comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bebat. Ut gͥ que sc̃m scõꝵ cõceptura erat
ꝑit̾ ⁊ ꝑiturã scã ess ⁊ corꝑe: accepit donum
uirginitatis ut ess ⁊ mente accepit ⁊ hu¬
militatis. Hiis nimirũ uirgo regia gem¬
mis ornata uirtutũ. gemino q mẽtis pa¬
rit̾ ⁊ corꝑis decore p̃fulgida. specie ⁊ pulcri¬
tudĩe sua ĩ celestib cognita. celi ciuium ĩ
se ꝓuocauit aspectus: ita ut ⁊ regis aĩm
ĩ sui cõcupiscẽciã inclinaret: ⁊ celestẽ nũ¬
tiũ ad se de suꝑnis educe̾t. Et hoc est ꝙ no¬
bis hic enuãgłista comm̃dat: ꝯ angelum
ꝑhibet a deo destinatũ ad uirginẽ. a deo in¬
quit ad uirginẽ. Idest a celso ad humilem.
a dño ad ancillã. a creatore ad creatura.
ginis: Currite matres currite filie. cur
ur̃e cubicłm. Ecce enĩ mittit d̾s ad uirgi¬
nem: ecoe affat̃ angłs mariã. Apponite
aurẽ parieti ascultate qͥd nũtiet ⁊ si for¬
te audiatis uñ cõsolamini. Letare pater
adam: s magis tu mat̾ eua exulta. qui

Expanded text:
tur quae Sanctum sanctorum conceptura erat pariter et paritura, sancta esset corpore, accepit donum virginitatis: ut esset et mente, accepit et humilitatis. His nimirum Virgo regia gemmis ornata virtutum, geminoque mentis paet corporis decore fulgida, specie tua et pulchritudine tua in coelestibus cognita, coelestium civium in te provocasti aspectus, ita ut regis animum in tui concupiscentiam inclinares, et coelestem nuntium ad te de supernis educeres. Tu concebis hic Evangelista commendat, cum angelum perhibet a Deo destinatum ad Virginem: A Deo, inquit, ad virginem: id est, a celso ad humilem, a Domino ad ancillam, a Creatore ad creaturam. llentia! Currite, matres; currite, filiae; currvestrae cubiculum. Ecce enim Deus mittit ad Virginem, ecce affatur angelus Mariam. Apponite aurem parieti, auscultate quid nuntiet ei, si forte audiatis unde consolemini. 3. Laetare, pater Adam, sed magis tu, o Eva mater, exsulta, qui,
Abbreviated transcription (Latin):
la domꝰ iacob exasꝑans ĩpie ab negauit eũ.
et ĩsipient̾ respuit añ faciem pylatiꝰ qͣndo illo
ꝑhibente regem ur̃m crucifigã. Uno ore re¬
spondendo clamauit. Nõ habemꝰ regem ni
et spũalem isrł a carnali. ⁊ filios fidei abͭ¬
he a filiis carnis. Nõ enĩ inqͥt om̃s qui ex
isrł sũt hii sũt filii isrłite: neq qui sem̃ sũt
abrahe hii filii. Sequere gͦ ⁊ dic simłr. Nõ¬

Expanded text:
la Jacob exasperaus impie abnegavit eum, et insipienter respuit ante faciem Pilati, quando illo perhibente, Regem vestrum crucifigam? uno ore respondendo clamavit: Non habemus regem ni: spiritualem Israel a carnali, et filios fidei Abrahae a filiis carnis. Non enim, inquit, omnes qui ex Israel, hi sunt Israelitae: neque qui semen sunt Abrahae, hi filii
Abbreviated transcription (Latin):
bonitate electoꝵ suoꝵ ad letandũ ĩ leticia
gẽtis sue ut laudet᷑ ⁊̃ a me cũ heditate
sua. Ueni int̾m dñe ih̾n aufer scandala
de regno meo. qd̾ est aĩa mea. ut regnes
tu qui debes ĩ ea. Uenit enĩ auariciã et
uendicat sibi in me sedem Iactãcia cup
dñari mͥ: suꝑbia uult mͥ ẽẽ rex. Luxuria
dicit ego regnabo: ambitõ decractõ inui¬
dia ⁊ iracõdia c̾tant ĩ meip̃o de meip̃o: ẽ
ego potissimũ esse uidear. Ego aũt qͣntũ
ualeo resisto: renitor quãtumuuor. do¬
minũ meũ iħm reclamo. ip̃i me ꝯmẽdo.
qr ip̃ius me iuris agnosco. ip̃m mͥ deum

Expanded text:
um, ad laetandum in laetitia gentis suae, ut laudetur etiam a me cum haereditate sua! Veni interim, Domine Jesu, auter scandala de regno tuo, quod est anima mea, ut regnes tu qui debes in ea. Venit enim avaritia, et vindicat in me sibi sedem; jactantia cupit dominari mihi; superbia vult mihi esse rex. Luxuria dicit: Ego regnabo; ambitio, detractio, invidia et iracundia certant in me ipso de me ipso, cujus ego potissimum esse videar. Ego autem quantum valeo resisto; renitor quantum juvor. Dominum meum Jesum reclamo; ipsi me defendo; quia ipsius me juris agnosco. Ipsum mihi Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ regnet pcc̃m ĩ suo mortali corꝑe: s reg¬
net ĩ eo ih̾e. ⁊ nũc quidẽ ꝑ grãm. ⁊ in ecernũ
ꝑ głam. Seati ĩ quib ihesus regnabit in et̾¬
num: qr ⁊ ip̃i cũ eo regnabũt ⁊ regni eius ñ
erit finis. O quã gloriosũ est regnũ illud
ĩ quo reges cõgregati sũt cõuenerutit in
unũ: ad laudandũ scilicet ⁊ glorificandũ
eũ qui suꝑ om̃s est rex regũ ⁊ dñs dñanti

Expanded text:
mortali corpore, sed regnet in eo Jesu, et nunc quidem per gratiam, et in aeternum per gloriam? Beati in quibus Jesus regnabit in aeternum, quia et ipsi cum eo regnabunt, et regni hujus non erit finis. O quam gloriosum est regnum illud, in quo reges congregati sunt, convenerunt in unum, ad laudandum scilicet et glorificandum eum qui super omnes est Rex
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ dei.Idest nõ solũ qͥ de sinu pr̃is ĩ ut̾m tuũ
cia sociabit sibi. ex hoc iã uocabit̃ filiꝰ dei
quẽad modũ ⁊ is qͥ a patre est añ scła geĩ¬
tus. ⁊ tuus qͣ a mͦ reputabit᷑ filius. Sic ãt
et qd̾ natũ est ex ip̃o erit tuus: et qd̾ ex te
nascet᷑ erit eiꝰ. ut tñ nõ sint duo filii s un.
Et l aliud qͥdem ex te. aliud ex illo sit: iã¬

Expanded text:
em: « Non solum qui de sinu Patris in uterum tuum tia sociabitur tibi ex hoc vocabitur Filius Dei. Quemadmodum et is qui a Patre est ante saecula genitus, tuus quodammodo reputabitur Filius. Sic autem et quod natum est ex ipso erit tuus; et quod ex te nascetur ejus; ut tamen non sint duo filii sed unus. Et licet aliud quidem ex te, aliud ex illo sit; ja
Abbreviated transcription (Latin):
prudens quẽ cõstituit dñs sue matri sola¬
cium. sue carnis nucͥciũ. solũ demq ĩt̾ris
magni cosilii coadiutorẽ sibi fidissimum.
huc accedit qd̾ dicit᷑. de domo dauid. Ue¬
re etemĩ de domo dauid: uere de regia stir¬
pe descendit uir iste ioseph. nobssis gen̾e
m̃te nobilior. Plane filiꝰ dauid nõ dege¬
nerans a pr̃e suo dauid. Prorsus filius da¬
uid nõ tñ carne s fide s sc̃itate s deuoti¬
one. Quẽ tanꝙͣ alt̾m dauid dñs ĩuẽit¬

Expanded text:
nus suae matris solatium, suae carnis nutritium, solum denique in terris magni consilii coadjutorem sibi fidelissimum. Huc accedit quod dicitur fuisse de domo David. Vere enim de domo David, vere de regia stirpe descendit vir iste Joseph, nobilis genere, mente nobilior. Plane filius David, non degenerans a patre suo David. Prorsus, inquam, filius David, non tantum carne, sed fide, sed sanctitate, sed devotione: quem tan
Abbreviated transcription (Latin):
sed̾e in sedem dauid prĩs sui. S nonimꝰ qͣndã
aliã iherłm ab ea que nũc est ĩ qua regna
uit significatã. młto ista nobiliorẽ mulco
ditiorem. Hanc gͥ puto hic fuisse designatã
illo uidel usu loq̃ndi quo sepe reꝑis in scrip¬
turis: significans poni ꝓ significato. Tunc
sane dedit illi dñs sedem dauid pr̃is sui qñ
cõstit᷑us est rex ab eo suꝑ syon mõtem scm eꝰ.
S hic ꝓph̾a de quo regno dixit exp̃ssius a¬
peruisse uidet᷑: in eo ꝙ nõ syon posu̾it s suꝑ¬

Expanded text:
David patris sui? Sed novimus quamdam aliam Jerusalem ab ea quae nunc est, in qua regnavit David, significatam, multo ista nobiliorem, multo ditiorem. Hanc igitur puto hic fuisse significatam, illo videlicet usu loquendi, quo saepe reperis in Scripturis significans poni pro significato. Tunc sane dedit illi Deus sedem David patris sui, quando constitutus est rex ab eo super Sion montem sanctum ejus . Sed hic propheta de quo regno dixerit, expressius aperuisse videtur, in eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
cõsilio obũbrãdo cõteget ⁊ occultabit: qͣti¬
nus sibi tm̃ notꝰ habeat᷑ ⁊ t: ac si angelu
respõdeat ad uirginem. Qͥd a me requiriᷤ.
qd̾ in te mox exꝑieris: Scies scies ⁊ feliciter
scies illo doctore quo ⁊ auctore. Ego autẽ
missus sũ ad uirginẽ nũtiare uirginalez
cõceptũ: nõ creare. Nec potest doceri nisi a
donante: ñ põt addisci nͥ a suscipiente.Ideo
ꝙ ⁊ ꝙ nascet᷑ ex te sc̃m: nocabit᷑ filius dei.

Expanded text:
consilio obumbrando conteget et occultabit, quatenus sibi tantum notus habeatur et tibi. Ac si angelus respondeat ad Virginem: Quid a me requiris, quod in te mox experieris? Scies, scies, et feliciter scies, sed illo doctore, quo et auctore. Ego autem missus sum nuntiare virginalem conceptum, non creare. Nec potest doceri nisi a donante: nec potest addisci nisi a suscipiente. Ideoque et quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
mo legis. Speciosus forma pre filiis homiñ
diffusa est gr̃a ĩ labiis tuis ꝓpte̾a bñdixit
te deus ĩ et̾ͥnum. Bñdc̃s gͦ fructꝰ uentris tui:¬
tui bñdixit deus ĩ et̾num. Ex cuiꝰ bñdictõe
bñdc̃a ⁊̃ tu ĩ mulierib qr nõ potest mala ar
sti qua dcm est. In t̾sticia paries filios. Et
nichilominꝰ illã qua secutũ est. Maledicta
st̾ilis ĩ isrł. Ac singularẽ cõsecuta es bñdic¬
tõem. ut nec st̾ilis maneas: nͨ cũ dolore par¬
turias. Dura necessitas gͣue iugũ. suꝑ om̃ᷤ
filios eue.Et si pariãt cruciant᷑: ⁊ si nõ pa¬
riant maledicunt᷑. Et dolor ꝓhibet pare̾:
et nõ pare̾ maledictõ ꝓhibet᷑. Qͥd facies
uirgo que hec audis: que hec legis. Si par¬
turis angustiaris:. si stilis manes maledca.

Expanded text:
mo legis: Speciosus forma prae filiis hominum: mo legis: Speciosus forma prae filiis hominum: diffusa est gratia in labiis tuis, propterea benedixit te Deus in aeternum cui benedixit Deus in aeternum: ex cujus benedictione benedicta etiam tu in mulieribus; quia non potest mala arbsti, qua dictum est, In tristitia paries filios ; et nihilominus illam, qua secutum est, Maledicta sterilis in Israel : ac singularem consecuta es benedictionem, ut nec sterilis maneas, nec cum dolore parturias. Dura necessitas, et grave jugum super omnes filias Evae! Et si parturiunt, cruciantur: et si non parturiunt, maledicuntur. Et dolor prohibet parere, et non parere maledictio. Quid facies, Virgo, quae haec audis, quae haec legis? Si parturis, angustiaris: si sterilis manes, malediceris.
Abbreviated transcription (Latin):
tui. Bñdc̃s ĩ odore. bñdc̃s ĩ sapore. bñ dc̃s
ĩ specie. Huiꝰ odoriferi fructꝰ fragͣnciã senci¬
ebat qͥ dicebat. Ette odor filii mei sic odor
agri pleni cui bñdixit dñs. De sapore¬
est dñs. Et alibi. Quã magna młtitudo
se. Qeͥ edit inquit me adhuc esuriet: et qͥ
bibit me adhuc sitiet. Utiq ꝓpt̾ saporis
dulcedinẽ dicebat. qui semel gustatꝰ ma¬
gis excitat appetitũ. Sonus fructꝰ qͥ aĩaꝵ
esurientiũ ⁊ sitientiũ iusticiã: et esca ⁊ po¬
tus est. Audisti de decore. audisti de sapore
audi ⁊ de speciẽ. Si enĩ ille fructꝰ mortis nõ
solũ suauis fuit ad uescend̾. s ⁊̃ teste scrip¬
tura delectabilis aspectu: qͣnto mag̾ huiꝰ
uitalis fructꝰ uiuificũ decorẽ debemus reqͥ¬
rere. ĩ quẽ teste alia scͥptura desid̾ant etiã
angłi ꝓspice̾. Cuiꝰ pulchritudĩẽm ĩ sp̃u uide¬
Ex syon spes decoris eiꝰ. Et ne mediocrem tͥ
iudeat᷑ ꝯm̃dasse decorẽ: recole qd̾ ĩ alio psal¬

Expanded text:
tui. Benedictus in odore, benedictus in sapore, benedictus in specie. Hujus odoriferi fructus fragrantiam sentiebat qui dicebat: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni, cui benedixit Dest Dominus ; et alibi: Quam magna multitudose: Qui edit me, ait, adhuc esuriet; et qui bibit me, adhuc sitiet . Utique propter saporis dulcedinem hoc dicebat, qui semel gustatus magis excitat appetitum. Bonus fructus, qui animarum esurientium et sitientium justitiam, et esca, et potus est. Audisti de odore, audisti de sapore: audi et de specie. Si enim fructus ille mortis non solum suavis fuit ad vescendum, sed etiam, teste Scriptura, delectabilis aspectu ; quanto magis hujus vitalis fructus vivificum decorem debemus inquirere, in quem, teste alia Scriptura, desiderant etiam angeli prospicere? Cujus pulchritudinem in spiritu videEx Sion species decoris ejus . Et ne mediocrem tibi videatur commendasse decorem, recole quod in alio psal
Abbreviated transcription (Latin):
on est dubiũ quicqͥd in laudibus
n̾e̾: et rursum cũ filiũ honoramus
a głã mr̃is nõ recedimꝰ. Nã si iuxta salo.¬
monis uocẽ filius sapiens. gła est patris.
qͣnto magis głosum est matrem ip̃ius ef
lus. narrat enuãgłista. Nõ gͥ laudo quia
ait. Et dãbit illi dñs deus sedem daiid pa¬
tris sui. Uerba sũt angłi ad uirginẽ: de
promisso filio ꝓmiitẽtis ꝙ debeat᷑ possidẽ
regnũ dauid. Qͥn de styrpe. dd̾. originem

Expanded text:
on est dubium, quidquid in laudibus nere; et rursum, cum Filium honoramus, a gloria Matris non recedimus. Nam, si juxta Salomonem, Filius sapiens gloria est patris : quanto magis gloriosum est matrem ipsius efflus, narrat evangelista? Non ergo laudo, quia ait: Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris sui. Verba sunt angeli ad Virginem de promisso Filio, promittentis quod debeat possidere regnum David. Quod de stirpe David
Abbreviated transcription (Latin):
lam circõuentõem nlłas hic suspiceris insi¬
dias: nõ sũ homo s sp̃c. ⁊ dei angłs non sa¬
thane. Ne timeas maria: ĩuenisti grãm a¬
pud dm̃. O si scires qͣntũ tua humilitas al¬
tissimo placeat: qͣnta tͥ apd̃ ip̃m sb̾limitas
maneat: nũꝙͣ te indignam angłico alloqͥ¬
tͥ dixis grãm angłoꝵ. que ĩuenisti gr̃ãm
apud d̃m. Inuenisti qd̃ querebas. Inuenisti
qd̃ nemo ante te potuit ĩuenire. Inuenisti
gr̃am apud dm̃i. Qͣm gr̃am: Dei ⁊ hominũ
pacem. mortis destructõem. uite reꝑatõem.
Hec est gͦ gr̃a ꝙͣ ĩuenisti apud dm̃. Et hoc tͥ
signũ. Ecce cõcipies ⁊ paries filiũ: ⁊ uocabis
nom̃ eiꝰ ih̾m Incellige prudens uirgo ex no¬

Expanded text:
lam circumventionem, nullas hic suspiceris insilam circumventionem, nullas hic suspiceris insidias. Non sum homo, sed spiritus; et Dei angelus, non Satanae. Ne timeas, Maria, invenisti gratiam apud Deum. O si scires quantum tua humilitas Altissimo placeat, quanta te apud ipsum sublimitas maneat! angelico te indignam nec alltibi dixeris gratiam angelorum, quae invenisti gratiam apud Deum? Invenisti quod quaerebas, invenisti quod nemo ante te potuit invenire, invenisti gratiam apud Deum. Quam gratiam? Dei et hominum pacem, mortis destructionem, vitae reparationem. Haec est ergo gratia, quam invenisti apud Deum. Et hoc tibi signum: Ecce concipies et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Intellige, prudens Virgo, ex no
Abbreviated transcription (Latin):
subitũ fui̾t ortũ suspectas hñt ĩsidias to¬
tũ contͣ se estimãt machinatũ. Idcirco ⁊
maria turbata est ĩ ẜmone ãgł. Tur¬
bata est s ⁊ nõ ꝑturbata. Turbatꝰ sũ
inquit ⁊ nõ sũ locutꝰ: s cogitaui dies an¬
tiguos ⁊ ãnos et̾nos ĩ m̃te habui. Ita ⁊
bat qͣlis ess ista salutatõ. Qd̾ turbata
est uerecõdie fuit uirginalis. Qd̾ nõ per¬
turbata: fortitudĩs. Qd̾ tacuit ⁊ cogitaũ:
prudencie. Cogitabat aũt qͣlis ess ista sa¬
lutatõ. Sciebat prudens uirgo ꝙ sepe an¬
gelus sathane se transfigurat ĩ angłm lu¬
cis: ⁊ qr nimirũ humłis ⁊ simplex erat ni¬
cogitabat qͣlis ess ista salutatõ. Tũc an¬
gelus ĩtuitꝰ uirginẽ ⁊ uarias secũ eã cogi¬
tatões uolu̾e deprehendẽs / pauidã ꝯsolatur.
cõfirmat dubiam. ac familiarit̾ uocans
ex noĩe benigne ne timeat ꝑsuadet. Ne
timeas inqͥt maria ĩuenisti gr̃am apud
deũ. Nichil hic doli. nicħ hic fallacie ẽ. nul¬

Expanded text:
subitum fuerit ortum, suspectas habent insidias, totum contra se aestimant machinatum. Idcirco et Maria turbata est in sermone angeli. Turbata est, sed non perturbata. Turbatus sum, inquit, et non sum locutus; sed, cogitavi dies antiquos, et annos aeternos in mente habui . Ita ebat qualis esset ista salutatio. Quod turbata est, verecundiae fuit virginalis: quod non perturbata, fortitudinis: quod tacuit et cogitavit, prudentiae. Cogitabat autem qualis esset ista salutatio. Sciebat prudens virgo, quod saepe angelus Satanae transfigurat se in angelum lucis: et quia nimirum humilis et simplex erat, nicogitabat qualis esset ista salutatio. 10. Tunc angelus intuitus Virginem, et varias secum volvere cogitationes facillime deprehendens, pavidam consolatur, confirmat dubiam, ac familiariter vocans ex nomine, benigne ne timeat persuadet. Ne timeas, inquit, Maria, invenisti gratiam apud Deum Nihil hic doli, nihil hic fallaciae est. Nul
Abbreviated transcription (Latin):
ad tempꝰ: ⁊ appłłatus sit ⁊ putatꝰ. Conice
tñ ex hac appellatõe qua licet dispẽsatoria
meruit honorari a deo: ut p̃r dei dc̃s ⁊ cre¬
ditus sit: Conice ex ꝓpͥo uocabulo qd̾ aug¬
mentũ nõ dubitas int̾pretari: qͥs ⁊ qualis
fu̾it iste ioseph. Simul ⁊ mem̃to illiꝰ ma

Expanded text:
ad tempus et appellatus sit et putatus. 16. Conjice tamen ex hac appellatione, qua, licet dispensatoria, meruit honorari a Deo, ut pater Dei et dictus, et creditus sit: conjice et ex proprio vocabulo quod augmentum non dubitas interpretari quis et qualis homo fuerit iste Joseph. Simul et memento ma
Abbreviated transcription (Latin):
est. Mito enĩ applłatur.: qd̾ nccͣio putatur.
Debuit gͦ uir eius applłari qr nc̃ce fuit ⁊¬
putari: sicut ⁊ pat̾ saluatoris nõ quid̾ eẽ:
s dici meruit ut putaret᷑ esse: dicẽte hoc
ip̃o enuãgłista. Et ip̃e iħc incipiens quasi
annoꝵ tͥginta: et putabat᷑ filius ioseph.

Expanded text:
est, merito appellatur quod necessarie putatur. Debuit ergo vir ejus appellari, quia necesse fuit et putari: sicut et pater Salvatoris non quidem esse, sed dici meruit, ut putaretur esse, dicente hoc ipso evangelista: Et ipse Jesus erat incipiens quasi annorum triginta, ut putabatur, fi
Abbreviated transcription (Latin):
sitis tuis. nõ tm̃ bonis ⁊ modestis: s ⁊̃ disco¬
lis. ⁊ disce ab ip̃o ih̾u qr mitis est ⁊ humłis cor
de.⁊ eris de beato ppło eiꝰ quẽ elegit ĩ h̾edita¬
tem sibi. eris de laudabili ppło eiꝰ quẽ dñs be
ditas mea isrł. S audiamꝰ quid id̾ angłs
sentiat de illo cui nec dñ cõcepto tale indi
applłari. An nõ magnꝰ cꝰ magnitudĩs nõ est
finis. Et qͥs magnꝰ ait sicut deus nr̃. Plane
qualem altissimo. Ille m̾ito arbitͣnͣdus est
sibi qd̃ filii altissimi ꝓpͥum est. qui utiq ĩ for¬
ma dei a deo nõ fc̃s s genitꝰ est. Altissimus

Expanded text:
is, non tantum bonis et modestis, sed etiam dyscolis; et disce ab ipso Jesu, quia mitis est et humilis corde; et 748 eris de beato populo ejus, quem elegit in haereditatem sibi; eris de laudabili populo ejus, quem Dominus edivit mihi . 12. Sed audiamus quid idem angelus sentiat de illo, cui necdum concepto tale indidappellari. An non magnus, cujus magnitudinis non est finis? Et quis magnus, ait, sicut Deus noster? Plane mqualem Altissimo . Ille merito arbitrandus est sibi quod Filii Altissimi proprium est, qui utique in forma Dei a Deo non factus, sed genitus est. Altissimus
Abbreviated transcription (Latin):
mut̾e eam. Accipe ⁊ in hoc nõ meã: s pa¬
tris sñiam. Propt̾ hoc ioseph uoluit dunͭ¬
tere eã. Propt̾ qd̾ et petrus dñm a se repel¬
lebat dicẽs. Exi a me dñe: qr homo põcor
sum:. ꝓpt̾ qd̃ ⁊ cẽturio a domo sua ꝓhibe¬
bat cũ dic̾et. Dñe nõ sũ dignꝰ ut intres
sub tectũ meũ. Ita gͦ ⁊ ioseph ĩdignum et
peccatorẽ se reputans dicebat incra se. A
tali et tãta nõ deb̾e̾ sibi ultͣ familiare pre¬
stare cõtuberniũ: cuiꝰ supͣ se mirabilẽ expa¬
uescebat dignitatẽ. Uidebat ⁊ horrebat
diuine p̃sentie c̾tissimũ gestãtem insigne.
et qr myst̾ium penetͣre nõ pot̾at: uolebat
dimite eã. Expauit pecrus potẽcie magni¬
tudinẽ: expauit cẽturio p̃sentie maiestatẽ

Expanded text:
e eam? Accipe et in hoc non meam, sed Patrum sententiam. Propter hoc Joseph voluit dimittere eam, propter quod et Petrus Dominum a se repellebat, dicens: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum : propter quod et Centurio a domo sua eum prohibebat, cum diceret: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum . Ita ergo et Joseph indignum et peccatorem se reputans, dicebat intra se, a tali et a tanta non debere sibi ultra familiare praestari contubernium, cujus supra se mirabilem expavescebat dignitatem. Videbat et horrebat divinae praesentiae certissimum gestantem insigne: et quia mysterium penetrare non poterat, volebat dimittere eam. Expavit Petrus potentiae magnitudinem, expavi
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo cõcipiã uirgo ⁊ pariã qd̾ utiq si pla¬
cuerit ei ĩpossibilẽ nõ exit. tũe scio nere qr
respexit humilitatẽ ãcille sue. Quomꝰ gͦ
fiet istud qm̃ uirũ nõ cognosco: Et respõ¬
et uirtꝰ altissimi obumbrabit tĩbi. Suꝑius
adhuc tanꝙͣ nouit̾ suꝑuenturꝰ repromit¬
tit᷑. an forte ido nõ dixĩt simpłr ueniet in
te: s addidit suꝑ. qr ⁊ pͥus qͥdem ĩ ea fuit
ꝑ multã gr̃am: s nũc suꝑuẽĩre nũtiatur
propt̾ habũdãtioris gr̃e plenitudĩem ꝙͣ
effusurꝰ est suꝑ illã. At uo̾ cũ iã plena sit
illud ampliꝰ quomͦ caꝑe pot̾it: Si aũt plus
aliqͥd caꝑe põt. qũo ⁊ añ plena fuisse ĩtelli¬
quatinꝰ scil plenitudo dĩnitatis q̃ añ ĩ illa.

Expanded text:
virgo concipiam, virgo et pariam quod utique si plavirgo concipiam, virgo et pariam quod utique si placuerit ei, impossibile non erit; tunc scio vere quia respexit humilitatem ancillae suae. Quomodo ergo fiet istud? qet virtus Altissimi obumbrabit tibi. Superius adhuc tanquam noviter superventurus repromittitur? An forte ideo non dixit simpliciter, veniet in re, sed addidit super, quia et prius quidem in ea fuit per multam gratiam, sed nunc supervenire nuntiatur, propter abundatioris gratiae plenitudinem, quam effusurus est super illam? At vero cum plena jam sit, illud amplius quomodo capere poterit? Si autem plus aliquid capere potest, quomodo et ante plena fuisse intelliquatenus scilicet plenitudo divinitatis, quae ante in illa,
Abbreviated transcription (Latin):
et deus ms̃ qͥ mãdas salutes iacob. Dixit
aũt maria ad angłm. Quom᷑ fiet istud
qm̃ uirũ nõ cognosco. primo quid̃ pruden¬
ter tacuit cũ adhuc dubia cogitabat / qͣliꝰ
ess ista salutatõ malens nimirũ humłr¬
responde: quã teme̾ loqui qd̾ nesciret. Iam
u̾o cõfortata ⁊ bñ p̃meditata angło qui¬
dem foris loquẽte s deo intꝰ ꝑsuade̾nte. era
enĩ dñs cũ illa dicẽte angło: dñs tecũ. Ita
gͦ ꝯfirmata fide scil depellẽte timorẽ. leci¬
cia u̾e̾condiã: dixit ad angłm. Quomõ
fiet istud qm̃ uirũ nõ cognosco: Nõ dubi¬
tat de fcõ: s modũ reqrĩt ⁊ ordinem. Nec
enĩ q̃rit an fiet istud: s quomͦ: Quasi di¬
cat. Cũ sciat dñs m̃s testis cõsciẽtie mer
uotũ esse ancille sue nõ cognosc̾e̾ uirum:
qua lege/ quo ordine placebit ei ut fiat
istud. Si oportuerit me frang̾e̾ uotum
ut pariã talem filiũ. ⁊ gandeo de filiot
doleo de ꝓposito: fiat tñ uolũtas eiꝰ. Sin uͦ

Expanded text:
et Deus meus, qui mandas salutes Jacob. 3. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud? quoniam virum non cognosco. Primo quidem prudenter tacuit, cum adhuc dubia cogitabat qualis esset ista salutatio; maleus nimirum humrespondere, quam temere loqui quod nesciret. Jam vero confortata et bene praemeditata, angelo quidem foris loquente, sed Deo intus persuadente erat enim Dominus cum illa, dicente angelo: Dominus tecum: ita ergo confirmata, fide scilicet depellente timorem, laetitia verecundiam, dixit ad angelum: Quomodo fiet istud? quoniam virum non cognosco. Non dubitat de facto, sed modum requirit et ordinem. Nec enim quaerit an fiet istud, sed quomodo. Quasi dicat: Cum sciat Dominus meus, testis conscientiae meae, votum esse ancillae suae non cognoscere virum; qua lege, quo ordine placebit ei ut fiat istud? Si oportuerit me frangere votum, ut pariam talem filium; et gaudeo de filio, et doleo de proposito: fiat tamen voluntas ejus. Sin vero
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓph̾e cũ uellent uidere nõ uiderũt et
audire nõ audierũt. Nõ solũ uidere ⁊ au¬
dire. s ⁊̃ portare deduc̾e̾ amplecti deoscła¬
ri nutͥre ⁊ custodire. Nõ tm̃ aũt ioseph s
et maria descendisse credenda est de domo
dauid. Alioqͥn nõ fuiss despõsata uiro de
s ĩ alt̾a cõpleta est ii̾tas. ꝙͣ iurauit dñs
dauid. alt̾o aũt cõscio ⁊ teste ad ĩplete pro¬

Expanded text:
etae, cum vellent videre, non viderunt; audire, et non audierunt; non solum videre et audire, sed etiam portare, deducere, amplecti, deosculari, nutrire et custodire. Non tantum autem Joseph, sed et Maria descendisse credenda est de domo David. Alioquin non fuisset desponsata viro de sed in altera completa est veritas, quam juravit Dominus David, altero tamen conscio et teste adimplet
Abbreviated transcription (Latin):
gandũ utiq pͥus scir uirgo ꝑ angłm qͣm
audiret ab homine: ne mater uidel dei
a ꝯsiliis filii uideret᷑ amota. si eoꝵ que
ĩ tris tam ꝓpe g̾erent᷑ remãsiss ignara
Uel ideo potius cõceptꝰ elysabeth marie
nũtiatus est ut dũ nũc saluatoris nũc
p̃cursoris edocet᷑ aduentu tempꝰ reꝵ et or¬
dinem tenens ip̃a melius postmod̾ scͥptori¬
bus uł p̃dicatorib enuãgłii reseret n̾ta¬
tem: que plene de om̃ib apͥncipio celitus
fu̾it ĩstructa myst̾iis. Uel ideo adhuc nũti¬
atur marie cõceptus elysabeth: ut audiens
cognatã uetulã ⁊ gͣuidam cogitet iuuencła
de obsequio. Sic q illa ꝓpħante ad uisitand̃¬
ꝑuulo ꝓphe locus ⁊ occasio det̃: quo m̃imo
adhuc dño sui officii ualeat exhib̾e̾ pͥmicia
et dũ ad se ĩuicem cõcurrit matrũ ĩ fantũ¬
ꝙ ab alt̾ntro excitata deuotõ: mirabilius
fiat miracłm de miracłis. Tide aũt ne hͤ
tã magnificata que ab angło audis pre¬

Expanded text:
gandum ubique prius sciret Virgo per angelum, quam audiret ab homine: ne Mater videlicet Dei a consiliis Filii videretur amota, si eorum quae in terris tam prope gererentur, remansisset ignara. Vel ideo potius conceptus Elisabeth Mariae nuntiatus est, ut dum nunc Salvatoris, nunc praecursoris edocetur adventum, rerum tempus et ordinem tenens, ipsa melius postmodum scriptoribus ac praedicatoribus Evangelii reseraret veritatem, quae et plene de omnibus a principio coelitus fuerit instructa mysteriis. Vel ideo adhuc nuntiatur Mariae conceptus Elisabeth, ut audiens cognatam vetulam et gravidam, cogitet juvencula de obsequio: sicque illa properante ad visitandus et occasio detur, quo minori adhuc Domino suo officii valeat exhibere primitias; et dum ad se invicem occurrit matrum, infantumque ab alterutro excitata devotio, mirabilius fiat miraculum de miraculo. 7. Vide autem ne haec tam magnifica, quae ab angelo audis prae
Abbreviated transcription (Latin):
dicã tͥ p̃ceptũ s nec cõsiliũ nͨ exemplum.
nͥ ꝙ unctõ docebit te de om̃ib: ac sermo
et nestis ꝙ ip̃i te exhiberi oporteat ⁊ ma¬
trem. Eligis ĩ isrł esse cõtemptibilis. ⁊ ma¬
redompensat᷑: st̾ilitas fecõditate recompẽ¬
satur. Aperi uirgo sinũ expande gremiũ
spara uterũ. qr ecce facturus est tibi ma¬
gna qui potens est in tm̃ ut ꝓ maledic¬
tõne isrł: beatã te dice̾nt om̃s gen̾atões
Nec suspectã habeas prudens uirgo fecũ¬
ditatẽ : qr nõ aufert integritate. Cõcipi¬
ries s ñ cũ tͥsticia. nesciens uirũ ⁊ gignes
filiũ. Qualem filiũ: Illius eris mater:
erit corona tue castitatis. Sapĩa pat̾ni
cordis erit fructꝰ uteri uirginalis. Dm̃
deniq paries de deo cõcipies. Cõfortare
huc maledit̾is ab isrł. scd̃m carnẽ: nõ qr
st̾ilem uidẽt. s qr fecũdã inuidẽt: mem̃¬
to ꝙ ⁊ xp̃c maledc̃m ꝑtulit crucis: qui te

Expanded text:
dicam praeceptum, sed nec consilium, nec exemplum: dicam praeceptum, sed nec consilium, nec exemplum: nisi quod unctio docebat te de omnibus; ac sermo et nescis quod ipsi exhibere te oporteat etiam matrem. Eligis in Israel esse contemptibilis, commutatur, sterilitas fecunditate recompensatur. 8. Aperi, virgo, sinum, expande gremium, praepara uterum: quia ecce facturus est tibi magna qui potens est, in tantum ut pro maledictione Israel, beatam te dicant omnes generationes. Nec suspectam habeas, prudens Virgo, fecunditatem, quia non auferet integritatem. Concipiries, sed non cum tristitia: nescies virum, et gignes filium. Qualem filium? Illius eris mater, erit corona tuae castitatis. Sapientia paterni cordis erit fructus uteri virginalis. Deum denique paries, et de Deo concipies. Confortare huc malediceris ab Israel secundum carnem, non quia sterilem vident. Sed quia fecundam invident: memt Christus maledictum pertulit crucis, qui te
Abbreviated transcription (Latin):
maledc̃a nͥ ꝙ exprobrio ⁊ cõtemptui sit ha¬
benda: tanꝙͣ ĩutilis ⁊ ĩfructuosa. ⁊ hoc ĩ isrł
tm̃. Michi aũt ꝓ minimo est ꝙ hominib
displiceo.dũ me possũ uirginẽ castã exhib̾e
xp̃o.O uirgo prudens. o irgo deuotã. quis¬
te docuit deo place̾ uirginitatẽ: Que lex:
Que insticia. Que pagina uet̾is testam̃ti
uel p̃cipit uł cõsulit uł hortat᷑̃ in carne ñ
carnalit᷑̾ uiu̾e. ⁊ ĩ t̾ris angłicã duce̾ nitã:
Ubi legeras beata uirgo sapĩa carnis mor
est. et curã carnis ne ꝑfeci̾tis ĩ desidĩo. Ubi
legeras de uirginib q̃r cantãt cãticũ no¬
num qd̾ nemo alits cantare põt. ⁊ seci¬
tur agnũ quocũq ierit. Ubi legeras bea
carnem militemꝰ. ⁊ qui matͥmoĩo iungit
uirginẽ suã bñfacit et qͥ nõ iũgit meliu̾
facit. Ubi audieras uolo uos om̃s ẽẽ sic̃
meip̃m: ⁊ bonũ est homini si sic ꝑmãserit
ceptũ nõ habeo: cõsiliũ aut do. Tu u̾o ñ

Expanded text:
quod opprobrio et contemptui sit habenda, tanquam inutilis et infructuosa, et hoc in Israel tantum. Mihi autem pro minimo est quod hominibus displiceo, dum me possim virginem castam exhibere Christo. O Virgo prudens, o Virgo devota, quiste docuit Deo placere virginitatem? Quae lex, quae justitia, quae pagina Veteris Testamenti vel praecipit, vel consulit, vel hortatur in carne non carnaliter vivere, et in terris angelicam ducere vitam? Ubi legeras, beata Virgo: Sapientia carnis mors est ; et: Curam carnis ne perfeceritis in desiderio ? Ubi legeras de virginibus, quia cantant canticum novum, quod nemo alius cantare potest, et sequuntur Agnum quocunque ierit? Ubi legeras laudcarnem militamus ; et: Qui matrimonio jungit virginem suam, bene facit; et qui non jungit, melius facit? Ubi audieras: Volo vos omnes esse sicut et me ipsum? et Bonum est homini, si sic permaneat ceptum non habeo, consilium autem do . Tu vero non
Abbreviated transcription (Latin):
cutũ ⁊ grãm. Siquid̾ ille ioseph frat̾na
ex ĩuidia uenditꝰ est ⁊ ductꝰ ĩ egyptũ. xp̃i
uenditõem p̃figurauit. Iste ioseph hero¬
dianã ĩidiã fugiens xp̃m ĩ egyptum
portauit. Ille dño suo fidem seruans: dñe
noluit cõmisceri. Iste dñam suã dnũi su
mrẽm uirginem agnoscẽs: ⁊ ip̃e ꝯtinẽs
fidelit̾ custodiuit. Im data est inclłncia¬

Expanded text:
 ille Joseph, fraterna ex invidia venditus et ductus in Aegyptum, Christi venditionem praefiguravit: iste Joseph Herodianam invidiam fugiens, Christum in Aegyptum portavit . Ille domino suo fidem servans, dominae noluit commisceri : iste dominam suam, Domini sui matrem, virginem agnoscens, et ipse continens fideliter custodivit. Illi data est in
Abbreviated transcription (Latin):
cui nimirum ĩ ꝓpositũ erat hoĩm fugere
frequẽtias uitare colloqͥa. ne uł orantis ꝑ¬
turbaret᷑ silentiũ uł cõtinentis castitas̃ tẽ¬
ptaret᷑. Clauserat itaq ⁊̃ illa hora suũ su
trare angłs: s nlłi hõim facilis patebat in¬
gressus uł accessus. Ingressus gͦ angłs ad e¬
am dixit. Ane gr̃a plena dñs tecum. Legi
plenitudo diuinitatis corꝑalit̾: quẽadmod̾
in maria. nͨ illi cõceperunt de spũ scõ qͦmͦ
S hoc pociꝰ mirandũ est: quomͣ qͥ angłm
misãt ad uirginem: ab angło ĩuentꝰ est
esse cũ uirgine. Ita ne uelocior fuit angło
dens: ut festinantẽ nũtiũ celerior ip̃e p̃ueĩ¬
ret ad t̾ras. Nec mirũ. Nã cũ ess rex ĩ ac¬
cubitu suo nardus uirginis dedit odorem
suũ. Et ascendit ĩ cõspectu głe eiꝰ fumꝰ aro¬
matis: ⁊ ĩuenit grãm coram ocłis domi¬
ni clamãtib qͥ circũstabãt. Que est ista

Expanded text:
cui nimirum in proposito erat hominum fugere frequentias, vitare colloquia; ne vel orantis perturbaretur silentium, vel continentis castitas tentaretur. Clauserat itaque etiam illa hora suum suptrare Angelus, sed nulli hominum facilis patebat accessus. 2. Ingressus ergo Angelus ad eam dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Legimplenitudo divinitatis corporaliter, quemadmodum in Maria: nec illi conceperunt de Spiritu sancto,Sed hoc potius mirandum, quomodo qui Angelum miserat ad Virginem, ab Angelo inventus est esse cum Virgine. Itane velocior Angelo fuit Deus, ut festinantem nuntium celerior ipse praeveniret ad terras? Nec mirum Nam cum esset Rex in accubitu suo, nardus Virginis dedit odorem suum, et ascendit in conspectu gloriae ejus fumus aromatis, et invenit gratiam coram oculis Domini, cla
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit occulte dimitte̾ eã. Miraris ꝙ ioseph
num: cũ audias ⁊ scãm elysabeth eiꝰ nõ pos
me: Ideo itaq ioseph uoluit dimit̾e eam.
S qͣre occulte et nõ palã: Ne scil diuortii
causa ĩquireret᷑. exig̾etur ratõ. Qͥd enim
respondet uir iustꝰ ppło dure c̾uicis: ppło ñ
credenti ⁊ contͣdicenti: Si dice̾t ꝙ senciebat
ꝙ de illiꝰ puritate cõprobau̾at: nõne moꝵ
increduli et crudeles indei susãnarent illũ.
lapidarent illã. Qͣndo ui̾tati nãqr crede̾tt
lacẽti in ut̾o. qm̃ postea cõtempserũt clamã¬
tem ĩtẽplo: Qͥd fac̾e̾nt nõdum apꝑenti: cͥ
postinodũ ĩpias manꝰ iniecerũt ⁊̃ miracu¬
lis choruscanti: M̾ito gͦ mir iustꝰ ne aut
m̃tiri aut diffamare. cogeret innoxiã: oc¬
tiat. ⁊ ioseph sicut hoĩem dubitasse cõtẽdat
s qr iustꝰ erat noluisse quid̃ hĩtare cũ ea ꝑꝑ
suspictõem. nͨ tñ qr pͥus erat tͣduce̾ uoluis¬
se suspectã: ⁊ ideo uoluit occłte du̾it̾e ea.

Expanded text:
Joseph num, cum audias et sanctam Elisabeth ejus non possme? Ideo itaque Joseph voluit dimittere eam. Sed quare occulte, et non palam? Ne videlicet divortii causam inquireretur, exigeretur rationem. Quid enimresponderet populo durae cervicis, populo non credenti et contradicenti? Si diceret quod sentiebat, quod de illics puritate comprobaverat, nonne mox increduli et crudeles Judaei subsannarent illum, lapidarent illam? Quando namque Veritati crederent tacenti in utero, quam postea contempserunt clamantem in templo? Quid facerent necdum apparenti, qui postmodum impias manus injecerunt etiam miraculis coruscanti? Merito ergo vir justus, ne aut mentiri, aut diffamare cogeretur innoxiam, votiat, et Joseph sicut hominem dubitasse contendat, sed quia justus erat, noluisse quidem habitare cum ea propter suspicionem, nec tamen quia pius erat traducere voluisse suspectam, et ideo voluerit occulte dimittere eam,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uellere ⁊ rore. Hoc aꝑte salomon p̾uidit
ĩ forti muliere et eiꝰ p̃cio aꝑtius. Iẽnuas p̃¬
cinit de femĩa et iiro. Aꝑtissiẽ ysaias de¬
clarauit de uirgine et de deo. Gabriel tã
Ip̃a nãq est de qua enuͣgłista ait. Missus
est inqͥt angłs gabriel a deo ad uirginez
desponsatã ioseph. Ad uirginẽ inqͥt despõ¬
satam. Quare despõsatam: Cũ ess inꝙͣ
uirgo electa et ut ostensũ est uirgo con¬
ceptura. uirgo paritura. mirũ cũ despon¬
sata fuit nõ nuptura. Nũquid uł ħ casu
esse fcm quis dix̾it: Nõ est casu fc̃m qd̾ ra¬
tionabilis causa ꝯm̃dat. Causa ualde u¬
tilis et necessaria. et dinimi ꝓrsus adĩuẽ¬
tione cõsilii digna. Dicã ꝙ mͥ ĩmo ꝙ añ¬

Expanded text:
in vellere et rore; hoc aperte Salomon praedixit in vellere et rore; hoc aperte Salomon praedixit in forti muliere et ejus pretio; apertius Jeremias praecinuit de femina et viro, apertissime Isaias declaravit de Virgine et Deo, Gabriel tandIpsa namque est, de qua nunc Evangelista: Missus est, ait, angelus Gabriel a Deo ad Virginem, desponsatam Joseph. 12. Ad Virginem, inquit, desponsatam. Quare desponsatam? Cum esset, inquam, virgo electa, et, ut ostensum est, virgo conceptura, virgo paritura, mirum cur desponsata fuerit, non nuptura. Nunquid vel hoc casu factum quis dixerit? Non est casu factum, quod rationabilis causa commendat, causa valde utilis et necessaria, et divini prorsus adinventione consilii digna. Dicam quod
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes habere deberet pro suo tñ arbitrio
ea nũc plus nũc minus ostentabat: pro¬
ut c̾nentiũ uł mitis ꝯgruere uł saluti
expedire sciebat. Constat gͦ qr semꝑ ih
uirilem animũ habuit. ⁊ si semꝑ ir ĩ cor¬
pore nõ apparuit. Cur deniq dũbito uirũ
fuisse ĩ utero: quẽ m̃ fuisse deum nõ abigo.
lucidissime aꝑuit qui ⁊ nouos suꝑius flo¬
res aaromicõs exposuit. Ecce inquit nir-¬
go cõcipiet ⁊ pariet filiũ. En habes femi¬
nã scil uirgine̾. Uis ⁊ de uiro audire quis
sit: Et uocabit᷑ inquit nom̃ eiꝰ ẽmanuel.
idest nobiscũ deus. femina inqͥt cirtũdãs
uirũ: uirgo est cõcipiens dm̃. Uides quam
dc̃a sibi ĩuicẽ cõcinant. Uides ꝙͣ stupendũ
sit hoc unũ. de uirgine ⁊ in uirgine fcm̃
miracłm. ꝙ tot miracła p̃uenerũt: tot
oracła ꝓmiserũt. Unus nimirũ fuit sp̃c
et p̃dixerũt. Qd̾ moysi mõstͣcum est ĩ ru¬
bo ⁊ igne: aaron ĩuirga et flore. gedeon

Expanded text:
homines habere deberet, pro suo tamen arbitrio eam nunc plus, nunc minus ostendebat, prout cernentium vel meritis congruere, vel saluti expedire sciebat. Constat ergo quia semper Jesus virilem animum habuit, etsi semper in corpore vir non apparuit. Cur denique dubito virum fuisse in utero, quem inibi Deum fuisse non ambigo? lucidissime aperit, qui et novos superius Aaronicos flores exposuit. Ecce, inquit, virgo concipiet, et pariet filium. En habes, feminam, scilicet Virginem. Vis et de viro audire quis scit? Et vocabitur, ait, nomen ejus Emmanuel, id est, Nobiscum Deus . Femina itaque circumdans virum, Virgo est concipiens Deum. Vides quam um sit hoc unum de Virgine et in Virgine factum miraculum, quod tot miracula praevenerunt, tot oracula promiserunt. Unus nimirum fuit spiriet praedixerunt. Quod Moysi monstratum est in rubo et igne, Aaroni in virga et flore, Gedeoni
Abbreviated transcription (Latin):
fans. aqua sitiens. panis esuriens. Uide¬
as si attendas potentiã. sapĩam ĩstrui. uͥ¬
tutem sustentari. Deũ deniq lactentem.
s angłos reficientẽ. uagientẽ. s miseros
cõsolantem. Tideas si attendas tͥstari
leticiã. paue fiduciã. salutẽ pati. uitã mo¬
ri.fortitudĩe ĩfirmari. S qd̾ nõ minꝰ mi¬
randũ est ip̃a ibi c̾nt̃ tͥsticia letificans.
pauor cõfortans. passio saluans. mors ui¬
uificans. ĩfirmitas roborans. Cui illud ꝙͦ¬
iã nõ occurrat qd̾ querebã. Nunqͥd nõ fa¬
cile tͥ est int̾ hec feminã agnosce̾ uirũ cir¬

Expanded text:
fans, aqua sitiens, panis esuriens. Videfans, aqua sitiens, panis esuriens. Videas, si attendas, potentiam regi, sapientiam instrui, virtutem sustentari: Deum denique lactentem, sed angelos reficientem; vagientem, sed miseros consolantem. Videas, si attendas, tristari laetitiam, pavere fiduciam, salutem pati, vitam mori, fortitudinem infirmari. Sed, quod non minus mirandum est, ipsa ibi cernitur tristitia laetificans, pavor confortans, passio salvans, mors vivificans, infirmitas roborans. Cui jam illud quoque non occurrat, quod quaerebam? Nunquid non facile tibi est inter haec feminam agnosce
Abbreviated transcription (Latin):
dabit uirũ. Qͣ est hec femina: Qͥs u̾o
iste uir: Aut si uir quomͣ a femũa circun¬
datus: Aut si a femĩa cirtũdari potest.
infanciã. puericiã. adolescentiã. atq iu¬
uentutẽ trãseñtes ad gͣdum usq senectu¬
tem ꝓximũ ꝑuenerũt. Qui gͦ ĩam a dõ
cirtũdabit ꝑuulũ: nec nouũ uideret᷑ nec
mirũ. Nũc aũt qr nil tale posuit s dixit
uirũ. querimꝰ q̃ sit hec nouitas ꝙͣ deus fe¬
uir intra feminei unius corpuscłi membͣ
sese cohibe̾t. Qͥd hoc est miracłi: Nunqͥd
potest homo ut ait nichodemꝰ ĩ uentre
mr̃is sue it̾ato introire ⁊ renasci: E u̾to
me ad cõceptũ ꝑtũ q uirginalem: si for¬
te inplurima noua ac mira que ibi ꝓfe¬
cto inspicit. qui diligent̾ inqͥrit ⁊̃ hãnc
quã de ꝓph̾a ꝓtuli reꝑiam nouitatẽ. por¬
ro ibi agnoscit᷑ lõgĩtudo breuis. latitudo
angusta. altitudo subdita. ꝓfũditas pla
na. Ibi agnoscit᷑ lux nõ luce̾ns. u̾bum in¬

Expanded text:
umdabit virum . Quae est haec femina? quis vero iste vir? Aut si vir, quomodo a femina circumdatus? aut si a femina circumdari potest, infantiam, pueritiam, adolescentiam atque juventutem transeuntes, ad gradum usque senectuti proximum pervenerunt. Qui ergo jam adeo circumdabit parvulum; nec novum videretur, nec mirum. Nunc autem quia nil tale posuit, sed dixit virum, quaerimus quae sit haec novitas, quam Deus fevir intra feminei unius corpusculi membra sese cohiberet? quid est hoc miraculi? Nunquid potest homo, ut ait Nicodemus, in ventrem matris suae iterato introire, et renasci? 9. Sed verto me ad conceptum partumque virginalem, si forte inter plurima nova ac mira, quae ibi profecto inspicit qui diligenter inquirit, etiam hanc, quam de Propheta protuli, reperiam novitatem. Porro ibi agnoscitur longitudo brevis, latitudo angusta, altitudo subdita, profunditas plana  alias, plena. Ibi agnoscitur lux non lucens, verbum in
Abbreviated transcription (Latin):
rex egrediens deloco scõ suo: exultauit n
gigas ad currendã uiã: ⁊ l a sũmo celo
egressio eiꝰ: nimio tñ ꝑuolans desidĩo su
nerat ꝙͣ sibi elegerat. cuiꝰ decorẽ cõcupiera
Quẽ ꝓspiciens a lõge uenientẽ gͣculans ⁊
exultans ait eccłia. Ecce uẽit is saliens ĩ
mõtib ⁊ tͣnsiliens colles. Merito gͦ cõcu¬

Expanded text:
s de loco sancte suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam; et licet a summo coelo egressio ejus , nimio tamen pervolans desiderio verat, quam sibi elegerat, cujus decorem concupierat. Quem prospiciens a longe venientem gratulans et exsultans ait Ecclesia: Ecce venit is saliens in montibus, transiliens colles . 3. Merito autem concu
Abbreviated transcription (Latin):
a uirgini matri deo q filio cõgrua de scͥp¬
turis testimoĩa. Quid illud gedeonis sig¬
nificat uellus qd̃ utiq de carne tonsum
s sñ uulne̾ carnis ĩ area ponit̃ ⁊ nũc qͥd̾
lana. nc̃ u̾o area rore ꝑfund̾r. nͥ carnem
assũptam de carne uirginis ⁊ absq detͣ¬
m̃to uirginitatis. Cui utiq stillantib
celis totã se infudit plenitudo diminita¬
cto ꝓpheticũ dcm̃ pulchre satis ꝯueĩre ui¬
detur ubi legit᷑. Destendet sicut pluuia ĩ
nellus. Nã ꝑ hoc qd̾ sequit᷑. Et sicut stilli¬
cidia stillãcia suꝑ t̾ram. idem intelligi da¬

Expanded text:
a Virgini Matri, Deoque Filio congrua de Scripa Virgini Matri, Deoque Filio congrua de Scripturis testimonia. Quid illud Gedeonis vellus significat, quod utique de carne tonsum, sed sine vulnere carnis in area ponitur, et nunc quidem lana, nunc vero area rore perfunditur , nisi carnem assumptam de carne Virginis, et absque detrimento virginitatis? Cui utique distillantibus coelis tota se infudit plenitudo divinitacto propheticum dictum pulchre satis convenire videtur, ubi legitur: Descendet sicut pluvia in vellus. Nam per hoc quod sequitur, et sicut stillicidia stillantia su
Abbreviated transcription (Latin):
ficari. Nouis ⁊ apud moysen nͨ fructu
uirge nec flore s ip̃a uirga demõstͣri. Illa
utiq uirga qua feriente aqua uł diuidit᷑
tͣnsituris: uł de petͣ excutit᷑ bibituris. Nul¬
lum aũt ĩcõuẽiens est diu̾sis reb diu̾sis
ex causis xp̃m figurari. Et in uirga quidẽ
protectoẽm. qua uidel ꝑuulos ad se cõfugi¬
entes sub umbͣ alaꝵ suaꝵ ꝓteg̾e nõ desinit:
nͨ ab estu carnaliũ desid̾ioꝵ siue a facie im¬
pioꝵ qui eos afflixerũt. Sona ⁊ desid̾abi¬
lis umbra sub alis ih̃u. ubi tutũ est fugi¬
entib refugiũ: gͣtum fessis refrig̾ium. Moi¬
ser̾e̾ mei dñe ih̾u miser̾e mei qm̃ inte cõfi¬
dit aĩa mea. et ĩ unibͣ alaꝵ tuaꝵ sꝑabo
donec tͣnseat iniquitas In hoc tñ ysare te¬
stimoĩo florem filiũ: uirgam intellige
uirgo cõcepit ex homine. Nec uirge uiro¬
rem̃ floris lesit emissio: nec uirgĩnis pu¬
dorem sacri partꝰ editõ. Profamus ⁊ ali¬

Expanded text:
ficari. Noveris et apud Moysen nec fructu ficari. Noveris et apud Moysen nec fructu virgae, nec flore, sed ipsa virga demonstrari; illa utique virga, qua feriente, aqua vel dividitur transituris , vel de petra excutitur bibituris . Nullum autem inconveniens est, diversis rebus diversis ex causis Christum figurari; et in virga quidem protectionem, qua videlicet parvulos ad se confugientes sub umbra alarum suarum protegere non desinit, sive ab aestu carnalium desideriorum, sive a facie impiorum, qui eos afflixerunt. Bona et desiderabilis umbra sub alis Jesu, ubi tutum est fugientibus refugium, gratum fessis refrigerium. Miserere mei, Domine Jesu, miserere mei; quoniam in te confidit anima mea, et in umbra alarum tuarum sperabo, donec transeat iniquitas . In hoc tamen Isaiae testimonio, florem Filium, virgam intellige virgo concepit non ex homine. Nec virgae virorem floris laesit emissio, nec virginis pudorem sacri partus editio. 7. Proferamus et ali
Abbreviated transcription (Latin):
rans aiebat. Mulierẽ fortẽ quis ĩueĩet:
Qd̾ est dic̾e̾. Si ita de manu femine pen¬
det et nr̃a oĩm salus ⁊ ĩnocẽcie restitu¬
ydonea. S młrem fortẽ quis inuẽiet: at
tando. procul ⁊ de ultimis finib p̃cium eꝰ.
hoc est nõ uile nõ ꝑuũ nõ mediocre. nõ
p̃tendebat flãmas qͥdem emittens s nõ ar¬
dens: nͥ mariã parientẽ ⁊ dolores nõ senti¬
entẽ. Qͥd rogo uirga aaron florida nec
humectata designat: nͥ ip̃am cõcipientẽ
quãnuis nõ cognoscentẽ Huiꝰ magni mira¬
culi maius myst̾ium ysaias edisserit dicẽs.
Egrediet̃ uirga de radice iesse. ⁊ flos de ra¬
dice eiꝰ ascẽdet.Uirgã uirginẽ.
florem uirginis partum ĩtelligñs. S si tͥ
floris fructu designari dicebat᷑. Noueris
ĩ eadẽ aaronnica uirga q̃ nõ solũ floruit
s fronduit ⁊ fructũ emisit. nõ solũ flore
uł fructu s ip̃is ⁊̃ frondib eundẽ signi¬

Expanded text:
rans aiebat: Mulierem fortem quis inveniet? rans aiebat: Mulierem fortem quis inveniet? Quod est dicere: Si ita de manu feminae pendet et nostra omnium salus, et innocentiae restituidonea. Sed mulierem fortem quis inveniet? At tando, Procul et de ultimis finibus pretium ejus : hoc est non vile, non parvum, non mediocre, non portendebat, flammas quidem emittens, sed non ardens , nisi Mariam parientem, et dolorem non sentientem? Quid, rogo, virga Aaron florida , nec humectata, nisi ipsam concipientem, quamvis virum non cognoscentem? Hujus magni miraculi majus mysterium Isaias edisserit, dicens, Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet : virgam, virginem; florem, virginis partum intelligens. 6. Sed si tibi floris fructu designari dicebatur; noveris in eadem Aaronica virga quae non solum floruit, sed et fronduit, et fructum emisit non solum flore vel fructu, sed ipsis etiam frondibus eumdem signi
Abbreviated transcription (Latin):
qualem descͥbit apłs: m̃te ⁊ corꝑe sancta.
Nec nouit̾ nͨ fortuitu ĩuentam s a scło
electã. ab altissimo p̃cognitã ⁊ sibi p̃para¬
tam. ab angłis seruatam. a pr̃ib p̃signa¬
tam. a ꝓphis ꝓmissã. Scrutare scripturas
et proba que dico. uis ne ut ⁊ aliqua e¬
go ex hiis testimoniis hic inseram: ut
as ponã int̾ te ⁊ młrem: Et si adhuc du¬
bitas ꝙ de maria nõ dixĩt: audi qd̾ seq̃r.
Ip̃a cont̾et caput tuũ. Cui hec uictoria ẜ¬
uata est nͥ marie: Ip̃a ꝓculdubio caput
contͥuit uenenatũ. q̃ omimodã maligni
suggestionẽ tã de carnis illecebͣ ꝙͣ de mẽ¬
tis suꝑbia deduxit ad nichilũ. Qͣm u̾o a¬
liam salomon reqͥrebat ꝯ dicebat. Mulie¬
rem fortẽ quis inueĩet: Nou̾at qͥppe sapiẽs
uir huiꝰ sexus ĩfirmitatẽ fragile corpus.
lubricã m̃tem. Qͥa tñ ⁊ deũ leg̾at ꝓmi¬
sisse ⁊ ita uidebat᷑ cõgru̾e: ut qͥ uic̾at per
feminã: uince̾tur ꝑ ip̃am. uehem̃ter admi¬

Expanded text:
ore sanctam ; nec noviter, nec fortuitu inventam, sed a saeculo electam, ab Altissimo praecognitam et sibi praeparatam, ab angelis servatam, a patribus praesignatam, a prophetis promissam. Scrutare 738 Scripturas, et proba quae dico. Visne ut et ego aliqua ex his testimonia hic inseram? Ut as ponam inter te et mulierem? Et si adhuc dubitas quod de Maria non dixerit, audi quod sequitur: Ipsa conteret caput tuum . Cui haec servata victoria est, nisi Mariae? Ipsa procul dubio caput contrivit venenatum, quae omnimodam maligni suggestionem tam de carnis illecebra, quam de mentis superbia deduxit ad nihilum. 5. Quam vero aliam Salomon requirebat, cum dicebat: Mulierem fortem quis inveniet? Noverat quippe vir sapiens hujus sexus infirmitatem, fragile corpus, lubricam mentem. Quia tamen et Deum legerat promisisse, et ita videbat congruere ut qui vicerat per feminam, vinceretur per ipsam, vehementer admi
Abbreviated transcription (Latin):
canstũ sc̃ẽ deuotionis gandẽt se offerre deo
ĩ odorem suauitatis. Marie gͦ oratd̃es ꝙͣtũ
placuerint ĩ cõspectu altissimi: angłs indi¬
cauit qui ĩgressus ad eã tam reuerent̾ sa¬
lutauit. Nec fuit difficile angło ꝑ clausũ
ostiũ penetͣre abdica uirginis: q̃m utiq ex
subtilitate sb̾stãcie sue hoc ħt ĩ natura/ut
sp̃c suus ferat. Angłicis enĩ spiritib parĩ¬
etes nõ obsistũt. s cũcta illis insibilia cedt̃

Expanded text:
caustum sanctae devotionis gaudent se offerre Deo caustum sanctae devotionis gaudent se offerre Deo in odorem suavitatis. Mariae autem orationes quantum placuerint in conspectu Altissimi, angelus indicavit, qui ingressus ad eam, tam reverenter salutavit. Nec fuit difficile angelo per clausum ostium penetrare ad abdita Virginis, qui utique ex subtilitate substantiae suae hoc habet in natura, ut nque suus eum impetus ferat. Angelicis enim spiritibus parietes non obsistunt, sed cuncta illis visibilia cedunt,