comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
urrexit autem anna
postqͣm comederat ĩ
sylo et biberat: et hely sacdote
sedente suꝑ sellam ante postes
templi domni: cũ esset anna¬
amaro animo. orauit dñi
flens largiter. et uotum uouit
dicens. Domine excituum si
respiciens uideris afflictionem
famule tue. et recordatus mei
fueris. nec oblitus ancille tue.
dederisq serue tue sexũ uirilẽ:
dabo eum domino omnib di¬
eb uite eius. et nouacula nõ
ascendet super caput eius. R.¬

Expanded text:
urrexit autem Anna postquam comederat in Silo et biberat: et Heli Sacerdote sedente super sellam ante postes templi Domini. Cum esset amaro animo: oravit Domino flens largiter: et votum vovit dicens. Domine exercituum si respiciens videris afflictionem famule tue; et recordatus mei fueris nec oblitus ancille tue: dederisque serve tue sexum virilem: dabo eum Domino omnes dies vite ejus: et novacula non ascendet super caput ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
temulentã . dixitq ei. Dsq qͦ
ebria eris: Digere paulisꝑ ui¬
nũ quo mades. Respondit
anna. nequaꝙͣ ĩquit domineᷤ
mi. Nam mulier infelix nimi
ego sum: uinũq et om̃e qd̃:
mebriare potest nõ bibi. Sed:
effudi animã meam in con¬

Expanded text:
tam, dixitque ei: Usquequo ebria eris? Digere paulisper vinum quo mades. Respondens Anna, Nequaquam inquit, domine mi. Nam mulier infelix nimis ego sum, vinumque et omne quod inebriare potest non bibi, sed effudi animam meam in con
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc diuulgatum est antoni¬
no imꝑatori. co quod conuentus
fieret m̃ nitulo praxedis ⁊ misit
aliis uiginti duob: quos sine
interrogatione gladio pumri
precepit in eodem titulo.
beata praredis colle¬
git: ⁊ sepelunt in cumterio p̾scil

Expanded text:
tem divulgatum esset Antonino imperatori quod conventus fieret in titulo Praxedis, misit is viginti duobus, quos sine interrogatione gladio puniri praecepit in eodem titulo, beata Praxedis collegit et sepelivit in coemeteri
Abbreviated transcription (Latin):
Et hebat in manu sua libessũ
apertum. Et posuit pedem suũ
dextrum supͣ mare. sinistrũ ãt
suꝑ terram. et clamauit uoce
magna quẽadinodum cum leo
suas. Ego scripturus eram .ii.
Taudiui uocẽ de celo
dicentem. Signa que
loquuta sunt septem
tonitrua: noli ea scribere. Et
mare: et suꝑ terram. leuauit
manũ suam ad celum: et in¬
rauit ꝑ unuentem i secla secloꝵ
qui creauit celum et ea que in
illo sunt: et terram. et ea que ĩ
ea sunt. et mare. et ea que in eo
sunt: quia tempus ampłius ñ¬
erit. Sed in dieb uocis septimi
angeli. cum cepit tuba canere:
consũmabitur misterium dei.
sicut euangeliz auit per seruos
suos prophetas. Lectio tertia.
loquentem metum et
dicentem. Dade et accipe librũ
apertum de mani angeli stãtis
supra mare. et suꝑ terram. Et
abii ad angelum̃ dicens ei. ut
daret michi librũ. Et dixit mͥ.
Accipe et deuora illũ: ⁊ faciet
amaricare uentrẽ tuum: s in
Et accepi librum de manu an¬

Expanded text:
et habebat in manu sua libellum et habebat in manu sua libellum apertum et posuit pedem suum dextrum supra mare sinistrum autem super terram et clamavit voce magna quemadmodum cum leo suas, ego scripturus eram: et audivi vocem de coelo dicentem mihi: Signa quae locuta sunt septem tonitrua, et noli ea scmare et supra terram, levavit manum suam ad celum et iuravit per viventem in secula seculorum, qui creavit celum et ea que in illo sunt et ea sunt; et mare, et ea quae in eo sunt: Quia tempus non erit amplius: sed in diebus vocis septimi angeli, cum coeperit tuba canere, consummabitur mysterium Dei, sicut evangelizavit per servos suos prophetas. Et audivi loquentem mecum, et dicentem: Vade, et accipe librum aptum de manu angeli stantis supra mare, et supra terram. Et abii ad angelum, dicens ei ut daret mihi librum. Et dixit mihi: Accipe et devora illum, et faciet amaricari ventrem tuum, sed in Et accepi librum de manu an
Abbreviated transcription (Latin):
di equos ĩ uisione: et qui sedebãt
suꝑ eques hebant loricas igne¬
as. et iacinctiuas ⁊ sulphurea ͦ
et capita equoꝵ erant tanqͣm
capita leonũ. et de ore eorũ ꝓce¬
Et ab his trib plagis occisa
est tertia pars hominũ de igne
et fumo et sulphure:que ꝓce¬
debant de ore iporum. Potestas
enim equoꝵ ĩore eorum est:
et ĩ caudis eorum. Nam caude
eorum similes serpentib habẽ¬
tes capita. et in hiis nocent. Et
ceteu homines qui nõ sunt eeci¬
si in hiis plagis. neq peniten¬
ciam egerunt de oꝑib mamiũ
suarum. ut nõ adorarent demo¬
nia et simulachra aurea et ar¬
gentea. et erea. lapidea. et lignesi.
que neqz uidere possunt. neq
audire. ꝓo neqz ambulare. Et
non egerunt penitentiam ab
homicidiis suis. neq a uenefi¬
ciis suis. neq a fornicatione
sua. neq a furtis suis. e.uͭ.
lum fortem descendẽ¬
tem de celo amictur
nube. et iris erat ĩ capite enus.
et facies eius erat sicut sol. et
pedes eius tanqͣm colũpna igniͤ.

Expanded text:
di equos in uisione; et qui sedebant super eos habebant loricas igneas, et hyacinthinas, et sulphureas; et capita equorum erant tanquam capita leonum; et de ore eorum proceEt ab his tribus plagis occisa est tertia pars hominum, de igne, et de fumo, et sulphure, quae procedebant de ore ipsorum. Potestas enim equorum in ore eorum est, et in caudis eorum. Nam caudae eorum similes serpentibus, habentes capita: et in his nocent. Et caeteri homines, qui non sunt occisi in his plagis, neque poenitentiam egerunt de operibus manuum suarum, ut non adorarent daemonia, et simulacra aurea, argentea, et aerea, et lapidea, et lignea, quae neque videre possunt, neque audire, neque ambulare: et non egerunt poenitehomicidiis suis neque a veneficiis suis neque a fornicatione sua neque a furtis suis et lum fortem descendentem de caelo amictum nube et iris in capite eius et facies eius erat ut sol et pedes eius tamquam columna ignis
Abbreviated transcription (Latin):
ciis debita castitate celebratis.
culpa ĩesset: nequaqͣm dominꝰ
ad has uenire. nequa qͣm eas
signoꝵ suorum miciis conse¬
crare uoluisset. Nunc autem
quia bona est castitas cõiuga¬
lis. melior continencia uidu¬
alis. optima ꝑfectio uirgina¬
lis: ad comprobandã omniũ
electionẽ graduum. dist̾nendũ
intemato marie uirginis ute¬
ro nasci dignanis est: a ꝓphetito
ãne uidue ore mox natus bene¬
dicitur et mipticirũ celebrato¬
tatus laudatur. et hos sue p̾sẽ¬
cia uirtutis honorat. et altiorẽ¬
celestium leticiã figurat. lc̃.uiiĩ¬
ireicula namqz factu¬
ius in terra dei filius
uenit ad miptias. ut
ipm se esse deceret: de quo sub
tyꝑo solis psalunsta precunt.
Et ip̃e tanqͣm sponsus ꝓredens
de thalamo suo: exultauit ut
gygas ad currendã uiam. A sũ

Expanded text:
tis culpa inesset, nequaquam Dominus ad has venire, nequaquam eas signorum suorum initiis consecrare voluisset. Nunc autem, quia bona est castitas conjugalis, melior continentia vidualis, optima perfectio virginalis, ad comprobandam omnium electionem graduum, discernendum intemerato Mariae virginis utero nasci dignitatus est, a prophetico Annae viduae ore mox natus benedicitur, a nuptiarum celebratotatur, et hos suae praesentia virtutis honorat. Sed nunc recoelestium laetitiam figurarum. Miracula namque facturus in terra Dei Filius venit ad nuptias, ut ipsum se esse diceret de quo sub typo solis Psalmista praecinuit: Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam
Abbreviated transcription (Latin):
ad sociandam sibi eccl̃iam tan¬
qͣm sponsus processit. Primus
npciarũ locus ndea extitit: in
qua filius dei homo fieri. et eccde
siam sin corporis ac sangumus
participatione consecrare sin-
spñs pignore in fide confirma¬
re dignatus est. Sed nocatis ad
fidem gentib usq ad fines or¬
bis terre: earumndẽ nupciarum

Expanded text:
ad sociandam sibi Ecclesiam tanad sociandam sibi Ecclesiam tanquam sponsus processit. Primus nuptiarum locus in Judaea exstitit, in qua Filsiam sui corporis ac sanguinis participatione consecrare, sui Spiritus pignore in fide confirmare dignatus est, sed vocatis ad fidem gentibus, usque ad fines orbis terrae, earumdem nuptia
Abbreviated transcription (Latin):
autem dies cum auferetur ab
eis sponsus: et tũc ieumabñt
Quia minirũ incarnatio nr̃i
saluatoris. ex quo pr̃ib cepit
promitti: multis scõrum est la¬
cumis. et luctu semꝑ expatata
dnec ueniret. Simlit̾ ex quo
post resurrectionẽ ascendit in
celum: om̃is scõrum spes. ad
eius pendet reditũ. Solo autẽ
quo cum hom̃ib conu̾satus
est tempore flere ac lug̾e nequi¬
uerunt: quia iam secum etiã
corporaliter eum quem sp̃uali¬
ter dilexerunt habebant.
ponsus ergo ip̃s: spon¬
a eius est ecclĩa. ffilii
sponsi uel nuptigrũ si¬
guli quiq fidelium eius sunt.
Tempus nuptiarũ tempus ẽ¬
illud. qnͣdo ꝑ incarnatioĩs mi¬
steriũ. sanctam sibi eccl̃iam soci¬
auit. Non igitur casu. sed certi
causa misterii. uenit ad nupcisi
in terra carnali more celebrata
qui ad copulandam sibi sprri-¬
tuali amore eccl̃iam de celo des¬
cendit ad terrain. Cuius quidẽ
thalamus ĩcorrupte genitricis
uterus fuit ĩ quodeus humane
nature comũctus est: ⁊ ex quo

Expanded text:
autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt . Quia nimirum incarnatio nostri Salvatoris ex quo patribus coepit promitti, multis est sanctorum lacrymis et luctu semper exspectata donec veniret. Similiter ex quo post resurrectionem ascendit ad Patrem, omnis sanctorum spes ad ejus pendet reditum. Solo autem quo cum hominibus conversatus est tempore, flere ac lugere nequiverunt, quia jam secum etiam corporaliter eum quem spiritualiter dilexerunt habebant. Sponsus ergo Christus, sponsa ejus est Ecclesia, filii sponsi vel nuptiarum singuli quique fidelium ejus sunt: tempus nuptiarum est tempus illud quando per incarnationis mysterium sanctam sibi Ecclesiam sociavit. Non igitur casu, sed certi gratia mysterii, venit ad nuptias in terra carnali more celebratas, qui ad copulandam sibi spirituali amore Ecclesiam de coelo descendit ad terram: cujus quidem thalamus incorruptae genitricis uterus fuit, in naturae conjunctus est, et ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
uod dominus noster
atq saluator ad iip¬
cias uocatus. nõ solũ
uenire. S etiam miraculũ ibi¬
dem quo cõuiuas letificaret fa¬
cere dignatus est: exceptis celẽ¬
stium sacramentoꝵ figuris. etu
iuxta litteram fidem recte cre-

Expanded text:
uod Dominus noster atque Salvator ad nuptias vocatus, non solum venire, sed et miraculum ibidem, quo convivas laetificaret, facere dignatus est, exceptis coelestium sacramentorum figuris, etiam juxta litt
Abbreviated transcription (Latin):
Onfiscantur enĩ in
anglia omnes ar-¬
chiep̃i redditus. ua¬
stantur predia possessiones di¬
ripiuntur: et excogitato nouoẽ¬
sumul supplicii genere. tota sił
ꝓscuibitur thome cognatio. Om¬
nes enim amici euis uel fami-¬
liares. uel quicunqz eũ quecũq
titulo contingebãt sine dilectu
conditionis aut fortune dig¬
nitatis aut ordinis. etatis aut
sexus: pariter relegãtur. Nam
et senes et decrepiti. uagientes¬
ĩ cunis:et mulieres ĩ puerpio
decubantes. ĩ exiliũ acti sũt. Qͦt¬
quot autẽ discretionis annos
attigerant:tactis sacrosanctis
iurare compulsi sunt: qd̃ statĩ
mari transito cantuariensi ar¬
chiepõ se presentarent. ut uel cõ¬
passionis gladio tociens cõfos¬
sus conceptũ animi rigorem
ad regis uoluntatem ĩflecteret.
S uir dei manũ suam mittẽs
ad forcia: exiliuĩ. dampna cõtu¬
melias. obprobria. parentũ et
amicorũ proscuptõem. pro xp̃i
nomine constanter sustinuit.
nulla prorsus fractus. aut ĩmu¬

Expanded text:
onfiscantur interim in Anglia ejus archiepiscopi reditus, vastantur praedia, possessiones diripiuntur; et excogitato novo supplicii genere, tota simul proscribitur Thomae cognatio. Omnes etiam amici ejus et familiares, vel quicunque eum quocunque titulo contingebant, sine delectu conditionis seu fortunae, dignitatis aut ordinis, aetatis aut sexus, pariter relegantur. Nam et senes et decrepiti, vagientesin cunis, et mulieres in puerperio decubantes, in exsilium acti sunt. Quotquot autem discretionis annos attigerant, tactis sacrosanctis jurare compulsi sunt, quod mari transito statim Cantuariensi archiepiscopo se praesentarent, ut vel compassionis gladio confossus, conceptum animi rigorem ad regis voluntatem inflecteret; sed vir Dei manum suam mittens ad fortia, exsilium, damna, contumelias et opprobria, parentum et amicorum proscriptionem pro Christi nomine patienter sustinuit, nulla prorsus fractus aut immu
Abbreviated transcription (Latin):
suspectos. ut aut abscondite. fa¬
cileqz deciꝑent eum: aut deprehȩsi
minus embescerent apud eum.
Nam consilio malo deprehenso. tã¬
to minus nascitur confusio. qͣnto
fuerit persona deterior. Sed disci¬

Expanded text:
dediti, ut aut abscondite facile deciperent eum, aut reprehensi minus erubescerent apud eum. Nam consilio malo deprehenso, tanto minus nascitur confusio, quanto fuerit persona deterior. Magis
Abbreviated transcription (Latin):
Tangelo sardis eccle
scribe. Hec dicit qui
het septem sp̃us dei
et septem stellas. Scio oꝑatua:
quia nomen hes qd̃ uiuas⁊
et mortuus es. esto uigilans
et confirma cetera q̃ mortua
erant. Non enĩ inuenio opera
tua plena coram deo meo In
mente ergo habe qualiter acce¬
peris et au̾dieris: et serua et
penitentiam age. Si ergo nõ
uigilan̾is: ueniam ad te tã-¬
qͣm fur. et nescies qua hora ue¬
mam ad te. Sed hes pauca no¬
mina in sardis. qui nõ inqͥna¬
uerunt uestimẽta sua ⁊ am¬
bulabunt mecũ in albis qͥ a
digni sunt. Qui uicerit sis
uestietur uestimentis albis. ⁊
non delebo nomen eius de li¬
bro uite. et confitebor nomẽ eiꝰ
coram patre meo. et corai an¬
gelis eius. Qui habet aures¬
audiendi audiat: quid spirit᷑¬

Expanded text:
angelo Sardis Ecclesiae scribe: Haec dicit qui habet septem spiritus Dei et septequia nomen habes quod vivas, et mortuus es. Esto vigilans, et confirma caetera, quae moritura erant. Non enim invenio opera tua plena coram Deo meo. In mente ergo habe qualiter acceperis, et audieris, et serva, et poenitentiam age. Si ergo non vigilaveris, veniam ad te tamquam fur, et nescies qua hora veniam ad te. Sed habes pauca nomina in Sardis, qui non inquinaverunt vestimenta sua: et ambulabunt mecum in albis quia digni sunt qui vicerit sic vestietur vestimentis albis et non delebo nomen eius de libro vitae et confitebor nomen eius coram Patre meo et coram angelis eius qui habet aurem audiat quid Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
uod natalis ergo
Iodie colitur sacer¬
dotale officium honoratur. Que
stiam tanto neccesse est plus¬
ut habeat in eclesia dignitatiᷤ
qnͣto sacerdotale officium plus¬
habet honoris. Dies eogo hec
rito honoratur quia dum na
tale cathedre colimus: ẽatum
petri apostoli ueneramur. Huiꝰ¬
autem solempnitatis religio sic
ecclesus introducta est. Cum
eum ꝑtransiret apostolus dis¬
semmans uerbum uite et fun
appropinquaret antiochiam
muis autem popu¬
lus anticchie ciui¬
tatis audientes petrum uenire:
cio induti sunt: mdis pedib
penitenciam agentes quod con¬
tra preditacionem aus tum
symone mago consensissent.
cientes. Et erat infinita mul¬
titudo simul languentium. Qͦs
uidens petrus non solum peni
etiam tam integrami fidem ex¬
hibere deo ut etiam omnes di¬
uetsas egritudines pacientes
crederent ꝑ aum posse sanari:
effundens gracias qz referẽs
deo dixit. Henedico te pater pre-¬
dicande qui uerbum ⁊ ꝓmissu
filii tui adimplere ꝑ nõs digna¬

Expanded text:
uod natalis ergo hodie colitur, sacerdotale officium honoratur. Quae etiam tanto necesse est plus habeat in Ecclesia dignitatis, quanto sacerdotale officium plus honoris. Dies ergo haecmerito honorattalem Cathedrae colimus, episcopatum Petri apostoli veneramur: autem solemnii religio sic Ecclesiis introducta est: Cum enim pertransiret apostolus disseminans verbum vitae, et appropinquaret Antiochiae,mnis autem populus Antiochiae civitatis audientes Petrum advenirecio induti sunt, nudis pedibus poenitentiam agentes, qui contra praedicationem ejus cum Simone Mago consensissent. icula patientes, et erat infinita multitudo simul languentium. Quos videns Petrus non solum poenionem, verum etiam tam integram fidem exhibere Deo, ut omnes diversas aegritudines patientes, crederent per eum posse salvari, nem effundens, gratiasque referens Deo, dicebat: Benedico te, Pater praedicande, qui omne verbum et promissum Filii tui adimplere digna
Abbreviated transcription (Latin):
qui ab ip̃a gen̾andus erat. De¬
hinc ĩuenta non ĩcongrue. pu¬
tatur ab ip̃o becito ioseph sc̃õ et
iusto. qui pene licencia maritalĩ
licet eam non conting̾et future
tamen ut putabat. uxoris om̃ia
nouerat. Ioseph autem ur enis
inquit. cum eet homo iustus. et
nollet eam traducere. Dirũ ap¬
pellaiit contra iudeorũ prauita-¬
tem: ut adusus uirginem nons
seuirent. Propt̾ea et desponscita.
fuit ip̃i ioseph: ut supradictũ estꝰ
Si enĩ non fuisset desponsata ioͤ¬
seph: om̃ium bonorũ incredibileᷤᷤ
et inimici iudei lapidibz eam oci¬
ciderent. Ideo uirũ eius hic eum¬
occulta hĩtatione sua egressus est filiꝰ
dei descendet. Uisitare et consolari om̃es
Qui eum de toto corde desidera bantꝰ. u.¬

Expanded text:
qui ab ipsa generandus erat. Dequi ab ipsa generandus erat. Dehinc inventa non incongrue putabatur ab ipso beato Joseph sancto et justo, qui pene licentia maritali, licet eam non contingeret, futurae tamen, ut putabatur, uxoris omnia noverat. Joseph autem vir ejus, inquit, cum esset homo justus, et nollet eam traducere. Virum appellat contra Judaeorum pravitatem, ut adversus virginem non saevirent: propterea et desponsata fuit ipsi Joseph, ut supra dictum est. Si enim non fuisset desponsata Joseph, omnium bonorum incredibiles et inimici Judaei lapidibus eam occidissent; ideo viruocculta habitatione sua egressus est Filius Dei, descendit visitare et consolare omnes qui eum de toto corde desiderabant.
Abbreviated transcription (Latin):
manũ et corporale¬
uerbũ ĩmissũ aurib
plurimoꝵ nõ diuiditur ꝑ sin¬
gulos: ut pars ĩ alio. et pars sit
iterum ĩ alio. sed ĩ om̃ib inte¬
grum et plenũ hẽtur: ut ĩ uno¬
quoq totum sit. qͣnto magis
u̾̃bum dei uingenitus ubiq
totus est. et ĩ celo et in terra. et
apud patrem et etiã ĩ uirgine:
Et nõ diuiditur ut dictum ẽ
neqz scinditur. neqz in partes
efficitur. s totus totum tenet.
totum implet. totum illustrat
et possidet. Huius itaqz unige¬
niti dei dicitur hec mater uirgo
maria: digna digni. ĩmacula¬
ta sancti. una unius. unica
unici. Nec enĩ alter uiugenitꝰ
suꝑ terrain uenit; aut alia uir¬
go unigenitũ genuit. In hiis.
dmnibz que dicta sunt: despon¬
sata legitur mater eius maria:
et ait. Inuẽta est in utero ħens
Cui muenta. aut a quo ĩuen.¬
ta est: Primo ab angelis tusto¬
stodientib eam. ꝓtegentib eã
conseruantibz eam. uel eius be-¬
atissimã animã ad honorẽ illi

Expanded text:
manum et corporale immissum in auribus plurimorum, non dividitur per singulos, ut pars in alio, et pars sit iterum in alio, sed in omnibus integrum et plenum habetur, ut in unoquoque totum sit, quanto magis Verbum Dei unigenitus ubique totus est, et in coelo, et in terra, et apud Patrem, et in Virgine? Et non dividitur, ut dictum est, neque scinditur, neque in partes efficitur, sed totus totum tenet, totum implet, totum illustrat et possidet. Hujus itaque unigeniti Dei dicitur haec mater virgo Maria, digna digni, immaculata sancti, una unius, unica unici; nec enim alter unigenitus super terram venit, aut alia virgo unigenitum genuit. In his omnibus quae dicta sunt, desponsata legitur mater ejus Maria. Et ait: Inventa est in utero habens. Cui inventa, aut a a quo inventa est? Primo ab angelis custodientibus eam, protegentibus eam, conservantibus eam, vel ejus beatissimam animam ad honorem illius
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo beati petrus ⁊ paulus e¬
minent inter uniuersos apo¬
stolos: ⁊ peculiari quadam pre¬
rogatiua preceslunt. Uecum¬
etiam inter ipsos quis cui pre¬
ponatur incertum est. P uto
em aquales esse meritis qui
equales sunt passione ⁊ sili
cos in dei deuocione uixisse. qͦs
simul uidemus ad martyrit
gloriam ꝑuenisse. Nonigit᷑
sine causa factum putemus:
in loco unius tiraum toleraue¬
sententiam.
na die passi sunt:
ut ad xp̃m pariter
puenirent. Uno in loco ne
alteri roma deesset. Sub uno
ꝑsecutore: ut equalis crudelita s
ntrumqz constringeret. Dies
ergo ꝓ merito. locus progloria:
ꝑsautor decretus est pro uirtute.
Et in quo tandem loco martiriũ
ꝑtuserunt: In urbe roma que
principatum ⁊ caput obtinet
nacionum: scilz ut ubi erat ca¬
put suꝑsticionis. illud caput
quiesceret sanctitatis. ⁊ ubi
gentium principes habitabant:
illic esclesiaꝵ principes more¬
rentur. Cuius autem sint me
riti beatissumm petrus ⁊ paulꝰ
huic possumus intelligere: qd

Expanded text:
Ergo beati Petrus et Paulus eminent inter universos apostolos, et peculiari quadam praerogativa praecellunt. Verum inter ipsos quis cui praeponatur incertum est. Puto enim illos aequales esse meritis, quia aequales sunt passione; et simili eos fidei devotione vixisse, quos simul videmus ad martyrii gloriam pervenisse; non enim sine causa factum putemus, in loco, unius tyranni toleravesententiam. Una die passi sunt, ut ad Christum pariter pervenirent: uno in loco, ne alteri Roma deesset: sub uno persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret. Dies ergo, puto, pro merito, locus pro gloria, persecutor decretus est pro virtute. At in quo tandem loco martyrium pertulerunt? In urbe Roma, quae principatum et caput obtinet nationum; scilicet ut ibi caput superstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitatis; et ubi gentilium principes habitabant, illic Ecclesiarum principes morerentur. Cujus autem meriti sint beatissimi 232 Petrus et Paulus, hinc possumus intelligere, quod
Abbreviated transcription (Latin):
eccliaꝵ om̃i reuerẽ¬
tissimos patres. pe¬
trim oud ⁊ paulum piissimis
studiis honioremus: quib xp̃i
prestante gracia factus est de
morte natalis. quib finis inte
uiuendi micium dedit. Quib
ut ait ipse aplũs paulus uiu̾e¬
totum ꝓficiebat xp̃isti etclesiis
quod uniebant. Erat as et
om incorcupcio succedebat et
damna presencium temporũ
lucra perpetua sequebantur.

Expanded text:
Ecclesiarum omnium reverentissimos patres, Petrum dico et Paulum, piissimis studiis honoremus, quibus Christi praestante gratia, factus est hodie de morte natalis, quibus finis vitae vivendi initium dedit; quibus, ut ait 217 apostolus Paulus totum proficiebat Christi Ecclesiis, quod vivebant. Erat eis et oni incorruptio succedebat, et damna praesentium temporum lucra perpetua sequebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
deserto sicienti populo aqua flu¬
xit e petra: ita uniuerso mũdo
ꝑfidie ariditate lassanti. de ore
petri fons salutifere confessioĩs
emessit.
ic est petrus cui xp̃s¬
ascensurus ad patrẽ
pascendas omculas
attas suas ut quos ille pieta¬
tis miseracione redemerat. hie
fidei sue uirtute seruaret. In
fidem nominis sui dum ip̃ãm
fidem ꝑsequeretur elegit: ⁊ dũ
uelut acerrimus ꝑsecutor xpi¬
anam uastat ecclesiam. nmico
ad huc eius in pectore amicum
omnes beati apłĩ parem grãm
apud dnm̃ sanctitatis obtine¬
ant: nescio tamen quo pacto pe¬
trus ⁊ paulus uidentur pre cetis
peculiari quadam in saluatore
tro sicut bono dispensatori clauẽ
regni celestis dedit: paulo tan¬
quam idoneo dectori maiestermill
eclesiastice institucionis ĩnuixit.
scil ut quos iste erudierit ad
salutem. ille suscipiat ad quietẽ:
⁊ quoꝵ corda patefecerit doctrĩa-
qua ad fidem petcatoꝵ dura corꝰ¬
da reserantur. ⁊ mencium secreta-
panduntur.¬

Expanded text:
o sitienti populo, aqua fluxit e petra, ita universo mundo perfidiae ariditate lassanti, de ore Petri fons salutiferae confessionis emersit. Hic est Petrus, cui Chrisascensurus ad Patrem, pascendas oviculas at: ut quos ille pietatis miseratione redemerat, hic fidei suae virtute servaret. Et fidem nominis sui, dum ipsam fidem persequebatur, elegit? Qui dum velut acerrimus persecutor Christianam vastat Ecclesiam, inimico adhuc ejus in pectore amicum omnes beati Apostoli parem gratiam apud Dominum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore tro, sicut bono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit: scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, ille suscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefecerit doctrina qua ad fidem pectorum dura corda reserantur, mentium secreta punduntur
Abbreviated transcription (Latin):
us. cunctisq admirantib.
linguis lequũtur omnibus.
Iudea tunc incredula. uesa¬
na toruo spũ. ructare musti
crapulam. alumpnos xpisti
concrepat. Ced signis et uir¬
tutib occurrit et docet petrus
falsa ꝓfari ꝑfidos. iohelis te¬

Expanded text:
ctisque admirantibus Linguis loquuntur omnium. Judaea tunc incredula, Vesana torvo spiritu, Ructare musti crapulam Alumnos Christi concrepat. Sed signis et virtutibus Occurrit et docet Petrus, Falsa profari perfidos Joelis te
Abbreviated transcription (Latin):
ad domũ suam occulte. ut dum
sol eccubuisset. caute sepeliret
illud. Cunq occultass corpus:
manducauit panem cũ luctu
et tremore. memorãs illum ser¬
monẽ quem drat dominus ꝑ
amos ꝓpletam. Dies festi uestũ
conutentur ĩ lamentatõem ⁊
luctũ. Cum u̾o sol occubuisset
rguebant autem eum
omnes ꝓximi sui: dicẽ¬
Etes. Iam huiꝰ rei causa.
sti mortis imꝑiũ: et iterum sepꝑ¬
lis mortuos. Sed thobias plus
timens deũ qͣm regem: rapiebat
corpora cccisorum. et occultabat
ĩ domo sua: et mediis noctibz se¬
peliebat ea. Contigit autem it
quadam die cũ fatigatus a se¬
pultura ueniens domũ suam.
iactasset se nirta pauetem et
obdormisset: ex indo yrundinũ
dormienti illi calida stercora ĩti¬
derent suꝑ cculos eius ⁊ fieret ceł.
Hanc enun temptationẽ ꝑmi-
sit dominus euenrre illi: ut po¬
steris deuretur exemplũ patiẽtie

Expanded text:
culte, ut, dum sol occubuisset, caute sepeliret eum. Cumque occultasset corpus, manducavit panem cum luctu et tremore, memorans illum sermonem, quem dixit Dominus per Amos prophetam: Dies festi vestri convertentur in lamentationem et luctum. Cum vero sol occubuisset, rguebant autem eum omnes proximi ejus, dicentes iam huius rei causa sti mortis imperium et iterum sepelis mortuos sed Tobias plus timens Deum quam regem rapiebat corpora occisorum et occultabat in domo sua et mediis noctibus sepeliebat ea contigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut posteris daretur exemplum pa
Abbreviated transcription (Latin):
lpbias u̾o cum filio.
suo et cum uxore sua¬
fugiens. midus latuit. quia-
multi diligebant eum. Post di¬
es u̾o quadraginta qͥnq: occide¬
uint regeni filii ip̃nis. Et reu̾¬
sus est thobias ad domũ suam
prandiũ bonum ĩ domo thobie.
dieit filio suo. Uade et ad duc a¬
lquos de tribu nr̃a timentes de¬
filiis israel iugulatũ
iacere in platea. Statiunq ex

Expanded text:
bias vero cum filio suo et cum uxore fugiens, nudus latuit, quia multi diligebant eum. Post dies vero quadraginta quinque occiderunt regem filii ipsius, et reversus est Tobias in domum suam,prandium bonum in domo Tobiae, dixit filio suo: Vade, et adduc aliquos de tribu nostra, timentes Defiliis Israel jugulatum jacere
Abbreviated transcription (Latin):
consequi potuissz deferebat. Unde
factum est ut edũ caprarum as.¬
cipiens detulissz uxor euiꝰ domi.
Cuiuis cũ uoceni balãtis uir
eius audisset: dixit. Uidete ne
forte furtinus sit. Sed reddite
eum dñis suis: quia non licet
nobis ex furto aut edere aliquid¬
aut contingere. Ad hoc uxor eiꝰ
irata Rendit. Manifeste uana fcãs
est spes tua. et elemosine tuemo¬
do apparuerũt. Atq hiis et aliis.
huiusmedi uerbis exprobralat ei
Onc thobias ĩge l¬
muit. et cepit orare cũ
lacrimis dicens. Iust
es domine. et om̃ia iudicia t̾ua
iusta sunt. et omnes uie tue. et
misericordia et u̾itas ⁊ iudiciũ
Et nũc domine memor esto mei.
et ne uindictã sumas de peccatrs
meis. neqz reminiscaris delicta-
uel parentum meorum. Et qͦniã
non obednumꝰ p̾ceptis tuis. tra
diti sumus ĩ direptõem et captuui¬
tatem et mortẽ. et in fabulam ⁊ c̾
ĩ obprobrium om̃ib nationib
ĩ quib disꝑsisti nos. Et nunct̃
domine magna iudicia tua.

Expanded text:
unde factum est ut hedum caprarum accipiens detulisset domi cuius cum vocem balantis vir eius audisset dixit videte ne forte furtivus sit reddite eum dominis suis quia non licet nobis ex furto aliquid aut edere aut contingere ad haec uxor eius irata respondit manifeste vana facta est spes tua et elemosynae tuae modo paruerunt atque his et aliis huiusmodi verbis exprobrabat ei tunc Tobias ingemuit et coepit orare cum lacrimis dicens iustus es Domine et omnia iudijusta sunt, et omnes viae tuae, misericordia, et veritas, et judicium. Et nunc, Domine, memor esto mei, et ne vindictam sumas de peccatis meis, neque reminiscaris delicta mea, vel parentum meorum. Quoniam nonptionem, et captivitatem, et mortem, et in fabulam, et in improperium omnibus nationibus, in quibus dispersisti nos. Et nunc, Domine, magna judicia tua,
Abbreviated transcription (Latin):
tu malignantium
a multitudine oꝑan¬
tim iniquitatẽ. Iam ad ip̃m.
caput nr̃m intueamus. Mul¬
ti martires talia passi sũt: sed:
nichil sic elucet quom ꝰ caput
martyrum. Ibi melius ĩtue¬
amus: qũ illi exꝑti sunt. pro¬
tectus est enim ã multitudĩe
malignantiũ protegente se-
des ꝓtegente carnem suã ip̃o
filio. et hominẽ quem gerebat
quia filius hominis est. et fi¬
lius dei. Filius dei est propter
formã dei. filius hom̃is ꝓpter
formam serui habens in pote¬
state ponere auimã suam: et¬
iterum recipere eam .R Una¬
hora nõ potiuistis uigilare mecũ.
qui exhortabam̃i mori pro me.
Del uidam nõ uidetis quomodo
nõ dormit. s festinat tradere me
iudeis .u. Dormite iam et requi¬
escite ecce appropinquabit qui
me traditurus est. Del uidam.

Expanded text:
tu malignantium, a multitudine operantium iniquitatem. Jam ipsum caput nostrum intueamur. Multi martyres talia passi sunt: sed nihil sic elucet quomodo caput martyrum; ibi melius intuemur quod illi experti sunt. Protectus est a multitudine malignantium, protegente se Deo, protegente carnem suam ipso Filio et homine quem gerebat: quia Filius hominis est, et Filius Dei est; Filius Dei propter formam Dei. Filius hominis propter formam servi : habens in potestate ponere animam suam, et recipere eam . hora non potuistis vigilare mecum, qui exhortabamini mori pro me. Vel Judam non videtis, quomodo non dormit, sed festinat tradere me Judaeis. Vers. Dormite jam, et requiescite, ecce appropinquabit qui me traditurus est. Vel Judam.
Abbreviated transcription (Latin):
ste contexit.Uere memordomi¬
nus dictoꝵ suorum que ante
p̾dix̾at. Qm̃diu fecistis hec bni
ex m̃unis meis mͥ fecistis: se in
pauꝑe ꝓfessus est fuisse uestitũ
Et ad confirmandũ tam boni
oꝑis testimoniũ: in eodem se
hĩtu quem pauper acceperat di
gnatus est ostendere. Quo uiso.
uir beatissimus non in gloriã
est elatus humanã. sed boni¬
tatem dei in suo oꝑe cognoscẽs
cũ esset ãnorum duo de uigĩti
ad baptisiũ cõuolauit. Nec
statim milicie renũciauĩt tri-¬
bum sui p̾rib euictus: cui ꝯtũ¬
berniũ familiare p̾stabat. Eteĩ
transacto tribunatus sui t̃pe:
renũciaturũ se secło polliceba¬
tur. Qua martinus expecta¬
tione suspensus: ꝑ biennium
fere postea qͣm est baptisma cõ¬
secutus. solo scilz nomine rai¬

Expanded text:
ste contexit. uere memor Domiste contexit. uere memor Dominus dictorum suorum, qui ante praedixerat: quamdiu fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis, se in paupere professus est fuisse uestitum: et ad confirmandum tam boni operis testimonium in eodem se habitu, quem pauper acceperat, est dignatus ostendere. 1 quo uiso uir beatissimus non in gloriam est elatus humanam, sed bonitatem Dei in suo opere cognoscens, cum esset annorum duodeuiginti, ad baptismum conuolauit. nec tamen statim militiae renuntiauit, tribuni sui precibus euictus, cui contubernium familiare praestabat: etenim transacto tribunatus sui tempore renuntiaturum se saeculo pollicebatur. qua Martinus expectatione suspensus per biennium fere posteaquam est baptismum consecutus, solo licet nomine, mi
Abbreviated transcription (Latin):
ui cũ pret̾euntes ut
sui misererẽtur ora¬
ret. omnes qz mise¬
rum preterirent . ĩtellexit uir
deo plenus sibi illũ aliis mi¬
sericordiam nõ p̾stantib ues¬
uari. Quid tamẽ ag̾et. Nichil
p̾ter clamidem qua indutus
erat hebat. Iam enim reliqua:
in opus sinule ꝯsumpserat.
Arrepto itaq ferro quo accĩct᷑
erat. mediã diuidit clamidẽ:¬
partemq eius pauꝑi tribuit.
reliqua rursus ĩduitur. Int̾ea
de circunstantib risere nõnulli
quia deformis ẽẽt et truncatꝰ
habitu uideretur. Multi quidẽ.
quib erat mẽs sanior. alcius
gemuere qd̃ nichil simile fecis¬
sent: cũ utiq plus hentes unde¬
uestire pauꝑem sine sua nu¬
ditate potuissent. Nocte igitur
ri dedisset:uidit xp̃m clamidis
sue qua pauꝑem teruerat par¬
te uestitum . Intueri diligentis¬
sime dominũ uestemq quam
dederat iubetur agnoscere. Mox¬
q ad angelorũ circunaftãtiũ
multitudinẽ: audiuit ihesum
dara uoce dicentem. Martinus
adhuc catheuminꝰ hac me ue¬

Expanded text:
ui cum praetereuntes ut sui misererentur oraret omnesque miserum praeterirent, intellexit uir Deo plenus sibi illum, aliis misericordiam non praestantibus, reseruari. quid tamen ageret? nihil praeter chlamydem, qua indutus erat, habebat: iam enim reliqua in opus simile consumpserat. arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam diuidit partemque eius pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. interea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu uideretur: multi tamen, quibus erat mens sanior, altius gemere, quod nihil simile fecissent, cum utique plus habentes uestire pauperem sine sua nuditate potuissent. nocte igitur ri dedisset, uidit Christum chlamydis suae, qua pauperem texerat, parte uestitum. intueri diligentissime Dominum uestemque, quam dederat, iubetur agnoscere. mox ad angelorum circumstantium multitudinem audit Iesum clara uoce dicentem: Martinus adhuc catechumenus hac me ue
Abbreviated transcription (Latin):
Hic est martinus electus dei pontifex.
Cui dominus post aplos tantam gr̃am
conferre dignatus est. ut ĩ uirtictis tri¬
nitatis deifice. meretur fieri triũ mor¬
tuorũ suscitator magnificus. u̾ Sc̃e

Expanded text:
Hic est Martinus, electus Dei pontifex, cui Dominus post apostolos tantam gratiam conferre dignatus est, ut in virtute sanctae Trinitatis deificae mereretur fieri trium mortuorum suscitator magnificus. » Ad e
Abbreviated transcription (Latin):
dos. Nichil sibi ex milicie stipẽ¬
diis: p̾ter quotidianũ uictũ
gelii non surdus auditor:de
crastino non cogitabat. Quo
chil iam pret arma. et simpli¬
cem mlicie uestẽ hẽret media
hieme que solito asꝑior ihorru¬
erat. adeo ut plerosq uis algo¬
ris extingueret:obuiũ hũit
ĩ porta ambianẽsium ciuita¬
tis: pauperem nudum. Rin

Expanded text:
dos, nihil sibi ex militiae stipendos, nihil sibi ex militiae stipendiis praeter cotidianum uictum gelii non surdus auditor de crastino non cogitabat. Quodam ihil praeter arma et simplicem militiae uestem haberet, media hieme, quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque uis algoris extingueret, obuium habet in porta Ambianensium ciuitatis pauperem nudum: qui
Abbreviated transcription (Latin):
um uero editum eẽt
a regibus ut uetera¬
norum filii ad miliciã scribentur.
ꝓdente patre qui felicib eius ac¬
tib ĩuidebat: cũ esset annoꝵ qͥn¬
decim. constrictus et cathenatus
lacramentis militaribz implica
tus est. uno tantũ seruo comite
contentus. cui tamen u̾sa uice
dominꝰ seruiẽbat. adeo ut plerũ¬
q ei. et calciamenta ip̃e detrahet.
et ip̃e deterg̾et. cibum una cape¬
his uiciis quib illud hominũ
genus implicari solet. Mira illi
circa cõmilitones benignitas:
mira erat caritas. Patientia ũo
atq humilitas: ultra humanũ
modũ. Nam frugalitatem in eo
laudare nõ est neccesse. qua ita
usus est:ut iam illo tẽpore nõ
miles. s monachus putaret᷑.
Quib rebus ita sibi om̃es cõ¬
militones suos deuinxerat:ut
eum miro affectu uenerarentur.
Necdũ tamen regenatus in xp̃o.
agebat quendam bonis oꝑib.
baptismatis candidatũ assiste.
scilz laborantibz opem ferre mi¬
seris. alere egentes. uestire nu-¬

Expanded text:
um edictum esset a regibus, ut ueteranorum filii ad militiam scriberentur prodente patre, qui felicibus eius actibus inuidebat, cum esset annorum quindecim, captus et catenatus sacramentis militus est, uno tantum servo comite contentus, cui tamen versa vice dominus serviebat, adeo ut plerumque ei et calciamenta ipse detraheret et ipse detergeret; cibum una capeiis vitiis, quibus illud hominum genus implicari solet. Multa illi circa commilitones benignitas, mira caritas; patientia vero atque humilitas ultra humanum modum. Nam frugalitatem in eo laudare non est necesse, qua ita usus est, ut jam illo tempore non miles, sed monachus putaretur. Quibus rebus ita sibi omnes commilitones suos devinxerat, ut eum miro affectu venerarentur. Nec dum agebat quendam bonis operibus baptismi candidatum: adsistere scilicet laborantibus, opem ferre miseris, alere egentes, uestire nu
Abbreviated transcription (Latin):
o tempore se ei quidã
cathecuminꝰ iunxit:
cupiens sanctissimi
uiri ĩstitui disciplinis. Qui¬
paucis int̾positis dieb. lãguo¬

Expanded text:
o tempore se ei quidam catechumenus junxit, cupiens sanctissimi viri institui disciplinis; paucisque interpositis diebus languo
Abbreviated transcription (Latin):
qualem seqnͣtumq p̾¬
stiterit: nõ est nr̃e facul¬
tatis euolu̾e. Idem enim cõstã¬
tissime ꝑseu̾abat qui pͥus fu̾at.
Cadem in corde eius humilitas:
eadem ĩ uestitu euis uilitas
erat. Atq ita plenus auctori¬
tatis. et gr̃e implebat ep̃i dig¬
nitatem: ut non tamẽ ꝓposi¬
tum monachi uirtutemqz de¬
interiorem uitam illius et
tio.illam scilz ꝑseuerantiam
et temꝑamentum ĩ abstinẽtia
et ieuiniis: potentiam ĩuigili¬
is et or̃onib. noctesq ab eõ ꝑĩde
et dies ductas. nulluq uacuu
ab opere dei tempus quo uel ocios
ĩdulserit uel negocio. sed nec cib
omnia maiora sunt ĩmartinc
qͣm ut u̾bis concipi queãt. Nũꝙͣ
hora ulla momentũ quoq p̾te¬
uiit. quo nõ or̃oni incumberet.
aliud forte agebat: nũqͣm tamẽ
animũ ab oratõe relaxabat . O¬
uere beatum ĩ quo dolus non
fuit: neminẽ iudicans. nemi¬
nem dampnãs. nulli malums
pro malo reddens. Tantã quiꝑ
id eos aut loco unqͣm amoue¬

Expanded text:
qualem se quantumque praestiterit, non est nostrae facultatis euoluere. idem enim constantissime perseuerabat qui prius fuerat. eadem in corde eius humilitas, eadem in uestitu eius uilitas erat: adque ita, plenus auctoritatis et gratiae, inplebat episcopi dignitatem, ut non tamen propositum monachi uirtutemque deinteriorem uitam illius et tio. illam scilicet perseuerantiam et temperamentum in abstinentia et in ieiuniis, potentiam in uigiliis et orationibus, noctesque ab eo perinde ac dies actas nullumque uacuum ab opere Dei tempus, quo uel otio indulserit uel negotio, sed ne cibo omnia maiora in Martino sunt, quam ut uerbis concipi queant. numquam hora ulla momentumque praeteriit, quo non aut orationi incumberet aliud forte agebat, numquam animum ab oratione laxabat. uere uir beatus, in quo dolus non fuit: neminem iudicans, neminem damnans, nulli malum pro malo reddens. tantam quipp nec propter id eos aut loco umquam amoue
Abbreviated transcription (Latin):
Artinus sabaria¬
pãnoniorũ oppidos
oriundus fuit. Sed
intra ytaliam ticini.
alitus est. Parentib secundum
seculi dignitatem. non infimis.¬
tamen gentilibz. Pater eius mi¬
les prunũ. post tribunus mili¬
tum fuit. Ip̃e armaturã nulici¬
am ĩ adolescentia secutus: intes
seculares alas sub rege constã¬
tino. deinde sub iuliano cescire
militauit. nõ tamen sponte qͥ
a primis fere annis diuinã põ¬
cuis seruitutẽ sacra illustris
pũi inspirauit infancia. Nã
cum ẽẽt annorũ decem. inuitis
parentib ad ecclĩam confugit:
seq cathecuminũ fieri postula¬
uit. Mox mirũ ĩ modum totus
in dei oꝑe conũsus: cum ẽẽt an¬
norũ duodecim hemũ concupi¬
uit. Fecissetq uotis satis. si etaˢ¬
tis ĩfirmitas obstitiss. Animus
tamen aut circa monast̾ia. aut
cura ecclĩam semꝑ intentꝰ me¬
ditabatur adhuc in etate puili:¬

Expanded text:
artinus SabariaPannoniarum oppido oriundus fuit, sed intra Italiam Ticini altus est, parentibus secundum saeculi dignitatem non infimis, gentilibus tamen. pater eius miles primum, post tribunus militum fuit. ipse armatam militiam m adulescentia secutus inter scolares alas sub rege Constantio, deinde sub Iuliano Caesare militauit: non tamen sponte, quia a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia. nam cum esset annorum decem, inuitis parentibus ad ecclesiam confugit seque catechumenum fieri postulauit. mox mirum in modum totus in Dei opere conuersus, cum esset annorum duodecim, eremum concupiuit, fecissetque uotis satis, si aetatis infirmitas non obstitisset. animus tamen aut circa monasteria aut circa ecclesiam semper intentus meditabatur adhuc in aetate pueri
Abbreviated transcription (Latin):
tus febre fatiscentes spiritui ẜuire
cogebat. stratuq suo illo nobili ci¬
licio recubans. nec terram uidere iã
dignatus. celo totus ĩhiabat. p̃s¬
usdere ut spiritus dirigatur ad do¬
ominũ. nichil ĩ me reꝑiet ĩmicus
s sinus abrahe me suscipiet. p̃s Doͤ¬

Expanded text:
tus febre fatiscentes spiritui servire cogebat, stratuque suo illo nobili cilicio recubans, nec terram videre jam dignatus, coelo totus inhiabat. videre, ut spiritus dirigatur ad Dominum, nihil in me reperiet inimicus, sed sinus Abrahae me suscipiet.
Abbreviated transcription (Latin):
tens ĩquit ad cesarem militaui
tibi. patere ut nũc militem deo.
hanc uocem tyrãnus ĩfremuit.
dicens eum metu pugne que
postera die erat futura: nõ relig¬
onis gr̃a detractare miliciã. At̾
stina die ante aciem ĩermis asta
bo. et ĩnomine dũi ihũ signo
cucis nõ clipeo ꝓtectus aut ga¬
lea: hostium cuneos penetrabo.
securus. Retrudi ergo ĩcustodia
ĩbetur: facturus fĩdem dictis.
ut ĩermis barbaris obicetur. Po¬
stero die hostes legatos de pace
miserũt: sua omnia seq reddẽ¬
tes.Unde quis dubitet hãc. uere
uiri fuisse uictoriã: cui p̾stitũ
sit ne ĩermis ad preliũ mitteret᷑.
Exinde relicta milicia. sanctũ
cuius tunc ĩ dei yebus exp̾tata
et cognita fides hebatur expetiuit
et asiqͣmdui apd̃ eum cõmora¬

Expanded text:
tenus, inquit ad Caesarem, militaui tibi: patere ut nunc militem Deo: hanc uocem tyrannus infremuit dicens, eum metu pugnae, quae postero die erat futura, non religionis gratia detractare militiam. at Msbo: et in nomine Domini Jesu, signo crucis non clypeo protectus aut galea, hostium cuneos penetrabo securus. Retrudi ergo in custodiam jubetur, facturus fidem dictis, ut inermis barbaris obiceretur. postero die hostes legatos de pace miserunt, sua omnia seque dedentes. unde quis dubitet hanc uere beati uiri fuisse uictoriam, cui praestitum sit, ne inermis ad proelium mitteretur. Exinde relicta militia sanctum His, cuius tunc in Dei rebus spectata et cognita fides habebatur, expetiit et aliquamdiu apud eum commora
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcubuisset. uidet defunctũ paula¬
tim membris om̃ib ꝯmoueri.
et laxatis ĩuisum uudendi pal¬
baptisma conseutus: plures
postea uixit ãnos. Primusqz
apud nos: martini uirtutum
uel matia. uel testimoniũ fuit.
epãtum turonice eccł̃ie petebat᷑.
Sed cum erui a monasterio suo
nõ facile posset. ruricius quidã unꝰ
e ciuibz uxoris languore simla¬
to ad genua ip̃ius prouolutus.
ut egrederetur obtinuit. Ita dis¬
positis iam ĩ itinere ciuiũ turbiͤ
sub quadam custodia ad ciuita¬
tem usq deducitur. Mirũ in mo¬
dum ĩcredibilis multitudo nõ
solum ex illo opido: sed eciam ex
uicinis urbib ad susfragia fe¬
renda conuenerãt. Una om̃iũ
uoluntas. ecidem uota. eadẽq
sententia martinũ ep̃atu ẽe
dignissimũ. felicem fore tali
eccl̃ĩam sacerdote. R Domie si¬

Expanded text:
cesserat, uidet defunctum paulatim membris omnibus commoueri et laxatis in usum uidendi palbaptismum consecutus plures postea uixit annos, primusque apud nos Martini uirtutum uel materia uel testimonium fuit. esed cum erui a monasterio suo non facile posset, Ruricius quidam, unus e civibus, uxoris languore simulato, ad genua illius provolutus, ut egrederetur obtinuit. Ita dispositis jam in itinere civium turbis, sub quadam custodia ad civitatem usque deducitur. Mirum in modum incredibilis multitudo non solum ex illo oppido, sed etiam ex vicinis urbibus ad suffragia ferenda convenerat. Una omnium voluntas, eadem vota, eademque sententia, Martinum episcopatu esse dignissimum: felicem fore tali Ecclesiam sacerdote. Pauci
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea iruentib iiii.
intra gallias barbaris:
iulianus coacto inu¬
num excercitũ apud naugio¬
nũ ciuitatem donatinũ cep̾it

Expanded text:
nterea irruentibus intra Gallias barbaris, Julianus Caesar coacto in unum exercitu apud Vangionum civitatem, donativum coepit
Abbreviated transcription (Latin):
uir. anͣ Cui repente uiribz corporis
cepit destitui tũc meror et luctus õm¬
nium uox plargentiũ. unaq pretã¬
tium ne pastor oues deserat. p̃s. Qͣre¬
desiderare xp̃m. sed salua sunt tibi

Expanded text:
II. Cum repente viribus corporis oepit destitui, tunc moeror et luctus omnium, vox plangentium, unaque precantium: Ne, pastor, oves deseras. III. desiderare Christum, sed salva sunt tibi
Abbreviated transcription (Latin):
mabat. deum genitib exorabat. Et nõ.
mn ip̃m angelum. Et si probau̾o
ꝙuerus angelus sit: faciã qd̃
hortaris. Si autem uirũ alterũ
diligis: et te et illum gladio feri-¬

Expanded text:
. michi ipsum angelum et si probauero quod uere angelus sit, faciam quod hortaris. Si autem uirum alium diligis et te et ipsum gladio feri
Abbreviated transcription (Latin):
chius: misit qui eam ibidem ĩ¬
spiculator tertio ictu ꝑcussit: et¬
caput eus amputare non po¬
tuit. Et qm̃ legib decretũ erat.
ne quartam ꝑcussionẽ decollã¬
dus acciperet: sic seminecẽ tru¬

Expanded text:
chius, misit qui eam dspiculator tertio ictu caput eius amputare non potuit; et quia decretum erat ne quartam percussionem decollandus acciperet, sic eam
Abbreviated transcription (Latin):
nano. Angelum dr̃ hẽo ama¬
torem: qui nimio zelo custodit
corpus meũ. Hic si uel leniter
sensert ꝙ tu me amore polluto
contingas. statim circa te suum
furorem exagitabit. et amittes
florem tue gratissime inuentu¬

Expanded text:
at: Angelum Dei habeo amatorem, qui nimio zelo custodit corpus meum; hic, si vel leviter senserit quod tu me polluto amore contingas, statim circa te furorem suum exagitat et amittes florem gratissimae tuae juventu
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Et dum uellet male euadẽ.
ecclamauit iitalis dicens. No¬
li noli ursictne medice qui alios
mortis iaculo uuluerare. Et
qui ꝑ passiones nimias uausti
tibi a domino preparatam. Au¬
diens ergo hec ursicinꝰ gert po su-¬
it. ⁊ spiculatorem ut feriret hor
corpus martiris rapuit: ⁊ inf̾

Expanded text:
vit: et dum vellet male evadere, exclamavit S. Vitalis dicens: Noli, noli, Ursicine medice, qui alios mortis jaculo vulnerare; et qui per passiones nimias venisti rdere a Domino praeparatam. Audiens haec sanctus Ursicinus, genu posuit, et spiculatorem, ut fercorpus martyris rapi, et intra
Abbreviated transcription (Latin):
Uniuersa que in terra sunt: con¬
sumentur. Ponamq feduᷤ me¬
um tecum: et ingredieris archã
tu et filii tui. uxor tua ⁊ uxores
filiorũ tuorum tecum. Et ex
cunctis animãtib uniuerse
carnis. bina ĩduces in archã.
ut uiuãt tetum: masculini se¬
xus et feminini. De uolucrib
iuxta genus suũ et de iumẽtis.
in genere suo: et ex omni reptis¬
li terre scd̃m genus suum. Gi¬
na de om̃ib ingredientur tecũ:
ut possint uiuere. Tolles igit
tecum ex om̃ibz escis q̃ mandi
possunt: et comportabis apud
te: et erunt tam tibi qͣm illis
in cibum.

Expanded text:
universa quae in terra sunt consummentur. Ponamque foedus meum tecum, et ingredieris arcam tu, et filii tui, uxor tua, et uxores filiorum tuorum tecum. Et ex cunctis animantibus universae carnis bina induces in arcam, ut vivant tecum, masculini sexus et feminini. De volucribus juxta genus suum, et de jumentis in genere suo, et ex omni reptili terrae secundum genus suum: bina de omnibus ingredientur tecum, ut possint vivere. Tolles igitur tecum ex omnibus escis, quae mandi possunt, et comportabis apud te, et erunt tam tibi quam illis in cibum.
Abbreviated transcription (Latin):
I ergo iam hora cene
est cũ uocamur: tan¬
tominus delemus excusari a
nos cernimus finem seculi. Qͦ
enim pensamus quia nichil
est quod restat:eo debemus ꝑti¬
mescere. ne tempus gratie qũ
presto est pereat. Idurco autẽ
hoc conuiuiũ dei nõ prandñt
sed cena uocatur: quia pꝰ pran¬
dium cena restat. post cenain

Expanded text:
i ergo jam hora coenae est cum vocamur, tanto minus nos debemus excusare coquasse jam cernimus finem saeculi. Quo enim pensamus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae quod praesto est pereat. Idcirco autem hoc convivium Dei non prandium, sed coena vocatur, quia post prandium coena restat, post c