comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Unc qm̃ docui sapiã et religionem non posse deduci suꝑest ut de
b celestib disputatio s tñ audiendum est ut illustrata ueritas pa¬
teat multiq ab errore atq intitu lib̾entur qui eam subulamine iustitie
latentem aspnantur ac respiuit Sed prinsꝙ incipiã de deo ⁊ opib ciuis dice
pauca michi de profetis ante dicenda sunt. quoꝵ testimoniis mut uti ncte ẽ
quod in priorib libris ne ficerem temꝑam sante omiã qui uir titen studet

Expanded text:
niam docui sapientiam et religionem non posse diduci, superest ut bus coelestibus disputatio: sed tamen audendum est, ut illustrata veritas pateat, multique ab errore atque interitu liberentur, qui eam sub velamine stultitiae latentem aspernantur ac respuunt. Sed prius quam incipiam de Deo et operibus ejus dicere, mihi pauca de prophetis ante dicenda sunt, quorum testimoniis nunc uti necesse est; quod in prioribus libris ne facerem, temperavi. Ante omnia, qui veritatem studet
Abbreviated transcription (Latin):
de celo ueritatem docens et nobis sole ip̃o clarius lumen ostendens Qiia
nobis inqui sumꝰ et sapiã susaꝑe cuntamur quam docti hoiẽs contritis in
quirendo etatib sius nũꝙͣ reꝑire potuert . Qui uult sapiens at btũs cẽ audiat
dei uocem discat insticia sacramentu natitatis sue norit huãna ⁊tep̃nat
dinina suscipiat ut sũmu illud bonu ad quod natus est possit ad ipisq Dis¬
folutis regionib uniuerẜ et omĩbus quecũq in caru defensione dia nelso¬
lebant uel poterant refutatis. de inde ꝯfutatis phie discipulis ad ueram
noł religionẽ sapiam̃q ueniendu est qm̃ est ut docebo utrũq ꝯuĩctu
ut cam uel argumentis uel exemplis uel ydoneis testib asseramꝰ ⁊ stulti¬
ciam quã nobisisti deorũ cultores obiectare non desinunt ut nullam pe
et hic cuz falsam sapiãm tollerem ubi ueritas sitoñdermi Planius tñ que

Expanded text:
de caelo ueritatem docens et nobis sole ipso clarius lumen ostendens. quid de caelo ueritatem docens et nobis sole ipso clarius lumen ostendens. quid nobis iniqui sumus et sapientiam suscipere cunctamur, quam docti homines contritis in quaerendo aetatibus suis numquam reperire potuerunt? qui uult sapiens ac beatus esse, audiat dei uocem, discat iustitiam, sacramentum natiuitatis suae norit, humana contemnat, diuina suscipiat, ut summum illut bonum ad quod natus est possit adipisci. Dissolutis religionibus uniuersis et omnibus quaecumque in earum defensionem dici uel solebant uel poterant refutatis, deinde conuictis philosophiae disciplinis, ad ueram nobis religionem sapientiamque ueniendum est, quoniam est ut docebo utrumque coniunctum, ut eam uel argumentis uel exemplis uel idoneis testibus adseramus et stultitiam, quam nobis isti deorum cultores obiectare non desinunt, ut nullam penet hoc, cum falsam sapientiam tollerem, ubi ueritas sit ostenderim, planius tamen quae
Abbreviated transcription (Latin):
pħ es. dispuitatio. s huc nctĩo diuertendu fuit ut onderem tot
ac tanta ingenia inreb falsis cẽ consumapta Ne quis forte ap̃uis religiõib
excdusus ad eos se conferre uellet tanꝙ̃ certi aliquis roptinꝰ. una igitur spes una¬
homĩ una salus in hac doct̾na quam defendimꝰ posita est Omis sipiã hõĩs in
hoc imo est ⁊ deum cognoscat et colat. hoc nom̃ dogma hec sinã est Quanta
in tota sua uita quesierunt/ nec unꝙͣ tñ ĩuestigare ꝯp̃hendẽ tenẽ ualuerunt
qr religionem aut prana retinuert aut totam penitꝰ sb̃stulerũt. facessant
igr̃ illi horẽs qr humana uita non instriuuit s turbant Quidd enĩ docent ãt
quem instruũt qui seipos nondum instruxerũt quẽ sanare egron quẽ regẽ
nec Socrates aliquid sciat Aut anaragoras in tenebris lumẽ ĩueniat At
democritus ueritatem deputo̾ extrahat᷑ Aut empedodes dilatet aĩ sui se¬
mitas Aut Archesillas et Careades iudeant sentiant ꝑcipiant. Uox ete

Expanded text:
phos disputatio. sed huc necessario deuertendum fuit, ut ostenderem tot ac tanta ingenia in rebus falsis esse consumpta, ne quis forte a prauis religionibus exclusus ad eos se conferre uellet tamquam certi aliquid reperturus. una igitur spes homini, una salus in hac doctrina quam defendimus posita est, omnis sapientia hominis in hoc uno est, ut deum cognoscat et colat: hoc nostrum dogma, haec sententia est. quanta in tota sua uita ququi religionem aut pravam retinuerunt, aut totam penitus sustulerunt. Facessant igitur illi omnes, qui humanam vitam non instruunt, sed turbant. Quid enim docent? aut quem instruunt qui se ipsos nondum instruxerunt? Quem sanare aegroti, quem regere nec Socrates aliquid sciat aut Anaxagoras in tenebris lumen inueniat aut Democritus ueritatem de puteo extrahat aut Empedocles dilatet animi sui semitas aut Arcesilas et Carneades uideant sentiant percipiant? uox ecce
Abbreviated transcription (Latin):
imperauerint. ergo contͣ rationem cont̾q nã sunt religiones multoꝵ deoꝵ
ubi aĩꝰ in multa dispeus huc atq illuc diuagatur nec ulla põt hr̃ẽ firmi¬
c̃ẽ non pñt eodem modo quo mrimoniũ diq non põt. ubi mulier una mul¬
tos upos ht̃ s hec aut̃ mẽtrix ant adultera noĩãtur aqua pudor castitas fides
abest xtute careat nct̃e est Sacet religio deoru impudica est et incerta qr
fide caret qr honos ille instabilis et incertu caput atq originem non ht̃ ꝗb
rob apparet ꝙ int̾se ꝯũicta sint sapiã et religio Q sapiã spectat ad filios

Expanded text:
imperauerint? -ergo contra rationem contraque naturam sunt religiones multorum deoubi animus in multa dispersus huc atque illuc diuagatur, nec habere ullam firmiesse non possunt, eodem modo quo matrimonium dici non potest ubi mulier una multos uiros habet, sed haec aut meretrix aut adultera nominabitur: a qua enim pudor castitas fides abest, uirtute careat necesse est. sic et religio deorum iupudica est et incesta, quia fide caret, quia honos ille instabilis et incertus caput atque originem non habet. Quibus rebus apparet quam inter se coniuncta sint sapientia et religio. sapientia spectat ad filios
Abbreviated transcription (Latin):
quꝰ seã ab aduersari nonone desctndit que si ꝯiucta est uł cũ sapiã uelut
ipi ditit cadem ipã sapiã est ignorent nctẽ est in quib reb sita sit. Nemo ẽis
põt ueris armis instrm. si hostem cont᷑ quẽ fii̾t armandus ignoreti necadũ¬
sariu u̾ce᷑ qui in dimicando non hostem uerũ s umbra petit ꝓstornet᷑
eni abio intentꝰ uemientem uitalib suis ictu nec ꝓuidĩt ante nec auit¬

Expanded text:
a ab aduersarii notione descendit. quae si coniuncta est cum sapientia uel, ut a ab aduersarii notione descendit. quae si coniuncta est cum sapientia uel, ut ipsi dicunt, eadem ipsa sapientia est, ignorent necesse est in quibus rebus sita sit. nemo enim potest ueris armis instrui, si hostem contra quem fuerit armandus ignorat, nec aduersarium uincere qui in dimicando non hostem uerum, sed umbram petit. prosternetur enim qui alio intentus uenientem uitalibus suis ictum nec praeuiderit ante nec cau
Abbreviated transcription (Latin):
Hit ige in sidiatur uninersit s cos qui deũ nescĩt er rore ĩpedit: stultitia ob¬
rust tencbras cirtũ fudit. ne quis possit ad dmini nons ꝑuenite notitia inquou¬
no r sapia ꝯtinetur et uita ꝑpetua Eos aut̃ qui deñ scuit dolis ⁊ astu asgredicue
nt anpiditaite aut libidine ixretiat Aut pct̃s blandientib dep̃itatos impellat
ceat ad mrtitom que nisi agitetut iisi ueratione assidua roboretur nõ põt eẽ
pfesta cri quidem iuctꝰ est ꝑferendorũ malorm fortis atqr ĩ icta pacia. ce quo
fit ut initꝰ nulla sit s si aduersaris desit. Nuiꝰ itaq ꝑnerse ptãtis icum ua
sentirent uirtut repugnantẽ nomen ignorarent . fortnẽ siba uo cabulĩ ĩ ane
fineerũt &a q̃ longe asapiã sit remotũ dedarat Iuuenalis is xsib Hullum
numen hẽe si sit prudentia s nos te facimꝰ fortuma dea cele qr lo camꝰ. Otiul¬
eicia igr et error et cecitas et ut cicero ait ignoratio rer̃ atq ãru natĩe¬

Expanded text:
hic ergo insidiatur uniuersis: sed eos qui deum nesciunt errore inpedit, stultitia obruit, tenebris circumfundit, ne quis possit ad diuini nominis peruenire notitiam, in quo uno et sapientia continetur et uita perpetua; eos autem qui deum sciunt dolis et astu adgreditur, ut cupiditate aut libidine inretiat, ut peccatis blandientibus deprauatos inpellat exerceat ad uirtutem: quae nisi agitetur, nisi uexatione adsidua roboretur, non potest esse perfecta, siquidem uirtus est perferendorum malorum fortis atque inuicta patientia. ex quo fit ut uirtus nulla sit, si aduersarius desit. huius itaque peruersae potestatis cum uim sentirent uirtuti repugnantem, nomen ignorarent, fortunae sibi uocabulum inane finxerunt: quod quam longe a sapientia sit remotum, declarat Iuuenalis his uersibus: nullum numen habes, si sit prudentia: nos te, nos facimus, fortuna, deam caeloque locamus. stultitia igitur et error et caecitas pt, ut Cicero ait, ignoratio rerum atque cau
Abbreviated transcription (Latin):
estt et nichnlcuro. Quuis cum non irrifit maxie ꝙ homo ueluptuarius ꝑso¬
nam uiti sibi fortis imposint equidem sup̃ modu. Non enĩ fici põt ut quis ꝙͣ
cenciatꝰ corpis pro uoluptatib ducat cusatis sit ad offitiũ uirtutis implen¬
duim ꝑferre ac sustinere Quid dicitis  torai quid tu epicure btus ese
sapiens etia aus torquetur si ꝓpter gloria patiã non fuĩt. In tormentis etiã
fortasse morictur si ꝓpter memouaz aut non sentiat s occidunt dĩe. aut
si fentiat nichil eexea confeqnetur Quis ergo alius in metute frutꝰ est
que btitudo iite quo auit aio moriatur Tonii michi affertii umis hore
aur fortasse momenti ꝓpter quod non erpediat ia tora catis niserosis in

Expanded text:
us personam sibi uiri fortis inposuit et quidem supra modum? non enim fieri potest ut quisquam cruciatus corporis pro uoluptatibus ducat, cum satis sit ad officium uirtutis inplendum perferre ac sustinere. quid dicitis Stoici? quid tu Epicure? beatus est sapiens, etiam cum torquetur. si propter gloriam patientiae, non fruetur: in tormentis enim fortasse morietur; si propter memoriam, aut non sentiet, si occidunt animae, aut si sentiet, nihil ex ea consequetur. quis ergo alius in uirtute fructus est? quae beatitudo uitae? aequo aiunt animo moriatur. bonum mihi adfertis unius horae aut f
Abbreviated transcription (Latin):
stiuit tit deniqi cã mala sortita sit ptatem̃ ut res cũctas ex libiome magis ꝙ̃
atusare fortuna que etiã si sit aliquas nichil eñ afferri ab iis põt. Cur hoĩb tam mi¬
mica sit q̃ putatut. Itaq ille omĩs oroẽs quib im quitatẽ fortune lacerant sosuas

Expanded text:
stituerit, cur denique tam malam sortita sit potestatem, ut res cunctas ex libidine magis quam stituerit, cur denique tam malam sortita sit potestatem, ut res cunctas ex libidine magis quam accusare fortunam: quae etiamsi sit aliqua, nihil tamen adferri ab iis potest, cur hominibus tam inimica sit quam putatur. itaque illae omnes orationes quibus iniquitatem fortunae lacer
Abbreviated transcription (Latin):
peige horem ingeniosu id dict quod sineges ꝓbait non possit postremo qis
qui dicit assensus ẽẽ retinendos ꝙ stulti sit hoĩs reb incognitis temẽ assentiie.
s plancuulgi et impitoruz opinionib credidit qui fortuna eẽ putant. que tri¬
buathõib bena et mala. Nam simu lacrii eius cũ copia ⁊ gubnaculo fingit
canꝙͣ hec et opes tribuat et humanaꝵ reꝵ regimen optin̾cat Cuii opimoi
et uirgilius assensit qui fortuna omĩ potentem uocat et historitꝰ qui ait
ed ꝑfecto fortuna mom̃i redniatur Quid gꝰ cetis diis loa suꝑest Cir non
aut ipa regnare diate se plus pot aur sola tollatur Si omĩs uel tm̃ mala in¬
tin abiis religiose tolatur Curequior malis inquior aũt bonis Cur insidietar
affligat deapiat cxtminet Quis illam gm̃ hominũ ucxatertes ꝓpetuo on¬

Expanded text:
pe igitur, hominem ingeniosum id dicere, quod si neges probare non possit. postremo, quod is pe igitur, hominem ingeniosum id dicere, quod si neges probare non possit. postremo, quod is qui dicit adsensus esse retinendos, quod stulti sit hominis rebus incognitis temere assentire, is plane uulgi et inperitorum opinionibus credidit, qui fortunam putant esse quae tribuat hominibus bona et mala. nam simulacrum eius cum copia et gubernaculo fingunt, tamquam haec et opes tribuat et humanarum rerum regimen optineat. cui opinioni et Vergilius adsentit, qui fortunam omnipotentem uocat, et historicus, qui ait: sed profecto fortuna in omni re dominatur. quid ergo ceteris diis loci superest? cur non aut ipsa regnare dicitur, si plus potest, aut sola colitur, si omnia? uel si tantum mala icupiat, cum ab iis religiose colatur, cur aequior sit malis, iniquior autem bonis, cur insidietur adfligat decipiat exterminet, quis illam generi hominum uexatricem perpetuam con
Abbreviated transcription (Latin):
Ed repetamꝰ id quod obinisimꝰ fortuna igr̃ nichil pse est nec sit¬
habenduz fit tanꝙ̃ sit in aliquo sensi. Si quidem fortuna ẽ accidẽ
in restulta uolunt eẽ sapientes qui fortune sexu mutant. camqr non doam sic̃
multa inquit idem Citero efficias inopinata nobis ꝓpt oscuritatẽ ignoratio
norent nitẽ est Idem in oꝑe ualde serio in quo p̃cepta inte de prompta exphia
filio dabat Magnas inquit eẽ fortune ui in utramq ꝑtem quis nesciat klã
et cu prosꝑo flatu eiis utimur ad exitus ꝑucĩamus ep̃tatos et cu reflaiñt affli¬
gamur p̾mu qui negat scri posse quisꝙͣ si hoc dixit tanꝙͣ et ip̃e om̃s scant.
Teinde etia que clara sunt dubia tenetur effice̾ hoc putauit eẽ darum qd
illi eẽ debuit uel maxime dubiu. Haz sapienti falsu est quis inquit nescio
Ego nõ nescio doceat me si põt quesit illa uis qui flatusipẽ et qui reflatꝰsTur¬

Expanded text:
id quod omisimus. fortuna ergo per se nihil est: nec sihabendum est, tamquam sit in aliquo sensu, siquidem fortuna est accidenin re stulta uolunt esse sapientes: qui fortunae sexum mutant eamque non deam sicut multa inquit idem Cicero efficiat inopinata nobis propter obscuritatem ignornorent necesse est. idem in opere ualde serio, in quo pritecepta uitae deprompta ex philosophia filio dabat, magnam inquit esse fortunae uim in utramque partem quis nescit? nam et cum prospero flatu eius utimur, ad exitus peruenimus optatos, et cum reflauit, adfligimur. primum, qui negat sciri posse quicquam, sic hoc dixit, tamquam et ipse et omnes sciant. deinde, qui etiam quae clara sunt, dubia conatur efficere, hoc putauit esse clarum quod illi esse debuit uel maxime dubium: nam sapienti omnino falsum est. quis inquit nescit? ego uero nescio. doceat me, si potest, quae sit illa uis, qui flatus iste et qui reflatus. tur
Abbreviated transcription (Latin):
Uid eigo nichil nc illi uerisilẽ p̃cipiut ymmo ꝑmulta et add uerũ¬
frequenter acceount Sed nichil pondis hñt illa p̃cepta quia st̃
huana et iuctoritate maiore idͥ est duuna carent. Heme igitur
credit qui tãm fe hoiẽm putat esse qui audit ꝙ est ille qui papit. p̃terea
nichil apud eos certi nichil quos ad scaz ueiãt Sed cũomiã necturis agant
multa etiã dͥniersa et uaria ꝓferant Etultissimi est homis p̃ceptis cotum
uesse parere. que utrũ uãsunt an falsa dubitatur et ĩo nemo paret qr nemo
nilt ad inc̃tum laborare. Uirtutem stoici auĩt esse que sola efficiat uitã btã
nichil põt uerius diq. si quid si cruciabitur aut dolere afficiętur. potĩt ne q̃s¬
ꝙ int̾ carmfices btũũ esse. ymo u̾o illatus corpi deler matiã uixtutis est.

Expanded text:
lli simile praecipiunt? Imo permulta; et ad verufrequenter accedunt. Sed nihil ponderis habent illa praecepta, quia sunt humana, et auctoritate majori, id est divina illa, carent. Nemo igitur credit; quia tam se hominem putat esse, qui audit, quam est ille, qui praecipit. Praeterea nihil apud eos certi est, nihil quod a scientia veniat. Sed cum omnia conjecturis agantur, multa etiam diversa et varia proferantur, stultissimi est hominis, praeceptis eorum velle parere, quae utrum vera sint, an falsa, dubitatur; et ideo nemo paret, quia nemo vult ad incertum laborare. Virtutem esse Stoici aiunt, quae sola efficiat vitam beatam. Nihil potest verius dici. Sed quid, si cruciabitur aut dolore afficietur? Poteritne quisquam inter carnifices beatus esse? Imo vero illatus corpori dolor materia virtutis est:
Abbreviated transcription (Latin):
unc quonia uanaꝵ suꝑstitionu orignẽ depñdimꝰ suꝑ est ut
etia tprã colligamꝰ. ꝑque fuerint illi quoꝵ mcõria colitur.
Theo filus in libro de tempibus ad antilocu sccipto ait in hi¬
storia sua Tallion dicẽ ꝙ be lus quẽ babilomi et assirhi colunt. antigor
ratione ipã colligi possit. nam et agamenon qui gessit troytu bellum
Iouis abnepos fuit et achilles aiarq pronepotes etulixes eodẽ gradu
dardanuz et Iisiuz cormehi filios fuisse nonsonis Hlen enĩ siita fuissi¬
adusus impuditos ginimedem prone potem su hr̃e potiusb taq pptẽtibr
aloꝵ quos suꝑ noĩauꝰ si congruent annos diidas mr̃o consentiet ab excidio¬
rationo manifestum est ante ãnos non amplius ꝙͣ mille oetingentos
natum ce satirnũ qui sator õnuz deon fuit Hon ergo isti glouentur sacro¬
rurz uetustate quoꝵ et origo et rato et tpr̃a dephensa sunt

Expanded text:
unc quoniam vanarum superstitionum originem deprehendimus, superest ut etiam tempora colligamus, per quae fuerint illi quorum memoria colitur. Theophilus in libro de Temporibus ad Autolicum scripto ait, in historia sua Thallum dicere, quod Belus, quem Babylonii et Assyrii colunt, antiquior ratione ipsa colligi possit. Nam et Agamemnon, qui gessit bellum Troicum, Jovis abnepos fuit, et Achilles Ajaxque pronepotes, et Ulysses eodem gradu Dardanum et Jasium Coriti filios fuisse, non Jovis. Nec enim, si ita fuissead usus impudicos Ganymedem pronepotem suum habere potuisset. Itaque parentibus illorum, quos supra nominavi, si congruentes annos dividas, numerus consentiet. Ab excidiratione manifestum est, ante annos non amplius quam MDCCC natum esse Saturnum, qui et sator omnium deorum fuit. Non ergo isti glorientur sacrorum vetustate, quorum et origo, et ratio, et tempora deprehensa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
utheu humerus de tempore tñ constat qñ dni coli ceꝑint. Melestus
quidem multuz añcessit etate. quippe qui educauerit iouem pro nepo¬
te Etidarco fieri por ut uel ante noladhiit puero ioue deoscole̾ insti¬
tuerit .i. alumpni si matrem et auia tellurem que fuit yram siux̃
patremq faturnu / et ip̃e hoc exemplo atq instituto Iouem ad tanta
suꝑbia supuexĩt ut postea sibi diuinos honores auderet assumẽ¬

Expanded text:
ut Euhemerus; de tempore tamen constat quando dii coli coeperint. Melisseus ut Euhemerus; de tempore tamen constat quando dii coli coeperint. Melisseus quidem multum antecessit aetate, quippe qui educaverit Jovem nepotem. Et idcirco fieri potest, vel ut ante, vel adhuc puero Jove deos colere instituerit, id est alumni sui matrem; et aviam Tellurem, quae fuit Urani conjux, et patrem Saturnum: et ipse hoc exemplo atque instituto Jovem ad tantam superbiam provexerit, ut postea sibi divinos honores auderet assume
Abbreviated transcription (Latin):
amicitie ac federis memoria sit conẜuari. sic constituta sũt tẽpla iom
a taburio iomi lanbriandrio A taburus aut̃ et lanbrianorius hospites
cuis atq adiutores in bello fuerunt Ite Ioni laprio Ioui molioni Io¬
ui cassio / et q̃sunt in curalem modu quoa ille astutissime excogita¬
uit ut et sibi honorẽ duunũ hospitib suis ꝑpetiui nomen acꝗreret
cuz religione ꝯuinctu Gaudebant igitur illi ethuic imꝑio eiuis libon¬
ter obsc̃quebantur et nomis sui gratia ritꝰ aiõs et festa telebrabant.¬
Dimile quida in siciliam fecit eneas cũ ꝯdite urbi Açeste hospitis no¬
men imposuit ut car postinodu letus aclibens acestes diligẽt augãt d̃¬
naret. hoc modo religionem cultus si porbem terre iupiter seminauit
et exemplum cetĩs ad ymitandu dedit Siueigitur a melesio sicuit
didimꝰ tradidit colendoꝵ deoꝵ ritus effluxeriti sinȩ ab ip̃o quoq Ioue

Expanded text:
amicitiae ac foederis memoria conseruari. sic constituta sunt templa Ioui amicitiae ac foederis memoria conseruari. sic constituta sunt templa Ioui Ataburio, Ioui Labryandio: Ataburus enim et Labryandus hospites eius atque adiutores in bello fuerunt; item Ioui Laprio, Ioui Molioni, Ioui Casio et quae sunt in eundem modum. quod ille astutissime excogitauit, ut et sibi honorem diuinum et hospitibus suis perpetuum nomen adquireret cum religione coniunctum. gaudebant ergo illi et huic imperio eius libenter obsequebantur et nomiSimile quiddam in Sicilia fecit Aeneas , cum conditae urbi Acestae hospitis nomen imposuit, ut eam postmodum laetus ac libens Acestes diligeret, augeret, ornaret. Hoc modo religionem cultus sui per orbem terrae Jupiter seminavit, et exemplum caeteris ad imitandum dedit. Sive igitur a Melisseo, sicut Didymus tradidit, colendorum deorum ritus effluxit; sive ab ipso quoque Jove,
Abbreviated transcription (Latin):
littus acressit Procedamus igitur ulternis et quẽramꝰ quis om̃ĩo co¬
lendorum deoꝵ pͥmus auctot extitcrit: Didimus in libris narrationis
pindarice ait Mellesiũ cretensin fregem pͥmu dnis sac̾ficasse Actitus
nouos sacroꝵq pompas introduxisse Nuiꝰ duas fuisse filias amaltheã
et melissa/ que iouẽ puerũ cap̾nolacte ac melle nutriert/ unde poetica
illa fabula origniẽ sumpsit apes aduolasse atq os pueri melle ꝯplesse
Melissam uõ aptẽ p̾ma sacerdotem matri magne constituta unde adhuc
enisdem matris antistites melisse nĩcipantur. Historia uõ sacra testatur
tis locis constituerit Haz cu terras crrcũiret/ ut in quãtũ regionẽ uenẽat¬
reges prinçipes Pͣplõrum hospitio sib et amicitiã copulabat et cũ a quo
cu digrediretur. iubebat sibi fanu creari hospitis sui noĩe qĩ ut poss

Expanded text:
littus accessit. Procedamus igitur ulterius, et quaeramus, quis omnino colittus accessit. Procedamus igitur ulterius, et quaeramus, quis omnino colendorum deorum primus auctor extiterit. Didymus in libris ἐξηγήσεος  ait Melissea Cretensium regem primum diis sacrificasse ac ritus nouos sacrorumque pompas introduxisse; huius duas fuisse filias, Amaltheam et Melissam, quae Iouem puerum caprino lacte ac melle nutrierint — unde poetica illa fabula originem sumpsit apes aduolasse atque os pueri melle complesse —; Melissam uero a patre primam sacerdotem Matri Magnae constitutam, unde adhuc eiusdem Matris antistites Melissae nuncupentur. Historia uero Sacra testatur tis locis constituerit. nam cum terras creges principesve populorum hospitio sibi et amicique digrederetur, iubebat sibi fanum creari hospitis sui nomine, quasi ut posset
Abbreviated transcription (Latin):
in. Institũe nume trennit hic hec omiã ponit. ut pueri infantes credant
signa omiã uera Enca u̾a putant uiuẽ et ẽẽ hoiẽs Sic isti omiã ficta
nera putant Credunt signis cor messe els eneis ꝓ gula pictoru neri n
omiã ficta focta quidem stultos hoiẽs infantib com̃ꝑauit Ac ego multo
inprudentiores c̃ẽ dico Illi enĩ simulat̾ hoic̃s putant ẽẽ .ii. deos Illos etas
fiait putare. hos ũo stulticia Ini utiq breui desinũt falli. hoꝵ uanitas du
rat semꝑ et cresat Sacra liberi prĩs p̾mus orphens induxit in gretiam. p̃¬
mꝰ q celebrauit in monte thibie bethic thebis. ubi liber natus ẽ proxiõ
qui cu freꝙter cithare cantu ꝑsonaret. Citeron appellatus ẽ ea sacra¬
etia nũc orphita nominantue In quibus ipẽ postea dilaceratus et carptꝰ
est ⁊ fuit peadem fere temꝑa quib faunus. Sed quis etate p̃cesẜut dubi¬

Expanded text:
liique Instituere Numae, tremit has; hic omnia ponit. Ut pueri infantes credunt liique Instituere Numae, tremit has; hic omnia ponit. Ut pueri infantes credunt signa omnia ahena Vivere, et esse homines: sic isti omnia ficta Vera putant; credunt signis cor inesse in ahenis. Pergula pictorum; veri nihil: omnia ficta Poeta quidem stultos homines infantibus comparavit. At ego multo imprudentiores esse dico. Illi enim simulacra homines putant esse, hi deos. Illos aetas t, hos stultitia; illi utique breui desinent falli, horum uanitas et durat. semper et crescit. sacra Liberi patris primus Orpheus induxit in Graecia primusque celebrauit in monte Boeotiae Thebis ubi Liber natus est proximo; qui cum frequenter citharae cantu etiamnunc Orphica nominantur, in quibus ipse postea dilaceratus, et carptus est, et fuit per eadem fere tempora, quibus Faunus. Sed quis aetate praecesserit, dubi
Abbreviated transcription (Latin):
fatuã noĩatam tradit ꝙ mulierib fita cañe consueuit ut faunꝰ uiris Ean¬
dem uarro scribit tante pudicicie fusse ut nemo illa quo ad iuxerit
uiru sinĩ mas inderit. nec nom̃e enis audieĩt. Idarco illi mulieres in oꝑto
sicrificant et honã deam noiãnt Et crisippis intꝰ elodius in eo libro/ quẽ
scripsit refert faun hanc uxorẽ fuisse. que qr contͣ morẽ decusq regii
dam uim olla ebiberat et ebria facta erat uirgis mirtens a uito ad moͣ¬
tem ad cesam. postea ũo cum eũ qui facti sui penitẽt ac desideriu enis ferre
non posset. dminuz illi honorem detulisse Idarco in sacris eins obnolutam
uini amphoram poni feliquit ergo posteris faunus quoq non paꝵ erroris
que tam pudentes quiq prospitiũt. Ha luciluis eoꝵ stulticiã qui simulat᷑
deos putant cos deridet hiis p̾sibus Terricolas lamias fauni quas pompi

Expanded text:
tradit Fatuam nominatam, quod mulieribus fata canere consuesset ut Faunus uiris. eantradit Fatuam nominatam, quod mulieribus fata canere consuesset ut Faunus uiris. eandem Varro scribit tantae pudicitiae fuisse, ut nemo illam quoad uixerit praeter suum uirum mas uiderit nec nomen eius audierit. idcirco illi mulieres in operto sacrificant et Bonam Deam nominant. et Sextus Clodius in eo libro quem Graece scripsit, refert Fauni hanc uxorem fuisse; quae quia contra morem decusque regium clam uini ollam ebiberat et ebria facta erat, uirgis myrteis a uiro ad mortem usque caesam; postea uero cum eum facti sui paeniteret ac desiderium eius ferre non posset, diuinum illi honorem detulisse; idcirco in sacris eius obuolutam uini amphoram poni. reliquit ergo posteris Faunus quoque non parum erroris, quem tamen prudentes quique perspiciunt. nam Lucilius eorum stultitiam, qui simulacra deos
Abbreviated transcription (Latin):
modo quas ipẽ instituerat s onĩs ꝑ terras disseluit Quare ad senatun
delatu decretum est ut n sibri abolerentur ita cos R. petilius pretor ueba¬
nus in contione ppħ ꝯccemauit. insipient̾ id quidem Quid enĩ profuit li¬
bros eẽ ꝯbustos. cu hoc ipñ quod sumnt ĩõ busti quia religionibus deroga¬
bant memoriesit traditu Nemo ergo tunc in senatu non stultissimꝰ. po¬
tuerunt enĩ et libri aboleri et tñ res in mẽoria non cxistẽ Ita du uolũt
etiar posteris appitbare quanta pietate defenderint idigiones auctoritatẽ
religionu ipa testando muenert Sed ut pompiliis ap̃ fomanos insti¬
tutor meptaꝵ religioni sic ante pompiliĩ fauinꝰ in latio qui et saturno
ano nepharia sacea constitiuit/ et pictum prem̃ int deos honorauit et soro¬
rem suam sentã faunas candem q ꝯiugem consecrauit. quã Sabuis bassus

Expanded text:
modo quas ipse instituerat, sed omnes praeterea dissoluit. qua re ad senatum modo quas ipse instituerat, sed omnes praeterea dissoluit. qua re ad senatum delata decretum est, ut hi libri abolerentur. ita eos Quintus Petilius praetor urbanus in contione populi concremauit. insipienter id quidem: quid enim profuit libros esse combustos, cum hoc ipsum, quod sunt ideo combusti, quia religionibus derogabant, memoriae sit traditum? nemo ergo tunc in senatu non stultissimus: potuerunt enim et libri aboleri et tamen res in memoriam non exire. ita dum uolunt etiam posteris adprobare quanta pietate defenderint religiones, auctoritatem religionum ipsarum testando minuerunt. sed ut Pompilius aput Romanos institutor ineptarum religionum fuit, sic ante Pompilium Faunus in Latio, qui et Saturno auo nefaria sacra constituit et Picum patrem inter deos honorauit et sororem suam Fentam Faunam eandemque coniugem consecrauit; quam Gauius Bassus
Abbreviated transcription (Latin):
qui maxĩe aiõs hõiu rudes atq impitos nonis psuꝑstitionibus
implicauit. quod ut facẽ̾t aliqua cũ auctoritate simulauit cu
dea ẽgeria nocturnos se hr̃e congressus. Erat spelunta queda popata in
nemore ericino unde riuus phemn fonte manabat. huc se remotis arbi¬
qui se in antrũ Iouis recondebat/ et ibi diu moratꝰ leges sibi tamꝙͣ a ioue
traditas afferebat ut hoiẽs ad parendu non mõ impio s etiã religione con¬
stringẽt nec difficile sane fuit psuadẽ pastorib staq pontifices flamines
salios angures crrauit. dcos p familias descripsit sic noui ppħ ferotes a¬
nimos mĩtiganit ad studia pacis a rebus belli ad nocauit Sed cu alios fallet
inagro scribe petilii sub ianiculo arce due lapiolee sunt reꝑte afossorib
quaꝵ in altera mĩmine corpꝰ fuit inaltera septẽ latini libri de uire põ¬
tifico It greci totidem de disciplina sapiẽ scripti quib religiones non eas

Expanded text:
qui maxime animos hominum rudes atque imperitos novis superstitionibus implicavit: quod ut faceret aliqua cum auctoritate, simulavit cum dea Egeria nocturnos se habere congressus. Erat quaedam spelunca peropaca in nemore Aricino, unde rivus perenni fonte manabat; huc, remotis arbiqui se in antrum Jovis recondebat, et ibi diu moratus, leges tamquam sibi a Jove traditas afferebat, ut hostringeret. nec difficile sane fuit persuadere pastoribus. itaque pontifices flamines Salios augures creauit, deos per familias discripsit: sic noui populi feroces animos mitigauit et ad studia pacis a rebus bellicis auocauit. sed cum alios fallerin agro scribae Petili sub Ianiculo arcae duae lapideae sunt repertae a fossoribus, quarum in altera corpus Numae fuit, in altera septem Latini libri de iure pontificio, item Graeci totidem de disciplina sapientiae scripti, quibus religiones non eas
Abbreviated transcription (Latin):
qñq mors de pñdit Consideremiis si placet etup̃nas infelitin deoꝵ Isis
filui pdidit E Ceros filia expulsas et p orbem terre iactata latona ĩ su¬
laz ux puaz in qua parẽt muenit deuz mater setamauit formosuz ado¬
lescente/ et eundem cũ pelice dephensu ereptis urib seminiuũ red¬
didit et iõ nũc satea enis a gallis sacerdotib celebrantur Iuno pelices acẽ¬
rime psecuita est quia parẽ non potuit ip̃a ex frẽ iinsula samũ scribit
rario p̃us parthemia noĩata ꝙ ibi Iuno adoleuerit Ibiq ⁊ Ioni nupẜit.
Itaq n obilissimũ et antiꝗssimũ templũ est eius sami. et singulaꝵ in hĩtu
mubentis figuratu et sacra eiu sanniũsaria nuptiaꝵ ritu celebrantur. si
ergo adolemt si miego fuit pmo postea mulier hoiẽs fuisse qui nõ intel¬
legit pecudem se fatenir. Quid lognar obscenitatem uenĩs om̃i libidib

Expanded text:
eremus si placet aerumnas infelicium deorum. Isis filium perdidit, Ceres filiam, expulsa et per orbem terrae iactata Latona uix insulam paruam in qua pareret inuenit. Deum Mater et amauit formosum adulescentem et eundem cum paelice deprehensum exsectis uirilibus semiuirum reddidit et ideo nunc sacra eius a Gallis sacerdotibus celebrantur. Iuno paelices acerrime persecuta est, quia parere ipsa non potuit ex fratre. insulam Samum scribit Varro prius Partheniam itaque nobilissimum et antiquissimum templum eius est Sami et simulacrum in habitu nubentis figuratum et sacra eius anniuersaria nuptiarum ritu celebrantur. si ergo adoleuit, si fuit uirgo primo, postea mulier, hominem fuisse qui non intellegit, pecudem se fatetur. quid loquar obsceuitatem Veneris omnium libidinibus
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt Greci dyodorus et Tallus. Latim neꝑos et crassius et uã¬
ro Nam cũ agresti quodam more ĩ ytalia niuẽt᷑ Is genus indocile ac
dispsũ montib altis composuit leges q dedit latiuq nocari maluit
is qm̃ latinss tutꝰ i oris. Censet nẽ aliquis den eẽ qui pulsus est ꝗ fugit

Expanded text:
rodiderunt, Graeci Diodorus et Thallus, Latini Nepos et Cassius et Varrodiderunt, Graeci Diodorus et Thallus, Latini Nepos et Cassius et Varro. nam cum agresti quodam more in Italia uiueretur, is genus indocile ac dispersum montibus altis composuit legesque dedit Latiumque uocari maluit, his quoniam latuisset tutus in oris. censetne aliquis deum esse qui pulsus est, qui fugit,
Abbreviated transcription (Latin):
denda ncc̃e est Cus enĩ responsu ab aliquo potuis accepit. Cur in
celo constitutꝰ in te̾ra non iudebat Cureu coribantes ambalis fefel¬
lert. postremo cur extitit ius aliqua maior que illuis uiceret potãtem
Rli miruz senex a Iuuene facile uictꝰ est ac spoliatꝰ Imꝑio. fugit igr̃
expulsus et in ytalia nauigio uenit. Et cu errass din sicut ouidius
in fascoꝵ libris refert. Causa ratis suꝑest tuscu rate uenit ad amnem
Ante perrato falcifer orbe deus. Hunc errantem atq ĩopem Ianus
excepĩt. cuiꝰ rei argumenta sunt nũmi netẽs. In quibus est cũ dupli¬
ci fronte fanus et maltẽa parte nauis sic idem poeta subicit Ac bona
postitas puppam formanit in ere Hospitis aduentu testificata dei õ¬
mes ergo non tũ poete. si ystoriaꝵ atq quoq rerũ antiquaꝵ scriptores
hoiẽm fuisse consentiuĩt. qui tes euis in ytalia gestas memorie ꝓ¬

Expanded text:
hendam necesse est. cur enim responsum ab alio potius accepit? cur in hendam necesse est. cur enim responsum ab alio potius accepit? cur in caelo constitutus in terra non uidebat? cur eum Corybantes cymbalis fefellerunt? postremo cur extitit uis aliqua maior quae illius uinceret potestatem? nimirum senex a iuuene facile uictus est ac spoliatus imperio. fugit igitur expulsus et in italiam nauigio uenit, cum errasset diu, sicut Ouidius in Fastorum libris refert: causa ratis superest. Tuscum rate uenit ad amnem ante pererrato falcifer orbe deus. hunc errantem -atque inopem Ianus excepit: cuius rei argumenta sunt nummi ueteres, in quibus est cum duplici fronte Ianus et in altera parte nauis, sicut idem poeta subiecit: at bona posteritas puppem formauit in aere hospitis aduentum testificata dei. omnes ergo non tantum poetae, sed historiarum quoque ac rerum antiquarum scriptores hominem fuisse consentiunt, qui res eius in Italia gestas memoriae p
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ credamus idest hoiẽ ab hoĩe abscisu. nisi forte aliquis ex¬
istimet odeu fuisse qui timint cohẽdem. cusiquid diuinitatis
hũisset. non patris genitalia debui̾t amputar̃. s ꝓpria ne iupiter na¬
scẽtur. qui eu reg̾m possessione p̾nauit. Idem sororẽ sua Rheam quã
educare. ꝙ futurũ eẽt ut afilio pellẽtur. qua rem metuens natos. sibifi¬
lios non ntiq deuorabat utferunt fabule s necabat ꝙͣꝙͣ scriptũ sit in
historia sacra Saturnũ et opẽ cetõsq tũt hoiẽs humana carne solitos
esitare. perũ p̾mũ Iouẽ legẽ homibus moresq condentẽ edicto ꝓhibiuis¬
se ne licẽt eo cibo uesci Qnod si neruz est que potuit in eofuisse iustitia
S fictu saneputemus saturnu filios suoc denorasse. modo cũ aliqͣ
tureq mandam̃t Ops aute cu Ionem peꝑiss subtraxit infantem.
eñ q nut̾ endu furti misit in Creta Rursu in pudentia rep̃hen¬

Expanded text:
esse credamus, id est hominem ab homine abscissum? nisi forte aliquis existimet deum fuisse, qui timuit cohaeredem: cum, si quid divinitatis habuisset, non patris genitalia debuerit amputare, sed propria, ne Jupiter nasceretur, qui eum regni possessione privavit. Idem sororem suam Rheam, quam educare, quod futurum esset ut a filio pelleretur. quam rem metuens natos sibi filios non utique deuorabat ut ferunt. fabulae, sed necabat, quamquam scriptum sit in Historia Sacra Saturnum et Opem ceterosque tunc homines humanam carnem solitos esitare: uerum primum Iouem leges hominibus moresque condentem edicto prohibuisse, ne liceret eo cibo uesci. quod si uerum est, quae potest in eo fuisse iustitia? sed fictum sane putemus Saturnum filios deuorasse, modo cum aliquaturaeque mandauerit? Ops autem cum Iouem peperisset, subtraxit infantem eumque nutriendum furtim misit in Cretam. rursus inprudentiam repre
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ib q turbulentis implicatos eẽ horẽs creder̃t Nam totiis liber tertius de
ña deoꝵ om̃s funditiis religiones euertit ac delet Quid ergo a nob̃ ex¬
pectatur amplius Niu eloq̃tia suꝑare possumꝰ Citeronẽ Mĩme id ꝗde
s fidutia nia defiut ignoranti ueritatẽ quod ipe simpłr in codẽ ope confi¬
tetur ait eñ facilius posse se dicẽ quid nõ sit ꝙͣ quidsit. hoc ẽ falsa se in¬
tellig̾ẽ datit nescire nera Charũ estigitur hoiẽs fuisse illos qui dn putãt᷑
et eor mẽoria post mortem eẽ consec̾ta Iõ et etates dnĩse sũt. et c̾te y¬

Expanded text:
ribusque turbulentis implicatos esse homines queritur. nam totus liber tertius de ribusque turbulentis implicatos esse homines queritur. nam totus liber tertius de natura deorum omnes funditus religiones euertit ac delet. quid ergo a nobis expectatur amplius? num eloquentia superare possumus Ciceronem? minime id quidem, sed fiducia illi defuit ignoranti ueritatem, quod ipse simpliciter in eodem opere confitetur. ait enim facilius posse se dicere quid non sit quam quid sit, hoc est falsa se intellegere, uera nescire. clarum est igitur homines fuisse illos qui dii putantur et eorum memoriam post mortem consecratam. ideo et aetates diuersae sunt et ce
Abbreviated transcription (Latin):
cadit in deu gͦ nec femĩcus sexiis. Hiut additur supioris argum̃ti
ext̃ma illa condusio ut dii nõ sint quĩ ⁊ in diis et feiẽ sunt. Cam xuiii¬
in ueroonãtur cos cũ rerũ naliu ratione onĩgẽ quos cicero
secuitꝰ de diis at de religionib eoꝵ hanc snĩa tulit Uidetis igr̃
ut aphisicis rebus bñ ac utilit᷑ ĩuentis tracta rõ estad menticios ac fictos
deos q̃ res genuit falsas opiniones erroresq tarbulentos ⁊ suꝑstitiones
pene aniles et forme enĩ nobis deoꝵ etates ⁊ nestitꝰ ornatꝰq noti st̃
Genera p̾terea ⁊iugia cognationes et omiã qͦ tradncta ad silitudine
ĩbecillitatis huãne Qm̃o planius quid uetius dicipõt Romane phĩe¬
princeps et amplissimo sacerdono p̃ditus mentidoc ded acfictos deos redã¬
guit quoꝵ cultus supstitiones pene aniles ẽẽ testatur. falsic opmionib erro¬

Expanded text:
cadit in deum, ergo nec feminae sexus. huic additur superioris argumenti cadit in deum, ergo nec feminae sexus. huic additur superioris argumenti extrema illa conclusio, ut dii non sint, quoniam in diis et feminae sunt. Ob in uero, conantur eos cum rerum naturalium ratione coniungere. quos Cicero secutus de diis ac religionibus eorum hanc sententiam tulit: uidetisne igitnr, ut a physicis rebus bene atque utiliter inuentis tracta ratio est ad commenticios ac fictos deos? quae res genuit falsas opiniones erroresque turbulentos et superstitiones paene aniles. et formae enim nobis deorum et aetates et uestitus ornatusque noti sunt, genera praeterea, coniugia cognationes omniaque traducta ad similitudinem inbecillitatis humanae. quid planius, quid uerius dici potest? Romanae philoprinceps et amplissimo sacerdotio praeditus commenticios ac fictos deos arguit, quorum cultus superstitiones paene aniles esse testatur, falsis opinionibus erro
Abbreviated transcription (Latin):
ius triũ liberor Attũ illi uenit in mentẽ. ab ahio expeotes altĩ quod fe¬
cĩs et tumet ne quis sibi faciat qđ ipe saturno At isti qui deos asserunt
uideant quõ rñdeant huit argum̃to quod inferemus Si duo sunt
scens deoꝵ sequitur ꝯcubitus si coeunt et domos heañt nctẽ est nec
ergo mortales sunt. Quod argumẽtum retrou̾su idẽ ualet Si agros
nõ heñt nec urbes quidẽ Si urbes non domos quidẽ Si domibus ca¬
rent gͦ et concubitii Siztubitus ab iis ab est et fexis igĩ fcĩus ncus
Indiis iũt uidemꝰ et fciãs ẽẽ gͦ dii non sunt. dissoluãt hoc argum̃tũ
siquis põt. Ita enĩ tes rẽ sequitur et hec ultima nctẽ sit confiteri Ged
id nc quidẽ dissoluet aliquis ex duobus sceibus alt̾ fortior ẽ alt̾ infir¬
mior fobustiores enĩ mares sunt fciẽ imbealles. Imbeaillitas eñ nõ

Expanded text:
ius trium liberorum? an tandem illi uenit in mentem ab alio expectes alteri quod feius trium liberorum? an tandem illi uenit in mentem ab alio expectes alteri quod feceris et timet ne quis sibi faciat quod ipse Saturno? at isti qui deos adserunt, uideant quomodo respondeant huic argumento quod inferemus: si duo sunt sexus deorum, sequitur concubitus, si coeunt, et domos habeant necesse est; nec ergo mortales sunt. quod argumentum retrouersus idem ualet. si enim agros non habent, ne urbes quidem, si urbes non habent, ne domos quidem, si domibus carent, ergo et concubitu, si concubitus ab iis abest, et sexus igitur femininus. in diis autem uidemus et feminas esse: ergo dii non sunt. dissoluat hoc argumentum si quis potest. ita enim res rem sequitur, ut haec ultima necesse sit confiteri. sed ne illud quidem dissoluet aliquis: ex duobus sexibus alter fortior est, alter infirmior; robustiores enim mares sunt, feminae inbecilliores. inbecillitas autem non
Abbreviated transcription (Latin):
et quotidie quidã dii non nec enĩ iũ cuntir ab hoĩb fecunditate Igr̃ deoru
inũabiliu plena sunt omiã nullo .s. moriente. nã cu hoñi iux in credibilis
m̃is sit et ĩ eetimabilis quos tñ sicuti nascant᷑. mori ncc̃e est Quid deoruꝵ
randẽ pntemus qui tot sceculis natisut i mortales q manserũt Cur ergo
tã panci coluntur nsi forte arbitrxmur nõ gñanch cã s tiñmõ capiẽ¬
de noluptatis duos cẽ sexis deoꝵ et ea eẽtere que homũculos et fatẽ
et pati pudet Cu ño dicantur aliqui ex aliꝗb nati ꝯsequens ẽ ut semꝑ
int cur aut qñ desierint. Non ẽ illepideseneca in libris moralis phĩe Qd¬
ẽ ergo inquit qͣr apud poetas felicissimꝰ Iupiter deserit filios tollẽ utrũ
sexagenarius fictꝰ ẽ et illi lex papia fabula imposunt an impetuit

Expanded text:
et quotidie quidem dii novi, nec enim vincuntur ab hominibus fecunditate. Igitur deorum et quotidie quidem dii novi, nec enim vincuntur ab hominibus fecunditate. Igitur deorum innumerabilium plena sunt omnia, nullo scilicet moriente. Nam cum hominum vis incredibilis, numerus sit inaestimabilis, quos tamen, sicuti nascuntur, mori necesse est; quid deorum esse tandem putemus, qui tot saeculis nati sunt, immortalesque manserunt? Cur ergo tam pauci coluntur? nisi forte arbitramur, non generandi causa, sed tantummodo capiendae voluptatis duos esse sexus deorum; et ea exercere, quae homunculos et facere et pati pudet. Cum vero dicantur aliqui ex aliquibus nati, consequens est, ut semper venit, cur aut quando desierint. Non illepide Seneca in libris moralis Phiid ergo est inquit quare apud poetas salacissimus Iuppiter desierit liberos tollere? utrum sexagenarius factus est et illi lex Papia fibulam inposuit? an impetrauit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpplo psuasit Romulu ad deos ab iisse et senatũ snspitione credis cedis regie
Ocera is que retuli eẽ ꝯtentus s supsũt ad huic multa. suscep
stulerim huoet ñ ꝓsequi ceta et̃ redarguẽ plemus inctãta ꝑ¬
suasionem ut tandẽ hoiẽs suora pudeat at peniteat erroꝵ. Magnũ hoc
quidtm hos effite non poteat qui nichal ueri asẜebat nrm̃ est hocestĩt¬
ar qui nerũ dem aspamus et falsoc refitanus Iili ergo qui poetas fi¬
nede udos fabulas epinantur deas fciãs et ẽẽ credunt ⁊ colunt reuoluũ¬
nie ad mpriaentes adid quod neganerant coire illos ac parere Neceñ
fiõ põt qũi duo sexus generandi cã sunt instituts Recepta uõ sernũ diuĩ¬
sitate non intelligunt consequẽs ẽẽ ut ꝯcipiãt quod indeñ cadẽ nõ põt
Sedsit ut isti putant nã et Ionis eẽ filios dicũt et cerõr deoꝵ. nascũtur ẽgo

Expanded text:
populo persuasit Romulum ad deos abiisse, et senatum suspicione caedis regiae populo persuasit Romulum ad deos abiisse, et senatum suspicione caedis regiae oteram iis, quae retuli, esse contentus; sed supersunt adhuc multa susceptostulerim, libet tamen prosequi caetera, et redarguere plenius inveteratam persuasionem, ut tandem homines suorum pudeat ac poeniteat errorum. Magnum hoc quidem hoc efficere non poterat, quia nihil veri afferebat. Nostrum est hoc officium, qui et verum Deum asserimus, et falsos refutamus. Illi ergo, qui poetas finxisse de diis fabulas opinantur, et deas feminas et esse credunt et colunt, revolvuntur imprudentes ad id quod negaverant, coire illos, ac parere. Nec enim fieri potest, quin duo sexus generandi causa sint instituti. Recepta vero sexuum diversitate, non intelligunt consequens esse, ut concipiant: quod in Deum cadere non potest. Sed sit ut isti putant; nam et Jovis esse filios dicunt, et caeterorum deorum. Nascuntur ergo
Abbreviated transcription (Latin):
gemani frĩs extitent. alt̃ patrie patada. Ꝙ si consul nõ fuiss antonins
.S. cesat pro siis in rẽ publica meritis etia defucti homĩs honore ca¬
ruiss Et quio consilio pisonis soceri et lucii cesaris ꝓpingui qui uetabãt
funꝰ fieri et dolabelle consulis. qui colum pnã in foro id est titulũ enis e¬
uertit ac tumulu cxpiunt Ni romulu desiderio sins dedarat finsse¬
Enimus apud quẽ ppłs amissu regem dolens hec loꝗtur Dromuleto¬
mue dic qualem tepatrie custodes dn genuert. Tu produxisti nos int̃
h̃soras. Oipter o genitor patrie osinguinẽ dnis orũdũ ob hoc deside¬
rnĩ facile creditu est Insio ꝑculo mentienti qui subornatꝰ a pat̾bus estut
ninuret plebi indise se irgem humano hitu angustiorẽ eũq mandasse
nipto ut sibi demnbrũ fieret se deũ ẽẽ / et qui rinu uotari. quo facto etipi

Expanded text:
gemini fratris extiterit, alter patriae parricida. Quod si consul non fuisset Antonius, gemini fratris extiterit, alter patriae parricida. Quod si consul non fuisset Antonius, C. Caesar pro suis in rempublicam meritis etiam defuncti hominis honore caruisset, et quidem consilio Pisonis soceri, et L. Caesaris propinqui, qui vetabant funus fieri, et Dolabellae consulis, qui columnam in foro, id est, tumulum ejus evertit, ac forum expiavit. Nam Romulum desiderio suis fuisse declarat Ennius, apud quem populus amissum regem dolens, haec loquitur: O Romule, Romule dic, o, Qualem te patriae custodem dii genuerunt? Tu produxisti nos intra luminis oras. O pater, o genitor, o sanguen diis oriundum! Ob hoc desiderium facilius creditum est Julio Proculo mentienti, qui subornatus a patribus est, ut nuntiaret plebi vidisse se regem humano habitu augustiorem, eumque mandasse ad populum, ut sibi delubrum fieret, se deum esse, et Quirinum vocari. Quo facto, et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
tu demiq ꝙͣ hoc late pateat intelliges Testatus est iudeli Attiai ꝯscĩa
ex ipĩs i isteriis intelligi posse ꝙ om̃s illi hoiẽs fuert qui colunt᷑ et cũ ħcui¬
le libero Esculapio castore polluce inconstanter fatẽtur de appolline. ac
Ioue prĩb eoꝵ It de neptuno uulcano ac Marte et Mercurio quoꝵ
maioꝵ gentinz deos appellauit Tunuit aꝑte confiteri et idc̾co aitlate
hoc patete ut idem de soue cetis q antiquiorib diis intelligamus qͦꝵ
secͤturũ ẽẽ dicit Ienosci coedentib põt. credentib nõ põt Quis enĩ tã de¬
mens qui consensu et placito ĩ nũabiliu stultoꝵ aꝑiri celũ mortins arbitret
ant aliqnẽ qđ ip̃ẽ nõ heãt dare altĩ posse Apud Romanos dens Iulius qr hoc
scclerato hõi placuit antonio. dens ꝗrinus qr hoc pastorib insu est cũ alt̾

Expanded text:
tamen denique quam hoc late pateat inttamen denique quam hoc late pateat intex ipsis mysteriis intelligi posse, quod omnes illi homines fuerunt, qui coluntur: et cum de Hercule, Libero, Aesculapio, Castore, Polluce incunctanter fateretur; de Apolline ac Jove, patribus eorum, item de Neptuno, Vulcano, Marte, Mercurio, quos majorum gentium deos appellavit, timuit aperte confiteri. Et idcirco ait late hoc patere, ut idem de Jove caeterisque antiquioribus diis intelligamus, secraturum esse dicit, ignosci merentibus potest, credentibus non potest. Quis enim tam demens, qui consensu et placito innumerabilium stultorum aperiri celum mortuis arbitretur, aut aliquem quod ipse non habeat dare altscelerato homini placuit Antonio; deus Quirinus, quia hoc pastoribus visum est: cum alter
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse dicat aliquis pre nimio luctu delirasse Ciceronẽ Atqui omĩs illa
oĩo et doctna et exemplis et ip̃o loꝙdi gñe ꝑfecta. non egri s ꝯstantis ãi
ac iudicn fuit Et hec ipã sniã nullũ p̃fert inditiũ doloris. neq em̃ pnto il¬
lum tã uarie tã copiose. tam ornate scribe̾ potuisse. nisi luctũ enis et ipã rõ
cit in libris de re publica idem de gloria Nam e legib quo in oꝑe pla¬
tonẽ secutꝰ leges noluit ponẽ/ quib putaret usura ẽẽ iusta et sapien¬
tem dere culitatem de religione ista sanxit dinos. Et eosqui celestes sẽ
phĩti sunt colunt et illos quos in telo merita locauert. ħculem liberui Escu¬
tores grecie ꝓdider̃. erue̾ coner Ip̃i illi maioꝵ gentiũ dii qui hẽntur.
hinc a nobis ꝓfecti in celu repientur. quaꝵ qm̃ demonstrantur sepult̾
in gretia remĩscere qm̃ es intiatus que et tradantur sepult̾ misteriis.

Expanded text:
fortasse dicat afortasse dicat aoratio et doctrina et exemplis et ipso loquendi genere perfecta, non egri, sed constantis animi ac iudicii fuit et hec ipsa sententia nullum prefert indicium doloris; neque enim puto illum tam varie, tam copiose, tam ornate scribere potcit in libris de Republica? idem de Gloria? Nam de Legibus, quo in opere Platonem secutus, leges voluit ponere, quibus putaret usuram esse justam et sapienetm civitatem, de Religione ita sanxit: « Divos, et eos qui coelestes semper habiti sunt, colunto; et illos, quos in coelo merita locaverunt, Herculem, Liberum, Aescutores Grecie prodiderunt eruere coner, ipsi illi maiorum gentium dii qui habentur hinc a nobis profecti in celum reperientur. Quere quorum demonstrantur sepulcra in Grecia; reminiscere, quoniam es initiatus, qui tradantur misteriis: