comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab oñi disceiuẽ uideatur / intẽtissimos ⁊ paratissimos tũ ad
outã esse oportet Re uur eñi pleua secuatas ctaq deuũ rax
speranda uobis est / qũ fortit̾ ati feliciter exacta unlio atis
gios feangu labor /qui qutuscũt set pro pas nõse cie¬
tios ay ⁊int̃ mmagis nõ dicam qui una olimpias mille aitis
S qm̃ s etuitati dies unuis isꝙ brenissum / facite s̃ ⁊ cett d¬
ecũa fecere hostes ur̃os nosatis optime qd multis iã causa uictore̾ fuit
in ouuĩ q̃d bello quid agant hostes ⁊ quid possunit scire oꝑtimũ
subita eñ teerent ⁊ inp̃meditata ꝑturbant Aduersus coguitos
conatus/ facilior ẽ cantela / ⁊ leuiꝰ accedit quidꝙͥ alonge p̃mide̾ĩs
hostes itaq urõs scitis neq quid agant a quid cogitat ignoatis
dicurrite partibus in ꝙys ⁊ uitate tria Inp̾mis hostiũ ati a̾more
gnã /nudi laqueos / caruis illebebras demonũ dolos Ille uinus¬
suna spondeticaro familiariter blandit᷑ Illi aũt pessima cõsilia

Expanded text:
ur, intentissimos tamen et paratissimos ad omnia esse oportet. Tunc enim plena securitas certaque demum pax speranda vobis est, quando fortiter atque feliciter exacta militia vitgios frangat labor, qui quantuscunque sit, premio par non erit: non magis, non dicam quam una olimpias mille annis, sed quam eternitati dies unus isque brevissimus. Facite ergo pro pecunia fecere: hostes vestros nostis optime, que multis iam causa victorie fuit. In omni quidem bello quid agant hostes et qui possint scire optimum; subita enim terrent et impremeditata perturbant, adversus cognitos conatus facilior est cautela et levius accedit quicquid a longe previderis. Hostes itaque vestros scitis neque quid agant aut quid cogitent ignoratis. Occurrite paratibus impiis et vitate tria in primis hostium atque armorum genera, mundi laqueos, carnis illecebras, demonum dolos. Ille vanissima spondet, hec familiariter blanditur, illi autem pessima consilia
Abbreviated transcription (Latin):
qui ppiũ duaĩ nũ temptauit omiã quidã audet suꝑbia ⁊
ĩuidia scimulatus S ĩ nullos plua qui in xp̃o famulos mo¬
litur / ubi enĩ felicitas amplior ⁊ plus ĩuidie loci esti uitate gͦ
ati ab onũbus demonũ ⁊ eorũ principis concilys abstinetermen¬
dap est eiũ et mendacy pd̃ sic eũ uiua ueritas uocat Calẽ

Expanded text:
um dominum tentavit? Omnia quidem audet, superbia et invidia stimulat, sed in nullos plura quam in Cristi famulos molitur. Ubi enim felicitas amplior et plus invidie loci est? Vacate ergo atque ab omnibus demonum et eorum principis consiliis abstinete; «mendax est» enim «et mendac
Abbreviated transcription (Latin):
anditõio digressum basiliũ cescitieñ famosũ compatuotũ ⁊ collegõ
at ut famã secutus angustinꝰ ait etiã carue gerionũ suũd athe¬
dra magistery detractũ ubi ille rethoricã docubai florentissue
e soli quia ẜi renidera nõ hĩ sublenãtẽ se et melius ẽ duos simul
esse qmͣ unũ Iñ em̃ emolimẽtũ pocietatis fue Et que fũt̃ id gena
plura q̃ om̃o nõ dicerent s quid ego sentiã ⁊ quid loquor altendere

Expanded text:
em famosum compatriotam et collegam atque, ut famam secutus Augustinus ait, etiam carne germanum suum e cathedra magisterii detractum, ubi ille rethoricam florentissime docebat«Ve soli, quia cum ceciderit non habet sublevantem se», et «melius est duos simul esse quam unum, habent enim emolumentum societatis sue» et que sunt id genus plurima. Quod omnino non dicerent, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
nostitis quid facile erit eppertit infeculo quid insidiosũ quid
uiolentũ quid pc̃pne moribus uris formidabile fuera q̃ ingͣiota
sensistis cantiꝯ declinate/ hunc ira torquebat hũt libido huc fẽbia
ꝯtellebai huc̃ depͥmebat accidia hũs auaricia ⁊ huus gula hũs
trsus toiqͥuebat muidia Qluiss fonuliatẽ fuũ hostem ĩ plio
recegnostar ⁊ de illo mapime caue atunde pͦ amipꝰ nocer polir̃
recordatur / neq uob tutos arbitrenũ quia nichastris pr̃i agitis
quãns fub optimo duce nlitetis / ⁊ castea niu̾entissiã ac fortissã
sintiiuillus tamẽ locus ad plenũ iutus estimandꝰ est ¶ urẽ ĩrõp̃nes
⁊ fer hostes obsident at crecũsonant / nis ꝑuallo epcubent d̾mati
uigiles contͣ insultus insidiasq hostud aĩs at corporibus intẽti
hos auĩ obi queram si inter uos nõ mpenero / aut de quibꝰ
potiꝰ qui de uobis dcm̃ uear illud ysa. Buꝑ muros tuos retustile

Expanded text:
noscitis. Quod facile erit expertis in seculo quid insidiosum, quid noscitis. Quod facile erit expertis in seculo quid insidiosum, quid violentum, quid precipue moribus vestris formidabile fuerit. Que nocentiora sensistis cautius declinate: hunc ira torquebat, hunc libido, hunc superbia extollebat, hunc deprimebat accidia, hunc avaritia et hunc gula, hunc tristis coquebat invidia: quisque familiarem suum hostem in prelio recognrecordatur. Neque vero vos tutos arbitremini quia in castris Cristi agitis; quamvis enim sub optimo duce militetis et castra munitissima ac fortissima sint, nullus tamen locus ad plenum tutus extimandus est quem insomnes et feri hostes obsident atque circumsonant, nisi pro vallo excubent armati vigiles contra insultus insidiasque hostium animis atque corporibus intenti. Hos autem ubi queram, si inter vos non invenero? Aut de quibus potius quam de vobis dictum illud Ysaie: «Super muros tuos Ierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
ipam̃ altollere/ solitus fectur ut cũ dilusam ceptoq lapsam
senserit erubescat eciã facilia delinquens / Sic audacie metꝰ
ac corpor quidã et possima rerũ uite odiũ ac desperacõ succedcũ
Uacate h ͦ discrimẽ fugite et hos dolos fubdite aĩas uras xpõ
iungñq eius fecte Deuotis c̾uicibus quo nchil ẽ dulcs illi
seruite in timore ei exultate ei intremore. Qrd̃ si eggibus
⁊ suꝑbis terre iudicibus p̃cipitur qͣnto magis huilibꝰ xpi s seru
p̃ceptũ intelligitur gementote mondatorũ eius ⁊ secũ prisi
fedis ¶fidie deserto feculo adillius imperiũ tnͣsfugistis habe¬
tote ante occulos urõs ꝓsessionẽ uraĩ uotũ seruate implete
regulam sicut si lete facitis satis ẽ dereliquo sepe anceps
uirtuti iũcta temptacio nam si qui ĩ ue qualib seu corporis
om̃ in moͭ ̃ conatũ a lassitudine ꝑtul abesse comꝑtũ est oĩ
iustadia seruate cor urud/ ⁊ cauete iugi studio q̃ dap̃nosa cog¬

Expanded text:
ipsam attollere solitus fertur, ut cum se delusam ceptoque lapsam senserit erubescat etiam facilia derelinquens. Sic audacie metus ac torpor quidam et, pessima rerum, vite odium ac desperatio vite succedunt. Vitate hoc discrimen et hos dolos; subdite animas vestras Cristo iugumque eius ferte devotis cervicibus: nichil est dulcius. Illi «servite in nto magis humilibus Cristi servis preceptum intelligitur! Mementote mandatorum eius et secum percussi federis, quo die deserto seculo ad illius imperium transfugistis. Habetote ante oculos vestros professionem vestram: votum servate, implete regulam; id si lete facitis satis est. De reliquo sepe anceps virtuti iuncta tentatio; nam qui in re qualibet seu corporis enim immodicum conatum a lassitudine procul abesse compertum est. Omni custodia servate cor vestrum et cavete iugi studio que damnosa cog
Abbreviated transcription (Latin):
scipulã tenu̾is fauilla succedat aq̃ uis ualid̾ extigioit mcẽdiũ
ħ ⁊ queciãꝙ ⁊ siliã obid̾ranture aĩs siquidẽ salutare metũ dis¬
cusso toppor affureriũ quedam tacita uelut angelorũ nol amã¬
ciũ concilia estimãda siũ / sin spem omei fiduciã q affrreriũ
comẽta uitẽt᷑ hostilia ⁊⁊ ancipites adruumã uie / Caio enĩ se¬
quatẽ aĩaud duciũ/ ausi ad desperacionẽ malorũ oñi exmũ
Nricha uero uos terreat / nã in diuã pon ullis nature tmis̃
cecũseebitur / neq solũ inliys q̃ disposita funt/ desponit ⁊⁊ miã

Expanded text:
aque vis validum extinguit incendium. Hec et quecunque similia obversantur animis, siquidem salutarem metum discusso torpore afferunt quedam tacita velut angelorum nos amantium consilia extimanda sunt; sin spem omnem fidutiamque auferunt commenta vitentur hostilia et ancipites ad ruinam vie: quo enim sequacem animam ducunt, nisi ad desperationem malorum omnium extremum? Nichil enim nos terreat, nam nec divina potentia ullis nature terminis circumscribitur, neque solum in his que disposita sunt vim
Abbreviated transcription (Latin):
giiqua. mottendi sunt ⁊⁊ spũs̃ ambulans s⁊r u̾õ euertere  ͨ ab
auge ᵒ carptim t mutuaiũs
ulris ab stineo ue gre maioi paes sustepti opis alieã sit
S ut seuece pas publice uotes sunt ea sane q̃ ad rem ꝑtrexẽ
uisa crant timosi̾s at ꝑlotis insserui Cruib oñderẽ eos q̃
i hac uita pͥcupide e⁊ suꝑ uacuo laboraxẽt /in ea quop inta
quã opspectamꝰ laboraturos meteruũ inq fuiẽ uicturos ut
dicẽbam/ ne qua fimendi labores spes ĩ morte sit et om̃o q̃b
quisqy diẽ uuut delcatur eorid sibi post obitid uel gandũduel
si pplicud refertiari ⁊dq nõ polũ eis puibꝰ inlibro scipiẽ scp̾tũ
ẽ ut sciant quia ꝑ q̃ peccar quis ꝑhͦ ⁊ torq̃tur S potestis

Expanded text:
b Augustino carptim mutuatus multis abstineo, ne prope maior pars suscepti operis aliena sit, sed, ut Senece placet, «publice voces» sint. Ea sane que ad rem pertinere visa erant curiosius atque prolixius inserui, quibus ostenderem eos qui in hac vita precupide et supervacuo laborarent, in ea quoque vita quam expectamus laboraturos in eternum inque finem victuros, ut dicebam, nequa finiendi laboris spes in morte sit et omnino quibus quisque dum vivit delectatur eorum sibi post obitum vel gaudium vel supplitium reservari. Idque non solum nostris, quibus in libro Sapientie scriptum est «ut sci
Abbreviated transcription (Latin):
eñ nel maxime ꝓposito nr̃o ĩ muca cupiditas ẽ nã ⁊ finẽ hẽ
nullũ ⁊ cumulando suꝑ uatua impedimẽtũ q̃rit hic oite cui
ipẽ tibi obstes potes equidẽ potes nõ mõ singulos nodos polutee
hertuleo Ego solus esse nõ tũo possĩ ẜ ian cepi facile ꝑsene¬
raturꝰ s. tantus michi solitaie̾ uite dux s comes accessera nõ
nõ mee quietis adiũctor sed ut quid in aiõ ẽ quołib enũtiem
ip̃e quies mea nͨ tñi solaudinis solamẽ sed ip̃e quodamõ soli¬
tudo mea eris Tunc uere plene politaiꝰ̃ uidebor dũ tecũ ero
precessi ego te temptaui uadũ sequere saltẽ qui precedere
debuisti Du quasi dubio torrente tusmisso ⁊ ipa clamãs ab
pͥmo pedes tenui strupra omiã suppetã hic amena at seciaa
denuccio Si dubitas si cuuctaris ipe tuseo s uestigia retio
quibꝰ cũ assueueris regũ thalamos pontificũq aulas carceres
⁊ molestos laqueos dicas

Expanded text:
 vel maxime proposito nostro inimica cupiditas est; nam nec finem habet ullum et cumulando supervacua impedimentum querit huic vite, cui ipse tibi obstes; potes equidem, potes, modo non singulos nodos solvere herculeo. Ego solus esse non tantum possum, sed iam cepi, facile perseveraturus, si tantus michi solitarie vie dux et comes accesserit. Non modo enim mee quietis adiutor sed, ut quod in animo est quomodolibet enuntiem, ipse quies mea; nec tantum solitudinis solamen, sed ipse quodammodo solitudo mea eris; tunc vere pleneque solitarius videbor, dum tecum ero. Precessi ego te tentavique vadum; sequere saltem qui precedere debuisti. En quasi dubio torrente transmisso, ripa clamans ab t, et ubi primo pedes tenui scrupea omnia atque suspecta, hic amena et secura denuntio. Si dubitas, si cuntaris, ipse retranseo et «vestigia retro quibus cum assueveris, regum thalamos pontificumque aulas carceres et molestos laqueos ducas.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ corpus a spĩt fatigant a concupiã caruis ac labidine q̃ totũ
fedat eneruãtq homiiẽi / a concupiã oculorũ q̃ obtentu sciẽ seducͭ
ab ambitiõe seculi q̃ unas ati compedibus alligat ab mutilibus
⁊ uicate nõ solũ a nopia recordaciõe p̃teriti tempoit̾ q̃ ⁊ absenes
Rueliit ⁊ eptiuctus suscitat passiones S abonũ quo meõria
p̃cedenciũ meritorũ unde cc  lcls mentibus fiducie imptus
torpor obrepat / quͣ pocius cũ appło q̃ retro sunt obluuscentes/ ad
ea uero q̃ sunt pora eptendentes uosinetipos/ ad destinatũ pre
laudatis inuobis explete de quo stribitur / ꝙ nͨ ipiũ longitudiẽt
laboris menta pensubant / S amore ⁊ famulatu spontaneo seꝑ¬
ẜ tamꝙͣ inpn̾cipis constitutus aspectu ad ꝓfccũt dĩngmetus cõ¬
citabat / n ͨ nouisq cupiens augere pteritũ sꝑ tum

Expanded text:
atigant, a concupiscentia carnis ac libidine, que totum fedant enervantque hominem, a concupiscentia oculorum, que obtentu scientie seducit, ab ambitione seculi, que uncis atque compedibus alligat, ab inutilibus et vacate, non solum a noxia recordatione preteriti temporis, que et absentes revehit et extinctas suscitat passiones, sed ab omni quoque memoria precedentium meritorum, unde bene consciis mentibus fiducie mixtus torpor obrepat, quin potius cum Apostolo «que retro sunt obliviscentes, ad ea vero que sunt priora extendentes vosmetipsos, ad destinatum perslaudatis in vobis implete, de quo scribitur quod «nec temporum longitudine laborum merita pensabat, sed amore et famulatu spontaneo semper tanquam in principis constitutus aspectu ad profectum divini metus concitabat, novisque cupiens augere preterita», sem
Abbreviated transcription (Latin):
conspectibus Lales ⁊ uos gͦ spectatores uris oculis ephbete
futur piculi ꝑuidentes / pteritorũ negoniorũ obli /⁊ ĩmeores
meritorũ / Et si qua nuuĩ eciã a tergo uelutl mũdi cura si q̃ul
tenuis sibulans aura seculi blandientis insequit iutuenũ
remedia scrptutarũ inquibus congrendis nr̃ labero quĩ p̾or
nobis ĩ illore conquisiciõe laborauert᷑ Augꝰ dicit᷑ rem̃ auacae.

Expanded text:
ur spectatoris vestri oculis exhibete, futuri periculi providentes, preteritorum et negotiorum obliti et immemores meritorum. Et siqua etiam nunc a tergo vellicans mundi cura, siqua vel tenuiter sibilans aura seculi blandientis insequitur, iuduimini remedia Scripturarum, in quibus conquirendis non laboro, quoniam prior nobis in illorum conquisitione laboravit Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
ad qd forte liberius petis euolore lic inꝑpinquũ eamũ ⁊
supͣ uicinũ fontẽ amenissia ⁊ quietissima staciõe consistere
⁊dest tibi sorgia rex fonciũ ad cuiꝰ nĩur hec tibi stabo
Adest liberruuũ at geatissimũq ꝑfugiũ aause uallis sic
ciecuductus abdidit ex om̃e iter omenĩq concuesũ uideriq
nisi abicolis nõ ꝑmusit hic iu quoq qd̾ rarũ ⁊ liber ⁊ dĩus

Expanded text:
aut quid forte liberius petis, evolare licet in propinquum ramum et supra vicinum fontem amenissima et quietissima statione consistere. Adest tibi tuus Sorgia, rex fontium, ad cuius tibi murmur hec scribo; adest liberrimum gratissimumque perfugium Clause Vallis; sic mductis collibus abdidit extra omne iter omnemque concursum, viderique nisi ab incolis non permisit. Hic tu quoque, quod rarum, et liber et d
Abbreviated transcription (Latin):
dlccitur alieãbintur apace /⁊ sũmis difficuttatib implicabũt᷑
Iuicud eñ siuñe difficultatis ẽ bellũ at contencio ⁊ ir setee
arburor ꝙ ligant̾ eis manus ⁊ pedes ⁊ facultas oniis auffert
oꝑandi neq hos contentꝰ ceptũq industuia ꝑtralieus permonẽ
pliees eũ inquit sunt qui hi ͨ onã uicia sil diligud ⁊ quorã
est spectare manducae̾ libere concũbere dorue̾ a incogitatioe
slia nctril aliud qni fantasmata q̃d tali uita colligud amplepa.
epeorũ fallacia suꝑsticionis uel impretutis ergulas fugee
qui docti aut uebaui et aut facetinom̃tur excellere tribus¬
hrut cam in sudario ligatã autit̾ra obrutã id ẽ delicalis ⁊ sẽsluis
rebus aut terrenis cupiditatibut ĩnolũ ⁊ oppressa̾ l. gabunt᷑
g hyes maꝰ ⁊ pedas ⁊ mittent᷑ intenebras extidres d̾ era plorat¬

Expanded text:
delectantur alienabuntur a pace et summis difficultatibus implicabuntur. Initium enim summe dif facilitas omnis aufertur operandi». Neque his contentus ceptumque de industria protrahens sermonem, «plures enim» inquit «sunt, qui hec omnia initia simul diligunt et quorum est spectare, manducare, bibere, concumbere, dormire et in cogitatione sua nichil aliud quam fantasmata, que de tali vita colligunt, amplexari; ex eorum fallacia superstitionis vel impietatis regulas fingere, qui docti aut urbani aut faceti nominantur, excellere. Sed habent eam in sudario ligatam, aut in terra obrutam, id est delicatis et superfluis rebus, aut terrenis cupiditatibus involutam et oppressam. Ligabuntur ergo his manus et pedes, et mittentur in tenebras exteriores
Abbreviated transcription (Latin):
uetuit laborae̾ publicis arcuit negorõs / ⁊ laborẽ fortẽ curia
interdixit/ Ille uero qlͣd gras agere par esset indoluit q̃stꝰ¬
q est se q cã diu uelut mortuũ fleuit / donec qui quiestere
insfecat sultũ senẽ laboribusq cueisq restituit Bane qui hũĩ
abeius amplepu septead ut nͥ eis laboriosis qmͣ nõ laborare Quns
igit᷑ talis ẽ eat huic et post concupias suas t̾ueat ibi qt queriat affatĩ
reperturꝰ sibiq dcm̃ audiat laborabit meteruũ s uiet adhus:
finẽ N est / nͨ morte quidẽ alaboribus requiescet q̃ una fuis ont̃
uisibiliũ si laborũ B uiuet impotiũ nõ ut uniat mõ ia laboret
sit eĩ ait quidẽ loci illius expositor uellent nuys mori s nõ pũt¬

Expanded text:
vetuit laborare, publicis arcuit negotiis et laborum fontem curiam vetuit laborare, publicis arcuit negotiis et laborum fontem curiam interdixit. Ille vero, quem gratias agere par esset, indoluit questusque est seque tam diu velut mortuum flevit, donec qui quiescere iusserat stultum senem laboribus curisque restituit. Sane qui hunc unum ment ab eius amplexu separari ut nichil eis sit laboriosius quam non laborare». Quisquis igitur talis est, eat hinc et post concupiscentias suas currat, ibi quod querit affatim reperturus, sibique dictum audiat: «laborabit in eternum et vivet adhuc in finem». Hoc est, nec morte quidem a laboribus requiescet, que una finis omnium visibilium est laborum, sed vivet in perpetuum, non ut vivat, imo ut laboret. Sic e
Abbreviated transcription (Latin):
ocmuipatiõ Impedim̃ta inexꝑienciã ignorãnã epcusare nũt
q̃ nam excusacio relicta ẽ qũ nctril insi hrͦ unũ p̃cipitur
uacate Est fortasse aliguis qui lr̃ aut illud facere neq̃at / Et si
enũ illud late uulgatũ sit nil uolenti difficile/ Di quid nl mor
ardua s impꝰ ᷝ ͥͤ ⁊ penitꝰ negata sunt honũ n uacare a quis
S quis oro requiẽ tuuet isi qui se ipiũ odit uacate igit᷑
mũ uacando utiq quiescetis / quiescendo uidebitis / uidendo
gandebitis gandendo ant̃ d̾ ueritate felices extis/ qr nullor
cercior felicitas nulla sublimior / quiescendo equidẽ su fied
aiami prudentõ q̃ mapiine uictus noxidendo consistit / Illi eciã
affirmai quibꝰ ⁊ uera quies ⁊ pscã uisio er uterusq uerus auctõ
incognitus Et tũ hen᷑ miseris cecilq mortalib ⁊̃ qui laborẽ
ncĩtas ad laborẽ urgebat ⁊ uita longior fatigasset quietis
indignũ focisse debuerat etati consulens imꝑator iussit uatae

Expanded text:
erientiam, ignorantiam excusare. Nunc quenam excusatio relicta est, quando nichil nisi hoc unum precipitur: Vacate? Est fortasse aliquis, qui hoc aut illud facere nequeat? Et si enim illud late vulgatum est: «nil volenti difficile», secundum quod ardua, sed impossibilia et penitus negata sunt homini. Vacare autem quis sed quis, oro, requiem timet, nisi qui se ipsum odit? Vacate ergo, nam vacando utique quiescetis, quiescendoque videbitis, videndoque gaudebitis, «gaudendo» autem «de veritate» felices eritis; qua nulla certior felicitas, nulla sublimior. Quiescendo equidem fieri animam prudentem, que maxime virtus in videndo consistit, illi etiam affirmant, quibus et vera quies et perfecta visio et utriusque verus auctor incognitus. Et tamen, heu miseris cecisque mortalibus! est qui et laborem ia neque necessitas ad laborem urgebat et vita longior fatigasse quietisque indigum fecisse debuerat, etati consulens imperator iussit eum vacare,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ aduitã Et rurs totus at integer ⁊⁊ idem ip̃e ⁊ nõ alius uenet
aduc infinẽ ut sine fine cencieture ac laboret ineteruũ/ uotiq
compos nil habeat qd quenitur dicotur eiũ sibi quid mestus es
quid dentibus fremus / aut qͦd defles / quod querebas ĩ uenistr qrod
optabas adeptus es / uatare metuebas ⁊ quiestere /iã labora / nõe
luc tibi unqui aut quecendul labor aut requies tuuẽda uade
mõ dascurre litiga / altercare / contende/ clama pugna modisd
om̃ibus labora / nemo dissuadet / nomo prohibet habes eos conutes
qui talibus delectentur/ qui ꝙ̃tibi olim ut hrs d̾ltares p̃st abã ir
quid putas / hy te quiescere ⁊ si uelle ceꝑis nõ sinet it eiũ codõ
libro ẜ alio quodã loca auga idẽ ait Miser honies quibꝰ og̾ta

Expanded text:
itam, et rursum totus atque integer et idem ipse, non alius, vivet adhuc in finem ut sine fine crucietur ac laboret in eternum, votique compos nil habeat quod queratur; dicetur enim sibi: quid mestus es, «qui dentibus fremis», aut quid defles? quod querebas invenisti, quod optabas adeptus es. Vacare metuebas et quiescere: iam labora; non est hic tibi unquam querendus labor aut requies timenda. Vade modo, discurre, litiga, altercare, contende, clama, pugna, modisque omnibus labora: nemo dissuadet, nemo prohibet, habes eos comites, qui talibus delectentur quique tibi olim ut his delectarere prestabant. Et quid putas? Hi te quiescere, et si velle ceperis, non sinent; ut enim eodem libro, sed alio quodam loco Augustinus idem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuiuys uel impedimetis oꝑum dlcãri credas tut̃ ego nõ aliũ
uenisse si me ipiũ quẽ admodũ geiãtũ sericio nõ penitꝰ duo
qd̵ cũ ita sit sequit᷑ ut quisqͥs unus idem et duorũ capax ãdoo ẜ
lotus Nulla igit᷑ solitudo preferenda nulla tam ꝑua domus
nullũ tũ obscurũ lumẽ quod nõ paterit amico eciã si quid
ꝙ sit cerbũ ĩ uenando multũ esse uerborũ iacturã uenacionũ
recia ip̃a seruanciũ qd̾ tñ mnapime uerũ fiet dũ p̃t̾ nũm h ͦ
est nõ uenatur ẜ speculatur in siluã eas hĩturꝰ ex ꝯmodo¬

Expanded text:
conviviis vel impedimentis operum delectari credas — tunc ego non alium invenisse, sed meipsum quodammodo geminatum censeo. Non penitus duo Quod cum ita sit, sequitur ut quisquis unius idem et duorum capax amicorum locus sit. Nulla igitur solitudo tam profunda, nulla tam parva domus, nullum tam obstrusum limen, ut non pateat amico. sque sit verbum in venando multam verborum esse iacturam, venationem retia ipsa servantium. Quod tum maxime verum fiet, dum preter numerum, hoc est non venator sed spec
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ uobis qnͣtũ artissime religionis frena lapare liauit nouis¬
sue abentẽ occulis ⁊ quodã de urã dilcõe michi spondeo ait̃
ac multa ad celt̃ prece ꝓseqũtibus ut qui unũ ibi germanũ
querem̃ /multos ĩ uenirẽ nictandẽ insolan donei ꝓpniã regressus
⁊ tocius sacee dulcedinis menor quͣ aput uos di̾te apes bñ
nata mens hansit eam nũ ip̃e metũ mabscondito riuinane
multa reperio q̃ ille michi ꝑbreues dies inlongĩ ꝓfutur tri
mõ supplere aposim̃ ⁊ seebendo agere ꝙ uiua uoce nõ potui
si mõ mea uop uina est pec̾toris homis fessi inscy occupati
ut tũq aut̃ liugire debatũ digitꝰ ꝑsoluet nestio angeaciꝰ
s certe dueabilius quͣius eud̃ geauia uerba p̃t̾uolant lema¬
aliqd audire uñ ĩam pridẽ radicatũ uobis habitũ ꝯꝑastis mea
tũ inter est semper si fieri possit talia loqui s forto loquẽlem

Expanded text:
quidem vobis quantum arctissime religionis frenum laxari licuit, novisquidem vobis quantum arctissime religionis frenum laxari licuit, novissime abeuntem oculis et, quod de nostra dilectione michi spondeo, animis ac multa ad celum prece prosequentibus, ut qui unum germanum quererem multos invenerim. Nunc tandem in solitudinem propriam regressus et totius sacre dulcedinis memor quam apud vos, dominice apes, bene nata gens, hausi eamque nunc ipse mecum in abscondito ruminans, multa reperio que ille michi perbrevis dies in longum profutura modo supplere propositum et scribendo agere quod viva voce non potui, si modo viva vox mea est, peccatoris hominis, fessi, inscii, occupati: utcunque autem lingue debitum digitus persolvet, nescio an gratius, sed certe durabilius; qualiquid audire, unde iampridem radicatum vobis habitum comparastis, mea tamen interest si fieri possit talia loqui, si forte loquentem
Abbreviated transcription (Latin):
licã spsalmodiã stupeo dũ uos hinc oñs hinc singłos miror
⁊ huãni more aĩ depositũ opeis uos p̃dulce meũ pignus
amplector inq multũ inexoptatis g̾niani optimi ati unici
colloquys acquiesto / nõ senciẽti michi totũ illud exignũ ipꝰ
efflupit / uerba nectẽdi colligendio anũ facultas defuit unu̾mn
patibus exhibetis S ⁊ singlãris q̃dam ⁊⁊ p̃ferenda sollici¬
sito forsan officeret ⁊ fescinaret ambitũ mouebant insuper¬
⁊ confabulacõnes cũ singulis Iocunde ⁊ brenes quibꝰ huc ul¬
allue nõ ẜ sꝑ in idipid̃ sacra ⁊ sobria uoluptate rapiebar
cuisid ꝯtinue uĩõnuis arcebant/ oblunõe om̃i in iecta nsi eorid que
uicissim epore mũ huiꝰ nũtillius uelr ⁊ lotidẽ celestibusꝰ ora¬
culis ccũpebant Quid multa tcerita acidit ut intentusin¬
hyansq onũbus cunictaꝙ crecũspiaiens multa sparsim audiens
ac loquens Continuũ nichil pene tacitus audierim comitãtib

Expanded text:
diam stupeo, dum vos hinc omnes, hinc singulos miror, et humani more animi depositum apud vos predulce meum pignus amplector inque multum exoptatis germani optimi atque unici colloquiis acquiesco, non sentienti michi totum illud exiguum tempus effluxit. Verba nectendi colligendique animum facultas defuit; vestrum pitibus exhibetis, sed singularis quedam atque prefervida, me solisito forsan officeret, et festinare abitum monebant. Insuper confabulationes cum singulis iocunde et breves, quibus huc illuc, sed semper in idipsum sacra et sobria voluptate rapiebar, cursum continue orationis arcebant, oblivione adiecta, nisi eorum que vicissim ex ore nunc huius nunc illius, velut ex totidem celestibus oraculis erumpebant. Quid multa? Ita michi accidit, ut intentus inhyansque omnibus cuntaque circumspiciens, multa sparsim audiens ac loquens continuum nichil, pene tacitus abierim comitantibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ignũ erat o felip xp̃i familia ut eo temporis
amor donũ S ut uidisus brene tempus a dex¬
plicandũ grauidũ curis añũ ficit Et omiedul¬
cedo uite huis uento fugatior esse solet/ ueni
sił ati aby utq ilongniq̃ ualde mͬa docebo cessareo uti possẽ
eni uidi uici Bi quida̾ inl aliud ẽ uincere qmi uoti compotẽ
fieri uictor est enĩ uoti compos pici g ͦ p aboͦ uotis optabã
consecutus ueni ego inꝑadisũ uidi anglõs dei interra et
interrenis corporibus habitãtes suo ip̃e hĩtaturos incelis
⁊ ad xpiũ cui militãt expato pñtis epily labore uenturos
qui nisi uos p̾us quĩ farmaet̾ in utero nouisset s⁊ sanctificass
hic plenũ sporẽ fctõ illi gaudio qd̾ xrra conu̾satiõe ꝑcepi pola
brenitas aduersa ͤ est uix uerendos irltus aspice̾ contingit mũꝙͣ¬

Expanded text:
ignum erat, o felix Cristi familia, ut eo temporis amor Domini. Sed, ut vidistis, breve tempus ad explicandum gravidum curis animum fuit, et ut omnis dulcedo vite huius vento fugacior esse solet, veni simul atque abii, utque in longinqua valde materia verbo cesareo uti possim: «veni, vidi, vici»; siquidem ni aliud est vincere, quam voti compotem fieri: victor est enim voti compos. Vici ergo, quod votis optabam consecutus: veni ego in paradisum, vidi angelos Dei in terra et in terrenis corporibus habitantes, suo tempore habitaturos in celis et ad Cristum, cui militant, exacto presenti exilii labore venturos, qui nisi vos «priusquam formaret in utero» novisset et sanctificasset hic plenum sperem, sancto illi gaudio, quod ex nostra conversatione percepi, sola brevitas adversata est. Vix verendos vultus aspicere contigit, nu
Abbreviated transcription (Latin):
nis nũ eciã. absit p̃uer̾ sumꝰ quos uicta ⁊ ai umibrata su
nos si falleras ymo laruas hys purpurate felicib duuitib
detrahamꝰ clare uidebimꝰ eos miseros esse ac miseruos¬
ipi sibi suus diuitias habeãt suas mores suas uoluptates
nẽpe quas eternas esse uellent diuicie abibut ⁊ quas maũ
retraliũt uoluptates fugiẽt ac quibus caruisse cuꝑent moes
stabut̃ ⁊ coĩtabunt᷑ iuitos cũcta h ͨ q̃ illis uulgo nabiles

Expanded text:
nisi nunc etiam, quod absit, pueri sumus, quos ficta adumbrata susnos si faleras, imo larvas, his purpuratis felicibus detrahamus, clare videbimus esse miserrimos; suas sibi divitias habeant, suos mores, suas voluptates. Nempe quas eternas vellent divitie abibunt, et quas manu retrahunt voluptates fugient; at quibus caruisse cupient mores stabunt et comitabuntur invitos. Cunta hec, que illos vulgo mirabiles
Abbreviated transcription (Latin):
nexibus uis absaoui hant q̃te exꝓposito dcĩ nõ sꝑuat᷑ Sirege
ueni ꝓpera amice mi linqͥniꝰ uebem mcatoibus aduocatis ꝙ¬
seuetis senatoribus publicanis tabellionbꝰ medie unguetarys
lamoĩbus cocis pistoribus ac sartoribus althimistis sollioĩbus
fabris teptoribus architectis scatuarys pictoibus nimit salta¬
toribus cithae̾dis circulatoibus lenoĩbus furibus hospitibus
odorẽ fore uigiliuare captantibus quibꝰ ea felicitas una est
Illi inhyant nullus aut̃ intor ĩ mõtibus ⁊ solitudine s placue
caruisse suppliciũ ꝯtimũ sine illis nõ sunt nõ guis ꝑmtte¬

Expanded text:
posito dictum non spernatur. Surge, veni, propera: linquamus urbem mercatoribus, advocatis, prosenetis, feneratoribus, publicanis, tabellionibus, medicis, unguentariis, lanionibus, cocis, pistoribus atque fartoribus, alchimistis, fullonibus, fabris, textoribus, architectis, statuariis, pictoribus, mimis, saltatoribus, cytharedis, circulatoribus, lenonibus, furibus, hospitibusodorem fori vigili nare captantibus, quibus ea felicitas una est, illi inhiant; nullus autem nidor in montibus, et solitis ac placitis caruisse supplicium. Sine illos: no
Abbreviated transcription (Latin):
q passurꝰ qd ait p̃s ut s. diabolꝰ scet adeptuis eiue / frigite haĩ funestã
ꝯmutationẽ/ Induistis dini ihĩ xpiũ s⁊ armaturã eius ⁊
uepillũ cencis sue urĩs fontibus affixistis sub xp̃õ Iurasts
iudixistis bellũ sathane qd̵ iam mu̾ abexordis generis huc̃̃
ille uobib indixerat / habetis duce ciiꝰ uel sgni solius afpectã
uel nom̃ĩs sugx sonũ hostes ferre nõ ualeant unit hͦ peelio
nõ potestis cta consenseritis / Nemo conpdat nẽo tusfigiat
de uictore adrictũ a potente adxalidũ ab optimo adpessinũ.
Insecularbus lns ireisũ leguuꝰ labienũqui relicto cestre uaoe
sit apertin ͤarũ sit occulta discrecio qnͣto iustius irridendus
qui xx̃o uictoriosissimo rege deserto ad illũ confugit cuiꝰ nõ
ꝓpriu temptitres uinci fugere / nõ fu̾it qui uesistat / pͥmiaq em
impetũ ferat Dicut eñ scriptũ ẽ Resistite dyabulo ⁊ fugiẽt

Expanded text:
hanc funestam commutationem; iuduistis dominum Iesum Cristum et armaturam eius, vexillum crucis sue vestris frontibus affixistis. Sub Cristo iurastis, indixistis bellum Sathane, quod iam inde ab exordio generis humani ille vobis indixerat. Habetis ducem cuius vel signi solius aspectum, vel nominis sacri sonum hostes ferre non valeant; vinci hoc prelio non potestis, nisi consenseritis: nemo consentiat, nemo transfugiat a victore ad victum, a potente ad invalidum, ab optimo ad pessimum. In secularibus historiis irrisum legimus Labienum quod, relicto Cesare victoum apertum, sic causarum sit occulta discretio: quanto iustius irridendus qui Cristo victoriosissimo rege deserto ad illum confugit, cuius est proprium tentare, vinci, fugere modo fuerit qui resistat primumque eius impetum ferat; sic enim s
Abbreviated transcription (Latin):
Lã eñ ceteri honuet̾ qui pͣ noietitur gloriant᷑ emel tur in
regeneraciõẽ saca fontis uos et tuue et riersus ⁊̃ uoto sancte re¬
ligionis abrenũtiastis aduersario de sertisi castrit illuis quore
stipendiũ ẽ mors felicuꝰ aduitacia xpẽ sigua couu̾si ꝑseuerate
fideliter nil hiosti molestius fier. pt̃ dolet iste dolet aquidẽ iste

Expanded text:
ui Cristi nomine gloriantur semel tantum in regeneratione sacri fontis, vos et tunc et rursus in voto sancte religionis obrenuntiastis adversario, desertisque castris illius quorum «stipendium est mors», feliciter ad victricia signa conversi perseverate fideliter. Nil hosti molestius fieri potest; dolet ille equidem,
Abbreviated transcription (Latin):
ago uel tanto uerborũ iisi ꝙ̃quã tibi durũ aut gͣue suadeo cũ
ad altitudinẽ aĩ tui norĩ siue huiꝰ siue arcioris uite clarissimi
tibiq notissum duces fuit nã ⁊ martinꝰ epũs cui multũ fides
⁊ cui qd̵ ꝑegematiões sermonesq tui iudicãt int̾ xp̃i amicos
amũtissimũ te notaui hñc uite modũ ut exsupe̾dorib liquet
impleuit simul ⁊ solitar requiẽ amplexus ⁊ ad ep̃i digni ᵗͭ ͤ
adolescencia inq ip̃ã mlicia q lici utreq ueligioni aduersi¬
ut iã tuĩ sicut in uita eius scriptũ est nõ nules s monuachus
putae̾tur ⁊ alt̾ mẽnas cuis natalis idẽ qui martino ẽ terrenã
incelesti nulicia nõ in urbe ẜ in hecemo ꝑuintanit de hac

Expanded text:
icquam tibi durum aut grave suadeo, cum et altitudinem animi tui norim, et sive huius sive arctioris vie clarissimi tibique notissimi duces sint. Nam et Martinus, cui multum fidis et cui, quod peregrinationes sermonesque tui indicant, inter Cristi amicos amicissimum te notavi, hunc vite modum, ut ex superioribus liquet, implevit, simul et solitarii requiem amplexus et epyscopi dignitatem adolescentia inque ipsa militia utraque religiosis adveram tunc, sicut in vita eius scriptum est, «non miles sed monachus putaretur». Et alter Menas, cui natalis idem qui Martino est, terrenam celesti militia non in urbe sed in heremo permutavit. Et huc
Abbreviated transcription (Latin):
pungit asfectus/ Et sicut etiã blesi lingnã spectatã u̾trelad̃
cõmendat Dic si eciã u̾nitis opinio defuera loquens ditide
demostonas nõ placebi / urẽ uero me diuine laudes mulõt
fateor nõ iiꝯ̃ qur᷑ si pͥtr quispiã multa arte uel ipse uꝰ
ad ate᷑ mristopeniis ꝑsonaret Anusicã nempe suauitatẽ

Expanded text:
pungit affectus et sicut etiam blesi linguam spectata virtus animi commendat, sic si virtutis opinio defuerit, loquens de virtute Demosthenes non placebit. Vestre vero me divine laudes mulcent, fateor, non minus quam si peccator quispiam multa arte vel ipse michi ad aurem Aristoxenus personaret; mu
Abbreviated transcription (Latin):
incuauet ac deiciat ⁊ interrã coeat neq mirũ id si e terra
orta ad eandẽ pondere suo ferũtur Non queiit aiam̃ celestis
orignius terestriũ ouerũ larũ sarcinis obrui fecibus inqͥnari
quidẽ autũ splendorẽ ⁊ leuitẽ sensus illudentẽ aiõ auit̃ offer
tenebeas ut spiãs ⁊ tribulos curatũ taistiũ at pũgencũd et
quo purgaciꝰ autũ uidet᷑ abditis malis infeciꝰ ẽ nũdepm
cole ueniut̃ diuicie młta ⁊ uaiã mala secũ uehiũ ⁊ ĩ mĩos
labores tãsq disceiiiũ s michi nõ satis ẽ fidei quare ablios
quos felices uocant et adiura ut uiri nichil occultent iunenes

Expanded text:
incurvet ac deiciat et in terram cogat, neque id mirum si e terra ortum ad eandem pondere suo fertur. Non convenit animam celestis originis terrestrium cavernularum sarcinis obrui, fecibus inquinari; prefert quidem splendorem et levitatem sensibus illudentem, animo autem affert tenebras et spinas et tribulos curarum tristium atque pungentium, et quo purgatius videtur eo abditis malis infectius est. Nunquam sole veniunt divitie, multa et varia mala secum vehunt et innumeros labores causasque discriminum. Si michi non satis est fidei, quere ab his quos felices vocant et adiura ut veri nichil occultent, invenies
Abbreviated transcription (Latin):
is puer ulabrades fuit pꝯea uir ⁊ forma notꝰ ⁊ ingemo alt¬
natisq fortue elarissimũ exemplũ huic auutulꝰ pides fuit
Uir ⁊ ip̃e rarib adiixadis infin̾is eloquio potens et cui adiugͥ
imperiũ fuit ligne ꝓ gladio adhunc cã puer ulabrades ex
more ueniens senẽ folito tristiorẽ uidisset motꝰ ꝙ nõ solais
forte blandicys exceptus esset ꝑcunctatꝰ fertur q̃ eã tristicie
seu quid madisset nomi r cũ seuex puerili reor ĩ genũo de¬
ltãtus uerã rei causã nõ celasset dixitꝙ se ĩmẽsã pecumã
posset apud se cogitando reꝑire Quẽ puer suꝑ etatẽ Tu uero
inquit cogita paciꝰ qualit̾ nõ reddas calidũ nẽppe conalĩ
uel si asene datũ esset magnũ er eiudens plene p̃sagiũ etatis
quo freta amitula ꝯcitato uello extuo cuulẽ difficultate roddẽ
racõnis euasit sed ad conciliũ reuertor in quo laudare soleo
nõ facti iusticiã ẜ accume̾ ingeny ⁊ coleritatẽ ho est illude pũ

Expanded text:
o alternantisque fortune clarissimum exemplum. Huic avunculus Pericles fuit, vir et ipse raris annumerandus, in primis eloquio potens, et cui ad magnum imperium fuerat lingua pro gladio. Ad hunc ergo cum puer Alcibiades ex more veniens, senem solito tristiorem oflendisset, motus quod non solitis forte blanditiis exceptus esset, percontatus fertur que causa tristitie seu quid incidisset novi. Et cum senex puerili reor ingenio delectatus veram rei causam non celasset, dixissetque se immensam pecuniam redderet non posset apud se cogitando reperire, tum puer supra etatem: «Tu vero» inquit «cogita potius qualiter non reddas». Callidum nempe consilium vel si a sene datum esset, magnumque et evidens plene presagium etatis. Quo fretus avunculus, concitato bello exterpo, civilem difficultatem reddende rationis evasit. Sed ad consilium revertor, in quo laudare soleo non facti iniustitiam, sed acumen ingenii et celeritatem, hoc est illud pueri
Abbreviated transcription (Latin):
desse ẜ obesse qmͣ pluriuũ ut ne tanto scudio cong̾eende suit si
abiciende potius si ultro adessent donec adeũ qnͣi nã ⁊⁊ uietus
stutinũ modũ more nantaꝵ gͣui tempestate laboranciũ iactu
dampnoq rerũ salua puppe prentũ esset in porũ hira res
nũ auũ subyt ut te pr̃ ineq tecũ rggem ⁊⁊ obtestor ut uni

Expanded text:
em obesse quam plurimum, ut nedum non tanto studio conquirende sint, sed abiciende potius si ultro adessent, donec ad eum quem natura et virtus statuunt modum, more nautarum gravi tempestate laborantium, iactu damnoque rerum salva puppe, perventum esset. Mira res nunc animum subit, ut te,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluã multis ĩuidiosa adest librotũ bona cepta legendi dultꝭ
ardor intendi memoradiq facultus data et scud̾io aucta
uigili quid sequit᷑ sluissime sic enĩ pudor hoctabat᷑ iusi rẽ¬
ꝑutene affectu p̃ciũ in rebus añcederet ⁊ ip̃e igit᷑ ade̾o ⁊ mea
qui diligis niĩquã deeit̾ papirꝰ noui aliquid asseret iudiges
cum exrimatiõe tu michi fateor au alios iexplebil. illo legendi
at cicero maius coditibꝰ p̃tulisti dũ tibi bibliotece me
q̃ nuc̃qmͣ intesitis extingioit᷑ Ego diuiã opera celestud in¬
geiore obtulisse tuaut̃ maũ obiecta frontẽ au̾tens tũ nra
deposceres in qd ne qd tũd uõe careat inclinasse te potuat uel reter
ꝑfacta cognicio repetite lcõnis iam nõ egens nel huic moꝵe
amor huic nouitas ⁊ si inscriptis uetustatis autoitas adr
⁊ illud flacci uerũ sit ꝙp melioã dies ⁊ unia poemata ueddit

Expanded text:
volumus, multis invidiosa. Adest librorum bona copia, legendi dulcis volumus, multis invidiosa. Adest librorum bona copia, legendi dulcis ardor, intelligendi memorandique facultas data celitus et studio aucta pervigili. Quod sequitur siluissem, sic enim pudor hortabatur, ni e igitur adero, et mea quam diligis nunquam aberit papirus, novi aliquid afferens in dies; cuius extimationem tu michi fateor ante alios inexplebili illo tuo legendi ac ciceronianis codicibus pretulisti, dum tibi bibliothece meque nunquam in te sitis extinguitur, ego divina illa opera celestium ingeniorum obtulissem, tu autem manu obiecta, frontem avertens, tantum nostra deposceres. In quod, nequid tuum ratione careat, inclinasse te potuit vel veterum perfecta cognitio repetite lectionis iam non egens, vel hinc nostrorum amor hinc novitas; etsi enim in scriptis vetustatis autoritas maior, et ill
Abbreviated transcription (Latin):
uolens et fessus urbanatũ rerũ fugã urbuã nõ horreba ẜo
ubi soteatẽ nrm̃ linquo fallor ne hũc linquor equidẽ nam
ueliqui comites ille ꝑẜ mũ est ¶Itaq cũ ceteri euocandi sunt
hunt ncois infeperabilẽ amor p̃stat nosci honiẽ quẽ istabił
amucitie fides canõ ⁊ musarũ multa famibaitas cdarũ facit
c̃ quo itaq gundiũ uiteq iocunditas aderit ut conciliũ
nõ absit eta uis nigeny uigorq anmi ut q̃ hys noñ ꝙͥ
igi solet mesticie nulla iuibes int̾reniat sed ea semꝑ ftõtis
solemꝮ ⁊ landare in hos conspiciq̃ ⁊ amaq̃ ꝓuude noq nent̃
ugenis ateiq nichil iudicio grauiꝰ nichil comsaciã susiris
qu si s septimiꝯ ut ꝯgnoniẽ eus spondet si qũtu s cresseri
nõ intelligo quid hoc dultius comitatu ꝙͣꝙͣ uec al qude
ita nos distrahat qu unus nom̃ assidue tecĩ sit Et quid pła¬
esunt quite mne graues siue ut alter ⁊de dicã aidese pcaup¬
tae enesta ut pordida ses honesta ⁊ leta si si ueraõ far¬

Expanded text:
volens et, fessus urbanarum rerum, fugam urbium non horrebit. Sed ubi Socratem nostrum linquo? fallor: ne hunc linquo equidem; nam cum reliqui comites, ille pars nostri est. Itaque cum ceteri evocandi sint, hunc nobis inseparabilem amor prestat. Nosti hominem, quem et stabilis amicitie fides carum et Musarum multa familiaritas clarum facit; cum quo ita gaudium viteque iucunditas aderit, ut consilium non absit; ita vis ingenii vigorque animi ut, que his nonnunquam iungi solet, mestitie nulla nubes interveniat, sed ea semper lete frontis solemus et laudare, in hoc ngenio acrius, nichil iudicio gravius, nichil conversatione suavius; qui si non septimus, ut cognomen eius spondet, sed quintus accesserit, non intelligo quid hoc dulcius comitatu. Quanquam nec aliita nos distrahat, quin unus nostrum assidue tecum sit. Et quid sAssunt quidemertas non mesta nec sordida sed honesta et leta et, si verum fat
Abbreviated transcription (Latin):
uberatore ciuiũ defensores ytalie doitores gen feliatet reb
gestis po positos dimissio inlibertate et leticia ppło uanerltis
relictis rome scipatoribus laterũ suorũ deposita habitu trũttdi
ac precipide restituto insignibus honore dignitatĩ rolus otiofls
et hũlud uestius curariõ ꝑcolles et litora uagara ⁊ sepe conchula
liboreosq ftpillos inter legem uarios candidulos a uoigllas deĩg
quid ferecunde admodũ renenterq scriptũ apit aicerone uidco ĩ¬
credibiliter feequenciã respuere solitus cũ rus exrte tamꝙ ciu¬

Expanded text:
beratores civium, defensores Italie, domitores gentium, feliciter rebus gestis, dimisso in libertate et letitia populo victore, relictis Rome stipatoribus laterum suorum, deposito habitu triumphali ac precupide restitutis insignibus dignitatum, solos, otiosos et humilium nescios curarum per colles et litora vagari, et sepe conculas litoreosque lapillos interlegere varios, candidulos ac nigellos. Denique, quod verecunde admodum reverenterque scriptum apud Ciceronem video, «incredibiliter repuerescere solitos, cum rus ex
Abbreviated transcription (Latin):
ucio fit furis dilcendi/ ⁊ quibus uilis ẽ felicitas actionus libentiꝰ
etant quã uincãt / cũ uactoria sit fiuis certandi/ Dileo quo eꝯtd
sanie/ magis labore gaudentis quĩ laboris fructu Eeterũ pate¬
fr̃itus insistens ꝙͥ it horũ erroneas ac ꝑu̾ras cr instorũ sactas
ac sobrias intention̾os intersit nõ multo pħ addidit / quare qͣ
fines ipos desideriũ / pͥus cioriositate carent / ꝯgnoscentes eam eẽ
tertaui cognitionẽ / q̃ intus est crea ꝑfruentes quĩ in hac uita
de quiũ d accipiut ictionis facultate ꝑuicacia posita scientes
maiorẽ esse faciliorẽ q uictoniũ nõ uesistere aiõsi ͭͥ cuigqi᷑⁊¬

Expanded text:
io sit finis discendi; et quibus vilis est facilitas actionis: libentius certant quam vincant, cum victoria sit finis certandi». Sileo que sequicet mortalis insanie magis labore gaudentis quam laboris fructu. Ceterum patefacere insistens quid inter horum erroneas ac perversas et iustorum sanctas ac sobrias intentiones intersit, non multo post disserit: «Quare qui fines ipsos desiderant, prius curiositate carent, cognoscentes eam esse certam cognitionem quae intus est, et ea perfruentes quantum in hac vita queunt: deinde accipiunt actionis facilitatem, pervicacia posita, scientes majorem esse facilioremque victoriam non resistere animositati cu
Abbreviated transcription (Latin):
cauete onũ scudio/ ne tam felix pt̾muittat᷑ occasio Qruietẽ qral
anme nichil epigitur aerobis nisi ut aiõ quiescatis Requies
requiẽ dabit / ad qui querendã ꝑiꝑtis ꝑ omes uitã a iudefessis
aĩt laborandũ Mec ideri magnus labor nulla potuert / tuꝯtã
amabilis finis esẜ requies / nũ nchil certe iubenũ nꝰ ne laboretꝭ
utq imꝑpetuũ quieturi / iã quiescere condiscatis / neq uero lis
si illã requiẽ amatis hanc sperue̾ q̃ eciuã ꝑst ipañ dulcis ẽ
s⁊ ad illã dulcissumã iter pandit planũ rctiũ tutũ delcabile ua¬
cate fres mei p̃ceptũ breue nͨ difficile nõ p̃cipit᷑ ut pugnere
ut naigetis ut aretis ut ambiatis ut congregetis aurũ famã
lras̃ manes/ CIustrũta libidinũ inutilia nocitura pestiffera
sunt h ͨ multo coustat querendo fatigant q̃sita nõ saciãt amissa

Expanded text:
cavete omni studio, ne tam felix pretermittatur occasio. Quietem queritis cavete omni studio, ne tam felix pretermittatur occasio. Quietem queritis anime? Nichil exigitur a vobis, nisi ut animo quiescatis; requies requiem dabit, ad quam querendam promptis per omnem vitam et indefessis animis laborandum erat, nec videri magnus labor ullus poterat, cuius tam amabilis finis esset requies. Nunc nichil certe iubemini, nisi ne laboretis, utque in perpetuum quieturi iam quiescere condiscatis. Neque vero licet si illam requiem amatis hanc spernere, que et per seipsam dulcis est et ad illam dulcissimam iter pandit planum, rectum, tutum, delectabile. Vacate, fratres mei; preceptum breve, nec difficile; non precipitur ut pugnetis, ut navigetis, ut aretis, ut ambiatis, ut congregetis aurum, famam, literas inanes, instrumenta libidinum: inutilia, nocitura, pestifera sunt hec; multo constant, querenda fatigant, quesita non satiant, amissa
Abbreviated transcription (Latin):
lucrũ nel fama uolatilis nel fugitiã ⁊ insaciabilis uoluptas
uel uento quolib intucior at fugatior ⁊ ppłaris ineptissimꝰ
aut leuissumꝰ aurefanor tot tã duris ã fractibus huc aspirat
ut laborẽi magis longo itaq fallutur s tota ut dicit᷑ ecrãt
cure quas ac̾uare nõ muiꝰ solet uotii gandy succestud̃ qmĩ
uacent Qu̾to melius fecuriꝰ q consiliũ uobis affero ỹmo quid
clamantis Ego sum deus uacate hr̃ enĩ quod robis ingerit᷑
confiliũ seu uerius p̃ceptũ uacate inqm Ille iubet cui obstae̾
fas nõ est / quẽ fugere aut declinare nemo pr̃ uisi ut pacatũ
fugiens in iratũ incidat Et uacate mũ ut uacetis sꝑ/ qͣescite
⁊ prorsus insolita multoqs felicior qm̃ cetere res huãne labore
labor aput ceteros aput uos aul quiete quies Iet nulla tã peio
unqm ieeces tã facili p̃cio empta ẽ / parate aĩos date deptras/

Expanded text:
lucrum, vel fama volatilis, vel fugitiva et instabilis voluptas, lucrum, vel fama volatilis, vel fugitiva et instabilis voluptas, vel vento quolibet incertior atque fugacior popularis ineptissimus ac levissimus aure favor? Tot tam duris anfractibus huc aspirant, ut laborent magis; longe igitur falluntur, et tota, ut dicitur, errant cure, quas acervare non minus solet votivi gaudium successus, quam vacent. Quanto melius securiusque consilium vobis affero, imo quideclamantis: «ego sum Deus»? Vacate, hoc est enim quod nobis ingeritur consilium seu verius preceptum. Vacate, inquam. Ille iubet cui obstare fas non est, quem fugere aut declinare nemo potest, nisi ut pacatum fugiens in iratum incidat, et vacate nunc, ut vacetis semper; quiescite et prorsus insolita multoque felicior, quam cetere res humane: labore labor apud ceteros; apud vos autem quiete quies queritur. Nulla tam preciosa unquam merces tam facili precio empta est. Parate animos, date dexteras,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uacamꝰ P uacemꝰ inquit areles. uos uero uacate ut uacetis
agnoscite Que alieuare collone sortiũ clarior fio̾it iustrant nact ᵉ
maria Dũe mũdi latus ambiũ pegauis ecrãt sue fine lato¬
lantibus comis menbrisq frigore uigentibus tartareas noctes
Quid nõ mifeniarũ aut piculi suberã bellatores uir. quibꝰ plu¬
uias ⁊ uentos ⁊ grandinẽ ferre Iugl ẽ iudus ꝑ noctãt subains
humi recubant gladys ultro se offerut p̃cipites terrã ceuẽta cas
Deuiq uoluera nõ ꝑcipiẽtes excipuã ⁊ mortẽq iacturarũ
uolucribus tantoꝵoq disciiũ merces est glã Deq morͣli
hoste uictoiã / sepe mior̃ hys census exrgnus quibꝰ nullꝰ usqͣ
mercẽnaius desꝑatior̾ nullus ẽ uilior Quis agricolars labor
Que mercatorũ colicitudo. Que lrãtore uigilie Q sudor arti¬
ficũ ¶ lupuriosors aupietas qui conatꝰ Que ambiciorũ
sedulitas at circuitꝰ / quore onũi rogo quis exitꝰ uel u trestre

Expanded text:
les; vos vero vacate ut vacetis agnoscite, que alienarum collatione sortium clarior fiet. Lustrant naute maria, omne mundi latus ambiunt, peregrinis errant sine fine litolantibus comis membrisque rigentibus, prope tartareas noctes uli subeunt bellatores viri, quibus et pluvias et ventos et grandinem ferre iugis ludus – pernoctant sub armis, humi recubant, gladiis ultro se offerunt, precipites terram cruentam cassdenique vulnera non sentientes excipiunt et mortem, queque iacturarum volucribus, tantorumque discriminum merces est gloria deque mortali hoste victoria, et sepe minor his census exiguus – quibus usquam nullus mercennarius desperatior, nullus est vilior? Quis agricolarum labor? Que mercatorum solicitudo? Que literatorum vigilie? Qui sudor artificum? Que luxuriosorum anxietas? Qui conatus? Que ambitiosorum sedulitas atque circuitus? Quorum omnium, rogo, quis exitus, nisi vel terrestre