comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pudiante precipitauit exercitum. in¬
feuicrs cpias. infames illas romanis cla¬
dib apud cannas non disposuit certa¬
mini: sed opposuit morti. Plus qͣm xl
milia ibi militum romanoꝵ sola impati¬
entia sua. de qua sibi uictoriã iamdudũ
hannibal presumebat amisit. Collega
etiam paulo quo tandem uiro ꝑdito no¬
uissime in urbe pene solus impuden¬
tissime redire ausus est. meruitq ĩpu¬
dentie sue premiũ. Nam gre ei quod
de re publica non desperasset quam ta¬
men ipse fecerat desperatam. publice
in senatu acte sunt. Porro duitẽ man¬
cinus qui sorte bellica circũ uentum
exercitum ne perderet laborauit: ab
eodem senatu deditione dãpnatus est.
Sic romanis et illud in uarrone dis¬
hoc inmancino placuit. se d cempus pre
dis fuit. ut nec cuus consulat conue¬
nient̃ ingratis. nec hostis fideliter
Icredat infidis. Cap̃.¬
ncerea brutus in interiore huspania
sexaginta milia gallogrecoꝵ qui lusi¬
tanis in auxilium uenerant asperri¬

Expanded text:
pidantem praecipitavit exercitum, infelices copias, apud infames illas Romanis cladibus Cannas, non disposuit certamini, sed opposuit morti; plus quam quadraginta millia ibi militum Romanorum sola impatientia sua, de qua sibi victoriam jam dudum Annibal praesumebat, amisit. Collega etiam Paulo quo tandem viro? perdito, novissime in Urbem pene solus impudentissime redire ausus est, meruitque suae impudentiae praemium. Nam gratiae ei, quod de republica non desperasset, quam tamen ipse fecerat desperatam, publice in senatu actae sunt. Porro autem Mancinus, qui, sorte bellica circumventum exercitum ne perderet, laboravit, ab eodem senatu deditione damnatus est. Scio, Romanis et illud in Varrone dishoc Manciistis, ut nec civis consulat convenienter ingratis, nec hostis fideliter credat infidis. Interea Brutus in ulteriore Hispania, sexaginta millia Gallaecorum, qui Lusitanis auxilio venerant, asperri
Abbreviated transcription (Latin):
miles hoc pignore redempt᷑. aut cũ re¬
uerteret᷑ receptus est. aut cũ repeteret᷑
redditꝰ non est: aut si placuit seruati
milicis qualiscũq prouisio. eur man¬
cinus qui hoc pepigit solus dedit᷑ fuit:
nuꝑ uarro ut p̃propere pugna nuret᷑
collegam obluctantantẽ impulit. re

Expanded text:
miles hoc pignore redemptus ant, cum remiles hoc pignore redemptus ant, cum reuerteretur, receptus est aut, cum repeteretur, redditus non est? aut, si placuit seruati militis qualiscumque prouisio, cur Mancinus, qui hoc pepigit, solus deditus fuit ? Nnper Varro, ut praepropera pugna iniretur, collegam Paulum obluctantem impulit, tre
Abbreviated transcription (Latin):
non suscept᷑. lacrimabile utrisq spec¬
tacłm prebuit. Exclamare hoc loco
dolor exigit. Cur falso uobis romani.
magna illa nomina. iusticie. fidei. for¬
titudinis. et miscdie uendicatis : A
numantinis hec uerius discite. Forti¬
tudine opus fuit pugnando uicer̃t.
Fides exigebat᷑ credences aliis scd̃m se
quos occidere potuerant: pacto federe
remiserunt. iusticia probanda erat.
probauit eam uel tacitus senatus:
cũ idem numantini per legatos suos
aut iniuolatam solam pacem aut õs
quos pignore pacis accepto. uiuos dimi¬
serant: reposcebant. Miscd̃ia exami¬
nanda uidebat᷑. satis documenti indi¬
tium dederunt. uel emittendo ad ui¬
tam inimicũ exercitum: uel ad pe¬
nam non recipiendo mancinum.
Mancinus ne rogo delendus fuit qui
uicti exercitus impendentẽ trucida¬
tionem pretento umbone pacti federis
dispulit. Qui periclitantes patrie ui¬
res: in meliora temꝑa reser uauit. Aut
si displicuit fedus quod pactũ est. eur

Expanded text:
non susceptus lacrimabile utrisque specnon susceptus lacrimabile utrisque spectaculum praebuit. Exclamare hoc loco dolor exigit. cur falso uobis, Romani, magna illa nomina iustitiae fidei fortitudinis et misericordiae uindicatis? a Numantinis haec uerius discite, fortitudine opus fuit? pugnando uicerunt. fides exigebatur? credentes aliis secundum se, quos occidere potuerant, pacto foedere dimiserunt iustitia probanda erat? probauit eam uel tacitus senatus, cum idem Numantini per legatos suos ant inuiolatam pacem solam aut omnes, quos pignore pacis accepto uiuos dimiserant, reposcebant. misericordia examinanda uidebatur? satis documenti dederunt uel emittendo ad uitam inimicum exercitum uel ad poenam non recipiendo Mancinum. Mancinusne rogo dedendus fuit, qui uicti exercitus inpendentem trucidationem praetento umbone pacti foederis dispulit, qui periclitantes patriae uires in meliora tempora reseruauit? aut, si displicuit foedus quod pactum est, cur
Abbreviated transcription (Latin):
um nomen usurpauit. Qui postea
ipsum alexandrũ filiũ suũ quẽ parti¬
cipem periculi in ꝑuadendo regno
habuerat. ne in obtinendo consortem
haberet: occidit. Miliuo emilio le¬
pido hostilio mancino consulib pro¬
digia habuere diuersa. et quantum
in ipsis fuit ex more curata sunt. Sed
non semper aucupatorib euentuũ.
et structorib fallatiarũ aruspicib
oportuni casus suffragantur:
am mancinꝰ Cap̃
consul. postquã a popilio apud
infelicit prelia cuncta gessit. atq in
id suprema desperatione perductus
est: ut turpissimũ fedus cũ numan¬
tinis facere cogeret᷑. Quanius ⁊ pom¬
peuis iam aliud eque infame fedus.
cũ hisdem numantinis paulo ante
pepigisset. Senatus clissoluit fedus.
et mancinũ dedi numantinis p̃cepit.
Qui nudato corꝑe. manib quoq post
tergum reuinctis. ante portas numan¬
tinoꝵ exposit᷑. ibiq usq in noctem ma¬
nens: a suis desertus. ab hostib autem

Expanded text:
um nomen usurpauit. qui postea um nomen usurpauit. qui postea ipsum Alexandrum filium, quem participem periculi in peruadendo regno habuerat, ne in obtinendo consortem haberet, occidit. M. Aemilio Lepido C. Hostilio Mancino consulibus prodigia apparuere diuersa et, quantum in ipsis fuit, ex more curata sunt. sed non semper aucupatoribus euentuum et structoribus fallaciarum haruspicibus opportuni casus suffragantur. amque Mancinus consul postquam a Popilio apud infeliciter proelia cuncta gessit atque in id suprema desperatione perductus est, ut turpissimum foedus cum Numantinis faceré cogeretur. quamuis et Pompeius iam aliud aeque infame foedus cum isdem Numantinis paulo ante pepigisset, senatus dissolui foedus et Mancinum dedi Numantinis praecepit, qui nudato corpore manibusque post tergum reuinctis ante portas Numantinorum expositus ibique usque in noctem manens, a suis desertus, ab hostibus autem
Abbreviated transcription (Latin):
lium. qui ei milicie aderant interep̃tis.
Ueriatus autẽ cũ ꝑ quatuordecĩ an¬
nos romanos duces atq exercitus pro¬
triuisset: insidus eoꝵ int̃̾fectus est.
In hoc solum romanis circa eum for¬
titer agentib quod ꝑcussores euis: in¬
dignos p̃mio iudicar unt. At ego non
modo nunc. uerũ etiam sepe int̃terere
orientis illa inextricabilia bella poterã.
que raro unquã nisi scelerib aut in¬
cipiunt aut terminant᷑. Sed roma¬
noꝵ cũ quib nobis actio est: ut iure
fastidiant᷑ aliena. Cap̃¬
itridatis siquidem rex partoꝵ
sertus. ab arsace uicto demetrii
prefecto: babilonẽ urbem. fines q uni¬
uersos uictor inuasit. Om̃s p̃cerea gen¬
tes que int̾ hisclapen fluuiũ. et indũ
iacent subegit. Ad indiã quoq cru¬
entũ extendit imꝑium. Demetriũ
ipsum scd̃o sibi bello occurrentẽ uicit
et cepit. Quo capto: diodochus qͥdam
cũ alexandro filio regnũ eius et regi¬

Expanded text:
lium, qui ei militiae aderant, interemptis. lium, qui ei militiae aderant, interemptis. Viriatus autem cum per quattuordecim annos Romanos duces atque exercitus protriuisset, insidiis suorum interfectus est, in hoc solo Romanis circa eum fortiter agentibus, quod percussores eius indiguos praemio iudicarunt. At ego non modo nunc, uerum etiam saepe intertexere Orientis illa inextricabilia bella poteram, quae raro umquam nisi sceleribus aut incipiunt aut terminantur ; sed Romanorum, cum quibus nobis actio est, tanta sunt, ut iure fastidiantur aliena. Mithridates tunc siquidem, rex Parthorum sextus ab Arsace, uicto Demetrii praefecto Babylonam urbem finesque eius uniuersos uictor inuasit. omnes praeterea gentes, quae inter Hydaspen fluuium et Indum iacent, subegit. ad Indiam quoque cruentum extendit imperium. Demetrium ipsum secundo sibi bello occurrentem uicit et cepit: quo capto Diodotus quidam cum Alexandro filio regnum eius et regi
Abbreviated transcription (Latin):
ta correptione sedata est. Quam si ar¬
tifices illi circũuentionũ aruspices
sub ipsa ut adsolent declinatione
morboꝵ forte celebrassent: procul du¬
bio sub dus et ritib suis: producte
sanitatis glam uendicassent. Ita mi¬
sera et sacrilega male religiosa cuu¬
tas. mendatiis quib liberari non po¬
cerat: ludebat᷑. Igit᷑ fabiis consul con¬
tra lusitanos. et ueriatũ dimicans. buc¬
ciam oppidũ. quod ueriat᷑ obsidebat
depulsis hostib liberauit. et in dedi¬
tionem cũ plurimis aliis castellis
recepit. Fecit facinus etiam ulcimĩ
barbaris scichie. non dicam romane
fidei et moderatiomi ȩrecrabile. Quin¬
gentis enĩ principib eoꝵ quos socie¬
tate inuitatos dedicionis iure susce¬
perat: manus precidit: Cap̃¬
ompeius sequentis anni
consul. fines numantinorũ
ingressus: accepta maxima clade dis¬
cessit. Non solum exercitu pene om̃i
pfugato. uerũ etiam plurimis nobi¬

Expanded text:
ta correptione sedata est. quam si arta correptione sedata est. quam si artifices illi circumuentionum haruspices sub ipsa ut adsolent declinatione morborum forte celebrassent, procul dubio sibi dis et ritibus suis reductae sanitatis gloriam uindicassent. ita misera et ad sacrilegia male religiosa ciuitas mendaciis, quibus liberari non poterat, ludebatur. Igitur Fabius consul contra Lusitanos et Viriatum dimicans Bucciam oppidum, quod Viriatus obsidebat, depulsis hostibus liberauit et in deditionem cum plurimis aliis castellis recepit. fecit facinus etiam ultimis barbaris Scythiae, non dicam Romanae fidei et moderationi, exsecrabile. quingentis enim principibus eorum, quos societate inuitatos deditionis iure susceperat, manus praecidit. Pompeius sequentis anni consul fines Numantinorum ingressus accepta maxima clade discessit, non solum exercitu paene omni profligato uerum etiam plurimis nobi
Abbreviated transcription (Latin):
marimo ser uilio consulib incer
cetera prodigia androgenus rome uisꝰ
uissu aruspicũ in mare mersus est. Sed
nichil impie expiationis procuratio:
profecit. Nam tanta subito pestilen¬
tia ȩxorta est. ut ministri quoq faci¬
endoꝵ funerũ primũ non suifficerent.
deinde non essent. Icaq etiam magne
domus uacue uiuis. plene mortuis
remanserunt. Largissime introrsũ
hereditates. et nulli penitus heredes.
Deniq iam non solum in urbe uiuen¬
di. sed etiam appropinquandi ad urbẽ
negabat᷑ facultas. Tam seui per totã
urbem tabescentium subiectis atq in
stratis suis: cadauerũ putores exalabant᷑.
Expiacio illa crudelis. et uiam mor.¬
tibus hominũ morte hominis struen̾.
tandem romanis inter miser ias suas
erubescentib quã misera ꝙ uana eẽt
innocuit. Ance enĩ in suffragium p̃¬
ueniende cladis est habita. et sic pesti
lis sacrificioꝵ satisfacionib cantũ modo
scd̃m mensuram archani iudiei exple¬

Expanded text:
Maximo Serviliano coss., inter Maximo Serviliano coss., inter caetera prodigia Androgynus Romae visus jussu haruspicum in mare mersus est. Sed nihil impiae expiationis pprofecit; nam tanta subito pestilentia exorta est, ut ministri quoque faciendorum funerum primum non sufficerent deinde non essent; iamque etiam magnae domus uacuae uiuis plenae mortuis remanserunt: largissimae introrsum hereditates et nulli penitus heredes. denique iam non solum in Vrbe uiuendi sed etiam adpropinquandi ad Vrbem negabatur facultas, tam saeui per totam Vrbem tabescentium sub tectis atque in stratis suis cadauerum putores exhalabantur. Expiatio illa crudelis et uiam mortibus hominum morte hominis struens tandem Romanis inter miserias suas erubescentibus quam misera et uana esset, innotuit. ante enim in suffragium praeueniendae cladis est habita et sic pestillis sacrificiorum satisfactionibus tantummodo secundum. mensuram arcani iudicii exple
Abbreviated transcription (Latin):
aucẽ trecentos uiginti cecidisse claudiꝰ
refert. Et cũ uictores lusitan sparsi
ac securi abirent. unus er his longe a
ceter is segregatus. cũ a circũfusis equi¬
tibus. pedestris ipse deprehensus esset:
unuis eoꝵ equo lancea ꝑfosso. ipsius¬
equitis ad unũ gladii ictum caput de¬
secuisse. et ica om̃s metu ꝑculit: ut
prospectantib eunctis ipse contemptĩ
atq ociosus abscederet: Cap̃.¬
pio claudio quinto
celicio metello consulib apiꝰ
el audius aduersus salascos gallos con
gressus et uictus: quinq milia mili¬
tum perdidit. Reparata pugna: u.
milia hostiũ occidit. Sed cũ uixta¬
legem qua constitucũ erat. ut quisq¬
quinq milia hostiũ peremisset tri¬
umphandi haberet potestatem. iste
quoq trimphũ expetisset. propter
superiora uero dampna non impetra¬
uis̃et. imfami impudentia. atq am¬
bicione usus priuatis sumptib triũ¬
phauit. Cap̃
ucio cecilio metello quinto falius

Expanded text:
autem trecentos viginti cecidisse, Claudius autem trecentos viginti cecidisse, Claudius refert, et cum victores Lusitani sparsi ac securi abirent, unus ex iis, longe a caeteris segregatus, cum, circumfusis, equitibus, pedes ipse deprehensus, unius eorum equo lancea equitis ad unum gladii ictum caput desecuisset, ita omnes metu perculit, ut prospectantibus cunctis ipse contemptim atque otiosus abscederet. Appio Claudio Q. Caecilio Metello consulibus Appius Claudius adugressus, et victus, quinque millia militum perdidit. Reparata pugna, quinque millia hostium occidit. Sed cum legem, qua constitutum erat, ut quisquis V millia hostium peremisset, triumphandi potestatem haberet; iste quoque triumphum expetisset, propter superiora vero damna non impetrasset, infami imprudentia atque ambitione usus, e suis privatis sumptibus triumphavit. L. Caecilio Metello, Q. Fabio
Abbreviated transcription (Latin):
uincendo. fugando. subigendo. maxi¬
mo terrori romanis fuit om̃ib Siqui¬
dem hiberũ et tagũ. maxuna et diuer¬
sorum locoꝵ flumina. late tͣnsgredien¬
ti et peruaganti. sertus uecilius pretor
occurrit. Qui contimio ceso usq ad in¬
ternecionẽ pene om̃i erercitu suo. uix
ipse pretor cũ paucis fuga lapsus eua¬
sit. Deinde gaiũ faluciũ pretorem idẽ
ueriat᷑ multis prelus fractum fuga¬
uit. Post etiã claudius uni mãmus
cũ magno ĩstructu belli. contra ueri¬
atum missus: quasi pro abolenda su¬
periore macła. turpiorem ipse auxit
infamiam. Nam congressus cũ ueri¬
ato. uniuersas quas secũ addurerat co¬
pias. maximas q uires romani ami¬
sit erercitus. Ueriatus trabeas fasces
ceteraq insignia romana: in monti¬
bus sius trophea prefixit: Cap̃. ⁊¬
iodem tempore trecenti
lusicam cũ mille romanis in
quodam saltu concrarere pugnã. In
qua septuaginta lusitanos. romanos

Expanded text:
uincendo fugando subigendo maxiuincendo fugando subigendo maximo terrori Romanis omnibus fuit. siquidem Hiberum et Tagum, maxima et diuersissimorum locorum flumina, late transgredienti et peruaganti C. Vecilius praetor occurrit: qui continuo caeso usque ad internecionem paene omni exercitu suo uix ipse praetor cum paucis fuga lapsus euasit. deinde C. Plautium praetorem idem Viriatus multis proeliis fractum fugauit. pos etiam cum magno instructu belli contra Viriathum missus, quasi pro abolenda superiore macula, turpiorem ipse auxit infamiam. Nam congressus cum Viriatho, universas, quas secum deduxerat, copias, maximasque vires Romani exercitus amisit. Viriathus trabeas, fasces, caeteraque insignia Romana in montibus suis tropaea praefixit. Eodem tempore trecenti Lusitani cum mille Romanis in quodam saltu contraxere pugnam, in qua septuaginta Lusitanos, Romanos
Abbreviated transcription (Latin):
crudeliter etiam captiuis predandi licen¬
tia. sic omĩa cedib ignib q completa
sunt: ut de murorum ambitu. quasi e
camino in unũ apicem coartatum exun¬
daret incendium. Itaq plurima parte
popli ferro flãmis q consumpta. reliqͣ
sub corona uendica est. Urbe incensa
muri fundit᷑ diruti sunt. muralis la¬
pis in puluerem redactus. preda ingens
erepta est. Sane cũ propt̾ multitudinẽ
et uarietatem statuarum. simulacroꝵ¬
q nullo ciuitatis incendio permirta
in unũ auri argenti atq eris. om̃iaqs
simul metalla flurissent: nouum ge¬
nus metalli fluxuͣm est. Unde usq in
hodiernũ diem siue ex ipso. siue ex imi¬
tatione eius. es corinthium sicut memo¬
rie traditum est. et chorinchia uasa di¬
cunt᷑. Hudem consulib ueriatus in
hispania genere lusitanus homo pasto¬
ralis et latro. primũ infestando uias.
deinde uastando proiuntias. postremo
exercit᷑ pretoꝵ et consulũ romanorum

Expanded text:
crudeliter etiam captiuis praedandi licencrudeliter etiam captiuis praedandi licentia sic omnia caedibus ignibusque conpleta sunt, ut- de murorum ambitu quasi e camino in unum apicem coartatum exundaret incendium. itaque plurima parte populi ferro flammisque consumpta reliqua sub corona uendita est; urbe incensa muri funditus diruti sunt; muralis lapis in puluerem redactus, praeda ingens erepta est. sane cum propter multitudinem et uarietatem statuarum simulacrorumque in illo ciuitatis incendio permixta in unum auri argenti atque aeris omniaque simul metalla fluxissent, nouum genus metalli factum est, unde usque in hodiernum diem siue ex ipso siue ex imitatione eius aes Corinthium, sicut memoriae traditum est, et Corinthia uasa dicuntur. Isdem consulibus Viriatus in Hispania genere Lusitanus, homo pastoralis et latro, primum infestando uias deinde uastando prouincias postremo exercitus praetorum et consulum Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
in affrica cũ scipione fuerit. tamen qͥa
domesticam cladem ignorare non potu¬
it: semel in achaia pugnatũ: ericolao
duce asserit. Diacheũ uero adducentem
ex archadia militem. ab eodem pretore
metello oppressũ cũ exercitu docet. Sed
de uarietate discordantiũ historicorum
aliquanta iã diximꝰ. quoꝵ sufficiat detec¬
ta hec et male nota mendatioꝵ nota. qr
parũ credendũ esse in ceteris eiudenter
ostendunt. qui in his quoq que ipsi ui¬
dere diuersi sunt. Igit᷑ post extincta co¬
cius achaie presidia. desticutarum euer¬
sionem urbiũ metello pretore medican¬
te consul mũmius repentinus cũ pau¬
cis uenit in castra. Qui dimisso statim
metello. chorintũ sine mora expugna¬
uit. urbem toto tunc orbe longe om̃iũ
opulentissimã. Quippe que uelut offi¬
cina om̃ium artificũ acq artificiorum
et emptoriũ cõmune asie. atq europe
per mulca retro secła fuit. Permissa

Expanded text:
in Africa cum Scipione fuerit, tamen quia in Africa cum Scipione fuerit, tamen quia domesticam cladem ignorare non potuit, semel in Achaia pugnatum Critolao duce asserit. Diaeum vero, adducentem ex Arcadia militem, ab eodem Metello praetore oppressum cum exercitu docet; sed de uarietate disoordantium historicorum aliquanta iam diximus, quorum sufficiat detecta haec et male nota mendaciorum nota, quia parum credendum esse in ceteris euidenter ostendunt qui in his quoque, quae ipsi uidere, diuersi sunt — igitur post extincta totius Achaiae praesidia destitutarum euersionem urbium Metello praetore meditante consul Mummius repentinus cum paucis uenit in castra. qui dimisso statim Metello Corinthum sine mora expugnauit, urbem toto tunc Orbe longe omnium opulentissimam, quippe quae uelut officina omnium artificum atque artificiorum et emporium commune Asiae atque Europae per multa. retro saecula fuit. permissa
Abbreviated transcription (Latin):
non habuere maiores. Ae per hoc inces¬
sabilia bella gesserunt. qui mucandarũ
sedium cõmunione. non libera persis¬
tendo in sedib suis. aut infelicit necati
sunt aut turbit̃ seruierunt. Quod
clartis promptiꝰq ipsis ueterũ gestis
per ordinẽ explicitis apperiet᷑.
ta est. gneo cornelio lentulo lucio mum¬
mio consulib rumã cartaginis euersio
chorinti subsecuta est. duarũq potentis¬
simarũ urbiũ. paruo unius temporis
int̃uallo. ꝑ diuersas mundi partes: mi¬
serabile collurit incendium. Nam eũ
metellus pretor acheos bẏsociosq coniun¬
ctos duob bellis. hoc est primo aput
termopilas. iterũ in focis deuicisset. qͣ
priore bello occisa esse uiginti milia. se¬
cundo septẽ milia cesa. claudius histo¬
ricus refert. ualeruis et anthias in a¬
chaia pugnatũ. et uiginti milia ache¬
orum cũ duce suo diaceo cecidisse confir¬
mant. Polibius achiuus quanius cunc

Expanded text:
non habuere majores: ac per hoc incesnon habuere majores: ac per hoc incessabilia bella gesserunt, quia mutandarum sedium communione non libera, persistendo in sedibus suis, aut infeliciter necati sunt, aut turpiter servierunt; quod clarius promptiusque ipsis veterum gestis per ordinem explicitis, aperietur.ta est, Cn. Cornelio Lentulo, L. Mummio coss., ruinam Carthaginis eversio Corinthi subsecuta est, duarumque potentissimarum urbium parvo unius temporis intervallo per diversas mundi partes miserabile colluxit incendium. Nam cum Metellus praetor Achaeos Boeotosque conjunctos duobus bellis, hoc est, primo apud Thermopylas, 290 iterum in Phocaeis devicisset: quorum priore bello occisa esse viginti millia, secundo septem millia caesa, Claudius historicus refert; Valerius Antias in Achaia pugnatum, et viginti millia Achaeorum cum duce suo Diaeo, cecidisse confirmat; Polybius Achivus, quamvis tunc
Abbreviated transcription (Latin):
trare quod uelit. & peregrino non lice¬
at adhibere quod conuenit. Ubi sic ius
hommis qd̃ meũ non sic : unus deus qͥ
temporib quib ipse innotescere uolu¬
it. hanc regni statuit unitatem. ab
om̃ib et diligit᷑ et timet᷑. Eedem lego
que uni deo subiecte sunt. ubiq domi¬
nant᷑. ubicũq ignotꝰ accessero repentinã
ium tanquã destitut᷑ non ꝑtimesco. In¬
imploro rem publicam. religione con¬
scientiam. cõmunione naturam. Ute
uera est. et illa quã amo patria in terra
penit᷑ non est. In terra nichil perdidi. ubi
nichil amaui. totũ q habeo quando qͣm
diligo mecũ est. Maxime quia apud õs
idem est. qui me non mͦ notũ omnibus:
uerũ et proximũ facit. Nec egentem de¬
serit quia ipsius est terra et plenitudo eiꝰ.
ex qua omĩa omnib iussit esse cõmunia.
Hec sunt nr̃orum tempoꝵ bona. que in
totũ. uel in tranquillitate presentium
uel in spe futuroꝵ. uel in ꝑfugio cõmuni

Expanded text:
trare quod velit, et peregrino non licetrare quod velit, et peregrino non liceat adhibere quod convenit: ubi sit jus hospitii, quod meum non sit. Unus Deus, qui temporibus, quibus ipse innotescere 289 voluit, hanc regni statuit unitatem, ab omnibus et diligitur et timetur. Eaedem leges, quae uni Deo subjectae sunt, ubique dominantur: ubicumque ignotus accessero, repentinam vim tamquam destitutus non pertimesco. Inimploro rempublicam, religione conscientiam, communione naturam. Utore vera est, et illa, quam amo, patria, in terra penitus non est. Nihil perdidi, ubi nihil amavi: totumque habeo, quando quem diligo, mecum est, maxime quia et apud omnes idem est, qui me non modo notum omnibus, verum et proximum facit: nec egentem deserit, quia ipsius est terra et plenitudo ejus, ex qua omnibus omnia jussit esse communia. Haec sunt nostrorum temporum bona, quae in totum vel in tranquillitate praesentium, vel in spe futurorum, vel in perfugio communi
Abbreviated transcription (Latin):
tracia cũ pẏlimestore suos usq ad pro¬
pinquos hostes scelerata: Et ne anti¬
quitatib uidear ĩmorari. testis est ro¬
ma de pompeio interfecto. testis egyp¬
rus. de int̾fecto rege ꝑtolomeo: Michi¬
autem prima qualescũq motus per¬
turbatione fugienti. quia de fugiendi
stacione securo. ubiq patria. ubiq lex
re cõmuni. de qua aliquando dictũ est.
maq uetant consistere terna. Qunc ul¬
tro ad suscipiendos poplõs socios religi¬
onis & paci sue beniguolum late grem¬
um pandit. atq ultro fessos. quos foueat
inuitat latitudo orientis. Septemtͥonis
copiositas. meridiana diffusio: magna¬
rum insularũ largissime tucissime q
sedes mei iuris et mei nominis sunt.
quia ad xp̃ianos et romanos. romanꝰ
et xp̃ianus accedo. non timeo deos hospi¬
tis mei. non timeo religionem eiꝰ nece
mea. Non habeo talem qualem ꝑtimes¬
cam locũ. ubi et possessori liceat perpi¬

Expanded text:
Thracia cum Polymestore suo usque ad proThracia cum Polymestore suo usque ad propinquos hospites scelerata? et ne antiquitatibus uidear immorari, testis est Roma de Pompeio interfecto, testis Aegyptus de interfectore Ptolemaeo. Мihautem prima qualiscumque motus perturbatione fugienti, quia de confugiendi statione securo, ubique patria, ubique lex re communi, de qua aliquando dictum et ueimaque uetant consistere terra; nunc ultro ad suscipiendos soonis et pacis suae benevolum late gremium pandit, atque ultro fessos, quos foveat, invitat. Latitudo Orientis, septentrionis copiositas, meridiana diffusio, magnarum insularum largissimae tutissimaeque sedes, mei juris et nominis sunt: quia ad Christianos et Romanos, Romanus et Christianus accedo. Non timeo deos hospitis mei, non timeo religionem ejus necem meam, non habeo talem quem pertimescam locum, ubi et possessori liceat perpe
Abbreviated transcription (Latin):
stes fuisse. quã nobis gothos esse: au¬
diat ꝙ intelligat. quanto alicer. quã
circa se ipsum agitur. sibi esse uideat᷑.
Olum cũ bella toto orbe feruebant. que¬
q prouintia suis regib suis legib su¬
isq morib utebat᷑. Nec erat societas
affectionũ. ubi dissidebat: diuersitas
potestatum. Postremo solutas et barba¬
ras gentes. quid tandem adduceret qͥs
regͥiose parabat. Si quis igit᷑ tunc acer¬
bitate maloꝵ uictus. patriam cũ ho¬
ste deseruit. quem tandẽ ignotum
locũ ignot᷑ adut: quã gentem gene¬
ralicer hostem hostis orauit: cui se
congressu pͥmo credidit. non societate
nominis inuitat᷑. non cõmunione ui¬
ris adduct᷑. non religionis unitate secu¬
rus: An paruũ exempli dederunt bu¬
siridis in egypto peregrinoꝵ infelici¬
ter incurrentiũ impiissimꝰ ĩ molatorͤ
Erudelissima circa aduenas diane cau¬
rice littore. sed magis sacra crudelia.

Expanded text:
stes fuisse, quam nobis Gothos esse, austes fuisse, quam nobis Gothos esse, audiat et intellegat, quanto aliter quam circa se ipsum agitur sibi esse uideatur. Olim cum bella toto Orbe feruebant, quaeque prouincia suis regibus suis legibus suisque moribus utebatur, nec erat societas adfectionum, ubi dissidebat diuersitas potestatum; postremo solutas et barbaras gentes quid tandem ad societatem religio separabat? si quia igitur tunc acerbitate malorum uictus patriam cum hoste deseruit, quem tandem ignotum locum ignotus adiit? quam gentem generaliter hostem hostis orauit? cui se congressu primo credidit, non societate nominis inuitatus, non communione iuris adductus, non religionis unitate securus ? an parum exempli dederunt Busiris in Aegypto peregrinorum infeliciter incurrentium impiissimus immolator, crudelissima circa aduenas Dianae Tauricae litora sed magis sacra crudelia,
Abbreviated transcription (Latin):
bellis fatigati pacem petentes: tribu¬
ta obtulerunt. Tributũ pacis preci¬
um est. Nos tributa despendimꝰ. ne
bella paciam᷑. ac per in portũ ad quẽ
illi tandem pro euadendis malorum
tempestatib confugerunt: nos consis¬
timꝰ et manemꝰ. Igit᷑ nr̃a temꝑa uide¬
rim utrũ felicia. Certe feliciora illis
ducimꝰ. quia qd̃ illi ulcime elegeruts
nos continue possidemꝰ. In quietudo
enĩ belloꝵ qua illi attriti sunt. nob̃
ignota est. In otio autẽ qd̃ illi post
imperiũ cesaris natiuitatẽ q xp̃i te¬
nuiter gustauerunt: nos nascimͣ et
senescimꝰ. Quod illis erat debita pen¬
sio seruitutis. nobis est libera colla¬
tio defensionis. Tantũq incerest in¬
ter preterita presentia q tempora. ut
quod roma in usu luxurie sue ferro
extorquebat a nrͣis. nunc in usum
cõmunis rei publice conferat ipsa no¬
biscum. Aut si ab aliquodͦr. tolera¬
biliores parentib nr̃is romanos ho¬

Expanded text:
bellis fatigati pacem petentes tribubellis fatigati pacem petentes tributa obtulerunt: tributum pretium pacis est. nos tributa dependimus, ne bella patiamur, ac per hoc in portu, ad quem illi tandem pro euadendis malorum tempestatibus confugerunt, nos consistimus et manemus. igitur nostra tempora uiderim utrum felicia; certe feliciora illis ducimus, qui quod illi ultime delegerunt nos continue possidemus. inquietudo enim bellorum, qua illi attriti sunt, nobis ignota est. in otio autem, quod illi post imperium Caesaris natiuitatemque Christi tenuiter gustauerunt, nos nascimur et senescimus; quod illis erat debita pensio seruitutis nobis est libera conlatio defensionis, tantumque interest inter praeterita praesentiaque tempora, ut quod Roma in usum luxuriae suae ferro extorquebat a nostris, nunc in usum communis reipublicae conferat ipsa nobiscum. aut si ab aliquo dicitur tolerabiliores parentibus nostris Romanos ho
Abbreviated transcription (Latin):
ac liberis suis. ob remedia mieriarũ.
concursu misero. ac mutua cede iugu¬
labant. Quid tunc de suis temporib
sentiebat. ipsa postremo dicat icalia.
cur ꝑ annos quadringentos roma¬
nis utiq suis concradixit. obsticit.
repugnauit. si eoꝵ felicitas. sua infe¬
licitas non erat. romanosq fieri re¬
rum dños. bonis cõmunibus non ob¬
stabat : Non requiro de innumeris
diuersarum gentium populis. diu
ante liberis: cunc bello uictis. patria
abductis. precio uenditis. seruitute dis¬
persis. Quid tunc sibi maluerunt. qͥd
de romanis opinati sunt. qͥd de tem¬
porib iudicarint. Omicto de regib
magnarũ opum. magnaꝵ uirium.
magne glẽ duu potentissimis. aliq̃n
captis. seruilit̾ cathenatis. sub iugũ
missis. ante currũ actis. in carcerem
trucidatis. quoꝵ tam stultum est
exquirere sententiã: quã durum ñ
dolere miseriam. Nos inquã ipsos iute¬
q nr̃e lectionẽ eui acquienimꝰ consu¬
lamus. Maiores nr̃i bella gesserunt.

Expanded text:
ac liberis suis ob remedia miseriarum concursu misero ac mutua caede iugulabant, — quid tunc de suis temporibus sentiebat? ipsa postremo dicat Italia: cur per annos quadringentos Romanis utique suis contradixit obstitit repugnauit, si eorum felicitas sua infelicitas non erat Romanosque fieri rerum dominos bonis communibus non obstabat? non requiro de innumeris diuersarum gentium populis diu ante liberis, tunc bello uictis, patria abductis, pretio uenditis, seruitute dispersis, quid tunc sibi maluerint, quid de Romanis opinati sint, quid de temporibus iudicarint. omitto de regibus \'magnarum opum, magnarum uirium, magnae gloriae, diu potentissimis, aliquando captis, seruiliter catenatis, sub iugum missis, ante currum actis, in carcere trucidatis: quorum tam stultum est exquirere sententiam, quam durum non dolere miseriam. nos, nos inquam ipsos uitaeque nostrae electionem, cui adquieuimus, consulamus. maiores nostri bella gesserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pendenda est gliahec laboriose st¬
licittatis. cui asseribit᷑ uniꝰ urbis beati¬
tudo. in tanta mole infelicitatis. per
quã agit᷑ cocius orbis euersio. aut si
ideo felicia putant᷑. quia unius ei¬
uitatis opes aucte sunt. eur nonp¬
tius infelicissima tempora iudicens.
quib mserabili uastatione multa¬
rum ac bene institutarũ gentium
potentissuna regna ceciderunt: An
forte aliud tunc cartagini uidebat᷑
loꝵ clades. modo pacis condiciones
perhorrescens. nunc rebelli intenti¬
one. nunc supplici. bellis pacem.
pace bella mutabant. Nouissime
miseris eiuib passim se in ignem ul¬
tima desperatione iacientib unus
rogus tota ciuitas fuit. Cui etiam
nunc situ parue menib desticute.
pars miseriarũ est audire quid fue¬
rit. Edat hispania sententiam suã
cũ per annos ducentos ubiq agros
suos sanguine suo rigabat. importu¬
num q hostem ultro hostiatim in¬
quietantẽ. nec repellere poterat. nec

Expanded text:
pendenda est gutta haec laboriosae fependenda est gutta haec laboriosae felicitatis, cui adscribitur unius urbis beatitudo in tanta mole infelicitatis, per quam agitur totius Orbis euersio? aut si ideo felicia putantur, quia unius ciuitatis opes auctae sunt, cur non potius infelicissima iudicentur, quibus miserabili uastatione multarum ac bene institutarum gentium potentissima regna ceciderunt? an forte aliud tunc Carthagini uidebaturbus modo bellorum clades modo pacis condiciones perhorrescens, nunc rebelli intentione nunc supplici, bellis pacem, pace bella mutabat, nouissime miseris ciuibus passim se in ignem ultima desperatione iacientibus unus rogus tota ciuitas fuit? cui etiam nunc, situ paruae, moenibus destitutae, pars miseriarum est audire quid fuerit. edat Hispania sententiam suam: cum per annos ducentos ubique agros suos sanguine suo rigabat inportunumque hostem ultro ostiatim inquietantem nec repellere poterat nec
Abbreviated transcription (Latin):
cio aliquantos qͥntus.¬
post hec deinceps per¬
inouer i posse. quod
uictorie romane mul¬
tarũ gentiũ et ciuita¬
tum strage crebrescunt. Quamquã
sidiligent̃ appendant. plus dãpni in¬
uenient accidisse: quã cõmodi. Neq
enĩ parupendenda sunt tot bella ser¬
uilia. socialia. ciuilia. fugitiuoꝵ: mi
loꝵ utiq fructuũ. et magnarũ cam̃
miseriarũ. Ied colibeo. ut quẽ ad mo¬
dũ uolunt: ita fuisse uideant᷑. Unde
arbitror esse dicturos. Et quid his tem¬
porib beatius. quib continui trium¬
phi celebres uictorie. diuites prede. no¬
biles pompe. magni aute currũ re¬
ges. et longo ordine uicte gentes: age¬
bant᷑ . Quib breuiter respondebit᷑.
et ipsos de temporib solere causari. et
nos pro hisclem temporib insticuisse
sermonẽ. Que tempora non uni tan¬
tũ urbi adtributa. sed orbi uniuerso
constat esse cõmunia. Ecce quã felici¬
ter roma uincit: tam infelicit̾ qͥ cqͥd
extra romam est uincit᷑. Quantig

Expanded text:
cio aliquantos post haec deinceps permoueri posse, quod uictoriae Romanae multarum gentium et ciuitatum strage crebrescunt. quamquam , si diligenter appendant, plus damni inuenient accidisse quam commodi. neque enim parui pendenda sunt tot bella seruilia, socialia, ciuilia, fugitiuorum, nullorum utique fructuum et magnarum tamen miseriarum. sed coniueo, ut quemadmodum uolunt ita fuisse uideatur; unde arbitror esse dicturos: ecquid his temporibus beatius, quibus continui triumphi, celebres uictoriae, diuites praedae, nobiles pompae, magni ante currum reges et longo ordine uictae gentes agebantur ? quibus breuiter respondebitur et ipsos de temporibus solere causari et nos pro isdem temporibus instituisse sermonem, quae tempora non uni tantum urbi adtributa sed Orbi uniuerso constat esse communia. ecce quam feliciter Roma uincit tam infeliciter quidquid extra Romam eat uincitur. quanti igitur
Abbreviated transcription (Latin):
sidione cinxit. Hec autẽ bitantium
quondã a pausania rege spartanorũ
conclita. post autẽ a constantino xp̃i¬
ano pͥncipe in maiꝰ aucta q constanti¬
nopolis clicta. gloriosissimi nẽ imꝑu
sedes: et tociꝰ caprit orientis eit. Philippꝰ
uͦ post longam ⁊ irritã obsiclionẽ ut
pecuniã quã obsedendo ex hauserat: p̃¬
dando reꝑaret: piraticã aggressus est.
bus confertas. distraxit. ⁊ anhelanti in¬
opie parua recreatione subuenit. Inde
propt̃ agendam p̃dam. ⁊ curandã obsidi¬
onem diuisit exercitũ. Ipse autẽ cũ for¬
tissimis ꝓfectus. multas cherronessi ur¬
bes cepit. ꝓfligatis q populis. opes abstu¬
lit. Ad sichiã quoq cũ alexandio filio
p̃dancdi intentione ꝑtransut. seichis tẽ
atheas regnabat. qͥ cũ histrianoꝵ bello
p̃meretur: auxiliũ a philippo ꝑ apol

Expanded text:
sidione cinxit. haec autem Byzantium sidione cinxit. haec autem Byzantium quondam a Pausania rege Spartanorum condita, post autem a Constantino Christiano principe in maius aucta et Constantinopolis dicta, gloriosissimi nunc imperii sedes et totius caput Orientis est. Philippus uero post longam et inritam obsidionem, ut pecuniam quam obsidendo exhauserat praedando repararet, piraticam adgressus est. bus confertas distraxit et anhelanti inopiae parua recreatione subuenit. inde propter agendam praedam et curandam obsidionem diuisit exercitum. ipse autem cum fortissimis profectus multas Cherronesi urbes cepit profligatisque populis opes abstulit. ad Scythiam quoque cum Alexandro filio praedandi intentione pertransit. Scythis tunc Atheas regnabat: qui cum Histrianorum bello premeretur, auxilium a Philippo per Apol
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ iniuriaꝵ stimulos: suꝑfusus pauor.
ipsaq dissimulatione dolor crescit. hoc al¬
tius dimisus: quo miniis ꝓfiteri licet.
limentiũ ne ipse lacrime pro contuma¬
tia accipiant᷑. flios popłos auulsos a sedi¬
buis suis: finib hostiũ opponit. alios in
extremis regni t̾ramis statuit. quosdã
emulatione uiriũ. ne possent qd̃ posse
creduuit᷑: in supplem̃to exhaustarũ ur¬
biũ suaꝵ cliuidit. Ita gloriosissimũ illud
quondam florentis grecie corpꝰ. in multaᷤ
laceratas q particulas extinsta pͥmum
libertate coneidit. Sed hec cũ ꝑ aliquan¬
tas grecie ciuitates exereuisset. ꝙ tam̃
om̃s metu p̃meret. coniciens ex preda
paucoꝵ opes hominũ. ad ꝑficiendam
equalem in uniu̾sis uastationẽ. utili
emolum̃to necessariã maritimã ur bẽ
ratus. bitantiũ nobilẽ ciuitatẽ aptissi¬
mã uidicauit. ut receptaculũ sibi t̾ra
mariq fieret. eamq obsistentẽ ilico ob¬

Expanded text:
inter iniuriarum stimulos superfusus pauor inter iniuriarum stimulos superfusus pauor ipsaque dissimulatione dolor crescit hoc altius demissus quo minus profiteri licet timentium, ne ipsae quoque lacrimae pro contumacia accipiantur. alios populos, anulsos a sedibus suis, finibus hostium apponit; alios in extremis regni terminis statuit; quosdam aemulatione uirium, ne possint quod posse creduntur, in supplemento exhaustarum urbium diuidit. ita gloriosissimum illud quondam florentis Graeciae corpus in multas laoeratasque particulas exstincta primum libertate concidit. Sed haec cum per aliquantas Graeciae ciuitates exercuisset et tamen omnes metu premeret, coniciens ex praeda paucorum opes omnium, ad perficiendam aequalem in uniuersis uastationem utili emolumento necessariam maritimam urbem ratus, Byzantium, nobilem ciuitatem, aptissimam iudicauit, ut receptaculum sibi terra marique fieret, eamque obsistentem ilico ob
Abbreviated transcription (Latin):
cũ exercitu spondet. Bellũ tñ. ab utrisq
parari uetat. Igit᷑ philippus instructis
copus angustias t̃mophilaꝵ: securus
ingredit᷑ easq occupatas clispositis p̃sidi¬
is emunit. Tunc pͥmũ se ñ focenses soli
sed om̃is grecia captã esse ꝑsensit. Siqͥ¬
dem pͥmos focenses philippus rupta fide
calcato q sacram̃to: in fraude dilacerati¬
om dedit. Inde om̃iũ urbes fines q popn¬
latus: cruenta p̾sentia effecit. ut etiã ab¬
sens timeret᷑. Ubi uero in regnũ redit
more pastoꝵ qui pecora sua nc̃ ꝑ estiuos
nẽ ꝑ hibernos salcus cĩrcũducunt: po¬
pulos et urbes. ut illi replenda uel relin¬
quenda queq loca uidebant᷑: ad libidi¬
nem suã transfert. Miseranda ubiq faci¬
es. ⁊ atrocissimũ miseriaꝵ genꝰ obseruaba¬
tur. perpeti excidiũ sine irruptione. sine
bello captiuitatẽ. sine crimine exilium.
sine uictore dominatũ. Premit miseros

Expanded text:
cum exercitu spondet, bellum tamen ab utrisque cum exercitu spondet, bellum tamen ab utrisque parari uetat. igitur Philippus instructis copiis angustias Thermopylarum securus ingreditur easque occupatas dispositis praesidiis emunit. tunc primum se non Phooenses soli, sed omnis Graecia captam-esse persensit: siquidem primos Phocenses Philippus rupta fide calcatoque sacramento infandae dilacerationi dedit, inde omnium urbes finesque populatus cruenta praesentia effecit, ut etiam absens timeretur. ubi uero in regnum redit, more pastorum, qui pecora sua nunc per aestiuos nunc per hibernos saltus circumducunt, populos et urbes, ut illi replenda uel relinquenda quaeque loca uidebantur, ad libidinem suam transfert. miseranda ubique facies et atrocissimum miseriarum genus obuersabatur, perpeti cidium sine inruptione, sine bello captiuitatem, sine crimine exilium, sine uictore dominatum. premit miseros
Abbreviated transcription (Latin):
ỹoptauissent: philippus more ingenii
sui. ad iudiciũ tanqͣm ad bellũ. cũ i¬
structo exercitu ingressus. socios iuue¬
nes: uita regnoq priuauit. Athenien¬
ses uero. qͥ prius philippi ingressũ. termo¬
philarũ munitione reppulerant: ultro
pacem eiꝰ expetentes. fraulentissimum
hostẽ de neglecta introitus custodia cõ¬
mouerunt. Cetere tam̃ grecie ciuitates
ut iurentiꝰ cũ illo eiuilib bellis uacarent.
sub specie pacis ⁊ federis. sponte se externe
dominationi subiecer̃t. Maxime cũ thes¬
sali beotuq poscerent philippũ. ut ꝓfes¬
sum se aduersus focenses ducẽ ex hiberet.
susceptũ q bellũ gereret contra focenses
adhibitis secũ atheniensib ⁊ lacelemo¬
mis: uel clifferri bellũ uel auferri ⁊ p̃cio
et precib laborarent: philippus tacite
utrisq diuersa ꝓmisit. Focensib pacem
et ueniã se daturũ sacramento confir¬
mans. thessalis uero ad futurũ se mox

Expanded text:
praeoptauissent, Philippus more ingenii praeoptauissent, Philippus more ingenii sui ad indicium tamquam ad bellum cum instructo exercitu ingressus inscios iuuenes uita regnoque priuauit Athenienses uero, qui prius Philippi ingressum Thermopylarum munitione reppulerant, ultro paoem eius expetentes fraudulentissimum hostem de neglecta introitus custodia commonuerunt. ceterae etiam Graeciae ciuitates ut intentius ciuilibus bellis uacarent, sub specie pacis et foederis sponte se externae dominationi subiecerunt, maxime cum Thessali Boeotiique poscerent Philippum, ut professum se aduersum Phocenses ducem exhiberet susceptumque bellum gereret, contra Phocenses adhibitis secum Atheniensibus et Lacedaemoniis uel differri bellum uel auferri et pretio et precibus laborarent. Philippus tacite utrisque diuersa promisit, Phocensibus pacem et ueniam se daturum sacramento confirmans, Thessalis uero adfuturum se mox
Abbreviated transcription (Latin):
dolũ finicimos reges int̾fecit. totamq
capadotiam imperio macedonie sub¬
didit. Inde post cedes. incendia. depre¬
dationes in sociis urbib gestas: parri¬
cidia in fracres conuertit. quos patri
ex nouerca genitos. cũ choheredes reg¬
ni uereret᷑. interficere aggressus est.
Cum aucẽ unũ ex his occidisset. duo
lippus hostilit̃ aggressus. urbem anti¬
quissimã & florentissimã. ceclib ⁊ san¬
guine repletam: opib hominib q
uacuauit. abstractos etꝑam fratres sup¬
plicio et neci dedit. Dein cũ excidio so¬
cioꝵ &̃ parricidio fratrũ elatus. lice¬
re sibi om̃ia que cogicauisser puta¬
ret. auraria loca in chessalia. & argen¬
ti metalla inthrachia inuasit. ac ne
qd̃ uis fas inuiolatũ pretermitteret:
p̃occupato mari ⁊ classe disꝑsa: pirati¬
cam quoq exercere insticuit. Preterea
cũ eũ duo fratͤs tbrachie reges. de regni
t̾minis ambigentes. iudicẽ ex consensu

Expanded text:
dolum finitimos reges interfecit totamque dolum finitimos reges interfecit totamque Cappadociam imperio Macedoniae subdidit. inde post caedes incendia depraedationesque in sociis urbibus gestas parricidia in fratres conuertit, quos patri ex nouerca genitos cum coheredes regni uereretur, interficere adgressus est. cum autem unum ex his occidisset, duo lippus hostiliter adgressus urbem antiquissimam et florentissimam, caedibus ac sanguine repletam opibus hominibusque uacuauit, abstractos etiam fratres supplicio et neci dedit. dein cum, excidio socieram et parricidio fratrum elatus, licere sibi omnia quae cogitauisset putaret, auraria loca in Thessalia et argenti metalla in Thracia inuasit ac, ne quod ius uel fas inuiolatum praetermitteret, praeoccupato mari et classe dispersa piraticam. quoque exercere instituit. praeterea, cum eum fratres duo Thraciae reges de regni terminis ambigentes iudicem ex consensu
Abbreviated transcription (Latin):
ciuiũ. philippũ macedonie regem qͤm
hostem prius repellere laborabant: ul¬
tro sibi ducem expetiuerunt. Cõmisso
prelio ⁊ focensib pene ad int̾nicionẽ cesis:
uictoria ad philippũ concessit. Sed athe¬
nienses audito belli euentu: ne philip¬
pus transiret in greciam. angustias
termopilaꝵ pari ratione. sicut aduen¬
tantib ancea ꝑsis occupauere. Igit᷑ phi¬
lippus ubi exclusum se ab ingressu gre¬
cie prestructis termofilis uidet paratũ
in hostes bellũ. uertit in socios. Nam
ciuitates quaꝵ paulo ante dur fuerat
ad gratulandũ ac suscipiendũ patentes
hostilit̃ inuadit. erudelit̃ diripit. om̃i¬
q societatis conscientia penitꝰ abholica
coniuges liberosq om̃iũ sub corona uen¬
clidit. Templa quoq uniuersa subuer¬
cit spoliauit q nec tam̃ unquã ꝑ iugin¬
ti quinq annos quasi iratis dus uictꝰ
est. Dost hec in cappadotiam transit.¬
ibiq bellũ pari ꝑfidia gessit. captos ꝑ

Expanded text:
ciuium Philippum Macedoniae regem, quem ciuium Philippum Macedoniae regem, quem hostem prius repellere laborabant, ultro sibi ducem expetiuerunt. commisso proelio et Phocensibus paene ad internecionem caesis uictoria ad Philippum concessit. sed Athenienses audito belli euentu, ne Philippus transiret in Graeciam, angustias Thermopylarum pari ratione sicut aduentantibus antea Persis occupauere. Igitur Philippus ubi exclusum se ab ingressu Graeciae praestructis Thermopylis uidet, paratum in hostes bellum uertit in socios: nam ciuitates, quarum paulo ante dux fuerat, ad gratu-  landum ac suscipiendum patentes hostiliter inuadit, crudeliter diripit, omnique societatis conscientia penitus abolita coniuges liberosque omnium sub corona uendidit, templa quoque uniuersa subuertit spoliauitque, nec tamen umquam per xxv annos quasi iratis dis uictus est. post haec in Cappadociam transiibique bellum pari perfidia gessit, captos per
Abbreviated transcription (Latin):
uientes q senserunt. Quarũ dũ in¬
sanas conuersationes. philippus ueluti
specula obseruat. auxiliũq semꝑ infe¬
riorib suggerendo concentiones belloꝵ
fomites callidꝰ doli artifex fouet. uictos
sibi parit̾ uictores q subiecit. Huic au¬
tem ad optinendam tocus grecie do¬
minacionẽ. ĩmoderata thebanoꝵ dña¬
tio facultatẽ dedit. Qui uictos lacede¬
monios ac focenses. cedib etiã rapinis¬
q confectos. cũ insuper cõmuni grecie
concilio. tanta pecunie multa honera¬
uissent. quata illi soluere nullo modo pos¬
sent. ad arma confugere coegerunt.
Itaq focenses filomelo duce. ⁊ auxilus
lacedemonioꝵ atheniensiũq fulti com¬
mnĩa pugna. fatigatis q hostib cheba¬
noꝵ castra ceperunt. Sequenti prelio
int̾ ĩmensas utriusq popłi strages: filo¬
melus occisus est. In cuiꝰ locũ focenses
oenomaũ ducem creauerunt. Porro au¬
tem thebani & thessali omisso dilectu

Expanded text:
uientesque senserunt. quarum dum inuientesque senserunt. quarum dum insanas conuersationes Philippus ueluti e specula obserua auxiliumque semper inferioribus suggerendo contentiones, bellorum fomites, callidus doli artifex fouet, uictos sibi pariter uictoresque subiecit. huic autem ad obtinendam totius Graeciae dominationem immoderata. Thebanorum dominatio facultatem dedit, qui uiotos Lacedaemonios ac Phocenses, caedibus etiam rapinisque confectos, cum insuper in communi Graeciae concilio tanta pecuniae multa onerauissent, quantam illi soluere nulle modo possent, ad arma confugere coegerunt. itaque Phocenses Philomelo duce et auxiliis Lacedaemoniorum Atheniensiumque fulti commissa pugna fugatisque hostibus Thebanorum castra oeperunt. sequenti proelio inter inmensas utriusque populi strages Philomelus occisus est; in ouius locum Phocenses Oenomaum ducem creauerunt. Porro autem Thebani et Thessali omisso dilectu
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ robur ut exercitui suo ãmisceret
nuasit. Ita thessalis ex improuiso occu¬
patis. acq in potestatem redactis: iun¬
gendo equitũ peditũ q fortissimas tur¬
bas et copias. inuictissimũ fecit exerei¬
tum. Igit᷑ uictis atheniensib subiectis¬
q thessalis olimpiadem ar uche regis
malosorũ sororem: cduxit urorem. Qui
arucha cũ ꝑ hoc quod societatẽ mace¬
donũ. affinitate regis paciscebat᷑. impe¬
riũ suũ se clilataturũ putaret: per hoc¬
cdeceptus amisit. priuatusq in exilio con¬
senuit. Deinde phillippus cũ matho¬
am urbem oppugnaret: ictu sagitte.
ocsin ꝑdidit. Ipsam uero urbem mor
expugnauit ⁊ cepit. Ix in greciam pro¬
pe totam. consiliis preuentã. uirib do¬
muit. Quippe grecie ciuitates dum
imperare singłe cupiunt: imꝑium õs
ꝑdiderunt. Et dũ in mutuũ exicium
sine modo ruunt. om̃ib perire quod
singłe amicterent: oppresse demũ. ser¬

Expanded text:
quorum robur ut exercitui suo admisceret, quorum robur ut exercitui suo admisceret, inuasit. ita Thessalis ex inprouiso praeoccupatis atque in potestatem redactis, iungendo equitum peditumque fortissimas turmas et copias inuictissimum fecit exercitum. igitur uictis Atheniensibus subiectisque Thessalis Olympiadem, Arabae regis Molossorum sororem duxit uxorem. qui Aruba cum per hoc, quod societatem Macedonum adfinitate regis paciscebatur, imparium suum se dilataturum putaret, per hoc deceptus amisit priuatusque in exilio consenuit. deinde Philippus, cum Mothonam urbem oppugnaret, ictu sagittae oculum perdidit. ipsam uero urbem mox expugnauit et cepit., Exim Graeoiam prope totam consiliis praeuentam uiribus domuit. quippe Graeciae ciuitates dum imperare singulae cupiunt, imperium omnes perdiderunt et dum in mutuum. exitium sine modo ruunt, omnibus perire quod siagulae amitterent oppressae demum ser