comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
annũ dñi: M illud qr dies ulcionis
dñi.annꝰ retribucionũ iudicii syon
ꝑ ost ascensionẽ enĩ dñi ad celos ceperũ
p̃dati sunt a romanis. Idõq quia noluer
reciꝑe p̃dicationem dñi et eũ morti dãp¬
nauerunt. alloquitur eos ꝓpħa iruer¬
tantur ad penitentiam. Reducite in qͥd
ad memoriam quia noliustis audire
uerba salutifera. ⁊ uł incaptiunttite posi¬
te reuertimini ad illum ut misereat᷑
ur̃i & dignetur uos ad gregare intra
scam & inmacłattum aeccłiam. Con¬
sũmata est enĩ uindemia collee tio
captiuittitem. Consũmatti ÷ inquit
necesse ut eatis incaptiuittitẽ. qui a
ꝑuniuersas nationes disꝑsi eritis. Ob¬
tupescite hoc ẽ. admiramini miseriã
urãm. O miserrime mulies iudeoꝵ:
quȩ quondam opulente fuistis. et
habundastis opib conturbamini
miserrimȩ. quȩ confise fiustis in ur̃is
diuiciis: hoc est penitentiam agite.
inalia dic tione habetur: & confundi¬
mini hoc eruibescite suꝑ ur̃am mali¬

Expanded text:
dies ultionis Domini, annus retributionis judicii Sion . Post ascensionem enim Domini ad coelos, coeperunt praedati sunt a Romanis. Ideoque quia noluerunt recipere praedicationem Domini, et eum morti damnaverunt, alloquitur eos propheta ut revertantur ad poenitentiam: Reducite inquit ad memoriam, quia noluistis audire verba salutifera, et vel in captivitate positae revertimini ad illum ut misereatur vestri, et dignetur vos aggregare intra sanctam et immaculatam Ecclesiam. « Consummata est enim vindemia, collectio captivitatem. Consummata est inquit necesse ut eatis in captivitatem, quia per universas nationes dispersae estis. « Obstupescite, » hoc est, admiramini miseriam vestram. O miserrimae mulieres Judaeorum quae quondam « opulentae » fuistis, et abundastis opibus, « conturbamini » miserrimae, quae confisae fuistis in vestris divitiis: hoc est poenitentiam agite. in alia editione habetur, « et confundimini » hoc est erubescite super vestram mali
Abbreviated transcription (Latin):
dedit filio. Xp̃s gͦ insolitudine habi¬
tat : hoc: incordib gentilium ꝑfidẽ
& dilec tionem. & ipse qui est iusticia
et ueritts sedet inchermel hoc est
in congregatione fidelium qui uerã
cireumcisionẽ habent. Sic enĩ dic̃

Expanded text:
edit Filio . Christus ergo in solitudine habitat, hoc est in cordibus gentilium per fidem et dilectionem, et ipse qui est justitia et veritas sedet in Chermel, hoc est in congregatione fidelium, qui veram circumcisionem habent. Sic enim dicit
Abbreviated transcription (Latin):
scãrum scripturarum. qui nob ea quȩ apro¬
pħis ⁊ apłis obscure plate sunt ipsi patent̃
fecer ut ieronimꝰ : augustinus. & gregorius.
significat diabolum isto in loco ꝓpt̾ suꝑbiam
qui tres partes istius orbis. asiã. eropam. affri¬
quãq añ aduentum dñi suo sub imꝑio sub¬
iugattis habebat. Dñs enĩ uidex nr̃ dñs le
gifer nr̃. dñs rex nr̃ ipse saluabit nos sub̃
adiabolo. Uor elet boꝵ inpresenti aeccłia
quia ipse est discretor iudicii. & ipse iudicabit
orbem uniuersum ineqͥtatate. Legifer etiã
nr̃ est quia ipse dedit nob̾ legem naturalẽ
que ẽ: qđ tibi nonuis fieri alii nonfeceris.
& legem ꝑmoysen. aderttemũ uͦ legẽ euange

Expanded text:
sanctarum Scripturarum, qui nobis ea quae a prophetis et apostolis obscure prolata sunt, ipsi patenter fecerunt, ut Hieronymus, Augustinus, et Gregorius. Significat diabolum in isto loco propter superbiam, qui tres partes istius orbis, Asiam, Europam, Africamque ante adventum Domini suo sub imperio subjugatas habebat. « Dominus enim judex nosteinus rex noster, ipse salvabit nos, » subaudis a diabolo. Vox electorum in poenitenti Ecclesia tens est, quia ipse est discretor judicii, et ipse judicabit orbem universum in aequitate. Legifer etiam noster est, quia ipse dedit nobis legem naturalem, quae est: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris. Et legem per Mosen. Ad extremum ve
Abbreviated transcription (Latin):
samarittini uoluerunt inpedire ut non
reȩdificaretur tenplum a temporibꝰ mai¬
chabeoꝵ quando paucis fidelibꝰ multe
uic toriȩ adno collate sunt. Dñs leoni
comparatur. quia ipse est leo fortissimꝰ
qui teeicia die resurrexit. de qͦ dicit
de tribu iuda. Aui aetiã asimilatur
quociens uolui congregare filios tuoe
quem ad modũ. gallina. pullos synoliusti
Et in deuto nonuo. Sicut aquila p̃ro.¬
uocans pullos suos. et extendit alas suaᷤ
& portauit eos. ceteraq huiꝰ modi quã¬
pfundum malorum recesseratis. Locutꝰ
est paululum suꝑiꝰ de illis qui reuer¬
si sunt. de captuuitite sub iħ sacercdote
magno. Iterum reuertitur ad tem pora
ezerluiȩ. P ropħia enĩ non seruat ordinẽ
tp̃is neq. ystoriȩ. Antequam sennacherib
cum assiriis reuertens de egipto. ueniret
benianun ut conuerterentur ad dĩn
suum: ut sicut inꝓfudum malorum
recesserant. sic conuerterentur ad dñm
in ꝓfundum bonorum toto m̃tis affectu.

Expanded text:
Samaritani voluerunt impedire ut non Samaritani voluerunt impedire ut non reaedificaretur templum, et temporibus Machabaeorum, quando paucis fidelibus multae victoriae a Domino collatae sunt. Dominus leoni comparatur, quia ipse est leo fortissimus qui tertia die surrexit, de quo dicitde tribu Juda. » Aut etiam assimilatur,Quoties volui congregare filios tuos quemadmodum gallina pullos suos, sed noluisti . » Et in Deuteronomio : « Sicut aquila provocans pullos suos, et extendit alas suas, et portavit eos, » caeteraque hujusmodi quamprofundum » malorum, « recesseratis. » Locutus est parumper superius de illis qui reversi sunt de captivitate sub Jesu sacerdote magno. Iterum revertitur ad tempora Ezechiae. Prophetia enim non servat ordinem temporis, neque historiae. Antequam Sennacherib cum Assyriis revertens de Aegypto veniretBenjamin, ut converterentur ad Deum suum, ut sicut in profundum malorum recesserant, sic converterentur ad Dominum in profundum bonorum toto mentis affectu,
Abbreviated transcription (Latin):
iterłm. sub ibu saccidote magno.
ioriobabel &e esdra aliisq principibꝰ: &
promntit eis bona dans suas similitudi¬
nes: quomodo a dño illi ꝓtec lisunt et
dicit. Quomꝰ si rugiat leo & catulus loo¬
nis suꝑ predam suam et cęt̾a. Sicut leo
esuriens si cernat gregem oruum currit
et ad p̾hiendit arietemi cum occurrerit
eimultitudo pastoꝵ non terretur. auoce
illoꝵ. confidens uirtute inriũ suarũ.
& sicut aues ut defendant secus suos
uolitant suꝑ nidos & siue homine seu
serpentem uidint auesq aliis accedere
ad pullos suos. pugnant rostro et unguibꝰ.
oblite inbecillitatis fue. et si aliud non
possunt. dolorem pec toris congeminant
garrula uoce . sic descendet diis excerei¬
iuum ut prelietur suꝑmontẽ sion. et
suꝑ collem eiꝰ.: et proteget illam ꝓtegens.
ce lib̾ans: transiens et saluans. Notandũ
qđ non dicit contra montẽ syon s super
montẽ syon. stans pugnabit contra ini¬
micos eiꝰ. Sicut fecit temporib illis qͣndo

Expanded text:
em sub Jesu sacerdote magno, et Zorobabel, et Esdra, aliisque principibus. Et promittit eis bona, dans duas similitudines quomodo a Domino illic protecti sunt, et dicit: « Quomodo si rugiat leo et catulus leonis super praedam suam: » et caetera. Sicut leo esuriens, si cernat gregem ovium currit et apprehendit arietem; cum occurrerit ei multitudo pastorum, non terretur a voce illorum, confidens virtute virium suarum; et sicut aves, ut defendant foetus suos, volitant super nidos; et sive hominem seu serpentem viderint avesque alias accedere ad pullos suos, pugnant rostro et unguibus, oblitae imbecillitatis suae, et si aliud non possunt dolorem pectoris congeminant garrula voce; « sic descendet Dominus exercituum, ut praelietur super montem Sion et super collem ejus, et proteget illam protegens et liberans, transiens et salvans. » Notandum quod non dicit contra montem Sion, sed super montem Sion stans pugnabit contra inimicos ejus. Sic fecit temporibus illis cum
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑhumum popłi mei uepres & spine
ascendent. quanto magis suꝑ onĩs doniꝰ
gudũ ei uitttis exultuntis : humum
popłisi appellat tribum uida et ben¬
umin. quia ibi erat templum & aliti¬
ria. in quib offerebatur mane et
uespe sacrificium. Domus aute uocat
euitates aliarum tribuũ et dicit. qͥa
si suꝑ illam uenit calamitas multoma¬
gis suꝑ alias ciuittites & regiones eoꝵ.
cumemĩ destric ta eet ciuitts ⁊ tẽplũ

Expanded text:
humum populi mei vepres et spinae ascendent, quanto magis super omnes domos gaudii civitatis exsultantis? » Humum populi sui appellat tribum Juda et Benjamin, quia ibi erat templum et altaria, in quibus offerebatur mane et vespere sacrificium. Domos autem vocat civitates aliarum tribuum et dicit: Quia si super illam venit calamitas, multo magis super alias civitates et regiones eorum. Cum enim destructa esset civitas et templum
Abbreviated transcription (Latin):
elec torũ ⁊ pena repborũ. locutꝰ ẽ nc̃
uero reuertit᷑ iter̃ adreliquias quȩ re¬
manserũt int̾ra iuda. ducto sedechia
et om̃ib pͥncipibus inbabilonẽ. deqͥbus
iã supiꝰ multa dixit. S ħ distit int̃
quia illic p̃monuit illos ne irent in
eg.ptũ. s remanerent int̾ra iuda ibe¬
ne eis eẽt: Hc uͦ quiacontꝰ uoluntitẽ

Expanded text:
lectorum, et poena reproborum locutus est: nunc vero revertitur iterum ad reliquias quae remanserunt in terra Juda, ducto Sedecia et omnibus principibus in Babylonem, de quibus jam superius multa dixit. Sed hoc distat inter Quia illic praemonuit illos, ne irent in Aegyptum, sed manerent in terra Juda, et bene eis esset: hic vero qui contra voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt. Non est hic homo adõ : qui
sabatũ non eustodit. Ut ꝓficiat simulati¬
onem: & locatur ad dum fraudulenter.
Simulatores illi qui erant: qͥ ostendebant
se eę iustos. cum ee̾nt pleni iniqͥtate.

Expanded text:
 Non est hic homo a Deo qui sabbatum non custodit . » « Ut proferat simulationem, et loquatur ad Dominum fraudulenter. » Simulatores illi erant, quia ostendebant se esse justos, cum essent pleni iniquitate,
Abbreviated transcription (Latin):
dare cesari annon. S quid audier̃ adño
Quid me inquid temptatis ypocrite :
Et uacuam hoc ÷ alienam apane uerbi
doc trinam salutarem. s ascribis & phari¬
seis ꝓihibebatur. Dicebant enĩ illi doc bore.
non doctores s pocius seduc bores. Curre¬
cipitis. p̃dicationem huiꝰ. ⁊ cur creditis
millum. non est iste qui nobis ꝓmissus ẽ.
inlege & propħis. Xp̃s enĩ cum uenerit
nemo ũnsit. Mendaces mendatiũ loque¬
bantur. quia adiabolo quim̃dar est et
inuerittite nonstetit. doc ti fuerant:
fraudulent⁊ uasa pessima sunt. Fraudut¬
lentos appellat scribas ⁊ phariseos. sicut
& suꝑiꝰ. Uasa autem corda illoꝵ. uł ȩtiã
subiec boꝵ eoꝵ quoꝵ corda ipsi sua doctri¬
na praua & fraudulenta fecerant. Et
mał enĩ parentib mali filii nascuntur.
& expessimis magistris pessimi discipłi.
Nam sicut iuꝑa uiꝑã parit sic seribe &
pharisei pessimos discipłos. Docuere. Deqͥ
iniquas & falsas concinnauit. hoc est

Expanded text:
dari Caesari, an non? » Sed quid audierunt a Domino? Quid me inquit tentatis, hypocritae? « Et vacuam » hoc est alienam a pane verbi doctrinam salutarem, sed a scribis et Pharisaeis prohibebatur. Dicebant illi doctores, non doctores sed potius seductores: Cur recipitis praedicationem hujus, et cur creditis in illum? Non est iste qui nobis promissus est in lege et prophetis. Christus cum venerit, nemo scit unde sit . Mendaces mendacium loquebantur, quia a diabolo, qui mendax est et in veritate non stetit, docti fuerant . « Fraudulenti vasa pessima sunt. » Fraudulentos appellat scribas et Pharisaeos, sicut et superius. Vasa autem corda illorum, vel etiam subjectorum eorum, quorum corda ipsi sua doctrina prava et fraudulenta fecerant. Ex malis enim parentibus mali filii nascuntur, et ex pessimis magistris pessimi discipuli. Nam sicut vipera viperam parit: sic scribae et Pharisaei pessimos discipulos docuere. De quiniqua et falsa concinnavit, » hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
uenienter isto in loco ꝑ pullos filii illoꝵ
intelliguntur inunitate fidĩ copulati.
Migina est ordeum parit̾ cum palea
ꝑpaleã suꝑficies literał intelligitur: ordeu
autẽ intelligentiã int̾iorẽ significat.
Thaurigͦ ⁊ pulli hoc est p̾lati ⁊ subiecti.
Que uero utriq sensui conueniunt ut̃mq
m̃te capiunt. sicut inarea hoc ÷ inscrip¬
tura continetur. Et erunt suꝑominẽ
montem excelsum ⁊ suꝑ collem riui.
A quarum currentium. in diȩ intfec tionis
multoꝵ. cum cęcidint turres. hec uer¬
ba ad diem iudicii ꝑtinere uide ntur.
ł montes ⁊ colles intelliguntur scĩ ꝓpt̾ al

Expanded text:
venienter isto in loco per pullos filii illorum venienter isto in loco per pullos filii illorum intelliguntur, in unitate fidei copulati. Migma est hordeum pariter cum palea. Per paleas superficies litteralis intelligitur. Hordeum autem intelligentiam interiorem significat. Tauri ergo et pulli, hoc est praelati et subjecti Quae vero utrique sensui conveniunt, utrumque mente capiunt, sicut in area, hoc est in Scriptura continetur. « Et erunt super omnem montem excelsum et super collem rivi aquarum currentium, in die interfectionis multorum, cum ceciderint turres. » Haec verba ad diem judicii pertinere videntur. Per montes
Abbreviated transcription (Latin):
driꝑtitum orbem doc trina illiꝰ coruscat.
un nomine eiꝰ eccłiȩ sunt fundatȩ̨ :¬
quȩ ubrimos frut tꝰ bonorũ oꝑũ ꝓfer.
pse aetiam panis iđ xp̃s pinguis est qͥa
corda elec torum suoꝵ grã et pinguedi¬
ne sp̃s scĩ reficit. Pascetur inpossessione
tua. O popłe xp̃iane indie illo agnus
spaciose. P ossessio xp̃ianoꝵ eccłia est ubi
pascitur agnus id quilibet mittis doc¬
trina diuinoꝵ eloqͥorum. Qđ autem
dicit indie illo. ad hoc ꝑtinet qđ suꝑiꝰ
dixit. quando popłs gentilis ydola et
simulacra confregit. Thauritui et
pulli asinoꝵ tuoꝵ commixtũ migia
comedent : sicut inarea uentilatum ẽ.
Scimꝰ quia thauri gregib ducatum pre¬
bent ⁊idõ non incongruȩ ꝑ illos designant᷑
apłi ⁊ prelati scẽ ęccłie qui ei ducatum
ierosolunam in cõmitatu suo habuit
asinam ⁊ pullum: & ꝑasinam intelligi¬
mus popłm iudaicum. ꝑpullũ autẽ
gentilem qui dissolutus et lasciuus
extitit sequens ydola. Idõq nõ in con¬

Expanded text:
llius coruscat, et in nomine ejus Ecclesiae sunt fundatae, quae uberrimos fructus bonorum operum proferunt. Ipse etiam panis, id est Christus pinguis est, quia corda electorum suorum gratia et pinguedine Spiritus sancti reficit. « Pascetur in possessione tua, » o popule Christiane, in die illo agnus spatiose. Possessio Christianorum Ecclesia est, ubi pascitur agnus, id est quilibet mitis doctrina divinorum eloquiorum. Quod autem dicit « in die illo. » Ad hoc pertinet quod superius dixit, quando populus gentilis idola et simulacra confregit. « Tauri tui et pulli asinorum tuorum commixtum migma comedent sicut in area, ut ventilatum est. » Scimus quia tauri gregibus ducatum praestant, et ideo non incongrue per illos designantur apostoli, et praelati sanctae Ecclesiae qui ei ducatHierosolymam, in comitatu suo habuit asinam et pullum. Et per asinam intelligimus populum Judaicum, per pullum autem gentilem qui dissolutus et lascivus exstitit sequendo idola. Ideoque non incon
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eiꝰ. Nlune p̃dicit ysaias spũ sc̃o de¬
briatus ystoriam quȩ tẽporib hiere¬
mȩ ad impletti est. quando nabucodo
silioꝵq. morit ⁊ om̃ẽ popłm t̾re pene
captiuauit. reliquiis que remanser
pfecit godoliam qui erat de semine
regio U̾enit aute hismael & alii
uiri nequãcum eo ⁊int̾fecerurs
godoliam inuidia ducti contra eũ.

Expanded text:
tum ejus. Nunc praedicit Isaias Spiritu sancto ebriatus historiam quae temporibus Jeremiae adimpleta est, quando Nabuchodofiliorumque morte, et omnem populum terrae pene captivavit, reliquis qui remanserunt praefecit Godoliam qui erat de semine regio. Venit autem Ismael et alii viri nequam cum eo, et interfecerunt Godoliam, invidia ducti contr
Abbreviated transcription (Latin):
tempestaitem mmiam et requiescit. et
sicut qui sitit cum inuenerit rłios aquarũ
bibit ur efocilatur anuna illiꝰ. & sicut qui
ambulat ꝑdesertum urente sole cumin¬
ideneriti mire magnitudinis petram
subumbra illiꝰ ꝓtegitur acalore nimio:
sic erit̾. qui credidit ꝓpectꝰ arege dnõdõ
& qui fugͥirt sub umbra scaẽ ecliȩ. Non
caligabunt ocłi uidentiũ. aures au¬

Expanded text:
tempestatem nimiam et requiescit; et tempestatem nimiam et requiescit; et sicut qui sitit, cum invenerit rivos aquarum bibit et refocillatur anima illius; et sicut qui ambulat per desertum urente sole cum invenerit mirae magnitudinis petram, sub umbra illius protegitur a calore nimio: sic erit qui crediderit protectus a rege Domino Deo et qui fugerit sub umbra sanctae Ecclesiae. « Non caligabunt oculi videntium, et aures au
Abbreviated transcription (Latin):
iude pater eiꝰ. in quibꝰ fecit declinare
iudam et beniamin nua dñi: Et
non solum illos conuertit adritum
indĩ qui sub eiꝰ regimine. degebant uide¬
suas reuocauit illos qui remanserunt¬
dño & apłis eiꝰ : loquitur modo sermo
propłueꝰ. Dñs ipse iniusticia regnat.
quia ipse docet nos quomͦ iuste et recte
uiuamus. Nam ipse ÷ rex qui regit m̃tes
elec toꝵ suoꝵ. Ipse est rer quidaturꝰ est
electis suis regnum patris indiȩ udicũ
dicens. ꝑcipite regnum qđ uob̾ paratũ est
aborigine mundi. Iniusticia etiam regni
inprimo ouiꝰ principes appellantur apłi. qͥ
doc łi auerntare & nisticias iudiciũ p̃dicaue¬
p̃dicationẽ repletti est omĩs terra scientia
dñi. Nam ipsi etiam iudicantes ꝑsonam
alicuiꝰ non accipient. Et erit uir sicut qͥ
absconditur auento. De popło credentiũ
loquitur modo qui adño ꝓtegitur et defen¬
ditur abincursu demonũ dans inde tres
similitudines. Sicut inquiens qui abscon¬
dit se indomo propt̃ uentũ ualidum et

Expanded text:
us pater ejus fecit declinare Judam et Benjamin a via Domini . Et non solum illos convertit ad ritum Dei, qui sub ejus regimine degebant, videsuas revocaapostolis ejus loquitur modo sermo propheticus. Dominus ipse in justitia regnat, quia ipse docet nos quomodo juste et recte vivamus. Nam ipse est rex, qui regit mentes electorum suorum. Ipse est rex, qui daturus est electis suis regnum Patris in die judicii, dicens: Percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . In justitia etiam regnabin primo. Cujus principes appellantur apostoli, qui docti a veritate et justitia judicium praedicavedicationem repleta est omnis terra scientia Domini , nec ipsi etiam judicantes personam alicujus accipient. « Et erit vir sicut qui absconditur a vento. » De populo credentium loquitur modo, qui a Domino protegitur et defenditur ab incursu daemonum, dans inde tres similitudines: Sicut, inquiens, qui abscondit se in domo propter ventum validum et
Abbreviated transcription (Latin):
aũ addit ꝓpħa et erit fides intẽporibꝰ
tuis. duplici modo intelligi potest .: q̃dã
enim codices habent temporibꝰ sius.
Ss direrimus tius erit sensus. ut alloqͣ¬
tur propħa ezechiam. O ereelna cum
ꝑcusserit ds̃ inimicos tuos erit fides hoc
est probabue̾r intemporib tuis. Si autẽ
legerimus suis erit sensus. Cum libaue¬
rit ds̃ om̃ps popłm suũ atimore hostiũ
ꝓbabitur fides obsessi popłi intẽporibus
suis. I hoc enĩ probatti ẽ. quia relu-¬
quentes ydola seruierunt dño ciun
deuocione mentis: diuciȩ salutis iuida¬
ici popłi sapientia & scientia fuit. In¬
tersapientiã ⁊ scientiam beatus augusti¬
nus hanc discrecionẽ facit. qđ sapi¬
etia diuinarũ rerum intelligentia:
scientia autẽ humanarum. Et ille
popłs sapientiam habuit quia conuer¬
sus est de iniquittite ad iusticiam
de ydolatria ad cultum dĩ et seruitttẽ.
Scientiã habuit quia nontradidit se
assirio cum multa mala ei minatꝰ eęt.

Expanded text:
pheta: « Et erit fides in temporibus tuis, » duplici modo intelligi potest. Quidam enim codices habent in temporibus suis. Sed si dixerimus tuis, erit sensus, ut alloquatur propheta Ezechiam: O Ezechia, cum percusserit Deus inimicos tuos, erit fides, hoc est, probabitur in temporibus suis. Si autem legerimus suis, erit sensus: Cum liberaverit Deus omnipotens populum suum a timore hostium, probabitur fides obsessi populi in temporibus suis. In hoc enim probata est, quia relinquentes idola servierunt Domino cum devotione mentis. « Divitiae salutis » Judicia populi « sapientia et scientia » fuit. Inter sapientiam et scientiam beatus Augustinus hanc discretionem facit, quod sapientia divinarum rerum est intelligentia, scientia autem humanarum. Et ille populus sapientiam habuit, quia conversus est de iniquitate ad justitiam, de idololatria ad cultum et servitutem Dei. Scientiam habuit, quia non tradidit se Assyrio cum multa mala ei minatus esset.
Abbreviated transcription (Latin):
ad auxilium earum uenerit. & quonͣ
om̃s aut gladio. aut fame. aut captiu¬
tate male ꝑdidit. Et corriet inquio
auxilator egiptus. a fortitudine nabue¬
codonosor. et cadet popłs reliqruarun
qui ad cum confugit. eui pr̃abatur
aurilium simulq om̃s consumentur.
&egiptii. ⁊ iudei qui in eis habebant
fiduciam. Quia hec dicit dñs adme
Locutus est suꝑiꝰ de reliquiis que tete
inegiptum. confidentes infortitudine
pharaonis : nunc uͦ loquitur de illis
qui duc ti sunt inbabilonẽ. cun sede¬
chia rege iuda ⁊ principib eiꝰ. s p̃¬

Expanded text:
ad auxilium eorum venerit; et quomodo ad auxilium eorum venerit; et quomodo omnes aut gladio, aut fame, aut captivitate male perdiderit. « Et corruet » inquit, « auxiliator » Aegyptius a fortitudine Nabuchodonosor, « et cadet » populus reliquiarum qui ad eum confugit, « cui praestabatur auxilium, simulque omnes consumentur, » et Aegyptii et Judaei qui in eis habebant fiduciam. « Quia haec dicit Dominus ad me. » Locutus est superius de reliquiis quae ierunt in Aegyptum, confidentes in fortitudine Pharaonis: nunc vero loquitur de illis qui ducti sunt in Babylonem cum Sedecia rege Juda et principibus ejus;
Abbreviated transcription (Latin):
decimo idie sicutiam suꝑiꝰ dirinnus.
sermo dm̃ fuc tus eȩt ad iereiniam i
inquiens & dic filiis reliquiarũ. matao
requirerent uerbo non reqͥsierũt corde
puro. Ipse autẽ sapiens id ds̃ omp̃s quen
eraspauer addurit suꝑ eos mcdum. et
uerba sua quȩ locutus est ꝑos ysaiȩ & ien¬
miȩ non abstulit: s adduxit suꝑ eose
nabuccodonosor sicut sequentia doce.¬
bint. Et consurget inira furoris sui.
contra domum pessinioꝵ. hoc : contra illos
qui inegiptum sugerunt. ⁊ contra auxiliuĩ
opantum imquitatẽ. hoc ÷ contra egp¬
tios qui es auxilium conatisunt prarei
elinauit manũ suam. Sedđm methapho¬
ram aurige loquitur. Sieut aurgi
qui regi currum uł cadrigã quando
uult ut equi celerius currant remit¬
tit habenas. sic ds̃ omp̃s iram ⁊uindie tã
suam cito addurit suꝑ egiptios. ⁊ illos qal
eos confugerant. Nam diximus suꝑius
quomꝰ iherenias p̃dixit eis. qđ nabuceo¬
donosor suꝑ egiptios ⁊ suꝑ illos q fugerant

Expanded text:
decimo die, sicut jam superius diximus, sermo Domini factus esset ad Hieremiam: Vade, inquiens, et dic filiis reliquiarum: maneterequirerent verbo, non requisierunt corde puro. « Ipse autem sapiens, » id est, Deus omnum, et verba sua » quae locutus est per os Isaiae et Hieremiae « non abstulit, » sed adduxit super eos Nabuchodonosor, sicut sequentia docebunt. « Et consurget » in ira furoris sui « contra domum pessimorum. » Hoc est, contra illos qui in Aegyptum fugerunt, « et contra auxilium operantium iniquitatem, » hoc est, contra Aegyptios, qui eis auxilium conati sunt praestare. clinavit manum suam. » Secundum metaphoram aurigae loquitur. Sicut auriga qui regit currum vel quadrigam, quando vult ut equi celerius currant remittit habenas; sic Deus omnipotens iram et vindictam suam cito adduxit super Aegyptios et illos qui ad eos confugerant. Nam diximus superius quomodo Hieremias praedixit eis quod Nabuchodonosor super Aegyptios, et super illos qui fugerant
Abbreviated transcription (Latin):
sunt audient uocem filii dĩ ⁊ ꝓcedent.
In cõminatione furoris ⁊ flãme ignis de¬
uorantis. Cum ostenderit ds̃ pater repro¬
bis. trorem filii sui. minabitur illos. Uox
filii di incõminatione furoris et com¬
minatione flamme ignis deuorantis.
ENTENCia enĩ iudicis
uorabit illos. ⁊ allidet inturbine
hoc÷ in tempestate: n in lapide gran¬
dinis hoc ÷ tribulatione. Auoce enĩ dñi
pauebit assur uirga ꝑcussus. Si assirꝰ
solus pauehit indie iudicii. quid facient
om̃s reprobi: Passirium debemiꝰ intelli¬
gere diabolum om̃sq satellites illiꝰ ce qͦs
ipse falso errore sedurit. qui eũ unutitist̃.
Sirgam appellat. uidicis sententiã terribilẽ.
Qđ autem addit et erit transitus uirge
fundatus. hoc est ꝑseqͥutio sententie dm̃i:
apte manifesttit quia illa dura et asꝑa
sententia somꝑ manebit suꝑ illos. Non
enĩ reuelabit eam dñs post quam dedit
sic̃ origenes dicit. s ȩt̾nũ faciet eam it

Expanded text:
sunt, audient vocem Filii Dei . » « sunt, audient vocem Filii Dei . » « In comminatione furoris et flammae ignis devorantis. » Cum ostenderit Deus Pater reprobis terrorem Filii sui, minabitur illis. « Vox Filii Dei in comminatione furoris, et comminatione flammae ignis devorantis. » Sententia enim judicis vorabit illos, « et allidet in turbine, » hoc est, tempestate, « et in lapide grandinis, » hoc est tribulatione. « A voce enim Domini pavebit Assur, virga percussus. » Si Assyrius solus pavebit in die judicii, quid facient omnes reprobi? Per Assyrium debemus intelligere diabolum omnesque satellites illius, et quos ipse falso errore seduxit, qui eum imitati sunt. Virgam appellat sententiam judicis terribilem. Quod autem addit: « Et erit transitus virgae fundatus, » hoc est, persecutio sententiae Domini, aperte manifestat quia illa dura et aspera sententia semper manebit super illos. Non enim relevabit eam Dominus postquam dederit, sicut Origenes di
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ÷ ydolatria incanticum dñi. & laudabi¬
tis illum sicut laudauer̃ filii ifrł. Transito
marđ.uł sicut laudabant quando munera
& decimas suas ad templum cum leticia
cord deferebant. & auditam faciet dñs głã
uocis sue. ⁊ terrorẽ brachii sui ostendet.
Iterum reuertit᷑ propħa ad impios. loquens
de die iudicii. Audittm faciet indie iudicii.
niudicabit uniuersum orbem ineqͥtate.
ndiȩ enĩ udicii non apparebit ꝑsona dĩ pa¬
tris reprobis s filii: ut ipse qui primo aduen¬
inscdo aduentu appareat terribił. ad ꝑdendos
om̃s impios cum patre ipsoꝵ diabolo: et
iudicet illos iuste. aquib iudicatꝰ est in iuste.
Q ła ergo filii dĩ erit ultio et uindic iti. qua
dampnabit iniquos: ipsamq głam auditĩ
faciet ads̃ pater om̃ib uirtutib cȩloꝵ. ⁊ om̃ibꝰ
electis sius. ⁊ t̾rorẽ ciꝰ ostendet cum dixerit.
ad uocem filii om̃s resurgent. sic̃ ipse dix̃
ueniet hora quando om̃s qui inmonum̃to

Expanded text:
hoc est, idololatria, in canticum Domini, et laudabitis illum sicut laudaverunt filii Israel transito mari: vel sicut laudabant quando munera et decimas suas ad templum cum laetitia cordis deferebant. « Et auditam faciet Dominus gloriam vocis suae, et terrorem brachii sui ostendet. » Iterum revertitur Propheta ad impios, loquens de die judicii. Auditam faciet in die judicii et judicabit universum orbem in aequitate. In die enim judicii non apparebit persona Dei Patris reprobis, sed Filii: ut ipse qui primo advenit, appareat terribilis ad perdendos omnes impios cum patre ipsorum diabolo, et judicet illos juste a quibus judicatus est injuste. Gloria ergo Filii Dei erit ultio et vindicta qua damnabit iniquos, ipsamque gloriam auditam faciet Deus Pater omnibus virtutibus coelorum, et omnibus electis suis, et terrorem ejus ostendet cum dixerit: ad vocem Filii omnes resurgent. Sicut ipse dixit: « Veniet hora, quando omnes qui in monumentis
Abbreviated transcription (Latin):
ciuittites iudȩ ⁊ beniamin p̃ter ierłm.
atq obbuiꝰcemodi causam elatꝰ insuꝑbiã.
glabatur sua uirtute & potentia omĩa
hec fecisse. Non recolens quia propt̃
peccatti eoꝵ tradidisset eos dñs inconcul¬
cationem. Idõq agitur contra eos sermo
diuinus. O sennacherib suꝑbissime tu qͥ
p̃daris alios. utiq p̃dabis ab aliis. & qͥsꝑnis
hoc est despicis om̃s gentes: sꝑneris et
gatus desieris contempnere: cõtẽpneris.
Et hoe ad impletum est sicut hic p̃dicitur.
Miquidem eum ueniret fatigatus de
dñi ut sequentia docent. interfecit

Expanded text:
civitates Judae et Benjamin praeter Hierusalem: civitates Judae et Benjamin praeter Hierusalem: atque ob hujuscemodi causam elatus in superbiam gloriabatur sua virtute et potentia omnia haec fecisse, non recolens quod propter peccata eorum tradidisset eos Dominus in conculcatione: ideoque dirigitur contra eum sermo divinus: O Sennacherib superbissime, tu qui praedaris alios, utique praedaberis ab aliis. Et qui spernis, hoc est despicis omnes gentes, sperneris et gatus desieris contemnere, contemneris. » Et hoc adimpletum est, sicut hic praedicitur . Siquidem cum veniret fatigatus de Domini ut sequentia docent interfecit
Abbreviated transcription (Latin):
udeoꝵ. conuertit se iterũ ad apłos et p̾¬
dicatores scõs qui gentes ad fidẽ uocauer
dicentes. ꝑ eati qui seminatis uerbum
euangłii suꝑ om̃s aquas. iđ suꝑ corda
om̃iũ gentium inmitentes pedẽ hoc est
qui precepiti dĩ longa ꝑtempora custodies
mundus extitit & graue iugum legis
sustinuit. Asinus autẽ qui in mundus:
significat  gentiles : qui ꝑidolatriȩ̨
cultum in mundi & inquinati extiter.
longe semoti a cognitione & seruicio di
Dicit gͦ sermo diuirꝰ. Beati estis osci p̃di¬
catores qui doc trina euanglicam
et uerbum fidei seminatis suꝑ corda
uideoꝵ et gentilium inmitentes. hoc
est introducentes ac lionem et oꝑationẽ
ut eeduohus popłis unam scãm et in¬
macłattim eccłiam dño ȩdificate possitis.
sꝑnis. nonne ⁊ ipse sꝑneris: Contra sennache¬
rib mͦ loqͥtur. Llam ipse om̃s ꝓuincias et
regiones que incircuitu suo erant dep̃datꝰ:

Expanded text:
Judaeorum; convertit se iterum ad apostolos et prJudaeorum; convertit se iterum ad apostolos et praedicatores sanctos, qui ad fidem vocaverunt, dicens: Beati qui seminatis verbum Evangelii super omnes aquas, id est super corda omnium gentium, immittentes pedem, hoc est quia praecepta Dei longa per tempora custodiens mundus exstitit, et grave jugum legis sustinuit. Asinus autem, qui immundus est, significat gentiles, qui per idololatriae cultum immundi et iniqui exstiterunt: longe semoti a cognitione et servitio Dei. Dicit ergo sermo divinus: Beati estis, o sancti praedicatores, qui doctrinam Evangelii et verbum fidei seminatis super corda Judaeorum et gentilium, immittentes, hoc est introducentes actionem et operationem ut ex duobus populis unam sanctam et immaculatam Ecclesiam Domino aedificare possitis. spernis, nonne et ipse sperneris? » Contra Senacherib modo loquitur. Nam ipse omnes provincias et regiones quae in circuitu suo erant depraedatu
Abbreviated transcription (Latin):
littite humiliabitur ciuitts. Saltum uo¬
cat iudaicum popłm qui iͥnfidelititẽ gen¬
tium conuersus est. hoc etiam impletũ est
et impletur cotidiȩ.⁊ adextremũ etiã indie
iudicii implebitur. Grando hoc ÷ tempesta
tribulationis ⁊ calamittitis. suꝑ uideos
uenit. quando interfecti sunt aroinanis
& cuuitis ac templum illoꝵ succensũ est
ipsiq qui remanserunt puniuersũ mundi
ambitum distrae ti sunt. Modo etiã grando
miseriarũ suꝑ illos est. quia inseruitutem
gentiũ retdactisunt. & qđ grauiꝰ est alieni
adõ existentes. cotidiȩ miserrime illorum
animȩ adiabolo captiuantur. Indie autẽ
iudicũ suꝑ om̃s qui dñi predicationẽ apłoꝵ¬
.q eiꝰ desperer̃. ⁊ in infidelitttis errore ꝑ¬
manserunt. ira & sententia dĩ omĩpis suꝑ
illos ueniet: tradentur igni perpetuo cru¬
ciandi. incorpore & ianima. Beati qui
seminatis suꝑ om̃s aquas inmitentes pe¬
dem bouis & asini. Locutus ÷ sermo diui¬
nus hac tenꝰ desubuersione i miseria

Expanded text:
litate humiliabitur civitas. » Saltum vocat judaicum populum, qui in infidelitatem gentium conversus est. Hoc etiam impletum est et impletur quotidie, ad extremum etiam in die judicii implebitur. Grando, hoc est tempestas tribulationis et calamitatis super Judaeos venit: quando interfecti sunt a Romanis, et civitas ac templum illorum succensum est, ipsique remanserunt ac per universum mundi ambitum distracti sunt. Modo etiam grando miseriarum super illos est, quia in servitutem gentium redacti sunt. Et quod gravius est, alieni a Deo existentes, quotidie miserrimae illorum animae a diabolo captivantur. In die autem judicii, super omnes qui Domini praedicationem apo ejus despexerunt et in infidelitatis errore permanserunt, ira et sententia Dei omnipotentis super illos veniet, tradenturque igni perpetuo, cruciandi in corpore et in anima. « Beati qui seminatis super omnes aquas, immittentis pedem bovis et asini. » Locutus est sermo divinus hactenus de subversione et miseria
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bi gr̃a.: Duos annos ⁊ dimidiũ cõp¬
hendit. in hoc cũ dicit dies. Tercium
aũ cũ dic̃ pꝰdies ⁊ adiungit annm.
ꝑ o test ⁊̃ appellari om̃e spaciũ p̃dicaci¬
onis dñi. sic̃ dic̃ ipse ysaias alio in loco

Expanded text:
Verbi gratia: Duos annos et dimidium compreVerbi gratia: Duos annos et dimidium comprehendit in hoc, cum dicit dies. Tertium autem, cum dicit post dies, et adjungit annum. Potest etiam appellari omne spatium praedicationis Domini, sicut dicit ipse Isaias alio in loco
Abbreviated transcription (Latin):
uideoꝵ. quȩ duc te sunt indep̃dationẽ
aromanis ultima captiuitate. & p̃ci¬
pit ut diligentes auscultent uerba
illius. ꝑ has mulieres debemiꝰ intellige¬
re synagogas iudeoꝵ uł urbes uel
etiam matronas nobiles & diuites quȩ
idõ opulente dñꝵ quia habundauer̃
opibꝰ. Et quid dicit eis: Omulieres
que quondam fuistis opulentȩ nunc
aptẽ captiue tenemini: surgite  iacen¬
tiuł sedenti dr̃ surge. Et ille iace¬
bant inuoluttibro uicioꝵ torpentes
abono oꝑe. Et qͥd̃ dicere surgite
nisi agite penitentiam. & audite uo¬
cem meam. id corde iutelligite. et
conscendite de uiciis ad uirtutes : de
terrenis ad celestia. ⁊iliȩ quȩ qͦndã
fiustis confidentes inur̃is diuiciis ꝑci¬
pite aurib eloqͥum meũ. Ipse sunt filiȩ
quȩ & mulieres. Nam repiticio sermo¬
nis : confirmatio est rei de qua agit᷑.
P ost dies enĩ i annum & uos cõturba¬
bimini confidentes inbonis ur̃is. mͦ p̾¬
dicationis dñi appellat dies ⁊ annun

Expanded text:
edationem a Romanis in ultima captivitate, et praecipit ut diligenter auscultent verba illius. Per has mulieres, debemus intelligere synagogas Judaeorum vel urbes: vel etiam matronas nobiles et divites, quae ideo opulentae dicuntur, quia abundaverunt operibus. Et quid dicit eis? O mulieres, quae quondam fuistis opulentae, nunc autem captivae tenemini, surgite. Jacenti vel sedenti dicitur, surge. Et illae jacebant in volutabro vitiorum, torpentes a bono opere. Et quid est dicere Surgite, nisi « agite poenitentiam? » « Et audite vocem meam, » id est corde intelligite, et conscendite de vitiis ad virtutes, de terrenis ad coelestia. Filiae quae quondam fuistis confidentes in vestris divitiis, percipite auribus eloquium meum. Ipsae sunt filiae quae et mulieres. Nam repetitio sermonis, confirmatio est rei de qua agitur. « Post dies enim et annum, et vos conturbabimini, confidentes » in bonis vestris. Modo praedicationis Domini appellat dies et annos.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i u sapientia florete. corda reficit fide¬
lium. ⁊raucdalentos appellat scribas et
phariseos. qui fraudabant legem x p̃i
simplicibꝰ obsuas tradiciones. & etiam cõ¬
tra ips um dñm fraudulenti existentes.
Isti enĩ post aduentũ dñi neq principes
uocatisunt in scã eccłia. Neq maiores :
Quia scã aeccłia non recipit inunitite
sui seduc tores s fundatos inueritate
quȩ est xp̃s. Stultus enĩ fatua loqͤtur
& cor eiꝰ faciet inqͥttitẽ. Stultus iterũ
appellatur seriba & phariscus. E atua
enĩ locutisunt. quando dixerunt.
Demoniũ habes: & inbeęltebub eicis de

Expanded text:
 sapientia floret, quae corda reficit fidelium. Fraudulentus appellatur scriba et Pharisaeus, quia fraudabant legem Christi simplicibus ob suas traditiones, et etiam contra ipsum Dominum fraudulenti existentes. Isti enim, post adventum Domini, neque principes vocati sunt in sancta Ecclesia, neque majores, quae sancta Ecclesia non recepit in unitate sui, sed victores, sed fundatos in veritate, quae est Christus. « Stultus enim fatua loquitur, et cor ejus faciet iniquitatem. » Stultus iterum appellatur scriba et Pharisaeus. Fatua enim locuti sunt, quando dixerunt: « Daemonium habes, et in Beel
Abbreviated transcription (Latin):
uidissent pharaonem ⁊ egiptios submersos.
cantauer̃ dño canticum dicentes. cum nimia
leticia cordis. Cantemꝰ dño gloriose enĩ mag¬
nificatus ÷: Sic scĩ indiȩ uidicii transito ma¬
ri qđ significat hunc mundũ. cum uidins
leticia cordis. canitibunt dño laudes. Sic̃
qui ꝑgit cum tibia admontẽ dñi. ꝑ ma¬
net propħa incomparatione laudis illoꝵ.
Dñs p̃cepit filiis ifrł ut cum ingressi eẽnt
t̾rã repromissionis. ex om̃ib srugib & bonis
sibi adõ datis : decimas ferrent ad domũ
dñi. Et sicut illi tempore illo cum ferrent
suas decimas ad ierłm adoraturi intemplo
dñi. cum tibia hoc ÷ cum gaudio ileticia
ferebant eis. laudantes dm̃ quieis bona
terrȩ dabat. sic scĩ cum ingressi fuerint.
indiȩ udicii incelestem patriam quam
significat t̾ra repromissionis. gaudebt̃
⁊ exultabunt ferentes decimas inmanibꝰ.
hoc ÷ bona oꝑa. laudantes creatorẽ suum.

Expanded text:
vidissent Pharaonem et Aegyptios submersos, vidissent Pharaonem et Aegyptios submersos, cantaverunt Domino canticum, dicentes cum nimia laetitia cordis: « Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus est . » Sic sancti in die judicii transito mari, quod significat mundum hunc, cum viderint laetitia cordis cantabunt Domino laudes. « Sicut qui pergit cum tibia ad montem Domini. » Permanet Propheta in comparatione laudis illorum. Dominus praecepit filiis Israel ut cum ingressi essent terram repromissionis, ex omnibus frugibus et bonis sibi a Deo datis decimas ferrent ad domum Domini . Et sicut illi tempore illo cum ferrent suas decimas ad Jerusalem adoraturi in templo Domini cum tibia, hoc est cum gaudio et laetitia ferebant eas, laudantes Deum qui eis bona terrae dabat: sic sancti, cum ingressi fuerint in die judicii in coelestem patriam, quae significat terram repromissionis, gaudebunt et exsultabunt, ferentes decimas in manibus, hoc est, bona opera, laudantes Creatorem suum,
Abbreviated transcription (Latin):
appellat hic diabolum qui quasi subfreno
hoc e subsuo dño uiniuersas gentes habeit
quando xp̃c proredemptione humani
geñis: carnem nr̃ȩ fragilitatis accepit.
& sua morte̾ simpla duplam nr̃am des¬
trurit. Uocatur autẽ diabolꝰ isto in loco
frenum popłoꝵ : non qđ ipse regerȩt illos
ad salutem animarũ : s sicut equũ infre¬
natum qua parte uult dẽssor deflectit. et
deducit : sic diabolus om̃e genus huma¬
num subsua potestate huis redac tum.
deducebat ad suam uolunttitẽ ꝑpetrandam
& pniciem illoꝵ: indie autẽ iudicii ꝑibit
istud frenum.: quia claudetur igni ꝑpetuo
cruciandus. Canticum erit uob̃ sicut uox
scificate sollemnitatis. & leticia cordis. hac¬
tenꝰ depena reproboꝵ. nunc uͦ de gła elec toꝵ
loquitur. Sicut filii isrł lib̾andi ꝑpoten¬
tiam dñi aseruitute egipciaca. aduesꝑum
comeder̃ agnum celebrantes solemnutitem
pasche. et transito mare rubro. mane cum

Expanded text:
appellat hic diabolum, qui quasi sub freno, appellat hic diabolum, qui quasi sub freno, hoc est sub suo dominio universas gentes habebat: quando Christus pro redemptione generis humani carnem nostrae fragilitatis accepit, et sua morte simpla duplam nostram destruxit. Vocatur autem diabolus isto in loco frenum populorum, non quod ipse regeret illos ad salutem animarum: sed sicut equum infrenatum qua parte vult sessor deflectit et deducit: sic diabolus omne genus humanum sub sua potestate habens redactum, deducebat ad suam voluntatem perpetrandam et ad perniciem illorum. In die autem judicii peribit istud frenum, quia claudetur igni perpetuo cruciandus. « Canticum erit vobis sicut vox sanctificatae solemnitatis, et laetitia cordis. » Hactenus de poena reproborum, nunc vero de gloria electorum loquitur. Sicut filii Israel liberandi per potentiam Domini a servitute Aegyptiaca ad vesperum comederunt agnum celebrantes solemnitatem paschae , et transito mari Rubro mane cum
Abbreviated transcription (Latin):
sos scĩ Mondicit in nominibꝰ s in nomine
tor ueniet ad dampnandua reprroboso e lons¬
munerandum electos. Unde ⁊ subditur
Ardens furor eiꝰ & grauis ad porttindubn itepro¬
bis Humnqͥd ds̃ irasci potest : ergone nuto¬
bilis est . absit hoc acordib electoꝵ : sc eni
seriptura. quando ultionem ⁊ uindic tam
ercipit deminucis suis. Nam indiȩ uidu¬
eus graius et inportabilis apparebit repro:
iustis autem bͥandis et pius. labia eus dioc
ẽ. filii dĩ repleta erunt indignatione . cu
dicet reprobis. Esuriui ⁊ nondedistis in
igius deuorans erit: cum dicet. ite ma¬
ledicti inigem ȩc̃nũ. Sententia enim
illa gladius acutissimus erit : quia inter¬
ficiet om̃s iniquos cum auctore suo dia¬
inundans. Sicut impet aquaruĩ ir¬
undantium cum ꝑuenerit usq ad me¬
dium colli hominis uł animantis suf¬
fo̾eat illum: sic sp̃s. E ilii dĩ hoc: iudici¬
um illiꝰ. om̃s impios ꝑdet & suffocabit
indiȩ iudicii innichilum: iđ ut nichil

Expanded text:
tes . » Non dicit in nominibus, sed in nomine ost tempore veniet ad damnandum reprobos, et remunerandum electos. Unde et subditur: « Ardens furor ejus et gravis ad portandum » reprobis. Nunquid Deus irasci potest? Ergo ne mutabilis est? Absit hoc a cordibus electorum. Tunc enim Scriptura, quando ultionem et vindictam accipit de inimicis suis. Nam in die judicii gravis et importabilis apparebit reprobis, justis autem blandus et pius. « Labia ejus, » hoc est, Filii Dei « repleta erunt indignatione » cum dicet reprobis: « Esurivi, et non dedistis mihi s devorans, » erit cum dicet: Ite, maledicti, in ignem aeternum. Sententia enim illa gladius acutus erit, quia interficiet omnes iniquos cum auctore suo diainundans. » Sicut impetus aquarum inundantium cum pervenerit « usque ad medium colli » hominis vel animantis, suffocat illum: sic spiritus Filii Dei, hoc est judicium illius, omnes impios perdet, et suffocabit in die judicii « in nihilum, » id est, ut nihil
Abbreviated transcription (Latin):
eles tos aprimo homine usq ad nouissimũ
appellat morttalitate et ruinã quam pecean¬
te primo parente adtraximus. quando
ꝑdidimꝰ ymaginem et similitudinen dĩ
Adymaginẽ quippe dĩ factus ÷ homo. quia
dĩ habuit quia inmorttł conditus est
hoc uulnus ⁊ hanc plagam indiȩ uidicũ
dñs inheleetis sius sanabit: quando eos¬
faciet inmortales. ⁊ incorruptibiles cor¬
poris et inmutabiles inanima. E cee
nom̃ dñi uenit delonginquo. iđ filius

Expanded text:
electos a primo homine usque ad novissimum electos a primo homine usque ad novissimum appellat mortalitatem et ruinam quam peccante primo parente attraximus, quando perdidimus imaginem et similitudinem Dei. Ad imaginem quippe Dei factus est homo, quia vero habuit, quia immortalis conditus est. Hoc vulnus et hanc plagam in die judicii Dominus in electis suis sanabit, quando faciet eos immortales et incorruptibiles corpore, et immutabiles in anima. « Ecce nomen Domini venit de longinquo, » id est Filius
Abbreviated transcription (Latin):
erũ opatus est ꝓpt̾ hominem fac tasunt
neuiꝰ lapsu omĩa elem̃iti detrim̃tũ sustinue¬
runt. Nam tĩa antea spinas ⁊ tribulos nori
proferebat. Aer iste non tante crassitudi¬
nis erat . s purus. Sic sol ⁊luna isida
detrim̃tũ sui luminis sustinuer. Indiȩ
autẽ iudicii det̾minat̾o illo examine. cũ
fuerint om̃s reprobi una cum diabolo
minferno conclusi: sustollet se dñs iho
pariter cum corpore suo. qđ sunt om̃is elec¬
ti incęlum. ⁊ tunc mutuabit sibi luna
splendorem soł. ⁊ sol septemplicit᷑ lucebit
quam mͦ sic̃ lur septem dieriĩ hoc :÷ mul¬
tiplicit̾ recipiet lum̃. ⁊ splendorẽ quem
amisit peccante primo homine. Dicit
etiã beatus ysidorus in libro creaturarum
qd neq sol neq luna ad occasum uentura
N eclarutite soł siue lune. illi qui apd inferos
erunt pfruantur. De hoc etiam statu dic̃
propħa quidam. Nonoecidet tibi ultra sol
dñs uulnꝰ popłi sui. Popłm suũ appellait os

Expanded text:
erum operatus est, propter hominem facta sunt: in cujus lapsu omnia elementa detrimentum sustinuerunt. Nam terra antea spinas et tribulos non proferebat. Aer iste non tantae crassitudinis erat, sed purus. Sic sol et luna et sidera detrimentum sui luminis sustinuerunt. In die autem judicii determinato illo examine cum fuerint omnes reprobi una cum diabolo in inferno conclusi: sustollet se Dominus Jesus pariter cum corpore suo quod sunt omnes electi in coelum, et tunc mutuabit sibi luna splendorem solis, et sol septempliciter clarius lucebit quam modo: sicut lux septem dierum, hoc est, multipliciter, recipietque lumen et splendorem quem amisit peccante primo homine. Dicit enim beatus Isidorus in libro creaturarum. Quod neque sol, neque luna ad occasum ventura Ne claritate solis sive lunae illi qui apud inferos erunt perfruantur. De hoc etiam statu, dicit propheta quidam: « Non occidet tibi ultra sol Dominus vulnus populi sui: » populum suum appellat omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Ohanii ł acem
babebant cum iudeis.
s cito ac repecite disrup¬
tumẽ. pac tum : quia iudei no¬
luerunt soluere tributa. Tuc̃
uͦ imꝑator romanus misit duos prin¬
cipes suos: uespasianum & titum
ut delerent cuitatem. Qđ autem
dr̃ iusitibitur intontruo. Et flam¬
ma deuorante: dupliciter intelli¬
gi potest. Nam anteꝗͣ romani
ad ciuittitem uenirent. fac ha sunt
tonitrua cęlitus ⁊ terremotꝰ & uoces
etiam auditesunt in are. Etẽpestus¬

Expanded text:
omani pacem habuere cum Judaeis, sed cito ac repente diruptum est pactum, quia Judaei noluerunt solvere tributa. Tunc vero imperator Romanorum misit duos principes suos Vespasianum et Titum, ut delerent civitatem. Quod autem dicitur, visitabitur in tonitruo et flamma devoranti, dupliciter intelligi potest. Nam antequam Romani ad civitatem venirent, facta sunt tonitrua coelitus et terraemotus, et voces etiam auditae sunt in aere, te
Abbreviated transcription (Latin):
quocumq ierit. Plorans neq plorabis.
Licet enĩ lugeant filii eccłiȩ quã du mner¬
ilio huiꝰ ꝑegrinationis ierumpnose uitȩ
degent ꝓpter peccatti sua & alioꝵ uł qr
defferuntur aregno. sicut dñs dic̃. mundꝰ
gaudebit. uos autẽ contristabimini. tn
lettintur corde obrenumerationẽ que
est inspe. Cum autẽ finitumluerint
cursum huiꝰ heremi. tristicia illorum
uertetur ingaudium: qm̃ auferet dñs
omnẽ lacrinã abocłis eoꝵ. Miserans¬

Expanded text:
quocumque ierit. « Plorans neque plorabis. quocumque ierit. « Plorans neque plorabis. » Licet enim lugeant filii Ecclesiae quandiu in exsilio hujus peregrinationis et aerumnosae vitae degent, propter peccata sua et aliorum, vel quia differuntur a regno, sicut Dominus dicit: « Mundus gaudebit, vos autem contristabimini : » tamen laetantur corde ob remunerationem quae est in spe. Cum autem finitum habuerint cursum hujus aerumnae, tristitia illorum vertetur in gaudium, quoniam auferet Dominus omnem lacrymam ab oculis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
donec relinquamini quasi malꝰ in uer¬
tice montis. Et est sensus. Siẽ post nau¬
fragium malus nauis cum positꝰ fuerit
inuertice montis uł suꝑ collem insignũ
est frac te nauis. sic qͥremanserit ex uob̾
insignũ erit inmanissume uasttiionis
templi ⁊ ciuittitis. P roptea expec tut
dñs ut misereatur ur̃i. Ac si diceret.
Qͥ a istti supra dictti uenient suꝑuos
nisi egeritis penitentiam. expec tat dñs
expec tant eum inspe scilicet future
reduc tisunt in ierlm ⁊ flebant boria
que ante hibuerant. S melius est
ut referatur ad eccłiam elee toꝵ. Syon
que int̃pretat᷑ speculatio sigificait
scãm aeccłiam quę intra corpore posita:
autem quȩ int̾preititur uisio pacis. signi¬
ficat celestem beatitudinẽ inqua his qui
sunt modo insyon. Hoc : corpori aeccłiȩ
sociati. post finitos huiꝰ uite labores letti¬
buntur. semꝑ cum dõ sequentes agnũ

Expanded text:
« donec relinquamini quasi malus in ver« donec relinquamini quasi malus in vertice montis. » Et est sensus: Sicut post naufragium malus navis, cum positus fuerit in vertice montis, vel super collem, in signum est fractae navis: sic qui remanserit ex vobis in signum erit immanissimae vastationis templi et civitatis. « Propterea exspectat Dominus, ut misereatur vestri. » Ac si diceret: Quia ista supra dicta venient super vos « nisi egeritis poenitentiam. » Exspectat Dominus exspectant eum, » in spe scilicet futuraereducti sunt in Hierusalem, et flebant bona quae ante habuerant. Sed melius est ut referatur ad Ecclesiam electorum. Sion quae interpretatur speculatio  significat sanctam Ecclesiam, quae in terra corpore posita, autem quae interpretatur visio pacis  significat coelestem beatitudinem, in qua hi qui sunt modo in Sion, hoc est corpori Ecclesiae sociati, post finitos hujus vitae labores laetabuntur semper cum Deo, sequentes Agnum