comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ numerũ inquit. quiert̾ dierũ quibus
considasti t̾rã quadginta diebus ꝓdie inpricabit᷑
qđ peccatoꝵ. in hoc ratio cõp̾hendit᷑. ⁊ penarũ. Sic
enĩ unicuiq peccatori annus ascͥbit᷑ adpenam:
ꝓ uniꝰ diei peccato: ut scd̃m rationẽ dierũ quib
peccator est: annoꝵ tõtidẽ numerꝰ sit insciplicio
sufficere possint: ad penas luendas. Ineo enim

Expanded text:
um, inquit, numerum dierum quibus considerastis terram quadraginta diebus, pro die per quod peccatorum in hoc ratio comprehenditur, et poenarum. Si enim unicuique peccatorum annus ascribitur ad poenas pro unius diei peccato, etpeccatur, annorum totidem numerus in suppliciis sufficere possint ad poenas luendas. In eo enim
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas & uita: quia nemo uenit ad patrẽ nisi ꝑ
ipsum Ipse ẽ uia ꝑ quam populus qui deo c̃¬
iungitur de egypto id ẽ de idolorum obseruatio¬
ne educit᷑. & ꝑ mare rubrum xͥ sanguine rubicũ¬
dum & quo damm iam nunc in ministerio cõ¬
secratum. tamqͣm ꝑ baptisini sacram̃tum phara¬
mina quasi in rubro mari sepeliunt᷑ & filiis
isrł ꝑ transeuntib ad di seruitiũ. sola peccata
patiuntur naufragiũ. Et si aliquis dubitet & putet
non omnia peccata deleri ꝑbaptismũ agnoscat &
intelligat quia qͣm nullus remansit egyptiorum

Expanded text:
eritas et vita . Quia nemo venit ad Patrem, nisi per eritas et vita . Quia nemo venit ad Patrem, nisi per ipsum. Ipse est via, per quam populus qui Deo conjungitur, de Aegypto, id est, de idolorum observatione educitur: et per mare Rubrum Christi sanguine rubicundum, et quodam modo jam tunc in mysterio consecratum, tanquam per Baptismi sacramentum Pharamina, quasi in Rubro mari sepeliuntur; et filiis Israel pertranseuntibus ad Dei servitium, sola patiuntur peccata naufragium. Et si aliquis dubitet et putet non omnia peccata deleri per Baptismum, agnoscat et intelligat, quia quomodo nullus remansit Aegyptiorum,
Abbreviated transcription (Latin):
N lectionib diuinis que nobis pret̾itis dieb recitate
sunt: audiumꝰ moysen dixisse pharaoni. Uiam triũ
dierum ibimꝰ in desertum cum om̃i popło: sacrifica¬
re dño. Uideamꝰ fr̃es dilectissimi quid sit illud quod
dixit moy ses. uiam trium dierum ibimꝰ in desertum
& ĩmolabimꝰ dño deo nr̃o. Hec quidem uolebat moyses
s contradicẽbat pharao: & nolebat filios israel a se lon-¬
ge discedere. Nolebat princeps huius mundi er̃citũ
chu triũ dierũ sacram̃ta cogui seere.
lla utiq sacrauita de quib ꝓpfe¬
ta ait uiuificabit uos post duos
dies ĩ di e teitia suscitabit. Prima die. ur¬
Prima die. passio nob̾ saluatoris ẽ. Scd̃a qua descen¬
dit ad infernum. Cercia autem: resurrectionis ẽ dieᷤ.
Et ido in die tercio. Deus antecedebat eos ꝑ diem.
in columpna nubis ꝑ noctem uͦ in columpna igniᷤ.
Tres enim dies non incongrue possumꝰ dicere pa
recte intelligitur ille qui dixit ego sum uia &¬

Expanded text:
n lectionibus divinis, quae nobis praeteritis diebus recitatae sunt, audivimus Moysen dixisse Pharaoni, Viam trium dierum ibimus in desertum cum omni populo sacrificare Domino. Videamus, fratres dilectissimi, quid sit illud quod dixit Moyses, Viam trium dierum ibimus in desertum, et immolabimus Domino Deo nostro. Haec quidem volebat Moyses; sed contradicebat Pharao, et nolebat filios Israel a se longe discedere. Nolebat princeps hujus mundi exercitum Domini trium dierum sacramenta cognoscere; illa utique sacramenta, de quibus propheta dixit: Vivificabit nos post duos dies, in die tertia suscitabit . Prima dies passio Domini Salvatoris est, secunda qua descendit ad infernum, tertia autem resurrectionis est dies. Et ideo in die tertia Deus antecedebat eos per diem in columna nubis, per noctem autem in columna ignis; Tres enim dies non incongrue possumus dicere, Precte intelligitur ille qui dixit: Ego sum via, v
Abbreviated transcription (Latin):
setũ prriss. Eleuata gͦ uirga idẽ
idẽ cruec erecta ceclit muare ce¬
dũt fluctꝰ eiꝰ hoc ẽ ui̾citur ruũdus
⁊ nuͣdi istius potestestates. Cogitur
qͦ suctͥus in cumulũ ⁊ uda ĩ semet ip¬
s̃a repressa curuatur. Soliditatem
recipit litus ⁊ solũ maris crescit in
puluere. Bouitat᷑ẽ dĩ creatoris uitrł¬
llgite. siuolũtati eiꝰ obte ꝑes silege in
sequeris ipsa tibi elem̃ta eriã enͣ
tra naturaii sui seriure õpellit.

Expanded text:
levata vero virga, id est, cruce erecta, cedit mare, cedunt et fluctus ejus: hoc est, vincitur mundus, et mundi istius potestates. Cogitur ergo fluctus in cumulum, et unda in semetipsa repressa curvatur. Soliditatem recipit liquor, et solum maris arescit in pulverem. Bonitatem Creatoris intellige. Si voluntati ejus obtemperes, si legem ipsius sequaris, ipsa tibi elementa etiam contra sui naturam servire compellit.
Abbreviated transcription (Latin):
nitas. Consequent̾ iã post celestia etiam
terrestͥa postulamꝰ: s tñ necessario. Nã di¬
cins. Panẽ nr̃m cotidianũ da nobis ho¬
die. O sapientia uera ⁊ diuina ꝓuidẽtia.
que docuit ⁊ panẽ suũ petere: et hodie
nominare. Hoc enĩ dicto ⁊ auiditas c̃ aua¬
ricia tollit᷑: ⁊ humane uite insinuati
certũ. scdm illud. Nolite solliciti esse
incrastinũ. Uere enĩ in ꝯueniens esset
euĩ in multos annos ⁊ tẽꝑa ł certe in ali¬
ñ diem necessaria postulare. cui forte
sub nocte eẽt uita fimenda. Sic enĩ
⁊ ille auarissinsꝰ diues qͥ restructis hor¬
reis ⁊ replecis dix̾at ad animã suã. ha¬
bes multa bona in annos plurimos
epulare. audiuit a dño. Sulte hac noc¬
te repetũt animã tuã. Que preparasti
cuiꝰ erũt cõpetenter ergo oramꝰ.
Panẽ nr̃m cotidianũ hodie dari
Nob̃ quia crastiuꝰ dies quiue
pariat ĩnoramꝰ. Dicaurui hodie di

Expanded text:
ie. Consequenter jam post coelestia, etiam terrestria postulamus, sed tamen necessaria. Nam dicimus, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. O sapientia vera et divina providentia, quae docuit et panem solum petere, et hodie nominare. Hoc enim dicto et aviditas cum avaritia tollitur, et humanae vitae insinuatur incertum: secundum illud, Nolite solliciti esse in crastinum . Vere enim inconveniens esset, eum in multos annos et tempora, vel certe in alium diem necessaria postulare, cui forte sub nocte esset vita finienda. Sic enim et ille avarissimus dives, qui restructis horreis et repletis dixerut ad animam suam, Habes multa bona in annos multos, epulare; audivit a Domino, Stulte, hac nocte repetunt animam tuam: quae praeparasti, cujus erunt ? Competenter ergo oramus, panem nostrum quotidianum hodie nobis dari: quia crastinus dies quid pariat, ignoramus. 4. Fratri tuo di
Abbreviated transcription (Latin):
malũ euiꝰ sit auxiliũ postulaͣdũ
Eece ĩ pauris oĩa ⁊ ĩbreuitate c̃ ple¬
ta. Quia gͦ u disfile discatur iuio fa¬
cile retiuetur. Oms hortor tã ui¬
ros quã fenuuas discite retu̾ie ut cͣ
suertis grãm dĩ quã cupitis eͣ se cuti
re possitis. et corde mundo diligere.
ut xp̃c sedens ad dextam patris. in ore
p̾cepta: ⁊ hic nos custodiat. ⁊ infuto dig¬
nos efficiat. Ipũ gła. in scła scłoꝵ Aõ¬

Expanded text:
sit auxilium praestolandum. Ecce in paucis omnia et in brevitate completa. Quia ergo non difficile discitur, imo facile retinetur, omnes hortor tam viros quam feminas, discite retinere: ut cum fueritis gratiam Domini quam cupitis, consecuti, re possitis, et corde mundo diligere; ut Christus sedens ad dexteram Patris in ore praecepta, et hic vos custodiat, et futuro aevo dignos efficiat. Ipsi gloria in saecula
Abbreviated transcription (Latin):
uecesse est. Et quia
humaue fragilitati ũ detur codilie
uu ctelinquat idõ petiunis ut debita
uitoribus uris. Uides carissuue qͣutũ
urs cotictie diuius sermo ẽstrͣie aẽ
Omutte ꝯͦ ut diuiitatur tibi. hã ues
aliqũe debitore qui ĩte peccaũ qua
forte ĩiuriã secit amirte illi roga

Expanded text:
ecesse est. Et quia humanae fragilitati non deest quotidie unde delinquat; ideo petimus ut debita bitoribus nostris. Vides, charissime, quanta nos conditione divinus sermo praestringat. Dimitte ergo, ut dimittatur tibi. Habes aliquem debitorem qui in te peccavit, qui forte injuriam fecit; dimitte illi rogan
Abbreviated transcription (Latin):
oracioñ. Ex qͦ aparet adoͣ tetaciours
huius ꝓuenire ⁊ diabolũ inchil sure
drͣ ꝑ mssione ualere ꝙ ds solus ado-¬
rã dus ẽ qui potest addur̃e de tẽta¬
cioue. Educit uͦ ẽ liberat amalo ama¬
lo aũ liberat quã do suꝑ icd quod pos¬

Expanded text:
onavit. Ex quo apparet, a Deo tentationes hujusmodi provenire; et diabolum nihil sine Dei permissione valere. Ergo Deus solus adorandus est, qui potest educere de tentatione. Educit vero, cum liberat a malo: a malo autem liberat, quando super id quod pos
Abbreviated transcription (Latin):
exilla. Et si ñ ab illa: tamen exilla. Aut
eñ iuste agis: ⁊ iusta potestas laudabit te:
uat: habebit laudẽ ex illa. Beatꝰ ille: cuł hic
sanguis fusus est. Nonne ex illa potestate ante¬
quã et uisus est udicari. laudẽ inuenit: Cõfes¬
sionẽ ꝓmisit: infide ꝑmansit: morte̾ ñ tiruit
nia ꝑeatis. quã quemꝙͣ in carne perdatis
Iudex eẽ uis: potes meritis. uel pecunia. ñ¬
dũ rep̾hendo. Fortasse enĩ ꝓdeẽ cupis rebꝰ
humanis: ⁊ emis ut ꝓsis. Ut seruias iusti¬
cie: ñ parcis pecrinie. Priꝰ ꝓpt̾ te: esto ui¬
dex inte. Priꝰ iudica te: de te: ut de peni¬
trali ꝯscientia securꝰ ꝓcedas ad alt̾am Inte
ip̃m redi. Te attende. te discute. te auda
Ibi de uolo ꝓbare integrũ iudicẽ: ubi
ñ queris potestatẽ. ꝑcedere uis c̃ potestate. ut
alt̾ tibi dicat de alto qđ tu nescis: priꝰ intꝰ

Expanded text:
. Et si non ab illa, tamen ex illa. Aut enim juste agis, et justa potestas laudabit te: vat, habebis laudem ex illa. Beatus ille, cujus hic sanguis fusus est, nonne ex ipsa potestate, antequam et a qua visus est judicari, laudem invenit? Confessionem prompsit, in fide permansit: mortem non timuit, anima pereatis, quam quemquam in carne perdatis. Judex esse vis non potes meritis, vel pecunia; nondum reprehendo. Fortasse enim prodesse cupis rebus humanis, et emis ut prosis; ut servias justitiae, non parcis pecuniae. Prius propter te esto judex in te: prius judica de te, ut de penetrali conscientiae securus procedas ad alterum. In te ipsum redi, te attende, te discute, te audi. Ibi te volo probare integrum judicem, ubi non quaeris testem. Procedere vis cum potestate, ut alter tibi dicat de altero quod tu nescis; prius int
Abbreviated transcription (Latin):
Quare gͦ c̃ tunore ⁊ tremore meã salutẽ oꝑor: c̃
sit inpodestate mea oꝑari saltitẽ mea ᷑. Uis audire
quare c̃ timore ⁊ tremore: Hs est eni qui oꝑat᷑.
innobis. Ideo õtimore ⁊ tremore. Quia quod ĩpetrat
humilis: amutit suꝑbꝰ. Si gͦ deus est qui oꝑat᷑ in
nobis: quare dictũ est. ur̾am ip̃oꝵ salutẽ oꝑami¬
ni. Quia sic innos oꝑat᷑. ut ⁊ nos oꝑem᷑. Ad¬
uitor meus esto. Besignat ⁊ se oꝑatdrẽ: qui in¬
uocat adiutorẽ. S uolũtas inqͥt bona mea est.
fateor tua.S ⁊ ipsa a quo data aquo excita¬
⁊ oꝑari ꝓbona uoluntate. Quid est gͦ qđ tibi
arrogabas. Quid est quod suꝑbꝰ ibas : ꝑibas.
Redi ad cor tuũ. Inueni te malũ: ⁊ ut sis
bonus: inuoca me bonũ. Nõ enĩ inte placet
do. uisi qđ habes ex deo. Quod autẽ habes exte:
dibplicei deo ꝯbona tua cogites: quia habes
quocl ñ accepist.: Si aite̾ accepisti. quid ꝯlbes
quasi ñ acceꝑis. Solus est ille. qui ñ nouit n

Expanded text:
Quare ergo cum timore et tremore meam salutem operor, cum sit in potestate mea operari salutem meam? Vis audire quare cum timore et tremore? Deus est enim qui operatur in vobis. Ideo cum timore et tremore: quia quod impetrat humilis, amittit superbus. Si ergo Deus est qui operatur in nobis, quare dictum est, Vestram ipsorum salutem operamini? Quia sic in nobis operatur, ut et nos operemur: Adjutor meus esto . Designat et se operatorem, qui invocat adjutorem. Sed voluntas, inquit, bona, mea est. Fateor, tua. Sed et ipsa a quo data, a quo excitai pro bona voluntate . Quid est ergo quod tibi arrogabas? Quid est quod superbus ibas, et peribas? Redi ad cor tuum, inveni te malum; et ut sis bonus, invoca bonum. Non enim in te placet Deo, nisi quod habes ex Deo: quod autem habes ex te, displicet Deo. Si bona tua cogitas, quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? Solus est ille qui non novit ni
Abbreviated transcription (Latin):
acthuc sollicita erat. Recatores eñ dãnare
ñ ausi sũt. Nũ ausi fcͣ claminare peca¬
tricei qui se ip̃os intuentes. similes inue¬
nert̃. S ad huc mulier erat ĩmagno ꝑicło.
quia ille ei ulidex remanserat. qͥ erat sine
rep̾ssit ꝯscientia: me adsubueniendũ inclinat

Expanded text:
llicita erat. Peccatores enim damnare non ausi sunt: non ausi sunt lapidare peccatricem, qui se ipsos intuentes similes invenerunt. Sed adhuc mulier erat in magno periculo: quia et ille ei judex remanserat, qui erat sine repressit conscientia: me ad subveniendum inclinat
Abbreviated transcription (Latin):
Iharĩsei tetãtes dñm adduxer̃t
aũ eũ mulierẽ ĩ adulti de prehe¬
sam. De qͦ peccato pena suerat lege
cde finita lege scilicet data ꝑ moy¬
sen soamulũ chĩ. hac gͦ c̃ plecxione do
lierẽ dissamat᷑a ꝑ cheret masurtu¬
dinem. si aũ qͥ lex iusserat ꝓibere.
pecasse de netur ĩ lege. Sicut auĩter¬
rog̾ates de tͥbuto cesari reddẽ do

Expanded text:
ei tentantes Dominum, adduxerunt ante eum mulierem in adulterio deprehensam; de quo peccato poena fuerat Lege definita, Lege scilicet data per Moysen famulum Dei . Hac ergo complexione dollierem diffamatam, perderet mansuetudinem; si autem quod Lex jusserat prohiberet, peccasse teneretur in Legem. Sicut autem interrogantes de tributo Caesari redd
Abbreviated transcription (Latin):
actulo dũ iuago sua redditur cesari
ita ⁊ r̃ iusta ad ultera ĩterronatorei
uiterro gaũ ⁊ iõ iudiees tudicasi.
Nũ ꝓibeo ĩquid lapidari quã laputri
lexͣ iussit s quero aquibuis. Nũ enũ
resisto s legis iuinstrt regiuro. De¬
uiq aulite lapidare uuttł scdũi

Expanded text:
o imago sua redditur Caesari. Ita et in ista adultera interrogatores interrogavit, et ideo judices judicavit. Non prohibeo, inquit, lapidari quam lapidari Lex jussit; sed quaero a quibus. Non enim resisto, sed Legis ministrum requiro. Denique audite
Abbreviated transcription (Latin):
eã uobis ẽẽ credatis: nolite fic. Seruite dño inti¬
more. Exultate ñ uob̃ inp̾sũptione: s ei intremore
exarserit cito ira eiꝰ. Quid gͦ faciendũ est ne ꝑe¬
amꝰ de uia iustaͦ. Beati om̃s qui ẽfidũt in eo. Si
beati qͥ ẽfidũt in eo: miseri qui c̃fidũt in se. ¶a¬
ledictꝰ enĩ om̃is homo: qui spẽ suã ponit in ho¬
mine. Gͦ nec inte. quia ⁊ tu hõ es. Si enĩ spẽ tuã
posueris in hoĩe: mordine humilis eris. Si autem
spẽ tuã posueris inte ꝑicłose suꝑbis. Quid autẽ
inter est.Strũq ꝑniciosũ. nicħ hoꝵ eligendi
In ordinate humilis: ñ leuat᷑. ꝑicłose suꝑbꝰ pͥc¬

Expanded text:
eam vobis esse credatis; nolite sic: Servite Domino in timore; exsultate, non vobis in praesumptione, sed ei in tremorea justa, cum exarserit cito ira ejus. Quid ergo faciendum est, ne pereamus de via justa? Beati omnes qui confidunt in eum . Si beati qui confidunt in eum; miseri qui confidunt in se. Maledictus enim omnis homo qui spem suam ponit in homine . Ergo nec in te, quia et tu homo es. Si enim spem tuam posueris in alio homine, inordinate humilis eris: si autem spem tuam posueris in te, periculose superbis. Quid autem interest? Utrumque perniciosum: nihil horum eligendum. Inordinate humilis non levatur: periculose sup
Abbreviated transcription (Latin):
plagas suspendit. ille obdurato contra dm̃ suꝑbꝰ erigit᷑¬
Ego uob̃ fĩs km̃i hec suggerendo quasi indiculam qͦn-¬
& fideli animo sicut consueuistis scripture diuinȩ
sac̾menta respicitis domino donante pleniꝰ quid rei
nascit᷑. & ex desꝑatione obduratio generat. scdm illud
quod iam dictum ẽ peccator eum uenerit in ꝓfundũ

Expanded text:
plagas suspendit, ille obdurato corde contplagas suspendit, ille obdurato corde contes charissimi, haec suggerendo quasi indicula quaeo si pio et fideli animo, sicut consuevistis, Scripturae divinae sacramenta respicitis, Domino donante, plenius quid renascitur, et ex desperatione obduratio generatur, secundum illud quod supra dictum est, Pe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Ds iustus: ego autem. & popłs meus impii. Qua
eͦ conscientia xp̃ianus dm̃ in iustum. ẽẽ. cõqueritur
quem iustum etiam rex impiꝰ conficet᷑. Nam in tm̃
non eum d̃s inretiocabiliter indurauit: ut postxͣ.
plagas populum di nõ solum dimitteret s etiam
exire conpelleret. Quod etiã decẽ plagis ꝑcussus
fecisse legitur post pͥmam castigationem implere
potuisse cognoscitur. Quare etiam circa u̾nacłos
nr̃os ex̃cere consueuimus quod minis delicate aut
satis remisse nutͥuimꝰ: uł qͥb freqͦͣnter peccantib
indulgemꝰ. Cum enĩ peiores de ipsa remissione
reddunt᷑ solemꝰ eis exꝓbrantes dicere. Ego te ca¬
lem feci. Ego tͥ parcendo ꝓteruiã tuã negligen¬
mea nutͥui. Et hec non ido dicimꝰ. quod ex nr̃a uolun¬
tate in tanta sint suꝑbia deuoluti: s qͥa magis de bo¬
nitate & indulgentia nr̃a fuerit obdurati. Ita & deus
de pharaone dinoscit᷑ dĩi ab illo in effabili benignitate

Expanded text:
s justus, ego autem et populus meus impii . Qua ergo conscientia christianus Deum injustum esse conqueritur, quem justum etiam rex impius confitetur? Nam in tantum non eum Deus irrevocabiliter obduravit, ut post decem plagas populum Dei non solum dimitteret, sed etiam exire compelleret. Quod enim decem plagis percussus fecisse legitur, post primam castigationem implere potuisse cognoscitur. Quam rem etiam circa vernaculos nostros exercere consuevimus, quos nimis delicate aut satis remisse nutrimus, vel quibus frequenter peccantibus indulgemus. Cum enim pejores de ipsa remissione redduntur, solemus eis exprobrantes dicere: Ego te talem feci; ego tibi parcendo proterviam tuam negligenque nutrivi. Et haec non ideo dicimus, quod ex voluntate nostra in tantam sint superbiam devoluti; sed quia magis de bonitate vel indulgentia nostra fuerint obdurati. Ita et Deus de Pharaone fecisse dignoscitur: dum ab illo ineffabili benignitate
Abbreviated transcription (Latin):
eodẽ sole iterũ obdurat᷑: ita uimirũ frigore pec¬
catorũ refrigescit caritas multorũ. ⁊ uelut glacreᷤ
tũ est. Nec est qui se abscondat a calore eitis.
Quod etiã erga pharaonẽ impletũ esse cognos¬
cumus: qͥa quotiens flagella remota sunt: contͦ
dm̃ se obduratꝰ erex̃÷ quotiens uͦ afflictꝰ est sup¬
flagellat. ut nullũ cont᷑ se obdurari ꝑmitat:
Na illorum iniqͥtatẽ qͥ obdurari m̃ent᷑ a sebendum
humiliter credere & illud quod apłs dicit numqͥd
iniqͥtas apud dm̃: Absit. Et illud quod in cantico cõ¬
sicut iam supra suggessi de pharaone. hoc sine ali

Expanded text:
e sole iterum obduratur: ita peccatorum frigoree sole iterum obduratur: ita peccatorum frigore refrigescit charitas multorum, et velut glacies tum est: Non est qui se abscondat a calore ejus . Quod etiam erga Pharaonem impletum esse cognoscimus, a quo quoties flagella remota sunt, contra Deum se obduratus erexit; quoties vero afflictus est, huflagellat, ut nullum contra se obdurari permittat? Aut illorum iniquitati qui obdurari merentur, adscribendum ufficiat pie et humiliter credere illud quod Apostolus dixit, Numquid iniquitas apud Deum? Absit ; et illud quod in cantico consicut jam superius suggessi de Pharaone, h
Abbreviated transcription (Latin):
autem quos indurari d̃i miscđia ñ ꝑmittit. quid scͥp¬
tumẽ : Flagellat d̾s omnẽ filium quem recipit. Est
iterum. Ego quos amo: arguo & castigo. Et iterũ.
Quem enim diligit dñs corripit. De hac obdura¬
dione etiam ꝓpħ̃a ex ꝑsona populi ad dm̃ clamat
dicens. Indurasti cor nr̃m ne timeremꝰ de. Quod
utiq ñ est aliud. nͥ deseruisti eor nr̃m ne ꝯuer¬
terem᷑ adde. Quã rẽ multis p̾cedentib sacͥlegiis
hendẽ. aut culpare p̾sumat: s certissime credat
qd̃ pharaonẽ ũ iuolentia di. s ꝓpͥa iniquitas
⁊ indomabilis suꝑbia contͣ dĩ precepta tociens
feci̾t obdurari. Quid est aut̃ qd̃ dix̃ ds. ego in¬
durabo cor eius. nisi cũ ab illo ablata fui̾t gr̾a
mea obdurabit illũ nequicia suaͤ. Et ut hoc
euidentius agnosci possit: aliquã similitudinẽ
de rebus uisibłib caritati ur̾e ꝓponimꝰ: Sic̃ enĩ
al quetiens nimio frigore aqua constringit᷑.
solis calore suꝑuemente resoluitur. ⁊ discedẽte¬

Expanded text:
autem quos indurari Dei misericordia non permittit, quid scriptum est? Flagellat Deus omnem filium quem recipit ; et iterum, Ego quos amo, arguo et castigo ; et iterum, Quem enim diligit Dominus, corripit . De hac obduratione etiam propheta ex persona populi ad Dominum clamat, dicens: Indurasti cor nostrum, ne timeremus te . Quod utique non est aliud, nisi, Deseruisti cor nostrum, ne converteremur ad te. Quam rem multis praecedentibus sacrilegiis ehendere aut culpare praesumat: sed certissime credat, quod Pharaonem non Dei violentia, sed propria iniquitas et indomabilis superbia contra Dei praecepta toties fecerit obdurari. Quid est autem quod dixit Deus, Ego indurabo cor ejus; nisi, Cum ab illo ablata fuerit gratia mea, obdurabit illum nequitia sua? Et ut hoc evidentius possit agnosci, aliquam similitudinem de rebus visibilibus Charitati vestrae proponimus quoties nimio frigore constringitur aqua, solis calore superveniente resolvitur; et discedent
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ẽ seneret tibi. Ista desti mouia
iripturarũ icho caritatiurẽ insi¬
iuiare uoluuꝰ ut rͣtelligatis quia
obdurario u tĩ potecia ẽpellẽ ce¬
ꝓficitur s dei remussione ł ĩdulqẽ¬
deniq quocies ẽq eũ cdei plaga
p eussit afflictꝰ penituit. Et ub̾i et
rͥenuss ioñe diuina ĩ ctulgecia dectit.
pharaonis non aliud intelligi nisi ego suspendam
plagas meas ne flagellem unde eum ꝑ indulgen
mulo peccator suorum nõ tanqͥm filiꝰ ad em̃dationẽ
dante enim illius iniqͥtates precesserunt & dm̃ ddu¬
ẽs sacrilego ausu contempserat ut in illo impleretur
quiod de talib sp̃s sc̃s dicit. In labore hommũ ñ st̃
& cum hominib non flagellabunt᷑. Ido tenuit eos¬

Expanded text:
non consentiat tibi . Ista enim testimonia Scripturarum ideo Charitati vestrae insinuare volumus, ut intelligatis, quia obduratio non Dei potentia compellente perficitur, sed Dei remissione vel indulgenDenique quotiescumque eum Dei plaga percussit, afflictus poenituit. At ubi ei remissionem divina indulgentia dedit, Pharaonis; non aliud intelligi voluit, nisi, Ego suspendam plagas meas et flagella, unde eum per indulgent suorum, non tanquam filius ad emendationem Tantae enim illius iniquitates praecesserant, et Deum toties sacrilego ausu contempserat, ut in illo impleretur quod de talibus Spiritus sanctus dixit: In labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur: id
Abbreviated transcription (Latin):
audiuimꝰ cor pharaonis dñm indurasse.
ñĩ solũ laicis s eciã aliquib clericis
solet sc̃a dalũ generare. Dieũt aliu
intra se. Cur uquitas illa pharaoni
inputetur cũ dũs cor illius indurasse
re ĩ uũcdirsinu manichei sacrilegu
surore sripturã ueteris de stamiti
rt prehendere solent rogo uos fr̃s diligenter atcẽ¬
dice quia & si non qͣntum debemus. certe uł qͣntũ
possumus breuiter uolumꝰ caritati uix̃ suggere.
mo hoc fideliter & firmiter credat dilectio urã
quia ñequam d̃s deserit hominẽ nisi prius ab
homine deserat᷑. Cum enim semel & scdo act̾cio
unus qͥsq grauia peccata conmiserit expectat
tamen illum d̾s. sicut ꝑ ꝓpħam dic̃: ut conu̾̃tat᷑
& uiuat. Cum uͦ in peccatis suis ceꝑit ꝑmanere
de multitudine peccator nascit᷑ desꝑatio exdesꝑ¬
atione obduratio generat᷑. Dum homineᷤ negli¬
gentes in pͥmis despiciunt peccata sua quia
parua sunt. crescentib minutis peccatis addu¬

Expanded text:
audimus cor Pharaonis Dominum indurasse, non solum laicis, sed etiam aliquibus clericis solet scandalum generare. Dicunt enim aliqui inter se: Cur iniquitas illa Pharaoni imputatur, cum Dominus cor illius indurasse re immundissimi Manichaei sacrilego furore Scripturam veteris Testamenti reprehendere solent; rogo vos, fratres, diligenter attendite, quia etsi non quantum debemus, certe vel quantum possumus, breviter volumus Charitati vestrae suggerere, mo hoc fideliter et firmiter credat Dilectio vestra, quia nunquam Deus deserit hominem, nisi prius ab homine deseratur. Cum enim semel et secundo et tertio unusquisque gravia peccata commiserit; exspectat tamen illum Deus, sicut per prophetam dicit, ut convertatur et vivat . Cum vero in peccatis suis coeperit permanere, de multitudine peccatorum nascitur desperatio, ex desperatione obduratio generatur. Dum homines negligentes in primis despiciunt peccata sua, quia parva sunt; crescentibus minutis peccatis addu
Abbreviated transcription (Latin):
Amare se dicit eũ: quẽ mori desid̾at. Et ut in re
erus se uideat possessorẽ: optat ut ꝓpͥũ ñ relinquat
thesauri nr̃i. quos nobis nec fur. nec latro. nec
uicinus malus poterit aliquando auferre. ubi
rec tinea. nec rubigo est metuenda Iste erĩ sunt
diuicie uere. id est bona conscient̾ia. iustitia.
miscdia. castitas. atq sobrietas Qui de talibus
rebus plenus est: diues erit. etiã si de naufragio
nudus exierit:. Si hec diligenter attencditis:
rit que sunt mala fugere. aut que bona sũt
uolueritis auxiliante dño ex̾cere. eritis popłs
dĩ. ⁊ de iniqua egipitioꝵ societate. is. ẽ sp̾ualiũ
nequiciarũ ꝑsecutione lib̾ati. ad t̾ram reꝑmis¬

Expanded text:
Amare se dicit eum quem mori desiderat, et ut rerum ejus se videat possessorem, optat ut proprium non relinqthesauri nostri, quos nobis nec fur, nec latro, nec vicinus malus poterit aliquando auferre, ubi nec tinea nec rubigo est metuenda. Istae sunt enim verae divitiae, id est, bona conscientia, justitia, misericordia, castitas atque sobrietas. Qui talibus rebus plenus est, dives erit, etiamsi de naufragio nudus exierit. Sed haec si diligenter attenditis, et quae sunt mala fugere, et quae bona sunt volueritis auxiliante Deo exercere, eritis populus Domini, et de iniqua Aegyptiorum societate, id est, spiritualium nequitiarum persecutione liberati, ad ter
Abbreviated transcription (Latin):
increpationẽ ꝓpħicam mereamur exciꝑe. Homo inqͥt cũ
in honore esset non intellexit: & reliqua. Hoc.it. nobis
expedit. ut plus de anime quam de corꝑis incolumita
te cogitemus: & imaginem dei ita in nobis studeamꝰ
excolere. ut ante tribunal eterni iudicis sine confusio¬
ne uenire possimus: prestante eodem dño nr̃o iħi xp̃o.

Expanded text:
increpationem propheticam mereamur excipere: Homo, inquit, cum increpationem propheticam mereamur excipere: Homo, inquit, cum in honore esset, non intellexit; comparatus ete cogitemus, et imaginem Dei ita in nobis studeamus excolere, ut ante tribunal aeterni Judicis sine confusione venire possimus: praestante Domino nostro
Abbreviated transcription (Latin):
cata subrepserint sine dilatione medicam̃tum ele¬
mosine uł penitentie festinemꝰ animarũ nr̃artim u¬
ulnerib ꝓuidere. Utiliter enim malaga calidis ad¬
huc uulñib apponit᷑ & cito ad sanitatẽ reducitur.
quod putrescere longa abusione ñ sinit᷑ Et id̃o
quotienscumq delinqͥmꝰ peccata nostra iudices
nos sentiant non patronos:accu satores suos. & nõ
defensores. eẽ. cognoscant. scdm illud quod scͥptũ
ẽ.Iniquitatẽ meam ego agnosco: & peccatum
meum contra me est semꝑ. Tu agnosce: & deus ig¬
noscit. Nam quo pacto deus dignet᷑ ignoscere. quod
in se homo dedignat᷑ aspicere: Quom. ⁊t. si aliq̃ plaga
aut aliquod iuilnus in corpore nr̃o suꝑueñit. sinẽ ali¬
qua mora medicum inquirimꝰ. & medicamenta ap¬
ponere festinamus. ita & in anime iuln̾ib exercere de¬
bemus: ne forte si plus de corꝑis quam de anime salute
solliciti sumꝰ. iniusto iudicio ancillam dñe preferentes:

Expanded text:
serint, sine ulla mora medicamentum eleemosynae vel poenitentiae festinemus animarum nostrarum vulneribus providere. Utiliter enim malagma calidis adhuc vulneribus apponitur, et cito ad sanitatem vulnus reducitur, quod putrescere longa abusione non sinitur. Et ideo quotiescumque delinquimus, peccata nostra judices nos sentiant, non patronos; accusatores suos, et non defensores esse cognoscant; secundum illud quod scriptum est: Iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper . Tu agnosce, et Deus ignoscit. Nam quo pacto Deus dignetur ignoscere, quod in se homo dedignatur agnoscere? Quomodo enim si aliqua plaga aut aliquod vulnus in corpore nostro supervenerit, sine aliqua mora medicum requirimus, et medicamenta apponere festinamus: ita et in animae vulneribus exercere debemus; ne forte si plus de corporis quam de animae salute solliciti sumus, injusto judicio ancillam dominae praeferentes,
Abbreviated transcription (Latin):
suit c̃tigit᷑ ĩquit mori ĩ op eiu illũ ⁊au
ab angłis. ¶. Insinũ abrahe. id est insecre¬
tũ ubi erat abrahã. Nolite enĩ carnaliter
intelligere. qđ uelut insinũ tunice. abrahe
leuatꝰ sit pauꝑ. Sinus erat: quia secretrim
eor. Torq c̃scientiam. eoꝵ. Lege. aut si ñ po
tes legere: audi c̃ legit᷑. ⁊ uide abraham opci¬
lentissimũ. fuisse int̾ra. auro. argento. fa¬
milia. pecore possessione. ⁊ t̾n diues iste
pauꝑ fuit. quia humilis fuit. Humilis aut̃¬
fuit. Credidit aut̃ abrahã deo. ⁊ reputatũ
est illi ad iusticiã. Iustificatꝰ est gr̾a dei: sĩ
ꝓͥa p̾sũtione. Fideł erat: bene oꝑabat᷑. filiũ
iussus est ĩmolare. neq cunctatꝰ ei offerre
quod acceꝑat. aquo acceꝑat. P robatꝰ ẽ deo:
ꝯstitutꝰ est exemplũ fidei. Iã deo notꝰ erat:
s nob̾ ministͣndus erat. Nõ est inflatꝰ quasi
inbonis oꝑib ss: quia pauper erat diues iste.
Et ut scias quia ñ est inflatꝰ tanquã ĩbo¬
nis

Expanded text:
fuit. Contigit, inquit, mori inopem illum, et auferri ab angelis. Quo? In sinum Abrahae, id est, in secretum, ubi erat Abraham. Nolite enim carnaliter intelligere, quod velut in sinum tunicae Abrahae levatus sit pauper. Sinus erat, quia secretum eeorum? Torque conscientiam eorum. Lege, aut si legere non potes, audi cum legitur, et vide Abraham opulentissimum fuisse in terra, auro, argento, familia, pecore, possessione : et tamen dives iste pauper fuit, quia humilis fuit; Credidit enim Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam . Justificatus eaesumptione. Fidelis erat, bene operabatur. Filium jussus est immolare; neque cunctatus est ei offerre quod acceperat, a quo acceperat . Probatus est Deo, constitutus est exemplum fidei. Jam Deo notus erat: sed nobis monstrandus erat. Non est inflatus quasi in bonis operibus suis; quia pauper erat dives iste. Et ut scias quia non est inflatus tanquam in bonis
Abbreviated transcription (Latin):
detis quia eu habũdaͬt pauꝑes recte
querimꝰ pauꝑem. Inturba querimꝰ ⁊
uix ĩ uenimus. Ocurrit uͥ pauꝑ ⁊ que¬
ro pauꝑem ttͣim tu maũ porrige pau¬
ꝑi que iuuenis ex corde quris queris
Tu dicis pauꝑ sum sieut lazarus diues
iste iñs humuł nõ lĩc diues sum sic̃
abrahã. Qͦ tu te extoł ille se humili¬
at. Quid inflaris ⁊ ĩmitaris ego ĩ quid
pauꝑ leuor ĩ sum abrahe Nũ uictes
quia pauꝑem diues ex cep̃ ñiudes
quia ciues susceptor ẽ pauꝑis:

Expanded text:
detis, quia cum abundent pauperes recte quaerimus pauperem: in turba quaerimus, et vix invenimus. Occurrit mihi pauper, et quaero pauperem. Interim tu manum porrige pauperi quem invenis. Corde quaeris, quem quaeris. Tu dicis, Pauper sum sicut Lazarus: dives iste meus humilis non dicit, Dives sum sicut Abraham. Ergo tu te extollis, ille se humiliat. Quid inflaris, et non imitaris. Ego, inquit, pauper levor in sinum Abrahae. Non vides quia pauperem dives excepit? Non vides quia dives susceptor
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑. Fit cibaria iumentis pauꝑib. Peinde celi
⁊ terre dñs. creator angłoꝵ. om̃iũ iusibilium. ⁊
in uisibiliũ. effector ⁊ conditor sugit. Wagit. nu¬
trit᷑: crescit tolerat etatẽ: occultat maiestatem.
ostea denet᷑. cõtepnit᷑. flagellat᷑. illudit᷑. õspuit᷑.
colafizat᷑. spinis coronatͤ. ligno suspendit᷑. lancea
ꝑforat᷑. O pauꝑtas. Ecce capud pauperũ. quos
pere requirendo fatigati sumꝰ. Dñe ih̾u pupillũ
quero. fatigatꝰ quero: cito responde ut
inueniã. Ne uob̃ dicatis inquit patrem
interra. Pupillus interra: in mortalẽ patrẽ
inuenit in celo. Ne uobis dicatis inquit
patrẽ interra. Inuentꝰ est pupillus iste.
Oret pupillus iste. Audiamꝰ eũ. ⁊ uitem᷑
eũ. Que est eius oratio :. Qm̃ pater meus
⁊ mater mea dereliquert̃ me. Pater inqͥ
meus. & mat̾ mea dereliquert̾ me: ans au̾t
assũpsit me. Si gͦ beati pauꝑes sp̃u : qm̃ ip

Expanded text:
nitur, fit cibaria jumentis pauperibus; deinde coeli nitur, fit cibaria jumentis pauperibus; deinde coeli et terrae Dominus creator Angelorum, omnium visibilium et invisibilium effector et conditor sugit, vagit, nutritur, crescit, tolerat aetatem, occultat majestatem: postea tenetur, contemnitur, flagellatur, illuditur, conspuitur, colaphizatur, spinis coronatur, ligno suspenditur, lancea perforatur. O paupertas! Ecce caput pauperum quos pere requirendo fatigati sumus. Domine Jesu, pupillum quaero; fatigatus quaero: cito responde, ut inveniam. Ne vobis, inquit, dicatis patrem in terra . Pupillus in terra, immortalem patrem invenit in coelo. Ne vobis, inquit, dicatis patrem in terra. Inventus est pupillus iste. Oret pupillus iste: audiamus eum, et imitemur eum. Quae est ejus oratio? Quoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me. Pater, inquit, meus et mater mea dereliquerunt me: Dominus autem assumpsit me . Si ergo beati pauperes sp
Abbreviated transcription (Latin):
cipiebat.: ut ⁊ sp̃i recipiant intabernacu¬
la sua et̾na. Quid si hoc facit diues iste:
Iam finit cupiduatẽ. exercet pietatẽ. Tu
nichil habes. Set duies us fieri: incidis in
tẽptationẽ. S forte inde factꝰ es pauꝑrimꝰ:
⁊ egentissimꝰ. quia nescio quod habebas
paternũ. quod te sustentaret. ⁊ calũpnia
aliqua cõpetitoris abstulit. Gemis. audio.
tẽpora accrisas. Quod gemis: si possis facis.
An ñ uidemꝰ. An ñ cõtidianis eremplis
plena sunt om̃ia. heri gemebat. quia ꝑde¬
bat sua. hodie ꝑtinens admaiorem. raꝑit
uerum. menbrũ ꝑauꝑis. qui ꝓꝑt̾ nos pau
per factꝰ .ẽ c̃ diues eẽt. Uide illũ duutem.
Om̃ia ꝑ ip̃m facta sunt: uide illũ pauperẽ.
Ybũi caro sactũ e ⁊ habitauit ĩ uo¬
bis. Quis digne cogitat diuirias
ñ creatus foaet uõ formatꝰ maua
es xipsam capiamꝰ. Cũcipitur utẽ
matiis. O pauptas. in angusto diuersorio nas¬
cit᷑. inuolutꝰ infantilibꝰ tegumentis: inp̾sepio po¬

Expanded text:
itatis, ut et ipsi recipiant vos in tabernacula aeterna . Quid si hoc facit iste dives? Jam finit cupiditatem, exercet pietatem. Tu nihil habes, sed dives vis fieri; incides in tentationem. Sed forte inde factus es pauperrimus et egentissimus, quia nescio quid habebas paternum, quod te sustentaret, et calumnia aliqua competitoris abstulit. Gemis, audio, tempora accusas: quod gemis, si posses, faceres. Annon videmus? annon quotidianis exemplis plena sunt omnia? Heri gemebat, quia perdebat sua; hodie pertinens ad majorem, rapit verumide illum divitem: Omnia per ipsum facta sunt. Vide illum pauperem: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Quis digne cogitet divitias non creatus, formet non formatus, mutaberes vel ipsam capiamus. Concipitur uteromatris. O paupertas! In angusto diversorio nascitur, involutus infantilibus tegumentis in praesepio po
Abbreviated transcription (Latin):
mula uitaret: Hac uisa cede: fuga ra¬
puit debello sessorem Et c̃ scelus pug
ne uid̾et᷑ horride: ibat animal tena¬
cẽ fugã
ꝑ aucine silue se¬
creta aucto rm icelerũ ꝑdendo¬

Expanded text:
mula vectaret , visa caede rapuit de bello sessorem, tanquam ipsum nefas videretur horrere. Ibat tenaci fuga per vicinae silvae secreta, auctorem scelerum perd
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ boni amat. qͥ forte hoc ip̃m. ꝓpt̾ hoc ip̃m amat
nicħ timere: pͥotest enĩ hoc sibi ꝑsuadere: ñ sanitate. sed
ĩmanitate. Uerbi gr̾a ẽ. aliqͥs audacissimꝰ latro. qͣnto
ꝑu̾se fortior: tanto ꝑicłose crudelior: qͥ ꝓpt̾ ip̃m amorẽ
suũ qͦ amat nicħ timere ingentia facmora moliat᷑.
ut qd̾ amat ex̃ceat: & excendo corroboret. Qnͣto eiꝰ
fuerint maiora cõmissa: tanto maior erit. num
tuñtis aucdacia. N ergo hoc ꝓmagno bono amãdũ::
qd̾ et in hoĩe pessimo inueniri potest. Qua ꝓpt̾¬
morẽ. Credat et intelsigat se ꝑegrinari a dño ꝗͣ
diu niuit incorꝑe. qͥ corrũpit᷑. et adgͣuat animam
Tanto minor sit timor: qͣnto pat̾a qͦ tendimus ꝑ¬
pinquior. Maior enĩ timor debet eẽ. ꝑegͥnantium
minor ꝓpiquantiũ: nullus ꝑuenient̾iũ. Sic et ti¬
mor ꝑducit ad caritatẽ. q ꝑfecta caritas foras mutit
timorẽ. Tuncat autẽ xp̃ianꝰ: ñ eos qͥ corpꝰ occidũt.

Expanded text:
boni amat, qui forte hoc ipsum propter hoc ipsum amat nihil timere? Potest enim hoc sibi persuadere, non sanitate, sed immanitate. Verbi gratia, est aliquis audacissimus latro, quanto perverse fortior, tanto periculose crudelior, qui propter ipsum amorem suum quo amat nihil timere, ingentia facinora moliatur, ut quod amat exerceat, et exercendo corroboret: quanto ejus fuerint majora commissa, tanto major erit non timentis audacia. Non hoc ergo pro magno bono amandum est, quod et in homine pessimo inveniri potest. 3. Epcredat et intelligat se peregrinari a Domino, quamdiu vivit in corpore quod corrumpitur et aggravat animam. Tanto minor sit timor, quanto patria quo tendimus propior. Major enim timor debet esse peregrinantium, minor propinquantium, nullus pervenientium. Sic et timor perducit ad charitatem, et perfecta charitas foras mittit timorem. Timeat autem christianus, non eos qui corpus occidunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ alit᷑ recte diligis ⁊ te iẜsũ nͥ quia
sic diligis dm̃ ut nͣ ꝓt̾ ea nunꝰ eũ diliga
quia cũ utis ł adte ipsũ. Si autẽ ĩtra te
met ipsum nulla irretitꝰ cupiditate qđ
quideni de se quis audeat gloriari. Tu
si de ipsũ ĩde ipso diligis ⁊ de te ipso tͥ
places hoc ipsum uehem̃cius ti meriqr¬

Expanded text:
quia non aliter recte diligis et te ipsum, nisi quia quia non aliter recte diligis et te ipsum, nisi quia sic diligis Deum, ut non propterea minus eum diligas, quia converteris vel ad te ipsum. Si autem quamvis intra te ipsum nulla irritaris cupiditate quod quidem de se quis audeat gloriari?, tamen si te ipsum in te ipso diligis, et de te ipso tibi places, hoc ipsum vehementius timer
Abbreviated transcription (Latin):
Bigͦ nͥ uis habere tuuoreni pͥus uide utrũ
ĩa ꝑsect̾a habeas caritat᷑e que soras iuittit
tiiuore. Si uͦ ĩ istã ꝑ fecione̾ timor exclu-¬
ditur suꝑbia ĩ slat caritas edificat. Nã sicut
inboua ualitudine suines ũ sastidio s ci¬
bo pellitur ita ĩ bona mnte tinor nͣ uaui¬
tate s caritate pellẽdus est. Biscute itaq¬
cũscienciã tuã quis quis timere iãñͥ uis. Nosti
suꝑficiem cũ palpare descede ĩte peuetra
inceriora cordis tii. Rimare dilige̾t᷑ utr̃u
iact᷑acia tumdus extollaris nulla cura
cia ñ fatigat utrũ eguttatis negligecia
nulla subrepat si hec ita sũt rec̃te gau¬
des ẽẽ te siue tauore. Ex cluserit
audem eĩ caritas dĩ qũe diligis ex
toto corde ⁊ ex tota auiuia⁊ ex tota
iute tua exeluserit eũ ⁊ caritas ꝑxii̾
que diligis tãꝗͣ t᷑a de ipsum idõ ꝓ illo
satagis ut exiã ip̃se tecũ ex totoꝰ corde
ex teta aĩaͣ xx tota m̃ tẽ diligat dñi

Expanded text:
ius vide utrum jam perfectam habeas charitatem, quae foras mittit timorem. Si vero ante istam perfectionem timor excluditur, superbia inflat, non charitas aedificat. Nam sicut in bona valetudine fames non fastidio, sed cibo pellitur; ita in bona mente timor non vanitate, sed charitate pellendus est. conscientiam tuam, quisquis timere jam non vis. Noli superficiem compalpare, descende in te, penetra interiora cordis tui. Rimare diligenter, utrujactantia tumidus extollaris, nulla cura tia non fatigat, utrum aequitatis negligentia nulla subrepat. Si haec ita sunt, recte gaudes, gaude esse te sine timore. Excluserit autem eum charitas Dei, quem diligis ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente tua. Excluserit eum et charitas proximi, quem diligis tanquam te ipsum: et ideo pro illo satagis, ut etiam ipse tecum ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente diligat Deum;
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe uiri: diuitie eiꝰ. has ille uanꝰ & stultꝰ di uiti¬
as nõ habebat aĩm̾a qͥqpe suam elemosinis nõ
redime bat: fructus ꝑituros condebat. Rec̾deb¬
bat inꝗͣ ꝑitu̾os fructus. ꝑiturꝰ nichil largiens
dño. ad ꝗ̃ fuerat. exitu rꝰ: Qum fronte habiturꝰ
.ẽ. inil lo iudicio. cum audire ceꝑit. esuriui ⁊ nõ
declit is mͥ maducare: aĩmã enĩ suã suꝑfluis ⁊ ni¬
miis epuł saciare cupiebat: pauꝑum tot in anesuẽ-¬
tres suꝑbissimꝰ cõtẽpnebat. Nesciebat pauꝑum uen-¬
tres. a pothecis suis tuciores. Qcl enĩ recelebat in t
apothecis ss fortassis ⁊afurib auferebat᷑. Si aut̾ẽ rec̾det

Expanded text:
e viri divitiae ejus. Has ille vanus et stultus divitias non habebat. Animam quippe suam eleemosynis non redimebat, fructus perituros condebat. Recondebat, inquam, perituros fructus periturus, nihil largiens Domino ad quem fuerat exiturus. Quam frontem habiturus est in illo judicio, cum audire coeperit, Esurivi, et non dedisti mihi manducare ? Animam enim suam superfluis et nimiis epulis satiare cupiebat, pauperum tot inanes ventres superbissimus contemnebat. Nesciebat pauperum ventres apothecis suis esse tutiores. Quod enim recondebat in illis apothecis suis, fortassis et a furibus auferebatur: si autem
Abbreviated transcription (Latin):
boni so li hũt nec mali. Quic quił boni
in hoc mundo dieris hñt boni. hñt mali
uelitti salutem ipsam corporis &e bonihñt
ꝯ malortĩ donum uidemꝰ ẽẽ com nune.
Nitam longam diu uiunt bom ⁊ quidẽ

Expanded text:
boni soli habent, nec soli mali. Quidquid boni in hoc mundo dixeris, habent boni, habent et mali: veluti salutem ipsam corporis, et boni habet malorum donum videmus esse commune. Vitam longam diu vivunt boni quidam,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsas in reb humanis predirit. ⁊ osten¬
dit Quantast̃ que restant: Implent᷑
que promis a sũtI nplẽ tur
Inplent᷑ q̃ p̃dicta st̃: titubas ne nõ ueni¬
at qͦd restat: tunc timere debes siqel
pdictum ẽ. nõ uides. B ella st̃ fames ft̃
cũt᷑e ciones sũt regñ suꝑ regñ est

Expanded text:
 in rebus humanis praedixit, et ostendit. Quanta sunt quae restant? Implentur quae promissa sunt, implentur quae praedicta sunt: et titubas ne non veniat quod restat? Tunc timere deberes, si quod praedictum est non videres. Bella sunt, fames sunt, contritiones sunt. Regnum super regnum est
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ eni fortis ille diratur qui nenu
timet ꝑuerse sortis est qͥ pͥmͦ
Dũ nͣ uulttimere ut tuncto auddiat au¬
liencdo diligat dilie do n dimeatto
crit uerit sortissimꝰ n suꝑba duricia
s serura iꝰ ticia. Sic eñ sriptũ ÷ Ti uo

Expanded text:
Cum enim fortis ille dicatur, qui neminem timet; perverse fortis est, qui primo Deum non vult timere, ut timendo audiat, audiendo diligat, et diligendo non timeat. Tunc erit vere fortissimus, non superba duritia, sed secu
Abbreviated transcription (Latin):
qui gaudeo qñ recto ecce ĩ quit ad¬
sum da ⁊ sume tẽpore red dicionis
reddam. Et quid redã. Parua dedisti
plura sume. terrena de disti celestia su¬
ie. Tenporalia dedisti e tͣcia sume. M ea
qnͣcto uni ex nuuiuis meis seristi mͥ.fecisti
ꝑc ce ut des pascit ⁊ exurit ꝓt̃ te. Bon̾at

Expanded text:
qui gaudeo, quando reddo. Ecce adqui gaudeo, quando reddo. Ecce adsum: da, et sume; tempore redditionis reddam tibi. Et quid reddam? Pauca dedisti, plura sume: terrena dedisti, coelestia sume: temporalia dedisti, aeterna sume: mea Quando uni ex minimis meis fecisti, mihi fecisti . Ecce cui das, pascit et esurit propt
Abbreviated transcription (Latin):
tias. suas: Obstruunt ⁊ cooriunt eas. Q
cũ obstrucerint ⁊ coopurint. nũquidui¬
dent qͦd hñt : Nec ipse uidet: & optat nõ
lateat. Timeat. ne ꝑeat. Esse uult cliues in
opinione. nõ inueritate. Quasi sufficit hab̾e.
ĩcũs cienria qd susicit ĩuterra
squanta maior ⁊ͥ ⁊ melior conscientia erat. si
seruares inceld hie eñ obtiueris int᷑ra
times ne sciat seruꝰ tus ⁊ auferat &ł
seruus tuus tollere:: potest tn ꝑdere. Dñs tuꝰ.
nec dollere nec ꝑere potest: nec ꝑire ꝑ mittit.
Seruat tͥ manet łͥ. lib̾at te. manentem te facit.
Nec ꝑdet te. nec ꝑdet il̃ ei commendaueris.
Ueni inquit. accipe quod ap̃ ine posiusti :
Absit. N hoc dicit deus. Ego inquit tibi quite
phibui fenerare: feneratꝰ sum Aate Uolebas. ũ.
&e qn accipiebat gaudens & qñ reddebat plo¬
rans. hoc uolebas & ego ꝓhibebam Darit emi
Quipeccuniam suam nondedit adusuramr
paucaius tlare: & plura acciperet Relinqͥ
hominem qͥ plangit quͣ exigis: me inueni:

Expanded text:
cooperiunt eas: et cum obstruxerint et cooperuerint, numquid vident quod habent? Nec ipse videt: optat ut lateat, timet ne pateat. Esse vult dives in opinione, non in veritate. Quasi sufficit habere in conscientia, quod servat in terra? O quanto major tibi et melior conscientia erit, si servaveris in coelo! Hic cum obrueris in terra, times ne sciat servus tuus et auferat et st servus tuus tollere, potest tamen perdere: Dominus tuus nec tollere nec perdere potest, nec perire permittit. Servat tibi, manet tibi; liberat te, manentem te facit; nec perdet te, nec perdet quod ei commendaveris. Veni, inquit, accipe quod apud me posuisti. Absit. Non hoc tibi dicit Deus. Ego, inquit tibi, qui te prohibui fenerare, feneratus sum a te. Volebas enim deret, quando accipiebat gaudens, et quando reddebat plorans. Hoc volebas, et ego prohibebam: dixi enim, Qui pecuniam suam non dedit ad usuram . Pauca vis dare, et plura accipere: relinque hominem, qui plangit, quando exigis; me inveni,
Abbreviated transcription (Latin):
Xp̃o pene nausra gauerũt diseipu¬
li. doruuebat ihus tiubãtur ducipili
uẽti seuiebat stuctꝰ extͣabãtur uaius
mergebatui. Quare quia dormi
tẽtacionis seuit ĩ isto seculo turbatur
cortuũ tãꝗͣ nauis tua. Quare nͥqͥa
dormit fides cua: Sic enĩ apłs paulus dicit:
cita potentia gͦ xpm in corde tuo: iugilet fi¬
destua tnͣ quillet᷑ conscientia tua: & lib̾e¬
tur nauis tua. Senti. qm qͥpromi sit ue¬
rax ẽ. Nondum ostendit. qͥa nõdum est t̾epꝰ
ostendat. Multa eitiam tñ ostendit. xpm
suum ꝓ misit: & declit. Resurrectionẽ
eiꝰ ꝓmisit: hdedit Euuangelium eiꝰ ꝓ misit¬

Expanded text:
naufragaverunt discipuli. Dormiebat Jesus, et turbabantur discipuli. Venti saeviebant, fluctus excitabantur, navis mergebatur . Quare? Quia Jesus tentationum saeviunt in isto saeculo, turbatur cor tuum, tanquam navis tua. Quare, nisi quia dormit fides tua? Sic enim Paulus apostolus dicit, cita ergo Christum in corde tuo, vigilet fides tua, tranquilletur conscientia tua, et liberatur navis tua. Senti, quoniam qui promisit verax est. Nondum ostendit; quia nondum est tempus ut ostendat. Multa jam tamen ostendit: Christum suum promisit, et dedit: resurrectionem ejus promisit, et dedit: Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃t᷑ bona: ⁊ sustinere qͣ in hoc mundo
abiendat mala. ELla continentia. Illa substanĩa uo-¬
catur duȩ uͥtutes ꝙ muncdant aĩmam ⁊capa¬
cem faciunt diuinitatis. in frenan dis libidi¬
b ⁊ co ercendis uoluptatib ne se ducat
male blandit᷑ ⁊ eneruet qͦd ꝓp̾um dr
conti nentia nob̃ opus .ẽ. nõ crecdere. felicitati
t̾rene: ꝯ usq ad finem querere felicitatem ꝗnõ
ht finem U̾t autem. ẽ. continentie felicitati mu̾¬
di nõ credere: ita sustinentie : inqͥtati mun¬
dinõ cdere Qiue gͦ in affluentia rerum
sum siue in angustia ex pectandus ẽ dñs. ⁊qͥ qd¬

Expanded text:
dicuntur bona, et sustinere ea quae in hoc mundo abundant mala. Illa continentia, ista sustinentia vocatur: duae virtutes quae mundant animam, et capacem faciunt divinitatis. In frenandis libidinibus et coercendis voluptatibus, ne seducat quod male blanditur, et enervet quod prcontinentia nobis opus est: non credere felicitati terrenae, et usque ad finem quaerere felicitatem, quae non habet finem. Ut autem est continentiae, felicitati mundi non credere: ita sustinentiae est, infelicitati mundi non cedere. Sive ergo in affluentia rerum simus, sive in angustia, exspectandus e
Abbreviated transcription (Latin):
& dicas tͥ. S ñ ĩueuiebã ium̃ta ⁊ na¬
ues quib ab occidẽte migrare ad
orieuit̾e qͥmͦ ĩ ueniã scalas quib at̃ra
nu grem ĩ celũ: Noli ĩquid tibi dĩ esti¬
mare uoli laborare qui te diute feci qͥ
qui tͥ q dares decti laturarios ⁊ͥ pauꝓes
feci. Si uerbi gr̃a ĩuenires aliquͣe ĩope
de tr̃as mare aut qͦ ire uelles ĩ uenires
ĩde tam̃ alique ueressitatẽ parient᷑ẽ¬

Expanded text:
 dicis tibi: Si non inveniebam jumenta et naves, quibus ab Occidente migrarem ad Orientem; quomodo inveniam scalas, quibus a terra migrem in coelum? Noli, inquit, tibi Deus, laborare, noli laborare: qui te divitem feci, qui tibi quod dares dedi, laturarios tibi pauperes feci. Si, verbi gratia, invenires aliquem inopem de trans mare, aut quo ire velles, invenires inde civem aliquem necessitatem patiente