comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mixtum raritatis. quã cetera elemĩta.
t̾ram. uł ab eo quod ferat᷑. hic aũ partĩ ad t̾¬
renam. partim ad celestem mat̾iam ꝑtinet.
Namille subtit. tibi tientosi acꝓcellosi motꝰ
non possunt existere. ad celestem ꝑtinet
parcem. Iste tͦ itirbulentior. qͥex alationibꝰ
humidis corꝑescit. t̾re deputatur. quiq ex
se multas spẽs reddit. Nam cõmorus uen¬
tos facit. uehementius concitatus ignes. ⁊
tonitiua. contractus: nubila. conspissatꝰ
pluuiam. congelantib nubib ignẽ nuẽ.
turbulentus congelantib densiorib mi¬
bib granctinem distentus: serenum effic̃.
nam aerem densum nubemeẽ. nubẽ ra-¬
re factam. ⁊ resolutam aerem. Nubes dic̃¬
tegat. nubes aũ densitas facit aeris. Uen¬
onitruum De tonitiuoͦ
dictum: quod sonus eius terreat. Nã
tonus sonus. qͥiõ int̾clum tam gri¬
uiter concutit omĩa. ita ut celum diseidis¬
se uicdeatur. quia cũ ꝓcella tiehementissime

Expanded text:
mixtum raritatis quam cetera elementa. mixtum raritatis quam cetera elementa. terram, vel ab eo quod feratur. Hic autem partim ad terrenam, partim ad caelestem materiam pertinet; nam ille subtilis, ubi ventosi ac procellosi motus non possunt existere, ad caelestem pertinet partem; iste vero turbulentior, qui exhalationibus humidis corporescit, terrae deputatur; quique ex se multas species reddit. Nam commotus ventos facit; vehementius concitatus ignes et tonitrua; contractus nubila; conspissatus pluviam; congelantibus nubilis nivem; turbulentius congelantibus densioribus nubilis grandinem; distentus serenum efficit. Nam aerem densum nubem esse, nubem rarefactam et solutam aerem. Nubes dicttegat. Nubes autem aeris densitas facit. Venti entonitruo . Tonitruum dictum quod sonus eius terreat; nam tonus sonus. Qui ideo interdum tam graviter concutit omnia ita ut caelum discississe videatur quia, cum procella vehementissimi
Abbreviated transcription (Latin):
quasctam partes temꝑie sua: incolere ꝑmisit.
quasdam negauit: en̾ormitate frigoris. uł ca¬
loris. Tone auͦ ip̃e quinꝙ sunt. que iõ rone¬
nem. s̃phere existunt. Quoꝵ pͥmus eciutlus. id̃
articus appellatur. eo quod intra eũ arcttrũ
signa inclusa ꝑcipiunt᷑. que manses inur¬
sarum spẽm ficte: septentones appellantr.
Sed̾s cͥculus exeo t̾rinostropicos dicitituq
in eo cͥculo: sol aqͥlonis finib estatem sticiens:
ultra eũ cͥculum nontransit: s statimreu̾¬
itmtur. ⁊ inde tͦpicos appellatur Tercuis cir¬
etilus him̃innos qͥ alatinis iõ eqͥnoc̾tialis ap
atq nox. quo circulo dimictia sphere parscon¬
stattira: p̃scͥbittr. Quartis cͥculus amtarti¬
cosuocatus. eo quod contͣruis sit cͥculo. quẽ
articon nominamꝰ. Quintus cͥeulus cimeri¬
nos tͦpicos. qͥ alatinis hiemalis. siue brumalis
hiemẽ his qͥ aqͥ lonib sunt facit. estatẽ aũ his
qͥ maustͥ partib ꝯmorantur. Todiacꝰ autẽ

Expanded text:
quasdam partes temperie sua incolere permisit, quasdam negavit, enormitate frigoris, aut caloris. Zonae autem ipsae quinque sunt: quae ideo zonne sphaerae existant. Quorum primus circulus ideo arcticos appellatur, eo quod intra eum arctorum signa inclusa perspiciuntur, quae a nostris in ursarum specie ficta septentriones appellantur. Secundus circulus ex eo terinos tropicos dicitur, quia in eo circulo sol aquilonis finibus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus circulus antarcticos vocatur, eo quod contrarius sit circulo, quem arcticon nominamus. Quintus circulus cimeronostropicos, qui a Latinis hiemalis sive brumalis mem his, qui ad Aquilonem sunt, facit, aestatem autem his, qui Austri partibus commorantur. Zodiacus autem
Abbreviated transcription (Latin):
more terre nascantur. Namintis terri. und̾
⁊ humus his in plenq̃ lumo gecur erescit. sic̃
quedam maritima augentur. que ruisus mi¬
nuente luna deficiunt. Sorex latinumẽ eo
quod rodat. ⁊ in mod̾ serre p̃cessit. antiqui pcid¬
autẽ soritem sauricem dicebant. sicrit ⁊ clo¬
dum claud̾. Mustela clicta: quasi mus longꝰ
nam telum alongitudine dictum. hec inge¬
nio subdola indomib uͥnritrit catulos suos
tranifert mutatꝙ serlem. serpentes etumet
mures ꝑsequitur. Dtio aũ sunt gri̾a mustelaꝵ.
alt̾m enĩ siluestͥum ẽ. distans magnitudine
oberans. falso aũ opinant᷑. qͥdñt inustelã
ore conciꝑe aure effundere partum. Mus a¬
Est insarclinia anmal ꝑexiguum a ranee
forma. que soli fuga dr̃. quod diẽ fugnt. me
tilis augentaui s. metali̾ płimaẽ occultũ

Expanded text:
more terrae nascantur; nam mus terra, unde more terrae nascantur; nam mus terra, unde et humus. His in plenilunio iecur crescit, sicut quaedam maritima augentur, quae rursus minuente luna deficiunt. Sorex Latinum quod rodat et in modum serrae praecidat. Antiqui autem sauricem dicebant, sicut et clodum claudum. Mustela dicta, quasi mus longus. Nam telum a longitudine dictum. Haec ingenio subdola in domibus, ubi nutrit catulos suos, transfert mutatque sedem, serpentes etiam et mures persequitur: duo autem sunt genera mustellarum. Alterum enim silvestre, est distans magnitudine,oberrans. Falso autem opinantur qui dicunt mustellam ore concipere, aure effundere partum. 4. MusaEst in Sardinia animal perexiguum, araneae forma, quae solifuga dicitur, quod diem fugiat. In metallis argentariis plurima est, occulto
Abbreviated transcription (Latin):
uulnẽt insequentes. Tindros bestiola exeo
numctipata: qriod inaquus tisettir. ⁊ maxĩe
innilo que siinueneret dormientẽ cordodris¬
lum. uolutat se in lutũ pͥmtim ⁊ intreͣt ꝑ
os eius inuentrẽ. ⁊ carpens omĩa int̾neaeiꝰ¬
odore suo ⁊ saiubraria ciboꝵ ⁊ uenenosaꝑ
nimcuiusq ueneni. siillus aũ asetis ẽnũ
cipatus. Hic etiamserpentes insequit᷑. qrii
cũ adiui̾sus aspidem pugnat. caridam exig̃
cepta corripitr. Musio appellatus quod ma-
rib infestussit. hunc utilgusca tum acap¬
crira uocant. Alii dicunt quod captat .i. uii
dit. nam tanto acute cernit ut fulgore lum¬
nis noctis tenebras suꝑet. Unde ag̾co ueñ
⁊ occultos cuniculos esfodit. ⁊ eicit p̃dam quã
inuenerit. Melo uł quod sit rotum dissimo
menbro. ut quod fanos petat. ⁊ assidue mella
ciptet. De miutis animantibus.Uii.¬
uspusillum animal grecum illino¬
menẽ. Quitqtud uͦereo trahit la¬
tinum ẽ. Aliidñt mures quiaexhu¬

Expanded text:
vulneret insequentes. Envulneret insequentes. Ennuncupata, quod in aquis versetur, et maxime in Nilo. Quae si invenerit dormientem Crocodilum, volutat se in lutum primum, et intrat per os ejus in ventrem, et carpens omnia inteodore suo et salubria ciborum et venenosa vim cuiusque veneni’, sed suillus a setis dictus est. Hic etiam serpentes insequitur, qui, cum adversus aspidem pugnat, caudam erigit, cepta corripitribus infestus sit. Hunc vulgus cattum a captura vocant. Alii dicunt, quod cattat, id est videt. Nam tanto acute cernit ut fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde a Graeco venit et occultos cuniculos effodit, et eicit praedam quam invenerit. Melo, vel quod sit rotundissimo membro, vel quod favos petat et assidue mella captet. § 3 De minutis animantibus. Mus pusillum animal. Graecum illi nomen est; quidquid vero ex eo trahit Latinum fit. Alii dicunt mures quod ex hu
Abbreviated transcription (Latin):
nantur: eo quiod multa meis simili tudo
rationis humane sentitur. s falsitmẽ. hii
elementoꝵ sagaces noua luna exultant. me¬
dia. ⁊ catia tͥstantur. fetus quos amant añ
se gestant. neglecti cͥca matrẽ herent. horũ
genera quinq sunt exquib iͥcopetici cau¬
das hũt. simia enim cũ caudaẽ quã quidã
crurã uocant. Spinge uillose sunt comis
mammnis ꝓminentib docues asitatis obli¬
uione. cenocefali ⁊ ipĩ similes sunt simiis.
s facie ad mod̾ canis. unde et muncuipati.
Satiri fticie ad mod̃ g̾ca grata ⁊ gesticulataᷤᷤ
montib inquieti. Cauitͥces toto pene aspec¬
tu aceteris distant. sunt enĩ in facie barba¬
ꝓducta. ⁊ latacauda. Leonto fanos bestia mo¬
dica. et ex eo ita uocata: quia capta exuritͣ
euisꝙ cinere asꝑse carnes ⁊ posite ꝑcõpita.
semitaitim leones necant. siquantuilũcũꝙ
merinatii simile uocatũ abstridore pma¬
rum. quas tergo laxatas emittit. ut canes

Expanded text:
antur, eo quod multa in eis similitudo antur, eo quod multa in eis similitudo rationis humanae sentitur; sed falsum est. Hi elementorum sagaces nova luna exultant, media et cava tristantur. Fetus, quos amant, ante se gestant; neglecti circa matrem haerent. Horum genera quinque sunt, ex quibus cercopitheci caudas habent; simia enim cum cauda est, quam quidam cluram vocant. Sphingae villosae sunt comis, mammis prominentibus, dociles ad feritatis oblivionem. Cynocephali et ipsi similes simiis, sed facie ad modum canis; unde et nuncupati. Satyri facie admodum grata, et gesticulatis motibus inquieti. Callitriches totu paene aspectu a ceteris distant. Sunt enim in facie producta barba et lata cauda. Leontophonos bestia modica; et ex eo ita vocata quia capta exuritur, eiusque cinere aspersae carnes et positae per conpita semitarum leones necant, si quantulumcumque erinacii simile, vocatum ab stridore spinarum, quas tergo laxatas emittit ut canes
Abbreviated transcription (Latin):
libiͦs hñt. Namq soli sua nomina recognos¬
cunt. dnõs suos diligunt. dnõꝵ tecta defen¬
dunt. ꝓdñissus se morti obitiunt. uolum
stremo nature ẽ extra homines ẽẽ non posse.
Incanib duosunt. aut fortitudo ant ueloti¬
tas. Catuli abusiue dicuntur. quarum libet
bestiarum filii. Nam pͥe catuli canum sunt ꝑ
inter se miscentur forte. solent ⁊ indi femi¬
uas canes. noctu insiliis alligatas admiti
ad tigres bestias aquib insiliri ⁊ nasciex eod̾
fetticanes adeo ac̾rimos ⁊ fortes. ut complexu
leones ꝓstertant. Uulpis dicta quasi uola¬
pis. ẽ enĩ uolubilis pecłib.⁊ nonqͣ. rectisitine¬
tum anmas insidiis ꝗ clecipiens nam nonduꝰ uͥ
hu̾it escam. fingit mortẽ. sicꝙ descendentes
quasi ad cadauer aues rapit ⁊ deuorar. Sy¬
mias dm̃s quod supp̃ssis narib sint. ⁊ facie
feda rrigis turpiter follicantib licet ⁊ capes¬
larumsit. p̃ssum hr̃e nasum. Alii simias

Expanded text:
libus habent. Namque soli sua nomina recognoslibus habent. Namque soli sua nomina recognoscunt; dominos suos diligunt; dominorum tecta defendunt; pro dominis suis se morti obiciunt; volunt. Quorum postremo naturae est extra homines esse non posse. In canibus duo sunt: aut fortitudo, aut velocitas. Catuli abusive dicuntur quarumlibet bestiarum filii. Nam proprie catuli canum sunt, pinter se forte miscuntur. Solent et Indi feminas canes noctu in silvis alligatas admitti ad tigres bestias, a quibus insiliri, et nasci ex eodem foetu canes adeo acerrimos et fortes ut in conplexu leones prosternant. Vulpes dicta, quasi volupes. Est enim volubilis pedibus, et numquam rectis itinetum animal, insidiisque decipiens. Nam dum non habuerit escam, fingit mortem, sicque descendentes, quasi ad cadaver, aves rapit, et devorat. mias dicimus, quod suppressis naribus sint et facie foeda, rugis turpiter follicantibus; licet et capellarum sit pressum habere nasum. Alii simias
Abbreviated transcription (Latin):
linguam uram̃m traniferctir. Lripos enim illi li¬
cos dicunt licos autẽ gͣce: amortib appellat᷑.
quod rabie rapacitatis queciĩq inuenent tru¬
cidet. Alii lupos uocatos auint. quasi ieopos.
quod quasi leonis itasit illi iiitus inpedibꝰ¬
unde ⁊ quicquid pede dep̃sserit non uit.
Rapax autẽ bestia. ⁊ ciuioris appetens. de qͦ
rustici auint uocem hominẽ ꝑdere. situm
lupus pͥor uidĩt. Unde ⁊ stibito tacenti dicit᷑
lupusẽ infabiua. Certesise. p̃uisum sense¬
rit: deponit feritatis audaciã. luꝑicoto ati no
non amplus dies duod ecĩ coeunt. famẽ diu
portant. ⁊ post longa ieuima: multũ deuo¬
uant. lupos ethiopia mittit. ceiuice uibatoᷤᷤ
⁊ tantum uario: ut nullũ colorẽ illis dicant
detur. g̾ce enuncenos dicit᷑. licet eũ quidam
acanore latiats appellatum existunant.
eo quod insonat. Unde ⁊ canere. mchil aũ
sagatuis cambus. plus tnĩ sensris cẽtis aĩa¬

Expanded text:
linguam nostram transfertur. Lupos enim illi λύlinguam nostram transfertur. Lupos enim illi λύκους dicunt: λύκος autem Graece a moribus appellatur, quod rabie rapacitatis quaequae invenerit trucidet. Alii lupos vocatos aiunt quasi leopos, quod quasi leonisUnde et quidquid pede presserint non vivit. Rapax est bestia, et cruoris appetens. De quo rustici aiunt vocem hominem perdere, si eum lupus prior viderit. Unde et subito tacenti dicitur: Lupus est in fabula. Certe si se praevisum senserit, deponit ferocitatis audaciam. Lupi toto anno non amplius quam dies duodecim coeunt, famem diu portant, et post longa jejunia multum devorant. Lupos Aethiopia mittit cervice jubatos, et tantum varios, ut nullum colorem illis dicant videtur; Graece enim κύων dicitur. Licet eum quidam a canore latratus appellatum existiment, eo quod insonat; unde et canere. Nihil autem sagacius canibus; plus enim sensus ceteris anima
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. Inuidia quedam nature necalis ege¬
stio: transeat inusum humanum. linces di¬
Castores a castrando dicti sunt. nam testiculi
eorum apti sunt medicaminib. p̃p quos cũ
p̃senserĩt uenatorem: ipĩ se castrant ⁊ mor¬
sibiis uires suas amputant. De quib cicero
inscauriana. redimunt se a parte corꝑis. pp̃
quod maxime expetimtur. Iiuienalis. qui se
num. testicult. ipĩ sunt ⁊ fibri quietiam
pontici canes uocantur. Ursus fertur dic¬
tus. quod ore srio formet fetus. quasi orsus.
Nam auint eos informes generare partus.
⁊ quandã carnem nasci quam mater lambñ¬
do inmenbra cõponit. Unde ẽ illud. sic for¬
mat lingua fenũ. cũ ꝓtulit uuss. s hoc in. ursa¬
maturit᷑as partus facit. deniq beesimo die
generat. Unde euenit uit p̃cipitata fecunditas:
informis ꝓcreettir. Ursoꝵ capud inualid̾ tris ma¬
xima in brachiis ⁊ lumbis. unde uñdum exe¬
cti. non insistruit. Inpus g̃ca diriuatione in

Expanded text:
gunt, invidia quadam naturae ne talis egegunt, invidia quadam naturae ne talis egestio transeat in usum humanum. Lynces diCastores a castrando dicti sunt. Nam testiculi eorum apti sunt medicaminibus, propter quos cum praesenserint venatorem, ipsi se castrant et morsibus vires suas amputant. De quibus Cicero in Scauriana 2, 7: 'Redimunt se ea parte corporis, propter quod maxime expetuntur.' Iuvenalis 12, 34no testiculi. Ipsi sunt et fibri, qui etiam Pontici canes vocantur. Ursus fertur dictus quod ore suo formet fetus, quasi orsus. Nam aiunt eos informes generare partus, et carnem quandam nasci quam mater lambendo in membra conponit. Unde est illud: Sic format lingua fetum cum protulit ursa. Sed hoc inmaturitas partus facit: denique tricesimo die generat. Unde evenit ut praecipitata fecunditas informes procreet. Ursorum caput invalidum; vis maxima in brachiis et lumbis; unde interdum erecti insistunt. Lupus Graeca derivatione in
Abbreviated transcription (Latin):
phanti pͥus nascebant᷑ ninc sola eos india
gigiit. Gripes uocatur quod sit amimal pen¬
natum ⁊ quadrupes. hoc genus ferarũ miꝑbo¬
meleon non ht̃ unum coloiẽ. s diu̾saẽ uarce.¬
tate consparsus ut pardus. dictus autẽ ita. hꝰ qd
cameleontis corpuscłm. ad colores quos uidet.¬
facillima conũsione uariattir. quod alioium
Ammnalium nonẽ. ita ad conu̾sionem facilis
corpulentia. Cameleopardiis dicttis quoddũ
sit ut pardus albis maculis suꝑ asꝑsus collo
equo similis pedib bubuł. sapite tam̃ ca-¬
melo similis ẽ. hunc ethiopia gignit. Linciᷤᷤ
dictus. quia in lupoꝵ gn̾e numerat᷑. Bestia
maculis terga cdistinct̾a. rit parclus s simi¬
lis lupo. Unde ⁊ ille licos. iste lances. hꝰ uri¬
nam conũtere induriciam p̃ciosi lapidis dñt.
qui ligurius appellatur. quod ⁊ ipãs linces
sentire hoc documento ꝓbatur. Nã egestum
liquorem. harenis inquantũ potuerit conte¬

Expanded text:
phanti prius nascebantur; nunc sola eos India phanti prius nascebantur; nunc sola eos India gignit. 17. Gryphes vocantur, quod sit animal pennatum, et quadrupes. Hoc genus ferarum imeleon non habet unum colorem, sed diversa est varietate conspersus, ut pardus. Dictus autem ita, quod hujus cameleontis corpuscfacillima conversione variatur, quod aliorum animalium non est ita ad conversionem facilis corpulentia. Camelopardus dictus, quod dum sit ut pardus albis maculis superaspersus, collo equo similis, pedibus bubulis, capite tamen camelo est similis. Hunc Aethiopia gignit. Lyncis dictus, quia in luporum genere numeratur; bestia maculis terga distincta ut pardus, sed similis lupo: unde et ille λύκος, iste lyncis. Huius urinam convertere in duritiam pretiosi lapidis dicunt, qui lyncurius appellatur, quod et ipsas lynces sentire hoc documento probatur. Nam egestum liquorem harenis, in quantum potuerint, conte
Abbreviated transcription (Latin):
cur. Plephantum g̃ci amagnitudine corꝑis
uocatũ putant. quod formam montis p̃fe¬
rat. g̾ce enĩ mons oleofi dicitur. ap̃ indoᷤᷤ
autem auoce barro uocatur. unde ⁊ uoxeiꝰ
barritus. ⁊ dentes ebur. Nostium autẽ ꝓmꝰ¬
cida dicitur. Qm̃ illo pabula ori admonet
⁊ ẽ angui similis. ualio munitus eburneo.
hos boues lucas dictos ab antiquis romanis
boties. quia nullum animal granctuisiud̃¬
bant. Lucas quia in lucanisa illos pͥmospar¬
pirids inp̃lio obiecit romanis. namhoc gꝰ
tamquam de muro iaculis dimicant. In¬
tellectu autẽ ⁊ memora multa uigent g̾ga
tim incetunt. motuq quoualetit solem sa¬
lutant. marem fugtunt adu̾si cohetint. qñ
aũ parturiunt: inaquis uł insulis dimit
tunt fetus. pp̃ dracones quib inimici s̃. et
abeis implicati necantur. Bienirio aũ portãt
Eetis. necamplius quam semel gignunt.
ne ples: s tm̃unum. Uiuunt aitte annos
tiescentos ap̃ solam affricam ⁊ indiam ele¬

Expanded text:
tur. 14. Elephantem Graeci a magnitudine corporis tur. 14. Elephantem Graeci a magnitudine corporis vocatum putant, 54 quod formam montis praeferat. Graece enim mons λόφος dicitur. Apud Indos autem a voce barro vocatur; unde et vox eius barritus, et dentes ebur. Rostrum autem proboscida dicitur, quoniam illo pabulum ori admovet; et est angui similis, vallo munitus eburno. Hos boves Lucas dictos ab antiquis Romanis: boves, quia nullum animal grandius videbant: Lucas, quia in Lucania illos primus Pyrrhus in proelio obiecit Romanis. Nam hoc genus tamquam de muro iaculis dimicant. Inteltim incedunt; motu quo valent, salutant; mare fugiunt, aversi cocunt. Quando autem parturiunt, in aquis tunt fetus propter dracones, quia inimici sunt, et ab eis implicati necantur. Biennio autem portant fetus, nec amplius, quam semel gignunt, nec plures, sed tantum unum. 55 Vivunt annos trecentos. Apud solam Africam et Indiam ele
Abbreviated transcription (Latin):
dus scd̃s post panteram: est genꝰ nariũ
acrelocissimum. ⁊ p̃ceps adsangͥnẽ saltu
enim admortemrait. Leo parclus ex adul¬
terio lcene ⁊ parcli nascitur. ⁊ ĩtiam origi¬
nem efficit sicut ⁊ plinuis in naturali
historia dicit leonem cũ parda. aut par¬
dum cum leena: concubere. ex utꝙ conti :¬
degeneres parcus creari: ut muliis ⁊ asinꝰ.
in nare cormi. Idem ⁊ monoceron . i.unicor¬
uisuis. eo quod unum cormi inmedia fron¬
te habeat. Pedum . iiii. ita acutum ⁊ uiali¬
dum. ut quicquid impetierit. aut uenti¬
let aut p̃feret. Namcũ ⁊ elephantis. sepe
certamen ht̃. ⁊ inuentre uulneratum ꝓst̾¬
uit. tante aũ ẽ fortitudinis. ut nulla ue̾nan¬
tium turctte capiattir. s sic̃ asserant. qui
naturas anmalium scͥpsercint. Wirgo pu¬
ella p̃ponitur. que uenienti sinum aꝑit.
inquo ille omm ferocitate deposita. caput
ponit. sicq soporatis. uelud inermis capi¬

Expanded text:
dus, secundus post pantherem est, genus varium, dus, secundus post pantherem est, genus varium, et velocissimum, et praeceps ad sanguinem. Saltu enim ad mortem ruit. 11. Leopardus ex adulterio leaenae, et pardi nascitur, et tertiam originem efficit, sicut et Plinius in naturali historia dicit leonem eum parda, aut pardum cum leaena concumbere, et ex utroque coitu degeneres partus creari, ut mulus et burdo. in nare cornu. Idem et monoceros, id est, unicornis, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quatuor, ita acutum, et validum, ut quidquid impetierit, aut ventilet, aut perforet. Nam et cum elephante saepe certamen habet, et in ventre vulneratum prosternit. 13. Tantae autem est fortitudinis, ut nulla venantium virtute capiatur; sed, sicut asserunt qui naturas animalium scripserunt, virgo puella proponitur, quae venienti sinum aperit, in quo ille, omni ferocitate deposita, caput ponit, sicque soporatus, velut inermis capi
Abbreviated transcription (Latin):
enim pareunt. Captiuos obuios: tepata¬
re ꝑmutitnt. homnẽ nonnisi in magna
di sagitam. est enim bestia uarqͥs distinc¬
ta maculis. turtite ⁊ uelocitate mittibilis.
om̃ ammalium sit amicus excepto dra¬
cone: siue et quia et sui generis societate:
gaudet et eandem similitulinẽ quicqͥd
accipit reddit. Panenĩ g̃ce: dirmne dicit᷑.
exftiluo cͥculis. ingraur alba distin guiat᷑
uanetate. hec semel omin̾o parturit. cꝰ
cause ratio manifestaẽ. namcũ mutero
matͥs caluere catuli: in maturisq ad nas¬
cendum uiribus. poue̾nt oduintq tpĩa.
moras. itaq oneratam fetib uuluã tamꝗͣ
obstantem parcui unguib lacerant es¬
fundit illa partum seupotus dimit¬
tit dolore cogente. Ita postea coreuptis
cicaitosis sedib geniale semen infusũ
nonerit acceptum s irritum resilit. Nã
piunus dicit animalia cũ acutis ungͥb
frequenter parere non posse. uiciantur
enim intͥnsecus se mouentib cattilis. Par¬

Expanded text:
enim parcunt; captivos obvios repatriaenim parcunt; captivos obvios repatriare permittunt; hominem non nisi in magna di sagittam. Est enim bestia variis distincta maculis, virtute et velocitate mirabilis; omnium animalium sit amicuscone; sive quia et sui generis societate gaudet, et ad eamdem similitudinem quidquid accipit reddit. Πᾶν enim Graece omne dicitur. ex fulvo circulis, nigra, vel alba distinguatur varietate. 9. Haec semel omnino parturit, cujus causae ratio manifesta est. Nam cum in utero matris coaluere catuli, maturisque ad nascendum viribus pollent, odiunt temporum moras. Itaque oneratam fetibus vulvam tanquam obstantem partui unguibus lacerant, effundit illa partum, seu potius dimittit, dolore cogente. Ita postea corruptis et cicatricosis sedibus genitale semen infusum non haeret acceptum, sed irritum resilit. Nam Plinius dicit animalia cum acutis unguibus frequenter parere non posse. Vitiantur enim intrinsecus se moventibus catulis. 10. Par
Abbreviated transcription (Latin):
parte coruptum. Leena uͦtotum g̾cum ẽ. si¬
crit ⁊ dracena. ut autẽ leena lea dicitur: us¬
ustirpatumẽ apoetis. leo autẽ g̃ce. latine rex
interp̃tantur. eo quod sit pͥnceps sit omĩm
bestiarum. cuius genus tͥfarium dicitur. ẽ
quib breues ⁊ iuba cͥsꝑa inbelles sunt. lon¬
gi ⁊ coma simplici: acressunt. animos eoꝵ
frons ⁊ cauda indicat. iuitus eoꝵ inpectore.
firmitas incapite. septi uenatorib terrã con¬
tuentur quoinimis conspectis uenabulis t̾¬
reantur. Rotarũ strepitus timent. s igne ᷤᷤ
magis. cumdorinierint uigilant oculi.
cum ambulant caudasua cooꝑuint uesti¬
gia sua. neeos uenator inueniat. Cũ genue¬
rint catulos: tͥb dieb ⁊ iͥb noctib catulꝰ
dormire dicitur. lunc deinde patͥs fremi¬
ta. uł ragitu ueluti tremestictus cubilis
locus suscitare dicittir catulũ dormien.¬
tem. sirca homnem naturã leonumẽ. ut
nisi lesi: nequeant irasci. Paret eiuĩ eorti
misid̾ia exid exemplis assiduis. ꝓstratic

Expanded text:
te corruptum. Leaena vero totum Graecum est, sicut et dracaena. Ut autem leaena lea dicatur usurpatum est a poetis. Leo autem Graece, Latine rex interpretatur, eo quod princeps sit omnium bestiarum. Cuius genus trifarium dicitur. E quibus breves et iuba crispa inbelles sunt; longi et coma simplici acres. Animos eorum frons et cauda indicat. Virtus eorum in pectore; firmitas in capite. Septi a venatoribus terram contuentur, quo minus conspectis venabulis terreantur. Rotarum timent strepitus, sed ignes magis. Cum dormierint, vigilant oculi; cum ambulant, cauda sua cooperiunt vestigia sua, ne eos venator inveniat. Cum genuerint catulum, tribus diebus et tribus noctibus catulus dormire fertur; tunc deinde patris fremitu vel rugitu veluti tremefactus cubilis locus suscitare dicitur catulum dormientem. Circa hominem leonum natura est ut nisi laesi nequeant irasci. Patet enim eorum misericordia exemplis assiduis. Prostratis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut rotaẽ uñ breuis etiam rocelli.
orbictilus appellatur: undiq enun occeanꝰ
cͥcum fluens euis incͥculo ambro fines. Dini¬
sus ẽ aũ tͥfarte. equib una pars asia. alta
europa. t̾cia affrica: minicupantur. quas tis
partes orbis: uet̾es non equalit̾ diuseium.
Namasia americdie ꝑorientẽ tisq ad septentͥ¬
onem: ꝑuenit. Puropa uͦaseptentone usq ad
occidentẽ. atq inde affrica: ab occidente usꝙ
ad meridiem. Unde eudent̾ orbem dimidi¬
um ilue tenent. enropa ⁊ affrica. alium uͦdi
midium sola asia. S iõ iste due partes fcẽst̃.
quia int̾ ntqͦ ab occeano mare magnũ iugͥdi¬
malter uͦenropa.⁊ affrica. De afia et par¬
lieris ẽ appellata. que aput ann¬
intereia orbis parte disposita. ab ortu solis
ameridie occeano. ab occiduo nr̃o marifi¬
nitir. aseptentͥone meotide laci. ⁊ tanal
fluiio: t̾minatur: ht̾ aũ puincias multas
⁊ regiones. quarum breuiter nomina ⁊ situs

Expanded text:
sicut rota est; unde brevis etiam rotella sicut rota est; unde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in circulo ambit fines. Divisus est autem trifarie: e quibus una pars Asia, altera Europa, tertia Africa nuncupatur. Quas tres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt. Nam Asia a meridie per orientem usque ad septentrionem pervenit; Europa vero a septentrione usque ad occidentem; atque inde Africa ab occidente usque ad meridiem. Unde evidenter orbem dimidium duae tenent, Europa et Africa, alium vero dimidium sola Asia; sed ideo istae duae partes factae sunt, quia inter utramque ab Oceano mare Magnum ingrediin altera vero Europa et Africa. De asia . Alieris est appellata, quae apud antin tertia orbis parte disposita, ab oriente ortu solis, a meridie Oceano, ab occiduo nostro mare finitur, a septentrione Maeotide lacu et Tanai fluvio terminatur. Habet autem provincias multas et regiones, quarum breviter nomina et situs
Abbreviated transcription (Latin):
media inrindi regione posita
om̃ib partib celi inmodum
centri. equali int̾tiallo consi¬
itens. que singłari numero
totum orbem significat. płã¬
li uero singulas partes. cuius nomina diuĩsa
dat uanio. namterra dicta a suꝑiori parte qua
teritur. Humus abinferiori uł humida
terra ut submari. Celluis aũ qr frrictus eius
tollimus. hec ⁊ ops dic̾ta. eo ꝙ opẽ fert
frugib. sad̃ ⁊ arua abarando ⁊ colendo di¬
cupatur. sicrit scͥptura ait. quod uocau̾it
ds̃ terram aridam. Naturalis enim ꝓͥetas
siccitas ẽ terris Nam ut huiida sit. hoc
aquarim asfinitate sortituu. liuus motĩ
aui dñt nonclum eẽ inconcauis erus. qͥmotas
citati rupti aliqui montes tumuliq sedere
arii aquas generales dũt interris moiu. ⁊ eas
simł concutere sicuit uas ut dicit lucretius
cutiunt terre qͦ hiatus aut motu aquein¬
ferioris sit. aut crebris conitruis. aut de con¬
cauis t̾re ercimpentib uentis. De orbe .ii.¬
abis a rotumditate cireulidictꝰ. qͥi

Expanded text:
media mundi regione posita, omnibus partibus caeli in modum centri aequali intervallo consistens; quae singulari numero totum orbem significat, plurali vero singulas partes. Cuius nomina diversa dat ratio; nam terra dicta a superiori parte, qua teritur; humus ab inferiori vel humida terra, ut sub mari; tellus autem, quia fructus eius tollimus; haec et Ops dicta, eo quod opem fert frugibus; eadem et arva, ab arando et colendo vocupatur, sicut 142 Scriptura ait quod vocaverit Deus terram aridam. Naturalis enim proprietas siccitas est terrae; nam ut humida sit, hoc aquarum affinitate sortitur. Cujus motum alii dicunt ventum esse in concavis ejus, qui motus citatu rupti aliquot montes tumulique sedere.' Alii aquam dicunt genetalem in terris moveri, et eas simul concutere, sicut vas, ut dicit Lucretius cutiunt. Terrae quoque hiatus aut motu aquae inferioris fit, aut crebris tonitruis, aut de concavis terrae erumpentibus ventis. De orbe . Orbis a rotunditate circuli dictus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
gna. quod miram aque dulcedinẽ bãt a¬
deo ut ꝑfici reges quam dii int̾ripas ꝑfi¬
dis ftit fluit. sibi ex eo pocitia uindicart̃.
ex hoc amne quidã cignum sicilie eilicie
fluuium diuuari. existimant. Araxes ar¬
menie amnis qui abuno monte cũ eufra¬
te dit̾sa spẽ oritur. dictus: quod ipacita¬
te cuncta ꝓsternnt. Unde ⁊ cũ alexander
eũ trans gredi uellet ponte sabricato: tan¬
ta ui miᷤndauit. tt pontẽ dircieret. ħ
breuib int̾uauis ab eustaris orti. capis
tollit. ac de inde caspiũ fertur in ma¬
re. fliuiuis strie quiuocattir orientis iter¬
ta antiochie mrios decurrens. quia so¬
lis orcti oriens non longe aburbe mmare
conditur. quẽ tle originis sue tractii orien

Expanded text:
gua quod miram aquae dulcedinem habeat, agua quod miram aquae dulcedinem habeat, adeo ut Persici reges quamdiu inter ripas Persidis fluit, sibi ex eo pocula vindicarunt. Ex hoc amne quidam Cydnum Ciliciae fluvium derivari existimant. Araxis amnis Armeniae, qui ab uno monte cum Euphrate diversis specubus oritur, dictus quod rapacitate cuncta prosternit. Unde et cum Alexander eum transgredi vellet, ponte fabricato, tanta vi inundavit ut pontem dirueret. Hic brevibus intervallis ab Euphratis ortu caput tollit, ac deinde Caspium fertur in mare. Fluvius Syriae qui vocatur Orontes iuxta Antiochiae muros decurrens, qui a solis ortu conditur, quem de originis suae tractu Orient
Abbreviated transcription (Latin):
gridis bestie numia ꝑnicitate turrentis. su¬
frates fliuiius mesopotamie de paradiso co¬
pͥosissimus geminis. qui ꝑmecliam babiloni¬
am infliutꝰ. hicafiugib rł ab tib̾tate nom̃
accepit. nam hebraice eufrata artilitas in¬
terp̃tatur. Mesopotamiam enim inqͥbdã
locis ita inrigat: sicut nilus alexand̾am. sa¬
lustius autem auctor certissimris asserit
tigrem. ⁊ eufratem uno fonte manare inar¬
mema. qui ꝑdiu̾sa erintes longuis diudũ¬
tur. spatio medio relicto: multoꝵ milium.
que tamen terra que abip̃is ambitur: meso
ligendum. Indus fliuiuis orientis. quiarui¬
bromari accipitur. Staᷤpes fuit rex medo
rum antiqͥisimꝰ. ex quo amnis orientis no¬
menaccepit. qͥnunc id aspes dicitur. De quo
sit fluuius ꝑsarum. cdicitur tamen conrra
orientem decurrere. Araris fluiuus ori
bibet. cuitit enimͦ ꝑparthiam ⁊ assiriam.
Bactrus fluuuis orientis arege bactro
oaspis ꝑsarum fluiuus uocatuis eoꝵ lin¬

Expanded text:
stiae tigris nimia pernicitate currentis. Eustiae tigris nimia pernicitate currentis. Euphrates fluvius Mesopotamiae copiosissimus gemmis per mediam Babyloniam influit. Hic a frugibus vel ab ubertate nomen accepit; nam Hebraice Euphrata fertilitas interpretatur. Mesopotamiam etenim ita in quibusdam locis irrigat, sicut Nilus Alexandriam. Sallustius autem auctor certissimus asserit Tygrim et Euphratem uno fonte manare in Armenia, qui per diversa euntes longius dividantur spatio medio relicto multorum millium. Quae tamen terra quae ab ipsis ambitur Mesofluminibus intellegendum. Indus fluvius orientis, qui Rubro mari accipitur. Hystaspes fuit Medorum rex antiquissimus, ex quo amnis orientis nomen accepit, qui nunc Hydaspes dicitur. De quo sit fluvius Persarum, dicitur tamen contra orientem decurrere. Araris fluvius oriebibet. Currit enim per Parthiam et Assyriam. Bactrus fluvius orientis a rege Bactro Choaspis Persarum fluvius, vocatus eorum lin
Abbreviated transcription (Latin):
riis celebres memorantur. Geon fluuius de
paradiso exiens atq uniu̾sam ethiopiam
cingens. uocatus hoc nomine quod inc̾m̃
to sue exundationis terram egipti inriget.
efficit fecunditatẽ. Unde ⁊ nilus dictus est.
quasi. NIa N ua o .ii. Namantea nilus
latine melo dicebantir. apparet aũ innilide¬
lacu. De quo in meridiemu̾sus: exciptt᷑ abe¬
gipto. nbi aqͥlonis flatib reꝑcussus aqͥs retͦ¬
luctantib intumescit. ⁊ inundationẽ egip¬
son cõmemorat. exiens de paradiso ꝑgit ad
indie regiones. Dicttis aũ phison .i. caterua
quia decem magnis fluminib sub adiunctiꝰ
impletur. ⁊ effiettur umis. Ganger atĩuoca¬
tus arege gangare indie. fercur atĩnili mͦ
exaltare.⁊ suꝑ orientis terras eirimpere.
Tigns fluuius mesopotamie de paradiso ex
orens. ⁊ contra assirios ꝑgens. ⁊ post multos
cireuitus in mare mortiutm influens. uocatꝰ
nitẽ hoc nomine pp̃ uelocitatem. instar ri¬

Expanded text:
riis celebres memorantur. Geon fluvius de riis celebres memorantur. Geon fluvius de Paradiso exiens atque universam Aethiopiam cingens, vocatus hoc nomnto suae exundationis terram Aegypti irriget. t, qui efficit fecunditatem. Unde et Nilus dictus est, quasi nean y len trahens. Nam antea Nilus Latine Melo dicebatur. Apparet aulacu, de quo in meridiem versus excipitur Aegypto, ubi Aquilonis flatibus repercussus aquis retroluctantibus intumescit, et inundationem Aegypiptura cognominat, exiens de Paradiso pergit ad Indiae regiones. Dictus autem Phison, id est caterva, quia decem fluminibus magnis sibi adiunctis inpletur et efficitur unus: Ganges autem vocatus a rege Gangaro Indiae. Fertur autem Nili modo exaltari, et super Orientis terras erumpere. Tigris fluvius Mesopotamiae dergens contra Assyrios post multos circuitus in mare Mortuum influit. Vocatur autem hoc nomine propter velocitatem instar be
Abbreviated transcription (Latin):
cuuis aqua pͥor aut flumen quã fliuiuis.
i pͥor aqua quã dleciusus. Duostint aũ
fluminum gn̾a. untum torrens: auud ui
uum. Dequo uirgilius. donec me flumine
ruuo: abluero. Torrens ẽ aquea ueniens cũ
impetu. dicitis aũtorrens: qiria ꝑluitia cres¬
eit. siccicate torrescit .i. arescit. Dequo pacu¬
hius. flameo uapore torrens torret. Ciug̃ciab
hieme nomen dedercint. nos ab estate. sllia
tempore quosuct̾scit. nos atp̃r qͦ siccat᷑ Am¬
nis fliuiuisẽ. nemore acfrondib redimitꝰ.
⁊ ex ip̃a amenitate amnis uocatus. decͣsus ꝓͥe
fiis cursus. siuie aquarum sit. seu quarũ¬
libet rerum. Riuidicti: ꝙ diruentur ad ir¬
rigandꝰ .i. adindricent̾ aqrias inagris. ñãirri¬
gare inlucere ẽ. Gurges ꝓͥe lacus altus influ¬
mine. Puteus lacuis defossus. exquo haurtur
aqua. apotatione dictus. fons capudẽ aque
nascentis. quasi aquas stindens. quid̃a aũ flu¬
uiorum pͥisex causis nomina acceꝑunt.
exqtib non nuui notandisunt qͥm histo¬

Expanded text:
us aquae. Prius autem flumen quam fluvius, id est, prior aqua quam decursus. Duo sunt autem fluminum genera, unum torrens, alterum vivum. De quo Virgilius: Donec me flumine vivo abluero. Torrens est aqua veniens cum impetu. Dictus autem torrens quia pluvia crescit, siccitate torrescit, id est arescit. De quo Pacuvius 13: Flammeo vapore torrens torret. Cui Graeci ab hieme nomen dederunt, nos ab aestate; illi a tempore quo succrescit, nos a tempore quo siccatur. Amnis fluvius est nemore ac frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis vocatus. Decursus proprie finis cursus, sive aquarum sit seu quarumlibet rerum. Rivi dicti quod deriventur ad inrigandum, id est ad inducendum aquas in agris; nam inrigare inducere est. Gurges proprie locus altus in flumine. Puteus est locus defossus ex quo hauritur aqua, a potatione dictus. Fons caput est aquae nascentis, quasi aquas fundens. Quidam autem fluviorum propriis ex causis nomina acceperunt, ex quibus nonnulli notandi sunt qui in histo
Abbreviated transcription (Latin):
fontis. ⁊ dicta latex quod inuenis terre lateat.
Gutraẽ. que stat.stilla: que cadit. hinc stu¬
licidirim quasi guitia cadens. stiriaenim
rit dicamus stilla drim autẽ stat arit pnͣ¬
det de tectis uł arhorib. quasi glutinosa
guitaẽ. dũ ceciderit stillaẽ. Sptima ẽ dic
ta quod spuiat᷑. sordes enim sunt undaram¬
spume. unde ⁊ mustum.⁊ ea que coquunt᷑
spua purgantur. hinc ⁊ sputum. De flu

Expanded text:
fontis est; et dicta latex quod in venis terrae lateat. fontis est; et dicta latex quod in venis terrae lateat. Gutta est quae stat, stilla, quae cadit. Hinc stillicidium, quasi stilla cadens. Stiria enimut dicamus stilla: dum autem stat, aut pendet de tectis vel arboribus, quasi glutinosa gutta est; dum ceciderit, stilla est. Spuma dicta est ab eo quod spuatur; sordes enim sunt undarum; unde et mustum et ea quae coquuntur spuma purgantur. Hinc et sputum. De flu
Abbreviated transcription (Latin):
atate aiuiarum sic am bicbatur:. tit exalan¬
Nes inde ꝑanguistias aque sulphurre otor
q̃uissimꝰ aues suꝑuolantes aluti suoneca¬
et quam rem augtistis cesar intelligens
deicctis siluis ex pestilentib amena redctid̃
lota. lacus aũ idem ⁊ stagnũs. tibi inmen¬
sa aqua conueinit. slam diclumẽ stagntun
abeo quodillic aqua stet. nec decurrat.
speluince aquaruu latentium. ecͥsb
sontes ⁊ flumina ꝓcedinr. uł que occilte
sibitrr eum. Unde ⁊ abissus dicͥtts. nam
om̃s aque siue torrentes: ꝑoccultas uenas
admatͥcem abissum ret̾̃tuintr. fluctus di¬
cti. quod flatib fiant. uentoꝵ enĩ ipulsu
agitant᷑. agitate aque fluctuant. Aqua est
staitiua. ⁊ sine motu equalis. Unda uͦ: emi¬
nens liquor. qͥ semꝑ inmotuẽ. lucretius. ae¬
tias undas .i. motus ⁊ corpus illud quod re¬
aucitiat. Nam nec unda ꝑse aqua ẽ. s aqua in
motu quodam ⁊ agitatione quasi ab eundo
⁊redeundo unda nocata. Latex ꝓͥe liquor ẽ¬

Expanded text:
atur ut exhalantis inde per angustias aquae sulphureae odor gravissimus supervolantes aves halitu suo necaret: quam rem Augustus Caesar intellegens, deiectis silvis ex pestilentibus amoena reddidit loca. Lacus autem idem et stagnus, ubi inmensa aqua convenit. Nam dictus est stagnus ab eo qspeluncae aquarum latentium, e quibus fontes et flumina procedunt; vel quae occulte subter erunt, unde et Abyssus dictus. Nam omnes aquae, sive torrentes per occultas venas ad matricem abyssum revertuntur. 2. Fluctus dicti, quod flatibus fiant. Ventorum enim impulsu agitatae 132 aquae fluctuant. Aqua est stativa, et sine motu aequalis. 3. Unda vero, eminens liquor, qui semper in motu est. Lucretius: Aerias undas, id est, motus, et corpus illud quod refluctuat. Nam nec unda per se aqua est, sed aqua in motu quodam et agitatione, quasi ab eundo, et redeundo unda
Abbreviated transcription (Latin):
na. aliisqͦ auib noninpetit᷑. nec umquã
p̃dae. marta transuolat. ibiq hieme cõmora¬
uir Tuidos atarditate dictͥos. hiemis enĩ
confinio: se referunttir. Ttrdula quasi
maior turdus. cuuis stereore niscum gene¬
rare ptitatur. Uñ⁊ ꝓu̾biũ aput antiquos
erat. malums auem cacare. furfurio uocat᷑
pͥus farre in farinam redrcto: pasceretuR.
ficedule dicte quod ficus magis edant pã¬
cũpascarꝰ dulcib uius. cur potuis nomͣ
guires au̾dñt ⁊ ingestu. ⁊ in motu. ⁊ inuola¬
tu ⁊ inuoce. aniim: signa eẽ constituta.
Oscines auesuocant. que ore cantuq aus¬
picium facunt. ut coruus. cornix. pictis
Aites que uolatu ostendere futtira uident᷑
que si adu̾se sunt: mibe dicuntur. quod
inibeant: i. uetent. si prospere. p̃petes ⁊ ĩõ
p̃petes. quia om̃s aues pͥora petant uolanteᷤᷤ
Terciam faiciunt auguriorũ spẽm in auib
quam cõmunẽ uocant. exntroq ꝑmirta

Expanded text:
na. A diris quoque avibus non inpetitur, nec umquam na. A diris quoque avibus non inpetitur, nec umquam praeda est. Maria transvolat, ibique hieme commoratur. Turdos a tarditate dictos; hiemis enim confinio se referunt. Turdela quasi maior turdus; cuius stercore viscum generare putatur. Unde et proverbium apud antiquos erat, 'Malum sibi avem cacare.' Furfurio vocatus, quod prius farre in farinam redacto pasceretur. Ficedulae dictae, quod ficus magis edant. Pancum pascar dulcibus uvis, cur potius nomen gures autem dicunt et in gestu et in motu et in volatu et in voce avium signa esse constituta. Oscines aves vocant, quae ore cantuque auspicium faciunt; ut corvus, cornix, picus. Alites, quae volatu ostendere futura videntur; quae si adversae sunt, inebrae dicuntur, quod inhibeant, id est vetent; si prosperae, praepetes; et ideo praepetes, quia omnes aves priora petunt volantes. Tertiam faciunt speciem auguriorum in avibus, quam communem vocant, e
Abbreviated transcription (Latin):
insepulcͥs ⁊ humano stercore ꝯmorans. cuius
sanguine quisiͥsse inunxert dormitũ ꝑgẽs
demones sufocantes se uidebit. Tucos quos
spaniculos uocant auoce ꝑͥa nominatos. hii
ubi uemendi hñt tempiis. miluorum seapu¬
lis suscipiunt. ppꝰ breries ⁊ paruos uolatus.
ne ꝑ long̾a aeris spacia fatigati: deficiant
horum saliue. cicadas gignunt. Passeres
sunt inuita uolatilia aparuitate uo¬
cata. uñ ⁊ pausuli⁊ partri. Metula an¬
tiquitus: medula uocabit᷑. eo quod medtu¬
leti alii merilam auuit uocatam: quia so¬
la uolat. sicut mera uolans. hec cũ in omnib
locis nigrasit: in achaia aũ candida ẽ. hi¬
rundo dicta: quod eibos non sumat residẽs
s inaere capiat. escas⁊ edati garcula auis
⁊ ꝑtortuosos orbes ⁊ flexriosos eͥcuitus ꝑuo¬
lans. ⁊ inridis constrciendis ecluicandisq fe¬
tib sollertissima hñs etiam quiddam p̃scisũ
quod lapsura deferat. ne appetat culmi¬

Expanded text:
in sepulcris et humano stercore commorans. Cuius in sepulcris et humano stercore commorans. Cuius sanguine quisquis se inunxerit, dormitum pergens daemones suffocantes se videbit. Tucos, quos Hispani ciculos vocant, a voce propria nominatos. Hi veniendi habent tempus, milvorum scapulis suscepti propter breves et parvos volatus, ne per longa aeris spatia fatigati deficiant. Horum salivae cicadas gignunt. Passeres sunt minuta volatilia, a parvitate vocata; unde et pusilli parvi. Merula antiquitus medula vocabatur, eo quod modulet. Alii merulam aiunt vocatam quia sola volat, quasi mera volans. Haec cum in omnibus locis nigra sit, in Achaia autem candida est. Erundo dicta, quod cibos non sumat residens, sed in aere capiat escas et edat; garrula avis, per tortuosos orbes et flexuosos circuitus pervolans, et in nidis construendis educandisque fetibus sollertissima; habens etiam quiddam praescium, quod lapsura deserat nec appetat culmi
Abbreviated transcription (Latin):
consortio solitaria nscecdant. nec carnalem
copulam inde requirant. Pdix de rioce nom̃
ht̃. auisdolosa ⁊ inmunda. nam masculus in
masculum insurgit. ⁊ obliuiscitur sexum li¬
bido p̃ceps. adeo aut̃ẽ fraudulenta: ut alt̾iꝰ
oua diripiens foueat. s fraus furcũ fructũ
eos foriet relinquunt. ⁊ adeã que genuit re¬
uertuntur. Coturnices aĩono uocisꝰ dicte s̃
pͥmum in ortigia insula. hec adueniendi hñt
tempoiti. Nam estate depulsa: maria trans¬
meatit. Ortigometra dicitur que gregem du¬
cit. eam terre appropinquantẽ accipit᷑ ui¬
citare generis ext̾ni: ꝑquam caueant. pͥma
disemina cibos gratissimos hñt. semina ue¬
nenorum. quam obcausa eas uet̾es uescun¬
terclitercuit. soluum enim hoc animal sicut
⁊ homo cacduciun panur morbum. Opopã
g̃ei appellant eo quod sterrosti humana cõ¬
sideiat ⁊ fetenti pascatur fumo fimo. aius
spurcissima cristis extantib galenta. semꝑ

Expanded text:
consortio solitaria incedat, nec carnalem consortio solitaria incedat, nec carnalem copulam ultra requirat. Perdix de voce nomen habet, avis dolosa atque inmunda; nam masculus in masculum insurgit, et obliviscitur sexum libido praeceps. Adeo autem fraudulenta, ut alteri ova diripiens foveat; sed fraus fructum e fovit relinquunt, et ad eandem quae genuit revertuntur. Coturnices a sono vocis dictas, primum in Ortygia insula. Haec adveniendi habent tempora; nam aestate depulsa maria transmeant. Ortygometra dicitur quae gregem ducit. Eam terrae propinquantem accipiter vicitare generis externi, per quam caveant prima discrimina. Cibos gratissimos habent semina venenorum; quam ob causam eas veteres vesci interdixerunt. Solum enim hoc animal, sicut et homo, caducum patitur morbum. Upupam Graeci appellant eo quod stercora humana consideret, et foetenti pascatur fimo; avis spurcissima, cristis extantibus galeata, semper
Abbreviated transcription (Latin):
deruit cos posse temptare tiolatis: nullas eis
p̃bent escas. s u̾berant pennis. ⁊ anido p̃cipitãt.
atq teneros cõpellunt ad p̃dam. ne forte adul¬
ti pigrescant. Capis itala lingua dicit᷑. acapi¬
endo. hunc nr̃i falconem uocant. quod me̾ius
diguis sit. Milrius mollis ĩuirib ⁊ uolati qiͣ
mollis auis. itñ ⁊ nrimcupatus. rapacissima
tamen ⁊ semꝑdomesticis auib inficliator.
Ossifrangiis nulgo nocatur auis. que ossa ab
pit. Turtur auoce nomen accepit. auis pudi-¬
ca. ⁊ semꝑ inmontirĩ iugis. ⁊ indesertis soli¬
tudinib ꝯmorans. tect̾a enim hominum
git. domorum blanda semꝑ habitatͥx. solũ¬
be dicte quod earum colla ad singłas signi
ues mansuete. ⁊ iri homnnum multitudine
conũantes. acsine fetie antiqui quas uene
rias mincupabant. eo quod nidos frequentãt.¬
caste: ex morib appellantur. quod comites sĩt
castiratis. nam dicittir: quod amisso corporaili

Expanded text:
derint eos posse tentare volatus, nullas eis derint eos posse tentare volatus, nullas eis praebent escas, sed verberant pennis, et a nido praecipitant, atque a tenero compellunt ad praedam, ne forte adulti pigrescant. 57. Capys Itala lingua dicitur a capiendo. Hunc nostri falconem vocant, eo quod incurvis digitis sit. Milvus mollis et viribus et volatu, quasi mollis avis, unde et nuncupatus; rapacissimus tamen et semper domesticis avibus insidiator. Ossifragus vulgo appellatur avis quae ossa ab pit. Turtur de voce vocatur; avis pudica, et semper in montium iugis et in desertis solitudinibus commorans. Tecta enim hominum git; domorum blanda semper habitatrix. Columbae dictae, quod earum colla ad singulas ves mansuetae, et in hominum multitudine conrias nuncupabant, eo quod nidos frequentent,casta ex moribus appellatur, quod comes sit castitatis; nam dicitur quod amisso corporali
Abbreviated transcription (Latin):
Ueteres enĩ abscisos: gallos uocabant. sic̃
autẽ aleone leena. ⁊ adracone dracena. utti
agalio gallina. ciuius menbra ut fercint.
quidam si auro liquescenti cõmisceanttir:
consumi. Anas ab assiduitate natandi: no-
m̃ accepit. ex quo genere quedam g̃manẽ
uigilias noctis assidiuitate clangoris testa¬
turꝰ muillum aũ animal. ita odore̾ hominiᷤᷤ
sentit ut anser. unide ⁊ clangore euis: galloꝵ aceñ¬
sus incapitotio dephenfrise̾. Fatica cdicta quod
caro eius leporinã sapiat. lagosenĩ: iepos dici
nensis hñs nid̾um in medio aque. ł inpetͥs. quas
aque cͥctindant. martrimoq semꝑ delectat᷑ ꝓfun¬
do. que dũ tempestatem ꝑ senserit: fngiens᷑ inua¬
signa sub fluctib colligunt. ⁊ p̃uidentes equoris
tempestatẽ: cũ clamore ad littora tendunt. Nã
piendouo catus nomen sumpsit. ẽ enĩ rapien¬
dis auis auib cupida iõq uocattir accipit᷑. ħ ẽ

Expanded text:
Veteres enim abscisos gallos vocabant. Sicut Veteres enim abscisos gallos vocabant. Sicut autem a leone leaena et a dracone dracaena, ita a gallo gallina. Cuius membra, ut ferunt quidam, si auro liquescenti misceantur, consumi. Ans ab assiduitate natandi aptum nomen accepit. Ex quo genere quaedam germanae vigilias noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit ut anser; unde et clangore eius Gallorum ascensus in Capitolio deprehensus est. Fuliga dicta, quod caro einensis, habens nidum in medio aquae, vel in petris quas aquae circumdant, maritimoque semper delectatur profundo, quae dum tempestatem rarum signa sub fluctibus colligunt, et praevidentes aequoris tempestatem cum capiendo nomen sumpsit. Est enim avis rapiendis aliis avibus avida, ideoque vocatur ac
Abbreviated transcription (Latin):
nifestiꝰeos numcipatos. ẽ enĩ loquacissimum
ut homo. ꝑ ramos enĩ arboꝵ penduie inpor¬
timagaritilitate sonantes. ⁊ si uingͥs inser¬
mone neq̃unt explicare sonũ. tñhiunane
uocis mitant᷑: clequa congirie quudã art. pi¬
ca loquax certa dnm̃ te uoce saluto. sime
non iudeas tẽ negabis auem. Picus apico sa¬
turni filio nomen sumpsit. eo quod eti au¬
spiciis utebatur. nam ferunt hanc ariem
quiddam hr̃e diuinum. illo incticio: quod
inquacuq̃ arbore indificait̾it. clatiũ riel qͥd¬
statim excidat uͥ ea insecłit. iste ẽ picꝰ martiꝰ
namalia ẽ pica. Pauoniom̃ de sono uocis ht̃.
ciuus caro tam cdura ẽ. ut putreclinẽ uix
sentiat. nec facile coquattir. de quo quidam
alas. si potes hunc seuo tradere dure coco.
fasianus a fafide insula g̾cie. unde pͥmum
asportatus ẽ appellanuis. Testatur iduetus
rina. ante michi nil notum nil nisi fasiserat.
Gallus a castratione uocatus. uit̾ ceteras
enim aues. huic soli testictili adimunt᷑.

Expanded text:
e eum nuncupari. Est enim loquacissimum ut homo. 97 Per ramos enim arborum pendulae importuna garrulitate sonantes, etsi linguas in sermone nequeunt explicare, sonum tamen humanae vocis imitantur, de qua congrue quidam ait: Pica loquax certa dominum te voce saluto. Si me non videas, esse negabis avem. 47. Picus, a Pico Saturni filio nomen sumpsit, eo quod ea in auspiciis utebatur. Nam ferunt hanc avem quiddam habere divinum, illo indicio, quod in quacunque arbore nidificaverit, clavus, vel quidstatim excidat ubi ea insederit. Iste est picus Martius, nam alia est pica. Pavo nomen de sono vocis habet; cuius caro tam dura est ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur. De quo quidam alas, si potes hunc saevo tradere, dure, coco. Phasianus a Phaside insula Graeciae, unde primum asportatus est, appellatus. Testatur id vetus rina: ante mihi notum nil nisi Phasis erat. Gallus a castratione vocatus; inter ceteras enim aves huic solo testiculi adimuntur.