comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ter inimico suo corpori bellum ingerunt.
in quo fallit eos qd legunt. caro concupiscit
hoc ꝓpter indomitã carnalẽ consuetudinẽ.
aduersus quã sꝑc concupiscit. non ut inte¬
rimat corpus. s ut concupiscentia eius id ẽ
consuetudine mala edomita faciat sꝑui sub¬
iugatũ. qđ naturalis ordo desiderat: Quia
enĩ hoc erit post resurrectionẽ. ut corpus
omnimodo cum quiete summa sꝑui subditũ
inmortaliter uigeat. hoc etiã in hac uita me¬
ditatũ ẽ. ut consuetudo carnalis mutetur
in melius. nec in ordinatis motibus resistat
sꝑui: Quod donec fiat. caro concupiscit ad¬
uersus sꝑm. et sꝑc aduersus carnẽ. non ꝑo
dium resistente sꝑu. s ꝑ principatũ. quia¬
qł magis diligit uult subditũ eẽ. meliori.
nec ꝑodium resistente carne. s ꝑ consue-¬
tudinis iunculũ qđ aparentũ etiam ꝓpa.¬
gine inueteratum naturȩ lege in oleuit: Id
circo agit sꝑe inlomanda carne. ut soluat

Expanded text:
ter inimico suo corpori bellum ingerunt. ter inimico suo corpori bellum ingerunt. In quo fallit eos quod legunt: Caro concupiscit hoc propter indomitam carnalem consuetudinem, adversus quam spiritus concupiscit, non ut interimat corpus, sed ut concupiscentia ejus, id est consuetudine mala edomita, faciat spiritui subjugatum, quod naturalis ordo desiderat; quia enim hoc erit post resurrectionem, ut corpus omnimodo cum quiete summa spiritui subditum immortaliter vigeat, hoc etiam in hac vita meditandum est, ut consuetudo carnalis mutetur in melius, nec inordinatis motibus resistat spiritui. Quod donec fiat, caro concupiscit adet spiritus aduersus carnem, non per odium resistente spiritu, sed per principatum, quo magis quod diligit uult subditum esse meliori, nec per odium resistente carne, sed per consuetudinis uinculum, quod a parentum etiam pgine inueteratum naturae lege inoleuit. id ergo agit spiritus in domanda carne, ut soluat
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ suã odio habet. s nutrit in quit ac
fouet eam. sicut et aꝑc ȩccłiam. Uidete un¬
dem nulla cum aliqua secta questio fuit.
habuit et qđ non nulli dicunt male se eẽ
sine corpore. omnino falluntur: Non enĩ cor¬
pus suũ. s corruptiones eius et pondus o-¬
derunt: Non utiq nullũ corpus. s in cor.¬
ruptũ et celerrimũ corpus uolunt habere
S putant nullũ corpus eẽ. si tale fuerit. qͥ
tale aliquid eẽ. animã putant: Quod autẽ
continentia quadã et laboribus ꝑsequi
uidentur corpora sua. qui hoc recte facuits.
non id agunt ut non habeant corpus. s ut ha.¬
beant sub iugatũ et paratũ ad oꝑa necessaria
Libidines enĩ male utentes corpore id ẽ con¬
suetudines inclinationis animȩ adfrũendũ
inferioribus ꝑ ipsius corporis laboriosam qͣn¬
dam militiã extinguere affectant: Nam non
se interimunt. et curã suȩ ualitudinis gert̃:
Qui autẽ ꝑuersȩ id agunt. quasi naturali¬

Expanded text:
carnem suam odio habet, sed nutrit, inquit, ac fouet eam sicut et Christus ecclesiam. uidete, undem nulla cum aliqua secta quaestio fuit. habuit. Et quod nonnulli dicunt, malle se esse sine corpore, omnino falluntur. Non enim corpus suum, sed corruptiones ejus et pondus oderunt. Non itaque nullum corpus, sed incorruptum et celerrimum corpus volunt habere. Sed putant nullum corpus esse si tale fuerit, quia tale aliquid esse animam putant. Quod autem continentia quadam et laboribus persequi videntur corpora sua, qui hoc recte faciunt, non id agunt, ut non habeant corpus, sed ut habeant subjugatum et paratum ad opera necessaria. Libidines enim male utentes corpore, id est consuetudines inclinationis animae ad fruendum interioribus per ipsius corporis laboriosam quamdam malitiam exstinguere affectant. Nam non se interimunt, et curam suae valetudinis gerunt. Qui autem perverse id agunt, quasi naturali
Abbreviated transcription (Latin):
pia cogitatione frustrant᷑. cum ds reddat urb¬
unicuiq scđm oꝑa eius. sitq gła et honor. rome¬
et pax omni operanti bonum. s quia oꝑa
ex grã non ex operibus gr̃a. qm̃ fides quȩ
ꝑ dilectionẽ operatur. nichil operaret᷑ nisi
ipsa dilectio dei diffunderetur in cordibus
fides eẽt in nobis nisi unicuiq ds partiret᷑
mensurã fidei: Bonum ẽ gͦ homini ut cum
totis uiribus liberi arbitrii sui ueracit̾ di¬
cat. fortitudinem meã adte custodiã. quia
ille qui putauit sine ipsius ad iutorio se
posse custodire qđ dedit ꝓfectus in longui¬
qua et uiuens ꝓdige cuncta consumpsit.
et miseria durȩ seruitutis atritus. reuersus¬
q insemetipsum dixit Surgam et ibo ad pa¬
trem meum: Quã cogitationẽ bonã quando
haberet. nisi et ipsam illi in occulto pater mi¬
sericordissimus inspirasset: Quot intelligens
minister ille noui testamenti. non quia ido¬
nei sumus inquit cogitare aliquid quasi ex

Expanded text:
ione frustrantur, cum deus reddat unicuique secundum opera eius sitque gloria et honor et pax omni operanti bonum. sed quia opera ex gratia, non ex operibus gratia, quoniam fides, quae per dilectionem operatur, nihil operaretur, nisi ipsa dilectio dei diffunderetur in cordibus fides esset in nobis, nisi unicuique deus partiretur mensuram fidei. Bonum est igitur homini, ut cum totis uiribus liberi arbitrii sui ueraciter dicat: Fortitudinem meam ad te custodiam, quia ille, qui putauit sine ipsius adiutorio se posse custodire, quod dedit, profectus in longinqua et uiuens prodige cuncta consumpsit et miseria durae seruitutis adtritus reuersusque in semet ipsum dixit: Surgam et ibo ad patrem meum: quam cogitationem bonam quando haberet, nisi et ipsam illi in occulto pater misericordissimus inspirasset? quod intellegens minister ille noui testamenti: Non quia idonei sumus, inquit, cogitare aliquid quasi ex
Abbreviated transcription (Latin):
ad nuptias. ut coniugalis castitas firma¬
retur. et ostenderetur sacramentũ nuꝑ¬
tiarum. quia et illarũ nuptiarũ spon¬
sus ꝑsonam dñi figurabat. cui dictum
ẽ. seruasti uinũ bonũ usq ad huc Quia¬

Expanded text:
enit ad nuptias, ut conjugalis castitas firmaenit ad nuptias, ut conjugalis castitas firmaretur, et ostenderetur sacramentum nuptiarum: quia et illarum nuptiarum sponsus personam Domini figurabat, cui dictum est, Servasti vinum bonum usque adhuc.
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias. etiam hoc excepta mistica signi.¬
ficatione. confirmare uoluit qđ ipse fecit:
futuri enim erant de quibꝰ dixit apłs. ꝓhi¬
bentes nubere. et dicentes quod malũ eẽnt
nuptiȩ. et quod diabolus eas fecisset. cum
idem dñs dicat in ęuangłio. int̾rogatus
utrum licet homini dimittere uxorẽ suã
ex qualibet causa. non licere excepta
causa fornicationis: Inqua responsione
si meministis hoc ait Quod d̾s coniunx̃
homo non separet: E qui bene eruditi ft̃
in fide catholica nouerunt qđ ds fecerit
nuptias et sicut coniunctio adeo.ita di¬
uortium adiabolo sit: S ꝓpterea in cau¬
sa fornicationis licet uxorem dimittere
quia ipsa eẽ uxor prior noluit. quȩ fi¬
dem coniugalem marito non seruauit.
Nec ille quȩ uirginitatẽ deo uouent ꝙͣm¬
quã ampliorẽ gradum honoris et sc̃ita¬
tis in ȩccłla teneant. sine nuptiis sunt:
Nam et ipse ꝑtinent ad nuptias cũ tota
eccłia. in quibus nuptiis sponsus ẽ xꝑc

Expanded text:
nuptias, etiam excepta mystica significatione, confirmare voluit quod ipse fecit nuptias. Futuri enim erant, de quibus dixit Apostolus, prohibentes nubere , et dicentes quod malum essent nuptiae, et quod diabolus eas fecisset: cum idem Dominus dicat in Evangelio, interrogatus utrum liceat homini dimittere uxorem suam ex qualibet causa, non licere excepta causa fornicationis. In qua responsione, si meministis, hoc ait: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et qui bene eruditi sunt in fide catholica, noverunt quod Deus fecerit nuptias, et sicut conjunctio a Deo, ita diortium a diabolo sit. Sed propterea in causa fornicationis licet uxorem dimittere, quia ipsa esse uxor prior noluit, quae fidem conjugalem marito non servavit. Nec illae quae virginitatem Deo vovent, quanquam ampliorem gradum honoris et sanctitatis in Ecclesia teneant, sine nuptiis sunt: nam et ipsae pertinent ad nuptias cum tota Ecclesia, in quibus nuptiis sponsus est Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ie ullis meritis bonis.
immo cum multis meritis malis. dei gram
consecutũ. reddentem bona ꝓmalis. sua lam
um. ista utiq iam merita bona sua cominẽ¬
morat. ut post bona merita consequatur
coronã. qui post mala merita consecutꝰ
ticiȩ quã reddet michi dñs in illa die ius¬
tus uidex Cui redderet coronã iustus ui-¬
dex si non donasset gr̃am. misericors pat̾:
Q quomͦ eẽt ista corona iusticiȩ. nisi ꝑre¬
cessisset gr̃a. quȩ iustificat impium: Quo¬
modo ista debita redderetur. nisi prius il¬
la gratuita donaretur: Sinde considere¬

Expanded text:
e ullis meritis bonis, imo cum multis meritis malis Dei gratiam consecutum, reddentis bona pro malis qui sua jam us. Ita utique jam merita sua bona commemorat, ut post bona merita consequatur coronam, qui post mala merita consecutus titiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . Cui redderet coronam justus judex, si non donasset gratiam misericors pater? Et quomodo esset ista corona justitiae, nisi praecessisset gratia quae justificat impium? Quomodo ista debita redderetur, nisi prius illa gratuita donaretur? 15. Se
Abbreviated transcription (Latin):
quatur uctoria: E quis dat uictoriam.
nisi ille dequo dicit ipse: Grãs deo qͥ dat
alio loco. cum commemorasset testimoni-¬
um de psalmo. qm̃ ꝓpt̾ te mortificam᷑ to-¬
tadie. deputati sumus ut oues occisionis.
subiecit atq ait S in his omnibꝰ suꝑ un¬
cimus ꝑ eum qui dilexit nos: Non gͦ ꝑ nos
s ꝑ eum qui dilexit nos: Deinde dixit:
Cursum consummaui: S ille hoc dixit.
qui alio loco dicit: Igitur ñ uolentis neq
currentis s miserentis ẽ dei Quȩ senten¬
tia. nullomͦ pot̾ etiam sic conuertiut dica¬
tur: Non miserentis dei. s uolentis et cur-¬
rentis ẽ hominis: Quis quis enim hoc au-¬
sus fuerit dicere. aꝑte se ostendit apło
contradicere Postremo dixit fidẽ serua¬
ui: S ille hoc dixit. qui alibi ait: Miseri¬
cordiam consecutus sum ut fidelis eẽm

Expanded text:
quatur victoria? Et quis dat victoriam, quatur victoria? Et quis dat victoriam, nisi ille de qua dicit ipse, Gratias Deo qui dum Christum ? Et alio loco cum commemorasset testimonium de Psalmo, Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis; subjecit atque ait, Sed in his omnibus supervincimus per eum qui dilexit nos : non ergo per nos, sed per eum qui dilexit nos. Deinde dixit, Cursum consummavi: sed ille hoc dixit, qui alio loco dicit, Igitur non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei . Quae sententia nullo modo potest etiam sic converti ut dicatur, Non miserentis Dei, sed volentis et currentis est hominis: quisquis enim hoc ausus fuerit dicere, aperte se ostendit Apostolo contradicere. 17. Postremo dixit, Fidem servavi; sed ille hoc dixit, qui alibi ait, Misericordiam consecutus sum, ut fidelis essem .
Abbreviated transcription (Latin):
redditurũ udicẽ iustũ. et uideamꝰ utrũ
merita iysius tanquã ipsius. id ẽ ex ipso
ei comparata. an dona sint dei: Bonum
inquit certamen certaui. cursum consũ¬
maui. fidem seruaui: Primo bona ista oꝑa.
si non ea p̃cessissent cogitationes bonȩ nul¬
la eeñt: Attendite itaq quid de ipsis cogi¬
tationibus dicat: dit enim scribens ad co¬
rĩthios: Non quia idonei sumus cogitare
aliquid tanquã ex nobis metipsis s sufficien¬
tia nr̃a ex deo ẽ: Deinde singula inspiciamꝰ:
Bonum inquit certamen certaui: Quero qͣ
uirtute certauerit: Utrum quȩ illi ex se¬
metipso fuerit. an quȩ de suꝑ clata sit: S
absit ut tantus doctor. gentium ignoraue¬
rit legẽ dei. cuius uox ẽ. in deuteronomio.
ne dicas incorde tuo. fortitudo mea. et po¬
tentia manus meȩ. fecit mͥ uirtutẽ mag-¬
nã hanc S memoraberis dñi dei tui. quia
ipse tibi dat fortitudinẽ facere uirtutem
Quid autẽ ꝓdest bonũ certamen. nisi se¬

Expanded text:
redditurum judicem justum, et videamus utrum merita ipsius tanquam ipsius, id est, ex ipso illi comparata, an dona sint Dei. Bonum, inquit, certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi. Primo ista bona opera, si non ea praecessissent cogitationes bonae, nulla essent. Attendite itaque quid de ipsis cogitationibus dicat: ait enim scribens ad Corinthios, Non quia idonei sumus cogitare aliquid a nobis, tanquam ex nobismetipsis; sed sufficientia nostra ex Deo est . Deinde singula inspiciamus: Bonum, inquit, certamen certavi. Quaero qua virtute certaverit; utrum quae illi ex semetipso fuerit, an quae desuper data sit. Sed absit ut tantus doctor ignoraverit legem Dei, cujus vox est in Deuteronomio: Ne dicas in corde tuo, Fortitudo mea et potentia manus meae fecit mihi virtutem magnam hanc: sed memoraberis Domini Dei tui, quia ipse tibi dat fortitudinem facere virtutem . Quid autem prodest bonum certamen, nisi se
Abbreviated transcription (Latin):
agna ẽ miscłia tua. et de magna mise.¬
ricordia tua multȩ sunt miserationes tuȩ:
Attendis contemptores ut corrigas. atten¬
dis nescientes ut doceas. attendis confiten¬
tes ut ignoscas: fecit hoc quidã nesciens.¬
et quid ait̃: fecerat aliqua. et multa ma¬
la fecerat: Miscd̃iam inquit consecutus
sum. quia ignorans fecimin credulitate
Ista dauid non posset dicere. ignorans feci
mali eẽt contrectatio coniugis alienȩ.
aut quantũ mali eẽt. interfectio mariti
nescientis. et nec saltem irascentis: Conse¬
cuntur gͦ miscłiam dei qui ignorantes
fecerunt. et qui scientes consecunt᷑ miseri¬
cordiã. non qualemlibet miscłiam. s mag¬

Expanded text:
nt misericordiae; et de magna misericordia tua, multae sunt miserationes tuae. Attendis contemptores ut corrigas, attendis nescientes ut doceas, attendis confitentes ut ignoscas. Fecit hoc nesciens? Quidam fecerat aliqua, et multa mala fecerat; Misericordiam, inquit, consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Iste David non posset dicere, Ignorans feci. mali esset contrectatio conjugis alienae, et quantum malum esset interfectio mariti nescientis, et nec saltem irascentis. Consequuntur ergo misericordiam Domini qui ignorantes fecerunt; et qui scientes, consequuntur non qualemlibet misericordiam, sed mag
Abbreviated transcription (Latin):
In populo enim uideorũ. figuratus ẽ popu¬
lus xꝑianorũ: Ibi figura. hic ueritas: Ibi um¬
bra. hic corpus dicente apło Hȩc omnia in
figura contingebant illis: Uex apostoli est
Scripta sunt inquit ꝓpter nos. in quos finis
torum ueteris et noui Aduetus testamen¬
tum ꝑtinent. dilectores temporaliũ. dilec¬
tores scłi. ad nouum testamentum dilecto.¬
res uitȩ ȩt̾nȩ: Ideo illa ihrłm interra. um¬
bra erat cęlestis ihrłm matris omnium

Expanded text:
In populo enim Judaeorum figuratus est populus Christianorum. Ibi figura, hic veritas, ibi umbra, hic corpus, dicente Apostolo, Haec autem in figura contingebant illis. Vox est Apostoli: Scripta sunt, inquit, propter nos, intorum, Veteris et Novi. Ad Vetus Testamentum pertinent dilectores temporalium, dilectores saeculi: ad Novum Testamentum dilectores vitae aeternae. Ideo illa Jerusalem in terra, umbra erat coelestis Jerusalem matris omnium
Abbreviated transcription (Latin):
et in tribulationibꝰ głiat᷑ de ipsa patientia plu¬
rimũ gaudens. quia scđm multitudinem do-¬
lorum in corde eiꝰ. consolationes dei iocundant
cipimꝰ hoc omne corporeum generali nomine
quicquid ẽ suꝑ aquas et tr̾am. scđm aut̃ in si¬
militudine corporali quod spũ cernit᷑. sicut il¬
lud unde animalibꝰ plenꝰ in extasi petro discus
ille sũmissus ẽ. t̃cium uͦ qd̾ mente conspicit᷑.
tta secreta et remota. et omnino arrepta a sen¬
sibꝰ carnis atq mundata. ut ea quȩ in illo cȩlo
sunt et ipsam dei substantiam uerbumq dm̃
ꝑ qd̾ facta sunt omnia in caritate spc̃ scĩ. inef¬
fabilit̃ ualeat uidere et audire. non in congru¬
ent̃ arbitram et illuc eẽ apłm raptum. et ibi
fortassis eẽ paradysum omnibꝰ meliorem et si
dici potest paradysum paradysorum: Si enim
animȩ bonȩ leticia in rebꝰ bonis est in omni crea-¬
tura. quid ea leticia p̃stantiꝰ quȩ in uerbo dei:

Expanded text:
et in tribulationibus gloriatur de ipsa patientia pluet in tribulationibus gloriatur de ipsa patientia plurimum gaudens, quia secundum multitudinem dolorum in corde eius consolationes dei iucundant cipimus hoc omne corporeum generali nomine quidquid est super aquas et terram, secundum autem in similitudine corporali quod spiritu cernitur, sicut illud, unde animalibus plenus in extasi Petro discus ille submissus est, tertium uero quod mente conspicitur ita secreta et remota et omnino abrepta a sensibus carnis atque mundata, ut ea, quae in illo caelo sunt, et ipsam dei substantiam uerbumque deum, per quod facta sunt omnia, per caritatem spiritus sancti ineffabiliter ualeat uidere et audire : non incongruenter arbitramur et illuc esse apostolum raptum et ibi fortassis esse paradisum omnibus meliorem et, si dici oportet, paradisum paradisorum. si enim animae bonae laetitia in rebus bonis est in omni creatura, quid ea laetitia praestantius, quae in uerbo dei est,
Abbreviated transcription (Latin):
pretatur uisio pacis. et tamen quȩdam t̾rena
cuutas demonstratur et significat iherłm
matrem nr̃am ȩternam in celis. siue in his qͥ
spe salui facti sunt. et quod non uident spe-¬
rantes ꝑ pacientiam expectant. scđm quos
multi filii deserte magis quã eiꝰ quȩ habet
uirum. siue in ipsis angelis scĩs ꝑ ȩccłiam mul-¬
tiformis sapientie di: cum quibus post hanc
peregrinationẽ sine labore. et sine fine uiuen¬
dum ẽ. Si enim ꝓprie quidam nemorosus¬
locus. translato autem uerbo omnis etiam spi-¬
ritalis. quasi regio ubi animȩ bene ẽ merito
paralysus dicipotest. non solum t̾cium
cęlũ quicquid illud ẽ. quod ꝑfecto magnũ
sublimit̃q p̃clarum ẽ: uerũ etiam in ipso homi¬
ne leticia quȩdam bonȩ conscientiȩ paradysuᷤ
ẽ: Unde ȩccłia in scĩs temperanter et iuste et
piȩ uiuentibꝰ para dysus recte dicitur. pollenᷤᷤ
affiuentia gr̃arũ. castisq deliciis. qͣndoqͥdẽ

Expanded text:
pretatur "uisio pacis" et tamen terrena quaedam pretatur "uisio pacis" et tamen terrena quaedam ciuitas demonstratur, significat Hierusalem matrem nostram aeternam in caelis siue in his, qui spe salui facti sunt et quod non uident sperantes per patientiam expectant, secundum quos multi filii desertae magis quam eius, quae habet uirum, siue in ipsis angelis sanctis per ecclesiam multiformis sapientiae dei, cum quibus post hanc peregrinationem sine labore et sine fine uiuendum est. Si autem locus, translato autem verbo omnis etiam spiritualis quasi regio, ubi animae bene est, merito paradisus dici potest, non solummodo tertium caelum, quidquid illud est, quod profecto magnum sublimiterque praeclarum est, uerum etiam in ipso homine laetitia quaedam bonae conscientiae paradisus est. unde et ecclesia sanctis temperanter et iuste et pie uiuentibus paradisus recte dicitur, pollens adfluentia gratiarum castisque deliciis, quandoquidem
Abbreviated transcription (Latin):
grinamur mortali et corruptibili onere gra-¬
uati. quam du ꝑfidem ambulamꝰ non ꝑspe-¬
ciem et cum hic iuste uiuimus: Cur autem
non credamꝰ quod tanto apło doctori genti-
um rapto usq ad istam excellentissimam uisio¬
nem uoluerit ds demonstrare uitam. in qua
pꝰ hanc uitam uidendus ẽ in ęternum : Et cur
non dicatur iste paradysus excepto illo inqͦ
corporaliter uixit adam int̾ ligna nemoro-¬
sa atq fructuosa quandoquidem et ȩccłia q̃
nos congregat in caritatis sinum paradysus
dicta ẽ cum fructu pomorũ: S figurate hoc¬
dictum ẽ. tanquam illo paradyso ubi ꝓpriȩ
fuit adam. ȩccłia significata sit ꝑ formam fu¬
turi. quamꝗͣ diligentius considerantibꝰ for-¬
tassis occurrat illo paradiso corporali. in quo
adam corporalit̃ fuit. et istam uitam scoꝵ signi¬
ficatam. quȩ nunc agit᷑ in ȩccłia. et illam q̃
post hanc erit in ȩt̃num. sicut iherłm quȩ int̾-¬

Expanded text:
grinamur mortali et corruptibili onere gragrinamur mortali et corruptibili onere grauati, quamdiu per fidem ambulamus, non per speciem et cum hic iuste uiuimus. cur autem non credamus, quod tanto apostolo gentium doctori, rapto usque ad istam excellentissimam uisionem, uoluerit deus demonstrare uitam, in qua post hanc uitam uiuendum est in aeternum? et cur non dicatur iste paradisus excepto illo, in quo corporaliter uixit Adam inter ligna nemorosa atque fructuosa? quandoquidem et ecclesia, quae nos congregat in caritatis sinum, paradisus dicta est cum fructu pomorum. sed hoc figurate dictum est, tamquam illo paradiso, ubi proprie fuit Adam, ecclesia significata sit per formam futuri. quamquam diligentius considerantibus fortassis occurrat illo paradiso corporali, in quo Adam corporaliter fuit, et istam uitam sanctorum significatam, quae nunc agitur in ecclesia, et illam, quae post hanc erit in aeternum: sicut Hierusalem, quae inter
Abbreviated transcription (Latin):
a carnalibus sensibꝰ. ut merito nesciat sicut
apłs ait utrumin corꝑore an extra corpꝰ sit:
cum in illam rapitur et subuehitur uisionẽ
Quaꝓpter si hoc tercium uisioniᷤᷤ genꝰ quod
superius ẽ non solũ omi corporali quo ꝑ cor-¬
poris sensus corpora sentiunt᷑ uerum etiam
omni illo spiritali quo similitudines corpo¬
rum spũ non mente cernuntur. t̾cium cęlũ
appellauit apłs. in hoc uidet᷑ claritas dĩ cui
uidendȩ corda mundant᷑ unde dictũ ẽ. bea-¬
ti mundo corde quia ipsidm̃ uidebunt. ñ
ꝑ aliquam corporaliter uel spiritaliter figu¬
ratam significationem. tan quam ꝑspeculũ
in enigmate s facie ad faciem. quod de moyse
dictum ẽ. os ad os ꝑspeciem scilicet qua ds̃
quicquid ẽ. quantulũ cũq eũ mens q̃ non
ẽ quod ipse etiam abomĩ terrena labe mun-¬
data ab omi corꝑore. et similitudine corporiᷤᷤ
alienata. et abrepta capere potest. aquopere¬¬

Expanded text:
a carnalibus sensibus, ut merito nesciat, sicut a carnalibus sensibus, ut merito nesciat, sicut apostolus ait, utrum in corpore an extra corpus sit, cum in illam rapitur et subuehitur uisionem. Quapropter si hoc tertium uisionis genus, quod superius est non solum omni corporali, quo per corporis sensus corpora sentiuntur, uerum etiam omni illo spiritali, quo similitudines corporum spiritu, non mente cernuntur, tertium caelum appellauit apostolus, in hoc uidetur claritas dei, cui uidendae corda mundantur. unde dictum est: beati mundicordes, quia ipsi deum uidebunt, non per aliquam corporaliter uel spiritaliter figuratam significationem tamquam per speculum in aenigmate, sed facie ad faciem, quod de Moyse dictum est "os ad os", per speciem scilicet, qua deus est quidquid est, quantulumcumque eum mens, quae non est quod ipse, etiam ab omni terrena labe mandata, ab omni corpore et similitudine corporis alienata et abrepta capere potest: a quo pere
Abbreviated transcription (Latin):
sione illi dñs cognoscar. et in somnoloquar
illi non ita quomodo famulus meus moyse ᷤᷤ
in tota domomea fidelis ẽ: Os ad os loquar
ad illum in specie. et non in enigmata. et cla-¬
ritatem dñi uidit Neq enim hoc secundum
substantiã corporis quȩ carnis sensibus p̃sen-¬
tatur intelligendum ẽ: Ham utiq sic loq̃¬
batur ad moysen facie ad faciem contͣ inc̃tͣ.
quando tamen ei dixit ostende michi temet
ipsũ. et nc̃ etiam ad ipsos quos obiurgabat.
et quibus moysi meritum ita p̃ferebat. sic
loquebat᷑ ꝑ creaturam corporalem p̃sentatã
sensibus carniꝰ: Illo ergo modo in illa specie
ꝗͣ d̾s ẽ longe in effabilit̾ secretiꝰ. et p̃sentiꝰ lo¬
quitur locutione in effabili. uͥ eum nemo ui-¬
uens uidet uita ista. qua mortalit̾ uiuitur.
in istis sensibꝰ corporis.s nisi ab hac uita quis¬
ꝙ quoclammodo moriatur. siue omnino exi-¬
ens de corpore. siue ita auersus et alienatus

Expanded text:
sione illi dominus cognoscar et in somno loquar sione illi dominus cognoscar et in somno loquar illi! non ita, quomodo famulus meus Moyses in tota domo mea fidelis est; os ad os loquar ad illum in specie et non per aenigmata, et claritatem domini uidit. neque enim hoc secundum substantiam corporis, quae carnis sensibus praesentatur, intellegendum est; nam utique sic loquebatur ad Moysen faci-e ad faciem, contra in contra, quando tamen dixit ei: ostende mihi temet ipsum, et nunc etiam ad ipsos, quos obiurgabat et quibus Moysi meritum ita praeferebat, sic loquebatur per creaturam corporalem praesentatam sensibus carnis. illo ergo modo in illa specie, qua deus est, longe ineffabiliter secretius et praesentius loquitur locutione ineffabili, ubi eum nemo uiuens uidet uita ista, qua mortaliter uiuitur in istis sensibus corporis, sed nisi ab hac uita quisque quodammodo moriatur siue omnino exiens de corpore siue ita auersus et alienatus
Abbreviated transcription (Latin):
corporali creatura. quȩ mortalis carnis sen-¬
sibus presentaret᷑. neq in spu figuratis simi¬
litudinibꝰ corporũ. s ꝑ speciẽ suam quantũ
eam capere creatura rationalis. et intellectua¬
lis potest: seuocata ab omni corporis sensu. ab
omni significatiuo enigmate spc̃: Sic enim
scriptum ẽ Si ergo inueni gratiam in con-¬
spectu tuo. ostende mͥ temet ipsum manifes¬
te ut uud eam te. cũ paulo suꝑius legatur.
locutꝰ ẽ dñs ad moysen facie ad faciem. sicut
loquitur quis ad amicum suum Sentiebat
ergo quod uidebat. et quod non uidebat desi-¬
derabat: Nam et paulopost cum dixisset ei
ds inuenisti enim gr̃am in conspectu meo. &
sciote p̃ omnibꝰ. respondit ei: ostende michi
gloriam tuam: Hisi tam̃ concupitam et desi-¬
deratam dei claritatem moyses uidere me¬
russet. non in libro numerorum diceret ds
ad aa̾ror et mariam fr̃s eius: Audite uocẽ
uerborum meorum: Si fuerit ꝓpħa ur in ui-¬

Expanded text:
corporali creatura, quae mortalis carnis sencorporali creatura, quae mortalis carnis sensibus praesentetur: neque in spiritu figuratis similitudinibus corporum; sed per speciem suam, quantum eam capere creatura rationalis et intellectualis potest, sevocata ab omni corporis sensu, et ab omni significativo aenigmate spiritus. Sic enim scriptum est, Si ergo inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te; cum paulo superius legatur locutus Dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut quis loquitur ad amicum suum. Sentiebat ergo quid videbat, et quod non videbat desiderabat. Nam et paulo post, cum dixisset ei Deus, Invenisti enim gratiam in conspectu meo, et scio te prae omnibus; respondit ei, Ostende mihi gruunt. nisi tamen concupitam et desideratam dei claritatem Moyses uidere meruisset, non in libro Numerorum diceret deus ad Aaron et Mariam fratres eius: audite uerborum meorum: si fuerit propheta uester, in ui
Abbreviated transcription (Latin):
quod amas: Ibi enim beata uita in fonte
suo bibit᷑. unde aspergitur aliquid huic hu¬
manȩ uitȩ: ut in temptationibꝰ huiꝰ scłi tem¬
peranter. fortit̾. uiste. prud enterq uiuat᷑
ꝓpt̃ illud quippe adipiscendum ubi secura
quies erit. et in effabilis iusioueritatis labor
suscipitur. et continendi a uoluptate. et
sustinendi aduersitates. et subueniendi
in digentibꝰ. et resistendi decipientibus: Ibi
iudetur claritas dñi non per uisionem signi¬
ficantem. siue corporalem sicut uisa ẽ in
monte syna. siue spiritalem sic̃ uidit ysai-¬
as. uel iohannes in apocalipsi. s ꝑspeciem
non ꝑ enigmata. quantum eam capere hu-¬
mana mens pot̃. scđm assumentis dei gr̃ã.¬
ut os ados loquatur ei quem dignũ tali col¬
ẽ Concupiuerat namq sicut in exodo legi¬
mꝰ uidere deum: non utiq sicut uiderat
in monte. nec sicut uidebat in tabernacło.
s in ea substantia qua ds ẽ nulla assumpta

Expanded text:
quod amas. ibi enim beata uita in fonte quod amas. ibi enim beata uita in fonte suo bibitur, unde aspergitur aliquid huic humanae uitae, ut in temtationibus huius saeculi temperanter, fortiter, iuste prudenterque uiuatur. propter illud quippe adipiscendum, ubi secura quies erit et ineffabilis uisio ueritatis, labor suscipitur et continendi a uoluptate et sustinendi aduersitates et subueniendi indigentibus et resistendi decipientibus. ibi uidetur claritas domini non per uisionem significantem siue corporalem, sicut uisa est in monte Sina, siue spiritalem, sicut uidit Esaias uel Iohannes in Apocalypsi, sed per speciem non per aenigmata, quantum eam capere humana mens potest, secundum adsumentis dei graut os ad os loquatur ei quem dignum tali Deus colest . 55. Concupiverat enim, sicut in Exodo legimus, videre Deum; non utique sicut viderat in monte, nec sicut videbat in tabernaculo , sed in ea substantia qua Deus est, nulla assumpta
Abbreviated transcription (Latin):
latio est etiam si forte ignoret. ille cui hȩc
demonstrant᷑ utrum ẽ corꝑore ęxierit. an
adhuc sit in corꝑore. s sp̃u asensibus corpo¬
ris alienato ista uideat Potest enĩ sic arreꝑ¬
tus id ignorare: si ei et hoc non ostendatur:
Porro autem si quemad modum raptꝰ ẽ a sen-¬
sibꝰ corporis ut eẽt in istis similitudinibꝰ cor¬
porum quȩ sp̃u uident᷑. ita et ab ipsis rapia-¬
tur ut in illam quasi regionẽ intellectua¬
lium. uel intelligibilium subueatur. ibi
sine ulla corporis similitucdine perspicua
ueritas cernit᷑. nullis opinionum falsarum
nebulis obfuscatur Ibi uirtutes ammȩ ñ
st̃ operosȩ. ac laboriosȩ: Neq enĩ opere tẽpe.¬
rantiȩ libido frenatur. aut opere fortitu¬
dinis tollerant᷑ aduersa. aut opere i̾ticiȩ
iniqua puniuntur. aut opere prudentiȩ̨
mala deuitantur: Una ibi et tota uirtꝰ ẽ ama¬
re quod uideas: et summa felicitas habere

Expanded text:
latio est, etiamsi forte ignoret ille, cui haec latio est, etiamsi forte ignoret ille, cui haec demonstrantur, utrum e corpore exierit an adhuc sit in corpore, sed spiritu a sensibus corporis alienato ista uideat; potest enim sic raptus id ignorare, si ei et hoc non ostendatur. Porro autem, si quemadmodum raptus est a sensibus corporis, ut esset in istis similitudinibus corporum, quae spiritu uidentur, ita et ab ipsis rapiatur ut in illam quasi regionem intellectualium uel intellegibilium subuehatur, ubi sine ulla corporis similitudine perspicua ueritas cernitur, nullis opinionum falsarum nebulis offuscatur, ibi uirtutes animae non sunt operosae ac laboriosae; neque enim opere temperantiae libido frenatur aut opere fortitudinis tolerantur aduersa aut opere iustitiae iniqua puniuntur aut opere prudentiae mala deuitantur. una ibi et tota uirtus est amare quod uideas et summa felicitas habere
Abbreviated transcription (Latin):
admodum possunt. siue quȩ spũ uident᷑
gunt᷑ quȩ nec corpora st̃. nec similitudines
corporum. habent utiq ordinem suum: et ẽ
aliud alio precellentiꝰ: Prestantior ẽ enim ui¬
sio spiritalis quam corporalis: et rursus p̾stan¬
tior intellectualis Quaꝓpter cum rapitur¬
anima in ea uisa. quȩ sp̃u cernunt᷑ similia
corporalibꝰ. ita ut omnino a sensibꝰ corporis
auertatur amplius quam in somno solet.
s minus quam in morte. iã diuinȩ ad moni¬
tionis ẽ. et ad uitorii ut se ñ corpora. s uisa
corporũ similia spiritalit̾ nouerit tenere. si¬
cuti qui se in somnis uidere etiam anteꝗͣ
euigilent sciunt: Ibi si etiam uidentur fu-¬
tura. ita ut omnino futura noscantur. quoꝵ
imagines p̃sentes uident᷑. siue ipsa hominis
mente diuinitus aduita suie in aliquo int̃
ipsa uisa. quid significẽt exponente. sicut in
apocalipsi iohanni exponebat᷑ magnareue¬

Expanded text:
admodum possunt, siue quae spiritu uidentur admodum possunt, siue quae spiritu uidentur guntur, quae nec corpora sunt nec similitudines corporum, habent utique ordinem suum et est aliud alio praecellentius. praestantior est enim uisio spiritalis quam corporalis et rursus praestantior intellectualis quaanima in ea visa quae spiritu cernuntur similia corporalibus, ita ut omnino a sensibus corporis avertatur amplius quam in somno solet, sed minus quam in morte; jam divinae admonitionis est et adjutorii, ut se non corpora, sed visa corporum similia spiritualiter noverit cernere, sicuti quae se in somnis videre, etiam antequam evigilent, sciunt. Ibi si etiam videntur futura, ita ut omnino futura noscantur, quorum imagines praesentes videntur, sive ipsa hominis mente divinitus adjuta, sive aliquo inter ipsa visa quid significent exponente, sicut in Apocalypsi Iohanni exponebatur, magna reue
Abbreviated transcription (Latin):
q et huiꝰmodi rebꝰdiligenter consideratis satiᷤᷤ
apparet corporalem uisionem referri ad spirita-¬
lem. eamq spiritalem referri ad intellectualẽ¬
qͥa illud mentis atq intelligentiȩ lumen. quo
et ista inferiora diiudicant᷑. et ea cernunt᷑ quȩ
neq sunt corpora nec ullas gert̃ formas simi-¬
les corporũ. uelut ipsa mens et omnis animȩ
affectio bona. cui contͣria st̃ eiꝰ uicia quȩ recte
culpant᷑ atq dampnant᷑ in hominibꝰ Quo enĩ
alio modo ipse intellectꝰ. nͥ intelligendo con-¬
spicit᷑: Ita et caritas. gaudiũ .pax. longanimitaᷤᷤ.
bõnitas. benignitas. fides. mansuetudo. conti¬
nentia. et cęt̾a huiusmodi quibꝰ ꝓpinꝗͣtur do.
et ipse deus ex quo omnia. ꝑ quem omnia.
in quo omnia: Quamquam itaq in eade
anima fiant uisiones. siue que sentiuntur
per corpus. sicut hoc corporeum cęlũ et t̾ra
et quecumq in eis nota ẽe possunt quem¬

Expanded text:
que huius modi rebus diligenter consideratis satis que huius modi rebus diligenter consideratis satis adparet corporalem uisionem referri ad spiritalem eamque spiritalem referri ad intellectualequam illud mentis atque intellegentiae lumen, quo et ista inferiora diiudicantur et ea cernuntur, quae neque sunt corpora nec ullas gerunt formas similes corporum, uelut ipsa mens et omnis animae adfectio bona, cui contraria sunt eius uitia, quae recte culpantur atque damnantur in hominibus. quo enim alio modo ipse intellectus nisi intellegendo conspicitur? ita et caritas, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia et cetera huius modi, quibus propinquatur deo, et ipse deus, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. Quamquam itaque in eadem anima fiant uisiones, siue quae sentiuntur per corpus, sicut hoc corporeum caelum et terra et quaecumque in eis nota esse possunt, quem
Abbreviated transcription (Latin):
neminem communẽ aut ĩmundũ hominẽ
dicere: Cũ ergo illum discũ uideret aliena¬
tus a corporis sensibus. et illas uoces macta &
manduca. et quȩ ds mundauit tune comu¬
nia dixeris. in spũ audiebat. redditꝰ autem
corporis sensibus id ipsum quod uisũ atq au-¬
ditum memoria tenuerat: in eodem spu cogi-¬
tando cernebat. ꝗͦ omĩa ñ corporalia. s corpora¬
liũ imagineᷤᷤ erant. siue cum pͥmũ in ipsa alie-¬
natione uisȩ sunt. sue cum postea recordatȩ
atq cogitate: Cũ uͦ disceptabatur et require¬
batur. ut illa signa intelligerent᷑ mentis erat
actio conantis. s deerat effectus. donec anñtia-¬
ti sunt qͥuenerant acornelio Hac gͦ etiam corpo-¬
rali accedente uisione. cum et sp̃c sẽs rursus in
sp̃u eiꝰ diceret. uade cũ eis. uͥ et illud signũ osten¬
derat et imp̃sserat uoces ad uita diuinitꝰ mens
intellex̃ quid illis signis omnibꝰ ageret᷑ His ita¬

Expanded text:
neminem communem aut inmundum dicere neminem communem aut inmundum dicere hominem. cum ergo illum discum uideret alienatus a corporis sensibus, et illas uoces „macta et manduca" et "quae deus mundauit, tu communia ne dixeris in spiritu audiebat. redditus autem corporis sensibus id ipsum, quod uisum atque auditum memoria tenuerat, in eodem spiritu cogitando cernebat. quae omnia non corporalia, sed corporalium imagines erant, siue cum primum in ipsa alienatione uisae sunt siue cum postea recordatae atque cogitatae. cum uero disceptabatur et requirebatur, ut illa signa intellegerentur, mentis erat actio conantis, sed deerat effectus, donec nuntiati sunt qui uenerunt a Cornelio; hac uero corporali etiam accedente uisione, cum et spiritus sanctus rursus in spiritu ei diceret: uade cum eis, ubi et illud signum ostenderat et inpresserat uoces, adiuta diuinitus mens intellexit, quid illis signis omnibus ageretur. his at
Abbreviated transcription (Latin):
non comperto daniel accessit. et sp̃u ꝓphetico
mente illustta. ꝑtͦbato regi qͥd illo signo por¬
tenderet᷑ aperuit. ipse potiꝰ ꝓpħa ꝑ hoc genus
uisionis quod mentis est ꝓprium. quam ille
qui et signum factum corporaliter uiderat:⁊
transacti eiꝰ imaginem in spũ cogitando cerne¬
bat: nec aliquid intellectu poterat. nͥ nosse sig¬
num eẽ. et quid significaret inquirere. Uidit
petrus in alienatione mentis uas quatuor lineiᷤ
alligatum summiti de cęlo. plenum uariis ani-¬
malibꝰ. cum audiuit et uocem macta et man¬
duca Qui cum redditus sensibus de uisu dis¬
ceptaret. ecce quos corneliꝰ miserat non cia¬
uit eos sp̃c dicens: Ecce uiri querunt te sed
surge descende: et uade cum illis quia ego
misi eos: Qui cum uenisset ad cornelium qͥd
in illa uisione intellexerit ubi audierat. q̃
deus mundauit tune commune dixeris.
ipse indicauit dicens: S michi deus ostendit.

Expanded text:
non comperto Daniel accessit, et spiritu prophetico non comperto Daniel accessit, et spiritu prophetico mente illustrata, perturbato regi quid illo signo portenderetur aperuit ; ipse potius propheta per hoc genus visionis, quod mentis est proprium, quam ille qui et signum corporaltransacti eius imaginem in spiritu cogitando cernebat nec aliquid intellectu poterat nisi nosse signum esse et, quid significaret, inquirere. Uidit Petrus in alienatione mentis uas quattuor lineis alligatum submitti de caelo, plenum uariis animalibus, cum audiuit et uocem: macta et manduca. qui cum redditus sensibus de uisu disceptaret, ecce quos Cornelius miserat nuntiauit ei spiritus dicens: ecce, uiri quaerunt te; sed surge, descende et uade cum illis, quia ego misi eos. qui cum uenisset ad Cornelium, quid in illa uisione intellexerit, ubi audierat: quae deus mundauit, tu ne communia dixeris, ipse indicauit dicens: et mihi deus ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uale quicqͥd enim corpus non ẽ. et tamen ali¬
quid ẽ iam recte spẽ dicitur. et utiq non ẽ corpꝰ.
quamuis corpori similis sit imago absentis cor-¬
poris. nec ille ipse obtutus qͦ cernitur Terciũ
uero intellectuale ab ĩtellectu. Tria igitur ista¬
genera uisorum. corporale. sp̃uale. intellectua¬
le. singillatim consideranda sunt. ut ab inferio¬
ribꝰ ratio ad superiora conscendat Uidit rex¬
balt̾asar articulos manus scribentis in pariete.
continuoq ꝑ corporis sensum imago rei corpora-¬
liter factȩ sp̃ui eiꝰ imp̃ssa ẽ.atq ipso uiso facto
ac p̃terito. illa in cogita tione ꝑmansit: Uideba¬
tur in sp̃ũ. et non intelligebatur Nec tunc in¬
tellectum erat hoc signũ cum corporaliter fie¬
ret. atq ocłis corporalibꝰ appareret: Iam tam̃
signũ eẽ intelligebat᷑. id habens exm̃tis officio.
et quia requirebat᷑ quid significaret: etiam
ipsam inquisitionem utiq mens agebat Quo

Expanded text:
ale. Quidquid enim corpus non est, sed tamen aliquid est, jam recte spiritus dicitur. Et utique non est corpus, quamvis corpori similis sit, imago absentis corporis, nec ille ipse obtutus, quo cernitur. Tertium vero intellectuale ab intellectu genera uisorum, corporale, spiritale, intellectuale, singillatim consideranda sunt, ut ab inferioribus ratio ad superiora conscendat. Balthasar articulos manus scribentis in pariete, continuoque per corporis sensum imago rei corporaliter factae spiritui ejus impressa est, atque ipso viso facto ac praeterito, illa in cogitatione permansit: videbatur in spiritu, et nondum intelligebatur, nec tunc intellectum erat hoc signum, cum corporaliter fieret atque oculis corporalibus appareret; jam tamen signum esse intelligebatur, id habens ex mentis officio. Et quia requirebatur quid significaret, etiam ipsam inquisitionem utique mens agebat. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
duo genera uisorum. unum ꝑ corporis sensus.
alterum ꝑ sp̃m quoille imagines continent᷑:
Dilectio autem num qͥd alit̃ uidetur presens
inspecie qua ẽ. et aliter absens in aliqua imagi
ne sui simili: Non utiq s quantum mente cer¬
ni potest. ab alio magis. ab alio minus ipsa cer-¬
nitur Si autem aliquid corporalis imaginis
cogitatur. non ipsa cernitur: hȩc sunt tria ge¬

Expanded text:
duo genera visionum, unum per corporis sensus, duo genera visionum, unum per corporis sensus, alterum per spiritum, quo illae imagines continentur. Dilectio autem nunquid aliter videtur praesens in specie, qua est, et aliter absens in aliqua imne sui simili? non utique. sed quantum mente cerni potest, ab alio magis, ab alio minus ipsa cernitur; si autem aliquid corporalis imaginis cogitatur, non ipsa cernitur. Haec sunt tria ge
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ omnibꝰ: In hoc enĩ uidetur cęlum et t̃¬
ra et omnia ꝗ̃ in eis su̾nt conspicua oculis nr̃iͤ
Nec illud alterum quo absentia corporalia co-¬
gitant᷑. insinuare difficile ẽ: Ipsum quippe cȩ¬
lum et t̾ram et quȩ in eis uidere possumus.
etiam in eis constituti cogitamus. ubi nichil
uidentes ocłis corporis. animotam̃ corporales
imagines intuem᷑. seu ueras sicut ipsa corpora ui-¬
dimus. et memoria retinemꝰ seu fictas. sicut co-¬
gitatio formare potuerit Alit̃ enĩ cogitamus
carthaginem quã nouimꝰ alit̾ alexandriam
quam non nouimꝰ: Tercium uͦ illud qͦ dilectio
intellecta conspicit᷑ eas res continet quȩ non
habent imagines sui similes q̃ ñ sint qd pse
Nam arbor uel homo. uel sol. et quecumq a¬
lia corpora siue celestia. siue terrestria. et pre-
sentia uidentur in sus formis. et absentia cogi-¬
tantur imaginibꝰ animo impressis. et faciunt

Expanded text:
tum est omnibus; in hoc enim uidetur caelum et tetum est omnibus; in hoc enim uidetur caelum et terra et omnia, quae in eis conspicua sunt oculis nostris. nec illud alterum, quo absentia corpora corporalia cogitantur, insinuare difficile est; ipsum quippe caelum et terram et ea, quae in eis uidere possumus, etiam in tenebris constituti cogitamus, ubi nihil uidentes oculis corporis, animo tamen corporales imagines intuemur, seu ueras, sicut ipsa corpora uidimus et memoria retinemus, seu fictas, sicut cogitatio formare potuerit. aliter enim cogitamus Carthaginem, quam nouimus, aliter Alexandriam, quam non nouimus. tertium uero illud, quo dilectio intellecta conspicitur, eas res continet, quae non habent imagines sui similes, quae non sunt quod ipsae. nam homo uel arbor uel sol et quaecumque alia corpora, siue caelestia siue tersentia videntur in suis formis, et absentia cogitantur imaginibus animo impressis, et faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
quasi dormiens euigilaret. aut extasi alienat᷑
denuo rediret in sensus. s mortuus omĩno re¬
uuusceret: Pinde quod uidit raptꝰ in t̾cium
cęlum quod etiam se scire efirmat. ꝓpriȩ uidit
ñ imaginalit̾: S quia ipsa a corpore alienatio u.¬
trum omnino mortuũ corpꝰ reliquerit. anse¬
cundum modum quendam uiuentis corpo¬
ris ibi aĩa fuerit.s mens eiꝰ ad uidenda uel
audienda in effabilia illius uisionis arreptasit
hoc incertum erat ideo forsitan dix̃ siue in cor¬
pore. siue extͣ corpus nescio d̾s scit Quod autẽ
non imaginaliter s ꝓpriȩ uidet᷑. et non ꝑ cor-¬
pꝰ udet᷑. hoc ea uisione uidet᷑ quȩ om̃s cȩteras
curunt genera uisionũ: Unũ ꝑ oceulos quibꝰ
ipsȩ litterȩ uident᷑. alterum ꝑ sp̃m hominis
quo ꝓximꝰ et absens cogitatur. tercium ꝑ con¬
tuitum mentis. quo ipsa dilectio intellecta c̃spi-¬
citur: In his tͥbꝰ generibꝰ illud primũ manifes¬

Expanded text:
quasi dormiens euigilaret aut extasi alienatus quasi dormiens euigilaret aut extasi alienatus denuo rediret in sensus, sed mortuus omnino reuiuisceret. proinde, quod uidit raptus usque in tertium caelum — quod etiam se scire confirmat — proprie uidit, non imaginaliter. sed quia ipsa a corpore alienatio, utrum omnino mortuum corpus reliquerit an secundum modum quendam uiuentis corporis ibi anima fuerit, sed mens eius ad uidenda uel audienda ineffabilia illius uisionis abrepta sit, hoc incertum erat, ideo forsitan dixit: siue in corpore siue extra corpus nescio, deus scit. Quod autem non imaginaliter, sed proprie uidetur et non per corpus uidetur, hoc ea uisione uidetur, quae omnes ceteras unt genera visionum: unum per oculos, quibus ipsae litterae videntur, alterum per spiritum hominis, quo proximus et absens cogitatur, tertium per contuitum mentis, quo ipsa dilectio intellecta conspicitur. In his tribus generibus illud primum manifes
Abbreviated transcription (Latin):
raptꝰ ẽ in paradysum. et audiuit in effabilia
uerba.quȩ non licet homini loqͥ In his uerbis pͥ.¬
mũ queri solet qͥd dicat t̾̃cium cęlũ. deinde
utrum illic uoluerit intelligi paradysum.
an pꝰ ea quam raptꝰ ẽ in t̾ciũ cęlum raptũ se ẽẽ ⁊¬
in paradysum. ubicũq sit paradẏsus. non ut ħ
fuerit rapi intercium celũ. quod in paradysum.
s pͥus in t̾ciũ cęlũ. et pꝰ inde in paradẏsum cũ
at. utrum in rebus corporalibꝰ anforte in spi-¬
ut qm̃ m̃tiri non posset apłs. qui tanta cura
egit ut discerneret quid sciret. et qͥd nesci-¬
ret. hoc ipsũ eũ intelligamꝰ ignorasse utrum
quando raptꝰ in tercium cęlum ẽ in corpore
fuerit. quomodo ẽ anima in corpore cũ corpꝰ
uiuere dicitur. siue uigilantis. siue dormien¬
tis. siue in extasi a sensibus corꝑoris alienata.
an omnino de corpore exierit. ut mortuum
corpus iaceret. donec ꝑacta illa demonstratio¬
ne membris mortus anima redderet᷑. et non

Expanded text:
ilia uerba, quae non licet homini loqui. In his uerbis primum quaeri solet, quid dicat tertium caelum, deinde, utrum illic uoluerit intellegi paradisum, an, posteaquam raptus est in tertium caelum, raptum esse et in paradisum, ubicumque sit paradisus, non ut hoc fuerit rapi in tertium caelum, quod in paradisum, sed prius in tertium caelum et post inde in paradisum. at, utrum in rebus corporalibus, an forte in spiut, quoniam mentiri non posset apostolus, qui tanta cura egit, ut discerneret quid sciret et quid nesciret, hoc ipsum eum intellegamus ignorasse, utrum, quando in caelum tertium raptus est, in corpore fuerit, quomodo est anima in corpore, cum corpus uiuere dicitur, siue uigilantis siue dormientis siue in extasi a sensibus corporis alienata, an omnino de corpore exierit, ut mortuum corpus iaceret, donec peracta illa demonstratione membris mortuis anima redderetur et non
Abbreviated transcription (Latin):
liquid tibi. quod nec tenere hic poterat
nec aufferre: Non enĩ aliquid tibi dimi¬
sit. qđ ipsius eẽ posset Cessit ut succe¬
deres: Deus autẽ tiuis redemptor tuus.
castigator. tuus. pat̾ tuus. erudit te: ꝗͦ:
Ut accipias hereditatẽ. ubi non efferas
patrem. s hereditatẽ habeas ipsum patrẽ:
Ad hanc spem erudiris et murmuras: E
si quid triste acciderit fortasse blasphemas:
Quo ibis ab sꝑu eiꝰ: Ecce dimittit te et
ñ flagellat Deserat blasphemantẽ non
senties uidicantẽ: Nonne melius ẽ ut
flagellet te et recipiet te. quã parcat tͥ

Expanded text:
liquit tibi, quod nec tenere hic poterat, liquit tibi, quod nec tenere hic poterat, nec auferre. Non enim hic aliquid tibi dimisit quod ipsius esse possit: cessit, ut sic accederes. Deus autem tuus, redemptor tuus, domitor tuus, castigator tuus, pater tuus, erudit te. Quo? Ut accipias haereditatem, ubi non efferas patrem, sed haereditatem habeas ipsum patrem. Ad hanc spem erudiris, et murmuras? et si quid triste acciderit, fortasse blasphemas? Quo ibis a spiritu ejus? Ecce dimittit te, et non flagellat: deserit blasphemantem, non senties judicantem? Nonne melius est ut flagellet te, et recipiat te, quam parcat tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Ipse potus noster. d̾s nr̃. honor nr̃ ds
uaria quęris. ipse tibi unus omĩa erit: Ad
rabilis habetur: Ad hanc spem homo cloma¬
tur et contra istum utilem domitorem si
forte flagellũ ꝓferat murmurat᷑: Audistis
exhortantẽ apłm Si separetis uos adisci¬
plina. gͦ nothi et ñ estis filii Nothi sunt ad¬
ulteri. Quis enĩ ẽ filius. cui ñ det discipli¬
nam pat̾ eius: E carnis quidẽ nr̃ȩ inqͥt
patres habebamꝰ correctores et ferebamꝰ:
Non multomagis subiciem᷑ patri sp̃uum et
tuus. quia corripuit te. quia uerb erauit
te. quia flagellauit ꝑculit et cicidit te:
Nunquid p̃stare potuit ut uiueres in et̃¬
nũ: Quod non potuit pͣstare sibi. quando
p̃staret tibi: ꝓpt̾ pecuniã suã quantulam¬
cunq quam de usuris et labore collegit¬
erudiebat te flagellis: Nec ibi dimissus labor.
eius. te male uiuente disꝑderet᷑ E cici¬
dit filiũ timens ꝑire labores suos Qm̃ re¬

Expanded text:
ter: ipse potus noster, Deus noster; honor noster: ipse potus noster, Deus noster; honor nosvaria qnaeris, ipse tibi unus omnia erit. CAPrabilis habetur? Ad hanc spem homo domatur, et contra istum utilem domitorem, si forte flagellum proferat, murmuratur? Audistis exhortantem Apostolum: Si separetis vos a disciplina, ergo nothi, et non estis filii. Nothi sunt adulteri. Quis enim est filius, cui non det disciplinam pater ejus? Et carnis quidem nostrae, inquit, patres habebamus correptores, et reverebamur; non multo magis subjiciemur Patri spirituum, et tuus, quia corripuit te, quia verberavit te, quia flagellum protulit et cecidNunquid praestare potuit ut viveres in aeternum? Quod non potuit praestare sibi, quando praestaret tibi? Propter pecuniam suam quantulamcunqerudiebat te flagellis, ne tibi dimissus labor ejus te male vivente disperderetur. Et cecidit filium, timens perire labores suos: quoniam re