comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuas. et deserendo deũ tuũ: inter me¬
dias uores obiuigantis obsisteres im¬
pudenti quidẽ frorite. ueluti auditã
diuina auctoritate. et leg̾es de libro
dñico. Quid me terres de deo nostro
Ille misericors ẽ. et miserator. et ml¬
tum misericors. Ne tasia hoĩes dice¬
rent: unũ uerbũ addidit ĩ fine quod
Audi du nõ tacet ĩ uerbo: ne nõ tib̾i
uacet audire dũ nõ tacebit ĩ iudicõ.
ponere. Ante ustimũ iudicium dei
tui: compone cãm tuã. Nõ ẽ unde
presimias: cũ ille uen̾it. Nec falsos
testes adduces. quib isse fassat᷑. nec pa¬
tronum fraudusentis circũuentionib
et linguosis artib adhibebis: ñ ambi¬
es aliquo modo ut iudicẽ possis corrũ¬
pere. Quid ergo agis apud talem iu¬
dicem: que̾ nec fallere nec corrũpere
poteris: Et tñ ẽ quod agas. Tũc enĩ
ip̃e erit uder cause tue: qui modo te¬
stis ẽ uite tue. Clamaiumꝰ et lau¬
dauimꝰ: com̾ponamꝰ cãm nr̃am. Qͥ

Expanded text:
tuas, et deserendo Deum tuum; inter metuas, et deserendo Deum tuum; inter medias voces objurgantis obsisteres, impudenti quidem fronte, veluti audita divina auctoritate, et legeres de libro dominico: Quid me terres de Deo nostro? Ille misericors est, et miserator et multum misericors. Ne talia homines dicerent, unum verbum addidit in fine, quodAudi dum non tacet in verbo, ne non tibi vacet audire dum non tacebit in judicio. ponere. Ante ultimum judicium Dei tui compone causam tuam. Non est unde praesumas; cum ille venerit, nec falsos testes adduces, quibus ille fallatur, nec patronum fraudulentis circumventionibus et linguosis artibus adhibebis, nec ambies aliquo modo, ut judicem possis corrumpere. Quid ergo agis apud talem judicem, quem nec fallere, nec corrumpere poteris? Et tamen est quod agas. Tunc enim ipse erit judex causae tuae, qui modo testis est vitae tuae. Clamavimus, et laudavimus: componamus causam nostram. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ommnus et deus nr̃ mise¬
ricors et miserator. songa¬
nimis et multũ misericorᷤᷤ
et uerax: ꝙͣ largiter prerogat mise¬
ricordram in pñti seculo. tã seuere
minatur iudicium in futuro seculo
Uerb̾a que dixi scripta sũt. de diuimᷤᷤ
auctoritatib continentur. quia mi¬
sericors et miserator dñs. sõganimis
et multũ misericors et uerax. Mus¬
tum desectut om̃s pcc̃ores et amato¬
res seculi hruꝰ: quia misericors et
misenitor dñs.quia longanimis et
multũ misericors. S si amas tam
mustã mĩam: time ibi et ustimuũ
quod ait. et uerrir. Si enĩ nichis aliud
dic̾et nͥ misericors et miserator ⁊ mul¬
tũ misericors: qĩ iã ꝯuertens te ad se¬
curitatem et impunitatem et ad si¬
centiam pc̃coꝵ. faceres quod uelles:
utereris seculo uel qnͣtũ tibi ꝑmitt̾et᷑
uel qnͣtũ tibi libido iussisset. Et si qͥs
te fene admonendo obiirgaret atq
terreret. ut cohiberes te ab ĩmoderato
fluxri eundo post concupiscentias

Expanded text:
ominus et Deus noster misericors et miserator, longanimis et multum misericors, et verax; quam largiter praerogat misericordiam in praesenti saeculo, tam severe minatur judicium in futuro saeculo. Verba quae dixi scripta sunt, et divinis auctoritatibus continentur, quia, Misericors et miserator Dominus, longanimis et multum misericors, et verax . Multum delectat omnes peccatores et amatores saeculi hujus, quia misericors et miserator Dominus, quia longanimis et multum misericors. Sed si amas tam multa mitia, time ibi et ultimum quod ait, Et verax. Si enim nihil aliud diceret, nisi, Misericors et miserator Domtum misericors; quasi jam converteres te ad securitatem et impunitatem, et ad licentiam peccatorum; faceres quod velles, utereris saeculo, vel quantum tibi permitteretur, vel quantum tibi libido jussisset: et si quis te bene admonendo objurgaret atque terreret, ut cohiberes te ab immoderato fluxu eundo post concupiscentias
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o sermoniẽ suo paulopostait. dixi uobis
quia et iudistis me et non credidistis. Om¬
ne quod dat mͥ pater ãd mẽ ueniet. Quid
ẽ ad mẽ ueniet insi credet in me. u ut
fiat: pater dat. Item paulopost. Nolite in¬
quit murmurare inuicem. nemo potest
uenire adme nͥ pater qui misit me traxe¬
rit eum. Et ego resuscitabo eum in nõuis

Expanded text:
ipso sermone suo paulo post ait, Dixi vobis, ipso sermone suo paulo post ait, Dixi vobis, quia et vidistis me, et non credidistis. Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet. Quid est, ad me veniet, nisi, Credet in me? Sed ut fiat, Pater dat. Item paulo post: Nolite, inquit, murmurare invicem: nemo potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum: et ego eum resuscitabo in
Abbreviated transcription (Latin):
ruit: quia uir bonus erat et antequã
crederet. Quod de cornelio dici p̃t. cuius
aliqua fide donabat et orabat.Nlamq
quomõdo inuocabat in quẽ ñ crediderat.
S si posset sine fide xp̃i ẽẽ saluus: nõ
ad eum edificandum mitteretur archi¬
tectus aplus pecrus. Quãius nisi dñs
ẽdificauerit domũ: in uanũ laborauert̃
ẽdificuntes eam. Et dicit᷑ nobis. fides ẽ
a nobis. cetera a dño ad opera iusticie
pertinentia: Quasi ad ẽdificium nõ
pertineat fides: Quasi ad edificiũ ĩꝙͣ
non pertineat fundamentũ: Quod si
in primis et maxime pertinet: ĩ bamĩ
laborat predicando edificans fidem nͥ
eam dominus miserendo intus edifi¬
cet. Quicquid igitur et anteꝙͣ in xp̃m
arderet et cum crederet et cum credidisset
Bene openitus ẽ cornesius: tõtum deo dan¬
dum est. ne forte quis extollatur. promde
supra memoraui. hoc ẽ opus dei ut cre¬
datisin eum quem misit ille: in eodem

Expanded text:
ruit, quia vir bonus erat et antequam ruit, quia vir bonus erat et antequam crederet. Quod de Cornelio dici potest, cuj nec tamen sine aliqua fide donabat et orabat. Nam quomodo invocabat, in quem non crediderat ? Sed si posset sine fide Christi esse salvus, non ad eum aedificandum mitteretur architectus apostolus Petrus: quamvis nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt aedificantes eam . Et dicitur nobis, « Fides est a nobis, caetera a Domino ad opera justitiae pertinentia: » quasi ad aedificium non pertineat fides; quasi ad aedificium, inquam, non pertineat fundamentum. Quod si in primis et maxime pertinet, in vanum laborat praedicando aedificans fidem, nisi eam Dominus miserando intus aedificet. Quidquid igitur et antequam in Christum crederet, et cum crederet, et cum credidisset, bene operatus est Cornelius, totum Deo dandum est, ne forte quis extollatur. CAPUT Vsupra memoravi, Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille: in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
Si forsitan dicunt. Ab operibus fidẽ
distinguit aplũs. Gr̃am uero ñ ex oꝑib
ẽẽ dicit: nõ autem dicit qd̾ nõ sit ex fide.
Ita uero ẽ. S ip̃am quoq fidem opus
dei dicit ẽẽ ihũs. et hanc ut operemur
iubet. Dixerunt enim uidei ad eũ. Qͥd
faciemꝰ ut operem᷑ oprs dei: resporidit
ihũs et dixit illis. Hoc opus dei: ut cre¬
datis in eum quem misit ille. Sic ergo
distuiguit aplũs ab operib fidem: quẽ¬
admodum in duob regnis hebreorum
distinguitur iudas ab israel cum et
ip̃e uidas sit ismael. Ex fide autẽ ideo
dicit iustificari hominem nõ ex oꝑib:
quia ip̃a prima datur. ex qua impe¬
trentur cetera que proprie oꝑa min¬
cupantur. in quib iuste uiuit᷑. Nam
dicit etiam ip̃e. Gratia saliu fc̃i estis
per fidem. et hoc non ex uobis sẽd dei do¬
num ẽ. Idest et quod dixi per fidẽ: non
ex uobis s dei donum est etiam fides.
non ex operib in quit. ne forte quis ex¬
tossatur. Solet enim dici ideo cred̾e me¬

Expanded text:
 Ab operibus fidem distinguit Apostolus: gratiam vero non ex operibus esse dicit; non autem dicit quod non sit ex fide. » Ita vero est: sed ipsam quoque fidem opus Dei dicit esse Jesus, et hanc ut operemur jubet. Dixerunt enim ad cum Judaei: Quid faciemus, ut operemur opus Dei? Respondit Jesus et dixit illis: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille . Sic ergo distinguit Apostolus ab operibus fidem, quemadmodum in duobus regnis Hebraeorum distinguitur Judas ab Israel, cum et ipse Judas sit Israel. Ex fide autem ideo dicit justificari hominem, non ex operibus , quia ipsa prima datur, ex qua impetrentur caetera, quae proprie opera nuncupantur, in quibus juste vivitur. Nam dicit etiam ipse, Gratia salvi estis facti per fidem, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est: id est, et quod dixi per fidem, non ex vobis, sed Dei donum est etiam fides. Non ex operibus, inquit, ne forte quis extollatur . Solet enim dici, Ideo credere me
Abbreviated transcription (Latin):
sole nouum. nec ualet quisquã dicere
ecce hoc retens est: et ĩdeo pluri docto¬
res plus diligunt illam iuirgam uerã
que semper moysi manib comprehẽ¬
sa uirgultus marebat. iaginarie
tantum in serpentis formam aliquo¬
tieris pro signo fuisse uersam: pre¬
sertim cum ad mullos usus nisi ad
signi ostensionem necessaria esset.
bi et emm uerus serpens fusset. ser¬
pens semper post signa maneret. Et¬
emi ueru uirga fuerat. ex qua moy¬
ses egiptum flagellare plagis cepat:
miiquã in serpentem mutata sẽꝑ
uirga permanserat. de qua mare di¬
iũditur. et petre in oreb et in cades per¬
cutiuntur. Si ergo iaginarius serpẽs
ille per signa tantum ostendit᷑. cur co¬
ram pharcione ceteri magoꝵ spentes
per eum deuorantur: Cui obiectioni
facile docti respondere poterunt. qd̾ et
ĩdarcõ diuini signi imaginatio deuo¬
rare pocerat. quod per magoꝵ diaboli¬
cas incantatiores imaginatũ fiebat.
Iuxta ergo hanc estimationem non ĩ

Expanded text:
sole novum. Nec valet quisquam dicere, sole novum. Nec valet quisquam dicere, Ecce hoc recens est : et ideo plurimi doctores plus dicunt illam veram virgam, quae semper Moysi manibus comprehensa virgultum manebat, imaginarie tantum in serpentis formam aliquoties pro signo fuisse versam, praesertim cum ad nullos usus, nisi ad signi ostensionem necessaria esset. Si enim verus serpens fuisset, serpens semper post signa maneret. Etenim vera virga fuerat ex qua Moyses Aegyptum plagis flagellare coeperat; nunquam in serpentem mutata, semper virga permanserat. De qua mare dividitur , et petrae in Oreb et in Cades percutiuntur . Si ergo imaginarius serpens ille per signa tantum ostenditur, cur coram Pharaone caeteri magorum serpentes per eum devorantur ? Cui objectioni facile docti respondere poterunt, quod etideo divini signi imaginatio devorare poterat quod per magorum diabolicas incantationes imaginatum fiebat. Juxta ergo hanc aestimationem non in
Abbreviated transcription (Latin):
momento sana manus et lepra can¬
dens et rursum sana appareret: insi¬
gnissimi miniculum signi intueriti¬
bus prebet. Uirga igitur in anguem
uetsa. et ruisum serpens in arborem
nitatus laborem nature in quisito¬
ribus preparat: nsi qd̾ utrumq iur¬
ga salicet et serpenis factum esse ma¬
infestẽ docetur eterra. Quod ergo ex
eãdem materia oritur. gubernato¬
ris dei potentia. uicissim in alt̾utrũ
hoc est ut ammal in arborem. panis
m lapĩdem. homo in uolucrem. uerti
posse concẽdatur. nichilex his firma¬
re non posse intra sue nature termi¬
nos permanere: et ridiculosis magoꝵ
fabulatiombus dicentium ĩ auium
substantia maiores suos secula ꝑ¬
uagasse assensum prestare iũ debim̃.
ac pet hoc deum in his nõ gubernato¬
rem sedmutatorem natium dice¬
mus. quõd absit.Nle illũ post pͥmã
naturtũ omnum conditionẽ ali¬
quid nonum quod non propria natũ
uetineat facere crẽdamus. Nil em̃ sub

Expanded text:
momento sana manus et lepra canmomento sana manus et lepra candens, et rursum sana appareret, insignissimi miraculum signi intuentibus praebet. Virga igitur in anguem versa et rursus serpens in arborem mutatus, laborem naturae inquisitoribus praeparat. Nisi quia utrumque, virga scilicet et serpens, factum esse manifeste docetur ex terra. Quod ergo ex eadem materia oritur, gubernatoris Dei potentia vicissim in alterutrumhoc est, ut animal in arborem, panis in lapidem, homo in volucrem verti posse concedatur; nihil ex his firmiter possit intra suae naturae terminos permanere, et ridiculosis magorum fabulationibus dicentium in avium substantia majores suos saecula pervolasse, assensum praestare videbimur; ac per hoc Deum in his non gubernatorem, sed mutatorem naturarum dicemus: quod absit, ne illum post primam naturarum omnium conditionem, aliquid novum, quod non propria natura retineat, facere credamus. Nihil enim sub
Abbreviated transcription (Latin):
igne scilicet et arbore consideratur:
dum et ignis naturaliter de arbore
ardet. et arbor ardens igni naturalit̾
non consumitur. uel certe in illo ru¬
bo non ille ignis arbor inimicus ui¬
debatur: sed potius ignis ille ibi fuit
de quo dicitur. Qui facit angelos suos
spũs: et ministros suos ignem urentẽ.
Ignis ergo incorporeus in rubõ declam¬
tur: qui dum corporali homini oste¬
sus est. necesse fuit ut aliqua corpore¬
a materia monstraretur. .xix.
bifarium condonatur signũ
scilicet ut in tribus testibus ĩ
se et in duobus signis corisisteret uer¬
bum. Nlam uirga quam moyses ad huc
ouim pastor manu portauerat cum
in terram prorceretur serpens fiebat.
Ermanum illius in proprium sinum
suum missam prima uice leprosam
protulerat. et secunda uice meundem
sinum conuersa sana apparebat. S
i mami. aut in ligno contra naturã
tatem insitam et alternatim seye pro¬
batur. carnis humane natuma retinet.
Sed crebra talis mutatio. ut in cõdem

Expanded text:
igne scilicet et arbore, consideratur; igne scilicet et arbore, consideratur; dum et ignis naturaliter de arbore ardet, et arbor ardens igni naturaliter non consumitur. Vel certe in illo rubo non ille ignis arboris inimicus videbatur; sed potius ignis ille ibi fuit, de quo dicitur, Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem Ignis ergo incorporeus in rubo declaratur, qui dum corporali homini ostensus est, necesse fuit ut aliqua corporea materia monstraretur. CAPUT. bifarium condonatur signum, scilicet ut in tribus testibus, in se et in duobus signis, consisteret verbum. Nam virga quam Moyses adhuc ovium pastor manu portaverat, cum in terram projiceret, serpens fiebat: et manum illius in proprium sinum suum missam prima vice leprosam protulerat, et secunda vice in eumdem sinum conversa sana apparebat . Sed in manu aut in ligno contra naturam tatem insitam, ut alternatim saepe probatur, carnis humanae natura retinet. Sed crebra talis mutatio, ut in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
mittam te uti inde seruitutis iugo op¬
pressum soluas semen eoꝵ. .xumi.¬
N hac horribili uisiore hoc pͥmum nr̃o
operi occurrit: quomõdo ignis iidebat᷑
ardere. et tamen illũd arserat in quo¬
non combussit . di ergõ de ista mat̾ia
ignis alimoniam sumpserat. quare
illũd unde creuerat non consumebat:
Et si non de hac materia flamma que
iũdebatur surrexerat. ut in rubo osten¬
deretur quid necesse erat: Cuiusdam
ergo uirgulti consuetũdo refertur.
q̃d quanto plus arserit non tantũ nõ
consuitur. sed ardeñdo purgatius rẽd¬
ditur. De quo ligno sanctus ieronimꝰ
in explanatione altaris lignei quod
in auitate per uisionem dñi in eze¬
chiele ostenditur refert. quod quasi
ligni colorem habeat: attanẽ de huiꝰ
nomine reticuit cum illius naturam
indicauit. Si ergo in illius arboris ru¬
bo ignis ille moysi ostenisus arserat.
quidinirum si nequaꝙͣ illũd combu-¬
rebat. deruata ergo in utroq natura

Expanded text:
mittam te, ut inde servitutis jugo opmittam te, ut inde servitutis jugo oppressum solvas semen eorum . In hac horribili visione, hoc nostro operi primum occurrit, quomodo ignis videbatur ardere, et tamen illud in quo arserat, non comburi. Si ergo de ista materia ignis alimoniam sumpserat; quare illud unde creverat non consumebatur? Et si non de hac materia flamma, quae videbatur, surrexerat; ut in rubo ostenderetur quid necesse erat? Cujusdam ergo virgulti consuetudo refertur, quod quanto plus arserit, non tantum non consumitur, sed ardendo purgatius redditur. De quo ligno sanctus Hieronymus in explanatione altaris lignei, quod in civitate per visionem Domini in Ezechiele ostenditur , refert quod quasi lini colorem habeat: attamen de hujus nomine reticuit, cum illius naturam indicavit. Si ergo in illius arboris rubo ignis ille Moysi ostensus arserat, quid mirum si nequaquam illud comburebatur? Servata ergo in utroque natura,
Abbreviated transcription (Latin):
sine aliquo quõd memoratione dignũ
sit sꝑatium omitterem. .xuii.¬
ost mortem autem iosephdu-¬
cissime seruitutis iugo egip¬
tioꝵ gens filios ifrael cepit
õpprimere. ita ut mares eoꝵo ꝑuulos
ne ultra mõdum gens succresceret in
flumine proicere. et diuersa iuberet
morte mactare. Quotempore moyses
anre filius milla etiam tempestate
generatus. leuitice scirpis uir in ul¬
tione sue gentis surrexit: et iũdens ui¬
rum egiptium istaelitam opprimentẽ
occidit. Que res ut egiptioꝵo regi qua¬
liter facta ẽẽt innotuit. ip̃e de egipto
fugiens per quãdraginta amnes ĩ t̾ra
madian oues pascens exul fuit. Cui
euoluto tempore. promissionis q̃ fra ẽ
ad pr̃es minanti per pascua gregem
in mortte oreb rubus ardere et igne
suo non comburi apparuit. Et cum
talem uisioriem explorare cuperet cur
rubus non combureretur cum arderet.
dominus de mẽdro rubi. Ego inquit sũ
dñs deus patrum tuoꝵ: in egiptum

Expanded text:
sine aliquo quod commemoratione dignum sine aliquo quod commemoratione dignum sit, spatium omitterem. ost mortem autem Joseph, durissimae servitutis jugo Aegyptiorum gens filios Israel coepit opprimere, ita ut mares eorum parvulos, ne ultra modum gens succresceret, in flumine projicere, et diversa juberet morte mactare . Quo tempore Moyses Amrae filius, in illa tempestate generatus, Leviticae stirpis vir, in ultionem suae gentis surrexit: et videns virum Aegyptium Israelitam opprimentem, occidit. Quae res ut Aegyptiorum regi qualiter facta esset, innotuit; ipse de Aegypto fugiens, per quadraginta annos in terra Madian oves pascens exsul fuit . Cui evoluto tempore promissionis, quae facta est ad patres, minanti per pascua gregem in monte Oreb rubus ardens, et igne suo non comburi apparuit. Et cum talem visionem explorare cuperet, cur rubus non combureretur cum arderet, Dominus de medio rubi, Ego, inquit, sum Dominus Deus patrum tuorum. In Aegyptum
Abbreviated transcription (Latin):
re ergo postmõdum ad terram repromis¬
sionis uehi maluit. dum primitus in
egipto conditus fuit: Ioseph ergout uir
propheticus preiĩdit qd̾ egiptioꝵ gens
ydolatrie dẽdita. ip̃m qui terrene mum¬
ficentie illis auctor fuisset ut ip̃os de
famis periculo liberasset aliquando ad¬
orare uellet. quõd et fecerunt. Nam bo¬
uis simulacrum iuxta seprilcrum io¬
seph statuerunt. eo qd bos uiro in agri¬
cultura cooperatur. Qua etiã causa
filii israel cum in deserto ĩdolũ adorare
uellent. non aliam aliquam statuã
ꝙͣ uitulum ĩdest bouem fecerũt: hac
uel maxime causa q̃d̾ ip̃e in egipto iux
sepulcrum ioseph adoraretur. Ne gͤ
ioseph egyptioꝵ ydolatrie succumberet¬
de profectione filioꝵ ismel preuĩdens di¬
xit. Uisitatione iusitabit uos deus: et
efferte ossa mea hinc uobiscũ. Hanc
ergo causam in hoc loco posui non q̃d̾
inter mirabrlia deputaretur. sed ne
tam magnum inter abrahã ⁊ moysen

Expanded text:
re ergo postmodum ad terram repromisre ergo postmodum ad terram repromissionis vehi voluit, dum primitus in Aegypto conditus fuit? Joseph ergo ut vir propheticus, praevidit quod Aegyptiorum gens idololatriae dedita, ipsum qui terrenae munificentiae illis auctor fuisset, et ipsos de famis periculo liberasset, aliquando adorare vellet: quod et fecerunt. Nam bovis simulacrum juxta sepulcrum Joseph statuerunt, eo quod bos viro in agricultura cooperatur. Qua etiam causa filii Israel cum in deserto idolum adorare vellent, non aliam aliquam statuam quam vitulum, id est, bovem fecerunt: hac vel maxime causa quod ipse in Aegypto juxta sepulcrum Joseph adoraretur. Ne ergo Joseph Aegyptiorum idololatriae succumberet, profectionem filiorum Israel praevidens, dixit, Visitatione visitabit vos Deus; et efferte ossa mea hinc vobiscum. Hanc ergo causam in hoc loco posui, non quod inter mirabilia deputaretur, sed ne tam magnum inter Abraham et Moysen,
Abbreviated transcription (Latin):
et rebecca iacebant. ibi etiam lia cõ¬
ditu fuerat illum deportasset: quã
ãdiurationem iosepħ opere ꝯpleuit.
primum enĩ suoꝵ ad sepulcrum pa¬
ternum corpus deuexit: et tumẽ ip̃e
in egipto postea moriens. statim post
mortem deuchi ad paternũ sepulccũ
noluit sed in egipto interim seꝑulte
locum suscepit. et posteã de ossibus
sius pergentĩ de egipto populo mã¬
dauit dicens. efferte ossa hine uobis¬
cum. Quare ergo alter ad sepulcrũ
abraham in terram repromissionis
protinus portatur. alter ad huc ĩtra
egipti quandoq deportimdus sepelitur:
Iacob namq nequaꝙͣ externe gentis fe¬
minis. insi hrs que de mesopotannia se¬
cum uenerant miscebatur. Idcirco ãd
paternum seprilcrum integro corpore
post mortem statim deuehitur. Ioseph
a senech filiam phutisaris sacerdotis he¬
lyopoleos uxorem accipiens externo sã¬
giuni fuerat mixtus: et ĩdeo post mortẽ
in extranco terre simo conditus ẽ. Qua¬

Expanded text:
et Rebecca jacebant, ubi etiam Lia conet Rebecca jacebant, ubi etiam Lia condita fuerat, illum deportaret. Quam adjurationem Joseph opere complevit: patrum enim suorum ad sepulcrum paternum corpus de vexit . Et tamen ille in Aegypto postea moriens, statim post mortem devehi ad paternum sepulcrum noluit; sed in Aegypto interim sepulturae locum suscepit, et postea de ossibus suis pergenti de Aegypto populo mandavit, dicens: Efferte ossa mea vobiscum hinc . Quare ergo alter ad sepulcrum Abraham in terram repromissionis protinus portatur, alter adhuc in terra Aegypti quandoque deportandus sepelitur? Jacob namque nequaquam externae gentis feminis, nisi iis quae de Mesopotamia secum venerant, miscebatur; idcirco ad paternum sepulcrum integro corpore post mortem statim devehitur. Joseph vero Assenech Putifaris sacerdotis Heliopoleos filiam uxorem accipiens , externo sanguini fuerat mixtus, et ideo post mortem in extraneo terrae limo conditus est. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
obtulit. Sẽdiste aries requirit᷑ unde
in solitũdine fuit. utrum ut quĩdam
asferunt hunc in illa hora terra pro¬
tulit: quomõdo et in principio pecco¬
ra gignit. an etiam ne illũd opus post
diem sextum condidisse deus de terra
dicatũt. istum arietem detulisse ange¬
sum aliunde cr̃edemus: Quomõdo ⁊
philippum angelus eunucho trãstu¬
⁊fertur angelus.¬
nͣde ysaac generante filios iacob et
esau. et iacob duõdecim patriarchas
generante. decem fratres inuidentes
ioseph ueñdiderunt in egiptũ. Qui
mn terra peregrinationis et captiuita¬
tis sue salutem gentibus prestans
ad quas peruenit. totius regni egipti¬
or dispensationem et dominium t̾re
egipti accepit: ita ut et patrem cum
omni domo sua inegiptum inuitauie¬
rit. Ubi cum annis sexdecim iuxisset.
die mortis iam instante filium suũ
ioseph adiurauit. ut ad sepulcrum
patrum suoꝵ in terram repromissi¬
oms in qua abraham et ysaac cũ sara

Expanded text:
obtulit . Sed iste aries requiritur unde obtulit . Sed iste aries requiritur unde in solitudine fuit: utrum, ut quidam asserunt, hunc in illa hora terra protulit, quomodo et in principio pecora gignit? An etiam, ne illud opus post diem sextum condidisse de terra Deus dicatur, istum arietem detulisse angelum aliunde credimus, quo modo et Philippum angelus ab eunucho transtufertur angelusnde Isaac generante filios Jacob et Esau , Jacob duodecim Patriarchas generante , decem fratres invidentes Joseph vendiderunt in Aegyptum ; qui in terra peregrinationis et captivitatis suae salutem gentibus praestans ad quas pervenit, totius regni Aegyptiorum dispensationem, et dominium terrae Aegypti accepit, ita ut et patrem cum omni domo sua in Aegyptum invitaverit: ubi cum annis sexdecim vixisset, die mortis jam instante, filium suum Joseph adjuravit, ut ad sepulcrum patrum suorum id terram repromissionis, in qua Abraham et Isaac cum Sara
Abbreviated transcription (Latin):
sus naturim factum est. Quoniam
et si contra consuetũdinem est ut̾
pariat anus. aduersus tamen na¬
turam non ẽ ut in utero feminali
O
ancilla agar cum filio suo
hismael qui prior natus est
eicitur. que per desertum deficiente a¬
sed angelo eam compellante et dicẽte
eraũdiuit dominus uocem pueri. a¬
perti sicnt oculi eius: et iudit puteum
in solitũdine. De quo puteo ita refer¬
tur: ut aut cunc erurapens iam a t̾¬
ra prõdiatur. aut si ibi ante fuerit
tunc agur oculi ut iuderet quoniam
quã fidesis in dei amicicia per¬
manebat abraham.filium p
uac cum eẽt iam adultus offerre sibi
in holocaustum suꝑ unum montum
quem ei demonstrauerat deus p̾cepite
Qui obẽdiens ad locum quẽ er ostende
uit deus perrerit. Et assumptũ filiẽs
iamianiq immolare cepit. s angelo
clamante filio suo quicquam mali
ne faceret iam inter uepres herentem
cormbus arietem iuidit: quem iubeti
te angelo holocaustum pro filio statĩ

Expanded text:
rsus naturam factum est: quoniam rsus naturam factum est: quoniam et si contra consuetudinem est ut pariat anus, adversus tamen naturam non est ut in utero feminali o, ancilla Agar cum filio suo Ismael qui prior natus est ejicitur, quae per desertum deficiente alacrymatur. Sed angelo eam compellante et dicente, Exaudivit Dominus vocem pueri, aperti sunt oculi ejus, et vidit puteum in solitudine . De quo puteo ita refertur, ut aut tunc erumpens jam e terra prodatur, aut si ibi ante fuerit, tunc Agar oculi, ut videret, quem quam fidelis in Dei amicitia parmaneret Abraham, filium suum Isaac cum esset jam adultus, offerre sibi in holocaustum super unum montium, quem ei monstraverat, Deus praecepit. Qui obediens, ad locum quem ostenderat ei Deus, cito perrexit, et assumptum filium jam jamque immolare coepit: sed clamante angelo, filio suo quidquam mali ne faceret, jam inter vepres haerentem cornibus arietem vidit, quem angelo jubente holocaustum pro filio statim
Abbreviated transcription (Latin):
sextõ die omes naturas constituere
consummauit. mnl ex aliqua nat᷑a
in aliam congessit: ẜ unãquãq in
semetipã gubernat quã in pͥma cõ¬
.odem xIII dicõe constituebat.
fere tempore abrahe illius ex
Lmultitũdine gentium in dei
amiciciam electi sara sterilis uxor fi¬
lium ysaac nomine iam nonagenaria
peperit: cum illam usq etatem ꝑ totũ
uite sue spacium sterilis fuit. Sed hoc
ualde conueniebat. ut quoniam filius
quem parturiebat ip̃am figuram xp̃i
qui ex sola uirgine sine aliqua hũane
uoluntatis cupidine nasceretur p̾tulit.
illum non etate qua solent femine pa¬
rere ĩdest aduõdecimo anno usq ad
quãdragesimum nonum annum. s
ultra illius consuetũdinis metas par¬
turiret: ut scilicet ille infans nõ solũ
ultra quinquagesimum annum desi¬
nente partus officio. sed etiam nona¬
gesimo anno nasceretut. desmente uo¬
luptatis desiderio. Et hoc quanuis cõ¬
tra consuetudinem. non tamen adu̾¬

Expanded text:
sexto die omnes naturas constituere sexto die omnes naturas constituere consummavit, nihil ex aliqua natura in aliam congessit, sed unamquamque in semetipsa gubernat, quam in prima conditione constituebat.fere tempore Abrahae illius ex multitudine gentium in Dei amicitiam electi, Sara sterilis uxor filium, Isaac nomine, jam nonagenaria peperit , cum illam usque aetatem per totum vitae suae spatium sterilis fuit. Sed hoc valde conveniebat, ut quoniam filius quem parturiebat, ipsam figuram Christi, qui ex sola Virgine sine aliqua humanae voluptatis cupidine nasceretur, praetulit; illum non aetate qua solent feminae parere, id est, a duodecimo anno usque ad quadragesimum nonum annum, sed ultra illius consuetudinis metas parturiret: ut scilicet ille infans non solum ultra quinquagesimum annum, desinente partus officio, sed etiam nonagesimo anno nasceretur, desinente voluptatis desiderio. Et hoc quamvis contra consuetudinem, non tamen adve
Abbreviated transcription (Latin):
ded dum hoc assumpsimus quõd ml
in dei creatura contra naturam sit
sed insita natura semper in omnibus
gubernatur. qualiter uxor loth cum
in salis statuam uertitur natura hu¬
mani corporis in hac mutatione guber¬
natur. Dalis igitur naturam in hu¬
mano corpore ẽẽ nullus ambigit qͥ
lacrimaꝵ salsitudinem comprobauit.
que a turbato felle ut mẽdici dicunt
egrẽdientes. salis naturam quam in
recoñdito nature simi concipiunt de
oculis fluentes. etiam saporis cõpro¬
batione ostendunt. Et non solum ĩ
lacrimis sed etiam in fleumate et
tussi expresso sputo pectoris sapitur:
quod salis natura per humanum cor¬
pus inseratur. Potens ergo rerũ gu¬
bernator cum totum in partem uer¬
tere cupit. quodin mõdica parte la¬
tebat per totum infuñdit: atq hac
excausa cum uxorem loth in statuã
salis uertere uoluit. pars illa tenuissi¬
ma salis que carm merat totũ corpꝰ
infecit. Et ita tamen factum ẽ ut qui

Expanded text:
Sed dum hoc assumpsimus, quod nihil Sed dum hoc assumpsimus, quod nihil in Dei creatura contra naturam sit, sed insita natura semper in omnibus gubernetur; qualiter, uxor Loth cum in salis statuam vertitur, humani corporis natura in hac mutatione gubernatur? Salis igitur naturam in humano corpore esse nullus ambigit, qui lacrymarum salsitudinem comprobavit; quae a turbato felle, ut medici dicunt, egredientes, salis naturam, quam in recondito naturae sinu concipiunt, de oculis fluentes, etiam saporis comprobatione ostendunt. Et non solum in lacrymis, sed etiam in phlegmate, et tussi expresso sputo pectoris sapitur, quod salis natura per humanum corpus inseratur. Potens ergo rerum gubernator, cum totum in partem vertere cupit, quod in modica parte latebat, per totum infundit. Atque hac ex causa, cum uxorem Loth in statuam salis vertere voluit, pars illa tenuissima salis quae carni inerat, totum corpus infecit. Et ita factum est, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
umdicta et hactenus eordem terram
non deseruit. du quali pene qui ta¬
lia agunt subiacebunt ostendit. Int̾
iscas uero duas primarias in secuło
penas. diliuin scilicet et sodomitanã
talis differentia depreheñditur: quats
aqua una terra. igni altera punita
iũdeatur: una cełi rore et abyssi un¬
dã diluitur. alter igneo ymbre ⁊ sul¬
phuris superfusione dampriatur: u¬
na anni circulo unius permanente
terra retegitur. per alteram terra et
ad huc sine cessatione maceratur. In
una naturale scelus in hominib punit᷑:
per alteram adinuentio concupiscentie¬
contra consuetũdinem facta uiidicatur.
In istã uero sodomitana pena mł contͣ
naturam̃ deus facere cernitur: cum
de super aereo ignito illo spacio insoliti
illius uxor ne retro respiceret
iussa. dum respiceret in salis statuã
solidatur: ut ciuus sensus non erat ĩ¬
munis ex culpe consortio mortẽ effu-¬
gere non posset. quamuis propter iusti
conturbermum eruta sit de incendio.

Expanded text:
vindicta hactenus eorumdem terram vindicta hactenus eorumdem terram non deseruit, dum quali poenae, qui talia agunt subjacebunt, ostendit. Inter istas vero duas primarias in saeculo poenas, diluvii scilicet et Sodomitanam, talis differentia deprehenditur, quod aqua una terra, igni altera punita videatur: una coeli rore, et abyssi unda diluitur; altera igneo imbre, et sulphuris superfusione damnatur. Una anni circulo unius permanente, terra retegitur; per alteram terra et adhuc cessatione maceratur: in una naturale scelus in hominibus punitur, per alteram adinventio concupiscentiacontra consuetudinem facta vindicatur, In ista vero Sodomitana poena nil contra naturam Deus facere cernitur, cum desuper aereo ignito illo spatio, insoliti illius uxor ne retro respiceret jussa, dum respicit, in salis statuam solidatur , ut cujus visus non erat immunis ex culpae consortio, mortem effugere non posset, quamvis propter justi contubernium eruta sit de incendio.
Abbreviated transcription (Latin):
mone fatur. Ex quo intelligitur deum
non naturam hominum mutasse. nec
scendi tantum modos et formas in diuer
peracto in confimio arabie et pa¬
lestine quinq ciuitates posite.
Sodomia et gomorra. adama. sebonn. et
segor. fecundissimi soli habitatione et
rerum omnium abundantia perfruentes.
inconuementem suxurie cupidinem in
contractatione tritici conuenienti dnĩce
u̾midicte aditum prebuerunt. ita ut ym¬
bribus ignis et sulphuris superfusa to¬
ta cum habitatoribus suis et ammantib
et urbibus regio flagnins arderet. Hoc
namq mõdo conueniebat ut qui com¬
muni stũdio deum offenderunt. cõmu¬
nis uiidicte impetu eodem perirent. Et
qui contra consuetudinem hominum
in turpis concupiscentie perpetratiorie
exarserunt. extra consuetum hominũ
mortem non terrena uinduta sed cele¬
stium ignium infusione arderent. Et
qui peccatum suum non solũ faciendo
sed prẽdicando palam fcterant: ĩfamẽ
uitam famosa pena consumerẽt. Qͤ

Expanded text:
mone fatur. Ex quo intelligitur Deum mone fatur. Ex quo intelligitur Deum non naturam hominum mutasse, non cendi tantum modos et formas in diversperacto, in confinio Arabiae et Palaestinae quinque positae civitates, Sodoma, Gomorra, Adama, Seboim, et Segor, fecundissimi soli habitatione, et rerum omnium abundantia perfruentes, inconvenientis luxuriae et cupidinis in contractione tritici convictae, dominicae vindictae aditum praebuerunt; ita ut imbribus ignis et sulphuris superfusa tota cum habitatoribus suis et animantibus et urbibus, regio flagrans arderet . Hoc namque modo conveniebat, ut qui communi studio Deum offenderant, communis vindictae impetu eodem perirent: et qui contra consuetudinem hominum in turpis concupiscentiae perpetratione exarserant, contra consuetam hominum mortem non terrena vindicta, sed coelestium ignium infusione arderent: et qui peccatum suum non solum faciendo, sed etiam praedicando palam fecerant, infamem vitam famosa poena consumerent. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
successores ad tholomeum philadelsũ
alexandrie regem. a pontificibus ele¬
azaro scilicet et ceteris qui eodẽ tp̃re
septuaginta sapientes qui ex israel
stirpe descenderunt missi funt: et scͥ¬
turas antique legis in grecũ eloquiũ
transtulerunt. Haꝵ uero ominũ lm¬
guaꝵ noui testamenti tempore tͥb
linguis. hebraice utiq et latine et
grece principatus committitur: qͥ a
grecis et latinis scriptus eu angelica
auctoritate perhibetur. At uero deus
in hoc contra humani naturam elo¬
quii quam olim disposuit nil diuidẽ¬
do et consundendo linguas hominũ
et sermones fecit: quando eiusdem lo-¬
quele natura in omnibus hominib
permanet. insi qd consuetũdo diu̾sa
deuiare ab alterutro linguas nõ na¬
turaliter sed consuetudinarie docet.
Latinus namq uel grecus inter bar¬
baricos genitus ues mitritus barba¬
rice loquitur. uersaqz uice barbari filius
a grecis aut latinis edoctus uenusto ser¬

Expanded text:
successores, ad Ptolomaeum Philadelphum successores, ad Ptolomaeum Philadelphum Alexandriae regem a pontificibus, Eleazaro scilicet et caeteris, qui eodem tempore septuaginta sapientes, qui ex Israel stirpe descenderant, missi sunt, et Scripturas antiquae legis in graecum eloquium transtulerunt. Harum vero omnium linguarum novi Testamenti tempore, tribus linguis, hebraicae utique, graecae et latinae, principatus committitur; quia graecis et latinis scriptus, Evangelica auctoritate perhibetur . At vero Deus in hoc contra naturam humani eloquii quam olim disposuit, nil dividendo et confundendo linguas hominum et sermones fecit; quando ejusdem loquelae natura in hominibus permanet, nisi quod consuetudo diversa deviare ab alterutro linguas, non naturaliter, sed consuetudinarie docet. Latinus namque vel Graecus inter Barbaricos genitus vel nutritus, barbarice loquitur; versaque vice barbari filius a Graecis aut Latinis edoctus, venusto ser
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem sacramenti preordinatis mi¬
instris transinisit: qui dei magnalia
aut illũd usq per unam linguam
cantauerat uelut ad consecintionẽ
ominum linguarũ in ip̃o suo pͥmo
aduentu per aplõs prẽdicabat. sic
enim illi quos de uniuersis gentibus ue¬
lut ad huius rei comprobationẽ ierłm
tunc temporis collegerat deus dicebãt.
Aũdiuimus eos nr̃is lingius loquẽtes
magnalia dei. Sic apłica humilitas
superbe presumptionis et uane glorie
cupĩdõ disꝑserat. Linguas aũt illas
septuagnta duas esse plurimi auc¬
tores corisentiunt: quia in ẽdificatio¬
nem turris illius in terra sennaar q̃
fuisse dicurit. Uñde et dominus septu¬
agnta duos discipulos exceptis illis pͥ¬
dicarent. In quoꝵ presiguratione etiã
moysi sp̃s in septuagnita seniores di¬
stribuitur: et aliis duobus qui in ca¬
stris resederant baldath iudelicet et
mẽdath eius spũs prophetie donum
condonatur. Quoꝵo quasi hereditari

Expanded text:
ejusdem sacramenti praeordinatis miejusdem sacramenti praeordinatis ministris transmisit: qui Dei magnalia ad illud usque per unam linguam cantaverat, velut ad consecrationem omnium linguarum in ipso suo primo adventu per Apostolos praedicabat. Sic enim illi quos de universis gentibus, velut ad hujus rei comprobationem, in Jerusalem tunc temporis collegerat Deus, dicebant, Audivimus eos linguis nostris loquentes magnalia Dei . Sic apostolica humilitas superbae praesumptionis et vanae gloriae cupido disperserat. Linguas autem illas septuaginta duas esse, plurimi auctores consentiunt, quia in aedificationem turris illius in terra Sennaar, quae fuisse dicunt. Unde et Dominus septuaginta duos discipulos, exceptis illis prdicaretur . In quorum praefiguratione etiam Moysi spiritus in septuaginta seniores distribuitur: et aliis duobus qui in castris resederant, Heldad videlicet et Medad, ejus spiritus prophetiae donum condonatur . Quorum quasi haereditarii
Abbreviated transcription (Latin):
residuus ẽẽt totam funditus gentem
desere noluit: uerumtamen cũ illuc
uinuersoꝵ qui ad tale opus uenerant
linguas in diuersa uerba diuisit. ut
scilicet iustissimo iusti arbitri iudicio
qui altõ deum superbie tumore con¬
tempserãt. in fragilissimo substantie
tiebant. Et hoc non in ip̃is tantũ pa¬
tribus quõd euenerat fiebat: sed per
ommes filioꝵ propagines talis uin¬
dicte conditio pertransierat. ut qui
eternam sibi posteritatis famã que¬
rerent. mansuram in illis posterita¬
tibus ip̃ius presumptionis ꝑ uiuer¬
sauentura seculi tempora animãd¬
uersionem inuenirent: postea quoq
hec linguaꝵ diuisio dei dispensatione
euenerat ut diuinarũ scaipturarum
misterium usq ad maturũ tempus
uinus electi ex multis populi lingua
custodiret. donec prefinito tempore
quando uniuersis gentibus sacra¬
mentum sue dispensationis aperire
uoluit. spm̃ sanctum de excelso lingua¬
rũ omnium scieritiam afferentem.

Expanded text:
residuus esset, totam funditus gentem residuus esset, totam funditus gentem delere noluit. Verumtamen cum illud universorum qui ad tale opus venerant, linguas in diversa verba divisit , scilicet ut rectissimo justi arbitri judicio, qui alto Deum superbiae tumore contempserant, in fragilissimo substantiae tirent. Et hoc non in ipsis tantum patribus quod evenerat fiebat; sed per omnes filiorum propagines talis vindictae conditio pertransibat: ut qui aeternam sibi posteritatis famam quaererent, mansuram in illis posteritatibus ipsius praesumptionis per universa venturi saeculi tempora animadversionem invenirent. Postea quoque haec linguarum divisio Dei dispensatione evenerat, ut divinarum Scripturarum mysterium usque ad maturum tempus unius electi ex multis populi lingua custodiret: donec praefinito tempore, quando universis gentibus sacramentum suae dispensationis aperire voluit, Spiritum sanctum de excelso linguarum omnium scientiam afferentem,
Abbreviated transcription (Latin):
uicissitũdo: deinde totius anni circulꝰ
impẽditus appareret. Dum uero mil¬
lomõdoturbatus in se anni circulus
reuertitur. manifestum est q̃d̾ ĩ ãno
precẽdente luminarium cursus non
orbis purgatione per aquam deo gu¬
bernante perfecta. atq a quis iterũ
terra eõdem iussu retecta. egressa de
archa noe solius tienc iusti prosapia.
fotius mundi partes completura cito
succreuit. Sedantequam in omnes
terras ẽẽnt diuisi impia cunctorũ
mentibus et superba cogitatio sub¬
repit. ut in commnune magnificare
nomen suum. non dei creatoris per ex¬
cellentissime turris ad celum usq e¬
dificationem decernerent: et in memo¬
ria posteritatis per omnes postea ge-
delebili cunctoꝵ preconio celebres fo¬
rent. Sed hac temeritate et superba
presumptione rursum deus offensus
per totius generis cominunem culpã
induũdua omnium strage. quod ĩ ho¬
mimbus nper erat expertus. preser¬
tim cum millus repertus ẽ iustꝰ qui

Expanded text:
vicissitudo, et deinde totius anni circulus vicissitudo, et deinde totius anni circulus impeditus appareret: dum vero nullo modo turbatus in se anni circulus revertitur, manifestum est quod in anno praecedente luminarum cursus non orbis purgatione per aquam Deo gubernante perfecta, atque aquis iterum terra eodem jussu retecta, egressa de arca Noe solius tunc justi prosapia, totius mundi partes completura, cito succrevit . Sed antequam in omnes terras essent divisi, impia cunctorum mentibus et superba cogitatio subrepsit, ut in commune magnificare nomen suum, non Dei creatoris, per excellentissimae turris ad coelum usque aedificationem decernerent, et in memoria posteritatis per omnes postea genedelebili cunctorum praeconio celebres forent. Sed hac temeritate et superba praesumptione rursus Deus offensus, per totius generis communem culpam individua omnium strage, quod in hominibus nuper erat expertus, praesertim cum nullus repertus est justus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
seterum de recursu solis ⁊ lu¬
ne in diluuio. ꝙuis famosa
plurimoꝵ mentes questio
pulsat: nichil in luminarium uel sy¬
derum consuetis ministratiombus
diluuium commutasse. ip̃ius anni
quõ diluuium factum est cursus ma¬
nifestat. Noe enim secundi uigesima
prima die mensis cum uiiuersis q
ad eum pertinebant archam intrauit.
simo septimo die mensis in montibus
armenie eadem archa requieuit. pri¬
ma die decimi mensis cacumina mõ¬
tium apparuerunt: et primã die men-¬
sis primi aque minute sunt. atqz e¬
uoluto anni circulo mense secundo. ui¬
cesimo septimo die mensis terra are
facta conspicitur. quã die dñi iussu
noe cum omni domo sua de archa egres¬
sus est. Ex quibus indiciis manifestis¬
sime ostenditur qd̾ in his que ãd ann
circulum peragendum pertinebant.
in luminarium ministiationibus di¬
erũ ac noctiũ plenitũdine decursa in¬
chil dec̃e iudetur. Si enim luminariũ
solis salicet et lune cursus in aliquo
titubaret: dierum ac noctium pͥmitꝰ

Expanded text:
s, de recursu solis et lunae in diluvio, quamvis famosa plurimorum mentes quaestio pulsat; nihil in luminarium aut siderum consuetis ministrationibus diluvium commutasse, ipsius anni quo diluvium est factum, cursus manifestat. Noe enim secundi decimo septimo die mensis cum universis, quae ad eum pertinebant, arcam intravit .simo septimo die mensis, in montibus Armeniae eadem arca requievit. Prima die decimi cacumina montium apparuerunt. Et prima die mensis primi aquae minutae sunt. Atque evoluto anni circulo, mense secundo, vigesima septima die mensis arefacta terra conspicitur: qua die Domini jussu, Noe cum omni domo sua de arca egressus est . Ex quibus indiciis manifestissime ostenditur, quod in iis quae ad anni circulum peragendum pertinebant, in luminarium ministrationibus dierum ac noctium plenitudine decursa, nihil decedere videtur. Si enim luminarium, solis scilicet et lunae, cursus in aliquo titubaret; dierum ac noctium primitus
Abbreviated transcription (Latin):
omi ismel usq bersaber occidit. et ieroso¬
simam urbem uesut delere proposuit: nõ
qd dñs ciuitatem quam noñ dispet̾dadit de¬
lece uellet: sed ut ostensus in procinctu iũ¬
dicte angelus dignam iudenti reti pe¬
incentiam incuteret. Ex quo intelligit᷑
dauĩd miorem culpam commisissẽ ꝙ̃
plebem qui peccatum suum per solã pe¬
intentiam deleuit. Populi uerõ delictum

Expanded text:
omni Israel usque Bersabee occidit, et Jerosoomni Israel usque Bersabee occidit, et Jerosolymam urbem velut delere proposuit : non quod Dominus civitatem, quam nunc disperdidit, delere vellet, sed ut ostensus in procinctu vindictae angelus, dignam videnti regi poenitentiam incuteret. Ex quo intelligitur David minorem culpam commisisse quam plebem, qui peccatum suum per solam poenitentiam delevit; populi vero delictum
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃e tamen scripture sine ullo incertitio¬
dino cespectu quasi res uerus hec mo¬
minatim poniut. Phantasma igitur
sannuelis uelut ip̃e samuel osteresuro
prominqatur: sicut et in iusibue pro¬
pheta  mn appocalipsi iohannis osten
nuim obtinente. archa testa¬
menti de domo aminãdab ad
ierłin a rege et omni populo ꝑducitr.
O a filius aminãdab sequens archam
cum illam uelut sustentane tangeret.
subita morte pertussus est suffocatus.
In quo facto temeritas cum p̃ooroañ
cum non eẽt de genere acron archam
tetigerit dampnatur. Et totus popu¬
lus quia caute in diuinis rebus se a¬
geue deberet admonetur.S ꝯuĩdam
ostimant aliquod precedens peccatũ
cẽdentium peccatorum uinditam
isinel peccasset. commouit de¬
minus ut dauĩd nimeraret
ꝑopulum. Per quod accidit ut ꝑsebe pec¬
cans.per paruam regis culpam penam
sustieret precedentium delictor Ange¬
lus enĩ dm̃ septuaginta uiroꝵ milia ex

Expanded text:
Ipsae tamen Scripturae sine ullo incertituIpsae tamen Scripturae sine ullo incertitudinis respectu quasi res veras haec nominatim ponunt. Phantasma igitur Samuelis velut ipse Samuel ostensum pronuntiatur, sicut et in visibus Prophetarum, et in Apocalypsi Joannis ostensnum obtinente arca testamenti de domo Aminadab ad Jerusalem a rege et omni populo perducitur. Oza filius Aminadab sequens arcam, cum illam velut sustentans tangeret, subita morte percussus et suffocatus est . In quo facto temeritas in ipso Oza, qui cum non esset de genere Aaron arcam tetigerit, damnatur; et totus populus, quia caute in divinis rebus se agere deberet, admonetur. Sed quidam aliquod praecedens peccatum cedentium peccatorum vindictam Israel peccasset, commovit Dominus ut David numeraret populum, per quod accidit, ut plebs peccans per parvam regis culpam poenam sustineret praecedentium delictorum. Angelus enim Domini septuaginta virorum millia ex
Abbreviated transcription (Latin):
quando funesto sauli dicebat᷑. tu et fi¬
lii tui mecũ eritis. Et enim si uerus ille
saruel hic ostensus eẽt nuillomõdo in¬
iquum regem consortem sui meriti post
mortem diceret. Si ergo a phitonissa di¬
abolus ostensus dicitur. quare samuel.
mͣ diuma scriptura dicitur suscicatus
In multis sacre scripture locis ymagiia¬
tis reb̾us uera⁊rerũ nomina sepe ascri¬
buntur: quomõdo et prẽdicta uirga i
sumłitũdinem serpentis ymagniata. et
phantastica illa magoꝵ secpentium ĩ
egipto. et ille eneus in deserto serperis
nominatur. Duo quoq cherubin pro
somlitũdine obumbrare propiciatoriũ
terra philistum in capsella cum archa
deferuntur. Duõdecim boues sub mari
eneo. et quatuor decim leones in throno
salomonis eburneo statuuntur. Cherui¬
bin quoq et pasme et mala granata eit
retia in templi edificio depictã describũt.
Cum hec omnia non ip̃a rerũ uetitate ẜ
pro fimiitũdine ista nomina recipiunt.

Expanded text:
quoniam funesto Saüli dicebat, Tu et fiquoniam funesto Saüli dicebat, Tu et filii tui mecum eritis. Etenim si verus ille Samuel hic ostensus esset, nullo modo iniquum regem consortem sui meriti post mortem diceret. Si ergo a pythonissa diabolus ostenditur, quare Samuel in divina Scriptura dicitur suscitatus? In multis sacrae Scripturae locis imaginatis rebus verarum rerum nomina saepe adscribuntur. Quomodo et praedicta virga in similitudinem serpentis imaginata, et phantastica illa magorum serpentium in Aegypto , et ille aeneus in deserto serpens nominatur . Duo quoque Cherubim pro similitudine obumbrare propitiatorium terra Philistiim in capsella cum arca Domini referuntur . Duodecim boves sub mari aeneo , et quatuordecim leones in throno Salomonis eburneo statuuntur . Cherubim quoque et palmae, et mala granata, et retia in templi aedificio depicta describuntur , cum haec omnia non ipsa rerum veritate, sed pro similitudine ista nomina recipiunt.