comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stribit᷑. suis respondens decractorib dicencibus eum in sib
meandri nõ solũ sũas sed u̾ba integra transsũsisse. cran¬
sumpsi inquit. sed ea q̃ melius me posse inuenire nõ credi¬
di. Et in eodem. Quis fraudi uirgilio uertat si ab omero
multa mutuatus est. que iam negłia et necusta longit᷑¬
nitas a bolescet. Et post pauca. Deniq in hoc ip̃o cõmen¬
dandus est qr id qd̃ apud eũ alienũ est melius ibi ꝙͣ ubi
natũ est souore mirant. Que go nuidia ost si int̾ rarmẽti
steritia de inte netĩ plancaria eligunt᷑. quib in ordinem¬
cdplantatis nberioris nines successio ꝓpaget᷑. uerbũ poetẽ
est. Dixĩs egregie notũ si callida uerbũ reddiderit m̃cto¬
ra nonũ. Quid gͦ emulus decrahit et oblatrat si sũas
in sterili cõgerie et neglectu uecustiore stalences expla¬
nes aꝑcius diligencia mod̾uoꝵ et quas imꝑ fascidiebat

Expanded text:
scribitur, suis respondens detractoribus dicentibus eum in libro scribitur, suis respondens detractoribus dicentibus eum in libro Menandri, non solum sententias, sed verba integra transsumpsisse: « Transsumpsi, inquit, sed ea quae melius me posse invenire non credidi. » Et in eodem: « Quis fraudi Virgilio vertat, si ab Homero multa mutuatus est, quae jam negligentia et vetusta longiturnitas abolescit? » Et post pauca: « Denique in hoc ipso est commendandus, quia id quod apud eum alienum est, melius ibi quam ubi natum est, sonare miramur. Quae ergo invidia est, si inter sarmenta sterilia de vite veteri plantacomplantatis uberioris vineae successio propagetur. Verbum poetae est: Dixeris egregie notum si callida verbum Tradiderit junctura novum. Quid ergo aemulus detrahit et oblatrat, si sententias in sterili congerie, et neglectu vetustiore squalentes explanet apertius diligentia modernorum; et quas nuper fastidiebat
Abbreviated transcription (Latin):
derisum. Scio si quidem ꝙ si libellus hic euaserit qũ in pn
blicũ statim grũniet et ennilus ⁊ labio iurulento sub̾nur¬
murans cõpilacõmi astribet qd sũas ueterũ iam semo te¬
ligances nel ambigui incellectus intricatõne ꝑpleras sca¬
deo reduc̾e ad eindenciam et que sicu ⁊ neglect netustatis
obsoluerant feruenciore studio digerant᷑ in materiã uurcutio
et infructũ uberioris gr̃e coalestant. Sicut eiũ in librosa¬
curnaliũ. et in epłis seuece ad luciliũ sepe legit᷑. Apes imi¬
tari debemꝰ. q̃ floribus in uarios suctos mirabłi artisicio
nature digestis nonũ in eos saporem mauĩam q uircutẽ
quadam sui sp̃s ꝓprietate cransfundut. Sicut refert ualeri¬
us maruꝰ. Curius abbinus hñt legendi fructũ esse dice¬
bat ut lector enuilacor ingenia ueterũ et in ꝓp̾um qñq c̃õ¬
uertat que ab aliis bñ dc̃a nirat. Item in libro sac̾nalum
affrauiꝰ togatar scriptor in ea togata q̃ compitalia in¬

Expanded text:
derisum. Scio siquidem, quod si libellus hic quandoque evaserit in publicum, statim grunniet aemulus, et labio virulento submurmurans compilationi ascribet, quod sententias veterum jam senio caligantes, vel ambigui intellectus intricatione perplexas studeo reducere ad evidentiam, et quae situ et neglectu vetustatis obsoleverant, ferventiore studio digerantur in materiam virtutis, et in tractatum uberioris gratiae coalescant. Sicut enim in libro Saturnalium et in Epistolis Senecae ad Lucilium saepe legitur, apes imitari debemus, quae floribus in varios succos mirabili artificio naturae digestis, novum in eos saporem maximamque virtutem quadam sui spiritus proprietate transfundunt. Sicut refert Valerius Maximus, Curius Albinus hunc legendi fructum esse dicebat, ut lector aemuletur ingenia veterum, et in proprium quandoque convertantur, quae ab aliis bene dicta miratur. Item in librtalia in
Abbreviated transcription (Latin):
Qualiter cogicandus est deus caritas.
ciendũ ꝙ quãta terra inferior est alcicudiue¬
Iceli ranco elegancior ⁊ emiuençior ⁊ mestimabi¬
lit̾er Sulcior est amore ꝓxiii amor dei. Et ut de dei
dilectõne loquẽtibus campus arrept ꝓposici desiderabi¬
lus ⁊ liberius ad incelligenciã se diffuidat. pauca de
doo qͥuasi delibando ꝑseringimꝰ: ut appareãt ꝙͣ ineffabi
gr̃a ⁊ dignacõne comꝑabli deus głie mediante bñficio
caritatis hoĩ cõdestendat. Credendus itaq et cogitan¬
dus est deus quedam nita ꝑꝑetua uuens iuse ⁊ om̃ĩa
iuuificans ĩmutab̃lis ⁊ omĩa nutabłta inuntabl. fic¬
ens om̃ia incelligens oẽm q creans intelligentiã sapiẽ
⁊ ip̃a sapĩa. ueritas fixa. iusticia indeclinabłis. sũma ui¬
cus. ꝑfecta bonitas. Simutas ecernitas. magnicado ĩ¬
mensitas. sũma ceñcio. a qua om̃e esse sũma i ẽteaa¬

Expanded text:
Qualiter cogitandus est Deus charitas. Sciendum quod quanto terra inferior est altitudinecoeli, tanto elegantior et eminentior, et inaestimabiliter dulcior est amore proximi amor Dei. Et ut de Dei dilectione loquentibus campus arrepti propositi desiderabilius et liberius ad intelligentiam se diffundat, pauca de Deo quasi delibando perstringimus, ut appareat quam ineffabili gratia et dignatione incomparabili Deus gloriae mediante beneficio charitatis homini condescendat. Credendus, inquam, et cogitandus est Deus, quadam vita perpetua vivens in se, et omnia vivificans, immutabilis ns, omnia intelligens, omnemque creans intelligentiam, sapiens et ipsa sapientia, veritas fixa, justitia indeclinabilis, summa virtus, perfecta bonitas, divinitas, aeternitas, magnitudo, immensitas, summa essentia, a qua omne esse, summa et ae
Abbreviated transcription (Latin):
lestia sollicitudinũ tocius ꝑcirbatiua quietis intrudit. Racõ¬
nalis icaq aĩa licet ad sũmã bc̃icudinẽ desiderant᷑ apiret
ałus cũ abstrahitur. ⁊ eam quedam false felicitatis ymag

Expanded text:
lestia sollicitudinum totius perturbativa quietis intrudit. Ratiolestia sollicitudinum totius perturbativa quietis intrudit. Rationabilis itaque anima, licet ad summam beatitudinem desideranter aspiret, aliis tamen abstrahitur, et eam qu
Abbreviated transcription (Latin):
pue disino au ⁊ ranfr actus nncedũt. Tendit eũ uius ad
sa sũt milicia siquidem acq negociacio ⁊ ceta quibus mesi¬
antibus id qdi quis ad fruendũ elegit obtine̾ conatur. Incer
aũt mens elusa que sibi felicitatis ymaginẽ in re presagre¬
bat nuicili. dñ post rei desiderate obtencũ maiori se sencit
nidigencia laborare p̃optata incipit fascidire ⁊ denuo in alce
rei suctendicur appetitũ. nõ cñ saciandu. sed alcus false feli¬
citatis ymaginacõne fallenda. hic est circuitus impioꝵ. hec
est incuꝑacio multoꝵ cõmoranciũ in circuitu. hec est mola
sansonis quã decisis uirtucũ crimbus ⁊ effossis prudencie o¬
culis circũnoluit sequens cupiditatis arcuicũ relicto cõpendi¬
o caritatis. Caput inquit circuitus eor. labor labioꝵ ip̃or o
ꝑiet cos. porro de hoc labore nõ saciabit᷑ hõ ñ de siliquis
porcoro illa forte sacietas inducat q̃ diuitẽ dormire non su
ubi em̃i copia diuiciaꝵ maior exuberat ibi se grauor mo¬

Expanded text:
per divortia et anfractus incedunt. Tendit enim unus ad cula sunt, militia scilicet atque negotiatio, et caetera, quibus mediantibus id quod quis ad fruendum elegit obtinere conatur. Interim autem mens delusa, quae sibi felicitatis imaginem jure praesagiebat inutili, dum post rei desideratae obtentum, majori se sentit indigentia laborare, praeoptata incipit fastidire, et denuo in alterius rei succenditur appetitum, non tamen satianda, sed alterius falsae felicitatis, imagine fallenda. Hic est circuitus impiorum. Haec est vituperatio multorum commorantium in circuitu. Haec est mola Samsonis, quam decisis virtutum crinibus et effossis prudentiae oculis circumvolvit sequens cupiditatis circuitus relicto compendio charitatis. Caput, inquit, circuitus eorum, labor labiorum ipsorum operiet eos. Porro de hoc labore non satiabitur homo, nisi de siliquis porcorum illa forte satietas inducatur, quae divitem dormire non sinit. Ubi enim copia divitiarum major exuberat, ibi se gravior mo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ difigenciũ mucuo inuenit᷑ utiłis. Andi tulliũ: Tanta
et inquit amicicie nirtus ꝙ eius bñficio absentes amia
aibi pñces assistũt. egentes habũdant. nalent imbealles
⁊ qdͥ mirabłius est mortui niuũt. Demũ aracia est
dinitib ꝓ glia. pro censu pauꝑibus. exulib pro prĩa
inbecillibus. pro ircute. ꝑro medicina egroto morcuis
pro iuta. Encic idem tullius aiebat. Solem de grãd¬
uidentur tollere qui de uita hoĩ amiticiã tollũt auu¬
ticia em̃ quedam uita est hom̃m sine qua mllie hunane
nice solacũ. Amicicia quidam gradus est hõĩbus ad deũ
dilcõne enĩ mediante hõ deo appximat dũ ex hoĩs aĩco
dei amicus effict᷑ Audi deũ ad hoĩes loquentẽ quos n
ꝓpimi dilcõne firm̃auãt et dicentẽ. lam non dicã uos
seruos quia seruus nestit quid facit dñs eius. uos a

Expanded text:
 diligentium mutuo utilis invenitur. Audi Tullium: « Tanta est, inquit, amicitiae virtus, quod ejus beneficio absentes amici sibi praesentes assistunt, egentes abundant, valent imbecilles, et quod mirabilius est, mortui vivunt. » Demum amicitia est divitibus pro gloria, pro censu pauperibus; exsulibus pro patria, imbecillibus pro virtute, pro medicina aegroto, mortuis pro vita. Et sicut idem Tullius aiebat: « Solem videntur de mundo tollere, qui de vita hominum amicitiam tolluntidem, quaedam est vita hominum, sine qua nullum est humanae vitae solatium. » Amicitia quidam gradus est hominibus ad Deum. Dilectione enim mediante, homo Deo approximat, dum ex hominis amico Dei amicus efficitur. Audi Deum ad homines loquentem, quos in proximi dilectione firmaverat et dicentem: Jam non dicam vos servos, quia servus nescit quid faciat Dominus ejus. Vos autem
Abbreviated transcription (Latin):
asicis corripiatur ab astero uel laudet᷑ nulla int̾ueniar
ra nlla sedicio nulla inter eos formido crmins adulaciõr¬
nis ue suspicio ⁊lmicus ait. sapiens est mediantetũ uete
Optima emĩ est medicina hõĩ hõ qui eius remediat aduer¬
qs qui eius condestendit ĩcõmodis qui grania leuig atũ
ao amici onera quasi iucto hum̃o suuł portat. Nec emĩ
ds amicus impacienous ꝓpriã miuriam suscinet quã
cimci. Serbũ pħi est. ⁊ lon aqua non igne non aere plu¬
nes ucim̃ ꝙͣ auco. In om̃i actu in om̃i scudio in rebus

Expanded text:
alter corripiatur ab altero vel laudetur, nulla interveniat ira, nulla seditio, nulla inter eos formido criminis, adulationisve suspicio? Amicus, ait Sapiens, est medicamentum vitae. Optima enim medicina est homini homo, qui ejus remediatur adversis, qui ejus condescendit incommodis, qui gravia levigat, qui amici onera quasi juncto humero simul portat. Nec enim verus amicus impatientius propriam injuriam sustinet, quam amici. Verbum philosophi est: Non aqua, non igne, non aere pluries utimur, quam amico. In omni actu, in omni studio, in rebus
Abbreviated transcription (Latin):
maiit. unde ⁊ ip̃a mortis est finis legis aũt que ius¬
eo poĩca est. caritas eciã fiuis est. cũ sit oꝑer bonor
õsũmacio et maloꝵ abolicio. Et sic fiuis est ut̾usq l¬
iset. Sane finis eor ficta est de quib dicit᷑. dilexe¬
pñt eñ in ore suo ⁊ linigua sua mentiti s ei. a qua ma¬
aũt cor purũ nõ simuilat ita pura intencio non erras
obi aũt nõ errat error aut smmiłacio sei fictio est pura
osmnples intençio. ⁊ in ea caricas requiestis. fito uero
side songe a caritate est relegata. et dicit᷑ fides fic¬
sid cor qui de corde suo fingũt sue sidier sorma e soa¬
ne doetrine aduersari nõ dubicãt ficta aũt a quodã
rapiente diat quasi fictilis eo ꝙo caꝙ nas lictiles fra

Expanded text:
incutit; unde et ipsa mortis est finis; legis autem, quae jusincutit; unde et ipsa mortis est finis; legis autem, quae justo posita est, charitas etiam finis est, cum sit operum bonorum consummatio et maloplet. Sane finis eorum ficta est, de quibus dicitur: Dilexerunt eum in ore suo, et lingua sua mentiti sunt ei. A qua maautem cor purum non simulat, ita pura intentio non errat. Ubi autem non erat error, aut simulatio, seu fictio, est pura et simplex intentio, et in ea charitas requiescit. Fictio vero fidei longe a charitate est relegata; et dicitur fides ficta eorum, qui de corde suo fingunt suae fidei formam, et sanae doctrinae adversari non dubitant. Ficta etiam a quodam Sapiente dicitur qua
Abbreviated transcription (Latin):
diffuncõe quid sit caritas possit aꝑciuis ⁊ efficatius
cõphendi audiamꝰ qualit̾ eam diffimat aut describat
apłs. Ip̃e em̃ ad chiotheũ scribens. fiuis inquit pre¬
cepu est caritas de corde puro ⁊ couscĩa bona. ⁊ fide
nõ ficta. p̾cepcũ lex dicit᷑ cuia p̃ceptis uita hoĩa infort᷑
est aucẽ lex posiciua. lex .s. moysi uel pucipũ t̾re. de
qua paulus apłs dicit. lex iusto nõ est poĩta sed ĩuistis
est et alia lex quã psaliuista postulat dicens. legem po
Ĩstiuis ꝓfessor coram principibus ⁊ int̾ gladios nchil
tuuet. Illa miustos ⁊ maleficos cerret. Illa iustis poĩt
est quibus p̃cipit ne occidant. hec iustis nõ est posica
qr lex principũ nchil in houũbus iustis ĩuenit pumẽdi
Audi quid dicat apls. bis nõ cimẽ potestatẽ. Bouã
pic ⁊ habebis laudem ex illa. Et adĩgit. Si malũ fece¬
as time. ab hoc equidem tuore instũ ernit caricas
de puro corde Ĩdeo q ip̃a finis legis illius est q̃ timorem

Expanded text:
diffinitione, quid sit charitas possit apertius et efficacius comprehendi, audiamus qualiter eam diffiniat aut describat Apostolus. Ipse enim ad Timotheum scribens: Finis, inquit, praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta. Praeceptum lex diciet, Moysi et principum terrae. De qua Paulus apostolus dicit: Lex justo non est posita, sed injustis. Et est alia lex, quam Psalmista postulat dicens: Legem ponIstius professor coram principibus et inter gladios nihil timet, illa injustos et maleficos terret; illa injustis posita est, quibus praecipit ne occidant, haec justis non est posita, quia lex principum nihil in hominibus justis invenit puniendum. Audi quid dicat Apostolus: Vis non timere potestatem? Bonum fac, et habebis laudem ex illa. Et adjungit: Si malum feceris, time. Ab hoc equidem timore justum eximit charitas de puro corde. Ideoque ipsa finis legis illius est, quae timorem
Abbreviated transcription (Latin):
dño uicerdicit. Nolice inquiens solliciti est dicentes. quid
panducabinꝰ auc quid bibemꝰ. Et paulo pos emuerite pͥ¬
man tegiĩ ei et iusticiam eius ⁊ hec om̃ia adicient᷑ ⁊ obus

Expanded text:
Dominus interdicit: Nolite, inquiens, solliciti esse dicentes: Quid Dominus interdicit: Nolite, inquiens, solliciti esse dicentes: Quid manducabimus aut quid bibemus? Et paulo post: Quaerite primum regnum Dei et just
Abbreviated transcription (Latin):
quies plorat. ⁊ iam iubͣ ciuicũ. plorat᷑ sacrinus amissa pec¬
ainia ueris. Pauꝑi cui up̃t sufficit nichil deficit. Diues au¬
tem ꝙͣto plura possidet pluribus eget nec in diuiciis umꝙͣ
uiuenit copiam quã requirit uerbũ salonis est. Auarus ñ
aciabitur pecuma. et qui amiat diuicias fructi nõ apiet
ex eis. Circũspc̃e dc̃m est. qui amat diuicias potest hõ sic
quare diuicias ut nõ heat ut cor suũ diuicus si affluant
po apponat ꝓpcea p̃cipit apłs p̃dicandũ diuicibus nõ suꝑb¬
fap nec sperare in incieͣmenco diuiciaꝵ sed uc facile tribuã¬
air et cõmuucent ⁊ thesaurizent sibi bonũ fundamẽtũ ut
apprehendant ueram utam. ip̃o teste. Non qui diuices sunt
sis qui duuces esse nosũt mcidũs in temptacoriẽ et in laq̃iẽ
drabosi. sib̾i q chesaurizant uraut in die ire oid̃ iusinua nn
femandi noo cunor amictendi sollicitat. hanc em̃ sossicicudiẽ

Expanded text:
dives plorat. Nam juxta criticum: Ploratur lacrymis amissa pecdives plorat. Nam juxta criticum: Ploratur lacrymis amissa pecunia veris. Pauperi, cui Christus sufficit, nihil deficit. Dives autem, quanto plura possidet, pluribus eget, nec in divitiis unquam invenit copiam quam inquirit. Verbum Salomonis est: Avarus non satiabitur pecunia, et qui amat divitias fructum non capiet ex eis. Circumspecte dictum est, qui amat divitias; potest enim homo sic amare divitias, ut non habeat, ubi cor suum divitiis, si affluant, non apponat. Psapere, non sperare in incremento divitiarum, sed ut facile tribuant et communicent, et thesaurizent sibi bonum fundamentum, ut apprehendant veram vitam, ipso teste: Non qui divites sunt, sed qui divites esse volunt, incidunt in tentationem et laqueum diaboli, sibique thesaurizant iram in die irae. Quod insinuans servandi nec timor amittendi sollicitat. Hanc enim sollicitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
magnã nuserie porcõncui. Istis cũ ⁊ uera miseeia p̃cauecur
et uera btĩtuso acquiricur. ⁊linirũ pauptas regni cesestis
2. teatis qui lugent. qui esuriũt. qui sicuĩt: qui ꝑsecucõnem
sustment quia ilłi sacurabũt᷑. illi cõpolacõnẽ recipiẽt. isa ia
celeste regnã adepti sũt. nõ solũ ad hũdum sibi sed ⁊ aliis
cõferendã. Quanta mala sĩt in diuicus.
qͣsta circa pecimiã molestiaro turba uersetur. pecuua cũ habor
acquiriẽ acquisita cũ tumore seruatie et tandennescrles mna
amictitu. Eo prouencu pecum̃e potest sestimdri iruseric ueicĩe
mentu ħ dropiti em̃ mnore qui psus sibendion plius perc. ꝓeoĩe
cupiticas ex musciplicacõne grandertt. Tnuetur prete̾a poc̃e
ne auferat seruus ne ꝓdat. fur ne surripiat. et frequencer
implecur uerbũ illud sapientis ut suit diuicie cõseruate in
malũ dñi sui. Melius est ergo pauꝑi qui nec mecuit.
potentemi. nec ꝓditorem formidat aut fureui. pauꝑ cantat

Expanded text:
onem? Istis tamen et vera miseria praecavetur, et vera beatitudo acquiritur. Nec mirum. Paupertas regni coelestis rum. Beati qui lugent, qui esuriunt, qui persecutionem patiuntur, quia ipsi saturabuntur : illi consolationem recipient, coeleste regnum adepti sunt, non solum ad habendum sibi, sed et aliis conferendum. CAP. V. Quanta mala sint in divitiis.quanta circa pecuniam molestiarum turba versetur. Pecunia cum labore acquiritur, acquisita cum timore servatur, et tandem cum dolore amittitur. Ex proventu pqui plus bibendo, plus sitit, pecuniae cupiditas multiplicatione grandescit. Timetur primo potens ne auferat, servus ne furto subripiat. Et frequenter impletur verbum illud Sapientis, ut sint divitiae conservatae in malum domini sui. Melius est ergo pauperi, quia nec metuit potentem, nec proditorem formidat aut furem. Pauper cantat,
Abbreviated transcription (Latin):
losa. Ĩdeo autẽ cõuicium nuluerat caritatem quia quicqͥd
ira instigante aliquis dixerit in amicũ: ueruun escimat
ab aliis eo ꝙ prolacũ sit a constio secretor. Imꝑperiũ uero
decestabłe est cum quis scilicet falsa obiciens ꝑfundit
est eo potissime decestanda quia remediũ penicendi. auc
humilitatem conficendi excludens. reddit hoĩem auda¬
cem admniurias ad correctõnẽ et consiliũ cõcumacem
aeniq misterii uel secreti reuelacio euecrabłis est quicquid
ater amicos erat amoris aut gracie impudenter euacu¬
uis ⁊ omĩa fesse amaricudinis ⁊ odii acq indignacõnis
apergens. Ideo sapiens dicit. Qui denudat archana ami
perdit fidem. Ee paulopost Amici miitero demdeae
lepacõ est aĩe infelicis remcegeracõ enĩ amicicie Sespau
epost in eo qui primã irritam fidem fecit ⁊ eeuelatio q̃
ibi cõmissa fuerant cꝙͣ deo uinuersa curbauit i plagi

Expanded text:
losa. Idem autem convicium vulnerat charitatem, quia quidquid, losa. Idem autem convicium vulnerat charitatem, quia quidquid, ira instigante, aliquis dixerit in amicum, verum aestimatur ab aliis, eo quod prolatum sit a conscio secretorum. Improperium vero detestabile est; cum quis, scilicet, falsa objiciens perfundit est, eo potissime detestanda, quia remedium poenitendi, aut humilitatem confitendi excludens reddit hominem audacem ad injurias, ad correctionem et consilium contumacem. Denique mysterii vel secreti revelatio exsecrabilis est. Quidquid inter amicos erat amoris aut gratiae impudenter evacuans, et omnia felle amaritudinis, et odii, atque indignationis aspergens. Ideo Sapiens dicit: Qui denudat arcana amici, perdit fidem. Et paulo post: Amici mysteria denudare desperatio est animae infelicis; redintegratio enim amicitiae desperanda est in eo, qui primam fidem irritam fecit, et revelando, quae sibi commissa fuerunt, tanquam Deo, universa turbavit. Plaga
Abbreviated transcription (Latin):
monio scripture dissoluũt anaciã ꝓcede̾ non ꝑmictũt.
Cales qͣdiu cor certa est affectio pacienter expedit co¬
lerare. ⁊ excessũ uerbi ⁊ oꝑis blande corrigendo ⁊ benig¬
ne docendo uel dissimilare pacienter uel amicabłr in¬
dulgere. Ex iucio iracundie solent quinq uicia quor sin¬
gulis amicicia sepe dissoluit quasi quĩq ydre capita
pullulare. hec sũt Cõuiciũ ĩpperiũ. Euꝑbia Reuelacio
secreti ⁊ plaga dolosa. audi nõ mea. sed sacre scriptũe
uerba dicentis. Qui cõuiciatur amico dissoluit amcciam
uerũpcam̃ si amicus aliqua sub repcõne preuentus uerbũ
aliqd criste ꝓculerit. si consiliũ fuũ tuo pretulerit ĩ hus
et consimilib dissolui amiciciam non erpedit. Est enĩ ad¬
huc sicut idem sapiens ait. coͣncordia ad amicũ excepto
cõuicio ĩꝓperio et suꝑbia misterii reuelacõe ⁊ plaga do¬

Expanded text:
imonio Scripturae, dissolvunt amicitiam, procedere non permittunt. imonio Scripturae, dissolvunt amicitiam, procedere non permittunt. Tales quandiu certa est eorum affectio patienter expedit tolerare, et excessum verbi et operis blande corrigendo, et benigne docendo vel dissimulare patienter, vel amicabiliter indulgere. Ex vitio iracundiae solent quinque vitia, quorum singulis amicitia saepe dissolvitur, quasi quinque hydrae capita pullulare. Haec sunt convicium, improperium, superbia, revelatio secreti, et plaga dolosa. Audi non mea sed sacrae Scripturae verba dicentis: Qui conviciatur amico, dissolvit amicitiam. Verumtamen si amicus aliqua subreptione praeventus verbum aliquod triste protulerit, si consilium suum tuo praetulerit, in his et consimilibus amicitiam dissolvi non expedit. Est enim adhuc, sicut idem Sapiens ait: Concordia ad amicum, excepto convicio, improperio, superbia, mysterii revelatione, et plaga do
Abbreviated transcription (Latin):
puemuant acqs ꝓficuĩt electio ꝓbacõ adiussio rerã diuar¬
et liũanar cũ beniuolencia ⁊ caritate plena cõsensio. Ad elec¬
cionem autẽ ꝑtinet ut ulłus in amiciciã eligatur. ciuqdi¬
no aliaua criniuis enormitate elaboret. pocerit tũ elii
et admicti si alias sit cõmendabłis uite ⁊ facile sanari
ualeat a iicio cuiꝰ nuliuis mores eus cõmendabłes des¬
lorat. Sũt autẽ quatuor iucia quib preclarius honor
amicicie sepius obfustat᷑. hec sunt iracũdia instablitat
suspicio acq garrulitas. Sacra scriptura de iracũdo sic¬
dicit. Noli ẽẽ amicus hoĩ iracũdo. Ira eñi furor breuis ẽ
unde ⁊ eadem scripcura subiũgat. Ne ambules cũ homĩe
furioso. Item sałon. Ira inquit in si stulti requiestit. Ec
in ecc̃ascico. Est amicus qui odiũ ⁊ riram atq cõuicia de¬
nudabit. uerum quidam er ꝓprie conplexionis naturali
condicõne iracundi sũt sui cñ mocũ aĩ usq ad ea q̃ test¬

Expanded text:
ficiunt electio, probatio, admissio, rerum divinaret humanarum cum benevolentia et charitate plena consensio. Ad electionem autem pertinet, ut nullus in amicitia eligatur, cujus opinio alicujus criminis enormitate laboret. Poterit tamen eligi et admitti, si alias sit commendabilis vitae, et facile sanari valeat a vitio, cujus naevus mores ejus commendabiles decolorat. Sunt autem quatuor vitia, quibus praeclarus honor amicitiae saepius offuscatur. Haec sunt iracundia, instabilitas, suspicio atque garrulitas. Sacra Scriptura de iracundo dicit: Noli esse amicus homini iracundo. Ira enim furor brevis est. Unde et eadem Scriptura subjungit: Ne ambules cum homine furioso. Item Salomon: Ira, inquit, in sinu stulti requiescit. Et in Ecclesiastico: Est amicus, qui odium et rixam, et convicia denudabit. Verum quidam ex propriae complexionis naturali conditione iracundi sunt; sui tamen motum animi usque ad ea quae, test
Abbreviated transcription (Latin):
amat aumã neq suam. O om̃es uirtutes aĩe ex dilcõne
adheremꝰ. Memoria. Sc̃ĩa ⁊ bolmicas. Memoria quiy
quoddam mõ musdam teruitatis capar est. Sc̃a nocitie.¬
posuntas amoris. In hus tribus primus homo deũ in meo¬
ua tenebat siue obliuione. Sc̃ia cognostebat sine errore
amore affectabat sine alterius cupiditate. Cũ q huis trib
eẽt homo beatus in tercio tñ id est in amore cratori suo tan
r delectacio et canto plenior bãtudo / licet em̃ĩ memoria
ulta p̃t̾ca retineat. licet scĩa ꝓfundissima ꝑcipiat: ulła
or delectacio ibi est ñ se dulcedo amoris infundat. In re¬
hus itaq rõne utentib deus ordinat memoriam saari⁊
omorẽ nt amor ex memoria ⁊ scĩa cõualestat ⁊ illa duo
amomore Sulcestant. Exhũs format᷑ ⁊ firmat᷑ in liõib qui¬
bus d affectus in deũ. ⁊ int̾ se quedam blanda et scialis

Expanded text:
amat animam, neamat animam, neadhaeremus; memoria, scientia et voluntas. Memoria quippe quodammodo cujusdam aeternitatis capax est, scientia notitivoluntas amoris. In his tribus primus homo Deum in memoria tenebat sine oblivione, scientia cognoscebat sine errore, amore affectabat sine alterius rei cupiditate: cumque in his tribus esset homo beatus, in tertio tamen, id est in amore Creatori suo tantest delectatio, et tanto plenior beatitudo. Licet enim memoria multa praeterita retineat, licet scientia profundissima percipiat, nulla tamen delectatio ibi est, nisi se dulcedo amoris infundat. In rebus itaque ratione utentibus Deus ordinat memoriam, scientiam et amorem; ut amor ex memoria et scientia convalescat, et illa duo in amore dulcescant. Ex his formatur et firmatur in hominibus quibusd
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ qui contra fidem aut contra honestatẽ seu contrã
rem pnblicam bonũ ne cõmune anuaiciam eiscimãt he¬
cuntam  certe serui regis saul fidem dño suo laudabliũs
sarnauer̃t nolentes parere atrocitati euis in effusione sãs¬
uinis sacerdocũ ꝙͣ deech ꝓdumens qui eiusdiem sacriled̃
maliia se ad imꝑium dr̃i sui parĩt inquinauit Ionadab
amics aminon consilio suo suggerens ⁊ ꝓcurans illius in¬
cestũ dũm ad curpicudinẽ obsequiũ prescitit crudelicer
aiacie legem molauit. pacet amicos absalon sc̃e figse
excitantes cum absalon ꝑ duelli conflictũ suspensionis fla¬
giciũ incurrerũt. Erubestant itaq uere nomẽ amiacie ꝑ¬
ficeri qui eam uicior assensu uel cooꝑacõne cõtaminãt et
qonertatis nocabulo abutentes mucue głam amiacie s̾
sa ceilega p̃suĩpcõne usurpant. Porro qui nõ auat amicis
Dubio aĩam odit cuiꝰ amat inquitatem et ita ueq alt̾us

Expanded text:
robatur, qui contra fidem, aut honestatem, seu contra robatur, qui contra fidem, aut honestatem, seu contra rempub. bonumve commune amicitiam existimant ineundam. Certe servi regis Saul fidem domino suo laudabiliter servaverunt nolentes parere atrocitati ejus in effusione sanguinis sacerdotum, quam Doeg Idumaeus, qui ejusdem sacrilegii malitia se ad imperium domini sui pariter inquinavit. Jonadab, amicus Amnon, consilio suo suggerens et procurans illius incestum, dum ad turpitudinem obsequium praestitit, crudeliter amicitiae legem violavit. Patet amicos Absalon sceleratos excitantes cum Absalon perduellionis flagitium incurrerunt. Erubescant itaque verae nomen amicitiae profiteri, qui eam vitiorum assensu vel cooperatione contaminant, et honestatis vocabulo abutentes mutuae gloriam amicitiae sibi sacrilega praesumptione usurpant. Porro qui non amat, amicusdubio animam odit, cujus amat iniquitatem, et ita, neque alterius
Abbreviated transcription (Latin):
preuaritafions antiq̃ tlcetͥo cirdegrapsio mortis cuius os¬
ligacio nos tenebat ascrictos criũphatis ⁊̃ prinpibus ⁊ po¬
cestatib quib nos addirerat diuina sentencia cepit huma
bis exhibuit caritatis exemplum. Erit autẽ reformaco hi¬
ius ymaginis plena u̾ memoriã non int̾pollabit obliuio
non obmbilabit᷑ scĩa exrore nec amorem dei rei aliene
cupiditas depranabit. In prĩa ħ erũt ubi nullus erit loca
femencib ueritate ulla cupiditatis titillacio absortis a
caritate Ibi erit sũma par. plena requies. eterna feli¬
citas felio ⁊ iocunda indeficiens q cransquillitas. Incerin
ad amiciciam reuertentes dicimus ꝙ amicicia oritur con¬
soruatur et ꝑfiat᷑ int̾ eos dũcaxat qui sobrie ⁊ iuste et
pie iuũt in hoc scło nichil inhonestr̃ uolentes petere
aut prestare nchil agere seu consulere aus consentire
ꝙ displicẽ dẽo uel in aĩe distrimẽ aut cõmune incõmod̾
senciant redundare. Et in hoc quordam sentencia reꝑ¬

Expanded text:
praevaricationis antiquae, deleto chirographo mortis, cujus obligatio nos tenebat astrictos, triumphatis etiam principibus et potestatibus, quibus nos addixerat divina sententia, coepit humanbis exhibuit, charitatis exemplum. Erit autem reformatio hujus imaginis plena, ubi memoriam non interpolabit oblivio, non obnubilabitur scientia errore, nec amorem Dei rei alienae cupiditas depravabit. In patria haec erunt, ubi nullus erit locus nulla cupiditatis titillatio absorptis a charitate: ibi erit summa pax, plena requies, aeterna felicitas, felix et jucunda, indeficiensque tranquillitas. Interim ad amicitiam revertentes dicimus, quod amicitia oritur, conservatur atque perficitur inter eos duntaxat, qui sobrie, et juste, et pie vivunt in hoc saeculo, nihil inhonestum volentes petere vel praestare, nihil agere vel sentire, aut consentire, quod displicere Deo, vel in animae discrimen, vel commune incommodum sentiatur redundare. Et in hoc quorumdam sententia rep
Abbreviated transcription (Latin):
et inodiũ. Quis se ⁊ gen̾acõem suã alii nõ p̃ferret. Quis
qdci cõꝓͥmissũ in hac ꝑte nõ rumꝑet. porro fortis ⁊ uerus
amicus ad cõuicia pacieus et ad minas. anicũ sisus et
conoren eĩus honori ꝓprio anceponens in om̃ibus memor
oididũ estimabant. Illos añt erat impossible repiri qui
uant Imbessis eñi ⁊ manca est nacura hoĩs us oblatam
potenciam cõtempnãdant. sed iuentus est ionachas iuctor i¬
pore et contra nacuram contemptor potestatis ⁊ głie hes ẽ
auncicia uera. stab̾łis et et̾na. que sic temptata sic arietib
es machinis pulsata nõ nutat non suspicõne mouet̾ non
t̃nidia uel ambicõne non murus nõ cõminacõibus uel im¬
periis lacessita uacillat. Sic amicicia equalitate fouecur
Uñ bcũs Ambrosius. defer amico ut equali nec te pudeat
de simo recipimus eis q postulantibus aliquid nõ c̃ difsi¬
oscaro ⁊ dilacõne consensit et cõuemenciam cõmode mus

Expanded text:
t in odium? Quis se, et generationem suam alii non praeferret? Quis fidei compromissum in hac parte non rumperet? Porro fortis et verus amicus, ad convitia patiens et ad minas, amicum filiis, et honorem ejus honori proprio anteponens in omnibus memor sordidum aestimant. Illos autem erat impossibile reperiri, qui ura hominis ad oblatam sibi potentiam contemnendam. Sed inventus est Jonathas victor naturae, et contra naturam contemptor potestatis et gloriae. Haec est amicitia vera, stabilis et aeterna, quae sic tentata, sic arietibus et machinis pulsata non nutat, non suspicione monetur, non invidia vel ambitione, non injuriis, non comminationibus vel improperiis lacessita vacillat. Sic amicitia aequalitate fovetur. Unde B. Ambrosius: « Defer amico ut aequali, nec te pudeat itiae sinum recipimus,- eisque postulantibus aliquid sine difficultate et dilatione consensum et convenientia commodemus
Abbreviated transcription (Latin):
siquidem sunt in ꝙͣtũ a deo sũt. pulchra sũt in qͣtũ q̃lib
ꝑs suo congruit unuierso. Ordinata no sũt inqͣitũ ima¬
queq res in hac uinuersitate congruũ sibi tempus eciã
dititu. et modũ locuu. quia augeli obtinuerũt celũ
irrõnablta solum. homo meluis ꝑadisum. Tempus quia
angłi in imio ⁊ eodem ip̃e ft̃i sũt. hoĩes du̾isis tẽꝑibꝰ cre

Expanded text:
siquidem sunt, in quantum a Deo sunt; pulchra sunt, in quantum quaelibet siquidem sunt, in quantum a Deo sunt; pulchra sunt, in quantum quaelibet pars suo congruit universo; ordinata vero sunt, in quantum unaquaeque res in hac universitate congruum sibi locum, tempus etiam sortitur et modum. Locum, quia angeli obtinuerunt coelum, irrationabilia solum, homo melius paradisum. Tempus, quia angeli in uno et eodem tempore facti sunt, homines diversis temporibus cre
Abbreviated transcription (Latin):
conte nain illa de qua loquiũ amicicia inter bonos añ
oriri solet mcer meliores ꝓfic̾e̾ int̾ optimos consũmari de
deue equidem mencib hũanis pͥmos amicicie mmpreti ͫ
fechos Nuperunt illam usus ⁊ exꝑiencia. ip̃am de. s
pis ordinanit auctoricas. deus equidem sume bonus se¬
me pietatis: potene sibi in sua beatitudine q̃ ipe e  sa
sua neffabli głia sibi sufficiens nec celo nec terra noc
angelo nec homiĩe indige bat. Cius minirũ suffierea n
om̃is creacura ꝓcestatur ⁊ dicit deus mens es cu qm̃¬
uica incelligenciũ sapĩa amor ⁊ głia angłor dignatus
est hoĩem ad se amandũ allic̾e ⁊ ip̃m ꝑ hec iunsiblia ad
appeticũ suor inuisibłiũ ĩuitare. uñ nou solum. mi  elem̃¬
tis sed om̃ibus eciã creaturis quoddam amicicie uuculĩ
et̾na rõne p̃stripsit. Bona eũ non ẽẽnt insi nutuo sibi
quoddã amicabłi federe consentirent. legimꝰ enĩ ꝙ ui
dit deus cũcta que fecerat ⁊ erant balde boua Rona

Expanded text:
cant; nam illa, de qua loquimur, amicitia inter bonos tantum oriri solet, inter meliores proficere, inter optimos consummari. CADeus equidem mentibus humanis primos amicitiae impressit affectus; auxerunt eam usus et experientia: ipsam demum legis ordinavit auctoritas. Deus siquidem, summe bonus, summae pietatis, potens, sibi in sua beatitudine, quae ipse est, in sua ineffabili gloria sibi sufficiens nec coelo, nec terra, nec angelo, nec homine indigebat. Ejus nimirum sufficientiam omnis creatura protestatur, et dicit: Deus meus es tu, qvita, intelligentium sapientia, amor et gloria angelorum, dignatus est hominem ad se amandum allicere, et ipsum per haec invisibilia ad appetitum suorum invisibilium invitare. Unde non solum quatuor elementis, sed omnibus etiam creaturis quoddam amicitiae vinculum aeterna ratione praescripsit. Bona enim non essent, nisi mutuo sibi quodam amicabili foedere consentirent. Legimus enim, quod vidit Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona. Bona
Abbreviated transcription (Latin):
dictat racio diligendũ se ꝓp̃a urcute amabłem reddit
it amor. qui ex rõne cascus est. ex affectõne fit dulcis. hũc
iers amoreni diuine moderacõnis dispensacio. introdurit
sapens honm ut sic diligeret ꝓximũ sicut diligebat se
po doñ quia in hoc effrenis etͦ p̃ceps erat humana bo¬
pintas deus eĩ ei freñ imposuit et ne ei liberũ ẽẽt
urra modesrie liuutes enagari enu quẽ hẽbat adse

Expanded text:
dictat ratio diligendi, se propria virtute amabilem reddit, dictat ratio diligendi, se propria virtute amabilem reddit, ut amor, qui ex ratione castus est, ex affectione sit dulcis. Hunc vero amorem divinae moderationis dispensatio introduxit, praecipiens homini, ut sic diligeret proximum, sicut diligebat se ipsum. Unde quia in hoc effrenis et praeceps erat humana voluntas, Deus ei frenum imposuit, et ne ei liberum esset extra modestiae limites evagari, eum quem habebat ad se
Abbreviated transcription (Latin):
lis amicicia modestie legem sepe cransgreditur. dei ⁊ sue
salucis obliuistens ex iinia tenericudine ⁊ affectione pa¬
rentũ. Oo officio contrahitur amiticia dñ rõne dati et ac¬
cepti mucua inter amicos gr̃a coalestcit. Sed timeat quis¬
quis uere amicicie ꝓfessor est ne sub libertatis obcentu ue¬
nenũ amicicie uenalis obrepat. Sane sola et pura racio
amicicie cãm prestat cũ aliquos diuina pocius auctoritate
ꝙͣ ꝓp̃o affectu diligimius. Sic enĩ non solũ pacificos hoĩes
ses eciam distolos et puersos qui nobis oueri sũt et labo¬
ri pro xp̃o qui dicit. diligite iimicos nr̃os benefacite hũs
qui oderũt nos. brachũs suncere dilcõnis in xp̃o amplet¬
muir. eis q sine om̃i fictõne cõsulimꝰ cõdescendimꝰ asplic¬
cis. ⁊ eor onera cõpassionis humero supportamus. So rõe
simł et affectu amicicia gn̾at᷑ ut cũ aliquis quẽ nobis

Expanded text:
lis amicitia modestiae legem saepe transgreditur, Dei et lis amicitia modestiae legem saepe transgreditur, Dei et salutis suae obliviscens ex nimia teneritudine et affectione parentum. Ex officio contrahitur amicitia, dum ratione dati et accepti mutua inter amicos gratia coalescit. Sed timeat quisquis verae amicitiae professor est, ne sub liberalitatis obtentu venenum amicitiae venalis obrepat. Sane pura et sola ratio amicitiae causam praestat, cum aliquos divina potius auctoritate, quam proprio affectu diligimus. Sic enim non solum pacificos, sed etiam dyscolos et perversos, qui nobis sunt oneri et labori pro Christo, qui dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, brachiis sincerae dilectionis in Christo amplectimur, eisque sine omni fictione consulimus, condescendimus afflictis, et eorum onera compassionis humero supportamus. Ex ratione simul et affectu amicitia generatur, ut cum aliquis, quem nobis
Abbreviated transcription (Latin):
nchil est inhonescũ uichil simlacoriũ nchil lucri cẽpa¬
sis aut manis glie uenatiuũ. Non em̃ amor isse noĩe uel ħio¬
nore amicicie dignus est. qui aliciꝰ uũdane utilicatis os¬
centu contrahit᷑. Auncicia siquidem ip̃a sui causa est. Ira
sibi merces est et longe infra fines anuocie amor ille sus¬
siscit quẽ expectatio ambiciosa uel spes questuaria antecedit.
siscit. Amor itaq qũq ex nature instinctu qũq en motu
mater diligit filiũ. ꝑ hanc galliua colligit pullos su¬
os eo cofirmatur insionus. ursa eciã caculis suis ĩmuruiurat
Aquila quoq uolitat suꝑ pullos suos portans eos in humeris
suis. Sed et lamie midanerũt mãmas lactauerũt caculos
suos. Amor induxit iacob uo plange̾t filiũ suũ Ioseph. la¬
curali amore ał impulsus motus est dd̾ plang̾e̾ filiũ pa¬
tricidam. et dicebat Absalon fili mi fili mi absalon. quis
nuchi dec ut moriar pro te fili mi absalon. Porro nacura¬

Expanded text:
 nihil simulatorium, nihil lucri temporalis, aut inanis gloriae venativum. Non enim amor ille nomine vel honore amicitiae dignus est, qui alicujus mundanae utilitatis obtentu contrahitur. Amicitia siquidem ipsa sui causa est, ipsa sibi merces, et longe infra fines amicitiae amor ille subsistit, quam exspectatio ambitiosa, vel spes quaestuaria antecedit. sistit. Amor itaque, quandoque ex naturae instinctu, quandoque ex motu mater diligit filium; per hanc gallina colligit pullos suos et coinfirmatur infirmis, ursa etiam catulis suis immurmurat; aquila quoque volitat super pullos suos, portans eos in humeris suis. Sed et lamiae nudaverunt mammas suas, lactaverunt catulos suos. Amor induxit Jacob, ut plangeret filium suum Joseph. Naturali amore impulsus est David plangere filium parricidam, et dicebat: Absalon fili mi, fili mi Absalon, quis mihi det, ut moriar pro te, fili mi Absalon? Porro natura
Abbreviated transcription (Latin):
õsius custoditur. habet enĩ fructũ uite q̃ nũc est ⁊ fute᷑
Ip̃a ꝓp̃a suauitate uirtutes alias condit aduersa temꝑat
qpa componit cristicia q iocundat. Rs. sine anico nõ b̃r atri
istam ec ciffectus su̾os coĩcet cmi constĩe sue siuꝰ aꝑiate

Expanded text:
osius custoditur; habet enim fructum vitae quae nunc est et futurae. osius custoditur; habet enim fructum vitae quae nunc est et futurae. Ipsa propria suavitate virtutes alias condit, adversa temperat, prospera componit, tristiaque jucundat. Homo sine amico non habet, cui vitam et affectus s
Abbreviated transcription (Latin):
ancis amicitie ueritatẽ atq dicentis. hoc et preceptum
meũ ut diligatis inuicẽ. mulca nulia homiuũ amicicias
concrarare ueraces. diligences se ĩuicem honestius uerius
cercius prudencius ⁊ forcius ꝙͣ pilades ⁊ horestes. Nõne
inter eos rero diuinar ⁊ humanar erat cũ caritate ⁊ bent¬
uolencia sũma consensio. De quibus scriptũ est. Mulcicu¬
dinis credenciũ erat cor uniũ ⁊ aĩa una. nec quisꝙͣ aliq̾d
sũ esse dicebat sed erant illis omia coĩa. Cec̃um plrͣ
ueritas ꝓtestata est quia maiorẽ Silectõnẽ nemo habet
ꝙͣ ut aĩam suam ponat quis pro amicis suis paritas a¬
micor mulciplicata est suꝑ numerũ. Quoc emĩ nõ solũ
iacturam ec rei familiaris pro fracribus suis pro amicis¬
suis in xp̃o passi sũt. sed eciã cruciatus corꝑis gracante
amicicia dulcius nichil sanctius appetitur nichil fructi¬

Expanded text:
iantis amicitiae veritatem atque dicentis: Hoc est praeceptum iantis amicitiae veritatem atque dicentis: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, multa millia hominum amicitias contraxere veraces, diligentes se invicem honestius, verius, certius, prudentius et fortius quam Pylades et Orestes. Nonne inter eos rerum divinarum et humanarum erat cum charitate et benevolentia summa consensio, de quibus scriptum est: Multitudinis credentium erat cor unum et anima una, nec quisquam aliquid suum esse dieritas protestata est, quia majorem dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis, paritas amicorum multiplicata est super numerum. Quot enim non solum jacturam rei familiaris pro fratribus suis in Christo passi sunt; sed etiam cruciatus corporis gratanter invenitur, nihil sanctius appetitur, nihil fructu
Abbreviated transcription (Latin):
nteenuenus qui sic hodier ainat ut cr̃as oderit̃ sic oĩ
hom̃i amicus ut nemiui fidus. hodie laudans cras maire¬
rans hodie blandiens cras mordens hodie ꝓmptus ne
ostula cras ad obꝑbria cuiꝰ amicicia leuiter compatur
et leui exsufflatur offensa. uera demq anncicia in sero¬
lida est et in om̃ib amici necessitatibus ad om̃em cõpasi¬
onẽ et collerauciam se cõquadrans grauius ex annci con¬
passione affligitur ꝙͣ ex passione amicus. uide apłm qͣlit
oinfirmatur infirmis. scandalizatis couritur et est illi tri¬
cicia magna ꝓ fr̃ib suis et dolor cõtinus cordi eius. ue¬
re aucus erat nũc ut magr̃ corripiens nũc timens ne
efert tullius uix. Qͥ oli rare fuerint amiciae.
cisse. Sed nemo mirecur inter infideles ppłos raros
fuusse uore amicicie ꝓfessores. Illũ enĩ ignorant qui cari¬
cas est. qui amor est. anꝰ caritas diffusa est in cordibue
turis audica est in t̾ra nr̃a. uox ãnũciantis pacem ãmĩa¬

Expanded text:
citiae alienus, qui sic hodie amat, ut cras oderit; sic omni homini amicus, ut nemini fidus; hodie laudans, cras vituperans; hodie blandiens, cras mordens; hodie promptus ad oscula, cras ad opprobria, cujus amicitia leviter comparatur, et levi exsufflatur offensa. Vera denique amicitia in se solida est, et in omnibus amici necessitatibus ad omnem compassionem et tolerantiam se conquadrans gravius ex amici compassione affligitur, quam ex passione amicus. Vide Apostolum qualiter confirmatur infirmis, scandalizatis couritur, et est illi tristitia magna pro fratribus suis, et dolor continuus cordi ejus. Vere amicus erat, nunc ut Magister corripiens, nunc timens ne CAP. II. Quod olim rarae fuerint amicitiaetisse. Sed nemo miretur inter infideles populos raros fuisse verae amicitiae professores. Illum enim ignorabant qui charitas est, qui amor est, cujus charitas diffusa est in cordibus turis audita est in terra nostra, vox annuntiantis pacem, annunt
Abbreviated transcription (Latin):
st̃a sũt nec semꝑ erũt. Ceter rõnabłi creacine deus
induxit hũc modũ ut̃ si iusta est bt̃itudinis ꝑticeps fi¬
at. si miqua est eterni dampnacõni subiaceat. Itrõnabli
et insensibli creature. hic adeo p̃sixus est modus ut qr
nec beata nec misera esse pocest nel predestinator salu¬
ti sub seriuat nel infelicitatẽ accumulet presticoꝵ. Ideo
puide sapiens dicit. Aqua ignis ⁊ ferrũ lac et panis ⁊
met. bocrus uue oleũ  uestimentũ. sicut hec om̃ĩa scĩs ĩ
uonũ ita impus cõuertũt᷑ in malũ. Sic deus cui est sũ¬
mũ bonũ ⁊ incõmutable ẽẽ. ou est semꝑ idem esre dicence
ꝓpha. tn semꝑ idem ip̃e es: sic ordinat creacuras ut singi¬
la nacuram heãnt. qua bona sũt. speciem qua pulchrã
snͣt. usum ꝑ quẽ bene ordinata rõnabili creatire ꝓfioiũt
In hõc antem uehement̾ ãmiranda ⁊ predicanda est sapĩa
pens nes nscionem nobis ppoĩta prosiciãt as susutũ maoĩe

Expanded text:
sunt, nec semper erunt. Caeterum rationabili creaturae Deus hunc indixit modum, ut si justa est, beatitudinis particeps fiat; si iniqua est, aeternae damnationi subjaceat. Irrationabili et sensibili creaturae hic a Deo praefixus est modus, ut quia nec beata, nec misera esse potest, vel praedestinatorum saluti subserviat, vel infelicitatem accumulet praescitorum. Ideo provide Sapiens: Ignis et ferrum, lac et panis, et mel, botrus uvae, oleum et vestimentum; sicut haec omnia sanctis in bonum, ita impiis convertuntur in malum. Sic Deus, cui est summum bonum immutabilem esse, et cui est semper idem esse, dicente Propheta: Tu semper idem ipse es, sic ordinat creaturas, ut singula naturam habeant, qua bona sunt, speciem qua pulchra sunt, usum, per quem bene ordinata rationabili creaturae proficiunt. In hoc autem vehementer admiranda et praedicanda est sapientia nem, vel ultionem nobis proposita proficiant ad salutem, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
nõ recedit. Tacens dñi cogitat loquens mł p̃ter deũ ⁊
qdͦ ad dei amorẽ ꝑtinet loqui desidãt alios ad caritatẽ
exhortando seip̃m ⁊̃ flãmat caritatẽ oĩb ꝯmendat ꝙͣ
dultis amor dei. ꝙͣ amarus ⁊ ꝙͣ impurus sit amor huiꝰ
scłi non solũ uoce si oꝑe quoq oĩbus demonstrat. Derid
huiꝰ mũdi glĩam sollicicudĩnẽ arguit. ot quã stulcũ

Expanded text:
non recedit. Tacens Deum cogitat, loquens nil praeter Deum, et non recedit. Tacens Deum cogitat, loquens nil praeter Deum, et quod ad Dei amorem pertinet, loqui desiderat. Alios ad charitatem exhortando, seipsum inflammat, charitatem omnibus commendat: quam dulcis amor Dei, quam amarus et quam impurus sit amor hujus saeculi non solum voce, sed opere quoque omnibus demonstrat. Deridet hujus mundi gloriam, sollicitudinem arguit, et quam stultum
Abbreviated transcription (Latin):
ces extirpat. Caritas om̃i uircucũ origo est. Caritas mẽctẽ
alliuĩat. ꝯstĩam mũdat. aĩam lecificat. Deũ demonstrat. Aĩa
n qua caritas hĩtat. sr̃bia nõ inflat. Inuidia nõ deuastat
ira nõ dissipat. tristicia mała nõ uexat. auaricia nõ erce¬
cat. gula nõ inplãuat. luxuria nõ inquinat. semꝑ mũda
est. semꝑ casta est. semꝑ quieca. semꝑ leta. semꝑ pacifica
semꝑ uenigna. semꝑ modesta ĩ aduersis secura. inꝓsꝑis lẽ
Do sua faciens sua oĩb libent̾ ĩꝑciens. nõ timens ĩopiam
nõ magno oꝑe expetens habundanciã. ĩ quo caritas dei
est semꝑ cogitat qñ ad deũ ꝑueĩat. qñ mũdũ reliuquat
qñ standala euadat. qñ ueram pacẽ ĩueĩat. semꝑ cor
sursit e et desidiũ in sr̃na elenatũ. Si qñ ambulat si
qnͣ sedet. si qñ agit. si qñ quiestit. quitq̃s egĩt cor a deo

Expanded text:
ces exstirpat, charitas omnium virtutum origo est. Charitas mentem ces exstirpat, charitas omnium virtutum origo est. Charitas mentem illuminat, conscientiam mundat, animam laetificat, Deum demonstrat. Animam, in qua charitas habitat, superbia non inflat, invidia non devastat, ira non dissipat, tristitia mala non vexat, avaritia non excaecat, gula non inflammat, luxuria non inquinat; semper munda est, semper casta est, semper quieta, semper laeta, semper pacifica, semper benigna, semper modesta, in adversis secura, in prosperisdo sua faciens, sua omnibus libenter impertiens, non timens inopiam, non magnopere expetens abundantiam. In quo charitas Dei est, semper cogitat quando ad Deum perveniat, quando mundum relinquat, quando scandala evadat, quando veram pacem inveniat. Semper cor sursum habet, et desiderium in superna elevatum. Si quando ambulat, si quando sedet, si quando agit, si quando quiescit, quidquid egerit, cor a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
pͤts solan caritare hoc hͣt ut nõ sołuo donũ sei si eciã
deus dici possit. caritas aũt ideo donũ dei est . qr sp̃s sc̃e¬
ꝯsbãlis est in eadem deitate ⁊ coet̾mus. Reliqua igit ta
dona largit᷑ deus eciã hus quos reꝓbat. solau aũt ari¬
tatem qiͣ seipm̃ hus tm̃ quos diligit inp̃miũ ẜ̃uat. Sari¬
tas ñ est fons ꝓp̃us de quo non coĩcat alienus qr sicit
deo alieni sũt ñuũꝙͣ ꝑcipiũt. caritatem aũt malus hr
non p̃t. sed quicũq illam h non iam alienꝰ est a dee
si ip̃e ii deo et deus in eo manz . Sic familiaris ẽ deo
caritas ut ip̃e mansionẽ hr̃e nolit ubi caritas nõ su̾it
Si quis iĩqͣs dilig̃ me ẜmonẽ meũ ẜuabit. ⁊ p̃r̃ meus d
uenit deus ad te ⁊ manet apud te. Si cu recedis a cari¬
caritatẽ ceptam deẜ̾uisti recessit deus a te. Si ĩ caritate
cepta ꝑmansisti deus tecũ est. et ꝑmanet aput te. Cari¬
tas om̃em aĩe langnorem sanat. Caritas uicior om̃ radi¬

Expanded text:
praeter solam charitatem hoc habet, ut non solum donum Dei, sed etiam Deus dici possit. Charitas autem ideo donum Dei est, quia Sur consubstantialis est in eadem Deitate, et coaeternus. Reliqua igitur gratiarum dona largitur Deus etiam iis, quos reprobat, solam autem charitatem quasi seipsum iis tantum, quos diligit in praemium servat. Charitas igitur est fons proprius, de quo non communicat alienus, quia, sicut Deo alieni sunt, nonnunquam percipiunt. Charitatem autem malus habere non potest, sed quicunque illam habet, non jam alienus est a Deo, sed ipse in Deo, et Deus in eo manet. Sic familiaris est Deo charitas, ut ipse mansionem habere nolit, ubi charitas non fuerit. Si quis, inquit, diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus dvenit Deus ad te, et manet apud te; si tu recedis a charicharitatem coeptam deseruisti, recessit Deus a te. Si in charitate coepta permansisti, Deus tecum est. et permanet apud te. Charitas omnem animae languorem sanat, charitas vitiorum omnium radi