comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et licet non solũ supbos. s
etiã ip̃os. nõ solu origina¬
lib. sed etiã actualib pct̾is
ob noxio ĩuenisset: totum
tamen uemime supplicante
dumsit. et non solum mere¬
bam multis cathenis .ł. ꝯpe¬
dib opp̾ssos ad exercẽdas la¬
boriosa oꝑa nõ trͣit: sed magi
pro ĩ effabili pietate ut cum
illo regnemus clement̾ misi¬
corditer inuitauit. Cum hec
gitant ẜui qui ita presumũt
dm̃ sui p̾cepta ꝯtempnere.
ut nec ip̃as ĩ uitatorias lr̃as
quib ad regm btĩtudine
eos inuitat digenent᷑ releg̾e:
Quom eĩ si aliꝙͥ nr̃m ad ꝓ¬
curatore suũ lr̃as dirigat.
et illonon solum nõ impleat
ꝙ p̾cipit᷑. s etiã ip̃a uissoria
relege de dignetur. nõ in¬
dulgentiã sed penã nõ lib̾ta¬
tem acciꝑe sed carcͥem mere¬
bit᷑ sustinere. Ita ille qui
duunas scripturas de prĩa
e t̾ua transinissas dissimulat
leg̾e tim̾e debet ne forte pre¬
iia et̾na nõ accipĩt: set etiã
penã ꝓpetuã nõ euadat. Nã

Expanded text:
 non solum superbos, sed etiam impios, non solum originalibus, sed etiam actualibus peccatis obnoxios invenisset; totum tamen, nemine supplicante, dimisit: et non, sicut merebamur, multis catenis vel compedibus oppressos ad exercenda laboriosa opera nos traxit, sed magis pro ineffabili pietate, ut cum illo regnemus, clementer ac misericorditer invitavit. Cum haec gitant servi, qui ita praesumunt Domini sui praecepta contemnere, ut nec ipsas invitatorias litteras, quibus ad regni beatitudinem eos invitat, dignentur relegere? Quomodo enim si aliquis nostrum ad procuratorem suum litteras dirigat, et ille non solum non impleat quod praecipitur, sed etiam ipsa jussoria relegere dedignetur; non indulgentiam, sed poenam, non libertatem accipere, sed carcerem merebitur sustinere: ita ille qui divinas Scripturas de patria aeterna transmissas dissimulat legere, timere debet ne forte praemia aeterna non accipiat, sed etiam poenam perpetuam non evadat. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
gubrit̾ clamet ad eo captiꝰ
ductus est ppłs mens. quia
non habuit scĩam. Qͥ aũt
ignorat. iguorabit᷑. Sine
dubio qui dm̃ ꝑ diuinã lec¬
tõem ĩ hoc scło dissimulat in¬
quirere:et deus illum ĩ et̾¬
na btĩtudine dedignatur
agnosce. Et tumere debet.
ne clausis iamus cũ stultiᷤᷤ
uirginibus foris ex clusus
mereat᷑ audire. nescio uoz
nõ nom uos. Discedite am̃
oparii iiquitates. Quid
est nescio uos nõ noui uos:
Quomͦ eos nesc̃ ꝙ ĩ ignem
mittit: Ideo utiq qr sicut iã
dictum est qui eũ in lixx scło
legendo no lunt intelligere
in die iudicii deus illos de dig¬
nabitur agnosc̾e. Et illud
qd in salamone scriptũ est:
non negligent̾. s cum grãdi
sollicitudine ac timore debe¬
mus audire. Qui obcͨat in¬
quid aurẽ suã ne audiat le¬
gem or̃o eius erit execͣbilis
qui uult exaudiri adeo. Rã
qua fronte uult ut deus eũ
mulet: Et illud quale est

Expanded text:
 clamet, Ideo captivus ductus est populus meus, quia non habuit scientiam: qui autem ignorat, ignorabitur . Sine dubio qui Deum per divinam lectionem in hoc saeculo dissimulat inquirere, et Deus illum in aeterna beatitudine dedignabitur agnoscere: et timere debet ne clausis januis cum stultis virginibus foris exclusus mereatur audire, Nescio vos : Non novi vos, discedite a me, operarii iniquitatis . Quid est, Nescio vos, Non novi vos? Quomodo eos nescit, quos in ignem mittit? Ideo utique, quia, sicut jam dictum est, qui eum in hoc saeculo legendo nolunt intelligere, in die judicii illos Deus dedignabitur agnoscere. Et illud quod in Salomone scriptum est, non negligenter, sed cum grandi sollicitudine ac timore debemus audire. Qui, inquit, obturat aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis qui vult exaudiri a Deo. Nam qua fronte vult ut Deus eum mulet? Et illud quale est
Abbreviated transcription (Latin):
erãt nec ip̃a netessana po¬
terat ĩ uei̾re. ¶Lantũ nõ
ideo se putẽt ee felices qr ĩ¬
uenert inctũ et tegumentũ.
quale foris ĩ ueire nõ potue
qr sociant eis ad quos foris
acced̾e nõ andebat: s sursũ
cor habeant. ⁊ t̾rena uana nõ
onast̾ia diuitib utililia: nõ

Expanded text:
erant, nec ipsa necessaria poterat invenire. Tantum non ideo se putent esse felices, quia invenerunt victum et tegumentum, quale foris invenire non poteraquia sociantur eis, ad quos foris accedere non audebant; sed sursum cor habeant, et terrena ac vana non onasteria d
Abbreviated transcription (Latin):
adbuc sb̾mfert᷑. Existim asti
iniq̃ q: erotui simul: ac si di¬
cͥet᷑. Iinquũ est cogitare ut
inde detractori simul appa¬
ieam unde adtempd reticẽs
nec derogans. locur apte
correptois expecto. Unde
et potinꝯ sbditur. Argua
te et statuã ꝯͣ facie tua. Ac¬
si diceret᷑. Non ĩ occulto ut
est tua ꝯsuetudo: s ĩ apto ut
est ma sollicitudo: aptũcor¬
rigendi tempo expectans. pec¬
catorem arguã. et eiꝰ delicta
magis odis.⁊ nõ diligis: un¬
de detrahis et corripis. Quã
sit ãt̃ de testanda ꝓrĩ obtret¬

Expanded text:
adhuc subinfertur: Existimasti inique, quod ero tibi similis; acsi diceretur: Iniquum est cogitare ut inde detractori similis appaream, unde ad tempus reticens, nec derogans, locum apertae correctionis exspecto; unde et protinus subditur: Arguam te, et statuam contra faciem tuam, veluti diceretur: Non in occulto, ut est tua consuetudo, sed in aperto, ut est mea sollicitudo, aptum corripiendi tempus exspectans, peccatorem arguam, et ejus delicta magis hunc odis, et non diligis; unde detrahis, et non corrigis. Quam sit autem detestanda obtrec
Abbreviated transcription (Latin):
sit tͥ ut asseris: quidã srioreᷤ.
uel eqͣles sũt: quid te ledit.
Qͥ d te nocet: Caue ꝓ:sus.
ne dũ alus locũ celsitudinis
ĩuides illũ muteris descriptu
mors ĩtrount ĩ orbẽ t̾raꝵ. In¬
tant᷑ ãt illũ qui sũt ex ꝑte
ut illum ames. quẽ ĩ oĩb
qͣriũ habes. Qͥ te derogat.
qui tͥ ĩsultat: quite ꝯuitus
exaspat: qui tͥ pcc̃a tua mip¬
perat. qui te dictis oꝑib ar¬
qr honorib sẽꝑ ꝑire festinat.

Expanded text:
i, ut asseris, quidam superiores, aut aequales sunt, quid te laedit, quid te nocet? Cave prorsus, ne dum locum celsitudinis invides, illum imiteris, de quo scriptum mors introivit in orbem terrarum; imitantur autem illum qui sunt ex parte ut illum ames quem in omnibus contrarium habes, qui tibi derogat, qui tibi insultat, qui te convictis exasperat, qui tibi peccata tua improperat, qui te dictis, operibus atque honoribus semper praeire festinat?
Abbreviated transcription (Latin):
gi. Illudq Qmi de trahit
frẽs: eradicabit᷑. Nec non
Iradicit. Que ergate ar¬
guũt equãmit̾ ferri nõ po¬
sunt. Hec mmmo pacienter
tolare pectatũ est: qr et si

Expanded text:
 illud: « Qui detrahit fratri eradicabitur . » Nec non IRA DICIT: Quae erga te aguntur, aequanimiter ferri non possunt: haec patienter tolerare, peccatum est. Quae etsi
Abbreviated transcription (Latin):
dimictã ei usq septies: Et
nirias tarde relaxant: dñ
uociciꝯ ĩ dulge̾t: Eitq non¬
rias iudicandi suas undi¬
cent irati. Qid quoq de ilł
dicendũ est: qui furore ce¬
citatis usq ad u̾pa ꝓrinint
maledieionis: nͥ hoc ꝙ apłs

Expanded text:
dimittam ei? usque septies? et jurias tarde relaxant, Dei vero citius indulgent? fitque nonrias vindicandi, suas vindicent irati. 33. Quid quoque de illis dicendum est qui furore caecitatis usque ad verba prodeunt maledictionis, nisi hoc quod Apos
Abbreviated transcription (Latin):
das. insi p̾us offensũ prori¬
fac̾e: quotiens int̾ duos ita¬
sine causa fuerit excitata
studuerit: pmissa dãpna¬
tõem neqͣꝙͣ incurret. S
funt multi qui petentisibi
ueĩa delicta nõ remiitunt
Cont᷑ꝙ: illa dñi sentẽcia

Expanded text:
das, nisi prius 213 offensum proxifacere, quoties inter duos sine causa ira fuerit excitata, studuerit, promissam damnationem nequaquam incurret. Sed sunt multi qui petenti sibi veniam delicta non remittunt, contra quos illa Domini sententia
Abbreviated transcription (Latin):
guenda: nõ ãt occulte detra¬
re nolle. ne exaspato non
correxione ꝓficiat s magis
ex correctõe scandalu sumat
Otturrat script᷑a diuira: et
nersa uice. lec magis scan¬
dens adusꝯ frẽ tuũ derrabe¬
bas: et adu̾sꝯ filiũ matris
tue ponebas scandalum.
Magis ẽ scandalũ sumit. qͥ
te decrahentẽ ĩ telligit. ꝙͣ
qui corpientẽ sustinet. Et
qr nõ nũꝙͣ errata delinq̃nti¬
ur ad tempo silentio tegẽdi
sũt: ut aptiori tp̃r corrigã¬
ti et̾ cacii. Ne aũt ex hoc dis¬
creto silentio de tractores s¬
ad plauderet: qui dũ sẽꝑ oc¬
culte derogare malunt. Nũꝙ̃¬

Expanded text:
guendus, non autem occulte detrare nolle, ne exasperatus non correptione proficiat, sed magis ex correptione scandalum sumat, occurrit Scriptura divina, et versa vice hoc magis scandens adversus fratrem tuum detrahebas, et adversus filium matris tuae ponebajus enim scandalum sumit, qui sibi detrahentem intelligit, quam qui corripientem sustinet, et quia nonnunquam errata delinquentium ad tempus silentio tegenda sunt, ut aptiori tempore corriganti, et tacui. Ne autem ex hoc discreto silentio detractores sibi plauderent, qui, dum semper occulte derogare malunt, nu
Abbreviated transcription (Latin):
per penitentie ꝯpunctõez. s
qr id raro fien solet metuen¬
dum est ne dum ad finẽ dif¬
fertur ꝯuertio spata ante oc¬
cupet mors. quam sb̾uemat
penitentia. Non gͦ infletibͤ¬
mus. Quia gͦ et post bap¬
tismũ inquinauimus uita.
baptizemꝯ lacrimis ꝯsciẽtiã.
Inquinati post aquas sa¬
reuascatur ĩ lacͥimis. basilio
Abi aũt fuerĩt lacrime. ibi¬
sp̃itał igins ascenditur. qui
secreta cordis illuiat. Isidorꝰ
Prius lacrimis purganda
mũdata mentis atie id quod
querimꝰ cõtemplemur ut
de tergitur flendo mũdatis
superna inspitiantur. Qun
uero lacrimas indesmenter
fundunt. et tam̃ peccare nõ

Expanded text:
per poenitentiae compunctionem. Sed quia raro id fieri solet, metuendum est ne dum ad finem differtur conversio, insperata ante occupet mors quam subveniat poenitentia. Non ergo in fletibmus. Quia ergo post baptismum inquinamus vitam, baptizemus in lacrymis conscientiam. Inquinati post aquam sascamur ex lacrymis. BASILIUS. Ubi autem fuerint lacrymae, spiritualis ignis accenditur, qui secreta mentis illuminat. ISIDORUS. Prius enim purganda mundata mentis acie, id quod quaerimus contemplemur, ut detergitur, mundatis superna inspiciantur. Qui veras lacrymas indesinenter fundit, et tamen peccare non
Abbreviated transcription (Latin):
ues sint tͥ lacrime delectent
te semper luctus et plancto
Esto tantũ ꝓmis ad lamen¬
tum quantum fuisti ꝓmpr
ad culpan. Qualis intẽtõ¬
tibi fuit ad peccandũ. tał de
effrem. Bt̃s uamq ẽ et
sanitas aĩe est. Cõpunctõ re

Expanded text:
 sint lacrymae. Delectent te semper luctus et lacrymae. Esto tantum pronus ad lamenta, quantum fuisti pronus ad culpam. Qualis tibi fuit ad peccandum intentioEPHRAEM. Beatus namque est, et s
Abbreviated transcription (Latin):
peccant gͥgorius. Ille recte
lectis. qui hoc ꝙ prius ĩ ip̃o
delinquitur relaxat. Dimit¬
tamus eĩ ꝙ debetur nob̾. ut
dumitatur nb̃ qd̃ debetur
iecte petit adipiscit᷑: cuiu
ciꝯ a meus ĩpeticione uec

Expanded text:
GREGORIUS. Ille recte lat, qui hoc quod prius in ipso delinquitur, relaxat. Dimittamus enim quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur recte petit, adipiscitur, cum ejus animus in petitione nec
Abbreviated transcription (Latin):
exasꝑat matrẽ. Honora pi¬
trẽ tuñ. ⁊ gemitꝰ matris tue
ne oblunscans. Memento
qm̃ nͥ per illos nõ finss. Ri¬
sedsi necessitas uen̾it. ut a¬
mor parẽtu ac filioꝵ. dei a¬
mori ꝯparet᷑. et nõ possit u¬
benda ẽ. Honora pr̃e tuũ.
s site au̾o pr̃e nõ separat.
Tam diuscito sanginins
copulam: ꝙͣ diu ille suum
nouerit creatorẽ. basili

Expanded text:
. Honora patrem tuum, et gemitus matris tuae ne obliviscaris: memento quoniam nisi per illos non fuisses. Resed si necessitas venerit ut amor parentum ac filiorum Dei amori comparetur, et non possit ua est. honora patrem tuum, sed, si te a uero patre non separat. tam diu scito sanguinis copulam, quam diu ille suum nouerit creatorem; ali
Abbreviated transcription (Latin):
uncoꝵ głabr᷑ ĩ illo. Nõ des
filio tuo potestatẽ ĩ iuen¬
tute sua.⁊ ne despicias cogi¬
tatus illio. N filiis tuis caue
et adomesticis tuis separare
Filio ⁊ mulieri.⁊ fr̃ĩ. ⁊ amico
nõ des potestatẽ sr̃ te: inni¬
ta tua. Meliꝯ eĩ est ut filii te
rogent: quã te respice̾ in
manꝯ filioꝵ. Utile est sine
filus moriꝙͣ relinq̃re filioᷤᷤ
impios. Doce filiũ et oꝑare
ĩ illo: ne ĩ turpitudine illiꝯ
ꝯfundaris. Neded̾is alni pos¬
sessionẽ tuaz. ne forte penite

Expanded text:
lo . Non des filio potestatem a juventute sua, et ne despicias cogitatus illius . A filiis tuis cave, et a domesticis tuis separare . Filio et mulieri, fratri et amico, non des potestatem super te in vita tua . Melius est enim ut filii te rogent, quam te respicere in manus filiorum . Utilius est sine filiis mori quam relinquere filios impios. Doce filium tuum, et operare in illo, ne in turpitudinem illius offendas . Ne dederis alii possessionem tuam, ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
odor suauitatis ẽ in ꝯspectu
aluissimi. Sacrificiũ iuusti ac¬
ceptũ est: et memorie illio
non ẽ obluuscit᷑ deus. Noli
offere nuu̾a praua: nõ eiũ
suscipiet illa deus. Bono
aĩo głam rectles deo: et uõ

Expanded text:
tis est in conspectu Altissimi . Sacrificium justi acceptum est, et memoriam illius non obliviscetur Dominus . Noli offerre munera prava, non enim suscipiet illa Deus . Bono animo gloriam redde Deo, et no
Abbreviated transcription (Latin):
est hic per soluere penas: ꝙͣ
post exitũ inte huiꝯ ĩ et̾no
cruciari igne. de p̾ͥmitus. siue
Bñ ficientie at̃ et com¬
inumonis nolite oblunsci:

Expanded text:
est hic persolvere poenas quam post exitum vitae hujus in aeterno cruciari igne. CAPUT L. De Beneficentiae autem et communicationis nolite oblivisci
Abbreviated transcription (Latin):
titur. uta tñ ꝑcussio ĩtelligi¬
tur que hic cepta illic ꝑficit᷑
ut ĩ his qͥ oĩno nõ corrigũt᷑.
p̾cedentiũ ꝑcussio flagelloꝵ.
frequẽtiũ sit untiũ tormen¬
tor. Se uꝰdã secreto dei uiditõ
hic male est: illuc bene scil
ut dũ hic castigati corrigũ¬
tur: ab et̾ua dampnatione
lib̾ent᷑. quibusdã uero ħ bñ
male. Qͥdaz corrigi nolen¬
tes.⁊ flagellari in hac uita
ĩcipiũt: et in et̾na pcussiõe
dãpuãtur. Murmurare in
fligellis dei poc̃or hõ nõ deb
qr maxĩe per hoc ꝙ corripit᷑
eĩ dat᷑. Unus quisq aũt tũc
leuiꝯ portat ꝙ parit᷑ si sua
discusserit mala. ꝓquib illi
infert᷑ retͥbutõ iusta. Iusto
in adu̾sis probari se cognos¬
cat nõ deici. Uiri scĩ plo for¬
sa uͦ erudiũt. Tunc magis
fligi ab unquis ꝓuidentia
supna ꝓmittit. Toc iustis
gandia disponũt᷑ et̾na. qñ
p̾senti tribulatõe ꝓbantur
Quãtũ eĩ ĩ hoc scło frãgim᷑:
tm̃ ĩ ppetuo solidam᷑. Qaiã¬

Expanded text:
cussio intelligitur, quae hic coepta, illic perficitur: ut in illis qui omnino non corriguntur, praecedentium percussio flagellorum sequentium sit initium tormentorum. Quibusdam, secreto Dei judicio, hic male est, illic bene: scilicet ut dum hic castigati corriguntur, ab aeterna damnatione liberentur; quibusdam vero hic bene male: quia corrigi nolentes, et flagellari in hac vita incipiunt, et in aeterna passione damnantur. Murmurare in flagellis Dei peccator homo non debet, quia maxime per hoc quod corripitur emendatur. Unusquisque autem nunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala, pro quibus illi infertur retributio justa. Justi in adversis probari se cognoscant, non dejici. Viri sancti plus forrsa vero erudiunt. Tunc magis fligi ab iniquis providentia superna permittit. Tunc justis gaudia disponuntur aeterna, quando praesenti tribulatione probantur. Quantum enim in hoc saeculo frangimur, tantum in perpetuo solida
Abbreviated transcription (Latin):
m hac uita malor: bonorq
tolor tranquillꝰ. Nã miquus
post mortẽ ducitur cruciandꝰ.
ustꝯ u̾o dorunt post la borẽ
lare ad gr̃a dĩ: sed timẽt ca¬
iere oblectamentis mũdi. ꝓ¬
capiũt᷑ illecebrosis uam tatibꝰ
Quocũq mens ꝓcellis mũdi
tiare disposuit. trans g̾ssiomiᷤᷤ
reatu astrĩgit᷑: si uotũ muta¬
uerit. Atrocit᷑̾ eĩ ĩ discutõe iu¬

Expanded text:
in hac vita malorum, et bonorum dolor tranquillus. Nam iniquus post mortem ducitur cruciandus; justus vero dormit post laborem lare ad gratiam Dei, sed timent carere oblectamentis mundi. Pcapiuntur illecebris vanitatis. 2. Quaecunque mens procellis mundi tiare disposuit, transgressionis reatu astringitur, si votum mutaverit. Atrociter enim in discussi
Abbreviated transcription (Latin):
spetuam p̾parat. Nõ gͥ mur¬
mures non blasphemeᷤ. nõ
dicas qͣre sustineos mala:
qr iuxͣ modum criminis: mi¬
nor est retͥbut̃o ultionis. Qͥ
eĩ inftagellis qͥ muirmurat:
dm̃ plꝯuritat. Qͥ uero pa¬
cient̾ adu̾sa tolerat: dm̃ ciciꝰ
placat. Si eĩ uis purgari ĩ
pena:te accusa et dei uistici¬
am lauda. uinu̾sa q̃ tͥ acci¬
dũt. sine dei nõ fuĩt uolũta¬
te. Ini quoꝵ potestas sr̃ te:
ee dei datur licentia. Om̃s
qui tͥ aduersantur. ex dei
ꝯsilio facĩt. Patient̾ leui¬
ora portabis. si gͣmiora fu̾is
retordatꝰ. Langor eiñ uitia
ex quo quid. Langor uires
libidims frangit. Infirmi¬
tas grauis: sobriã fac̃ aĩam
Cipriamis Nec dignꝰ ẽ ĩmor¬
te accipe solatiũ: qui se nõ
cogitat ẽẽ morit᷑u. Desmet

Expanded text:
perpetuam praeparat. Non igitur murmures, non blasphemes, non dicas: Quare sustineo mala? quia juxta modum criminis, minor est retributio ultionis. Qui enim in flagellis murmurat, Deum plus irritat. Qui vero patienter adversa tolerat, Deum citius placat. Si enim vis purgari in poena, te accusa, et Dei justitiam lauda. Universa quae tibi accidunt, absque Dei non fiunt voluntate. Iniquorum potestas super te ex Dei datur licentia. Omnes qui tibi adversantur, Dei consilio faciunt. Patienter leviora portabis, si graviora fueris recordatus. Languor enim vitia excoquit, languor vires libidinis frangit. Infirmitas gravis sobriam facit animam. CYPRIANUS. Nec dignus est in morte accipere solatium, qui se non cogi
Abbreviated transcription (Latin):
abstrahit. Eonũ hic per affli¬
ctionẽ iudicat. et illic remu¬
tolerat pertp̃ralẽ clemẽtia:
et illic puĩt pet̾ua iusticia
Inhac eĩuita deꝯ pasc̃ impniꝰ
et tũ nõ parcit electis. In illa
part̾ electis nõ tũ parcet mi¬
quis. Quantũ quisq aut
in corpore aut ĩmente fla¬
gella sustinet:tm̃ se ĩfine re¬
nuun̾an sꝑet. Dũ eĩ multa
dãpnabilia reꝓbi cõmisisse
uideant᷑. despecti a do nullo
ticia sr̃biens cadat. Fagellũ
naniq tunc diluit culpam:
cum mutau̾it uitã. Oinins
diuina pcussio. aut purgatõ
uite p̾sentis ẽ: aut iitium
pene seq̃ntis. Nã quibꝰdam

Expanded text:
abstrahit. Nam et bonos hic per afflictionem judicat, et illic remuremunerat per temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justitiam. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis. In illa parcet electis, non tamen parcet iniquis. Quantum quisque aut in corpore aut in mente flagella sustinet, tantum se in finem remunerari speret. Dum enim multa damnabilia reprobi commisisse videantur despecti a Deo, nullo ustitia superbiens cadat. Flagellum namque tunc delebit culpam, cum mutaverit vitam. Omnis divina percussio aut purgatio vitae praesentis est, aut initium poenae sequentis. Nam q
Abbreviated transcription (Latin):
litas. Non te extollat honor
magna dignitate p̾clarus
ẽẽ poterunt.qr sicut igns
sine calore uel splendore nõ
est ata et caritas sine hũilita¬
te et obedientia ẽẽ nõ potest
Inuitis parrũ. C orporalis
labor. dux ẽ humilitatis. Sĩs
eĩ labor. sine humilitate ua¬
uitas est. humilitas nec ip̃a
irascitur. nec alios irasci ꝑ¬
nuitit. Humilitas ẽ si qñ
peccau̾it uite sr̃ tuus. añ¬
qͣm ille peniteat indulseri
ad eũ. ita et humilitas pre¬
cursor est caritatis et qui ñ

Expanded text:
ime; non te extollat honor,magna dignitate praeclarus. esse poterunt. Quia sicut ignis sine calore vel splendore non est, ita et charitas sine humilitate et vera obedientia esse non potest. EX VITIS PATRUM. Corporalis labor dux est humilitatis. Omnis enim labor sine humilitate vanitas est. Humilitas nec ipsa irascitur, nec aliis irasci permittit. Humilitas est, si, quando peccaverit in te frater tuus, antequam ille poeniteat, indulseris ad eum, ita et humilitas praecursor est charitatis. Qui non
Abbreviated transcription (Latin):
tum gͦ quisq humilior debet
tiorem se ꝯspicit in reddenda
ratoe. Eam quippe mentem
eos a sorte humiliũ uidex se¬
parat qui se hic ĩsuꝑbie cor¬
inb exaltãt. Humles do¬
inum accipiunt. qd̃ ase cor¬
da supbientiũ repellunt
Basilius. Humił licet haĩtu
uilissimꝰ sit. tͣmen głosus
est uirtutib. Superbus ãt
et si decorus uideatur ĩaspec¬
quantũ ab homiunb ẽ mimo.

Expanded text:
ue esse humilior debet tiorem se conspicit in reddenda ratione. Eam quippe, quam neos a sorte humilium judex separat, qui se hic in superbiae cornibus exaltant. Humiles donum accipiunt, quo a se corda superbientium repellunt. BASILIUS. Humilis licet habitu vilissimus sit, gloriosus tamen est virtutibus. Superbus autem etsi decorus videatur aspecquanto ab hominibus in alto.
Abbreviated transcription (Latin):
natur. tantũ ꝓficit ĩ exelso.
T antum eĩ necesse ẽ ut unꝰ¬
quisq se humilitate de pͥm̃t:
quantum si sit electus igno
tendat. recta nõ erũt si hũili¬
tate carueruit. Qͥ em̃ hũiliᷤᷤ
fuerit: exaltabitur ĩgła.
Magna est nirtus huulita¬
tis. Qiͥ ex desiderio ultima lo¬
militatẽ in alto subleuant.¬
sed et celestis regni purpu¬
ram numente ẜuant. Uia
dñi adcor dirigitur: cũ ser¬
mo ueritatis humilit̾ audit᷑
Incunctis se despicit qui ĩ sui
occłis se humilez ẽe ꝓfitetur

Expanded text:
a, tantum proficit in excelsa. Tantum enim necesse est ut se unusquisque in humilitate deprimat, quantum, si sit electus, ignotendat, recta non erunt, si humilitate caruerint. Qui enim humilis fuerit, exaltabitur in gloria. Magna virtus hu qui ex desiderio loca ultmilitatem in altum non sublevant coelestis regni purpuram in mente servant. Via Domini ad cor dirigitur, cum veritatis sermo humiliter auditur. In cunctis se despicit, qui in suis oculis esse humilem profitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Qnam queq aĩa quantũ
lata fuerit iamore ꝓrimi.
tantũ alta erit ĩ agnitõe dei.
Qͥ diligit frẽm intranqͥllita¬
te est coreiꝰ. fr̃m uero odiens:
tempestate cutũdatꝯ est.
Ex tota igit᷑ mente dilige
deum. ut ĩ oĩb actib tuis
placeat illi. d eĩ non tantũ
de puro et opibꝰ nistis. Ma¬
tes nr̃os ꝓprus mambus
fureit. et cũcta nob̾ bonͣ que

Expanded text:
quaeque anima, quantum lata fuerit in amore proximi, tantum alta erit in cogitatione Dei. Qui diligit fratrem, in tranquillitate est cor ejus. Fratrem vero odiens, tempestate circumdatus est. Ex tota igitur mente tua dilige Deum, ut in omnibus actibus tuis placeas illi. Deus enim non tantum de puro et operibus justis. Mates nostros propriis manibus finxit; et cuncta bona quae
Abbreviated transcription (Latin):
Neq eĩ regẽ diligimꝰ. si le¬
potest dm̃ dilig̾e qui noscit᷑
ĩ prorimm dilectõe errare.
Bomũet discretũ est non
odire hoĩez sed culpas. et
ẽẽ non potest. Multũ ĩ t̾ra:
dimersꝯ est. qͥ carnaliter¬

Expanded text:
Neque enim regem diligimus, si opoterit Deum diligere qui noscitur in proximi dilectione errare. Bonorum discretio est, non odisse personas, sed culpas: et esse non potest. Multum in terra diversus est, qui carnaliter
Abbreviated transcription (Latin):
est ẜui dei humilitas. sũmũ
humilitate fundatꝰ. esto oĩu
nonissimꝰ et ultunꝯ. Humilia
te ut exalteris. Miminum¬
nulli te eristimes supiorem
tatem tene. qr si humilitatẽ
tenueris głosus eris. Quã¬
tum eĩ humilior fueris. tãtũ
te seq̃tur głe altitudo. Des¬
cende ut ascendas. humili¬
aie ut exalteris. Humilitaᷤ¬
casum nescit. humilitas lap
nũꝙͣ lapsum passa ẽ. Dui¬
em̃ sibi ulis est. apd̾ deu
maguus est. et qui sibi dis¬
plicet. deo placet. Esto igi¬
tur paruus mod̾is tuis. ut
sis magnus mocłis dm̃. Tã¬
tum enĩ eris aute dm̃ specio¬
sior. quantũ fueris ante oc¬
culos tuos despectior. Porta
quoq semper uerecundiam
in uulte derecordatc̃e deucti
pulius es et ĩpuluerẽ sede:
cuns es. et incinere mue. In

Expanded text:
est humilitas. Summum humilitate fundatus, esto omnium novissimus et ultimus. Humilia te ut exalteris, minnulli te superiorem tatem tene, quia si humilitatem tenueris, gloriosus eris. Quantum enim humilior fueris, tantum te sequitur altitudo gloriae. Descende ut ascendas, humiliare ut exalteris, ne exacasum nescit, humilitas lapsunquam lapsum passa est huenim sibi vilis est ante Deum magnus est. Et qui sibi displicet Deo placet. Esto igitur parvus in oculis tuis, ut sis magnus in oculis Dei. Tantum enim eris ante Deum pretiosior, quantum fueris ante oculos tuos despectior. Porta quoque semper verecundiam in vultu de recordatione peccati. Pulvis es, in pulvere sede. Cinis es, in ci
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. si nõ habeamꝰ carita¬
tem que ĩ oĩb mandatis.
dei. artẽ ac principatũ tenet¬
dei ei ꝓximi est ĩ toto corde.
et in tota mente. et quec̃q
uoliumꝯ ut faciant nobis
hoĩes boua: ita et nos facia¬
mus illis. Hec est eĩ lex
dabitur et habũdabit ꝙ qͥsꝙͥ¬

Expanded text:
tio, si non habemus charitatem, quae in his omnibus mandatis Dei, arcem atque principatum tenetDei et proximi in toto corde, et in tota mente: ut quaecunque volumus ut faciant nobis homines bona, ita et nos faciamus illis. Haec est enim lex dabitur, et abundabit: q
Abbreviated transcription (Latin):
Totun xp̃m non diligit
qui hoĩem odit. Dilectio dĩ
morti ꝯparatur. dicente sa¬
lomone. Ualida est ut morᷤ
mors molent̾ separat aĩam
acorpore. ita dilecto tei mio¬
lent̾ seg̾gat hoĩez annundano
ut carnati amore. Diligẽdo
ꝓximũ: purgat occłm adui

Expanded text:
tum non diligit qui hominem odit. Dilectio Dei morti comparatur, dicente Salomone: Valida est ut mors mors violenter separat animam a corpore, ita dilectio Dei violenter segregat hominem a mundano et carnali amore. Diligendo proximum, purgas oculum ad
Abbreviated transcription (Latin):
Sanctus amor in pacien¬
tiã non habet falsꝯ amor cito
unus artifer ꝯdroit noz:
est eĩ neglegñcia emenda
ri. quam amor possit nasci.
auibrosiꝯ. Proximo aute:
nrõs tunc diligimꝰ sicut
nat᷑e nr̃e participes. Adqui¬
ritur. g̾gorius. Probatõ
gͦ dilectoĩs exibito ẽ opis
Dͥ diligit deum et emis
mandata custodit. nullius
cor dũs uenit. et mansionẽ¬

Expanded text:
Sanctus amor inpatientiam non habet; falsus rumor cito unus artifex condidit nos. us enim negligentia emendari potest, quam amor nasci. AMBROSIUS. Proximos autem nostros tunc diligimus sicut naturae nostrae participes. Acquirit amore. GREGORIUS. Probatio ergo dilectionis, exhibitio est operis. Qui diligit Deum, et ejus mandata custodit, in illius cor Dominus venit, et mansione
Abbreviated transcription (Latin):
est. Hoĩem eĩz uincis hũa¬
na felicitate. Diabłm u̾o
ununci dilectõe. Enutͥat̾
uite dilectõ que sola ducit
aduitam. Non ãt carualis
sed spũał int̾ uos debet ẽẽ
dilectõ. Nichil est speciosiq
deo ꝙͣ uirtus dilectõis ichil

Expanded text:
est. Hominem enim vincis humana felicitate, diabolum vincis inimici dilectione. Enutriatur in te dilectio, quae sola ducit ad vitam. Non autem carnalis, sed spiritualis inter vos debet esse dilectio. Nihil pretiosius Deo virtu
Abbreviated transcription (Latin):
cientie. Magna est untus. si
non ledas aquo lesus es. Magͣ¬
est fortitudo. si etiã lesus remit
isti noc̾e parcas. Cipͥanus.
Pacifici eĩ hoĩs et ꝯcordes
dm̃ in domo sua hĩtare faciãt
ut qui filii dĩ ẽẽ cepimꝰ. indei
pace maneamꝰ. Uot quibꝰ unꝰ
Sacristitiũ deo mans ẽ pax
rũpit. aduersum xp̃m facit
qui dixit. Pace mea donob̾:
Pacem relinquo nob̾. Pacẽ
quippe querere debet filuis
pacis. Neq enĩ potest accipe
doloꝵ ac passionũ corouas.
insi p̾cesserit ĩdolore et passio¬
test ueracit bona docedo ii¬
pend̾e si uiuendo nesçiat eꝙͣ¬
mit̾ aliena mala tołare. Pa

Expanded text:
cutum. Magna est virtus, si cutum. Magna est virtus, si non laedas a quo laesus es. Major virtus, si etiam laesus remittisti nocere, parcas. CYPRIANUS. Pacificos enim et concordes Deus in domo sua habitare praecepit. Ut qui filii Dei esse coepimus, in Dei pace maneamus: et quibus spiSacrificium Deo majus est pax rumpit, adversus Christum facit, qui dixit: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis. Pacem quippe quaerere debet filius pacis. Neque enim potest quis accipere dolorum et passionum coronam, nisi praecesserit in dolore et passiopotest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ efugat discordias. ñuidia
aũt copulat eas. Sicut
pax secreta mentis illuĩat.
ita ĩuidia occulta cordis ob¬
cecat. Hõ pacificꝰ securam¬
in timore et tribulatone ẽ
semper. Eili si cupis paciẽ¬
tiam habere. mone te ip̃m pͥ¬
mum ut admandata diui¬
na exites mente tuã. Ex
habũdantia leticie pacificꝰ
hõ dinoscit᷑. et ułtu marcido
furore. Elir benignus etiã¬
si patit᷑ miuriã pro nichilo
ducit. Iniqus etiã paruum
lerit mala: ne uelit irasci.
sed dole pociꝯ pro eo quia dz̃
illi irascitur. Isidorus dic̃.
qui spem suam pouit ĩ hoĩe
sentis equaminit̾ portat
Grainꝰ torquetur impius
cogitando mũdi cõmoda.
quã iustus tołando adu̾sa
Qiͥ eĩ bona mundi diligit.
et qui affligit᷑ mortał est. Ma¬
loꝵ praintas nõ te occidit. set
erudit. Habeto patẽ ĩ adu̾sis
et promptior estomagis ad
suscipiendam molestiam ꝙͣ
tumelias detrahentiũ patien¬
tia supat sagutas ꝯtumelie
pacientie dispeus frãgit. Cotͣ¬

Expanded text:
x enim effugat discordias, invidia autem copulat eas. Sicut pax secreta mentis illuminat, ita invidia occulta cordis obcaecat: homo autem pacificus securainvidus in tribulatione est semper. Fili, si cupis patientiam habere, moneo primum teipsum ut ad mandata divina excites mentem tuam. Ex abundantia laetitiae pacificus homo dignoscitur, et ex vultu marcidor. Vir benignus etiamsi patiatur injuriam, pro nihilo ducit. Iniquus autem etiam parvum lerit mala, ne irascaris; sed dole potius pro eo, quia Deus illi irascitur. ISIDORUS. qui spem suam ponit in homine. aesentis aequanimiter portat. Gravius torquetur impius, mundi excogitando commoda, quam justus tolerando adversa. Qui enim bona mundi diligit, et qui affligitur, mortalis est. Malorum perversitas non te occidit, sed erudit. Habeto patientiam in adversis: et promptior esto ad suscipienda, quam ad tumelias detrahentium patientia superat. Sagittas contumeliae patientiae clypeus frangit. Con
Abbreviated transcription (Latin):
tum paciens est deus nr ad
sustinendũ delicta nr̃a: tantũ
seuerꝰ erit. indiscuciendis ac¬
quicũqz sine pace ẽ. conse¬
quent̾ uec xͫ habet. Apud
xp̃iano eĩ non qui pͥatitur
nolis quam desid̾are queni
diligis. Sic̃ ad ꝓpͥas ĩ iurias
pacientes c̃ẽ deremus. ita si
aliquẽ uid̾im erga dm̃ ore
sacrilego blasphemantẽ. illi

Expanded text:
nc patiens est Deus noster in sustinendis delictis nostris, tantum severus erit in discutiendis acquicunque sine pace est, consequenter nec Christum habet. Apud Christianos enim non qui patitur,quem nolis, quam desiderare quem diligis. Sicut ad proprias injurias patientes esse debemus, ita si aliquem viderimus erga Deum ore sacrilego blasphemantem, illi
Abbreviated transcription (Latin):
ficientes. Ut̃s uir qui sufft̾
fuerit accipiet coronam
uite quam reprounsit d̃s
diligentib se. Salomon.
Qui paciens est multa gu¬
b̾nat sapientia. qui autem
imnpaciens est. exaltat stul¬
ticiam suã. Melior est pa¬
tiens uiro forti. et qui dñat᷑
aĩo suo: expugnatore urbiũ

Expanded text:
qui suffert fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se . SALOMON. Qui patiens est, multa gubernatur sapientia; qui autem impatiens est, exaltat stultitiam suam . Melior est patiens viro forti: et qui dominatur animo suo, ex
Abbreviated transcription (Latin):
lias: ab antiquo aduersario
tẽptamẽta. ado aũt flagella
toleramꝰ.Gregorius dic̃.
Ad pacis domĩ neqͣꝙͣ per¬
uenire potest: qui pacẽ dñi
discordie furore rũpit. Pa¬
cientia uera est aliena ma¬
qui mala iriogat. nullo dolo¬
remorderi. Sme ferro mr̃es
doctus: quanto niiꝰ comũqi¬
tur paciens. Igit᷑ cum paci¬
entia relinquitur. etiã bona
reliqua que iam gesta st̃
destruant᷑. Pacientia eĩ uera
est. que et ip̃m amat quẽ
portat. Nani tolerare et
odisse. non est uirtus man¬
suetuduns set uelamentriz
furoris. Cum resist̾e̾ possumꝰ
;irã suꝑbiẽtiu humiliter
declinemꝰ. Głosiꝯ eĩ est in¬
mens fuerit ꝑ amorẽ tãtu
sit et patiens perlongammni¬
tatẽ. Tantũ quisq portat
proximũ quãtum amat.
Si eĩ amas portas. Si de¬
sistis amare desistis et tole
adducũtur in grauedinem
ponderis. que nob̾ nõ leuigtͣ
prenna caritatis. ambrosio.¬

Expanded text:
dversario tentamenta, a Deo autem flagella toleramus. GREGORIUS. Ad pacis donum nequaquam pervenire potest qui pacem Domini discordiae furore rumpit. Patientia vera est aliena maeum qui mala irrogat nullo dolore morderi. Sine ferro martyres doctus, quanto minus convincitur patiens. Igitur, cum patientia relinquitur, etiam bona reliqua quae jam gesta sunt, destruuntur. Patientia enim vera est quae et ipsum amat quem portat. Non tolerare et odisse, non est virtus mansuetudinis, sed velamen furoris. Cum resistere possumus irae superbientium, humiliter declinemus. Gloriosius est inmens fuerit per amorem, tantum erit et patiens per longanimitatem. Nam tantum quisque portat proximum quantum amat. Si enim amas, portas; si desistis amare, desistis toleradducuntur in gravedinem ponderis quae nobis non levigat penna charitatis. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ uon est ꝑfc̃a caritas.
cum ĩ unũ sũt odiosi sunt.
molestisũt. turbulenti sũt.
anxietate sua turbantur.
ambrosiꝯ dic̃. Sic̃ siue
iua nullus puemt q̃ tẽdit:
ita sine caritate que dicta ẽ
uia ambulare nõ possunt
hoĩes. set errare. Eos aũt qͥs
ad tolerantiã passionũ forte
dei caritas reddit. nulla de¬
lectatõ carius. nulla uolup¬
tas mala bͥaude corrũpit.
Gboriꝯ̃ dic̃. Una quippe et
sũma est ꝓbatio caritatis: si
et ip̃e diligitur qui aduer
uec tamen ꝓeadem carita¬
te a dĩ amore flectendum¬
est. Sic̃ em̃ multi rami
arboris ex uua radice pro¬
deunt. sit et cẽte uirtutes
ex uua caritate gen̾antur
Nec habet aliquid uiridi¬
tatis ramꝰ boni oꝑis. si nõ
manet mnradice caritatis
Ille uerã caritatẽ habet:
qui et amicũ diligit ĩ deo:

Expanded text:
quibus non est perfecta charitas, cum in unum sunt, odiosi sunt, molesti sunt, turbulenti sunt, anxietate sua turbant caeteros. AMBROSIUS. Sicut sine via nullus venit quo tendit, ita sine charitate, quae dicta est via, non ambulare possunt homines, sed errare. Eos autem quos ad tolerantiam peccatorum fortes Dei charitas reddit, nulla delectatio carnis, nulla voluptas mala blande corrumpit. GREGORIUS. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipsi diligitur qui adversNec tamen pro eadem charitate a Dei amore flectendum. Sicut enim multi rami arboris ex una radice procedunt, sic caeterae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid ramus viriditatis boni operis, qui non permanet in radice charitatis. Ille vero charitatem habet, q
Abbreviated transcription (Latin):
neq per manem głam. sed
per humilitatẽ supiores sibi
iuicem arbitrantes. nõ alta
sapiẽtes sed humilib consẽ¬
tientes. Salamo ubi fuerit
supbia. ibi erit et ꝯtumelia
Ubi aũt humilitas ibi et
sapientia. Supbũ sequitur
humilitas et humilem sp̃m̃
humiliabitur. Meliꝯ est hu¬
miliari eũ uitibꝰ. quam
diuide spolia cum supbis.
Ih̾s filius sirach. Quãto
magnus es hunulia te in
oĩb. et coram deo ĩ ueĩes
gr̃am. q ad humilib hono¬
rat᷑ deus. Noli ẽẽ supb in
sapiẽtia tua: ne humiliat
instulticia tua seducaris. Est¬
emĩ qui uequit̾ hunuliat se.
et int̾iora eiꝯ plena sunt dolo.
Origeues. Si humilis et qui
tristis debet ẽẽ. scilicet ut per
humlitatẽ nõ supbiat. et
per utilem meridrẽ cor ad las¬
cuuã non dissoluat. Ille nãq
attendit laudẽ dei et uerba

Expanded text:
am, sed in humilitate superiores sibi invicem arbitrantes . Non alta sapientes, sed humilibus consentientes . SALOMON. Ubi fuerit superbia, ibi erit et contumelia . Ubi autem humilitas, ibi et sapientia. Superbum sequitur humilitas, et humilem spirithumiliatur . Melius est humiliari cum mitibus, quam dividere spolia cum superbis . JESUS SIRACH. Quanto magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam . Ab humilibus honoratur Deus . Noli esse humilis in sapientia tua, ne humiliatus in stultitiam seducaris . Est qui nequiter humiliat se, et interiora ejus plena sunt dolo . ORIGENES. Si humilis et quiesse debet et tristis: scilicet ut per humilitatem non superbiat, et per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. Illa namque attendit laudem Dei, et verba
Abbreviated transcription (Latin):
Sectaniun caritatẽ. dulcẽ
sine qua diues pauꝑ ẽ. ĩ qua
pauꝑ diues est. Qui clau
dunt ocło suos ꝯͣ caritate
obdormiscunt ĩ ꝯcupiscẽcus¬
suis. et in delectatõe carins
Extende caritatez per totuz
mortua deputabit᷑. Nõ enĩ¬

Expanded text:
sectamini caritatem, dulce sine qua diues pauper est et in qua pauper diues est. dunt oculos suos contra charitatem, obdormiscunt in concupiscentiis et in delectatione carnis. Extende charitatem per totum mortua deputabitur. E
Abbreviated transcription (Latin):
Nacuũ et mane expẽduꝰ
studur. si nõ habeamꝯ carita¬
temque deus est. Regnat
aũt carualis cupiditas. ubi
non est dei caritas. Tunc eĩ
homo est perfectus. quando
caritate plenꝯ est. Sine a¬
more caritatis quãinsqͥsq
recte credat. ad bñtudĩem
puenire uequaquã potest.
Tanta est caritas uirtus.
ut etiã ꝓphetie et mr̃iũ sine
illa iichil ẽt̃ credant᷑. Tanta
desit frustra habent᷑ cet̾e uir

Expanded text:
Vacuum et inane expendimus studium, si non habemus charitatem quae Deus est. Regnat enim carnalis cupiditas, ubi non est Dei charitas. Tunc enim homo perfectus est, quando charitate plenus est. Sine amore charitatis, quamvis quisque recte credat, ad beatitudinem pervenire nequaquam potest. Tanta est charitatis virtus, ut etiam prophetia et martyrium sine illa nihil esse credantur. Tanta desit, frus
Abbreviated transcription (Latin):
Quisquis ergo in eiꝯ radice se
inserit: nec auiriditate defic̃.
ditatis. opud efficax nõ amit¬
nõ milli fide atq opibꝰ scĩs
uideantur ẽẽ participes. tam̃
qr prmãtur acaritate fr̃ne
dulectionis: nuillũ hũt ĩ cre¬
mentũ uirtutis qr nullũ pre¬
miũ caritatis pensãt. Rari

Expanded text:
Quisquis ergo in ejus radice se inserit, nec a viriditate deficit; amore fecunditatis opus efficax non amitnonnulli fide atque operibus sanctis videantur esse participes, tamen quia privantur charitate fraternae dilectionis, nullum habent incrementum virtutis. Nullum praemium
Abbreviated transcription (Latin):
nauti ampliꝯ pcc̾i rubigo
surgir hõ. cũ adima proxĩoꝵ
se miẜicordit᷑ inclinat. et
cũ benigne descendit ad in¬
fima. ualent᷑ recurrit ad sũ¬
or̃onis ẽ. celsitudo caritatiᷤ

Expanded text:
namque amplius peccati rubigo surgit, cum ad ima proximorum se misericorditer inclinat: et cum benigne descendit ad infima, valenter recurrit ad sumorationis est ce
Abbreviated transcription (Latin):
aũt uera ẽ. et amicũ dilig̾e
in ceo. et numcu dilige ꝓpt̾
dm̃. Qansquis caritate nõ
res quas imꝑitia deuegat.
caritas mustrat. Plerumq
caritas quibusdã occupatoĩ¬
bus p̾pedita: et integra fla¬
grat incorde. ⁊ tam̃ non mos¬
tratur ĩ ope.qr ⁊ sol cũ nuibe
tegitur nõ ui detur ĩ t̾ra. et
tamẽ arder ĩ celo. Sic etia¬
ẽẽ occupata caritas solet. int
umi sin ardoris exurit. et fo¬
ris flãmas opis nõ ostendit.

Expanded text:
um diligere in Deum, et inimicum diligere propter Deum. Quisquis charitatem non res, quas imperitia denegat, charitas subministrat. Plerumque charitas quibusdam occupationibus praepedita, et integra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere. Quia sol cum nube tegitur, non videtur in terra, et tamen ardet in coelo: sic esse occupata charitas solet, et intus vim sui ardoris exurit, et foris flammas sui operis non ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
causa. si ibi int̾rogatꝰ fueriᷤ.
habeat caput responsum tu¬
um. In multis esto quasi ins¬
ciꝰ: et audi tacens simul et
querens. Elbi sunt senes ñ
multum loqͣris ubi auditus
nõ est nõ effundas ẜmonez.
et inportune noli extolli in
sapientia tua. Ihonimus.
Discat aliq̃n rencere qui¬
qui nũꝙͣ didicit loqͥ. ãbrosiꝰ.
Est homo quiscilentiũ affec
ta. sedcor eiꝯ multũ loquit᷑.
Et est aliꝯ qui amane usq
aduesperũ loquit᷑. et cũ dis¬
cressione silentiũ magnum
custodit. gregoriꝯ. Nõ supbe
quis audeat: uł ꝯtempn̾e

Expanded text:
t. Si bis interrogatus fueris, habeat caput tuum responsum . In multis esto quasi inscius, et audi tacens simul et quaerens . Ubi sunt senes, non multum loquaris. Ubi auditus non est, non effundas sermonem, et importune noli extolli in sapientia. HIERONYMUS. Discat aliquando recte nunquam didicit loqui. AMBROSIUS. Est homo qui silentium affect. Iste talis multum loquitur. Et est alius qui a mane usque ad vesperum loquitur, et cum discretione silentium magnum custodit. GREGORIUS. Non superbe quis audeat vel contemnere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ loqͣris: disce. Qͥodit lo¬
quacitatẽ. extinguit mali¬
ciam. De iteres uerbũ neꝙͣ
et durũ et iiminorab̾is.
Est qui labit᷑. in lingua sua
sed nõ exaĩo. Qͥs est emm
qui nõ delinquit ĩ lingua
sua: Est qui eiitit u̾bu
certum:et narrat u̾itatem
cor. Est tacens qui ĩuenitur
in prudens. nõ ẜuat tempꝰ.

Expanded text:
ris, disce . Qui odit loquacitatem, exstinguit malitiam . Ne iteres verbum nequam et durum, et non imminoraberis . Est qui labitur in lingua sua, sed non ex animo . Quis est enim qui non deliquerit in lingua sua ? Est qui emittit verbum suum, et narrans veritatem cor . Est tacens qui invenitur inprudens non seruabunt tempus.
Abbreviated transcription (Latin):
Odibił est coram deo et bo
Qͥ tetigerit picẽ: quo in qͥ¬
nabitur abea. Et qui ꝯmu¬
incauerit cũ sr̃bo: induit
sr̃biam. De notatõ pessima
Sic̃ caprea in ducit᷑ ĩ laq̃¬
te extollas in cogitatõne
aĩe tue si cut taurꝰ ne forte
elidat᷑. mens tua per stulticia
suꝑbia. que et angłos nouit
deçipe. quantomagis hoĩes
dissipabit. Ihominꝰ . Uir sr̃bꝰ¬

Expanded text:
Odibilis coram Deo est et . Qui tetigerit picem, inquinabitur ab ea; et qui communicaverit superbo, induet superbiam . Devoratio pessima Sicut capra inducitur in laqute extollas in cogitatione animae tuae sicut taurus, ne forte elidatur virtus tua per stultitiam . superbia, quae et angelos voluit decipere, quanto magis homines dissipa
Abbreviated transcription (Latin):
ut cunctis te audientibus
gr̃am p̾beas. Cesarius Nich̾
ꝓdest si in hĩtatõe silentium
sit et in hĩtatorib uciorũ
tumulto: ꝙ ꝯluctatõ passio¬
scilentio et orce: age ꝙ agis
Omis qui se exaltat hu¬
mliabit᷑. et qui se humilias

Expanded text:
 ut te audientibus gratiam praebeas. CAESARIUS. Nihil prodest si in habitatione silentium sit, et in habitationibus vitiorum tumultus et colluctatio passiosilentio et oratione age quod agis Omnis qui se exaltat, humi
Abbreviated transcription (Latin):
pͣua. mordens labia sua per¬
tat ossũ querit ruinã. qui
mod̾atur ẜmones suos. doc¬
tus est puidens est. et mod̾a¬
tus. Mors et uita ĩmanib
lingue. Cum obsecratõib.
loquit᷑ pauꝑ. et diues effabr᷑

Expanded text:
mordens labia sua, pertat cor suum, quaerit ruinam . Qui moderatur sermones suos, doctus et prudens est, et pretus . Mors et vita in manibus linguae. Cum obsecrationibus loquitur pauper, et dives affabitur
Abbreviated transcription (Latin):
litas .xͥ. deq̃ humiliãf᷑ electi.
Drmcipalium intioꝵ regi¬
pectans supb est. Omins.
supbia tantum iimo iacet
quantũ ĩ altum se erigit. Tãtũ¬
exelsius eleuat᷑. Qͥ enĩ per
ꝓpͥam supbiã attollitur per
dei iusticiã inclinat᷑. Qͥ in¬
flatur st̃bia. uento pascitur
pͥma ip̃a in ꝯflictu postrema
dentes caruis uitio humiliantͤ
ut surgãt. In uitis pr̃m dr̃.
Tuictus pucrefactus ĩ utilis
agncole. et fructꝰ sr̃bi ĩ utilis
deo. Sic̃ eĩ pondus fructuũ
frangit Ranios: sic srbia deco¬
dereliquet᷑ ado et sit desid̾iũ

Expanded text:
liantur electi. Principalium vitiorum regipeccans superbus est. Omnis superbia tantum in imo jacet, quantum in altum se erigit: tantoexcelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam inclinatur. Qui inflantur superbia, vento pascunturprima, ipsa est in conflictu postrema.dentes carnis vitio humiliantur ut resurgant. EX VITIS PATRUM. Fructus putrefactus inutilis agricolae, et virtus superbi inutilis Deo. Sicut enim pondus fructuum frangit ramum, sic superbia decoderelinquitur a Deo, et fit daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
Et malus hõ de malothe¬
mala. Oiui asemetipsolo¬
paulus Uerbosi. otiosi. odi¬
osi. et curiosi. locunt᷑ que nõ
oportet. Tu aũt loq̃re que
decent sariã doctͥnam. Salo¬
mõ. In multi loquio pcc̃m
nõ de ẽ. qui ãt mod̾atur la

Expanded text:
o de malo themala . Qui a semetipso loPAULUS. Verbosi, otiosi et curiosi, loquentes quod non oportet . Tu autem loquere quae decent sanam doctrinam . SALOMON. In multiloquio peccatum non deerit . Qui autem moderatur
Abbreviated transcription (Latin):
tace. Non loqͣris nisi ĩ t̾rogatꝰ
fu̾it. nõ dicat ante quã audi¬
as. int̾rogatõ os tuũ apiat.
Lingosꝯ homo impitꝯ est.
loqui multũ: stulticia est.
uox insipientiũ: inmiltipli¬
catõne ẜmonũ. Maneat gͥ
muerbo mensura: ĩsermone
sit statera. Rẽꝑ sint u̾ba tua
mod̾ata. Modum loquendi
ne trãseas. Polꝯ dilige audi¬
re ꝙͣ disc̾e. Plꝯ ascultare:
ꝙͣ loqui. In principio audi: lo¬
quere nouissimꝰ. S̾mo pos
lior est nouissimꝰ ẜmo: quaz
nũ noli ꝓferre ẜmonẽ s opor¬
tuna uerba ꝓcedãt exore tuo.

Expanded text:
isi interrogatus fueris: non dicas priusquam audias: interrogatio os tuum aperiat. Linguosus homo imperitus est, acit. Loqui multum stultitia est. Vox enim insipientis in multiplicatione sermonis. Maneat igitur in verbo mensura, in sermone sit statera. Semper verba tua sint moderata, modum loquendi non transeas. Plus dilige audire quam dicere; plus auscultare quam loqui. In principio audi et loquere. Novissimus finis lior est novissimus sermo quam ntu noli proferre sermonem, sed opportuna verba
Abbreviated transcription (Latin):
cipͥanꝯ Penam de adusiz
numidi ille sentit: cui et leti¬
cia et gła oĩs ĩ mũdo ẽ. Ille
gͥ meret et deflet si sibima¬
le sit ĩ hoc scło: cui bñ nõ põt
q absobente profundo cru¬
ciatu. et̾ms gehẽne ncendiiᷤ
deputant᷑. S. uantu quisq
ampliꝯ scłarib honorib¬
ad dignitatẽ sublimatur:

Expanded text:
ingi: poenam de adversis mundi ille sentit cui et laetitia et gloria omnis in mundo est; ille moeret et deflet, si sibi male sit in saeculo, cui bene non potest que absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. Quanto quisque amplius saecularis honoris dignit
Abbreviated transcription (Latin):
miẜi: ad ĩferna torq̃ndi des¬
cendũt. Pro malicia pleb̾.
etiã reges mutãtur. et qui
to regno fiũt miqͥ. Nuosdã
elatos. Non sũt opes ĩ intio.
s uoluntas. Nam crimẽ in
reb nõ ẽ: s imuisu agẽtis.
Boms doms bene utũtur:
qui diuitus sibi cõcessis in
reb salutarib perfruunt᷑.
Bonus male utunt᷑ qͥ aut
aut aliquid boni pro uane
głe appetitu fatiunt. etalis
male utunt᷑. qui uoxias
cogitatoẽs opib prauis psi¬
ciunt. Bene nalis utiłtur.
qui lururia carins cõiiga

Expanded text:
rna torquendi descendunt. Pro malitia plebis etiam reges mutantur: et qui to regno fiunt iniqui. Quosdam elatos. Non sunt opes in vitio, sed voluntas. Nam crimen in rebus non est, sed in usu agentis. Bonis bene utuntur qui divitiis sibi concessis in rebus salutaribus pertruuntur. Bonis male utuntur qui aut aut aliquid boni pro vanae gloriae appetitu faciunt. Malis male utuntur qui noxias cogitationes operibus pravis perficiunt. Bene malis utuntur qui luxuriam carnis conjuga
Abbreviated transcription (Latin):
qui uiuificat: caro non
ꝓdest quicꝙͣ. Sa lomoufallar
gra: uana est pulcrituto. ba¬
silius pulcritudo diligẽda
est fili. que leticiam spu alẽ
ꝯsueuit ĩ fund̾e. Eiitemus
ꝓmptiosas pulcritudiẽs: ne
oñ maloꝵ gen̾a mnos irrogẽ¬
cer. Sapiens uir: nõ ꝯsid̾at
corporis decore. sedaĩe. In¬
sipiẽs ãt: in carnalibꝰ se de¬
tinet.Sapiens uir: mulie¬
rem respuit gestuosã. Stul¬
tus a̾t ꝯcupiscẽs eã supplan¬
tatur. uir prudẽs abinpudẽte
muliere auertit occłos suos.
Luxuriosꝯ aũt in tuens eaz.
soluit᷑ ut era a facie ignis¬
i aĩc pulcritudine delectat

Expanded text:
qui vivificat, caro non prodest quidquam . SALOMON. Fallax gratia et vana est pulchritudo . BASILIUS. Pulchritudo diligenda est, fili, quae laetitiam spiritalem consuevit infundere. Evitemus pretiosas pulchritudines, ne omnium malorum genera in nos irrogentur. Sapiens vir non considerat corporis decorem, sed animae. Insipiens autem in carnalibus se detinet. Sapiens mulierem respuit gestuosam. Stultus autem concupiscens eam supplantatur. Vir prudens ab imprudenti muliere avertit oculos suos. Luxuriosus autem intuens eam, solvitur ut cera a facie ignisin animae pulchritudin