comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
una sit: nõ tam̃ cunctos una eademq
qualitate fuccendit. Nam sicut uno sole
om̃s tangim᷑. nec tam̃ sub eo uno ordine
om̃s estuamꝰ. quia uxta qualitatẽ corpo.¬
ris. sentit᷑ etiã pondus caloris: sic damp.¬
natis et una ẽ gehenna que afficit: et
tam̃ non una om̃s qualitate conburit.
quia quod hic agit dispar ualitudo cor¬
porũ: hoc illic exhib& dispar causa me.¬
ritoꝵ: Quomͦ gͦ nullus in ẽẽ ordo fuppli¬
ens dicitur. in quibus profecto quisq
iuxta modũ culpȩ cruciat᷑: Sed sõs
uir postꝗͣ umbrã mortis intulit: quan¬
ta sit confusio in dampnatorũ mente
subuingit: Quia ipsa quoq supplicia
que ordinata ꝑ iusticiã ueniunt: ordi¬
nata pr̃ocul dubio incorde morientium
uon funt. Ut enĩ paulo suꝑius diximus.
dum dampnatus quisq foris flãma suc.¬
cendit᷑. intus cȩcitatis igne deuoratur
Ai in dolore positus int̾ius ext̃iusq cõn¬

Expanded text:
una sit, non tamen cunctos una eademque una sit, non tamen cunctos una eademque qualitate succendit. Nam, sicut uno sole omnes tangimur, nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia juxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris, sic damnatos et una est gehenna, quae afficit, et tamen non una omnes qualitate comburit; quia quod hic agit dispar valetudo corporum, hoc illic exhibet dispar causa meritorum. Quomodo ergo nullus inesse ordo supplicii dicitur in quibus profecto quisque juxta modum culpir postquam umbram mortis intulit, quanta sit confusio in damnatorum mente subjungit, quia ipsa quoque supplicia, quae ordinata per justitiam veniunt ordinata procul dubio in corde morientium non sunt. Ut enim paulo superius diximus, dum damnatus quisque foris flamma succenditur, intus caecitatis igne devoratur, atque in dolore positus, exterius interiusque con
Abbreviated transcription (Latin):
ens. dicturũ se messoribus ẽẽ ꝑhibet :
Colligite zizania: et ligate ea infas¬
ciculos ad cõburendũ: Si enĩ mullus sl
suppliciis ordo seruabitur.: eur conburen¬
da zi zania infasciculis ligant᷑: Sed ni¬
mirum fasciculos ad conburendũ liga¬
re ẽ: hos qui ȩt̾no igni tradendi sunt. pa.
res paribus sociare: ut quos similis eul¬
pa inguurat: par etiã pęna constringat:
Et qui nequaquã dispari iniquitate pol¬
luti sunt. nequaqͣm dispari tormento
crucient᷑: quatenus simul dampnatio
conterat. quos simul elatio subleuabat
Quosq non dissimilit̾ dilatauit ambitio:
non dissimilis afflictio angustet: et par
cruciet flãma supplicii. quos in igne
luxuriȩ par succendit flãma peccati:
Sicut enĩ in domo patris mansiones
multe sunt. pro diuersitate uͥtutum:
sic dampnatos diu̾so supplicio. gehennȩ
ignibus subicit disparilitas criminis:
Que scilicet gehenna. quãuis cuctis

Expanded text:
ens dicturum se messoribus esse 333 perhiberet: ens dicturum se messoribus esse 333 perhiberet: Colligite primum zizania, et ligate ea in fasciculos ad comburendum . Si enim nullus in suppliciis ordo servabitur, cur comburenda zizania in fasciculis ligantur? Sed nimirum fasciculos ad comburendum ligare est hos qui aeterno igni tradendi res paribus sociare, ut quos similis culpa inquinat par etiam poena constringat, et qui nequaquam dispari iniquitate polluti sunt, nequaquam dispari tormento crucientur: quatenus simul damnatio conterat quos simul elatio sublevabat; quosque non dissimiliter dilatavit ambitio, non dissimilis afflictio angustet, et par cruciet flamma supplicii quos in igne luxuriae par succendit flamma peccati. Sicut enim in domo patris mansiones multae sunt pro diversitate virtutis, sic damnatos diverso supplicio gehennae ignibus subjicit disparilitas criminis; quae scilicet gehenna quamvis cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
membris quibus defidia uoluptatis ex¬
pleuerũt. et̃m iudicũ torm̃ta tolerare: ut
tũc eos undiq dolor absorbeat. qͥ nũc sius debe.¬
taciõibus subditi. undiq contͣ iusticiã iuste uidi.¬
Neq enĩ oĩs ds qͥmala bene punit. ĩ ordinata e
nullo mͦ. uł tormenta ꝑmittit: quia ipsa
quoq supplicia que exlance tusticie pro.¬
deunt: inferri sine ordine tequaqͣm
possunt: Quomͦ namq in fuppliciis
ordo non erit: dum dampnatũ quẽq
iuxta modum criminis retͥbucio seqͥt᷑
ultionis: h inc quippe scriptũ ẽ: Poten.¬
sges pͥotent̃ tormenta pacientur: et
fortioribus fortior instat cruciatio
hinc inbabilonis dampnatione dicit
Quantum exaltauit se et indeliciis
fuit. tantũ date illi torm̃ta et luctũ
Sigͥ iuxta modum culpȩ pęna distigili
constat nimirũ quod in suppliciis ordo
seruat᷑ Et nisi torm̃toꝵ sũma. merito
acta dirimeret: nequaqͣm tudex uenl.¬

Expanded text:
membris quibus desideria voluptatis exmembris quibus desideria voluptatis expleverunt aeterni judicii tormenta tolerare, ut tunc eos undique dolor absorbeat, qui nunc, suis delectationibus subditi, undique contra justitiam juste judinipotens Deus, qui mala bene punit, inordinata esse ullo modo vel tormenta permittit, quia ipsa quoque supplicia quae ex lance justitiae prodeunt inferri sine ordine nequaquam possunt. Quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis et retributio sequitur ultionis? Hinc quippe scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur, et fortioribus fortior instat cruciatio . Hinc in Babylonis damnatione dicitur: Quantum exsultavit se, et in deliciis fuit, tantum date illi tormentum et luctum . Si igitur juxta modum culpae poena distinguitur, constat nimirum quod in suppliciis ordo servatur. Et nisi tormentorum summam meritorum acta dirimerent, nequaquam judex veni
Abbreviated transcription (Latin):
cruciat. lum̃ habe potuisset: his qui re¬
pellit᷑. nequaqͣm intiti intenebras dicere¬
tur: hinc etiã psalmista ait Suꝑ eos
cecidit ignis: et nõ uid̾unt solẽ Igniᷤᷤ
enim suꝑ impios cadit: s sol igne cadente
non cernitur: quia que illos gebenne flã¬
ma deuorat : iusione ueri luminis cecat.
ut et foris eos dolor conbustionis cruciet.
et intus pęna cȩcitatis obscuret: quatenꝰ
quia auctori fuo corpore: et corde delique.¬
runt: simul corpore et corde puniantur:
et utrobiq pęnas sentiant: qui dũ hic
uiuerent: pͣuis suis delectacionibus ex
utroq seruiebant: Unde bene ꝑproꝑha
dicit᷑ Descendunt ininfernũ cũ armis
suis Arma qͥppe peccantiũ sunt membra
corporis: quibꝰ ꝑuersa desidia que conei¬
ptunt ex sequuntur: Unde recte ꝑ pau.¬
lum dicit᷑ Neq exhibeatis membra ur̃a
arma miquitatis peccato Cũ armis gͦ
ad infernũ descende ẽ: cum ipsis quoq

Expanded text:
cruciat lumen habere potuisset, is qui recruciat lumen habere potuisset, is qui repellitur nequaquam mitti in tenebras diceretur. Hinc etiam Psalmista ait: Super eos cecidit ignis et non viderunt solem . Ignis enim super impios cadit, sed sol igne cadente non cernitur, quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat; ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret; quatenus qui auctori suo et corpore et corde deliquerunt, simul et corpore et corde puniantur; et utrobique poenas sentiant, qui dum hic viverent pravis suis delectationibus ex utroque serviebant. Unde bene per prophetam dicitur: Descenderunt in infernum cum armis suis . Arma quippe peccantium sunt membra corporis, quibus perversa desideria quae concipiunt exsequuntur. Unde recte per Paulum dicitur: Neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato . Cum armis ergo ad infernum descendere est cum ipsis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
nebre conprehendant: Illa uͦ simul mise.¬
rie et tenebrarũ t̾ra ẽ: quia qͥsquis ad
toleranda eius mala descendit. neqͣqͣm
ult̾tus ad lucẽ redit In cuiꝰ adhuc descrip.¬
tione subiungit᷑ Ubi umbra mortis ẽ et¬
nullus ordo Sicut mors ext̃ior ab ani¬
ma diidit carnẽ: ita mors in t̾ior ado
separat animam: Umbra gͦ mortis ẽ
obscuritas diuisionis: quia dampnatꝰ
quisq cum ȩt̾no igne suecendit᷑. ab int̾no
lumine tenebratur Hatura uͦ ignis ẽ:
ut ex se ipso et lucẽ exhibeat. et cõcre¬
mationẽ Sed trans actoꝵ illa ultrix
flãma uitioꝵ. concremationẽ ht̃: et
lum̾ non h̃t̃ hinc ẽ enĩ quod reprobis
ueritas dicit Discedite ame maledicti
in ignẽ ȩt̾num. qͥ paratus ẽ diabolo et
angłis eus Quoꝵ rursum om̃iũ corpꝰ:
in uniꝰ ꝑsonã significans dicit Ligate
ei manꝰ et pedes: et mutite eũ in tene.¬
bras extĩores: Si itaq ignis qui reproboᷤ

Expanded text:
nebrae comprehendant . Illa vero simul misenebrae comprehendant . Illa vero simul miseriae et tenebrarum terra est, quia quisquis ad toleranda ejus mala descenderit, nequaquam ulterius ad lucem redit. In cujus adhuc descriptione subjungitur: Ubi umbra mortis, enullus ordo . Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo separat animam. Umbra ergo mortis est obscuritas divisionis, quia damnatus quisque, cum aeterno igne succenditur, ab interno lumine tenebratur. Natura vero ignis est, ut ex seipso et lucem exhibeat, et concremationem; sed transactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet, et lumen non habet. Hinc est enim quod reprobis Veritas dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Quorum rursus omnium corpus in unius persona significans, dicit: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Si itaque ignis qui reprobos
Abbreviated transcription (Latin):
cuitu erus tempestas ualida Unde pro¬
pheta quoq alius dicit Dñs in tempestate.
et inturbine uiȩ etus In quo nimirum
turbine. idcirco tustus nequaqͣm conteri¬
tur: qͥa semꝑ hec sollicite metuit ne conte.¬
ratur: ꝑpendit namq adhuc inp̃sentis
uitȩ itinere constitutus. humanis actibꝰ
exactor oꝑum quam districtus appare¬
at. qui quosdam tunc reatu culpe origi¬
nalis astrictos. etiã sine oꝑibus dãp nat
Unde et recte uir sc̃s exhumani gene¬
ris uoce protimis adrungit Et multipli

Expanded text:
tu ejus tempestas valida Unde et propheta quoque alius dicit: Dominus in tempestate et turbine viae ejus. . In quo nimirum turbine 303 idcirco justus nequaquam conteritur, quia semper hic sollicite metuit ne conteratur. Perpendit namque, adhuc in praesentis vitae itinere constitutus, humanis actibus exactor operum quam districtus appareat, qui quosdam tunc reatu culpae originalis astrictos etiam sine operibus damnat. Unde recte vir sanctus ex humani generis voce protinus adjungit: CAPUT XXI
Abbreviated transcription (Latin):
duritiã. qua districtione inudicio ꝑ cuti¬
at oftendit. Nam cum solis se sequentibꝰ
bona exaggerat: torpentes iã quia reli¬
querit demonstrat: Cum bona gͦ in aluis
cernimus. ualde necesse ẽ. ut et exulta.¬
cionẽ nr̃e formidini. et formidinẽ nr̃e
exultaciom misceamꝰ. quatenus et de ali¬
enis prouectibus caritas gaudeat. et de
suis infirmitatibus consciencia contremis.¬
eat. Sed cum fr̃no profectu reficuiñ: cũ
districtionẽ suꝑnos int̾m uidicis. exipso
nr̃o torpore pensamus. ꝗd restat nͥ ut ad
discutiendũ se aninus redeat. et qͥcqͥd in
se reprobum. quicqͥd prauũ dep̃hendit
affligat: Unde apte subiungit Et pęne
militant inme Consid̾atis quippe dei
testibus. pęne in nob̃ militant. quia dũ
miranda illoꝵ facta conspicimꝰ. uitã nr̃am
que ex eorum nob̾ comparacione displicce.
studiosa afflictione cruciamꝰ: ut quicqͥd
in nob polluerunt oꝑa. diluant lamenta.

Expanded text:
duritiam qua districtione in judicio percutiduritiam qua districtione in judicio percutiat ostendit. Nam cum solis se sequentibus dona exaggerat, torpentes jam quia reliquerit demonstrat. Cum bona ergo in aliis cernimus, valde necesse est ut et exsultationem nostrae formidini, et formidinem nostrae exsultationi misceamus, quatenus et de alienis provectibus charitas gaudeat, et de suis infirmitatibus conscientia contremiscat. Sed cum fraterno proveatu reficimur, cum districtionem super nos interni judicis ex ipso nostro torpore pensamus, quid restat nisi ut ad discutiendum se animus redeat, et quidquid in se reprobum, quidquid pravum deprehendit, affligat? Unde et apte subjungitur: Et poenae militant in me. Consideratis quippe Dei testibus, poenae in nobis mimiranda illorum facta conspicimus, vitam nostram quae ex eorum comparatione nobis displicet, studiosa afflictione cruciamus, ut quidquid in nobis polluerunt opera, diluant lamenta.
Abbreviated transcription (Latin):
dãpna tumeamꝰ. et eo patescat quanto pꝰ
pondẽ animadu̾sionis inpetim᷑. quo nc̃
abonoꝵ moribus longe discrepamꝰ Unde
et testium in stauracione memorata. ꝓtinꝰ
apte subiungit᷑ Et multiplicas irã tuã
Eo nob̃ multiplicari ira dm̃ dr̃: quo ẽẽ mul¬
tiplex indicatur. quia exipsa ñe bonoꝵ
uita et labore cognoscimꝰ. si emendari
dum tempus ẽ nolumꝰ. quanta ammad.¬
uersione feriam᷑: E lectos quippe dm̃ cer-¬
nimus. et pia agere: et erudelia multa
tolerare, hinc gͦ colligitur. districtus iu¬
dex quanta illic feriat districtione quos
reprobat. si hic sic cruciat quos amat. pet
attestante qui ait T̃empus ẽ. ut uidiciũ
incipiat de domo dm̃: Si aut̃ pͥmum a nob̾.
quis fuiis eoꝵ. qui non credidunt dĩ euãgłio:¬
Omp̃s gͥ ds̃ cum contͣ nos testes instaurat.
irã multiplicat: quia qͦbonoꝵ uitã nr̃is
oculis obicit. eo prauitatis ꝑpetrate a nob̾

Expanded text:
damna timeamus; et eo patescat quantae post damna timeamus; et eo patescat quantae post pondere animadversionis impatimur, quo nunc a bonorum moribus longe discrepamuet testium instauratione memorata, protinus apte subjungitur: Et multiplicas iram tuam. Eo nobis multiplicari ira Dei dicitur, quo esse multiplex indicatur, quia ex ipsa nunc bonorum vita et labore cognoscimus, si emendari, dum tempus est, nolumus, quanta post animadversione feriamur. Electos quippe Dei cernimus et pia agere, et crudelia multa tolerare. Hinc ergo colligitur districtus judex quanta illic feriat districtione quos reprobat, si hic sic cruciaattestante, qui ait: « Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei . » Si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dei Evang Deus cum contra nos testes instaurat, iram multiplicat, quia quo bonorum vitam nostris oculis objicit, eo pravitatis perpetratae
Abbreviated transcription (Latin):
nos dñs instaurat. cum electoꝵ uttã pra¬
uitati nr̃e contrariã. ad arguendos nos
instruendosq multiplicat: Contͣ nos gͦ
testes illius instaurant᷑. quia cuncta que
agunt. studiis nr̃e prauitatis aduersa sunt:
Unde et sermo ueritatis adu̾sarius uoca¬
tur : cum mediatoris uoce ꝑ euuangłiũ
dicit᷑ Esto consentiens ad u̾sario tuocito:
dũ es cũ illo inuia: Atq de hoc eodẽ re¬
demptore. reprobi ꝑsequentes dicunt:
Contrarius ẽ oꝑibus nris Et paulopost
Et dissimilis ẽ aliis. uita illius Testes itaq
suos contͣ nos dñs instaurat. quia bona
q̃ facere ipsi negligimus : hec ad correpti¬
onẽ nram fieri ab aliis demonstrat. ut qͥ
preceptis non accendim᷑. saltẽ exemplis
excitem᷑. atq in appetitu rectitudinis. ml
sibi mens nr̃a difficile ȩstimet. qm ꝑfecte
ꝑagi ab aliis uidet Et fit plerũq ut cũ
alienȩ uitȩ. bona conspicimꝰ. nr̃e solliciciꝰ

Expanded text:
nos Dominus instaurat, cum electorum vitam pranos Dominus instaurat, cum electorum vitam pravitati nostrae contrariam ad arguendos nos instruendosque multiplicat. Contra nos ergo testes illius instaurantur, quia cuncta quae agunt studiis nostrae pravitatis adversa sunt. Unde et sermo veritatis adversarius vocatur, cum Mediatoris voce per Evangelium dicitur: Esto consentiens adversario tuo cito, dum es cum illo in via . Atque de hoc eodem Redemptore reprobi persequentes dicunt: Contrarius est operibus nostris ; et paulo post: Et dissimilis est aliis vita illius . Testes itaque suos contra nos Dominus instaurat, quia bona quae facere ipsi negligimus, haec ad correptionem nostram fieri ab aliis demonstrat; ut qui praeceptis non accendimur, saltem exemplis excitemur, atque in appetitu rectitudinis nil sibi mens nostra difficile aestimet quod perfecte peragi ab aliis videt. Et fit plerumque ut cum alienae vitae bona conspicimus, nostrae sollicitius
Abbreviated transcription (Latin):
um erigit. inde hanc ꝑlacrimas grauuis
affligit: Acsi aꝑte dicat. Relinquendo
me nequaqͣm afficis. quia insenfibilẽ red¬
dis: sed cum reu̾teris criicias. quia dum
te in sinuas michi : me qͣm sim lugendus
demonstras: Unde et nequaquã se penalit̃.
sed mirabilit̾ asserit cruciari. quia dũ ꝑ
fletũ mens ad sũma rapitur. cõpuctiõis
suȩ pȩnam gaudens mirat᷑ Et libet affici.
qua afflictione sua se conspicit ad alta
ceruit. exempla se sequentium nr̃is obtu.¬
tibus obicit: ut mẽs ꝑocium remissa. quo
naliis uigilanciam profectus considat.
erinse pigredinẽ torporis erubescat. Uñ
exercitium scĩ oꝑis testantur. que elec.¬
tos secutura sint p̃mia ueritatis Unde
hos quoq quos pro ueritate passos agnos¬
cimus. greco eloquio mr̃es. id ẽ. testes uo.¬
camus Et ꝑ ioħem uoce angłica dñs di¬
cit: Indiebus antiphas testis mei fidelis.
qui occisus ẽ apuduos Sed testes suos contͣ

Expanded text:
um erigit, inde hanc per lacrymas gravius um erigit, inde hanc per lacrymas gravius affligit. Ac si aperte dicat: Relinquendo me nequaquam afficis, quia insensibilem reddis; sed cum reverteris crucias, quia dum te insinuas mihi me quam sim lugendus demonstras. Unde et nequaquam se poenaliter, sed mirabiliter asserit cruciari, quia dum per fletum mens ad summa rapitur, compunctionis suae poenam gaudens miratur; et libet affici, quia afflictione sua se conspicit ad alta cernit, exempla se sequentium nostris obtutibus objicit, ut mens per otium remissa, quo in aliis vigilantium provectus considerat, eo in se pigritudinem torporis erubescat. Undeexercitium sancti operis testantur quae electos secutura sint 329 praemia veritatis. Unde hos quoque quos pro veritate passos agnoscimus Graeco eloquio martyres, id est testes, vocamus. Et per Joannem voce angelica Dominus dicet: In diebus Antipas testis meus fidelis, qui occisus est apud vos . Sed testes suos contra
Abbreviated transcription (Latin):
nos grã uisitat: statim ꝑlacrimas ad sua
desidia instigat Unde et apte subtungit᷑.¬
auctore relinquim᷑. nec ipsa ullatenꝰ destruc¬
tionis nr̃e dampna sentimus Quo enim
longe nos conditor deserit: eo mens nr̃a
in sensibilis obdurescit: Hulla que dei sunt
diligit: nequaqͣm suꝑna concupiscit:
Et quia amoris intum calorẽ non ht̃:
frigida deorsũ iacet: ac miserando modo
sit cotidie tanto securior. quanto det̾ior:
Cumq unde sit lapsa non meminit. et
supplicia secutura non metuit. quantum
iugenda sit nescit. At si afflatu scĩ sp̃s
tangitur. ad consid̾ationẽ protinis suȩ
ꝑditionis euigilat In cȩlestium in quisi¬
ciones se excutit: amoris summi ȩstibuᷤ
mardescit: Que se circumprimunt dãp.¬
na consid̾at: et plorat proficiens. que
prius lȩta ꝑiebat: Bene gͦ conditori dr̃.
reu̾susq mirabilit̾ me crucias. quia omp̃s
d̃s uñ mentẽ nr̃am insitans. ad amorẽ su¬

Expanded text:
nos gratia visitat, statim per lacrymas ad sua nos gratia visitat, statim per lacrymas ad sua desideria instigat. Unde et apte subjungitauctore relinquimur, nec ipsa ullatenus destitutionis nostrae damna sentimus. Quo enim longe nos conditor deserit, eo mens nostra insensibilius obdurescit, nulla quae Dei sunt diligit, nequaquam superna concupiscit; et quia amoris intimi calorem non habet, frigida deorsum jacet, ac miserando modo fit quotidie tanto securior, quanto pejor; cumque unde sit lapsa non meminit, et supplicia secutura non metuit, quantum lugenda sit nescit. At si afflatu sancti Spiritus tangitur, ad considerationem protinus suae perditionis evigilat, in coelestium inquisitione se excutit, amoris summi aestibus inardescit, quae se circumprimunt damna considerat, et plorat proficiens quae prius laeta peribat. Bene ergo conditori dicitur: Reversusque mirabiliter me crucias, quia omnipotens Deus unde mentem nostram visitans ad amorem su
Abbreviated transcription (Latin):
ante eius oculos res quelibet inqua corru.¬
at ꝯdinatur: Dumq ꝑculpã aliquid appe¬
tit. quid aliud quã predã in foueã coneu¬
piscit: Sua sponte inhians cadit. s suis
uiribus surgere non ualet. quia cum se
nil ex se ẽẽ consid̾at: discit procul dubio
cuius adiutoriũ requirat: Quẽ tam̃ suꝑ¬
na miseratio captũ quasi afouea euehit:
quia hunc infirmitate cognita adueniã
prõpt̃ suꝑbiã ad suꝑiores partes incauea
remeat : qui cum de uirtute extollit.
lapsus ad desidia in bumilitate religat
Quia enĩ prius propria p̃sumptione
ꝑierat: mira pietate agit᷑. ut infirmita.¬
tis suȩ iam noticia clausus uiuat: Quos
quia sc̃s uir crebro accidẽ hominibus cõs.¬
picit: nr̃i inse ꝑieuli uocẽ sumit. ut cil
nos eius fletus agnoscimus. que in nobis
sunt flenda discamus: Sed eũ mentẽ
nr̃am elatio erigit: sũmi anobis protinus
conpunctio amoriᷤ recedit: Cum uͦ suꝑna

Expanded text:
ante ejus oculos res quaelibet, in qua corruante ejus oculos res quaelibet, in qua corruat ordinatur. Dumque per culpam aliquid appetit, quid aliud quam praedam in fovea concupiscit? Sua sponte inhians cadit, sed suis surgere viribus non valet. Qui cum se nihil ex se esse considerat, discit procul dubio cujus adjutorium requirat. Quem tamen superna miseratio captum quasi a fovea evehit, quia hunc infirmitate cognita ad veniam superbiam ad superiores partes in caveam remeat, qui cum de virtute extollitur lapsus ad desideria in humilitate religatur. Quia enim prius propria praesumptione perierat, mira pietate agitur, ut infirmitatis suae jam notitia clausus vivat. Quod quia sanctus vir crebro accidere hominibus conspicit, nostri in se periculi vocem sumit; ut cum nos ejus fletus agnoscimus, quae in nobis sunt flenda discamus. Sed cum mentem ram elatio erigit, summi a nobis protinus compunctio amoris recedit; cum vero superna
Abbreviated transcription (Latin):
carnis desidia uaget᷑ Quȩ gͦ sponte sua
in foueã cecidit. ad auras lib̃as clausa redit.
quia et ꝑlib̾tatẽ arbitrii inculpã corrint.
et tamen hanc afins motibus conditoris
gra coactam nolentemq constringit: Post
foueam itaq caueã patit᷑. que erepta ex
ȩt̾no supplicio. apraue lib̾atis motibus. sub
cȩlestis artificis dispensatione religatur:
Recte gͦ dicit᷑. et propt suꝑbiã quasi lee¬
nam capies me: quia et lib homo ꝑcibum
sibi mortẽ intulit: et reductus adueniã.
sub disciplina melius clausus uiuit. Quasi
leena gͦ propt̃ suꝑbiam captus est: quia
inde nunc eũ disciplina sue corruptionis
deprimit. unde transgressionẽ precepti
non timens. audact̾ in foueam saltum de.
pa primi parentis auertim᷑: nos adbuc co.¬
tidie ut leenã capi. ꝑuitiũ elationis ĩue.¬
nimus: Sepe namq homo acceptis uir.¬
tutibus in audaciam suȩ presumptionis
erigitur. sed mira dispensatione pietatis.

Expanded text:
carnis desideria vagetur. Quae ergo sponte sua carnis desideria vagetur. Quae ergo sponte sua in foveam cecidit, ad auras liberas clausa redit, quia et per libertatem arbitrii in culpam corruit, et tamen hanc a suis motibus, conditoris gratia coactam nolentemque constringit. Post foveam itaque caveam patitur, quae, erepta ex aeterno supplicio, a pravae libertatis motibus, et sub coelestis artificis dispensatione religatur. Recte igitur dicit: Et propter superbiam, quasi leaenam capies me, quia et liber homo per cibum sibi mortem intulit, et reductus ad veniam sub disciplina melius clausus vivit. Quasi leaena ergo propter superbiam captus est, quia inde nunc eum disciplina suae corruptionis deprimit, unde transgressionem praecepti non timens, audacter in foveam saltum dedipa primi parentis avertimus, nos adhuc quotidie ut leaenam capi per vitium elationis invenimus. Saepe namque 328 homo acceptis virtutibus in audaciam suae praesumptionis erigitur, sed mira dispensatione pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
quia clausa in cauea leuatur: Que enim
sua sponte. in foueam corruit: ad suꝑio¬
res partes circũsepta uectibus redit: Sic fic
nimirũ humana mens capta ẽ: que in lib.¬
tate arbitrii condita. dum nutrire desidia
carnis appetiit: quasi leena catulis escam
questuit: atq in deceptionis suȩ foueam
cecidit. que suadente hoste ad cibũ prohi¬
bitum manũ tetendit Sed in fouea proti¬
nus caueam inuenit: quia sponte admor.¬
tẽ ueniens. corruptionis suȩ mox carcerẽ
ꝑtulit. atq ad auras lib̾as gr̃a iit̾ueniente
reducit᷑ Sed cum multa agere conatur.
et non ualet: ciusdẽ corruptionis suȩ obs¬
taculis quasi cauee uertibus ligatur:
Iam quidẽ eam inquã cecid̾at dampna¬
tionis foueam euasit. quia secuture mor.¬
tis supplicium manu redempt oris adui¬
ta. ad ueniã redeundo suꝑauit. sed tam̃
cohartata caueam tolerat. quia suꝑne
quoq disciplinȩ nexibus cingitur. ne ꝑ

Expanded text:
quia clausa in cavea levatur. Quae enim quia clausa in cavea levatur. Quae enim sua sponte in foveam corruit, ad superiores partes circumsepta vectibus redit. Sic sic nimirum humana mens capta est, quae in libertate arbitrii condita, dum nutrire desideria carnis appetivit, quasi leaena catulis escam quaesivit, atque in deceptionis suae foveam cecidit, quae, suadente hoste, ad cibum prohibitum manum tetendit. Sed in fovea protinus caveam invenit, quia sponte ad mortem veniens corruptionis suae mox carcerem pertulit; atque ad auras liberas, gratia interveniente, reducitur. Sed cum multa agere conatur, et non valet, ejusdem corruptionis suae obstaculis quasi caveae vectibus ligatur. Jam quidem eam in quam ceciderat damnationis foveam evasit, quia secuturae mortis supplicium, manu redemptionis adjuta, ad veniam redeundo superavit. Sed tamen coarctata caveam tolerat, quia supernae quoque disciplinae nexibus cingitur, ne per
Abbreviated transcription (Latin):
tota sibi intencione seruientes.
carnis nr̃e ꝑmittit mpugnationibus
concuti. ne mens nr̃a in suꝑbiã audeat
p̃sumptione suȩ securitatis eleuari: ut
dum pulsata trepidat. in solo auctoris ad¬
ntorio spei pedẽ robustius figat. Unde
adhuc apte subiungitur Et propter suꝑ¬
escam catulis exquirit: mhiant̃ in foueã
captionis ruit Sicut enim ex quibusdã
regionibus fertur. fit in eus itinere fouea.
inquã pecus deponit᷑: ut illuc se enus ap¬
petitu proicere leena prouocetur: Que
angusta simul et alta p̃paratur: ut in eã
ruere ambiendo ualeat. sed hanc saliendo
nullom euadat: Alia quoq fouea que pri-¬
ori cohereat effodit᷑. que tam̃ ei inqua pec¬
cus ẽ. extreme partis aꝑtione coniungit᷑:
Inqua nimirum. cauea ponit᷑. ut leena
corruens. quia desuꝑ terroribus urgetur:
cum quasi in secretiori parte foueȩ occul.¬
tare se appetit. caueam uolens intret:
Cuius iam seuitia nequaquã ꝑtimescitur.

Expanded text:
tota sibi intentione servientes tota sibi intentione servientes carnis nostrae permittit impugnationibus concuti, ne mens nostra in superbiam audeat praesumptione suae securitatis elevari, ut dum pulsata trepidat, in solo auctoris adtorio spei pedem robustius figat. Unde et adhuc apte subjungitur: CAPUT escam catulis exquirit, inhianter in foveam captionis ruit. Sicut enim ex quibusdam regionibus fertur, fit in ejus itinere fovea, in qua pecus deponitur, ut illuc se ejus appetitu projicere leaena provocetur: quae angusta simul et alta praeparatur, ut in eam ruere ambiendo valeat, sed hanc saliendo nullo modo evadat. Alia quoque fovea, quae priori cohaereat, effoditur, quae tamen ei, in qua pecus est, extremae partis apertione conjungitur. In qua nimirum cavea ponitur, ut leaena corruens, quia desuper terroribus urgetur, cum quasi in secretiori parte foveae occultare, se appetit, caveam volens intret; cujus jam saevitia nequaquam pertimescitur,
Abbreviated transcription (Latin):
riam: quia et̾na dampnatio reprobũ se¬
quit᷑. et electus quisq doloribus transito¬
riȩ adu̾sitatif expiatur Impus cap̾t
leuat. sed elatus euade ue quod sequitur
non ualet Iustus labore sui certaminis
afflictus. caput leuare non sinit᷑. sed p̃ssꝰ
aꝑperura afflictione liberatur Ille se in
uoluptatibus erigit. sed suppliciis sequen¬
tibus mergit: iste se indolore deprunit.
sed tamen aponde ȩt̃nȩ animadu̾sionis
abscondit Considet gͦ uir sc̃s. quod aut
renitens homo uitiis p̾senti labore afficit᷑:
aut succumbens ꝑpetuȩ afflictioni man¬
cipatur. et dicat. Et si imp̃ius fuero. ue
michi ẽ: et si iustus. non leuabo capuo sa¬
turatus afflictione et miseria A csi aꝑte
deploret dicens: Aut substratus carnis
desidiis. supplicͥo ȩt̾no subicior: aut repug¬
nans illicitis motibus. pęna p̾senti cru¬
cior: quia a labore certaminis liber nõ
sum: Quod suꝑna dispens acio ꝑmittit
ed fuꝑna dispensatio id circo nos

Expanded text:
riam, quia aeterna damnatio reprobum sequitur, et electus quisque doloribus transitoriae adversitatis expiatur. Impius caput levat, sed elatus evadere vae quod sequitur non valet. Justus, labore sui certaminis afflictus, caput levare non sinitur, sed pressus a perpetua afflictione liberatur. Ille se in voluptatibus erigit, sed suppliciis sequentibus mergit. Iste se in dolore deprimit, sed tamen a pondere aeternae animadversionis abscondit. Consideret ergo vir sanctus quod aut renitens homo vitiis praesenti labore afficitur, aut succumbens perpetuae afflictioni mancipatur, et dicat: Et si impius fuero, vae mihi est; et si justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria. Ac si aperte deploret, 327 dicens: Aut substratus carnis desideriis, supplicio aeterno subjicior; aut repugnans illicitis motibus poena praesenti crucior, quia a labore certaminis liber non sum. Sed superna dispensatio idcirco ed superna dispensatio idcirco nos
Abbreviated transcription (Latin):
consortium unxit: ab eo procul dubio
uindictã de culpe reatu nõ expetit. quẽ
subeius uenia fides. spes. caritas. abscõ.¬
dit Citius gͦ culpa dimutit᷑: quȩ nequaq̃
inaliciȩ studio ꝑpetrat᷑ Unde et sophar im¬
qũ uocat: quẽ sẽtencia suꝑna laudaue.¬
rat. Hec auena tam̃ reprobatus excludit:
quia ad uerba contumeliȩ diuini amoris
zelo ꝓmouet᷑ Qui proeo quod beati iob
m̾ita nõ agnoscit. ex inꝑita adhuc irri
dei comp̃hendes: et usq ad ꝑfectũ om̃i¬
potentẽ repperies Quid dei uestigia.
nisi benignitatis illius uisitacionis uocat

Expanded text:
consortium consortium vindictam de culpae reatu non expetit, quem sub ejus venia fides, spes et charitas abscondit. Citius ergo culpa dimittitur quae nequaquam malitiae studio perpetratur. Unde et Sophar iniquum vocat quem superna sententia laudaverat; nec tamen a venia reprobatus excluditur, quia ad verba contumeliae divini amoris zelo promovetur. Qui pro eo quod beati Job merita non agnoscit, ex imperita adhuc irrisDei comppotentem reperies? - Quid vestigia, nisi benignitatem illius visitationis vocat
Abbreviated transcription (Latin):
cũ amico tius: quotiens cũ quolibet ꝓxi.¬
mo. ad intuenda delicta nr̃a conuerti¬
mur Et simplicit̾ ligna succidimꝰ. cũ
delinquencium iicia pia intencione
resecamꝰ:. Sed securis manũ fugit: cum
sese increpatio plusquã necesse ẽ in asꝑi¬
tatẽ ꝑthrait Ferrumq de manubrio
prosilit: cũ de correptione sermo duri¬
or excedit. et amicũ ꝑcuciens occidit.
qͥa auditorẽ suũ prolata contumelia. ab
spũ dilectionis int̾ficit: Correptinamq
mens repente ad odiũ proruit. si hane
inmod̾ata increpatio plusꝗͣ debuit ad¬
dicit Sed his qui incaute ligna ꝑcutte.
et proximũ extinguit: ad tres necesse ẽ
urbes fugiat. ut muna earũ defensus u¬
uat Quia si adpenitencie lam̃ta cõuer.¬
sus inunitate facram̃ti sub spe. fide. et ca¬
ritate abscondit᷑: reus ꝑ petrati homicidi
non tenet᷑ Eumq extincti proximꝰ. et eũ
inuenerit nõ occidit: quia cũ districtus
iudex uenerit. qui sese nobis ꝑ naturȩ nr̃ȩ

Expanded text:
cum amico imus, quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur; et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus; sed securis manum fugit, cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit, ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit, et amicum percutiens occidit, qui auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat. Quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstincti proximus, et cum invenerit, non occidit. Quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
Astatim sine macula faciẽ leuanꝰ:
Int̾na qͥppe facies hominis mens ẽ. inqua m¬
mirũ recognoscimꝰ. ut ab auctore nr̃õ dili¬
gam̃. Quã scilicet faciẽ leuare ẽ: indõ
animũ ꝑstudia orationis attollere: Sed
eleuatã faciẽ macula inqͥnat: si intendẽ.¬
tẽ mentẽ reatus sui conscieneia accusat
Quia ab spei fidutia ꝓtinꝰ frangitur:
siintenta p̾cibus. necdum deuictȩ culpe
memoria mordet᷑: Diffidit namq acciꝑe
se posse quod appetit. quia profecto remi¬
niscit᷑. nolle se adhuc facere quod diumitꝰ

Expanded text:
statim sine macula faciem levamus. Interna quippe facies hominis mens est; in qua nimirum recognoscimus, ut ab auctore nostro diligamur. Quam scilicet faciem levare est in Deo animum per studia orationis attollere. Sed elevatam faciem macula inquinat, si intendentem mentem reatus sui conscientia accusat, quia a spei fiducia protinus frangitur, si intenta precibus necdum devictae culpae memoria mordetur. Diffidit namque accipere se posse quod appetit, quae profecto reminiscitur nolle se adhuc facere quod divinitus
Abbreviated transcription (Latin):
culpe quo nos ligauimꝰ. misericordit̃ dimit.¬
tamur. ꝑfecte flere non posfumus hoc. qd̾
in nob̾ ipsis contͣ nos met. ipsos dolemus:
S tunc ueracit reatus nr̃i dolor plangit᷑.
cum tenebrosa illa inferm retribucio in¬
tento timore p̾iidetur Unde apte fubiũ¬

Expanded text:
culpae, quo nos ligavimus, misericorditer dimitculpae, quo nos ligavimus, misericorditer dimittamur, perfecte flere non possumus hoc quod in nobis ipsis contra nosmetipsos dolemus. Sed tunc veraciter reatus nostri dolor plangitur, cum tenebrosa illa inferni retributio intento timore praevidetur. Unde apte subju
Abbreviated transcription (Latin):
dimi contraire nitit᷑. sed tam̾ adhuc suc.¬
crescentibus desid̾iis carnis grauatur:
huius doloris p̾sentia propħe mentẽ
cruciauerat: cũ dicebat Dolor m̃s ante
me ẽ semꝑ: qm̃ iniquitatẽ meam ego
pronuncio: et cogitabo pro peccato
meo Sed solutis iniquitatis uincłis.
dimissum se nouerat: qui exultabat di.¬
cens Difrupisti uincła mea: tͥ sacͥfica.¬
bohostiã laudis. Tunc gͥ ad plangen.¬
mala nob̾ que fecimus demonstrat.
et pia manu gr̃ȩ uincula cordis soluit.
ut ad uacationẽ penitentie mens nr̃a
se erigat. et carnis soluta conpedibus
mauctorẽ situm lib̾a gressũ amoris
ipsi rep̃hendimus. s tam̃ libent᷑ agimꝰ.
hoc quod in nob̾ recte reprobamꝰ: Ad iusti.¬
ciam nos sp̃s erigit: ad cõsuetudinẽ
caro restringit: Amori suo mens reniti.¬
uir. s protiiꝰ delectata captiuat᷑. Bene
laq dicit᷑. Dumite gͦ me ut plangam
paululum dolorẽ meum : quia nisi areatu

Expanded text:
dini contraire nititur, sed tamen adhuc sucdini contraire nititur, sed tamen adhuc succrescentibus desideriis carnis gravatur. Hujus doloris praesentia Prophetae mentem 331 cruciaverat, cum dicebat: Dolor meus ante me est semper, quoniam iniquitatem meam ego pronuntio, et cogitabo pro peccato meo . Sed solutis iniquitatis vinculis dimissum se noverat qui exsultabat dicens: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabomala nobis quae fecimus demonstrat, et pia manu gratiae vincula cordis solvit, ut ad vacationem poenitentiae mens nostra se erigat, et carnis soluta compedibus, in auctorem suum libera gressum amoris ipsi reprehendimus, sed tamen libenter agimus hoc quod in nobis recte reprobamus. Ad justitiam nos spiritus erigit, ad consuetudinem caro restringit. Amori suo mens renititur, sed protinus delectata captivatur. Bene itaque dicitur: Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum, quia nisi a reatu
Abbreviated transcription (Latin):
icut mod̾ata afflictio lacrimas s¬
pͥmit. ita in mod̾ata subducit. qd
meror ipse quasi fine merore fit. qͥ affls¬
timentẽ deuorans. sensũ doloris tol.¬
Uir gͥ sẽs feriri płqͣm sufficit ꝑtuneses
dicens: Dimitte gͥ me: ut plangã ꝑuil¬
lum dolorẽ meum Aesi aꝑte dicat: Fla.¬
gella tuȩ ꝑcussionis temꝑa: ut mod̾atis
doloribus estimare mala que pacior flen.¬
do comuialescam: Quod tam̃ intelligi et
alit̃ potest Sepe namq peccator iniqͥ¬
iatis suȩ iunculis ita constringitur. ut
pondꝰ quidẽ peccatoꝵ toleret. sed tam̃
quia tolerat ignoret Sepe aut̃ si cog¬
noscat quanto reatu p̃mit᷑. erumꝑe co.¬
natur. et non pot̾: ut hunc in se mente
lib̾.a. conu̾satione integra ꝑsequatur Fle.
re gͦ dolorẽ suũ non ualet. quia et mni¬
quitatis suę reatũ consid̾at. et tam̃ p̃
terrene occupationis ponde. hanc ei
gemere nequaqͣm uacat: Flere dolorẽ
suum nõ ualet: qui praue quidẽ cõsuetu.¬

Expanded text:
im moderata afflictio lacrymas exprimit, ita immoderata subducit, quia moeror ipse quasi sine moerore fit, qui, afflicti mentem devorans, sensum doloris tolm sufficit pertimescit, dicens: Dimitte ergo me, ut plangam paullum dolorem meum. Ac si aperte dicat: Flagella tuae percussionis tempera, ut, moderatis doloribus, aestimare mala quae patior flendo convalescam. Quod tamen intelligi et aliter potest. Saepe namque peccator iniquitatis suae vinculis ita constringitur, ut pondus quidem peccatorum toleret, sed tamen quia tolerat ignoret. Saepe etiamsi cognoscat quanto reatu premitur, erumpere conatur, et non potest, ut hunc in se mente libera, conversione integra, persequatur. Flere ergo dolorem suum non valet, quia et iniquitatis suae reatum considerat, et tamen prae terrenae occupationis pondere hanc ei gemere nequaquam vacat. Flere dolorem suum non valet, qui pravae quidem consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
sutab̾is: Im̃ꝑita mens ut diximꝰ uerita.¬
ts sentencias grauit̾ tolerat: et silenti¬
um pęnã putat atq om̃e quod rectum
dicit᷑: dedecus sue irrisionis arbitrat᷑.
quia cũ uera uox prauoꝵ se auribus ad¬
mouet. memoriã culpa mordet. Et in re-¬
dargutione uitioꝵ quo intꝰ cognitione
mens tangitur: foris ad studiũ contradie.¬
tionis excitatur: Ferre uocẽ nõualet: quia
tacta inuulnere fin reatus dolet. et ꝑ hoc q̃d
generaliter contͣ ꝑuersos dicit᷑: se impeti
specialit̾ suspicat᷑ Quod enĩ intꝰ egisse se
memunt: audire foras erubescit Unde
mox se ad defensionẽ preparat: ut reatꝰ
sui uerecundiã ꝑuerba prauę refutatioĩs
tegat: Sicut enĩ recti dequibusdã quȩ ab
eis non recte gesta s̃. correptionis uocem
ministeriũ caritatis estimant: sie ꝑuer¬
si contumeliã derisionis putant: Illi se
protinꝰ ad obȩdienciã sternunt : isti ad in¬
saniã suȩ defensionis erigunt᷑ Qđ dolor¬

Expanded text:
ti. --Imperita mens, ut diximus, veritatis sententias graviter tolerat, et silentium poenam putat atque omne quod rectum dicitur dedecus suae irrisionis arbitratur, quia cum vera vox pravorum se auribus admovet, memoriam culpa mordet, et in redargutione vitiorum quo intus cognitione mens tangitur, foras ad studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, et per hoc quod generaliter contra perversos dicitur, se impeti specialiter suspicatur. Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat. Sicut enim recti de quibusdam quae ab eis non recte gesta sunt correptionis vocem, ministerium charitatis aestimant, sic perversi contumeliam derisionis putant. Illi se protinus ad obedientiam sternunt, isti ad insaniam suae defensionis eriguntur. Il
Abbreviated transcription (Latin):
culpa relinquit᷑. cũ ꝑ feruorẽ zeli exeius
amore peccat᷑ Sepe namq magnis hoc
doctoribꝰ mirandisq contingit: ut quo
alta caritate feruent. modũ correptiois
ex aggerent. et lingua aliqͥd quod ñ de.¬
bet dicat. quia mentẽ dilectio quantum
debet inflaminat. sed uerbo prolate cõ¬
tumeliȩ tanto cittus parcit᷑. quanto ex-
qua prodeat. radice pensatur Unde be
ne ꝑmoisen dñs p̃cipit dicens Siquis abi¬
erit cũ amico suo fimplicit in siluã ad lig¬
na cȩdenda. et lignũ securis fugerit ma¬

Expanded text:
culpa relinquitur, cum per fervorem zeli ex ejus culpa relinquitur, cum per fervorem zeli ex ejus amore peccatur. Saepe namque magnis hoc doctoribus mirandisque contingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum correptionis exaggerent, et lingua aliquid quod non debet dicat, quia mentem dilectio quantum debet inflammat. Sed verbum prolatae contumeliae tanto citius parcitur, quanto et ex qua radice prodeat pensatur. Unde bene per Moysen Dominus praecepit dicens: Si quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad ligna c
Abbreviated transcription (Latin):
pacienciã prorruit: cũ suo se iudicio cõsci¬
entia addicit Unde sophar quid diceret
sciens. sed cui diceret nesciens. postꝗͣ p̾misit
dicens. ut ostendet tͥ secreta sapientiȩ. et
quod muhᷤplex sit lex enis: protinus adiũ
git Et intelligeres quod multo ininora exi.
olor quippe ut diximus flagelli tempe.¬
ratur: cũculpa cognoscit᷑ Quia et
tanto quisq patientius ferramentũ medi¬
ci tolerat: quanto putridum conspicit ẽẽ
quod secat Qui gͥ multiplicitatẽ legis ĩ¬
telligit: cuncta quȩ patitur quã fint mi.¬
nora ꝑpendit. quia ꝑhoc quod culpȩ pondꝰ
agnoscit᷑. afflictionis pęna leuigat᷑. Sed¬
int̾ hec sciendũ ẽ: quia sine magna iniqui.¬
tate non fuerit: quod sophar uirũ iustũ
usq ad obiectionẽ iniquitatis in crepauit:
Unde et eoꝵ audatiã ueritas iuste redar-¬
guit. sed bengne ad gr̃ãm reducit: quia
apud miscdem tudicẽ. nequaꝗͣ sine uenia

Expanded text:
patientiam proruit, cum suo se judicio conscipatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicit. Unde Sophar, quid diceret sciens, sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex ejus, protinus adju Et intelligeres quod multo minora exigaorum. --Dolor quippe, ut diximus, flagelli temperatur cum culpa cognoscitur, quia et tanto quisque patientius ferramentum medici tolerat, quanto putridum conspicit esse quod secat. Qui igitur multiplicitatem legis intelligit, cuncta quae patitur quam sint minora perpendit, quia per hoc quod culpae pondus agnoscitur, afflictionis poena levigatur. inter haec sciendum est quia sine magna iniquitate non fuerit quod Sophar virum justum usque ad objectionem iniquitatis increpavit. Unde et eorum audaciam Veritas juste redarguit, sed benigne ad gratiam reducit; quia apud misericordem judicem nequaquam sine venia
Abbreviated transcription (Latin):
post p̃mia expectat: Hon cogitat malũ:
quia in amore munditie mentẽ solidans
dũ om̃e odiũ radicitꝰ eruit. uerfare inani¬
mo qͦdinquinat nescit: Non gaudet fuꝑ mi¬
quitatẽ: quia quo sola dilectione. erga om̃s
inhiat. nec deꝑditione aduersantiũ exultat
Congaudet aut̃ ueritati: quia ut se cẽtos
diligens. ꝑhoc quod rectũ maliis cõspicit:
quasi de augm̃to propͥi ꝓuectus hilarescit
Multi plex gͦ ista lex dei ẽ. que contͣ unius¬
cuiusq culpȩ iaculũ. quod ꝑimendã m̃tẽ
impetit: instructionis sue munimine oc-¬
currit Ut quia antiquus hostis uaria cir¬
cũfusione nos obsidet: ipsa hunc de nobis
multiplicit̃ expugnet Quã nimirũ legẽ
si sollicita consid̾atione pensamꝰ: auctori
nr̃o quantũ cotidie delinquamꝰ agnoscimꝰ.
Si autẽ culpas ꝑpendimꝰ. profecto equani¬
mit̃ flagella toleramꝰ. Nec ex dolore ad in¬

Expanded text:
post praemia exspectat. Non cogitat malum, post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia quo sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit, quasi de augmento proprii provectus hilarescit. Multiplex ergo ista lex Dei est, quae contra uniuscujusque culpae jaculum, quod perimendam mentem impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad im
Abbreviated transcription (Latin):
ambitiosa. non querit que sua sunt. nõ
rritat᷑ nõ cogitat malũ. nõ gaudet suꝑ
iniquitatẽ: congaudet aut̃ ueritati: Pa¬
tiens quippe ẽ caritas: quia illata mala
equanimit̃ tolerat. B̾ enigna uero ẽ: quia
pro malis bona largit̃ ministrat: Non emu¬
latur. quia ꝑhoc quod inp̃senti mundo ml
appetit: iuidẽ t̾rens successibus nescit
hon inflat᷑. quia cum p̃miũ int̾ne retͥbucio¬
nis anxia desid̾at. de bonis se ext̾ioribus ñ
exaltat Hon agit ꝑꝑam: qͥa quose nisoliꝰ
dei ac proxuni amore dilatat. quicqͥd arec¬
titudine discrepat ignorat: Non ẽ ambiti¬
osa: quia quo ardent᷑ intus ad sua satagit.
foras nullatenꝰ aliena concupiscit Hon
querit que sua sunt: quia cũcta que hic
transitorie possidet uelut aliena negligit.
cũ nichil sibi ẽẽ propͥum nͥ quod secũ ꝑma.¬
neat agnoscit Hon irritat᷑: qͥa et iniurus
lacessita ad nullos se ultionis suȩ motus
excitat. dum promagnis laboribꝰ maiora

Expanded text:
non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati . Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benigna vero est, quia pro malis bona largiter ministrat. Non aemulatur: quia per hoc, quod in praesenti mundo nihil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxie desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat ignorat. Non est ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foras nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitorie possidet velut aliena negligit, cum nihil sibi esse proprium nisi quod secum permaneat agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora
Abbreviated transcription (Latin):
anitatis quippe finis ẽ. ut cũ peccali
menem sauciat: hane exculpa auli
reddat: quatenꝰ sui reatꝰ oblita. que
amisisse se innocentiã nõdolet. tusto ex¬
cecata iudicio. simul et humilitatẽ ꝑdat
Et fit plerumq ut prauis desid̾iis serun.¬
ens. auigo se diutni timoris excuttat. et
quasi inmaloꝵ ꝑpetracione iã libera. om̃e
quod uoluptas sułgerit. implere conten¬
dat Unde cum uir uanus se erigere
in suꝑbiã dicit᷑: ilico subinfertur E t qͣsi

Expanded text:
anitatis quippe finis est, ut cum peccato mentem sauciat, hanc ex culpa audacem reddat; quatenus, sui reatus oblita, quae amisisse se innocentiam non dolet, justo excaecata judicio, simul et humilitatem perdat. Et fit plerumque ut, pravis desideriis serviens, a jugo se divini timoris excutiat, et, quasi in malorum perpetrationem jam libera, omne quod voluptas suggerit implere contendat. Unde cum vir vanus se erigere in superbiam dicitur, illico subinfertur: CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
illius digna oꝑa reconpensamꝰ Qđ dõ respõ¬
Degͤresponde ẽ: donis eius p̾cedenti.¬
ad respondendum scripti p̃notant᷑: Rec.¬
tum itaq ds̃ hominẽ condidit: eumq
ad ꝑuersa defluentẽ cum longanimita¬
te tolerauit. Cotidie culpas aspicit. et
tamen uiuendi spacia non citius abscidit:
Dona largitur. benignitate sua et erga
ficiis debet. sed tam̃ respondẽ metuens
non ualet: quia humani generis condi¬
torem. qui adhuc seruiliter formidat.
procul dubio non amat: Qđ tẽ dõ uera¬

Expanded text:
illius digna opera recompensamus. Deo ergo responillius digna opera recompensamus. Deo ergo responergo respondere est donis ejus praecedentiad respondendum scripti praenotantur. Rectum itaque Deus hominem condidit, eumque ad perversa defluentem cum longanimitate toleravit. Quotidie culpam aspicit, et tamen vivendi spatia non citius abscidit; dona largitur benignitate sua, et erga ficiis debet; sed tamen respondere metuens non valet, quia humani generis conditorem qui adhuc serviliter formidat, procul dubio non amat. Nam tunc solu