comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illis libristuis quibus coatursum responderes ex meis: Iud dix̃
utcutẽ ccdistã cõmemorationẽ humanȩ misriae & diumȩ graci¬
ae uenir& apostoles suꝑ dixeraet: Video alicẽlegẽ m mẽ bris meis¬

Expanded text:
illis libris tuis, quibus coactus sum respondere sex meis. LXIX. JUL. illis libris tuis, quibus coactus sum respondere sex meis. LXIX. JUL. Ut autem ad istam commemorationem humanae miseriae et divinae gratiae veniret Apostolus, su
Abbreviated transcription (Latin):
satanas ꝓpt̃ intẽperaentiã ur̃m continuo subiecit ad queccit᷑ hocut᷑
dico sec̃ dũ ueniam: ñ sẽ d̃ imperiur: Hocitee que mcelo solaele¬
ne ut itur intentione ꝓ pagaendȩ ꝓlis. pudititico coniugclis hue
melo ueniceliter in coniuge ceditur Non cacuscplis sedear¬
n celis tantũm od o uolupttis: Huic malo restitur necepperitus
dom nabilis uoluptetis &x plecctum: Hocm alũ habitet in corporis i¬
tis huiiss ꝓpt̃ cuius mortũ : &icẽmente non consentiente in portino
dicitun scioq ñ hcebita Xin mehoc est. inccernemoco bonum: hoc malõ
nonerat incorpore uiteillius ubi a uoluntate seruientibus &iã gm¬
talibi menbris libido nullecerat : aut omnino scum quam contra
uoluntetis. arbitrium non mouebat: hui: medi repente &or¬
tepuduit: os quiprius quã pecccrent nudierant & non pude¬
bet eos huius mali: lccudes impudenter spcersisti&i cc̃ quatuor

Expanded text:
tinuo subjecit, atque ait, Hoc autem tinuo subjecit, atque ait, Hoc autem dico secundum veniam, non secundum imperium . Hoc itaque malo sola bene utitur intentione propagandae prolis pudicitia conjugalis: huic malo venialiter in conjuge ceditur, non causa prolis, sed carnalis tantummodo voluptatis; huic malo resistitur, ne appetitus damnabilis voluptatis expleatur. Hoc malum habitat in corpore mortis hujus: dicitur, Scio quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum . Hoc malum non erat in corpore vitae illius, ubi aut voluntati servientibus etiam genitalibus membris, libido nulla erat, aut omnino se unquam contra voluntatis arbitrium non movebat. Hujus mali repente exorti puduit eos , qui priusquam peccarent, nudi erant, et non pudebat eos . Hujus mali laudes impudenter sparsisti etiam quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
ostendis cum sis inimicus graticce dĩ quece cẽ dixi ab illo puel¬
lecri uitio liberatam ⁊ goueno: pecrentes tuos tãquã catho¬
licos xp̃ianos honorabilis habeo eisque gratulor quodante
de functisunt : quec hereticum. teuiderent: Non autem dicimus mor¬
bum esse negotium nupticcrum: quod est. liberorum. ꝓcreando¬
rum. cecusee concum. bere. non sccciendȩ libidis: quãẽ tune gtes
morbum : cum stctecoris aduersus edtm. ꝓuissum. fuisse coniuga¬
le remedium, Nam utique ne fornicatio ꝓperetur libi dini
quã locudees con tre dicittr nobititur reiugeetur: utsieũ
quipcreandis silus constitutuse tiaens greceditur limitem salteme
qui ei cedit in coniuge uenicliter pecc&: coniugibus enim enim¬
loquebatur a posto leshao ũ dixissa nolite fraudcere inuicẽ nisiꝙ
c̃sensu ad tẽpus: ut uec c&is orcetions Xiterũ dipsossistoreuos ẽta

Expanded text:
ostendis, cum sis inimicus gratiae Dei, qua eam dixi ab illo puelostendis, cum sis inimicus gratiae Dei, qua eam dixi ab illo puellari vitio liberatam? Ego vero parentes tuos tanquam catholicos christianos honorabiles habeo, eisque gratulor quod ante defuncti sunt, quam haereticum te viderent. Non autem dicimus, morbum esse negotium nuptiarum, quod est liberorum procreandorum causa concumbere, non satiandae libidinis; quam tu negas morbum, cum fatearis adversus eam provisum fuisse conjugale remedium. Nam utique ne fornicatio perpetretur, libidini, quam laudas, contradicitur, obsistitur, repugnatur. Ut si eum, qui procreandis filiis constitutus est, transgreditur limitem; saltem qui ei cedit, in conjuge venialiter peccet: conjugibus enim loquebatur Apostolus, ubi cum dixisset, Nolite fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vac
Abbreviated transcription (Latin):
ad ẽ mortalom stcctum Vt siue o pec cccr& siue non pecca
cecr&: moriturũs ẽe: hoceñ uobis cum agitur sh inctotaẽ
de acres int̃nos & uos ueritntur Questio: quodnos
dicimus adam si nom peo casset: nec corporis mentem
moriturum: Quidest ergo: quod ignoraere te sigis quã mortẽ
intellegibulem: cuus corpus dicompeera disso non suis seantepeccatũ¬
Qtium stices in libris illis quidegȩrim quam que ceꝑte delucide q¬
que egerim: non fuisse dm̃ puniendo dictu rum. peccatori:
terraes & interrã ibis quod demorte corporis dictum: quis
non intellegit: Sice deem. &icem nullec iniquitete cum mis¬
sa iturus. es sae inter ram. Idestud corpore moriturus: quod autẽ
nicm mattẽ metem qu& enihilleset nec contrate aliquid dis¬
putecuit conuicio laccerandam putati: uictus es mecle dicendi lib¬
dine : non timens quods criptumest neque maledici regiũ
dĩ pos sidebuiN sed quid mirum est: quodte inimicũ &ieem eius

Expanded text:
Adam mortalem factum, ut sive peccarAdam mortalem factum, ut sive peccarret, moriturus esset. Hoc enim vobiscum agitur, hinc tota de hac re inter nos et vos vertitur quaestio, quod nos dicimus, Adam si non peccasset, nec corporis mortem moriturum. Quid est ergo quod ignorare te fingis, quam mortem intelligi velim, cujus corpus dico in paradiso non fuisse ante peccatum; cum scias, in libris illis quid egerim, quamque aperte dilucideque egerim, non fuisse Deum puniendo dicturum peccatori, Terra es, et in terram ibis , quod de morte corporis dictum quis non intelligit? si Adam etiam nulla iniquitate commissa iturus esset in terram, id est, vel corpore moriturus? Quod autem etiam matrem meam, quae te nihil laesit, nec contra te aliquid disputavit, convicio lacerandam putasti, victus es maledicendi libidine, non timens quod scriptum est, Neque maledici regnum Dei possidebunt . Sed quid mirum est quod te inimicum etiam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
bus est: quianec a posto lus morbum prore medium conces¬
sit. Cumper reue rentiam nuptiarum: amorbo fornica¬
cionis ec clesiece hominis munie bat: quisȩrus : quomodo
& frontẽ tuam: & dogma poenitus eras Erit primi uoluminis
mei: propeultima pas te monstratur: quod & intoto ipsius
responsionis corpore proutlocorum opostimitas attullit
&plicatum est: Aug̃s r̃: Nusquom sic ceppaeruit dolustuus
& ꝑscienticm deemnacta consciencia scisenim: scis omnino
tcm quippe cꝑtum est. At quilibros illos lgit. hoc ne scro
non possit : scis in quam in libris quosad marcellinum edi¬
dime uehement̃ gisse contrae incipientem surgere
icomtunc heresim uestram: ne ore der&ur: Adam&iã¬
sinon p&cass& fus se moriturũ  sed quõ mostolẽ hacten
dixi quicc poteraet mori poterct namq: p&care: Tueis
quilibrces illos nonlgert n& fostaesse l&cturi sun fuco
insidioso: si hȩç tuc legerer subrepeuoliustis qua sicgo it eedixet̃

Expanded text:
rbus est. Quia nec Apostolus morbum pro remedio concesrbus est. Quia nec Apostolus morbum pro remedio concessit, cum per reverentiam nuptiarum a morbo fornicationis, Ecclesiae homines muniebat: qui sensus quomodo et frontem tuam et dogma penitus eraserit, primi voluminis mei prope ultima parte monstratur: quod et in toto ipsius responsionis corpore, prout locorum opportunitas attulit, explicatum est. AUG. Nusquam sic apparuit dolus tuus, et per scientiam damnata conscientia. Scis enim, scis omnino: tam quippe apertum est, ut qui libros illos legit, hoc nescire non possit: scis, inquam, in libris quos ad Marcellinum edidi, me vehementer egisse contra incipientem surgere jam tunc haeresim vestram, ne crederetur Adam, etiamsi non peccasset, fuisse moriturus. Sed quoniam mortalem hactenus dixi, quia poterat mori; poterat namque peccare: tu eis qui libros illos non legerunt, nec fortasse lecturi sunt, fuco insidioso, si haec tua legerent, subripere voluisti; quasi ego ita dixerim,
Abbreviated transcription (Latin):
ribus. morientium: mȩrore iugentium Y Quidigitur mirum. si
& de isto paradiso qđ est ecdesicc foras: istis quipecradisum
illum deqoforas ieñt quinor inistes. miserias peccandomis¬
serunt talem. fcc citis: qualem dico. xp̃ianorum nullus
sedn a sominumquisquam suspicari auđ& smon sit in soc¬
Iuł dixit: in primoenim operelactius dis putec te sunt.
quamius n&tudilucide loquaris. quaminortem intelle¬
gi uelis: Cuius corpus dicis ipacraediso non suisse cente p&¬
catum : qui in libris quos ad marcellini nomene didisti
mosttelem cedcm fastum fuisse professuses : quod uero as¬
iungis morbumessȩ nunengocium nupcicrum: leniter
audire potest. si hoc solum d&iuis pacrentib: dicas
Conscius enim foste esse potes. Matristuae morbi alicu¬
ius occultiiquam in libris confessionis Vit ipso uerbo utar
meri bibulam uoca tumesse signcesti: c&er ũ inscorum
conubio & iomnium honesto rum. nullus omnino ma¬

Expanded text:
ribus morientium, moerore lugentium. Quid igitur mirum, si ribus morientium, moerore lugentium. Quid igitur mirum, si et de isto paradiso, quod est Ecclesia, foras istis; qui paradisum illum, de quo foras ierunt, qui nos in istas miserias peccando miserunt, talem facitis, qualem non dico Christianorum nullus, sed nec hominum quisquam suspicari audet, si non sit insI. JUL. In primo enim opere latius disputata sunt. Quamvis nec tu dilucide loquaris, quam mortem intelligi velis, cujus corpus dicis in paradiso non fuisse ante peccatum: quia in libris, quos ad Marcellini nomen edidisti, mortalem Adam factum fuisse professus es . Quod vero adjungis morbum esse negotium nuptiarum, leniter audiri potest, si hoc solum de tuis parentibus dicas. Conscius enim forte esse potes matris tuae morbi alicujus occulti, quam in libris Confessionis, ut ipso verbo utar, meribibulam vocatam esse signasti . Caeterum in sanctorum connubio, et in omnium honestorum, nullus omnino mo
Abbreviated transcription (Latin):
Elcctenter nunc &iam palẽt̃ ꝓuocantibus ubi que &iritten¬
Etibus rerum uisibilium in lecebris luto hoc fȩcis cui. in hae¬
simus caenisui f&ore uenis capatioribus exalante sed
&lege peccati. quȩ ẽ in membris nostris: legi sp̃s repugnante.
Histũ luminibus sceles tis ciuitetis oblatrans : corpus mortis
inquis peccata dix̃ esse non carnem: negaens apostolum:
hoc ad mortalitatem nostri corporis rexullis re Quam caro.
inquis animalium. denaturȩ iustitucione suscepit: Hoc enĩ
sapis quod pelccgius iniudicio. peclestqͥno ficto corded cẽna¬
uit: adã scilic& mortalem. factum itac ut siue peccaor&i siue
non pec cecr& moriturus. eẽn Ac sire sistens. his uiris: & ccli¬
is eorum. sociis sidex sanee. tot. tantis q: que doctoribus coge¬
ris implere para disum s &iam sinemopeccass& . dolore pcertu¬
rientium. Iaebore nescentium: gemitibus languentium. fune¬

Expanded text:
latenter nunc etiam palam prouocantibus ubique et inritanlatenter nunc etiam palam prouocantibus ubique et inritantibus rerum uisibilium inlece­ bris, luto hoc faecis, cui inhaesimus, caeni sui foetorem uenis capacioribus exhalante, sed et lege peccati, quae est in mem­ bris nostris, legi spirHis tu luminibus coelestis civitatis oblatrans, « Corpus mortis, » inquis, « peccata dixit esse, non carnem: » negans Apostolum hoc ad mortalitatem nostri corporis retulisse; « quam caro, » inquis, « animalium de naturae institutione suscepit. » Hoc enim sapis, quod Pelagius in judicio Palaestino ficto corde damnavit, Adam scilicet mortalem factum, ita ut sive peccaret, sive non peccaret, moriturus esset. Ac sic resistens his viris, et aliis eorum sociis fidei sanae, tot tantisque doctoribus, cogeris implere paradisum, etiamsi nemo peccasset, dolore parturientium, labore nascentium, gemitibus languentium, fune
Abbreviated transcription (Latin):
ia cobus a concu piscentia. succ abstracctus. & in lectus: hoc ma¬
lum. est. de quoait scio qui ae non haebiteet in me. hoc ẽ in
carnemea. bonum, hocmalum est. in corporemortis
huius hoc malum. non fuit. in pccradiso. ante peccactũ.
quianundumerat. hacec caro corpus. mortis huius
Cuidicetur. infinem: ubiẽ mors. contentio tuoc sed tunc
dic&ur quũ corruptibi le hoc induerit incorrup¬
tionem: & mostale hoc induerit. inmortalitatẽ:
Nunc autem. corpusẽ mostis. quiccidem. ipsedi
apostolus cor pusmnotuũẽ ꝓpt̃ pec catum. Audicatholicur
intalectores a postolos ac cipceorum uerba nomimnea s cumquib
accipio conuicicetuae : Audmon pelagium sedã brosiums
Qiã pauli caro. inquit corpus mortiserat sicut ipseait.
quis meliberabit decorpore mortis huius: audmqꝰ celestur¬
passionibus in pugnamur: & die noctuquȩ ignitis stimulis.
corporis humilitatis huius & corporis mortis urgemur: nunc

Expanded text:
Jacobus, a concupiscentia sua attractus et illectus . Hoc maJacobus, a concupiscentia sua attractus et illectus . Hoc malum est de quo ait, Scio quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Hoc malum est in corpore mortis hujus. Hoc malum non fuit in paradiso ante peccatum; quia nondum erat haec caro corpus mortis hujus: cui dicetur in fine, Ubi est, mors, contentio tua? sed tunc dicetur, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : nunc autem corpus est mortis; quia idem ipse dixit apostolus, Corpus nortuum est propter peccatum . Audi catholicos intellectores Apostoli; accipe eorum verba, non mea, cum quibus accipio convicia tua: audi non Pelagium, sed Ambrosium. « Etiam Pauli caro, » inquit, « corpus mortis erat, sicut ipse ait, Quis me liberabit de corpore mortis hujus » ? « Aupassionibus inpugnamur et die noctuque ignitis stimulis corporis humilitatis huius et corporis mortis urguemur, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
uult seccerebonum : sed quod non uultm alum. hoc ec gere: propt᷑
hoc exclcemat: miserego homo quis meliberabit decorpore
mortis huius &tu contra clacrisonã ueritatem. oculas cla¬
dis: gemitum. queeius exponis÷ non ut omnib pect& sedit
tibi placc& dicens: quis me libertebit decorporemortis huius hoc
Eq̃ meliberabit arecctu pecatoꝵ meoꝵ quȩ conmiselle dic̃ quod¬
nolo maltm hoc ago & tudicis quȩ commi si atquȩ cedeo¬
nedisperas. deom nibus que hȩclegunt:: ut non ipsum malinau¬
dire quã te: &ipsi. potius. quã tibi credere: sine hominẽm: gra¬
ticc̃ dĩ non solum q pec cauit. ut cobsolucetur uerum. & iã
nepecc& ut aed iuue tur. exposcere quodis toloco agitur qui
enĩ dicit quod nolomalum hoc acgo non ẽ locus. ut dicat
demit te nobis. debita nostra : sednenos inferas. intemto¬
tonem: Vnus quisque autem temptatur sicutait apostolos

Expanded text:
vult, facere bonum, sed quod non vult malum, hoc agere. Propter vult, facere bonum, sed quod non vult malum, hoc agere. Propter hoc exclamat: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Et tu contra clarissimam veritatem oculos claudis, gemitumque ejus exponis, non ut omnibus patet, sed ut tibi placet, dicens, « Quis me liberabit de corpore mortis hujus? hoc est, Quis me liberabit a reatu peccatorum meorum quae commisi? nolo malum, hoc ago: et tu dicis, « quae commisi. » Usque adeone desperas de hominibus qui haec legunt, ut non ipsum malint audire quam te, et ipsi potius quam tibi credere? Sine hominem gratiam Dei, non solum quia peccavit, ut absolvatur, verum etiam ne peccet, ut adjuvetur, exposcere: quod isto loco agitur. Qui enim dicit, Quod nolo malum, hoc ago, non est locus ut dicat, Dimitte nobis debita nostra; sed, Ne nos inferas in tentationem . Unusquisque autem tentatur, sicut ait apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
daut̃ q̃s ferat. dep̃teritis. suis peccatis putari. hominem dice¬
re quis me liberauit. decorporemortis huius ut ei. ꝑ ignos¬
centis. xp̃i groctic̃e remittantur quũ dilucidȩ appecrecet
unde cedistac uerba ꝑuenerit ecce uerba eiꝰ sunt. maurib:
nostris: uideamus ergo uttum exeo. quodegit. uolens: anex eo
quod ait nolens mis serum. reesse. sacte aturi Clamat homo
non quod uolo ago sed quod odi illud stccio, Clamat iam nonego¬
operor illud: sedid quod habit& in me pec cectum:
Icioenim quia non habitat inine hoc est. incaerne me co bonũ
uelle enim a diccc& mihi ꝑficere autem. bonum: non inueni¬
o: noneñ quoduolo feccio: bonum sed quod nolomalum
hocago: nonait. feci sed faccio: non ait. operatussum: sed ope¬
ror: non ait. eris selago: & hoc non uolo sed quod nolo : postre¬
moed ut c̃am delec tactur. legȩ dĩ secundum interiorem
hominem: uidit autem aliam. legem in membris suis repugnan¬
tem. legimentis suȩ: quecle ge utique compellitur. non quod

Expanded text:
autem quis ferat, de praeteritis suis peccatis putare hominem dicere, Quis me liberabit de corpore mortis hujus? ut ei per ignoscentis Christi gratiam remittantur: cum dilucide appareat, unde ad ista verba pervenerit? Ecce verba ejus sunt in auribus nostris: videamus ergo, utrum ex eo quod egit volens, an ex eo quod agit nolens, miserum se esse fateatur. Clamat homo, Non quod volo, ago; sed quod odi, illud operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. Velle enim adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio. Non enim quod volo, facio bonum; sed quod nolo malumhoc ago. Non ait, Feci; sed, facio: non ait, Operatus sum; sed, operor: non ait, Egi; sed, ago: et hoc non quod volo, sed quod nolo, Postremo, condelectatur legi Dei secundum interiorem hominem: videt autem aliam legem in membris suis, repugnantem legi mentis suae; qua lege utique compellitur, non quod
Abbreviated transcription (Latin):
pec catum. libido carnalis sinequec nunc potest sexus uter que
miscerisier goñ uultis in illabeatitudine membrt gen itclice ñ¬
dũ pudenda ad opus suom. ꝑaegendũ quo prolis semi noeretͥ uo¬
lunteti hom inũ sine libidine . potuis se serui reaed huc quaroear dẽ
libidinẽ queclẽ tunc suise credactis: uolunteetẽ certequando ess& necoa¬
ria seqbat᷑ An&ic̃ quaendononeicet : ꝓpt̃ ꝓpccgandus filios neesseeria
stimulcebat: tam̃ animũ Xꝓpellebat. in concubitur. uel quos que
dã ncebiles uel c̃iuge uenicdes: sienĩ teclis erat qucelis nuncest. hoc ne
dubi tatione. fecciebat: siue illi resisteretur. ꝑ tẽperanticẽ siuc ꝑ int̾epe¬
reentic̃ cederetur: Acsichomo. libidini aut peccando. seruire cogereur
ccutbello intimore pugnccre : quor umcelterum honestectie
clterum paci felicite qͥs illius sibumcenum sensum hceb&is
non conuenire sentitis: Pemacp& igitur ut si libido ibiess&
itecess& subita uoluntecti : ũ tr&t com qui& cem quemen¬

Expanded text:
peccatum libido carnalis, sine qua non potest nunc sexus uterque misceri. Si ergo non vultis, in illa beatitudine membra genitalia nondum pudenda, ad opus suum peragendum, quo proles seminaretur, voluntati hominum sine libidine potuisse servire; adhuc quaero eamdem libidinem qualem tunc fuisse credatis. Voluntatem certe quando esset necessaria, sequebatur; an etiam quando non erat propter propagandos filios necessaria, stimulabat tamen animum, et propellebat in concubitus vel quosque damnabiles, vel cum conjuge veniales? Si enim talis erat, qualis nunc est; hoc sine dubitatione faciebat, sive illi resisteretur per temperantiam, sive per intemperantiam cederetur. Ac sic, homo libidini aut peccando servire cogeretur, aut bello intimo repugnare: quorum alterum honestati, alterum paci felicitatis illius, si humanum sensum habetis, non convenire sentitis. Remanet igitur, ut si libido ibi esset, ita esset subdita voluntati, ut rectam quietamque men
Abbreviated transcription (Latin):
uita &ernam: Quodut inelleres adiutã malã non adnaturam
homnum. ꝑtinere neꝑ aduentus xp̃i causam putteres ab eo &iã
par uuilos peccatores ꝓnunciatas ait : in meos tendit omnem pacien¬
cion: pactienticc autemdi illocest: dequa ce hromanas. loquiturz aĩ
igortes qũobonitas dĩ al pacientiã te adducit᷑ secundum auteni
duriciam. tuc̃c &cor inpenitens : tesauriza s tibi iram indie
ire: exerc&ur ergo qđ pacientia di Eũ non exiguo tempore exspec¬
tactur humana conuersio: in pacruulis. autem nom porest appocre¬
repactientic: sienim essent peccata naturȩ : quȩ eis saluator
ad senber& pccciens. quidem ftelso. seuus uero certissime dicer&ur:
Nonporest. autem dñs nisiiustus & pius esse quod est dr̃ meus ihs̃¬

Expanded text:
vitam aeternam . Quod ut intelligeres ad vitam malam, non ad naturam vitam aeternam . Quod ut intelligeres ad vitam malam, non ad naturam hominum pertinere; ne per adventus Christi causam, putares ab eo etiam parvulos peccatores pronuntiatos; ait, In me ostendit omnem patientiam. Patientia autem Dei illa est, de qua ad Romanos loquitur: An ignoras quouritiam tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in dic irae . Exercetur ergo patientia Dei, cum non exiguo tempore exspectatur humana conversio. In parvulis autem non potest apparere patientia. Si enim essent peccata naturae, quae eis Salvator adscriberet; patiens quidem falso, saevus vero certissime diceretur. Non potest autem Deus nisi pius et justus esse, quod est Deus meus Jes
Abbreviated transcription (Latin):
sed in tegra ueclentiest responsi one destructa: nunc autẽ au¬
di breuiter: apostolus hoc qđ ait miser ego homo quis melibera¬
uit decorporemortis huius graticcdĩ ꝑiħim xp̃m dñm nr̃ma¬
Non amortac litectẽ nm̃ corporis. retu lit quã caro animaliũ
denature institucione suscepit sed ad consuetudinem. delin¬
quendi aquorea tu post incarnactionem. xp̃i ꝑtestam̃tum
nouum qsque aduirtutis studiac mi grecuerit liberatuar:
Ibiergo sub ꝑsona loquens iudeorum: in lece brarum cupiditate:
&amp̃ interdictum. secc rȩlegis errantium : ostendit. unicum
esseinilla tempestecte subsidium sicrederent. xp̃o qͥsic in dicebat
cecutionis defuturis ut uenicm condona re ꝑ cectis: nec in sistebat
regis intentatione supplicii sed concurrentes. liberais simo. gremiocon¬
ego is edide omisericordiam consecutus sum : ut in me ostender & xp̃s
ihs̃ omnẽ patienticem eed exemplum eorum quicredi turist. illi in

Expanded text:
sed integra valenti est responsione destructa. Nunc autem aused integra valenti est responsione destructa. Nunc autem audi breviter: Apostolus hoc quod ait, Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei per Jesumnon ad mortalitatem nostri corporis retulit, quam caro animalium de naturae institutione suscepit, sed ad consuetudinem delinquendi; a quo reatu post incarnationem Christi, per Testamentum Novum, quisquis ad virtutis studia migraverit, liberatur. Ibi ergo sub persona Judaeorum loquens, illecebrarum cupiditate etiam post interdictum sacrae legis errantium, ostendit unicum esse in illa tempestate subsidium, si crederent Christo; qui sic indicebat cautiones de futuris, ut veniam condonaret peractis; nec insistebat reis intentatione supplicii, sed currentes liberalissimo gremio conego: sed ideo misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet Christus Jesus omnem patientiam, ad exemplum eorum, qui credituri sunt illi in
Abbreviated transcription (Latin):
huius fieri nom potest. ⁊tenes quidemtu consuetudinem tuec̃:
equidem in hoc. potissimum. opere consequenter ut qui contra
ueritectem cegs nihiluerũ loquaeris sed numero sis ierudicionis tuae
pecccetis correptionũmultitudo .ui .x. sufficit: Ideo hiciam. breuiter
ad no tabote. foellere: meecutẽ uelp̃ hoc. opus intelleges insolentem esse
mendacii: Tibiergo. huius uici. uindicacto tam possessionẽ.
ut aebeuangelio. nec socne iniurico. audire possisi qui ab in itiom̃¬
dcexes si cut & patertuus: uelille ad cunus. tedicis. dominium
ꝓtenuisse nascentẽ÷ uelaed alter secondecrius: quite elegantib
quae tam̃ inter honestos. nominari non queunt inbuit sec cram̃tis
otumergo hocꝓti li inopere meo. priore q̃uod tu p̃termis sumesse
confingis: qd Quanta sint disputationis. ueritacte: acluce c̃¬
uictum si ppe ultima primiuoluminis meipartis legces &iã
ipse poteris confiteri : Nonergotu adetrun cata sententiec

Expanded text:
hujus fieri non potest » . Tenes tu quidem consuetudinem tuam, hujus fieri non potest » . Tenes tu quidem consuetudinem tuam, equidem in hoc potissimum opere consequenter, ut qui contra veritatem agis, nihil verum loquaris: sed numerosis eruditionis tuae peccatis correptionum multitudo vix sufficit. Ideo hic jam breviter annotabo, te fallere: me autem, vel post hoc opus intelliges, insolentem esse mendacii. Tibi ergo hujus vitii vindica totam possessionem, ut ab Evangelio, nec sane injuria, audire possis, quia ab initio mendax es, sicut et pater tuus , vel ille ad cujus te dicis dominum pertinuisse nascentem, vel alter secundarius, qui te elegantibus, quae tamen inter honestos nominari non queant, imbuit sacramentis. Totum ergo hoc protuli in opere meo priore, quod tu praetermissum esse confingis: quod quanta sit disputationis veritate ac luce convictum, si prope ultimas primi voluminis mei partes legas, etiam ipse poteris confiteri. Non ergo tua detruncata sententia,
Abbreviated transcription (Latin):
manichei hoc est &ille: nonẽ autẽ hocille : qui heceo antenos dix̃,
Nonẽ hoc igitur quisquis hec dicit: sed he reticus manifestus est :
quis quis huic ExXV. antico. catholico : dogmati con trecdic̃:
illa quȩ suprec texui: uerbatua. hec quȩsequuntur adiungis:
posthaec illud nostrum posuit ubi diximus: hecec enim. quȩ abin¬
pudentibus impudenter lccu deciitur pudendec Cuicupiscen¬
tomorbo : seminatio filiorum: hucusque ille uerba mecc posuit
timuit enim quod cciunxi: incorpore uitȩ illius sinequec nunc̃
fieri non potes t incor pore mortis. huius: Nhic ut meam senten¬
tiãc ñ finir& sed eãc̃ quod ãmodo detruncec r&. Illud apostoli
Nonenimerat corpus mostis. huius in pecradiso ante peccatũ
ꝓpt̃ quod diximus in corpore uitȩ illius: quȩ ibierat sin eistomor¬
bo: seminationem fueripotuisse fliorum : sineq in corpore mortis

Expanded text:
Manichaei, hoc est et ille. Non est autem hoc ille, qui haec ante nos dixit. Manichaei, hoc est et ille. Non est autem hoc ille, qui haec ante nos dixit. Non est hoc igitur, quisquis haec dicit: sed haereticus manifestus est, quisquis huic antiquo catholico dogmati contradicit. Lilla quae supra texui verba tua, haec quae sequuntur adjungis: « Post haec illud nostrum posuit, ubi diximus: Haec enim quae ab impudentibus impudenter laudatur, pudenda concupiscento morbo seminatio filiorum. Huc usque ille verba mea posuit. Timuit enim quod adjunxi, In corpore vitae illius, sine quo nunc fieri non potest in corpore mortis hujus. Et hic ut meam sententiam non finiret, sed eam quodam modo detruncaret, illud Apostoli num nostrum . Non enim erat corpus mortis hujus in paradiso ante peccatum, propter quod diximus, In corpore vitae illius, quae ibi erat, sine isto morbo seminationem fieri potuisse filiorum, sine quo in corpore mortis
Abbreviated transcription (Latin):
exbonis : & in bonis naturis esrenon porsun: sic sunt autem indi¬
aboli potestate : quȩ cumque illidõ iudicante subduntur ut ccdĩ
potestacte sub qua & ipsediccbtilus. constitutus est : aliena esse nonp̃sin
Cumigitur om̃s aongeli : &om̃s homines sub disint potestecte in anise
loqua citas tua : qua dicis dm̃ & dicebolum diuissisre interse. :Quis eo
quord habeat sub propria potestaẽte : inquem uero crudo peccatore euo¬
mas is tees quibus pacscerit contum elices pcculis ꝑ attende En at est ille
ex uir gine generationis: obnoxicce priuile go minime tenere¬
tur : Audicedhue audi: & propt̃ linguoem. fõntis aeli¬
x ymalis secreteo reserauit: sedim maculatum sem̃ in uiolac¬
xbili utero sp̃rsc̃s̃ infudit: solus enĩ ꝑomnia: exnatis desemina
rit, Cernis nẽpe quod dicoq̃dixerit: Cernis quid quid con¬
tramedicis: contraquẽ dicas: sienim ego hinc sum discipulus

Expanded text:
ex bonis et in bonis naturis inesse non possunt. Sic sunt autem in diex bonis et in bonis naturis inesse non possunt. Sic sunt autem in diaboli potestate quaecumque illi, Deo judicante, subduntur, ut a Dei potestate, sub qua et ipse diabolus constitutus est, aliena esse non possint. Cum igitur omnes Angeli et omnes homines sub Dei sint potestate, inanis est loquacitas tua, qua dicis Deum et diabolum divisisse inter se, quis eorum quos habeat sub propria potestate. In quem vero crudo pectore evomas istas, quibus pasceris, contumelias, paulisper attende. En adest ille ex virgine generationis obnoxiae privilegio minime teneretur » ? Audi adhuc, audi, et protervam linguam frontis eliginalis secreta reserauit, sed inmaculatum semen inuiolabili utero spiritus sanctus infudit; solus enim per omnia ex natis de feminarit » . Cernis nempe, quod dico, quis dixerit? cernis, quidquid contra me dicis, contra quem dicas? Si enim ego hinc sum discipulus
Abbreviated transcription (Latin):
certantesi his sugnis & duo eorum rega sepa rasti ut diceres
diabolierrt quid quid nuptie ꝓtullis sen dĩ uero solum qđ
uirgo peperis s& quid est aliud uirginis fecon dctorum: &
egentis simum ostendere inopico porcionis suȩ &cundem ne¬
gere corum : qui prode unt denuptiis hominũ condito rum i
Teneatigitur uerbitui. lector diligens cyro grephum: sciad que tesi
delem discipuli maniche eorum : & traduciane nationis primut̃:
Nhilceliud quã comixtionẽ legitimi : dam nasse: coniugii:
Nugr̃. non habes. ex ercitatas sensus : adseparandum bonum a ma¬
lo & hor iium & angelorum naturaque substaentii a uel bono¬
rum uel malorum : dõ creatore. subsistit: Sed uitic natura¬
rum ad que substantiarum: quȩ manichei naturas dicuntesre
ad que substantias: ueritas autem negat: Dĩ iustus ad que omñps
ordinatione iudiciaria es se ꝑmittit : & ipsa sunt malecq: nisi

Expanded text:
certantes his signis, et duo eorum regna separasti, ut diceres, certantes his signis, et duo eorum regna separasti, ut diceres, diaboli esse quidquid nuptiae protulissent, Dei vero solum quod virgo peperisset? Quid est aliud, virginis fecundatorem et egentissimum ostendere inopia portionis suae, et eumdem negare eorum qui prodeunt de nuptiis hominum conditorem? Teneat igitur verbi tui lector diligens chirographum, sciatque te, discipulum fidelem Manichaeorum et Traducianae nationis primatem, nihil aliud quam commixtionem legitimi damnasse conjugii. AUG. Non habes exercitatos sensus ad separandum bonum a malo. Et hominum et Angelorum natura atque substantia vel bonorum vel malorum Deo creatore subsistit: sed vitia naturarum atque substantiarum, quae Manichaei naturas dicunt esse atque substantias, veritas autem negat, Deus justus atque omnipotens ordinatione judiciaria esse permittit; et ipsa sunt mala, quae nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tum aed con flictũ nostrum. respicit: Nupticorum. ueritas est
homines indiaboli iuratratis cribi : Aug̃r̃: simso lacuȩ ri & seminȩ
conmistione est uerita s nupticorum : etcdemergo est uerit as: ad¬
ulteri orumq: que nuptiarũ : quia inutyusq: qͥ ẽ istecsex sus utnusꝙ
c̃miscio : Quod si ab surdis simum ẽ non in sola ut delirͦs conmix¬
tione maris & feminȩ: nupticrum. uernaesest : quẽ uis sine
illa nuptie filios ꝓpecgere nonpos sit: sed alia sun adnup¬
tias ꝓpriae ꝑtinenciga quibus ab adulteris nuptiȩ discer¬
nuntur: sicutiest torscum iugclis fider &cura ordina¬
te silics procreandi: &quȩ maxima differentu ccestbonus usus
ut uelis intellegi. xp̃m  non ppt̃ signisplen. dorẽ sed propt̃ daminan¬
dam sexuum coniunctionem nasci deuirgine matre uoluis¬
se: quidergo umquã aquo quã dici improbius aut impudentiur
potuit : quã hoc quõ ei duo uel ut reges deumanitatis possessior

Expanded text:
tum ad conflictum nostrum respicit nuptiarum veritas est, tum ad conflictum nostrum respicit nuptiarum veritas est, homines in diaboli jura transcribi. AUG. Si in sola viri et feminae commixtione est veritas nuptiarum; eadem ergo est veritas adulteriorum quae nuptiarum, quia in utrisque est ista sexus utriusque commixtio. Quod si absurdissimum est; non in sola, ut deliras, commixtione maris et feminae nuptiarum veritas est, quamvis sine illa nuptiae filios propagare non possint: sed alia sunt ad nuptias proprie pertinentia, quibus ab adulteriis nuptiae discernuntur, sicut est thori conjugalis fides, et cura ordinate filios procreandi, et quae maxima differentia est, bonus usus ut velis intelligi Christum, non propter signi splendorem, sed propter damnandam sexuum conjunctionem nasci de virgine matre voluisse. Quid ergo unquam a quoquam dici improbius aut impudentius potuit, quam hoc, quod duos velut reges de humanitatis possessione
Abbreviated transcription (Latin):
rom in eoquod mepuntero dicis uistutem: &uitice. Iusticico & iniqui¬
tatem orationemea posse in foedera conuenire : Ego quidem ab sit
ut hoc uel corde teneam: uel desermone. succ decc̃: sed tam he¬
netc imellexis se istum. philosopum. gratulor xenim cum illipu¬
tauerit in uirtute animi : & inuoluptaete corporis : esse hominis
bonum : tucum dicis uirtutes: &uiciae uoluisse coniungere
hacꝑhoc sicut decuit uicium iudicasti essetorporalis : appe¬
tentiam: uoluptatis uiciumẽ : igtur libido quam laudas sup¬
repsit: itecque unde cumque tuis sensibus. ueritas : ut sus ceptece
tucce causa pcculolum deserens: quod dicimꝰ diceres : Lxiii
Iuł dixit: arguiergo & iure argui de iectã : & debilem ucc rietatẽ
quȩ suerat esectum: ut & nuptiacs te non damnare p̃mitteres
x diceros obuiri & femine cõmisxtionem : quamde nuptia rum c̃¬
dicione & natura uenire ꝑspicuum est : Immo in qua sola quan¬

Expanded text:
rem, in eo quod me putare dicis virtutem et vitia, justitiam et iniquirem, in eo quod me putare dicis virtutem et vitia, justitiam et iniquitatem oratione mea posse in foedera convenire? Ego quidem absit ut hoc vel corde teneam, vel sermone suadeam: sed tam bene te intellexisse istum philosophum gratulor. Etenim cum ille putaverit in virtute animi et voluptate corporis esse hominis bonum ; tu eum dicis virtutes et vitia voluisse conjungere: ac per hoc, sicut decuit, vitium judicasti esse corporalis appetentiam voluptatis: vitium est igitur libido, quam laudas. Subrepsit itaque undecumque tuis sensibus veritas, ut susceptae tuae causam paululum deserens, quod dicimus diceres. LXV. JUL. Argui ergo, et jure argui, dejectam et debilem varietatem, qua fuerat effectum ut et nuptias te non damnare praemitteres, et diceres, ob viri et feminae commixtionem, quam de nuptiarum conditione et natura venire perspicuum est, imo in qua sola quan
Abbreviated transcription (Latin):
illefecit quietc̃ missit : hominieo cõmis scc̃ẽ mihi: Ille quippe qđ
uoluit in ece posurt. exoperetuo: & quod uoluit. p̃t̃ misit
Vndetibi iã suprec brtuit̃ : satis ꝗ respondit ÷ Quĩte obscuris us
aduersus a postoli mae nifesto concris in uoluere : Ille hm̃ p̃dicos
ait quieruitnos depotestete tene brerum: & pronstu Ait in regiua
p̃li caritatis suȩ. &tudicis: hoc ab illo exceptis paoruolis dictum
siergo noneruntur paruoli de potestatetene brarum : nonsunt
mostui : si non suN mortor: non ꝓeis moriturus est xp̃sihVnus p̃
a postoli  inuistece:: Aeꝑ hoc quia & par uulis mortuus est : ꝓ¬
fecto eti am: paruuli mostuisunt: Mostuus est. porro xp̃r uteua¬
cuaret eum qui potestetem hecbebat mostis ide diabalum
sine igitur pacriulos ut uiuans: depotestate eruite ne brarum
quidest autem quodimihi callipͥontis more mobĩeis uel aerro¬

Expanded text:
ille fecit, qui eam misit homini, a quo missa est mihi. Ille quippe quod ille fecit, qui eam misit homini, a quo missa est mihi. Ille quippe quod voluit, in ea posuit ex opere tuo, et quod voluit praetermisit: unde tibi jam supra breviter satisque respondi. Quid te obscuris tuis adversus Apostoli manifesta conaris involvere? Ille Deum praedicans ait, Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae : et tu dicis hoc ab illo, exceptis parvulis, dictum. Si ergo non eruuntur parvuli de potestate tenebrarum, non sunt mortui: si non sunt mortui, non pro eis mortuus est Christus: Apostoli invicta est: ac per hoc quia et pro parvulis mortuus est, profecto etiam parvuli mortui sunt. Mortuus est porro Christus, ut evacuaret eum qui potestatem habebat mortis, id est, diabolum . Sine igitur parvulos, ut vivant, de potestate erui tenebrarum. Quid est autem, quod mihi Calliphontis morem objicis, vel erro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eius gracicõ depotestecte eruti tenebracrũ In rgnuilli:
qui eeadem. sexus utriiq: comixcione nasci: noluttrans¬
ferant̃: Quurergo putes hincte & cusccri posse aberrore
manicheoꝵ quia aususes sentenciã cũqua ominib ingenii
tui uiribus luctabaris in serere : Quũ hoc non pectro cinium erronis
tui. sed testimonium sit stulti cicce. singulatis : qui puttes ccellifentes
more uirtutem : &uitia iusticiã & in iquitatem : orationetua
posse infederte conuenire: Quod autẽ ait apostolus: quieruit nos
depotestate tenebrarum : & trcenstullit in rognum. filudilectionis
sue : Lege quccstum operis mei librũ : & tunctibi qui magistergentiũ
senserit in notes c& : Augs r̃. sextonostro responsum ẽ : quarto
tuo: & nuno egoma zisaemoneo ut illaetuae & mecele gare : qui
uolunt. scire quantum ibi fueris aueritate deuius: & quantasis
ueritate conuictus: De ac aut̃ cartula & qua extuis libris quȩ dẽẽ
decerteo conscripte sun liberum tibi est mihi. in putere quod

Expanded text:
e eruti tenebrarum, in regnum illius qui ex eadem sexus utriusque commixtione nasci noluit, transferantur. » Cur ergo putes hinc te excusari posse ab errore Manichaeorum, quia ausus es sententiam, cum qua omnibus ingenii tui viribus luctabaris, inserere; cum hoc non patrocinium erroris tui, sed testimonium sit stultitiae singularis, qui putas Calliphontis more virtutem et vitia, justitiam et iniquitatem oratione tua posse in foedera convenire? Quod autem ait Apostolus, Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii dilectionis suae; lege quartum operis mei librum, et tunc tibi quid Magister Gentium senserit, innotescet. AUG. Sexto nostro responsum est quarto tuo, et nunc ego magis admoneo ut illa tua et mea legant, qui volunt scire quantum ibi fueris a veritate devius, et quanta sis veritate convictus. De hac autem chartula, in qua ex tuis libris quaedam decerpta conscripta sunt, liberum tibi est mihi imputare quod
Abbreviated transcription (Latin):
hunc fecisti intrare in conspectu in iuditium : Quir
enimerit mundur a sordibur neunꝰ quidem &iã¬
siuniur fuerit diei uita eiur. suꝑ terrã: sed ui delic&
homomisericorr miseraris imagnem dĩnedicar
eã subpeccato carnalit̃ nasci O quam crudelirest

Expanded text:
 fecisti, et hunc fecisti intrare in conspectu in judicium? Quis  fecisti, et hunc fecisti intrare in conspectu in judicium? Quis enim erit mundus a sordibus? Ne unus quidem, etiamsi unius fuerit diei vita ejus super terram . Sed videlicet, homo misericors, miseraris imaginem Dei, ne dicas eam sub peccato carnaliter nasci. O quam crudelis est
Abbreviated transcription (Latin):
iugalir: Illud autem malum est a uulnere quodia¬
bolica in flixit a stutia hinc reaten&ur propago
mostalium: hincest qui nascitur subprincipe pec¬
catorum donecrenascatur inxp̃o quinullum ha¬
buit omninopeccatum a quosolo uinculum soluitꝰ
trahinaturȩ conditione peccatum: quiuir hoc ma¬
lum a uoł cate primi hominis accidirse differo
ncrerponsionem qua conu intendurer quo dune ape¬
ne cu dia menciarir sed qđ a dp̃sentem locuma hepec¬
at collig et sapientiae ratiocinanti credo qđ nacu¬
ran uu delic& diabolicam si ne ambiguitate desiueab
mnam uinea uel peam est propter qđ homo ad iabulo
ohum suum inregio diaboliesi aucre Credin
&lopinantistulaciae non necionanti sapientaeo
delislin haber contagum & ncremoueodo am¬
sericor diabs aluacorir : qui raluum seceit populum
nis iutine dĩ maneat supereor: dequa loquutur est
iobdicenr: homonatur exmuliere breuir uit. et
plenurire᷑ & sicutflorseni decidit fugitaute

Expanded text:
jugalis. Illud autem malum est a vulnere, quod diajugalis. Illud autem malum est a vulnere, quod diabolica inflixit astutia. Hinc rea tenetur propago mortalium: hinc est qui nascitur sub principe peccatorum, donec renascatur in Christo, qui nullum habuit omnino peccatum; a quo solo vinculum solvitur UL. Dicis trahi naturae conditione peccatum, qui vis hoc malum a voluntate primi hominis accidisse. Differo hic responsionemrecundia mentiaris. Sed quod ad praesentem locum spectat, colligo, et sapientiae ratiocinanti credo, quod naturam videlicet diabolicam sine ambiguitate definias. Nam si in ea vel per eam est, propter quod homo a diabolo ortum suum in regno diaboli est. AUG. Credis, sed opinanti stultitiae, non ratiocinanti sapientiae.delicti non habere contagium, et sic removendo a misericordia Salvatoris, qui salvum nisi ut ira Dei maneat super eos, de qua locutus est Job, dicens: Homo natus ex muliere, brevis vitae, et plenus irae, et sicut flos feni decidit, fugit autem
Abbreviated transcription (Latin):
muptuare quidemado insticutar damnare potest : Ceo¬
rurd aunsericiarar uulir nom potest : quo qđ innarciturur¬
q ad cinem eiur cui a principiorum caunrin hestu
perseuenrt: AuG  Neo nupciar daninat quia
nipsȩsunt causa eiur ut ausestur ab omni potente
.llo: qui& homo nasci potuit sineillo: Iuł dẽ : Nulle
itaq: tibi calum niã commouemꝰ quasi damnerqup¬
tar:et quan hominem qui exillir nascitur opurdiabo¬
li essedicar: Net insi delicer hocobicimur nec imper¬
te colligimꝰ: sed quisit consequentium rententiarum er¬
festur & rollicite et rimpliciter intuemur: nusquas
enini sinecom m ixtionenuptie corporaelistudicir
qui cumq. exilla commixtione nascuntur adiabo¬
lom pestinere dubio procul pronuntias nuptiar
quidnor dicimur sine commixtione corporirnup¬
tias in pane diso eẽ potuisse sinemopeccar r& sed ñ
ibiers& malum quonunc beneutitur pudicitia con¬

Expanded text:
nuptias quidem a Deo institutas damnare potest, caetnuptias quidem a Deo institutas damnare potest, caeterum auferri a parvulis non potest: quoniam quod innascitur, usque ad finem ejus, cui a principiorum causis inhaeserit, perseverat. AUG. Nec nuptias damnat, quia non ipsae sunt causa ejus; et aufertur ab Omnipotente illo, qui et homo nasci potuit sine illo. LXII. JUL. Nullam itaque tibi calumniam commovemus, quasi damnes nuptias, et quasi hominem, qui ex illis nascitur, opus diaboli esse dicas; nec infideliter hoc objicimus, nec imperite colligimus: sed qui sit consequentium sententiarum effectus, sollicite et simpliciter intuemur. Nunquam sunt enim sine commixtione nuptiae corporales. Tu dicis, quicumque ex illa commixtione nascuntur, ad diabolum pertinere: dubio procul pronuntias nuptias quid nos dicimus, sine commixtione corporis nuptias in paradiso esse potuisse, si nemo peccasset? Sed non ibi esset malum, quo nunc bene utitur pudicitia con
Abbreviated transcription (Latin):
obrecro erediuidere cibi expedit non inuiderẽ redi¬
mine sinihilest propria ẽ uoł catifue larsensi orur
hoomihi hominumgen᷑ qđ uelleuiter sapit sine dubi¬
catione consent tuautem concedir nihilsuis e
in paruulir propriȩ uołtatir ̃ ego sed artio conlu¬
dit Nimiligitur in eiree peocati: Niequaquam er¬
go propt hoe a decdeniam deferuntur ut in fam̃tur
inmoutinstmenedñ  sed deferuntur ut lau dentdm:
quem & bonorum naturalium & donorĩs piritaliũ
protestantur austorem: Aueꝵe. Noninfoo¬
mantur. cum exsurflantur sederuuntur de pocesta¬
te teneburumnec insamantdm̃: sed quocreatore
natisunt hoc indigent saluatore: Etidet renar¬
cendo ex adanitinsferuntut adxp̃m ub iautẽ
dixistinihi lest peccati in homine sinihile proprie
uoł tatis uel arsensionir plenius uerum dicerersi
adderer uel contagionir: Mdx̃, Orignaleaut
pet catũ si generatione primenatiu itatis aditht:

Expanded text:
obsecro, et redi. Videre tibi expedit, non invidere: rediobsecro, et redi. Videre tibi expedit, non invidere: redihomine, si nihil est propriae voluntatis, vel assensionis: hoc mihi hominum genus, quod vel leviter sapit, sine dubitatione consentit. Tu autem concedis nihil fuisse in parvulis propriae voluntatis: non ego, sed ratio concludit, nihil igitur in eis esse peccati. Nequaquam ergo propter hoc ad Ecclesiam deferuntur, ut infamentur, imo ut infament Deum: sed deferuntur, ut laudent Deum, quem et bonorum naturalium et donorum spiritualium protestantur auctorem. AUG. Non infamantur, cum exsufflantur; sed eruuntur de potestate tenebrarum: nec infamant Deum, sed quo creatore nati sunt, hoc indigent salvatore: et ideo renascendo, ex Adam transferuntur ad Christum. Ubi autem dixisti, « Nihil est peccati in homine, si nihil est propriae voluntatis, vel JUL. Originale autem peccatum si generatione primae nativitatis attrahitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tursum & indelistir peperitine matmea Ĩde paus
cero corpꝰmostir enrt si cutiꝑseait : quis me libentut
peccatum qđ nastendo ñ sensit qđ moriendo crucis¬
xit ut in carnenta err& iusaficatio pergttiã ubi
enxt ante c̃luuio ꝑculpam: Hancergosidem an¬
a quitur tneditam dico atq fundatã ture nuir&
cuirelusterir ñ rerpicir : Num quid huiceã adia¬
balo dicere poteris inspinetam: num qui diste
manicheurest num quidmastion ficustus adimanuir
nũtiq: sed longe hir dirsimilir. longeq: concrriur:
pelanur cetedicat. qui ristesit ille ille ẽ : Quiurfi¬
dem &purissimum in scripturir sensum : nemimi¬
cur quidem aususẽ rep̃hendere: Quidẽ iuliane:
ubi teuider illẽ cuiur neinimicur quidem rep̃hen¬
dere ausurẽ sidem hanchab ebat sidem quã tuitarep̃¬
erutaui seil potiur abisto ep̃o italie hancꝑdicunte et
docentẽ la uacrum regenenationis accepi uoridese
ista cacholicae st&̃ tam̃ tua ñ est : tuergo ubierui de

Expanded text:
tus sum, et in delictis peperit me mater mea . Ideo Pauli caro corpus mortis erat, sicutpeccatum, quod nascendo non sensit, quod moriendo crucifixit, ut in carne nostra esset justificatio per gratiam, ubi erat ante colluvio per culpam » . Hanc ergo fidem antiquitus traditam dico atque fundatam: tu renuis, et cui relucteris, non respicis. Numquid huic eam a diabolo dicere poteris inspiratam? Numquid iste Manichaeus est? numquid Marcion, Faustus, Adimantus? Non utique, sed longe his dissimilis, longeque contrarius. Pelagius certe dicat quis iste sit. Ille, ille est, cujus fidem, et purissimum in Scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere. Quid est, Juliane? ubi te vides? Ille, cujus ne inimicus quidem reprehendere ausus est fidem, hanc habebat fidem, quam tu ita repreructavi: sed potius ab isto episcopo Italiae hanc praedicante et docente lavacrum regenerationis accepi. Quoniam fides ista catholica est, et tamen tua non est: tu ergo ubi es? Vide,
Abbreviated transcription (Latin):
Verum id tote librieius xor dicc pu plicarunt: At enim:op:
essediumum : hominer quiexe nupcus id est & marib nascun¬
tur & seminis : Quec sentencia omne qđ erat astimus euestit
nob quics sentitur dicentib: esse impies quihaco audeant
denegcere . Absoluta igitur iamuna parsest : suꝑ estut
ostendam ideum qđ nuꝑ inpougnar & astruere quib: dic¬
tis peestem tui capitis r&r astecui : inqua dixe rocseos qui
deteli comixtione nascuntur dicimus. Trochere origina¬
lop& catũ eos quede parentib: queclib: cũq na scantur

Expanded text:
Verum id tota libri ejus exordia publicarunt. Ait enim opus Verum id tota libri ejus exordia publicarunt. Ait enim opus esse divinum homines, qui ex nuptiis, id est, ex maribus nascuntur et feminis: qua sententia omne quod erat acturus evertit, nobisque assentitur dicentibus esse impios, qui haec audeant denegare. Absoluta igitur jam una pars est: superest ut ostendam, id eum quod nuper impugnarat astruere. Quibus dictis partem tui capitis retractavi, in qua dixeras: « Eos, qui de tali commixtione nascuntur, dicimus trahere originale peccatum, eosque de parentib
Abbreviated transcription (Latin):
cenebrrum subquauanitate similir factures
Eruatur autem nunc inerim areatur obligio¬
tione posthanicuero corrup tibilem uitama
ab omni &iam uanitatem. ILDxX. Suigitun
legecs opus meum desinas mircri qur ad uerbatua quȩ supra
pos ueram reuerterim : Promiseram quipeme descriptistũ¬
is probatorum : quo tutrx impi&aetẽ quã biberas & eius in ui¬
diam qua tiꝰ mebaes pccriter ut rũque dixisses. & qđ acatho¬
licis & quod amanicheis aseri sol& : Eitaq ibi teclis ordo uer¬
boꝵ amot: tuo capiti: qđ nunc frontes sycophante int̃polatũ
fuis se mentitus es : scio me megna pollicitum id est ut de ad¬
uersccrii sermonib: appro łccrem : &eos qui hominesop:
dĩnganc iure damncori : &istũ ipsum quihoc confit&ur
nihil aliud cogere quac mut p&ulium diaboli confirmet esse
Quid quid denupciccrũ fecunditeete proadit: Hoc enim gene¬
re patrocinii sui quoq: legibus manicheorũ opimo destru&ꝰ

Expanded text:
tenebrarum, sub qua vanitati similis factus est: tenebrarum, sub qua vanitati similis factus est: eruatur autem nunc interim a reatus obligatione; post hanc vero corruptibilem vitam, ab omni etiam vanitate. LXIV. JUL. Si igitur legas opus meum, desines mirari, cur ad verba tua, quae supra posueram, reverterim. Promiseram quippe me de scriptis tuis probaturum, quoniam tu inter impietatem quam biberas, et ejus invidiam quam timebas, pariter utrumque dixisses, et quod a Catholicis, et quod a Manichaeis asseri solet. Est itaque ibi talis ordo verborum admotus tuo capiti, quod nunc fronte sycophantae interpolatum fuisse mentitus es. Scio me magna pollicitum, id est, ut de adversarii sermonibus approbarem, et eos qui homines opus Dei negant, jure damnari, et istum ipsum, qui hoc confitetur, nihil aliud agere, quam ut peculium diaboli confirmet esse quidquid de nuptiarum fecunditate procedit. Hoc enim genere, patrocinii sui quoque legibus, Manichaeorum opinio destruetur.