comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃em tuũ si te a uero patre nõ separet. Tã diu scito car¬
nis copulã ꝙͣdiu ille suũ nouerit creatorẽ. Alioꝗn dauid
tui. et ꝯcupiscet rex decorẽ tuum qmĩ ip̃e ẽ dñs deus tuus.
tuũ. Solent etenĩ miseri parẽtes et nõ plene fidei christiã
deformes et aliquo mẽbro debiles filios qr digͦs mr̃i moĩo
nõ Inueniũt. relligioni tradde̾. S si tu ꝑfectus ẽẽ desideras
exi cũ abraã de patria tua et de cognatiõẽ tua et ꝑge qͦ
nesas. Et si hẽs substantiã uende et da pauꝑib. si non
hẽs. grandi onere es liberatꝰ. nudũ christũ nudꝰ sequere.
Grãde hoc et ditficile s magna sũt p̃mia. Magis enim
quilib labor suscipit᷑. si ante oculos ꝓponatur ip̃iue
igͦ nos saltẽ mulierculas. sexus nos doceat infirmior.
Quãti diuiciis pariter et nobilitate pollẽtes nolo eorum
uocabula dicere ne adulari uidear relictis facultatibus

Expanded text:
patrem tuum, sed, si te a uero patre non separat. tam diu scito sanpatrem tuum, sed, si te a uero patre non separat. tam diu scito sanguinis copulam, quam diu ille suum nouerit creatorem; alioquin Dauid tui, et concupiscet rex decorem tuum, quoniam ipse est Dominus Deus tuus .decorem tuum. Solent etenim miseri parentes, et non plenae fidei Christiani, deformes et aliquo membro debiles filios, quia dignos matrimonio non inveniunt, religioni tradere. Sed si tu perfectus esse desideras, exi cum Abraham de patria tua et de cognatione tua: et perge quo nescis. Et si habes substantiam, vende, et da pauperibus. Si non habes, grandi onere liberatus es: nudus Christum nudum sequere. Darum, grande, difficile, sed magna sunt praemia. Magis enim quilibet labor suscipitur, si ante oculos praeponatur ipsius ergo nos mulierculas, sexus nos doceat infirmior. Quantae divitiis pariter ac nobilitate pollentes nolo earum vocabula dicere, ne videar adulari, relictis facultatibus
Abbreviated transcription (Latin):
mater ostendat: licet in limine pater iaceat: ꝑ calcatum
patrẽ siccis oculis ad uexillum cruris euoi̾a. Pietatis genꝰ
st in hac re ẽẽ crudelem. Gladiũ tenet hostis ut me ꝑimat.
et ego de matris lacͥmis cogitabo. Delicatꝰ es fẽ carissime.
hic uis gaude̾ cum secuło et postoa regnare cum christo.
Multa nos cogit face̾ affectus. et dũ ꝓpinꝗtatẽ respici¬
mus corporũ. et corporis et aĩe offendimus creatorem.
Unde disçipulus ad sepuiturã patris ire desiderãs. sai¬
natoris ꝓhibet᷑ imꝑio. Quãti monachor dũ prĩs ma¬
trisq mĩẜentͦ. suas aĩas ꝑdiderũt: Suꝑ prẽ et matre
pollui nobis nõ licet. ꝙto magis suꝑ fr̃ẽ sororib cõ so¬
brinis familia et ẜuulis: Genus regale et sacerdotale
uiuẽs mortuus est. ł nos mortuos uiui faret. Sola¬
causa pietatis est ubi nulla carnis noticia est. honora

Expanded text:
mater ostendat: licet in limine pater jaceat: per calcatum mater ostendat: licet in limine pater jaceat: per calcatum perge patrem, siccis oculis ad vexillum crucis evola. Solum pietatis genus est in hac re esse crudelem. Gladium tenet hostis, ut me perimat: et ego de matris lacrymis cogitabo? Delicatus es, frater charissime, si hic vis gaudere cum saeculo, et postea regnare cum Christo. Multa nos facere cogit affectus. Et dum propinquitatem respicimus corporum, et corporis et animae offendimus creatorem.  Deo dignus. Unde discipulus ad sepulturam patris ire desiderans, Saluatoris prohibetur imperio. quanti monachorum, dum patris matrisque miserentur, suas animas perdiderunt! super patre et matre pollui nobis non licet, quanto magis super fratre, soronbus, consobnms, lamiha, seruulis! genus regale et sacerdotale uiuens mortuus est, ut nos mortuos uiuificaret. scausa pietatis est, ubi carnis nulla notitia est. honora
Abbreviated transcription (Latin):
xTUIIIS quidẽ monasteria: multus a te ꝑ insulas
dalmacie sc̃oꝵ nuͣs sustentatͦ. sed melius façeres
suet ipe sc̃s int̾ scõs uiueres. Difficile ĩmo Impo¬
uentrẽ et ibi mentẽ ĩpleat: Et de deliciis transeat ad de¬
licias. Ut in utroq seculo primus sit: et ĩ t̾ra et ĩ celo
suo studio monachi detrahẽdi sunt linguis uipere et mor¬
fu leuissimo. quib argumẽtaris et dicis: Si oẽs se clauserĩt
et fuerĩt ĩ solitudiẽ. quis celebrabit eccłias: quis secłares
hoĩes lucrifaciet: quis peccãtes ad ꝟ̾tutes poterit dhortai.
Hoc enĩ mõ si omẽs tecũ fatui sũt: sapiẽs esse quis pot̾it:
Si u̾gines oẽs fuerĩt. nupcie nõ erũt. Interibit genꝰ huma¬
mĩ. Sed rara est ꝟ̾tus. nec a plurib appetit᷑. Et utiuam
hoc oẽs eẽnt quod pauci sunt. de ꝗb dicit᷑ multi uocati
pauni uero electi. Ideo licet ꝑuulus ex collo pendeat nepos.
licet sparso crine ac scissis uestib ubera ꝗb te nutͥerat

Expanded text:
xtruis monasteria, multus a te per insulas amatae sanctorum numerus sustentatur; sed melius faceres, si et ipse sanctus inter sanctos uiueres. ventrem, et ibi mentem impleat; ut de deliciis transeat ad delicias; ut in utroque saeculo primus sit; ut et in coelo et in terra suo studio monachi retrahendi sunt lingua viperea, morsu saevissimo; quibus argumentaris et dicis; Si omnes se clauserint et fugerint in solitudinem, quis celebrabit Ecclesias, quis saeculares homines lucrifaciet, quis peccantes ad virtutes poterit cohortari? Hoc enim modo, si omnes tecum fatui fuerint, sapiens esse quis poterit? Si virgines omnes fuerint, nuptiae non erunt, interibit genus humanum. Sed rara est virtus, nec a pluribus appetitur. Et utinam hoc omnes essent quod pauci sunt. De quibus dicitur; Multi sunt vocati, pauci vero electi . Ideo licet parvulus ex collo pendeat nepos: licet sparso crine et scissis vestibus, ubera quibus re nutrierat,
Abbreviated transcription (Latin):
uias sequi uidebãtur. Nec tñ hoc ꝙ de eis¬
d̾e electis diciꝰ uiris. de cũctis iam qͣiͣ regu¬
lam tenemus. Nam cũ ꝑsecutonis aꝑte
dentur. ita nõnũꝙͣ ĩdebłitatis formidinẽ
corruũt qui inpace pͥus ecc̃e fortiter stare
uidebantur. S eos de quib p̾diximus fie¬
ri mres potuisse ꝯfidenter fatemur. Qͥa
hoc iam ex eoꝵ fine colligimus. Cad̾e̾ .n. nͤ
in in aꝑta ꝑsecutõne poterant. hii de qͥbus
ꝯstat qr ⁊ us ad finẽ uite in occulta aĩ¬

Expanded text:
ias sequi videbantur? Nec tamen hoc, quod de eisdem electis dicimus viris, de cunctis jam quasi in regulam tenemus. Nam cum persecutionis apertae biles videntur; ita nonnunquam in debilitatis formidinem corruunt, qui in pace prius Ecclesiae fortiter stare credebantur. Sed eos de quibus praediximus, fieri martyres potuisse fidenter fatemur, quia hoc jam ex eorum fine colligimus. Cadere enim nec in aperta persecutione poterant hi de quibus constat quia et usque ad finem vitae in occulta a
Abbreviated transcription (Latin):
plus estuat. at alius minꝰ. Ita illic ĩ uno
igne nõ unꝰ modus ẽ ĩcendii. qr ꝙ hic diu̾¬
sitas cor ͫ hͦ illic agit diu̾sitas pcc̃orum.
ut ⁊ ignẽ nõ dissiłe hẽant ⁊ tñ eosd̃ sin¬
głos dissilr exurat.

Expanded text:
tuat, atque alius minus; 449 ita illic in uno igne non unus est modus incendii; quia quod hic diversitas corporum, hoc illic agit diversitas peccatorum, ut et ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos dissimiliter exurat.
Abbreviated transcription (Latin):
ac lub̾cus extitit. mod̃q suis prauitatib
pon̾e ꝯtẽpsit. Eadẽ uͦ nocte qua scpultus
fuerat bc̃us faustinus martir in cuiꝰ ecc̃a
corpus illius fuerat hũatũ custodi suo
p̾cepit dicens. Uade ⁊ dic ep̃o ut piciat
hĩc has fetentes carnes quas hic posuͭ
qr si nõ fec̾it die tricesiõ ip̃e morietur. ꝙͣ
uisionẽ custos epõ timuit ꝯfiteri. ⁊ rur¬
sus ãmonitus declinauit. Die ã t̾cesia
eiusde citatis epc̃ cũ uesꝑtina hora sanꝰ
at ĩ columis ad lectũ rẽdiss. subita et
iopinata morte defiuictus ẽ¬

Expanded text:
c lubricus exstitit, modumque suis pravitatibus ponere contempsit. Eadem vero nocte qua sepultus est, B. Faustinus martyr in cujus ecclesia corpus illius fuerat humatum, custodi suo apparuit, dicens: « Vade et dic episcopo ut projiciat hinc fetentes carnes quas hic posuit; quia, si non fecerit, die tricesimo ipse morietur. » Quam visionem custos episcopo timuit confiteri. Et rursus admonitus declinavit. Die autem trigesimo ejusdem civitatis episcopus cum vespertina hora sanus atque incolumis ad lectum rediisset, subita et inopinata morte defunctus e
Abbreviated transcription (Latin):
causa est que ceteris. Qq nemo ꝓpheta in patria sua ho¬
norẽ ht̃. Nam ubi honor nõ est ibi ꝯtemptus est. Ubi
contemptus ibi frequẽter Iniuria. Uhi Imiuria ibi et ĩdi¬
gnatio. ubi indignatio ibi quies nulla. Ubi quies nõ est.
ibi mẽs sepe a ꝓposito deducit᷑. Ubi autẽ ꝑ inquietudinẽ
aliꝗd aufertł ex studio. minus fit ab eo quod tollitur. Et
Ubi minus est. ꝑfectũ nõ potest dici. Ex hac supputatõe
illa sũma nascit᷑. monachũ ꝑfectũ in patria sua ẽẽ non
posse. ꝑfectũ autẽ esse nolle delinque̾ est. Ubi autẽ ego
nũc sum. nõ solũ quid agat᷑ in patria: sed an ip̃a patria
ꝑsistat ignoro. Imo uec mͥ ꝯcedit᷑ unꝰ angulus heremi.
Quottidie exposcor fidem qiͣ sine fide renatus sum.

Expanded text:
causa, quae caeteris. Nemo propheta in patria sua hocausa, quae caeteris. Nemo propheta in patria sua honorem habet. Nam ubi honor non est, ibi contemptus est. Ubi contemptus est, ibi frequens injuria. Ubi injuria, ibi indignatio. Ubi indignatio, ibi quies nulla. Ubi quies non est, ibi mens saepe a proposito deducitur. Ubi autem per inquietudinem aliquid aufertur ex studio, minus fit ab eo quod tollitur. Et ubi minus est, perfectum non potest dici. Ex hac supputatione illa summa nascitur, monachum perfectum in patria sua esse non posse. Perfectum autem esse nolle, delinquere est. Ubi autem ego nunc sum, non solum quid agitur in patria, sed an patria persistat, ignoro. Immo nec mihi conceditur unus angulus eremi: quotidie exposcor fidem, quasi sine fide renatus sim.
Abbreviated transcription (Latin):
cupis esse qd̾ diceris monachus .i. solus. ꝗd facis in urbib:
Que utiq nõ sunt solor hĩtacuda s multoꝵ. habet unũ¬
quodq ꝑpositũ pͥncipes suos. Romani duces iuntẽt᷑ Camillos¬
sabriçios. Regulos/ Scipiones. Philosophi ꝓponãt sibi pitha¬
goram Bocratẽ platonẽ Aristotilem. Pocte emiriẽt̾ homerũ
Uirgiliũ Menãdrũ/ Terentiũ. Historiti itidem Salustium
herodotũ/ liuiũ. Oratores/ Lysiam/ Graccos/ De mostenẽ
nr̃i duces filii ꝓphetaꝵ qui hĩtabant in agris et solitudie.
et faciebant sibi tabernacula ꝓpe fluenta iordanis. De
his sunt et illi filii Iechab qui uinũ et siceram nõ bibebãt.
et morabant᷑ in tentoriis. Qui dei ꝑ hieremiã uoce lau¬
dant. et ꝓmittitͦ eis ꝙ nõ defficiat de stirpe eoꝵ uir stans
coram domino. In terp̾tare igit᷑ uocabulũ monachi hoc est
nomẽ tuũ.quid facis in turba qui solus es: Non tibi eadẽ

Expanded text:
cupis esse, quod diceris, monachus, id est solus, quid facis in urbibus, cupis esse, quod diceris, monachus, id est solus, quid facis in urbibus, quae utique non sunt solorum habitacula, sed multorum? habet unumquodqFabritios, Regulos, Scipiones; philosophi proponant sibi Pithagoram, Socratem, Platonem, Aristotilem; poete emulentur Homerum, Virgilium, Menandrum, Terentium. Historici, Thucydidem, Sallustium, Herodotum, Livium. Oratores, Lysiam. Graccos, Demosthenem,tri duces filii prophetarum qui habitabant in agris et solitudinibus, et faciebant sibi tabernacula prope fluenta Jordanis. De his sunt et illi filii Rechab, qui vinum et siceram non bibebant, et morabantur in tentoriis: qui Dei per Jeremiam voce laudantur, et promittitur eis, quod non deficiat de stirpe eorum vir stans coram Domino. Interpretare igitur vocabulum monachi: hoc est nomen tuum. Quid facis in turba qui solus es? non tibi eadem
Abbreviated transcription (Latin):
EueCA ut simplicit̾ motũ mẽtis fatear ꝯsiderãs
et ꝓpositũ tuũ et ardorem quo seculo renũciasti.
differençias in loçis arbitror. Si urbib et freꝙͣtia
urbiũ derelicta. in angulo hĩtes/ et christũ in solitudiẽ q̃ras
amittas. Loquor nõ de ep̃is/ non de presbr̃is nõ de clericis
quor alia causa est et alia monachi. Clerici oues pascũt.
ego pastor. s de monacho loquor. qui p̃ciũ posẜionũ suarꝑ
ad pedes apłoꝵ posuit docens pecumã ẽẽ calcandã. Ut hum¬
liter et secreto uictitans. semꝑ ꝯteninat quod semei ꝯtẽpẜit.
Nam sũme stulticie est renũciare seculo: dimitte᷑ patriam:
urbes deserere: monachũ ꝓfiteiͬ. et int̾ maiores ꝑpłos ꝑgeͣ¬
uiuere. Quia igitͬ me interrogas ꝑ quã diã incedeͣ debeas.
reuellata tecũ fticie loquar. Si officiũ uis exercere p̃sbit̾i
si ep̃atus te uel opus uel onus forte delectat. uiue ĩ drbib
et castellis. et alioꝵ salutẽ fac iucrũ aĩe tue. Sin auten

Expanded text:
evera, ut simpliciter motum mentis meae fatear, considerans et propositum tuum et ardorem, quo saeculo renuntiasti: differentias in locis arbitror, si urbibus et frequentia urbium derelicta, in agello habites, et Christum in solitudine quaeras, amittas. Loquor non de episcopis, non de clericis, quorum alia causa est, alia monachi. Clerici oves pascunt, ego pascor. Sed de monacho loquor, qui pretium possessionum suarum ad pedes Apostolorum posuit, docens pecuniam calcandam, humiliter, et secreto victitans, semper contemnat quod semel contempsit. Nam summae stultitiae est, renuntiare saeculo, dimittere patriam, urbes deserere, monachum profiteri, et inter majores populos peis. Quia igitur fraterne interrogas. per quam uiam incedere debeas, reuelata tecum facie loquar. si officium uis exercere presbyteri, si episcopatus te uel opus uel honos forte delectat, uiue in urbibus et castellis et aliorum salutem fac lucrum animae tuae. sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
q quid seꝙ̃dũ est ⁊ qͥd tenẽdũ nͥ ut u̾tutib
pollens coactꝰ ad regim̃ ueĩat: U̾tutib ua¬
ciuꝰ nͨ coactꝰ accedat illesis om̃o renitit᷑. ca¬
ueat ne acceptã pecuniã ĩsudariũ ligãs¬
de eius occultacõe iudicet᷑. Peciũã qͥppe in

Expanded text:
 quid sequendum est, quid tenendum, nisi ut virtutibus pollens, coactus ad regimen veniat; virtutibus vacuus, nec coactus accedat? Ille si omnino renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudario ligans,de ejus occultatione judicetur. Pecuniam quippe in
Abbreviated transcription (Latin):
tãt. oꝑac᷑as tamẽ se ngna ꝑtͣctãt: fit ꝙ ut
aliud miꝰ intẽtõ subpͥmat. aliud tͣctantis
aĩõ sr̃ficies cogit᷑anis oftendat. Nã sepe
sͥ de se mens ip̃a mentit᷑. ⁊ fingit se de boͦ
oꝑe amae̾ qd̾ nõ amat. de mũdi ãt głia ñ
amae̾ qd̾ amat. Qui p̾ncipa̾ appetens sͭ
ad hͦ pauida cũ q̃ric. audax cũ pueni̾t. Ten¬

Expanded text:
aturos tamen se magna pertractant; fitque ut aliud in imis intentio supprimat, aliud tractantis animo superficies cogitationis ostendat. Nam saepe sibi de se mens ipsa mentitur, et fingit se de bono opere amare quod non amat, de mundi autem gloria non amare quod amat: quae principari appetens, fit ad hoc pa
Abbreviated transcription (Latin):
cet᷑. ac pẽset quisq qͥd sb̾iectꝰ egit ⁊ repẽte
cogͦscit si p̃lacus bona ageꝰ que ꝓposuit
possit: qr neqͣꝙͣ ualet in culmĩe hũilicatẽ
disce̾. qͥ ĩ nnis positꝰ nõ desiit sr̃bire. Nescit
laudẽ cũ laus suppetit fugẽ qͥ ad hanc di
is cui suffice̾ ꝓp̾a n ͨ soli potuert̃. EExante
acta gͦ uita se unusq̃sq inueĩat: ne ĩ ap¬
petitu culmĩs se ymago cogit᷑anis illu¬
nauta confũdit. Qͥd nãq est pͭtas cul¬
mĩs: ñ tepestas m̃tis In qͣ cogitanũ sꝑ¬

Expanded text:
 quisque quid subjectus egerit. Et repente cognoscit si praelatus bona agere, quae proposuerit, possit, quia nequaquam valet in culmine humilitatem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem cum suppetit, fugere, qui ad hanc didis cui sufficere propria nec soli potuerunt. Ex ante acta ergo vita se quisque inveniat, ne in appetitu se culminis imago cogitationis illunauta confundit. Quid est potestas culminis, nisi tempestas mentis, in qua dum cogitationum s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dei scire prudentiã. Sapiens qͦ nũꝙͣ solus est. ht̃ secũ
oẽs qui bomi sũt et fuerũt. et aĩum liberũ quocũq uult
transfert. Quod corpore nõ põt. cogitatione complectitur
solus ꝙ cũ solus fuerit. Prima nãq sapiã est caruisse
stulticia. Sed stulticia caruisse nõ potest nisi ꝗ ĩtelloxeit
illã. Sed uera ꝗdẽ sapĩa est ĩꝑfectũ se nosce. ac ut sic loquar.

Expanded text:
 Sapiens quoque numquam solus est: habet secum  Sapiens quoque numquam solus est: habet secum omnes qui boni sunt et fuerunt: et animum liberum quocumque vult transferri: quod corpore non potest, cogitatione complectitur. minus solus, quam cum solus fuerit. Prima namque sapientia est, caruisse stultitia: sed stultitia caruisse non potest, nisi qui intellexerit illam. Sed vera quidem sapientia est, nuper factum se nosse: et, ut sic loquar,
Abbreviated transcription (Latin):
monachũ eẽ nõ loquẽdo et discursando sed taçendo et sedẽdo
nouerit. Sit ꝙrͦ tibi ẜmo silens et silentiũ loquẽs. nec citꝰ
oues: uase gẽmato bibant. sirico niteant: plausu populi
delectent. et ꝑ darias uolũtates diuiçias suas dĩçere ne¬
queũt. Nr̃e diuicie sũt in lege dei meditaͬi die ac nocte: pul
sare Ianuã: et seculi fluctꝰ dno p̃eunte caicare. Preparemꝰ
igit᷑ nobis fortitudinẽ. Assumamꝰ nobis ꝑfectum robur.
ut inter errorũ tenebras et ꝯfusionẽ noctis. sciencia christi
limen apiat. diesqr nr̃ nubẽ hẽat ꝓtegentẽ. Ut his ducibᷤ
ad terrãm scãm pueĩre ualeamꝰ. Quid enĩ eruditione meliꝰ:
qd suauiꝰ disciplina : quid dulciꝰ dño. Sit autẽ nobis ꝯuiuiũ
christus: lectio christus: quies christus: cogitatio christꝰ.
Que enĩ potest ẽẽ uita sine scĩa scͥpturart: ꝑ quã etiam

Expanded text:
monachum esse non loquendo et discursando, sed tacendo et sedendo monachum esse non loquendo et discursando, sed tacendo et sedendo noverit. Sit quoque tibi sermo silens, et silentium loquens, nec citus, opes, vase gemmato bibant, serico niteant, plausu populi delectentur: et per varias voluptates divitias vincere nequeant. Nostrae divitiae sunt in lege Dei meditarie, et saeculum praeeuntes calcare. Praeparemus igitur nobis fortitudinem, assumamus nobis perfectum robur: ut inter errorum tenebras et confusionem, in noctis scientia Christi lumen appareat. Diesque noster nubem habeat protegentem: ut his ducibus ad terram sanctam pervenire valeamus. Quid enim eruditione melius? quid suavius disciplina? quid dulcius Domino? Sit autem convivium Christus: lectio Christus: quies Christus  Al. tacet quies Christus: cogitatio Christus.  alia potest esse uita sine scientia scripturarum, per quas etiam
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩ morib et ĩcessu leonidis pedagogi sui. nõ potuisse
care̾ uiciis/ ꝗb adhuc ꝑuulus fuerãt infectus. Demonũ
itaq cib est carmina poetaꝵ: secularis sapĩa. rhetoricoꝵ
põpa ybort. hec sua hoĩes suauitate de lectant. et dũ aures
usib dula modulatione currẽtib capiũt: aĩam qͦs peneteãt.
rint ac labore plecta: nichil aliud nisi manẽ sonũ et ẜmonũ
strepitũ sius lectorib tribuũt. Nulla ibi saturitas ꝟitatis.
s qͥd paulus doceat. Ornat enĩ doctrinã dei qui ea que ꝯditiõi
sue apta sunt facit. Et e contraĩo ꝯfundit illã. cui conditio sua
displicet. Monachus autẽ nõ doctoris sed plangẽtis ht̃ officiũ.
qui uel se uel mũdum lugeat: et dnĩ pauidꝰ p̃stolet᷑ aduentũ.
Qui sciens iibecillitatem suã et uas fragile quod portat.
timet offende̾ ne ĩpingat et corruat atq frangat᷑. Seq

Expanded text:
et in moribus, et in incessu Leonidis paedagogi sui non potuisse et in moribus, et in incessu Leonidis paedagogi sui non potuisse carere vitiis, quibus adhuc parvulus fuerat infectus. Daemonum itaque cibus est carmina poetarum, saecularis sapientia, rhetoricorum pompa verborum. Haec sua omnes suavitate delectant, et dum versibus aures dulci modulatione currentibus capiunt, animam quoque penetrant, rint ac labore perfecta, nihil aliud nisi inanem sonum et sermonum strepitum suis lectoribus tribuunt. Nulla ibi saturitatis, les, sed quid Paulus doceat. Ornat enim doctrinam Dei, qui ea quae conditioni suae apta sunt facit: et e converso confundit illam, cui conditio sua displicet. Monachus autem non doctoris, sed plangentis habet officium, qui vel se vel mundum lugeat, et Domini pavidus praestolatur adventum; qui sciens imbecillitatem suam, et vas fragile quod portat, timet offendere, ne impingat et corruat et frangatur: seque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯu̾sationis. multorũq castitatẽ. lucxũ tuũ facies. Dicas et¬
enĩ p̃ceptũ psalite sapiẽter. Nam clamor ĩ scͥpturis nõ
est uocis s cordis. Sed et nũqd ꝟ̾bor multitudĩe flecti
deus ut homo potest. Non enĩ uerbis tantũ s corde orãdꝰ
est deus. Melior est septẽ psalmoꝵ decãtatio cum cordis
puritate ac serenitate et spũali hi laritate ꝙͣ tociꝰ psalterii
modulatio cũ anxietate cordis atq trrsticia. Cantor quoq
pellatur ut noxiꝰ. ac phidiçinas et psalteras et istiꝰmodi
erudiẽda est aĩa que futura ẽ templũ dei ꝙ nichil aliud discat
audire: nichil loqui. nisi qd̾ ad timorẽ dei ptinet. Turpia
nõ intelligat: cantica mũdi ignoret. Noñ sũt ꝯtemnenda
qͣiͣ ꝑua sit. sine ꝗb magna constare nõ possũt. Greca narrat
historia. alexandrũ potentissimũ regẽ orbisq dñatorem

Expanded text:
sationis, multorumque castitatem lucrum tuum facies. Dicas sationis, multorumque castitatem lucrum tuum facies. Dicas enim praeceptum, psallite sapienter . Nam clamor in Scripturis non est vocis, sed cordis. Sed numquid verborum multitudine flecti Deus, ut homo potest? Non enim verbis, sed corde orandus est Deus. Melior est septem  Al quinque psalmorum decantatio cum cordis puritate et serenitate, et spiritali hilaritate, quam totius psalterii modulatio cum anxietate cordis et tristitia. Cantor quoque pellatur ut noxius, tibicinas et psaltrias et istiusmodierudienda est anima, quae futurum est templum Dei quod nihil aliud discat audire, nihil loqui, nisi quod ad timorem Dei pertinet. Turpia  Al. add. verba non intelligat: cantica mundi ignoret. Non sunt contemnenda quasi parva sint, sine quibus majora constare non possunt. Graeca narrat historia Alexandrum potentissimum regem orbisque domitorem,
Abbreviated transcription (Latin):
tib cũctis. oculos aperui tanto lacͥmaꝵ imbre ꝑfusus. ut¬
etiam ĩcredulis fidẽ facerẽ ex dolore. Nec uero sopor ille fue
rat aut uana somnia ꝗbus sepe deludimur. Teste ẽ tͥbunal¬
ilud ante quod Iacui. Iudiciũ teste ẽ quod timui. Ultra
huĩsse me plenas scapulas: plagas sẽsisse post somniũ
Et tanto dehinc studio diuina legisse ꝙͣto mortalia ante nõ
legeram. Qq p̃ter psalmoꝵ et orõmis ordinẽ quod tibi
hora terçia sexta nona ad uesperũ media nocte/ et mane
semꝑ est exercendũ. statue quot horis scãm scͥpturã ediste̾
debeas. ꝙͣto tp̃re legeͬ nõ ad laborẽ s ad delectationẽ et
instructionẽ aĩe. Cũq hec fimeris sꝑacia et Rrequẽter¬
te ad figenda genua. sollicitudo aĩ suscitauerit. aut te¬
xenda ꝯpone: que texta sũt respice: que errata rep̃hẽde:
que sũt faciẽda ꝯstitue. Si tantis oꝑũ darietatib fueris

Expanded text:
tibus cunctis oculos aperio, tanto lachrymarum imbre perfusos, uttibus cunctis oculos aperio, tanto lachrymarum imbre perfusos, ut incredulis fidem facerem ex dolore. Nec uero sopor ille inanis fuit, aut uana somnia quibus sępe deludimur. Testis est tribunal ante quod iacui, iudicium quod eribus habuisse plenas scapulas: plagas sensisse post somnum, et tanto dehinc studio divina legisse, quanto mortalia ante non legerem. Quodque praeter psalmorum et orationis ordinem, quod tibi hora tertia, sexta, nona, ad vesperum, media nocte et mane semper exercendum est: statue quot horis Scripturam sanctam ediscere debeas, quanto tempore legere, non ad laborem, sed ad delectationem et instructionem animae. Cumque haec finieris spatia, et frequenter ad figenda genua sollicitudo animi suscitaverit, aut texenda compone, aut quae sunt texta respice, quae errata reprehende, quae sunt facienda, constitue. Si tantis operum varietatibus fueris
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe calor toto frigesçẽte iã corpore. in solo tantũ tepente
pectusculo palpitabat. Tũc subito raptus in sp̃u. ad tri¬
nõ auderẽ. Interrogatꝰ ꝯditione. christianũ me ẽẽ rñdi.
Et ille qui presidebat. mẽtiris ait. Ciceronianꝰ es nõ chri¬
stianus. ubi enĩ est thesaurus tuus. ibi est et cor tuum.
Illico obmutui. et int̾ ꝟ̾bera nã cedi me iusserat. ego¬
consciẽ magis igne torquebar. Illũ mecũ u̾situlũ repetẽs.
In ĩferno autẽ qs ꝯfitebit᷑ tibi. Clamare tñ cepi et eiulãs
diceͬ Miẜere mei dñe miẜere mei. hec uox inter flagella
resonabat. Tandem ad p̃sidentis genua ꝓuoluti ꝗ astiterãt
p̃cabant᷑ ut ueniã tribueret adolescẽtie: et errori locum
aliqũ libros legissem. Ego qui ĩ tanto ꝯstrictꝰ articulo uellẽ
Inter hec sacramẽti ꝟba dimissus: xeuertor a supis. et mirã¬

Expanded text:
animae calor, toto frigescente jam corpore, in solo tantum tepente animae calor, toto frigescente jam corpore, in solo tantum tepente pectusculo palpitabat: cum subito raptus in spiritu, ad trinon auderem. Interrogatus de conditione, Christianum me esse respondi. Et ille qui praesidebat: Mentiris ait: Ciceronianus es, non Christianus. Ubi enim thesaurus tuus, ibi est et cor tuum. Illico obmutui: et inter verbera nam me caedi jusserat conscientiae magis igne torquebar: illum mecum versiculum reputans: In inferno autem quis confitebitur tibi: Clamare autem coepi, et ejulans dicere: Miserere mei Domine: miserere mei. Haec vox inter flaresonaret, tandem ad pręsidentis genua prouoluti qui astiterant precabantur ut ueniam tribueret adolescentię, ut errori locum erarum libros aliquando legissem. Ego qui tanto constrictus articulo uellem In hęc sacramenti uerba dimissus reuertor ad superos, et miran
Abbreviated transcription (Latin):
licitatis historiã. Cũ ante ãnos płimos domo parẽtib sorõib
cognatis: et quod his difficiliꝰ est ꝯsuetudiẽ lautioris crbi ꝓptͤ¬
cesor me regna castrassem. et hiero solimã militaturꝰ ꝑgerẽ.
biblioteca quã mͥ rome sũmo studio ac labore ꝯfeçerã. care
nõ poterã. Itaq miser ego lecturꝰ tulliũ. Ieiunabã. Et post
noctiũ crebras uigilias post lacͥmas que michi p̃teritorum
manib. Si qñ ĩ me metip̃o reuersus. ꝓphetã lege᷑ cepissem.
ẜmo horrebat ĩcultꝰ. Et qr lumẽ cecis oculis non uidebam.
nõ ociloꝵ putabã culpã esse s solis. Dũq ita me ãtiquus
ẜpens illuderet / ĩ media ferme quadragesima. medullis
ĩfusa febris. corpus ĩuasit exhaustũ. Et sine ulla requie
quod dictu qͦ ĩcredibile. sic iufelicia mẽbra depasta sunt.
ut uix ossib inhererẽ. Interĩ parabãt᷑ exequie. et uitalis

Expanded text:
licitatis historiam. Cum ante annos plurimos domo, parentibus, sororilicitatis historiam. Cum ante annos plurimos domo, parentibus, sororibus  Al. sorore, cognatis, et quod his difficilius est, consuetudine lautioris cibi, pcoelorum me regna castrassem, et Jerosolymam militaturus pergerem, bibliotheca, quam Romae cum summo studio ac labore confeceram, carere non poteram. Ita miser ego lecturus Tullium jejunabam: post noctium crebras vigilias, post lacrymas, quas mihi praeteritorum manibus. Si quando in memetipsum reversus, Prophetas legere coepissem, sermo horrebat incultus; et quia lumen caecis oculis non videbam, non oculorum culpam putabam, sed solis. Dum me itaque antiquus serpens illuderet, in media ferme Quadrainfusa febris, corpus invasit exhaustum, et sine ulla requie, quod dictu quoque incredibile est, sic infelicia membra depasta est, ut ossibus vix haererent. Interim parabantur exequiae et vitalis
Abbreviated transcription (Latin):
etiã interdũ Ut cũ modicũ scĩe quis hũerit. elatꝰ in suꝑbiã
disce̾ desistat. Et paulatĩ ex eo ꝙ nil additur subtrahit᷑
ut uacuũ discipirlis pectus remaneat. ferrũq qd̾ acutũ fu̾at
hebetet. Sed et iam ꝓphetã horze̾ eloquẽtis est: nõ christũ
sapere. sapientis. Iniuiriã fecisse u̾tudis. Aliena possidere
potẽçie. Innocẽtẽ circũuenire astucie. humilẽ despexisse
nobilitatis. Sic exrorib plena sũt oĩa: et ad hoc usq Bitts
obscurat᷑ ut ĩ mortis gremio Iacuisse. bt̃itudo dicat᷑. Nobis
ꝟ̾o ni placet. insi quod eccłiasticũ est: et quod pu ͤ in ecclia
sapĩe secłaris siꝗd in eis utile reꝑimꝰ ad nr̃m dogina ꝯuer¬
timꝰ. si ꝗd uero suꝑfluũ de Idolis de amore de cura secula¬
riũ reri hec radimꝰ: his caluiciũ ĩ ducimꝰ. hec unguiũ
more ferro acutissimo desecamꝰ. Referã nãq tibi mee ĩfe¬

Expanded text:
etiam interdum, ut cum modicum scientiae quis habuerit, eetiam interdum, ut cum modicum scientiae quis habuerit, ed. et legere: et paulatim eo quod nihil additur, subtrahitur, ut vacuus disciplinis penitus remaneat: ferrumque quod acutum erat, hebetetur. Sed et jam Prophetam horrere, eloquentis est: non Christum sapere sapientis; injuriam fecisse, virtutis; aliena possidere, potentiae: innocentem circumvenire, astutiae: humilem despexisse, nobilitatis. Sic erroribus plena sunt omnia: et ad hoc usque veritas obscuratur, ut in mortis gremio jacuisse beatitudo dicatur. Nobis vero nil placet, nisi quod Ecclesiasticum est, et quod publice in Ecclesia sapientiae saecularis, si quid in eis utile reperimus, ad nostrum dogma convertimus. Si quid vero superfluum, de idolis, de amore, de cura saecularium rerum, haec radimus, his calvitium inducimus, haec in unguium morem ferro acutissimo desecamus. Referam tibi meae infe
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturaꝵ ẽẽ euuãgeliũ sed in sensu. non in suꝑficie sed in
medulia. nõ in ẜmonũ foliis s ĩ radice rõnis. Si ꝗd autem
igͦras si ꝗd de scͥpturis dibites. Interroga eũ quem uita
ꝯmẽdat: excusat etas: Rama nõ reꝓbat. Aut si nõ est qui
ĩ srłitudinẽ phariseor non qĩ discipłs s q̃i tẽtator accedit.
Pleriq etiã detractor dũ u̾ba sacͥ eloquii plusꝙͣ debent
discutiũt. ĩ carnalẽ inteliectũ cadũt. In diuinis autẽ sccip¬
turis et libris meliꝰ ẽ obscura relĩque̾ ut sũt. ꝙͣ a liquid
temeͬ uel praue mutae qd̾ nescias. Sũt qͦ nõnulli ꝗ rugata
frõte demisso suꝑcilio ubisq trutinatis: auctoritatem sibi¬
doctoꝵ uendicãt. nõ ꝙ ip̃i dignũ aliꝗd arrogãtia nouerint.
s ꝙ simplices frẽs quedã uidẽt  sui ꝯꝑatiõe nescire. Eueĩt

Expanded text:
Scripturarum esse Evangelium, sed in sensu: non in superficie, sed in Scripturarum esse Evangelium, sed in sensu: non in superficie, sed in medulla: non in sermonum foliis, sed in radice rationis. Si quid autem ignoras, si quid de Scripturis dubitas, interroga eum quem vita commendat, excusat aetas, fama non reprobat. Aut si non est qui in similitudinem pharisaeorum, non quasi discipulus, sed quasi tentator accedit. Plerique etiam detractorum, dum verba sacri eloquii plus quam debent discutiunt, in carnalem intellectum cadunt. In divinis autem Scripturis et libris melius est, obscura relinquere ut sunt, quam aliquid temere vel prave imitari, quod nescias. Sunt quoque nonnulli, qui, rugata fronte, demisso supercilio, verbisque trutinatis, auctoritatem doctorum sibi vendicant. Non quod ipsi dignum aliquid arrogantia noverint: sed quod simplices fratres quaedam videntur sui comparatione nescire. Evenit
Abbreviated transcription (Latin):
tum uitatẽ legere uolueris. scias nõ eorꝵ eẽ quor titulis
p̾notant᷑ muitaq in his admixta uiçiosa. Nec grandis ẽẽt¬
prudẽtia. aurũ ĩ luto querere. Quid enĩ facit cũ psalteiͬo
oratius: cũ euuãgeliis maro: Cũ apostoto cicero: Que secu¬
ritas lucis ad tenebras. Ne ergo legas pħos /oratoes poetas
nec ĩ eoꝵ lectiõe regestas. Nec nobis blandiamur si his que
stiano sonet Iupiter oĩpotens et mehercule/ et mecastor et
cetera magis portẽta ꝙͣ numina. At nũc sacerdotes dei
omissis euuageliis et ꝓphetis. uidemꝰ comedias lege̾. ama¬
toria buccolicoꝵ uersuuĩ u̾ba cantare. tene̾ u̾gilium. et id¬
quod ĩ pueris ncnͣitatis est. cͥmen ĩ se face̾ uoluntatis. Scĩa
autẽ pietatis est nosce legere scͥpturas: ꝓphetas intellige̾:
Eunangelio crede̾: apłos nõ ignorãe. Nec putemus in u̾bis

Expanded text:
tum veritatem legere volueris, scias non corum esse quorum titulis tum veritatem legere volueris, scias non corum esse quorum titulis praenotantur: multaque in his admixta vitiosa. Et grandis prudentiae est aurum in luto quaerere. Quid enim facit cum Psalterio Horatius? cum Evangeliis Maro? cum Apostolo Cicero? Quae societas lucis ad tenebras? Ne ergo legas philosophos, oratores, poetas, ne in eorum lectione requiescas: nec nobis blandiamur, si his quae stiano sonet \'Iuppiter omnipotens\' et \'mehercule\' et \'mecastor\' et cetera magis portenta quam numina. at nunc etiam sacerdotes dei omissis euangeliis et prophetis uidemus comoedias legere, amatoria bucolicorum uersuum uerba cantare, tenequod in pueris necessitatis est, crimen in se facere voluntatis. Scientia autem pietatis est, nosse legere Scripturas, Prophetas intelligere, Evangelio credere, Apostolos non ignorare. Nec putemus in verbis
Abbreviated transcription (Latin):
piũ nõ sequũt᷑. sudoris tamẽ comites sũt et laboris. socie
leiumoꝵ et nõ saturitatis. cõtinẽtie nõ luxurie. Uñ ꝗdam
Origenis discipulus dixit. nũꝙͣ se cibũ origene pñte sine
alter alterũ aspiciat manducãt in. nec loqui ꝗꝙͣͣ liceat dũ
manducat᷑. Igit᷑ qũ comederis. cꝯgita ꝗd statĩ tibĩ orandum
Illico et legendũ sit. De scripturis sanctis hẽto fixũ U̾suũ
numerũ. Istud pensũ dño tuo xedde. Nec ante ꝗeti mẽbra ꝯcedas
scͥpturas doctorũ. hoĩum tractatus lege. eorũ dũtaxat. quoꝵ
fides nota est. qmĩ exudicio timorẽ creat. Impitia ꝯfidentiã.
Sed tũc scriptura ꝑderit legenti si quod legerit. oꝑe ꝯpleat᷑
Illor igit̾ tractãtib illoꝵ detecteris ĩgeniis ĩ quoꝵ libris
pietas fidei nõ uacillat. Ceteros sic lege dt magis iudices
ꝙͣ sequaris. Caueas oĩa apocripha. Et si qñ ea nõ ad dogma¬

Expanded text:
pium non sequuntur: sudoris tamen comites sunt et laboris, sociae pium non sequuntur: sudoris tamen comites sunt et laboris, sociae jejuniorum, non saturitatis: continentiae, non luxuriae. Unde quidam Origenis discipulus dixit: numquam se cibum, Origene praesente, sinealter alterum aspiciat manducantem: ne loqui quidquam liceat dum manducant. Igitur quando comederis, cogita quod statim tibi orandum illico, et legendum sit. De Scripturis sanctis habeto fixum versuum numerum. Istud pensum Domino tuo redde. Nec ante membra quieti conceScripturas, doctorum hominum tractatus lege, eorum dumtaxat quorum fides nota est: Quoniam eruditio timorem creat, imperitia confidentiam. Sed tunc Scriptura proderit legenti: si quod legeris, opere compleatur. Illorum igitur tractatibus, illorum delecteris ingeniis et libris, quorum pietas fidei non vacillat. Caeteros sic lege, ut magis judices quem sequaris. Caveas omnia apocrypha: et si quando ea non ad dogma
Abbreviated transcription (Latin):
orare nos iubet. et sc̃s etiã ip̃e somuꝰ gratio sit. tñ diu̾sas
orãdi horas debemꝰ hr̃e. ut si aliquo fuerimꝰ opere detenti.
ip̃m nos ad officiũ tp̃us admoneat. Nec cibi ante sumãt᷑
nsi orõne p̃missa. Nec recedat᷑ a mẽsa. nisi referãt᷑ gratie
creatori. Egredientes hospiciũ. armet or̃o. et regrediẽtib
ꝙͣ aĩa pascatur. Ad omnẽ actũ et ad omnẽ incessũ. manus
tã cibor abundãtia ꝙͣ spũs exultatiõe celebremꝰ. quia ualde
ab surdũ est nimia saturitate martirẽ honorare uelle quem
scias deo Ieuiniis placiusse. Sacerdotes qͦ p̃ẜtim peo õibus
Sepe ĩ manib tuis diuina sit lectio et crebre orones. Ut
oẽs cogitationũ sagitte ꝗb adolescẽtia ꝑcuti solet. huiꝰtemõi
et corpore fit. manꝰ et corporis labore complet. Ita quodad
lectionẽ ꝑtinet. magis mẽtis est labor. Listere nãq marsu¬

Expanded text:
orare nos jubeat, et sanctis etiam ipse somnus oratio sit, tamen divisas orare nos jubeat, et sanctis etiam ipse somnus oratio sit, tamen divisas orandi horas debemus habere: ut si aliquo fuerimus opere detenti, ipsum nos ad officium tempus admoneat. Nec cibi ante sumantur, nisi oratione praemissa. Nec recedatur a mensa, nisi referantur gratiae Creatori. Egredientes hospitium armet oratio, et ingredientibus  quam anima pausetur  Al. pascatur. Ad omnem actum, et ad omnem incessum, manus tam ciborum abundantia, quam spiritus exsultatione celebremus: quia valde absurdum est nimia saturitate velle martyrem honorare, quem scias Deo placuisse jejuniis. Sacerdotes quoque pro omnibus semper in manibus tuis diuina sit lectio et tam crebrae orationes, ut omnes cogitationum sagittae, quibus adulescentia percuti solet, huiusce modi et corpore fit, manus et corporis labore completur, ita quod ad lectionem
Abbreviated transcription (Latin):
tie sue pondera atq mẽsuras. int̾dũ nõ exaudiet clamã¬
tem. Ut cum ꝓbet. et magis ꝓuocet ad rogandũ. et qͣiͣ
igne excoctum. Iustiorẽ et puriorẽ faciat᷑. Ad or̃onem
ꝗdam uir inter pastores eximiꝰ: sicut fumꝰ inquit fugat
apes. sic indigesta ructatio auertit et abiicit spũs sancti
carisiata. Ructꝰ autẽ ꝓprie dicit᷑ indigestio cibi: et
ꝯcoctar escar ĩ uẽtũ efflatio. Quõ ergo iuxͣ qualitatẽ
çibor de stomacho ructus errũpit. et uel boni uel mali
flatus indiciũ est. ita interiores hoĩs cogitationes ꝟ̾ba
ꝓferunt. et ex abundãtia cordis. os loquitur. Iustꝰ comedẽs
replet aĩam suã. Cũq sacris doctrinis fuerit saciatus. de
boni cordis thesauro. ꝓfert ea que bona sunt. Crebriꝰ lege
ac duce ꝙͣplurima. Et tenẽti codicẽ. sominꝰ obrepat. et cͦa¬
dentẽ faciẽ. pagina sancta suscipiat. Et ꝙͣ ꝙͣ apłus semper

Expanded text:
tiae suae pondera atque mensuras, interdum non exaudit clamantiae suae pondera atque mensuras, interdum non exaudit clamantem: ut eum probet, et magis provocet ad rogandum, et quasi igne excoctum, justiorem et puriorem faciat. Ad orationeminanitas. Nam quidam vir inter pastores eximius: Sicut fumus, inquit, fugat apes, sic indigesta ructatio avertit Spiritus sancti charismata. Ructus autem dicitur proprie digestio cibi, et concoctarum escarum in ventum efflatio. Quomodo ergo juxta qualitatem ciborum de stomacho ructus erumpit, et vel boni, vel mali odoris flatus iodicium est: ita interioris hominis cogitationes verba proferunt: et ex abundantia cordis os loquitur. Justus comedens replet animam suam. Cumque sacris doctrinis fuerit satiatus, de boni cordis thesauro profert ea quae bona sunt. Crebrius lege, et disce quamplurima, et tenente te codicem, somnus obrepat, et cadentem aciem pagina sancta suscipiat. Et quamquam Apostolus semper
Abbreviated transcription (Latin):
monachUs eẽ ius nõ uideri. hẽto curam nõ¬
rei familiaris cui renũciando hoc ẽe̾ cepisti. s aĩe
tue. Ama scĩam scͥpturaꝵ et uiçia carnis nõ ama¬
iam ad christũ mẽte ꝑuenias. Assuescas quoq ad or̃ones
et psalmos nocte ꝯsurgeͬ. mane hymnos canere. tercia
sexta nona hora stare in acie quasi bellator christ. ac¬
censaq lucerna redde̾ sacrificium uesꝑtimĩ. Sic dies
transeat: sic nox Inueniat laborãtem. Orationi lectio
lectioni succedat oratio. Precipue quia ea que sctĩ faciũt
ĩ ꝯspectu dei faciũt. et plemorẽ scĩam dei accipiũt: et
et estuãs febrib. aquã frigidã postulet. et dicat᷑ ad
medicũ. uim patior: cruciorꝰ: uror. exanimor. Usq quo¬
medice clamabo et nõ exaudies: et rñdeat sapiẽtissimꝰ¬
et clemẽtissimꝰ medicuis. scio quo tp̃re debeã dare quod
postulas / nõ miẜeor mõ: qr miẜicordia ista. crudelitas ẽ
et uolũtas tua contra te petit. Ita et dñs nr̃ sciẽs clemẽ¬

Expanded text:
monachus esse vis, non videri, habeto curam, norei familiaris, cui renuntiando hoc esse coepisti, sed animae tuae. Ama scientiam Scripturarum, et carnis vitia non amajam ad Christum mente pervenias. Assuescas quoque ad orationes et psalmos nocte consurgere, mane hymnos canere: tertia, sexta, nona hora stare in acie quasi bellatorem Christi, accensaque lucerna reddere sacrificium vespertinum. Sic dies transeat, sit nox inveniat laborantem: orationi lectio, lectioni succedat oratio. Praecipue ea quae sancti faciunt, in conspectu Dei faciunt, et pleniorem scientiam Dei accipiunt: et et aestuans febribus aquam frigidam postulet, et dicat ad medicum: Vim patior, crucior, uror, exanimor: usqmedice, clamabo, et non exaudies? Et respondeat sapientissimus medicus: Scio quo tempore debeam dare quod postulas, non misereor modo, quia misericordia ista crudelitas est, et voluntas tua contra te petit. Ita Dominus noster sciens clemen
Abbreviated transcription (Latin):
oratio fiat sicut legit ͧ in pcc̃m. Sũt enĩ et ex maligno uigilic
sicut in ꝓuerbiis legitur. Ablatus est sominꝰ ab oculis coꝵꝵ. Nõ
enĩ dormiũt inquit nisi male fecerĩt. Absint ab sint ab hoc
ꝯuẽtu tales uigilie. sit potiꝰ uigilantiũ pectus clausũ dia¬
bolo. aptum chersto. Ut quẽ labiis sonamꝰ. corde teneamꝰ.
Tunc erũt acceptabiles nr̃e uigilie. tũc ꝑnoctatio salutarͣs
si ꝯpetenti diligentia et deuotione sincera ministeriũ nr̃m
dilunis cultib offeratur.

Expanded text:
oratio fiat, sicut legitur, in peccatum. Sunt enim et ex maligno vigiliae, oratio fiat, sicut legitur, in peccatum. Sunt enim et ex maligno vigiliae, sicut in Proverbiis legitur: Ablatus est somnus ab oculis eorum: Non enim dormiunt, inquit, nisi male fecerint . Absint, absint ab hoc conventu tales vigiliae: sit potius vigilantibus pectus clausum diabolo, apertum Christo: ut quem labiis sonamus, corde teneamus. Tunc erunt acceptabiles nostrae vigiliae, tunc pernoctatio salutaris: si competenti diligentia, et devotione sincera, ministerium nostrum divinis obtutibus offeratur.
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ beatũ uirũ describẽs. sũmã btĩtudinẽ eiꝰ ĩ hoc ꝟlicło
collocauit. Sed in lege dei meditet die ac nocte. Bona ẽ
ꝗdẽ diut᷑na meditatio. s efficatior est nocturna. quia per
diẽ nccͣitates uarie obstrepũt. occupationes distrahunt
mẽtẽ. sensũ duplex cura disꝑgit. Nox autẽ ꝗeta: nox
secreta. opportunã se pbet orantib. aptissimã uiguãtib
dum carnallib occiipatiõĩb expeditũ collectũq sensum ĩ totũ
hoĩem diuinis conspectib sistit. Curandũ est etiã ne mimie
tate cibi uel potus Uigilaturi pectꝰ gneret᷑. ne cruditates eru¬
tantes et crapulam. nonsolũ ip̃i nobis. s etiam gratie spũs
indigni iudicemͦ. Ergo tãꝙͣ diuino fũcturi misterio ante nos ꝑ
abstinẽtiam parae debemꝰ. ut nõ grauati. expeditiꝰ uigibare
possimus. Cogitatio quoq mala pellatᵇ. ne male uigilantis

Expanded text:
suorum beatum virum describens, sommam beatitudinem ejus in hoc versiculo suorum beatum virum describens, sommam beatitudinem ejus in hoc versiculo collocavit: Si in lege Domini meditetur die ac nocte. Bona est quidem diurna meditatio, sed efficacior est nocturna: quia per diem necessitates variae obstrepunt, occupationes distrahunt mentem, sensum duplex cura dispergit. Nox quieta, nox secreta opportunam se praebet orantibus, aptissimam vigilantibus: dum carnalibus occupationibus expeditum, collectum sensum, intentum hominetate cibi vel potus vigilaturi pectus oneretur: ne cruditates eructantes et crapulam, non solum ipsi nobis  Al. add. insindigni judicemur. Ergo tamquam divino fructuri ministerio ante nos per abstinentiam parare debemus: ut ingravati expeditius vigilare possimus. Cogitatio quoque mala pellatur, ne male vigilantis
Abbreviated transcription (Latin):
uigilãdo custodias. et ip̃e in scĩtate ẜueris. Si peccator es.
magis cura ut uigilando et orando purgeris. dum tonso
pectore frequẽtiꝰ clamas. Ab ocrultis meis mũda me et ab
alienis ꝑce ẜuo tuo. Gustandus enĩ uidet᷑ qr suauis est dñs.
sicut scriptũ est. Qui ergo gustauit. intelligit et fẽtit.
ꝙͣtũ pendus pectoris uigrlando deponitͦ. ꝙͣtus mẽtis stupor
excutit᷑. ꝙͣta lux aĩam uigrlãtis et orãtis illustrat. Que
grã que uisitatio mẽbra uniu̾sa letificat. Uigilãdo timor
omĩs excludit fiducia nastitͦ. caro maceratur: uicia tabe¬
scũt: caritas roborat᷑. recedit stulticia: accedit prudentia.
mẽs acuit: error obtundit᷑. cͥminũ caput diabolus. gladio
spũs uulnerat᷑. Quid hac utilitate magis ncrͣium. Quid
felicitate beatius. Teste etiã ꝓpheta qui ĩ pͥncipio psalmoꝵ

Expanded text:
vigilando custodias, et ipse in sanctitate ferveris. Si peccator es, vigilando custodias, et ipse in sanctitate ferveris. Si peccator es, magis cura ut vigilando et orando purgeris: dum tunso pectore frequentius clames: Ab occultis meis munda me: et ab alienis parce servo tuo . Gustandum enim videtur, quia suavis est Dominus, sicut scriptum est. Qui ergo gustavit, intelligit et sentit, quantum pondus pectoris vigilando deponitur, quantus mentis stupor excutitur, quanta lux animam vigilantis et orantis illustrat, quae gratia, quae visitatio membra universa laetificat. Vigilando omnis timor excluditur, fiducia nascitur, caro maceratur, vitia tabescunt, charitas roboratur, recedit stultitia, accedit prudentia, mens acuitur, error obtunditur: criminum caput diabolus, gladio spiritus vulneratur. Quid hac utilitate magis necessarium? quid felicitate beatius? teste etiam Propheta qui in principio psalmorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯgratulai potẽtib. Sicut enĩ de glensu malicie ꝑticipat
cum faciẽtib pena. sic ꝑticipatio glorie sꝑanda est de ꝯsẽ¬
sione bonitatis. Alios enĩ effectꝰ coronat. Alios uolũtas
pia letificat. Nec sane onerosũ uel difficrle uideiͬ debet
etiã delicatis corporib ĩ septima duaꝵ noctiũ .i. sabbati
atq duĩce portionẽ aliquã dei ministerio deputare. Ista
enĩ qi purificatio est dier ꝗnq uel noctiũ: quib stupore
carnali ĩgrauescimꝰ aut mũdanis actrb assolitam᷑. Nec
erubescat aliquis ĩ bono studio sanctitatis. cũ nõ erubescãt
ĩꝓbi ĩ ꝑpetrando oꝑe feditatis. Herito ergo scriptura in
ꝓuer biis ingerit. Est ꝯfusio que ducit ad peccatũ. In bono
enĩ oꝑe ꝯfundi. pcc̃m est. sicut ĩ maio faciẽdo nõ ꝯfundi.
ꝑnicies est. Si sanctus es. ama uigilias. Ut thesaurũ tuũ

Expanded text:
congratulari potentibus. Sicut enim de consensu malitiae participatur congratulari potentibus. Sicut enim de consensu malitiae participatur cum facientibus poena, sic participatio gloriae speranda est de consensu bonitatis. Alios enim effectus coronat: alios voluntas pia laetificat. Nec sane onerosum vel difficile videri debet, etiam delicatis corporibus in septimana duarum noctium, id est, sabbati atque Dominicae portionem aliquam Dei ministerio deputare. Ista enim quasi purificatio est dierum quinque vel noctium, quibus stupore carnali ingravescimus, ac mundanis actibus oscitamus. Non erobescat aliquis in bono studio sanctitatis, cum non erubescant improbi in perpetrando opere foeditatis. Merito ergo Scriptura in Proverbiis ingerit: Est confusio quae ducit ad peccatum . In bono enim opere confundi peccatum est: sicut in malo faciendo non confundi, pernicies est. Si sanctus es, ama vigilias, ut thesaurum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
quos ꝓꝑter uarias tẽtationes iuuẽtutis se ip̃os ꝓpẽsio¬
rib macerare decet uigiliis. ⁊ Iam athlethe. suis ĩcitato¬
ribus fortiores sunt. et tamen monet debilior. pugnat
ile qui fortior est.Maxĩe quia et sancti corrũt si fue¬
rĩt negligẽtes: et peccatores pͥstinũ recipiũt gradũ si
fordes fletib lauerĩt. hoc Ideo dico Ut te nõ terreãt etiã¬
descendẽtes s ꝓuocẽt asçendẽtes. Hil tã facile ꝙͣ ociosũ
et dormiẽtem de ahioꝵ labore et uigrliis disputare. Si
uero ĩfiemus es mẽbris. quod face̾ nõ potes. noli repre¬
hende̾. Imo riga et tu scd̃m ꝓphetã lacrimis stratũ tuũ.
et dic. Si memor fui tui suꝑ stratũ meũ. Iniũge etiam
uigrlantib ut te p̃cib suis Iuuẽt. quo adiutus a dño
stultũ et satis extraneũ est. Ut quia ip̃i curre̾ nõ palemꝰ.
bene currẽtib dexrogemꝰ. Nã et si nõ possumꝰ. debemus

Expanded text:
quos propter varias tentationes juventutis, scipsos propensioquos propter varias tentationes juventutis, scipsos propensioribus macerare decet vigiliis. Nam athletae suis incitatoribus fortiores sunt; et tamen monet debilior, pugnat ille qui fortior est. Maxime quia et sancti corruunt, si fuerint negligentes. Et peccatores pristinum recipiunt, si sordes fletibus laverint. Hoc ideo dico, ut te non terreant descendentes, sed provocent ascendentes. Nihil tam facile, quam otiosum et dormientem de aliorum labore et vigiliis disputare. Si vero infirmus es membris, quod facere Potes, noli reprehendere: immo riga et tu secundum prophetam lacrymis stratum tuum, et dic: Si memor fui tui super stratum meum . Injunge te etiam vigilantibus, ut te suis precibus juvent, quo adjutus a Domino stultum et satis extraneum est, ut quia ipsi currere non valemus, bene currentibus derogemus. Nam etsi non possumus, debemus