comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faucibus meis eloquia tua duẽ: suꝑ mel
et fauum ori meo. Et quia ꝑ totum annum¬
fratres bem̃i. nobis peccatorum uulnera sub¬
ripiunt: si inistis tribus diebus fideliter
adeccłam currimus: et contrito corde uel hu¬
miliato corpore dĩ miscdiam deprecemur. om̃a
peccatorum nr̃orum uulnera isto triduano
conpunctionis medicamento: tamquam sp̃itali¬

Expanded text:
faucibus meis eloquia tua, domine, super mel faucibus meis eloquia tua, domine, super mel et fauum ori meo. De his fratres charissimi, nobis peccatorum vulnera subrepunt, in istis tribus diebus fideliter ad ecclesiam curramus, et contrito corde vel humiliato corpore Dei misericordiam deprecemur: ut omnium peccatorum nostrorum vulnera, isto triduano compunctionis medicamento, ad sanita
Abbreviated transcription (Latin):
terreno regi militat: sise de cętu pugnaturo
timore compellente subtraxerit. non solũ głam
sed premia parata non accipiet: sed etiam pre¬
sentis uitȩ periculum non euadet. Qualis gͦ
ẽ. ille qui terreni regis exercitum deserit:
sine dubio iudicandus est ille qui inistis tribꝰ
diebus xp̃i eccl̃am derelinquit. Quicumq gͦ
rege non premium. sed obprobrium: non
głam sed ĩgnominiam recepturum se. ẽẽ. noue¬
rit. Et qui talis est. quasi fugitiuus et
desertor castrorum cęlestium: ȩternam con¬
fusionem. et dignum meritis suis supplici¬
um sustinebit. Absit fratres lem̃i ut ac
de uobis talia: suspicemur: unde tuuens
potius hoc quam de uobis sinistrum aliquid
credens presumo suggerere. Magis autem
de ur̃a deuocione confidens. credo uos ue¬
lut apes prudentis simas ad aluearium xp̃i
fideliter festinare: ut dulcedinem sp̃italis
mellis exdiuinis lectionibus possitis acci¬
pere. cum ꝓpħa dicentes. Quam dulcia

Expanded text:
terreno regi militat, si se de acie pugnaturus terreno regi militat, si se de acie pugnaturus timore compellente subtraxerit, non solum gloriam vel praemia parata non accipiet, sed etiam praesentis vitae periculum non evadet: qualis ergo est ille qui terreni regis exercitum deserit, sine dubio talis judicandus est et ille qui in istis tribus diebus Christi ecclesiam derelinquit. Quicumque ergo regno non praemium sed opprobrium, non gloriam sed ignominiam recepturum se esse noverit: et quidem talis quasi fugitivus et desertor castrorum coelestium, aeternam confusionem et dignum meritis suis supplicium sustinebit. Sed absit, fratres charissimi, ut de vobis talia suspicemur. Unde timens hoc potius, quam de vobis sinistrum aliquid credens, praesumo suggerere: magis enim de vestra devotione confidens, credo vos velut apes prudentissimas ad alvearium Christi fideliter festinare; ut dulcedinem spiritualis mellis ex divinis lectionibus possitis accipheta et dicentes: Quam dulcia
Abbreviated transcription (Latin):
uerbuumdei. Quid enim mali adiabolo susti¬
nere poterit: qui se talibus armis instrucerit:
Consurgit ille cum in fidelitate: tu surge cum
hibet ille luxuriam: tu retine castitatem.
Npprehendit ille nequitiam: tu iusticiam tene.
Ille ingerit iracundiam: tu sectare pacientiã
Ille immittit auariciam: tu exerce miscdam
Ille gulam: tu abstinentiam. Similiter et in
cȩteris rebus semꝑ contraria aduersus nequi¬
tias diaboli studeamus arma ꝓferre: et aut
machinamenta decipere. Ut ergo hȩc possimus
xp̃o auxiliante complere. et hostem callidissi¬
iugiter ꝓuidere. Quȩ licet nobis omni tem¬
pore nͣecessaria. ẽẽ. ꝓbentur. precipue ta¬
men inistis tribus diebus. quos regularit᷑
in toto mundo cȩlebrat ȩccła. O portet ut nullus
sc a scõ conuentu subducat: nullus eccłam qͥ si
cęlestis medici scobam. occupatus terrenis acti¬
bus derelinquat: nullus castra spiritalia dese¬
rat. Scitis enim fratres dilectissimi. quia qui

Expanded text:
verbum Dei . Quid enim mali a diabolo sustiverbum Dei . Quid enim mali a diabolo sustinere poterit, qui se talibus armis instruxerit? Consurgit ille cum infidelitate; tu resiste illi cum litate: ille exhibet luxuriam; tu retine castitatem. Apprehendit ille nequitiam; tu justitiam tene: ille suggerit iracundiam; tu sectare patientiam. Ille immittit avaritiam; tu exerce misericordiam: ille gulam, tu abstinentiam. Similiter et in caeteris rebus semper contraria adversus nequitias diaboli studeamus arma proponere; et machinamenta decipere. Ut ergo haec possimus, Deo auxiliante, complere, et hostem callidissijugiter providere. 2. pore necessaria esse probentur; praecipue in istis tribus diebus, quos regulariter in toto mundo celebrat Ecclesia, nullus se a sancto conventu subducat: nullus ecclesiam quasi coelestis medici scholam, occupatus terrenis actibus derelinquat, nullus castra spiritualia deserat. Scientes enim, fratres charissimi, quia qui
Abbreviated transcription (Latin):
ideo quicumq uult facere peccatorum suo¬
rum uulnera: nondespiciat medicamenta
quis ẽ. fratres dilectissumi qui se marena
mundi istius ita audeat repugnare: ut
nullum possit adiabolo uulnus excipere:
Quis enim contra tot milia demonum die
noctuq ita potest stare semꝑ armatus: ut
num quam fuerit diaboli calliditate ꝑcus¬
sus : Quis enim uel cogitare. non dicamt
enumerare preualeat. dolos et insidias hos¬
tis antiqui : Dequo scriptum est. Cui sunt¬
le m̃i quomodo ipse exomĩ parte nos semꝑ uulne¬
rare conatur: ita unusquisq nr̃m cum dĩ adiu¬
torio contra illius insidias totis uiribus prepa¬
retur. Et quia nos non solum ꝑdura. sed etiam
ꝑblancla contendit elidere: et uulnera abipso
inflicta non solum amara. sed quod ꝑeuis est.¬
etiam maledulcia frequenter excipimus: medi¬
Nudiuimus ergo consilium beati apłi: ut con¬
mamus. Sumite inquit scutum fidei: loricam
iustitiȩ. Et galeam salutis. et gladium sp̃s quod:

Expanded text:
nales: et ideo quicumque voluerit peccatorum suorum sanare vulnera, non despiciat medicamenta quis est, fratres dilectissimi, qui sic se in arena mundi istius gaudeat repugnare, ut nullum possit a diabolo vulnus excipere? Quis enim contra millia daemonum die noctuque ita stare potuit semper armatus, ut nunquam fuerit diaboli calliditate percussus? Quis enim vel cogitare, non dicam enumerare, praevaleat dolos et insidias hostis antiqui, de quo scriptum est, « Cuatres charissimi, quomodo ipse ex omni parte nos semper vulnerare conatur; ita unusquisque nostrum cum Dei adjutorio contra illius insidias totis viribus praeparetur: et quia nos non solum per dura, sed etiam per blanda contendit elidere, et vulnera ab ipso inflicta non solum amara, sed, etiam, quod pejus est, male dulcia frequenter excipimus; mediAudiamus ergo consilium beati Apostoli, et conibus muniamus. Sumite, inquit, scutum fidei, loricam justitiae, et galeam salutis, et gladium spiritus, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
udistis hodie fratres quem ad modum
cohortis romane centurio. dux factus est
militiȩ xp̃ianȩ. Et merito qui ante cȩpti
docere quam credere. Cum uenissec inquid
iħs capharnaum. accessit adeũ centurio
rogans eũ et dicens. Dñe puer meus iacet in

Expanded text:
stis hodie, fratres, quemadmodum cohortis Romanae centurio dux factus est militiae Christianae; et merito, quia ante coepit docere quam credere. Venit, inquit, Jesus Capharnaum, et accessit ad eum centurio rogans et dicens: Domine, puer
Abbreviated transcription (Latin):
nesciat: sic ꝑtinebifcada p̃m filium dei:
caro factum est: ũt habitaret innobis.
Maiestas enim ibi latebat: ubi infirmi¬
tas apparebat. In manus suas symeon¬
infirmitatem accep̾it: sed maieflatem
esse renatus. Ad illum ꝑtinuit propter¬
nos nasci : adnos ꝑtinet in illo renasci: quicũ¬

Expanded text:
nesciat. Sic pertinebis ad Christum Filium Dei, nesciat. Sic pertinebis ad Christum Filium Dei, carnem factum, ut habMajestas ibi latebat, ubi infirmitas apparebat. Simeon in manus suas infirmitatem accepit, sed majestatem esse renatus. Ad illum pertinuit propternos nasci, ad nos pertineat in illo renasci, qui v
Abbreviated transcription (Latin):
Quare ergo dimittis inpace: Quia uide¬
runt oculi mei: salutare tuum. Salutare
salutare eius. Habetis ergo pueri puerum:
sci senes senem sẏmeonem. Si autem querius
ut coniugatus aliquis uir testimonium dño
phibeat: ⁊achariam considerate. Nemo ergo
querat aliquid plus fratres mei xp̃i ani fi¬
deles: aut uirgo. aut uidua. aut coniugq̃ta.
aut puer. aut continens: aut uxoratus. Si¬
enim aliquid plus esse quisq uoluerit:
noninuenit quem ad modum ad xp̃m ꝑtin¬
gat. Non enim inuenimus testimonium
ꝑhibuisse xp̃o adulteros. fornicatores. in mun¬
raui testimoniũ ꝑ hiberetur: ipse prestitit.
ipse donauit. Non enim quisquam est sc̃s:
uiribus suis. Exultemus ergo carissumi.
Abhodierna die: crescunt dies. Crede
inxp̃m : eccrescit inte dies. Credidisti.
tuo. Sed num quid xp̃s natus sic remansit:
Creuit. adiuuientum ꝑuenit : sed inse¬
nectutem non declinauit. Crescat ergo
et fides tua : robur inueniat. uetustatẽ

Expanded text:
Quare ergo dimittis in pace? Quia videQuare ergo dimittis in pace? Quia viderunt oculi mei salutare tuum . Salutare salutare ejus. Habetis ergo pueri puerum Christum, sancti senes senem Simeonem. Si autem quaeritis, ut de conjugatis aliquis vir testimonium Domini perhibeat, Zachariam considerate. Nemo ergo quaerat aliud fratres mei Christiani fideles, aut virgo, aut vidua, aut conjugata, aut vir, aut continens, aut uxoratus, quidquid plus esse quis voluerit, non invenit quemadmodum ad Christum pertineat. Non invenimus testimonium perhibuisse Christo adulteros, fornicatores, immuni testimonium perhiberetur, ipse praestitit, ipse donavit. Non enim quisquam sanctus viribus suis. Exsultemus ergo, charissimi. Ab hodierno die crescunt dies. Crede in Christum, et crescit in te dies. Credidisti? tuo. Sed numquid Christus natus sic remansit? Crevit, ad juventutem pervenit: sed in senectutem non declinavit. Crescat ergo et fides tua, robur inveniat, vetustatem
Abbreviated transcription (Latin):
Putas hic me inueniet illa natiuitas: Iutas
isti oculi uidebunt. ꝑquem cordis oculi re¬
uelabuntur Dicebat iste in orationibus
suis : et prodesiderio suo accepit responsum.
dñm nr̃m. Gestabat eum maria mater eius
infantem: uidit ille et agnouit. Ubi noue¬
rat quod agnouit: Intus est reuelatus:
quiforis est natus. Uidit et agnouit symeon
infantem tacentem : et occiderunt iudȩi
iuuenem mirabilia facientem. Cum ergo
cognouisset. accepit eum inulnas suas :
hoc est inbrachiis suis amplexatus est eum.
Fortabat eum : a quo portabatur. Ipse enim
xp̃s : sapientia dĩ. ad tingens afine usq
adfinem fortiter : et disponens om̃a suaui¬
ter. Quantus ibi erat. etquam magnus.
Quam paruus factus est : Paruus factus:
paruos querebat. Quid est paruos querebat :
dignatus est poni: ut esset piorum cibaria
iumentorum. Iccepit eum symeon in bra¬
chia sua: ecdixit. Nunc dimittis seruum
Dimittis inpace : quia uideo ueram pacem.

Expanded text:
Putas me hic inveniat illa nativitas? Putas Putas me hic inveniat illa nativitas? Putas isti oculi videbunt, per quem cordis oculi revelabuntur? Dicebat ista in orationibus suis, et pro desiderio suo accepit responsum,  Christum Domini. Gestabat eum Maria mater ejus infantem, vidit ille et agnovit. Ubi noverat quod agnovit? Intus est revelatus, qui foris est natus, vidit et agnovit. Agnovit Simeon infantem jacentem, et occiderunt Judaei juvenem miracula facientem. Cum ergo cognovisset, accepit eum in ulnas suas, hoc est, in brachia sua, et amplexus est eum, portabat a quo portabatur. Ipse enim est Christus sapientia Dei, attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Quantus ibi erat, et quam magnus, quam parvus factus erat? Parvus factus, parvos quaerebat. Quid est, parvos quaerebat? Ndignatus est poni, ut esset piorum cibaria jumentorum. Accepit ergo eum Simeon in brachia sua, et dixit: Nunc dimittis, Dimittis in pace, quia vid
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. uideam oculis meis: Et ut noueritis
quantũ desiderium habebant qui nouerant
descripturis : etcredebant uirginem pari¬
turam. sicut modo audistis cum esaias pro¬
eius emmanuel. Quid sit emmanuel: euan¬
gelium nobis aperuit dicens. quod inter
tur inpossibile ut uirgo pareret : iuirgo
parens ꝑmaneret. Intellige natum dm̃:
etnon miraberis uirginis partum. Ut ergo
nouertus sc̃õs antiquos et iustos opͣtasse
uidere quod concessum est huic sẏ meoni :
dñs noster iħs xp̃s loquens ad discipulos
suos ait. Multi iusti etprophetȩ uoluer̃
uidere quȩ uidetis. et non uiderunt: et
audire quȩ auditis etnonaudierunt.
Multum senex iste fuit ad audiendum
serus : et aduidendum maturus. Non
expectabat ut xp̃m audiret loquentem:
qm̃ agnouit infantem. Et hoc illi erat¬
concessum iam decrepito. quasi. desideranti
et suspiranti : etdicenti cotidie inoratio¬
nibus suis. Quando ueniet. et quando
nascetur: Quando uidebo: Futas durabo:

Expanded text:
Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti, qui noverant de Scripturis sanctis virginem parituram, sicut audistis cum Isaias ejus Emmanuel . Emmanuel quid sit, Evangelium nobis aperuit dicens, quod interptur impossibile ut virgo pareret, virgo pariens permaneret. Intellige natum Deum, et non miraberis virginis partum. Ut ergo noveritis antiquos sanctos et justos optasse videre, quod concessum est huic seni Simeoni; Dominus noster Jesus Christus ad discipulos loquens ait: Multi justi et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt . Multum senex iste fuit ad audiendum serus, sed ad videndum maturus. Non exspectavit ut Christum audiret loquentem, quoniam agnovit infantem. Et hoc illi concessum erat jam decrepito, quasi deset suspiranti, et dicenti quotidie in orationibus suis: Quando veniet? Quando nascetur? Putas videbo? Putas durabo?
Abbreviated transcription (Latin):
et secunda ruerunt : tertiam deruina
genuerunt. in quartam salutem inuener.¬
Exultent uirgines: uirgo peperit xp̃m.
Nichil inea quod nouerunt: putent ex ter¬
minatum. mansit uirgo post partum. Exul¬
tent uiduȩ: infantem xp̃m uidua anna
Nullus gradus pretermissus est: dequo
non haberet testimonium salus omnium.
Num quid enim sole uirgines ad regnum
septem annis cum uiro suo uixit. quo
defuncto usq ad senilem etatem ꝑueniens.
insenectute scã expectabat infantiam
cula : intrantem in mundum saluatorem
uideret itura. Et inmasculino sexu.
tria ipsa genera commendata sunt. Ipse
continentiam uouentes puero. Ipse uero
integritatem pueritie consecrauit : qui
suȩ matri fecunditatem adtulit. uirgi¬
nigatem non abstulit. Symeon ille senex
diu iuxerat : cuius etas conparatur
anne. Et audierat responsum : quia non
esset uisurus mortem. nisi uideret xp̃m dñm.¬
uiuebant dicebant. Osime inueniet hic¬
illa natiuitas: Si quod credo inscripturis

Expanded text:
et secunda ruerunt, tertiam de ruina et secunda ruerunt, tertiam de ruina genuerunt, in quarta salutem invenerExsultent ergo virgines; virgo peperit Christum. Nihil in ea quod voverunt putent exterminatum: mansit virgo post partum. Exsultent viduae; infantem Christum vidua Anna Nullus gradus praetermissus est, de quo non haberet testimonium salus omnium. Numquid enim solae virgines ad regnum septem annos vixerat cum viro suo; quo defuncto usque ad senilem aetatem pervenerat, et in senectute sancta exspectabat infantiam cula, intrantem in mundum Salvatorem videret itura . Et in mastria ipsa genera commendata sunt. Ipse continentiam voventes puero. Ipse vero integritatem pueritiae consecravit, qui suae matri fecunditatem attulit, virginitatem non abstulit. Simeon ille senex diu vixerat, cujus aetas comparata est Annae, et audierat responsum quod non esset visurus mortem, nisi prius videret Christumvivebant, dicebant, O si hic me inveniat illa nativitas! o si quod credo in Scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
odiernus dies ad habendam spem uitȩ
ȩternȩ : magnum contulit gaudium
generi humano. Primus enim homo quo
cadente om̃s cecidimus: cuius ruina est
mortalttas nostra non est natus sed factus .:
Patre nullo : nulla matre. sed dõ operante factus.
Hȩc est hominis prima conditio adȩ det̾ra.
Secunda conditio hominis adõ: quia crea¬
uit feminam delatere uiri. Tertia condi
cio hominis: qua natus est homo ex uiro
et femina. Quarta conditio dĩ et hominis.
qua natus est xp̃s sine uiro defemina.
Inistis quatuor conditionibus. una sola
nobis usitata est: cetere tres non sunt
in oculis carnis. sed infide cordis. Deterra
factum hominem sine patre etiatre non
nouimus : factam feminam delatere uiri
et audita credimus. Tertia illa usitata
nobis est: ipsa est cotidiana deconplexu
maris et feminȩ. ex quibus cotidie nas¬
cuntur homines. Iam ergo erat una sine
uiro. et femina erat et secunda facta delatere¬
sed ista quarta liberauit tres. Prima enim

Expanded text:
odiernus dies ad habendam spem vitae aeternae, magnum contulit gaudium generi humano. Primus enim homo, quo cadente omnes cecidimus, cujus ruina est mortalitas nostra, non est natus, sed factus; patre nullo, nulla matre, sed Deo operante. Haec est hominis prima conditio. Adam de terra. Secunda conditio est hominis, qua creatur femina de latere viri. Tertia conditio est hominis, qua natus est homo ex viro et femina. Quarta conditio est Dei et hominis, qua natus est Christus sine viro de femina. In istis quatuor conditionibus una sola nobis usitata est, caeterae tres non sunt in oculis carnis, sed in fide cordis. De terra factum hominem sine patre, sine matre, non novimus; factam feminam de latere viri et auditam credidimus. Tertia illa usitata est nobis ipsa quotidiana de complexu maris et feminae quotidie nascuntur homines. Jam ergo erat una sine viro et femina, jam eSed ista quarta liberavit tres. Prima enim
Abbreviated transcription (Latin):
serui dñi. qui statis inlomo dñi. Quistatis¬
hominum serui iacent̾. suer meus qui iacet.
torquetur: ut tuus sit iam nonsit inpena.
Dñe. tuos seruos malis nondecet subiacere.
Iniuria est enim tua : tuorum pena seruorum.
Tuos seruos possidere non debet uis malorũ.
Serui tui et sipaciantur mala: non pacian¬
tur adpenam. sed sub eant ad coronas. Hunc¬
tuum nonpossum dicere : quem iacentem
tua benignitas non requirit. Iacet indomo:
etmale torquetur. Hinc est quod afferre eũ.
et offerre eum tibi pene nonsinit magnitudo:
etpudoris : mouet centurio iudicem talia.
et tanta dum ꝑ orat : et sic mouet ut ad ser¬
uum suum cęli dñm ipsum ire uelle ꝑficeret:
Ego inguid xp̃s ueniam: ec curabo eum.

Expanded text:
servi Domini, qui statis in domo Domini . Qui statisservi Domini, qui statis in domo Domini . Qui statishominum servi jacent. Puer meus qui jacet, torquetur; ut tuus sit, jam non sit in poena. Domine, tuos servos non decet malis subjacere, injuria est tua tuorum poena servorum; tuos servos possidere non debet vis malorum; servi tui etsi patiuntur mala, non patiuntur ad poenam, sed subeunt ad coronas. tuum dicerem, quem jacentem tua benignitas non requirit? Jacet in domo, et male torquetur. Hinc est quod offerre eum, et offerre tibi, poenae non sinit magnitudo, et pudori. Movit centurio judicem talia et tanta dum perorat; et sic movit, ut ad servum suum coeli Dominum ipsum ire velle perficeret. Ego, inquit Christus, veniam et curabo illum.
Abbreviated transcription (Latin):
fratres centurionem istũ antequam discipu¬
latus subiret offitium : locum magisterii
fuisse sortitum. Prebet enim petendi formã
dat normam credendi fidei: pandit causas
uirtutum. commendat exempla: qui
nondum xp̃ianȩ scole ingressus est disci¬
plinam. Accessit ad eum centurio: rogans
eũ. Hoc est sapere : non rogare. Puer meus
iacet indomo. Causas pueri quasi magis¬
ter ait. Pere centurio qui stipendia ter¬
rena. centenarium cȩ̨li mutauit infruc¬
tum : et seruitutem militaȩ secularis. in
diuinam sustulit dignitatem. Domine¬
inquid puer meus iacet indomo. Qui
uocat dominum suum: fatetur fideliter
seruitutem. Et quomodo hic centurio quisic
cognoscit dñm. puerum suũ ausus est profi¬
teri : quasi nescierit serui peculium ad
dominum ꝑtinere. aut ignoraret cõmunia.
qui docet tam singularia tamque profunda.
puer meus ait. meũ dico: quia iacet. Situus
esset dñe: noniaceret. Probat hoc propheta.
cum dicit. Scce nunc benedicite dñm: om̃s

Expanded text:
tis centurionem, antequam discipulatus subiret officium, locum magisterii fuisse sortitum. Praebet enim petendi formam, dat normam credendi; fidei pandit causas; virtutum commendat exempla, qui nondum christianae scholae ingressus est disciplinam. Accessit ad eum centurio rogans eum. Hoc est sapere, non rogare. Puer meus jacet in domo. Causas pueri quasi magister agit: vere centurio, qui stipendia terrena centenarium coeli mutavit in fructum, et servitutem militiae saecularis in divinam sustulit dignitatem. Domine, puer meus jacet in domo. Qui vocat Dominum, fatetur suam fideliter servitutem. Et quomodo hic centurio, qui sic agnoscit Dominum, puerum suum ausus est profiteri; quasi nesciens servi peculium ad Dominum pertinere? Aut ignorat communia qui docet tam secreta, tam profunda? puer meus. Meum dico quia jacet: si tuus esset, Domine, non jaceret. Probat hoc propheta, cum dicit: Ecce nunc benedicite Dominum, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
erubescendis subiacere uiciis dedigne̾ris. dũ
generositatẽ tuam decreatoris ac reparaetonus
dignitate i mite̾ris habet causas. quibus
se ipse confundat. Cur indignis dominis
iueto corde subdatur: cui gła ꝓmittitur
ecerna. Ne sic gemuno priuilegio. diuine
Imaginis participacione uidebaris honoratus:
eciam efficeris commercu nobilitate p̾ciosus
Unde ergo tam funtis eẽ possis contra hostẽ
tuium : interroga statũ tuũ. quod tibi dñs
ad bellandũ inmenbris tius. Mundi prin¬
cipem: eputtale nequicias superandas.¬
liberam contulit facultatem Nc sic inpossibile non
putes ut tranfferri obtineas in angelicas beatitu¬
dines: cum in hoc seculo angelicas deuiceris potes¬
tates Nlon ergo te degeuerem. ac despecꝰtũ faciat¬
uita: quem uel sacꝰ tura ꝓ batur in lustrẽ ꝓtu¬
lisse uel gr̃a: sed cursum sideles xp̃i ad suꝑria
fiducialit᷑ attollant. Nlam qui se celesti pͥrecio

Expanded text:
erubescendis subjacere vitiis dedigneris, dum erubescendis subjacere vitiis dedigneris, dum generositatem tuam de Creatoris ac Reparatoris dignitate imiteris. Habet causas quibus se ipse confundat. Cur dignis Dominus ficto corde subdatur, cui gloria promittitur aeterna? Ac si gemino privilegio divinae imaginis participatione videbaris honoratus, efficeris etiam commercii nobilitate pretiosus. Unde ergo tam fortis esse ptuum, interroga statum tuum, quod tibi Dominus ad debellandum in membris tuis mundi principem, ac spiritales nequitias superandas,iberam contulit facultatem; ac sic impossibile non putes, ut transferri obtineas in angelicas beatitudines, cum in hoc saeculo angelicas deviceris potestates. Non ergo te degevita, quem vel factura probatur illustrem protulisse, vel gratia: sed cursum suum fideles Christi ad superna fiducialiter attollant. Nam qui se coelesti pretio
Abbreviated transcription (Latin):
sontremuit inquam: Nam si nouerat eruei¬
focum: tamen quem non menunerat reum:
non poterat tenere damptiatũ Quia culpa
non sacit penam sed causam: quasi solitũ cibũ
sed magnã cẽ. cibi ipsius dignitatẽ ꝓuocata
cognouit. Ntq ideo diuinusꝰ sermo cõmemor at.
et precepit dñs pisci. et euoniuit ionã inari¬
dam: I recepit ergo dñs bestie : precepit morti
semꝑ esurienti: precepit abissis et inserno. ut
mundo restituant saluatorem Euomuit
autem hoc debemus accipere: quod ex imis uis¬
ceribus mortis. uie trix uita remeauerit. atq
eam exintimis p̃cordiis. inserni ꝑdicio exulce¬
rata reddiderit. Uidemus itaq inꝓphete afflic¬
cionibus: aꝑtissime xp̃i p̾figuratã et mortem
pariter: et resurretꝰ tionem Qua ꝓpt̾ quod
impletum cerius inseruo: credere non cunc¬
tẽris indño Que cũ ita sint. ꝑspice õ homo
tandem uilis eẽ. tibi desinas: ut uel ꝓ hoc

Expanded text:
Contremuit, inquam; nam si noverat cruciContremuit, inquam; nam si noverat crucifixum, tamen, quem non meminerat reum, non poterat tenere damnatum: quia culpam non facit poena, sed causa. Quasi solitum cibum sed magnam esse cibi ipsius dignitatem praefocata cognovit; atque ideo divinus sermo commemorat: Et praecepit Dominus pisci et evomuit Jonam in aridam . Praecepit ergo bestiae, praecepit morti semper esurienti, praecepit abyssis et inferno, ut mundo restituant Salvatorem. Evomuit autem, hoc debemus accipere, quod ex imis visceribus mortis victrix vita remearit, atque eam ex imis praecordiis inferni perditio exulcerata reddiderit. Videmus itaque in prophetae afflictionibus apertissime praefiguratam et mortem pariter et resurrectionem. Quapropter quod impletum cernis in servo, credere non cuncteris in Domino. Quae cum ita sint, perspice, o homo, tandem vilis e
Abbreviated transcription (Latin):
nocentem Non ne nobis uidetue nautaxiam
inprecacio pilati cẽ confessio: Qui tradidit¬
Apm: et tamen lauat manus fuas et dicit:
nundus ego sum: a sanguine iusti huius: Quã
congrue ꝑ ꝑsonam gentilem: fides geticitior
predicatur Dicit itaq ionas. inoratione
sua. Tolle igitur dñe animam meam: qbod
melior est nũchi mors quam uita: Dicat boc
quam uita: Idest: uiuens unam iudenañ¬
potui Moriar. It uniuersus mundis mersi
poria saluecur. Ionam piscis excepit in mersũ.
sed non contegit deuoratũ: Et quẽ malicia
hamunũ ꝑdidit: bestia esuriens eustoddiodar
Nienis iusceribus samem patittir: ec inp̃dam
quã absorbuit. nichil sibi licere miradisꝰ
Iuis est iste qui intra auidos rictius ad simimi
potest. consummi non potest  libnis ssund
ruipcio non est: Traditur ꝑdicionis ꝓfinido
et seruatur ipsius mortis obsequier a ico¬
mex plebilis belua inescam suam ra piut.
Q predam suam captiuam contrenuat:

Expanded text:
nocentem . Nonne vobis videtur nautarum nocentem . Nonne vobis videtur nautarum imprecatio Pilati esse confessio? Qui tradit Christum, et tamen lavat manus suas, et dicit: Mundus ego sum a sanguine justi hujus . Quam congrue per personam gentilem fides gentium praedicatur! XI. Dicit itaque Jonas in oratione sua: Tolle igitur, Domine, animam meam, quia melior est mihi mors quam vita. Dicat hoc quam vita . Id est vivens unam Judapotui; moriar, et universus mundus mea morte salvetur. Jonam cetus piscis excepit immersum, sed non contigit devoratum; et quem malitia hominum perdidit, bestia esuriens custodivit. Plenis visceribus famem patitur, et in praedam quam absorbuit, nihil sibi licere miratur. Quis est iste qui intra avidos rictus assumi potest, consumi non potest? Cibus est, corruptio non est, traditur perditionis profundo, et servatur ipsius mortis obsequio. inexplicabilis bellua, in escam suam rapuit, et praedam suam captiva contremuit.
Abbreviated transcription (Latin):
nis: Cm̃i passio et resurrectio presignatur hic
ionas quod fidei ur̃e non arbitramur in cog
ntum tpỹpum dũi gessisse de scribitur. Ipse enĩ
dñs dicit Sicut fuit ionas inuentre ceci:
tribus diebus et tribus noc tibus: ita erit
filius hominis incorde terre. tribus diebus
e tribus noc tibus Hic uquam ionas ad
p̃dicandam iuniuitis ire celestis offensam dño
ꝓfugus: que tharsum pecehat in greditur
Sed niautis exorta tempestate turbatis: sorte
blusithus datur. et saucibus ceti excipitur
refunditur Uidece dñm eciam inueceri ces¬
tamento. inserui forma murahili apparere:
uoscre quoniodo se ante actis seculis indicaũit.
sub seruilis forme humilitate uenturũ. Ionas
iram dnũ predicaturꝰ: ad magnam nuiiuitar
destinatur urbem dicturus. xl dies sunt
et xp̃c mundi turbinibus exercitur: Nisi iomnas
datur Sic et non liberatur eccła: nusi xp̃i morte
saluctur. Ilaute demeisuri ionam: tunc uerent᷑
et dicunt. Dñe ne des suꝑ nos sanguinem in¬

Expanded text:
nis Christi passio et resurrectio praesignantur. Hic Jonas, quod fidei nostrae non arbnitum typum Domini gessisse praescribitur. Ipse enim Dominus dixit: Sicut fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus, et tribus noctibus: ita erit filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus . Hic, inquam, Jonas ad praedicandum Ninivitis irae coelestis offensam, Domiprofugus quae Tharsum petebat ingreditur: sed nautis exorta tempestate turbatis, sorte fluctibus datur, et faucibus ceti piscis demrefunditur. X. Videte Dominum etiam in veteri Testamento in servi forma mirabiliter apparere: videte quomodo se ante actis saeculis indicavit, secundum servilis formae humilitatem venturum. Jonas iram Domini praedicaturus ad magnam Ninivitarum deChristus mundi turbinibus exercetur. Nisi Jonas datur, sic et non liberatur Ecclesia, nisi Christi morte salvetur. Nautae dimissuri Jonam, tamen verentur et dicunt: Domine, ne des super nos sanguinem in
Abbreviated transcription (Latin):
ne sunt redempta. In excusabile malumẽ:
post mortem redemptoris dñi seruum ꝑ manere¬
peccati. De hae ergo seruitute de dehis hostib usq
adbaptisii litora dĩ populũ ꝑsequente in nume ra
captiuorũ milia ꝑ sacri fontis in riguũ liberat
xp̃s. &e confringit suꝑ aquas caput diaconis magni
Ac sic ille sȩussimus draco. ꝓpriũ ueneni in
necem sui refusa sensit exitii. Qua ꝓpter dilec¬
tissimi. ad altitudinem spei nr̃ȩ non segniter. neq
cum temipore curramus: sed prudenter ac fi¬
deliter cogitantes dequali captiuitate. et de¬
qua misera seruitute: quo precio redempti
et quo brachio simus. Glorificemus dm̃ in
corpore nr̃o: ut eum habitare innobis exipsa
conuersationis nr̃ȩ ꝓbitate monstremus.
Pmplectemurq pũrificatis mentibus. atq cor¬
poribus salutis nr̃e mirabile sacramentum: et
ab om̃i fermento malitiȩ ueteris emundati.
Pascha dñi cum digne obseruantia cȩlebre¬

Expanded text:
ne sunt redempta. Inexcusabile malum est ne sunt redempta. Inexcusabile malum est post mortem Redemptoris nostri Domint. De hac ergo servitute et de his hostibus usque ad baptismi littora Dei populum persequentibus innumera captivorum millia per sacri fontis irriguum liberat Christo, et confringit super aquas caput draconis magni. Ac sic ille saevissimus draco proprium venenum in necem sui refusum sensit exitii; ac dtarit: ad altitudinem spei nostrae non segniter neque cum torpore curramus; sed prudenter ac fideliter cogitantes, de quali captivitate et quam misera servitute, quo pretio redempti, et quo brachio sumus educti, glorificemus Deum in corpore nostro; 211 ut habitare eum in nobis, ex ipsa conversationis nostrae probitate monstremus.lectissimi, purificatis mentibus atque corporibus, salutis nostrae mirabile sacramentum, et ab omni fermento malitiae veteris emundati , Pascha Domini cum digna observantia celebre
Abbreviated transcription (Latin):
eitis et seruus. ẽ. Iste obtemperat in iusticiȩ
ille irȩ. Iste suꝑbiȩ: ille inuidiȩ. Iste mali¬
tiȩ: ille iracundiȩ. Iste auaritiȩ: ille luxu¬
riȩ. Nescio quomodo se ingenuium dicere
audeat. quẽm tot dñ in parces suas distra¬
est: quidꝑdest siliber est innatura. qui ser¬
uus est inconscientia. Uileamus nos extrin¬
secus generis claritate sublimes: intrinsecus
mentis infirmitate degeneres. In nocentum
dominos: et criminum seruos. Iam melior
ẽ. uernaculorum ratio: quos originis uide¬
tur inclinasse conditio. Habetis boni fa¬
muli urãm consolationem: ꝓ libertate com¬
plectimini honestam seruitutem. Intolera¬
bile uigum est feda dominatio: et erubes¬
cenda subicctio Nut quȩ spes relinquet᷑
seruienti: ubi ȩterna mors iuncta ẽ seruitrt
Sin causaẽ. a foris uel genere uel honore. consoi¬
cuus qui non ẽ intus ingeniuris. Graui dampita¬
cione tterantur crimina : post quam xp̃i sangui¬

Expanded text:
ejus et servus est: iste obtemperat injustitiae, ejus et servus est: iste obtemperat injustitiae, ille irae; iste superbiae, ille saevitae; iste malitiae, ille iracundiae; iste avaritiae, ille luxuriae. Nescio quomodo se inter haec ingenuum dicere audeat, quem tot domini in partes suas distraod liber est in natura, qui servus est in conscientia? Videmus nos extrinsecus generis claritate sublimes intrinsecus mentis infirmitate degeneres. Innocentum dominos, et criminum servos. Jam melior est vernaculorum ratio, quos originalis videtur inclinasse conditio. Habetis boni famuli vestram consolationem, pro libertate complectimini honestam servitutem. Intolerabile jugum et foeda dominatio, et erubescenda subjectio. Aut quid spei relinquitur servienti, ubi aeterna mors juncta est servituti. Sine causa est a foris vel genere vel honore conspicuus, qui non est intus ingenuus. Gravi damnatione iterantur crimina, postquam Christi sangui
Abbreviated transcription (Latin):
illa egypti tyrannica seruitus quid aliud
preferebat. quam diabolum supra humanum
genus peccatorum exercere dominatum: Quid
inquam aliud erant illa uilia et horrenda in
luto et paleis pharaonis imperia. nisi feda atq
terrena diabolicȩ uoluptatis officia: et uitiorũ¬
de decestantba contagia. Siquiden in fruc¬
tuosa et inania uite huius opera paleȩ sunt
Paleȩ inquam n᷑imium flammis a mica
materia. Sed hoc ipsum quod pharao in¬
par uulis hebreorum pueros iubeat inter¬
fici. et feminas reseruari.: diaboli utiq
speciem preferens: inunicus sp̃ui et amicus
carni. Inuidens uirtuti: con sentiens uo¬
luptati. Portitudinem prefocabat: conci¬
piscentias nutriebat. Hȩc itaq seruitus
quod peius ẽ. non illuis tantum temporis.
fuit. sed etiam nunc animas neglẽgenti¬
um et infidelium multo periculosius
nexu blandȩ captiuitatis inuoluit. quo
enim quis uincitur: sicut et apłs testatur

Expanded text:
illa Aegypti tyrannica servitus, quid aliud illa Aegypti tyrannica servitus, quid aliud praeferebat, quam diabolum super humanum genus peccatorum exercere dominatum. Quid, inquam, aliud erant illa vilia et horrenda in luto et paleis Pharaonis imperia, nisi foeda atque terrena diabolicae voluptatis officia, et vitiorum detestanda contagia? Siquidem infructuosa et inania vitae hujus opera paleae sunt. Paleae, inquam, nimium flammis amica materia. Sed et hoc ipsum quod Pharao parvulos Hebraeorum pueros jubet interfici, et feminas reservari, diaboli utique speciem praeseferens, inimicus spiritus, et amicus carni, invidens virtuti, consentiens voluptati: fortitudinem praefocabat, concupiscentias nutriebat. Haec itaque servitus, quod pejus est, non illius tantum temporis fuit, sed etiam nunc animas negligentium et infidelium multo periculosius nexibus blandae captivitatis involvit. A quo enim quis vincitur, sicut et Apostolus testatur,
Abbreviated transcription (Latin):
testatur. Et increpauit inquit rubrum mare:
et recessit. Et iterum. Mare uidit: et fugit
Quod uidit hoc utiq quod inbaptismo credi
debet. Sine dubio illud terribile ꝓfundum
ad secretum adsistentis in horruit maiestatis:
et ad presentiam sui cessit auctoris. Et ideo
fili i isrł securi interundas transeunt: cum
dentibus dextera leuaq fluctibus immineret.
cum creatura in sensibilis elementi factorem
suum sentiens transeuntibus circum fusa p̃be¬
ret uiam: et in ꝑsequentes pararet refusa
uindictam. Secundum hȩc si et nosuitii cri¬
mina quasi ȩgyptum relinquamus: et currat
unus quisq nrm̃ intento corde post xp̃m. auc¬
torem peccati diabolum: xp̃ianus id .ẽ. ebreus
egyptium non timebit. Talis est enim natura
et infirmitas inimici. Te recedente cedit: et
post dorsum tuum silegem dñi tanquam
moy sen sequaris inter cedit. Ecce hostem quem
fugis se uicisse est: Iam primum durissima

Expanded text:
testatur. Et increpavit, inquit, mari Rubro, testatur. Et increpavit, inquit, mari Rubro, et recessit . Et iterum: Mare vidit et fugit . Quid vidit? Hoc itaque quod in baptismo credi debet. Sine dubio illud terribile profundum atque secretum assistentis inhorruit majestatem, et ad praesentiam sui cessit auctoris. Et ideo filii Israel securi vel inter undas transeunt, vel dentibus dextra laevaque fluctibus imminerent, cum creatura insensibilis elementi factorem suum sentiens, transmeantibus circumflua praeberet viam, et in persequentes pararet refusa vindictam. Secundum haec, si et nos vitia et crimina quasi Aegyptum reliquimus, et currat unusquisque nostrum intento corde post Christum, auctorem peccati diabolum Christianus idem Hebraeus Aegyptum non timebit. Talis est enim natura et infirmitas inimici: te recedente cedit, et per dorsum tuum, si legem Domini tanquam Moysen sequaris, ingreditur. Ecce hostem, quem fugisse vicisse est. Jam primum durissima
Abbreviated transcription (Latin):
inueteri lege nouimus consecratũ Celebre ascłis
est : cum heatus moyses populũ dnũi deterra egipti
& deiugo indigne seruitutis educeret Celebre
est ad plebis transitum: rubri maris ꝓfunda
natura rerum obstupescente patiusse̾ hic pͥmo
loco diligencius inspiciamus. quid talis seruitꝰ.
uel quid talis transitus. edificacionis possit
illius temporis signa atq miracula ad future
redemptionis ꝑ tinuisse misteria Sic enĩ ait:
ergo iam tunc subillius populi ducatũ: nr̃is
commodis militabat diuina uirtus. Fredi ues
in beneficus: sed semꝑ dicior inꝓmissis Oux
quidem eis erat beatus moyses: sed eos incolũpna
lucis et nubis. filus et sp̃c sc̃s precedebat᷑: hoc
loco agnoscantus inprimis. quod plebs que
preposteos suos studet audire. dm̃ sequitur
et ꝑdĩ hminem ꝑuenit ad salutem. Ergo sili. isrł
ad slberitis et quietis et regni sedem ꝑꝰdisficiles
comitatum. Ncc immerito eos hostis non atagit.
lux precesst. fluctus expauit. Sic enim ꝓpħa

Expanded text:
nsecratum. Celebre a saeculis est, cum B. Moyses populum Domini de Aegypto et de jugo indignae servitutis educeret , celebre est facere plebi transitum maris Rubri profundum natura rerum obstupescente potuisse. Hic primo loco diligentius inspiciamus, quid talis servitus, vel quid talis transitus aedificationis possit illius temporis signa atque miracula ad futurae redemptionis pertinuisse mysteria. Sic enim ait: ergo jam tunc sub illius populi ducatu nostris commodis militabat divina virtus, praedives in beneficiis, sed semper in promissis. Dux quidem erat eis B. Moyses, sed eos in columna lucis et nubis Filius et Spiritus S. praecedebat. Hoc loco agnoscamus imprimis quod plebs quae praepositos suos studet audire, Deum sequitur, et per Deum hominem pervenit ad salutem. Ergo filii Israel ad libertatis et quietis et regni sedem per difficilecomitatum. Nec immerito eos hostis non attigit: Lux praecessit, fluctus expavit. Sic Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
delicta nr̃a : et resurrexit ꝓpt̃ iustificacionem
nr̃am Sicut morte ipsius seminani᷑. sic inre¬
surrectione ipsius germinanuis Et enum mors
ipsius signficat interitum ueteris uite nr̃e : et
resurrectio ipsuis significat natiuitatẽ iute
nr̃e De hac re apłs Consepulti sumus inquid¬

Expanded text:
delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram. Sicut morte ipsius seminamur, sic in resurrectione ipsius germinamur; etenim mors ipsius significat interitum veteris vitae nostrae, et resurrectio ipsius significat novitatem vitae nostrae. De hac re Apostolus: Consepulti, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
natur. Et factum est inquit cum leuaret manus
moỹses preualebat isrł. Ubi autem submiserat
manus ⁊inualescebat amalech. Bellum xp̃ianis in¬
diqͥtum hoc exemplo monstratur: & belli effectus
orationis instantia aꝑtcur. Orat enim moyses &
uincit: cessat & iuncitur. Didicit xp̃ianus quid
gerat: inuenit quid fugiat. Didicit inquam unde
dut uincatur aut uincat. Quamuis instantius¬

Expanded text:
t. et factum est, inquit, cum leuabat manus Moyses, praeualebat Israel: ubi autem submiserat manus, inualescebat Amalech. et adictum hoc exemplo monstratur, et belli effectus orationis instantia aperitur. Orat enim Moyses et vincit, cessat et vincitur. Didicit Christianus, quid egerat, invenit quid fugiat; didicit, inquam, unde aut vincatur, aut vincat. Moyses eni
Abbreviated transcription (Latin):
etiio gularis dĩ e÷. Qliomodo regnabit inuent
inuita dĩ ustus quando ne peririt: morte di quȩ¬
situs est inpius. inuita enim dĩ salui erimus. qͥa
inuita nostra perieramus. sed cũ audimus. & uitã
di. & martem dĩ discernamus. quid unde sit : uitã
quippe attulit nobis Mortem uero accepit ano¬
bis: nec tamen ꝓsuo merito. sed ꝓnobis Uerhũ¬

Expanded text:
tus Deus est, quomodo regnavit inventus in vita Dei justus, quando ne periret morte Dei quaesitus est impius? in vita enim Dei salvi erimus, quia in vita nostra perieramus. Sed cum audimus, et vitam Dei et mortem Dei, discernamus quid unde sit: vitam quippe attulit nobis, mortem vero accepit a nobis, nec tamen pro suo merito, sed pro nobis. Fu
Abbreviated transcription (Latin):
ria: Deniq cum ante annos plurimos re
surrexerit: non absurde dicimus. quan¬
do annuersario reditu ista sollempnitas
presentatur: hodie dñs resurrexit Quod
amus: Illud facꝰtum ẽ. ut redimerem᷑: hoc
instititũ est ne obliuiscerem᷑ Ouis immo¬

Expanded text:
r. Denique cum ante annos plurimos Christus resurrexerit, non absurde dicimus quando anniversario reditu ista solemnitas praesentatur. Hodie Dominus resurrexit. Quod amus. Illud factum est ut redimeremur, hoc institutum est ne oblivisceremur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
nominis consecratur: substantia illic est panis
et uini Post uerba aittem xp̃i : corpus et san¬
guinis est xp̃i Quid autem mirũ est. si ea
que uerbo potuit creare. uerbo possit creata
conuertere: immo iam minoris uidecur eẽ mi¬
raculi: si id quod exruichilo agnoscitur condi¬
disse: iam conditum inmeliuis ualeat commu¬
tare Require quid ei possit ẽẽ difficile cui
gurasẽ imagine eciam sue diuinitatis induere
Cui ꝓ̃ptum Eum sursum reuocare deinferis: sta¬
tuere deꝑdicione. reparare depuluere: deterra
incelum leuare. dehomine angelũ facere: coopus
humanũ conforme corpori claritatis sue redde.
et figmentũ stuĩ in regni sui consorcio sublimare:
Ut qui corpus nr̃e fragilitatis assũpserat : nos in
corpus sue inmortalitatis assũmat. ad quã głam
resurrectionẽ piis uos oꝑibus. p̃pare dignetur:
qui uiuit et regnat in scła sclorũ amenꝰ: SeRoro

Expanded text:
nominis consecrentur, substantia illic est panis nominis consecrentur, substantia illic est panis et vini: post verba autem Christi corpus et sanguis Christi. Quid autem mirum est, si ea quae verbo potuit creare, possit verbo creata convertere? Imo jam minoris videtur esse miraculi, si id quod ex nidisse, jam conditum in melius valeat commutare. Require quid ei possit esse difficile, cuigurare, imagine etiam suae divinitatis induere; cui promptum est eum sursum revocare de inferis, restituere de perditione, reparare de pulvere, de terra in coelum levare, de homine angelum facere, corpus humanum conforme corpori claritatis suae reddere, et figmentum suum in regni sui consortio sublimare. Ut qui corpus nostrae fragilitatis sumpserat, nos in 320 corpus suae immortalitatis assumat. Ad quam gloriosam resurrectionem piis vos operibus praeparare dignetur, qui regnat in saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
adunatione non possunt. Et sicut aqua ad ppriam
redire substantiam inuino ꝑ mixta iam non potest.
sic et fideles quiq et sapientes qui redemptes se xp̃i
sanguine et passione cognoscunt : ita debent qua¬
si inseparabilia menbra capiti suo fidei conuersa¬
cione et ardentis suna religione sociari: et abẽo ñ
uoluntate: non necessitate. se uingi. Non nulla. ter¬
renae spei ambicione: non deniq ipsa possent moꝵ¬
te deuelli Nec dubitet quisquã primarias crea
attiras nutu potentie presentia maiestatis. in
dominici corporis transire posse naturam: cum
ipsum hominẽ uideat artificio celestis miscdie.¬
xp̃i corpus effectum Sicut autem quicũq ad
fidem ueniens ante uerbo baptismi: adhuc iniun¬
culo est ueteris debiti : his uero cõmemoratis mox
exuitur. omni fece peccati: Itaq quando bene¬
dicenda uerbis celestibus creatura sacris altaribꝰ
inponuntur: antequam inuocatione sum mi

Expanded text:
adunatione non possunt, et sicut aqua ad propriam adunatione non possunt, et sicut aqua ad propriam redire substantiam vino mistam jam non potest: sic et fideles quique, atque sapientes, qui redemptos se Christi sanguine et passione cognoscunt, ita debent quasi inseparabilia membra capiti suo fide, conversatione et ardentissima religione sociari, ut ab eo non voluntate, non necessitate sejungi, non ulla terrenae spei ambitione, non denique ipsa possint morte divelli. Nec dubitet quisquam primarias creaaturas, nutu potentiae, praesentia majestatis in Dominici corporis transire posse naturam, cum ipsum hominem videat artificio misei corpus effectum. Sicut autem quicunque ad fidem veniens ante verba baptismi adhuc in vinculo est veteris debiti, his vero commemoratis mox exuitur omni faece peccati: ita quando benedicendae verbis coelestibus creaturae sacris altaribus imponuntur, antequam invocatione sancti
Abbreviated transcription (Latin):
etlungitur: & quadam ei copula ꝑfccte carita¬
tis unitur. ut possit dicere cum apło. Qaus
nos separabit acaritate xp̃i : tribulatio angus¬
sc̃ificatione miscetur : quando fides uupso
pectare affectus iusticie miscdĩe pietatie ui¬
funditur: eciam in hoc ipsum quod numerosis
tritici granis confici nouimus unitatẽ constat
ad signare popularũ. Sicut enim frumentũ
quod solida pugnantiũ sollicitudine pparatur.
in candidam speciem molarum labore ꝑ ficitur
Acꝑaquam et ignem inunius panis sub stantia
congregatur. Sic uarie gentes diuerseq nate¬
ones inunam fidem conuenientes: unum dese
xp̃i corpus esficiunt: & xp̃ianus populus qua¬
si trititi innumera milia: sacrilegis nationi¬
seunte collegitur: Et duorum testam tarũ
instructione : uelut frumentũ gemino molarũ
oꝑe curatũ nitescet. et illam prime originis dig¬
ficitur. Sicut ergo separari ab illius consecti panis.

Expanded text:
et jungitur, et quadam ei copula perfectae charitaet jungitur, et quadam ei copula perfectae charitatis unitur, ut possit dicere cum Apostolo, Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angussanctificatione miscetur, quando fides in ipso pectore, affectus justitiae, misericordiae, pietatis, infunditur. Etiam in hoc ipsum quod numerosis tritici granis panem confici novimus, unitatem constat assignari populorum. Sicut enim frumentum quod solida purgantis sollicitudine praeparatur in candidam speciem molarum labore perficitur, ac per aquam et ignem in unius panis substantiam congregatur, sic variae gentes diversaeque nationes in unam fidem convenientes unum de se Christi corpus efficiunt; et Christianus populus, quasi tritici innumerabilis grani, a sacrilegis nationiseunte, colligitur, et dum Testamentorum instructione, velut frumentum gemino molarum opere, curatum nitescit, et in illam primae originis digficitur. 15. Sicut ergo separari grana ab illius confecti panis
Abbreviated transcription (Latin):
depanibus meis: et bibite uinum qđ miscui
uobis:. amixtum gͦ aqua uinum legimus.
nunc causam quã utrumq dñs miscere uolu¬
erit inquiramus: quando in uideorum conui¬
uio nuptiale uinum. idẽ. fides in eisdem desi¬
ciebat. Uinum inquid deficiebat: quia uince¬
fructum negabat Dequa dicitur. expectaui ut fa¬
ceret uuas: fecit autem sp̃inas. Unde et smirtum
spuieum capiti redemptoris imposuit: quando dñs
nuptiale tempore id ẽ. quando sponsus eccłe sue
paschali exultatione ungendus: Aquas inuina con¬
uertit: manifeste p̃sigurabat multitudinis gentiũ
de sanguinis sui gr̃a eẽ. uenturas ꝑaquãs enim
populus significari sacris aꝑitur eloquiis: sicut
legimus aquas istas quas uidisti: populus sunt
et gentes. et lingue Aduertamus inaquis. figurã
gentium demonstrari: Inuino autem sanguinem
dñice passionis ostendi: ac si dum insacramtis uini
aqua miscetur: xp̃o fidelis populus incorporat᷑

Expanded text:
de meis panibus, et bibite vinum quod miscui de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis. Admixtum ergo aqua vinum legimus, nunc causam quare utrumque Dominus misceri voluerit, inquiramus. Quando in Judaeorum convivio nuptiale vinum, id est fides in eis deficiebat: vinum, inquit, deficiebat , quia vinefructum negabat, de qua dicitur: Exspectavi ut faceret uvas, fecit autem spinas . Unde et sertum spineum capiti Redemptoris imposuit, quando Dominus nuptiali tempore, id est quando sponsus Ecclesiae suae paschali exsultatione jungendus aquas in vina convertit: manifeste praefigurabat multitudines gentium de sanguine sui gratia esse venturas. Per aquas enim populos significari sacris aperitur eloquiis, sicut legimus, Aquas istas quas vidisti, populi sunt, et gens et linguae . Advertimus in aquis figuram gentium demonstrari, in vino autem sanguinem dominicae passionis ostendi; ac sic dum in sacramentis vino aqua miscetur, Christo fidelis populus incorporatur