comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bris ieiuniis frangerem: mens tam̃
cogitationib estuabat. Ad quã edo¬
mandam. cuidam fr̃i qui ex hebreis
crediderat me indisciplinã dedi: ut
post quintiliani acumina. ciceronis¬
q fluuios grauitatẽq frontonis. &
lenitatem plinii. alfabetũ disceremr.
stridentia anhelantiaq uerba me¬
ditarer. Qͥd ibi laboris insumpserĩ.
quid sustinuerim difficultatis: quo¬
tiens despauerim. qͦtiensq cessaueri.
& contentione discendi rursus in ce¬
perim. cestis ẽ conscientia tam mea
qui passus sum: quam eoꝵ qͥ mecum
durere uitam. Et gr̃as ago dño: quod
de amarissimo semine litterarum.
dulces fructus capio. Dicam ⁊ aliud.
quod inegypto uiderim. Erecus ad¬
olescens erat incenobio. qui nulla ab¬
stinentia. nulla oꝑis magnitudine. flã¬
mã poterat carnis extinguere. Hunc
periclitantẽ pater monasterii hac ar¬
te seruauit. Imꝑat cuidam uiro gͣui.
ut iurgiis atq conuiciis insectaret

Expanded text:
bris ieiuniis frangerem, mens tamen bris ieiuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. ad quam edomandam cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in disciplinam dedi, ut post Quintiliani acumina Ciceronisque fluuios grauitatemque Frontonis et lenitatem Plinii alphabetum discerem, stridentia anhelantiaque uerba meditarer. quid ibi laboris insumpserim, quid sustinuerim difficultatis, quotiens desperauerim quotiensque cessauerim et contentione discendi rursus inceperim, testis est conscientia tam mea, qui passuitam duxerunt. Et gratias ago Domino quod de amarissimdulces fructus capio. Dicam et aliud, quid in Aegypto uiderim. Graecus adulescens erat in coenobio, qui nulla continentiae, nulla operis magnitudine flammam poterat carnis extinguere. hunc periclitantem pater monasterii hac arte seruauit. imperat cuidam uiro graui, ut iurgiis atque conuiciis insectaretur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑosite. aque ducant᷑ irrigue. ut pul¬
cherrimoꝵ uersuum spectator assis¬
tas. Ecce suꝑcilio cliuosi tramitis un¬
dam elicit: illa cadens raucũ ꝑ leuia
murm saxacieti scatebrisq arentia
temꝑat arua. Inserant᷑ infructuose
arbores uel gemmis uel surculis: ut
paruo pꝰ tẽꝑe. laboris tui dulcia poma decer¬
pas. Apiũ fabricare aluearia. adqͣs te mittuis
disciplinam inparus disce corporib.
Texant᷑ & lina capiendis piscib. Scri¬
bantur ⁊ libriut ⁊ manus opetur ci¬
bos: ⁊ anima lectione saturetur. In de¬
sideriis : om̃is otiosus. Egyꝑtioꝵ mo¬
nasteria hunc morem tenent. ut nul¬
lum absq oꝑe ac labore suscipiant̾ ñ
tam ꝓpter uictus necessaria qͣm ꝓpt̾
amme salutẽ: ne uagetur ꝑnitiosis
cogitationib:⁊ instar fornicantis ihe¬
rusalem. om̃i transeunti diuaricet
pedes suos. Dum eẽm iuuenis ⁊ so¬
litudinis me deserta uallarent: in¬
centiua uitiorum ardoremq natu¬
re ferre ñ poteram. Quẽ cum cre¬

Expanded text:
ositae, aquae ducantur inriguae, ut pulcherrimorum uersuum spectator adsistas: ecce supercilio cliuosi tramitis undam elicit, illa cadens raucum per leuia murmur saxa ciet scatebrisque arentia temperat arua. inserantur infructuosae arbores uel gemmis uel surculis, ut paruo post tempore laboris tui dulcia poma decerpas. apum fabricare aluearia, ad quas te mittunt disciplinam in paruis disce corporibus. texantur et lina capiendis piscibus, scribantur libri, ut et manus operetur cibos et anima lectione saturetur. in desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasteria hunc morem tenent, ut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter uictus necessaria quam propter animae salutem, ne uagetur perniciosis cogitationibus et instar fornicantis Hierusalem omni transeunti diuaricet pedes suos. Dum essem iuuenis et solitudinis me deserta uallarent, incentiua uitiorum ardoremque naturae ferre non poteram; quae cum cre
Abbreviated transcription (Latin):
bente apło. Psallam spũ:. psallã ⁊ m̃te
&. Cantantes incordib ur̃is. Legerat
enim eẽ p̾ceptum. psallite sapienter.
Seruias fratrib. hospitum pedes laueᷤ:
passus iniuriã taceas. p̃positum mo¬
nasterii timeas ut dñm. diligas ut pa¬
rentẽ: credas tͥ salutare quicquid ille
p̃ceꝑit: nec de maioris sententia iudi¬
ces. cuius officii ẽ obedire ⁊ implere
quȩ iussa sunt: dicente moyse. Audi
isrł:i tace. Iantis negotiis occupatus:
nullis uacabis cogitationib. Ꝙ dũ ab
alio transis ad aliud. opusq succedit
oꝑi. illud solum mñte retinebis. quod
agere compelleris. Uidi ego quosdam
qui postqͣm renuntiauere scło. uesti¬
mentis dum taxat & uocis ꝓfessione
ñ rebus: nichil de pristina conuersa¬
tione mutarunt. Res familiaris ma¬
gis aucta qͣm imminuta: eadem mi¬
nisteria seruuloꝵ. idem apparatꝰ con-¬
uiuii. Inuitro ⁊ patella fictili aurum
comeditur: ⁊ inter turbas ⁊ ex amina

Expanded text:
bente apostolo: psallam spiritu, psallam et mente bente apostolo: psallam spiritu, psallam et mente et: cantantes in cordibus uestris; legerat enim esse praeceptum: psallite sapienter —, seruias fratribus, hospitum laues pedes, passus iniuriam taceas, praepositum monasterii timeas ut dominum, diligas ut parentem, credas tibi salutare, quidquid ille praeceperit, nec de maioris sententia iudices, cuius officii est oboedire et inplere, quae iussa sunt, dicente Moyse: audi, Israhel, et tace. tantis negotiis occupatus nullis uacabis cogitationibus et, dum ab alio transis ad aliud opusque succedit operi, illud solum mente retinebis, quod agere conpelleris. Uidi ego quosdam, qui, postquam renuntiauere saeculo — uestimentis dumtaxat et uocis professione, non rebus — nihil de pristina conuersatione mutarunt. res familiaris magis aucta quam inminuta est; eadem ministeria seruulorum, idem apparatus conuiuii; in uitro et patella fictili aurum comeditur et inter turbas et examina
Abbreviated transcription (Latin):
cob bella gesserunt. Singuli eccłia¬
rum ep̃i. singłi archiprb̃i. singuli ar¬
chidiaconi. ⁊ om̃is ordo eccłiasticus.
suis rectorib nititur. In naui unus
gub̾nator: in domo unus dñs: in quo¬
uis grandi exercitu. unius signum
expectatur. Et ne plura replicando
fastidium legenti faciam: ꝑhec om̃a.
ad illud tendit oratio. ut doceã de non
tuo arbitrio dimittendũ. s uiuere ĩ
monasterio sub unius disciplina pa¬
tris. consortioq multoꝵ: ut ab alio
discas humilitatẽ. ab alio pacientiam.
Hic te silentium: ille doceat mansue¬
tudinem. Non facias qd̃ uis: cõmedaᷤ
quod iuberisrhabeas quod acceperis:¬
quantũ acceꝑis uestiaris. quod acceꝑiᷤ
oꝑis tui pensa ꝑsoluas⁊ subiciaris cui
non uis. lassus ad stratum uenias. am¬
bulansq dormites: nec dum expleto sora¬
no. surgere compellaris. Dicas psal¬
mum in ordine tuo. in quo ñ dulcedo
uocis. sed mentis affectus querit᷑. seri¬

Expanded text:
cob bella gesserunt. Singuli ecclesiacob bella gesserunt. Singuli ecclesiarum episcopi, singuli archipresbyteri, singuli archidiaconi et omnis ordo ecclesiasticus suis rectoribus nititur. In navi unus gubernator, in domo unus dominus; in quamvis grandi exercitu unius signum expectatur. Et ne plura replicando fastidium legenti faciam, per haec omnia ad illud tendit oratio, ut doceam te non tuo arbitrio dimittendum, sed vivere debere in monasterio sub unius disciplina patris consortioque multorum, ut ab alio discas humilitatem, ab alio patientiam, hic te silentium, ille doceat mansuetudinem, non facias, quod vis, comedas, quod iuberis, habeas, quantum acceperisquantum acceperis, uestiaris, quod acceperis, operis tui pensa persoluas, subiciaris, cui non uis, lassus ad stratum uenias ambulansque dormites, necdum expleto somno surgere conpellaris, dicas psalmum in ordine tuo — in quo non dulcedo uocis sed mentis affectus quaeritur scri
Abbreviated transcription (Latin):
a malo & fac bonum: inquire pacem ⁊
persequere eam. Nisi oderimus malũ:
bonum amare ñ possumꝰ. Quin potius
faciendum ẽ bonum: ut declinemus a
malo. Pax querenda: ut bella fugiamus.
Nec sufficit illam querere. nͥ inuentam
fugientemq om̃i studio ꝑsequam. que
ex suꝑat omnẽ sensum. in quo habitatio
dei est: dicente ꝓpħa. Et factus ẽ inpa¬
ce locus eius. Pulchreq pacis ꝑsecutio
dicitur. iuxta illud apłi hospitalitatẽ
ꝑsequenteszut non leui usitatoq ser¬
mone:⁊ ut ita loquar summis labiis
hospites inuitemus: s toto m̃tis ardo¬
re teneamus quasi auferentes secum
de lucro nr̃o atq compendio. Nulla arᷤ
absq magistro discitur. Etiam muta
animalia & ferarum greges ductires
sequunt᷑ suos. In apib pͥncipes sunt.
Grues unam sequunt᷑: ordine litt̾ato.
Imꝑator unus. iudex unus ꝓuintie.
Roma ut condita ẽ. duos fr̃s si mul
reges hab̾e non potuit: ⁊ parricidio
dedicatur. In rebeccȩ utero: esau ⁊ ia¬

Expanded text:
a malo et fac bonum; quaere pacem et persequere eam. nisi oderimus malum, bonum amare non possumus. \'quin potius faciendum est bonum, ut declinemus a malo; pax quaerenda, ut bella fugiamus. nec sufficit eam quaerere, nisi inuentam fugientemque omni studio persequamur, quae exsuperat omnem sensum, in qua habitatio dei est dicente propheta: e t factus est in pace locus eius. pulchreque persecutio pacis dicitur iuxta illud apostoli: hospitalitatem persequentes, ut non leui citatoque sermonhospites invitemus, sed toto mentis ardore teneamus quasi auferentes secum de lucro nostro atque conpendio. Nulla ars absque magistro discitur. Etiam muta animalia et ferarum greges ductores sequuntur suos. In apibus principes sunt; grues unam sequuntur ordine litterato. Imperator unus, iudex unus provinciae. Roma, ut condita est, duos fratres simul habere reges non potuit et parricidio dedicatur. In Rebeccae utero Esau et Ia
Abbreviated transcription (Latin):
ut domus dei domꝰ orationis uocare¬
sectare uestigia: ⁊ ceteroꝵ qui uirtu¬
cum illiuis similes sunt: quos sacer¬
dotium ⁊ humiliores facit ⁊ pauꝑeᷤ.
Aut si ꝑfecta desid̾as: exi cũ abrahã
de patria ⁊ de cognatione tua:⁊ ꝑge
quo nescis. Si habes substantiã: uen¬
de ⁊ da pauꝑib. Si ñ habes: gͣndi
onere liberatꝰ es. Nudum xp̃m. nu¬
dus sequere. Durum. grande. diffi-¬
cile. sed magna sunt premia. Exp̃¬

Expanded text:
ut domus dei domus uocareut domus dei domus uocaresectare vestigia, et caeterorum qui virtutum illius similes sunt, quos Sacerdotium et humiliores facit et pauperes. Aut si perfecta desideras, exi cum Abraham de patria et cognatione tua, et perge quo nescis. Si habes substantiam, vende, et da pauperibus. Si non habes, grandi onere liberatus es: nudum Christum, nudus sequere. Durum, grande, difficile; sed magna sunt praemia. EPIS
Abbreviated transcription (Latin):
tem aliam declinando uiam relinqͦ¬
re regiam: ꝑ qͣm isrł ad t̾ram reꝓmis¬
sionis ꝓperans. se transiturum esse ꝓ¬
mittit. atq utinam ex audiat᷑ uox eo¬
cłie implorantis. Dñe pacem da nobis
om̃ia enim dedisti nob̾. Utinã quod
renuntiamꝰ scło uoluntas sit ñ neces¬
sitas. & pauꝑtas habeat expetita głam.
non illata cruciatum. Ceterũ iuxta
miscđiam huius temporis: ⁊ubiq
g ladios seuientes: satis diues ẽ qui
pane non indiget. Nimium podens:¬
qui seruire ñ cogitur. Sẽs exuꝑius
colose ep̃c uidue sareptenis imitator.
esuriens pascit alios. & ore ꝑ allente
ieiuniis. fame corquet᷑ aliena: omnẽ¬
q substantiã xp̃i. xp̃i uiscerib ero¬
gauit. Nichil illo ditius qui corpus
dñi canistro ui mineo. sanguinem
portabat in uitro: qui auaritiam ꝓ¬
iecit de templo. qui absq funiculo
& increpatione uendentiũ colũbas.
mãmone. & nũmularioꝵ exa disꝑsit:

Expanded text:
tem alteram declinando uiam relinqutem alteram declinando uiam relinquere regiam, per quam Israhelad terram repromissionis properans se transiturum esse promittit. atque utinam exaudiatur uox ecclesiae conplorantis: domnia enim dedisti nobis . Utinam quod renuntiamus saeculo, voluntas sit, non necessitas: ET PAUPERTAS habeat expetita gloriam, non illata cruciatum. Caeterum juxta miserias hujus temporis, et ubique gladios saevientes, satis dives est, qui pane non indiget. Nimium poqui seruire non cogitur. sanctus Exuperius, Tolosae episcopus, uiduae Saraptensis imitator, esuriens pascit alios et ore pallente ieiuniis fame torquetur aliena omnemque substantiam Christi uisceribus erogauit. nihil illo ditius, qui corpus domini canistro uimineo, sanguinem portat uitro, qui auaritiam proiecit e templo, qui absque funiculo et increpatione uendentium columbas, mammonae et nummulariorum aera dispersit,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ recipit. Populus meus qͣui beatos uoᷤs
dicunt. seducunt uos: isemitas pedum
aliis mala mea referas. si me nesciente.
peccatis meis. immo detractionib duis
alium uulneres. & certatim om̃ibe nar¬
restsic singulis loquaris. quasi nulli al¬
teri dixeris: Hoc ÷ non me em̃darelsed
uicio tuo satis facere. Precepit dñs. ĩ nos
peccantes argui deb̾e secreto. uel adhibi¬
to teste: i si audire noluerint. referri
ad eccłiam: habendosq in malo ꝑtina¬
ces. qͣsi ethnicos & publicanos. hec exp̃s¬
sius loquor. ut adolescentẽ meũ:⁊ lin¬
gua. ⁊ aurium prurigine liberem: ut
renatum inxp̃o. sine ruga ⁊ macła qͣsi
pudicam uirginẽ ex hibeã. scãmq tam
mente qͣm corpore. ne solo nomine glo¬
rietur. & absq oleo bonorũ oꝑũ. extin¬
cta lampade excludatur absponso. Ha¬
bes ibi scꝙ̃ doctissimũq pontificem
proculũ: qui uiua & p̾senti uoce nr̃as
scedulas suꝑet. cotidianisq tractatib
iter tuum dirigat. nec patiat᷑ in par¬

Expanded text:
amat deus: populus meus. qui beatos uos dicunt, seducunt uos et semitas pedum aliis mala mea referas, si me nesciente peccatis meis, immo detractationibus tuis alium uulneres et, cum certatim omnibus narres, sic singulis loquaris, quasi nulli alteri dixeris ? hoc est non me emendare, sed uitio tuo satisfacere. praecepit dominus peccantes in nos argui debere secreto uel adhibito teste et, si audire noluerint, referri ad ecclesiam habendosque in malo pertinaces quasi ethnicos et publicanos. Haec expressius loquor, ut adulescentem meum et linguae et aurium prurigine liberem, ut renatum in Christo sine ruga et macula quasi pudicam uirginem exhibeam sanctamque tam mente quam corpore, ne solo nomine glorietur et absque oleo bonorum operum extincta lampade excludatur ab sponso. habes ibi sanctum doctissimumque pontificem Proculum, qui uiua et praesenti uoce nostras scidulas superet cotidianisque tractatibus iter tuum dirigat nec patiatur te in par
Abbreviated transcription (Latin):
lo quod de celo descendit ad terras.
docetur & discit õs hoĩes posse salua¬
ri. rursumq quod uiderat in specia
candidissimi linteaminis. insuꝑna
transfert᷑. & credentium turbam de
terris incelum rapit. ut pollicitatio
dñi compleat᷑. Beati mundo corde.
quia ipsi dm̃ uidebunt. Totum qͦd

Expanded text:
lo, quod de caelo descendit ad terras, lo, quod de caelo descendit ad terras, docetur et discit omnes homines posse salvari. Rursumque, quod viderat, in specie eandidissimi linteaminis in superna transfertur et credentium turbas de terris in caelum rapit, ut pollicitatio domini conpleatur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Totum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
intantumq ꝑdit nominis dignitatẽ.
ut nec insterquilinio quidem utile sit.
quo solent credentium arua condiri.
& sterile animarũ solum pinguescere.
hec dicimus. ut pͥma te fili rustice fiõ
te doceamꝰ magna cepisse. ex celsa sec¬
tari. ⁊ ad olescentie immo pub̾tatis in¬
centiua calcantẽ perfecte quidẽ eta¬
tis gradum scandẽ. s lubricum iter
eẽ ꝑ quod ingrederis: nec tantum se
uirtutum prata ducendus ẽ riuulus.
nec laborandũ ut ostendam tͥ uarioꝵ
pulchritudinẽ florum: quid in se li¬
lia habeant puritatis. quid rosarum
uerecundia possideat. quid uiole pur¬
pura ꝓmittat in regno. qͥd rutilantiũ
spondeat pictura gemiarũ. Iam enĩ
propitio dño statum tenesziam intec¬
tum atq solarium cũ petro apło con¬
scendisti: qui esuriens iniudeis. corne¬
lii sacuratur fide. & fam̃ incredulita¬
tis eoꝵ. gentium conu̾sione restinguit
atq inuase euangłioꝵ quadrangu¬

Expanded text:
in tantumque perdit nominis dignitatem, in tantumque perdit nominis dignitatem, ut ne in sterquilinio quidem utile sit, quo solent credentium arua condiri et sterile animarum solum pinguescere. hte doceamus magna coepisse, excelsa sectari et adulescentiae, immo pubertatis, incentiva calcantem perfectae quidem aetatis gradum scandere, sed lubricum iter est, per quod ingrederis, nec tantam seqi nunc per virtutum prata ducendus es nec laborandum ut ostendam tibi variorum pulchri- tudinem Horum, quid in se lilia habeant puritatis, quid rosarum verecundia possideat, quid violae purpura promittat in regno, quid rutilantium spondeat pictura gemmarum. Iam enim propitio domino stivam tenes, iam in tectum atque solarium eum Petro apostolo conscendisti, qui esuriens in Iudaeis Cornelii saturatur fide et famem incredulitatis eorum gentium conversione restinguit atque in vase evangeliorum quadrangu
Abbreviated transcription (Latin):
ichil esi xp̃iano feliciꝰ
cui ꝓmittunt᷑ regna cȩ¬
lorum: nichil laboriosius
qui cotidie de uita ꝑiclita¬
tur. Nichil fortius eo qui uincit di¬
abolum: nichil uilius illo quia can¬
ne suꝑatur. Utriusq rei exempla st̃
plurima. Latro credit incruce. &
statim meruit audire. Am̃ amen
dico tibi. hodie mecum eris in para¬
dyso. Iudas de apostolatus fastigio.
in ꝓditionis tartarum labit᷑: & nec
familiaritate conuiuii. nec intincti¬
one buccelle. nec osculi gr̃a frangit᷑
ne quasi hominẽ tradat: quẽ filium
dei nouerat. Quid samaritana uiluis:
Non solum ipsa credidit. ⁊ post sex
uiros unum inuenit dñm. messiãq
cognoscit ad fontem quẽ intẽplo iu¬
deorum populus ignorabat: s auctor
fit multorum salutis: ⁊ apłis em̃tib
cibos. erurientem reficit. lassumq su¬
stentat. Quid salomone sapientius:
At tam̃ infatuat᷑ amorib feminarũ.
ẜ̾onum ẽ sal nullũq sacrificium
ditus. Quod si infatuat᷑ foris ꝓicitur

Expanded text:
ihil Christiano felicius, cui promittuntur regna caelorum; nihil laboriosius, qui cotidie de uita periclitatur. nihil fortius, qui uincit diabolum; nihil inbecillius, qui a carne superatur. utriusque rei exempla sunt plurima. latro credidit in cruce et statim meretur audire:amen, amen dico tibi: hodie mecum eris in paradiso. ludas de apostolatus fastigio in proditionis tartarum labitur et nec familiaritate conuiuii nec intinctione buccellae nec osculi gratia frangitur, ne quasi hominem tradat, quem filium dei nouerat. quid Samaritana uilius? non solum ipsa credidit et post sex uiros unum inuenit dominum Messiamque cognoscit ad fontem, quem in templo Iudaeorum populus ignorabat, sed auctor fit multorum salutis et apostolis ementibus cibos esurientem reficit lassumque sustentat. quid Salomone sapientius ? attamen infatuatur amoribus feminarum. bonum est sal nullumque sacrificium ditus —, quod, si infatuetur, foras proicitur
Abbreviated transcription (Latin):
bitatac nullũ ledit. Ista si feceris. dõ uti
tionis ẽẽ debet. ⁊ quod iudicio dĩ ꝓicit᷑
desiderari ꝓpt̾ dãpnationis sententiam
ñ oportet: ne repbi inueniam᷑ in xp̃o.
Sicq fiet ut inueritate consistens. seꝑ¬
tiformis ȩcclie sacͤmentũ nosse mere
aris. qd̾ in omĩpotentia dei cũ sui ue
as. totiꝰ in his dispositiõib eccłe catholi¬
ce fundam̃ta cognosces: ⁊ ꝑ hos gradus
si unuisa obseruabis quȩ scripta st̃. ds̃
erit memoria tua: ⁊ tu in dño reu̾teris.¬

Expanded text:
bitat, ac nullum laedit . Ista si feceris, Deo utilbitat, ac nullum laedit . Ista si feceris, Deo utiltionis. Et quod judicio Dei projicitur, desiderari propter damnationis sententiam non oportet, ne reprobi inveniamur in Christo. Sicque fiet ut in veritate consistens, septiformis Ecclesiae sacramentum nosse merearis, quod in omnipotentia Dei cum sua venas, totius in his dispositionibus Ecclesiae catholicae fundamenta cognosces. Et per hos gradus, si universa observaveris quae scripta sunt, Deus erit in memoria tua, et tu in domu
Abbreviated transcription (Latin):
tempori. quia p̃terit figura huiꝰmũ¬
di: & deo magis ob audire oportet ꝗͣ
hominib. qͥ scit p̃terita:⁊ de futuris
estimat. Uno enĩ sermone. tota ler ad¬
implet᷑. Om̃e qͦd tͥ fieri nolueris: alii
ne feceris. Domi si fieri potest pꝰ posi¬
ta ꝑsone tue officiiq reuerentia seruũ
seruis ẽẽ te conuenit. atq ita isrł in
ꝓficiant. Sic enim scriptũ est. In sapi¬
entia ambulate ad eos qui foris sunt.
Non te ex tollat salutatio plurimorũ.
Munera diuitũ & obseqͥa te ñ uincant.
quia munera sicut scͥptũ ÷ excecant o¬
cł̃os iudicum. Ne plus sit apud te ma¬
trona nobilis diues qͣm ꝓfessa pauper
atq mendica: aut uidua maritali au¬
x ilio destituta equalis ei quȩ habens
ꝓpt̾ gr̃am diuiti indecent̾ assistas: aut
si hoc non potes facere. cognitionẽ res¬
pue causarũ. Sola tͥ esto lectione ⁊ ora¬
tione contentꝰ. Neminẽ enĩ ut scͥptũ:
diligit ds̃. nisi eũ qui cũ sapientia ha¬

Expanded text:
tempori. Nam praeterit figura hujus mundi, et Deo magis obedire convenit quam hominibus, qui scit praeterita, et de futuris aestimat. Uno enim sermone tota lex adimpletur: Omne quod tibi fieri nolueris, alii ne feceris . Domi si fieri potest postposita personae tuae cura officiique reverentia, servum servis esse te convenit: atque ita Israel in one proficiant. Sic enim scriptum est: In sapientia ambulate ad eos qui foris sunt . Non te extollat salutatio plurimorum. Munera divitum et obsequia te non vincant: quia munera, ut scriptum est, excaecant oculos judicum. Nec plus sit apud te matrona nobilis et dives, quam professa pauper atque mendica, aut vidua maritali auxilio destituta, aequalis ei, quae habet propter gratiam diviti indecenter assistas. Aut si hoc non potes facere, cognitionem respue causarum. Sola esto tibi lectione et oratione contentus. Neminem enim, ut scriptum est, diligit Deus, nisi eum qui cum sapientia ha
Abbreviated transcription (Latin):
put pedib dicere. non desidero oꝑa ur̃a:
Unum enim corpus. multa m̃bra. Si tu
caput es. pedum officia tͥ necessaria.
ꝑtinere ad honorem auũ. atq ad substã¬
tiam corporalem pedes ipse cognosces.
bulare: hii te sustinent. hii totũ corpus
promouent. hii dirigunt caput hii pri-¬
mũ ẽẽ te faciunt. ꝑditis his contẽpneris
regni cȩlor tenent. quȩ patriarchiᷤᷤ
dantur. qm̃ p̃sunt portis ierłm: atq int̾
bonũ ⁊ malũ habentes iudiciũ. aꝑiunt
quod nemo claudit. ⁊ claudt̾ qd̾ nemo
aꝑit. Ia hic ꝯsicdare te ꝯuenit quȩ circa hosti¬
arios dĩ debeat ẽẽ diligentia. qͣnta his m̃bris
aut officiis ꝑ te reuerentia deferenda
sic. Intrare tẽplũ nͥ ꝑ eos non potes.
Hii enĩ sunt ordinati. ꝑ uices suas ut
omĩa quȩ sunt intꝰ extraq custodiañ:
ac ꝑfecti in om̃ib fideles recipiant. res¬
puant in fideles.

Expanded text:
put pedibus dicere: Non desidero opera vestra? put pedibus dicere: Non desidero opera vestra? Unum enim corpus et multa sunt membra . Si tu caput es, pedum tibi officia necessaria sunt: pertinere ad honorem tuum atque ad substantiam corporalem pedes, ipse cognoscis: n potes. Hi te sustinent, hi totum corpus promovent, hi dirigunt caput, hi primum te esse faciunt. Perditis his, contemneris regni coelorum tenent, quae patriarchis dantur, quoniam praesunt portis Jerusalem, atque inter bonum et malum habentes judicium, aperiunt quod nemo claudit, et claudunt quod nemo aperit. Jam hic considerare te convenit, quae circa ostiarios Dei debet esse diligentia, quanta his membris atque officiis reverentia per te deferenda sit. Intrare templum nisi per hos non potes. Hi enim sunt ordinati per vices suas, ut omnia quae intus sunt, extraque custodiant, atque perfecti in omnibus fideles recipiant, respuant infideles.
Abbreviated transcription (Latin):
scias hominib deferendũ. dõ iꝑse non
deferas: cũ seruũ principis atq eius
milicie deputatũ. ꝑ sequi ⁊ lacessere
ñ audeas. eos qui uere dei serui sunt
& diuino xp̃i caractere censiti. ac ꝑ bap¬
asmi grãm liberi. & ꝑ clericatꝰ officiũ
militantes a biectione putes ignomini¬
e deputandos: ut plus int̾dũ apud con¬
scientiã tuã si iniuriã ñ fac̃ nr̃a cor¬
reptio seruis tuis qͣm clericis parcas:⁊
uelut alienos despicias. ⁊ malis mun
dum elericus seruo cogit᷑. ⁊ ad igno¬
inuiiã non ferendam uilis iudicatur
in mundo. qͥ summꝰ incelo ẽ. Recte re¬
regna contẽpnis: si nullum cũ dõ optas
habere consortium. Certe si electũ te a do¬
mino gͣtularis. si factum te pastorẽ gregis.
si creatum sacerdotẽ clericis recognoscis:
laborare debes ne tibi intemet tua m̃bra
displiceant: ne id quod xp̃c ÷ reꝓbetur.
Sic enim apłs ait. Numquid potest ca¬

Expanded text:
scias hominibus deferendum, Deo ipse non scias hominibus deferendum, Deo ipse non deferas: cum servum principis atque ejus militiae deputatum persequi et lacessere non audeas, eos qui veri Dei servi sunt, et vero Christi charactere censiti, ac per baptismi gratiam liberi, et per clericatus officium militantes, abjectioni putes et ignominiae deputandos: ut plus interdum apud conscientiam tuam, si injuriam non faciat nostra correptio, servis quam clericis parcas: velut alienos despicias, et malis mundrdum clericus servo cogitur: et ad ignominiam non ferendam, vilis judicatur in mundo, qui summus in coelo est. Recte haeregna contemnis, si nullum cum Deo cupias habere consortium. Certe si electum te a Deo gratularis, si factum te pastorem gregis, si te creatum sacerdotem clericis recognoscis, laborare debebis, ne tibi tua membra displiceant, ne id quod Christi est reprobetur. Sic enim ait Apostolus: Numquid potest ca
Abbreviated transcription (Latin):
ris a xp̃o. Noli aliquẽ contristare illi
potens ẽ in hoc scło qui aliquẽ seruoꝵ
suoꝵ uelit ab aliis conculcari. Cu ipse
quoq si libent̾ accipias qd̾ dicturꝰ sum.
cunctoꝵ famulis ꝓpt̾ eos quib ser¬
uiunt honorem defers: atq unum
raris. Dic mͥ queso quis maior ẽ xp̃o.
aut cui tantum debes. qͥ ꝓte sangui¬
nem suum fudit. qui te ȩccliȩ suȩ ꝓ¬
posuit. qui de honorauit incunctis.
qui omnia tibi diuitiarũ sacram̃ta
concessit: Humqͥd meret᷑ dominus
ds̃ tuus. ut cum hec p̃stiterit ꝓpt̾ bo¬
nitatem & miscdiam suam. conseruos
tuos deprimas. de roges xp̃o. ac nullũ
nisi de solum putes ad dnm̃ ꝑtinere.
tibi tantum estimes reuerentiam de¬
ferendam. ac famulos xp̃i inconsecͤ¬
tionem tibi credidos. non in minist̾io
ut liberos habeas. s ut seruos in dñati¬
onem possideas: Hec enĩ precet̾is d̃s
dampnat. & nichil grauiꝰ fert. ꝗͣ. ut cũ

Expanded text:
ris a Christo. Noli aliquem contristare illicris a Christo. Noli aliquem contristare illicpotens est in hoc saeculo, qui aliquem servorum suorum velit ab aliis conculcari. Tu ipse quoque, si libenter accipias, quod dicturus sum, cunctorum famulis propter eos, quibus serviunt, honorem defers: atque unumraris. Dic mihi, quaeso, quis major est Christo? aut cui tantum debes, qui pro te sanguinem suum fudit, et qui te Ecclesiae suae praeposuit, et qui te honoravit in cunctis, qui omnium tibi divinorum sacramenta concessit? Numquid meretur Dominus Deus tuus, ut cum haec praestiterit propter bonitatem et misericordiam suam, conservos tuos deprimas, deroges Christo, ac nullum nisi te solum putes ad Dominum pertinere: tibi tantum existimes reverentiam deferendam, ac famulos Christi in conversatione tibi creditos, non in ministerio ut liberos habeas, sed ut servos in dominatione possideas? Haec enim prae caeteris Deus damnat, et nihil gravius fert, quam ut, cum
Abbreviated transcription (Latin):
rimus gͦ inclericis fossarioꝵs
ordo÷ qui in similitudinẽ thobiȩ scĩ
sepelire mortuos admonent᷑. ut ex hiben¬
tes uisibiliũ rerũ curã ad ĩuisibiliũ festi¬
nent: ⁊ resurrectionẽ carnis credentes in
dño. totũ se quod faciunt dõ prestare ñ
mortuis cognoscant. Tales gͦ fossarios ec
cłie conuenit. quał tobias ꝓpħa fuit: eiꝰ
fidei. eius scĩtatis. eius scientie atq uir¬
tutis. Non gͦ putes paruũ eẽ officium
fossariorum. ac sicut ceteri sacerdotes
in famulis dei despicias sacmentũ: ac plꝰ
diuersoꝵ seruis deferas uel amicis ꝗͣ.
xp̃i intemplo. cui p̃ces fundis. cuiꝰ m̃¬
bra ueneraris. Cum om̃ib participare
te conuenit: non solum inaltari. s ⁊ do¬
mesticos parietes simplicit̾ residere.di
tuã aliqͣ irroget᷑ inutria .ꝙͣ. laicꝰ qui
minor est tobie ñ meret᷑. Te enĩ ita o¬
ut intelligas eccłie sacram̃tum. Reli¬
non romani census aut iuris. Si hoc uiᷤ
eẽ quod factus es. serua ordinem tuũ:

Expanded text:
rimus igitur in clericis fossariorum ordo est: qui in similitudinem Tobiae sancti, sepelire mortuos admonentur, ut exhibentes visibilium rerum curam, ad invisibilium festinent: et resurrectionem carnis credentes in Domino, totum quod faciunt, Deo se praestare, non mortuis cognoscant. Tales ergo fossarios esse Ecclesiae convenit, qualis Tobias propheta fuit: ejus fidei, ejus sanctitatis, ejus scientiae atque virtutis. Non ergo putes parvum esse officium fossariorum, aut sicut caeteri sacerdotes in famulis Dei despicias sacramentum, ac plus diversorum servis deferas vel amicis, quam Christi in templo, cum preces fundis, cujus membra veneraris, cum omnibus participare te convenit, non solum in altari, sed et domesticos parietes simpliciter residere. Si tuam aliqua irrogetur injuria, quam laicus, qui minor est Tobia, non moretur. Te enim ita ut intelligas Ecclesiae sacramentum. Relinon Romani consulatus aut juris. Si hoc vis esse quod factus es, serva ordinem tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
clamat ad dnm. auditur ã xp̃o.
Nec differtur ultionis in hac par
te sententia: si non redduntur
uniuersa. A oderatio enim dei
solum nostrum reditũ
querit. ac nos cupit longa sua bo¬
nitate saluari: s si non conuertimur.
sed duri corde sumus. & in peccatis us¬
q ad mortem illicite perduramus. as¬
extus seniorum ordo est qui sacer¬
dotib datur. qui presbiteri dicun¬
tur: qui presunc ȩccłiȩ dei. & xpristi
sacramenta conficiunt. Hii autem in
benedictionem cum episcopis consor-¬
tes ministeriorum sunt. nec ulla in
conficiendo corpore xp̃i ⁊ sanguine in¬
ter eos & ep̃os credenda distantia est.
quia ⁊ eucharistia iam pridem per
presbiteros benedicta. quam cum cau¬
ac plenitudim eius communicare co¬
gnoscere. Nam si quis ad iniuriam

Expanded text:
clamat ad Deum, exauditur a Christo, clamat ad Deum, exauditur a Christo, nec differtur in hac parte ultionis sententia, si non redduntur universa. Moderatio enim Dei ac pietas solum nostrum reditum quaerit, ac nos cupit sua longa bonitate salvari. Sed si non convertimur, si duri corde sumus, si in peccatis usque ad mortem illicite perduramus, asextus seniorum ordo est qui sacerdotibus datur, qui presbyteri dicuntur, qui praesunt Ecclesiae Dei, et Christi sacramenta conficiunt. Hi autem in benedictione cum episcopis consortes ministeriorum sunt. Nulla in conficiendo corpore Christi ac sanguine inter eos et episcopos credenda distantia est: et Eucharistiam jam pridem per presbyteros benedictam, si usuac plenitudini ejus communicare cognoscere. Nam si quis ad injuriam
Abbreviated transcription (Latin):
unt: sacerdos qui hȩc non respicit con¬
dempnatur. Solus incubat diuitiis.
uersa sibi uendicat: solus pardes inua¬
dit alienas. solus occidit uniuersos.
Nam si scđm diuinos libros omnia
faceremus: nec de esse quicquam
uisibiliter poterat cunctis: & sola
odia consurgunt: hinc ep̃i accusan
tur ã clericis. hinc principium litis.
hinc detractionis causa. hinc origo fi¬
possessione contentus sit. ut res ñ
inuadat alienas. non agrum pauꝑ¬
is tollat. non uineam. non subiunc¬
torium aliquod. non famulos. non
fructus: quantomagis qui eccłus
dei pre est debet ita in omnib ser¬
uare iusticiam. ut hoc sibi tantum
uendicet. quod sui iuris esse cog¬
noscit. A liena non contingat. a¬
liena non rapiat. equalem se cete¬
ris faciat : & sicut sine his in ȩccle¬
sia non fuit. ita & sine his in mi
in hoc mundo ius inuadit alienũ.
acusatur a paupere. dampnatur a
iudice: ita & in ȩcclesia dei cum
unusquisq stipendia sua perdit.

Expanded text:
unt, sacerdos qui hoc non fecerit, conunt, sacerdos qui hoc non fecerit, condemnatur. Solus incubat divitiis, versa sibi vindicat, solus partes invadit alienas, solus occidit universos. Nam si secundum divinos libros omnia faceremus: nec deesse quidquam visibiliter poterat cunctis, et solaodia consurgunt, hinc etur a clericis, hinc principum lites, hinc detractionis causa, hinc origo possessione contentus sit, ac res non invadat alienas, non agrum pauperi tollat, non vineam, non subvectorum aliquod, non famulos, non fructus; quantoDei praeest, debet ita in omnibus servare justitiam, ut sibi hoc tantum vindicet quod sui juris esse cognoscit! Aliena non contingat, aliena non rapiat, aequalem se caeteris faciat: et sicut sine his in Ecclesia non fuit, ita in hoc mundo jus invadit alienum, accusatur a paupere, damnatur a judice, ita et in ecclesia Dei, quum unusquisque stipendia sua perdit,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ non huic ꝓpter dñm seruire iu¬
beatur. De leuitis autem decimas deci¬
marũ accipiunt sacerdotes: nec dare ip¬
sis s acciꝑe mandant᷑. Nunc autẽ ex quo
in ȩccłiis. sicut in romano imꝑio ereuit
auaritia: periit lex a sacerdote. ⁊ uisio
de ꝓpħa. Singłi quoq ꝓpotentia epis
copalis nominis qͦm sibi ipsi illicite ab¬
sq eccłia uendicauert̾. totũ qd leuita¬
rum est in usus suos redigunt: nechoc
sibi qͦd scriptum ẽ uendicant. s cunctis
auferunt uniuersa. M endicat in fe¬
lix clericus in plateis: & seruili operi
mancipatꝰ. publicam de quolib& de¬
poscit alimoniam: & ex eo despicitur
acunctis sacerdotale officium. dum
iiscđia desolatus. iuste ꝑutat᷑ ad hãc
ignomiam deuenisse. Eget in sede
prb̃r. in altario leuita: in secretario
subdiaconus. in lectione lector: osti
Moriuntur fame. qui sepelire man¬
dant᷑. Poscunt miscđ̾iam: qui mise¬
reri aliis sunt p̃cepti. Et cum ista fi¬

Expanded text:
quae non huic propter Dominum servire juquae non huic propter Dominum servire jubeatur. De Levitis autem decimas decimarum accipiunt sacerdotes, nec dare ipsis, sed accipere mandantur. Nunc autem ex quo in Ecclesiis sicut in Romano imperio crevit avaritia, periit lex de sacerdote, et visio de propheta. Singuli quique pro potentia epicopalis nominis, quam sibi ipsi illicite absque ecclesia vendicarunt, totum, quod Levitarum est, in usus suos redigunt, nec hoc sibi, quod scriptum est, vendicant, sed cunctis auferunt universa. Mendicat infelix clericus in plateis, et civili operi mancipatus publicam a quolibposcit alimoniam: et quidem ex eo despicitur a cunctis sacerdotale officium, dum misericordia desolatus, juste putatur ad hanc ignominiam devenisse. Eget in sede presbyter, in altari levita, in secretario subdiaconus, in lectione lector, et inmoriuntur fame, qui alios sepelire mandantur: poscunt misericordiam, qui misereri aliis sunt praecepti. Et dum ista fi
Abbreviated transcription (Latin):
dnm diaconus clamat: ipse p̃dicat.
ipse hortatur: ipse cõmonet adstan
dam putes. Sufficit huic ordini tum
ꝑ dnm fuisse concessum: ut non solꝰ
sacerdos intẽplo dotum agere aut cõ¬
plere uidẽtur. Eget officio diaconi
sacerdos: sicut ⁊ diaconus sacerdotis.
Nec diues sine paupere: nec pauper
sine diuite eẽ potest. Post consecra¬
tionem enim omnium sacramen¬
torum. post orationes. post recita¬
tiones nominum. post omnia my¬
steria deitatis ꝑfectio rursus leui
diaconꝰ calicem tradat. testis passio¬
nis. testis dispensationis. testis humi-¬
obtulit nichil sperandum sibi a diaco¬
no cognoscat. Ideo leuita inconsecratio¬
ne ꝑfectus est. Nec ultra iam sicut la¬
icus benedicit᷑: quia ꝑfectam in se ha¬
bere iubet᷑ dnĩ scĩtatem. Deniq ex om̃i¬
bus tribubus in ihesu naue libro leuice
ciuitates accipiunt: ut tu intelligas
nullum esse hominum genus. nullã
terram. nullum locum. nullã gentẽ.

Expanded text:
Dominum, diaconus acclamat, ipse praedicat, Dominum, diaconus acclamat, ipse praedicat, ipse hortatur, ipse commonet adstantdam putes. Sufficit huic ordini tantum per Dominum fuisse concessum, ut non solus sacerdos in templo totum agere et implere videatur. Eget officio diaconi sacerdos, sicut et diaconus sacerdotis: nec dives sine paupere, nec pauper sine divite esse potest. Post consecrationem enim omnium sacramentorum, post orationes, post recitationes nominum, post omnia mysteria deitatis, perfectio rursus Levitperius dixi, calicem tradit, testis passionis, testis dispensationis, testis humiobtulit, nihil sperandum sibi a diacono recognoscat. Ideo Levita in consecratione perfectus est, nec ultra jam sicut laicus benedicitur, quia perfectam in se habere jubetur Domini sanctitatem. Denique ex omnibus tribubus in Jesu Nave libro , Levitae civitates accipiunt: ut tu intelligas, nullum esse hominum genus, nullam terram, nullum locum, nullam gentem,
Abbreviated transcription (Latin):
Qs maior ÷ qͥ ministrat. an cui ministra¬
tur: Et sicut insacerdote consecratio:
ita in ministro dispensatio sacͤmenti est.
Illi orare: huic psallere mandat᷑. Ille o¬
blata scĩficat: hic scificata dispensat. Ip¬
sis etiã sacerdotib ꝓpt̾ p̾sumptionẽ. non
licet de m̃sa dñi tollere calicem. nisieis¬
traditus fuerit adiacono: ut p̃cedente
ministerio scĩtatis humiliat᷑ paulisꝑ pꝰ
consecrationẽ dum ministerio deide
qui matorem ẽẽ se crediderit. minor
sit: ⁊ qui uideret᷑ minor.maior ex¬
isteret. Deniq qͣm hoc uerũ sit: ipse
perpende. Leuite inferunt oblationeᷤᷤ
in altario. leuite componunt m̾sam
dñi. leuite cum sacerdotib cũ sacͤm̃ta
benedicunt᷑ assistunt: leuite ante sa¬
cerdotes orant. ut si distinctio locorũ
credit᷑ inmundo. etiã in altario dei
anteponi. si humilitatẽ diligunt. magiᷤᷤ
se in eo qd̃ sunt humiles recognoscant.
Tunc deinde ut aures habeamus ad

Expanded text:
Quis major est, qui ministrat, an cui ministraQuis major est, qui ministrat, an cui ministratur ? Et sicut in sacerdote consecratio, ita in ministro est sacramenti dispensatio. Illi orare, huic psallere mandatur. Ille oblata sanctificat, hic sanctificata dispensat. Ipsis etiam sacerdotibus propter praesumptionem non licet de mensa Domini tollere calicem, nisi eistraditus fuerit a diacono: ut praecedente ministerio sanctitatis, humiliatus paulisper post consecrationem, dum miniqui majorem se esse crediderit, minor sit: et qui videretur minor, major existeret. Denique quam hoc verum sit, ipse perpende. Levitae inferunt oblationes in altari. Levitae componunt mensam Domini. Levitae cum sacerdotibus, dum sacramenta benedicuntur, assistunt. Levitae ante sacerdotes orant, ut si distinctio locorum creditur in mundo, etiam in altari Dei anteponi. Si humilitatem diligunt, majores se esse in eo, quod sunt humiles, cognoscant. Tunc demum, ut aures habeamus ad
Abbreviated transcription (Latin):
die noctuq ꝓhibent᷑. qui columpne & fun¬
dam̃ta ueritatis sunt. qͥ eccłias dĩ sustẽtañ.
qͥ maltari. xp̃i sunt. in qͦ conficiunt᷑ sacra¬
menta. in quo offert᷑ oblatio. Qa gͦ intẽplo
dĩ ut ipse nosti uenerabilius altari ẽẽ pot̾:
Qͥ non se ad m̾sam dñi accessurꝰ humili
in se macłam. aut rugã. atq incandorẽ
lucis effecti. in om̃i isrł dm̃ uolunt ꝓspi¬
cere. puri m̃tib animab candidi. uirtu¬
tum oꝑationib p̃clari. humilitate p̃diti.
quieti. humiles. euangłizantes pacẽ. an¬
nuntiantes bona. dissensiones ⁊ rixas. &
scandala resecantes. soli dõ colloquentes
intẽplo. nichil de mundo penitꝰ cogitan¬
tes. dicentes patri ⁊ matri. ñ noui uos.
⁊ filios suos ñ agnoscentes. Deniq i leui
ut scͥptã legimꝰ sacerdotalis trib ẽ. &
caput om̃ium sacerdotũ. Sine hoc sacer¬
dos nom̃ habet. ortũ non habet: officiũ
non habet. hic minist̾ dĩ dr̃. qͥa scͥptũ ẽ.

Expanded text:
 fundamentum veritatis sunt, qui Ecclesias Dei sustinent, qui altare Christi sunt, in quo conficiuntur sacramenta, in quo offertur oblatio. Quid ergo in templo Dei, ut ipse nosti, venerabilius altari esse potest? quis non se ad mensam Domini accessurus humiliein se maculam aut rugam: atque in candorem lucis effecti, in omni Israel Deum valent prospicere, puri mentibus, animabus candidi, virtutum operatione praeclari, humilitate praediti, quieti, humiles, evangelizantes pacem, annuntiantes bona, dissensiones et rixas et scandala resecantes, soli Deo colloquentes, in templo nihil de mundo penitus cogitantes: dicentes patri et matri, non novimus vos: et filios suos non agnoscentes. Denique et Levi, ut scriptum legimus, sacerdotalis tribus est, et caput omnium sacerdotum: sine hoc sacerdos nomen non habet, ortum non habet, officium non habet: hic minister Dei dicitur, quia scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
te contigit in isrł donec plenitudo gen¬
tium sub intraret: & sic om̃is isrł sal¬
uus fieret. Conclusit enĩ ds̃ om̃ia sub
peccato: ut om̃ib misereat᷑. Ante om̃a
humilitatẽ dilige: qͥa suꝑbia aposta¬
tare facit a dño: & initium peccati
suꝑbia ẽ. Deus enĩ nr̃ formã serui ac¬
cipiens. humiliauit se usq ad mortem:

Expanded text:
te in Israel; donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret. Conclusit ergo Deus omnia sub peccato, ut omnium misereatur . Ante omnia humilitatem dilige: quia superbia apostatare facit a Deo: et initium omnis peccati, superbia est. Deus enim noster formam servi accipiens, humiliavit s
Abbreviated transcription (Latin):
Domũ intẽplo salomonis edifica. tab̾¬
nacłi fabricam diligentiꝰ exornare festi
semꝑ incende: ꝑfectionẽ in om̃ib tene.
Pone custodiã ori tuo: & ostiũ circũ¬
stantiȩ labiis tuis. Non des intẽptati¬
onem animã tuã: neq obdormiet
qui custodit te. Exalta uocẽ tuam:
& dic. Om̃is caro fenũ: ⁊ om̃is gła
hominis ut flos feni. Aruit fenũ
⁊ flos cecidit: uerbũ autẽ dñi ma

Expanded text:
et templum Salomonis aedifica, tabernaculum fabrica, et diligentius exornare festin accende, perfectionem in omnibus tene. Pone custodiam ori tuo, et ostium circumstantiae labiis tuis. Non des in tentationem animam tuam, et non obdormiet qui custodit te. Exalta vocem tuam, et dic: Omnis caro fenum, et omnis gloria hominis ut flos feni. Aruit fenum et flos decidi
Abbreviated transcription (Latin):
ficiis eẽ cognoscas: nec ꝑ arrogantiã ñ fe¬
rendam despicias eos qui aut oblatioẽs
intemplo dĩ suscipiunt. aut secretoꝵ õiũ
testes. participes etiam passionis suis.
luntates. hii repudiant malas. hii ut
a dño recipiam̃ assistunt. quoꝵ tͥ sicut
uisibilit̾ ministeria eẽ cognoscis. ita &̃¬
inuisibiliter pacem atq concordiã uti¬
lem ẽẽ ꝑpende: ne conficere corpꝰ xp̃i &
sanguinẽ ultra ñ possis. si uenturꝰ ad alta¬
re dei ȩccłiȩ m̃bra neglexeris.

Expanded text:
ficiis recognoscas, nec per arrogantiam non ferendam, despicias eos qui aut oblationes in templo Dei suscipiunt, aut secretorum omnium testes, participes etiam passionum sunt eluntates, hi repudiant malas, hi ut a Deo suscipiamur, assistunt, quorum tibi sicut visibiliter ministeria adesse cognoscis, ita etinvisibiliter pacem et concordiam utilem esse perpende, ne conficere corpus Christi ac sanguinem ultra non possis, si venturus ad altarium Dei, Ecclesiae membra neglexeris.
Abbreviated transcription (Latin):
Nos tam̃ tenentes in om̃i disputatione
rationẽ. ac tecũ simplicit̾ fabulantes.
uerũ te ep̃m animarũ debere ẽẽ mon¬
strabimꝰ. ut factꝰ ipse tͥ iudex hoc quod
loquim᷑ implere festines: & nobiscum¬
sentiens uerecundia & confusione reie¬
cta. eligas abiectus ẽẽ indomodĩ magis
qͣm habitare intab̾naculis peccatoꝵ. Sic
enim iħc ait. Reges gentiũ dominant᷑
eoꝵ: ⁊ qͥ potestatem habent dñi uocantur.
Nos autẽ ñ sic.S qͥ maior: ur̃m. fiat sic̃¬
uiuenis: & qͥ pͥnceps:. fiat sic̃ minister.
Os enĩ maior ÷. qui discũbit. an qͥ mi¬
inmedio ur̃m sũ: sic̃ ministrans. Et uos
qͥa estis ꝑmanentes intẽptationib meis.
ego dispono uob̃ sic̃ disposuit mͥ pater
meus regnũ. ut edatis ⁊ bibatis in m̃sa
mea in regno: ⁊ sedebitis suꝑ thronos
duodecĩ. iudicantes.xii. trib isrł. & alibi.
Rectorẽ te posuerunt noli extolli: s
esto tanꝗͣ. unꝰ ex ipsis. & alibi. Non ut

Expanded text:
Nos tamen tenentes in omni disputatione Nos tamen tenentes in omni disputatione rationem, ac tecum simpliciter fabulantes, verum te episcopum animarum debere esse monstrabimus: ut factus tibi ipse judex, hoc quod loquimur implere festinans, et nobis consentiens, verecundia et confusione rejecta, eligas abjectus esse in domo Dei magis quam habitare in tabernaculis peccatorum. Sic enim Jesus ait: Reges gentium dominantur eorum, et qui potestatem habent, Domini vocantur; vos autem non sic: sed qui major est minor, et qui princeps est, fiat sicut minister. Quis enim major est, qui recumbit, an qui miin medio vestrum sum sicut qui ministrat. Et vos quia estis permanentes mecum in tentationibus meis: ego dispono vobis sicut disposuit mihi Pater meus regnum, ut edatis et bibatis in mensa mea in regno meo, et sedatis super sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel . Et alibi: Rectorem posuerunt te, noli extolli, sed esto tamquam unus ex ipsis. Et alibi: Non ut
Abbreviated transcription (Latin):
ufficere quidem fidei tue arbi
in xp̃o iħu. ac sacerdotalis
& angustam intellectus uiã in dño
reserare: quia p̃cedentil meritis ac
uirtutib insignib. ad hoc officium
electus a dño es. Licet in multis gr̃a
tu p̃ceteris dilectus a dño obhoc
comprobaris. quia ⁊ legis oꝑa cõpleᷤᷤ
& commorans ingr̃a. usq ad super¬
eminentẽ scientię sacerdotalis in¬
tellectum deo decum colloquente fe¬
stinas. & existentib cogitationib in¬
signib hoc uis nosse qd̾ factus es to
ens. ⁊ quid qualiter obseruare debeas
docens. si mͦ ad iniuriam non reuoces
nouelli exhortatoris industriam. ac te
pudeat paulisꝑ minorem ẽẽ dum dicis:
quia seposito ut uides pͥuilegio digni¬
tatis. habes de nobis amplius quid reqͥ¬
ras & id quod iam pridem inconsecra¬
tione consecutum ẽẽ te credis. restat ut
capias. ne minor inueniaris in xp̃o ꝗͣ.
in mundo interim nominaris. ac falsi
uocabuli inutilis pastor existas.cũ que

Expanded text:
ufficere quidem credimus fidei in Christo Jesu ac sacerdotalis  angustam intellellectus viam in Dreserare, quia praecedentibus meritis ac virtutis insignibus, ad hoc officium electus a Deo es. Licet in multis gratitu prae caeteris electus a Deo ob hoc comprobaris, qui et legis opera impleas, et commoraris in gratia usque ad supereminentem scientiae charitatem, intellectu Dei tecum loquente, festinanter existentibus cogitationibus insignibus, hoc vis nosse quod factus es. To custodiens, et quid qualiter observare debeas docens: si modo ad injuriam non revoces novelli exhortatoris industriam ac te non pudeat paulisper minorem esse dum discis: quia seposito, ut vides, privilegio dignitatis, habes de nobis amplius quod quaeras. Et id quod jam pridem in consecratione consecutum te esse credis, restat ut capias: ne minor inveniaris in Christo, quam in mundo interim nominaris ac si falsi vocabuli inutilis pastor existas, cum hae
Abbreviated transcription (Latin):
In omib causis serua iusticiam. Pere¬
grinantẽ & orphanũ & uiduã. pauꝑem
uel pupillum uacuo gremio ñ dimitas:
ibiq chesaurũ tuũ. ubi ⁊ cor tuũ ÷ conde.
Cum om̃ib fratrib tuis sic̃ scͥptũ ÷ pacẽ
habe. Concilia fuge: ne dũ iudicas con¬
demnpneris. Sic enĩ scͥptũ ẽ. Beatꝰ uirqͥñ
abut inconsilio ĩpioꝵ. ⁊ in uia pecca¬
toꝵ ñ stetit. ⁊ in cathedra pestilentie ñ
nas. diuitũ noticias. salutantũ obseqͥa
ita accipe. ut pauꝑem non contristes:
nec ulli fastidium excusationis indu¬
ego om̃ib ꝑ om̃ia placeo: non quereis
quod michi utile ẽ. s qͦd multis ut sal¬
ui fiant. Priusqͣm audias ne iudices¬
quẽqͣm. atq ante ꝓbationẽ accusatio¬
nis illatam. neminẽ a tua cõmuniõe
suspendas: quia ñ statĩ qͥ accusat᷑ re¬
us est. s qui conuincit᷑ criminosꝰ: nec¬

Expanded text:
In omnibus causis serva justitiam. Peregrinantem, et orphanum, et viduam, et pauperem, vel pupillum, vacuo gremio non dimittas. Ibique thesaurum tuum, ubi et cor tuum est, conde. Cum omnibus fratribus tuis, sicut scriptum est, pacem habe. Consilia impiorum fuge: ne dum judicas, condemneris. Sic enim scriptum est: Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathedra nas, divitum notitias, salutantium obsequia ita accipe, ut pauperem non contristes, nec ulli fastidium excusationis induego omnibus per omnia placeo, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant . Priusqquemquam, atque ante probationem accusationis illate neminem a tua comunione suspendas, quia non statim qui accusatur reus est, sed qui convincitur, reus e
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ uel ad p̃positos eccłiarum uł ad
custodiam refer auimȩ tuȩ. ad qͣm leo
diabolus ꝑ diuersa uitiorũ foramina
ingredi nitituꝵ.

Expanded text:
 vel ad praepositos Ecclesiarum, vel ad custodiam refer animae tuae, ad quam leo, diabolus, per diversa vitiorum foramina ingredi nititur .