comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Audio quo sdã tam̃ deprbis nec euangelii memo¬
res Necquid ad nos mastrres scripserint cogitantes
Necepi honorem sacerdoti sui & cathedrae reseruãn¬
tes sãcũ lapsis cõmunicare coepisse: offerrȩ pillis
et eucharistiã dare: quando o posteat ad haecpord
dm̃ cõmittunt᷑ paenitentia agat᷑ iustorempore¬
& ex homologesis fiat inspectauita eiꝰ quiagit pũe¬
nitentiã : Nec ad cõmunicationẽ uenire quispos¬
sit . nisiprius illi a bep̃o& clero manus fuent in po¬
sita : quo magis in his grauissimis & extremis
delictis cauteomnia & moderate scđm disciplinã
dñi obseruario post& : Quod quidẽ nros prbri&¬
diacones monere debuerant : ut cõmendatas sibi
oues fouerent: et diuino magisterio aduiã depre¬
candae salutis instruerent : Ego plebis nrãe & qui¬
etem noui pariter &timorẽ insatis factionedĩ &
Depraecatione uigilare : nisi illos quidã deprbis

Expanded text:
Audio quosdam tamen de presbyteris nec euangelii memoAudio quosdam tamen de presbyteris nec euangelii memores nec quid ad nos martyres scnec episcopo honorem sacerdotii sui et cathedrae reservantes, jam cum lapsis communicare coepisse et offerre pro illis et Eucharistiam dare, quando oporteat ad haec per Deum committuntur poenitentia, agatur justo tempore, et exomologesis fiat inspecta vita ejus qui agit poenitentiam, nec ad communicationem venire quis possit nisi prius illi ab episcopo et clero manus fuerit imposita, quanto magis in his gravissimis et extremis delictis caute omnia et moderate, secundum disciplinam Domini, observari oportet? Quod quidem nostridiaconi monere debuerant, ut commendatas sibi oues fouerent et diuino magisterio ad uiam deprecandae salutis instruerent. ego plebis nostrae et quietem noui pariter et timorem: in satisfactione Dei et deprecatione uigilarent, nisi illos quidam de presbyteris
Abbreviated transcription (Latin):
EPRIAÑ FRATRIB IN PLEBE CONSIS¬
tentib salutẽ : In gemiscereuos & dolere rui¬
acsentio qđ beatus apłsdicit: Quis infirmat᷑ inꝗͥt
et non ego infirmor : qui scandalizat᷑ & ego non
uror : Et iterũ posuit inepł as uadicens: Si patit᷑
mẽbrũ unũ : compatiunt᷑ et cȩcera membra : Etsi
la&atꝰ membrũ unũ : & conla&ant᷑ c&era mẽbra :
Conpatiorergo & condoleo fr̃ĩb. nris. qui lapsi
& ꝑsecutionis infestatione prostrati. pastẽnr̃orũ
uiscerũ secũ trahentes rem dolorem nobis suis uul¬
neribus intulerunt: Quibus potens est diuina
miscricorddin medelãdare p̃roperamꝰ Dũ tam̃
non pute pecincaute aliquid festinant̃ geren¬
dũ nesitemerepax usurp& diuinae in dignati¬
onis offensagrauius ꝓuoc&: Fecerunt ad nos
dequib dãbeati mastrres litteras: p&entes ex¬
aminari desideria sui : Cũ pace nobis omnib: ad nõ
prius data adeccłam regredi coeperimꝰ ex amina¬
bunt᷑ singula praesentib: & iudicantib uobis:

Expanded text:
prianus fratribus in plebe consistentibus salutem. Ingemiscere vos et dolere ruiac sentio quod beatus Apostolus dixit: Quis infirmatur, inquit, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? . Et iterum posuit in Epistola sua dicens: Si patitur membrum unum, compatiuntur et caetera membra; et si laetatur membrum unum, conlaetantur cetera membra. conpatior ego, condoleo fratribus nostris, qui lapsi et persecutionis infestatione prostrati partem nostrorum uiscerum secum trahentes parem dolorem nobis suis uulneribus intulerunt: quibus potens est diuina misericordia medellam dare. properandum tamen non puto nec incaute aliquid et festinanter gerendum, ne dum temere pax usurpatur diuinae indignationis offensa grauius prouocetur. fecerunt ad nos de quibusdam beati martyres litteras petentes examinari desideria sua. cum pace nobis omnibus a Domino prius data ad ecclesiam regredi coeperimus, examinabuntur singula praesentibus et iudicantibus uobis.
Abbreviated transcription (Latin):
utrasq uob legiman daui : Sed & illud addiligen¬
tiã uram redigere &emendare deb&is : ut nomi¬
natim designdus eos quib pacem dari desideratis:
Audio enĩ quib dã si cdibellos fieriut dicat᷑ cõ¬
munic& illecũ suis qđ nũ quã omnino a mastr¬
rib factũ est : ut incesta & cesta p&tio inuidiam¬
nob post modũ cumul& : Lateenĩ pat& quando
dicit᷑ illecũ suis : & possunt nob̵ & ugeni ettrigeni
&amplius offerriqui propinqui& affines &e libt
tũ pssuitentiã satis factioni proximã conspici¬
tis. designetis nominatim libello & sic adno
fidei acdisciplinae congruentes litteras dirigatis:
Optouos fostissimi acdilectissimi fr̃s indño semꝑ
beneualere : et nr̃i meminisse. ADMARTURES

Expanded text:
utrasque uobis legi mandaui. sed et illud ad diligenutrasque uobis legi mandaui. sed et illud ad diligentiam uestram redigere et emendare debetis, ut nominatim designetis eos quibus pacem dari desideratis. audio enim quibusdam sic libellos fieri ut dicatur communicet ille cum suis quod numquam; omnino a martyribus factum est, ut incerta et caeca ppostmodum cumulet. late enim patet quando dicitur ille cum suis et possunt nobis et uiceni et triceni et amplius offerri qui propinqui et adfines et liberti rum paenitentiam satisfactioni proximam conspicitis, designetis nominatim libello et sic ad nos fidei ac disciplinae congruentes litteras dirigatis. opto nos, fortissimi ac dilectissimi fratres, in Domino semper bene ualere et nostri meminisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Oro uos quib: possũ precib: ut euangelii memo¬
res et considerantes quae & qualia in preeritũ
te amicidñi. et cũ illo post modũ iudicaturi in¬
spiciatis et actũ & opera & merita singulorũ ipso¬
rũ quoq delictorũ genera & qualitates cogit&is.
nesiquid abrupte et indigne uel a uobis promissũ
uel a nob factũ fuerit᷑ apud gentiles quoq ipsos
ȩcđ a nr̃a erubescere incipiat : Uisitam̃en ĩ &c asti¬
gam frequent̃ : et ut d ñi mandata incorrupta &
inuiolata ꝑmaneant ad monem᷑ : Qđ quidẽ illic
apuduoscessa recognosco : quominus plurimos
quoq ex uobis instruat adeccłae disciplinã diui¬
na censura: Hoc autẽ totũ potest fieri : sica quac
a uobis p&unt᷑ religios a contẽplatione modere¬
minu intellegentes et conprimentes easq ꝑso¬
nas accipientes in beneficiis ur̃is. aut grati ficent᷑
autillicite cogitationes nundinas aucupant᷑:
Ochoc adcleru & adplebem litteras feci : quas

Expanded text:
oro uos quibus possum precibus ut euangelii memooro uos quibus possum precibus ut euangelii memores et considerantes quae et qualia in praeteritute amici Domini et cum illo postmodum iudicaturi inspiciatis et actum et opera et merita singulorum, ipsorum quoque delictorum genera et qualitates cogitetis, ne si quid abrupte et indigne uel a uobis promissum uel a nobis factum fuerit, apud gentiles quoque ipsos ecclesia nostra erubescere incipiat. uisitamur enim et castigamur frequenter et ut Domini mandata incorrupta et inuiolata permaneant admonemur. quod quidem nec illic apud uos cessare cognosco quo minus plurimos quoque ex uobis instruat ad ecclesiae disciplinam diuina censura. hoc autem totum potest fieri, si ea quae a uobis petuntur religiosa contemplatione moderemini, intellegentes et conprimentes eos qui personas accipientes in beneficiis uestris aut gratificantur aut inlicitae negotiationis nundinas aucupantur. De hoc et ad clerum et ad plebem litteras feci, quas
Abbreviated transcription (Latin):
ab epo & clero in poenitentiã im positã tifferreꝓ
illis. et ecicharistiã dare idest sc̃m dñi corpus pro¬
finare audeat cũ scriptũ sit: quiederit panem
autbiberit calicẽ dñi indigne : reuserit corporis
& sanguinis dñi : Et lapsis quidem potest in
hoc uenia concedi: quis non mostuus uiuificar
proper& : quis non adsalitẽ suã ueni re festin&:
sed prepositorũ est praeceptũ tenere : et uel prope¬
rantes uelignorantes instruere : nequi ouiũ pas¬
tores cedebent laniifiant: eaenĩ concedere quae
in pnitiẽ uestant decipereest: Necerigit᷑ siclapso :
se ꝑdĩ offensã magis impellit᷑ adruinam: uelex¬
uobis itaq discantꝰ quandodocere debuerant:
petitiones & desideria ur̃a ep̃oseruent ad pacẽ
scđm ura desideria defiliorũ pacetract& : Et qũo
audio fostissimi & harissimi fr̃s in pudentiauos
quorundã premi& uerecundiã uram̃ uimpati

Expanded text:
ab episcopo et clero in poenitentiam impositam, offerre pro ab episcopo et clero in poenitentiam impositam, offerre pro illis et Eucharistiam dari, id est, sanctum Domini corpus profanare audeant, cum scriptum sit: Qui ederit panem aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini . II. Et lapsis quidem potest in hoc venia concedi. Quis enim non mortuus vivificari properet? quis non ad salutem suam venire festinet? Sed praepositorum est praeceptum tenere, et vel properantes vel ignorantes instruere, ne qui ovium pastores esse debent lanii fiant. Ea enim concedere quae in perniciem vertant, decipere est; nec erigitur sic lapsus, sed per Dei offensam magis impellituobis itaque discant, quando docere debuerant. petitiones et desideria uestra episcopo seruent, ad pacemsecundum uestra desideria de filiorum pace tractetur. Et quoniam audio, fortissimi et carissimi fratres, inpudentia uos quorundam premi et uerecundiam uestram uim pati,
Abbreviated transcription (Latin):
fratribus salutẽ : Sollicitudo locinr̃i &timor
dĩ compellit fostissimi acbeatissimimastrres ad¬
uos magis praeceptis eiꝰ obtẽperareplus conuenit :
sentes sunt monereuos & instruere plenissime
circa euangeliũ legis. sicut in praeteritis semꝑ sub
antecessorib nr̃is factũ est ut dia coniadcarcerẽ
cõmeantes mastrrũ desideria consiliissuis &scrip¬
turarũ praeceptis gubernarent : Sed nunccũ ma¬
ximo animodolor e cognosco nontantũ illic non
suggeri diuina praecepta. sed ad huc potius impe¬
diri: ut eaquaea uobis ipsis & circ adm̃ caute &cir¬
ca sacerdotẽ dĩ honorificefiunt. a quibusdã prbis
resoluant᷑ : qui nectimorẽ dĩ nec ep̃i honorem cogi¬
tantes . cũ uos ad melitteras direxeritis : quibus ex¬
aminari desideri a ur̃a et quib: dã lapsis pacẽdãri
postulastis. cũ ꝑsecutione finita conuenire in unũ
ante actã paenitentiã ante ex homologesin gra¬
uissimaatq: extremi delicti factã antemanũ

Expanded text:
fratribus salutem. Sollicitudo loci nostri et timor Domini compellit, fortissimi ac beatissimi fratres, advos magis praeceptis ejus obtemperare plus convenit, sentes sunt monere vos et instruere plenissime circa Evangelii legem, sicut in praeteritum semper sub antecessoribus nostris factum est, ut diaconi, ad carcerem commeantes, martyrum desideria consiliis suis et Scripturarum praeceptis gubernarent. Sed nunc cum maximo animi dolore cognosco non tantum illic vobis non suggeri divina praecepta, sed adhuc potius impediri, ut ea quae a vobis ipsis et circa Deum caute et circa sacerdotem Dei honorifice fiunt, a quibusdam presbyteris resolvantur, qui nec timorem Dei nec episcopi honorem cogitantes cum vos ad me litteras direxeritis, quibus examinari desideria vestra et quibusdam lapsis pacem dari postulatis cum, persecutione finita, convenire in unum ante actam poenitentiam, ante exomologesim, gravissimi atque extremi delicti factam, ante manum
Abbreviated transcription (Latin):
amastrribus sibi promissa ddñm remittant᷑ : Cȩ¬
teriuero quinullo libello amastrrib: accepto¬
inuidiã faciunt: quõ non paucorũ. Nec ȩccłae
unius autunius prouintiae. sed totius orbis haec
causa est̃ expectent antednĩ protectione ȩccłae¬
ipsius publicãpacem: hocen ĩ & uerecundae & dis¬
praesente etiã stantiũ plebe. quib & ipsis ꝓfide
eitimore suo honorhabendus est disponere om̃a
consilii cõmunire ligione possimus : Cȩterũ quã
iñ religiosũ est & ipsis quoq festinantib: ꝑnitiosũ:
ut cũ extorres facti & patria pulsi acbonissuis om¬
nib: spoliati. nondũ adȩccłam redierint quidã
delapsis confessores ipsos praeuenire. & ante ad
acies adhucgerit᷑ & a goncotidie celebrat᷑: si com¬
missi uore & firmiter paenitent᷑ & fideicalor
pracual&: quidifferrinon potest. potest coronari:

Expanded text:
a martyribus sibi promissa ad Dominum remittantur. Caea martyribus sibi promissa ad Dominum remittantur. Caeteri vero qui, nullo libello a martyribinuidiam faciunt, quoniam non paucorum nec ecclesiae unius ant unius prouinciae sed totius orbis haec causa est. expectent ante de Domini protectione eccipsius publicam pacem. Hoc enim et verecundiae et dispret timore suo honor habendus est, disponere omnia consilii communis religione possimus. ceterum quam inreligiosum est et ipsis quoque festinantibus perniciosum ut cam extorres facti et patria pulsi ac bonis suis omnibus spoliati nondum ad ecclesiam redierint, quidam de lapsis confessAcies adhuc geritur, et agon quotidie celebratur. Si commissi vere et firmiter poenitet et fidei calor praevalet, qui differri non potest, potest coronari.
Abbreviated transcription (Latin):
sistis salubre consiliũ urm non deesse fr̃ib nr̃is.
ut temeraria festinatione di posita. religiosã
patientiã dõ praebeant ÷ quando in unũ ꝑeius
misericordiã uenerimus. deomnib: speciebus
secundũ ecclesiasticã disciplinã tractare possimꝰ:
maxime cũ scriptũ sit : Mem̃to unde cecideris:
&age poenitentiam: paenitentiã autẽ ille agit
qui diuini praecepts mitis & patiens & sacerdoti¬
bus dĩ obtemperans obsequiissuis & operibus
iustis dño promeret᷑ : Quo tam̃ significastis
quosdã immoderatos ẽe ad cõmunicationem
accipiendã festinanter urgere & desideras
tis inhanc reformandã uobis amedari: sciatis
plenescripsisseme ad hancrem ꝓximis litteris
aduosfactis : Credo ut quilibellũ a mastrribus
acceperunt . & auxilio eorũ adiuuari apud dnm̃
indelictis suis possuntꝰ si premi in firmitate ali¬
qua & periculo coeperint: ex homologes in facta
& manueis a uob in paenitentiã inposita : cũ pace

Expanded text:
sistis salubre consilium vestrum non deesse fratribus nostris, ut, temeraria festinatione deposita, religiosam patientiam Deo praebeant, ut cum in unum per ejus misericordiam venerimus, de omnibus speciebus secundum ecclesiasticam disciplinam tractare possimus, maxime cum scriptum sit: memento unde cecideris et age paenitentiam. paenitentiam autem ille agit qui diuini praecepti memor mitis et patiens et sacerdotibus Dei obtemperans obsequiis suis et operibus iustis Dominum promeretur. Quoniam tamen significastis quosdam inmoderatos esse et ad communicationem accipiendam festis in hac re formam a me vobis dari, satis plene scripsisse me ad hanc rem proximis litteris ad vos factis credo, ut qui libellum a martyribus acceperunt, et auxilio eorum adjuvari apud Dominum in delictis suis possunt, si premi infirmitate aliqua et periculo coeperint, exomologesi facta et manu eis a vobis in poenitentiam imposita, cum pace
Abbreviated transcription (Latin):
uersus eccłam patrociniũ praestare . & propter
hereticos ad serendo frat̃nitatem scindere : insuꝑ
operariũ dicere. qui omnia in seesse conscius prae¬
uenit. ut alteriea ꝑmendaciũ obicer&. quacipse
ac merito audiredeber& : Benete ualere omnib:
nobis cũ uni uersis qui in africa sunt epĩs. & cunc¬
tisclericis. & omni frat̃nitate uniuersi optamꝰ:
ut ꝑp&uo unianimes & unũ sentientes habeamꝰ
nobiscũ &iã delonginquo adunatos

Expanded text:
uersus ecclesiam patrocinium praestare et propter uersus ecclesiam patrocinium praestare et propter haereticos adserendos fraternitatem scindere, insuper dolosum operarium dicere: qui omnia in se esse conscius praeuenit ut alteri ea per mendacium obiceret quae ipse ac merito audire deberet. bene te ualere omnibus nobis cum uniuersis qui in Africa sunt episcopis et cunctis clericis et omni fraternitate uniuersi optamus, ut perpetuo unanimes et unum sentientes habeamus nobiscum etiam de longinquo adunatos
Abbreviated transcription (Latin):
se ipsa anima unanon est : sic lubrica & mobilis &
incesta : Sed quantũ adillũ ꝑtin& relinquamus
excutia mus potius id dequo. cũ maxima questio
est : qui contendunt abher&icis baptizatos. sic
recipio postere. tãquã legitimi baptis migratiã
consecutos. unũ nobis atq illis baptismadicunt
esse : & innullo discrepare : Sed quid ait apłs
bio & fides una est: Si autẽ fides un aest. utiq &
dñs unus: sidñsunusest: consequens est dicere
quia unus est : Si aut ẽ haec unitas quaese parari
omnino & diuidi non potest. &iã apud her&icos
ipsa est : quid ultra contendimus ut quid illos
her&icos & non xp̃ianos uocam: porro cũ nob
& hereticis. Necds̃ unussit nec dñsunus. necuna
eccła nec fides una sed necunus sp̃s. aut corpus
unũ manifestũ est necbaptisma nobis nechere¬
ticis cõmuneẽẽ posse. quibus nihil est omnino
cõmune : Et ame non pud& stephanũ talibus ad¬

Expanded text:
se ipsa anima una non est sic lubrica et mobilis et se ipsa anima una non est sic lubrica et mobilis et incerta? sed quantum ad illum pertinet, relinquamus. excutiamus potius id de quo cummaxima quaestio est. qui contendunt ab haereticis baptizatos sic recipi oportere tamquam legitimi baptismi gratiam consecutos, unum nobis atque illis baptisma dicunt esse et in nullo discrepare. sed quid ait apostolus bio et fides una est. si autem fides una est, utique et Dominus unus. si Dominus unus est, consequens est dicere quia t unus est. si autem haec unitas quae separari omnino et diuidi non potest etiam apud haereticos ipsa est, quid ultra contendimus? ut quid illos haereticos et non christianos uocamus? porro cum nobis et haereticis nec Deus unus sit nec Dominus unus nec una ecclesia nec fides una, sed nec unus spiritus aut corpus unum, manifestum est nec baptisma nobis et haereticis commune esse posse, quibus nihil est omnino commune. et tamen non pudet Stephanum talibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑomnia & in omnib nobis : Hacc apłi man¬
data & monita salutaria quã diligent̃ stephanꝰ
impleuit. humilita tẽ sensus & lenitatem pri¬
mo in loco seruans. qui denĩhumilius audeni¬
us. quã cũ tot epĩs ꝑ totũ mundũ dissensisse
pacem cũ singulis uario discordio genere rũpẽ¬
tem modocum orientalib: qđ necuos latere
confidimus. modo uobcũ qui in meridieestis
a quib legatos epõs patient̃ satis & lenit᷑ suscopit
ut eos nec ad sermonẽ saltem collo quii cõmu¬
nis admitter& : Adhuciisuꝑ dilectionis & ca¬
ritatis memor praeci per& fraternitati uni¬
uerse nequis eos indomũ suã reciper& : ut uenien¬
tib: ponsolũ pax & cõmunio sed & tectũ & hospi¬
tiũ negar& hocest seruasse un itatẽ sp̃s in coniu̾e¬
tionẽ pacis. absciderese a caritatis unitate. & ali¬
enũ ꝑomnia fr̃ib. facere : & contrasa cram̃tũ & c̃¬
tumacis furore discordiae rebellare : Apud talẽ
potest eẽ unũ corpus &unus sp̃s. apud quẽ fostas¬

Expanded text:
 omnia et in omnibus nobis. Haec apostoli mandata et monita salntaria quam diligenter Stephanus impleuit, humilitatem sensus et lenitatem primo in loco seruans. quid enim humilius aut lenius quam cum tot episcopis per totum mundum dissensisse, pacem cum singulis uario discordiae genere rumpentem, modo cum orientalibus, quod nec uos latere confidimus, modo uobiscum qui in meridie estis, a quibus legatos episcopos patienter satis et leniter suscepit ut eos nec ad sermonem saltem colloquii communis admitteret, adhuc insuper dilectionis et caritatis memor praeciperet fraternitati uniuersae ne quis eos in domum suam reciperet, ut uenientibus non solum pax et communio sed et tectum et hospitium negaretur. hoc est seruasse unitatem spiritus in coniunctionem pacis, abscidere a caritatis unitate et alienum per omnia fratribus facere et contra sacramentum et uinculum pacis furore discordiae rebellare. apud talem potest esse unum corpus et unus spiritus, apud quem fortas
Abbreviated transcription (Latin):
YPRIANO FRATRI MAXINVS VRBANUS
nos habito consilio utilitatib ecđae & pacima¬
gis consulentes. omnib: reb: pra&ermissis. &
iudicio dĩ seruatis cũ cornelio epõ nr̃o pariter
et cũ uni uersoclero pacem fecisse. cũgaudio etiã
uni uersȩ eccłae proma etiã omniũ caritate
hoc factũ hislitteris nr̃is cestissi mescire debu¬
isti Oramuste frater R multis annis bene¬

Expanded text:
ypriano fratri Maximus, Urbanus, nos, habito consilio, utilitatibus Ecclesiae et paci magis consulentes, omnibus rebus praetermissis et judicio Dei servatis, cum Cornelio episcopo nostro pariter et cum universo clero pacem fecisse. Cum gaudio etiam universae Ecclesiae, prona etiam omnium charitate, hoc factum his litteris nostris scire certissime debuisti. Oramus te, frater charissime
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate placere. quae et religiosa pariter &ueras.:
ceterũ scimus quosdã qđ semel inbiberint nolle
deponere. nec ꝓpositũ suũ facile mutare: Sed
saluo intes collegas pacis & concordiae uinculo
quaecla propria quae apud somel sint isurpata
aetinere: uainre nec nosuim cuiquã facimus
autlegtin damus. quandohabeat in ecefacadm¬
qustratione uoluntatis suac arbitriũ liberi unus¬
quisq. praepositus rationẽ actussui domino retoi¬

Expanded text:
ueritate placere quae et religiosa pariter et uera sunt. ueritate placere quae et religiosa pariter et uera sunt. ceterum scimus quosdam quod semel inbiberint nolle deponere nec propositum suum facile mutare, sed saluo inter collegas pacis et concordiae uinculo quaedam propria quae apud se semel sint usurpata retinere. qua in re nec nos uim cuiquam facimus aut legem damus, quando habeat in ecclesiae administratione uoluntatis suae arbitrium liberum unusquisque praepositus, rationem actus sui Domino reddi
Abbreviated transcription (Latin):
formior quã ad uersus xp̃mstetisse quã ecdamei
quã ille sangui ne suoparauit. et condidit dissipas se :
quã euangelicae pacis acdilectionis oblitũ coptra
unanimẽ & concordem dĩ populũ hostilis discordie
furorepugnasse. Quiedipsi postmodũ adeccłam rede¬
untꝰ restituere tam̃ eos et secũ reuocare non possunt:
qui ab eis seduet et foris moste preuenti: extraecdam
sinc cõmunicatione & paceperierunt:. Quorũ animȩ
in diciudicii deipsorũ manib exp&entur quiꝑditi¬
onis auctores et duces extiterunt: Et idcircosati sẽ
talib reuestentib: ueniã dari. Non tam̃ deb& indo¬
mofidei ꝑfidia promoueri : Nã quid bonis & in no¬
centib: atq ab eccła non recedentib reseruamus
si cos quia nob̵ recesserint. & contraecłamsteteriNT
honoramus : haec ad conscientiã tuã frat̃ Rme &
prohonore cõmuni & prosimplicidilectioneꝑtuli¬
mus credentes etiãtibi proreligio nistuae & fidei

Expanded text:
formior quam aduersus Christum stetisse, quam ecclesiam eius formior quam aduersus Christum stetisse, quam ecclesiam eius quam ille sanguine suo parauit et condidit dissipasse, quam euangelicae pacis ac dilectionis oblitum contra unanimem et concordem Dei populum hostilis discordifurore pugnasse? Qui etsi ipsi postmodum ad Ecclesiam redeunt, restituere tamen eos et secum revocare non possunt, qui ab eis seducti et foris morte praeventi extra Ecclesiam sine communicatione et pace perierunt: quorum animae in die judicii de ipsorum manibus expetentur, qui perditionis auctores et duces exstiterunt. Et idcirco satis est talibus revertentibus veniam dari: Non tamen debet in domo fidei centibus adque ab ecclesia non recedentibus reseruamus, si eos qui a nobis recesserint et contra ecclesiam steterint honoramus? Haec ad conscientiam tuam, frater carissime, et pro honore communi et pro simplici dilectione pertulimus, credentes etiam tibi pro religionis tuae et fidei
Abbreviated transcription (Latin):
empla subdidi: Ad dimus planae & adiungimus
siqui prbi autdiaconi quiuelineccłacatholicapri¬
us ordinati fuerint. & postmodũ ꝑfidi a crebelles
contra cccłam steterint: uel apud hereticos apseudo
dinatione promotisint : & contraaltare unũ atq
diuinũ sacrificia foris falsa acsacrilega offerrecona¬
tisunt eos quoq ac conditione suscipicũ reuestum
ut cõmunicentlaici: & satishabeant qđ ad mittunt᷑
ad pacem qui hostes pacis extiterint : Nec debere
cos reuestentes eaapudnos ordinationis. & honoris
arma retinere quib: contranos rebellauerint:
Opost& enĩ sacerdotes & ministrosqui altari & sacri¬
ficiis deseruiunt. integros atq: inmaculatos esse
odo haeceadẽ p̃cipiat &dicat. Et sacerdotes quiac¬
cedumt ad dnm̃ dm̃ scificent᷑ Nefoste derelinquar
illos dñs : etiterũ : et cũ accedunt ministrare adalta
resci non ad ducent in sedelictũ nemoriant᷑ : Qđ¬
autẽ maius potest cẽ delictũ aut quamacula de¬

Expanded text:
empla subdidi. II. Addimus plane et adjungimus,empla subdidi. II. Addimus plane et adjungimus,si qui presbyteri aut diaconi, qui vel in Ecclesia catholica prius ordinati fuerint, et postmodum perfidi ac rebelles contra Ecclesiam steterint, vel apud haereticos a pseudodinatione promoti sint, et contra altare unum atque divinum sacrificia foris falsa ac sacrilega offerre conati sint, eos quoque hac conditione suscipi cum revertuntur, ut communicent laici, et satis habeant, quod admittuntur ad pacem, qui hostes pacis exstiterint; nec debere eos revertententes ea apud nos ordinationis et honoris arma retinere, quibus contra nos rebeloportet enim sacerdotes et ministros qui altari et sacrificiis deseruiunt integros adque inmaculatos esse,odo haec eadem praecipiat et dicat: et sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. et iterum: et cum re sanctum, non adducent in se delictum, ne moriantur. autem maius potest esse delictum aut quae macula de
Abbreviated transcription (Latin):
custoditũ. et salutaris fidei ueritate seruatũ. ut cũ
indomocorneliicenturionis suꝑ&hnicos qui
illicaderant. fideicalore feruentes. et in dñm toto
corde credentes. descendiss& sp̃s sc̃s. quo ad imple¬
tiuariis linguis. dmbenedicerent : nihilominꝰ
tam̃ beatũ apłm petrũ. diuini p̃cepti atq: eu an¬
gelii memorẽ praecepisse. ut baptizarent᷑ illi
idem quiiam fuerant scõspũpleni. ut nihil p̃ter¬
missũ uider&. quominus pomnia diuini p̃cepti
atq: euangeliilege aplicã magisteria seruareN:
Baptismũ autẽ fion ẽẽ quo he reticiutunt᷑. Nec
quisquã apudeos quixp̃o ad uersant᷑ ꝑgratiã
xp̃i posse proficere diligent̃ nuꝑ expressũ est
incpistola quae adquintũ collegã nr̃m in maurita¬
nia constitutũ suꝑ ea rescripta est: Itẽ in litteris
quas collegaenri ad coepiscopos innumidia praesi¬
dentes ante fecerunt. cuius utriusq epistolae ex

Expanded text:
custoditum et salutaris fidei ueritate seruatum, ut cum custoditum et salutaris fidei ueritate seruatum, ut cum in domo Corneli centurionis super ethnicos qui illic aderant fidei calore feruentes, in Dominum toto corde credentes descendisset spiritus sanctus. quo adimpleti uanis linguis Deum benedicerent, nihilo minus tamen beatum apostolum Petrum diuini praecepti adque euangelii memorem praecepisse ut baptizarentur idem illi qui iam fuerant sancto spiritu pleni, ut nihil praetermissum uideretur quo minus per omnia diuini praecepti adque euangelii legem apostolica magisteria seruarent. baptismum autem non esse quod haeretici utuntur nec quicquam apud eos qui Christo aduersantur per gratiam Christi posse proficere diligenter nuper expressum est in epistula quae ad Quintum collegam nostrum in Mauretania constitutum super ea re scripta est, item in litteris quas collegae nostri ad coepiscopos in Numidia praesid
Abbreviated transcription (Latin):
YPRIA NUS ETCETERI SIEPHAUOFRI
salutem : Ad quaedã disponenda & a consili
cõmunis examinationelimanda : Necesse habuimꝰ
tib cogere et celebrare conciliũ: in quomulta qui¬
dẽ prolata atq transactas : Sed deca uel maxime
tibi scribendũ &cũ tua grauitate acsapientia con¬
ferendũ fuit : qd magis ꝑtineat & ad sacerdotalẽ
auctoritatẽ. & ad ecđ aecatholicae unita tẽ parit᷑
acdignitatẽ dediuinae dispositionis or dinati¬
one uenientẽ : Eos qui sint foris extraecđamtineti
et apud hereticos et schismaticos profanae aquae
labemaculati. quando adnos atq: eccłam quae
un aest uenerint baptirari opostere. eo qđ parũ sit
cipiant et ecclaebaptismũ. Tuncenĩ demũ plenȩ
sci ficari. et esse filiidĩpossunt. si sac ram̃to utrũq
nascant᷑ cũ scriptũ sit : Nisiquis natus fuerit ex
aqua et spũscõ. non potest introire in regnũdi:
inuenimus etiã in actus apłorũ hocesse ab apłis

Expanded text:
YPRIANUS ET CAETERI STEPHANO FRATRI SALUTEM. I. Ad quaedam disponenda et consilii communis examinatione limanda necesse habuimus,  sacerdotibus, cogere et celebrare concilium. In quo multa quidem prolata atque transacta sunt: sed de eo vel maxime tibi scribendum, et cum tua gravitate ac sapientia eonferendum fuit, quod magis pertineat et ad sacerdotalem auctoritatem, et ad Ecclesiae catholicae unitatem pariter ac dignitatem de divinae dispositionis ordinatione venientem, eos qui sunt foris extra Ecclesiam tincti, et apud haereticos et schismaticos profanae aquae labe maculati, quando ad nos atque ad Ecclesiam, quae una est, venerint, baptizari oportere; eo quod parum sit cipiant et Ecclesiae Baptismum. Tunc enim demum plene sanctificari et esse filii Dei possunt, si Sacramento utroque nascantur, cum scriptum sit, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum Dei. inuenimus enim in actis apostolorum hoc esse ab apostolis
Abbreviated transcription (Latin):
dixit: iuuentutẽ tuã nemo despiciat: quanto
magis tibi a collegistuis dicendũ est. senectutẽ
tuã despiciat nemo: et quõ scripsistiquendam
cũ codẽdia conotuo semiscuisse : et suꝑbiȩeius atq
audaciae pasticipẽesse : huncquoq etsiquialii
tales extiterint & contra sacerdo tẽdĩ fecerint:
uel coercere poteris. uel abstinere : Nisi qđ hor¬
tam᷑ & monemus ut peccasse sepotius intelle¬
gant et satis faciant. et nos p̃positũ nrm̃ tenere
patiant᷑. Magis enĩ optamus eccupimus contu¬
melias et iniuriã singulorũ clem̃tipatientia uin¬
cere : quã sacerdota lilicentia uindicare: opto

Expanded text:
dixit: iuuentutem tuam nemo despiciat, quanto dixit: iuuentutem tuam nemo despiciat, quanto magis tibi a collegis tuis dicendum est: senectutem tuam nemo despiciat. et quoniam scripsisti quendam cum eodem diacono tuo se miscuisse et superbiae eius adque audaciae participem esse, hunc quoque et si qui alii tales extiterint et contra sacerdotem Dei fecerint uel coercere poteris uel abstinere. nisi quod hortamur et monemus ut peccasse se potius intellegant et satisfaciant et nos propositum nostrum tenere patiantur. magis enim optamus et cupimus contumelias et iniurias singulorum clementi patientia uincere quam sacerdotali licentia uindicare. opto
Abbreviated transcription (Latin):
tes ipsetalis extitit : Meminisse autẽdia conide
diaconos autẽ postascensã dni incaelos apłi sibi con¬
stituerunt epis copatus sui et eccłae ministros : Qđ
sinos aliquid audere contradm̃possum qui epis¬
copos facit: possunt ẽ contranos auderedia coni
a quib fiunt : Etideo opost& diaconũ dequoscribis
agere audaciae suae paenitentiã. ut honorẽ sacer¬
dotis agnoscat : & epo praepositosuo plena humili¬
tatesatis facere: haec sunt enĩinitia hereticorũ et
ostus atq conatus schis maticorũ male cogitantiũ
ut sibi placeant : ut praepositũ suꝑbo tumore con¬
tẽpnant : Sic deeccła recedit᷑: sic altare profanũ
foris collocat᷑ sic contrapacem xp̃i &ordinationẽ
atq unitatẽ dĩ rebellat᷑: Qđ siultra te contumdiis
suis ex acerbauerit. et prouocauerit: fungariscir
cacũ potestate honoristui: ut eũ uel deponas uel
abstineas. Nã seapłspaulus adtimotheũ scribens

Expanded text:
tes ipse talis exstitit. III. Meminisse autem diaconi detes ipse talis exstitit. III. Meminisse autem diaconi dediaconos autem, post ascensum Domini in coelos, Apostoli sibi constituerunt episcopatus sui et Ecclesiae ministros. Quod si nos aliquid audere contra Deum possumus, qui episcopos facit, possunt et contra nos audere diaconi, a quibus fiunt. Et ideo oportet diaconum de quo scribis agere audaciae suae poenitentiam, et honorem sacerdotis agnoscere et episcopo praeposito suo plena humilitate satisfacere. Haec sunt enim initia haereticorum et ortus atque conatus schismaticorum male cogitantium, ut sibi placeant, ut praepositum superbo tumore contemnant. Sic de Ecclesia receditur, sic altare profanum foris collocatur, sic contra pacem Christi et ordinationem atque unitatem Dei rebellatur. Quod si ultra te contumeliis suis exacertra eum potestatem honoris, tui, ut eum uel deponas uel abstineas. nam si apostolus Paulus ad Timotheum scribens
Abbreviated transcription (Latin):
Et iterũ: honoradm̃ extota animatua: & honori¬
fica sacerdotes eius: quorũ praeceptorũ memor
do. respondit et dixit: Nesciebã fr̃s. quia ponti
ficib & sacerdotib: quã uis illi nectimorẽ dĩ. Nec
agnitionẽ xp̃i seruassent : Nãculȩ prosũ emundas¬
s& dixit illi : Vade & monstrate sacerdoti : & offer
tesdonũ: humilitate eaquanos quoq: eẽhumiles
docuit : Sacerdotẽ adhuc appellabat. quẽ sciebat
es ses a crilegum: Itẽ subictu passionis cũ alapam
accepiss& et eidicer&  ESic respondespontifici. Nihil
ille contumeliose locutus est in ꝑsonã pontificis:
sed magis innocentiã suã tuitus est dicens: Simale
locutussũ : ex probrademalo. Si autebene quid
mecedis  quac omnia abeo ideo facta sunthumili
atq patientes : ut nos humilitatis ac patientiae
haberemus exemplũ : Docuit enĩ sacerdotes ueros
legitime et plenchonorari: dũ circa falsos sacerdo¬

Expanded text:
Et iterum: Honora Deum ex tota anima tua, et honoriEt iterum: Honora Deum ex tota anima tua, et honorifica sacerdotes ejus . Quorum praeceptorum memor do, respondit et dficibus et sacerdotibus, quamvis illi nec timorem Dei nec agnitionem Christi servassent. Nam, cum leprosum emundasset, dixit illi: Vade, et monstra te sacerdoti, et offer donum . Humilitate ea qua nos quoque esse humiles docuit, sacerdotem adhuc appellabat quem sciebat esse sacrilegum. Item sub ictu passionis cum alapam accepisset, et ei diceretur, Sic respondes pontifici, nihil ille contumeliose locutus est in personam pontificis, sed magis innocentiam suam tuitus est dicens: Si male locutus sum, exprobra de malo. Si autem bene, quid me caedis ? Quae omnia ab eo ideo facta sunt humiliter atque patienter ut nos humilitatis ac patientiae haberemus exemplum. Docuit enim sacerdotes veros legitime et plene honorari, dum circa falsos sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
uindicandos sacerdo tessuos: cũ ad uersus aaron
sacerdotem tres deministris chore. dathan. et abi¬
ron ausi sunt supbisse. et ceruicẽsuã extollere.
& sacerdoti p̃posito sead aequare. hia tuterrae
absosti ac deuorati. poenas statim sacrilegae au
eis comites adaudaciã fuerunt. prorũ pente
ad nõigne consũpti sunt : ut probarent᷑ sacerdo¬
tes dĩ ab eo quisacerdotes facit uindicari: In libro
quoq regnorũ cũ samuel sacerdos aiudaeorũ
populo. obsenectutẽ sicuttu modo contẽ ner&:
exclamauit iratus dñs et dixit : Nontespreue¬
runt : sed mes preuerunt : etͣhoc ulciscer&: exci¬
tauit eis saul regem quieos iniuriis grauib. adf¬
fliger& : et ꝑom̃s contumelias & poenas sup¬
bũ populũ calcar& etpremer& : ut conteptꝰ
sacerdos desuꝑbo populo ultionediuina uindicar&
quaesit sacerdotalis auctoritas & porestas dicens:
Extota animatuati medm̃ : & sacerdotes eiꝰ scĩfica:

Expanded text:
vindicandos sacerdotes suos, cum adversus Aaron vindicandos sacerdotes suos, cum adversus Aaron sacerdotem tres de ministris, Chore et Dathan et Abiron, ausi sunt superbisse et cervicem suam extollere et sacerdoti praeposito se adaequare, hiatu terrae absorpti ac devorati, poeeis comites ad audaciam fuerunt prorumpente a Domino igne consumpti sunt, ut probaretur sacerdotes Dei ab eo qui sacerdotes facit uindicari. in libro quoque regnorum cum Samuel sacerdos a Iudaeorum populo ob senectutem, sicut tu modo, contemneretur, exclamauit iratus Dominus et dixit: non te spreuerunt, sed me spreuerunt. et ut hoc ulcisceretur, excitauit eis Saul regem, qui eos iniuriis grauibus adfligeret et per omnes contumelias et paenas superbum populum calcaret et premeret, ut contemptus saquae sit sacerdotalis auctoritas et potestas, dicens: Ex tota anima tua time Deum, et sacerdotes ejus sanctifica.
Abbreviated transcription (Latin):
UPRIANUS ROGATIANO FRATRISAL
Crauiter & dolent̃ cõmotisumus ego & col¬
legȩ mei qui praesentes aderant fraterlim̃electis
litteristuis: quib: dedia conotuo conquestuses
quod inmemorsacerdotalis locitui. et officiitu
acministerii sui oblitus. contumeliis etiniuriis
suis te ex a cerba uerit : Et tu quidẽ honorifice
circanos & prosolitatua humilitate fecisti: ut
malles de eo nob conquericũ ꝑepiscopatus iuigo¬
re & cathe drae auctoritate haberes potestatẽ.
quaposses deillo statim uindicari cestus qđ col¬
legaetui omnes gratũ haberemus qđ cũq circa¬
contradia conumtuũ contumeliosũ sacerdo¬
tali potestate fecisses: Habenscirca cius modi
homines praecepta diuina: cũ dñs ds̃ in deutero¬
nomio dicat. Et homoquicũq fecerit in suꝑbia.
ut non ex audiat facerdotẽ aut iudicẽqui cũq
fuerit indieb illis mori& homoille: et omnis
populus cũ audierit timebit: & nonagent impie
sũmamaiestate eius ꝓcessisse adhonorandos ac

Expanded text:
prianus Rogatiano fratri salutem. Graviter et dolenter commoti sumus ego et collegae mei qui praesentes aderant, frater charissime, lectis litteris tuis, quibus de diacono tuo conquestus es quod, immemor sacerdotalis loci tui et officii, ac ministerii sui oblitus, contumeliis et injuriis suis te exacerbaverit. Et tu quidem honorifice circa nos et pro solita tua humilitate fecisti, ut malles de eo nobis conqueri, cum, pro episcopatus vigore et cathedrae auctoritate, haberes potestatem qua posses de illo statim vindicari, certus quod collegae tui omnes gratum haberemus quodcumque circa diaconum tuum contumeliosum sacerdotali potestate fecisses, habens circa hujusmodi homines praecepta divina, cum Dominus Deus in Deutero dicens: Et homo quicumque fecerit in superbia, ut non exaudiat sacerdotem aut judicem quicumque fuerit in diebus illis, morietur homo ille; et omnis populus cum audierit, timebit; et non agent impie summa majestate ejus processisse ad honorandos ac
Abbreviated transcription (Latin):
opiam consilii& sermonis adiracundiã facile
uestunt᷑. ut denullo alio magis quã detedicat
scriptura diuina: Homo animosus parat lites.
& uir iracundus ex aggerat peccata. Lites
enĩ & dissensiones quantas parasti ꝑ eccłas toti¬
usmundi: Peccatũ uero quã magnũ tibi ex¬
aggerasti. quandote a tot gregib excidistt̃ enĩ
uere schis maticus quise a cõmunione ecclesi¬
asticac unitatis a postatam fecerit. dũ enĩ putas
omnes atcabstineri posse : solũ te abomnib: absti¬
nuisti. Necte in formare adregulã ueritatis & pacis
uel apłi praecepta potueruntꝰ monentis & dicentis:
Obsecro ergo uos ego uinctus indõ digne ambula¬
re uocatione quauocatiestis cũ omnihumilitate
sensus &lenitate. Cũ patientia sustinentes in uice
indilectione satisagentes seruare unitatẽ sp̃s in

Expanded text:
opiam consilii et sermonis ad iracundiam facile opiam consilii et sermonis ad iracundiam facile uertuntur, ut de nullo alio magis quam de te dicat scriptura diuina: homo animosus parat lites, et uir iracundus exaggerrat peccata. lites enim et dissensiones quantas parasti per ecclesias totius mundi? peccatum uero quam magnum tibi exaggerasti, quando te a tot gregibus scidisti? exciduere schismaticus qui se a communione ecclesiasticae unitatis apostatam fecerit. dum enim putas omnes a te abstineri posse, solum te ab omnibus abstinuisti. nec te informare ad regulam ueritatis et pacis uel apostoli praecepta potuerunt monentis et dicentis: obsecro ergo uos ego uinctus in Domino digne ambulare uocatione qua uocati estis, cum omni humilitate sensus et lenitate, cum patientia sustinentes inuicem in dilec
Abbreviated transcription (Latin):
indemulti cognito errore suo ad teueniant
ut ecđa euerulum̃ accipiant tuuenientiũ er¬
rores adiuuas. & obscuratolumine ecclesi asti¬
cae ueritatis. tenebras her&ucaemoctis accumu¬
las : Cũq scilli inpeccatis ẽe & nihilgratiae
haberese acpropterea adeccłam uenire fateaNt᷑.
tueis remissionẽ peccatorũ subtrahis quae inbap¬
tis modat᷑ Dũ dicis eos iambaptizatos & extra
ecłam eccłaegratiã consecutos. Nec intellegis
animaseorũ demanutua ex quiri cũiudicu
dies uenerit : qui sitientib ecclae potũ negasti
et uolentib uiuere causa mostis fuisti. & insup
indignaris : Uidequa inperitiã ut rep̃hende¬
re audeas eos qui contra mendaciũ ꝑueritate
uitunt᷑ : Qui senĩ iniustius indignari contra
alterũ debuit. ut rũ ne qui hostesdĩ ad serit¬
ANuero qui ad uersus hostes dĩ adserit ꝓeccłae
ueritate consentit. nisiqđ inperitos &iã ani¬
mosos atq: iracundos eẽ manifestũ est: dũ ꝑ in¬

Expanded text:
inde multi, cognito errore suo, ad te veniant inde multi, cognito errore suo, ad te veniant ut Ecclesiae verum lumen accipiant, tu venientium errores adjuvas, et, obscurato lumine ecclesiasticae veritatis, tenebras haereticae noctis accumulas. Cumque se illi in peccatis esse et nihil gratiae habere se, ac propterea ad Ecclesiam venire fateantur, tu eis remissionem peccatorum subtrahis, quae in baptismo datur, dum dicis eos jam baptizatos et extra Ecclesiam Ecclesiae gratiam consecutos. Nec intelligis animas eorum de manu tua exquiri cum judicii dies venerit, qui sitientibus Ecclesiae potum negasti, et volentibus vivere causa mortis fuisti. Et insuper indignaris. XXIV. Vide qua imperitia reprehendere audeas eos qui contra mendacium pro veritate nituntur. Quis enim justius indignari contra alterum debuit? utruan uero qui aduersus hostes Dei pro ecclesiae ueritate consistit? nisi quod inperitos etiam animosos atque iracundos esse manifestum est, dum per in
Abbreviated transcription (Latin):
onis coactus suc cubuit. et illũquis acrilega uolun¬
tate audax contra eccłam rebellat uel in patrem
et dm̃ xp̃i et totius mundi conditorẽ impia uoce
blasphemat : Et non pud& stephanũ hoc adse¬
rere. ut ꝑeos quicũ ipsi in omnib peccatissint
constituti: dicat posse remissionẽ peccatorum
dari. quasi possit eẽ indomomostis lauacrũ
salutis Vbiergo erit qđ scriptũ est: ab aqua ali¬
ena abstin&e. & a fonte alieno nebiberis: Sire¬
licto ecclaefonte signato alienã a quã protua
suscipis & profanis fontib eccłam polluis quã¬
do enibaptismo her&icorũ cõmunicas. quid
aliud quã deuoragine &caeno illorũ inibis. et
ipseeccłae scĩ ficatione purgatus. alienarũ sor¬
diũ contactib inquinaris: Nec metui siudiciũ
dĩ hereticis testimoniũ contraeccłam ꝑhibens
cũ scriptũ sit: Falsus testis nonerit inpunitus :
Quinimmo tu hereticis omnib: peior es. Nãcũ

Expanded text:
onis coactus succubuit, et illum qui sacrilega volunonis coactus succubuit, et illum qui sacrilega voluntate audax contra Ecclesiam rebellat, vel in Patrem et Deum Christi et totius mundi conditorem impia voce blasphemat. Et non pudet Stephanum hoc asserere, ut per eos qui, cum ipsi in omnibus peccatis sint constituti, dicat posse remissionem peccatorum dari, quasi possit esse in domo mortis lavacrum salutis! XXIII. Ubi ergo erit quod scriptum est: Ab aqua aliena abstine te et a fonte alieno ne biberis , si relicto Ecclesiae fonte signato, alienam aquam pro tua suscipis et profanis fontibus Ecclesiam polluis? Quando enim baptismo haereticorum communicas, quid aliud quam de voragine et coeno illorum bibis, et ipse Ecclesiae sanctificatione purgatus, alienarum sordium contactibus inquinaris? Nec metuis judicium Dei haereticis testimonium contra Ecclesiam perhibens, cum scriptum sit: Falsus testis non erit impunitus . Quin immo, tu haereticis omnibus pejor es: nam, cum
Abbreviated transcription (Latin):
alienã praesũptionẽ in pristino errore manentes
sinegratiae consũ matione moriant᷑ : Ceterum
quale delictũ est uel illorũ qui admitunt᷑. uel
eorũ qui admittunt. ut non ablutis pecđae laua¬
crũ sordib: nec peccatis expositis usurpata teme¬
re cõmunicatione contingant corpus & sangui¬
nẽ dñi cũ scriptũ sit: Quicũq ederit panẽ aut
biberit calicemdnĩ indigne . reuserit corporis &¬
sanguinis dnĩ: Nosetiãillos quos hi quiprius
in eccłacatholica epĩ fuerant. & postmodũ sibi
potestatẽ sibi clericae ordinationis ad sum̃ tes
baptitauerant: prononbaptizatis habendo iu¬
dicauimus. Et hocapud nos obseruat᷑ : ut quicũ¬
q: ab illis tinctiad nos ueniunt tãquã alieni &
nihil consecuti unico & uero eccłaecatholicae
baptismo apudnos baptirent᷑: & lauacriuita¬
lis regenerationẽ consequant᷑ : Et tam̃ multũ
int̃ est int̃ cũ qui inurtus & pecessitateꝑ secuti¬

Expanded text:
alienam praesumptionem, in pristino errore manentes, alienam praesumptionem, in pristino errore manentes, sine gratiae consummatione moriantur. Caeterum quale delictum est, vel illorum qui admittunt, vel eorum qui admittuntur, ut non ablutis per Ecclesiae lavacrum sordibus, nec peccatis expositis, usurpata temere communicatione contingant corpus et sanguinem Domini, cum scriptum sit: Quicumque ederit panem aut biberit calicem Domini indigne, reuss Domini . XXII. Nos etiam illos quos hi qui prius in Ecclesia catholica episcopi fuerant, et postmodum sibi potestatem clericae ordinationis assumentes baptizaverunt, pro non baptizatis habendos judicavimus. Et hoc apud nos observatur, ut quicumque ab illis tincti ad nos veniunt, tamquam alieni et nihil consecuti, unico et vero Ecclesiae catholicae Baptismo apud nos baptizentur et lavacri vitalis regenerationem consequantur. Et tamen multum interest inter eum qui invitus et necessitate persecuti
Abbreviated transcription (Latin):
nunt &aiunt apłmdixisse. siue poccasionem
siueꝑ ueritatem xp̃s adnuntiat᷑. Vt responde¬
in epłasua qua hoc dixit. Neq herducorũ neque
baptis mieorũ mentionẽ fecisse : sed locutũ esse
defratrib tantũ siue ꝑfidem secũloquentibus
siue infide sincera ꝑseuerantib : Ne coposteat hoc
longo tractatu excutere sed ipsã satissit epistolã
legere & quidapłs dixerit deipso a płorecognos¬
cere : Quidergo inquiunt fidi dehis qui abhere¬
ticis uenientes sineecd ae baptismo ad missi sun
sidesaeculo excesserunt in eorũ numero quia¬
pudnos cahecitatiquidẽ sunt : sed priusquã
baptizarent᷑ obierunt habent᷑: Non modo dict¬
dicunt emolum̃tũ ueritatis & fidei adquã relicto
errore ꝑuenerant. etsi confũ mationẽ gratiae con¬
secuti non sunt moste praeuenti : quia ut ẽadhuc
insacculo ꝑmanent. baptizent᷑ eclaebaptismo.
ut remissionẽ peccatorũ consequi possint. Nep

Expanded text:
nunt et aiunt apostolum dixisse siue per occasionem, nunt et aiunt apostolum dixisse siue per occasionem, siue per ueritatem Christus adnuntiatur, ut respondelum in epistola sua qua hoc dixit neque haereticorum neque baptismi eorum mentionem fecisse, sed locutum esse de fratribus tantum siue perfide secum loquentibus siue in fide sincera perseuerantibus, nec oporteat hoc longo tractatu excutere, sed ipsam satis sit epistolam legere et quid apostolus dixerit de ipso apostolo recognoscere. Quid ergo, inquiunt, fiet de his qui ab haereticis uenientes sine ecclesiae baptismo admissi sunt? si de saeculo excesserunt, in eorum numero qui apud nos catechizati quidem sunt, sed prius quam baptizarentur obierunt habentur, non modicdicunt emolumentum veritatis et fidei, ad quam, relicto errore, pervenerant, etsi consummationem gratiae consecuti non sunt, morte praeventi. Qui autem adhuc in saeculo permanent baptizentur Ecclesiae Baptismo, ut remissionem peccatorum consequi possint, ne, per
Abbreviated transcription (Latin):
aut quipspectaluce tenebras nonderelinquat:
nisisi& iudaeos xp̃oaduentante. idest ueri¬
tate adiuuat in aliquo antiquissima consue¬
tudo. qđ relicta nouaueritatis uia. inu&usta¬
teꝑ manseriNt : Quod quidem ad uersus stepha¬
nũ uosdicere a fripotestis cognita ueritate
errorẽ uos consu&udinis reliquisse. C&erũ nos
ueritati & consu&udinẽ iungimus . & consu&u¬
diniromanorũ consu&udinem. sed ueritatis
nos aliquando coepisse cũ semꝑ istic obserua¬
tũ sit : ut non nisi unã dĩ ecđam nossemus
& scmbaptisma non nisi scãe eccłae conputare¬
mus : Plane quõ quidã deeorũ baptismodubi¬
tabaNsꝰ qui & si non uos proph&as recipiunt : eosdẽ
tamen patrẽ & filium nosse nobiscũ uidentur :
Plurimisimul conuenientes iconiodiligentis¬
sime tractauimus. & confirmauimꝰ repudiandũ
esse omne omninobaptisma qđ sit extraeccłam
constitutũ : Ad illud autem qđ proher&icis po¬

Expanded text:
aut qui perspecta luce tenebras non derelinquat ? aut qui perspecta luce tenebras non derelinquat ? nisi si et Iudaeos Christo aduentante id est ueritate adiuuat in aliquo antiquissima consuetudo, quod relicta nona ueritatis uia in uetustate permanserint. quod quidem aduersus Stephanum uos dicere Afri potestis cognita ueritate errorem nos consuetudinis reliquisse. ceterum. nos ueritati et consuetudinem iungimus et consuetudini Romanorum consuetudinem sed ueritatis nos aliquando coepisse, cum semper sic istic obseruatum sit ut non nisi unam Dei ecclesiam nossemus et sanctum baptisma non nisi sanctae ecclesiae conputaremus. plane quoniam quidam de eorum baptismo dubitabant qui etsi nouos prophetas recipiunt eosdem tamen patrem et filium nosse nobiscum uidentur, plurimi simul conuenientes in Iconio diligentissime tractauimus et confirmauimus repudiandum esse omne omnino baptisma quod sit extra ecclesiam constitutum. Ad illud autem quod pro haereticis po