comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
comperi fr̃slimĩ minus simpliciter et minꝰ
fideliter uobis renuntiari quã ehica nobis
gesta sunt et gerunt᷑ : Necessariũ duxihas ad
uos litteras facere quib uobis actus nr̃ et
disciplinae et diligentiae ratio red der&ur
Uã sicut dñimandata instruunt statim
turbationis imp&u primo cũ mec lamore
uolento frequent᷑ populus flagrass&:
fontã meã salutem quã qui etem fratrũ¬
publicam cogitans interim secessi Neꝑ inuere¬
cundã praesentiã nram seditio quaecoeperat.
plus prouocar&: Absenstamen corpore. Nec spũ
uec actu nec monitis meis defui: quominus se¬
cundũ dnĩ praecepta fr̃ibus nr̃ĩs inquibus
possem mea mediocritate consulerem: Et
quid egerim loqͥunt᷑ uobis epistolae protepo¬
ribus missȩ numero tredecim quas ad uos trins¬
misi inquibus necclero consiliumeũ. nec con¬
fessoribus exhostatio. Necextorribus quando
opostuit obiurgatio. necuniuersae frat̃nita¬
ti ad dep̃candam dĩ misericordiã ad locutio &

Expanded text:
carissimi, minus simpliciter et minus fideliter UODIS renuntiari quae hic a nobis et gesta sunt et geruntur, necessarium duxi has ad uos litteras facere, quibus uobis actus nostri et disciplinae et diligentiae ratio redderetur. nam sicut Domini mandata instruunt, orto statim turbationis impetu primo, cum me clamore uiolento frequenter populus flagitasset, non tam meam salutem quam quietem fratrupublicam cogitans interim secessi, ne per inuerecundam praesentiam nostram seditio quae coeperat plus prouocaretur. absens tamen corpore nec spiritu nec actu nec monitis meis defui quo minus secundum Domini praecepta fratribus nostris in quibus possem mea mediocritate consulerem. Et quid egerim locuntur uobis epistulae pro temporibus emissae numero tredecim, quas ad uos transmisi, m quibus nec clero consilium nec confessoribus exhortatio nec extorribus quando oportuit obiurgatio nec uniuersae fraternitati ad deprecandam Dei misericordiam adlocutio et
Abbreviated transcription (Latin):
quidã plus quã mitis iustitia deposcit adsũ¬
munt deecclapereunt : et dũ seinsolenter ex¬
tollunt : ipso suo tiore cȩcati ueritatis lumer
amittunt: Propter quod etnos tẽperam̃tũ
tenentes et libram dnĩ contẽplantes. et dĩpa¬
tris pietatẽ acmiseri cordiã dnĩ cogitantes:
diumultũq: tractatu internos habito iusta
moderatione agenda librauimus : Quae om̃a
paenitus potestis inspicere. lectis libellis quos
hic nuꝑlegerã. et ad uos quoq legendos ꝑcõ¬
muni dilectione transmiserã : Vbi lapsis
Neccensura de est quae increp& : nec medici¬
naquaesan& Sed etcatholica e ecłae unita¬
tẽ quantũ potuit ex pressit nr̃a mediocritas:
Que libellũ magis ac magis nunc uobis pla¬
cere confido: quando eũ iam siclegitis. ut &
ꝓb&is et ametis : Si quidẽ quod nos uerbis
conscripsimus. uos factis impletis: quando ad
ecdesiã caritatis ac pacisunitatere meatis

Expanded text:
quidam plusquam mitis justitia deposcit assuquidam plusquam mitis justitia deposcit assumunt, de Ecclesia pereunt; et dum se insolenter extollunt, ipso suo tumore caecati, veritatis lumen amittunt. Proptenentes et libram Domini contemplantes et Dei patris pietatem ac misericordiam cogitantes diu multumque tractatu inter nos habito iusta moderatione agenda librauimus. Quae omnia penitus potestis inspicere lectis libellis quos hic nuper legeram et ad uos quoque legendos pro communi dilectione transmiseram, ubi lapsis nec censura deest quae increpet nec medicina quae sanet. sed et catholicae ecclesiae unitatem quantum potuit expressit nostra mediocritas: quem libellum magis ac magis nunc uobis placere confido, quando eum iam sic legitis ut et probetis et ametis, siquidem quod nos uerbis conscripsimus uos factis inpletis, quando ad ecclesiam caritatis ac pacis unitate remeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ impediri deb& aut fides aut caritas nr̃a:
ut quõ ⁊iz ania eẽ ineccłacernimus. ipside
ccła recedamus: Nobistantũ modo labo¬
randũ est. ut frum̃tũ eẽ possimus : Vt cũ coepe¬
rit frum̃tũ dominicis horreis condi: fructũ
prooperenro et labore capiamus: Apostolus
in epistolasuadicit: Indomoautẽ magna non
solũ uasa sunt aurea & argentea: sed etlignea
etfictilia: Et quaedãquidem honorata:
quaedã uero in honorata: Noso perã demus
et quantũ possumus laboremus: ut uas aureũ
uel argenteũ simus : Cȩterũ fictilia uasa
confringerednõ soli concessũ est : cui & uirgi¬
ferreadataest : Esse non potest maiordomi¬
nosuoseruus: Necquisquã sibi qđ soli filio
pater tribuit uindicare seput& aut ad arcã
posse. aut a frum̃to uniuersa tizania hu¬
mano iudicio segregare: Suꝑbaest ista obsti¬
natio et sacrilega praesũptio: quã sibi furor
prauus adsumit Et dum dominiũ sibi semp

Expanded text:
tamen inpediri debet aut fides aut caritas nostra tamen inpediri debet aut fides aut caritas nostra ut quoniam zizania esse in ecclesia cernimus, ipsi de ecclesia recedamus. nobis tantummodo laborandum est ut frumentum esse possimus, ut cum coeperit frumentum dominicis horreis condi, fructum pro opere nostro et labore capiamus. apostolus in epistula sua dicit: in domo autem magna non solum uasa sunt aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam quidem honorata, quaedam inhonorata. nos operam demus et quantum possumus laboremus ut uas aureum uel argenteum simus. ceterum fictilia uasa confringereferrea data est. Esse non potest major domino suo servus; nec quisquam sibi quod soli filio pater tribuit vindicare potest, ut putet autposse, aut a frumento universa zizania humano judicio separare. Superba est ista obstinatio et sacrilega praesumptio quam sibi furor pravus 66 assumit; et, dum dominium sibi semper
Abbreviated transcription (Latin):
et euangelica sa cram̃tiunitas quae a nobis
tenebatur : ur̃o etiã consensu acuinculoneo¬
ter&ur : Nec confessores xp̃i erroris duces
ficrent : quiuistutis & honoris auctores lau¬
dabiles extitissent : Viderint quantũ uob
cȩterigratulent᷑ : uel quantũ apud scipsos
singuliglorient᷑ : Ego me& gratularisatis
uobis : et plusc& eris gloriin hacurã pacifica
regressione et caritate consiteor : Simpli¬
citer enĩ quid inmeo cordefuerit. deb&is
audire: Dolebam uehem̃ter et grauiter
angebar : qđĩs cõmunicare non possem
quossemel diligere coepissem: poste aquãuos
decarcere prodeuntes scismaticus ethereticus
error exc epit: sic reserat quasi ur̃agloria in
carceres mansiss& : Illicenim recedisse uri no¬
minis dignitas uidebat᷑ : quando milites xp̃i
non ad eccłam decarcere redirent. inquẽ pri¬
us cũ eccłael aude et gratulatione uenissent:
Nã et siuident᷑ in eclesia eẽ tizania. non

Expanded text:
et euangelii ac sacramenti unitas quae a nobis et euangelii ac sacramenti unitas quae a nobis tenebatur uestro etiam consensu ac uinculo necteretur nec confessores Christi erroris duces fierent qui uirtutis et honoris auctores laudabiles extitissent. Viderint quantum uobis ceteri gratulentur uel quantum aput se ipsos singuli glorientur: ego me et gratulari satis uobis et plus ceteris gloriari in hac uestra pacifica regressione et caritate confiteor. simpliciter enim quid in meo corde fuerit debetis audire. dolebam uehementer et grauiter angebar quod eis communicare non possem quos semel diligere coepissem. posteaquam uos de carcere prodeuntes schismaticus et haereticus error excepit, sic res erat quasi uestra gloria in carcere remansisset. illic enim resedisse uestri nominis dignitas uidebatur quando milites Christi non ad ecclesiam de carcere redirent, in quem prius cum ecclesiae laude et gratulatione uenissent. Nam etsi uidentur in ecclesia esse zizania, non
Abbreviated transcription (Latin):
YPRIANUS MAUIMO PRBRO
item urbano et sidonio et machario frib
salutem. Lectis litterisuris fr̃s km̃i quas ad me
deura regressione et deecclesi astica pace ac
fraterna redintegratione fecistis. intantũ me
la&atũ ẽẽ confiteor: in quantũ fueram et
ante la&atus. quando confessionis ur̃ae
gloriã comperi. et militia eurãe caelestem ac
spitalem laudem gratulabundus excepi:
Nam & hlisus fidei & laudisurãe alia confes¬
sio est: unã cẽ eccłam confiteri : Necalieni er¬
roris uel potius prauitatis pasticipem fieri¬
repetere cadem castra unde prodistis. unde
ad regendũ proedium et ad uersariũ subigen¬
dum fostissimis uiribus prosilistis. Illuc enĩ
erant deacie tropea referenda. unde adaci¬
em fuerant arma suscepta : Ne quos adglori
haber& : Nunc uero &uos congruentem
fidei uestrae tenorem atq: indiuiduae cari¬
tatis et concordiae legem dominica pace
tenuistis: et exemplũ c&eris dilectionis et
pacis uro itinere fecistis : ut ecclae ueritas

Expanded text:
yprianus Maximo presbytero, item Urbano, et Sidonio et Machario fratribus salutem. Lectis litteris vestris, fratres charissimi, quas ad me de vestra regressione et de ecclesiastica pace ac fraterna redintegratione felaetatum esse confiteor in quantum. fueram et ante laetatus quando confessionis uestrae gloriam conperi et militiae uestrae caelestem ac spiritalem laudem gratulabundus excepi. nam et haec fidei et laudis uestrae alia confessio est unam esse ecclesiam confiteri nec alieni erroris uel potius prauitatis participem fierirepetere eadem castra unde prodistis, unde ad gerendum proelium et aduersarium subigendum fortissimis uiribus prosilistis. illuc enim erant de acie tropaea referenda unde ad aciem fuerant arma suscepta, ne quos ad gloriam haberet. nunc uero et uos congruentem fidei uestrae tenorem adque indiuiduae caritatis et concordiae legem dominica pace tenuistis et exemplum ceteris dilectionis et pacis uestro itinere fecistis, ut ecclesiae ueritas
Abbreviated transcription (Latin):
UPRIANUS PRESBITERIS EI
dia conibus fratribus salutem . Quales
litteras adclerũ romae agentẽ fecerim.
quidq illimihi rescripserint quid &iã morses
et maximus prbri. et nicostratus et rufinꝰ
diaconi. etc&ericũ eis confessores incusto¬
dia constituti. quae adlitteras meas rescripse¬
rint. ut scire possetis fr̃slmĩ exempla uobis
legenda transmisi : Voscuratequantũ potes¬
tis prodiligentia ura : ut scripta nr̃a. etillorũ
rescripta frib uris in notescatis. Sed etsiquiae
peregrinis epĩ collegae mei uel prbi uel diaco¬
nes. praesentes fuerint. uel suꝑ uenerint. hacc
omnia de uobis audiant: Etsi exempla
epistolarũ transcribere et ad sũos ꝑferre uo¬
luerint : facultatem transcriptionis accipi¬
ant: Quãuis et satrro lectori fratri nostro
mandauerim ut singulis desiderantib: descri¬
bendi faciat potestatem: ut in eccł arũ statu
quoquo modo interim conponendo seru&ur
abomnibus una fido consensio : Dec &eris

Expanded text:
PRIANVS PRESBVTERIS ET DIACONIBVS FRATRIBVS S. Quales litteras ad clerum Romae agentem fecerim quidque illi mihi rescripserint, quid etiam Moyses et Maximus presbyteri et Nicostratus et Rufinus diaconi et ceteri cum eis confessores in custodia constituti aeque ad litteras meas rescripserint at scire possetis, fratres carissimi, exempla uobis legenda transmisi. uos curate quantum potestis pro diligentia uestra ut et scripta nostra et illorum rescripta fratribus nostris innotescant. sed et si qui de peregrinis episcopi collegae mei uel presbyteri uel diacones praesentes fuerint uel superuenerint, haec omnia de uobis audiant. et si exempla epistularum transcribere et ad suos perferre uoluerint, facultatem transcriptionis accipiant, quamuis et Satyro lectori fratri nostro mandauerim ut singulis desiderantibus describendi faciat potestatem, ut in ecclesiarum statu quoquo modo interim componendo seruetur ab omnibus una fida consensio. de ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
tecessores nr̃i religiose considerantes et salu¬
briter prouidentes censuerunt nequis frat̃
excedens ad tutelã uel curã clericũ nomina¬
ret: acsiquis hocfeciss&. non offerr& proeo
Nec sacrificiũ prodormitioneeius celebrar&:
Neq: enimapud alta redĩ me r& nominari
insacerdotũ pr ecequi ab altari sacerdotes
et ministros uoluit auocare : Et ideouictor
cũ contra formã nup in concilio a sacerdotib
datã. geminium faustinũ presbiterũ ausussit
tutorem constituere: Non est quõ prodor miti¬
oneeius apuduos fiat oblatio aut dep̃catio ali¬
qua nominecius in ecđa frequent &: ut sacer¬
dotũ decr&ũ religios e et necessarie factũ ser¬
u& a nobis simuletc&eris fratrib: detur ex¬
emplũ Nequissacerdotes et ministros dĩ alta¬
rieius et eccłae uacantes ad saeculares moles¬
tias de uoc&: Obseruarienĩ dec&ero poterit.
neultra hocfiat circapsonã clericorum : si qđ

Expanded text:
tecessores nostri religiose considerantes et salutecessores nostri religiose considerantes et salubriter prouidentes censuerunt ne quis frater excedens ad tutelam uel curam clericum nominaret, ac si quis hoc fecisset,, non offerretur pro eo nec sacrificium pro dormitione eius celebraretur. neque enim apud altare Dei meretur nominari in sacerdotum prece qui ab altari sacerdotes et ministros uoluit auocari. et ideo Victor cum contra formam nuper in concilio a sacerdotibus datam Geminium Faustinum presbyterum ausus sit tutorem constituere, non est quod pro dormitione eius apud uos fiat oblatio aut deprecatio aliqua nomine eius in ecclesia frequentetur, ut sacerdotum decretum religiose et necessarie factum seruetur a nobis, simul et ceteris fratribus detur exemplum, ne quis sacerdotes et ministros Dei altari eius et ecclesiae uacantes ad saecularem molestiam deuocet. obseruari enim de cetero poterit ne ultra hoc fiat circa personam clericorum, si quod
Abbreviated transcription (Latin):
diuiderent. et possessiones pastirent᷑ unde¬
cimtribus: leuiti catribus quae tẽplo & al¬
tari & ministeruis diuinis uacabat. Nihil
deilla diuisionis postione ꝑciper&: sed aliis
terrã colentibus. illa tantũ dm̃ coler&. et ad
uictũ atq alimentũ suũ ab undecimtribubus
defructibus quina scebant᷑ decimas pciper&:
Quod totum fiebat deauctoritate et disposi¬
tione diuina : ut qui o perationibus diuini s in¬
sistebant. innullare a uocarent᷑ : Nec cogita¬
re aut ageres aecularia cogerent᷑: Quaenc̃
ratio & forma incleroten&ur : ut qui in ecđa
dñi ordinatione clerica promouentur
innullo ab aoministratione diuina auocent᷑.
Nemolestiis et negotiis saecularib alligent᷑
sed in honorespostulantiũ fratrũ tã quã deci¬
mas exfructibus accipientes ab altari et sa
crificiis non recedant. et die ac nocte caelesti¬
bus rebus et sp̃italibus seruiant : Qđ ep̃i an¬

Expanded text:
dividerent et possessiones partirentur undedividerent et possessiones partirentur undecim tribus, Levitica tribus, quae templo et altari et ministeriis divinis vacabat, nihil de illa divisionis portione perciperet, sed, aliis terram colentibus, illa tantum Deum coleret, et ad victum atque alimentum suum ab undecim tribubus de fructibus qui nascebantur decimas perciperet. Quod totum fiebat de auctoritate et dispositione divina, ut qui operationibus divinis insistebant, in nulla re avocarentur, nec cogitare aut agere saecularia cogerentur. Quae nunc ratio et forma in clero tenetur, ut qui in Ecclesia Domini ordinatione clerica promoventur, in nullo ab administratione divina avocentur, nec molestiis et negotiis saecularibus alligentur, sed in honore sportulantium fratrum, tamquam decimas ex fructibus accipicrificiis non recedant et die ac nocte caelestibus rebus et spiritalibus seruiant. Quod episcopi an
Abbreviated transcription (Latin):
et plebi furnis consistentibus salutem
Grauiter commotisumus ego et collegs mes
qui praesentes aderant. et compresbiterinrĩ
mus quod geminius uictor fraternr desae¬
culo excedens. geminiũ faustinũ prbrum
tutorem testamento suo nominauerit : cũ
iam pridem in concilio ep̃orũ statutum sit
Nequis declericis et dĩministris tutorem
uelcuratorem test am̃tosuo constituat. quan¬
dosinguli diuinos acerdotio honorati. etin
cderico ministerio constituti. Nonnisi altari
et sacrificiis deseruire. et prꝰ ęcib atq oratio¬
nibus uacaredebeant: Scriptũ est enim:
Nemomilitans dõ obligat se molestiis saccu¬
laribus: ut possit placere ciouise probauit:
Quode ĩ de omnibus dictum sit: quantoma¬
ors molestiis et laqueis saecularibus obli¬
garinondebent. qui diuinis rebus. et sp̃ita¬
libus occupati. ab ecclesia recedere. et adter¬
renos et saeculares actus uacare non possunt:
Cuius ordinationis et religionis formã leui¬
tae prius in lege tenuerunt: ut cum terrã

Expanded text:
et plebi Furnis consistentibus salutem. Graviter commoti sumus ego et collegae mei qui praesentes aderant, et compresbyteri mus quod Geminius Victor frater noster de saeculo excedens Geminium Faustinum presbyterum tutorem testamento suo nominaverit, cum jam pridem in concilio episcoporum statutum sit ne quis de clericis et Dei ministris tutorem vel curatorem testamento suo constituat, quando singuli divino sacerdotio honorati et in clerico ministerio constituti non nisi altari et sacrifieiis deservire et precibus atque orationibus vacare debeant. Scriptum est enim: Nemo militans Deo obligat se molestiis saecularibus, ut possit placere ei cui se probavit . Quod cum de omnibus dictum sit, quanto magis molestiis et laqueis saecularibus obligari non debent qui divinis rebus et spiritalibus occupati, ab ecclesia recedere et ad terrenos et saeculares actus vacare non possunt? Cujus ordinationis et religionis formam levitae prius in lege tenuerunt, ut, cum terram
Abbreviated transcription (Latin):
unde ad confessionis gloriã cũ eiusdẽ matris
exultatione uenistis : Nec potetis sic uos euan¬
geliũ xp̃i adserere : dũ uos m& ipsos axp̃igrege
et ab eius pace et concordia separatis Cu magis
militibus gloriosis et bonis congruat intrado¬
mestica castra consistere : et intus positos ei
quae in cõmune tractanda sunt agere ac proui¬
dere. Nãcũ unanimitas et concordia nr̃a scin¬
diomnino non debeat: quia nos eccładerelicta¬
et foras exire. et aduos uenire non possumus.
ut uos magis ad eccłam matrẽ et ad uram̃ frat̃¬
nitatẽ reuestamini. quibus possumus hosta¬
mentis petimus et rogamus. Opto uos frslm̃i¬

Expanded text:
unde ad confessionis gloriam cum eiusdem matris unde ad confessionis gloriam cum eiusdem matris exultatione uenistis. Nec putetis sic uos euangelium Christi adserere, dum uos met ipsos a Christi grege et ab eius pace et concordia separatis, cum magis militibus gloriosis et bonis congruat intra domestica castra consistere et intus positos ea quae incommune tractanda sunt agere ac prouidere. nam cum unanimitas et concordia nostra scindi omnino non debeat, quia nos ecclesia derelicta foras exire et ad uos uenire non possumus, ut uos magis ad ecclesiam matrem et ad uestram fraternitatem reuertamini quibus possumus hortamentis petimus et rogamus. opto uos, fr
Abbreviated transcription (Latin):
UPRIANUS MAXIMO EINICOS¬
trato et cęteris confessoribus salutem
Cũ frequenter Rmi cognoueritis exlitteris¬
meis quẽ et confessioniurãe honorem et fraterni¬
tati conex ae di lectionẽ meo sermone serua ueri :
credatis quaeso et adquies catis hislitteris meis
quibusuos et actui aclaudib uestris et scribo
et simpliciter et fideliter consulo: Grauat enĩ
me atq contristat intolerabilis ꝑcũilsi et poe¬
neprostrati pectoris mestitia ꝓstringit : cũuos
illiccomperissem. contradis positionẽ. contra
euangelicãlegem. contra institutionis catholi¬
cac unitatẽ. aliũ epmfieri consensisse : Id est
ꝗd nec fasest neclic& fieri. ecdam altert̃n¬
stitui: xp̃i membra discerpi. dominicigregis
animũ et corpus unũ discissa demulatione la¬
cerari : Quod quaeso ut in uobis saltẽ imlicitũ
istud fraternitatis nrãe discidiũ non ꝑseuer&
Sed et confessionisurãe et diuinaetraditionis
memores ad matrẽ reuestimini: unde prodistis

Expanded text:
Cyprianus Maximo et Nicostrato et caeteris confessoribus salutem. Cum frequenter, charissimi, cognoveritis ex litterismeis quem et confessioni uestrae honorem et fraternitati conexae dilectionem meo sermone seruauerim, credatis quaeso et adquiescatis his litteris meis, quibus uobis et actui ac laudibus uestris et scribo et simpliciter ac fideliter consulo. grauat enim me adque contristat, intolerabilis perculsi et paene prostrati pectoris maestitia praestringit, cum uos illic conperissem contra Dei dispositionem, contra euangelicam legem, contra institutionis catholicae unitatem alium episcopum fieri consensisse, id est, quod nec fas est nec licet fieri, ecclesiam alteram institui, Christi membra discerpi, dominici gregis animum et corpus unum discissa aemulatione lacerari. quod quaeso ut in nobis saltem inlicitum istud fraternitatis nostrae discidium non perseueret, sed et confessionis uestrae et diuinae traditionis memores ad matrem reuertamini unde prodistis,
Abbreviated transcription (Latin):
ofubils ĩnistinits delinquant sedsatis facti¬
omibus inmorantes et dnimiseri cordiam
di precantes adeclesiã pulsent ut reipi
si et mostali se ductione decipiunt cusopo¬
ptumsit. Nemo uos decipiat inanibus uerbis:
propterea enĩ uenit ira dĩ suꝑfilios contumaciȩ:
Nolit eergo cẽpasticipes eorum. Ergo contu¬
maces et dm̃ nontimentes. et ab ecła in totũ
recedentes. Nemo comit&t : Quod siquis im¬
patiens fuerit ad dep̃candũ dnm qui offen¬
sus est. et nobis obtemperare noluerit. seddes¬
speratos et ꝑditos secutus fuerit: sibi imputa¬
bit cũ iudiciidies uenerit: Quomodo enim
dep̃cari in die illo dnm̃ poterit: qui & antcho
xp̃m. et nunc quoq ecclesiamxpĩ negauit.
et episcopissanis et in tegris et uiuentibus
non obremperans. comitẽse et pastici pẽmori¬
entibus praebuit: Opto uos fr̃slmi acdesi
derantis simi semꝓbene ualere¬

Expanded text:
omino constituta, derelinquant; sed, satisfactionibus immorantes et Domini misericordiam deprecantes, ad Ecclesiam pulsent, ut recipi laci et mortali seductione decipiunt, cum scriptum sit: Nemo vos decipiat inanibus verbis. Propterea enim venit ira Dei super filios contumaciae. Nolite ergo esse participes eorum . Ergo contumaces et Deum non timentes et ab Ecclesia in totum recedentes nemo comitetur. Quod si quis impatiens fuerit ad deprecandum Dominum qui offensus est, et nobis obtemperare noluerit, sed desperatos et perditos secutus fuerit, sibi imputabit cum judicii dies venerit. Quomdeprecari in die illo Dominum poterit qui et ante hoc Christum et nunc quoque ecclesiam Christi negauit et episcopis sanis et integris et uiuentibus non obtemperans comitem se et participem morientibus praebuit? opto uos, fratres carissimi, semper bene ualere
Abbreviated transcription (Latin):
paenitentiã agere et dõsatis facere detrec¬
tans ad infelicissimi et satellitũ eius pastes
concesserit. et sehereticae factioni coniunxe¬
rit: sciat sepostead ec clesiã redire. et cũ epĩs
sericordiã exorandã continuis nob̵cũ precib¬

Expanded text:
paenitentiam agere et Deo satisfacere detracpaenitentiam agere et Deo satisfacere detractans in Felicissimi et satellitum eius partes concesserit et se haereticae factioni coniunxerit, sciat se postea ad ecclesiam redire et cum episcopsericordiam exorandam continuis nobiscum precib
Abbreviated transcription (Latin):
lcctr Nepuenir tpossit ad picem : Saluto
pronestam soequi deliquiđ ueniat ad salittẽ
reeles umiponde quando id agit at quiulli
et stabilitatẽ urãmgloriosã quã in ꝑsecutione te¬
nuistis. ꝑpetua firmitate seruetis : Et sicircũ¬
ueniente aduersario lapsi estis. insecunda hac
tẽptatione spei et paciurãefideliter consulatis:
et ut uobis dñs ignoscat. asacerdo tibus dnĩ non
recedatis. cũ scriptũ sit: Ethomoquicũq fece
rit insupbia ut non ex audiat sacerdotem.
aut iudicem quicũq fuerit indiebis illis. mo¬
ri&ur homoille. Persecutionis istius nouis¬
simahaecest et tẽptatio. quae et ipsa citod ño
protegente transibit: Vt reprȩsenter uobis
post paschaediem cũ collegis meis. quibus
praesentibus secundũ arbitriũ quoq urm̃
Et omniũ nostrũ cõmune consiliũ. sicut se¬
mel placuit eiquaeagenda sunt disponere
pariter etlimare poterimus: Siquis autem

Expanded text:
licetur, ne perveniri possit ad pacem; salutem licetur, ne perveniri possit ad pacem; salutem promittit, ne qui deliquit veniat ad salutem; Ecclesiam spondet, quando id agat ut qui illiet stabilitatem vestram gloriosam, quam in persecutione tenuistis, perpetua firmitate servetis, et si qui, circumveniente adversario, lapsi estis, in secunda hac tentatione spei et paci vestrae fideliter consulatis; et ut vobis Dominus ignoscat, a sacerdotibus Domini non recedatis, cum scriptum sit: Et homo quicumque frit in superbia, ut non exaudiat sacerdotem aut judicem quicumque fuerit in diebus illis, morietur homo ille. persecutionis istius nouissima haec est et extrema temptatio, quae et ipsa cito. Domino protegente transibit, ut repraesenter uobis post Paschae diem cum collegis meis: quibus praesentibus secundum arbitrium quoque uestrum et omnium nostrum commune consilium, sicut semel placuit, ea quae agenda sunt disponere pariter et limare poterimus. si quis autem
Abbreviated transcription (Latin):
pristinã recipiant deprecantes: abomnispe
salutis auestat. Nemonutantibus lapsus sui
caligine omneitneris salutaris lum̃ extin¬
ius modi. Et iterũ dicit ipse Nemouos deci¬
piat inanibus uerbis: Proptere aenĩ uenit iridi
suꝑfilios contumacie : Voliteergo ecpisticipes
cutat onest quod decipi in anibus uerbis pra¬
utalthuorum incipitis cẽpasticipes: Discedite
ntalibus quacsouos et adquie scitetonsilus
nr̃ssi quipro uobis qdtidic comtinuas ino pre¬
simã priusmitritunc etfilus cius orampse
Erprcibusatq: orationibusnris. uras quaq
urationes et pt ecesiungite : Cum fletibuiinus
uras loarrimas copulite: Vitatelupos quioues
nonsicuns cernunt: uitate linguã diabolaite¬
ner itam : qui abinitiomundi fillax sẽp et men¬
dix: aentitur ut fillat: blanditsr et mei¬
polbonapromitat ut malũ tributi : uitã
pollue&ui ut perima Iucẽ nuncquoq uer¬
ba eius et uenena mani festasunt. pacemipol

Expanded text:
pristinam recipiant deprecantes, ab omni spe pristinam recipiant deprecantes, ab omni spe salutis avertat; nemo nutantibus lapsus sui caligine omne itineris salutaris lumen extinjusmodi . Et iterum dicit ipse: Nemo vos decipiat inanibus verbis. Propterea enim venit ira Dei super filios contumaciae. nolite ergo esse participes eorum. non est quod decepti inanibus uerbis prauitatis eorum incipiatis esse participes. discedite a talibus quaeso uos et adquiescite consiliis nostris qui pro uobis cottidie continuas Domino presimam primo matri, tunc et filiis eius oramus. cum precibus adque orationibus nostris uestras quoque orationes et preces iungite, cum fletibus nostris uestras lacrimas copulate. uitate lupos que oues a pastore secernunt, uitate linguam diaboli uenenatam qui ab initio mundi fallax semper et mendax mentitur at fallat, blanditur ut noceat. bona promittit ut malum tribuat, uitam pollicetur ut perimat. lucent nunc quoque uerba eius et uenena manif
Abbreviated transcription (Latin):
Nec sciunt scriptũ eẽ : Et proph&a ille aut
somniũ somnians illequilocutus est ut errare
tefacer& ad nõdõ tuo: Nemouos fratres erra¬
re adnĩuia facit. Nemouos xp̃ianos abeiun¬
gelioxp̃irapiat: nemofilioseccłac deeccłatollat:
Pereant sibi soliquiperire uoluerunt: extra eccle¬
siã soli remaneant quideeccłarecesserunt: So¬
licũ epĩs nonsint : qui contra epis copos rebellar̃
Coniurationissuae poenas soli subeant: qui olim
malignitatis suae subire meruerunt : Monet
nos dñs ineuangeliosuo dicens. Reicitis man¬
datũdĩ : ut traditionẽuramstatuatis: Qui
mandatũ dĩ reiciunt. et traditionẽ suãstatue¬
reconant᷑ fostiter a uobis et firmiterres puaNł:
Sufficiat lapsis ruinauna. Nemouolentes
surgere sua circũ uentione praecipit& : Nemo
iacentes proquibus nos rogamus ut dimanu
etbrachio subleuent᷑: prosternat grauius &
deprimat. Uemose mianimes et ut salut ẽsuã

Expanded text:
nesciunt scriptum esse: et propheta ille aut nesciunt scriptum esse: et propheta ille aut somnium somnians, ille qui locutus est, ut errare te faceret a Domine Deo tuo. nemo uos, fratres, errare a Domini uiis faciat. nemo uos Christianos ab euangelio Christi rapiat, nemo filios ecclesiae de ecclesia tollat. pereant sibi soli qui perire uoluerunt, extra ecclesiam soli remaneant qui de ecclesia recesserunt, soli cum episcopis non sint qui contra episcopos rebellarunt, coniurationis suae paenas soli subeant qui olim malignitatis suae subire meruerunt. Monet nos Dominus in euangelio suo dicens: reicitis mandatum Dei ut traditionem uestram statuatis. qui mandatum Dei reiciunt et traditionem suam statuere conantur fortiter a uobis et firmiter respuantur. sufficiat lapsis ruina una. nemo uolentes surgere sua circumuentione praecipitet. nemo iacentes, pro quibus nos rogamus ut Det brachio subleventur, prosternat gravius et deprimat: nemo semianimes et ut salutem suam
Abbreviated transcription (Latin):
habent pacem : In eccłalapsos reducere et reuo¬
care promittunt : qui de eccła recesserunt : ds̃
unus est. et xp̃sunus : et una eccła et cathedra
una suꝑp&ram dñi uocefundata: Aliud alta¬
re constitui. aut sa cerdotium nouũ fieri. praeter
unũ altare et unũ sacerdotium nonpotest
quisq alibi collegerit: spargit. Adulter ũ est
impiũ est sacrilegũ est qđ cũq humano furore
institũit᷑ : iit dispositio diuina uiol&ur : Procul
abhuius modi hominũ contagione discedite.
& sermones eorũ uelut cancer & pestemfugi¬
endo uitate : praemonentedno. et dicente
Caecisunt: ducescaecorum: Caecus autem cȩcũ
ducens. simul in foueam cadent : In tercedunt
precibus nrĩs quas nobiscũdiebus ac noctibus
dõ funditis: ut eum ursta satis factione plac&is:
Intercedunt lacrimis nr̃is : quibus cõmissi de¬
licti crimen abluitis . Intercedunt paciquã ue¬
re et fideliter dedñĩ misericordia postulatis :

Expanded text:
habent pacem nec ecclesiam lapsos reducere et reuohabent pacem nec ecclesiam lapsos reducere et reuocare permittunt qui de ecclesia reccssere rant Deos una est et Christus unus et una ecclesia et cathedra ima super Petrum Domini uoce fundata. aliud altare constitui ant sacerdotium nouum fieri praeter unum altare et unum sacerdotium non potest. quisque alibi collegerit spargit. adulterum est, impium est, sacrilegum est quodcumque humano furore instituitur ut dispositio diuina uioletur. procul ab huiusmodi hominum contagione discedite et sermones eorum uelut cancer et pestem fugiendo uitate praemonente Domino et dicente: caeci sunt duces caecorum. caecus autem caecum ducens simul in foueam cadent. intercedunt precibus nostris quas nobiscum diebus ac noctibus Deo funditis at eum iusta satisfactione placetis. intercedunt lacrimis nostris, quibus commissi delicti crimen abluitis. intercedunt paci quam uere et fideliter de Domini misericordia postulatis,
Abbreviated transcription (Latin):
cauemus neaduenientibus nobis tumultus
illic maior oriatur: Et cum paci et tranquil¬
litati ep̃s prouidere in omnibus debeat: ipse
materiã seditioni dedisse. et ꝑsecutionẽ denu¬
hinc ad moneo pariter et consulo: Neꝑniciosis
uocibus tenere credatis: nefallacibus uerbis
consensũ facile cõmodetis. Nepro lucetenebras.
prodie noctem. procibo famem. propotu sitĩ.
uenenũ proremedio. mostem prosalute suma¬
tis: Neca& asuos eorũ Nec auctoritasfallat.
qui ad duorũ prbrorum uerem nequitiã
respondentes. sicut illi susannã pudicam cor¬
rũ pere et uiolare conatisunt: sic & hradul¬
terinis doctrinis eccłae pudicitiã corrũpe¬
re. et ueritatẽ euangelicã uiolare conant᷑:
Clamat et dicit dñs: Nolite audiresermones
pseudo proph&arũ: quõ uisiones cordis corũ
frustrant eos. Loquunt᷑ sed non aborednĩ
Dicunt eis qui abiciunt uerbũ dnĩ : Paxerit
uobis: Pacem nunc offerunt qui ipsi non

Expanded text:
cauemus ne aduenientibus nobis tumultus cauemus ne aduenientibus nobis tumultus illic maior oriatur et cum paci et tranquillitati episcopus prouidere in omnibus debeat, ipse materiam seditioni dedisse et persecutionem denuhinc admoneo pariter et consulo ne perniciosis uocibus temere credatis, ne fallacibus uerbis consensum facile commodetis, ne pro luce tenebras, pro die noctem, pro cibo famem, pro potu sitim, uenenum pro remedio, mortem pro salute sumatis. nec aetas uos eorum nec auctoritas fallat, qui ad I duorum presbyterorum ueterem nequitiam respondentes, sicut illi Susannam pudicam corrumpere et uiolare conati sunt, sic et hi adulterinis doctrinis ecclesiae pudicitiam corrumpere et ueritatem euangelicam uiolare conantur. Clamat etdicitDeus: nolite audire sermones pseudoprophetarum, quoniam uisiones cordis eorum frustrantur eos. locuntur, sed non ab ore Domini. dicunt eis qui abiciunt uerbum Domini: pax erit uobis. pa cem nunc offerunt qui ipsi non
Abbreviated transcription (Latin):
chil innou& circalapsorũ causã. nisi omsinunũ
conueniremus: et conͥlatis consiliis cũ discipli¬
na pariter et misericordia tẽperatĩ sententiã
frgerimus: contrahoc consiliũ nrm̃ rebell&᷑
et omnissa cerdotalis auctoritas et potestas.
factiosis conspirationib destruat᷑: Quas nunc
tiarũ uenire non possũ ipsesingulos aggredi
ipseuos secundũ dñi & eu angelii eius magis¬
teriũ cohostari: Non suffecerat exiliũ iam
biennio. et auultib atq ab oculis ur̃is lugubris
separatiodolor iugis et gemitus. qui me solũ
sine uobis continua lam̃tatione discruciat :
Lacri maediebus acnoctibus profluentes qđ
sacerdotiquẽ tanto amore & ardorefecistis
Necdũ uos salutare. et necdũ complexibus
uris inherere coningat : Accessithictabes¬
scentianimonrõ dolor maior: qđ intanta
sollicitudine ac necessitate excurrere aduos ipse
non possũ dum ꝑminas ec ꝑ insidias ꝑfidorum

Expanded text:
hil innouetur circa lapsorum causam, nisi omnes in unum hil innouetur circa lapsorum causam, nisi omnes in unum conuenerimus et conlatis consiliis cum disciplina pariter et misericordia temperatam sententiam fixerimus, contra hoc consilium nostrum rebelletur et omnis sacerdotalis auctoritas et potestas factiosis conspirationibus destruatur. Quas nunc tiarum uenire non possum, ipse singulos adgredi, ipse uos secundum Domini et euangelii eius magisterium cohortari. non suffecerat exilium iam bienni et a uultibus adque ab oculis uestris lugubris separatio, dolor iugis et gemitus qui me solum sine uobis continua lamentatione discruciat, lacrimae diebus ac noctibus profluentes, quod sacerdoti quem tanto amore et ardore fecistis necdum uos salutare et necdum conplexibus uestris inhaerere contingat. accessit hic tabescenti animo nostro. dolor maior, quod in tanta sollicitudine ac necessitate excurrere ad uos ipse non possum, dum per minas et per insidias perfidorum
Abbreviated transcription (Latin):
dus est: ad exitiosã temeritatẽ mendatio
captiosae pacis inuitent: Sed oro uos fratres
uigilate contra insidias diaboli: et proura
salute sollicit contri mostiferã fallaciam
diligentius excubate: Persecutio est haec
aliã : et alia temptatio: et quinq: isti prbri
nihilaliud sunt quãquinq primores illi
qui edicto nuꝑ magistratib fuerant copulati.
ut fidemnram subruerent ut gracilia fratrũ
corda adlo& ales laqueos praeuaricatione
ueritatis auesterent: Eadem nuncratio. ea¬
mo copulatos adruinã salutis inducitur ut
non rog&ur dñs: Nec qui negauit x pm̃. eun¬
demix pm̃quem negauerat deprec&ur:
Postculpam criminis tollat᷑ et poenitentia:
lictis dñi sacerdotibus contraeuangelicã disciplinã
noua traditio sacrilegae institutionis ex urgat:
Cũq semel placuerittam nobis quã confessori¬
bus et clericis urbicis. it ẽuniuersis epĩs uel in
nr̃a prouintia ueltrans mare constitutis. ut ni¬

Expanded text:
dus est ad exitiosam temeritatem mendacio dus est ad exitiosam temeritatem mendacio captiosae pacis inuitent. Sed oro uos, fratres, uigilate contra insidias diaboli et pro uestra salute solliciti contra mortiferam fallaciam diligentius excubate. persecutio est haec alia et alia est temptatio et quinque isti presbyteri nihil aliud sunt quam quinque primores illi qui edicto nuper magistratibus fuerant copulati, ut fidem nostram subruerent, ut gracilia fratrum corda ad letales laqueos praeuaricatione ueritatis auerterent. eadem nunc ratio, eamo copulatos ad ruinam salutis inducitur, ut non rogetur Deus nec qui negauit Christum eundem Christum quem negauerat deprecetur, post culpam criminis tollatur et paenitentia, lictis Domini sacerdotibus contra euangelicam disciplinam noua traditio sacrilegae institutionis exurgat, cumque semel placuerit tam nobis quam confessoribus et clericis urbicis, item uniuersis episcopis uel in nostra prouincia uel trans mare constitutis ut ni
Abbreviated transcription (Latin):
noscentibus et tacentibus poenas quas meru¬
erant pependerunt : ut a nobis non eiecti ul¬
tro seeicerent. ipsi inseproconscientia sua
sentenuãdarent. secundũ uestra diuina
suffragia coniurati et scelerati de eccła spon¬
te sepellerent. Nuncapparuit felicissimi
factio unde ueniss& : quib radicibus star&¬
et quibus uiribus: hifomenta olim quib dã
confessoribus et ostamenta tribueb int Ne
concordarent cũ epõsuo: neecclesi asticam
disciplinã cum fide et qui &e iuxta praecepta
dominica continerent : Ne c onfessionis suae
gloriã incorrupta et inmaculata conuer¬
satione seruarent. Ac neparũ fuiss& corru¬
mare uoluisse : Nuncse ad lapsorũ ꝑniciem
uenenata sua deceptione uesterunt. ut egros
et saucios ad capienda fostiora consilia ꝑcala¬
mita tẽruinae suae minus idoneos et minus
solidos a medela uulneris sui a uocent: et
intermissis pr ecibus et orationibus quibus
dñslonga et continua satis factione placan¬

Expanded text:
noscentibus et tacentibus paenas quas merunoscentibus et tacentibus paenas quas meruerant pependerunt, ut a nobis non eiecti ultro se eicerent, ipsi in se pro conscientia sua sententiam darent, secundum uestra diuina suffragia coniurati et scelerati de ecclesia sponte se pellerent. Nunc apparuit Felicissimi factio unde uenisset, quibus radicibus et quibus uiribus staret. hi fomenta olim quibusdam confessoribus et hortamenta tribuebant, ne concordarent cum episcopo suo nec ecclesiasticam disciplinam cum fide et quiete iuxta praecepta dominica continerent, ne confessionis suae gloriam incorrupta et inmaculata conuersatione seruarent. ac ne parum fuisset corrumare uoluisse, nunc se et ad lapsorum perniciem uenenata sua deceptione uerterunt, ut aegros et saucios et ad capienda fortiora consilia per calamitatem ruinae suae minus idoneos et minus solidos a medella uulneris sui auocent et intermissis precibus et orationibus quibus Dominus longa et continua satisfactione placan
Abbreviated transcription (Latin):
UPRIANUS PLEBI UNIUERSC
tianus et numidicus prbi confessores. et glo¬
ria diuinae dignationis inlustres. sed et dia¬
coniboniuiri et ecclesiasticae administratio¬
nis pomnia obsequia deuoticũcxeris minis¬
teriis plenã uobis praesentiae suae diligentiã
praebeant. et exhostationibus assidũis singu¬
loscorroborare. sed et lapsorũ mentes consili¬
is salubribus regere et reformare non desinaNt:
tam̃ego quantũ possũ ad moneo. et quomo¬
dopossũ uisito uos litteris meis: Litteraͥs inquã
fratres km̃e hocenĩ quorundã prbrorũ ma¬
lignitas et ꝑfidia ꝑfecit: nea duos ante diem
paschae uenirelicuiss&: dum coniurationis
suae memores. & antiqua illa contra episco¬
patũmeum. immo contra suffragium uestrum
et dĩiudiciũ uenena retinentes. instaurant ue¬
terem contranos inpugnationẽsuam. et sacrile¬
gas machinationes insidiissolitis denuo reno¬
uant : Et quide dedĩ prouidentia nobis hoc
nec uolentibus necoptantibus. immo etig¬

Expanded text:
Cyprianus plebi universaeCyprianus plebi universaetianus et Numidicus, presbyteri confessores et gloria divinae dignationis illustres, sed et diaconi, boni viri et ecclesiasticae administrationi per omnia obsequia devoti, cum caeteris ministris plenam vobis praesentiae suae diligentiam praebeant et exhortationibus adsiduis singulos corroborare sed et lapsorum mentes consiliis salubribus regere et reformare non desinant, tamen ego quantum possum admoneo et quomodo possum uisito uos litteris meis. litteras inquam, fratres carissimi. hoc enim quorundam presbyterorum malignitas et perfidia perfecit ne ad uos ante diem Paschae uenire licuisset, dum coniurationis suae memores et antiqua illa contra episcopatum meum immo contra suffragium uestrum et Dei iudicium uenena retinentes instaurant ueterem contra nos inpugnationem suam et sacrilegas machinationes insidiis solitis . denuo renouant. et quidem de Dei prouidentia nobis hoc nec uolentibus nec optantibus immo et ig
Abbreviated transcription (Latin):
ximũtuũ . tam quãte. Si autẽ mordetĩs et incu¬
satis inuicem: uidete neconsum amini ab in¬
uicem. Conuitus etiã et maledictis quaesouos
abstinete. qui aneq: maledici regnũ dĩconse¬
quent᷑. Etlinguaqua ex pm̃ confessa est: in co¬
ldmis et pura cum suo honore seruanda est
Nam qui pacifica etbona et iusta secundũ xp̃i
Saeculo renuntia ueramus cũ baptizati sumꝰ :
sednunc uererenuntiamus saeculo. quando
temptati et probatiadõ nraomnia relinquen¬
tes. dñm secuti sumus: et fide actimore cius
stamus etuiuimus. Corroboremus nos ex¬
hostationibusmutuis. et magis ac magis
ꝓficiamus in dño: ut cũ prosua misericordia
pacem fecerit quã sefacturũ reꝓmittit. noui
et paen emutati ad ȩccłam reuestam᷑ : et ex¬
cipiant nos siue fr̃s nr̃i siuegentiles circa
omnia correctos atq: inmelius reformatos :¬
Et qui ad mirati fuerant prius inuistutibus
gloriã : Nunc ad mirent᷑ inmoribus discipli¬

Expanded text:
ximum tuum tamquam te. Si autem mordetis et incuximum tuum tamquam te. Si autem mordetis et incusatis invicem, videte ne consumamini ab invicem . A conviciis etiam et maledictis, quaeso vos, abstinete, quia neque maledici regnum Dei consequuntur , et lingua quae Christum confessa est, incolumis et pura cum suo honore senam qui pacifica et bona et iusta secundum praecsaeculo renuntiaueramus cum baptizati sumus: sed nunc uero renuntiamus saeculo quando temptati et probati a Deo nostra omnia relinquentes Dominum secuti sumus et fide ac timore eius stamus et uiuimus. Corroboremus nos exhortationibus mutuis et magis ac magis proficiamus in Domino, ut cum pro sua misericordia pacem fecerit quam se facturum repromittit, noui et paene mutati ad ecclesiam reuertamur, et excipiant siue fratres nostri siue gentiles circa omnia correctos adque in melius reformatos et qui admirati fuerant prius in uirtutibus gloriam nunc admirentur in moribus discipli
Abbreviated transcription (Latin):
det et supbire: in memor est factorũ quaeille
gessit: et mandatorũ quaenobis uel ꝑse uel ꝑ
apłos suos tradidit. Quod sinon est᷑ maior
domino suo seruus : quidñm secunt᷑ humiles
et quieti. et taciturni uestigiaeius Quanđo
quisq: inferior fuerit: sublimior fi& dicente
dño. Quiminimus fuerit in uobis. hicerit
magnus. Quidde in deillud quã uobis ex¬
ecrandũ deb& uideri. ꝗd cũ sũmoanimi nr̃i
gemitu et dolorecognouimus: Non deesse
quidĩ templa et post confessionẽ scificata.
et inͥlustratata plus mẽbra turpi et infami
concubitu suomaculent. cubilia cũ feminis
ꝓmiscua iungentes. Quando et sistuprũ
conscientia eeorũ desit. hocipsũ grande crimen
est. quod illorũ scandalo in aliorũruinas exem¬
planascant᷑. Contentiones quoq: et aemulati¬
ones interuos nullas eẽ o port&: cũ pacem suã
nobis dimiserit dñs. et scriptũsit. Diliges pro¬

Expanded text:
det et superbire, inmemor et factorum quae ille det et superbire, inmemor et factorum quae ille gessit et mandatorum quae nobis uel per se uel per apostolos suos tradidit? quod si non est maior domino suo seruus, qui Dominum secuntur humiles et quieti et taciturni uestigia eius imitentur, quando quisque inferior fuerit sublimior fiat dicente Domino: qui minimus fuerit in uobis, hic erit magnus. Quid deinde illud, quam uobis exsecrandum debet uideri, quod cum summo animi nostri gemitu et dolore cognouimus, non deesse qui Dei templa et post confessionem sanctificata et inlustrata plus membra turpi et infami concubitu suo maculent, cubilia cum feminis promiscua iungentes. quando etsi stuprum conscientiae eorum desit, hoc ipsum grande crimen est, quod illorum cum scandalo in aliorupla nascuntur. Contentiones quoque et aemulationes inter vos nullas esse oportet, cum pacem suam nobis dimiserit Dominus, et scriptum sit: Diliges pro
Abbreviated transcription (Latin):
rũ uestrũ & laudẽ praecipui nominis. praua
sua conuersatione destruere quos etiãuos¬
ipsi ut pote amatores et conseruatores lau.¬
disurãe obiurgare et conprimere etemen¬
da redebetis. Cũ quanto enĩ nominis uestri
pudore delinquit᷑. quando alius aliquis
temulentus et lasciuiens demoratur. alius
ineampatriam unde extorris factus est re¬
greditur. unde apprehensus noniã quasi
xp̃ianus. sed quasi in nocens pereat. In flari
aliquos ettumere audpo: cũ scriptum sit
Noli altũ sapere sed time. Sienim dñs natura¬
libus ramis non peꝑcit: Nefoste nectibi parcat
Dñsnr̃ sicut ouis aduictimã adductus est : et
sicut agnus coram tondente si neuocesic non
aperuit ossuum. Nonsũ inquit contumax:
Neq: contradico. Dorsũ meũ posui ad flagella:
et maxillas meas ad palmas: faciẽ autẽ meam
nõnauesti a feditatesputorum. Et quisquã
ꝑipsũ nuncatq: in ipso uiuens extollere se au¬

Expanded text:
rum vestrum et laudem praecipui nominis prava rum vestrum et laudem praecipui nominis prava sua conservatione destruere: quos etiaipsi ut pote amatores et conseruatores laudis uestri obiurgare et conprimere et emendare debetis. cum quanto enim nominis uestri pudore delinquitur, quando aliquis temulentus et lasciuiens demoratur, alius in eam patriam unde extorris factus est regreditur, ut deprehensus non iam quasi christianus sed quasi nocens pereat? inflari aliquos et tumere audio, cum scriptum sit: noli altum sapere, sed time. si enim Dominus naturalibus ramis non pepercit, ne forte nec tibi parcat. Dominus noster sicut ouis ad uictimam adductus est et sicut agnus coram tondente sine uoce sic non aperuit os suum. non sum, inquit, contumax, neque contradico. dorsum meum posui ad flagella et maxillas meas ad palmas. faciem autem meam non auerti a foeditate sputorum. et quisquam per ipsum nunc adque in ipso uiuens extollere se au
Abbreviated transcription (Latin):
uare et implere confessor es opostet. quiex¬
emplũ factiestis cȩteris fratribus ad quorũ
mores omniũ uita et actus debeat prouocari
Uãsicut iudaei adõ alienati sunt ꝓpterquos
nomendñiblas phemat᷑ ingentibus : ⁊ ta
contradõ carisunt ꝑquorum disciplinã no¬
mendñĩ laudabili testimonio praedicat᷑
udeant bona opera ur̃a. et clarificent
patrẽ uestrũ qui est incaclis. Et paulus apłsdicit
Tucete siculum inaria inmundo. Et petrus.
similiterhostatur. Sicut hospites inquit et.
peregrini abstin&euos a carnalibus desideri¬
is quaemilitant ad uersus animã. conuersa¬
tionẽ habentes in tergentes bonã : Vt dũ detrec¬
tant de uobis quasidemalignis. bona opera
ur̃a a spicientes magnificent dnm̃ : Quod qui¬
dẽ maxima pars uestrũ cũ eogaudio cũrat : et
confessionis ipsius honore mdior facta. tran
quillis et bonis moribus gloriãsuam custodit
et seruat. Sed quosdã audio anficerenume¬

Expanded text:
uare et inplere confessores oportet, qui exuare et inplere confessores oportet, qui exemplum facti estis ceteris fratribus, ad quorum mores omnium uita et actus debeat prouocari. nam sicut Iudaei a Deo alienati sunt, propter quos nomen Dei blasphematur in gentibus, ita contra Deo cari sunt, per quorum disciplinam nomen Domini laudabili testimonio praedicaturuideant bona opera uestra et clarificent patrem uestrum qui in caelis est. et Paulus Apostolus dicit: lucete sicut luminaria in mundo. et Petrus similiter hortatur, sicut hospites, inquit, et peregrini abstinete uos a carnalibus desideriis, quae militant aduersus animam, conuersationem habentes inter gentiles bonam, ut dum retractant de uobis quasi de malignis, bona opera uestra aspicientes magnificent Dominum. quod quidem maxima pars uestrum cum meo gaudio curat et confessioquillis et bonis moribus gloriam suam custodit et servat. IV. Sed quosdam audio inficere nume