comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citatẽ tuã pendentẽ ex linguis hominũ atq natantẽ atã infelici r&inaculo abrũ¬
pere. & cuidã sedi om̃ino incussȩ stabiliq religarẽ. Tune o dipscore. nec ꝑsiũ tuũ respicil
insultantẽ tͥ contorto u̾siculo s plane puerile caput sisensus assit idoneo colapho contun
uant᷑ & quod magis pucdencdhĩ e ui n duigaturas ietis pelarete in affrica ꝓfeaisse testars¬
Cũ aliã obcausam te uneri ñ ẽẽ: assens negotiosissimis & in alia longe distantia intentiseys
ut tͥ exponant ciceronẽ. nisiqr times homines ꝓcliues ad uitu ꝑatdũ ue int̾rogatus ab es
si ñ responderis. indoctus & hebes puteris Orem dignã uigilus & lucubrationib ep̃o rũ
Non mͥuideris aliunde dies noctesq cogitare: nisi ut instudus tius atq doctrina lauderis
ab hominibus Quod & sisemꝑ ad certa & recta tendentib periculosũ eẽ iudicaui nunc

Expanded text:
citatem tuam pendentem ex linguis hominum atque nutantem a tam infelici retinaculo abrumcitatem tuam pendentem ex linguis hominum atque nutantem a tam infelici retinaculo abrumperem et cuidam sedi. omnino inconcussae stabilique religarem. tune, o Dioscore, nec Persium tuum respicis insultantem tibi contorto uersiculo sed plane puerile caput, si sensus adsit, idoneo colapho contundtu autem et, quod magis pudendum est, iam nauigaturus satis praeclare te in Africa profecisse testaricum aliam ob causam te oneri non esse adseris negotiosissimis et in alia longe distantia intentis episcopis, ut tibi exponant Ciceronem, nisi quia times homines procliues ad uituperandum, ne interrogatus ab eis, si non responderis, indoctus et hebes puteris! o rem dignam uigiliis et lucubrationibus episcoporum! Non mihi uideris aliunde dies noctesque cogitare, nisi ut in studiis tuis atque doctrina lauderis ab hominibus. quod etsi semper ad certa et recta tendentibus periculosum esse. iudicaui, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
uugaturo:An ego nisi nauigaturus esses p̃stare tͥ aliquid dedecoris ñ de
Timirũ putas. quod aqua marina dedetus abluat. Quodsi ita ess&: meũ certe qͥ nauigaturus
ñ sũ in expiatũ remaner&. Scribis &iã nosse me quã tͥ molestissimũ sit onerieẽ. cuipiã
& ad testaris solũ dm ẽẽ nosse : quod nimia necessitate impulsus hoc feteris hic sane cũ
epłam tuã legerẽ. satis aduti auimũ cognoscere necessitatẽ tuã : cũ ecce mͥadfers & dicis:
mores hominũ ñ ignoratis qͥ proliues r̃ aduituꝑandũ & quã si int̃rogatus qͥs ñ responderit
indoctus. & hebes putabit᷑. Hoc loco uͦꝰ exarsi ad rescribendũ tͥ Hocenĩ languore animi
tui pene trasti mͥ pectus & in rupisti incuras meas: ut dissiulare ñ possem quantũ meds
adiuiuara mederi tͥ ñ ut detiuis questionib: enodandis explicandisq cogitarẽ: s ut feli¬

Expanded text:
\'nauigaturo\'? an ego, nisi nauigaturus esses, praestare tibi aliquid dedecoris non deberem? \'nauigaturo\'? an ego, nisi nauigaturus esses, praestare tibi aliquid dedecoris non deberem? nimirum putas, quod aqua marina dedecus abluatur. quod si ita esset, meum certe, qui nauigaturus non sum, inexpiatum remaneret. Scribis etiam nosse me, quam tibi molestissimum sit oneri esse cuipiam, et adtestaris solum deum epistolam tuam legerem, satis adverti animum cognoscere necessitatem tuam, cum ecce mihi affers et dicissunt ad uituperandum, et quam, si interrogatus quis non responderit, indoctus et hebes putabitur\'. hoc loco uero exarsi ad rescribendum tibi; hoc enim languore animi tui penetrasti mihi pectus et inrupisti in curas meas, ut dissimulare non possem, quantum me deus adiuuaret, mederi tibi, non ut de tuis quaestionibus enodandis explicandisque cogitarem, sed ut feli
Abbreviated transcription (Latin):
existimas quodomib p̃stare desiderẽ. si absit̃ quod dedet&: s in hac re nichil eẽ. dedecoris ñ n
uid&ur. Non enĩ dedecora facies rerũ attingit sensũ meũ: cũ cogito ep̃m ecdesiasticis curis
strepentib districtũ atq distm tũ. repente quasi obsurdescentẽ cohibere ab his
Et dialogorũ tullianorũ questiunculis uni scolastico exponere: quod quantũ dedeceat: quãꝙ
tuorũ studiorũ raptus ardore prorsus nolis attendere : tu&iã sentis tam̃. Quid enĩ aliud in
quod cũ dixisses in hacre penitus nichil eẽ. dedecoris. statĩ adiunxisti. tam̃
e. p&o p̃stes nauigaturo: Hoc enĩ sonat uideritͥ quidem nichil in hac re eẽ. dedecoris:
tamt̃ quodcũq .e. dedecoris p&ere te ut p̃stem nauigaturo. Sed quid ẽ. que sote quod addi

Expanded text:
me existimas, quod omnibus praestare desiderem, si absit, quod dedecet; sed in hac re nihil esse dedecoris, non mihi me existimas, quod omnibus praestare desiderem, si absit, quod dedecet; sed in hac re nihil esse dedecoris, non mihi uidetur. non enim dedecora facies rerum adtingit sensum meum, cum cogito episcopum ecclesiasticis curis circumstrepentibus districtum atque distentum repente quasi obsurdescentem cohibere se ab his omnibus et dialogorum Tullianorum quaestiunculas uni scholastico exponere? quod quantum dedeceat, quamquam tuorum studiorum raptus ardore prorsus nolis adtendere, tu etiam sentis tamen. quid enim aliud indicat, quod, cum dixisses in hac re penitus nihil esse dede. coris, statim adiunxisti: \'Tamen quodcumque est, peto praestes nauigaturo\'. hoc enim sonat uideri tibi quidem nihil in hac re esse dedecoris, tamen, quodcumque est dedecoris, petere te, ut praestem nauigaturo. sed quid est, quaeso te, quod addidisti
Abbreviated transcription (Latin):
atq opera impendit᷑. ad hoc potius impendit᷑ ut resecent᷑ uanȩ atq fallaces cupiditates tuȩ:
quȩ tanto magis cauendȩ s̃ quanto facilius decipiunt. Hescio qua umbra honestatis
aduidendũ finẽ & capessendũ omiũ actionũ tuarũ nichilte aduiuer̃: quid ꝓsunt dicmͥ
lã ubi finẽ constituer̾is totiꝰ huiꝰ flagrantis simi studutui: & tͥ infructuosi & nob̾ molesti.
epła tua satis indicas. Cũ enĩ de soluendis questionib quas misisti apud me ꝑ litteras sata¬
geres: ita scripsisti: possemte inquis plus & ꝑ multos caros tuos exorare. S noui animũ tuũ
qui ñ rogari desiderat s om̃ib p̃stare sitantũ absit quod dedec&. quod inhac re penitus nichil
etoris tam̃ quodcũq ẽ. p&o p̃stes nauigatuit. In his u̾bis epłe tuȩ rectequidẽ d

Expanded text:
atque opera inpenditur, ad hoc potius inpenditur, ut resecentur uanae atque fallaces cupiditates tuae, atque opera inpenditur, ad hoc potius inpenditur, ut resecentur uanae atque fallaces cupiditates tuae, quae tanto magis cauendae sunt, quanto facilius decipiunt nescio qua umbra honestatis ad uidendum finem et capessendum omnium actionum tuarum nihil te adiuuerunt, quid prosunt? dic niihi. nam ubi finem constitueris totius huius flagrantissimi studii tui et tibi infructuosi et nobis molesti, epistula tua satis indicas. cum enim de soluendis quaestionibus, quas misisti, apud me per litteras satageres, ita scripsisti: Possem te\\ inquis, plus et per multos caros tuos exorare, sed noui animum tuum, qui non rogari desiderat sed omnibus praestare, si tanecoris. tamen quodcumque est, peto praestes nauigaturo\\ in his uerbis epistulae tuae recte quidem de
Abbreviated transcription (Latin):
Ume innumerabiliũ questionũ turba repente circũ uallandũ. uł potius obruendũ pu¬
tasti&iam siuacantẽ ociꝰumq credidisti. Quando enĩ ego in qͦ lib& otio totrerũ nodos tã festi¬
nanti aut scrnbis iam pene ꝓficiscenti possem dissoluere : Numeto enĩ rerũ ipsarũ impedirer.
&iam si no di faciles ad soluendũ forent Gantas aut̃ ꝑ plexitate in uoluti & tenacitate constricti
ut aiã si pauci essent ociosissimũ me octupantel. magna mora temporis fatigarent intentione:
atq attererent ungues meos. Ego te aut̃ uellẽ ab npere de medio deliciosarũ inqͥsitionũ tuarũ
& constipare int̾ curas meas ut uł disceres ñ ẽẽ. in anit̃ cimnosus. uł curiositatẽ tuã cibandã
atq nutriendã : imponere ñ auderes eis quorũ int̾ curas uł maximacurae᷑. repͥmere acre¬
frenare cunosos. Quanto enĩ meluis quantoq fructuosus sundancdis adteullis litteris cẽpi

Expanded text:
me innumerabilium quaestionum turba repente circumuallandum uel potius obruendum putasti, etiam si uacantem otiosumque credidisti. quando enim ego in quolibet otio tot rerum nodos tam festinanti et, ut scribis, iam paene proficiscenti possem dissoluere? numero enim rerum ipsarum impedirer, etiam si nodi faciles ad soluendum forent; tanta sunt autem perplexitate inuoluti et tenacitate constricti, ut, etiam si pauci essent, otiosissimum me occupantes magna mora temporis fatigarent intentionem atque attererent ungues meos. ego te autem uellem abripere de medio deliciosarum inquisitionum tuarum et constipare inter curas meas, ut uel disceres non esse inaniter curiosus uel curiositatem tuam cibandam atque nutriendam inponere non auderes eis, quorum inter curas uel maxima cura est reprimere ac refrenare curiosos. quanto enim melius quantoque fructuosius, si in dandis ad te ullis litteris tempus
Abbreviated transcription (Latin):
non adõ facta natura. sedipsius dĩ substantia tanquã unigenitus filius qđ ẽ.
uerbum eiꝰ. aut aliqua eiꝰ particula. et̃ credatur. tanquã illa natura atquȩ
substantia quads̃ est quic quid ẽ commnutabilis e̾ẽ possit: quod ẽ ẽ animam
nemo nonsentit. qui se habere animã. sentit. Cum ista dictarẽ: plator iam
uentũ expectans. meuehẽnt̃ ut nauigaret urgebat. Itaq siquidhic in¬
condite atq inculte dictũ legeris. uł sitotũ ita ee ꝑspexeris: doctriniȩ

Expanded text:
non a deo facta natura sed ipsius dei substantia tamquam unigenitus filius, quod est non a deo facta natura sed ipsius dei substantia tamquam unigenitus filius, quod est uerbum eius, aut aliqua eius particula esse credatur, tamquam illa natura atque substantia, qua deus est, quicquid est, commutabilis esse possit, quod esse animam nemo non sentit, qui se habere animam sentit. Cum ista dictarem, perlator iam uentum expectans me uehementer, ut nauigaret, urguebat. itaque, si quid hic incondite atque inculte dictum legeris uel si totum ita esse perspexeris, doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
bere. dequa sapientia. dictum .ẽ. Pertendit ifine usq ad finẽ fortiter.
& non dix̃ disposuit: sed disponit omia. suauit̃. Multum est autẽ uł tenuit̃
ꝑcunctandũ putasti utrũ baptitati õms si absq penitentia diuersis criminib
ireciti decorport exierint ueniam quo libet tempore consecuturisint:
librum non paruȩ quantitatis imscripsi. Quensi describeris curauoris. forcas¬
senihil ulterius hinc requires. Uis & iam ꝑme scire utrũ dĩ flatus ille inaidã
idemipse sit anima. Breuiter respondeo. aut ipse est: aut ipso anima facta ẽ.
Sed& si ipse est: factus. ẽ. Deanima quippe loqͥt᷑ pesaiã ꝓphetã ds̃. ubidicit
O mnẽ flatum ego feci. ut sequentia. satis indicant. Seqͥtur. propt̃ peccatũ modicũ
quid contristaui illum idẽ. ipsum flatum. & cetera quenisi deanima huma Na
intelligi nequeunt. In hac enĩ questione maxime cauendum est: ne anima

Expanded text:
bere. de qua sapientia dictum est: Pertendit a fine usque in finem fortiter et bere. de qua sapientia dictum est: Pertendit a fine usque in finem fortiter et - non dixit \'disposuit\' sed — disponit omnia suauiter. multum est autem uel tenuiter percontandum putasti, utrum baptizati omnes, si absque paenitentia diuersis criminibus inretiti de corpore exierint, ueniam quolibet tempore consecuturi sint, librum non paruae quantitatis iam scripsi, quem si describere curaueris, fortasse nihil ulterius hinc requires. Vis etiam per me scire, utrum dei flatus ille in Adam idem Ipse sit anima. breuiter respondeo: aut ipse est aut ipso anima facta est. sed et si ipse est, factus est. de anima quippe loquitur per Esaiam prophetam deus, ubi dicit: Omnem flatum ego feci, quod sequentia satis indicant; sequitur enim: Propter peccatum modicum quid contristaui illum, id est ipsum flatum, et cetera, quae nisi de anima humana intellegi nequeunt. in hac enim quaestione maxime cauendum est, ne anima
Abbreviated transcription (Latin):
natura rerũ acreatore administratur. & ꝑ ordines p̃finitis locis & tẽporibus
siuis cuncta nascuntur: ds̃ usq nunc oꝑitur. Hamsids̃ nunc ista nonformat.
qͣm legit᷑ pͥusquã teformarẽ iNutero nouite : quomͦ &iã accipipotest. qđ si
fenum agri quod hodie est & cras inclibanũ mittit᷑ ds̃ sicuestit. nisiforte c¬
dendum est fenum adõ uestire. & adõ corpora Nonformari : Cum eni dix̃ uestit.
Nondep̃terita ordinatione : sed de p̃senti operatione satis indicat. Unde est
xiã illud apłi deseminib quod supra. c̃omemoraui. non inquit corpꝰ qͦd futurũ ẽ
seminas sed nudũ granũ. fere tritici aut aliciuꝰ ceterorũ: ds̃ autẽ illi dat corpꝰ
quom uoluerit. E ondix̃ dedit aut disposuit. seddat: ut creatorẽ intelligas
efficatiã sapientie sue reb que cotidie sius tem porib oriunt᷑ condendis adhi¬

Expanded text:
natura rerum a creatore administratur et per ordines praefinitis locis et temporibus natura rerum a creatore administratur et per ordines praefinitis locis et temporibus suis cuncta nascuntur, deus usque nunc operatur. nam si deus nunc ista non format, quo modo legitur: Priusquam te formarem in utero, noui te? quo modo etiam accipi potest: Quod si faenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, deus sic uestit? nisi forte credendum est faenum a deo uestiri et a deo corpora non formari. cum enim dixit \'uestit\', non de praeterita ordinatione sed de praesenti operatione satis indicat. unde est etiam illud apostoli de seminibus, quod supra commemoraui: Non, inquit, corpus, quod futurum est, seminas sed nudum granum fere tritici aut alicuius ceterorum; deus autem illi dat corpus, quo modo uoluerit. non dixit dedit aut \'disposuit\' sed d at\', ut creatorem intellegas efficaciam sapientiae suae rebus, quae cotidie suis temporibus oriuntur. condendis adhi
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentia. discernatur. & nulla erit questio: qm̃ caro scđm substantiã. scd̾m
quã dictum est sp̃s ossa & carnẽ Non habet sicut me uidetis habere possidet
expositirẽ. cum diceretur. caro & sangus regnum dei nonpossidebunt: ineo
quod c̃tinuo ad ditũ est neq corruptio incorruptionẽ possidebit. sicut
quantũ arbitror disseruimꝰ. Quod autẽ quęris utrũ singillatim acreatore dõ
corporũ liniamenta. formentur. nonte mouebit siquantũ potest humana
mens potentiã diuinȩ operationis intelligas. Quo modo enĩ negare pote¬
rimꝰ dm̃ &ia nunc operari cuncta que creant᷑. cũ dñs dicat pat᷑ m̃s us que
modo oꝑit᷑. unde illa cessatio sełntimi diei abipsis naturis condendis intdilligen¬
da est facta. non abedrũ amministratione que condite referunt᷑ : Cũ ergo

Expanded text:
intellegentia discernatur et nulla erit quaestio. quoniam caro secundum substantiam, secundum intellegentia discernatur et nulla erit quaestio. quoniam caro secundum substantiam, secundum quam dictum est: Spiritus ossa et carnem non habet, sicut me uidetis habere, possidet expositum est, cum diceretur: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, in eo, quod continuo additum est: Neque corruptio incorruptionem possidebit, sicut satis, quantum arbitror. disseruimus. Quod autem quaeris, utrum singillatim a creatore deo corporum liniamenta formentur, non te mouebit, si, quantum potest humana mens, potentiam diuinae operationis intellegas. quo modo enim negare poterimus deum etiam nunc operari cuncta, quae creantur, cum dominus dicat: Pater meus usque nunc operatur? unde illa cessatio septimi diei ab ipsis naturis condendis intellegenda est facta, non ab earum administratione, quae conditae referuntur. cum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. non ut oppinor dubitandum est scđm hoc dictum caro & sanguis regnum
dĩ non possidebt̃: quia nonibi erit corruptio & mortalitas carnus & sanguinis.
cđm has enĩ qualitates: hoc loco carnẽ & san guinẽ nuncupauit. Quo circa
ut aliquid exempli gr̃a ponã. quo interim occurrit sicut scriptũ est Nieforte
temptauerit uos qͥ temptat & in anissit labor nr̃. atq hic intelligit᷑ diabolus
i quã ds̃ omino nontemptet de quo alio loco scriptura dicit. ipse autẽ nemi
temptat: nec contraria est ista sentencia ei quadr̃. temptat uos dñs ds̃ uester:
sed soluit᷑ quȩstio. cũuocabulum tẽptationis diuersas intelligentias habet.
eo qđ alia sit tẽptatio deceꝓcionus. alia tẽptatio ꝓbationis: sẽdm illã Nota
intelligit᷑ quitemptat nisi diabolus. Scdmhanc uͦ tẽptat ds̃: ita cũ dicitur
caro possi debit regnũ dĩ. & caro non possidebit regnu̾dĩ: & iã huiꝰ nomiNis

Expanded text:
tatem. non, ut opinor, dubitandum est secundum hoc dictum: caro et sanguis regnum tatem. non, ut opinor, dubitandum est secundum hoc dictum: caro et sanguis regnum dei non possidebunt, quia non ibi erit corruptio et mortalitas carnis et sanguinis; secundum enim qualitates hoc loco carnem et sanguinem nuncupauit. Quocirca, ut aliqtemptauerit uos, qui temptat, et inanis sit labor noster — atque hic intellegitur diabolus. tamquam deus omnino non temptet, de quo alio loco scriptura dicit: Ipse autem neminem temptat; nec contraria est ista sententia ei. qua dicitur: Temptat uos dominus deus uester, sed soluitur quaestio, cum uocabulum temptationis diuersas intellegentias habet eo -quod alia sit temptatio deceptionis alia temptatio probationis: secundum illam non intellegitur, qui temptat, nisi diabolus. secundum hanc uero temptat deus —, ita, cum dicitur caro possidebit regnum dei\' et caro non possidebit regnum dei etiam huius nominis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut alio loco. qͥ non credit inquitam iudicatus est. Prõinde qͥ adiudiciũ
esurrecturi sunt: nod commutabunt᷑ in illã incorruptelam. quȩ nec doli
cruciabunt᷑. quia ignis eorum non extinguetur: & uermis eorũ non moriet᷑.
uid sibi gͦ uult ista distinctio. & mortui resurgent incorrupti & nos c̃õi¬
ta bim᷑. nisi quia õms incorrupti resurgent. sedexhis iusti &iã immutabunt̃
in illam in corruptelã. cui omino nulla possit nocere corruptio. Acꝑ hoc
qͥ mea non c̃omutabunt᷑ incorrupti qͥdẽ resurgent intt gritate m̃ brõrum.
edtam corrum pendi dolort pęnarũ cum audierint ite inignẽ ȩteraiũ
qͥparatus est cdiabolo & angłis eiꝰ. A qͦ auditumalo: iustus non timebit.
Deillauͦ cõmutatione iustoꝵ cum dixisset. nos commutabim᷑: tã quã quȩreremꝰ
qͦmͦ istud fiat. uł qualis illa c̃omutatio futurasit. ad iungit & dicit. Oport&
iñ corruptibile hoc induere incorruptelã: & mortale hoc induere ĩ mortali¬

Expanded text:
edit, inquit, iam iudicatus est. proinde illi, qui ad iudicium resurrecturi sunt, non commutabuntur in illam incorruptelam, quae nec doloris cruciabuntur, quia ignis eorum non extinguetur et uermis eorum non morietur. -Quid sibi ergo uult ista distinctio: Et mortui resurgent incorrupti et nos commutabimur, nisi quia omnes incorrupti resurgent, sed ex his iusti etiam inmutabuntur in illam incorruptelam. cui omnino nulla possit nocere corruptio? ac per hoc, qui in eam non commutabuntur, incorrupti quidem resurgent integritate membrorum sed tamen coqui paratus est diabolo et angelis eius. a quo auditu malo iustus non timebit. de illa uero commutatione iustorum cum dixisset: nos commutabimur, tamquam quaereremus, quomodo istud fiat uel qualis illa commutatio futura sit, adiungit et dicit: oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem et mortale hoc induere immortali
Abbreviated transcription (Latin):
peccata ignorantiȩ. quando quisq benefieri putat quod maleftt. Deocci dendis homi¬
nib neabeis quisq occidatur. nonmͥ plac& consilĩ: nisi forte sit miles aut puplica
functione teneatur. ut non ꝓse hoc faciat sedꝓaliis uł ꝓciuitate. ubi&iã ipse. ẽ accept
legitima potestate si eiꝰ c̃ gruit ꝑsonȩ. Qui uͦ repelluntur aliquo t̾rore nemale faciant:
& iam ipsis aliquid fortasse prestat᷑. Hinc autem dictum .ẽ. non resistamꝰ malo nenos
ta delect&. que alieno malo animũ pascit: non ut correctionem homi
neglegamꝰ. unde nec reus. ẽ. mortis alienȩ. qui cumsuȩ̨ possessioni amuroꝵ circum

Expanded text:
peccata ignorantiae, quando quisque bene fieri putat, quod male fit. De occidendis hominibus, ne ab eis quisque occidatur, non mihi placet consilium, nisi forte sit miles aut publica functione teneatur, ut non pro se hoc faciat sed pro aliis uel pro ciuitate, ubi etiam ipse est, accepta legitima potestate, si eius congruit personae. qui uero repelluntur aliquo terrore, ne male faciant, etiam ipsis aliquid fortasse praestatur. hinc autem dictum est: Non resistamus malo, ne nos uindicta delectet, quae alieno malo animum pascit, non ut correctionem hominum neglegamus. unde nec reus est mortis alienae, qui cum suae possessioni ...... et m
Abbreviated transcription (Latin):
flatiã sc̃ moises fidelis farmulus eꝰ ostendit: ubi att dõ cũ quo ut amicus facie ad faciẽ loquebat᷑: Sunuen
grati antere costendle m tomal ipsũ : Q uidegͦ ille m̾ent ipse Si ñ essa ipse ñ ei dicera& ostendemtͥ tenã
sa ÷ sa tstende t dmñ . t tam̃ sierꝰ natura substantiãq conspicer& imultominꝰ dicera ostende tͥ tens
ipsã. Ipse gͦ erat mea spoie qua apparene uoluerat: ñ aut̃ ipse apparebat intiatum ꝓpna quã moises
undere capiebat. E a quippe ꝓmittit᷑ scis mala uita Unde quod responsi e. mensi uerũ d̃ ouene
poetest faciẽ di uidere & uiuere id est ne mopotest eũ in bacinta uiuensindere sicutiẽ.: lã malie
nider: . quos uoluntas elegit ÷̃ quod natura formaut. Et iluo quodiobis ant sifette ncella ũ. dne

Expanded text:
ii sui flammam, sanctus Moyses fidelis famulus ejus ostendit, ubi ait Deo, cum quo ut amicus facie ad faciem loquebatur: « Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum . » Quid ergo? Ille non erat ipse? Si non eseius naturam substantiamque conspiceret, multo minus diceret ostende mihi temet ipsum\'. ipse ergo erat in ea specie, qua apparere uoluerat, non autem ipse apparebat in natura propria., quam Moyses uidere cupiebat; ea quippe promittitur sanctis in alia \' uita. unde, quod responsum est Moysi, uerum est, quia nemo potest faciem dei uidere et uiuere, id est nemo potest eum in hac uita uiuens uidere, sicuti est. nam multi uiderunt, sed quod uoluntas elegit, non quod natu
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ : uirtus uͦ narrat᷑. Illa oculis: hȩc mñ te cõp̃hendit᷑. Qui paulo ante dixerat iusionẽ ad utrũq refe¬
rendã: nunc eã ñ m̃ti s oculis dedit. Non ut opinor negligent̃ sua uba respiciens: s qr usitatius in lo¬
quendo solemꝰ oculis at tribuere uisionẽ. sicut sp&iem corpori. Nã & hȩcmos loquendi crebrius usurpat
in reb quȩ locis continent᷑. uariant᷑ q colorib. S similla spaies ess& m̃te contuenda : ñ dicere tur
ille spaiosus forma p̃filus hominũ Neq enĩ hoc scđm carnẽ dictũ e : & ñ scđm s̃p&iem spiritalẽ : dicitur¬

Expanded text:
c mente comprehenditur. » Qui paulo ante dixerat visionem ad utrumque refec mente comprehenditur. » Qui paulo ante dixerat visionem ad utrumque referendam, nunc eam non menti sed oculis dedit, non, ut opinor, negligenter sua verba respiciens, sed quia usitatius in loquendo solemus oculis attribuere visionem, sicut speciem corpori. Nam et hic mos loquendi crebrius usurpatur in rebus, quae locis continentur, varianturque coloribus. Sed si nulla species esset mente contuenda, non diceretur ille « speciosus forma prae filiis hominum . » Neque enim hoc secundum carnem dictum est, et non secundum speciem
Abbreviated transcription (Latin):
pa titor uuꝰ uba consideramꝰ. plenitudinẽ diuinitatis eiꝰ nemo comspex̃: nemo m̃te aut oculis cõphendit
Uidit enĩ ad utrũq referendũ ẽ. Restat inquirere quomͦ angłi dm̃ uideant: ꝓpt̃ illud quod exeuuangli
cõmemoraui. Angl̃i eorũ semꝑuident faciem patns mei Sienĩ & ipsis ñ sicutie s latente sua natura
insp&ie qua uoluerit appar&: mãgis oragisq reqͥrendũ ẽ. qͦmͦ eum nos uidebimꝰ sicutie: Et sicuet moises
desidenuit cũ p&er& ut ds̃ qͥ in conspettueiꝰ erat ostender& illi sem& ipsũ. Hoc enĩ nob̃ sũmũ p̃miũ¬
inresurrectione ꝓmittit᷑: quoderutꝰ equales angłis dĩ Ao ꝑ hoc sinec ipsi eũ uident sicutiẽ. qͣmͦ nos
ita usuri sumꝰ cũ eis equales in resurrectione facti fuerimꝰ : S uide quid consequent̃ dicat nr̃ ambrosiꝰ
Deniq inquit cũ addit᷑ unigetitus filius ipse narrabit: m̃tiũ magisꝗ. oculorũ uisio declarat᷑ Sp&ies enĩ¬

Expanded text:
s eius nemo conspexit, nemo mente aut oculis comprehendit; nidi t enim ad utrumque referendum est\', restat inquirere, quo modo angeli deum uideant, propter illud, quod ex euangelio commemoraui: Angeli eorum semper uident faciem patris mei. si enim et ipsis non sicuti est, sed latente sua natura in specie, qua uoluerit, apparet, magis magisque requirendum est, quo modo eum nos uidebimus, sicuti est et sicut Moyses desiderauit, cum peteret, ut deus, qui in conspectu eius erat, ostenderet illi semin resurrectione promittitur, quod erimus aequales angelis Dei. Ac per hoc si nec ipsi eum vident sicuti est, quomodo nos ita visuri sumus, cum eis aequales in resurrectione facti fuerimus? Sed vide quid consequenter dicat noster Ambrosius. Denique, inquit, cum additur, « unigenitus Filius ipse narrabit, mentium magis quam visio oculorum de
Abbreviated transcription (Latin):
insinu patris narratione in effabili: creatur rationalis munda & scã impl&ur dĩ uisione ieffabili. quã
tunc consequemͣ. cũ ȩquales anglis facti fuerimꝰ : qr sic̃ uident᷑ ista usibilia corporis sensib nota: dm̃ ne mo

Expanded text:
in sinu Patris, narratione ineffabili, creatura rationalis munda et sancta impletur Dei visione ineffabili, quam tunc consequemur, cum aequales angelis facti fuerimus, quia sicut videntur ista visibilia, corporis sensibus nota, « De
Abbreviated transcription (Latin):
melius instruitur. Pelagius uͦ sicut a qͥb dim fr̃ib nr̃is missȩ locuntur eple huerososimis
constitutus nonnullos fallere asseritur. Uerumptam̃ mnulto plures qͥci sensus dlu¬
gentius indagare potuerunt aduersus eos ꝓgrã xp̃i & catholicefidei uerita dil¬

Expanded text:
melius instruitur. Pelagius vero, sicut a quibusdam fratribus nostris missae loquuntur epistolae, Jerosolymis melius instruitur. Pelagius vero, sicut a quibusdam fratribus nostris missae loquuntur epistolae, Jerosolymis constitutus, nonnullos fallere asseritur. Verumtamen multo plures qui ejus sensus diligentius indagare potuerunt, adversus eum pro gratia Christi et
Abbreviated transcription (Latin):
homines ꝑtransut. in qͦ om̃s peccauer̃. Et alio loco. Sicut in adã om̃s moriunt᷑: sic & in xp̃o
om̃s uiuificabunt᷑. Ut gͦ alia omittamꝰ que c̃trasc̃as scripcuras plurima disser̃. hȩc interim
duo qͥb om̃ino tocũ quod xp̃ianisumꝰ nitunt᷑ euertere. quȩ fidelia corda sustinent
nonẽs rogindum dĩ ut eontri peeceti malum atq adoperandum iusticiam sit nr ad iuitor
sinuantes aplieo pestorituo. nonopus habemꝰ multa dicere. & tinta impietate uerbis
exuggrinreis cu ꝓcul dubio te ita ꝑ moueant. ut abeis corrigendis nelitius serpint mullcos a
contaminent uł pocius interimant. dum sub nomine xp̃i agra penitus ile nrntro mino¬
& celestius: quos quidem ineccłi sanari malumꝰ. qua desperata salute abeccla reecauis
sinecessitas nulli compellit. Quoꝵ unus id est celestius & iam ad presbiteriũ iassair
ꝑuenisse: dequo ante paucos annos quid gestum fuerit. sc̃itas tua de carchiginensusua qi

Expanded text:
t in Adam omnes moriuntur, sic in Christo omnes vivificabuntur . Ut ergo alia omittamus, quae contra sanctas Scripturas plurima disserunt, haec interim duo, quibus omnino totum quod Christiani sumus conantur evertere, quae fidelia corda sustineant, non esse rogandum Deum ut contra peccati malum atque ad operandam justitiam sit noster adjutor,  3. Haec insinuantes apostolico pectori tuo, non opus habemus multa dicere, et tantam impietatem verbis exaggerare; cum procul dubio te ista permoveant, ut ab eis corrigendis, ne latius serpant, multosque contaminent, vel potius interimant, dum sub nomine Christi a gratia Christi peniet Coelestius, quos quidem in Ecclesia sanari malumus, quam desperata salute ab Ecclesia resecari, si necessitas nulla compellat. Quorum unus, id est, Coelestius, etiam ad presbyterium in Asia dicitur pervenisse. De quo ante paucos annos quid gestum fuerit, sanctitas tua de Carthaginensi Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
delapide scriptũ eꝰ.: quo significatuse: xp̃s duoquȩdã p̃nunciata s : & infidelib offendiculũ & fide lib¬

Expanded text:
de lapide scriptum est, quo significatus est Christus, duo quaedam praenuntiata sunt, et infidelibus offendiculum et fidelibde lapide scriptum est, quo significatus est Christus, duo quaedam praenuntiata sunt, et infidelibus offendiculum et fidelib
Abbreviated transcription (Latin):
utiq apud inferos s incliberatis : Deqͥb scriptũ ẽ. Qui sedebant in umbra mortis: lnm̃ ortũ ẽ. eis
Iilis ant̃ in dieb: noe frustra p̃dicatũ ẽ : qr ñ credider̃. cũ expectar& eos dĩ patientia ꝑ tẽpus totannorũ
qͥb arca eadem fabricata e᷑. Nã eiꝰ &iã fabricatio. quodã mͦ p̃dicatio fuit : sic̃ mͦ simules eorũ ñ creduit
q̃ sub eadem forma ignorantiȩ tenebris uelut carcere concludunt᷑: frustra intuentes eccłim toto mundo
construi ĩ minente iudicio tamq diluuio qͦ tunc oms increduli ꝑier᷑: Ait qͥppedn̾s. Sic̃ indieb noe :¬
itaerit & indieb fili hominis. Manducabant. bibebant. nubebant. uxores ducebant. doneo inttrauit
noe in arcã. uenit diluuũ: & ꝑdidit om̃s s qr eares gesta &iã remfutunã significabat. ideo ibi diluuiũ
& baptismũ significauit fidelib & infidelib penã: Sic̃ infigura ñ reigestȩ. s tantũ mͦ dictȩ quod

Expanded text:
utique apud inferos sed hic liberati sunt, de quibus scriptum est: Qui sedebant in umbra mortis, lumen ortum est eis. illis autem in diebus Noe frustra ptaedicatum est, quia non crediderunt, cum expectaret eos dei patientia per tempus tot annorum, quibus arca eadem fabricata est — nam eius etiam fabricatio quodam modo praedicatio fuit —, sicut modo similes eorum non credunt. qui sub eadem forma ignorantiae tenebris uelut carcere concluduntur frustra intuentes ecclesiam toto mundo construi imminente iudicio tamquam diluuio, quo tunc omnes increduli perierunt; ait quippe dominus: Sicut in diebus Noe ita erit et in diebus filii hominis. manducabant, bibebant. nubebant, uxores ducebant, donec intrauit Noe in aream; uenit diluuium et perdidit omnes. sed quia ea res gesta etiam rem futuram significabat, ideo ibi diluuium et baptismum significauit fidelibus et infidelibus poenam, sicut in figura non rei gestae sed tantum modo dictae, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dantia refrigis cecaritatẽ uiderent ñ ꝑturbarent᷑. ñ ex pauescerent non reb insperatis & in opinatis

Expanded text:
dantia refrigescentem caritatem uiderent, non perturbarentur, non expauescerent, non quasi rebus insperatis et inopinatisdantia refrigescentem caritatem uiderent, non perturbarentur, non expauescerent, non quasi rebus insperatis et inopinatis
Abbreviated transcription (Latin):
i lectissimis fr̃ib: cdero. seniorib. & uniuersȩ plebi aeccłȩ ippomensi cui seruio indilectione
xp̃i: augustinꝰ indño salutẽ. Utinã scripturȩ dĩ sollicita m̃te intendentes. in quibq scandalis
Ante conscribenda curauit : ut bona p̾scłi finẽ secutura certiores ex pectarem. quã mala similiter p̃nun¬
tiata ante scłi finẽ p̃cedentia sentiremꝰ. Vnde & apłs dicit. Quȩcũq enĩ ante scripta sunt unos doceremur
scripta st̃ ut ꝑ patientiã &e consolationẽ scripturarũ spẽ habeam addm̃. Iuid aũt opꝰ erat ut ipse dñsiħs no
mundo abscand alis. nisi ut nobis nonblandirem᷑ uenire non posse ad sedes felicitatis et̃ ne. nisi tẽporalib
malis exerciti nondefiteremꝰ: Quid opꝰ fuit utdicer& qm̃ habundauit iniquitas gefriges c& caritas multoꝵ
nisi utilli deqͥb c̃tinuo locut᷑ a diunx̃. qͥ ꝑseuerauerit usq infinẽ. hic saluaserit. Cũ h ic iniquitatis abun¬

Expanded text:
ILECTISSIMIS FRATRIBUS, CLERO, SENIORIBUS ET UNIVERSAE PLEBI ECCLESIAE HIPPONIENSIS, CUI SERVIO, IN DILECTIONE CHRISTI AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Utinam scripturae dei sollicita mente intendentes in quibusque scandalis , ante praedixit, ante conscribenda curauit, ut bona post saeculi finem secutura certiores expectaremus, quam mala similiter praenuntiata ante saeculi finem praecedentia sentiremus. unde et apostolus dicit: Quaecumque enim ante scripta sunt, ut nos doceremur, scripta sunt, ut per patientiam et consolationem scripturarum spem habeamus ad deum. quid autem opus erat, ut ipse dominus Ieetiam exclamaret: Vae mundo ab scandalis, nisi ut nobis non blandiremur uenire nos posse ad sedes felicitatis aeternae, nisi temporalibus malis exerciti non defecerimus? quid opus fuit, ut diceret: Quoniam abundauit iniquitas, refrigescet caritas multorum, nisi ut illi, de quibus continuo locutus adiunxit: Qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit, cum hac iniquitatis\' abun
Abbreviated transcription (Latin):
temporum alii labes morum: amorq uiciorum. Nã & apłs paulus quando dicebat: Noncto inon¬
senuis ille dicerent moram facit dñis m̃s uemre. & traderent se suꝑbic luxurieq perdendos: seosia
eos nolebit deppinqurdur die nouissimo falsis auscultare rumorib ut camen ueileo e aspa sedsiş

Expanded text:
temporum alia labes morum amorque uitiorum. nam et apostolus Paulus, quando dicebat: Non cito motemporum alia labes morum amorque uitiorum. nam et apostolus Paulus, quando dicebat: Non cito moseruus ille dicerent: Moram facit dominus meus uenire et traderent se superbiae luxuriaeque perdendos; sed sic eos nolebat de propinquante die nouissimo falsis auscultare rumoribus, ut tamen uellet eos paratos
Abbreviated transcription (Latin):
ne quod dicebat morã facit dñs m̃s. desiderio dñisui dicere crederetur: quo ardebat ille qͥ dicobat
Sitiuit animamea addm̃ uiuum. quando ueniã & apparebo antefaciem dĩ: Dicendo etuuam
quan doueniã: morassẽ ꝑpeti moleste ferebat. quia etiam qđ tepore acceleratur. desideris
tardum uidetur. Quo modo autemtar diuis ẽ. eiꝰ aduentus. uł qͣ rͦ longe futurus est cumipsi
apłi tempore quo ad huc erant in carne dixerint. nouissima horaest quã uis inidño audierint.
Nonẽ ur̃m scire tempora : hoc gͦ nesciebant: quod nescimꝰ. It nosquantum adme attinec dico:
tate diligebant eiꝰ manifestacionem: & dabant conseruis intempore cybaria. neꝑcutiebant eos domi¬
nando eis: necluxuriabantur cum amatorib mundi dicentes morã facit dñs m̃s. Aliae. ꝙͦ ianorant

Expanded text:
ne, quod dicebat: Moram facit dominus meus, desiderio domini sui dicere crederetur, quo ardebat ille, qui dicebat: ne, quod dicebat: Moram facit dominus meus, desiderio domini sui dicere crederetur, quo ardebat ille, qui dicebat: Sitiuit anima mea ad deum uiuum; quando ueniam et apparebo ante faciem dei? dicendo enim \'quando ueniam?\' moras se perpeti moleste ferebat. quia, etiam quod tempore acceleratur, desiderio tardum uidetur. quo modo autem tardus est eius aduentus uel quo modo longe futurus est, cum ipsi apostoli tempore, quo adhuc erant in carne, dixerint: Nouissima hora est, quamuis a domino audierint: Non est uestrum scire tempora? hoc ergo nesciebant, quod nescimus et nos — quantum ad me attinet, dicotate, diligebant eius manifestationem et dabant conseruis in tempore cibaria nec percutiebant eos dominando eis nec luxuriabantur cum amatoribus mundi dicentes: Moram facit dominus meus. Alia est ergo ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
ccepilitteras uenerationis tuȩ: qͥb ualde salubriter ex hortaris ut saluatoris Ni
diligatur & desideretur aduentus. Facis hoc ut serius bonꝰ eius dempatris familias
auidus lucrorum dm̃tui: & uolens habere plurimͦs socios dilectionis. qua ipse precipue & per-¬
euerant̃ accenderis Intuentes igitur qđ commemorasti deapło quia dixit dñm redditurum
coronã iusticiȩ nontameu sibi seaet om̃ib qͥdiligunt manifestationẽ eiꝰ: itareete uiuimus.
& in hoc scło tanquã peregrini a gimꝰ: cũ se inhac dilec hione cornr̃m ꝓficient̃ excendit. siue citius
siuetar dius ueniat quã putatur: cuiꝰ manifestatio fideli caritate diligitur. & pio desideratur
affectu. Seruus quippe ille quidicit moram facit dñs ins. & percutit conseruossuos: manducat¬
& bibit cumebriosis. nonutiq diligit manifestacionẽ eius. Exmorib enim apparet animus eius.
uos mores licet breuit. ideo magister bonus curauit exprimere: idest suꝑbiã atq luxuri amdi

Expanded text:
Accepi litteras uenerationis tuae, quibus ualde salubriter exhortaris, ut saluatoris nostri diligatur et desideretur aduentus. facis hoc ut seruus bonus eiusdem patris familias auidus lucrorum domini tui et uolens habere plurimos socios dilectionis, qua ipse praecipue et perseueranter accenderis. intuentes igitur, quod commemorasti de apostolo, quia dominum dixit redditurum coronam iustitiae non tantum sibi sed et omnibus, qui diligunt manifestationem eius. ita recte uiuimus et in hoc saeculo tamquam peregrini agimus, cum se in hac dilectione cor nostrum proficienter extendit, siue citius sine tardius ueniat, quam putatur, cuius manifestatio fideli caritate diligitur et pio desideratur affectu. seruus quippe ille, qui dicit: Moram facit dominus meus et percutit conseruos suos, manducat et bibit cum ebriosis, non utique diligit manifestationem eius; ex moribus enim appai;et animus eius. quos mores licet breuiter ideo magister bonus curauit exprimere, id est superbiam atque luxuriam,
Abbreviated transcription (Latin):
tuaseru dumsit plena miracuis : ut ñ quasi facili ꝑuestigatione rationise suiden¬
d consngudine mira ñsint. atq obhos nec consideratione nec inquisitione Aligna
moliuntur aut ñ minꝰ aut amplius ammiram muno seminis tampar uuls grano
omia que laudamꝰ in arbore tamꝗ liciata latuisse. quã mundihuuis fa nige ntot
simũ. que deconporib humanis dũ dilabuntur assumit: resurrectigna fic abatura

Expanded text:
natura rerum tam sit plena miraculis, ut non quasi facili peruestigatione rationis sed uidendi consuetudine mira non sint atque ob hoc nec consideratione nec inquisitione digna momnia quae laudamus in arbore tanquam liciata latuisse, quam mundi hujus tam ingentem sinum, quae de corporibus humanis dum dilabuntur assumit, resurrectioni futurae tota
Abbreviated transcription (Latin):
a do ess& : ñ curass& sabbatis : & ñ eiat demonia ni sinbebel zebub pͥncipe demoniorũ. Propt̃
catione cõpuncti credider̃ in eũ quẽ crucifexerant : & festinantes tanto ex piarpeccato
ad donũ grȩ cucurrer̃. An uͦ qr uirtutes animȩ ex fide & cartate dĩ roboratur. Illis impul
utroq uacuis multiplicate sunt infirmitates anime. ex imp&ate scelerũ mortifens languo¬

Expanded text:
a deo esset, non curaret sabbatis et: Non eicit daemonia nisi in Beelzebub principe daemoniorum. propter a deo esset, non curaret sabbatis et: Non eicit daemonia nisi in Beelzebub principe daemoniorum. propter tri praedicatione compuncti crediderunt in eum, quem crucifixerant, et festinantes tanto expiari peccato ad donum gratiae cucurrerunt? an uero, quia uirtutes animae ex fide et caritate dei roborantur, illis impiis utroque uacuis multiplicatae sunt infirmitates animae ex impietate scelerum mortiferis languo
Abbreviated transcription (Latin):
suorũ : quã phariseũ de imputatione iusticiarũ suarũ Merito aut̃ ille laudator sui. repudiatus
cusator accipit᷑. & obtin& ueniã de confessis peccatis ꝓpt̃ gram humilitatis scõ phariseo quales
dei scisunt reportantes sarcinã peccatorũ deiactantia sc̃itatis ipsius: nimirũ su
iudei illi dequib apłs ait. qd suã insticiã statuere cupientes quȩ ex lege ẽ iusticiȩ dĩ ñsunt sub¬
iecti quȩ ẽ. ex fide : que reputata e. abrahã patrĩ nr̃o adiusticia. Non ex oꝑib qr scđm om̃ i poten
cordis quȩ ñ littera s spũ agit᷑ in uisibilit̃: Unde laus eiꝰ. ñ ex ominib: s ex dõ: deinde qd iungit
eodẽ u̾siculo Miras fecit uoluntates suas int̾ illos: Credo ex eodicit quid ipsis pͥmũ
suas de inde idipsũ pi&atis suȩ sacram̃tũ in ipsis oꝑatus ẽ. natus in carne ex uirgine ds̃. ingente
orũ & decarne ipsorũ : factus ex semine dauid homo. deinde uirtutes sanitatũ:

Expanded text:
suorum, quam Pharisaeum de imputatione justitiarum suarum. Merito autem ille laudator sui repudiatus cusator accipitur, et obtinet veniam de confessis peccatis propter gratiam humilitatis, sancto illo Pharisaeo, quales Judaei sancti sunt, reportante sarcinam peccatorum de jactantia sanctitatis. Ipsius nimirum sunt forma Judaei illi, de quibus Apostolus ait, quod suam justitiam statuere cupientes quae ex lege est, justitiae Dei non sunt subjecti quae est ex fide, quae reputata est patrcordis, quae non littera sed spiritu agitur inuisibiliter, unde laus eius non est ex & hominibus sed ex deo. Deinde quod iungit in eodem uersiculo: Mirasfecituoluntates suas inter illos, credo ex eo dicit, quod ipsis primsuas. deinde ipsum pietatis suae sacramentum in ipsis operatus est natus in carne ex uirgine deus in gente ipsorum et de carne ipsorum factus ex semine Dauid homo, deinde uirtutes sanitatum,
Abbreviated transcription (Latin):
fidem xp̃i qͥ & legis & ꝓph&arũ finis ẽ & in om̃ib eorũ libris p̃figuratus ac ꝓph&atus eluc&. Aut qr ex
ipsis impus eorũ generatio uentura e ẽlectorũ : qͥ de singulis tribub: eleco induodenis milib: dẽsig¬
ñtur .: Quib ipsa reuelatio beati ioħis ex uoce angłi p̃nunciantis hoc testimoniũ ꝑhib&. qr comitatu
regisȩ t̃ni familiarius ad herebunt penitꝰ ĩ maculati: & humane coninnctionis exꝑtes. de quib
spetialit̃ ait. Sequent᷑ agnũ qͦcũq ierit qr cũ mulierib se ñ co inqͥnauer̃. uirgines enĩ sunt

Expanded text:
i, qui et legis et prophetarum finis est et in omnibus eorum libris praefiguratus ac prophetatus elucet? aut quia ex i, qui et legis et prophetarum finis est et in omnibus eorum libris praefiguratus ac prophetatus elucet? aut quia ex ipsis impiis eorum generatio uentura est electorum, qui de singulis tribubus electi in duodenis milibus signabuntur, quibus ipsa reuelatio beati Iohannis ex uoce angeli praenuntiantis hoc testimonium perhibet, quia comitatui regis aeterni familiarius adhaerebunt penitus inmaculati et humanae coniunctionis expertes? de quibus specialiter ait: Sequentur agnum, quocumque ierit, quia cum mulieribus se non coinquinauerunt; uirgines enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Dispge ills in uirtute tua & destrue eos dne Quod in bis usq in hodieruũ die uicdemiꝰ impleri
d estructi s̃ enĩ au&eri suagła: sine templo & sine sacrificiis acsine ꝓpb&is in om̃iũ gentiũ disꝑsione
u adcrucẽ eũ ducentib p̃cabat᷑ dicens: ꝑat̃ dimitte eis ñ enĩ sciunt quid faciunt. ettest̃.balfion¬
ne umq obluuscant᷑ legis tue . tumq. ꝓpt̃ boc necessatia ess& & iam sine fide euuangilii uitaeorũ : Obscu¬
rũ mͥfateor. Quidem̃ his adsalutẽ que sola fide querit᷑ ꝓdest in legis memoria & meditatione u̾sari. nisi
forte ꝓpt̃ bonorẽ legis ipsius uł generis abrahata ut &iã in parte t̾rena cartialis seminis eiꝰ quȩ uident᷑
scdm arenã maris cõputari legis antiquȩ litteia ꝑseuer&. neforte aliqͥ legendo legẽ inluminent᷑ ad

Expanded text:
disperge illos in uirtute tua et destrue eos, domine. quod in his usque in hodiernum diem uidemus inpleri. disperge illos in uirtute tua et destrue eos, domine. quod in his usque in hodiernum diem uidemus inpleri. destructi sunt enim a ueteri sua gloria sine templo et sine sacrificiis ac sine prophetis in omnium gentium dispersione jam ad crucem eum ducentibus precabatur, dicens: Pater, dimitte eis, non enim sciunt quid faciunt. Verum quone umquam obliuiscantur legis tuae, tamquam propter hoc necessaria esset etiam sine fide euangelii uita eorum, obscurum mihi fateor. quid enim his ad salutem, quae sola fide quaeritur, prodest in legis memoria et meditatione uersari? nisi forte propter honorem legis ipsius uel generis Abraham, ut etiam in parte terrena carnalis seminis eius, quae uidetur secundum arenam maris conputari, legis antiquae littera perseueret, ni forte aliqui legendo legem inluminentur ad
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ manere uoluer̃. quos ut ipse flens in euuangłio suo ꝓtestat᷑ : Sepe uoluit congregare subalas
suas sic̃ gallina congregat pullos suos: & noluer̃ Multiplicatis gͦ infirmitatib quo accelerauer̃ forte
truce dñi conclamandã. & in uito pilato nefariis uocib: extor quendã ut ad itplereit
saluator eẽ. uenturus nunciabat᷑ : postea accelerauer̃ Ueloces enĩ pedes eorũ. adeffundendũ san¬
unẽ. Contricio & infelicitus inuiis eorũ. & uiã pacis ñ cognouer̃ ide. xp̾m qͥ dici
Inconsequenti psalitio illud mͥ ex poti desidero quiddicat: De absconditis tuis adimplaus est
uent̃ eorũ. Saturatis portina uł sicut in quibdã psalterus scriptũ audio. saturatis filus & re
gens inpsalmo .L.octauo ubi de iudes inuticis de qb: sup̃ dixerat Ecceipsi loquent᷑ in ore suo
& glaciusin labis eorũ : Paulo in fradicit: Neo ccidens eos nequando obliuiscant᷑ legistuȩ

Expanded text:
eius manere uoluerunt. quos, ut ipse flens in euangelio suo protestatur, saepe uoluit congregare sub alas suas, sicut gallina congregat pullos suos, et noluerunt. multiplicatis ergo infirmitatibus quo accelerauerunt? forte in crucem domini conclamandam et inuito Pilato nefariis uocibus extorquendam, ut adinplerent saluator esse uenturus nuntiabatur, postea accelerauerunt. ueloces enim pedes eorum ad effundendum sanguinem. contritio et infelicitas in uiis eorum, et uiam pacis non cognouIn consequenti psalmo illud mihi exponi desidero, quid dicat: De absconditis tuis adimpletus est uenter eorum. saturati sunt porcina uel, sicut in quibusdam psalteriis scriptum audio, saturati sunt filiis gens, in psalmo quinquagesimo octauo, ubi de Iudaeis inimicis, de quibus supra dixerat: ecce ipsi loquentur in ore suo, et gladius in labiis eorum, paulo infra dicit: ne occideris eos, ne quando obliuiscantur legis tuae.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tiris : aut ego uł similit̾ fallor uł m̃tior. Uides gͦ quã recte dicã ea quȩ dehis max ima&
reb geruntur excipi atq conscribi oportere : & quãtͥ quoq hoc ipsũ recte placuerat. nisi
Inom̃i potentẽ dm̃ patrẽ mecredere ꝓfiteor. eũq eternũ ȩt̾nitate hoc est in mortalitate
& ds̃ nr̃ iħs xp̃c postea quã uenĩt plenitudo tẽporis oportunꝰ addĩem salutis nr̃e formã
serui accepit multa deillo inscripturis scđ mformã dĩ dicuntur: multa scđm formam
serui. Quorũ ex empli grã duo quedã cõmemoro: ut singula ad singula ref
me ÷ Qđ autẽ dedõ scriptũ ÷ quisolus habet inmortalitatẽ. & in uisibili solide d¬

Expanded text:
o dicere \'mentiris\' - aut ego uel similiter fallor uel mentior. uides ergo. quam recte dicam ea, quae de his maxime o dicere \'mentiris\' - aut ego uel similiter fallor uel mentior. uides ergo. quam recte dicam ea, quae de his maxime rebus geruntur, excipi atque conscribi oportere et quam tibi quoque hoc ipsum recte placuerat, nisi in omnipotentem deum patrem me credere profiteor eumque aeternum ea aeternitate, hoc est inmortalitate  Christus, postquam uenit plenitudo temporis, opportune ad diem salutis nostrae formam serui accepit, multa de illo in scripturis secundum formam dei dicuntur, multa secundum formam serui. quorum exempli gratia duo quaedam commemoro, ut singula ad singula refeme est. Quod autem de deo scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
ausussim tibi asserere fidẽmeã : quindo qͥdẽ infide nr̃i plicitistare noluisti. & uirtantus
qui ꝓfide quã republicȩ debes. nontimes maledicta ꝓuincialiũ. ꝓfide quã xp̃o debes:
s calũnias ep̃orũ. Deinde cũ disputacioneͥ nr̃ȩ & ĩ honoratos uiros int̾ ẽẽ cupi
miror qͦmͦ in ipsa deuitacione calũpniȩ uerbatuã times a notariis conscribi. & exore tuo
aclarissimis testib nontimes iudiri. Honne consideras difficile ee ut homines suspicentur
a nob̾ ullã formidasse calu̾niã ut uerbatua excipi nolles: sed cũ cogitasses ret
tefuisse in uerbo ante prandium manutua conscripto. simul etiã cogitasse nontã facile
tenotariorũ tabulas delere potuisse. quã facile illã cartulã conscidĩsti. Siautẽ dicis
non illa ita gestaee utame narratasunt : auttu obliuione falleris. non enĩ aude

Expanded text:
non ausus sim tibi adserere fidem meam. quando quidem in fide nostri placiti stare noluisti et uir tantus, non ausus sim tibi adserere fidem meam. quando quidem in fide nostri placiti stare noluisti et uir tantus, qui pro fide. quam rei publicae debes. non times maledicta prouincialium, pro fide, quam Christo debes, times calumnias episcoporum. deinde, cum disputationi nostrae etiam honoratos uiros interesse cupiueris, miror, quo modo in ipsa deuitatione calumniae uerba tua times a notariis conscribi et ex ore tuo a clarissimis testibus non times audiri. nonne consideras difficile esse, ut homines suspicentur te a nobis ullam formidasse calumniam, ut uerba tua excipi nolles, sed, cum cogitasses retentum te fuisse in uerbo ante prandium manu tua conscripto, simul etiam cogitasse non tam facile te notariorum tabulas delere potuisse, quam facile illam chartulam conscidisti? si autem dicis non illa ita gesta esse, ut a me narrata sunt, aut tu obliuione falleris - non enim aude