comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a quo & euangeliũ suũ ita t̾minat. qr
erant semper intẽplo laudantes & be¬
nedicentes dm̃. Quarco loco ponit aqͥlã
homo deinde pͣdicauit. & terribilẽuocẽ
emisit ut leo. & sic passus . ẽ. ut uitulus:
ac̃ post modũ ascendit ad celos ut aqͥla
Idõq in hoc ordine ordo seruatur historȩ

Expanded text:
a quo et Evangelium suum ita terminat: Quia erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum. Quarto loco ponit aquilamhomo, deinde praedicavit, et terribilem vocem emisit ut leo, et sic passus est ut vitulus, ac postmodum ascendit ad coelos ut aquila. Ideoque in hoc ordine ordo servatur historiae.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝓphecarũ antiquoꝵ uisionis suae tempora
clescribere ꝑreges &. Numerũ annorum
& mensium: & eciam dierũ. Unde & ie¬
Techiel dicit. In anno quinto trans migra¬
tionis ioachim: in mense quinto decima
die m̃sis factũ ad se ũbum dñi. Similit̃ da¬
aut menses: sed tantũ m̃tionẽ facit uniu
diei cũ dic̃. Eui inspũ. indie dorainica. Unde

Expanded text:
isionis suae tempora describere per reges, et numerum annorum, et mensium, et etiam dierum. Unde Ezechiel dicit: In anno quinto, transmigrationis Joachim, in mense quinto decima die mensis factum ad se verbum Domini. Similiter Daaut menses, sed tantum mentionem facit unius diei, cum dicit: Fui in spiritu in die Dominica, unde
Abbreviated transcription (Latin):
paganũ ad fidẽ xp̃i adducere : quã taliũ
quẽ lib& a suo tepore ad feruor ẽ sps̃ reuo¬
care: Quiadicis qđ diues sum: & cetera¬
Multi sunt qͥhõc dicunt Diuessũ inquit in fi¬
de : qr dñs dic̃ Quicrediderit & baptiłatꝰ
fuerie saluus erit: ET LOCUELETATUS
sũ qr & recte doceo.⁊ malis oꝑib. ñseruio.
Alius dic̃. Nullius egeo quia recte credens
ñ solũ mala ñ ꝑ p&rat. sed &iã hona que¬
lib& licet non ꝓpt̃ dm̃ facit: unde ad huc
subdit᷑. NESciS qr tues miser: dũ cemecipsũ
decipis. qr putas te saluari ꝑ fidem solũ modo
cũ scriptũ sit. fides si non habeat oꝑa mortua
ẽ. in semet ipsa MISERABILIS. qr Nec illud
intelligis qđ temetipsum deludis PAUPER
qr non habes oꝑa qͥbus diceris incelo: Neque
&iã rectã scientiã PVDUS: qr spoliatꝰ uir¬
tutibus Cecus qr nonhabes lum̃ scientiae
erũ qr dñs misericors ÷ giã tales ut ad feruo¬

Expanded text:
paganum ad fidem Christi adducere, quam talium paganum ad fidem Christi adducere, quam talium quemlibet a suo torpore ad fervorem spiritus revocare. Quia dicis quod dives sum. Multi sunt qui hoc dicunt, dives sum in fide, quia Dominus dicit: Qui crediderit et baptizatus fuerit salvus erit . Et locuplelatus sum. Quia et recte doceo, et malis operibus non servio. Alius dicit: Nullius egeo, quia recte credens non solum mala non perpetrat, sed etiam bona quaelibet, licet non propter Deum, facit; unde et adhuc subditur: nescis quia tu es miser, dum temetipsum decipis, quia putas te salvari per fidem solummodo cum scriptum sit: Fides si non habeat opera, mortua est in semetipsa . Et miserabilis. Quia nec illud intelligis quod semetipsum deludis; Pauper quia non habes opera quibus diteris in coelo, neque etiam rectam scientiam; Nudus, quia spoliatus es virtutibus; Caecus, quia non habes lumen scientiae. Verum quia Dominus misericors est, etiam tales ut ad fervo
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s eni peccauer̃. & egent gła dĩ. Lepidus Ex
calido sola fieri. & frigido: qr ⁊ alius exfrigo¬
re in fidelitatis coniĩsus ad ꝑfectũ iustio ae
feruoaẽ Ñ transit : & alius ab ipso iusticiȩ calore
qͦ pus feruebat. animũ actusq deflectto
Om̃s aut̃ sic̃ dictũ ÷ cognoscimꝰ: qr frigidũ uel
calidũ facile incorpꝰ trahicitur. Tepidũ cũ
magna Nausia ⁊ uomitu ab ipso &iã ore.
iua tanta scĩtas erat in illis: ut in eoꝵ cordib.
ds̃ habitar&: Et ꝑ eos loqueretur Ora gͦ
ł pagani ad eius fidem conũtunt᷑ ⁊ nume
roscoꝵ sociant᷑: De hõc esu p&ro dicitur
ccide & manduca. Cepidos aut̃ ñ cõũtunt
quia eoꝵ ũba despitiunt : dũ insua secu¬
ritate torp escunt Quos ex ortari desis¬
tunt & ueluti in fructuosã terrã deser̃.
quia admeliorẽ uitã Nequaquã posse refor¬
mari conspiciunt Facilius . ẽ. enĩ quẽ lib&

Expanded text:
Omnes enim peccaverunt et egent gratia Dei . Tepidus ex Omnes enim peccaverunt et egent gratia Dei . Tepidus ex calido solet fieri et frigido, quia et alius ex frigore infidelitatis conversus ad perfectum justitiae fervorem non transit, et alius ab ipso justitiae calore, quod prius fervebat, animum actusque deflectit. Omnes enim, ut dictum est cognoscimus quia frigidum vel calidum facile in corpus trajicitur, tepidum autem cum magna nausea et vomitu ab ipso etiam ore quia sanctitas tanta erat in illis, ut in eorum cordibus Deus habitaret, et per eos loqueretur. Ora ergvel pagani ad ejus fidem convertuntur, et numerum sociantur. De hoc esu et Petro dicitur: Occide et manduca . Tepidos autem non convertunt, quia eorum verba despiciunt, dum in sua securitate torpescunt Quos et exhortari, desistunt, et veluti infructuosam terram deserunt, quia ad meliorem vitam nequaquam posse reformari conspiciunt: facilius est enim quemlibet
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt quoq & alii qͥ opes terrenarũ facul¬
tatũ limittunt. & admonasteriũ ueru¬
entes habitũ religionis sumunt: Deinde
torpentes haec sibi ad salutẽ posse suffi¬
cere credunt qđ sua dimiser̃ : qđ uaria
crinuna sub habitu religionis constitutiÑ
ad nuttunt : aeq id crco dormiunt. bibt̃.
& secure uiuunt. Dũq. hoc faciunt. tepidi
existunt: meliusq fuerat illis morari in se¬
culo ubi & sua peccata recognoscerent. &
aliquando ꝑ dĩ miscđiã computi bonis
oꝑibus studerent: quã in mon asterio ma¬
Nere & ita ab oris oꝑib cessare. Alii qq̃
sunt qͥ ab in fancia sua in monasteriis consis¬
tunt: bonis oꝑib. habundant. inferuore
torpescunt et tepidi efficiunt᷑. Et talib
utiq om̃ib satius. ess&: utuł ꝑfecce bo¬
ni eeñt ł ex toto mali: quã nec boni nec
mali. Atq idõ subiungit᷑. Quia tepidus es:
incipiã te euomere E ore meo. Pulluc
muenitur calidus qͥpͥus ñ fuerit frigidus:
quia nemo ÷ bonus qͥ ñ fuerit malus

Expanded text:
Sunt quoque et alii, qui opes terrenarum facultatum dimittunt, et ad monasterium venientes, habitum religionis sumunt, deinde torpentes, sibi haec posse ad salutem sufficere credunt, quod sua dimiserunt, quod varia crimina sub habitu religionis constituti, non admittunt, atque idcirco dormiunt, bibunt et secure vivunt Dumque hoc faciunt, tepidi exsistunt, meliusque fuerat illis morari in saeculo, ubi et peccata sua recognoscerent et aliquando per Dei misericordiam compuncti, bonis operibus studerent quam in monasterio manere, et ita a bonis operibus cessare. Alii quoque sunt, qui ab infantia sua in monasteriis consistunt, bonis operibus abundant in fervore torpescunt, et tepidi efficiuntur. Et talibus utique omnibus satius esset ut vel perfecti boni essent, vel ex toto mali, quam nec boni nec mali. Atque ideo subjungitur: Quia tepidus es, incipiam te evomere ex ore meo. Nullus invenitur calidus qui prius non fuerit frigidus: quia nemo est bonus, qui non fuerit malus.
Abbreviated transcription (Latin):
ł aliis exponendo. & a peruerit mihi i¬
nuã cordis sui. ut ea quae intelligit oꝑe
ꝑ ficiat. intrabo ad illũ. iđ illuminabo
secreca coredis illius. & cenabo cũ illo. et
ipse mecũ. De hoc in euangłio loqͥtur
dicens. Si quis diligit me: sermonẽ meũ
seruabit: & pat̾ms̃ diliget eũ. & ad eum
ueniemꝰ. & mansionẽ apud eũ faciemꝰ.
Si aut̃ querimꝰ qͥd sit cibus xp̃i quo eũ
reficimus: ipse utiq in anifestat qͥ dic̃
Meus cibus. ẽ. ut faciã uoluntatẽ patris
mei. Unde legim in euangłio. qr ad pr¬
pinquans passioru dixit discipulis sis.
Uenit pͥnceps mundi liuiꝰ: & in mei rion

Expanded text:
ab aliis exponendo, et aperuerit mihi jab aliis exponendo, et aperuerit mihi januam cordis sui, ut ea quae intelligit opere perficiat, intrabo ad illum, id est illuminabo secreta illius, et coenabo cum illo, et ipse mecum. De hoc in Evangelio loquitur, dicens: Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Si autem quaerimus quid sit cibus Christi, quo eum reficimus, ipse utique manifestat qui dicit: Cibus meus est, ut faciam voluntatem Patris mei . Unde legimus in Evangelio: quia appropinquans passioni, dixit discipulis suis: Venit enim princeps mundi hujus, et in me
Abbreviated transcription (Latin):
Hicaut ꝓpͥe ꝓimitatione ponit̾᷑ Crant enĩ
in eadẽ latidicentiũ aeccła quos xpẽ fla¬
gellauerat: idõq ut eos c&eri imitarent᷑
ortant᷑: acsi eis diceret᷑ Dũ quos lib& ex
uobis flagellari conspicitis: eorũ petiten¬
tiã imitamini. sustinentes pacient᷑ fla¬
gella in p̾senti: ut postea eoꝵ consortium
mereamini. ET AGE penitentiã: ꝓpẽ hoc
qđ dixisti. diues sũ & nullius egeo & cch.
ECCESTO AD hosttũ: &pulso. Cũ ds̃ omp̃s¬
ubiq sit ꝑpͣsentiã suȩ diuinitatis & cȩlũ
& t̾rã impleat. qͥd hoc loco hostiũ debemꝰ
intelligere Nisi intel ligentiã cordis: stat
gͦ dns ad hostiũ & pulsat. ꝗndo cor homis
siue ꝑ int̾nã inspiracionẽ: siue ꝑpͣdi¬
catorũ doecrinã inluminat. Pulsantem
aut̃ illũ audit: qͥsquis illius monita oꝑe
custodit. SiQIS gͦ inqͥt audiertt uo¬
cẽ meã. uł ipse diuina eloquia elegendo.

Expanded text:
hic autem pro imitatione ponitur. Erant enim hic autem pro imitatione ponitur. Erant enim in eadem Laodicensium Ecclesia quos Christus flagellaverat: ideoque ut eos caeteri imitarentur hortatur, acsi eis diceretur: Dum quoslibet ex vobis flagellari conspicitis, eorum imitamini patientiam, sustinentes patienter flagella in praesenti, ut postea consortium mereamini. Et age poenitentiam propter hoc quod dixisti: dives sum et nullius egeo, etc. Ecce sto ad ostium et pulso. Cudivinitatis et coelum et terram impleat, quid hoc loco per ostium intelligere debemus, nisi intelligentiam cordis? Stat ergo Dominus ad ostium et pulsat, quando cor hominis, sive per internam inspirationem, sive per praedicatorum doctrinam illuminat. Pulsantem autem illum audit, quisquis illius monita opere custodit. Si quis ergo, inquit, audierit vocem meam, vel ipse divina eloquia legendo, vel
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ adusus necessarios reseruatur: iugo & lo¬
ris domat᷑. stimulis pungitur. ũberib cedit᷑
t egro cuius uita desꝑatur: quic qͥd animo
concupierit. &iã salitti eius contrarium
a medico rinegat᷑: inimo conceditur.
Cuius uͦ retuꝑanda salus estimatur: quȩq
sunt animo eiꝰ desiderabilia. salutiq con¬
traria: omino negantur: Lic& aut̃¬
multis modis dñs agat hoc : tam̃ quinq
smodispecialit̃. quibus ad nõ flagellant᷑
homines. Aliquando ad augmentanda
merita sic̃ iob & tobias: Aliquando ad
custodiã uirtutũ ut paulus. aliquando
ut peccata pͣterita corrigant᷑. sic̃ parali¬
ticus cui dictũ. ẽ. Ecce sanus factus es ui¬
de Ne pecces. netibi deinceps aliquid
decerius contingat. Aliquando rĩ ut m¬
dentur. sed ut duplici ꝑditione pere¬
Sed elecci quocũq modo flagollantur.
meliores efficiunt᷑ ex flagello: unde &
& emulus inuidus. & emulꝰ imitator dr̃

Expanded text:
 ad usus necessarios reservatur, jugo et lo ad usus necessarios reservatur, jugo et loris domatur, stimulis pungitur, verberibus caeditur, et aegro cujus vita desperatur, quidquid animo concupierit, etiam saluti ejus contrarium a medico non negatur, imo conceditur. Cujus vero recuperanda salus aestimatur, quaeque sunt animo ejus desiderabilia salutique contraria omnino negantur. Ego qumultis modis agat, cum quinque sunt modi specialiter, quibus a Domino flagellantur homines. Aliquando ad augmentanda merita, sicut Job et Tobias; aliquando ad custodiam virtutum, ut Paulus; aliquando ut peccata praeterita corrigantur, sicut paralyticus, cui dictum est: Ecce sanus factus es, vide ne pecces, ne deterius tibi aliquid contingat ; aliquando non ut emendentur, sed ut duplici pereant perdSed electi quocunque modo flagellantur, meliores efficiuntur ex flagello, unde etet aemulus invidus, et aemulus imitator dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dñs si humana cõparanda s̃ diuinis. more
pussimi patris duos filios habenttis: Quoꝵ
unũ quẽ uult sibi substreuere heredẽ. di¬
ũsis modis flagellat. acibo & potuex cõ¬
municat. Aliquando &ciã iunctis pedibus
tota nocte immobilẽ stare fac̾. incessan¬
tibus contumelus affic̃. & aliquando ue¬
luti extranieũ. alieno obseqͥo subdit.
Alterũ uͦ quẽ sibi heredẽ Ñ destinat futu¬
rũ: suȩ uoluntatis. ẽẽ ꝑ mitcit: comeden¬
di. & bibendi li centiã tribuit. ad ambu
ut postmodũ incaelo reqͥescant: & heredi¬
tatẽ aec̃nȩ beatitudinis consequantuꝵ:
Econtra reꝓbos in suis uoluptatibus ꝑ mauere
ꝑmittit: iuxta illud. Dimisi eos scđm desi¬
deria cordis sui. Reꝓbos itaq qͥ nunc mundi
desideriis & uoluptatibus s̃ dediti: eterna
expectant supplica. Iustiuꝰ qͥ nunc flagellis
temporalibus atcerunt᷑: abecerno uerbere¬
s liberandi. Quia & uitulus qͥoctisioni p̃para¬
tur. liberius pascuis saginari ꝑmitcieur. Mi

Expanded text:
hoc, si humana comparanda sunt divinis, more piissimi patris duos filios habentis, quorum unum quem vult sibi substituere haeredem, diversis modis flagellat, aut cibo aut potu excommunicat, aliquando eiam vinctis pedibus tota nocte immobilem stare facit, incessantibus contumeliis afficit, et aliquando veluti extraneum alieno obsequio subdit. Alterum vero quem sibi haeredem non destinat futurum, suae voluntatis esse permittit, comedendi et bibendi licentiam tribuit, ad ambulut postmodum in coelo requiescant, et haereditatem aeternae beatitudinis consequantur. Econtra, reprobos in suis voluptatibus remanere permittit, juxta illud: Dimisit eos secundum desideria cordis eorum . Reprobos itaque qui nunc mundi desideriis et voluptatibus dediti sunt, aeterna exspectant supplicia: justi vero qui nunc flagellis temporalibus atteruntur, ab aeterno sunt verbere liberandi, quia et vitulus qui occisioni praeparatur, liberius pascuis saginari permittitur: li
Abbreviated transcription (Latin):
quia apeccatoꝵ ni gredine mnundat̾. ꝑeandem
caritatẽ quȩ oꝑte multitudinẽ peccatorũ:
multis uircutibus clecorabitur: Alba dicit᷑
caritas: quia peccatoꝵ maculã at aliquã
duplicitatẽ habere Nonnouit ET COLLIRIO
in ungue oculos tuos: ut uideas ꝑ colli¬
rium quod exterra Nascitur & puluerẽ
terre aboculis aufert: debemꝰ intelligere

Expanded text:
 nigredine purgatus, per eamdem charitatem quae operit multitudinem peccatorum, multis virtutibus decorabitur. Alba dicitur charitas, quia peccatorum maculam aut aliquam duplicitatem habere non novit. Et collyrio inunge oculos tuos, ut videas. Per collyrium, quod ex terra nascitur et pulverem terrae ab oculis aufert, debemus intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
clarius : dũ ꝑdiubũ inluminant᷑ intrinsec
IGOQVOSAMΟ ΛRΟΩΟ & castigo Multis
modis ds̃ om̃ps misericors & miserator arguit¬
& castigat quos amat. Idõq libent̃ toleranda
sunt eius ũba. & ũbera. Aliquando hoc agit
ꝑ flagella: aliquando ꝑ occultã & diuinã
inspirationẽ : seu quibuscũq & uarus tri¬
bulationũ & angustiarum affectib Hinc

Expanded text:
clarius, dum per Dei verbum illuminatur intrinsecclarius, dum per Dei verbum illuminatur intrinsecgo quos amo arguo et castigo. Multis modis Deus omnipotens, misericors et miserator arguit et castigat quos amat, ideoque libenter ejus toleranda sunt verba et verbera. Aliquando hoc agit per flagella, aliquando per occultam et divinam inspirationem, seu quibuscunque et variis tribulationum et angustiarum eff
Abbreviated transcription (Latin):
uolutꝰ & inp̃sepio positꝰ. quia nonerat eis
locus indiũsorio Collirio ungue oculos
tuos utuidea᷑: iđ quia oculos tuȩ mentis
terrenę clauserant . & excetauerane delec¬
tationes redemptoris tui egestatẽ considera:
& sic euigila ad scõꝵ futura p̾mia. Hinc
ipse in euangłio dic̃ Qui sequitur me ñ
ambulat ineenebris. sed habebre lum̃¬
inluminant᷑ oculi: possumꝰ intelligere
diuina eloquia. quibus mentis oculi in lu¬
minant᷑ iuxta illud. Preceptũ dni lucidũ
inluminans oculos Collirio ungue ocu¬
los tuos: iđ ad hibe pͣcepta diuina iñti
ditatẽ uideas: & uidens ꝑbona oꝑa operire
festines: ut post modũ dm̃ uideas: Beati
enim mundo corde : qm̃ ipsi dm̃ uidebunt
um enĩ quilib& suꝑna aspiratione ꝑsingu¬
las scripturarũ paginas quid dñs iusserit le¬
gendo. audiendo. ddmentẽ reuocat uidet
nimirum quantũ ex uirtutibus minus hab&:
uł certe si extoto nihil hab&. sicq quasi
exunctione collirii reparatur aduidendũ

Expanded text:
t in praesepio positus, quia non erat ei locus in diversorio. Collyrio unge oculos tuos ut videas, id est quia oculos tuae mentis terrenae clauserant, et excaecaverant delectationes, Redemptoris tui egestatem considera, et sic evigila ad sanctorum futura praemia. Hinc ipse in Evangelio dicit: Qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumilluminantur oculi, possumus intelligere divina eloquia, quibus mentis oculi illuminantur, juxta illud: Praeceptum Domini lucidum illuminans oculos . Collyrio unge oculos tuditatem videas, et videns per bona opera operire festines, ut postmodum Deum videas. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Cum enim quilibet superna aspiratione per singulas Scripturarum paginas, quod Dominus jusserit legendo, audiendo, ad mentem revocat, videt nimirum quantum ex virtutibus minus habet, vel certe si ex toto nihil habet: sicque quasi ex unctione collyrii reparatur ad videndum
Abbreviated transcription (Latin):
CIRCUMAMICTI. uestinttis albis. Hoc enim
pitalib criminib custodiunt. Baptizati
matis sacram̃ta. UT INCAΡITIBUS eorum
coronas uidi subauditur. Quia uictor es
accipiunt coronam quando triumphant
de hostibus. Non in merito ꝑ coronas scõꝵ
regnum & numeratio intellegitur eorumqͥ
demortis auccore triumphant sed sicue
in illo sedentes iudicant. lta ꝑ illũ uictoriã
possident quidic̃. Confidite : ego uicimun¬
dum. Potest & sub alio intellectu: eadem
fertur ad opationẽ quia sex diebus omp̃s ds
hora hominẽ redemit Quat̾narius uͦ ad qua¬
tuor libros sci euangłii ꝑtin&. Quia gͦ scã ȩccła
siue inueteri testam̃to siue in nouo dĩ oꝑa

Expanded text:
Circumamicti vestimentis albis. Hoc enim pitalibus criminibus custodiunt. Baptizati matis sacramenta. Et in capitibus eorum coronae aureae. Vidi subaudis. Quia victores accipiunt coronam quando triumphant de hostibus, non immerito per coronas sanctorum regnum et remuneratio intelligitur eorum, qui de mortis auctore triumphant. Sed sicut in illo sedentes judicant, ita per illum victoriam possident, qui dicit: Confidite, ego vici mundum . Potest et sub alio intellectu eadem s refertur ad operationem, quia sex diebus Deus omnihora hominem redemit. Quaternarius vero ad quatuor libros sancti Evangelii pertinet. Quia ergo sancta Ecclesia sive in Veteri Testamento sive
Abbreviated transcription (Latin):
sedit sapientiam uł creauit sibi ȩqualem
quã carnẽ post modũ suscipere uoluit:
ol& enim plerumq sacra scriptura ea quae fu¬
tura sunt: quasuam facta Narrare Nam&
denobis dicit apłs: quod elegerit nos in ipso
ante mundi constitutionẽ. Si gͦ omnipo
si ipsũ caput electorum in sua p̃destinatione
antequã quicquã faceret ordinauit. ut. eẽt.
caput eleccoꝵ : deipso enim dic̃ apłs: ut
TUA Quia neq frigidus es. Neq calidus
& ct̃. Mani festum ÷ quia ea quȩ sunt
frigida uł calida. comedere & bibere pos¬
sumꝰ. Tepida uͦ : corpus nrm̃ ꝓpt̃ uomitum
ferre Non potest Tali itaq mͦ accipiendũ :
qđ hĩc dñs dic̃. Utinã frigidus esses aut
calidus: sed quia tepidus es: incipiamte

Expanded text:
it vel creavit sibi aequalem, cum carnem postmodum suscipere voluit. Solet enim plerumque sacra Scriptura ea quae futura sunt, quasi jam facta narrare. Nam et de nobis dicit Apostolus , quod elegerit nos in ipso ante mundi constitutionem. Si ergo omnipsi ipsum caput electorum in sua praedestinatione antequam quidquam faceret, ordinavit ut esset caput electorum? De ipso enim dicit Apostolutua, quia neque frigidus es, neque calidus meo. Manifestum est, quia ea quae sunt frigida, vel calida, comedere et bibere possumus, tepida vero corpus nostrum propter vomitum ferre non potest. Tali itaque modo accipiendum est, quod hic Dominus dicit: utinam frigidus esses, aut ca
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ patrem. Omĩa in sapienttia fecisti. Cũ
gͦ ipse sit sapientia patris. & isti affirmant
eũ creatũ intempore atq idõ dicune quia
erat tempꝰ quando non erat. propt hocui¬
delic& qđ ꝑsalomonẽ ipsa dĩ sapientia dic̃.
dns̃ possedit me uel creauit me scdm̃ quod
alia trans latio hab& in initio uiarũ suar.
i hoc uerum ÷ utiq quod Nefas ÷ cogitare:
ds̃ pat̾ stultus erat antequã suã sapientiã
dõq illis stultissimis hominibus & ratione
carentibus dicendũ ÷ : Sids̃ stultus erat.
Vnde gͦ tam sapient̾ omĩa condidit: & nos
quemad modũ creauit si ille antequã crea¬
r&ur sine sapientia fuit. ut pote insipiens
& nesciens quid facer&: Nongͦ ipsa sapi¬
entia creata.ẽ. a patre. sed antequaa¬

Expanded text:
Deum Patrem: Omnia in sapientia fecisti . Cum Deum Patrem: Omnia in sapientia fecisti . Cum ergo ipse sit sapientia Patris, et isti affirmant eum creatum in tempore, atque ideo dicunt quia erat tempus quando non erat. Propter hoc videlicet quod per Salomonem ipsa Dei sapientia dicit: Dominus possedit me, vel creavit, secundum quod alia translatio habet, in initio viarum . Si hoc verum est, utique quod nefas est cogitare, Deus Pater stultus erat, antequam sapientiam us ait . Ideoque illis stultissimis hominibus et ratione carentibus dicendum est: Si Deus stultus erat, unde ergo tam sapienter omnia condidit? Et nos quemadmodum creavit, si ille antequam crearetur sine sapientia fuit, utpote insipiens et nesciens quid faceret? Non ergo ipsa sapientia creata est a Patre, sed antequa
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt: Cũ gͦ om̃ia ꝑ illum facca sint
utiq pat& quia ipse.e. ante omnia. Neq eni
pat̃ filiũ p̃cessit tempr̃ sed origine: sic̃ nec radius
solis ut ignis suũ p̃cedit calore ł splendorẽ Sẽ ꝑ
enĩ fuit pater. semꝑ cumeo filius. qui utiq apatre
Non ÷ creatꝰ sedgenitꝰ. Principiũ itaq omĩs crea¬
turae dr̃ : quia ab illo cuncta existendi habenit
initiũ. Vnde scipse in terrogantib iud eis qͥs
ess& respondit. Principiũ quod& loquor uob.¬
Unde ⁊ paulus dic̃. Qui ÷ imago dĩ inuisibilis.
primogenitꝰ om̃is creaturȩ. quẽ &iã neputemꝰ
creatũ : statĩ subiurx̾. In quo condita sunt uni¬
ũsa . Primogenitꝰ gͦ ÷ om̃is creaturȩ a quo & ꝑ
quẽ om̃is creatura exorta ẽ. Arriani dicunt.
quod filiusdĩ creatura ÷ in diuinitate: Ne¬
gantes ante mariã fuisse. sed mentiunt᷑. Filiuꝰ
enim dĩ ipse. ẽ sapientia. dicente paulo. xp̃m
dĩ uirtutẽ & dĩ sapiencia. Et psalmista ad

Expanded text:
facta sunt. Cum ergo omnia per illum facta sunt, utique pater quia ipse est ante omnia. Neque enim Pater Filium praecessit tempore vel origine, sicut nec radius solis vel ignis suum praecedit calorem vel splendorem. Semper enim fuit Pater, semper cum eo Filius, qui utique a Patre non est creatus, sed genitus. Principium itaque omnis creaturae dicitur, quia ab illo cuncta exsistendi habent initium. Unde et ipse interrogantibus Judaeis quis esset respondit: Principium qui et loquor vobago invisibilis Dei, primogenitus omnis creaturae. Quem etiam ne putemus creatum, statim subjunxit: In quo condita sunt universa. Primogenitus ergo est omnis creaturae, a quo et per quem omnis creatura exorta est. Ariani dicunt, quod Filius Dei creatura est in Divinitate, negantes eum ante Mariam fuisse, sed mentiuntur. Filius enim Dei ipsDei virtutem et Dei sapientiam. Et Apostolus ad
Abbreviated transcription (Latin):
& alii multi si nt scĩ quia uidelic& comꝑatione
illius qui est sine peccato homines iniuicti s̃.
ic& enim sint scĩ: tam̃ quia homines sunt pu¬
riꝰ peccato carere Nonpossunt. ⁊ aliquando
go et pat̾ unum sumꝰ. Similit̾ & ipse pater
dit. Hiec ÷ filius ms dilectus. nec non &ia & spc̃

Expanded text:
i multi sunt, qui videlicet comparatione illius, qui est sine peccato, homines injusti sunt. Licet enim isti sint sancti, tamen quia homines sunt puri, peccato carere non possunt, et aliquando Ego et Pater unum sumus . Similiter et ipse Pater ait: Hic est Filius meus dilectus
Abbreviated transcription (Latin):
inħmundo siue aꝑto siue occulto martirio
paciunt᷑ qr sic̃ inuna aecła om̃s: itainuno
martire om̃s xp̃i martires repperiuntur
p̃coruolaudis attolli. Qđ aut apud sc̃os sur
testẽ int̾fectũ . eẽ cõmemorat sic intelligeri¬
dũ .ẽ. Non qđ ab illis sed qđ int̃ illos fuerit
interemptꝰ ab his uidelic& in qͥb satanas

Expanded text:
mundo, sive aperto, sive occulto martyrio patiuntur: quia sicut in una Ecclesia omnes, ita in uno martyre omnes Christi martyres reperiuntur praeconio laudis attolli. Quod autem apud sanctos suum testem interfectum esse commemorat, sic intelligendum est, non quod ab illis, sed quod inter illos fuerit interemptus, ab his videlicet in quibus Satanas
Abbreviated transcription (Latin):
ibri enĩ & scõs significant. ⁊ ipsũ dnm̃. Vnde
ẽ Libri apti sunt : & alius liber apertus ẽ
qui. ẽ. uitȩ Id eurco dr̃ scribe in cordibus. Sci
litteris apud om̃s gentes habet᷑. Ueritas aut
r̃eo suũ sermonẽ firmat: Acsidicat. Qua
ueritas sũ in cõmutabilis. ꝑhuiꝰ orationis parti¬
culã demonstro. Ipse. ẽ. enĩ singularitep
am̃. id sempit̾na ueritas: atq idõ ut i cõmu¬
tabilis istaueritas & aeterna ostendatur &iã
ipsum ũbũ anullo commutatum. ẽ int̃p̃te
equo &iam subditur. Cestis fidelis: Sed nonqͥd
p̃fuer̃ alii testes fideles .i. ueri: Nam ia cob

Expanded text:
nificant, et ipsum Dominum. Unde est: Libri aperti sunt, et alius liber apertus est, qui est vitae . Ideo dicitur scribe, in cordibus scililitteris apud omnes gentes habetur, veritas autmento suum sermonem firmat, acsi dicat, quia veritas sum incommutabilis, per hujus orationis particulam demonstro. Ipse enim singulariter amen, id est, sempiterna veritas, atque ideo ut incommutabilis ista veritas et aeterna ostendatur, etiam ipsum verbum a nullo commutatum est interprete. De quo etiam subditur, testis fidelis. Sed nunquid non fuerunt alii testes fideles, id est veri? Nam Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
sunt p̃dicta Omĩa enĩ quae inhac ꝓphȩcia
uł iam implaa uł inꝑximo implenda cog¬
nouit: ante inlege & ꝓphecis. e&eris que
scripturis ueceris testam̃ti sunt p̃nuntiata.
Quae uox bene tamquã uortubȩ fuisse dr̃
quia ꝑ ora p̃dicatorum sonuit quibus dicit᷑
Clama netesses: quasi tuba ex alta uocem
tuã. Uubis quoq ui dei utebantur in p̃alio.
& nos sacra scriptura ad monet in uello
dum pugnamꝰ contra diaboli temptantea.
& contra in centiua carnis nrẽ Sed uideamꝰ
quid ipsa uexdixerit. Ascen de huc .i. ad
hostium. Om̃is enim scriptura testa menti¬
ueteris: ad misteria xp̃i contuenda nos
inuiete. Unde ÷ illud micheȩ. Innouissi¬
mis diebus erit mons domꝰ dnĩ pͣparatus
inũtice montiũ. & fluent ad eũ om̃s gentes

Expanded text:
sunt praedicta. Omnia enim quae in hac prophetia vel jam impleta, vel in proximo complenda cognovit, ante in lege et prophetis caeterisque Scripturis Veteris Testamenti sunt praenuntiata. Quae vox bene tanquam vox tubae fuisse dicitur, quia per ora praedicatorum sonuit, quibus dicitur: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam . Tubis quoque Judaei utebantur in praelio, et nos sacra Scriptura admonet in bello, dum pugnamus contra diaboli tentamenta et contra incentiva carnis nostrae. Sed videamus quid ipsa vox dixerit. Ascende huc, id est, ad ostium. Omnis enim Scriptura Veteris Testamenti ad mysteria Christi contuenda nos invitat. Unde est illud Micheae: In novissimis diebus erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium, et fluent ad eum omnes gente
Abbreviated transcription (Latin):
risgrece : latine dr̃ arcus. Arcus aut̃ indie
pluuiȩ par&. et est signum propitiatio¬
nis. dicente dño tempore diluuii ad noe:
Pona arcũ meum in nubibus & recordabor
foederis mei. &ct̃. Quid itaq ꝑ arcum de¬
certe si sollerter inspicitur effectus ipsius
hyrin indicare uid &ur. Nam ingreditur
radius solis nubem imbrifera: & sic forma
tur arcus Quod utiq ualde xp̃o congruit.
pse. ẽ. enim sol ꝑ diuinitatẽ dequo scriptũ ÷
Uobis timentibus nom meũ: ori&ur soliusti¬
ciae Radius istius solis iđ claritas lucis
decernȩ. ingressa.ẽ. nubẽ : ꝗndo uiutero
uirginis accepit carne De hac riube:¬
ꝑ proph&a dr̃. Ecce dnĩs ascend& super
nubem leuem: & in gredietur aegiptum
Quae nubes iđ caro dnĩ recte imbriferadr̃.
propt̃ multitudinẽ scilic& doctrinarum
Est aũt arcus signũ propitiationis: qr in xp̃o¬

Expanded text:
raece, Latine dicitur arcus. Arcus autem in die pluviae apparet, et est signum propitiationis, dicente Domino tempore diluvii ad Noe : Ponam arcum meum in nubibus, et recordabor foederis mei . Quid itaque per arcum decerte si solerter inspicitur, effectus ipsius iris indicare videtur. Nam ingreditur radius solis in nubem imbriferam, et sic formatus est arcus, quod utique valde Christo congruit. Ipse est enim sol per divinitatem, de quo scriptum est: Vobis timentibus nomen meum orietur sol justitiae. Radius istius solis, id est claritas lucis aeternae ingressa est nubem, quando in utero virginis accepit carnem. De hac qu prophetam dicitur: Ecce Dominus ascendit super nubem levem et ingredietur Aegyptum . Quae nubes, id est, caro Domini, recte imbrifera dicitur, propter multitudinem scilicet doctrinarum. Est autem arcus signum propitiationis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
unde quasi crescere uidetur. Indeq de¬
fectũ patit᷑: unde aug̃ntũ ꝑciꝑe uidet᷑
TENE QUOD habes: id ÷ cȩlestis uitȩ conũ¬
sationẽ & fidẽ ꝑ quã regni ꝑcipias decorẽ:
U tnemo alius accipiat coronã tuã. In hac
sententia ostenditur: qm̃ remuneratio
quae suꝑbi entibus aliqͥb. iusto dĩ iuditio
aufertur : aliis miscđit̃ tribuitur: Cũ
enĩ certus sit dõ numerꝰ electorũ suoꝵ:
dĩ alii remunerationẽ sibi promissam
obsui ꝑdunt Neglegentiã: Ne illoꝵ loc uacuus
remaneat. alii in locũ eorũ sub rogantur. Sic̃
ubi grã gentes iudeis in infidelitate ꝑ manen¬
tibus: in locũ illorũ substitute s Idõ uiden¬
dũ. ẽ unicuiq qͥ stat.: Ne uł suꝑbiendo uł alio
quolib& modo cadat: neuidelic& alius coro

Expanded text:
unde quasi crescere videtur, indeque deunde quasi crescere videtur, indeque defectum patitur, unde augmentum percipere videtur. Tene quod habes. Id est, coelestis vitae conversationem et fidem, per quam regni percipias decorem. Ut nemo accipiat coronam tuam. In hac sententia ostenditur, quantum remuneratio quae superbientibus aliquibus justo Dei judicio aufertur, aliis misericorditer tribuitur. Cum enim certus sit Deo numerus electorum suorum, dum alii remunerationem sibi promissam, ob sui perdunt negligentiam, ne illorum locus vacuus remaneat, alii in locum eorum subrogantur, sicut, verbi gratia, gentes Judaeis in infidelitate permanentibus in locum illorum substitutae sunt. Ideo videndum est unicuique qui stat, ne, vel superbiendo vel alio quolibet mod
Abbreviated transcription (Latin):
exerc& tam̃ ñ suꝑatur. Dequa temptatione.:
p̃ cam cotidie lib̾ari dicentes. Nein ducas nos¬
in temptationẽ : iđ in lapsũ deceptionis. Quo
temptant᷑ in habitantes terrã : iđ terrena
diligentes. mundi desideriis destuantes &
uincuntur. Clecti aut̃ quoꝵ conũsatio in
caelis ẽ. aclhoc tẽprant᷑ : ut ꝓbati coronentur
N on ut seducti dapnent᷑. Possum & hanc hora
quae iã uenisse aut inp̃senti. eẽ. seduentura
eẽ pͣdicit᷑. referre melius ad tẽpora antixp̃i
Tunc enĩ ueniet illa tẽptatio quȩ ñꝑ partes
sed totũ simul examinabit mundũ. Et huc
torm̃ta seuient: illinc miracula suadebun
Unde merito de illo tẽpore adnõ dr̃. Crit
cipientur : ꝓptea utiq q electi s. UENIO
cito. Ne el ecti cũ uiderint se tribulatio¬
Ne tẽptationis atteri suc cumbant: cito
se dñs ad remunerandũ uenire ꝓmittit
Cito enĩ fit omne qđ transit &idõ omne
p̾sens tempꝰ inde ad finẽ citius tendit

Expanded text:
tentatione precamur quotidie liberari, dicentes: Ne nos inducas in tentationem , id est in lapsum deceptionis, quo tentantur inhabitantes terram, id est, terrena diligentes, mundi desideriis aestuantes, et vincuntur. Electi autem quorum conversatio in coelis est, ad hoc tentantur, ut probati coronentur, non ut seducti damnentur. Possumus et hanc horam quae non jam venisse aut in praesenti esse, sed futura esse praedicitur, referre melius ad tempora Antichristi. Tunc enim veniet illa tentatio, quae non partes, sed totum simul mundum examinabit, et hinc tormenta saevient, illinc miracula suadebunt. Unde merito de illo tempore a Domino diciturcipientur, propterea utique quia electi sunt. Venio cito, ne electi, cum viderint se tribulatione tentationis atteri, succumbant, cito se Dominus ad remunerandum venire promittit. Cito enim fit omne quod transit, et ideo omne praesens tempus inde ad finem citius tendit,
Abbreviated transcription (Latin):
me: poneiciã foras Et psalmista. Ipse ÷ deus
& salutaris ms susceptor mis non mouebor am¬
plius. Dicatur gͦ. Qui uicerit faciã illũ colũ¬
nã intemplo dĩ mei. Ac si diceretur Clecto¬
rũ numerũ quẽ uiccorẽ. ẽẽ . p̃ Nosco: man¬
datoꝵ meoꝵ p̃ceptis adstringef. incelestis
patrie edifitio qđ utiq exipsis constat elec¬
tis inflexibili amore: solidabo Et foras nĩ
egredietur: subaudis Nullis inumici suasionib
uł terroribus. ab illa cęlestis patriȩ cõmuru
felicitate auellecur Quod aut̃ filius dĩ diñ
se habere dicit. sic̃ inp̃cedentib iã diximꝰ.
scđm huma prtatis formã accipiendum.ẽ.
inqua &iã non solũ patre. sed &iã seipso minor

Expanded text:
me non ejiciam foras . Et Psalmista: Ipse Deus meus me non ejiciam foras . Et Psalmista: Ipse Deus meus et salutaris meus, non movebor amplius . Dicatur ergo: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei; acsi diceretur: Electorum numerum quem victorem esse praenosco, mandatorum meorum praeceptis astringens in coelestis patriae aedificio, quod utique ex ipsis constat electis inflexibili amore solidabo. Et foras non egredietur, subaudis, nullis inimici suasionibus vel terroribus ab illa coelestis patriae communi felicitate avelletur. Quod autem Filius Dei Deum se habere dicit, sicut in praecedentibus jam diximus, secundum humanitatis formam accipiendum est, in qua etiam non solum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
in aedificatione turris sed octisione illius ui¬
tuli saginati reuocata foras ultra nonexiet
deutroq intelligere populo Pritꝰ enimhomo
adimaginem dĩ conditus in paradisi delicuis
positus ÷ qua si quedã columna firmitatis.
sed audiens diaboli uocem a paradisi felicita¬
te aderumnã sđi & aquiete ad laborẽ exut:
uo scilic& ruente Nosquoq parit̃ riumur.
quo ex eunte Nos quoq simul exiuimus
unde ẽ. Homo quidã descendebat abhie¬
rusalem in hierico & ct̃. Cuiꝰ miseriã in¬
tuens auctor humani generis ad hõc unde
exierat: effusione sangiunis sui hominẽ cũ sia
ꝓgenie reduxit: Quae uidelic& introduc¬
tion solũ in his qui ad hucco morantes ir¬
carne ꝑ fidem ambulant spegaudentes
interris Ab hoc gaudio spei Non egredient᷑
amplius: quia in suꝑna scõꝵ gloria solidant᷑:
quã in pͥmo adam amisse acforas exisse ꝓbant᷑.
nde dñs in euangłio dic̃. & eum qui uenit ad

Expanded text:
in aedificationem turris; sed occisione illius viin aedificationem turris; sed occisione illius vituli saginati revocata, foras ultra non exietde utroque modo intelligere populo. Primus enim homo ad imaginem Dei conditus, in paradisi deliciis est positus, quasi quaedam columna felicitatis, sed audiens diaboli vocem a paradisi felicitate ad aerumnam saeculi, et a quiete ad laborem exiit Quo scilicet ruente, nos quoque pariter ruimus, quo exeunte, nos quoque simul exivimus. Unde est Homo quidam descendebat ab Hierusalem in Jericho . Cujus miseriam intuens auctor humani generis, ad hoc unde exierat effusione sui sanguinis, hominem cum sua progenie reduxit. Quae videlicet introductio non solum in his carne per fidem ambulant, spe gaudentes in terris. Ab hoc gaudio spei non egredientur amplius, quia in superna sanctorum gloria solidantur, qui in primo Adam amisisse ac foras exisse probantur. Unde Dominus in Evangelio dicit: Et eum qui venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
res uixta qđ paulus dic̃. P&rus ⁊ ia cobus
& iohannes quiui debant᷑ columnȩ. eẽ. & ctͤ
uerũ &iã ⁊ auditores illoꝵ. deantiquo hoste
trium pliantes: atq oꝑationis firmitate pol¬
lentes Unde & ipsa ȩccła: generalit ab apło
columna & firmam̃tũ ueritatis appellat᷑ :
icit gͦ dñs Quiuicent sub audis temptam̃ta
diabolica & concupiscentias mundanas & de¬
lectationes carnis. faciã illũ colum Nam
intemplo di mei: iđ faciã eũ fortẽ in opere
bono. ut nullã timeat iacturã. sed in suꝑ
robore fortitudinis suȩ .i. exemplo & doc¬
trina. aecclesiã sustineat Qđ aut̃ dicit᷑
& foras p̃ egredietur amplius: aꝑte cog¬
moscit᷑ quia iam dudũ inp̃cedentibus
humani generis m̃bris exigerat. in illo
scilic& iuruore fratre qui relicca domo
pat̾na abite in regione longinquam:
ibiq substantiã suã uiuendo luxuriose
cũ meretricibus dissipauit. Ab unitate.
si quidem fidi atq opationis aeccłesiȩ recesserait

Expanded text:
xta quod Paulus dicit: Petrus et Jacobus et Joannes qui videbantur columnae esse , etc., verum etiam auditores illorum, de antiquo hoste triumphantes, atque operationis firmitate pollentes. Unde et ipsa Ecclesia generaliter ab Apostolo columna et firmamentum veritatis appellatur. Dicit ergo Dominus: Qui vicerit, subaudis tentamenta diabolica, et concupiscentias mundanas, et delectationes carnis, faciam illum columnam in templo Dei mei, id est faciam eum fortem in opere bono, ut nullam timeat jacturam, sed insuper robore fortitudinis suae, id est exemplo et doctrina Ecclesiam sustineat. Quod autem dicitur: Et foras non egredietur amplius, aperte cognoscitur, quia jamdudum in praecedentibus humani generis membris exierat, in illo scilicet juniori fratre qui, relicta domo paterna, abiit in regionem longinquam, ibique substantiam suam vivendo luxuriose cum meretricibus dissipavit. Ab unitate siquidem fidei atque operationis Ecclesia recesserat
Abbreviated transcription (Latin):
quando sicut dic̃ apłs. cũplenitudo gentium
intrauerit. tunc omĩs i srł saluus fi& Modo
aut̃ sunt sinagoga satanę. hoc÷ congregatio¬
nes diaboli & dicunt se iudeos. eẽ. hoc ÷ confi¬
tentes sed mentiunt᷑: qͥa cotidie xpm blasphe¬
mant in sius sinagogis. Iudeus namq int̾ptat᷑
confitens: ⁊ idõ iudeoꝵ Nominis exp̃ssio xp̃i
.ẽ. confessio. Dicunt itaq se iuideos. eẽ sed men
iudeus rieq quae in carne circum cisio: sed
qͥ in abscondito iudeus: & circum cisio Non
carnis sed sp̃c. Huiꝰ nominis dignitatẽ tunc
ꝑ dider̃ quando xpm negantes dixerunt:
unc mescimꝰ unde sit. Ecce faciã illos ut
oꝑa. non solũ nonuenerantur. sed &ciam des¬
ipsi cũ ea una fuerint: effecti a ecła. Unde
ꝑ proph&a adherusalẽ dr̃: Uenient ad ie
curui filii eoꝵ qui humiliauerte & adora¬

Expanded text:
ium intraverit, tunc omnis Israel salvus erit . Modo autem in Synagoga Satanae, hoc est, congregatione diaboli dicunt se Judaeos esse, hoc est confitentes, sed mentiuntur, quia quotidie Christum blasphemant in Synagogis. Judaeus namque interpretatur confitens, et ideo Judaeorum nominis expressio, Christi est confessJudaeus, non quae in carne circumcisio, sed qui in abscondito Judaeus, et circumcisio non carnis sed spiritus. Hujus nominis dignitatem tunc perdiderunt, quando Christum negantes dixerunt: Hunc nescimus unde sit . Ecce faciam illos ut opera non solum non venerantur, sed etiam desipsi cum ea una fuerint effecti Ecclesia. Unde per prophetam ad Jerusalem dicitur: Venient ad te curri filii eorum qui humiliaver
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad dexteram posius dixerit iustis. Venite
benediti patris mei. & ct̃. quae tunc abeo lauda¬
bilia inpublicũ ꝓferentur. Hinc in euangelio
idem dñsait. Quime confessus fuerit corã homi¬
nibus confitebor ⁊ ego eum coram patre meo
qui est in celis. & corã angłiseiꝰ. Et Migło prii¬
Lade Lꝑtue aeccłȩ scribe. Phnila delphia uixta
qđ beatꝰ beda exponit: int̃ p̃tat᷑ delectatio frat̃¬
na. Quonomine uniũ salis aeccła designatur.
quae in dilectione di & ꝓximi ũsatur. quȩ que
adnõ diligi probat᷑ qui dicit. Narrabo nom̃ tuũ
fratribus meis & ct̃. Uel secđm autbertũ am¬
brosiũ phila delphia interp̃tatur saluans here¬
ditatem dñi. Quo Nomine ipsa quoq aeccła ex¬
primitur. quȩ semetipsã seruat cũ fide. &ope
bono ꝑficit. & uoluntate sui creatoris umꝗ
recedit. Ipsa:enĩ dni hereditas: dequa ꝑ
psalmistam. laterria ad filium uoce dicit᷑

Expanded text:
cum ad dexteram positis dixerit justis: Venite, cum ad dexteram positis dixerit justis: Venite, benedicti Patris mei . Quae tunc ab eo laudabilis in publicum proferetur, cum in Evangelio idem Dominus dicit: Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo qui in cladelphiae Ecclesiae scribe. Philadelphia, juxta quod Beda exponit, interpretatur dilectio fraterna. Quo nomine universalis Ecclesia designatur, quae in dilectione Dei et proximi versatur, quaeque a Domino diligi probatur, quae dicit: Narrabo nomen tuum fratribus meis , etc. Vel, secundum Ansbertum Ambrosium, Philadelphia interpretatur salvans haereditatem Domini. Quo nomine ipsa quoque Ecclesia exprimitur, quae semetipsam salvat cum in fide et opere bono proficit, et a voluntate sui Creatoris nunquam recedit. Ipsa est enim Domini haereditas, de qua per Psalmistam paterna ad Filium voce dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
diceret᷑ scribam: Quo contra derȩꝓbis quiNĩ
uincunt dr̃ Deleant᷑ delibro uiuentium
Q uod exponens subiungit Ꝙcum iustis non
scribantur : Librum aut̃ uitȩ quo scribunt
electi: p̃ destinationem omuĩpotentis dĩ de¬
bemꝰ itelligere: qu a p̾sciti &p̃destinatis
om̃s scĩ ante omĩa scła aduitã p̃ordinati sic̃
scriptum.ẽ. Nouit dñs qui sunt eiꝰ. De hoc
ergo libro uitȩ rȩpborum Nomiria dicuntur¬
deleri: ꝓeo quod ÷ ꝑmerttũ reprobationis Nequa quã
Dic ertur gͦ deuictore. Pon delebo Nom̃ eiꝰ delibro
uite. Quod tale. ẽ: quale sidiceret᷑. quemuiceterẽ
futurũ scio : nom̃ eiꝰ scriptum incelis texeo. Et coꝵ¬
FITEBOR NOM eiꝰ coram patre meo ⁊ corã an¬
gelis eiꝰ. Illiuꝰ nomen coram patre suo xpĩ confi¬
tebitur in futuro: cuiꝰ ad pbat oꝑa in p̃senti. Q ue
confessio tunc corã patre. ⁊ angłis eiꝰ implebitur

Expanded text:
diceretur, scribam. Quo contra de reprobis qui non diceretur, scribam. Quo contra de reprobis qui non vincunt, dicitur : Deleantur de libro viventium. Quod exponens subjungit: Et cum justis non scribantur. Librum autem vitae, quo scribuntur electi, praedestinationem omnipotentis Dei debemus intelligere, quia praesciti et praedestinati sunt omnes sancti ante omnia saecula ad vitam praeordinati, sicut scriptum est: Cognovit Dominus qui sunt ejus . De hoc ergo libro vitae, reproborum nomina deleri dicuntur, pro eo quod est per meritum reprobationis nequaquam Dicatur ergo de victore: Non delebo nomen ejus de libro vitae; quod tale est, quale si diceretur: Quem victorem futurum scio, nomen ejus scriptum in coelis teneo. Et confitebor nomen ejus coram Patre meo et coram angelis ejus. Illius nomen coram Patre suo Christus confitebitur in futuro, cujus approbat opera in praesenti. Quae confessio tunc coram Patre et angelis ejus implebitur,
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiȩ fl&ibus abstgunt. Unde ad monendi
sunt illi nepꝰ baptismũ maculas criminis eidẽ
suꝑ inducant: exortandi s̃isti qͥb. hoc contigit
ut sine tarditate easdem maculas lacrimarum
undis diluant: unde in ȩhac eadem a pocalipsi
dr̃. Beatus qͥ custodit uestim̃ta sua penudus am¬
bul& QuVicERIT sic: uesti& uestib albis
Ac si aliis ũbis diceret᷑. Qui precipiendis uestib
cũ immico fortit̃ dimicauerit. dimicans ui¬
cerit: ita rursus eisdem indutꝰ splendebit:
ut illi qui eas aut immaculatas seruauerunt.
aut pꝰ maculas habuer. Potest &iã haec exor¬
tationis sententia ⁊ illis aptari: qui ad huc
diabolicȩ dominationis iugo detenti: fi de
tiatione antiqui hostis. ꝑ lauacrũ regenera¬
tionis celestis uitȩ mũdiciã ab ipso inquem
credider̃ ꝑcipiant. ET NORDE LEBONOM
eius delibro uitȩ: hoc ÷ scriba Nom̃ eius ir
libro uitȩ Sic enĩ dr̃ non delebo: tamquã

Expanded text:
poenitentiae fletibus abstergunt. Unde admonendi poenitentiae fletibus abstergunt. Unde admonendi sunt illi, ut ne post baptismum maculas criminis easdem semper inducant; exhortandi sunt isti, quibus hoc contingit, ut sine tarditate easdem maculas lacrymarum undis diluant. Unde in hac eadem Apocalypsi dicitur: Beatus qui custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet . Qui vicerit sic vestietur vestibus albis. Acsi aliis verbis diceretur: Qui pro recipiendis vestibus cum inimico fortiter dimicaverit, dimicans vicerit, ita rursus eisdem indutus splendebit, ut illi qui eas aut immaculatas servaverunt, aut post maculas abluerunt. Potest etiam haec exhortationis sententia et illis aptari, qui adhuc diabolicae dominationis jugo detenti, fide ntiatione antiqui hostis per lavacrum regenerationis coelestis vitae munditiam ab ipso in quem crediderunt percipiant. Et non delebo nomen ejus de libro vitae. Hoc est, scribam nomen ejus in libro vitae. Sic enim dicitur: Non delebo, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
dis. qͥ ñ in qͥnauer̃ uestim̃ta sua Deqͥb ad huc
subdit᷑. Cambulabt̃ inecũ in albis: quia
dignis: Illi ambulant cueo in albis: qͥ in no¬
ceritiã et scĩtatẽ illius quãtũ eis ẽ. possibile
imitant᷑. Precedit quippe xp̃c exempla
dando. secunt᷑ electi exẽpla eiꝰ imitando.
Unde porus. Xp̃c̃ passus ÷ ꝓ nobis uobis re¬
lin quens exemplũ ut sequamini uestigiaeiꝰ.
Qd aut̃ seqͥt᷑ qr digni s̃ subaudit᷑ qr mundi¬
uł qr mea dugnitate condigni. Sed nũqͥd
illi desꝑandi sunt qͥ pꝰ baptismũ maculis cri¬
minũ uitã comqͥnant: Nonutiq qr & illi
sipenitentiã egerine: lacrimarũ fl&ib
pͥoris uite maculas. det̃gunt : qđ ẽ scđm
baptismi genꝰ. Sic̃ enĩ s̃ duo marcirii ge¬
uera : sic s̃ & duo baptisma. Haec itaq uestim̃ta
in aliis immaculata seruant᷑: in aliis post maculas
candid ant᷑ : qr & alii ut dictũ .ẽ. pꝰ lauacri undam.
Nullũ crim̃ mortale. admittunt: & alii ad missi

Expanded text:
unt vestimenta sua. De quibus adhuc subditur: Et ambulabunt mecum in albis, quia digni sunt. Et illi ambulabunt cum eo in albis, qui innocentiam et sanctitatem illius, quantum eis est possibile, imitantur. Praecedit quippe Christus exempla dando, sequuntur electi exempla ejus imitando. Unde Petrus: Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum ut sequamini vestigia ejus . Quod autem seq in ea dignitate condigni. Sed nunquid illi desperandi sunt, qui post baptismum maculis criminum vitam coinquinant? Non utique, quia et illi si poenitentiam egerint, lacrymarum fletibus prioris vitae maculas detergunt, quod est secundum baptismi genus. Sicut enim sunt duo martyrii genera, sic sunt duo baptismata. Haec itaque vestimenta in aliis immaculata servantur, in aliis post maculas candidantur, quia et alii, ut dictum est, post lavacri undam nullum crimen admittunt, et alii admissum
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dñs dic̃ : qr omĩs qͥ se ex altat humiliabit᷑:
& qͥ se humiliat ex altabit᷑. Hinc gͦ rationis
accepto consilio. humilitatis semitã arripi¬
unt: ꝑ quã ad celsitudinis culm̃ ascendant
Queu adMorũ dicunit. Nonponã suꝑ
uos aliud pondus: tam̃hic qđ habetis ten&e
donec ueniã. Deillis hoc dr̃ qͥ inflati cont᷑

Expanded text:
dicit: Quia omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Hinc ergo rationis accepto consilio, humilitatis semitam arripiunt, per quam ad celsitudinis culmen ascendant, quemadmodum dicunt, quidam: Non ponam super vos aliud pondus, tamen id quod habetis, tenete donec veniam. De illis ho