comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat ille se cõtulit. u̾ ⁊ eũ magna cordis
opunctõe renuncians selo ꝑ dies aliqo
inhumili ⁊ fidelissima ⁊ fessionẽ ꝑsistẽs
magis ac magis eadem agritudine labo¬
rabat. Qua demũ inualescente exitum
sibi ĩ minere ꝯgnoscens. alb̃is ⁊ fr̃m pre¬
sentiã muro amplectebatur affectu. mi¬
ra eos deuocione monebat: ut sp̃ualia
arma arriꝑent egressurũ ꝓtinꝰ aĩam
um crudelissima tela cõductũ. Cũq ui
huiꝯ modi supplicatõe diuinus iã sacra¬
m̃itis munitꝰ. ⁊ de eoꝵdem ẜuoꝵ dei. pa¬
trocinio. ⁊ dñi miẜatc̃e piissima deuocõe
p̾sumens ac ꝑinde cͥcũstantib õib mł¬
ta sue salutis relinq̃ns fiduciã expirass:
offerebant fr̃s ꝓcom̃datiõe aĩe eiꝰ. qͣm
deuotissime pot̾ant dñici corporis hosti¬
am salutarẽ. Cũ subito municꝰ huma¬
ne salutis. ex euisdẽ sic̃ indubitabile
ẽe uidetur lib̾atiõe aĩe. ꝙͣ ex multis die¬
bꝯ irreꝑabiłr sese occupasse credebat. irã

Expanded text:
ma cordis compunctione renuntians saeculo, per dies aliquot in humili et fidelissima confessione persistens, magis ac magis eadem aegritudine laborabat. Qua demum invalescente exitum sibi imminere cognoscens, abbatis et fratrum praesentiam miro amplectebatur affectu, mira eos devotione monebat, ut spiritualia arma corriperent, egressuram protinus animam a tela conductum. Cumque in hujusmodi supplicatione divinis jam Sacramentis munitus, et de eorumdem servorum Dei patrocinio, et Domini miseratione piissima devotione praesumens, ac proinde circumstantibus omnibus multam suae salutis relinquens fiduciam exspirasset, offerebant fratres pro commendatione animae ejus, quam devotissime poterant, Dominici corporis hostiam salutarem. 27. Tum subito inimicus humanae salutis, ex ejusdem, 1140 sicut indubitabile esse videtur, liberatione animae, quam ex multis diebus irreparabiliter sese occupasse credebat, iram
Abbreviated transcription (Latin):
Fante pungatꝰ: aꝑuit occulos ac uelud
degraui sompno enigilans cͥcũstant̃s
recunde satis quid nam sibi uellent ł
uł ꝙ acccidiss in t̾rogans. Ex ea gͥ hora
pͥstinã sanitatẽ m̃tis ⁊ corporis: ꝑ bĩ pr̃is
m̾ita sc̃a recepit: nil penitus quod ĩ illo
tam graui casu fec̾it aut locutꝰ fu̾it re¬
cordatꝰ. Hoc quidẽ a nob̾ detestimonio ui¬
ri reu̾hentissummi eschili danonũ arch ep̃i¬

Expanded text:
ante purgatus, aperuit oculos, ac velut de gravi somno evigilans, circumstantes recunde satis quidnam sibi vellent haec, vel quid accidisset, interrogans. Ex ea igitur hora pristinam sanitatem mentis et corporis per beati Patris merita sancta recepit, nil penitus quod in illo tam gravi casu fecerit aut locutus fuerit, recordatus. Haec quidem a nobis de testimonio viri re
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Qne eĩ uoluptas: ubi totũ sibi uẽdi¬
cat amaritudo. susi ꝙ solũ nicħ comedere.
ut cũ q selcͥtabile ẽ. Sopnꝯ recessit ame.
ue uł beneficio sopiti sensus. dolor numqͣ
dico admodũ qͣlicũq liquore: nã ad solidu
iur adnut̾e nõ sine graui molestia sinui:
Q uod s̃ plusculũ quid int̾dum ad mitẽre.
acqiuescat: id grauissimũ. pxdes ⁊ crura ĩtũ¬
inuerũt: quẽ a modũ ỹ dropicis cõtingere
soli. It in his oĩl ne quid saceat anuicũ de
firma. Orate saluatorẽ qui nõ uult mort̾e
petõris: ut tẽpestiuũ iam exitũ nõ differat
s custodiat. surate munire uocis: calca¬
neũ mudũ meritis: ut his qui ĩ sidiatur.
din uenire nõ possit uñ figat dentẽ. ⁊ iiliꝰ
infligat. hec ip̃e dictam sic me habens ut

Expanded text:
tate. Quae enim voluptas, ubi totum sibi vindicat amaritudo? nisi quod solum nihil comedere utcunque delectabile est. Somnus recessit a me, ne vel beneficio sopiti sensus dolor unquam it confortari modico admodum qualicunque liquore: nam ad solidum tur admittere, non sineQuod si plusculum quid interdum admittere acquiescat, id gravissimum. Pedes et crura intumuerunt, quemadmodum hydropicis contingere solet. Et in his omnibus, ne quid lateat amicum de firma. Orate Salvatorem, qui non vult mortem peccatoris, ut tempestivum jam exitum non differat, sed custodiat. Curate munire votis calcaneum nudum meritis: ut is qui insidiatur, invenire non possit unde figat dentem, et vulnus infligat. Haec ipse dictavi, sic me habens, ut
Abbreviated transcription (Latin):
deficiẽs ĩ cõmodo corporis occupatꝰ. ĩ tanta
aĩ suauitate ⁊ dulcedine sp̃c. cotidie ꝓpinqͣ¬
bat aderitũ: ac si ĩportu nauigans paula¬
tun uela ceponet. Euident̾ quoq fr̾ibus
aiebat᷑. Hec sũt u̾ba que loq̃bar aduos. cũ
tim̃tis estate. ꝓxima ĩune me mͥ credere

Expanded text:
is occupatus, in tanta animi suavitate, et dulcedine spiritus quotidie propinquabat ad exitum, ac si in portu navigans paulatim vela deponeret. Evidenter quoque fratribus aiebat: « Haec sunt verba quae loquebar ad vos, cum timeretis: aestate
Abbreviated transcription (Latin):
uisfimos sibi filios mifabłir ad modũ cabes¬
cinte ⁊ arescentes ꝓtimore ⁊ expectatõe suꝑ¬
sententis de solatõis granissime. ⁊ lam̾tabi¬
ue oreitatis: dulassimis cõsolatõib eos re¬
rogans obsecraisq ꝑ młtas lacrimas. timo¬
rem dei ⁊ sacie p̃itatis ac tociꝯ ꝑfecçõrs amo¬
rernris inpͥniere animis coñabat᷑. S et
mionebat ⁊i cũ lacmus obtestabat᷑. ut siqͥd
forte iuitutis aut exẽplo nob̾ aliqñ com̃das¬
s aut u̾bo. id emularem᷑. id firmit᷑ tenere
mo ⁊ ꝓficeremꝰ meo aliis quide ũbis.s

Expanded text:
rissimos sibi filios miserabiliter tabescentes, et arescentes prae timore et exspectatione supervenientis desolationis gravissimae et lamentabilis orbitatis, dulcissimis eos consolationibus rerogans obsecransque per multas lacrymas, timorem Dei, et sacrae puritatis, ac totius perfectionis amorem nostris imprimere animis conabatur. Sed et monebat, et cum lacrymis obtestabatur, ut si quid forte virtutis, aut exemplo nobis aliquando commendasset aut verbo, id aemularemur, id firmiter teneremus, et proficeremus in eo; aliis quid
Abbreviated transcription (Latin):
ficile: aut oimodis ĩ possibile foret: itinis
illiꝰ magnalia uniu̾sa cõplecti. S neq
ppositi nr̃i ẽ. eiusmodi mͦ ꝓsequi signa.
⁊ narrandis uirtutũ oꝑib oꝑam dare .
lalor ultimus fuit. In hoc oꝑe nõ minus
rie pacis. labores tuos gloriose cõpleiit
qui magnfice sẽꝑ honestaũ. te ĩlaboribn
t̾is tẽ msuo noĩe ⁊ nom̃ suũ uite głificãt.

Expanded text:
ficile, aut omnimodis impossibile foret, itineris ficile, aut omnimodis impossibile foret, itineris illius magnalia universa complecti. Sed neque propositi nostri est ejusmodi modo prosequi signa, et narrandis virtutum operibus operam dare. Hlabor ultimus fuit. In hoc opere non minus necessariae pacis, labores tuos gloriose complevit, qui magnifice semper honestavit te in laboribus tuis, te in suo nomine, et nomen suum in te glorifica
Abbreviated transcription (Latin):
arbores: ⁊ cet̾a uniu̾isa.
uancs. ab eodem loco miliariis distat
cenobiũ: ꝙ sc̃i bñdc̃i noĩe uecant. ubi
puer claudꝰ. ⁊ arembꝰ infra oĩ ꝓrsꝯ m̃bro¬
rum destituto officio. soł admonendũ ma¬
nibꝰ ucebatur. ⁊ renibꝰ pedes e mortuos
pose tͣhens. Quem exburgundie ꝑtibus
pat᷑ aduectũ ante annos qͣtuor ibi relique¬
rat: ⁊ ex tunc fr̃m elemosinis alebatur.
opabat᷑ in ip̃o ꝑ oẽm cͥca ꝓuinciã celebris
fãma iuilgaret impositum plaustro eũde̾
puerũ fĩs p̾dc̃i cenobii ad duxerũt aeum.
ragantes ut solita pietate miẜo sb̾uenir.
Acquienit imposuit manꝯ orauit: ⁊ eadẽ
hora sanũ redclidit. firmit̾ stantẽ. firmi¬
ter ambulantẽ. Deniq sic̃ ab euisdẽ. loci
łbe nuy accepimꝰ. usq hodie fr̃m pecco¬
ra idem puer. incolumis seqͣr. ⁊ custodit ⁊
ẽ gunderuilla. idem uir dei feminam
decam illuminauit. sub ccłis płimoꝵ. qui
de tota ꝯ fluxant regione. Cet̾m nimis dif¬

Expanded text:
arbores, et caetera universa. 7. Paucis ab eodem loco milliariis distat coenobium, quod Sancti-Benedicti nomine vocant; ubi puer claudus, et a renibus infra omni prorsus membrorum destitutus officio, solis ad movendum manibus utebatur et renibus, pedes emortuos post se trahens: quem ex Burgundiae partibus pater advectum ante annos quatuor ibi reliquerat, et extunc fratrum eleemosynis alebatur. operabatur in ipso, per omnem circa provinciam celebris fama vulgaret; impositum plaustro eumdem puerum fratres praedicti coenobii adduxerunt ad eum, rogantes ut solita pietate misero subveniret. Acquievit, imposuit manus, oravit, et eadem hora sanum reddidit, firmiter stantem, firmiter ambulantem. Denique, sicut ab ejusdem loci abbate nuper accepimus, usque hodie fratrum pecora idem puer incolumis sequitui et custodit; et est Gundervilla, idem vir Dei feminam caecam illuminavit sub oculis plurimorum, qui de tota confluxerant regione. Caeterum nimis dif
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ obsecramꝰ in dño iħu. ut quẽ admodum
accepistis anob̾ quomodo uoç oporteat ambła¬
re ⁊ placere deo: ꝑ oia. sic ⁊ ambuletis. ut a¬
bundenis magis. Atq utinã efficacit᷑ ꝑ sua¬
ẜit. ꝙͣ affectũose suasit.
Sobum aut egritudinis eiꝯ siquis nosse

Expanded text:
u, ut quemadmodum accepistis a nobis quomodo vos oporteat ambulare et placere Deo per omnia, sic et ambuletis, ut abundetis magis . Atque utinam tam efficaciter persuaserit quam affectuose suasit. Modum autem aegritudinis ejus si quis nosse
Abbreviated transcription (Latin):
N pago treu̾ensi antiquũ erat cenobiũ.
ꝙ rutinense uocatur. uͥ celebrante aliq̃n
missaꝵ sollẽpnia uiro dei. innumerabił
aderat multitudo. Int̾ea gu̾trãnus de cir
ca ꝙ ẽ oppidũ eidem ꝓximũ monasterio:
claudã feminã fecit afferri. Hec ex mł¬
to iam tp̃r reppens humi: erigi penitus
non ualebat. s scabellula tenens manibꝰ
renes emortuos pꝯse trah̾e ꝯsueu̾at. Cũ
aut̃ pꝯ młtitudine ppli ad dei hoĩem ĩtrodu¬
ci femina non ualeret: in basilica media
repente dualuit ⁊ exiliens ꝯbulabat: nõ
sine lacrinis gr̃as agens d̾o. Cuiꝯ seabel¬
lula ppłs iuubiłans tulit ꝑtinꝰ ad altare :
ut sisterent ea dño. ⁊ bn̾ardo ẜ uoeiꝰ. De
ẏcedenti nocte sib p̾ ostensa fuiss. Uidebat᷑
erũ sibi in eade̾ basilica in medio ppłi c̾cum¬
stantes. clam destinꝰ ⁊ ignotꝰ ei̾ꝯmodi

Expanded text:
In pago Treverensi antiquum exstat coenobium, In pago Treverensi antiquum exstat coenobium, quod Rutinense vocatur: ubi celebrante aliquando Missarum solemnia Viro Dei, innumerabilis aderat multitudo. Interea Guntranus de Sura, quod est oppidum eidem proximum monasterio, claudam feminam fecit afferri. Haec ex multo jam tempore repens humi, erigi penitus non valebat; sed scabellula tenens manibus, renes emortuos post se trahere consueverat. Cum autem prae multitudine populi ad Dei Hominem introduci femina non valeret, in basilica media repente convaluit; et exsiliens ambulabat, non sine lacrymis agens gratias Deo: cujus scabellula populus jubilans tulit protinus ad altare, ut sisterent ea Domino, et Bernardo servo ejus. De aecedenti nocte sibi praeostensa fuisset. Videbatur enim sibi in eadem basilica, in medio populi circumstantis, clandestinus et ignotus ejusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
tans dei hoĩem tͣnsiturũ: ⁊ asimł tn seun¬
tilii uxta u̾bum ꝙ ip̃e dix̾at expectata.
Oblata gͥ abeis qui attulãt eã. signata ab
hoĩe dei ex dei munere. gressum recepit.
⁊ ibat grãs agens:
Nno alt̾o causa extitit. ut uir sc̃s lin¬
gonas pet̾et : int̾ ep̃m ⁊ clerũ ciuita¬
tis illio orta graui ad modũ simultate.
ubi cum prima die in efficacit laborasset.
manefcͥo pararet abire. dicebat fr̃ilii qͥa
offerri claudã feminã: ⁊ sanari. Post unã
fere horam cum uit̾im clici ꝯuenissent
pͥt̾ sꝑem oĩum reformata pace: młtis pre¬
cibii cogerunt illũ. bt̃i mr̃is mamietis ĩ tra¬
re basilicam. ⁊ qr fames inualuerat ppłim
ad elemosinam erhortari. Uiri int̾loqͥnd̾
sic̃ p̾dix̾at : oblata ẽ cdlauda mlr ⁊ erecta.
mirantib quidẽ oĩbꝰ s eis ampliꝰ qͥdẽ
sicut uidebant fucum fcum ita se recor¬
dabãtur audisse futurũ.

Expanded text:
tans Dei Hominem transiturum, et a simul transeuntans Dei Hominem transiturum, et a simul transeuntibus, juxta verbum quod ipse dixerat, exspectata. Oblata igitur ab eis qui attulerunt eam, signata ab Homine Dei, ex Dei munere gressum recepit, et ibat gratias agens. 46. Anno altero causa exstitit ut Vir sanctus Lingonas peteret; inter episcopum et clerum civitatis illius orta gravi admodum simultate. Ubi cum prima die inefficaciter laborasset, et mane facto pararet abire, dicebat fratribus, «offerri claudam feminam. et sanari. » Post unam fere horam, cum iterum clerici convenissent, praeter spem omnium reformata pace multis precibus coegerunt illum beati Mammerti martyris intrare basilicam; et quia fames invaluerat. populum ad eleemosynam exhortari. Ubi inter loquendum sicut praedixerat oblata est ei clauda mulier. et erecta. mirantibus quidem omnibus, sed eis amplius, qui sicut videbant factum, ita sese recordabantur audisse futurum. 47.
Abbreviated transcription (Latin):
ambulabat.⁊ sanem̃tis effectus apͥori pe¬
uitus quictudine. ⁊ furore cessabat. Cũq
eundem iã incolumen filium pat̾ deuotꝰ.
adoratorium b̃te dei genitricis cũ gr̃aꝵ
accttõe deduc̾et: loq̾bantur mutuo fr̃s. de
tam młtiplici uniꝰ incõmodo pueri ꝯqui¬
rentes. Ad quos pat̾ sc̃s. flagellum in qͥt
dei erat: ⁊ maligni sp̃c dira uexatõ. Uidi eĩ
nocte p̾t̾ita hoc eodem loco. erat aut̃ iuxta
fluuium albam ubi sanatꝰ fuerat puer.
tatem: usũq membroꝵ
dclitq etiam iur b̾s de eadẽ scilic iusi¬
one. Cũq paulũ ꝓcessisse. incodẽ iti
nere quo nunc ꝑegimmꝰ iuxta ꝓximum
uicũ: dicebat autẽ de eo. ꝙ noĩant longũ¬
caupũ. offerebatur mͥ puella clauda. ⁊ dñc
ei gressum reddebat. Audierũt ⁊ mirati st̃
fratres. fut᷑i magis attonitti expectatõe
miracłi. ꝙͣ recordatc̃e p̾t̾iti. Quid eĩ unꝙͣ
simile munda audiuit. uentũ ẽ ad locum.

Expanded text:
ambulabat, et sanae mentis effectus, a priori peambulabat, et sanae mentis effectus, a priori penitus inquietudine et furore cessabat. Cumque eumdem jam incolumem filium pater devotus ad oratorium beatae Dei Genitricis cum gratiarum actione deduceret, loquebantur mutuo fratres, de tam multiplici 1148 unius incommodo pueri conquirentes. 45. Ad quos Pater sanctus: « Flagellum, inquit, Dei erat, et maligni spiritus dira vexatio. Vidi enim nocte praeterita hoc eodem in loco: erat autem juxta fluvium Albam, ubi sanatus est puer: tatem, usumque membrorum. » Addidit etiam Vir beatus de eadem scilicet visione: « Cumque paululum processissem in eodem itita proximum vicum dicebat autem de eo quem nominant Longum-Campum offerebatur mihi puella clauda, et Dominus ei gressum reddebat. » Audierunt et mirati sunt fratres, futuri magis attoniti exspectatione miraculi, quam recordatione praeteriti. Quid enim unquam simile mundus audivit? Ventum est ad l
Abbreviated transcription (Latin):
on nullas etiam sanitates
quas in manu fidelis ẜm mirabłr xꝰ
ad aliꝗͣs eciam sp̃i suggente non rogatꝰ
um̃sum narratio: exemipsa pauca subi¬
cunꝰ. illud etiam eregione mouentes ne
quis forte tam breuit̾ scribi oꝑa tanta
miretur. Siquidẽ multa exhis intanta bre¬
i fi̾mꝰ iudimus ut tam cełiter ea ꝓloqͥ
neqͥamꝰ. Et cum dici soleat. nicħ esse fa¬
siliꝯ dictu. Huic tñ dei famło ꝑ gr̃am ꝙͣ
acceꝑat signa fac̾e magis facile uidebam
ꝙͣ uob̾ facta narrare.
gredienti aliqͣndo monast̾ium patri
sc̃o homo qͥdam defmibii illis occurrẽs
sanandũ filiũ̃ offerrebat. Nam intra mo¬
difficiliꝰ aqͥescebat: ne uidelic si cõcursꝰ
illuc hominũ fieret. qui es cenobii turba¬
retur. ⁊ disciplina ꝑiret. Erat ãt p̾dõs pu¬
er ille fatuus ⁊ mẽtis mops: claudus
quaꝵ ⁊ surdꝯ ⁊ mutus. qui eadẽ hora ꝑip̃is
or̃onẽ. ⁊ manus impositoẽm. ab oĩ simł
incõmodo lib̾ato. audiebat loq̃batur. et

Expanded text:
onnullas etiam sanitates, quas in manu fidelis Servi sui miraad aliquas etiam spiritu suggerente non rogatus m processisse narratio, exempla pauca subjicimus, illud etiam e regione monentes, ne quis forte tam breviter scribi opera tanta miretur: siquidem multa ex his in tam brevi fieri vidimus, ut tam celeriter ea proloqui nequeamus. Et cum dici soleat nihil esse facilius dicto; huic tamen Dei famulo per gratiam quam acceperat, signa facere magis facile videbatur, quam nobis facta narrare. Egredienti aliquando monasterium Patri sancto homo quidam de finibus illis occurrens, sanandum filium offerebat. Nam intra modifficilius acquiescebat, ne videlicet, si concursus illuc hominum fieret, quies coenobii turbaretur, et disciplina periret. Erat autem praedictus puer ille fatuus et mentis inops, claudus quoque, et surdus. et mutus. Qui eadem hora per ipsius orationem et manus impositionem ab omni simul incommodo liberatus, audiebat, loquebatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ronensis: ⁊ eiusdem głosissimi ꝯfessoris.
Hunc ergo uicũ dei famło tͣn seunti: clau¬
dum adolescentem ppłs offerebat. Quẽ
adeius or̾onẽ erectum. ꝓtinꝰ ⁊ lib̾e gradiẽ¬
tem ad p̾dc̃am bt̃i martim basilicã deduxe

Expanded text:
et ejusdem gloriosissimi confessoris. Hunc vero vicum Dei Famulo transeunti claudum adolescentem populus offerebat: quem ad ejus orationem erectum protinus, et libere gradientem, ad praedictam beati Mart
Abbreviated transcription (Latin):
curuã in p̃dc̃i trecẽsi ep̃i domo: ꝓpinqui
uoti cũ multis ei p̾cilii offerebant. Tan¬
tus uo ꝯcursus erat. ut cũ iam signatã
dei famłs ac si molle lumẽ intra sacras
manꝯ muaabłr formans crexiss. ⁊ erectã
incedere p̾cepiss: locꝰ nõ potuerit ĩ ueniri.
Demũ supra m̃sam magnã que ꝓpe posi¬
ta erat statuer illã: et erectã libe gradiebat᷑
magnifice dñm collandantib uruersis.
Hanc quoq ad huc suꝑstitem abhis qͥ
N eadem urbe filiã mmutã patͥ sc̃o obtulit
mat̃: cui morb epilensie. loq̃ndi ademe¬
rat facultatẽ. Nec mora: ẜuo xͥ imponẽte
ei manũ. solutũ ẽ uinłm oris eiꝰ ⁊ loq̃ba
Ia eiusdem urbis
diccesi loco cui nom̃ dõnamat᷑ cum iur
sactꝯ mussaꝵ sollȩ̃pnia celebrass cecum
ei filiũ obtulit pat. Expuens aut̃ ĩdigi¬
tos suos. ⁊ palpebras eiꝯ limens: eadẽ hora
uidentem illum reddidit. patri suo.
ec longe ab eodem uico aꝑd̃ oppidum

Expanded text:
curvam, in praedicti Trecensis episcopi domo, propinqui et noti cum multis ei precibus offerebant. Tantus vero concursus erat, ut cum eam signatam Dei Famulus, ac si molle lutum intra sacras manus mirabiliter formans erexisset, et erectam incedere praecepisset, locus non potuerit inveniri. Demum super mensam magnam quae prope posita erat, statuerunt illam, et erecta libere gradiebatur, magnifice Dominum collaudantibus universis. Hanc quoque adhuc superstitem ab his qui In eadem urbe filiam mutam Patri sancto obtulit mater, cui morbus epilepsiae loquendi ademerat facultatem. Nec mora, Servo Christi imponente ei manum, solutum est vinculum oris ejus, et loquebaIn ejusdem urbis cesi loco, cui nomen Domnamant, cum Vir sanctus Missarum solemnia celebrasset, caecum illi filium obtulit pater. Exspuens autem in digitos suos, et palpebras ejus liniens, eadem hora videntem illum reddidit patri suo. Nec longe ab eodem vico, apud oppidum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exultatione repleuit.
Aexitu quoq oppidi qd̃ resrũ uocant: ꝑa¬
liticũ hoĩem si ex tenuatũ corpore. ut solã
cͥcum ferre udetur palli de mortis ymagi¬
nem: impositũ plaustro tͣnseunti uiro dei
offerunt. His quoq ubi signatꝰ ẽ deponi
⁊ inced̾e iusus: plaustrũ suum sius pedib
incolumis seq̃batur uehem̃t᷑ stupentibus
et indei laudem aclamantili uniuersis.

Expanded text:
t exsultatione replevit. In exitu quoque oppidi quod Rosnaium vocant, paralyticum hominem sic extenuatum corpore, ut solam circumferre videretur pallidae mortis imaginem, impositum plaustro transeunti Viro Dei offerunt. Is quoque ubi signatus est, deponi et incedere jussus, plaustrum suum suis pedibus incolumis sequebatur, vehementer stupentibus et in Dei laudem acclamantibus universis.
Abbreviated transcription (Latin):
his qui regłares noĩantur. homo gͣndeuus
⁊ cecꝰ. Imposuit ei manũ ⁊ breuẽ ex more
fecit orationẽ: ⁊ eadem hora uidentẽ illũ
remisit ad ecc̃am suam.
Ntrecensiũ urbe: multa ꝑ hunc dei famu¬
lũ miracła claruer̃. E quib duo q̃ p̾senti¬

Expanded text:
his qui Regulares nominantur, homo grandaevus his qui Regulares nominantur, homo grandaevus et caecus. Imposuit ei manum, et brevem ex more fecit orationem, et eadem hora videntem illum remisit ad ecclesiam suam. In Trecensium urbe multa per hunc Dei famulum miracula claruerunt: e quibus duo quae praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
morimũdo. que ẽ cist̾ciensis ordinis
albacia una depͥmis: monachꝰ quidã iace¬
bat usq ad eo paralisim dissolucꝰ. ut oĩbus
pene membris officio ꝓpͥo de stitutis: non
manũ poss mou̾e nec pedem. Int̾ea suꝑ¬
ueniens iur fc̾s ꝑaliticum uisitã: manũ
postulatꝰ in ponit. ⁊ cõtinuo oꝑem sensit¬
egrotꝰ. Ut tñ graciꝰ pͥꝯ alt̾am manũ. sci
alt̾am recuiꝑauit. Ex inde ꝓfectum pallio
suo oꝑuit postulantẽ: ⁊ sũbito ĩbrem obti¬
nuit etiam reliqͥ corporis sospitatem
aquoꝙͣ nͥ młtũ ꝓximo sͥ. intłłigi poss qͥd
loq̃retur. Cui uir sc̃s. dũ idem monast̾ium
uisitaret. aꝙͣ cum iuno bñdicens potum
dedit. ⁊ pꝯ paululũ frigidꝰ ex eiꝯ pectorei
mira cum suauitate sudor erupit. Beni¬
q ip̃a die ab eodẽ in cõmodo lib̾atus : psalłe
cepit qiͣ unꝰ decet̾is fr̃ibꝰ: ⁊ hoc illi bñficiũ
usq hodie ꝑsenerat.
triumfonciũ: oblatꝰ ẽ ei cłicꝰ quidã ex

Expanded text:
sterciensis ordinis abbatia una de primis, monachus quidam jacebat usque adeo paralysi dissolutus, ut omnibus pene membris officio proprio destitutis, non manum posset movere, non pedem. Interea superveniens Vir beatus paralyticum visitat, manum postulatus imponitam manum, secundo alteram recuperavit. Exinde profecturus palliolo suo operuit postulantem, et subito in brevi obtinuit etiam reliqui corporis sospitatem.ximo sibi, intelligi posset quid loqueretur. Cui Vir sanctus, dum idem monasterium visitaret, aquam cum vino benedicens potum dedit: et post paululum frigidus ex ejus pectore mira cum suavitate sudor erupit. Deinde ipsa die ab eodem incommodo liberatus, psallere coepit quasi unus de caeteris fratribus: et hoc illi beneficium usque hodie peTrium-Fontium, oblatus est ei clericus quidam ex
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ubiq semꝑ ⁊ undiq ĩ ip̃iꝰ eccursũ cõflu¬
ebat in numera młticudo. Ubiq cernentib
cunctis feininã claudã ex eodem oppido teti¬
git ⁊ erexit: ꝙͣ ⁊ibidẽ poea iudimꝰ occurrẽte
ei cũ cet̾is ⁊ precet̾is gr̃as referentẽ.
N pago senoinco apud castrũ qd̃ triange
mina ciuꝰ ibidem ꝑ ãnos decem cecitas õi¬
bus ĩnotuerat: subrnanu uiri dei. mirãti¬
bus omnibii uisum recipit.
pud monast̾iolũ quoq ubi iona ⁊ seqͣ¬
na ꝯfluuuint p̾sente piissimo p̾ncipe co¬
micte theobaldo. aliisqͦ ꝑsonis astantib
nõ pancis potentibi uiris. offerenti duu¬
nia sacficia iuro dei palicicã fefeminã obto¬
ler̃t.
Quam explenis sollẽpuiis tangens ⁊ erigẽs
ip̃a hora sanã remisit. adꝓpria: ita ut suis il¬
la pedibꝰ ab eunte. grabatũ inquo fuerat
inderimꝰ.
iusdem quoq
diocesis castrum iouiniacum tͣnseunti:
eidem famło xp̃i instrata publica. cecam
feĩam offerebant. Substitit ⁊ breuit̾ orãs.

Expanded text:
sicut ubique semper et undique in ipsius occursum confluebat innumera 1147 multitudo. Ubi cernentibus cunctis, feminam claudam ex eodem oppido tetigit et erexit, quam et ibidem postea vidimus occurrentem ei cum caeteris, et prae caeteris gratias referentem. In pago Semina cujus ibidem per annos decem caecitas omnibus innotuerat, sub manu Viri Dei, mirantibus omnibus, visum recepit. Apud Monasteriolum quoque, ubi Yona et Sequana confluunt, praesente piissimo principe comite Theobaldo, aliisque astantibus non paucis potentibus viris, offerenti divina sacrificia Viro Dei paralyticam feminam obtulerunt: quam expletis solemnibus tangens et erigens, ipsa hora sanam remisit ad propria, ita ut suis illa pedibus abeunte, grabatum in quo fuerat ideremus. Ejusdem quoque dioecesis castrum Joviniacum transeunti eidem famulo Christi, in strata publica caecam feminam offerebant: substitit, et breviter orans
Abbreviated transcription (Latin):
tuose celent̃ aclubrice. ubiq bonũ inderis
adu̾saris quiqͥd p̾clarũ ac sublymẽ ꝑspexeris
conaris euertere. Quid multa: Cum primũ
radiis sius mundũ titãꝑat ac roseũ aurora:
uibar abduxerat uenire subito iusa ẽ. ante ip¬
sius occulos confessoris demonũ turba nigroꝵ
et nauẽ eius indyrarũ seu sirciũ scopulus ce¬
ro leiq gurgitis alta cõpellere. Impletur tunc
nauis iniussa ꝓmissio. Illicyrneca lintri cau¬
tis opponitur. ⁊ cominuta camba ꝑ toth ãnis
fluenta conspargitur. ⁊ de mediis fluctibus
głosius confessor ueluti emere petrus ⁊ iorda¬
ne helyseus sospes cũ sius oibus lib̾aretuir.

Expanded text:
tuose celenter hac lubrice! Ubique bonum videris, tuose celenter hac lubrice! Ubique bonum videris, adversaris; quicquid praeclarum hac sublimem perspexeris, conaris evertere. Quid multis? Cum primum radiis suis mundum Titan parat, ac roseum Aurora iubar adduxerat, venire subito visa est ante ipsius oculos confessoris demonum turba nigrorum et navem eius in dirarum ceu Sirtium scopulus ceroleique gurgitis alta compellere. Impletur tunc navis invisa promissio! Illic Sirenica lintri cautis opponitur, et comminuta cumba per tot amnis fluenta conspargitur. Et de mediis fluctibus gloriosus confessor veluti e mari Petrus et Iordane Eliseus sospes cum suis omnibus liberatur
Abbreviated transcription (Latin):
ra conpescuit. s ab intimis fabris celo ħoracio¬
nẽ transmisit. Ilico frustra blaterante demo¬
nẽ ab hoĩb archana dispellit. Offugitq ini¬
micꝰ ip̃e ꝑ leuibꝰ uentis similis que sompno
seu solat pectora humana deludere. Igitur pa¬
quã ab aurelianense urbe egressus ẽ ad beatis¬
simi martini baselicã. quẽ pũ sibi confessorẽ
turonica urbs tenet membris cõditũ s toto
orbis diffusa p̾stat uirtute patronũ. Proglori¬
ficande or̃onis p̾miũ. beatissimꝰ xp̃i ꝑgebat
confessor. Nam qui aliger fluniꝰ inter has¬
uirtutes atq urbes naualem fecit ẽẽ discursũ
modica lintre delatus candit. Recordans quid
ei ante aliquod dies multitudo uexanciũ apd̾
breuiã corretiam uicũ sc̃i martini baselicam
munitarent quod ip̃i inligere fluuiũ insidias
p̾pararent. S fidus oĩone ꝑrexit. Ocrudelis et
semꝑ adu̾sa bonitati fraudes tua diabole tor¬

Expanded text:
ra conpescuit, sed ab intimis fybris celo oratiora conpescuit, sed ab intimis fybris celo orationem transmisit: ilico frustra blaterantem demonem ab hominibus archana dispellit, effugitque inimicus ipse par levibus ventis similisque sompno volucri, ceu solet pectora humana deludere. 8. Igitur postquam ab Aurilianense urbe egressus est, ad beatissimi Martini baselicam, quem pium sibi confessorem Toronica urbis tenet membris conditum, sed toto orbe diffusa praestat virtute patronum, pro glorificande orationis praemium beatissimus Christi pergebat confessor. Nam quia Liger fluvius inter has urbes navalem fecit esse discursum, modica lintre delatus scandit: recordans, quid ei ante aliquod dies multitudo vexantium apud Breviam Corretiam vicum, sancti Martini baselicam, minitarent, quod ipsi in Ligere fluvium insidias praepararent, sed fidus oratione perrexit. O crudelis et semper ad versa bonitati fraudes tua, diabole, tor
Abbreviated transcription (Latin):
Reliquitq intemeratũ corpꝰ ut sc̃i dalmacii
publicã gliam demonstrauit. Nam ꝑiide e¬
ꝓ sua uirtute ab incolas eiꝰ loci baselicã celso
hedificatã fastigio. Nec longo pꝯtp̃r ad aure¬
lianenciũ urbem accersitꝰ ꝓconsiliabulo syno¬
dalem sc̃s ꝓperabat ancestis. Et qm̃ biturice
urbis t̾ritorio itiner eiꝰ int̾ iacebat. uico. ue¬
niens dum ad missas celebrandas consistorio
baselice illiꝰ resideret demoniacꝰ quidã ad euz
ferreis artatꝰ conplexusq cathenis ad ducitur.
Et sedentes sc̃o uultu simplii uł mente sincera
crudelis belial ꝑos uexantis exclamat his hor¬
sa ẽ. Quid istud ẽ. qd̾ magis dalmati : duremẽ¬
tis uultu crudelis et nb̃ semꝑ ad u̾sare dissimł¬
as.⁊ infinitis ac execrebilib pennis nos metip̃a
exerres. Uł quo iure ẽ ista simplicitas. ut ho¬
mo hore taceat et consciencia iaculis clam uul¬
neret inimicũ. Iis dictis sõs silencio solito ho¬

Expanded text:
reliquidque intemeratum corpus, ut sancti Dalmatii reliquidque intemeratum corpus, ut sancti Dalmatii publycam gloriam demonstravit. Nam perindodem locum pro sua virtute ab incolas eius loci baselicam celso aedificatam fastigio. 7. Nec longo post tempore ad Aurelianensium urbem accersitus pro conciliabulo sinodalem sanctus properabat antestis. Et quoniam Biturice urbis territorium itineri eius interiacebat, Biturico veniens, dum ad missas celebrandas consistorio baselice illius resideret, demoniacus quidam ad eum ferreis artatus conplexusque catenis adducitur. Et sedente sancto vultu simplici vel mente sincera, crudelis Belial per os vexantis exclamat, his orsus: 'Quid istud est quod agis, Dalmati, dure mentis, vultu crudelis, et nobis semper adversare dissimulas et infinitis hac execrabilibus poenis nosmet ipsos exerces? Vel quo iure est ista simplicitas, ut homo ore taceat et conscientiae iaculis clam vulneret inimicum?' His dictis, sanctus silentio solito o
Abbreviated transcription (Latin):
siniꝰ ille furor demonis satellis exclamat.
Dicito michi dalmati quia iam tins affecti
torm̃tis hic manere nequimꝰ quia m̾ licet
aꝑte istius corrꝯculi in quo uexo regredere:
Audiens uenerandꝰ antestis albatem suum
noĩe uerianũ ire p̾cepit ad puellam qui eiꝯ
occulos obtestans dĩcũ signaret. Metuens
nedum incorpore illo seuus iam ducus÷
manere non poterat mimicꝰ ꝑinde tẽptaret
egredere quo uas in quo fuerat laceraret.
Ex in ꝑaurũ meatꝰ se demon ille minitabat
exire. Albas uero signũ crucis ꝑ aurẽ utrãq
consticuit. post hec cumiã nullum ad egrodi¬
endũ aditum in suꝑna corporis parte pote¬
rat reperire ad digestoriũ locũ digno sibi ad¬
ito crudelis inimicus effertua. Indeq egiessꝰ
ẽtanto scil locũ que sacre in reri delantur
et̾no regi cerimonia pudore repleuit ut nlla
aliũ foret indiciũ nisi illic diabolũ ꝓiecisse.

Expanded text:
simus ille furor demonis satellis exclamat: simus ille furor demonis satellis exclamat: 'Dicito mihi, Dalmati, quia iam tuis affecti tormentis hic manere nequimus, qua mihi licet e parte istius corpusculi, in quo vexor, egredere'. Audiens venerandus antestis, abbatem suum nomine Venerianum ire praecepit ad puellam, qui eius oculos obtestans Dominum consignaret, metuens, ne, dum in corpore illo sevus iam diutius manere non poterat inimicus, perinde temptaret egredere, quo vas in quo fuerat laceraret. Exin per aurium meatus se demon ille minitabat exire; abbas vero signum crucis per aurem utramque constituit. Post haec cum iam nullum ad egrediendum aditum in superna corporis parte poterat reperire, ad digestorium locum digno sibi adito crudelis inimicus effertur, indeque egressus est. Tanto scilicet locum quo sacre inpendebantur aeterno regi cerimoniae paedore replevit, ut nullum alium foret inditium, nisi illinc diabolum processisse;
Abbreviated transcription (Latin):
longeno ritu infelix ẽ.⁊ hereticꝰ ⁊ uniu̾sos
ep̃os execraret. Illi t̃n instinctu duni noĩs
mirũ in modũ insulitos honores has nouaᷤᷤ
debita detuliss. Patuitq mens ceca iustum
instigante dño uenerare ut cunctis creden¬
tib srem future ꝯu̾sionis ostenderet. Sellic¬
pꝯea quẽ pia atq inclita ⁊ xp̾iane religio¬
nis cultrix francoꝵ dicio rutenã urbẽ cõiu¬
rauit sibi ppłi eiꝰ fauore subiecit. Desi derio
refertꝰ pontifex xp̃iani regis tħudob̾ti ten¬
debat uidere presenciã. Cumq ad illũ deuo¬
tissimꝰ ardue festinaret multa legeret ãnis
partili quodam loco ubi aliꝗͣ ut dicã ꝓpelogio
brethonũ manet uesꝑtinã hopitalitatem
habuisse narratur. Celebrata que ei ĩ cras¬
tina missas puella q̃dam spiritibꝰ uexata
maligius occurrit. Que dũ diu̾sis a crudeli¬
ln baccaretur in modis tandẽ ꝓ hos eiꝰ neqͥs¬

Expanded text:
longevo ritu infelix est haereticus et universos longevo ritu infelix est haereticus et universos esiae episcopos execraret, illi tamen instinctu divini nominis mirum in modum insolitos onores hac novas debita detulisset; potuitque mens ceca iustum, instigante Domino, venerare, ut cunctis credentibus spem futurae conversionis ostenderet. eaquam pia atque inclita et Christiane religionis cultrix Francorum ditio Rutenam urbem, coniurante sibi populi eius favore, subiecit, desiderio refectus pontifex christiani regis Theudoberti tendebat videre praesentiam. Cumque ad illum devotissimus ardue festinaret, in Ultralegeretanis partibus quodam loco, ubi aliqua, ut dicam, prope legio Bretonum manet, vespertinam ospitalitatem habuisse narratur, caelebrantique ei in crastina missas puella quaedam spiritibus vexata malignis occurrit. Que dum diversis ac crudelibus baccaretur in modis, tandem per os eius nequis
Abbreviated transcription (Latin):
unt ab soluti. unꝯ tñ ex illis ad hostendendũ
sĩmũ diuine misteriũ pietatis sublimiori qd̃¬
dam archis in loco p̾ceptio et̾ne subuexit. Qui
ad mirantis se uniu̾so ppło clanutabat. quo¬
quo ingenio discessisset a carcere: quoq arbi¬
trio huiꝰ scandiss matherie sũmitatẽ se õĩo
uesciret. Stupebant om̃s uaria reꝵ uice ꝑt̾ri¬
ti dicentes si acarcere forsitan. ingeniosa ar¬
gum̃tatione uideatur suos aufigisse comites
quomodo in hac sumitate ꝓ silunt: Alii com̃¬
tum fraudis ẽẽ. lic inpossibile in anit̃ clama¬
bant tandem int̾ om̃s. una uox tollitur dei
hunc misteriũ fore pontificis que illiꝰ qui illu
ante paululũ orauerat ẽẽ tropheu̾: atq inde
argumentoso ppłi. more depositꝰ. uitã siml
recepit ⁊ lib̾tatem. Alio quodã tpr ad gotoꝵ a¬
malarici regẽ narbona uenit occursũ. Qui
dum uetera nõ errore sui ppłi patrũq suoꝵ

Expanded text:
unt absoluti. 4. Unum tamen ex illis ad ostendendum unt absoluti. 4. Unum tamen ex illis ad ostendendum summum divine misterium pietatis sublimiori quodam arcis in loco praeceptio aeterna subvexit. Qui admiranti se universo populo clamitabat, quo ingenio discessisset a carcere, quoque arbitrio huius scandisset macheriae summitatem, se omnino nesciret. Stupebant omnes varia rerum vice perterriti, dicentes, si a carcere forsitan ingeniosa argumentatione videatur suos aufugisse comites, quomodo in hac summitate prosilivit? Alii commentum fraudis esse, licet inpossibile, inaniter clamitabant; tandem inter omnes una vox tollitur, Dei hunc misterium fore pontificisque illius qui illic ante paululum oraverat esse tropheum. Atque inde argumentoso populi more depositus, vitam simul recepit et libertatem. 5. Alio quidem tempore ad Gotorum Amalarici regis Narbona venit occursum. Qui dum veterano errore sui populi patrumque suorum
Abbreviated transcription (Latin):
adlocũ ubi seueritas iudiciũ cerolode detru¬
cerat reus mortiq destinatꝰ ergastulo sc̃s ac¬
cessit. Recordatꝰq ẽ. humana udicia alios
sontes iactanter ab soluere.⁊ alios in nocentes
crudeliter trucidare.⁊ ꝑuarios casos iisontes
simł ac criminosos ꝑhimere. Ad hiuiꝰ ergo
lucẽ carceris cepit uir sõs ꝓ cõdepnatis orare
dñm. ⁊ in desmenti quidam or̾one de poscere
ad om̃s hos qui his laudib retinentur lib̾ta¬
t̾e. ⁊ sit iustoꝵ hic ⁊ peceatoꝵ cõe periculũ.⁊
Hos ꝓ innocencia qua merent᷑. eliba ⁊ illos
ꝓmiscd̾ia licet noxios tñ absolue. Sit que
his õib salus quoꝵ fuit actenꝰ comune ꝑi¬
culũ. Et hac orone cõpleta discessit ab eodem
loco. nõ enĩ incasũ p̾ces fuderat suo creatori.
Continuo inmorẽ cere calib resolutã matħ¬
rie soluitur dissilunt adiuncula dãpnati.
lanua carceris duunitꝰ reẜatur lib̾tatẽ recipi¬

Expanded text:
ad locum, ubi severitas iudicum caerolo detruad locum, ubi severitas iudicum caerolo detruserat reus mortique destinatus ergastulo, sanctus accessit recordatusque est, humana iuditia alios sontes iactanter absolvere et alios innocentes crudeliter trucidare et per varios casos insontes simul ac criminosos perimere. Ad huius ergo locum carceris coepit vir sanctus pro condempnatis orare Dominum et indesinenti quadam oratione deposcere ad omnes hos qui his clavibus retinentur libertatem; et si iustorum hic et peccatorum commune periculum, hos pro innocentia qua merentur elibera et illos pro misericordia licet noxios, tamen absolve: sitque his omnibus salus, corum fuit hactenus commune periculum'. Et hac oratione conpleta, discessit ab eodem loco. Non enim incassum suo preces fuderat creatori: continuo in morem cere calibis resoluta materies solvitur; dissiliunt arta vincla, dampnatis ianua carceris divinitus reseratur, libertatem recipi
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur beatissimũ dalmaciũ rutena urbs
cuiem habuit lociq illius indigena fuit.
Nunc apud dm̃i meret᷑ habere patronum.
Ipse autẽ cũ githarũ feritas t̾ritorio in qͦ
altus est dñarentur narbonenciũ urbem
inqua tunc solium gothoꝵ tirrannꝰ ha¬
buisse refertur adiuit. Nani cum in arria¬
ne heresis tunc tp̃ris ppłs ip̃e detiretur erro¬
politano iure cunctis illiꝰ ꝓuincie cetu enu¬
nebat beatꝰ itaq dalmaciꝰ lic ad huc subte¬
nera corporis pub̾tate iam tñ xp̃i ad leta
maturꝰ. cui nũc urbi patronos ẽ tunc ab
ꝑtot̾a galliã bella detonarent licet uirtutẽ
confessor inuenit. Tanto ibidẽ in iusto labo¬
rauit studio ut nõ dicant ceteriorib ec̃ciis ñc̃
minor sit. s etiam cunctis olim fundatis atq
longi tp̃ris meta de terminat. Cũ narbona
freqͥnti iteratu tam ꝓconsolandã religionẽ
ꝙͣ ꝓ nõ arduã longiquitat̾ẽ ip̃iꝰ ciuitatis sc̃c
accederet. Quadã iuce cũ in hac urbe ueniss

Expanded text:
gitur beatissimum Dalmatium Rutena urbs civem habuit, locique illius indigena fuit, nunc apud Deum meretur habere patronum. Ipse autem, cum Githarum feritas territorio in quo altus est dominaretur, Narbonensium urbem, in qua tunc solium Gotorum tyrannus habuisse refertur, adivit. Nam cum in Arrianae heresis tunc temporis populus ipse detinetur errous, qui metropolitano iure cunctis illius provinciae cetu aeminebat. Beatus itaque Dalmatius, licet adhuc sub tenera corporis pubertate, iam tamen Christi adleta maturus, cui nunc urbi patronus est, tunc ab per totam Galliam bella detonarent, licet virtute confessor invenit. Tanto ibidem iusto laboravit studio, ut non dicam, quod ceterioribus aecclesiis nunc minor sit, sed etiam cunctis olym fundatis atquelongi temporis meta determinat. Cum Narbona frequenti iteratu tam pro consolandam religionem quam pro non arduam longinquitatem ipsius civitatis sanctus accederet, quadam vice, cum in hac urbe venisset
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc erat sibi ad reficiendũ deferrent.
Quod ⁊ fecerunt. Causu uero adfrontem
cuiusdã domꝰ: hanc portitores ꝓ ieceriuit
Cum uero suꝑ eã quidã ueniente mendie
dormire uellet: subito cecus ⁊ amens esfes¬
tus ẽ. D inde cum etiam canis eadẽ m̃ sa
calcaret: omnilꝰ m̃bris statun diriguit.
Nec dum tñ illis aũtentili quid nam ẽẽt:
alius ut idem suꝑ hanc se ꝓiecit. s ⁊ ir̃e ꝓ¬
tinuis excecatus est. ¶andem iam intlligẽ
tes quod obtabulã sc̾i uiri freq̾nti euis re¬
fectione. ꝯsecratã. ista ꝓtulissent: Hanc eccã
leati martimi que ꝓpe̾ est linteo ꝯtectam de¬
suspensa comparet. aliã aut̃ eiꝯ m̃sam q̃
erat inuilla uaxia: quidam acceperunt cũ
nicinus ad eoꝵ ꝯniuium ueniret. Cumq
sicut fi̾ solet int̾ epulas garrirent et u̾ba
ridiculosa uicissim nuscerent subito pa¬
uor ingens ita eos ꝑtulit ut statim int̾mit¬
tentes scurrilitatẽ: ad alium locum cõmes¬

Expanded text:
adhuc erat, sibi ad reficiendum deferrent. adhuc erat, sibi ad reficiendum deferrent. Quod et fecerunt. Casu vero ad frontem cujusdam domus, hinc portitores projecerunt. Cum super eam quidam, veniente meridie, dormire vellet, subito caecus et amens effectus est. Deinde cum etiam canis eamdem mensam calcaret, omnibus membris statim diriguit. Necdum tamen illis advertentibus quidnam esset, alius itidem super hanc se projecit, sed et ipse protinus caecatulam sancti viri frequenti ejus refectione consecratam ista pertulerint; hanc ad Ecclesiam beati Martini quae prope est, linteo contectam desuspensa comparet. Ad aliam ejus mensam quae erat in villa Vaxia, quidam presbyter cum vicinis ad convivium venerat. Cumque sicut fieri solet, inter epulas gannirent, et verba ridicula vicissim immiscerent, subito pavor ingens ita omnes perculit, ut statim intermittentes scurrilitatem, ad alium locum come
Abbreviated transcription (Latin):
inter ymbrium cumulos estuare. S iam siste¬
re gradũ dicendi debemꝰ actantoꝵ miraculoꝵ
metu ꝯcludere. D quantas beatissimꝰ dalmaciꝰ
inqͣnqͣginta sex annos ep̃atus sui uirtutes fẽc
in scło. Quantas nũc ꝑꝯ discessũ sũ ad eius
tumulu̾̃ dñs oꝑare dignatu: ibi ecelo cecoꝵ
luinen redditur et surdoꝵ reformatur auditꝰ
et demonũ seuicie refringuntur. Et egrota¬
neum meditina reficitur qͣrum homĩnum
ut dicã ultimas has septẽ uirtutes uerax fa¬
masmnemorat. S ne dicendi. sthena desti¬
nata transiret et numerꝰ de sideratꝰ accide¬
ret. Stili huiꝯ breuitate pauca ꝑstrinxims
ut sit sempt̾e his iurtutib septiforms sp̃
ennarratur. et septem stelle hiuꝯ dicionis.
siquid ob scurũ uidetur in lumine. per scp¬
toq in libro uite. cũ septem occulis suis ag¬
nus id relegat et cũ septem cornua siquid sr̃¬

Expanded text:
inter ymbrium cumulos aestuare. 11. Sed iam sisteinter ymbrium cumulos aestuare. 11. Sed iam sistere gradum dicendi debemus hac tantorum miraculorum metam concludere. O quantas beatissimus Dalmatius in quinquaginta sex annos aepiscopatus sui virtutes fecit in saeculo! Quantas nunc post discessum suum ad eius tumulum Dominus operare dignatur! Ibi e caelo caecorum lumen redditur, et surdorum reformatur auditus, et demonum sevitiae refringuntur, et egrotantium medicina refertur: quarum omnium, ut dicam, ultimas has septem virtutes verax fama commemorat. Sed ne dicendi Schema destinata transiret, et numerus desideratus accederet, stili huius brevitate pauca perstrincximus, ut si septem his virtutibus septiformis spiritus enarratur et septem stelle, huius dictionis si quid obscurum videtur, in lumine perscriptoque in libro vite cum septem oculis suis agnus id relegat et cum septem cornua, si quid sup
Abbreviated transcription (Latin):
nec ymb̾ yminens reuocari. Nion ẽ comotus
ita uociferatione tunc pontifex s duplices
tendens ad palmas talia uoce refert. Quo rue¬
tis famłi qua hesitatione. estotes ip̃i turbati
Ite ne uideamini accepto labore recedere excere
oꝑam quã cepistis. Scio eñĩ de solita dñi mei
pietate. qr nob̾ nõ auferis istas quas deoit ip̃e
sub stancias. Puxerat hec illi ꝯst̾na m̃te discedũt
ꝑuitꝙ inmensa tm̃ excelo pluiua ut scd̾m c̾¬
deres cathaclismũ t̾ras obtegere. ita se circũ
aerea illa imbris diffudit mormutas ut inf
uł ubi fratrum ꝯgestus stetiss uł famuli nec
unus gutte impẽtũ descendiss. Nam et trium
ualde hec miraculo siłitudo facta est. ꝓueroꝵ
quos babylonꝯ rex. ꝯburendos suo p̾ceperat
incendio. Illos circũdatos igne rosma de fecit.
Istos cerenitas circũ fultos nubib operuit. Ili
digni fuerunt int̾ pyras algire isti meriti sunt

Expanded text:
nec imber imminens revocari. Non est commotus nec imber imminens revocari. Non est commotus ista vociferatione tunc pontifex, sed duplices tendens ad sidera palmas, Talia voce refert: 'Quo ruetis, famuli? Qua aesitatione estotes ipsi turbati? Ite, ne videamini a coepto labore recedere, exercite operam quam coepistis; scio enim de solita Domini mei pietate, quia nobis non aufert istas quas dedit ipse substancias'. Dixerat haec; illi consternata mente discedunt. Ruitque inmensa tantum e caelo pluvia, ut secundum crederes cataclysmum terras obtegere; ita se circum area illa imbris diffudit inormitas, ut infra, vel ubi fratrum congestus stetisset, vel famuli, nec unius gutte impetum descendisset. Nam et trium valde hoc miraculo similitudo facta est puerorum, quos Babylonius rex conburendos suo praeceperat incendio; illos circumdatos igne ros madefecit, istos serenitas circumfultos nubibus operuit; illi digni fuerunt inter pyras algire, isti meriti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
plebs uniu̾sa miracło. ut cuiꝯ exequies orbi
parentes uxor udue lam̃tatione solita ꝓseq̾¬
bantur ⁊ illi nouũ se credebant edidisse filiũ.
et illa cominus nona nupta ꝓcedat ingaudio
Hec ista dalmati martino minor uirtus ad¬
scribitur qui mortuũ legitur suscitasse. Ille
uitam reuocauit incorpore iste continuit. Ille
solui non ꝑmisit acorpore. Pars ẽ utriusq uir¬
tus et głia. Quid multis apud euodiũ illiuc
urbis comittẽ uite ad huc pendenti reo lon¬
tute transacta areã famulis sius triturare p̾¬
cepit antestis: Cumq iam reiecta palea nec¬
dum purgatum triticũ iacere ꝓstratũ horrere
mundũ et̾no cahos cepit curuleisq nubibi
ymbre submttere et conitruo crebro uelut celi
palla concutere decidente luce nox intẽpestina
concrescere concurrent ex sangius famuli
beato pontifici nũciantes tantã sũmam trici¬
ci deperisse. quod nec recondi illa inhora posit

Expanded text:
plebs universa miraculo, ut cuius exequies orbi plebs universa miraculo, ut cuius exequies orbi parentes, uxor viduae lamentatione solita prosequebantur, et illi novum se credebant edidisse filium, et illa cominus nova nupta procedat in gaudio. Nec ista Dalmati Martino minor virtus adscribitur, qui mortuum legitur suscitasse. Ille vitam revocavit in corpore, iste contenuit. Ille solvi non permisit a corpore: par est utriusque virtus et gloria? Quid multis? Apud Evodium illius urbis comitem vite adhuc pendenti reo lonost hac virtute transacta aream famulis suis triturare praecepit antestis. Cumque iam reiecta palea necdum purgatum triticum iaceret prostratum, orrere mundum aeterno cahos coepit ceruleisque nubibus imbre submittere et tonitruo; crebro velut caeli palatum concutere, decedente luce, nox intempestiva concrescere. Concurrent exsanguis famuli, beato pontifici nunciantes, tantam summam tritici deperisse, quod nec recondi illa in hora possit
Abbreviated transcription (Latin):
Nec quicꝙͣ de rebii ullis ꝑtulit dãpnũ que fue¬
runt ip̃iꝰ in mixta cum laticis. Pange nũc
iuxtã confessionẽ lingua peccatrix expedire
ceptã nõ desinas. quia nõ est tuũ ip̃a quod lo¬
queris. Pange uirtutũ si qͣntũ uales insignia.
Ad ẽ gloriosius ille dalmacius. qui ate sine suo
fauore nõ dr̃. dabit fandi munificenciã qui bo¬
na gerendo sic meruit. Uidelicet mnbriuatensẽ
uicum. aruernẽ qiuitatis oppidum dalmaciꝯ
sc̃ aduenit. ubi aquodã tribuno reus ad ꝑatĩ¬
bulũ ultimo dãpnatꝰ supplicio ducebatur roga¬
re tribunũ beatꝰ antestis ꝓuite huiꝰ indulger¬
cia cepit instanter qui oĩo negauit. nec uoluit
Hora pene diei scd̃a reus ad dapnatioem ꝑduait᷑
hac sublimitate ultima eculeo subleuatur. Diẽ
hunc nox pepulit noctẽ crastinã lux se clusit
reus semꝑ pependit patibło. Et qui iam olim
credebatur mortuus iuuens ab eis inerastinã
liendũ uenerant inuenitur. Perculsa ẽ tante

Expanded text:
nec quicquam de rebus ullis pertulit dampnum, que fuerunt ipsius inmixtis conlaticiis. 9. Pange nunc iustam confessionem lingua peccatrix, expedire coepta ne desinas, quia non est tuum ipsa quod loqueris; pange virtutum, si quantum vales, insignia. Adest gloriosus ille Dalmatius, qui a te sine suo favore non dicitur; dabit fandi munificentiam, qui bona gerendo sic meruit. Videlicet in Brivatensem vicum, Arverne civitatis oppidum, Dalmatius sanctus advenit, ubi a quodam tribuno reus ad patibulum Ultimo dampnatus supplicio ducebatur. Rogare tribunum beatus antestis pro vite huius indulgentia coepit instanter; qui omnino negavit nec voluit Hora paene diei secunda reus ad dampnationein producitur hac sublimitate ultima aeculeo sublevatur. Diem hunc nox pepulit, noctem crastinam lux seclusit: reus semper pependit patibulo, et qui iam olym credebatur mortuus, vivens ab eis in crastina, endum venerant, invenitur. Perculsa est tanto
Abbreviated transcription (Latin):
patibuli pena differtur extendit᷑. Int̾ea ĩtem¬
pesta noctis seilencio diuino fulgore carcer
emicuit. Ad ẽ głosus amanciꝰ niualis plen¬
dore ꝯspicuus merentẽ uisitat nom̃ edicet ⁊¬
ut crudelia se ducet corm̃ta effugia exhortat᷑.
Ilico arta ferri uincla dissiluut. claustra pã¬
duntur ꝓserit uictoꝵ manꝯ fuitq nocentũ
salus ab solucio inrocentis. Patet spetydoto¬
ra ad baselicã głosissim triumphatoris cõ
munere ab immnente exicio dãpnatos eripuit
sacͣꝵ ereptis basilicã dulci gremio saluãco ex
cocultass: innocens ille metuens ne uixta
corpa crnis extincti alien sceleris penas er¬
cipere buselcã beati tͥumphatoris expetiit qͥ¬
tissime t̾ri uindĩc ĩnectitur. & iuicq effusis
fortissime pugnator si scis reũ ultrici dãp¬
natũ pena ꝓsterne si inspicis ĩ nocẽtẽ iniq
iuctũ uisticie defensor absolue. uix u̾ba

Expanded text:
patibuli paena differtur. 96 Interea intempatibuli paena differtur. 96 Interea intempestae noctis silentio divino fulgore carcer emicuit, adest gloriosus Amantius nivali splendore conspicuus, maerentem visitat, nomen edicit et ut crudelia tormenta effugiat exhortatur. Ilico arta ferri vincla dissiliunt, claustra panduntur, procedit vinctorum manus fitque nocentum salus absolutio innocentis. 97 Patet carcer, ad basilicam gloriosissimi triumphatoris confmunere ab imminente exitio dampnatos eripuit sacraque ereptos basilica dulci gremio salvandos exoccultasset, innocens ille metuens ne stans iuxta corpus extincti alieni sceleris paenas exciperet, basilicam beati triumphatoris expetiitissime vinculis innectitur. Qui offusis Fortissime propugnator. si scis me reum, ultrici dampnatum paena prosterne, si inspicis innocentem, inique vinctum, iustitiae defensor, absolve. 99 Vix verba