comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
zotio accio mãgis ad ꝑsonaies
inuicem̃ pres taciones ꝑtinet:
qm ad communiũ ir̃ diuitio¬
nem. penice cess at commiũ
dund uro itium: sires commu

Expanded text:
socio actio magis ad personal‹e›s inuicem praestationes pertinet quam ad communium rerum diuisionem. denique cessat communi diuidundo iudicium, si res commu
Abbreviated transcription (Latin):
Hena iactura lucrum fatere. ⁊ ioip̃n
officõ fupicis ꝯtmebitur nam naca
septõ doli .m. desidabitur. ¶Plane¬
si⁊ potest in eodiffr̃a ẽẽut bone fidei
quidem possõr omnimodo inpensas ĩ¬
dñcet licet res non exc̃et ingm̃ fecte si¬
sut tutor ł turator comettuitur. predo
aũ non aliter quanisi res melioꝵ Sit.

Expanded text:
lucrum facere et id ipsum officio iudicis continebitur: nam nec exceptio doli mali desideratur. plane potest in eo differentia esse, ut bonae fidei quidem possessor omnimodo impensas deduc‹a›t, licet res non exstet in quam fecit, sicut tutor uel curator consequuntur, praedo autem non aliter, quam si res melior sit.
Abbreviated transcription (Latin):
liunt reficiendoꝵ edificõꝵ gr̃a. aut in
nouaies aut cum s̾uoꝵ gt̃a lius es¬
timacõ soluitur. sum routilius sit
bone fidei possõres simus. sam p̾dom
pͣrobe dicitur non debuisse in aliena
tem suꝑuãcuas slipensas fac̾e. ut uñ
porestas ei fieret tollenroꝵ eoꝵ que sñ
detrimento ip̃ius rertolui posiũt. Iau

Expanded text:
iunt reficiendorum aedificiorum gratia: aut in nouelleta: aut cum seruorum gratia litis aestimatio soluitur, cum id utilius sit bonae fidei possessores simus: nam praedoni probe dicetur non debuisse in alienam rem superuacuas impensas facere: ut tamen potestas ei fieret tollendorum eorum, quae sine detrimento ipsius rei tolli possint. 40
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ¶Proinde ⁊ si m̃ces uenoit c̾¬
to loco. int dicposuit. ⁊ ꝯparauit:
uidetur nisi alio loco ut defende¬
ret ꝯu̾enit: sbidem se defendere
Nũquro dicimꝰ eum qͥ a mercatore

Expanded text:
tur.Proinde et si merces uendidit certo loci uel disposuit uel comparauit: uidetur, nisi alio loci ut defenderet conuenit, ibidem se defendere. numquid dicimus eum, qui a mercatore
Abbreviated transcription (Latin):
uucisimẽ quõtqͣt lotis quis na-¬
uigat. x iter faciens delatusẽ. tot
locis se deferoi. Atsiquo ioto ꝯstͥit᷑
ñ dico iure domicilii stab̃nulas

Expanded text:
um est, quotquot locis quis nauigans uel iter faciens delatus est, tot locis se defendi. at si quo constitit, non dico iure domicilii, sed tabernula
Abbreviated transcription (Latin):
dampnum iniurta passus sit. pos¬
se eum utili uroitõ agere. ne dũ
p̃r exspectetur: ĩplita sint male¬
ficia. qr p̃ruentuns non ẽ. ł dum
uen̾it: sesubtrahat is quinoxa
misit. Uñ ego cemꝑ ꝓbaui u sir¬
filiusagat utili uroitõ forte depo¬
situm repetẽs. r mãdati agens. uł
peccumam qm̃ credidit petens. si
forte p̃r in ꝓuinciasit. ip̃e añ forte
rome ł studioꝵ cã ur alia iusta tã
agat ne si eͣi non ded̾imus accõm:
futurũ sit ut ĩpume fraude pacia¬
tur. et egestate rome laboret miãti¬
culos no non recep᷑to: qõ ad sũptꝰ
pr ei destinauerat. Et finge sena¬
torem ẽẽ filuumfam qui prem ht̃
in prouicia. non ne augetur u

Expanded text:
damnum iniuria passus sit: posse eum utili iudicio agere, ne dum pater exspectatur impunita sint maleficia, quia pater uenturus non est uel dum uenit, se subtrahit is qui noxam commisit. unde ego semper probaui, ut, sifilius agere utili iudicio, forte depositum repetens uel mandati agens uel pecuniam quam credidit petens, si forte pater in prouincia sit, ipse autem forte Romae uel studiorum causa uel alia iusta ex causa agat: ne, si ei non dederimus actionem, futurum sit, ut impune fraudem patiatur et egestate Romae laboret uiaticulo suo non recepto, quod ad sumptum pater ei destinauerat. et finge senatorem esse filium familias qui patrem habet in prouincia, nonne augetur ut
Abbreviated transcription (Latin):
oũ aũ pecaint̾uerza. aut minlo ali¬
quo maleficõ maiore ad fugiendã ĩ¬
quicom ł iustictam aĩadũsionis. ⁊ ĩ
u̾beraint dampñue ei ded̾it. sũ bus
quid eo tẽꝑe dosoerꝰ subtractũ est

Expanded text:
a aut commisso aliquo maiore maleficio ad fugiendam inquisitionem uel iustitiam animaduersionis in ›auerit damnumue ei dederit siue q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ acoptatimis sit: iustũ sibi fuliũ
ee. ⁊ is qui acoptatur igatur an ro
ti paciatur. ¶ Imꝑio mãgr̃atus ad¬
optamꝰ eos qui inp̃tate parentis
ssii sũ prim gradũ liboꝵ oꝑtineant
qualis÷ filius. filia. sũ inferiorẽ qua¬
lis÷ nepos neptis ꝓnepos ꝓneptis si¬

Expanded text:
 adoptaturus sit iustum sibi filium esse, et is qui adoptatur rogatur, an id fieri patiatur. imperio magistratus adoptamus eos qui in potestate parentis sunt, siue primum gradum liberorum optineant, qualis est filius filia, siue inferiorem, qualis est nepos neptis, pronepos proneptis. I
Abbreviated transcription (Latin):
ciis negociatores uia comꝑarent
in contrahencrum põtestatem ẽẽ.
n .n. quisqͣm cogitur uendere. si
aut preciumaut mensura displi¬
ceat. preseltim si nicħ contraꝯsu¬
etudinem regionis frat. Fap̃.

Expanded text:
etiis negotiatores uina compararent, in contrahentium potestate esse: neque enim quisquam cogitur uendere, si aut pretium aut mensura displiceat, praesertim si nihil contra consuetudinem regionis fiat'.
Abbreviated transcription (Latin):
ti nẽ tauto duple pretur. sz qͦ qͥõ
casu agente emptore. ñ uaiẽt p᷑a¬
ctum. idem̃ uires hebit uite excep¬
cõms agente uenditoresan ĩdem
dici potit aucto pꝰeaur diminuto
cõnis ꝯub̃a consistit ex precio pan¬
iꝰ nͣotat siom̃ib integnis fitane¬
rur sũ nĩenit recessũ apriore
contractu ⁊ noua emp̃cio infres¬
sisse uidetur. ¶ Pap̃ legẽ uendõms
illa fc̃a. si quid sacnaut religio¬
si aut publiti : eius nncħuent. si
res ñ in usu publito s in p̃rmoni¬
ofiscient. uendõ eiꝰ ualebit. ñ uẽ¬
ditori prod̾it extẽpc̃o que si hũit

Expanded text:
e cautio duplae praestetur. sed quo casu agente emptore non ualet pactum, idem uir‹e›s habebit iure exceptionis agente uenditore. an idem dici possit aucto postea uel deminuto nstitit ex pretio.Paulus notat: si om‹nib›us integris manerursum conuenit, recessum a priore contractu et noua emptio intercessisse uidetur.Papinianus: Lege uenditionis illa facta 'si quid sacri aut religiosi aut publici est, eius nihil uenit', si res non in usu publico, sed in patrimonio fisci erit, uenditio eius ualebit, nec uenditori proderit exceptio, quae non habuit
Abbreviated transcription (Latin):
aomorum accipienoam÷ utrum
crebat. aut quro si contempnatͤ.¬
ot̃m. ł cum tnͣsflumen sit s̃uus.
uidente quitem.s inuito domino
noxiam nõceat. reccius ita dicitir

Expanded text:
uemadmodum accipienda est? utrum ciat aut qui contemnat dominum? vel cum trans flumen sit servus, vidente quidem, sed invito domino noxiam noceat? rectius itaque dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
añ tiupcias fc̃usit in quib dieb
dos data eẽt: hiisdẽ ditiorcõ fcõ redde¬
retur: post qũiqmnium qmmipcie
fcẽsunt uxoruiro dotem ded̾it: di¬
uorco fc̃o q̃routrũ quimmi dieuir
tis atimet. pcõ estimo melorẽ dici¬
onem mltis si posse. defiorem tĩ pꝰ¬
de itasi cautum ÷ ut prioretemꝑe
qm legib ꝯstitutum reddat᷑ur: sta¬
ri eo debere.siuit longiore: nec uale
data fuit dos. tanto post diuortiũ
teddatur oiꝓpiore qm̃ ĩ red denda

Expanded text:
sit, ut quibus diebus dos data esset, isdem diuortio facto redderetur, post quinquennium quam nuptiae factae sunt uxor uiro dotem dedit: diuortio facto quaero, utrum quinquennii die uir tis attinet, pacto existimo meliorem condicionem mulieris fieri posse, deteriorem non posse: itaque si cautum est, ut propiore tempore, quam legibus constitutum est, reddatur, stari eo debere, si ut longiore, nec ualerdata fuerit, tanto post diuortium reddatur, si propiore, quam in reddenda
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝓuͣmicia coricet afferantur. idẽ ĩ
actone tutele placiit. ¶ Nõie ꝓu¬
tis. tͣiatores puelle iuroicatum ro-¬
me facere coguntur. ubi mutuã
firere ceꝑ̾it. qr recte ab inicõ uroex
b sonticus remittit. gͦ mitard.¬

Expanded text:
ices adferantur. idem in actione tutelae placuit.Nomine putis curatores puellae iudicatum Romae facere coguntur, ubi mutuam furere coeperit, quia recte ab initio iudex bus sonticus remittit. ergo mutar
Abbreviated transcription (Latin):
pͥulegium hr̃e sui iuditis. q̃ritur
an possit litem ab eo iuidite apud ꝙ̃
res inter emptorem ⁊ petitorem ẽ¬
s epta ad suum iudice reuocare. pau¬
lus q. uenottore memptoris iuditẽ
seqũi debete ¶ Iuoices a p̃side dat
solent ⁊ in tempus succesioꝵ eiu du¬
rare.:⁊ tõgi ꝓnuciare. eas q sñas s̾

Expanded text:
sui iudicis: quaeritur, an possit litem ab eo iudice, apud quem res inter petitorem et emptorem coepta est, ad suum iudicem reuocare.Paulus respondit uenditorem emptoris iudicem sequi solere.Iudices a praeside dati solent etiam in tempus successorum eius durare et cogi pronuntiar
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t: qm si pamphili pecur mame¬
camꝰ ut prius eiꝰ quop nmnam¬
phͣriꝰ debiiit: dedu̾cto tiat. quod u̾
intuamͣ remũsum fũit prestet᷑.
⁊̃ non deducto eo quod pamphalus

Expanded text:
st, quam si Pamphili peculium manecamus, ut prius eius, quod tibi Pamphilus debuerit, deductio fiat, quod uero in tuam rem uersum fuerit, praestetur etiam non deducto eo quod Pamphilus
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝯmunidi. cessat. qmtr pro parte
sua ꝯdempnari oportere ꝯstat. lu¬
tisiis cuiꝰ s̾uo creditum : duob
heredib institutis ei s̾uo lib̾tatẽ
ded̾it. nam heredum unusquisq¬

Expanded text:
uidundo cessat, quemque pro parte sua condemnari oportere constat, ueluti si is, cuius seruo creditum est, duobus heredibus institutis ei seruo libertatem dederit: nam heredum quisque pr
Abbreviated transcription (Latin):
abeͬat quis s̃uum mciole Uip̃.
arie spositum apelate eundẽ ⁊ mi¬
tuis pectimiis accipiendis. ⁊ acceꝑ¬
at mutuam pecuniam. putans
creditor ad m̃tes eũ accepisse egit
ꝓposita accone ⁊ probare non potu¬
it m̃tis gr̃a eum accepisse. l sũp
qĩ pettumiis quo mutuis accipien-¬
ne ei petete ait ¶ Meminisse aũ¬

Expanded text:
abebat quis seruum merci oleariae praepositum Arelate, eundem et mutuis pecuniis accipiendis: acceperat mutuam pecuniam: putans creditor ad merces eum accepisse egit proposita actione: probare non potuit mercis gratia eum accepisse. licet cquasi pecuniis quoque mutuis accipienlem ei
Abbreviated transcription (Latin):
si intotum prohũit cum eo ꝯtra¬
hi. p̃positi loco non hetur. cum ħͥ¬
mag̃ loco custodis sit: qm̃insti¬
toris. gͦ nec uendere mercem hic
potuit nec modicum quid extab̾¬
ta. ¶Si institorta recte actum ÷:
tributorta ip̃oiure locum non ħt.¬
ce dnica. ꝙ si non fuit institor do¬
minice m̃cis: tributoria supest
acçio. ¶ Si a s̾uotuõ oꝑas uicarii
torem fecero is q tibi m̃ces uedi¬

Expanded text:
si in totum prohibuit cum eo contrahi, praepositi loco non habetur, cum magis hic custodis sit loco quam institoris: ergo nec vendere mercem hic poterit nec modicum quid ex taberna. Si institoria recte actum est, tributoria iprce dominica. quod si non fuit institor dominicae mercis, tributoria superest actio.Si a seruo tuo operas uicarii torem fecero isque tibi mercem uendi
Abbreviated transcription (Latin):
uetustate aut pluuia ur quo simi¬
teret dd̃ eum qui pposuit ceneri.
S si tp̃e institor decipiendi mei ca
detraxit. dolus ip̃iꝰ: ꝓponenti noce
d. nisi parcicipes dol fuerũt qui
s̾uandaz. quid .n. si lege certa ⁊ in

Expanded text:
uvia vel quo simireret, dicendum eum qui praeposuit teneri. sed si ipse institor decipiendi mei causa detraxit, dolus ipsius praeponenti nocere debet, nisi particeps doli fuerit qui servanda est: quid enim si ce
Abbreviated transcription (Latin):
tam diu nz ipĩs qui conouxint nz hiis qͥ
in locũ eoꝵ successerũt aufem eos liceat.
¶Nonuectigales sunt qui itacolenoidã¬
turut priuatis agros pros polendos da¬
re colemus. ¶ Q in ꝑpetuũ fũnon
fruendũ ꝯduxerunt a municipib qͣm¬
uis nonefficiantur dm̃i. tnplacuit

Expanded text:
amdiu neque ipsis, qui conduxerint, neque his, qui in locum eorum successerunt, auferri eos liceat: non uectigales sunt, qui ita colendi dantur ut priuatim agros nostros colendos dare solemus.Qui in perpetuum fundum fruendum conduxerunt a municipibus, quamuis non efficiantur domini, tamen placuit
Abbreviated transcription (Latin):
Aipliciana accõnon idõ comꝑta: ut
res dio auferatur. Ous cꝑ rei argu¬
mentũ ÷ primã equitas. deinde eͣx
sieares possoris nonsit. srut᷑ is qui
bona fide enͣut possomꝙ eius ex
ea cã nactus ÷ pociłs rem hat.¬

Expanded text:
liciana actio non ideo comparata est, ut res domino auferatur: eiusque rei argumentum est prim‹o› aequitas, deinde exceptio 'si ea res possessoris non sit': sed ut is, qui bona fide emit possessionemque eius ex ea causa nactus est, potius rem ha
Abbreviated transcription (Latin):
primoniũ totũ ĩminuere ꝯstat ñ
certi loti fãcultates ¶ quid tñ for¬
te si certis honenb destinat̃ sit pr̃i¬
bilib honid an posiit ꝓrescrppcio
fĩdehminum soluere. Non potest
luta quidomiciliũ in ꝓuincia hãr.

Expanded text:
patrimonium totum imminuere constitit, non certi loci facultates. quid tamen si forte certis oneribus destinatum si‹t› id patribilibus oneribus, an possit praescriptio fideicommissum solvere, non potest luta qui domicilium in provincia habet.
Abbreviated transcription (Latin):
ix cetciꝭ exc̃ais adũius dños s̃uis cõ-¬
sistere ꝑmissumz. loest si qui supp̾s-¬
sas tabusas testam̃ti dicant in quib
lib̾tatem sibi relictamasieuerͣant.
itemarcoris am̃ione populi romani.
census ⁊. ⁊ faice monete criminis teos
detegere oños g̾uis ꝑmissum ÷. ¶ ꝓpre¬
t̾ea si frgĩmissariam lib̾tatem abͣ
petat ¶ Et siquis mimis sins¬
manumissos contͣ placiti froẽ asleue
rant liber ⁊̃ ẽẽ iussus si rões reddrõit:
arbitͥum contͣ dñm de rõnib excuci¬
enois recte pecet.s s ⁊ si quis frdem ali¬
cuius elegent ut niĩmis eius redima¬
tur. atq hiissglutis manimitatu:
nec isie oblat᷑am peitumiam susci-¬
pere uelle dicat contractus fidem de

Expanded text:
ix certis ex causis aduersus dominos seruis consistere permissum est: id est si qui suppressas tabulas testamenti dicant, in quibus libertatem sibi relictam adseuerant. item artioris annonae populi Romani, census etiam et falsae monetae criminis reos dominos detegere seruis permissum est. praeterea fideicommissam libertatem ab his petent: sed et si qui suis numrent. liber etiam esse iussus si rationes reddiderit, arbitrum contra dominum rationibus excutiendis recte petet. sed et si quis fidem alicuius elegerit, ut nummis eius redimatur atque his solutis manumittatur, nec ille oblatam pecuniam suscipere uelle dicat, contractus fidem de
Abbreviated transcription (Latin):
iusimile ÷ testatorem honorem
bĩtum uoluit hiis quib ip̃e reli-¬
quid tam modica fideriista. In
puincia pr̃ari uoluisse. ¶ Si ea
les queper froetmissum relicta ÷ eo
locisit. dicendum est non debere ei pre¬
scribi qui pent qiͣ maior ꝑs heditatis

Expanded text:
uerisimile est testatorem, qui honorem habitum uoluit his quibus reliquit tam modica fideicommissa, in prouincia praestari uoluisse. Si ea res quae per fideicommissum relicta est eo loci sit, dicendum est non debere praescribi ei qui petit, quasi maior pars hereditatis
Abbreviated transcription (Latin):
ut sͣ retulimus in sernitute pͦ¬
tus estͣͦ negnt marcellus. qm̃ ñ
solet ei proficere. Sino mser¬
uitute eg̾it post libertatem. Qdĩ
pͣcti excepcõe admitenõ. ¶ S
an t doli ei prosicit ercepcio q̃r.¬
est cum creditoro ⁊ roem emĩa¬
tip̃atus auiit herediatem. ⁊ oi¬
ut dobꝰ elm possenti excepcõne.
tum crepitorib paternis pactꝰ
paccio hĩ srednorib obest si cõ-¬
su declaraiunt quota̾ ꝑte debr¬

Expanded text:
ut supra rettulimus, in seruitute pactus est, negat Marcellus, quoniam non solet ei proficere, si quid in seruitute egit, post libertatem: quod in pacti exceptione admittendum est. sed an uel doli ei prosit exceptio, quaeritur.est cum creditoribus et emancipatus adiit hereditatem: et dicit doli eum posse uti exceptione.um creditoribus paternis pactuspactio huiusmodi creditoribus obest, si consu declarauerint, quota parte deb
Abbreviated transcription (Latin):
ciis. solet caucionib res expͣtita¬
ri. nam si cau̾it se restuurum:
abiotuetur. siuero dolo quidẽ de¬
siit possidere ssnira aũ openisꝰ
ñ possit remipãm restituere.tã
tidempnrabitur qnͣti actorin
lirem iurauit. sicut inceceris ĩ
rem acciõnib. lamsitanti con¬
oempnato eet qntumꝰ deberetiu
quro prodert intem asgo cuͣ in
ꝑsonamagendo i de nequetur.¬
Interd̃ ⁊ de fitib arbitri d index¬

Expanded text:
l in prouinciis, solet cautionibus res explicari: nam si caueret se restituturum, absoluitur. sin uero dolo quidem desiit possidere, summa autem ope nisus non possit rem ipsam restituere, tanti condemnabitur, quanti actor in litem iurauerit, sicut in ceteris in rem actionibus: nam si tanti condemnatus esset, quantum deberetur, quid proderat in rem actiocum et in personam agendo idem consequeretur?Interdum etiam de fructibus arbitrari de
Abbreviated transcription (Latin):
an idem tit dũ. si sub ꝯdicõe stipło¬
ne sc̃ã ypotheca data lit quapenden¬
te auus credidit pure ⁊ accep̃eand̾
ypothecam tũc deinde pͥoris stipło¬
ns exstat corroicõut pocõr sit qui
p̾ea credidisset su̾eor nũ ħ aliud

Expanded text:
 si sub condicione stipulatione facta hypotheca data sit, qua pendente alius credidit pure et accepit eandem hypothecam, tunc deinde priori‹s› stipulationis exsistat condicio, ut potior sit qui postea credidisset. sed uereor, num hic aliud
Abbreviated transcription (Latin):
auenticioͣ pigͣnori dedit pꝰ mẽui¬
o. deinde dira eipignoris fc̃a. ma¬
rito suo in dotẽ estimatũ dedit. si
ticio soluta sit petã nom ideo mag̃
meii ꝑignꝰ ꝯualescere placebat
tũc .n. pͥore dimisio s eq̃ntis smã¬

Expanded text:
um Titio pignori dedit, post Maeuio: deinde domina eius pignoris facta marito suo in dotem aestimatum dedit. si Titio soluta sit pecunia, non ideo magis Maeuii pignus conualescere placebat. tunc enim priore dimisso sequentis
Abbreviated transcription (Latin):
cebitore impłi ñpossit ¶s ⁊ si ħes ob
ea legata qͥsub idicõe data erãt de
pignorerei sue ꝯuẽmsiet ⁊ p̾er eadẽ
ip̃a pignora obpecãnicͣteditã pig¬
nori dedit᷑ acpost conditõ legatoꝵ¬

Expanded text:
debitore impleri non possit. Sed et si heres ob ea legata, quae sub condicione data erant, de pignore rei suae conuenisset et postea eadem ipsa pignora ob pecuniam creditam pignori dedit ac post condicio legato
Abbreviated transcription (Latin):
qui tñ ypotheta credioit. post scd
quiutrumq fecit. ip̃e ypothetã
accep̃ sñ dubio post̾ior in ypote
da̾: sudẽ si indiem de ypotheta
uuenit. dubiũ ñ quin põtor sit̾
l añ diem cũ alio creditore pu¬
re de eadem:uenit. ¶Si ide bis

Expanded text:
theca credidit, post secundum, qui utrumque fecit, ipse hypothecam accepit, sine dubio posterior in hypotheca est: unde si in diem de hypotheca conuenit, dubium non est, quin potior sit, licet ante diem cum alio creditore pure de eadem re conuenit. Si idem bis
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾ suprarelatũ replitabi. S
si cũalio ponorẽ tͣreditor icd̃s agar
recteaget. ⁊ adiudicari p̃ogͥt ei y¬
potheca. ut mñ prarcum eo agedo
auferat eirem. ¶Si qm̃ ñ restitu¬
ebat rem pignoratam posior est¬
ꝯdempnat ⁊ ex ptãtis modis litiᷤ
credĩtori teneatur ac il ioluta

Expanded text:
supra relatum replicabit. sed si cum alio possessore creditor secundus agat, recte aget et adiudicari ei poterit hypotheca, ut tamen prior cum eo agendo auferat ei rem. Si quoniam non restituebat rem pigneratam possessor condemnatus ex praefatis modis litis creditori teneat
Abbreviated transcription (Latin):
ciut. ¶ Sitecũ de ypothetaͣ pacͣti¬
catur debitor. deinde idegitum
alio tua uolutate. scd̃s pocorerit
petuma aũ souita scdõ an rurs̃
ten ettur tibi: recte qͣr ent autẽ
tum lit utrũ ut discedatur ab
ypotheta intotũ prior concessit
creditor aliͥ obligan ypothecam
anut ordo suerur ⁊ pͥorcreditor
scdõ creditori rmͦ tef ⁊ ĩuito debi¬
toretamin suũ debitum ꝙ̃ in pͥ¬
micreditoris ⁊ in usuras sias ⁊ qs
tũ quas creditori primo loluit

Expanded text:
tius est. Si tecum de hypotheca paciscatur debitor, deinde idem cum alio tua uoluntate, secundus potior erit: pecunia autem soluta secundo an rursus teneatur tibi, recte quaeritur. eritum sit, utrum, ut discedatur ab hypotheca in totum, prior concessit creditor alii obligari hypothecam, an ut ordo seruetur et prior creditor secundo creditori rem teneri etiam inuito debitore tam in suum debitum quam in primi creditoris et in usuras suas et quas rum, quas c
Abbreviated transcription (Latin):
lias autem ꝑtocuratorem deferẽ
semeł iurauit a domino quenia¬
tur nec muttum eiͣ proficen sin
fiit ei de ratͥo cantum. fiuie n. dñs
pet̾at. togitur docere reus liquitõ
leiurasse. opposita .s. excepcõe. siu̾e
exstipulacoe ue rato agaͣt. hicce hebit
Ip̃e de ꝑiurio suouõcere. Idem.¬

Expanded text:
lias autem procuratorem deferentsemel iurauit, a domino conueniatur: nec multum ei proficere, si fuerit ei de rato cautum: siue enim dominus petat, cogetur docere reus liquido se iurasse posita scilicet exceptione, siue ex stipulatione de rato agat, necesse habebit ipse de periurio suo docere. 19 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
iureiurando suo posle ꝯueniri. qd̾
magis probat. cui quintusꝰ satur¬
ninus ꝯsentit argum̃toq utitur
eus qͣm iurauit eam q̃ uxor sua
fuit r̾em suam sͥ in dotem dedis¬
se. sam thicuxori ait utilem deto¬
te accomdandam. qm̃ nonẽe extͣ
equitatem positam non negaue
rim. ¶ siquis iurauit in repeccu¬
maria ꝑ genium printipie dare
se non oportere. u̾t ꝑiurauit. it da¬
ti ssbi oportere ut intra certum
parenti nec prono remittitur ius¬
iurandum: ꝓp̃rem autem iusiu-¬
randum exigitur ułuti ce pectuma
credita. cum iurat actors dari oꝑ¬
tereut reus se dare non oportere
scem ÷ cum de peccunia ꝯstituta iꝰ¬
iurandum exigitur. Idem
ticoine impediuntur: domum mꝰ¬
ittiopteat iusimandum. Up̃.¬

Expanded text:
iureiurando suo posse conueniri, quod magis probat. cui Quintus Saturninus consentit argumentoque utitur eius, qui iurauit eam, quae uxor sua fuerit, rem sibi in dotem dedisse: nam et hic uxori ait utilem de dote actionem dandam. quae non esse extra aequitatem posita non negaurim. Si quis iuraverit in re pecuniaria per genium principis dare se non oportere et peieraverit vel dari sibi oportere, vel intra certum parenti nec patrono remittitur iusiurandum: propter rem autem iusiurandum exigitur veluti de pecunia credita, cum iurat actor sibi dari oportere vel reus se dare non oportere. idem est, cum de pecunia constituta iusiurandum exigitur. Idem tudine impediuntur domum mitti oportet ad iurandum.
Abbreviated transcription (Latin):
da: nes igñaliter suire oime i aut
nͥil uaieat qr incertums it sĩ g̾uitus ex¬
ceptazit aut om̃is s̾uitus imponi de¬
ueat. ¶ Int̾postus quo alienis edibus¬
suitus imponĩpotest. ulutiut aicius
toslere ux non touere liceatͤui ĩster
debratur ut ita conuales cat simediis
edim s̃uitus postea impostca fuit. sicu
tiꝑ pliur p̾oia s̾uitus imponi ⁊̃ suit̃

Expanded text:
 ne, si generaliter seruire dictum erit, aut nihil ualeat, quia incertum sit, quae seruitus excepta sit, aut omnis seruitus imponi debeat. Interpositis quoque alienis aedibus imponi potest, ueluti ut altius tollere uel non tollere liceat uel etiam si iter debeatur, ut ita conualescat, si mediis aedibus seruitus postea imposita fuerit: sicuti per plurium praedia seruitus imponi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nib dedere non potest utis estima¬
sit tondicõ ut ip̃i soli dedatur anuͦ
ẜ omnib dedi debeat e cauie ondefenus¬
rumire aousus ceteros. ⁊inus ÷ occu¬
⁊pantis meliorem ẽẽ conoicõm. itaq
dedet᷑ ñ ei qui prioregit: s qui priqi

Expanded text:
nibus dedere non potest, litis aestimasit condicio, ut ipsi soli dedatur? an uero uel omnibus dedi debeat uel cauere debeat defensu iri aduersus ceteros? et uerius est occupantis meliorem esse condicionem. ei itaque dedet
Abbreviated transcription (Latin):
Dretor decernere d trilacõm iudi¬
cii in statirub̃um fieri. si uero ret
uroitande temꝑe ao huc in sus-¬
penso sit statuta lib̾tas: sab ⁊ taᷤᷤ
sius liberari ħedem putent tra¬
dendo sinim. quia toto suoiure

Expanded text:
raetor decernere debet translationem iudicii in statuliberum fieri: si uero rei iudicandae tempore adhuc in suspenso sit statuta libertas, Sabinus et Cassius liberari heredem putant tradendo seruum, quia toto suo iure
Abbreviated transcription (Latin):
uona fide possor eum seruum ꝙ boa
tire possidebat dnnisit ne agitum eo
noxali causa possit obligari atm
accione que datur adutuc eos qui
seruum in potestate hant aut dolo
Efecint quominus herent. ꝙ per u ar¬
huc possidere uidetur.Uaius.¬
possident: noxalis accio datur. Nam
⁊ absurdum iidetur eos qui dem qͥ
‸bona fioe possiderent excipete accio¬
nem: predones uͦ letinos ee. I ip̃.

Expanded text:
ona fide possessor eum seruum, quem bona fide possidebat, dimiserit, ne agi cum eo ex noxali causa possit, obligari eum actione, quae datur aduersus eos, qui seruum in potestate habeant aut dolo fecerint, quo minus haberent, quia per hoc adhuc possidere uidentur.p‹o›ssident Noxalis actio datur: nam et absurdum uidetur eos quidem qui bona fide possiderent excipere actionem, praedones uero securos esse.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si apiro s̾uum depositũsit ⁊ ma¬
numissꝰ rem teneat: in ĩp̃m dã¬
damaccom. si in dñt. licet exce¬
t̾̃is causis in manumissum acci-
onon detur. ¶arcellꝰ

Expanded text:
amsi apud seruum depositum sit et manumissus rem teneat, in ipsum dandam actionem, non in dominum, licet ex ceteris causis in manumissum actio non datur. 22 Marcell
Abbreviated transcription (Latin):
ciatur. ip̃o qud qui litis estimatõ¬
nem ꝑcepit possidente d abiiuarr
nec faccĩe audienous ent ille siue-¬
lit postea pectumam qm̃ ex sñia iu¬
oitis ꝑiculo iuoitati recepit. restue¬

Expanded text:
cietur. ipso quoque, qui litis aestimationem perceperit, possidente debet adiuuari: nec facile audiendus erit ille, si uelit postea pecuniam, quam ex sententia iudicis periculo iudicati recepit, rest
Abbreviated transcription (Latin):
Anauis a male fidi posiõ Lapm̃s¬
pe petatur. ⁊ fructus estimandis
ut intabna ⁊ areaque locarisolẽt.
quod non: contranium ei quod de
peccunia deposita qm hes non atcing̃
usuras prestare non cogntur. nam ⁊ u
ma̾x uectura sicut usura non nat᷑a
desid̾aripotes: q̃m ꝑiculũ nauis pos¬
sõr petnori prestare non d qum ꝑido¬

Expanded text:
nauis a malae fidei possessore petatur, et fructus aestimandi sunt, ut in taberna et area quae locari solent. quod non est ei contrarium, quod de pecunia deposita, quam heres no‹n› attingit, usuras praestare non cogitur: nam etsi maxime uectura sicut usura non natura desiderari potest, quoniam periculum nauis possessor petitori pr
Abbreviated transcription (Latin):
emptorem pignus liberat hr̃e te
peccuniam. repronti es pignus. n qr
ꝑ fenestram dimisst ẽiceptuo eo qm̃
de indust̾a ao ro posuit: labio ait tir¬
ti teagere cum debitore posie. ⁊ ad ex¬
hibenoum. ⁊ si agente te ꝯria psgno¬
ratitia excipiat oebitor de pignore
sͥ reddito: replicabitur de dolo ⁊ fũ
abiatum to intelligitur. lp̃.
ab mitõ sũ postea. nõ. tm̃i uendicõ
ualet: u̾m incipit̃ emptor dñĩum
reihr̃e. ¶S ⁊si non ꝯuenit dedistͣ¬
hendo pignore: ħ tñ iure utimur
ut licẽat distrahere: si modo ñ ꝯue¬
nit ne liceat ¶ubi uero ꝯuenitne
otstraberetur creditor si distͣrberit:
fuiti obligatur. nisi eitcer fuit denũ¬
tiatum ut soluat ⁊ celsaũit. Comp̃.

Expanded text:
emptorem pignus liberatum haberepecuniam reddidisti ei pignus isque per fenestram id misit excepturo eo, quem de industria ad id posuerit, Labeo ait furti te agere cum debitore posse et ad exhibendum: et, si agente te contraria pigneraticia excipiat debitor de pignore sibi reddito, replicabitur de dolo et fraude, ablatum id intellegitur. 4 ab initio siue postea, non tantum uenditio ualet, uerum incipit emptor dominium rei habere. sed etsi non conuenerit de distrahendo pignore, hoc tamen iure utimur, ut liceat distrahere, si modo non conuenit, ne liceat. ubi uero conuenit, ne distraheretur, creditor, si distraxerit, furti obligatur, nisi ei ter fuerit denuntiatum ut soluat et cessauerit. 5
Abbreviated transcription (Latin):
Et mnquit tꝑ in corpore consensũ
÷ pignori ẽẽ uideatur: quod mag̃
est. tenebitur tñ accõe pignorati-¬
cia contraria qui dedit. preter stel¬
lionat᷑uͣm quem fecit. Pomp̃.¬
item piͣgnori datãm uen didit
diõit᷑. tu̾q ei nũmos credidist qͦs
ille sofuit et cred̾itori cui pignus de¬
d̾erat. tibi ꝙ cum eõ ꝯuenit ut ea
res qm̃iam uendiderat: ꝓignori tͥ
eet: nichis te egise constat. qr rem
a lienam pignori acceꝑas. ea a rõe¬

Expanded text:
 quia in corpus consensum est, pignori esse videatur: quod magis est. tenebitur tamen pigneraticia contraria actione qui dedit, praeter stellionatum quem fecit. Pomprem pignori datam vendidit et tradidit tuque ei nummos credidisti, quos ille solvit ei creditori, cui pignus dederat, tibique cum eo convenit, ut ea res, quam iam vendiderat, pignori tibi esset, nihil te egisse constat, quia rem alienam pignori acceperis: ea
Abbreviated transcription (Latin):
debeatur. ⁊ hodie płis uenire pofsit
pignus qm postea: Melius autem
⁊ dicieum qui dedit pignus posse uẽ¬
dere. ⁊ accepta peccunia souiere roꝙ
debeatur. ita tamen ut creditor. neces¬
sitatem hr̃et ostendere rem pigliora¬
tam si m̾obilis sit. prius ydᷤnea a
ei p̃standa. Inuitum i creditorẽ
togi uendere: satis in humanũ ÷.
gi creditor płis fund pignoratũ
uendidit. si rofeneret: uiuras eius¬
peccumie prestare d ei qui dedit
pignus. s ⁊stipẽusus sit ea pectiũa:
qõ apiro eum depositums: ex mo¬
ra ⁊̃ usuras p̃stare debitori ħ no¬

Expanded text:
debeatur et hodie pluris uenire possit pignus quam postea? melius autem est dici eum, qui dederit pignus, posse uendere et accepta pecunia soluere id quod debeatur, ita tamen, ut creditor necessitatem habeat ostendere rem pigneratam, si mobilis sit, prius idonea cautela a ei praestanda. inuitum enim creditorem cogi uendere satis inhumanum est. Si creditor pluris fundum pigneratum uendiderit, si pecuniae praestare debet ei, qui dederit pignus: sed et si ipse usus sit ea pecunia, uquod apud eum depositum est, ex mora etiam usuras debitori hoc no
Abbreviated transcription (Latin):
um duob uicinis. fungus diuctͥͫ
uenans eẽt. alter ex hiis pent ab
aitero ut eum fund̃ emeret itaut
eapars que suo fundo nicta ẽet.
sͥ cederetur. morip̾e eum fundũ
ignorãte uicino ennt qr anau

Expanded text:
Cum duobus uicinis fundus coniunctus uenalis esset, alter ex his petit ab altero, ut eum fundum emeret, ita ut ea pars, quae suo fundo iuncta esset, sibi cederetur: mox ipse eum fundum ignorante uicino emit: qu
Abbreviated transcription (Latin):
ticii uicimꝰ emeret ⁊ mecũ ñcaret.
adu̾sꝰ mequi emi nullam accõ
societatis iudiciõ tefieror ut tibi dẽd¬
ucta pte qͣm mand̾au̾am: reliquas
ꝑtes prestem. ¶Uenit aũ in n ndi¬
cium pro iocio: bona froes. utrũ gͦ

Expanded text:
Titii uicinus emeret et mecum communicaret, aduersus me qui emi nullam actionesocietatis iudicio tenebor, ut tibi deducta part‹e› quam mandaueram reliquas partes praestem. Uenit autem in hoc iudicium pro socio bona fides. Utrum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
iñ dicetut locum religiotũ fore ꝓ
inde si magtꝰ ad oblõem dei uxori
donaiit t locũin quo opus publi¬
cũ qd̃ ꝓmiserat faceret. uł ut edem
.p. deditaret fret lotus sae̾. s tsi qͥd
eideturut donũ deo detur. ⁊ꝯsecret᷑.
dubiũ non ẽ quin seccetur debeat
ualere qͣre ⁊ si oleũ proea ini edes fa¬
tras posut̃it: uaiec donõ. ¶ Si man¬
tus hes instilittus  repudiet h̾edita¬
donatõm uaiere n .n. pauꝑior fit
quiñ aoquirat: S quide pr̃imoni¬
o suo deposuit repudiatõ aũ mari¬
tittilẽt ꝑdest. si it sabstĩtut᷑a sit
mlt̃ ut ⁊̃ ab intestato heres finita
sintalittiodo ⁊ si legatum re pͣudret
placet nobis ualere donacõnt. ¶ si
quis rogatꝰ si pͤcepta certa certa qñ-¬
titate urori sue heditarem restituere.
⁊ is gñ deduitõne restitũit celsꝰ ⁊ .x. d̃
scti. magis plenore ostõ fidĩ pr̃an¬
uunt in hunc̃ caiũ. qm donãtũ
nec de suo putant ꝓficisti qd̃ de ali¬
eno plenius restitinĩt uolũtatẽ

Expanded text:
tamen dicetur locum religiosum fieri. Proinde et si maritus ad oblationem dei uxori donauit, uel locum, in quo opus publicum quod promiserat facere, uelut aedem publicam, dedicaret, fiet locus sacer. sed et si quid ei det, ut donum deo detur uel consecretur, dubium non est, quin debeat ualere: quare et si oleum pro ea in aede sacra posuerit, ualet donatio. Si maritus heres institutus repudiet hereditadonationem ualere: neque enim pauperior fit, qui non adquirat, sed qui de patrimonio suo deposuit. repudiatio autem mariti mulieri prodest, si uel substituta sit mulier uel etiam ab intestato heres futura. Simili modo et si legatum repudiet, placet nobis ualere donationem, si mquis rogatus sit praecepta certa quantitate uxor‹i› suae hereditatem restituere et is sine deductione ressit magis pleniore officio fidei praesuunt in hunc casum quam donant nec de suo putant proficisci, quod de alieno plenius restituunt uoluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
tut: recte dicitur ualere donacõm:
uuiumq gͥ tion demimit de facl̃¬
tatib suis quidonauit: uałec ł ĩ oi
demtinit locuplecor tñ not fit qui
peccãm in sportuas pro sõgnato
suo ordinẽerogau̾it an donacõ ua¬
leat ⁊ ait ualere. nec utden locupleci¬
orem mlr̃et stãm ꝙꝑͣnus mittirã¬

Expanded text:
tur, recte dicitur ualere donationem. ubicumque igitur non deminuit de facultatibus suis qui donauit, ualet, uel, etiamsi deminuat, locupletior tamen non fit qui pecuniam in sportulas pro cognato suo ordini erogauerit, an donatio ualeat? et ait ualere nec uideri locupletiorem m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmittas it si seꝑan non potenit nec
donõm impediri. si seꝑanpotest: cet̾¬
a ualere. id quod donatum aͣit si irã¬
lere. ¶Si debitor uin peccãm iussu
siuror uni creditori donõis cã pero¬

Expanded text:
mixta sit, si separari non potest, nec donationem impediri, si separari possit, cetera ualere, id quod donatum sit non ualere. Si debitor uiri pecuniam iussu Si uxor uiri creditori donationis causa pro
Abbreviated transcription (Latin):
uersꝰ eaͣnͣque pr̃is hereditate se ab¬
rem t̾cio creditori obligaret iusstrũ
pignoris remisisseuid̾i. ñ ⁊̃ t̾cium
cio loco credid̃it. ¶Qui pignoris iure
rem ꝑsecimtur. a uẽnoicacoe rei eos
offerre uelit debitum .n .n. debet qn᷑
de iure possõris cũ ius petitoris remo
ueatur soluto pignore. Artpħ.
portata pignori eent donec mertes
tibi soluta aut satiifc̃m eẽt. deinde
meitedis nomine fideiussorem a to¬
lono accepisti. satisfĩm tĩbi uideri
exisfimo. ⁊ illata pignoris eẽ desiisie.
oam exͣ  funbis dati erant ad eatidẽ
ꝑsonam hereditas deuen̾at. debitor
offerebat qͣntum a postiore credito¬
re mutuatus fuerat. s. cogendac
cipere saluo iute pignoris prioris

Expanded text:
us eam, quae patris hereditate se abrem tertio creditori obligaret, ius suum pignoris remississe videri, non etiam ublica tertio loco crediderit. Qui pignoris iure rem persequuntur, a vindicatione rei eos offerre vellet: neque enim debet quaeri de iure possessoris, cum ueatur soluto pignore. 13 Trypportata pignori essent, donec merces tibi soluta aut satisfactum esset: deinde mercedis nomine fideiussorem a colono accepisti. satisfactum tibi uideri existimo et ideo illata pignor‹i› esse desisse. idam ex isdem fundis dati erant, ad eandem personam hereditas deuenerat: debitor offerebat, quantum a posteriore creditore mutuatus fuerat. respondit cogendum accipere saluo iure pignoris prioris
Abbreviated transcription (Latin):
cessat aut si tegula cetrõit. s ⁊ si infã
dampnũ dedit idem ent ditenoũ. ꝙ¬
si imp̃ubes ħ fecit labio art q furci
luscauit discipłm in orsciplina. Et¬
multo mag gͥ de occiso idem enit dd̃.
tor inquio filiof. puero discenti ĩge
uat forma caicei ceruicem ꝑcussit u̾

Expanded text:
cessat, aut si tegula ceciderit. sed et si infans damnum dederit, idem erit dicendum. quo‹dsi› inpubes id fecerit, Labeo ait, quia furti luscauerat discipulum in disciplina: multo magis igitur in occiso idem erit dicentor, inquit, puero discenti ingenuerit, forma calcei ceruicem percussit, u
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ. si honoris cã tutor datus it qͣte¬
nus nec hiꝰtutela in num puta¬
tur. nũquid idem sit. s rõin yͣ̃a¬

Expanded text:
go si honoris causa tutor datus sit? quatenus nec huiusmodi tutela in numerum computatur, numquid idem sit? sed ra
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝓponit᷑ non qi heres mltis ex
ꝑsona defitncte se extept̃oe p̾citũẽ¬
bitur. s ip̃e erat ille qui ⁊̃ utuam¬
uliere oi ab eo dos peteretur potuis¬
Q eã Ercepcõne matillũ q diuorti¬
defensionẽ ⁊ pꝰ mortẽ sorortolue

Expanded text:
quae proponitur, non quasi heres mulieris ex persona defunctae se exceptione pacti tuebitur, sed ipse erat ille, qui etiam viva muliere, si ab eo dos peteretur, potuisset ea exceptione Marullum, quia divortidefensionem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
totus s ut anqua ꝑs ex eouendica
np̾ossit. si modo aliqua ꝑs ad dotem
suplendam desit. id du̾nitaxat exeõ
remanere apud mlrem ait qd̃ qnͣtitã¬
gi dotis deest. Laut
dotis nõie meuio tradidit. dos eius

Expanded text:
totus, sed uel aliqua pars ex eo uindicari possit, si modo aliqua pars ad dotem supplendam desit, id dumtaxat ex eo remanere apud mulierem ait, quod quantitati dotis deest. 14 Padotis nomine Maeuio tradit, dos eius
Abbreviated transcription (Latin):
cat. fuit obligõ. Nũquid gͦ ⁊̃ illottõ¬
dũ redempto alt̾um alienare p̾sit
qr pot̃ alterũ redimere. an ħ tĩ d reci¬
prut millus in dote sit. ceite ex post
fcõ uidebitur recte auenatus. illo pꝰ¬
ea tedemptõ. Iffric̃¬

Expanded text:
 fuit obligatio. numquid ergo etiam illo nondum redempto alterum quoque alienare possit, quia potest alterum redimere? an hoc non debet recipi, ut nullus in dote sit? certe ex post facto videbitur recte alienatus illo postea redempto. Afric
Abbreviated transcription (Latin):
marito impritabr. ⁊ ħ caułrtil estim¬
acom prestabit. ꝙ si martius solitẽ¬
do non ent: utiles atcões adiitus ticiũ
mlñ ad restaurandam s̾intutẽ d̾ant᷑
Is cũ uxor fund cui prediauin sintu¬
tem debebant: in dotem dat fundꝰ ad
maritum ꝑuenit amisia suitute. ⁊i
dõ ñ potest itidi ꝑmaritumius fundi
det̾ius fcm̃. cutid gͦ ÷ : officio de dote in¬
dicantis mtinebitim: ut integͣta s̾in¬
tute iubeat fundum nłn i heredi e¬
iua ĩeddi. Iffnẽ¬

Expanded text:
tis aestimationem praestabit: quod si maritus solvendo non erit, utiles actiones adversus Titium mulieri ad restaurandam servitutem dantur. Sed cum uxor fundum cui praedia viri servitutem debebant in dotem dat, fundus ad maritum pervenit amissa servitute et ideo non potest videri per maritum ius fundi deterius factum. quid ergo est? officio de dote iudicantis continebitur, ut redintegrata servitute iubeat fundum mulieri vel heredi eius reddi. Alfe
Abbreviated transcription (Latin):
ħ interdcõ posse me exꝑtri pͣlacuit
qr inferre prohitem: qui uta uti prohĩ¬
bem. idꝙ erit probandum ⁊ si alia ser
quo mimis issi in eo loto sepulcrsi
3.q. religionis interest momunnẽ¬
ta extrui. ⁊ exornati. ¶ facere sepit¬
crum sũ monumentum in loco in
quo et ius ÷: nemo prohibetur. ¶S¬
difitate uidecur prohibere: ⁊ quiꝓ
locum ht̃. ⁊ si machinã alligateqͥs
ꝓhibeat. sitñ eo loci ꝓhibeat qui ser¬
intutem debeat Eetersisi meo solo
uelis machinamponere: non tene¬
bor interdcõ. siiurete non paciar. e¬
dificare autem not solum qui o¬
pus nouum mollitur intelligend̃
qui agn ut lauetur sepulcrum ħ
interdicto teneru. Macettꝰ¬
etat lex regia mlrem si p̾gnas mor¬
tira sit: humari atĩ qm partus ei
extidatim. Qui contra fecent spem
pultrum. opus nouum ñ ccͣarͣe po¬
teris. s fco opere: nuillam hẽbis
edificium alieti intra legitit᷑um
mod̃ moritus illatus sit: postea
eum prohibere non pot̾it edificii do¬

Expanded text:
nterdicto posse me experiri placuit, quia inferre prohibeor qui uia uti prohibeor: idque erit probandum et si alia seruquominus illi in eo loco sepulchrum est, quia religionis interest monumenta exstrui et exornari. Facere sepulchrum sive monumentum in loco, in quo ei ius est, nemo prohibetur. Aedificare videtur prohibere et qui locum habet, et si machinam alligare quis prohibeat, si tamen eo loci prohibeat, qui seruitutem debeat: ceterum si in meo solo uelis machinam ponere, non tenebor interdificare autem non solum qui novum opus molitur intellegendusqui id agit, ut labatur sepulchrum, hoc interdicto tenetur. Marceegat lex regia mulierem, quae praegnas mortua sit, humari, antequam partus ei excidatur: qui contra fecerit, spem pulchrum, opus nouum tu nuntiare poteris, sed facto opere nullam habebis aedificium alienum intra legitimum modum mortuus illatus sit, postea eum prohibere non poterit aedificii do
Abbreviated transcription (Latin):
ius÷. quonituus illi eisne mortu¬
um inferat ibi. ⁊ sepelite liceat. iñ
fieriueto. ¶Qi inferendi mortuũ
ius ht̃. non ꝓhibecur inferre¶ ꝓhr̃i
autem infecte indecitr. sit in locũ
tur. ¶ ħ aũ ini̾tco de mortuo in fe¬
retdo: dr̃s ꝓprietatis uti potest. ꝙ
⁊̃ de loco puto competit. ¶temsi
mͥ in fundum uta debeatir. in ꝙ̃

Expanded text:
st, quo minus illi eo eaue mortuum inferre ‹et ibi› sepelire liceat, uim fieri ueto.' Qui inferendi mortuum ius habet, non prohibetur inferre: prohiberi autem inferre uidetur, siue in locum tur.Hoc interdicto de mortuo inferendo dominus proprietatis uti potest, quod etiam de loco puro competit.Item si mihi in fundum uia debea
Abbreviated transcription (Latin):
um scds̃ treditor oblatapetnta
priori. in locũ enis suctessid nedi¬
recte facit. ¶ Si scos creditor ⁊ fioe¬
iussqr soluta pecuma pͥigͣnoras¬
ceꝑint: recte eis offertur. qm̃uis
emꝑptonistitulo ea teiiermt
orepignꝰ emit ñ tam ad quiredi
Omii qm suandi pignpas sui cã.
intelligitur petam degile ⁊ ideo
osłi ⁊ a debitore por Marẽ¬

Expanded text:
um secundus creditor oblata priori pecunia in locum eius successerit, vendirecte facit. Si secundus creditor vel fideiussor soluta pecunia pignora susceperint, recte eis offertur, quamvis emptionis titulo ea tenueruntpignus emit, non tam adquirendi dominii quam servandi pignoris sui causa intellegitur pecuniam dedisse et ideo offerri ei a debitore pote
Abbreviated transcription (Latin):
m qua obligacone smtilr̃ ut su¬
bunit item in hris reb quas post
¶slegotiatori marnoris sreditorse
pignore lapioium quoꝵ p̾stauen¬
Uitores ex pecunia creditores accepẽ¬
rant itimerauit idem debitor
ouctor horreoꝵ cesans til ob quoꝵ
pensiones aliquot anius non oo¬
noris eos creditor retinere potat:¬

Expanded text:
 qua obligatione similiter ut subuit, item in his rebus, quas post Negotiatori marmorum creditur sub pignore lapidum, quorum pretia venditores ex pecunia creditoris acceperant: idem debitor conductor horreorum Caesaris fuit, ob quorum pensiones aliquot annis non so est, an iure pignoris eos creditor retinere po
Abbreviated transcription (Latin):
offenetibi sĩtmam pͥmo ordineite¬
dita dixi ꝯsetͥns ẽe ut seyns potorart
meo quod amp̃ inpignore ⁊ oblata
ab eo sĩnna pmo oratne credita. u¬
sutaꝵ ꝙ enus. postponatur pͥmus
creditorm sũmam ꝙͣ postea eidẽ de¬
btcori credidit. Oceuoł¬

Expanded text:
e tibi summam primo ordine creditam. dixi consequens esse, ut Seius, potior sit in eo quod amplius est in pignore, et oblata ab eo summa primo ordine credita usurarumque eius postponatur primus creditor in summam, quam postea eidem debitori credidit. Scaevo
Abbreviated transcription (Latin):
iums emptorhẽat qm ap̃ beredem
suturum eẽt. plane de fcosuoue¬
dttor s atisdare cogenoꝰ ÷ ¶ In yedi¬
tate uendita utrũ ea qnͣtitras spectat᷑
que fint mortis tempe an eaque funt

Expanded text:
iuris emptor habeat quam apud heredem futurum esset: plane de facto suo venditor satisdare cogendus est. In hereditate vendita utrum ea quantitas spectatur, quae fuit mortis tempore, an ea, quae fuit
Abbreviated transcription (Latin):
nitur ꝯmodati accoe resarcue ꝯ¬
peslitur. Nam si aduitus ip̃m hũit
aquil. leg accõm ꝯmodator eqͥi¬
simum ÷ ut ꝯmod̾ati agendo rem̃¬
rttat᷑ accom̃. niti forte quis drx̾it
agendo eũ exlege aquina bminꝰ
ꝯsecuturum qd̾ ex causa ꝯmodati

Expanded text:
ti actione sarcire compellitur: nam et si aduersus ipsum habuit Aquiliae actionem commodator, aequissimum est, ut commodati agendo remittat actionem: nisi forte quis dixerit agendo eum e lege Aquilia hoc minus consecuturum, quam ex causa commodati
Abbreviated transcription (Latin):
nus me itt ꝙ alius uteretur. um
in uehiculo ꝯmodato ⁊ locato pro
ꝑte quidẽ effcũ meisũ hr̃e. qui ñ
om̃a loca uehicidli teneã. ¶ ui¬
i̾nus ant ⁊ dolum ⁊ culpani ⁊ dili¬
genciam ⁊ custoriam intotinm me
pr̃are debere Quare duo quodam¬
modo rei hebuntur. ⁊ si alter ꝯuetꝰ
p̃stitit: liberabit altenim. ⁊ aribo
nde queritur si atter fumi egerte:
an ipse solus debeat ꝯmodati ꝯue¬
ninꝰ ⁊ ait celsus si aͣltet ꝯuenitur¬
ex re qui furti ñegit. ⁊ patus sttͭ ꝑͣ¬
iciio suo ꝯuenͣm att̃m qui furti
agendo tucrum sensit ex re ꝯmo¬
oata debereeum audm. ⁊ abioi¬
in d i legis aqm adusus sociũeiꝰ
bat ꝯmodator accõm iudendum
ent ne cedere debear si forte damp¬

Expanded text:
 et alius uteretur: uerum in uehiculo commodato uel locato pro parte quidem effectu me usum habere, quia non omnia loca uehiculi tenea‹m›. ius ait et dolum et culpam et diligentiam et custodiam in totum me praestare debere: quare duo quodammodo rei habebuntur et, si alter conuentus praestiterit, liberabit alterum et ambobunde quaeritur, si alter furti egerit, an ipse solus debeat commodati conueniri. et ait Celsus, si alter conueniatur qui furti non egit, et paratus sit periculo suo conueniri alterum qui furti agendo lucrum sensit ex re commodata, debere eum audiri et absolui. Sed si legis Aquiliae aduersus socium eius habuit commodator actionem, uidendum erit, ne cedere d
Abbreviated transcription (Latin):
aũsius decesut: tũc dño denũciand̾:
Siame bessem fundi em̃ns ⁊ a ticio tri¬
entem. deinde ꝑtem dimidiam firoi
a re qins pecierat. si guidẽ ex besie ꝙ̃
a me acceꝑas sermis petitus fuent.
ego pro sextante euiccõm. ẽiccõmͣ
tibi pr̃abimo. ¶ Nater sciens filiũ
suum q̃m in pttate hẽbat ignorã¬
ti emptori uendidit. ouestt̃: an euͤ¬
cõnis nõie teneatur &. qui liberum¬

Expanded text:
uus decesserit, tunc domino denuntiandum est. Si a me bessem fundi emeris, a Titio trientem, deinde partem dimidiam fundi a te quis petierit: si quidem ex besse quem a me acceperas semis petitus fuerit,ego pro sextante euictionem tibi praestabimus. Pater sciens filium suum quem in potestate habebat ignoranti emptori uendidit: quaesitum est, an euictionis nomine teneatur
Abbreviated transcription (Latin):
alid qͣm hiis que anima carent. ⁊ in
hiis que eolo continentur. ¶Per hac¬
tis nr̃i. ut putaliben quisunt in potes¬
adiecta cãuia quis uendicet ¶ Siquis¬
d ita petit fnium sinmu in potestate ex
re recte eum egisse ait .n. adiecta causa

Expanded text:
animalibus quam his que anima carent, et in his que solo continentur. Per hanostri, ut puta liberi qui sunt in potesadiecta causa quis uindicet: si quis ita petit 'filium suum' uel 'in potestate ex re recte eum egisse: ait enim adiecta causa
Abbreviated transcription (Latin):
et si par nũs duoꝵ int̾fiuit. neuter
solroum gregem. s nec ꝑtem dimi¬
diam tocius eius quis uendicabit. s
si maiorẽm nũm auer ht. ut detrac¬
toalieno: nͥlominus gregem uend̃i¬
saturus sit in restõm non uentunt a

Expanded text:
rus duorum interfuerit, neuter solidum gregem, sed ne partem dimidiam totius eius uindicabit. sed si maiorem numerum alter habeat, ut detracto alieno nihilo minus gregem uindicaturus sit, in restitutionem non ueniunt a
Abbreviated transcription (Latin):
ructuaritis uł usurarius adqui¬
rere. meũ cuiꝰ ususfrcũs łusus
sit. accio duntaxat de peculio
cetere q honõranie dantur. exre¬
liquis. in dñm ꝓprietatis.  xp̃.¬
M

Expanded text:
ructuarius vel usuarius adquirere, in eum, cuius usus fructus vel usus sit, actio dumtaxat de peculio ceteraeque honorariae dantur, ex reliquis in dominum proprietatis. Vlpm
Abbreviated transcription (Latin):
ut qmaõ maiorib lib̾um sit ñ ac¬
ciꝑe si nolint manuimitt̾e sͥ huic red¬
cendi legat̃ nc̃ctas manumittẽdi
remitcatur.ͣ Caulus.¬
credioit: melior s cã ꝯsumẽts. nisi
locuplecõr ex hoc inueniatur litis ꝯt̾
temꝑe is qui acceꝑit. ¶Minores si
emptam abeotem fuie approbet᷑.
uluti ꝙ maioꝵ eiꝰ fuiss ita tñut id
sõ ex licitacce atcessit: ip̃e offeratuẽ-¬

Expanded text:
um maioribus liberum sit non accipere, si nolint manumittere, sic huic reddenti legatum necessitas manumittendi remittatur. 34 Pauluscredidit, melior est causa consumentis, nisi locupletior ex hoc inueniatur litis contestatae tempore is qui accepit. Minores si emptam ab eo rem fuisse adprobetur, ueluti quod maiorum eius fuisset: ‹ita› tamen ut id, quod ex licitatione accessit, ipse offera