comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ suorũ originaliter peccata contrahere: & penas ꝓeis debitas
pendere. an aliquid aliud de retanta scripturis sc̃is diligentiꝰ
ꝑscrutatis atq tractatis ualeat uel non ualeat reperiri. temere ad
inloco & habitu tante felicitatis admissum: ut inuno homine
originaliter atq ut ita dixerim radicabiliter totũ genus huma¬
nũ damnaretur non soluitur ac diluitur nisi ꝑunũ mediato

Expanded text:
tum suorum originaliter peccata contrahere, et poenas pro eis debitas tum suorum originaliter peccata contrahere, et poenas pro eis debitas pendere: an aliud aliquid de re tanta, Scripturis sanctis diligentius perscrutatis atque tractatis, valeat vel non valeat reperiri, temere affin loco et habitu tantae felicitatis admissum est, ut in uno homine originaliter, atque, ut ita dixerim, radicaliter totum genus humanum damnaretur, non solvitur ac diluitur nisi per unum media
Abbreviated transcription (Latin):
uom̃s homines ꝑtransut. atqs ta magnum: It eo n uas quo¬
ce conuerteretur innecessitatẽ mortis humana natura. rep¬
peruntur sicut supra disserui plura peccata & alia parentũ
que uonita possunt mutare naturam. Reatutamen obligañ
caors aliorũ parentũ quib abipso adam usq alpate suu ꝓge
ncratorib suis quisq suscedit. non inmertio ddisceptari poter
aes ũ omĩũ malis actib & mustiplicatis delictis originiali qui
nascitur unplicetur ut tanto peus quanto pofterius quisꝙ nas¬
nꝓpterea deus interciã & quartã generationẽ de peccatis¬
A parentũ eorũ posteris cõminetur. quia irã suã quanitũ ad
ꝓgencratorum culpas non extendit utterius moderatione iuse¬
ratonis sue. Ne illi quib regenerationis gr̃a non confertur:
nunta sarcina inipsa eterna sua dampnatione premerentur.
si cogeneutur abinitio generis humani omiũ precedentũ paren¬

Expanded text:
in omnes homines pertransiit, atque tam magnum est ut eoin omnes homines pertransiit, atque tam magnum est ut eo mutaretur in necessitatem mortis humana natura, reperiuntur, sicut supra disserui, plura peccata et alia parentum; quae si non ita possunt mutare naturam, reatu obligant catis aliorum parentum, quibus ab ipso Adam usque ad patrem suum pro generationibus suis quisque succedit, non immerito disceptari potest utrum omnium malis actibus, et multiplicatis delictis originalibus, qui nascitur implicetur, ut tanto pejus, quanto posterius quisque nasopterea Deus in tertiam et quartam generationem de peccatis parentum eorum posteris comminetur, quia iram suam quantum ad progeneratorum culpas non extendit ulterius moderatione miserationis suae; ne illi quibus regenerationis gratia non confertur, nimia sarcina in ipsa sua aeterna damnatione premerentur, si cogerentur ab initio generis humani omnium praecedentium paren
Abbreviated transcription (Latin):
catis populos obligari non solũ primorũ hominũ. s etiã
suorũ de quib ipsi nati sunt. non impbabiliter dicitur. ila quip¬
pe diuuna sententia reddam peccata patrum uifiuos. tenet
eosiuiq aiequã regenerationẽ adtestamentũ nouumo incuoi¬
ant ꝓtinere. Quod testamentũ ꝓphabatite eumo licet eticrr
perechielem. non accepturos filios pecata patrum suorũ nec
ulteruis fudurã inistł parabolam illã. Patres comederunt
uuam acerbam. & dentes filiorum obstupuerint. Ideo cui quisq
renascitur. ut soluatur ineo quicqͥd pecati est cumquo nascituar
lham percata que male agendo postea cõmicunqus pascunt
spentendos sanari sicut etiã post baptisiium ficri udemlar
phoc non ełt instituta regenerationis quia iuciosa  genetatio
usa aleo ir eciã de legitimo matrimonio ꝓcreatus. dicat. Inii¬
qui dub conceptus sum. ce impeccatis mater mea aliit.: slear¬
liuiqunates & peccata dicere maluit. quia & inillo uno quod

Expanded text:
catis parvulos obligari, non solum primorum hominum, sed etiam suorum, de quibus ipsi nati sunt, non improbabiliter dicitur. Illa quippe divina sententia, Reddam peccata patrum in filios ; tenet eos utique antequam per regenerationem ad Testamentum Novum incipiant pertinere. Quod Testamentum prophetabatur, cum diceretur per Ezechielem non accepturos filios peccata patrum suorum, nec ulterius futuram in Israel parabolam illam: Patres manducaverunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt . Ideo enim quisque renascitur, ut solvatur in eo quidquid peccati est cum quo nascitur. Nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt et poenitendo sanari, sicut etiam post Baptismum fieri videmus. Ac per hoc non est instituta regeneratio, nisi quia vitiosa est generatio; usque adeo ut etiam de legitimo matrimonio procreatus dicat, In iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis mater mea me in utersed iniquitates et peccata dicere maluit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter quod etiã paruuli baptizantur possint intelligi
plura peccata. si unum ipsum insua quasi menbra singula
diuidatut. Nam & suꝑbia ÷ illic quia homo insua potus. eẽ.
quã indĩ potestate dilexit. & sacrilegiũ. quia dõ non credidit.
& homicidiũ. qm̃ precipitauit se inmortẽ. & fornicatio spiri¬
tualis. quia integritas mentis humane serpentina suasione
corrupta est. & furtũ. quia cib ꝓhibitus usur patus. ẽ. Q
auaricia. quia plusquã ssufficere illi debuit ad petuut.
& si quid aliud inhoc uno admnisso. diligenti consideratione
inueniri potest. Ante baptisina teneri peccata. parentũ in

Expanded text:
propter quod etiam parvuli baptizantur, possint intelligi propter quod etiam parvuli baptizantur, possint intelligi plura peccata, si unum ipsum in sua quasi membra singula dividatur. Nam et superbia estillic, quia homo in sua potius esse, quam in Dei potestate dilexit; et sacrilegium, quia Deo non credidit; et homicidium, quia se praecipitavit in mortem; et fornicatio spiritualis, quia integritas mentis humanae serpentina suasione corrupta est; et furtum, quia cibus prohibitus usurpatus est; et avaritia, quia plus quam illi sufficere debuit appetivit: et si quid aliud in hoc uno admisso diligenti consideratione inveniri potest. CAPUT XLVI. Peccatis parentum n
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib que moriantur. quecumq iã ꝓpria cõmiserunt uel cogi¬
tatione uel locutione uel oꝑe. quia etiã ꝑsingularẽ numerũ.
pluralis numerus significari solet. sicut ait. ille uterũ arma¬
to militũ cõpleuit. quã uis hoc multis militib fecerint. & in nr̃is
ltteris legitur. Ora gͥ ad dm̃ ut auferat anobis serpentẽ. non ait
serpentes quos paciebatur populus ut hoc diceret. & inmerabilia
talia. Cũ uͦ ce illud originale unũ plurali numero significa¬
tur. quando dicimnꝰ inpeccatorũ remissione baptizari paruulos.
nec dicimꝰ inremissione peccati. illa ÷ econtrario locutio qua ꝑ
pluralẽ significatur numerus singularis. sicut in cuangłio
herode mortuo dictum ÷ mortui sunt etũ quiquerebant ami¬
mam pueri. Non dictũ ÷ mortuus : & in exodo. fecerunt in qͥt
sibi deos aureos. cum unu̾ uitulũ fecerint dequo dixerunt.
Hi sunt dĩ tui isrł qui te eduxerunt de terra egipu. & hic
hominẽ intrauit iumundũ & inoms homines ꝑtransiit.

Expanded text:
unt, vel cogitatione, vel locutione, vel opere; quia etiam per singularem numerum pluralis numerus significari solet: sicut ait ille, « Uterumque armato milite complent » ; quamvis hoc multis militibus fecerint. Et in nostris Litteris legitur, Ora ergo ad Dominum, ut auferat a nobis serpentem ; non ait serpentes, quos patiebatur populus, ut hoc diceret: et innumerabilia talia. Cum vero et illud originale unum plurali numero significatur, quando dicimus in peccatorum remissionem baptizari parvulos, nec dicimus in remissionem peccati; illa est e contrario locutio, qua per pluralem significatur numerus singularis. Sicut in Evangelio Herode mortuo dictum est, Mortui sunt enim qui quaerebant animam pueri : non dictum est, mortuus est. Et in Exodo, Fecerunt, inquit, sibi deos aureos; cum unum vitulum fecerint, de quo dixerunt, Hi sunt dii tui Israel, qui eduxerunt te de terra Aegypti : et hic hominem intravit in mundum, et in omnes homines pertransiit ,
Abbreviated transcription (Latin):
gletur libo uoluntatis arbitrio. tanquã abipso incipiat meri¬
tũ cui tanquã debitum reddatur premiũ bene opandi. ipsa
libertas audiat eundẽ gr̃e preconẽ dicetẽ. Deus ÷ enĩ qui opa¬
tur inuobis. & uelle & opari ꝓbona uoluntate. & alio loco¬
gitur non uolentis neq currentis .s: miserantis dei .ẽ. Cit ꝓcul
dubio si homo eius etatis est ut ratione iam utatur. Nonpos¬
sit credere sperare diligere nisi uelit nec puenire ad palina su¬
dño preparetur. Alioquin si ꝓpterea dictũ: nonuolentis neq cur¬
rentis. s miserantis est dĩ. quia ex utroq fit id est & uoluntate
hominis & imiscdia dĩ. ut sic dictũ accipiamus. nonuolentis ne¬

Expanded text:
glorietur libero voluntatis arbitrio, tanquam ab ipso incipiat meriglorietur libero voluntatis arbitrio, tanquam ab ipso incipiat meritum, cui tanquam debitum reddatur praemium bene operandi ipsa libertas, audiat eumdem gratiae praeconem dicentem: Deus enim est qui operatur in vobis et velle et operari pro bona voluntate Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . Cum procul dubio, si homo ejus aetatis est ut ratione jam utatur, non possit credere, sperare, diligere, nisi velit, nec pervenire ad palmam suDomino praeparatur ? Alioquin si propterea dictum est, Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei, quia ex utroque fit, id est, et voluntate hominis, et misericordia Dei; ut sic dictum accipiamus, Non volentis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
est lib̾ ad opandũ bene nisi se uana suꝑbia unflatus excollat:
quã cohibet apłs dicens. Orã salui facti estis ꝑfidẽ. & ne ips am
sibi saltẽ fidem sic arrogarent ut non intelligerent diuinitꝰ
esse donatã. sicut idẽ aplł alio loco dicit. ut fidelis esset mise¬
ricordiã consecutus. hic quoq adiunxit atq ait. & hoc non
ex uob̾ s dĩ donũ ÷ non exoꝑib ne forte quis extollatur. Q ne pu¬
tarentur fidelib bona oꝑa de fututa rur sus adiecit. Ipsuis
enĩ sumꝰ figmentũ creati in rp̃o iħu inopib bonis. que preparauit
deus ut ulis ambulemus. Tunc ergo esficimur uere libicum deus
nos fingit id est format & creat: Non ut homines quod iam fecit.
sut boni homines simus. quod nunc gr̃a sua facit. ut simus in xp̃o
Neq enĩ cor eius quantum ꝑtinet adnaturã cordis humani.
non iam creauerat ds̃. Item nequisquã ce si non deopib de ipso

Expanded text:
est liber ad operandum bene, nisi se vana superbia inflatus extollat? est liber ad operandum bene, nisi se vana superbia inflatus extollat? quam cohibet Apostolus dicens, Gratia salvi facti estis per fidem. sibi saltem fidem sic arrogarent ut non intelligerent divinitus esse donatam, sicut idem Apostolus alio loco se dicit ut fidelis esset misericordiam consecutum, hic quoque adjunxit atque ait, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est , non ex adjecit: Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis, quae praeparavit Deus, ut in illis ambulemus . Tunc ergo efficimur vere liberi, cum Deus nos fingit, id est format et creat, non ut homines, quod jam fecit, sed ut boni homines simus, quod nunc gratia sua facit, ut simus in ChrisNeque enim cor ejus, 264 quantum pertinet ad naturam cordis humani, non jam creaverat Deus . Item ne quisquam, etsi non de operibus, de ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Iam lib̃o arbitrio male utens hõ. bitrii. X UII.¬
& se ꝑdidit & ipsũ. Sicut etũ qui se occidit utiq uiuendo se
bitrio uictore peccato amissum ÷ & liberũ arbitriũ. aquo enĩ quis
deuictꝰ ÷ huic & seruus addictus ÷ perri certe ÷ ista apłi sententia.¬
Que cũ uera. sit qualis queso potest serui ad dicti eẽ. lib̾tas. nisi
quando eũ peccare delectat. liberaliter enĩ seruit. qui sui dñi
uoluntatẽ libenter facit. Ac ꝑhoc adpeccandũ liber ÷ qui pec¬
cati seruus : Unde ad iuste faciendũ lib̾ non erit. nisi apeccato
liberatus. iusticie ceꝑit esse seruus. Ipsa ÷ uera lib̾tas ꝓpter recte
facti licentiã. simul & pia seruitus ꝓpter precepti obedientiã.
s adbene faciendũ ista libertas. unde erit homini ad dicto. &
uendito. nisi redinat. cuius illa uox est si uos filius liberauerit
tunc uere lib̃i eritis: Quod antequã fieri in hoĩe incipiat. quo¬
modo quisquã de libo arbitrio inbono głatur oꝑe. qui nondũ

Expanded text:
am libero arbitrio male utens homo, et se perdidit et ipsum. Sicut enim qui se occidit, utique vivendo se bitrio, victore peccato amissum est liberum arbitrium; A quo enim quis devictus est, huic et servus addictus est . Petri certe aposte. » Qualis, quaeso, potest servi addicti esse libertas, nisi quando eum peccare delectat? Liberaliter enim servit, qui sui domini voluntatem libenter facit, ac per hoc ad peccandum liber est, qui peccati servus est. Unde ad juste faciendum liber non erit: nisi a peccato liberatus, esse justitiae coeperit servus. Ipsa vero est vera libertas, habere recte facti laetitiam: simul et pia servitus, amplecti praecepti obedientiam. Sed ad bene faciendum ista libertas unde erit homini addito et vendito, nisi redimat eum, cujus illa vox est: « Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis ? Quod antequam fieri in homine incipiat, quomodo quisquam de libero arbitrio in bono gloriatur opere, qui nondum
Abbreviated transcription (Latin):
peccati similitudine. & uiuant a lauachro renascendo. sicut
ipse a sepulchro resurgendo. quã libet corporis etatẽ gerant.¬
paruulo enĩ recens nato usq ad decrepitũ senẽ. sicut nulł
est phibendus a baptismo. ita nulł: qui non peccats..
moriatur inbaptismo. s paruuli tantũ originali.
autẽ etiã his om̃ib moriuntur peccatis. quecũq male uiuendo

Expanded text:
peccati similitudini: et vivant a lavacro renascendo, speccati similitudini: et vivant a lavacro renascendo, sipse a sepulcro resurgendo, quamlibet aetatem corpparvulo enim recens nato usque ad decrepitum senem, sicut nullus est prohibendus a baptismo, ita nullus est, qui non peccato moriatur in baptismo; sed parvuli tantum originali, majores autem his omnibus moriuntur peccatis, quaecunque male vivendo
Abbreviated transcription (Latin):
elt. ut nos simus iusticia dei inipso. Plon ait ut inquibuslam men¬
dosis codicib legitur isqui nouerat non peccatũ fecit tanquã ꝑ¬
ꝓnobis peccatũ fecit ds̃. cui reconciliandi sumꝰ. hoc est sacrifici¬
ũ ppeccatis ꝑ quod reconciliari ualeremꝰ. Ipse ergo peccatũ . ut
nos iusticia. nec nr̃a.s dĩ. nec in nob̾. s inipso. sicut ipse peccatũ
non suũ s. nt̃m. nec inse s innobis constitutũ similitudine car¬
nis peccat inqua crucifixus est de monstrauit ut qm̃ peccatum
ei non inerat. Ita quodã mͦ peccato moreretur dũ moritur carne.
inqua erat similitudo peccati. Ꝙ cum secundum uetustatẽ pec¬
cati nunquã ipse uixisset. nr̃am ex morte ueteri qua inpeccato
mortui fueramꝰ. reuiuiscentẽ uita nouam sua resurrectione
tismatis sacramentũ ut quicumq ad istam ꝑtineant grãm mo¬
riantur peccato mortuus dicitur. quia mortius carne. hoc:

Expanded text:
cit, ut nos simus justitia Dei in ipso . Non ait, ut in quibusdam mencit, ut nos simus justitia Dei in ipso . Non ait, ut in quibusdam mendosis codicibus legitur, Is qui non noverat peccatum, pnobis peccatum fecit Deus, cui reconciliandi sumus, hoc est, sacrificium pro peccatis, per quod reconciliari valeremus. nos justitia, nec nostra, sed Dei; nec in nobis, sed in ipso, sicut ipse peccatum non suum, sed nostrum; nec in se, sed in nobis constitutum, similitudine carnis peccati, in qua crucifixus est, demonstravit: ut quoniam peccatum ei non inerat, ita quodam modo peccato moreretur, dum moritur carni, in qua erat similitudo peccati; et cum secundum vetustatem peccati nunquam ipse vixisset, nostram ex morte veteri, qua in peccato mortui fueramus, reviviscentem vitam novam sua resurrectione tismatis sacramentum, ut quicumque ad istam pertinent gratiam, moriantur peccato, sicut ipse peccato mortuus dicitur, quia mortuus est carni, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterea ꝑ spm scm fuerat significanda. quia ipse ꝓprie sic est
asͣ ut dicatur etiã dĩ domũ. Unde sufficienter loqui si tamen
id fieri potest. ualde ꝓlixe disputationis est.
ulla igitur uoluntate carnalis concupiscentie seminatus.
sue conceptus. & ideo nullum peccatũ originaliter trahens.
ei quoq gra uerbo patris unigentto non grã filio. ẜ natura in
uuttatẽ ꝑsone. modo mirabili & inesfabili adiuntus atq concretꝰ.
Wideo nullũ percatũ & ipse cõmitens. qm̃ ꝓpter similitudinẽ car¬
nis peccati inqua uenerat dictus est & ipse peccatũ. sacrificandus
aid diluenda peccata. Inueteri quippe lege. peccata uocabant᷑.
Pacrificia ꝓpeccatis. quod uere iste fcl est. cuius umbre erant illa.
Hinc apłs cum dixisset obsectamus ꝓxp̃o reconciliari deo. conti¬
nuo subiuurit atq ait. Cũ qui non nouerat peccatũ ꝓnobis peccatũ ft¬

Expanded text:
piritum sanctum fuerat significanda, quia ipse proprie sic est piritum sanctum fuerat significanda, quia ipse proprie sic est Deus, ut dicatur etiam Dei donum . Unde sufficienter loqui si tamen id fieri potest, valde prolixae disputationis est.ulla igitur voluptate carnalis concupiscentiae seminatus sive conceptus, et ideo nullum peccatum originaliter trahens; Dei quoque gratia Verbo Patris unigenito, non gratia Filio, sed natura, in unitate personae modo mirabili et ineffabili adjunctus atque concretus, et ideo nullum peccatum et ipse committens; tamen propter similitudinem carnis peccati in qua venerat , dictus est et ipse peccatum, sacrificandus ad diluenda peccata. In vetere quippe lege peccata vocabantur sacrificia pro peccatis : quod vere iste factus est cujus umbrae erant illa. Hinc Apostolus cum dixisset, Obsecramus pro Christo reconciliari Deo; continuo subjunxit atque ait: Eum qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fe
Abbreviated transcription (Latin):
ualet ut admoneam᷑ non om̃e quod de aliquo nascitur etiã
filiũ eiꝰ de quo nascitur posse dici. sicut non om̃s qui dicuntur
alicuiꝰ filii. consequens est ut de illo etiã naues. se dicantur. sicut
sunt qui adoptantur. Dicuntur etiã filii gehenne non exilla nati
s inillã preparati. sicut filii regni preparantur in regnũ. Cum
itaq de aliquo nascatur aliquid etiã non eo modo ut sit filius.
Necur᷑ sus om̃is qui dicitur filius de illo sit natus. cuis filius.
& de maria uirgine sicut filiꝰ. insinuat nobis grãm dĩ quia
homo nullis precedentib meritis in ipso exordio nature sue qͦ
esse cepit uerbo dĩ copularetur intantã ꝑsone unitatẽ. ut idẽ
ipse esset filiꝰ dĩ. qui filius hõis. & filius hominis qui filiꝰ dei.
ac sic innature humane susceptione fieret quodã mͦ ipsa grͣa
illi hõi naturalis que nullũ peccatũ posset ad mittere. que grͣa¬

Expanded text:
valet, ut admoneamur non omne quod de aliquo nascitur, etiam valet, ut admoneamur non omne quod de aliquo nascitur, etiam filium ejus de quo nascitur, posse dici, sicut non omnes qui dicuntur alicujus filii, consequens est, ut etiam de illo nati esse dicantur, sicut sunt qui adoptantur. Dicuntur etiam filii gehennae, non ex illa nati, sed in illam praeparati, sicut filii regni praeparantur in regnum. Cum itaque de aliquo nascatur aliquid etiam non eo modo ut sit filius, nec rursus omnis qui dicitur filius de illo sit natus cujus dicitur filius, et de Maria virgine sicut filius, insinuat nobis gratiam Dei, qua homo nullis praecedentibus meritis ex ipso exordio naturae suae quo esse coepit, Verbo Deo copuletur in tantam personae unitatem, ut idem ipse esset filius Dei qui filius hominis, et filius hominis qui filius Dei; ac sic in naturae humanae susceptione fieret quodammodo ipsa gratia illi homini naturalis, quae nullum peccatum posset
Abbreviated transcription (Latin):
potest. s non est in hoc dutius in morandum. Illud enĩ mouet
quomͦ dictũ sit natus de spu̾ scõ. cũ filius nullo modo sit sp̃s sci. Neq
enĩ quia mundũ istũ fecit ds̃. Dici eũ fas ÷ filiũ dei. aut eũ natũ de
deo si factũ uel creatũ uel conditũ uel institutũ abillo. uel siquid
huiuis modi recte possumus dicere. Hic gͦ cũ confiteamur natũ de
spũ scõ & uirgine maria. quomodo nonsit filius sp̃s scĩ. Q sit fi
lius iurginis marie cũ & de illo & de illa sit natus. explicare disfi¬
cile ÷ Procul dubio quippe non sic de illo uel de patre. sic autẽ de
nascitur. continuo eius dem rei filiũ nuncupandũ. Ut enĩ omutã
aliter de homine nasci filiũ aliter capillũ peduculũ lumbricũ
quorũ nichil est filius. Ut gͦ hec omittã qm tante rei de formiter
cõparam᷑. Certe qui nascuntur ex aqua &e sp̃ũ scõ. nona q̃ filios
sp̃s sci. Nam illud quod de capillo &e ceteris diximꝰ. adhoc tantũ

Expanded text:
potest. Sed non est in hoc diutius immorandum. Illud enim movet quomodo dictum sit, Natus de Spiritu sancto, cum filius nullo modo sit Spiritus sancti. Neque enim quia mundum istum fecit Deus, dici eum fas est Dei filium, aut eum natum de Deo; sed factum, vel creatum, vel conditum, vel institutum ab illo, vel si quid hujusmodi recte possumus dicere. Hic ergo, cum confiteamur natum de Spiritu sancto et virgine Maria, quomlius Virginis, cum et de illo et de illa sit natus, explicare difficile est. Procul dubio non sic de illo, ut de Patre; sic autem de nascitur, continuo ejusdem rei filium nuncupandum. Ut enim omittam aliter de homine nasci filium, aquorum nihil est filius; ut ergo haec omittam, quoniam tantae rei deformiter comparantur, certe qui nascuntur ex aqua et Spiritu sancto, non aquae filios Spiritus sancti. Nam illud quod de capillo et caeteris diximus, ad hoc tantum
Abbreviated transcription (Latin):
est ulol orũ seruitus. Quam sit noxia idem exponens att. Nui
uolunt diuites fieri. incidunt intemp̃tionẽ & inlaqueũ dia¬
boli. & desuleria multa ce nociua. que mergunt homines
iniiteritũ & ꝑditionẽ. Quam derestanda. quidã sapiens de¬
nuntiat cum dicit. Auaro nichil : celestius. Quã sit noxius
iacob aperit dicitis. Agite nunc diuites. ululantes inmise¬
ruis que aduenerunt nob̃. Diuitie urẽ putrefacte sunt uestut̃¬

Expanded text:
est idolorum servitus . » Quae quod fit noxia, idem exponens ait: « Qui est idolorum servitus . » Quae quod fit noxia, idem exponens ait: « Qui volunt divites fieri incidunt in tentationem, et in laqueum diaboli, et desideria multa, et nociva, quae immergunt homines in interitum et perditionem ; quam sit detestanda, quidam sapiens denuntiat, cum dicit: Avaro nihil est scelestius ; quam sit noxia, Jacobus aperit, dicens: Agite, nunc divites, plorate ululantes in miseriis quae adveniunt vobis; divitiae vestrae putrefactae sunt; vest
Abbreviated transcription (Latin):
exempla dent locũ desꝑationis mala colloquia cum etiã
scriptũ sit. Inquacumq die peccator conuersus fuerit inge¬
ta. quid aliud respondeam nisi quod heri quisq non egit
Agat hodie: dũ adhuc uiuere licet. nec disferat de die indi
E: dumnescit siuel unã correptionis habeat diem. Sempq ꝓuri¬
i desuꝑ accepus praue consuetudi resistens: dicat mane & uespt.
aide sine culpa est: ul quodam habenila concupiscis. q
non multiplicari appetis s egere ꝑtimescis. & quod male
sta nec apud homines seculares sine periculo uel offensione
ꝓcurantur. Quia quanto quisq amplius habere cepit. tanto
amplius habe concupiscit. fĩtq ut inodũ inconcupiscendo non
habeat. dũ innumeris huius scłi curis. de seriure festinat. it
enuĩ ait scriptura. Auarus pecuni s non impletur. Que nimi¬
rũ quã sit de teltanda. paulus indicat dicens. Nauaricia. que

Expanded text:
exempla, non dent locum desperationi mala colloquia, cum etiam exempla, non dent locum desperationi mala colloquia, cum etiam scriptum sit: « In quocunque peccator conversus ingeta, quid aliud re, hodie agat, dum adhuc vivere licet, nec differat de die in , dum nescit si vel unam correctionis habeat diem, semper desuper acceptis, pravae consuetudini resistens, dicat mane et vesperrte sine culpa est, quod quaedam habenda concupiscis, quia non multiplicari appetis, sed agere pertimescis, et quod male CAP. XV. Ista nec apud saeculares homines sine periculo vel offensione procurantur, quia quanto quisque amplius habere coeperit, tanto amplius habere concupiscit: fitque ut modum in concupiscendo non habeat, dum innumeris hujus saeculi curis deservire festinat. Ut enim Scriptura dicit: « Avarus pecuniis non impletur . » Quae nimirum quam sit detestanda, Paulus indicat, dicens: « Et avaritia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
agitur. Ecce dauid adul-¬
terii simul & homicidu reus. de inferni faucib dñĩ miscdia
describitur liberatu. Ecce manases omĩũ peccatorũ ne fan¬
dissimus impurissimus ac sordidissimus inlecebrosissimus
quoq & sceleratissimus. ꝑpenitentiã de morte aduitã re¬
diit. Ecce maria magdalene innumeris fornicationũ sor¬
dib: inquinata. ad fontẽ pietatis anxia currens dñiq uesti¬
gia lacrimis rigans. capillis de tergens de osculans quoq
& lamb ens unguentoq ꝑ unguens. ablui meruit. Ecce petrꝰ
negationis sue uuculis adstrictus. amarissimis lacrimis in¬
fidelitatis nodos resoluit. Ecce seditionis sunul & effusione
fr̃ni sanguinis latro obnoxius. uniꝰ hore momento. unaq
confessionis uoce. de cruce adparadisum transiit. Ecce saulꝰ
eccłam dei ꝑsequens. multos ꝓ nomine xp̃i perunens. &
ut ita dixerĩ martẏrũ cruoie totũ se inficiens. apłs factus.
inuas electionis est comutatus. Ubi gͦ tot tantaq precedunt

Expanded text:
agitur, ecce David adulterio simul et homicidio reus, de inferni faucibus Domini misericordia describitur liberatus. Ecce Manasses omnium peccatorum nefandissimus, impurissimus ac sordidissimus, illecebrosissimus quoque, et sceleratissimus per poenitentiam de morte ad vitam rediit. Ecce Maria Magdalena, innumeris fornicationis sordibus inquinata, ad fontem piatatis anxia currens, Dominique vestigia lacrymis rigans, capillis detergens, deosculansque, et lambens, unguentoque perungens ablui meruit. Ecce Petrus negationis suae vinculis astrictus, amarissimis lacrymis infidelitatis nodos resolvit. Ecce seditioni et effusioni fratrum sanguinis latro obnoxius, unius horae momento, unaque confessionis voce, de cruce ad paradisum transiit. Ecce Saulus Ecclesiam persequens, multos pro nomine Christi perimens et, ut ita dixerim, martyrum cruore totum se inficiens, Apostolus factus, in vas electionis est mutatus. Ubi ergo tot tantaque procedunt
Abbreviated transcription (Latin):
ri cibo respuit quid aliud quã muneri concesso
contradicit: S ciborũ parsimonia respondit.
Utur. omĩa deus adȩsum munda creauit. Sed nec
comedendi mensuram excederet: abstinentiã imperauit.
Atq uiter cetera mala. saturitate max une panis sodoia ꝑut¬
dño attestante qui adiherusalem ꝑꝓpħam loquitur dicens.
Hec est iniquitas sororis tue sodome saturitas panis. Qua ꝓpter
sicut eger admedicinam sic ad sumendas dapes debet iuius¬
s necessitati succurrens. Hunic incarnata ueritas. ꝑ euuange¬
liũ ait. Ad tendite ne grauentur corda ur̃a incrapula &
ebrietate. Quod contra. de insatiabili uideorũ uoracitate
apłs ait. Multi ambulant. quos sepe dicebam uobis. Nunc
autẽ &e fiens dico. inunicos crucis xp̃i quorũ deus uenter:¬
& gła impudendis eorũ: qui terrena sapiunt. Ꝙrursum.
Esca uentri. & uenter escis. Deus autẽ & hunc & hanc des¬
struet. Ille autẽ hoc uitium plene superat. qui insumen.¬

Expanded text:
ri cibo respuit, quid aliud, quam muneri concesso ri cibo respuit, quid aliud, quam muneri concesso contradicit. CIBORUM PARCIMONIA RESPONDET: etur, omnia Deus ad esum munda creavit. Sed ne comedendi mensuram excederet, abstinentiam imperavit. Atque inter caetera sua mala, saturitate maxDomino attestante, qui ad Jerusalem per prophetam loquitur, dicens: Haec est iniquitas sororis tuae Sodomae, saturitas panis . Quapropter sicut aeger ad medicinam, sic ad sumendas dapes debet quissed necessitati succurrens. 69. Hinc incarnata Veritas per Evangelium ait: Attendite, ne graventur corda vestra crapula et ebrietate . Contra de insatiabili Judaeorum voracitate Apostolus dicit: Multi ambulant, quos saepe dicebam vobis, nunc autem et flens dico, inimicos crucis Christi, quorum finis inter in pudendis eorum qui terrena sapiunt . » Et rursum: « Esca ventri, et venter escis. Deus autem et hunc et hanc destruet . » Ille autem hoc vitium superat plene, qui in sumen
Abbreviated transcription (Latin):
datis & hoc fr̃ib An nescitis quia iniqui regni dei non
possidebunt. atq inter cetera subiunxit. Neq fures. neq ra¬
paces. regnũ dei possidebunt. fallacia. atque inendatium.
&& ipsa unum dicunt. Fallacia autẽ fit ingenio: menda¬
tiũ uero simplici uerbo. Fallacia igitur dicit.
t ex multis unũ ꝓferamus. cũ non indando aliquẽ inlu¬
dere querit. Quid inpetendo moras innectis. non habeo
quid tibi tribuere possim. Celans utiq incorde quid ha¬
bet uel quod sibi conseruet
uel quod alii si uo¬
luntas in est tribuat. Men¬
mino quod postulaᷤ
nͣ habeo scilicet non
artificioso ingenio sicut fallacia. sed simplici ne¬
gationis uerbo frustriaus poscentem. S ueritas adu¬
nec simplici uerbo. oportet decipere quemquam.
Qiuia quo libet modo mentiatur. os quoil mentitur oc¬
cidit aĩam. E om̃ib mendacib pars illorũ erit in stag¬
no ignis ardentis & sulphure. Uentris ingluiues dicte
dȩsum deus munda omĩa condidit. & qui satura¬

Expanded text:
et hoc fratribus: « An nescitis quia iniqui regnum Dei non possidebunt? » Atque inter caetera subjunxit: « Neque fures, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . » Fallacia atque mendacium, et ipsa unum dicunt. Fallacia fit ingenio, mendacium vero simplici verbo. FALLACIA IGITUR DICIT: Ut ex multis unum proferamus, cum in non dando, aliquem illudere quaeris. Quid in petendo moras innectis? Non habeo quod tribuere possim. Celat utique in corde quae habet, vel quod sibi conservet, vel quod alii, si voluntas inest, tribuat. MENOmnino quod postulas non habeo, scilicet non artificioso ingenio, sicut fallacia, sed simplici negationis nec simplici verbo oportet decipere quemquam, quia quocidit animam ; » « et oribus mendacibus pars illorum erit in stagno ignis ardentis sulphure . » VENTRIS INGLUVIES DICIT: Ad esum Deus omnia munda condidit: et qui satura
Abbreviated transcription (Latin):
numerosa delicta. & pene inmelius nec dum conuer
suetudine obligatus teneris. Conaris exurgere. si peccatorũ
onerib pregrauatus relaberis. Quid gͦ agendũ est quando
de preteritis certa dampnatio inminet. de presentib emen¬
datio nulla succurrit. nisi ut admittantur rerũ tempo¬

Expanded text:
numerosa delicta, et pene in melius necdum vitam munumerosa delicta, et pene in melius necdum vitam musuetudine obligatus teneris. Conaris exsurgere, sed peccatorum oneribus praegravatus, relaberis. Quid ergo agendum est quando de praeteritis certa damnatio imminet, de praesentibus nulla emendatio succurrit, nisi ut non amittantur rerum tempo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quo tanta mala ꝑpetrantur custodis. & non
iste locus deserendus est quẽ fugere appetis qr & mnis
so deus ÷ At inquis. Meliorẽ in quiro. meliorẽ inue¬
diabolũ &e hominẽ ꝑdidisse cognoscis. Memor esto itaq
quia primus angelus de celo ruit. & primus homo de
paradiso expulsus. aderumnã huus scłi ꝑuenit. Attende
quia loth exercicio malorũ ꝓbatus. inter sodomitas sc̃
fuit. in monte uero securitate torpens. debriatus cũ filio¬
b peccauit. Quod uidelicet uagationis tediũ adhuc ale¬
rã speciem reddit. dũ quodam etiã inuno loco ꝑseueran¬
tes abspiritalib retrahentes uel terrenis negocus un¬
plicare uel reb uilissimis satagit occupare. Contrab
tis apli perpetrans qui ait. Nemo militans deo implicas
se nego cus scłarib ut ei placeat cui se ꝓbauit. E rur sus
Sine intermissione orate. inom̃ib grãs agite. Despatio dic̃.
ue & quanta cõmisisti. quã grauia crimina quam in¬

Expanded text:
cum, quo tanta perpetrantur custodis, et non cum, quo tanta perpetrantur custodis, et non iste locus deserendus est, quem fugere appetis, quia et in ipso Deus est. At inquis: Meliorem inquiro, meliorem invediabolum et hominem perdidisse cognoscis? memor esto itaque quia primus angelus de coelo ruit, et primus homo de paradiso expulsus ad aerumnam hujus saeculi pervenit . Attende quia Lot exercitio malorum probatus inter Sodomitas 215 sanctus fuit, in monte vero securitate torpens inebriatus cum filiabus peccavit ; quod videlicet vagationis taedium adhuc alteram speciem reddit, dum quosdam etiam in uno loco perseverantes a spiritualibus retrahens, vel terrenis negotiis implicare, vel rebus vilissimis satagit occupare, contra dicta Apostoli perpetrans, qui ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Et rursum: Sine intermissioQuae et quanta commisisti, quae gravia crimina, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
ltã muta est incelo. Memento q nr̃e religionis apłi ibaq̃
saudentes a conspectu concilũ. qm̃ digni habiti sunt ꝓno
mine ihu contumeliã ꝑati. Plullus gͦ meroris locus ce.
debec. ubi tanta letecia succedit. Torpor uł ignauia dicit.
ilectioni continuato studio semꝑ insistais. occulorũ ca¬
liginẽ incurris. Si indesinenter lacrunas fundis. ipsos¬
cuã occulos amutis. si ꝓtelatis uigiliis psalmorum censum
ꝑ soluis. insaniem capitis adquiris. Sicotidiano labore te
conficis. adopus spiritale quando consurgis.: Sed uirtu
uid tibi adhec ꝑferenda. tã longa temporũ ꝓponis
spatia : Nunquid scis si crastina uiuas. unmo etiã si
uel unã horã in hac uita. facias: Anforte uite excedit. qđ
saluator in euangelio dicit. Uigilate quia nescitis diẽ neq
horã: Qua ꝓpter discute corporis inertiã. Semꝑ que mem̃¬
i deũ. eẽ. ubiq credis. qur unum singul ariter lo¬

Expanded text:
vestra est in coelo . » Memento quae nostrae religionis apostoli, « ibant vestra est in coelo . » Memento quae nostrae religionis apostoli, « ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati ; nullus ergo moeroris locus esse debet, ubi tanta laetitia succedit. 41.  Torpor et ignavia:  Si lectioni continuato studio semper insistis, oculorum caliginem incurris; si indesinenter lacretiam oculos amittis. Si protelatis vigiliis psalmorum censum persolvis, insaniam capitis acquiris. Si quotidiano labore te conficis, ad opus spiritale quando te surgis? VIRTUTIS EXI. Quid tibi ad haec perferenda tam longa temporum proponis spatia? Nunquid scis si crastina die vivas? Imo etiam si vel unam horam in hac vita facias? An forte mente excidit, quod Salvator in Evangelio dicit: « Vigilate, quia nescitis diem, neque horam . » Quapropter discute corporis inertiam, semperque memenSi Deum esse credis ubique, cur unum singulariter lo
Abbreviated transcription (Latin):
dolio ad comedendũ recumbebant. E quã quã ipsi idolu
nichilo a ucentes. ummolata quasi innoxios cibos sumeres
ufir mas tamen frm conscientias ꝑhoc factum aduetan¬
dos idolorũ ritus trahebant. Tristicia dicit¬
uod habes unde gaudeas cum tanta mala de ꝓximis
portas: ꝑpende cũ quo nerore om̃s intuendi sunit. qui
intanto contra te amaritudinis felle uersantur.
emiiã. eẽ. tristiciã noui immo duas tristicias noueri.¬
UInã sculicet que salutẽ: alterã uero que piucimoopa¬
pilu. Nnam que adpenitentiã trahit. alterã que adespatiõem
ꝑducit. Tu quidẽ una exillis eẽ. cognosceris. s: omĩno quȩ
morte oparis. Non est igitur inhis contristandũ. que sua¬
des. Gecontta magis gaudendũ inhis quȩ nec dũ intellugis
Eslator gaudũ ꝑennis dixit. Cũ ꝑsecuti uos fuerinit hoĩes
Edirerint omne malũ aduersũ uos mentientes ꝓpter no¬
men meũ. Baudete in illa die & ȩcultate. ecce enĩ merces

Expanded text:
idolio ad comedendum recumbebant; et quanquam idolum pro nihilo ducentes, immolata quasi innoxios cibos sumerent, infirmas tamen fratrum conscientias per hoc factum ad nefandos idolorum ritus trahebant . 39.  Tristitia:  Quid habes unde gaudeas, cum tanta mala de proximis portas? perpende, cum quo moerore omnes intuendi sunt. qui in tanto contra te amaritudinis felle versantur? eminam esse tristitiam novi, imo duas unam, scililicet, quae salutem, alteram quae perniciem operatur; unam quae ad poenitentiam trahit, alteram quae ad perditionem perducit. Tu quidem una ex illis esse cognosceris, sed omnino quae mortem operaris; non est igitur in his contristandum, quae suades, sed contra magis gaudendum in his quae necdum intelligis, quia et dator gaudii perennis dixit: Cum persecuti vos fuerint homines, et dixerint omne malum adversum vos, mentientes propter nomen meum, gau
Abbreviated transcription (Latin):
dicaris. ut sc̃s ac uenerabilis abomĩb prediceris. ut dei
electus. uoceris. ut nemote comtempnat. nemo te despiciat
s uniuersi debitum tibi honorẽ ꝑsoluant. Sed tunor
s peternis honorib age. Occulta quod agis. inquan¬
tũ uales. Quod si ex toto non uales. sit in animo occultandi
uoluntas. E nonerit de oftentatione ulla temeritas. slec ert¬
criminis aliquando manifestare. quod semꝑius celatũ.
habere. Sic deniq duas redemptoris sententias sibiq quasi
contrarias uideberis ad implesse quib dicitur. Faciente
te elemosinã nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua
s sit elemosina tua in abscondito. & pater tiuis qui uidet

Expanded text:
dicaris, ut sanctus ac venerabilis ab omnibus praediceris, ut tamquam Dei dicaris, ut sanctus ac venerabilis ab omnibus praediceris, ut tamquam Dei electus noscaris: ut nemo te contemnat, nemo te despiciat: sed universi debitum tibi honorem persolvant. Timorro aeternis honoribus age. Occulta quod agis, quantum vales. Quod si ex toto non vales, sit in animo occultandi voluntas, et non erit de ostentatione ulla temeritas: nec criminis erit aliquando manifestare, quod semper vis celatum habere. Sic denique duas Redemptoris sententias sibi quasi contrarias videberis adimplesse, quibus dicitur: « Faciente te eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua: sed sit eleemosyna tua in abscondito, et Pater t
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sequitur me inquit non ambulat intenebris. s: habebit
lumen uite. In quo autẽ esset sequenda. alibi premonuit di¬
cens. Discite ame quia mitis sum & humilis corde. E inue¬
nietis requiẽ animabus ur̃ĩs. Auditumor suꝑbie. audi di¬
c̃ẽtẽ adhuc humilitatis magistrum. Omis quise exaltat hu¬
miliabitur & qui se humiliat exaltabitur. E illud. Suꝑ quẽ
requiescit sp̃s m̃s. nisi suꝑ humilem & quietum & trementẽ
sermones meos: Audi quid etiã de illo apłs dicat. Quite ad
non rapinã arbitratꝰ ÷. ẽẽ. se equalem dõ. sed semet ipsum
ex inaniuit. formam serui accipiens: insimilitudinẽ hõiu¬
factus & habitu inuentus ut homo. Humiliauit semet ip¬
sum factus obediens usq admort̾e. mortẽ autẽ crucis. Si igi¬
tur tanta humilitate se deprimit diuina maiestas. suꝑbi¬
re in aliquo debet humana infirmitas. In Anis gloria
ostende cunctis bonum quod agis. ut bonus acunctis

Expanded text:
Qui sequitur me inquit non ambulat in tenebris, sed habebit Qui sequitur me inquit non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae . In quo autem ipsa esset sequenda, alibi praemonuit, dicens: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus centem adhuc humilitatis magistrum: « Omnis qui se exaltat humiliabatur, et qui se humiliat exaltabitur . » Et illud: « Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem, et quietum, et trementem sermones meos ? Audi quid etiam de illo Apostolus dicat, qui te adnon rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exctus, et specie repertus ut homo. Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . Si igitur tanta humilitate se deprimit divina majestas, superbire in aliquo non debet humana infirmitas. CAPUT III. Inanles: ostende cunctis bonum quod agis ut bonus a cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
scientia. diuitiis. honorib & cunctisq uel carnalib uel
spiritalib suppetunt charismatib cunctos gͦ dispice. cunctis
emento q puluis es. qr cinis es. qr putredo & uermis es.
Nuiq & si aliquid es. nisi tanto te humilies. quanto
magnus es ꝑdis omnino quod es. Nunquid tu altior. quã primꝰ
angelus. Nunquid tu splendidior interra. quam lucifer incelo
Quod si ille detanta sublimitate ꝑsuꝑbiã cecidit. quomodo
tu ad tantã celsituduie suꝑbiens de inus consendes: Qui illa
quã dui uiuis hic conditione teneris. quam ꝑquendam sapi¬
entt̾ dicitur. Corpus quod corrumpitur ad grauat animã.
& deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantẽ.
Quam denssissimis putamus interra suꝑbie tenebris lu
tũ inuolui. si patuit incęlo stella que mane oriebatur. lucis
suȩ globos amittere. Audi gͦ potus: lucis ueritatis dicentẽ.

Expanded text:
scientia, divitiis, honoribus et cunctis quae vel carnalibus, vel scientia, divitiis, honoribus et cunctis quae vel carnalibus, vel spiritualibus suppetunt charismatibus; cunctos ergo despice, cunctis emento quia pulvis es , quia cinis es, quia putredo et vermis es, quia etsi aliquid es, nisi tanto te humilies, quanto magnus es, perdes omnino quod es. Nunquid tu altior quam primus angelus? nunquid tu splendidior in terra quam Lucifer in coelo ? Quod si ille de 209 tanta sublimitate per superbiam cecidit, quomodo tu ad coelestem celsitudinem superbiens de imis conscendes, qui illa, quandiu hic vivis, conditione teneris, de qua per quemdam sapientem dicitur: Corpus, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ? 7. Quam densissimis putamus in terra superbiae tenebris lutum nostrum involvi, si potuit in coelo stella, quae mane oriebatur , lucis suae globos amittere? Audi ergo potius lucem veritatis dicentem:
Abbreviated transcription (Latin):
luate dissotata nagatis contta spei fidutiã. disꝑatio contra
mundi coutra csipiditas contra miscłiam obduratio. contra
innocentiã fraus & furtũ contra ueritatẽ fallacia atq men¬
daciũ contra ciborũ parsimoniã uentris ingluiues contra
moderatũ merorem inepta leticia. contra discretã tacitur
atq luxuria contra cordis mundicia spiritalis fornicatio. con
tra. amorẽ patrie celestis. appetitus scł̃i presentis oppugnans
semet in mergit. quid aliud quã crudelis pie uiuentiũ ꝑ secũ¬
tio aduersus globatas uirtutũ acies de seuit: Oquã durus:
Oquã amarus est suꝑbie congressus que angelos decelo ꝓiecit
homines de paradiso minauit. Cuius exercitus atq armorũ
conflictus. uitia sunt. que breuiter conp̃hensa. tetigimus.
S uideamus quẽ ad modũ castra celi & inferni dimicent. ar¬
erte multis umo etiã pene omnib melior. es. uerbo.

Expanded text:
litatem dissoluta vagatio, contra spei fiduciam desperatio, contra litatem dissoluta vagatio, contra spei fiduciam desperatio, contra mundi contemptum cupiditas, contra misericordiam obduratio, contra innocentiam fraus, vel furtum, contra veritatem fallacia atque mendacium, contra ciborum parcimoniam ventris ingluvies, contra moderatum moerorem inepta laetitia, cmmunditia atque luxuria; contra cordis munditiam, spiritalis fornicattra amorem patriae coelestis appetitus saeculi praesentis opponens semet immergit, quid aliud quam crudelis pie viventium persecutio adversus conglobatas virtutum acies desaevit? 4. O quam dirus, o quam amarus est superbiae congressus, quae angelos de coelo projecit, homines de paradiso eliminavit; cujus exercitus, atque armorum conflictus, vitia sunt, quae breviter comprehensa tetigimus! Sed videamus qualiter castra coeli et inferni dimicent, arCerte multis, imo etiam pene omnibus melior es verbo,
Abbreviated transcription (Latin):
atq inprocinctu positis
Ine securitate torpeant
bus iã religiosa iamq
fidelis est: desunt pie
ceres. eculei. cruces. & si qua sunt diuer sorũ generator¬
uentes ꝑsecutionẽ patiantur: An forte nemo pacis tempore
uult pie uiuere in xp̃o iħu & ideo de sunt ista. quis hoc uel
desipiens dixerit: In hac gͦ apłi sententia non specialis quorũ¬
dã s generalis om̃iũ ꝑ secutio debet intellegi. & quidẽ sunt
multi intra sinũ matris ȩccłȩ constituti qui pie uiuentes in
sitas. Dum enĩ contra. humilitatẽ supbia contra timoiẽ inanis¬
tionem obpugnat contemptus. dũ contra. fraternã congratula¬
tionẽ inuidia. contra dilectionẽ odiũ. contra libitatẽ iuste
correptionis de tractio contra patientiã ira. contra mansuetudi¬
ne ꝓpter uia. contra satisfactionẽ tumor. contra spiritale gau¬
diũ scł̃i tristicia contra uirtutis exerciciũ. torpor ignauia con¬
tra firmam stabilitatẽ dissoluta uagatio. cortra firmã stabi

Expanded text:
atque in procinctu fidei positis, ne securitate torpeant bus jam religiosa, jamque fidelis est. Desunt pie ceres, equulei, cruces, et si qua sunt diversorum genera torventes, persecutionem patiuntur? An forte nemo pacis tempore vult pie vivere in Christo Jesu, et ideo desunt ista? Quis hoc vel desipiens dixerit? In hac ergo Apostoli sententia non specialis quorumdam, sed generalis omnium persecutio debet intelligi. Et quidem sunt multi intra sinum matris Ecclesiae constituti, qui pie viventes in sitas. Dum enim contra humilitatem, superbia; contra Dominitionem pugnat contemptus, contra fraternam congratulationem invidia, contra dilectionem odium, contra libertatem justae correctionis detractio, contra patientiam ira, contra monsuetudinem protervia, contra satisfactionem tumor, contra spirituale gaudium saecularis vita, contra virtutis exercitum torpor vel ignavia, contra firmam stabilitatem dissoluta vagatio, contra spei
Abbreviated transcription (Latin):
rificent patrem urm̃ qui incelis est. Caue prorsus nete illa
sententia conueniat. que de ypochritis dicitur. Omĩa oꝑa
sua faciunt. ut beatificentur abhominib. Amen dico
uobis. receꝑunt mercedem suã. Adtende tibi incunctis que
agis. ne elatione pulsatus. cum is qui demiraculorũ signis.
gloriabantur audias. Uidebam sathanam sicut fulgur
de celo cadentẽ. Sinulatio uere religionis dicit.
uia nichil boni in abscondito facis. ne acunctis cog¬
nitus de testaris. fingete foris esse quod intus non ap
mmo magis satage esse quod non es. Nam ostendere ho¬
minib quod nones quid alud quã dampnatio. ẽ: Me¬
mor esto itaq quod dicitur. Ue uob̾scribe & pharisei ypo¬
chrite quia mundatis quod de foris ÷ calicis & parapsi

Expanded text:
i in coelis est . » Cave prorsus, ne in te illa sententia conveniat, qua hypocritis dicitur: « Omnia opera sua faciunt, ut beatificentur ab hominibus . » « Amen dico vobis receperunt mercedem suam . » Attende tibi in cunctis quae agis, ne elatione pulsatus, cum his qui de miraculorum signis gloriabantur audias: « Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem . » SIMULATIO VERAE RELIGIONIS DICIT: Quia nihil boni in abscondito facis, ne a cunctis cognitus detesteris: finge te foris esse quod intus non appIII. Imo magis satage esse quod non es. Nam ostendere hominibus quod non es, quid aliud quam damnatio est? Memor esto itaque, quod dicitur: « Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui mu
Abbreviated transcription (Latin):
mortuorum. & om̃i spurcicia. Sic & uos aforis quidem
paretis hominib iusti. uitus autẽ pleni estis y pochrisi &
iniquitate. Nec non & illud quod de talib scriptũ legit᷑.
Henunt aduos inuestimentis ouium. intrinsecus aute lupi
rapaces. In obedientia dicit.
uis tu ut peiorib obtẽpes. de teriorib famulatũ exhibeas
magis te quam illos decuerat imꝑare. quit oi non pos¬
sunt ingenio uel industria coequari. Obtemꝑa igitur magis
dñi imꝑio. & non sit tibi cure. de aliquo.

Expanded text:
foris quidem patetis hominibus justi, intus autem pleni estis hypocrisi et iniquitate. Nec non et illud, quod de talibus scriptum legitur: « Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . » INOBEDIENTIA DICIT: Quis tu, ut pejoribus obtemperes, deterioribus famulatum exhibeas? Te magis, quam illos decuerat imperare, qui tibi non possunt ingenio, vel industria coaequari? Obtemperare igitur magis Domini imperio et non tibi sit cura de aliquo.
Abbreviated transcription (Latin):
lum ÷ male uti bonis. ita bonũ bene uti malis. De qua re
alias contra nouos hereticos pelagianos diligentius dis¬
putaui. De abraã quod dixi ex hac obedientia. pater. ille
non satis apꝓbo. Magis enĩ filius si ẽẽt occisus resuscitatione sibi
mox fuisse redendum credidisse credendus est sicut inepła leg¬
tur que est adhebreos. Hic liber sic incipit

Expanded text:
lum est male uti bonis, ita bonum bene uti malis, de qua re lum est male uti bonis, ita bonum bene uti malis, de qua re alias, maxime contra nouos hereticos Pelagianos diligentius disputaui. de Abraham quod dixi: ex hac oboedientia pater ille non satis approbo. magis enim filius si esset occisus, resuscitatione sibi mox fuisse reddendum credidisse credendus est, sicut in epistula legitur, quae est ad Hebreos. Hic liber sic incipit