comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut scias eiꝰ crinen ẽẽ qd̾ ꝓdidit non magistri: sepius ds̃ de ꝓ¬
ditione predixit. S totius eum philosophie p̃cepto ⁊ sermo¬
ne docuit. ⁊ reb ostendit. Dederat ei demonur potestatent.
gehenne tormenta monstrauit. celoꝵ regna ꝓmisit. secreta
mentis eiꝰ ⁊ p̃dicabat ⁊ ñ publicabat. Pedeseius cum aliis
lauit. mense participem fecit. nichil penitꝰ p̃termisit. sed¬
ille in malitia sponte durauit.⁊ omib admonitioĩb spre¬
tis ꝓdtor malignꝰ emersit. Et ut eum posse mutari. s cor¬
bigi uoluisse cognoscas: post quam tradidit eum iactauit
criguita denario:⁊ ait. Peccaui. tradens sanguinem in no¬
centis. Quid est uda: Quando ab eo mirabilia gerebant᷑
lictum. post conpletam traditionem. post ꝑfectum peccatũ.
cognouisti peccatum: Ex hac re dilectissimi fr̃s edocem᷑.
quod neglegentib ⁊fastidiosis. facile ad monitio ꝓdesse nol

Expanded text:
ut scias ejus crimen esse quod prodidit, non magistri, saepius Deus de put scias ejus crimen esse quod prodidit, non magistri, saepius Deus de proditione praedixit, et totius eum philosophiae praecepto et sermone docuit, et rebus ostendit. Dederat ei daemonum potestatem, gehennae tormenta monstravit, coelorum regna promisit, secreta mentis ejus et praedicebat et non publicabat, pedes ejus cum aliis lavit, mensae fecit participem, nihil penitus praetermisit, sed in malitia sponte duravit, et, omnibus admonitionibus spretis, proditor malignus emersit. Et ut eum posse mutare, sed corrigi noluisse cognoscas, postquam eum tradidit, jactavit triginta denarios, et ait: Peccavi tradens sanguinem innocentis. Quid est? quando ab eo mirabilia gerebantur, lictum, post completam proditionem, post perfectum peccatum cognovisti peccatum. Ex hoc, dilectissimi fratres, edocemur quod negligentibus et desidiosis facile admonitio prodesse non
Abbreviated transcription (Latin):
potestate posuit. electionis donauit arbitruĩ. inuitos ñ retinet.
uolentes auplectit᷑. nam non sponte bonus malitiã ũ admittit.
Et ideo iudas nuniȩ cupiditatis precipitatꝰ ardore. ceca qͥdam
inꝓuisione deceptus. suam uendidit animã. ⁊suȩ salutis mer¬
cator extitit. ⁊ ait. Quid uultis mͥ dare ⁊ego uobis trado eum.
Et ut uirtutem xp̃i etiam in hac parte cognoscas. cum ad ca
piendum eum uenissent. uocem eiꝰ minime tołare potuert̃
s om̃s t̾riti cecidunt. Et qm̃ nichilominꝰ in sua impridentia
ꝑdurabant. ⁊ ipse se ultro conmisit. ipse se tradidit. Et hee di¬
ximus ut xp̃m nullus accuset. cur uidȩ cogitationem ñ mu-¬
tauit aduersam. S si quis hoc dix̾it: audiet. Iudas quemad¬
modum coerigi potuit. sponte an imutꝰ. Si inuitꝰ. nulla cor¬
rectio est. Nam mentis malitia: necessitate ñ tollit᷑. Si sponte:
omĩa que meliorare animum potant. audisse eognoscit᷑. Et si
remedium respuit. non medici uicium est s languentis. Et

Expanded text:
potestate, electionis liberum donavit arbitrium, et invitos non retinet, et volentes amplectitur. Nam non sponte bonus malitiam non amittit. Et ideo Judas, nimiae cupiditatis praecipitatus ardore, caeca quadam improvisione deceptus, suam vendidit animam, et suae salutis mercator exstitit, et ait: Quid vultis mihi dare, et ego vobis eum tradam? . Et ut virtutem Christi etiam in hac partt, vocem ejus minime tolerare potuerunt, sed omnes territi ceciderunt. Et quoniam nihilominus in sua impudentia 159 perdurabant, ipse se ultro commisit, ipse se tradidit. Et haec diximus, ut Christum nullus accuset, cur Judae cogitationem non mutavit adversam. Sed si quis hoc dixerit, audiet, Judas quemadmodum corrigi potuit? sponte, an invitus? Si invitus, nulla correctio est, nam mentis malitia necessitate non tollitur. Si sponte, omnia quae meliorare animam poterant audisse cognoscitur. Et si remedium respuit, non medici vitium est, sed languentis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
rent. S ut ad martinũ recͣramus habet ⁊ ipse uirtutũ sua¬
rum egregios int̾pretes. licet ⁊ has ipse occultare maluerit.
habet inquam paulinũ iurũ apłicum. fortunatũ. seuerũ
⁊ gallum. qui isti martinũ usq sub extremos mundi car¬
dines uelut enuangłici testest effuid̾unt. Habet p̃ter hos¬

Expanded text:
ed ut ad Martinum recurram, habet et ipse virtutum suarum egregios interpretes, licet et has ipse occultare maluerit; habet, inquam, Paulinum, virum apostolicum, Fortunatum, Severum et Gallum, qui isti Martinum usque ad extremos mundi cardines, velut evangelici testes, diffuderunt. XXI. HER
Abbreviated transcription (Latin):
tur. minus ꝓ inimicis orare. Ap̃e dicit. pat̾ dimitte illis pe
catum ñ enim scuint qͥd facuint. Stepħs dicit. tdnẽ ne sta¬
tuas eis hoc peccatum. D aulus ait. Optabam anathema esse
nem. Moyses dicit. Si dimittis illis pecratũ dimitte. sin aut̃
mereri poterimꝰ dnĩ. si tantoꝵ seruoꝵ de ueteri atq nouo

Expanded text:
itte illis, quia nesciunt quid faciunt . Stephanus dicit: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Paulus ait: Optabam anathema esse ei secundum carnem . Moyses dicit: Si dimittis illis peccatum, dimitte: sin autem, et mmereri poterimus, si tantorum servorum de Veteri atque Novo
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitatem nimia leticia celebremꝰ. ut discamus
crucem totius spũ alis gratulationis. eẽ. subs-¬
tantiam. Et enim ante. ipsum uocabulum cru¬
cis pen a fuit. s nunc adgłam nuncupat᷑. Antea
condenpnatioĩs ferebat horrorem. nunc salutis indicium est.
Crux enim. nobis totius beatitudinis causa est. Hȩc nos a cecita¬
te liberauit erroris. hȩc ⁊ tenebras reddidit luci. Hȩc debella-¬
tos quieti sotiauit. hec alienatos dõ conuuxxit. longe constitu¬
tos ꝓximos p̾sentauit. Hec ꝑegrinantes ciuies ostendit. hȩc discor¬
dię anputatio est. hȩc pacis firmameutũ. hec bonoꝵ omĩum

Expanded text:
ximiam nimia laetitia celebremus, ut discamus crucem totius spiritalis gratulationis esse substantiam. Etenim ante ipsum vocabulum crucis poena fuit, sed nunc ad gloriam nuncupatur. Antea condemnationis ferebat horrorem, nunc salutis indicium est. Crux enim nobis totius beatitudinis causa est. Haec nos a caecitate liberavit erroris, haec ex tenebris reddidit luci, haec debellatos quieti sociavit, haec alienatos Deo conjunxit, longe constitutos proximos praesentavit; haec peregrinantes cives ostendit, haec discordiae amputatio est, haec pacis firmamentum, haec bonorum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
dei subtraherent sacrificium. ⁊ sibi met iundicarent. Ne pu¬
tarent ꝓ illa tantum oblatum. ideo foras ciuitatẽ. ideo foras mu¬
ros. ut scias sacrificium. ẽẽ. conmune. quo tocius t̾rȩ oblatio. qͦ
conmunis deploratio. non parti sicut udeis consuetudinis fuit.
Iudeis ⁊ enim ideo iussit ds̃ omẽm t̾ram dimittere. ⁊ inunũ lo¬
cum sacrificiũ atq oblationem celebrare. quia tunc om̃is t̾ra
Idõ paulus cum omĩ fiducia ȩxortatur dicens. Uolo gͦ orare
uiros in om̃i loco. leuantes scãs manus. Ecce totꝰ mundꝰ emun¬
datus est. elementa purgata. ut ubiq nobis dm̃ liceat p̾dicare.
nĩs t̾ra sanctior illo loco est qui illo intemꝑe predicabat᷑
scõꝵ. Nam ibi pecus irrationabile oblatum. hic spũale immola¬
tum est. ⁊ tanto mauis sacͥficiũ. quanto ⁊ sc̃ĩtas de sacramento

Expanded text:
ico, ne Judaei subtraherent sacrificium, et sibimet vindicarent, nec putares pro illa tantum plebe oblatum: ideo foras civitatem, ideo foras muros, ut scias sacrificium esse commune, quod totius terrae oblatio, quod communis deploratio, non partis, sicut Judaeis consuetudinis fuit. Judaeis etenim ideo jussit Deus omnem terram dimittere, et in uno loco sacrificium atque oblationem celebrare, quia tunc omnis terra Ideo Paulus cum omni confidentia exhortatur dicens, Volo ergo orare viros in omni loco levantes sanctas manus . Ecce totus mundus emundatus est, elementa purgata sunt, ut ubique nobis Deum liceat praedicare, et omnis terra sanctior illo loco est, qui illo in tempore praedicabatur Sancta sanctorum. Nam ibi pecus irrationabile oblatum, hic spiritale immolatum est: et tanto majus est sacrificium, quanto et sanctitas de sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
lii hominis in cȩlo. Uidisti głam signi idest crucis. solis
redoetur obscurum. lune non dabit᷑ głia. s illud lumen radia¬
bit ⁊ lucebit. Et sicut imꝑatorem regalis ponpa precedit. ⁊
militaris ordo p̃eundo uexilla humeris portare consuert̃.
⁊ archangłoꝵ multicudo illud signum humeris portant excel¬
sis. ⁊ regalem nob aduentum nuntiant. Tunc mouebunt᷑ uir

Expanded text:
filii hominis in coelo . Vidisti gloriam signi, id est, crucis, solis lumen reddetur obscurum, lunae non dabitur gratia, sed illud lumen radiabit et lucebit. Et sicut imperatorem regalis pompa praecedit, et militaris ordo praeeundo vexilla humeris portare consueveratet archangelorum multitudo illud signum humeris portabunt excelsis, et regalem nobis adventum annuntiabunt. Sola enim Chr
Abbreviated transcription (Latin):
deamus. Scilicet ut hi qui eum crucifirerunt suȩ sentias
danpnationis cecitatẽ. ideo impudentiȩ eoꝵ signũ porta¬
tun. Ideo ꝓpbeta ait. Tunc lamentabunt᷑ trib terrȩ. iui¬
dentes accusatorẽ ⁊ agnoscentes pecc̾m. Et quid mirũ est
si crucem portans adueniet. quando ⁊ iuilnera corpis ip̃a
demonstrat: Iunc enĩ inquid uidebit᷑ quem corpunxe¬
runt. Et sicut post resurrectionẽ thomȩ uoluit diffiden¬
tiam conmutare. Silli loca clauoꝵ monstrauit. ⁊ lat̾um
uulnera declarauit ⁊ dixit. mitte manum tuam ⁊ uide quia
sp̃c carnem ⁊ ossa non habet. sic ⁊ tunc ostendit uulnera cru¬
cemq demonstrat. ut istum ostendat illum esse qui fuerat

Expanded text:
deamus. Scilicet ut hi qui eüm crucifixerunt, suae sentiant dementiae caecitatem; et ideo impudentiae eorum signum portatur; et ideo propheta ait: Tunc lamentabuntur tribus terrae, videntes accusatorem, et agnoscentes peccatum. Et quid mirum est si crucem portans adveniat, quando et vulnera corporis ipsa demonstrat? Tunc enim, inquit, videbunt quem crurunt? Et sicut post resurrectionem Thomae voluit diffidentiam confutare, et illi clavorum loca monstravit, et lateris vulnera declaravit, et dixit: Mitte manum tuam, et vide quoniam sicut me videtis habere ; sic et tunc ostendet vulnera, crucemque demonstrabit, ut ostendat se esse illum, qui fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
neciniciũ fatiunt conũtendi ad dm: omnino nec uenit. Rectas
enum m̃tes dilig̃. ⁊ sine fuco ꝓpositũ. Qd̃ etiam ĩ paulo ꝓpiciens.
lictt adhuc alio ttinere uideatur ineede. tam̃ qi ꝓposito recto ⁊ deilo
d̾i agebat. dic̃ de eo dñs. Qⁱ uas electionis mͥ ÷ ut portet nom̃ me¬

Expanded text:
necdum initium faciunt converti ad Deum, omnino nec venit. Rectas necdum initium faciunt converti ad Deum, omnino nec venit. Rectas enim mentes diligit, et sine fuco propositum. Quod etiam in Paulo perspiciens, licet alio adhuc itinere videretur incedere, tamen, quia proposito recto et zelo Dei haec agebat, dicit de eo D
Abbreviated transcription (Latin):
incelis. Uita ienĩ bona. actus probi eciam sine singnis ⁊ ini¬
rabilibus merent᷑ coronam. iniqua conũsatio. etiam si sig¬
nã prodigiaq fec̃it. supplicia non euadit. et ideo super flue hec
querunt᷑. inmo ⁊ periculose. Nam possumus etiam ex his
hereticis ecca siones dare. si dicamus quia apłi et om̃s scĩ. ñ
exꝓposito ͥ ᷤ labore. mirabiles facti sunt. sed ex dĩ gr̃a sola.
icent enim. Et quis prohibet om̃s fieri tales: Grã enĩ dĩ si uich
requirit anobis. sed ip̃a quȩ facit unum quemq ꝑfectum.
cur non om̃ib ex equo in funditur. et fiunt om̃s repente ꝑfec¬
tͦ Non eñ ꝑ sonarum acceptor deus. Ded quoniam non sola
grã dĩ hoc agit. requirit᷑ enĩ ut ⁊ nos quod in proposito ⁊ uirib
nris : expleamus. iccirco uenit quidem ad unum queniq grã
di. sed apud eos qui digne erplent que in ip̃is sunt permanet.
abhis uͦ qui minus digne agunt cito discedit. ad eos aut̃ qui

Expanded text:
ei. Vita enim bona, atque actus probi, etiam sine signis et mirabilibus merentur coronam; iniqua autem conversatio, etiamsi signa et prodigia fecerit, supplicia non evadit. Et ideo superflue haec quaeruntur, imo et periculose. Per ostehaereticis occasiones dare, si dicamus quia apostoli et omnes sancti, non ex proposito suo et labore mirabiles facti sunt, sed ex Dei gratia sola. Dicent enim, Et quid prohibet omnes fieri tales? Gratia enim Dei si nihil requirit a nobis, sed ipsa est quae facit unumquemque perfectum, cur non et omnibus ex aequo infunditur, et fiunt omnes repente perfecti? Non enim est personarum acceptor Deus. Sed quoniam non sola gratia Dei hoc agit, sequitur enim ut et nos quod in proposito et viribus nostris est expleamus, idcirco venit quidem in unumquemque gratia Dei; sed apud eos qui digne explent ea quae in ipsis sunt permanet, ab his vero qui minus digne agent cito discedit, ad eos autem qui
Abbreviated transcription (Latin):
solationem. habe exultationẽ. Qui enĩ crucifixꝰ sub poi¬
tio pilato ⁊ sepultus est. t̾cia die a mortus re urrexit.
forte ⁊ hic dubitas. forte ⁊ hic trepidas. Quando tͥ dictũ est.
crede natũ. crede passum. crucifixum mortuũ ⁊ septiltũ.:
quasi de homine facilius credidisti. Hunc quia dicitur.
t̾cia die rexurrȩrit amortius. dubitas o homo. Ut de
multis enĩ ꝓferamꝰ exemplum. dm̃i accende. oni poten¬
tem cogita. ⁊ noli dubitare. Si enĩ potuit ce cũ ñ esses
ex nichilo facere. cur ñ potuit hominem suum quem
iam fecerat a morcius excitare: Credite gͦ fr̃s. ubi de
fide aget᷑. longo itti sermone ñ opus est. Sola hec fides
est. que xep̃ianos ab omib hominib disceruit ⁊ seꝑat.
Nonqr mortuus ⁊ sepultus est quiã pagani m credunt.¬

Expanded text:
ionem. Qui enim crucifixus sub Pontio Pilato et sepultus est, Tertia die resurrexit a mortuis. Forte et hic dubitas, forte trepidas. Quando tibi dictum est, Crede natum, crede passum, crucifixum, mortuum et sepultum; quasi de homine facilius credidisti: nunc quia dicitur, Tertia die resurrexit a mortuis, dubitas, o homo? Ut de multis unum proferamus exemplum; Deum attende, omnipotentem cogita, et noli dubitare. Si enim potuit te, cum non esses, ex nihilo facere; cur non potuit hominem suum, quem jam fecerat, a mortuis excitare? Credite ergo, fratres: ubi de fide agitur, longo uti sermone non opus est. Sola haec fides est, quae Christianos ab omnibus hominibus discernit et separat. Nam quia mortuus est et sepultus, et Pagani m
Abbreviated transcription (Latin):
ritat̾e. quia animam suam non ꝓ amicis s ꝓ suis traddi¬
dit inimicis. Quantꝰ amor dĩ erga homines. ⁊ quał affec¬
tio. sic amare etiã peccatores. ut amore eoꝵ moreret᷑.
Conmendat enĩ caritatẽ suã ds̃ in nob̾. apłi u̾ba sunt.
quia cum ad huc peccatores essemus. xp̃c ꝓ nobis mortuus ÷
Crede gͥ hoc ⁊ tu.⁊ ꝓ salute tua noli erubes cere confiteni. Cor¬
de enim credit᷑ adiusticiam. ore autem confessio fit ad salu¬
m. Deniq ne dubitares. ne erubesceres: quando pͥmi
credidisti. signum xp̃i infronte tanꝗͣ. in domo pudoris acce¬
pisti. Recole frontem tuam. ne linguã expauescas alienã.
Qui enim in qͥt ipse dñs confessus me fuerit coram hoĩb
confitebit᷑ illum filius hominis coram angłis dĩ. Noli gͦ
erubescere ignominiã crucis. quam ꝓ te ds̃ ipse ñ dubita¬
uit exciꝑe. Dic cum apło. Michi aut̃ absit głiari. nͥ in cru

Expanded text:
ritatem, quia animam suam non pro amicis, sed pro suis tradiritatem, quia animam suam non pro amicis, sed pro suis tradidit inimicis. Quantus ergo Dei amor erga homines et qualis affectio, sic amare etiam peccatores, ut amore eorum moreretur. Commendat enim charitatem suam in nobis, Apostoli verba sunt; quia cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est . Crede ergo hoc et tu, et pro salute tua noli erubescere confiteri. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Denique ne dubitares, ne erubesceres, quando primum credidisti, signum Christi in fronte tanquam in domo pudoris accepisti. Recole frontem tuam, ne linguam expavescas alienam. Qui enim, inquit, ipse Dominus, confusus me fuerit coram hominibus, confundet illum Filius hominis coram Angelis Dei . Noli ergo erubescere ignominiam crucis, quam pro te Deus ipse non dubitavit excipere; et dic cum Apostolo: Mihi autem absit gloriari, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
susceꝑit. ut ds̃ in dõ manens. eternꝰ cum et̾no uiuens. eqͥlis
filius patri. ꝓ reis ⁊ peccatorib serus formam serui ñ de¬
dignatur induere. Neq enĩ hoc meritis huuanis exhibi¬
tum. nam ꝓ iniqͥtatib nrĩs penas potius mebam᷑.S si mi¬
serius dñs carnem humanitatis indutꝰ aduenit. In t̾ris
uisus est ⁊cum hominib conu̾satꝰ est. Crucifixꝰ. in suꝑ
mortuus ⁊ sepultꝰ: Non credis. dicis forfr. Quando hoc
factum est. Audi quo temꝑe. Srib pontio pilato. In signifi¬
catione etiã tibi nomen iudicis positũ est. ne uł de temꝑe
dubitares. Credite gͦ filium di crucifixum sub pontio
pilato ⁊ sepultum. Maiorem aut̃ hac caritatẽ nemo habet.¬
I ut anima suã ponat quis ꝓ amicis sius. Putas ne
est. Et it᷑um dicit. Cum inimici essemus reconciliati sumꝰ
dõ ꝑ mortẽ filii eiꝰ. Ecce gͦ in xp̃o maiorem inuenimꝰ ca¬

Expanded text:
susceperit; ut Deus in Deo manens, aeternus cum aeterno vivens, aequalis susceperit; ut Deus in Deo manens, aeternus cum aeterno vivens, aequalis Filius Patri, pro reis et pro peccatoribus servis formam servi non dedignaretur induere. Neque enim hoc meritis humanis est exhibitum. Nam pro iniquitatibus nostris poenas potius merebamur: sed si iniservis Dominus carne humanitatis indutus advenit, in terris visus est et cum hominibus conversatus est: crucifixus insuper, mortuus et sepultus est. Non credis? Dicis forte: Quando hoc factum est? Audi quo tempore: sub Pontio Pilato. In significatione tibi etiam nomen judicis positum est, ne vel de tempore dubitares. Crede ergo Filium Dei crucifixum sub Pontio Pilato et sepultum. Majorem autem hac charitatem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Putas, neest. Et iterum dicit: Cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus. Ecce ergo in Christo majorem invenimus cha
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. uocabitur filius dĩ. Que cum audisset angłs. illa fide
plena. ⁊xpm̃ pͥus mente quam uentre suscipiens. ecce
inqͥt ancilla dñi. fiat mͥ scd̾m u̾bum tuum. fiat inqͥt si¬
ne uirili semine conceptꝰ inuirgine. nascat᷑ de spũ sc̃o ⁊ inte¬
gra femina. in quo renascatur de spũ sco integra eccłia.
Som̃ qd̾ nascet᷑ de homine matre sine homine patre. uo-¬
cabitur filius dĩ. qm̃ qui natꝰ est de dõ patre sine ulla matre
mirabilit᷑ opportuit ut fieret hominis filius in ea carne natꝰ.
ut ꝑ clausa uiscera paruus exiret. in qua resuscitat᷑ ꝑ clausa
hostia magnus intraret. Mira sunt hec quia diuina. sunt in¬
effabilia. quia ⁊ inscrutabilia. Non sufficit explicando os hoĩs
quia nec inuestigando cor hominis. Credidit maria. ⁊ in ea
qd̾ credidit factum est. Credamꝰ ⁊ nos ut et uob̾ possit ꝓ desse
qd̃ factum est. Quamius gͦ mirabilis sit etiam ista nͥatiui¬
tas. tamen cogita o homo. quid ꝓte d̃s tius creator ꝓ ereata

Expanded text:
m, vocabitur Filius Dei. Quae cum dixisset Angelus, illa fide plena, et Christum prius mente quam ventre concipiens, Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Fiat, inquit, sine virili semine conceptus in virgine; nascatur de Spiritu sancto et integra femina, in quo renascatur de Spiritu sancto integra Ecclesia. Sanctum quod nascetur de homine matre sine homine patre, vocetur Dei Filius; quoniam qui natus est de Deo Patre sine ulla matre, mirabiliter oportuit ut fieret hominis filius; in ea carne natus, ut per clausa viscera parvus exiret, in qua resuscitatus per clausa ostia magnus intraret. Mira sunt haec, quia divina sunt; ineffabilia, quia et inscrutabilia: non sufficit explicando os hominis, quia nec investigando cor hominis. Credidit Maria, et in ea quod credidit factum est. Credamus et nos, ut et nobis possit prodesse quod factum est. Quamvis ergo mirabilis sit etiam ista nativitas: tamen cogita, o homo, quid pro te Deus tuus, Creator pro creatura
Abbreviated transcription (Latin):
est. Quid dicat Quis taceat. Et mirũ dictu. qd̾ eloqui nol
ualemus. silere non sinimur. Sonando p̃dicamꝰ. qd nec co¬
li. ⁊ tamen laudare conpellimꝰ. ne tacendo remaneamꝰ in¬
grati. S dõ gr̃ãs. quia id qd̾ conpetent̾ non pogest dici.
tum de spũ scõ. exiurgine maria. Nam ⁊ ipsa beata marra.
quem credendo peꝑit. credendo concepit. Cum enĩ ꝓmisso
sibi filio quesisset quem ad modũ fieret. qm̃ uirũ non cognoᷤ¬
ceret: utiq solus ei modꝰ cognoscendi atq pariendi not᷑ erat.
quem quidem ipsa exꝑta non fuerat. s ex aliis feminis na¬
tura frequentante didicerat. ex uiro scilicet ⁊ femina hoĩem
nasci: responsum ab angło accepit. sp̃s sc̃s suꝑueniet in te:¬

Expanded text:
est hoc? quis dicat? quis taceat? Et mirum dictu: quod eloqui non est hoc? quis dicat? quis taceat? Et mirum dictu: quod eloqui non valemus, silere non sinimur; sonando praedicamus, quod nec coli; et tamen laudare compellimur, ne tacendo remaneamus ingrati. Sed Deo gratias, quia id quod competenter non potest dici, tum de Spiritu sancto ex virgine Maria. Nam et ipsa beata Maria, quem credendo peperit, credendo concepit. Cum enim promisso sibi filio, quaesisset quemadmodum fieret, quoniam virum non cognosceret; utique solus ei modus cognoscendi atque pariendi notus erat, quem quidem ipsa experta non fuerat, sed ex aliis feminis natura frequentante didicerat, ex viro scilicet et femina hominem nasci: responsum ab Angelo accepit, Spiritus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ꝓpt̾ homines hominẽ nasci uoluisse: sine uirili semi¬
ne uirginẽ concepisse. sine corruptione peꝑisse.⁊ post par¬
ginis dignatus intrauit. menbra feminȩ immacłatꝰ im-¬
pleuit. matrem sine corruptioẽ fetauit. a semet ipso format᷑ :
exiuit. atq integra genitricis uiscera reseruauit. ut eã de qͥ
deret. Quis hoc cogitat. quis enarrat: Ergo ⁊ hanc natiuia¬
uitatem eiꝰ quis enarrabit. Cuiꝰ enim mens ad cogitanoñ.
cuiꝰ ad enuntiandũ lingua sufficiat. non solum qd in pͥn¬
cipio erat u̾bum. non habens ullum nascendi pͥncipiuns᷑
uerum etiam quod u̾bum cato factum est. eligens iurgi¬
nem quam sibi faceret matrem. faciens matrem qͦm ser¬
uaret ⁊ uirginem: Dĩ filius nulla matre concipiente. nul
lo homine seminante. filius hominis fecund itatẽ feminȩ
ueniendo afferens. integritatẽ nascend onõ auferens. Qtird

Expanded text:
Deum propter homines nasci voluisse, sine virili semiDeum propter homines nasci voluisse, sine virili semine virginem concepisse, sine corruptione peperisse, et post parginis dignatus intravit, membra feminae immaculatus implevit, matrem sine corruptione fetavit, a se ipso formatus exivit, atque integra genitricis viscera reservavit; ut eam de qua anctitate. Quis hoc cogitat? quis enarrat? Ergo et hanc nativitatem ejus quis enarrabit? Cujus enim mens ad cogitandum, cujus ad enuntiandum lingua sufficiat, non solum quod in principio erat Verbum, non habens ullum nascendi principium; verum etiam quod Verbum caro factum est , eligens virginem quam sibi faceret matrem, faciens matrem quam servaret et virginem; Dei Filius nulla matre concipiente, hominis filius nullo homine seminante; fecunditatem feminae veniendo afferens, integritatem nascendo non auferens? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit. nec incor hominis ascendit. potest ipsum qd̃ ꝓmitiit
aut mens conciꝑe. aut cor cogitare. aut lingua marrare: Cre¬
di patris filium dm̃. s ñ duos deos. Ipse enĩ ⁊ pat̾ unum sinl
Et per moysen poplo insinuat dicens. audi israhel iandata
uite. dñs d̾s̃ tuus ds̃ imus est. Si aut̃ uis cogitare qͦmadino¬
dum et̾nus filius de et̾no patre sine temꝑe natus sit. redar
Natiuitatem itaq dĩ de dõ nec cogitare pot̾is. nec narrare. sre¬
de. tantum tͥ ꝑmutit᷑. ut saluus ẽẽ possis. sic apłs dicit. Cre¬
dere enĩ opportet qͥ ad dm̃ accedit quia est.⁊ querentib eũ
mercedis redditor erit. Si uͦ natuuitatẽ eiꝰ scd̾m carn̾e qͥm
ꝓ nr̃a salute dignatꝰ excepit scire desid̾as: audi ⁊ crede natũ
de spũ sc̃o ex maria uirgine. Quamqͣm ⁊ hanc ipsam nati¬
uitatẽ eiꝰ quis enarrabit: Qiis enĩ digne estimare potest

Expanded text:
audivit, nec in cor hominis ascendit ; quomodo potest ipsum qui promittit, audivit, nec in cor hominis ascendit ; quomodo potest ipsum qui promittit, aut mens concipere, aut cor cogitare, aut lingua narrare? Dei Patris Filium Deum: sed non duos Deos. Ipse enim et Pater unum sunt : et per Moysen populo insinuat dicens, Audi, Israel, mandata vitae; Dominus Deus tuus, Deus unus est . Si autem vis cogitare quemadmodum aeternus Filius de? Nativitatem itaque Dei ex Deo nec cogitare poteris, nec narrare: credere tantum tibi permittitur, ut salvus esse possis; sicut Apostolus dicit: Credere enim oportet qui ad Deum accedit, quia est, et quaerentibus eum mercedis redditor erit . Si vero nativitatem ejus secundum carnem, quam pro nostra salute dignatus accepit, scire desideras; audi, et crede natum de Spiritu sancto ex Maria virgine. Quanquam et hanc ipsam nativitatem ejus quis enarrabit? Quis enim digne aestimare potest
Abbreviated transcription (Latin):
acro scĩ misterii simbolum qd̾ simul acce¬
pistis. ꝯ singłi reddidistis. u̾ba sunt in qͥb
qd̾ instratis urĩs dicatis. qd in plateis uris cogicetis. ⁊ qd̾ int̾ cibos
nꝰ obliuiscamini in quo etiã dormientes corꝑe. corde uigiletis.
Benuntiantes enĩ diabolo ⁊ ponpis ⁊ angłis exꝰ. ment̾ẽ atq ani¬
mam subtrahentes obliuisci opportet pͣtrcoꝵ¬
ꝯuetustate pͥoris uitȩ contenpta. cum nouo honune uitã quoq
ipsam scĩs morib innouare. ⁊ sicut apłs dicit que retro sunt
obliti. atq mnea que ante sunt extenti. sequi ad palmam suꝑne
tationis dĩ. ⁊ credere quod nundum uides. ut merito pos
ad id quod credidis ꝑuenire. Quod enĩ uidet quis quid sꝑat:
rum creatorem. regem scłoꝵ imniortalem: ⁊inuisibilem. Ipse est
quippe ds̃ omp̃s qui in pͥmordio mundi cuncta ex nichilo fecit.
prehendẽ humana cogitatio potest. nec lingua narrare. Nam̃
sisumus qd̃ ꝓmittit ds scĩs suis. nec occłs uidit. nec auras

Expanded text:
acrosancti martyrii Symbolum, quod simul accepistis, et singuli hodie reddidistis, verba sunt in quibus quod in stratis vestris dicatis, quod in plateis cogitetis, et quod inter cibos non obliviscamini; in quo etiam dormientes corpore, corde vigiletis. Renuntiantes enim diabolo, pompis et angelis ejus mentem atque animam subtrahentes, oblivisci oportet pr contempta, cum novo homine vitam quoque ipsam sanctis moribus innovare; et, sicut Apostolus dicit, quae retro sunt obliti, atque in ea quae ante sunt extenti, sequi ad palmam supernae vocationis Dei ; et credere quod nondum vides, ut merito possis ad id quod credideris pervenire. Quod enim videt quis, quid sperarum creatorem, regem saeculorum, immortalem et invisibilem. Ipse est quippe Deus omnipotens, qui in primordio mundi cuncta ex nihilo fecit, mprehendere humana cogitatio potest, nec lingua narrare. Nam si munus quod promittit sanctis suis, nec oculus vidit, nec auris
Abbreviated transcription (Latin):
de celo alit̃ uob̾ euuangłizauerit. p̃cey quam qd̾ accepis¬
tis: anathema sit. Uidecis certe m̃i. eciam in ipsis scĩ
simboli uerbis. quomꝰ inclusionem om̃ium regłarũ.
que ad sacramentum fidĩ ꝑtinent quasi supplementũ
pro multitudine sui nunc longũ est en arrare. Multa
enĩ habemꝰ dicere uob. s non po testis illaportares modo.
Unũ ur̃is p̃cib conmendo ut ab eo qͥ catholicꝰ non est. ani¬
nũ ⁊ auditũ ur̃m om̃imodis adũtatis. quo romissionẽ
peccatoꝵ ⁊ resurrectionẽ carnis ⁊ uitã et̾nam̃. ꝑ un am

Expanded text:
de coelo aliter vobis evangelizaverit, praeterquam quod accepisde coelo aliter vobis evangelizaverit, praeterquam quod accepistis, anathema sitSymboli verbis, quomodo conclusioni omnium regularum, quae ad sacramentum fidei pertinent, quasi supplementum prae multitudine sui, nunc longum est enarrare. Multa enim habemus dicere vobis; sed non potestis illa portare modo. Unum vestris precibus commendo, ut ab eo qui catholicus non est, animum et auditum vestrum omnimodis avertatis: quo remissionem peccatorum et resu
Abbreviated transcription (Latin):
liaꝑost quam gͦ rexurrexit a mortuis: ascendit in celos. sedet
sedet ad̃ dext̾am patris. Adhuc forte noncredis. Audi apłm.
Qui descendit inquit ipse est. ⁊ qui ascendit suꝑ o mĩs celos.
ut addimpleret omĩa. Uide ne quem non ius crede resurgen.¬
tem. sentias uindicante. Qui enĩ non crodidit: iam iudi catꝰ
est. Nani qui modo sedet ad dextam patris ad uocatꝰ ꝓ nob̾.
inde uent᷑us uidicarȩ iuuos ⁊ mortuos. Credamꝰ gͦ ut siue ui¬
cepimus peccõꝵ ꝑ ipsum resurrectiõnem credimus carnis.
ꝑ ipsum sꝑamus nitam et̾nam. S uidete ne numaudo er¬
rorem paciamini. ⁊me putetis tres dõs dixisse. quia unũ
dm̃ t̾cio nominaui. Una est intrinitate substantia d̃itatis.
una uirtus. una potestas. una maiestas. unum nomen
uinam trinitatẽ. Strinã unitatẽ. cauete dilectissimi ne qͥs
s̃ ab ecolȩ catholicȩ fide atq ueritatȩ seducat. Quis ei
uobis alit euuangłizaret. p̃ter qͣm quod accepistis: ana¬

Expanded text:
ostquam ergo resurrexit a mortuis, ascendit ad coelos, sedet ad dexteram Dei Patris. Adhuc forte non credis. Audi Apostolum: Qui descendit, inquit, ipse est et qui ascendit super omnes coelos, ut adimpleret omnia . Vide ne quem non vis credere resurgentem, sentias vindicantem. Qui enim non crediderit, jam judicatus est . Nam qui modo sedet ad dexteram Patris advocatus pro nobis, inde venturus est judicare vivos et mortuos. Credamus ergo; ut sive vicipimus peccatorum; per ipsum resurrectionem credimus carnis; per ipsum vitam speramus aeternam. Sed videte ne numerando errorem patiamini, et me putetis tres deos dixisse, quia unum Deum tertio nominavi. Una est in Trinitate substantia deitatis, una virtus, una potestas, una majestas, unum nomen s ergo divinam Trinitatem, et trinam unitatem, cavete, dilectissimi, ne quis vos ab Ecclesiae catholicae fide ac unitate seducat. « Qui enim vobis aliter evangelizaverit, praeterquam quod accepistis, ana
Abbreviated transcription (Latin):
finiemus. In hac t̾ra temptatio est in hac t̾ra periculose na¬
ugatur. in hac t̾ra ꝑ rimas fragilitatũ sub initrat aliquid
quod debeat sentinare. Cum autem facti fuerunꝰ equales an¬
głis dĩ. ab sit ut dicamus. absit ut rogemus dm̃ ut dimit¬
tat debita nr̃a que nulla erunt. Hic gͦ panis cotidianus.
hic ut debita dimittant᷑. Hic ut non intremus intemp¬
tationẽ. quia in illa uita tenptatio non intrat. Hic ut lib̾e¬
mur a malo. quia in illa uita nullum malum erit. s bonũ

Expanded text:
finimus. In hac terra tentatio est, in hac terra periculose nafinimus. In hac terra tentatio est, in hac terra periculose navigatur, in hac terra per rimas fragilitatum subintrat aliquid, quod debeat sentinari. Cum autem facti fuerimus aequales Angelis Dei, absit ut dicamus, absit ut rogemus Deum, ut dimittat debita nostra, quae nulla erunt. Hic ergo panis quotidianus, hic ut debita dimittantur, hic ut non intremus in tentationem; quia in illa vita tentatio non intrat: hic ut liberemur a malo; quia in illa vita malum nullum, sed bonum
Abbreviated transcription (Latin):
corde meo. Si autem dimiseris rogatꝰ ueniam postulai¬
ti. iam potest dicere orationemistam. Et si nundum ido¬
neus es diligere seuientẽ. tamen orationẽ istam potes di
non facias quod fecisti ͣ Quidagis ut non sit factũ qd̾ fe¬
cisti ͦ Ipt̾ illa que iam facta sinit ista tͥ sententia oratio¬
nis subuenit. dimute nobis debita nr̃a sicut ⁊ nos dimi¬
timus debitorib nr̃is. ꝓpter illa que potes incidere. quid fa¬
est abipsa tenptatione. Et rrunt peticiones illetres. scĩfi¬
sicut in celo ⁊ iut̾ra. Tresiste peticiones sunt ꝓpt̾ uitã huma¬
nam. Senꝑ enĩ scĩficatum in nob̾ debet e̾ẽ nomen diꝰ. sem¬
per in regno eiꝰ eẽ debenius. semꝑ uolumtatem eiꝰ facere
debemus. hoc in eternum erit. ꝑ anis cotidianus mͦ est
necessaruis. Iam ab hoc articulo cetera que oramus ad p̃
uita necessarius est. Dimitte nobis debita nrã in hac ui¬
ta necessariñ est. Ham cum ad illam uenerimꝰ: debita

Expanded text:
corde meo. Si autem rogatus dimiseris veniam postulanti, jam potes dicere orationem istam. Et si nondum idoneus es diligere saevientem, tamen orationem istam potes dicnon facias quod fecisti: quid agis, ut non sit factum quod fecisti? Propter illa quae jam facta sunt, ista tibi sententia orationis subvenit: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Propter illa in quae potes incidere, quid faest, ab ipsa tentatione. CAPUT XIV. 19. Petitiones tres sicut in coelo et in terra: tres istae petitiones sunt propter vitam humanam. Semper enim sanctificatum in nobis debet esse nomen Dei, semper in regno ejus esse debemus, semper voluntatem ejus facere debemus. Hoc in aeternum erit. Panis quotidianus modo est necessarius. Jam ab hoc articulo caetera quae oramus, ad pr hac vita necessarius est; dimitti debita nostra in hac vita necessarium est. Nam cum ad illam veniemus, debita
Abbreviated transcription (Latin):
uum tuum ut dimitt̾et mͥ ⁊ noluit dimittere. tu mͥ di¬
mtctere. Nunqd̾ non licet dño debita relaxare serui fuiꝰ
Ine accepta uenia a dño recedit absolutus. turemanes
obligatus. Quomͦ obligatus: Uent᷑um est tempꝰ ora¬
tionis. uent᷑um est ut dicas dimitre nob̾ debita nr̃a sic̃¬

Expanded text:
um meum, ut dimitteret mihi, et noluit dimittere; tu mihi dimitte. Numquid non licet Domino debita relaxare servi sui? Ille accepta venia a Domino recedit absolutus, tu remanes obligatus. Quomodo obligatus? Venturum est tempus orationis, venturum est ut dicas, Dimitte nobis debita nostra, sic
Abbreviated transcription (Latin):
intolerabiles fuint. & ꝑ om̃s maliciȩ uias discurrt̃. Pud̾or in¬
ra ñ t̾rent. sola mors ẽ. quã euadere ñ possunt. Propt̃ quod
depone temulentiã. Quod si ad subitũ ñ potes: paulatĩ certe¬
& sensĩ recollige animos tuos. quãuis ut mͥ uidet᷑ facilior uia
sit omiã simul abrũꝑe. & mali huiꝰ retinacula parit̃ cuncta¬
resecare. atq exintegro ad exertitia pęnicentiȩ cortũti.
iniciũ aliquod melioris uiȩ. & et̃nȩ uitȩ desidiũ cape. citrre

Expanded text:
ias discurrunt: pudor nra non reformidant, sola mors est, quam evadere non possunt: propter quod depone molestiam. Quod si ad subitum non potes, paulatim et sensim recollige animos, quamvis, ut mihi videtur, facilior via sit omnia simul abrumpere et mali hujus retinacula pariter cuncta, atque ex integro ad exercitia converti poenitentiae. initi
Abbreviated transcription (Latin):
ti sumꝰ & ciues decreti. Huiꝰ nob̃ urb̃ ianuas desꝑatio qͥdẽ
claudit. aꝑiet aut̃ spes: & fiducia latũ p̃bebit ingressũ.
Hec si contẽnimꝰ. ñ solũ iã desidiȩ culpã. s & suꝑbie incur¬
rimꝰ. Nã & diabolꝰ ñ aliunde tał factus ÷ nisi quia pͥmo¬
salutẽ suã ceꝑit desꝑare: iã nec intelligit qͦmͦ uł inque
mala p̃cipitetur. Nichil enĩ aut agere aut dicere metu-¬
it. quod contrariũ sit saluti. Sic̃ sepe uidemꝰ in his qui in
nichil erubescunt. s licent̃ omĩa & dicere audent & facere.
etiã siin ignẽ ꝓruant ñ dedinant. etiã si in p̃cipiciũ aut ĩn.¬

Expanded text:
ti sumus et cives decreti; hujus nobis urbis januas desperatio quidem claudit, aperiet autem spes, et fiducia latum praebebit ingressum; haec si contemnimus non solum jam desidiae culpam, sed et superbiae incurrimus. Nam salutem suam coeperit desperare, jam nec intelligit quomodo vel in quae mala praecipitetur, nihil enim aut agere aut dicere metuit quod contrarium saluti sit; et sicut saepe videmus in his qui insa metuunt, nihil erubescunt, sed libenter omnia et dicere audent et facere. Si in ignem proruant, non declinant; etiamsi in p
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ cor eoꝵ ineis ut timeant me. & custodiant mandata me¬
a om̃ĩb dieb uitȩ sue. ut bene eis fiat & filiis eoꝵ usq in
scłm e S & moyses docere popłm uolens. quid ds̃ reqͥrat ab
hominib ita dicit. Et nc̃ isrł quid dñs ds̃ tius exquirit ate.
nisi ut cimeas dñm dm̃ tuũ. & incedas in om̃ib uiis ȩius.
& diligas eũ ex toto corde tuo & ex cota anima tuaͦ. Ds̃ uͦ
qui cupit diligi a nob̃. & omĩa facit ꝓpt̃ hoc . & nec unigeni¬
to suo parcit ꝓsalute nr̃a & caritate. & qui optat ut xta di¬
cam ut quocũq pacto & quandocũq reconciliem᷑ er. mͦ pe¬
nitentes nos & conũsos ad se ñ libent̾ suscipiet & amabit

Expanded text:
esse in eis, ut timeant me et custodiant mandata mea omnibus diebus vitae suae, ut bene eis fiat et filiis eorum usque in saeculum? Sed et Moyses, docere populum volens quid Deus requirat ab omnibus, ita dicit: Et nunc, Israel, quid Dominus Deus tuus poscit a te, nisi ut timeas Dominum Deum tuum, et incedas in omnibus viis ejus, ut diligas eum ex toto corde tuo et ex tota anima tua? Deus vero, qui cupit diligi a nobis, et omnia facit pro hoc, nec unigenito suo parcit pro salute nostra et charitate, et qui optat, ut ita dicam, ut quocunque pacto et quandocunque reconciliemur ei, quomodo poenitentes nos et conversos ad se non libenter suscipiet
Abbreviated transcription (Latin):
res recipimꝰ & ad pͥorẽ reuocamꝰ locũ. int̾dũ uͦ etiã ma¬
iorẽ eis post offensam ex recontiliatione fiduciã damꝰ :
ñ multo magis nob̾ hoc faciet ds̃ Nã si ꝓpterea nos fe¬
cisset ut puniret : bene desꝑares & dubitares de salute
lua. Si uͦ ꝓpt̃ bonitatẽ suã tantũm᷑ nos fecit ut ȩt̃nis bo-

Expanded text:
res, recipimus, et ad priorem revocamus locum, interdum vero etiam mares, recipimus, et ad priorem revocamus locum, interdum vero etiam majorem eis post offensam ex reconciliatione fiduciam damus, nonne multo magis hoc nobis faciat Deus? nam si propterea nos fecisset ut puniret, bene desperasses et dubitares de salute tua, si vero propter bonitatem suam tantummodo nos fecit, ut aeternis bonis
Abbreviated transcription (Latin):
aahuc tres dies. &. niniue subuertet᷑. S nec sic quidẽ animis
concidert̃. & hoc cũ ne factis confiderent posse exorari
dm̃. ut contra responsa sua ueniret. que uidebant ñ sub-
aliqua ueniȩ conditione suspensa. s abricta sententia t̾mi¬
nata. tam̃ ad pęnitentiã confugiunt dicentes. Quis scit
ut facerete Quod si homines barbari & ĩꝑiti tantũ hab̾e
potuer̃t intellectũ diuinȩ bonitatis: nonne multo ma-¬
gis nos oportet qui in diuinis litteris eruati sumꝰ. & qͥ
hec exẽpla ipsa p̃cessisse ñ ignoramꝰ: Multaq alia ex diui-¬
nis scripturis similia. ł in sententiis uł in reb gestis didici¬
mꝰ contineri. Non enĩ inqͥt ds̃ consilia mea sic̃ consilia ur̃a.
nec uiȩ meȩ sic̃ uiȩ ur̃e. s quantũ distat celũ at̾ra. tantũ
distant cogitationes niee a cogitationib ur̃is & consilia
mea aconsili is ur̃is. Tũ preterea si nos famulos nr̃os qui
forte nos offenderint. cũ ꝓmittunt se futuros ẽẽ. melio¬

Expanded text:
Adhuc tres dies, et Niniven destruetur . » Sed ne sic quidem animo conciderunt, et hoc cum nec satis confiderent posse exorare Deum ut contra responsa sua veniret, quae videbant, non sub aliqua veniae conditione suspensa, sed abrupta, sententia terminata, tamen ad poenitentiam confugiunt, dicentes: « Quis scit ut faceret ? » Quod si homines barbari et imperiti tantum habere potuerunt intellectum divinae bonitatis, nonne multo magis nos oportet qui in divinis litteris eruditi sumus, et qui haec ipsa exempla praecessisse non ignoramus multa, et alia ex divinis Scripturis similia vel in praesentiis vel in rebus gestis didicimus contineri? « Non enim, inquit Deus, consilia mea sicut consilia vestra, nec viae meae sicut viae vestrae; sed quantum distat coelum a terra, tantum distant cogitationes meae a cogitationibus vestris et consilia mea a consiliis vestris. » Tum praeterea si nos famulos nostros qui nos fortasse offenderunt, cum promittant se esse melio
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possunt : insistimꝰ tam̃ &. obsecramꝰ ut aliqua saltẽ solacia
nob̾ medici. aliqͥd sustentationis ęxquirant. in animȩ uͦ uul¬
nerib ubi nichil ÷ in sanabile. neq enĩ anima necessitatẽ
patit᷑ nature. quasi aliena sit a nob̃ eiꝰ passio. sic neglegimꝰ.
sic desꝑamꝰ. sic nichil ad animi sollicitubinẽ reuocamus :
Et ubi languoris natura. desꝑationẽ necessario generat: nos
tam̃ quasi spei aliquid conferat diligentia ñ omittimꝰ curã.
hic uͦ ubi nulla ÷ desꝑandi necessitas. qͣsi nulla sit sanitatiᷤ

Expanded text:
n potest, insistimus tamen et obsecramus ut aliqua saltem solatia n potest, insistimus tamen et obsecramus ut aliqua saltem solatia nobis medici et aliquid sustentationis exquirant; in animae vero vulneribus, ubi nihil est insanabile, non enim anima necessitatem patitur naturae, quasi aliena a nobis ejus passio sit, sic negligimus, sic desperamus, nihil ad animae sollicitudinem revocamus, et ubi languoris natura dispensationem necessario generat, nos tamen, quasi spei aliquid conferat diligentia, non omittimus curam hic, ubi nulla est desperandi necessitas, quasi nulla sit sanitas,
Abbreviated transcription (Latin):
bo illud seruo tuo. Uerũtam̃ in dieb tuis ñ faciã ꝓpt̃ dauid
patrẽ tuũ. s de manib filii tui accipiã illud. Sed & ez echias
tegã ciuitatẽ hanc & saluã faciã eam ꝓpt̃ me &. ꝓpt̾ daiuid¬
cũ meriti conũsio reparauit. Quod si uoluisset &. ille hec co¬
gitare quȩ tu nc̃ animo geris et dicere. quia ĩpossibile ÷ iã
mͥ ꝓpiciũ fieri dm̃. honorauit enĩ me honore ingenti &e ꝓpħi¬
de ꝑicłis quoq me innumeris eripuit: &. quomͦ potero
cũ post hec tanta eiꝰ beneficia deciderĩ & offender̃ĩ. atq in
ultima flagitia deuolutꝰ fim. ꝓpiciũ rursus ꝓmereri ds̃ c
Si hȩc cogitasset dauid. cũ pͥorib parit̃ & nouissima ꝑdidisset.
Non enĩ sola corꝑis uulnera si neglegantur infert̃ moitẽ: s
anime similit̃. Et nos tam stulti erimꝰ. ut si corpori quidẽ
uulnꝰ euemat. adhibeamꝰ continuo medicinã. in nullo uͦ
si audiamꝰ amedicis. quia huiꝰ modi uulnꝰ sanare medicam̃ta¬

Expanded text:
o tuo Hieroboam, verumtamen in diebus tuis non faciam propter David patrem tuum, sed de manibus filii tui accipiam illud . » Sed Ezechias cumtegam enim civitatem hanc et salvam faciam illam propter me, et protum meriti conversio reparavit. Quod si voluisset et ille haec cogitare quae tu nunc animo geris, et dicere quia impossibile est jam mihi propitium fieri Deum, « Honoravit enim me honore ingenti, et propheti» de periculis quoque innumeris me eripuit, et quomodo potero, cum post haec tanta ejus beneficia deciderim et offenderim, atque in ultima flagitia devolutus sim, propitium rursus promereti Deum? si haec cogitasset David, cum prioribus pariter et novissima perdidisset; non enim sola corporis vulnera, si negligantur, inferunt mortem, sed et animae similiter, et jam nos tam stulti erimus, ut corpori quidem, si vulnus eveniat, adhibeamus continuo medicinam, in nullo versi audiamus a medicis quia hujusmodi vulnus sanari  deest no
Abbreviated transcription (Latin):
fragia animȩ. neq dap̃na poterimꝰ incurrere: quoniꝰ ñ arri¬
pimꝰ denuo pͥora ȩxercicia. & negotia quȩ neglegent᷑ amisimꝰ
reparamꝰ: S iacemꝰ resupini & desides. & manꝰ ociosas plicamꝰ
aa pectus. & utinã ociosas & ñ oꝑantes in ꝑniciẽ nr̃i. quod
nantiũ derelicto adũsario in suũ caput manꝰ conũtat. &
suũ uerticẽ cedat. Pepulit nos diabolus & elisit. oportet
nos utiq resurgere. & rursus stare contra eũ. Nam si semel
deiectus ñ solũ ñ uis a t̾ra resurgere. sed &. te ipsũ p̃cipicio
dare: hoc ÷ uuisse adũsariũ & partib eiꝰ fauisse. Nã &. beatꝰ¬
dauid cecidit eodẽ casu quo &. tu nc̃ cecidisti. & ñ hoc solũ.
s &. aliud addidit grauius. Homicidiũ enĩ coniunxit adulte¬
rio. Et quid post hȩc e Nunquid ꝑmansit iacens :: Nũquid ñ
surrerit. &. iterũ stetit contra ininicũ. & ita eũ subegit. ut

Expanded text:
fragia animae, neque damna poterimus incurrere, quomodo non arrifragia animae, neque damna poterimus incurrere, quomodo non arripimus denuo priora exercitia, et negotia quae neglreparamus, sed jacemus resupini et desides, et manus otiosas plicamus ad pectus, et utinam otiosas, et non operantes in perniciem nostri, quod ario  Forte adversarii in suum caput manus convertat, et suam cervicem caedens, repulit nos diabolus et elisit; oportet itaque resurgere, et rursus stare contra eum, nam si semel dejectus non solum non vis a terra resurgere, sed et teipsum praecipitio dare, hoc est juvisse adversariDavid cecidit eodem casu, quo et tu nunc: et hoc non solum, sed et aliud addidit gravius. Homicidium etenim adjunxit adulterio. Et quidem post haec, nunquid permansit jacens? nonne surrexit, et iterum stetit contra inimicum, et ita eum subegit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. nullã conpunctionẽ cordis sui habeant ⁊ nichil mirũ ẽ.
Nos uͦ qui multo cerciꝰ intuem᷑ futura quã p̃sentia tã infe¬
licit agere &. tã misere. & nullã recordationẽ caꝑe futuri
iudicii. sed inultimũ decide cõtẽptũ: extremȩ dem̃tie est.
nec potest aliquid huic malo conferri. si credentes ñ cre¬
dentib similes sumꝰ. qͥnĩmo in illis ñ pauci reꝑti sunt
qui in hac uita anime uirtutib floruert̃. Et quȩ nobu
erit excusatio. quid solatii. sun die iudicii isti nobis
pssucantur ad exẽplũ :. Tũ preterea uidemꝰ ñ nullos nego¬
diatoꝵ incidisse naufraugiũ. & uniũsam ꝑdidisse substantiã.
nec tam̃ ꝓ hoc deiectos ẽẽ. & resedisse. s rursus aggressos ean¬
dẽ uiã atq eadẽ ȩxercicia reparasse. & illi quidẽ dap̃na hec
ñ desidia animi s uentoꝵ uiolentia ꝑtulert̃. Nos aut̃ qui certi
sumꝰ de fine rerũ . &. manifeste nouimꝰ quia sinolumꝰ. neq nau¬

Expanded text:
tum, nullam compunctionem cordis sui habent, nihil mirum est; nos vero, qui multo certius intuemur futura quam praesentia, et tam infeliciter agere et tam misere et nullam recordationem capere judicii, sed in ultimum decidere contemptum, extremae dementiae est, nec potest aliquid huic malo conferri, si credentes non credentibus similes simus: quinimo in illis non pauci reperti sunt, qui in hac vita animae virtutibus floruerunt. Et quae nobis erit excusatio, quid solatii, si in die judicii isti nobis producantur ad exemplum, cum praeterea videmus nonnullos negotiatorum incidisse naufragia, et universam perdidisse substantiam, nec tamen pro hoc dejectos esse, et resedisse, sed rursus aggressos eamdem viam atque eamdem exercitia reparasse, et illi quidem damna haec non desidia animi, sed ventorum violentia pertulerunt. Nos qui certi sumus de fine rerum et manifeste novimus quia, si volumus, neque nau
Abbreviated transcription (Latin):
nec tamen punitus ÷. Ileq enim iuincitur in eo paciercia dei.
s tempore plurimo sitnatũ uux aliquando corripuit. ñ
pretĩta puniens. s eyulat ionẽ ꝓspicieus in futuris. Nemq
pauc issimis em̃datus ad pͥorẽ regni redueit᷑ statũ ita ut dap̃¬
ni nichil pateret᷑ expena. lucri aut̃ plurunũ exemenda¬
tione conquireret. Talis mͥ crede. calis erga honunes pietas
dĩ. Nunquã sꝑnit penitentiã. si sucere e sinplicit᷑ offerat᷑.

Expanded text:
nec tamen punitur, neque enim vincitur in eo patientia Dei, nec tamen punitur, neque enim vincitur in eo patientia Dei, sed tempore plurimo sustentatum, vix aliquando corripuit, non praeterita puniens, sed emendationem prospiciens in futuris, denique paucissimis emendatus ad priorem rursus reducitur statum, ita ut damni nihil pateretur ex poena, lucri autem plurimum ex emendatione conquireret. Talis, mihi crede, et talis est erga homines pietas Dei, nunquam spernit poenitentiam, si ei sincere et fideliter offert
Abbreviated transcription (Latin):
bant. ut ostenderet quiañ solũ uere ignis erat qui
Om̃e enĩ quod ÷ necessario famulat᷑ ei aquo ut ẽet. ac-¬
que illuminat oꝑatꝰ ẽ. ita ut scm̃ ac fidelẽ depositũ ñ corrup¬
tũ redãet s illusfratũ. Processer̃ enĩ de fornace ignis tanquã
s relictus ÷ acunctis tanquã qui ñ eẽt. quia om̃ũ inse mi¬
sũmã saltẽ uestim̃ti furabriã prestrinxisse e bias ñ miret᷑
in eis m̃bra montib. icestuñta mẽtallis capillos. ad amante for¬
ciores :. S & in eo admirationis cu̾mulus crescit. qd̵ ut medio
flaminarũ positi ymnũ deo ⁊̃ dnebanti eũ utiq notum fic
eos qui flaminis tractuntur statĩ ut oseperuerint ab aimi.
Et illi quidem beati pulri manent apud deũ gboriosi ẽt apud
hoĩes mirabiles. rex uͦ ñtipiꝰ nẽc mirabilib inouet᷑. ne uisiõis
et confessionis suȩ sacramenta miratur: s ꝑmanet icreduluᷤ.

Expanded text:
bant, ut ostenderet quia vere ignis erat, qui bant, ut ostenderet quia vere ignis erat, qui omne enim quod est, necessario famulatur ei a quo ut esset acqua illuminat operatus est, ita ut sanctos ac fideles depositos non corruptos redderet, sed illustratos; processerunt enim de fornace ignis tanquam sed relictus est a cunctis tanquam si non esset, quia omnium in se misummam saltem vestimenti fimbriam praestrinxisse? quis non miretur in eis membra montibus, vestimenta metallis, capillos adamante fortiores? sed in eo admirationis cumulus crescit, quod in medio flammarum positi, hymnum Deo canebant, cum utique notum sit eos qui flammis traduntur, statim ut os aperuerint consumi, et illi quidem beati pueri manent apud Deum gloriosi et apud homines mirabiles, rex vero impius, nec mirabilibus movetur, nec visionis et confusionis suae sacramenta miratur, sed permanet incredulus,