comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq etiam considerans inue¬
nio. non tantũ passionẽ ꝓ no¬
mine. xp̃i id qd̾ baptismo de¬
erat posse supplere: s &̃ fidem
conuersionẽq cordis. si forte
ad cȩlebrandum mysterium
baptismi in angustiis tẽporũ
succurri non potest Heq enĩ
latro ille ꝓ nomine xp̃i cruci¬
fixus est.s ꝓ meritis facinorũ
suorum: neq quia credidit pas¬
sus ẽ. s dum patitur credit:
Quantum itaq ualeat &̃ sine
uisibili baptismi sacͣmento.

Expanded text:
atque etiam considerans, inveatque etiam considerans, invenio non tantum passionem pro nomine Christi id quod ex baptismo deerat posse supplere, sed etiam fidem conversionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium baptismi in angustiis temporum succurri non potest. Neque enim latro ille pro nomine Christi crucifixus est, sed pro meritis facinorum suorum; neque quia credidit passus est, sed dum patitur credit. Quantum itaque valeat etiam sine visibili baptismi sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
quãuis in bonis oꝑibus de¬
fanctum. uitam habere non
credimus. excepto dum tax¬
at nͥ martirii sacramentum
cõpleat Baptizatus confitet᷑
fidem siam coram sacerdote:
et interrogatus respondet:
Loc idem martyrcoram ꝑsecu¬
tore facit: qui et confitet᷑ fidẽ.
& interrogatus respondet: Ille
post confessionem asꝑgitur
aqͣ. hc uͦ asꝑgit᷑ sanguine. ł tͣinguit᷑
ignellle manus impositione
pontificis accipit spm̃ scm̃. hic
habitaculum efficitur sp̃sscĩ.
dum non ẽ. ipse qui loquitur.
s sp̃s sc̃s qui in illo loquitur
lle cõmunicat eucharistiȩ in
cõmemoratione mortis dñi.
hic ipsi xp̃o cõmoritur. Iile c̃¬
fitetur se mundi actibus re¬
nuntiare: hic ipsi renuntiat
& uitȩ Illi om̃ia peccata remit¬
tuntur. isti extinguntur. Aug̃¬
de unico baptismo. libro. iiii.
mplere passionẽ de latro¬
ne illo cui non baptizato dic
tum ẽ. hodie mecum eris in
paradiso. beatus cipͥanus ñ le¬
ue documentũ assumit. qd̃ ẽ

Expanded text:
quamvis in bonis operibus defunctum, vitam habere non credimus, excepto duntaxat, nisi martyrii sacramentum compleat. Baptizatus confitetur fidem suam coram sacerdote, et interrogatus respondet. Hoc idem martyr coram persecutore suo facit, qui et confitetur fidem, et interrogatus respondet. Ille post confessionem aspergitur aqua; hic vero aspergitur sanguine, vel tingitur igne. Ille manus impositione pontificis accipit Spiritum sanctum; hic habitaculum efficitur Spiritus sancti, dum non est ipse qui loquitur, sed Spiritus sanctus qui in illo loquitur. Ille communicat eucharistiae in commemoratione mortis Domini; hic ipsi Christo commoritur. Ille confitetur se mundi actibus renuntiare; hic ipse renuntiat et vitae. Illi omnia peccata remittuntur; isti exstinguuntur. De unico baptismo, libro quarto,mplere passionem, ut in latrone illo cui non baptum est: Hodie mecum eris in paradiso : beatus Cyprianus non leve documentum assumit; quod etiam
Abbreviated transcription (Latin):
in excus abilis erit omĩs qui a
dnõ & eccła cui cõpetunt. aufert.
uastat. inuadit. uel eripit. usq
ad emendationẽ. eccłȩq satis¬
factionem. ut sacͥlegus diui¬
dicetur: Et si emendare nolu¬

Expanded text:
inexcusabilis erit omnis qui a Domino et Ecclesia cui competunt, aufert, vastat, invadit vel eripit, usque ad emendationem, Ecclesiaeque satisfactionem, ut sacrilegus dijudicetur; et si emendare nolu
Abbreviated transcription (Latin):
synodo. ꝓ quibꝰ causis quẽlibet
hominẽ ep̃ali auctoritate uin¬
cło anathematis ligari oporte¬
at: Atq unanimi cunctorum
sententia decretũ ẽ. ꝓhis tribꝰ
cͥminibꝰ fieri debere: cum ad sy¬
nodum canonice iussus ueni¬
re contẽpserit: aut pꝰꝗͣ illu uene¬
rit. sacerdotalibꝰ respuit obedi¬
re p̃ceptis: aut ante finitã cau¬
sȩ suȩ examinationẽ. a synodo
p̃fuigus abire p̃sumit Exdecã¬

Expanded text:
synodo, pro quibus causis quemlibet hominem episcopali auctoritate, vinculo anathematis ligari oporteat, atque unanimi cunctorum sententia decretum est, pro his tribus criminibus fieri debere: cum ad synodum canonice jussus venire contemnit. Aut postquam illuc venerit, sacerdotalibus respuit obedire praeceptis. Aut ante finitam causae suae examinationem a synodo profugus abire praesumit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
statuta sequentes: eos qͥex¬
cõmunicatis fidelitate aut sa¬
cramento astricti sunt. apłi¬
ca auctoritate a sacͣmento ab
tionẽ ueniant. Et ne eis an

Expanded text:
statuta tenentes, eos, qui excommunicatis fidelitate aut sacramento constricti sunt, apostolica auctoritate a sacramento abtionem veniant. C. V. An
Abbreviated transcription (Latin):
milites comiti. ne ipsi quãdui
ex cõmunicatꝰ ẽ. seruiant. ꝓhi¬
bete. qͦd si sacͣmenta p̃tende¬
rint. moneant᷑ oportere dõma¬
gis seruire ꝗͣ hominibꝰ. Fideli¬
tatem enĩ. quã xp̃iano pͥnci¬
uersanti. & corũ p̃cepta calcan¬
ti. nulla cohibentur auctori¬

Expanded text:
militi, ne ipsi quando excommunicatus est, serviant prohibere. Quod si sacramenta praetenderint, moneantur oportere Deo magis servire quam hominibus: fidelitatem enim quam Christiano princiversanti, et eorum praecepta calcanti, nulla cohibentur auctori
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussisse comꝓbatꝰ fuerit.
manꝰ eius amputet᷑ et qͥ hoc
consensit. si liber ẽ .lx. soł. cõ¬
ponat: Si seruus: lx. ictꝰ acci¬
piat.  Apud quẽ scelus
agnoscitur. et pars rapine fui¬
erit inuenta: statim socios
suos nominare cogat᷑. Qđ si

Expanded text:
cussisse comprobatus est, manus ejus amputentur, et qui hoc consentit, si liber est, LX solidos componat; si servus, LX ictus accipiat. Apud quem scelus agnoscitur et pars rapinae fuerit inventa, statim socios suos nominare cogatur. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
ec imago di ẽ. in homine. ut
riꝰ eiꝰ qr omĩs rex dĩ habet imagi¬
nẽ: Idõq mulier ñ ẽ facta ad di
inaginẽ: sic etenĩ dicit Et fec̃
ds hominẽ: adinaginẽ di eũfe
quẽad modũ uiris feminas
subditas & pene famulas lex
eẽ uoluerit uxores. qd̾ dicens
adu̾sus uxorem uir testimo¬
niũ uñ lapidaret᷑ illa. si hoc
uerũ e̾e̾ demonstraret᷑. ipse tũ
ñ uicissim lapidatur si hoc fał
sũ constiterit. s tñmͦ castigat᷑
& dãpnificat᷑ eiq ꝑpetuo ubet᷑
adherere. qͥ carere uoluerat. In
aliis autẽ causis eũ qͥ testimonio

Expanded text:
 imago dei est in homine, ut rius eius, quia omnis rex dei habet imaginem. ideoque mulier non est facta ad dei imaginem. sic etenim dicit: et fecit deus hominem, ad imaginem dei fecit quemadmodum subditas feminas viris, et poene famulas lex esse voluerit uxores, qsus uxorem uir testimonium unde lapidaretur illa, si hoc uerum esse demonstraretur, ipse tamen non uicissim lapidatur, si hoc falsum esse constiterit, sed tantummodo castigatur et damnificatur eique perpetuo iubetur adhaerere qua carere ualiis autem causis eum qui testimonio
Abbreviated transcription (Latin):
nitionẽ epĩ. ip̃si coheredes easuo¬
luerĩt tes er. ne̾ ⁊ honorare: fa¬
ciant Suem in autẽ hoc contͣ¬
dixerint: in ep̃i potestate ma¬
neat. utrum eas ibi consistere
ꝑmittat aut reliquias iñ auferre¬

Expanded text:
nitionem episcopi, ipsi coheredes eas voluerint tenere, et honorare faciant. Sin autem hoc contradixerint, ut in episcopi potestate maneat, utrum eas ita consistere permittat, aut reliquias exinde aufer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ̃dam militare. peccatũ ẽ. nec
rẽ publicam gerere cͥminosũ ẽ:
s idõ agere rẽ publicam. ut rem
familiarẽ potiꝰ augeas. uidr̃ eẽ
quadã militantibꝰ sunt stipen¬
dia constituta: ne dũ sũptꝰ qrit᷑.
cesaris cesari Igit᷑ qd̾ cesar p̃ci¬
lerandũ ẽ: S fit tolerabile. dũ
illũ p̃da exactionis accumulat
Ait ilł: Neminẽ concutiatis neq
calũpniã faciatis: s contenti es¬
tote stipendus urĩs. Sic autẽ¬
cognosce̾ se debet omnis homo
qͥ militat Hon enĩ tantũ de his
militantib scriptura loqͥt᷑. qͥ
armata militia detinent᷑ .ẜ. qͥsqͥs
militiȩ suȩ cingłoutit᷑ esi
dignitatis suȩ miles a reru¬
ascribit᷑. atq id̾o hec sen

Expanded text:
dam militare peccatum. Nec rempublicam gerere criminosum est, sed ideo agere rempublicam, ut rem familiarem potius augeas, videtur esse edam militantibus sunt stipendia constituta; ne dum sumptus quaeritur, Caesaris, Caesari . Igitur quod Caesar praecilerandum est: sed fit intolerabile, dum illud praeda exactionis accumulat. Ait illis. Neminem concutiatis, neque calumniam faciatis, sed contenti estote stipendiis vestris . Sic autecognoscere se debet omnis homo qui militat; non enim tantum de his militantibus Scriptura loquitur qui armata militia detinentur, sed quisque militiae suae cingulo utitur, dignitatis suae miles ascribitur, atque ideo haec
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cibus exoratus. concedere uo¬
luerit: qđ etiam nicena syno¬
dus uidetur continere: Abiec¬
tus a sua eccła clericus. ab alte
ra non suscipiatur eccła Ex¬
uel laicus ad alteram proꝑat
ciitatem. et suscipitur p̃ter
cõmendaticias epłas. et qui sus¬
ceꝑit. et qͥ susceptus ẽ. cominu¬
antiocẽno: Similiter et in calce¬
donensi p̃cipitur. ut fugitiui¬
nuah. clerici. & ꝑegrini. a nullo recipi¬
antur. nec ordinentur ñ cũ com¬
mendaticiis litteris. et sui ep̃i

Expanded text:
iscopus precibus exoratus concedere voluerit: quod etiam Nicaena videtur synodus continere. Abjectus a sua ecclesia clericus ab altera ergo non suscipiatur ecclesel laicus ad alteram properat civitatem, et suscipitur praeter commendatitias litteras, et qui susceperit, et qui susceptus est commuocheno simul et in Chalcedonensi praecipitur ut fugitivi clerici et peregrini a nullo recipiantur, nec ordinentur, nisi cum commendatitiis litteris, et sui epi
Abbreviated transcription (Latin):
eccła ꝓpterea non debet ite¬
rare baptismum. qͥ apud hereti¬
cos datus est.: ne iuidicare uidea¬
tur. ipsorum e̾e̾ qd xp̃i ẽ. aut
eos non habere quod cum intꝰ
acciꝑent. amittere utiq foras ex¬
eundo non possent: Libro¬

Expanded text:
ero propterea non debet iterare baptismum, qui apud haereticos datus est, ne judicare videatur ipsorum esse quod Christi est, aut eos non habere, quod intus cum acciperent amittere utique foras exeundo non possent. I
Abbreviated transcription (Latin):
parrochia aliqͥs consistens al s¬
quid iniuste fecerit. & semel &
bis atq tertio si necesse fuerit uoi¬
cabit illum sua ammonitione
ꝑsuũ nũtiũ canonice ad em̃da¬
tionẽ. siue cõpositionẽ. & ad peni¬
tentiã: ut dõ et eccłȩ satisfatiat.
quã lesit Si aut̃e despexerit atq
contẽpserit eius ammonitionẽ
& salubrimã inuitationẽ: feriat
illũ pastorali uirga. hoc ẽsenten¬
am satisfactionem. et dignam
em̃dationẽ Quam excõmuni¬
cationẽ debet idem ep̃s seniori
illius notam facere. & omnibꝰ
suis coepĩs & omnibꝰ suis par¬
rochia nis: ne eum recipiant
usq ad satisfactionẽ Ex conci¬

Expanded text:
paroechia aliquis consistens aliquid injuste fecerit, semel et bis atque tertio, si necesse fuerit, vocabit illum sua admonitione per suum nuntium canonice ad emendationem sive compositionem et ad poenitentiam, ut Deo quam laesit. Si autem despexerit atque contempserit ejus admonitionem et saluberrimam invitationem, feriat illum pastorali virga, hoc est, sentenam satisfactionem et dignam emendationem. Quam excommunicationem debet idem episcopus seniori illius notam facere, et omnibus suis coepiscopis, et omnibus suis parochianis ne eum recipiant usque ad dignam satisfactionem. C
Abbreviated transcription (Latin):
micida. aut rapax: cum huiuis¬
modi nec cibum sumere licet:
cipłis. talem nefarium homi¬
nem salutare ꝓhibebat dicess
Hec ei aue dixeris: nec eum in
domũ receꝑis: Qui enĩ ei aue
dicit: cõmunicat oꝑibꝰ eiꝰ ma¬
lignis: Dnĩca itaq & apłica¬
p̃cepta adimplentes. mbrũ
pitridum et insanabile. qͦd
medicinã ñ recipit. ferro excõ¬
municationis a corꝑe ȩccłȩ ab
scidamꝰ: ne tam pestifero mor¬
bo reliqua m̃bra corꝑis ueluti
ueneno inficiantur: Ex concił

Expanded text:
micida, aut rapax, cum hujusmicida, aut rapax, cum hujusmodi nec cibum sumere licet . cipulis talem nefarium hominem salutare prohibebat, dicens: Nec ei Ave dixeris, nec eum in domum receperis; qui enim ei Ave dicit, communicat operibus ejus malignis . Dominica itaque acepta adimplentes, membrum putridum et insanabile, quod medicinam non recipit, ferro excommunicationis a corpore Ecclesiae abscidamus, ne tam pestifero morbo reliqua membra corporis, veluti veneno, inficiantur . Exco
Abbreviated transcription (Latin):
rũ atq tercio inuitantes eũ
canonice ad em̃dationẽ. & ad
satisfactionem. & penitentiã:
corripientes eum pat̃no affec¬
tu: Ait enĩ dñs in euangłio.
Si peccauerit inte fr̃ tuus corripe
eum fr̃ in unũquẽq peccat.
qͥ in scãm eccłam peccat Si enĩ
mꝰ alter alteriꝰ membͣ & cum pa¬
tit᷑ unũ menbrũ. cõpatiuntur
omĩa m̃bra: ꝓculdubio innos
cans. pͥmo secrete corripiatur. ⁊¬
deinde cũ testibꝰ redarguatur. no
cõmonitiones & pias correptioes
contẽpnit. et satisfacere despic̃.
pꝰ hec sit tͥ inquit sicut ethiicꝰ
& publicanus .i. gentilis atq pa
ꝓ pagano habeatur. & in alio
loco.m̃brũ qd̃ a sua cõpage re¬
soluitur et a uinctura caritatis
dissociatur. & omne corpus scan¬
dalizat: dñs & abscidi et ꝓiciui
bet dicens: Si ocłs tuus. manꝰ
uel pes tuus. scandalizat te:
erue eum. & ꝓice abste Et apłs
auferte inqͥt malũ auob̾. Et
item: Siqͥs fr̃nominat᷑ & est
fornicator. aut adulter. aut ho¬

Expanded text:
rum atque tertio, invitantes eum canonice ad emendationem, et ad satisfactionem et poenitentiam corripientes eum paterno affectu. Ait enim Dominus in Evangelio: Si peccaverit in te frater tuus, corripe eum . Frater in unum quemque peccat, qui in sanctam Ecclesiam peccat. Si enim mus alter alterius membra, et si cum patitur unum membrum compatiuntur omnia membra, procul dubio in nos cans, primo secrete corripiatur, deinde cum testibus redarguatur, novcommonitiones et pias correptiones contemnit, et satisfacere despicit, post haec sit tibi, inquit, sicut ethnicus et publicanus , id est gentilis atque pao, sed pro pagano habeatur. Et in alio loco, membrum quod a sua compage resolvitur et a junctura charitatis dissociatur, et omne corpus scandalizat, Dominus et abscindi et projici jubet, dicens: Si oculus, manus, vel pes tuus scandalizat te, erue eum et projice abs te . Et Apostolus: Auferte, inquit, malum ex vobis . Et item: Si quis frater nominatur, et est fornicator, aut adulter, aut ho
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit &̃ ꝓ cõmuni utilitate
et instante necessitate. ut nul¬
lus epõrũ gͣuiter ferat. si eiꝰ par¬
rochianũ ꝓ dep̃dationis causa
alter ep̃s excõmuicauerit.

Expanded text:
lacuit etiam pro communi utilitate, et instanti necessitate, ut nullus episcoporum graviter ferat, si ejus parochianum, pro depraedationis causa, alter episcopus excommunicaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
uando pb̃ri in parrochiis or¬
dinantur. libellum officialẽ
a sacerdote suo accipiant: ut
tis offendant: Ut quando ad
lȩtanias uel ad concilium ue¬
nerint. rationem ep̃o suo red¬
dant. qualiter susceptũ offi¬
cium cȩlebrent. uel baptirent:
rium: Compotus: Ranon: Pe¬
nitentialis Psalterium: Ome¬
liȩ. ꝑ circulum anni dñicis

Expanded text:
uando presbyteri in parochiis ordinantur, libellum officialem a sacerdote suo accipiant, ut tis offendant, ita ut quando ad litanias vel ad concilium venerint, rationem episcopo suo reddant qualiter susceptum officium celebrant, vel baptizant. rium, compotus, canon penitentialis, psalterium, homeliae per circulum anni domini
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. si scriptis actum ẽ. si p¬
se licentiam respondendi ac
defendendi se habuit S: et
de ꝑsonis accusantium ac
testificantiũ subtiliter q̃

Expanded text:
tum est, si scriptis actum est, si ipse licentiam respondendi ac defendendi se habuit. Sed et de personis accusantium ac testificantium subtiliter q
Abbreviated transcription (Latin):
durũ uidet᷑. ut pꝰ adulteriũ re¬
c̃ciliet᷑ c̃iugi coniunx sifides ad¬
sit. ñ erit durũ Curenĩ depu
tamꝰ adhuc adulteros qͦs ł bap¬
tismate ablutos. ł penitentia
credimꝰ ẽẽ saluatos: Hȩc cͥmina.
ĩ ueteri lege di nullis sacͥficiis
mundabant᷑: q̃ noui testam̃ti san¬
guine sine dubitatiõe mundan¬
alio c̃taminatã uiro reciꝑe uxo¬
rẽ. Quãuis đđ sauł filiam ꝗͣ pat̾
eiꝰdẽ mulieris ab eo seꝑatã dedat
alteri. tãꝗͣ noui testam̃ti p̃figu¬
ego te c̃dẽpnabo. uade deinceps
noli peccare: ꝙ qͥs intelligit. ñ de¬
be ignosc̾e̾ maritũ qͥ uidet igno¬
adulterã dice̾ cuiꝰ penitentis cͥm̃
diuina credit miseratione de¬
letũ: Item Indignant᷑ mariti
si audiant adulteros pendẽ simi¬
les adulteris feminis penas. cũ
tanto gͣuiꝰ eos puniri oportuerit.
quãtomagis ad eosꝑtinet ꝙ uir¬
tute uince. et exemplo regere
feminas. Itẽ: Non erit turpis
neq difficił &̃ pꝰ patrata atq

Expanded text:
durum videtur, ut post adulterium reconcilietur conjugi conjux; si fides adsit, non erit durum. Cur enim adhuc deputamus adulteros, quos vel Baptismate ablutos, vel poenitentia credimus esse sanatos? Haec crimina in vetere Dei lege nullis sacrificiis mundabantur, quae Novi Testamenti sanguine sine dubitatione mundanalio contaminatam viro recipere uxorem; quaejusdem mulieris ab eo separatam dederat alteri , tanquam Novi Testamenti praefiguego te condemnabo, vade, deinceps noli peccare , quis non intelligit debere ignoscere maritum, quod uidet ignoadulteram dicere, cuius paenitentis crimen diuina credit miseratione deletum? si audiant adulteros viros pendere similes adulteris feminis poenas, cum tanto gravius eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos pertinet et virtute vincere, et exemplo regere feminas. » Item : « Non erit turpis neque difficilis etiam post patrata atque
Abbreviated transcription (Latin):
uocet᷑. Hermes in libro pastoris
pastori: Dnẽ si qͥs habuerit
mulierẽ fidelẽ in dnõ. & hanc
inuenerit in adulterio: nũqͥd
sine cͥmine ẽ. uiuens cũ illa: Si
autẽ scierit uir uxorẽ suã deli¬
qͥsse: & ñ egerit penitentiã mu¬
lier. & ꝑmanet in fornicatiõe
sua: si c̃iuuit cũ illa iuir reus pec¬
cati eiꝰ erit. & particeps mecha¬
tionis eiꝰ. Et dixi illi qͥd gͣ: Si
sa penitentiã egerit. & uolu¬
receꝑit eã uir suis. peccat. &
magͥnũ peccatũ sͥ admittit: Ergo
debet reciꝑe peccatricẽ. q̃ peni¬
tentiã agit: s ñ sepe: Serius enĩ

Expanded text:
ulteram. Hermes, l. Pastor., Pastori: « Domine, si quis habuerit mulierem fidelem in Domino, et hanc invenerit in adulterio, nunquidsine crimine est cum illa. Si autem scierit vir uxorem suam deliquisse et non egerit poenitentiam mulier, sed permanet in fornicatione sua, et coierit cum illa vir, reus peccati ejus erit, et particeps moechationis ejus. » Et dixi illi: « Quid ergo si sa poenitentiam egerit et volureceperit eam vir suus peccat, et magnum peccatum sibi admittit. » Ergo debet recipere peccatricem quae poenitentiam egit, sed non saepe. Servis enim
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ carñe suã coinqͥnat. s &̃ qͥ
simulacrũ fac̃ mechat᷑. Q̾ sim
his factis ꝑseuerat. & penitentiã
ñ agit. recede ab illa & noli uiue̾
cũ illa Sin autẽ & tu particeps
eris peccati eiꝰ. Propt̃ ħ p̃ceptũ ẽ.
uob ꝑ uos manere. siue uiro siue
mulieri: pot̃ enĩ ĩ eiꝰmodi peni¬

Expanded text:
carnem suam coinquinat, sed etiam qui simulacrum facit, moechatur. Quod si in his factis perseverat, et poenitentiam non agit, recede ab illa, et noli convivere cum illa. Sin autem, et tu particeps eris peccati illius. Propter hoc praeceptum est vobis per vos manere, sive viro sive mulieri, potest enim in ejusmodi poeni
Abbreviated transcription (Latin):
bonefacio ep̃o
Insynodo anglorũ decretũ
et iudicium firmissime p̃¬
ceptum. et diligenter demon¬
stratum e̾e̾ dinoscitur. ut qͥ¬
cumq sine inuocatione tri¬
nitatis mersus fuisset. qd̾ sacͣ¬
mentũ regenerationis non ha

Expanded text:
Bonifacio episcopo. In synodo Anglorum decretum et judicium firmissime praeceptum et diligenter demonstratum esse dinoscitur, ut quicunque sine invocatione Trinitatis mersus fuisset, quod sacramentum regenerationis non ha
Abbreviated transcription (Latin):
annis unusqͥsq ep̃s parrochiã
suam circumeat. popłmq confir¬
met et doceat. & ea que uitanda
sunt. ꝓhibeat: & ea que agenda st̃.
utiliter agere suadeat Ex concił.
cesim iusitat. nulli p̃multitu&.¬
dĩne onerosus existat: nec ũquã
qͥnquagenarium numerũ euec¬
tionis excedat: aut amplius ꝙͣ
una die ꝑ unã quãq basilicam.
remorandi licentiã habeat. Ex con¬
atq conuenit ut ep̃i ꝑ singłas
ȩccłas et dioceses euntes. pͥmum
discutiant dericos qͦ modo ordi¬
missarum: et qͣliter queq offi¬
cia in ȩccła ꝑagant Et si recte
qͥdem inuenerint. do gr̃as: sin
autem minime. docere debent

Expanded text:
annis unusquisque episcopus parochiam suam circumeat, populumque confirmet ac doceat, et ea quae vitanda sunt prohibeat, et ea quae agenda sunt, utiliter agere suadeat. CAP.cesim visitat, nulli prae multitudine onerosus existat, nec unquam quinquagenarium numerum evectionis excedat, aut amplius quam una die per unamquamque basilicam remorandi licentiam habeat. Catque convenit ut per singulas Ecclesias et dioeceses ambulantes primum discutiant clericos, quomodo ordimissarum, 34 et qualiter quaecunque officia in Ecclesia peragant. Et si recte quidem invenerint, Deo gratias; sin autem minime, docere debent
Abbreviated transcription (Latin):
siue diaconũ. aut quẽcũmq
alium. qui connumeratur
inter clericos: aut accepta
pecunia ordinauerit euco¬
nomum .i. defensorem. siue
paramonariũ: quicũq gͦ hec
meditatꝰ fuerit cũ conuiciꝰ fuerit.
ipse ꝗ subeat gͣduis siuꝑiculũ. Et
qͥ sic ordinatus fuerit. nullũ
habeat fructum ex huiusce¬
modi mercimonio. et creati¬
one ꝓbrosa: s sit alienus et
dignitatis & sollicitudinis
euis. in quã ꝑ pecuniam in¬
trauit: s et ille qui tam tur¬
pibus & illicitis intercessor
apparuit. si quidẽ clericus
fuerit: de ꝓprio decidat gͣdu:

Expanded text:
sive diaconum, aut quemcunque alium qui connumeratur inter clericos, aut accepta pecunia ordinaverit aeconomum, id est defensorem sive paramonarium, quicunque ergo haec meditatus fuerit, sive convictus fuerit, ipse quidem subeat gradus sui periculi, et qui sic ohabeat fructum ex hujuscemodi mercimonio et consecratione probrosa, sed sit alienus et dignitatis et sollicitudinis ejus, quam per pecuniam acquisivit. Sed et ille qui tam turpibus et illicitis intercessor apparuit, si quidem clericus fuerit, de proprio decidat gradu
Abbreviated transcription (Latin):
pro conferendo cuiquã
sacerdotii gͣdu. aut munus
quodcumq aut ꝓmissiones
muneris. antequã ordinetur
acceꝑit: uel etiam postquam
ordinatus fuerit in aliquose
ꝓ hoc ipso p̃sumpserit mun̾a¬
ri: suie ille qͥ dederit. siue qͥ
acceꝑit. iuxta sententiam cal¬
cedonensis concilii. gͣdus sui
ꝑiculum sustinebit. Ex concis¬

Expanded text:
pro conferendo cuiquam sacerdoti gradu, aut munus quodcunque aut promissiones muneris antequam ordinetur acceperit, vel etiam postquam ordinatus fuerit in aliquo se pro hoc ipso praesumpserit munerari, sive qui dederit, sive ille qui acceperit, juxta sententiam Calcedonensis concilii, gradus sui periculum sustinebit. VI
Abbreviated transcription (Latin):
nes qͣs a fidelibꝰ accipunt. pau¬
stipendia: & ñ qͣsisus. s qͣsi cõ¬
m̃datis uti De qͥbus om̃ibꝰ scĩ¬
ant se racionẽ posituros inc̃¬
spectu di: & nͥ eas fideliter pau¬
ꝑibꝰ & his qͥ promissi sunt ad¬
ministrauerint. dãpna passu

Expanded text:
s a fidelibus accipiunt, paustipendia, et non quasi suis, sed quasi commendatis uti. De quibus omnibus sciant se rationem posituros in conspectu Dei, et nisi eas fideliter pauperibus et his qui praemissi sunt administraverint, damna passu
Abbreviated transcription (Latin):
uibꝰ peccata dimissa non sunt.
a sacͥs locis pꝰmortẽ adiuuari npq̃¬
stͣ quia quos peccata gͣuia depͥmunt
si in sacris locis sepelire se faciunt.
restat ut de sua p̾sũptione uidi¬
cent᷑. qͣtinus eos sacͣ loca ñ liberent.
s culꝑa temeritatis accuset. Ex¬
cum ad celebrandã missam. in pͥme¬
di nomine conuenit popłs. ñ an¬
te discedat. quã misse psollẽpni¬
tas compleatur: & uͥ ẽp̃s defuerit.
benedictionẽ accipiat sacerdotiᷤ¬

Expanded text:
uibus peccata dimissa non sunt, a sacris locis post mortem adjuvari non possunt, quia quos peccata gravia deprimunt, si in sacris locis sepelire se faciunt; restat ut de sua praesumptione judicentur, quatenus eos sacra loca non liberant, sed culpa temeritatis accusat. Ccum ad celebrandam Missam in Dei nomine convenit populus, non ante discedat quam Missae solemnitas compleatur, et, ubi episcopus defuerit, benedictionem accipiat sacerdoti
Abbreviated transcription (Latin):
BR̃ baptizatos infantes sig¬
nare in frontibus sacrocris¬
mate non p̾sumant: s pb̾ri
baptizatos tinguant in pec¬
tore : ut epĩ postmodũ confir¬
ment in fronte: Rabanus de

Expanded text:
ri baptizatos infantes signare in frontibus sacro chrismate non praesumant. Sed presbyteri baptizatos ungunt in pectore ut episcopi postmodum confirment in fronte. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ad memoriam uenerint. et
a catholicis uitanda sunt cre¬
dimus e̾e subdenda: Cassiodorus¬
quȩ a cunctis xp̃ianis ual¬
de necessaria comprobatur
a tribus grecis auctoribꝰ mira-¬
biliter constat ẽẽ conscripta
Uno scilicet theoderico uenera¬
bili ep̃o: et duobus dissertis¬
simis uiris. soromeno et sõcra¬
te:. Quosnos ꝑ eppifanium
scolasticum latino condenteᷤ
eloquio. necessarium duximꝰ.
eorum dicta deflorata in uni
stili tractatum. dnõ iuuan¬
te ꝑducere.: et de tribꝰ aucto¬
ribus unam facere dictionem
tem legat intrepidus quidno

Expanded text:
ad memoriam venerunt, et a catholicis vitanda sunt, credimus esse subdenda. CAquae a cunctis Christianis valde necessaria comprobatur a tribus Graecis auctoribus mirabiliter constat esse conscripta, uno scilicet Theodorico venerabili episcopo, et duobus disertissimis viris Sozomeno et Socrate, quos nos per Epiphanium scholasticum latino credentes eloquio, necessarium duximus eorum dicta deflorata in unius styli tractatu, Domino adjuvante, perducere, et de tribus auctoribus unam facere dictionem. Item, legat intrepidus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
onachus non doctoris ha¬
bet.s plangentis officiũ:
qui uel se uel mundũ luge¬
at: et dñi pauidꝰ p̃stoletur
aduentũ: Qui sciens in be¬
cillitatẽ suam & uas fragi
le qd̾ portat. timet offende.
ne impinguat et corruat
atq frangatur. Unde et mu¬
lierũ maximeq adolescen¬
tularum uitat aspectum &̃
in tantum castigator siu est.
inquis ꝑgis in heremum: ui¬
delicet. ut te ñ audiam ñus
deam: ut tuo furore non peni¬
mouear. ut tua bella non¬
patiar: Ne me capiat ocłs me¬
retricis: nec forma pulcherri¬
ma ad illicitos ducat amplex¬
sus. Respondebis: Hoc ñ ẽ pug¬
nare: s fugere Sta in aciẽ ad̾¬
uersariis armatus obsiste. ut
pꝰquã uiceris. coroneris. fateor
in becillitatẽ meam: Nolo spe
pugnare uictoriȩ: ne ꝑdam
aliquando uictoriam. Idẽ in

Expanded text:
Monachus non doctoris haMonachus non doctoris habet, sed plangentis officium, qui vel se vel mundum lugeat, et Domini pavidus praestoletur adventum. Qui sciens imbecillitatle quod portat, timeat offendere ne impinguat et corruat, et frangatur; unde et mulierum maximeque adolescentularum vitet aspectum, et in tantum castigator sui sit, inquis, pergis in eremum? videlicet ut te non videam, non audiam, in tuo furore non movear, ut tua bella nonpatiar. Ne me capiant oculi meretricis, nec forma pulcherrima ad illicitos ducat amplexus, respondebis. Hoc non est pugnare, sed fugere. Stans in acie adversariis armatus obsiste, ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam. Nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliquando victoriam. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
dinemq necessariam mo¬
nasteriis exhibere Ieronimꝰ¬
i cupis ẽẽ qđ diceris. mo¬
nachus .i. solus: qͥd facis in
urbibꝰ que utiq ñ sunt solo¬
rum habitacula. s multorũi
Habet unum quodq ꝓpositũ
pͥncipes suos Et ut ad ur̃a ue
exemplum apłos. et apłicos
uiros: quoꝵ honorem possi¬
dentes. habere nitantur et
meritum Hos autem ha¬
beamus ꝓpositi nr̃ĩ pͥncipeᷤ
paulos. et antonios. uilia¬
nos. hilarios. macharios:
Habeto simplicitatem colũ¬
bȩ. ne cuiquam machineris
dolos: et serpentis astutiã.
ne aliorum supplanteris
insidiis Nonmultũ distat
in uicio: uel deciꝑe posse.
uel decipi xp̃ianum: quem
senseris tͥ aut semꝑ aut cre¬
bro de nũmis loquentem ex¬
cepta elemosina quȩ indif¬
ferenter om̃ibus patet. insti¬
torem potius habeto. quã mo¬
nachum Preter uictum &
uestitum. et manifestas
necessitates. nichil cuiquã
tribuas: ne filioꝵ panẽ. ca¬
nes comedant. Idem in epła

Expanded text:
dinemque necessariam modinemque necessariam monasteriis exhibere. i cupis esse quod diceris monachus, id est solus, quid facis in urbibus? Quae utique non sunt solorum habitacula, sed multorum; habent unumquodque propositum principes suos, et ut ad nostra vexemplum apostolos et apostolicos viros quorum honores possidentes habere nitantur et meritum. Nos autem habeamus propositi nostri principes Paulos et Antonios, Julianos, Hilarios, Macharios; habeto simplicitatem columbae, ne cuiquam machineris dolos, et serpentis astutiam, ne aliorum supplanteris insidiis: non multum distat in vitio vel decipere posse vel decipi. Christianum quem senseris tibi semper aut crebro de nummis loquentem, excepta eleemosyna quae indifferenter omnibus patet, institorem potius habeto quam monachum. Praeter victum et vestitum, et manifestas necessitates nihil cuiquam tribuas, ne filiorum panem cae eodem. Idem in epistola
Abbreviated transcription (Latin):
ui uere & pure solitariã ap̃¬
na eligunt uitam: dignisut̃
conuenienti honore: Quiatñ
sunt quidã monachi habitan¬
tes indifferent̃ ꝑciuitates.
necñ et ꝑ monasteria se ipsoᷤᷤ
p̃sumptione ꝓpria cõmen¬
dantes: placuit. neminẽ aut
edificare aut constituere
monasteria aut oratorii do¬
mũ. sine conscientia ipsius
nasterii sunt. subiectos e̾e̾ de¬
bere epõ: et quieti oꝑam da¬
re. atq obseruare ieiunia. &
orationes in locis. in qͥbusse¬
mel se d̾o deuouerunt ꝑma¬
nentes Et neq cõmunicare
excłasticis. neq scłares aliꝗͣs
adtractare actiones: relinqñ¬
tes ꝓpria monasteria: nͥ for¬
te iubeantur. ꝓpter urgenteᷤᷤ
necessitates ab ipsius ciuitatĩ
ep̃o Et neminẽ seruorũ sus¬
cipi in monasteriũ. ut sit
cum eis monachus: nͥ cum
dnĩ ꝓpria conscientia Pretẽ¬
untem uͦ hec. decreuimꝰ extra
cõmunionẽ e̾e̾: ne nom̃ dñi¬
blasfemetur: Conuenit uͦ q
uitatis ep̃o curam sollicitu¬

Expanded text:
ui vere et pure solitariam eligunt vitam, digni sunt convenienti honore. Quia tamen sunt quidam monachi habitantes indifferenter per civitates, nec non et per monasteria seipsos praesumptione propria commendantes, paedificare, aut constituere monasteria, aut oratorii domum sine conscientia ipsius monasteriis sunt, subjectos esse debere episcopo et quieti operam dare, atque observare jejunia et orationes in locis in quibus semel Deo se devoverunt permanentes, et neque communicare ecclesiasticas neque saeculares aliquas attrectare actiones relinquentes propria monasteria, nisi forte jubeantur propter urgentes necessitates ab ipsius civitatis episcopo; et neminem servorum suscipi in monasterium ut sit cum eis monachus, nisi cum Domini proprii conscientia, praeteruntem vero haec decrevimus extra communionem esse, ne nomblasphemetur. Convenit vero civitatis episcopo curam sollicitu
Abbreviated transcription (Latin):
aut diaconus. aleȩ atq toraut dno¬
ebrietati deseruiens: aut x ᷤ¬
sinat aut certe deponatur
Subdiaconꝰ aut lector. aut
cantor. similia faciens: aut¬
t᷑ similiter et laicus. Sermo au¬
&e saluti anime contrariĩ .ii.¬
tabule ludum. uelut semina¬
rium peccatoris: ñ solum his
lericos scurriles et uerbis.¬
turpibꝰ ioculatores. ab of¬
ficio detrahendos. Ex eoden con¬
adulationibꝰ et proditio

Expanded text:
aut diaconus aleae aut ebrietati deserviens, aut desinat aut certe deponatur. Subdiaconus aut lector, aut cantor similia facientur, similiter et laicus. CAP.  saluti animae contrarium tabulae ludum velut seminarium peccatorum non solum his Carthag. Clericos scurriles, et verbisturpibus joculatores ab officio detrahendos cenAdulator vel pr
Abbreviated transcription (Latin):
ti. aut qͥ heri et nudius t̃tuis
uel dudum fuerunt ĩuniqi.
qm̃ suspecti facti sunt. et qͥ
ñ sunt bonȩ conu̾sationis.
uel quorũ uita ẽ accusabił.
aut dubii in recta fide:. Simi¬
liter quorũ fides. uita & lis¬
tas nescitur: uel qͥ infamiȩ
ribꝰ irretiti Neq eos sacerdo¬
tes debere aut posse accussa¬
re ꝗͥ rite saccerdotes fieri non
possunt: nec sunt sui ordinis

Expanded text:
ti, aut qui heri, aut nudiustertius ti, aut qui heri, aut nudiustertius vel dudum fuerunt inimici, quoniam suspecti facti sunt, et qui non sunt bonae conversationis, vel quorum vita est accusabilis, aut dubii in recta fide. Similiter quorum fides, vita et libertas nescitur, vel qui infamiae ribus irretiti. Noque eos sacerdotes debere aut posse accusare, qui rite sacerdotes fieri non possunt, nec sunt sui ordinis.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut sacerdotes uel reliqui
clerici a scłarium laicorũ exlii¬
oant᷑ accusatione: ita illi ab
istorum sunt excludendi et
alienandi criminatione Et
sicut isti ab illis. ita & illi ab
istis ñ recipiant᷑. qm̃ sicut dnĩ
sacerdotum conuersatio segre¬
gata debet ẽe̾ ab eorũ conuer¬
satione: ita et litigatio. qͥa ser¬
uum dñi ñ oportet litigare¬
Depellant᷑ cohabitantes ini¬
micis. et om̃s laici: quia in¬
festationẽ blasfemiȩ. affectio
amicitiȩ incitare so let
Hec illi uidelicet laici in ur̃a st̃
recipiendi accusatione: qͥuos ĩ
sia uolunt reciꝑe infamatioȩ¬
aius papa. felici coepõ. Paga¬
ni. uel heretici siue iudei ñ
possunt. xp̃ianos accusare. aut
uocẽ infamationis inferre Ex conc̾
ut quotienscũq clericis ab
accusatoribꝰ multa crimina
obitiunt᷑. et unũ ex his de quo
pͥus egerint ꝓbare ñ ualuerii.
papa. omnib Fide libus
tatiumꝰ eos ad accu satio¬
nẽ ñ recipi qͥ sunt suspec¬

Expanded text:
Sicut sacerdotes vel clerici reliqui a saecularium laicorum excluduntur accusatione, ita illi ab istorum sunt excludendi et alienandi criminatione; et sicut isti ab illis, ita et illi ab istis non recipiuntur, quia sicut Domini sacerdotum conversatio segregata debet esse ab eorum conversatione, ita et litigatio, quia servum Domini non oportet litigareRepellantur cohabitantes inimicis et omnes laici, quia infestationem blasphemiae, affectio amicitiae incitare solet. Nec illi videlicet laici in nostra sunt recipiendi accusatione qui vos in sua volunt recipere infamatioGAIUS papa, FELICI episcopo. Pagani vel haeretici, sive Judaei non possunt Christianos accusare, aut vocem infamationis inferre. CAP. ut quotiescunque clericis ab accusatoribus multa crimina objiciuntur, et unum ex his, de quo prius egerint, probare non valuerint, papa, omnibus fidelibus. Statuimus eos ad accusationem non recipi qui sunt suspec
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimo frĩ. atq familia¬
aliqͣ culpa notant᷑ infamia.
normã abitiunt. et statuta
eccłastica contẽpnunt. Si¬
milit̃ fures sacͥlegos. et om̃s¬
capitalibꝰ criminibꝰ irretitos.
Sepulcrorum quoq uiolatores.⁊
et om̃s qͥ aduersus patres ar¬
mant᷑: qm̃ in omi mundo in¬
famia notantur. Similiter
et incestuosos. homicidas. ꝑ¬
iuros. raptores. maleficos.
ueneficos. adulteros: de bellis
publicis fugientes: et qͥ indig¬
na s petunt loca tenere. aut̃
facultates ȩcłȩ auferunt in¬
iuste: et qͥ fr̃s calumpniant᷑.
aut accusant. et ñ ꝓbant: uł
qͥ contra innocentes. pͥncipũ
animos concitatos ꝓuocant
ad iracundiam: et om̃s ana¬
thematizatos uel ꝓ sius scele¬
ribus ab ȩccła pulsos: et om̃s¬
quos eccłasticȩ uł scłi leges
infames. ꝓnuntiant. Hiins¬
mirũ om̃s nec serui ante le¬
gitimam libertatẽ. nec pe¬
nitentes. nec digami. nec illi
qͥ curiȩ deseruiunt. uel qui
ñ sunt integri corpore. aut

Expanded text:
dilectissimo fratri atque familiaaliqua culpa notantur infamia, normam abjiciunt, et statuta ecclesiastica contemnunt: similiter fures, sacrilegos, et omcapitalibus criminibus irretitos, sepulcrorumque vioet omnes qui adversus patres armantur, qui in omni mundo infamia notantur, similiter et incestuosos, homicidas, perjuros, raptores, maleficos, veneficos, adulteros, de bellis publicis fugientes, et qui indigna sibi petunt lfacultates Ecclesiae auferunt injuste, et qui fratres calumniantur aut accusant, et non probant, vel qui contra innocentes principum animos concitandos provocant ad iracundiam, et omnes anathematizatos, vel pro suis sceleribus ab Eccquos ecclesiasticae seu saeculi leges infames pronuntiant. Hi nimirum omnes, nec servi ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec dqui curiae deserviunt, et qui non sunt integri corpore, aut
Abbreviated transcription (Latin):
parentũ. uiri uxoris. Item
trone aduersus libertos. neq
liberti adu̾sus patronũ co¬
gant᷑ testimoniũ dicere Itẽ:¬
donei ñ uident᷑ eẽ testes qͥb
imꝑari potest ut testes sint:
Testis idoneus pater filio. aut
filius patri non ẽ: Item Qui

Expanded text:
parentium, uiri uxoris, item ptronae aduersus libertos neque liberti aduersus patronum cogantur testimonium dicere. Idonei non videntur esse testes, quibus imperari potest ut testes sint. Item . Testis idoneus pater filio, aut filius patri non est. Item . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta decreuimꝰ. ut nullus
mortaliũ de agro eccłastico et
manso ac mancipiis. uł siqͥlib&̃
ꝓ loco sepulturȩ aliqͥd largitus
fuerit eccłe. neq de decimis et
oblationib fidelium quẽꝙͣ ꝓbro¬

Expanded text:
cepta decrevimus ut nullus mortalium de agro ecclesiastico, et manso ac mancipiis, vel si quilibet pro loco sepulturae aliquid largitus fuerit Ecclesiae, neque de decimis et oblationibus fidelium que
Abbreviated transcription (Latin):
ecernimus.
ut in om̃ibꝰ dñicis diebꝰ alta¬
ris oblatio ab om̃ibꝰiuris uel
mulieribꝰ fiat tam panis quã
uini: ut ꝑhas immolationes.
a peccatorũ facib liberentur.

Expanded text:
ecernimus ut in Dominicis omnibus diebus altaris oblatio, ab omnibus viris, vel mulieribus fiat, tam panis quam vini, ut per has immolationes a peccatorum suorum fascibus liberentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut siqͥs aliquẽ dericoꝵ in
accusatione fornicationis
impetit: scd̃m p̃ceptũ pauli
apłi. duo uel tria testimonia
reqͥrant᷑ ab illo Qd̾si ñ potu¬
erit datis testimoniis appro¬
bare qͦd dixit: accusationẽ
accusati accusator accipiat.
quis. si uoluerit et necesse fu¬
erit. indutie ei petenti. a pa

Expanded text:
ut, si quis aliquem clericorum in accusatione fornicationis impetit, secundum praeceptum apostoli Pauli, duo vel tria testimonia requirantur ab illo . Quod si non potuerit datis testimoniis approbare quod dixit, accusationem accusati accusator accipiat. it, si voluerit, et necesse fuerit, induciae ei petenti a Pa
Abbreviated transcription (Latin):
nantur causis. qͦtiens necesse¬
fuerit. libere apłicam appel¬
lent sedem: atq ad eam qua¬
si ad matrẽ confugiant: ut ab
ea sicut semꝑ fuit. piȩ fulcian¬
tur defendantur et liberent᷑.¬

Expanded text:
nantur causis, quoties necessefuerit, libere apostolicam appellent sedem, atque ad eam quasi ad matrem confugiant, ut ab ea sicut semper fuit pie fulciantur, defendantur et liberent
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus sua uelit sententia ob¬
uiare: nͥ quando iam ꝑactis
omibꝰ nichil habeant inqueᷤ¬
tione qd̃ ꝓponant: Et taindui
actio uentiletur. qͦusq ad res
ueritatem ꝑueniatur freqñ
qd̾ annecti conueniat. Ex decr.¬

Expanded text:
sua velit sententia obviare, nisi quando ipsi peractis omnibus jam nihil habuerint in quaestione quod proponant: et tandiu actio ventiletur, quousque ad rei veritatem perveniatur. Frequenemaneat quod annecti conveniat. X
Abbreviated transcription (Latin):
uari: libere sedem apłicam
non debet afflictio ulla deten¬
tionis inuiriare custodia: s l¬
ceat appellatori. uitiatam cau¬
sam appellationis remediosub¬
leuare liceat &̃ in causis cͥmi¬
nalibꝰ appellare: nec uox appel¬
landi deneget᷑ ei. quẽ in sup¬
plitio sententia destinarit.
Pulsatꝰ ante iudicẽ suũ c̃ausãdicat:
Et non ante suum udicẽ pul¬
satus si uoluerit taceat.& ut
pulsatis quotiens appellaue¬
rĩt. indutiȩ dentur: nec quẽ¬
quã sententia. ñ a suo udice
dicta constringat. Ex dec̃rtis¬

Expanded text:
derit, libere sedem apostolinon debet afflictio ulla aut detentionis injuriare custodia; sed liceat appellatori vitiatam causam appellationis remedio sublevare, liceat in causis criminalibus appellare; nec vox appellandi denegetur ei, quam in supplicium sententiae destinarit. Pulsatus ante suum judicem causam dicat, et non ante suum judicem pulsatus, si voluerit, taceat, et pulsatus quoties appellaverit induciae dentur, nec quemquam sententia, non a suo judice dicta constringat. » It
Abbreviated transcription (Latin):
ministros. cũ sit alius aliome¬
lior. ñ ẽ melior baptismꝰ. qͥ per
meliorem datur: nullomͦ ẽ ma¬
lus. qͥ etiam ꝑ malũ datur. qñ
idem baptismꝰ datur: et ido ꝑ
ministros dĩ dispares. munuᷤ

Expanded text:
ministros, quum sit alius alio melior, non est melior baptismus, qui per meliorem datur, nullo modo est malus, qui etiam per malum datur, quando idem baptismus datur, et ideo per ministros disp
Abbreviated transcription (Latin):
cuius potestate datur. ñ qͣlis
ẽ ille. ꝑ cuius ministeriũ dat᷑
tem: Quid nouerat ioħs bap¬
tista: Dnm̃ Quid non noue¬
rat: Potestatem baptismi do¬
minici. in nullũ hominẽ a
dño transiturã s ministeriũ
plane transiturum Potestatẽ
a dño in neminẽ. s ministeriũ
in bonos et malos: Item: Ego

Expanded text:
us potestate datur, non qualis est ille per cujus ministerium datur. Item, quid noverat Baptista Dominum. Quid non noverat potestatem baptismi Dominici in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum. Potestatem a Domino in neminem, sed ministerium in bonos et in malos. Item: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
nescitis utrum xp̃ĩano an.
pagano. multos in patria ur̃a
baptizatos asseritis. et qͥd inde¬
sit consulitis agendum Hi pro¬
fecto siin nomine scẽ trinitatis.
uel tantum in nomine. xp̃i sic̃
in actibus apłorum legimꝰ bap¬
tirati sunt: unũ qͥppe idemq
est: ut seͤ s exponit ambrosus

Expanded text:
nescitis utrum Christiano an pagano, multos in patria vestra baptizatos asseritis, et qsit consulitis agendum. Hi profecto, si in nomine sanctae Trinitatis, vel tantum in nomine Christi, sicut in Actibus apostolorum legimus, baptizati sunt , unum quippe, idemque est, ut sanctus expon
Abbreviated transcription (Latin):
fastusxbiȩ elatus. domum
dei ducit contemptibilem: &
possessiones dõ sacratas. atꝙ¬
ad honorem dĩ sub regiȩ mu¬
nitatis defensione constitutas
in honeste tractauerit. uel in¬
fringere p̃sumpserit. aut in

Expanded text:
superbiae elatus domum Dei ducit contemptibilem, et possessiones Deo sacratas, atqad honorem Dei sub regiae emunitatis defensione constitutas, inhoneste tractaverit, vel infringere praesumpserit, aut in
Abbreviated transcription (Latin):
iuncta m̃tiri. ꝙͣ in his sine qͦrũ
fide uel notitia ds orli ñ potest.
falli Item Homo non solum qñ
scit ipse qd̃ uerũ sit. s &̃ quando
ipse errat ⁊ fallitur sicut homo.

Expanded text:
uncta, mentiri, quam in his, sine quorum fide, vel notitia Deus coli non potest, » Idem: « Homo non solum quando scit ipse, quod verum sit, sed et quando ipse errat, et fallitur, sicut homo
Abbreviated transcription (Latin):
piatur ad ingenuitatẽ iure illo si¬
ne dubitatione aꝑto. qͦd liberi
qͥ ex huiusmodi nuptiis ꝓcreati
fuerint. tam ingenui quã legiti¬
Siqͥs ingenuus homo cap̾ .xuii.¬
ancillam alteriꝰuxorem acce¬
ꝑit. & existimat qͦd ingenua
sit: si ipsa femina pꝰea fuerit in
seruitutẽ detecta. si eam a serui¬
tute redimere potest faciatꝰ. siñ
potest. si uoluerit aliã accipiat.
Si autem seruam eam scierat. &
collaudauerat. pꝰ ut legitimã
habeat. Similiter & mulier in¬
genua de seruo alterius facere
uod posuistis si mulier infir-¬
onitate correpta. ñ ualuerit
uiri debitum reddere. qͥd eius
faciat iugalis: Bonũ ee̾t si sic
ꝑmaneret. ut abstinentie ua¬
caret: S quia hoc magnorũ ẽ.
ille qͥ se ñ poterat continere. nu¬
bat magis: ñ tñ ei subsidii opẽ

Expanded text:
piatur ad ingenuitatem, illo sipiatur ad ingenuitatem, illo sine dubitatione aperto, quod liberi, qui ex huiusmodi nuptiis procreati fuerint, tam ingenui quam legitiSi quis ingenuus homo ancillam alterius acceperit, et aestimat quod ingenua sit, si ipsa femina postea fuerit in servitute detecta, si eam a servitute redimere potest, faciat; si non potest, si voluerit, aliam accipiat. Si autem servam eam scierat et collaudaverat, post ut legitimam habeat. Similiter et mulier ingenua de servo alterius facere uod posuisti, quodsi mulier infirmitate correpta non valuerit viri debitum reddere, quid eius faciat iugalis: bonum esset, si sic permaneret, ut abstinentiae vacaret; sed, quia hoc magnorum est, ille, qui se non poterit continere, nubat magis. Non tamen subsidii opem
Abbreviated transcription (Latin):
liberam mulierã: nuptiȩ contͣ¬
hi non possunt Quod si callidi¬
tate & conscientia dñi. seruus
uel ancilla. matrimoniũ contͣx¬
erit cũ libera ꝑsona: forte enim
dñs ancillam suam ut liberam
uiro ingenuo conuint̃. & dotem
pro ea p̾stitit. ut ꝓpt̾ nuptias
donationem lucret᷑ totã. uł ꝓ
parte Siqͥd gͦ tale contigerit.
ipsam donationẽ dotis. & ancil¬
lam liberam facit. et nuꝑtiȩ
consistant. nulla lege qͣntũ ꝑ¬
tinet ad seruitutẽ huiꝰ modima¬
trimoniũ concutiente Sin au¬
tẽ dñs spiritaliter qͥdem nup¬
tiis ancillȩ suȩ. uel serui ñ con¬
senserit: sciens autẽ qͦd agitur
ñ ꝓhibuerit: forte enĩ idõ hoc
facit. ut pꝰea negotium moue¬
at homini libero. qd̾ ancillam
eius dux̃ uxorem: uel ingenue
mulieri. quod seruo eius nup
spiritaliter dñs ñ consenserit.
attamen resciens ñ ꝓhibuerit.
et nuptiȩ integro iure consistañ.
& seruił conditionis ꝑsona eri¬

Expanded text:
liberam mulierem, nuptiae contrliberam mulierem, nuptiae contrahi non possunt. Quod si calliditate et conniventia domini servus vel ancilla matrimonium contraxerit cum libera persona forte enim dominus ancillam suam ut liberam viro ingenuo conjunxit, et dotem pro ea praestitit, ut propter nuptias donationem lucretur totam vel pro parte. Si quid ergo tale contigerit, ipsam donationem dotis, et ancillam liberam faciat et nuptiae consistant, nulla lege, quantum tinet ad servitutem, huiusmodi matrimonium concutiente. Sin autem dominus specialiter quidem nuptiis ancillae suae vel servi non consenserit, sciens autem, quid agatur, non prohibuerit, - forte enim ideo hoc facit, ut postea negotium moveat homini libero, quod ancillam eius duxerit uxorem, vel ingenuae mulieri, quod servo eius nuptspecialiter dominus non consenserit, attamen sciens non prohibuerit, et nuptiae integro iure consistant, et servilis condicionis persona eri
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. Urb̃. sancio regi aragonũ.
e neptis tuȩ conuigio. quãte
cuidam militi daturũ neces¬
sitatis instante articło. sub fidĩ
pollicitatione firmasti. hoc eqͥ¬
tate dictante decernimꝰ: ut si
illa uirum illum omnino ut
dr̃ rennuit. & in eadem uolun¬
tatis auctoritate ꝑsistit. ut uiro
illi se ꝓrsus deneget nupturã.:
neqͣquam eam inuitã & reni¬
tentem. eiꝰdem uiri cogas conui¬
gio sociari Quorum enim unũ
corpus ẽ. unꝰ debet ẽe̾ & animus.
ne forte cum uirgo fuerit alicui
inuita copulata contra dñi apłi
dii. aut crimen fornicationis
incurrat: cuius uidelicet pecca¬
ti malum. in eum redundare c̃¬
stat qui eam conumx̃ inuitã:
qͦd pari tenore de uro ẽ. et̃ senti¬
ancillam duxerit uxorem.
liberam eam e̾e̾ putans. uł ex con¬
tͣrio si libera mulier seruo ꝑerro¬
rem uncta sit. pꝰeaq ueritas re¬
ꝑta fuerit: dicendũ ẽ. omnino
nuptias non constitisse Inter
liberũ ⁊ & ancillam. seruum &

Expanded text:
banus II, Sanctio, Regi Aragonum. De neptis tuae conjugio, quam te cuidam militi daturum necessitatis instante articulo sub fidei pollicitatione firmasti, hoc aequitate dictante decernimus, ut, si illa virum illum omnino, ut dicitur, renuit, et in eadem voluntatis auctoritate persistit, ut viro illi prorsus se deneget nupturam, nequaquam eam invitam et renitentem ejusdem viri cogas conjugio sociari. Quorum enim unum corpus est, unus debet esse et animus, ne forte, cum virgo fuerit alicui invitdii, aut crimen fornicationis incurrat. Cujus videlicet peccati malum in eum redundare constat, qui eam conjunxit invitam. Quod pari tenore de viro etiam est sentimulierem duxerit uxorem, liberam eam esse putans, vel ex contrario si libera mulier servo per errorem juncta sit, posteaque veritas reperta fuerit, dicendum est omnino nuptias non constitisse. Inter liberum enim et ancillam, servum et
Abbreviated transcription (Latin):
imaritꝰ uxori ab initioma .x.¬
Itrimonii usq ad duos con-¬
tinuos annos cõputando coire
possit. uel eius parentes sine
ꝑicło dotis admittendȩ. repudi
pꝰea dixerit mulier de uiro.
non posse nubere cum eo:si
poterit ꝓbare qͦd uerũ sit.
accipiat alium: eo qd uixta
apłm. non potuit illi uir su¬
us reddere debitum Ex epła¬

Expanded text:
maritus uxori ab initio matrimonii usque ad duos continuos annos computando, coire possit vel ejus parentes sine periculo dotis amittendae repudiupostea dixerit mulier de viro non posse nubere cum eo; si poterit probare quod verum sit, accipiat alium, eo quod juxta Apostolum, non potuit ille vir suus reddere debitum. CAP