comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ amortuis ascen¬
disset incelũ dedisset sp̃m
scm quo impleti qui credi¬
derant lingius ominũ genciũ
Ioquebantur. nec moueat qđ
ait dona nõ donũ: Id enim
testimoniũ depsalmo posuit:
hoc aut̃ inpsalmo ita legitur:
ascendisti in altũ captiuasti
captiuitatẽ. accepisti dona
in hominibus: Sic enim plures
condices habent & maxime
greci. & exebreo sic interp̃ta¬
tũ. habemꝰ: Dona itaq dixit
donũ. sed cũ ꝓpheta dixerit:
Accepisti in hominibus Apłs
maliut dicere dedit hominib
ut exutroq scilicet uerbo uno
ꝓfetico apłico altero quia in
utroq ẽ diuini sermonis auc¬
toritas sensus plenissimus red¬
deretur: Utrũq enim uerũ
est. & qui dedit hominibus. &
quia accepit in hominibus:
Dedit ominibus tam quam
caput membris suis Accepit
in hominibus. Idem utiq in
membris suis: Propterea que
membra sua clamabit de ce¬
lo. saule saule. quid me ꝑse¬
queris & dequibus membris
suis ait: Quando uni exmini¬

Expanded text:
resurrectionem a mortuis ascendisset in coelum, dedisse Spiritum sanctum, quo impleti qui crediderant, linguis omnium gentium loquebantur. Nec moveat quod ait, dona; non, donum: id enim testimonium de Psalmo posuit. Hoc autem in Psalmo ita legitur: Ascendisti in altum, captivasti captivitatem, accepisti dona in hominibus . Sic enim plures codices habent, et maxime graeci, et ex hebraeo sic interpretatum habemus. Dona itaque dixit donum. Sed cum Propheta dixerit, accepisti dona in hominibus; Apostolus maluit dicere, dedit dona hominibus: ut ex utroque scilicet verbo, uno prophetico, apostolico altero, quia in utroque est divini sermonis auctoritas, sensus plenissimus redderetur. Utrumque enim verum est, et quia dedit hominibus, et quia accepit in hominibus. Dedit hominibus, tanquam caput membris suis: accepit in hominibus idem ipse utique membris suis, propter quae membra sua clamavit de coelo, Saule, Saule, quid me persequeris ? et de quibus membris suis ait, Quando uni ex mini
Abbreviated transcription (Latin):
Yo circa ridenda ẽ dialec¬
tica eunomi. a quo eũ nomi¬
ani heretici exortis: Quicũ
nõ potuisset intelligore nec
credere uoluiss& unigenitũ
dĩ uerbũ ꝑ qđ facta sunt om̃a

Expanded text:
ocirca ridenda est dialectica Eunomii, a quo Eunomiani haeretici exorti sunt: qui cum non potuisset intelligere, nec credere voluisset, unigenitum Dei Verbum, per quod facta sunt o
Abbreviated transcription (Latin):
passionis nulla tẽpitation
ꝑducit ad regnũ ita ut ipsã
fidẽ nõ faciat utilem nisi
caritas. sine caritate quippe
fides potest quidẽ ẽẽ sed nõ¬
neq scircũ cisio aliquid uci¬
let neq p̾putiũ. sed fides
quȩ ꝑdileccionẽ oꝑ atur:
Sic eã discernens abea fide
quȩ domones credunt & con¬
tremescunt: dilectio igitur
sc̃s est. ꝑ quẽ diffunditur incor¬
dibus nr̃is dĩ caritas. ꝑ quã
nos tota in habitet trinitas
Quo circa rectissime sp̃s sc̃s.
Quod donũ proprie. quid ni¬
si caritas intellegenda ẽ que
ꝑducit addm̃ & sine aliqua
qđ lib& aliquid dĩ donũ nõ
ꝑducit addm̃:¬

Expanded text:
passionis nulla temtatio est, passionis nulla temtatio est, perducit ad regnum, ita ut ipsam fidem non faciat utilem nisi caritas. sine caritate quippe fides potest quidem esse, sed noneque circumcisio aliquid ualet neque praeputium, sed fides, quae per dilectionem operatur, sic eam discernens ab ea fide, qua et daemones credunt et contremescunt. dilectio igitur, s est, per quem diffunditur in cordibus nostris dei caritas, per quam nos tota inhabitat trinitas. quocirca rectissime spiritus sanctus, quod donum proprie quid nisi caritas intellegenda est, quae perducit ad deum et sine qua quodlibet aliud dei donum non perducit ad
Abbreviated transcription (Latin):
sine caritate. nihil ꝓsunt: Nisi
ergotantũ inꝑtiatur cuique
sp̃s sc̃s ut eũ dĩ & proximi faciat
amatorẽ asinistra. non trans.¬
fertur ad dexterã Nec sp̃s ꝓ
priȩ dicitur donũ nisi ꝓpter
dileccionẽ: Quã qui non
habuerit silpiguis hominũ
seramentũ ẽ. & cimbalu tui¬
niens & si habuerit ꝓpheciã
& scierit omnia sacram̃ta &
omnẽ scienciã & habuerit
omnẽ fidẽ ita ut montes
trans ferat : nihil ẽ Ꝙ sidis¬
tribuerit omnẽ substantiã
suã. & sitradiderit corpus
suũ ut ardeat. nihil pro¬
dest: Quantũ ergo bonũ
est sine quod ęt̾nã uitã ne¬
minẽ bona tanta ꝑ ducunt:
Ipsa uero dilectio siue ca¬
ritas namunius rei nomen
utrũq sihabeat tã qui non
loquitur linguis nec habeat
ꝓphetiã nec omia scit sacra¬
menta omnẽq scienciã nec
distribuit om̃a sua pauperib
uel non habendo quod dis¬
tribuit uel aliqua necessi¬
tate prohibit᷑. nec tradat
corpus. suũ ut ardeat si talis

Expanded text:
sine charitate nihil prosunt. Nisi ergo tantum impertiatur cuique Spiritus sanctus, ut eum Dei et proximi faciat amatorem, a sinistra non transfertur ad dexteram. Nec Spiritus proprie dicitur Donum, nisi propter dilectionem: quam qui non habuerit, si linguis hominum aeramentum est et cymbalum tinniens; et si habuerit prophetiam et scierit omnia sacramenta et omnem scientiam et habuerit omnem fidem, ita ut montes transferat, nihil est; et si distribuerit omnem substantiam suam et si tradiderit corpus suum, ut ardeat, nihil prodest. quantum ergo bonum est, sine quo ad aeternam uitam neminem bona tanta perducunt? ipsa uero dilectio siue caritas — nam unius rei est nomen utrumque — si habeat eam qui non loquitur linguis nec habet prophetiam nec omnia scit sacramenta omnemque scientiam nec distribuit omnia sua pauperibus, uel non habendo quod distribuat uel aliqua necessitate prohibitus, nec tradit corpus suum, ut ardeat, si talis
Abbreviated transcription (Latin):
Scđ̾m formã
dĩ omma
quȩ babet
pater
ipsius sunt
tua mea ft̃:
inquit : & mea tua. scđm
formã seraui: non est doctri¬
na illius. s eius qui illum
misit & de die. & Hora nemo
scit. neq angeli incęlo neq fi¬
lius: nisi pater

Expanded text:
m formam Dei, omnia quae habet Pater ipsius sunt: tua mea sunt, inquit, et mea tua: secundum formam servi, non est doctrina ipsius, sed illius qui eum misit. Et de die et hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
citur: & ideo tam quã ꝑsonã
sp̃s insinuare incipit in illa eri.
de fomatur: Sensus enim ani¬
mantis et uoluntas : animȩ ẽ
non lapidisi aut ali cuius cor¬
poris quod uidetur Non eñi
abillo quasi parente proce.¬
dit sed nec ab ista quasi ꝓle̾
hoc est uisione ac foma quȩ
insensu est: Prius enim quã
uisio fier&i iam erat uolun¬
tas que formandũ sensum
cernendo corpori ad mouit
sed nondũ erat platitu: Quo¬
modo enim placeret quod non¬
dum erat uisum placitũ. aut̃
qui eta uoluntas est: Ideoq
nec quasi ꝓlem uisionis possu¬
mus diccere uoluntistẽ quȩ i¬
erat ante uisionẽ oiec quasi
parentẽ: Quia non exuolun

Expanded text:
citur, et ideo tanquam personam Spiritus insinuare incipit in illa trinide formatur. Sensus enim animantis et voluntas animae est, non lapidis aut alicujus corporis quod videtur. Non ergo ab illo quasi parente procedit; sed nec ab ista quasi prole, hoc est, visione ac forma quae in sensu est. Prius enim quam visio fieret, jam erat voluntas, quae formandum sensum cernendo corpori admovit: sed nondum erat placitum. Quomodo enim placeret, quod nondum erat visum? Placitum autem quieta voluntas est. Ideoque nec quasi prolem visionis possumus dicere voluntatem, quia erat ante visionem; nec quasi pare
Abbreviated transcription (Latin):
habet: uerum tamen sicut
lectorem meum nolo esse mͥ
dedito: ita correctorem nolo
sibi. Ille me nonam & ampliꝰ
quam chatholicam fidem: ille
se nonam & ampliꝰ quam catho¬
licam ueritatẽ. sicut illi dico.
noli meis litteris quas seriptu¬
ris canocis in seruire s in il¬
lis & quod non credebas. cũ
in ueneris : incunctant̃ orede
In istis aut quod certũ habe¬
bas. nisi certũ intellexeris: noli
firme reinere: Ita illi dico noli
meas litteras ex tua opinione
uel contẽptione sed ex diuina
lectione uel in concussa rati¬
one corrigere : siquid meis
ueri conp̾henderis ex istendo
non est meum. & intellegen¬
do & amando: & tuumsit¬
& meum. Si quid aũt falsi
con uinceris. errando fuerit
meum. sed iam cauendo nec
tuum sit nec meum: a. UN

Expanded text:
habet. Verumtamen sicut habet. Verumtamen sicut lectorem meum nolo mihi esse deditum, ita correctorem nolo sibi. Ille me non amet amplius quam catholicam fidem, iste se non amet amplius quam catholicam veritatem. Sicut illi dico, Noli meis litteris quasi Scripturis canonicis inservire; sed in illis et quod non credebas, cum inveneris, incunctanter crede, in istis autem quod certum non habebas, nisi certum intellexeris, noli firmiter retinere: ita illi dico, Noli meas litteras ex tua opinione vel contentione, sed ex divina lectione vel inconcussa ratione coveri comprehenderis existendo, non est meum, at intelligendo et amando et tuum sit et meum; si quid autem falsi conviceris, errando fuerit meum, sed jam cavendo, nec tuum sit nec meum. »
Abbreviated transcription (Latin):
duis lingua ac stilo meo quas
bigas in me karitas agitat maxi¬
me seruiamus. ego que ipse mul¬
ta quȩ nesciebam scribendo me
didicisse confitear: non deb&
hic labor meus cui quam pigro
aut multum docto uideri su¬
ꝑ fluus. cum multis inprigris
multisq indoctis int̾quos
& iam mihi non parua ex par¬
te sit necessariis Ea his gͥ quȩ
iam legimus plurimum ad mi¬
niculati & aduiti ea quȩ de
trinitate uno sũmo sũme ꝙ
bono dõ pie queri & disseri
posse arbritor: ipso hortante
que renda atq ad uiuante dis¬
serenda suscepi. Ut si alia non
sunt huiꝰ modi scripta sint
que habeamus: & legant qui
uo luerint & ualuerint: Si
aut̃ iam sunt. tanto facilius
aliqua inueniant quanto
talia plura esse potuerint.
Sane cũ in om̃ibꝰ litteris meis
non solum pium lectorẽ
sed & iam liberum correctorẽ
desiderẽ multo maximȩ in
his ubi ipsa magnitudo ques¬
questionis utinam tãmultos
inuentores habere poss&:
quam multos contradictores

Expanded text:
diis lingua ac stilo meo, quas diis lingua ac stilo meo, quas bigas in me charitas agitat, maxime serviam, egoque ipse multa quae nesciebam, scribendo me didicisse confitear: non debet hic labor meus cuiquam pigro, aut multum docto videri superfluus, cum multis impigris multisque indoctis, inter quos etiam mihi, non parva ex parte sit necessarius. Ex his igitur quae jam legimus, plurimum adminiculati et adjuti, ea quae de Trinitate, uno summo summeque bono Deo, pie quaeri et disseri posse arbitror, ipso exhortante quaerenda atque adjuvante disserenda suscepi: ut si alia non sunt hujusmodi scripta, sit quod habeant et legant qui voluerint et valuerint; si autem jam sunt, tanto facilius aliqua inveniantur, quanto talia plura esse potuerint. 2. Sane cum in omnibus litteris meis non solum pium lectorem, sed etiam liberum correctorem desiderem, multo maxime in his, ubi ipsa magnitudo quaestionis utinam tam multos inventores habere posset, quam multos contradictores
Abbreviated transcription (Latin):
redant qui uolunt malle
me legendo: quam legendi
dictando laborare: Qui aut̃
hoc nolunt credere. ex perit
uero. & possunt & uolunt.
quisicionibus respondeat᷑. uel
interrogationibus alioꝵ quas
pro mea ꝑsona quam inser¬
quo fidem nrãm aduersus er¬
rorem carnalium animalium
hominum muniri in ardesco.
necesse est me pati. ut uideam
quam facile abisto labore me
tẽperẽ & quanto &iam stisor
gaudio possim habere feriatũ
dsi ea quȩ legimus de his rebus
sufficient̃ edita in latino sermo¬
ne aut non sunt aut non inue¬
niunt᷑ aut certe difficile a nob
inueniri quȩant . grecȩ aut
linguȩ nonsit nobis tant᷑ habi¬
tus ut talium rerum libris le¬
gendus & intellegendis ullo
modo repperiamur: idonei.
quogenere litterarum ex his
que no bis pauca int̾ p̃tatas.
non dubito cuncta quȩ utili¬
ter querere possumus conti¬
neri: fratibus aũt non ualeã
resistere iure quo eis seruus
factus sum: flagitantibus ut
eoꝵ in xp̃o laudabilibus stu¬

Expanded text:
redant, qui volunt, malle me legendo quam legenda dictando laborare. Qui autem hoc nolunt credere, experiri autem et possunt et volunt, nquisitionibus respondeantur vel interrogationibus aliorum, quas pro mea persona quam in serquo fidem nostram adversum errorem carnalium et animalium hominum muniri inardesco, necesse est me pati: et videant quam facile ab isto labore me temperem, et quanto etiam gaudio stilum possim habere feriatum. Quod si ea quae legimus de his rebus, sufficienter edita in latino sermone aut non sunt, aut non inveniuntur, aut certe difficile a nobis inveniri queunt, graecae autem linguae non sit nobis tantus habitus, ut talium rerum libris legendis et intelligendis ullo modo reperiamur idonei, quo genere litterarum ex iis quae nobis pauca intepretata sunt, non dubito cuncta quae utiliter quaerere possumus contineri; fratribus autem non valeam resistere, jure quo eis servus factus sum flagitantibus, ut eorum in Christo laudabilibus stu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sonarum sicut ti dicit᷑ ds̃ unꝰ
illas creature formas patri¬
bus apparuerit int̾rogatis
quȩ potuimus quantũ suf¬
ficere uisum est scãrũ scrip¬
turarum locis: nihil aliud
quantũ existimo diuinoꝵ sa¬
cram̃toꝵ modesta & cauta
consideratio ꝑ suad&: nisi ut
temere non dicamꝰ quȩ nam
extrinitate ꝑ sona cui lib&
patrum uel ꝓphetarum in
ali quo corpore uel similitu¬
dine corporis apparuerit :
nisi cũ continentia lectionis
aliqua ꝓbalulia circomponit
indicia. Ipsa enim natura uel
substantia. uel essentia uel quo¬
ub& alio nomine appellandũ
est ipsum quod ds̃ est. Quicqͥdsi
non potest. Per subiectam uͦ
porali specie. siue similitudi¬
ne talibus sensibꝰ significati¬
onẽ sui dare potuisse credensvii¬
dum est. Quȩ cũ ita sint non
moderatius ꝓgreditur scđi
huiꝰ uoluminis longitudo: ea Iuiii¬
quȩ restant in consequentibus
uideamus:

Expanded text:
s unus illas creaturae formas Patribus apparuerit: interrogatis quae potuimus, quantum sufficere visum est, sanctarum Scripturarum locis, nihil aliud, quantum existimo, divinorum sacramentorum modesta et cauta consideratio persuadet, nisi ut temere non dicamus quaenam ex Trinitate persona cuilibet Patrum vel Prophetarum in aliquo corpore vel similitudine corporis apparuerit, nisi cum continentia lectionis aliqua probabilia circumponit indicia. Ipsa enim natura, vel substantia, vel essentia, vel quolibet alio nomine appellandum est idipsum quod Deus est, quidquid non potest: per subjectam verporali specie sive similitudine mortalibus sensibus significationem sui dare potuisse credendum est. Quae cum ita sint, ne immoderatius progrediatur secundi hujus voluminis longitudo, ea quae restant, in consequentibus videamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ali quam speciem corporalẽ
uigilantium oculis de mons¬
tratam s ut hoc dixi omittã
quid dicunt de patre ñr̃o a-¬
ura ham cui certe uigilanti
& mi nistranti cum scriptura
p̃misiss& dicens uisus est dñs
abithȩ non unus aut duo s
tres apparuer̃ uiri quoꝵ nul¬
lus ex celsius aliis eminuisse
dictuctus est: nullus honora
primum querere institumꝰ
utrũ pat̾ anfilius. an sp̃c sc̃s

Expanded text:
per aliquam speciem corporalem per aliquam speciem corporalem vigilantium oculis demonstratam: sed ut hoc, ut dixi, omittam; quid dicunt de Patre nostro Abraham, cui certe vigilanti et ministranti, cum Scriptura praemisisset dicens, Visus est Dominus Abrahae, non unus aut duo, sed tres apparuerunt viri, quorum nullus excelsius aliis eminuisse dictus est, nullus honoratprimum quaerere instituimus , utrum Pater, an Filius, an Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
substantię suꝑ gredit᷑ autqͥs¬
g̃am tale p̃cipitet᷑ errore
ut audeat dicere filium
bus uigilantis hominibus
esse uisibiles patrae aũt ñ¬
patre accipiunt quẽ nemo
hominũ uidit. nec iudere
potest: Ancũ dormniunt bo¬
mines. tunc non sunt homines
aut. qui formare si militudinẽ
corporis potest ad se significan¬
dum ꝑ uisa sonniantium non
potest forinare ipsam corpo¬
ream creaturam ad se signifi¬
candum oculis uigilantium:
Cum eius ipsa substantia quiẽ
ipse quod est nulla corporis
similitudine dormienti nul¬
lis corporeis specie uigilanti
possit ostendi. sed ñ solum
patris uerũ &iam filii & sp̾c
scĩ. Et certe qui uigilantium
uisis mouent᷑ ut ñ patrẽ s ton¬
tum filium uel sp̃m scm̃ cre¬
dat corporalibus hominũ
apparuisse conspectibꝰ ut omit¬
iam tantam latitudinẽ scãꝵ
paginarũ & tam multiplicẽ
earum intellegentiam. Unde
nemo sani capitis ad firmare
deb&ꝰ nusquã ꝑ sonam patris

Expanded text:
substantiae supergreditur? aut quissubstantiae supergreditur? aut quisquam tali praecipitetur errore, ut audeat dicere Filium am vigilantibus hominibus esse visibilem, Patrem autem nonPatre solo accipiunt, Quem nemo hominum vidit, nec videre potest? An cum dormiunt homines, tunc non sunt homines? Aut qui formare similitudinem corporis potest ad se significandum per visa somniantium, non potest formare ipsam corpoream creaturam ad se significandum oculis vigilantium? cum ejus ipsa substantia qua est ipse quod est, nulla corporis similitudine dormienti, nulla corporea specie vigilanti possit ostendi: sed non solum Patris, verum etiam Filii et Spiritus sancti. Et certe qui vigilantium visis moventur, ut non Patrem, sed tantum Filium vel Spiritum sanctum credant corporalibus hominum apparuisse conspectibus; ut omittam tantam latitudinem sanctarum paginarum, et tam multiplicem earum intelligentiam, unde nemo sani capitis affirmare debet, nusquam personam Patris
Abbreviated transcription (Latin):
& cętera & paulo post. Aspi¬
ciebam in quit in uisione
noctis. & eoce cũ cęli nubibꝰ
quo si filius hominis ueniens
datus est principatꝰ & honor
& regnum & om̃is populus
tribus ac lingue ipsi serui¬
unt Potestas eiꝰ potestas ger
na: quȩ non p̃teribit : & reg¬
num eius noncorrumpetur
Ecce pat̾ dans: & filius accipi¬
ens regnum sempit̃num: &
sunt ambo inconspec tu ꝓ fetan¬
tis uisibili speciȩ. Nonenim
inconuenient̃ credit᷑ & iã ds̃.
pat̾ eo modo solere apparere
mortalibus: nisi forte aliquis
dicet i deo non esse uisibilem
patrem. quia in conspec tu son¬
niantis apparuit Idõ aũt si
moyses illa om̃ia uigilans u¬
dit: quasi uero ũbum & sap¬
entia dĩ uidit moyses carna¬
libus oculis ut uideri sp̃c
uelhumanus potest qui carñ
istam uiuificat uel ipse corp¬
reus quiuentꝰ dicit᷑ quanto
minus ille sp̃c dĩ qui omniũ
hominum & angłoꝵ m̃tes in¬
effabili excellentia diuine

Expanded text:
, etc. Et paulo post: Aspi, etc. Et paulo post: Aspiciebam, inquit, in visione noctis, et ecce cum nubibus caeli ut filius hominis ueniens datus est principatus et honor et regnum, et omnes populi, tribus, linguae ipsi seruient. Potestas eius potestna, quae non praeteribit, et regnum ejus non corrumpetur . Ecce Pater dans, et Filius accipiens regnum sempiternum, et sunt ambo in conspectu prophetantis visibili. specie. Non ergo inconvenienter creditur etiam Pater Deus eo modo solere apparere mortalibus. 34. Nisi forte aliquis dicet, ideo non esse visibilem Patrem, quia in conspectu somniantis apparuit; ideo autem Fitum, quia Moyses illa omnia vigilans vidit. Quasi vero Verbum et Sapientiam Dei viderit Moyses carnalibus oculis, aut videri spiritus vel humanus possit qui carnem istam vivificat, vel ipse corporeus qui ventus dicitur; quanto minus ille Spiritus Dei qui omnium hominum et Angelorum mentes ineffabili excellentia divinae
Abbreviated transcription (Latin):
uam quam nescio qũe ad mo¬
dum isti intellegant
quod dani heli apparuit. an¬
tiquus a quo filius hominis
quod propt̃ nos dignatus est
accepisse intelligitur regnum
ab illo scili c& quiei dicit in
psalmis. filius meus estu ego
hodie genuite: postula ame
& dabo tibi gentes heredita¬
tem tuam: & qui om̃ia subic̃¬
sub pedibꝰ eiꝰ. si ergo donihel
& pat̾ dans regnũ. & filiꝰ acci¬
piens. apparuer̾ inspecie cor¬
porali quo modo isti dicunt
patrem numquam uisum e̾e
ꝓphȩtis. & idõ solum deb̃e
intelligi inuisibilẽ quem
nemo hominum uidit nec ui¬
dere potest Ita enim narra¬
uit danihel Aspiciebam in¬
quit donec throni positist̃
& uetustus dierum sedebat.
& indumentũ eius quasi nic
album: & capillus capii eius
quasi lana munda Thromis
eiuso flamna ignis. Rotȩ eius
flagrans: & flumen ignis tra¬
hebat inconspectu eius & mil¬
le milia deseruiebant ei &
dena milia denũ milium ad¬
sistebant ei. & iudicium col¬
locauit & libri apertisunt¬

Expanded text:
uanquam nescio quemadmodum isti intelligant quod Danieli apparuerit Antiquus dierum, a quo Filius hominis, quod propter nos esse dignatus est, accepisse intelligitur regnum, ab illo scilicet qui ei dicit in Psalmis, Filius meus es tu, ego hodie genui te: postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam ; et qui omnia sub me, etc. Si ergo Danieli et Pater dans regnum et Filius accipiens apparuerunt in specie corporali, quomodo isti dicunt, Patrem nunquam visum esse Prophetis, et ideo solum debere intelligi invisibilem quem nemo hominum vidit, nec videre potest? Ita enim narravit Daniel: Aspiciebam, inquit, donec throni positi sunt, et Vetustus dierum sedebat: et indumentum ejus quasi nix album, et capillus capitis ejus quasi lana munda; thronus ejus flamma ignis, rotae ejus ignis flagrans, et flumen ignis trahebat in conspectu ejus. Et mille millia deserviebant ei, et dena millia denum millium assistebant ei. Et judicium collocavit, et libri aperti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
indigentia. qm̃ semꝑ presto ẽ
qđ amatur Qua propt̾ & iã
tardioribus dilucescere hec uii¬
possunt. dũ ea tractantur quȩ
adammũ tempore accedunt uiu¬
et qui illi temporaliter acci¬
dunt: Cum meminit qđ an
hec tractatio iam poscit exor¬
dium ꝓpt huius libelli modũ¬

Expanded text:
indigentia, quoniam semper praesto est indigentia, quoniam semper praesto est quod amatur. Quapropter etiam tardioribus dilucescere haec possunt, dum ea tractantur quae ad animum tempore accedunt et quae illi temporaliter accidunt, cum meminit quod ahaec tractatio jam poscit exordium, propter hujus libelli mod
Abbreviated transcription (Latin):
am neigitur ascendendum
est qualibus cũq intentio¬
nis uiribus ad illã sũmam
et altissimã eessentiã cuius in¬
par imago est humana mens
sed tamen imago An ad huc
eadem tria distinctius. decla¬
randa sunt in anima. ꝑ illa que
extinc secus sensu corporis capi¬
mus ubi temporaliter imprimi¬
tur rerũ corporearũ noticia:
Mentẽ quippe ipsam: in memo¬
ria & intellegentia & uolunta¬
te sui metipsius talem reppe¬
riebamus Ut qm̃ semꝑ se nosse
semꝑq scipsam uele conprehen¬
debatur : simul etiã semꝑ sui
meminisse semꝑq semet ipsã
intelligere & amare conpre
henderetur qua uis non semꝑ
se cogitare discretã. ab eisq
non sunt qđ̃ ipsa est: hac ꝑ
hoc difficile in ea di noscitur. uii¬
Memoria sui & itellegentia sui.
quasi enim non sint hec duo.
sed unũ duobus uocabulis ap¬
pelletur: Sic apperet in ea re
ubi ualle ista con iuncta sunt.
& aliut alio nullo p̃ceditur
tempore: Amorq ipse non ita
sentitur ẽẽ cum eũ non prodit i¬

Expanded text:
amne igitur ascendendum est qualibuscumque intentionis viribus ad illam summam et altissimam essentiam, cujus impar imago est humana mens, sed tamen imago? an adhuc eadem tria distinctius declaranda sunt in anima, per illa quae extrinsecus sensu corporis capimus, ubi temporaliter imprimitur rerum corporearum notitia? Mentem quippe ipsam in memoria et intelligentia et voluntate suimetipsius talem reperiebamus, ut quoniam semper se nosse semperque se ipsam velle comprehendebatur, simul etiam semper sui meminisse, semperque se ipsam intelligerehenderetur; quamvis non semper se cogitare discretam ab eis quae non sunt, quod ipsa est: ac per hoc difficile in ea dignoscitur memoria sui, et intelligentia sui. Quasi enim non sint haec duo, sed unum duobus vocabulis appelletur, sic apparet in ea re ubi valde ista conjuncta sunt, et aliud alio nullo praeceditur tempore: amorque ipse non ita sentitur esse, cum eum non prodit
Abbreviated transcription (Latin):
plecti sp̃s suo loco postea na¬
tum filiũ narraturus sic mu¬
lierem deuiri latere ad sump¬
tã suo post modũ loco narra¬
bit. & tam̃ hic eã nominare
non preter misit:¬

Expanded text:
ctus, suo loco postea natum filium narraturus, sicut mulierem de viri latere assumptam suo postmodum loco narravit , et tamen hic eam nominare non praetermisit
Abbreviated transcription (Latin):
bamus. uel potius quod atro¬
citer oderamus ut uicundus
nobis sit eius occasus Uerũ
hoc nondidicerat a filosofis
quos maginis laudibus p̾di¬
cabat Sed exilla noua hac¬
adimia ubi ei dubitare &iã
derebus manifestissimis placuit
ista sententia redolebat: afi¬
losofis aut̃ sic̃ ipse confitetur
maximis longeq clarissimis
eternos ẽẽ animos acceperat:
aeterni quippe animi non
inconuenienter: hac exortatio¬
ne excitantur ut in suo cur¬
su repperiantur cũ uenerit
uitehuius extremum idest
inratione & inuestigandi cu¬
piditate minꝰq se admisceant i¬
atq inplicent hominũ uitus
erroribus. ut eis facilior sit
regressus addñm: &iste cur¬
sus qui constituitur in amore
atq inuestigatione ueritatis.
non sufficit miseris idest om¬
nibus cum ista solaratione
mortalibus sine fide mediato¬
ris quod in libris suꝑioribus
huius oꝑis maxime inquar¬
to & tertio decimo quantũi
potui demonstararetur abi:¬

Expanded text:
bamus, vel potius quod atrobamus, vel potius quod atrociter oderamus, ut jucundus nobis sit ejus occasus. Verum hoc non didicerat a philosophis, quos magnis laudibus praedicat; sed ex illa nova Academia, ubi ei dubitare etiam de rebus manifestissimis placuit, ista sententia redolebat. A philosophis autem, sicut ipse confitetur, maximis longeque clarissimis, aeternos animos esse acceperat. Aeterni quippe animi non inconvenienter hac exhortatione excitantur, ut in suo cursu reperiantur, cum venerit vitae hujus extremum, id est, in ratione et investigandi cupiditate, minusque se admisceant atque implicent hominum vitiis et erroribus, ut eis facilior sit regressus ad Deum. Sed iste cursus qui constituitur in amore atque investigatione veritatis, non sufficit miseris, id est, omnibus cum ista sola ratione mortalibus sine fide Mediatoris: quod in libris superioribus hujus operis, maxime in quarto et tertio decimo, quantum potui, demonstrare cura
Abbreviated transcription (Latin):
fia uiuentib magna spes ẽ:
Aut si hoc qđ sentimus & sa¬
pimus mortale & caducũ ẽ
iocundu nobis ꝑ functis mu¬
neribus humanis occasum:
neque molestam extentionẽ
& quasi quietẽ uite fore:
diuinos habemus sic existi¬
mandũ est quo magis hi
fuerint semꝑ in suo cursu id
est inratione & in uestigan¬
di cupiditate & in quominꝰ
se. admiscuerint atq inplica¬
uerint. hominẽ uicus. & er¬
roribus hoc his faciliorẽ as¬
censum & reditũ incelum
fore: Deinde addens. hanc
ipsam clausulã repetendo
sermonẽq finiens: Qua ꝓp¬
ter inquit ut aliquando
terminetur: oratio si aut
extingui tranquille uolu¬
mus. cum in his artibus uixe¬
rimus Aut siexhac in aliam
aut paulo meliorẽ domum
sine mora demigrare in his
studus nobis omnis oꝑa &
cura ponenda est: hic miror
hominẽ tanti ingeniĩ. Per func
facit. ucundũ ꝓmittere oc¬
casum. si hoc quod sentimus
& sapimus mortale & cadu¬
cum est quasi hoc moriatur
& int̾ cidat quod non dilige¬

Expanded text:
spes est, aut si hoc quod sentimus et sapimus mortale et caducum est, jucundum nobis perfunctis muneribus humanis occasum, neque molestam exstinctionem, et quasi quietem vitae fore: divinos habemus, sic existimandum est, quo magis hi fuerint semper in suo cursu, id est, in ratione et investigandi cupiditate, et quo minus se admiscuerint atque implicuerint hominum vitiis et erroribus, hoc his faciliorem ascensum et reditum in coelum fore. Deinde addens hanc ipsam clausulam, repetendoque sermonem finiens: Quapropter, inquit, ut aliquando terminetur oratio, si aut exstingui tranquille volumus, cum in his artibus vixerimus, aut si ex hac in aliam haud paulo meliorem domum sine mora demigrare, in his studiis nobis omnis opera et cura ponenda est. Hic miror hominem tanti ingenii, perfunctisfacit, jucundum promittere occasum, si hoc quod sentimus et sapimus mortale et caducum est: quasi hoc moriatur et intercidat quod non dilige
Abbreviated transcription (Latin):
cxu Tria que sunt in imagine dĩ
id̃t memoria intellectus &
amor unius ẽẽ ꝑsone quia ñ
idem ẽ ei ẽẽ qđ hec habere:¬
itͣ xxiiii Qua uera indĩ trinitade
unitas & quã uera in eiusdẽ¬

Expanded text:
 Tria quae sunt in imagine dei, id est memoria, intellectus et amor, unius esse personae, quia non hoc est ei esse quod haec habere. 267. Quam uera in dei trinitate unitas et qua
Abbreviated transcription (Latin):
olentes in rebus quȩ factaes¬
ut ad cognoscendũ eũ aquo
facta sunt exercere lectorem
iam ꝑuenimꝰ ad eius imaginẽ
quod ẽ homo ineo qđ cęteris
animalibus ante cellit idest
ratione uel intellegentia. et
quic quid aliut deanima ra¬
cionali uel intellectuali dici
potest. quod ꝑtineat adeam
rem quȩ mens uocatur. uel
animus Quo nomine non¬
nulli auctores linguȩ latinȩ
inqđ excellit in homine & nõ
est inpeccore ab anima quȩ
in est & peccori suo quodã
loquendi more distingunt
Supra hanc ergo naturam.
siquerimus aliquid & uerũ
quęrimus ds̃ est natura scili¬
cet. non creata sed creatrix:
Que utrum sit trinitas non
solum credentibus diuinę scrip¬
turȩ actoritate uerũ &iam
intellegentibus ali qua si pos¬
sumus ratione iam demons¬
trare debemus: Quur aut̃
sipossumus dixerim res ipsa
cum quęri disputando cepe¬
rit. melius indicabit Deus¬
quippe ipse quem querimus
adiuabit ut spero. nesit in¬
fructuosus labor nr̃. ut intel¬

Expanded text:
olentes in rebus quae factae sunt ad cognoscendum eum a quo factae sunt, exercere lectorem, jam pervenimus ad ejus imaginem, quod est homo, in eo quo caeteris animalibus antecellit, id est ratione vel intelligentia, et quidquid aliud de anima rationali vel intellectuali dici potest, quod pertineat ad eam rem quae mens vocatur vel animus. Quo nomine nonnulli auctores linguae latinae, id quod excellit in homine, et non est in pecore, ab anima quae inest et pecori, suo quodam loquendi more distinguunt. Supra hanc ergo naturam, si quaerimus aliquid, et verum quaerimus, Deus est, natura scilicet non creata, sed creatrix. Quae utrum sit Trinitas, non solum credentibus, divinae Scripturae auctoritate; verum etiam intelligentibus, aliqua, si possumus, ratione jam demonstrare debemus. Cur autem, Si possumus dixerim, res ipsa cum quaeri disputando coeperit, melius indicabit. quippe ipse quem quaerimus adjuvabit, ut spero, ne sit infructuosus labor noster, et intel
Abbreviated transcription (Latin):
proprie puto in litteris scĩs
abscientia distinctã sapientũ
nuncupari. dũ taxat homins
quȩ quidẽ ulli non est nisi
abillo cuiꝰ paticipatione ueri
sapiens fieri mens rationalis
& intellectualis potest cicen
cõmendans infinẽ dialogi hr¬
tensu quȩ nobi inquid die
noctesq considerantib debentib¬
que intellegentiã: Quȩ est m̃tĩ¬

Expanded text:
proprie puto in Litteris sanctis proprie puto in Litteris sanctis a scientia distinctam sapientiam nuncupari, duntaxat hominis, quae quidem illi non est, nisi ab illo cujus participatione vere sapiens fieri mens rationalis et intellectualis potest, Cicero commendans in fine dialogi Hortensii: Quae nobis, inquit, dies noctesque considerantibus, acuentibusque intelligentiam, quae est menti
Abbreviated transcription (Latin):
de quo ait apostolus paulus
Inhic tu oculi in nouissima
tuba & mortui resurgent
incorrupti & nos inmutabim᷑.
In ipso namque ictu oculi an¬
te iudicium resurget intur¬
tute in incorruptionẽ ingła
corpus inspiritale quonunc
seminatur in infirmitate in
corruptione in contumelia
corpus animale: Imago uero
quȩ renouatur insp̃u mentis
in agnitione dĩ nõ exterus
sed interius dedie indiem ip¬
sa ꝑficietur uisione quȩ tunc
erit post iudiciũ facie ad
faciem nunc aut proficit
perspeculũ in enigmate: Prop¬
ter cuius ꝑfectionem dictũ
intellegendũ est Similes ei
erimus qm̃ uidebimꝰ eum
sicuti ẽ hoc enĩ donũ tunc
nobis dabitur cum dictum
fuerit uenite benedicti patrꝰ
mei possidete paratũ uobis
regnum: Tunc quippe tolle¬
tatẽ dñi quando ibut suux¬
tri insuppliciũ ęternũ eun¬
tibus dextris inuitã ȩtenã
hȩc est aũt sic̃ ait ueritas
uita ęterna ut cognoscante
in quid unũ uerũ dm & quꝰ¬
templatiuã sapientiã quã

Expanded text:
apostolus Paulus, In ictu oculi, in novissima tuba, et mortui resurgent incorrupti; et nos immutabimur . In ipso namque ictu oculi ante judicium resurget in virtute, in incorruptione, in gloria corpus spirituale, quod nunc seminatur in infirmitate, corruptione, contumelia corpus animale. Imago vero quae renovatur in spiritu mentis in agnitione Dei, non exterius, sed interius de die in diem, ipsa perficietur visione, quae tunc erit post judicium facie ad faciem, nunc autem proficit per speculum in aenigmate . Propter cujus perfectionem dictum intelligendum est, Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est. Hoc enim donum tunc nobis dabitur, cum dictum fuerit, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum . Tunc quippe tolletatem Domini , quando ibunt sinistri in supplicium aeternum, euntibus dextris in vitam aeternam . Haec est autem, sicut ait Veritas, vita aeterna, ut cognoscant te, inquit, unum verutemplativam sapientiam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Ut scilicet qui scđm adam mor
tales nos futuros fide uera &
spe certa firmaq teneamus:
Sic enim nunc eadem ima¬
ginẽ portare posumꝰ. nondũ
uisione sed infide. non dum
inre sed inspe: Decorporis qͥp¬
pe resurrectione tunc loque¬
batur apłs cũ hȩc diceret:

Expanded text:
ut scilicet qui secundum Adam mortut scilicet qui secundum Adam morttales nos futuros fide vera et spe certa firmati tSic enim nunc eamdem imaginem portare possumus nondum in visione, sed in fide; nondum in re, sed in spe. De corporis quippe resurrectione tunc loquebatur Apostolus, cum haec diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
uã quã possit hoc aio
dein mortalitate corporis dic¬
tum uideri & inhac quippe
similes erimus dẽ: Sedtan¬
tũmodo filio qui solus intri¬
nitate corpus accepit inquo
mortuus resurrexit atq id
adsuꝑna ꝑuexit: Nam dici¬
tur &iã ista imago filui di
in qua sicut ille in mortale
corpus habebimus cõformes
facti in hac parte non patris
imaginis. aut sp̃s scĩ sed tan¬
tũ modo filu quia de hoc so xuiuii¬
lo legitur. & fides anissima ac¬
cipitur. uerbũ caro factũ est:
Propter quod apł̃s quos ante
inquid preciuit & pre destina¬
uit conformes umaginis filii
sui ut sit ipse primogenitus
inmultis fratribus Promo ge
nitus. utiq amortuis. scđm
eundem apostolũ qua morte
seminata est caro eius in cõ¬
tumelia resurrexit ingla:
Secundũ hanc imaginẽ filui
sui cui ꝑ imortalitatẽ confor¬
mamur incorpore &iam illut
agimus quod itẽ dicit idem
apłs. Sicut portauimꝰ imagi¬
nẽ terreni portemus &iam
imaginẽ eius qui decęlo est:

Expanded text:
uanquam possit hoc a de immortalitate corporis dictum videri. Et in hac quippe similes erimus Deo, sed tantummodo Filio, quia solus in Trinitate corpus accepit, in quo mortuus resurrexit, atque id ad superna pervexit. Nam dicitur etiam ista imago Filii Dei, in qua sicut ille immortale corpus habebimus, conformes facti in hac parte, non Patris imaginis aut Spiritus sancti, sed tantummodo Filii, quia de hoc solo legitur, et fide sanissima accipitur, Verbum caro factum est . Propter quod Apostolus: Quos ante, inquit, praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui, ut sit ipse primogenitus in multis fratrnitus utique a mortuis secundum eumdem Apostolum, qua morte seminata est caro ejus in contumelia, resurrexit in gloria, secundum hanc imaginem filii, cui per immortalitatem conformamur, in corpore etiam illud agimus, quod item dicit idem Apostolus. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est ,
Abbreviated transcription (Latin):
solis animadũ sus est. Restans
aũt quinq dies & quadrans di¬
ei ut sol impleat cursum suum
annumꝙ concludat: Quatuor
enim quadantes: faciunt unũ
diem. quẽ necesse est in t̃ cal¬
cari excurso qua driennio:
quod bisseatum uocant. ne
tẽpoꝵ ordo turbetur &iam
isos quinq dies & quadantẽ
icmn sideremus. senarius nu¬
merus in eis plurimũ ual&:
Primum quia sicut fieri sol&
ut aꝑte totũ cõputet᷑. nonst̃
iam quinq dies sed pocius
sexus ut quadrans ille accipi¬
atur prodie. De inde quã
inipsis quinꝙ diebus sexta
pars m̃sis est. Ipse aũt qua¬
drans sex horas hab&. Totus
ta qui est quadrans diei sex
hore in ueniunt᷑ Ita in aini
cursu. senarius numerus plu¬

Expanded text:
solis animadversus est; restant solis animadversus est; restant autem quinque dies et quadrans diei, ut sol impleat cursum suum annumque concludat: quatuor enim quadrantes faciunt unum diem, quem necesse est intercalari excurso quadriennio, quod bissextum vocant, ne temporum ordo turbetur: etiam ipsos dies quinque et quadrantem si consideremus, senarius numerus in eis plurimum valet. Primum, quia sicut fieri solet ut a parte totum computetur, non sunt jam dies quinque, sed potius sex, ut quadrans ille accipiatur pro die. Deinde, quia in ipsis quinque diebus sexta pars mensis est: ipse autem quadrans sex horas habet. Totusta, quae est quadrans diei, sex horae inveniuntur: ita in anni cursu senarius numerus plu
Abbreviated transcription (Latin):
cius annus arguebat s ita ꝓ
illa int̾cessum est ut dimitae¬
ret᷑ illo anno ut si fructum
ferret bne sinalit̃ excideretꝰ
Nam & tres anni ad eadẽ tr¬
ꝑtitam distribucionẽ ꝑtinen
& m̃ ses trium annoꝵ quada¬
tum senarium faciunt quod
est sea i esseni. Annus & iamͣ sidi
odecim menses integri consi¬
derant᷑ quos triceni dies cõpla
alem quippe m̃sem ueteres obser¬
uauer̃ quẽ circuitus lunaris
ostendit senario numero pollo
a enim ualent sex in pͥmo ordine
numeroꝵ qui constat eximis ut
ꝑueniatur addetẽ hoc ualent
sexaginta in pr imo ordine qui
constat exdenis ut ꝑueniatur
ad centum. Sexagenarius gͦ nu¬
merus dierum sexta pars anni
est. Pro inde ꝑ senariũ p̾miũ¬
sus multiplicat᷑ tanquã sena¬
rius sccłi ũsus. & fiunt seaies
serageni : trecenti & sexaginta
dies qui sunt integri duode¬
cim m̃ses. s qm̃ sicut m̃sein
circuitus limȩ ostendet. ho¬
minibus sic annus circuitu

Expanded text:
rtius annus arguebat. Sed ita pro rtius annus arguebat. Sed ita pro illa intercessum est, ut dimitteretur illo anno, ut si fructum ferret, bene; sin aliter, excideretur . Nam et tres anni ad eamdem tripartitam distributionem pertinent, et menses trium annorum quadratum senarium faciunt, quod est sexies seni. 8. Annus etiam unus, si duodecim menses integri considerentur, quos triceni dies complent talem quippe mensem veteres observaverunt, quem circuitus lunaris ostendit, senario numero pollet. Quod enim valent sex in primo ordine numerorum, qui constat ex unis ut perveniatur ad decem; hoc valent sexaginta in secundo ordine, qui constat ex denis ut perveniatur ad centum. Sexagenarius ergo numerus dierum, sexta pars anni est. Proinde per senarium primi versus multiplicatur, tanquam senarius secundi versus, et fiunt sexies sexageni, trecenti et sexaginta dies, qui sunt integri duodecim menses. Sed quoniam sicut mensem circuitus lunae ostendit hominibus, sic annus circuitu
Abbreviated transcription (Latin):
coabit natiuitas dñi: quȩ nc̃
agitur usq ad occultum tem¬
poris finem. hunc senari um
numerum quamdam tẽpo¬
ris genere siguram &iam illa
ratione triꝑtite distribuci¬
onis agnoscimus: quia unum
tempus cõputamꝰ ante legẽ
alterum sublege. tercium sub
grã. In quo tempore sacram̃tũ
renouationis accipimus ut in
fine tẽporis & iam resurrecti¬
one carnis. om̃i ex parte reno¬
uati ab uncũsa nonsolum enim
uerum &iam corporis in infir¬
initate sanem᷑. Unde intellignꝰ
ta adnõ & erecta quancurua¬
uerat infirmitas adligante sa¬
tana. Detalibus enim occultis
hostibus plangit illa uox psalmi
curuauer̃ animam meam. hȩc
aut̃ mulier decẽ & octo annos
habebat in infirmitate quod
est t̃ seni. Mense aut̃ annoꝵ de¬
cem & octo inueniunt᷑ innum̃a
solidi quadrati senarii quodẽ
sexies seni & hoc sexies. Iuxta
quippe in eodem euangrlu los
Arbor quoq illa ficulnea cuius
miseram sterilitatem &iam t̃¬

Expanded text:
choavit nativitas Domini, quae nunc choavit nativitas Domini, quae nunc agitur usque ad occultum temporis finem. Hunc senarium numerum quamdam temporis gerere figuram, etiam in illa ratione tripartitae distributionis agnoscimus, qua unum tempus computamus ante Legem; alterum, sub Lege; tertium, sub gratia. In quo tempore sacramentum renovationis accepimus: ut in fine temporis etiam resurrectione carnis omni ex parte renovati, ab universa, non solum animae, verum etiam corporis infirmitate sanemur. Unde ta et erecta, quam curvaverat infirmitas alligante satana. De talibus enim occultis hostibus plangit illa vox Psalmi: Curvaverunt animam meam . Haec autem mulier decem et octo annos habebat in infirmitate, quod est ter seni. Menses autem annorum decem et octo inveniuntur in numero solidi quadrati senarii, quod est sexies seni, et hoc sexies. Juxta quippe est in eodem Evangelii loco, arbor quoque illa ficulnea, cujus miseram sterilitatem etiam te
Abbreviated transcription (Latin):
ec autẽ ratio simpli addu¬
plumsorit᷑ quidẽ aterna¬
rio num̃o. Unã quippe adduo.
triasut. s hoc totũ quod diaxri
ad senarium ꝑ uenit. Unum
enun & duo & tria: sex fiunt
Qui num̃us ꝓpt̾ea ꝑfectus
dicit᷑ quia partibus suis cõ¬
plet᷑. habet enim eas tres. sex¬
tam t̾riam di midiam: nec ulla
cõm̃dat in eo maximȩ. qͦd ds̃¬
sex di ebus ꝑfecit opera sua:
& sexto die factirs est homo
ad imaginem dĩ: Ea quippe nc̃
otas agit᷑ si ue nulleni annis sin¬
głis distribuãtur & atibus si¬
ue indiuinis litteris memora¬
biles atq insignes quasi articu¬
los tempoꝵ uestigemus. Utpͥ¬
ma ȩtas inueniat᷑ ab adam usq
ad noe: inde scđa usq ada¬
braham. & de inceps sic̃ mathe¬
us euangłeista distinxit: ab
abraham usꝙ adda uit. ad abid
usq ad trans migracionẽ in ba¬
biloniam. atq inde usq ad uir¬
ginis partum Quȩ tres ȩtates
con uinctȩ illis duabus quin¬
ꝙ faciunt. Proinde sextam in¬

Expanded text:
ec autem ratio simpli ad duplum oritur quidem a ternario numero; unum quippe ad duo, tria sunt: sed hoc totum quod dixi, ad senarium pervenit; unum enim et duo et tria sex fiunt. Qui numerus propterea perfectus dicitur quia partibus suis completur: habet enim illas tres, sextam, tertiam, dimidiam; nec nulla commendat in eo maxime, quod Deus VI diebus fecit opera sua, et sexto die factus est homo ad imaginem Daetas agitur, sive milleni anni singulis distribuantur aetatibus, sive in divinis Litteris memorabiles atque insignes quasi articulos temporum vestigemus, ut prima aetas inveniatur ab Adam usque ad Noe, inde secunda usque ad Abraham: et deinceps, sicut Matthaeus evangelista distinxit, ab Abraham usque ad David, a David usque ad transmigrationem in Babyloniam, atque inde usque ad virginis partum . Quae tres aetates conjunctae illis duabus, quinque faciunt. Proinde sextam in
Abbreviated transcription (Latin):
uo gͦ nos mediator mor¬
tis trans misit. & ipse non
uenit. id est ad mortem cas¬
dicinam emendacionis ii¬
seruit : quam ille non meruit:
occulta & nimis arhana ordi¬
natione diuinȩ alteq iusticie
Ut gͦ sicut ꝑ unum hominẽ
Quia magis uttabant homi¬
nes quod deuitare non po-¬
erant : mortẽ carnis quã
nortẽ sp̃c Id est magis pe¬
nam quam meritũ p̾enȩ
sã non peccare aut ñcurat᷑
aut parum curatur. Non
mori aut̃ : quã uis non obti¬
neatur:. ueh em̃ter satagit᷑:
uitȩ mediator ostendens quã
nonsit mors timenda quȩ
phumanã condicionem iã
nadi non potest. sed potius
mpi&as. quȩ ꝑ fidẽ caueri
potest. Oecurrit nobis ad
sinem quo uenimus sed non
quia uenimus Nos enim ad
nortẽ ꝑ peccatũ uenimus
le ꝑ iusticiam. Et idõ cũ sit
nors nr̃a poena peccati
mors illius facta est hostia

Expanded text:
ergo nos mediator morergo nos mediator mortis transmisit, et ipse non venit, id est, ad mortem carster medicinam emendationis inseruit, quam ille non meruit, occulta et nimis arcana ordinatione divinae altaeque justitiae. Ut ergo sicut per unum hominem quia magis vitabant homines quod evitare non poterant, mortem carnis, quam mortem spiritus, id est, magis poenam quam meritum poenae nam non peccare, aut non curatur, aut parum curatur; non mori autem quamvis non obtineatur, vehementer satagitur; vitae Mediator ostendens, quam non sit mors timenda, quae per humanam conditionem jam evadi non potest, sed potius impietas, quae per fidem caveri potest, occurrit nobis ad finem quo venimus, sed non qua venimus. Nos enim ad mortem per peccatum venimus; ille, per justitiam: et ideo cum sit mors nostra poena peccati, mors illius facta est hostia
Abbreviated transcription (Latin):
enim ut adoremus humilẽ
dĩ cum in om̃em terram exi¬
it sonus eoꝵ & infines orb
t̃rȩ ũba eoꝵ Uia nobis fu¬
it ad mortem perpeccatũ
in adam. ꝑ unu qͥuippe
hominem peccatum intrauit
in mundũ & ꝑ peccatũ mors
& ita in om̃s homines ꝑtran¬
si it in qua om̃s peccauer̃.¬
bolus fuit ꝑ suasor. peccati. &
p̃cipitator. in mortem nam
& ipse adoperandam duplẽs
mortem nr̃am: simplam ad¬
tulit suam. ꝑ impietatẽ nãc
mortuus in spũ carne utiq
mortuus non est No bis aũt
& impi&atem ꝑsuacdit. &¬
propt᷑ hanc ut in mortem
carnis uenire mererem effeq
Unum gͦ ad p&iuimus iniqͦ
suasione alterum nos secutũ
est iuxta clamacione. prop¬
terea quippe scriptun estꝰ
ds̃ mortem non fecit. quia
causa mortis ipse ñ fuit s
tam̃ ꝑ eius retribucionem
iustissimam mors in roga¬
ta est peccatori: sicut sup¬
plicium uidex interrogeo
reo Causa tam̃ supplico
non est in iusticia uidicis
sed meritũ criminis. .uu

Expanded text:
enim, ut adoremus humilem enim, ut adoremus humilem i, cum in in omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Via nobis fuit ad mortem per peccatum in Adam. Per unum quippe hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverubolus fuit, persuasor peccati, et praecipitator in mortem. Nam et ipse ad operandam duplam mortem nostram, simplam attulit suam. Per impietatem namque mortuus est in spiritu, carne utique mortuus non est: nobis autem et impietatem persuasit, et per hanc ut in mortem carnis venire mereremur effecit. Unum ergo appetivimus iniqua suasione, alterum nos secutum est justa damnatione: propterea quippe scriptum est, Deus mortem non fecit , quia causa mortis ipse non fuit; sed tamen per ejus retributionem justissimam mors irrogata est peccatori. Sicut supplicium judex irrogat reo, causa tamen supplicii non est justitia judicis, sed meritum criminis. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
aut non se poss& talia dole¬
bit. aut obhoc illos meliores
esse iidicabit: cũsit p̃sertĩ
insocietate sc̃oꝵ qui pro uir¬
tute dĩ cui cuncta subiecta
sunt. & minie fallacia: &
multa maiora fecerunt siue
homines siue angłi bonii Xii
si militudines & impiascu¬
riositates & magicas consetra¬
ciones anime purgant᷑ &
reconciliant᷑ dõ. quia falsus
mediator nontraicit ad suꝑ¬
iora s pocius obsidens in ter¬
cludit uiam ꝑ affectus quos
tanto maligniores quanto
rat: qui non possunt ad euo¬
landum pennas nutrire uir¬
tutum sed pocius addemer¬
gendum pondera exagera¬
re uicroꝵ. tanto grauius
animȩ ruit᷑ȩ: quanto sibi
uidetur euecta sublimius
ꝓ inde sicut magi fecer̃
diuinitꝰ moniti. quos adhu¬
militatẽ dñi ad orandam
stella ꝑduxit. ita & nos
ñ quia uenimus: s ꝑ aliam
uiam inpatriam reddire
debemus: quam rex humi¬
lis docuit. & quam suꝑbus
humili regi ad uersarius
obsidere non possit. & nob̾

Expanded text:
aut non se posse talia doleaut non se posse talia dolebit aut ob hoc illos meliores esse iudicabit, cum sint praesertim in societate sanctorum qui per uirtutem dei, cui cuncta subiecta sunt, et minime fallacia et multo maiora fecerunt, siue homines siue angeli boni.similitudines et impias curiositates et magicas consecrationes animae purgantur et reconciliantur deo, quia falsus mediator non traicit ad superiora, sed potius obsidens intercludit uiam per afftanto maligniores, quantorat; qui non possunt ad evolandum pennas nutrire virtutum, sed potius ad demergendum pondera exaggerare vitiorum, tanto gravius anima ruitura, quanto sibi videtur evecta sublimius. Proinde, sicut Magi fecerunt divinitus moniti , quos ad humilitatem Domini adorandam stella perduxit; ita et nos, non qua venimus, sed per aliam viam in patriam redire debemus, quam rex humilis docuit, et quam rex superbus humili regi adversarius obsidere non possit. Et nobis