comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nacio. s ͨ ociosis ac torpentibꝰ
p̾dicet᷑ sollicitudo boĩ opis ut
tũ inquietis ĩ mod̾atelm̃a nõ
augeat᷑ atcõis: sic inquietis po¬
nat᷑ modꝰ ut tñ ociosios nõ fiat
torpor secur᷑ sic ab ĩpaciẽtibꝰ extĩ¬
Satꝰ irauit tñ remissis ac lenib̾s
iõcrescat negligencianic lenes ãc¬
cẽdãtur ad zelũ ut tñ iracundis
nõ addat᷑ ĩcendiũ. sͨ tencacibꝰ
ĩfũda tͥbuendi largitas ut tam̃
ꝑdigis estusioĩs frena mĩme
laxentur sic ꝓdigis p̾dice ꝓcitaᷤ
ut tũ tenacib pituraꝵ lex cust¬
odia nõ augeatur. sͨ in ꝯtinẽti¬
bꝰ laudetur ꝯiugiũ. ut tñ iã cõti¬
uentes nõ reuocent ad luxum
sic cõtinẽtibꝰ laudetur iurgintaᷤᷤ
cors ut tũ incõnigibꝰ despecta nõ
fiat fecũditas carnis sic pdicanda
sũt bona. necex lace uiuent᷑ et
mala sic laudanda sunc bona
sũmͣ nedspiciant ultima sic i¬
nutendast ultima nedũ c̃dũt᷑
suffice neqͣqmͣ tendat᷑ ad sũma

Expanded text:
natio. Sic otiosis ac torpentibus praedicetur sollicitudo boni operis, ut tamen inquietis immoderatae licentia non augeatur actionis. Sic inquietis ponatur modus, ut tamen otiosis non fiat torpor securus. Sic ab impatientibus exstinguatur ira, ut tamen remissis ac lenibus non crescat negligentia. Sic lenes accendantur ad zelum, ut tamen iracundis non addatur incendium. Sic tenacibus infundatur tribuendi largitas, ut tamen prodigis effusionis frena minime laxentur. Sic prodigis praedicetur parcitas, ut tamen tenacibus periturarum rerum custodia non augeatur. Sic incontinentibus laudetnentes non revocentur ad luxum; sic continentibus laudetur virginitas, ut tamen in conjugibus despecta non fiat fecunditas carnis; sic praedicanda sunt bona, ne ex latere jubeantur et mala; sic laudanda sunt bona summa, ne desperentur ultima; sic nutrienda sunt ultima, ne dum creduntur sufficere, nequaquam tendatur ad summa
Abbreviated transcription (Latin):
ra ꝑ horrescat. atq ad qndam
auctoritatẽ neqͥcie ꝑculpas nu¬
t̾ta ꝑueĩat ut fãto ĩ maioribus
ꝯtempnat ꝑtimesce qnͣto ĩ mi¬
nimis didicit nõ tuñdo peccare¬
. at ꝯͣ ad monẽdi sunt qͥ se a pui
m̾gũt᷑ ut sollicite se ip̃os dep̃h¬
edant. qr dũ coreoꝵ d̾ custodi¬
tis m̃ĩmis extollitꝰ ad ꝑpetñda gui¬
ora ip̃o elacõis sue barat᷑ d̃uorãtꝰ

Expanded text:
dam auctoritatem nequitiae per culpas nutrita perveniat; et tanto in majoribus contemnat pertimescere, quanto in minimis didicit non timendo peccare. At contra admonendi sunt qui se a parvis merguntur, ut sollicite seipsos deprehendant, quia dum cor eorum de custoditis minimis extollitur, ad perpetranda graviora ipso elationis suae barathro devorantur;
Abbreviated transcription (Latin):
frigore ꝑteporem reddit᷑ ad frig
qͥsquis g ͦ amisso inifidlitatis fu¬
gore uinit s neq̃ꝙͣ tepore suꝑa¬
to c̃scit ut fu̾eatipculdubio ca¬
lore despato dũ noxio ĩ tepore
dmoratur ut frigescat agit Set
sic̃. añ teporem frigꝰ subspe est
ita pꝰ frigꝰ tepor in despacioneqͥ
enim ad huc ĩ pcãs ẽ cõu̾sionis
pcc̃ore subtiaxit. aut calidꝰ gͦqͣs

Expanded text:
ad frigus. Quisquis ergo amisso infidelitatis frigore vivit, sed nequaquam tepore superato excrescit ut ferveat, procul dubio calore desperato, dum noxio in tepore demoratur, agit ut frigescat. Sed sicut ante teporem frigus sub spe est, ita post frigus tepor in desperatione. Qui enim adhuc in peccatis est, conversionis peccatore subtraxit. Aut calidus
Abbreviated transcription (Latin):
ã ꝯualescit. dũ gͥ oglta mala sũ
dinis iudicus rta at sua hũams
occłis añponũt ⁊ sũ teste ẽ bonũ
ꝙ publice faciunt ⁊ nõ sũetno
teste ẽ ꝙ latent᷑. d̾lĩquit. culpas
ita suas occultãdo homĩbꝰ iitute̾s
pãdẽdo ⁊ uñ puĩri debeant abscõ¬
dentes dtegut⁊ uñ r munan po¬
tant detegentes abscondũt qs
recte sepulcra dealbata speciosa
extiꝯ s mortuoꝵ ossibꝰ pleñ iu¬

Expanded text:
itur occulta mala sua divinis judiciis, recta autem sua humanis oculis anteponunt, et sine teste est bonum quod publice faciunt, et non sine aeterno teste est quod latenter delinquunt. Culpas itaque suas occultando hominibus, virtutesque pandendo, et unde puniri debeant abscondentes detegunt, et unde remunerari poterant, detegentes abscondunt. Quos recte sepulcra dealbata speciosa exterius, sed mortuorum ossibus plena Ve
Abbreviated transcription (Latin):
cũ magni sit studii ut exhortã¬
dis singłis ẜmatͦ ad sĩgła cũual¬
d̾ laboriosũ sit unũquẽq d̾ ppͥis
sub dispẽsacõe d̾bite ꝯsid̾ac̃onis
ĩstruere longe tũ ẽ laboriosius
auditor̃s ĩ nuos ac du̾isis passio¬
nbꝰ laborãtes uno eod̾q tempe

Expanded text:
. Sed cum magni sit studii ut exhortandis singulis serviatur ad singula, cum valde laboriosum sit unumquemque de propriis sub dispensatione debitae considerationis instruere, longe tamen laboriosius est auditores innumeros ac diversis passionibus laborantes, uno eodemque tempore
Abbreviated transcription (Latin):
sue destruccõins ĩuenissent
hinc ẽ ꝙ saulꝰ cũ suꝑ eũ celit
lux emissa resplenduit: nõ
iam quid recte deb̾et face̾ set
quid pͣue feciss audunt. uã
cũ ꝓstratꝰ require ͭ dicens qͥi
es domĩe ptinꝰ pondet ego

Expanded text:
suae destructionis invenissent. Hinc est quod Saulus cum super eum coelitus lux emissa resplenduit, non jam quid recte deberet facere, sed quid prave fecisset, audivit. Nam cum prostratus requireret, dicens: Quis es, Domine? Respondet
Abbreviated transcription (Latin):
Ecã at̾ sua si despiciũt tume en
cũ pẽsãt d̾bẽt formdar̾ cũ num̃¬
ãt altos qͥppe gurgites fluminũ
pue s ĩ mim̾e replẽt gucte plu¬
iuaꝵ ⁊ ħ agit set̾ina latẽt c̾scẽs¬

Expanded text:
Facta enim sua si despiciunt timere cum pensant, debent formidare cum numerant. Altos quippe gurgites fluminum, parvae sed innumerae replent guttae pluviarum. Et hoc agit sentina latente
Abbreviated transcription (Latin):
di s̾ ita ne q̃ agũt recta despi¬
ciant s ea n̾uti melioris c̾dãt
dicãt. qͥ ad eoꝵ m̃cedem suffice¬
fauors hũanos putãt. cũ eĩ pro
recto opere laus tñsitoriͣ qr etñ¬

Expanded text:
 sunt, ne quae agunt recta despiciant, sed ea meriti melioris credant. dicant, qui ad eorum mercedem sufficemanos favores putant. Cum enim pro recto opere laus transitoria quae
Abbreviated transcription (Latin):
abscõdit qr illũ solũ testẽ hab¬
uit cui plac̾e̾ curauit ⁊ qͥ ĩ sec̃to
bꝰ fecit qr tot cestes ĩ bono ope
secũ duxit qt humanas laud̃s
ĩ cord̾ reqͥsunt. cũ u̾op̃ua esti¬

Expanded text:
abscondit, quia illum solum testem habuit, cui placere curavit; et qui in secreto ibus fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, quot humanas laudes in corde requ
Abbreviated transcription (Latin):
.ni. negligent̾ audiẽd̾ ẽ ꝙ cũ de¬
cĩari mĩma drẽt exma quid̃ de
ołibꝰ maluit s tñ bñ olencia
memorare ut ꝓfcõ oũderet qr
simlatores cũ p̾ua custodiũt o¬
dorẽ de se extendere sc̃e oppioins

Expanded text:
nim negligenter audiendum est quod cum decimari minima diceret, extrema quidem de oleribus maluit, sed tamen bene olentia memorare; ut profecto ostenderet quia simulatores cum parva custodiunt, odorem de se extendere sanctae opinionis
Abbreviated transcription (Latin):
tanto ardenciꝰ couditoris sui spẽm
concupiscunt quo in reb conditis¬
nichii quod delectaret uiuenerunt
arche sue portun reducta iam seciua
tripudiat que m munda fluctibꝰ pͥus
uaufraga erat similit̾. in secundo ge¬
nere contempłonis quociens in reb
iuisibilib inusibilem dei iurtutẽ
et sapĩam ãnurari discimꝰ qi ramũ
oliue ab aquis ad archam reportami
quia in reb mutabilib exͣ nos illu
agnoscimꝰ quem in nb̃ mutabiliter
diligamꝰ. in tco ibidem contemplacõ

Expanded text:
niam eo ardentius Conditoris sui speciem niam eo ardentius Conditoris sui speciem concupiscunt, quo in rebus conditis quod delectaret minus invenerunt. arcae suae portum reducta jam secura tripudiat, quae in mundi fluctibus prius naufraga erat. Similiter in secundo genere contemplationis quoties in rebus visibilibus invisibilem Dei virtutem et sapientiam admirari discimus, quasi ramus olivae ab aquis ad arcam reportamus, quia in rebus mutabilibus extra nos illum agnoscimus, quem in nobis immutabiliter diligamus. In tertio itidem c
Abbreviated transcription (Latin):
bartus modus contemplacõis
homo eis uti potest. ad explendar
carnalhs conclipisceuae uoluptatẽ
⁊ in eis cogitamus nõ naturaliᷤᷤ m¬
firiitatis Subsidium s libiomiᷤᷤ
oblectamentũ. hoc occło eua lignũ
uidit quod ẽẽ pulcrum iusira adue¬
cendum suaue et tulit de fructu ei
⁊ cõmedit. Qauħ modo ꝑ cogitatoͥse
tat inueniunt ad artham conscẽci¬
e amplius redire uolunt. Reliqͣuͦ
.iii. contemplacõnũ gen̾a in exitu co¬
lumbe figurata sunt que cum emissa
⁊ non muenret ribi requiesceret pe
eius reu̾saẽ ad uespum portans ia¬
mum olie irencis more suo ua¬
cua erunt s nacua non rediit qr
foris inuenit ꝙ intꝰ non hũit nec
tamen foris amauit ꝙ uitꝰ detulit.
bonum mentis affectum de
g̾. uitꝰ in aniore conditoriᷤᷤ uuridescũ
Uum eium rerum p̾sencium muta¬
bilitatem aspicunit. cõtuuo om̃ia
que in hoc mundo pulcra udentur
eis in cogitacõne iulescunt ⁊ qͣi reii¬
tentes oluam in ore deferunt. qũ¬

Expanded text:
artus modus contemplationis secundum hoc quod homo eis uti potest ad explendam carnalis concupiscentiae voluptatem, et in eis cogitamus non naturalis infirmitas subsidium, sed libidinis oblectamentum. Hoc oculo Eva lignum viditscendum suave, et tulit de fructu ejus, et comedit . Qui hoc modo per cogitationem tat inveniunt, ad arcam conscientiae amplius redire nolunt. Reliqua vero tria contemplationis genera in exitu columbae figurata sunt, quae cum emissaubi requiesceret pes ejus, reversa est ad vesperum portans ramum olivae virentis in ore suo. Vacua exiit, sed vacua non rediit, quia foris invenit, quod intus non habuit, nec tamen foris amavit, quod intro detulit. bonum mentis affectum demgis intus in amore Conditoris inardescunt. Dum enim rerum praesentium mutabilitatem aspiciunt, continuo omnia quae in hoc mundo pulchra videntur, eis in cogitatione vilescunt, et quasi revertentes olivam in ore deferunt, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dumꝰ in timore eius et amore unitus
renouamur. In pͥmogͦmat̾ia uauita¬
tis inspecta in ub̃ gen̾at ꝯtemptu
mundi. in secundo simłacrum rõius
laudem dei. In t̾cõ instrum̃tũ dispẽsa¬
cõnis timorem et amorem dei. In qͣr¬
to fomes cupiditatis incensuũ libi¬
duus. hunc gͥexitum caueamꝰ uee¬
grediamur temere. nemode ꝯscĩa su
confidat. dinaitꝰ uirgo uitꝰ castat
Das colorem ꝑiter cum nomine niu¬
tauit. Sic enim scͥptum ẽ. egressaẽ di¬
naut iudet mulieres regioĩs illiꝰ qmͣ

Expanded text:
n timore ejus, et amore intus renovamur. In primo ergo materia vanitatis inspecta, in nobis generat contemptum mundi, in secundo simulacrum rationis, laudem Dei, in tertio instrumentum dispensationis timorem et amorem Dei, in quarto fomes cupiditatis incentivum libidinis. Hunc igitur exitum caveamus, ne egrediamur temere. Nemo de conscientia sua confidat. Dina intus virgo, intus casta, ras colorem pariter cum nomine mutavit. Sic enim scriptum est: Egressa est Dina, ut videret mulieres reg
Abbreviated transcription (Latin):
primam origine nr̃e. Aug¬
ꝑtinet om̃em mortaliumde cuu.¬
rgeniem fusse dampnatamdci. li.¬
hec ip̃a uita siuita dicenda ẽ totel
et tantis malis plena testat᷑.
ꝯuod enim aliud indicat horten
om̃s filios adam tenebroso quo¬
dam carcere suscipit. ut homo. ib
illo liberari sine labore dolore et¬
cunore non possit. Quid amor ip̃e
tot rerum uariarum ac nociaꝵ¬

Expanded text:
primam originem pertinet, omnem mortalium progeniem fuisse damnatam, haec ipsa uita, si uita dicenda est, tot et tantis malis plena, testatur. Quid enim aliud indicat horrendqui omnes filios Adam tenebroso quodam sinu suscipit, ut homo ab illo liberari sine labore dolore timore non possit? Quid amor ipse tot rerum uanarum adque noxia
Abbreviated transcription (Latin):
tempancia. nec ꝓru. nec .t. tollit xc
romine quidam ustus ordo natt¬
monstrit ineose. Ionnc oix labore
esce tanto minus quipe aia sb̃di¬
tir deo. qrito mins deum ĩ cgita

Expanded text:
 tollit huic homine quidam iustus ordo namonstrat in eo se adhuc opere laborare uiescere? Tanto minus quippe anima subditur
Abbreviated transcription (Latin):
ter has uite nĩe. imaritudines ae to¬
lores. que uel ex corporis infirmn¬
tite. del eetrinsecus. ictidencium
ꝯmoditate generantur. autũ en.
semꝑ et Id ip̃ lecorum uota sus¬
rensi quodam fuctuannis mocs¬
to spances dubia. ꝓ certis. In oino¬

Expanded text:
inter has vitae nostrae amaritudines aut dolores, quae vel ex corporis ipsius infirmitate, vel extrinsecus accidentium incommoditate generantur. Anxii enim semper, et ad ipsa laetiorum vota suspensi, quodam fluctuamus incerto, sperantes dubia
Abbreviated transcription (Latin):
cogitacõnis reus est si placere
puer spõse occulis appetit ꝑ om̃
sponsꝰ dona tͣnͣsmisit. qui nimi¬
rum ip̾us amor cum rectoris m̃¬
tem cepit. aliqndo hanc mordi¬
nate ad molliciem̃ aliqñ hanc¬
qñ u̾o ad aspitatem rapit ex a¬
more et enim suomens recto¬
ris in molliciem lititur qr cu:
reccantes subditos respicit nẽ
ergabunc eoꝵ diłcc̃o torpeat
corpeat coripere nõ presirauit
nõ nunꝙͣ u̾o errata sb̾ditoru
que icrepare tebuerat adula¬
cõmibꝰ demulcet. unde bũper
umiu̾se etatis adcapiendas am¬
nas. puluullos quippe sb̾omm
cubito manꝰ ẽ ponere cadentes
a sua rectitudĩe amans acq m
tes blanda adulacone refouer
Quasi enipuluillo cubitꝰ uel
cuicalib capud iacentis excpi
cum correccõnis duricia peccã¬
ti subtrahr eiq mollicies fano¬
ris adhibetur ut merrore mol¬
lt iaceat ꝙ̃ nulla aspitas cot¬
dictonis pulsal. S ħ reccors¬
culdubio exhibent a quib se

Expanded text:
cogitationis reus est, si placere cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquaro ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnunquam vero errata subditorum quae increpare debuerat, adulationibus demulcet. Unde bene universae aetatis, ad capiendas animas. » Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere est cadentes a sua rectitudine animas atque in tes blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus vel cervicalibus caput jacentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut liter jaceant, quos nulla asperitas contradictionis pulsat: quod rectorprocul dubio exhibent, a quibus se
Abbreviated transcription (Latin):
debent nec camen eis uehemẽt
in cumb̾e sacdotes recteet cap
phibent rade et comã niutrites
uit togitacõnes carnis de iutast¬
ditoru nec a se funditꝰ am¬
putent nec ruisꝰ ad crescendũ
nunis relaxent. ubi et bñdiuis.
tondentes capita sua condeant
ut iudel cure temꝑał sollici¬
tudius. et qnͣtũ nc̃ce est ꝓdeãt
et tamen recidantur ciciꝰ ne
modacus excrescant. dum g̾ꝑ
ciam corporum uta ꝓtegitn
et rrso pmmodatam cordi
intencio nõ impenditur capil¬
N in capite sacdotis et ẜuantur
ut cutem coopiant et resecãte
ne occulos clandarit. ne placẽ¬
rector suo studio homunb
ppetat s tamenciui placere
lert in ingil ne hunc cul¬
pido placendi hom̃ib pulser
ligi qũ intatem querat nec
bonũ actib fultꝰ a mundo ri¬
dẽ alienꝰ. hunc accori reddat ex̃¬
neum amor suus. hostis nãos
redemptoris ẽ qui ꝑ recta opa
que facit eius uices ab ecc̃a. a
man concupiscit quia adultine

Expanded text:
debent, nec debent, nec incumbere; sacerdotes recte et caput prohibentur radere et comam nutrire: ut cogitationes carnis debita cura subditorum, nec a se funditus amputent, nec rursus ad crescendum nimis relaxent, ubi et bene dicitur: « tondeant capita sua ; ut videlicet curae temporalis sollicitudinis et quantum necesse est prodeant, et tamen recidantur citius, ne immoderatius excrescant. Dum igittiam corporum vita protegitur, et rursus per moderatam cordis intentionem non impeditur, capilli in capite sacerdotis et servantur ut cutem cooperiant, et resecantur ne oculos claudant. CArector suo studio hominibus appetat, sed tamen ad quod placere lerter invigilet, ne hunc cupido placendi hominibus pulset; ligi quam veritatem quaerat; ne cum, bonis actibus fultus, a mundo videtur alienus, hunc auctori reddat extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui per recta opera quae facit, ejus vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterinae
Abbreviated transcription (Latin):
lus excitat dicens. qui suoꝵ et mꝑ¬
ime domesticorum curam nõ ht
fidem negauit et est infideli det̾ior
Int̾ ħ itaq metuendum semperẽ
ab int̾na intencõne m̾gantur
płmq enim ut p̃diximꝰ corda rec¬
torum diun tempali sollicitudims
in caute deẜuiunt ab incuno amo¬
re frigescunt. et foras fusa obluus
ci nõ metuunt quia ammaꝵ re¬
gimina susceꝑius sollicitudo gͦ
que subditis ext̾ius impenditur
sub cta ncc̃e est mensura teneat᷑
unde bñ ad zechelichielem ieze¬
chielem dr̃. sacerdotes cap̃ suum
non radant neq comã nucriant
s tondentes attondeant capita i¬
sua. sacerdotes namq uir uocati
sunt qui ut sacrum ducatum pre¬
beant fidelib. p̾sunt capisli u̾om
capite ext̾iores sunt cogitacõnes
in mente. qui dum ꝑcerebrum
in sensibiliter oriuntur. curas uite
deunt quasi nob̃ non sencientib
ꝓcedunt. quia gͥ cuncti qui p̾sũt
hre quid̾m sollicitudines ext̾iors

Expanded text:
lus excitat, dicens: Qui suorum, et malus excitat, dicens: Qui suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior . Inter haec itaque metuendum semper esab interna intentione mergantur. Plerumque enim, ut praediximus, corda rectorum dum temporali sollicitudini incaute deserviunt, ab intimo amore frigescunt; et foras fusa oblivisci 27 non metuunt, quia animarum regimina susceperunt. Sollicitudo ergo quae subditis exterius impenditur, sub certa necesse est mensura teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondeant capita sua . Sacerdotes namque jure vocati sunt, qui ut sacrum ducatum praebeant, fidelibus praesunt. Capilli vero in capite, exteriores sunt cogitationes in mente: qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vitae prodeunt, quasi nobis non sentientibus procedunt. Quia igitur cuncti qui praesunt, habere quidem sollicitudines exteriores
Abbreviated transcription (Latin):
tore pietas p̾dicantis rigat. unde
rectorem ncc̃e ẽ ut int̾iora pꝰsit
infundere cogitacione in noxia
⁊ extiora ꝓuidere sic itaq pastor
erga int̾iora studia subditoru
nam qͣi uire̾ ut diximꝰ a ꝑcipiẽ¬
da p̾dicacõne gregis animꝰ frã¬
gitur. si cura extioris subsidii a
pastore negligatur. unde et p̾mꝰ
pastor sollicite ad monet dicens
Semores qui in ub̾ sunt obsec
consemor et testis xp̃i passionũ
qui et eius que in fucuro reue
landa est głie comunicatori pas¬
cite qui in ub̃ est g̾gem dei qui
in ħ loco hoc pastionem cordiᷤᷤ
ancorporis suadec apuit cũ pro¬
tinus adurrit ꝓuidentes nõ
coacte s spontanee scd̃m deum
neq turpis lucri gr̃a s uoluntarie
quib ꝓfecto u̾bis pastorib pie p̃¬
cauetuͣr ne dum subiectorum mo¬
piam saciant se mucrone ambicõ¬
nis occidant. ne cum ꝑ eos carnis
subsidus reficiuntur ꝓxum ip̃i re¬
maneant a insticie pani ieumi
hanc pastorum sollicitudinem pau¬

Expanded text:
tore pietas praedicantis rigat. Unde rectorem necesse est ut interiora possit infundere, cogitatione innoxia etiam exteriora providere. Sic itaque Pastores erga interiora studia subditorum Nam quasi jure, ut diximus, a percipienda praedicatione gregis animus frangitur, si cura exterioris subsidii a pastore negligatur. Unde et primus pastor sollicite admonet, dicens: Seniores qui in vobis sunt, obsecro consenior et testis Christi passionum, qui et ejus quae in futuro rlanda est gloriae communicator: Pascite qui in vobis est, gregem Dei. Qui in hoc loco utrum pastionem cordis an corporis suaderet aperuit, cum stinus adjunxit: Providentes non coacte, sed spontanee secundum Deum, neque turpis lucri gratia, sed voluntarie. Quibus profecto verbis pastoribus pie praecavetur, ne dum subjectorum inopiam satiant, se mucrone ambitionis occidant, ne cum per eos carnis subsidiis reficiuntur proximi, ipsi remaneant a justitiae pane jejuni. Hanc Pastorum sollicitudinem Pau
Abbreviated transcription (Latin):
Scłaria itaq negocia aliqũ ꝯpassi¬
oue tollanda sunt nũqmͣ u̾o ex a¬
more requirenda ne cum mentez
diligentis aggrauant hanc suo uic¬
cam pondere ad ima de celestibrĩ
quid̃m curam suscipint s sic s̾¬
inet uacare ad spũalia appetunt
ut reb ext̾iorib nullatenꝰ occu¬
pentur. qui dum curare corpora¬
lia funditꝰ negligunt subditorũ
rum p̾dicacõ płmq despicitur. qr
uite nõ tribuunt neqͣ qmͣ libent
audiunt᷑. egentis et eñi mentez
doctrine ẜmo nõ penetrat si hũc
apud eius aĩum manꝰ mĩe nõ¬

Expanded text:
aria itaque negotia aliquando ex compassione toleranda sunt, nunquam vero ex amore requirenda; ne cum mentem diligentis aggravant, hanc suo victam pondere ad ima de coelestibus quidem curam suscipiunt, sed sic sibimet vacare ad ut rebus exterioribus nullatenus occupentur. Qui cum curare corporalia funditus negligunt, subditorum rum praedicatio plerumque despicitur, quia, vitae non tribuunt, neque eos libenter audiant. Egentis etenim mentem doctrinae sermo non penetrat, si hunc apud ejus animum manus mise
Abbreviated transcription (Latin):
ũo uitas dicit. lata et spacõsa ua
est que ducit ad ꝑdiconẽ. auru
g obscuratur tum tenis acabꝰ st̃¬
fatis tuta polluitur coio. optinꝰ
cõnutat cum quorimd qui ase
religiose credebant estimaco ante¬
ructa minuit: nam cum quilb
bent qi colore ꝑniitato ante hi¬
marios occulos eiꝰ reuencia despᷤ¬
ta pasiescit scũam quoꝙ lapide
in plateas disꝑguntur cũ carrs a
uacare debuerunt. ad ħ ꝯuipte
rcaaris lapides fiebant ut uĩt sũ

Expanded text:
dicit: Lata et spatiosa via est quae ducit ad perditionem . Aurum igitur obscuratur, cum terrenis actibus sanctitatis vita polluitur. Color optimus commutatur, cum quorumdam qui degere religiose credebantur, aestimatio anteacta minuitur. Nam cum quilibenserit, quasi colore permutato ante humanos oculos ejus reverentia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plateas disperguntur, cum causarum vacare debuerunt. Ad hoc quippe sanctuarii lapides fiebant, ut intra
Abbreviated transcription (Latin):
catu: fuar latitudim de dite ten
negosus in hent et nondunꝰ qd
nou hos duꝑios in plater sĩ el
pece psateuꝵ dicit quia et ciunti¬
na agunt sui uden apetne
ut et lata itiia teneant ex uoli¬
cate descconis et mñ in plates
suit capite er honore sc̃itatis mo
queq obstat si scũarii lapidese

Expanded text:
titudini deditae, terrenis negotiis inhaerent. Et notandum quod non hos dispersos in plateis, sed in capite platearum dicit; quia et cum terrena agunt, summi videri appetunt, ut et lata itinera teneant ex voluptate delectationis, et tamen in platearum sint capite ex honore sanctitatis. Nil quoque obstat si sanctuarii
Abbreviated transcription (French):
⁊ noc̃e est ut sollicite ppendant ne ꝯmissa
ĩ digne distribuant. ne aliqͣ quibꝰ nulla.
ne nulla quib aliqua. ne multa quibitꝰ
panca. ne pauca p̾beant quibꝰ impendere
multa debuerãt. ne p̾cipitatõe qd tͥbuumc
ĩuciliter sꝑgant. ne tarditate pecẽtes cru¬
cient. ne recipiende hic gr̃e ĩtentõ sb̾repat.
nere plus qͣm decet ãims hylarescat. ne

Expanded text:
et necesse est ut sollicite perpendant ne commissa indigne distribuant; ne quaedam quibus nulla, ne nulla quibus quaedam; ne multa quibus pauca, ne pauca praebeant quibus impendere multa debuerunt; ne praecipitatione hoc quod tribuunt inutiliter spargant; ne tarditate petentes noxie crucient; ne recipiendae hic gratiae intentio subrepat; nanimus plus quam decet hilarescat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
plus. amabit sine ꝯꝑatõne deum ꝙͥ se
et om̃s alios secumata eciam plus ga¬
udebit absq existimatõne de felicirate
dei q̃m desua et oĩum aliorum secum a
dium cordis mei. dic anime mee ni bec
egaudiim de quo no dicis ꝑfilium tu¬
ui. Petite et accipietis et gandiuur.
sit plenum: Inueninamq gaudium
qd̾clam plenum et plus quam plen
um. Non ergo totum illud gaudium
itrabit ingaudentes. s toti gaudente
intrabunt igaudium. Si gaudium i¬
beati tui. utiq tantum gandebunt q̃r¬
tum amabunt. tantum amabunt qͣn¬

Expanded text:
plus amabit sine comparatione Deum quam se plus amabit sine comparatione Deum quam se et omnes alios secum; ita plus gaudebit absque aestimatione de felicitate Dei quam de sua et omnium aliorum secum. mei, dic animae meae, si hoc est gaudium, de quo nobis dicis per Filium tuum: Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum . Inveni namque gaudium quoddam plenum, et plusquam plenum. Non ergo totum illud gaudium intrabit in gaudentes; sed toti gaudentes intrabunt in gaudium. Dic, Domibeati tui. Utique tantum gaudebunt, quantum amabunt; tantum amabunt, quan
Abbreviated transcription (Latin):
apud te inta in ꝑturbabilis. Quum
trat inte intrat in gaudium Anism.
et non timebit. set habebit. se opar
Saudium uero quale iss quantum:
est ubitale nł tantum bomumẽ. Sor
huanu. corindigens. cor exptum.
erumpnas in obrutum erumpius
qntum gauderes si supradictĩ oib¬
hundares. Interrega mntimatua sica¬
sere possunt gaudium suum de tanta
btituoine sñi. Sex certe siquis a lius¬
quam om̃io sicut te ip̃m diligens can¬
dembtitudinem hr̃et duplicaretur gau¬
dium tuum. qr non minus gaudens ꝓ
eo quam ꝓ te ip̃o. Si autem dno uitres:
uł multo plures idip̃m haberent tantur
de singulis quantum ꝓ te ip̃o gauderos
si singulos sicut te ip̃m amares. Ergo in.¬
nla ꝯfectissima caritate mimerabilur
mimis diliget alium q̃m sc ip̃m non.¬
yseipo. Si gͦ cor hominis decanto suo
bonouie capiet gaudium suum. quo¬
modo eapar erit tot et tantorum gau
diorum. Et utiq qr qͣntum quisq dili¬
git aliquem tantum de bono eisga¬
det. sicur milla ꝑfecta felicitate uusqͥss

Expanded text:
 vita imperturbabilis. Qui intrat in te, intrat in gaudium Domini sui ; et non timebit, et habebit se optime audium vero quale aut quantum est, ubi tale ac tantum bonum est? Cor humanum, cor indigens, cor expertum aerumnas immo obrutum aerumnis: quantum gauderes, si his oundares! Interroga intima tua si capere possint gaudium suum de tanta beatitudine sua. Sed certe si quis aliusquem omnino sicut teipsum diligeres, eamdem beatitudinem haberet, duplicaretur gaudium tuum, quia non minus gauderes pro eo quam pro teipso. Si vero duo vel tres vel multo plures idipsum haberent, tantumdem pro singulis, quantum pro teipso gauderes; si singulos, sicut teipilla perfecta charitate innumerabilium minus diliget alium quam se ipsum, eSi ergo cor hominis de tanto suo bono vix capiet gaudium suum; quomodo capax diorum? Et utique, quoniam quantum quisque diligit aliquem, tantum de bono ejus gaudet: sicut in illa perfecta felicitate unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
offm̃ bom oꝑis exp̾ssione diffi¬
nitur cum subdr siquis ep̃atum
d̾sid̾at bonum opus desiderat ip̃e
gͦ sibi testis est quia ep̃atum non
appetit: qui nõ ꝑhunc boni opis
minist̾ium s honoris głiã quetit
Sacrum quippe offm̃ nõ solun
nõ diligit om̃ino s nescit qͥ ad d¬
men regnĩus anelans in oçculta
medicacõne cogi̾tacõns cet̾orum
subieccõne pascitur. laude ꝓpria
letatur ad honorem cor eleuat
rerum affluencium habundan¬
cia exultas. mundi gͦ lucrum q̃¬
ritur sub eius honoreis specie qͦ
mũdi destrui lucra debuerant d
tis culiuẽ ampere ad elacõnem

Expanded text:
is expressione definitur, cum dicitur: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat . Ipse ergo sibi testis est quia episcopatum non appetit, qui non per hunc boni operis ministerium, sed honoris gloriam quaerit. Sacrum quippe officium non solum non diligit omnino, sed nescit, qui ad culmen regiminis anhelans, in occulta meditatione cogitationis caeterorum subjectione pascitur, laude propria laetatur, ad honorem cor elevat, rerum affluentium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie quo mundi destrui lucra debuerunt. tis culmen arripere ad elationem
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾seqñt enum̾at que sit rep̾hẽsi¬
bilitas ip̃a manifestat ⁊ fauet gͥ
ex d̾sidio et tet ex p̾cepto ac si a¬
pte dicat. laudo qd̾ quentis s pͥ
discite qd̾ queratis ne dum uosm¬
ip̃os metiri negligitis tanto fedi¬
or ur̃a rep̾hensibilitas appare at
qnͣto ⁊ a cinctis conspici ĩ hono¬
uis arce festinat. magnꝰ em̃ regẽ¬
di artifex fauoribꝰ mpellit trori¬
b retrahit ut auditores suos et
descripto irrephensibilitatis cul¬
mine restringat a suꝑbia: et of¬
fiñ laudando ꝙ queritur ꝯpõat
ad iitã. Qm̃uis nõnd̃ ꝙ illo i

Expanded text:
sequenter enumerat, quae sit irreprehensibilitas ipsa manifestat. Et favet ergo ex desiderio, et terret ex praecepto, ac si aperte dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid quaeratis; ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas appareat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinat. 9 Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irreprehensibilitatis culmine restringat a superbia, et officium laudando quod quaeritur, componat ad vitam. Quamvis notandum quod illo in
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃. Et tunc aut ꝓrsus a disciplina des¬
ficientes intuentib scandalũ facie¬
mus. aut inepte id ꝙ in nob̃ nõ est i¬
nulare conantes irricõnem excitamꝰ.
Inulit quoq ⁊ tempora agen¬
da disc̾nenda sunt. alius ẽ em̃
modꝰ lluendi ĩ nocte. lliꝯ indie. noxẽ
tempꝯ silencii ⁊ quietis. dies tp̃c laboriᷤ
⁊ mocõnis ⁊ oꝑis. in nocte secum debẽt
ee homines aut ꝓfessa mẽbra sompno
reficere aut oronib uł meditacõib sc̃ĩ
isilencio aninũ excere. ndie uo dese¬
uicẽ rursum uidendos ⁊ ymitando ᷤ os¬
tendunt. tuuc erempla bonorum ope¬
alienos actͣ scrutatur inpudens uite
D̃. tunc qui alienos accꝯ qnͣtum expe¬
dit mutan dissimłat torpens ⁊ ĩutilis

Expanded text:
. Et tunc aut prorsus a disciplina deficientes intuentibus scandalum facimus, aut inepte id quod in nobis non est simulare conantes, irrisionem excitamus. iliter quoque et tempora agendi discernenda sunt. Alius est modus vivendi in nocte, alius in die. Nox tempus est silentii et quietis. Dies tempus laboris, et motionis, et operis. In nocte secum debent esse homines, et aut fessa membra somno reficere, aut orationibus vel meditationibus sanctis in silentio animum exercere. In die vero de seet mutuo videndos se et imitandos ostendunt. Tunc exempla bonorum opealienos actus scrutatur, impudens jure dicitur; tunc qui alienos actus quantum expedit imitari dissimulat, t
Abbreviated transcription (Latin):
liam rob ad huc nõ contempnendã
considaconem ad psens negocium for¬
mam sigilli echibet figura namiq q
ndigilo fons eminet inmpilione
cere intorsum signate appaet ⁊ q̃ nsi¬
plo intrinsecos culpata ostenditur

Expanded text:
liam nobis adhuc non contemnendam considerationem ad praesens negotium forma sigilli exhibet. Figura namque quae in sigillo foris eminet, impressione cerae introrsum signata apparet, et quae in sigillo intrinsecus sculpta ostenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ sensum acuat ad subtilitatem ma¬
gisq uellet informari p̾ceptis sc̃p¬
turarum qmͣ questionib inpedin
Uum gͥ diumas scripturas legitis
solerter ꝑpendite quid ibi dictum
sit ad excitandum i ub̃ amorem di
quid ad ꝯtemptum scl̃i quid ad ca¬
uendas inisidias minici. quid adbo
disciplinam in ope quid humilita¬
tem in cogitacone quid obedĩam in¬
ualeat doceat. quid demq ad agẽda
hona sedultum ⁊ admala cauenda
doreat ẽẽ circumspectum. Hec medo
lecta scriptura intelligentiam ꝯfert
incdum ꝑ uirtutem inuemetis:¬

Expanded text:
itatem, magisque velle informari praeceptis Scripturarum, quam quaestionibus impediri. Cum igitur divinas Scripturas legitis, solerter perpendite quid ibi dictum sit ad excitandum in vobis amorem Dei, quid ad contemptum saeculi, quid ad cavendas insidias inimici, quid ad bodisciplinam in opere, quid humilitatem in cogitatione, quid patiabere doceat, quid denique ad agenda bona securum, et ad mala cavenda doceat esse circumspectum. Hoc modo lecta scriptura intelligentiam conferstmodum per virtutem invenitis
Abbreviated transcription (Latin):
dit quid agat quid agere debeat si
id ꝙ faciendum e faciat si bono opi¬
umi in altiꝯmalum rephendat. per
singłos dies iutam suam ad udmn
uocat mane qñ surgere d considera
quid egit ꝑ noctem in uespa qñ cubi¬
tum uadit. considerat quid egerit ꝑ
diem qnͣtum ad bona agenda solito
alacrior qnͣtum .ad mala uincenda
constancior siquid ex hiis que ageda
genda non erant. p̾sumpsit si i aliq
opere suo insidiis mimici supplãta¬
to sic qualit demum puidicuam tnͣs¬
ute deceptõins futurã illis fraude
cauere possit quatinꝰ eum nͨ supueu̾
temptacõ i prouidum ad malum op
cor suum in hius modi studio exercet
cristimo ꝙ cito ad illam bonam ⁊ sa¬
lubrem sc̃ĩam ꝑueniat qmͣ sicut sup̃
dirmis ad suandam disciplinam ⁊ bo¬
iitatem psalusta dari sibi poscula¬
bat. Restat gͥ nune ut cea quoq que
de disciplilia nb demonstranda sut
ꝓferamꝰ. Docebimo uos primum

Expanded text:
dit quid agat, quid agere debeat, utrum dit quid agat, quid agere debeat, utrum id quod faciendum est, faciat; um ut alterius malum reprehendat. Per singulos dies vitam suam ad judicium vocat, mane quando surgere debet considerat quid egerit per noctem; in vespere quando cubitum vadit, considerat quid egerit per diem, quantum ad bona agenda solito alacrior, quantum ad mala vincenda solito constantior. Si quid ex iis quae agendaagenda non erant praesumpserit, si in aliquo opere suo insidiis inimici supplantatus sit, qualiter demum per indicium transactae deceptionis futuram illius fraudem cavere possit, quatenus eum nec superveniens tentatio improvidum ad malum opucor suum in ejusmodi studio exercet, existimo quod cito ad illam bonam et salubrem scientiam perveniat, quam, sicut supra diximus, ad servandam disciplinam et bonitatem psalmista dari sibi postulabat. Restat igitur nunc ut ea quoque, quae de disciplina nobis demonstranda sunt, proferamus. Docebimus ergo vos primum
Abbreviated transcription (Latin):
fectib in maiorem untutis agnicõ
excrescunt. ꝑ expienciam namq eor
q̃ faciunt ad ca que pomodum agen¬
da fuint caucores fuint. uident enm
qr sepe ops ꝙ bonaitencone nicto¬
ari creditur tinto cicius hominem
in deceptõius laqueum p̾cipitat qnͣto
de intenconis sue ⁊ principio secum
finem accõnis nõ obẜuat et inprudẽs
q̃ uie plana ad toneam currit qr ui¬
det quid faciat. s quid fcm̃ suum seqͥ
debeat non attendit. Item nõ asio̾aant
q no uumnqm euenite dolet ũt affc̃ꝰ
ammi sit ambigus sit ut insi ex fun
opis disc̾nere nõ possit homo qualitatẽ
sue intencõnis. Si u̾odiligent ꝯsid̾at
ad quem finem tendit mẽtis asfeccõ
tune iam plane nicium ẽẽ cognoscitur
in quo prius sͥ auns falso de urtu¬
te blandictui. Et rursum ĩ uemunt
ẽ agendum tanto maghomo pitus
esticitut qnͣto diligentio fcã sua circũ¬
spiciens se ip̃m cotidie in ꝓficiendo
suꝑare conatur. Cum sollicite atten¬

Expanded text:
fectibus in majorem virtutis agnitionem excrescunt. Per experientiam namque eorum quae faciunt, ad ea quae postmodum agenda erunt, cautiores fiunt. Videt enim quod saepe opus quod bona intentione inchoari creditur, tanto citius hominem in deceptionis laqueum praecipitat, quanto de intentionis suae principio securus finem actionis minus observat, et imprudens quasi via plana ad foveam currit, quia videt quid faciat, sed quid factum suum sequi debeat, non attendit. Item non considerat quod nonnunquam evenire solet, ut affectus animi ita ambiguus sit, ut nisi ex fine operis discernere non possit homo qualitatem suae intentionis. Si vero diligenter consideret ad quem finem tendat mentis affectio, tunc jam plane vitium esse dignoscitur, in quo prius sibi animus falso de virtute blandiebatur. Et rursum invenitur est, agendum tanto magis homo peritus efficitur, quanto diligentius facta sua circumspiciens, seipsum quotidie in proficiendo superare conatur, cum sollicite atten
Abbreviated transcription (Latin):
hylaritate supiorib soluend̃ ẽ ob¬
sequium subiecconis ut solo pociꝰ
dileccõnis debito illis credamus
astricti. istis sic reddamꝰ sua quasi
nostrum inpendimꝰ illis sic eribea
nꝯ nr̃a quasi fuum reddiderimꝰ. ser
demq moĩs discrecõnem ꝑsonarur

Expanded text:
hilaritate superioribus solvendum est obsequium subjectionis, ut solo potius dilectionis debito illis credamur astricti. Istis sic reddamus sua quasi nostrum impenderemus; illis sic exhibeamus nostra, quasi suum redderemus. Sex denique modis discretionem personarum
Abbreviated transcription (Latin):
tatem malicõse ĩpugnams. Hec est
sapĩa huis mundi qmͣ idem iacobus
apłs carnalem uteat ⁊ dyabolicam q̃
u̾suta ẽ ⁊ maligna illas solummodo
ascucie uias exquirens quibꝰ possit¬
tẽ qmͣiuis manfestam iopione stul¬
torum ⁊ in sapĩam hominũ depraua¬
re. S nõ talis ẽ sapĩa que desursimi
ueit que nescit eciam semet ip̃am

Expanded text:
tatem malitiose impugnamus. Haec est sapientia hujus mundi, quam idem Jacobus apostolus carnalem vocat et diabolicam quae versuta est et maligna , illas solummodo astutiae vias exquirens quibus possittem quamvis manifestam, in opinione stultorum et insipientium hominum depravare. Sed non talis est sapientia quae desursum venit, quae nescit etiam se
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾tendo ẽ auins dum ad huc ad scu¬
dumi spiritale leius ẽ ⁊ tutie repͥmẽda
est caro qñ calor uicentiui eis ꝑ cibum
amplis excitatꝰ est. Sic ⁊festidies ali¬
ud sticdium ⁊ alium cõusacõns modui
exigunt adq aliud hii quibs oꝑar li¬
et exposcunt. nillis eñ nos o ad ec¬
desiam studiosis ⁊ alacrio ꝯuenire et
d celebranda diuma nustia deugcuis
intendere atq inorone duicis ꝑseua¬
re. hĩtu. incessu ⁊ actu maiorem deuo¬
cõnem exigit cultum duunĩ demon¬
trare nichil nõ scm nichildiumum
nichil non ordinatum agere hingiã
uaniloquio colube pedes ab ma¬
su ⁊ discursu strigere occłos cop¬
mere uultum inclinate mentẽ eri¬
gere ommẽdemq actum ⁊ omne
motum cordis ꝑit ⁊corporis mãstio
diumo mancipare atq ut ita dicam
quadam ꝯu̾sacois nouitate festos di¬
es honorare. incet̾is u̾o dieb in qͥbu
opari licet nlłd omino ocioss appatere
S unusquisq in eo ꝙ sibi ĩuentum

Expanded text:
exercendus est animus, dum adhuc ad studium spiritale levis est, et tunc reprimenda est caro, quando calor incentivi ejus per cibum amplius excitatus est. Sic et festi dies aliud studium et alium conversationis modum exigunt, atque alium ii in quibus operari licet, exposcunt. In illis nos oportet ad ecclesiam studiosius et alacrius convenire, et ad celebranda divina mysteria devotius intendere, atque in oratione diutius perseverare, habitu, incessu et acte majorem devotionem erga cultum divinum demonstrnihil non ordinatum agere, linguam a vanitoquio cohibere, pedes ab excursu et discursu stringere, oculos comprimere, vultum inclinare, mentem erigere, omnem denique actum et omnem motum cordis pariter et corporis ministerio divino mancipare, atque ut ita dicam quadam conversationis novitate festos dies honorare. In caeteris vero diebus quibus operari licet, nullus omnino otiosus apparere, sed unusquisque in eo quod sibi injunctum
Abbreviated transcription (Latin):
tempunit. Istis gͦ honor illis amor inpẽ¬
datur. sic tñ ut honor istorum sit uol¬
untaris ⁊ illorum amor ueñandꝰ qe¬
u̾encia enim sine amore mag̾̃ ẜuilis
est ⁊ amor sine reuencia puilis iudica
tid. Cum tanta gͥ humilitate ⁊ teuen¬
cia meliorib exhitendum est bnficur

Expanded text:
temnit. Istis ergo honor, illis amor impendatur, sic tamen ut et honor istorum sit voluntarius, et illorum amor venerandus. Reverentia enim sine amore magis servilis est, et amore sive reverentia puerilis judicari debet. Cum tanta igitur humilitate et reverentia meliori
Abbreviated transcription (Latin):
On solum autem quid a ĩom̃i¬
gat s eciam in quo loco loco agẽ¬
quid agere debeamus consid̾are dunr¬
ncc̃e ẽ. alius ẽ enim mods habendi se¬
in eo loco ubi deus adoratur. alius in
eo ubi corpus reficitur. alius uͥ locucõi
locus deputatꝰ est. alius ubi silencium
custoditur. alius demqz intꝰ aliꝯ foris
alius in secreto alius inpublico. Et
qmͣus in nlło loco disciplinam suam
neglecta płib generat scandalum uł
custodita bone ymitacõnis exemplũ
Disc̾nendum ẽ gͥ que sunt illa q̃ ĩ cus¬
todienda disciplina nusqmͣ int̾mitt
possunt ⁊ que rursum illa sint que ꝓ
loco ⁊ tempore nunc int̾mitti nunc er¬
teri uolunt. sepe eciam illa que ĩ puͨͦ
nccͣia sunt quedã prius insecreto ex̾ci¬
tacõms usum exposcunt. quia si ea ꝓr¬
sus iocculto negligins uti pꝰmodũ
eis dũ opꝰ ẽ inpublico nõ ualemꝰ unde¬

Expanded text:
on solum autem quid agat, sed etiam in quo loco quid agere debeat, consideret necesse est. Alius est modus habendi in eo loco ubi Deus adoratur, alius in eo ubi corpus reficitur. Alius in eo qui locutioni deputatus est, alius in eo ubi silentium custoditur. Alius denique intus, alius foris, alius in secreto, alius in publico. Et, quamvis in nullo loco disciplinam suam neglecta pluribus generat scandalum, vel custodita bonae imitationis exemplum. Discernendum est igitur quae sint illa quae in custodienda disciplina nusquam intermitti possunt, et quae rursum illa sint quae pro loco et tempore nunc intermitti, nunc exerceri volunt. Saepe tamen illa quae in publico necessaria sunt, quemdam prius in secreto exercitationis usum exposcunt, quia si ea prorsus in occulto negligimus, uti postmodum eis dum opus est in publico non valemu
Abbreviated transcription (Latin):
dem mentes ne uł in ilł diebꝰ qui escãt
suanitas eragitat uł ne mistis mbo¬
no ope se ee̾ceant pig̾cia ligat qua pp̃
nõ negligent̾ quidm hñda ẽ in bono
opere discrecõ temporum qr sicut ma¬
lum ops nłso tp̃r laudabłe ẽ ita bonũ
opꝯ quodam modo rep̃hensione dag¬

Expanded text:
dem mentes, ne vel in illis diebus quiescant, vanitas exagitat, vel ne in istis in bono opere se exerceant, pigritia ligat. Quapropter non negligenter quidem habenda est in bono opere discretio temporum; quia, sicut malum opus nullo tempore laudabile est, ita bonum opus quodammodo reprehensione dig
Abbreviated transcription (Latin):
humilit suscipiunt a simpliciorib qͦ
admunstratum arbogãter nõ ꝯtemp¬
nunt qr inscĩa dei hoc ẽ inꝑicia bñ agẽ¬
di cunctos prudencõres ac sapiẽcõreᷤᷤ
qmͣ se eẽ existimant erubestunt magis¬
tros habere ommes aquibo dicere pꝰ¬
sunt ꝙ ignorant qui bñdc̃a omnuim
libent̾ appbant errores u̾o alienoᷤ qͣnͣt̾
ad se ꝑtinere cognouunt ꝓ tempore stu¬
dent uł modeste corripere uł prudent
dissimulare. Qui demq studiũ sciẽcie
merum disciplma exornant ⁊ man¬
suetidoi em ac modestiam mentis
sue nor solum ĩ custodia oris feccian
in hitu gestu cordis duide monstrant

Expanded text:
humiliter suscipiunt, a simplicioribus quoque humiliter suscipiunt, a simplicioribus quoque administratam arroganter non contemnunt, qui in scientia Dei, hoc est in peritia bene agendi cunctos prudentiores et sapientiores quam se esse existimant, nec erubescunt magistros habere omnes, a quibus discere possunt quod ignorant, qui bene dicta omnium libenter approbant, errores vero alienos quantum ad se pertinere cognoverunt pro tempore student vel modeste corripere, vel prudenter dissimulare. Qui denique studium scientiae, morum disciplina exornant, et mansuetudinem ac modestiam mentis suae non solum in custodia oris, sed etiam in habitu et gestu corporis sui demonstrant
Abbreviated transcription (Latin):
pudica ẽ deide pacifica modesta sua¬
dibilis bomis ꝯsenciens plena ⁊ mĩa
⁊ fructibꝰ bomis iudicans sine simula¬
cõne. proide frẽs karissimi linguã
urãm a supfluitate non solum ĩ aui¬
um u̾borum uestringente s in ipsis
eciam que recta sunt mensuram et
modum tenete ⁊ in colsone scorum
mag̃ auditores qmͣ doctores ẽẽ eligite
Os clansum ⁊ aures aꝑtas hẽte ⁊ qnͣ¬
tum estis ad loquendum modestoreᷤ
tm̃ estote ad intlligendum sagacõres
sufficiat nb si forte res sic exigat ꝙ sapi¬
tis petentib humilit̾ insinuare ꝯͣ resis¬
tentes autem nũqmͣ p̾sũmatis ꝑti¬
nacit̾ dicta ur̃a deffendere qr sicut iã
ub p̾dirimꝰ multarum molestiarum
cas urgia nũstrant ⁊ mox ut linguã
discrete ad multiloquium besoluitur
ad disturbãdam pacem cordis ur̃i qͣi
les uos studeatis exhibere quibꝰ uta¬
tatis facile ꝑsuaderi possit quia ⁊ ip̃a
toctrina u̾itatis tales auditores a¬
mat qui eam ⁊ a sapientib exhibitam

Expanded text:
uadibilis, bonis consentiens, plena misericordia et fructibus bonis, judicans sine simulatione . Proinde, fratres charissimi, linguam vestram a superfluitate non solum inanium verborum restringite, sed in ipsis etiam quae recta sunt mensuram et modum tenete, et in collatione sanctorum magis auditores quam doctores esse eligite. Os clausum et aures apertas habete, et quanto estis ad loquendum modestiores, tanto estote ad intelligendum sagaciores. Sufficiat vobis si forte res sic exigat quod sapitis petentibus humiliter insinuare, contra resistentes autem nunquam praesumatis pertinaciter dicta vestra defendere, quia sicut jam vobis praediximus. multarum molestiarum causas jurgia ministrant, et mox ut lingua indiscrete ad multiloquium resolvitur, ad disturbandam pacem cordis vestri qules vos studeatis exhibere quibus veritas facile persuaderi possit, quia et ipsa doctrina veritatis tales auditores amat, qui eam et a sapientibus exhibitam
Abbreviated transcription (Latin):
uement postqmi multiloqum phibuit
eciam de cauenda ira p̾ceptum sub¬
umrit dicens tardo. io loquend̃ ⁊ tar¬
dꝰ ad iram ut patent᷑ oitenderet qr
qui linguam suam a multiloquio
nõ uult ꝯpescere nõ pot̾it du aĩmũ
suum a furore rracundie illesum co¬
todire. multiloquium enĩ ꝯtencõeᷤᷤ
gen̾at. Contencõnes u̾o ad uirgia
⁊ maledicta linguam excitant. male¬
dicta autem ad iracundiam ⁊ ꝙ ad hͨ
in młtiloquio pcc̃m nõ deerit ⁊ ĩ mul¬
tiloquio pcc̃m nõ esfugies. Et iacobꝰ
apłs omne gens bestiarũ domari pꝰfit¬
posse asẜit linguam pestem in doma¬
bilem qui uinu̾sam rotam natiuita¬
tis nr̃e in flãmat ⁊ ob hoc ꝑfcm̃ esse
iurum qui in lingua nõ offendit. nã
stifera semp radice oriunt᷑. dubum
non ẽ qm̃ nisi corpus intruisecꝰ ꝑ ela¬
cõnem intumesceret neqͣqͣm lĩgua
foris acustodia humilitatis sue ĩ cõ¬
tumelia u̾borum se relaxaiet. S du
Supbe p̾aliis sapientes iudi uolumꝰ

Expanded text:
stquam multiloquium prohibuit, etiam de cavenda ira praeceptum subjunxit, dicens: tardus ad loquendum, et tardus ad iram, ut patenter ostenderet quod qui linguam suam a multiloquio non vult compescere, non poterit diu animum suum a furore iracundiae illaesum custodire. Multiloquium enim contentiones generat; contentiones vero ad jurgia et maledicta linguam excitant; maledicta autem ad iracundiam et quod aIn multiloquio peccatum non deerit et in multiloquio peccatum non effugies . Et Jacobus apostolus omne genus bestiarum domari posse asserit: Linguam, pestem esse indomabilem, quae universam rotam nativitatis nostrae inflammat, et ob hoc perfectum esse virum qui in lingua sua non offendit . Nam stifera semper radice oriantur, dubium non est, quoniam nisi cor prius intrinsecus per elationem intumesceret, nequaquam lingua foris a custodia humilitatis suae in contumeliam verborum se relaxaret. Sed dum superbe prae aliis sapientes videri volumus,
Abbreviated transcription (Latin):
qr dũ mala ex iudicio faciũt
qnͣto eos illos ĩ culpa arciꝰ ui¬
cula delibaciõis ligant cici ꝯ for¬
tasse delicta penitẽdo abluerẽt
si in hiis sola p̾cipitacõe cecidis¬
sent. nã tardiꝯ pcc̃mi soluit᷑ qd̾¬

Expanded text:
quia dum mala ex judicio faciunt,quanto illos in culpa arctius vincula deliberationis ligant. Citius fortasse delicta poenitendo abluerent, si in his sola praecipitatione cecidissent. Nam tardius peccatum solvit
Abbreviated transcription (Latin):
tãta iniquitatis elacõe attoll¬
iturut impłe malũ et̃ ꝑ ꝯsiliũ
conatur ⁊ sic̃ assistẽtibꝰ turb̾ p̾¬
lati sũt qui cachedre honore tl¬
cuntꝰ ita ḋlicta eoꝵ qui p̾cipi¬

Expanded text:
tanta iniquitatis elatione attollitur, ut implere malum etiam per consilium conetur. Et sicut assistentibus turbis praeelati, sunt qui cathedrae honore fulciunt
Abbreviated transcription (Latin):
me ⁊ nõ dolui traxerũt me⁊ ego
nõ sensi. qũ eiugilabo ⁊ rursꝰ
una repiam. mens quippe a ca
sue sollicitudĩs dormiens ub̾at᷑
et nõ dolet qr sic̃ ĩminẽcia ma¬
la nõ ꝑspicit sic n ͨ que ppetut
agnoscit trahit᷑ ⁊ nẽqͣ quã set̃it
quia ꝑ illecebras uicioꝵ ducit᷑.
u ͨ tñ ad sui custodiã suscitatur
que quid̾̃ eingilare optat ut r¬
ursũ una repiat qr qnͣuis sõp¬
no corporis a sui custodia p̾ma
bilit̃ dormure potuisset. hinc
supiꝰ scͥptũ ẽ. et eris qͣi dorm¬
ens ĩ medio mari⁊ q̃ĩ sopitus
gubuator anusso clauo ĩme¬
dio .ii. mari dormit qui ĩ huiꝰ¬

Expanded text:
ed non dolui; traxerunt me, et ego non sensi. Quando evigilabo, et rursum vina reperiam ? Mens quippe a cura suae sollicitudinis dormiens verberatur et non dolet, quia sicut imminentia mala non prospicit, sic nec quae perpetraverit agnoscit. Trahitur et nequaquam sentit, quia per illecebras vitiorum ducitur, nec tamen ad sui custodiam suscitatur. Quae quidem evigilare optat, ut rursum vina reperiat, quia quamvis somno torporis a sui custodia premabiliter dormire potuisset. Hinc superius scriptum est: Et eris quasi dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator amisso clavo . In medio