comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tumq se extẽdert mid qd̾ et̾nũ est tãto
magis in de fortur ad ymagiẽm dei. Et
ꝓpterea non est cohibenda ut se inde cõti¬
neat ac temꝑet. Ideo uir nõ debet uelare
caput. Quia u̾o illi rõnabili actõi que
piculosa est minia in inferiora ꝓgressio
debet hr̃e potestatẽ super caput nõ indi¬
cat uelamẽtum quo significatur ẽẽ cohi¬
benda. Grata est eĩ scĩs angelis sacrata
et pia significacõ. Nam deus nõ ad tpẽ
uidet. nec aliquid noui fit in eius uisicẽ
atq scĩa cum aliquid temꝑalit̾ ac trãsito¬
negeritur. sic̃ in de afficiuntur Eus car¬
nales. et ałium et hoĩm. uł eciã celestes
angeloꝵ. In isto quippe manifesto sexu
mascłi et femẽ. apłs paulus occulcio¬
ris cuiusdã rei figurasse myst̾ium. uel
hinc intlłigi põt. ꝙ cũ alio loco dicat ue¬
ram iuduã ẽẽ desolatam. sine filiis et
nepotibus. et tanẽ eam sperare debere in

Expanded text:
cunque se extenderit in id quod aeternum est tanto cunque se extenderit in id quod aeternum est tanto magis inde formatur ad imaginem Dei, et propterea non est cohibenda ut se inde contineat ac contemneret, ideo vir non debet velare caput suum. Quia vero illi rationabili actioni, quae riculosa est nimia in inferiora progressio; debet habere potestatem super caput, quod indicat velamentum quo significatur esse cohibenda. Grata est enim sanctis Angelis sacrata et pia significatio. Nam Deus non ad tempus videt, nec aliquid novi fit in ejus visione atque scientia, cum aliquid temporaliter ac transitorie geritur, sicut inde afficiuntur sensus vel carnales animalium et hominum, vel etiam coelestes Angelorum. 11. In isto quippe manifesto sexu masculi et feminae apostolus Paulus occultioris cujusdam rei figurasse mysterium, vel hinc intelligi potest, quod cum alio loco dicat, veram viduam esse desolatam, sine filiis et nepotibus, et tamen eam sperare debere in
Abbreviated transcription (Latin):
hũam fcam̃ dicit que sexu utroq cõplet᷑
net ab intlłnda ymagiẽ dei seꝑat feĩnũ
Dico .n. ꝙ fecit deus hoĩem ad ymagiẽz
dei. fecit eum inquit masculũ et feĩam
uel certe alia distinctõe masculũ et femi¬
ipã hoc facere iubetur nisi credo illd̃ ẽẽ ꝙ¬
iam dixi. tũ de natura huãe mentis age¬
rem młerem cum uiro suo ẽẽ ymagiẽz
dei. ut una ymago fit tota illa sb̃a. Cũ
autẽ ad adiutorium distribuit᷑ qd̃ ad eã
ipãm solam attinet nõ est ymago der ꝙ
autẽ ad uirũ solũ attinet ymago dei ẽ
tam plena atq integra ꝙͣ munũ cõ iũc¬
ta młre sicut de natura huãne mentis
diximus. Quia et si tota contẽpletur
u̾itatem ymago dei est. et cum ex ea distͥ¬
buitur aliquid et q̃dam intencõe d̾iuat᷑
ad actoẽm reꝵ temꝑaliũ. nicħominus ex
qua ꝑte conspcãm consulit u̾itatẽ yma¬
go dei ẽ exqua nou intendit᷑ in agẽda
inferiora nõ est ymago dei. et qm̃ qͣntũ¬

Expanded text:
 completur, nec ab intelligenda imagine Dei separat feminam. Dicto enim quod fecit Deus hominem ad imaginem Dei, Fecit eum, inquit, masculum et feminam: vel certe alia distinctione, masculum et femiipsa hoc facere jubetur? nisi, credo, illud quod jam dixi, cum de natura humanae mentis agerem, mulierem cum viro suo esse imaginem Dei, ut una imago sit tota illa substantia: cum autem ad adjutorium distribuitur, quod ad eam ipsam solam attinet, non est imago Dei; quod autem ad virum solum attinet, imago Dei est, tam plena atque integra, quam in unum conjuncta muliere. Sicut de natura humanae mentis diximus, quia et si tota contempletur veritatem, imago Dei est; et cum ex ea distribuitur aliquid, et quadam intentione derivatur ad actionem rerum temporalium, nihilominus ex qua parte conspectam consulit veritatem, imago Dei est; ex qua vero intenditur in agenda inferiora, non est
Abbreviated transcription (Latin):
debemus itllire hoiẽm fr̃m ad ym̃¬
gmẽ summe triitatis. hoc est adyma¬
gmẽ dei ut eadem ymago in tribus in¬
telligatur hoĩbus preẜtim cũ apłs uiꝵ
dicat eẽ ymagiẽm dei. et pp̃ea uelamẽ¬
tum ei capitis deuiat ꝙ młeri adhiben¬
dum monet ita loqñs. uir quidẽ nõ deb
uelare caput cum sit ymago et gła dei
mulier autẽ gł̾a iuuiri est. Quid gͦ dice¬
mus ad hec si ꝓ ꝑsona sua mulier adim¬
plet ymaginẽ truntatis. Cur ea detrac¬
ta de latere uiri adhuc ille ymago d̾r. Aut
si et una ꝑsõa homĩs ex tribus pot̃ dici y¬
mago dei. sicut in ipã sũma trinitate. et
unaqueq ꝑsona deus ẽ. cur et mulier
nõ est ymago dei. Nam ꝓpterea caput ue¬
lare precipitur qd̃ ille quia ymago ẽ pro¬
hibetur. Sed uidendũ est quõ nõ sit ꝯͣiũ¬

Expanded text:
debemus intelligere hominem factum ad iminem summae Trinitatis, hoc est ad imaginem Dei, ut eadem imago in tribus intelligatur hominibus: praesertim cum Apostolus virum dicat esse imaginem Dei, et propterea velamentum ei capitis demat, quod mulieri adhibendum monet, ita loquens: Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei. Mulier autem gloria viri est. Quid ergo dicemus ad haec? Si pro sua persona mulier adimplet imaginem Trinitatis, cur ea detracta de latere viri adhuc ille imago dicitur? Aut si et una persona hominis ex tribus potest dici imago Dei, sicut in ipsa summa Trinitate, et unaquaeque persona Deus est, cur et mulier non est imago Dei? Nam et propterea caput velare praecipitur, quod ille quia imago Dei est prohibetur . 10. Sed videndum est quomodo non sit
Abbreviated transcription (Latin):
ticis uł sasmaticis ubi fides et dilcĩo et
sobria significacõ non inuenit᷑. Mani¬
festum est quid apłus significare uolu¬
erit. iõ figurate ac mistice quia deuelã¬
do muliebri capite loquebatur nisi qd
ad aliqd̃ secretũ sacrĩ referatur mane

Expanded text:
ticis vel schismaticis ubi fides et dilectio et sobria sanctificatio non invenitur: manifestum est quid Apostolus significare voluerit; ideo figurate ac mystice, quia de velando mulieris capite loquebatur, quod nisi ad aliquod secretum sacramenti referatur, inane
Abbreviated transcription (Latin):
bre cõp̾hendãt. dies ẽ eĩ p̾sẽcia illius
sumnis qd issũmat om̃e sp̃ĩem uẽien¬
tẽ ĩ hũc mũdũ. sp̃iem dixit qr rõne uti
pot et ubi cecidit ibi ĩcũbere ut surgat.
Sigͦ uosuptas carnis disigit᷑ ea ip̃a di¬
ligẽciꝰ cõsideret᷑. et cũ ibi recognita fu¬
erĩt quordã uestigia m̃ioꝵ q̃rẽdũ est
ubi sine timore sint. Ibi eĩ mag̾ unu
qd̾ ẽ. lt si rales sũt ĩ ip̃a motce uitaliq̃
ĩ sem̃ibꝰ oꝑat᷑. mag̾ ibi mirãdi sũt ꝙ̃

Expanded text:
enim praesentia illius luminis quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Hominem dixit, quia ratione uti potest, et ubi cecidit, ibi incumbere ut surgat. Si ergo voluptas carnis diligitur, ea ipsa diligentius consideretur; et cum ibi recognita fuerint quorumdam vestigia numerorum, quaerendum est ubi sine tumore sint. Ibi enim magis unum est quod est. Et si tales sunt in ipsa motione vitali, quae in seminibus operatur, magis ibi mirandi
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam q̃ ubicũq sit et qualiscũo sit
om̃ corpore ẽ melior. dicã puscre or¬
dmari ⁊ de pemis eiꝰ alias puscritudi¬
quicquid recte intuꝑat᷑ in mesioris
comparatõne respiutur. C.lxxui.¬
ĩfima ĩ cõꝑatõe nicħ iuire laudatur
Qͣre si nob pot̾ bñ eẽ cũ ip̃a u̾ntate
male sumꝰ cũ quol uestigio tͥmĩtatis.
Multo gͦ det̾ius cũ extremitate uesti¬
gii qñ carnis uosuptatibꝰ adheremꝰ.¬

Expanded text:
anima, quae, ubicunque sit, et qualiscunque sit, omni corpore est melior, dicam pulchre ordinari, et de poenis ejus alias pulchritudiquidquid recte vituperatur, in melioris comparatione respuitur .infima, in comparatione nihili jure laudatur. Quare si nobis potest bene esse cum ipsa veritate, male sumus cum quolibet vestigio veritatis: multo ergo deterius cum extremitate vestigii, quando carnis voluptatib
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩpietatẽ.i. mẽs et rõ erit quidẽ ħo
turpis et miser s destinat᷑ ĩ hac inta et
post hãc uitã ordinat᷑ quo eñ destina¬
ri et uͥ ordinari sũmꝰ ille rector ⁊ dñs
uidicat. ulla itaq feditate uniu̾sa
creaturã macusare ꝑmittit.C. lxxui¬

Expanded text:
it, id est mens et ratio, erit quidem homo turpis et miser; sed destinatur in hac vita, et post hanc vitam ordinatur, quo eum destinari et ubi ordinari summus ille rector et Dominus judicat. Nulla itaque foeditate universa creatura maculari permittitur. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝑte ꝯcordamꝰ cũ adu̾sario dũ cũ illo
sumꝰ ĩ una et tota sanitas et nlła ĩ digẽ¬
cia et nlla fatigatõ aderit corpori. quia
corruptibile hoc tp̃re atq ordĩe suo quo
resurrectõ carnis fut᷑a ẽ ĩduet᷑ in cor¬
ruptõe. Nõ miꝵ aũt si ħ dabit᷑ hiis qͥ
ĩ cognitõem solã ĩntatẽ amãt et ĩ ac

Expanded text:
na parte concordamus cum adversario, dum cum illo sumus in via: et tota sanitas, et nulla indigentia, et nulla fatigatio aderit corpori: quia corruptibile hoc tempore atque ordine suo quo resurrectio carnis futura est, induetur incorruptione . Non mirum autem si hoc dabitur his qui in cognitione solam veritatem amant
Abbreviated transcription (Latin):
rõcinato. Ideo nlła rõcinatõ qr nõ eã ꝑ¬
fũdit lumẽuer qd illũmat om̃ez hõi¬
nẽ uẽiẽtẽ ĩ hũc mũdũ. Quare festine¬
mꝰ et ambusemꝰ cũ dies p̾sto ẽ ne nos
tenebre cõp̾hendãt festinemꝰ a ẜa mor¬
te libari ubi nemo ẽ qͥ memor sit dei ⁊
ab ĩferno ubi nemo ꝯfitebr̃ deo.
S misi hoies quibꝰ cognita inlescũt
et nouitatibꝰ gaudẽt libẽciꝰ. discunt
qͣm norũt cũ cegnit̃o sit finis discendi
et quibꝰ iulis ẽ facilitas actõis libẽciꝰ
certãt ꝙͣ m̃cũt cũ uictoria sit finis cer¬
tandi et quibꝰ uil ẽ corporis salꝰ. ma¬
lũt nesci ꝙͣ sanari⁊ malũt fri genita¬
sibꝰ mẽbris ꝙͣ nullã tñ cõmotõem pati.

Expanded text:
o nulla ratiocinatio, quia non eam perfundit lumen verum  quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum  , quare festinemus et ambulemus cum dies praesto est, ne nos tenebrae comprehendant , festinemus a secunda morte liberari, ubi nemo est qui memor sit Dei: et ab inferno, ubi nemo confitebitur Deo . Sed miseri homines, quibus cognita vilescunt, et novitatibus libentius discunt quam norunt, cum cognitio sit finis discendi, et quibus vilis est facilitas actionis, libentius certant quam vincunt, cum victoria sit finis certandi, et quibus vilis est corporis salus, malunt vesci quam satiari, et malunt frui genitalibus membris, quam nullam talem com
Abbreviated transcription (Latin):
tus et stridor dẽciũ nõ qr ip̃a dilexert.
Qͥs eĩ ħ diligat. S qr illa q̃ dilexerunt
ñcia istoꝵ sũt et nccͣio dilectores suos
ad ista ꝑducũt. Qui eĩ mag̾ amant
ire ꝙͣ redire aut ꝑuẽire ĩ songĩquio¬
ra mittẽdi sũt. qm̃ caro sũt et sp̃s ã¬
bulãs et nõ reũtẽs. Qui u̾o bñ utit᷑
uł ip̃is qͥnq sẽsibꝰ corporis ad credẽ

Expanded text:
 ipsa dilexerunt, quis enim hoc diligat, sed quia illa quae dilexerunt initia istorum sunt, et necessario dilectores suos ad ista perducunt; qui enim magis amant ire quam redire, aut pervenire, in longinquiora mittendi sunt, Quoniam caro sunt, et spiritus ambulans, et non revertens . Qui vero bene utuntur vel ipsis quinque sensib
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorari debuerũt dabũt᷑ eis ex¬
t̾ĩores tenebre. haꝵ qͥppe ĩiciũ ẽ carnis
prudẽcia et sẽsuũ corporeoꝵ ĩbecillitas
et qͥ c̾tamĩbꝰ desectãtur alienabũt᷑
a pace et sumis difficultatibꝰ ĩplica¬
bũt᷑. iniciũ eĩ sũme difficultatis ẽ bel¬
lũ atq ꝯtẽcio et hoc significare arbi¬
tror ꝙ ligãt᷑ ei man᷑ et pedes .i. facilitas
oĩs aufert᷑ oꝑandi. Et qͥ sitire et esuri¬
re uolũt et ĩ libidinẽ ardesc̾e et de fa¬
tigari ut sibẽt̾ edãt et bibãt ⁊ ꝯcubãt
et dormiãt.Amãt ĩdigẽciã qd ẽ mi¬

Expanded text:
unt, dabuntur eis exteriores tenebrae; harum quippe initium est carnis prudentia, et sensuum corporeorum imbecillitas, et qui certaminibus delectantur, alienabuntur a pace, et summis difficultatibus implicabuntur: initium enim summae difficultatis est bellum atque contentio. Et hoc significare arbitror quod ligantur eis manus et pedes , id est facilitas omnis aufertur operandi; et qui sitire et esurire volunt, et in libidinem ardescere, et defatigari, ut libenter edant, et bibant, et concumbant, et dormiant, amant indigentiam, quod est ini
Abbreviated transcription (Latin):
tis qͥnq bñ usus ẽ nõ qr tnfferri pot̃
acumẽ ĩtessigẽcie. S itã significatũ
ẽ posse ħ amitt̾e negligẽtes et ĩpios
ĩgemosos et ad eã ꝑuẽire disigẽtes
et pios ꝙͣuis ĩgemo tardiores. Nõ
eĩ datũ ẽ issud casẽtũ ei qͥ acceperat
duo ht eĩ et ħ qui iã ĩ actõe ⁊ ĩ cog¬

Expanded text:
ferri potest acumen intelligentiae, sed ita significatum est posse hoc amittere negligentes, et impios ingeniosos, et ad eam pervenire diligentes, et pios, quamvis ingenio tardiores. Non enim datum est illud talentum ei qui acceperat duo habet enim et hoc, qui jam in actione et in cog
Abbreviated transcription (Latin):
cosere nõ debemꝰ. Nõ sit nob religio
cultꝯ homũ mortuoꝵ qr si pie uixe¬
rũt nõ sic habẽtur ut tales querãt
tes: honorãdi eĩ sũc ꝓpt̾ imitatõnem
nõ adorãdi ꝓpt̃ resigionẽ. Si ãt mase¬

Expanded text:
se : « Non sit nobis religio, cultus hominum mortuorum: quia si pie vixerunt, non sic habentur ut tales quaeranttes. Honorandi ergo sunt propter imitationem, non adorandi propter religionem. Non s
Abbreviated transcription (Latin):
tria dicet. et dixit sb̃as siue ꝑsõas. Q̃¬
bus nom̃ibus nõ diu̾sitatẽ intelligi
uoluit. s singularitatẽ uoluit. ut nõ
solum ibi unitas intlłigat᷑ ex eo qd̃
dr una eẽncia. sed et trinitas ex eo qd
mod̾ qr hoc ẽ deo ẽẽ qd̾ saꝑe. sic̃ nõ tres
eẽncias. ita nec tres sapĩas dicimꝰ
Si .ni. quia ħ illi est d̾m ẽẽ qd̾ est esse
tamtres eencias ꝙͣ tres deos dicifas
nõ est. Si autẽ alud est deo ẽẽ aluid sb̃¬
eẽ Qd̾ .n. est ad se d̾r. Pr̃ autẽ ad filiũ
et dñs ad ẜuentẽ creaturã d̾r. Relati¬
ueg̾ sb̾sistit sicut relatiẽ gignit ⁊ re¬
latiẽ dñatur. Ita iam sb̾a nõ erit sb̾a¬
applłatur eẽntia. ita ab eo qd est sb̾si¬
stere sb̃am ditimus. Absurdũ ẽ autẽ
ut sb̃a relatiẽ dicat᷑ Omĩs .n. res ad
seip̃am sb̃sistit qͣntomagis d̾s. Si tñ
dignũ est ut dicat᷑ d̾s sb̃sist̾e.

Expanded text:
as sive personas, quibus nominibus non diversitatem intelligi voluit, sed singularitatem noluit; ut non solum ibi unitas intelligatur ex eo quod dicitur una essentia, sed et trinitas ex eo quomodum quia hoc est Deo esse quod sapere, sicut non tres essentias, ita nec tres sapientias dicimus. Sic enim quia hoc illi est Deum esse quod est esse, tam tres essentias quam tres deos dici fas non est. Si autem aliud est Deo esse, aliud subquod enim est, ad se dicitur; Patrem autem ad Filium et Dominus ad seruientem creaturam relatiue subsistit, sicut relatiue gignit et relatiue dominatur, ita iam substantia non erit sappellatur essentia, ita ab eo quod est subsistere substantiam dicimus. Absurdum est autem ut substantia relatiue dicatur. Omnis enim res ad seipsam subsistit; quanto magis deus si tamen dignu
Abbreviated transcription (Latin):
milit̾ dicat. iusus ẽ autẽ eid̃s ad ylicẽ
mãbie sedẽti ad ostium tab̾nacui sui m̾i¬
die. et tñ cõsequr̃ adiũgat. respiciẽs at̃
cculis sius uidit. et ecce tres uiri stabãt
suꝑ eum dequibus iam diximus. Quõ
.n. poterunt isti qui uł e u̾bis ad intlłdm
nolunt assurg̾e. uł facile se ab intllłcu
ĩ u̾ba precipitant quõ pot̾unt explicare
m̃tia docent angelos fuisse fateant᷑ An
quia nõ dein est. Angelus ei locutus est
uł appuit pp̃ea dice audebũt moysi qui¬
dẽ illam uisiõe ac uocẽ ꝑ angłm fc̃ãm. qr
ita sc̃ptum ẽ abrahe autẽ quia cõmeõ¬
racõ angeli fcã nõ est ꝑ sb̃am diũ sui ap

Expanded text:
sus est autem ei Deus ad ilicem Mambre, sedenti ad ostium tabernaculi sui meridie; et tamen consequenter adjungat, Respiciens autem oculis suis vidit, et ecce tres viri stabant super eum; de quibus jam diximus . Quomodo enim poterunt isti, qui vel a verbis ad intellectum nolunt assurgere, vel facile se ab intellectu in verba praecipitant, quomodo poterunt explicare etiam consequentia docent, angelos fuisse fateantur? An quia non dictum est, Angelus ei locutus est, vel, apparuit; propterea dicere audebunt, Moysi quidem illam visionem ac vocem per angelum factam, quia ita scriptum est; Abrahae autem, quia commemoratio angeli
Abbreviated transcription (Latin):
onuĩ que oculis iudentur et auribus
audiunt᷑. S iam satis qͣntũ ex istiõ
ꝓ captu nrõ disputatũ ⁊ demrãtum
est qd̾ in hoc libro susceꝑamus oñd̾e.
cõstititq et ꝓbabilitate roĩs qͣntum
hõ uł qͣntũ pocius ego potui. Et firmi¬
tate auctis qͣntũ de sc̃pturis scĩs diuĩa
eloquia patu̾nt qd̃ antiquis pr̃ibus
nrĩs ante ĩcarnacõem saluatoris cũ
d̾s appere dicebat᷑ uoces ille ac spẽs¬
assumẽtibus ex creatura qd̃ ip̃i non
eẽnt ubi deus figurate demr̃aret᷑ hoĩ¬
bus qd̾ genus sigͥficacõum nec ꝓpħas
omisisse multis exemplis docet scͥptã
Supest igit᷑ ĩam ut uideamus cũ i na¬
to ꝑ urginẽdnõ et coͣrli spẽ sic̃ colũba de¬
scẽdente spũ scõ uisisq igneis lĩgius so

Expanded text:
et auribus audiuntur. 27. Sed jam satis, quantum existimo, pro captu nostro disputatum et demonstratum est, quod in hoc libro susceperamus ostendere: constititque et probabilitate rationis quantum homo vel potius quantum ego potui, et firmitate auctoritatis quantum de Scripturis sanctis divina eloquia patuerunt, quod antiquis patribus nostris ante incarnationem Salvatoris, cum Deus apparere dicebatur, voces illae ac spesumentibus ex creatura quod ipsi non essent, ubi Deus figurate demonstraretur hominibus; quod genus significationum nec Prophetas omisisse, multis exemplis docet Scriptura. Superest igitur jam ut videamus, cum et nato per virginem Domino, et corporali specie sicut columba descend
Abbreviated transcription (Latin):
lium dubitat dm dedisse moysi ad sõ
tam ita steph̃s loqr᷑. Dura c̾uice inquit
et nõ circũcisi corde et aurib. uos sẽp
eos qui p̃muntiabant de aduẽtu iusti
cuius uos nunc ꝓditores ⁊ inter fectores
fuistis qui accepistis legẽ in edictis an¬
geloꝵ nec custodistis. Quidħ eudẽcius.
quid tanta auctͣe robustius. In edictis
quidẽ angeloꝵ lex illi ppło data ẽ. S¬

Expanded text:
lium dubitat Deum dedisse Moysi ad subjtam? Ita Stephanus loquitur: Dura cervice, inquit, et non circumcisi corde et auribus, vos semper eos qui praenuntiabant de adventu Justi, cujus nunc vos proditores et interfectores fuistis, qui accepistis legem in edictis Angelorum, nec custodistis . Quid hoc evidentius? quid tanta auctoritate robustius? In edictis quidem Angelorum lex illi populo data es
Abbreviated transcription (Latin):
hoc u̾bum et nõ peꝑcisti filio tuo dilcõ pp̃
me. ⁊c̾. Hec certe u̾ba ut dicat ille per
qui uisi s̃ abiahe cũ predcm̃ eẽt. uisus
ẽ ei dñs. An quia uiri dcĩ sũt nõ erant
angeli. Danielem legãt dicentẽ. ecce
uir gabriel. S quid ultra differimus
ora eorũ eiudẽtissiõ atq grauissiõ a ͦ
decumẽto oppilare ubi nõ anglꝰ sĩgła¬
rit̾. nec uiri plulit̾. s oĩo angłi dnr ꝑ¬

Expanded text:
hoc verbum, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me , etc. Haec certe verba, ut dicat ille per qui visi sunt Abrahae, cum praedictum esset, Visus est ei Dominus? An quia viri dicti sunt, non erant Angeli? Danielem legant dicentem, Ecce vir Gabriel . 26. Sed quid ultra differimus ora eorum evidentissimo atque gravissimo alio documento oppilare, ubi non angelus singulariter, nec viri pluraliter, sed omnino Angeli d
Abbreviated transcription (Latin):
pigrum qd̃ pigros facit. ut iõ cogͦius¬
se drẽtur quia ipm̃ abiuhã cogͦ sc̃e fec̾at
quẽ poterat latere fidei sue firmitas nͥ
tali exꝑimento pbaretur. Ita et ħ cogͦmi
ut dicant hodie ꝙ in mõte dñs uisus est
ꝑ angelum dñs. Iam u̾o in eo qd sequit᷑

Expanded text:
pigrum, quod pigros facit; ut ideo cognovisse diceretur, quia ipsum Abraham cognoscere fecerat, quem poterat latere fidei suae firmitas, nisi tali experimento probaretur. Ita et hic cognoUt dicant hodie quod in monte Dominus visus est.per angelum Dominus? Jam vero in eo quod sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ illa oĩa que prĩbus iusa sũt cũ d̃s
illis scd̃m suã dispẽsacõem tẽꝑib cõgru¬
am presentaret ᷑ ꝑ creaturã fc̃a eẽ maĩ¬
festum est. Et si nos lacet quõ ea mĩstiis
angelis fec̾it. ꝑ angłos tñ cẽ fcã nõ ex nrõ
Eẜudicimus ne cuiꝙͣ uideam᷑ plus sape¬
ꝙͣ o saꝑe. s sapimius adtẽꝑanciã sic̃ d̾s
nobis ꝑtitus ẽ m̃surã fidei ⁊ eredimꝰ ꝓp̃ qd¬

Expanded text:
 Deus illis secundum suam dispensationem temporibus congruam praesentaretur, per creaturam facta esse manifestum est. Et si nos latet quomodo ea ministris Angelis fecerit, per Angelos tamen esse facta, non ex nostro sensu dicimus, ne cuiquam videamur plus sapere; sed sapimus ad temperantiam, sicut Deus nobis partitus est mensuram fidei
Abbreviated transcription (Latin):
g ͦ sc̃ptum ẽ dixit dñs ad moysen et nõ
pocius dixit angelus ad moysen. Quia
cum u̾ba iudicis preco ꝓnunciat. nõ scͥ¬
Sic etiam loqñte ꝓph̃a scõ. Et si dicamꝰ
intelligi uolumus. Et si dicamꝰ dñs
dixit ꝓph̾am nõ sb̃trahimus. S quis
ꝑ eum dix̾it ãmonemꝰ. Et illa quidẽ

Expanded text:
go scriptum est, Dixit Dominus ad Moysen; et non potius, Dixit Angelus ad Moysen? Quia cum verba judicis praeco pronuntiat, non scrisic etiam loquente propheta sancto, etsi dicamus, intelligi volumus. Et si dicamus, Dominus dixit, prophetam non subtrahimus, sed quis per eum dixerit admonemus. Et illa quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterea inquit hũndantius oꝑtet atten¬
d̾e nos ca que audiuimus ne forte de flu¬
amus. Si emm qui ꝑ angelos deũs ser¬
mo fc̃us ẽ firmus et om̃is p̃uaricacõ et
iobed̾ia iustã accepit m̾cedis retribucõ¬
nẽ quõ nos effugiemus tantã negligẽ¬
tes salutẽ. Et qͣl q̃rerts ꝙͣ sałm ut osten¬

Expanded text:
pterea, inquit, abundantius oportet attendere nos ea quae audivimus, ne forte defluamus: si enim qui per Angelos dictus est, sermo factus est firmus, et omnis praevaricatio et inobedientia justam accepit mercedis retributionem; quomodo nos effugiemus, tantam negligentes salutem? Et quasi quaereres quam salute
Abbreviated transcription (Latin):
libris cõsc̃pta .s̃ uiri frẽs et prẽs audi¬
te inquit. Deus gł̾e appuit abrahe prĩ
nrõ cum eẽt in mesopotamia. Neqͥs ãt
cuuisꝙͣ oculis appuisse morlium. in cõ¬
seqñtibus dicit. ꝙ moysi angłs appu̾it
filios duos. Et cõpletis illis annis qͣdͣ
Angelus diũ in flamma ignis ĩ rubo
Moy ses autẽ uidẽs mirabat᷑ iusũ. qͥ
cum acced̾et consid̾are fcã ẽ uox dnũ. Eͦ

Expanded text:
ibus conscripta sunt: Viri fratres et patres, audite, inquit: Deus gloriae apparuit Abrahae patri nostro, cum esset in Mesopotamia . Ne quis autem cujusquam oculis apparuisse mortalium, in consequentibus dicit, quod Moysi angelus apparuerit. filios duos. Et completis illic quadragintaangelus Domini in flamma ignis in rubo. Moyses autem videns, mirabatur visum. Qui cum accederet considerare, facta e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ angelos filius dei mediator dei et
hoĩm futurus ex semine abrabe suũ
disponebat aduẽtum ut inueĩret aqͥ¬
bus reciꝑet᷑ confitẽtes reos quos lex
nõ impleta fecerat transgressores.⁊
Transgressioĩs grã pposita est donec
ueniret semẽ cui ꝓmissũ est dispoĩta
ꝑangelos in manu mediatoris. Qd̾
autẽ nõ aliquẽ ex angelis dicit medi
pascha in int̾feccõe agni. hinc illa oĩa
q̃ de xpõ uẽturo ĩ carne atq passuro
s et resurrecturo in lege figurantꝰ
que data ẽ in edictis angłoꝵ in quib
angelis erat utiq et pr̃. et spc̃ sc̃s. et

Expanded text:
 Angelos Filius Dei, mediator Dei et hominum futurus ex semine Abrahae suum disponebat adventum, ut inveniret a quibus reciperetur, confitentes se reos, quos lex non impleta fecerat transgressores. UTransgressionis gratia posita est, donec veniret semen cui promissum est, dispositum per Angelos in manu Mediatorautem non aliquem ex Angelis dicit mediaPascha in interfectione agni : hinc illa omnia quae de Christo venturo in carne atque passuro, sed et resurrecturo in lege figurantur, quae data est in edictis Angelorum, in quibus Angelis erat utique et Pater, et Filius, et
Abbreviated transcription (Latin):
oculis sius uidit. et eccearies unus te¬
nebat᷑ marbore sabet cornibus. Et abut
abruham et accepit a rietẽ et obtulit eũ
holocaustum pro ysaac filio suo. Et cogͦ¬
mĩauit abraham nom̃ loci illius dñs
uidit ut dicant hodie ꝙ in mõtẽ diis ui¬

Expanded text:
oculis suis vidit, et ecce aries unus teoculis suis vidit, et ecce aries unus tenebatur in arbore sabech cornibus; et abiit Abraham, et accepit arietem, et obtulit eum holocaustum pro Isaac filio suo. Et cognominavit Abraham nomen loci illius, Dominus vidit, ut dicant hodie quod in monte Dominus vi
Abbreviated transcription (Latin):
lium tuũ dilc̃m quẽ diligis ysaac ⁊ ua¬
de int̾ram excelsam et auferes eũ ibi
holocaustũ suꝑ unũ monciũ quẽ tibi di¬
xero. Certe hic deus nõ angelus cõme¬
moritus ẽ. Paulo post u̾o ita seht̃ scͥp¬
tura. Extendens autẽ abrahã manũ
suam. sumpsit gladiũ eccid̾e filiũ suũ
Et uocauit eum angelus dĩ de celo et di¬
xit ei. abraham. abrabã. et dixit. Ecce eͦ
ysaac ⁊ angelũ ꝓhibuisse. Porro ipm̃ pa¬
trẽ adu̾sus dei preceptũ qui iusserat ut
occideret obtẽꝑasse angelo ut ꝑceret. Bei¬
ciẽdus et abitiẽdus hic Ẽus est. S neq
huic tam crasso et abiecto ullũ locũ eẽ¬
scͥptura ꝑmittit continuo sb̃iungẽs. Nc̃
enun cognoui quia times deũ. et nõ peꝑ¬
me. nisi pp̃ eum qui occidi iusẜ̾at. Id̾ gͥ
ds abrahe qui angelus. An pocus per
angelũ ds. Accipe seqñcia. Certe iam hic
angelus manifestissiẽ exp̃ssus est. Attẽ¬
de tñ quid cõtexat ᷑. Respiciẽs abrahã

Expanded text:
 quem diligis, Isaac, et vade in terram excelsam, et offer eum ibi in holocaustum super unum montium quem tibi dixero. Certe hic Deus, non angelus, commemoratus est. Paulo post vero ita se habet Scriptura: Extendens autem Abraham manum suam, sumpsit gladium, occidere filium suum. Et vocavit eum angelus Domini de coelo, et dixit ei: Abraham, Abraham. Et dixit: Ecce egoIsaac, et angelum prohibuisse; porro ipsum patrem adversum Dei praeceptum, qui jusserat ut occideret, obtemperasse angelo ut parceret? Ridendus et abjiciendus hic sensus est. Sed neque huic tam crasso et abjecto ullum locum Scriptura esse permittit, continuo subjungens: Nunc enim cognovi quia times Deum tu, et non pepme; nisi propter eum qui occidi jusserat? Idem igitur Deus Abrahae qui angelus, an potius per angelum Deus? Accipe sequentia: certe jam hic angelus manifestissime expressus est; attende tamen quid contexatur: Respiciens Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
et inherẽdum illi ut pñte ꝑfiuam᷑ a qͦ
sumus qͦ absente nec ẽẽ possum. Cũ .n.
ꝑ fidem adhuc ambłamus. nõ ꝑ spẽm nõ¬
dum utiq uidemus d̾m. sic̃ id̾e est. aut
facie ad faciẽ taniẽ ꝙ̃ nisi nc̃ iam diliga¬
mus nũꝙͣ uidebimus. Sr quis diligit qd̾
igͦrat. Sciri .n. aliqͥd et nõ diligi põt. di¬
ligi autẽ põt qd̃ nescit᷑ quero utr possit
quia si nõ pot nemo diligit dĩ añquã
sciat. Et quid est deum scire nisi eũ m̃te
conspic̃e firmeq ꝑciꝑe. Nõ .n. corpus ẽ
ut carneis oculis inquirat᷑. S et p̾usqͣ
ualeamus conspice et ꝑciꝑe deũ sicuti

Expanded text:
et inhaerendum illi, ut praesente perfruamur a quo sumus, quo absente nec esse possemus. Cum enim per fidem adhuc ambulamus, non per speciem , nondum utique videmus Deum, sicut idem ait, facie ad faciem : quem tamen nisi nunc jam diligamus, nunquam videbimus. Sed quis diligit quod ignorat? Sciri enim aliquid et non diligi potest: diligi autem quod nescitur, quaero utrum possit; quia si non potest, nemo diligit Deum antequam sciat. Et quid est Deum scire, nisi eum mente conspicere, firmeque percipere? Non enim corpus est, ut carneis oculis inquiratur. Sed et priusquam valeamus conspicere atque perci
Abbreviated transcription (Latin):
ficanda in aĩo oiñ diuinoꝵ libroꝵ ma¬
chinamẽta consurgũt. fides. spẽs cari¬
tas nisi maiõ credente qd̃ nõdũ indet
et sꝑante atq amante qd̾ credit Ama¬
autẽ cauẽdum est ne credẽs aĩmus id
qd̃ non uidet fingat s̃ aliquid qd̾ nõ ẽ
et speret diligatq qd̾ fłmest. Qd̾ si fit
non eut caritas decorde puro et cõscĩa
bona et fide nõ ficta que finis pceptiẽ
sic̃ idem apłs dicit. siccẽ ẽ aut̃ cũ aliqua¬

Expanded text:
ficanda omnium divinorum Librorum machinamenta consurgunt, fides, spes, charitas ; nisi in animo credente quod nondum videt, et sperante atque amante quod credit? Amaautem cavendum est, ne credens animus id quod non videt, fingat sibi aliquid quod non est, et speret diligatque quod falsum est. Quod si fit, non erit charitas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, quae finis praecepti est, sicut idem apos
Abbreviated transcription (Latin):
multitudĩe quibus ille lr̃e note sũt aliꝰ
alit̾ liamẽta figuimq illoꝵ corꝑm co¬
gitet quis ꝓpinquius et silius cogitet
utiq incertũ est neq ibi occupat᷑ fides
nrã qua facie corpis fuerint illi homĩes
s tm̃ quia ꝑ dei grãm ita iuxerũt et ca
gesẜunt que sc̃ptura illa testatur. hoc uti¬
le est credere. et non desꝑandum et appetẽ¬
dum. Nam et ip̃ius facies dñice carnis
ĩnum̃abiliũ cogitacõum diu̾sitate uari¬
longe fortasse alr qͣm res ht̃. S illd̃ qd¬

Expanded text:
multitudine quibus illae Litterae notae sunt, alius aliter lincamenta figuramque illorum corporum cogitet, quis propinquius et similius cogitet, utique incertum est. Neque ibi occupatur fides nostra, qua facie corporis fuerint illi homines; sed tantum quia per Dei gratiam ita vixerunt, et ea gesserunt quae Scriptura illa testatur: hoc et utile est credere, et non desperandum, et appetendum. Nam et ipsius Dominicae facies carnis, innumerabilium cogitationum diversitate varilonge fortasse aliter quam res se habet,
Abbreviated transcription (Latin):
curẽ qr piecto cadau̾e ex impisa so¬
giquitate aduosat. Nec aqisã qr sb¬
sumt᷑ uolãs de tãto ĩtuallo sub fluc
aquis illisa exertis pedibꝰ atq ungui¬
bus raꝑe. Nec asia młta aĩanciũ gen̾a
ꝯ ĩter herbas salutis sue noxias pascẽ¬
do cirtuerrãt. Nec asiꝙͥ eoꝵ quo sedã¬
tur attĩgũt cũ eas ho inx exꝑiendo
ĩ exꝑta formidet. uñ comc̾e facise
ẽ qͣnto possit ĩ aereis corporib sesꝯ
acrior ẽẽ. Nec ideo tñ demones qͥ eo
pditi sũc Romis h̃ibꝰ p̃ponẽdos pru¬
dẽs qͥsq ꝯ̃sẽẜit. sco et de corpoꝵ cele¬

Expanded text:
quia projecto cadavere ex improvisa longinquitate advolat; nec aquilam, quia sublimiter volans de tanto intervallo sub fluctt graviter aquis illisa exertis pedibus atque unguibus rapere: nec alia multa animantium genera, quae inter herbas saluti suae noxias pascendo circumerrant, nec aliquid eorum quo laedantur attingunt; cum eas homo vix experiendo inexperta, formidet. Unde conjicere facile est quantum possit in aereis corporibus sensus esse acrior, nec ideo tamen daemones qui eo praediti sunt bonis hominibus praeponendos prudens quisq
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ scd̾m celestes quedam pt̃ates eẽ p̃¬
dicunt: neq sicut d̾r cogͦsce uoluntatẽ
illius homĩs que nobis nec ad sentiẽ¬
dũ ullomͦ nec ad intlłndũ presto est
nisi corꝑalibus signis editis. et hoc
non ibi est quo ille dirigi põt. S cũdicit᷑
menti. cogͣsce te ipãm eo ictu quo intel¬
ligit qd̃ dcm̃ est ceipãm cogͦscit se ipã
Nec obaliud qmͣ eo qd̾ sibi presens est
Si autẽ qd̃ dcm̃ est non intelligit. non
utiq facit. Nõ gͦ adiungit aliud ad id
qd̃ se ipã cogͦscit cum audit ut se ipãm
cognoscat. Certe enim nouit sibi dici si¬
bi scilz que est et iuiuit et intlłigit. Sed
est et cadauer uiuit petus intlłigit at̃
nec cadauer nec pecus. Sic gͦ se eẽ ⁊ u
uere scit quomꝰ est et uuit intllncia.¬

Expanded text:
quod coelestes quaedam potestates esse praedicantur. Neque sicut dicitur, Cognosce voluntatem illius hominis: quae nobis nec ad sentiendum ullo modo, nec ad intelligendum praesto est, nisi corporalibus signis editis; et hoc non ibi est quo ille dirigi potest. Sed cum dicitur menti, Cognosce te ipsam, eo ictu quo intelligit quod dictum est, Te ipsam, cognoscit se ipsam; nec ob aliud, quam eo quod sibi praesens est. Si autem quod dictum est non intelligit, non utique facit. Hoc igiquod se ipsam cognoscit, cum audit ut se ipsam cognoscat. Certe enim novit sibi dici, sibi scilicet quae est, et vivit, et intelligit. Sed est et cadaver, vivit et pecus: intelligit autem nec cadaver, nec pecus. Sic ergo se esse et vivere scit, quomodo est et vivit intelli
Abbreviated transcription (Latin):
lut absentem se querat cernere s
presentem se curet discern̾e nec se q̃si
nõ nouit cognoscat. s ab eo qd̾ alterũ
nouit dinoscat. ipm̃ .n. qd̃ audit cogꝰ¬
sce te ip̃m quõ agere curabit. s nescit
at quid sit cognosce. aut quid sit terp¬
sam. Si autẽ utrumq nouit. nouit ⁊
se ip̃am. quia non ita menti dr cogͦsce
te ipãm sicut d̾r agnosce chembyn et se

Expanded text:
lut absentem se quaerat cernere, sed praesentem se curet discernere. Nec se quasi non norit cognoscat, sed ab eo quod alterum novit dignoscat. Ipsum enim quod audit, Cognosce te ipsam, quomodo agere curabit, si nescit, aut quid sit, Cognosce; aut quid sit, Te ipsam? Si autem utrumque novit, novit et se ipsam: quia non ita dicitur menti, Cognosce te ipsam, sicut dicitur, Cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
duit᷑. Et quid tam mũdũ ꝓ mũdan¬
dis uitus moͣrliũ qm̃ sine ulla conta¬
gione carnalis cõcupĩe caro nata in
utero ⁊ ex ut̃o uirgĩali. Et ꝙ tã grate
cui offerat᷑: a quo offerat: pro quib
offerat᷑. idem ipẽ unus uerusq me¬
diator ꝑ sacrificiũ pacis recõcilians
nos deo. unũ cũ illo maneret. cui offe̾
bat unũ in se faceret. ꝓ quibus offe̾¬
bat unus ip̃ẽ eẽt qui offerebat et qd̾ of¬
fẽbat

Expanded text:
is? Et quid tam mundum pro mundandis vitiis mortalium quam sine ulla contagione carnalis concupiscentiae caro nata in utero et ex utero virginali? Et quid tam grate cui offeratur, a quo offeratur, pro quibus offeratur, idem ipse unus verusque Mediator per sacrificium pacis reconcilians nos Deo, unum cum iebat, unum in se faceret pro quibus offerebat, unus ipse esset qui offerebat et quod offerebat
Abbreviated transcription (Latin):
decepti sumꝰ amaritudĩe penaꝵ erudi¬
amͣ. Nam ita aĩa nr̃a supplicia dĩna
ꝓuidẽcia moderata ẽ ut ĩ hec corpore
tam corruptibili ad iusticiã tẽderelic̾et
et deposita oñ suꝑbia uni deo uero
collũ subdere uich de se ip̃o fidẽ illi um
se regẽdũ tuẽdũq cõmitt̾e. Ita ip̃o ⁊¬
duce hõ bone uosũtatis mosestias hiꝰ
uite ĩ usũ fortitudĩs u̾tit. In copia u̾o
uoluptatũ ꝓsꝑisq successibꝰ tp̃raliũ
tẽꝑanciã suã ꝓbat et roborat acuit ĩ
cẽptatõibus prudẽciã ut nõ solũ ĩ eas
non ĩducat᷑. S fiat ⁊ iigilãcior et in
amorẽ u̾tatis q̃ sosa nõ fassit ardẽcor.

Expanded text:
i sumus, amaritudine poenarum erudiamur. Nam ita etiam nostra supplicia divina providentia moderata est, ut et in hoc corpore tam corruptibili ad justitiam tendere liceret, et deposita omni superbia uni Deo vero collum subdere, nihil de seipso fidere, illi uni se regendum tuendumque committere. Ita ipso duce homo bonae voluntatis molestias hujus vitae in usum fortitudinis vertit: in copia vero voluptatum prosperisque successibus temporalium, temperantiam suam probat et roborat; acuit in tentationibus prudentiam, ut non solum in eas non inducatur, sed fiat etiam vigilantior, et in amorem veritatis, quae sola non fallit, ardentior.
Abbreviated transcription (Latin):
defenderit atq munierit scuto bone uolũ
qui et illam inspirauit. et istã creauit nec
trepidus ero ad ꝓferẽdam snĩam meã in
qua mag̃ a mabo inspici a rectis ꝙͣ timebo
morderi a pu̾sis. Gratant̾ .n. suscip̃oscu¬
lum columbinũ pulch̾rima ⁊ modestissiã
caritas dentẽ auĩt canmũ uł euitat cautis¬
siã huilitas uł retondit solidissia u̾tas
magisq optabo a quol reprehẽdi ꝙͣ siue
aberrante siue ab adulante laudari. nlłs
eĩ rep̃hensor formidandꝰ ẽ amori u̾itauis
eteĩ ũmicus rep̃hensurꝰ ẽ aut amicꝰ. Si gͦ
ĩnmicus insultat ferẽdus ẽ. amicus autẽ
si errat docendus si docet audiẽdus. lauda¬
tor u̾o et errans cõfirmat errorẽ. ⁊ adu¬
lans illicit in errorẽ. Emẽdabit gͦ me ui
us non inpinguet capur caput meũ. i¬

Expanded text:
defenderit atque munierit scuto bonae volunur, ipse diligatur, qui et illam inspiravit, et istam creavit. Nec trepidus ero ad proferendam sententiam meam, in qua magis amabo inspici a rectis, quam timebo morderi a perversis. Gratanter enim suscipit oculum columbinum pulcherrima et modestissima charitas; dentem autem caninum vel evitat cautissima humilitas, vel retundit solidissima veritas: magisque optabo a quolibet reprehendi, quam sive ab errante, sive ab adulante laudari. Nullus enim reprehensor formidandus est amatori veritatis. Etenim aut inimicus reprehensurus est, aut amicus. Si ergo inimicus insultat, ferendus est: amicus autem si errat, docendus; si docet, audiendus. Laudator vero et errans confirmat errorem, et adulans illicit in errorem. Emendabit ergo me jis non impinguabit caput meum
Abbreviated transcription (Latin):
uẽtẽ ꝯsoset᷑ sꝑantẽ diligẽtẽ adhortet᷑.
Conãtẽ adinuet exaudiat dep̾cãtẽ
nõ tibi deputat᷑ ad cuspã qd̾ ĩiritus
ignoras s qd negligis q̃rere quod
ignoras. Neq issud qd uusn̾ata mẽ¬
bra nõ cossigis s qd̾ uosẽtẽ sanare
ꝯtẽpnis. Ita exhortatꝰ sũ qͣntũ potin
ad recte uiuẽdũ et gr̃am dei non
euacuaui sine qua nat᷑a hũana iã
ꝯtenebrata atq inciata illũmari
nõ pot̾ ⁊ sanari. De qua re cũ istis
frustremꝰ. de qua nat᷑a iteꝵ panso
post dixi ⁊̃ ip̃am nãm asit̾ dicimꝰ.¬

Expanded text:
dentem, consoletur sperantem, diligentem adhortetur, conantem adjuvet, exaudiat deprecantem; non tibi deputatur ad culpam quod invitus ignoras, sed quod negligis quaerere quod ignoras; neque illud quod vulnerata membra non colligis, sed quod volentem sanare contemnis. ita et exhortatus sum, quantum potui, ad recte uinendum et gratiam dei non euacuaui, sine qua natura humana iam contenebrata atque uitiata inluminari non potest et sanari. de qua re cum istis frustremus. de qua natura item paulo post dixi: etiam ipsam naturam aliter dicim
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ s ꝓmpti tamẽ ad disputãdũ oẽs
aiunt ẽẽ beatos qui iuuãt ut ip̃i ueli̾t
hec est qd̃ nos diximus ut quosq delec¬
tat. Sed mox ille sb̃iecit. fłm id quid̾e̾
uelle .n. qd̃ nõ deceat id̾e ipm̃ ẽ miẜ rimũ
Nec tam miserũ est nõ adipisci qd uelis
ꝙͣ adipisci uelle qd̾ nõ opteat. Precla¬
rissiẽ om̃o atq u̾issime quis nãq ita
sit mente cecus ut ab omĩ luce decorus
alienus actenebris de decoris ĩuolutus
ut eum qui nequiter uiuit acturpiter.⁊
nullo ꝓhibẽte nlło ulciscẽte. ⁊ nlło saltẽ
rep̾hendere audente insuꝑ et laudãtib
płimis. qm̃ sic̃ ait sc̃ptura dĩna. Laudat
pocor in desid̾iis aiẽ sue. et qui miq̃ g̾it¬

Expanded text:
d prompti tamen ad disputandum, omnes aiunt esse beatos, qui vivant ut ipsi velint: hoc est quod nos diximus, Ut quosque delectat. Sed mox ille subjecit: Falsum id quidem. Velle enim quod non deceat, idipsum miserrimum est: nec tam miserum est non adipisci quod velis, quam adipisci velle quod non oporteat. Praeclarissime omnino atque verissime. Quis namque ita sit mente caecus, et ab omni luce decoris alienus ac tenebris dedecoris involutus, ut eum qui nequiter vivit ac turpiter, et nullo prohibente, nullo ulciscente, et nullo saltem reprehendere audente, insuper et laudantibus plurimis, quoniam sicut ait Scriptura divina, Laudatur peccator in desideriis animae suae; et qui i
Abbreviated transcription (Latin):
et si miser ẽ minus tñ eẽt si nich eoru
que pperã uoluisset hrẽ potuisset. Mala
enĩ uoluntate uł sola quisq miser effi¬
citur. s miserior ptãte. qua desid̾iũ ma¬
lint. idq unum ardentissimo amore ap¬
petant. Et ꝓpt̾̃ ħ cet̾᷑a quecũq appetũt nec
quisꝙͣ pot̾ amare qd̃ oĩo quid uł quale
sit nescit. nec potest nescire quid sit. qd
uelle se scit. Sequitur ut om̃s btã uitã
sciant. Om̃es autẽ bti hñt qd̾ uolũt. qͣm¬

Expanded text:
etsi miser esset, minus tamen esset, si nihil eorum quae perperam voluisset, habere potuisset. Mala enim voluntate sed sola miser quisque efficitur; sed miserior, cum desiderium malint, idque ardentissimo amore appetant, et propter hoc caetera quaecumque appetant; nec quisquam potest amare quod omnino quid vel quale sit nescit, nec potest nescire quid sit, quod se velle scit, sequitur ut omnes beatam vitam sciant. Omnes autem beati habent quod volunt
Abbreviated transcription (Latin):
et qͣntum tribuitur auxiliũ qd̾ intlłigi¬
mus explicaretanta cura et sollicitudĩe
grã de prẽdicimus ꝙ prĩ ꝓprie nõ cõueĩ¬
at. aut filio cõueĩat. aut spiĩ scõ. aut ipi
trinitati. Et siquid de filio qd̃ filio ꝓprie
non conguat saltẽ congruat prĩ aut
ipã trinitate ueluti nunc cupimꝰ uid̾e
lius. aut ipã trinitas qm̃ resist̾e nõ pos¬
sumus. certissiẽ fidei aut ualidissiẽ auc¬
toritati sc̃pture dicẽtis. Deus caritas ẽ
non tamẽ debemus deuiare sacrilegoer

Expanded text:
et quantum tribuit quod intelligiet quantum tribuit quod intelligimus explicare tanta cura et sollicitudine gratia, de Patre dicimus, quod Patri proprie non conveniat, aut Filio conveniat, aut Spiritui sancto, aut ipsi Trinitati: et si quid de Filio, quod Filio proprie non congruat, saltem congruat Patri, aut ipsa Trinitate. Veluti nunc cupimus viderlius, aut ipsa Trinitas; quoniam resistere non possumus certissimae fidei, et validissimae auctoritati Scripturae dicentis, Deus charitas est : non tamen debemus devia
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita nõ dicit aliud. qͣm ea que re¬
tro sunt obliuisci. et in ea que ante sũt
extendi scdm intẽcõem. Tutissiã est enĩ
querentis intencõ donec app̃hendatur
ilłd quo tendimus et quo extẽdim᷑. sed
ea recta intencõ est qua ꝑficit᷑ a fide. Cer¬
ta .n. fides ut cũq inchoat cognicõm. Cog¬
nicõ u̾o certa nõ ꝑficiet᷑ inisi post hãc ui¬
tam cum uidebimꝰ facie ad fatiẽ. hoc ig᷑
sapiamus ut nou̾imꝰ tucõrem eẽ affcm̃¬
liera querẽdi qͣm incognita ꝓ cognitis p̃¬
sumẽdi. Sic gͦ queramus tamꝙͣ ĩuẽti
et sic inueĩamus tamꝙͣ quesiti. Cũ .n.
consũmau̾it hõ tunc incipit. Decreden¬
dis nll̃a infidelitate timemus dubiteꝰ¬
et intlł̾ndis nlł̾a tem̾itate affirmemus
In illis auctͣs tenẽda est nihus u̾itas ex¬
quirenda. Qd̃ gͦ ad istã q̃oem attinet. cre-
rem nec prẽm eẽ filiũ nec spm̃ scm. uł¬
quẽ intlłire debemus auxiliũ precanteᷤᷤ

Expanded text:
in hac vita dicit, non aliud quam ea quae retro sunt oblivisci, et in ea quae ante sunt extendi secundum intentionem. Tutissima est enim quaerentis intentio, donec apprehendatur illud quo tendimus et quo extendimur. Sed ea recta intentio est, quae proficiscitur a fide. Certa enim fides utcumque inchoat cognitionem: cognitio vero certa non perficietur, nisi post hanc vitam, cum videbimus facie ad faciem . Hoc ergo sapiamus, ut noverimus tutiorem esse affevera quaerendi, quam incognita pro cognitis praesumendi. Sic ergo quaeramus tanquam inventuri: et sic inveniamus, tanquam quaesituri. Cum enim consummaverit homo, tunc incipit . De credendis nulla infidelitate dubitemus, de intelligendis nulla temeritate affirmemus: in illis auctoritas tenenda est, in his veritas exquirenda. Quod ergo ad istam quaestionem attinet, credarem: nec Patrem esse Filium, nec Spiritum quem intelligere volumus, auxilium precantes,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ q̃nil. S illam tunitatẽ
que deus est uerusqz ac sũmus et solus
deus. Expcã gͦ quisq̃s hec audis. Adhuc
n. qrimus et talia querentẽ neõ iuste
reprehendit. S tamen in fide firmissi¬
mus querat.qd̃ auc nosse aut eloqui dif¬
ficillimũ est. Affirmantẽ uͦ cito iusteq
reprehendit. quisquis melius uł iudi¬
cet uł docet. Quente inquit deu et ui¬
uet aĩa urã. Et ne qͥsqͣm se tamꝙͣ app̃¬
hẽdisse tenere gaudeat.Querite inq̃t
faciem eius semp. Et apl̃s. Siquis se in¬
quit putat aliquid scure nõdum scit ꝙ̃¬
ad modũ scire opteat. Quisqͥs autẽ di¬
ligit deum. hic cognitus est ab illo. Nec
sic quidẽ dixit cog̾iut illũ que ꝑ icłosa p̃¬
sumpcõ est. S cognitus est ab illo. Sic
et alibi cũ dixiss. nũc autẽ cog̾scentes
deum statim corrigens. Imo cogniti a d̾o
meip̃m nõ arbitror app̃hẽdisse. unũ at̃
que retro oblitus mea que ance sunt
extentus scd̃m intencõem seqͦr ad pal¬

Expanded text:
non quamlibet, sed illam Trinitatem quae Deus est, verusque ac summus et solus Deus. Exspecta ergo, quisquis haec audis: adhuc enim quaerimus, et talia quaerentem nemo juste reprehendit; si tamen in fide firmissimus quaerat, quod aut nosse aut eloqui difficillimum est. Affirmantem vero cito justeque reprehendit, quisquis melius vel videt vel docet. Quaerite, inquit, Deum, et vivet anima vestra . Et ne quisquam se tanquam apprehendisse temere gaudeat: Quaerite, inquit, faciem ejus semper . Et Apostolus: Si quis se, inquit, putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum scire oporteat. Quisquis autem diligit Deum, hic cognitus est ab illo . Nec sic quidem dixit, Cognovit illum; quae periculosa praesumptio est: sed, cognitus est ab illo. Sic et alibi cum dixisset, Nunc autem cognoscentes Deum; statim corrigens, imo cogniti, inquime ipsum non arbitror apprehendisse: unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum inten
Abbreviated transcription (Latin):
attẽdamus ista tria que ĩueĩsse nb̃ ui¬
demur. Nondũ de suꝑnis loquim: non¬
dum de deo prẽ et filio et spũ scõ. S de
hac impari ymagiẽ. Attam̃ ymagine .i.
homĩe. faĩliarius .n. eam et facilius for¬
tassis intuet᷑ nr̃e mẽtis infirmitas. An¬

Expanded text:
attendamus ista tria, quae invenisse nobis videmur. Nondum de supernis loquimur, nondum de Deo Patre et Filio et Spiritu sancto; sed de hac impari imagine, attamen imagine, id est homine: familiarius enim eam et facilius fortassis intuetur mentis nostrae infirmitas. E
Abbreviated transcription (Latin):
scĩa modum suũ bonũ siqd̃ ĩ ea ĩ¬
flat uł inflare assolet et̾noꝵ caritate
uincatur que non inflat s ut scimus
edificat. Sine scĩa quippe nec uirtutes
ip̃e quibus recte iuuitur possũt hri ꝑ
quas hec uita misera sic gub̃netur ut
ad illam que uerc beata est puematur
et̾nam . Distat tñ ab eternoꝵ cõtẽpłoe
accõ qua bene utimur tẽꝑalib rebus
cut et apl̾s loquitur ubi dicit. nũc scio
ex ꝑte. Tunc autẽ cognoscã sicut et cog¬
nitus sum qͣm scĩam ꝓ fecto contẽpłois
dei uult mtlłigi. qd̃ scõꝵ summũ erit p̃¬
distinguit. licet non ibi expliet quid
scrutatus inuenio scriptum ẽẽ in libro
Iob eodem scõ iuiro loqñte. Ecce pietas
ẽ sapĩa. abstiunere autẽ a malis scĩa ẽ.
In hac diffrĩa intlłnd̾ est ad contẽpłoe
sapĩam. ad accõm scĩam ꝑtin̾e. Pieta¬
tem quippe hoc loco posuit dei cultũ qd̃
met̾iis excellũcius qͣm deus cuiꝰ solus

Expanded text:
ia modum suum bonum, si quod in ea inflat vel inflare assolet, aeternorum charitate vincatur, quae non inflat, sed, ut scimus, aedificat . Sine scientia quippe nec virtutes ipsae, quibus recte vivitur, possunt haberi, per quas haec vita misera sic gubernetur, ut ad illam quae vere beata est, perveniatur aeternam. 22. Distat tamen ab aeternorum contemplatione actio qua bene utimur temporalibus rebus, cut et Apostolus loquitur, ubi dicit, Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum ; quam scientiam profecto contemplationis Dei vult intelligi, quod sanctorum erit ptinguit, licet non ibi explicet quid scrutatus, invenio scriptum esse in libro Job, eodem sancto viro loquente: Ecce pietas est sapientia; abstinere autem a malis est scientia . In hac differentia intelligendum est ad contemplationem sapientiam, ad actionem scientiam pertinere. Pietatem quippe hoc loco posuit Dei cultum, quaest in aeternis excellentius quam Deus, cujus solius
Abbreviated transcription (Latin):
tus audui. Tamenꝙ inde rapuent ⁊ si
transiens mentis aspc̃us et qͣi gluciens
inuentrẽ. ita in memoria reposu̾it. pote¬
ut recordando quodam modo rumĩare
et in disciplinã ꝙ sic didic̾it traic̾e. Qd̾ si
sus doctuna duce ad id uenietur qd̾ pe¬
nitus exciderat et sic inuenietur ut ent¬

Expanded text:
tus audiri: tamen quod inde rapuerit etsi tus audiri: tamen quod inde rapuerit etsi transiens mentis aspectus, et quasi glutiens in ventrem ita in memoria reposuerit, poterit recordando quodam modo ruminare, et in disciplinam quod sic didicerit trajicere. Quod si sus doctrina duce ad id venietur quod penitus exciderat, et sic invenietur ut e