comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de se ipse ꝓfitet᷑: ñ conu̾sus ex eo qd̾ erat:
Inconu̾sibił namq ẽ: s assumens qđ non
erat Misericors enim ẽ: ut capi posset. qͥ
uelamine quodã int̃posito alloqͥ noᷤ possit:
om quidẽ ferre sincere diuinitatis eiꝰnat᷑am
ñ erat. corruptibił huiꝰ nr̃ȩ fragilisq nat᷑e:
ante om̃e tempꝰ ẽ: uerũ etiam uirginitati
partꝰ imponit᷑: qm̃ ⁊ impassibili passio
conciliat᷑ : & ĩmortali mortis poculũ ꝓpi¬
nat᷑ : Nam qm̃ inimicꝰ nr̃ artem suã sofistic̃a
uinci ñ posse p̾sumpserat: sic̃ ipse noᷤ spe
deceꝑat dĩtatis ꝓmisse dicens. eritis sic̃ dii:
ita nc̃ ipse carnis obiec tione decipitur:
⁊uelut̃ hamo esca adoꝑto: dum adam car¬
neum cupit uorare ⁊ dm̃ intrinsecꝰ inuenit
adoꝑtum: Et ita nouus hic adam ueterẽ
reparat. & condempnatio pͥoris absoluit᷑.
dum caro ꝓ carne restituit᷑ : & ꝓ morte
mors reddit᷑: immo dum ꝑ mortẽ ipse aue¬
tor mortis punit᷑ Etquidem ante multos¬

Expanded text:
is filius, non conuersus ex eo quod erat, inconuertibilis namque est, sed adsumens quod non erat, misericors enim est, ut capi posset qui velamine quodam interposito, alloqui nos possit. Quoniam quidem ferre sinceram divinitatis ejus naturam non erat corruptibilis hujus nostrae fragilisque naturae, ante omne tempus est, verum etiam virginitati partus imponitur, et impassibili passio conciliatur et immortali mortis poculum pNam quoniam inimicus noster artem suam sophisticam vinci non posse praesumpserat, sicut ipse nos spe deceperat Deitatis promissae dicens: Eritis sicut dii , ita nunc ipse carnis objectione decipitur, et velut hamo esca adoperto, natura Adam carneum cupit vorare, Deum intrinsecus invenit adopertum: et ita novus hic Adam veterem reparat, et condemnatio prioris absolvitur; dum caro pro carne restituitur, et pro morte mors redditur, imo dum per mortem ipse auctor mortis punitur. » Et item in eo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ infirmitates nr̃as accepit. & egritudines
nr̃as portauit᷑. quiñ uenit uocare iustos
s peccatores in pęnitentiã ÷ qui magis
misccłiã uult quã sacͥficium. qͥ septuagies
septies pęnitenti uult peccata laxari:¬

Expanded text:
s accepit, et aegritudines nostras portavit , qui non venit vocare justos sed peccatores in poenitentiam , qui magis misericordiam vult quam sacrificium , qui septuagies septies poenitenti vult peccata laxari
Abbreviated transcription (Latin):
obscura. adinuentiones demonũ: aut furio¬
sȩ mentis uesan a figmenta. tempore c̾fir¬
inata. & fabuł cõmendatas T̃a enĩ q̃ tamꝗͣ.
uera adorant: rursum ficta e̾e ⁊ composita
ꝑ fabulas docent: Qđ si e̾e̾nt uera. utiq
fabulosa ñ e̾e̾nt: cum sit om̃i genere c̃trari¬
um sibi. ueritas ⁊ figmentũ: S agt̃ om̃ia
tamꝗͣ uere pueri in plateis ludentes: ac
sibi inuicẽ illudentes: Nulla ibi uirilis
sensus. & ꝑfectȩ rationis assertio nicħ
qd̾ ꝓferre ualeant adu̾sum cultores u̾bi łi:¬

Expanded text:
obscura, adinventiones daemonum, aut furiosae mentis vesana figmenta, tempore confirmata, et fabulis commendata? Ea enim, quae tanquam vera adorant, rursum ficta esse et composita per fabulas docent. Quod si essent vera, utique fabulosa non essent, cum sint omni genere contraria sibi veritas et figmentum. Sed agunt omnia, tanquam vere pueri in plateis ludentes ac sibi invicem illudentes. Nulla ibi virilis sensus et perfectae rationis assertio, nihil quod proferre valeant adversus cultores verbi
Abbreviated transcription (Latin):
uocet intellectũ: uno aut̃ secłm substan¬
tiȩ uł ditatis rationẽ Diuidit᷑ gͦ ut ita
Una est enim in tribꝰ deitas: & tria sunt
in qͥ est deitas Ampliꝰ aut̃ aliquid ł minꝰ
relinquamꝰ: ut neq fiat in sunitate c̃fu¬
sio ÷ neq in diuisione discidium Parit᷑¬

Expanded text:
ubstantiae, vel deitatis rationem dividitur, ut ita na est enim in tribus deitas, et tria sunt, s est deitas. Amplius autem aliquid vel minus relinquamus, ut neque fiat in Trinitate confusio, neque in divisione discidium
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum aut᷑ qđ dicimus ex qͦ ⁊ ꝑ quẽ. & in qͦ:
ñ nat᷑am secamus: Neq enim ꝓpositionũ
sillabȩ mutate. nat᷑e ueritatẽ mutabunt:
s unius naturȩ sui cuiꝰq nominis ꝓpͥctatẽ
designant Qđ manifestissime indicat᷑
ex eo qđ in unũ rursũ reuocat᷑ ista ipsa
diu̾sitas Siquis tam̃ ñ transitorie ap̃ ipsũ
apłm legat illud qd scriptũ ẽ. cum dixit
quia ex ipso ⁊ ꝑ ipsũ. ⁊ĩ ipso om̃ĩaᷤ ͤ addit
initio: Non enim ẽ aliud aliquid unde pat᷑
ẽ: filius filiꝰ ẽ: s ñ absq initio De patre
enimẽ: Si uͦ temporale spectas initium:
⁊ ipse sine initio est Creator namq est
tempoꝵ : & ñ ipse initium sumit ex tp̃re:

Expanded text:
ipso autem quod dicimus, Ex quo, et Per quem, et In quo, non naturam secamus, neque enim praepositionum syllabae mutatae naturae veritatem mutabunt, sed unius naturae sui cujusque nominis proprietatem designat. Quod manifestissime indicatur ex eo quod rursus in unum revocatur ista ipsa diversitas; si quis tamen non transitorie apud ipsum Apostolum legat illud quod scriptum est, cum dixit: Quia ex ipso, et per ipsum, et in ipso omnia , et addidit: initio; non enim est aliud aliquid unde Pater est. Filius Filius est, sed non absque initio; de Patre enim est. Si vero temporale spectas initium, et ipse sine initio est. Creator namque est temporum, et non ipse initium sumit ex tempore.
Abbreviated transcription (Latin):
res modi sunt conuersort:
inchoatio. medietas. atq ꝑfectio
In inchoatione autem inueniunt᷑
blandimenta dulcedinis: in medio
quoq tempore certamina tempta¬
tionis ÷ ad extremũ uero ꝑfectio plenitu
dinis: Prius gͦ illos dulcia suscipiunt
quȩ consolentur: postmodũ amara quȩ
exerceant: ⁊ tunc demũ plene pia atq
sublimia quȩ confirment: Nam ⁊ sponsã
suam uir quisq priꝰ dulcibꝰ blandimentis
fouet: qu̾a tamen iam coniunctã. asperis
increpationibꝰ ꝓbat÷̃ ꝓbatam uͦ securis
cogitationibꝰ possidet Unde et plebs
israhelitica cum sponsante se deo ad sa¬
cramenti nuptias ex egypto uocaretur:
quasi arrarum uice prius accepit blandi¬
menta signor: Coniuncta aut̃: ꝓbati¬
onibꝰ exercetur in heremo Probata uero:
in ꝓmissionis terram uirtutis plenitudine
confirmat᷑: Ante igit᷑ in miraculis degus¬
tauit quid appeteret : ꝑostinodũ in labore
temptata est. si custodire nouerat quod

Expanded text:
e modi sunt conversorum. Inchoatio, medietas, atque perfectio. In inchoatione autem veniunt blandimenta dulcedinis; in medio quoque tempore certamina tentationis; ad extremum vero perfectio plenitdinis. Prius ergo illos dulcia suscipiunt, quae consolentur; postmodum amara, quae exerceant; et tunc demum suavia atque sublimia, quae confirment. Nam et sponsam suam vir quisque prius dulcibus blandimentis fovet, quam tamen jam conjunctam asperis increpationibus probat, probatam vero securis cogitationibus possidet. Unde et plebs Israelitica, cum despondente se Deo ad sacras mentis nuptias ex Aegypto vocaretur, quasi arrharum vice prius accepit blandimenta signorum; conjuncta autem, probationibus exercetur in eremo; probata vero, in repromissionis terra virtutis plenitudine confirmatur. Ante igitur in miraculis degustavit quod appeteret, postmodum in labore tentata est si custodire noverit quod
Abbreviated transcription (Latin):
que exempla sub diͣs p̃beat. solert᷑
attendat: & tantis se sciat uiuere ÷
quantis se p̾esse uigilanter inspicit:
Nec in eo qđ pͣlatus est intumescat: nec
iura debitȩ potestatis immoderatiꝰ exigat:
poterat. inde intuentium corda ꝑuertat:
ne ut dictum ẽ impietatis dux ꝑ officiũ
pietatis existat: Non aut̃ debet hominũ
ducatum susciꝑe. qui nescit homines be¬
ne uiuendo p̾cedere: ne qui ad hoc eligi¬
tur ut alior culpam corripiat÷ qđ rese¬
care debuit ipse committat: Hinc inde
subditis uiuant: ut bonũ qđ faciunt.
⁊ intra sinum mentis abscondant᷑: ettam̃¬
ex eo ad ꝓuectum sequentiũ exempla recꝰte
oꝑationis imꝑtiant: ut subditoꝵ culpã
animaduertentes corrrigant: nec tamen
ꝑuim eius animadu̾sionis intumescant:
ut quȩdam leniter correpta tolerent: nec
tamen disciplinȩ uincula eadem lenitate
dissoluant: ut quedam tolerando dissimu¬
lent: nec tamen ea crescere dissimulando ꝑ¬

Expanded text:
quae exempla subditis praebeat solerter quae exempla subditis praebeat solerter attendat, et tantis se sciat vivere, quantis praeesse, ac vigilanter inspiciat ne in eo quod praelatus est intumescat, ne jura debitae potestatis immoderatius exigat, poterat, inde magis intuentium corda pervertat, ne ut dictum est, impietatis dux per officium pietatis existat. Non autem debet hominum ducatum suscipere, qui nescit homines bene vivendo praeire, ne qui ad hoc eligitur ut aliorum culpas corrigat, quod resecare debuit ipse committat. Hinc inde subditis vivant, ut bonum quod faciunt, et intra sinum mentis abscondant, et eo ad provectum sequentium exempla rectae operationis impertiant, ut subditorum culpas animadvertentes corrigant, nec tamen per vim ejusdem animadversionis intumescant, ut quaedam leniter correpta tolerent, nec tamen disciplinae vincula eadem lenitate dissolvant, ut quaedam tolerando dissimulent, nec tamen ea crescere dissimulando per
Abbreviated transcription (Latin):
apostata U nusquisq enim suꝑbꝰ rector
toties ad culpam apostasiȩ dilabit᷑.
quotie̾s preesse hominibꝰ delectatur¬
Unde autem uitiorꝑ radix pullulat in
corde regentium: nisi imitatione illius
qui despectis angłorꝑ societatibꝰ dixit.
ascendam suꝑ altitudinẽ nubiũ ⁊ similis
ipse inpreceps ruit. ad abruta sequentes
inuitat: Dux est impius: qui ꝑ tumoris
exempla uiam ostendit erroris: Paulus
dux impiꝰ esse metuebat: cum potestatis
suȩ celsitudinem reprimebat dicens Non
querentes ab hominibꝰ głam. neq a uob̾
neq ab aliis cum possimus oneri esse ut
xp̃i apłi: s facti sumus paruuili in medio
quia timebat ne si int̾ discipulos hono¬
rem sue celsitudinis uendicaret. exẽpla
elationis ostenderet: Timebat nimirũ:
ne dum ipse sibi ꝑotestatem pastoralis
ta sequeret᷑ : & ad impietate sequentes
duceret : qui pietatis officiũ suscepis¬
set. Unde necesse ẽ ut is qui preest.

Expanded text:
apostata. Unusquisque enim superbus rector apostata. Unusquisque enim superbus rector toties ad culpam apostasiae dilabitur, quoties, praeesse hominibus delectatuUnde autem haec vitiorum radix pullulat in corde regentium, nisi ex imitatione illius qui despectis angelorum societatibus, dixit: Ascendam super altitudinem nubium, similis ipse in praeceps ruit, ad abrupta sequentes invitat. Dux est impius, qui per tumoris exempla viam ostendit erroris. Paulus dux impius esse metuebat, cum potestatis suae celsitudinem reprimebat dicens: « Non quaerentes ab hominibus gloriam neque a vobis, neque ab aliis, cum possemus oneri esse ut apostoli; sed facti sumus parvuli in medio quia timebat ne si inter discipulos honorem suae celsitudinis vindicaret, exempla elationis ostenderet. Timebat nimirum ne dum sibi ipse potestatem pastoralis ta sequeretur, et ad impietatem sequentes duceret, qui pietatis officium suscepisset. Unde necesse est ut is qui praeest,
Abbreviated transcription (Latin):
epe nouimus qđ pleriq qui p̃sunt
mordinatũ sibi metũ a subditis
rari uolunt: Intus enim se tumore carnis ex¬
tollunt: cunctosq subditos in sui compa¬
ratione despiciunt: nec condescendendo
consulunt: s dominando presumunt:
Iui uidelicet alta cogitatione se erigunt:
⁊ equales se illis quibꝰ eos p̾esse contigit.
non agnoscunt: Contra hc̃ tumorem: ꝑ
ȩccłiasticum librum dr: Ducem de ẽfti¬
tuerunt. noli extolli: s esto in illis qͣsi
unus ex ipsis: Hunc tumorẽ ꝑ ꝓpħam¬
dñs increpans ait: os aut̃ cum auste¬
ritate imꝑabatis eis: et cum potentia:
Ipsa enim bona quȩ subditis dicunt. domi¬
nando potius quã consulendo ꝓferunt:
quia uidelicet quicꝗͣ. eis quasi ex equo di¬
cere. semetipsos estimant deiecisse: Singu¬
laritate enim gaudent culminis: & nͨ equa¬
litate conditionis Sed quã hȩc tumentia
corda rectoꝵ subtilit᷑ dñs pensat: bene
contra eos ꝑ heliu łr Qui dicit regi

Expanded text:
 novimus quod plerumque qui praesunt inordinatum sibi metum a subditis omino venerari volunt. Intus enim se tumore cordis extollunt, et cunctos subditos in sui comparatione despiciunt; nec condescendendo consulunt, sed dominando praesumunt: qui videlicet alta cogitatione se erigunt, et aequales se illis quibus eos praeesse contigit, non agnoscunt. Contra hunc tumorem per Ecclesiasticum librum dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hunc tumorem ps increpans ait: Vos autem cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia . Ipsa enim bona quae subditis dicunt dominando potius quam consulendo proferunt, quia videlicet quidquam eis quasi ex aequo dicere semetipsos existimant dejecisse. Singularitate enim gaudent culminis, et non aequalitate conditionis. Sed quia haec tumentia corda rectorum subtiliter Dominus pensat, bene contra eos dicitur: Qui dicit regi,
Abbreviated transcription (Latin):
retributionis culmina uere intentionis
gressibꝰ tendit: quo magis uallari se uiti¬
orꝑ bello undiq conspicit ł eo se uirtu¬
tum armis robustiꝰ accingit: & tantominꝰ
iacula metuit : quanto contra hȩc ueni¬
entia fortiter pecꝰtus munit: xx. Qd̃¬
intiquus holus difficile nos temptare
pualeat : si bene tristes do¬
lentes ꝙ inueire contingat.¬
i erumpnã nr̃ȩ captiuitatis ag¬
noscimus ⁊ si ex amore ȩt̾ne patriȩ
in intimis dolemus: uitia quȩ male letis
subripiunt ⁊ bene tristibꝰ p̃ualere non

Expanded text:
retributionis culmina, verae intentionis retributionis culmina, verae intentionis gressibus tendit, quo magis vallari se vitiorum bello undique conspicit, eo se virtutum armis robustius accingit; et tanto minus jacula metuit, quanto contra haec venientia fortiter pectus munit. 65. Vantiquus hostis difficile nos temptare prevaleat si bene tristes dolentesque invenire contingati aerumnam nostrae captivitatis agnoscimus, si ex amore aeternae patriae in intimis dolemus, vitia, quae male laetis surrepunt, bene tristibus praevalere non
Abbreviated transcription (Latin):
libet:. Isti uero sic temptationũ iacula
excipiunt. ut semꝑ resistendo fatigent᷑ ⁊
et siquando usq ad delectationẽ temp¬
tata mens rapitur. ipsam tamencitius
sui reptionẽ suȩ delectatiõis erubesẽt:¬
& forti censura redarguunt qͥcqͥd intra
se exurgere carnale dep̾hendunt ⁊̃ di¬
neamus:. Dignũ quippe est: ut sancꝰta
mens spũali correptione comprimat.
quieqͥd apud se carnale insolenter
inmurmurat ⁊ ne caro aut loquensasꝑa.
ad impatientiã ꝑtrahat: aut loquens
blanda. ad libidims fluxa dissoluat:
Censura gͥ uirilis illicitȩ cogitationis
suggestionẽ redarguens: dissolutam
turpitudinis molliciem repͥmat dicens.
loquuta esquasi una ex stultis mulieribꝰ.
& rursum considatione munerũ. cogi¬
tationis asꝑ e impatientiã refrenet di¬
cens. si bona accepimus de manu dñi.
mala quare ñ sustineamus. Quisqͥs aut̃
subigere uitia appetit : ⁊ ad et̾na in t̾nȩ

Expanded text:
libet. Isti vero sic tentationum jacula libet. Isti vero sic tentationum jacula excipiunt, ut semper resistendo fatigentur; et si quando usque ad delectationem tentata mens rapitur, ipsam tamen citius subreptionem suae delectationis erubescunt, et forti censura redarguunt quidquid intra se exsurgere carnale deprehendunt. ndum. --Dignum quippe est ut sancta mens spiritali correptione comprimat, quidquid apud se carnale insolenter immurmurat; ne caro aut loquens aspera, ad impatientiam illam pertrahat, aut loquens blanda, ad libidinis fluxa dissolvat. Censura igitur virilis, illicitae cogitationis suggestionem redarguens, dissolutam turpitudinis mollitiem reprimat, dicens: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Et rursum consideratio munerum 99 cogitationis asperae impatientiam refrenet, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? Quisquis autem subigere vitia appetit, et ad aeterna internae
Abbreviated transcription (Latin):
sicdationis oculo quibꝰ cireum septꝰ sit
delicꝰ tor sor dibꝰ ꝓspiciens: pensat.
Sepe enim ⁊ foris flagellis atterimur.
⁊ intꝰ carnali suggestione fatigam᷑ łłin¬
est enim qd iheremias deplorat dicen
foris interficit gladius: & domimors sins
ẽ: foris enim gladiꝰ interficit: eum nos
ext̾ius feriens uindicꝰta configit Se
domi mors simił ẽ : quia &e flagellaqͥd̃
sustinet ł ectam̃ intꝰ conscientia a temi¬
tationis sordibꝰ munda ñ est. Hine dã
ait fi̾ant sicut puluis ante faciẽ ueni
& angłs dñi afflgens eos. Qui enimi
hȩc diuina districtio ꝑcutit: quid alis
quã angłs dñi affligit : Sed hec alttr
agunt᷑ a reprobis: aliter ab electis: Ior
namq corda ita temptant᷑: ut ẽsentiart
Istor ꝑ uͦ temptationes quidẽ suscipitiꝰ
s repugnant. Illor mens delectabs
capit᷑. & si ad tempꝰ qđ male suggeit
displicet ⁊ s postmodũ ꝑ delib̾atione

Expanded text:
siderationis oculo, quibus circumseptus sit siderationis oculo, quibus circumseptus sit delictorum sordibus proficiens pensat. Set intus carnali suggestione fatigamur. Unest enim quod Jeremias deplorat, dicens: Foris interficit gladius, et domi mors similis est . Foris enim gladius interficit, cum nos exterius feriens vindicta configit. Sed domï mors similis est, quia et flagella quidem sustinet, et tamen intus conscientia a tentationis sordibus munda non est. Hinc David ait: Fiant tanquam pulvis ante faciem venti, et angelus Domini affligens eos . Qui enim haec divina districtio percutit, quid aliud quam angelus Domini affligit? Sed haec aliter aguntur a reprobis, aliter ab electis. Illorum namque corda ita tentantur, ut consentiant: istorum vero tentationes quidem suscipiunt, sed repugnant. Illorum cor delectabiliter capitur, et si ad tempus quod male suggeritur, displicet, sed postmodum per deliberationem
Abbreviated transcription (Latin):
cia cruciat: illum luxuria inflammat.
& plerumq contingit: ut is quẽ suꝑbiã
meliorẽ iracundo iam deputat: atq ap̃d
semetipsũ quasi de iusticia extollit᷑⁊ qͥa
p ensare negligit uitium qͦ grauiꝰ tenet᷑:
Plerumq contingit: ut is quẽ auaricia
sauciat. alium in luxuriȩ uoragine mer¬
sũ cernat Et quia se a pollutione car¬
nali alienũ respicit: quibꝰ ipse sordibꝰ
sp̃ualis uitii intrinsecꝰ polluit᷑ non
attendit: Dumq in alio pensat malũ
qđ ipse non habet: in se negligit consi¬
dare qđ habet Sieq fit : ut dum ad
aliena diiudicanda mens ducit᷑⁊ po
iudici lumine priuet᷑: & eo durtꝰ etei
aliena suꝑbiat: qͦ sua negli gentꝰigior¬
gere ueracit᷑ appetunt: cum alienas
culpas audiunt. mox cor ad ꝓpͥas re¬
ducunt: & tanto rectꝰ illas dipuidias
quanto ueriꝰ istas deplorant:. Quuꝰ
elecꝰtꝰ quisq in infirmitatis suȩ ẽsir¬
enim uere se humiliat: continue con¬

Expanded text:
tia cruciat, illum luxuria inflammat. tia cruciat, illum luxuria inflammat. Et plerumque contingit, ut is quem superbia dmeliorem se iracundo jam deputat, atque apud semetipsum quasi de justitia extollitur, quia pensare negligit vitium quo gravius tenetur. Plerumque contingit, ut is quem avaritia sauciat, alium in luxuriae voragine mersum cernat; et quia se a pollutione carnali alienum respicit, 98 quibus ipse sordibus spiritalis vitii intrinsecus polluitur, non attendit; dumque in alio pensat malum quod ipse non habet, in se negligit considerare quod habet: sicque fit, ut dum ad aliena dijudicanda mens ducitur, proprii judicii lumine privetur; et eo durius contra aliena superbiat, quo sua negligentirgere veraciter appetunt, cum alienas culpas audiunt, mox cor ad proprias reducunt; et tanto rectius illas dijudicant, quanto verius istas deplorant. Quia igitur electus quisque in infirmitatis suae considerenim vere se humiliat, continuae con
Abbreviated transcription (Latin):
ciã erigi: ut tamen sollicite debeat in
humilitate substerm nde & cum de scõ
uiro diceret᷑ testa saniem radebat: ꝓtinꝰ
apte subiungit᷑. sedens insterquilimo
Insterquilinio quippe sedere ẽ. uilia
de se quempiã & abiecta sentire In ster¬
quilinio nob̃ sedẽ ẽ: ad ea quȩ illicite.
gessimꝰ mentis ocłospęnitendo reducere᷑:
ut cum ante nos peccatoꝵ stercora cer¬
nimꝰ. omne qđ in animo de elatione.
surgit inclinemꝰ: In fterquilinio sedet:
qui infirmitatẽ suam sollicitꝰ respicit ⁊¬
extollit: Quisqͥs gͦ introrsus intumescit:
in altum se apud semetipsũ posuit. S¬
eo se grauiꝰ in infimis deprimit : quo
de ͤ infima ueracit̾ sentire c̃tẽpuit
alios
peccare conspiciunt᷑: iustos
se m
eorum comparatione suspica¬
ntur
N eq enim corda om̃iũ: una uł simił culꝑa
transfigit: Hẽ namq suꝑbia illaqueat:
illum forsitan ira supplantat Hẽ auari¬

Expanded text:
tiam erigi, ut tamen sollicite debeat in tiam erigi, ut tamen sollicite debeat in humilitate substerni. Unde et cum de sancto viro diceretur. « Testa saniem radebat, » protinus apte subjungitur, « sedens in sterquilinio. » In sterquilinio quippe sedere est, vilia de se quempiam et abjecta sentire. In sterquilinio nobis sedere est, ad ea quae illicite gessimus, mentis oculos poenitendo reducere; ut cum ante nos peccatorum stercora cernimus, omne quod in animo de elatione surgit inclinemus. In sterquilinio sedet, qui infirmitatem suam sollicitus respicit, etisquis ergo introrsus intumescit, in altum se apud semetipsum ponit. Sed eo gravius sese in infimis deprimit, quo se infima veraciter sentire contemnit. alios peccare conspiciunt, justos se in eorum comparatione suspicantur. Neque enim corda omnium una vel similis culpa transfigit. Hunc namque superbia illaqueat, illum forsitan ira supplantat, hunc avari
Abbreviated transcription (Latin):
ne intꝰ turpit᷑ impugnat Cum gͦ ex
temptatione praua mentẽ cogitatio
influ.it: quasi ex uulnere sanies
decͦrit: Sed citius sanies tergit᷑: si in
consi.deratione nr̃a fragilitas qͣsi
in ma.nu testa teneat᷑ Neq enim
paruipendenda sunt: quȩ quãuis
usq ad effecꝰtum nͣ ꝑtrahunt l tamen
illicitȩ in mente uer̾sant᷑ Hinc ẽ qđͣ
quasi a uulneribꝰ redemptor saniemra¬
dere uenerat: cum dicebat: Audistis qr
dictũ est antiquis: ñ mechab̃is Ego aut̃
dico uob̃: qđ siquis uidit muliere᷑ ad
ẽcupiscendũ eamł iam mechatꝰ ÷ eam in
corde suo Sanies itaq tergit᷑: cũ culpa
ñ solum ab oꝑe ⁊ s etiam a cogitatione
resecat᷑ Efecta enim mens sollerter inui¬
gilat: ut ñ solum ꝑu̾sa agere renuat ⁊
s omne etiam qđ in se ꝑ cogitationes
cogitatio uincit᷑ ⁊ uicꝰtoris animꝰ elatione
pulset᷑: Sic gͦ mentẽ necesse ÷ ꝑ mundi¬

Expanded text:
ne intus turpiter impugnat. Cum ergo ex ne intus turpiter impugnat. Cum ergo ex tentatione prava mentem cogitatio influit, quasi ex vulnere sanies decurrit. Sed citius sanies tergitur, si in consideratione nostra fragilitas quasi in manu testa teneatur. Neque enim parvi pendenda sunt quae, quamvis usque ad effectum non pertrahunt, tamen illicite in mente versantur. Hinc est quod quasi a vulneribus Redemptor noster saniem radere venerat, cum dicebat: Audistis quia dictum est antiquis: Non moechaberis. Ego autem dico vobis quod si quis viderit mulierem ad concupiscecorde suo . » Sanies itaque tergitur, cum culpa non solum ab opere, sed etiam a cogitatione re. Perfecta enim mens solerter invigilat, ut non solum perversa agere renuat, sed omne etiam quod in se per cogitationes cogitatio vincitur, victoris animus elatione pulsetur. Sic ergo mentem necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
r̾a maloꝵ locꝰ superbia: sicut e contra
humilitas locus bonorꝑ: De quo per
ris: Ac si aꝑte dicat: Si temptatoris sp̃m
ẽtra te in aliqͦ p̾ualere consicdas: humili¬
tatẽ penitentiȩ ñ relinquas: Iui quia
locũ nr̃m humilitatẽ pęnitentiȩ dixerit:
u̾bis sequentibꝰ oftendit dicens: quia
curatio cessare faciet peccata maxima
Quid enim ÷ aliud humilitas lamentĩ̾. nͥ
asꝑitatem penitentiȩ. delecꝰtationũ
uulnera tergere: & censura districtionis
rigidȩ siquid fluxũ emanat in cogitati¬
one mundare: Unde benedr: quiabeatꝰ¬
testam nͥ uigor districtionis÷ quid per
saniem. nsi fluxus illicitȩ cogitationis
accipit᷑ : Potest etiam testa fragilitas
mortalitatis intelligi Uesta gͦ saniem
mundare ẽ: mortalitatis cursũ. fragili¬
tatẽq pensare ł & putredinẽ miserȩ de¬
lectationis abstergere: Namdum qͥsq
considat quã citius caro ad puluerẽ
redeat: festine suꝑat hoc qđ se de car¬

Expanded text:
 malorum locus superbia, sicut est e contra humilitas locus bonorum. De quo per ris . Ac si aperte dicat: Si tentatoris spiritum contra te in aliquo praevalere consideras, humilitatem poenitentiae non relinquas. Qui quia locum nostrum humilitatem poenitentiae dixerit, verbis sequentibus ostendit, dicens: Quia curatio cessare faciet peccata maxima . Quid est enim aliud humilitas lamenti, nisi asperitatem poenitentiae ipsa delectationum vulnera tergere, et censura districtionis rigidae, si quid fluxum emanat in cogitatione, mundare. Unde bene mox subdittestam, nisi vigor districtionis; quid per saniem, nisi fluxus illicitae cogitationis accipitur? Pemortalitatis intelligi. Testa ergo saniem mundare, est mortalitatis cursum fragilitatemque pensare, et putredinem miserae delectationis abstergere. Nam dum quisque considerat, quam citius caro ad pulverem redeat; festine superat hoc quod se de car
Abbreviated transcription (Latin):
tionis intorsit dicens: Peccunia tua decũ
indicatiuo s optatiuo modo se hȩc dixisse
signauit: Hinc helyas duobꝰ qͥnqͣ genariis
ad se uenientibꝰ dixit Si homo dĩ sum.
descendat ignis de cęlo. & c̃sumat uos:¬

Expanded text:
tionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum tionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum indicativo sed optativo modo se haec dixisse signavit. Hinc Elias duobus quinquagenariis ad se venientibus, dixit: Si homo Dei ego sum, descendat ignis de coelo, et consumat
Abbreviated transcription (Latin):
maledictũ ꝓfertur iudicio iusticiȩ: alit̃
cio iusticiȩ ipso primo homine ꝑeccante.
ꝓlatum est: cum audiuit: Maledicꝰta t̾ra
in oꝑibꝰ tuis: Maledicꝰtũ iusticiȩ iudicio
ꝓfert᷑: cum ad abraham dr̃: Maledicam
maledicentibꝰ tibi Rursum quia maledic̃¬
tum ñ iudicio iusticiȩ s liuore uindicꝰtȩ
ꝓmitur : uoce pauli pͣdicantis admonem᷑
qua ait: Benedicite. & nolite maledicere
& rursum: Neq maledici regnũ dĩ possidebt.¬
Ds̃ gͦ maledicere dr̃. ⁊ ettamen maledicere
homo ꝓhibet᷑ : quia qd homo agit malicia
uindicꝰtȩ ⁊ ds̾ ñ fac̃ nͥ examine & uirtutẽ
tentiam ꝓferunt: ñ ad hanc ex uoto ultio¬
nis. s ex iusticia examinis erumpunt:. Intꝰ
enim subtile dĩ iudicium aspiciunt : et
mala foras exurgentia quia maledieꝰ to
debeant feriri cognoscunt: Et eo in male¬
dicto ñ discrepant: quo ab int̾no iudicio
ñ discordant: Hinc ẽ qđ petrꝰ in offerentẽ
sibi pecunias simonẽ: sententiã maledic̃¬

Expanded text:
maledictum profertur judicio justitiae, aliter cio justitiae, ipso primo homine peccante, prolatum est, cum audivit: Maledicta terra in operibus tuis . Maledictum justitiae judicio profertur, cum ad Abraham dicitur: Maledicam maledicentibus tibi . Rursum quia maledictum non judicio justitiae, sed livore vindictae promitur, voce Pauli praedicantis admonemur, qui ait: Benedicite, et nolite maledicere . Et rursum: Neque maledici regnum Dei possidebrgo maledicere dicitur, et tamen maledicere homo prohibetur, quia quod homo agit malitia vindictae, Deus non facit nisi examine et virtute tentiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis sed ex justitia examinis erumpunt. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foris exsurgentia, quia maledicto debeant ferire, cognoscunt, et eo in maledicto non peccant, quo ab interno judicio non discordant. Hinc est quod Petrus in offerentem sibi pecuniam Simonem sententiam maledic
Abbreviated transcription (Latin):
criptura sacra.
tribꝰ modis hominẽ appellat:
Scilicet aliquando ꝑ naturam:
aliquando ꝑ culpam ÷ aliquando ꝑ infir¬
mitatẽ Homo quippe in ea ꝑ naturã dr:
sic̃ scriptum ẽ: faciamꝰ hominẽ ad imaginẽ¬
& similitudin̾e nr̃am: Homo ꝑ culpam:
sicut seriptum ẽ: Ego dixi dũ estis. & fili
exxcelsi om̃s: uos aut᷑ sic̃ homines moriemini
Ac si aꝑte dicat: sicut delinquentes obiłis:
Unde &e paulus ait: Cum sit int̾ uos telus
⁊ contentio. nͥne carnales estis: et scd̾m
hominẽ ambulatis: Ac si dicat. Iui discor¬
des mentes ducttis : nonne adhuc ex rep̃¬
hensibili humanitate ꝑeccatis: Homo
ꝑ infirmitatẽ: si cut scriptũ ẽ: Maledictꝰ
homo:qui spem suam ponit in homine:
Ac si aꝑte diceret: in infirmitate:¬

Expanded text:
Scriptura sacra tribus modis hominem appellat, scilicet aliquando per naturam, aliquando per culpam, aliquando per infirmitatem. Homo quippe per naturam dicitur, sicut scriptum est: Faciamus hominem ad imagineHomo per culpam, sicut scriptum est: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes; vos autem sicut homines moriemini . Ac si aperte dicat: Sicut delinquentes obibitis. Unde et Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ac si dicat: Qui discordes mentes ducitis, nonne adhuc ex reprehensibili humanitate peccatis? Homo per infirmitatem dicitur, sicut scriptum est: Maledictus homo, qui spem suam ponit in homine . Ac si aperte diceret, in infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
patit᷑ ⁊ aliud qđ in fine patiet᷑: Quia
enim a lucis intimȩ ordine cecidit: nc̃
semetipsum intrinsecꝰ erroris sui caligine
confundit. Sed post hȩc amaritudine
inuoluct᷑: quia ex merito spontaneȩ
caliginis. ȩtno gehennȩ torm̃to erueiat᷑:¬
Idcirco namq redemptor nr̃ ñ angłs sed
homo factꝰ est: quia hoc ꝓculdubio fieri
debuit qd̃ redemit÷ ut & ꝑditum angłm
ñ apprehendendo desereret: & hominẽ
in semetipso app̾hendendo repararet: xxiii.

Expanded text:
patitur, aluid quod in fine patietur. Quia enim a lucis intimae ordine cecidit nunc semetipsum intrinsecus horroris caligine coninvolvitur, quia ex merito spontaneae caliginis aeterno gehennae tormento cruciatIdcirco namque redemptor noster non angelus, sed homo factus est, quia hoc procul dubio fieri debuit quod redemit, ut et perditum angelum non apprehendendo desereret, et hominem in semetipso apprehendendo repararet.
Abbreviated transcription (Latin):
milla spe ueniȩ. nulla conu̾sionis em̃da¬
quirat eum ds desuꝑ: & non illustret.
lumine: Ac si aꝑte diceret᷑: Quia ipse
tenebras intulit: toleret sine fine quod
fecit: Nec umquã lumen pristini status
recipiat: quia hoc etiam ñ suasus amisit:¬
⁊ umbra mortis: ꝑ umbrã mortis obliuio
debet intelligi: quia sic̃ mors interimit
uitam ÷ ita obliuio extinguit memoriã
Quia qͣ apostata angłs et̃nȩ obliuioni tdit᷑.

Expanded text:
 nulla conversionis emendaquirat eum Deus desuper, et non illustret lumine. Ac si aperte diceretur: Quia ipse tenebras intulit, toleret sine fine quod fecit; nec unquam lumen pristini status recipiat, quia hoc etiam non suasus amisitet umbra mortis. - Per umbram mortis oblivio debet intelligi, quia sicut mors interimit vitam, ita oblivio exstinguit memoriam. Quia ergo apostata angelus aeternae oblivioni traditur,
Abbreviated transcription (Latin):
carne gestauit nde & recte psalmifla¬
cum misertũ redemptorẽ hominibꝰaid̾et:
eulam qͥq causam misediȩ exp̃ssit dicens:
e memnorat᷑ ⁊ quia carosunt: Ae si diceret
Q uoeoruin infirma uidit: eo districꝰte cul¬
pas punire noluit. Est adhue alius. qobries¬
partꝰ homo reparari debutt ÷se suꝑbicis
Sp̃e reparari ñ possit. Iuia nimirũ anglo
sua malicia cecidit: hominẽ uͦ aliena

Expanded text:
carne gestavit. Unde et recte Psalmistacarne gestavit. Unde et recte Psalmistacum misertum Redemptorem hominibus diceret, ipsam quoque causam misericordiae expressit dicens: Et memoratus est, quia caro sunt. Ac si diceret: Quo eorum infirma vidit, eo districte culpas punire noluit. Est adhuc aliud, quo perditus homo reparari debuit, et superbiens spiritus reparari non possit, quia nimirum Angelus sua malitia cecidit, hominem vero aliena
Abbreviated transcription (Latin):
maledicentis innocentia ꝑmanet. et tam̃
eum qui maledicit᷑ usq ad interitum ma¬
ledictio absorbet: ex utriꝰq partis fine
colligit᷑: quia ab uno ⁊ intimo iudicẽ
in reum sententia sumpta iaculat᷑. xxii.
Cur misericors d̾s homine̾ ꝑditum re¬
ꝑ aͣc pꝰ lapsum disposuit. & apostatã
angłin in suȩ iniqͥtatis uoragine sponte¬
mp̃s ds immersum reliquit.¬
sicut ex nichilo bona facere po¬
tuit: ita cum uoluit ꝑ in carna¬
tionis suȩ mysteriũ. etiam ꝑdita bonare¬
parauit: Quas uͦ ad intelligendum se
ereaturas fecerat: angłicam uidelicet &
humanã Utramq uͦ suꝑbia ꝑculit: atq
ab statu ingenitȩ rectitudinis fregit Sed
una tegimen carnis habuit: alia uero
nil infirmũ de carne gestauit: Angłs
illam ad se debuit reducere: quã in ꝑpe¬
tratione culpȩ ex infirmitate aliqui
constat habuisse: E eo altiꝰ debuit aposli¬
tam angłm reꝑellere: quo cũ aꝑsistendi
fortitudine corrruit ł nil infirmũ ex

Expanded text:
maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia a bono et intimo iudice in reum sententia sumpta iaculaCur misericors Deus hominem perditum reparare post lapsum disposuit et apostatam angelum in suæ iniquitatis voragine sponte mersum dereliquitsicut ex nihilo bona facere potuit, ita cum voluit, per incarnationis suae mysterium etiam perdita bona reparavit. Duas vero ad intelligendum se creaturas fecerat angelicam videlicet, et humanam. Utramque vero superbia perculit, atque a statu ingenitae rectitudinis fregit. Sed una tegmen carnis habuit, alia vero nihil infirmum de carne gestavit. Angeluillam ad se debuit reducere quam in perpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse; et eo altius debuit apostatam angelum repellere, quo cum a persistendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex
Abbreviated transcription (Latin):
ante terribilis iudicis subtile atq incõ¬
p̾hensibile ex amen. ñ solum mala quȩ cõ¬
misimꝰ s ipsa etiam si qua in nob̾ st̃ bene
gesta timeamus ⁊ quia sepe in eiꝰ iudicit
culpa e̾e dep̾hendit᷑. qđ uirtꝰ ante iudici

Expanded text:
ante terribilis judicis subtile atque incomante terribilis judicis subtile atque incomprehensibile examen non solum mala quae commisimus, sed ipsa etiam, si qua in nobis sunt bene gesta, timeamus, quia saepe in ejus judicio culpa esse deprehenditur, quod virtus ante judici
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipiti loquutione ꝑdiderunt bonũ
qđ tanto labore mercati sunt : & nisi
diuina gr̃a offerre eos sacrificiũ ꝓ suo
reatu p̾cepisset: inde a dño iuste puni¬
ri poterant. unde sedño pͥacere misera¬
bilit̾ꝰ estimqͣnͣt: Inde iuddici displicent:
unde sibi quasi ꝓ defensione iudicis
ꝑ effrenationẽ placent: Ideirco uͦ hȩc
dicimꝰ ⁊ ut ad memoriã legentiũ reuo¬
cemus: quatenꝰ sollictte quisq considẽt
ea quȩ malo uoto ꝑpetrant᷑. quanta dñs
animadu̾sione puniat : si inchoata
hono studio s negligentiȩ indiscretiõis
admixta tanta inuectione castigat:¬
Inde necesse ÷: ut ñ solum intueamur
quid agimus ⁊ s etiam cum quanta dis¬
eretione ꝑagamus Primũ quidẽ ne mala
quoqͦmͦ: postmodũ uͦ ne bona incaute
faciamus: Ad quȩ nimirũ bona sollicite
ꝑagenda: ꝓpħa nos ammonet dicens:
Maledicꝰtꝰ homo qui facit opꝰ dñi negli¬
genter: Ad hoc uͦ ista ꝓficiant: ut

Expanded text:
praecipiti locutione perdiderunt bonum, praecipiti locutione perdiderunt bonum, quod tanto labore mercati sunt. Et nisi divini gratia offerre eos sacrificium pro suo reatu praecepisset, inde a Domino juste puniri poterant, unde se placere Domino mirabiliter aestimabant. Inde judici displicent, unde sibi quasi pro defensione judicis per effrenationem placent. Idcirco vero haec dicimus, ut ad memoriam legentium revocemus, quatenus sollicite quisque consideret ea quae malo voto perpetrantur, quanta Dominus animadversione puniat, si inchoata bono studio, sed negligentiae indiscretionis admista, tanta invectione castigatUnde necesse est ut non solum intueamur quid agimus, sed etiam cum quanta discretione peragamus. Primum quidem, ne mala quoquo modo, postmodum vero ne bona incaute faciamus. Ad quae nimirum bona sollicite peragenda propheta nos admonet, dicens: Maledictus homo, qui facit opus Domini negligenter . Ad hoc vero ista proficiant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Sed recꝰte ñ diuidit᷑: si ñ hoc qđ pie agt᷑
etiam subtilit᷑ discernat᷑ Oblata enin
recte diuide ẽ: quelibet bona nr̃a fu¬
dia sollicite discernendo pensare Qa
nimirũ qui agere dissimulat: etiamrecte
gerimꝰ dum discernere caute megligimus:
quo iudicetur fine nescimꝰ Ꝙ ñnumꝗ
hoc fit reatus eriminis: qđ putat᷑ causa
uirtutis: Quisquis aut̃ amicoꝵ beati iob
facta consid̾at: quã pia ad eum intentio¬
ne uenerint ñ ignorat: P ensemus ͫ euus
caritatis fuerit ad afflictum concordit᷑
conuenisse: quanta uirtꝰ longanimatus
extit̾it septem diebꝰ nocꝰtibꝰq cũ afflict
tacuisse ⁊ quȩ humilitas in t̾ra diebꝰ ac
nocꝰ tibꝰ sedisse : quȩ compassio puluere
capita consparsisse Sedtam̃ inchoantes
loqui. unde se estimauer̃ p̾miũ mercedis
adquirere ⁊ inde eos contigit reatum
rep̃hensionis inuenire: quia in cautis
sepe ad ꝑeccati finem uertit᷑. etiam qđ
ꝓ solo studio mercedis inchoat᷑: E cce

Expanded text:
cte non dividitur, si non hoc quod pie agitur, etiam subtiliter discernatur. Oblata enim recte dividere est, quaelibet bona nostra studia sollicite discernendo pensare, quod nimirum qui agere dissimulat, etiam rectegerimus, dum discquo judicetur fine nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Quisquis autem amicorum beati Job facta considerat, quam pia ad eum intentione venerint non ignorat. Pensemus enim cujus charitatis fuerit, ad afflictum concorditer convenisse; quanta virtus longanimitatis exstiterit, septem diebus et noctibus cum afflicto tacuisse; noctibus sedisse; 83 quae compassio, pulvere capita conspersisse. Sed tamen inchoantes loqui, unde se aestimaverunt praemium mercedis acquirere, inde eos contigit reatum reprehensionis invenire, quia incautis saepe ad peccati finem vertitur, etiam quod pro solo studio mercedis inchoatur. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
ualde subtilit̾ manꝰ cõpũctionis examinat:
Qui enim ueracit᷑ intꝰ dolet: quȩ agenda
foris. que ue ñ agenda sint fortit᷑ p̾uidet
Si enim nos uis compunctionis in intimis
afficit: omnis strepitus pͣuȩ suggestionis

Expanded text:
alde subtiliter manus compunctionis examinat. Qui enim veraciter intus dolet, quae agenda foras, quae non agenda sint, fortiter praevidet. Si enim nos virtus compunctionis in intimis afficit, omnis strepitus pravae suggestionis
Abbreviated transcription (Latin):
pietas ꝑ ploratum: discretio ꝑ scissionẽ
uestium: affec̾tus oꝑum ꝑ puluerem ca¬
pitum: humilitas ꝑ sessionẽ: Aliquando
enim pium quid hostis insidians simulat.
ut ad crudelitatis terminũ deducat:
feriat᷑ Aliquando discretionis imagnẽ
ꝑ dueit : sicut est eum impulsu eiꝰ ꝓ infir¬
mitate nobͣ plus alimentorꝑ qͣsi discrete
concedimus ⁊ s indiscrete contra nos bella
carnis exeitamus: Aliquand ᷤ affecꝰtum
dinẽ irrogat laboꝵ : sicut ẽ eum quis
quiescere ñ ualet. & quasi de otio iudicari
hat: sicut ẽ cum qͦsdam plusquã sunt
infirmos atq inutiles sibimetipsis asse¬
rit ⁊ ut dum se nimis indignos c̃siderant.
res in quibꝰ ꝓdesse ꝓximis poterant.
ministrarẽ ꝑtimescant: Sed hȩc uttia

Expanded text:
pietas per ploratum, discretio per scissionem vestium, affectus operum per 100 pulverem capitum, humilitas per sessionem. Aliquando enim pium quid hostis insidians simulut ad crudelitatis terminum deducat, feriatur . Aliquando discretionis imaginemperducit, sicut est, cum impulsu ejus pro infirmitate nobis plus alimentorum quasi discrete concedimus, sed indiscrete contra nos bella carnis excitamus. Aliquando diabolus effectum quietudinem irrogat laborum, sicut est cum quis quiescere non valet, et quasi de otio judicari hat, sicut est cum quosdam plusquam sunt infirmos atque inutiles sibimetipsis asserit, ut dum se nimis indignos considerant, res in quibus prodesse proximis poterant ministrare pertimescant. Universa vitia
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cognouer̃ eum Afflictos enim nos uitia
minime cognoscunt: quia triste cor mox
ut pulsauerint reprobata resiliunt:
Et quȩ nos lȩtos quasi nouerant quia
penetrabant : merentes cognosc̾e neq̃uNs
quia ipso nr̃o rigore frangunt᷑ S antiquiis
hostis qͦ in eis fortit᷑ dep̾hendi se c̾spicit:
eo illa sub uirtutũ imaginẽ altiꝰ abscondit

Expanded text:
 fugat vitia. --Afflictos enim nos vitia minime cognoscunt, quia triste cor mox ut pulsaverint, reprobata resiliunt; et quae nos laetos quasi noverant, quia penetrabant, moerentes cognoscere nequeunt, quia ipso nostro rigore franguntur. Sed antiquus hostis, quo in eis fortiter deprehendi se conspicit, eo illa sub virtutum imagine altius abscondit.
Abbreviated transcription (Latin):
gent. usq ad ꝑfectum didicerit. Isplura¬
mos om̃s. cõmentarioᷤᷤ mͥ ȩu̾głium mathei
⁊ ioħis. & de dogmatibꝰ. & ẽtra arrianos
libros duos. & de sp̃u scõ librũ unũ. qu̾e
ego in latinum uerti: in ysaiam thomos
decẽ & octo. in osee. ad me seribens com¬
mentarioꝵ. libros tres. & in zachariam
quȩ digerere ꝓprũ indicis ẽ Uiuit usq
iam excessit annum .CX.
Płał Us afer ep̃c mileuitanꝰ ex
parte catholica scripsit sub ua¬
lentinano & ualente principibꝰ
adu̾sum donatiane partis calumpniã
libros sex: in quibꝰ asserit ermendona.¬
tianoꝵ in nos falso retorqueri. cxi.

Expanded text:
gent, usque ad mos omnes, commentarios in Evangelium Matthaei et Joannis, et de Dogmatibus, et contra Arianos libros duos, et de Spiritu sancto librum unum, quem ego in Latinum verti: in Isaiam tomos decem et octo, in Osee, ad me scribens, commentariorum libros tres, et in Zachariam, quae digerere proprii indicis est. Vivit usque is excessit annumptatus Afer episcopus Milevitanus ex parte catholica scripsit sub Valentiniano et Valente principibus adversum Donatianae partis calumniam libros sex, in quibus asserit crimen Donatianorum in nos falso retorqueri. S.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussionibꝰ dureseunt: & mala mundi tolerag̃
ꝓ mundo : Eiusq ut ita dixerim gaudia
querentes ꝑdunt: nec tamen hȩc ꝑdendo fa¬
tigant᷑. Unde bene ex humani generis uoce:
ꝑ hieremiã dr: Inebriauit me absintio:
Ebriꝰ quippe: qđ patit᷑ nescit: Absintio gͦ ẽ
ebrius: qui ꝑ amorẽ p̾sentis scłi a sensu
rationis alienus: dum quiequid ꝓ mundo
sustinet leue deputat: Laboris amaritudinẽ¬
quã tolerat ignorat: quia nimirũ delee tͥabilit᷑
ad euncꝰta ductt᷑ in quibꝰ pęnalit̾ fatigat᷑
At contra iustꝰ uir ad mundi ꝑicula ꝓ mũdo
toleranda e̾e debilis studet: finem suum
conspicit÷ uita p̾sens quã sit transitoria
intrinsecꝰ delecꝰtationẽ uincit:.Luiii.¬

Expanded text:
percussionibus durescunt, et mala mundi tolerant percussionibus durescunt, et mala mundi tolerant pro mundo, ejusque, ut ita dixerim, gaudia quaerentes perdunt, nec tamen haec perdendo fatigantur? Unde bene ex humani generis voce per Jeremiam dicitur: Inebriavit me absinthio . Ebrius quippe quod patitur nescit. Absinthio ergo est ebrius, qui, prae amore praesentis saeculi a sensu rationis alienus, dum quidquid pro mundo sustinet, lequam tolerat, ignorat, quia nimirum delectabiliter ad cuncta ducitur, in quibus poenaliter fatigatur. At contra vir justus ad mundi pericula pro mundo toleranda esse debilis studet, finem suum conspicit, vita praesens quam sit transitoria intrinsecus delectationem vicit.
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum est: qđ alia iustoꝵ atq¬
alia ẽ fortitudo reꝓborg Iustors
quippe fortitudo ẽ carnem̃ uincere:
ꝓprus uoluptatibꝰ contraire. ⁊ delecꝰtationẽ
uitȩ p̾sentis extinguere: huiꝰ mundi asꝑai
ꝓ gt̾nis premiis amare: ꝓsꝑitatis blandim̃ta¬
i contempnere: adu̾sitatis metũ in corde
suꝑare: Reproboꝵ uͦ fortitudo ẽ tͣnsitoria
sine cessatione diligere: contra flagella
ẽditoris insensibilit᷑ ꝑdurare: ab amore
rirũ temporaliũ nec exadu̾sitate qͥ escere:
ad manem głam etiam cum uitȩ: detrim̃to
ꝑuenire ÷ malitiȩ augmenta exq̃uirere:
bonoꝵ uitã ñ solum u̾bis ac moribꝰ s etiam
gladiis impugnare: in semctipsis spem po¬
nere: iniquitatẽ eotidie ꝑpetrare sine ullo
qui ad p̃sentis uitȩ c̃cupiscentiã tot laboribꝰ
currunt ͥ ꝑiculis se audent᷑ obiciunt ⁊ pro
lucris contumelias libent᷑ ferunt: ab appetitꝰ
sui libidine nulla uicti ẽtrarietate resiliunt:

Expanded text:
atqalia est fortitudo reproborum. Justorum quippe fortitudo est carnem vincere, propriis voluntatibus contraire, delectationem vitae praesentis exstinguere, hujus mundi aspera pro aeternis praemiis amare, prosperitatis blandimenta contemnere, adversitatis metum in corde superare. Reproborum vero fortitudo est transitoria sine cessatione diligere, contra flagella conditoris insensibiliter perdurare, ab amore rerum temporalium nec ex adversitate quiescere, ad inanem gloriam etiam cum vitae detrimento pervenire, malitiae augmenta exquirere, bonorum vitam non solum verbis ac moribus, sed etiam gladiis impugnare, in semetipsis spem ponere, iniquitatem quotidie sine ullo qui ad praesentis vitae concupiscentiam tot laboribus currunt, periculis se audenter objiciunt, pro lucris contumelias libenter ferunt, ab appetitus sui libidine 222 nulla victi contrarietate resiliunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sanat: quia terroris sui iaculo transfixos.
ad sensum nos recꝰtitudinis reuoceat: Cori
enim nr̃a male sana sunt. cum nullo da
amore sauciant᷑: cum ꝑegrinationis suȩ
erumpnã ñ sentiunt: cum erga infirmita
ꝓximi nequãlibet minimo affectu lan¬
guescunt: Sed uulnerant᷑ ut sanent᷑: qui
amoris sui spiculis mentes ds insensibi les

Expanded text:
a terroris sui jaculo transfixos ad sensum nos rectitudinis revocat, corda enim nostra male sana sunt, cum nullo Dei amore sauciantur, cum peregrinationis suae aerumnam non sentiunt, cum erga infirmitatem proximi, nec quolibet minimo affectu languescunt, sed vulnerantur, quia amoris sui sp
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ compati. ut tamen ꝑ compassionẽ non
sinat uim suȩ intentionis impediri: ut af¬
fecꝰ tꝰ quidem mentis uiscera repleat. s tam̃
a sp̃ali ꝓposito ñ auertat: Neq enim sci ui
ad impendenda necessaria ꝓpinqͦs carni
ñ diligunt᷑. s amore sp̃alium ipsam in seai¬
lecꝰ tionẽ uincunt: quatenꝰ sic eam discreto¬
nis mod̾amine temꝑent: ut ꝑ hanc in pas¬
uo saltim ac minimo a recto itinere ñ decli

Expanded text:
tibus compati, ut tamen per compassionem non tibus compati, ut tamen per compassionem non sinat vim suae intentionis impediri, ut affectus quidem mentis viscera repleat, sed tamen a spiritali proposito non avertat. Neque enim sancti viri ad impendenda necessaria propinquos carnis non diligunt, sed amore spiritalium ipsam in se dilectionem vincunt, quatenus sic eam discretionis moderamine temperent, ut per hanc in pavo saltem ac minimo a recto itinere non decli
Abbreviated transcription (Latin):
mos debet fieri: si uult parenti om̃iũ uen
iungi: quatenꝰ eosdem quos ꝓpt̾ dñm utiit̃
negligit. tanto solidius diligat: quanto in
eis affectum solubilem copule carnał ignort
Debemus quidem ⁊ temporalit̾ his qͥbꝰ uicinꝰ
iungimur plus egt̾is ꝓdesse: quia ⁊ flamma
admotis rebꝰ incendiũ porrigit ⁊ s hoc ipsum
priꝰ ubi nascit᷑ incendit: Debenus copuban
t̾renȩ cognationis agnoscere ⁊ s tam̃ hanc
cum cursum p̾pedit mentis ignorare: qͣtenꝰ
fideł animus in diuino studio accensus. na
ea quȩ sibi sunt in infimis coniuncta desi¬
ciat ÷ & hȩc apud semetipsũ recꝰte ordinans.
summo rerum amore transcendat: Sollerti
gͦ cura ꝓuidendum ẽ. ne carnis gr̃a subrepat
atq a recto itinerẽ cordis gressum deflectat.
ne uim suꝑni amoris impectiat ͥ& surgentẽ
mentẽ suꝑ imposito pondẽ deorsum p̾mat:
Sic etenim quisq ꝓpinquor debet necessita¬

Expanded text:
mos debet fieri, si vult parenti omnium verius mos debet fieri, si vult parenti omnium verius jungi: quatenus eosdem quos propter Deum utiliter negligit, tanto solidius diligat, quanto in eis affectum solubilem copulae carnalis ignorat. Debemus quidem et temporaliter his quibus vicinius jungimur plus caeteris prodesse, quia et flamma admotis rebus incendium porrigit, sed hoc ipsum prius ubi nascitur incendit. Debemus copulam terrenae cognationis agnoscere, sed tamen hanc, cum cursum mentis praepedit, ignorare: quatenus fidelis animus in divino studio accensus, nec ea quae sibi sunt in infimis conjuncta despiciat, et haec apud semetipsum recte ordinans, summo cum amore traergo cura providendum est ne carnis gratia subrepat, atque a recto itinere cordis gressum deflectat, ne vim superni amoris impediat, et surgentem mentem superimposito pondere deorsum premat. Sic etenim quisque propinquorum debet necessita