comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
T rela ꝯu̾satꝰ. pꝰ annũ sponte ꝓfessus. tc̃
pͥmũ scłari ueste reierta: religioĩs
habitũ suscepisti O insensate puer.
ꝗs te fascinauit ñ solu̾e uota tua que
distinxert̃ labia tua: Anñ uł exore
tuo iustificaberis : uł exore tuo ꝯdẽpna.¬
beris: Qd de parentis uoto sollicitꝰ es.
negligens tur: cũ exore tuo ñ illiꝰ ha¬
beas iudicari. tuoꝵ ñ illiꝰ uota labioꝵ ex¬
igendꝰ sis: Et ꝗd tͥ frustra ꝙspiã blan¬
dit᷑ de absolutiõe apłica: cuiꝰ ꝯsçientiã
diuina ligatã tenet sententia:. Nemo
inꝗt mittens manũ suã ad aratrũ ⁊ re¬
spitiens retro: aptꝰ ẽ regno dĩ:. Nũꝗd :
hoc ꝑsuadebunt ñ eẽ retro aspicere: ꝙ
dicunt tͥ euge euge: Filiole ⁊ si te lac¬
tau̾int pectatores. ne acꝗescas illis. No¬
li credere om̃i spũi Sint tͥ multi ne¬
cessarii: unus aũt sit tͥ ꝯsiliariꝰ de mil¬
le. Tolle octasioẽs ⁊ respue blandim̃ta:
adulatiõib claude auresͥ tute in t̾roga

Expanded text:
post annum sponte professus; tunc primum saeculari veste rejecta, religionis habitum suscepisti . 9. O insensate puer! quis te fascinavit non solvere vota tua, quae distinxerunt labia tua? Annon vel ex ore tuo justificaberis, vel ex ore tuo condemnaberis? Quid de parentis voto sollicitus es, negligens tui; cum ex ore tuo, non illius, habeas judicari; tuorum, non illius, vota labiorum exigendus sis? Et quid tibi 5 frustra quispiam blanditur de absolutione apostolica, cujus conscientiam divina ligatam tenet sententia? Nemo, inquit, mittens manum suam ad aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei . Nunquid et hoc persuadebunt non esse retro respicere, qui dicunt tibi: Euge, euge? Filiole, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Noli credere omni spiritui . Sint tibi multi necessarii, unus autem sit sibi consiliarius de mille . Tolle occasiones, respue blandimenta, adulationibus claude aures, te interroga
Abbreviated transcription (Latin):
aris. ꝙ tuis ꝯtentꝰ aliena ñẽ rapiaᷤ. Ue-¬
rũtam̃ q̃ st̃ illa nua: Benefitia eccłe.
Recte qr surgis ad uigilias. uadis ad
missas: horis choꝵ nocturnis diurniꝰq
freq̃ntas: Benefacis. Sic eccłe p̃bendã
gratis ñ accipis Dignũ ẽ ꝗ altario deser¬
uit: de altario uiuat: Concedit᷑ gͦ tͥ ut
sibene deseruis: de altario uiuas. Non
aũt ut de altario luxurieris : ut de altario
suꝑbias: ut inde cõpares tͥ frena aurea:
sellas depictas. calcaria deargentata. ua-¬
ria grisiaq pellicea acollo: manib or-¬
natu purpureo diu̾sificata: deniq ꝗd¬
ꝗd pret̾ necessariũ uictũ. ac simplicẽ
uestitũ de altario retines. tuũ ñ ẽ: rapi¬
na ẽ. sacrilegiũẽ: Orabat ꝗdã sapiens
tantũ uictui suo tribui necessaria: ñ
suꝑflua: Habentes ait apłs uictũ ⁊ ue¬

Expanded text:
 aliena non rapias. Verumtamen quae sunt illa tua? Beneficia Ecclesiae? Recte. Quia surgis ad vigilias, vadis ad missas, horis chorum nocturnis diurnisque frequentas; bene facis. Sic Ecclesiae praebendam gratis non accipis. Dignum est ut qui altario deservit, de altario vivat. Conceditur ergo tibi, ut si bene deservis, de altario vivas; non autem ut de altario luxurieris, ut de altario superbias, ut inde compares tibi frena aurea, sellas depictas, calcaria deargentata, varia griseaque pellicea a collo et manibus ornatu purpureo diversificata. Denique quidquid praeter necessarium victum ac simplicem vestitum de altario retines, tuum non est; rapina est, sacrilegium est. Orabat quidem sapiens tantum victui suo tribui necessaria non superflua . 13 Habentes, ait Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si pleriq alii ꝑdite uiuũt  et si morclina¬
ti÷ indisciplinati s̃: ñdã sn ordinẽ aut di¬
sciplinã ꝓfessi sunt: Sunt ꝗdẽ pectatoreᷤ.
s ñ p̃uaricatores. Tuuͦ qͣntũlib modeste
⁊ honeste uiuas: si caste: si sobrie. si omĩo
religiose te habeas: dõ t̃ minꝰ accepta. ẽ
rua religio. qͣm derurpat uon p̃uarica
diaris: cũ tͥ dñs dicat: Utinã te calidũ
aut frigidũ inuenissẽ: Hic aꝑte osten
ent̃ expectat de frigore q̃nq ad calorẽ ꝓ¬
ficere: te uͦ indignans adu̾tit de calore
iã in tepore defecisse: Et qr tepidũ te in¬
ueni: incipiã inꝗt te euomere ex ore
ño Et m̾ito. qr tuad tuũ uomitũ re¬
disti. qr tu eiꝰ gr̃am euomiusti: Heu qͣm
xp̃m tã cito fastidis. de qͦ scriptũ ẽ. mel
et lac sublingua eiꝰ: Miror ꝙ adgustũ
cibi dulcissimi nausearis. sim̃ gusta¬
inexꝑtũ: aut si gustasti ÷ dulce ñ sapu¬
it. sanũ ñ habes palatũ: Ipse ꝗꝓpe ẽ dei

Expanded text:
erique alii perdite vivunt, etsi inordinati et indisciplinati sunt; nondum tamen ordinem aut disciplinam professi sunt. Sunt quidem peccatores, sed non praevaricatores. Tu vero quantumlibet modeste et honeste vivas; si caste, si sobrie, si omnino religiose te habeas: Deo tamen minus accepta est tua religio, quam deturpat voti praevaricatdiaris, cum tibi Dominus dicat: Utinam te calidum aut frigidum invenissem. Hic ostenditur enter exspectat de frigore quandoque ad calorem proficere, te vero indignans advertit de calore jam in teporem defecisse. Et quia tepidum te inveni, incipiam, inquit, te evomere ex ore meo . Et merito, quia tu ad tuum vomitum redisti, quia tu ejus gratiam evomuisti. m tam cito fastidis de quo scriptum est: Mel et lac sub lingua ejus? Miror, quod ad gustum cibi dulcissimi nausearis; si tamen gustainexpertum: aut si gustasti, et dulce non sapuit, sanum non habes palatum. Ipse quippe Dei est
Abbreviated transcription (Latin):
iuste fremebat in disꝑsores: Odit
nimirũ disꝑsores: ꝗ ñ nouit nͥ col¬
ligere: Magnus eiꝰ clamor ⁊ uehe¬
mens: ꝗ corꝑa de sepulcris. aĩas ab
inferis excitauit: Terrã celosq tuba
illa ꝯuocauit in unũ: ꝗꝓpe q̃ in t̃ra.
⁊ q̃ incelis st̃ pacificans In omnem
trã exiuit sonꝰ ille: ⁊ ur̃am ñ ualu¬
it rũꝑe surditatẽ: Uox nẽpe illa
in uirtute: uox illa in magͥficentia:
Et ꝗd clamat: Exurgat ds̃. ⁊ dissipẽ¬
tur inimici eiꝰ Et it̾m. Disꝑge illoᷤ
in uͥtute tua: ⁊ depone eos ꝓrector
os disꝑsores. quasi tuba exaltat uocẽ
suã Minat᷑ aũt se disꝑsores disꝑg̾e.
qͥ ꝓ disꝑsis colligendis effusus ẽ:
Et si tu uocẽ eiꝰ ñ audis: audit eã de cuiꝰ
latere manauit: Qͦmͦ nãq ꝓpͥũ nõ¬

Expanded text:
juste fremebat in dispersores. Odit juste fremebat in dispersores. Odit nimirum dispersores, qui non novit nisi colligere. Magnus ejus clamor, et vehemens, qui corpora de sepulcris, animas ab inferis excitavit. Terram coelosque tuba illa convocavit in unum, quippe quae in terra et quae in coelis sunt, pacificans. In omnem terram exivit sonus ille, et vestram non valuit rumpere surditatem? Vox nempe illa in virtute; vox illa in magnificentia. Et quid clamat? Exsurgat Deus, et dissipentur inimici ejus : et iterum: Disperge illos in virtuteos dispersores quasi tuba exaltat vocem suam. Minatur autem se dispersores dispergere, qui pro dispersis colligendis effusus est. Et si ejus vocem tu non audis, audit eam de cujus latere manavit. Quomodo namque
Abbreviated transcription (Latin):
u̾is. Igͥ tuã ꝯuenio ꝯscientiã. Uolẽs
an inuitꝰ ꝓfectꝰ es. S si ex uolunta¬
te: iã ñ exobelientia: Si aũt inuit᷑.
suspectũ uideris habuisse ĩꝑiũ. cui ob¬
sequi gͣuabaris Ubi uͦ suspitio: ibi
discussio necessaria: Uerũ tu ut tue
patientie dares uł capes exꝑim̃tũ :
nicħ discutiens trahi te passus es. ñ so¬
lũ p̃ter uoluntatẽ niã: s ⁊ ꝯtra ꝯscien¬
tiã tuã O patientia om̃i digna ĩpati¬
entia. Non possũ fateor ñ irasci. huic
ꝯtentioisissime patientie: uidebaᷤᷤ di¬
tiue susurrantẽ: dm̃i ñ audiebas aꝑte
reclamantẽ. tali qͣsi celitꝰ emisso to¬
nitruo: Ue illi: ꝑ quẽ scandalũ ue¬
nit: Non tantũ aũt dñs: s ⁊ sanguiᷤᷤ
ipsiꝰ clamore nicħominꝰ uehem̃ti.
surdis licet t̾ribilit̃ irrugiebat: Cla¬
mor eiꝰ: eiꝰ effusio Effusus qͥppe ꝓ di¬
sꝑsis filiis dĩ. ut eos ꝯg̾garet in unũ:

Expanded text:
. Volens, . Volens, an invitus profectus es? Sed si ex voluntate, jam non ex obedientia. Si autem invitus, suspectum videris habuisse imperium, cui obsequi gravabaris. Ubi vero suspicio, ibi discussio necessaria. Verum tu ut tuae patientiae dares vel caperes experimentum; nihil discutiens, trahi te passus es, non solum praeter voluntatem tuam, sed et contra conscientiam. O patientia omni digna impatientia! Non possum, fateor, non irasci huic contentiosissimae patientiae. Videbas ditive susurrantem, Deum non audiebas aperte reclamantem, tali quasi coelitus emisso tonitru: Vae illi per quem scandalum venit! Non tantum autem Dominus, sed et sanguis ipsius clamore nihilominus, vehementi, surdis licet, terribiliter irrugiebat. Clamor ejus, ejus effusio. Effusus quippe pro dispersis filiis Dei ut eos congregaret in unum,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sine iniuria facere dñi uirtutũ:
ꝙ uirtutib facis in iuriã: Uanissi¬
mã p̃sũptionẽ. turpissimã leuitatẽ.
crudelissimã dissensionẽ. obedientie.
modestie: mansuetudinis noĩb uelaᷤ.
⁊ uelatis sordib sacra illa uocabula ma¬
culas: hanc ego nũquã emuler obedi
mansuetudo sẽꝑ longe fiat ame: Taliᷤ
siꝗdẽ obeclientia. om̃i ẽ ꝯtẽptu det̾ior:
T̃alis qͦ modestia. ultra omnẽ modũ ex¬
tendit᷑: Ultra dicã an citra S ueriuiᷤᷤ
forsitan ⁊ utͦq cõpententiꝰ dix̾im extͣ¬
Qualis deniq illa ẽ mansuetudo: q̃ ip̃o
eciã aucditu. om̃iũ aures exasꝑat. Uo¬
lo tñ eã ip̃am. ut ⁊ mͦ ip̃i mͥ exhibeas
Cũ tã patiens sis ut aqͦlibet eciã qͦ ñ licet
ꝑtrahi ñ ꝯtendas: liceat ⁊ me obsetro
paulo nc̃ ꝯfidentiꝰ agere tecũ: Alioꝗn
male multũ merui de te: si ꝙ nemi¬
ni soles. soli mͥ indignandũ puta

Expanded text:
hoc sine injuria facere Domini virtutum, hoc sine injuria facere Domini virtutum, quod virtutibus facis injuriam? Vanissimam praesumptionem, turpissimam levitatem, crudelissimam dissensionem, obedientiae, modestiae, mansuetudinis nominibus velas, et velatis sordibus sacra illa vocabula maculas. Hanc ego nunquam aemuler obediemansuetudo semper longe fiat a me. Talis siquidem obedientia omni est contemptu deterior: talis quoque modestia ultra omnem modum extenditur. Ultra dicam, an citra? Sed verius forsitan et utroque competentius dixerimla est mansuetudo, quae ipso etiam auditu omnium aures exasperat? Volo tamen eam ipsam ut et mihi modo exhibeas. Cum tam patiens sis, ut a quolibet etiam quo non licet, pertrahi non contendas; liceat et me, obsecro, paulo nunc confidentius agere tecum. Alioquin male multum merui de te, si quod nemini soles soli mihi indignandum puta
Abbreviated transcription (Latin):
corde ꝯceꝑant: oꝑe m̃ cauti fuert̃ ñ im¬
plere. nͥ cũ licentia: Conceꝑunt dolorẽ:
iniqͦ ꝯceptui p̃buisset assensũ : Qͦ lu¬
cro: Qͦ ue saltr̃ remedio mali: Nũꝗd
ideo aut malũ ẽẽ desiit ͥ aut uł mino¬
ratũ ẽ q papa ꝯcessit. Qͥs uͦ malũ eẽ
neget ⁊ assensũ p̃bere malti: Qd tam̃
sũmũ fecisse pont.ficẽ: neqͣqͣm c̾dide¬
rim: nͥ aut curtũuentũ m̃datio. aut ĩ¬
portunitate uictũ Quando ⁊ enĩ alit᷑
huiꝰcemodi uob̾ licentiã indulgeret:
seminandi uidelicet scandala. scisma¬
ta suscitandi. amicos ꝯtͥstandi. fr̃m
ꝯturbandi pacẽ. ꝯfundendi unitatẽ.
qua necessitate necee̾ ñ habeo dicere
cũ rei exitꝰ satis indicet. ꝓfectos nẽpe
uib ⁊ tã gͣuib malis dare assensũ. ex hi¬
bere obseꝗũ. ĩpendere adiutoriũͥ tu
mͥ obedientiã nominas. modestiã nũ¬
cupas. appellas mansuetudinẽ: Cu
in quã conaris pessima uitia uirtu¬
tũ palliare nominib: An te putas

Expanded text:
implere nisi cum licentia. Conceperunt dolorem, Papa conceptui praebuisset assensum. Quo lucro? quove saltem compendio mali? Nunquid ideo aut malum esse desiit, aut vel minoratum est, quia Papa concessit? Quis vero malum esse neget, assensum praebere malo? Quod tamen summum fecisse Pontificem nequaquam crediderim, nisi aut circumventum mendacio, aut importunitate victum. Quando etenim aliter hujuscemodi vobis licentiam indulgeret, seminandi videlicet scandala, schismata suscitandi, amicos contristandi, fratrum conturbandi pacem, et confundendi unitatem, qua necessitate, necesse non habeo dicere, cum rei exitus satis indicet. Profectos nempe us et tam gravibus malis dare assensum, exhibere obsequium, impendere adjutorium, tu mihi obedientiam nominas, modestiam nuncupas, appellas mansuetudinem? Tu, inquam, conaris pessima vitia virtutum palliare nominibus? An te putas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗdẽ apparens in uestim̃tis ouiũ. intͥsec̾
aũt lupus rapax. Deceptisq custodibꝰ
estimantib qͥppe ouẽ ẽẽ. ue. ue. admis¬
sus ẽ sołꝰ ad solã. lupus ad ouiculã: Nec
refugit ouicula lupũ: quẽ ⁊ ip̃a puta¬
blandit᷑ ⁊ noui eugłii p̃dicator. com¬
m̃dat crapulã. parsimoniã dãpnat:
Uoluntariã pauꝑtatẽ miseriã dicit:
Ieiunia. uigilias. silentiũ. manuũq lã¬
borẽ. uocat insaniã Eꝯtra ociositatẽ
ꝯtẽplationẽ nũcupat. edacitatẽ: loqͣ¬
citatẽ: curiositatẽ: cunctã deniq intẽ¬
ꝑantiã. nominat discretionẽ: Quan¬
do inꝗt delectat᷑ ds̃ crutiatib nr̃is:
Ubi p̃cipit scͥptã quẽpiã sese int̾fice̾:
Qualis uͦ religio ẽ fodere trã. siluã ex

Expanded text:
quidem apparens in vestimentis ovium, intrinsecus quidem apparens in vestimentis ovium, intrinsecus autem lupus rapax; deceptisque custodibus, aestimantibus quippe ovem esse, vae! vae! admissus est solus ad solam lupus oviculam. Nec refugit ovicula lupum, quem et ipsa putablanditur, et novi evangelii praedicator commendat crapulam, parcimoniam damnat; voluntariam paupertatem, miseriam dicit; jejunia, vigilias, silentium, manuumque laborem, vocat insaniam: e contrario otiositatem, contemplationem nuncupat; edacitatem, loquacitatem, curiositatem, cunctam denique intemperantiam nominat discretionem. Quando, inquit, delectatur Deus cruciatibus nostris? ubi praecipit Scriptura quempiam sese interficere? Q
Abbreviated transcription (Latin):
more flecti. quã timore cõpelli De¬
niq ꝗd necet᷑ ẽ bis ꝓungere ñ recal¬
citrantẽ ⁊ ualde timidũ mag̃ exter¬
rere. ꝑ se satis erubescentẽ ꝯfund̾e
ãplius: Cui sua ratio magister ͥ
cui ꝓpͥa ꝯscientia uirga. ingeni¬
ta uerecunclia lexdiscipline ẽ: Qd̾
simplex. timoratꝰ ausus fu̾it ꝯtra
uoluntatẽ fc̃m. magistri ĩꝑiũ. re¬
subreptũ sit. ꝙ sapientie salomo¬
nis illusũ. ꝙ sansonis fortitudini
oburatũ. Quiꝓthoplastũ dolo cap¬
tũ expulit de patria felicitatis : ꝗd¬
si mirũ si tenero subripuit adolescẽ¬
tulo in loco horroris ⁊ uaste solitu¬
aiis. Huc accedit ꝙ nec sic̃ illos babi¬
lonicos senes spẽs decepit eũ. nec sic̃ gi¬
eti pecunie amor. nec honoris ãbitio sic̃
uilianũ apostatã. s fefellit eũ sc̃itas.
secluxit religio. ꝑdidit auctoritas seni¬
magnꝰ ꝗdã pͥor ab ip̃o pͥncipe pͥoꝵ: foraᷤᷤ

Expanded text:
more flecti, quam timore compelli. Demore flecti, quam timore compelli. Denique quid necesse est his pungere non recalcitrantem, valde timidum magis exterrere, per se satis 3 erubescentem confundere amplius: cui sua ratio magister, cui propria conscientia virga, et ingenita verecundia lex disciplinae est? Quod si simplex timoratus, ausus fuerit contra voluntatem fratrum, magistri imperium, resubreptum sit , quod sapientiae Salomonis illusum , quod Samson fortitudini obviatum . Qui protoplastum dolo captum expulit de patria felicitatis, quid mirum si tenero subripuit adolescentulo in loco horroris et vastae solitudinis? Huc accedit quod nec, sicut illos Babylonicos senes, species decepit eum ; nec, sicut Giezi, pecuniae amor ; nec honoris ambitio, sicut Julianum Apostatam; sed fefellit illum sanctitas, seduxit religio, perdidit auctoritas senimagnus quidam prior ab ipso principe priorum; foris
Abbreviated transcription (Latin):
dire debias de rigore clistictioĩs mee
Neq enĩ forindandũ ẽ. ꝙ fututus
sim p̃senti formidolosus: cui adhuc
Intceꝑidꝰ ueni qͦ te uocat humilitaᷤᷤ.
ꝓtrahit caritas Securus accede ta¬
lib p̃uentꝰ obsidibꝰ. Iugisti seuũ: reu̾¬
tere ad mansuetũ: Reuocet te m̃ã le¬
nitas. cuiꝰ seu̾itas effugauit: Uide
fili quã te cupiã cluci ñ sp̃u ẜ uitu¬
tis it̾m in timore. s sp̃u adoptioĩs
filioꝵ. in qͦ clamare : tu ñ ꝯfunda¬
ris abba pat̾: causã utiq tanti do¬
loris mĩ ñ minis ap̃te s blanluñtis.
p̃cib ñ tr̃orib agens. Alius forsitan
alit̾ tẽꝑtaret: Et uere qs aliꝰ ñ mag̃
discut̾et reatũ  incut̾et metũ⁊ ñ op¬
gueret inobedientie. ñ indignaretur
apostasie ꝙ de nuinicis ad pelliceas.
de olerib ad delitias. ꝙ deniq ad cliui¬
tias de pauꝑtate ĩnsieris Si ego
noui animũ tuũ ꝗ faciliꝰ possit a¬

Expanded text:
dare debeas de rigore districtionis meae. dare debeas de rigore districtionis meae. Neque enim formidandum est quod futurus sim praesenti formidolosus, cui adhuc Intrepidus veni quo te vocat humilitas, pertrahit charitas. Securus accede, talibus praeventus obsidibus. Fugisti saevum, revertere ad mansuetum: revocet te mea lenitas, cujus severitas effugavit. Vide, fili, quam te cupiam duci, non spiritu servitutis iterum in timore, sed spiritu adoptionis filiorum, in quo clamare et tu non confundaris, Abba, Pater : causam utique tanti doloris mei non minis apud te, sed blandimentis; precibus, non terroribus agens. Alius forsitan aliter tentaret. Et vere quis alius non magis discuteret reatum, et incuteret metum; non opgueret inobedientiae, non indignaretur apostasiae; quod de tunicis ad pelliceas, de oleribus ad delicias, quod denique ad divitias de paupertate transieris? Sed ego novi animum tuum, qui facilius possit a
Abbreviated transcription (Latin):
At uͦ hic uł ꝓculdubio incipiet ẽẽ tue
siñ partas penitenti. si ñ indulgeaᷤᷤ
ꝯfitenti: qr potui ꝗdẽ aliq̃ñ in aliqb
fuisse erga te indiscretꝰ. s. certe ñ ma¬
liuolus. Qd̃ si ia futuro hanc ip̃am.
fore ꝗ fuisti. Mutatꝰ mutatũ inue¬
nies ⁊ quẽ añ metuebas magistr
comitẽ ãplectere securus. Itaq si¬
ue mã culpa retesseris ut tũputas
⁊ ego ñ excuso: siue tua ut multi
putant ⁊ si ego ñ accuso: siue m̃a
simul et tua ꝙ ego magis puto: ex
hoc ia si rediẽ renueris: solꝰ ꝓfecto inex¬
cusabilis eris.Uis ab om̃i culꝑa li¬
ber eẽ. Reu̾tere. Si tuã agnoscis.
ignosco: Ignosce ⁊ tum: uͥ meã a¬
gnosco: Alioquin aut tutͥ nimis in¬
clulges ꝗ tuã culpã ⁊ agnoscis ⁊ dis¬
simulas: aut mͥ nimis ĩmisericors
es. cuinec satissatienti ignosce adũ
putas. Iã si redire retusas ⁊ aliã q̃re
octasionẽ un falso blandiariᷤᷤ ꝯsci¬
entie tue: qr ñ erit ultra ꝙ sorni¬

Expanded text:
incipiet esse et tuae, si non parcas poenitenti, induigeas confitenti: quia potui quidem aliquando in aliquibus fuisse erga te indiscretus, sed certe non malevolus. Quod si et in futuro hanc ipsam ifore qui fuisti. Mutatus mutatum invenies, et quem ante metuebas magistrum, comitem amplectere securus. Itaque sive mea culpa recesseris, ut tu putas, et ego non excuso; sive tua, ut multi putant, etsi ego non accuso; sive mea simul et tua, quod ego magis puto: ex hoc jam si redire renueris, solus profecto inexcusabilis eris. Vis ab omni culpa liber esse? revertere. Si tuam agnoscis, ignosco: ignosce et tu mihi, ubi meam agnosco. Alioquin aut tibi nimis indulges, qui tuam culpam et agnoscis, et dissimulas; aut mihi nimis immisericors es, cui nec satisfacienti ignoscendum putas. 3. Jam si redire recusas, aliam quaere occasionem unde falso blandiaris conscientiae tuae: quia non erit ultra quod formi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m xͥ haberei: ñ tã de carne doleret. qͣm
uoluebat: Qͥdaudio: Ue mͥ: aqͣnta spe
cetidi. S ꝗd: Debet ne stare ꝗcꝗd absq
mõ ꝯsilio. absq m̃a licentia fec̾it. Qd̃
ius. q̃ lex. q̃ iustina. q̃ ratio ⁊ ut qũe ex u¬
tero nutriendũ suscepi. aliꝰ fiuat᷑ adul¬
to: Iã capud asꝑsus canis ⁊ heu uite mee
reliquũ expendã cũ merore. qr me de¬
seruit baculus senectutis mee: Heu m:
Si hac nocte expetit᷑ a me aĩa mãͥ q̃ pa¬
raui cuiꝰ erunt. ꝓituaria m̃a plena.
eructantia ex hoc in hoc. oues mee fetose
habundantes in egͥssib suis. boues mee
crasse cui remanebunt. p̃dia. prata.
domꝰ. argentea uasa et aurea. cui ꝯgre¬
gata sunt. Ditiores qͦsq ac q̃stiosiores
possederĩ: amisisse me iudico Quin
ponꝰ ista retinebo.⁊ llũ reuocabo si
potero: S qͦmͦ: factũ ẽ. auditũ ẽ. Qd̃
factũ ẽ. ñ potestͥ fieri Qd̃ auditũ ẽ:

Expanded text:
sti haberet, non tam de carne doleret, quam volvebat: Quid audio? vae mihi! a quanta spe cecidi! Sed quid? debetne stare quidquid absque meo consilio, absque mea licentia fecerit? Quod jus, quae lex, quae justitia, quae ratio, ut quem ex utero nutriendum suscepi, alius fruatur adulto? Jam caput aspersum canis, heu! vitae meae reliquum expendam cum moerore, quia me deseruit baculus senectutis meae. Heu mihi! si hac nocte expetitur a me anima mea, quae paravi, cujus erunt? Promptuaria mea plena, eructantia ex hoc in illud: oves meae fetosae, abundantes in egressibus suis; boves meae crassae cui remanebunt? Praedia, prata, domus, argentea vasa et aurea, 10 cui congregata sunt? Ditiores quosque ac quaestuosiores possederim, amisisse me judico. Quin potius et ista retinebo, et illum revocabo si potero. Sed quomodo? Factum est, auditum est. Quod factum est, non potest non fieri: quod au
Abbreviated transcription (Latin):
tomo auunculi tui ñ potes mẽbrian ab
ubertate domꝰ dĩ: Cur inqͥs: qr domꝰ de¬
litiarũ ẽ: Quomͦ ignis: aqua simul eẽ
ũpossunt: sic caruales ⁊ sp̃uales delitie
in eodẽ seꝰ patiunt᷑: Ubi crapulã ructan¬
tis int̾ pocula senserit xp̃e: uina sua dul¬
nora suꝑ mel ⁊ fauũ. m̃ti ꝓpinare ñdi¬
gnat᷑ Ubi curiosa ciboꝵ diu̾sitas. uͥ di¬
uitis supelectilis discolor uarietas. ocłos
parit̾ pascit ⁊ uentrẽ: celestis panis ie¬
iunã deserit iñtẽ: Eia letare iuuenis
in adolescentia tua: ut decente parit̃
cũ etate tp̃ali letitia. succedat q̃ te absor¬
beat eterna tristitia: S absit hoc ab ado¬
liscentulo nr̃o: au̾tat hoc ds̃ apuero suo:
Qum potiꝰ disꝑdat dñs uniu̾sa labia
dolosa eoꝵ ꝗ tͥ tale ꝯsiliũ donant: ꝗdi

Expanded text:
unculi tui non potes inebriari ab ubertate domus Dei. Cur, inquis? Quia domus deliciarum est. Quomodo ignis et aqua simul esse non possunt, sic spirituales et carnales deliciae in eodem se non patiuntur. Ubi crapulam ructantis inter pocula senserit Christus, vina sua, dulciora super mel et favum, menti propinare non dignatur. Ubi curiosa ciborum diversitas, ubi divitis supellectilis discolor varietas oculos pariter pascit et ventrem, coelestis panis jejunam deserit mentem. Eia laetare, juvenis, in adolescentia tua, ut decedente pariter cum aetate temporali laetitia, succedat quae te absorbeat aeterna tristitia. Sed absit hoc ab adolescentulo nostro, avertat hoc Deus a puero suo. Quin potius disperdat Dominus universa labia dolosa eorum qui tibi tale concilium donant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
la causa qua ꝑdere possis uictoriã: fu¬
ga ẽ fugiendo potes illã amite: mo¬
riendo ñ pores Et beatꝰ si pugnando
moriaris. qr mortuus mor corona¬
beris Ue aũt tͥ si declinando pugña:
ꝑdis ⁊ uictoriã simul ⁊ coronã: Qd̃
ip̃e au̾tat a te fili clilectissime: ꝙ in
uditio de his mĩs litteris uaiorẽ
tͥ habet inferre dãpnationẽ: si nul¬
lam ex eis in te repererit em̃dationẽ¬

Expanded text:
la causa, qua perdere possis victoriam, fula causa, qua perdere possis victoriam, fuga est. Fugiendo potes illam amittere, moriendo non potes: et beatus si pugnando moriaris, quia mortuus, mox coronaberis. Vae autem tibi, si declinando pugnam, perdis et victoriam simul et coronam! Quod ipse avertat a te, fili dilectissime, qui in judicio de his meis litteris majorem tibi habet inferre damnationem, si nullam ex eis in te repererit emendatione
Abbreviated transcription (Latin):
te miles: Adu̾sariꝰ instans. ⁊ circũ¬
uolantia spicula facient clipeũ ñ
ẽẽ oneri: loricã ñ sentiri uł galeã:
Er ꝗtẽ subito ꝓcedenti de ũbra ad solẽ:
de reqe ad laborẽ graue cernit᷑ omne
ꝙ incipit. S postqͣm ab his dissuescere.
⁊ ad illa se paulisꝑ assuescere ceꝑit
usus tollit difficultatẽ: inuenitq fa¬
cile ẽẽ. ꝙ ⁊ ĩpossibile añ putauit: So¬
lent eciã fortissimi milites audita bu¬
cina. añ ꝯg̾ssũ trepidare: At ubi ad pre¬
liũ uentũ fu̾it: spes uictorie. ⁊ timor
ne uincant᷑ redlit intrepidos. Qͥ d
uͦ tu trepidas quẽ fr̃m unanimitas
armatoꝵ circũ muniet ⁊ cui angłi s
assistent a latere : quẽ dux belli xp̃s
p̃ibit suos animans ad uictoriã ⁊ di
pugnare: uͥ securus es de uictoria: O
nec uulneratꝰ. nec ꝓstratꝰ. nec ꝯculcat᷑ꝰ.
nec milies si fieri posset occisus. frau¬
daberis auictoria tantũ ne fugias. So¬

Expanded text:
te miles? Adversarius instans et circumte miles? Adversarius instans et circumvolantia spicula facient clypeum non esse oneri, loricam non sentiri vel galeam. Et quidem subito procedenti de umbra ad solem, de otio ad laborem, grave cernitur omne quod incipit; sed postquam ab his dissuescere, et ad illa se paulisper assuescere coeperit, usus tollit difficultatem, invenitque facile esse quod impossibile ante putavit. Solent etiam fortissimi milites audita buccina ante congressum trepidare; at ubi ad praelium ventum fuerit, spes victoriae, et timor ne vincantur, reddit intrepidos. Quid vero tu trepidas, quem fratrum unanimitas armatorum circummuniet, cui Angeli assistent a latere, quem dux belli Christus praeibit, suos animans ad victoriam, et dpugnare, ubi securus es de victoria. O nec vulneratus, nec prostratus, nec conculcatus, nec millies si fieri possit occisus, fraudaberis a victoria, tantum ne fugias. So
Abbreviated transcription (Latin):
rariores. tanto apparebunt głosiores
Alias aũt si multũ timidꝰ es. cur uł ti¬
mes uͥ ñẽ timor ⁊ ñ aũt times ubi
mag̃ ẽ tim̃dũ: Anqr fugisti ex acie
putas te manꝰ hostiũ euasisse: Liben
sustineat repugnantẽ ⁊ ⁊ audatiꝰ in¬
sistit a tergo: qͣm resistat in faciẽ:
Securus nc̃ ꝓiectis armis capis ma¬
tutinos sõpnos. cũ xp̃c illa hora resur¬
rexerit ͥ ⁊ ignoras ꝙ exarmatꝰ ⁊ tu ti¬
midior ⁊ hostib minꝰ tim̃dus sis:
armatoꝵ multitudo cutũ uallauert̃
domũ: ⁊ tu dormis: Iã ascendunt
aggerẽ ⁊ iã clissipant sepẽ: iã irru¬
unt ꝑ postitiũ Cutiusne ẽ gͦ tͥ. ut
te inueniant solũ qͣm cũ aliis ⁊
nuclũ in lectulo. qͣm armatũ in
cãpo: Ex ꝑgiscere. sume arma : ⁊ ꝯ
fuge ad cõmilitones tuos qͦs fugiẽs
deserueras: ut ꝗ te ab eis disiũxerat.
ip̃e te denuo timor iungat: Qͥ d ar¬
moꝵ refugis pondꝰ ⁊ asꝑitatẽ: delica¬

Expanded text:
rariores, tanto apparebunt gloriosiores. rariores, tanto apparebunt gloriosiores. Alias autem si multum timidus es, cur vel times ubi non est timor, non autem times ubi magis est timendum? An quia fugisti ex acie, putas te manus hostium evasisse? Libentm, quam sustineat repugnantem; et audacius insistit a tergo, quam resistat in faciem. Securus nunc projectis armis capis matutinos somnos, cum illa hora Christus resurrexerit: et ignoras quod exarmatus, et tu timidior, et hostibus minus timendus sis? Armatorum multitudo circumvallaverunt domum, et tu dormis? Jam ascendunt aggerem, jam dissipant sepem, jam irruunt per posticum. Tutiusne est ergo tibi ut te inveniant solum, quam cum aliis; nudum in lectulo, quam armatum in campo? Expergiscere, sume arma, et fuge ad commilitones tuos, quos fugiens deserueras; ut qui te ab eis disjunxerat, ipse te denuo timor jungat. Quid armorum refugis pondus et asperitatem, delica
Abbreviated transcription (Latin):
magne uident᷑ deline Iã forte tuniciᷤᷤ
dissuetꝰ. ex horrescis nimirũ eas: tam
ꝓpt̃ hremis frigꝰ. qͣm ꝓpt̃ estatis ardo¬
⁊ ieiunia. manuũq laborẽ: s hec
leuia st̃. meclitanti fiãmas ꝑpetuas:
Recordatio de inde tenebraꝵ ext̾ioꝵ:
facit ñ horiere soltudinẽ: Si funi¬
ram cogitas de u̾bis ociosis discussi¬
onẽ ñ ualde displicebit silentiũ:
fletus eternꝰ ⁊ stridor ille dentiũ. an
cordis oełos reductꝰ. pares tͥ reddat
nocte ꝙ regła p̃cipit bñ ad psalmo
ugilau̾is: nimis durus erit lectꝰ
quantũ ꝓfessus es manib labora¬
ueris: cdurus erit cib quẽ libent̾ ñ
comedas. Surge miles xͥ surge ⁊ ex¬
citere de pulu̾e : reu̾tere ad p̃liũ ũn
fugisti. fortiꝰ post fugã pliaturus: glo¬
teclinau̾ant. rursus fugarint hostes
qͦs fugiebãt: Su Et qr om̃e rarũ p̃ci¬
osũ: gaudeo te de illis posse eẽ. ꝗ qͣnto

Expanded text:
magnae videntur deliciae. Jam forte tunicis magnae videntur deliciae. Jam forte tunicis dissuetus exhorres nimium eas, tam propter hiemis frigus, quam propter aetatis ardoet jejunia, manuumque laborem; sed haec levia sunt meditanti poenas perpetuas: recordatio deinde tenebrarum exteriorum facit non horrere solitudinem. Si futuram cogitas de verbis otiosis discussionem, non valde displicebit silentium; fletus aeternus et stridor ille dentium ante cordis oculos reductus pares tibi reddet nocte, quod Regula praecipit , bene ad psalmos vigilaveris; nimis durus erit lectusquantum professus es, manibus laboraveris; durus erit cibus quem libenter non comedas. 13. Surge, miles Christi, surge, excutere de pulvere, revertere ad praelium unde fugisti, fortius post fugam praeliaturus, glodeclinaverant; rursus fugarint hostes quos fugiebant. Et quia omne rarum pretiosum; gaudeo te de illis posse esse, qui quanto
Abbreviated transcription (Latin):
di tutã clices adolescentiã: Prudent̃
sobrieq ꝯu̾santi sati ẽ id om̃e ꝯdim̃¬
tũ sal cũ fame Qua sola ñ expecta¬
ra. nece̾t̾ ẽ alias atq alias de nescio
ꝗb suctis exteaneis ꝯfici ꝑmixti¬
ones: q̃ uidelicet ⁊ palatũ rẽparent.
gulã ꝓuocent: excitent appetitũ:
Sed ꝗd fanet inquis ꝗ aliud ñ potest. Bene.
Scio qr delicatꝰ es: ⁊ q his assuetꝰ. mͦ cluri¬
ora ñ possis. S ꝗd si potes facere ut possis:
Queris qmͦ: Surge. p̃cingere. tolle ociũ:
la te appetẽ q̃ famem tollant: ñ q̃ fauceᷤᷤ
demulceant. Reddet qͥppe sapores reb
ex̾citiũ: qͦs tulit mertia: Ał ulta q̃ respu¬
is ociosus: post laborẽ sumes cũ deside¬
rio:. Siꝗdẽ qͥ ociũ parit fastidiũ: ex̾ci¬
tiũ famem fames aũt miro mͦ dul¬
tia recddit. q̃ fastidiũ recidit insipida:
Oluis. tãba pultes. panisq cibariꝰ cũ aqͦ
quiescenti ꝗdẽ fastidio st̃. s ex̾citato

Expanded text:
di tutam duces adolescentiam? Prudenter sobrieque conversanti satis est ad omne condimentum sal cum fame; qua sola non exspectata, necesse est alias atque alias de nescio quibus succis extraneis confici permistiones, quae videlicet palatum reparent, gulam provocent, excitent appetitum. 12. Sed quid faciet, inquis, qui aliud non potest? Bene. Scio quia delicatus es, et quod his assuetus modo, duriora non possis. Sed quid, si potes facere ut possis? Quaeris quomodo? Surge, praecingere, tolle otium, la te appetere quae famem tollant, non fauces demulceant. Reddet quippe sapores rebus exercitium, quos tulit inertia. Multa quae respuis otiosus, post laborem sumes cum desiderio. Siquidem otium parit fastidium, exercitium famem; fames autem miro modo dulcia reddit, quae fastidium facit insipida. Olus, faba, pultes, panisque cibarius cum aqua, quiescenti quidem fastidio sunt, sed exercitato
Abbreviated transcription (Latin):
face̾: S pudeat audire ꝙ ĩpudent᷑̃ eger̃:
ñ pudeat em̃dare ꝙ libent̃ ñ audiunt:
ꝓndolor. Neutrũ illoꝵ reuocare potuit.
aut illũ a secluctiõe timor ⁊ ratio: aut
hunc ap̃uaricatic̃ẽ pudor ⁊ ꝓfessio. Qͥd
plura: Uerba p̃cipitatioĩs ꝯcinnat lin¬
gua dolosa: Concepit dolorẽ: ⁊ ꝑsua sit
tit᷑ canis ad uomitũ: eccła nr̃a suũ rece-¬
pit alũpnũ. quẽ meliꝰ habebat amis¬
sũ: Sic lugdunũ olim studio similit̃
industria sui detani eiꝰdẽ detani ne¬
potẽ suũ cauonicũ quẽ bñꝑdid̾at:
male recuꝑauit: Sic̃ ille fulcone ue¬
ato augustino: sic othbertũ iste sco be.¬
netlicto subripuit. O qͣm ordinatiꝰ ip̃e
cũ sc̃o sc̃s efficeret᷑. qͣm cũ ꝑu̾so sc̃s per¬
u̾teret᷑: Oqͣm pulchriꝰ senẽ scłarẽ. pu

Expanded text:
facere? Si pudeat audire quod impudenter egerunt; non pudeat emendare quod libenter non audiunt. Proh dolor! neutrum illorum revocare potuit, aut illum a seductione timor et ratio; aut hunc a praevaricatione pudor et professio. Quid plura? verba praecipitationis concinnat lingua dolosa: concepit dolorem, et persuasit rtitur canis ad vomitum . Ecclesia vestra suum recepit alumnum, quem melius habebat amissum. Sic Lugdunum olim, studio similiter et industria sui decani, ejusdem decani nepotem, suum canonicum, quem bene perdiderat, male recuperavit. Sicut ille Fulconem beato Augustino, sic Othbertum iste sancto Benedicto subripuit. O quam ordinatius ipse cum sancto sanctus efficeretur, quam cum perverso sanctus perverteretur! o quam pulchrius senem
Abbreviated transcription (Latin):
tisti. pulsasti: s tui adhuc teneritudine
te licet inuito dilatꝰ es ꝑ bienniũ: Quo
tp̃r patient̃ expleto. ⁊ absq calũpnia.
tuis demũ p̃cib. multisq simeministi
lacrimis diu expectatã ĩpetrasti mĩam:¬

Expanded text:
tisti, pulsasti; sed pro tui adhuc teneritudine, tisti, pulsasti; sed pro tui adhuc teneritudine, te licet invito, dilatus es per biennium. Quo tempore patienter expleto, et absque calumnia, tuis demum precibus, multisque si meministi lacrymis, diu exspectatam impetrasti mi
Abbreviated transcription (Latin):
tui uideant eꝗtates. Uideant ⁊ iudicẽt.
ꝗd potiꝰ stare debuerit: anuorũ patͥs de
filio. an filii de se ip̃o. p̃sertĩ cũ filiꝰ mauiᷤ
aliꝗd deuou̾it: Uideat ⁊ famulus tuus
legis lator nr̃ bñdictꝰ. ꝗd regłariꝰ fu̾i̾t u¬
trũ ꝙ factũ ẽ dem fantulo nesciente ip̃o:
fecit. cũ iã etatẽ haberet ut de se loq̃ret᷑:
Quãqͣm dubiũ ñsit. ꝓmissũ illũ fuisse
ñ donatũ Nec enĩ petino quã regła p̃cipit
ꝓeo facta fuit aparentib: nec manꝰ illiꝰ
cũ ip̃a petitiõe inuoluta palla altariᷤ ut
cũ tra eũ retepert̃: cur ⁊ ñ cũ t̾ra eũ retinu¬
erunt: An forte mag̃ reꝗrebant datum
qͣm fructũ: ⁊ pluris extimata ẽ t̃ra qͣm
aĩa. Alioꝗn oblatꝰ monast̾io. ꝗd q̃rebat ĩ
serło: nutriendꝰ dõ. cur expositꝰ erat diabo¬
sib lupi: De secło qͥppe ñ cͤluniaco. te te¬
ste rob̾te uenisti cistertiũ Quesisti. pe¬

Expanded text:
tui videant aequitatem . 8. Videant et judicent, tui videant aequitatem . 8. Videant et judicent, quid potius stare debuerit, an votum patris de filio, an filii de se ipso, praesertim cum filius aliquid majus devoverit. Videat et famulus tuus legislator noster Benedictus, quid regularius fuerit, utrum quod factum est de infantulo, nesciente ipso; fecit, cum jam aetatem haberet ut de se loqueretur. Quanquam dubium non sit; promissum illum fuisse, non donatum. Nec enim petitio quam Regula praecipit, pro eo facta fuit a parentibus; nec manus illius cum ipsa petitione involuta palla altaris, ut cum terra eum receperunt, cur non et cum terra eum retinuerunt? An forte requirebant magis datum quam fructum, et pluris aestimata est terra quam anima? Alioquin oblatus monasterio, quid quaerebat in saeculo? nutriendus Deo, cur expositus erat diabosibus lupi? De saeculo quippe, non de Cluniaco, te teste, Roberte, venisti Cistercium. Quaesisti, pe
Abbreviated transcription (Latin):
et de iniustis iuditiis ⁊ ꝗ ip̃as qͦ iustiaᷤᷤ iu¬
dicabit: Ueniet inqͣm ueniet dies iudi¬
tii. uͥ plus ualebunt pura corda qͣm astu¬
ta u̾ba: ⁊ ꝯscientia bona qͣm marsupia
plena ⁊ q̃nꝗdẽ uidex ilie nec fallet᷑ u̾btꝰ. nec fle¬
ctet᷑ donis. Tuũ dñe iħu tribunal appello:
tuo me iuditio seruo: tͥ cõmito caus am
ꝓbas renes ⁊ corda. cuiꝰ ocłi sic̃ fallere no¬
lunt ita falli ñ possunt: tu uides ꝗ tua.
uides ⁊ ꝗ q̃runt sua: Tu nosti ꝗb eiꝰ uisce¬
rib incunctis tẽptatioĩb suis semꝑ adfu¬
err̃i qͣntis ꝓ eo gemitib aures tue pieta¬
tis pulsau̾im: qualit̾ ad q̃q illiꝰ scandala.
ꝑturbatioẽs. molestias. ego urebar. torq̃¬
bar. affligebar: Et nunt timeo ne fru¬
stra: Puto enĩ qͣntũ exꝑtꝰ sũ adolescẽtis
ꝑ se satis feruentis.⁊ insolescentis. nec cor¬
pori talia expedire fom̃ta: nec m̃ti illa
de uultu tuo iuditid meũ ꝓdeat: ocuili

Expanded text:
de injustis judiciis, qui ipsas quoque justitias judicabit? Veniet, inquam, veniet dies judicii: ubi plus valebunt pura corda, quam astuta verba; et conscientia bona, quam marsupia plena: quandoquidem Judex ille nec falletur verbis, nec flectetur donis. Tuum, Domine Jesu, tribunal appello: tuo me judicio servo, tibi committo causam probas renes et corda ; cujus oculi sicut fallere nolunt, ita falli non possunt; tu vides qui tua, vides qui quaerunt et sua . Tu nosti quibus ei visceribus in cunctis tentationibus suis semper adfuerim, quantis pro eo gemitibus aures tuae pietatis pulsaverim, qualiter ad quaeque illius scandala, perturbationes, molestias ego urebar, torquebar, affligebar. Et nunc timeo ne frustra. Puto enim, quantum expertus sum, adolescentis per se satis ferventis et insolescentis nec corpori talia expedire fomenta, nec menti illa de vultu tuo judicium meum prodeat, oculi
Abbreviated transcription (Latin):
nie ꝓpͥe. ꝯscius. ad quã utiq flectendã.
nullã uim aiullã precẽ. nullã sꝑas
p̃ualere industriã: At uͦ ego de illiꝰ
potentia ñ diffidens ꝗ dixit. om̃ĩa
possibilia sunt credenti. fident̃ usur¬
pans ⁊ mͥ illã sententiã. oĩa possũ
in eo ꝗ me ꝯfortat. qͣmuis in magna
parte lapidei cordis tui obstinationẽ
⁊ ip̃e ñ ignorẽ: utinã nẽ m̃ siuie
fructuose siue frustra lateri tuo ad¬
hererẽ: Quanta q̃ me mouent adu̾sũ
te frustra nescio anfructuose iacerem
tͥ in faciẽ: Nonsolũ uerbis. s ⁊ uultu
ocłis. Tuis deinde ꝓuolutꝰ uestigiis. te¬
uerẽ pedes ⁊ ãplecterer genua. totꝰq a
collo pendens illud mͥ dulcissimũ ca¬
put deoscularer: ꝙ sub uno mecũ ꝓpo¬

Expanded text:
ciae conscius: ad quam utique flectendam, nullam vim, nullam precem, nullam speras praevalere industriam. At vero ego de illius potentia non diffidens qui dixit: omnia sunt possibilia credenti : fidenter usurpans et mihi illam sententiam, Omnia possum in eo qui me confortat : quamvis in magna parte lapidei cordis tui obstinationem et ipse non ignorem, utinam nunc tamen, sive fructuose, sive frustra, tuo lateri adhaererem. Quanta quae me movent adversum te, frustra nescio an fructuose, jacerem tibi in faciem; non solum verbis, sed et vultu et oculis. Tuis deinde provolutus vestigiis, tenerem pedes; amplecterer genua; totusque a collo pendens, illud mihi dulcissimum 15 caput deoscularer, quod sub uno mecum propo
Abbreviated transcription (Latin):
bebant᷑ asꝑa illa discipline distric¬
tioĩs initia: scͥptã attestante q̃ ait
ꝑcute filiũ tuũ uurga: ⁊ lib̾abis
aĩam eiꝰ a morte: Et rursũ. Quos
enĩ cliligit ds̃ corripit: Flagellat
aũt omnẽ siliũ quẽ recipit: Et il¬
lud Utiliora st̃ uerb̾a amici: qͣm
oscula mnuici S fu̾i̾t ut cdixi
mee culpe ꝙ discessistr: nedũ de reatꝰ ꝑ

Expanded text:
bebantur aspera illa disciplinae districbebantur aspera illa disciplinae districtioris initia. Scriptura attestante, quae ait, Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte ; et rursum: Quos enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit ; et illud: Utiliora sunt verbera amici, quam oscula inimici . Sed fuerit, ut dixi, meae culpae quod discessisti: ne dum
Abbreviated transcription (Latin):
dirimerẽ: Fugere ꝑsecutione ñ ẽ culpa
fugientis: s ꝑseq̃ntis. Non ꝯtradico
Omitto ꝙ factũ ẽ ñ reꝗpo cur uel qͦmͦ
facũ ẽ: culpas ñ dissentio ñ retracto
causas: ñ rectordor iniurias. Solẽt
enĩ hec magis instigare: quã miti¬
gare iniurias discordias. Solũ qd̾ mͥ
magis ẽ cordi: loquor Me miserũq
iã ñ redieris queror Non causaᷤ di¬
scessioĩs: s moras causor reg̾ssionis.
Ueni tantũ: ⁊ pax erit: Reu̾tere :¬
⁊ satisfactũẽ: Reli inquã redi: ⁊ be¬
tus cantabo Mortuus fuerat ⁊ re
certe mee culpe q. discessisti. delicato
ꝗppe adolescentulo au̾sterus extiste¬
rã: ⁊ tenerũ durus nimis inhuma¬
ne tractaui Hinc enĩ ⁊ p̃sens ꝯdã
adu̾sũ me qͣntũ menuni murmu¬
rare solebas: hinc ⁊ nẽ sic̃ audiui
etiã absenti derogare ñ cessas. Non
tͥ ĩputet᷑ Possẽ forsitan excusare ⁊
dice̾: qr sic lasciui pueritie motꝰ co¬
hercendi erant : ac rudib anniᷤ de¬

Expanded text:
dirimerem. Fugere persecutionem non est culpa fugientis, sed persequentis. Non contradico. Omitto quod factum est, non requiro cur, vel quomodo factum est: culpas non discutio, non retracto causas, non recordor injurias. Solent enim haec magis instigare, quam mitigare discordias. Solum quod mihi magis est cordi, loquor. Me miserum, qjam non redieris queror; non causas discessionis, sed moras causor regressionis. Veni tantum, et pax erit: revertere, et satisfactum est. Redi, inquam, redi, et laetus cantabo: Mortuus fuerat, et rcerte meae culpae quod discessisti. Delicato quippe adolescentulo austerus exstiteram, et tenerum durus nimis inhumane tractavi. Hinc enim et praesens quondam adversum me, quantum memini, murmurare solebas; 2 hinc et nunc, sicut audivi, etiam absenti derogare non cessas. Non tibi imputetur. Possem forsitan excusare et dicere, quia sic lascivi pueritiae motus coercendi erant; ac rudibus annis de
Abbreviated transcription (Latin):
rientis sanguis de manu alteriꝰ reqret᷑.
bas. his sacris inontis aboꝵ m̃tes pie
frendo pulsabas. Qͥs ad hec ñ timeret.
tim̃do resipisceret: nͥ ꝗ more aspidis sur¬
de ⁊ obc urantis aures suas uocẽ uenefici
incãtantis sapient̃ ut ñ audiret: aut se
audire dissimularet: S usq qͦ iã satiᷤᷤ uł
nuis longã ꝓtrabimꝰ epłam: dũ inui¬
ni loqm rem silentio dignã: Cur tãtis

Expanded text:
rientis sanguis de manu alterius requiretur . rientis sanguis de manu alterius requiretur . bas; his sacris monitis amborum mentes pie terrendo pulsabas. Quis ad haec non timeret, timendo recipisceret, nisi qui more aspidis surdae et obturantis aures suas, vocem venefici incantantis sapienter, aut non audiret , aut se audire dissimularet? 7. Sed usquequo jam satis vel nimis longam protrahimus epistolam, dum inviti loquimur rem silentio dig
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ñ cogit᷑ ad uouendũ: Nã: si cũ pulsares
ñ repuli: tñ ut intrares ñ cõpuli: Non lic
moneo: utͥq salubrit̃ ꝯsulo: Tu inꝗt ad
auunculũ. regłarẽ ne rediicas ad scłm ⁊ qr
si recliicis selucis quẽ apostatare facis. Tu
regłaris scłaiẽ ne seqͣris : qi si illũ seq̃ris
me ꝑseq̃ris: cui de te ip̃o iniuriã facis. Tu
si secluxeris aĩam ꝓ qua mortuus sũ: cru¬
tis mee te ostituis mimicũ: Qͥ enĩ ñ col¬
ugit metũ: clisꝑgit: Quantomag̃ ꝗ col¬
lectos disꝑgit. Cuuͦ si ei ꝯsentis: a me
ꝯtra me ẽ: Tu si circũuenis paruulũ
ꝗad me uenit: secluctor ac sacrilegus
iudicaberis. Tu uͦ siꝙ edificau̾as it̾m
destruis: p̃uaricatorẽ te ꝯstituis: Ambo ᷤᷤ
uos necẽẽ ẽ mõ iuditio p̾sentari: ã bos
assistere mõ tͥbunali alt̃ de ꝓpͥa p̃uari¬
catioẽ. alt̃ de alteriꝰ secluctiõe indicabit᷑
Et uñ miꝗtate sua moriet᷑. inde mo¬

Expanded text:
qui non cogitur ad vovendum: nam etsi cum pulsares, qui non cogitur ad vovendum: nam etsi cum pulsares, non repuli; tamen ut intrares, non compuli. Non licet aemoneo, utrique salubriter consulo. Tu, inquit ad avunculum, regularem ne reducas ad saeculum; quia si reducis, seducis quem apostatare facis. Tu, regularis, saecularem ne sequaris; quia si illum sequeris, me persequeris, cui de te ipso injuriam facis. Tu si seduxeris animam pro qua mortuus sum, crucis meae te constituis inimicum. Qui enim non colligit mecum, dispergit ; quanto magis qui collectos dispergit? Tu vero si ei consentis, a me contra me est? Tu si circumvenis parvulum qui ad me venit, seductor ac sacrilegus judicaberis: tu vero si quod aedificaveras, iterum destruis; praevaricatorem te constituis. Ambos vos necesse est meo judicio praesentari, ambos assistere meo tribunali: alter de propria praevaricatioquitate sua morietur, inde mo
Abbreviated transcription (Latin):
uxoris loth. de sodoma ꝗdẽ eiecte qr dõ
credidit. s in uia mutate qr retro aspe¬
xit: Disce in eugłio qͣm ñ liceat retro
aspicere: ei ꝗ semel manũ ad aratrum
misit: Auunculus tuus q̃rit aĩam
ꝗtas ⁊ dolus. Noli intellig̾e fili mi: ut
male agas noli intendere inuanita¬
tes ⁊ in sauias falsas: Ette in uia qua
ãbulabas abscondit laq̃os: rendit re¬
ip̃i sunt iacula Uide filimi ne capi¬
aris a labiis iniquis: ⁊ a lingua dolo¬
sa Configat carnes tuas diumꝰ timor.
ne te decipiat scłaris amor Blandit᷑.
s sub lingua eiꝰ labor ⁊ dolor Lacͥmat᷑.
s insidiat᷑. Insidiat᷑ ut rapiat pauꝑt̃:
raꝑe pauꝑẽ dũ attrahit eũ: Caue in¬
quã filimi ne acqescas carni: sanguini: nã
guacliꝰ meus deuorabit cares. Sperne blan¬
dim̃ta÷ ꝯtẽpne ꝓmisiões: ꝓmittit magna.
s ego maiora. Offert plura: s ego plurima
runt labia tua: Iuste exigit᷑ ad soluendũ:

Expanded text:
uxoris Lot de Sodoma quidem creptae, quia Deo uxoris Lot de Sodoma quidem creptae, quia Deo credidit; sed in via mutatae, quia retro aspexit . Disce in Evangelio quod non liceat retro aspicere ei, qui semel manum ad aratrum misit . Avunculus tuus quaerit animam quitas et dolus. Noli intelligere, fili mi, ut male agas ; noli intendere in vanitates et insanias falsas . Ecce in via qua ambules, abscondit laqueos, tetendit reipsi sunt jacula . Vide, fili mi, ne capiaris a labiis iniquis, et a lingua dolosa. Configat carnes tuas divinus timor, ne te decipiat carnalis amor. Blanditur, sed sub lingua ejus labor et dolor; lacrymatur, sed insidiatur; insidiatur ut rapiat pauperem, rapere pauperem dum attrahit eum . Cave, inquam, fili mi, ne acquiescas carni et sanguini ; nam gladius meus devorabit carnes . Sperne blandimenta, contemne promissiones. Promittit magna, sed ego majora; offert plura, sed ego plurima. runt labia tua. Juste exigitur ad solvendum,
Abbreviated transcription (Latin):
gularis. Sieu̾tit᷑ ad scłm: notabilis
ent. ⁊infamis. S toierabiliꝰ ẽ
hec laca audue de illo: qͣm uiuere
sine illo. Cedat gͦ nẽ honestas utilita¬
ti: pudor necessitati Alalo ñ paitere
ñ uetundie pueri: qͣm miserabili sub¬
iacere tristitie: Acqescens itaq ꝯsilio
rapiens ⁊ rugiens sacia ñ uetitꝰ. scõꝵ ir¬
rupit habitaculũ. in qͦ tiruntulũ suũ
illo relictũ: xp̃o reclamante ⁊ dicente:
Qdagis miser: Qd funs: Qͥdme se ꝑ¬
seq̃ris: Non sufficit tͥ ꝙ tuã. tuoq exẽplo
multoꝵ mͥ aĩas tuleris: si ñ eciã hunc
ausu saclego rapias de manu mã: Nõ
times tu futurũ iuditiũ: An ꝯtẽꝑns
t̃rorẽ meũ: Cui hoc facis: Cui bellũ in¬
dicis: Terribili utiq ⁊ ei ꝗ aufert sp̃m
pͥncipũ: Insane redi ad cor tuũ Me¬
morare nouissima tua. ⁊ ñ pectabis
Memorare q̃ tua substantia: ⁊ utilit̃
timebis. Et tu puer inꝗt si assenseris.
si acꝗeu̾ise morte morieris. Mem̃to

Expanded text:
laris; si revertitur ad saeculum, notabilis erit et infamis. Sed tolerabilius est hoc audire de illo, quam vivere sine illo. Cedat ergo nunc honestas utilitati, pudor necessitati. Malo non parcere verecundiae pueri, quam miserabili subjacere tristitiae. 6. Acquiescens itaque consilio rapiens et rugiens, sacra non veritus, sanctorum irrupit habitaculum, in quo tirunculum suum illo relictum, Christo reclamante et dicente: Quid agis, miser? quid furis? quid me persequeris? Non sufficit tibi, quod tuam, tuoque exemplo multorum mihi animas tuleris, si non etiam hunc ausu sacrilego rapias de manu mea? Non times tu futurum judicium? an contemnis terrorem meum? Cui hoc facis? cui bellum indicis? Terribili utique, et ei qui aufert spiritum principum . Insane, redi ad cor tuum; memorare novissima tua, et non peccabis : memorare quae tua substantia, et utiliter timebis. Et tu puer, inquit, si assenseris, si acquieveris, morte morieris. Memento
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥd tũ meruerunt in eccłiis: Clauẽ sci¬
entie tenẽt: pͥmas cathedras in con¬
uentib possident: Uiderint ip̃i qͣlit̃
subditos iudicent. fugitiuos reuocẽt:
reuocatos si it̾m ita uolu̾int it̾m effu¬
gent: disꝑsos colligant: collectos disꝑ¬
gant: Qͥd adme: fateor alqͣntũ in illoᷤ
ꝓpt̃ te mi fulcho. modũ nr̃e paruitat. s
excessi: dũ tuã cupio de illis palliare ie.¬
retundiã: tẽꝑare culpã: Omitto gͦ illos.
ne ñ tã rep̃hensioĩ. qͣm rep̃hensori ui

Expanded text:
tum meruerunt in ecclesiis? Clavem scientiae tenent, et primas cathedras in conventibus possident. Viderint ipsi qualiter subditos judicent, fugitivos revocent, revocatos, si ita voluerint, iterum effugent, dispersos colligant, collectos dispergant: quid ad me? Fateor, aliquantum in illos propter te, mi Fulco, modum nostrae parvitatis excessi; dum tuam de illis cupio palliare verecundiam, temperare culpam. Omitto ergo illos, ne non tam reprehens
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: Mittit᷑ in terea ꝓ eo romã. apłica
cõpellat᷑ auctoritas: ⁊ ut papa ñ ne¬
get asensũ. suggerit᷑ ei infantẽ. olim
aparentib oblatũ fuisse monast̾i̾o:
Non fuit ꝗ refelleret. nec enĩ ꝯtradic¬
torẽ expectatꝰ: iulicatũ ẽ de parte.
abiudicarũ absentib. Iustifican st̃
ꝗmiuriã fecerunt: excidert̃ a causa
ꝗ passi sunt: absq satisfatiõe absol¬
uit᷑ reus ⁊ firmat᷑ pͥuilegio crudeli.
nimiũ clemens sententia absolu¬
tioĩs: qͦ reportato. sua firmaret᷑ fluc¬
tuanti male suasa stabilitas. securitas¬
stabilitas dubitanti Et hic tenor
litteraꝵ: hec iuditii sũma⁊ hec totiꝰ cause dif.¬
finitio: ut teneant ꝗ tulert̃. sileant ꝗ amise¬
runt: Int̾ hec aũt ꝑeat aĩa ꝓ qua xp̃c mortu

Expanded text:
tem? 6. Mittitur interea pro eo Romam. Apostolica tem? 6. Mittitur interea pro eo Romam. Apostolica compellatur auctoritas; et ut Papa non neget assensum, suggeritur ei infantem olim a parentibus oblatum fuisse monasterio. Non fuit qui refelleret nec enim contradictor est exspectatus, judicatum est de parte, abjudicatum absentibus. Justificati sunt qui injuriam fecerunt, exciderunt a causa qui passi sunt, absque satisfactione absolvitur reus. Firmatur privilegio crudeli nimium clemens sententia absolutionis; quo reportato 4 confirmaretur fluctuanti male suasa stabilitas, securitas dubitanti. Et hic tenor litterarum, haec judicii summa, haec totius causae definitio, ut teneant qui tulerunt, sileant qui amiserunt: inter haec autem pereat anima pro qua Christu