comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
senatu statiusti orathorẽ momĩ genẽ
orõis et humantatis eẽ perfectu. Quis
em tibi hoc concesserit aut ĩitio gemis
homiiu in mõtibus ac silius dissipatũ
nõ prudentu consiliis compulsum po¬
tius ꝙͣ disertoꝵ oratioẽ delinitu se op¬
pidis menibusq sepsisse. Aut uõ r̾liqͣt
utilitates aut instituendis aut ĩ conser¬
uandis tiuitatibus nõ a sapiẽtibus et
fortibus uiris. seta disertis orniateq di¬
centibus esse constitutas. An uõ tibi to¬
tnulus ille aut pastores aut conuenai
congregasse aut sabmnoꝵ cõnubia con¬
iunxisse aut firitimoꝵ uim ⁊̃ pressissẽ
eloquẽtia uidetur nõ consilio et sapiã
singulari. Quid em ĩ nũma pompilio
quid em inseriuo Tullio quid ĩ ceteris
regibus quoꝵ multa sunt eximia ad
tam et sipam exactione mente non
lingua perfectam .L.bruti eẽ cermmꝰ
Sed deniteps omiã nõne plena consĩ
aliaru plura proferre possim detrim¬

Expanded text:
senatu statuisti oratorem in omni genere senatu statuisti oratorem in omni genere sermonis et humanitatis esse perfectum. Quis enim tibi hoc concesserit aut initio genus hominum in montibus ac silvis dissipatum non prudentium consiliis compulsum potius quam disertorum oratione delenitum se oppidis moenibusque saepsisse? aut vero reliquas utilitates aut in constituendis aut in conservandis civitatibus non a sapientibus et fortibus viris, sed a disertis ornateque dicentibus esse constitutas? An vero tibi Romulus ille aut pastores et convenas congregasse aut Sabinorum conubia coniunxisse aut finitimorum vim repressisse eloquentia videtur, non consilio et sapientia singulari? Quid? in Numquid? in Ser. Tullo, quid? in ceteris Regibus, quorum multa sunt eximia ad tametsi ipsam exactionem mente, non lingua, perfectam, L. Bruti esse cernimus sed deinceps omnia, nonne, plena consilialiaru
Abbreviated transcription (Latin):
Ut uero iam ad illa sũma ueniamꝰ
que ius alia potuit aut dispersos ho¬
mines unu in locu congregare aut
a fera agrestiq nita ad hunc humanũ¬
cultum ciuilemq deducere aut consti¬
tutis iam titatibus leges iuditia iura
describere. Ac neplura que sunt pene ĩ¬
numerabilia consector uerbis compte¬
hendam breui sic erum statuo ꝑfecti
orathoris moderatione et sapĩa non
solum ip̃ĩus dignitate set et priuato¬
rum et plurimoꝵ et umiuerse tei pu
salutẽ maxime continere. Quã obrem
pergite ut facitis adolescentes atq in
id studiu in quo estis incumbite ut
et uobis honori anncis utilitati et tei
pu. emolumẽto ẽẽ possitis. Tum ste¬
uola comiter ut solebat tetera inquit
assentior crasso ne aut quid de .C. soceri
mei aut de huiꝰ generis aut arte aut
gła detraham.S illa duo crasse uere¬
or aut tibi possim concedete unu qd̾
ab orathoribus tiuitates ab mitio cõ¬
quod remoto foro contione iudiciis

Expanded text:
Ut vero iam ad illa summa veniamus, Ut vero iam ad illa summa veniamus, quae vis alia potuit aut dispersos homines unum in locum congregare aut a fera agrestiqcultum civuilemque de ducere, aut iam constitutis civitatibus leges, iudicia, iura describere. Ac ne plura, quae sunt pene innumerabilia, consectemur, brevi comprehendamus. Sic enim statuimus, perfecti oratoris moderatione et sapientia, non solum ipsius dignitatem, sed et privatorum et plurimorum et universe reipublice salutem, maxime contineri. DE pergite, ut facitis, adulescentes, atque in id studium, in quo estis, incumbite, ut et vobis honori et amicis utilitati et rei publicae emolumento esse possitis.' Tum Scaevola comiter, ut solebat, 'cetera' inquit 'adsentior Crasso, ne aut de C. Laeli soceri mei aut de huius generi aut arte aut gloria detraham; sed illa duo, Crasse, vereor ut tibi possim concedere: unum, quod ab oratoribus civitates et initio con alterum, quod remoto foro, contione, iudiciis,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid eni est aut tam admirabile ꝙ
ex infinita multitudine hominu exis¬
tete unum qui id quod omĩbus natã
sit datum uł solus uł cu paucis facere
possit. Auttam iocundu cogintu atq
iuditu. ꝙ sapiẽtibus sententiis graui¬
busq uerbis ornata orõ et perpolita
auttam potens tamq magnificu ꝙ
ppłi motus iudicu religiones senat
grauitatẽ unius oroẽ conuerti. Quid
tam porro tegiu tam liberale tam m
afflictos dare salutem liberate periculis
retinete homiẽs in ciuitate. Quid autẽ
tam necessariu ꝙͣ tenere semper quib
semper foru subsellia rostra curiamq
meditere quid potest eẽ motio aut io¬
cundius aut magis propriu humaĩ¬
tatis ꝙͣ sermo facetus ac in mlla te ru¬
exprimere indicendo sensa possumus
Ouam obrem quis hoc nõ uire mire¬
tur sũmeq elaborandu in eo eẽ arbi¬
tretur ut quo uno maxime bestiis p̃s¬
testent in hoc homĩbus ⁊pĩs antecellat

Expanded text:
Quid enim est aut tam admirabile, quam Quid enim est aut tam admirabile, quam ex infinita multitudine hominum exsistere unum, qui id, quod omnibus natura sit datum, vel solus vel cum perpaucis facere pauditu, quam sapientibus sententiis gravibusque verbis ornata oratio et perpolita? aut tam potens tamque magnificum, quam populi motus, iudicum relgravitatem unius oratione converti? Quid tam porro regium, tam liberale, tam madflictos, dare salutem, liberare periculis, retinere homines in civitate? Quid autem tam necessarium, quam tenere semper arma, semper forum, subsellia, rostra curiamque meditere, quid esse potest in otio aut iucundius aut magis proprium humanitatis, quam sermo facetus ac nulla in re ruexprimere dicendo sensa possumus. Quam ob rem quis hoc non iure miretur summeque in eo elaborandum esse arbitretur, ut, quo uno homines maxime bestiis praestent, in hoc hominibus ipsis antecellat?
Abbreviated transcription (Latin):
diffusa ramis ꝙ illa cuius umbram se¬
quutus ẽ socrates. Que michi iudet᷑ nõ
tam ipã aquula que describit᷑ ꝙ̃ oroẽ
platoms creuisse et quod ille durissimis
pedibus fecit ut se abiceret in herbam
cedi est equus Tum crassum ỹmo omo¬
dius etiam puluinosq poposcisse et õs
miis sedibus que erant sub platano cõ¬
sedisse dicebat Ebi ut expristino sermo¬
ne relaxarent᷑ animi omĩu solebat cor¬
ta narrare crassu sermonẽ quedam de
studio dicendi intulisse. qui cu ita eẽt
exorsus nõ sibi cohortandu sulpitiu
et cottam set magis utrũq collaudanꝰ¬
dum uuderi. quod tantam iam essent
facultate adepti ut nõ equalibus suis
solum atiteponerent. set et maioribus
tenere hominu cetus mentes allicere
uolũtates impellere quo uelit. unde
uitem uelit deducere. Hec una res
inomĩ libeio populo maxime mipa¬
satis tranquillisq ciuitatibus p̃cipue
semper floruerit semperq dominata ẽ

Expanded text:
diffusa ramis, quam illa, cuius umbram sediffusa ramis, quam illa, cuius umbram secutus est Socrates, quae mihi videtur non tam ipsa acula, quae describitur, atione crevisse, et quod ille durissimis pedibus fecit, ut se abiceret in herba acedi est aequius.' Tum Crassum 'immo vero commodius etiam'; pulvinosque poposcisse et omnis in eis sedibus, quae erant sub platano, consedisse dicebat. Ibi, ut ex pristino sermone relaxarentur animi omnium, solebat Cotta narrare Crassum sermonem quendam de studio dicendi intulisse. Qui cum ita esset exorsus: non sibi cohortandum Sulpicium et Cottam, sed magis utrumque conlaudandum videri, quod tantam iam essent facultatem adepti, ut non aequalibus suis solum anteponerentur, sed cum maioribus tenere hominum coetus mentis, adlicere voluntates, impellere quo velit, unde autem velit deducere: haec una res in omni libero populo maximeque in pacatis tranquillisque civitatibus praecipue semper floruit semperque dominata est.
Abbreviated transcription (Latin):
Hiprimo die de temporibus illis de¬
q uniuersa re.pu. quam ob causam
uenerant multu interse usq ad extre¬
mu tempus diei colloquuti sunt qͦ
quidẽ sermone multa diuintus atri¬
bus illis consularibus cotta narrata¬
et commeõrata narrabat. ut nichil ĩ¬
cidisset ciuitati postea mali quod nõ
impendete illi tanto ante uidissent. Eo
autem onuĩ sermone confecto tantam in
crasso humantate fuisse ut cu lauti ac¬
cubussent tolleretur omĩs illa superio¬
ris tristitia sermonis. Eaq esse in homiẽ
iocunditas et tantus in iocando lepos
ut dies inter eos turie fuisse uideretur
cõuiuium. susculam postero autẽ die
cu illi maiores natu satis quiescent et
m ambulatioẽ esset dicebat tum sceuo¬
lam duobus spatiis tribus uefactis dix¬
isse. Cur nõ imitamur Crasse Socratẽ
illu qui ẽ inphedro platomis. Nã hec
tuã platanus ad monuit que nõ minꝰ
ad octipandu hunc locum patulis est

Expanded text:
Hi primo die de temporibus deHi primo die de temporibus deque universa re publica, quam ob causam venerant, multum inter se usque ad extremum tempus diei conlocuti sunt; quo quidem sermone multa divinitus a tribus illis consularibus Cotta et commemorata narrabat, ut nihil incidisset postea civitati mali, quod non impendere illi tanto ante vidissent. Eo autem omni sermone confecto, tantam in Crasso humanitatem fuisse, ut, cum lauti accubuissent, tolleretur omnis illa superioris tristitia sermonis eaque esset in homine iucunditas et tantus in loquendo lepos, ut dies inter eos curiae fuisse videretur, convivium Tusculani; postero autem die, cum illi maiores natu satis quiessent et in ambulationem ventum esset, dicebat tum Scaevolam duobus spatiis tribusve factis dixisse 'cur non imitamur, Crasse, Socratem illum, qui est in Phaedro Platonis? Nam me haec tua platanus admonuit, quae non minus ad opacandum hunc locum patulis est
Abbreviated transcription (Latin):
ris puerilisq doctrine quenda ordino
preceptor sed ea que quonda accepi m
nostroꝵ hominu eloquẽtissimoꝵ et oĩ
dignitate principum disputatioẽ esse
uersata. Non ꝙ illa conteninã q̃ greci
dicendi artifices et doctores reliqueriit
set quom illa pateant in promptuq sit̃
omĩbus neq ea interpretatione mea
aut ornatius explicari aut planius ex¬
primi possint. Dabis hanc uemam
ini frater ut opinor ut eorum quibus
hementius muchete¬
tur in causam pͥncipũ
consul philippus. Otu¬
siq tribunatus prose¬
natus augtoritate sul¬
ceptus infringi iamd¬
bilitariq incleteturdi¬
ci michi memini la¬
doru romanor dicor
.L.Crassum quasi colligendi sui causa m
tusculanum contulisse̾ Uenisse eodẽ so¬
cereius qui fuerit. Q mutius dicebat
et u. Antonius homo et consilior ĩt
ritate coniunctus. Exierant autem cũ
ipõ crasso adulescentes et drusi max ͤ
familiares et in quibus tum magnam
spem maiores natu dignitatis sue col

Expanded text:
dam ordinem praeceptorum, sed ea, quae quondam accepi in nostrorum hominum eloquentissimorum et omni dignitate principum disputatione esse versata; non quo illa contemnam, quae Graeci dicendi artifices et doctores reliquerunt, sed cum illa pateant in promptuque sint omnibus, neque ea interpretatione mea aut ornatius explicari aut planius exprimi possint, dabis hanc veniam, mi frater, ut opinor, ut eorum, quibus hementius inveheretur in causam principum consul Philippus Drusique tribunatus pro senatus auctoritate susceptus infringi iam debilitarique videretur, dici mihi memini ludorum Romanorum diebus L. Crassum quasi conligendi sui causa se in Tusculanum contulisse; venisse eodem, socer eius qui fuerat, Q. Mucius dicebatur et M. Antonius, homo et consiliorum inritate coniunctus. Exierant autem cum ipso Crasso adulescentes et Drusi maxime familiares et in quibus magnam tum spem maiores natu dignitatis suae con
Abbreviated transcription (Latin):
atur et quod grecos homines uon solu
ingemo et doctrina set otio etiam stu¬
dioq habundantes partitionẽ iam quã.¬
dam artiu fecisse uideo neq ĩ uniuet¬
so genere singulos claborasse set seposũ¬
isse a ceteris dictiombus eam partem di¬
cendi que inforensibus disceptationib
iuditioꝵ aut deliberationu uersaret
et id unu genus orathori r̾liquisse. nõ
complectarꝰ in his libris plusꝙͣ quod hiuic
generi tequisitu et multu disputatu

Expanded text:
atur, et quod Graecos homines non solum atur, et quod Graecos homines non solum ingenio et doctrina, sed etiam otio studioque abundantis partitionem iam quandam artium fecisse video neque in universo genere singulos elaborasse, sed seposuisse a ceteris dictionibus eam partem dicendi, quae in forensibus disceptationibus iudiciorum aut deliberationum versaretur, et id unum genus oratori reliquisse; non complectar in his libris amplius, quam quod huic gen
Abbreviated transcription (Latin):
p̃clarissima fuernit morathore peri¬
tura. Quã obrem mirari desinamus
que causa sit eloquẽtiu paucitas cu exiis
rebus uniiersis eloquẽtia constet In qui¬
bus singulis elaborare per magnu est
Hortemurq potius liberos nostros cete¬
tei magnitudine complectantꝰ neq
iis aut preceptis aut magrĩs aut ex̾cita¬
nombus quibus utunturꝰ omẽs. set aliis
quibusdam se id quod expetunt conseq
posse confidant. Ac mea quidẽ smã ne
mo poterit omĩ esse laude cumulatus
orathor insi erit om̃iu reꝵ magnarũ
atq artiu sciam consequutus. Et enim
ex teꝵ cogintioẽ florescat et redundet o
tionẽ et pene puerilẽ N uero ego hoc
tantu oneris impona nrĩs p̃sertim
orathoribus in hac tanita occupatioẽ
urbis et uite nichil ut iis putem licere
nescire ꝙͣꝙͣ uis orathoris pidfessioq bene
pioseq dicatur. Set quia nõ dubito qn
hoc plerisq in mensum infinitũq uide¬

Expanded text:
praeclarissima fuerint in oratore, peripraeclarissima fuerint in oratore, peritura. Quam ob rem mirari desinamus, quae causa sit eloquentium paucitatis, cum ex eis rebus universis eloquentia constet, in quibus singulis elaborare permagnum est, hortemurque potius liberos nostros cetemplectantur neque eis aut praeceptis aut magistris aut exercitationibus, quibus utuntur omnes, sed aliis quibusdam se id quod expetunt, consequi posse confidant. Ac mea quidem sententia nemo poterit esse omni laude cumulatus orator, nisi erit omnium rerum magnarum atque artium scientiam consecutus: etenim ex rerum cognitione efflorescat et redundet opotionem et paene puerilem. Neque vero ego hoc tantum oneris imponam nostris praesertim oratoribus in hac tanta occupatione urbis ac vitae, nihil ut eis putem licere nescire, quamquam vis oratoris professioque ipsa bene pioseque dicatur. Sed quia non dubito quin hoc plerisque immensum infinitumque vide
Abbreviated transcription (Latin):
noscendi. quod omĩs uis ratioq ddi
in eoꝵ qui audiũt mẽtibus aut sedã¬
dis aut extitandis exprimẽda ẽ. Acte¬
dat eodem oportet lepos quidam fa¬
cetieq et eruditio libero honiẽ digꝰ
celeritasq et breuitas et respondendi
et lacescendi subtili uenustate atq ur¬
banitate comiuncta Ienenda preterta
est omnis antiquitas exemploꝵq ius
Neq uis legum aut iuxis cuulis pru¬
dentia negligenda ẽ. Nam quid ego
de actione ip̃a plura dicam que motu
corporis que gestu que uultu que uocu
conformatione ac uarietate moderã¬
da ẽ quesola per se ipã ꝙ̃ta sit hystrio¬
nu lems ars et scena declarat in qua
cu omẽs moris et uocis et motus mo¬
Deratioẽ laborent quis ignorat ꝙͣ pau¬
ti sint fuerintq quos equo aninio sp¬
ectare possimus. Quid dicam de thesa¬
uio reꝵ om̃iu meõria que insi custos
ĩuentis cogitatisq uerbis et rebus ad¬
hibeatur intelligimus omiã etia si

Expanded text:
noscendi, quod omnis vis ratioque dicendi noscendi, quod omnis vis ratioque dicendi in eorum, qui audiunt, mentibus aut sedandis aut excitandis expromenda est; accedat eodem oportet lepos quidam facetiaeque et eruditio libero digna celeritasque et brevitas et respondendi et lacessendi subtili venustate atque urbanitate coniuncta; tenenda praeterea est omnis antiquitas exemplorumque vis, neque legum ac iuris civilis scientia neglegenda est. Nam quid ego de actione ipsa plura dicam? quae motu corporis, quae gestu, quae vultu, quae vocis conformatione ac varietate moderanda est; quae sola per se ipsa quanta sit, histrionum levis ars et scaena declarat; in qua cum omnes in oris et vocis et motus moderatione laborent, quis ignorat quam pauci sint fuerintque, quos animo aequo spectare possimus? Quid dicam de thesauro rerum omnium, memoria? Quae nisi custos inventis cogitatisque rebus et verbis adhibeatur, intellegimus omnia, etiam si
Abbreviated transcription (Latin):
uero ut multis rebus possundusꝰ iuda¬
ate nrõꝵ hominu multu ceteris ho¬
minibus om̃iu gentiu prestiterũt
quib de causis quis nõ uire miretur
ex omĩ meõria etatum tempoꝵ cuu¬
tatu tam exiguu orathoꝵ ninneru
ĩueniri.SSet et nimiru maus ẽ hoc
quiddam ꝙͣ hoiẽs opinant᷑ et pluribo
ex artibus studiisq collectu. Quis era
aliud in maxima discentiu multitu¬
diue sũma magrõꝵ copia p̾stantissis
hominu ingeniis infimta causaru
uarietate am̾plissimis eloquẽtie pro¬
positis premiis eẽ cause putet insirti
quãdam incredibile magnitudinẽ ac
difficultate. Est enim et scientia cõpre¬
hendenda reru plurimaru smne qua
uerboꝵ uolubilitas ĩ antis atq irridẽ¬
da est. Et ipã orõ conformanda non
solu eloquutioẽ set etiam constructio¬
ne uerboꝵ et omẽs animoꝵ motus qͦs
hominu gñ reru natura pemtus ꝑ

Expanded text:
vero, ut multis rebus possumus iudivero, ut multis rebus possumus iudicare, nostrorum hominum multum ceteris hominibus omnium gentium praestiterunt. Quibus de causis quis non iure miretur ex omni memoria aetatum, temporum, civitatum tam exiguum oratorum numerum inveniri? Sed enim maius est hoc quiddam quam homines opinantur, et pluribus ex artibus studiisque conlectum. Quid enim quis aliud in maxima discentium multitudine, summa magistrorum copia, praestantissimis hominum ingeniis, infinita causarum varietate, amplissimis eloquentiae propositis praemiis esse causae putet, nisi rei quandam incredibilem magnitudinem ac difficultatem? Est enim et scientia comprehendenda rerum plurimarum, sine qua verborum volubilitas inanis atque inridenda est, et ipsa oratio conformanda non solum electione, sed etiam constructione verborum, et omnes animorum motus, quos hominum generi rerum natura
Abbreviated transcription (Latin):
Hac ipã cuntate profecto nulla unꝙͣ ue¬
Hementius ꝙͣ eloquẽtie studia ingueꝵi
Rlam posteaꝙͣ imperio omĩu gentiũ
constituto diuturmtas pacis otłu cõ¬
firmauit. nemo fere laudis cupidus ad¬
ulescens nõ sibi addicendu studio omĩ
entendu putauit. Ac primo quidẽ to¬
tius rationis ignari qui neq exercitati¬
onis ullam um neq aliquod p̃ceptu
artis eẽ arbitrarent᷑ tantu ꝙͣtum ĩgeiõ
ac cogitatioẽ poterãt consequebant᷑ur
Dost autẽ auditis orathoribus grecis
cognitisq eoꝵ lrĩs adhibitisq doctorib
incredibili quodam nirĩ homiẽs ddist¬
udio flagrauerũt Excitabat eos mag¬
intudo ac narietas multitudoq ĩ oiꝰ
genere causarum ut ad eam doctrinã
qua suo quisq studio assequutus esset
adiungeretur usus frequens qui oĩu
magroꝵ piecepta superaret. Erant an¬
temꝰ hiuc studio maxima que nuno
quoq sunt exposita premia uł ad grã
uł ad opes uł ad dignitate Ingcm̾iã

Expanded text:
hac ipsa civitate profecto nulla umquam vehementius quam eloquentiae studia viguerunt. Nam postea quam imperio omnium gentium constituto diuturnitas pacis otium confirmavit, nemo fere laudis cupidus adulescens non sibi ad dicendum studio omni enitendum putavit; ac primo quidem totius rationis ignari, qui neque exercitationis ullam vim neque aliquod praeceptum artis esse arbitrarentur, tantum, quantum ingenio et cogitatione poterant, consequebantur; post autem auditis oratoribus Graecis cognitisque eorum litteris adhibitisque doctoribus incredibili quodam nostri homines discendi studio flagraverunt. Excitabat eos magnitudo, varietas multitudoque in omni genere causarum, ut ad eam doctrinam, quam suo quisque studio consecutus esset, adiungeretur usus frequens, qui omnium magistrorum praecepta superaret; erant autem huic studio maxima, quae nunc quoque sunt, exposita praemia vel ad gratiam vel ad opes vel ad dignitatem; ingenia
Abbreviated transcription (Latin):
sit scio tilica nescio matimi risus. Sed̾
ille tamẽ familiaris meus tecte loqui pu¬
tabat ec̃ musitate loqui Cesar auttꝰ itẽ.
adhibens consuetudinẽ intiosam et cor¬
ruptam pura et incorrupta consuetudi¬
ne emendat . staq tu ad hanc elegantiã
uerbor latinotũq etia si orator nõ sc̃is
ẽ Adiungit illa oratoria ornamẽta di¬
cendi.tum uidetur tanꝙͣ tabulas bene
pictas collocate in bono lumine hanc
cu Habebat precipua laudẽ ĩ cõmunibo
nõ ud̾o tui debeat cedere. Splendidã
quãdam minimeq ueteratoria ratio
dicendi tenet uote motu forma et ma¬
gnifica et genetosa quodãmõ. Tumbtu¬
tus oroẽs quidẽ eius michi uehenẽter
probantur Compluris aute legi atq
recti et uemusti omĩ ornatu oroĩs tanꝙͣ
ueste detiacta. Sed dum uoluit alios ha¬
bere parata unde sũ merent qui uellẽt
fcribert hystoria ĩeptis gratu fortassẽ
fecit qui uolũt illa cala mistris mutate

Expanded text:
sit scio, tilica nescio. Maximi risus; sed sit scio, tilica nescio. Maximi risus; sed ille tamen familiaris meus recte loqui putabat esse inusitate loqui. Caesar autem rationem adhibens consuetudinem vitiosam et corruptam pura et incorrupta consuetudine emendat. Itaque cum ad hanc elegantiam verborum Latinorum—quae, etiam si orator non sis ssaria est—adiungit illa oratoria ornamenta dicendi, tum videtur tamquam tabulas bene pictas conlocare in bono lumine. Hanc cum habeat praecipuam laudem, in communibus non video cui debeat cedere. Splendidam quandam minimeque veteratoriam rationem dicendi tenet, voce motu forma etiam magnificam et generosam quodam modo. tum Brutus: Orationes quidem eius mihi vehementer probantur. Compluris autem legi atquerecti et venusti, omni ornatu orationis tamquam veste detracta. Sed dum voluit alios habere parata, unde sumerent qui vellent scribere historiam, ineptis gratum fortasse fecit, qui illa volent calamistris inurere:
Abbreviated transcription (Latin):
timabatur bene latme sed lrãs nesciebat
Catulus erat ille quidẽ minimc ĩdoctus
ut a te ẽ paulo ante dictu. sed tñ suauita
uotis et lenis appellatio lrãr bene loquẽ¬
di famã confecerat. Cotta quia se ualde
dilatandis brĩs a similitudine greçe lo¬
cutionis abstraxerat sonabatq cont̾riu
catulo sub agreste quiddã planeq subrus¬
titu alia quid̃ quasi inculta et siluestra
ad eandẽ laude peruenerat. Sisenna au¬
tt quasi emendator sermonis usitati cu
eẽ uellet nec a .c rusio quidẽ accusatote
Detexteri potuit quo minus ĩ usitatu
uerbis utcretur. Quidriã istuc est ĩquit
brutus aut quis est iste .c. rusuis. Et ille fu¬
it accusator inquit uetus quo accusante
crhitiliu sisenna defendens dix̃ quedam
cus sputatilica ẽẽ criminatu .c. tusum
cixcumuenior ĩquit uidices insi subuẽ¬
tis sisennas quid dicas nescio metuo m¬
sidias sputatilica quidẽ hoc sputa quid

Expanded text:
timabatur bene Latine, sed litteras nesciebat. timabatur bene Latine, sed litteras nesciebat. Catulus erat ille quidem minime indoctus, ut a te paulo est ante dictum, sed tamen suavitas vocis et lenis appellatio litterarum bene loquendi famam confecerat. Cotta, qui se valde dilatandis litteris a similitudine Graecae locutionis abstraxerat sonabatque contrarium Catulo, subagreste quiddam planeque subrusticum, alia quidem quasi inculta et silvestri via ad eandem laudem pervenerat. Sisenna autem quasi emendator sermonis usitati cum esse vellet, ne a C. Rusio quidem accusatore deterreri potuit quo minus inusitatis verbis uteretur. Quidnam istuc est? inquit Brutus; aut quis est iste C. Rusius? Et ille: Fuit accusator, inquit, vetus, quo accusante C. Hirtilium Sisenna defendens dixit quaedam eius sputatilica esse crimina. tum C. Rusius: Circumvenior, inquit, iudices, nisi subvenitis. Sisenna quid dicat nescio; metuo insidias. Sputatilica, quid est hoc? sputa quid
Abbreviated transcription (Latin):
perge pompom de cesare et redde q̃ rstat¬
Solu quidẽ inquit ille et quasi fundamẽ¬
tum orathoris iides loquutionẽ emẽdatã
et latina cuiꝰ penes quos laus adhuc fuit
nõ fiut rõnis aut sciẽ. sed qiͣ bono consu¬
ctudims. Mlicto .c. cocliu .p. pilum scipio¬
nẽ etatis illius ista fuit laus tanꝙͣ ĩnocen¬
tie sic latine loquendi nec om̃iutamẽ nã
illo equales ceciliu et pacuuin male loqu¬
tos uidemus. Sed omẽc tum fete qui nec¬
extra hanc urbem uixetant. Neq eos aliq̃
barbari in domestica infuscauãt tecte lo¬
uetustas fecit et rome et ingretia cõflux¬
erurit enu et athenas et inhanc urbem
multi ĩquinate loquẽtes ex diuersis locis
quo magis expurgandui ẽ sermo et ad¬
Hibenda quãtu obrussa ratio que muta¬
ri nõ potest neç utendu prauissima cõ¬
suetudimis regła . Tflãmimu qui cummi
Q metello cõs fuit pucri uidimus exis¬

Expanded text:
perge, Pomponi, de Caesare et redde quae restanperge, Pomponi, de Caesare et redde quae restanSolum quidem, inquit ille, et quasi fundamentum oratoris vides, locutionem emendatam et Latinam, cuius penes quos laus adhuc fuit, non fuit rationis aut scientiae, sed quasi bonae consuetudinis. Mitto C. Laelium P. Scipionem: aetatis illius ista fuit laus tamquam innocentiae sic Latine loquendi—nec omnium tamen, nam illorum aequalis Caecilium et Pacuvium male locutos videmus—sed omnes tum feextra urbem hanc vixerant, neque eos aliqua barbaries domestica infuscaverat, recte lovetustas fecit et Romae et in Graecia. Confluxerunt enim et Athenas et in hanc urbem multi inquinate loquentes ex diversis locis. Quo magis expurgandus est sermo et adhibenda tamquam obrussa ratio, quae mutari non potest, nec utendum pravissima consuetudinis regula. T. Flamininum, qui cum Q. Metello consul fuit, pueri vidimus: exis
Abbreviated transcription (Latin):
ut scitis triũphi. Ueru quidẽ si audire
uolumus omissis illis diuims consiliis
quibus sepe constituta ẽ imperatoꝵ sapi¬
entia laus ciuitatis aut belli aut domi
multo magnus orator p̃stat minutis ĩp¬
atoribus. At prodest plus impator ꝗs ne¬
gat sed tamẽ nõ metuo ne mihi acclame¬
tis Est autẽ quod sentias dicendi liberlo¬
cuc Malim mihi crassi una M.curio¬
de dictionẽ ꝙ castellanos trim̃phos duos
At plus interfuit reipu. castellu capi
lcurgu ꝙͣ bene defendi causamA tu¬
ricredo. Sed athe mẽsiu quoq interẽ¬
ut firma tecta in domiciliis habereturr¬
ꝓ mincrue signu exebore pulcherrimũ
timẽ ego me phodia cẽ mallẽ ꝙͣ uł op¬
timu fabrum tignuariu. Quate nõ quã¬
tu quisq prosit sed quãti quisq sit pon¬
derandi ẽ presertim cu pauci pinge̾
egregie possint aut fringrit. Operaria
utez aut bauili de eẽ non possint. Sed

Expanded text:
ut scitis, triumphi. verum quidem si audire ut scitis, triumphi. verum quidem si audire volumus, omissis illis divinis consiliis, quibus saepe constituta est imperatorum sapientia salus civitatis aut belli aut domi, multo magnus orator praestat minutis imperatoribus. 'At prodest plus imperator.' Quis negat? Sed tamen—non metuo ne mihi acclametis; est autem quod sentias dicendi libere locus—malim mihi L. Crassi unam pro M'. Curio dictionem quam castellanos triumphos duo. 'At plus interfuit rei publicae 20 castellum capi Ligurum quam bene defendi causam M'. Curi.' Credo; sed Atheniensium quoque plus interfuit firma tecta in domiciliis habere quam Minervae signum ex ebore pulcherrimum; tamen ego me Phidiam esse mallem quam vel optimum fabrum tignarium. Qua re non quantum quisque prosit, sed quanti quisque sit ponderandum est; praesertim cum pauci pingere egregie possint aut fingere, operarii autem aut baiuli deesse non possint. sed
Abbreviated transcription (Latin):
te pene principẽ copie atq ĩuentorẽ bñ
de nomiẽ ac dignitate ppłi. Ro meritũ eẽ
existimate debemus. Hunc facile et cotidi¬
mu nouisse sermonẽ. nũc pro telicto est
habendu. Tum brutus amite hercule in¬
quit et magnifice te laudatu puto quẽ
nõ solu ptincipẽ atq ĩuentore copie di¬
rerit que erat magna laus sed etia bñ
meritu de ppłi .roͦ. nomiẽ et dignitate
quo cru uno uincebamur a iuta gcia
id ut exeptu ẽ aut certe nobis cui grecis
cõmunicatu. Hanc autẽ inquit gła
testiõniũq Cesaris tuc quide supplicatio¬
ni nõ sed triũphis multoꝵ. intepono et
recte quidẽ iꝙͣ brute mõsit hoc cesaris
uditii nõ beniuolentie testiõniu pluc
ei certe attulit huic populo dignitat᷑
quisquis ẽ ille si mõ ẽ aliquis qui nõ illus¬
trauit mõ sed etia genint ĩ hac urbe di¬
cendi copiam qua illi qui lycurgu cas¬
tella expugnauerũt exquib multi sunt

Expanded text:
te paene principem copiae atque inventorem bene de nomine ac dignitate populi Romani meritum esse existimare debemus; hunc facilem et cotidianum novisse sermonem num pro relicto est habendum? Tum Brutus: Amice hercule, inquit, et magnifice te laudatum puto, quem non solum principem atque inventorem copiae dixerit, quae erat magna laus, sed etiam bene meritum de populi Romani nomine et dignitate. Quo enim uno vincebamur a victa Graecia, id aut ereptum illis est aut certe nobis cum illis communicatum. Hanc autem, inquit, gloriam testimoniumque Caesaris tuae quidem supplicationi non, sed triumphis multorum antepono. Et recte quidem, inquam, Brute; modo sit hoc Caesaris iudici, non benevolentiae testimonium. Plus enim certe adtulit huic populo dignitatis, quisquis est ille, si modo est aliquis, qui non inlustravit modo sed etiam genuit in hac urbe dicendi copiam, quam 'illi, qui Ligurum castella expugnaverunt: ex quibus multi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
istos excellentis uiros nec multos ali¬
os prestantes ciues xes .pi. perdidis¬
set. Silcamus mnꝙ̃ brute de istis ne
augeanius dolorem. Nam et p̾tcri¬
toru tecordatio ẽ acerba et acerbior
expectatio. Reliquoꝵ itaq omittam
lugere et tanitu quid quisq dicendo
potuerit quoma id querimus predi¬
cemus. Sunt etia ex iis qui codem

Expanded text:
os nec multos alios praestantis civis res publica perdidisset. Sileamus, inquam, Brute, de istis, ne augeamus dolorem. Nam et praeteritorum recordatio est acerba et acerbior exspectatio reliquorum. Itaque omittamus lugere et tantum quid quisque dicendo potuerit, quoniam id quaerimus, praedicemus. Sunt etiam ex eis, qui eodem
Abbreviated transcription (Latin):
canora sane ut plena esset animi et ter¬
roris orõ quereres quereres in iuditiis
fortasse melius in re. pu. quod erat eẽ
udicares satis ne .T. quide postumui
contemnẽdus in dicendo de repu uõ
nõ minus ueheniens otator ꝙͣ bellatõ
fuit effrenatus et acexrimus. sed iuris
publici leges atq mitituta cognouãt
Hoc loco atticus putare ne inquit ã¬
bitiosu ẽẽ sint dixisti hii quos ia diu
colligis uiuerent omĩs cõmeõras qui
ausi aliqũ sunt stantes loqui ut mihi
imprudens. M seriuliu preterisse ui¬
deare. Non inꝙͣ istuc ignoro pompom
multos fuisse qui uerbu nũꝙͣ in pub¬
lico fecissent. quom melius aliquãto

Expanded text:
sane, ut plena esset animi et terroris oratio; quaereres in iudiciis fortasse melius, in re publica quod erat esse iudicares satis. Ne T. quidem Postumius contemnendus in dicendo; de re publica vero non minus vehemens orator quam bellator fuit, effrenatus et acer nimis, sed bene iuris publici leges tarem te, inquit, ambitiosum esse, si, ut dixisti, ei quos iam diu conligis viverent. Omnis enim commemoras, qui ausi aliquando sunt stantes loqui, ut mihi imprudens M. Servilium praeterisse videare. non, inquam, ego istuc ignoro, Pomponi, multos fuisse qui verbum numquam in publico fecissent, cum melius aliquant
Abbreviated transcription (Latin):
Quos quidem ego cognouerim solutissi¬
mum dicendo et acutissimu iudicio nr̃ĩ
ordinis .Q. sextorium equestris .C. gar¬
goniu. fuit etiam sacilis et expeditui¬
ot ad dicendum et iuite splendore młto
et ingenio sane probabili . E limius .i.
filius tribumtius quo accusante .p. sex¬
tius .pr designatus dampnatus ẽ am¬
bitus. Is processisset honorib longius
insi semper infirma atq etiam eg̾ra ua¬
litudine fuisset. Atq ego preclare ĩtel¬
ligo me meor cõmemoratioẽ uersar
qui nec hĩti sunt oratores neq fucriat
preteririq a me aliquot ex uetetib com¬
memoratioẽ aut laude dignos. sed hoc
quidem ignoratioẽ. Quid e̾ni est supe¬
rioris etatis quod scrib possit de hisd
quibus nulla monimẽta loquũtur nͤ
aliorum nec ipõꝵ. De his quos ip̃i uidi¬

Expanded text:
quos quidem ego cognoverim, solutissiquos quidem ego cognoverim, solutissimum in dicendo et acutissimum iudico nostri ordinis Q. Sertorium, equestris C. Gargonium. Fuit etiam facilis et expeditus ad dicendum et vitae splendore multo et ingenio sane probabili T. Iunius L. F. tribunicius, quo accusante P. Sextius praetor designatus damnatus est ambitus; is processisset honoribus longius, nisi semper infirma atque etiam aegra valetudine fuisset. atque ego praeclare intellego me in eorum commemoratione versari qui nec habiti sint oratores neque fuerint, praeteririque a me aliquot ex veteribus commemoratione aut laude dignos. Sed hoc quidem ignoratione; quid enim est superioris aetatis quod scribi possit de eis, de quibus nulla monumenta loquuntur nec aliorum nec ipsorum? de his autem,
Abbreviated transcription (Latin):
publitis inchil priuati satis uetera¬
tor iudebatur Erant ĩpriuatis causis
QLucretius uisipillo et acutus et iur̃
peritus. H. Nam afilia contionibus
aptior ꝙ iuditiis prudens etiam Tan¬
mus uelitia et in eius generis causis
orator sanc tollerabilis. In eodem genẽ
causaru multu erat .I.L. iuuentius
minus ille quidẽ lentus indicendo et
pene frigidus. Sed et callidus in capiẽdo
aduersario uersutus et preterea nec ĩ doc¬
tus et magna cum uiris ciuilis intelligẽ¬
na. Cuius auditor .p. orbius meus fere
equalis in dicendo nõ nimis exercitatus
In iure autẽ ciuili nõ inferior ꝙͣ magr̃ fu¬
it Nam. TAufidius qui uixit ad sũmã
senectutẽ uolebat eẽ similis Horu. Erat
et bonus uir et in nocens sed dicebãt pa
tri.pł .pl. L. sylle imperatori diem dixit
fius collega .p magius in dicendo pau¬
lo tamẽ copiosior. Sed omĩum orator
siue rabularu qui et plane indocti a
murbani aut subrustici etiam fuerũt

Expanded text:
publicis nihil, in privatis satis veterapublicis nihil, in privatis satis veterator videbatur. Erat in privatis causis Q. Lucretius Vispillo et acutus et iuris peritus; nam Ofella contionibus aptior quam iudiciis. Prudens etiam T. Annius Velina et in eius generis causis orator sane tolerabilis. In eodem genere causarum multum erat T. Iuventius nimis ille quidem lentus in dicendo et paene frigidus, sed et callidus et in capiendo adversario versutus et praeterea nec indoctus et magna cum iuris civilis intellegentia. cuius auditor P. Orbius meus fere aequalis in dicendo non nimis exercitatus, in iure autem civili non inferior quam magister fuit. Nam T. Aufidius, qui vixit ad summam senectutem, volebat esse similis horum eratque et bonus vir et innocens, sed dicebat partribunus plebis L. Sullae imperatori diem dixit. Eius conlega P. Magius in dicendo paulo tamen copiosior. sed omnium oratorum sive rabularum, qui et plane indocti et inurbani aut rustici etiam fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qui consus factus esset nsi m marianos
consulatus et in eas petitoĩs angustias
incidisset .cn. autem octaui eloquẽtia
que fuãt ante consulatu ignorata ĩcõ¬
sulatu multis contiombus est uehemẽ¬
ter probata sed ab eis quitantu ĩdicen¬
tiu nũo nõ inorator fuert lam ad
oratores reuertamur. Censeo ĩquit at¬
ticus. Eloquẽtis enim iudebare nõ sedu¬
los uelle conquitere festiuitate igitur
et facctus inꝙ̃ .c. Leluis .L. f. et sũpiõib
et equalibus suis omĩbus p̃stitit ora¬
torq fuit minime ille quidẽ uehemẽs
Sed nemo unꝙ̃ urbaratate nemole¬
pore nemo suauitate conditior sũt cius
ali quot otoẽs ex quib sicut ex eiusdem
tragediis lenitas cius sine neruis per¬
spici potest. E uis equalii .p. cethegus
cui de re .pi. satis suppeditabat otõ¬
Poram etu tenebat eam penitusq tos¬
nouerat. Itaq in senatu consular ium
auctoritatem assequebatur. Sed ĩ tariẜ

Expanded text:
qui consul factus esset, nisi in Marianos qui consul factus esset, nisi in Marianos consulatus et in eas petitionis angustias incidisset. cn. autem Octavi eloquentia, quae fuerat ante consulatum ignorata, in consulatu multis contionibus est vehementer probata. Sed ab eis, qui tantum in dicentium numero, non in oratorum fuerunt, iam ad oratores revertamur. Censeo, inquit Atticus; eloquentis enim videbare, non sedulos velle conquirere. festivitate igitur et facetiis, inquam, C. Iulius L.F. et superioribus et aequalibus suis omnibus praestitit oratorque fuit minime ille quidem vehemens, sed nemo umquam urbanitate, nemo lepore, nemo suavitate conditior. Sunt eius aliquot orationes, ex quibus sicut ex eiusdem tragoediis lenitas eius non sine nervis perspici potest. eius aequalis P. Cethegus, cui de re publica satis suppeditabat oratioto—tam enim tenebat eam penitusque cognoverat; itaque in senatu consularium auctoritatem adsequebatur—; sed in causis
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ĩprimis ut temporibus illis gre¬
cis doctrinis institutis Inaltercando
cum aliqno atuleo et maledicto facetꝰ
Foꝵ etati prope coniunctus.L. gellius
nõtam uendibilis orator ꝙͣ ut nescite
quid ei de ẽc̃t. Hec enim deerat ⁊ dott
nec tardus ad excogitandu necidina¬
narum terum ĩ memor et uerbis so¬
lutus satis sed in magnos oratores cuis
tilem prebuit. Atq ita diu uixit utmł¬
tariu etatum oratoribus implicaret᷑
multu etiam in causis uersarctur Isde
fere temporibus . D. Brutue is qui eoscũ
mamerco fuit homo et grecis doctus
lris etlatims. Dicebat etiam.L. Scipio
nõ imperit. Enq pomꝑeyus sex fat¬
quem nũm optinebat Nam sex frater
eius p̃stantissimu ingeniu contule¬
eat ad sũmã iuris ciuilis et ad perfectũ
grometrie reru stoycaru sciãm Itami
nuere et ante hos. Mbrutus et paulo
post eum .C. billienus homo perse ma¬
guiic prope simili roẽ sũmus euaserat

Expanded text:
etiam in primis, ut temporibus illis, Graeetiam in primis, ut temporibus illis, Graecis doctrinis institutus, in altercando cum aliquo aculeo et maledicto facetus. horum aetati prope coniunctus L. Gellius non tam vendibilis orator, quamvis nescires quid ei deesset; nec enim erat indoctus nec tardus ad excogitandum nec Romanarum rerum immemor et verbis solutus satis; sed in magnos oratores incidtilem praebuit, atque ita diu vixit ut multarum aetatum oratoribus implicaretur. multum etiam in causis versabatur isdem fere temporibus D. Brutus, is qui consul cum Mamerco fuit, homo et Graecis doctus litteris et Latinis. Dicebat etiam L. Scipio non imperite Gnaeusque Pompeius Sex. F. aliquem numerum obtinebat. Nam Sex. frater eius praestantissimum ingenium contulerat ad summam iuris civilis et ad perfectam geometriae et rerum Stoicarum scientiam. †Item in iure et ante hos M. Brutus et paulo post eum C. Billienus homo per se magnus prope simili ratione summus evaserat;
Abbreviated transcription (Latin):
tem grauius orrucbat nescio quo sapot
uernatulo ut ego iam nõ mirer illud thi¬
ophrasto accidisse quod dicit᷑ cu perco¬
tiretur ex anitula quada quãti aliquid
uenderet et respondisset atq illa addiss
leste se nõ effugere hospitis speticm quo
etatem ageret Athenis optimcq loque
mus teddeamus id est ad nros t̃uerta¬
mur. Duobus igitur sũmis crasso et fn¬
tonio .ł. phylippus proximus accedebat
sed longo interuallo tamẽ proximus Itaq
cum et si nemo intercedebat. quise illtan¬
teferret neq secundu tamẽ neq tertiu
dixerim Nec enim in quadrigis eũ scd
numerauerim aut tertiu qui uix eca¬
ceribus exierit cum palniam iam prox¬
imus acteperit nec moratoribus quitã¬
tum absit aprimo uix ut in eodẽ curri¬
culo eẽ uideatur. Set tñ erant ea ĩphy¬
lippo que qui sine comparatioẽ illoꝵ spͦ¬
taret satis magna diceret sũma libertas
moroẽ multe facetie satis creber ĩ repe

Expanded text:
tem Granius obruebat nescio quo sapore tem Granius obruebat nescio quo sapore vernaculo; ut ego iam non mirer illud Theophrasto accidisse, quod dicitur, cum percontaretur ex anicula quadam quanti aliquid venderet et respondisset illa atque addidileste se non effugere hospitis speciem, cum aetatem ageret Athenis optimeque loquemum redeamus, id est ad nostros revertamur. Duobus igitur summis, Crasso et Antonio, L. Philippus proximus accedebat, sed longo intervallo tamen proximus. Itaque eum, etsi nemo intercedebat qui se illi anteferret, neque secundum tamen neque tertium dixerim. Nec enim in quadrigis eum secundum numeraverim aut tertium, qui vix e carceribus exierit, cum palmam iam primus acceperit, nec in oratoribus, qui tantum absit a primo, vix ut in eodem curriculo esse videatur. Sed tamen erant ea in Philippo, quae qui sine comparatione illorum spectaret, satis magna diceret: summa libertas in oratione, multae facetiae; satis creber in reper
Abbreviated transcription (Latin):
Pirnu fitgellanum .T gracchi ꝑ.f. fcic
etate eius etiam orõ est pro fragellam
colonisq latins hĩtam senatu. su bru¬
tus quid tu igit in quit tribus istis ex¬
terins quasi oratoribus. Quid censes ĩꝙͣ
nisi ⁊dem quod urbams pr̃eter unum qd̾
nõ est cor urbatutate quadam quasi cõ¬
lorata orõ. Et brutus qui ẽ inquit iste
tandẽ ibanitatis color Nescio inꝙͣ tã¬
tum eẽ quenidam scio Ed tubrute iam
intelliges cum in galliam ueneris. au¬
dies tu quidẽ etiam uerba quedam nõ
tria rome sed hec mutati didisciq po¬
ssũt Illud ẽ manis quod ĩ uotibus nro¬
rum oratoꝵ retinint quida et r̃sonat
urbanius. Nec hoc m oratoribus mõ
apparet sed etiam in ceteris. Ego me¬
mnini Etincam placentinu hominẽ
facetissimu familiari ntõ .Q. granco
precone dicatitate certate. Eon inquit
brutus de quo multa luciluit isto piso
sed tincam nõ minus multa ridicule dicẽ¬

Expanded text:
pirium Fregellanum Ti. Gracchi P. F. fere pirium Fregellanum Ti. Gracchi P. F. fere aetate; eius etiam oratio est pro Fregellanis colonisque Latinis habita in senatu. Tum Brutus: Quid tu igitur, inquit, tribuis istis externis quasi oratoribus? Quid censes, inquam, nisi idem quod urbanis? praeter unum, quod non est eorum urbanitate quadam quasi colorata oratio. Et Brutus: qui est, inquit, iste tandem urbanitatis color? Nescio, inquam; tantum esse quendam scio. Id tu, Brute, iam intelleges, cum in Galliam veneris; audies tum quidem etiam verba quaedam non trita Romae, sed haec mutari dediscique possunt; illud est maius, quod in vocibus nostrorum oratorum retinnit quiddam et resonat urbanius. Nec hoc in oratoribus modo apparet sed etiam in ceteris. ego memini T. Tincam Placentinum hominem facetissimum cum familiari nostro Q. Granio praecone dicacitate certare. Eon', inquit Brutus, de quo multa Lucilius? Isto ipso; sed Tincam non minus multa ridicule dicen
Abbreviated transcription (Latin):
Hostis tu .c. mario iudicatus ẽ acer et
uehemens accusator m eo gene̾ sanc pto¬
babilis Doctus autẽ grecis litteris propĩ¬
quus nr̃ fcũs addicendu. M gratidiꝰ
MAntomi perfamiliaris cis pfect
tu ẽẽt in cilitia est interfectus qui accu¬
sauit. ꝙfimbria. M mari gratidiam
orcm Atq etiam apud sotios et latinos
oratores habiti sunt .Q. uectius uectia¬
nus e maͬsis quẽ ip̃ẽ cognom prudens
uix et indicendo admitabiles ꝙͣ docti gre¬
tis Irĩs et latinis .c. rusticellus bononiẽ¬
sis isquidẽ exercitatus et natura uolubi¬
nisomtu antẽ eloquẽtissimus ex̃ hanc
urbem .I. bectuctuis barbarus a sculanus
cuiꝰ sunt aliquot oroẽs asculi hĩte Illa
tome contra cepionẽ nobilis sane quo
orõ epionis ore tespondit eluis qui
scriptitauit oroẽs multis. orator aute
ipẽ nũꝙͣ fuit. Apud maiores autẽ nrõi
indeo disertissimu hĩtum ex latio .l. pa¬

Expanded text:
hostis cum C. Mario iudicatus est, acer et hostis cum C. Mario iudicatus est, acer et vehemens accusator, in eo genere sane probabilis. Doctus autem Graecis litteris propinquus noster, factus ad dicendum, M. Gratidius M. Antoni perfamiliaris, cuius praefectus cum esset in Cilicia est interfectus; isqui accusavit C. Fimbriam, M. Mari Gratidiani pater. atque etiam apud socios et Latinos oratores habiti sunt Q. Vettius Vettianus e Marsis, quem ipse cognovi, prudens vir et in dicendo bcis litteris et Latinis; C. Rusticelius Bononiensis, is quidem et exercitatus et natura volubilis; omnium autem eloquentissimus extra hanc urbem T. Betucius Barrus Asculanus, cuius sunt aliquot orationes Asculi habitae; una Romae contra Caepionem nobilis sane, quoi orationi Caepionis ore respondit Aelius, qui scriptitavit orationes multis, orator ipse numquam fuit. apud maiores autem nostros video disertissimum habitum ex Latio L. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
geims dicendi multo aptius uidititoꝙ
contionib hoc loco ipũm domitiu nõ ꝙ¬
miagi intuc personã et consilarem digni¬
tatom tuercutur. Quod idem de c. leliodi¬
term industria ieo sũma fuisse sũmasꝙ
mmediocribus oratoribus latineet
Codem tempore .c. clodius et si propter
summam nobilitatem et singłarem potẽ¬
tiam magnui erat. tñ etiam eloquẽtie quã¬
dam mediocritatem afferebat. Enisdẽ fere
temporibus fuit eques romanus .c. titiui
qui meo iuditio eo peruenisse uidetur qͦ
potuit fere latinus orator sinegrecis lrĩs
et sine multo nsũ peruenire Hunis oroẽs
tantu argutiatũ tantu exemploꝵ tantũ
urbanitatii Hñt ut pene attico stilo scrip¬
te eẽ indeantur. Fasdem argutias intra¬
gedias satis ille quidem acute sed paru
fragice transtulit quẽ studebat imitati
.L. Affricanus pocta homo perargutus ĩ
fabulis quidẽctiam ut scitis discrtui fu¬
it etiam .Q Rubrius uatro qui a senatu

Expanded text:
genus dicendi multo aptius iudiciis quam genus dicendi multo aptius iudiciis quam contionibus. Hoc loco ipsum Domitium non remagistratus personam et consularem dignitatem tueretur; quod idem de C. Caelio dixerim, industriam in eo summam fuisse summasque in mediocribus oratoribus Latine etEodem tempore C. Claudius, etsi propter summam nobilitatem et singularem potentiam magnus erat, tamen etiam eloquentiae quandam mediocritatem adferebat. Eiusdem fere temporis fuit eques Romanus C. Titius, qui meo iudicio eo pervenisse videtur quo potuit fere Latinus orator sine Graecis litteris et sine multo usu pervenire. Huius orationes tantum argutiarum, tantum exemplorum, tantum urbanitatis habent, ut paene Attico stilo scriptae esse videantur. Easdem argutias in tragoedias satis ille quidem acute, sed parum tragice transtulit. Quem studebat imitari L. Afranius poeta, homo perargutus, in fabulis quidem etiam, ut scitis, disertus. fuit etiam Q. Rubrius Varro, qui a senatu
Abbreviated transcription (Latin):
plura crasso libiusse scribere. Cum enim
omĩbus memoria sui tum etiam discipl¬
ina ddi nobis reliquissent Nam sceuole
ddi elegantia satis ex his oroibuc quas r̃¬
reliquit habemus cognitam. Et ego mi¬
chi quidẽ apueritia quasi magra fuit
mnꝙ̃ illa in legem cepionis orõ in qua et
auctoritas ornatur senatus quo p̾ro or¬
dine illa dicunt᷑ et mudia concitatur
m iuditiu et accusatoꝵ factionẽ contra
quor potentia populariter tum ditenꝰ¬
dum fuit. Musta m illa oroe grauiter
multa leniter multa aspete multa face¬
te dicta sunt. Plura etiam dicta ꝙͣ scrip¬
ta quod ex quibusda capitibus expolitu
nec explicatis intelligi potest. Ipa illa
censoria contra .e.n. domitiu collega
nõ est orõ sed quasi capita rerum et orõ¬
ns cõmẽtariu paulo plemus. Nnilla
est enim altercatio clamoribus umꝙ
habita maioribus. Et uero fuit ĩ hoc
etiam popularis dictio excellens Antoni

Expanded text:
plura Crasso libuisset scribere: cum enim plura Crasso libuisset scribere: cum enim omnibus memoriam sui tum etiam disciplinam dicendi nobis reliquissent. Nam Scaevolae dicendi elegantiam satis ex eis orationibus, quas reliquit, habemus cognitam. et ego: Mihi quidem a pueritia quasi magistra fuit, inquam, illa in legem Caepionis oratio; in qua et auctoritas ornatur senatus, quo pro ordine illa dicuntur, et invidia concitatur in iudicum et in accusatorum factionem, contra quorum potentiam populariter tum dicendum fuit. Multa in illa oratione graviter, multa leniter, multa aspere, multa facete dicta sunt; plura etiam dicta quam scripta, quod ex quibusdam capitibus expositis nec explicatis intellegi potest. Ipsa illa censoria contra Cn. Domitium conlegam non est oratio, sed quasi capita rerum et orationis commentarium paulo plenius. Nulla est enim altercatio clamoribus umquam habita maioribus. et vero fuit in hoc etiam popularis dictio excellens; Antoni