comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ uidebimus eum sicuti est. Qui et confir¬
mabit uos id est roborabit uos in sua fide.
⁊ in bonis oꝑibus usque in finẽ. id ẽ usq ad
diem mortis ur̃e: uł usq ad diem iuditii sine
crimine. Non dicit sine peccato s sine crimi¬
ne. id est sine capitali uel criminali peccato.
quod aregno celorum separat. Nam nullus ho¬
mo ẽ suꝑ t̾ram. qui fatiat bonum et nõ pec¬
cet: aut in uerbo aut in cogitatione. Unde
nos met ipsos seducimus : et ueritas in nobis
nõ est. Quod autẽ dicit confirmabit uos usq
in finem. hoc exposint sub uectens indie ad
reddere unicuiq scđͣm oꝑa sua. Due autem
s̃ uocationes. Una est que fit singulis hom̃ibꝰ
quando ab hac uita ꝑ mortem corporis tran¬
seunt : uocati adño. Altera erit generalis in
die iuditii : quando omnes tam boni quãmali
ad iuditium uocabuntur. Et quos in ista pri¬
ma uocatione in uenerit deus om̃ps bene labo¬

Expanded text:
quoniam videbimus eum sicuti est . Qui et confirquoniam videbimus eum sicuti est . Qui et confirmabit vos, id est roborabit in sua fide et in bonis operibus, usque in finem, id est usque ad diem mortis vestrae, vel usque ad diem judicii, sine crimine. Non dicit sine peccato, sed sine crimine, id est sine capitali peccato, quod a regno coelorum separat. Nam nullus homo est super terram qui faciat bonum et non peccet, aut in verbo, aut in cogitatione. Undenosipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Quod autem dicit: confirmabit vos usque in finem, hoc exposuit, subnectens: In die areddere unicuique secundum opera sua. Duae autem sunt vocationes: una est quae fit singulis hominibus, quando ab hac vita per mortem corporis transeunt vocati a Domino: altera erit generalis in die judicii, quando omnes, tam boni quam mali, ad judicium vocabuntur; et quos in ista prima vocatione invenerit Deus omnipotens bene labo
Abbreviated transcription (Latin):
egrum timidum conspiciens. du palpat sa¬
na mẽbra . subitoq ꝑcutit. More etiam ari¬
etis. qui primum humiliato capite incedit
sed postmodum fortit ferit. Primum lauda¬
uit bonos: ⁊ denide ꝑcussit malos. Uere¬
cund e et enim mentes nisi fuerint pal¬
pando rep̃hense. ita ut ex aliis rebus au¬
diant quod inconsolationem sumant : ꝑ
in crepationẽ duram ꝓtinus ad desꝑatio¬
xp̃s ergo modo absconditus est quodãmͦ
et nõ apparet : quia nõ uidetur anobis nsi
mente. Uidebitur autem in die iudicii. qͣn¬
do se manifestabit om̃ibus hominibus tã
lutare dei. Et tunc dabit electis głiam quã es
ꝓmisit. ⁊ uitam sine fine mausuram. Unde
apłz alias. Mortui in quit estis peccato: et unta
urã abscondita est cum xp̃o in deo. Cum aute
xp̃s apparuerit uita ur̃a. tunc et uos appare¬
bitis cum ip̃so in głia: quia eritis sicut angli
in celo. Et quod manis est similes ei erimus.

Expanded text:
aegrum timidum esse conspiciens, diu palpat saaegrum timidum esse conspiciens, diu palpat sana membra, subitoque percutit: more etiam arietis, qui primum humiliato capite incedit, sed postmodum fortiter ferit. Primum enim laudavit bonos, et deinde percussit malos. Verecundae etenim mentes, nisi fuerint palpando reprehensae, ita ut ex aliis rebus audiant quod in consolationem sumant, per increpationem duram protinus ad desperatioatio est, Christus ergo modo absconditus est quodammodo, et non apparet, quia non videtur a nobis nisi mente. Videbitur autem in die judicii, quando se manifestabit omnibus hominibus tam utare Dei, et tunc dabit electis gloriam quam eis promisit, et vitam sine fine mansuram; unde Apostolus alias: Mortui, inquit, estis peccato et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Cum autem Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria , quia eritis sicut angeli Dei in coelo, et quod majus est: Similes ei erimus,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est creditum est a uobis. ⁊ confirmatũ
in cordibus ur̃is : quia om̃ia creditis uera eẽ
que ibi continentur. ita ut nnchil uobis desit
in ulla gratia: id est neque infide. neque in
doctrina. neque indiuersitate linguarum.: neq
in uirtute miraculorum. Questio oritur in ħ
loco. Si corinthii diuites facti erant in om̃i
uerbo et in omni scientia. et si tanta gratra
erant repleti ut nichil eis de ẽẽt gratie sic̃
insequentibus dicitur. quare apłs in subse¬
quentibus huiꝰ epłe locis dicat illos conten
ciosos esse. ⁊ m suꝑ addat. ad uerecundram
urãm dico. Que hoc modo soluitur. Sicut
in om̃ibus eccłiis duo sunt genera hominũ.
tunc temporis erant. Primum ergo a laudi
in fide bonisq oꝑibus ꝑ fecti erant. habun¬
dantes diuitiis sp̃alibus : ut ipsi in melius
semꝑ ꝓficerent. Sicq post modum fortit̃
redarguere cepit illos qui in fide errabant
dissensionesq seminabant. more ꝑitissimi me¬
dici agens : qui uulmus secandum uidens. sed

Expanded text:
 creditum est a vobis, et confirmatum in vestris cordibus, quia omnia creditis vera esse quae ibi continentur. Ita ut nihil vobis desit in ulla gratia, id est neque in fide, neque in doctrina, neque in diversitate linguarum, neque in virtute miraculorum. Quaestio oritur in hoc loco: si Corinthii divites erant facti in omni verbo et in omni scientia, et si tanta gratia erant repleti, ut nihil eis deesset gratiae, sicut in sequentibus dicitur, quare apostolus in subsequentibus hujus epistiosos esse, et insuper addat, ad verecundiam vestram dico? Quae hoc modo solvitur: Sicut in omnibus ecclesiis duo sunt genera hominum, tunc temporis erant. Primum ergo, Apostolin fide bonisque operibus perfecti erant, abundantes divitiis spiritalibus, ut ipsi semper in melius proficerent, sicque postmodum fortiter coepit redarguere illos qui in fide errabant, dissensionesque seminabant, more peritissimi medici agens, qui vulnus secandum videns, sed
Abbreviated transcription (Latin):
in doctrina. indiuersitate lingarum: in effica¬
tia miraculorum. Iste sunt diuitiȩ sp̃ales: in qͥbꝰ
ditantur electi. In om̃i uerbo. id est ĩ doctrina.
scientia : siue mintellectu ueteris ac noui testa¬
menti. Sicut testimonium xp̃i confirmatum
est in uob̾. Testimonium xͥ appellat euangliũ.
in quo narrantur testimonia natiuitatis xp̃i.
miraculoꝵ quoq nec nõ passionis. resurrec¬

Expanded text:
in doctrina, in diversitate linguarum, in efficain doctrina, in diversitate linguarum, in efficacia miraculorum. Istae sunt divitiae spiritales quibus ditantur electi. In omni verbo, id est in doctrina Nscientia, sive in intellectu Veteris et Novi Testamenti. Sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis. Testimonium Christi appellat Evangelium, in quo narrantur testimonia nativitatis Christi, miraculorum quoque necnon et passionis, resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Et quare dicit grãs se agere deo sẽꝑ
ꝙ salute illoꝵ cum nemo hom̃ium semꝑ
possit intentus esse in orationibus aut grã-¬
rum actionibus . Nam sicut in scripturis pa-¬
trum leginus. apłs ab hora prinra usq ad
quintam : labori manuum in sistebat. Ab ho-¬
ra autem quinta usq addecinam : p̃dicati¬
om oꝑam dabat. P ost decimam uero iterũ
ꝓ curabat pauꝑum ꝑegrinorum hospitalitatẽ
suiq corporis necessitatem Per noctem uero ora¬
tioni attentissime insudabat Igitur ꝓpter imi-¬
am assiduitatẽ qua ꝑsingulos dies et noctes deo
ggr̃as laudesq referebat. tam ꝓ corinthiis quam
ꝓ om̃ibꝰ quos xxp̃o adquisierat : dixit se gratias
hoc est ꝑfidem in xp̃o iħu Illis enim tantum¬
modo largitur deus pater grãm suam. remis
noscit credere in filium suum. Grã dicitur: gra-¬
tis data. Et nõ in merito remissio peccatorum.
et fides gratra dei appellatur. quia qui cquid
In quibus rebus erant illi anites effecti. Infide.

Expanded text:
are dicitur se gratias agere Deo semper pro salute illorum, cum nemo hominum semper possit intentus esse orationibus aut gratiarum actionibus. Nam sicut in scripturis Patrum legimus, Apostolus ab hora prima usque ad quintam operi manuum insistebat; ab hora autem quinta usque ad decimam praedicationi operam dabat; post decimam vero iterum, procurabat pauperum peregrinorumque hospitalitatem, suique corporis necessitatem; per noctem vero orationi intentissime insudabat. Igitur propter nimiam assiduitatem, qua per singulos dies et noctes Deo gratias referebat, tam pro Corinthiis quam pro omnibus quos Christo acquisierat, dixit se gratias hoc est per fidem Christi Jesu. Illis enim tantummodo largitur Deus Pater gratiam suam, id enoscit credere in Filium suum; gratia dicitur gratis data. Et non immerito remissio peccatorum et fides gratia Dei appellantur, quia quidquid In quibus rebus illi erant divites effecti? in fide,
Abbreviated transcription (Latin):
id est laudes refero deo meo semꝑ
nium creaturarum deus sit ꝑnaturam atq
potentiam. eo quod sit creator om̃ium :¬
illorum tamen dicitur deus ꝓprie esse. qui
merito fidei et iusticie. eiꝰ cultores esse ꝓ¬
bantur : sicut beati pauli alioꝵ q apłoꝵ.¬

Expanded text:
el laudes refero Deo meo, semper nium creaturarum unus sit per naturam atque potentiam, eo quod sit Creator omnium illorum, tamen proprie dicitur Deus esse, qui merito fidei et justitiae ejus cultores esse probantur, sicut beati Pauli aliorumque apo
Abbreviated transcription (Latin):
et consũmabuntur omnia que scripta sunt
ꝑ apħas defilio hominis. et cȩta usq dum ait.
⁊ tercia d̾ie resurget. Sic om̃ia illo ueniente
hierosolimam completa sunt. quia traditus ẽ
illusus est. occisis. et die ter cia resur reaeit.

Expanded text:
nsummabuntur omnia quae scripta sunt per prophetas de Filio hominis, etc., usque dum ait, et die tertia resurget . Sic omnia, illo veniente Hierosolymam, completa sunt, quia traditus est illusus est, occisus, et die t
Abbreviated transcription (Latin):
pece̾a eorum : nec pater ur dimittet uob̾.
peccata ur̃a. Putabat autẽ beatus petrꝰ
sibi suffice̾ si septies dumitt̾et: qͣm seribe
⁊ pħarisei legem ⁊ ꝓpħas exponentes ⁊
non intelligentes. multis in suis sermo̾ibꝰ
hunc numerum commendabant. quem
satis factiom ⁊ emendatiom suffic̾e posse
putabant. Unde septẽ diebus azima co¬
medunt. Unde ⁊ lepsus quando mundat᷑.
& uir qui flucrum seminis patitur septẽ
quando pariebat septem diebus in mun¬
da erat. Naaman quoq erp̾cepto helisei
septies mergitur in iordanem: ⁊ sacerdos
offerens saerificnuim. tingens digitum
in sangume. septies illum contra dñm
spargit. Psalmista quoq sic ait. Septies
indie laudem dixri tibi. Propt̾ hec gͥ ⁊
alia multa que de hoc numero scđm lit¬
teram uidĩ in telligebant : dixrit beatus
petrus usq septies. Legis uero ⁊ ꝓpħarũ
magister aliter omnia intelligens. ad di¬

Expanded text:
peccata eorum, nec Pater vester dimittet vobis peccata eorum, nec Pater vester dimittet vobis peccata vestra , » Putabat autem beatus Petrus sibi sufficere si septies dimitteret, quoniam Scribae et Pharisaei legem et prophetas exponentes, et non intelligentes, multum in suis sermonibus hunc numerum commendabant, quem satisfactioni et emendationi sufficere posse putabant: unde septem diebus azyma comedunt; unde et leprosus quando mundatur; et vir qui fluxum seminis patitur, septemquando pariebat, septem diebus immunda erat. Naaman quoque ex praecepto Elisaei septies mergitur in Jordanem, et sacerdos offerens sacrificium, tingens digitum in sanguine, septies illum contra Dominum spargit. Psalmista quoque sic ait: « Septies in die laudem dixi tibi. » Propter haec igitur et alia multa quae de hoc numero secundum litteram Judaei intelligebant, dixit beatus Petrus usque septies: legis vero et prophetarum magister altius omnia intelligens, addi
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ. g iͣstud : ut sic dieatur. Si duo er
uob̾ in bono consenserint suꝑ t̾rã de om̃i
re : quod eumq pecierint in nomine meo.
si tamen tale sit quod l̃i ordin ⁊ dispo¬
sitiom conuemiat. fiet ei apatre meo qͥ
in celis ẽ. Aliter autem non eraudiunt᷑:
quamuis sibi consentiant : quamuis pe¬
tant in nomine iħu. Quocies gͥ oramus
⁊ non ecraudimur : ido fit quia in nomi¬
ne iħu non petimus. aut quia contra
d̃i ordinẽ ce dispositionem petimus. Ipse
enim scit quos elegerit : ipse seit quid
opus nob̾ sit priusquam petamus. Tunc
accedens petinis ad eum : dixrit. Dñe quo¬
cies peccauerit in me fr̾ ms dimittam ei¬
septies. Quod tale ẽ. ac si diceret. Auoci¬
es peceauerit : tocies dimitte. Si septies.
septies. Si decies. decies. Si centies.
centies. Si milies milies: ut non ille plus
inte peceare quam tu illi dimittere possis.
Aliter enim non dimittetur tibi. Unde
suꝑius dicrit. Nisi dimiseritis hominibꝰ

Expanded text:
dum est igitur et istud, ut sic dicatur: Si duo ex dum est igitur et istud, ut sic dicatur: Si duo ex vobis in bono consenserint super terram, de omni re, quodcunque petierint in nomine meo; si tamen tale sit quod Dei ordini et dispositioni conveniat, fiet eis a Patre meo, qui in coelis est: aliter enim non exaudiuntur, quamvis sibi consentiant, quamvis petant in nomine Jesu. Quoties igitur oramus, et non exaudimur, ideo fit quia aut in nomine Jesu non petimus, aut quia contra ejus ordinem, et dispositionem petimus: ipse enim scit quos elegerit, ipse scit quid nobis opus sit, priusquam petamus. Tunc accedens Petrus ad eum dixit: Domine, quoties peccaverit in me frater 91 mesepties. Quod tale est ac si diceret: Quoties peccaverit, toties dimitte, si septies, septies; si decies, decies; si centies, centies; si millies, millies: ut non ille plus in te peccare, quam tu illi dimittere possis: aliter enim non dimittetur tibi. Unde superius dixit: « Nisi dimiseritis hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
Illi in nomine iħu congregantur ⁊ petunt
qui ea postulant que ad salutem pertinẽt᷑.
Quid enim nisi salus saluatoris nomine
queritur . Iħs enim saluator interp̾tatur.
Qui gͥ salutem non petit. quamuis uocet
iħm. non tamen petit in nomine tħu : qr
hoc non petit quod interp̾tatur iħs. Dieatur
ergo. Si duo err uob̾ consenserint suꝑ terrã
de om̃i re: quod eũq eum fide ⁊ sine esita¬
cione pecierint in nomine meo fiet eis. Un
hoc : Quia ubi sunt duo uł tres congregati
in nomine meo: ibi sum in medio eorum.
Quod si duo uel tres. sibi in bono consentien¬
tes: ⁊ in xp̃i nomine petentes. sic eraudiun¬
tur. quantomagis plures. quantomagis
totam eccłiam ds eraudit. S dico. Quid
si in nomine iħu ꝓdamnatorum salute pe¬
tant. ⁊ Num quid ecraudiuntur : Ilam ꝓ
nidis ⁊ scismatieis ⁊ hereticis cotidie ecłia
orat. ⁊ non erauditur. Qauit ⁊ lñs ꝓ ni
orant sc̃ĩ: ⁊ non eraudiuntur. Determinan¬

Expanded text:
illi in nomine Jesu congregantur et petunt, illi in nomine Jesu congregantur et petunt, qui ea postulant quae ad salutem pertinent. Quid enim nisi salus, Salvatoris nomine quaeritur? Jesus enim Salvator interpretatur: qui igitur salutem non petit, quamvis vocet Jesum, non tamen petit in nomine Jesu, quia non hoc petit quod interpretatur Jesus. Dicatur ergo: si duo ex vobis consenserint super terram, de omni re, quodcunque cum fide et sine haesitatione petierint in nomine meo, fiet eis. Unde hoc? Quia ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum. Quod si duo vel tres in bono consentientes, et in Christi nomine petentes sic exaudiuntur, quanto magis plures, quanto magis totam Ecclesiam Deus exaudit? Sed dicis: Quid si in nomine Jesu pro damnatorum salute petant? Nunquid exaudiuntur? Nam pro Judaeis et schismaticis et haereticis quotidie Ecclesia orat et non exauditorant sancti, et non exaudiuntur. Determinan
Abbreviated transcription (Latin):
uemiant. deinde cum paucis. post modũ
uero cum tota eccłia : quam si audire con¬
tempserint. iam tunc eos ligare non dubi¬
tent. Qui enim sic ligantur: ⁊ in celo ce in
t̾ra ligati sunt. Iterum dico uob̾ quia si duo
er uob̾ consenserint super terram de omi
re quãeumq peeierint fiet illis apatre meo¬
qui ẽ. in celis. Ubi enim sunt duo uel tres
congregati in nomine meo : ibi sum in medio
eorũ. Qualiter autẽ intelligere debeamus
hoc quod ait de omi re: de terminatur dũ
dicitur. in nomine meo. Nlon enim malã
peticionem facere possunt. qui in ens no¬
mine congregantur. ⁊ in quorum medio ip̃e
est. idẽ. in quorum corde ipse p̾sidet: quia
ideo ẽ. ibi ut corda regat. consilia dirigat.
peticiones disponat. eosq sibi inuicem in
bono consentire faciat. Uidetur autem huic
loeo illud conuenire quod alibi dicitur qͥe¬
quit pecieritis patrẽ in nomine meo dabit
uob̾. Illi enim sibi in bono consentiunt.

Expanded text:
veniant, deinde cum paucis, postmodum veniant, deinde cum paucis, postmodum vero cum tota Ecclesia, quam si audire contempserint, jam tunc eos ligare non dubitent. Qui enim sic ligantur, et in coelo et in terra ligati sunt: Iterum dico vobis, quia si duo ex vobis consenserint super terram, de omni re, quodcunque petierint, fiet illis am sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum. Qualiter enim intelligere debeamus hoc quod ait de omni re, determinatur, dum dicitur in nomine meo. Non enim malam petitionem facere possunt, qui in ejus nomine congregantur, et in quorum medio ipse est; id est in quorum corde ipse praesidet, quia ideo ibi est ut corda regat, consilia dirigat, petitiones disponat, eosque sibi invicem in bono consentire faciat. Videtur autem huic loco illud convenire, quod alibi dicitur: « Quidquid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis . » Illi enim sibi in bono consentiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
conuencione. uel se non ita ut dicitur eis
respondisse contra ep̃m uel sacerdotem
aliquando agere uoluerit. Quod si non
audierit eos. dic eccłie: quatenus uel om̃iũ
obuirgacione erubescat. qui paucorum hu¬
mili alloeueione satis facere noluit. Unde
ce a płs ait. Sufficit illi qui eiꝰ modi ẽ : ob¬
uirgatio que fit a pluribus. Si autem eccłiã
non audierit : fit tibi sic̃ ethineus &e publi¬
canus. Ut ex cominuncatus ⁊ ab eccłia se¬
paratus : millus eccłie filius ei cominum¬
cet qui eccłie credere noluit. eiusq consilis
obedire contempsit : ⁊ ceteri hoc audientes
timeant. atq unius eremplo corrigantur
multi. Amen dieo uob̾ quecumq ligaueri¬
tis suꝑ t̾ram erunt ligata ⁊ in celo: ⁊ que¬
cumq solueritis suꝑ t̾ram erunt soluta ⁊
in celo. hoc ep̃i audiatit: ⁊ hunc ligandi
& soluendi ordinem teneant. Prius singu¬
lariter aut ꝑse aut ꝑ alium peceantes con¬

Expanded text:
conventione, vel se non ita ut dicitur, eis conventione, vel se non ita ut dicitur, eis respondisse, contra episcopum vel sacerdotem aliquando agere voluerit. Quod si non audierit eos, dic Ecclesiae; quatenus vel omnium objurgatione erubescat, qui paucorum humili allocutione satisfacere noluit. Unde et Apostolus ait: « Sufficit illi qui ejusmodi est, objurgatio quae sit a pluribus. Si autem Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus : » ut excommunicatus, et ab Ecclesia separatus: nullus Ecclesiae unus ei communicet, qui Ecclesiae credere noluit, ejusque consiliis obedire contempsit; et caeteri hoc audientes timeant, atque unius exemplo corrigantur multi. Amen dico vobis, quaecunque ligaveritis super terram, erunt ligata et in coelo, et quaecunque solveritis super terram, erunt soluta et in coelo. Hoc episcopi audiant; et hunc ligandi et solvendi ordinem teneant; prius singulariter aut per se aut per alium peccantes con
Abbreviated transcription (Latin):
ueritis suꝑ terram erunt ligata ⁊ in celo.
⁊ quecũq solueritis suꝑ t̾ram erunt soluta
⁊n celo. Unde bene dicitur. si peccauerit
in te fr̾ tuus. Leceat enim in pastorẽ : qui
oues affligit. Peceat in ep̃o : qui ppło sibi
cõmisso iniuriam facit. Ad hunc enim
ꝑtinet corripere ad hunc ꝑtinet er cominu¬
meare.⁊ de eccłia pellere. Hoc autem qͦ
ordine faciamnuis : ipse dñs nos doeuit di¬
cens. llade ⁊ corripe eum inter te ⁊ ipsũ
solum. Si enim hoc faciamus : non ẽ. unde
fr̾ nr̃ merito seandalizari debeat p̾sertim
eum bona suadentes ueritatem ei dicamꝰ.
Qui si nos audierit᷑: nr̃a humili alloeutio e
dño reconeiliabitur. Si autẽ non audierit :
ad hibe tecum ad huc unum uel duos. ut
in ore duorũ uel trium testiu̾ stet omne
uerbum. Paucos ad huc dñis adhib̃e iubet :
ne ille qui corripitur multorũ redargutio¬
ne scandalizatus de terior fiat. Sufficnĩt
tamen isti ad testimoniũ : si uel de iniusta

Expanded text:
 terram, erunt ligata et in coelo, et quaecunque solveritis super terram erunt 90 soluta et in coelo. Unde et bene dicitur: si peccaverit in te frater tuus: peccat autem in pastorem qui oves affligit: peccat in episcopum qui populo sibi commisso injuriam facit. Ad hos enim pertinet corripere; ad hos pertinet excommunicare, et de Ecclesia pellere, hoc autem quo ordine faciamus, ipse Dominus nos docuit dicens: Vade, et corripe eum inter te et ipsum solum. Si enim hoc faciamus, non est unde frater noster merito scandalizari debeat, praesertim cum bona suadentes, veritatem ei dicamus. Qui si nos audierit, nostra humili allocutione Domino reconciliabitur: si autem non audierit, adhibe tecum adhuc unum vel duos, ut in medio duorum vel trium testium stet omne verbum. Paucos adhuc Dominus adhibere jubet, ne ille qui corrigitur multorum redargutione scandalizatus deterior fiat. Sufficiunt tamen isti ad testimonium, si vel de injusta
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ hoc debitum semꝑ redditur: num ꝗͣ
tamen in tegrum solunitur. Hanc autem
similitudinẽ totam ad quit attulerit: ipse
dñs ꝓtimis erponit dicens. Sic ⁊ pater m̾s
celestis faciet uob̾ si non remiseritis unꝰ¬
quisq fr̃i suo de cordibus ur̃is. Nota quod
ait. de cordibus ur̃is. Non enim sufficit
labiis dimittere : msi ⁊ hora ⁊ corda ron

Expanded text:
quoniam hoc debitum semper redditur, nunquam quoniam hoc debitum semper redditur, nunquam tamen integrum solvitur. Hanc autem totam similitudinem ad quid attulerit, ipse Dominus protinus exponit dicens: Sic et Pater meus coelestis faciet vobis, si non remiseritis unusquisque fratri suo de cordibus vestris. Nota quod ait de cordibus vestris: non enim sufficit labiis dimittere, nisi et cerda con
Abbreviated transcription (Latin):
in tellerit parin pendendo neglerit. quod
dñs alibi ait. Fadem mensura qua mensi¬
fueritis : remetietur uob̾. Uidentes autẽ
conseru eiꝰ que fiebant contristati sunt
ualde: ⁊ uenerunt ⁊ narrauerunt dño
suo omĩa que facta fuerant. Isti enim con¬
serui ⁊ angłi ⁊ homines in telliguntur.
Omnes enim sunt conserui. qui unius
sunt dm̃ seri.  isti quidem inquorum
oppͥssionem.⁊ miserorum afflictionem
dño narrant : quia ꝓhis assidue ad dm̃ cla¬
mant. Tunc uocauit illum dñs suus: ⁊
ait illi. Serue nequam omne debitum
dimisi tibi : qm rogasti me. Non ne gͦ¬
oportit ⁊ te misereri conseruitui. sieut
⁊ ego tu misertus sum : E iratus dñs eiꝰ:
tradidit eum tortoribus quo ad usq redđet
umuersum debitum. Tortores isti maligni
sp̃s sunt : quibus miser homo ad pumen¬
dum traditur. neq de eorum potestate
eripitur. donec uniu̾sum debitum reddat.
Ilumquam gͥ de illorum potestate eripit᷑.

Expanded text:
intellexit parvipendendo neglexit quod intellexit parvipendendo neglexit quod Dominus alibi ait: « Eadem quippe menstem conservi ejus quae fiebant, contristati sunt valde, et venerunt et narraverunt domino suo omnia quae facta fuerant. Isti enim conservi, et angeli et homines intelliguntur. Omnes enim sunt conservi qui unius sunt domini servi: et isti quidem iniquorum oppressionem et miserorum afflictionem domino narrant, quia pro his assidue ad Deum clamant. Tunc vocavit illum dominus suus et ait illi: Serve nequam, omne debitum dimisi tibi, quoniam rogasti me: non sicut et ego tui misertus sum? Et iratus dominus ejus tradidit eum tortoribus, quoad usque redderet universum debitum. Tortores isti, maligni spiritus sunt, quibus miser homo ad puniendum traditur, neque de eorum potestate eripitur, donec universum debitum reddat. Nunquam igitur de illorum potestate eripitur,
Abbreviated transcription (Latin):
innilla parte sua requiẽ habet. Si autem¬
his auditis contremiscat. ⁊ se satis facere ce
obedire er corde ꝓmittat : fiat ei quod sequit᷑.
tibi. debitum. uide ut in bono ꝑseueres di¬
mitte tu quoq debitoribus tuis : sieut ⁊¬
tibi dimissum ẽ. debitum tuum. Quod si
facere nolueris : audi ⁊ expecta quod sequit᷑.
Egressus autem seruus ille inueint unum
de conserins suis. quidebebat ei centum
denarios : ⁊ tenens suffocabat eum dicens.¬
Red de qd̾ debes. Ualde paruum ẽ. debitum
centum denariorũ : ad comparationem de¬
cemiilium talentorum. Stultissimus est.
igitur qui centũ denarios non uult dimitt̾e:
ea condicione ut ei decemmilia talenta di¬
mittantur. Q ꝓcidens conseruiᷤᷤ eius. ro¬
gabat eum dicens. pacientiam habe in me
& omina reddam tibi. Ille autẽ noluit :
s habiit ⁊ misit eum in carcerem. donec
reddet debitum. Fortasse iste non audi¬
uit. aut si auclunt non intellerit. aut si

Expanded text:
in nulla parte sui requiem habet. Si autemin nulla parte sui requiem habet. Si autemhis auditis contremiscat, et se satisfacere et obedire ex corde promittat, fiet ei quod sequitur.tibi debitum; vide ut in bono perseveres: dimitte tu quoque debitoribus tuis, sicut et tibi dimissum est debitum tuum: quod si facere nolueris, audi et exspecta quod sequitur: Egressus autem servus ille invenit unum de conservis suis, qui debebat ei centum denarios, Redde quod debes. Valde parvum 92 debitum est centum denariorum ad comparationem decem millium talentorum; stultissimus igitur est, qui centum denarios non vult dimittere, ea conditione, ut ei decem millia talenta dimittantur. Et procidens conservus ejus rogabat eum dicens: Patientiam habe in me, et omnia reddam tibi. Ille autem noluit: sed abiit, et misit eum in carcerem, donec redderet debitum. Fortasse iste non audivit; aut si audivit non intellexit; aut si
Abbreviated transcription (Latin):
dem possit : crescere uero non possit. Cum
enim usq ad decem numeramus. insi ab uno
iterum incipiamus. nichil habemus quid
dicamus. similiter autem fit cum uenitur
ad centum. ⁊ similiter cum uenimus ad
mille : atq similiter cum uennͥis ad decem¬
bito manis debitum non ẽ. S uideamus
quod sequitur. Cum autem non haberet
unde redderet : iussit eum dñs eius uemiĩ¬
dari. ⁊ urorem euis ac filios. ⁊ ominia que
habebat ⁊ reddi. Peccator autẽ ad peniten¬
ciam ueniens: non prius habet unde de¬
bitum soluat. donec ertoto humiliatus sa¬
cerdotum consilio ꝑ omĩa obedire ꝓmittat.
Ideoq ei a sacerdotibus dicitur. Hisi debi¬
tum solueris ⁊ penitenciam eg̾is : tu ⁊ uror
tua. filii tui: & cuncta que possides: in e¬
ternum ꝑibis. E quod datur intelligi quod
ipse totus carneus simul cum amma sua
cunetisq sensibꝰ corporis sui incendiis tradet᷑
et̾ns. Qui enim cum his omibus cruciatur:

Expanded text:
dem possit, crescere vero non possit. Cum dem possit, crescere vero non possit. Cum enim usque ad decem numeramus, ni iterum ab uno incipiamus, nihil habemus quid dicamus: similiter autem fit cum venimus ad centum; et similiter cum venimus ad mille; atque similiter cum venimus ad decembito majus debitum non est. Sed videamus quod sequitur. Cum autem non haberet unde redderet, jussit eum Dominus ejus venundari et uxorem ejus et filios, et omnia quae habebat, et reddi. Peccator enim ad poenitentiam veniens, non prius habet unde debitum solvat, donec ex toto humiliatus, sacerdotum consilio se per omnia obedire promittat. Ideoque ei a sacerdotibus dicitur: Nisi debitum solveris, et poenitentiam egeris, tu et uxor tua, filii tui et cuncta quae possides, in aeternum peribitis: per quod datur intelligi quod ipse totus carneus simul cum anima sua, cunctisque sensibus corporis sui, incendiis tradetur aeternis: qui enim cum his omnibus cruciatur,
Abbreviated transcription (Latin):
racionem ponere cum serus suis. Q cum
cepiss rationem ponere : oblatus ẽ. ei unꝰ
qui debebat decẽmilia talenta. Iste enĩ rer
cata dinidieat. dii unꝰ qͥsq ad penitenciã ue¬
mes. quantũ debeat ꝙ in qͥbꝰ peceauerat. año
confitetur. Ille autem unus qui decemimilia
talenta debebat. quis alius intelligitur. isi
omnes illi qui plus ceteris in om̃ibus peceant:
S quare cum hoc prius racionem dñs pon̾e
uoluit. nisi ut huius erẽplo ceteri in telli¬
gerent quid in suis raciomibus responderẽt.¬
& quantam spem hab̾e potuissent : Si enĩ
ei qui plus ceteris debebat. qm̃ se humilia¬
uit omne debitum dñs dimisit. quantomagĩ
aliis qui non tantum peccauer̃. si digne pe¬
intuerint omia peceata dimittet: Ideo em
decemmilia talenta posuit : quia hoc debito
nulllim aliud debitum mauis ẽ. Qm̃s enim
nium̃i in hoc numero continentur : qm̃ ea
denis numeris multiplicantur. Ciis una¬
queq pars tam ꝑ fecta ẽ. ut replicari qui¬

Expanded text:
ionem ponere cum servis suis. Et cum coepisset rationem ponere, oblatus est ei unus qui debebat ei decem millia talenta. Iste enim rex cata dijudicat, dum unusquisque ad poenitentiam veniens, quantum debeat, et in quibus peccaverit, Domino confitetur. Ille autem unus qui decem millia talenta debebat, quis alius intelligitur, nisi omnes illi, qui plus caeteris in omnibus peccant? Sed quare cum hoc prius rationem Dominus ponere voluit, nisi ut hujus exemplo caeteri intelligerent quid in suis rationibus responderent, et quantam spem habere potuissent? Si enim ei qui plus caeteris debebat, quoniam se humiliavit, omne debitum Dominus dimisit, quanto magis aliis qui non tantum peccaverunt, si digne poenituerint, omnia peccata dimittet? Ideo enim decem millia talenta posuit, quia hoc debito nullum aliud debitum majus est: omnes enim numeri in hoc numero continentur, quoniam ex denis numeris multiplicatur: cujus unaquaeque pars tam perfecta est, ut replicari qui
Abbreviated transcription (Latin):
eationis sementem in eam infudit : illa sieut
iꝑa. sicut uenenosa.⁊ impia. contra eum
assurgens eum interfecit. De ciis impio ut̾o.
filii euis erumpentes eam occidunt : quoniꝰ iu¬
dei ad fidem uenientes eam ercominuneant¬
⁊ damnant. Unde apłł ait. sum autẽ placint
ei qui me segregauit ecrutero matris mee. ⁊
uocauit. ꝑ gram suam : ⁊ cetera. Omes enĩ
hereses damnant : quicumq ab heresibus ad
eccłiam ueniunt. Sequitur

Expanded text:
cationis sementem in eam infudit. Illa sicut vipera, sicut venenosa et impia, contra eum assurgens, eum interfecit; de cujus impio utero filii ejus erumpentes eam occidunt, quoniam Judaei ad fidem venientes eam excommunicant et damnant. Unde Apostolus ait: « Cum autem placuit ei qui me segregavit ex utero matris 112 meae, et vocavit per gratiam suam , » et caetera. Omnes enim haereses damnant, quicunque ab haeresibus ad Ecclesiam veniunt. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
patrum ur̾orũ. Cũrite. festinate: usq ad eorũ
iiquitatem in tegram ꝑ fectamq mensuram
ꝑuenietis. Turpe ẽ. enĩ ut apatribus ur̃is de¬
generetis: ⁊ imnores ab illis in nequitia inue¬
mamaim. Hoc aute d̾ieit. quia in sua suorũ q
discipłorũ nece iam nimium eos ꝑ inuidiam
accensos eẽ indebat. Hic autem loeutionis mo
dus a gramaticis hẏronia uocatur. Serpentes
gemimina inꝑarum. quomodo fugietis a uidi¬
cio gehenne: Serpentes enim sunt: qr callidi
ce uenenosi. Genimina uero iuꝑarũ: quia euc̃¬
tis iniquis iniquiores sunt. ẽui nec uaror uiro.
noc filii parentibus pareant. Aurdutiq gehen¬
ne uidieium aliter fugere non potuerunt.
nisi matrẽ suam occiđ̾int: sicut ipsa quoq
eorum patrem interfaecit. Uiꝑarum enim ħ
natura dicitur eẽ ut quando femina concip̃:
mascłm interfieiat. quando uero parit. ip̃a
nichilo minus a filiis occidatur. Nleq enim

Expanded text:
patrum vestrorum: currite, festinate, ut usque ad eorum patrum vestrorum: currite, festinate, ut usque ad eorum iniquitatis integram perfectamque mensuram perveniatis; turpe est enim ut a patribus vestris degeneretis, et minores ab illis in nequitia inveniamini. Hoc autem ideo dicit, quia in sua, suorumque discipulorum nece, jam nimium eos per invidiam accensos esse videbat. Hic autem locutidus a grammaticis ironia vocatur. Serpentes, genimina viperarum, quomodo fugietis a judicio gehennae? Serpentes enim sunt, quia callidi et venenosi; genimina vero viperarum, quia cunctis iniquis iniquiores, cum nec uxor viro, nec filii parentibus parcant. Qui utique gehennae judicium aliter fugere non poterunt, nisi matrem suam occiderint, sicut ipsa quoque eorum patrem interficit. Viperarum enim haec natura dicitur esse, ut quando femina concipit masculum interficiat; quando vero parit, ipsa nihilominus a filiis occidatur. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
tis sepulchra ꝓpħarum ⁊ ornatis monumen¬
ta iustorum: ĩ dicitis. Si fuissemus indiebus pa¬
trum nr̃orum : non ẽẽmus soeni eorum in sangui¬
ne ꝓpħarũ. Ita testimonium estis. uob̾ met ipsis:
quia filii estis eorum qui ꝓpħas. occiderunt.¬
ue inquit uob̾. non quia edificatis ⁊ ornatis se¬
pulchra ꝓpħarum. hoc enim pietatis opus ẽ: s
non tantum natura : quantum unitacione ⁊
inquitate. Sieut enim om̃s bom dieuntur filii
habrahe. quia inuitantur a braam : ita om̃s un¬
qui imquorum filii dicuntur. quia imitantur
imquos. Unde ⁊ dñs his talibus ait. Si filii a¬
brahe essetis oꝑa utiq abrahe faceretis. Ue gͥ
illis. quia non abraam. non ꝓpħar̃. non iustoꝵ
filii sunt. quia nõ eos imuitantur: ĩmmo uero eo¬
rum filii sunt qui ꝓpħas occiderunt. in omĩ
malicia ⁊ iniquitate eos imitantes. Dieunt p̾¬
occiderunt uerum etiam ipsum dñm ꝓpħarũ.
Unde ⁊ subdit᷑. E uos gͥ implete mensuram

Expanded text:
ornatis monumenta justorum: et dicitis. Si fuissemus in diebus patrum nostrorum: non essemus socii eorum in sanguine prophetarum. Itaque testimonium estis vobismetipsis: quia filii estis eorum qui prophetas occideruntVae, inquit, vobis, non quia aedificatis et ornatis sepulcra prophetarum: hoc enim pietatis opus est; seilii quidem non tantum natura, quantum imitatione et iniquitate. Sicut enim omnes dicuntur filii Abrahae, quia imitantur Abraham; ita omnes iniqui, iniquorum filii dicuntur, quia imitantur iniquos. Unde et Dominus his talibus ait: « Si filii Abrahae essetis, opera utique Abrahae faceretis . » Vae igitur illis, quia non Abraham, non prophetarum, non justorum filii sunt, quia non eos imitantur, imo vero eorum filii sunt qui prophetas occiderunt in omni malitia et iniquitate eos imitantes. Dicunt praeocciderunt, verum etiam ipsum Dominum prophetarum. Unde et subditur: Et vos igitur implete mensuram
Abbreviated transcription (Latin):
ut apłs ait. Habitat om̃is plenitudo diuinita¬
tis corporaliter. Hoc em̾ apłs ait. eius utiq cor¬
pus eius human itatẽ e pedes ungebat. Audia¬
mus g̃ quid illi beatissime mulieri. audiamus
quid in eiꝰ figura gentium eccłie ꝓ hunis tanta
seruitaitis obsequio dñs dicat. Dix̾ au̾ ad illam.
Mulier remittunt᷑ tͥ peccata tua. Uide gͦ quid
lacrime possint. Uide quid fides ce dilectio oꝑet᷑
Paruo temporis spacio iusti ficata ẽ. mulier :
e ab omi peccato mundata. que tam peccatri.r
fuerat. ut eam uidẽ phariseus dedignaretur.
Nemo gͥ desꝑet. nemo de dm̃ misericordia diffi¬
dat: clemens ẽ dñs qui exrcorde conuersis tam
faeile miseretur¬

Expanded text:
omnis plenitudo divinitaomnis plenitudo divinitatis corporaliter . » Ejus utique corpus, ejus humanitatem, et pedes ungebat. Audiamus igitur quid ille beatissimae mulieri, audiamus quid in ejus figura Gentium Ecclesiae pro hujus tantae servitutis obsequio Dominus dicat: Dixit autem ad illam: Mulier, remittuntur tibi peccata tua. Vide ergo quid lacrymae possint. Vide quid fides, et dilectio operetur. Pauco temporis spatio justificata est mulier, et ab omni peccato mundata, quae tam peccatrix fuerat, ut eam videre Pharisaeus dedignaretur. Nemo igitur desperet, nemo de Domini misericordia diffidat. Clemens est Dominus, qui ex corde conversis tam facile miseretur
Abbreviated transcription (Latin):
Osculum michi non de disti: hec autẽ er quo
intraint non cessauit osculari pedes meos.
Oscłm enim pacis ce dilectionis signum ẽ. Oscłm
igitur uid̃i xp̾o dn̾o nr̃o non dederunt: quẽ
gratis ⁊ sine causa odio habentes. usq ad mortẽ
ꝑ secuti sunt. Unde ipse ait. quia hodio habue¬
runt me gratis. Bentiles uero enis pedes oscu¬
lari non cessant. quia ab enis amore non sepa¬
rantur. ⁊ in ipsius nominis confessione mori
non timent. Quodam em̾ mͦ xp̃i martires
osculabantur. eum confitentes.⁊ bene de eo
loquentes moribantur ꝓ eo. Oleo caput meum
non un .risti. Hec autẽ unguento unarit pedes
meos. Maiorẽ gͥ reuerentiam aͥ humanitati
ferunt gentiles quam eiꝰ diuinitati niłi aliq̾no
humanitatẽ om̃i uirtute ⁊ gr̾a plenum ẽe c̃fi¬
dicentes cum psalmista. Dilexisti iusticiã
ce odisti imquitatẽ. ꝓpterea unarit te ds̃. ds
ciuis oleo leticie p̾consortibus tuis. In ipso emi¬

Expanded text:
Osculum mihi non dedisti; haec autem, ex quo Osculum mihi non dedisti; haec autem, ex quo intravit, non cessavit osculari pedes meos. Osculum enim, pacis et dilectionis signum est. Osculum igitur Judaei Christo Domino non dederunt, quem gratis, et sine causa odio habentes, usque ad mortem persecuti sunt. Unde ipse ait: « Quia odio habuerunt me gratis . » Gentiles vero ejus pedes osculari non cessant, quia ab ejus amore non separantur, et in ipsius nominis confessionem mori non timent. Quodammodo enim Christi martyres osculabantur eum, dum eum confitentes, et bene de eo loquentes, moriebantur pro eo. Oleo caput meum non unxisti; haec autem unguento unxit pedes meos. Majorem igitur reverentiam Christi humanitati ferunt gentiles, quam ejus divinitati Judaei aliquando humanitatem, omni virtute, et gratia plenum esse confidicentes cum Psalmista: « Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem, propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae prae consortibus tuis
Abbreviated transcription (Latin):
ud signi ficare uidentur. Neq em̃ eredibile ẽ
eum qui xp̃m ad conuiuium in uitauerat.
eius pedibus aquam dare noluisse. Dicrimꝰ
enĩ ꝑ phariseum iudeos ꝑ mulierem gentiles
significare. A p̃i uero pedes enis humamtatẽ
sieut eiꝰ caput ipsis diuinitatem significat.
neq eos lauant : immo uero quantum possunt
sordidant ⁊ de turpant. quia saluatorem nr̾m
cum iniquis reputantes in ciorũ puluere ⁊ t̾re¬
na cogitacione uidicant ẽẽ. pollutum. At ue
diceret. Qui peceatum non fecit. nec in uentꝰ¬
ẽ. dolus in ore enis. Nemo enim sic lotus. ne¬
mo sic mundus : sicut ille qui sine peccato ẽ.
Unde ⁊ eccłia iam baptizata ⁊ apeccatis mun¬
data dicit. Laui pedes meos. quomodo inquina¬
bo illos: Nos autem non solum aquam s ⁊
lacrimas xp̃i pedibus damus. quia enis huma¬
nitati nos humiliter inclinamus. ⁊ in de pecea¬
torum ueniam erpectamnus. eamq ueneramur
ce ad oramus.⁊ cum lacrimis de p̾camur. Seq̃r.

Expanded text:
ud significare videntur. Neque enim credibile est eum qui Christum ad convivium invitaverat, ejus pedibus aquam dare noluisse. Diximus enim per Pharisaeum, Judaeos; per mulierem, gentiles significari; Christi vero pedes, ejus humanitatem, sicut ejus caput, ipsius divinitatem significat. neque eos lavant, imo vero quantum possunt sordidant, et deturpant, quia Salvatorem nostrum cum iniquis reputantes, vitiorum pulvere, et terrena contagione judicant esse pollutum. At verdiceret: « Qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . » Nemo enim sic lotus, nemo sic mundus, sicut ille qui sine peccato est. Unde et Ecclesia jam baptizata, et a peccatis mundata dicit 173 « Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos? » Nos autem non solum aquam, sed et lacrymas Christi pedibus damus, quia ejus humanitati nos humiliter inclinamus, et inde peccatorum veniam exspectamus, eamque adoramus, et veneramur, et cum lacrymis deprecamur. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
qualieu̾q ẜ magna uoce uocauit eum: dicens.
Lazare uem foras. Qui qͣi longis pͣue consue¬
tudinis fumbus irretitus manibus pedibusq
ligatus ꝓdisse refertur. xuii
ogauit iħm quidam phariseus : ut
manduearet cum illo. & ingressus do¬
mum pharisei diseubuit. Eecce mu

Expanded text:
qualicunque, sed magna voce vocavit eum dicens: « qualicunque, sed magna voce vocavit eum dicens: « Lazare, veni foras . » Qui quasi longis pravae consuetudinis funibus irretitus, manibus, pedibusque ligatus prodiisse refertur. XVIII. Rogavit Jesum quidam Pharisaeus, ut manducaret cum illo. Et ingressus domum Pharisaei discubuit.
Abbreviated transcription (Latin):
facile ercitatur. non penitus mortuam s quasi
dormientem dñs reputat dicens. Non enim
mortua ẽ. puella ẜ dormit. Si uero malum qͥ
intus cogitauit foras ostendat.⁊ ad effeetum
ꝑducat non solum mortuus ẽ. uerum etiam
ertra domum immo ertra enitatẽ elatus:⁊
longe ab eccłia factus: iam sepulchro ⁊ ꝑdicio¬
in ꝓrimus ẽ. ꝓ hoe gͥ necesse ẽ. ut ploret. la¬
crimetur .⁊ oret mater eccłia: quatemis ei
ad ꝑdicionem ruenti. occurrat iħs. suseitet
eum. ad uitam reducat. portitores sistat. ma¬
tri reddat.⁊ eccłie reconciliet. At uero si co
gitacione ⁊ oꝑacione ⁊ longa peceandi consue¬
tudine mortuus ẽ. hic quasi lazarus quatri¬
duanus iam fecet. Suscitatur tamen ⁊ iste:
s non tam facile sicut illi. Quanto enun am¬
plius inpeccato aliquis ꝑseuerat: tanto diffici¬
lius ab eo separatur. Hoc autẽ ereo ostenditur
quod in morte lazari lacrimatus est. tħs. ⁊ n̾o

Expanded text:
facile excitatur, non penitus mortuam, sed quasi facile excitatur, non penitus mortuam, sed quasi dormientem Dominus reputat dicens: « Non enim est mortua puella, sed dormit . » Si vero malum, quod intus cogitat, foras ostendat, et ad effectum perducat, non solum mortuus est, verum etiam extra domum, imo extra civitatem elatus, et longe ab Ecclesia factus, jam sepulcro, et perditioni proximus est. Pro hoc igitur necesse est, ut ploret, lacrymetur, et oret pater Ecclesia, quatenus et ad perditionem ruenti occurrat Jesus, suscitet eum, ad vitam reducat, portatores sistat, matri reddat, et Ecclesiae reconciliet. At vero si et cogitatione, et operatione, et longa peccandi consuetudine mortuus est, hic quasi Lazarus quatriduanus jam fetet. Suscitatur tamen et iste, sed non tam facile, sicut illi. Quanto enim amplius in peccato aliquis perseverat, tanto difficilius ab eo separatur. Hoc autem ex eo ostenditur, quod in morte Lazari lacrymatus est Jesus; et non
Abbreviated transcription (Latin):
suscitasse seripser̾. Suscitauit enĩ filiam ar¬
chisinagogi ad huc intra domum manẽtem¬
et in ab aitispenetralibus iacentem. Sus¬
citauit autem hunc idue mulieris filium
iam quidem extra ciuitatis portam elatum.
s non dum humatum. Suscitauit p̾terea la¬
zarum non solum sepultum uerum etiam
iam fetentem quatriduanũ. Isti gͦ tres mortu
tria mortis genera significant. Moritur enim
homo cogitacione. moritur oꝑatione. moritur
⁊ peccandi consuetudine. S hec tercia mors
illis aliis duabus peior ẽ: sicut ⁊ secunda ual¬
de prima deterior ẽ. Peceat enim homo male
cogitando. s plus peceat male oꝑando: ⁊ eo am¬
pluus in peccatis ꝑseuerando. Qui em̾ cogitan¬
do illicita ⁊ nefaria con cupiscit: mortiuis ẽ.
s ad hue in domo manens ⁊ peccatum in teriꝰ
celans. nondum ad sepulchrum effertur. ꝙ
iste facile suscitatur: si eum insitauerit uoca¬
uerit ⁊ tetigerit iħs. Talem enĩ anima qui a

Expanded text:
suscitasse scripserunt. Suscitavit enim filiam arsuscitasse scripserunt. Suscitavit enim filiam archisynagogi adhuc intra domum manentemet in abditis penetralibus jacentem. Suscitavit autem et hunc viduae mulieris filium, jam quidem extra civitatis portas elatum, sed nondum humatum. Suscitavit praeterea Lazarum non solum sepultum, verum etiam jam fetentem quatriduanum. Isti ergo tres mortui tria mortis genera significant. Moritur enim homo cogitatione, moritur operatione, moritur et peccandi consuetudine. Sed haec tertia mors illis aliis duabus pejor est, sicut et secunda valde prima deterior est. Peccat enim homo mala cogitando, sed plus peccat male operando, et eo amplius in peccato perseverando. Qui enim cogitando illicita et nefaria concupiscit, mortuus est, sed adhuc in domo manens, et peccatum interius celans, nondum ad sepulcrum effertur. Et iste quidem facile suscitatur, si eum visitaverit, vocaverit, et tetigerit Jesus. Talem enim animam, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ resedit qui erat mortinis : ⁊ cepit loqui ꝙ
dedit illum matri sue. Merentium consolator
d̃s illorũ marime lac̾mas intuetur. qui aliorũ
deflent peccata. Tangit loculum. sistit porti¬
tores. ⁊ mortuũ suscitat. dum sue usitacionis
tactu ad penitenciam hominẽ reducit. Mali
isti portitores : qui ad sepeliendum hominem
ferunt. Bom illi qui asepuleris aduitam ho¬
minem reducunt. Isti enim portitores utia
& maligni sp̃s. Heretiei ⁊ seductores intelli¬
guntur. Hos eni nisi dñs sisteret. quoscũq
semel arriꝑent. sepulture ⁊ et̾ne cdamnatiõi
traderent. S uscitatur gͥ ad olescens. sedet. lo¬
quitur. ⁊ matri redditur. quia ad peniteneiã
peccator conuersus. iam non ad flagitia ⁊
mortem ruit. s in eccłie pace quieseit. di mag¬
nalia loquitur. sua peceata confitetur :⁊ deo
& eccłie ꝑ om̃ia reconeiliatur. Non autẽ ua¬
cat amist̾io quod eum plures mortuos dñs
suscitauerit. tres tantum euuangłiste eum

Expanded text:
erat mortuus, et coepit loqui. Et dedit illum matri suae. Moerentium consolator Deus illorum maxime lacrymas intuetur qui aliorum deflent peccata. Tangit loculum, sistit portatores, et mortuum suscitat, dum suae visitationis attactu ad poenitentiam hominem reducit. Mali isti portatores, qui ad sepeliendum hominem ferunt. Boni illi, qui a sepulcris ad vitam hominem reducunt. Isti enim portatores, vitia, et maligni spiritus, haeretici, et seductores intelliguntur. Hos enim nisi dominus sisteret, quoscunque semel arriperent, sepulturae et aeternae damnationi traderent. Suscitatur igitur adolescens, sedet, loquitur, et matri redditur, quia ad poenitentiam peccator conversus, jam non ad flagitia, et mortem ruit, sed in Ecclesiae pace quiescit, Dei 171 magnalia loquitur, sua peccata confitetur, et Deo et Ecclesiae per omnia reconciliatur. Non autem vacat a mysterio, quod cum plures mortuos Dominus suscitaverit, tres tantum Evangelistae cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ quod unrit me: euuangłizare pauꝑlbus
eius uerbis auditis tristis abiit quia multas
habebat possessiones. Merito gͥ non diuitibus
s pauꝑibus dñs p̾dicat. Sanat aũ contritos cor¬
de. quia talibus eius mediema facile subuenit.
De quibus psalmista. Sacrifienum inquid deo
sp̃s contribulatus. cor contritum ⁊ humiliatũ
ds non sꝑnit. habeat gͥ cor contritũ : qui ado
eraudiri desiderat. Predieat ⁊ captiuis re¬
missionem. non qua dimittantur ab abiloniis
sed qua liberentur a demoniis. Predieat ⁊ ce¬
sis uisum : interiori lumine erecatis. De qua
scilicet cecitate apłs ait. Cecitas exparte con¬
tigit in isrł. Bimittit confractos in remissio¬
nem quia quos diabolus ledendo contriuerat.
ipse sanando. ⁊ peccata dimittendo. ad indul¬
genciam uocat. Annum uero dm̃i acceptum
⁊ diem retribucionis p̾dicat dicens. Peniten¬
eiam agite : appropinquabit em̃ regnũ celoꝵ.¬

Expanded text:
pter quod unxit me, evangelizare pauperibus ejus verbis auditis, tristis abiit, quia multas habebat possesiones. Merito igitur non divitibus, sed pauperibus Dominus praedicat. Sanat autem contritos corde, quia talibus ejus medicina facile subvenit. De quibus Psalmista; « Sacrificium inquit, Deo spiritus contribulatus, cor contritum, et humiliatum Deus non spernit . » Habeat igitur cor contritum, qui a Deo sanari desiderat. Praedicat et captivis remissionem, non qua dimittantur a Babyloniis sed qua liberentur a daemoniis. Praedicat et caecis visum, interiori lumine excaecatis. De qua scilicet caecitate Apostolus ait: « Caecitas ex parte contigit in Israel . » Dimittit confractos in remissionem, quia quos diabolus laedendo contriverat, ipse sanando, et peccata dimittendo, ad indulgentiam vocat. Annum vero Domini acceptum, et diem retributionis praedicat dicens: « Poenitentiam agite
Abbreviated transcription (Latin):
unguento unait pedes meos. Propt̾ quod dico
tibi remituntur ei peccata multa qm̃ dileã
multum. Cui aũ minus dimitatur : minꝰ
diligit. Ad mulierem conuersus ẽ: dñs: quia
de muliere locuturus erat. S quid ait: Ui¬
des inquit hanc mulierem: Non talis ẽ. qua¬
lem tu eam ẽẽ arbitraris. Aliter uidetur a me:
⁊ aliter indetur ate. Tu exterius. ego interiꝰ:
tu infacie ⁊ ego in fide indeo. Michi enim fides
enis ⁊ amor non ẽ. occultus. In traui in domum
tuam: aquam pedibus meis: non dedisti. hec
autẽ lacrimis rigauit pedes meos. Quantum gͣ

Expanded text:
Propter quod dico tibi, remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Cui autem minus dimittitur, minus diligit. Ad mulierem conversus est Dominus, quia de muliere locuturus erat. Sed quid ait? Vides, inquit, hanc mulierem? Non talis est, qualem tu eam esse arbitraris. Aliter videtur a me, et aliter videtur a te. Tu exterius, ego interius; tu in facie, et ego in corde video. Mihi ejus fides, ejus amor non est occultus. Intravi in domum tuam; aquam pedibus meis non dedisti; haec autem lacrymis rigavit pedes meos. Quantum