comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonarũ udiat᷑ facta ẽẽ subiectio. patris & filui.
matris & filiȩ. socrus & nurꝰ: Quanquã eadem
mat᷑ quȩ socrus accipi possit. Quȩ enĩ mat̾ ÷ filii.
socrus eiꝰi xoris est: ut iuxta litterã qͦq numeri
non absurda sit ratio. liquidoq clareat. fidem
uinculis nexã non ẽẽ. naturȩ: quolicet officio pi¬
etatis obnaxii. fide tam̃ liberi sunt. Non inc̃gruũ
qͦq uidet᷑: si mystica int̾ptatione en odemꝰ hunc
sensum. Domꝰ una: homo unꝰ est. Unꝰ quisq eñ: domꝰ
aut d .⁊ ant diaboli est. Itaq domꝰ sp̃ualił. xoi . est
spũalis: sic̃ babemꝰ inepła petri. Q uos tanquã lapi¬
des uiui. ȩdifrcamini domes sp̃uates in sacerdotiũ
dent᷑. Duor leginꝰ frequent᷑: anr iã arorpꝰ. Quod
siduob uitra c̃uenerit. & fecat utrũq unum. Et
alibi. Castigo corpus meũ: &uise uatutẽ redigo.
Alind est qđ sir nt: aliud cui subicit᷑. Si duos agro.¬

Expanded text:
personarum uideatur facta subiectio, patris et filii, personarum uideatur facta subiectio, patris et filii, matris et filiae, socrus et nurus? quamquam eadem mater quae socrus accipi possit; quae enim mater est filii socrus eius uxoris est, ut iuxta litteram quoque numeri non absurda sit ratio liquidoque clareat fidem uinculis nexam non esse naturae, quia licet officio pietatis obnoxii fide tamen liberi sunt. Non incongruum quoque uidetur, si mystica interpretatione enodemus hunc sensum. domus una homo unus est; unusquisque enim domus aut dei est aut diaboli. itaque domus spiritalis homo esetri: Et vos tamquam lapides vivi aedificamini domus spiritualis in sacerdotium duntur. Duos legimus frequenter animam et corpus . Quod si duobus in terra convenerit, effecit utraque unum. Et alibi: Castigo corpus meum, et servituti redigo . Aliud est quod servit, aliud cui subjicitur. . 139. Si duos agno
Abbreviated transcription (Latin):
sa rel gionis. scła pietatis est: eodẽ eciã hani estima¬
bi aꝰ questionẽ. Oportet enĩ: ut ca unis humana
post abeas. Nam si officiũ parentib ex hibendũ ẽ.
q. antomagis auctoii parentũ.cigrametiã pro
parentib tuis debe̾s: Aut si lli omĩ o õ recognos¬
cunt parente. quẽ dmodũ tu recognoscis : Non
gͥ dicit renuntiaudĩ e̾e̾ pignoribꝰ: s dm̃ omnibus
preferendu. Deniq habes in aliolibro. Qui diligit
patrẽ ai ma ᷑ rẽ pl isquã me: non est me dignus.
Non di igere parentes: s eos dõ p̃ferre ꝓhiberis.
Etim̃ naturȩ pignora: dñ eneficia st̃. Nec qͥs¬
quã debet plus amare l n ficiũ quod accepit:
quã dm̃ a quo beneficuu seruat᷑ acceptũ. Ergo
etiã scđ̾m litterã pie intelligentib expositio
re ig osa non deest: sũbest tam̃ quo altiꝰ referen¬
dum putemꝰ hunc sensi m: quia addidit. erunt
ex hoc qͥnq ind mo ina diuisi: tres in duo. &e
di o intres diuident᷑ Qui st̃ enim qͥnq. cũ sex

Expanded text:
sa religionis, secunda pietatis est, enodem etiam hanc aestimabimus quaestionem; oportet enim ut diuinis humana posthabeas. nam si officium parentibus exhibendum est, quanto magis auctori parentum, cui gratiam etiam pro parentibus tuis debes! aut si illi omnino non recognoscunt parentem, quemadmodum tu recognoscas? nonigitur dicit renuntiandum esse pignoribus, sed Deum omnibus praeferendum. Denique habes in alio libro: Qui diligit patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus . Non diligere parentes, sed eos Deo praeferre prohiberis; etenim naturae pignora Domini beneficia sunt: nec quisquam debet plus amare beneficium quod accepit, quam Deum a quo beneficium servatur acceptum. Ergo etiam secundum litteram pie intelligentibus expositio religiosa non deest; subest tamen quo altius referendum putemus hunc sensum, quia addidit: Erunt ex hoc quinque in domo una divisi, tres in duos, et duo in tres diuidentur. qui sunt enim quinque, cum sex
Abbreviated transcription (Latin):
plenus est floꝵ & fructuũ diu̾soꝵ: in quo gr̃ã
tui oꝑis effloreat. & multiplex odor uariȩ uir¬
tutis exalet. Ibi gͦ sit xp̃c: ubi fructꝰẽ. Semina
dñm iħm Gran yn est cũ cõpaehendit᷑: arbor est cũ
resurgu i rbor in indt: obumbrans. granũ ẽ. cũ
sepelit᷑ interra. arbor est cũ oleuas uncęlũ. Preme
etia nulnpo. & semina fidẽ. Premit᷑ fides: cu cru¬
cifiu. credimꝰ xp̃m. ẜaessic fidem paulus: cũ dice¬
ret. ⁊ ego ueniens aduos fr̃s. uen ñ cu eminentia
sermonis a ic sapiem e: p̃dicans uob̾ i ysteriũ
dei. Neq eni. dicou. me scire aliqͥdint̃ uos: nͥ¬

Expanded text:
plenus est florum et fructuum diuersorum quo gratia plenus est florum et fructuum diuersorum quo gratia tui operis effloreat et multiplex odor uariae uirtutis exalet. ibi ergo sit Christus, ubi fructus est. semina dominum Iesum: granum est, cum conprehenditur, arbor est, cum resurgit, arbor mundum obumbrans; granum est, cum sepelitur in terra, arbor est, cum eleuatur ad caelum. Preme etiam cum Christo et semina fidem. premitur fides, cum crucifixum credimus Christum. pressit fidem Paulus, cum diceret: et ego ueniens ad uos, fratres, ueni non cum eminentia sermonis aut sapientiae, praedicans uobis mysterium dei; neque enim iudicaui scire quid inter uos n
Abbreviated transcription (Latin):
qui uł audiunt. uł legunt. odore sui cõpleat.
Granũ sinapis: martires nr̃i sc̃. felix amor &
uictor habebant odorẽ fidei. s latebant. Uenit
ꝑsecutio. arma posuert̃: colla flexer̃. Contriti
gladio. ꝑ totiꝰ terminos mundi gr̃am suisparse¬
re martyrũ: ut uere dicat᷑. in om̃em t̾ram exi¬
uit sonus eoꝵ. S alias terit᷑ fides. alias p̃mit:
alias seminat᷑. Ipse dñs granũ ẽ. sinapis. Erit in¬
teger ab in iuria: s eũ granũ sinapis qͥa ñ atti¬
gerat popłs nesciebat. Teri maluit ut diceremꝰ.
unde & petrus dixit. Cõpͥmunt teturbe. Se¬
min iri maluit: uelut granũ qđ acceptũ homo
misit in ortũ iũ. In orto enĩ xp̃c & captus ẽ. &¬
sepultus. In orto creuit. ibi etiã resurrexit: &
factus ẽ. arbor. sic̃ scriptũ ẽ. Sic̃ arbor mala int̾
ligna siluȩ: ita frat̃ m̃s int̾ mediũ filioꝵ. Ergo
& tu: semina in orto tuo xp̃m. Ortus utiq locͦ

Expanded text:
qui uel audiunt uel legunt odore sui conpleat. qui uel audiunt uel legunt odore sui conpleat. granum sinapis martyres nostri sunt Felix, Nabor et Victor: habebant odorem fidei, sed latebant. uenit persecutio, arma posuerunt, colla flexerunt, contriti gladio per totius terminos mundi gratiam sui sparsere martyrii, ut iure dicatur; in omnem terram exiit sonus eorum. sed alias teritur fides, alias premitur, alias seminatur. ipse dominus granum est sinapis. erat integer ab iniuria, sed eum uelut granum sinapis qui non attigerat populus nesciebat. teri maluit, ut diceremus: unde et Petrus dixit: conprimunt te turbae; seminari maluit uelut granum. quod acceptum homo misit in hortum suum. in horo enim Christus et captus et sepultus, in horto creuit, ubi etiam resurrexit, et factus est arbor, sicut scriptum est: sicut arbor mali inter ligna siluae, itu semina in horto tuo Christum — hortus utique locus
Abbreviated transcription (Latin):
tis huic monti. tollere & iaccare in mare. Nec exi¬
guahȩc s magna est fides: quȩ monti possit ut se
transferat imꝑare. Neq enĩ mediocrẽ fidẽ dñs
exigebat ab apłis: quib aduersus altitudinẽ
extollentẽ se nequitiȩ sp̃ualis scit ẽẽ certandũ.
Uisscire magnã fidẽ: Require. lege inapło. Et
si habeamomẽm fidẽ ita ut montes tͣnfferã. cari¬
cęloꝵ sic̃ granũ synapis. & fidessic̃ granũ sina¬
pis: fides utiq regnũ cȩloꝵ est. & regnũ cȩloꝵ¬
fides ẽ. Itaq qui fidẽ habet: regnũ celoꝵ ht̃.
& regnũ intra nos est: & fides intranos ẽ. legimꝰ
enim. regnũ dĩ intra uos ẽ. & alibi. Habete fi¬
cõparationis estimemꝰ. Granũ certe eł res ÷ uilis:
& simplex uidet᷑. Si teri ceꝑit: uim suã fundit.
Etiam fides: pͥmo simplex uidet᷑. S si terat᷑ ad¬
uersis: gr̃am suȩ uirtutis effundit. ut alios qͦ

Expanded text:
tis huic monti: tollere et iactare in mare. nec exitis huic monti: tollere et iactare in mare. nec exigua haec, sed magna est fides, quae monti possit ut se transferat imperare; neque enim mediocrem fidem dominus exigit ab apostolis, quibus aduextollentem se nequitiae spiritalis scit esse certandum. Vis scire magnam fidem requiri? Lege in Apostolo: Et si habeam omnem fidem, ita ut montes trcoelorum sicut granum sinapis, et fides sicut granum sinapis: fides utique regnum coelorum est, et regnum coelorum est fides. Itaque qui fidem habet, habet regnum coelorum. Et regnum Dei intra nos, et fides intra nos est; legimus enim: Regnum Dei intra vos est . Et alibi: Habete ficonparationis sit, aestimemus. granum certe eius res est uilis et simplex: si teri coeperit, uim suam fundit. etiam fides primo simplex uidetur, sed si teratur aduersis, gratiam suae uirtutis effundit, ut alios quoque
Abbreviated transcription (Latin):
clemens gͦ dñs: quã piꝰ in utroq. Cum autẽ
miseret᷑ aut uindicat. insynagoge typo arbo¬
rem excidi iubet: intypo ȩccłȩ feminã saluat.
Quam dulcis parabola. facilis aut̃ absolutio.
Uinłm uinculo cõparat: ut in simulatione
iudeoꝵ. actus ipsoꝵ redarguat᷑. Nam cum ipsi
animalib sabbato soluant uincła. reprehen¬
dunt dñm: qͥ hoĩes a peccatoꝵ uincłis soluit.
Uisimile est regnũ cęloꝵ. & cui
simile illud ẽẽ estimabo: Simile÷
grano sinapis. qđ acceptũ homo misit in ortũ
suũ & creuit. & facta ẽ. arbor: & uolucres cȩ¬
li requieuert̃ in ramis eiꝰ. Docet nos presens
lectio naturã cõparationũ spectandam esse:
nonspeciem. Itaq uideamꝰ: cur sullime regnũ ce¬
loꝵ. grano sinapis cõparet᷑. Nam memini etiam
alio locogranũ sinapislectũ. ubi fidei c̃fert᷑ dicen¬
te dño. Si habueritis fidẽ sic̃ granũ sinapis: dice¬

Expanded text:
clemens ergo dominus, quam pius in utroque, cum aut clemens ergo dominus, quam pius in utroque, cum aut miseretur aut uindicat! in synagogae typo arborem excidi iubet. in typo ecclesiae feminam saluat. quam dulcis parabola. facilis autem solutio. uinculum uinculo conparat, ut insimulatio Iudaeorum actu ipsorum redarguatur. nam cum ipsi animalibus sabbato soluant uincula, reprehendunt dominum, qui homines a peccatorum uinculis liberauit. Cui simile est regnum dei et cui simi homo misit in hortum suum, et creuit et facta est arbor, et uolucres caeli requieuerunt in ramis eius. docet nos praesens lectio naturam conparationum spectandam esse, non speciem. itaque uideamus cur sublime regnum caelorum grano sinapis conparetur; nam memini etiam alio loco granum sinapis lectum, ubi fidei confertur dicente domino: si habueritis fidem sicut granum sinapis. dice
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ut nullam ferentes sarcinã delictoꝵ. nec
bonoꝵ ieiunia oꝑum sabbata post mortẽ fu¬
tura celebremꝰ. Unde dñs fp̃ualiter uidct᷑ res¬
pondere: cum dicit. Hypochritȩ. unꝰ qͥsq ũim
sabbato non soluit bouẽ suũ aut a sinũ. & du¬
cit adaquare: Cur aut̃ non aliud animal indi¬
cauit. nisi ut ostendet adu̾santib licet syna¬
gogȩ pͥncipib futurũ tam̃ ut iudaicus & gen¬
tilicus popłs sitim corporis estusq mundi istiꝰ.
dominici fontis ubertate deponat: Agnouit
enĩbos possessorẽ suũ: & asinꝰ prȩsepe dñi sui.
Itaq ille popłs qui ante feni uilis qđ priꝰquã
euellat᷑ arescit alimonia pascebat᷑: panẽ illũ
qui de celo descendit accepit. E idõ ꝑ euocati¬
onẽ duoꝵ popłoꝵ. ȩccłiam dicit saluã fucurã:
quȩ tempore legis impleto. & dñice resurrecti¬
onis ȩtate tempꝰ suȩ absolutionis acceꝑat. Quã

Expanded text:
sit ut nullam ferentes sarcinam delictorum nec sit ut nullam ferentes sarcinam delictorum nec bonorum ieiuni operum sabbata post mortem futura celebremus. unde dominus spiritaliter uidetur respondere, cum dicit: hypocritae, unusquisque uestrum sabbato non soluit bouem suum aut asinum et ducit adaquare? cur enim non aliud animal indicauit nisi ut ostenderet aduersantibus licet synagogae principibus futurum tamen ut Iudaicus et gentilis populus sitim corporis aestusque mundi istius dominici fontis ubertate deponat? agnouit enim bos possessorem suum et asinus praesaepe domini sui. itaque ille populus, qui ante faeni uilis, quod priusquam euellatur arescit, alimonia pascebatur, panem illum qui e caelo descendit accepit. et ideo per euocationem duorum populorum ecclesiam dicit saluam futuram, quae tempore legis inpleto et dominicae resurrectionis aetate tempus suae absolutionis acceperat. quam
Abbreviated transcription (Latin):
mitatis sentire ñ poterit. Nec alit̾ curari potir¬
isset hȩc mulier: nͥ quia legẽ impleuit a& gĩa
Legẽ in p̃ceptis. in lauacro gr̃am: ꝑ quã mot¬
tui scło. resurgimꝰ xp̃o.Nam in decem uerbi
legis ꝑfectio est. In octauo numero: resut¬
cionis est plenitudo. Opus gͦ sabbati signũ fu
insigno ante ꝑmoysẽ p̃missa ẽ. scĩficatio: ut
eẽt exercitiũ futurȩ scĩficationis. & obseruan¬
tiȩ sp̃ualis: a scł̃arib oꝑib abstinendi. Deniq:
& d̃s ab oꝑib mundi quieuit. S ab oꝑib mun¬
diquieuit: cuiꝰ sempit̾na & iugis oꝑatio est sic̃
filius ait. pater m̃s usq modo oꝑat᷑ & ego oꝑor.
ut ad similitudinẽ dĩ secularia nr̃a oꝑa. non
religiosa cessarent. Hoc aut̃ ñ intelligens archi¬
synagogus: ꝓhibebat quẽquã curari sabbato.
cum sabbatũ futurarũ typꝰ sit feriarũ. Ꝙ idõ
non oꝑis boni s mali. feriȩ sunt: eo qd scriptũ

Expanded text:
rmitatis sentire non poterit. nec aliter curari poturmitatis sentire non poterit. nec aliter curari potuisset haec mulier nisi quia legem inpleuit et gratiam, legem in praeceptis. in lauacro gratiam, per quam mortui saeculo resurgimus Christo; nam in decem uerbis legis perfectio est, in octauo numero resurrectionis est plenitudo. opus ergo sabbati signum futin signo ante per Moysen praemissa est sanctificatio, ut esset exercitium futurae sanctificationis et obseruantiae spiritalis a saecularibus operibus abstinendi. denique et deus ab operibus mundi quieuit; non ab operibus, cuius sempiterna et iugis operatio est, sicut filius ait: pater, meus usque modo operatur operor operor, ut ad similitudinem dei saecularia nostra opera non religiosa cessarent. hoc autem non intellegens archisynagogus prohibebat quemquam curari sabbato, cum sabbatum futurarum typus sit feriarum — et ideo non operis boni, sed mali feriae sunt — eoque praescriptum
Abbreviated transcription (Latin):
synagoga nascit᷑. qͥ renascit᷑ in ȩccłia. Sicuti
enim sunt qui ex nobis exiert̾. s ñ erant ex nob.
sienĩ ex nobis eẽnt nobiscũ mansissent: sic deeis
qui ex iudeis credunt dicimꝰ. quia si ex synago¬
ga ẽẽnt. in synagoga manerent. s ꝓpt̾ea ex¬
erunt de synagoga: ut ex synagoga fuisseñ
credant᷑. Deinde ꝓmalicia inte rueniret ali¬
quid & diceret excolendã ut fructũ afferret:
cũ idõuenerit dñs. ut semina ĩpbitatis abolere
kat aut̃ docens in synagoga sabbatis.
Et ecce mulier quȩ habebat sp̃m infirm¬
tatis annis decem & octo. & erac inclinata. Quai
cito qđ de synagoga diceret: indicauit. Ad ipsa
utiq arborem uenisse se monstrat. qͥ in eadẽ
predicabat. Deniq inmuliere infirma: qual
ȩccłiȩ figura succedit. Quȩ cũ mensurã legise
resurrectionis impleuerit. in illa quiete ꝑpetu
sullum erecta fastigio: inclinationẽ nr̃ȩ insi¬

Expanded text:
synagoga nascitur qui renascitur in ecclesia. sicut synagoga nascitur qui renascitur in ecclesia. sicut enim sunt qui ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis, si enim ex nobis essent, nobiscum mansissent, sic de his qui ex Iudaeis credunt dicimus, quia, si ex synagoga essent, in synagoga manerent, sed propterea exierunt ex synagoga, ut ex synagoga non fuisse credantur. deinde pro malitia interueniret alioquin et diceret excolendam, ut fructum adferret, cum ideo uenerit dominus, ut semina inprobitatis aboleret. Erat autem docens in synagoga eorum sabbatis. et ecce mulier quae habebat spiritum infirmitatis annis decem et octo et erat inclinata. quam cito quod de synagoga diceret indicauit! ad ipsam utique arborem uenisse se monstrat. qui in eadem praedicabat. denique in muliere infirma quasi ecclesiae figura succedit, quae cum mensuram legis et resurrectionis inpleuerit. in illa quiete perpetua in sublime erecta fastigium inclinationem nostrae infi
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ ꝑtinaciũ. synagogã inutilem fecit:
& idõ quasi sterilis iubet᷑ excidi. Qđ de iudeis
dictũ om̃ib cauendũ arbitror. & nobis maxi¬
me: ne fȩcundũ ȩccłiȩ locũ uacuimeritis occu¬
pemꝰ. Qui quasi malagranata. benedicti frucꝰ
ferre debemꝰ int̾ nos : fructꝰ pudoris. fructꝰ con¬
iunctionis. fructus mutuȩ caritatis &e amoris:
sub uno utero eccłiȩ matris inclusi. ne aura
noceat. negrando decutiat. ne estus cupidi¬
tatis exurat. ne humoris imber elidat. Non¬
nulli tam̃ ficum istam ꝑ allegoriam: non syna¬
gogȩ s maliciȩ & imꝓpbitatis figurã putant.
hi tam̃ innullo distant: nisi qdđ prospeciege¬
nus eligunt. Id aut̃ cauerese dicunt: qͥa dñs
dixit ad ficum. Nunquã ex te fructꝰ nascatur
in sempit̾nũ: cũ utiq plurimos ex iudeis cre¬
didisse. & credituros ẽẽ nouerimꝰ. S qͥ credit.
non synagogȩ iam fructꝰ est s eccłiȩ: nec ex

Expanded text:
hominum pertinacium synagogam inutilem fecit, hominum pertinacium synagogam inutilem fecit, et ideo quasi sterilis iubetur excidi. quod de Iudaeis dictum omnibus cauendum arbitror et nobis maxime, ne fecundum ecclesiae locum uacui meritis occupemus, qui quasi malagranata benedicti fructus fen\'e debemus internos, fructus pudoris, fructus coniunctionis, fructus mutuae cantatis et amoris sub uno utero ecclesiae matris inclusi, ne aura. noceat, ne grando decutiat, De aestus cupiditatis exurat, ne umoris imber elidat. nonnulli tamen ficum istam per allegoria-m non synagogae, sed malitiae et inprobitatis figuram putant. hi tamen nullo distant nisi quod pro specie genus eligunt, id autem cauere se dicunt, quia dominus dixit ad ficum: numquam ex te fructus nascatur in sempiternum cum utique plurimos ex Iudaeis credidisse et credituros esse norimus. sed qui credit, non synagogae iam fructus est, sed ecclesiae nec ex
Abbreviated transcription (Latin):
affectus. etiã iudeos in euangłiũ xp̃i cultor ille
bonꝰ forte existimat fructuosos. Meminerat
enim. quia ꝑ aggeum dñs locutꝰ est: qͣm qͣrto
& uice simo noni mensis. ea die qua fundatũẽ.
tẽplũ dñi omipotentis. uineã in qͥt & fructus
& mala granata. & ligna oliuȩ. que ñ ass:rent
fructũ. Ex hac die benedicã. Quo reuelatur
suꝑ ipsũ anni uergentis occasu. hoc est seculi
iam senescentis occiduo. scm dĩ templũ qd est
chri. iudeoꝵ nationũq popłi fructũ suorũ
possint hab̾e meritoꝵ. Ergo ꝑ naturã arboris.
sẏnagoge species indicat᷑: fecundis ꝓuentibus
fructuosa. Nos enĩ ex patrũ semine. meritoq
iudei grossis labentib cõparant᷑: qđ incrassato
corde & p̃dura ceruice ad ꝑennitatẽ sui ꝑuenire
non pass:: Qui si moriant᷑ & quasi decidant hauic
mundo. ut uiinteriorẽ hominẽ ꝑ lauacri gr̃am
renascaut᷑: erunt utiq fructuosi. P̾fidia aut

Expanded text:
adfectum etiam ludaeos in euangelium Christi cultor ille adfectum etiam ludaeos in euangelium Christi cultor ille bonus fore existimat fructuosos. meminerat enim quia per Aggaeum dominus locutus est, quoniam quarto et uicesimo noni mensis, a die quo fundatum est templum domini omnipotentis. uineam inquit et ficus et malagranata et ligna oliuae, quae non adferent fructum, ex hac die benedicam. quo reuelatur sub ipsum anni uergentis occasum, hoc est saeculi iam senescentis occiduo, sanctum dei templum, quod est cri Iudaeorum nationumque populi fructum suorum possint habere meritorum. Ergo per naturam arboris synagogae species indicatur secundis prouentibus fructuosa — nos enim ex patrum semine — meritoque Iudaei grossis labentibus conparantur, quod incrassato corde et praedura ceruice ad perennitatem sui peruenire non possunt. qui si moriantur et quasi decidant huic mundo, ut in interiorem hominem per lauacri gratiam renascantur. erunt utique fructuosi. perfidia autem
Abbreviated transcription (Latin):
hendere. Pollicet᷑ dura cordis eoꝵ apostolicis lin¬
gonib ẽẽ fodienda: ut longo incultu sicũ men¬
tis obductũ. sermobis acutus inuertat: & cor¬
de ꝓscisso excitet sensũ aereo spiramine iam
uigentẽ. ne radicẽ sapientiȩ t̾rarũ aceruus
obruat& abscondat. Cophinũ qͦq stercoris:
dicit ẽẽ mittendũ. Magna ꝓfecto uis stercoris.
quȩ tanta ẽ. ut de infȩcundis fȩcunda. de aren¬
tib uiuentia. de sterilib faciat fructuosa.
In quo sedit iob cũ cẽptaret᷑: & uincineqͥuit.
Et paulus estimat᷑ stercora: ut xp̃m lucrifaci¬
at. Deniq cũ ante iob plurima ꝑdidisset: pꝰea¬
quã sedit instercore. non habuit qđ ei diabolꝰ
posset auferre. Bonagͦ t̾ra & udei quȩ fodit᷑.
bonũ stercus qđ mittit᷑. Deniq dñs de t̾ra susci¬
tat in opẽ: & de stercore erigit pauꝑem. Itaq
ꝑ intellectus exercitiũ sp̃ualis & humilitatis

Expanded text:
hendere. pollicetur dura cordis eorum apostolicis lihendere. pollicetur dura cordis eorum apostolicis ligonibus esse fodienda, ut longo incultu situm mentis obductum sermo bis acutus inuertat et corde proscisso excitet sensum aerio spiramine iam uigentem. ne radicem sapientiae terrarum aceruus obruat et abscondat. cofinum quoque stercoris dicit esse mittendum. magna profecto uis stercoris, quae tanta est, ut de infecundis fecunda, de arentibus uirentia, de sterilibus faciat fructuosa. in quo sedit lob cum temtaretur et uinci nequiuit; et Paulus aestimatur stercora, ut Christum lucri faciat. denique cum ante lob plurima perdidisset, posteaquam sedit in stercore, non habuit quod ei diabolus posset auferre. bona erga terra quae foditur, bonum stercus quod mittitur. denique dominus de terra suscitat inopem et de stercore erigit pauperem. itaque per intellectus exercitium spiritalis et humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
raritio M ictio. alb iul s catio est.
Sir  sio. i if: aut scifici it lex: iustificau̾
mere: C: nisi purificatꝰ a culpa. Nemo ac¬
ceditad gr̃am: nisi nouerit legem. Ergo udeoꝵ
non animi s corporis habuit. neq sc̃ificari. qͥa
uitutẽ legis ignorauit. qͥcarnalia magis quam
sp̃ualia sequebat᷑. lex aut̃ p̃ ilis ẽ: neq iustificari:
quia delictoꝵ suoꝵ pęnitenuam ñ gerebat. & idõ
gr̃am nesciebat. Merito gͦ nullus in synagoga
fructusinuentꝰ ẽ: & idõ iubet᷑ excidi. S bonꝰ
cultor: & fortasse ille in quo eccłiȩ fundam̃tũ
ẽ. p̃sciens alter ũ ad gentes. se aut̃ ad cos qui ex
circ̃cisione st̃e̾e̾ mittendũ: religiose ne excidat᷑.
deoꝵ ꝑ ȩccłiam posse saluari: idõq dicit. Remit.¬
te illã & hoc anno: usq dũ fodiã circa illom.
& mittã cophinũ stercoris. Quamcito duriciã
iudeoꝵ suꝑbiamq ex causa ẽẽ sterilitatis agno¬
uit. Itaq nouit excolere: qui nouit uicia depre¬

Expanded text:
sanctificatio, alibi iustificatio est. circumcisio purificauit, sanctificauit lex, iustificauit meretur accipere nisi purificatus a culpa, nemo accedit ad gratiam nisi nouerit legem. ergo populunon animi, sed corporis habuit, neque sanctificari, quia uirtutem legis ignorauit, qui carnalia magis quam spiritalia sequebatur — lex autem spiritalis est — neque iustificari, quia delictorum suorum paenitentiam non gerebat et ideo gratiam nesciebat. merito ergo nullus in synagoga fructus inuentus est et ideo iubetur excidi. sed bonus cultor et fortasse ille, in quo ecclesiae fundamentum est praesagiens alterum ad gentes, se autem ad eos qui ei circumcisione sunt esse mittendum, religiose ne excidatur aeorum per ecclesiam posse saluari ideoque dicit: remitte illam et hoc anno, usquedum fodiam circa illam et mittam cofinum stercoris. quam cito duritiam Iudaeorum superbiamque causas esse sterilitatis agnouit! itaque nouit excolere qui nouit uitia depre
Abbreviated transcription (Latin):
Sa. dum doctores eiꝰ ꝑib infecundi. ierbis am̃
uelut folus redundantib głant᷑ namis ua
legis exuberat: spes aut̃ falsi expectata u ⁊ e
populi uota credent s illuc it. Estetia iun. ra
atboris: quo magis cridis synagoge spe ẽ com¬
paratione huiꝰ exp̃ssam. Etenĩ si diligent̾ inqͥ¬
ras. discretam ab usu arboꝵ cȩterarũ csuetu¬
ainẽ naturȩ huiꝰ inuenies. Nanq aliȩ florem
ferunt antequã fructũ. pomaq uentura p̃niu¬
tio su flore designant: hȩc sola ab initiogermi¬
at poma ꝓfloribꝰ. In aliis flos discutit᷑. & poma
mascunt: in hac poma decidunt. ut poma suc¬
cedant. Ergo pͥore illa excussa fructuum uice.
lores emergunt. Ita prȩcoquȩ quodã nascen.
bliusu ordinẽ nature nesciunt: beneficnuĩ nat̾ȩ
eruare ñ possunt. Etenim quasi medio trude
decortice gẽma consueuit: ea minutissima
ueq huiꝰ generis poma succedent. Eteni pͥmꝰ

Expanded text:
a, dum doctores eius operibus infecundi uerbis tamen a, dum doctores eius operibus infecundi uerbis tamen uelut foliis redundantibus gloriantur, inanis uLegis exuberat, spes autem falsi exspectata proventus, populi vota credentis illudit. 162. Est etiam in natura arboris, quo magis credas Synagogae speciem comparatione hujus expressam; etenim si diligenter inquiras, discretam ab usu arborum caeterarum consuetudinem naturae hujus invenies. Namque aliae florem ferunt, antequam fructum, pomaque ventura praenuntio sui flore designant; haec sola ab initio germinat poma pro floribus: in aliis flos decutitur, et poma nascuntur; in hac poma decidunt, ut poma succedant. Ergo priora illa cassa fructuum, vice floris emergunt: ita praecoqua quodam nascendi usu, quae ordinem naturae nesciunt, beneficium naturae servare non possunt. Etenim qua se medio trudere de cortice gemma consuevit, ea minutissima nostri generis poma succederent. etenim primus
Abbreviated transcription (Latin):
Habes enĩ alibi: quod iussu dñ uiriditas om̃is
huiꝰ ligni frondentis aruerit. unde intelligis
omiium creatorem. qͥ potest imꝑare natur s:
ut uł arescant subico uł iurescant. alibi ex tene¬
daicȩ plebis inanẽ quã p̃ten debat głam. nelut
florẽ aduentu dñi decidisse. qͥa oꝑib infiuctu¬
osa durabat: & iudicũ diẽ uelut estatis aduen¬
tum. quod adulti fructus t̾rarũ om̃ium rec̾di at̾
ex plenitudine ȩccłiȩ: inquã iudii qͦꝙ ci liti
sunt metendũ. Etiam hu: altiori sens i a q iod
querans archanũ. ficus inuenta ẽ. Erai ai  ut¬
nea dñi sabaoth: quã dedit in rapmnã gei.in.
Itaq qͥ uneã suã diripifecit: hic eiãs: i it
exidi. Apta aut̃ synagogȩ arboris istĩ cõii:¬
tio est: quia sic̃ ista arbor folus i t u d irs
entibꝰ. spem possessoris sui cassa speratoꝵꝓ. en¬
tuum expectatione desticuit: ita ⁊ ii. si na o.¬

Expanded text:
Habes enim alibi, quod jussu Domini, viriditas omnis Habes enim alibi, quod jussu Domini, viriditas omnis hujus ligni frondentis aruerit: unde intelligis omnium creatorem, qui potest imperare naturis, ut vel arescant subito, vel virescant. Alibi ex tene Judaicae plebis inanem quam praetendebat gloriam, velut florem in adventu Domini decidisse; quia operibus infructuosa durabat: 1449 et judicii diem velut aestatis adventum, quo adulti fructus terrarum omnium reconduntur, ex plenitudine Ecclesiae, in quam Judaei quoque credituri sunt, metiendum. 161. Hquaeramus arcanum. ficus in uinea est. erat autem uinea domini Sabaoth, quam dedit in rapinam gentium. itaque qui uineam suam diripi fecit hic etiam ficum iussit excidi. apta autem synagogae arboris istius conparatio est, quia sicut ista arbor foliis redundans fiuentibus spem possessoris sui cassa speratorum prouentuum exspectatione destituit, ita etiam in synagog
Abbreviated transcription (Latin):
tatio. uelut quȩdã est cõbensatio: cũ aliud re¬
dit᷑. aliud significat᷑ solutũ. Ita & hic. aut p̃¬
cio caritatis redimit᷑ iniuria : aut iniuriȩ
estimatione pęna relaxat᷑. Quadrantẽ aut
inbalneis dare solere reminiscim᷑. Cuiꝰ oble¬
tionẽ. ut illic unꝰqͥsq lauandi accipit facul¬
tatem. ita hic accipit deluendi: quia unius¬
cuiꝰq peccatũ suprascriptȩ genere c̃dicions
eluit᷑. cũ tam diuexercet᷑ noxius penis: ut
cõmissi supplicia erroris expendat. De galii¬
leis aut̃ illis quoꝵ sanguinẽ pilatꝰ miscuit ci
sacrificũs eoꝵ. figura quȩdã eos uidetur cau
gens: ͥa coactu diabolico ñ pure offerunt
sacrificium. quoꝵ oratio in peccatum. sic̃ de uida
scrptũ est ꝓditore. qui ꝓditionẽ sui  s iñici.
int̾ sacrificia positus cognrtrai
aborem fict. quidaiihabto: ⁊nidacam
in uineã suam. Quĩa sibi uult q ineuan¬
geliosuo dñs fici parabolã frequent̃ inducit:

Expanded text:
t quaedam est conpensatio, cum aliud redditur et aliud significatur solutum. ita et hie aut pretio caritatis redimitur iniuria aut iniuriae aestimatione poena laxatur. quadrantem autem in balneis dari solere reminiscimur, cuius oblatione ut illic unusquisque lauandi accipit facultatem ita hic accipit eluendi, quia uniuscuiusque peccatum supra scriptae genere condicionis eluitur, cum tamdiu exercetur noxius poenis, ut conmissi supplicia erroris expendat. de jahiaeis autem illis, quorum sanguinem Pilatus miscuit cum sacrificiis eorum. figura quaedam uidetutangens, qui coactu diabolico, non pure offerunt sacrificium: quorum oratio in peccatum, sicut de Juda scriptum est proditore, qui proditionem sanguinis Dominici inter sacrificia positus cogitabat. Arborem fici quidam habuit plantatam in vinea sua. . 160. Quid sibi vult quod in Evangelio suo Dominus fici parabolam frequenter inducit ?
Abbreviated transcription (Latin):
pħarum. sic̃ sc̃s ieremias dicit: qͥa factũ est sic̃
iginis ardens. flamigeraus mossib meis. Egens
ignis dñi: de quo dictũ est. Ignis ante ipsũ ardebit.
Est & idem dñs ignis: sic̃ ipse dixit. Ego sum ignis
ardens: & non consumens. Ignis erã dñi lum̃ ȩt̾nũ
est. Quo igni illȩ accendunt᷑ lucernȩ: de quib
supradictũ est. Sint aut̃ lumbi ur̃i p̃cinctr & lu¬
cernȩ ardentes. & idõ quia nox est huiꝰ diei ui¬
ta: lucerna est necessaria. Hunc ignẽ inse etiam
emmaion &e cleophas a dño missũ ẽẽ testancut
dicentes. Nonne cor nr̃m ardens erat initia cũ
aꝑiret nobis scripturas: Uidentes itaq docuert̃
qualis istiꝰ sit ignis oꝑatio: que secretalrdi N¬
luminat. Idõ fortasse dñs igͥnẽ uentuꝰ est: ut
resurrectionis tempore uicia tiniu̾sa c̃sunat.
suiq conspectu desideria cõpleat si: guloꝵ ine.¬
ritoꝵq & mysterioꝵ lum̃ accendat. Tantaitaq

Expanded text:
rophetarum, sicut sanctus Hieremias dicit: quia factum est sicut rophetarum, sicut sanctus Hieremias dicit: quia factum est sicut ignis ardens flammigerans in ossibus meis. est enim ignis domini, de quo dictum est: ignis ante eum ardebit. est et idem dominus ignis, sicut ipse digit: ego sum ignis ardens et non consu- . mens; ignis enim domini lumen aeternum est. quo igni illae accenduntur lucernae, de quibus supra dixit: sint autem lumbi uestri praecincti et lucernae ardentes. et ideo quia nox est huius dies uitae, lucerna est necessaria hunc ignem in se etiam Ammaus et Cleopas a domino missum esse testantur dicentes: nonne cor nostrum ardens erat in uia, eum aperiret nobis scripturas? euidenter itaque docuerunt qualis istius sit ignis operatio, qui secreta cordis inluminat. ideo fortasse dominus in igne uenturus est, ut resurrectionis tempore uitia uniuersa consumat suique conspectu desideria conpleat singulorum meritorumque et mysteriorum lumen accendat. Tanta itaque
Abbreviated transcription (Latin):
meritũ suȩ cõmendationis amittat. & illa quidẽ
in om̃s p̃cepti forma generalis. uerũ series seqͣn¬
tis exempli dispensatorib hoc est sacerdotibꝰ tu¬
det᷑ eẽ ꝓposita: quo sciant sibi grauẽ infuturũ
penã e̾e̾. subeundã. si secularib intenti delicũs.
familiã dm̃ plebẽq cõmissam sibi gubernare ne¬
glexerint. S quia exiguus ꝓfectꝰ est. & paruame¬
ritoꝵ gr̃a: sapplicũ metu ab errore reuocari.
maiorq p̾rogatiua caritatis & amoris est: dñs
ad ꝓmerendã suigr̃am studia nr̃a acuit. & adqͥ¬
rendȩ cupiditatẽ diuinitatis inflãmat dicens.
Ignem ueni mittere in t̾ram. Nonutiq illũ ignẽ
consũptorem bonoꝵ. s bonȩ uoluntatis auctorẽ.
qui aurea dominicȩ domꝰ uasa meliorat. fenum
uͦ consumit & stipulam: ac scłaria omĩa mundi
uoluptate c̾creata. ꝑiturȩq opus carnis exurit
ignis ille diumꝰ: qui flãmigerabat iossibꝰ ꝑ¬

Expanded text:
meritum suae conmendationis amittat. et illa quidem meritum suae conmendationis amittat. et illa quidem in omnes praecepti forma generalis, uerum series sequentis exempli dispensatoribus, hoc est sacerdotibus uidetur esse proposita, quo sciant sibi grauem in futurum poenam esse subeundam, si saecularibus intenti deliciis familiam domini plebemque conmissam sibi gubernare neglexerint. sed quia exiguus est profectus et parua meritorum gratia supplicii metu ab errore reuocari maiorque praerogatiua caritatis et amoris, eo dominus ad promerendam sui gratiam studia nostra acuit et adquirendae cupiditate diuinitatis inflammat dicens: ignem ueni mittere in terram, non utique illum ignem consumtorem bonorum, sed bonae uoluntatis auctorem, qui aurea dominicae domus uasa meliorat, faenum uero consumit et stipulam. ac saecularia omnia mundi uoluptate concreta perituraeque opus carnis exurit ignis ille diuinus, qui flammigerabat in ossibus p
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ ꝑstringere questionẽ. quã etiã apłs non
omisit: quia gences buiꝰ mundi quert̃. quomͦ
resurgant mortui. & quali corpore ueniant. Nã
cum dicat. querite regnũ dĩ & hȩc omĩa adicient᷑
uobis: nec ad p̃sens nec adreliquum fidelibus
ostendit gr̃am defuturã. si modo qͥ diuina
desider .nt. t̾rena nonquerant. Indecoꝵ qͥppe
est homines curare de cibo: qui militant reguo
Houit rex quẽ ad modũ familiã suã pascat .a.¬
lat. uestiat: ⁊ sõ dixit. Iacta in dñm cogitatum
cuam: & ipse te enutriet.n
Ghem ueni mittere interram. & quid uolo nͥ
ut accendat᷑ : Baptisma babeo baptizari: & qͦ¬
medo angor usq dũ ꝑficiat᷑ : In suꝑiorib ui¬
giꝰ are nos iieluit. ꝑ omĩa expectantes mom̃ta
dm̃ saluitaris aduentũ: nedũ aliqͥs remitti
& neglegit de die in dium pꝑa sua. differens
iudicũ futuridiem. uł ꝓpͥa morte p̃uentus:

Expanded text:
uidetur praestringere quaestionem, quam etiam apostolus non uidetur praestringere quaestionem, quam etiam apostolus non omisit, quia. gentes huius mundi quaerunt, quomodo resurgant mortui et quali corpore ueniant. nam cum dicat: quaerite regnum dei et haec omnia adicientur uobis, nec ad praesens nec in reliquum fidelibus ostendit gratiam defuturam, si modo qui diuina desiderant terrena non quaerant. indecorum quippe est homines curare de cibo, qui militant regno. nouit rex quemadmodum familiam suam pascat alat uestiat, et ideo dixit: iacta in deum cogitatum tuum et ipse te enutriet. Ignem ueni mittere in terram et quid uolo nisi iam accendatmodo angor, usquedum perficiatur? in superioribus uigilare nos uoluit per omnia exspectantes momenta domini salutaria aduentum, ne dum aliquis remittit et neglegit de die in diem opera sua differens, iudicii futuri die uel propria morte praeuentus
Abbreviated transcription (Latin):
pomiferi uirtutũ: iuxta qđ scri tuẽ. Ort is
clausus soror measponsa. ortus cloulus. fons si¬
gnatus: eoquod ubi integritas. ubi istitas. ubi
religio. ubi fida silentia secretoꝵ. ubi claritas an¬
geloꝵ est: illic confessoꝵ uiolȩ. lil a uirginũ: rose
martyrũ sunt. Nec inc̃gruũ quisquã putet qđ an¬
gelis lilia cõparent᷑: cum liliũ se xp̃c ipse memo¬
rauit dicens. Ego flos campi: & lilium c̃ ualliũ. Et
bene lilium xp̃c: quia ubi martyrũ sanguis. ibi
ap̃c qui est flos sullimis. inmaculatꝰ. innoxius. inq̾
uon spinarũ offendat asꝑitas: s gr̃a circũfusa cla¬
rescat. Sunt enim spinȩ rosarũ: quia corm̃ta sunt
martyrũ. Nonht̃ spinas moffensa diuinitas: q̃
non sentit corm̃ta. Ergolilia uł angłi. supra ho¬
minũ głam uestiunt᷑. nec in nobis miscdiam dei
desꝑare debemꝰ: quib ꝑ resurrectionis gr̃am dñs
siilẽ angłoꝵ speciẽ pollicet᷑. Quo loco etiã illã

Expanded text:
pomiferi uirtutum iuxta quod scriptum est: hortus pomiferi uirtutum iuxta quod scriptum est: hortus clausus soror mea sponsa, hortus clausus, fons signatus, eo quod ubi integritas. ubi castitas, ubi religio, ubi fida silentia secretorum, ubi claritas angelorum est, illic confessorum uiolae, lilia uirginum, rosae martyrum sunt. nec incongruum quisquam putet quod angelis lilia conparentur, cum lilium se Christus ipse memorauerit dicens: ego flos campi et lilium conuallium. et bene lilium Christus, quia ubi martyrum sanguis ibi Christus, qui est flos sublimis inmaculatus innoxius, in quo non spinarum offendat asperitas, sed gratia circumfusa clarescat; sunt enim spinae rosarum, quia tormenta sunt martyrum. non habet spinas inoffensa diuinitas, quae tormenta non sensit. ergo lilia. uel angeli supra hominum gloriam uestiuntur: nec in nobis misericordiam dei desperare debemus, quibus per resurrectionis gratiam dominus similem angelorum speciem pollicetur. quo loco etiam illam
Abbreviated transcription (Latin):
parationẽ hanc scđm nacui:̃  oris & ulũ ui atant
propositi germinis aptiorẽ: eoquod ł ha Ilius
annurusus cultũ reqͥrant. nec sic̃ erga ꝓuencum
fructuũ ceteroꝵ. ita etiã erga generationẽ istuis
floris sollicitus in orbem redeat labor actus agri¬
colis. Quib licet enĩ siccitatib agri. ome illud quod
alitur in florem. quadã uirtute ge. ut ili ex sese
atq insesucci semꝑ manentis anirat᷑: ita ut cũ
folioꝵ puberẽ cau ẽ uideas ariuisse. floris tam̃ uat᷑a
uiuiscit. Abscondit᷑ nĩ iuiriditas: ñ amutit᷑. At
tibi uernis fuerit ꝓuocata blandicies: induaatũ
germinis. comam f or s: aleus iure suinit ornatꝰ.
Quẽ locum nunc qĩa alibi uberiꝰ tractatũ e̾e̾. re¬
miniscim᷑ ꝑstrinxisse satis est: ne in eodẽ sit recur¬
sus. Illud delectat au. ertere. quia ñ in aspratio
montiũ incultisq sil. iarũ lilia: s in bortoꝵ anie¬
nitate geuerant᷑. St̃ enĩ borti quidã di sirũ

Expanded text:
parationem hanc secundum naturam Soris et usum putant propositi germinis aptiorem, eo quod lilia nullius annui usus cultum requirant nec sicut erga prouentum fructuum ceterorum ita etiam erga generationem istius floris sollicitis in orbem redeat labor actus agricolis. quibuslibet enim siccitatibus agri omne illud quod alitur in florem quadam uirtute genitali ex sese atque in se suci semper manentis animatur. ita cum foliorum puberum caulem uideas aruisse. floris tamen natura uiuescit; absconditur enim uiriditas, non amittitur\'. at ubi uernis fuerit prouocata blanditiis. indumentum germinis comam floris liliiue resumit ornatus. quem locum nunc, quoniam alibi uberius tractatum esse reminiscimur, praestrinxisse satis est, ne in eadem sit recursus; illud delectat aduertere quia non in asperitatibus montium incultisque siluarum lilia, sed in hortorum amoenitate generantur. sunt enim horti quidam diuersarum
Abbreviated transcription (Latin):
uiolet fidem: nunquã egere posse. eo qd iuressum¬
pserit de fauore diumo. S tam̃ut etiam altiꝰ ista
pandamꝰ. qͥa ñ ociosũ uidet᷑ qđ flos uł homimi con¬
fert. uł certe plus penȩ quã homines in salomo.¬
nem prefert᷑. qui tantũ meruit ut uł inspecie
templũ dõ conderet. uł in mysterio xp̃i eccliam
figuraret: non alie nũ uidet᷑ ut ꝑ claritatem coloris

Expanded text:
uiolet fidem, numquam egere posse, eo quod iure praesumuiolet fidem, numquam egere posse, eo quod iure praesumserit de fauore diuino? sed tamen ut etiam altius ista pendamus, quia non otiosum uidetur quod flos uel homini confertur uel certe plus paene quam hominibus in Salomone praefertur, qui tantum meruit ut uel in specie templum deo conderet uel in mysterio Christi ecclesiam figuraret, non alienum uidetur ut per claritatem coloris
Abbreviated transcription (Latin):
dicanꝰ Maninec propͥũ quicquã est. ubi ꝑpetuũ
nichil :st. nec certa copia: ubi incertus euentꝰ.
Cuc enĩ duntias tuas estimes. cũ t̃ ds̃ et iã uictũ
cuĩ ceteris animantib uoluerit ẽẽ cõmunem :
Aues celi. speciale sibi nichil uindicant: & id̃o pa¬
aut̃ fenũ agri qđ hodie est & cras inclibanũ mittit᷑
quidẽ sermo atq moralis. quod ad fidẽ nos diuinȩ
miscdiȩ cferende. uł uixtalict̾am qͥa ad staturã
corporis nr̃i. uł sp̃ualit̃ quia supͣ m̃surã stature
tũe sine dĩ fauore nichil ualemꝰ adiungere: cõpa¬
ratione floris. & fȩni. sermo dñicus ꝓuocauit.
Qdenĩ cã morale ad ꝑsuasionẽ. quã cum uideas
quod etiã quȩ sunt irrationabilia sic dĩ ꝓspicientia
uestiunt᷑. ut nuilo usuuł ad gr̃am egeant uł orna¬
tum: Multo magis credas rationabilẽ hominẽ.
sĩ omẽm sui usũ in dõ collocet. nec studio nutandi

Expanded text:
dicamus; nam nec proprium quicquam est, ubi perpetuum dicamus; nam nec proprium quicquam est, ubi perpetuum nihil est, nec certa copia, ubi incertus euentus. cur enim diuitias tuas aestimes, cum tibi deus etiam uictum cum ceteris animantibus uoluerit esse coAves coeli speciale sibi nihil vindicant, et ideo paautem fenum quod hodie est, et cras in clibanum mittitur, quidem sermo atque moralis, quod ad fidem nos diuinae misericordiae conferendae uel iuxta litteram, quia ad staturam corporis nostri, uel spiritaliter, quia supra mensuram staturae nostrae sine dei fauore nihil ualemus adiungere, conparatione floris et faeni sermo dominicus prouocauit. quid enim tam. morale ad persuasionem, quam cum uideas quod etiam quae sunt inrationabilia sic dei prospicientia uestiuntur, ut nullo usu uel ad gratiam egeant uel ornatum, multo magis credas rationabilem hominem, si omnem sui usum in deo conlocet nec studio nutandi
Abbreviated transcription (Latin):
est quã esca: & corpus plusquĩ uestim̃tũ. Nichil
enuim morals acͥ fxiendã fidẽ om̃ia credentib a
dõ posse exuferri: quã quod aeriꝰ ulc sp̃s uitale col¬
legiũ aninȩ corporisq contub̾nio sederatũ. sine
nt̃o labore ꝑpetuat. Nec salutaris deficit usus a¬
limentis nisi cũ uenerit dies supp̃ma noriendi.
Ctimgͥ anima indum̃to corporis uestiat᷑. & iugo¬
ntanimȩ corpus anunet᷑: absurdũ st ut uictus
nobi: copiam defuturã pucemꝰ. qui uleendi
iugem subam consequam᷑. Consuł ce inqͥt uola¬
biliaceli. Magnũ sane& aptũ: qr  ħ. le seqͣmur
exemplum. Nus ol. xl. q c: nullum¬
exetatiũ ł stnis ui ius de messiũ fec̃ditaie
ꝓuittꝰẽ. indeficientẽ tam̃ ꝓuidentia diuma lar¬
ts atiã ia. h.i. Etit t̃ i s itcirco sine labore pabu¬
lius̃us uriberat: quod fructus sibi cõmunem ad
eicam datos. pecioli quodã nesciunt i indicare
dñ tii. N  cõmunia amisimsꝰ: dum ꝓpria uin¬

Expanded text:
ihil enim moralius ad faciendam fidem omnia credentibus a deo posse conferri quam quod aerius ille spiritus uitale collegium animae corporisque contubernio foederatum sine nostro labore perpetuat, nec salutaris deficit usus alimenti, nisi cum uenerit dies suprema moriendi. cum igitur anima indumento corporis uestiatur et uigore animae corpus animetur. absurdum est ut uictus nobis copiam defuturam putemus, qui uiuendi iugem substantiam consequamur. Considerate inquit uolatilia caeli. magnum sane et aptum quod fide sequamur exemplum. nexercitium cultionis, nullus de messium fecunditate prouentus est, indeficientem tamen prouidentia diuina larauaritiam uideri. etenim illis idcirco inelaborati pabuli usus exuberat, quod fructus sibi conmunem ad escam datos speciali quodam nesciunt uindicare dominatu, nos conmunia amisimus, dum propria uin
Abbreviated transcription (Latin):
substantiȩ subtilitatẽ concordantis: ita sq ale
cõpage formatũ. Ergo passer bonꝰ est: t unol an¬
di natuta suppeditat. Est etiãmalus passor: qui
uolandi usum t̾renȩ uiciola is abolerent. Qua¬
les sum ist passeies.qud ponlio uenert:¬

Expanded text:
substantiae subtilitatem concordantis utriusque alae conpage formatus. ergo passer bonus est, cui uolandi natura subpeditat. est etiam malus passer, qui uolandi usum terrenae uitio labis aboleuerit, quales su
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ escȩ adhuc inualidos fortiori lacte potat᷑: sed
iam pane solido firmatos. in plenitudinẽ ꝑfectȩ¬
tatis adoleuerat. Ergo non i u est cura generandi:
nisi suppetat efficacia nutriendi. Itac:o ⁊ tanquã
mariȩ uerbũ dei crescat: sapientiȩ ȩtate ꝓfic ot.
Quod itafit: si om̃ia dicta iusticiae in corde custo¬
lias. nec senectutis tempꝰ expectes. s in pͥma ȩtate
desponsata uiro iusto. sapientiã sine corruptela
orporis tui cito concipias. cito pai iaf. cito nutrias.
Uide mͥ paulũ hesterno ꝑsequentẽ. hodie creden¬
tem. diei crastina predicantem.

Expanded text:
 escae adhuc inualidus fortiori lacte potatur, sed  escae adhuc inualidus fortiori lacte potatur, sed iam pane solido firmatu in plenitudinem perfectae aetatis adoleuerat. ergo non sat est cura generandi, nisi suppetat efficacia nutriendi. itaque et tibi tamquam Mariae uerbum dei crescat, sapientia et aetate proficiat. quod ita fit, si omnia dicta iustitiae in corde custodias nec senectutis tempus exspectes, sed in prima aetate desponsata uiro iusto sapientiam sine corruptela corporis tui cito concipias, cito parias, cito nutrias. uide mihi Paulum hesterno persequentem, hodie credentem, die crastina praedicantem.
Abbreviated transcription (Latin):
uentrem tuum. ut citiꝰ possi. partum edere.
Audi quomͦ repleas: & quib repleas. Ex fructib
inquit doloris sui uir implebit uentrẽ suum:
fructib aut̃ labioꝵ suoꝵ saturabit᷑. De nutrienti¬
bus qͦq docuit me salomonis illud sullime iudici¬
ũm: & illa duarũ contentio feminarũ. Qđ̃ etiã¬
si iam parcus doloris sint absoluge: adhuc tamen
lentiam nutrientis sominꝰ obrepat. paruulũ mat̾
oppͥmat: neget suũ. querat alienum. S & illa qͥ
filium non ꝑemit. ꝑiclitat᷑ suo: quia iudici herec
incerto. Ergo & nos ne quasi imꝑfectoꝵ parentes
oꝑum. aut iudiciĩ dies aut mortis inueniat:
paruulos nr̃os ablactare proꝑemꝰ. Ablactatꝰ isaac:
non fuit somno matris obnoxiꝰ. Ꝙ ideo epulũ
magnũ exhibuit abraham: qͣndo ab lactauit fi¬
lium suum. Ab lactatꝰ dauid: retributionẽ ani¬
mȩ suȩ sꝑat. Non enĩ corinthios in pͥmordiofidei¬

Expanded text:
uentrem tuum, ut citius possis partum edere. uentrem tuum, ut citius possis partum edere. audi quomodo repleas et quibus repleas: ex fructibus inquit oris sui uir inpleuit uentrem suum, fructibus autem labi orum suorum satiabitur. De nutrientibus quoque docuit me Salomonis illud sublime iudicium et illa duarum contentio feminarum, quod etiamsi iam partus dolore sint absolutae, adhuc tamen lentiam nutrientis somnuas obrepat, paruulum mater opprimat, neget suum, quaerat alienum. sed et illa quae filium non peremit periclitatur suo, quia iudicii haeret incerto. ergo et nos, ne quasi inperfectorum parentes operum aut iudicii dies aut mortis inueniat, paruulos nostros ablactare properemus. ablactatus Isaac non fuit somno matris obnoxius, et ideo epulum magnum exhibuit Abraham, quando ablactauit filium. ablactatus Dauid retributionem animae suae sperat; non enim Corinthius in primordio fidei
Abbreviated transcription (Latin):
cito anima imꝑfecta calcat᷑: & uerbũ qđ c̃cepit
amittit. S ue illi qui scand aliz auerit unum de
pusillis istis: ue ei qui pregnantẽ calcauerit. Nã
si informe adhuc pignus excluserit: pecumȩ ei ia¬
c ura est. Se uero formatum: reddet animã pro
aniina. oculũ pro oculo. dentẽ ꝓdente. manũ pro
manu. Sed cur ocłm aut manũ. cũ abortiuus et
manũ habeat & ocłm. qui iam formatꝰ excussus est:
Unde apparet pro eo modo quo nocuit: unũquẽ¬
q damnandũ. Si enim caticuminũ quis. uł he¬
reticus. uł scismaticus. tanquã de utero uł aĩe
uł ęccłȩ parturientis excusserit: leuiꝰ punitur.
si fidelem: grauius. Ꝙ ideo cauendũ. ne cum ta¬
lib litigando: ȩccłam calces. Stultas enĩpugnas¬
& sine disciplina questiones deuita. sciens qm
generant lites : quib eccła quas parturiens totiꝰ
corporis conculcatione uexet᷑. Ergo cito reple

Expanded text:
cito anima inperfecta calcatur et uerbum quod concepit cito anima inperfecta calcatur et uerbum quod concepit amittit. sed uae illi qui scandalizauerit unum de pusillis istis, uae ei qui praegnatem calcauerit! nam si informe adhuc pignus excluserit, pecuniae iactura est; si uero formatum, reddet animam pro anima, oculum pro oculo, dentem pro dente, manum pro manu. sed cur oculum aut manum, cum abortiuus et manum habeat et oculum habeat, qui iam formatus excussus est? unde apparet pro eo modo quo nocuit unumquemque damnandum. si enim catecumenum quis uel haereticus uel schismaticus tamquam de utero uel animae uel ecclesiae parturientis excusserit, leuius punitur; si fidelem, grauius. et ideo cauendum ne cum talibus litigando ecclesiam calces; stultas enim et sine disciplina quaestiones deuita sciens quia generant lites, quibus ecclesia quasi parturiens totius corporis conculcatione uexatur. ergo cito reple