comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m & professum di abolo : Dicitei: Non sit tibi curae: benig¬
nusest ds̃nr̃t & recipi& p̃oenitentẽ : Cõpatitur enĩ malitiis nr̃is
Itiac tans se puella ad pedes scĩ euangelic edeprecata ẽ eũ dicep
Discipule ep̃i dĩ nr̃i : quantũ potes adiuuanos : Dicit ad puerũ
ses predis saluari : Quiait: Credo dñe adiuua incredulita¬
tẽ meã : Et continuo ad prehendens manũ eius faciensq xp̃i
signũ in ipso&orans reclusit eũ in uno loco interiorissacri peri¬
boli : Ftdans ei regulã conlabora bat ei ꝑtresdies : posquos iusi¬
tauit eum & dicitei: quomodohabesfili : Dicit adeũ: In mag¬
na sũ domine defectione : Sc̃ edi Nonfero clamores eorũ & t̃rores
aciaculationes seulapidationes eorũ. Tenentes manu scriptam
meã : cau santur medicentes :tuuenisti adnos p̃nos adte. Etdico¬
usitauit eũ & dicit : quomodo habesfili: Dicit ei patersc e

Expanded text:
hristum, et professus sum diabolo. Dicit ei: Non sit tibi curae, benighristum, et professus sum diabolo. Dicit ei: Non sit tibi curae, benignus est Deus noster, et recipiet te poenitentem; compatitur enim malitiis nostris. Et jactans se puella ad pedes sancti, evangelice deprecata est eum dicens: Discipule Christi Dei nostri, quantum potes adjuva nos. Dicit ad puerum sanctus: Credis salvari? Qui ait: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Et continuo apprehendens manum ejus, faciensque Christi signum in ipso et orans, reclusit eum in uno loco interioris sacri periboli. Et dans ei regulam, collaborabat ei per tres dies. Post quos visitavit eum, et dicit ei: Quomodo habes, fili? Dicit ad eum: In magna sum, domine, defectione, sancte Dei, non fero clamores eorum et terrores, ac jaculationes seu lapidationes eorum. Tenentes manuscriptam meam, causantur me dicentes: Tu venisti ad nosvisitavit eum, et dicit: Quomodo habes, fili? Dicit ei: Pater sancte,
Abbreviated transcription (Latin):
meae: crastina ego & tuun animit̃ eamus ad ecđam & corã me par¬
ticipa in contaminatorũ mysteriorũ & sic satis factaero: Tunc
coactus dixit ei sententiã capituli : Continuoergo deponens illa
muli ebrem in firmitatẽ & consilium bonum consilians illi : currit
ad pastore & discipulũ xp̃iba silium aduer đs impi&la tẽ la¬
mans : Mserer emihi miserae scẽdĩ misereremi hi discipule
dñi quaecũdaemonib causam egi : Miserere mihimis erae pro¬
prium patrem non obaudienti : It doc& ei rerũ gestarũ ordinem:
Sc̃s aũt di uocans puerũ : sciscitatus est ab eo si ista in hunc modũ se
babent : qui ad scm̃cũ lacrimis ait : Etiam scẽ dĩ si ego siluero
operameadamabunt: Etenarrat ei &iã ipse a principio usq ad
finem consequentẽ di abolimalã operationẽ: Iunc dicit ei sc̃s
ualeo : Dicit ex quare : Respondit puer: Scripto ab negaui

Expanded text:
meae, crastina ego et tu unanimiter eamus ad ecclesiam, et coram me parmeae, crastina ego et tu unanimiter eamus ad ecclesiam, et coram me participa incontaminatorum mysteriorum, et sic satisfacta ero. Tunc coactus dixit ei sententiam capituli. Continuo ergo deponens illa muliebrem infirmitatem, et consilium bonum consilians illi, currit ad pastorem et discipulum Christi Basilium, adversus impietatem clamans: Miserere mihi miserae, sancte Dei, miserere mihi, discipule Domini, quae cum daemonibus causam egi; miserere mihi miserae proprium patrem non obaudienti. Et docet ei rerum gestarum ordinem. Sanctus autem Dei vocans puerum, sciscitatus est ab eo si ista in hunc modum se habent. Qui ad sanctum cum lacrymis ait: Etiam, sancte Dei, si ego siluero, opera mea clamabunt, et enarrat ei etiam ipse a principio usque ad finem consequentem diaboli malam operataleo. Dicit ei: Quare? Respondit puer: Scripto abnegavi C
Abbreviated transcription (Latin):
iugio facto & diabolica facinorositate cõ pl&a ac modicotran¬
seunte tempore : designa tus est a quib: dã puernon introire in ecdam
ueq ad propinquare in mortalib & uiuficis misteriis : Et
dicunt miserae coniugieius: scisquia uirtuus que melegis¬
tinon est xp̃ianus sed peregrinus fidei & alienus: Tenebrarũ
ergo & dolorosae plagae repl&a prosternit se in humum & coepit
discerpere seipsamungulis & percutere pectus acclamare : Ne¬
monon oboediens parentib saluus fuit umquã : Quis ad nun¬
tiabit patrimeo meam confusionem : Heumihimiserae in quan¬
tam profunditatẽ perditionis descendi : Curnatasum: stna¬
ta continuo rapta non fui : Ista ergolamentarieam discens
erratissimus uir eius : accucurrit ad eã contendens non haberi
lta ueritatẽ : illa aũt in consolationẽ ueniente sua dibilibus eiꝰ
sermonib: dixitad eũ : Siuis satis mihi facere & miserȩ animae

Expanded text:
jugio facto, et diabolica facinorositate completa, ac modico tranjugio facto, et diabolica facinorositate completa, ac modico transeunte tempore, designatus est a quibusdam puer non introire in ecclesiam, neque appropinquare immortalibus et vivificis mysteriis. Et dicunt miserae 660 conjugi ejus: Scis quia vir tuus, quem elegisti, non est Christianus, sed peregrinus fidei et alienus? Tenebrarum ergo et dolorosae plagae repleta, prosternit se in humum, et coepit discerpere seipsam ungulis, et percutere pectus ac clamare: Nemo non obediens parentibus salvus fuit unquam. Quis annuntiabit patri meo meam confusionem? Heu mihi miserae, in quantam profunditatem perditionis descendi! Cur nata sum, et nata continuo rapta non fui? Ista ergo lamentari eam discens erratissimus vir ejus, accucurrit ad eam contendens non haberi ita veritatem. Illa autem in consolationem veniente suadibilibus ejus sermonibus, dixit ad eum: Si vis satis mihi facere et miserae animae
Abbreviated transcription (Latin):
nubere sponsoxp̃o & angelorũ cohabita tricẽ c̃stituere . & in psalmis & hrmnis & canticis m̃ntabi
canere dõ festinabã & ꝑtes aluaris perabã tuaut in amorẽ lasciui&atis insanisti: sine mesicũdo
desponsare tedõ. ñ ducas senec tutẽ meã cũ tribulatione adiniferos neq nobilitatt parentũ tueñ
c̃fusioneo penias : Illa aut adnihlã reputas quȩ a patre dicebantur. in stabat damans :
Patermi aut facdesiderium meum: aut post modicum morientemuidebisnt᷑¬
s aterergo in magna defectione factus ac inmensurabilitate tristi¬
tiae absorptꝰ & amicorũ consiliis credulus. hortantium ei deferre
uolun tatẽ eius aut seipsam exponere c̃credens pater praecepit fieri
desideriũ puellae neexitiali se trader& morti : Et ad duxit quae¬
sitũ puerũ acpropriã filiam dansq: ei somnẽ substantiã suã dixit
filiae suae : Vale filia uere misera : Multũ enim plange spoeni¬
tens in nouissimo quandonihil habes proficere : Iniquo ergo con¬

Expanded text:
habitatricem constituere, et in psalmis, et hymnis, et canticis spiritalibus canere Deo festinabam, et per te salvari sperabam, tu autem in amorem lascivietatis insanisti? Sine me, sicut volo, desponsare te Deo, non ducas senectutem meam cum tribulatione ad inferos, neque nobilitatem parentum tuorum confusione operias. Illa autem, ad nihilum reputans quae a patre dicebantur, instabat clamans: Pater mi, aut fac desiderium meum, aut post modicum morientem videbis me. Pater ergo in magna defectione factus, ac immensurabilitate tristitiae absorptus, et amicorum consiliis credulus, hortantium ei deferre voluntatem ejus, aut seipsam exponere, concredens pater praecepit fieri desiderium puellae, ne exitiali se traderet morti. Et adduxit quaesitum puerum ad propriam filiam, dansque eis omnem substantiam suam dixit filiae suae: Vale, filia vere misera; multum enim planges poenitens in novissimo quando nihil habes proficere. Iniquo ergo con
Abbreviated transcription (Latin):
rũ canonũ ꝓmulgationedidicimus. sed sicuta friatna s ynođ diffiniuit : Placiuit
inꝗen sut scđ meuangelicã et a postolicã disciplinã. neq dimissus abuxore. neque
dimis sa amarito alcriconiungantur sedicamaneant aut sibime trec̃cilientur:¬
rec̃cilient᷑ enimdixit: Ñi cogant᷑ etqsanũsapit qualit̃ rec̃ciliatiofiat. intellegit
łtẽ paulus cõmemorans decoꝑquẽ rec̃ciliati sumdo. et ministeriũ rec̃ciliationis
ñ cogentis die cliberoñ aucco arbitriohominis et deiustouero scriptũ ẽ : Intẽ porelra¬
cundȩ faccus ẽ recciliatio uidelicetut ñ reputent᷑ delicta: quieñ i nouit unde com

Expanded text:
rum canonum promulgatione didicimus: sed sicut Africana synodus diffinivit : Placuit, rum canonum promulgatione didicimus: sed sicut Africana synodus diffinivit : Placuit, , ut secundum evangelicam et apostolicam disciplinam, neque dimissus ab uxore, neque dimissa a marito, alteri conjungatur, ut ita maneant, aut sibimet recReconcilientur enim dixit, non cogantur: et qui sanum sapit, qualiter reconciliatio fiat intelligit. Et item Paulus, commemorans de eo per quem reconciliati sumus Deo, et ministerium reconciliationis non cogentis Dei, et libero non coacto arbitrio hominis. Et de justo viro scriptum est: In tempore iracundiae factus est re
Abbreviated transcription (Latin):
ausus a dmitterea suosenoueritofficio submouendũ nec c̃omunionis nrae futu¬
rũ eẽ c̃sortẽ ꝗsccius cẽ n ioluit disciplinȩ : & beat̃gelasius : Necãbigant ꝗhȩc
exercere sc̃ausi sed etiã ꝗ hactencognita siluer t̃ subhonoris ꝓpriila ceredispen¬
diosi ũquanta posst̃ celeritate festinent u doecalia uulnera cõpetentime¬
in hosnecesse edã nationis sententiã si abutunt᷑ urã salubria dmonitione fir¬
memꝰ : et adcrrillũ ale andrinum hecideodicimꝰ neuolenti corrigere forsita
deeẽ uid eam̃ : nã et sinob̵ sustinentib: uuã spinas sibiad dideritimpleatur
et manentib scatuti s priorib: siufructuiudiciicolligat qđ sulcodiabolico
c̃cubinã sicut ac̃ haebet tenere qđ uelit nolitilla sua uxoriudicabit adillũ
rediro etilletale ingeniũ dcilla inueniet ut abilla liberet̃oculterius ñ deleat ad
iudicium indeuenire
on huius madiludicium exeuangoli caueritate et a postolicaauctoritate uelsacro¬

Expanded text:
io submovendum, nec communionis nostrae futurum esse consortem, qui socius esse noluit disciplinae. » Et beatus Gelasius: « Nec ambigant qui haec exercere sunt ausi, seu etiam qui hactenus cognita siluerunt, sub honoris proprii jacere dispendio, si non quanta possunt celeritate festinent ut lethalia vulnera competenti menventione consulimus, in hos necesse est damnationis sententiam, si abutantur nostra salubri admonitione, firmemus. » Et ad Cyrillum Alexandrinum: « Haec ideo dicimus, ne volenti corrigere forsitan deesse videamur. Nam et si nobis sustinentibus uvam, spinas sibi addiderit, impleatur, et manentibus statutis 689 prioribus, sui fructu judicii colligat quod sulco diabolico concubinam sicut nunc habet tenere, quod velit nolit illa sua uxor judicabitur ad illum redire: et ille tale ingenium de illa inveniet, ut ab illa liberetur, et ulterius non debeat ad judicium inde venireon hujusmodi judicium ex evangelica veritate, et apostolica auctoritate, vel sacro
Abbreviated transcription (Latin):
batur filiusiosephquia itaputabaturut ꝑeĩconcubitum genitusere¬
der&ur: hanc falsam uulgire mouitopinionem nonmna riamillius
uirinegare coniugem contra angelumtestẽ quamquam & tuipse
&iam ex desponsionis fide eam nomen coniugis accepissẽ fatearis:¬

Expanded text:
batur filius Joseph, quia ita putabatur, ut per ejus concubitum genitus crebatur filius Joseph, quia ita putabatur, ut per ejus concubitum genitus crederetur. Hanc falsam voluit removere opinionem, non Mariam illius viri negare conjugem contra angelum testem; quanquam et tu ipse etiam ex desponsionis fide eam nomen conjugis accepisse fatearis
Abbreviated transcription (Latin):
tum est : Dehis qui in plurimas nuptias inciderunt. & tempus
quidem praefinitum manifestum est. sed confessio eorum &
fidestempus adbreuiat Euenit &iam ꝑbellicamcladẽ & gra¬
uissimos hostilitatis incursus ut uxoruiri capti alteri coniun¬
gatur rapiuntur quoq contrafas &iurauiduaeuł uirgines
ac sc̃i moniale sunde medicinae s acris designantur canonibus
quaehicponere nonnecessariumducimus : Eccequib modisso¬
ciantur coniugia. uel contuberniau surpantur :
iugia separariualeant : & si ne quibus separari non debeant
Srimo qui secundum euuangelicam ad monitionem ut beatus
augustinus in libro debono coniugalidicitamore fitsalutis
acernae ubitanto melius quantos piritalius seruatum q̃uam dis¬
setiatum coniugiumdicitur : Et sc̃saugustinus in libro .v. contraiu¬
lianumdicit Dixit inquiens lucas euangelis tadedño quod puta¬

Expanded text:
tum est: « De his qui in plurimas nuptias inciderunt, et tempus tum est: « De his qui in plurimas nuptias inciderunt, et tempus quidem praefinitum manifestum est, sed conversatio eorum et fides tempus abbreviat. » Evenit etiam per bellicam cladem. et gravissimos hostilitatis incursus, ut uxor viri capiti alteri conjungatur. Rapiuntur quoque contra fas et jura viduae vel virgines, ac sanctimoniales, unde medicinae sacris designantur canonibus, quae hic ponere non necessarium ducimus. Ecce quibus modis sociantur conjugia, vel contubernia usurpantur. Ijugia separari valeant, et sine quibus separari non debeantrimo, qui secundum evangelicam admonitionem, ut beatus Augustinus in libro: de Bono conjugali dicit, amore fit salutis aeternae, ubi tanto melius quanto spiritalius servatum quam dissociatum conjugium dicitur. Et S. Augustinus in libro quinto contra Julianum dicit: « Dixit, inquiens, Lucas evangelista de Domino , quod puta
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i& ecclesiae sacramentum : dubium non ẽ. eammulierem non
pertinere ad inatrimoniumr inquadoc &ur nuptiale non fuisse
inmatrimonio dederit. non ita accipiendum ẽ quasi eanconiu¬
gato dederit ni forte illamulier & ingenua facta & dotatalegi
time & publicis nuptiis honestatauideatur: Paterno arbitrio
uirisi unctae carentculpa: simulieres quaeauiris habebant᷑
in matrimonio nonfuerunt. qui a aliud est nupta. aliud con¬
cubina & ancillam athoro abicere & uxorem certae ingenuita¬
tis accipere : nonduplicatio coniugii sed profectus esthonestatis
& sc̃sambrosius in librodelapsu uirginis dicit: quia si int̃decem
iistes confectis sponsaliis & nuptiis consummatis quaeuis uito
femina coniuncta mortali non sine magnopericula perp&iat
adulterium: Sed & quia extra ordinarios ordonom pracer¬
mittit ecclae quin aut resi piscentes recipiat. aut contempnentes
abiciat : demultinubis in concilioneocesariensi. cãpui. itascrip¬

Expanded text:
Christi et Ecclesiae sacramentum, dubium non est eam mulierem non Christi et Ecclesiae sacramentum, dubium non est eam mulierem non pertinere ad matrimonium, in qua docetur nuptiale non fuisse in matrimonium dederit, non ita accipiendum est quasi eam conjugato dederit, nisi forte illa mulitime et publicis nuptiis honestata videatur. Paterno arbitrio viris junctae carent culpa si mulieres quae a viris habebantur in matrimonio non fuerunt, quicubina, ancillam a toro abjicere et uxorem certae ingenuitatis accipere, non duplicatio conjugii, sed profectus est honestatisEt sanctus Ambrosius in libro de Lapsu virginis dicit: « Quia inter decem testes confectis sponsaliis, et nuptiis consummatis, quaevis viro femina conjuncta mortali, non sine magno periculo perpetrat adulterium. » Sed et quia extra ordinarios, ordo non praetermittit Ecclesiae, quin aut resipiscentes recipiat, aut contemnentes abjiciat, de multinubis in concilio Neocaesariensi capite tertio ita scrip
Abbreviated transcription (Latin):
citer in scõrum diffinitionibus legimus sed ad ostendendũ istius ge¬
nus coniugii satis superque ista sufficiunt
Quiauero secundas nuptias pondam namu sinmo recipim̾aliud
genus coniugii & a postolodocente suscipimus: &s coleone papa
in decretis ad rusticum narbonen semep̃m qualiter in iri debeat
quiens mulier uiro coniuncta uxorẽ uiri quia ne comnifilius¬
nere s ẽ. patris : Nuptiarum aut̃ foedera inter ingenuos sunt
legitima. & interae quales : & multo prius hocipsum d ñocons¬
tituente quam initium romani iuris exis ter& : Itaq aliud
estuxoraliud concubina. sicuta liud ancilla aliud libera
propterquod & iam apłs ad manifestandum harum ꝑsonarum
discr&ionem testimonium ponit exgene siubi dicitur habrabae
eiceancillam & filium eius. None nimheres eritfilius ancillae
cumfiliomeo isaac : Vndecum societa s nuptia rum ita abinitio¬
constituta sit ut praeter sexuum coniunctionem haber& inse

Expanded text:
citer in sanctorum diffinitionibus legimus: sed ad ostendendum istius geciter in sanctorum diffinitionibus legimus: sed ad ostendendum istius genus conjugii, satis superque ista sufficiunt. Quia vero secundas nuptias non damnamus, imo recipimus, aliud genus conjugii et Apostolo docente suscipimus, et sancto Leone papa in decretis ad Rusticum Narbonensem episcopum, qualiter iniri debeant, quiens, mulier viro conjuncta, uxor haeres est patris. Nuptiarum autem foedera inter ingenuos sunt legitima et inter aequales; multo prius hoc ipsum Domino constituente quam initium Romani juris existeret. Itaque aliud est uxor, aliud concubina; sicut aliud ancilla, aliud libera. Propter quod etiam Apostolus ad manifestandam harum personarum discretionem, testimonium ponit ex Genesi, ubi dicitur Abrahae: Ejice ancillam et filium ejus: non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac . constituta sit, ut praeter sexuum conjunctionem haberet in se
Abbreviated transcription (Latin):
sia literenim prae sumpta fuerint. perdunt profecto ipsi transgresso¬
resseipsos qui se m& ipsos decipiunt. Sed & de eius modigenere conui¬
gii angelus adosephait. losephfilidauid nolitimere accipere mari¬
am coniugemtuã idẽ desponsatam & bea tussiricius papa in de¬
cr&is adhimerium t̾raconen semepm̃ capitulo iuii. ltadicit.
Quod non liceat alterius sponsam inmatrimonii iura sortiri. De con¬
iugali autẽ uiolatione requisistis sidesponsatam aliipuellam
alter in matrimonium possit accipere. hocne fiat modis omnibus
in hibemus. Quia illa benedictio quam niupturae sacerdos imponit.
apud fideles cuiusdam sacrilegii instarest siulla trans gressione iuo
corruptis. Desponsatas puellas & postab aliis raptas. placuiterui
& eis reddi quibus ante fuerant desponsatae. &iam sieis a raptori¬
bus uiis sn lata constiterit. Vn de &iam saepenumero & pluripli¬

Expanded text:
Si enim aliter praesumpta fuerint, perdunt profecto ipsi transgressoSi enim aliter praesumpta fuerint, perdunt profecto ipsi transgressores seipsos, qui semetipsos decipiunt. Sed et de ejusmodi genere conjugii angelus ad Joseph ait : Joseph, fili David, noli timere accipere Mariam conjugem tuam, id est, desponsatam. Et beatus Siricius papa in decretis ad Himerium Tarraconensem episcopum , capitulo quarto ita dicit: « Quod non liceat alterius sponsam in matrimonii jura sortiri. De conjugali autem violatione requisistis si desponsatam alii puellam alter in matrimonium possit accipere. Hoc ne fiat modis omnibus inhibemus, quia illa benedictio, quam nupturae sacerdos imponit, apud fideles cujusdam sacrilegii instar est, si ulla transgressione violcorruptis: Desponsatas puellas, et post ab aliis raptas, placuit erui, et eis reddi, quibus ante fuerant desponsatae, etiamsi eis a raptoribus vis illata constiterit. Unde etiam saepenumero et pluripli
Abbreviated transcription (Latin):
mis tempore congnio p&ita legibus docedr osolem niter acci¬
piatur po & biduo uł triduo orationibus uacent & castitatẽ
ustodiant uthonae soboles generentur e dño suis in actib placeant
Taliterenĩ& dño placebunt & filios non spurios. sedlegitimos atq
heredi tabiles gonerabunt. Qua propterfiliũ caris simi
& mertto inlustres fide catholica suffragante. Itaperacta leg¬
tima scitote esse coniugia. Aliter uero prae sumpta non coniugia
sedaut adulteria aut contubernia aut stu prauł fornicationes poti¬
usquam legitima coniuigia esse non dubitate . nisiuoluntas propria
suffragauerit & uota succurrerint legitima Nam fructus diuinus
est praecepta diuinacustodire : ea quoq: deserere prȩsumptionem
fierinulli dubiumest. Curergo indignũ est unitatem ecclesia ecus¬
to diri: idemq: om̃spariter & sentiamus & pronuntiemus:

Expanded text:
mis tempore congruo petita, legibus dotetur, et solemniter accimis tempore congruo petita, legibus dotetur, et solemniter accipiatur, et biduo vel triduo orationibus vacent, et castitatem custodiant, ut bonae soboles generentur, et Domino in actibus suis placeant. Taliter enim et Domino placebunt, et filios non spurios, 587 sed legitimos atque haereditabiles generabunt. Quapropter, filii charissimi et merito illustres, fide catholica suffragante, ita peracta legitima scitote esse conjugia. Aliter vero praesumpta, non conjugia, sed aut adulteria, aut contubernia, aut stupra, vel fornicationes, potius quam legitima conjugia esse non dubitate, nisi voluntas propria suffragaverit, et vota succurrerint legitima. Nam fructus divinus est praecepta divina custodire. Ea quoque deserere, praesumptionem fieri nulli dubium est. » Cur ergo indignum est unitatem Ecclesiae custodiri? Idemque omnes pariter et sentiamus et pronuntiemus.
Abbreviated transcription (Latin):
rem expellere & uerum facilius statuere praeualebi musu
Qualiter coniugium iniredebeat &uetus & noua loxedoc&s cdnop
mor sonpraccipiente & ineuangelio demonstrante cum ecẽ in qun
desponsata materihũ mariaioseph. ante quã nuptiali caelebratione
conuenirent sicut iinuptiis caelebratis idem ostendit quassua
prae sentia sci ficare & miraculo ibidem patrato in lustrare digna¬
tus est: sed & sc̃s euaristus paparomanus quartus abeato petro
indecr&alibus adlocum lta scribit similiter custoditum &tra¬
ditum habemus utuxcor legitime uiro iungatur Aliterenin¬
legiimnum uta patribus accepimus & ascis a postolis eorum queb
scces soribus taditum inuenimus : Nion fit coniugumin scabbis
quisuꝑ ipsam feminam dominationem habere iudentun: &s acunb:
cus toditur usorpetatur &aparentibus propinquioribus spon¬
estcum precibus & oblationibus a sacerdo te benedica tur
ostapara nimphis utconsuetudo doc& custodita ol socira a prerci¬

Expanded text:
rem expellere, et verum facilius statuere praevalebimus. rem expellere, et verum facilius statuere praevalebimus. Qualiter conjugium iniri debeat, et vetus et nova lex edocet, Domino per Moysem praecipiente, et in Evangelio demonstrante : Cum esset, inquit, desponsata mater Jesu Maria Joseph, antequam nuptiali celebratione convenirent, sicut in nuptiis celebratis idem ostendit, quas sua praesentia sanctificare, et miraculo ibidem patrato illustrare dignatus est, sed et sanctus Evaristus papa Romanus quartus a beato Petro in decretalibus ad locum ita scribit : « Similiter custoditum et traditum habemus, ut uxlegitimum, ut a patribus accepimus et a sanctis apostolis eorumque successoribus traditum invenimus, non fit coniugium, nisi ab his qui super ipsam feminam dominationem habere videntur; et a quibus custoditur, uxor petatur, et a parentibus propinquioribus sponest, cum precibus et oblatet a paranymphis, ut consuetudo docet, custodita et consociata, a proxi
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uero in praemissi libelli ut os tendimus oc tauo capitulo scriptum
habetur ut argumenta hactenus latentis causae percipcentes erro¬
rem expellamus &uerum statuamus : & argumentũ esse legimus
qđ lic& nondum sit fieri tamen potest & de coniugio agitur ante quod
sac peabhumana fragilitate delinquit᷑ sae peinipso ineundo coniugio
saepe autem postinitũ conuigium grauiori noxa peccatur ab ipsa
radice incipientes ponamus qualiterdebeat in iri coniuigium de¬
in delegem coniugii ostendamus. Postautem si in coniuigio pecca¬
tur iudicium &uidicu ordinem demonstremus. utqm̃ peccatũ
malum est &m alumnaturanon e st acꝑ hoc substantiale non est
sedinboni substantia coalescit & t accidens in firmitas medicina
depellit᷑ cũ regula uidelic& in colomitas paturalis & me dicina in fir¬
mitatis posita fuerit de prehende turcertius tortitudo aq acciden
laesio argumento quasi hactenus latentis causae pertepto er ro¬

Expanded text:
Quia vero in praemissi libelli, ut ostendimus, octavo capitulo scriptum habetur, ut argumenta hactenus latentis causae percipientes errorem expellamus, et verum statuamus: et argumentum esse legimus, quod licet nondum sit, fieri tamen potest, et de conjugio agitur, ante quod saepe ab humana fragilitate delinquitur, saepe in ipso ineundo conjugio, saepe autem post initum conjugium, graviori noxa peccatur; ab ipsa radice incipientes, ponamus qualiter debeat iniri conjugium, deinde legem conjugii ostendamus, post autem si in conjugio peccatur, judicium et judicii ordinem demonstremus; ut quoniam peccatum malum est, et malum natura non est, ac per hoc substantiale non est, sed in boni substantia coalescit, et ut accidens infirmitas medicina depellitur, cum regula, videlicet incolumitas naturalis, et medicina infirmitatis posita fuerit, deprehendetur certius fortitudo atque accidens laesio, argumento quasi hactenus latentis causae percepto, erro
Abbreviated transcription (Latin):
nant & conditores legum iustadecernunt. perme principes
imperant & potentes decernunt iustitiam. Sed ideo hasleges
& illixp̃i uicariia postolorumq successores constituerunt. & nos
qualescumq aduicesillorum dĩ prȩsidentes ecclesiae hic illas posui¬
mus : ut sicut illam benedictionem quam dñs primodedit in para¬
dy soadam&uxori eiusdicens. crescite & multiplicam iniquae semel
&us que infinem non solum fidelibus.¬

Expanded text:
nant, et conditores legum justa decernunt; per me principes nant, et conditores legum justa decernunt; per me principes imperant, et potentes decernunt justitiam . Sed ideo has leges et illi Christi vicarii, apostolorumque successores constituerunt, et nos qualescunque ad vices illorum Dei praesidentes Ecclesiae, hic illas posuimus, ut sicut illam benedictionem, quam Dominus primo dedit in paradiso Adam et uxori ejus, dicens: Crescite et multiplicamini . Quae semel usque in finem, non solum fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus hic loqui festinantes ad alia supersedimus
De quib: cunctilegentes agnoscant quia non ideo sc̃i & apostolici
uiri successores uidelic& a postolorum ex eorum traditione
legesstatuerunt quas hic posuimus: ut nemofidelium iuxta
diuinam auctoritatem in itum dissoluat coniugium sine
careuelimus quas &iam in ecclesiasticis necessitatibus promul¬
gari sacpe soleat ab imperatoribus & regibus ecclesia postulare
quarumq sententus in sui siudiciis simulcum sententiis canonũ
episcopalis auctoritas frequentius utatur . & intantum accep¬
t&utdama sus & leo atq sc̃i gregorius legumsententias fecerinT
ẽe canonicas sicut in eorum inuenitur epistolis. & commonito¬
ria adiohannem defensorem. euntem in his panus beatus gre¬
gorius de sacris ordinib ꝑtotum ex legalib: confecerit institutis:¬
xps quoq dĩ uirtus & dĩ sapientia perseipsamdicat: Egosapientia
habito in consilio & eruditis intersum cogitationib: ꝑ mereges reg¬

Expanded text:
de quibus hic loqui festinantes ad alia supersedimus. De quibus cuncti legentes agnoscant quia non ideo sancti et apostolici viri, successores videlicet apostolorum, ex eorum traditione leges statuerunt, quas hic posuimus, ut nemo fidelium juxta divinam auctoritatem initum dissolvat conjugium sine care velimus, quas etiam in ecclesiasticis necessitatibus promulgari saepe soleat ab imperatoribus et regibus Ecclesia postulare, quarumque sententiis in suis judiciis simul cum sententiis canonum episcopalis auctoritas frequentius utatur, et in tantum acceptet, ut Damasus et Leo, atque sanctus Gregorius, legum sententias fecerint esse canonicas, sicut in eorum invenitur epistolis, et commonitoria ad Joannem Defensorem euntem in Hispanias beatus Gregorius de sacris ordinibus per totum ex legalibus confecerit institutisia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus; per me reges reg
Abbreviated transcription (Latin):
tumut &iam hac personae quaetalib: coniunctae sunt & iamipse
adulterium commississeuideantur: secundum illud quod legi¬
mus in euangelio : quidimis serituxorem suam & duxeritaliã
moechatur: similiter & quidimissamduxerit moechatur
Itdeo om̃s a communione fidelium abstinendos: De parentib
autem uł propinquis eorum nihiltalestatui potest pisi incen¬
tores in liciti consortii fuis sedeteganturV
ita scriptumẽ : hiuero saeculares qui coniugalẽ consortium nulla
culpagrauiori dimittunt uel &iam dimiserunt & nullas caus as
discidii probabiliter proponentes. propterea sua matrimonia
dimittunt ut autaliena aut inlicita praesumant Si ante qũa
resquam iudicio damnentur abiecerint: a communione
ecclesiae acscipopulic&u proeo quod fidem coniugiimaculant
excludantur: Et item in concilio heliberritano: femina equȩ
nulla p̃cedente causa reliquerint uiros suos & aliis se copulaue¬

Expanded text:
tum ut etiam hae personae, quibus tales conjuncti sunt, etiam ipsae tum ut etiam hae personae, quibus tales conjuncti sunt, etiam ipsae adulterium commisisse videantur, secundum illud quod legimus in Evangelio: Qui dimiserit uxorem suam, et duxerit aliam, moechatur: Similiter et qui dimissam duxerit, moechatur: et ideo omnes a communione fidelium abstinendos. De parentitibus autem, aut de propinquis eorum nihil tale statui potest, nisi incentores illiciti consortii fuisse detegantur. ita scriptum est: « Hi vero saeculares, qui conjugale consortium nulla culpa graviore dimittunt, vel etiam dimiserunt, et nullas cdiscidii probabiliter proponentes, propterea sua matrimonia dimittunt ut aut aliena aut illicita praesumant, si ante quamres, quam judicio damnentur, abjecerint, a communione Ecclesiae, ac sancti populi coetu, pro eo quod fidem conjugii maculant, excludantur. » Et item in concilio Eliberitano: « Feminae, quae nulla praecedente causa reliquerint viros suos, et aliis copulave
Abbreviated transcription (Latin):
ut quocumq modo legitime inita coniugia separentur. Nonsine
sacerdotali conscientia & absq legali iudicio debeant separari
Item in concilio heli berritano: Semina fidelis quae adulterum
maritum reliquerit fidelem & alterum ducit. prohibeaturne
ducat: Siduxerit: non prius accipiat communionemnisiquẽ
reliquit desaeculo exierit nsforte necessitas infirmitatis dari
compulerit: Similissententia & deui rotenenda ẽ. quia ut inno¬
centius ad ex superium tolosanum ep̃m & augustinus in libro de
decausa dissocientur : Vnde in nocentius ad ex superium tolosa
nume p̃m capitulo .uii: Dehis &iam requi si uit dilectiotua quiln¬
terueniente repudio alii sematrimonio copularunt : quos inu¬
traque parte adulteros eẽ manifestum est : Qui uero ueluxore
uiuente quamuis dissociatum es seuideatur coniugium ad aliã
copulam festinarunt. neque possuntadulteri non uideri : In tan¬

Expanded text:
« Ut quocunque modo legitime inita conjugia separentur, non sine « Ut quocunque modo legitime inita conjugia separentur, non sine sacerdotali conscientia, et absque legali judicio debeant separari. » Item in concilio Eliberatino : « Femina fidelis, quae adulterum maritum reliquerit fidelem, et adulterum ducit, prohibeatur ne ducat: si duxerit, non prius accipiat communionem, nisi is quem reliquit, prius de saeculo exierit: nisi si forte necessitas infirmitatis dare compulerit. » Similis sententia, et de viro tenenda est, quia ut Innocentius ad Exuperium Tolosanum episcopum, et Augustinus in libro de ssocientur. » Unde Innocentius ad Exupese monstrentur. De his etiam requisivit dilectio tua, qui interveniente repudio alii se matrimonio copularunt, quos in utraque parte adulteros esse manifestum est. Qui vero vel uxore vivente, quamvis dissociatum videatur esse conjugium, ad aliam copulam festinarunt, neque possunt adulteri non videri, in tan
Abbreviated transcription (Latin):
quae fide sutiq: inuio lata ꝑmansit . Neq enim cumuidis s&iam
uirginem sacram diuina fecunditate donat amipse aliam quȩ¬
siuit ux orem cumutiq necistam quaesiss& si necessariam con¬
iugem non haber&. sed uinculum fidei coniugalis nonideo iudi¬
cauit essesoluendum quias pescommiscendȩ carnis ablata est.
Cecundo aeques ecundum euangelicam ueritatẽ causa fornica¬
tionis. Vndeistius modi medicina in canonib: anchirani concilu
adhib&ur : Sicuius inquiens uxor adulterata fuerit uel siipsead¬
ulterium commi serit : septe m annorum poenitentia õport&eũ
perfectionem consequi secundum pristinos gradus: & deeorũ sepa¬
ratione in concilio a fricano. cãplxuiiii. Itascriptum hab&ur:
placuitut secundum euangelicam & a postolicam disciplinam.
ueq dimissus abuxoreneq: dimissa amarito alteri coniungantur
seditamaneantã ut sibim& reconcilientur Quod si contempse
rint : ad poenitentiam redigantur: De lnde auctoritas sequitur

Expanded text:
quae fides utique inviolata permansit. Neque enim, cum eam vidisset jam virginem sacram, divina fecunditate donatam, ipse aliam quaesivit uxorem, cum utique nec istam quaesiisset, si necessariam conjugem non haberet, sed vinculum fidei conjugalis non ideo judicavit esse solvendum, quia spes commiscendae carnis ablata est. » Secundo aeque secundum evangelicam veritatem, causa fornicationis. Unde istiusmodi medicina in canonibus Ancyrani concilii 589 adhibetur: « Si cujus, inquiens, uxor adulterata fuerit, vel si ipse adulterium commiserit, septem annorum poenitentia oportet eum perfectionem consequi, secundum pristinos gradus. » Et de eorum separatione in conciliPlacuit, ut secundum evvangelicam et apostolicam disciplinam neque dimissus ab uxore neque dimissa marito alteri coniungantur; sed ita maneant, aut sibi inrint, ad poenitentiam redigantur. » Deinde auctoritas sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
imposition ẽ remediũ posst̃ accipere poenitendi: sed sicut leoscribit
huius modi lapsis ad promeren dã misericordiã dĩpriuata ẽ expe¬
tenda secessio ubiillis satis factiosi fuerit digna sit &iã fructuosa necꝑ

Expanded text:
impositionem remedium possunt accipere poenitendi: sed sicut Leo scribit impositionem remedium possunt accipere poenitendi: sed sicut Leo scribit , hujusmodi lapsis ad promerendam misericordiam Dei privata est expetenda secessio, ubi illis satisfactio, si fuerit digna, sit etiam fructuosa: nec
Abbreviated transcription (Latin):
dixeritmortis causã quaedicta in aliũ punir& cũ om̃is qui sibi fueritmor¬
tis causa maior homicida sit . Quã mortẽ sc̃s augustinꝰ in sententia deute¬
ronomii side prehensus fuerithomo sollicitans fratrẽ suũ defiliis i srł
&uendito eo accipiens pretiũ interficietur & auferes malũ de medio
tiu: is tomodo exponit dicens: Assidue hocdicit scriptura cũ iub& oc¬
hisquiforis st̃ uidicare nonne dehis quilntus sunt uosiudicatis : auferte
malũ exuobis ipsis : E quo appar& eũ uoluisse intellegi quia liquid ta¬
lecõmisit utex cõmunicatione dignussit: hocenĩ nuncagit in eccła ex¬
cõmunicatio qđ agebat cuncintorfectio: Sic & quod legesciuiles minis¬
teriore ipublicae morte condem mant: log secclesia sticȩ degradatio¬
nis id ex cõmunicationis iudiciopunu in t ep̃s pbr uł cliaconus non
itautiur& uxor sinlaqueũ & tẽptationẽ diaboli incider iN permanus

Expanded text:
dixerit mortis causam, quae dicta in alium puniretur; cum omnis qui sibi fuerit mordixerit mortis causam, quae dicta in alium puniretur; cum omnis qui sibi fuerit mortis causa major homicida sit. Quam mortem sanctus Augustinus in sententia Deuteronomii: Si deprehensus fuerit homo sollicitans fratrem suum de filiis Israel, et vendito eo accipiens pretium, interficietur, et auferes malum de medio tui , isto modo exponit dicens: « Assidue hoc dicit Scriptura, cum jubet ochis qui foris sunt judicare? nonne de his qui intus sunt vos judicatis? auferte malum ex vobis ipsis . Ex quo apparet eum voluisse intelligi, qui aliquid tale commisit ut excommunicatione dignus sit. Hoc enim nunc agit in Ecclesia excommunicatio, quod agebat tunc interfectio. Sic et quod leges civiles ministerio reipublicae morte condemnant, leges ecclesiasticae degradationis vel excommunicationis judicio puniunt. In Afriita ut vir et uxor, si in laqueum et tentationem diaboli inciderint, per manus
Abbreviated transcription (Latin):
nisi solus forsitan
ds̃: homoseparat quando ꝓpt̃
desiderium secun¬
daeuxoris primã dimittit : Ds
separat qui & coniunxe¬
rat quando ex consensu propt̃ ser¬
uitutẽ di eo qđ tẽpus in arto sit̃ sic hab& uxorẽ quasi non habens : Sepa¬
rat autẽ ds̃ non a maritali &uxorea scđm dm̃ in ita coniunctione. sed
a camali õmertio &uxoreiusus cõminxtione : qđ si sufferre nom post̃
non se fraudent᷑ ab inuicẽnisi forte ad tempu sutuacent orationi &ite¬
rũ reuertant᷑ in idipsum ut nontẽ ptentura satana propt̃ in continentiã
incuius tẽptationẽ ꝑ incontinentiã quisquise orũ ad ulterando inciderit :
antidotosa lubris poenitentiae remediũ poenitendi & ꝑecclesiasticã
quimortalicrimine dixerint se eẽ pollutos secundũ ualentinã sy nodũ
a supra dictis ordinationib: legimꝰ submouendos. reosscilic& uł ueri
confessioneuł mendacio falsitatis. neq enĩ absolui potest qui inseipsũ

Expanded text:
nisi solus forsitan Deus. Homo separat, quando propter desiderium secundae uxoris primam dimittit: Deus separat, qui et conjunxerat, quando ex consensu propter servitutem Dei, eo quod tempus in arcto sit, sic habet uxorem quasi non habens. Separat autem Deus, non a maritali et uxorea secundum Deum inita conjunctione, sed a carnali commercio et uxorei usus commistione. Quod si sufferre non possunt, non se fraudentur ab invicem, nisi forte ad tempus, ut vacent orationi, et iterum revertantur in idipsum, ut non tententur a Satana propter incontinentiam. In cujus tentationem per incontinentiam quisquis eorum adulterando inciderit, antidoto salubris poenitentiae remedium poenitendi, et per ecclesiastqui mortali crimine dixerint se esse pollutos, secundum Valentinam Synodum , a supradictis ordinationibus legimus submovendos, reos scilicet vel veri confessione, vel mendacio falsitatis. Neque enim absolvi potest qui in seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
libellũ repudii & iuro mulieridare libellũ repudii qđ morses & non ds̃euan¬
gelioteste ꝑmisit . dñs ipsepro hibuit : Et paulo docente ñatram̃to sed spũdi
uiui lex incordib: uistorũ ẽ scripta : sacriq canones ut docentda masus & leo
eodẽ spũ scõsunt conditide quo scriptũ ẽ. sp̃spatris ur̃ĩ quiloꝗt in uob. & si
quis spm̃xp̃iñ hab& hic non ẽ eius & sps ẽds̃ & ubiuultspirat & diuidit
singulis ꝓut uult. Quorũ auctoritate canonũ siue ꝓ infirmitate animȩ
siue ꝓcorporis aegritudine dato libello manusua subscripto ab ecđacui
prae sederat ep̃s & a suo se potest siuo luerit remouere officio : sicut beatgre¬
gorius in suis multoties designat epłis. uelutiad marinianũ epm̃ra uenna¬
tiũ & adderũ acplebẽ ariminensiũ netnon& ad anatholiũ diaconũ &ad
aetheriuĩ e pmatq ad brunichildẽ reginã sed & ingallicanis canonibus
depotamio bracharensi archiepõ euident̃ agnoscitur *

Expanded text:
libellum repudii, et viro mulieri dare libellum repudii, quod Moyses, et non Deus, Evangelio teste, permisit, Dominus ipse prohibuit. Et, Paulo docente, non atramento sed spiritu Dei vivi lex in cordibus justorum est scripta, sacrique canones, ut docent Damasus et Leo, eodem Spiritu sancto sunt conditi, de quo scriptum est: Spiritus Patris vestri qui loquitur iult spirat; et, dividit singulis prout vult . Quorum auctoritate canonum, sive pro infirmitate animae, sive pro corporis aegritudine, dato libello manu sua subscripto, ab Ecclesia, cui praesederat episcopus, et a suo se potest, si voluerit, removere officio, sicut beatus Gregorius in suis multoties designat epistolis, veluti ad Marinianum episcopum Ravennatium, et ad clerum ac plebem Ariminensium, necnon et ad Anatolium diaconum, et ad Aetherium episcopum, atque ad Brunichildem reginam; sed et in Gallicanis canonibus de Potamio Bracarensi archiepiscopo evidenter agnoscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesia sticigradus munere potest ꝑfriu sacra a uetoritate docentecũ eadẽ
auctoritas prȩcisosuł publiceinadolescentia paenitentes siue niuptias diga¬
miae in laicaliordine nonre fut& qm̃ sicut aliud officiũ capitis & aliud mem¬
brialterius ꝓdiuersitate ẽ corporis. Ita alia causa est sacer dotis e alia causa
ẽ plebis aliaq pastoris & aliagregis : Et scđm auctoritatẽ canonicã uir
& mulier &uã causa fornicationis seuincti possunt mutua re conciliatione
re : legat qui uoluerit magnileonis epistolas & decr&a gregoru. In

Expanded text:
ecclesiastici gradus munere potest perfrui, sacra auctoritate docente: cum eadem ecclesiastici gradus munere potest perfrui, sacra auctoritate docente: cum eadem auctoritas praecisos, vel publice in adolescentia poenitentes, sive nuptias digamiae in laicali ordine non refutet: quoniam sicut aliud officium capitis, et aliud membri alterius pro diversitate est corporis, ita alia causa est sacerdotis, et alia causa est plebis, aliaque pastoris, et alia gregis. Et secundum auctoritatem canonicam, vir et mulier, etiam causa fornicationis sejuncti, possunt mutua reconciliatione re. Legat qui voluerit magni Leonis epistolas, et decreta Gregorii, in
Abbreviated transcription (Latin):
fectionẽ ad gradus redeundi eccle siasticos paenitendo consequi prȩualebt̃
sicut de uiro & femina siadultera uerint cõmunionis ꝑfectionẽ consequi
poter̃ scribente gelasio : huius modi&iam si forte subrepserint tã quian¬
tepeccauerint de tecto soportere depelliquã sacrae ꝓfessionis oblitos prȩ¬
uaricatoresq scĩꝓpositi proculdubio submouendos : Et srricius : Ilud quoq:
nospar fuit prouidere ut sicut poenitentiã a gereciuquã Ñ conceditur cle¬
ricorũ ita & postpoenitudinẽ a creconciliationẽ nullium quã laico liceat
honorẽ clericatꝰ adipisci. quia quãuis sin tomniũ peccatorũ contagionemun¬
daiti : nulla tam̃ debentgerendorũ sacram̃torũ bistrum̃ta suscipere ꝗdudũ
fueruitua sauitiorũ : Et sicut in aliqua corporis parte praecisus aut publice poeni¬
tens adecdesiasticũ gradũ canonice nion potest accedere uł inecdesi asticogradu
manere : Ita nec digamꝰ qui antebaptis mũ uł postbaptismũ inuentus fuerit

Expanded text:
fectionem ad gradus redeundi ecclesiasticos poenitendo consequi praevalebunt, sicut de viro et femina, si adulteraverint, communionis perfectionem consequi poterunt, scribente Gelasio : Hujusmodi etiam, si forte subrepserint, tam qui ante peccaverint, detectos oportere depelli, quam sacrae professionis oblitos, praevaricatoresque sancti propositi procul dubio submovendos. » Et Siricius : « Illud quoque nos par fuit providere, ut sicut poenitentiam agere cuiquam non conceditur clericorum, ita et post poenitudinem ac reconciliationem nulli unquam laico liceat honorem clericatus adipisci: quia quamvis sint omnium peccatorum contagione mundati, nulla tamen debent gerendorum sacramentorum instrumenta suscipere, qui dudum fuerint vasa vitiorum. » Et sicut in aliqua corporis parte praecisus, aut publice poenitens, ad ecclesiasticum gradum canonice non potest accedere, vel in ecclesiastico gradu manere: ita nec dicamus, qui ante baptismum vel post baptismum inventus fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
renusi dequorũ scitis tractatu causam constared tanihi lominus quae in¬
iuncta sunt exeque ut quantũ fieri poterit seniorẽ ur̃m nonpossitisof¬
sendere & prȩcipue qđ egeritis sacris regulis nondebeat obuia re
ul quod ab sit diuinae ȩquicati atq: uistitiȩ contraire : Haec lic& ex
suꝑfluo sapientiȩ urae scriboquia atrumuos habeo &mihidignataestis
promittere qđ fide iurãe mecum securitate possem cõmĩttere &
ameuoliustis enxigereut deuotionẽ meã uobstuderem rependore
Alias autẽ litteras nec sed sapłicae necciuquam epis coporũ hacterus
coniugium reputatur. qualiterdebeat iniri coniugiũ qualis que
lex habeatur coniugi & qualiter uel proquibus rebus ualeat sepa¬
rari & si post disiunctionem utrumuir aut femina ad aliam

Expanded text:
re, nisi de quorum scitis tractatu causam constare; ita nihilominus quae inre, nisi de quorum scitis tractatu causam constare; ita nihilominus quae injuncta sunt exsequi, ut quantum fieri poterit, seniorem vestrum non possitis offendere, et praecipue quod egeritis sacris regulis non debeat obviare, vel, quod absit, divinae aequitati atque justitiae contraire. Haec, licet ex superfluo, sapientiae vestrae scribo, quia charum vos habeo, et mihi dignati estis promittere, quod fidei vestrae me cum securitate possem committere, et a me voluistis exigere ut devotionem meam vobis studerem rependere. » Alias autem litteras nec sedi apostolicae, nec cuiquam episcoporum, hactenus conjugium reputatur, qualiter debeat iniri conjugium, qualisque lex habeatur conjugii, et qualiter vel pro quibus rebus valeat separari, et si post disjunctionem, utrum vir aut femina
Abbreviated transcription (Latin):
nib: eritut necesse cognosculta &iã ponderari : qm̃ ut caelesti¬
nus scribit uniuersalis eccła quacũq nouitate pulsatur. este nĩ
hiterregẽ regum & regem terrenũ in lege prima primo hominiha
paradisodata &adõ & homine ineuangelio roborata: est &ã de
causa nobis hactenus in audita ex qua subtiliter necesseerit auc¬
toritatessacras reuoluere & leges xpĩanas interrogare. pontifica¬
lem auctoritatẽ in siuexaminatione sincero & cauto gressu lncede¬
re& quemq: ⁊ pianum a rectoltinere non deuiare Oportebituossi¬
quidema postolicotalia lntimarequae ex corde & ore ueraciterpla¬
ta sicut scio qm̃ faci&is diuinis oculis debeantapparere : Etut nemo
aliter postea ualeat inuenire : Denullorũ consensusiue ep̃orũ uł quo¬
rũ lib& laicorũ ꝓcuiuscũq obtentus intentione apłicae sedi suggere¬

Expanded text:
nibus erit ut necesse cognosci, ita etiam ponderari: quoniam, ut Coelestinibus erit ut necesse cognosci, ita etiam ponderari: quoniam, ut Coelestinus scribit, universalis Ecclesia quaecunque novitate pulsatur. Est enim inter Regem regum, et regem terrenum, in lege prima primo homini in paradiso data, et a Deo et homine in Evangelio roborata. Est etiam de causa nobis hactenus inaudita, ex qua subtiliter necesse erit auctoritates sacras revolvere, et leges Christianas interrogare, pontificalem auctoritatem in sui examinatione sincero et cauto gressu incedere, et quemque Christianum a recto itinere non deviare. Oportebit vos siquidem apostolico talia intimare quae ex corde et ore veraciter prolata, sicut scio quoniam facietis, divinis oculis debeant apparere, et ut nemo aliter postea valeat invenire, de nullorum consensu, sive episcoporum, vel quorumlibet laicorum, pro cujuscunque obtentus intentione apostolicae sedi suggere
Abbreviated transcription (Latin):
dulae non mea sed magni leonis uerba adrusticũ narbonen seme p̃m
ponere dignũ duco. ut in his inquid quacuł dubia fuerint. uł obscu¬
ra id nouerimus sequendũ qđ nec praeceptis euan gelicis contrariũ
necdecr& usscoꝵ patrũ inueniatur aduersum. P&odeniq urãm¬
am̃abilẽ carita tẽ ut ꝓexcusati onemea in urõ scõconcilio uerbis
uraẽ prudentiȩ iungatis huius cliplomatis lectionẽ
Sroces udeniq temporis isdem domnus aduentius ad memis sudire¬
xerat ꝑquem ei hasiterũ litteras destinaui.
Hincmarus remorum ep̃s dilecto fratri& uenerabilie põaduentio
plurimã in saluatore salutẽ. Et postquaedã praeposita ex nego
tis conicio legationẽ uram in qua uob̵ sicut dõ gratias prudentiaurã
uosdoc& satis caute & ꝓuide est necesse ince dere quia talis ẽcausa
& intã eminentissimis personis & in huius modiordine quȩ abom¬

Expanded text:
dulae non mea sed magni Leonis verba ad Rusticum Narbonensem episcopum dulae non mea sed magni Leonis verba ad Rusticum Narbonensem episcopum ponere dignum duco: « Ut in his, inquit , quae ra, id noverimus sequendum, quod nec praeceptis evangelicis contrarium, nec decretis sanctorum Patrum inveniatur adversum. » Quaabilem charitatem, ut pro excusatione mea in vestro sancto concilio verbis vestrae prudentiae jungatis hujus diplomatis lectionem. » Processu denique temporis isdem domnus Adventius ad me missum suum direxerat, per quem ei has iterum litteras destinavi. « Hincmarus Rhemorum episcopus, dilecto fratri et venerabili episcopo Adventio plurimam in Salvatore salutem. » Et post quaedam praeposita ex negottis, conjicio legationem vestram, in qua vobis, sicut Deo gratias prudentia vestra vos docet, satis caute et provide est necesse incedere, quia talis est causa, et in tam eminentissimis personis, et in hujusmodi ordine, quae ab om