comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
formĩcam dĩ. Surgit. cotidie currit ad aeccłam dĩ. orat.
audit lectionem. imnũ cantat. ruminat quod audiuit.
apud se cogitat : recondit intus grana collecta de arca
Haccipsa quae modo dicuntur qui prudenter audiunt
hoc agunt. & ab omnib uidentur procedere ad aeccłam.
redire de aeccła. audire sermonem. audire lectionem. in¬
uenire librũ. aperire & legere. Omnia ista uident᷑ cum
fiunt Formica illa est conterens iter. portans & reconders
in conspectu cernentium. Uenit hicmps aliquando.
Cui enim non uenit. Accedit damnũ. accidit orbitas.
&̧teri miserantur forte ut miserum. qui non norunt
quid intus habeat formica. quid comedat. & dicunt.
Miser ille cui hoc accidit. aut ille cui hoc accidit. Quid
illi credis animi esse. quomodo confectus est: Metitur
ex se. compatitur ex iirib suis. Et ideo fallitur. quia
mensuram qua se metitur uult afferre ad eum ꝗͣ ñ nouit

Expanded text:
formicam Dei: surgit quotidie, currit ad ecclesium Dei, orat, formicam Dei: surgit quotidie, currit ad ecclesium Dei, orat, audit lectionem, hymnum cantat, ruminat quod audivit, apud se cogitat, recondit intus grana collecta de area. Haec ipsa quae modo dicuntur qui prudenter audiunt, hoc agunt, et ab omnibus videntur procedere ad ecclesiam, redire de ecclesia, audire sermonem, audire lectionem, invenire librum, aperire et legere: omnia ista videntur, cum fiunt. Formica illa est conterens iter, portans et recondens in conspectu cernentium. Venit hiems aliquando; cui enim non venit? Accidit damnum, accidit orbitas: caeteri miserantur forte ut miserum, qui non norunt quid intus habeat formica quod comedat, et dicunt, Miser ille cui hoc accidit, aut ille cui hoc accidit: quid illi credis animi esse? quomodo confectus est! Metitur ex se, compatitur ex viribus suis, et ideo fallitur; quia mensuram qua se metitur, vult afferre ad eum quem non novit.
Abbreviated transcription (Latin):
de diuitiarũ ostentatione iactabat. Iam se in oculis hominũ
iactare non potest. ad se intro non redit. quia nihib habet
Non est imitatus formicam. ñ sibi collegit grana cũ ęstã e̾et
Quid dixi cũ aestas esset: Cũ esset uita & tranquillitas.
cum esset scłi huius erga illum prosperitas. quando ei uaçabat
quando felix uocabatur ab omnibus. aestas ipsius erat. Inuta¬
retur formicã. audiret uerbum dĩ. colligeret grana. intus re¬
conderet. Uenerat temptatio tribulationis. suꝑuenerat
hiemps. tempestas timoris. frigus tristitiac. Siue damnũ
esset siue aliquod salutis periculum. siuie aliqua orbitã suoꝵ.
siue aliqua exhonoratio & humiliatio. hemps erat
Redit formica ad id quod aestate collegit. & intus in se¬
creto suo ubi nemo udet aestiuis laboribus recrcatua
Quando sibi ista colligebat aestate. uidebant omnes.
cũ his pascitur hieme. nemo uidet. Quid est hoc: Uide

Expanded text:
de divitiarum ostentatione jactabat; jam se in oculis hominum de divitiarum ostentatione jactabat; jam se in oculis hominum jactare non potest: ad se intro non redit, quia nihil habet. Non est imitatus formicam; non sibi collegit grana, cum aestas esset . Quid dixi, cum aestas esset? Cum esset vitae tranquillitos, eum esset saeculi hujus erga illum prosperitas, quando ei vacabat, quando felix vocabatur ab omnibus, aestas ipsius erat. Imitaretur formicam, si audiret verbum Dei; colligeret grana, et intus reconderet. Venerat tentatio tribulationis, supervenerat hiems torporis, tempestas timoris, frigus tristitiae, sive damnum esset, sive aliquod salutis periculum, sive aliqua orbitas suorum, sive aliqua exhonoratio et humiliatio; hiems erat: redit formica ad id quod aestate collegit; et intus in secreto suo, ubi nemo videt, aestivis laboribus recreatur. Quando sibi ista colligebat aestate, videbant omnes: cum his pascitur hieme, nullus videt. Quid est hoc? Vide
Abbreviated transcription (Latin):
iurtutis quantȩ sc̃s iob: Robur miraris arboris. quia mͦ
nata est. Haec magna quã miraris sub cuius ramis & um¬
bra refrigeras uirga fuit. Sed tunes ne tibi auferantur.
Haec cum talis fueris attende quia auferunt᷑ & malis.
Quid te ergo differs a conuersione. Quod bonꝰ times
amittere. forte malus amissurus es. Si bonus ea perdideris.
adest consolator qui abstulit. Arca exinanita est auro cor
plenum est fide. Foris pauper es. sed intus diues es. Piti¬
as tecũ portas. quas non amitteres etiansi de naufragio nu¬
dus exires. Quod ergo forte perditurus es malus. cur non
bonũ inuenit te damnũ. quandõ quidem uides & malos pati
damnum. Sed maiore illo damno feriuntur. Inanis est
domus. manior est conscientia. Quisquis malus ista ꝑdiderit.
non habet foris quod teneat. ñ babet intus ubi requiescat
Fugit baec ubi damnũ passus est: ubi se ab oculis hominum

Expanded text:
virtutis, quantae sanctus Job? Robur miraris arboris, quia modo virtutis, quantae sanctus Job? Robur miraris arboris, quia modo nata es: haec magna quam miraris, sub cujus ramis et umbra refrigeraris, virga fuit. Sed times ne tibi auferantur haec, cum talis fueris? Attende quia auferuntur et malis. Quid te ergo differs a conversione? Quod bonus times amittere, forte malus amissurus es. Si bonus ea perdideris, adest consolator qui abstulit: arca exinanita est auro, cor plenum est fide; foris pauper es, sed intus dives es: divitias tecum portas quas non amitteres, etiamsi de naufragio nudus exires. Quod ergo forte perditurus es malus, cur non bonum te invenit damnum, quandoquidem vides et malos pati damnum? Sed majore illi damno feriuntur: inanis est domus, inanior conscientia est. Quisquis malus ista perdiderit, non habet foris quod teneat, non habet intus ubi requiescat. Fugit hic ubi damnum passus est, ubi se ad oculos hominum
Abbreviated transcription (Latin):
inueniant se qui forte latebant se. utrum possint dicere
Dñs dedit. dñs abstulit. sicut dño placuit ita factũ est. sit
nomen dĩu benedictum. Benedixit enim & illa anima dñni.
& reddidit fructus: compluta sagĩna benedictionis. Dñs dedit.
dñs abstulit. Dubtraxit data. sed non subtrarit datorem.
Anima benedicta. oninis simpler. non berens reb terrenis.
nec iusco implicitis pennis iacens. sed exserto nitore uirtutũ
in geminis alis geminac dilectionis exultat in auras liberd̃.
& uidet sibi subtractũ esse quod calcabat non ubi incõbebat:¬
& dicit secura. Dñs dedit. dñs abstulit. sicut dño placuit ita
factũ est. sit nomen dm̃i benedictum. Dedit & abstulit.
Manet qui dedit. & abstulit quod dedit. Sit eius nom̃
benedictum. Ad hoc ergo ista auferuntur bonis. sed ne ꝗͥs
forte infirmus diceret. Quando ego esse possum tantae

Expanded text:
inveniant se, qui forte latebant se, utrum jam possint dicere: inveniant se, qui forte latebant se, utrum jam possint dicere: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Benedixit enim et illa anima Dominum, et reddidit fructus compluta sagina benedictionis. Dominus dedit, Dominus abstulit: subtraxit data; sed non subtraxit datorem. Anima benedicta omnis simplex, non haerens rebus terrenis, nec visco implicatis pennis jacens, sed exserto nitore virtutum, in geminis alis geminae dilectionis exsultat in auras liberas; et videt sibi subtractum esse quod calcabat, non ubi incumbebat; et dicit secura: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum. Dedit, et abstulit; manet qui dedit, et abstulit quod dedit: sit ejus nomen benedictum. Ad hoc ergo ista auferuntur bonis. Sed ne quis forte infirmus diceret: Quando ego esse possum tantae
Abbreviated transcription (Latin):
ãs agricola nr̃. Nam & quae arbor iam tempestates in¬
robore sustinet. cum de terra nasceretur. herba erat. No¬
uit ergo ille agricola non solũ robustas arbores putare
atq purgare. sed etiam teneras in recenti ortu sepire. Prop¬
terea dilectissimi ut dicere cęperam si solis bonis darentur
ista. om̃s propt̃ haec accipienda uellent conuerti ad dm̃.
Rursus si solis malis darentur. timerent infirnu ne conuer¬
terentur. ut amitterent quod soli mali haberent. Permute
data sunt & bonis &e malis. Rursus si solis bonis auferrent᷑.
idemille timor esset infirmoꝵ ne conuerterentur ad dm̃.
Rursus si solis malis auferrent᷑. ipsa sola putaret᷑ poena qua
mali plectuntur. Quod ergo dat ca bonis. consolat᷑ itine¬
rantes. quod dat ca & malis. ammonet bonos ut alia deside¬
rent quae non habent cum malis commuma. Rursus bonis
aufert ea quando uult ut interrogent se de urib suis &

Expanded text:
Deus agricola noster. Nam et quae arbor jam tempestates Deus agricola noster. Nam et quae arbor jam tempestates robore sustinet, cum de terra nasceretur, herba erat. Novit ergo ille agricola non solum robustas arbores putare atque purgare; sed etiam teneras in recenti ortu sepire. Propterea, dilectissimi, ut dicere coeperam, si solis bonis darentur ista, omnes propter haec accipienda vellent converti ad Deum: rursus si solis malis darentur, timerent infirmi, ne cum converterentur. amitterent quod soli mali haberent. Permixte data sunt et bonis et malis. Rursus si solis bonis auferrentur, idem ille timor esset infirmorum, ne converterentur ad Deum: rursus si solis malis auferrentur, ipsa sola poena putaretur qua mali plectuntur. Quod ergo dat ea bonis, consolatur itinerantes: quod dat ea et malis, admonet bonos ut alia desiderent, quae non habent cum malis communia. Rursus bonis aufert ea quando vult, ut interrogent se de suis viribus; et
Abbreviated transcription (Latin):
siderat: non nisi ab illo desideret qui est fons omniũ bonoꝵ
& crcator &e recreator unnuersorum. Sed alia sunt dona
quac dat ds̃ & inimicis suis. alia quae ñ seruat nisi amicis sus
Quȩ sunt dona quȩ dat iimicis suis. Ca quae enumeraui
Non eni soli boni plenas habent domus necessarus rebus.
aut soli boni uel salui sunt uel ab egritudine conualescunt.
aut soli boni filios habent. soli boni pecuniã. soli boni cȩte¬
ra apta huic uitae temporali atq transeunti. Habent hec
& mali. & aliquando desunt bonis. sed desunt & malis: &
plerumq illis magis quam illis. aliquando illis quam istis
potius abundant. Permixta ista temporalia ds̃ uoluit. qͥa
si solis bonis ea daret. putarent & mali propt̃ haec dm̃¬
colendum. Rursus si ea solis malis daret. timerent boni
infirmi conuerti: ne ista illis forte dcessent. Est enĩ adhuc
anima infirma minus capex regni di. Hutrite cã adebet

Expanded text:
siderat, nonnisi ab illo desideret, qui est fons omnium bonorum, siderat, nonnisi ab illo desideret, qui est fons omnium bonorum, et creator et recreator universorum. 3. Sed alia sunt dona quae dat Deus et inimicis suis, alia quae non servat nisi amicis suis. Quae sunt dona quae dat inimicis suis? Ea quae numeravi. Non enim soli boni plenas habent domos rebus necessariis; aut soli boni, vel salvi sunt, vel ab aegritudine convalescunt; aut soli boni filios habent, soli boni pecuniam, soli boni caetera apta huic vitae temporali atque transeunti. Habent haec et mali, et aliquando desunt bonis: sed desunt et malis, et plerumque istis magis quam illis; aliquando illis quam istis potius abundant. Permixta ista temporalia Deus esse voluit; quia si bonis solis ea daret, putarent et mali propter haec colendum Deum; rursus si ea solis malis daret, timerent boni infirmi converti, ne ista illis forte deessent. Est enim adhuc anima infirma minus capax regni Dei; nutrire illam debet
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ad dñm dm̃. Qui enim creauit quando non erat.
ipse prolis successu facit permanere quod condidit. facit
haec ds̃. donat haec ds̃. Parum est nobis dicere facit haec
ds̃. donat haec ds̃: sed solus facit. solus donat. Quid si enĩ
facit haec ds̃. sed facit haec & aliquis non ds̃ .: Facit haec
& solus facit. & sine causa haec petunt᷑ uel ab hominib ua
a dȩmonibus. & quaeq bona accipiunt inimici dĩ ab illo acci
piunt. & cum ab aluis petunt cum accipiunt nescientes: ab
illo accipiunt. Quomodo cũ puniuntur & putant se ab
alus pimiri. nescientes ab illo puniuntur. sic & cũ uegetant᷑
implentur se. saluantur. liberant᷑. Et si hoc nescientes uel
hominib uel demonib uel angłis tribuunt. non habent nisi
ab illo penes quem potestas est omniũ. Ad hoc dixerimus
haeo fr̃s. ut quisquis etiam ista terrena forte uel propter
supplementa necessitatis uel propt̾ aliquã infirmitatem de¬

Expanded text:
nisi ad Dominum Deum? Qui enim creavit quando non erat, nisi ad Dominum Deum? Qui enim creavit quando non erat, ipse prolis successu facit permanere quod condidit. Facit haec Deus, donat haec Deus. Parum est nobis dicere, Facit haec Deus, donat haec Deus; sed solus facit, solus donat. Quid si enim facit haec Deus, sed facit haec et aliquis non Deus? Facit haec, et solus facit. Et sine causa ista petuntur vel ab hominibus, vel a daemonibus: et quaeque bona accpiunt; et, cum ab aliis petunt et accipiunt, nescientes ab illo accipiunt. Quomodo, cum puniuntur, et putant se ab aliis puniri, nescientes ab illo puniuntur. Sic et cum vegetantur, implentur, salvantur, liberantur. Et si hoc, nescientes, vel hominibus vel daemonibus vel angelis tribuunt; non hab illo, penes quem potestas est omnium. Ad hoc dixerimus haec, fratres, ut quisquis etiam ista terrena forte, vel propter supplementa necessitatis, vel propter aliquam infirmitatem de
Abbreviated transcription (Latin):
siderans. Ds̃ miscreatur nr̃i. & benedicat nos. lil uninet
uultũ suum super nos. Quȩsiturus eras fortasse quid est
benedicat nos. Multis modis se uolunt homines benedici a
dõ. Alius benedici se uult ut habeat plenã domũ rebus¬
necessariis uitae huius. alius benedici se cupit ut opt̾ineat
salutẽ corporis sine labe. alius benedici se uult si forte
aegrotat ut rẽparet sanitatem. alius desiderans filios &
forte contristatus quod ñ nascantur benedici se uult ut
habeat posteritatem. Et quis enumeret diuersa uota
hominũ se a dño dõ benedici cupientium. Quis aut̃ nr̃m
dicturus est non esse illam benedictionem dĩ si uel agri¬
cultura ei fructum ferat. uel domus cuiusq abundet cõpia
rerũ temporaliũ. uel ipsa corporis salus aut teneat᷑ ne
amittatur. aut amissa reparctur. fȩcunditas ẽtiam femi¬
narum & casta uota filios desiderantium ad quẽ ꝑtiuent.

Expanded text:
siderans: Deus misereatur nostri, et benedicat nos. 2. Illuminet siderans: Deus misereatur nostri, et benedicat nos. 2. Illuminet vultum suum super nos. Quaesiturus eras sortasse quid est, benedicat nos. Multis modis se volunt homines benedici a Deo: alius benedici se vult, ut habeat plenam domum necessariis rebus huic vitae; alius benedici se cupit, ut obtineat salutem corporis sine labe; alius benedici se vult, si forte aegrotat, ut reparet sanitatem; alius desiderans filios, et forte contristatus quod non nascantur, benedici se vult ut habeat posteritatem. Et quis enumeret diversa vota hominum se a Domino Deo benedici cupientium? Quis autem nostrum dicturus est non esse illam Dei benedictionem, si vel agricultura ei fructum ferat, vel domus cujusque abundet copia rerum temporalium, vel ipsa corporis salus, aut teneatur ne amittatur, aut amissa reparetur? Fecunditas etiam feminarum, et casta vota filios desiderantium, ad quem pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
agnosce agricolam tuũ. Quid ergo nos: Fortasse operaru
sumus agricolas illuis. Et hocipsum ab hocipso imꝑtitis
uirib & ab ipso donata gr̃a. Ipse ergo & colit & inerem̃tũ
dat. Agricola autẽ homo uineam colit hactenus ut aret
putet. adhibeat cȩtera quae pertinent ad agricolarũ dili¬
gentiam: pluere uncae suae non potest. Quod si forte ir¬
rigare potest. de cuius potest. Ipse quidem ducit irrigu¬
um. sed ds̃ implet fontem. Postremo in uinea sua incremtũ
dare sar mentis ñ potest. formare fructus non potei ⁊.
modificare semina non potest: tempora gignendi tẽperare
non potest. Dc̃ autẽ qui om̃ia potest agricola nr̃ est: secu¬
ri sumus. Forte ait aliquis. Tu dicis agricolã nr̃m e̾e̾ dm̃.
immo ego apłos agriçolas dico qui dixerunt. Ego planta¬
uos sarmenta: pat̾ nĩs agricola. Sitiat ergo terra & cdit
uoces sitis suae. qm̃ scriptum est. Qnima mea sicut terra
sine aqua tibi. Dicat ergo terra nr̃a nosipsi pluuiam dĩ de¬

Expanded text:
agnosce agricolam tuum. Quid ergo nos? Fortasse operarii sumus agricolae illius, et hoc ipsum ab ipso impartitis viribus, et ab ipso donata gratia. Ipse ergo et colit, et incrementum dat. Agricola autem homo vineam colit hactenus, ut aret, putet, adhibeat caetera quae pertinent ad agricolarum diligentiam: pluere vineae suae non potest. Quod si forte irrigare potest, de cujus potest? Ipse quidem ducit in rivum, sed Deus implet fontem. Postremo in vinea sua incrementum dare sarmentis non potest, formare fructus non potest, modificare semina non potest, tempora gignendi temperare non potest. Deus autem qui omnia potest, agricola noster est: securi sumus. Forte ait aliquis, Tu dicis agricolam nostrum esse Deum: imo ego Apostolos agricolas dico, qui dixerunt, Ego plantam vitis, vos sarmenta, Pater meus agricola . Sitiat ergo terra, et edat voces sitis suae; quoniam scriptum est: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . Dicat ergo terra nostra, nos ipsi, pluviam Dei de
Abbreviated transcription (Latin):
magis miremur quod mons sẏna id est qui prius ꝑsequeba¬
tur hebreus ex hebreis scđ̾m legem phariscus. Quid aut̃
miremur: Non enim a scipso. sed quod sequit᷑: a facie dĩ
isrł. De quo ip̃se dicit. Et super isrł dĩ. De quo dñis dicit
Ecce uere israhelita. in quo dolus non ẽ. Hanc ergo plu¬
uiam uoluntariã nullis praecedentib meritis operum bo¬
norũ segregauit ds̃ bereditati suae. & infirmata est.
Agnouit cnim non esse aliquid ꝑ seipsam. non uribus
suis sed grãe dĩ tribuendo esse quod est: agnouit quod est¬
dictum. In infirmitatib meis głabor. Agnouit quod est¬
dictum. Noli altum sapere. sed time. Agnouit quod est¬
dictum. Humilibus autem dat gr̃am. Et infirmata est.
tu uero perfecisti eã. quia uirtus in infirmitate ꝑficit᷑
Quidam sane codices & latini & greci non habent mons
sẏna sed a facie dĩ sẏna a facic dĩ isrł. id est cęli distillauo¬

Expanded text:
magis miremur quod mons Sina, id est, qui prius persequebamagis miremur quod mons Sina, id est, qui prius persequebatur, Hebraeus ex Hebraeis, secundum Legem pharisaeus . Quid autem miremur? Non enim a seipso, sed quod sequitur, a facie Dei Israel; de quo ipse dicit, Et super Israel Dei de quo Dominus dicit, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Hanc ergo pluviam voluntariam nullis praecedentibus meritis operum bonorum segregavit Deus haereditati suae. Et infirmata est. Agnovit enim non esse se aliquid per seipsum; non viribus suis, sed gratiae Dei tribuendum esse quod est. Agnovit quod dictum est: In infirmitatibus meis gloriabor . Agnovit quod dictum est: Noli altum sapere, sed time . Agnovit quod dictum est: Humilibus autem dat gratiam . Et infirmata est; tu vero perfecisti eam: quia virtus in infirmitate perficitur . Quidam sane codices, et latini et graeci, non habent, mons Sina; sed a facie Dei Sina, a facie Dei Israel. Id est, coeli distillave
Abbreviated transcription (Latin):
est pluua uoluntaria Inde alibi dicit᷑. Ocuto bonas uo¬
luntatis tuȩ coronasti nos. Istam pliuuã cum transiret¬
ds in deserto id est praedicaret᷑ ingentib cęli distillauert
non tamen a seipsis sed a facie dĩ. qͣm̃ &e ipsi gr̾a cdi sunt
quod sunt: & ideo mons syna quia ce ipse qui plus omnib
ilis laborauit non ipse autẽ sea gr̃a dĩ cum ilo. ut abun¬
dantius ditillaret in gentib id est in deserto ubi xp̃o n
erat anmuntiatus ne suꝑ alienũ fundamentũ edificaret
ipse inquam istahelita erat eax genere istł tribus beniamin
Et ipse ergo inseruitutẽ generatus erat de hierłm ter.¬
rena quae scruit cum filiis suis. & ideo ꝑsequebat᷑ ęccłam.
Nam quod ipse commonuit sicut tunc qui scđm carnen
misccłiam consecutus est quia ignorans fecit in increduli¬
tate. Miramur ergo quod cęli distillauerunt a facie dĩ.

Expanded text:
ec pluvia voluntaria. Inde alibi dicitur: Scuto bonae voec pluvia voluntaria. Inde alibi dicitur: Scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos . Istam pluviam, cum Deus transiret in deserto, id est, praedicaretur in Gentibus, coeli distillaverunt: non tamen a seipsis, sed a facie Dei, quoniam et ipsi gratia Dei sunt id quod sunt. Et ideo mons Sina, quia et ipse qui plus omnibus illis laboravit, non ipse autem, sed gratia Dei cum illo , ut abundantius distillaret in gentibus, id est in deserto, ubi Christus non erat annuntiatus, ne super alienum fundamentum aedificaret ; ipse, inquam, Israelita erat ex genere Israel, de tribu Benjamin : et ipse ergo in servitutem generatus erat, de Jerusalem terrena quae servit cum filiis suis, et ideo persequebatur Ecclesiam. Nam, quod ipse commonuit, sicut tunc qui secundum carnem misericordiam consecutus est quia ignorans fecit in incredulitate . Miramur ergo quod coeli distillaverunt a facie Dei:
Abbreviated transcription (Latin):
Di uero hereditatem. facilior est intellectus. Si enim ꝓp¬
ter boc dicta est hereditas cd̃ infirmata id est popłs dĩ
infirmatus data lege. quia lȩx subintrauit ut abundaret
delictum.: & quod sequitur tu uero ꝑfecisti cam ex illo in¬
telligitur quod ẽtiam in apło sequitur. Qbi autẽ abunda¬
uit delictũ. superabundauit gr̃a. Namq abundants de¬
licto multiplicatas sunt infirmitates coꝵ. & postra acce¬
lerauerunt. quia ingemuerunt & inuocauerunt. ut ipso ad¬
uiuante impleret᷑ quod ipso iubente non implebatur: Cst
& in his uerbis alius sensus. qui probabilior mͥ uidet᷑: Ilul¬
to enim congruentuis intelligitur ipsa gr̃a pluua uolunta¬
ria. quia nullis praecedentib operum meritis gratis datur.
Di enim gr̃ã. iam non ex operib. Alio quun. gra iam ñ ẽ gr̃a
Grã autem dĩ sum quod sum: Hȩc est pliuua uoluntaria.
Uloluntarie quippe geniut nos uerbo ueritatis. Hacc¬

Expanded text:
si vero haereditatem, facilior est intellectus. Si enim propsi vero haereditatem, facilior est intellectus. Si enim propter hoc dicta est haereditas Dei infirmata, id est populus Dei infirmatus data Lege, quia Lex subintravit, ut abundaret delictum: ergo et quod sequitur, Tu vero perfecisti eam, ex illo intelligitur quod etiam in Apostolo sequitur, Ubi autem abundavit delictum, superabundavit gratia . Namque abundante delicto, multiplicatae sunt infirmitates eorum; et postea acceleraverunt : quia ingemuerunt, et invocaverunt, ut ipso adjuvante impleretur quod ipso jubente non implebatur. 12. Est in his verbis et alius sensus, qui probabilior mihi videtur. Multo enim congruentius intelligitur ipsa gratia pluvia voluntaria, quia nullis praecedentibus operum meritis gratis datur. Si enim gratia; jam non ex operibus: alioquin gratia jam non est gragratia autem Dei sum id quod sum . Haec est pluvia voluntaria. Voluntarie quippe genuit nos verbo veritatis . Ha
Abbreviated transcription (Latin):
legi in quo infirmabatur ꝑ carnẽ. significare uolens qͥa
ꝑ sp̃m scm impletur. Camen ipsam dixit infirinã. cum
ab infirmis non posset implerr Infirmata uero ipsa he¬
reditas id est ipse popłs. data sibi lege sinc ulla ambigu¬
itate intelligit᷑ Lex enim subintrauit. ut abundaret
delictum. Quod autẽ sequitur tu uero ꝑfecisti eam. ad
legẽ ita refert᷑. quia scł̾m illud ꝑfecta id est impleta ẽ
quod dñs in euangłio dicit. Non ueni legem soluere. sod
implere. Unde & apłs qui dixerat legẽ infirmatam
esse ꝑ carnem quia caro non implet quod ꝑ sp̃m implet
id est ꝑ gr̃am sp̃ualem. ipse item dicit. Ut iustitia le¬
gis impleretur in nobis. qui non scđ̾m carnẽ ambulamus.
tudo legis est karitas. & karitas dĩ diffusa est incordibus
nr̃is non ꝑ nosipsos. sed per sp̃m scm̃ qui datus est nobis: hoc est
tu uero persccisti eam. Dilegem perfecisti. intelligatur.

Expanded text:
Legi, in quo infirmabatur per carnem; significare volens quia Legi, in quo infirmabatur per carnem; significare volens quia per spiritum impletur: tamen ipsam dixit infirmari, cum ab infirmis non possit impleri. Infirmata vero ipsa haereditas, id est ipse populus, data sibi Lege, sine ulla ambiguitate intelligitur. Lex enim subintravit, ut abundaret delictum. Quod autem sequitur, Tu vero perfecisti eam, ad Legem ita refertur, quia secundum illud perfecta, id est impleta est; quod Dominus in Evangelio dicit: Non veni Legem solvere, sed implere . Unde et Apostolus qui dixerat Legem infirmatam esse per carnem, quia caro non implet quod per spiritum impletur, id est per gratiam spiritualem; ipse item dicit: Ut justitia Legis impleretur in nobis, qui non secundum carnem ambulamus, tudo Legis est charitas ; et charitas Dei diffusa est in cordibus nostris, non per nos ipsos, sed per Spiritum sanctum qui datus est nobis: hoc est, Tu vero perfecisti eam, si Legem perfecisse intelligatur;
Abbreviated transcription (Latin):
sun. sicut aecłas multas &e una ȩccła ñ aliuo sea hocipsim.
Cur ergo mons sẏna qui in seruitute generat sicut dicit
apłs: An forte lex ipsa intelligenda est in monte sy¬
na quã distillauerunt cęli a facie dĩ. ut terra moueret:
Et ipse est terrae motus cũ conturbantur homines.
quia legẽ implere non possunt. Quod si ita est: haec est
& pluuia uoluntaria de qua consequenter dicit. pluuiã
uoluntariã segregans ds̃ hereditati tuae. quia ñ fecit sic
ulli genti. & iudicia sua non manifestauit eis. Segrega¬
uit itaq banc pluuiã uoluntariam ds̃ hereditati suae.
quod legẽ dedit. & infirmata est uel ipsa lȩx. uel ipsa be¬
reditas. Lex infirmata sic accipi potest eo quod non im¬
pletur. non quod ipsa infirma sit. sed quod infirmos fa¬
cit minando poenam. non adiuuando ꝑ gr̃am. Nam ce
apłs ipso uerbo usus est ubi ait. quod enim impossibile erat

Expanded text:
sum: sicut Ecclesiae multae et una Ecclesia, non aliud, sed hoc ipsum. sum: sicut Ecclesiae multae et una Ecclesia, non aliud, sed hoc ipsum. Cur ergo, mons Sina qui in servitutem generat , sicut dicit Apostolus? An forte Lex ipsa intelligenda est in monte Sina, quam distillaverunt coeli a facie Dei, ut terra moveretur? et ipse est terrae motus, cum conturbantur homines, quia Legem implere non possunt? Quod si ita est, haec est et pluvia voluntaria, de qua consequenter dicit, Pluviam voluntariam segregans, Deus, haereditati tuae; quia non fecit sic ulli genti, et judicia sua non manifestavit eis . Segregavit itaque pluviam hanc voluntariam Deus haereditati suae, quod Legem dedit. Et infirmata est: vel ipsa Lex, vel ipsa haereditas. Lex infirmata sic accipi potest, eo quod non impleretur: non quod ipsa infirma sit, sed quod infirmos facit minando poenam, nec adjuvando per gratiam. Nam et Apostolus ipso verbo usus est, ubi ait, Quod enim impossibile erat
Abbreviated transcription (Latin):
Filauerunt. sed a facie dĩ. Et ipsi cnĩ salui facti sunt ꝑ fidẽ.
quis extollatur. Ipsuis enim sumus figmentũ. qui facit unus
modi habitare in domo. Ded quid est quod sequit᷑. mons syna
a facie dĩ isrł. An subaudiendũ est distillauit. ut quod
uocauit celorum nomine hoc uoluerit intelligi nomine ẽtiam
montis syna sicut diximus cos uocari montes qui uocati sunt
celi. Nec in isto sensu moueri debet quod mons non montes
cum ibi sint dicti celi non cęluni. quia & in alio psalmo cum
dictum esset cȩli enarrant głam dĩ. more scripturas cundẽ
sensum uerbis aliis repetentis subsequent̃ dictum est. Et ope¬
ra manuũ cius annuntiat firmamentũ. Prius dixit cęli non
celum. & tamen postea non firmamenta sed firmamentũ.
Uocauut ergo ds̃ firmamentũ celũ. sicut in genesi scriptũ c̃.
ta ergo celi ce celum & montes & mons non aliud sea hocip¬

Expanded text:
tillaverunt; sed, a facie Dei. Et ipsi enim salvi facti sunt per fidem, tillaverunt; sed, a facie Dei. Et ipsi enim salvi facti sunt per fidem, entum , qui facit unius modi habitare in domo. 11. Sed quid est quod sequitur, Mons Sina a facie Dei Israel? An subaudiendum est, distillavit: ut quod vocavit coelorum nomine, hoc voluerit intelligi nomine etiam montis Sina; sicut diximus eos vocari montes, qui vocati sunt coeli? Nec in isto sensu movere debet quod ait, mons; non, montes; cum ibi dicti sint, coeli; non, coelum: quia et in alio psalmo cum dictum esset, Coeli enarrant gloriam Dei; more Scripturae eumdem sensum verbis aliis repetentis subsequenter dictum est, Et opera manuum ejus annuntiat firmamentum. Prius dixit, coeli; non coelum; et tamenVocavit enim Deus firmamentum, coelum , sicut in Genesi scriptum est. Ita ergo coeli et coelum, montes et mons, non aliud, sed hoc ip
Abbreviated transcription (Latin):
celi. de quibus in alio psalmo canitur. Celi enarrant głam dĩ.
De hs quippe puulo post dicitur. Non sunt loquelac neq ser
mones. quoꝵ non audiantur uoces coꝵ: in omnem terrã c̨xut
sonus corum. & in fines oibis terrae uerba coꝵ. Nec tamen
istis celis tanta gła tribuenda est. tanquã ab hominib illa
gr̃a uenerit in desertũ gentium. ut terra moueret᷑ ad fidc̃
Non enim celi a scipsis distillauerunt. sed a facie dĩ. utiq
inhabitantis in cos. & facientis cos habitare uniuis moris inda¬
mo lpsi sunt enii & montes de quib dicit᷑. Leuaui ocuisos me¬
os in montes. unde ueniet apxilium mibr. Et tamen ne u
hominib spẽ posuisse inderet᷑. c̃tinuo subiccit. Auxiliũ meũ
q dño. qui fecit cęlum & terram. Ei quippe alio loco dicitur
liluminans tu mirabilit̾ a montib acternis. Quamuis a
montibus aeternis. tamen illuminans tu. Dic & hic celi dis¬

Expanded text:
caeli de quibus in alio psalmo cantatur: Caeli enarrant gloriam Dei . caeli de quibus in alio psalmo cantatur: Caeli enarrant gloriam Dei . De his quippe paulo post ibi dicitur, non sunt loque non audiantur voces eorum: in omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Nec tamen istis coelis tanta gloria tribuenda est, tanquam ab hominibus illa gratia venerit in desertum Gentium, ut terra moveretur ad fidem. Non enim coeli a seipsis distillaverunt; sed a facie Dei, utique inhabitantis eos, et facientis eos inhabitare unius moris in domo. Ipsi sunt enim et montes, de quibus dicitur: Levavi oculos meos ad montes, unde venihominibus spem posuisse videretur, continuo subjecit: Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram . Ei quippe alio loco dicitur, Illuminans tu admirabiliter, a montibus aeternis : quamvis a montibus aeternis, tamen illuminans tu. Sic et hic, coeli dis
Abbreviated transcription (Latin):
compediti. quiq ẽtiam habitantes in sepulcbris educti sunt
in fortitudine. Deinde si ille popłs illa scilicet hereditas dĩ
fastidio manna respuens infirmata est: non debuit sequi
tu uero ꝑfecisti eam. sed tu uero ꝑcussisti cam. Dõ quippe
offenso ꝑ illa murmura atq fastidia. ingens plaga secuta
est. Iostremo illi om̃s in heremo consternati sunt. nec quisquã
eoꝵ praeter duos terrã hereditatis meruit intrare. Quam¬
quam ẽtiam si dicatur in filus eoꝵ hereditas illa perfecta.
nos sensum sp̃ualem liberius tenere debemus. Omna qͥppe
in figura contingebant in illis. donec aspiraret dies. & re¬
mouerentur umbrae. Aperiat itaq nobis pulsantib dñs.
& misterioꝵ eius quantũ ipse dignatur secreta pandant᷑¬
Ctenim ut terra mota esset ad fidem cũ in doserto gentiũ
transiret euangłm: cȩli distillauerunt a facie dĩ. Hi sunt

Expanded text:
compediti, quique etiam habitantes in sepulcris educti sunt compediti, quique etiam habitantes in sepulcris educti sunt in fortitudine. Deinde si ille populus, illa scilicet haereditas Dei, fastidio manna respuens infirmata est, non debuit sequi, Tu vero perfecisti eam; sed, Tu vero percussisti eam. Deo quippe offenso per illa murmura atque fastidia, ingens plaga secuta est . Postremo illi omnes in eremo consternati sunt, nec quisquam eorum, praeter duos, terram meruit promissionis intrare . Quanquam etiamsi dicatur in filiis eorum haereditas illa perfecta, nos sensum spiritualem liberius tenere debemus. Omnia quippe illa in figura contingebant in illis ; donec aspiraret dies, et removerentur umbrae . 10. Aperiat itaque nobis pulsantibus Dominus; et mysteriorum ejus, quantum ipse dignatur, secreta pandantEtenim ut terra mota esset ad fidem, cum in deserto Gentium transiret Evangelium, caeli distillaverunt a facie Dei. Hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
serto ds̃ transibat coram popło suo. coram filus isrł die in
columna nubis. nocte in fulgore ignis. & hoc esse sentiat
quod cęli distillauerunt a facie dĩ. qm̃ manna pluit popło
suo. hoc etiam esse quod sequit. mons syna a facie dĩ istahel
pluiã uoluntariã sẽgregans ds̃ hereditati tuae. quia in mon¬
te syna locutus est cds ad moysen quando legem dedit. ut
manna sit pluuia uoluntaria quã segregauit ds̃ heredita¬
ti suac id est popło suo quia solos cos pauit non ut gentes
cȩteras. ut quod deinde dicit & infirmata est ipsa heredi¬
tas infirmata intelligatur. qm̃ murmurantes manna fasti¬
diose respuerunt. desiderantes escas carniũ & ca quib uesci
in aegipto consueuerant. Sed in his uerbis si proprietas tan¬
tummodo litterae non sp̃ualis requrendus est intellectus.
oportet ut ostendat᷑ scđm proprietatẽ corporalem qui tunc

Expanded text:
serto Deus transibat coram populo suo, coram filiis Israel, die in serto Deus transibat coram populo suo, coram filiis Israel, die in columna nubis, nocte in fulgore ignis ; et hoc esse sentiat quod coeli distillaverunt a facie Dei, quoniam manna pluit populo suo ; hoc etiam esse quod sequitur, Mons Sina a facie Dei Israel, pluviam voluntariam segregans, Deus, haereditati tuae, quia in monte Sina locutus est Deus ad Moysen, quando Legem dedit : ut manna sit pluvia voluntaria quam segregavit Deus haereditati suae, id est populo suo: quia solos eos ita pavit, non et caeteras Gentes: ut quod deinde dicit, Et infirmata est, ipsa haereditas infirmata intelligatur; quoniam murmurantes, manna fastidiosi respuerunt, desiderantes escas carnium, et ea quibus vesci in Aegypto consueverant . Sed in his verbis si proprietas tantummodo litterae, non spiritualis requirendus est intellectus, oportet ut ostendatur secundum proprietatem corporalem, qui tunc
Abbreviated transcription (Latin):
Ds cum egredicris coram popło tuo. Egressus cius intelli¬
gitur. cum apparet in operib suis. Apparet autem non
omnibus. sed eis qui nouerunt opera eius intueri. Non cium
ea opera nunc dico quae conspicua sunt omnibus celũ & t̾ram
& mare & uniuersa quae in cis sunt : sed opera quib educit
compeditos in fortitudine similiter amaricantes qui habitant
in sepulchris. & facit eos unius moris habitare in domo. Dic e¬
gredictur coram popło suo. id est coram eis qui istam gram
cius intelligunt. Deniq sequitur. Cum transieris in desertũ.
terra mota est. Desertum erant gentes. quac ignorabant
dm̃. Desertum erat. ubi lex nulla ab ipso data erat dõ. ubi ꝓ
Cum ergo transires in desertum. cum praedicareris in genti¬
bus. terra mota est. terreni homines ad fidem excitati sunt
Sed unde mota est. Etenim cęli distillauerunt a facie
dĩ. Forsitan hic aliquis recolat illud tempus quando in de¬

Expanded text:
s cum egredereris coram populo tuo. Egressus ejus intellis cum egredereris coram populo tuo. Egressus ejus intelligitur, cum apparet in operibus suis. Apparet autem non omnibus, sed eis qui noverunt opera ejus intueri. Non enim ea nunc opera dico, quae conspicua sunt omnibus, coelum, et terram, et mare, et universa quae in eis sunt; sed opera quibus educit compeditos in fortitudine, similiter amaricantes qui habitant in sepulcris, et facit eos unius moris habitare in domo. Sic egreditur coram populo suo, id est coram eis qui istam gratiam ejus intelligunt. Denique sequitur: Cum transires in deserto, terra mota est. Desertum erant Gentes, quae ignorabant Deum: desertum erat, ubi lex nulla ab ipso Deo data erat; ubi nuCum ergo transires in deserto, cum praedicareris in Gentibus, terra mota est, terreni homines ad fidem excitati sunt. Sed unde mota est? Etenim coeli distillaverunt a facie Dei. Forsitan hic aliquis recolat illud tempus, quando in de
Abbreviated transcription (Latin):
amaricantes qui habitant in sepulchris in eo genere sunt.
quod alio loco scriptura significat dicens. Amortuo
uelut qui non sit perit confessio. Unde est illud. Peccator
cũ uenerit in profundũ malorũ contemint. Aliud est
enim desiderare. aliud oppugnare iustitiam. Aluid a ma¬
lo uelle liberari. aliud mala sua defendere potius quam
fateri. Utrosq tamen gr̃a xp̃i educit in fortitudinẽ. Qua
fortitudine. nisi ut aduersus peccatum usq ad sanguinem cer¬
tent. C& utroq enim genere fuint idonci. quib construat᷑
locus sc̃s ciis. Illi soluti. illi tesuscitati: quia & mulieris quã¬
alliganit satanas per decem & octo annos iubendo iunculũ
soluit. & lazari mortem clamando superauit. Qui haec fe
cit in corporibus. potest mirabiliora facere in moribus. & fa¬
cere unius modi habitantes in domo. educens compeditos in
fortitudine. similit̾ amaricantes qui habitant in sepulchris.

Expanded text:
exasperantes, qui habitant in sepulcris, in eo genere sunt, exasperantes, qui habitant in sepulcris, in eo genere sunt, quod alio loco Scriptura significat, dicens: A mortuo veluti qui non sit, perit confessio . Unde est et illud: Peccator cum venerit in profundum malorum, contemnit . Aliud est enim desiderare, aliud oppugnare justitiam, aliud a malo velle liberari, aliud mala sua defendere, potius quam fateri: utrosque tamen gratia Christi educit in fortitudine. Qua fortitudine, nisi ut adversus peccatum usque ad sanguinem certent? Ex utroque enim genere fiunt idonei, quibus constituatur locus sanctus ejus. Illi soluti, illi resuscitati. Et hoc qualligaverat satanas per decem et octo annos, jubendo vincula solvit ; et Lazari mortem clamando superavit . Qui fecit haec in corporibus, potest mirabiliora facere in moribus, et facere unius modi habitare in domo: educens compeditos in fortitudine; similiter amaricantes qui habitant in sepulcris.
Abbreviated transcription (Latin):
tare facit. sed tantũ habitare facit. Dñs ergo in loco sc̃o
suo. Quis est locus iste. Ip̃se ds̃ cum sibi facit. Ds̃ enim
habitare facit unius moris in domo. hic est locus sc̃s cius.
Quod autẽ gr̃a sua sibi aedificet hunc locum non¬
dam meritis eoꝵ praecedentib ex quib eũ aedificat:
uide quid sequatur. Qui educit compeditos in fort¬
tudinẽ. Doluit enĩ grauia uincula peccatoꝵ. quib impe¬
diebant᷑ ne ambularent in uiã praeceptoꝵ. Edicit aut̃
cos in fortitudine. quã ante eius gr̃am non habebant
Dimiliter amaricantes qui habitant in sepulcbris. Iad est
omnimodo mortuos occupatos in operibus moetius. Hi enĩ
amaricant resistendo iustitiae. Nam illi compedĩti forsitan
uolunt ambulare nec possunt. dm̃q precant᷑ ut possunit.
ei dicunt. De necessitatib meis educ me. A quo exaudi¬
ti gr̃as agunt dicentes. Disrupisti uincula mea. Isti autẽ

Expanded text:
tare facit; sed tantum, habitare facit. Dominus ergo in loco sancto tare facit; sed tantum, habitare facit. Dominus ergo in loco sancto suo. Quis est locus iste? Ipse Deus eum sibi facit. Deus enim habitare facit unius moris in domo: hic est locus sanctus ejus. 8. Quod autem gratia sua sibi aedificet hunc locum, non meritis eorum praecedentibus ex quibus eum aedificat, vide quid sequatur: Qui educit compeditos in fortitudine. Solvit enim gravia vincula peccatorum, quibus impediebantur ne ambularent infortitudine, quam ante ejus gratiam non habebant. Similiter amaricantes qui habitant in sepulcris: id est omni modo mortuos, occupatos in operibus mortuis. Hi enim amaricant resistendo justitiae: nam illi volunt, nec ambulare possunt; Deumque deprecantur, ut possint; eique dicunt: De necessitatibus meis erue me . A quo exauditi gratias agunt, dicentes: Dirupisti vincula mea . Isti autem
Abbreviated transcription (Latin):
ut habeant. ubi orantes exaudiantur. Dint ipsi ergo qͦđ
quęrunt. & quae dicunt in cordib suis id est in talib cubi¬
libus suis compungant᷑ habitantes unius modi in domo.
ut a dño magnac domus inhabitentur. & apud scipsos ex¬
audiantur. Est eium domus magna in qua non solũ aurca
sunt uasa & argentea. sed & lignea & fictilia: & alia qui¬
dem sunt in honorẽ. alia in contumeliã. Diqui autẽ mun¬
dauerint semctipsos a uasis contumeliae: erunt unius
modi in domo & locus sc̃s dñi. Nam sicut in magna ho¬
minis domo non in qualicumq loco eius requiescit do¬
minus eius. sed in aliquo utiq secretiore & honoratiore
loco: sic dñs ds non in omuib qui in domo eiꝰ st̃ habitat
Non enim habitat in uasis contumeliae. sed locus euis sc̃s
sunt quos habitare fecit unius modi uel unius moris in do
tine inter pretari possunt. Hec habet grecus qui in habi¬

Expanded text:
ut habeant ubi orantes exaudiantur. Sint ipsi ergo quod ut habeant ubi orantes exaudiantur. Sint ipsi ergo quod quaerunt; et quae dicunt in cordibus suis, id est in talibus cubilibus suis, compungantur , habitantes unius modi in domo, ut a Domino magnae domus inhabitentur, et apud seipsos exaudiantur. Est enim domus magna, in qua non solum aurea vasa sunt et argentea, sed et lignea et fictilia; et alia quidem sunt in honorem, alia in contumeliam: si qui autem mundaverint semetipsos a vasis contumeliae , erunt unius modi in domo, et locus sanctus Domini. Nam sicut in magna hominis domo, non in qualicumque loco ejus requiescit dominus ejus, sed in aliquo utique secretiore et honoratiore loco: sic Deus non in omnibus qui in domo ejus sunt habitat non enim habitat in vasis contumeliae; sed locus sanctus ejus sunt quos habitare facit unius modi, vel unius moris in domtine interpretari possunt. Nec habet graecus, Qui inhabi
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ pater m̃s & mat̾ mea dereliquert̃ me: dñs autem as¬
sumpsit me. Et quae sperauerunt in dño ꝑsistentes in &¬
rationib nocte acdic. a cuius facie illi turbabunt᷑ cũ se
Nam de his orplianis &e uiduis id est spei scłaris societate
destitutis dñs sibi templum fabricat. de quo consequenter
dicit. Dñs in loco sc̃o suo. Quis enim sit locus ciꝰ aperu¬
it cum dicit. Dĩ qui inhabitare facit unius modi in domo
Unanimes. unum sentientes: iste est locus sc̃s dt̃ ii.
Cũ enim dixisset. dñs in loco sc̃o suo. taniquã requirere¬
mus in quo loco cum ille ubiq sit totus & nullus cum
contineat corporalium spatioꝵ locus ilico subiungit ne
quęramus eũ absq nobis sed potius unius modi habitan¬
tes in domo mereamur. ut habitare ctiam ipse dignetur
in nobis. Iste est locus sc̃s dñi. quod pleriq homines quęrt̃

Expanded text:
Quoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me; Dominus autem asQuoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me; Dominus autem assumpsit me : et qui speraverunt in Domino, persistentes in orationibus nocte ac die ; a cujus facie illi turbabuntur, cum vm abiit . 7. vers. 7. Nam de his orphanis et viduis, id est spei saecularis societate destitutis, Dominus sibi templum fabricat: de quo consequenter dicit, Dominus, in loco sancto suo. Quis enim sit locus ejus aperuit, cum ait, Deus qui inhabitare facit unius modi in domo: unanimes, unum sentientes: iste est locus sanctus Domini. Cum enim dixisset, Dominus in loco sancto suo: tanquam requireremus in quo loco, cum ille ubique sit totus, et nullus eum contineat corporalium spatiorum locus, illico subjecit; ne quaeramus eum absque nobis; sed potius unius modi habitantes in domo, mereamur ut habitare etiam ipse dignetur in nobis. Iste est locus sanctus Domini, quod plerique homines quaerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
li si cognouissent. numquã dñm głae crucifixisent. Cx¬
ultent in conspectu eiuis. Ouos quib dictũ est cantate
dõ psallite nomini cuis. iter facite ei qui ascendit super
occasum. etiam exultate in conspectu eius: quasi tristes
semper autẽ gaudentes. Dum enim facitis iter ei. dũ
pracparatis qua ueniat gentesq possideat : multa estis¬
passuri in conspectu hominũ tristia. Ded uos non solũ
nolite deficere. sed etiam exultate non in conspectu ba¬
minum sed in conspectu dĩ. Ope gaudentes. in tribula¬
tione tolerantes. exultate in conspectu eus. Iili enim
qui uos in conspectu hominũ turbant turbabuntur a fa¬
cie eius patris orphanoꝵ. & iudicis iuduarũ. Desolatos
enim putant a quib plerumq gladio uerbi dĩ & paren¬
tes a filuis & mariti ab uxorib se parantur. sed habent
consolationẽ destituti atq uduati patris orphanorũ &
uidicis uiduarum. Habent enim consolationẽ qͥ ei dicunt.

Expanded text:
li si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent li si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent pectu ejus. O vos quibus dictum est, Cantate Deo, psallite nomini ejus, iter facite ei qui ascendit super occasum, etiam exsultate in conspectu ejus: quasi tristes, semper autem gaudentes . Dum enim facitis iter ei, dum praeparatis qua veniat, gentesque possideat, multa passuri estis in conspectu hominum tristitia: sed vos non solum nolite deficere, sed etiam exsultate; non in conspectu hominum sed in conspectu Dei. Spe gaudentes, in tribulatione tolerantes . Exsultate in conspectu ejus. Illi enim qui vos in conspectu hominum turbant, Turbabuntur a facie ejus, patris orphanorum et judicis viduarum. Desolatos enim putant, a quibus plerumque gladio verbi Dei, et parentes a filiis, et mariti ab uxoribus separantur : sed habent consolationem destituti atque viduati patris orphanorum et judicis viduarum; habent ejus consolationem qui ei dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ Non enim erit exultationis huius tamquã corã homi¬
nibus manis ulla iactantia. sed in conspectu eius qui sine
errore inspicit quod donauit. Delectentur in lȩtitia ñ
conuertit quib tantã spemadeadit. & hic uiucutes allo quit᷑
ce hortatur. Cantate do. psallito nomimi eiuis lam hino
in tituli expositione quod uidebutur praclocuti sumus.
Cantat qo. qui uiuit dõ. P sallit nomuini eiꝰ. qui operatur in
gła eius. Ita cantando. ita psallendo id est sic uiuendo. sic
operando: iter facite ei inquit qui ascendit suꝑ occasum.
Iter facite ap̃o. ut per spctiosos pedes euangelixantium
peruia sint ei corda credentiũ Ipse est enim qui ascendit
suꝑ occasum. siue quia cum non excipit noua uita se ad
eum conuertentis. nisi uetus occiderit huic scło renun¬
tiantis. suie quia ascendit suꝑ occasum. cũ resurgendo
uicit corporis casum. Dñs enim nomen est eius. Quod ile¬

Expanded text:
Dei. Non enim erit exsultationis hujus, tanquam coram homiDei. Non enim erit exsultationis hujus, tanquam coram hominibus, inanis ulla jactantia; sed in conspectu ejus qui sine errore inspicit quod donavit. Delectentur in laetitia: non convertit, quibus tantam spem dedit, et hic viventes alloquitur et hortatur: Cantate Deo, psallite nomini ejus. Jam hinc in tituli expositione, quod videbatur praelocuti sumus. Cantat Deo, qui vivit Deo; psallit nomini ejus, qui operatur in gloriam ejus. Ita cantando, ita psallendo, id est, sic vivendo, sic operando, Iter facite ei, inquit, qui ascendit super occasum. Iter facite Christo; ut per speciosos pedes evangelizantium , pervia sint ei corda credentium. Ipse est enim qui ascendit super occasum: sive quia non eum excipit nova vita se ad eum convertentis, nisi vetus occiderit huic saeculo renuntiantis; sive quia ascendit super occasum, cum resurgendo vicit corporis casum. Dominus enim nomen est ei. Quod il
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum fideliumq cius. de quib dicit. Cum um ex mini
mis meis fecistis. mibi fẽcistis. Sicut deficit fumus defici¬
ant. Cxtulerunt enim se ab ignib odioꝵ suorum in
superbias tipũ. & ponentes in cęlũ os suum atq claman¬
tes crucifige crucifige capto illuserunt: pendentem
irriserunt. & unde uictores timuerunt mox uicti
euanuerunt. Sicut fluit cęra a facie ignis. sic pere ant
peccatores a facie dĩ. Quamquam fortasse cos hoc loco sig¬
nificauerit quoꝵ duritia in poenitentiae lacrimas soluit᷑.
tamen e̾tiam illud intelligi potest ut futurũ comminet᷑
uidicium: quia cũ in hoc scło sicut fumus se extollendo id
est suꝑbiendo defecerint. uenict illis in fine extrema dã¬
natio. ut ab eius facie pereant in acternũ. cũ in sua clari¬
audient. Uenite benedicti patris mci. percipite regnũ
locundent᷑ ergo qui laborauerunt. & exultent in c̃spectu

Expanded text:
sanctorum fideliumque ejus, de quibus dicit, Cum uni ex minisanctorum fideliumque ejus, de quibus dicit, Cum uni ex minimihi fecistis . 3. vers. 3. Sicut deficit fumus, deficiant. Extulerunt enim se ab ignibus odiorum suorum in superbiae typhum; et ponentes in coelum os suum , atque clamantes, Crucifige, crucifige , capto illuserunt, pendentem irriserunt: et unde victores tumuerunt, mox victi evanuerunt. Sicut fluit cera a facie ignis, sic pereant peccatores a facie Dei. Quanquam fortasse eos hoc loco significaverit, quorum duritia in poenitentiae lacrymas solvitur: tamen etiam illud intelligi potest, ut futurum judicium comminetur; quia cum in hoc saeculo sicut fumus se extollendo, id est, superbiendo defecerint, veniet illis in fine extrema damnatio, ut ab ejus facie pereant in aeternum, cum in sua clariaudient: Venite, benedicti Patris mei; percipite regnum . Jucundentur ergo qui laboraverunt, et exsultent in conspectu