comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conprehendendus est. sed mutis oc
culis intuendus est. cum opera eiꝰ
preclara et miranda nideamus. nã
illos qui nullum ominino deum ẽẽ
dixerunt. non modo phõs. Sed ne
homnines quidem fuisse dixerim. qͥ
mittis si nullum ex solo corpore c̃õs-¬
titerunt. nichil cerneruentes aĩo.
et ad sensum corporis cuncta referẽ¬
tes. qui nichil putabant. insi esse.
quod esse occulis contuebantur. et
quia uidebant ant bonis accidere
aduersa. ant malis prospera. for¬
tuito geri omnia crediderunt. et
natura mundum nou promden¬
cia constitutum. huit iam ꝓlap¬
si sunt ad deliramenta. que talẽ
sentenciam neccessario sequebãt᷑
Quod si est deus et incorporalis
et in insibilis. et etermis. ergo nõ
id circo interire animam crediblẽ
est. Quia nou ui detur postquau
recessit a corpore. quoniam cõstat
cẽ aliquid senciens ac iugens qd̾
nou ueniat sub aspectum. at enĩ
difficille est animo conprehen derez
Quem ad modum possit amma re¬

Expanded text:
conprehendenconprehendenculis intuendus, cum opera ejus praeclara et miranda videamus. Nam illos, qui nullum omnino Deum esse dixerunt, non modo philosophos, sed ne homines quidem fuisse dixerim, qui mutis simillimi ex solo corpore constiterunt, nihil omnino cernentes animo, sed ad sensum corporis cuncta referentes, qui nihil putabant esse, nisi quod oculis contuebantur. Et quia videbant aut bonis accidere adversa, aut malis prospera, fortuitu geri omnia crediderunt, et natura mundum, non providentia constitutum. Hinc jam prolapsi sunt ad deliramenta, quae talem sententiam necessario sequebantur. Quod si est Deus et incorporalis, et invisibilis, et aeternus; ergo non idcirco interire animam credibile est, quia non videtur, postquam recessit a corpore, quoniam constat esse aliquid sentiens ac vigens, quod non veniat sub aspectum. At enim difficile est animo comprehendere, quemadmodum possit anima re
Abbreviated transcription (Latin):
nec plato nec flluis ullus innent
aminarum eternitas probari. ac
perspici potest. que nos breniter col¬
ligemus. quoniam properat oracio
ad enarrandum iudicium dei ma¬
ximum quod interra propinquã¬
te seculorum fine cele brabitur. ã¬
te omnia. quoniam deus abhomi¬
ne uideri non potest. ne quis tam̾
ex eo ipso putare du̾ non esse. qr
mortalibus occulis non uidetur
inter cetera institutorum miracu¬
la fecit eciam multa. quoria uis
qui dem apparet. sub stancia tamen
nou uidetur. sicut est uox. odor. uen¬
tus. ut harum rerum argumento. et
exemplo. eciam deum. licet sub occu¬
lis uou ueniret. de sua tamen inef¬
fectu. et operibus cerneremus. qͥd¬
uoce clarius. aut uento forcius. aut
odore uiolencius: Hec tamen cum ꝑ
aerem feruntur. ad seusus que nos¬
tros ueniunt ueniunt. et eos potẽ¬
cia sua impellunt. non cernuntur
acie luminm. sed aliis corporis ꝑ¬
tibus senciuntur. similiter deus nõ
aspectu nobis a lioue fragili sensu

Expanded text:
nec Plato, nec ullus alius invenit, nec Plato, nec ullus alius invenit, animarum aeternitas probari ac perspici potest: quae nos breviter collegimus; quoniam properat oratio ad enarrandum judicium Dei maximum, quod in terra propinquante saeculorum fine celebrabitur. Ante omnia, quoniam Deus ab homine videri non potest, ne quis tamen ex eo ipso putaret Deum non esse, quia mortalibus oculis non videretur, inter caetera institutorum miracula, fecit etiam multa, quorum vis quidem apparet, substantia tamen non videretur, sicut est vox, odor, ventus; ut harum rerum argumento et exemplo, etiam Deum, licet sub oculos non veniret, de sua tamen vi; et effectu, et operibus cerneremus. Quoce clarius aut uento fortius aut odore uiolentius? haec tamen cum per aerem feruntur ad sensusque nostros ueniunt et eos potentia sua inpellunt, non cernuntur acie luminum, sed aliis corporis partibus sentiuntur. similiter deus non aspectu nobis alioue fragili sensu
Abbreviated transcription (Latin):
id dininm. ac domicilio corporis. uł¬
ut carcere liberatum. ad celum. et
aduaturam suam peruolare. hec
fere platonis collecta breniter. q̃
apud ipsum late copiose q expli¬
cantur. In eauidem sentenciam fu¬
it eciam pitagor as autea. eius q
preceptor ferecides. quen cicero tra¬
didit. primum de eteruitate aĩaꝵ
di sputausse. qui omes licet eloquẽ¬
cia excellerent. tamen in hac dũ ta¬
xat concione. non muus auctori¬
tatis habuerunt. qui contra ha ne
sentenciam disserebaut. diche arcus
primum. deinde democritus. epicu¬
rus. adeo ut res ipsa dequa inter
se pugnabaut indubium uocare¬
tur. denique et tullius. expositis
horum ominum de inimuortalitate
ac morte ac sentenciis. nefchi ues¬
cire se quid sit uerum pronuncianł
harum inquit sentenciarum que
uera sit deus aliquis uiderit. et rur¬
sus alibi. Quoniam utraque ĩ qͥt
doctissimos habuit auctores. nec
quid certi sit diuinari potest. uerũ
nobis diuinacione opus non est. qͣ¬
bus ueritatem diuinitas ipsa pa

Expanded text:
ividuum, ac domicilio corporis velut carcere liberatum, ad coelum et ad naturam suam pervolare. Haec fere Platonis collecta breviter, quae apud ipsum late copioseque explicantur. In eadem sententia fuit etiam Pythagoras antea, ejusque praeceptor Pherecydes, quem Cicero tradit primum de aeternitate animarum disputavisse. Qui omnes licet eloquentia excellerent; tamen in hac duntaxat contentione non minus auctoritatis habuerunt, qui contra hanc sententiam disserebant, Dicaearchus primo, deinde Democritus, postremo Epicurus: adeo ut res ipsa, de qua inter se pugnabant, in dubium vocaretur. Denique et Tullius, expositis horum omnium de immortalitate ac morte sententiis, nescire se quid sit verum, pronuntiavit. « Harum, inquit, sententiarum quae vera sit, Deus aliquis viderit. » Et rursus alibi: « Quoniam utraque, inquit, doctissimos habuit auctores; nec quid certi sit divinari potest. » Verum nobis divinatione opus non est, quibus veritatem divinitas ipsa pat
Abbreviated transcription (Latin):
fidem ionis. iouem respecturum ad
terram. et auditurum uoces homimũ.
atque uupios extincturum. que õ¬
ma uera sunt preter unum. quod
ionem dixit illa facturum que deus
faciet. sed et illud non sine demonũ
fraude subtractum. missum iri a pr̃e
tunc filium dei. qui deletis omuiibus
malis pros liberet. Quod hermes ta¬
men non dissimulaint. Ineo enim li¬
bro qui te aeioc iuscribitur post enu¬
meracionem malorum dequibus di¬

Expanded text:
fidem Jovis; Jovem respecturum ad fidem Jovis; Jovem respecturum ad terram, et auditurum voces hominum, atque impios extincturum. Quae omnia vera sunt, praeter unum, quod Jovem dixit illa facturum quae Deus faciet. Sed et illud non sine daemonum fraude subtractum est, missum iri a Patre tunc Filium Dei, qui deletis omnibus malis, pios liberet. Quod Hermes tamen non dissimulavit. In eo enim libro, qui λόγος τέλειος inscribitur, post enumerationem malorum de quibus di
Abbreviated transcription (Latin):
officium pietatis agnoscet. non se¬
xus aut in fancie miserebitur. Cõ¬
fundentur omnia. et miscebunt᷑
contra fas. contra iura nature. ita
quasi uno comiuuiqz latrocimo
terra uniuersa uastabitur. Cum
hec facta erunt. tunc nisti ⁊ sectato¬
res ueritatis se gregabunt se amae
et fugient insolitudines. quo audi¬
to impius inflamabitur .ira. ueni¬
et cum exercitu magno. et amotis
ominibus copiis. circuuida bit mon¬
tem in quo iusti mor abiuitur. ut eos
conprehendet. Illi uero ubi se clausos
ce magna. et aweilnum celeste iin¬
plorabunt. et exaudiet eos dens. ⁊
mittet regem magnum de celo qui
eos eripiat ac deliberat. omnes qz
futura ẽe cum prophete omnes ex
dei spũ. tunc eciam uates instuictu
demonium cecinerunt. Hisdaspes eĩ
queni superius nominani. descupta
iniquitate seculi huis extremi. pios
ac fideles a nocẽtibus se gregatos ait.
cum fletu ⁊ gemitu extenturos esse
ad celum manus. et inploraturos

Expanded text:
officium pietatis agnoscet; non seofficium pietatis agnoscet; non sexus aut infantiae miserebitur: confundentur omnia et miscebuntur contra fas, contra jura naturae. Ita quasi uno communique latrocinio terra universa vastabitur. Cum haec ita erunt, tunc justi et sectatores veritatis segregabunt se a malis, et fugient in solitudines. Quo audito, impius rex inflammatus ira veniet cum exercitu magno, et admotis omnibus copiis circumdabit montem, in quo justi morabuntur, ut eos comprehendat. Illi vero, ubi se clausos ce magna, et auxilium coeleste implorabunt; et exaudiet eos Deus, et mittet regem magnum de coelo, qui eos eripiat ac liberet, omnesque futura esse, cum prophetae omnes ex Dei spiritu, tum etiam vates ex instinctu daemonum cecinerunt. Hystaspes enim, quem superius nominavi, descripta iniquitate saeculi hujus extremi, pios ac fideles a nocentibus segregatos, ait cum fletu et gemitu extenturos esse ad coelum manus, et imploraturos
Abbreviated transcription (Latin):
bit deumi se coli iubebit. ut dei filiũ
dabitur ei potestas ut faciat signa
⁊ prodigia. quibus uisis iretiat
homines ut adorent eum. Iu bebit
ignem descendere excelo. et cel so¬
lem suis cursibus stare. et yma¬
ginem loqui. et fient hec sub uer¬
bo eius. quibus miraculis eciam
sapiencium plurimi ad dicientur
ab eo. tunc enertere templum dei co¬
nabitur. et iustum populum per¬
sequetur. et ert presura et contu¬
signa buntur ab eo tamquam pe¬
cudes. qui autem recusauerut no¬
tau enis. ant inmontes fugient.
aut conprehensi ex quisitis cruciati¬
bus necabuntur. ⁊de in iustos hoĩes
obuoluet libris prophetarum. atq¬
ita cremabit. et dabitur ei de sola¬
re orbem terre. mensibus quadragĩ¬
ta duobus. Erit id tempus. quo nis¬
ticia proicietur. et innocencia odio
erit. quo mali bonos hostiliter. pre¬
clabuntur. uon lex aut ordo aut ma¬
licia ex disciplina seruabitur. non
canos quisquam renerebitur. uon

Expanded text:
bit deum, se coli iubebit ut dei filium. et bit deum, se coli iubebit ut dei filium. et dabitur ei potestas, ut faciat signa et prodigia, quibus uisis inretiat homines, ut adorent eum. iubebit ignem descendere a caelo et solem a suis cursibus stare et imaginem loqui, et fient haec sub uerbo eius: quibus miraculis etiam sapientium plurimi adlicientur ab eo. tunc eruere templum dei conabitur et iustum populum persequetur et erit pressura et contrsignabuntur ab eo tamquam pecudes, qui autem recusauerint notam eius, aut in montes fugient aut conprehensi exquisitis cruciatibus necabuntur. idem iustos homines obuoluet libris prophetarum atqita cremabit; et dabitur ei desolare orbem terrae mensibus quadraginta duobus. Id erit tempus, quo justitia projicietur, et innocentia odio erit; quo mali bonos hostiliter praedabuntur: non lex, aut ordo, aut militiae disciplina servabitur; non canos quisquam reverebitur, non
Abbreviated transcription (Latin):
iam temporum conclusione. prophe¬
ta magnus mutetur a deo qui con¬
uertat homines ad dei agnicionẽ.
et a caipiet potestatem mirabili a
faciendi. u bicum que homines nõ
audierint eilm. claudet celum et
abstine bit imbres. a quam conuer¬
tet insãnguuem. et cruciabit illos
siti ac fame. et quicum que conabi¬
tur euu ledere. ꝓrocedet ignis de
ore eius atque conburet illum. hus
prodigus atque uirtutibus. con¬
uertet multos ad dĩ cultum. per¬
actisqz operibus ipsius. alter rex
orietur de syriam malo spũ geni¬
tus enersor ac proditor generis hu¬
mani qui ueli quias illius prioris
ma li cum ipso simul deleat. hic pu¬
gnabit aduersus prophetam dei. et
uincet. et interficiet euui. et insepł¬
tum ia cere pacietur. s post diem t̾¬
cium reminiscet. atque spectantib
⁊ mirantibus cunctis. rapietur ĩ
celum. uex nero ille eterrimus erit
quid̃ ⁊ ipse. sed mendaciorum profe¬
ta. et se ipsum constituet ac uoca¬

Expanded text:
iam temporum conclusione propheiam temporum conclusione propheta magnus mittetur a deo, qui conuertat homines ad dei agnitionem, et accipiet potestatem mirabilia faciendi. ubicumque homines non audierint eum, claudet caelum et abstinebit imbres, aquam conuertet in sanguinem et cruciabit illos siti ac fame, et quicumque conabitur eum laedere, procedet ignis de ore eius atque conburet illum. his prodigiis ac uirtutibus conuertet multos ad dei cultum. peractisque operibus ipsius alter rex orietur e Syria malo spiritu genitus, euersor ac perditor generis humani, qui reliquias illius prioris mali cum ipso simul deleat. hic pugnabit aduersus prophetam dei et uincet et interficiet eum et insepultum iacere patietur, sed post diem tertium reuiuiscet atque inspectantibus et mirantibus cunctis rapietur in caelum. rex uero ille taeterrimus erit quidem et ipse, sed mendaciorum propheta, et se ipsum constituet ac uoca
Abbreviated transcription (Latin):
celo tuba. quod hoc modo sibilla
repidabunt omnes. et ad luctuo¬
sum illum sonitum contremscẽt.
Tuu uero per iram dei. ad uersus lo¬
mines qui insticiam non agnouerĩt
seniet ferrum. iguis. fames. morb.
et super omnia metus semper ĩpẽdẽs.
Tunc orabunt deum. et non exaudi¬
et. Optabitur mors. et nou uemiet.
ne nox qui diem requiem timori da¬
bit. nec ad occulos sompinis accedet.
sed animas hominum sollicitudo ac
uigilia macerabit. plorabunt ⁊ ge¬
ment. ⁊ dentibus strident: Gratu¬
labuntur mortui. sed uios plagẽt.
hiis et aliis pluribus malis solitu¬
do fiet interra. et erit deformatus
orbis atque desertus. quod iuncarmi¬
nibus sibilliuis. ita dicitur. etthy
thropon. Ita enim conficietur huma¬
num genus. ut uix decima pars ho¬
minum relinquatur. et unde mille
processerant uix prodient centum.
de cultoribus eciam dei. due ꝑtes:
interibunt. et tertia que fuerit pro¬
bata remauebit. sed planus qu̾o
id enemat exponam. Immutente

Expanded text:
caelo tuba: quod hoc modo Sibylla caelo tuba: quod hoc modo Sibylla repidabunt omnes et ad luctuosum illum sonitum contremescent. tum uero per iram dei aduersus homines qui iustitiam non adgnouerint, saeuiet ferrum ignis fames morbus, et super omnia metus semper inpendens. tunc orabunt deum et non exaudiet, optabitur mors et non ueniet. ne nox quidem requiem timori dabit nec ad oculos somnus accedet, sed animas hominum sollicitudo ac uigilia macerabit, plorabunt et gement et dentibus strident, gratulabuntur mortuis et uiuos plangent. his et aliis pluribus malis solitudo fiet in terra et erit deformatus orbis atque desertus: quod in carminibus Sibyllinis ita dicitur: ἔσται νθρώπων. ita enim conficietur humanum genus, ut uix decima pars hominum relinquatur, et unde mille processerant, uix prodient centum. de cultoribus etiam dei duae partes interibunt et tertia quae fuerit probata remanebit. Sed planius quomodo id eueniat exponam. imminente
Abbreviated transcription (Latin):
defficient in terra quadrupedes. et
mere uolucres. et inmari pisces.
prodigia quoq incelo unrabilia. m̃¬
tes hominum maximo terrore cõ¬
fundent. et fines commnetarum. ⁊
solis tenebre. et color lunc. ettadẽ¬
cium siderum lapsus. nec tamen
hec nsitat modo fient. sed existent
subito ignota et inuisa oculis ast̃.
sol inperpetuum fuscabitur. ut uix
inter noctem diem q discernat. lima
iam uou tribus deficiet horis. sed ꝑ¬
petuo sanguine obfusa meatus ex¬
tra ordinarios peraget. ut non sit
honimi promptum aut si derun
cursus aut raciouem temporum
agnoscere. fiet eniui uera estas in
hyempine. nel hyemps in estate.
tunc aunus bremabitur. ⁊ mẽsis
minuetur. et dies in austum coar¬
tabitur. stelle uero creberrime ca¬
dent ut celum ouine cecum. sine
ullis luminibus appareat. mon¬
tes quoq altissimi decident ⁊ pla¬
nis equabuntur. mare inuanga
constituetur. ac nequis malis ho¬
minum terre que desit au dietur de

Expanded text:
deficient et m terra quadrupedes et deficient et m terra quadrupedes et m aere uolucres et in mari pisces. prodigia quoque in caelo mirabilia mentes hominum maximo terrore confundent, et crines cometarum et solis tenebrae et color lunae et cadentium siderum lapsus. nec tamen haec usitato modo fient, sed existent subito ignota et inuisa oculis astra. sol in perpetuum fuscabitur, ut uix inter noctem diemque discernat, luna iam non tribus deficiet horis, sed perpetuo sanguine offusa meatus extraordinarios peraget, ut non sit homini promptum aut siderum cursus aut rationem temporum agnoscere: fiet enim uel aestas in hieme uel hiemps in aestate. tunc annus breuiabitur et mensis minuetur et dies in angustum coartabitur, stellae uero creberrimae cadent, ut caelum omne caecum sine ullis luminibus appareat. montes quoque altissimi decident et planis aequabuntur, mare innauigabile constituetur. ac ne quid malis hominum terraeque desit, audietur e
Abbreviated transcription (Latin):
ut proprium sibi constituat impe¬
rium. leges commutabit. et suas
sauciet. contaminabit. diripiet.
spoliabit. occidet. denique inimu¬
to uomine atq imperii. sede tnͣc¬
lata. confe confusio ac perturbacio
humami geueris consequetur. tũ
uero detestabile atque a bominan¬
dum tempus existet. quo nulli ho¬
minum sit uita iocunda. Euertẽ¬
tur filuditus ciuitates. atque in¬
teribunt. non modo ferro aq ti atq
igui. uerum eciam terre motibus
ad siduis. et elume a quaꝵ ⁊ mor¬
bis frequentibus. ⁊ fame crebra.
aerem in uiciabitur. et coruptus ac
pestilens fiet. et modo inportums ĩ¬
bribus mutilis siccitate. nunc fri¬
goribus. nunc estibus uiunis. nec
terra homini dabit fructum. nõ se¬
ges quicquani. nou arbror. uon
uitis feret. sed cum inflore spẽ ma¬
ximaui dederint. infruge decipient.
fontes quoqz cum fluminibus ares¬
cent. ut ne potus quid̃ suppetat. et
aque insanguinem. aut in ama¬
ritudinem mutabuntur. preter h

Expanded text:
ut proprium sibi constituat impeut proprium sibi constituat imperium, leges commutet et suas sanciat, contaminabit diripiet spoliabit occidet: denique inmutato nomine atque imperii sede translata confusio ac perturbatio humani generis consequetur. tum uero detestabile atque abominandum tempus existet, quo nulli hominum sit uita iucunda. eruentur funditus ciuitates atque interibunt non modo ferro atque igni, uerum etiam terrae motibus adsiduis et eluuie aquarum et morbis frequentibus et fame crebra. aer enim uitiabitur et corruptus ac pestilens fiet modo inportunis imbribus modo inutili siccitate, nunc frigoribus nunc aestibus nimiis, nec terra homini dabit fructum: non seges quicquam, non arbor, non uitis feret, sed cum in flore spem maximam dederint, in fruge decipient. fontes quoque cum fluminibus arescent, ut ne potus quidem suppetat, et aquae in sanguinem aut amaritudinem mutabuntur. propter haec
Abbreviated transcription (Latin):
mun multo an te prefatus est. quam
illa troiana gens couderetur. quouĩõ
dibile arbitretur ostentaui. ĩ pͥmis
multiplicabitur regnum. et sũma
reruni potestas ꝑ plurimos dissipa¬
ta et concisa. minuetur tum discor¬
die cunles in perpetuum serentur
nec ulla requies bellis exicialibus
ent. douec reges decem pariter exsis¬
tant. qui orbem terre non ad regend̾.
sed ad consumendum paciantur.
hi exercitibus unim mensum auc¬
tis. et agrorum cultibus destititis.
quod est principium euersionis ⁊
cladis. disperdent omnia et comuni¬
uuent et uorabunt. tum repente ad¬
uersus eos hostis potentissimus ab
extrenuis funbus plage septentrio¬
nalis orietur. qui trbus exeo mi¬
mero deletis qui tunc suͣam obtĩe¬
bunt. ad sumetur insocietatem ac
ceteris. ac princeps omnium cous¬
titueretur. hic insa insustentabili
dominacione nexabit orbem diuma
et humaua miscebit. infauda die¬
ta et execrabilia molietur noua
consilia inpectore suo uolutabit.

Expanded text:
num multo ante praefatus est, quam num multo ante praefatus est, quam illa Trojana gens conderetur. CAPUT XVIdibile arbirtretur, ostendam. In primis multiplicabitur regnum, et summa rerum potestas per plurimos dissipata et concisa minuetur. Tunc discordiae civiles in perpetuum serentur; nec ulla requies bellis exitialibus erit, donec reges decem pariter existant, qui orbem terrae, non ad regendum, sed ad consumendum partiantur. Hi, exercitibus in immensum auctis, et agrorum cultibus destitutis, quod est principium eversionis et cladis, disperdent omnia, et comminuent, et vorabunt. Tum repente adversus eos hostis potentiextremis finibus plagae septentrionalis orietur, qui tribus ex eo numero deletis qui tunc Asiam obtinebunt, adsumetur in societatem a ceteris ac princeps omnium constituetur. hic insustentabili dominatione uexabit orbem, diuina et humana miscebit, infanda dictu et exsecrabilia molietur, noua consilia in pectore suo uolutabit,
Abbreviated transcription (Latin):
cum bellis lacerata cimbus. stque
intestino malo pressa. rursus adre¬
gimen singularis imperii reccidit.
quasi ad alteram infanciam reno¬
luta. amissa enim liberate quam bͥ¬
to du ce et auctore defenderat. ita cõ¬
senuit. tainquain sustentare se ip̾̃az
non naleret. nsi ad munculo regẽ¬
cium interet. quod si hec ita sunt. ꝙͣ
restat. isi ut sequatur interitus se¬
nectutem. et id futurum brem con¬
ciones prop hetarum deminti aut
sub ambage aliorum nominum:
ne facille quis intelligat. si bille ta
men aperte interituram ẽẽ romaz
loquinitur. et quid iudicio dei. qd̾
nomen eius habuerit inisum. et
inimica iusticie. alumpinm ueri¬
tatis populum trucidarit. Hisdas¬
pes quo que qui fuit medorum uex
antiquissimmus a quo annius uom
accepit. qui nunc hisdaspes. dicitur
ad mirabilis ouninim. su binterp̃¬
tacione naticinantis pueri ad me¬
moriam posteris tradidit sublatũ
iri ex orbe imperium. nomenq roma¬

Expanded text:
cum bellis laeerata ciuilibus atque cum bellis laeerata ciuilibus atque intestino malo pressa rursus ad regimen singularis imperii reccidit quasi ad alteram infantiam reuoluta. amissa enim libertate, quam Bruto duce et auctore defenderat, ita consenuit, tamquam sustentare se ipsa non ualeret, nisi adminiculo regentium niteretur. quodsi haec ita sunt, quid restat nisi ut sequatur interitus senectutem? et id futurum breui contiones prophetarum denuntiant sub ambage aliorum nominum, ne facile quis intmen aperte interituram esse Romam loquuntur, et quidem judicio Dei, quod nomen ejus habuerit invisum, et inimica justitiae, alumnum veritatis populum trucidarit. Hystaspes quoque, qui fuit Medorum rex antiquissimus, a quo amnis quoque nomen accepit qui nunc Hydaspes dicitur, admirabile somnium sub interpretatione vaticinantis pueri ad memoriam posteris tradidit, sublatum iri ex orbe imperium nomenque Roma
Abbreviated transcription (Latin):
tant. tanto maiore decident lapsu:
quia plus habent ponderis adruuã.
que sunt ceteris alciora. nou insci¬
te. seneca. romane urbis tempora
distribuit inetates. Primam enĩ
dixit infanciam sub rege romulo
finsse. aquo et genita ⁊ quasi educa¬
ta sit roma. Deinde pireniciam sub
ceteris regibus a quibus et aucta sit.
et disciplinis pluribus institutis que
formata. at nero tarquimo regnante.
Cum iam quasi adulta esse cepisset ẜ¬
uicium non tulisse. et reiecto superbe
dominacionis iugo. maluisse legib
obtemperare quam regibus. cumq
ẽet adulescencia eins fine punici bel¬
li ter minatatum denique confirma¬
tis uiribus cepisse inuescere. sublata
enim cartagine. que tam diu emula
imperii fuit. manus suas intotum
orbem terrarianari qz porrexit. don ͦ
rebus cunctis et nacionibus impio
su biugatis. iabellorum materia cũ¬
iam deficeret. uiribus suis male u¬
teretur. quibus se ipsa confecit. hec
fuit prima eius fenecute senectus.

Expanded text:
tant, tanto maiore decident lapsu, tant, tanto maiore decident lapsu, quia plus habent ponderis ad ruinam quae sunt ceteris altiora. non inscite Seneca Romanae urbis tempora distribuit in aetates. primam enim dixit infantiam sub rege Romulo fuisse, a quo et genita et quasi educata sit Roma; deinde pueritiam sub ceteris regibus, a quibus et aucta sit et disciplinis pluribus institutisque formata; at uero Tarquinio regnante cum iam quasi adulta esse coepisset, seruitium non tulisse et reiecto superbae dominationis iugo maluisse legibus obtemperare quam regibus; cumque esset adulescentia eius fine Punici belli terminata, tum denique confirmatis uiribus coepisse iuuenescere. sublata enim Carthagine, quae tam diu aemula imperii fuit, manus suas in totum orbem terra marique porrexit, donec regibus cunctis et nationibus imperio subiugatis cum iam bellorum materia deficeret, uiribus suis male uteretur, quibus se ipsa confecit. haec fuit prima eius senectus,
Abbreviated transcription (Latin):
luet penas. et sangume nelut flu¬
mine operietur. tum per a grabit gla¬
dius orbem metens omnia. ⁊ tam
quam cuncta prosternens. cuius nas¬
titatis et confusions hec erit causa.
quod romanum nomen quo ninc
igitur orbis. horret animus dicere.
sed dicam quia futurum est. tolle¬
tur de terra. et impernum in asia m
uenertetur. ac rursus oriens domi¬
nabitur. atque occidens sermet. uͤ
mirum ciquam debet uideri. si re¬
gnum tanta mole fundamentum.
actain diu per tot et tales uiros aue¬
tum. tantis denique opibus confir¬
matum. aliquando tamen conru¬
et. nichil est humanis niribus labo-¬
ratum. quod non humanis uirib
destriu possit. quon ani mortalia
sunt opera mortalium. sic et alia
prius regna cum diucius florissẽt.
nichilominus tamen occideriunt nã
rios proditum est regimen huĩsse
terrarum. quibus omnibus destrus¬
tis. ad romauos quoque rerum sũ¬
ma pernenit. qui quanto ceteris om¬
ibus regnis magnitudine antis

Expanded text:
luet poenas, et sanguine velut fluluet poenas, et sanguine velut flumine operietur. Tunc peragrabit gladius orbem, metens omnia, et tanquam messem cuncta prosternens. Cujus vastitatis et confusionis haec erit causa, quod Romanum nomen, quo nunc regitur orbis horret animus dicere: sed dicam, quia futurum est tolletur de terra, et imperium in Asiam revertetur, ac rursus Oriens dominabitur, atque Occidens serviet. Nec mirum cuiquam debet videri, si regnum tanta mole fundatum, ac tandiu per tot et tales viros auctum, tantis denique opibus confirmatum, aliquando tamen corruet. Nihil est enim humanis viribus laboratum, quod non humanis aeque viribus destrui possit, quoniam mortalia sunt opera mortalium. Sic et alia prius regna, cum diutius floruissent, nihilominus tamen occiderunt. Nam os, et Assyrios proditum est regimen habuisse terrarum; quibus omnibus destructis, ad Romanos quoque rerum summa pervenit. Qui quanto caeteris omnibus regnis magnit
Abbreviated transcription (Latin):
bus iniquitas et malicia usque ad
sunimũ gradum crenit. nullius ta¬
men insanabilis mali comparaci¬
one felicia et prope aurea possint
iudicari. Ita enim insticia rares cet.
Ita impietas. et auaricia. et cupidi¬
tas. et li bido crebrescet. ut si qui for
te tum fuerunt boni. presint scele¬
ratis. ac diu nexentur udique ab
in iustis. soli autem mali opulen¬
ti sint. bom nero nominibus contu¬
meliis atque in egestate iactentur.
Confundetur omme ius. et leges ĩ¬
teribunt. nichil quiquam tunc ha¬
bebit. insi aut quesitum ant deffen¬
sum maiu. audacia et uis omña
possidebunt. non fide sui hominib.
non pax. non humanitas. nõ pu¬
dor. non ueritas erit. atque ita. ne¬
que securitas. ne que regimen. ne¬
que requies amalis ulla. Oumis
enim terra tumultuabitur frem̃t
frement ubi bella. oumes gentes
in armis erunt. et se muicem oppu¬
gnabunt. Cinitates inter se funtune
prelia buntur. et prima ouinium
egipciis stultarum supersticionum

Expanded text:
ibus iniquitas et malitia usque ad ibus iniquitas et malitia usque ad summum gradum crevit, in illius tamen insanabilis mali comparatione, felicia et prope aurea possint judicari. Ita etenim justitia rarescet, ita impietas, et avaritia, et cupiditas, et libido crebrescent, ut si qui tum forte fuerint boni, praedae sint sceleratis, ac divexentur undique ab injustis; soli autem mali opulenti sint: boni vero in omnibus contumeliis atque in egestate jactentur. Confundetur omne jus, et leges interibunt. Nihil quisquam tunc habebit, nisi aut male quaesitum, aut defensum manu: audacia et vis omnia possidebunt. Non fides in hominibus, non pax, non humanitas, non pudor, non veritas erit; atque ita neque securitas, neque regimen, neque requies a malis ulla. Omnis enim terra tumultuabitur: frement ubique bella: omnes gentes in armis erunt, et se invicem oppugnabunt. Civitates inter se finitimae praeliabuntur; et prima omnium Aegyptus stultarum superstitionum
Abbreviated transcription (Latin):
sens uirtutem dei hominibus osten¬
deret. tamen pro significacione ⁊
figura maioris rei fuit quamn deꝰ
idem inextrema temporum consum¬
macione facturus est. lib̾abit enĩ
pletem suam de gran serintute m̃di.
Sed quomain tunc una ples dĩ
et apud unam gentem fuit egiptꝰ
ab egipciis sola percussa est. nunc
autem quia populus dei. ex omnibz
lingnis congregatus apud om̃es
gentes commoratur. et ab hiis do¬
mina ntibus premitur neccesse ẽ
uiuersas naciones. Id orbem to¬
tum celestibus plagis uerberari.
ut iustus et cultor dei populus libe¬
retur. et sicut tum signa facta sũt
quibus futura clades aegipciis os¬
tenderetur. ita inultimo fient pro¬
digia miranda per omnia elemen¬
ta mundi. Quibus uminens ex¬
itus uniuersis gentibus intelliga¬
tur. propinquante igitur hinius
seculi termino. humarum uerum
statum commutari neccesse est in
deterius uequicia inua lescẽte pro¬
labi. nt iam nostra hec tempora qͥ¬

Expanded text:
aesens virtutem Dei hominibus ostenaesens virtutem Dei hominibus ostenderet, tamen praesignificatio et figura majoris rei fuit, quam Deus idem in extrema temporum consummatione facturus est; liberavit enim plebem suam de gravi servitute mundi. Sed quoniam tunc una plebs Dei, et apud unam gentem fuit, Aegyptus sola percussa est. Nunc autem, quia Dei populus ex omnibus linguis congregatus apud omnes gentes commoratur, et ab his dominantibus premitur; necesse est universas nationes, id est orbem totum, coelestibus plagis verberari, ut justus et cultor Dei populus liberetur. Et sicut tunc signa facta sunt, quibus futura clades Aegyptiis ostenderetur, ita in ultimo fient prodigia miranda per omnia elementa mundi, quibus imminens exitus universis gentibus intelligatur. Propinquante igitur hujus saeculi termino, humanarum rerum statum commutari necesse est, et in deterius nequitia invalescente prolabi; ut jam nostra haec tempora, qu
Abbreviated transcription (Latin):
entes cum celestibus uoces. finez
rerum et occasum. post breue tem¬
cribentes quasi fatigati. et dila bẽ¬
tis mundi ultimam senectutem.
que uero a prophetis et auatibus fu¬
tura esse dicantur. priusqua in su¬
peruemat extrena illa conclusio
collecta exomnibus et coaceruata.
subuectam. est marcanis saucta¬
rum litteram transcendisse in egip¬
tum cogente inopia uei frumentã¬
rie principem hebreorum. cum oĩ
domo et cogua cione. Cuius posteri
cum diucius inegipto cominorau¬
tes in magnaui gentẽsit ocenissẽt.
et gram atque intollerando sernitu¬
tis iugo premerentur. percussit e¬
giptum deus insanabili plaga. ⁊
populum sunu liberant traductũ
medio mari. cum discissis fluctib
et inutraniqz partem dimotis per
siccum populus graderetur. conatꝰ¬
que exegipciorum profugos inse¬
qui. coemute in statum suum pel¬
lago. cum omuibus copiis intercep¬
tus est. quod facimus tam clarum.
tainque mirabile. quauiis ad p̾¬

Expanded text:
entes cum caelestibus uoces finem entes cum caelestibus uoces finem rerum et occasum post breue temribentes quasi fatigati et dilabentis mundi ultimam senectutem. quae uero a prophetis et uatibus futura esse dicantur, priusquam superueniat extrema illa conclusio, collecta ex omnibus et coaceruata subnectam. Est in arcanis sanctarum litterarum transcendisse in Aegyptum cogente inopia rei frumentariae principem Hebraeorum cum odomo et cognatione. Cujus posteri cum diutius in Aegypto commorantes in magnam gentem crevissent, et gravi atque intolerando servitutis jugo premerentur, percussit Aegyptum Deus insanabili plaga, et populum suum liberavit, traductum medio mari cum discissis fluctibus, et in utramque partem dimotis, ut per siccum populus graderetur. Conatusque rex Aegyptiorum profugos insequi, coeunte in statum suum pelago, cum omnibus copiis interceptus est. Quod facinus tam clarum tamque mirabile, quamvis ad pr
Abbreviated transcription (Latin):
diem uostrum qui ortu solis. ocra¬
su q finitur. diei magni speciem ge¬
rere. quem tircuitus annorum nul¬
le determinat. eodem modo eciam
figuracio terrem hominis celestis
populi preferebat in posterum fic¬
cionem. nam sicuti perfectis om¬
nnbus quemusum hominis mol¬
litus est deus. Isum hominen sex¬
to die ultimum fecit. eumq indu¬
xit in hunc mundum tamquam
in donnum iam diligenter instruc¬
tam. ita nunc sexto die magno
uerus homo uerbo dĩ. fingitur. I dest
sanctus populus doctrina ⁊ p̾cep¬
tis dei ad iusticiam figuratur. et
sic ut tunc mortalis atque inper¬
tus. exterra factus est. ut nille ãiuis
in hoc mundo unieret. ita nunc ex
hoc terrestri seculo perfectus honio fĩ¬
gitur. ut uiificatus a deo in hoc eod̾
mundo per annos mille domuetur
quo modo autem consummacio fu¬
tura sit. et qualis exitus humanis
rebus mpendeat. si quis diuinas lit
teras fuerit scrutatus. inueniet. l
et secularum profetarum congrui¬

Expanded text:
diem nostrum, qui ortu solis occadiem nostrum, qui ortu solis occasuque finitur, diei magni speciem gerere, quem circuitus annorum mille determinat. eodem modo etiam figuratio terreni hominis caelestis populi praeferebat in posterum fictionem. nam sicut perfectis omnibus quae in usum hominis molitus est deus ipsum hominem sexto die ultimum fecit eumque induxit in hunc mundum tamquam in domum iam diligenter instructam, ita nunc sexto die magno uerus homo uerbo dei fingitur, id est sanctus populus doctrina et praeceptis dei ad iustitiam figuratur. et sicut tunc mortalis, atque imperfectus e terra fictus est, ut mille annis in hoc mundo viveret: ita nunc ex hoc terrestri saeculo perfectus homo fingitur; ut vivificatus a Deo, in hoc eodem mundo per annos mille dominetur. Quomodo autem consummatio futura sit, et qualis exitus humanis rebus impendeat, si qteras fuerit scrutatus, inueniet. sed et saecularium prophetarum congru
Abbreviated transcription (Latin):
temporum uarietates efficere credũs
Ergo quomain sex diebus cuncta dĩ¬
oꝑera que uera perfecta sunt. per se¬
cula sex. idest annorum sex milia ma¬
nere in hoc statu mnundum neccesse
est. dies enim magnus dei. nulle an¬
norum tirculo terminatur. si cut iudi¬
cat propheta quidicit. aute occulos
tuos domine. nulle anni tainquaz
dies unus. Et sicut deus sex illos
dies nitantis rebus fabricandis la¬
boranit. ita et religio eius et ueritas.
In biis ex milibus auuorum laboret
neccesse est ma licia prena lente. at¬
que dominaute. et rursus quomã
perfectis operibus requienit die sep¬
timo. cumq benedixit. neccesse est
ut infine sexti nullessimi auni ma¬
licia omnis aboleatur deterra. et
regnet per annos nille insticia. sit¬
que transquillitas et requies a la¬
boribus quos mundus iam diu ꝑ¬
fert. uerum quatenus id ueniat.
ordine suo explicabo. sepe diximus
minora et exigua magnorum figu¬
ras et premonstracione esse. ut hũc

Expanded text:
temporum uarietates efficere creduntur. temporum uarietates efficere creduntur. ergo quoniam sex diebus cuncta dei opera perfecta sunt, per saecula sex id est annorum sex milia manere in hoc statu mundum necesse est. dies enim magnus dei mille annorum circulo terminatur, sicut indicat propheta, qui dicit: ante oculos tuos, domine, mille anni tamquam dies unus. et sicut deus sex illos dies in tantis rebus fabricandis laborauit, ita et religio eius et ueritas in his sex milibus annorum laboret necesse est, malitia praeualente atque dominante. et rursus quoniam perfectis operibus requieuit die septimo eumque benedixit, necesse est ut in fine sexti millesimi anni malitia omnis aboleatur e terra et regnet per annos mille iustitia sitque tranquillitas et requies a laboribus quos mundus iam diu perfert. uerum quatenus id eueniat, ordine suo explicabo. saepe diximus minora et exigua magnorum figuras et praemonstrationes esse, ut hunc
Abbreviated transcription (Latin):
quos diume littere ad scienciam ue¬
ritatis erudiunt. principium mun¬
di finemq cognomiius de quo ñc
infine operis disseremus. qu̾i de
principio in secundo libro explicam¬
mus. sciant igitur phĩ. qui ab ex¬
ordio imuudi seculorum milia eini¬
merant. uou dum sextum nulle sun
aunum esse conclusum. quo u̾¬
o expleto. consummacionem fieri
neccesse est. et humanarum uerum
statum inmelius reformari. cuius
rei argumentum prius en arrand
est ut racio eluceat. mundum ⁊ ħ
cut arcanis sacre scripture contine¬
tur. sex dierum spacio consumma¬
uit. dieuiq septimum quo ab operi¬
bus suis reqme uerat sauxit. hic
autem est dies sabati qui lingna
hebreorum anumero nomen accce¬
pit. unde septenarius umerus. le¬
gitimus ac plenus est. nam dies
septeui sunt. quibus per uicem re¬
uolutis orbes conficiuntur annoꝵ.
et septem stelle que nou occidunt.
et septem sidera que uocantur er¬
raucia. quarum dispares cursus
et iequabiles motus. rerum ac

Expanded text:
quos divinae litterae ad scientiam vequos divinae litterae ad scientiam veritatis erudiunt, principium mundi finemque cognovimus, de quo nunc in fine operis disseremus; quoniam de principio in secundo libro explicavimus. Sciant igitur philosophi, qui ab exordio mundi saeculorum millia enumerant, nondum sextum millesimum annum esse conclusum: quo numero expleto, consummationem fieri necesse est, et humanarum rerum statum in melius reformari; cujus rei argumentum prius enarrandum est, quo ratio eluceat. Mundum Deuscut arcanis sacrae Scripturae continetur sex dierum spatio consummavit; diemque septimum, quo ab operibus suis requieverat, sanxit. Hic est autem dies Sabbati, qui lingua Hebraeorum a numero nomen accepit, unde septenarius numerus legitimus ac plenus est. Nam et dies septem sunt, quibus per vicem revolutis orbes conficiuntur annorum; et septem stellae, quae non occidunt; et septem sidera quae vocantur errantia, quorum dispares cursus, et i
Abbreviated transcription (Latin):
deum. qui eterue uite preuium lar¬
giatur. nam mailli qui suis meri¬
tis immortales facti ẽẽ dicuntur.
quia nec iusticia. nec ulla inhiis
uera uirtus fuit. non inmortalita¬
tem sibi sed mortem. peccatis ⁊ li¬
bidimbus que sierunt. neque celes¬
te premiun. sed inferua suplicia
meruerunt. que pendunt simmul
cum hiis omnibus qui eos colueꝵt.
Cuis iudicii propinquare tempꝰ¬
ostendam. ut et iustis merces dig¬
na soluatur. et pena merita impiis
nrogetur. plato et multi alii p hõꝵ¬
ginem rerum. supremum que illud
tempus quo mundus esset effectꝰ
multa milia seculorum fluxisse di¬
xerunt. ex quo hic pulcherrimus mũ¬
di extiterit oruatus. sicuti fortasse
caldeos. qui ut cicero tradidit in li ͦ
de dininacione primo. qua dringẽ¬
torum septuaginta milia annoꝵ
monumentis conprehensa se habe¬
re delirant. In quo se quia argui
posse non putabant. liberum sibi c̃¬
diderunt esse mentiri. nos autem

Expanded text:
deum qui aeternae uitae praemium lardeum qui aeternae uitae praemium largiatur. nam illi qui suis meritis inmortales facti esse dicuntur, quia nec iustitia nec ulla in his uera uirtus fuit, non inmortalitatem sibi, sed mortem\' peccatis ac libidinibus quaesierunt neque caeleste praemium, sed inferna supplicia meruerunt, quae pendent simul cum iis omnibus qui eos coluerunt. cuius iudicii propinquare tempostendam, ut et justis merces digna solvatur, et poena merita impiis irrogetur. Plato et multi alii philoginem rerum, supremumque illud tempus quo mundus esset effectus, multa millia saeculorum fluxisse dixerunt ex quo hic pulcherrimus mundi extiterit ornatus: secuti fortasse Chaldaeos, qui ut Cicero tradidit in libro de Divinatione primo quadringenta septuaginta millia annorum monimentis comprehensa se habere delirant: in quo quia se posse argui non putabant, liberum sibi crediderunt esse mentiri. Nos autem,
Abbreviated transcription (Latin):
le occulos quidꝰ habuit incolumes.
cor tamen cecum. quo uinere se et
habere mentem. qua id ipsum cogi¬
tauerat non uidebat. sed plerisq
loc phĩs accidit. ut putarent om̃o
non ẽẽ quidquid occulis non appa¬
ret. cum mentis a cies multo clar¬
ores esse debeat quain corporis ade
a ꝑspicienda. quorum uis ac racio
sentitur pocius quam uidetur. qm̃
de immortalitate diximus auime.
sequitur ut doceamus. quatenus
homini. et quando tribuatur. ut ĩ
hoc quoq pranitatis ac stulticie
sue perspiciant errores qui morta¬
les quosdam decretis placitis que
mortalium deos esse factos opinã¬
tur. uel quod artes inuenerant. uł
quod usum quarumq frugum do¬
cuerant. nel quod utilia uite hom̃i
prodiderant. nel in quod mi manes
bestias interemerant. que merita
quam longe abimmortalite se mo¬
ta sint. et docuimus inprioribus
libris. et minc docebimnus ut appa¬
ret solain esse iusticiam que uitaz
homini pariat eternam. et solum

Expanded text:
le oculos quidem habuit incolumes, le oculos quidem habuit incolumes, cor tamen caecum, quo uiuere se et habere mentem, qua id ipsum cogitauerat, non uidebat. sed plerisque hoc philosophis accidit, ut putarent omnino non esse quicquid oculis non apparet, cum mentis acies multo clarior debeat esse quam corporis ad ea perspicienda quorum uis ac ratio sentitur potius quam uidetur. Quoniam de immortalitate animae diximus, sequitur ut doceamus quatenus homini et quando tribuatur, ut in hoc quoque prauitatis ac stultitiae suae perspiciant errores qui mortales quosdam decretis placitisque mortalium deos esse factos opinantur, uel quod artes inuenerant uel quod usum I quarundam frugum docuerant uel quod utilia uitae hominum , prodiderant uel quod inmanes bestias interemerant. quae, merita quam longe ab inmortalitate semota sint, et docuimus in prioribus libris et nunc docebimus, ut appareat solam esse iustitiam quae uitam homini pariat aeternam, et solum
Abbreviated transcription (Latin):
na si billina. noune hoc ita declant
cum fore aliquando denunciant.
ut a deo deuinis ac mortuis iudice¬
tur. quorum exempla paulo post
inferemus. falsa est ergo demotͥ¬
ti. et epicuri. et dicearchi de anime
dissolucione sentencia. qui pro¬
fecto non auderent demeritu aĩa¬
rum. magno aliquo presente dis¬
sere. qui sciret certis carminibus
cien abinferis animas. et ad esse
et prebere se humanis occulis ui¬
dendas. et lo qui ⁊ futura predice¬
re. et si auderent re ipsa ⁊ docinũ¬
tis presentibus uincerentur. s qr
non peruidebant anime racionez.
que tam subtilis est. ut occulos
humane mentis effugiat. inter¬
ire dixerunt. quid a ristoxenus. qͥ
negauit omnino ullam ẽẽ aĩa
eciam eum muit in corpore. sed si¬
cut infidibus exintencione ner¬
norum effici concordem sonmi at¬
que cantum. quem mu sici harino¬
main nocant ita incorporibus ex
cum page inscerum. ac ingore mẽ¬
brorum uini senciendi existere. quo
nichil dici delirius potest. Uerum il¬

Expanded text:
na Sibyllina? Nonne hoc ita esse declarant, cum fore aliquando denuntiant, ut a Deo de vivis ac mortuis judicetur? quorum exempla paulo post inferemus. Falsa est ergo Democriti, et Epicuri, et Dicaearchi de animae dissolutione sententia: qui profecto non auderent de interitu animarum mago aliquo praesente disserere, qui sciret certis carminibus ciere ab inferis animas, et adesse, et praebere se humanis oculis videndas, et loqui, et futura praedicere; et si auderent, re ipsa et documentis praesentibus vincerentur. Sed quia non pervidebant animae rationem, quae tam subthumanae mentis effugiat, interire dixerunt. quid Aristoxenus, qui negauit omnino ullam esse animam, etiam cum uiuit in corpore? sed sicut in fidibus ex intentione neruorum effici , concordem sonum atque cantum, quem musici harmoniam uocant, ita in corporibus ex conpage uiscerum ac uigore membrorum uim sentiendi exsistere: quo nihil dici delirius potest. uerum il
Abbreviated transcription (Latin):
ta capiat. tanta contineat. nulla
repperiatur interra. si quid excon¬
crecione terrena nichil habeat ad¬
mixtũ. s neccesse est interram re¬
solui. quod est in homͥne pondero¬
sum. et dissolubile. quod autemite¬
nerum atque subtue. id uerum ẽe

Expanded text:
ta capiat, tanta contineat, nulla ta capiat, tanta contineat, nulla reperiatur in terra; siquidem ex concretione terrena nihil habeat admistum: sed necesse esse in terram resolvi, quod est in homine ponderosum et dissolubile; quod autem tenue atque subtile, id vero esse
Abbreviated transcription (Latin):
nmorta litate sentiret. tanen nõ
ita tamquam de illa tamquam de
summo bono disserebat. uos igit ᷑
certioribus signis elicere possumus
ueritatem. qui ean non a ncipiti
suspicione collegiinus. sed diuina
tradicione cognonimius. plato aͥ
sic argumentatus est. Immorta le
ẽẽ. quid quid perse ipsum et sentit
et semper mouetur. Quod enim p̾u¬
cipium motus nou habet. nec fĩe
habiturum. quia deseria semet iꝑ¬
so non potest. quod argumentum.
eciam. inmitis animalibus eter
intatem daret. insi adieccione sa¬
piencie discrenisset. addidit ergo
ut effugeret hanc cominunitatem.
fieri non potest quin sit immorta¬
lis animus humanus: Cinus mi¬
rau da solercia inneniendi. et cele¬
ritas cogitandi. facilitas precipi¬
endi atq discendi. et memoria p̃̾¬
treritorum. et prouidencia futuro¬
rum. Et artum plerumq inum̾¬
a bilium sciencia qua cetere care¬
aut animantes diuina celestis ap¬
pareat. quia ⁊ origo animi qui tã¬

Expanded text:
inmortalitate sentiret, tamen non inmortalitate sentiret, tamen non ita de illa tamsummo bono disserebat. Nos igitur certioribus signis elicere poueritatem, qui eam non ancipiti suspicione colligimus, sed diuina traditione cognouimus. Plato autem sic argumentatus est: immortale esse quicquid per se ipsum et sentit et semper mouetur; quod enim principium motus non habet, nec finem habiturum, quia deseri a semet ipso non potest. quod argumentum etiam mutis animalibus aeter-. nitatem daret, nisi adiectione sapientiae discreuisset. addidit ergo, ut fieri non posse, quin sit immortalis animus humanus, cujus miranda solertia inveniendi, et celeritas cogitandi, et facilitas percipiendi atque discendi, et memoria praeteritorum, et providentia futurorum, et artium plerumque innumerabilium scientia, qua caeterae careant animantes, divina et coelestis appareat: quia et origo animi, qui tan
Abbreviated transcription (Latin):
uit. qui poetarum iõ ẽẽ fignientũ
putauit. et illas inferorum penas.
que ferantur iubac ẽẽ uita interpre¬
tatus est. totam igitur ueritam ⁊
onme diuine religionis arcanun
phĩ attigerunt. sed aliis refellen¬
tibus. defendere id quod inuenerãt
ne quiuerunt. quia singuli racio ñ
quadranit. nec ea que uera seuserãt.
in sumuai redigere potuerunt. si¬
cut uos superius fecimus: Uninu
est igitur suminum bonum nnnor¬
talitas. ad quani capiendam ⁊ for¬
mati aprincipio et uati sumus. ad
hanc tendimus. hane spectat hũa¬
na natura. ad hane nos prouehit
uirtus: Quod bonum quia de prehẽ¬
dinus. superest ut eciam de ipsa
in morta litate dicanius. platous ar¬
gumenta quanns adrem multũ
conferant. tamen parum habent
firmitatis ad pro bandam et im¬
plendam ueritatem. quoniam n ͨ
racionem tocius msterii magni
cousũmauerat. Inunũqz colle ge¬
rat. nec sumumum bonun conpre¬
henderat. uam licet uerum de aĩe

Expanded text:
uit, qui poetarum id esse figmentum uit, qui poetarum id esse figmentum putauit et illas inferorum poenas quae ferantur in hac esse uita interpretatus est. totam igitur ueritatem et omne diuinae religionis arcanum philosophi attigerunt, sed aliis refellentibus defendere id quod inuenerant nequiuerunt, quia singulis ratio non quadrauit, nec ea quae uera senserant in summam redigere potuerunt, sicut nos superius fecimus. Unum est igitur summum bonum inmortalitas, ad quam capiendam et formati a principio et nati sumus. ad hanc tendimus, hanc spectat humana natura, ad hanc nos prouehit uirtus: quod bonum quia deprehendimus, superest ut etiam de ipsa inmortalitate dicamus. Platonis argumenta quamuis ad rem multum conferant, tamen parum habent firmitatis ad probandam et inplendam ueritatem, quoniam nec rationem totius mysterii magni consummauerat in unumque collegerat nec summum bonum conprehenderat. nam licet uerum de animae