comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tune s consicata est clarisicatio filu hontinis sol
tumet nune clarificatus est silui hominit. Qu¬
iuficabat silios reni. aut zizania sgnificant filio
malgni Seddictum est bonum semen husunt silur
ni ⁊izania autem filii malgni. Sicut: ergo sole
oqui scriptura res sgnificanter tamquam illu
quae sgnificantur appellans. Ita locutus est dñ
diceni: Nunc clarificatus est filiur hominis. pots¬
quam separato inde nequissimo. & secum remat¬
abus scũr. Significata est cdarificatio eiur quando
separatis iniquis manebit in acternitate cumiq
minis. adiunxit. Et dr̃ clarificatus est in eo. Ipsae
enim clarificatio filii hominis ut ds̃ clarificeturi
Sienim non ipse inse ipso sed dĩ in illo clarificatur
Tunc illum dĩ inse clarificat. Deniq tamquam ista
&ponenr. ad iungit &dicit. Sidĩ clarificatus est in
& ds̃ clarisicauit eum in sem& ipso: hoc est si dẽ di
rificatus est meo quia non uenit facere uoluntatm

Expanded text:
Nunc significata est clarificatio Filii hominis; sed Nunc significata est clarificatio Filii hominis; sed dictum est, Nunc clarificatus est Filius hominis: quignificabat filios regni, aut, zizania significabant filios maligni, sed dictum est, Bonum semen hi sunt filii regni; zizania autem, filii maligni . Sicut ergo solet loqui Scriptura, res significantes tanquam illas quae significantur appellans; ita locutus est Dominus dicens, Nunc clarificatus est Filius hominis: posteaquam separato inde nequissimo, et secum remanentibus sanctis, significata est glorificatio ejus, quando separatis iniquis manebit in aeternitate cum saminis; adjunxit, Et Deus clarificatus est in eo. Ipsa est enim clarificatio Filii hominis, ut Deus clarificetur in eo. Si enim non ipse in seipso, sed Deus in illo clarificatur, tunc illum Deus in se clarificat. Denique tanquam ista exponens, adjungit, et dicit: Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificabit eum in senon venit facere voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
estat ut inueniamus. &iterum occultat ut
uiramus : & deinuentir ad inuenienda tamquã
sibur innitamur: Video hic aliquid qudͥ psȩsi¬
et magnum aliquid: &ut iudar &clarificatus
ihis̃. Exut filiur perditionir. & clarisicatur est
us hominis: Ille quippe eierat propter quem
tum eis erat. & uos mundi estis sed non omner :¬
ceunte itaq: inmundo omner mundi remanser̃ :¬
cum suo mundatore manserunt : tale aliquid
t cum uictus a xp̃o transierit hic mundur & ne¬
oinpopulo xp̃i remanebit inmundur : Cum ⁊iz ani
atritico separatir. iusti. sulgebunt sicut sol in
gno patris sui. Hoc suturum psȩuideni dñr & nunc
nificatum esse contestans. discedente iuda tamquã
iz aniis separatis. remanentibus tamquam tri¬
i co apł̃is scĩs. Nunc inquit clarificatus est filius
ominis: tamquam dicer&: ecce in illa mea clari¬
fatione quod erit ubimalosum nulluserit :
ubi bo norui nullus perit: Sic autemi qnest ded

Expanded text:
nifestat ut inveniamus, et iterum occultat ut nifestat ut inveniamus, et iterum occultat ut inquiramus, et de inventis ad invenienda tanquam passibus innitamur. Video hic aliquid quod praefiguret magnum aliquid. Exiit Judas, et clarificatus est Jesus; exiit filius perditionis, et clarififilius hominis. Ille quippe exierat, propter quem dictum eis erat, et vos mundi estis, sed non omnes. Exeunte itaque immundo, omnes mundi remansercum suo mundatore manserunt. Tale aliquid erit cum victus a Christo transierit hic mundus, et nemo in populo Christi remanebit immundus; cum zizaniis a tritico separatis, justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Hoc futurum praevidens Dominus, et nunc significatum esse contestans, discedente Juda tanquam zizaniis separatis, remanentibus tanquam tritico Apostolis sanctis, Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis: tanquam diceret, Ecce in illa mea clarificatione quod erit, ubi malorum nullus erit, ubi bonorum nullus perit. Sic autem non est dictum,
Abbreviated transcription (Latin):
turur. hoc est dñm traditurur. Quid ait dies cu
&isset nox. Quid ait redemptor cum &isset uens¬
tor : Nunc inque clarificatus est filius hominis
Quare nunc numquid quia &ut qui tradat qu
imminent qui teneant & occidant: Ita ne nunc
clarificatur est. quia prope est ut ampliur humile¬
tur: quia iam impendet ut allgetur ut iudicetur
ut condempnetur : ut in rideatur : Vt crucifis¬
tur : ut interimatur  H ccine est glorisicatio
an potiur humiliatio : Nonne quando mira cule
diebat. ait tamendeillo iste ipre iohanneeꝵ drisuen¬
m erat datur quia iħr̃ nondum erat glorisica
Tuncergo non dumerat glorisicatus euni
tuor suscitaret. Et nunc est glorificatur
mor tuis propinquaret. Hondum eraet
rificatur fatiens diuina. & glorificatur est pas¬
tur humana  Mirum si hoc dĩ ille magister signi¬
ꝓbat & docebat his uerbis: Altiur est per scru¬
nidum altissimi dictum : Quise aliquantum ma¬

Expanded text:
cturus, hoc est, Dominum traditurus? Quid ait dies, cum cturus, hoc est, Dominum traditurus? Quid ait dies, cum exisset nox? Quid ait Redemptor, cum exisset venditor? Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis. Quare nunc? Numquid quia exiit qui tradat, quia imminent qui teneant et occident? Itane nunc clarificatus est, quia prope est ut humilietur amplius: cui jam impendet ut alligetur, ut judicetur, ut condemnetur, ut irrideatur, ut crucifigatur, ut interimatur? Haeccine est clarificatio, an potius humiliatio? Nonne quando miracula faciebat, ait tamen de illo iste Joannes, Spiritus non erat datus, quia Jesus nondum erat glorificatus ? Tunc ergo nondum erat glorificatus, cum mortuos suscitaret; et nunc est glorificatus, cum mortuis propinquaret? nondum erat glorificatus faciens divina, et glorificatus est passurus humana? Mirum, si hoc Deus ille magister significabat et docebat his verbis. Altius est perscrutandum Altissimi dictum, qui se aliquantum ma
Abbreviated transcription (Latin):
e aliquando hic putemur ab inquisitione cessandũ
lam & dequibur dictum est. Semper discenter. & ad
eritatis scientiam numquam ꝑ uenienter. Hic sunt
tiq semꝑ discenter: cum uero de hacuita &ierint
iam non erunt discenter. sederroris sui merceden
recipientes. Sic enim dictũ est . semper discenter a
adueritatis scientiam numquam per uenienter:
Tam quã diceretur. Semꝑ ambulanter ex adiua¬
non per uenienter. Nos autem semꝑ ambulemus
inuia. donec eo ueniamur quoducit uia: Nus qui
in illa remaneamus. donec ꝑdicat ubi maneamus
detq ita & querendo tendimus. & inueniendo ad
aliquid ꝑuenimus : & adid qđ restat querendo &
biueniendo transimur. quo usque ibi fiat sinis aꝑ¬
rendi ubi perfectioni non suꝑ est intentio proficio
buit ante passionem: Prosundus est enim & uas
ubi multum laboraturus est disputator non rem¬
sus debet esse auditor: Quid ergo ait dñs postea¬
quam iudas &ut ut citius facer& quod erat fi¬

Expanded text:
ne aliquando hic putemus ab inquisitione cessandum. ne aliquando hic putemus ab inquisitione cessandum. Nam et de quibus dictum est, semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes, hi sunt utique discentes. Cum vero de hac vita exierint, jam non erunt discentes, sed erroris sui mercedem recipientes. Sic enim dictum est, semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes, tanquam diceretur, semper ambulantes, et nu perveniunt. Nos autem semper ambulemus in via donec eo veniamus quo ducit via; nusquam in illa remaneamus, donec perducat ubi maneamus, atque ita et quaerendo tendimus, et inveniendo ad aliquid pervenimus, et ad id quod restat quaerendo et inveniendo transimus, quo usque ibi fiat finis quaerendi, ubi perfectioni non superest intentio proficienbuit ante passionem: profundus est enim, et utique ubi multum laboraturus est disputator, non remissus debet esse auditor. 2. Quid ergo ait Dominus posteaquam Judas exiit, ut citius faceret quod erat fa
Abbreviated transcription (Latin):
ntendamiis mentis obtutum. & aduuanted ño
dnm requiramus. Diuini cantici uox est. Queri
edũm & uiuit anima ur̃a. Quȩ ramus inuenien¬
mi quęramus inuentum ut inueniendus quȩ ra
occultus est Ut inuentur quȩratur immensus
unde alibi dicitur. quȩ rite faciem eius semꝑ:
itiat enim quȩrentem inquantũ capit.
inuenientem capaciorem facit : Vt rursus quȩ¬
t implere. ubi plus capere cieperit. Nonergo ita
dictum est quęrite faciem eius semꝑ. Quem admodũ
dequibusdam: Semꝑ discenter & adueritatis scientiã
numquam per uenienter Sed potiur sicut ait ille.
Cum consumma uerit homo tunc incipit. Donec¬
dillam uitam ueniamur ubi sic impleamur. ut
apatiorer non essiciamur. Quiaita perfecti
erimus utiam non proficiamus. Tunc enem osten¬
ditur nobir. quod sussicit nobis. Hic autem semper
quȩramus. & fructus inuentionis non sit finis inqui¬
tionis.. Neque enĩ propterea non semper quia hic
ntum. sedideohic semper dicioius esse querendum

Expanded text:
ntendamus mentis obtutum, et adjuvante Domino, Deum requiramus. Divini cantici vox est, Quaerite Deum, et vivet anima vestra . Quaeramus inveniendum, quaeramus inventum. Ut inveniendus quaeratur, occultus est; ut inventus quaeratur, immensus est. Unde alibi dicitur, Quaerite faciem ejus semper . Satiat enim quaerentem in quantum capit; et invenientem capaciorem facit ut rursus quaerat impleri, ubi plus capere coeperit. Non ergo ita dictum est, Quaerite faciem ejus semper, quemadmodum de quibusdam. Semper discentes, et ad scientiam veritatis nunquam pervenientes ; sed potius sicut ille ait, Cum consummaad illam vitam veniamus, ubi sic impleamur, ut capaciores non efficiamur, quia ita perfecti erimus, ut jam non proficiamus. Tunc enim ostenditur nobis quod sufficit nobis. Hic autem semper quaeramus, et fructus inventionis non sit finis inquisitionis. Neque enim propterea non semper, quia hic tantum: sed ideo hic dicimus esse quaerendum,
Abbreviated transcription (Latin):
uis sirgtuli & singulis ceteri: erat ergo recumibens
amn quam de alio lo quereretur & sic se insesusitiso
nonratiouus sue tamquam rerum gestarum scro¬
toeus coriguai sui ipsius predicator: Saniho saro¬

Expanded text:
caeteris singuli, et singulis caeteri. Erat ergo recumbens ucaeteris singuli, et singulis caeteri. Erat ergo recumbens uanquam de alio loqueretur, et sic insereret ordini narrationis suae, tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam sui ipsius praedicator. Quocir
Abbreviated transcription (Latin):
aratione aliquorum ⁊ it aniorum simul aliqđ
licetur & triticum: turbatus est itaque ih̃s spũ
murito. specie non uirtute. commectione corpora
nanuinculo spiritali. Carnis adiunctione non
s socius unitate. Proinde non qui & uobis est.
a ex uobis &iturus est: Nam quomodo erit uesũ
protestatus est dñs &dixit unur & uobis. Siuerũ
est quod ait idem ipse inepistolasua cuius est hoc euangeliũ
&nobis &iesunt sed nonerant & nobis : Nam si fuisserte
nobis. mansisent utique nobiscum : Nonerat igitur
as iudas: Mansiset enim cum illis. siesset & illis. quid
ergo unus & uobis tradetme. nisi unus & uobis &itu¬
Secindum ea munionem sacramentorum cena
dobunduri cuerum proprietatem criminum n
pia caaitas ut tamen eor humana alterum dea
saimolaret in firmitas Nota quidem sibierat a
cons cicutia uerum tamen quia proximierat t

Expanded text:
separatione aliquorum zizaniorum simul aliquod separatione aliquorum zizaniorum simul aliquod eradicetur et triticum. Turbatus est itaque Jesus spirmerito; specie, non virtute; commistione corporali, non vinculo spirituali; carnis admiratione, non cordis totius unitate. Proinde non qui ex vobis est, sed qui ex vobis exiturus est. Nam quomodo erit verum quod protestatus est Dominus, et dixit: Unus ex vobis, si verum est quod ait idem ipse in epistola sua, cujus est hoc Evangelium: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . Non erat igitur ex illis Judas; mansisset enim cum illis, si esset ex illis. Quid est ergo: Unus ex vobis tradet me? nisi: Unus ex vobis exituSecundum communionem sacramentorum ex nobis, secundum suorum proprietatem criminum norum suum pia charitas, ut tamen eos humana alterum de altero stimularet infirmitas. Nota quidem sibi erat cujusque conscientia; verumtamen quia proximi erat i
Abbreviated transcription (Latin):
Innuit ergo sy mon petsus &dixit ei. Notanda locutio
est dici aliquid non sonando sed tantum modo innu¬
ndo. Innuit inquit & dicit. utique innuendo dicit
ienin cogitando aliquid dicitur sicut scriptura loqui¬
tur. Dicerunt apud semet ipsos . quanto mogis innuen¬
o ubiam foras qualiburcumq sgnis promitur quod
uerat corde conceptum : Quid ergo dixit innuendo
quid nisi quad sequitur. Quis est dequodicit haec uerb
petrus innuit quia non sono uocis. sed metucorporo
dixit. Itaque cum recubuuset ille supra pectur ihũ. l
est utique pectoris sinur sapientiae secretion: Dicites
porrexero. Et cum in tincxisset panem dedit iuidȩ si¬
monis scariothis : & post panem tunc in troiuit in
illum satanas : &xpsessus est traditor nudatȩ si
latebre tenebrarum: bonum est quod accepit
sed malo suo accepit : quia male bonum malus au¬
pit: uenum deisto pane tincto qui porrectur es
siecceo & delus quȩ secuntur multa dicenda sunt q

Expanded text:
6. Innuit ergo Simon Petrus, et dicit ei. Notanda locutio 6. Innuit ergo Simon Petrus, et dicit ei. Notanda locutio est, dici aliquid non sonando, sed tantummodo innuendo: Innuit, inquit, et dicit; utique innuendo dicit. Si enim cogitando aliquid dicitur, sicut Scriptura loquitur, Dixerunt apud semetipsos ; quanto magis innuendo, ubi jam foras qualibuscumque signis promitur quod fuerat corde conceptum? Quid ergo dixit innuendo? Quid, nisi quod sequitur? Quis est dePetrus innuit: non sono vocis, sed motu corporis dixit. Itaque cum recubuisset ille supra pectus Jesu. Hic est utique pectoris sinus, sapientiae secretum. Dicit ei:porrexero. Et cum intinxisset panem, dedit Judae Simoni Scariothis. Post panem, tunc introivit in illum Satanas. Expressus est traditor, nudatae sunt latebrae tenebrarum: bonum est quod accepit, sed malo suo accepit, quia male bonum malus apit. Verum de isto pane tincto qui porrectus est ficto, et de his quae sequuntur, multa dicenda sunt: quibus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ & iam hicbeatus euagelista non ait eram recum¬
as insinu iliũ. sed ait. erat recumbenr unur & discipu
nr̃orum auctorum consuetudinem agnoscam̃us
tius quam miremur : quid enim deperit ueritati
ando & res ipsa dicitur. & modo quodam dicendi
tantia deuitatur : hoc quippe narrabat᷑ quod ad
laudem maximam ꝑtinebat: Quid est autem
em dilgebat ihr̃ quasi alios non dilgeset : De quibus
ipse iohannes superius ait. Infinem dilexit eor: & ipse
maiorem hanc caritatem nemo habet quani ut
animam suam ponat proamicis suis. Et quis enumeset
orinia diuinarum testimonia paginarũ quibus dñs
ilr non illius neque eosum quiitunc erant tantum. sed
&iam post futurorum membrorum suorum & totius
ecclesiae sue dilector ostenditur : sed profecto latet hic
aliquid &pertinet ad sinum in quo recumbebat qui
ista dicebat. persinum quippe sgnificatur quid aliud
quam sec setum : Sed alius est opostunior locus ubi nob
dñs aliquid donet dehoc secseto quantum sufficit dicere

Expanded text:
quod etiam hic beatus evangelista non ait: Eram recumbens in sinu Jesu, sed ait: Erat recumbens unus ex discipulis, nostrorum auctorum consuetudinem agnoscamus potius quam miremur. Quid enim deperit veritati, quando et res ipsa dicitur, et modo quodam dicendi jactantia devitatur? Hoc quippe narrabat, quod ad ejus laudem maximam pertinebat. Quid est autem quem diligebat Jesus? quasi alios non diligeret, de quibus idem ipse Joannes superius ait: In finem dilexit eos , et ipse maiorem hanc caritatem nemo habet, ut animam suam ponat pro amiomnia divinarum testimonia paginarum, quibus Dominus Jesus, non illius neque eorum quae tunc erant tantum, sed etiam post futurorum membrorum suorum, et totius Ecclesiae suae dilector ostenditur? Sed profecto latet hic aliquid, et pertinet ad sinum in quo recumbebat qui ista dicebat. Per sinum quippe quid significatur aliud quam secretum? Sed alius est opportunior locus, ubi nobis Dominus aliquid donet de hoc secreto, quantum sufficiat, dicere.
Abbreviated transcription (Latin):
ASeria frs ñ sicui quidã existimant gre¬
cũ no m̃ est : sed hebreum. Oportunissime
tam occurrit in hoc nomine quadã c̃ gruenta
utrarũq: linguarũ. Quienĩ pacitur grece pas¬
hi dicitͥ: ideo pascha passio putataẽ. uł hoc nomꝰ
apassione sic appellatum. In sua uero lingua hoc ẽ
nhebrea. pascha transitus dicitur. Propterta tunc
rimũ pascha celebrauit popłs dĩ. quando ex aegop¬
o fugientes rubrũ mare transier Nunc ergo fi¬
guimiilla ꝓphaeica. inueritate cõplaa ẽ cũ sicut dus
e aegyptia liberamꝰ & agimꝰ saluberrimũ transitũ
ũ adiabolo cransimus ad xp̃m. et abisto instabili
selo adeiꝰ funda cissimũ regnum. Ideo quippo ad
dtͥi ꝑ seamuentẽ transi mꝰ: necũ mundo transeunte
taetoscamus Dehac nobis c̃lata gra. dm ludans
arestalus dieit Quieruit nos depo lta ta teluc¬
brorũ & trans tuli in regnũ filu coritatis suae
tocitas no men id est pascha qđ latmeatesti

Expanded text:
es, non sicut quidam existimant, graecum nomen est, sed hebraeum: opportunissime tamen occurrit in hoc nomine quaedam congruentia utrarumque linguarum. Quia enim pati graece πάσχειν dicitur, ideo Pascha passio putata est, velut hoc nomen a passione sit appellatum: in sua vero lingua, hoc est in hebraea, Pascha transitus dicitur: propterea tunc primum Pascha celebravit populus Dei, quando ex Aegypto fugientes, Rubrum mare transierunt . Nunc ergo figura illa prophetica in veritate completa est, cum sicut ovis teremptione Aegyptia liberamur et agimus saluberrimum transitum; cum a diabolo transimus ad Christum; et ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo quippe ad Deum permanentem transimus, ne cum mundo transeunte transeamus. De hac nobis collata gratia Deum laudans Apostolus dicit: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae . Hoc itaque nomen, id est, Pascha, quod lati
Abbreviated transcription (Latin):
&ipse est quod habet. & quoduita est inipso: ĩpse est in seip¬
so : nos autem non ipsa uita sedipsius uitȩ participes sumus
Atque ita ibierimur. ut in nobit ipsis non quod ipse est esse
possimur : sed nosipsi nonuita. Ipsum habeamus uitam:
qui seipsum habet uitam eo quod ipse sit uita: Deniq
ipse & inseipso est in mutabiliter & inpatre inseparabiliter :
Nos uero cum in nobis ipsis esse uoluissemus: ad nos ipsos tur¬
bati sumus: Unde illa uox est. ad meipsum turbata est ani¬
ma mea : Atq indeterius commutati: neq id quod fuimus
manere potuimus. Cum autemper ipsum uenimus ad patiem
sicut ait. Nemo uenit ad ƿatsem. nisi per me Manenter¬

Expanded text:
ipse est quod habet, et quod vita est in ipso, ipse est in seipipse est quod habet, et quod vita est in ipso, ipse est in seipso: nos autem non ipsa vita, sed ipsius vitae participes sumus, atque ita ibi erimus, ut in nobis ipsis non quod ipse est esse possimus, sed nos ipsi non vita, ipsum habeamus vitam, qui seipsum habet vitam, eo quod ipse sit vita. Denique ipse et in seipso est immutabiliter, et in Patre inseparabiliter: nos vero cum in nobis ipsis esse voluissemus, ad nos ipsos turbati sumus; unde illa vox est, Ad meipsum turbata est anima mea : atque in deterius commutati, neque id quod fuimus, manere potuimus. Cum autem per ipsum venimus ad Patrem, sicut ait, Nemo venit ad Patrem nisi per me; manente
Abbreviated transcription (Latin):
rat dñr. Et si abiero & piȩparauero uobir locum:
erum uenio & accipiamuos admeipsum : Vt uliego
m cruos sitis: Deinde ad diderat: et quoego uado scitis
uiam scitir. Nihulq aliud ostendit esse quodd teit . nisi x¬
ł potuimur pristino sermone iamdximus: quod itaq
t: Ut ubi gosum & uossitis : Libierant futuri hsi in ipso
eꝑ hoc est &iamipse in se ipso &ideo ibi illi ubi &ipie. hoc
t inipso: Ipse est gitur uita aeterna in qua futuri sumus
m acceperit nor adse & ipsa uita aeterna quodipse est.
ipso est: ut ubi est ipse & nos simur. hoc est inipss Sicut eni
ater habet uitam in semet ipio. & utique non aliud est
uita quam habet. nisi quod est ipse qui hanc habet. Siede¬
dit filio habere uitam insem&ipso. cum ipse sit eademutta
quam habet insemet ipso: Num quid autem nos uita quod
st ipse hoc erimur. cum inilla uita hoc est in ipso esse coe¬
perimur : non utiq quia ipse & sistendo uita habet uitam ÷

Expanded text:
« Et si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis: » deinde addiderat, « Et quo ego vado scitis, et viam scitis; » nihilque aliud ostendit esse quod dixit, nisi qut potuimus pristino sermone jam diximus. Quod itaque ait, Ut ubi ego sum, et vos sitis, ubi erant futuri nisi in ipso? Ac per hoc est etiam ipse in seipso, et ideo ibi illi ubi et ipse, id est, in ipso. Ipse est igitur vita aeterna in qua futuri sumus, cum acceperit nos ad se: et ipsa vita aeterna quod ipse est in ipso est, ut ubi est ipse, et nos simus, hoc est, in ipso. Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, et utique non aliud est vita quam habet, nisi quod est ipse qui hanc habet: sic dedit Filio habere vitam in semetipso , cum ipse sit eadem vita quam habet in semetipso. Numquid autem nos vita quod est ipse, hoc erimus, cum in illa vita, hoc est in ipso esse coeperimus? Non utique, quia ipse existendo vita habet vitam, et
Abbreviated transcription (Latin):
ii & quiminoratur actu ipse percipiet eam : Ego dor¬
o & cor meum utgilat: Ego requiesco anegotiosis acti
& animus meus diuinis se intendit ad̵ fatibur: Sed in
qui isto modo suauiter & humiliter requiescunt dum
ose oblectatur ecclesia: Ecce pulsat ille quiait: Quȩdico
is intenebris. dicite in lumine : & quod in aure auditis
licate suꝑ tecta : Vox ergo eius pulsat adianuam & dic̃¬

Expanded text:
otii; et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . Ego dorotii; et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . Ego dormio, et cor meum vigilat: ego requiesco a negotiosis actibus, et animus meus divinis se intendit affectibus. 4. Sed in iis qui isto modo suaviter et humiliter requiescunt, dum otiose oblectatur Ecclesia, ecce pulsat ille qui ait: « Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta » . Vox ergo ejus pulsat ad januam, et dic
Abbreviated transcription (Latin):
cus ueritate : Quam quam &iam cum forinsecur
insonat. per legentem: ꝑ adnuntiantem. ꝑpordi debe¬
cantem : ꝑ disputantem : ꝑ prȩcipientem ꝑ conso¬
lantem. ꝑ & hortantem per ipsum &iant cantan¬
tem atque psallentem: Ipsi qui haec agunt in quinase
pedes suos timeant : Cum placere hominibus sub repent
amose humanȩ laudis affectant : Ceterum qui eor audis
libenter & pie: non habet locum iactandise in labori
alienis. & non inflatis ossibus: humilitatis gaudioga ue¬
ropter uocem dominicȩ ueritatis. Pro inde in eis qui
benter & humiliter audise nouerunt & uitam quietam
studiis dulcibus & salubribus agunt. scã delicietur eccle¬
i & dicat egodor mio &cor meum ugilat: Quid est ggo
ormio & cor meum ugilat. nisi ita quiesco ut audiam
tium meum non impenditur nutriendȩ desidiȩ : sed perci¬
ndȩ sapientiae : Ego dormio &cormeũ ugilat : uaco
iudeo qm̃ tues dñs: quia sapientia scribȩ intempore

Expanded text:
cus veritate. Quanquam etiam cum forinsecus cus veritate. Quanquam etiam cum forinsecus insonat per legentem, per annuntiantem, per praedicantem, per disputantem, per praecipientem, per consolantem, per exhortantem, per ipsum etiam cantantem atque psallentem; ipsi qui haec agunt, inquinare pedes suos timeant, cum placere hominibus subrepente amore humanae laudis affectant. Caeterum qui eos audit libenter et pie, non habet locum jactandi se in laboribus alienis; et non inflatis ossibus, sed humiliatis gaudio gauropter vocem dominicae veritatis. Proinde in eis qui libenter et humiliter audire noverunt, et vitam quietam in studiis dulcibus et salubribus agunt, sancta delicietur Ecclesia, et dicat, Ego dormio, et cor meum vigilat. Quid est, Ego dormio, et cor meum vigilat; nisi, ita quiesco ut audiam? Otium meum non impenditur nutriendae desidiae, sed percipiendae sapientiae. Ego dormio, et cor meum vigilat: vacou es Dominus : quia sapientia scribae in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
na suor luc constitutos non deserit: Annon ipseaat: Nidebi¬
ad filium hominis: Si ascendunt ad eum propterea quia sur¬
sum est. quomodo ad eum descendunt sinon &iam hic est. Drait
ergo ecclesia: Laui pedes meos quomodo inquinabo eos. Ineo
per sidem incordibur hominum: In eis hocdicit cum deliberas
utrum munisteriũ tale suscipiant cui se minus idoneos &isti¬
mant ut sine culpa impleant : Neforte aliis prȩdicantei
ipsi reprobi siant: Totius enim ueritas auditur quam psȩds¬
catur : Qm̃ cum auditur. humilitas custoditur : cum aito
psedicatur. utx non subrepit cuius hominum quantula cos¬
que iactantia inqua utique in quinantur pedes: ergo ut
humiliata: Hoc est quod dixi cum ueritas auditur. hu¬
militas custoditur: Dicit & alius: Amicus autem spons
stat & audit eum & gaudio gaudet propt̃ uocem sponsi
Fruamur auditu sine strpitu: nobis. loquente in trinss¬

Expanded text:
quia suos hic constitutos non deserit. An non ipse ait, Eccequia suos hic constitutos non deserit. An non ipse ait, Eccead Filium hominis ? Si ascendunt ad eum propterea quia sursum est, quomodo ad eum descendunt, si non etiam hic est? Dicit ergo Ecclesia: Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? In eis per fidem in cordibus hominum . In his hoc dicit, cum deliberant utrum ministerium tale suscipiant, cui se minus idoneos existimant, ut sine culpa impleant, ne forte aliis praedicantes, ipsi reprobi fiant . Tutius enim veritas auditur quam praedicatur: quoniam eum auditur, humilitas custoditur; cum autem praedicatur, vix non subrepit cuivis hominum quantulacumque jactantia, in qua utique inquinantur pedes. 3. Ergo, ut et exsultabunt ossa humiliata . Hoc est quod dixi, Cum veritas auditur, humilitas custoditur. Dicit et alius, Amicus autem sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Fruamur auditu, sine strepitu nobis loquente intrinse
Abbreviated transcription (Latin):
edesinit interpellare pro nobis. Hinc oc cusserunt & canti
canticorum ecdesiae uerba dicentis : Iauipeder meos
omodo inquinabo eos. cum uellet ire &aperire illi qui
erat adeum orpulsauerat sibiq a periri poposcerat :¬
especiosus forma prȩfiluis hominum: hinc questio nata ẽ
iam coartare noluimus argustuis temporis. Ideoq: distu¬
ius: quo nam modo ecclesia timeat in quinare peder dũ
git ad xp̃m. quos baptismate lauerat xp̃i : Sicenimait :
o dormio &cor meũ ugilat: Vox fratsuelir meipulsat
dianuam: Deinde dicit &iam ipse : Aperimihi soror mea
columba mea . per fecta mea quia caput meũ seple¬
duui ast rare. & crines mei guttis noctis: & respondit¬
bile sacramentũ Ogrande mr sterium: ergo netimet
ienuinare pedes ueniendo ad eum qui lauit suosum pedes
unsceste quia per terram uenit adeum qui oiam intra est

Expanded text:
nec desinit interpellare pro nobis . Hinc occurrerunt ex Cantico nec desinit interpellare pro nobis . Hinc occurrerunt ex Cantico canticorum Ecclesiae verba dicentis, Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? cum vellet ire, et aperire ei qui venerat ad eam, et pulsaverat, sibique aperiri poposcerat, ille speciosus forma prae filiis hominum . Hinc quaestio nata est quam coarctare noluimus angustiis temporis, ideoque distulimus, quonam modo Ecclesia timeat inquinare pedes, dum pergit ad Christum, quos baptismate laverat Christi. 2. Sic enim ait: « Ego dormio, et cor meum vigilat; vox fratruelis mei pulsat ad januam » Deinde dicit etiam ipse: « Aperi mihi, soror mea, Sponsa, columba mea, perfecta mea, quia caput meum repletum est rore, et crines mei guttis noctis . Consibile sacramentum! o grande mysterium! Ergone timet inquinare pedes, veniendo ad eum qui lavit suorum discipulorum pedes? Timet certe, quia per terram venit ad eum, qui etiam in terra est,
Abbreviated transcription (Latin):
Non immemor mei debitiiam reddendi tempus agnosco¬
donetunde reddam quidonauit ut debeam: Donaue
enim dilectionem dequa dictum est : Neminiquiequam deb¬
atis nisi ut inuicem dilgatis. Donet &iam sermonem ques
uideo me debere dilectis: Ex pectationem ur̃am ad hoe nens
distuleram. ut &plicarem sicut possem : quem ad modun&e
quod saulo interra sȩuientidicit: Quidme per sequers
Vt autem hoc quȩrendum susciperemur id tractabatur qđ
eder dñs discipulis lauit: cumiam ipsi discipuli lotiessent
ec opur haberent nisi peder lauare : Vbiusum est intell¬
Indum quod baptismo quidem homo totus abluitur: Sed
am isto postea uiuit in saeculo humanis affectibus terrã
lut pedibus calcans : Ipsa scilic& conuersatione uitae
us contrahit unde dicat. Dimitte nobis debita nr̃a: Ac
&iam inde mundatur abeo quipedes lauit discipulis suis

Expanded text:
um pergit ad Christum. 1. Non immemor mei debiti, jam reddendi tempus agnoscoum pergit ad Christum. 1. Non immemor mei debiti, jam reddendi tempus agnoscoDonet unde reddam, qui donavit ut debeam. Donavit enim dilectionem, de qua dictum est, Nemini quidquam debentis, nisi ut invicem diligatis ; donet etiam sermonem, quem video me debere dilectis. Exspectationem vestram ad hoc nempe distuleram, ut explicarem sicut possem, quemadmodum etiamquod et Saulo in terra saevienti dicit, Quid me persequeris ? Ut autem hoc quaerendum susciperemus, id tractabatur quod pedes Dominus discipulis lavit, cum jam ipsi discipuli loti essent, nec opus haberent, nisi pedes lavare. Ubi visum est intelligendum quod Baptismo quidem homo totus abluitur; sed dum isto postea vivit in saeculo, humanis affectibus terram velut pedibus calcans, ipsa scilicet conversatione vitae hujus, contrahit unde dicat, Dimitte nobis debita nostra . Ac sic etiam inde mundatur ab eo qui pedes lavit discipulis suis ,
Abbreviated transcription (Latin):
Lauipedes meos: quomodo inquinabo eus. Dicit enim
hoc cum cogitur ad xp̃m uenire & terrã calcare cumuen
Alia questio rursus & oritur: non ne xp̃s sur sum est:
Nonne ascendit in caelum & sedet ad dexteram patrir:
Nonne apłus ad nos clamat &dicit: Siergo resurr& ist
cum xp̃o quae sursum sunt sapete ubi xp̃r est ind& tera
dĩ sedens Quae sursum sunt querite nonquȩ suꝑ terras
Quomodo ergo ut ad xp̃m eamus terrã calcare compe¬
limur cumpotius nobir sursum cor habendum sit ad dñs
ut cum illo esie possimus: Videtis fr̃s hodier ni temporis
angustias istam coartare questionem: Quod & siuor foro
minus uidetar: Ego ut cumq uideo quantȩ disputationis
indgeat. Vnde peto ut eampotius suspendi quam nede¬
getius uel angustius per tractari: Non fraudata : sed ali¬
ta &pectatione patiamini : Aderit enimdñr quinos deb¬
tores facit ut faciat &iam redditores. Amep fiuit sen

Expanded text:
Lavi pedes meos; quomodo inquinabo illos ? Dicit enim hoc cum cogitur ad Christum venire, et terram calcare cum venit. Alia quaestio rursus exoritur. Nonne Christus sursum est? nonne ascendit in coelum, et sedet ad dexteram Patris? nonne Apostolus clamat, et dicit, Si ergo resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, ubi Christus est ad dexteram Dei sedens, quae sursum sunt quaerite, non quae super terram ? Quomodo ergo ut ad Christum eamus, terram calcare compellimur; cum potius nobis sursum cor habendum sit ad Dominum, ut cum illo esse possimus? Videtis, fratres, hodierni temporis angustias istam coarctare quaestionem. Quod et si vos forte minus videtis, ego utcumque video quantae disputationis indigeat. Unde peto ut eam potius suspendi, quam vel negligentius vel angustius pertractari, non fraudata, sed dilata exspectatione patiamini. Aderit enim Dominus qui nos debitores facit, ut faciat etiam redditores. TRACTATUS LVII.
Abbreviated transcription (Latin):
celligi Qm̃ geminȩ est gigans ille substantiae : Quiȩcul¬
uit adcussendam uiam: Uerbum enim caro factum est :
cest dĩ homo factus est : proinde ita doxisse posset uideri
accipit siquem misero. me secundum hominẽ accipit
lautem me secundumdm̃ accipit: accipit eum quime
Sed cum ista dicebat non ab illo natusȩ unitas. sed
o qui mitatur mittentis commendabatur auctori
Sic itaque unusquisque eum qui est missus accipiat.
in illo eum̃ qui misit attendat: Siergo actendas xp̃m
spatrem in filio. inuenier unigeniti genitorem: Ae sic
eo qui missus est sine ullo accipi errore mittentem:ea quȩ
untur in euangelio. Non sunt temporir breuitate coar¬
pda÷ et ideo sermo iste kem̃i uelut ouium sc̃arumcib
si sufficit. salubriter capiatur : Si exiguus ẽidesiderabiho

Expanded text:
elligi, quoniam geminae est ille gigas substantiae, qui exsultavit ad currendam viam : Verbum enim caro factum est , hoc est, Deus homo factus est. Proinde ita dixisse posset videri, Qui accipit si quem misero, me accipit secundum hominem: Qui autem me secundum Deum accipit, accipit eum qui me misit. Sed cum ista dicebat, non ab illo naturae unitas; sed in eo qui mittitur, mittentis commSic itaque unusquisque eum qui est missus accipiat, ut in illo eum qui misit attendat. Si ergo attendas Chris Patrem in Filio, invenies unigeniti Genitorem. Ac sic in eo qui missusequuntur in Evangelio, non sunt temporis brevitate coarctanda. Et ideo sermo iste, charissimi, velut ovium sanctarum cibus, si sufficit, salubriter capiatur; si exiguus est, desiderabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
nsequer. sixp̃s nonesset ds̃. Credit̾ indm̃ & in eumesedi
cuinatura est non rapina esse aequalemdõ. Sem& ip¬
menim &inaniuit. non tamen formam dĩ amitenr
d formam serui accipiens. Mortem metuttir huic for¬
ȩ serui. Non turbetur cor uestium: Suscitabit illam
rmadi. Sed quid est quod sequitur indomo patris mei
pansioner multe sunt. Nisiquia & sibime tuebant un¬
e audise debuesunt non turbetur cor uestrum : Quis enĩ
sum non metuer& cum ƿetsd̃ dictum esset sidentiori at
ue promptiori. non cantabit gallur donec me ternger :
tam quani ergoeisent ab illo perituri merito turba¬
mansuros. Quia &si alius est alio fortior. aliur alio fu¬
entior. aliur alio iustior. aliur alio sanctior : indomo
patris multȩ mansiones sunt. Nullus corlim alienabs¬
tur ab illadomo uibi mansionẽ prosuo quisq acceptise
est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus
quem pater familiar eis qui operati sunt inuinea iubti

Expanded text:
si Christus non esset Deus. Creditis in Deum, et in eum credite cui natura est, non rapina, esse aequalem Deo. Semetipsum enim exinanivit , non tamen formam Dei amittens, sed formam servi accipiens. Mortem metuitis huic formae servi? Non turbetur cor vestrum: Deus suscitabit illam formam Dei. Sed quid est quod sequitur: In domo Patris mei mansiones multae sunt? nisi quia et sibi metuebant: unde audire debuerunt: Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset, fidentiori atue promptiori, Non cantabit gallus donec ter me neges ? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbamansuros. Quia etsi alius est alio fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior; in domo Patris mansiones multae sunt; nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea jubet
Abbreviated transcription (Latin):
rbatus est. Non est tamen ullomodo dubitandũ
on eum animi insirmitate sed potestate turbatũ
lenobis desperatio salutis oriatur : quando non
ille gerebat in firmitatem quae in firimitas resumea¬
ne consumpta ẽ : sed qui non solũ homo uerum & iua
erat in effaebil distientia uniuersum genur haman
animi fortitudine superabat : Non ergo aliquo er
gente turbatus. sed turbauit semec ipsũ : quod deb
euideiter ex pressum est quando lazarum suscta
Nam bi scriptũ ẽ quod turbauerit semei psumas
hoc intellegitur &ubi non legitur scriptum &
me eum legitur fuisse turbatũ : Affectum quip
humanũ quando opostuis se iudicauit in se ipso po¬
te cammouite qui hominem totum potestate su

Expanded text:
turbatus est: non est tamen ullo modo dubitandum, turbatus est: non est tamen ullo modo dubitandum, non eum animi infirmitate, sed potestate turbatum; ne nobis desperatio salutis oriatur, quando non ille gerebat infirmitatem, quae infirmitas resurrectione consumpta est. Sed quia non solum homo, verumetiam Deus erat, ineffabili distantia universum genus humanum animi fortitudine superabat. Non ergo aliquo est cogente turbatus, sed turbavit semetipsum: quod de illo evidenter expressum est, quando Lazarum suscitavit. Nam ibi scriptum est quod turbavit semetipsum, ut hoc intelligatur et ubi non legitur scriptum, et tamen eum legitur fuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in semetipso potestate commovit, qui hominem totum potestate su
Abbreviated transcription (Latin):
Anforte ut inter silium & apłm atq inter patsem
& silium maneat paribus inter uallir ista distinctio
dequalis erit spr̃ scr̃ filio sed nec hoc uultis : ubi ergo eum
posituriestir. Siquanta filium patri tanta apłm filo
discretione subponitir : Cohibete itaque ur̃ȩ psesums¬
tionis audaciam & in his uerbis nolite querere quas
& apłi tantam patris filiiq distantiam : Ipsum filium po¬
audite dicentem: Ego & pater unum sumus: Vbiueritas
er intergenitorem & unigenitum nullam distantiae
rpetra confregit. Sed hereticorum calumnia refutata
nam modo nos accepturi sumur haec uerba dominica:
t accipit eum qui me misit: Sienim uoluerimus intel¬
re ideodictum : Qui me accipit accipit eum qui me misit
od unius naturae sint pater & filiur.: Consequens uidebi
& eorundem uerborum regula quia dictum est. Qui
apit siquem misero me accipit:Vt unius naturȩ sit

Expanded text:
An forte, ut inter Filium et apostolum, atque inter Patrem An forte, ut inter Filium et apostolum, atque inter Patrem et Filium maneat paribus intervallis ista distinctio, aequalis erit Spiritus sanctus Filio? Sed nec hoc vultis. Ubi ergo eum posituri estis, si quanta Filium Patri, tanta apostolum Filio discretione supponitis? Cohibete itaque vestrae praesumptionis audaciam; et in his verbis nolite quaerere quanet apostoli, tantam Patris Filiique distantiam. Ipsum Filium audite potius dicentem, Ego et Pater unum sumus . Ubi veritas vobis inter Genitorem et Unigenitum nullam distantiae vestras petra confregit. 3. Sed haereticorum calumnia refutata, quonam modo nos accepturi sumus haec dominica verba, e accipit, accipit eum qui me misit? Si enim voluerimus intelligere ideo dictum, Qui me accipit, accipit eum qui me misit, quod unius naturae sint Pater et Filius; consequens videbitur ex eorumdem verborum regula, qua dictum est, Qui accipit si quem misero, me accipit, ut unius naturae sit
Abbreviated transcription (Latin):
aedmento: srone iundare : Im mo uex id &iam nor
adlimontos in hiuiuis lomimei operis astitudins nouer iñ¬
ut confesĩ inuicem delicta nr̃a oremus pronobis. sicut
& xp̃r interpellat pronobis. Audiamus apłum iacd
hoc ipsum euidentissime prȩcipientem acdicentem
Confitemini inuicem delicta ur̃a & orate prouobiro
& ad hoc dñs nobis dedit xemplum. Sienim ille qui uli
peccatum nec habet nechabuit nec habebit orat pros
catis nr̃is quanto magis nos inuicem pronr̃ir orase
bemus : Et sidimitat nobis ille cui non habemur quo
dimittamur: Quanto mogis dimit tere debemus in ue
nobis qui sine peccato hic uiuere nonualemus : Quides
uidetur dñs in hac altitudine sacramenti signisicareo
apłus Donanter uobis met ipsis: siquis ad uersus ali
habet querellam: sicut & dñr donauit uobis : Ita &us
inuiceniitaque nobis delictadonemus. & pronrir di¬
tis in uicem oremus : Atq: ita quod ammodo inuicen
pedes nr̃or lauemũs: Nostrum est donante ipso mi¬

Expanded text:
Imo vero id etiam nos esse admonitos in ejus dominici operis altitudine noverimuut confessi invicem delicta nostra, oremus pro nobis, sicut Christus interpellat pro nobis. Audivimus apostolum Jacobum hoc ipsum evidentissime praecipientem ac dicentem: Confitemini invicem delicta vestra, et orate pro vobis , quia ad hoc Dominus nobis dedit exemplum. Si enim ille qui nullum peccatum nec habet, nec habuit, nec habebit, orat pro peccatis nostris, quanto magis nos invicem pro nostris orare debemus! et si dimittit nobis ille, cui non habemus quod dimittamus, quanto magis dimittere debemus invicem nobis, qui sine peccato hic vivere non valemus? Quid enim videtur in hac altitudine sacramenti Dominus significare  ut si quis adversus aliquem habet querelam, sicut Dominus donavit nobis, ita et nos invicem. Itaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis invicem oremus. Atque ita quodammodo invicem pedes nostros lavemus. Nostrum est, donante ipso, mi
Abbreviated transcription (Latin):
quia & nor dimittemus debitoribus nr̃ir. Quando
udimus & ultante cum incaelestib: ossa humiliata : Sed
ando te pixdicamus terram calcamus ut tibi aperi¬
ius. & ideo sirepsehendimur perturbamur: Silau¬
mnur inflamur Laua pedes niðr ante mundatos. sed
ad aperiendũ tibi per terram pergimus inquina
Haec uobis hodie satis sint đłmiisiquid secus quam
stuit dicenter fortassis offendimus uel laudibus usis
oderatius quam oportuit eleuatisumus : Impe trate
dationem pedibus nr̃u dõ placentibur orationibus upir¬

Expanded text:
quia et nos dimittimus debitoribus nostris . Quando te audimus, exsultant tecum in coelestibus ossa humiliata . Sed quando te praedicamus, terram calcamus ut tibi aperiamus: et ideo si reprehendimur, perturbamur; si laudamur, inflamur. Lava pedes nostros ante mundatos, sed cum ad aperiendum tibi per terram pergimus, inquinatos. Haec vobis hodie satis sint, dilectissimi. Si quid secus quam oportuit dicentes fortassis offendimus, vel laudibus vestris immoderatius quam oportuit elevati sumus; impetrate mundationem pedibus nostris, Deo placentibus orationibus v
Abbreviated transcription (Latin):
re: Ac sic xp̃o aperire ut cumq possunt: Sed in his dists¬
tatibus actionum peccare metuunt:
li inquid pedes meos: quomodo inquin abo eos:. Quisqͥr
mn in uerbo non offendit hic per fectus est uir: & quis
perfectus quis est qui non offendit intanta habundan
iniquitatis. tanto frigore caritatir : Laui pedes meos
modo in quinabo eos: Quando quidem leo & audio
te multi magistrifieri frr̃. qm̃ magis iudiciũ sumitis.¬

Expanded text:
ere, ac sic Christo aperire utcumque possunt, sed in his difficulere, ac sic Christo aperire utcumque possunt, sed in his difficultatibus actionum peccare metuunt, Lavi, inquit, pedes meos; quomodo inquinabo illos? Quisquis enim in verbo non offendit, hic perfectus est vir. Et quis est perfectus? quis est qui non offendit in tanta abundantia iniquitatis, tanto frigore charitatis? Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? Quandoquidem lego, et audio, Nolite multi magistri fieri, fratres, quoniam majus judici
Abbreviated transcription (Latin):
scõs apostolos et predicatores ueritatis antiquos excitas
aduersus abundantiam iniquitatis qua feruor s¬
guit caritatis.: Sed in eis qui lam decorpore exe¬
runt et carnis indumento expoliati sunt. Neque
enim abea separati sunt. respondit ecclesia: &ui me
tunicam meam quomodo induam eam: Recipietur
quidem illa tunica. & in eis qui iam &utisunt rurss¬
carne uestietur ecclesia. Non tamen nunc quando
ferue faciendi sunt frigidi: sed tunc quando sesure¬
turi sunt mortui: passa ergo difficultatem propto
inopiam prȩdicatorum & recolens illasua membra
Sana sermonibus. scã moribus. sediam &uta corpos¬
bus. ingemit &dicit ecclesia: &uime tunica mea quo¬
modo induam eam : Menibra illa mea quȩ xp̃o aperis
&iangelitando &cellentissime potuerunt. quomoad eo¬
pora quibus &uta sunt redire nunc possunt. Deinde es¬
piciens ad eos qui psedicase & populos ad quirese acres¬

Expanded text:
sanctos apostolos et praedicatores veritatis antiquos excitari sanctos apostolos et praedicatores veritatis antiquos excitari adversus abundantiam iniquitatis, qua fervor friguit charitatis. Sed in eis qui jam de corpore exierunt, et carnis indumento exspoliati sunt neque enim ab ea separati sunt, respondet Ecclesia, Exui me tunica mea; quomodo induam eam? Recipietur quidem illa tunica, et in eis qui jam exuti sunt, rursus vestietur carne Ecclesia: non tamen nunc quando fervefaciendi sunt frigidi, sed tunc quando resurrecturi sunt mortui. Passa ergo difficultatem propter inopiam praedicatorum, et recolens illa sua membra sana sermonibus, sancta moribus, sed jam exuta corporibus, ingemit et dicit Ecclesia, Exui me tunica mea; quomodo induam eam? Membra illa mea quae Christo aperire evangelizando excellentissime potuerunt, quomodo ad corpora quibus exuta sunt, redire nunc possunt? 6. Deinde respiciens ad eos qui praedicare, et populos acquirere ac reg
Abbreviated transcription (Latin):
me clausum est : tustudes otio paucorum : & habun¬
ite iniquitate resrgescit caritas multorum : Nox
pre iniquitas est. Ros uero eius & guttȩ hi sunt qui se¬
tescunt & cadunt. Et faciunt srggescese caput xp̃i.
cit ut non ametur dr̃: Caput enim xp̃i dr̃ Sed por¬
itur incrinibus id est insaeramentis uisibilibus tole¬
tour. nequaquam interiora sensur at tingunt : pulsat
ouit acutiat quietem scĩr otiosis & clamat . Aperimilu
oruine meo soror mea. De accessumeo proxima mea
de spu meo columba mea. Deser mone meo quem pleniur
& otio didicisti per fecta mea : Aperimili psedica me: a
eos quippe qui clauserunt contra me quomodo intrabo
sine aperiente : quomodo enim audient sine piedicantẽ
Hincfit ut etiam hi qui amant otium studiorum bo¬
norum. et nolunt perpeti laboriosarum molestias accs¬
num. eo quod minur idoneos adhȩc ministranda et sinę
reprehensione agenda sesentiunt:mallent si fieri pos

Expanded text:
m clausum est: tu studes otio paucorum, et abundante iniquitate refrigescit charitas multorum . Nox quippe, iniquitas est: ros vero ejus et guttae, hi sunt qui refrigescunt et cadunt, et faciunt refrigescere caput Christi, hoc est, ut non ametur Deus. Caput enim Christi Deus . Sed portantur in crinibus, id est, in sacramentis visibilibus tolerantur: nequaquam interiora sensus attingunt. Pulsat ergo ut excutiat quietem sanctis otiosis, et clamat, Aperi mihi, de sanguine meo soror mea, de accessu meo proxima mea, de spiritu meo columba mea, de sermone meo quem plenius ex otio didicisti perfecta mea; aperi mihi, praedica me. Ad eos quippe qui clauserunt contra me, quomodo intrabo sine aperiente? quomodo enim audient sine praedicante ? 5. Hinc fit ut etiam hi qui amant otium studiorum bonorum, et nolunt perpeti laboriosarum molestias actionum, eo quod minus idoneos ad haec ministranda, et sine reprehensione agenda se sentiunt; mallent, si fieri posset,
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. Nam & apostolus in posterum pru¬
dens ait. Siquis fideles hab& uiduas. suffu¬
ter tribuat eis ut non grau&ur aeclesia. Quoue
uiduis sufficere possit. Cum ergo accepissa
buccellam &ut continuo : erat autem nox
ipre quiexut : eratnox. Cum ergo & iss& nox
Ait ihs. Nunc clarificatus est filius hominis
Dies ergo diei eructauit uerbum. Id est xp̃s
discipulis fidelibus ut audirent eum & amas
sequendo: & nox noct ad nuntiauit scientian
Idest iudas iuda eis in fidelibus : Vt uenirent ao
eum & adprehenderent persequendo. Sedi
hinc in sermone dnĩ qui est factus adpior antequ
teneretur ab impur Intent᷑ a flagitatur auditor
& ideo eum prȩcipitare non debet. sed differre potis
de eo quod dicir er ds̃ elaripicaerus ess¬

Expanded text:
ratur. Nam et Apostolus in posterum proviratur. Nam et Apostolus in posterum providens, ait: Si quis fidelis habet viduas, sufficienter tribuat eis, ut non gravetur Ecclesia, quo veris viduis sufficere possit . 6. Cum ergo accepisset ille buccellam, exiit continuo. Erat autem nox. Et ipse qui exivit, erat nox. Cum ergo exisset nox, ait Jesus: Nunc clarificatus est Filius hominis. Dies ergo diei eructavit verbum, id est, Christus discipulis fidelibus, ut audirent cum, et amarent sequendo; et nox nocti annuntiavit scientiam , id est, Judas Judaeis infidelibus, ut venirent ad eum, et apprehenderent persequendo. Sed jam hinc in sermonem Domini, qui factus est ad pios, antequam teneretur ab impiis, intentior flagitatur auditor; et ideo cum praecipitare non debet, sed differre potius De eo quod Dominus ait, Nunc clarificatus es