comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possit in sist̾e qͦdq in nr̃o corꝑe siminima
ex parte significetur molestũ sit. cur hoc
ĩdem ñ habeatur molestum indeo. Ter
bilis atq incultas uidemꝰ qd̃ pars eaꝵ
apulsu solis exarserit. Pars obriguerit
niue. priunaq longinquo solis abscessi.
q̃ si mũdus ẽ. deus qm̃ mundi partes sũt.
dei menbra partim ardentia partĩ refri¬
gerata ducenta sunt. Atq hec quid uia
lucili. Qualia uͦ ẽ. abultimo repetam su¬
ꝑioꝵ. Thales enĩ milesiꝰ qui pͥmꝰ de talibꝰ
reb q̃siuit aquam dixit eẽ. initĩ rerũ
deum autẽ eam mẽtẽ q̃ exaqua cũrta fui¬
g̾et. Si dei possunt eẽ. si ne sensu ⁊ ñte cur
aque adiũxit si ipsa mens constare pot̃
uacans corꝑe: Anaximandri autẽ opini
one natuos ẽẽ. deos longis interuallis ori¬
eutis occidentisq eosq innumerabilis ẽe.
mundos. S nos dm̃ nisi sempiternũ intel¬
legere qui possumꝰ ÷ pꝰ anaximenes aera

Expanded text:
possit insistere. Quodque in nostro corpore si minima possit insistere. Quodque in nostro corpore si minima ex parte significetur molestum sit, cur hoc idem non habeatur molestum in deo? terrbilis atque incultas videmus, quod pars earum adpulsu solis exarserit, pars obriguerit nive pruinaque longinquo solis abscessu; quae, si mundus est deus, quoniam mundi partes sunt, dei membra partim ardentia partim refrigerata ducenda sunt. Atque haec quidem vestra Lucili; qualia vero  est, ab ultimo repetam superiorum. Thales enim Milesius, qui primus de talibus rebus quaesivit, aquam dixit esse initium rerum, deum autem eam mentem quae ex aqua cuncta fingeret: si dei possunt esse sine sensu; et mentem cur aquae adiunxit, si ipsa mens constare potest vacans corpore? Anaximandri autem opinio est nativos esse deos longis intervallis orientis occidentisque, eosque innumerabilis esse mundos. sed nos deum nisi sempiternum intellegere qui possumus? Post Anaximenes aera
Abbreviated transcription (Latin):
imꝓbis bene meretur. De inde quid ẽ. asse¬
cutus cum om̃s stulti sint si ne dubio miser¬
rimi. maxime qđ stulti sunt. Miserius eñ
stulticia quid possumꝰ dicere. De iude qd̾ ita
multa sunt inconmoda in uita. ut ea
sapientes conmodoꝵ conpensatione le¬
niant stulti ne uitare uenientia possĩt
nec ferre p̾sentia. Qui uͦ mũdũ ipsum
animantem. sapientẽq eẽ dixerunt.
nullo m uicłunt animi naturam intel¬
ligentes in quã figurm cadere posset
de quo dicam equid paulo pꝰ. Nunc autẽ
hactenꝰ admirabor eoꝵ tarditatem qui
animantem in mortalem et eumcͣ bea¬
tum rotundum ẽẽ. uelint. qd ea forma
neget ullam ẽẽ. pulcriorem plato. at mͥ
uel cilindri. ł quadrati. uelcom. uel
pyramidis uidetur eẽ. formosior. Qie nͦ
uita tribuitur isti rotundo deo: Nem¬
pe ut ea sceleritate contorqueatur: cui par
nulla ne cogitari quid̃ possit. in qua ñ ui¬
deo ubi nam mens constans et uita beata

Expanded text:
inprobis bene mereretur; deinde quid est adseinprobis bene mereretur; deinde quid est adsecutus, cum omnes stulti sint sine dubio miserrimi, maxime quod stulti sunt miserius enim stultitia quid possumus dicere, deinde quod ita multa sunt incommoda in vita, ut ea sapientes commodorum conpensatione leniant, stulti nec vitare venientia possint nec ferre praesentia. Qui vero mundum ipsum animantem sapientemque esse dixerunt, nullo modo viderunt animi natura intellegentis in quam figuram cadere posset. de quo dicam equidem paulo post, nunc autem hactenus: admirabor eorum tarditatem qui animantem inmortalem et eundem beatum rutundum esse velint, quod ea forma neget ullam esse pulchriorem Plato: at mihi vel cylindri vel quadrati vel coni vel pyramidis videtur esse formosior. Quae vero vita tribuitur isti rutundo deo? nempe ut ea celeritate contorqueatur cui par nulla ne cogitari quidem possit; in qua non video ubinam mens constans et vita beata
Abbreviated transcription (Latin):
finito temꝑe et̾nitas quam nulla cͥconscͥptio
tẽꝑm metiebatur spacio. Tam̃ qͣlis ea fuerit
intelligi non potest qd̾ ne ĩ cogitacione quid̃
cadit. ut fuerit tẽpus aliquod nulłũ cum
tempꝰ eĩt: Isto gͥ tam in menso spacio q̃ro
balbe cur ꝓnoea ur̃a cessau̾it laborẽ ne fu¬
giebat. at ista ne attĩgit dm̃. nec erat nulłꝰ
cũ om̃s nature numini diuino celum. ignes
t̾re. maria parerent. Quid autẽ erat qd̵ cõ¬
cupisceret ds̃ mũdũ signis ⁊ luminib tã¬
quam edilis ornare. si id ds̃ ipse meliꝰ ha¬
bitaret. antea uidelicet tẽꝑe infinito in
tenebris. tamquã ingurgustio habitauerat.
t̾ras ex ornatas uidemꝰ: Que ista potest ẽẽ ob¬
lectacio deo: Que si ẽet non ea tam dui care¬
re potuisset. An hec ut fere dicitis hominũ
causa adeo constituta sunt sapientium ne:
ꝓpter paucos gͥ tanta ẽ. rerũ tantafacta mo¬
licio anstultoꝵ : At pͥmũ causã fuit cur de

Expanded text:
finito tempore aeternitas, quam nulla circumscriptio finito tempore aeternitas, quam nulla circumscriptio temporum metiebatur, spatio tamen qualis ea fuerit intellegi potest, quod ne in cogitationem quidem cadit ut fuerit tempus aliquod nullum cum tempus esset—isto igitur tam inmenso spatio quaero Balbe cur Pronoea vestra cessaverit. laboremne fugiebat? at iste nec attingit deum nec erat ullus, cum omnes naturae numini divino, caelum ignes terrae maria, parerent. Quid autem erat quod concupisceret deus mundum signis et luminibus tamquam aedilis ornare? si ut deus ipse melius habitaret, antea videlicet tempore infinito in tenebris tamquam in gurgustio habitaverat. terras exornatas videmus? quae ista potest esse oblectatio deo? quae si esset, non ea tam diu carere potuisset. an haec, ut fere dicitis, hominum causa a deo constituta sunt? sapientiumne? propter paucos igitur tanta est rerum facta molitio. an stultorum? at primum causa non fuit cur de
Abbreviated transcription (Latin):
uideantur. S illa palmaris qđ qui ñ modo
natũ mũdũ introduxerit. s etiam manu
penefactũ is eum dixerit fore sempttnũ.
hunc censes pͥmis ut dicitur labri gustaᷤ¬
se phisiologiam id̃ est nature r̾onẽ. qui
quicquã qd̾ ortum sit putet et̃nũ rẽ. posse.
Que ẽ eñi coagm̃tacio ñ dissolubilis. aut
qͥd ẽ. cuiꝰ pͥncipiũ aliqd sit nich sit extre¬
ꝯnũ :  noe uͦ si ur̃a est. lucili ead̾ reqͥro que
paulo ante ministros machinas tociꝰ omnẽ
est. cir mortalẽ fecerit mũdũ non quẽ ad
modum platonicus deus sempiternũ. Ab
utroꝵ autẽ sciscitor cur mũdi edificatores
repnte extiterit. ĩ numerabilia secla dor¬
mirint. Non eñi si mũdus nullus erat se¬
cla non erant. Secla nc̃ dico non ea que die¬
rum noctiũq numero annius cursib con¬
ficiuntur. Nam fateor ea sine mũdi conu̾¬
sione effici ñ potuisse. S fuit q̃dam ab in¬

Expanded text:
videantur; sed illa palmaris, quod, qui non modo videantur; sed illa palmaris, quod, qui non modo natum mundum introduxerit sed etiam manu paene factum, is eum dixerit fore sempiternum. hunc censes primis ut dicitur labris gustasse physiologiam id est naturae rationem, qui quicquam quod ortum sit putet aeternum esse posse? quae est enim coagmentatio non dissolubilis, aut quid est cuius principium aliquod sit nihil sit extremum? Pronoea vero si vestra est Lucili eadem, requiro quae paulo ante, ministros machinas omnem totiusest, cur mortalem fecerit mundum, non, quem ad modum Platonicus deus, sempiternum. Ab utroque autem sciscitor cur mundi aedificatores repente exstiterint, innumerabilia saecla dormierint; non enim si mundus nullus erat saecla non erant saecla nunc dico non ea quae dierum noctiumque numero annuis cursibus conficiuntur; nam fateor ea sine mundi conversione effici non potuisse; sed fuit quaedam ab in
Abbreviated transcription (Latin):
uelleuis fident̃ sane ut solent isti nicħ tam
uerens quam ne dubitare aliqua de re uide¬
retur: tamꝗͣ modo ex deoꝵ concilio et exepi¬
curi int̾ mũdus descendisset audite inqͥt ñ
futtilis conmenticiasq sentencias ñ opificem
edificatoremq mũdi platonis de timeo deũ
nec anum fatidicam stoicoꝵ ꝓnoeam quã
latine licet ꝓuidentiam dicere. Neq uero
mũdũ ipsũ animo et sensib preditum ro¬
tundũ ardentem uolubilem dm̃ portenta
et miracula non disserentium philosophoꝵ.
s somniantium. Quib enim ocłis animũ
tueri potuit ur̃ plato fabricam. illam tãti
oꝑis quam construi adco atq edificari mũ¬
dum facit. Que molitio. que ferram̃ta. qui
uectes. que machine. qui ministri. tanti
mun̾is fuerunte Quem admodũ autem
obedire et parere uoluntati architecti. aer
apte cadentes ad anoefficiendam pari¬
endosq sensus: Longum ẽ adom̃ia que
talia sunt ut optata magisquã in uenta

Expanded text:
Velleius fidenter sane, ut solent isti, nihil tam Velleius fidenter sane, ut solent isti, nihil tam verens quam ne dubitare aliqua de re videretur, tamquam modo ex deorum concilio et ex Epicuri intermundiis descendisset, Audite inquit “non futtilis commenticiasque sententias, non opificem aedificatoremque mundi Platonis de Timaeo deum, nec anum fatidicam Stoicorum Pronoeam, quam Latine licet Providentiam dicere, neque vero mundum ipsum animo et sensibus praeditum rutundum ardentem volubilem deum, portenta et miracula non disserentium philosophorum sed somniantium. Quibus enim oculis animi intueri potuit vester Plato fabricam illam tanti operis, qua construi a deo atque aedificari mundum facit; quae molitio quae ferramenta qui vectes quae machinae qui ministri tanti muneris fuerunt; quem ad modum autem oboedire et parere voluntati architecti aer apte cadentes ad animum afficiendum pariendosque sensus? longum est ad omnia, quae talia sunt ut optata magis quam inventa
Abbreviated transcription (Latin):
sencias. Ego ne inqͥt ille miror antiochũ hoĩe
in pͥmis acutũ ñ uidisse inter ẽẽ. płimũ int̾
stoicos qui honesta a cõmodis non noĩe s ge¬
nere toto diuingerent ⁊⁊ ꝑ ipateticos qui ho¬
nesta ꝯmisc̾ent con ꝯmodis. ut ea int̾ se mag¬
nitudine ⁊ qͣsi gͣdib ñgen̾e differrent. hec
eñi ẽ ñ u̾b̾oꝵ parua s rerũ ꝑ magna dissẽ¬
sio. uͥum hoc alias. Nc̃ qd cepimꝰ si uidetur
S ut hic qui ĩteruenit me uttuens ne ug¬
norat que res agatur de natura agebamꝰ deoꝵ.
que cum mͥ uideretur ꝑ obscura ut semꝑ ui¬
deri solet: epicuri euelleio sciscitabatur sen¬
arridens. ab eod philone nicħ scire didicistis.
Tum ego Quid didicerimꝰ cotta uid̾it. Tu aũ
nolo existimes me aduitorẽ huic uenisse s
auditorem. Et quid equũ libero rudicio. nul¬
la eius mͦi astrictum necessitate: ut mͥ uelim
nolim sit certa quedam tuenda sentencia. Tum

Expanded text:
sentias. Egone inquit ille, miror Antiochum hominem sentias. Egone inquit ille, miror Antiochum hominem in primis acutum non vidisse interesse plurimum inter Stoicos, qui honesta a commodis non nomine sed genere toto diiungerent, et Peripateticos, qui honesta commiscerent cum commodis, ut ea inter se magnitudine et quasi gradibus non genere differrent. haec enim est non verborum parva sed rerum permagna dissensio. verum hoc alias; nunc quod coepimus, si videtur. d ut hic qui intervenit me intuens ne ignoret quae res agatur, de natura agebamus deorum, quae cum mihi videretur perobscura, ut semper videri solet, Epicuri ex Velleio sciscitabar senadridens ab eodem Philone nihil scire didicistis. Tum ego: Quid didicerimus Cotta viderit, tu autem nolo existimes me adiutorem huic venisse sed auditorem, et quidem aecum, libero iudicio, nulla eius modi adstrictum necessitate, ut mihi velim nolim sit certa quaedam tuenda sententia. Tum
Abbreviated transcription (Latin):
sedentẽ in exedra ⁊ cũ .G̃. nelleto senatore dis¬
putantẽ ad quẽ tũ epicuri pͥmas ex nr̃is hõi¬
b deferebant. Aderat etiã qͥntꝰ luciliꝰ balb
qͥtantos ꝓg̾ssus habebat instoicis. ut cũ excellẽ¬
tib in eo genere g̾tis conpareretur. Tum ut me
cotta uidit ꝑ oportune in quit uenis. Oritur
eñi michi magna de realt̾tatio cũ uelleio cui
ꝓtuo studio non ẽ. alienũ te initer ẽẽ. At qͥ mͥ qͦ
uideor inꝙͣ uenisse ut dicis oportune. tres enĩ
triũ disciplinaꝵ pͥncipes conuenistis.m.N. ꝑiso
si ad ẽet nulliꝰ philosophie eaꝵ quid̃ q̃ in honore
sunt uacaret locꝰ. Tum cotta. Si inqͥt liber an¬
tiochi nr̃i qui abeo nuꝑ qui abeo nuꝑ adhũc
balbũ missus ẽ. uera loquitur. nicħ ẽ qđ piso¬
nem familiarem tuũ desideres. Anthioco enĩ
stoici cũ ꝑ ipateticis reconcin̾e uidentur u̾bis
discrepare qd̃ delibro balbe uelim scire quid̃

Expanded text:
sedentem in exedra et cum C. Velleio senatore dissedentem in exedra et cum C. Velleio senatore disputantem, ad quem tum Epicurei primas ex nostris hominibus deferebant. aderat etiam Q. Lucilius Balbus, qui tantos progressus habebat in Stoicis, ut cum excellentibus in eo genere Graecis compararetur. Tum ut me Cotta vidit Peroportune inquit venis; oritur enim mihi magna de re altercatio cum Velleio, cui pro tuo studio non est alienum te interesse. Atqui mihi quoque videor inquam venisse, ut dicis, oportune. tres enim trium disciplinarum principes convenistis. M. enim Piso si adesset, nullius philosophiae, earum quidem quae in honore sunt, vacaret locus. Tum Cotta Si inquit liber Antiochi nostri, qui ab eo nuper ad hunc Balbum missus est, vera loquitur, nihil est quod Pisonem familiarem tuum desideres; Antiocho enim Stoici cum Peripateticis re concinere videntur verbis discrepare; quo de libro Balbe velim scire quid
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd uerũ sit in ueu̾it. Itaq mͥ lib⁊ ex clama¬
atq inploro fidem uonle uissima de re ut querit᷑
ille in cuutate fieri facinora capitalia ab amico a¬
mante argentũ acciꝑe metͥx ñ uult. s ut ad sĩt
cognoscant animadu̾tant quid de religione
pietate sc̃itate. cerimoniis. fide iure uirando.
quid de templis de lubris sacrificiisq sollẽp¬
nib quid de ipsis auspitiis qͥb nos p̾sumꝰ exis¬
timandũ sit. hec eñi om̃ia ad hanc dediis in¬
mortalib q̃ͣstionẽ referenda sunt. Profecto
cos eos qͥ se aliqͥd certi hr̃e arbtrantur addu¬
bitare coget doctissimoꝵ hominũ de maxima
re tanta dissentio qđ cũ sepe alias tũ maxime
aĩadu̾ti. cũ apud .G. cottã samiliarem meũ
accurate sane et diligent̾ de diis ĩ mortalib
dispitatũ sit. Nam cũ feriis latinis ad eũ ip¬
sius rogatu arcessituq uenissem offendi eũ

Expanded text:
quid verum sit invenerit. itaque mihi libet exclamaquid verum sit invenerit. itaque mihi libet exclamaatque inploro fidem non levissuma de re, ut queritur ille in civitate fieri facinora capitalia: ab amico amante argentum accipere meretrix non vult, sed ut adsint cognoscant animadvertant, quid de religione pietate sanctitate caerimoniis fide iure iurando, quid de templis delubris sacrificiisque sollemnibus, quid de ipsis auspiciis, quibus nos praesumus, existimandum sit haec enim omnia ad hanc de dis inmortalibus quaestionem referenda sunt: profecto eos ipsos, qui se aliquid certi habere arbitrantur, addubitare coget doctissimorum hominum de maxuma re tanta dissensio. Quod cum saepe alias tum maxime animadverti cum apud C. Cottam familiarem meum accurate sane et diligenter de dis inmortalibus disputatumst. nam cum feriis Latinis ad eum ipsius rogatu arcessituque venissem, offendi eum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositũ ẽ. ueri repꝑiendi causa et contra om̃s
philosophos ⁊ ꝓ om̃ib dic̃e cuiꝰ rei tante tãq dif¬
ficilis facultatẽ consetutũ ẽẽ me ñ ꝓfiteor se¬
cutũ ẽẽ. p̃mefero ñec tũ fieri pͤ ut qui hac ra¬
cione philosophentur. hi nichil habeant qd
seqͣntur. Dictum ẽ. oĩo de hac re alio loco dili¬
gentꝰ. s qr nuis indociles qͥdam tardiq sũt
ad monẽdi uidentur sepiꝰ. Non enĩ sumus hi qͥ¬
falsa q̃dam adiũcta ẽẽ. dicamus tanta simili¬
tudine. ut in his milla insit certa iudicandi
⁊ assenciendi nota ex quo eristit illud multa ẽẽ
b uita regeretur. S iam ut om̃i me ĩuidia
lib̾em ponã ĩmedio sentencias philosopħoꝵ.
Denatura deoꝵ qͦ qͥd̃ loco conuocandi om̃s
iudentur qͥq sit eaꝵ u̾a iudicent: cũ dem̃
mͥ procax academia undebitur. si aut con¬
senseruit om̃s aut erit inuentus aliqͥs qui

Expanded text:
propositum est veri reperiendi causa et contra omnes propositum est veri reperiendi causa et contra omnes philosophos et pro omnibus dicere. cuius rei tantae tamque difficilis facultatem consecutum esse me non profiteor, secutum esse prae me fero. Nec tamen fieri potest ut qui hac ratione philosophentur hi nihil habeant quod sequantur. dictum est omnino de hac re alio loco diligentius, sed quia nimis indociles quidam tardique sunt admonendi videntur saepius. non enim sumus i qufalsa quaedam adiuncta esse dicamus tanta similitudine ut in is nulla insit certa iudicandi et adsentiendi nota. ex quo exsistit et illud, multa esses vita regeretur. Sed iam, ut omni me invidia liberem, ponam in medio sententias philosophorum de natura deorum. quo quidem loco convocandi omnes videntur, qui quae sit earum vera iudicent; tum demum mihi procax Academia videbitur, si aut consenserint omnes aut erit inventus aliquis qui
Abbreviated transcription (Latin):
runt. siquid affirmarent indisputando
cum exiis q̃ reretur qͣre ita ẽẽt respond̃e so¬
litos. ipse dixit. Ipse autẽ erat pythagoras tã¬
tum opurio p̃iudicata pot̾at ut ⁊̃ sine r̾one
ualeret auctoritas. Qͥ autẽ ad miratur nos hãc
potissimũ disciplinã secutos. his ui. acade¬
micis libris satis responsũ uidetur. Necu de¬
sertaꝵ relictaꝵq rerũ patrociniũ suscepimꝰ
Non eñĩ hõiũi interitu sentencie quoq octiõt
s lucẽ auctoris fortasse desid̾ant. ut hec inphy¬
losophia rõ contra oĩa disserendi nullamq
rem aꝑte iudicandi. ꝓfecta a socͣte. repetita
abercesilia confirmata. a carneade. usq ad
nr̃am iuguit etatẽ quã nc̃ ꝓpe modũ orbam
eẽ. inipsa grecia intellego ꝙ ñ achademie
uicio s tarditate hõĩũ arbitror contigisse.
ham si singłas disciplinas ꝑciꝑe magnũ est
qͣnto maiꝰ om̃s. Qd̃ facere his necẽe est quib

Expanded text:
runt, si quid adfirmarent in disputando, runt, si quid adfirmarent in disputando, cum ex iis quaereretur quare ita esset, respondere solitos ipse dixit; ipse autem erat Pythagoras: tantum opinio praeiudicata poterat, ut etiam sine ratione valeret auctoritas. Qui autem admirantur nos hanc potissimum disciplinam secutos, his quattuor Academicis libris satis responsum videtur. Nec vero desertarum relictarumque rerum patrocinium suscepimus; non enim hominum interitu sententiae quoque occidunt, sed lucem auctoris fortasse desiderant. ut haec in philosophia ratio contra omnia disserendi nullamque rem aperte iudicandi profecta a Socrate repetita ab Arcesila confirmata a Carneade usque ad nostram viguit aetatem; quam nunc prope modum orbam esse in ipsa Graecia intellego. quod non Academiae vitio sed tarditate hominum arbitror contigisse. nam si singulas disciplinas percipere magnum est, quanto maius omnis; quod facere is necesse est quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ta etiam ẽ ut me adhec conferam animi egͥ¬
tudo. fortune magna ⁊ gͣui conmota in iuria
cuiꝰ simaiorẽ ãliquam leuacionẽ reꝑire potu¬
issem: non ad hanc potissimũ confugissẽ
Na uͦ ipsa nulla ro̾ne melius frui potiu ꝙͣ
si me ñ mͦ ad legendos libros. s etiam ad to¬
tam ꝑ hilosophiam ꝑtractandam dedissẽ.
Dm̃is aũ eiꝰ ꝑtes atq oĩa m̃bra tc̃ facillime
noscũtur: cũ tote q̃stiones scͥbendo explicãt᷑.
Est eñi admirabilis q̃dã continuatio series¬
q̃ rerũ ut alie exaliis nere et om̃s iter se
apte colligateq uideantur. Qͥ autẽ reqͥrũt
disputando qͣ t̾onis mom̃ta q̃renda sunt.
Qͥn etiã obest plerũq iis qͥ disc̾e uolunt.
auctoritas eoꝵ qͥ se doc̾e ꝓfitentur. Desinñt
eñi suũ iudiciũ adhibe id hñt ratũ qd̃
abeo quẽ ꝓbant iudicatum uident. Nec uͦ ꝓba¬
re soleo id qd̃ de pytagores accepimꝰ quos fe¬

Expanded text:
ta etiam est ut me ad haec conferrem animi aegrita etiam est ut me ad haec conferrem animi aegritudo fortunae magna et gravi commota iniuria; cuius si maiorem aliquam levationem reperire potuissem, non ad hanc potissimum confugissem. ea vero ipsa nulla ratione melius frui potui quam si me non modo ad legendos libros sed etiam ad totam philosophiam pertractandam dedissem. omnes autem eius partes atque omnia membra tum facillume noscuntur, cum totae quaestiones scribendo explicantur; est enim admirabilis quaedam continuatio seriesque rerum, ut alia ex alia nexa et omnes inter se aptae conligataeque videantur. Qui autem requirunt disputando quam rationis momenta quaerenda sunt. Quinetiam obest plerunque iis, qui discere volunt, auctoritas eorum, qui se docere profitentur. Desinunt enim suum iudicium adhibere, id habent ratum quod ab eo quem probant iudicatum vident. nec vero probare soleo id quod de Pythagoreis accepimus, quos fe
Abbreviated transcription (Latin):
antiochus posidonius. aquib instititti sumꝰ
⁊ si om̃ia philosophie precepta referuntur
ad uitam. Arbitramur nos et publicis ⁊ pͥua¬
tis irebus ea p̃stitisse. que rõ et doctna p̃s¬
scͥpserit. Sin autẽ quis reqͥrit q̃ causa nos
impulerit ut hec tam sero littis mandare¬
mꝰ nicħ ẽ. qd expedire tam facile possimus
status ut eam uniꝰ consilio atq cura gub̾nari
necẽe eẽt. pͥmũ ipsiꝰ. rei .p. causa philosophiã
nr̃is hominib explicandam putaui magni
existimans inter ẽẽ. addetus ⁊ ad laudem c¬
uitatis res tam gͣuis tamq p̾claras latinis eti¬
am litt̾is contin̾i eoq me minꝰ instituti mei
penitet. qb̃ facile sencio ꝙͣ multoꝵ ñ mͦ discẽ¬
di s ⁊̃ scͥbendi studia ꝯmouerim. Conplureᷤᷤ
eñi g̾cis institucionib eruditi ea q̃ didicerãt
rent qͦ ĩgeuere tm̃ ꝓficisse uidemur. ut a
g̾tis ne u̾boꝵ quid copia uinc̾emur. Horta¬

Expanded text:
Antiochus Posidonius, a quibus instituti sumus. Antiochus Posidonius, a quibus instituti sumus. et si omnia philosophiae praecepta referuntur ad vitam, arbitramur nos et publicis et privatis in rebus ea praestitisse quae ratio et doctrina praescripserit. Sin autem quis requirit quae causa nos inpulerit ut haec tam sero litteris mandaremus, nihil est quod expedire tam facile possimus.licae status ut eam unius consilio atque cura gubernari necesse esset, primum ipsius rei publicae causa philosophiam nostris hominibus explicandam putavi, magni existimans interesse ad decus et ad laudem civitatis res tam gravis tamque praeclaras Latinis etiam litteris contineri. eoque me minus instituti mei paenitet, quod facile sentio quam multorum non modo discendi sed etiam scribendi studia commoverim. complures enim Graecis institutionibus eruditi ea quae didiceranrent; quo in genere tantum profecisse videmur, ut a Graecis ne verborum quidem copia vinceremur. Horta
Abbreviated transcription (Latin):
mice docendi sunt. qui inimice insectant᷑
repellentit: Multũ autẽ fluxisse uideo de li¬
bris nr̃is quos cũ pluris b̾ui temꝑe edidimꝰ.
uariũq sermonẽ partin admirãtiũ unde
hoc philosophandi nobis subito studiũ ex¬
titiss. partu qͥd quaq de re certi habe¬
remꝰ scire cupientiũ multis etiã sensi mi¬
rabile uideri eam nob̾ potissimũ ꝓbatã
.eẽ. philosophiã q̃ lucem eriꝑet. ⁊ quasi
noctem quãdam reb offunderet deserteq
discipline etiam pͥdem relicte patrocinium
nec opinatũ a nobis ẽẽ. susceptũ. Nos autem
nec subito cepimꝰ philosophari nec medio¬
crem apͥmo tp̃re etatis in eo studii oꝑam
curamq consupsimꝰ. ⁊ c̃ miie uibeba¬
mur tũ maximẽ philo sop habamur. nec¬
mediorem. Quod ⁊ oraciones de clarant
referte philosophoꝵ sentenciis et doctissi¬
moꝵ hoiũ familiaritates. quib semꝑ domꝰ
nr̃a fleruit. et pͥncipes illiꝰ diodotus pililo.

Expanded text:
mice docendi sunt, qui inimice insectantur mice docendi sunt, qui inimice insectantur repellendi. Multum autem fluxisse video de libris nostris, quos compluris brevi tempore edidimus, variumque sermonem partim admirantium unde hoc philosophandi nobis subito studium extitisset, partim quid quaque de re certi haberemus scire cupientium; multis etiam sensi mirabile videri eam nobis potissimum probatam esse philosophiam, quae lucem eriperet et quasi noctem quandam rebus offunderet, desertaeque disciplinae et iam pridem relictae patrocinium necopinatum a nobis esse susceptum. Nos autem nec subito coepimus philosophari nec mediocrem a primo tempore aetatis in eo studio operam curamque consumpsimus, et cum minime videbamur tum maxime philosophabamur; quod et orationes declarant refertae philosophorum sententiis et doctissimorum hominum familiaritates, quibus semper domus nostra floruit, et principes illi Diodotus Philo
Abbreviated transcription (Latin):
oratione omẽm mũdũ ad minstrari ⁊ regi cẽsẽ¬
ant. Neq uͦ id solũ s ⁊̃ abisdem nominũ utte
consull. ⁊ ꝓuidi. Nam et fruges ⁊ reliqͣ q̃ t̾ra
pariat ⁊ tẽpestates ac temꝑum uarietates celi¬
q mut̾ones quib om̃ia q̃ t̾ra gignat matiuata
pubescant adiis inmortalib tribui gn̾i huma¬
no putant multaq q̃ dicentur in his libris
colligunt q̃ talia sunt ut ea ipsa dii ĩ morta¬
les ad usũ hominũ fabricati pent uideant᷑
disseruit ut excitaret hoĩes ñ socordes ad ueri
in uestigandi cupiditatem. Res enĩ nulla ẽ.
niones cũ tam uarie sint tãq iter se dissi¬
dentes alterũ nemo fieri ꝓfecto p̾: ut eaꝵ
nulla alt̾m certe non põt. ut plus una uerai
sit qua quid̃ incã ⁊ beniguolos obiungatores
ꝑlacare ⁊ ĩ uidos uituꝑatores ꝯ futare possu¬
mus. ut alt̾os rep̾hendisse peniteat: alt̾i di¬
dicisse se gaudeant. Nam qui admonent a¬

Expanded text:
ratione omnem mundum administrari et regi censeratione omnem mundum administrari et regi censeant, neque vero id solum, sed etiam ab isdem hominum vitae consuli et provideri; nam et fruges et reliqua quae terra pariat et tempestates ac temporum varietates caelique mutationes, quibus omnia quae terra gignat maturata pubescant, a dis inmortalibus tribui generi humano putant, multaque quae dicentur in his libris colligunt, quae talia sunt ut ea ipsa dei inmortales ad usum hominum fabricati paene videantur. disseruit, ut excitaret homines non socordes ad veri investigandi cupiditatem. res enim nulla est niones cum tam variae sint tamque inter se dissidentes, alterum fieri profecto potest ut earum nulla, alterum certe non potest ut plus una vera sit. Qua quidem in causa et benivolos obiurgatores placare et invidos vituperatores confutare possumus, ut alteros reprehendisse paeniteat, alteri didicisse se gaudeant; nam qui admonent a
Abbreviated transcription (Latin):
sentencia ẽ. que potest ẽe. pietas. q̃ sc̃itas. q̃ reli¬
gio. Hec eñĩ om̃ia pure atq caste tribuenda
deoꝵ numini ita sunt si ammadu̾tantur ab
his et si ẽ. aliqͥd adeis ĩmortalib hoĩũ gn̾i tri¬
butum. Sin autẽ dei neq possunt nos adru¬
usare nec uolunt nec om̃ino curant nec qͥd
agamꝰ ammadi̾ttunt nec ẽ qd̾ ab iis ad hoĩum
uitam ꝑ man̾e possit. Quid ẽ qd̃ ullos deis ĩ¬
mortalib cultus. honores. p̃ces adhibeamꝰ. Inspe¬
cie autẽ ficte simulacionis. sic̃ relique untu¬
tis ita pietas in ẽẽ. non pot̾. cũ qua sinul sc̃itatem
et religionem tolli necẽe est. quib sublatis ꝑtur¬
batio uite seqͥtur ⁊ magna confusio. atq haut
scio an pietate aduersus deos sublata fides etiã
⁊ societas gei̾us humani ⁊ una excellentissima
uͥtus iticia tollatur. Sunt autẽ alii philosophi
⁊ hi quid̃ magni atq nobiles qui deoꝵ m̃te atq

Expanded text:
sententia est, quae potest esse pietas quae sanctitas quae relisententia est, quae potest esse pietas quae sanctitas quae religio? haec enim omnia pure atque caste tribuenda deorum numini ita sunt, si animadvertuntur ab is et si est aliquid a deis inmortalibus hominum generi tributum; sin autem dei neque possunt nos iuvare nec volunt nec omnino curant nec quid agamus animadvertunt nec est quod ab is ad hominum vitam permanare possit, quid est quod ullos deis inmortalibus cultus honores preces adhibeamus? in specie autem fictae simulationis sicut reliquae virtutes item pietas inesse non potest; cum qua simul sanctitatem et religionem tolli necesse est, quibus sublatis perturbatio vitae sequitur et magna confusio; atque haut scio an pietate adversus deos sublata fides etiam et societas generis humani et una excellentissuma virtus iustitia tollatur. Sunt autem alii philosophi, et hi quidem magni atque nobiles, qui deorum mente atque
Abbreviated transcription (Latin):
UM multe res inphilosophici
nequaquam satis adhuc ex¬
plicate sunt tum ꝑ difficilis
brute qđ tu minime ignoras
et ꝑobscura questioe de natu¬
ra deoꝵ que er ad agnitionẽ animi pulcherri¬
ma ẽ. et ad mocłandam religionẽ necessaria
deqͣ quod tam uarie sint doctissimoꝵ bõiũ tãq
discrepantes sentencie magno argum̃to. Nam
et de figuris deoꝵ et de locis atq sedib ⁊ acti¬
one utte multa dicuntur deq iis suma phy¬
losophoꝵ dissensione certat᷑ qd̵ uͦ maxime
antur om̃i curacione et ad ministracione re¬
rum uacent ancontra abiis. ⁊ a pͥncipio oĩa
facta ⁊ constituta sint. et ad infinitũ tempꝰ
regantur atq moueantur in pͥmisq mag¬
na dissensio est ea q̃ nͥ diuidicatur insũmo
errore necẽe ẽ. hoĩes atq ĩ marimat rerũ
ignorant᷑ie u̾sari. Sunt eñi philosophi ⁊
fuerunit qui oĩo nullam hr̃e censerent re¬
rũ humanaꝵ ꝓcuracionẽ deos. Exũ si uera

Expanded text:
um multae res in philosophia nequaquam satis adhuc explicatae sint, tum perdifficilis, Brute, quod tu minime ignoras, et perobscura quaestio est de natura deorum, quae et ad cognitionem animi pulcherrima est et ad moderandam religionem necessaria. De qua cum tam variae sint doctissimorum hominum tamque discrepantes sententiae, magno argumento et de figuris deorum et de locis atque sedibus et de actione vitae multa dicuntur, deque is summa philosophorum dissensione certatur; quod vero maxime antur omni curatione et administratione rerum vacent, an contra ab iis et a principio omnia facta et constituta sint et ad infinitum tempus regantur atque moveantur, in primis quae magna dissensio est, eaque nisi diiudicatur in summo errore necesse est homines atque in maximarum rerum ignoratione versari. Sunt enim philosophi et fuerunt qui omnino nullam habere censerent rerum humanarum procurationem deos. quorum si vera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iuriisq diccmꝰ : Tubulus. si luciꝰ uinquã silu¬
pus aut carbo aut neptum filiꝰ utait luciliꝰ
putasset eẽ deos tam ꝑ iurꝰ. aut tã impurꝰ fu¬
isset. Non ẽ gͥ tam explorata ista racio ad id
qd̃ uultis confirmandũ quam uidetur. S
quia ꝯmune hoc ẽ. argum̃tũ. alioꝵ etiam
philosophoꝵ omittã hoc tẽꝑe. ad ur̃a pͥa ue
tus ẽ. deoꝵ: interitꝰ sit necesse sit ẽ. ut tu pau

Expanded text:
periurisque dicemus? Tubulus si Lucius umquam, si Luperiurisque dicemus? Tubulus si Lucius umquam, si Lupus aut Carbo aut Neptuni filius, ut ait Lucilius, putasset esse deos, tam periurus aut tam inpurus fuisset? Non est igitur tam explorata ista ratio ad id quod vultis confirmandum quam videtur. sed quia commune hoc est argumentum aliorum etiam philosophorum, omittam hoc tempore; adubi sint quales sint corpore animo vita; haec enim scire
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnis peos ẽẽ. Itaq non pugno racionẽ cũ eã
q̃ ite iffertur ñ satis firmã puto. Qd̃ enim
oñ iũ ꝑutgentiũ gn̾mq hominib ita uide¬
retui id satis magnũ argum̃tũ ẽe. dixisti
cur ẽẽ deos confiteremur qd̾ cũ leue ꝑse tã
enam falsum. ẽ Orimũ enĩ ñ tͥ note sunt
opinpnes nationum. Equid̾ arbitror mul¬
tas eẽ gentes sic immanitate efferatas ut apd̃
ias nlla suspicio deoꝵ sit. Quid diagoras. athe
tes qͥđ qͥ ⁊ ꝓtagoras cuiꝰ ate mͦ m̃tio facta ẽ.
sophistes temporib illis ł maximꝰ cũ inpͥn¬
cipiolibri sic po suisset dediuis neq ut sint
neq ut non sint. habeo dic̾e: atteniensiũ uis¬
su urbe atq agro ẽ. extͥminatꝰ libriq eiꝰ ĩ
concione con busti. Ex quo eqͥd̃ existimo tar¬
diores ad hanc sentenciam ꝓfitendam. nuil¬
tos eẽ factos. qͥppe cũ penã ne dubitacio qͥd
effug̾r potuisset. Qͥd de sacrilegis. qͥd de impiis

Expanded text:
primis deos esse. itaque non pugno; rationem tamen eam primis deos esse. itaque non pugno; rationem tamen eam quae a te adfertur non satis firmam puto. Quod enim omnium gentium generumque hominibus ita videretur, id satis magnum argumentum esse dixisti cur esse deos confiteremur. quod cum leve per se tum etiam falsum est. Primum enim unde tibi notae sunt opiniones nationum? equidem arbitror multas esse gentes sic inmanitate efferatas, ut apud eas nulla suspicio deorum sit. Quid Diagoras, Atheotes quidem Protagoras, cuius a te modo mentio facta est, sophistes temporibus illis vel maximus, cum in principio libri sic posuisset "de divis neque ut sint neque ut non sint habeo dicere", Atheniensium iussu urbe atque agro est exterminatus librique eius in contione combusti; ex quo equidem existimo tardioris ad hanc sententiam profitendam multos esse factos, quippe cum poenam ne dubitatio quidem effugere potuisset. Quid de sacrilegis, quid de impiis
Abbreviated transcription (Latin):
obscurior. S simonidẽ arbitror ñ enim
poeta solũ suauis. uerũ etiam cet̾a ꝙͣ doctꝰ
sapiensq traditur qr multa uenirent in
mentẽ accuta atq subtilia: dubitantẽ.
quid eoꝵ ẽẽt. uerissimũ desꝑasse omẽm
uitatẽ. Epicurꝰ uͦ tuus nã cum illo malo
disserere ꝗͣ tecũ quid dicit. qd̾ ñ m phylo¬
sophia dignũ eẽt s mediocri prudentia:
Queritur pͥmũ in ea qͣstione. q̃ ẽ de nat᷑a
deoꝵ sint ne dei nec ne suit. Difficilł ẽ ne¬
ego ipse pontifex qui cerimonias religio¬
nesq publicas sanctissime tuendas arbi¬
tror. is hoc qd̾ pͥmũ ẽ. eẽ. deos. ꝑ sua deri
mͥ ñ opinione solum s ⁊̃ adu̾itatẽ pla¬
ne uelim. multa eñĩ occurrunt q̃ cont᷑¬
bent ut int̾dum nulli eẽ. ui deantur. s
uide ꝗͣ cecũ agam lib̾alit̾ q̃ ꝯmunia sunt¬
uob̾ cũ cet̾is philosophis ñ attingam. i
hoc ip̃m. Pacet eñi om̃ib michiq ipsi in

Expanded text:
obscurior". Sed Simoniden arbitror non enim obscurior". Sed Simoniden arbitror non enim poeta solum suavis verum etiam ceteroqui doctus sapiensque traditur, quia multa venirent in mentem acuta atque subtilia, dubitantem quid eorum esset verissimum desperasse omnem veritatem. Epicurus vero tuus nam cum illo malo disserere quam tecum quid dicit quod non modo philosophia dignum esset sed mediocri prudentia? Quaeritur primum in ea quaestione quae est de natura deorum, sintne dei necne sint. "Difficile est neillimum. itaque ego ipse pontifex, qui caerimonias religionesque publicas sanctissime tuendas arbitror, is hoc quod primum est, esse deos, persuaderi mihi non opinione solum sed etiam ad veritatem plane velim. multa enim occurrunt quae conturbent, ut interdum nulli esse videantur. Sed vide quam tecum agam liberaliter: eris philosophis non attingam, ut hoc ipsum; placet enim omnibus fere mihique ipsi in
Abbreviated transcription (Latin):
credo. ut faciliꝰ uidicarẽ.uã illa bene refelle¬
rentur cũ apͥncipe epicureoꝵ accepissẽ ꝙͣ quẽ
ad mod̾ cdic̾entur. Non gͥ ille ut pleriq s is¬
to mͦ ut tu distucte grauiter. ornate. S qd̾
in illo mͥ usu sepe euenit iđ mͦ cum te au¬
direm accid̾at ut moleste ferrem tantũ in¬
geniũ bona uenia me auoies. intam leues
ne dicam utam in eptas sentencias inicidisse
Nec ego ñc ipse aliquio afferam melius. Ut
enĩ mͦdixi om̃ib fere in reb s maxime in
physicis qͥd ñ sit citiꝰ ꝙͣ qͥd sit dixerim. Ro¬
ges me qͥd aut qͣre sit ds auctore utar sime.¬
nide. de quo cũ q̃siuisset. hoc id tirannis
hiero delibandi sͥ unũ ãiem postulauit. Cu
id̾ exco pꝰtridie q̃reret biduũ petiuit cũ se¬
pi dedinaret numcrũ dierũ: ad miransq
hiero reqͥreret cur ita fac̾et qͥa qͣnto duitiꝰ
considero inqͥt tanto michi res uidetur

Expanded text:
credo ut facilius iudicarem quam illa bene refellecredo ut facilius iudicarem quam illa bene refellerentur, cum a principe Epicureorum accepissem quem ad modum dicerentur. non igitur ille ut plerique, sed isto modo ut tu, distincte graviter ornate. Sed quod in illo mihi usu saepe venit, idem modo cum te audirem accidebat, ut moleste ferrem tantum ingenium bona venia me audies in tam leves ne dicam in tam ineptas sententias incidisse. Nec ego nunc ipse aliquid adferam melius. ut enim modo dixi, omnibus fere in rebus sed maxime in physicis quid non sit citius quam quid sit dixerim. roges me quid aut quale sit deus: auctore utar Simonide, de quo cum quaesivisset hoc idem tyrannus Hiero, deliberandi sibi unum diem postulavit; cum idem ex eo postridie quaereret, biduum petivit; cum saepius duplicaret numerum dierum admiransque Hiero requireret cur ita faceret, "quia quanto diutius considero" inquit "tanto mihi spes videtur
Abbreviated transcription (Latin):
lebat. Atq inqͥt uellei nistu aliqͥd dixiss nicħ
sane ex me quid̃ audire potiusses. Mͥ enĩ ñ tam
fatili ĩmẽtẽ uenire solet quare ĩũ sit aliqͥd.
quã qͣre falsũ. idq cũ sepe tũ cum te audirem
paulo ante contigit rogesme qͣlẽ naturam deoꝵ
eẽ ducam. nicħ fortasse respondeam Queras
putem ne talẽ ẽẽ. qͣlis mͦ ate sit exposita. nicħ
dicam michi uideri nunꝰ. S ante quam agg̾¬
diar adea q̃ ate disputata sunt de te ipso dicã.
deor audisse cũ te togatis om̃ib sine dubio
gebam arbitiubar illũ ꝓpt̾ beniuolentiam
ub̾ius id dic̾e. Ego autẽ ⁊ si uereor laudare p̃¬
sentẽ : iudico. tñ de re obscura atq difficillima
ate dictum cẽ. diluculo. neq sentenciis solum
copiose. s uerbis etiam ornatiꝰ quã solent
ur̃i. Tenonem quẽ fil o nr̃ coryfeum ap¬
pellare epycureoꝵ sole ut cũ athenis ẽem
audicbam frequent̃. E qͥd̃ ipso auctore filone

Expanded text:
lebat Atqui inquit “Vellei nisi tu aliquid dixisses, nihil lebat Atqui inquit “Vellei nisi tu aliquid dixisses, nihil sane ex me quidem audire potuisses. mihi enim non tam facile in mentem venire solet quare verum sit aliquid quam quare falsum; idque cum saepe tum cum te audirem paulo ante contigit. roges me qualem naturam deorum esse dicam: nihil fortasse respondeam; quaeras putemne talem esse qualis modo a te sit exposita: nihil dicam mihi videri minus. Sed ante quam adgrediar ad ea quae a te disputata sunt de te ipso dicam qdeor audisse, cum te togatis omnibus sine dubio gebam, arbitrabar illum propter benivolentiam uberius id dicere. ego autem, etsi vereor laudare praesentem, iudico tamen de re obscura atque difficili a te dictum esse dilucide, neque sententiis solum copiose sed verbis etiam ornatius quam solent vestri. Zenonem, quem Philo noster coryphaeum appellare Epicureorum solebat, cum Athenis essem audiebam frequenter, et quidem ipso auctore Philone,
Abbreviated transcription (Latin):
mũ illa fatalis necessitas quã hunarmanem
dicitis ut qͥcqͥcqͥ accidat id ex eterna ueritate.
causaꝵq continuatione fluxisse dicatis. Quãti
autẽ hec philosophya estimãda sit: cui tãquã
aniculis. et his qͥdem indoctis fato fieri uideãt᷑
omia. Sequitur mantice ur̃a q̃ latine diuina¬
tio dr̃. qua tanta imbueremur sr̃sticione si uoi
audire uellemꝰ: ut haruspisces augures hario¬
li nates coniectores nob̾ eẽnt. colendi His t̾ro¬
rib abepicuro soluti ⁊ ĩlib̾tatẽ uĩdicati. nec
metumꝰ eos quos intellegimꝰ. nec sibi fing̾e
ullam molestiam. nec alt̾i q̃ rere ⁊⁊ pie sc̃ẽq co¬
limꝰ naturam excellentẽ atq p̾stantẽ. s elatꝰ
studio uerece ne longior fuerim. Erat autẽ
difficile rem tantã tãq p̃claram inchoatam
relinq̃re quãꝗͣ ñ tam dicendi ro mͥ habenda fuit
quam audienoi ¶Tum cotta comiter ut so¬

Expanded text:
imum illa fatalis necessitas, quam eimarme/nhn imum illa fatalis necessitas, quam eimarme/nhn dicitis, ut quicquid accidat id ex aeterna veritate causarumque continuatione fluxisse dicatis. quanti autem haec philosophia aestimandast, cui tamquam aniculis, et his quidem indoctis, fato fieri videantur omnia. sequitur mantikh\ vestra, quae Latine divinatio dicitur, qua tanta inbueremur superstitione si vos audire vellemus, ut haruspices augures harioli vates coniectores nobis essent colendi. His terroribus ab Epicuro soluti et in libertatem vindicati nec metuimus eos quos intellegimus nec sibi fingere ullam molestiam nec alteri quaerere, et pie sancteque colimus naturam excellentem atque praestantem. Sed elatus studio vereor ne longior fuerim. erat autem difficile rem tantam tamque praeclaram inchoatam relinquere; quamquam non tam dicendi ratio mihi habenda fuit quam audiendi.” Tum Cotta comiter ut so
Abbreviated transcription (Latin):
ut tragici poete cũ explicare argum̃ti exitũ
ñ potestis ꝯfugitis aodm̃: cuiꝰ oꝑam ꝓfecto non
desid̾aretis. si in mẽsã ⁊ interminatam inom̃is
partis magnitudinẽ regionũ uideritis. in quã
se maitiens animꝰ et intend ens ita late longeq
ꝑegͥnatur. ut nullã tñ horam ultimi uibeat
in qua possit insist̾e In hac gͥ ĩ m̃sitate latitu¬
lnũ. longitudinũ altitudmũ infinita uus
iinumerabiliũ uolitat atomoꝵ q̃ int̾ iecto in¬
ani coherescunt. tñ inter se ⁊ alie alias apprehẽ¬
dentes continuantur. Ex quo efficiuntur  ẽe rer̃
forme. ⁊ figure qͣs uos effici posse sine follib ⁊⁊
incudib ñ putatis. Itaq imposiustis inceruicibꝰ
nr̃is sempit̾nũ dñm quẽ dies ⁊ nottes timerenꝰ.
Qͥs enĩ ñ timeat om̃ia ꝓuidentẽ ⁊ cogitãtẽ et
animadu̾tentẽ: ioĩa ad se ꝑtin̾e putantẽ. curio¬
sũ ⁊ plenũ negocii deum: hinc uob̾ extitit pͥ¬

Expanded text:
ut tragici poetae cum explicare argumenti exitum ut tragici poetae cum explicare argumenti exitum non potestis confugitis ad deum. cuius operam profecto non desideraretis, si inmensam et interminatam in omnis partis magnitudinem regionum videretis, in quam se iniciens animus et intendens ita late longeque peregrinatur, ut nullam tamen oram ultimi videat in qua possit insistere. in hac igitur inmensitate latitudinum longitudinum altitudinum infinita vis innumerabilium volitat atomorum, quae interiecto inani cohaerescunt tamen inter se et aliae alias adprehendentes continuantur; ex quo efficiuntur eae rerum formae et figurae, quas vos effici posse sine follibus et incudibus non putatis. itaque inposuistis in cervicibus nostris sempiternum dominum, quem dies et noctes timeremus. quis enim non timeat omnia providentem et cogitantem et animadvertentem et omnia ad se pertinere putantem curiosum et plenum negotii deum? Hinc vobis extitit pr
Abbreviated transcription (Latin):
atũ dixerimꝰ. Ur̾m uͦ laboriosissimũ. Siue eñĩ
ipse mundus ds̃ ẽ. quid pot̾ eẽ muniꝰ quietum.
qͣm nullo puncto temꝑis int̾missio u̾sari cir¬
cum axem celi amiirabili celeritate. Nisi qͥ¬
etũ aũ nicħ beatũ ẽ siue ĩ ipso mũdo d̾s in est
aliquis qui regat qͥ gub̾net qui cursus astroꝵ
nuitaciones temꝑm rerũ uicissitudines or¬
diuesq conseruet. tras ⁊ maria ꝯtẽplans ho¬
minũ ꝯmoda uitasq tueatur. ne ille ẽ. ĩplica¬
tus molestiis negociis ⁊ oꝑosis. nos autẽ beatã
uitam manimi securitate ⁊ inoiũ uacatione
munerũ ponimꝰ. docuit eñ nos idem qͥ cet̾a
natura effectũ ẽẽ. mũdũ. nich opus fuisse fabri¬
a. Tamq eam rem et : facilem quam uos effici
negetis sine diuina posse sollercia ut ĩ nume¬
rabiles natura mundos effectura sit. efficiat
effecerit. Quod qͥa quẽ admodum natura effi¬
cere siue aliqua mente possit non uidetis.

Expanded text:
atum dixerimus, vestrum vero laboriosissimum. sive enim atum dixerimus, vestrum vero laboriosissimum. sive enim ipse mundus deus est, quid potest esse minus quietum quam nullo puncto temporis intermisso versari circum axem caeli admirabili celeritate: nisi quietum autem nihil beatum est; sive in ipso mundo deus inest aliquis, qui regat qui gubernet qui cursus astrorum mutationes temporum rerum vicissitudines ordinesque conservet, terras et maria contemplans hominum commoda vitasque tueatur, ne ille est inplicatus molestis negotiis et operosis. nos autem beatam vitam in animi securitate et in omnium vacatione munerum ponimus. docuit enim nos idem qui cetera, natura effectum esse mundum, nihil opus fuisse fabrica, tamque eam rem esse facilem, quam vos effici negetis sine divina posse sollertia, ut innumerabiles natura mundos effectura sit efficiat effecerit. quod quia quem ad modum natura efficere sine aliqua mente possit non videtis,
Abbreviated transcription (Latin):
tam uitentam infixaniq mu̾n intelligennã
caꝑe q̃ sit ⁊ beata natura. et ẽtna. Sũma iero
ius ĩnfinta ⁊ magna ac diligenti contẽpla¬
cione dignissima ẽ. inqua intelligi ncc̃e est.
eam ẽẽ. uaturam. ut om̃ia oĩb parib paria res¬
pondeant: Hanc isonomiã appellat epicurus.
idest equabilem tributionẽ. ex hac gͥ illuo effi¬
atur si mortaliũ tanta multitudo sit ee. ĩ mor¬
taliũ ñ minorem.⁊ si que int̾imant ĩnumera¬
bilia sint etiam ea q̃ ꝯseruent infinita ee. de¬
bere. Et q̃rere a nob̾ balbe soletis q̃ uita deo
sit q̃q ab his degatur etas. Ea uidł qua nichħ
beatius nicħ om̃ib bonis afflitentꝰ cogitari pͥ
Nich eñĩ agit nullis occupationib ẽ implicatꝰ
nulla oꝑa mollitur sua sapientia ⁊ uirtute
gaudet ht̃ exploratũ. fore se semꝑ cũ in maxi¬
mis: cũ in et̾uis uoluptatib. hunc dm̃ rite be¬

Expanded text:
tem intentam infixamque nostram intellegentiam tem intentam infixamque nostram intellegentiam capere quae sit et beata natura et aeterna. Summa vero vis infinitatis et magna ac diligenti contemplatione dignissima est. in qua intellegi necesse est eam esse naturam ut omnia omnibus paribus paria respondeant; hanc isonomi/an appellat Epicurus id est aequabilem tributionem. ex hac igitur illud efficitur, si mortalium tanta multitudo sit, esse inmortalium non minorem, et si quae interimant innumerabilia sint, etiam ea quae conservent infinita esse debere. Et quaerere a nobis Balbe soletis quae vita deorum sit quaeque ab is degatur aetas. ea videlicet qua nihil beatius nihil omnibus bonis affluentius cogitari potest. nihil enim agit, nullis occupationibus est inplicatus, nulla opera molitur, sua sapientia et virtute gaudet, habet exploratum fore se semper cum in maximis tum in aeternis voluptatibus. Hunc deum rite be
Abbreviated transcription (Latin):
tos ẽẽ. constat. beatꝰ autẽ eẽ. sine uirticte neno
põt. nec uirtus sine racione constare. nec r̾o us¬
quam inẽe mẽe nisi hominis figura. hominis
eẽ. sp̃e deos confitendu ẽ. nec tñ ea sp̃es corpus ẽ
s qͣsi corpus nec ht̃ sangninẽ. s qͣsi sanguinẽ.
hec ꝙͣ ꝙͣ et inuenta sunt ⁊ acutiꝰ et dicta subti¬
liꝰ abepicuro quam ut qͥuis ea possit agnosci
tñ fretus intelligentia ur̃a dissero b̾uius quã
causa desid̾at. Epicurꝰ autẽ qui res occultas ⁊ ps¬
nitus abditas ñ mͦ uid̾ar animo s etĩã sic tris¬
tet ut manu doceat eam eẽ. uĩ ⁊ naturam oe¬
oꝵ ut pͥmũ ñ sensu s mẽte cernatur: nel so¬
liditate quãdam nec ad numerũ ut ea q̃ ille
ꝓpt̃ firmitatẽ strenua appellat. s imagiib
similitudine et transitione ꝑceptis cũ in¬
fincta similluiaꝵ imaginũ speties ex ĩnums¬
rabilib inliuis existat. et addeos affluat ẽ
mgrimis uoluptatib ineas imagines uico¬

Expanded text:
os esse constat, beatus autem esse sine virtute nemo potest nec virtus sine ratione constare nec ratio usquam inesse nisi in hominis figura, hominis esse specie deos confitendum est. Nec tamen ea species corpus est sed quasi corpus, nec habet sanguinem sed quasi sanguinem. Haec quamquam et inventa sunt acutius et dicta subtilius ab Epicuro quam ut quivis ea possit agnoscere, tamen fretus intellegentia vestra dissero brevius quam causa desiderat. Epicurus autem, qui res occultas et penitus abditas non modo videat animo sed etiam sic tractet ut manu, docet eam esse vim et naturam deorum, ut primum non sensu sed mente cernatur, nec soliditate quadam nec ad numerum, ut ea quae ille propter firmitatem stere/mnia appellat, sed imaginibus similitudine et transitione perceptis, cum infinita simillumarum imaginum species ex innumerabilibus individuis existat et ad deos adfluat, cum maximis voluptatibus in eas imagines men
Abbreviated transcription (Latin):
crꝰ nicħ uideatur. S tu hoc phisice non ui¬
des quã blanda conciliatrix ⁊ quã sui sit le¬
na natura: An putas ullam ẽẽ. t̾ra mariq
beluam. q̃ ñ sui gn̾is belua maxime delec¬
cetur. Qd̾ nisi tta ẽẽt cur ñ gestiret taurus
eque contrectacione. equus uacce: An tu
aqͥlam aut leonẽ aut delꝑhuĩ ullam an¬
pulcriꝰ quã hõiem putaret eam ẽẽ causam
cur deos hõiũ similis putaremꝰ. Qd censes
si incio eẽt. ĩ beluis. ñ suo qͣsq gn̾i płimũ
tributuras fuisse: At me hertule ego dicã
eñi ut sencio quamuis amem iꝑse me tñ
ñ auded dic̾e pulcriorem ẽẽ. me ꝙͣ ille fire¬
rit taurꝰ quiuerat europam. Non eñĩ hoc
loco de ingeniis aut deoranonib nr̾is s
de sp̃e. figuraq q̃ritur. Qd si fingere nob̾ ⁊
iũg̾e formias uelimꝰ. qͣlis ille marttimꝰ triton
pingitur natantib inuehens beluis ad uĩe¬
ris humano corꝑi nolis eẽ. difficili ĩ loco uer¬

Expanded text:
chrius nihil videatur. Sed tu hoc physice non vichrius nihil videatur. Sed tu hoc physice non vides, quam blanda conciliatrix et quasi sui sit lena natura? an putas ullam esse terra marique beluam quae non sui generis belua maxime delectetur? quod ni ita esset, cur non gestiret taurus equae contrectatione, equus vaccae? an tu aquilam aut leonem aut delphinum ullam anpulchrius quam hominem putaret?   eam esse causam cur deos hominum similis putaremus: quid censes, si ratio esset in beluis, non suo quasque generi plurimum tributuras fuisse? At mehercule ego dicam enim ut sentio quamvis amem ipse me tamen non audeo dicere pulchriorem esse me quam ille fuerit taurus qui vexit Europam; non enim hoc loco de ingeniis aut de orationibus nostris sed de specie figuraque quaeritur. quod si fingere nobis et iungere formas velimus, qualis ille maritimus Triton pingitur, natantibus invehens beluis adiunctis humano corpori, nolis esse. Difficili in loco ver