comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in facit ur̃a ip̃a tam subita & inopinata
dignatio. Non enim multum temꝑis est.
et ne tunc quidẽ uł unum iota recepi.
M miranini qͦd reu̾tenti nuꝑ de hispa¬
nia. nugas meas denuo ingerere non
presumpsi: Quod si culpa ẽ qͣcumq
ex causa ñ scͥpsisse. sine culpa profecto
non erit noluisse ne dicam contempsis¬
se rescbere. En in quo ꝓ me faceret iusti¬
cia quia id a me flagitatis n mallem
occurrere gr̃e redeunti. qͣm retardare
eam mͥ dum uł me inuciliter excusare
uolo. uł alium accusare: S ħ dixi. ne
quid clausum ui mente ietinerem. qͦd
ore ñ ꝓmerem: qͦd id uera recuset amici¬
tiã. De cet̃o quia caritas omnia credit:
iam omnis suspicio de medio fiat. Gau¬
deo qͦd recaliustis pͥscȩ amicitiȩ recor¬
dari: & uł lesum reuocare amicum:
Libenter redeo reuocatus. Flix qui re¬
uocor Nullarum iam inemor sum iniuriatũ
timus uob̾ denuo factus sicut dignamini
scbere. Si forte intepueram ut arguitis.

Expanded text:
mihi facit vestra ipsa tam inopinata mihi facit vestra ipsa tam inopinata dignatio. Non enim multum temporis est, & nec tunc quidem vel vnum iota recepi. Modo miramini, quod reuertenti nuper de Hispania nugas meas denuo ingerere non præsumpsi? Quod si culpa est, quacunque ex causa non scripsisse: sine culpa profecto non erit, noluisse, ne dicam contempsisse, rescribere. En in quo pro me faceret iustitia, quia id a me flagitatis: occurrere gratiae redeunti, quam retardare eam mihi, dum vel me inutiliter excusare volo, vel alium accusare. Sed hoc dixi, ne quid clausum in mente retinerem quod ore non promerem, quod id vera recuset amicitia. De caetero quia charitas omnia credit , jam omnis suspicio de medio fiat. Gaudeo quod recaluistis priscae amicitiae recordari, et vel laesum revocare amicum. Libenter redeo revocatus. Felix qui revocor. Nullarum jam memor sum injuriarum. timus vobis denuo factus, sicut dignamini scribere. Si forte intepueram, ut arguitis,
Abbreviated transcription (Latin):
rem peto difficilem. At qͣnto difficilior
tanto uiolentior ad ꝓmerendam redibi¬
tionem. Grandis me fatebor bñficii debi¬
torem: grandis prorsꝰ si optiniero. Nec
ignoro dare qm acciꝑe ẽẽ beatiꝰ: s cedo
necessitati. occurro ꝑiculis. angustiiᷤ con¬
sulo. honesti plane nunc aut dissimu¬
lator: aut immemor. Cedens itaq hono¬
rabilem uob̾ ut dignum ẽ. partem m
uerecundiorem assio: non mͦ ad acci¬
piendum inuerecundior. s & importu¬
nior ad petendum. Peto gͦ suppliciter.
peto instauter: peto oportune. importu¬
ne. Nec cnim illud peto quod uos non
deceat dare. aut me pꝰmodũ peniteat
accepisse: & si ita petere mͦ minꝰ deceat.
i ami si lilicis paupem a pocente in
hoc nobis multum prabitis: uob̃ płimum
sya monstrauimus affectum. rem uo̾scitis.
fructum prestolantur affucti: Ad petrũ
Dignanter sane acq amicabiliter. s siita
luditis. ut ñ illudatis. Nam suspectum id

Expanded text:
rem peto difficilem. At quanto difficilior, rem peto difficilem. At quanto difficilior, tanto violentior ad promerendam redhibitionem. Grandis me fatebor beneficii debitorem, grandis prorsus, si obtinuero. Nec ignoro dare quam accipere beatius esse : sed cedo necessitati, occurro periculis, angustiis consulo, honesti plane nunc aut dissimulator aut immemor. Cedens itaque honorabiliorem vobis, ut dignum est, partem, mihi verecundiorem assumo, non modo ad accipiendum inverecundior, sed et importunior ad petendum. Peto ergo suppliciter, peto instanter, peto opportune, importune. Nec enim illud peto, quod vos non deceat dare, aut me postmodum poeniteat accepisse: etsi ita petere modo minus me deceat. Nam si liberatis pauperem a potente, in hoc nobis multum praestabitis, vobis plurimum. Eia, monstravimus affectum, rem vos scitis, fructum praestolantur afflicti. EPISTOLA Dignanter sane atque amicabiliter: sed si ita luditis, vt non illudatis. Nolite mirari hoc: nam suspectum id
Abbreviated transcription (Latin):
cussisse ꝑsensimꝰ: adhucstamus & expec¬
tamus ut redeatis ad cor. & qͦd prudent̃
cepistis. efficaciter compleatis. huiꝰ rei gr̃a
misimꝰ frẽm carissimum nob̾ andream de
baldemento. qui uob̾ ista plemꝰ uiua uoce
insinuet: & quicquid ad ħ respondere
placinit. fideliter renuntiet nob̾. Si aũ
ꝑsistitis qͥd absit ñ acquiescere sanis
consiliis. mundi nos sumus a sangͥne
uĩo: as non ꝑmittet eccłam suam siue
a uob̾ siue a ur̃is diutius conculcariy::¬
homo iumirum mente semꝑ & corꝑe
miserandus: s nunc maxime opꝰ & tempꝰ
miserendi cum urgente conscĩa & aggͣuata
manu dñi suꝑ me duro me carceri manei¬
paui durus uidex in memet ip̃m. Si ad¬
huc pater estis nam fuisse uos fateor. sen¬
tiat filiꝰ: & ille filius ii quo usq ad hanc
diem filiał gͣ uos affectus ñ tepuit. Scio.
scio. difficile posse extorqueri clauai de
manu hercuł. & ido multum insto qͥa

Expanded text:
cussisse persensimus, adhuc stamus et exspeccussisse persensimus, adhuc stamus et exspectamus ut redeatis ad cor, et quod prudenter coepistis, efficaciter compleatis. Hujus rei gratia misimus fratrem charissimum nobis Andream de Baldemento, qui vobis ista plenius viva voce insinuet, et quidquid ad haec respondere placuerit, fideliter renuntiet nobis. Si autem persistitis, quod absit! non acquiescere sanis consiliis, mundi nos sumus a sanguine vestro: Deus non permittet Ecclesiam suam sive a vobis sive a vestris diutius conculcarihomo nimirum mente semper et corpore miserandus: sed nunc 211 maxime opus et tempus miserendi, cum, urgente conscientia et aggravata manu Domini super me, duro me carceri mancipavi durus judex in memetipsum. Si adhuc pater estis nam fuisse vos fateor, sentiat filius, et ille filius, in quo usque ad hanc diem filialis ergo vos affectus non tepuit. Scio, scio difficile posse extorqueri clavam de manu Herculis: et ideo multum insto, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nequitiam au̾tisse. & eriorem ur̃m agno¬
usse. & cuꝑe omnino consiliis sanorilb
a laques isto retrahere peddem. Cet̾m ab hac
spe pene deiecit nos colloquium illud ha¬
bitum nuꝑ inter nos ap̃ corbolium. Scitis
enim quomͦ & qͣm irrationabiliter ut pa¬
ce ur̃a dixĩmus. a nob̾ tunc recessistis Uñ
factumẽ qͦd sermonis illius qui uobis
indicto nr̃o displicuit. ieddere ad liqͥdum
Quam si expectare placido corde digna¬
remiini. forsitan cognouissetis & uos. qͦd
nil uob̾ indecens aut importabile dic¬
tum fuiss: scđm qͦd iam ies ur̃a ꝓcessit.
Nunc aũ sine causa turbat᷑. turbatoᷤ nos
et confusos. et quid faciamus dubios
anxiosq tenetis: homines qui bona uob̾
cupiunt & querunt. Qͦd ñ ẽ aliud nͥ
quia fraus iniqͦrum. & rumuscłi parum
scientium homiiũ. dicentium malum
bonum. & bonum malum: conturbant
nos. Uerum uos & si conturbati. ñ tam̃
omĩno desꝑati de auxilio sp̃c. qͣm ur̃m

Expanded text:
nequitiam advertisse, et errorem vestrum agnonequitiam advertisse, et errorem vestrum agnovisse; et cupere omnino consiliis sanioribus a laqueo isto retrahere pedem. 2. Caeterum ab hac spe pene dejecit nos colloquium illud habitum nuper inter nos apud Corbolium. Scitis enim quomodo et quam irrationabiliter ut pace vestra dixerimus a nobis tunc recessitis. Unde factum est quod sermonis illius, qui vobis in dicto nostro displicuit, reddere ad liquidumquam si exspectare placito corde dignaremini, forsitan cognovissetis et vos quod nil vobis indecens aut importabile dictum fuisset, secundum quod jam res vestra processit. Nunc autem sine causa turbatus, turbatos nos et confusos, et quid faciamus dubios anxiosque tenetis, homines qui vobis bona cupiunt et quaerunt. Quod non est aliud, nisi quia fraus iniquorum, et rumusculi parum scientium hominum, dicentium malum bonum, et bonum malum, conturbant vos. Verum nos, etsi conturbati, non tamen omnino desperati de auxilio Spiritus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
di gr̃a illustri regi francorum et duci a¬
quitanorum. hugo autisiodorensis
nr̃s expositis ꝓpͥiisutilitatib. ꝓ pace ur̃a
& regui. fideliter sicut nob̾ ds testis ẽ labo¬
ramus. T̃ nistamur autem quod aut nul¬
lum aut exiguum nr̃i laboris fructum
adhuc tenemus. Adhuc pauꝑes clamaĩ
pꝰ uos: adhuic tra uadit cotidie in de so¬
lationem. Queritis que tr̃a: Ur̃a ñ alia.
Intra regnum enim & contͣ regnum
ur̃m ista omina mala ꝑpetrantur. Nã
siue amici siue inimici ur̃i sint quide
guerra ur̃a pauꝑantur. captiuantur. cõ¬
teruntur: non aliunde qͣm de regno uĩo
sunt. In quo manifeste imminere iam¬
iamq uidetur sermo saluatoris dicenti.
Omne regnum in seip̃m diuisum desolabi¬
tur. huic accedit quod ip̃i diuisores &
desolatores uos consticuerunt s huius
nequitiȩ caput & pͥncipem ꝙͥ. precipue
debuerant metuere defensorem & sentire
ultorem. gos tam̃ c̃debamus uos tac¬
tum a do & illuminatũ tantam illoꝵe

Expanded text:
i gratia illustri regi Francorum et duci Aquitanorum, HUGO Autissiodorensis nostris, expositis propriis utilitatibus pro pace vestra et regni, fideliter, sicut nobis Deus est testis, laboramus. Tristamur autem quod aut nullum aut exiguum nostri laboris fructum adhuc tenemus. Adhuc pauperes clamant post nos, adhuc terra vadit quotidie in desolationem. Quaeritis quae terra? Vestra, non alia. Intra regnum enim, et contra regnum vestrum ista omnia mala perpetrantur. Nam sive amici, sive inimici vestri sint qui de guerra ista pauperantur, captivantur, conteruntur; non aliunde quam de regno vestro sunt. In quo manifeste imminere jamjamque videtur sermo Salvatoris dicentis: Omne regnum in se ipsum divisum desolabitur . Huc accedit quod ipsi divisores et desolatores vos constituerunt sibi hujus nequitiae caput et principem, quem praecipue debuerant metuere defensorem, et sentire ultorem. Nos autem credebamus vos tactum a Deo et illuminatum tantam illorum
Abbreviated transcription (Latin):
sis: anqͦd bonꝰ monachus & melior abbas
qđ bone opinionis & melioris est uitę:
An quia monastium cui preest & decorauit
religione & bonis temꝑalib ampliauit.
et bonorum fr̃m numero cumulauit :
En sanguis iste de manu eiꝰ exquiritur.
Si cͥmen ẽ acceptum ẽẽ deo et hominib.
tollatur & crucifigatur. Iegariemm ñ¬

Expanded text:
sis? An quod bonus monachus, et melior abbas? sis? An quod bonus monachus, et melior abbas? quod bonae opinionis, et melioris est vitae? An quia monasterium, cui praeest, et decoravit religione, et bonis temporalibus ampliavit, et bonorum fratrum numero cumulavit? En sanguis iste de manu ejus exquiritur. Si crimen est acceptum esse Deo et hominibus; tollatur
Abbreviated transcription (Latin):
obis audeo loqui. quicquid ccxxuiii.¬
in buccam uenĩt. Nam & si oportuerit
sustinũ modicuni qͥd insipientiȩ meȩ. geret
mͥ proculdubio morẽ beniuolentia ur̃a:
quȩ sapientib et insipientib debitrix ẽ.
Et ħ dico. ñ quia cogitem p̃cipitare u̾bum
qͥd ad rem ñ ꝑtinet. aut leuitate uti intẽ¬
dam. aut nugari delectet. presertim ap̃
uos qui uidemini columnȩ eccłȩ: s ex a¬
bundantia cordis os loquitur. & ueritas
dolore urgente intͥnseco taciturnitatis
impatiens. ꝓrupit in medium. Mei enim
dico uob̾ pene moti sunt pedes. pene ef¬
fusi sunt gͥssus inei: qͦd execranda ut uid̾r
conu̾sione. tam freq̃nter sap̃iam uincit
malicia. Adduntur uͥq cornua impiis.
et exarmatur iꝰticiȩ zelus: & non est qui
facere bonum ñ dico uelit. s possit. Suꝑ¬
bi unnque agunt usq quaq: et nemo
audet mutue contra. Et utinam uł innocen¬
tia tuta eẽt: & iusticia ip̃a siumet sufficẽt
defensioni. Quid peccauit abbas latiniacẽ¬

Expanded text:
obis audeo loqui quidquid in buccam venerit. Nam etsi oportuerit sustineri modicum quid insipientiae meae, geret mihi procul dubio morem benevolentia vestra, quae sapientibus et insipientibus debitrix est. Et hoc dico, non quia cogitem praecipitare verbum quod ad rem non pertinet, aut levitate uti intendam, aut nugari delectet, praesertim apud vos, qui videmini columnae Ecclesiae: sed ex abundantia cordis os loquitur, et veritas, dolore urgente intrinseco, taciturnitatis impatiens, prorumpit in medium. Mei enim, dico vobis, pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei, quod exsecranda, ut videtur, conversione tam frequenter sapientiam vincit malitia. Adduntur ubique cornua impiis, et exarmatur justitiae zelus: et non est qui facere bonum, non dico velit, sed possit. Superbi inique agunt usquequaque, et nemo audet mutire contra. Et utinam vel innocentia tuta esset, et justitia ipsa suimet sufficeret defensioni. Quid peccavit abbas Latiniacen
Abbreviated transcription (Latin):
et comitis flandrensis filiam. & item
inter comiteni suessionensem. & filiam co¬
mitis theobaldi si consanguinitas sit
nescio: scienter enim illicita mat̾inonia
nec laudaui unqͣm nec laudo. s sciatis
uos & sciat adns m̃s phibere horum nuꝑ¬
tias si quomodo conuingi fas fuĩt exarmare
eccłam . ẽ. & multam illi subtrahere fortitu¬
dinem. Nec aliam puto adu̾santium ipsis
nuptiis intentionem nͥ ut in t̾ris p̃fato¬
rum pͥncipum ñ possint hr̃e refugium.
qui cumq audebunt contradicere scisma¬
ti qͦd miantur. hucusq zelus meus.
Non possum ego emendare quod potui
redarguere: potui & cõmonere eum qui
possit. Celus dñi mei faciet ħ. Ipsum
duxi necessarium in magno ȩccłẽ labore
atq ꝑiculo compellandum: & ꝑ nullum
dignius q̃m ꝑ uos qui eiꝰ latĩ et sp̃ui
adheretis. apud qͣm queso habete me ex¬
cusatum. quod rege mutaiũm stilum: qͥ
ad ip̃m dm̃ di ꝓpħam dixisse scitis. Cũ

Expanded text:
et comitis Flandrensis filiam; et item et comitis Flandrensis filiam; et item inter comitem Suessionensem, et filiam comitis Theobaldi, si consanguinitas sit, nescio: scienter enim illicita matrimonia nec laudavi unquam nec laudo: sed sciatis vos, et sciat dominus meus, prohibere horum nuptias, si quo modo conjungi fas fuerit, exarmare Ecclesiam est, et multam illi subtrahere fortitudinem. Nec aliam puto adversantium ipsis nuptiis intentionem, nisi ut in terris praefatorum principum non possint habere refugium quicunque audebunt contradicere schismati quod minantur. Hucusque zelus meus. Non possum enim ego emendare quod potui redarguere: potui et commonere eum qui possit. Zelus domini mei faciet hoc. Ipsum duxi necessarium in magno Ecclesiae labore atque periculo compellandum; et per nullum dignius quam per vos, qui ejus lateri et spiritui adhaeretis. Apud quem, quaeso, habete me excusatum, quod Rege mutato mutaverim stylum, qui ad ipsum Deum Dei prophetam dixisse scitis: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
uentiones & constitutiones manifeste
transg̾ditur. nec tenet pacta sua que dis¬
tinxerunt labia sua. Denq reuocauit in
domum suã & ad ꝯsilium suum uirum
adult̾m et excõmunicatum. qͦm ex consti¬
tuto eiererat: & ꝑro exercenda maiori ma¬
licia aliis multis neqͣm eque excõmuni¬
catis. ꝑuiris. incendiariis. homicidis. iex
et aduocatus eccłe aduersꝰ eccłȩ quod ñ
ẽ dubium amatorem. & defensorem denuo
sociatur. uxta illud ꝓpħe. Si uidebas
furem currebas cum eo: & cum adulteriˢ
portionem tuam ponebas. Ad ħ cogit
suo more ep̃os. ad maledicendum bene¬
dicendis. & it̾m bñdicendum maledicẽ
circuit mare & aridam. ut inueniat ui¬
ratores qͦrum ꝑ uiriis qͦs fortassis ds
coniungit. ꝑ homines separentur.
fronte obsecio tantoꝑe aliis prescbere
de consanguinitate laborat. homo cũ
sua qͦd palam ẽ tercio ferine consangui¬
nitate gradu ꝑmanens consobrina: Et
quidem int̾ filium comitis theobaldi

Expanded text:
ventiones et constitutiones manifeste ventiones et constitutiones manifeste transgreditur: nec tenet pacta sua, quae distinxerunt labia sua. Denique revocavit in domum suam, et ad consilium suum virum adulterum et excommunicatum, quem ex constituto ejecerat; et pro exercenda majori malitia, aliis multis nequam aeque excommunicatis, perjuris, incendiariis, homicidis, Rex et advocatus Ecclesiae adversus Ecclesiae quod non est dubium amatorem et defensorem denuo sociatur, juxta illud prophetae: Si videbas furem, currebas cum eo, et eum adulteris portionem tuam ponebas . 4. Ad haec cogit suo more episcopos ad maledicendum benedicendis, et iterum benedicendum maledicendcircuit mare et aridam, ut inveniat juratores, quorum perjuriis, quos fortassis Deus conjungit, per homines separentur. Qua fronte, obsecro, tantopere aliis praescribere de consanguinitate laborat, homo cum sua quod palam est tertio ferme consanguinitatis gradu permanens consobrina? Et quidem inter filium comitis Theobaldi,
Abbreviated transcription (Latin):
omĩum aurib uox. hereditate possideamꝰ
scũarium di. Sic pex emendat. qͦd ĩ eccłam
bituricensem herodiano iuramento cõmisit.
Pretea rex nob̃ quidem ñ parũ laborantib
pacem cum comite theobaldo fecerat. firmȩ
ut putauimus amicitiȩ fedus unerat: et
ecce occasiones querit quomͦ iecedat ab
amico. Atq ħ grande cͥmen quod un¬
pingitur comiti. quia cum batonib irgis
de lib̾is suis contrabit matͥmonia. Sus¬
pecta ẽ illi dilatatio caritatis: nec se putat
regem si se amauint pͥncipes. Coniciat
prudentia ur̃a. quid animigͣ subditos
gerat: qui de odio atq discordia si fuerit
inter suos. se estimat fortiorem. Uideat
et ꝑpendat si ẽ hic homo a deo. qui in
suorum mag̃ mu cua simultate quã
caritate confidit: cum caritas sit ds. Eͦd
minime faceret. si sapientiam illiꝰ hĩẽc qͥ
ait. fortis ẽ ut mors dilectio. dura sicut
instrus emulatio. siopterea ergo pacis con¬

Expanded text:
omnium auribus vox: Haereditate possideamus omnium auribus vox: Haereditate possideamus sanctuarium Dei . Sic Rex emendat quod in Ecclesiam Bituricensem Herodiano juramento commisit. 3. Praeterea Rex, nobis quidem non parum laborantibus, pacem cum comite Theobaldo fecerat; firmae, ut putavimus, amicitiae foedus inierat; et ecce occasiones quaerit quomodo recedat ab amico. Atque hoc grande crimen quod impingitur Comiti, quia cum baronibus Regis de liberis suis contrahit matrimonia. 209 Suspecta est illi dilatatio charitatis, nec se putat regem, si se amaverint principes. Conjiciat prudentia vestra quid animi erga subditos gerat, qui de odio atque discordia, si fuerit inter suos, se aestimat fortiorem. Videat et perpendat si est hic homo a Deo, qui in suorum magis mutua simultate quam charitate confidit, cum charitas sit Deus : quod minime faceret, si sapientiam illius haberet qui ait: Fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio . Propterea ergo pacis con
Abbreviated transcription (Latin):
tus ep̃ari non sinitur. Deniq sedet in t̾stici¬
a eccła parisiacensis. ꝓpͥo destituta pastore.
et nemo qui de sustituendo alio mutire
audeat. Non sufficit spoliari bonis pre¬
quidem electionem. s qui electus ẽ ecce
iam dieb multis debito honore frustra¬
tur: & scitis qͣm ñ absq graui gregis.
dominici det̾mento. Sõmisit rex germa¬
no suo Rob̾to uices ep̃i.: & ille in cunctis co¬
ris rebq ȩccłȩ potestatiuȩ uersans. &
pro uie sua ubiq haut segniter agens
unifert celis cotielianas hostias non plane
pacificas. clamores pauꝑum. lacͥmas uidu¬
arum planctus orphanorum. gemitꝰ com¬
peditorum. sangͥnem int̾fectorum. Uerum
cłicis ñ monachis. ñ scĩmonialib paicens.
Deniq scẽ mariȩ scĩ remigu. sc̃i nicasii. scĩ
theodorici. terras fructiferas. & uilla ppłosa ͤ.
ita in ore gladii deuastauit. ut pene in so¬
litudinem redegĩt uniu̾sas. Frequens in

Expanded text:
tus episcopari non sinitur. Denique sedet in tristititus episcopari non sinitur. Denique sedet in tristitia Ecclesia Parisiensis, proprio destituta pastore; et nemo est qui de substituendo alio mutire audeat. 2. Non sufficit spoliari bonis praequidem electionem; sed qui electus est, ecce jam diebus multis debito honore frustratur, et scitis quam non absque gravi gregis dominici detrimento. Commisit Rex germano suo Roberto vices episcopi: et ille in cunctis terris rebusque Ecclesiae potestative versans, et pro vice sua ubique haud segniter agens, infert coelis quotidianas hostias, non plane pacificas, clamores pauperum, lacrymas viduarum, planctus orphanorum, gemitus compeditorum, sanguinem interfectorum. Verum clericis, non monachis, non sanctimonialibus parcens. Denique sanctae Mariae, sancti Remigii, sancti Nicasii, sancti Theoderici terras fructiferas, et villas populosas, ita in ore gladii devastavit, ut pene in solitudinem redegerit universas. Frequens in
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicens. Recordare dñe qͦd stetim in cõ¬
spectu tuo ut loquerer ꝓ eis bonum. &
au̾terem indignationem tuam ab eis:
lt infert Propt̾ea inquit da filioᷤ eorum
in famem. & deduc eos in manꝰ gladii &
adhuc alia in hunc modum eque gͣuia
inprecatur iulis. Quod ppta nuinc apus
ur̃am reuerentiam memorandum puta¬
ui: qm̃ simile mͥ aliquid cum ꝓpħa uideo
accidisse. Dos enunscitis quomͦ eggo ꝙͦ pro
rege stetĩm in conspectu dñi mei. corpore
quidem absens s presens sp̃u: ut loque¬
ier ꝓ eo bonum. Bona si quidẽ pollicebat᷑.
Nunc autẽ ip̃o reddente ꝓ bono malum:
cogor contraria scͥbere. Iudet erroris &
false spei qͣm de eo conceꝑam: & gr̃as ago.
quod pro eo simpliciter supplicans non
fuerun exauditus. Putabam me deferre
pacifico regi: & ecce inuenior grauissimo
hosti ȩccłȩ assentasse: Conculcantur ap̃
nos scã. eccła turpiter ancillatur. Nam
et electiones ep̃orum ꝓhibentur fieri: &
sicubi id p̃sumptum a clericis fuĩt. elec¬

Expanded text:
e, quod steterim in conspectu tuo, ut loquerer pro eis bonum, et averterem indignationem tuam ab eis; et infert: Propterea, inquit, da filios eorum in famem, et deduc eos in manus gladii . Et adhuc alia in hunc modum aeque gravia imprecatur illis. Quod propterea nunc apud vestram Reverentiam memorandum putavi, quoniam simile mihi aliquid cum Propheta video accidisse. Vos enim scitis quomodo ego quoque pro Rege steterim in conspectu domini mei, corpore quidem absens, sed praesens spiritu, ut loquerer pro eo bonum. Bona siquidem pollicebatur. Nunc autem, ipso reddente pro bono malum, cogor contraria scribere. Pudet erroris, et falsae spei quam de eo conceperam: et gratias ago quod pro eo simpliciter supplicans non fuerim exauditus. Putabam me deferre regi pacifico, et ecce invenior gravissimo hosti Ecclesiae assentasse. Conculcantur apud nos sancta Ecclesia, turpiter ancillatur. Nam et electiones episcoporum prohibentur fieri; et sicubi id praesumptum a clericis fuerit, elec
Abbreviated transcription (Latin):
ua reliquit uestigia: ut uͥ semel fixerit pe¬
dem. illuc ultra omnino redire ñ audeat
Deniq ip̃am in qua natꝰ ẽ. ualde arbitir
commouit t̾ram & conturbauit eam. Ui
et accusatꝰ ap̃ dñm papam scis mate pessi¬
mo. natali solo pulsus ẽ & etiam abiurare
compulsꝰ reu̾sionem: nͥ ad ipsiꝰ apł̃ici ꝑmissi¬
onem. Pio simili deinde causa a regno fin¬
corum exturbatꝰ ẽ scismaticus insignis. h¬
abaelardo cuiꝰ omnes errores ab eccł̃a iuam
depiebensos atq damynatos cum illo cus
⁊ pa illo defendere acnter. e ꝑtinaciter co¬
nabatur. Et in his omnib non ẽ aũsꝰ furor
lĩ s adhuc manus eiꝰ extenta. Nam itiam ita
uagus & profugus suꝑ tr̃am. qđ iam non
uet inter suos: ñ cessat ap̃ alienos tanqͣm
lco rugiens curumiens & queiens qͣm deuo¬
nt et nunc apud uos sic̃ accepimus oꝑatuis
inquitatem. et deuorat plebem ur̃am sicut

Expanded text:
eva reliquit vestigia, ut ubi semel fixerit peeva reliquit vestigia, ut ubi semel fixerit pedem, illuc ultra redire omnino non audeat. Denique ipsam, in qua natus est, valde atrociter commovit terram, et conturbavit eam. Unde et accusatus apud dominum Papam schismate pessimo, natali solo pulsus est; etiam et abjurare compulsus reversionem, nisi ad ipsius Apostolici permissionem. Pro simili deinde causa et a regno Francorum exturbatus est schismaticus insignis. Exat Petro Abaelardo: cujus omnes errores, ab Ecclesia jam deprehensos atque damnatos, cum illo etiam et prae illo defendere acriter et pertinaciter conabatur. 2. Et in his omnibus non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. Nam etiam ita vagus et profugus super terram, quod jam non licet inter suos, non cessat apud alienos, tanquam leo rugiens, circuiens et quaerens quem devoret. Et nunc apud vos, sicut accepimus, operatur iniquitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
s dñi. uob̾ tam̃ cõmissam: s dubium eẽ
ad nos utiq tam iemotos potuit pueniue
Se mirum si non horam preiudere ac ie¬
turnum furis ing̾ssum obseruare qui uiste
nurum autem si deprehensum iam ñ aguos¬
citis. ñ tenetis. non prohibetis ex portare spo¬
lia ur̃a. unmo preciosissimas xͥ exuiuas. aĩas
uidelicet. quas sua unagine presignauit suo
cruore redemit. Adhuc forsan heretis. ꝙ ii¬
ramini quenam dice uelun. Arnaldum loqͦr
de brissia. qui utinam tam sane ẽẽt doctͥns
quam districtȩ ẽ uitȩ. St si uultis scire. hõ
ẽ neq manducans neq bibens: solo cum
diabolo esuriens & sitiens sanguinem am¬
marum. Unus de numero illorum quos
apłica uigilantia nouit. hñtes formampi¬
etatis uirtutem illiꝰ penitꝰ ab negantes.
& ip̃e dñs. Uenient inquiens ad uos inus¬
timentis ouium. intͥnsecus autẽ sunt lu¬
pi rapaces. Is gͦ usq ad hanc etatem ubi¬
cumq conuersatꝰ ẽ tam feda pꝰ se et tansi¬

Expanded text:
 vobis tamen commissam? Sed dubium esse ad nos utique tam remotos potuit pervenire. Nec mirum, si non horam praevidere, aut nocturnum furis ingressum observare quivistis. Mirum autem, si deprehensum jam non agnoscitis, non tenetis, non prohibetis exportare spolia vestra, imo pretiosissimas Christi exuvias, animas videlicet, quas sua imagine praesignivit, suo cruore redemit. Adhuc forsan haeretis, et miramini, quemnam dicere velim. Arnaldum loquor de Brixia, qui utinam tam sanae esset doctrinae, quam districtae est vitae. Et si vultis scire, homo est neque manducans, neque bibens, solo cum diabolo esuriens et sitiens sanguinem animarum. Unus de numero illorum quos apostolica vigilantia notat, habentes formam pietatis, virtutem illius penitus abnegantes : et ipse Dominus, Venient, inquiens, ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Is ergo usque ad hanc aetatem, ubicumque conversatus est, tam foeda post se, et tam sa
Abbreviated transcription (Latin):
di fidelis. siquis ecłe filius ẽ. ꝑfecto stabit
et opponet se quo ad pot̾it murum ꝑ domo
di. Nam & uos ip̃i. si pacem desidatis ȩccłe
sicut oporcet filios pacis. quomodo ñ dicã
tactatis ea s uel interestis consiliis tam
malignis: Quicquid enim mali feci̾t me¬
rito non regi iuueni. s consiliariis senib

Expanded text:
Dei fidelis, si quis Ecclesiae filius est, profecto stabit Dei fidelis, si quis Ecclesiae filius est, profecto stabit et opponet se, quoad poterit, murum pro domo Dei. Nam et vos ipsi, si pacem desideratis Ecclesiae, sicut oportet filios pacis, quomodo non dicam tractatis ea, sed vel interestis consiliis tam malignis? Quidquid enim mali fecerit, merito non Regi juveni, sed consiliariis senibus
Abbreviated transcription (Latin):
s iex abnuit. Demq esto qͦd omnino
male meruit comes. s eccła đi quid me¬
ruit: Quid inquam meruit. ñ iam sola
bituricensis eccła. s & cathalaunum.
tiam & remensis etiam et parisiensis
habeat rex aduers comitem ius .s dl
quo ure obserto de quo iuit presumit. ut
acłarum possessiones. & t̾ras deuastet. ut
xp̃i ouib pastores prefici non ꝑmictat ut
his quidem electorum ꝑmotionem ꝓhibeat.
aliis uero quod hactenus inauditum ẽ. dila¬
tionem electionis indicat. donec uniuersa
consumpserit donec diripuerit pauꝑum
facultates. donec penitꝰ desoletur tr̃a: An
uos ei consulitis talia: Mirum ualde si con¬
tra ur̃m consilium fiunt ħ. mirum magis &
malum. si ur̃o consilio fiunt. Et enim consu¬
lere talia. manifeste scisma fabricare ẽ: deo
resi stere. eccłam ancillare. & nouam inserui¬
tutem eccłasticam redigere lib̾tatem. Siquis

Expanded text:
sed Rex abnuit. 5. Denique esto quod omnino sed Rex abnuit. 5. Denique esto quod omnino male meruit Comes: sed Ecclesia Dei quid meruit? Quid, inquam, meruit, non jam sola Bituricensis Ecclesia, sed et Catalaunensis, etiam et Remensis, etiam et Parisiensis? Habeat Rex adversus Comitem jus: sed de quo jure, obsecro, de quo jure praesumit ut Ecclesiarum possessiones et terras devastet, ut Christi ovibus pastores praefici non permittat: ut his quidem electorum promotionem prohibeat, aliis vero, quod hactenus inauditum est, dilationem electionis indicat, donec universa consumpserit, donec diripuerit pauperum facultates, donec penitus desoletur terra? An vos ei consulitis talia? Mirum valde, si contra vestrum consilium fiunt haec: 207 mirum magis et malum, si vestro consilio fiunt. Etenim consulere talia, manifeste schisma fabricare est, Deo resistere, Ecclesiam ancillare, et novam in servitutem ecclesiasticam redigere libertatem. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
trepidauerunt timore uͥ non erat cunor
Ecce inquit oppgnamur qui non oppugna¬
uimus: ꝑsecutionem patimur: qui ñ ꝑsecu¬
ti fuimus. Quis oppugnat obsecro. quis
oppugnat. quis ue ꝑsequitur: Nonne co¬
mes obsecrat. & humiliatur. honorare pa¬
ratus ut iegem seruire & obsequi tamq̃
dño suo. obnixe pio pace supplicatis. et
bonam regis qͦd in se ẽ s conciliare sat¬
agens uoluntatem& isto quod non sit
ita. s magis comes iegi mala omnia mo¬
liatur. nonne ad id quod statutum fuisse
scitis fuerat recuriendum: Sic enimint
se pepigerunt. ut si qua de conuentio¬
nib illis controuersia aut dissensio nas¬
ceretur. nicħ mali sͥ inuicem facerent.
aut quererent: donec coram nob̾ trib
pariter & dño autisiodorensi uentilata
ies eẽt atq discussa. qui & tunc media¬
tores fuimus. & si quid emergeret con¬
trouersiȩ. debuimus ẽẽ reconciliatores.
at id mͦ omnimodis comes flagitat.

Expanded text:
trepidaverunt timore, ubi non erat timor trepidaverunt timore, ubi non erat timor . « Ecce, » inquit, « oppugnamur, qui non oppugnavimus: persecutionem patimur, qui non persecuti fuimus. » Quis oppugnat, obsecro? quis oppugnat, quisve persequitur? Nonne comes obsecrat et humiliatur, honorare paratus ut regem, servire et obsequi tanquam domino suo, obnixe pro pace supplicans, et bonam Regis quod in se est sibi conciliare satagens voluntatem? Esto quod non sit ita, sed magis Comes Regi mala omnia moliatur: nonne ad id quod statutum fuisse scitis, fuerat recurrendum? Sic enim inter se pepigerunt ut, si qua de conventionibus illis controversia aut dissensio nasceretur, nihil mali sibi invicem facerent aut quaererent, donec coram nobis tribus pariter, et domino Autissiodorensi, ventilata res esset atque discussa, qui et tunc mediatores fuimus: et si quid emergeret controversiae, debuimus esse reconciliatores. At id modo omnimodis Comes flagitat:
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ rex dicere non tunuerit cognoscere
se quia nouĩm ego comitem theobaldum
in partem suam contra regem. comitem
radulfum trabere attemptasse. Nam et
una uoce nuntio nr̃o plus dixit qͣm scͥpse¬
rit. que mandauerim sepiꝰ dicto radulfo.
maximam partem peccõrum eiꝰ me susci¬
ꝑe. si uellet comiti cheobaldo adherere:
ueniat & arguat me palam: si scͥpsi littãs
pioferantur in medium. Uid̾it ipse cui
credidit: certꝰ ego sum qr numqͣm nouim
qͦd imponit Idem arbitror & de comite
theobaldo: qͥa et ipse omnimodis diffite¬
tur. Uideat ꝓuide ds̃ & iudicet quod
nunc de suspitione comes theobaldus
aiguitur ab eo: qui manifeste contra pac¬
tiones suas ip̃m sͥ attraxit comitem ra¬
dulfum contra di precepta. contra seuten¬
tiam summi pontificis adultero et ex¬
communicato communicans. Ait quoq
rer. Pene hũimus duos grauissimos oppug¬
natores: & ꝓpħa subsannans respondes. Ibi

Expanded text:
quomodo Rex dicere non timuerit, cognoscere quomodo Rex dicere non timuerit, cognoscere se quia noverim ego, comitem Theobaldum in partem suam, contra Regem, comitem Radulfum trahere attentasse. Nam et viva voce nuntio nostro plus dixit quam scripserit, quod mandaverim saepius dicto Radulfo maximam partem peccatorum ejus me suscipere, si vellet comiti Theobaldo adhaerere. veniat et arguat me palam: si scripsi litteras, proferantur in medium. Viderit ipse cui crediderit: certus ego sum quia nunquam noverim quod imponit. Idem arbitror et de comite Theobaldo, quia et ipse omnimodis diffitetur. Videat proinde Deus et judicet, quod nunc de suspicione comes Theobaldus arguitur ab eo qui manifeste contra pactiones suas ipsum sibi attraxit comitem Radulfum, contra Dei praecepta, contra sententiam summi Pontificis adultero et excommunicato communicans. 4. Ait quoque Rex: « Pene habuimus duos gravissimos oppugnatores. » Et propheta subsannans respondet: Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
landum hominẽ suum qͥm ñ dico diffida¬
uerat. s nec sumouerat uł posuerat ad
iõnem. mutteret frẽm suum. idq ꝑ catha¬
launum de qua potissimum ciuitate sci¬
tis quid iex cum comite theobaldo pepi¬
s moliatur coniungere contra eiꝰ fidelitatẽ.
comitẽ flandiensem. & suessionem. Et de
fidelitate quidem suspicio ẽ ñ certitudo.
Porro inanes suspiciones certis pactionib
preiudicare quale sit uos uiad̃itis. Am̃q̃
id omnino cresendum non fuĩt: de tali uo.
Quinquid enim hostes sunt regis quib alli¬
gatur comes. & non mag̃ homines eiꝰ et euis
ainici: Nonne consanguineus regis & sic̃
ipse fatetur baculus regni comes flandren¬
sis ẽ: Quid gͦ contra regis fidelitatem fac̃
eiꝰ homo &x fideł ipsius. si aliis eiꝰ amicis suoꝵ
mat̾imoniis copulatur: Nonne si quiᷤ sun¬
plicioculo iem ut ẽ consid̾aret. potiꝰ magna
par regni magnumq robur: & magna pos¬
set putari securitas: Illud autem miror

Expanded text:
landum hominem suum, quem non dico diffidalandum hominem suum, quem non dico diffidaverat, sed nec submonuerat vel posuerat ad rationem, mitteret fratrem suum, idque per Catalaunum 206, de qua potissimum civitate scitis quid Rex cum comite Theobaldo pepisibi moliatur conjungere, contra ejus fidelitatem, comitem Flandrensem et Suessionensem. Et de fidelitate quidem suspicio est, non certitudo. Porro inanes suspiciones certis pactionibus praejudicare quale sit, vos videritis. Quanquam id omnino credendum non fuerit de tali viro. Numquid enim hostes sunt Regis, quibus alligatur Comes, et non magis homines ejus et ejus amici? Nonne consanguineus Regis, et, sicut fatetur, baculus regni comes Flandrensis est? Quid ergo contra Regis fidelitatem facit ejus homo, et fidelis ipsius, si aliis ejus amicis, suorum matrimoniis copulatur? Nonne si quis simplici oculo rem, ut est, consideraret, magna potius pax regni, magnumque robur, et magna posset putari securitas? 3. Illud autem miror,
Abbreviated transcription (Latin):
cripseram iegi arguens cum super
malis que fiunt in regno eiꝰ. ipsiuꝰ
sicut r assensu. Et qͦd rescͥpsit: dignũ
duxi uob̃ qui de consilio eiꝰ estis insinuã¬
dum. Muor enim si ita credit ut loqͥtur.:
e sinon credit quomodo conscio iutiq
ominum sicut scitis que ad pacem iefor¬
mandam fuerunt. ista ꝑsuadere conatur
Ait enim sicut potestis uidere in littis eiꝰ.
cum male seruata ex parte comitis pacta
conaretur ostendere. Adhuc suspensi in a¬
nent ep̃i nr̃i: adhuc t̾ra nr̃a uiterdicta ẽ.
Quasi uͦ cuiꝰqͣm eccłastici ab solutio int̾dicti.
It ħ quid ad comitem tͥeobaldum: Nõne
quicquid de hacre promisit. fideliter elabo¬
rauit. & efficaciter adimpleuit: Ille uero
depiehens ẽ in astutia sua: & cecidit in
foueam quam fecit. En est hoc totum cur
irrita faceret iex pacta sua. q̃ distiuxerun
iram regis. contra dm̃ & eccłam eiꝰ concra se
ipsum & regnum suum: Itane ꝓpt̾ hoc
debuit obliuisci honoris sui. ut ad debel¬

Expanded text:
cripseram Regi, arguens eum super malis quae fiunt in regno ejus, ipsius, sicut dicitur, assensu: et quod rescripsit, dignum duxi vobis, qui de consilio ejus estis, insinuandum. Miror enim si ita credit ut loquitur, et, si non credit, quomodo conscio mihi utique omnium sicut scitis quae ad pacem reformandam facta fuerunt, ista persuadere conatur. Ait enim, sicut potestis videre in litteris ejus, cum male servata in parte Comitis pacta conaretur ostendere: « Adhuc suspensi manent episcopi nostri: adhuc terra nostra interdicta est. » Quasi vero cujusquam ecclesiastici absolutio interdicti a» Et hoc quid ad comitem Theobaldum? Nonne quidquid de hac re promisit, fideliter elaboravit, et efficaciter adimplevit? Ille vero deprehensus est in astutia sua, et cecidit in foveam quam fecit. En est hoc totum cur irrita faceret Rex pacta sua, quae distinxeruiram Regis contra Deum et Ecclesiam ejus, contra se ipsum et regnum suum? Itane propter hoc debuit oblivisci honoris sui, ut, ad debel
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦi ñ dñabatur hominib: Ait item
dñs incapientib se. hec ẽ hora ur̃a & po¬
cestas tenebrarum. Potestas ista ñ latuit
illum qui dicebat. Qui eruit nos de po¬
testate tenebrarum & tustulit in regnũ
fili claritatis suȩ. Hanc gͦ dñs ne in se
quidem negauit diaboli potestatem. sic̃
nec pilati qui membrum erat diabo¬
li. Ait siquidem. Non hr̃es potestatẽ
in me ullam. nͥ data fuisset tͥ desuꝑ.
Quod si in uiride lignum in tm̃ grassata
c̃ ista desuꝑ data potestas: aridum qͦmͦ
ñ fuit ausa contingere: Nec iniustam
puto iste causabitur potestatẽ datam
dasuꝑ. Discat gͦ diabolum non solum
potestatem. s & iustam hũisse in homineᷤ.
ut conseqñter & ħ uideat uenisse utiq in
carne dĩ filium ꝓp̃ lib̾andos homines. Ce¬
terum et si iustam dm̃s diaboli potestatẽ.
non tũ & uoluntatem. Unde ñ diabolus
qui inuasit ñ homo qui meruit. s iustꝰ

Expanded text:
quomodo non dominabatur hominibus? ait item quomodo non dominabatur hominibus? ait item Dominus capientibus se: Haec est hora vestra, et potestas tenebrarum . Potestas ista non latuit illum qui dicebat: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii claritatis suae . Hanc ergo Dominus ne in se quidem negavit diaboli potestatem, sicut nec Pilati, qui membrum erat diaboli. Ait siquidem: Non haberes potestatem in me ullam, nisi data tibi fuisset desuper . Quod si in viride lignum in tantum grassata est ista desuper data potestas, aridum quomodo non fuit ausa contingere? Nec injustam puto iste causabitur potestatem datam desuper. Discat ergo diabolum non solum potestatem, sed et justam habuisse in homines: ut consequenter et hoc videat, venisse utique 652 in carne Dei Filium propter liberandos homines. Caeterum etsi justam dicimus diaboli potestatem, non tamen et voluntatem. Unde non diabolus qui invasit; non homo qui meruit: sed justus
Abbreviated transcription (Latin):
S quid÷ Nondum forte credis ꝓpłis
Sic gͥ concinnentib de diaboli potesta¬
te in hominẽ ueni mecum. & ad apłos.
Diristi nempe te non sentire cum ills
qui post apłos uenerunt. assentias uł apłis.
si forte & tͥ contingat. quod unus eorum lo¬
quitur de quib dam: ne qͣndo inquiens det
illis penitentiã ad cognoscendam ui̾tatẽ.
ut resipiscant a diaboli laqueis a quo cap¬
tiui tenentur. ad ipsius uoluntatem. Paulus
c̃ iste qui homines a diabolo captiuos tene¬
ri asserit ad eiꝰꝑsius uoluntatẽ. Audis ad
ciꝰ uoluntatem. & negas potestatem. Si et
paulo ñ credis: ueniam ad ip̃m dñm. si for¬
te audias & quiescas. Nempe ab ipso appel¬
latur pͥnceps huiꝰ inundi & fortis armatꝰ.
possessorq uasorum. & dicis eum ñ hr̃e
potestatem in homines: Nisi tu aliud
putas ħ loco intelligi atͥum qͣm mundũ.
uasa qͣm homines: Quod si atͥum diabo¬
limundus erat. & homines uasa eius:

Expanded text:
Sed quid? Nondum forte credis Prophetis, Sed quid? Nondum forte credis Prophetis, sic sibi concinentibus de diaboli potestate in hominem. Veni mecum et ad Apostolos. Dixisti nempe te non sentire cum illis qui post Apostolos venerunt. Assentias vel Apostolis, si forte et tibi contingat quod unus eorum loquitur de quibusdam: Nequando, inquiens, det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, ut resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur ad ipsius voluntatem . Paulus est iste, qui homines a diabolo captivos teneri asserit ad ejus voluntatem. Audis ad ejus voluntatem, et negas potestatem? Si et Paulo non credis, veni jam ad ipsum Dominum; si forte audias, et quiescas. Nempe ab ipso appellatur Princeps hujus mundi , et fortis armatus , possessorque vasorum : et dicis eum non habere potestatem in homines? Nisi tu aliud putas hoc loco intelligi atrium, quam mundum; vasa, quam homines. Quod si atrium diaboli, mundus erat; et homines vasa ejus;
Abbreviated transcription (Latin):
demit ait de manu inimici. de regionib
cong̾gauit eos. u pͥmum quidem agnos¬
ce hunc cong̾gatorem. de quo caiphas ꝓ¬
pħat in euangłio. quia iħe moreretur pro
gente. Et qui narrat sequitur diceus.
ñ tm̃ ꝓ gente. s ut filios di qui erant
disꝑsi congregaret in unum. Qͦ erant
disꝑsi: in omnes regiones. siggo quos re¬
demit: de regionib conggauit eos.
Non cong̾garet: nͥ redimeret. Erant enĩ
ñ solum disꝑsi: s & captiui. Redemnit
et cong̾gauit: redemit autẽ de manu
inimici. Non dicit inunicoꝵ s inumici
Inimicꝰ unus. regiones multe: siquidẽ
ñ de regione s de regionib congrega¬
uit eos. A solis ortu & occasu ab aqui¬
lone & mari. Quis iste unus tam pi¬
tens dñs qui ñ uni prefuit regionis
genꝰ humanũ ꝙ ñ mirari. hiẽ autẽ sib¬
ciam quod & iordauis. ħ ẽ electio ipl
influat in os eiꝰ. Beati qui sic in fluus
ut effiuant qui sic initrant ut exeant.

Expanded text:
demit, ait, de manu inimici, de regionibus demit, ait, de manu inimici, de regionibus congregavit eos . Sed primum quidem agnosce hunc congregatorem, de Caiphas prophetat in Evangelio, quia Jesus moreretur pro gente. Et qui narrat, sequitur dicens: Non tantum pro gente; sed ut filios Dei, qui erunt dispersi, congregaret in unum . Quo erant dispersi? In omnes regiones. Ergo quos redemit, de regionibus congregavit eos. Non congregaret, nisi redimeret. Erant enim non solum dispersi, sed et captivi. Redemit, et congregavit: redemit autem de manu inimici. Non dicit, inimicorum; sed, inimici. Inimicus unus, regiones multae. Siquidem non de regione, sed de regionibus congregavit eos, a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari . Quis iste unus tam potens dominus, qui non uni praefuit regioni, genus humanum, et non mirari: habere autem fiduciam, quod et Jordanis, hoc est electio ipsa, influat in os ejus . Beati qui sic influunt ut effluant, qui sic intrant ut exeant. 14.
Abbreviated transcription (Latin):
doctores ñ ixcipis. homo qui suꝑ omnes
docentes te intellexisti. Deniq ñ erubescis
dicere qł adu̾sum te omnes sentiant cũ
ab inuicem ñ dissentiant. Frustra ꝓinde
illorum tͥ fidem doct̾namq ꝓponerem.
quos iam ꝓscͥpsisti. Ad ꝓpħas te ducam.
ris a qua potestate. Non emim uis ut dia¬
bolus in hominẽ hãt uł hubuĩt potesta¬
tem. fateor nec ego. Non tñ iccuro ñ ht̃. qͥa
ego & tu ħ nolumus. Si ñ confiteris tu
nec cognoscis: cognoscunt & dicunt: E
redempti sunt a dño. quos redemit de
manu inimici. Quod minime negares
et tu: si non eẽs sub manu inimici. Nõ
potes gr̃as agere cum redemptis: qui
redemptꝰ non es. Nam si redemptꝰ eẽs.
redemptorem agnoscẽs: & ñ negares re¬
demptionem. Nec querit redimꝰ qui se
nescit captiuum: Qui autem scierunt
clamanerunt ad diim. & dñis crauduit .s
et redemit eos de mani inmici. Et ure in¬
telligas hunc inimicum qui sit: quos re¬

Expanded text:
doctores non recipis, homo qui super omnes doctores non recipis, homo qui super omnes docentes te intellexisti. Denique non erubescis dicere, quod adversum te omnes sentiant, cum ab invicem non dissentiant. Frustra proinde illorum tibi fidem doctrinamque proponerem, quos jam proscripsisti: ad Prophetas te ducam. ris a qua potestate? Non enim vis ut diabolus in hominem habeat, vel habuerit potestatem: fateor, nec ego. Non tamen idcirco non habet, quia ego et tu hoc nolumus. Hoc si non confiteris tu, nec cognoscis: cognoscunt et dicunt qui redempti sunt a Domino, quos redemit de manu inimici. Quod minime negares et tu, si non esses sub manu inimici. Non potes gratias agere cum redemptis, qui redemptus non es. Nam si redemptus esses, Redemptorem agnosceres, et non negares redemptionem. Nec quaerit redimi, qui se nescit captivum. Qui autem scierunt, clamaverunt ad Dominum, et Dominus exaudivit eos, et redemit eos de manu inimici. Et ut intelligas hunc inimicum qui sit, Quos re
Abbreviated transcription (Latin):
inuenis: Quid secretiꝰ tͥ reuelatum iactas
qͦd tot p̾tierit scõs. effugĩt sapientes:
aquas fuitiuas & panes absconditos
puto apponet nob̾ iste. Dic tũ dic quicqͥd
illud ẽ. quod tͥ uidetur & nulli alti. An
quod filiꝰ di ñ ut hominẽ lib̾aret. hotii¬
nẽ induit: Hoc plane nemini te excepto
uidet᷑. tu uidis. uͥ uidis. Non enim hoc
cepit a dño. qͦd & tradidit nob̾. Magister
omĩum suam doct̾nam fatetur. ñ ẽẽ suã:
ñ eium ait a me ip̃o loquor. tu uͦ de tuo
nob̾ tradis & quod a nemine accepisti. Q
loquitur mendatium de suo loquitur.
Tibi proinde sint: que tua sunt. Ego
propħias & apłos audio. obicdio eu angłio.
s non euangłio sc̾m petrum. Tu nouum
uob̃ cordis euangłm. Quintum eccła euan¬
factum hominẽ ut hominem lib̾aret: st
si angłs decȩlo aliud nob̃ euangłirauit.
anathema sit. S qui uenerunt pꝰ apłos

Expanded text:
invenis? quid secretius tibi revelatum jactas, invenis? quid secretius tibi revelatum jactas, quod tot praeterierit sanctos, effugerit sapientes? Aquas furtivas et panes absconditos, puto, apponet nobis iste. 12. Dic tamen, dic quidquid illud est, quod tibi videtur, et nulli alteri. An quod Filius Dei non ut hominem liberaret, hominem induit? Hoc plane nemini, te excepto, videtur: tu videris ubi videris. Non enim hoc cepit a Domino, quod et tradidit nobis . Magister omnium suam doctrinam fatetur non esse suam: Non enim, ait, a meipso loquor . Tu vero de tuo nobis tradis, et quod a nemine accepisti. Qui loquitur mendacium, de proprio loquitur . Tibi proinde sint, quae tua sunt. Ego prophetas et apostolos audio, obedio Evangelio, sed non Evangelio secundum Petrum. Tu novum nobis condis Evangelium? Quintum Ecclesia evanfactum hominem, 651 ut hominem liberaret? Et si angelus de coelo aliud nobis evangelizaverit, anathema sit. 13. Sed qui venerunt post apostolos,
Abbreviated transcription (Latin):
unt. quod diabolus dñiũ & potestatẽ
habebat suꝑhõiem & uire eũ possidebat.
ideo scilicet qͦd homo ex lib̾tate arbitrii
qͣm habebat sponte diabolo consensit.
aiunt namq quod siquis aliqͤm uicerit:
uaꝰ iure uictoris seruus constituitur
Ideo inquit sicut dicunt doctores hac ne¬
cessitate incarnatus ẽ filiꝰ di. ut homo qui
aliter lib̾ari ñ potãt ꝑ mortẽ in nocentis
uitȩ lib̾aretur a iugo diaboli. S ut nobis
uidetur ait. nec diabolus unquã ius aliqͦd
in hominẽ hũit: nͥ forte ꝑmittente ut car¬
cerariꝰ. nec filiꝰ di ut hominẽ lib̾aret carnẽ
assumpsit. Quid in his u̾bis in toła bilus
uidicem. blasphemiã. an ariogantiam:
Quid dampnabiliꝰ temeritatẽ. an impie¬
tatẽ. Anñ ĩstiꝰ os loq̃ñs talia fustib tundẽ¬
tur qͣm rõnib refelleretur: Ionne oĩum
mĩto in se prouocat manꝰ cuiꝰ manꝰ contra
omines: Omnes inquit sic s ñ ego sic Ed
gͦ tunc: Quid meliꝰ affers. quid subtilius

Expanded text:
unt, quod diabolus dominium et potestatem habebat super hominem, et jure eum possidebat: ideo scilicet quod homo ex libertate arbitrii, quam habebat, sponte diabolo consensit. Aiunt namque, quod si quis aliquem vicerit, victus jure victoris servus constituitur. Ideo, » inquit, « sicut dicunt doctores, hac necessitate incarnatus est Filius Dei, ut homo, qui aliter liberari non poterat, per mortem innocentis jure liberaretur a jugo diaboli. Sed, ut nobis videtur, » ait, « nec diabolus unquam jus aliquod in homine habuit, nisi forte Deo permittente, ut carcerarius: nec Filius Dei ut hominem liberaret, carnem assumpsit. » Quid in his verbis intolerabilius judicem, blasphemiam, an arrogantiam? quid damnabilius, temeritatem, an impietatem? An non justius os loquens talia fustibus tunderetur, quam rationibus refelleretur? Nonne omnium merito in se provocat manus, cujus manus contra omnes? Omnes, inquit, sic: sed non ego sic. Quid ergo tu? quid melius affers? quid subtilius
Abbreviated transcription (Latin):
profectu adhuc questio ẽ. Semunauimus
multum: et uitulimus parum. fãtemur
nos eguisse ur̃a oꝑa & presentia. Uerum
qͦd eam ñ requisiuimus ui tanta necessita¬
te: ꝑ amicum cõmunem sc̃i dionisii abbẽ
docebimini. Nunc itaq ne de cet̾o dissi¬
muletis. s scđm sap̃iam uob̾ adeo datam
studeatis que ad pacem sunt: monemus
sollicitudinem ur̃am. Nam iogandus ñ
estis ꝓ tali re: qua utiq constat ñ modo
ualde honorificari ministĩum ur̃m .s
et turpari admodum si negligitis. In
indicta celebritate apud scm dionisium.

Expanded text:
profectu adhuc quaestio est. Seminavimus multum, sed intulimus parum. Fatemur nos eguisse vestra opera et praesentia. Verum quod eam non requisivimus in tanta necessitate, per amicum communem sancti Dionysii abbatem docebimini. Nunc itaque ne de caetero dissimuletis, sed secundum sapientiam vobis a Deo datam studeatis quae ad pacem sunt, monemus sanctam sollicitudinem vestram. Nam rogandus non estis pro tali re, qua utique constat non modo valde honorificari ministerium vestrum, sed et turpari admodum si negligitis. In indicta celebritate apud Sanctum-Dionysium
Abbreviated transcription (Latin):
si potõ zelo meo de cetõ temꝑamentum.
scientiam & ponam digitum meum
suꝑ os meũ. Tolerabiliꝰ enim offendam
graui scismate qđ timemus. ac płimis
que sustinemus incõmodis. Scͥpsi aũ
dire pot̾ĩtis si scire placuerit que scͥp-¬

Expanded text:
si potero, zelo meo de caetero temperamentum, si potero, zelo meo de caetero temperamentum, scientiam; et ponam digitum meum super os meum. Tolerabilius enim offendam gravi schismate quod timemus, ac plurimis quae sustinemus incommodis. Scripsi autdire poteritis, si scire placuerit, quae scrip