comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gelii leuitate rigore pͥ̾dure legis in¬
flectis: ut quoꝵ lex condempnat in¬
iurias. corum tu euangelio tuo cõdẽp¬
nes grãm: Bideo istius modi asserci¬
oni me respondere nõ posse: sed tu doͤ
responde. Nec enĩ indiges ut extuseris:
qui nõ egiusti ut uinceres. Respon¬
debit igitur. Ergo ne condempno
pietate̾m: qui odi iniquitatẽ : Ego
precipio parentes nõ amandos. qui
muicos suadeo diligendos: Sed nõ
legisti tempus amandi. ⁊ tempus
odiendi. tempus belli. ⁊ tempus
pacis: De quo hoc dicit ecclesiastes.
Nonue de eo qd̃ ratione temporis
fiat. ut aliquos pie et amare ⁊ odisse
possimus. ut quos dilexeris odisse.
et quos oderis amare conueniat: Nõ
ergo parentũ infudi odia pectorib
filioꝵ: nec comugum suasi fastidia
mentib maritoꝵ. Naturã interro¬
ga quid exegerim. que utiq aucto¬
ris genitali arbitriũ singularum
necessitudinũ testatur affectu.⁊ ma¬
re parentes filios. lex nature est. ma¬

Expanded text:
gelii lenitate rigorem praedurae legis ingelii lenitate rigorem praedurae legis inflectis, ut, quorum lex condemnat iniurias, eorum tu euangelio tuo condemnes gratiam?5 Uideo istiusmodi adsertioni me respondere non posse. sed tu, domine, responde; nec enim indiges ut excuseris, qui non eguisti ut uinceres. respondebit igitur: egone condemno pietatem qui odi iniquitatem ? ego parentes praecipio non amandos qui inimicos suadeo diligendos ? sed non legisti: tempus amandi et tempus odio habendi, et tempus belli et tepacis ? De quo hoc dicit Ecclesiastes? Nonne de eo quod ratione temporis fiat; ut aliquos pie et amare et opossimus, ut quos dilexeris odisse et quos oderis amare conueniat? non ego parentum infudi odia pectoribus filiorum nec coniugum suasi fastidia mentibus maritorum. naturam interroga quid exegerim, quae utique auctoris arbitrium genitali singularum necessitudinum testatur affectu. amare patribus filios lex naturae est, ma
Abbreviated transcription (Latin):
et aĩam suã: nõ est me dignus. Qd̾
si quis ociosis accipiat auribus: for¬
tasse dicat. Tu dñe ihũ legẽ dedisti
dicens. dilige dum̃ deũ tuũ. dilige pro¬
rimum tuĩ. et ut impleres hãc legẽ
uenisti. dixisti ꝑ legem. Ipnora patrẽ.
et matrẽ. et in euangelio iubes ut
parentes oderim. Quomodo sibi con¬
ueniũt ista precepta: Sic mitis et
humulis corde uenisti: Non possum
saluo iure pietatis odisse patrẽ cui
debeo qd̾ creatus sum matrẽ longo
nouem mensiũ fastidio pii fetus o¬
nera portantẽ: cui in absolutione.
plus periculi in dilatione plus tedii
est. Quid dulcissimi merentur fi¬
lii. ut paterno excludantur amore.
cũ sit impiũ mori nolle pro liberis:
Quid uxor carissima quedam uite
coheres et consortiũ cõmune natu¬
re: Quid frẽs isdem concreti uisceri¬
bus atq formati. eodẽ nature hospi¬
cio in hunc usi lucis emissi Qde¬
rim ergo pignora caritatis: Ita euã¬

Expanded text:
et animam suam, non est m e dignus. Quod et animam suam, non est m e dignus. Quod si quis otiosis accipiat auribus, fortasse dicat: \'tu, domine Iesu, legem dedisti dicens: dilige dominum deum tuum, dilige proximum tuum, et ut impleres hanc legem uenisti. dixisti per legem: honora patrem et matrem, et in euangelio iubes ut parentes oderim ? quomodo sibi conueniunt ista praecepta? sic mitis et humilis corde uenisti? non possum saluo pietatis iure odisse patrem, cui debeo quod creatus sum, matrem longo decem mensium fastidio pii fetus onera portantem, cui in absolutione plus periculi, in dilatione plus taedii esi. quid dulcissimi merentur liberi, ut a paterno excludantur amore, cum sit impium mori nolle pro liberis? quid uxor carissima, quaedam uitae coheres et consortium commune naturae? quid fratres isdem concreti uisceribus atque formati eodem naturae hospitio in hunc usum lucis emissi ? oderim ergo pignora caritatis ? ita euan
Abbreviated transcription (Latin):
uanto erga deun se
ꝑrotendat affectu. sc̃s̃ ꝓph̾a
dauid hoc uersiculo declarauit: quia
cũ suos iumicos nequaqmͣ sit ꝑ¬
sequutus: utpote qui et regis saul
a cuius insidiis ꝑiculũ salitis caue¬
re iux pot̾ãt. nec uitam putauerit
appetendã et mortẽ estimau̾it iundi¬
caudam: et parricide filii ingenue¬
rit interitũ: et multoꝵ ꝑsequentiũ
se flaginciis appetitus ignouerit.
nt ip̃e ait. quia uicẽ iniurie ledentib
non rependerit: p̾uaricatores tamẽ
diuine legis exosos horresci .t. In quo
utiq et clementia moꝵ eiꝰ mãsuetudo¬
qz pietatis. et behemens deuotionis
aꝑitur intentio euãgelici precepti. cõ¬
ueniens discipline: quã prophetico
cẽ precepit: et dei hostes ctian si no¬
bis aut parentũ. aut filioꝵ. aut con¬
iugii germanitatisq necessitudĩe co¬
pulentur. odio ꝑsequendos. Sic enĩ
scriptum est. Si quis uen̾it ad me.
et nõ ederit patrẽ. et matrẽ. ⁊ uxorem.
et filios et frẽs. ⁊ sorores. ad huc ctiã

Expanded text:
uanto erga dominum propendat affectu, sanctus propheta Dauid hoc uersiculo declarauit, quia, cum suos inimicos nequaquam sit persecutus — utpote qui et regis Saul, a cuius insidiis periculum salutis cauere uix poterat, nec uitam putauerit adpetendam et mortem aestimauerit uindicandam et parricidae filii ingemuerit interitum et multorum persequentium se flagitiis adpetitus ignouerit, ut ipse ait, quia uicem iniuriae laedentibus non rependerit —, praeuaricatores tamen diuinae legis exosus horrescat. in quo utique et clementia morum eius mansuetudoque pietatis et uehemens deuotionis aperitur intentio euangelici praecepti conueniens disciplinae, quam prophetico esse praecepit et dei hostes, etiamsi nobis aut parentum aut filiorum aut coniugii germanitatisque necessitudine copulentur, odio persequendos. sic enim scriptum est: si quis uenerit ad me et non oderit t patrem et matrem et uxorem et filios et fratres et sorores, adhuc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina dei docentis imbuerit. seqͥt᷑
Super seniores intellexi: quia pre¬
ec hoc quidẽ difficile. ut is quẽ

Expanded text:
doctrina Dei docentis imbuerit. 13. Sequitur: Super seniores intellexi; quia praeNec hoc quidem difficile, ut is que
Abbreviated transcription (Latin):
cũ miquitate: Qui autẽ a lege dei seꝑat.
Ecce ista est uita: qm̃ qui facit q̃ legis
sunt. uuet in eis. Quod legi utiqz con
uenit spiritali. Et fortasse qui nͥ appro¬
puiquat ut noceat:mͥi: dumi separatur
beat potestatẽ. anime tamen mee nocẽ
nõ poterit. Deuiqz ꝑsecutores martirũ.
qmͣ longe ab eoꝵ icritis separati sunt:
Eed fortasse dicas. Quomꝰ scĩ adherẽt
deo: Et ideo sequitur. Idrope esto domine:

Expanded text:
cum iniquitate? Qui autem a lege Dei se sepacum iniquitate? Qui autem a lege Dei se sepaEcce ista est vita, quoniam qui facit quae legis sunt, vivet in eis : quod legi convenit utique spiritali. Et fortasse qui mihi appropinquat; ut noceat mihi, dum separatur beat potestatem, animae tamen meae nocere non poterit. Denique persecutores martyrum, quam longe ab eorum meritis separati sunt! 36. Sed forte dicas: Quomodo sancti adhaerent Deo? Et ideo sequitur: Prope e
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ homo etiam si scũs et iustus¬
S
sit debet orare. ut exaudiat eũ dñs
pcc̃a: et scd̃m indiciũ suũ. ut infirmis
openi ferat. Et maxime hoc debenius ora¬
re: cũ aliquib urgeniur adu̾sis. Unde
nõ ociose a scõ daiid prenissa est diuine
pinquauerũt ꝑsequentes inique: a le¬
ge ãt tua longẽ elongauerunt.
srecus sic posuit. Ippropĩquauer̃t
ꝑsequentes me miquitati. Lpc est.
Qui cum nuquitate me ꝑsequebantur.
qnͣtomagis ui appropĩquauerũt. tanto
amplius se a lege tua separauerũt. qm̃
qui frẽm suũ ꝑsequit᷑. a lege seceruitur. Lex
enĩ dicit. Diliges dñm deũ tuũ: diliges
proximũ tuũ. Non gͦ derim fratrem: ne
dicatur .m. Si frẽm tuũ non diligis
quẽ bides: quomͦ potes deuni diligere. quẽ
nõ uides: ILescis frem tuũ mertẽ eẽ san
guuus xp̃i: Qxicem gͦ non diligis
xp̃i: si fr̃ẽm non diligis. Ergo ꝑsecutor
michi appropinquat ut noccat: sed a le¬
ge disterminat. Que euĩ portio iusticie

Expanded text:
er homo, etiamsi sanctus et iustus sit, debet orare, ut exaudiat eum dominpeccata, et secundum iudicium suum, ut infirmis opem ferat. et maxime hoc debemus orare, cum aliquibus urgemur aduersis. unde non otiose a sancto Dauid praemissa est diuinaepinquauerunt persequentes me i nique, a lege autem tua elongauerunt. Graecus sic posuit: adpropinquauerunt persequentes me iniquitate, hoc est qui cum iniquitate me persequebantur. quanto magis mihi adpropinquauerunt, tanto amplius se a lege tua separauerunt, quoniam qui fratrem suum persequitur a lege secernitur; lex enim dicit: diliges dominum deum tuum, diliges proximum tuum. non ergo oderim fratrem, ne dicatur mihi: si fratrem tuum non diligis quem uides, quomodo potes deum diligere quem non uides ? nescis fratrem tuum mercem esse sansti? Mercem ergo non diligis Christi, si fratrem non diligis. 35. Ergo persecutor mihi appropinquat, ut noceat: sed is se a lege disterminat; quae enim portio justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
modo ipĩ bideant᷑ descendere: eo qd̾ tãta
ius lacrimaꝵ sit. ut putẽtur oculi in
flctus resolui. et in lacrimas effũdi. Ocłi
ergo ip̃i: tanqmͣ in decursus descendũt
aquarũ. Quo u̾bo impetus deplorãciũ
uehemẽs expressius declaratur: scd̾ui
illud qd̾ in canticis scriptũ est. Ifons or¬
torum puteus aque uiue: et impetus
descendens a libano. Hic impetꝰ eccł̃iam
deduxit a libano: hoc impetu diluunt᷑
pcc̃a. hoc impetu puri fontis et spũs scĩ
affluit a libauo sponsa: et a principio
fidei transunt seculũ. ⁊ ꝑtransiuit ad
regnum. ĩliis fons est. aliis puteus
pro captu nr̃o. grã spũalis: aliis ortus
clausus. fons signatus. Aliis ortorũ
fons. qui in eccłie dote numeratur:
aliis impetus descendẽs a libano. ⁊ ma¬
gnus impetus: qui nũqmͣ deficit. Nõ
ẽ deficiuĩt de petra ubera: neq nix a liba¬
no: neq aqua q̃ fertur ualido uẽto uirgi¬

Expanded text:
modo ipsi uideantur descendere, eo quod tanta modo ipsi uideantur descendere, eo quod tanta uis laerimarum sit, ut putentur oculi in fletus resolui et in lacrimas effundi Oculi ergo ipsi tamquam in decursus descendunt aquarum. quo uerbo impetus deplorantium uehemens expressius deplorantium secundum illud quod in Canticis scriptum est: fons hortorum, puteus aquae uiuae et impetus descendens a Libano. hic impetus ecclesiam deduxit a Libano, hoc impetu diluuntur peccata, hoc impetu puri fontis spiritus sancti adfuit a Libano sponsa et a principio fidei transiuit saeculum et pertransiuit ad regnum. aliis fons est. aliis puteus pro captu nostro gratia spiritalis. aliis hortus clausus, fons signatus. aliis horto torum fons qui in ecclesiae dote numeratur, aliis impetus descendens a Libano et magnus impetus, qui numquam deficit. non enim deficiunt de petra ubera neque nix a Libano neque aqua quae fertur ualido uento uirgi
Abbreviated transcription (Latin):
uapore calefactis. species uultus rutilã¬
tis ostenditur. Oriente die rubent t̾re.
croceo colore ꝑfuse. imiaguiẽ dei bñficio
nutuate: gẽmanĩ quoi monilia cho¬
ruscantia. transfundũt finitinus quod
ip̃a radiauerint: et miraris si moysi
bultus. diuine infectus est. claritate p̾¬
sentie: miraris si refulgente dei gr̃a. iii¬
sti uaporetur ĩgeniũ: Nõ dubitauit pro¬
pheta qui poposcit illuminari prius:
ut iusticias diũ possit addiscere.
Decursus aquarum deduxerũt aculi
mei: qͥti ñ custodiu legem tuam.
randit᷑ affectũ penitentiã gerẽtis
expressit: dicens quod aquarũ
decursus oculi sui descenderint: siue qͥa
ꝑ eos tanqmͣ icatus undantiũ fluen¬
toꝵ. ita emberantiũ lacrimaꝵ se quidã
ductus effuderit. et fletus irrigui cõti¬
nuũ quoddã et iuge ꝓflumũ: siue quod
ip̃i descenderint oculi. Iabet eĩ hx us sũ¬
mi doloris: ut cũ lacrimis oculi quodã¬

Expanded text:
uapore calefactis species uultus rutilanuapore calefactis species uultus rutilantis offunditur; oriente die rubent terrae croceo colore perfusae, imaginem de beneficio mutuatae; gemmarum quoque monilia coruscantia transfundunt finitimis quod ipsa radiauerint: et miraris, si Moysi uultus diuinae infectus est claritate praesentiae, miraris, si refulgente dei gratia iusti uaporetur ingenium? non dubitauit propheta, qui poposcit inluminari prius, ut iustitias domini posset addiscere. Decursus aquarum descenderunt oculi mei quia non custodiui legem tuam. granditer affectum paenitentiam gerentis expressit, dicens quod aquarum decursus oculi sui descenderint, siue quia per eos tamquam meatus undantium fluentorum ita exuberantium lacrimarum se quidam ductus effuderit et fletus inrigui continuum quoddam et iuge profluuium, siue quod ipsi descenderint oculi. habet enim hoc uis summi doloris, ut cum lacrimis oculi quodam
Abbreviated transcription (Latin):
uidere cupierũt: ut ip̃e dñs declarauit.
querebat ut corꝑalif dei uultũ ĩ corꝑe
uideret: si tamen et moyses tam sapi¬
ens et cruditus. hoc potuerit simpliciter
magis qmͣ in misterio postulare. Hũa¬
num taniẽ est: desideria supra nos extẽ¬
dere. Nec immerito faciẽ eius aduemi¬
entis ex uirgine querebat uidere. nt il¬
luminaretur in corde: sic̃ illumina¬
bant᷑ etiã illi qui dicebant. Nonne cor
nostrũ ardebat in nobis: cũ aperiret no¬
bis scripturas: Quod siquis ad deum
patrẽ dictũ uult uideri: potest accipi uul¬
tus prĩs filius. Qui enĩ uidet filium:
uidet et patrẽ. Illuminat tamẽ ⁊ uultͦ
dei: scd̃m qd̾ oculi eiꝰ suꝑ iustos habent᷑.
Quod cũ spĩaliter sit probandũ: tamẽ
quia inicidit illuminationis uultus
moysi. hystoria. ne quis nõ putet cor¬
poraliter id ficri potuisse: cognoscat. Et¬
eiuĩ usu solis multis eciã pallore cõfectis.
tocius corꝑis figura mutatur.: ⁊ ignis

Expanded text:
uidere uoluerunt, ut ipse dominus declarauit. quaerebat, ut corporaliter dei uultum incorporei uideret, si tamen et Moyses tam sapiens et eruditus hoc potuerit simpliciter magis quam in mysterio postulare. humanum tamen est desideria supra nos extendere, nec inmerito faciem eius aduenientis ex uirgine quaerebat uidere, ut inluminaretur in corde, sicut inluminabantur etiam illi qui dicebant: nonne cor nostrum ardebat in nobis. cum aperiret nobis scripturas ? quod si quis ad deum patrem dictum uult uideri, potest accipi uultus patris filius; qui enim uidet filium, uidet et patrem. Inluminat tamen uultus dei secundum quod oculi eius super iustos habentur. quod cum spiritaliter sit probandum, tamen, quia incidit inluminationis uultus Moysi historia, ne quis non putet corporaliter m fieri potuisse. cognoscat. etenim usu solis multis etiam pallore confectis totius corporis figura mutatur et ignis
Abbreviated transcription (Latin):
luminauit cor populi nationũ. in facie
xp̃i ihũ per eius aduẽtũ. Quod euident᷑
apłico declarat᷑ exemplo. sicut scriptum
est: quĩ deus qui dixit lumẽ de tenebris
splendescere. illuxit in cordib nrĩs ad il¬
luminationẽ scientie claritatis dei. in

Expanded text:
luminauit cor populi nationum in facie luminauit cor populi nationum in facie Christi Iesu per eius aduentum, quod euidenter apostolico declaratur exemplo, sicut scriptum habemus: quoniam deus, qui dixit de tenebris lumen splendescere, inluxit in cordibus nostris ad inlum
Abbreviated transcription (Latin):
et alloquebatur iudeoꝵ populũ: uelamẽ
habebat in faciẽ suã. Mortuo autẽ moy¬
se: ih̾s naue ian non per uelamẽ. sed
facie reuelata ⁊ presbiteros alloquebatͣ
et popilũ: et nemo trepidabat: cũ utiq
et ip̃i dixerit deus. quod cũ ip̃o ita esset
futurus. ut fuit cũ moyse. et eũ si mi¬
liter illuminaret: gestoꝵ utiqz non
nultus gł̾ia: hoc significante spũ scõ
quod uenturus esset ih̾s uerus: ad quẽ
si quis conu̾teretur. et eum uellet audire.
de corde suo uelamẽ auferret: et reuclata
facie uerũ saluatorẽ uideret. Ergo d̾s op̃s
pater qui in moysi facie excecauit popu¬
lum iudeoꝵ. nõ duricia. sed presentia. ñ
malitia. sed equitate atq iusticia. ip̃i eĩ
sibi posure uelamien. qui legẽ intellige̾
noluerũt. Lex eĩ spiritalis est. sic̾ dixit
hebrcus: is utiq scd̃m illud quod dat
uniciuq ur̃m. in quo nõ tribuentis
sed diligentis est cuba: hic inquã dñs il¬

Expanded text:
et adloquebatur Iudaeorum populum. uelamen et adloquebatur Iudaeorum populum. uelamen habebat in facie sua, mortuo autem Moyse Iesus Naue iam non per uelamen, sed facie reuelata et presbyteros adloquebatur et populum et nemo trepidabat, cum utique et ipsi dixerit deus, quod cum ipso ita esset futurus ut fuit cum Moyse et eum similiter inluminaret gestorum utique, non uultus gloria, hoc significante spiritu sancto, quod uenturus esset Iesus uerus, ad quem si quis conuerteretur et eum uellet audire, de corde suo uelamen auferretur et reuelata facie uerum saluatorem uideret. Ergo deus omnipotens pater, qui in Moysi facie excaecauit populum Iudaeorum non duritia, sed praescientia nec malitia, sed aequitate atque iustitia — ipsi enim sibi posunoluerunt; Lex enim spiritalis est, sicut dixit Hebraeus —, is utique secundum illud quod dat unicuique nostrum, in quo non tribuentis, sed diligentis est culpa, iste, inquam, dominus in
Abbreviated transcription (Latin):
metu qͥilũpine uel dolore. S eqͥtͫ unꝰ uͭsꝰ¬
Nultart enum illiũa super seruum
tusi. ⁊ doce mẽ iustificationes tuas.
lluminat dñs scõs suos: et lucet in
corde iustoꝵ. Itaq cũ sapientẽ uide¬
ris: cognosce quia descendens suꝑ eñ dei
glia. illumina eius mentẽ scientie fulgo¬
re cognitionisqz diuine. Illuminauit
autẽ ctiã corꝑaliter faciẽ moysi: ⁊ tns¬
figurata est głia uultus eius. qmͣ uidẽ¬
tes iudei trepidauerũt. Et ideo factũ est.
ut moyses uelameu imponeret super
faciem: ne in eam filii isrl intenderẽt
et ꝑturbarentur. Simul declarabatur
misteriũ. qd illd uelamen. quod in facie
moysi corporaliter ponebatur in cordib
iudcoꝵ mistice poneretur: co qd̃ ueram
legis claritatẽ uidere nõ possent. Uultͤ
enĩ moysi: fulgor est legis. Fulgor ãt
legis. nõ in lictera: sed in intellectu est
spiritali. Itaq qmͣ diu uixit moyses.

Expanded text:
metu calumniae uel dolore. Sequitur smetu calumniae uel dolore. Sequitur sn l u m ina super s er uum tuum et doce me iustificationes tuas. inluminat dominus sanctos suos et lucet in corde iustorum. itaque cum sapientem uideris, cognosce quia descendit super eum dei gloria, inluminauit eius mentem scientiae fulgore cognitionisque diuinae. inluminauit autem etiam corporaliter faciem Moysi et transfigurata est gloria uultus eius, quam uidentes Iudaei trepidauerunt; et ideo factum est, ut Moyses uelamen poneret super faciem suam, ne in eam filii Israel intenderent et superturbarentur. simul declarabatur mysterium, quod illud uelamen, quod in facie Moysi corporaliter ponebatur, in cordibus Iudaeorum mystice poneretur, eo quod ueram legis claritatem uidere non possent. uultus enim Moysi fulgor est legis, fulgor autem legis non in littera, sed in intellectu est spiritali. itaque quamdiu uixit Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
teritis omĩb allophili impetum lusit.
et singulari certamine sũmã belli et
tocius prelii pondus excepit uͥtute sua.
solus cõmune crimen refellens: et to¬
cius retorquẽs in hostẽ plebis obprobͥũ.
Et tamẽ quia iuuẽcule dixerũt. saul
triumphauit in milib. dauid in decẽ
milib: głia in inuidiã u̾sa. odio cepit
urgeri. Et ut de posterib loquanur
susanna bene sibi conscia erat: ⁊ apud
homines adeẽ sibi non poterat. Duo
presbiteri senes falsũ testĩoniũ defere¬
bant: nunicrus sacerdotũ atq senect᷑
uocẽ auferebant puelle: sola cõsciẽtia
apud deum libera. Deniq hominũ
dampnata iuditio: nuitu ab soluta di¬
uino est. Ideo ait propheta. Libera me
a calumpnia hoĩm: ut custodiã man¬
data tua. Qui enĩ opprimitur calũp¬
ma: nõ facile potest cũstodire mãda¬
ta diuina. Tristicie necesse est plerũ¬
q aut timorͥ cedat: ⁊ affligatur uel

Expanded text:
territis omnibus allophyli impetum lusit territis omnibus allophyli impetum lusit et singulari certamine summam belli et totius proelii pondus excepit, uirtute sua solus commune crimen refellens et totius retorquens in hostem plebis obprobrium. et tamen, quia iuuenculae dixerunt: Saul triumphauit in milibus, Dauid in decem milibus, gloria in inuidiam uersa odio coepit urgeri. et ut de posterioribus loquamur, Susanna bene sibi conscia erat et apud homines sibi adesse non poterat. duo presbyteri senes falsum testimonium deferebant, numerus sacerdotum atque senectus uocem auferebant puellae, sola conscientia erat apud deum libera: denique hominum damnata iudicio nutu absoluta diuino est. Ideo ait propheta: libera me a calumnia h o minum. ut custodiam mandata tua. qui enim obprimitur calumnia, non facile potest custodire mandata diuina, tristitiae 10 necesse est plerumque aut timori cedat et adfligatur uel
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Est ciũ et temptatio. est ⁊
calumpnia. Sed temptatio lenior:
calumpnia grauior. Siquidẽ tẽpta¬
cio potest ẽẽ calumpnia: ⁊ calumpnia
in se ⁊ tẽptationẽ habet. Est et huma¬
na temptatio. qmͣ ferre possumus:
calũpnia autẽ grauis est. Et ido̾ dñs
que sunt grauiora suscepit: ⁊ calũp¬
niis appetitus. silentiũ detu lit
triumphale. Ealũpina aũt eo gͣuior
est. quia non solum falsa componit.
uerũ etiã que pie gesta sũt decolorat:
ut ioseph nõ solũ adulterii oblatione
temptatus est. et incitamẽto erilis il¬
lecebre uerũ etiam temptatus calũpniis
composito qd ipẽ adulteriũ dñe sue ĩferre
uoluisset. comphensus q exuerit uestẽ.
ne fraudis iudiciũ atq insigne crimi¬
nis tencretur: cũ utiq amiftũ ideo fu¬
giens dereliquerit. ut laqueos ium ĩfe¬
rentis. et nerus illecebrose artis euaderet.
Ipse dauid senserat: quod tumebat. Qͥb
enĩ saul regis calũpniis laborauit: Pre¬

Expanded text:
nis. est et temptatio, est et calumnia, sed temptatio leuior, calumnia grauior, siquidem temptatio potest esse calumnia, calumnia in se et temptationem habet. est et humana temptatio quam ferre possumus. calumnia autem grauis est. et ideo dominus quae sunt grauiora suscepit et calumniis adpetitus silentium detulit triumphale. calumnia autem eo grauior est, quia non solum falsa conponit, uerum etiam quae pie gesta sunt decolorat, ut Ioseph non solum adulterii oblatione temptatus est et inuitamento erilis inlecebrae, uerum etiam temptatus calumniis, conposito, quod ipsum adulterium dominae suae inferre uoluisset conprehensusque exuerit uestem, ne fraudis indicium atque insigne criminis teneretur, cum utique amictum ideo fugiens dereliquerit, ut laqueos conferentis et nexus inlecebrosae artis euaderet. ipse Dauid senserat quod timehat: quibus enim Saul regis calumniis laborauit! per
Abbreviated transcription (Latin):
cair futiuũ illud: qñ nox ñ
ent amplius: et non indigebitur
lucerne uel solis lumine: qm̃ dñs
illuĩabit eos. Qui st̃ illi. supra ait
dicens. et serui eius seuuent ei. ho
est. dnĩ facient uoluntatẽ. Nũc eñ

Expanded text:
care futurum illud, quando nox non erit amplius et non indigebitur lucernae uel solis lumine, quoniam dominus inluminabit eos. qui sint illi, supra ait dicens: et serui eius seruient ei, hoc est: domini facient uoluntatem. nunc en
Abbreviated transcription (Latin):
audisset inuinculis oꝑa xp̃i:
mittens duos de discipulis suis.
ait illi. sues qui uentunus es an
aliũd expectamus : Et cetera usq
ao uiud ubi ait. Et iustificata est
sapientia afilus suis: Nunc to¬
tum locum de iohe baptista qd
miserit ad iħm: et cuius modi res¬
ponsum acceperinit. illi quos mise¬
rat. et quicquid post eorum absces¬
sum de iohe dominus duit. Int̃¬
ponit et iucas. nor quidem ipso
ordine: Sed quis eorum recordati¬
onis suȩ: quis rerum ipsarum he
ordinem teneat: non apparet.

Expanded text:
t in uinculis opera Christi, mittens duos de discipulis suis ait illi: tu es qui uenturus es an alium expectamus? et cetera usque ad illud ubi ait: et iustificata est sapientia a filiis suis. hunc totum locum de Iohanne baptista, quod miserit ad Iesum et cuiusmodi responsum acceperint illi quos misit et quidquid post eorum abscessum de Iohanne dominus dixit, interponit et Lucas, non quidem ipso ordine, sed quis eorum recordationis suae, quis rerum ipsarum hic ordinem teneat, non apparet.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tamen de dictis uerum etiã
de factis obseruari debere. Nicħ
entm ꝓhibet hoc idem iterum
factum credere. Calimpniari
autem euangelio dum non ere¬
dit iterum factum quod uerũ
fieri non potuisse: nemo coniũ¬
cit: sacrilege uanitatis est.
equitur matħ̾s et dicit.
Et factum ẽ cum consũ¬
masset iħc precipiens duodecĩ

Expanded text:
nec tantum de dictis, uerum etiam nec tantum de dictis, uerum etiam de factis obseruari debere. nihil enim prohibet hoc idem iterum factum credere. calumniari autem euangelio, dum non credit iterum factum quod iterum fieri non potuisse nemo conuincit, sacrilegae uanitatis est. Sequitur Mattheus et dicit: et factum est, cum consummasset Ie
Abbreviated transcription (Latin):
is siuis quedam uͦ eadem uel du¬
os uel tres eorum quoslibet. ut
omnes quatuor potuisse nec
sic tamen omnia eẽ. conscripta
quȩ ab illo seu dicta seu facta
sunt. Quisquis autem putat ñ
potuisse dominum in uno ser¬
mone quȩdam figurate. quȩda
proprie ponere: elquia cetera eiꝰ
inspitiat et uidebit ꝗͣ hoc teme¬
re.atq inerudite arbitretur. Pͥo¬
test enim iste ut unum aliquid
dicam quod antmo intcrum
occurrit. qcioniam monet ut
non sciat sinistra quio faciat
dertera: et ipsas elemosinas et¬
et quicquo illic auud̃ p̃cepit
figurate. accipiendum putã¬
re. Sane rursus admoneo quod
oportet meniinisse lectorem. nẽ
tali admonitione sepisftme. in¬
digeat: alus atq aluis sermonũ
suorum locis dominum iam
multa iterasse quȩ alibi direrat
Ne forte ipsorum locorum ordo¬
eum cum ex alio euangelista.
non conuenerit: alicui eorum
hinc putet eẽ. contrarium cum
intelligere debeat. iterum alibi
dicit quod iam alibi dictum erat

Expanded text:
is, quaedam uero eadem uel duis, quaedam uero eadem uel duos uel tres eorum quoslibet uel omnes quattuor posuisse; nec sic tamen omnia esse conscripta, quae ab illo seu dicta seu facta sunt. quisquis autem putat non potuisse dominum in uno sermone quaedam figurate, quaedam proprie ponere eloquia, cetera eius inspiciat: uidebit quam hoc temere atque inerudite arbitretur. potest enim iste, ut unum aliquid dicam, quod animo interim occurrit, quoniam monet, ut non sciat sinistra quid faciat dextra, et ipsas elemosynas et quidquid illic aliud praecipit figurate accipiendum putare. Sane rursus admoneo, quod oportet meminisse lectorem, ne tali admonitione saepissime indigeat, aliis atque aliis sermonum suorum locis dominum iam multa iterasse, quae alibi dixerat, ne forte ipsorum locorum ordo, cum ex alio euangelista non conuhinc putet esse contrarium, cum intellegere debeat iterum alibi dici quod iam alibi dictum erat,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ẽẽ contrarius. Sed iam ra¬
tione reddita non putetur. Sie ꝙ
caltiamenta eum dicit matheu
inuia non eẽ portanda: curam
ꝓbibet quia ideo portanda pu¬
tantur ne desint: hoc et de du¬
abus tunicis intelligendum ẽ
ue quisquam eorum ꝓpter e¬
am quam eẽt indutus aliam
portandam putaret. sollicitus
ne opus eẽt cim ex illa potesta-¬
te posset accipere: Proinde mar¬
cus dicendo eof caltiari eos. san¬
dalus uel soleis: aliquid hoc cal¬
tiamentum misticȩ significati¬
onis habere ammonet. ut pes
neq tectus sit. neq nudus ad
terram. Idest nec occultetur ae¬
uangelium. nec terrenis cõmo¬
dis inuitatur. Et quod non por¬
tari uel aberi duas tuncas. s
ne induerrentur duabus tum¬
cis: quid eos monet nisinon du¬
pplicit̃. sed simpliciter. ambula¬
re: Ita dominum omnia dui¬
sse nullomodo dubitandum est.
partm proprie. parum figura¬
te: sed euangelistas alia istum.
alia illum inseruisse scriptis su¬

Expanded text:
dixit esse contrarius; sed iam radixit esse contrarius; sed iam ratione reddita non putetur. Sic et calciamenta cum dicit Matthaeus in nia non esse portanda, curam prohibet, qua ideo portanda cogitantur, ne desint. hoc et de duabus tunicis intellegendum est, ne quisquam eorum praeter eam quam esset indutus aliam portandam putaret sollicitus, ne opus esset, cum ex illa potestate posset accipere. proinde Marcus dicendo calciari eos sandaliis uel soliis aliquid hoc calciamentum mysticae significationis habere admonet, ut pes neque tectus sit neque nudus ad terram, id est nec occultetur euangelium nec terrenis commodis innitatur. et quod non portari uel haberi duas tunicas, sed ne induerentur duabus tunicis, quid eos monet nisi non dupliciter, sed simpliciter ambulare? Ita dominum omnia dixisse nullo modo dubitandum est partim proprie, partim figurate, sed euangelistas alia istum, alia illam inseruisse scriptis su
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ neccessaria. nec magna nes
minua. Ideo posuit nec uirga
ostendens fidelibus suis omns
deber ministris suis nulla fu¬
pflua requirentibus ac ꝑ hoc ab¬
dendo dignus enim ẽ opartus
cibo suo: prorsus aperuit. et il¬
lustrauit unde hȩc et quare
hȩe omnia loqueretur. Hane
ergo potestatem uirgȩ: nomine
fignificauit cum dixit ne qͥo
touerent in uia: nsi uirgam
tantum. Potuit enim etiam sic
breuiter dici. Nichil neccessari-¬
orum uobiscum feratis necuir¬
gam: nisi uirgam tantum. Ut
illud qd dictumẽ. nec uirgam
intelligatur nec minimas qui¬
dem res quod uero adiunctum
ẽ. nisi uirgam tantitm: intelli¬
gatur quia potestatem a domi-¬
no acceptam quȩ uirge nomi̾e
significata ẽ. etiam quȩ non por¬
tantur non deerunt. Utrumq
ergo dominus dixit. Sed quia
non utrimq unus euangelis¬
ta commemorauit: putatur
ille quiro uirgam sub alia sig¬
nificatione positam tollendã
dixit. ei qui uirgam rursus ali¬
ud significantem non tollandã

Expanded text:
uitae necessaria nec magna nec minima. ideo posuit: nec uirgam, ostendens a fidelibus suis omnia deberi ministris suis nulla superflua requirentibus. ac per hoc addendo: dignus est enim operarius cibo suo, prorsus aperuit et inlustrauit unde et quare haec omnia loqueretur. hanc ergo potestatem uirgae nomine significauit, cum dixit, ne quid tollerent in uia, nisi uirgam tantum. potuit enim etiam sic breuiter dici: "nihil necessariorum uobiscum feratis, nec uirgam, nisi uirgam tantum", ut illud quod dictum est: nec uirgam, intellegeretur "ne minimas quidem res"; quod uero adiunctum est: nisi uirgam tantum intellegatur, quia per potestatem a domino acceptam, quae uirgae nomine significata est, etiam quae non portantur non deerunt. utrumque ergo dominus dixit. sed quia non utrumque unus euangelista commemorauit, putatur ille qui uirgam sub alia significatione positam tollendam dixit ei qui uirgam rursus aliud significantem non tollendam
Abbreviated transcription (Latin):
ipanam legem fugiant. potentiã
lare.Quod geraseni ꝓdeunt uidere
quod factum ẽ. ⁊ inueniunt hoĩem
uestum ⁊ m̃te sana sede ad pedes
ihi ⁊ cognoscentes quid factum sit.
idgant iħm ut ab eis discedẽt mag
legem.dum dicunt quod eam implere
non possunt. admirantes tñ fidelem
Qd̾ ille cupit iam ẽẽ cum rp̃o et dieit ei
redidomumn tuam ⁊ enarra quantat
fecit iħc ex illa apłi seutentia recte p̃
intelligat pꝰ remissionem peccatorum
redeundum sibi eẽ in conscientiam
bonam. ⁊ seruiendum euangło ꝓpt̃
aliorum etiã salutem ut deinde
cum xp̃o requiescat: ne cum ꝓpe
iam uult ẽẽ cum xp̃o. negligat mi¬
nist̾rum p̃dicatioins fr̃ne redempti¬
om accominodatum.xiiii

Expanded text:
christianam legem fugiant, potentiam christianam legem fugiant, potentiam do praedicare. Quod Geraseni prodeunt videre quod factum est, et inveniunt hominem vestitum, et mente sana sedere ad pedes Jesu, et cognoscentes quid factum sit, rogant Jesum ut ab eis discederet, magnistianam legem, dum dicunt quod eam implere non possint; admirantes tamen fidelem pQuod ille cupit jam esse cum Christo, et dicitur ei, Redi domum tuam, et enarra quanta tibi fecit Deus; ex illa Apostoli sententia recte potest intelligat post remissionem peccatorum redeundum sibi esse in conscientiam bonam, et serviendum Evangelio propter aliorum etiam salutem, ut deinde cum Christo requiescat: ne cum praepropere jam vult esse cum Christo, negligat ministerium praedicationis, fraternae redemptioni accommodatum. XI
Abbreviated transcription (Latin):
erit non habebat fidem Qd indo¬
no non habitabat in conscientia
ua non requiescebat. Qd in monu¬
ntis manebat in mortuis opibus
hoe ẽ peccatis cdelectabatur Qd au̾t
compedib ferreis ⁊ cathenis liga¬
batur significat graues et duras
leges gentium quib in eorum re¬
publica peccata cohibentur. Qd̾
etiam talib uincłis diruptis agebat᷑
ademonio inheremum. significat
qd̾ etiam ipsis trangressus legibus
idea sceła cupiditate ducebatur.
quei iam uulgarem consuetudiñe
uederent. Qd̃ autem in porcos pas-¬
intes in montib demonia ire ꝑmis¬
lisunt: significat imundos cultus
idolorum. Qd autem in stagnum p̃¬
cipitati sunt. significat quod iam
clanficata eccłia. ⁊ hib̾ato ppło gentiũ
adominatione demoniorum. in ab¬
ditis agunt sacrilegos ritus. suos
qui rp̃o ered̃e noluerunt ceca et ꝓ¬
funda curiositate subm̃si. Qd̃ aũt
yastores porcorum fugientes ista
nuntiarunt. significat quosdam
etam pͥmates imꝑiorum quamꝙͣ.

Expanded text:
t, non habebat fidem, etc. Quod in domo non habitabat, in conscientia sua non requiescebat. Quod in monumentis manebat, in mortuis operibus, hoc est peccatis, delectabatur. Quod autem compedibus ferreis et catenis ligabatur, significat graves et duras leges Gentium, quibus et in eorum republica peccata cohibentur. Quod etiam vinculis talibus disruptis agebatur a daemonio in eremum, significat quod etiam ipsis transgressis legibus, ad ea scelera cupiditate ducebatur, quae jam vulgarem consuetudinem excederent. Quod autem in porcos pascentes in montibus daemonia ire permissa sunt, significat immundos et snum praecipitati sunt, significat quod jam clarificata Ecclesia, et liberato populo Gentium a dominatione daemoniorum, in abditis agunt sacrilegos ritus suos, qui Christo credere noluerunt, caeca et profunda curiositate submersi. Quod autem pastores porcorum fugientes, ista nuntiaverunt, significat quosdam etiam primates impiorum, quanquam
Abbreviated transcription (Latin):
nb̾ari iezechiel ꝓħa pronuntiat.
noe. damel. ⁊ iob. Uidet᷑ eñi noe ꝑn¬
nere ad eos ꝑ quos eccłia regitur sũ
ꝑ illum in aguis aqi archa gubnata
ẽ quȩ figuram gestabat eccłiȩ Uan¬
mi intẽptationib ut possint asb̃

Expanded text:
 Ezechiel propheta pronuntiat, Noe Daniel et Job. Videtur enim Noe pertinere ad eos per quos Ecclesia regitur, sicut per illum in aquis arca gubernata est quae figuram gestabat Ecclesiae. Danmi in tentationibus, ut possint assumi.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis qͣ tunc cõmutati ꝑfrue̾t
ita ex fide u̾boꝵ quib nunc eredimꝰ
qd̾ nondum uidemꝰ in fidem recũ
qͣuia in et̾num qd̃ nunc credimꝰ ob¬
tinebimꝰ scd̃m sententiam hane
etiã illd̃ dictũ ẽ. a ioħe in epła ad
parthos: dilectissimi nunc filii
dei sumꝰ: ⁊ nõdũ apparuit quidi
rimꝰ. Scimꝰ qr eum apparuerit sim¬
les ei erimꝰ qm̃ uidebimꝰ eũ sic̃ est¬

Expanded text:
tati perfruentur; ita ex fide verborum quibus nunc credimus quod nondum videmus, in fidem rerum qua in aeternum quod nunc credimus, obtinebimus. Secundum sententiam hanc etiam illud dictum est a Joanne in Epistola ad Parthos: Dilectissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erim
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipsiꝰ dei. Quod enim ẽ in nr̃a
peccunia potest familiȩ nr̃ȩ uel
aluñtum eẽ. uel ornam̃tum uel
aliquid huiꝰ modi. Et certe cum
ipsum patrem recte ille posset fu¬
um dicere non uideo cur ipsius
recte sua uocare non possit dui¬
sis dum tarat modis. Cumenim
beatitudinem illam obtinuar
inferiora. Congauleat gͥ securissi¬
mꝰ maior fr̃ quia fr̃ iunior mortu¬

Expanded text:
ut ipsius Dei. Quod enim est in nostra ut ipsius Dei. Quod enim est in nostra pecunia, potest familiae nostrae vel alimentum esse vel ornamentum, vel aliquid hujusmodi. Et certe cum ipsum patrem recte ille posset suum dicere, non video quae ipsius recte sua vocare non possit, diversis duntaxat modis. Cum enim beatitatem illam obtinueriinferiora. Congaudeat ergo securissimus major frater, quia junior fr
Abbreviated transcription (Latin):
suam. Sic enĩ a ꝑfectis ⁊ ꝑꝑurgatis
ac iam immortalib filus habentur
omnia ut sint ⁊ om̃ium singła et
omĩa singłoꝵ Ut enim cupiditas
nichil sñ angustia: nichil eum an¬
gustia caritas tenet. s quomͦ om̃ia:
num ⁊ angłos ait aliquis et urtu¬
tes sublimes ac potestates atq uni¬
uersa celestia dei minist̾i̾a deus in
possessionem tali filio subiecisse pu¬
tandus t̃: Si possessionem sic acci¬
pias ut eiꝰ possessor ipse sit dñs non
utiq omnia non enĩ dñi erunt
s consortes potiꝰ angłoꝵ de quib
dictum ẽ erunt equales angłis dei.
si uͦ possessio sic intelligitur quomͦ
recte dicimꝰ possicde animas ueritatẽ
non inuenioeur non uere acꝓpͥe pos¬
ud̾ ita loquimͣ ut dñas ueritatis
animas dicamꝰ ꝗͣ. ab eis dicimꝰ possi¬
deri. Aut si nomine possessionis ad
huc sensum impedimꝰ id quoq au¬
feratur. Non enim ait pat̾ omnia
in possessionem tibicdabo. siue oĩa

Expanded text:
suam? Sic enim a perfectis et purgatis suam? Sic enim a perfectis et purgatis ac jam immortalibus filiis habentur omnia, ut sint et omnium singula, et omnia singulorum. Ut enim cupiditas nihil sine angustia, ita nihil cum angustia charitas tenet. Sed quomodo omnia? Num et Angelos, ait aliquis, et Virtutes sublimes ac Potestates, atque universa coelestia Dei ministeria Deus in possessionem tali filio subjecisse putandus est? Si possessionem sic accipias, ut ejus possessor ipse sit dominus; non utique omnia. Non enim domini erunt, sed consortes potius Angelorum, de quibus dictum est, Erunt aequales Angelis Dei . Sin vero possessio sic intelligitur, quomodo recte dicimus possidere animas veritatem; non invenio cur non vere ac pud ita loquimur, ut dominas veritatis dicamus animas, quam ab eis dicimus possideri. Aut si nomine possessionis ad hunc sensum impedimur, id quoque auferatur. Non enim ait pater, Omnia in possessionem tibi dabo, sive, Omni
Abbreviated transcription (Latin):
meruit: ut qd̾ ait numq. declisti
mͥ hedum ut cum amicis meis epula¬
rer.tale sit ac si diceret. eum qui mͥ he¬
dus udebatur numq. mͥ dedisti ad
epulancdum eo ipso mͥ illum ipsum
non concedens quo mͥ hedus uidebat᷑
Qd̾ aũt diẽ cum amicis meis aut ex
ꝑsona principum cum plebe utelli¬
gitur aut ex ꝑsona ppłi ierosolimita¬
ni cum ceteris ppłis nida. Meretriees
aũt cum quib dissipasse sub̾am suã
filiꝰ nimior accusatus ẽ recte intelli-¬
guntur suꝑstitiones ⁊ relicto uno
comibio legitimo u̾bi dei cum tur¬
bra demoniorum cupiditate turpissi¬
ma forncari. Quid deinde sͥ nult
qd cum pat̃ diceret tumetum semꝑ¬
es qd̃ iam tractatumẽ aͣcldidit et om̃ĩa
mea tua sunt. Quare p̾mum cauen¬
dum ẽ ne intelligas ita dictum or̃a
mea tua sunt quasi non sint fr̃is:
aut tanq. int̾rena ħeditate patiaris
angustias. quomͦ possint ẽẽ omĩa
maioris si ht̃ etiam ibi mimor partẽ

Expanded text:
meruit: ut quod ait, Nunquam dedisti meruit: ut quod ait, Nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer; tale sit ac si diceret, eum qui mihi haedus videbatur, nunquam dedisti mihi ad epulandum, eo ipso mihi illum ipsum non concedens, quo mihi haedus videbatur. Quod autem dicit, eum amicis meis, aut ex persona principum cum plebe intelligitur, aut ex persona populi Jerosolymitani cum caeteris populis Juda. Meretrices autem cum quibus dissipasse substantiam suam filius junior accusatus est, recte intelliguntur superstitiones, relicto uno connubio legitimo verbi Dei, cum turba daemoniorum cupiditate turpissima fornicari. Quid deinde sibi vult quod cum pater diceret, Tu mecum es semper, quod jam tractatum est, addidit, Et omnia mea tua sunt? Qua in re primo cavendum est ne intelligas ita dictum, omnia mea tua sunt, quasi non sint et fratris, ut tanquam in terrena haereditate, patiaris angmajoris, si habet etiam junior partem
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ tecum. Qd̾ etiã patris ipsius te¬
stimonio comꝓbatur cum dicit.
tu mecum es semꝑ. Nonenim quasi
m̃tientem reclarguit. s secum ꝑse¬
uerantiam eiꝰ aꝓpbans ad ꝑfuneti¬
onem potioris atq ioeumdioris
erultationis inuitat. Quidẽ gͥ hedus
quem numq accepit ad epuland̾:
peccator ꝓfecto hecdi nomine signi¬
ficari solet. s absit ut antirp̃m in
ẽ eum cui dr̾ tu mecum es semꝑ
a patre optasse ut antix crecdet. neq
ri sunt fas ẽ intelligi. Quomꝰ epula¬
ri ex hedi occisione. qd̾ ẽ de antirp̃i ꝑ
ditione letari:Quomͦ dicet filiꝰ gũe
recipit pater hoc sibi non fuisse con¬
cessum. cum om̃s filudei de uiiꝰ ad¬
u̾sarii dampnatione letaturi sunt:
nimirum gͦ qd̾ inre obscurissima
sine p̃tuditio diligentioris inquisi¬
tionis dixerim ipsum dnm sͥ nega¬
tum adepulandum conqueritur
dum eum peccatorem putat. Cum
enĩ hedꝰ est illi genti. idẽ cum eum
sabb̃i uiolatorem ⁊ ꝓfanatorem legis
cristimat iocumdariepulis eiꝰ non

Expanded text:
 Quod etiam patris ipsius testimonio comprobatur, cum dicit: « Tu mecum es semper. » Non enim quasi mentientem redarguit, sed perseverantiam ejus approbans, ad perfectionem potioris atque jucundioris exsultationis invitat. Quis est ergo haedus quem nunquam accepit ad epulandum? Peccator profecto haedi nomine signifiicitur, Tu mecum es semper, hoc a Patre optasse, ut Antichristo crederet. Neque lium fas est intelligi. Quomodo autem epulari ex haedi occisione, quod est de Antichristi perditione laetari, quomodo dicit filius quem recepit pater hoc sibi non fuisse concessum, cum omnes filii Dei de illius adversarii damnatione laetaturi sint? Nimirum ergo quod in re obscurissima sine praejudicio diligentioris inquisitionis dixerim ipsum Dominum sibi negatum ad epulandum conqueritur, dum eum peccatorem putat. Cum enim haedus est illi genti, id est, cum eum sabbati violatorem et profanatorem Legis existimat, jucundari epulis ejus non
Abbreviated transcription (Latin):
dicem usq ad effectum implendi
desidii ualuerit ꝑseuerantia dep̃can¬
tis. Ipsauͦ udua potest habere suni¬
litudinemꝰ ẽẽ quȩ desolata uidetur
donec ueniat dñs qui tñ in secreto
etiam mine curam eiꝰ gerit. Si autem
mieis ⁊ ꝑsequutorib oremꝰ intelligen¬
dum ẽ eã undictam ẽẽ ustoꝵ ut õs
mali ꝑeant. Pereunt aũt duob modis
aut ꝯu̾sione ad iusticiã. aut amissa
ꝑ supplu᷑im potestate qua nunc adu̾s
bonos quamdiu hoc ipsũ bonis expedit
uel temꝑalit̾ aliquid ualent. Itaq etiã
si om̃s hoiẽs ꝯu̾terentur ad dm̃ inter
orare diabolꝰ tñ qui oꝑatur infilios
diffidentiȩ remaneret in scłi fine dãp¬
nandus: quem finem uisti ꝯuenire
desidant quaniuis ꝓ inimicis suis

Expanded text:
dicem usque ad effectum implendi dicem usque ad effectum implendi desiderii ualuerit perseuerantia deprecantis. Ipsa uero uidua potest habere similitudinem ecclesiae, quod desolata uidetur, donec ueniat dominus, qui tamen in secreto etiam nunc curam eius gerit. si autem micis et persecutoribus oremus: intellegendum est eam uindictam esse iustorum, ut omnes mali pereant. pereunt autem duobus modis, aut conuersione ad iustitiam aut amissa per supplicium potestate, qua nunc aduersum bonos, quamdiu hoc ipsum bonis expedit, uel temporaliter aliquid ualent. itaque etiam si omnes homines conuerterentur ad deum, inter orare; diabolus tamen, qui operatur in filiis diffidentiae , remaneret in saeculi fine damnandus: quem finem justi cum venire desiderant, quamvis pro inimicis suis
Abbreviated transcription (Latin):
cyrographis debitorib eiꝰ quantum
cõmodum uisum ẽ relaxaret. Neq ullo
s si fraudando qr sͥ ꝓuidit in p̾terũ.
laudatum eũ dicit a dñor quanto mna¬
iore alacͥtate sͥ ꝓuide debent in et̾nã
uitam qͥb ut iuste oꝑentur iubetur
amieos facere de mãmona inquita¬
tis: quod suo loco expositũ ẽ. Adhoc
gn̾s ꝑtinet ⁊ ille qui non ꝓpt̾ amiciciã
s ut tediocareret iam dormiens excita¬
tur: ut tres panes cõmodet amicosuo.
Sienĩ ille molestia ꝯpulsus dedit: qͣn¬
to mag̃ as̃ qui seruos suos diligens
ut petamꝰ hortatur dabit bona pos
acdiungi potest sic̃ uid̾ ita ⁊ illd̾. hoc
aũt posteriꝰ his u̾bis si illd̾ quanto ma¬
gis illd̾: aut si illd̾ quanto in inꝰ illd̾
S aliꝰbi obscure. alicubi aꝑte ista po
quͣto certiores ẽẽ debeant qui ꝑseue¬
rant̾ dm̃ rogant fontem iusticie atq
misedie. uel sic̾ excellentiꝰ dici aut au¬
diri pͭotest cum apd̃ iniqͥssimum ui¬

Expanded text:
chirographis, debitoribus ejus, quantum chirographis, debitoribus ejus, quantum commodum visum est, relaxaret. Neque ullosed si qui fraudando sibi providit in posterum, laudatum eum dicit a domino; quanto maiore alacritate sibi prouidere debent in aeternam uitam quibus, ut iuste operentur, iubetur amicos facere de mamona iniquitatis? quod suo loco expositum est. ad hoc genus pertinet et ille qui non propter amicitiam, sed ut taedio careret, iam dormiens excitatur, ut tres panes commodet amico suo. si enim ille molestia compulsus dedit, quanto magis deus, qui suos seruos diligens ut petamus hortatur, dabit bona poscuerbis adiungi potest: sicut illud, ita et illud; hoc autem posterius his uerbis: si illud, quanto magis illud? aut: si illud, quanto minus illud? sed alicubi obscure, alicubi aperte ista ponquanto certiores esse debeant qui deum perseueranter rogant fontem iustitiae atque misericordiae uel si quid excellentius dici aut audiri potest, cum apud iniquissimum iu
Abbreviated transcription (Latin):
uidẽ qd̾ ad semꝑ orandum ⁊ non de¬
ficienclum de udice iniquo uoluit
timeret. hoiẽm non reuereretur
iuidue tñ assiduęs int̾pellationib
cesit ut eam uindicaret ne sͥ ab illa
ponit sic̃ de seruo suo cui dñs dimi¬
ẽ. et ipse ꝯseruo suo dilationem saltẽ
dare noluit: n de feneratore qui
eum duob debitorib clonasset qd̾
debebant. ab eo ampliꝰ dilectus est
cui plus clonauit: ⁊ de hoĩe qui
habebat uos filios maiorem in
agro sibi ꝓpinquantem. minorem
in longinquo lururiantem et in¬
muna̾bilia huiꝰ modi de his eium in
quantum simmilia sunt ducitur in¬
tellectus eiꝰ rei cui adhibetur insi¬
nuandȩ aut requirencde: aut ex
ipsa dissimilitudine aliquid ꝓbat
ueluti ẽ illud. qd̾ si fenum agri qd̾
hodie ẽ ⁊ cras inclibanum mittit᷑
cd̾s sic uestit: quantomag̾ uos minune
fidei : adhoc gñs ꝑtinet ẽtam illd quod
de seruo ait cui diĩs demintiaueratut
a uillicatione remoueretur.fraudem
quippe ille fecit dño suo ut falsatis

Expanded text:
uid est quod ad semper orandum et non deficiendum de iudice iniquo uoluit timeret et hominem non reuereretur, uiduae tamen assiduae interpellationibus cessit, ut eam uinponit; sicut de servo illo, cui dominus dimiest, et ipse conservo suo dilationem saltem dare noluit ; et de feneratore, qui cum duobus debitoribus donasset quod debebant, ab eo plus dilectus est cui plus donavit ; et de homine qui habebat duos filios, majorem in agro sibi propinquantem, minorem autem in longinquo luxuriantem ; et innumerabilia hujusmodi: de his enim, in quantum similia sunt, ducitur intellectus ejus rei, cui adhibentur, insinuandae aut requirendae. Aut ex ipsa dissimilitudine aliquid probat, veluti est illud, Quod si fenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos, modicae fidei ? Ad hoc genus pertinet etiam illud quod de servo ait, cui dominus denuntiaverat ut a villicatu removeretur: fraudem quippe ille fecit domino suo, ut falsatis
Abbreviated transcription (Latin):
bent usib eccłie. Tercium eoꝵ qu
oꝑantur ineccłiȩ ministio tano¬
ago dei de qua agri cultura apbos
quit᷑ In his gͦ trib gn̾ib bina sum
rursus gn̾a lorũm in singulis en
robore suar̾ uirium discermnt
cum eni õs adeccłiȩ m̃bra ꝑtiner
uideantur adueniente tñ tempti¬
tione tribulationis ⁊ ex illis quis
in otio. ⁊ ex illis qui sunt inegotis¬
scłĩ. ⁊ ex illis quideo ministrant in
relinquuntur. Ergo unꝰ assumetr
⁊ unꝰ relĩquet᷑ non qrtasi de duibt
fectionum insingłis gn̾ib trium

Expanded text:
praebent usibus ecclesiae. tertium eorum, qui praebent usibus ecclesiae. tertium eorum, qui operantur in ecclesiae ministerio taagro dei, de qua agricultura apostolus loquitur. in his ergo tribus generibus bina sunt rursus genera hominum in singulis et pro robore suarum uirium discernuntur. cum enim omnes ad ecclesiae membra pertinere uideantur, adueniente tamen temtatione tribulationis et ex illis qui sunt in otio et ex illis qui sunt in negotisaeculi, et ex illis qui Deo ministrant in relinquuntur; ergo unus assumetur, et unus relinquetur, non quasi de duobus affectionum, in