comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dy apd grecos. s nescio utrũ apud
nos equȩ resonet. pinguis uenter
ñ gignit sensũ tenue̾. Tantũ tͥ
ieuinioꝵ impone quantũ ferre po¬
tes. Sint tibi ieuinia pura. casta. sim¬
plicia mođata. & ñ suꝑ sticiosa. Qd
pdest oleo ñuesci & molestias qͣsdam
difficultatesq ciboꝵ querere: Caricaᷤ.
pnꝑ nuces palmarũ fructus. similia.
melpistacia. Tot hortors culturauex¬
at᷑: ut cibario ñ uescam᷑ pane. Audio
turã aꝗͣ. ñ bib̃e nec uescipane. s sor¬
hiciunculas delicataᷤ. & contrita ole¬
ra betarũꝙ succũ ñ calice sorb̃e. s conca.

Expanded text:
dicitur apud Graecos, et nescio an apud dicitur apud Graecos, et nescio an apud nos non gignit sensum tenuem. Tantum tibi jejuniorum impone, quantum ferre potes. Sint tibi jejunia pura, casta, simplicia, moderata, et non superstitiosa. Quid prodest oleo non vesci, et molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere, caricas, piper, nuces, palmarum fructus, similam, mel, pistacia? Tot hortorum cultura vexatur, ut cibario non vescamur pane. Audio turam, aquam non bibere, nec vesci pane, sed sorbitiunculas delicatas, et contrita olera, betarumque succum non calice sorbere, sed concha.
Abbreviated transcription (Latin):
cipib. Nũꝗͣ uinũ redoleas. ne au¬
dias illud philosophi. hoc ñẽ osculũ
porrig̾e s ppinare. Uinolentos sacer¬
dotes & apłs dãpnat. & uetꝰ lex ꝓhibet.
Qui altario seruiunt uinũ & sẏce.¬
ram ñ bibant. Sy cera hebreo ser¬
mone oĩs potio nuncupat᷑ quȩ ĩe¬
briari potest. Siue illa que ferm̃to
conficit᷑. siue pomors suco aut faitꝰ
de coqͥt᷑ in dulce. & barbarã potionẽ
aut palmars fructꝰ expͥmunt᷑ in li¬
quoie. coctisq frugib aqua pinguior
colorat᷑. Quicqͥs mnebriat & statum
mentis eu̾tit. fuge similit̾ ut uinũ.
Nec hoc dico qi dĩ a nob̃ creat᷑a dãp¬
net᷑. Siqͥdẽ & dñs uini potator ẽ ap¬
pellatꝰ. & tuotheo dolenti stomacũ
modica uiui sorbitio relaxataẽ sed
modũ etatis & ualitudinis ꝓcorpor
qualitate exigamꝰ in potando. Qt¬
si absq uno ardeo. & ad olescenti᷑ ĩ flã
to ualidoq sũ corpore. libent̾ cauebopo¬
culũ inqͦ suspitio ueneni ẽ. Pulchre

Expanded text:
cipibus. numquam unum redoleas, ne audias illud philosophi: \'hoc non est osculum porrigere, sed propinare\'. uinolentos sacerdotes et apostolus damnat et uetus lex prohibet. "qui altari seruiunt, uinum et siceram non bibant. sicera Hebraeo sermone omnis potio nuncupatur, quae inebriare potest, siue illa fermento conficitur sine pomorum suco aut faui decoquuntur in dulcem et barbaram potionem aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem coctisque frugibus aqua pinguior colatur. quidquid inebriat et statum mentis euertit, fuge similiter ut uinum. nec hoc dico, quod dei a nobis creatura damnetur, siquidem et dominus uini potator appellatur et Timotheo dolenti stomachum modica uini sorbitio relaxata est, sed modum et aetatis et ualitudinis et corporum qualitates exigimus in potando. quodsi absquto validoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio veneni est. Pulchre
Abbreviated transcription (Latin):
tos ac de gustatos cibos. blandas ꝙ
ac dulces litt̾as. sc̃s amor non habit.
Mel meũ. lum̃ meũ. meũꝙ desibiũ.¬
Os delicias. & lepores. & risu digna
urbanitates. & cet̾as in epcias ama¬
tors. in comediis erubescimꝰ. in secłi
hominib detestam᷑. Quanto magiꝰ
inmonachis & inclericis. quorꝰ & sa¬
cerdotiũ ꝓposito. & ꝓpositũ ornatur
sacerdocio. Nec hoc dico quod ĩte.¬
ant in sc̃is uiris ista formidẽ: siꝙ
det dicẽ. sac̃dotes idolors. numi au
rige. & scorte hereditates capuint.
s doleo cur meruerimꝰ hanc legẽ:
Cauteriũ bonũ ẽ. s qd̾ mͥ uulnꝰ ut
indigeã cauterio: Puidẽt & seue¬
ra ẽ legis cautio. & tñ nec sic re¬
frenat᷑ auaricia. ꝑ fidĩ comissa
legimꝰ in ludimꝰ. & quasi maior a

Expanded text:
tos ac degustatos cibos, blandasque tos ac degustatos cibos, blandasque ac dulces litterulas sanctus amor non habet. Mel meum, lumen meum, meumque desiomnes delicias, et lepores, » et risu dignas urbanitates, et caeteras ineptias amatorum, in Comoediis erubescimus, in saeculi hominibus detestamur: quanto magis in Monachis et in Clericis, quorum et Sacerdotium proposito, et propositum ornatur Sacerdoaut in sanctis uiris ista formidem, sed det dicere: sacerdotes idolorum, mimi et aurigae et scorta hereditates capiunt; sed doleo, cur meruerimus hanc legem. cauterium bonum est, sed quo mihi uulnus, ut indigeam cauterio? prouida seueraque legis cautio, et tamen nec sic refrenatur auaritia. per fideicommissa legibus inludimus et, quasi maiora
Abbreviated transcription (Latin):
uifuerint consangͥnitatis castimomiȩ¬
q ꝑsone. multas anꝰ nutrit eccłia.
quȩ a officiũ p̃beant & beneficium
accipiant ministrando: ut ĩ firmi-¬
tas quoq tua fructũ habeat ele¬
mosine. Scio qͦscłã conualuisse corꝑe
& animo egrotare ꝯpisse. ꝑiculose
tͥ ministrat cuiꝰ uultũ frequenter
adtendis. Siꝓpt̃ officiũ dericatꝰ.
aut udua uisitat᷑ aut uirg⁊:
huiq domũ solus introeas. Tale
q habeto socios quors contub̾nio.¬
ñ in fameris. Silector. si acolit̾. si
psaltes seqͥt᷑. ñ oenent᷑ ueste s mori¬
b. Nec calamistro crispent comaᷤ.
s pudititiã habitu polliceant ur.
Solus cũ sola secreto. & absq arbit᷑
uel testo ñ sedeas. Si familiarꝰ ẽ
aliqͥd loquendũ. ht̃ nutricẽ maiorẽ
domꝰ uirginẽ uiduã maritatam.
Non ẽ t̾am in humana ut nullũ
p̃t̃ te habeat cui se debeat credere.
fingi potest ne fingat᷑ añ de uita.
Crebra munꝰdã & sudariola & fas¬
ciolas & uestes ori applicitas. & obla¬

Expanded text:
sanguinitatis castimoniaeque personae, multas anus nutrit ecclesia, quae et officium praebcant et beneficium accipiant ministrando, ut infirmitas quoque tua fructum habeat elemosynae. Scio quosdam convaluisse corpore et animo aegrotare coepisse. Periculose tibi ministrat, cuius vultum frequenter adtendis. Si propter officium clericatus aut vidua tibi visitatur aut virgo, numquam domum solus introeas tale habeto socios, quorum contubernio non infameris. Si lector, si acolytus, si psaltes te sequitur, non ornentur veste, sed moribus; nec calamistro crispent comas, sed pudicitiam habitu polliceantur. Solus cum sola secrete et absque arbitro vel teste non sedeas. Si familiarius est aliquid loquendum, habet nutricem majorem domus, virginem, viduam, maritatam: non est tam inhumana, ut nullum praeter te habeat cui se audeat credere. fingi potest, ne fingatur, ante devita. Crebra munuscula, et sudariola, et fasciolas, et vestes ori applicitas, et obla
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ tͥbunaliũ in fauorẽ teatͥ
conut̾et. Nec mirũ cũ etiã cato cen¬
sorius et romani gen̾is difertissimꝰ
iam senes grtcas lit t̃as disc̾e nec
erubuerit. nec desꝑau̾uit. Certe
homerꝰ refert qd de lingua nesto
ris iam uetuli & pene de crepiti.
dulcior melle oratio fluxerit. S
Int̾ p̃tat᷑ enĩ pat̾ meus suꝑfluũ:
uel patris meirugit᷑. Uerbũ suꝑ¬
flu: ambiguũ ẽ: S in p̃sentiloo
u̾tuit̃ sonat: qd̾ amplice sit ĩ seni¬

Expanded text:
veritatem tribunalium in favorem theatri veritatem tribunalium in favorem theatri converteret. Nec mirum cum etiam Cato censorius et Romani generis disertissimus jam senex graecas litteras discere, nec erubuerit, nec desperaverit. Certe Homerus refert qris iam vetuli et paene decrepiti dulcior melle oratio fluxerit. SedInterpretatur enim pater meus superfluus vel patris mei rugitus. Verbum superfluum ambiguum est et in praesenti loco virtutem sonat, quod amplior sit in seni
Abbreviated transcription (Latin):
lationes quasi ignis ilignis uiridib
suffont᷑ : ut suũ ñ possit explere
fulgorem. Sonestꝰ u rups ammo
nes eos qui adholescentiã suã honcͤ¬
tis actib instruxert̃ & in lege dt̃u
meditarist᷑ die ac nocte. etate sit doc¬
tice. usi tristior. ꝓcessu tiꝑis sapieti¬
tior. & ueterũ studioꝵ dulcissimos fruc¬
tus metit. Uñ aesapiens ille uir gre¬
siptẽ anins se mori cerũet qͥrxisse fer
xc uini. annos in docendi scrbendi¬
toros philosophos phitagora. de mo¬
cre tũ. senocrate᷑. zenonẽ. & eleantem.
qͥ iam etate longeua in sapientiȩ
studie floruert̃. Ad poccas ueruo.
homerũ esio dũ. simonidẽ. steficors.
qui grandes natu. qͥ ey. cneu nescio
qͥd u & solito dulciꝰ uitina morte oeci¬
nert᷑. Sophoctes cũ ꝓpt̾ nunam
senectute᷑ & rei familiaris negligẽ¬
tiam ãfiliis accusarit᷑ ament ie¬
uit iudicib. &e tantũ sapientie in
etate iã fracta specim̃ dedit ut se¬

Expanded text:
lationes, quasi ignis in lignis viridibus, lationes, quasi ignis in lignis viridibus, suffocetur ut suum non possit explere fulgorem. Senectus vero eorum, qui adolescentiam suam honestis actibus instruxerunt et in legenocte, aetate fit doctior, usu tritior, processu temporis sapientior, et veterum studiorum dulcissimos fructus metit . Unde et sapiens ille vir Graeseptem annis, se mori cerneret, dixistuaginta et novem annos in docendi scribenditeros philosophos, Pythagoram, Democritum, Xenocratem, Zenonem, Cleanthem, qui iam aetate longaeua in sapientiae studiis floruerunt: ad poetas uenio, Homerum, Hesiodum, Simonidem, Stesichorum, qui grandes natu cygneum nescio quid et solito dulcius uicina morte cecinerunt. Sophocles, cum propter nimiam senectutem et rei familiaris neglegentiam a filiis accusaretur amentiavit judici, et tantum sapientiae in aetate jam fracta specimen dedit, ut se
Abbreviated transcription (Latin):
mei. Ne deresiqueris eam & appre¬
hendet te: Ama ilłã & exaltabit te.
Principiũ sapientię posside saꝑͥen¬
tiam. & in oĩ possessione tua posside
intelligentiam. Circũda illã & ex¬
altabit te: honora illã & am¬
plexabit᷑ te tet det capiti tuo co¬
rona gr̃arũ. corona qͦ deliciarum
ꝓteget te. Qs pene uͥtutes corꝑis mu-¬
tantur inĩ senib. & crescente sola sa¬
pientia de cre scunt. cȩt̾a ieiuma
cameniȩ. huc illucq decursus. ꝑe¬
grinors susceptio defensio pauꝑũ ĩ stã
tia orationũ. & ꝑseuerantia. Uisitatio lan
cuncta ꝙͣ ꝑ corpꝰ exercent᷑ fracto cor¬
ꝑe minoia fiunt. Nec hoc dico quod
iniuiuenib & adhuc solidioris ȩtatis
his dũ taxat qͥ labore & ardentissi¬
ymo
dñm frtquentiã scientiam ꝯsecuti st̃
frigrat sapieutia quȩ in plerisq se.¬
nib etate marcessit. s qd adholes.¬
centia multa corꝑis sustineat bella &
int̃ incintiua uitioꝵ & carnis tadl¬

Expanded text:
mei. Ne dereliqueris eam, et appremei. Ne dereliqueris eam, et apprehendet te; ama illam, et servabit te. Principium sapientiae posside sapientiam, et in omni possessione tua posside intelligentiam. Circumda illam, et exaltabit te. Honora illam, et amplexabitur te, ut det capiti tuo coronam gratiarum, corona quoque deliciarum protegat te. omnes paene uirtutes corporis mutantur in senibus et increscente sola sapientia decrescunt ceterae: ieiunia, chameuniae, huc illucque discursus, peregrinorum susceptio, defensio pauperum, standi in oratione perseuerantia, uisitatio langcuncta, quae per corpus exercentur, fracto corpore minora fiunt. nec hoc dico, quod in iuuenibus et adhuc solidioris aetatis, his dumtaxat, qui labore et ardentissimo Dominum frequentia scientiam consecuti sunt, frigeat sapientia, quae in plerisque senibus aetate marcescit, sed quod adolescentia multa corporis sustinet bella, et inter incentiva vitiorum et carnis titil
Abbreviated transcription (Latin):
dormiret. & senile corpꝰ calefaceret.
uiuebat ad huc hersabee. suꝑ erat
abigail. & reliquȩ uxores & ꝯcubinȩ
qual scriptura comemorat. Om̃s
quasi frigidȩ repudiant᷑: & ĩ unius¬
ad holescentule grandeuus calescit
amplexib. Abraham multo da¬
uid senior fuit: & tamen uiuente
sarra aliam ñ quesiuit uxorem.
Usaac duplices dauid annos ha¬
buit. & cũ rebecca iã uetula nũꝗͣ.
refrixit. Taceo de pͥorib ante
diluuiũ uiris. qͥ pͦ annos ñ gentoᷤᷤ¬
ñ dico senilib s pene iam curuosis
artub. nequaꝗͣ puellares quesiuere cõ¬
phoram̃ ñ mutauit. Que ẽ gͥ ist a
sunamitis uxor & uirgo tam fer-¬
uens ut frigiũ cale faceret. tã scã
uts  calente᷑ ad libidinẽ ñ ꝓuocaret:
Ex᷑ ponat sapientissimꝰ salomonpa¬
tris sui delicias. & pacificus bellatoriᷤᷤ
uiri narret amplexꝰ. Posside sapi¬
entiã posside intelligentiã ne obli¬
uiscaris & ne dedinatus aũb̃ oris

Expanded text:
dormiret et senile corpus calefaceret. dormiret et senile corpus calefaceret. Vivebat adhuc Bersabee, supererat Abigail et reliquae uxores et concubinae, quas Scriptura commemorat, omnes quasi frigidae repudiantur, et in unius tantum grandaevus calescit amplexibus. Abraham vero multo David senior fuit: et tamen vivente Sara, aliam non quaesivit uxorem. Isaac duplices David annos habuit, et cum Rebecca jam vetula nunquam refrixit. Taceo de prioribus ante diluvium viris, qui post annos nongentos non dico senilibus, sed pene jam cariosis artubus, nequaquam puellares quaesivere comphoram non mutavit. Quae est igitur ista Sunamitis uxor, et virgo tam fervens, ut frigidum calefaceret, tam sancta, ut calentem ad libidinem non provocaret? Exponat sapientissimus Salomon patris sui delicias, et pacificus bellatoris viri narret amplexus. « Posside sapientiam, posside intelligentiam, ne obliviscaris, et ne declinaveris a verbis oris
Abbreviated transcription (Latin):
itis ame nepotiane km̃ȩ
literis trans marinis &
crebro petis ut tͥ breui uolumi¬
ne digerã p̃cipta uuendi & qͥratione is
ne ad cliũsa uitiors diu̾ticła rapiatur.
Nũ ẽem adholescens imo pene puer.
& pͥme uos impetꝰ lascuuentis ȩtatis
heremi duricia refrenarẽ scripsi ad ã¬
uuncłon tuũ scm̃ eliodor exhortato¬
riam epłam plena̾ lacͥmis querimoni᷑¬
q & quȩ deserti soboł monstraret af-¬
fectũ. S i illo oꝑe ꝓetate tc̾ lusimꝰ.
& calentib ad huc rechors studiis atq¬
doctrinis qͣdã scolastico flore depuixi¬
mus. Nt iam cauo capite & arata ru¬
gis fronte & add instar boũ pendentib
amento palearib. frigidus obsistit cͥcũ
precordia sanguis. Uñ & malio loco
idẽ poeta canit. Omĩa fert ȩtas ani¬
mũ quoq. Et pͦ modicũ. Nunc oblita
am fugit ipsã. Qd ne de gentilitm̃
nectute frigescente ñ pot̾at calefieri.
Querit᷑ itaq puella de unũsis filiis
isrł alisac sunamitis. quȩ cũ rege

Expanded text:
tis a me, Nepotiane carissime, litteris transmarinis, et crebro petis, ut tibi brevi volumine digeram praecepta vivendi, et qua ratione is, ne ad diversa vitiorum diverticula rapiatur. dum essem adulescens, immo paene puer, et primos impetus lasciuientis aetatis heremi duritia refrenarem, scripsi ad auunculum tuum, sanctum Heliodorum, exhortatoriam epistulam plenam lacrimis querimoniisque et quae deserti sodalis monstraret affectum. sed in illo opere pro aetate tunc lusimus et calentibus addoctrinis quaedam scolastico flore depinximus. Nunc iam cano capite et fronte, ad instar boum pendentibus a mento palearibus: Frigidus obsistit circum praecordia sanguis; unde et in alio loco idem poeta canit: Omnia fert actas, animum quoque; et post modicum: Nunc oblita Iam fugit. Quod ne de gentili tannectute frigente non poterat cale-fieri Quaeritur itaque puella de universis finibus Israhel Abisag Somanitis, quae cum rege
Abbreviated transcription (Latin):
cebremꝰ: qr hec absq tepls fierĩ ilege
ꝓhibet᷑. Fĩgamiꝰ septimo mense taber
nacłm & sollẽpne ieuiniũ bucina con¬
crepemiꝰ. Qd sihec oĩa spĩt alib spiri¬
talia cõꝑantes. scientesq cũ paulo

Expanded text:
celebremus, quia haec absque templo fieri lege celebremus, quia haec absque templo fieri lege prohibentur; figamus sepnaculum et sollemne ieiunium bucina concrepemus. Quodsi haec omnia spiritalibus spiritalia conparantes scientesque cum Paulo,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾a. Lege paulũ ad corinthios ubi
diu̾sa m̃bra unũ corpꝰ efficiunt.
lingua existimet sc̃itatẽ. Multoq
ȩccłiȩ subtͣhunt. Marmora nitent au¬
ro spͥendent laquearia gẽmis. Alta¬
re distinguit᷑: & ministror. xͥ nuella
electio ẽ. ħeq uero aliqͥs mͥ opponat di¬
ues iniudea tẽplũ. mensã luc̃nas tu¬
ribula. patellas. scyphos. motariola e
cȩta ex auro fabre facta. cͣ hec pba¬
bant᷑ ã dño qñ sac̃dotes hostias uti¬
molabant: & sanguis pecudũ erat re¬
iniquũ mãmona: Quid suscipimꝰ de
amamꝰ qd̾ petiꝰ se ñ habe testatur :
Alioqͥn si tantũ lict᷑am seqͥm᷑ & ĩ auro
atq diuitiis simplexnos delectat hys¬
toria: cũ auro ob seruemꝰ egta. Ducãt
pontifices x ixxores uirgines. Qũaui
bonȩ mentis sit qͥ cicatrice̾ habuerit
& de formis ẽ pͥuet ãsac̃dotio. Le pra
corꝑis anime uitus p̃ferat᷑. Crescamus
& multiplicem̃. & repleamꝰ terram.
Nec imolemꝰ agnũ. nec misticũ pasca

Expanded text:
tera. lege Pauli ad Corinthios: diuersa membra unum corpus efficiunt. in lingua aestimet sanctitatem. multoque ecclesiae subtrahunt: marmora nitent, auro splendent lacunaria, gemmis altare distinguitur et ministrorum Christi nulla electio est. neque uero mihi aliquis opponat diues in Indaea templum, mensam, lucernas, turibula, patellas, scyphos, mortariola et cetera ex auro fabre facta. tunc haec probabantur a domino, quando sacerdotes hostias immolabant et sanguis pecudum erat reiniquum mammonam? quid suspicimus et amamus, quod Petrus se non habere testatur?. alioquin, si tantum litteram sequimur et in auro atque diuitiis simplex nos delectat historia, cum auro obseruemus et cetera: ducant pontifices Christi uxores uirgines; quamuis bonae mentis sit, qui cicatricem habuerit et deformis est, priuetur sacerdotio; lepra. corporis animae uitiis praeferatur; crescamus et multiplicemur et repleamus terram; nec immolemus agnum nec mysticum pascha
Abbreviated transcription (Latin):
qn uprta ppham zachariã stultũ
pastor et̃ ceꝑit sapientia de crescen¬
te refrigescet karitas multor. Au¬
di gͥ ut beatꝰ cipͥanꝰ ait ñ diferta s
fortia. Audi frẽm collegio. patrem
senis qͥ te abcunabuł fidĩ usꝙ ad ꝑ¬
festã ducat etatẽ: & ꝑsingłos gͣdus
uuendi p̃cepta constituens it ct̾os
erudiat. Scio qͥdẽ ab anuncło tuo
cere normãq te eiꝰ exemplo habere
cipe & libellũ hunc libello illiꝰ copu¬
lato. Ut cũ ille te monachũ erudie¬
rit. hic clericũ doceat ẽẽ ꝑfectum.

Expanded text:
juxta Prophetam Zachariam, stultus pastor esse coeperit, sapientia decrescente, refrigescet caritas multorum . Audi igitur, ut Beatus Cyprianus ait, non diserta, sed fortia. Audi fratrem collegio, patrem senio, qui te ab incunabulis fidei, usque ad perfectam ducat aetatem et per singulos gradus vivendi praecepta constituens in te ceteros erudiat. Scio quidem ab avunculo tuo, cere normamque vitae eius exemplum habere cipe et libellum hunc libello illius copulato, ut, cum ille te monachum erudierit, hic clericum doceat esse perfectum.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ solent eẽ incet̾is urbib. uł si mona¬
cħoꝵ solũ mͦ tͣbis freq̃ntaret᷑. expetẽdũ
reuera huiꝰ cemodi cunctis monacis eẽt
habitacłm. Nc̃ uͦ suma stulticia ẽ renũ¬
tiare seculo. dimitt̾e patriã. urbeᷤ dese¬
rere & monachu ꝓfit̃i. & int̾ maiore popu¬
los ꝑg̾e. uiu̾e lati quã erã uicturꝰ ĩpata.
Ie toto huc orbe concurrit᷑. plena est
ciuitas uniu̾si gen̾is hominũ & tãta utr̃¬
ꝙ sexus constipatio. ut qb̾ alibi exparte
fugiebas hic totũ sustiñe cogaris. Quia
gͥ frat̾ne int̾rogas ꝑꝗͣ. uiã inced̾e debeas :
reuelata tecũ facie loqͥr. Si officium¬
uł onor forte delectat. unie murbibiᷤ
& castelł. & alioꝵs salutẽ faclucrũ aĩg
tuȩ. Sin autẽ cupis eẽ qd̃ diceris mona

Expanded text:
quae solent esse in ceteris urbibus, uel si monaquae solent esse in ceteris urbibus, uel si monachorum solummodo turbis frequentaretur, expetendum reuera huiusce modi cunctis monachis esset habitaculum; nunc uero summae stultitiae est renuntiare saeculo, dimittere patriam, urbes deserere, monachum profiteri et inter maiores populos peregre uiuere, \'quam eras uicturus in patria. de toto huc orbe concurritur; plena est ciuitas uniuersi generis hominibus et tanta utriusque sexus constipatio, ut, quod alibi ex parte fugiebas, hic totum sustinere cogaris. Quia igitur fraterne interrogas. per quam uiam incedere debeas, reuelata tecum facie loqvel honor forte delectat, vive in urbibus et castellis; ET ALIORUM salutem, fac lucrum animae tuae. Sin autem cupis esse, quod dice
Abbreviated transcription (Latin):
& cerucis si loca sc̃a ꝑ idola polluisset.
Bechleem nc̃ nr̃a & angustissimũ urbi
locũ de qͦ psalmista canit. ueritas de t̾ra
orta ẽ in umbrabat tatmoꝵ idẽ adonidĩ
hȩc tam longo repetita pͥncipio : Uide¬
licet ne qͥcꝙͣ fid̃i tue de eẽ putes qi hiero¬
solimã ñ uidisti: nec nos icc̾co meliores
estimes. qd̾ hui loci habitało frumur
simplicit̾ motꝰ mentiꝰ mes fatear. ꝯ sid̾arᷤꝰ
& ꝓpositũ tuũ & ardore qͦ scło renunt¬
asti. differentiaᷤᷤ in locis arbitror.siur bib
& freq̃ntia urbiũ derelicta in agello ha¬
bites & xp̃m queras insolitudine. & oror
soł inmonte cũ iħu scõꝵ q tantu̾ locoꝵ
cancandã. lit humilit̾ & secreto uetitanꝰ
sẽꝑ contẽpnat. ꝙ semel contẽpserat. Si
crucis & resurrection᷑ loca ẽẽnt tantũ
in urbe celeberima. Inqͣ curia inqͣ aula
militũ. Inqͣ scorta. mimi. scurra. & oĩast̾

Expanded text:
ectionis et crucis, si loca sancta per idola polluissent. ectionis et crucis, si loca sancta per idola polluissent. Bethleem nunc nostram et augustissimum orbis locum, de quo psalmista canit: ueritas de terra orta est, lucus inumbrabat Thamuz, id est Adonidis, ec tam longo repetita priucipio?\' uidelicet ne quicquam fidei tuae deesse putes, quia Hierosolymam non uidisti, nec nos idcirco meliores aestimes, quod huius loci habitaculo fruimur, simpliciter motum mentis meae fatear, considerans et propositum tuum et ardorem, quo saeculo renuntiasti, differentias in locis arbitror, si urbibus et frequentia urbium derelicta in agello habites et Christum quaeras in solitudine et ores solus in monte cum Iesu sanctorumque tantum locorum calcandam, ut humiliter et secreto uictitans semper contemnat, quod semel contempserat. si crucis et resurrectionis loca non essent in urbe celeberrima, in qua curia, in qua ala militum, in qua scorta, mimi, scurrae et omnia sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ sonꝰ. & in fines orb t̾re uerba
eoꝵ. Saluator ad discipulos suos loq̃nᷤ
eũ tẽt in tẽplo surgite inqͥt ab eamuᷤ
hinc. Q ad iudeos. Relinquet᷑ uoħ
domꝰ ur̃a derelicta. Si celũ & terr᷑ã
transibunt. utiq tͣnsibunt omnia¬
quȩ t̾rena st̃. Q crucis gͥ & resurrec¬
tionis loca his ꝓ st̃ qͥ portant crucẽ
suam & cũ xħo resurgunt cotidie. qui
dignos sẽ tanto exhibent habitacło
& spc ddi habitat in uob̃. & de hiero¬
soliis & de britannia ȩqͦlit̃ patet
aula celestis. Regnũ enĩ dĩ intͣ nos ẽ.
Antoniꝰ & cuncta egi pti & me sopota¬
mie. ponti. & cappadotis & armeniȩ.
examina monachore ñ uidẽ hierosoli¬
mã: & patet ilł absq hac urbe paradi.¬
ut nͥ contẽpñet sc̃a loca ꝓpt̃ uicinua
nec rursus dnm loco claudẽ uideret᷑.
surrectionis simulacrũ iouis incruciꝰ ru¬
pe statua ex marmore uen̾is a gentilib
posita colebat᷑. estimantib ꝑsecutionis
aus torib qd̃ collerent nobͥ fi aẽ resur

Expanded text:
Apostolorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Salvator ad discipulos suos loquens, cum esset in templo: Surgite, inquit, abeamus hinc : et ad Judaeos: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Si coelum et terra transibunt, utique tquae terrena sunt. et crucis igitur et resurrectionis loca his prosunt, qui portant crucem suam et cum Christo resurgunt cotidie, qui dignos se tanto exhibent habitaculo sanctus habitat in uobis. et de Hierosolymis et de Britannia aequaliter patet aula caelestis; regnum enim dei intra nos est. Antonius et cuncta Aegypti et Mesopotamiae, Ponti, Cappadociae et Armeniae examina monachorum non uidere Hierosolymam, et patet illis absque hac urbe paradiut nec contemneret sancta loca propter uiciniam nec rursus deum loco eludere uideretur. surrectionis simulacrum Iouis, in crucis rupe statua ex marmore Ueneris a gentilibus posita colebatur aestimantibus persecutionis auctoribus, quod tollerent nobis fidem resurr
Abbreviated transcription (Latin):
piat sacerdotib. Pascite eũ qͥ in uob̾
ẽ greg̾e dñi ꝓuidentes non coacti
gregis exanimo. Ut cũ apparuerit
princeps pastorꝰ. ꝑcipiatis ĩ marces¬
cibibẽ głe coronã. Pessime consue¬
in uideant aut ñ dignent̾ur audire.
latũ sedenti pͥor taceat. P otestiᷤ eñ
siaudeat ep̃s iudicio suo: cũ tales. xͤ
crime auditors laudes tuȩ sit. Ser¬
mo prb̃i script᷑ aꝯ lectiõe ꝯditꝰ sit.

Expanded text:
piat sacerdotibus: Pascite eum, qui in vobis est, gregem Domini, providentes non coacti,gregi ex animo, ut quum apparuerit princeps pastorum, percipiatis mmarcescibilem gloriae coronam. pessimae consueinuideant aut non dignentur audire. elatum sedenti, prior taceat. potestis enim . Gaudeat Episcopus judicio suo, cum tales Christo crymae auditorum, laudes tuae sint. Sermo Presbyteri, Scripturarum lectione condit
Abbreviated transcription (Latin):
srꝰ ꝓ descendit. illasq linguas igneiᷤ
inquaꝵ uisione fideles uno loco con¬
sicutos repleuit. oꝑa eẽ totiꝰ tͥnitatis
ide uniꝰ dĩ qui fecit oĩa ingeł & ĩ t̾ra
uisibilia & inuisibilia.¬

Expanded text:
stum descendit; illasque linguas igneas, in quarum visione fideles uno loco constitutos replevit, opera esse totius Trinitatis, id est, unius Dei, qui fecit omnia in coelis et in terra, visibilia et invisibilia
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit dicens. ꝓpt̃ea me pater
diligit. qrego pono anina meam.
& it̾m sumã eã. Intellectũ quoq
amime se habe ostendit in eo qd̃
ait. Discite ame qi mitis sũ a hu¬
milis corde. Ꝙ de se ipso ds ꝑpro¬
pham dicit. E cce imelliget puer
nĩs & exaltabit᷑. & sublimis erit ui¬

Expanded text:
er diligit, quia ego pono animam meam, et iterum sumo eam . Intellectum quoque animae se habere ostendit in eo quod ait: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Et de ipso Deus per prophetam dicit: Ecce intelliget puer meus, et exaltabitur, et sublimis erit va
Abbreviated transcription (Latin):
qui ait de dõ patre. Añ scłi funda.¬
uit mne. & anteꝰ oñis colles genut.
me. De qͦ etiam dixit apłs. Qita
cũ uenit plenitudo tẽpis misit q̃s
filiũ siuĩ factũ exmuliere fac tum
sub lege

Expanded text:
qui ait de Deo Patre: Ante saecula fundavit me, et ante omnes colles genuit me ; de quo etiam dixit Apostolus quia, cum venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege
Abbreviated transcription (Latin):
be suꝑ xp̃m baptezatũ & ascenden¬
tem ab aqua descendit. & qͥnqͣge¬
¶ simo
die pꝰ resurrection̾ẽ xͥ fidelis in uno
loco positos in linguars ignea
uisione adueniens repleuit. illam

Expanded text:
um baptizatum et ascendentem ab aqua descendit, et quinquagesimo die post resurrectionem, Christi fideles in uno loco positos, in linguarum ignearum divisione adveniens replevit. Illam vero
Abbreviated transcription (Latin):
peccare ñ potes: peccata te dimi¬
sert᷑: ñtu illa. S un stis inqͥti
ne forte ds̃ dimutat mͥ ͤ Uerũ
dicis. unde : nescio. Iuud scio:
hoc nescio. Nã iõo tibi do pęni
res sunt: dut ignoscit᷑ tibi
aut ñ tͥ ignoscitur. Qd hors
tͥ fut᷑m sit nescio. Ero dimt¬
te intertum: & tene certũ¬

Expanded text:
peccare non potes; peccata te dimiserunt, non tu illa. Sed unde scis, inquis, ne forte Deus dimittat mihi? Verum dicis. Unde, nescio. Illud scio, hoc nescio. Nam ideo tibi do poenitres sunt: aut ignoscitur tibi, aut non ignoscitur: quid horum tibi futurum sit, nescio. Ergo dimitte incertum, tene certu
Abbreviated transcription (Latin):
diem finerit uitã ñfinit. s
tͣnͣsit de uita inuitã de labo¬
riosa ao qͥetã. demisera ad
beatã. Siue iste uoluntat e
sua curat ad baptismũ siue in
ꝑicło constitutꝰ baptizet᷑ & exe¬
at de hac uita: ad dñm uadit.
adrequiem uadit. Baptizatus
dutẽ de sertor & uiolator tau¬
ti sacram̃ti. si agat pęnitẽ¬
tiam excotocorde si agat pe¬
nitentiã ubi ds̃ uidet᷑ qͥ uidet cor
uit᷑ increpat᷑ pͥ cõminationes
dĩ terribiles exclamauit dicens
peccaui: moxq dudiuit dñs ab¬
stulit peccatum tuũ. Tantum
flama sacrificii cordis ascendit᷑
incylũ. Ergo qͥ egerit ueracit᷑
pęnitentiã. & solutꝰ fuerit aliga.¬
m̃to qͦ erat obstristꝰ & axͥ corpe¬
tiã uiuere debiut. pͦ neconciłati

Expanded text:
diem finierit, vitam non finit, sed transit de vita in vitam, de laboriosa ad quietam, de misera ad beatam: sive iste voluntate sua currat ad Baptismum, sive in periculo constitutus baptizetur, et exeat de hac vita, ad Dominum vadit, ad requiem vadit. Baptizatus autem desertor et violator tanti Sacramenti, si agat poenitentiam ex toto corde, si agat poenitentiam ubi Deus videt, qui vidit cor iter increpatus, post comminationes Dei terribiles exclamavit, dicens, Peccavi; et mox audivit, Dominus abstulit peccatum tuum : Tantum flamma sacrificii cordis ascendit in coelum. Ergo qui egerit veraciter poenitentiam, et solutus fuerit a ligamento quo erat constrictus et a Chritia
Abbreviated transcription (Latin):
incertũ ẽ euade: Age pęniten¬
tiam dũ sanꝰ es. Si enĩ agis uerã
pęnitentiam dũ sanꝰ es : & ĩue¬
uerit te nouissumꝰ dies curre
ut re concilieris. Si sic agis se¬
curꝰ es. Quare secuiꝰ es : Qua
egisti pęnitentiã eo tempore qͦ
& peccare potiusti. Si enĩ us¬

Expanded text:
poenitentiam, dum sanus es. Si enim agis veram poenitentiam, dum sanus es, et invenerit te novissimus dies, curre ut reconcilieris: si sic agis, securus es. Quare securus es? Quia egisti poenitentiam eo tempore, quo et peccare potuisti. Si au
Abbreviated transcription (Latin):
tizatꝰ ad horã securꝰ hinc exit.
Agens penitentiã & reconcili¬
acus cũ satꝰ ẽ & postea lñ uiuenꝰ
securꝰ hinc exit. agens peniten¬
tiam adultimũ & reconciliatꝰ
si securꝰ hinc exit: ego ñ sũ securꝰ

Expanded text:
it. Agens poenitentiam, et reconciliatus cum sanus est, et postea bene vivens, securus hinc exit. Agens poenitentiam ad ultimum et reconciliatus, si securus hinc exit, ego non sum securus.
Abbreviated transcription (Latin):
ab altari ne uidiciũ sibitnandu¬
cet & bibat: uitã mutet corrigat
se & reconciliet᷑ dũ uiuit. dum
sanꝰ ẽ. EExpectat etiam ipse
tunc reconciliari qnͣ incipit mo¬
ri: Expsumꝰ multos expiras¬
se expectantes reconciliari. De¬
inde etiam dico. in conspectu
dĩ timori ur̃o. timorẽ meũ. Qui
autẽ ñ timet trintẽ me contẽp¬
net: s malo suo. Audi ergo.
Certus sũ qr hõmo baptizatꝰ
siuitã ñ audeo dice̾ sñ peccato.
qͥs enĩ sñ peccatoͦ E si uitam
sñ cͥmine duxerit. & alia pecca¬

Expanded text:
udicium sibi manducet et bibat; mutet vitam, corrigat se, et reconcilietur, cum vivit, dum sanus est. Exspectat etiam ipse tunc reconciliari, quando incipit mori? Experti sumus multos exspirasse, exspectantes reconciliari. Deinde etiam dico in conspectu Dei, timori vestro, timorem meum. Qui autem non timet, timentem me contemnit, sed malo suo. Audi ergo. Certus sum quia homo baptizatus, si vitam, non audeo dicere sine peccato, quis enim sine peccato? sed vitam sine c
Abbreviated transcription (Latin):
edrte n res. penitentec
penitentes. sitã estis pę¬
utentes & non estis irridene.
reconciliamini dõ. Et uos eñ
Quȩ ligaueris in t̾ra: erunt
ligata & in celo. Audis ligat᷑am
& dõ putas fac̾e imposturamͤ
A Penitentiam facis. genua
figis & rides: Sub saunaᷤᷤ¬
lib pacientiam dĩ: Si penitens
es: penitet te. Siñ penitet: pȩ¬
nitens ñ es. Sigͥ penitet te. cur
facis ꝙ male fecisti: Si fecisse
pȩnitet. noli fac̾e. Si ad huc fa¬
mines mittunt ad eccłiam uł por¬
tant᷑ ad eccl̃iam & baptiz antur
& renouant᷑: & felices hĩc obeuñ.
S non ipsa ẽ causa penitentiȩ.
Qui non dũ accepit baptiu̾mũ:
ñ dũ uolauit sacͣmentũ. Qui

Expanded text:
enitentes, poenitentes, poenitentes si tamen estis poenitentes, et non estis irridentes, reconciliamini Deo. Et vos enim Quligata et in coelo. Audis ligaturam, et Deo putas facere imposturam? poenitentiam agis, genua figis, et rides et subsannas patientiam Dei? Si poenitens es, poenitet te; si non poenitet, poenitens non es. Si ergo poenitet, cur facis quod male fecisti? si fecisse poenitet, noli facmines, mittunt ad ecclesiam, vel portantur ad ecclesiam, et baptizantur, et renovantur, et felices hinc erunt. Sed non ipsa est causa poenitentiae. Qui nondum accepit Baptismum, nondum violavit Sa
Abbreviated transcription (Latin):
sit patri & filio coec̃ñ. Non confusa ĩ
una ꝑsona tͥnitas. ut sabelliꝰ dicit. neq
seꝑata aut diuersa in nat᷑a diuinitas.
ut arrius blasphemat. s alt̃ ĩꝑsona
pater. alt̾ ĩ ꝑsona filiꝰ. alt̾ in ꝑsona sp̃s¬

Expanded text:
sit Patri et Filio coaeternus: non confusa in una persona Trinitas, ut Sabellius dicit: neque separata aut divisa in natura divinitas, ut Arius blasphemat: sed alter in persona Pater, alter in persona Filius, alter in persona Sp
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatẽ dñs adãteris tp secum
se cdisputaret inclignũ. imꝑauit se.¬
cion. E cce ad sũ. mitte me. Simma¬
chus. Ecce mite me. Ieus qui uocaũ
ea quȩ ñ sut tanꝗͣ sint. Et qͥ dixit.
ego sum qui sũ. & alibi. Qẽ misit
me aduos: qͥsc̃q uocauerit: statĩ fac̃

Expanded text:
humilitatem dominus aduertens, quod se secundis putaret indignum, imperauit setion: ecce adsum, mitte me; Symmachus: ecce, mitte me. deus, qui uocauit ea, quae non sunt, quasi sint, et qui dixit: ego sum, qui sum, et alibi: qui est, misit me, quoscumque uocauerit, statim facit
Abbreviated transcription (Latin):
Quib uadit qͥ eor obsequit᷑ uolũtati.
in eo quidẽ qd unꝰ loquentis ꝑsona
ponͥt᷑. dnnitatis ẽ unitas. In eosi qd̃
mus incanticis canticoꝵ uocẽ sponsi di¬
centiᷤᷤ ad sponsã. Surge ueni ꝑxima
mea. sponsa mea. coluba mea. qi ecce hi¬
lemps tnͣsiit pluuia abit sibi. Quãdo
enĩ anima incogitatione tͣnqͥllitatem
consentit. qñ supra peirã fundata est
& fides eiꝰ alta radice fixae unuisi cẽpta¬
tionũ fluctus sibi ꝑ tnͣseunt & ei ñ ꝑ¬

Expanded text:
quicumque eorum obsequitur uoluntati? et in eo quidem, quod unius loquentis persona proponitur, diuinitatis est unitas; in eo uero, mus in Canticis Canticorum uocem sponsi dicentis ad sponsam: surge, ueni, proxima mea, sponsa mea, columba mea, quia ecce hiems transiit, pluuia abiit sibi. quando enim anima in cogitationum tranquillitate consedit, quando supra petram fundata est et fides eius alta radice fixa est, uniuersi temptationum fluctus sibi pertranseunt et ei n
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ plena gła & nc̃ t̾ra eẽ dieatur.
Quȩ cũ non minimũ pulu̾e̾ moue¬
at & pͥma statĩ fronte difficultatẽ
tur. & oĩpeccatoꝵ sorde de tersa pri¬
mo possi dĩ sacͣm̃ta conspic̃e. d̾ huic
enarrare q̃ uidõ. Seraphui sic̃ ini̾t̾.¬
p̃tatione nominũ hebreoꝵ  ĩ uenimꝰ
aut incendiũ aut pͥncipiũ oris eoꝵ

Expanded text:
mus plena gloria et nunc terra esse dicatur. quae cum non minimum puluerem moueant et prima statim fronte difficultatem tur et omni peccatorum sorde detersa primum possim dei sacramenta conspicere, dehinc enarrare, quae uidero. seraphim, sicut in interpretatione nominum Hebraeorum inuenimus, aut \'incendium\' aut \'principium o
Abbreviated transcription (Latin):
t̃p̃tat᷑ dñi udiciũ. Qͥ peccator est
& ieisimił: iudet dnm sedentem
inualle iosaphat: Non incolle ñ
in monte s in ualle & ĩualle iu¬
dicii. Qui uͦ iͦtus & isay e similis
uidet illũ sedentẽ suꝑ thronũ ex¬
celsũ. & eleuatuͣ. Ut autẽ & aliud
infera qñ eũ m̃te ptͣcto regnare
thonis dñatiõib angłis. cet̾isq uͥtu¬
tib: uideo excelsũ thronii eiꝰ. Qñ
manũ. & ꝓ nr̃a salute sepe decen¬
dẽ dicat᷑ ad t̾ras: uideo humilem

Expanded text:
tur \'domini indicium\'. qui peccator est et mei similis, uidet dominum sedentem in ualle Iosaphat, non in colle, non in monte, sed in ualle et in ualle iudicii; qui uero iustus et Esaiae similis est, uidet illum sedentem super thronum excelsum et eleuatum. ut autem et aliud inferam: quando eum mente pertracto regnare thronis, dominationibus, angelis ceterisque uirtutibus, uideo excelsum thronum eius; quamanum et pro nostra salute saepe descendere dicatur ad terras, uideo humilem
Abbreviated transcription (Latin):
latino masculino sp̃c. Ex qͥ intelli¬
gendũẽ qñ de suꝑiorib difputatur
& masculinũ aliqͥd seu femininũ po¬
nit᷑. ñ tam sexũ significari ꝙ idio¬
ma sonare lingue. Siqͥdẽ ipse deus
iuisibił & incorruptibił oĩb pene linꝰ¬
guis ꝓfert᷑ ge̾is masculino. Q cũ¬
m eu ñ cadat᷑ꝰ sexus. illoꝵ quoq pnis

Expanded text:
Latine masculino \'spiritus\'. ex quo intellegendum est, quando de superioribus disputatur et masculinum aliquid\' seu femininum ponitur, non tam sexum significari, quam idioma sonare linguae; siquidem ipse deus inuisibilis et incorruptibilis omnibus paene linguis profertur genere masculino, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
bo exprum̃tib. Ex qͦͥ manifeste ĩtelligi
y saiam recte post circũcisa labia in
d̃ se obtulissẽ ninuist̾i̾ũ. Q moy sen aoᷤ¬
huc incircucisis labiis tam grande misti¬
ũ recusasse. Aure audietis & ñ incellige¬
tis & cernentes aspicietis & ñ uidebitis.
ddicit ad id ꝑtinet tẽpꝰ qͦ ipse ẽ dignatus
descend̾e ad t̾ras: signa iudeis ñ intelli¬
gentib ꝑpetͣuit. Et qui usq ad finiem
capituli explanatio multiplex sequit᷑
& excipientis iam explicauimꝰ ceras:
huc usꝙ dictas se sufficiat. Quia &¬
ꝑ se inculta ẽ tũ multo molestior
fit tediũ sui ꝓlixitate congemuinet. &
ocłoꝵ dolore cruciati. aurib tantum
studeamus & lingua. Item ad pa¬

Expanded text:
bo exprimentibus. ex quo manifeste posse intellegi et Esaiam recte post circumcisa labia in dei se obtulisse ministerium et aloysen adhuc incircumcisis labiis tam grande ministerium recusasse\'. Aure audietis et non intellegetis, et cernentes aspicietis et non uidebitis. dicit, ad id pertinet tempus, quo ipse descendere dignatus ad terras signa Iudaeis non intellegentibus perpetrauit. Et quoniam usque ad finem capituli explanatio multiplex sequitur et excipientes iam inpleuimus ceras, hucusper se inculta est, tum multo molestior fit; si taedium sui prolixitate congeminet; ut oculorum dolore cruciati, auribus tantum studeamus et lingua. 17. Sep
Abbreviated transcription (Latin):
pla. Nebemꝰ inquirere qd potest᷑ facere
ustionẽ. Qꝙ moysi inqͥt assertor ẽ hu¬
militatẽ eiꝰ p̃dioat ac mansuetudinem
qłͣ se in dignũ iudicans ministio diͦ maior
fseetꝰ sit. I saias iꝰ qr ultͦ se obtulit
ssipiens ꝓphare a maledictis cepit aure
ludietis & n intelligetis & oxt̃a. Ob qd̃¬
multa ꝑ pessus & ab oĩpopłõ ꝓinsano
habitꝰ. Cũ itm eiuox diuna dixiss
clama sciens qd suꝑiori facilitate se ip¬
sũ offerens ꝑtulisset ñ ait. ecce ogomit¬
te me s ut̾rꝰgauit qͥd illud eẽt qd cla¬
mare debet. & dix̃. Qͥ d clamabo: Cu
simile ẽ illud ĩ ieremia. Accipe calicem
meri huiꝰ de manu mea. & pocionab̾ õs
gs ad quas ego te mittã. ut bibant &
uoment & in sanient & cadant a facie

Expanded text:
pla, debemus inquirere quod potest facere quaestionem. Qui Moysi, inquit, assertor est, humilitatem ejus praedicat ac mansuetudinem, quod se indignum judicans ministerio Dei, major 58 effectus sit: Isaias vero, qui ultro se obtulit, incipiens prophetare, a maledictis coepit: Aure audietis, et non intelligetis, et mala perpessus, et ab omni populo pro insano habitus, cum iterum ei vox divina dixisset, clama, sciens quid superiori facilitate seipsum offerens pertulisset, non ait: Ecce ego, mitte me: sed interrogavit, quid illud esset quod clamare deberet, et dixit: Quid clamabo? Cui simile est illud in Jeremia: Accipe calicem vini meri hujus de manu mea, et potionabis omnes gentes, ad quas ego te mittam, et bibent, et voment, et insan
Abbreviated transcription (Latin):
mittit᷑ seraphin. cotidie ingenuscẽtũ
ato clicentiũ. Omiser ego qm̃ cõpunc¬
tus sũ ora purgant᷑: & cũ ãpeccatis fue
erunt : intellige uelocẽ diuini sermo.¬
nis ad uentũ suꝑ eos qͥ digni societate
illiꝰ iudicant᷑. Ingeñe quoq dmerfitã¬

Expanded text:
mittitur seraphim, cotidie ingemescentium atque dicentium: o miser ego, quoniam conpunctus sum, ora purgantur et, cum a peccatis fuererunt, intellege uelocem diuini sermonis aduentum super eos, qui digni societate illius iudicantur. in genere quoque diuersita
Abbreviated transcription (Latin):
bus & eleuabit᷑ suꝑ colles. Hȩc e
domiꝰ de qͣ & alibi supͣ dictꝰ paulus
sacrata uoce testat᷑. Ꝙ mox ses qͥdẽ
ficleł intota domo eiꝰ quasi famulus
intestimoniũ eoꝵ quȩ dicenda erant.
mꝰ sumꝰ nos. si tñ pͥncipiũ sulistantiȩ¬

Expanded text:
bus et eleuabitur super colles. haec est domus, de qua et alibi supra dictus Paulus sacrata uoce testatur: et Moyses quidem fidelis in tota domo eius quasi famulus in testimonium eorum, quae dicenda erant; mus sumus nos, sit
Abbreviated transcription (Latin):
płm istũ: & dixi. E ece ego mitte me. Q
ait. Uadde & dic popło huic aure aubie¬
tis. & ñ intelligetis. Int̾rogantis sunt
u̾ba dñi ñ uibentis. quẽ debeat mittẽ
pollicitationẽ iubet᷑ ut dicat. Uade &
dic ppło huic. dure audietis. & ñ ĩtelli¬
ꝯetis. & cernentes aspicietis & ñ uide¬
bitis & cȩt̾a quȩ ipsiꝰ ꝓpħie sermo con¬
texuit. Audun ego hoc in loco tĩ par¬
uã hebreimei disputationẽ cuiꝰ pau¬
ca ponã ut sensum hortimis ad u̾ta.
dichat de moy se & ysaia. qͥs meli fec̃t¬

Expanded text:
 dixi: ecce ego, mitte me. et ait: uade et dic populo huic: aure audietis et non intellegetis. interrogantis sunt uerba domini, non iubentis, quem debeat mitterepollicitationem iubetur, ut dicat: uade et dic populo huic: aure audietis et non intellegetis, et cernentes aspicietis et non uidebitis et cetera, quae ipsius prophetiae sermo contexit. audiui ego hoc in loco non paruam Hebraei mei disputationem, cuius pauca ponam, ut sensum hominis aduertas. aiebat: de Moysi etEsaia, quis melius fece
Abbreviated transcription (Latin):
pecrata tua purgabit. Scd̃m õs elitiões
quas supͣ expofumꝰ. siue in duo testa¬
m̃to intellig̾e uolueris: siue aliqͣs as¬
Q uet̾is testam̃ti ignitũ sermonẽ dĩ dupli¬
cip̃ceptoꝵ di acie cõphendit. & tactꝰ labis¬
lit ueritatẽ. Hanc forcipẽ iacob inscala ꝯ¬
spicit. Hic ẽ gladĩ bis acutꝰ. Hec d̃uo
Hicstater duos denarios habens qͥ ĩore
pliciq unionis retinet᷑ uirtute. Car
dicens. Uñe lib̾a animã meã alabiᷤ ĩuiᷤ
& alingua ddolosa. Q pͦ int̾rogationẽ
adlinguã dolosã. Sagute potentis acutȩ
cũ carbonib desolatorus: scimꝰ ꝓphetis
ẽẽ concessũ. Uerȩ quippe de solatorꝰ
carbo qui linguã puram faciat apecca¬
to sermo diuinꝰ ẽ de qͦ & iuysclia dicit᷑.
Habes carbones ignis sedeb̃ suꝑ eos
hiert̃ tͥ in ad uitoriũ. Q audim uocẽ

Expanded text:
peccata tua circumpurgabit. secundum omnes editiones, quas supra exposuimus, siue duo testamenta intellegere uolueris siue aliquas apet ueteris testamenti, ignitum sermonem dei duplici praeceptorum acie conprehendit et tactis labilit ueritate. hanc forcipem Iacob in scala conspicit; hic est gladius bis acutus; haec duo mhic stater duos denarios habens, qui in ore plici, quae unione retinetur, uirtute carbodicens: domine, libera animam meam a labiis iniquis et alingua dolosa, et post interrogationem umesset: sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis, scimus prophetae esse concessum. uere quippe desolator carbo, qui linguam puram faciat a peccato, sermo diuinus est, de quo et in Esaia dicitur: habes carbones ignis, sedebis super eos, hi erunt tibi in adiutorium. Et au
Abbreviated transcription (Latin):
pedes euangłirauriũ pacẽ. & imitariua¬
leant xccłie u̾ba dicentis. Laui pedeꝰ me¬
os. qͣmͦ inqͥnabo illos ut etiã siqͥs p̾ resur¬
rectionẽ postea his ad heserit puluis
in impiam eũ excutiã ciuitatẽ ĩ testimo¬
nũ laboris qd̾ eo usꝙ ꝓ oĩũ salute contẽ¬
derint. facti iudeis ut udei. gentibu
ut gentiles ut etiam ꝓͥa uestigia ali-¬
qua ex parte polluerint. Igit᷑ uit do
ꝓpositũ redeamꝰ sicuti apłi purgatiõe ĩ di¬
gebant pedũ. sic qi ysaias tantũ inser¬
mone peccauerat labia habeat ĩmunda.
Ꝙ qͣntũ ego arbitͦr qr oriam inceplũ ir¬
ruentẽ ñ corripuerit nec uixta helie exẽ

Expanded text:
pedes euangelizantium pacem! et imitari uapedes euangelizantium pacem! et imitari ualeant ecclesiae uerba dicentis: laui pedes meos, quomodo inquinabo illos?, ut, etiam si quis post resurrectionem postea his adhaeserit puluis, in inpiam eum excutiant ciuitatem in testimonium laboris, quod eo usque pro omnium salute contenderint facti Iudaeis ut Iudaei, gentibus ut gentiles, ut etiam propria uestigia aliqua ex parte polluerint. igitur, ut ad propositum reuertamur, sicuti apostoli purgatione indigebant pedum, sic, quia Esaias tantum in sermone peccauerat, labia habebat inmunda et, quantum ego arbitror, quia Oziam in templum inruentem non corripuerat nec iuxta Heliae
Abbreviated transcription (Latin):
di dignꝰ effitiar. Quia cũ sim hõ & ĩmũ¬
da labia habeam. & inmedio qͦ popłi in¬
munda labia habente ᷤ habitẽ. ysaias ut
iustꝰ tantũ insermone peccauerat: ideo
sola labia habeat inmunda. Ego uero
quia & oculis uideo ad concupiscrndum
da. Qͥ quia semel sp̃u baptizatꝰ tunicã
pollui: secundi baptisinatiᷤᷤ purgationẽ.
idẽ ignis indigeo. Non sunt ut quidam
putant uscript᷑is uerba simplitia. plu¬
rimũ inhis absconditũ ẽ. Aliud littã Ali¬
ut misticꝰ sermo significat. E cce dñs ĩeuã¬
głio cingit᷑ linteo. peluẽ ad lauandos pedeᷤ
discipuloꝵ p̃ꝑat serui fungit᷑ minissio.
stat ut doceat humilitatẽ. ut nob̃ ĩ ui¬
cẽ ministremꝰ. Noti abnuo. ñ recuso.
Qd ẽ qd petͦ recusanti dicit. Nisi lauero
apłi ut homineᷤ t̾re insistente ᷤ adhuc ha¬
beant peccatoꝵ sordib pedes pollutos:
uult eos a delictis penitꝰ lib̃are. ut er
possit ꝓpħał sermo congrue ꝗͣ spetiosi

Expanded text:
r, quia, cum sim homo et inmunda labia habeam, in medio quoque populi inmunda labia habentis habitem! Esaias, ut iustus, tantum in sermone peccauerat; ideo sola labia habebat inmunda; ego uero, qui et oculis uideo ad concupiscendum  omnia et, quia semel spiritu baptizatus tunicam pollui, secundi baptismatis purgatione, id est ignis, indigeo. Non sunt, ut quidam putant, in scripturis uerba simplicia; plurimum in his absconditum est. aliud littera, aliud mysticus sermo significat. ecce dominus in euangelio cingitur linteo, peluem ad lauandos pedes discipulorum praeparat, serui fungitur ministerio; esto, doceat humilitatem, ut nobis inuicem ministremus: non abnuo, non recuso. quid est, quod Petro recusanti dicit: nisi lauero apostoli, ut homines terrae insistentes, adhuc habebant peccatorum sordibus pollutos pedes, uult eos a delictis penitus liberare, ut eis possit prophetalis sermo congruere: quam speciosi
Abbreviated transcription (Latin):
Et audiui uocẽ dñ dicentis. Quem
itam & qͥs ibit nob̃: De cõpatione
saiȩ & moysi quomͦ alius minist̾ĩũ
cusarit alius ultro se offerens dura
pessus sit insuꝑiori sermone dispicta¬
mus. s ne uideam᷑ aliqͥd p̃tisse eorum¬

Expanded text:
et audiui uocem domini dicentis: quem mittam et quis ibit nobis? de conparatione Esaiae et Moysi, quomodo alius ministerium recusarit, alius ultro se offerens dura perpessus sit, in alio loco disputauimus. sed ne uideremur aliquid praeterisse eorum
Abbreviated transcription (Latin):
efficit᷑: Popłs uͦ ñ solũ ñ ageus pȩnitẽtiã
s nesciens qͥdẽ q labia habeat inniunda:
purgationis remediũ ñ meret᷑: Puidendũ
gͥ sub hoc exempło ñ solũ ut ip̃si simꝰ sti:
s ne cũ peccatorib morem᷑. qr &e hoc ĩpec¬
cati ac miserie parte ducit ꝓpħam. Se.
uiterep̃tũ: qr cũ moy ses poft̾ĩora dĩ ui¬
dit. Hic dnm sabaoth ocłis carnalib ui¬
disse se scribat. suꝑ hoc cõ dicente uemo
faciem meam uidebit & iuuet. Quoꝰ in¬
t̃rogabiꝰ qͦmͦ se dr̃ inlege aliis ꝓpħis
in iu̾sione & sõpno dicat ostendi moy¬
si u facie ad faciẽ colloqͥ. Ꝙ qͦmͦ stet illa
sententia. Nemo faciem meã uidebit &
uiuer: cũ facie ad faciẽ se ad moy sen lo¬
cutũ eẽ fateat᷑. R espondehunt utiq iux¬
ta possibisatẽ humanã dm̃ uisũ. ñ ut ẽ
s ut uoluit se iuderi. Quib & nos dimᷤ
cimꝰ eodẽm ab y saia ẽẽ uisũ. restaute sũ¬
ma ut mor ses dm̃ aut uil̃it aut non

Expanded text:
efficitur; populus uero non solum non agens paenitentiam, sed ne sciens quidem, quia labia habeat inmunda, purgationis remedium non meretur. prouidendum igitur sub hoc exemplo non solum, ut ipsi simus iusti, sed, ne cum peccatoribus moremur, quia et hoc in peccati ac miseriae parte ducit propheta. Sinteremptum, quia, cum Moyses posteriora dei uiderit, hic dominum sabaoth oculis carnalibus uidisse se scribat, super hoc deo dicente: nemo faciem meam uidebit et uiuet. quos interrogabimus, quomodo se deus in lege aliis prophetis in uisione et somnio dicat ostendi, Moysi uero facie ad faciem conloqui, et quomodo stet illa sententia: nemo faciem meam uidebit et u i uet, cum facie ad faciem se ad Moysen locutum esse fateatur. respondebunt utique secundum possibilitatem humanam deum uisum, non ut est, sed ut uolueodem modo et ab Esaia esse uisum restante summa, ut Moyses deum aut uiderit aut non