni sp̃c scĩ tͥbuenda. Cipħi aurei st̾: qͥ maioris sapĩa splẽ¬
dore rutilãt. Argentei : qͥ docendi uenꝰtate nitidi. que norunt planiꝰ exponũt.

Expanded text:
modum excedentia igni Spiritus sancti tribuenda. Scyphi aurei, sunt qui majori sapientiae splendore rutilant; argentei, qui docendi venustate nitidi, quae norunt planius exponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tunt se ad regẽ herodem: querũt de puero. Cũq diu̾terent ad
eum: disparuit eis stella. Herodes uocat scribas. Int̾rogat ubi
te possid̾et : cogitauit qͦmͦ puerũ poss occid̾e. timens ne regnũ
gis diligent̾ puerũ inqͥtere. sibiq renũciare : ⁊ ait se uelle ado
itare. Discedũt magi.Uident tt̾um stellam lecant᷑.⁊ ea p̃uia:
ueniut̃t in behleem. Stella uͦ nõ eint in celo fim. s in aere

Expanded text:
tunt ad Herodem, quaerunt de puero. Cumque diverteret ad Herodem, disparuit eis stella. Herodes autem vocans Scribas interrogavit ubi te possideret, cogitavit quo puerum posset occidere, timens ne regnum gis diligenter puerum inquirere, sibi renuntiare, et ait se velle eum adorare. Discedunt Magi, videtur iterum stella. Laetantur et ea praevia veniunt in Bethlehem. Stella vero non erat in coelo f
Abbreviated transcription (Latin):
& qui pͥus displicebant incipiũt ei plac̾e. Quod̾ aꝑti st̃ celi sigãit¬
celũ baptizatis reserari: quod pͥus erat ꝑ peoc̃m obseratũ. Nuptie
mabat. Euangłm : uinũ : qr fideles in dei amore ꝑ inspirationẽ
sp̃e facit feruere. Quid plura : Tantis ⁊ talib sacriãtts. hec dies
fr̃s kĩi ꝯsecrata ⁊. Q quodã mͦ maioe ÷ hec festiuitas: qͣm no¬
uitatis sollempnitas. Maior ⁊̃ enĩ ut ait aug̾tinꝰ: scd̾a qͣm pͥma
In hac aqua effecta est mat̾ multoꝵ ppłoꝵ. Prima natiuitas est
tas anime dignior qͣm carnis. In pͥma ingressus ⁊ in mundũ. In sn
ingressus ÷ in celũ. Qm oportune hec tͥa sub tali ordine uno die
ꝯuenerunt. Stella ducens ad xͫ. baptismatis sacram̃tũ. mutatio aqͦ
in uinũ. In hoc enĩ ordine appatet instructio uite nr̃e. Ergo dilectiᷤᷤ¬

Expanded text:
et qui prius displicebant, incipiunt ei placere. Quod aperti sunt coeli significabat baptizatis coelum reserari quod prius erat pro peccato obsmabat. Evangelium est vinum quod fideles in Dei amore per inspirationem Spiritus facit fervere. Tantis et talibus sacramentis, haec diesest haec festivitas, quam Nativitatis solemnitas. Major est enim ut ait Augustinus, secunda quam prima imarum. In hac, aqua effecta est mater multorum populorum. Prima nativitas est itas animae dignior est quam carnis. In prima ingressus est in mundum, in secunda ingressus est in coelum. Quam opportune haec tria sub tali ordine uno die convenerunt! stella ducens ad Christum, baptismatis sacramentum, mutatio aquae in vinum. Et in hoc ordine apparet instructio nostrae vit
Abbreviated transcription (Latin):
ator oĩum fr̃s kini formã serui ꝓ seruis accipiens. latent̾ in
mũdũ uenisset : uoluit se hodie trib indiciis hõib demõstrare.
hodie em̃ a magis in bethleẽ adoratꝰ ÷. hodie a ioħe ĩ iordane
baptizatꝰ ÷. Hodie in imptiis nutatione aqͣm ĩ uinũ clarificatꝰ
est. ꝑrima maĩsestatio fc̃a : : in pͥmo anno natiuitatis sue. Scd̾a
in tͥcesimo. Tercia in seqͣnti anno pꝰ tͥcesimũ.  tñ diuina dispositõ¬

Expanded text:
atres charissimi, formam servi pro servis accipiens, latenter in mundum venisset, voluit se tribus hodie indiciis hominibus demonstrare. Hodie ebaptizatus est. Hodie in nuptiis immutatione aquae in vinum glorificatus est. Prima manifestatio facta est in primo anno nativitatis suae; secunda, in t
Abbreviated transcription (Latin):
mis pꝰillanimes. Sp̃u pauꝑes : sp̾ hũiles. Suꝑbientes factũt ñ facienda ꝑ
defectionis. nil hñs suꝑfluitatis: ꝑ uiã regiã ducit ad bĩtudinẽ et̾nã. Bĩ¬
st̾ mites. Mites st̾ lenes ⁊ patientes. qͥ nemiuẽ ledũt : ⁊ inpbis cedũt. S̾ aũt
qͥ uolũt ita ẽẽ mites. ut nicħ curent de aliena uita. neminẽ de bono am¬
moneãt: neminẽ de malo corrigãt. S talis lenitas ñ ÷ młtũ laudãda:
qr patit᷑ desectũ uͥ deb̾et eu̾cere uͥtutis osfm̃. Tales gͥ debñt ẽẽ iuites ut
neminẽ ledant. mala illata patient̾ sustineant: ⁊ ñ solũ suã s nͨ alienã
negligãt uitã. ut si opuis fũit ⁊ bonis ad meliora exhibeãt ephortationẽ:
⁊ malis de malo correctionẽ. Est enĩ modꝰ in reb. qr sic̃ hõ ñ debet ẽẽ ni¬
mie aꝑitatis. sio ñ debet ẽẽ nimie lenitttas: ut int̾ dex̾am ⁊ sinistumi.

Expanded text:
mis pusillanimes. Spiritu pauperes, humiles. Superbientes, faciunt non facienda per defectionis, nil habens superfluitatis, per viam regiam ducit ad beatitudinem supernam. Beati mites. Mites sunt lenes et patientes, qui neminem laedunt et improbis cedunt. Sunt volunt esse mites, ut nil curent de aliena vita, neminem de bono admoneant, neminem de malo corripiant. Sed talis lenitas non est multum laudanda, quia patitur defectum, ubi debet exercere virtutis effectum. Tales igitur debent esse mites, ut neminem laedant, mala illata patienter sustineant, et non solum suam, sed nec alienam negligant vitam, ut si opus fuerit et bonis ad meliora exhibeant exhortationem, et malis de malo correctionem. Est enim modus in rebus ; quia sicut homo non debet esse nimiae asperitatis, sic non debet esse nimiae le
Abbreviated transcription (Latin):
stłr eueniret ei : ꝙ cet̾is septẽ qͥ ing̾ssi st̃ ad eã. Cũq ꝑassent fossam: reu̾sus ra¬
guel ad urorẽ suã dix̃ ei. Miite unã ex ancilł ut uideat si mortuꝰ ÷ : ut sepeliam
diẽ lucis annũciãt fut᷑am. Erat ĩ gentil qͥ dubitarẽt u̾e an d̾s uiciss antiqũ
hostẽ. ⁊ ĩo fidẽ noĩs eiꝰ obstruere atq absꝯd̾e sanctiꝰ estimarẽt: s pꝰmod̾ agnita
u̾itatis luce qͣi aurora p̃eunte. ⁊ crebescẽte cantu pulloꝵ .i. uoce p̾dicataꝵ: u̾a¬

Expanded text:
quod caeteris aliis septem, qui ingressi sunt ad eam. Cumque parassent fossam, reversus Raguel ad uxorem suam, dixit ei: Mitte unam ex ancillis, ut videat, an mortuus est, ut sepeliam ant futuram. Erant in gentibus qui dubitabant an Deus vere vicisset antiquum hostem, et ideo fidem nominis ejus obstruere atque abscondere satius existimabant: sed post modum agnita veritatis luce, quasi aurora praeeunte et crebrescente cantu, id est voce praedicatoru
Abbreviated transcription (Latin):
in celo ⁊ in t̾ra. Ip̃am u̾o serui formã .i. carnẽ in qͣ passus
⁊ mortuꝰ ÷. resuscitatã euerit suꝑ om̃s celos. ⁊ suꝑ om̃s an¬
głoꝵ choros: usq ad lext̾am patͥs. Quid hac dispon̾e sua¬
uius. ubi mors absorbet᷑ in uictoria. uͥ ignominia cͥcis mu¬
sit ad patrẽ. Hac ascensione nicħ sublimiꝰ. hoc honore ni
cħ głosius dici pot̾: aut excogitari. Sic ꝑ incarnatioĩs sue
mist̾iũ descend̾ ⁊ ascend̾ dñs. relinqͦns nob̾ erẽplũ ut seqͣ.¬

Expanded text:
ssus et mortuus est, resuscitatam evexit super omnes coelos, et super omnes angelorum choros, usque ad dexteram Patris. Quid hac dispositione suavius, ubi mors absorbetur in victoria, ubi ignominia crucis vesit ad Patrem. Hac ascensione nihil sublimius, hoc honore nihil gloriosius dici potest aut cogitari. Sic per incarnationis suae mysterium descendit et ascendit Dominus, relinquens nobis exemplum, ut seq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmutabilitas ostendit᷑. In qͥb u̾bis illd̾ ⁊̾ ĩnuit᷑. qd̾ ip̃e
sit uia ꝑ qͣm ascendamꝰ. ip̃e pat̾a ĩ qͣm maneamꝰ. Uia
scił. tnseuntib: pat̾a ꝑuenientib. M anens itaq qd̾ erat
in nat᷑a sua. descend̾ ⁊ ascend̾ ꝓpt̾ nos in nr̃a: attingens
nimitũ a fine usq ad finẽ fortit̾. ⁊ dis. o .s. Descendit¬
Ipsũq descensũ egit foctit̾. qr uirtꝰ eint : ascensũ dispo¬
suit suauit̾. qr sapientia erat. Descendit aũ ut dcm̃n:
ñ cecidit. Qaͥ qui cadit sine gradu ruit. Qui aũ descẽ¬
dit gͣdatim pedẽ ponit. Sũt gͦ gͣdus in descendendo. st̃¬

Expanded text:
 ipse sit via per quam ascendamus; ipse patria ubi maneamus: via scilicet transeuntibus, patria pervenientibus. Manens itaque quod erat in natura sua, descendit et ascendit propter nos in nostra: attingens nimirum a fine usque ad finem fortiter, et disponens omniipsumque descensum egit fortiter, quia virtus erat; ascensum disposuit suaviter, quia sapientia erat. Descendit autem dictum est, non: Cecidit; quia qui cadit, sine gradu ruit; qui autem descendit, gradatim pedem ponit. 2. Sunt ergo gradus in descendendo, sun
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uent᷑o ad iudiciũ xp̃o egressi fideles de sepulcͥs uictores uictoꝵ
appar̾e p̃monent᷑. S qr necesse ẽ illis deesse qui iudicet. ut ĩueni¬
at qͦs coronet. Idem pueri flores gerũt in manib: qr fideles nõ nͥ de¬
amplectãtes caritatẽ. ꝯtͣ uitioꝵ potentiã ꝯstantes insurgite. cũ odo¬
re uͥtutũ in iudicio occ᷑rere satagite. ut eũ laudare.

Expanded text:
quia venturo ad judicium Christo egressi fideles de sepulcris vitiorum, apparere praemonentur. Sed quia necesse est sic illis deesse quod Judex judicet, ut inveniat quod coronet, iidem pueri flores gerunt in manibus, quia fideles nonamplectentes charitatem, contra vitiorum potentiam constantes insurgite; cum odore virtutum in judicio occurrere satagite, ut eum laudare,
Abbreviated transcription (Latin):
sce̾ t̾nitatis p̾claras. Sało edificauit templũ: ⁊ xꝰ eccłiã. In edificatiõ tẽpli fuerũt
artifices. latonii. lignoꝵ cesores. In edificatione uͦ eccłie. st̾ artifices ⁊ p̾dicatares &
doctores. Triplicẽ aũ mat̾iã musit salotõ ĩ ꝯstructione tẽpli: lapids. ligna. aurũ.
Lapides sig̾cant fid̾i firmitatẽ. ligna spei sublimitatẽ: aurũ cariatis fulgorem.
Qrͣto regni salomonis ãno cepit templũ edificari: ⁊ pꝰ p̾dicationẽ. uͦiͥ. eũgłioꝵ sc̃ã¬

Expanded text:
erunt artifices latomi, lignorum caesores ; in aedificatione vero Ecclesiae, sunt artifices, praedicatores et doctores. Triplicem autem materiam misit Salomon in constructionem templi: lapides, ligna, aurum. Lapides, significant fidei firmitatem; ligna, spei sublimitatem; aurum, charitatis fulgorem. Quarto anno regni, Salomon coepit templum aedificare. Et per praedicationem quatuor Eva
Abbreviated transcription (Latin):
uit regine hest̾. R illa regi ex noĩe mardochei : qͥ ad se rẽ detułat. Quesitũ ÷
⁊ ĩuentũ: & appensi st̃ ut̾q ĩ patibło. Posfumꝰ ⁊̃ duob eunuchis scismaticos ⁊ ħeci¬
tores manifestãt. ut ĩ nocentes saluent᷑: & illi iusta ultione puniant᷑. Rex assuerꝰ
ȩnaltauit aman. Possũt ꝑ aman suꝑbũ. tardochei ⁊ sc̃e gentis iuimicũ : uidei et
potẽtes p̃sentis scłi designar.Sic̾ eñ aman epułas dirigẽs regis signało eas mu

Expanded text:
ei, qui ad se rem detulerat. Quaesitum est et inventum, et appensus uterque in patibulo. Possunt in duobus eunuchis schismatici et haeretitores manifestant, ut innocentes salventur, et illi justa ultione puniantur. Rex Assuerus exaltavit Aman . Possunt per Aman superbum, Mardochaei, et sanctae gentis inimicum, Judaei et potentes praesentis saeculi designari. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
sci. boñ ⁊ ma. Etce qͦmͦ mulier : ꝑ auditũ succubuit. Modo au¬
boñ ẽẽt signũ. ⁊ ad uescendũ suaue: ⁊ pulcrũ ocłis. aspestuq
delectabile. Cũ dieit suaue: capta ÷ odoratu. Cum ait pułcrũ ocłis:
ilaqͥata ÷ uisu. Adhuc suꝑ st̾ luo ministͥ: qui totũ scelus ꝑpet¬
uerũt. C̃actꝰ ⁊ gustꝰ. Uide gͥ qͦmͦ ꝑ illos. caro inceptũ suũ ꝯsũ¬
mauit. Sc̃ptũ ÷ aũt. & tulit de fructu illiꝰ: ⁊ comedit. Manꝰ tulit:
os comedit. Tactꝰ gͥ ministuit: gustꝰ ꝓecẽm ꝯsũmaũ. Uidens

Expanded text:
. » Ecce quando mulier per auditum succubuit; modo atbonum esset lignum, et ad vescendum suave, et pulchrum oculis, et aspectu delectabile . » Cum dicit: « suave » , capta est odoratu: cum ait: « pulchrum oculis » , illaqueata est visu. Adhuc supersunt duo ministri, qui totum scelus perpetraverunt: tactus et gustus. Vide ergo quando per illos caro inceptum suum consummavit. Scriptum est autem: « Et tulit de fructu illius et comedit . » Manus tulit, os comedit, tactus ministravit, gustus peccatum cons
Abbreviated transcription (Latin):
cureicula: missus est angłs dñi pͥus ad ioachim. deinde
ad annã nũcians nascit᷑am eis filiã noĩe mariã: cui si¬
uirgo maria: ⁊ mansit ibi tͥb annis in pat̾na domo. Postea
uͦ siẽ parentes illã deo uou̾ant: ducta ierosolimis. in templo
dñi ꝯu̾sata est. usq ad qͣrtuindecimũ annũ: ieiuniis ⁊ or̃o¬
nib seruiens die ac nocte. ⁊ uirginitatẽ suã deo uouens.
qd̾ uirgo ulla nõ fec̾at. & angłoꝵ colloqͥis freqͣnt̾ utens.
Deinde cũ ẽet reu̾sa ad domũ ꝑentũ suorp in ciuitatem
filii dei. fuit gͥ ꝯceptiis filiꝰ dei in nagareth: natus in bele¬

Expanded text:
ni prius ad Joachim, demum ad Annam, nuntians eis nascituram filiam nomine Mariam, cui siVirgo Maria, et mansit ibi tribus annis in paterna domo; postea vero, sicut parentes illam Deo voverant, ducta Hierosolymis in templo Domini conservata est usque ad quartum decimum annum, jejuniis et orationibus serviens die ac nocte, et virginitatem suam vovens, quod ante virgo ulla non fecerat, angelicis colloquiis frequenter utens. Deinde cum esset reversa ad domum parentum suorum in civitatem nceptionem Filii Dei. Fuit ergo conceptus Dei Filius in Nazareth, natus in Bethle
Abbreviated transcription (Latin):
mine eoꝵ .i. xp̃o bñdicende forent om̃s tͥb t̾re. Nata ÷
autẽ iuxta relationẽ. ⁊ scͥpturas scoꝵ patrũ in eiuttate
nazarech. patre uoĩe ioachim. In eadẽ urbe oriundo. ma¬
tre uͦ anna noĩe.⁊ oriunda iuda ex ciuitate behleem.
Uita eoꝵ simpler. & recta ante dm̃: apud hoĩes irrep̃¬
hensibił. ⁊ pia etat. Nam õem substantiã : tͥpharie di¬

Expanded text:
in Christo, benedicendae forent omnes tribus terrae. Nata est autem juxta relationem et scripturas sanctorum Patrum in civitate Nazareth, patre nomine Joachim ex eadem urbe oriundo, matre vero Anna nomine oriunda ex civitate Bethlehem. Vita quorum simplex et recta ante Dominum, apud homines irreprehensibilis et pia erat. Nam omnem substantiam suam trifarie di
Abbreviated transcription (Latin):
dñi iii. ũdi corde st̃ illi. qͥ nͨ pulti̾e ĩ utilis cogatatioĩs : nͨ luto fedant᷑ pͥue
delectatioĩs. Mũdi corde st̾. qͦs ñ tegit nebula t̾rene ignorãcie: nͨ corrũpit
fu̾or fede ꝯrupiscĩe. M ũdemꝰ gͥ corda nr̃a ab oĩ ignorantia ꝑ inqͥsitionẽ u̾itatiᷤ.¬
dire norũt: qͥ uͥtutes erigũt. qͥ uicia adu̾santia subm̾gũt ⁊ exingũt:
⁊ qͥcqͥd in se ꝑu̾se cogitatioĩs. locutioĩs. oꝑis dep̾hendũt. pdent̾ ⁊ potent̾¬

Expanded text:
nt. Mundo corde sunt illi, qui nec pulvere inutilis cogitationis, nec luto fedantur pravae delectationis. Mundo corde sunt, quos non tegit nebula terrae ignorantiae, nec corrumpit ardor concupiscentiae. Mundemus igitur corda nostra ab omni ignorantia dire norunt; qui virtutes erigunt, qui vitia adversantia submergunt et exstinguunt, et quidquid in se perversae cogitationis, locutionis operisve deprehendunt, prudenter et potent
Abbreviated transcription (Latin):
rubor in facie.⁊ fere sine sensu doloris: pa
riebant᷑. Et subito: in m̃sa ĩ uia. ĩ colloqͥis. ⁊ ludis. Aliqũ
uidebant᷑. In tm̃ ⁊̾ hec pestis extensa ẽ : qd̾ etiã pelagiꝰ illiꝰ
tẽꝑis papa eadẽ peste occubuit : cui substitufiis ⁊ beatꝰ
instituit ut uniu̾sus ppłs romanꝰ hac die ieiunio se affli
tus cũ om̃i młtitudine ad or̾onẽ añ gradꝰ basilice. cũ
surrexiss ab or̃one: uidit suꝑ castrũ crescentis angłm.
qui gladiũ exuentatũ det̾gens reuocabat eũ inuaginã.

Expanded text:
et aliquantus rubor in facie, et fere sine sensu doloris passim moriebantur, in mensa, in via, in colloquiis et ludis. Et tantum antum etiam haec pestis extensa est, quod etiam Pelagius illius temporis papa eadem peste occubinstituit ut uniuersus populus hac die ieiunaret tus cum multitudine ad orationem ante gradum ecclesie, cum surrexisset ab oratione uidit super castrum Crescentii angelum qui gladium cruentum detergens reuocabat eum in uaginam
Abbreviated transcription (Latin):
cile. occasione uiatici plus qͣm oporteat detin̾i qͦͤ rendo: &
p̃gͣuari poctando. M ortuꝰ si desit ⁊̃ ip̃a sepult᷑a: oĩo ñ sen¬
tit. sic uituꝑantes. sic laudantes. sic ad ulantes audit: ut
detͣhentes. ĩmo uͦ ñ audit qr mortuꝰ ÷. Omĩno selix mors.
qͣ sic̃ ĩmacłatũ s̾uat. ĩmo penitꝰ alienũ facit ab hoc scłõ.
S necesse ⁊̃ ut qͥ ñ uiuit in se: uiuat xͦ in illo. Hoc ÷ enĩ

Expanded text:
ndo, et praegravari portando: mortuus, si desit etiam ipsa sepultura, non sentit. Sic vituperantes ut laudantes, sic adulantes audit ut detrahentes, imo vero nec audit, quia mortuus est. Omnino felix mors, quae sic immaculatum servat; imo penitus alienum facit ab hoc saeculo. Sed necesse est ut qui non vivit in se, vivat Christus in illo. Hoc est enim
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm aduene ⁊ ꝑegͥni. ꝑ egͥnꝰ siqͥdem uia regia incedit. nõ
declinãs ad dext̾am neq ad sinistruã. si iirgetes uid̾it:
nõ attendit. Si nubentes. aut choros duoentes. aut alid̾̃ qͥd
⁊ uestitũ hñs : nõ uult aliis hon̾ari. Beatꝰ plane qͥ suũ
sic agnoseit. sic deplorat incolatũ : dicens dño. qm̃ adue¬

Expanded text:
m advenae et peregrini. Peregrinus siquidem via regia incedit; non declinat ad dexteram, neque ad sinistram. Si forte jurgantes viderit, non attendit; si nubentes, aut choros ducentes, aut aliud quodlum et victum habens non vult aliis onerari. Beatus plane, qui suum sic agnoscit, sic deplorat incolatum, dicens Domino: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tñ redimemini. S qͦmodo: Argento ur̃o Non. S sine atgento.
Argentũ eñi tociꝰᷤ mũdi. nõ poss uos redim̾e: s p̃ciũ mei sangͥnis.¬
audite fr̃s kñi qͦmꝰ dñs ad salutẽ sponsã suã inuitat. Uos estis
dõn qr dñs soluit ꝯpeditos. dñs illii. cecos. Eoce dempꝰ penitenciũ.
na: Quiescite ag̾e ꝑu̾se : discite bñ fac̾e. Hec duo sufficiũt ad salu¬
tem. Qui uult sanari: has duas potiones sumat. Uerus medicꝰ hoc

Expanded text:
s, et tamen redimemini: sed quomodo? Argento vestro? Non. Sed sine argento. Argentum enim totius mundi non posset vos redimere, sed pretium sanguinis Dominus ad salutem sponsam suam invitat. Vos estis Dominus solvit compeditos, Dominus illuminat caecos. Ecce tempus poenitentium, na? « Quiescite agere perverse, discite benefacere . » Haec duo sufficiunt ad salutem. Qui vult sanari, has duas potiones sumat. Verus medicus tem
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ ⁊ diues. celestia terrestrib. sp̃italia carnalib. et̾na tẽꝑalib
p̃posuit. ac se ip̃m integeͤ deo sacͥficauit. ⁊ ꝓpt̾ illũ solũ om̃ia reli¬
quit. Speciosus corꝑe. s speciosior corde. gͣtiosus sinone. s gͣcio¬
sior oꝑe. nobilis gen̾e : s nobilior sc̃itate. forma religioĩs. norma
ꝑfectionis. ⁊ uia fuit salutis. Uigiliis. oronib. suspiriis. genita¬
b. lacͥmis. gemiflectionib. ieiuniis. helemosinis uacans studio¬
se. uita sp̃itali. ⁊ cloctrina salubri. florebat ⁊ redolebat. ꝑennis
sc̃e ꝯtẽplationis freqͤnt̾ sursũ uolabat. ardenti desid̾io in celis
habitabat. totũ cor in dño fig̾e satagebat. diuinitus illumĩa¬
tus alios illuminabat. celitus inflãmatꝰ ałios inflãmabat. me¬
dullitus impingatꝰ alios inpingabat. funditꝰ ineb̾atꝰ alios inebͭ¬
abat. Lorica die ac nocte indutus armisq diuinis undiq mu¬
is. regnũ ꝑhẽne tã sibi qͣm płib aliis uirilit̾ acqͥsi

Expanded text:
carnalibus, aeterna temporalibus praeposuit, et seipsum integre Deo sacrificavit, et propter illum solum omnia reliquit. Speciosus corpore, sed speciosior corde; gratiosus sermone, sed gratior opere; nobilis genere, sed nobilior sanctitate, forma religionis, norma perfectionis et via fuit salutis. Vigiliis, orationibus, suspiriis, gemitibus, lacrymis, genuflexionibus, jejuniis, eleemosynis vacans studiose, vita spiritali et doctrina salubri florebat et redolebat. Pennis sanctae contemplationis frequenter sursum volabat, ardenti desiderio in coelis habitabat, totum cor in Domino figere satagebat. Divinitus illuminatus alios illuminabat, coelitus inflammatus alios inflammabat, medullitus impinguatus alios impinguabat, funditus inebriatus alios inebriabat. Lorica ferrea die ac nocte indutus, armisque divinis undique munitus regnum perenne tam sibi quam pluribus aliis viriliter acqui
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. Uasa ui qͥb cibi ⁊ potꝰ infe̾bant᷑. st̾ sc̃i p̾dicatores: ꝑ qͦs nob̾ grã celestis ãmi¬
nistrat᷑. Nec erat qͥ nolentes cog̾et : qr rex statuerat ut sum̾et qͥsq qd̾ uellet. Sic
nãq tẽꝑanda ÷ p̃dicatio. ut oĩb utił fiat. ulłi noceat: & int̾ uicia qͣi gladiꝰ anceps
tͥnseat. Sic suꝑbiã rescindẽs aufi̾t : ut ñ augeat tumiditatẽ. Sic ociosis ⁊ torpẽtibꝰ¬
oꝑis ĩponat sollicitudinẽ: ut in qͥetis ⁊ cͦiosis ñ augeat ĩportunã actionẽ.

Expanded text:
cti praedicatores, per quos nobis gratia coelestis administratur. Nec erat, qui nolentes cogeret, quia rex statuerat ut sumeret quisque quod vellet. Sic namque temperanda est praedicatio, ut omnibus utilis fiat, nulli noceat, et inter vitia quasi gladius anceps transeat. Sic superbiam recidens auferat, ut non augeat timiditatem; sic otiosis et torpentibus imponat sollicitudinem, ut inquietis et curiosis non augeat importunam actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
Ifessionẽ ⁊ decorem ĩduisti.⁊ alibi. Confessio ⁊ maguificentia opꝰ eiꝰ. Alios
impedit timor. Timent enĩ si ꝯfiteant᷑ : ne gͣuis eis penĩa ĩ tungat᷑. ⁊ hoᷤᷤ
Parguit iob dicẽs. Qui timet pruinã irruet suꝑ eũ nix. St̃ aũt ñmłłi
qui in hoo scło adhuc aliqͥd ꝯcupiscũt. nͨ putant se adept᷑os qd̾ desid̾ant. si
hõib qͣles sint innotescant. Hoꝵ ꝯfessionẽ impedit spes .i. cupiditas po¬
ciendi desid̾ii. Talib ꝯminat᷑ dñs in eũgłio. Ue p̃gnantib ⁊ nutͥentib¬
Pin illis dieb. Sũt item alii qͥ nicħ hoꝵ u̾ent᷑. s solũ hoc timent: qr pꝰ
ñ nũqͣm ut hec oĩa simul ꝯfessione impediant. Uel pudor ne uilescat: Ci

Expanded text:
nfessionem et decorem induisti : et alibi, Confessio et magnificentia opus ejus . Alios impedit timor. Timent enim si confiteantur, ne gravis eis poenitentia injungatur; et hos arguit Job, dicens: Qui timet pruinam, irruet super eum nix . Sunt autem nonnulli, qui in hoc mundo adhuc aliquid concupiscunt, nec putant se adepturos quod desiderant, si hominibus quales sint innotescant. Horum confessionem impedit spes, id est cupiditas potiendi desiderii. Talibus comminatur Dominus in Evangelio: Vae praegnantibus et nutrientibus . Sunt item alii qui nil horum verentur, sed solum hoc timent, quia pnonnunquam, ut haec omnia simul confessionem impediant
Abbreviated transcription (Latin):
Si diligitis eos qui uos diligũt. qͣm m̾cedẽ ha : Qnta colube uͥ¬
tis ancipit̾s illũ deuitet. Quid meliꝰ : in colũba seqͤndum: Habe¬
mus enĩ qͦndam hostem spũalem ꝑ aera uolantẽ. qui semꝑ cͥcuit
qͣrens qͣm de. Nec õino int̾ nos habitat: nͨ młtũ a nob̾ remotꝰ ÷.
Si semꝑ in t̾ra habitaret: uix posset aliqͥs insidias eiꝰ deuitare. nͨ¬

Expanded text:
« Si diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis? tis accipitris, illum devitet; quod melius in columba sequendum est. Habemus enim quemdam hostem spiritualem per aera volitantem, qui semper circuit quaerens quem devoret. Nec omnino inter nos habitat, nec multum a nobis remotus est. Si semper in terra habitaret, vix posset aliquis ejus insidias devitare; n
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ÷ exemplũ. Felle caret. nõ uiuit de cadau̾e. uł de u̾inib. Se¬
mine pascit᷑. Meliora gͣna eligit. Gemitũ ht̃ ꝓ cantu. Alienos se¬
pe nut̾t pullos. Suꝑ aqͣs sedet. ut cũ uid̾it umbrã uenientis anci¬
odiũ. Nullũ ir̃̾ium ualet si odiũ in corde habitat: iuxta apłm.
Si t᷑did̾o corpꝰ meũ ita ut ardeã. caritatẽ aũ nõ hũo: nich mͥ ꝓd:.
Nulla oblatio a deo accipit᷑: si odtũ incorde habet᷑. iuxͣ illd̾. Si of¬

Expanded text:
nobis est exemplum. Felle caret; non vivit de cadavere, nec de vermibus; semine pascitur; meliora germina eligit; gemitum pro cantu habet; alienos saepe nutrit pullos; super aquas sedet, ut cum viderit umbram venientis acciodium; nullum martyrium valet, si odium in corde habitet, juxta Apostolum: « Si tradidero corpus meum ita ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi Nulla oblatio a Deo accipitur, si odium in corde habetur, juxta illud: « Si of
Abbreviated transcription (Latin):
te. uͥq eremplũ pauꝑtatis p̃ponebat.⁊ ideo uoluit par tͣcͣum
aut luos pullos colũbarũ. qͣ erãt hostia pauꝑum ꝓ se magis osfꝰ¬
ri. qͣm agnũ qͥ erat hostia diuitũ. ꝑ auꝑis eni uͥginis filiꝰ in hu¬
mili loco natꝰ. uilib pannis ĩuolutꝰ. ĩ uili p̃sepio reposioꝰ. ĩ mũ¬
dimi nõ habens uͥ capd̾ suũ recdinaret. młta obꝓbͥa passus. in fa¬
moso loco t᷑pi morte occisus. ꝑ om̃ia docum̃tũ pauꝑtatis ⁊ hũi¬

Expanded text:
t, ubique exemplum paupertatis proponebat; et ideo maluit par turturum, aut duos pullos columbarum, quae erat hostia pauperum, pro se offerri, quam agnum, qui erat hostia divitum. Pauper enim Filius Virginis, in humili loco natus, vilibus pannis involutus, in vili praesepio repositus, in mundo non habens ubi caput suum reclinaret, multa opprobria passus, et in famoso loco turpi morte occisus, per omnia documentum paupertatis et humi
Abbreviated transcription (Latin):
nescientib in ierłm potuerit reman̾e. S sciendũ ÷ qr hoc excepto
diuino mist̾io nõ ex ignauia parentũ. s ex ꝯsuetudine potius iu¬
deoꝵ ꝯtigit. Consuetudo enĩ illoꝵ etat. ut ascendentes ad tem¬
plim cni ad celebrandii sollepnitate: seorsum iuri charen uu¬
ent. seorsum femine ꝓpt̾ mũditiã castitatis. ꝑueri uͦ minoris
eratis. licentiã hr̃ent cũ quo uellent ire parente. siue cũ pat̾:
siue cũ matre. Ex hac gͦ ꝯsuetudine accidit. ut ilł nescientib pu¬
et iħs in iherosolimã remansit. qm̃ maria putabat eũ eẽ cũ io¬
seph. ⁊ ioseph estimabat qd̾ eẽt cũ maria. Et hoc ⁊ qd̾ subdidit.
Existimantes aũt illũ ẽẽ in comitatu : uenerũt iter diei ⁊ reqͥ¬
rebant eum int̾ cognatos ⁊ notos. Nam qͣntũ amoris affectũ er¬

Expanded text:
nescientibus in Jerusalem potuerit remanere Sed sciendum est quia hoc, excepto divino mysterio, non ex ignavia parentum, sed ex consuetudine potius Judaeorum contigit. Consuetudo enim erat illorum ut ascendentes in templum Domini ad celebrandum solemnitatem, seorsum viri choros ducerent, seorsum feminae, propter munditiam castitatis: pueri vero minoris aetatis licentiam haberent, cum quo vellent ire parentes, sive cum patre, sive cum matre. Ex hac ergo consuetudine accidit ut, illis nescientibus, puer Jesus in Jerusalem remansisset, quoniam Maria putabat eum esse cum Joseph, et Joseph aestimabat quod esset cum Maria. Et hoc est quod subdidit « Existimantes autem illum esse in comitatu, venerunt iter diei, et requirebant eum inter cognatos et notos.
Abbreviated transcription (Latin):
clamat. Sic ioh̾s cꝰ iñtionẽ marcꝰ in pͥncipio eũgłii sui facit. ⁊̃ deg̾to iudeẽ
giẽbat : ut iuideos spũali sõno dep̃ssos ercitaret dicẽs. Parti¬
fa. se.d̾i.n: sic̃ dix̃ ysa. ꝓpħa. Bouis siue uituli facies ad lucuĩ refert ᷑ qui
a saẽdocio zacharie incipit dicẽs. Fuit in clieb ħodis regis saedos noĩe za.
Facies hoĩs ad hũanitatẽ ꝑtin. fa. uituli ad passionẽ. Fa. leonis ad res¬
⁊ectionẽ: Fa. aqͥle ad diuinitatẽ ⁊ ascensionẽ. S facies hoĩs ⁊ facies leouis.¬

Expanded text:
clamat: sic Joannes, cujus mentionem Marcus in principio Evangelii sui facit, in deserto Judaeae rugiebat, ut Judaeos spirituali somno depressos excitaret dicens: Par, sicut dicit Isaias propheta. Bovis, sive vituli facies ad Lucam refertur, qui a sacerdotio Zachariae incoepit, dicens: Fuit in diebus Herodis regis sacerdos nomine ZFacies hominis ad humanitatem pertinet, facies vituli ad passionem, facies leonis ad resurrectionem, facies aquilae ad divinitatem et ascensionem. Sed facies hominis et facies leonis
Abbreviated transcription (Latin):
det in mõ. dñi. ⁊c̾. Hec uia ÷ huilitas. Primi parentes qͥ sexu
regionẽ nran. Qd̾ aũt heo uia sit hũlitas: audi. Albas antouiꝰ
cum om̃s loqͦos inimiei uidiss in sp̃u : qͣiͣ corã se iactatos ingemi ᷤᷤ¬
cens ait. Quis tnͣsibit istos: Q uor audita ⁊ dicens. hũilitas. Sa¬
ne in ablutione pedũ: hũilitatẽ exp̃ssit dñs tħo sabaoth. cͥ mi¬
nistrant angłi. Linteo p̃cinctꝰ. ⁊ totꝰ in modũ ministianciũ expeditꝰ.
solo fixis genib. inclinauit seꝰ abluendos pedes hominũ: qui regebat¬
ad t̾gendas pauꝑũ plantas. Ad tͥa ualuit eis hec ablutio. Fuit eñi eis

Expanded text:
tione pedum: haec via est humilitas. Primi parentes, qui sexu regionem nostram. Quod autem haec via sit humilitas, audi. Antonius abbas, cum omnes laqueos inimici vidisset in spiritu quasi coram se jactatos, ingemiscens ait: « Quis transibit istos? » Et vox audita est: « Humilitas. » Sane in ablutione pedum humilitatem expressit Jesus Dominus Sabaoth, cui ministrant angeli, linteo praecinctus, et totus in modum ministrantium expeditus; solo fixis genibus, inclinavit se ad abluendos pedes hominum; maad tergendas
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi monachꝰ pͥuilegiatꝰ int̾ alios lauciorib uult uti cib̾. altiorib ĩ
dui uestim̃tis. molliorib incubare stiatis. bͤuiorib ⁊ rariorib int̾¬
ẽẽ uigiliis. Uereor ne iste excludat᷑ ab esu uituli saginati: qͣm fi
lio penitenti inꝑtit. S ut ⁊ nos digni ĩueniam᷑ intͦduci ad esum
illiꝰ uituli. qui se ip̃m obtulit ꝓ nob̾: diligauiꝰ iħm diligentẽ nob̾.

Expanded text:
i monachus privilegiatus inter alios, vult lautioribus uti cibis, cultioribus uti vestimentis, 431 mollioribus incubare stratis, brevioribus et rarioribus interesse vigiliis, vereor ne iste excludatur ab esu vituli saginati, quem pater filio poenitenti impertiit. Sed ut et nos digni inveniamur introduci ad esum illius vituli, qui seipsum obtulit pro nobis, diligamus Jesum diligentem nos,
Abbreviated transcription (Latin):
apostoli⁊ martyres xͥ. qui ũ solu̾ sua. s ⁊ semet ip̾osꝓ dri amore
tradiderunt. qͥ ⁊ ipĩ hões fuer̾t. ⁊ nob̾ exẽplũ talit̾ faciendi reliq̃¬
runt. debemꝰ itaq dm̃ diligere. qr ip̃e pͥor dilexit uos dona sua mul¬
tiplicando. alia nobis dando. alia ꝓmttendo. ⁊ in his om̃ibꝰ ut ita dix¬
rim meruit a nobis ut diligatur. Miminũ donũ ꝙ dñs dedit
diligat᷑ ab hoĩe totus ÷ mũdus. Causa nãq hoĩs fecit niũdũ. celũ ⁊ terrã.¬
⁊ mare. ⁊ solem. ⁊ lunã. stellas uolueres. pisces. bestias. ħbas. arbores ⁊ q̃¬
cõq isibłit̾ subsistunt. Cumi gͥ inter dona dei minimũ donũ sit mũ¬
dus iste qͣntũ putas e̾e̾ maximũ scd̾m dei donũ. ꝙ dedit hom¬

Expanded text:
solum sua, sed et semetipsos pro amore Dei tradiderunt; qui et ipsi homines fuerunt, et nobis exemplum taliter faciendi reliquerunt. Debemus itaque Deum diligere, quia ipse prior dilexit nos, dona sua multimoda alia nobis dando, alia promittendo, et in his omnibus, ut ita dixerim, meruit a nobis, ut diligatur. Minimum donum, quod Deus deditdiligatur ab homine, totus est mundus iste. Causa namque hominis fecit Deus mundum, coelum, terram, mare, solem, lunam, stellas, volucres, pisces, bestias, herbas, arbores, et quaecunque visibiliter subsistunt. Cum igitur inter dona Dei minimum donum sit mundus, quantum putas est maximum? Secundum Dei donum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ diues ñ abstulisse aliena rep̾hendit᷑. s propria ñ dedisse. hͥ ñ dicit᷑
qͥa ui q̃npiam op̾sserit. s qr ĩ acceptis rebꝰ se extulit. huic gͦ sũmo oꝑe
ꝑcutit᷑ qͥ ꝓpͥa ñ largit᷑. Nemo itaq se secͥum existimet dicens. ecce
ħ qͦ fuit qd̾ hu̾c in ĩfernũ fͣdidit qr ĩ sua felicitate timidꝰ ñ fuit.
qr ꝑcepta dona adusũ arrogantie ĩflexit qͥa iuisc̾a pietatis ignora¬
uit qr pecc̾a sua redim̾e̾ etiã cũ s habundaret p̾tio noluit. ⁊ ft̃ nͥ

Expanded text:
a reprehenditur, sed propria non dedisse. Nec dicitur quia vi quempiam oppressit, sed quia in acceptis rebus se extulit. Hinc ergo summoperpercutitur qui propria non largitur. Nemo ergo securum se aestimet, dicens: Ecce Hoc quoque fuit quod hunc inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia peccata sua
Abbreviated transcription (Latin):
dinisi tͥ. Qͥ conq roganuis a debitore d̾bitũ cuiꝰlibet u̾urie dimti¬
tẽ contẽpnit. Inuanũ gͥ a dnõ dimitti d̾bitũ peceati sui petit
Qͥ n uno magis illud coram ocłis uidicis agͣuat. ꝙͣ alleuiet. Qm¬
nis uͦ imꝑfectus concedat᷑ sua posse relinquere.⁊⁊ satfationẽ dͤ
iiuria sibi illata acciꝑe.⁊ a debitoribꝰ ꝓ indulgentia rogari deberet.
Tu̾c si cõtingat nich hoꝵ fieri debẽt om̃ibꝰ modis irã ꝓpͥi cordis
renare. ⁊ d̾ semet ip̃is tenebras odioꝵ pelłe. Memores e̾e deb

Expanded text:
uslibet injuriae dimittere contemnit, in vanum sibi a Domino dimitti debitum peccati sui petit; quinimo magis illud coram oculis judicis aggravat quam allevet. Quamvis vero imperfectis concedatur sua posse requirere, satisfactionem de injuria sibi illata recipere, et a debitoribus de indulgentia rogari: debent tamen, si contingat nihil horum fieri, omnibus iram proprii cordis refrenare, et de semet
Abbreviated transcription (Latin):
apostoli⁊ martyres xͥ. qui ũ solu̾ sua. s ⁊ semet ip̾osꝓ dri amore
tradiderunt. qͥ ⁊ ipĩ hões fuer̾t. ⁊ nob̾ exẽplũ talit̾ faciendi reliq̃¬
runt. debemꝰ itaq dm̃ diligere. qr ip̃e pͥor dilexit uos dona sua mul¬
tiplicando. alia nobis dando. alia ꝓmttendo. ⁊ in his om̃ibꝰ ut ita dix¬
rim meruit a nobis ut diligatur. Miminũ donũ ꝙ dñs dedit
diligat᷑ ab hoĩe totus ÷ mũdus. Causa nãq hoĩs fecit niũdũ. celũ ⁊ terrã.¬
dus iste qͣntũ putas e̾e̾ maximũ scd̾m dei donũ. ꝙ dedit hom

Expanded text:
solum sua, sed et semetipsos pro amore Dei tradiderunt; qui et ipsi homines fuerunt, et nobis exemplum taliter faciendi reliquerunt. Debemus itaque Deum diligere, quia ipse prior dilexit nos, dona sua multimoda alia nobis dando, alia promittendo, et in his omnibus, ut ita dixerim, meruit a nobis, ut diligatur. Minimum donum, quod Deus deditdiligatur ab homine, totus est mundus iste. Causa namque hominis fecit Deus mundum, coelum, terramdus iste, quantum putas est maximum? Secundum donum Dei est
Abbreviated transcription (Latin):
mitate m̾tis iuem ꝑfecte ñ potest ten̾e̾ qͣm uidet. qͥ ad uͥtutis
statũ dum fluxa co̾suetudo ñerigit᷑ quo d̾sid̾ium innitit ͥ illie
g̾ssum oꝑis efficacit̾ mox sequit᷑. huic ⁊ enĩ paulꝰ dicit. Renus¬
sas manus ⁊ dissoluta gena erigite.⁊ g̾ssus rectos facite. p edib
id tenendã m̃suram disc̾ctonis idoneus ñ÷. Naso quippe od¬
ferores sentimus.siue disẽnimus recte gͦ ꝑ nasũ discrecto ex¬
pͥmit᷑ ꝑ qͣm uitutes eliginus delicta rȩpbamꝰ Unde sine laude¬
diert᷑ sponse. Nasus tuus sic̃ tͣris inlibano ÷. Qͥanimirũ sc̾a eccłia

Expanded text:
itae viam perfecte non valet tenere quam videt, quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudo non erigitur, quo desiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Hinc enim Paulus dicit: Remissas manus et dissoluta gad tenendam mensuram discretionis non est idoneus. Naso quippe odores, fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, vitia reprobamus. Unde in laude spon
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotalos uestes designant᷑ exerceamꝰ. Qͥ duãq ꝓdest ornari
uestib. nͥ ornemius  uͥtutib. Certe siuid̾emus sac̃dotem
sine sac̾dotalib uestib missam cedebrare. sine alla.sine stola.
sine infula multũ mirarem᷑ ⁊ cõ horrore uimio ministrũ
talem detestarem᷑ Si gͦ detestandus ẽet qui accedet ad al¬

Expanded text:
sacerdotales designantur, exerceamus. Quid namque prodest ornari vestibus, nisi ornemur virtutibus? Certe si videremus sacerdotem sine sacerdotalibus vestimentis missam celebrare, sine alba, sine stola, sine infula, multum miraremur, et cum horrore nimio ministrum talem detestaremur. Si ergo detestandus esset qui accederet ad al
Abbreviated transcription (Latin):
gene. cum debet descende moy¬
ses. indixit ei dñs festum expiati¬
onis. insignum et memoriã re¬
missionis peccatoꝵ quã dñs fec̃
tunc popło p̃cib moysi. A qͥnta
decima die pꝰ omnẽ collectionem
fructuũ oportebat fieri hoc fe¬
stum. ꝓpter ea quod de omnib
fructib oportebat dño offerri.
Ideo autem qͥuta decima die m̃¬
sis fit. quia quintadecima die
mensis. licet non buiꝰ s primi.
in tab̾nacłis nubium habitare
ceꝑunt filii isrł. Nubes septem
cirtuibant ex om̃i parte taber¬
naculum. et etiã totũ popłm.
si dare uoluerit. &c̾. Om̃e qͦd
dño consecratur. siue homo si¬
ue animal. Ista consecratio in
hebreo dicit᷑ anathematiratio.
quia ista a cõmuni hõium usu
remouebatur. Qcͥqͥd hoc modo
consecrabat᷑ dño quoo nulla re¬
demptione pot̾at reu̾ti ad ho¬
muinẽ. etiam si pat̾ consecrãset
filium. prius moreret᷑ quã re¬
dimeret᷑. et hoc est morte mori¬

Expanded text:
genae cum deberet descendere Moygenae cum deberet descendere Moyses, indixit ei Dominus festum expiationis in signum, et memoriam remissionis peccatorum quam Dominus fecit tunc populo precibus Moysi. A quinto decimo die post omnem collectionem fructuum oportebat fieri hoc festum, propterea quod de omnibus fructibus oportebat Domino offerri. Ideo autem quinto decimo die mensis fit? quia quinto decimo die mensis, licet non hujus, sed primi: in tabernaculis nubium habitare coeperant filii Israel. Nubes septem circuibant ex omni parte tabernaculum, et etiam totum populumsi dare voluerit, etc. Omne quod Domino consecratur, sive homo, sive animal. Ista consecratio in Hebraeo dicitur anathematizatio; quia ista a communi hominum usu removebantur. Quidquid hoc modo sacrabatur Domino, nulla redemptione poterat reverti ad hominem, etiam si pater consecrasset filiam, prius moreretur quam redimeretur; et hoc est morte mori
Abbreviated transcription (Latin):
costes qui dies semꝑ est sextus
tercii mensis. sicut in datione
legis contigit. Sciendum autẽ
quod et hic manipulus. & om¬
nia sacͥficia festoꝵ. sicut et coti¬
dianum holocaustum cominu¬
inter ab om̃i isrł accipiebant᷑.
et diues non plusquã pauper
ponebat in collecta. quȩ ad ar¬
bitrium summi sacerdotis ser¬
uabatur. Oense .uiiiͦ. prima
die mensis. hoc descendit mo¬
yses de monte transdictis trib
quadragenis qͥb ieiunauit. fi¬
nita enim pͥma descendit mo¬
yses. quia popłs peccauerat
de uitulo conflatili. et facta uĩ¬
dicta. et fractis tabulis altero
die ascendit in montẽ. et ieiu¬
nauit item alia quad ragena
ut impetͣcet ueniam. qua fini¬
ta dixit ei dñs ut descenderet
et excidẽt alias tabulas. suꝑ qͣs
et ipse dñs iterũ se scripturũ
decem p̾cepta ꝓmittit in deu¬
teronomio. Qđ cum fecisset
moyses. et item altero die post
descensum ascenderet. i eiunaũ
tercio. In ultimo die tercie qͣdra¬

Expanded text:
coste, qui dies semper est sextus coste, qui dies semper est sextus tertii mensis, sicut et in donatione legis contigit. Sciendum autem quod et hic manipulus, et omnia sacrificia festorum, sicut et quotidianum holocaustum, communiter ab omni Israel accipiebantur; et dives non plus quam pauper ponebat in collecta, quae ad arbitrium summi sacerdotis servabatur. Mense septimo, prima die mensis. Hoc die descendit Moyses de monte transactis tribus quadragenis, quibus, et jejunavit. Finita enim prima descendit Moyses; quia populus peccaverat in vitulo conflatili, et facta vindicta et fractis tabulis, altero die ascendit in montem, et jejunavit item alia quadragena, ut impetraret veniam Qua finita, dixit ei Dominus, ut descenderet et excideret alias tabulas super quas, et ipse Dominus iterum se scripturum decem praecepta promittit in Deuteronomio. Quod cum fecisset Moyses, et item altero die post descensum ascenderet, jejunavit tertio; et in ultimo die tertiae quadra
Abbreviated transcription (Latin):
liceat ei intrare in domũ suam
ꝓpͥam.uł si sint in expeditione
sicut mͦ in deserto antequam in¬
tret in suum ꝓpͥum tabernacłm
non tam̃ quod liceat ei interim
intrare intabnacła alioꝵ. Accin¬
getur zona linea. cidarum line¬
am imponet capiti. &c̃. Om̃i die
qͦ sacͥficabat summus sacerdos
utebatur aureis uestib. s qͣnoo
intrabat sc̃a scõꝵ retinebat tan¬
tum linea. Iuxta hunc ritũ faci¬
et tabernacłin. Id ẽ. id̾ faciet de ta¬
bernacło testimonii ipsũ simili¬
ris genita est. id est ex legitia
copulatione uł ex concubinatu.
est in hebreo. Quarto anno scĩfi¬
cabitur. io est dabitur oño. et
tam̃ poterit redimi alio p̃cio.
die sabbati scĩficabit illũ. id est
sextadecima luna. inquo die se¬
cabatur. et priꝰ eleuabatur coram
dño. et postea torrebatur igni. et
terebatur in farmiã. et fiebat in¬
de sacͥficium. et ab isto die cõpu¬
tabantur septem septimane. et
dies primus post eas erat pente¬

Expanded text:
liceat ei intrare in domum suam liceat ei intrare in domum suam propriam; vel si sint in expeditione sicut modo in deserto antequam intret in suum proprium tabernaculum: non tamen ita liceat ei interim intrare in tabernacula aliogetur zona linea: cydarim lineam imponet capiti, etc. Omni die quo sacrificabat summus sacerdos, utebatur aureis vestimentis; sed quando intrabat sancta sanctorum retinebat tantum linea. Juxta hunc ritum faciet tabernaculo; id est, idem faciet in tabernaculo testimonii: ipsum similiris genita est, id est ex legitima copulatione, vel est concubinatu. est in Hebraeo. Quarto anno sanctificabitur, id est, dabitur Domino, et tamen poterit redimi alio pretio. die Sabbati, et sanctificabit illum; id est decima sexta luna. In quo die consecrabatur, et prius elevabatur coram Domino, et postea torrebatur igni, et terebatur in farinam, et fiebat inde sacrificium. Et ab isto die computabantur septem septimanae; et dies primus post eas erat Pente
Abbreviated transcription (Latin):
stum sit. Absq cerimoniis holo¬
causti. id est agno. qui cotidie
et mane et uesꝑe offerebat᷑. sic¬
q completis hostiis ꝓ peccato
et holocaustis pacificis descẽdit.
non descendit de gradib qͥa ꝓ¬
bibitũ erat ne gradib ad alta¬
re conscendẽtur. s de aliqͦ forte
eminentiori loco in qͦ ad horã
stabat ut apte ministrare pos¬
set. ne altitudo altaris impedi¬
m̃to esset. Qcqͥd ambulat qͥdẽ
suꝑ .iiͦii. pedes. s habet longio¬
ra retro crura. ꝓpter illos qͣtuor
pedes debetis. id est potestis como¬
dere. et de uolucrib hic agitur.
Aquarum congregio munda erit¬
qͥcqͥd in eam cadat non potest im¬
munda fieri. sicut nec fons. Uuos
ad differentiã alioꝵ passerum. s
aliarũ auiũ quib uescilicitũ ñ est.
Purificatꝰ ingredietur castra. non ta¬
men eodem die rasurȩ et purifi¬
cationis suȩ. s post illum diem
expectabit adhuc septem dies extͣ
castra sui tabernacłi. scił anteqͣm

Expanded text:
stum sit. Absque caeromeniis holostum sit. Absque caeromeniis holocausti matutini, id est agno, qui quotidie, et mane, et vespere offerebatur. Sicque completis hostiis pro peccato, et holocaustis pacificis descendit. Non descendit de gradibus, quia prohibitum erat ne gradibus ad altare ascenderetur; sed de aliquo forte eminentiori loco in quo ad oram stabat ut apte ministrare posset, ne altitudo altaris impedimento esset. Quidquid ambulat quidem super quatuor pedes, sed habet longiora retro crura. Propter illos quatuor pedes debetis, id est potestis comedere, et de volucribus hic agitur. Omnis aquarum congregotio munda eritquidquid in eam cadat, ipsa non potest immunda fieri, sicut nec fons. Duos ad differentiam aliorum passerum, sed aliarum avium, quibus vesci licitum non est. Purificatus ingredietur castra, non tamen eodem die rasurae, et purificationis suae; sed post illum diem exspectabit adhuc septem dies extra castra sui tabernaculi, scilicet antequam