comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñe: et lux semitis meis Et ermon id ẽ con¬
secratione Et fuge leonum cubilia. et leo¬
pardorũ montes: qui ñ possunt mutare
secrata. possim tͥ dicere Nuln̾ asti cormeũ
soror mea sponsa: uuln̾asti cor meũ. inuno
oculorũ tuorũ: et inuno ornam̃to colli tui
Quod dicit huiꝰmodi ẽ Non repudio
nuptias: habes & sinistrũ oculũ quẽ tͥ
dedi ꝓpt̾ in becillitatẽ tuã eor qui re-¬
cta uid̾e ñ possunt: s magis mͥ dexter
uirginitatis oculus placet Qui si cȩca¬
tus fuerit. omne corpꝰ in tenebris ẽ. Ae
ne putaremꝰ eum amorem carnis & nuptias
significare corporeas: ilieo excludit hune sen¬
sum. & ait: Uuln̾asti eor meũ soror mea sponsa
Ubi sororis nom̃ ẽ: suspitio om̃is fedi amo¬
ris excludit᷑ Qͣm speciosa sunt ub̾a tua a
sponsȩ mãmas pulcherrimas fac̾: et pudi¬
sto inqͥt ñ uino uet̾e:q uinũ nouũ in utresno¬

Expanded text:
Domine, et lux semitis meis : et Hermon, id est, conDomine, et lux semitis meis : et Hermon, id est, consecratione: et fuge leonum cubilia, et leopardorum montes, qui non possunt mutare secrata, possim tibi dicere: Vulnerasti cor meum, soror mea sponsa, vulnerasti cor meum, in uno oculorum tuorum, in uno ornamento colli tui . Quod dicit, hujuscemodi est. Non repudio nuptias, habes et sinistrum oculum, quem tibi dedi propter imbecillitatem eorum, qui recta videre non possunt. Sed magis mihi dexter virginitatis oculus placet, qui si caecatus fuerit, omne corpus in tenebris est. Ac ne putaremus eum amorem carnis, et nuptias significare corporeas, illico excludit hunc sensum, et ait: Vulnerasti cor meum, soror mea sponsa. Ubi sororis nomen est, suspicio omnis foedi amoris excluditur. Quam speciosa sunt ubera tua a uod sponsae mammas pulcherrimas facit, et pudisto, inquit , non vino veteri; quia vinum novum in utres no
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ int̾ uirginũ candidissimos choros His sci¬
re quale uerus salomon et pacificus ñr
solium. quales habeat armigeros; Sece
ait lectus salomonis sexaginta potentes
in circuitu eius de potentib isrł: om̃s feren¬
femore eius Qui in eireuitu salomonis sunt.
gladium habent in femore: sic̃ aothille
stem pinguissimũ. & toti carni deditũ. om̃s
pora sua Et ad collem libani: ad purissimoᷤ
iuirginum greges Et loqͦr sponsȩ meȩ: Go-¬
ta speciosa es ꝓxima mea. et macula ñ ẽ in
Ueni alibano sponsa ueni a libauo: uenieᷤ
et transibis ab initio fidei. a capite sanyr
et ermon: & a cubilib leonũ. et montib leo¬
pardorum: Libanus. acyHac a aoc. id ẽ can¬
dor int̃pretat᷑. Ueni gͦ sponsa candidis¬
sima De qua et alibi dr̃ Quȩ ẽ ista q ascen¬
exordio fidei: Et ex sanqr quod interp̃tat᷑
dens lucernȩ: iuxta illud quod in psalmo
legimus: Lucerna pedib meis u̾bũ tuum

Expanded text:
est, inter virginum candidissimos choros. Vis sciest, inter virginum candidissimos choros. Vis scire, quale verus Salomon pacificus noster solium, quales habeat armigeros? Ecce, ait, lectus Salomonis, sexaginta potentes in circuitu ejus de potentibus Israel, omnes tenenfemore ipsius . Qui in circuitu Salomonis sunt, gladium habent in femore, sicut Aoth illstem pinguissimum et totum carni deditum, omnes pora sua; et ad collem Libani: ad purissimos virginum greges, et loquar sponsae meae: Tota speciosa es, amica mea, et non est macula in ue rugam . Veni a Libano, sponsa, veni a Libano: Venies, et pertransibis ab initio fidei, a capite Sanir et Hermon, a cubilibus leonum, a montibus leopardorum . Libanus λευκασμὸς, id est, candor interpretatur. Veni ergo, sponsa candidissima, de qua alibi dicitur: Quae est ista, quae ascenexordio fidei, et ex Sanir, quod interpretatur dens lucernae, juxta illud quod in Psalmo legimus: Lucerna pedibus meis verbum tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
tate: Flores uisi sunt in t̾ra: tempꝰ sectionis
p̃conio castitatis Uox ait turturis audita ẽ
in t̾ra ñra Gurtur auis pudicissima semꝑ
habitans in sublimib : tpus ẽ saluatoris
Legamis phisiologos: et repꝑiemus turt̾is
hanc ẽẽ naturam. ut si parem ꝑdidit. alt̾i
non coniungat᷑. et intelligemꝰ digamiã etiã
a mutis auib reꝓbari Statimq turt᷑ diẽ
ad turturẽ: Ficus ꝓtulit grossos suos: id ẽ
uet̾is legis p̃cepta cecid̾unt: Et de eu̾głio:
Uineȩ florentes ded̾unt odorem: Unde &
uelam̃to petrȩ. iuxta ꝓmurale: et ostende
regeres cum moyse. et uelam̃tum ẽẽt in
lege: nec faciem tuam uidebam. nec uocẽ
dignabar audire dicens Et si multiplica
reuelata faciȩ contemplare głam meã: & pe¬¬
trȩ firmissimȩ tgere ꝓmurali Quod audi-¬
ens sponsa: aꝑit sacram̃ta pudicitie: Fratu¬
elism̃s mͥ et ego illi: qui pascit int̾ lilia. hoc

Expanded text:
tate. Flores visi sunt in terra, tempus sectionis tate. Flores visi sunt in terra, tempus sectionis ifestius de praeconio castitatis: Vox, inquit, turturis audita est in terra nostra . Turtur avis pudicissima, semper habitans in sublimibus, typus est Salvatoris. Legamus physiologos , et reperiemus, turturis hanc esse naturam, ut si parem perdiderit, alteri non jungatur; et intelligemus digamiam etiam a mutis avibus reprobari. Statimque turtur dicit ad turturem: Ficus protulit grossos suos , id est, veteris Legis praecepta ceciderunt, et de Evangelio vites fiorentes dederunt odorem. Unde etvelamento petrae juxta promurale, et ostende tegeres cum Moyse, et velamentum esset in Lege, nec faciem tuam videbam, nec vocem tuam dignabar audire, dicens: Et si multiplicavrevelata facie contemplare gloriam meam, et petrae firmissimae tegere promurali. Quod audiens sponsa aperit sacramenta pudicitiae: Fratruelis meus mihi, et ego illi qui pascit inter lilia , hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uirginitatis ẽ puritas In matutino semina¬
Qui seruiuimus in lege nuptiis: uirginita
ticum canticorum: et quod ad u̾saruis totũ
putat ẽẽ ꝓnuptiis: uirginitatis continere
saciam̃ta monstrabo Audiam̾ quid loqͣt᷑
sponsa. ante ꝗͣ sponsus eius ad t̾ras ueniat:
patiat᷑: inferos penecret: ac resurgat: Si¬
militu dines aurifaciemꝰ tͥ. cum distĩctio¬
nib argenti: quo adusq rex in accubitu
suo ẽ Ante quam resurgeret dñs. et euan¬
głium choruscaret: ñ habebat aurum
sponsa. s similitu dines auri Argentũ
autẽ quod innuptiis se hab̾e pollicet᷑:
habebat uarium atq distinctum: in uidu-¬
is. continentib ac maritis: Beinde sponsus
respondet ad sponsam: & docet eam quod
uet̾is legis umbra transierit: et u̾itas eu̾an¬
gelii uenerit: Surge ueni ꝓxima meaͥ spe¬
transiit: pluuia abiit sibi Hoc de uet̾i te¬
stam̃to Rursum de euangłio et uirgini.¬

Expanded text:
virginitatis est puritas. In matutino seminavirginitatis est puritas. In matutino seminaQui servivimus in Lege nuptiis, virginitatticum canticorum, et quod adversarius totum putat esse pro nuptiis, virginitatis continere sacramenta monstrabo. Audiamus quid loquatur sponsa, antequam sponsus ejus ad terras veniat, patiatur, inferos penetret, ac resurgat. Similitudines auri faciemus tibi cum distinctionibus argenti, quoadusque rex in accubitu suo est . Antequam resurgeret Dominus, et Evangelium coruscaret, non habebat aurum sponsa, sed similitudines auri. Argentum autem quod in nuptiis habere se pollicetur, habebat varium atque distinctum in viduis, continentibus, ac maritatis. Deinde sponsus respondet ad sponsam, et eam docet, quod veteris Legis umbra transierit, et veritas Evangelii venerit. 285 Surge, veni, proxima mea, sptransiit, pluvia abiit sibi . Hoc de veteri Testamento. Rursum de Evangelio et virgini
Abbreviated transcription (Latin):
Legamus pͥncipium geneseos: et inueniemꝰ
adã hoc ẽ hominẽ tam uirũ quam feminã nun-¬
cupari Cum gͦ boni creati simus. & recti a
deo: ipsi uitio nr̃o sumus ad peiora delapsi
Et quod in para dyso rectum in nob̾fuerat:
egredientib de paradyso de prauatum ẽ:
Quod si obieceris ante quam peccarent. se¬
xum uiri et feminȩ fuisse diuisum: &absq
peccato eos potiusse coniungi: quid futu-¬
rum fuerit incertum est Neq enĩpossumꝰ¬
dei scire iuditia: et ex nr̃o arbitrio illud sen-¬
tentiȩ p̃nidicare: Hoc quod factum ẽ in ꝓpa
serunt: egͥecti de para dyso copulati sunt:
Aut quid nocebat. si para dysus nuptias rece.¬
tas: etiam in para dẏso eos ante sotiari : Eici¬
unt᷑ de paradyso: et quod ibi non fecerunt.
in t̾ra faciunt: ut statim a principio condi¬
tionis humane uirginitatẽ paradysus. & t̾ra
nuptias dedicau̾it: In omĩ tp̃r sint uestim̃ta
tua candida: Candor uestium sempit̾nus:

Expanded text:
Legamus principium Geneseos, et inveniemus Legamus principium Geneseos, et inveniemus Adam, hoc est, hominem, tam virum quam feminam nuncupari. Cum ergo boni creati simus et recti a Deo, ipsi vitio nostro sumus ad pejora delapsi: et quod in paradiso rectum in nobis fuerat, egredientibus de paradiso depravatum est. Quod si objeceris, antequam peccarent, sexum viri et feminae fuisse divisum, et absque peccato eos potuisse conjungi. Quid futurum fuerit incertum est. Neque enim Dei possumus scire judicia, et ex nostro arbitrio, illius sententiae praejudicare. Hoc quod factum est, in prmanserunt, ejecti de paradiso copulati sunt. Aut quid nocebat, si paradisus nuptias reciversitas, etiam in paradiso eos ante sociari? Ejiciuntur de paradiso: et quod ibi non fecerunt, in terra faciunt, ut statim a principio conditionis humanae, virginitatem paradisus, et terra nuptias dedicaverit. In omni tempore sint vestimenta tua candida . Candor vestium sempiternus,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ innuptiis: euellamꝰ ꝑpudicitiã qd̾
plantatũ ẽ Tempꝰ ãplexandi: & tẽpꝰ
longe fieri abãplexib Tempꝰ amandi:
et tẽp̾odiendi Temp̾ belli: et tẽpꝰ pacis
Simulq nos commonet. ne legẽ euangłio
p̃feramus: ne puritatẽ uirginitatis nuptiiᷤ
putemus ȩquandam : meliora sunt dicens
nouissima sermonis. quam initium eius:
Statimq subiungit Ne dixeris quod fa¬
ctum est. quia dies priores meliores erant
quam hi: quia non sapient̃ int̾rogasti de
hoc  Et reddit causam qͣre postiores
meliores sunt quam priores: Quia bona ẽ
inquit sapientia cum hereditate: In lege
enim sapientiam carnis mors seqͤbat᷑ occidenꝰ:
In euangłio: sapientiam sp̃s hereditas
expectat ȩt̾na Ecce hoc inueni dix̃ ȩc-¬
cłastes Hominẽ unum de mille inueni:
si quesierunt cogitationes malas Rectũ
hominẽ inuenisse se dic̃ Consicła uim u̾bi
In homine et uir et femina continet᷑
Et mulierem in quit in his omĩb ñ inueni

Expanded text:
iis, evellamus per pudicitiam quod plantatum est. Tempus amplexandi, et tempus longe fieri ab amplexu. Tempus amandi, et tempus odiendi. Tempus belli, et tempus pacis. Simulque nos commonet, ne Legem Evangelio praeferamus; nec puritatem virginitatis, nuptiis putemus aequandam. Meliora sunt, dicens, novissima sermonis, quam initium ejus . Statimque subjungit: Ne dixeris, quid factum est, quia dies priores meliores erant, quam hi. Quia non sapienter interrogasti de hoc : et reddit causam quare dies posteriores meliores sint quam priores: quia bona, inquit, est sapientia cum haereditate. In Lege enim sapientiam carnis, mors sequebatur occidens: in Evangelio sapientiam spiritus, haereditas exspectat aeterna. Ecce hoc inveni, dicit Ecclesiastes, hominem unum de mille inveni, si quaesierunt cogitationes malas. Rectum hominem invenisse se dicit. Considera vim verbi. In hominem, et vir et femina continetur: et mulierem, inquit, in his omnibus non inveni.
Abbreviated transcription (Latin):
tatã. cur uiduã ñ elegit: Nam et illo tp̃r
erat & anna filia phanuelis de tribu aser.
in signis pudicitiȩ: & semꝑ uacans orationib
et ieuiniis in templo dei: Si conu̾satio tantũ
et bona oꝑa et ieiunia absq uirginitate
sp̃s scĩ ad se mererent᷑ aduentũ: potuit &
ista mat̾ ẽẽ dñi Curramꝰ ad reliqͣ Sp̃ui te
inqͥt & despexi. uirgo filia syon: Quia filia
dixerat. appellau̾ et uirginẽ: ne si tantũ
filiã nominasset. arbitrareris et nuptã:
Hȩc ẽ uirgo filia. ad quã alibi dt̃: Letare
sterilis quȩ ñ paris: erũpe et clama qͣ ñ par¬

Expanded text:
tatam, cur viduam non elegit? Nam illo tempore tatam, cur viduam non elegit? Nam illo tempore erat Anna filia Phanuelis de tribu Aser, insignis pudicitiae, et semper vacans orationibus et jejuniis in templo Dei. Si conversatio tantum et bona opera et jejunia absque virginitate, Spiritus sancti ad se merentur adventum, potuit et ista mater esse Domini. Curramus ad reliqua: Sprevit te, inquit, et despexit, virgo filia Sion . Quam filiam dixerat, appellavit et virginem: ne si tantum filiam nominasset, arbitrareris et nuptam. Haec est virgo filia ad quam alibi dicitur: Laetare, sterilis, quae non paris, erumpe, et clama quae non par
Abbreviated transcription (Latin):
et rebecca in genesi obnimiã castitatẽ. eccłȩ
tpũ quẽ insua uirginitate signabat.
ahalma scribit᷑ ñ bethula: sic̃ manifestũ
eẽ pot̾it ex sermonib pueri abraham.
quosloqͥt᷑ in mesopotbamia Et dix̃. Dñe
d̃s om̃mei abraham si tu dirigisuiã meã
ꝑ quã ego ingredior: ecce cũ stetero suꝑ
fontẽ aquȩ. uirgo quȩ egredit᷑ ut hauriat
aquã &e dixero ad eã. da mͥ paululũ aquę
ut bibã de hydria tua. & respondit. & tu
bibe. et camelis ciuis hauriã : hȩc erit uxor
quã p̃parauit dñs filio dñi mei: In eo enĩ
loco in quo ait uirgo quȩ egridit᷑ ut hau¬
s̾riat
aquam. in ebraico seriptũ ẽ ahalma: idẽ uir¬
go secreta: & nimia parentũ diligentia custo¬
dita Aut certe ostendant mͥ ubi hoc u̾bo
appellant᷑ et nuptȩ : & imꝑitiã confitebor: Ec¬
ce uirgo inut̃o concipiet. et pariet filiũ: Si
ñ p̃fert᷑ nuptiis uirginitas: sp̃s sc̃s curmari.¬

Expanded text:
et Rebecca in Genesi ob nimiam castitatem et Ecclesiae et Rebecca in Genesi ob nimiam castitatem et Ecclesiae typum, quem in sua virginitate signabat, ALMA scribitur, non BETHULA, sicut manifestum esse poterit ex sermonibus pueri Abraham, quos loquitur in Mesopotamia, Et dixit, Domine Deus domini mei Abraham, si tu dirigis viam meam per quam ego ingredior, ecce dum stetero super fontem aquae, virgo quae egredietur, ut hauriat aquam, et dixero ad eam: Da mihi paululum aquae, ut bibam de hydria tua; et responderit, et tu bibe, et camelis tuis hauriam: haec erit uxor, quam praeparavit Dominus filio domini mei . In eo enim loco, in quo ait: Virgo quae egredietur, ut hauriat aquam. In Hebraico scriptum est ALMA, id est, virgo secreta, et nimia parentum diligentia custodita. Aut certe ostendant mihi ubi hoc verbo appellentur et nuptae, et imperitiam confitebor. Ecce virgo in utero concipiet, et pariet filium. Si non praefertur nuptiis virginitas, Spiritus sanctus, cur mari
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uirginũ: Seqͥt᷑ enĩ Emissiones tuȩ pa-¬
radysus malorũ granatorũ: cũ fructu
pomorũ: In malis granatis et pomis. om¬
uirtutum significat᷑ in uirginitate concen
rubicundus in martyrio Et q rubi cundꝰ
datꝰ asponsa uirgine: laudat uicissim uir¬
ginẽ sponsam et dic̃ ei Speciosi facti sunt
gressus tui in calciam̃tis filii aminadab: qd̃
int̾pretat᷑ populi sponte se offerentis Uirgi¬
nitas enĩ uoluntaria ẽ: & idõ gressus ȩccłȩ
in castitatis pulchritudine collaudant᷑:
Non ẽ huiꝰ tp̃ris. inmorẽ cõm̃tarii omĩa de
canticis canticorũ uirginitatis pande sacra¬
m̃ta: q & hec ipsa fastidioso lectori nares con¬
tractura ñ ãbigo Loqͦt᷑ ysaias speinr̃ȩ. fideiq
mysteriũ: Ecce uirgo in ut̃o concipiet & pa¬
riae filiũ: & uocabit nom̃ eiꝰ ẽmanuel Scio
nẽ : q ñ omĩs uirgo abscondita ẽ: nec ab ho¬
minũ fortuitu separata conspectu: Deniq

Expanded text:
irginum. Sequitur enim: Emissiones tuae paradisus malogranatorum cum fructu pomorum . In malogranatis et pomis, omvirtutum significatur in virginitate concentrubicundus in martyrio. Et quia rubicundudatus a sponsa virgine, laudat vicissim virginem sponsam, et dicit ei: gressus tui in calceamentis, filia Aminadab! quod interpretatur, populi sponte se offerentis. Virginitas enim voluntaria est; et ideo gressus Ecclesiae in castitatis pulchritudine collaudantur. Non est hujus temporis in morem Commentarii omnia de Cantico canticorum virginitatis pandere sacramenta, quia et haec ipsa fastidioso lectori nares contractura non ambigo. 32. Loquatur Isaias spei nostrae fideique mysterium: Ecce virgo in utero concipiet et pariet filium, et vocabis nomen ejus Emmanuel . Scio nem; quia non omnis virgo abscondita est, nec ab hominum fortuito separata conspectu. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
misediam consecut᷑ a dño: & hoc agit inom̃i
illa disputatione ut uirginitatẽ p̃ferat ma¬
trimonio: & suadet quod imꝑare ñ audet.
ne mnicere uid eat᷑ laqueũ. & plus impon̾e
eccła: leuiora nuꝑ credentib dat p̃cepta:
ne t̾riti ferre ñ possint Deniq apłi et seni¬
ores de iherosolimis litt̾as mittunt. ut ñ
paruulis & lactentib lac potũ dant ñ so¬
lidũ cẏbũ: nec p̃cipiunt de contiuentia.
nec de uirginitate significant. nec ad ieiunia
ꝑam. nec es in zonis. uirgã in manu. calcia¬
m̃ta in pedib. aut certe illud. siuis ꝑfe¬
ctus eẽ. uade & uende omĩa tua. & da pau¬
ꝑib: & ueni sequere me Si enĩ adolescenᷤ
ille. qui se iactau̾at. cuncta fecisse qͣ legis
sunt. audiens tristis abiit. q habebat
possessiones multas. & pharisei huiꝰcemo¬
di dñi sententiã subsannabant: quanto
magis canta gentiũ multitudo. cui sũma

Expanded text:
misericordiam consecutus a Domino, et hoc agit in omni misericordiam consecutus a Domino, et hoc agit in omni illa disputatione, ut virginitatem praeferat matrimonio, et suadet quod imperare non audet, ne injicere videatur laqueum, et plus imponere Ecclesia, leviora nuper credentibus dat praecepta, ne territi ferre non possent. Denique et Apostoli et seniores de Hierosolymis litteras mittunt, ut non parvulis atque infantibus lac potum dant, non solidum cibum: nec praecipiunt de continentia, nec de virginitate significant, nec ad jejunia peram, ne aes in zonis, ne virgam in manu, ne calceamenta in pedibus, aut certe illud: Si vis perfectus esse, vade et vende omnia tua, et da pauperibus: et veni sequere me . Si enim adolescens ille qui se jactaverat cuncta fecisse quae legis sunt, audiens hoc, tristis abiit, quia habebat possessiones multas, et Pharisaei hujuscemodi Domini sententiam subsannabant: quanto magis tanta gentium multitudo, cui summa
Abbreviated transcription (Latin):
econtrario ierechiel qͥ captus tenebat᷑ in ba¬
bylone. qͥ tẽpestatẽ ab aqͥlone uenientẽ uidat.
& turbinẽ cuncta rapientẽ:ait. Mortua est
apiret᷑ oseiꝰ. & loqueret᷑: et ñ taceret ãpliꝰ
Diligent̃ attende: donec uxor uiueret. ñ ha¬
bebat lib̾catẽ popłm cõmonendi Morit᷑ uxor.
& conuigale uinculũ soluit᷑: & absq ulla
trepidatione semꝑ in officio ꝓpħali ẽ. Qui
go beatas ẽẽ uiduas. ꝗͦ post baptismũ ita¬
mansert̃: nec illarũ detra ho meritũ qͦ cũ
uiris in castitate ꝑdurant: s sic̃ hȩ maioriꝰ
apud dm̃ p̃mii sunt. quã nuptȩ coniugali
officio seruientes: ita & ipse eqͦ patiant᷑ ani¬
mo. uirginitacẽ sibi p̃ferri. Si enĩ illas sera
pudicitia post despumatas corporis uolup¬
tates erigit contͣ maritatas: cur ñ infra ꝑpe¬
risuiri. & habentes filios. ab apło constitu¬
unt᷑ Quomͦ de uirginib apłs paulus dic̃
señ bab̾e p̃ceptũ. e tam̃dat consiliũ. qͦsi

Expanded text:
o Ezechiel qui captivus tenebatur in Babylone, qui tempestatem ab Aquilone venientem viderat, et turbinem cuncta rapientem, ait: Mortua est aperiretur os ejus, et loqueretur, et non taceret amplius. Diligenter attende, donec uxor viveret non habebat libertatem populum commonendi. Moritur uxor, et conjugale vinculum solvitur, et absque ulla trepidatione semper in officio Prophetali est. Qui go beatas esse viduas, quae ita post baptismum manserint: nec illarum detraho merito, 290 quae cum viris in castitate perdurant; sed sicuti hae majoris apud Deum praemii sunt, quam nuptae conjugali officio servientes, ita et ipsae aequo animo patiantur virginitatem sibi praeferri. Si enim illas sera pudicitia post despumatas corporis voluptates erigit contra maritatas , cur non infra perperis viri, et habentes filios, ab Apostolo constituuntur. » Quomodo de virginibus Apostolus dicit se non habere praeceptum, et tamen dat consilium, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥt᷑ ds̃: Numꝗd obliuiscit᷑ sponsa orna¬
m̃ti sui: aut uirgo fascie pectoralis suȩ:
De hac in eadem ꝓpħia grande miraculũ
inquit nuptiarũ & iurginitatis sit diu̾sa
conditio : qͥd adhoc potes dicere. si uirgo &
uidua fuerint baptizatȩ. & ita ꝑmanserint:
qͣ erit int̾ utrãq diu̾sitas: Qd̃ de petro &
ioħe anna & maria dudũ diximꝰ: hoc p̃senti¬
loco ꝓficiat Si enĩ int̾ uirginẽ & uiduã
baptizatas nichil int̾est. q baptisma nouũ
hominẽ fac̃: eadem conditione & scorta
atq ꝓstibula sifuerint baptzatȩ uirgi¬
nib coȩquabunt᷑. Si enĩ p̃teritȩ nuptiȩ
nichil nocent uiduȩ baptizate: & p̃terite¬

Expanded text:
s: Numquid obliviscetur sponsa ornamenti sui, aut virgo fasciae pectoralis suae ? De hac in eadem prophetia grande miraculum inquit, nuptiarum et virginitatis sit diversa conditio, quid ad hoc potes dicere? Si virgo et vidua fuerint baptizatae, et ita permanserint, quae erit inter utramque diversitas? » Quod de Petro et Joanne, Anna et Maria duduloco proficiat. Si enim inter virginem et viduam baptizatas nihil interest, quia baptisma novum hominem facit, eadem conditione et scorta atque prostibula si fuerint baptizatae, virginibus aequabuntur. Si enim praeteritae nuptiae nihil nocent viduae baptizatae, et p
Abbreviated transcription (Latin):
casionẽ uirgii debuerat aufetre dis¬
pacẽ meã relinquo uob̃. et qͥ uoluerit
int̃ uos maior eẽ. minimꝰ omĩũ sit :
in adolescentẽ quẽ dilexerat. causã
dñi sexagesimo octauo anno dormierit:
Quod et nos in libro de illustrib uiris

Expanded text:
casionem jurgii debuerat auferre discasionem jurgii debuerat auferre dispacem relinquo vobis ; et, qui voluerit inter vos major esse, minimum omnium sit , in adolescentem quem dilexerat, causam sionem Domini sexagesimo octavo anno dormierit: quod et nos in libro de Illustribus Viris
Abbreviated transcription (Latin):
adte.si eũ sic uolo ẽẽ: Unde et sermo
exiuit int̾ fr̃s illum discipulum non
moriturum: Ex quo ostendit᷑ uirgini¬
tatem non mori: nec sordes nuptiarũ ab.¬
lui cruore martirii. s manere cũ xp̃o:
et dormitionẽ eiꝰ transitũ eẽ. nec mortẽ:
Si autẽ obnixe contendit ioħem uirgi¬
nẽ ñ fuisse: nos amoris precipu uirgini¬
tatẽ causã dicͤimꝰ: exponat ille si uirgo¬
ñ fuit. curcęt̾is apłis plus amatꝰ sit At
dicis Suꝑ petrũ fundatur eccła: licet
idipsũ in alio loco suꝑ om̃s apłos fiat. et
cuncti claues regni cęloꝵ accipiant: et ex
quo suꝑ eos eccłȩ fortitudo solidet᷑  tam̃
ꝓptẽa int̃ duod ecim unꝰ eligit᷑. ut capite
constituto scismatis tollat᷑ occasio S cur
non ioħes electꝰ ẽ uirgo: Etati delatũ
ẽ.q petrꝰ senior erat: ne adhuc adoles
cens et pene puer ꝓgressȩ ȩtatis homi¬
nib p̃ferret᷑ꝰ et magist᷑ bonꝰ qui oc¬

Expanded text:
ad te si eum volo sic esse ? Unde et sermo ad te si eum volo sic esse ? Unde et sermo exivit inter fratres, illum discipulum non moriturum. Ex quo ostenditur, virginitatem non mori, nec sordes nuptiarum abluere cruore martyrii, sed manere cum Christo, et dormitionem ejus, transitum esse, non mortem. Si autem obnixe contenderit, Joannem virginem non fuisse, et nos amoris praecipui causam virginitatem diximus, exponat ille, si virgo non fuit, cur caeteris Apostolis plus amatus sit? At dicis, super Petrum fundatur Ecclesia: licet id ipsum in alio loco super omnes Apostolos fiat, et cuncti claves regni coelorum accipiant, et ex aequo super eos Ecclesiae fortitudo solidetur, tamen propterea inter duodecim unus eligitur, ut capite constituto, schismatis tollatur occasio. Sed cur non Joannes electus est virgo? Aetati delatum est, quia Petrus senior erat, ne adhuc adocens, et pene puer progressae aetatis hominibus praeferretur, et magister bonus, qui oc
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ apłos. de quib ysaias uaticinat᷑. Nisi
dñ s sabaoth reliquisset nob̾ sem̃ quasi so-¬
doma eẽmꝰ : et sinules gomorre fuissemꝰ:
Qui gͦ erant ex iudeis. uirginitatẽ quã
in uidaismo amiserant. in euangłio ha¬
b̾e ñ poterant: et tam̃ ioħes unꝰ ex dis¬
cipulis. qui minimus tradit᷑ fuisse int̾
rat uirgo ꝑmansit: et ideo plus amat᷑
adño: et recumbit suꝑ pectus iħu: Et¬
id quod petrus qui uxorẽ habuerat
interrogare ñ audet: illũ rogat ut
interroget Et post resurrectionẽ nun¬
ciante maria magdalene quod dñs resur¬
rexisset: utq currit ad sepulchrũ. s ille
p̃uenit Cuniq eẽnt in naui et piscarent᷑
in lacu genesareth. iħc stabat in litore: ne
sciebant apłi quẽ uid̾ent: solus uirgo iur¬
ginẽ recognoscit. et dic̃ petro Dñs ẽ: Rur¬
sũ pꝰ auditã sententiã qđ ab alio cingendꝰ
eẽt petrꝰ et ducendꝰ quo nollet. et crucis

Expanded text:
esse Apostolos, de quibus Isaias vaticinatur: Nisi esse Apostolos, de quibus Isaias vaticinatur: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrae fuissemus . Qui ergo erant ex Judaeis, virginitatem quam in Judaismo amiserant, in Evangelio habere non poterant. Et tamen Joannes unus ex discipulis, qui minimus traditur fuisse inter rat, virgo permansit, et ideo plus amatur a Domino, et recumbit super pectus Jesu. Et quod Petrus, qui uxorem habuerat, interrogare non audet, illum rogat ut interroget. Et post resurrectionem, nuntiante Maria Magdalene quod Dominus resurrexisset, uterque cucurrit ad sepulcrum; sed ille praevenit. Cumque essent in navi et piscarentur in lacu Genezareth, Jesus stabat in littore, nec sciebant Apostoli quem viderent: solus virgo virginem agnoscit, et dicit Petro: Dominus est. Rursum post auditam sententiam, quod ab alio cingendus esset Petrus, et ducendus quo 279 nollet, et crucis
Abbreviated transcription (Latin):
certe si tͭyN al ieac uxores acciꝑe ñ muli¬
eres. id quod addit᷑ sorores tollit uxores:
et ostendit eas germanas in sp̃u fuisse
ñ coniuges: quam ꝗͣ excepte apło petro¬
ñ sit manifeste relatũ de aliis apłis qd̾
uxores habuerint: Et cũ de unoscͥptũ
sit ac decȩteris tacitũ: intelligere debemꝰ¬
eos sine uxorib fuisse. de quib nichil tale
scͥpt᷑a significet: Et tam̃ ille qui nob̾ obicit
zachariã et helisabeth iohannẽ fuisse
generatũ. id est de nuptiis uirginẽ. de
lege ȩuangeliũ. de matrimonio castita¬
teni: ut a ꝓpħa uirgine uirgo dñs et an¬
nunciaret᷑ et baptitaret᷑ Possumꝰ autẽ
de petro dicere quod habuerit socrũ eo
tp̃r quo credidit. et uxorẽ iam ñ habue
plinȩ nr̃ȩ. et xp̃iani doginatis dixces.
uirgines ñ fuerint: ut eos interim conce¬
damiis uirgines non fuisse: neq enim
preter petrum ꝓbari potest: nou̾it hos

Expanded text:
certe si γυναῖκας, uxores, accipimus, non mulicerte si γυναῖκας, uxores, accipimus, non mulieres, id quod additur, sorores, tollit uxores, et 278 ostendit eas germanas in spiritu fuisse, non conjuges. Quamquam, excepto Apostolo Petro, non sit manifeste relatum de aliis Apostolis, quod uxores habuerint; et cum de uno scriptum sit, ac de caeteris tacitum, intelligere debemus sine uxoribus eos fuisse, de quibus nihil tale Scriptura significet. Et tamen illZacharia et Elisabeth Joannem fuisse generatum, id est, de nuptiis virginem, de Lege Evangelium, de matrimonio castitatem, ut a Propheta virgine, virgo Dominus et annuntiaretur, et baptizaretur. Possumus autem de Petro dicere, quod habuerit socrum eo tempore quo credidit, et uxorem jam non habueplinae nostrae, et Christiani dogmatis duces, virgines non fuerint, ut eos interim virgines concedamus non fuisse neque enim hoc praeter Petrum probari potest noverit hos
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ mulieres uł uxores circum ducendi.
quia apud grecos utrumq significat.
sic̃ cȩt̾i apłi et cęphas. et fr̃s dñi: iungat
et illud quod in grecis uoluminib ẽ:
Numquid non habemꝰ potestatẽ. sororeᷤᷤ
mulieres uł uxores circum ducendi:
Ex quo apparet de aliis eũscĩs dixisse
mulierib: quȩ iuxta morem udaicũ
magistris de sua substantia ministra¬
bant: sic̃ legimꝰ ipsi qͦ dño factitatũ
Nam et ordou̾boꝵ hoc significat. Nũ¬
quid non habemꝰ potestatẽ manducan¬
di et bibendi: aut sorores mulieres cir
bibendo. ac de ministrationis sumptu
premittit᷑: et de mulierib sororib sic
infert᷑: ꝑspicuũ ẽ. ñ uxores intelligi
debere: s eas ut diximꝰ quȩ de sua sub¬
stantia ministrabant: Quod et in
uet̾i lege de sunamite illa scribit᷑: quȩ
solita sit helyseũ reciꝑe. et pon̾e mensã
et panem et candelabrũ: et cȩt̾a: Aut

Expanded text:
tem mulieres vel uxores circumducendi tem mulieres vel uxores circumducendi quia γυνὴ apud Graecos utrumque significat sicut caeteri Apostoli, et Cephas, et fratres Domini, jungat et illud quod in Graecis codicibus est: Numquid non habemus potestatem sorores mulieres, vel uxores circumducendi? Ex quo apparet eum de aliis sanctis dixisse mulieribus, quae juxta morem Judaicum magistris de sua substantia ministrabant, sicut legimus ipsi quoque Domino factitatum. Nam, et ordo verborum hoc significat: Numquid non habemus potestatem manducandi, et bibendi, aut sorores mulieres circbibendo, ac de administratione sumptuum praemittitur, et de mulieribus sororibus infertur, perspicuum est, non uxores , sed eas, ut diximus, quae de sua substantia ministrabant. Quod et in veteri Lege de Sunamitide illa scribitur, quae solita sit Elisaeum recipere, et ponere ei mensam, et panem, et candelabrum, et caetera. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
lias. quos sua iusticia lib̾aret: Hucusq
nob̾ zachariam et elisabeth. petrum et
socrũ eiꝰ: et consuera uecordia ñ intelligit
istos quoq int̾ eos qui legi seruierint de¬
buisse numerari Neq enim in ęuangłio
ante crucem xp̃i est: quod passione et san¬
guine illuis dedicatur: Iuxta quã regłam.
et cȩt̾̃i apostoli ut et ex suꝑfluo int̾im con¬
cedam. habuerunt quidem uxores: s qͣs
eo tp̃r acceꝑant. quo euangłiũ nesciebant:
Qui assumpti postea in apostolatũ: relin¬
quunt officium coniugale: Nam cum
petrus ex ꝑsona apłors dicat ad dñm.
mus te : respondit ei dñs Am̃ dicouob̾:
quia nemo est qui dimiserit domũ aut pa.¬
rentes. aut fratres. aut uxorem. aut filioᷤ.
ꝓpt̾ regnum dei: qui non recipiat multo
plura in scło isto: et in scło uenturo uitam
ȩt̾nam: Si autẽ nob̾ illud opposuerit
ad comꝓbandũ quod om̃s apłi uxores
habuerint. num quid ñ habemꝰ potesta¬

Expanded text:
lias, quos sua justitia liberaret. Huc usque lias, quos sua justitia liberaret. Huc usque nobis Zachariam et Elisabeth, Petrum et socrum ejus, et consueta vecordia non intelligit istos quoque inter eos, qui legi servierint, debuisse numerari. Neque enim Evangelium ante crucem Christi est, quod passione et sanguine ipsius dedicatur. Juxta quam regulam Petrus et caeteri Apostoli, ut ei ex superfluo interim concedam, habuerunt quidem uxores, sed quas eo tempore acceperant, quo Evangelium nesciebant. Qui assumpti postea in Apostolatum, relinquunt officium conjugale. Nam cum Petrus ex persona Apostolorum dicit ad Dominum: mus te: respondit ei Dominus, Amen dico vobis, quoniam nemo est qui dimiserit domum, aut parentes, aut fratres, aut uxorem, aut filios propter regnum Dei, qui non recipiat multo plura in saeculo isto, et in saeculo futuro vitam Si autem nobis illud opposuerit ad probandum, quod omnes Apostoli uxores habuerint, Numquid non habemus potesta
Abbreviated transcription (Latin):
erant : quos multis ante scłis fuisse cog¬
nouimus: Et est sensus: Si tales et tale
uiri fuerint in t̾ra peccatͥce. filios suos et
filias suas lib̾are non poterunt: q uisti¬
cia patris non lib̾abit filium: nec pecca¬
tum alterius alteri reputabit᷑ Anima
enim quȩ peccau̾it: ipsa moriet᷑. S et
hoc dicendũ: daniel uxta hystoriam
libri eiꝰ. cum ioachim rege captum. eo tp̃r
quo iezechiel quoq ductus ẽ in captiuita¬
tem: Quomͦ gͦ potuit hab̾e filios qui adhuc
puer erat: et impleto triennio inductus
est. ad regis obsequium: Ac ne quis putet
ierechiel iam uiri meminisse danielis et
non pueri: factum ẽ in quit in anno sexto
ta mensis: et ego sedebam in domomea:
et senes uida sedebant corã me Atq in
eadem die adeum dr̃ Si fuerint noe
et daniel et iob Erat gͥ daniel adhuc
noe et daniel et iob. adhuc puerũ fuisse
danielem: nec hab̾e potuisse filios et fi¬

Expanded text:
erant quos multis ante saeculis fuisse cogerant quos multis ante saeculis fuisse cognovimus. Et est sensus: Si tales et tales viri fuerint in terra peccatrice, filios suos et filias liberare non poterunt; quia justitia patris non liberabit filium; nec peccatum alterius alteri imputabitur. Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur . Sed et hoc dicendum, Danielem juxta historiam libri ejus, cum Joachim rege captum eo tempore, quo Ezechiel quoque ductus est in captivitatem. Quomodo ergo potuit habere filios, qui adhuc puer erat? et expleto triennio, introductus est ad regis obsequium. Ac ne quis putet Ezechiel jam viri meminisse Danielis, et non pueri; Factum est, inquit, in anno sexto, quinta mensis ; Et, Ego sedebam in domo mea, et senes Juda sedebant coram me . Atque in eadem die ad eum dicitur. Si fuerint Noe et Daniel, et Job. Erat igitur Daniel adhuc Noe et Daniele et Job, adhuc puerum fuisse Danielem, nec potuisse habere filios et fi
Abbreviated transcription (Latin):
eres in uirorũ laudent᷑ obꝑbria Suꝑfluũ
ẽ autẽ de daniele dicere. cũ hebrei usq ho¬
dre autument et illũ et tres pueros fuisse
eunuchos: ex illa dĩ sententia quã ysaias
loquit᷑. ad ezechiam: Et de filiis tuis qui
uascent᷑ ex te tollent: et facient eunuchoᷤ
in domo regis: Rursusq in daniele legi¬
mus Et dix̃ rex asphanez eth pͥncipi
eunuchoꝵ. ut introduceret de filiis cap¬
tiuitatis isrł. et de semine regio. et de
cula: pulchros facie. et intelligentes
sapientiã Et argum̃tant᷑. si de semine
regio electi sunt daniel et tres ꝑueri:
de semine autem regio eunuchos fore
scriptura p̃dix̃: hos ẽẽ qui eunuchi facti
sunt: Si uͦ illud opposuerit qd̃ in ieze¬
cbiele dr̃ noe. d aniel. et iob. in t̾ra pecca¬
trice filios et filias lib̾are non posse: res¬
pondendum ẽ. quod uixta ypothesin
dictum ẽ Neq enim eo tp̃r noe et iob

Expanded text:
eres in virorum laudentur opprobria. Superfluum eres in virorum laudentur opprobria. Superfluum autem est de Daniele dicere, cum Hebraei usque hodie autument, et illum, et tres pueros fuisse eunuchos, ex illa Dei sententia, quam Isaias loquitur ad Ezechiam: Et de filiis tuis qui nascentur ex te, tollent et facient eunuchos in domo regis . Rursusque in Daniele legimus: Et dixit rex Asphanez principi eunuchorum, ut introduceret de filiis captivitatis Israel, et de semine regio, et de cula, pulchros facie, et intelligentes sapientiam . Et argumentantur, si de semine regio electi sunt Daniel et tres pueri; de semine autem regio eunuchos fore Scriptura praedixit, hos esse qui eunuchi facti sunt. Si vero et illud opposuerit, quod in Ezechiele dicitur , Noe et Daniel et Job in terra peccatrice filios et filias liberare non posse, respondendum est, quod juxta hypothesin dictum sit. Nec enim eo tempore Noe et Job
Abbreviated transcription (Latin):
ut me scias quȩ loquor necessitate dicere:
nec detrahere de his quȩ inlege precessert̃.
s seruisse ea temporib et conditionibus
suis: et illam implesse diũi seutentiã eres¬
cite. et multiplicamini. et replete terram:
et quod magis est. futurorum typos p̃bu¬
posuerit : me tacente manifestum ẽ Si
enim ioħs baptista uenit in sp̃u et uirtu¬
te helye: et ioħs uirgo ẽ: utiq ñ solũ in sp̃u
eiꝰ uenit. s etiam in corporis castitate: Porto
illud qd̃ de erechia cõmemorari potest. ꝗͣꝙͣ
hoc ille solita stoliditate ñ uidit: qd̾ pꝰuitã
recuꝑatã. et qͥndecĩ annors spacia p̃lata
dixerit. amͦ filios faciã: sciat in hebreis
uoluminib ñ haberi: s legiꝓ hoc. pat᷑ fi¬
liis notã faciet u̾itatẽ tuã: Nec mirũ si
holda uxor sellũ ꝓpħissa consulat᷑ abiosia
dñi stillante suꝑ iherłm: cũ hec norma sit
scripturarũ. ut deficientib uiris. sc̃ȩ muli¬

Expanded text:
ut scias me, quae loquor, necessitate dicere: ut scias me, quae loquor, necessitate dicere: nec detrahere his qui in Lege praecesserint, sed servisse eos temporibus et conditionibus suis, et illam Domini implesse sententiam: Crescite, et multiplicamini, et replete terram ; et quod his majus est, futurorum typos praebumaritorum, me facente, manifestum est. Si enim Joannes Baptista venit in spiritu et virtute Eliae, et Joannes virgo est: utique non solum in spiritu ejus venit, sed etiam in corporis castitate. Porro illud quod de Ezechia commemorari potest, quamquam hoc ille solita stoliditate non viderit, quod post vitam recuperatam, et quindecim annorum spatia protelata, dixerit: Amodo filios faciam; sciat in Hebraeis voluminibus non haberi, sed legi pro hoc: Pater filiis notam faciet veritatem tuam. Nec mirum si Olda uxor Sellum prophetissa consulatur  Al. cDomini stillante super Jerusalem: cum haec norma sit Scripturarum, ut 276 deficientibus viris sanctis, muli
Abbreviated transcription (Latin):
putabitur Transit ad salomonẽ: ꝑ quẽ
se cecinit ipsa sapientia Et cũ uxoriũ
eũ dicat. atq in illiꝰ laudib ĩmoretur: mi¬
ror eur ñ iungat et illud de cantieis canti¬
corum: Sexaginta sunt reginȩ. et octogin¬
ta concubine: et a dolescentule quarũ
ñ ẽ numerꝰ: Et illud de reginoꝵ libro¬
t̃cio. qd̾ septingentas habuerit uxores
et trecentas concubinas: et alias innu¬
merabiles: Hȩ nempe sunt que auer¬
tert̃ cor eiꝰ a dño Et tam̃ ante ꝗͣ. plures
haberet uxores. et carnis uitiis laberet᷑:
in principio regni et adoleseentie. extrux̃
dño templũ Unus quisq enĩ nr̃mñ de
futuris. s de p̃sentib uidicat᷑ Quod si
salomonis illi exempla placent: iam ñ
digamꝰ erit et trigamꝰ: s nͥ septingentas
habuerit uxores. et trecentas concubi¬
nas: typũ eiꝰ et meritũ implere ñ pot̾it
Obsecro ce lector. et idipsũ sepe cõmoneo.

Expanded text:
putabitur. Transit ad Salomonem, per quem putabitur. Transit ad Salomonem, per quem se cecinit ipsa sapientia: et cum uxorium eum dicat, atque in illius laudibus immoretur, miror cur non jungat et illud de Cantico canticorum: Sexaginta sunt reginae, et octoginta concubinae: et adolescentulae, quarum non est numerus . Et illud de Regnorum tertio, quod septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, et alias innumerabiles . Hae nempe sunt, quae averterunt cor ejus a Domino: et tamen antequam plures haberet uxores, et carnis vitiis laberetur, in principio regni et adolescentiae exstruit Domino templum. Unusquisque enim non de futuris, sed de praesentibus judicatur. Quod si Salomonis exempla ei placent, jam non digamus erit et trigamus; sed nisi septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, typum ejus et meritum implere non poterit. Obsecro te, lector, et id ipsum saepe commoneo,
Abbreviated transcription (Latin):
el capit: ut q ipse placuit dõ. tales ge¬
nuerit qui deo displicerent Quod si
boor et ruth nob̾ obieit ad compbandã
digamiã: sciat in enangłio ob typũ
ȩccłȩ etiã ra ab meretricẽ in ordine ma¬
centis p̃putiis emisse iactat uxorem: nou̾it
illum et alias habuisse quam plures ÷ et
michol filiam saul quam pater alteri
tradid̾at postea recepisse: et iã senem su¬
namitis puellȩ calefactum ẽẽ. complexibꝰ
Nec hoc dico quod de scĩs uiris quicquã
detrahere audeam: s quodaliud sit inle¬
ge u̾sari. aliud in euangłio Ille occidit
beȩ : et qui erat uir sanguinariꝰ. ñ ut
pleriq estimant ꝓpt̃ bella᷑ s ꝓpt̃̾ homi¬
eidiũ templũ dei edificare pħibet᷑ Nos
autẽ si unũ de minimis scandalizau̾imꝰ:
et si fr̾i dixerimus racha. et ñ recte uide
circa collum nr̃m: et rei erimus gehen¬
ne: et adulterium in solo nob̾ aspecꝰtu re¬

Expanded text:
el capit: ut quia ipse placuit Deo, tales geel capit: ut quia ipse placuit Deo, tales genuerit, qui Domino displicerent. Quod si Booz et Ruth nobis objicit ad comprobandam digamiam, sciat in Evangelio ob typum Ecclesiae, etiam Raab meretricem in ordine macentis praeputiis emisse jactat uxorem, noverit, illum et alias habuisse quamplurimas: et Michol filiam Saul, quam pater alteri tradiderat, postea recepisse; et jam senem Sunamitidis puellae calefactum esse complexibus. Nec hoc dico, quod sanctis viris quidquam detrahere audeam; sed quod aliud sit in Lege versari, aliud in Evangelio. Ille occidit bee. Et quia erat vir sanguinarius, non ut plerique existimant propter bella, sed propter homicidium, Templum Domini aedificare prohibetur. Nos autem si unum de minimis scandalizaverimus, et si fratri dixerimus Raca, et non recta  Al.circa collum nostrum, et rei erimus gehennae, et adulterium in solo nobis aspectu re
Abbreviated transcription (Latin):
dotes habeant matrimonia: et apłs
describat unius uxoris uirum. haben¬
tem filios cum omĩ castitate: Simulq
noscendũ: qd̾ samuel leuita ñ sac̾dos.
ñ pontifex fuerit: Unde et faciebat illi
mater sua ephothbat suꝑ humerale ui¬
delicet lineũ: qui habitus pprie leuita¬
rum et minoris est ordinis Unde et in
psalmis non nominatur int̾ sac̾dotes
s inter eos qui inuocant nom̃ dñi Mo¬
y ses et aaron in sac̾dotib eiꝰ: et samuel
inter eos qui inuocant nom̃ eius Leui
enum genuit ca ath. caath genuit ami¬
nadab: aminadab genuit chore Cho¬
re genuit aser: aser genuit thou Ghou¬
genuit helchana: helchana genuit
na: helchana genuit samuelem: Nul¬
liq dubium ẽ:sacerdotes de aaron. et
eleazar. et finees styrpe gen̾atos Qui cũ
et ipsi uxores habuerint: recte nob̾ op¬
ponerent᷑: si errore encratitarũ ducti.
contendemus matrimonia repbanda ÷
Et reuera magnꝰ fructus ex lib̾is samu¬

Expanded text:
dotes habeant matrimonia: et Apostdotes habeant matrimonia: et Apostolus episcopum describat unius uxoris virum, habentem filios cum omni castitate . 274 Simulque noscendum, quod Samuel Levita, non sacerdos, non Pontifex fuerit. Unde et faciebat illi mater sua Ephod bad, superhumerale videlicet lineum, qui habitus proprie Levitarum et minoris est ordinis . Unde et in Psalmis non nominatur inter sacerdotes, sed inter eos qui invocant nomen Domini: Moyses, et Aaron in Sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos, qui invocant nomen ejus . Levi enim genuit Caath, Caath genuit Aminadab, Aminadab genuit Chore, Chore genuit Assir, Assir genuit Helchana, Helchana genuit na, Helchana genuit Samuelem. Nullique dubium est sacerdotes de Aaron et Eleazar et Phinees stirpe generatos. Qui cum et ipsi uxores habuerint, recte nobis opponerentur, si errore Encratitarum ducti, contenderemus, matrimonia reprobanda:Et revera magnos fructus ex liberis Samu
Abbreviated transcription (Latin):
pudicitiȩ exẽpla non p̃bet Et certe
ꝑnicitate ferret᷑: a serpente ꝑcussus re¬
trorsum cecidit: Debbora autẽ et barach
non intelligo: cum aliud sit bellors pͥnci¬
pis hystorie ordinem texere. aliud figu¬
ras aliquas significare coniugii: quȩ in
istis omĩno non comꝑant: Porro qd̃ p̃¬
fert iepthe patris fidem. lacrimis uirgi¬
nis filiȩ:pnob̾ facit Et uos enĩ non tã
hebreorũ reprehenditur pater uoti te¬
merarii:q dixerit: Si tradens tradidis
filios amon inmanib meis: omĩs qͥcũq
exierit de domo mea in occur sũ michi
cũ reu̾ti cepo in pace a filiis amon: erit
dño et offeram illud holo caustũ. Si
canis inquiunt. si asinꝰ occurrisset: qͥd
faceret: Ex qͦ uolunt dĩ dispensationẽ
notorum filie morte sentiret. Si autẽ sa¬
muel nutrit᷑ in tab̾nacło ducit uxorẽ.
quid hoc ad p̾iudiciũ ꝑtinet uirgini¬
tatis. quasi non hodieq plurimi sacer¬

Expanded text:
pudicitiae exempla non praebet. Et certe pudicitiae exempla non praebet. Et certe ncitus equi pernicitate ferretur, a serpente percussus, retrorsum cecidit. Debboram autem et Barach, non intelligo: cum aliud sit bellorum principes et historiae ordinem texere: aliud figuras aliquas significare conjugii, quae in istis omnino non comparent. Porro quod praefert Jephte patris fidem, lacrymis virginis filiae, pro nobis facit. Et nos enim non tam Hebraeorum reprehenditur pater voti temerarii, qui dixerit: Si tradens tradideris filios Ammon in manibus meis, quicumque exierit de domo mea in occursum mihi, cum reverti coepero in pace a filiis Ammon, erit Domino, et offeram illum holocaustum . Si canis inquiunt, si asinus occurrisset, quid faceret? Ex quo volunt Dei dispensatione votorum in filiae morte sentiret. Si autem Samuel nutritus in tabernaculo duxit uxorem, quid hoc ad praejudicium virginitatis? Quasi non hodie quoque plurimi sacer
Abbreviated transcription (Latin):
tui sicut nouella oliuarũ in circuitu
m̃sȩ tue: Iecirco sepulchrũ eiꝰ positũ in
ualle describitur contͣ domũ idoli.
qd ꝓpͥe libidini consecrat᷑: Nos autem
qui militamus sub ib̾u duce. usq ad pre¬
sentem diem ignor amus ubi moyses se
pultus sit: contempnimus enĩ phogor
et omnẽ ignominiam eiꝰ: scientes quod
qui in carne sunt. dõ placere ñ possunt:
et dñs ante diluuiũ dixerit: non ꝑmane¬
bit sp̃s m̃s in hominib istis. q caro sunt:¬
Quam obrẽ et moyses moriens plangitur
a popło isrł: iħc autẽ quasi uicturꝰ ñ plan¬
gitur Nuptiȩ enim finuint᷑ in morte :
uirginitas post mortẽ incipit coronari¬
Sanson quoq ꝑducit in mediũ: nec decal¬
ualtum qͦndã dñi natareũ a muliere con¬
fidat Qui licet typum teneat saluato¬
ris. quod meretricẽ ex gentib ad amarit
ȩccłam: et multo plures hostiũ moriens.
quam uiuus occidit: tam̃ coniugalis

Expanded text:
tui sicut novellae olivarum in cirtui sicut novellae olivarum in cir 3; idcirco sepulcrum ejus positum in valle describitur contra domum idoli, quod proprie libidini consecratur. Nos autem qui militamus sub Jesu duce, usque ad praesentem diem ignoramus ubi Moyses sit sepultus. 273 Contemnimus enim Phogor , et omnem ignominiam ejus, scientes quod qui in carne sunt, Deo placere non possunt. Et Dominus ante diluvium quoque dixerit: Non permanebit spiritus meus in hominibQuamobrem et Moyses moriens plangitur a populo Israel: Jesus autem quasi victurus non plangitur. Nuptiae enim finiuntur in morte, virginitas post mortem incipit coronariSamson quoque producit in medium, nec decalvatum quondam Domini Nazaraeum a muliere considerat; qui licet typum teneat Salvatoris, quod meretricem ex gentibus adamarit Ecclesiam; et multo plures hostium moriens, quam vivus occiderit: tamen conjugalis
Abbreviated transcription (Latin):
filii isrł unusquisq in hereditatẽ suã.
ut possiderent tr̾am: et seriut pͦpłs dño.
cunc̾tis dieb iħu. et ceta. Statimq subiun¬
gitur Et mortuus ẽ iħc naue seruus dñi:
centum decem anuors Porro moyses ui¬
dit tantum t̾ram repmissionis : et intra¬
re ñ potuit Et mortuus ẽ. in t̾ra moab.
et sepelierunt eum in ualle in t̾ra moab
paremus utriusq sepulturam ¶os¬
ses in t̾ra moab moritur: iħe in t̾ra uideȩ
Ille sepelitur in ualle contͣ domum pho¬
gor : quod interp̃tat᷑ ignonunia ł pͥe
quippe phogor. in lingua hebrea pria¬
pus appellatur Hic in monte ephrum
ab aquilone montis gaes Et in u̾bis
simplicib semꝑ diuinarũ scripturarũ
sensus angustior: q apud iudeos gła
erat in partub et in parturitionib: &
maledicta sterilis. que ñ habebat sem̃
domestice in iherłm. et in benedictione
maxima ponebatur xor tua sic̃ uitis
habundans in laterib dom tue: Filii

Expanded text:
ditatem suam, ut possiderent terram. Et, Servivit populus Domino cunctis diebus Jesu, et caetera. Statimque subjungitur: Et mortuus est Jesus Nave servus Domini centum decem annorum. Porro Moyses vidit tantum terram repromissionis, et intrare non potuit, et mortuus est in terra Moab, et sepelivit eum Dominus in valle terrae Moab paremus utriusque sepulturam: Moyses in terra Moab moritur, Jesus in terra Judaeae. Ille sepelitur in valle contra domum Phogor, quod interpretatur ignominia proprie quippe Phogor lingua hebraea Priapus appellatur; hic in monte Ephraim ab aquilone montis Gaas. Et est in verbis simplicibus semper divinarum Scripturarum sensus augustiorerat in partubus et parturitionibus; et maledicta sterilis, quae non habebat semen domestici in Jerusalem: et in benedictione maxima ponebatur, Uxor tua sicut vitis abundans in lateribus domus tuae. Filii
Abbreviated transcription (Latin):
uirginitatis p̃mia consequent᷑: Aliud ẽ pu.¬
rissimã m̃tẽ. et nulla recordatione pollutã
dõ iungere: aliud meminisse amplexusui
ri. fedȩ necessitatis: & qđ corpore ñ agas recor¬
datione simulare. Iheremias qui scĩficat in
ut̃o ẽ. et cognitꝰ in uulua matris: idõ hoc pͥui¬
legio fruit᷑: q uirginitatis erat beatitudini
destinat᷑ Et cũ om̃s capti sint uasa qͦ tẽpliba¬
bilonio uastante direpta. iste sol lib̾ abhosti¬
b ẽ. et captiuitacis nesci iniurias: et auictori¬
b accep̃ stipendia: & nabuzardan eui de scĩs

Expanded text:
virginitatis praemia consequentur. Aliud est purissimam mentem et nulla recordatione pollutam Deo jungere, aliud meminisse amplexuum viri foedae necessitatis: et quod corpore non agas, recordatione simulare. Jeremias qui inus est, et cognitus in vulva matris, ideo hoc privilegio fruitur, quia virginitatis erat beatitudini destinatus. Et cum omnes capti sint, vasa quoque Templi Babylonio rege vastante direpta, iste solus liber ab hostibus est, et captivitatis nescit injurias, et a victoribus accepit stipendia,