comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
la̾tur. Spatium hec quoq noctis. ⁊ ho¬
ras temꝑant dierum medium igne ꝙ
rantet ⁊ ader dempꝰ. hinc dici est me¬
din undis frigidum ⁊ humidimm est
tempꝰ. Inte noctis sunt extrema hui¬
da noc̾tis prima iam calet lux. Hinc at¬
q illĩc tͥ blandum mane temꝑatur sũt
ultima sicca diei prima frigẽt umbra
ex utroꝙ accipe legem. ⁊ temꝑau uesꝑe.
⁊ tot res humide tales fulgida astra celi
celũ celi q figam ꝑpetes q motus fixũ ĩ
medio qd̃ ⁊ niũ est pondus om̃e t̾re.
glaucum occeanum mare ⁊ ãnes ungule
orbi alma orbi auras liqͥdas ꝙͦ densas
inte mox serenas. tot corꝑa permipotẽ¬
tum piga grata blanda urium decus
atq nitores tot narrantum tot t̾rigenis
decoratũ. młtiforme pulchͣm ⁊ tot res in¬
uide tales de eẽ nolle clama rapioum tar
do ⁊ rota cuirẽs. hac ⁊ hac uaganti esta¬
tis q mouentia densis tanta magna ꝑ¬
uis obstiis famic̾ata nigͣ lummosis

Expanded text:
lantur. Spatium haec quoque noctis, et holantur. Spatium haec quoque noctis, et horas temperant dierum. Medium igne quod ardet et aret tempus hinc diei est. Medium undis frigidum et humidum est tempus inde noctis. Sunt extrema humida noctis, prima jam calet lux. Hinc atque illinc tibi blandum mane temperatur: Sunt ultima sicca diei, prima friget umbra: Ex utroque accipe legem, et temperare vesper. Et tot res invide tales. Fulgida astra coeli, Coelum coelique figuram perpetesque motus, Fixum in medio, quod et unum est pondus omne terrae. Glaucum Oceanum mare, et amnes ungulae orbis almi, Auras liquidas, modo densas, inde mox serenas: Tot corpora pennipotentum, picta, grata, blanda, Varium decus atque nitores adde tot natantum, Tot terrigenis decoratum multiforme pulchrum: Et tot res invide tales te esse nolle clama Rapidum tardo, et rata rota currens, hac et hac vaganti: Statisque manentia: densis rara, magna parvis: Obscuris flammiferata, nigra luminosis:
Abbreviated transcription (Latin):
tat undis. ⁊ uolat auras ambiente mo¬
tu sursum deorsum q aĩ antum qd̾ pecit
uicissim medio medium bñ librans hĩc
litate dnplex pancis a du̾te docebo namꝙ
parna nõ sut. ita pͥmũ t̾cio hetiar: Qrͣ¬
tum ut est scdo̾ atͣia in hiis uolo cernas
d suꝑna prefrigida ⁊ bumida serpit t̾cia
unda ꝯtͣuent int̾utͣmq locatus nixtꝰ
exutroq qͣrto ꝯtͣius aer. ultimo setinoꝰ
ambob partim parił. ates totꝰ impar. nã
humore liquescit qͥd aquaꝵ feruet ignis
estus cap undis. t̾ra ngorem fit ꝙ sicca
celo uitib uariis. ita totus qͣtuor smet
ꝑ motiua temꝑa nexus temꝑatur a̾mis
Eluuialis hẏemps rigat Undis aqua fri¬
gore artat maturat ⁊ omĩa torret. sic¬
ca ⁊ ignea estas. uer temꝑiem solis su¬
mut de hoc utroq gratam̃ tepidam ig¬
ne ⁊ aqua ten anram mollit̾ fluentẽ
antũpnus frigore torpet siccitate hys¬
sultat. Sic corꝑa ur̃a ex hiis qͣtuor copu¬

Expanded text:
tat undis, et volat, auras ambiente motat undis, et volat, auras ambiente motu, Sursum deorsumque animantum quod petit vicissim. Medio medium bene librans hinc litate duplex, Paucis adverte, docebo: namque parva non sunt. Ita primum tertio habetur, quartum ut est secundo: Contraria in his volo cernas, det superna: Praefrigida et humida serpit tertia unda. Contravenit inter utrumque locatus, mixtus ex utroque, Quarto contrarius aer, ultimo secundus, Ambobus partim parilis, atque totus impar. Nam humore liquescit aquarum, fervet ignis aestu. Capit undis terra rigorem, fitque sicca coelo. Vicibus variis ita totus quatuor sibimet Per motiva tempora nexus temperatur annus. Pluvialis hiems rigat undis, aqua frigore arctat. Maturat et omnia torret sicca et ignea aestas. Ver temperiem sibi sumit de hoc utroque gratam: Tepidam igne et aqua tenet auram molliter fluentem. Autumnus frigore torpet, siccitate hiulcat. Sic corpora quatuor ex his nostra copu
Abbreviated transcription (Latin):
arted aurat̾ris qd̾ iobłis iͥflint iniũ
d undaslam̃s media extremis oͥ sumũt
bona de ꝓpinqͥs. ⁊ de longe põitũ. ħ sin¬
gula occupatum s sicut uariis elemen¬
tis quadrat᷑ iste muntꝰ. sic est discorora
concors. sic remota iũcta ita dotib om̃ib
ħ sunt rite temꝑata ut ĩ imparib nũis
⁊ pulchͥtuto ꝯpar. Quid quecuniq fe¬
ut ualeo nũos tu benignꝰ audi utͣm hiis
quo federa mũdi firma lege uen ubi ni¬
bͥis ordine credas ista facta certo. In qͣtu¬
or hiis helementis aura aqua igne t̾ra
aĩa certacreantur ꝓprie apta sedi. ⁊ eq̃
h̾eant alios aha usus ꝯgͥos q motus gra¬
dientia fixa q duplex qd̾ genꝰ uidem a
uinialia sunt elementis ultimis duob
age iam ultima despice t̾re ⁊ ꝯfer nna
sũmis fixim radicib heret arbutum
om̃e t̾ris fixa ut sublime rotantur. sy¬
dera alta celo firma hic uestigia feit ꝙ
cepit om̃e t̾ris. globus est ut cuicumq
ita firmant gressumm. ⁊ astra septẽ. na¬

Expanded text:
t aura terris: Quod mobilis influit imum debet unda flammis. Media extremis sibi sumunt bina de propinquis, Et de longe positis haec singula occuparunt sibi. Sic variis elementis quadratur iste mundus: Sic est discordia concors, sic remota juncta. Ita motibus omnibus haec sunt rite temperata, ut Imparibus numeris sit pulchritudo compar. Quid quaeque feut valeo, numeris; tu benignus audi: Ut in his quoque foedera mundi firma lege veri Ubi videris, ordine credas ista facta certo. In quatuor his elementis, aura, aqua, igne, terra, Animalia certa creantur, propriae apta sedi, et Quae habeant alios alia usus congruosque motus. Gradientia fixaque, duplex quod genus videmus, Animalia sunt elementis ultimis duobus. Age jam, ultima despice terrae, et confer ima summis: Fixum radicibus haeret arbustum omne terris: Fixa ut sublime rotantur sidera alto coelo firma. Hic vestigia fert quod repit omne terris: Globus est ut cuique ita firmant gressum et astra septem. Na
Abbreviated transcription (Latin):
luntati enĩ quis resistit. hꝰ elationͥ apꝰ.
dicat. O h̾o tu qͥs es aͥd Rudeas d̾o: Qui
autem pie q̃rens aliqͥd desid̾at inueni¬
re: Illum locum eiusdem scͥpture re¬
legat nͥ primo moysi in rubro ignis
apparint atq ita cor eius ardore di¬
uine caritatis intuit ut in ꝯspectu.
regum. sicut dauid dicit cestimo¬
nia eius sine ꝯfusione loqueretur
re se deus ph̾onis corꝓmittit nõ ad
oꝑationẽ d̾i s ad scĩam dĩ ꝑtin̾e. Lo

Expanded text:
luntati enim ejus quis resistit ? Hujus elationi Apostolus dicat, O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Qui autem pie quaerens aliquid desiderat invenire, illum locum ejusdem Scripturae relegat, ubi primo Moysi in rubo ignis apparuit, atque ita cor ejus ardore divinae charitatis ignivit, ut in conspectu regum, sicut David dicit, testimonia ejus sine confusione loqueretur rasse Deus cor Pharaonis praemittit, non ad operationem Dei, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
sit ĩmobłis tñ motum qui est unus fi
ni fruuntꝰ. s non om̃s uinter. Nam
homo susceptus a diuina sapĩa qnͣto
diuine susceptus est tanto diuiniꝰ in¬
tellig̃. nam ꝯmꝙ̃ unũ sit corpus tñ ñ

Expanded text:
sit immobilis, tamen motum qui est ipse Filni fruuntur, sed non omnes uniter. Nam homo susceptus a divina Sapientia, quanto divine susceptus est, tanto divinius intelligit. Nam quanquam unum sit corpus
Abbreviated transcription (Latin):
int nos ee diuinitas sapientia ꝯotoit
iustĩa dampnauit gr̾a lib̾auit. Mũ¬
dus enm qmuis pro tempore ex quo
factus est ceꝑit inslla diuine p̃scĩe lu¬
ce fatienoꝰ nłłm potuit h̾ere principi¬

Expanded text:
it nos ejus divinitas, sapientia condidit, justitia damnavit, gratia liberavit. Mundus enim quamvis pro tempore ex quo factus est coeperit, in illa divinae praescientiae luce faciendus nullum potuit habere principi
Abbreviated transcription (Latin):
ficẽt. Q̾ autem inpta sunt retia cari
let eccram futͣi temꝑis. premonstrare
ubr om̃s ꝑfect atq sancti fut᷑ sunt
sunt iussit mitti retia in dext̾am ꝑ
disrupta hoꝵ magnituto magnitudi¬

Expanded text:
ficaret. Quod autem rupta sunt retia charilet Ecclesiam futuri temporis praemonstrare, ubi omnes perfecti atque sancti futuri sunt, jussit mitti retia in dextram panon sunt disrupta. Horum magnitudo magnitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ius manente pecc̃o pena mĩme seq̃retur
mat pene qui nõ h̾t culpe. Si gͦ ut appa¬
ruit de prenaricationis semme om̃s nas¬
cimur debitores qm̃ in ip̃o om̃s sicut ait
apłs peccau̾nt. ⁊ ip̃a iam in principio Gͣ
descendimꝰ massa dampnata est.⁊ nlłus
sola nascendi ⁊ditione debetur Qd̾ no
deus aliis gratuita nocatione qu̾sis mi¬
sicordiam largitur indebitam. nõ ad di¬
spensatoris iiustĩam. s ad domãtis mi¬
sicordissima lib̾tatem u̾itatis ratione re¬
ferend̾ ÷. an andebit debitor creditorem
miquitas argnere si alti donãs ab eo qd
debeat exeg̾it. Si gͦ int̾ ꝯtͣctus hoĩm nlłs
ex hoc prescͥptionis locus est ut se dicat
debitor in iuste exigi qr scit alii debitori
ab eodem qd̾ debeat creditore donatum
que in tantã insaniã ꝓphane uocis.
erumpat ut in uisti̾e deũ arguat. si u¬
ni indebrtam donu̾it gratiam. Alt̾i cre¬
puto qd̾ nlłus insi indignꝰ insicordia i¬
audeat dis putare. Qđ nero semitur

Expanded text:
ena minime sequeretur, mat poenae, qui non habet culpae. Si ergo, ut apparuit, de praevaricatoris semine omnes nascimur debitores quoniam in ipso omnes, ut ait peccaverunt , et ipsa jam a principio unde descendimus, massa damnata est; nullus sola nascendi conditione debetur. Quod vero Deus aliis gratuita vocatione conversis, misericordiam largitur indebitam, non ad dispensatoris injustitiam, sed ad donantis misericordissimam largitatem, veritatis ratione referendi donans, ab eo quod debebat exegerit? Si ergo inter contractus hominum, nullus ex hoc praescriptionis locus est, ut a se dicat debitor injuste exigi, quia scit alii debitori ab eodem quod debeat creditore donatum: quis in tantam insaniam profanae vocis erumpat, ut injustitiae Deum arguat, si uni indebitam donaverit gratiam, alteri reputo quod nullus nisi indignus misericordia audeat disputare. Quod vero sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
toris nõ ꝑ se qr ip̃a ex se iitha resti
sed benignitãtemdi ꝑ qmͣ aĩa est fin̾it
dilectata nat᷑a infenorem iise ꝑtem
frenãto atq a reb tomporalib abducẽ¬
to lib̾at doloꝵ egestate indigentie dis¬
ficultate. morboꝵ molestus. atto in sna
ut uistĩe in ea firmitas maneat regnã¬
do scd̃m suam nat᷑am. ⁊ sermenti prestã¬
do cuius seruientis fmita fu̾it delecta¬
ta. ⁊ hec temporahia dilex̾it nõ dũans

Expanded text:
toris, non per se, quia ipsa ex se nihil est, sed per benignitatem Dei per quam anima est, fuerit delectata, naturae inferiorem in se partem frenando, atque a rebus temporalibus abducendo, liberat dolorum egestate, indigentiae difficultate, morborum molestiis, atque in sua bona ut justitiae in ea firmitas maneat, regnando secundum suam naturam et servienti praestando: cujus servientis si vita fuerit delectata, et haec tempor
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ spm̃i sancto resistitis ꝯmͣ qui a d̾o
fien putat ꝓpt̾ea qd̾ dc̃m eit quem uult
indurat r̃p̃m preuaricationis intueat᷑
exordum. ⁊ t̾o dante mandacã qͥsdo taᷤᷤ¬
gressionis culpam ̃ uecorde fi̾it oꝑatus
atcendat ꝯͣmius ne ab ip̃o quid̾ si nega¬
ret assensimmi potint temptatore ꝯpelli
Ergo qͥdͥo post illam prenaricationẽ na¬
tus cuplitii homo patitur iuste reddi
m̾ito q fateat᷑ Indurare enĩd̾r deus eũ
quẽ mollite nolu̾it. Sic ⁊̃ excecare dicẽ¬
dui est eum gm̃ illim̃ne nolu̾it. Sic

Expanded text:
i sancto restitistis . Quam qui a Deo fieri putat, propterea quod dictum est, Quem vult indurat; ipsum praevaricationis intueatur exordium, et Deo dante mandatum, qui transgressionis culpam in corde fuerit operatus attendat: quamvis ne ab ipso quidem, si negaret assensum, potuit tentatore compelli. Ergo quidquid post illam praevaricationem natus supplicii homo patitur, juste reddi meritoque fateatur. Indurare enim Deus dicitur eum quem mollire noluerit: sic etiam excaecare dicendus est eum quem illuminare noluerit: sic
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ dĩm roꝵ de sublimiorib apꝑatibus
uletar infi̾or creature. cum autẽ nli¬
mali hoĩes magicis artib oꝑantur siłra
ĩmanus suas dantur. cum exaudiũt ur
a demonib. Digni sunt enim quita¬
li exauditione decipiu̾tur ut pena illis
fiat hoc qd̃ udentur impetrare b̾nsi¬
tum cum eis exhibent qͣi priuatim ĩfi¬
ores potestates quedam miracła ut eos
h̾eant subiugatos ꝑmissum tñ diuine
prouidentie ut pro m̾itis aĩaꝵ sua cinq

Expanded text:
omnium rerum, de sublimioribus apparatibus jubetur inferiori creaturae; cum autem mali nomines magicis artibus operantur similia in manus suas dantur cum exaudiuntur a daemonibus. Digni sunt enim qui tali exauditione decipiantur, ut poena illis fiat hoc quod videntur impetrare beneficium, cum eis exhibent quasi privatim inferiores potestates, quaedam miracula, ut eos habeant subjugatos, permissu tamen divino p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aĩa .i. ꝓnitatio uł affectio qua modo
qͦ mͦ de nichilo ip̃a facta ÷. Homo si u̾m
sciat pene deus est deus si u̾m nescit
nõ pene. S bñ lapis est. mens anten
hars mentis crcurtus rationalis cog¬
idatio que ab eo qd̾ qͥritur profecta ꝑ
suecedentiũ argimũtoꝵ cirtulum cet¬

Expanded text:
 id est, mutatio vel affectio, qua modo quomodo ipsa de nihilo facta est. Homo si verum sciat, pene Deus est: Deus si verum nescit, non pene, sed bene lapis est. Mens autem mus mentis circuitus rationalis cogitatio, quae ab eo quod quaeritur profecta, per succedentium argumentorum circulum cer
Abbreviated transcription (Latin):
re atis abic̾e coguntur. qd̃ nec ip̃i mathe¬
matici fatiunt. Nam cum aliqͥs eoꝵ hõib
nũmatis fatua fata uendid̾it. Mox ut
ocłm a tabellis eburneis ad domꝰ sue mo¬
d̾amen ac sollicitudinem renocau̾it nõ
solum uocib. s ⁊̃ plagis emendat uxo¬
rem. nõ dico si peculantius iocantemy s
si inmeditatius ꝑ fenestm aspitientem
aĩadu̾terit. quẽ tñsi ei dicat quid me ce¬
dis. uen̾em cede si potes. A qua cogor hoc
facẽ. tũc u̾o ille non curat. gͣm umu̾
ba ꝯponat fallendis extͣneis. S qmͣ iusti
u̾bera imponat corrigendis suis. q̃n gͥ
to dicit se coactum fecisse io qd̾ arga¬
itur. Redeat ad se ip̃m seruet hoc m
suis nõ castiget seruum surem nõ de
bo nõ minetur. Quid enim hoꝵ fatiẽs in

Expanded text:
re atque abicere cogimur, quod nec ipsi mathematici faciunt! nam cum aliquis eorum hominibus nummatis fatua fata uendiderit. mox, ut oculum a tabellis eburneis ad domus suae moderamen ac sollicitudinem reuocauerit, non solum uocibus sed etiam plagis emendat uxorem, non dico si petulantius iocantem sed si inmoderatius per -fenestram aspicientem animaduerterit. quae tamen si ei dicat: <Quid me caedis? Venerem caede, si potes, a qua cogor hoc facere\', tunc uero ille non curat, quam uana uerba componat fallendis extraneis, sed quam iusta uerbera inponat corrigendis suis. Quando se dicit coactum fecisse id. quod arguitur, redeat ad se ipsum. seruet hoc in suis, non castiget seruum furem, non de robo non minetur. qui
Abbreviated transcription (Latin):
enidentior boni mali est exꝑiiẽ¬
tum. hiis quib potentior interior
ut ꝑ disciplinam malum ante exꝑi¬
mentum sciant non eent bona dul¬
tiã si nõ patent᷑. idu̾sa. Itẽ bonũ ad
obseruando minus diligebat. ardentiꝰ
diligit ꝯꝑanto. Non enim magnus ma¬
gnum ꝑutans. si cadunt ligna lapides ⁊
morumt᷑ mortales utͣm scd̾m tempus
ra. aliocͥm incipit tempus precedere tem
taxat nam mala in potestate sunt q̃ i
uoluntate ẽe riõ debent. idꝙ ẽe płimũ
⁊ solum in lib̾o arbito plenissime uel¬
le ⁊ om̃e qd̾ recte ag̾e possis. ⁊ niluel

Expanded text:
evidentior boni, mali est experimentum iis quibus potentia interior est, ut per disciplinam malum ante experimentum sciant. Non essent bona dulcia, si non paterentur adversa. Item bonum quod observando minus diligebat, ardentius diligit comparando. Non erit magnus, magnum putans si cadunt ligna, lapides, et moriuntur mortales. Utrum secundum tempus, ra: alioquin incipit tempore praecedere tempolumus, bona duntaxat. Nam mala in potestate sunt quae in voluntate esse non debent. Idque est et plurimum et solum in libero arbitrio, plenissime velle omne quod recte agere possis: si quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si non est ꝯset̃as ut oĩs qui mandu¬
se. s esurisse nõ legnuns necq ut oĩs
qui esurit manducat si aut ofsitio
aliquo se cohibeat aut desit ei cibut
faultasq madendi. tñ cum ut᷑mq na¬
irat eWangelista ntͣmq credent̾ est qr
utrumq sicut reꝵ gestaꝵ udex fcm¬

Expanded text:
m non est consequens ut omnis qui manduse , sed esurisse non legimus: neque ut omnis qui esurit manducet, si aut officio aliquo se cohibeat, aut desit ei cibus facultasque manducandi: tamen cum utrumque narrat evangelista , utrumque credendum est; quia utrumque sicut re
Abbreviated transcription (Latin):
litas in sub̾a est mutabłi insapien¬
⁊ cum illo fint semꝑ. ⁊ est ante euũ
Item i salomone napor est enim
untusdi. ⁊ manatio cinedam õipotẽ¬
tis d̾i sinceris. It̾um fons sapĩe uer¬
bum d̾i in excelsis. De u̾bo ratio pro¬
cedens recte dr᷑ u̾bum. Uor aliqͥd ÷.
silentiũ nichil est. unũ si solumes¬
set ĩ se eet. ftile ee̾t ⁊ ncha p̃stares¬

Expanded text:
pienet cum illo fuit semper, et est ante aevum . Item in Salomone: Vapor est enim virtutis Dei, et manatio quaedam omnipotentis Dei sincera . Iterum: Fons sapientiae verbum Dei in excelsis . Ratio procedens, recte dicitur verbum. Vox aliquid est, silentium nihil est. Unum si solum esset, in se esset, sterile esset et nihil p
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ autem ad pecrata mortẽq ꝑtinet
sine dubio u̾git ad non eẽ. Hoc unde¬
cumq sit non ÷ certe aheo qd̾ sũme
est nec ab eo qd̾ aliquo mͦ est non est
gͥ necad̾o nec ab aliqͦ oꝑe d̾i ent gͦ
ab eo qd̾ est ei ꝯtͣium qd̾ sũme est qd̾ gͦ
cora cum qͥb est ꝯmue cresdere ge¬
nerare ali mori sentire appet̾e fug̾e
tria sensualia ratõnabłia ut angeli¬
cum qͥb est ꝯmune audire sentire in¬
est animi motus cogentelxxii.
nlło ad aliqͥduł non admtendum

Expanded text:
Quod autem ad peccata mortemque pertinet, sine dubio vergit ad non esse: hoc undecumque sit, non est certe ab eo quod summe est, nec ab eo quod aliquo modo est. Non est igitur nec a Deo nec ab aliquo opere Dei. Erit ergo ab eo quod est ei contrarium quod summe est. Quod ergo cora, cum quibus est commune crescere, generare, ali, mori, sentire, appetere, fugere. Tertia sensualia, rationabcum quibus est commune audire, sentire, inest animi motus cogente nullo ad aliquid vel non amittendum,
Abbreviated transcription (Latin):
dncunt sine corꝑe intelligi non põt
sic qr esurimi sinẽ aĩa fĩ non potuit
nec illa uis t̾ret in auis atq in epta
calũpnia qua ĩidiose resistentes ai¬
unt. gͦ sub ueccessitate põĩtus fuit
si has affectiones anninueras h̃it. fa¬
cile quippe R̾ndem. gͦ si sub noctͣitate
poĩtus fint qr ꝯprehensus flagella
cepisse ꝯmad̾ passiones corporis eadem
dupenationis noluntate sine ulla ne
lit a fide u̾issime passo̾is ꝑ qmͣ corpus eiꝰ
ostenditur sic nos ip̃os noĩe neccessita¬
tis nemo t̾ret a fide uenssime affectioni

Expanded text:
e corpore intelligi non potest; sic quia esurivit, sine anima fieri non potuit. 4. Nec illa nos terret inanis atque inepta calumnia, qua invidiose resistentes aiunt: Ergo sub necessitate positus fuit, si has affectiones animi veras habuit. Facile quippe respondemus: Ergo sub necessitate positus fuit, quia comprehensus, flagellatscepisse, quemadmodum passiones corporis eadem dispensationis voluntate sine ulla neclit a fide verissimae passionis, per quam corpus ejus ostenditur, sic nos ipso nomine necessitatis nemo deterret a fide verissimae affectionis,
Abbreviated transcription (Latin):
linariste ex appolliare quodã au¬
ctore suo dictiee ꝑhibentur assere
qnͣtum homo fieri dignatus est nõ
huisse humnanã mentem ĩ h̾entes eis
nõ niłi ⁊ eos studiose audiẽtes delecta¬
ti st̃ qͥd̾ ea ꝑu̾sitate qr ille hominẽ in
t̾o minuebit dicẽs eum nõ habnisse
mentẽ hoc est rationalẽ aĩ im qua
a pecrorib scd̾m aĩm difert s cũ se¬
cum ip̃i cogitarent fatend̾ eẽ si ita est
pisse credatur. displic̾u̾nt gͥ non tñ
ad correctionem nt redirent ad nͥrta¬
tis inam totum q hoĩem a sapĩad̾i
susceptum ẽẽ ꝯfit̾entur nlła diũtr
a ip̃i aĩam totumq ut illi homines a¬
lienantes ab eo solam carnem huma¬
nam enm suscepisse dix̾unt adhibẽ¬
tes ⁊̃ testimoniũ ex ewangelio ĩmo
illam snr̃am nõ intelligendo ꝑu̾slim
confligere audent adu̾sum cãtholica
u̾itatem dicentes scͥptum ẽe u̾bum ca¬
ro ft̃m est. ⁊ ħ̾itauit in nobis. Subhii
enĩubis. ita u̾bũ cͣrm uolu̾t ce̾ copłat̃

Expanded text:
linaristae ex Apollinari quodam auctore suo dicti esse perhibentur, asseretum, in quantum homo fieri dignatus est, non habuisse humanam mentem, inhaerentes eis nonnulli, et eos studiose audientes, delectati sunt quidem ea perversitate, qua ille hominem in Deo minuebat, dicens eum non habuisse mentem, hoc est rationalem animam, qua homo a pecoribus secundum animum differt. Sed cum secum ipsi cogitarent, fatendum esse, si ita est,pisse credatur; displicuerunt sibi, non tamen ad correctionem, ut redirent ad veritatis viam, totumque hominem a Sapientia Dei susceptuam animam totumque utile hominis alienantes ab eo, solam carnem humanam eum suscepisse dixerunt, adhibentes etiam testimonium ex Evangelio; imo illam sententiam non intelligendo, perversi confligere audent adversus catholicam veritatem, dicentes scriptum esse, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Sub his e
Abbreviated transcription (Latin):
Nam siminꝰ hec u̾ ba intuentur potest
alius nõ minus ꝑu̾sus ex istis u̾bisita
calumpnuar fidi nr̃e ut dicat ip̃m uer¬
bum au̾sum ⁊ ꝯmutatum ẽẽ in carnẽ
⁊ u̾bum c̃e destitisse. qr scͥptam est ca¬

Expanded text:
Nam si nimis haec intuentur verba, potest alius non minus perversus ex istis verbis ita calumniari fidei nostrae, ut dicat ipsum Verbum conversum et commutatum esse in carnem, et Verbum esse destitisse; quia scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
primo R̾ndend̾ ⁊ ĩo sic ẽẽ illud ĩ ewã¬
gelio poĩtum qr usq ad uisibłem car¬
nem assuptio illa humane nature a do¬
mino facta est atq in tota illa mita¬
te supceptionis principalit̾ u̾bum est
extrema autẽ atq ultia caro uolẽs
itaq ewangelista ꝯmendare ꝓro uo¬
bis dilectionem humilitatis di qui se¬
se hualiau̾it. ⁊ qͥsq humiliau̾it ex¬
primens u̾biam carnẽq noĩauit pre¬
termutens aĩ naturam que u̾bo est ĩ

Expanded text:
pondendum est, ideo sic esse illud in Evangelio positum, quia usque ad visibilem carnem assumptio illa humanae naturae a Domino facta est, atque in tota illa unitate susceptionis principaliter Verbum est, extrema autem atque ultima caro. Volens itaque Evangelista commendare pro nobis dejectionem humilitatis Dei, qui sese humiliaverit, et quousque humiliaverit exprimens, Verbum carnemque nominavit, praetermittens animae naturam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
odo si placet anribus e dine mun¬
quis atq mente pura o di.lxxiiii.
acciꝑe prima d̾ que tu negas bona ẽẽ
⁊ clamas hoc fi̾ nõ debuisse en̾cta qm̃
ut dens omĩa sumꝰ sũma facta nõ sũt
elem̃ta bom bona muudi. prima. mmi.

Expanded text:
odo, si placet, auribus aequis atque mente pura Operum accipe prima Dei: quae tu negas bona esse, Et clamas haec fieri non debuisse cuncta; Quoniam ut Deus omnia, summus summa, facta non sunt. Elementa boni b
Abbreviated transcription (Latin):
qr et̾ne sunt. ⁊ eius modi atq ĩꝯmut a¬
błes manẽt. qͣꝵ ꝑticipatione fit ut sit
qͥcqͥo est qͦ quom est. S aĩa ratõał inter
eas res q̃ sunt a d̾o ꝯdite omĩa suꝑat. ⁊
d̾o proxima est qñ pura est eiq in ꝯnͣtũ
caritate cohesit in tm̃ ab eo lum̾e illo
intelligibłi ꝑ fusa qnodam mͦ ⁊ illustra¬
ta cerit non ꝑ corporeos oculos sed ꝑ
ip̃ius sui principale qđ excellit .i. per
intelligentiã suã ista ratõne qua insi¬
one sit beatissima quarat̾one ut dcm̃¬

Expanded text:
ernae sunt, et ejusmodi atque incommutabiles manent; quarum participatione fit ut sit quidquid est, quoquomodo est. Sed anima rationalis inter eas res quae sunt a Deo conditae, omnia superat; et Deo proxima est, quando pura est; eique in quantum charitate cohaeserit, in tantum ab eo lumine illo intelligibili perfusa quodam modo et illustrata cernit, non per corporeos oculos, sed per ipsius sui principale, quo excellit, id est per intelligentiam suam, istas rationes, quarum visione fit beatissima. Quas ratione
Abbreviated transcription (Latin):
untutũ cum tͣnsqllitate indicas. ⁊ cũ
magna reu̾entia disponis nos. Item
qd̃ primo in t̾renis reb fit gradus
si in alieno fideles nõ fuistis ur̃m
quid dabit uobis. ⁊ qd̾ pro suis gͣ¬
dib anime docentur. ⁊ ip̃e doꝰ demõ¬

Expanded text:
tutum, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos . 4. Item quod primo in terrenis rebus fit gradus Si in alieno fideles non fuistis, vestrum quis dabit vobis ? Et quod pro suis gradibus animae doceantur, et ipse Do
Abbreviated transcription (Latin):
est temp̾ quo ĩgemiscimꝰ ⁊ dolemꝰ exre¬
ctantes redemptionem corꝑis nr̃i qd
enadragesimia celebratur Scmius an
tenariꝰ qdragenario ut nõ solũ erede̾ ã
tam intellig̾e mereamur s̃alis ectĩa
in qua nłłus erit ert meror nłła per

Expanded text:
est tempus, quod ingemescimus et dolemus, exspectantes redemtionem corporis nostri, quod quadragesima celebratur. scimus audenarius quadragenario, ut non solum credere quae tatem intellegere mereamur. talis ecclesia, in
Abbreviated transcription (Latin):
xb dieb ꝑactis cum discipłis eadem
ip̃a. scilic ꝑ hũc nu̾m in sinuata tẽ¬
ꝑali dispensatione q̃ ad fidem ꝑti
ascentit ĩ celum. ⁊ decem aliis dieb¬
ramento ⁊ incendro quadragenario de¬
nanis add̾etar. ⁊ ĩo nõ iam hoc totum
tione signãdus ÷. hec autẽ duo temꝑa
.i. uniam laboris ⁊ sollicitudit. alterum¬
gaudii ⁊ securitatis. ⁊̃ retib missis i
mare dñs ñr significat. Nam ante pas¬
sionem de reticło d̾r misso in mare qui
tm̃ piscium ceꝑunt. ut iux ad litus tra¬
hendo ꝑducent. ⁊ ut retia rumꝑentur
nõ enĩm missa sunt in dext̾am ꝑtem. Ht

Expanded text:
 diebus peractis cum discipulis suis, eadem ipsa scilicet per hunc numerum insinuata temporali dispensatione, quae ad fidem pertinet, ascendit in coelum , et decem aliis diebramento et incendio quadraginario denarius adderetur. et ideo iam hoc totum, tione signandus est. Haec autem duo tempora, id est unum laboris et sollicitudigaudii et securitatis, etiam retibus missis in mare Dominus noster significat. Nam ante passionem de reticulo dicitur misso in mare, quia tantum piscium ceperunt, ut vix ad littus trahendo perducerent, et ut retia rumperentur . Non enim missa sunt in dexteram partem; habet
Abbreviated transcription (Latin):
m̃itiem̾ u̾bis nõ sunt corꝑa. Sane di
cuntur dicibłia. si ex reb aĩs u̾bis ĩ.
p̃ssa sunt. Rationabłis tͥbint᷑ in tre̾
ꝑtes dirigentiam q̃ est in participatio¬
cinam᷑ argum̃tumq ꝯcludimus In¬
nteqm peccass. Quo statu erat adã
le ates mortale s quale ꝯgruebat ta¬
li aĩe qne nũdum in se d̾i sułitud̾iem pͣ¬
ua uoluntate corru̾ꝑat quale nos qͦ
post resurectionem hĩduri sum̃ cũ
tatem aĩa eamdem siłitud̾iem dĩ ꝑfe¬
cta sanctitate ꝑceꝑit. postea u̾o qmͣ
peccauit facta est aĩa rationalis copi¬
asum peccantis ex arbitͥo lib̾o ueni¬
cupiditas ꝑurgebat q̃rim̃. ꝯnsꝑudar
aũ uideor qualitate mat̾ie factum .S
occurit d̾i opus d̾i ꝑfectio. a quotał
⁊ tantꝰ fiꝰ m̾unt. ⁊ om̃s nobis rat̾oes
⁊ fudit nec deus meliore ꝯ silio de
illa desꝑans mat̾ia ĩo lib̃m arbitͥum
ded̾it ut sit pecc̾m obriꝑet pecte alienꝰ

Expanded text:
nuntiemus verbis, non sunt corpora. Sane tunc nuntiemus verbis, non sunt corpora. Sane tunc dicuntur dicibilia, si ex rebus verbis animo impressa sunt. Rationalis distribuitur in tres partes: dirigentiam, quae est in perceptiocinamur argumentumque concludimus. SENT. X.-- In quo statu erat Adam le atque mortale, sed quale congruebat tali animae, quae nondum in se Dei similitudinem prava voluntate corruperat; quale nos quoque post resurrectionem habituri sumus, cum eadem anima eamdem similitudinem Dei perfecta sanctitate perceperit. Postea vero quam peccavit, facta est anima rationalis cupipeccantis. Casum peccantis ex arbitrio libero venicupiditas perurgebat, quaerimus. Suspicari autem videor qualitate materiae factum. Sed occurrit Dei opus, Dei perfectio, a quo talis ac tantus fieri meruit; et omnes nobis rationes confundit, ne Deus meliore consilio de illa desperans materia, ideo liberum arbitrium dederit, ut si peccatum obreperet, recte alienus
Abbreviated transcription (Latin):
spe est. s ⁊ dessdare seintam et̾nam ⁊
crede e̾e quis dicat. s se posse assẽq neg̃
spes autem sine fũe quo modo esse po¬
ssit nõ iuemio. nemo em̃ sperat se po¬
sse asseq̾ qo̾ esse nõ credit. oport gͦ in¬
ẽe aĩo oĩa tͥa fidem. spemcalitatem ut
⁊ credat u̾a ̾e at que uocatur. ⁊ spenit¬
¶ se posse assequi. ⁊ ea oĩo dligat. ¶õ phi¬
tionẽ. Scia in duas hortat̾onem ⁊̃ tͣcta¬
tionem bonoꝵ ⁊ maloꝵ. Amst̾io i duas¬
finem ad ꝯm̃ referimꝰ omĩa que recte fa¬
timus. ip̃m autẽ ad nichil a refertur. na¬
rabłis distͥbit᷑ m duas ꝑtes corporea
Unde facit motũ ꝑ qd̾ facit causatio¬
nem q̃r facit esfectum qd̾ facit. In cor¬
poreoꝵ qͣdribtita. est in locum. locus
enĩ nõ est corpus. s spatium qd opti¬
netur a corpore. in tempus. in extre¬
mitates enim corꝑm non sunt corꝑa
qr nõ hñt crassitudiem. Indicibła di¬
cibłia enim que ꝯcepinius aĩo ut e¬

Expanded text:
s est, si et desiderare se vitam aeternam, et credere esse quis dicat; sed se posse assequi neget. Spes autem sine fide quomodo esse possit, non invenio. Nemo enim sperat se posse assequi quod esse non credit. Oportet ergo inesse animo omnia tria, fidem, spem et charitatem; ut et credat vera esse ad quae vocatur, et speret se posse assequi, et omnino ea diligat. tionem. Scientia in duas, hortationem et tractationem bonorum et malorum. Adminisecte faciamus, ipsum autem ad nihil aliud refertur. Naturalis distribuitur in duas partes, corporea unde facit; motum, per quod facit; causationem, quare facit; effectum, quod facit. Incorporeorum quadripartita est: in locum; locus enim non est corpus, sed spatium quod obtinetur a corpore: in tempus: in extremitates; extremitates enim corporum non sunt corpora, quia non habent crassitudinem: in dicibilia; dicibilia enim quae concipimus animo ut e
Abbreviated transcription (Latin):
primunt ĩ aĩo acciprant ab illa sũma
sapĩa que ip̃os nu̾os ⁊ ip̃am ꝯuemen¬
tiam longe artistiosus uniu̾so mini¬
di corꝑi imp̃ssit qd̾ de nichilo fabrica¬
ta est inqno cunt ⁊ corꝑa aĩalium que
di fabricant. s longe potentiꝰ ⁊ excel¬
lentius qmͣ cum arcifices hoĩes easdem
figuras corꝑum ⁊ formas in suis oꝑi¬
b mintantur. Non enĩ om̃is nu̾ositã
humani corꝑis inuenitur in statua
pientia ꝑ artificis aĩm tͣicitur qua pp¬
sumi corpus humanũ natiralit̾ fabri¬
eatur. nec iõ tñ pro magno hndi st̃.¬
qui talia oꝑa fabricant aut diligũt
qr minorib intẽta aĩa qͣs ꝑ corpus cor¬
poralit̾ facit mniꝰ iꝑheret ip̃i sume sa¬
pĩs. Unde istas potetias ht̃ quib male
Utit᷑ dum foris eas excercet. illam enĩ
eaꝵ formã utilem ⁊ uilem negligit

Expanded text:
primunt, in animo accipiant ab illa summa sapientia, quae ipsos numeros et ipsam convenientiam longe artificiosius universo mundi corpori impressit, quod de nihilo fabricatum est: in quo sunt etiam corpora animalium, quae di fabricantur; sed longe potentius excellentiusque, quam cum artifices homines easdem figuras corporum et formas in suis operibus imitantur. Non enim omnis numerositas humani corporis invenitur in statua;pientia per artificis manum trajicitur, quae ipsum corpus humanum naturaliter fabricat. Nec ideo tamen pro magno habendi squi talia opera fabricant, aut diligunt rebus intenta anima, quas per corpus corporaliter facit, minus inhaeret ipsi summae sapientiae, unde istas potentias habet: quibus male utitur, dum foris eas exercet; illa enim earum formam stabilem negligit
Abbreviated transcription (Latin):
nec ueniat ad inuemilem etatem uͥ:
iam nõ est nec̃ce carnalit̾ saꝑe s põt ad
spũalia uoluntate ⁊̾ti ⁊ intͥnsetus
regenerari. qd gͦm unohoĩe recte e¬
ducato ord̾ie nature disciplinaq co¬
git hoc ꝓportione in uniu̾sogn̾e hu¬
mano fĩ ꝑ diumam proiitentiam per¬
que ad hoĩes eruorendos ꝑtin crea¬
torem ereaturã q dinosce̾. ⁊ illum cołe
dñantem istam subiectam fau̾i. Est ã
creator deus ex quo omĩa ꝑ cãm omĩa
in quo omĩa. ⁊ Ides tͥmtas pat̾ ⁊ filius

Expanded text:
ilem aetatem, ubi jam non est necesse carnaliter sapere, sed potest ad spiritalia voluntate converti et intrinsecus regenerari: quod ergo in uno homine recte educato ordine naturae disciplinaque contingit, hoc proportione in universo genere humano fieri per divinam providentiam, perquae ad homines erudiendos pertinet, Creatorem creaturamque dignoscere, et illum colere dominantem, istam subjectam fateri. Est autem creator Deus, ex quo omnia et per quem omnia, in quo omnia: et ideo Trinitas, Pater, et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
gib sermentia deus piiat ⁊ digne di¬
gna supplitia retͥbuat. cum ip̃e trins¬
quillissimus maneat aꝑtissime ⁊ta
scͥptum ÷ ip̃m quo qui pinim debeat
ꝯdempnate ex rerum estimas a tua uir¬
tude. uUntus enim tua iustĩe intium

Expanded text:
gibus servientia Deus puniat, et digne digna supplicia retribuat, cum ipse tranquillissimus maneat, apertissime ita scriptum est: Ipsum quoque qui puniri non debeat, condemnare, exterum aestimas a tua virtute. Virtu
Abbreviated transcription (Latin):
dis ad iustĩam qͥbdam ꝯsid̾andis ad ali¬
qd̾ u̾itatis documentum. utitͣ ⁊̃ hiis a qͥ¬
b se abstu ad temꝑantiam. ita om̃ib ⁊
sensis. ⁊ nõ sensis utitur. nec aliqͥt t̾ntũ
est. Iudicat autem de om̃ib qͥb utitur de
solo deo nõ iudieat qr scd̾m d̾m de cet̾is in¬
dicat nec eo utitu s fruitur Necq eñ
ad Aliquid alius deus referentꝰ est. qm̃ o̾e̾
qd̾ ad aliud refe̾nd̾ ÷ infenꝰ est ꝗmͣ id ad
qd̾ referend̾ est nõ est aliqͥo d̾o suꝑuus nõ
loco s excellentia nature. Omĩa gͦ que
facta sunt inusum hoĩs facta sunt qͥa õ¬
nib utitur iudicando rat̃o que hõi data
est. ⁊ ante lapsum quid̾ nõ utebat᷑ tołan¬

Expanded text:
dis ad justitiam, quibusdam considerandis ad alidis ad justitiam, quibusdam considerandis ad aliquod veritatis documentum: utitur etiam iis a quibus se abstinet, ad temperantiam. Ita omnibus et sensis et non sensis utitur; nec aliquid tertium est. Judicat autem de omnibus quibus utitur: de solo Deo non judicat, quia secundum Deum de caeteris judicat; nec eo utitur, sed fruitur. Neque enim ad aliquid aliud Deus referendus est. Quoniam omne quod ad aliud referendum est, inferius est quam id ad quod referendum est. Nec est aliquid Deo superius, non loco, sed excellentia suae naturae. Omnia ergo quae facta sunt, in usum hominis facta sunt, quia omnibus utitur judicando ratio, quae homini data est. Et ante lapsum quidem non utebatur toleran
Abbreviated transcription (Latin):
ea re quẽ quo referenda sit nescit
nec qͥsq pot̃ scire nisi sapiens quare ab¬
uti rectins dicisolent qui nõ bene utu¬
tur. nõ enĩ cuiꝗͣm prodest id qd̾ male uti¬
tur ⁊ qd̾ nõ prodest nõ utiq utile est uti¬
le autem quitqͥd est. Utendo ÷ utile itane¬
mo utit᷑ nisi utili. Non gͦ utit᷑ qͥsqͥs male
ntit᷑ ꝑfecta gͥ hõis rato que uirtus uocat᷑
utitur primo se ip̃a ad intelligend̾ deũ
ut eo fruatur a quo ⁊̃ facta est. Utit᷑ ⁊̃
cet̾is rationãbłib animantib ad socie¬
tatem nratõnabłib ademmẽtiam. uitã
⁊̃ suã ad so refert ut fruatur d̾o ita emmi
beata est. Ergo ⁊ hac utitur q̃ profectom
choat miseram suꝑbiam si ad se ip̃am nõ
ad deum referatur. utitur ⁊̃ corporibus
quibdam inuificandis ad bñficentiam
sic enĩ utitur suo corꝑe qͥbdam assum̃¬
dis uł respuendis ad ualitudinẽ qͥb dam
tollerandis ad pat̾ĩam. qͥbdam ordinã¬

Expanded text:
ea re quae quo referenda sit nescit; ea re quae quo referenda sit nescit; nec quisquam potest scire nisi sapiens. Quare abuti rectius dici solent, qui non bene utuntur. Non enim cuiquam prodest id quo male utitur; et quod non prodest, non utique utile est. Utile autem quidquid est, utendo est utile: ita nemo utitur nisi utili. Non ergo utitur, quisquis male utitur. Perfecta igitur hominis ratio, quae virtus vocatur, utitur primo se ipsa ad intelligendum Deum, ut eo fruatur a quo etiam facta est. Utitur autem caeteris rationalibus animantibus ad societatem, irrationalibus ad eminentiam. Vitam etiam suam ad id refert, ut fruatur Deo: ita enim beata est. Ergo et se ipsa utitur; quae profecto inchoat miseriam per superbiam, si ad se ipsam, non ad Deum referatur. Utitur etiam corporibus quibusdam vivificandis ad beneficentiam; sic enim utitur suo corpore: quibusdam assumendis vel respuendis ad valetudinem, quibusdam tolerandis ad patientiam, quibusdam ordinan
Abbreviated transcription (Latin):
fẽndum ÷ scd̾m hanc diffe̾ntiam ñc¬
qui loquimur illud sane custodientes
re de qua capĩ uoluptatem. Utimur
le uelle atq fruendis utendis fru
Et rursus omĩs ordinat̾o que uirtus
⁊̃ noĩatur fruendis frui utendis uti
fruend̾ autem est honestis utẽdum
uero utilib. honestatem uoco indel¬
ligibłem pulchtud̾iem gm̃ ꝓprie spi¬
ritualem nos dicimus utilitatem au
tudo ex qua pulchͣ sunt q̃cumꝙ pu¬
chra sunt nlło modo est insibłis. Itẽ
est. notum sit sane usibłum noĩe
omĩa corporalia ꝯtĩni. oport gͦ fini
omĩb alia q̃stio est ꝯmͣꝙͣ fortasse hone¬
sta nõ nisi qͥb fruendrm est dici de¬
ceat. Utilib autẽ utend̾ ÷ omĩb ut eͦ¬
quo eoꝵ opus est. Et frm qͥd̾ cibo. ⁊ qͣl
corꝑali noluptate non adeo absurde ex¬
iftĩmantur. ⁊ bestie. uti autẽ aliqͣ re
non pot̃ nͥ aĩal qd̾ rat̾ors est ꝑticeps sci¬
renamꝙ quo qͥsq refe̾ndam̃ sit. non

Expanded text:
ferendum est: secundum hanc differentiam nferendum est: secundum hanc differentiam nunc loquimur, illud sane custodientes,re de qua capimus voluptatem. Utimur  velle, atque utendis frui. Et rursus omnis ordinatio, quae virtus etiam nominatur, fruendis frui, et utendis uti. Fruendum est autem honestis, utendum vero utilibus. Honestatem voco intelligibilem pulchritudinem, quam spiritualem nos proprie dicimus; utilitatem auttudo, ex qua pulchra sunt quaecumque pulchra sunt, nullo modo est visibilis. Item est. Notum sane sit visibilium nomine omnia corporalia contineri. Oportet ergo frui omnibus, alia quaestio est; quanquam fortasse honesta non nisi quibus fruendum est, dici deceat. Utilibus autem utendum est omnibus, ut quoquo eorum opus est. Et frui quidem cibo et qualibet corporali voluptate non adeo absurde existimantur et bestiae: uti autem aliqua re non potest nisi animal quod rationis est particeps. Scire namque quo quidque referendum sit, non
Abbreviated transcription (Latin):
Uniu̾so nos debemꝰ exuere. Sursum eĩ
in eiꝰ partib est. nam uniu̾sus nec ipse
in uniu̾so corꝑe sursñ ac deorsũ ÷. cum
enim in sex partib motꝰ fi̾ uideatur
qui rectꝰ dicitur id ÷ qui circularis
nõ est in ant̾iora ⁊ post̾iora. in dext̾i¬
ora ⁊ in sinist̾iora insuꝑiora ⁊ infi̾ora
¶lła oĩo ratio est cur uniu̾so corpori
ante ac post nichilsit. ⁊ dextͣ ac leua
sit aut sursum ac deorsum s eo ꝯside¬
rantes decipunt᷑ qd̃ sensib ⁊ ꝯsuetu¬
dini difficile obsistitur. Non enim
tam facilis est nobis ꝯn̾sio corꝑis q̃
fit si qͥd capite deorsum mou̾i uelit ꝙͣ
faciles sunt a dextͣ in leuam uł abañ¬
tiore in post̾iorem partem ꝯm̃obrem
remotis u̾bis secum ip̃i aĩo satagend̾ ÷
tile distat ita int̾ fruend̾ ⁊ utend̾
quamꝙͣ eĩ om̃e honestum utile. ⁊ õe
utile honestũ eẽ subtiłr de fertoi que¬
at. tñ qr magis ꝓprie atto usitatus:
est. utile auten qd̾ ob aliud aliquio re¬

Expanded text:
so nos debemus exuere. Sursum autem undi partibus est. Nam universus nec ipse in universo corpore sursum aut deorsum est. Cum enim in sex partes motus fieri videatur, qui rectus dicitur, id est, qui circularis non est, in anteriora et posteriora, in dexteriora et sinisteriora, in superiora et inferiora; nulla omnino ratio est cur universo corpori ante ac post nihil sit, et dextera ac laeva, sit autem sursum ac deorsum. Sed eo considerantes decipiuntur, quod sensibus et consuetudini difficile obsistitur. Non enim tam facilis est nobis conversio corporis, quae fit, si quis capite deorsum moveri velit, quam facilis est a dextra in laevam, vel ab anteriore in posteriorem partem. Quamobrem remotis verbis secum ipsi animo satagendum est, t, ita et inter fruendum et utendum. Quanquam enim omne honestum utile, et omne utile honestum esse, subtiliter defendi queat: tamen quia magis proprie atque usitatius hest, utile autem quod ad aliud aliquid re
Abbreviated transcription (Latin):
renis hor̃es talium distͥbutionum y¬
magnies seruent. Hinc ÷ qd̾ uidex dã¬
pnatum ꝑcut̾e indignũ sua ꝑsona ⁊
nepharium iudicat eius tñ iussu hoc
facit carnifex. qr pro sua cupiditate
sic ordinatus in officio ut ꝑcutrat le¬
gum mod̾atione dampnatum qui po¬
ss ⁊̃ ĩocentem sua crudelitate ꝑcute
Nam necq se ip̃m per se ip̃m hoc uidex
facit necq pricipem uł aduocatũ au
alig̃m in offitio suo em tale mĩst̾nm¬

Expanded text:
rrenis homines talium distributionum irrenis homines talium distributionum imagines servent. Hinc est quod judex damnatum percutere indignum sua persona et nefarium judicat: ejus tamen jussu hoc facit carnifex, qui pro sua cupiditate sic ordinatus est in officio, ut percutiat legum moderatione damnatum, qui posset etiam innocentem sua crudelitate percutere. Nam neque per se ipsum hoc judex facit, neque per principem vel advocatum, aut aliquem in officio suo, cui tale min
Abbreviated transcription (Latin):
tate uł ad unidictam peccatoꝵ uł ad
exqtarionem purgat̾onemq eaꝵ qͥ
scd̃m deuni renascuntur ĩ ifimis na¬
ture gradib ordinatus est. Leginus
enim deceptũ regem falio uatitimo
psendo ꝓphetaꝵ. ⁊ ita legimꝰ ut nec
sine dramo iuditio fc̃m inueniam
qm̃ dignus erat ĩlle sic decipi necq ꝑ
eum angelum fc̃m sit qm̃ deceptio¬
nis offitum susciꝑe non dectret. S
ꝑ angelum eiroris qͥ sibi ultro tales ꝑ¬
des impõr cumletĩa postulant. Qͥb dã
enim Øcͥpturaꝵ locis aꝑtius aliqͥd expo¬
nitur qt̾ diligens. ⁊ piuc lector. ⁊̃ aliis
locis in quib minꝰ aꝑitͣ intelligat deus
enim ñr sic ad salutem aĩaꝵ diumnos
libros sancto sp̃u mod̾atus est ut non
solum manifestis pasd̾e s ⁊ obscuris ex¬
cere nos uellet. Ex hac gͥ in effabłi at¬
q sublim reꝵ ãministratõne que fit
ꝑ diuinam proindentiã qͣrͣtͣicͥpta est
naturalis lex in aĩam rationalem ut
in ip̃a ite huiꝰ ꝯu̾satione morib q t̾¬

Expanded text:
tate vel ad vindictam peccatorum, vel ad exercitationem purgationemque eorum qui secundum Deum renascuntur, in infimis naturae gradibus ordinatus est. Legimus enim deceptum regem falso vaticinio pseudoprophetarum: et ita legimus, ut neque sine divino judicio factum inveniamus, quoniam dignus erat ille sic decipi; neque per eum angelum, quem deceptionis officium suscipere non deceret; sed per angelum erroris, qui sibi ultro tales partes imponi cum laetitia postulavit . Quibusdam enim Scripturarum locis apertius aliquid exponitur, quod diligens et pius lector etiam in aliis locis, in quibus minus aperitur, intelligat. Deus enim noster sic ad salutem animarum divinos libros Spiritu sancto moderatus est, ut non solum manifestis pascere, sed etiam obscuris exercere nos vellet. Ex hac igitur ineffabili atque sublimi rerum administratione, quae fit per divinam providentiam, quasi transcripta est naturalis lex in animam rationalem, ut in ipsa vitae hujus conversatione moribusque te
Abbreviated transcription (Latin):
do int̾ ypocͥtas a dño ꝯputetur demtesi
bñefactis plac̾e appecit ne hanc mer¬
oedem aucupans ꝑdat qd datur᷑ est deꝰ
S deincta ista cupiditate cauẽda suꝑ¬
bia est difficile est enim ut dignetur
desid̾at. ⁊ plenum se untutis putat᷑
Itaꝙ adhuc neccnis ÷ timor ẽe ne uld¬

Expanded text:
do inter hypocritas a domino computetur, deinde, si do inter hypocritas a domino computetur, deinde, si benefactis placere appetit, ne hanc mercedem aucupans perdat quod daturus est deus. Sed deuicta ista cupiditate cauenda superbia est. difficile est enim, ut dignetur derat et plenum se uirtutibus putat. itaque adhuc necessarius est timor, ne il
Abbreviated transcription (Latin):
inu̾abłium qmͣ nõ sint illa desꝑanda os¬
tendend̾ est. at ubi fu̾int carnali̾ no¬
luptatum illecebre suꝑate cauend̾ est
ne subrepat atq succedat cupiditas
placendi hoĩb aut ꝑ alici fc̾a mirabi¬
lia. aut ꝑ difficilem ꝯtmentiam siue
patĩam aut ꝑ aligͣmͣ largitionẽ aut
⁊ cuptoitas honoris atͣ que omĩa pro¬
fant᷑. ea q̃ scͥpta sunt de laude carita¬
tis ⁊ de ĩanitate iactantie doceaturq
qmͣ sit pudend̾ eis plac̾e uelle qͦs nolis
miitari aut enĩ bom nõ sunt. ⁊ mebil
magnũ est a malis laudari ant bom
sunt ⁊ eos oport mutan s qui bom
sunt uirtute bom sũt. urtus ã nõ ap¬
petit qd̾ in alioꝵ hoĩm potestate ÷ qui
gͦ miitatur bonos nlłius hoĩs appetit
landem qͥ malos nõ dignus est laude
Si autẽ plac̾e hoib ĩo ins ut eis prosis
ad diligend̾ deum nõ iam hoc s aliud
cupit qui aute place cupit. neccͣm ad¬
huc h̾t timorem primũ ne occłre peccã¬

Expanded text:
ium, quam non sint illa desperanda, ostendendum est. At ubi fuerint carnalium uoluptatum inlecebrae superatae, canendum est, ne subrepat atque succedat cupiditas placendi hominibus aut per aliqua facta mirabilia aut per difficilem continentiam siue patientiam aut per aliquam largitionem aut et cupiditas honoris. contra quae omnia proferantur ea quae scripta sunt de laude caritatis et de inanitate iactantiae doceaturque, quam sit pudendum eis placere uelle quos nolles imitari. aut enim boni non sunt et nihil magnum est a malis laudari, aut boni sunt et eos oportet imitari. sed qui boni sunt, uirtute boni sunt. uirtus autem non appetit quod in aliorum hominum potestate est. qui ergo imitatur bonos, nullius hominis appetit laudem; qui malos, non dignus est laude. si autem placere hominibus ideo uis, ut eis prosis ad diligendum deum, non iam hoc, sed aliud cupis. qui autem placere cupit, necessarium adhuc habet timorem, primum, ne occulte peccan
Abbreviated transcription (Latin):
deus deceptor est qd̃ credere nephariĩ¬
⁊ impium ẽẽ quis nõ intelligat. S¬
m̾toꝵ ⁊ ꝑsonaꝵ iustissimis distrib¬
bntor fatiens q̃dam ꝑ se ip̃i que illo
solo digna sunt eiq soli uenunt si¬
cuti est illuminare anãs. ⁊ se ip̃m eis ad
ꝑfruendum prebendo sapientes beata¬
q prestare alia ꝑ sermentem sibicre¬
aturam integ̾rimam legib pro m̾itis or¬
dinatam quedam eoꝵ iubens q̃dam per¬
nintens usq ad passeram admĩstratio

Expanded text:
Deus deceptor est, quod credere nefarDeus deceptor est, quod credere nefarium esse quis non intelligat? st personarum justissimus distributor, faciens quaedam per se ipsum, quae illo solo digna sunt, eique soli conveniunt; sicuti est illuminare animas, et se ipsum eis ad perfruendum praebendo, sapientes beatasque praestare: alia per servientem sibi creaturam, integerrimis legibus pro meritis ordinatam, quaedam eorum jubens, quaedam permittens, usque ad passerum
Abbreviated transcription (Latin):
nabłib utimur ad eas res qͣs ꝑ hoĩes
aginepharium est. Nam utiq dignus
est fur morsu lac̾ari id tñhomo agit nͦ¬
stiam talia fac̾e pro nature gradibus
lios facere non deceat mĩst̾i quedam
sunt media quib digna ĩ ĩguntur
offitia ut eis utens ip̃a iustĩa nõ soł
talia pati quecãq imꝑet qͣlia pati eũ
decet. S hiis fatientib qd̾ talia facere
non iinus decz. Quaꝓpt̾ egyptii digra
eẽnt ⁊ ppłus isrł pro illa etate gn̾is hu¬
nam in tali adhuc gradu morum ⁊¬
stitutus ess ut nõ indigne hostẽ de¬
ciꝑet fc̃m ÷ ut iuberet deus uł potins
pro illoꝵ cupiditate ꝑmito̾et ut na¬
sa aurea ⁊ argontea quib adhuct̾re¬
in regri appetitores inhiabant. ⁊ pe
terent ab egypuis nõ reditim ⁊ acci¬
ꝑent qĩ reddituri ꝯmͣ ⁊ m̾cedem tam¬
⁊ diuturni laboris atq oꝑis protali¬
um aĩaꝵ gradu nõ isustam deus eẽ
uoluit ⁊ penam illoꝵ quos digne fecit
amtit̾e id qd̾ retd̾e deb̾unt. non itaq

Expanded text:
ntibus utimur ad eas res quas per homines agi nefarium est. Nam utique dignus est fur morsu lacerari: id tamen homo non pestiam talia facere pro naturae suae gradibus lios facere non deceat; ministeria quaedam sunt media, quibus digna injunguntur officia; ut eis utens ipsa justitia, non solum talia pati quemque imperet, qualia pati eum decet, sed etiam iis facientibus, quos talia facere non minus decet. Quapropet populus Israel pro illa aetate generis humani in tali adhuc gradu morum constitutus esset, ut non indigne hostem deciperet; factum est ut juberet Deus, vel potius pro illorum cupiditate permitteret, ut vasa aurea et argentea, quibus adhuc terreni regni appeterent ab Aegyptiis non reddituri et acciperent, quasi reddituri. Quam et mercedem tam diuturni laboris aut operis pro talium animarum gradu non injustam Deus esse voluit, et poenam eorum quos digne fecit amittere id quod reddere debuerunt. Non itaque