comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tertius. Fundasti terram ⁊ permanet.
dispositione tua permanet dies.
nomodo fundauerit ds̃ terram.
scriꝑtura nos docuit: dicente
propheta. Deus sapĩa fundauit terrã.
ꝓrauit autẽ celos intellectu. Terra
gͦ tanqmͣ fundanentũ est. in qua
consistimus: licet ipãm in emicieło
celieẽ et is qui foris est sermo conce¬
Lebret: et scriptura significare uideat᷑
dicente iob: suspendens terrã ĩ nichi¬
lo. Indudit᷑ ergo orbe celesti: et idco
sol nectib nõ bidetur. quia grrando¬
n inferiore mucuit᷑ orbis parte cele¬
are. Ged nõ est cura scĩs axem celi
elementor spacia philosophico more
remerosq describere. Qio cĩ hc pro¬
dest saluti: Quia scĩ spĩalib seny
intendunit: et bite et̾nc pro futura
uel cognoscer gestiunt. uel dicere.
Demiq hunc locũ pulcit nobis ape¬
nuit odesiastes spĩalem cẽ: nõ mate¬
nalem dicens. Que abundãcia hoñ
monũ labore suo. quo laborat sub
sole: Generatio badit: et generatio

Expanded text:
tertius: Fundasti terram, et permanet. Dispositione tua permanet dies. Quomodo fundaverit Deus terram Scriptura nos docuit, dicente Propheta: Deus sapientia fundavit terram, paravit autem coelos in intellectu . Terra ergo tamquam fundamentum est, in qua consistimus; licet ipsam in hemicyclo coeli esse, et is qui foris est sermo concelebret, et Scriptura significare videatur, dicente Job: Suspendens terram in nihilo . Includitur ergo orbe coelesti; et ideo sol noctibus non videtur, quia gyrando inferiore invenitur orbis parte coelestis. Sed non est cura sanctis axem coeli, et elementorum spatia philosophico more, numerosque describere — quid enim hoc prodest saluti? —, quia sancti spiritalibus semper intendunt et uitae aeternae profutura uel cognoscere gestiunt uel docere. Denique hunc locum pulchre nobis aperuit Ecclesiastes spiritalem esse, non materialem, dicens: quae abundantia homini in omni labore suo quo laborat sub sole? generatio uadit et generatio
Abbreviated transcription (Latin):
coniugio: nullo fidei iuncta cõsortio.
madianites est hereticoꝵ ꝑfidia: cum
populũ dei temptat. Quã multis ppłis
meretrix ista feralis irrepsit: q̃ publico
fuere totũ populũ cõmum morte tu¬
mulaint. Ueni et nũc finees: arripe
gladiũ ubi: intfice ꝑfidiam. ingulato
heresim: ne propt̾ eam ppłs uniu̾sus
intercat. Urget ira celestis: ꝑcute ipsã
uuluam impictatis. generator numq
ꝑfidie: ne partus formet ᷑ infelix. ne
adulterina concepcõ diffundat seminari¬
uni preuaricationis et sceleris: ut dñs
tecum statuat testamẽtũ pacis. testam̃¬

Expanded text:
coniugio, nullo fidei iuncta consortio. coniugio, nullo fidei iuncta consortio. Madianitis est haereticorum perfidia, cum populum dei temptat. quam multis populis meretrix ista feralis inrepsit, quae publico funere totum populum communi morte tumulauit! ueni et nunc, Phinees, arripe gladium uerbi, interfice perfidiam, iugulato haeresim, ne propter eam populus uniuersus intereat. urget ira caelestis: percute ipsam uuluam impietatis generatoriumque perfidiae, ne partus formetur infelix, ne adulterina conceptio diffundat seminarium praeuaricationis et sceleris, ut dominus tecum statuat testamentum pacis et testam
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitam: et est zelus ad mortẽ.
ad uitam zelus est diuina precepta
seruare: et amore diũ ciꝰ custodire mã¬
data: ut fecit finees. de quo legimus
n numeris. dicente dño ad moysen.
Imees filius elcazar. filii caron sac̾¬
dotis. sedauit furorẽ meũ a filiis isrł
in eo qd emulatus est zelum meum
illis: et nõ cõsũmaui filios i srł zelo mõ
sicut dixi. Ecce ego do ei testamentum
pacis. et erit illi et semini eiꝰ post eum.
testamẽtũ sacerdocii eternũ: ꝓpter qd̃
emulatus est dñm suũ. et nõ dep̾cat
pro filiis isrl. Cesa iacebãt uiginiti
quatuor milia uirorũ tendebat pena
i om̃s. nec ullus finis exicii arripuit.
siromaschen finces duos occidit. int̾oicta
sibi consuetudine copulates: redemit
om̃s: indignationẽ dnĩ mitigauit. de¬
dedit bictoriã: quib negabat salutem.
Qmͣi salutaris gͥ est dei zelus. Nõ uniu ᷤ
temꝑis illud uitiũ fuit: et nine madia¬
nites miscetur iudeo. Madianites est
q̃ nullo est uxoris legitime copulata

Expanded text:
ad uitam et est zelus ad mortem. ad uitam zelus est diuina praecepta seruare et amore domini eius custodire mandata, ut fecit Phinees, de quo legimus in Numeris dicente domino ad Moysen: Phinees filius Eleazar filii Aaron sacerdotis sedauit furorem meum a filiis Israel in eo quod aemulatus est zelum meum in illis. et non consummaui filios Israel in zelo meo. sic dixi: ecce ego do ei testamentum pacis et erit illi et semini eius post eum testamentum sacerdotii aeternum. propter quod aemulatus est deum suum et non exorauit pro filiis Israel. caesa iacebant uiginti quattuor milia populorum; tendebat poena in omnes nec ullus finis exitii. adripuit siromasten Phinees, duos occidit interdicta sibi consuetudine copulatos, redemit omnes, indignationem domini mitigauit, dedit uictoriam quibus negabat salutem. quam salutaris igitur est dei zelus! Non unius temporis illud uitium fuit; et nunc Madianitis miscetur Iudaeo. Madianitis est quae nullo est uxoris legitimae copulata
Abbreviated transcription (Latin):
magno ad quisitus est populus nationũ.
qm̃ a suo populo deus negabatur. Nec
eĩ poterant aut fidei deuocionẽ. aut disci¬
plinam tenere uirtutis: qui memoriã
pceptorum celestiũ nõ tenebant. Sit adã
de paradiso ciettus: sic populus iudeoꝵ
de pre rogatiua electionis exdusus est.
nimis: et seruus tuus dilexit illud.
gnem quidẽ dñs misit interrã non

Expanded text:
magno adquisitus est populus nationum, magno adquisitus est populus nationum, quoniam a suo deus populo negabatur; nec enim poterant aut fidei deuotionem aut disciplinam tenere uirtutis. qui memoriam praeceptorum caelestium non tenebant. sic Adam de paradiso eiectus, sic populus Iudaeorum de praerogatiua electionis exclusus est. nimis, et seruus tuus dile xit illu d. ignem quidem dominus misit in terram, non
Abbreviated transcription (Latin):
reui sinus tui: ne ostendat suꝑ te mali¬
ciam doctrine neqmͣͣ. Et mulier zelocipa
in mulierẽ fidelẽ. iure rep̾henditur. Adu̾¬
timus ergo qd̃ mensura quedã et disci¬
plina sit zeli: sicut disciplina uirtutis.
Et ideo beatus qui zeli nou̾it disciplinã:
et oderit eos qui dñi grãmi relinquentes.
sahitẽ propam deserant: crrores sibi fraude
Si populus iudeoꝵ quoni inimici erant
sub eius impcrio constituti: Dauid enĩ
iudeos om̃s regno proprio gubernat. Si
gentiles quomodo obliti u̾borũ dei: qui
legẽ dñi nesciebant: Nemo enĩ nisi id qd̾
acceperit obliuisci potest. Illi gͦ inimici
hostes. hos mimicos suos ꝓpheta testatur:
nõ qui sibi essent: sed qui xp̃o rebelles.
Deniq alibi dicit. Et suꝑ ũmicos tuos
tabescebam. et iusto odio oderam illos:
grauiora putans arma ꝑfidie ẽẽ. quam
pugne. Nemo enĩ grauior hostis oĩm:
qmͣ qui om̃u ledit auctorẽ. Ideo gͦ zelo

Expanded text:
rem sinus tui, ne ostendat super te malirem sinus tui, ne ostendat super te malitiam doctrinae nequam m, et mulier zelotypa in mulierem fidelem iure reprehenditur. aduertimus ergo, quod mensura quaedam et disciplina sit zeli, sicut disciplina uirtutis. et ideo beatus qui zeli nouerit disciplinam et oderit eos, qui domini gratiam relinquentes salutem propriam deserant, errorem sibi fraudis si populus Iudaeorum, quomodo inimici erant sub eius imperio constituti Dauid enim Iudaeos omnes regno proprio gubernabat. si gentiles. quomodo obliti uerborum dei qui legem domini nesciebant? nemo enim nisi id quod acceperit obliuisci potest. illi ergo immici hostes, hos inimicos suos propheta testatur, non qui sibi essent, sed qui Christo rebelles. denique alibi dicit: et super inimicos tuos tabescebam, iusto odio oderam illos, grauiora putans arma perfidiae esse quam pugnae; nemo enim grauior hostis omnium quam qui omnium laedit auctorem. ideo ergo zelo
Abbreviated transcription (Latin):
zelo magno. Quia deus magnus. ideo
et zelus eius magnus est: ⁊ pro unuis¬
cuiusqz potentie qualitate. ita selus
aut mediocris. aut magnus est. zclo
uendicatur ihrłm. zelo ecclia cõgregat᷑.
zelo fides adquirit᷑ elo pudicia possidetur.
Dñs qͦ ih̾s ait. zelus domus tue come¬
dit me: increpans iudeos quo domum
or̃onis feccrint speluutã latronũ: fece¬
rint et domũ negociationis. Sed non
quoqz interiorẽ in nobis domũ dei: ne
sit domus negociationis. aut spelũca
latronũ. Si ciũ lucra questus. pecume
emolumẽta aucupeiur: donũ negoi¬
ationis fecimus. Si inuadamꝰ alieuas
possessiones. fines iudue uel minor. fe¬
cimus spcluntã latronũ. Ergo ueniat
u̾bum dei. et de hac domo proiciat fures.
direptores. caupones. ut mũdũ sit cor
tuũ. pectus tuũ. eed est zelus ad culpã:
est et zelus ad grãm. Nam et ip̃e dauid
ait. zelaui in pccõrib pacẽ. Et in eccle¬
siastico scriptum est. Non zeles mulie¬

Expanded text:
zelo magno. quia magnus deus, ideo zelo magno. quia magnus deus, ideo et zelus eius magnus est et pro uniuscuiusque potentiae qualitate ita zelus aut mediocris aut magnus est. zelo uindicatur Hierusalem, zelo ecclesia congregatur, zelo fides adquiritur. zelo pudicitia possidetur. dominus quoque Iesus ait: zelus domus tuae comedit me, increpans Iudaeos, quod domum orationis fecerint speluncam latronum, fecerint et domum negotiationis. Sed non quoque interiorem in nobis domum dei, ne sit domus negotiationis aut spelunca latronum. si enim lucra, quaestus pecuniae et emolumenta aucupemur, domum negotiationis fecimus; si inuadamus alienas possessiones, fines uiduae uel minorum, fecimus speluncam latronum. ergo ueniat uerbum dei et de hac domo proiciat fures direptores caupones, ut mundum sit cor tuum, pectus tuum. Sed est zelus ad culpam, est zelus ad gratiam. nam et ipse Dauid ait: zelaui in peccatoribus pacem, et in Ecclesiastico scriptum est: non zeles mulie
Abbreviated transcription (Latin):
laodicie dicit. Scio oꝑa tua. neq frigidꝰ
es. neq calidus. utinã frigidus esses uel
calidus: sed quia tepidus es. incipiã te
euoniere ex ore meo. quia dicis qd̾ diues
sum: et ditatus et nullius egeo: et nesctis
quia tu es miser:. ⁊ mserabilis. ⁊ menditꝰ
⁊ nudus et cecus. Consulo tibi: ut emas
a me aurũ igne probatum. Hic est deus
zelus. hoc est fidci uapor: deuocionisqz feruor:
qui nos uelut suauem cibũ. ĩ xp̃o remollit
et format. Qnͣta dñi gr̃a. ut nos ĩ suo ore
constituat: et quasdã meritoꝵ nostroꝵ
epulct᷑ dapes: ac si meremur deuoret. si
nr̃i cibi suauitatib delectetur. Exatꝰ quẽ
sapientia deuorau̾it. quẽ uͥtus hauserit:
quẽ iusticia roceperit. Culpa meo hẽre
nõ potest portionẽ: quẽ absorbuerit re¬
mussio pccõꝵ. Sbi eum error inueniet.
quẽ integritas ĩmaculata susceperit:
Et quid miremur. si angłi eã babent:
Ip̃e deus pater ait. zelans ⁊clabo ihrłm:

Expanded text:
Laodiciae dicit: scio opera tua: neque frigidus Laodiciae dicit: scio opera tua: neque frigidus es neque calidus. utinam frigidus esses uel c-alidus. sed quia tepidus es, incipiam te euomere ex ore meo. quia dicis quod diues sum et ditatus et nullius egeo, et nescis quod tu es miser et miserabilis et mendicus et nudus et cae- cus, consulo tibi ut emas a me aurum igne probatum. hic est dei zelus, hoc est fidei uapor deuotionisque feruor. qui nos uelut suauem cibum in Christo remollit et format. quanta domini gratia, ut nos in suo ore constituat et quasdam meritorum nostrorum epuletur dapes ac, si meremur, deuoret, si nostri cibi suauitatibus delectetur! beatus quem sapientia deuorauerit, quem uirtus hauserit, quem iustitia receperit. culpa in eo habere non potest portionem quem absorbuerit remissio peccatorum. ubi eum error inueniet quem integritas inmaculata susceperit? Et quid miremur, si angeli eum habent? ipse deus pater ait: zelans zelabo Hierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
quoqz diũ hoc declaratus est nomine:
ut iudas zelotes diceret᷑ sicut legimus
in euãgelio zelo fidei ppłs gentiliũ uitã
sibi ad quisunt eternã: quam negligẽcia
atqz desidia iudeoꝵ ppłs amisit. I deoq
scriptũ est. Selus apprehendit populum
meruditũ. Qũ populus qui erat eru¬
ditus in lege. nullũ fidei habebat ardorẽ:
contulit se zelus ad gentes: cuius tanta
hendens populũ meruditũ. fecit cẽ melio¬
rem. Itaqz ea grã oꝑata est in populo
nationũ. ut hereditatẽ dñi mercretur:
qua oꝑatus est dñs ut eccliam sibi ex
gentib copularet. Selus gͦ caritas est.
Deniq ualida est sicut mors caritas:
durus sicut inferi zelus. Duius zelꝰ.
quẽ uite huius nulla uincat illecebra.
Diuus sicut niferi: ꝑ quẽ pccõ morim᷑
ut uniamus deo. Angeli quoiz sine zclo n¬
chil sunt. et substantie sue amittunt p̾¬
rogatiuã: iusi eam zeli ardore sustentent.
Deniq mapocalipsi iohĩs: dñs ad angłni

Expanded text:
quoque domini hoc declaratus est nomine, quoque domini hoc declaratus est nomine, ut Iudas Zelotes diceretur, sicut legimus in euangelio. Zelo fidei populus gentilium uitam sibi adquisiuit aeternam neglegentia atque desidia Iudaeorum populus amisit. ideoque scriptum est: zelus adprehendet populum ineruditum. quoniam populus. qui erat eruditus in lege, nullum fidei habebat ardorem. contulit se zelus ad gentes. cuius tanta hendens populum ineruditum fecit esse meliorem. itaque ea gratia operatus est in populo nationum, ut hereditatem domini mereretur, qua operatus est dominus, ut ecclesiam sibi ex nationibus copularet. zelus ergo caritas est. denique ualida est sicut mors caritas, durus sicut inferi zelus. durus zelus quem uitae huius nulla uincit inlecebra, durus sicut inferi, per quem peccato morimur, ut uiuamus deo. Angeli quoque sine zelo nihil sunt et substantiae suae amittunt praerogatiuam, nisi eam zeli ardore sustentent. denique in Apocalypsi Iohannis dominus ad angelum
Abbreviated transcription (Latin):
studet seruare castitatẽ eccl̃ie. Et ido pͥn¬
ceps sacerdotũ dicit. zelus domus tue
comedit me. Et fiuees sacerdos erat.
et nepos sacerdotis: et filius sacerdotis.
Bonus zelus et utilis. in sacerdote pre¬
cipue: ne negligens. ne renussus sit.
Melius est unius aut duox dãpnatione
plurini liberent᷑. qmͣ duoꝵ absolutione
plures ꝑiclitentur. Exquisiuit me ĩqͥt
zelus domus tue. Bides quia zelus dei
grã est. qui exquirit. qui suꝑucĩt. qui
se iusti infũdit pectori: Selus dei uita
est. Deniqz dñs ait. zelus domus tue
deuorait me. Sicut eĩ ante nadam
deuorau̾at hominẽ mors preualens:
ita zelus deuorauit. quẽ uiuuficauit ĩ
xp̃õ. zelum habuit helyas: ⁊ ideo raptꝰ¬
est ad celum. zelans inquit zclaui doͫ.
zelum mathathias habuit: qui adu̾sꝰ
sacrilegia anthiochi excitauit dei plebẽ.
qui sint hostes dei: qmͣuis patrẽ. fratres.
sorores. De onũbz dicit. in hostes fr̃i sũt
mͥ: sicut dauit ait. Quid multa: Apls

Expanded text:
studet ecclesiae castitatem, et ideo princeps sacerdotum dicit: zelus domus tuae conrodit m e. et Phinees sacerdos erat et nepos sacerdotis et filius sacerdotis. bonus zelus et utilis in sacerdote, praecipue ne neglegens, ne remissus sit. melius est ut unius aut duorum damnatione plurimi liberentur quam duorum absolutione plures periclitentur. Exuuisiuit, inquit, me zelus domus tuae. uides quia zelus dei gratia est, qui exquirit, qui superuenit, qui se iusti infundit pectori. zelus dei uita est. denique dominus ait: zelus domus tuae deuorauit me. sicut enim ante in Adam deuorauerat hominem mors praeualens, ita zelus deuorauit quem uiuificauit in Christo. zelum habuit Helias et ideo raptus ad caelum est — zelans, inquit, zelaui dominum -. zelum Mattathias Butanus, qui aduersus sacrilegia Antiochi exc-itauit dei plebem. qui sunt hostes dei, quamuis patrem fratres sorores; de omnibus dicit: in hostes facti sunt mihi, sicut Dauid ait. quid multa ? apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
liberat. Quomodꝰ gͦ pccõrib tra¬
dor: Simile illud in canticis. Exui
tuicã pccõris. uelamenq terreni: cur
qiͣ pccõr atq terrenus adiudicor. La¬
ui pedes meos. ne qua delicti sors posset
adherere uestigio: cur in me das delin¬
quẽtib potestatẽ: Sequitur. Susci¬
pe seruum tuũ in bono: nõ calumpui¬
uasi mantur me superbi.

Expanded text:
liberat: quomodo ergo peccatoribus trador? simile illud in Canticis: exui tunicam peccatoris uelamenque terreni, cur quasi peccator atque terrenus adiudicor? laui peadhaerere vestigio: cur das in me delinquentibus potestatem? 15. Sequitur: Suscipe servum tuum in bono: non calumnientur me superbi.
Abbreviated transcription (Latin):
tius hospitio celesti: Quid beatius
possessione diuina: Et deanibula¬
bo inquit in his.. Ilii queruntur
de sui ruris angustiis: in te deo est
ampla possessio. in quo de ãbulare
se dicit: hox est. laxe spatia hĩtationis¬
in te inueniens. qui terrã ĩcludit

Expanded text:
tius hospitio caelesti, quid beatius tius hospitio caelesti, quid beatius possessione diuina ? et deambulabo, inquit, in his. alii queruntur de sui ruris angustiis; in te deo est ampla possessio, in quo deambulare se dicit, hoc est laxae spatia habitationis inueniens qui terram includit
Abbreviated transcription (Latin):
que habebas te reliquisse dixisti. Sic
enĩ loquutus es dño. Ecce nos reliqͥ
mus omĩa. et sequuti sumus te. hoc
est. nõ quesiuimus que seculi sunt.
nõ queliuimus partẽ de possessionib.
sed te eligimus portionẽ. Reliquisti gͥ
dus: et souo tui ẜmonis crigitur.
Sanitatẽ douas aliis: qui iudige¬
bas ip̃e tue salutis auxilio. R̾eliqͥsti
gͦ que habebas: et cepisti q̃ nõ habe¬
bas. xp̃s tibi portio: xp̃s tibi possessio
est. Illius tibi nomen munificum:¬
xp̃m. Illius nomẽ tibi fructuosu:
illiꝰ nomen tributa tibi dependit.
Et bona tributa: nõ pecunie. sed gr̃c.
Portio tua nõ ariditate siccatur: nõ
imbre diluitur: nõ frigore uritur:
nõ tempestate quassatur. Per diem
sol nõ uret te; neqz luna per noctẽ.
Serua portionẽ quã elegisti: ca ẽ enĩ
portio. qmͣ terrene partes cquare nõ
possunt. Quid enim est qd̾ cõferri
possit his de quibz deus dicit. et in¬
habitabo in his: Quid magnificcu¬

Expanded text:
quae habebas, te reliquisse dixisti. Sic quae habebas, te reliquisse dixisti. Sic enim locutus es Domino: Ecce nos omnia reliquimus, et secuti sumus te , hoc est, non 1058 quaesivimus quae saeculi sunt, non quaesivimus partem de possessionibus: sed te elegimus portionem. Reliquisti ergdus, et sono tui sermonis erigitur. Sanitatem aliis donas, qui indigebas ipse tuae salutis auxilio. Reliquisti ergo quae habebas, et cepisti quae non habebas. Christus tibi portio, Christus tibi possessio est. Illius nomen tibi munificum,m, illius nomen tibi est fructuosum, illius nomen tibi tributa dependit et bona tributa, non pecuniae, sed gratiae. portio tua non ariditate siccatur, non imbre diluitur, non frigore uritur, non tempestate quassatur; per diem sol non uret te neque luna per noctem. serua portionem quam elegisti; ea est enim portio, quam terrenae partes aequare non possunt. quid enim est quod conferri possit his, de quibus deus dicit: et inhabitabo in his? quid magnificen
Abbreviated transcription (Latin):
est et ego mũdo: Non potest in hoc
pͥnceps mũdi huius sibi consorti¬
un uendicare: in quo nichil suum
inuenit. Ideoq dũs. qui uenit do¬
cere. ut fieret nobis d̾s portio: ait.
Nolite possidert aurũ. neq argc̃tũ:
neqz pecuniam. Unde petrus ostẽ¬
dens in deo portionẽ. sibi eẽ: non ĩ
seculo ait. Iurũ et argentũ non
hec est portio mea: hec est sors iea.
Ndortio mea xp̃s est. In noĩc igitur
ihũ xp̃i. surge et ambula. ixoc est
in portione mea diues sum̃: ĩ porti¬
onc mea potens sum. Merito tales pre¬
sumo fructus istius portionis. ut sa¬
lus et uita donetur. quia hoc est istiꝰ
patrimoniũ portionis. quͣi elegi. Di¬
nt loe claudo: et surrexit qui erãt
claudus ab utero matris sue. Quom
ergo petrus potãt portionis sue dãpua
sentire: qui nature dampnũ reꝑabat:
Quare nõ hẽas argentũ. neqz aurũ
petre. dic nobis. Dic etiam qͥd sit il¬
lud qd̃ habere te discis: quia omnia

Expanded text:
est et ego mundo? non potest in hoc est et ego mundo? non potest in hoc princeps mundi huius sibi consortium uindicare, in quo nihil suum inuenit. Ideoque dominus, qui uenit docere, ut fieret nobis deus portio, ait: Nolite possidere aurum, neque argentum, neque pecuniam . Unde Petrus ostendens in Deo portionem sibi esse, non in saeculo, ait: Argentum et aurum non e et ambula : haec est portio mea: haec est sors mea: portio mea Christus est. In nomine, igitur, Christi Jesu surge et ambula, hoc est, in portione mea dives sum, in portione mea potens sum: merito tales praesumo fructus istius portionis, ut salus et vita donetur: quia hoc est istius patrimonium portionis quam elegi mihi. Dixit hoc claudo, et surrexit qui erat claudus ab utero matris suae. Quomodo ergo Petrus poterat portionis suae damna sentire, qui naturae damna reparabat? 7. Quare non habeas argentum atque aurum, Petre, dic nobis: dic etiam quid sit istud quod habere te dicis, qui omnia
Abbreviated transcription (Latin):
his terreua diuisio: ut ipsi dum
secularẽ sibi nõ uendicant portio¬
nem: fiant celestis possessio: nel
ħ̾ solũ nouerint possidere. hoc est
fidei et deuocionis obsequiũ: mł¬
to ditiores. quã qui possessionũ
suar spãtia ampla diffundunt
qnͣtumlibet fines extendant suos. Et t̾ra
xficit. et marc includit. insauas cupidi¬
tates. cxpendũt tributa maiora: qmͣ
fructus sunt. At uero iste nichil sibi
possidens: nulli insi doo militat. supͣt̾rã
ciꝰ ẽ porcio: ñ cũ tr̃a deficit. ñ mari daudr̃.
cui porcio ds ẽ. toriꝰ ẽ possessor natͣrͣe. Pro
agris gͥ ipẽ sͥ satis ẽ habẽs bonũ fructũ qͥ
ñꝙͣ possit ꝑire. Pro domib satis ẽ sibi.
ut sit habitacio diũ ⁊ dei tẽplũ: qͦ n¬
chil potest cẽ p̾ciosus. Quid cium
preciosius deo: Ant qͥd deest ei uiro.
qui potest dicere. non contingat mͥ
gliari nisi in cruce dñi nr̃i ihũ xp̃i:¬
ꝑ quẽ michi mundus crucifixus

Expanded text:
his terrena diuisio, ut ipsi, dum his terrena diuisio, ut ipsi, dum saecularem sibi non uindicant portionem, fiant caelestis possessio; uel hoc solum nouerint possidere, hoc est fidei et deuotionis obsequium, multo ditiores quam qui possessionum suarum spatia ampla diffundunt. quantumlibet fines extendant suos, et terra deficit et mare includit insanas cupiditates et pendunt tributa maiora quam fructus sunt. at uero iste nihil sibi possidens nulli nisi deo militat, supra terram eius est portio, non eum terra deficit, non mari clauditur. cui portio deus est, totius possessor est naturae. pro agris igitur ipse sibi satis est, habens bonum fructum qui numquam possit perire; pro domibus satis est sibi, ut sit habitatio domini et dei templum, quo nihil potest esse pretiosius. quid enim pretiosius deo aut quid deest ei uiro, qui potest dicere: non contingat mihi gloriari nisi in cruce domini nostri quem mihi mundus crucifixus
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat: pro me est. Sin autẽ uocẽt
alii tributariꝰ: nõ decimarius: nõ
de possessione munificus. Ipse mͥ.
hoc est tanqmͣ abundans pro his
omĩb: non ab hoc decimas. nõ fuit̾
nõ dona quero. nõ numera. Ipse nͥ
pro munere est: ip̃e est pro tributo.
Lpio in possessione sua niunificus
mͥ: sed ipse mͥ possessio: ip̃e m̃s fructꝰ.
ipe meus census: assũptus michi:
uel assũptus a me. Non potest hoc
sine diina eẽ grã. Sic̾ eĩ possessio
nõ potest mea esse nisi emero cam
sic non potest eẽ leui. nͥ fucrit as¬
sũptus a dño. Cũ eñ assumptus
fuerit: tũc recte dr̃ ip̃e m̃s. Deniq
cũ moysi dictũ esset. ut populo in¬
deoꝵ. ꝑ tribus singłas diuideret m̃¬
colatus. et distribueret singulis
tribubus portionẽ: tribũ leuiticã
exrepit deus dicens. Filiis leui nõ
erit portio. neqz sors in medio frm
suoꝵ: quia dñs ds pars eoꝵ est. Et
alibi. E go dñs portio coꝵ. Negat᷑

Expanded text:
ueniat, pro me est. sin autem uoceturueniat, pro me est. sin autem uoceturalii tributarius, non decimarius, non de possessione munificus. \'ipse mihi\', hoc est tamquam abundans pro his omnibus. non ab hoc decimas, non fructus, non dona quaero, non munera. ipse mihi pro munere est, ipse est pro tributo, non in possessione sua munificus mihi, sed ipse mihi possessio, ipse meus fructus, ipse meus census, adsumptus mihi uel adsumptus a me. non potest hoc sine diuina esse gratia. sicut enim possessio non potest mea esse nisi emero eam, sic non potest esse Leui nisi fuerit adsumptus a domino; cum enim adsumptus fuerit, recte dicitur ipse meus . denique cum Moysi dictum esset, ut populo Iudaeorum per tribus singulas diuideret incolatus et distribueret singulis tribubus portionem, tribum Leuiticam excepit deus dicens: filiis Leui non erit portio neque sors in medio fratrum suorum, quia dominus deus pars eorum e s t, et alibi ego dominus portio eorum. Negatur
Abbreviated transcription (Latin):
qui primus est littere octaue.
ultimo loco lictere habent septime:
sed scd̃m hebreos emendatus apud
grecos psalmoꝵ liber. hũc uersum
docuit nos octaue lictere copulãdũ.
Deude ordo ip̃e et numerus u̾sĩ
ita conuenit: ut ab eo incipiat
octaua lict̃a. Portio inquit mea
dũs. Quam rarus in terris. qui
possit dicere portio mea dñs: qmͣ
alienus a uiciis. quã segregatus
ab onui labe pocĩ: qui nichil habeat
cõmune cũ seculo: nichil mundi¬
ĩflãmet libido: nõ stimulet aua¬
luxuria decoloret: non steruat ã¬
bitio: nõ maceret inuidia: non
ut habet interp̾tatio. significat
ip̃e mͥ assumptus: significat et
ip̃e mens: significat et tantum
Quomodo: Idem et i sacerdos
et deo est. Et michi aduocatus
et dñi dep̾cator. pro me offerẽs sacrifi¬
cium: et idem se offerens dño. Demq:
et alibi leui interp̾tatione dicitur.
idem pro me. Etenĩ si a me nomi¬
netur leui: pro me est. Si pro me
offerat: pro me est. Si pro me int̾¬

Expanded text:
qui primus est litterae octavae, ultimo loco litterae habent septimae: sed secundum Hebraeos emendatus apud Graecos psalmorum liber hunc versum docuit nos octavae litterae copulandum. Deinde ordo ipse et numerus versuum ita convenit, ut ab eo incipiat octava littera. 3. Portio, inquit, mea Dominus. Quam rarus in terris qui possit dicere: Portio mea Dominus: quam alienus a vitiis, quam segregatus ab omni labe peccati, qui nihil habeat commune cum saeculo, nim non inflammet libido, non stimulet avaluxuria decoloret, non sternat ambitio, non maceret invidia, non ut habet interpretatio, significat: Ipse mihi assumptus; significat: Et ipse meus; significat et tantum:quomodo idem et mihi sacerdos et deo est, et mihi aduocatus et domini deprecator, pro me offerens sacrificium et idem se offerens domino. denique et alia Leui interpretatione dicitur, id est \'pro me\\ etenim si a me nominetur Leui, pro me est, si pro me offerat, pro me est, si pro me inter
Abbreviated transcription (Latin):
supplantare aliquẽ fraudulentum.
Alius gͥ pes est: qui iure prohibetur.
Qui ille sit: ip̃e ꝓph̾a uos doceat. Nõ
ueniat inquit michi pes suꝑbie. Est
etiam pes iniquitatis. qui cito labit᷑.
stare non potest. sicut pes ꝑfidoꝵ est.
de quib scriptũ est. Ibi ceciderunt
si sunt nec potuerũt stare. Prohibe
gͦ pedes tuos: ne cadas. Sũt enim
non solũ criminũ: sed etiã infirmi¬
tatis pedes.t uidendũ ne cadas.
Et uideris tibi forsitan bene stare:
sed dicit tibi paulus. Et tu qui stas:
uide ne cadas. Diligenter actende
uiam tuam: ut audias. Tu autẽ
hic sta mecum. S tans enĩ cũ deo:
lapsum tumere nõ poteris. Etans
cum deo: poteris dicere. Eruit pedes
meos a lapsu. Sed ita eruit dñs pedes
tuos ab omĩ lapsu: si cognou̾it qd̾
tu prohibeas pedes tuos a lapsu. Idco
hoc meruit dauid. ut d̾s a lapsu pedes
cius erueret. quĩ pedes sues ip̃e ꝓhi¬
bebat. ne precipiti atq in cauto pccõꝵ
laberentur uestigio. Unde ⁊ potuit

Expanded text:
subplantare aliquem fraudulentum. alius igitur est pes qui iure prohibetur. qui ille sit, ipse propheta nos doceat: non ueniat, inquit, mihi pes superbiae. est etiam pes iniquitatis, qui cito labitur, stare non potest, sicut pes perfidorum est, de quibus scriptum est: ibi ceciderunt si sunt nec potuerunt stare. prohibe ergo pedes tuos, ne cadas; sunt enim non solum criminum, sed etiam infirmitatis pedes, et uidendum ne cadas. et uideris tibi forsitan bene stare, sed dicit tibi Paulus: et tu qui stas uide ne cadas. diligenter attende uiam tuam, ut audias: tu autem hic sta mecum. stans enim cum deo lapsum timere non poteris, stans cum deo poteris dicere: eruit pedes meos a lapsu. sed ita eruit dominus pedes tuos ab omni lapsu, si cognouerit quod tu prohibeas pedes tuos a lapsu. ideo hoc meruit Dauid, ut deus a lapsu pedes eius erueret, quoniam pedes suos ipse prohibebat, ne praecipiti atque incauto peccatorum laberentur uestigio, unde et potuit
Abbreviated transcription (Latin):
in euangelii nsteriis recognoscis: quia
baptizatus licet toto corꝑe. postea tamẽ
esca spiritali potuqz mundaris. Merito
ergo dauid et eulos interiores purifica¬
tos. et dentes tãquã illuminates spiri¬
taliũ dentiũ candore proferens sermo¬
nes: dicit. Feci iuditiũ et iusticiã. Ille
est eĩ uerus dentiũ fulgor. ubibene sibi
conscie mentis resonat canora cõfessio.
Ille mũdus oculus. quẽ pccõꝵ gͣuiũ
trabes nulla depresserit: quẽ purgañ¬
toꝵ leuiũ festuca nulla turbauerit.
Iste ocłs: in u̾bũ iusticie defecit. Qui eĩ
xp̃o adheret.: unus sps̃ est. Et balaam
petebat ut anuna sua deficeret cũ aĩa
iustoꝵ. id est ut proprii obliuisceretur
erroris: quod suũ erat deponeret: qd̃
iusticie et equitatis assumeret. Sed
progrediamur et cetera. Sequitur.

Expanded text:
in euangelii mysteriis recognoscis, quia in euangelii mysteriis recognoscis, quia baptizatus licet toto corpore postea tamen esca spiritali potuque mundaris. Merito ergo Dauid, et oculos interiores purificatus et dentes, tamquam inluminatos spiritalium dentium candore sermones profert dicens: feci iudicium et iusest enim verus dentium fulgor, ubi bene sibi consciae mentis resonat canora confessio. Ille mundus oculus, quem peccatorum gravium trabes nulla depresserit: quem purgamentorum levium festuca nulla turbaverit. Iste oculus in verbum justitiae defecit. Qui enim Christo adhaeret, unus est spiritus . Et Balaam petebat ut anima sua deficeret in animis justorum , id est, ut proprii oblivisceretur erroris: 1179 quod suum erat, deponeret: quod justitiae et aequitatis, assumeret. Sed progrediamur ad caetera. 31. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
naturali diuisione tnͣsfundas: ut uita¬
lem sucũ omne corpus eius epuletur.
Nichil cadauero sum. nichil mortuum
ore tuo sumas. ne dicatur. sepulchrũ
patens est guctur coꝵ. sed uiuũ hauria ᷤ
u̾bum: ut in tue mentis uisceribus
possit oꝑari. Hi dentes suꝑ lac candi¬
diores: quia dentes iustoꝵ sunt. Deniqz
cũ om̃s in moyse baptizati in nube et
in mari patres nr̃i fuerint: ñ ociose tñ
scriptũ est. quia om̃s eandẽ escam spiri¬
talem manducauerunt. et om̃s eundẽ
potum spiritalẽ biberũt: ut istis scõꝵ
dentib maior quidã fulgor accederet:
quos post transitũ maris rubri. myrre
fontis amaritudine ꝑ ligni grãm tem¬
perata. cognoscinius esse mundatos: de¬
inde duodecim fontiũ potu: postremo pe¬
tre spãlem undam uomentes irriguo.
Pdetra eĩ erat xp̃s. Ideo et mãna mãduca¬
uerunt: ut tociens ab luti mãducarẽt
panẽ ut scriptũ est angłoꝵ. Nunc quoq

Expanded text:
naturali diuisione transfundas, ut uitanaturali diuisione transfundas, ut uitalem sucum omne eius corpus epuletur. nihil cadauerosum, nihil mortuum ore tuo sumas, ne dicatur: sepulchrum patens est guttur eorum, sed uiuum haurias uerbum, ut in tuae mentis uisceribus possit operari. Hi dentes super lac candidiores, quia dentes iustorum sunt. denique cum omnes in Moyse baptizati in nube et in mari patres nostri fuerint, non otiose tamen scriptum est, quia omnes eandem escam spiritalem manducaueruntet omnes eundem potum spiritalem biberunt, ut istis sanctorum dentibus maior quidam fulgor accederet, quos post transitum Maris Rubri Myrrae fontis amaritudine per ligni gratiam temperata cognoscimus esse mundatos, deinde duodecim fontium potu, postremo petrae spiritalem undam uomentis inriguo; petra enim erat Christus. ideo et manna manducauerunt, ut totiens abluti manducarent panem, ut scriptum est, angelorum. nunc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tes eẽ iustoꝵ: dicens scd̃m litterã quidẽ
de patriarcha iuda: spãliter autẽ de xp̃o.
Hylares oculi eiꝰ auino. et dentes sicut
lac. In quo nõ utiqz carnis humane
officia: sed diuine grẽ iuu̾a p̾dicauit.
Docet igitur exemplũ dentes non cẽ pu¬
nicudos: ubi de oculis dixermius. Qui st̃
igitur iustarũ dentes animax. isi qui
nformem et durũ accipientes cibum.
uel frigidũ plerumq. nel supͣ modũ
calentem. nũc cõnuiniuint. nc fouent.
nũc temperant. prout qualitas fuerit
alimentoꝵ: Dura cõnuinuunt: ne a¬
sꝑitas lictere in ueteri testamẽto. et se¬
cularis intellectus rigor. nͥ fuerit spãli
dente resolutus. uitalia ip̃a int̾clusis ci¬
borum salutariũ meatib. et gulam
quandã anime incuriosa edacitate suf¬
focet. Par est igitur ut diuidas pͥmũ.
si solida tibi uidetur esca que sumitur:
et distingas eam. atqz emollitã sine no¬
ua aliqua amme. in omĩa eiꝰ mẽbra

Expanded text:
tes esse iustorum, dicens secundum litteram quidem tes esse iustorum, dicens secundum litteram quidem de patriarcha Iuda, spiritaliter autem de Christo: hilares oculi eius a uino et dentes sicut lac. in quo non utique carnis humanae officia, sed diuinae gratiae munera praedicauit. docet igitur exemplum dentes non esse praetereundos, ubi de oculis dixerimus. Qui sunt igitur iustarum dentes animarum nisi qui informem ac durum accipientes cibum uel frigidum plerumque uel supra modum calentem nunc comminuunt, nunc fouent, nunc temperant, prout qualitas fuerit alimentorum? dura comminuunt, ne asperitas litterae in ueteri testamento et saecularis intellectus rigor, nisi fuerit spiritali dente resolutus, uitalia ipsa interclusis ciborum salutarium meatibus et gulam quandam animae incuriosa edacitate suffocet. par est igitur ut diuidas primum, si solida tibi uidetur esca quae sumitur, et distinguas eam atque emollitam sine noxa aliqua animae in omnia eius membra
Abbreviated transcription (Latin):
lauantur in flumine. ⁊ exultantes mũ¬
de surgunt de flumine: ita anime iustoꝵ
ascendunt ab spãli lauachro. Iste sunt
uere que geminos creant: in quib nõ
est infecunditas aliqua uͥtutũ. sterilitas
aliqua meritoꝵ. Bene geminos creant:
quia congemmant sensus suos. Unde
habes in prou̾biis scriptũ. Et tu scribe
hec tibi tripliciter: in consilio ⁊ cogni¬
tione. Triplicem premisit scriptionẽ:
et duo subdidit consiliũ et cognitionẽ.
Sed cognitio gemuna est: una in cor¬
poraliũ. altera corꝑalium. Diximus
de fecunditate: dicamus de dentibus.
Nam et nauigantes pleriqz ⁊ properã¬
tes itinere terreno. ubi uiderint speti¬
osum aliquẽ lacũ. delectationis gr̃ demo¬
rant᷑. pascunt oculos animũq alleuãt.
nec mora ulla cõmeandi putatur. sed
grã: ita et nobis pulcherrimos dentes
iustaꝵ animaꝵ considerare cordi est.
Docuit enĩscriptura pulcherrunes den¬

Expanded text:
lauantur in flumine et exultantes munlauantur in flumine et exultantes mundae surgunt de flumine, ita animae iustorum ascendunt ab spiritali lauacro. Istae sunt uere quae geminos creant, in quibus non est infecunditas? aliqua uirtutum, sterilitas ulla meritorum. bene geminos creant, quia congeminant sensus suos. unde habes in Prouerbiis scriptum: et tu scribe haec tibi tripliciter in consilio et cognitione. triplicem praemisit scriptionem et duo subdidit, consilium et cognitionem; sed cognitio gemina est, una incorporalium, altera corporalium. Diximus de fecunditate, dicamus de dentibus. nam et nauigantes plerique et properantes itinere terreno ubi uiderint speciosum aliquem locum. delectationis gratia demorantur, pascunt oculos animumque ableuant nec mora ulla commeandi putatur, sed gratia; ita et nobis pulcherrimos dentes iustarum animarum considerare cordi est. docuit enim scriptura pulcherrimos den
Abbreviated transcription (Latin):
nustice audias. capillamentũ uerbi
eius. In altitudine enĩ cogitacionis hu¬
mane: certũ est ẽẽ sapientiam. Et quẽ¬
admodum tondentur capre ut suꝑflua
deponant: ita etiam tonsarũ anmar
gregem. Hoc est multaꝵ animarum
u̾ͥtutes habet scã eccłia: in quo grege ni¬
chil possis insensibile reperire. nichil su¬
ꝑfluũ: qm̃ fides sapientes fecit: spirita
lis autẽ grã ab omĩ suꝑfluoꝵ labe mũ¬
dauit. Merito igitur reuelate st̾ anme
scõꝵ. et reuelate amonte galaad. hoc est
a tnͣsinigratione testimonii: eo quod
a synagoga ad eccliam testimonium
celeste migrauit. In hoc itaqz monte
nascit᷑ tinnania resina. ⁊ ceteri odores:
quos negociatores illi hismaclite. ut ha¬
bes in pͥmo libro testamẽti beteris defere¬
bant. Lps odores habet ecclia: quos m̾ca¬
tores ex gentibz congregati fide et deuo¬
cione uexerunt. Itaqz sicut capree bonis
refecte cibis. et solis calore uernantes

Expanded text:
mystice audias, capillamentum uerbi mystice audias, capillamentum uerbi eius; in altitudine enim cogitationis humanae certum est esse sapientiam. et quemadmodum tondentur caprae. ut superflua deponant, ita etiam tonsarum animargregem, hoc est, multarum animarum virtutes habet sancta Ecclesia, in quo grege nihil possis insensibile reperire, nihil superfluum; quoniam fides sapielis autem gratia ab omni superfluorum labe mundauit. Merito igitur reuelatae sunt animae iustorum et reuelatae a monte Galaad, hoc est a transmigratione testimonii, eo quod a synagoga ad ecclesiam testimonium caeleste migrauit. in hoc itaque monte nascitur thymiama, resina et ceteri odores, quos negotiatores illi Ismahelitae, ut habes in primo libro testamenti ueteris. deferebant. hos odores habet ecclesia, quos mercatores ex gentibus congregati fide et deuotione uexerunt. itaque sicut caprae bonis refectae cibis et solis calore uernantes
Abbreviated transcription (Latin):
Dentes tui sicut grex tonsarũ: que a¬
scenderũt a lauachro: que õs geminos
creant. et infecunda nõ est in cis. Qͦd
specietenꝰ de capris dicit᷑. nuistice autẽ
de ecclesie grege. Nec nilia tibi ista ani
malia uideantur. Deniqz audi que
de his loquitur sp̃s scs̃. Capillamẽtũ
tuũ. ut grex tonsarũ: que reuelate
sũt a monte galaad. Dentes tui ut grex
tonsarũ: que ascenderũt de lauachro.
Uides quod in altis grex iste pascitur:
audis in monte. Itaqz ubi aliis pre¬
cipitia: ibi capris nullũ periculũ. Ubi
aliis periculũ: ibi gregis huius alim̃tũ.
Ibi cibus dulcior: ibi fructus electior.
Epectant᷑ a pastorib suis: diumosa
de rupe pendentes. Ibi lupoꝵ incursus
eẽ non possunt: ibi fecunde arbores
fructũ integrũ subministrãt. Cerne¬
re licet uberi lacte distentas: suꝑ tene¬
ram sobolem materna pietate sostin¬
tas. Ideo elegit cas sp̃s scs̃: quib cetũ
uenerabilis eccl̃ie comparasset. Et ut

Expanded text:
Dentes tui sicut grex tonsarum, quae aDentes tui sicut grex tonsarum, quae ascenderunt a lavacro, quae omnes gemellos creant, et infecunda non est in eis . Quod specie tenus de capris dicitur, mystice autem de Ecclesiae grege. 23. Nec vilia tibi videantur ista animalia. Denique audi quae de his sanctus loquitur Spiritus: Capillamentum tuum ut grex tonsarum, quae revelatae sunt a monte Galaad. Dentes tui ut grex tonsarum, quae ascenderunt de lavacro . Vides quod in altis grex iste pascitur, audax in monte. Itaque ubi aliis praecipitia, ibi capris nullum periculum: ubi aliis periculum, ibi gregis hujus alimentum, ibi cibus dulcior, ibi fructus electior. Spectantur a pastoribus suis dumosa de rupe pendentes: ibi luporum incursus esse non possunt, ibi fecundae arbores fructum integrum subministrant. Cernere licet uberi lacte distentas super teneram sobolem materna pietate sollitas. ideo elegit eas sanctus spiritus quibus coetum uenerabilis ecclesiae conpararet. Et ut
Abbreviated transcription (Latin):
possit. Sedet ergo xp̃s suꝑ abundantiã
aquaꝵ et suꝑ plenitudinẽ: et ideo qui
baptizatur in lacte dicit. Et nos om̃s
de plenitudine eius accepimus. Unde
et oculus supplitioꝵ nõ alienus est
ab eccl̃ia: quia et si baptizat iohes in
ennon. baptizabat iuxta salim. ubi
aquaꝵ abundantia. et ducdecim fõtes
et septuaginta palmarũ arbores. Hos
fontes habet ecclia. hoc est in ueteri te¬
stamẽto duodecim patriarthas: et ĩ nouo
duodecim apłos. I deoq dictum ẽ. In eccle¬
siis bñdicite dñin deũ de fontib isrł.
His fontib aute ꝑfundit᷑. quicũq¬
xp̃i nusteria sacro scã consequitur.
Isti enĩ fontes ex eterno fonte manã¬
tes. toto orbe fluxerũt. Dbi isti fontes:
ibi ascensio animarũ. Deniqz salui
interpretati sunt ip̃m ascendentem.
ille enĩ uere ascendit: qui ꝓpͥa pcc̃a depo¬
uit. I pc igitur u̾bo purificatione scĩfi¬
cationis usus expͥmitur. Unde bene e
ciam in canticis xp̃s dicit ad ecclesiam.

Expanded text:
ma mea. sedet ergo Christus super abundantiam aquarum et super plenitudinem. et ideo qui baptizatur in lacte dicit: et nos omnes de plentudine eius accepimus. unde et oculus suppliciorum non alienus est ab ecclesia. quia, etsi baptizabat Iohannes in Aenon. baptizabat iuxta Salim, ubi erat aquarum abundantia et duodecim fontes et septuaginta palmarum arbores. Hos fontes habet ecclesia. hoc est in ueteri testamento duodecim patriarchas, in nouo duodecim apostolos. ideoque dictum est: in ecclesia benedicamus dominum deum de fontibus Israel. his fontibus ante Christi mysteria sacrosancta consequitur; isti enim fontes ex aeterno fonte manantes, toto orbe fluxerunt. Ubi isti fontes, ibi ascensio animarum. 1177 Denique Salim interpretati sunt, Ipsum ascendentem. Ille enim vere ascendit, qui propria peccata deponit. Hoc igitur verbo purificatoriae sanctificationis usus exprimitur. Unde etiam bene in Canticis Christus dicit ad Ecclesiam:
Abbreviated transcription (Latin):
non solum moraliũ teneat disciplinã.
sed etiam celestis doceat secreta misterii.
Uude dictũ est de ea oculi tui sicut colube
extra taciturnitatẽ tuã: quod ⁊ spiritali¬
ter uideat. et nouerit tempus tacendi eẽ
et tempus loquẽdi: ut in temꝑe sermonẽ
suũ proferat. ne importunitate loquẽdi
pcc̃m possit incurrere. Habet gͦ oculos
columbe ad similitudinẽ xp̃i: quia ⁊ de
ip̃o lectum est. Dculi tui sicut columbe
suꝑ abundantiam aquarũ: lote ĩ lacte:
sedentis suꝑ plenitudinẽ. Saptizat in
lacte dñs: id est in sinceritate. Et isti
st qui baptiz ant ᷑ in lacte: qui sine dolo
credunt: et purã fidẽ deferũt. ĩ macula¬
tam indiuint grãm. Ideo candida spõsa
ascendit ad xp̃m: quia in lacte baptiza¬
ta est: ideo mirant᷑ eã uͥtutes ⁊ potesta¬
tes dicentes. Que est ista q̃ ascendit de¬
albata:Ante paululũ dicebat. nigra
sum. nc̃ dealbata cernitur. et ascendit
ad celũ: et iniuxa dei u̾bo. alta iã penetrat.

Expanded text:
non solum moralium teneat disciplinam, sed etiam coelestis doceat secreta mysterii. Unde dictum est de ea: Oculi tui sicut columbae, extra taciturnitatem tuam , quod et spiritaliter videat, et noverit tempus tacendi esse, et tempus loquendi; ut in tempore sermonem suum proferat, ne importunitate loquendi peccatum possit incurrere. 21. Habet ergo oculos columbae ad similitudinem Christi; quia et de ipso lectum est: Oculi tui sicut columbae super abundantiam aquarum latae in lacte, sedentis super plenitudinem . Baptizat in lacte Dominus, id est, in sinceritate. Et isti sunt qui vere baptizantur in lacte, qui sine dolo credunt, et puram fidem deferunt, ut immaculatam induant gratiam. Ideo candida Sponsa ascendit ad Christum; quia in lacte baptizata est. Ideo mirantur eam Virtutes et Potestates, dicentes: Quae est haec quae ascendit dealbata ? Ante paululum dicebat, Nigra sum : nunc dealbata cernitur, et ascendit ad coelum, et innixa Dei Verbo, alta jam penetrat.
Abbreviated transcription (Latin):
sticias depoposcit. Ideo tantũ ppłm regno
pacifico gubernauit: qr non usurpauit
ut adam boni et mali distanciam scire.
sed intellige̾ cius grãm orauit a xp̃o. Qd̃
eĩ scire diuinũ est: hoc a dño deo tuo ut
possis cognoscere promerendũ est. Si petis¬
set̾ adam sicut petiuit dauid: nequaqmͣ
illos in extricabiles crroris laqueos ĩcidisset.
quib omĩs cius hereditas strangulatur.
i deoq mortuus ẽ. et qd̾ grauius est morte
ptĩ: qui ante usurꝑauit scire. qũĩ intellectũ
quo unuficaret᷑ acciperet. Diuificat ergo
intellectus. ut sp̃s: quia ip̃e intellectus grã
spiritalis est. ĩdeoq intellectũ munere
suo sp̃s̃ sc̃s operatur. Intellectus autẽ bonꝰ
est om̃ĩb qui cũ faciũt. Quo docemur:
quia non solũ sensu complecti. sed etiam

Expanded text:
stitias depoposcistitias depoposcipacifico gubernauit, quia non usurpauit ut Adam boni et mali scire distantiam, sed intellegendae eius gratiam orauit a Christo. quod enim scire diuinum est, hoc a domino deo tuo ut possis cognoscere promerendum est. si petissillos inextricabiles erroris laqueos incidisset, quibus omnis eius hereditas strangulatur. ideoque mortuus est et, quod grauius est, morte peccati, quia ante usurpauit scire quam intellectum quo uiuificaretur acciperet. Uiuificat ergo intellectus, ut spiritus, quia ipse intellectus gratia spiritalis est, ideoque intellectum munere suo spiritus sanctus operatur. intellectus autem bonus est omnibus qui eum faciunt. quo docemur, quia non solum sensu conplecti, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enĩ habet intellectum: ip̃e uore est
pius. Intelligit humane lubricũ fra¬
gilitatis: et cito cognoscit errantibus.
Intelligit cõmune nobis datũ nature
ususq consortiũ. et idco pauperib tãꝙͣ
debitũ soluit. nõ inficiatur tanqmͣ in¬
debitũ. Intelligit uices cẽ calamitatũ:
et ideo tanqmͣ naufragiis mũdi istius.
portu quodã sue humanitatis occurrit.
Hec ꝑfecta uͥtus in homũb: hec plena
in deo laus est. Merito intellectũ sibi
etiam salomõ. paternũ secutus magiste¬
rium: a dño postulauit dicens. Ego
sum puer humilis. et ignoro ĩtroitũ.
et exitum meũ. et scruus tuus ĩ medio
populi tui quẽ elegisti. populũ multum
sicut harcnã maris. que dinunierari
nõ ꝑotest pre multitudine. et dabis fuo tuo
Unde complacuit dño: qr nõ sibi lõgenita¬
tatem uite. et regaliũ diuitiar copias. s
sapientiã ad intelligẽda dni iuditia ⁊ in¬

Expanded text:
46. Qui habet intellectum, ipse vere est 46. Qui habet intellectum, ipse vere est pius; intelligit enim humanae lubricum fragilitatis, et cito ignoscit erranti. Intelligit commune nobis datum naturae ususque consortium; et ideo pauperibus tamquam debitum solvit, non inficiatur tamquam indebitum. Intelligit vices esse calamitatum; et ideo tamquam naufragiis mundi istius portu quodam suae humanitatis occurrit. Haec perfecta virtus in hominibus, haec plena in Deo laus est. 47. Merito intellectum sibi etiam Salomon, magisterium secutus paternum, a Domino postulavit, dicens: Ego sum puer humilis, et ignoro introitum meum, et exitum meum, et servus tuus in medio populi tui, quem elegisti, populum multum sicut arenam maris, quae dinumerari non potest prae multitudine: et dabis servo tuo  . Unde complacuit Domino; quia non sibi longaevitatem vitae, et regalium divitiarum copias, sed sapientiam ad intelligenda Domini judicia et ju
Abbreviated transcription (Latin):
deo nrõ. Qui querit igit᷑ tribulationẽ
nõ iefugit: qui nõ refugit ĩuenitur.
Non cĩ refugit: qui mandatadei sẽsu
oꝑib meditatur. Nami utiqz illũ ath¬
letani certanina inueniunt: qui in
usu crercitii fuerit constitutus. Qui u̾o
exercitium dereliq̃rit. sine dubio nõ po¬
terit reperiri: qui indignus est ut q̃rat᷑.
Dauid gͦ qͣiͣ bonus afhleta dicit. tribu¬
lacio et necessitas. inuenerunt me: qr
paratũ semꝑ habuerunt. nõ refugiẽtẽ
necessitatũ et tribulationũ prelia. sed
dĩ testimonia: Et ideo intellec¬
tus a domino postulatur: cuius tanta
est ius. ut mitiũ eiꝰ sit plenitudo uͥtutis.
Deniq scriptũ est. Pictas autem ĩ deo:
et celestiũ disciplinã. Pictas amica
deo. parentib grata dñm conciliat.
necessitudines fouet dei cultura. inces
parentũ. filior stipendiũ. Pietas ĩquã
iustoꝵ tribunal: egenoꝵ portus: mise¬
rorum suffugiũ: indulgentia pccõrũ.

Expanded text:
deo nostro. Qui quaerit igitur tribulationem, deo nostro. Qui quaerit igitur tribulationem, non refugit, qui non refugit, inuenitur; non enim refugit qui mandata dei sensu operibusque meditatur. nam utique illum athletam certamina inueniunt, qui in usu exercitii fuerit constitutus; qui uero exercitium dereliquerit, sine dubio non poterit repperiri, quia indignus est ut quaeratur. Dauid ergo quasi bonus athleta dicit: tribulatio et necessitas inuenerunt me, quia paratum semper habuerunt, non refugientem necessitatum etDomini testimonia? Et ideo intellectus a Domino postulandus est, cujus tanta est vis; ut initium ejus sit plenitudo virtutis. Denique scriptum est: Pet coelestium disciplinam. Pietas amica Deo, parentibus grata, Dominum conciliat, necessitudines fovet, Dei cultura, merces parentum, filiorum stipendium. Pietas, inquam, justorum tribunal, egenorum portus, miserorum suffugium, indulgentia peccatorum.