comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qĩ uocẽ ꝑquã adnos u̾bum
suũ ꝓfert assũpsit. Qd̾ quidẽ
ubũ de illa sede ita adnos de¬
scendit. ut insinu idest in ꝓ¬
fundo pat̾ni pectoris ꝑma¬
neret. Terrena uisitãs. ⁊ celes¬

Expanded text:
 per quam ad nos verbum suum proferret, assumpsit. Quod quidem verbum de illa sede ita ad nos descendit, ut in sinu, id est, in profundo Paterni pectoris permaneret, terrena visitans, et coeles
Abbreviated transcription (Latin):
Inspecta ꝓle sterilitas mune¬
rat. qua nouo partu erat ditã
tũ uetus ante nouũ. ut dies
diei eructet u̾bũ. ⁊ sacram̃toꝵ
obscura ꝓsunditas. eudentio¬
rib noue toctrine mist̾us re¬
uelet᷑. premittit᷑ gͦ lucema an¬

Expanded text:
Insperata prole posteritas muneInsperata prole posteritas muneratur; quia novo partu erat munerantum vetus ante novum; ut dies diei eructet verbum, et sacramentorum obscura profunditas evidentioribus novae doctrinae mysteriis reveletur. Praemittit
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ inclusus. De hoc beatus
igne succensa. mundo igno¬
rantie nocte possesso. lumen
salutis ostenderet. ⁊ q̃i inter
densissimas delictoꝵ tenebriᷤ
splendidissimũ iustitie so¬
lem. lucis sue racdio ꝑmon¬
stiaret.de se ip̃o dicẽs. Ego
uor cdamantis indesto. Uid̾amꝰ in qͦ desẽto
idẽ. ingentiũ ppło. uacua eͥ
timore dĩ pectora.⁊ spũ scõ
carentia. testo squalentis
heremi compantur
Desertus enĩ hrc mũdus
ab om̃i culta fixei ⁊ timore
dĩ ⁊ peccatoꝵ spinis obsitꝰ.
squalebat tãquã agerincł
lerat. nullum ymbrem gu¬
tie sp̃ialis exceꝑat. mictit᷑̃
reatus ioħs. qui eũ ꝓpħtica
tianto penitẽtiam. quasi
rutem campum p̃scinteret. fe¬
cũdaret. ⁊ excołet. diuini u̾bi se¬
minib impleret. ⁊admaturã fu¬
gem. idest ad regn̾atoĩs gr̃am p̃¬
qd zachane sacerdoti seni. ⁊he¬
lizabeth sterili. agabriele idest
tur filiꝰ sterilis ante filium
urginis. nescio qd̾ maius mi¬
radm ip̃a nouitate tedarans.

Expanded text:
ardens. De hoc beatus igne succensus, ut mundo ignorantiae nocte possesso, lumen salutis ostenderet, et quasi inter densissimas delictorum tenebras, splendidissimum justitiae solem lucis suae radio demonstraret, de se ipso dicens, Ego vox clamantis in deserto . Videamus in quo deserto, id est, in Gentium populo. Vacua enim timorecarentia, deserto squalentis eremi comparantur. Desertus enim erat hic mundus ab omni cultura fidei et timoris Dei, et peccatorum spinis obsitus squalebat tanquam ager inculerat, nullum imbrem gratiae spiritualis acceperat. Mittitur beatus Joannes, qui eum per tiando poenitentiam, quasi rudem campum proscinderet, fecundaret et excoleret, divini verbi seminibus impleret: et ad maturam frugem, id est, ad regenerationis gratiam pquod Zachariae sacerdoti seni et Elisabeth sterili a Gabriele, id estur filius sterilis ante filium Virginis, nescio quod majus miraculum ipsa nativitate declarans.
Abbreviated transcription (Latin):
Ost illum sacroscm dnĩ nata¬
lem diem. nulliꝰ hominis na¬
tiuitatez legimus celebran.
nisi solam beati iohannis
baptiste. In aliis scĩs ⁊ electiᷤᷤ
dĩ nouimꝰ illum diem coli.
quo illos post ꝯsumatõez la¬
toꝵ deuictũ triumphatũq
mundũ inꝑpetuas et̾nitateᷤᷤ
p̃sens hec uita parturiit. In
aliis consumata ultimi diei
materia celebrãtur. in hoc
initia consecrant᷑. ꝓ hac abs¬
q dubio causa. quia ꝑhunc
dñs aduentum suum ne su¬

Expanded text:
ost illum sacrosanctum Domini natalem diem, nullius hominis nativitatem legimus celebrari, nisi solius beati Joannis Baptistae. In aliis sanctis et electis Dei novimus illum diem coli, quo illos post consummationem laborum, et devictum triumphatumque mundum in perpetuas aeternitates praesens haec vita parturiit; in aliis consummata ultimi diei merita celebrantur: in hoc initia consecrantur; pro hac absque dubio causa, quia per hunc Dominus adventum suum, ne su
Abbreviated transcription (Latin):
uelud uox ante uerbum.
lucerna ante solem. ẜuus
cem. amicus ant̃ sponsũ.
Et quia uniu̾sum mun¬
dum tenebre ⁊ nox infeli¬
citats opp̃sserant. ⁊ solem
iustitie aspicere etiam ñ
placebat. Seatus ioħ̾s qua¬
si lucerna p̾mittitur: ut̾
eclis oculis qui lippitudi¬
ne inquitatis opp̃ssi. ma¬
gnũ ⁊ uerũ lum̃ uidere
non poterãt. ad lumen lu¬
cerne primum.quasi ten¬
ue splentorez uidere con¬
suescerent. ⁊ paulatim pec¬
catorum nubilo remoto.
nfidelitatis humore di¬
gesto adueniente xp̃o ab
illo celesti lumine letificãi
possit potius quã torqueri.
Sicut enim lippientis ocu¬
lis aduidendũ ꝓuocat᷑. si si¬
gnum splendoris lucerne
ostenderis. ⁊ amplius cru¬
ciant̃ si lum̃ maguum in¬
gesseris: ita dñs ⁊ saluator
nr̃ qui est lumen uerum.
nisi beatum iohem uelut

Expanded text:
velut vox ante verbum, lucerna ante solem, praeco num, amicus ante sponsum. Et quia universum mundum litatis oppresserat, et solem justitiae aspicere non valebat; beatus Joannes quasi lucerna praemittitur, ut cordis oculi, qui lippitudine iniquitatis oppressi magnum et verum lumen videre non poterant, ad lumen lucernae primum quasi tenuem splendorem videre consuescerent; et paulatim peccatorum nubilo remoto, et infidelitatis humore digesto, adveniente Christo, ab illo coelesti lumine laetificari possent potius quam torqueri. Sicut enim lippientes oculos ad videndum provocas, si exiguum splendorem lucernae ostenderis; et amplius crucias, si lumen magnum ingesseris: ita Dominus et Salvator noster, qui est lumen verum, nisi prius beatum Joannem velut
Abbreviated transcription (Latin):
anoꝵ retrearẽt exhis opibꝰ
quas sacratissima uirgo
sit qui eos conuenirẽt. di¬
cens debere sibi eos adhere¬
re. Illi uero responderunt
int̃ alia. ꝓmiquitate tua
destitimꝰ atua salutatione.
⁊ asocietate imperii tui noᷤ¬
metip̃os om̃ino subtraxi¬
mus. Sumus enim nos
non falsi. set ueri xp̃iani.
Considerare debetis. quia
uos regia aula nutriti. ñ
debetis deesse alatere mõ.
ut habeam uos primos ĩ
palatio mõ. Qd̾ si contẽp¬
tus auobis fuero. necesse
tempni ñ possim. Paulꝰ
⁊ ioh̾s clixerũt. Non tibi
facimꝰ hanc in uiriam. ut
s̃tonamus tibi qualẽtũq
personam. Dñm tibi p̃po.¬
nimus qui fecit celum ⁊
terram. mare ⁊ oĩa que in
eis sũt. Et hoc scire te uolu¬
mus. quia numquã ad
salutationem tuam. nũ¬
quam adculturam tuam.
nũquam ad palatium tu¬
um ueniemus. Quibꝰ ui¬
lanus ait. Decem diebus
uobis ame dantur indu¬
tie. Decima transacta die
sponte adme uenientes. a¬
micos uos habtam. Nõ ue¬
nientes uero: tãquam ho

Expanded text:
stianorum recrearent ex his opibus, quas sanctissima virgo sit qui eos convenirent, dicens debere sibi eos adhaerere. Illi vero responderunt inter alia: Pro iniquitate tua destitimus a tua salutatione, et a societate imperii tui nosmetipsos omnino subtraximus. Sumus enim nos non falsi, sed veri Christiani. Considerare debetis, quia vos regia aula nutriti non debetis deesse a latere meo, ut habeam vos primos in palatio meo. Quod si contemptus a vobis fuero, necesse temni non possim. Paulus et Joannes dixerunt: Non tibi facimus hanc injuriam, ut praeponamus tibi qualemcunque personam; Deum tibi praeponimus, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt. Et scire te volumus quia nunquam ad salutationem tuam, nunquam ad culturam tuam, nunquam ad palatium tuum veniemus. Quibus Julianus ait: Decem diebus vobis a me dantur induciae: decima transacta Dei sponte ad me venientes: amicos vos habeam, non venientes vero, tanquam ho
Abbreviated transcription (Latin):
pa conceptus. uterq ue¬
ro natus in gr̃a. Et ideo
utriusq natiuitas colit᷑.
secl solius xp̃i conceptio
celebratur. Fuit magnus
inconceptione. quia cõ¬
ceptus est non exigente
natura. sed gratia oꝑan¬
te. cum eẽt cacharias se¬
de sterili. prenũtiatus ab
angło. prenominatꝰ ab
ip̃o. pat̾ lacob qui genu
charia.. Ille de sarra. iste
de elysabeth. Uterq de se¬
ne. uterq de sterili. uterq
p̃riu. tiatus et prenomi¬
natus ab angelo. Ille ysa¬
ac. iste ioh̾es. In natiuita

Expanded text:
ceptus: uterque vero natus in gratia; et ideo utriusque Nativitas colitur: sed solius Christi conceptio celebratur. Fuit magnus in conceptione, quia conceptus est non exigente natura, sed gratia operante: cum esset Zacharias sede sterili, praenuntiatus ab angelo, praenominatus ab ipso, pater Jacob, qui genuicharia; ille de Sara, iste de Elisabeth: uterque, de sene, uterque de sterili: uterque praenuntiatus et praenominatus ab angelo: ille Isaac, iste
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s aut̃ ex uirgine natus
est. Ille incõruptibilis ute¬
ri sinibꝰ effusus est. iste ĩ¬
pollute uulue flore prege¬
natiuitate dñi generatio
deputatur. ne dñs extra ue¬
ritatem uideatur conditio¬
nis humane. si comparet᷑
ant̃ dm̃. Tanta in illo excel¬
lentia erat. tanta gr̃a. ut ip¬
se putaretur esse xp̃s. Quid
incarnationez premissi ul
post incarnationez missi.
om̃s nos de plenitudine eiꝰ
accepimꝰ. Nos uasa sumus.
ille fons est. Si ergo intel¬

Expanded text:
Christus autem virginis natus est; ille corruptibilis uteri sinibus effusus est, iste impollutae vulvae flore progenativitate Domini generatio deputatur, ne Dominus extra veritatem videatur conditionis humanae: si comparetur ante Deum. Tanta in illo excellentia erat, tanta gratia, ut ipse putatus sit Christus. Quid incarnationem praemissi, vel ab incarnato missi, omnes nos de plenitudine ejus accepimus: nos vasa sumus, ille fons est. 2. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
lietur homo: eo die natus
est ioh̾s. quo incipiũt de¬
crescere dies: Magnũ satͣ¬
mentum fratres dilectis¬
steriis. Et quod misteriu¬
est hoc nisi humilitatis
na est mysterio altitudi¬
nis nr̃e. Ergo rihomine
minuam̃. ut in dnõ cres¬
camus. In nob̾ humi liem̃.
ut millo exaltemur. humi¬
lietur humana presump¬
tio. ut crescat diuina mi¬
seratio. Nam huiꝰ rei sacra¬
mentum. etiam in passi¬
onibus eoꝵ impletum est.¬
Et ut minuat᷑ homo. capd̃
ħ̾is absciditur. ⁊ exaltet᷑

Expanded text:
ltetur Deus, eo die natus est Christus, quo incipiunt crescere dies. Magnum sacramentum, fratres charissterio. Quo mysterio, nisi humilitatis na est mysterio altitudinis nostrae? Ergo in homine minuamur, ut in Deo crescamus; in nobis humiliemur, ut in illo exaltemur; humilietur humana praesumptio, ut crescat divina miseratio. Nam hujus rei sacramentum etiam in passionibus amborum impletum est. Ut minueretur homo, caput Joannis abscinditur: ut exaltetur
Abbreviated transcription (Latin):
serant᷑. habebat intelligen¬
di sensum: qui exultandi
habebat iffectum. Simł
illud auerte. quã paucis
helisabeth quam multis
zacharias ꝓpħetet.⁊ uterq
scõ implctus sp̃u loque¬
batur set disciplina ẜuat᷑.
ut mulier discere magis
que diuina sũt studeat.
quã docere. Nec facile ullã
ꝓpħasse uberius quã ma¬
trem dñi reperimus. ꝓphe¬
tissa maria soror aaron. qͣ
cito cantici uerba conclũ¬
sit. Eacdemq ubi ꝓlixius
est locuta cũ frẽ nequaquã
sui penam sermonis eua¬
gimꝰ fuisse concessum. So¬
lius enim dñi ⁊ beati ioħis
dies natiuitatis in uniuẽ¬
so mundo celebratur ⁊ coli
perit. istum uirgo concep̃.
In helisabeth sterelitas iuĩ¬
citur. in beata maria concep¬
tionis consuctudo mutat᷑
Elisabeth uirum cogno¬
scendo filium genuit. Ox¬
ria angło credidit. ⁊ conce¬
pit hominem. Concepit
helisabeth hominem. set
solum hominem. Maria
aut deum ⁊ hominem. ed¬

Expanded text:
serantur, habebat intellegenserantur, habebat intellegendi sensum, qui exsultandi habebat adfectum. simul illud aduerte quam paucis Elisabet, quam multis Zaccharias prophetet. et uterque sancto inpletus spiritu loquebatur, sed disciplina seruatur, ut mulier discere magis quae diuina sunt studeat quam docere. nec facile ullam prophetasse uberius quam matrem domini repperimus. prophetissa ipsa Maria soror Aaron quam cito cantici uerba conclusit eademque, ubi prolixius est locuta cum fratre, nequaquam sui poenam sermonis euagimus fuisse concessum. Solius enim Domini et beati Joannis dies nativitatis in universo mundo celebratur et coliperit, Christum Virgo concepit; in Elisabeth sterilitas vincitur, in beata Maria conceptionis consuetudo mutatur; Elisabeth virum cognoscendo filium genuit, Maria angelo credidit et concepit hominem; concepit Elisabeth hominem, sed solum hominem, Maria vero Deum et hominem.
Abbreviated transcription (Latin):
pecudis frena nutantis fi¬
tei cohercebant. Et zachari
dulgere peccatis. Non solũ
ablata restituit. set etiã in¬
sꝑata concedit. Ille dudũ
mutus ꝓpħat. hec enĩ gr̃ã
dei maxima. qd eum qui
negauerat confitetur. Iemo
ergo diffidat. nemo uete¬
rum conscius delictorum.
p̃mia diuina desperet. No¬
uit ds̃ mutare sententiam.
si tu noueris emenclare de¬
lictũ. Et tu puer ꝓpħa altis¬
simi uocaberis. Pulchre cũ
sua uerba conuertit. ut hoc
quoq beneficiũ ẽẽ domini
designaret. ne cũ publice nu¬
meraret sua: quasi ingratꝰ
isse uideret᷑. que agnosce¬
bat in filio. Set fortasse ali¬
qui quasi irrationabilem
mentis excessum putent.
qd̃ octo dierũ alloquitur in¬
fantem. Uerum si tencamꝰ.
intelligimꝰ ꝓfecto. qd̾ potu¬
it uocem patris natus au¬
dire.qui marie salutationẽ
ante quã nasceret᷑ audiuit
Sciebat enĩ ꝓpha. alias eẽ au¬
res ꝓpħ̾e: que spiritu
dei non corporis etate re¬

Expanded text:
pecudis frena nutantis fipecudis frena nutantis fidei cohercebant. Et Zaccharidulgere peccatis non solum ablata restituit, sed etiam insperata concedit. ille dudum mutus prophetat; haec enim gratia dei maxima, quod eum qui negauerant confitentur. nemo ergo diffidat, nemo ueterum conscius delictorum praemia diuina desperet. nouit deus mutare sententiam. si tu noueris emendare delictum. et tu, puer, propheta altissimi uocaberis. pulchre cum sua uerba conuertit, ut hoc quoque beneficium esse domini designaret, ne cum publice numeraret sua quasi ingratus uideretur, quae agnoscebat in filio. sed fortasse aliqui quasi inrationabilem mentis excessum putent, quod octo dierum adloquitur infantem. uerum si teneamus. intellegimus profecto quod potuit uocem patris natus audire, qui Mariae salutationem, antequam nasceretur, audiuit. sciebat propheta alias esse aures prophetae, quae spiritu dei, non corporis aetate re
Abbreviated transcription (Latin):
tur: qui relicti sũt manniᷤᷤ
quadringentis. Et erit post
annos hos. ⁊ moriet filius
uites angłos que audierũt:
non que usurpauerũt nũ¬
tiare. Nec mireris. si nom̃
lauit. Sieq poterat dñi igͦ
ditur. quia nemo incogna¬
tione eius uocatur hoc no¬
mine: ut intelligas nom̃
non geniͣs eẽ set uatis. za¬
charias quoq nutu in t̾ro¬
gatur: set quia increduli¬
tas ei affatum eripuerat
⁊ auclitum: qd̾ uoce non po¬
terat. manu ⁊ litteris est lo¬
cutus. Scripsit enim dicẽs.¬
ioħ̾s est nom̃ eius. Et hic
nom̃ non imponit᷑. set ab¬
struit᷑. meritoq continuo
resoluta est lingua eius: ꝗa
quam uincrerat increcluli¬
tas. fides soluit. Creclamus
ungua nr̃a quenntreduli¬
tatis uinculis ẽ ligata: ra¬
tionis uoce soluatur. Scri¬
bamus gͥ spiritu misteria:
si uolumꝰ loqui. Scribamuᷤᷤ
p̃nuntium xp̃i non inta¬
bulis lapideis: set in tabu¬
lis cordis carnalibus. Et e
dote tanto irrationabilis mͦ

Expanded text:
tur, qui relicti sunt in annis tur, qui relicti sunt in annis quadringentis. et erit post annos hos et morietur filius uides angelos quae audierint, non quae usurpauerint nuntiare. nec mireris si nomen lauit. neque poterat domini igditur quia nemo in cognatione eius uocabatur hoc nomine, ut intellegas nomen non generis esse, sed uatis. Zaccharias quoque nutu interrogatur, sed quia incredulitas ei adfatum eripuerat et auditum, quod uoce non poterat, manu et litteris est locutus; scripsit enim dicens:Iohannesestnomen eius. et hic nomen non inponitur, sed adstruitur meritoque continuo resoluta est lingua eius, quia quam uinxerat incredulitas fides soluit. credamus lingua nostra, quae incredulitatis uinculis est ligata, rationis uoce soluatur. Scribamus spiritu mysteria, si uolumus loqui, scribamus praenuntium Christi non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. etenidote tanto inrationabilis modo
Abbreviated transcription (Latin):
tes dicunt. Nemo est inco¬
gnatione tua: qui uocetur
hoc nomine. Innuebãt ergo
patri eius. quẽ uellet uocari
eum. Et accepit pugillarẽ:
eius: ⁊ loquebat᷑ benelicens
teum. Mire sc̃s euanglista
premittendum putauit:
qd̃ plurimi infantem̃ pa¬
tris nomine zachariam
appellandum putarũt: ut
aduertas matri non nom̃
alicuiꝰ displicuisse de gene¬
re: set id scõ infusum spũ.
qd̃ abangło ante zacharie
fuerat prenuntiatum. Et
quidem ille mutus intima¬
re uocabulum filii sui ne¬
quiuit uxori.set per ꝓphti¬
am helisabeth diaicit. qd̾ ñ
didicerat amarito. Ioħs in
quit ẽ nom̃ eius. hoc est ñ
ei nos nom̃ imponimꝰ: qui
iam adeo nom̃ accepit. Ha¬
bet uocabulũ suũ qd̾ agno¬
uimus: ñ qd eligimꝰ. habẽt
hoc merita scõꝵ ut adeo no¬
men accipiant. Sic iacob
isrł dicitur: quia dm̃ uidit
natꝰ est añte quã natus:
cui non angłs set pat̃ ei
cit. Reuelabitur enim in¬
quit filiꝰ meus iłis cuir
hiis qui cũ eo iocundabun¬

Expanded text:
 illam: nemo est in cognatione tua qui uocetur hoc nomine. adnuebant ergo patri eius quem uellet uocari eum. et accepit pugillarem eeius, et loquebatur benedicens deum. mire sanctus euangelista praemittendum putauit quod plurimi infantem patris nomine Zacchariae adpellandum putarunt, ut aduertas matri non nomen alicuius displicuisse degeneris, sed id sancto infusum spiritu, quod ab angelo ante Zacchariae fuerat praenuntiatum. et quidem ille mutus intimare uocabulum fili nequiuit uxori, sed per prophetiam Elisabet didicit quod non didicerat a marito. Iohannes est inquit nomen eius, hoc est: non ei nos nomen inponimus, qui iam a deo nomen accepit. habet uocabulum suum quod agnouimus, non quod elegimus. habent hoc menta sanctorum, ut a deo nomen accipiant. sic Iacob Israhel dicitur, quia deum uidit, natus est, antequam natus, cui non angelus, sed pater reuelabitur enim inquit filius meus Iesus cum his qui cum eo iocundabun
Abbreviated transcription (Latin):
us magnitudini etiam sal¬
uator testimoniũ ꝑhibet
dicens. Inter natos mulie¬
baptista. Precellit cũctos.
eminet uniu̾sis. antecedit
ꝓpħas. suꝑgreditur patriã¬
chas. ⁊ quisquis de muliere
debemus diligenter inqui¬
est int̃ natos mulierũ. ⁊ ñ
potius dixerit. int̾ natos
uiris habere possunt. hoc
aũt dixit. quia numerosi¬
or est ꝓienies mulieꝵ quã
uiroꝵ. Est enim mulieris
filius. qui uiri filius non
est. Deniq scã maria genu¬
it filium: qui patrem ho¬
minem non haberet. dñs
enĩ est mulieris filius. ⁊
uiri filius non est. sicut
dicit apłs. Natum demu
interris habet. patrẽ haret
incelis. Ergo in laudem io¬
hannis fecundioris sexuᷤ
generatio ponitur:.ut nul¬
lius abȩo natiuitas sepa¬
retur. Dicit aũt aliquis.
Si int̃ natos mulierũ io¬
etiam maior est saluatore:
absit. Ioħs enĩ natꝰ mulie

Expanded text:
jus magnitudini etiam Saljus magnitudini etiam Salvator testimonium perhibet, dicens: Inter natos mulieBaptista . Praecellit cunctis, eminet universis, anteceditgreditur patriarchas; et quisquis de muliere debemus diligenter inquiest: Inter natos mulierum, et non potius dixerit: Inter filioviris habere non possint. Hoc autem dixit, quia numerosior est proles mulierum, quam virorum; est enim mulieris filius, qui viri filius non est. Denique sancta Maria genuit filium, qui patrem hominem non haberet; Dominus enim est mulieris filius, et viri filius non est, sicut dicit Apostolus: Factum de muin terris habet, Patrem haberet in coelis. Ergo in laudem Joannis fecundioris sexus generatio ponitur, ut nullius ab eo nativitas separetur. 7. Dicit forte aliquis: Si inter natos mulierum maetiam major est Salvatore? Absit; Joannes enim natus mu
Abbreviated transcription (Latin):
hãnes absoluit. qd gabriel
obstruxerat. paruulus re¬
serauit. Quãquã ⁊ ip̃e sit
angłs. sic̃ scriptum ẽ de eo.
Ecce mitto angłm meum
ante faciẽ tuam.⁊ reliqua.
cuius nuncupatio reodidit
muto uocem. patri pieta¬
tem. ppło sacerclotẽ. P̾rius
enim erat tacens lingua.
sterilis filio. pͥuat᷑ officio.
At ubi ioħ̾s nascitur. fit re¬
pente pat̾ ꝓpħa uel ponti¬
fex. loquele usum recepit.
ꝓlem affectio suscepit. sacẽ¬
dotem functio recognoscit.
Cum ergo tanta uis sit eiꝰ
uocabuli. dictur de eo ⁊ si
tacere uoluerimꝰ. silere nõ
possumꝰ. Ipẽ enim ioħ̾s uox
clamantis dicitur. Quis
ceat clamorem ãmiretur.
⁊ mutus fit. Ait enĩ ip̃e de
se: Ego sum uox clamãtis
indeẜto. Uitete quid dixe¬
rit. Non enĩ ait ego sum
uox. sed clamantis uox.¬
uox scilicet. ut ad fidem cõ¬
sequendam uox aurem pe¬
netret: clamor corda concu¬
tiat. Uox regnum p̃licet.
clamor iudicium comine¬
tur. Magnus igit᷑ ioħs. cu¬

Expanded text:
annes absolvit: quod Gabriel annes absolvit: quod Gabriel obstruxerat, parvulus reseravit; quamquam et ipse sit angelus, sicut scriptum est de eo: Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam . uli, cujus nuncupatio reddidit muto vocem, patri pietatem, populo sacerdotem. Prius enim erat tacens lingua, sterilis filio, privatus officio: at ubi Joannes nascitur, fit repente pater, propheta, vel pontifex; loquela usum recipit, prolem affectio suscipit, sacerdotem functio recognoscit. 4. Cum ergo tanta vis sit ejus vocabuli, dicturi de eo, etsi tacere volumus, silere non possumus; ipse enim Joannes vox clamantis dicitur. Quis ceat? clamorem admiretur, et mutus sit? Ait enim ipse de se: Ego sum vox clamantis in deserto . Videte quid dixerit; non enim ait tantum: Ego sum vox; sed et clamantis vox: scilicet ut ad fidem consequendam vox aures penetret, clamor corda concutiat: vox regnum praedicet, clamor judicium comminetur. 5. Magnus igitur Joannes, cu
Abbreviated transcription (Latin):
baptiste natalicia hodie ꝓ¬
secuturus tacere uelim. Aa
borem atq imperitiam mẽã
mitit. Nam nuncupatio
uocabuli ip̃ius. pectoris no¬
stri urget secreta. silentu
mulatione siletur. admira¬
tione compellitur. Si enun
pater eius zacharias.cum
eum nominauit. uocem
recepit. quantomagis nos
cum laudamus. eloquium
ꝓmeremur. Et si illius os
cum in seculo nasceretur a¬
peruit. quãtomagis cũ pro
Cum enim zacharias pater
eius ꝓpter increclulitatez
natiitatis illiꝰ ab angło
gabriele silentii eẽt tacit᷑¬
nitate multatus.⁊ iam
secreta uelaret. subito na
caretur. offerunt᷑ patri ta¬
bule. ut uocabulum eius
scriberet: ⁊ quod ẜmone ñ
poterat. tũc litt̃is loqueret᷑.
Mirum in modũ acceptis
pugilaribus cum stilum
figeret. linguam resoluit.
ac litterarum smonem i¬
preuenit.⁊oħ̾em non te¬
status est set locutus. Ui
uocem patri reddidit. sacer¬
doti eloquentiã preparauit.
Uidete inquã meritum. os
qd̃ angłs alligauerat. io¬

Expanded text:
Baptistae natalem hodie prosecuturus tacere vellem, et laborem atque imperitiam meam smittit: nam nuncupatio vocabuli ipsius, pectoris nostri urget secreta, silentii mulatione reticetur, admiratione compellitur. Si enim pater Zacharias cum eum nominavit, vocem recepit ; quanto magis cum laudamus illum, eloquium promeremur? et si illius os cum in saeculo nasceretur aperuit; quanto magis cum pro Cum enim Zacharias pater ejus propter incredulitatem nativitatis illius ab angelo Gabriele silentii esset taciturnitate multatus, et jasecreta velaret, subito natcaretur, offeruntur patri tabulae; ut vocabulum ejus scriberet, et quod sermone non poterat, litteris loqueretur: tunc mirum in modum acceptis pugillaribus, ut stylum figeret, linguam resolvit, ac litteras sermone praevenit, et Joannem non testatus est, sed locutus . 3. vocem patri reddidit, sacerdoti eloquentiam reparavit. Videte, inquam, meritum: os quod angelus alligaverat, Jo
Abbreviated transcription (Latin):
Eperit ergo
filium heli sabeth: ⁊ con¬
gratulabantur uicini. Ha¬
ret sc̃oꝵ editio letitiam plu
rimoꝵ: quia cominune ẽ
bonum. Iustitia enim com¬
munis est uirtus ideo ĩ
ortu iusti future uite in¬
signe premittitur: ⁊ gr̃ã se¬
cuture uirtutis. exultatio¬
ne uicinoꝵ prefigurante
tempus quo fuit inutero
ꝓpħa describit᷑ ne marie p̃¬
sentia taceatur. Set temp
siletur infantie. eo quod p̃¬
sentia dñi matris inutero
roboratur: qui infantie ini¬
pedim̃ta nesciuit. Et iteo
in euangłio nichil super
eo legimus: nisi ortum eiꝰ
⁊ oraculum. exultationem
in utero:. ⁊ uocem indeserto
Neq enim ullam infantie
sensit etatem: qui supra na¬
turam. supͣ etatem. in utero
situs matris amensura per¬
fecte cepit etatis plenitudi¬
nis xp̃i. Et respondit mat̃
eius. ⁊ dixit. Non. set uocabit.
ioħ̾s. Et responder̃ ad illam.
Nemo est in cognatione tua:
qui uocetur hoc nomine:¬

Expanded text:
eperit ergo filium Elisabet et congratulabantur uicini. habet sanctorum editio lrimorum, quia commune est bonum. Justitia enim communis est virtus, et ideo in ortu justi futurae vitae insigne promittitur, et gratia secutura virtutis exsultatione vicinorum praefigurante tempus, quo fuit in utero propheta, describitur, ne Mariae praesentia taceatur, sed tempus siletur infantiae, eo quod praesentia domini matris in utero roboratur, qui infantiae inpedimenta nesciuit. et ideo in euangelio nihil super eo legimus nisi ortum eius et oraculum, exsultationem in utero, uocem in deserto. neque enim ullam infantiae sensit aetatem qui supra naturam, supra aetatem in utero situs matris a mensura perfectae coepit aetatis plenitudinis Christi. ! Et respondit mater eius et dixit: non, sed uocabitur Iohannes.. et responderunt ad illam: nemo est in cognatione tua qui uocetur hoc nomine
Abbreviated transcription (Latin):
fitentem mariam cohorta¬
tur. Ille quia dribitauit. uo¬
cem perdidet.Hec quia sta¬
tim creclidit. uerbum saba¬
tare concepit. Hoc aute ĩ
laudibus iołns mimime ta¬
cendum uidetur. qd̾ non¬
dum natus iam ꝓpħat. ⁊ ad¬
huc inmat̾ni uteri sinibꝰ
constitutus: aduentũ xp̃i.
quia uoce non poterat. gau¬
diis confitet᷑. Dicit enĩ hely¬
sabeth adscãm mariam. Si¬
mul ut facta est uox salu¬
tationis tue in auribus m̃iᷤ
exultauit ingadio infans
inutero meo. Exultat ergo
ioħ̾s ante quã nasceretur.
recognoscat.iam sp̃u mũ¬
di dñm recognoscit. In quo
arbitror. ꝓpħicam conueni¬
re sententiam. que dicit. Pri¬
usquã te formarẽ in utero
noui te. zante quã exires de
uulua scificaui te. unde mi¬
rari non debemus. qd̃ abhe¬
dausus dñm semꝑ suis di¬
scipulis intimauit. cum e¬
tiam dausus inutero eun¬
dem dñm gentibus p̃dica

Expanded text:
fidentem Mariam cohortafidentem Mariam cohortatur. Ille quia dubitavit, vocem perdidit; haec quia statim credidit, Verbum salutare concepit. Hoc autem in laudibus Joannis minime tacendum videtur, quod nondum natus jam prophetat, et adhuc in materni uteri sinibus constitutus adventum Christi, quia voce non poterat, gaudiis confitetur. Dicit enim Elisabeth ad sanctam Mariam: Simul ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo . Exsultat enim Joannes antequam nascatur, recognoscat, jam spiritu mundi Dominum recognoscit. In quo arbitror propheticam convenire sententiam quae dicit: Priusquam te formarem in utero, novi te; et priusquam exires de vulva, sanctificavi te . Unde mirari non debemus quod ab Helausus Christum semper suis discipulis intimavit, cum etiam clausus in utero eumdem Dominum gestibus praedica
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris. Siquicdem dñs
de uirgine gignitur. Ioħ̾s de
sterili ꝓcreatur. Iue de adole¬
scentula immatulata depro¬
mitur. hic de uetula iam fes¬
sa generatur. habet ergo hu
ius natiuitas aliquid glone
atq miraculi. Quãuis enim
uilior partus uideatur esse
men sicut mariam suscepi¬
mus qd̾ uirgo peperit. ita
helysabet miramur qd ani¬
cula ꝓcreauit. Quod qui¬
dem factum misterium ar
uitror continere. ut ioħ̾s qui
ueteris testamenti figura
gerebat. de senis muliercu¬
le frigido iam sanguine
nasceretur. dñs aũ qui re¬
gni celestis euangelium p̃¬
dicaret. feruentis iuuencu¬
le flore progrederet᷑. Maria
enĩ conscia uirginitatis mi¬
ratur fetum uisceribus in¬
uolutum. helysabeth enim¬
conscia senectutis. erubescit
partu uterum pregrauatũ.
dicit enĩ euangelista. octul¬
tabat se mensibus quinq
Illud aũt quam mirandũ
qd̃ gabriel archangelus
utriusq natiuitatis offi¬
cium presentans. zachariã
consolatur incredulum: cõ¬

Expanded text:
Salvatoris. Siquidem Dominus de Virgine gignitur, Joannes de sterili procreatur: ille de adolescentula immaculata depromitur, hic de vetula jam fessa generatur. Habet ergo et hujus nativitas aliquid gloriae atque miraculi. Quamvis enim vilior partus mulieris videatur esse, men sicut Mariam suspicimus, quod Virgo pepererit, ita Elizabeth miramur, quod anicula procreaverit. 5. Quod quidem factum mysterium aliquod arbitror continere, ut Joannes qui veteris Testamenti figuram gerebat, senis mulierculae frigido jam sanguine nasceretur: Dominus autem qui regni coelestis Evangelium praedicaret, ferventis juvenculae flore progrederetur. Maria enim conscia virginitatis, miratur fetum visceribus involutum: Elizabeth conscia senectutis erubescit partu uterum praegravaturum; dicit enim Evangelista: occultabat se mensibus quinque . Illud autem quam mirandum, quod idem Gabriel archangelus utriusque nativitatis officium repraesentat? Zachariam solatur incredulum, con
Abbreviated transcription (Latin):
sticis.⁊ agentibꝰ adoratur.
Rapitur cum aliis adsalu¬
tem mittitur. ab aliis in¬
uenitur. Cum sui eum re¬
cusant.suscipunt alieni.
in sectantur ꝓprii. conplec¬
tuntur inimici. Quando he¬
reclitatem ciuis respuit. pe¬
regrinus inuadit. Filius
repudiat. seruus recognoscit
Adhuc ⁊ alio ordine regnum
celoꝵ uim patitur. quando
illud homines acquirunt.
qd̾ angeli perditerunt. Quã¬
do illuc adoptati humiles
ascendunt. unde superbi in¬
cole deciderunt. Ergo cũ in¬
ter tantos inuidos. inter
tantos latrones.⁊ inuisibi¬
les insidiatores uiuamus.
quibus tandem uiribus
celoꝵ regna capiemus: Qbꝰ
inquam. nisi quis hobecli¬
endo doctoribus.⁊ uitiis.⁊
inistitiis excupiditate na¬
scentibꝰ resistendo. deflento
peccata.⁊ ea ieiuniis atq he¬
lemosinis redimendo ad ce

Expanded text:
sticis, et a Gentibus adoratur. sticis, et a Gentibus adoratur. Rapitur, cum aliis ad salutem mittitur, ab aliis invenitur; cum sui eum recusant, suscipiunt alieni; insectantur proprii, complectuntur inimici: quando haereditatem civis respuit, peregrinus invadit; filius repudiat, servus recognoscit. Adhuc et alio ordine regnum coelorum vim patitur, quando illud homines acquirunt quod angeli perdiderunt, quando illuc adoptati humiles ascendunt, unde superbi incolae ceciderunt. Ergo cum inter tantos invidos, inter tantos latrones et invisibiles insidiatores vivamus, quibus tandem viribus coelorum regna captemus? Quis, inquam, nisi obediendo doctoribus, et vitiis et injustitiis ex cupiditate nascentibus resistendo, deflendo peccata, et ea jejuniis atque eleemosynis redimendo? SE
Abbreviated transcription (Latin):
genus. quando aliis pre¬
missa ⁊ oblata diripimus.¬
cum saluator adhoc uel
maxime suscepta incarna¬
tione descenterat. ut iudeo¬
rum popłm iustificaret.
Sicut ip̃e in euangelio lo¬
quitur. Non sum inquit
missus. nisi adoues que
perierunt tomus isrł. Set
⁊ discipuli ita incredulam
synagoge plebem coargue¬
bant. Sobis inquit prius
oportuerat uerbum dei loq.
set quia uos indignos iudi¬
castis eterne uite. ecce con¬
uertimur adgentes. Ergo
cum uidei munera sibi pa¬
rata respuerint. publicani
peccatores exgentibus cre¬
diderunt. Ac sic rapuit et¬
desia synagoge regnum.
regnum enim nostrum
xp̃s ẽ. Rapimus itaq eũ.
cum auideis occiditur. ⁊ se¬
pelitur anobis. Rapimus
dicite inquit. quia discipu¬
li eius nocte uenerunt.⁊
furati sunt eum nobis dor¬
mientibus. Surgat ergo
qui dormit. ne forte xp̃m
quis negligentia resolutꝰ
amittat. dum mens eius
inficelitate ⁊tepore dormi¬
tat. Rapitur itaq regnum
celoꝵ. dum negat᷑ atome¬

Expanded text:
genus, quando aliis progenus, quando aliis promissa et oblata diripimus. Salvator ad hoc vel maxime suscepta incarnatione descenderat, ut Judaeorum populum justificaret: sicut ipse in Evangelio loquitur, Non sum, inquit, missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed et discipuli ita incredulam Synagogae plebem coarguebant: Vobis, inquiunt, prius oportuerat verbum Dei loqui; sed quia vos indignos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad Gentes . Ergo cum Judaei munera sibi parata respuerent, publicani et peccatores ex Gentibus crediderunt; ac sic rapit Ecclesia Synagogae regnum. Regnum enim nostrum Christus est. Rapimus itaque eum, cum a Judaeis occiditur, sepelitur a nobis. Rapimus Dicite, inquiunt, quia discipuli ejus nocte venerunt, et furati sunt eum vobis dormientibus . Surgat ergo qui dormit; ne forte Christum per negligentiam resolutus amittat, dum mens ejus in infidelitate et in torpore dormitat. Rapitur itaque regnum coelorum, dum negatur a dome
Abbreviated transcription (Latin):
contra uitia sua. increpare
tate uirtutis. ⁊ rixam qd̾ ã
modo cum homine interi¬
ore conserere:Pretiosa hec
in cospectu dñi.⁊ głoriosa
crux: cogitationes malas ĩn
potestatem redigere. Uolun¬
tates ꝓprias abnegare. easq
interion examinatione discu¬
tere. ⁊ regenti imperio sub¬
iugare a sermone ⁊ opere
quo anima leditur. tamqũã
acibis noxiis abstinere. ⁊ sẽ¬
sum abhis que contraria
sunt sp̃uali temperantia
sobrium custodire. Hec ꝗ
facit. p̃rupto passionis mu¬
ro uiolenter ad celoꝵ regna
conscendit. Uun itaq sibi
factura est anima. ut pal¬
ma laborum quam sibi
subtrahi multis inimicis
aduersantibus sentit. uiri¬
bus contendat eripere. Ne¬
cesse est ergo cum sũmo
mundo rapere palmam sa¬
lutis. ⁊ quasi excubantibuᷤᷤ¬
⁊ circumiectis Hostibus ob¬
intentione decerpere. ⁊ pre¬
dam de thesauro uite ue¬
lut de medio abreptam se¬
culi huiꝰ incendio reporta¬
re. Est ⁊ aliud direptionis¬

Expanded text:
contra vitia sua, increpare contra vitia sua, increpare itate virtutis, et rixam quodam modo cum homine interiore conserere. Pretiosa haec in conspectu Dei et gloriosa crux, cogitationes malas in potestatem redigere, voluntates proprias abnegare, easque interiori examinatione discutere, et regentis imperio subjugare; a sermone atque opere quo anima laeditur, tanquam a cibis noxiis abstinere, et sensum ab his quae contraria sunt, spirituali temperantia sobrium custodire. Haec qui facit, perrupto passionis muro violenter ad coelorum regna conscendit. Vim itaque sibi factura est anima, ut palmam laborum, quam sibi subtrahi multis inimicis adversantibus sentit, viribus contendat eripere. Necesse ergo est cum summo mundo rapere palmam salutis, et quasi excubantibus circumjectis hostibus obintentione fructus decerpere, et praedam a thesauro vitae velut de medio abreptam saeculi hujus incendio reportare.
Abbreviated transcription (Latin):
tia ⁊ deliciis ad famem ⁊ sitim
ad abstinentiam ⁊ crucem
transeat. ⁊ sompno prius atꝙ
otio amicã carnem. contritio¬
ne uigiliisq conficiat. Non
inquam sine iuolentia fieri
potest. ut unusquisq iracun¬
diam patientia. superbiã hu¬
militate cõmutet.amore pa¬
upertatis ac sufficientie af¬
fluentiam superet. Ui nolen¬
tiam sobrietate. luxunam ca¬
stitate condempnet.⁊homo
dirpit᷑. Duo aut̃ sunt absti¬
nentie ⁊ crucis genera.Unum
corporale. ⁊ aliud spũale. unu
apotu atq epulis temꝑare
appetitũ gule adeltͣatõnibꝰ ⁊
mollissimis suauitatibus co
hercere: ab his que tactu ⁊ gu¬
stu uisum recipiunt. sen.¬
sum uirilit̃ reuocare ac uio¬
lenter abstrahere. Alterum
abstinentie ⁊ crucis. genus ẽ
p̃tiosius atq sublimiꝰ i no¬
tus aĩe regere. ⁊ perturl iti¬
ones illius motestie tranql¬
litate placare. ire ac suꝑbie
impetus. quasi feram besti¬
am refrenare. litigare cotidie

Expanded text:
tia et de divitiis ad famem et sitim, tia et de divitiis ad famem et sitim, ad abstinentiam et crucem transeat; ut somno prius atque otio amicam carnem; contritione vigiliisque conficiat; non, inquam, sine violentia fieri potest, ut unusquisque iracundiam patientia, superbiam humilitate commutet, amore paupertatis ac sufficientiae affluentiam superet, vinolentiam sobrietate, luxuriam castitate commendet, et homo diripiatur. Duo autem sunt abstinentiae et crucis genera: unum corporale, alterum spiritale: unum a potu atque epulis temperare, appetitum gulae a delectationibus et mollissimis suavitatibus coercere, ab his quae per tactum et gustum visumque decipiunt, sensum viriliter revocare, ac violenter abstrahere. Alterum abstinentiae et crucis genus est pretiosius atque sublimius, motus animi regere, et perturbationes illius modestiae tranquillitate placare, irae ac superbiae impetus quasi feram bestiam refrenare, litigare quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ saluatoris aduẽtũ mat̾no are
ꝓtestãs. uere luc̾na ardẽs. in
quo tam singłaris grã diuine
dignatoĩs effulsit. ut iam affo
re redeptorẽ scẽ dĩ genitricis
ille qui noui ⁊ uet̾is testam̃¬
ti itoneus ẽ mediator. ⁊ głio¬
si agni dignus ostensor. qui
dñm suũ. ⁊ enũtiare uno tp̃e
merit nudere.Una eademq
sue natiuitatis etate.⁊ noua
incipiens. ⁊ uetera concludẽs.
regnũ celoꝵ ium patitur. No¬
iumus quia familiarit᷑ mens
humana. indiuersis mundi
huius illecebris ⁊ concupiscen¬
tiis deuicta. fugit laborem ex¬
petit uoluptate. ⁊ iuix ad hoc¬
ducitur ut consuetudinez a se
uite prioris ex:ludat. Set cũ
cepent coguare ultimi diei
necessitatẽ. ac futuri iudicii
pondus. incitata ⁊ stimulata
uł spe p̃mii. uel timore sup¬
plicii. uolũtarium bellum in¬
dicit passionibꝰ. ⁊ ium facit
pristinis desideriis suis. ⁊uo¬
lenter se uincere ip̃a conten¬
dit. Non enĩ sine uolentia
fieri potest. ut de habundan

Expanded text:
et Salvatoris adventum materno ore protestans. Vere lucerna ardens, in quo tam singularis gratia divinae dignationis effulsit, ut jam jamque adfore Redemptorem sanctae genitricis ille novi et veteris Testamenti idoneus mediator, et gloriosi Agni dignus ostensor: qui Dominum suum et annuntiare uno tempore meruit et videre, una eademque suae nativitatis aetate et nova incipiens, et vetera concludens. regnum coelorum vim patitur . Novimus quia familiariter mens humana in diversis hujus mundi illecebris et concupiscentiis devicta fugit laborem, expetit voluptatem, et vix adducitur ut consuetudinem a se vitae prioris excludat: sed cum coeperit cogitare ultimi diei necessitatem, ac futuri judicii pondus, incitata et stimulata vel spe praemii vel timore supplicii, voluntarium bellum indicit passionibus, et vim facit pristinis suis desideriis, et violenter se vincere ipsa contendit. Non enim sine violentia fieri potest u
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃e uox uerbi. preco uidi¬
cis. paranimphus sponsi.
lucerna solis. finis legis.
initium euangelii. aagnꝰ
in merito. quia uinum et
siceram nõ bioit. et habe¬
bat. uestimentum de pilis
camelorum et conam pel¬
liciam circa lumtos suos.
Esca aute eius erant locu¬
ste et mel siluestre. Mo¬
destus in abstinentia. ꝗa
uinũ et sinceram nõ bi¬
hit. et erat esca eius locu
mentum habebat de pilis
camelorum. et zonã pelli¬
ciam circa lumbos suos. ut
pħe usq ad ioh̾em et ex
eo regnum celorum euã¬
gelizatum est. Adiebus¬
autem Ioħis baptiste re¬
gnum celoꝵ ium patit᷑.
et uolenti diripiunt illd̾.
Ip̃e est qui ratione sacra¬
menti de se ip̃o testatur.
Qui habet sponsam sponsꝰ
est. Amicus aut̃ sponsi stat.
et gaudio gaudet ꝓpter uo
bi dicit. Qui post me ueñ
ante me factus ẽ. cuius
nõ sum dignus corrigiam

Expanded text:
Ipse vox Verbi, praeco judicis, paranymphus sponsi, lucerna solis, finis legis, initium Evangelii. Magnus in merito: quia « vinum et siceram non bibit ibde pilis camelorum, et zonam pelliceam circa lumbos suos. Esca autem erant locustae et mel silvestre. Modestus abstinentia, quia vinum et siceram non bibit, et erat esca ejus locusmentum habebat de pilis camelorum, et zonam pelliceam circa lumbos suos ibid.; » ut rophetae usque ad Joannem, et ex eo regnum coelorum evangelizatum est Luautem Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud. Ipse est qui rationem sacramenti de seipso testatur: « Qui habet sponsam, sponsus est. Amicus autem sponsi stat, et gaudio gaudet propter vbi dicit: « Qui post me veniet, ante me factus est, cujus non sum dignus corrigiam
Abbreviated transcription (Latin):
quãlibet u̾bũ ip̃m ꝑoris sonũ
ad aliũ trãsferamꝰ. tñ sic eũ in¬
tegrũ etiã intra nos id ẽ clau¬
sum aloquẽte traffert. It totũ
tamen in sua sede teneat᷑. ita
omnipotẽs pat̃ innotescere
qd̾ inpr̃icipio erat d̃s apd̃ dm̃.¬

Expanded text:
quamlibet verbum ipsum per oris sonum ad alium transferamus, tamen illud integrum etiam intra nos, id est, clausum a loquente transfertur, ut tamen in sua sede teneatur: ita et omnipotens Pater innotescere quod in principio erat D
Abbreviated transcription (Latin):
cob carnalit̾ genuit. Ioħs
quasi spiritualis. spiritu
patriarchas. iste duodecĩ
apłos generauit. Ille ma¬
gnus. sed iste maior. qm̃
int̃ natos mulierũ rion
surrȩx̃ maior ioħe bapti¬
sta. Magnus extitit in na¬
tura: quia de sacerdotali
genere ꝓcreatꝰ. Fuit inꝗt
in dieb herodis regis iu¬
dee sacerdos qui ilam no¬
mine zacharias de uice
abia. et uxor eius de filia
elysabeth. Nobilis de no¬
bibb. et iustus de iustis.
quia erant ambo iusti
ante deum. incedentes
in om̃ib mandatis et
iustificationib dñi sine q̃¬

Expanded text:
cob carnaliter genuit; Joannes quasi spiritualis, spirituapatriarchas, iste duodecim apostolos generavit; ille magnus, sed iste major: Quoniam inter natos mulierum non surrexit major Joanne Baptista. Magnus existit in natura: quia de sacerdotali genere procreatus. « Fuit, inquit, in diebus Herodis regis Judaeae sacerdos quidam nomine Zacharias, de vice Abia, et uxor ejus de filiabElisabeth Luc. I. » Nobilis de nobilibus, et justus de justis; quia « erant ambo justi ante Deum, incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini sine qu
Abbreviated transcription (Latin):
te. Ioh̾s dictus est angłs
non nature ꝓprietate sed
officii dignitate. cuiꝰ excel¬
lentiam ip̃a ueritas extu¬
lit dicens. Quid existis ui
bis ⁊ plusquã ꝓpham. Nã
ioses et cum ꝓpħis predi
ce qui tollit petcata mun¬

Expanded text:
nes dictus est angelus, non naturae proprietate, sed officii dignitate: cujus excellentiam ipsa Veritas extulit, dicens: Quid existis ibis, et plus quam prophetam. Nam Joannes et cum prophetis ce qui tollit peccata mun
Abbreviated transcription (Latin):
Iste nãq prenũtiauit pͥ¬
mum aduentũ. ille pre¬
nuntiauit secundum. Iste
ꝑsecutionẽ passus estab
herode ꝓpt̾ herodiadem
uxorem ip̃ius. ille ꝑsecu
rem. Magnus in gr̃a: un¬
te uocatum est nomen el
ioħ̾s qd̾ dei gratia inter¬
pretatur: quia repletus
est spu sc̃o adhuc exute
natus quam natus. et
regeneratus pͥusꝗͣ genera¬
tus. Unde ut audiuit sa¬
lutationẽ marie elysabeth:
infans in eiꝰ utero exulta
uit. Magnus extitit in
officio. Iuxta quod ipe
ꝓphico uerbo respondit.
ego uos clamantis in
deserto. parate uiam domi¬
no: rectas facite semitas dei

Expanded text:
Iste namque praenuntiavit primum adventum, ille praenuntiavit secundum. Iste persecutionem passus est ab Herode, propter Herodiadem uxorem ipsius, ille quidemejus. Magnus in gratia, unde vocatum est nomen ejus Joannes, quod Dei gratia interpretatur; quia repletus est Spiritu sancto adhuc ex utenatus quam natus, et regeneratus prius quam generatus; unde ut audivit salvationem Mariae Elisabeth, infans in ejus utero exsultavit Luc. I. Magnus existit in officio. Juxta quod ipse prophetico verbo respondit: « Ego vox clamantis in deserto, parate viam Domini, rect
Abbreviated transcription (Latin):
DOme. ioh̾is ⁊ pauli fra¬
trum: quoꝵ prior p̃po¬
situs. secundus fuit pri¬
mic ius constantie uir¬
ginis constantini fil.⁊:¬

Expanded text:
m Joannis et Pauli fratrum. Quorum prior praepositus, secundus fuit primicerius Constantiae virginis, filiae Constantini i
Abbreviated transcription (Latin):
inter natos mulierũ non
surrexit maior ioħe bapti¬
sta. Illi de xp̃o confessi sũt
ueritatem. xp̃s de ip̃is ꝓ¬
fessus ẽ dignitatem: quia
ueritatis confessio. uigui¬

Expanded text:
Inter natos mulierum non surrexit major Joanne Baptista. Illi de Christo confessi sunt veritatem, Christus de ipsis professus est dignitatem, quia veritatis confessio
Abbreviated transcription (Latin):
rum. sic̃ lex gratiam p̃cucur¬
rit. Qd̃ aut̃ non dum natꝰ
⁊ expers lucis iam testis est ue¬
ntitis. hoc ẽ intelligendum.
qd̾ latẽs sub uelamine ⁊ car¬
ne littere. ⁊ redemptorẽ mũ¬
dm̃ nr̃m de quodã legis ute
erat. errauerĩt auentre locu¬
ti sũt falsa. Ideo hic uenit in
testimonium. ut testimoniũ
ꝑhiberet de lumine. Qd̃ aut̃
ioħs incarcere constitutus.
ad xp̃m discipłos suos desti¬
nauit. lex adeuangłia trãs¬
mictit. Que lex uixta typũ¬

Expanded text:
m, sicut Lex gratiam praecucurrit. Quod autem nondum natus  expers lucis jam testis est veritatis: hoc est intelligendum, quod latens sub velamine et carne litterae, et Redemptorem munnum nostrum de quodam Legis utererat; Erraverunt a ventre, locuti sunt falsa : ideo hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine . Quod autem Joannes in carcere constitutus ad Christum discipulos suos ordinat , Lex ad Evangelia transmi
Abbreviated transcription (Latin):
cõuenit uni specialiter
attribuit᷑: antonomasice
debet intelliga. Deus em̃i
plenius nouit ioħem. ꝗa
p̾destinauit ei maiorem
grãtiam in presenti et
ampliorem głam in fu¬
turo. fuit magnus in
annuntiatione. qm̃ ap¬
paruit angłs cacharie
stans adextris altaris ĩ¬
censi. Ne timeas inꝗt
zacharia. qm̃ exaudita ẽ
dep̃catio tua. et ecce he¬
lisabeth uxor tua pariet
tibi filium. et uocabis
nom̃. eius ioħem. et eiͣt

Expanded text:
convenit, uni specialiter attribuitur, antonomatice debet intelligi. Deus enim plenius novit Joannem; quia praedestinavit ei majorem gratiam in praesenti, et ampliorem gloriam in futuro. Fuit magnus in annuntiatione: quoniam « apparuit angelus Zachariae, stans a dextris altaris incensi: Ne timeas, inquit, Zacharia, quoniam exaudita est deprecatio tua. Et ecce Elisabeth uxor tua pariet tibi filium, et vocabis nomen e
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ non conceptum pre¬
dicit sed ortum. Iħu uͦ
preclicit ortum pariter
et conceptum. Nam za¬
charie patri predicitur.
cipies in utero et paries
filium. et uocabis nom̃¬

Expanded text:
n conceptum dicit, sed ortum; Jesu vero praedicit ortum pariter et conceptum. Non Zachariae patri praedicitur: cipies in utero, et paries filium, et vocabis nom
Abbreviated transcription (Latin):
destinationeꝰ magnus in
anuuxtiatone: magnus
nus inofficio magnus
u meto: magius insa¬
atento. Magiras indi¬
gnitateꝰ nagnus in pote¬
itate: Magnus in clarita¬
te. Magnus in opinione:
magnus in predicatione:
magrius ipassione. Fuit
ergo magnus in predesti¬
natione: uixta qd̾ dñs
ei loquitur in ꝓpħa priꝰ¬
predestinat suos. qui ꝑ
uerit ante quã fiarit. ꝗd
est qd dicit specialiter te¬

Expanded text:
t enim magnus in praedestinatione, magnus nus in officio, magnus in merito, magnus in sacramento, magnus in dignitate, magnus in potestate, magnus in claritate, magnus in opinione, magnus in praedicatione, magnus in passione. Fuit ergo magnus in praedestinatione, juxta quod Dominus ei loquitur per prpraedestinavit suos. Qui per verit antequam fiant, quid est quod specialiter
Abbreviated transcription (Latin):
niam uitam etnam dedit
nobis ds̃ : et hec uita in fi¬
lio eius. Qui habet filiũ.
habet uitam. Qui non ha¬
tam. Hec scribo uob ut sci¬
atis qm̃ uitam hẽbitis e¬
ternam: qui creditis ĩ noĩe
filii dei. Ethec ẽ fiduciam
quam habemus ad dm̃: ꝗa
quodcũq petienimuis sccũ¬

Expanded text:
niam vitam aeternam dedit niam vitam aeternam dedit nobis Deus, et haec vita est in Filio ejus: qui habet Filium, habet vitam qui non hahabet haec scripsi vobis ut sciatis quoniam vitam habetis aeternam qui creditis in nomine Filii Dei et haec est fiducia quam habemus ad eum quia quodcumque petierimus secu