comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtradictio pertinar. ⁊ quid uectis fegͥeꝰ nisi rebellio audax.
Qiuid itaq aliud ÷ dnm̃ portas ereas. ⁊ uectes ferreos ꝯsting᷑e.
qͣm pertinacem contra dictionem. ⁊ audacem rebellionem int᷑¬
na aspiratione. ⁊ cordis ꝯꝓuctione cont̾ere. Solius itaq dĩ
est. ut dictum est. hanc rantam cordis duriciam conterere.
⁊ ad penitentiam. ⁊ humiliatõne emollire. Cum gͥ aliquis iur¬
ta predcmũ modum uinculo ferreo ⁊ ereo. in herb que foris sict
alligatur. tante obdurationis. ⁊ obligationis resolutio de ssla
dei miscricordia expectet᷑.¬
rore celi tinguatur. Quid intelligimꝰ per rorem celi ñ sub¬
tiles. ⁊ uix intelligibiles suggestiones diaboli: Si it ꝑ trm m
net sp̃t: Corpoꝵ itaq cõparatione spũales slle in demonibꝰ sub¬
stantie coli dici possunt. ⁊ in eunͣgłio uolucre celidã sunt ñ

Expanded text:
contradictio pertinax, et quid vectis ferreus, nisi rebellio audax? contradictio pertinax, et quid vectis ferreus, nisi rebellio audax? Quid itaque aliud est Dominum portas aereas et vectes ferreos confringere, quam pertinacem contradictionem et audacem rebellionem interna aspiratione et cordis compunctione coercere? Solius itaque Dei est, ut dictum est, hanc tantam cordis duritiem conterere, et ad poenitentiam et humiliationem emollire. Cum igitur aliquis, juxta praedictum modum, vinculo ferreo et aereo in herbis quae foris sunt alligatur, tantae obdurationis et obligationis resolutio de sola Dei misericordia exspecteturEt rore coeli tingatur. Quid intelligimus per rorem coeli, nisi subtiles et vix intelligibiles suggestiones diaboli? Si enim per tenetur spiritus? Corporum itaque comparatione spiritales illae in daemonibus subs
Abbreviated transcription (Latin):
Nonue uincła ferrea. uł erea iam sentit. que nec minis ce¬
dit. nec ꝯsiliis acqiuescit: Censtat gͦ einsmodimentes om¬
nino corrigi non posse. nͥ in eiꝰ utiq podestate: qui quotiẽs uo¬
luit contrunt portas ereas. ⁊ nectes ferreos ꝯfregit. Portis
sane ꝓcedentum tͣnsitum obstriuimis. uectib aũ ip̃am el¬
ausurã muimꝰ. acci obfirmamꝰ. Quid itaq per portam ac¬
cipimꝰ nisi ꝯtradictionem. ⁊ quid per uectem nsi rebellionẽ.
Et scimꝰ quidem qr ñ sussicit quubusdam prelatoꝵ suoꝵ
monitis uł mandatis ꝗtiadt᷑e. s cum ñ possunt eoꝵ instituta
ditis refellere uł auert̾e. nituntur ctiam factis obsistere. et
oretib rebellare. ⁊ cuͣ ꝯtiadictionũ suar᷑ portas rebellionũ uec¬
tibꝰ munire. Si gͦ ut superiꝰ iam dcm̃ est per es pertinatiam.
per fert̃ recte intelligr̃ audatia. quid aliud erit porta era nͥ

Expanded text:
Nonne vincula ferrea vel aerea jam sentit, quae nec minis ceNonne vincula ferrea vel aerea jam sentit, quae nec minis cedit, nec consiliis acquiescit? Constat ergo ejusmodi mentes omnino corrigi non posse, nisi in ejus utique potestate qui quoties voluit contrivit portas aereas, et vectes ferreos confregit. Portis sane procedentium transitum obstruimus, vectibus autem ipsam clausuram munimus atque obfirmamus. Quid itaque per portam accipimus nisi contradictionem, et quid per vectem nisi rebellionem? Et scimus quidem quia non sufficit quibusdam praelatorum suorum monitis vel mandatis contradicere, sed cum non possunt eorum instituta dictis refellere vel avertere, nituntur etiam factis obsistere, et operibus rebellare, et quasi contradictionem suarum portas rebellionum vectibus munire. Si ergo, ut superius jam dictum est, per aes pertinacia, per ferrum recte intelligitur audacia, quid aliud erit porta aerea, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ainare. ⁊ cuͣ in herba t̃re carnalia desideria satiare. ⁊ huiꝰm̾i
oblectam̃ta in usum deduce. praua ꝯsuetudine paulatim
iuualescente. fit tandem sepe. ut iam appetitũ suum ab e¬
oꝵ amore uł usu non possit temperare. Quasi gͦ unculo
ferreo in herba terre mens deprauata alligatur. qiñ ĩ car¬
ialiũ uoluptatum amore ex praua ꝯsuedine obduratur.
Quia fert̃ cet̾a omĩa metalla domat. recte ut dictũ ÷ au¬
datiam designat. que neminẽ neret᷑ neminẽ formidat. Et
qrã es cet̾is om̃ib ÷̃ durabilius. recte per ip̃ca percinatiam
designari iam diximus. Quasi gͦ in ferri. seu etiã eris rigo¬
remꝰ praua ꝯsuetudo obdurescit. qñ deprauata mens. tam ꝑ¬
tinatitꝰ qͣm audacter assuetis desideris insistit. Nonne ꝑ¬
reo ⁊ creo uincło assgatur. que nullius unqͣm frore. nul¬
lius uniqͣm ãmonitione. ab assuctis ꝯcupiscentiis au̾titur

Expanded text:
clinare, et quasi in herba terrae carnalia desideria satiare, et ejusmodi clinare, et quasi in herba terrae carnalia desideria satiare, et ejusmodi oblectamenta in usum ducere, prava consuetudine paulatim invalescente, fit tandem saepe ut jam appetitum suum ab eorum amore vel usu non possit temperare. Quasi ergo vinculo ferreo in herba terrae mens depravata alligatur, quando in carnalium voluptatum amore ex prava consuetudine obduratur. Quia ferrum caetera omnia metalla domat, recte, ut dictum est, audaciam designat, quae neminem veretur, neminem formidat. Et quoniam aes caeteris omnibus est durabilius, recte per ipsum pertinaciam designari jam diximus. Quasi ergo in ferri, seu etiam aeris rigore prava consuetudo obdurescit, quando depravata mens tam pertinaciter quam audaciter assuetis desideriis insistit. Nonne ferreo et aereo vinculo alligatur quae nullius unquam terrore, nullius unquam admonitione ab assuetis concupiscentiis a vertitur?
Abbreviated transcription (Latin):
huc q̃ra sint duitña.t septem inquit temꝑa mutent᷑
super cum. Quid autẽ intelligitur rectuis in uicło ferreo. ⁊
ereo qͣm perũsitatis indomabsł ꝯsuetudo: In ferro audatia. in
ere pertinatia. in herbis f̾re bona ĩfima. bona t̾rena. Quid ir.
nisi quedam herba terre sunt bona ista frena. q̃ nob̾ sunt
cum bestiis ꝯmunia. de quibꝰ recte dr̃. ue foris sũt. Eo
enĩ ip̃o foris existunt: quo corporalia ⁊ carnalia non aũ spũa¬
lia sunt. Int̾na namq bona sunt spũalia. ext̃iora aũ sunt cor¬
poralia. Illa pertinent ad hominẽ int̾iorem: ista ad homnnẽ ex¬
teriorem. Illa itaq inuisibilia. ista autẽ insibilia. Illa et̾na:
ista temporalia. Que ił. uident᷑ ait apłs tẽporalia sunit. q̃ aut̃
non uident᷑ et̾na. Illa autẽ ad m̃tẽ: ista uero pertinẽt ad car¬
nem. S omĩs caro fenũ. ⁊ om̃is gła eius qͣflos feni. Cum
gͥ depͣuata mẽs ceperit ad huiꝰmodi infima bona se ip̃am in¬

Expanded text:
inquit, tempora mutentur super eum. Quid enim intelligitur rectius in vinculo ferreo et aereo, quam perversitatis indomabilis consuetudo? In ferro audacia, in aere pertinacia, in herbis terrae bona infima, bona terrena. Quid enim nisi quaedam herbae terrae sunt bona ista terrena, quae nobis sunt cum bestiis communia. De quibus recte dicitur: quae foris sunt. Eo enim ipso foris existunt quo corporalia et carnalia, non autem spiritualia sunt. Interna namque bona sunt spiritualia, exteriora autem sunt corporalia. Illa pertinent ad hominem interiorem, ista ad hominem exteriorem. Illa itaque invisibilia, ista autem visibilia; illa aeterna, ista temporalia: Quae enim videntur, ait Apostolus, temporalia sunt, quae autem non videntur aeterna . Illa autem ad mentem, ista vero pertinent ad carnem. Sed omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni. Cum ergo depravata mens coeperit ad hujusmodi infima bona seipsam in
Abbreviated transcription (Latin):
at. ⁊ dicat. Non inet̾nũ irascet᷑. neq inẽinũ ꝯminabr̃. Cum
enĩ iratꝰ fu̾it: mĩe recordabit᷑. Qm̃ multos cotidie uidemꝰ
qui int̾ flagitia q̃ assidne ꝯmittunt. spem. ⁊ ꝓpositũ resi¬
piscendi non amttunt. ⁊ñ solum peocata dimuitt̾e ĩmo etiã
om̃ia que mundi sunt relinquere ⁊ ad ordinẽ. ⁊ religioneᷤ
uenire ꝓponunt. Quid aliud isti qͣm honi g̃minis radices
retinent. Uñ cũ tempꝰ miserendi ꝓ duino placito aduenerit
ad bonũ studiũ pululent. Alii autẽ cum de ꝯñsione ãmonẽ¬
tur. numꝙͣ se ad ordmem uł religionẽ nenire etiã cum iu¬
ramento affirmant. ⁊ cum de poctatis corripumt᷑. se a suis uo¬
luptatibꝰ non posse cohibere. cum sacram̃to asseũant. Qui gͦ
ciusmodi sunt. qui correptionis spem ꝓpositumq perdiderunt:
nõne cum uirtutis arlore etiã radicum germ̃ amiseẜt: Quo

Expanded text:
at, et dicat: Non in aeternum irascetur, neque in aeternumat, et dicat: Non in aeternum irascetur, neque in aeternumericordiae recordabitur . Quam multos quotidie videmus qui inter flagitia quae assidue committunt, spem et propositum resipiscendi non amittunt, et non solum peccata dimittere, imo etiam omnia quae mundi sunt relinquere, et ad ordinem, et religionem venire proponunt. Quid aliud isti quam boni germinis radices retinent? Unde cum tempus miserendi pro divino beneplacito advenerit, ad bonum studium pullulant. Alii autem, cum de conversione admonentur, nunquam se ad ordinem vel religionem venire etiam cum juramento affirmant, et cum de peccatis corripiuntur, se a suis voluptatibus non posse cohibere cum sacramento asseverant. Qui ergo ejusmodi sunt qui correctionis spem, propositumque perdiderunt, nonne cum vir
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ precipitatur. Quasi enĩ radices suas arbor amitit. ⁊ in
dicitus auulsa erat. ⁊ sñ reparationis g̃mine corruendo remã se-¬
rat: que ad dñm lociuens. ⁊ de ueniam desperans dicebat.
Maior est inicͥtas mea: qͣm ut ueniam m̾ear. Quid tł. aliud
sunt. germ̃ uł radix huiuscemodi arboris. nisi ꝓpõitũ correpti¬
onis. ⁊ spes diuine ꝓpitiatiomis: Omẽ enĩ opus bonũ er bono
ꝓposito germinat. ut ĩ effectum erumpat. ⁊ ad bone qͥsue tudi¬
nis robur qualescat. Et frustra uirtutis arbor ad alta nitit᷑.
que inspe diuine ꝓpitiationis non radicat᷑. Non ił. uolentis.
neq currentis: s miserentis ⁊ dĩ. Quid itaꝙ aliud huimͦi ar-¬
bori germen radicũ pꝰ rumã remanere: quemlib pꝰ petcati
lapsũ penitentie ꝓpositũ hr̃e ⁊ penitentie fructũ de diuina
pietate sperare. ut tmã ut sentiens de dño in bonitate aude¬

Expanded text:
tionem praecipitatur. Quasi enim radices suas arbor amittit, quantionem praecipitatur. Quasi enim radices suas arbor amittit, quandicitus avulsa erat, et sine reparationis germine corruendo remanserat, quae ad Dominum loquens, et de venia desperans dicebat: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear . Quid enim aliud sunt germen, vel radix hujusmodi arboris, nisi propositum correctionis et spes divinae propitiationis? Omne enim opus bonum ex bono proposito germinat ut in effectum crumpat et ad bonae consuetudinis robur convalescat, et frustra virtutis arbor ad alia nititur, quae in spe divinae propitiationis non radicatur: Non enim volentis neque currentis, sed miserentis est Dei . Quid itaque aliud est hujusmodi arbori germen radicum post ruinam remanere, nisi quemlibet post peccati lapsum poenitentiae propositum habere et poenitentiae fructum de divina pietate sperare, in tantum ut sentiens de Domino in bonitate aude
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dep̃hendis. si diuitias bonitatis eiꝰ ⁊ patientie ⁊ longanmi¬
tatis contẽpnis. An ignoras qm̃ benigͥnitas dĩ. ad penitentiã
teducit. qui speitue radices nondum precidit. s in iuditiorum
suoꝵ archano ⁊ qiͣ in sinu t̾re abscondit. Audiamꝰ gͦ quomodo
illa diuine pietanis altinido seueritatis sue sententiam dempe¬
rat. cum post tante dissipationis uastitatẽ ad nr̃am ꝯsolationẽ
aliqͥd adhuc de hac arbore adiungat. erũtũ inqͥt germeri
radicum eus in t̾ra sinite. Hoc ẽ. qd̾ sñ diume benignitatis ãmi¬
ratione. nec pꝰ sumꝰ. nec debemꝰ tͣnfire. qd̾ iubet germ̃ radicũ eius
int̾ra siñe. uñ pͦsit it̃m reparari. ⁊ ad pͥstinam plenitudine̾ re¬
formari.  er̃tũ inqͥt. g̾mem radicum eiꝰ ĩ terra sinite. Time
arbo qͣ radicitꝰ auellitur. qñ pꝰ pertͣctata mala etiã in despera¬

Expanded text:
esse deprehendis, si divitias bonitatis ejus, et patientiae, et longanimiesse deprehendis, si divitias bonitatis ejus, et patientiae, et longanimitatis contemnis. An ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit, qui spei tuae radices nondum praecidit, sed in judiciorum suorum arcano, et quasi in sinu terrae abscondit? Audiamus ergo quomodo illa divinae pietatis altitudo severitatis suae sententiam temperat, cum post tantae dissipationis vastitatem ad nostram consolationem aliquid adhuc de hac arbore adjungat: Verumtamen, inquit, germen radicum ejus in terra sinite. Hoc est quod sine divinae benignitatis admiratione nec possumus, nec debemus transire, qui jubet germen radicum ejus in terra sinere, unde possit iterum reparari, et ad pristinam plenitudinem reformari. Verumtamen, inquit, germen radicum ejus in terra sinite. Tunc arbor quasi radicitus avellitur, quando post perpetrata mala etiam in despera
Abbreviated transcription (Latin):
hercere. Amũ celi cohabitationem amitimꝰ. cũ sub limiũ in¬
uestigationũ iocunda spectacula tot fantasmatũ occursione
turbati: ex̃tere ñ ualemus. Ramis siis inhabitantes uolu¬
cres arbor amittit. cũ meditationẽ suas cura assuetã moꝵ su¬
orum circ̃spectionẽ ex̃cere.iam nequit. Contub̾nia taliũ uolucs̃
nos amisisse dolemus sepe. cum cogitationes nr̃as ab inepta eua-¬
gatione restring̾e nõ ualemꝰ. ita ut unꝰqͥsq nr̃m illud beati iob
recte aput se dicat. cum suas aues ñ sine suo dolore euolasse iã
uidcat. Cogitationes mee dissipate sunt: torq̃ntes cor meũ.
tione dignum. ꝙ diuina miseratio nec
tales homines sepe funditꝰ descrit. uec pꝰ talem lapsũ. tantãꝙ
rumam penitus desticuit. S adhuc tales sepe ad correctionẽ
expectat. ⁊ ad penitẽtiã reseruat. Ue tibi quisquis talem te

Expanded text:
ercere. Avium coeli cohabitationem amittimus, cum sublimium inercere. Avium coeli cohabitationem amittimus, cum sublimium investigationum jucunda spectacula, tot phantasmatum occursione turbati, exercere non valemus. Ramis suis inhabitantes volucres arbor amittit, cum meditationes suas circa assuetam morum suorum circumspectionem exercere jam nequit. Contubernia talium volucrum nos amisisse saepe dolemus, cum cogitationes nostras ab inepta evagatione restringere non valemus, ita ut unusquisque nostrum illud beati Job recte apud se dicat, cum suas aves non sine suo dolore evolasse jam videat: Cogitationes meae dissipatae sunt, torquentes cor meum tione dignum quod divina miseratio nec tales homines saepe funditus deserit, nec post talem lapsum tantamque ruinam penitus destituit, sed adhuc tales saepe ad correctionem exspectat, et ad poenitentiam reservat. Vae tibi quisquis talem te
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a putabant᷑ indigni. Quid q̃ so maiores faciebant. si iumores
⁊ tam uiles eum deridebant. eo ꝙ arbor tanta eẽt ex dñi ꝑmis¬
ssione sufcisa. ⁊ a planta pedis usq ad u̾titẽ ulcere pessimo per-¬
cussa: Qͣ magna ⁊ illa arbor erat. cui dñs testimoniũ ꝓhibebat:
qd̃ hominẽ scd̃m cor suum inuen̾at. Nõne ꝯũsabant᷑ in ramis
enis uolucres celi. cum u̾acit̾ de se ꝓtestet᷑. qr ĩnocentes ⁊ recti ad¬
heserunt mͥ: Et nonne tunc temporis de iamis eiꝰ fug̾ant. cum
it̃m in orõne ꝓclaniabat: Longe fecisti notos meos a me. posu¬
erunt me ab hominationẽ sibi. Et it̃m. Elongasti a me. ami¬
cum ⁊ ꝓximũ. ⁊ neto meos a miscria. S tunc aput quẽlib⁊
uirtutis ur̃ implet᷑. qd̾ scribit᷑ de hac arbore. ut ligni robore
succiso fugiant subhabitantes bestie: cum uigore aĩ fracto tẽ¬
tacionibꝰq exhausto ian non ualet mens carnales ĩpetus co¬
hibere. uł quelib irrõabilia desideria. sub rõnis magisterio co-¬

Expanded text:
i Job XXX. Quid, quaeso, majores faciebant si juniores, et tam viles eum deridebant, eo quod arbor tanta esset ex Domini permissione succisa, et a planta pedis usque ad verticem ulcere pessimo percussa? Quam magna et illa arbor erat cui Dominus testimonium perhibebat, quod hominem secundum cor suum invenerat. entes, et recti adhaeserunt mihi? Nonne et tunc temporis de ramis ejus aufugerant cum iterum in oratione proclamabat: Longe fecisti notos meos a me, posuerant me abominationem sibi ; et iterum: Elongasti a me amicum, et proximum, et notos meos a miseria . Sed tunc apud quemlibet virtutis virum impletur quod scribitur de hac arbore, ut, ligni robore succiso, fugiant subter habitantes bestiae, cum vigore animi fracto tentationibusque exhausto, jam non valet mens carnales impetus cohibere, vel quaelibet irrationabilia desideria sub rationis magisterio co
Abbreviated transcription (Latin):
cres accipe spũales. bonoꝵ studioꝵ ⁊ scõrum desiderioꝵ alis ad
celestia uolantes. Duo autẽ gña carnaliũ solemꝰ uidere. unum
quidem. qd seruit ꝯcupiscentie. alt̾m: ꝙ codit iracundie. Per
aĩslia itaci intelligimus m̃tes uoluptati deditas. per bestias
mientes nracundas. Si per bestias non nisi fera aĩalia ꝯgrue
incellig̾e possumꝰ: relinquit᷑ ut nõie aĩaliũ sola hic mansue-¬
ta intelligere debeamus. Recte gͦ uoluptuose mentes designã¬
tur ꝑ aĩala quie soli uentei deserĩt. recte nichilominꝰ m̃tes

Expanded text:
cres accipe spiritales, bonorum studiorum, et sanctorum desideriorum alis ad cres accipe spiritales, bonorum studiorum, et sanctorum desideriorum alis ad coelestia volantes. Duo autem genera carnalium solemus videre. Unum quidem quod servit concupiscentiae, alterum quod cedit iracundiae. Per animalia itaque intelligimus mentes voluptati deditas; per bestias, mentes iracundas. Si per bestias nonnisi fera animalia congrue intelligere possumus, relinquitur ut nomine animalium sola hic mansueta intelligere debeamus. Recte ergo voluptuosae mentes designantur per animalia quae solo ventri deserviunt. Recte
Abbreviated transcription (Latin):
in eo qd dr̃. In reb sipꝑuatus: noli cogitare multipłt. ⁊ in plu¬
riꝰ operibꝰ eiuꝰ.: ne fueris curiosus. Uultis audire de arboribus
que cuisi᷑i sunt. q̃ presũptionis. ⁊ curiositatis audatiam tẽꝑa¬
re nolunt. quomi sepe sententiam succisionis incurrũt: Mułtos
enim inqͥt supplantauit suspitio. illoꝵ: ⁊ in uanitate detum¬
F itt sensum illorum.¬
¶Duumꝰ ex p̾cedentibus cuinꝯ fu̾it
fententie. qui designat᷑ ex hac arbore: Audiamꝰ adhuc er
serpientibꝰ cuiꝰ fu̾it discipline. Arsdrumꝰ qͦmͦ per doctruã potuit
ust̃ iñdoctos erisdire. nł inꝯsultos qͣstruere. audiamꝰ. qͥm᷑ ꝑ discipli¬
nam soleati ⁊ caruales p̃mere. ⁊ spũales erudire. sublimare.
ubter eam habitabant aĩalia ⁊ bestiẽ. ⁊ in ramis eiꝰ ꝯũsabã
tur uolucres celi. ⁊ ex ea uescebatur omis caro. Per aĩalia ⁊ besti¬
as intellige hõines aiales. mentes carnales. ⁊ scłares. Per uolu¬

Expanded text:
r, in rebus supervacuis noli scrutari multipliciter, et in pluribus operibus ejus ne fueris curiosus. Vultis audire de arboribus quae ejusmodi sunt, quae praesumptionis et curiositatis audaciam temperare nolunt, quomodo saepe sententiam succisionis incurrunt: Multos enim, inquit, supplantavit suspicio illorum; et in vanitate detinuit sensum illorumus ex praecedentibus cujus fuerit scientiae qui designatur ex hac arbore, audiamus adhuc ex sequentibus cujus fuerit disciplinae. Audivimus quomodo per doctrinam potuit vel indoctos erudire, vel inconsultos instruere, audiamus quomodo per disciplinam soleat et carnales premere, et spiritales sublimare. Subter eam habitabant animalia, et bestiae, et in rtur volucres coeli, et ex ea vescebatur omnis caro. Per animalia et bestias, intellige homines animales, mentes carnales et saeculares; per volu
Abbreviated transcription (Latin):
herba t̃re. halere uidentur. qui pp̃ auariuam ⁊ ambitionẽ.
ad rapinam ⁊ fraudem. ⁊ ad om̃em crudelitatẽ effrenantur.
Quid ali est cum ctudelitatis ministris talibꝰꝙ feris partem
habere. nisi cum talib sociis sicut in moꝵ fiłidudie. sic ⁊ in
cuns dicebat. Odiui eccłam maligͥnantiũ. ⁊ cum ĩpiis ñ se¬
debo. Unide ⁊ alias. Non adhesit mͥ cor prauũ. Cor ciꝰ ab hu¬
mano ꝯmutetur. Cor aĩe preuaricatricis. ⁊ ĩ una ruentis. ab
humano ꝯminatur. qñ tocius humanitatis. ⁊ pietatis affectus
omĩtio amittit᷑. qñ temporaliũ simore. ⁊ ex auaritie uitio ad¬

Expanded text:
e habere videntur, qui propter avaritiam et ambitionem ad rapinam et fraudem et ad omnem crudelitatem effrenantur. Quid enim est cum crudelitatis ministris, tabulisque feris partem habere, nisi cum talibus sociis, sicut in morum similitudine, sic et in cum dicebat: Odivi Ecclesiam malignantium, et cum impiis non sedebo . Unde et alias: Non adhaesit mihi cor pravum . Cor ejus ab humano commutetur. Cor animae praevaricatricis et in ima ruentis ab humano commutatur, quando totius humanitatis et pietatis affectus omnino amittitur, quando temporalium amore
Abbreviated transcription (Latin):
itur. ut ad eoꝵ sditudine libentꝰ uelit. ⁊ facile possit ꝓrimos su¬
os decipere. ⁊ fraudilꝰ cirt̾uenire: Absq dubio .it. nimłꝰ amor t̾re¬
noꝵ cum regnare incipiti paulatim quidem fraudulentiam in¬
duet. ad extierũ aut̃ ad uiolentia ⁊ rapinã impellit. uñ ÷ quod
subiungit. ⁊ cum feris pars euis in herba f̾re.
Tmirsĩ quidem. nec tã inuꝰ
uerum. quod quodam diuina dispositio ad sũma crudeli¬
isitem effrenari permittit. qͦs tñ ad penitentiã rescruare disponit.
ut pote quos ad uitam et̃nam preordinauit. Dr̃ gͦ. de hi honie
t cum feris pars eius in herba f̾re. Per feras que dente
⁊ ungre seuiũt. un ⁊ a feritate feroces dicti sunti recte sats
orudeles quiq intelligi possunt. De tiualibꝰ psalmista. fũii ho¬
minũ inciuit dentes eoꝵ arma ⁊ sagite. ⁊ lingua eoꝵ gladiꝰ
acutꝰ. Per ħbam t̾re intelligimꝰ oblectam̃ta carnis morture.

Expanded text:
itur, ut ad eorum similitudinem libenter velit, et facile possit proximos suitur, ut ad eorum similitudinem libenter velit, et facile possit proximos suos decipere et fraudibus circumvenire? Absque dubio enim cum nimius amor terrenorum regnare incipit, paulatim quidem fraudulentiam inducit, ad extremum autem, ad violentiam et rapinam impellit. Unde est quod subjungit, et cum ferismirum quidem, nec tamen minus verum, quod quosdam divina dispositio ad summam crudelitatem effrenari permittit, quos tamen ad poenitentiam reservare disponit, utpote quos ad vitam aeternam praeordinavit. Dicitur ergo det cum feris pars ejus in herba terrae. Per feras quae dente et ungue saeviunt unde et a feritate, feroces dictae sunt recte satis crudeles quique intelligi possunt. De qualibus Psalmista: Filii hominum, inquit, dentes eorum arma, et sagittae, et lingua eorum gladius acutus . Per herbam terrae intelligimus oblectamenta carnis moriturae
Abbreviated transcription (Latin):
malum bonum. ⁊ bot̃ malum. ponẽs tencbras luc. t liut dut¬
nebras ponẽs amat̃ in dułce.⁊ dulce mamar᷑. Qui gͣ ⁊̃ her¬
bis terre foris alligatur. oportet ut rore tinguas. nam post.
deprauationem moꝵ. etiam sensus depiauat᷑. ⁊ multis erroa¬
bus facle implicatur. Hinc ÷ quod in euersione ierłm rexp.¬
us fiios. postea oculos amittit. Spũales utico filios perdit. qmi
irtatum sobolem qͣm du mitrierat amittit. S fllis amqu
liim̃ oculoꝵ eruit᷑. qr sepe ex depimiatione uoluntamm acum̃
intelligentie obducit᷑. ⁊ obnubilat᷑. Qui celestia itaq desideria a¬
mittit. qui trenoꝵ se amore inuoluiti quem qͣ in horbarũ pas¬
tu rancusum cupiditatis astringit. necesse ÷ qũq ad errorã ca¬
liginem incurrere. ⁊ stillantib uelut celi nubibꝰ quodam s se¬
ductionis rore iñficere. Nonne ⁊ ille tibi rore celi intingi iu¬
detar. qui spũum malignoꝵ sugestione ad om̃em frande ĩsttu¬

Expanded text:
ponens tenebras lucem et lucem tenebras, ponens amarum in dulce et dulce in amarum. Qui igitur in herbis terrae foris alligatur, oportet ut rore tingatur: nam post depravationem morum, etiam sensus depravatur et multis erroribus facile implicatur. Hinc est, quod in eversione Hierusalem, rex prius filios, postea oculos amisit . Spirituales utique filios perdit, qui virtutum sobolem, quas diu nutrierat, amittit. Sed, filiis amissis, lumen oculorum eruitur, quia saepe ex depravatione voluntatum acumen intelligentiae obducitur et obnubilatur. Qui coelestis itaque desideria amittit, qui terrenorum se amore involvit, quem quasi herbarum pastu vinculum cupiditatis astringit, necesse est quandoque errorum caliginem incurrere, et stillantibus velut coeli nubibus, quodam se seductionis rore inficere. Nonne et ille tibi rore coeli intingi videtur, qui spirituum malignorum suggestione ad omnem fraudem instru
Abbreviated transcription (Latin):
dicatoris. cum ei loquenti quinis tatite respondeat. Cur gͦ hec
ipẽ nõ facis: ꝑeccatori autem dixit. Quare tu enarras uisticias¬
suspitione prius habita loquendi fidutia uł auctoritas amittit᷑.
culcatur. Fructus dispergitur qñ importuna uariatũ ꝯcupiscen¬
narum incursione studiũ meditationis dissipat᷑. ⁊ subtilitas ĩ¬
uestigandi. intelligendiq facilitas. cogitationũ euagatione cõ¬
fiuuidit᷑. Ecce qͣm facile. quo ordine mens ab alto deicitur qui
mertis ȩxigentib a gr̃a diuina deseritur: que malignis exacto¬
ribus diuina ꝑmissione exponit᷑. Recte gͦ. de hac arboie dicĩ
rcutite folia euis: ⁊ dispergite fructũ eius.
Et cum ceperit
homo uirtutum ramos ꝯsiliiq fructum amitt̾e. ⁊ tam
uite honestatẽ quam doctrine auctoritatẽ omĩno non habere.
qiuis iam ci uł carnalium obedire. uł spũaliũ per familiari¬

Expanded text:
dicatoris, cum ei loquenti quivis tacite respondeat: Cur ergo haec dicatoris, cum ei loquenti quivis tacite respondeat: Cur ergo haec ipse non facis? Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras suspicione prius habita, loquendi fiducia vel auctoritas amittitur. culcatur. Fructus dispergitur quando importuna variarum concupiscentiarum incursione studium meditationis dissipatur, et subtilitas investigandi, intelligendique facilitas cogitationum evagatione confunditur. Ecce quam facile, ecce quo ordine mens ab alto dejicitur quae meritis exigentibus a gratia divina deseritur, quae malignis exactoribus ex divina permissione exponitur. Recte ergo de hac arbore dicitur: Excutite folia ejus, et dispergite fred cum coeperit homo virtutum ramos, consiliique fructum amittere, et tam vitae honestatem quam doctrinae auctoritatem omnino non habere, quis jam ei vel carnalium obedire, vel spiritualium per familiari
Abbreviated transcription (Latin):
borq sutcisa ad ima redit ruit. qñ ad uniꝰ ꝯcupiscentie respec¬
tum in adult̾ium. ⁊ de ad ult̾io in homicidiũ rediit.
uccisa arbore. etiam rami precidunt᷑. qr uirtute aĩ
defciente. bona opera paulatim subtrahunt᷑. Arbor sufcidit᷑
⁊ ramis preridit᷑. qñ uirtꝰ in occulto. ⁊ uirtutis opꝰ deficit ĩ aꝑto
Priꝰgͥ subtrahitur uirtꝰ animi. pꝰmodũ ⁊̃ tollitut facultas ⁊ oc
casio bñ agendi ⁊ succiso robore arboris ramisq p̃cisis folia excu¬
tunt᷑. fruct᷑q dispergit᷑. qr defficiente uͥtutũ ꝓposito. uͥtutũq
ex̾citio prius gratia bñ locĩdi tollit᷑. tandẽ ⁊̾ gr̃a recte intelligẽ¬
di subtrahitur. Recte quidem pꝰqͣm defscit studiũ bone operatio¬
nis. subtrahit᷑ facuuidia sermonis. qr scandalizare mag̃ qͣm edifi¬
care audientes potest om̃is castigatio. uł exhortatio deprauati pre¬

Expanded text:
borque succisa ad ima ruit, quando ad unius concupiscentiae respecborque succisa ad ima ruit, quando ad unius concupiscentiae respectum in adulterium, et de adulterio in homicidium cecidit? uccisa arbore etiam rami praeciduntur; quia, virtute animi deficiente, bona opera paulatim subtrahuntur. Arbor succiditur et ramus praeciditur, quando virtus in occulto, et virtutis opus deficit in aperto. Prcasio bene agendi, et succiso robore arboris ramisque praecisis, folia excutiuntur, fructusque dispergitur; quia, deficiente virtutum proposito virtutumque exercitio, prius gratia bene loquendi tollitur, tandem etiam gratia recte intelligendi subtrahitur. Recte quidem postquam deficit studium bonae operationis, subtrahitur facundia sermonis, quia scandalizare magis quam aedificare audientes potest omnis castigatio vel exhortatio depravati prae
Abbreviated transcription (Latin):
głio. nec gregem porcoꝵ sũ diuina licentia ausi sũt ĩuade: ean
tum posset sustinere. si talem tantamq arborem accepta diumit᷑
tis. s faciet cum temptatione ꝓuẽtum. ut possitis sustinere. Hisi
gͣ. arbor ista nimis alta fuisset. ⁊ de sua uirtute ĩtumescẽt. nimis
ꝙ p̃sum̃et sententiam succisionis diumitꝰ non acciꝑet. Attende
g᷑ grandem arborem. ⁊ de fortitudinis sue habundantia nimis p̃¬
sum̃tẽ. Ego dixi in habundantia mea non mouiebor inet̾nimi.
S statim ex subtͣctione gr̃e. suꝑueniẽtiq temptatione didicit.
quid uł qͣntum de se sp̃a potuit. Aũtisti inquit faciem tuã a
me. ⁊ factus sum ꝯturbat᷑. Arbor itaq succidr᷑. qñ ꝯstantie uirtꝰ
temptationib paulatim attenuat᷑. tandemq funditꝰ tollit᷑. Non¬
ne arboris illus robor succisum fuit que dixit. Dereliqͥt me uͥtꝰ

Expanded text:
gelio, nec gregem porcorum sine divina licentia ausi sunt invadere? Tagelio, nec gregem porcorum sine divina licentia ausi sunt invadere? Tatum posset sustinere, si talem tantamque arborem, accepta divinitus tis, sed faciet etiam cum tentatione proventum, ut possitide sua virtute intumesceret, nimisque praesumeret, sententiam succisionis divinitus non acciperet. Attende modo grandem arborem, et de fortitudinis suae abundantia nimis praesumentem: Ego dixi, inquit, in abundantia mea, non movebor in aeternum . Sed statim ex subtractione gratiae supervenientique tentatione didicit quid, vel quantum de seipsa potuit: Avertisti, inquit, faciem tuam a me, et factus sum conturbatus . Arbor itaque succiditur, quando constantiae virtus tentationibus paulatim attenuatur, tandemque funditus tollitur. Nonne arboris illius robur succisum fuit quae dixit: Dereliquit me virt
Abbreviated transcription (Latin):
nitus decent̃ ordinata diffr᷑a. uñ nec incõgruũ uidetur. si int̾ eos
aliquis clamor describit᷑. per quem dignitatis eoꝵ diffr̃a denote¬
tur. Recte gͦ angłs qui hic malignis spiritib temptandi licẽtiã
ꝯcessisse introducitur: non solum clamasse. s ⁊ fortit᷑ clamasse ꝑ¬
hibetur. Ecce inquit ugil ⁊ scg de celo descendit. ⁊ clamauit for¬
titer. ⁊ sic ait. uccidite arborem.
non possunt nos maligni sp̃c. nisi qͣntũ permitunt᷑ temp¬
tare. Scd̾m. qr si uixta om̃em uirtutẽ suam. ad nr̃am ĩpugnatio¬
nem relaxarentur: nemo posset eoꝵ impetũ tołare. Qui .tr. arborẽ
succid̾e possunti ⁊ uolunt. ⁊ tñ non nͥ ꝑmissi succidunt. patet pro¬
fecto qr sũ dei ꝑmissione. nil in nr̃a insectatione p̃sumunt. S
quid in hõibus p̃sumerẽt sñ dei permissione. qui attestante enñ¬

Expanded text:
nitus decenter ordinata differentia. Unde nec incongruum videtur si inter eos nitus decenter ordinata differentia. Unde nec incongruum videtur si inter eos aliquis clamor describitur, per quem dignitatis eorum differentia denotetur. Recte ergo angelus qui hic malignis spiritibus tentandi licentiam concessisse introducitur, non solum clamasse, sed et fortiter clamasse perhibetur. Ecce, inquit, vigil, et sanctus de coelo descendit et clamavit fortiter, et sic ait: Succidite arborem. non possunt nos maligni spiritus, nisi quantum permittuntur, tentare. Secundum quia, si juxta omnem virtutem suam ad nostram impugnationem relaxarentur, nemo posset eorum impetum tolerare. Qui enim arborem succidere possunt, et volunt, et tamen non nisi permissi succidunt, patet profecto quia sine Dei permissione nil in nostra insectatione praesumunt. Sed quid in hominibus praesumerent sine Dei permissione qui, attestante Evan
Abbreviated transcription (Latin):
esti qd̃ ꝓdigiis ille filius. qui om̃em sisb̾am suam uuendo luru-¬
riose cum meretricib dissipasse credit᷑. in regionẽ longiquam
abiisse in eunͣglio ꝑhibetur. eo qd̾ a pr̃is sũmi bñplacito uolun¬
tatis depͣuatione elongatus alienat᷑. Scd̾m hunc itaq modum
multum itacysunt int̾ se longinqui. tam uaria tam ꝯtiaria
sorte districti. atq disuĩcti. angłs ꝯfirmatꝰ inbono ⁊ angłs ꝯsir¬
matus in malo. angł deputatus głie. ⁊ angłs addictus gehen¬
ue. Recte gͦ iugũ alle. ⁊ sg̃ forcit᷑ clamaiłe per hilet᷑. ut ex eo
aperte daretur intelligi. cuiꝰm᷑i angłi. ⁊ a bono angło qͣm remoti
eẽ uidentur. quib uigilũ sententia celitus dictata. non sine forti
clamore intimatur. Est tñ ⁊ inter bonos quosdam angłos mag¬
na distantia ñ ꝯtrarie uoluntatis. s suꝑeminentis dignitatis diui¬

Expanded text:
est quod prodigus ille filius qui omnem substantiam suam vivendo luxuest quod prodigus ille filius qui omnem substantiam suam vivendo luxuriose cum meretricibus dissipasse legitur, in regionem longinquam abiisse in Evangelio perhibetur , eo quod a patris summi beneplacito volontatis depravatione elongatus alienatur. Secundum hunc itaque modum multum utique sunt inter se longinqui tam varia, tam contraria sorte distincti atque disjuncti angelus confirmatus in bono, angelus confirmatus in malo, angelus deputatus gloriae, et angelus addictus gehennae. Recte ergo vigil ille et sanctus fortiter clamasse perhibetur, ut ex eo aperte daretur intelligi cujusmodi angeli et a bono angelo quam remoti esse viderentur, quibus vigilum sententia coelitus dictata non sine forti clamore intimatur. Est tamen et inter bonos quosdam angelos magna distantia non contrariae voluntatis, sed supereminentis dignitatis divi
Abbreviated transcription (Latin):
clamauit fortit᷑. ⁊ ait sic. Precidite arborem. Alia itaq sunt q̃
boni angłi per se sp̃os facuint. alia q̃ fieri ꝑmittũt. nulia omĩno
la antem coꝵ ꝑmissione. Bona gͦ ꝑ lonos angłos. mala ãministnͣ¬
tur per malos. Quoniã gͦ rectitudĩs statum subũtere malũ cẽ cogno¬
uit: bonꝰ angłs arborẽ precid̾e noluit. Uer̃tñ qr ħ umꝰ m̾̃itũ. uel¬
dicite at̾borem: pormissionẽ intellige. s̃ autẽ p̃ceptionẽ. Nec e
nim inħ est sp̃itib malignis obedientia iniũcta. s licentia indul¬
ta. hoc siquidem eos tandem aliciũ facere ꝑmisit. quod eos dui.
multumq desid̾are non ignorauit. Hinc ÷ qd a dño uide tradito¬
ri dr̃. Ꝙ facis: fac cicius. Non rł. ei in ħ p̃ceptũ inũgit᷑. s agendi
facultas conceditur. Notum ẽ. autẽ omib. qr magne uocis clamo¬
re uti solemus. quotiẽs longe poĩtis aliqͥd ĩ notescere uolumus.
non tam loci longinquitate. quam uoluntatis diu̾sitate: Hine

Expanded text:
lia itaque sunt quae boni angeli per seipsos faciunt, alia quae fieri permittunt nulla omnino la autem eorum permissione. Bona ergo per bonos angelos, mala administrantur per malos. Quoniam erga rectitudinis statum subvertere malum esse cognovit, bonus angelus arborem praecidere noluit; vercidite arborem, permissionem intellige non autem praeceptionem. Neque enim in hoc est spiritibus malignis obedientia injuncta, sed licentia indulta. Hoc siquidem eos tandem aliquando facere permisit, quod eos diu, multumque desiderasse non ignoravit. Hinc est quod a Domino Judae traditori dicitur: Quod facis fac citius . Non enim ei in hoc praeceptum injungitur, sed agendi facultas conceditur. Notum autem est omnibus quod magnae vocis clamore uti solemus, quoties longe positis aliquid innotescere volumus. non tam loci longinquitate quam voluntatis diversitate? Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
scłarib cariusq desideriis assiduarũ importunitate cogitationim
mberere. Que sursimmi sunt inquit apłs sapite: non que suꝑ t̾rã.
Debent itaq anes nr̃e ꝓ tempore ad celestia eleuari. ⁊ in etẽrnoꝵ
ꝯtemplatione suspendi. ⁊ it̃m pꝰ sublimes uolatus ad arboris sue
ramos reuerti. ibiq immorari. ĩmo ⁊ ꝯũsari. Quid ir alusdẽ.
uolucces celi ad ramos sue arloris semꝑ redire: ⁊ ibi inhabitã¬
re. nisi cogitationes cordis sui. ad moꝵ o̾pet̾q suoꝵ cogitationẽ
fieciuent̾ renocare. ⁊ eoꝵ conspectioni crebruuis ĩsistere. ⁊ uehet̃¬
tius intũbere. Hinc ÷ ꝙ per salomonẽ dr̃. Oritur sol. ⁊ occdit
⁊ ad locum suum reũtitur. Intelligentie ii. sol post ortũ suum
⁊ sublimis cõtẽplationis ascenssĩ. tt̃m ad locũ siũ rentit. rau
suu diccũ spectionẽ oculiis cordis reuocatur. ut it̃m ad altiora sũł

Expanded text:
saecularibus, carnisque desideriis assiduarum importunitate cogitationum saecularibus, carnisque desideriis assiduarum importunitate cogitationum inhaerere: Quae sursum sunt inquit Apostolus, sapite, non quae super terram . Debent itaque aves nostrae, pro tempore ad coelestia elevari, et in aeternorum contemplatione suspendi, et iterum post sublimes volatus ad arboris suae ramos reverti, ibique immorari, imo et conversari. Quid enim aliud est volucres coeli ad ramos suae arboris semper redire, et ibi inhabitare, nisi cogitationes cordis sui ad morum, operumque suorum considerationem frequenter revocare, et eorum circumspectioni crebrius insistere, et vehementius incumbere? Hinc est quod per Salomonem dicitur: Oritur sol, et occidit, et ad locum suum revertitur , intelligentiae enim sol post ortum suum, et sublimis contemplationis ascensum iterum ad locum suum revertitur, et ad sui circumspectionem
Abbreviated transcription (Latin):
qr ex multo uirtutũ ex̾cicio scĩa multiplicat᷑. Et quo quisq ꝑfet
ꝑfectoꝵ autẽ apłs ait.Solidus cib est eoꝵ qui ꝑro ꝯsuetudine
ex̾citatos. hñt sensus ad discretionẽ lom. ⁊ mali. Boni sane. ⁊ bo¬
ne arboris rami. qui talem fructum ferunt. cibumq aĩariĩ gig¬
nunt. cui uolatilia celi suscipiũt. ⁊ sublime cogitatus ad alta
suspendũt. m bestias protegunt. ⁊ carnis impetus deorsũ p̾mũt.
ꝑuto qr ⁊ apłs sub huiusmodi ramis aĩalia deorsum p̃mebat. ⁊̃
Diceret. Castigo corpus meñ ⁊ in seruitutẽ redigo. Qui aute uo¬
luerit uolucres celi. huiꝰ modi ramis arboris iffuescere: sit in
lege dnũ uolimtas assuere. eius.⁊ ir lege eius meditabit᷑ die ac
nocte. Caueamꝰ gͦ. quar̃dam auiũ more. nidum nob̾ in t̾ra facere.
uel in aquosis deg̾e. iamosq arboris deserere: pudeat ꝙ nos curis

Expanded text:
quia ex multo virtutum exercitio scientia multiplicabitur. Et quo quisque quia ex multo virtutum exercitio scientia multiplicabitur. Et quo quisque est solidus cibus eorum qui pro consuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni et mali . Boni sane et bonae arboris rami qui talem fructum ferunt, cibumque animarum gignunt, qui volatilia coeli suscipiunt, et sublimes cogitatus ad alta suspendunt, qui bestias protegunt, et carnis impetus deorsum premunt. Puto quia et apostolus sub hujusmodi ramis animalia deorsum premebat, cum diceret: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo . Qui autem voluerit volucres coeli hujusmodi arboris ramis assuescere, sit in lege Domini voluntas ejus, et in lege ejus meditetur die ac nocte. Caveamus ergo quarumdam avium more nidum nobis in terra facere, vel in aquosis degere, ramosque arboris deserere, pudeatque nos curis
Abbreviated transcription (Latin):
datis intelligit. quiex eo qd̾ agit ad maiorẽ intelligentiã ꝓficit.
Hinc ÷ quod alias scribitur. In intellectibꝰ manuũ suar̃ dedurit¬
d eos In intellectib manuũ suar̃ aliũ deduxit. qui ad iuam ueri¬
tatis qͣm per ãperientiam didicit. õper̃. certis ꝓfectuum gradibus
dirigit. P arua. ⁊ par̃ certa est illa scientia. qͣm ñ adiuuat ⁊ cõ¬
firmat reruĩ experientia. Hinc ẽ. qd̾ per sapientiam dr̃. Qui non
est expertus: pauca recognoscit. Hon solum autẽ ex bonis que a¬
gimuis uerum ⁊̾ ex malis que sistinemꝰ. ad discretionẽ erudim᷑.¬
⁊ ex ex ip̃is tẽptationibꝰ prudentiores efficimͣ. Hoc nos illa uor
sapientis ammonet. que dicit. Qui ñ est cemptatꝰ quid scit:
uir in multis expertꝰ cogitauit multa. Et qui multa didicit:
enarrabit intellectum. Ex ramis itaq arboris fructus colligit᷑

Expanded text:
datis intelligit qui ex eo quod agit ad majorem intelligentiam proficit. datis intelligit qui ex eo quod agit ad majorem intelligentiam proficit. Hinc est quod alias scribitur: In intellectibus manuum suarum deduxit eos . In intellectibus manuum suarum alium deducit, qui ad viam veritatis quam per operum experimenta didicit certis profectuum gradibus dirigit. Parva et parum certa est illa scientia, quam non adjuvat et confirmat rerum experientia: hinc est quod per Sapientem dicitur: Qui non est expertus, pauca recognoscit . Non solum autem ex bonis quae agimus, verum etiam ex malis quae sustinemus ad discretionem erudimur, et ex ipsis tentationibus prudentiores efficimur. Hoc nos illa vox Sapientis admonet, quae dicit: Qui non est tentatus, quid scit? Vir in multis expertus cogitavit multa, et qui multa didicit, enarrabit intellectum. Ex ramis itaque arboris fructus colligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ED⁊ hoc ip̃m qd̾ de hac arbore dr̃: in nob̾ ip̃is implemꝰ. si car¬
nales affectiones sub rigore discipline restringimus. ⁊ cogi¬
tationes nr̃as in moꝵ circunispectione occupamꝰ. ⁊ per spũales
meditationes om̃s sensus nr̃os in bonis desideriis nitͥmꝰ. Quid
it. per uolatilia intelligimꝰ nͥ subtiles cogitationes. ⁊ qͥd ꝑ qua¬
drupedia. ⁊ t̾restria nisi carnales affectiones: Per aĩalia illa de¬
sideria que surgunt pret rõnem. per bestias. sua q̃ nitunt᷑ ꝯtra
Per arborẽ ut dictum est accipimꝰ robor fortitudĩs. ⁊ recte per ramoꝰ
arboris. opera intelligimꝰ. ⁊ excitia uirtutis. Ex huiꝰmͦi ramis m̾ito¬
um fructus proderint. cum per multa experim̃ta uirtutũ er̃cici¬
a. hominẽ ad discretionis. ⁊ scĩe ꝑfectionem. cruduit. Multa ent̃
que per inuestigationẽ. ñ possimꝰ. per experientiã plemiꝰ. ⁊ cercius
ab dicimus. Hinc illud psalmiste. a mandatis tuis intelleri. A mã¬

Expanded text:
et hoc ipsum quod de hac arbore dicitur in nobis ipsis implemus, si carnales affectiones sub rigore disciplinae restringimus, et cogitationes nostras in morum circumspectione occupamus, et per spiritales meditationes omnes sensus nostros in bonis desideriis nutrimus. Quid enim per volatilia intelligimus nisi subtiles cogitationes et quid per quadrupedia et terrestria, nisi carnales affectiones? Per animalia, illa desideria quae surgunt, praeter rationem; per bestias, illa quae nituntur contra Per arborem, ut dictum est, accipimus robur fortitudinis, et recte per ramos arboris opera intelligimus et exercitia virtutis. Et ex hujusmodi ramis meritoum fructus prodeunt, cum per multa experimenta virtutum exercitia hominem ad discretionis et scientiae perfectionem erudiunt. Multa enim quae per investigationem non possumus, per experientiam plenius et certius addiscimus, hinc illud Psalmistae: A mandatis tuis intellexi . A man
Abbreviated transcription (Latin):
añ subiecti ip̃ius eiꝰ obedientiam decͣctant. ⁊ carnale quiq
magist̾ium eius cõtempnunt. uolucres .ił. de ramis eius fu¬
gere est: spũales quosti iros inte siliu ĩfamiã hortere. cq̃¬
sortiaq declinare. Nonne illiꝰ magne arboris. qͥ scd̾m dnicum
testimoniũ non erat simił super t̾ram. eo ꝙ uere eẽt uirma-¬
gnus. int̾ om̃s orientales. ⁊ it p̃cipuos pͥmus. ñ ne inqͣm mag-

Expanded text:
s ejus obedientiam detrectant, et carnales quique magisterium ejus contemnunt. Volucres coeli de ramis ejus fugere, est spirituales quosque viros vitae illius infamiam horrere, consortiaque declinare. Nonne illius magnae arboris cui, secundum Dominicum testimonium, non erat similis super terram, eo quod vere esset vir magnus inter omnes orientales, et inter praecipuos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidentiam circũspectionis. Quis gͦ nisi in sanus in tanto mutabi¬
litatis ancipiti sibi securitatẽ ꝓmittit. Si u̾e alicũ talis fuit. qͥ
postea succisus recidit: Uere ut scriptura dicit: Beatus homo qui
semper est paiuidus. Nescit it. quid fut᷑a pariat diea:¬

Expanded text:
providentiam circumspectionis. Quis ergo, nisi insanus, in tanto mutabiprovidentiam circumspectionis. Quis ergo, nisi insanus, in tanto mutabilitatis ancipiti sibi securitatem promittit, si vere aliquando talis fuit, qui postea succisus cecidit? Vere, ut Scriptura dicit: Beatus homo qui semper est pavidus. Nescit enim quid futura pariat die
Abbreviated transcription (Latin):
iniusione capitis mei suꝑ stratiu meũ. ⁊ ecce iugit. ⁊ scg̃ de celo¬
descendit. ⁊ elamauit forti ter. ⁊ ait sic. Succidite arborem. ⁊ pꝰ¬
aidite ramos euis. excutite folia eꝰ ⁊ dispergite fuictũ eius. fugiat᷑
bestie. que subter eam sunt. ⁊ uolucres de tamis eins. Ue folus ade.
derit. de reliciuo pot̾it securuis eẽ. si tantꝰ uir. tamq perfectus. ⁊ qͣ
sub uniꝰ ore mom̃to potuit de tanta sublimitate cadere : Q ecolam̾
gͦ. quał superiꝰ ex mystica arbore describit᷑. qui hic precidi debet᷑. Et
trnt melius cognoscimꝰ in qͣlic̃q uirtutis fastigis ꝯstituti. morũ
riuna qͣm iuste timetur. In magnitudine arboris unam᷑ modũ
fornitudĩs. in eius altitudine ꝓ tunditatẽ subtiluatis. ⁊̃ aspectus di¬
latatione magnitudinẽ auctoritatis. in pulcͥtudine folioꝵ facũdi¬
tudinẽ erudicionis. in esca imisisoꝵ doctrinam edificationis. In
subietione bestiarũ rigorẽ scueritatis. in cohabitatõne uolucrũ

Expanded text:
pitis mei super stratum meum, et ecce vigil, et sanctus de codescendit, et clamavit fortiter, et ait sic: Succidite arborem et praecidite ramos ejus; excutite folia ejus et dispergite fructum ejus. Fugiant bestiae quae subter eam sunt, et volucres de ramis ejus . Vae filiis Adae, cunque ascenderit de reliquo poterit securus esse si tantus vir tamque perfectus et quasi sub unius horae momento potuit de tanta sublimitate cadere? Recolamus ergo qualis superius ex mystica arbore describitur qui hic praecidi jubetur, et tunc melius agnoscimus in qualicunque virtutis fastigio constitutis morum ruina quam juste timetur. In magnitudine arboris miramur modum fortitudinis; in altitudine ejus profunditatem subtilitatis; in aspectus dilatatione, magnitudinem auctoritatis. In pulchritudine foliorum facunditudinem eruditionis; in esca universorum, doctrinam aedificationis; in subjectione bestiarum, rigorem severitatis; in cohabitatione volucrum,
Abbreviated transcription (Latin):
tori. uł porins subuersori dicturus est in fine in ip̃o ꝯfini¬
oruine. nisi qr eleuans alisisti me Conũsent᷑ celi uoluoᷤ
in ramis. lo cũq teneant ⁊̃ sũmis: qͣs subleuat pẽna sc̃ĩtatis.
Bestie sub ramis locum teneant in inus. ⁊ qui pronos uubtus
uultus hñt ꝑ appetitũ carnis. districtionẽ sentiant pie ueritatis
⁊ iuste humiliationis. Subt̃ eam ħitabant aĩalia ⁊ bestie. ⁊ ĩ ia¬
mis eiꝰ ꝯũsabant᷑ uolucres celi. ⁊ ex ea uescebat᷑ omĩs caro. Er

Expanded text:
tori, vel potius subversori dicturus est in fine in ipso confinitori, vel potius subversori dicturus est in fine in ipso confinio ruinae, nisi quia elevans allisisti me? Conversentur volucres coeli in ramis, locumque teneant in summis quos sublevat penna sanctitatis. Bestiae sub ramis locum teneant in imis, et qui pronos vultus habent per appetitum carnis, districtionem sentiant piae severitatis et justae humiliationis. Subter eam habitabant animalia et bestiae, et in ramis ejus conversabantur volucres coeli, et ex ea vescebatur omnis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ celestib desideriis accensi. t̃to debeant. ⁊ in auctornarẽ eri¬
gi. ⁊ digno honore sublimari. ubt eam inquit hĩtabãt
aialia. ⁊ bestie. ⁊ in ramis ciꝰ ꝯu̾sabant᷑ nolucres celi. Ergo
bestiales in imis cohercebant spũales uero in alta subleuabãt
Discant prelati nt̃i. discant hic quid facere debeant. Discant in¬
quit indisciplinatos mores pꝰm̃e. bonos actollere. ⁊ honorare.
Quid queso ħ genus monstri est. ꝙ nr̃i tempore̾s arbores ur¬
sos ⁊ leones. uel alias huiꝰmi qͣslib⁊ bestiales m̃tes portant ĩ
ramis. uoluctes uero celi. ⁊ quelib uolatilia penata. ꝯtra cõ¬
ditionis uira creatorisq ĩstiticta p̾mũt in imis. Quocicas
ip̃e ego uidi. uidensq ingeniui. impiũ suꝑeraliatũ. ⁊ele¬
uatum suꝑer cedros libani. Quid q̃so ẽ. ꝙ facitis. qui ciꝰmͦi
bruta ⁊ bestialia corda in sublime attollitit: ⁊ uelut ĩ aere
ditis ⁊ cͣ in ramis portatis. Q uid aliud qͥsq suo sublima¬

Expanded text:
coelestibus desideriis accensi merito debeant et in auctoritatem erigi, et digno honore sublimari: Subter eam, inquit, habitabant animalia, et bestiae, et in ramis ejus conversabantur volucres coeli. Ergo bestiales in imis coercebat, spiritales vero in alta sublevabat. Discant praelati nostri, discant hic quid facere debeant; discant, inquam, indisciplinatos mores premere, bonos attollere et honorare. Quid, quaeso, hoc genus monstri est, quod nostri temporis arbores, ursos, et leones, vel alias hujusmodi quaslibet bestiales mentes portant in ramis; volucres vero coeli, et quaelibet volatilia pennata contra conditionis jura, Creatorisque instituta premunt in imis? Quoties ego ipse vidi, vidensque ingemui impium superexaltatum et elevatum super cedros Libani. Quid, quaeso, est quod facitis, qui ejusmodi bruta et bestialia corda in sublime attollitis, et velut in aere ditis et quasi in ramis portatis? Quid aliud quisque suo sublima
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. Michi autẽ dedit deus dicere ex sententia. Ip̃e rł mͥ dedit
horum que sunt. sciam ueram. ut sciam dispõnem oib̾ t̃rarum.
⁊ iurtutes elem̃toꝵ. inttiũ. ⁊ ꝯsũmationẽ. ⁊ medietat ẽ tẽꝑũ.

Expanded text:
tuit: Mihi autem dedit Deus dicere ex sententia, ipse enim mihi dedit tuit: Mihi autem dedit Deus dicere ex sententia, ipse enim mihi dedit horum quae sunt scientiam veram, ut sciam dispositionem orbis terrarum, et virtutes elementorum; initium et consummation