comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at iones. gͣuissis morb̃. can¬
lis erpũs p̾sidio. ismenias
atici dosoris torm̃ta uexabant
modis ft̾ ͦ cũctas ab st̾sisse mo¬
sestias. S empedoctes. cũ eiꝰ hos¬
pitẽ. qui dã gładio furibũoꝰ ĩua¬
de̾t. ꝙ eiꝰ ilłe patͤm accusacõe
dampnass. ĩflexisse d ͦ mod ũ

Expanded text:
atque Iones, gravissimis morbis cantus eripuere presidio. Ismenias atici doloris tormenta vexabant, modis fertur cunctas abstersisse molestias. Sed et Empedocles, cum eius hospitem quidam gladio furibundus invaderet, quod eius ille patrem accusatione damnasset, inflexisse dicitur modum
Abbreviated transcription (Latin):
ecte it̾m ꝯstitue duos. ⁊ loqͣm᷑
ad eos. uenͭ unꝰ suppłex pccor
nimis timidꝰ tã ꝙͣ sepꝰ. s petͣ
e̾ refugiũ bermnacis ⁊ seporib.
accip᷑ aux ͫ. aliꝰ nõ ulta ꝯuiis.¬

Expanded text:
Ecce iterum constitue duos, et loquamur ad eos. Venit unus supplex peccator, nimis timidus tanquam lepus. Sed petra est refugium hericiis et leporibus. accipit aux
Abbreviated transcription (Latin):
ucc̃ĩtatẽ ẽẽ. ẽ uauiq nct̃itas p̾cedẽs
que cã ẽ ut sit ies ⁊ ẽ uccͣctas se¬
quẽs quͣ ies facit p̾cedẽs ⁊ effici¬
te ex ucãtate soqui qr soq̃us. cũ
emĩ hͦ dico significo nich face pos
ẽ ⁊ sequẽs. nõ aũ uͥ sequẽs iͥ statĩ
⁊ p̾cedens possumꝰ nãq dre ncc̃e

Expanded text:
tas praecedens, quae causa est ut sit res: et est necessitas sequens, quam res facit. Praecedens et efficite ex necessitate loqui, quia loqueris. Cum enim hoc dico, significo nihil facere possest et sequens; non autem ubi sequens, ibi statim et praecedens. Possumus namque dice
Abbreviated transcription (Latin):
que dedit. possemꝰ illi cede tũmiͦ
dicenti. nosuit sͥ ciedi dicenti s
uosuit tener scͥpt᷑am suã qͦmõ si
diceres asicui hoĩ cũ aliquid̃ ꝓ¬
niut̾es. nõ uͥ ciedis. ecce ot̃bo tibi

Expanded text:
suis.» Possemus illi credere tantummodo dicenti: noluit sibi credi dicenti, sed voluit teneri Scripturam suam; quomodo si diceres alicui homini, cum aliquid promitteres, Non mihi credis, ecce scribo tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
spex̾unt me. nõ d̾ixit consid̾abunt
i aspicient. diuiserũt sͥ uestim̃ta
mea. nõ dixit diuident. om̃ia ista
tanqmͣ p̾terita diciuit᷑ cum sut᷑a sint
qr dõ ⁊ fut᷑a tã certa sunt tanꝙͣ p̾ita

Expanded text:
spexerunt me: non dixit, Considerabunt et conspicient. Diviserunt sibi vestimenta mea : non dixit, divident. Omnia ista tanquam praeterita dicuntur, cum futura sint; quia Deo et futura tam certa sunt, tanqua
Abbreviated transcription (Latin):
uicheos dixit. qui ui hom̃e duas uͣs
eẽ ꝯtendunt. unã boͣm ex dõ. ałr¬
au masã ex gente tenebraꝵ. q̃ uũ¬
qũi boua fuit. n ͨ bonũ uesse pt̃
soͣ si eẽt nõ uid̾e ᷑ ei iputandũ e ͤ

Expanded text:
ichaeos dixit; qui in homine duas naturas esse contendunt, unam bonam ex Deo, alteram malam ex gente tenebrarum, quae nunquam bona fuit, nec bonum velle potest; quod si esset, non videretur ei imputandum esse
Abbreviated transcription (Latin):
ficatõnẽ suam in pͥmant monbꝯ:
qͥ sig̃tnucis. ad munim̃ sui inp¬
mũt froncibꝰ. ⁊ illiꝯ uiuant lge
ciꝯ anancur fide. alioqͥn fallaciẽt
mises. caract̾rẽ reps gestat: iuih¬

Expanded text:
ficationem suam imprimant moribus, qui signum crucis ad munimen sui imprimunt frontibus, et illius vivant lege, cujus armantur fide. Alioquin fallaciter miles characterem regis gestat, cu
Abbreviated transcription (Latin):
suus dominus ad cuius honorem stat. ꝗ
stat. ad quem ꝑtinet. ⁊ casus cadentis ꝗ pot̾
erig̾e̾. ł iudicare. Srat aut cad̃. iõ dic̃. ꝗa
ambiguum ÷. forsastat. ꝗ putat᷑ cade
inmeliorem partem u̾t̾e.⁊ plus salutem.
quam mortem eoꝵ. optare ⁊ infut᷑o spẽ

Expanded text:
suus Dominus ad cujus honorem stat, qui stat; ad quem pertinet et casus cadentis, qui potest erigere vel judicare. Stat, aut cadit, ideo dicit: quia ambiguum est, forsan stat, qui putatur cadein meliorem partem vertere, et plus salutem quam mortem eorum optare, et in futuro spem
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃a offendiculum fiat infir¬
muis. Sienim qus iudit eũqui
hc̃ scienciam inidolio recũbetẽ.
nonne consciencia eius cũ sit
insirma edificabitur admã¬
ducandum idolã chita: ⁊ip¬

Expanded text:
uestra offendiculum fiat infirmibus. si enim quis uiderit eum, bet scientiam, in idolio . recumbentem, nonne conscientia eius, cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum idolothyta
Abbreviated transcription (Latin):
simo Remo ⁊ fideli frẽ. ꝙ: exuobis: qͥ¬
omia que ħ aguntur nota faciẽt
uobis. Salt uos aristarchus con¬
captuus ms̃: i marcus cousobri¬
nus barnabe dequo accepistis
mandata. Siueñit aduos ex

Expanded text:
simo et fideli fratre qui est ex vobis omnia quae hic aguntur nota facient vobis salutat vos Aristarchus concaptivus meus et Marcus consobrinus Barnabae de quo accepistis ndata si venerit ad vos e
Abbreviated transcription (Latin):
uenero te collecte fianti. sum
aut presens fuero. quos ꝓba¬
ueritis. ꝑepłas hos mittam
lẽ. Qo sioignũ fuerit ut ego
eam mecum ⁊ibunt. U eniam

Expanded text:
uenero, tunc collectae fiant. cum autem praesens fuero, quos probaueritis per epistulas, hos mittam lem. quod si dignum fuerit ut ego eam, mecum ibunt. ueniam
Abbreviated transcription (Latin):
omia que ħ aguntur nota faciẽt
uobis. Salt uos aristarchus con¬
captuus ms̃: i marcus cousobri¬
nus barnabe dequo accepistis
mandata. Siueñit aduos ex

Expanded text:
Omnia, quae hic aguntur, nota facient vobis. Salutat vos Aristarchus concaptivus meus, et Marcus consobrinus Barnabae, de quo accepistis ndata: si venerit ad vos, e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ qͥuo etͣ pͣatimint᷑. Sitante uitu
Et apuo acum retribuere tribu¬
iationem his qui uos tribulaq
& uob qui tribulamini recem¬
obeum in reuelatione. domi

Expanded text:
 quo et patimini, si tamen iustum est apud deum retribuere tribuationem his qui uos tribulant, et uobis qui tribulamini reiscum in reuelatione domi
Abbreviated transcription (Latin):
salonicã. crescens ingalitiam: diꝰ in
misi ephesum. Penulam ꝙͣ reliꝗ
troade ap̃ carpum ueniens affer
tecum:⁊ ubros. maxime aũ menbͣ¬
nas. Alexander etarius młta mala

Expanded text:
salonicam: Crescens in Galatiam, Titus in misi Ephesum. Penulam, quam reliqui Troade apud Carpum, veniens affer tecum, et libros, maxime autem membranas. Alexander aerarius m
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete aut̃ neforte ħ licencia
ut̃a offendiculum fiat infir¬
muis. Sienim qus iudit eũqui
hc̃ scienciam inidolio recũbetẽ.
nonne consciencia eius cũ sit
insirma edificabitur admã¬
ducandum idolã chita: ⁊ip¬
ibu unsimus intua uonsciẽ¬

Expanded text:
 ne forte haec licentia uestra offendiculum fiat infirmis. si enim quis uiderit eum bet scientiam in idolio recumbentem, nonne conscientia eius, cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum idolothyta? et peribit infirmus in tua scie
Abbreviated transcription (Latin):
autem fr̃s: ut neqͦd glãmur
Se uobis. euacuetur inhac
parte. Ut quem admodum
mus nos ut non dic amus
nos. inha ᷑ substancia. Necceᷤ¬
sarum gͦ existimaui rogare
fr̃s: ut p̃ueniant aouos.nꝑ̃

Expanded text:
autem fratres, ut, ne quod gloriamur de vobis, evacuetur in hac parte, ut, quemadmodum mus nos, ut non dicamus vos in hac substantia. Necesrgo existimavi rogare fr
Abbreviated transcription (Latin):
cum ysaac ⁊ iacob coħedib reꝓmissi¬
onis eiusde Er pectabant it furidam̃¬
ta habentem cuntatem: cuius arti¬
fex ⁊ conditor ds. fide ⁊ipa sacraste
rił uͥtutem in conceptionẽ seminis

Expanded text:
um Isaac et Iacob coheredibus repromissionis eiusdem expectabat enim fundamta habentem civitatem cuius artifex et conditor Deus fide et virtutem in conceptionem seminis
Abbreviated transcription (Latin):
Tud uumꝰ enim interuos quos¬
dam ambulare inquiete. mch̃¬
oꝑandes: s curiose agentes. His
autem ꝗeiꝰmodi sunt. denun¬
ciamus. iobsec̃mus in dño ihu¬
xp̃o: ut eumsgilentio opantes

Expanded text:
udiuimus enim inter. uos quosdam ambulare inquiete, nihis, sed curiose agentes. his autem qui eiusmodi sunt denuntiamus et obsecramus in domiisto, ut cum silentio operantes
Abbreviated transcription (Latin):
Aqua dicit potũ tibi prebeo sordes
te porto ego te uutrio pane. con¬
forto uino letifico om̃i geneyni
sum ipt̾ te ut et tu seruias illi qͥ
fecit me et te me ꝓpt̾ te et te ꝓpter
se si sentis buficium Redde debitũ¬

Expanded text:
Aqua dicit: Potum tibi praebeo, sordeste porto, te nutrio, pane conforto, vino laetifico, omnigenis sum propter te, ut et tu servias illi, qui fecit et me, et te. Me propter te, et te propter se. Si sentis beneficium, redde debitu
Abbreviated transcription (Latin):
Ab his igr̃ Incipe: ut in hil.
bis etiã ab lata aliis restituas
castiga. et cobibe. Ex uulla
affirmel au iures
e Relligiõr et fide scias
agi ubicũq de ueritate tracta
Nam si iure iuirãdo deo nõ inuo¬

Expanded text:
Ab his ergo incipe, ut non aris, et aliis ablata restituas.castiga et cohibe. Ex nulla affirmes an iures: de religione enim et fide scias agi ubicumque de veritate tractatur. Nam etsi iureiurando Deus non invo
Abbreviated transcription (Latin):
agnammitas uõ que
foraitudo dr̃ si insit
arõ tuo cũ magͣ fidu
Uiues libere. Intrepidꝰ.
alacer. Magnũ aĩ huam uelũ
sed cõstare sibi. et finẽ ĩtre
quauimꝰ fueris. nũꝙͣ iudicabis
tibi cõtumeliã. sed de iutiuico
dices nõ nocuit mihi sed aĩmũ
noscẽdi habuit. Et cũ illũ In
ptãte tua uideris. iũdictã exis¬
fi mabis: uĩdicari potuisse. Sci
suffodias. Palã egredẽ. Hõ
ꝯeras conflictũ. insi indixeris.
Hã fraudes ĩ uexillũ docent.
Eris magnaĩmꝰ. si ꝑiclã non
appetus. ut temcrarius : nec
foriuides ut tiundꝰ: Nam

Expanded text:
agnanimitas vero, quae fortitudo dicitur, si insit animo tuo, cum magna fiducia vives liber, intrepidus, alacer. Magni animi hominis e, constare sibi, et finem vitae gnanimus fueris, nunquam judicabis tibi contumeliam fieri. De inimico dices: Non nocuit mihi, sed animum nocendi habuit; et cum illum in potestate tua videris, vindictam putabis, vindicare potuisse. Scitm suffodias, palam aggredere. Non geres, conflictum nisi indixeris; nam fraudes et doli imbecillum decent. Eris magnanimus, si pericula nec appetas, ut temerarius, nec formides, ut timidus; nam
Abbreviated transcription (Latin):
uita fictionẽ. Obscuriori ueste
nõ simules scĩtatẽ qualis hei
uis. talis esto. ꝓfessionẽ tuã
h habitu et hicessu de mõstra
Sit in ĩgressu tuo sĩplicitus
Iu uic tu puritas. In gestugra¬
uitas: h ĩcessu honestas . Higi
dedecoris : in hil lasciuie inhi
petulãcie. Nihil insolerue
Nihil leuitatis ĩ incessu tuo

Expanded text:
i veste non simules sanctitatem; qualis haberi vis, talis esto, professionem tuam et habitu et incessu demonstra, sit in ingressu tuo simplicitas, in motu puritas, in gestu gravitas, in incessu honestas, nihil dedecoris, nihil lasciviae, nihil petulantiae, nihil insolentiae, nihil levitatis in incessu tuo
Abbreviated transcription (Latin):
catione eẽ tuta esto corpe: et
uisione discrcto¬
Corpore quippe ceu bĩctꝯa pcti
Iutene discrdas. Circa ẜpẽtẽ
posit: nõ eris diu illesus. aute
ignẽ exñs: Et si ferreus si
ałiqũ dissolueris. Proxĩꝰ picdõ

Expanded text:
icatione tutus, esto corpore et visione discrcorpore quippe sejunctus a peccati intentione discedis. Circa serpentem autem non eris diu illaesus; ante ignem consistens, etsi ferreus sis, aliquando dissolveris; proximus periculo
Abbreviated transcription (Latin):
Cõtẽne fauores. Contẽno
laudẽ popularis fauoris. Esse
exquiras si te quis extollit
aut si quis te cõdẽnat. ne
fauor te seducat. ne bitu¬
laudem. facile et uituyane
reicies. Non ideo bonũ te¬
existimes. si bomis p̃diceris.
In aliena lingua consciẽnã
tuã Interroga. Discerne
te tuo non alieno iudicis
neq ex alioꝵ sermõe. Sed
ex tua mente te metre.
malus es si bonꝰ p̃cliceris.¬

Expanded text:
Contemne favores, contemne laudem popularis favoris; esse exquiras si quis te extollat, aut si quis contemnat; nec favor te seducat, nec vitulaudem, facile et vituperationem rejicies. Non ideo te bonum existimes, si bonus praediceris; in lingua aliena conscientiam tuam interroga; discerne te tuo, non alieno judicio; neque ex alieno sermone, sed ex tua te mente metire; dum malus es, si bonus praediceris
Abbreviated transcription (Latin):
omẽm euacuas. Carcerẽ res¬
pius Crucẽ nõ menus. Aculeũ
amplecteris. Optas bincula
spõtanea. sẽper curris ad
mortẽO monache inhil
ualet cursus tui brauii: inhil
tua operatio nisi colũna forti¬
fudĩs roboreł. Hihil ẽ edif
boni operis. insi colũnã fotti¬
tadĩs amplecteris. Sed si
colũua fortitudĩs fracta fui̾t.
totũ edificiũ bonor operũ

Expanded text:
em evacuas, carcerem respuis, crucem non metuis, equuleum amplecteris, optas vincula, spontanea semper curris ad mortem. O monache, nihil valet cursus tui bravii, nihil tua operatio, nisi columna fortitudinis roboretur. Nihil est aedificium boni operis, nisi columnam fortitudinis amplexeris. Sed si columna fortitudinis fracta fuerit, totum aedificium bonorum operum
Abbreviated transcription (Latin):
quoq tuus nõ sit In anis: Sed
aut suadeat. aut moreat ãt
console᷑. aut ycipiat. Lauda
parce: uitupera parcius. Nã
Ila quidẽ adulatiõe ista mab¬
gnitate suspecta ẽ.Testiõ in
ueritati: nõ aĩcicie redda
Cũ considerõe ꝓmitte. Plems

Expanded text:
quoque tuus non sit inanis, sed aut suadeat, aut moneat, aut consoletur, aut praecipiat. Lauda parce, vitupera parcius. Nam Illa siquidem adulatione, ista malignitate suspecta est. Testimonium veritati, non amicitiae reddes. Cum consi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpone. Nlihil tibi ĩpreuisũ sit :
Sed totũ añ respice. Nã qui
hoc fieri. quia nõ dubitat. ses
spectat nec suspica sed cauot
Cuiꝯcũq facti causã inquire.¬
et cũ sinqũ ĩueneris exitũ co¬

Expanded text:
pone. Nihil tibi subitum sit, sed per otium ante conspicies. Nam qui hoc fieri; quia non dubitat, sed exspectat; nec suspicatur, sed cavet. Cujuscunque facti causam require: cum initia inveneris, exitus co
Abbreviated transcription (Latin):
dispẽse pñcia ordina fur a
piude: pretetita remeorare
Nã qui inhil de p̾terito cogi¬
tat perdit uitã. Qui inihil
la futura et bona : ut illa
sus tinere possis: ista inoderãt
Nõ semꝑ in actu sis. sed ĩt̃dũ
aiõ tuo requiẽ dato. Et reges
expedit: dira inollit : aspa¬
Sçit eni quid et qua ma aggre¬
tic̃tione uidet cõsilia ĩperitor:
Ex aꝑtis obscura extimat.
Ex pariuis magna: ex ꝓximis
remota. Ex partib tota. Nõ
te moneat dicẽtis auc̾tas. nec
quis: sed quid dicat ĩtẽdito.
Nũꝙ nltis: sed quib placeas
cogita. Id quere pp̃ qd̾ potes
uincere. Id discequod potes
sare. Id opta : quod p̃t optari
corã bonis. Nec alit̃ te rei
Imponas In qua statĩ timẽdũ¬
dit uite prosperitas: et tũc
te uelut Ia lubrico sustiẽbis
et sistes. Hec tibi dabis ĩpetꝰ
eũdũ sit. et quons qr

Expanded text:
esentia ordina, futura prouide et praeterita recordare. Nam qui nihil de praeterito cogitat, perdit uitam. Qui nihil dla futursustinere possis et ista moderari. Non semper in actu sis, sed interdum animo tuo requiem dato: et requies expedit, dura mollit, exaScit enim quid qua via aggreuncta videt. Consilium peritorum, ex apertis obscura aestimat, ex parvulis magna, ex proximis remota, ex partibus tota. Non te moveat dicentis auctoritas, nec quis, sed quid dicat, intendito. Nec quam multis, sed qualibus placeat, cogita. Id quaere quod invenire possis. Id disce, quod potes scire. Id opta, quod optari coram bonis potest. Nec altiori te rei imponas, in qua tibi stanti tremendudit vitae prosperitas. Tunc te valde in lubrico retinebis, ac sistes, nec tibi dabis impetuseundum sit, vel quousq
Abbreviated transcription (Latin):
eris. nec maior ꝙͣ es inderi
uelis. hoc inagis obserua ne
pauptas tibi ĩmu̾da sit: nec
per sy momã sordida. nec
sĩplicitas neglecta. nec lem
tua defluas. nec aliena uinteus
Si cõsciãm diligis turpia fuge.
an̾ ꝙͣ accedãt. Nec quẽꝙ̃ aͦliũ
uereberis plꝯꝙͣ te. Oia tollera¬
bilia p̾ter turpitudiẽ credito.
Aabis quoq tmpib abserne¬
Serniones utiles iagis ꝙͣ face¬
tos et affabiles ama. Rectoet
cebis Iuterdũ sẽtẽcas socos : sed
rẽꝑatos et sine detrimẽto dig
et uerecũdie. Nã rep̃hensilis
risus ĩmodicꝰ.si puerilit effuso
Sn muliebrit factus. Eclibilẽ
quoꝙ facit aiãm risus : aut̃
supbꝰ et elato aut maligua
aut fuc tiuꝰ. aut alienis male

Expanded text:
es; nec majus quam es videri velis. Hoc majus observa, ne paupertas tibi immunda sit, nec parcimonia sordida, nec simplicitas neglecta, nec lenitua defleas, nec aliena mireris. Si continentiam diligis, turpia fugito ante quam accedant; nec quemquam alium vereberis plus quam te. Omnia tolerabilia praeter turpitudinem crede. A verbis quoque turpibus abstineSermones utiles magis quam facetos et amabiles ama, rectos cebis interdum seriis jocos, sed temperatos, et sine detrimento dignitatis et verecundiae. Nam reprehensibilis risus est, 526 si pueriliter effusus, si muliebriter fractus. Odibilem quoque facit hominem risus, aut superbus et clarus, aut malignus et furtivus, aut alienis malis
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ex rebus trã sitorus sunt :
nõ mireris: nec magnũ extiẽs.
qd̾ caduc̃ẽ. Nec apud te que
habes. tã ꝙͣ aliena seruab̃. sed
pro te. Nũꝙͣ tua et dispẽses
et utaris. Si prudẽtiã ãpleo¬
teris ubiq idẽ eris. Et prout
Ita te acomodes tẽrori: nec te
ĩ aliquib mutes sed potuis ar¬
tes. Sicut materia que cadc̃¬

Expanded text:
autem ex rebus transitoriis possides, non mireris, nec magnum existimes quod caducum est; nec apud te quae habes tanquam aliena servabis, sed pro te tanquam tua dispenses et utaris. Si prudentiam amplecteris, ubique idem eris; et prout ita te accommodes tempori; nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriũ ẽ examinare consiliũ
et nõ cito facili credulitate ad
falsa ꝓuehi. De dubiis non
diffimas. sed suspẽsam tene
faciẽ mẽdacu ueritas obtinet.
frontẽ tristẽ amicꝰ. et blan¬
et surripiat conat᷑ Si puidẽs
eẽ cupis. In futuꝵ prospice ⁊¬

Expanded text:
proprium est examinare consilia, et non cito facili credulitate ad falsa prolabi. De dubiis non definias, sed suspensam teneas faciem mendacii veritas retinet. tristem frontem amicus, et blanvel subrepat, coloratur. Si prudens esse cupis, in futurum, prospe
Abbreviated transcription (Latin):
coĩtate. quos untabis dãnare
uidearis. Hec pñtib delicus
derab̾. Uictus tibi ex faqlisi
nec ad uoluptatẽ. sed ad cibũ
accede. Falatũ tuũ fame s
excitet: nõ sapores. desidĩa
tua paruo redime. quia hoc
tͥm̃ curare debes ut desmãt.
poteris ad duces. S⁊ cõtinue

Expanded text:
itate, quos non imitaberis, damnare videaris. Nec praesentibus deliciis sentes. Victus tibi ex facili sit, nec ad voluptatem, sed ad cibum accede. Palatum tuum fames excitet, non sapores. Desideria tua parvo redime, quia hoc tantum curare debes, ut desinant: pore
Abbreviated transcription (Latin):
ĩs noĩe malus hõ: Ad has macu¬
las prudẽtia ĩ mẽ surata ꝑduc̃.
Quicũq ĩ illa medioc lãcea
se aliquid: nec uersutũ:
inodũ suũ extollat᷑. fa¬
ciet uiꝵ mandacẽ. In fla¬
tũ. turbidũ. Inquictũ.

Expanded text:
s, malus homo. In has ergo maculas prudentia immensurata perducet. Quicunque in illa mediocri lance se aliquid habeat, nec versutum. modum suum extollat, faciet virum minacem, inflatum, turbidum, inquietum:
Abbreviated transcription (Latin):
Asubditis uenerari magis ꝙͣ
timeri stude. Subiecti fe ma
tibi officio di lectioĩs ꝙͣ condi¬
te redde subditis. ut magis
ameris. ꝙ̃ timearis. Sũma¬
bomtate subditos rege. Nõ
sis terribilis In subditis. Sic
cis dñare: ut tib delectẽ
seruire. Et in discipłia. et
ĩ modestiã mocdũ serua. nec
nimiũ nec paruũ indulgeis.
nec modicũ nec satis ignoscis
Tene moclũ In oĩ opere tuo.
In oĩ tẽpore tene tẽperaͭ¬

Expanded text:
subditis venerari magis quam timeri stude, subjecti plus tlus tibi officio dilectionis quam condite redde subditis, ut magis ameris quam timearis. bonitate subditos rege, non sis terribilis in subjectis. Sic eis dominare, ut tibi delectentur servire; et in disciplina, et in modestia modum serva; nec nimium nec parum indulgeas, nec modicum nec satis ignoscas. Tene modum in omni opere, in omni re tene tempera
Abbreviated transcription (Latin):
tioĩs. Alienã uitã nõ laceres.
de malo alieno. os tuũ nõ coĩ¬
quines. Nõ detrahe peccãti
sed condole ꝙ ĩ alio detrahis.
In te potiuis ꝑtimesce. Qũ¬
aliũ detrahis. te discute. Q ũ
aliũ mordes: ꝑctã tua redarꝯue
Si uis detrahere: ad tua pctã
re totque. Nõ alia delicta
nõ audias. Susurrã tib au¬
ditũ nõ p̃beas. pari reatu de¬
trahẽtes: et audiẽtes cõdem¬

Expanded text:
endi. Alienam vitam non laceres, de malo alieno os tuum non coinquines. Non detrahas peccanti, sed condole; quod in alio detrahis, in te potius pertimesce. alii detrahis, te discute; quando alium mordes, tua peccata redargue. Si vis detrahere, ad tua peccata te retorque; non alterius delicta, non audias. Susurrantibus auditum non praebeas. Pari reatu detrahentes et audientes te
Abbreviated transcription (Latin):
Nihil de oro tuo qd̾ impedĩe
nõ expedit sonꝯ uocis non¬
corrũpat. Hoc ꝓçedat a la¬
bus tuis. quo dau̾res nõ pollu¬
at audiẽtis. Sermo bauus.
sermio oñdr̃.talis aĩꝯ comꝓba

Expanded text:
Nihil ex ore tuo quod impedire non expedit, sonus vocis prorumpat, hoc procedat ex labiis quod aures non polluat audientis. Sermo vanus serm
Abbreviated transcription (Latin):
declarasti. Non cm̃ licuit
mihi culpã uel excusare. uł
santis suscipiẽda rõ Aut
negãtis. iuste eẽt aduttẽda
purgatio. Aut cõfitẽti de¬
mẽter uema cõcedẽda. In
hoc ergo p̃uidicio. binilsas uias
diũ reliquisti. Iuia nec ũa.

Expanded text:
declarasti. Non enim licuit mihi culpam vel excusare, velsantis suscipienda ratio, aut negantis juste esset admittenda purgatio, aut confitenti clementer venia concedenda. In hoc ergo praejudicio, universas vias Domini reliquisti; quia ne
Abbreviated transcription (Latin):
naueris. Indignũ me cłicoꝵ
tuoꝵ collocu tiõẽ p̃udicans.
nec ante maiestatis tue pñꝰ
passus admitti. Nũquid eĩ
si In te peccassẽ. corripiẽda
prius singularit᷑ non erã. de¬
inde duo ueltres. si In corci¬
zibilis existerẽ adhibendi. Et
ecce. cũ in hil horũ p̃cesserit.
contra rlãm a chr̃o datã. q̃¬
apud eccliãm tuã. de absente
conquestꝰ. Dem̃ sic eth maĩ.
et publicanũ me hñs. In qua
nõ mea. sed coĩa om̃i sacer¬

Expanded text:
naveris, indignum me clericorum naveris, indignum me clericorum tuorum collocutione praejudicans, nec ante majestatis tuae praesentiam passus admitti. Nunquid enim si in te peccassem, corripiendus prius singulariter non eram, deinde duo, vel tres, si incorrigibilis existerem, adhibendi? Et ecce, cum nihil horum praecesserit, contra regulam a Christo datam, qapud Ecclesiam tuam de absente conquestus. Deinde sicut ethnicum et publicanum me habens, in quo non mea, sed communis omnium sacer
Abbreviated transcription (Latin):
R. Glorioso andecauo¬
rum pontifici. Nõ
alta sapere: Sed hũi¬
lib consẽtire. fulmẽ
Ubi cũ potestate habitat ira¬
cũdia Quãnis ergo piculosis
mi hi fore intelligam. ut pote
hoc fulmñe iã afflatus. si paulo
liberius. te cõuenire tẽꝑtano.
loquar tũ. quod mens imhi.
rõq dictauerit Hec tãtifa¬
ciam. fauẽtis tibi mẽ fortuẽ
terrorẽ: ut mecũ iusticie fa¬
uẽtis: nõ asseram ueri ta tem.
Uitrea ẽ em̃ fortuã. que sic
splendet: ut facile franci
possit: Stabilis. añt. et incõ¬
cussa ueritatis assertio. Qd̾
si mihi more solito. uiolẽtus
extiteris tuc̃ maxĩe ꝑsecai
meã astrues ꝓsequẽdo. Qro
Igr̃ a te religiose epẽ. q̃ nam
tam ueheniẽs cã. contra frẽm
et consacerdotẽ tuũ. ne dicã
prẽm et conseccatorẽ: In di¬
gnatioĩs tue furorẽ accẽdit.
ut Inexpiabili odio mne ꝑse¬
quẽs. pꝯ dãna et dedecora
mihi. ineisq crudelit̃ illata
ad ultimilitatis mee ꝑsonã
mauditã. et iudiscussã dã¬

Expanded text:
R. glorioso Andegavorum pontifici; non alta sapere, sed humilibus consentire. Fulmen ubi cum potestate habitat iracundia. Quamvis ergo periculosum mihi fore intelligam utpote hoc fulmine jam afflatus si paulo liberius te convenire tentavero, loquar tamen quod mens mihi, ratioque dictaverit; nec tanti faciam faventis 1389 tibi nunc fortunae terrorem, ut mecum justitiae facientis non asseram veritatem. Vitrea est enim fortuna, quae sic splendet, ut facile frangi possit; stabilis autem et inconcussa veritatis assertio. Quod si mihi more solito violentus exstiteris, tunc maxime persecutionem meam astrues persequendo. Quaero igitur a te religiose episcope quaenam tam vehemens causa contra fratrem et consacerdotem tuum ne dicam patrem et consecratorem  indignationis tuae furorem accendit, ut inexpugnabili odio me persequens, post damna et dedecora mihi meisque crudeliter illata, ad ultimum humilitatis meae personam inauditam et indiscussam dam
Abbreviated transcription (Latin):
tractol: dũ riget frigore: nõ
desũt tuẽ illi uenena sed tor¬
pent. Qd netibi iuste posnt
aptari: sũ uio conamine ela¬
borã dũ ẽ no solũ hoc ne te
detererĩt. sed et illudi ne te
effecerĩt fortine bñficia pe¬
iorẽ. dĩcie inquit ysatuista.
tibi salutaria cõsilia aduoca
cũ tibi alludit iite prospitas.
Tuc̃ te uelut In lubrico renẽb
ac sistes: nec tibi dabis ĩpetꝰ
eũdũ sit. uel quosq Hec al¬
ĩ me fias uł iudulgẽnor de
cetero uel liberahor: Q ut qr
iã dudũ. certis iudicus despo¬
raui.Sed ne meo exemplo

Expanded text:
tractatur, dum riget frigore; non tractatur, dum riget frigore; non desunt illi tunc venena, sed torpent. Quod ne tibi juste possit aptari, summo conamine elaborandum est; et non solum hoc ne te detexerint, sed et illud ne te effecerint fortunae beneficia pejorem. « Divitiae, inquit Psalmista, tibi salutaria consilia advoca, cum tibi alludit vitae prosperitas. Tunc te valde in lubrico retinebis, ac sistes, nec tibi dabis impetuseundum sit, vel quousque. Ne alin me fias vel indulgentior de caetero, vel liberalior, quod utrumque jam dudum certis indiciis desperavi, se
Abbreviated transcription (Latin):
casus nocet. Neõr ieĩ con¬
ditioĩs huãne. impetũt ferui¬
de iuuẽtutis cõpesce. et ĩflita
nunũ secũde fortuẽ bento
uela contrahe. Ne forte irã
tibi prosperi crsa uelocitas.
causa fiat collisiosus iu sco¬
pulos Hondũ peretitẽ lõ¬
gnã.rerũ cepisti experiam
Nec aclhuc mens ta eaisum
uarietate decocta matutuit.
In ãtiquis ait sẽptura ẽ sapiã.
et ĩ multo tẽpore prudenta.
Et alibi interroga patrẽ tuũ
añ ãnos debita ꝓ uechoriba
contigit reuerẽna : nõ hoc
iurib tiis ascribas: que uel
nõ erãt. ũl certe nesaeba ÷
fortuã eni sepius. plus ꝙ̃ cõsim
ualet. Sicut tã in hoc. p et
In alus frequẽter experti sumi
siuã. hereditas: ad quã festi¬
nat ᷑ in prĩs: in nouissio beno¬
mutatũ felicitate. ꝙͣ maĩfes¬
tatũ putãt. Multoꝵ si quidẽ
uicia: que imbe allitate la tẽt
dũ eis iustru ͭa erplicand
ne quicie desũt: Cũ illis sue
uires placuerĩt. feliatas apit
Sic pestifera serpẽs secur e

Expanded text:
conditionis humanae, impetum fervidae juventutis compesce, et inflata nimium secundae fortunae vento vela contrahe, ne forte ipsa tibi prosperi 1394 cursus velocitas causa fiat collisionis in scopulos. Nondum per aetatem, longam cepisti experientiam, nec adhuc mens tua casuum varietate decocta maturuit. « In antiquis, ait Scriptura, est sapientia, et in multo tempore prudentia . » Et alibi: « Interroga patrem tuum, ante annos debita provectioribus contigit reverentia, non id viribus tuis ascribas, quae vel non erant, vel certe nesciebantur; fortuna enim saepius plus quam consilium valet, sicut tam in hoc, quam in aliis frequenter experti sumus. ia: « Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benemutatum felicitate, quam manifestatum putant. Multorum siquidem vitia, quae imbecillitate latent, dum eis instrumenta explicandae nequitiae desunt, cum illis suae vires placuerint, felicitas aperit. Sic pestifera serpens secure
Abbreviated transcription (Latin):
tropheũ tibi titulo Diguũ erat
Quod si zelo iusticie. id fecisse
respõderis. Quia uidel Cauõ
In duaꝵ ciuitatũ ecclũs uetat
clericã ascribi. Arauit te sicaa¬
rius. Arquit te stephanꝰ. Nilt
ĩ Cenomianẽsi. Alter ĩ turonẽ
ecdiã prius consc̃pti Seddũ
hec refero. nõ quasi texens
historiã. Sedd quasi texens
ĩiuriã. Tua fortassis sũbliuntas
in digna ͬ. irascit᷑. Incandescit
Et dic ĩbecillitatẽ meã. cũ suis
metit᷑ uirib. ad excercendã
a ccingit᷑ ulcionẽ. Noli obsec
cogitare quid possis. sed quid
debeas meditare. Nec fortuẽ
iures attendas. ⁊ed cõis ius¬
ticie considera rom̃. Q nãtũ
enĩ In me tibuit licuit. tãtũ

Expanded text:
tropaeum titulo tuo dignum erat. tropaeum titulo tuo dignum erat. Idem si zelo justitiae id fecisse responderis, quia videlicet canon in duarum civitatum ecclesiis vetat clericum ascribi, arguit te Sicarius, arguit te Stephanus, alter in Cenomanensi, alter in Turonensi Ecclesia prius conscripti. Sed dum haec refero, non quasi texens historiam, sed quasi texens injuriam, tua forsitan sublimitas indignatur, irascitur, incandescit, et dum imbecillitatem meam cum suis metitur viribus, ad exercendam accingitur ultionem. Noli, obsecro, cogitare quid possis, sed quid debeas meditare; nec fortunae vires attendas, sed communis justitiae considerationem. Quantum enim in me tibi licuit, tantum
Abbreviated transcription (Latin):
te sũꝑtib imper exhaustũ:ẜ
te laboribr fatigatũ. ad hoc
etate iar senẽ febrib anelã¬
tem. Ipẽ Iuuc̃is. robustꝰ opulẽ¬
tus uncio nup honore ꝗloriosꝰ
ut ser ibi te cozente: causam
dicerẽ. ubi ꝓ te spontaneꝰ
eodẽ a nno ⁊ lacrunas dederã
Et tu quidẽ s hec onia. te
credebas cal. lide speculatũ.
ego uero ꝑsensi hec eadem
inaliciose cendelit̃ machiatũ
tã ꝙͣ si armatus. et In teger sau¬
ciũ: et Iuermẽ: nõ hostẽ sed
a ĩcũ ꝓuocares ad pugnã. Nã
Ca que apud om̃s alios. imhi
prodesse poterãt. ad ĩpetrãdã
imiserationẽ tu solus cõũteras
stel me prorsa extirpãdi occa¬
sionẽ. Et que ceteros imtiga¬
rent. que tua clemẽta te po¬
cius irritabãt. Reuersꝰ igr
roma accepta bidel faciendi
quod iã feceras ptãte. ne qud
odio tuo de esset . delere nomẽ
meũ de cathalogo prorupisti
ꝑsecutus. Utinã et subscbẽs
in quo odio oðorã illũ . Tale

Expanded text:
te sumptibus nuper exhaustum, per te sumptibus nuper exhaustum, per te laboribus fatigatum, ad haec aetate jam senem, febribus anhelantem; ipse juvenis, robustus, opulentus, inito nuper honore gloriosus, ut scilicet, ibi te cogente causam dicerem, ubi pro te spontaneus eodem anno lacrymas dederam. Et tu quidem haec omnia te credebas callide speculatum; ego vero persensi haec eadem malitiose, crudeliter machinatum, tanquam si armatus et integer saucium et inermem, non hostem, sed amicum provocares ad pugnam. Nam ea quae apud omnes alios mihi prodesse poterant ad impetrandam miserationem, tu solus convertebas ad me prorsus exstirpandi occasionem. Et quae caeteros mitigarent, quae sunt clementiae, te potius irritabant. Reversus ergo Roma, accepta videlicet faciendi quod jam feceras potestate, ne quid odio tuo deesset, delere nomen meum de Catalogo prorupisti, persecutus. Utinam et subscriberes: « Iniquo odio oderam illum! » Tale
Abbreviated transcription (Latin):
quas pro te fundimꝰ apud papã.
ncciã: ut pote longuis ꝑgredi¬
enti. tuis tũ egredientis usibꝰ
accomodaui. Cuꝯ partẽ ꝓꝯꝙͣ¬
a te expulsus sũ : cũ repetissem
ux tandẽ et difficulter reape
meru. Partẽ in cõpensatiom̃
iumẽti. quod a te comodatũĩ
obsequio tuo consũpseram tua
tibi soli. sicut superius prelibaui :
cõmunũ adñ sarioꝵ parte. sen¬
sisti protinꝰ corũ dẽ consilio.
nec opmnãtẽ aggressus oim̃ib
honorib ac bñficiis que nnhi
aũcessoꝵ tuorũ cõtulerat libe¬
ralitus me priuasti. nec p̃ab
ullis: aut p̾cedẽtiũ meritor
obtentu a te ĩpetrare potui
saltem ser mẽsiũ inducias . ꝗb
pudori meo consulẽs. exire me
fingerẽ nõ expelli. Acleo non
tibi satis fuit aĩcũ dãno affi¬
cere insi et dedecoris ĩꝑpio
cu nuilares. Cũ qr me iudigne
tractatũ conq̃rerer: ad pape
audiẽtiã euestigio ꝓuocast
Ate aũ audiẽtiã spoliatũ. ꝑ

Expanded text:
quas pro te fudimus apud papam, quas pro te fudimus apud papam, ssaria utpote longius progredienti tui tamen egredientis usibus accommodavi. Cujus partem, postquam a te expulsus sum, cum repetissem, vix tandem et difficulter recipere merui; partem in compensationem jumenti, quod a te commodatum in obsequio tuo consumpseram, tua tibi soli sicut superius praelibavi communium adversariorum parte, sensisti, 1393 protinus eorumdem consilio, nec opinantem aggressus, omnibus honoribus ac beneficiis quae mihi antecessorum tuorum contulerat liberalitas, me privasti; nec precibus ullis, aut praecedentium meritorum obtentu, a te impetrare potui, saltem sex mensium inducias, quibus pudori meo consulens, exire me fingerem, non expelli. Adeo non tibi satis fuit amicum damno afficere, nisi et dedecoris improperio cumulares. Cumque me indigne tractatum conquererer, ad papae audientiam, e vestigio provocasti. A te ante audientia spoliatum, pro
Abbreviated transcription (Latin):
dendã resernare decreuerat.
Eꝯo tũ młto conatu: młto
discursu: magnis p̃ab tundẽ
apud ipm̃ ut cõsecrareris obti¬
niii. Quod cũ stephanꝰ. cũ
sti. miqũ eẽ clamaret. Ego
stulte quidẽ: et ĩprouide: Sed
nmio tuo fauore seductꝰ. me
ipm̃ de uomi ĩ me ĩquiẽs sit ista
imquitas. Qd̾ ne oaiose dixerĩ
cu primũ licuit. tu ipẽ cauisti.
eandẽ Ii quitatẽ In cciput meũ
refũdens. nouo et iuaudito eñe
caritatis. ut is potissimũ aĩco
dedeco et dãnũ inflixerit. pro
auꝰ opib et honore. id uelle
sibi fuerit Imp̃catus. Et utinã
me state ut a nobis cõsecrato
es et in teonirato quẽadmodũ
mẽte cõcepas honorib spolias¬
ses. Nec dissimulãdũ delibe¬
rasses ad tẽpus: quousq opa
mea usus fuisses: ad exhaurĩẽ¬
dũ. quod rome restabat piclũ.
Saluũ mihi ẽẽt maticũ. quo t
meis stipẽdus imlitaui. Salui
tot et tanti lõgissimi Itineris
labores. salue preces et la c̾nie.

Expanded text:
dendam reservare decreverat. dendam reservare decreverat. Ego tamen multo conatu, multo discursu, magnis precibus, tandem apud ipsum ut consecrareris obtinui. Idem cum Stephanus, cum sti, iniquam esse clamaret; ego stulte quidem et improvide, sed nimio tuo favore seductus, me ipsum devovi: In me, inquiens, sit ista iniquitas. Idem ne otiose dixerim, cum primum licuit, tu ipse cavisti. Eamdem iniquitatem in caput meum refundens, novo et inaudito genere charitatis, ut is potissimum amico dedecus et damnum inflixerit, pro cujus operibus et honore id ille sibi fuerat imprecatus. Et utinam me statim ut a nobis consecutus es, et inthronizatus, quemadmodum mente conceperas, honoribus spoliasses, nec dissimulandum deliberasses ad tempus, quousque opera mea usus fuisses, ad exhauriendum quod Romae restabat periculum. Salvum mihi esset viaticum, quo tibi meis stipendiis militavi; salvi tot et tanti longissimi itineris labores, salvae preces et lacrymae
Abbreviated transcription (Latin):
sileri. Si parua debetignosci
Si magna maior merito e
debet cõparatiõe suꝑari. Na
et carcerẽ et catenas. dũ ad
te In auspicus. tue illius elecis
uocatus festino tui causa pas¬
sussũ. machinamẽto euus: qui
tibi nũc placet stephaĩ. quasi
tue iã presagiẽte. et p̃monẽte
fortua: ut ab ĩ fausto cepto
desis terẽ. et nõ tm̃ uerbor.
Sed et factoꝵ ludibria m̃lta
sus tinui. Si quidẽ reꝵ mear
iactura. grauis mihi ꝓprii corͥs
cõtumelia leuẽ fecit nec tame
Clapsus destiti. ut tuc putabã
constãter. ut nũc intelligo ꝑti¬
naciter urge̾ ꝓpositũ: et cõt᷑
optiõs clexicoꝵ qui plurib ex
cuusis absq suo assẽsira uulgo
factã ĩprobabãt elationẽ Ett
et infra ãnos. et extra ordiẽs¬
et per tumultuã populi magis
causas asserere. Cesserat iã
cõtradiçẽtib ipẽ netropolitanꝰ.
et quia rõne suꝑaba᷑. rẽ iudiͦ
pape. nõ tã deridẽdã ꝙ̃ rescmn¬

Expanded text:
sileri; si parva, debet ignosci; sileri; si parva, debet ignosci; si magna, majorum meritorum debet comparatione superari. Nam et carcerem et catenas, dum ad te in auspiciis tuae electionis vocatus festino, tui causa passus sum, machinamento ejus qui tibi nunc placet Stephani; quasi tunc jam praesagiente et praemonente fortuna, ut ab infausto coepto desisterem; et non tantum verborum, sed et factorum ludibria multa sustinui. Siquidem rerum mearum jacturam 1392 gravis mihi proprii corporis contumelia levem fecit. Nec tamen elapsus destiti, ut tunc putabam, constanter, ut nunc intelligo, pertinaciter, urgere propositum; et contra optimos clericorum, qui pluribus ex causis, absque suo assensu, a vulgo factam improbabant electionem, quoniam et infra annos, et extra ordines, per tumultum populi magis causas asserere. Cesserat jam contradicentibus ipse metropolitanus; et quia ratione superabatur, rem judicio papae non tam decidendam quam rescin
Abbreviated transcription (Latin):
Euisdem generis ẽ: et
ꝑsona. non lenitate grẽ sed
puerse malignitate nature.
At fortasse pro malicia de¬
bui ponere boĩtatẽut dicerẽ.
tas impedisset. Sed hoc modo
uel mne ipm̃. dũ excusare mo¬
lior accusarẽ. bonũ dicens
ĩpedimẽtũ. uel si per antifra¬
sim loqui putarer. nõ muta¬
retur. Uerã ergo et notam
om̃ib debui excusatiõis cĩm
pretendere cũ aliã penitus
nõ haberẽ. In quo si lesum te¬
te putas. Andecauen te eẽ
intelligis. Qd̾ si nõ intelligis
nec te in hoc lesũ debes exis¬
ubi andecauẽn dixi malicia.
Multiplex ẽ aũt andecauẽn
malicia: multos stephanos ht
multos uuillelinos. Uitnam
tota In uno duoꝵ capite re¬
sideret. Pax eẽt forsitã int̾
nos. et ĩ uiolata concordia S
redeo al culpa meã quã solã
sufficere tibi credis: ymo non
credis: sed alios credere cupis
ut merito uidear. tot labors
quos pro te suscepi: mercede
fraudatꝰ. Quesi iuilla ẽ. deb

Expanded text:
Ejusdem generis est Ejusdem generis est persona, non levitate gratiae, sed perversae malignitate naturae. At fortasse pro malitia debui ponere bonitatem, ut dicerem tas impedisset. Sed hoc modo, vel me ipsum dum excusare molior, accusarem, bonum dicens impedimentum; vel si per antiphrasim loqui putarer, non mutaretur. Veram ergo et notam omnibus debui excusationis causam praetendere, cum aliam penitus non haberem. In quo laesum te putas; Andegavensem te esse intelligis: quod si non intelligis, nec te in hoc laesum debes exisubi Andegavensem dixi malitiam. Multiplex autem est Andegavensis malitia; multos Stephanos habet, multos Willelmos. Utinam tota in uno duorum capite resideret, pax esset forsitan inter nos, et inviolata concordia. Sed redeo ad culpam meam, quam solam sufficere tibi credis; imo non credis, sed alios credere cupis, ut merito videar tot laborum quos pro te suscepi, mercede fraudatus. Quae si nulla est, debet
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscẽs: ueniã po stalarem
huãmtatis tue fuerat. bũ p̾ꝰ
de te meritoilibẽter agnoscẽ
et ad recõsiliatõis grãm fes¬
tiuare Etã si chr̃e non idi¬
xisset peccãti fratei septua¬
gesies seꝑcies diuttendu.
Si quidem et apud gẽtiliũ
magnaꝵ uiriũ ẽẽphibet le¬
dentem negligere. et iũdic¬
tã putãt udicare potuisse:
maiusq iu̾dicte eẽ genus
ignoscere. Infirnu aut̃: ac
quã tanto puniẽdã exfimmo
papã. inoras ÷ in eas excusas
inter alia quod uerũ ẽ
scribere ausꝯ sun. Ande cas¬
uensẽ maliciã mihi impedi ͭ o
fuisse. que facultati mee plin
de traxisset. Quod quid ẽ
ab anno priori. et ipĩ pape
et romane eccliẽ notã erat
et ipã andecauẽn malicra ne¬
gare nõ p̃t. A quo igr̃ tuhi
ueritas ĩputa ad crimẽ ab
illo consequẽter p̃t falsitas
expectare mercedẽ. Et qui
eũ. qui sibi honorẽ peperat
spoliauit honore non est
nutãdũ. si de iectores et imn¬
mala retri bũi.pro bonis

Expanded text:
agnoscens, veniam postularem, humilitatis tuae fuerat bene prius de te merito libenter ignoscere, et ad reconciliationis gratiam festinare; etiam si Christus non dixisset, peccanti fratri septuagies septies dimittendum . Siquidem et apud gentilium magnarum virium esse perhibent laedentem negligere, et vindictam putant vindicare potuisse, majusque vindictae esse genus, ignoscere; infirmi autem ac quam tandem puniendam exterminio papam, moras meas excusans, inter alia quod verum est scribere ausus sum Andegavensem 1391 malitiam mihi impedimento fuisse, quae facultati meae plurimum detraxisset. Quod quidem ab anno priori, et ipsi papae, et Romanae Ecclesiae notum erat; et ipsa Andegavensis malitia negare non potest. A quo igitur mihi veritas imputatur ad crimen, ab illo consequenter potest falsitas exspectare mercedem: et qui eum, qui sibi honorem pepererat, spoliavit, non est mirandum si dejectores et immala retribuuntur pro bonis.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ secũde res sũt maxiẽ.tũ¬
marie meditari secũ o: qo
pac̾to ad ũscĩ erũnã fetant:
pegre rediens. Sẽper cogites.
ailt filii pctm: aut uxor̾is mor¬
tẽ. aut morbũ filie. cẽ hec

Expanded text:
cum secundae res sunt maxime. Meditari secum opertet, quo pacto adversam aerumnam ferant: peregre rediens semper cogitet, Aut filii peccatum, aut uxoris mortem, aut morbum filiae: C
Abbreviated transcription (Latin):
Ebrietas tota suibecius ẽ p̃in¬
sensũ. Negligit mẽtẽ. Confũ¬
dit Intellectũ: concitat libi¬
dinẽ. In uoluit iugem Iinplicat
sermonẽ. Corrũpit sane ney
Obtũdit uisũ ꝑ turbat uen̾as:
Iufirmat neruos. Obtira t

Expanded text:
Ebrietas tota imbecillis primsensum, negligit mentem, confundit intellectum, concitat libidinem, involvit linguam, implicat sermonem, corrumpit sanguinem, obtundit visum, perturbat venas, infi
Abbreviated transcription (Latin):
scurrilitas sed grata urbam
sine cachino. uor sine clamore¬
desidia. Et ab alts luditut tu
sãcti aliquid honesti qi tractabͣ
Si continẽs es adulatiões euita¬
Sit tibi tam turpe et triste
laudis esto. bñ displices malis

Expanded text:
scurrilis, sed grata urbanisine cachinno; vox sine clamoreet cum ab aliis luditur, tu sancti aliquid honestique tractabis. Si continens es, adulationes evitasitque tibi tam triste Laetior esto, quoties displices malis
Abbreviated transcription (Latin):
adultor repellere : quoꝵ ẜinões
Nulliꝰ per assenta amiciciani
mereatis. Nec ad tuã ꝑmerẽdã
per hũc aditũ aliis pandas. Flo
eris audax. Nõ arrogãs sub¬
merito obiurgauit te aliquis.
scito ꝙ ꝓfuit: Si ĩ merito scito
ꝙ ꝑdesse uoluit. Nõ acerba ẜ
nẽc curiosꝯ sceutator: nec
acerbꝰ rephensor. Sed sine ꝑ¬
latione corrector.Ita ut ama¬
gãti facile ueniam des. Hec¬
cen tũi esto tacitꝰ auditor. Au¬
diẽtiũ prõptꝰ receptor. Requi¬
facile cede. Recte iu iugia ex¬
timatioẽs decidas. Si cõtinẽs

Expanded text:
adulatione repellere, quarum sermones Nullius per assentationem amicitiam merearis, nec ad tuam promerendam per hanc aditum pandas. Non eris audax, nec arrogans: submerito objurgabit aliquis, scito quia profuit; si immerito, scito quia prodesse voluit. Non acerba, sed non curiosus scrutator, nec acerbus reprehensor; sed sine exprobratione corrector, ita ut admoerrori facile veniam dato. Recentium esto tacitus auditor, audientium promptus receptor. Requifacile cede: ne in jurgia exsecrationesque discedas. Si continens
Abbreviated transcription (Latin):
ne iudecori suit: sed ideo
illos cõtẽnas quia latent. Nã
inhil refert si alii uideãt : cũ
tu ipẽ illos iudeas. Nobilis esto
non lateat. Om̃s tibi pares
facias. In feriores superando
non cõtẽnas. Supiores recte
uuiẽdo. nõ tueas. In redden¬
exactor appareas. Cuc̃tis esto
fanu̾liaris: Omib equus. Se¬
mior esto iudicio. ꝙͣ uoce .i. ẜmõe.¬

Expanded text:
ne indecori sint. Nec illos ideo contemnas quia latent; nam nil differt, si nemo videat, cum tu ipse illos videas. Mobilis esto, olestum. Omnes tibi pares facies: sed inferiores superbiendo non contemnes. Superiores, recte vivendo, non metuas. In redden, neque exactor appareas. Cunctis esto familiaris, omnibus aequus. Severior esto in judicio quam
Abbreviated transcription (Latin):
eris. nec maior ꝙͣ es inderi
uelis. hoc inagis obseruane
pauptas tibi ĩmuda sit: nec
per sy momã sordida. nec
sĩplicitas neglecta: nec lem
tua de fluas. nec aliena uinteris
Si cõsciãm diligis turpia fuge.
uereberis plꝯꝙͣ te Oiã tollea¬
bilia p̃ter turpitudiẽ credito.
Aabis quoq tuipib abstine
quor licẽtia Impudiaciã nutt¬
Serniones utiles inagis ꝙ face
cebis interdũ sẽtẽcas socos : sed
rẽpatos et sine detrimẽto dig
et uerecũdie. Nã rephensi lis
risus ĩmodicꝰ si puerilit effuso
Si inuliebrit factus. Oclibilẽ

Expanded text:
es; nec majus quam es videri velis. Hoc majus observa, ne paupertas tibi immunda sit, nec parcimonia sordida, nec simplicitas neglecta, nec lenitua defleas, nec aliena mireris. Si continentiam diligis, turpia fugito vereberis plus quam te. Omnia tolerabilia praeter turpitudinem crede. A verbis quoque turpibus abstineto, quia eorum licentiam impSermones utiles magis quam facetcebis interdum seriis jocos, sed temperatos, et sine detrimento dignitatis et verecundiae. Nam reprehensibilis risus est, 526 si pueriliter effusus, si muliebriter fractus.
Abbreviated transcription (Latin):
predito es nõ acerbꝯ exactor
Nullius Imprudẽtiã despicias
Rari seruiõis ipẽsis: sedlo¬
quẽti caciũ paciẽs serus: ac
seuus. Sed hilares nõ aspre¬

Expanded text:
praeditus es, non acerbus exactor. Nullius imprudentiam despicias. Rari sermonis ipse, sed loquentium patiens. Severus, non saevus; sed hilarem non aspe
Abbreviated transcription (Latin):
coĩtate: quos iuntabis dãnare
uidearis. Nec pñtib delicus
derab. Pictus tibi ex fagli si
nec ad uoluptatẽ: sed ad abũ
accede. Falatũ tuũ fame e
excitet : nõ sapores. desidĩa
tua paruo redimie: quia hoc
tͥm̃ curare debes ut desmãt :
situs a corpe. ad spm̃ quãtũ

Expanded text:
itate, quos non imitaberis, damnare videaris. Nec praesentibus deliciis entes. Victus tibi ex facili sit, nec ad voluptatem, sed ad cibum accede. Palatum tuum fames excitet, non sapores. Desideria tua parvo redime, quia hoc tantum curare debes, ut desinant: si
Abbreviated transcription (Latin):
arõ tuo cũ mnag᷑ fidit¬
sed cõstare sibi et finẽ ĩtre
pidũ uite expectare. Si ma¬
tibi cõ tu meliã: sed de innuico
dices nõ nocuit mihi sed aĩmũ
noscẽdi habuit. Et cã illũ In
ptãte tua uideris. iũdictã exis¬
timabis: iũdicari potuisse. Sci
suffodias. Falã egrede Nõ
geras conflictũ nsi indixeus
Nã fraudes ĩ uexillũ docent.
Eris mnagnaĩmꝯ si ꝑiclã non¬

Expanded text:
animo tuo, cum magna fidused constare, et finem uitae intrepide expectare. Si matibi contumeliam fieri. De inimico dices: Non nocuit mihi, sed animum nocendi habuit; et cum illum in potestate tua videris, vindictam putabis, vindicare potuisse. Scitsuffodias, palam aggredere. Non geres, conflictum nisi indixeris; nam fraudes et doli imbecillum decent. Eris magnanimus
Abbreviated transcription (Latin):
te dñs ascendet: suꝑ nubem
leuẽ: Et Ingredie egiptũ: Et
iouobũ ͬ si miulacra egipti a fu¬
cie eius. Et cor egipti tabes¬
cet In medio eius: et cõcurrere
taciã egiptios cadũsꝰ egiphos
Et pugnabit uir cõtra frẽm
suũ: et bir contra aĩcũ suũ.

Expanded text:
ce dominus ascendet super nubem levem et ingredietur Egiptum, et corruent omnia simulacra Egipti a facie eius, et cor Egipti tabescet in medio eius, et concurrere faciam Egiptios adversus Egiptios. Et pugnabit vir contra fratrem suum et vir contra amicu
Abbreviated transcription (Latin):
Añ fcm cogita dui. Añ opꝰ
agere: diu exquire: diũ ꝓba
et sic age quod diu cogitaũs.¬
certis bñ agendi. tarditas a te¬
remouea Tolle moras ĩ crastin
Nihil differas in bonis. dilatio
nocet᷑. In his que expedit.¬

Expanded text:
actum cogita diu, ante opus agere diu exquire, diu proba, et sic age: cum diu cogitacertis bene agendi tarditas removeatur a te, tolle moras, in crastinum nihil differas: in bonis dilatio nocet, in his quod expedit
Abbreviated transcription (Latin):
sic. Ho uor et sublimitas epãl
nullis poterit cõparatiõibus
adequari. Si regũ fulgori cõ¬
pares: et prĩcipũ diademati
longo erit ĩferius: ꝙͣ si plũbi
metallũ. ad auri fulgorẽ ꝯ¬
pares. Quippe. cũ uideae
regũ colla. et prĩcipũ submt¬
ti genib sacerdotũ: et de¬
osculata eoꝵ dexteta: oroĩb
eoꝵ se credent cõmuniri¬

Expanded text:
 Honor, et sublimitas episcopalis nullis poterit comparationibus adaequari. Si regum fulgori compares et principum diademati, longe erit inferius, tamquam si plumbi metallum ad auri fulgorem compares, quippe cum videas regum colla et principum submitti genibus sacerdotum, et exosculata eorum dextra, orationibus eorum credant se communiri
Abbreviated transcription (Latin):
Quid em̃ causet᷑ ĩꝑator: ne
melora det: Cui plima deus
dedit hr̃ẽ. et młtoꝵ diuũ eẽ
et facile dare.: et maxiẽ sanc¬
tissimis ecclũs. in quibꝰ optiã
mẽsuraẽ donataꝵ roꝵ ĩmẽsi

Expanded text:
Quid enim causetur imperator, ne meliora det? cui plurima deus dedit habere et multorum dominum esse et facile dare, et maxime in sanctissimis ecclesiis, in quibus optima mensura est donatarum ei