comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tyr. precepit custodiri pu¬
ellas que aduenerant au¬
dire uerbum dei. quoniam
nebant ob amorem marty¬
ris gloriosi. Altera die deci¬
bris. mane galerius maxi¬
mus scm̃ cyprianum ep̃m
offerri sibi precepit in atn¬
o secutiolo. Cui int̾ alia cũ
dixisset ꝓconsul. iusserunt
sacratissimi principes te ce¬
rimoniari. sc̃s ciprianus di¬
xit. Non faciam. Maximus
ꝓconsul dixit. Consule ti¬
bi. Sc̃s ciprianus dixit. Fac
qd̾ tibi preceptum est. nã
in re tam inusta. nulla ẽ
consultatio. Maximus ꝓcõ¬
sul dixit. Dui sacrilega me¬
te uixisti. ⁊ nefarios tue
ꝯspirationis homines ag¬
gregasti. ⁊ inimicum te diiᷤ
romanis ⁊ sacris religioni¬
bus constitusti: nec te pii
imꝑatores ad sectam ceri¬
moniaꝵ suaꝵ uocare potu¬
erunt. Cum sis ergo neqs¬
simi crimirus auctor ⁊ si¬
gnifer. deprehensus eris
ip̃o documento. cum hiis
quos in scelere tuo tecum
aggregasti. ut sanguine
tuo satientur discipline¬

Expanded text:
tyr, praecepit custodiri putyr, praecepit custodiri puellas quae advenerant audire verbum Dei, quoniam incipis ob amorem martyris gloriosi. Altera die XVIbris mane Galerius Maximus sanctum Cyprianum episcopum offerri sibi praecepit in atrio secutiolo. Cui inter alia cum dixisset proconsul: Jusserunt te sacratissimi principes caeremoniari. Sanctus Cyprianus dixit: Non faciam. Maximus proconsul dixit: Consule tibi. Sanctus Cyprianus dixit: Fac quod tibi praeceptum est; nam in re tam justa nulla est consultatio. Maximus proconsul dixit: Diu sacrilega mente vixisti, et nefarios tuae conspirationis homines aggregasti, et inimicum te diis Romanis et sacris religionibus constituisti, nec te pii imperatores ad sectam caeremoniarum suarum evocare potuerunt: cum sis nequissimi criminis auctor et signifer deprehensus, eris ipse documento cum his quos scelere tuo tecum aggregasti, sanguine tuo sanctientur disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
torantibus. comprehensu
ex pcepes aspasi pateni
ꝓconsulis. in exilium ciui¬
tate cõrubitana missus ẽ.
habitauitq ibi. suspensa-
mente tantum ad calcan¬
das passiones huius tem¬
poris amore xp̃i animatus.
auo conueniebant ad euz
plures egregii ⁊ clarissimi
ordinis ⁊ sanguinis. sed ⁊
setulari nobilitate glorio¬
si. qui ꝓpter amicitiam eiꝰ
antiquam secessum sibi in¬
de suaderent. Et ne paruz
cẽt nuda suadela. etiam lo¬
ca in qua secederet offere¬
bant ei. Post dies autem
multos egressus de exilio.
habitabat in ortis suis. Et
cum illic moraretur. ue¬
nerunt ad eum duo prin¬
cipes ex officio ꝓconsulis ga¬
lerii maximi. qui aspasio
paterno successerat. ⁊ leuã¬
tes eum in curriculo. duxe¬
runt ad ꝓconsulem. in lo¬
cum sexti. ubi ꝓreparanda
sanitate degebat. Collectꝰ¬
q ab aristore officii. secessit
in hospicium eius. in uicũ
saturni. Icõ.¬
onuenit autem ad eum
lomius ppłs fratrum. Qd̾ cũ
comperisset beatissimus mã¬

Expanded text:
tilibus comprehensus est ex praecepto Aspasii Paterni consulis, et in exsilium in civitate Corubitana missus est. Habitavitque ibi suspensa ad coelum mente, tantum ad calcandas passiones hujus temporis amore Christi animatus. Quo conveniebant ad eum plures egregii clarissimi ordinis et sanguinis, sed et saeculari nobilitate gloriosi: qui propter amicitiam ejus antiquam, secessum subinde suaderent, et ne parum esset nuda suadela, etiam loca, in quae secederet, ei offerebant. Post dies autem multos regressus de exsilio habitabat in hortis suis. Et cum illic moraretur, venerunt ad eum principes duo ex officio consulis Galerii Maximi, qui Aspasio Paterno successerat, et levantes eum in curriculo, duxerunt ad proconsulem in locum Sexti, ubi pro reparanda sanitate degebat, collectusque ab astatore officii, secessit in hospitium ejus in vicum Saturni. Convenit autem ad eum omnis populus fratrum. Quod cum comperisset beatissimus mar
Abbreviated transcription (Latin):
apłi cassam argenteam in
tem. ⁊ ex nigredine transac¬
te annositatis nec si esset
apparentem. deo ei reuelan¬
te repperit. Oratione itaq¬
facta. sigillum expressum¬
abstulit. locellum aperuit.
in quo interius plumatiũ
stauracim dicitur inuenit.
Eoq ablato. inferius crucẽ
diuersis ac pretiosis lapidi¬
bus perornatam inspexit.
De qua tractis quatuor pe¬
talis in quibus gemme
clause erant nure magnitudinis
u effabilẽ portionem salutarᷤᷤ
ligni dñĩce crucis interius¬
ni generis ab om̃i populo
xp̃iano die exaltationis sce
crucis. in basilica saluatoris
que appellatur constantini¬
ana osculatur. ⁊ adoratur.¬

Expanded text:
apostoli capsam argenteam in apostoli capsam argenteam in tem, et ex nigredine nimiae annositatis, nec si esset argentea jam apparentem, Deo ei revelante, reperit. Itaque oratione facta, sigillo abstulit, locellum aperuit, in quo interius plumbaziumstaurarium dicitur invenit, eoque ablato inferius crucem diversis ac pretiosis lapidibus ornatam inspexit. De qua detractis quatuor petalis, in quib. gemmae clausae erant mirae magnitudinis, ineffabilem portionem salutaris ligni Dominicae crucis reppeni generis ab omni populo Christiano die exaltationis S. crucis in basilica Salvatoris, quae appellatur Constantiniana, osculari ac adorar
Abbreviated transcription (Latin):
in fano huiuscemodi reside¬
ortuo foca. eraclius imꝑator
creatur. uir strenuus ⁊ exẽ¬
citatus armis. Qui aduersꝰ
ꝑsas bellum aggressus. oc¬
ciso chosroe quem intra tũ¬
rem iam dictam sedentem
inuenit. persas inlitionẽ
recepit. lignumq głosissi¬
me crucis inde repedans
secum tulit ⁊ iħero solimis
unde sublatum fuerat cũ
magna ueneratione resti¬
tuit. Et renouante deo an¬
tiqua miracula. inter alia
multa que tunc celitus ostẽ¬
sa fuerunt. die eodem mor¬
tuus unus recepit uitam.
paralitici quatuor sanati st̃.
lepsi detem mundati. quin
decim ceci illuminati. plu¬
rimi quoq ademonio erecti.
multiq auariis infirmita¬
tibus lib̾ati. Offerens igit᷑
imꝑator eccsus dei multa
statuit om̃ibus epĩs id ip̃m
assentientib. ut dies relati
ab om̃ibus fidelibus popu¬
lis. ꝑsingłos annos sollem¬
pniter celebretur. Sed ⁊ pro¬
currentibus annis. leone ro¬
manis imꝑante. apud urbẽ
papa. in sacrario beati petri

Expanded text:
in fano hujuscemodi residein fano hujuscemodi resideero Phoca, Heraclius imperator creatur, vir strenuus et armis exercitatus. Qui adversus Persas bellum aggressus, occiso Chosdroe, quem in turre jam dicta sedentem invenit, Persas in deditionem recepit, lignumque gloriosissimae crucis exinde repedans secum tulit, et Hierosolymam, unde sublatum fuerat, cum magna veneratione restituit. Et renovante Deo antiqua miracula, inter alia mira quae tunc coelitus ostensa fuerunt, die eodem mortuus unus recepit vitam, paralytici quatuor sanati sunt, leprosi decem mundati, caeci quindecim illuminati, plurimi quoque a daemonio erepti, multique a variis infirmitatibus liberati. Offerens igitur imperator ecclesiis Dei multa statuit omnibus episcopis id assentientibus, ut dies relatioab omnibus fidelibus populis per singulos annos solemniter ageretur. Sed et procurrentibus annis, Leone Romanis imperante, apud urbem n sacrario B. Petri
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e crucis ab helena con¬
stantini matxe inuentum
sectum. ut ⁊ crux constanti¬
nopolim sit portata. ⁊ crux
iberosolimis thecis argen¬
teis sit reseruata. Multoꝵ
lo. foca romanis imꝑante
ꝑse aduersus rem publica
chosroe rege grauissima bel¬
la gerentes. multas roma¬
rosolimam inuadunt. ⁊ͣ
ta sacra que abstulerunt
etiam uexillum dñice cru¬
cis adducunt. Fecerat nãq
chosroe rex eoꝵ turrem ar¬
genteam. in qua in terluce¬
tibus genimis thronum
extruxerat aureum. Ibi so¬
lis quadrigam. ⁊ lune.⁊ stt¬
larum ymaginem colloca¬
uerat. atq ꝑ occultas fistu¬
las. aque meatus adduxe¬
rat. ut quasi deus pluuiam
desuper uideretur infunde¬
re. Et dum in subterraneo
specu equis in circuitu tra¬
hentibus circũacta turris
fibrica moueri uidebatur.
quasi quodam modo rugi¬
tus tonitrui iuxta possi¬
bilitatem artificis mentie¬
batur. In hoc itaq loco sedẽ
sibi parauerat. atq iuxta
eam quasi collegam sibi
crucem dũicam posuit. fili¬

Expanded text:
s, quae ab Helena Constantini matre inventa, secta, ut et crux Constantinopolim sit portata, et crux Hierosolymis thecis argenteis sit reservata. Multorum lo, Phoca Romanis imperante, Persae adversus rempublicam, Chosdroe rege, gravissima bella gerentes, multas Romarosolymam invadunt. Et ta sacra, quae abstulerunt etiam vexillum Dominicae crucis abducunt. Fecerat namque Chosdroe rex eorum turrim argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ibique solis quadrigam et lunae vel stellarum imaginem collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, ut quasi Deus pluviam desuper videretur infundere. Et dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circumacta turris fabricata moveri videbatur, quasi quodam modo rugitum tonitrui, juxta possibilitatem artificis, mentiebatur. In hoc itaque loco sedem sibi paraverat, atque juxta eam, quasi collega Dei sibi crucem Dominicam posuit, fili
Abbreviated transcription (Latin):
cium est mundi: Quid gͦ
expectandum est in fine se¬
culi: Sed infine seculi qd̃ ex¬
pectatur iudicium. erit iudi¬
oꝵ uidicium erit premioꝵ
penarumq efnaꝵ. Quale gͦ

Expanded text:
cium est mundi. Quid ergo exspectandum est in fine saeculi? Sed in fine quod exspectatur judicium, erit judiorum, judicium erit praemiorum poena
Abbreviated transcription (Latin):
ad aĩas reclimiendas. ẽune
tecius iracundia plenus
uissit os eius cũ plumba¬
tis cedi. et precepit eum¬
duci ant̃ templum mariᷤ.
ut adoraret. Quod si nõ fa¬
ceret. capite trurcaretur.
Itaq ant̃ passionẽ suam.
or. epõs septem. Qui etiaz
decollatus est in loco supa¬
dicto. et martir effectus ẽ.
Cuius corpus noctu colle¬
git beata lucina cum den¬
cis. ⁊ sepeliuit in cripta iu¬
xta cymiterium calpeti ĩ

Expanded text:
ad animas redimendas. Tunc ad animas redimendas. Tunc Decius, iracundia plenusiussit os eius eum plumbatis cedi et precepit duci ad templum Martis, ut adoraret, quod si non fecisset, capite truncaretur. Post quam ante passionem suam numero septem. Qui etiam decollatus est in loco supradicto, et martyr effectus est. Cujus corpus noctu collegit beata Lucina cum clericis, et sepelivit in crypta, juxta caemeterium Calixti,
Abbreviated transcription (Latin):
epãtu. nouatꝰ nouatianũ exͣ
nycostratũ. Hec facto. con¬
fessores qui se separauerãt
bitero ⁊ cũ moyse fuit: ab
post hec cornelius ep̃s cẽ¬
tumcellis pulsus est. et
ibi scriptam epistolam de
sua confirmatione missã¬
acypriano quã cypͥanus
in carcere subscripst. et
te celerino lectore suscep̃
rogatus aquadam matro¬
tem corpus beati pauli
beata lucina posuit in p̃¬
dio suo uia ostiensi ad
latus ubi decollatus est.
episcopus. ⁊ posuit iuxta
locum ubi crucifreus est.
uiter corꝑa scõrum episco¬
porum in templo apolliruis.
in monte aureo in uaticano
palatii neroniani tertio ba
centurcellis. Eodẽ tr̃e au¬
diuit tetius eo qd̃ episto¬
lam accepisset abeato ꝙy¬
priano cartaginensi ep̃o.
misitq centumcellis. et
adduxit beatũ cornelium.
quem uissit sibi presen¬
tari cum prefecto urbis
nr̃as timeas. ut cõtra rem¬
publica uttãs accipias ⁊ dis¬
rigas: Cornelius ep̃s dũ
accepi. nõ cont᷑ rem publi¬
cani. sed spũale consilium

Expanded text:
patu Novatus Novatianum extra Nicostratum. Hoc facto, confessores, qui se a Cornelio bytero, qui cum Moyse fuit, ad Post hoc Cornelius episcopus Centumcellas pulsus est, et ibidem scriptam epistolam de sua confirmatione maa Cypriano, quam Cyprianus in carcere scripsit, et de Celerino lectore suscepit. rogatus a quadam matrouidem corpus beati Pauli beata Lucina posuit in praedio suo via Ostiensi ad latus, ubi decollatus est. apostoli, et posuit juxta locum ubi crucifixus est, inter corpora sanctorum episcoporum in templo Apollinis in Montem Aureum in Vatpalatii Neroniani III Kal. JCentumcellas. Eo tempore audivit Decius eo quod epistolam accepisset a beato priano Carthaginensi episcopo, misit Centumcellis, et adduxit beatum Cornelium, quem tamen jussit sibi praesentari cum praefecto Urbis minas timeas, ut contra Rempublicam litteras accipias et dirigas? Cornelius episcopusaccepi, non contra Rempublicam, sed magis speciale consilium
Abbreviated transcription (Latin):
ga te xp̃ianam esse. ⁊ dimit¬
Ego non nego amatorem
felle cibatus. aceto potat.
spinis coronatus. ⁊ crucifi¬
xus est. Post hec deposita
est. ⁊ precipitata in cloacã.
Sc̃s autem nicomedes in
speculis positus. occulte tu¬
ab urbe roma uia ardeati¬

Expanded text:
ga te Christianam, et dimitEgo non negabo amatorem felle cibatus, et aceto potatus, spinis coronatus, et crucifixus est. Post haec deposita est, et praecipitata in cloacam. Sanctus autem Nicomedes presbyter in speculis positus, occulte leab urbe m
Abbreviated transcription (Latin):
effoderent. sed non ip̃m
clemeris leui ictu sub pe¬
de agni ꝑcussit. ac fons af¬
fluentibus uenis ornatus
apparuit qui suo impetu.
euomens fluuium pate¬
fecit. Tunc uniuersis ga¬
utentibus. sc̃s clemens re¬
spondit et dirit. Fluminis
impetus letificat ciuitatẽ
dei. Ad istam autem famã
confluens omĩs ꝓuincia.
et uenientes uniuersi ad
dectrinam sc̃i clementis. cõ¬
uertebantur ad dominum.

Expanded text:
foderent. Sed cum illumClemens levi ictu locum sub pede agni percutiens, fontem affluentibus venis ornatum aperuit. Qui subito impetu evomens fluvium fecit. Tunc universis gaudentibus beatus Clemens responsorium dixit: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei; ad istam autem famam confluxit omnis provincia; et venientes universi ad doctrinam sancti Clementis, convertebantur ad Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
positura. ita ut anchora cũ
qua missus fuerat. iuxta
ꝙ om̃i anno die passionis
eius recedat mare. et per
ad laudem nominis sui fe¬
cit dominus usq in hodi¬
ernum diem. Hoc autem

Expanded text:
positum, ita ut anchora cum qua missus est, juxta quod omni anno die passionis ejus recedat mare per septad laudem nominis sui facit Dominus fieri usque in hodiernum diem. Hoc autem ut
Abbreviated transcription (Latin):
nelius et phebus discpu¬
nimiter oremus. ut ostẽ¬
dit nobis dñs martyris
sui excubias. Orantibus
autem populis recessit
mare in sinu suo fere tra
milia. Et ingressi ꝑsiccum
popłi. inuenerunit in mo¬

Expanded text:
nelius et Phoebus discipunimes oremus, ut ostendat nobis Dominus martyris sui exuvias. Orantibus autem populis, recessit mare in sinu suo, per tria fere millia. Et ingressi per siccum populi invenerunt in m
Abbreviated transcription (Latin):
stre et consolatiorus. doc¬
intimassem. Didicit aut̃¬
ab eis. qd̃ de sexto mibia¬
rio aquam sibi suis hume¬
ris deportarerit. Tunc sc̃s
clemens dixit. Oremus
et fluxerunt aque in ha¬
bundantiam: ip̃e nobis
laticem effluentem in ꝑ¬
tione completa hinic in¬
de circunspiceret. urdit
agnum stantem. qui ie¬
de dextro erecto. quasi lo¬
cum scõ clementi osten¬
deret. Tunc. sc̃s clemens
intelligens dñm ẽe. que

Expanded text:
ta eis consolationibus eintimasset, didicit ab eis quod a sexto milliario aquam sibi humeris apportarent. Tunc S. Clemens dixit: Oremus et fluxerunt aquae in satietatem, ipse nobis laticem affluentem apetione completa hinc inde circumspiceret, vidit agnum stantem, qui, pede dextro erecto, quasi locum sancto Clementi ostenderet. Tunc S. Clemens intelligens Dominum Je
Abbreviated transcription (Latin):
lem efficeret. que non solũ
minime rescindi. set nec de
loco quidem ullomodo pos¬
sit moueri. Su per es autẽ
ipsum posuit crucem exau¬
modo beatissimi quoq pau¬
li corpus uenerabilem. in
basilicam quam ip̃e eius
inhonore construxerat se¬
peliuit. ad quoꝵ sacra uesti¬
gia. dum extoto undiq mũ¬
to fideles concurrũt. petitio¬
cum deo patre.⁊ sp̃u scõ ui

Expanded text:
lem efficeret; quae non solum lem efficeret; quae non solum minime rescindi, sed nec de loco quidem ullo modo moveri possit. Super aes autem ipsum posuit crucem ex aumodo beatissimi quoque Pauli corpus venerabile in basilica, quam ipse eius in honore contruxerat, sepelivit. Ad quorum sacra vestigia dum de toto undique mundo fideles concurrunt, effeccum D
Abbreviated transcription (Latin):
mulam secd̾o aburbe milia¬
rio. in ꝓprio eius lucine pre¬
dio. inuia hostiensi. Dehĩc
rum. ducentis fere ⁊ quin
tinum augustum misericõ¬
pertussit. hic itaq cum per
siluestrum papam accersis
credens inxp̃o. babtismatis
unda perfusus esset. conti¬
nuo abeius corpore. uniuer¬
sus languor fugatus est. Mox¬
q per uniu̾sum orbem tẽpla
paganoꝵ daudi imperans x¬
mis copiam. diuina constru¬
endi domicilia concessit. Tũc
cum ip̃e per loca singula pluᷤ¬
rima xp̃o sacraria construxi¬
sset. rome templum apolli¬
nis. quod uaticanum appel¬
labatur indiuinum uersũ
oraculum. beati petri nomi¬
ne dedicauit. Ibiq eius sa¬
cratissimum corpus. sũma
cum exultatione locauit.
Ac ne uniquam aquolibet.
tam pretiosus exinte the¬
saurus possit auferri. circa
locum ip̃sum quo beatum
corpus continetur tantum
eris cypriq liquorem prece¬
pit effundi. ut exomni un¬
diq latere.⁊ tam supͣ quam
subter ad quinq pedum
grossitudinem. uas tam mo¬

Expanded text:
mulam, secundo ab Urbe miliario, in proprio eiusdem Lucinae praedio, in via Ostiensi. Dehinc mus, ducentis fere et tinum Augustum misericopercussit. Hic itaque AugustuSilvestrum papam a monte Scredens in Christo, baptismatis unda perfusus esset, continuo ab eius corpore universus languor fugatus est. Moxque per universum orbem templa paganorum claudi imperans, christianis copiam divina construendi domicilia concessit. Tunc cum ipse per loca singula plurima Christo sacraria construxisset, Romae templum Apollinis, quod Vaticanum appellabatur, in divinum versum oraculum, beati Petri nomine dedicavit. Ibique eius sacratissimum corpus summa cum exaltatione locavit; ac ne unquam a quolibet tam pretiosus exinde thesaurus possit auferri, circa loculum ipsum, quo beatum corpus continetur, tantum aeris ciprique liquorem praecepit effundi, ut ex omni undique latere, et tam supra quam subter, ad .V. pedum crassitudinem, vastam mo
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. ⁊ anna princeps sacẽ¬
alexander: ⁊ quotquot erant
de genere sacerdotali. Et sta¬
tuentes eos inmedio. inter¬
rogabant. in qua uirtute
aut in quo nomine fecistis
hoc uos: Tũc petrus reple¬
tus sp̃u sc̃o dixit ad eos. p̾r̃¬
cipes poruli ⁊ seniores au
dite. Si nos hodie diiudi¬
camur in benefacto homĩs
infirmi. in quo iste saluuᷤ
factus est: notum sit om̃ĩ¬
bus uobis ⁊ om̃i plebi isrł.
quia in nomine ihuxp̃i na¬
zareni. quem uos crucifixi¬
stis. quem deus suscitauit
amortius: in hoc iste astat
uobis edificantibus qui
factus est in capud anguli:
⁊ non est in alio aliquo salꝰ
Nec enim nom̃ est aliud sb̾
celo datum hominibus: in
quo oporteat nos saluos fi¬

Expanded text:
em: et Annas princeps SacerAlexander: eo quod erant de genere sacerdotali. Et statuentes eos in medio: interrogabant in qua virtute: et in quo nomine fecistis hoc vos? Tunc Petrus repletus Spiritu Sancto: dixit ad eos. Principes populi et seniores Israel audite. Si nos hodie dijudicamur in benefacto hominis infirmi: in quo iste salvus factus est: notum sit hominibus et omni plebi Israel: quia in nomine Jesu Christi Nazareni: quem vos crucifixistis: quem Deus suscitavit a mortuis: in hoc iste stat vobis edificantibus: qui factus est in caput anguli. Et non est in alio salus: nec enim nomen aliud est sub celo datum hominibus: in quo oporteat nos salvos fi
Abbreviated transcription (Latin):
thomis tandui cederetur.
expiraret. Qd̾ cum ꝑuenis¬
irruit ineum tremor. ⁊ me
ut ulterius non appareret.
raret fugiens. frigore nimi¬
o ⁊ fame diriguisse. ⁊alupis¬
renda: extitit terremotꝰ ni¬
mis.⁊ cucurrit populus ro¬
manus ⁊ comprehenderunt
eos inlocum qui dicitur ca¬
corpora eoꝵ Anno uno ⁊mẽ¬
sibus septem. quo usq fabri¬
carentur loca. inquibus fue
illuc reuocata sunt cum glo

Expanded text:
tandiu caederetur piraret. Quod cum ilet in eum tremor ac metut ulterius non appareret. raret, ex frigore nimio et fame diriguisset, et a lupisesia, extitit terremotus nimius et cucurrit populus Romanus et comprehenderunt eos in locum qui dicitur Cacorpora anno uno et mensibus .VII., quousque fabricarentur loca, in quibus fuerant illuc revocata sunt cum glo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓusu pallii. aut diu̾sis of¬
Set nec mauri quondam
ep̃i anniuersitas aut agẽ¬
da celebretur. Set et typum
aut ocephane qd̾ sibi elicu¬
erat. ad amputanda scan¬
dala sedis apłice restituer̃.¬

Expanded text:
usu pallii, aut diversSed et ne Mauri quondam Episcopi anniversitas aut Agenda celebretur, nec non typum autocephaliae, quem sibi elicuerant ad amputanda scandala sedis Apostolicae restituer
Abbreviated transcription (Latin):
te impedire iter meum. um
pedes mei uiam celestem ã¬
bulant. nolite contristari set
gautete mecum. quia hodie
habent. ꝑ quem ego gregez
tuum regere potui. Et hec
dicens emisit spm. Statim

Expanded text:
te impedire iter meum. Jam pedes mei viam coelestem ambulant. Nolite tristari, sed gaudete mecum, qhabent, per quem ego gregem hunc regere potui. » Et haec dicens, emisit spiritum. Statim
Abbreviated transcription (Latin):
stini. ⁊ beatricis. atq aliorũ
martyrum recondidit. ⁊ ad
nom̃ beati pauli apsi dedicaᷤᷤ¬
bruarii. ubi ⁊tona obtulit.
m̃sis apͥlis. indictione .xi. lu¬
na clisin ꝑtulit. ⁊ post cenã
dñi nocte pene tota insan¬
guineo uultu elaborauit.
⁊ñ nisi post galloꝵ cantũ ce¬
pit paulatim delimpidare

Expanded text:
et Beatricis et aliorum martirum recondidit et ad nomen beati Pauli dedicavbruarii, ubi multa dona obtulit. nsis Aprilis, indictione 11, luna eclipsin pertulit, post cenam Domini, nocte pene tota in sanguineo vultu elaboravit, donec post gallicantum cepit paulatim delimpidare
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ symonẽ magum adse in
giem. ita ut subito fieret
puer.⁊post hec senuor. alte¬
ra uero hora adolescentior.¬
tas figuras diaboli ministe

Expanded text:
et Simonem Magum ad se ing ita ut subito fieret puer et postea senior, altera vero hora adolescentior.tas figuras ministe
Abbreviated transcription (Latin):
uius temporibus ꝑcurren¬
te diuali iussione demen¬
tissimi principis. restituta
est etͥclesia rauennatis sub
defuncto archiep̃o. qui electꝰ¬

Expanded text:
ujus temporibus percurrente divali jussione piissimi Principis restituta est Ecclesia Ravennatis sub , ut defuncto Archiepiscopo elect
Abbreviated transcription (Latin):
pilatus. Claudio salutẽ. Nu¬
per accidit ⁊ qd̃ ip̃e ꝓbaui.
iudeos ꝑ inuicliam se suoᷤᷤ¬
q posteros cruteli condẽp¬
natione punisse. Deniq
cum ꝓmissum haberent
patres eoꝵ. qd̃ illis d̃s eoꝵ
qui eoꝵ rex merito dicere¬
tur: ⁊ hũc se ꝓmiserit ꝑ
uirginem missurus ad
cum uenisset ⁊uidisset il
lum cecos illuminare. leꝓ¬
sos mundasse. paraliticos
curasse. demones ab om̃ibꝰ
fugasse. mortuos etiari
suscitasse. imperasse uen¬
tis: ambulasse siccis pedi¬
bus suꝑ undas maris. et
multa alia mirabilia feciᷤ¬
inuidia contra eum passi
di ita eẽ. ⁊ flagellatum tra¬
didi illum arbitrio eoꝵ. Il¬
u aut̃ crucifixerũt eum. ⁊
sepulto eo custodes adhi¬
buerunt. Ille uero militi¬
bus meis custodientibus
die tertia resurrexit. Intã¬
tum autem exarsit nequi¬
tia uideoꝵ. ut darent pecu¬
uenerũt.⁊ corpus eius ra¬
puerũt. Set cum accepissẽt
pecuniam: quid factum fu¬
erat tacere non potuerunt.
ideo ingressi. nequis alit̃

Expanded text:
Pylatus Claudia suo salutem. Nuper accidit, et quod ipse probavi, Iudeos per invidiam se suosque posteros crudeli condempnatione punisse. Denique cum promissum haberent patres eorum, quod illis deus eorum qui eorum rex merito diceretur, et hunc se promiserit per virginem missurum ad cum esset, et vidissent eum cecos illuminasse, leprosos mundasse, paraliticos curasse, demones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris et multa alia mirabilia fecisinvidiam contra eum passi di ita esse, et flagellatum tradidi illum arbitrio eorum. Illi autem crucifixerunt eum, et sepulto custodes adhibuerunt. Ille autem militibus meis custodientibus, die tertio resurrexit: in tantum autem exarsit nequitia Judaeorum, ut darent pecuuli ejus corpus ipsius rapuerunt . Sed cum accepissent pecuniam, quod factum fuerat tacere non potuerunt; ideo ingessi, ne quis aliter
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm studiosissime in latinũ
transtulit. Ueruntam̃ supͣ
scripti defensores malarũ
heresum macarus stepha
re ꝓposito per diuersa mo¬
nasteria sunt retrusi. lcõ. iiii

Expanded text:
Quam studiosissime in Latino translatavit. Et supra scripti defensores malorum haereseos, Macarus, Stephanrecedere, per diversa monasteria sunt retrusi. Postquam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is officris scõꝵ sp̃uum
nequaquã potestates sũme
minima disponerent. nullo
modo hoc qd̾ homini dice¬
ret angłs. ab angło cogno¬
uisset. Quia igitur cunc¬
toꝵ conditor omĩa ꝑsemet¬
ip̃m tenet. ⁊ tamen addistĩ¬
guendum pulchre uniue̾¬
sitatis ordinem. alia aliis
dispensantib regat. non in¬
merito reges angłoꝵ spiri¬
tus accipimus. quia quo
auctori omium familiariꝰ
seruiunt. eo subiecta aptiꝰ

Expanded text:
ipsis officiis sanctorum spirituum ipsis officiis sanctorum spirituum nequaquam potestates summae minimas disponerent, nullo modo hoc, quod homini diceret, angelus ab angelo cognovisset. Quia igitur cunctorum conditor omnia per semetipsum tenet, et tamen ad distinguendum pulchrae universitatis ordinem, alia aliis dispensantibus regit, non immerito reges, angelorum spiritus accipimus, qui quo auctori omnium familiarius serviunt, eo subjecta potius
Abbreviated transcription (Latin):
co subnectit. Quan tomagis
hii qui habitant domos lu¬
teas. qui terrenũ habent fũ¬
damentum cõsumẽtur ue¬
lut atinea: luteas quippe.
domos habitamus. qui in
rebus autem insensibilib
discimus. quid de sensibili¬
bus atq intelligibilibꝰ sen¬
tiamus. Terra nãq aere fe¬
cundatur. Aer enim ex celi
qualitate disponitur. Sic iu¬
mẽtis homines. hominibꝰ
angłi. archangłi uero an¬
głis presunt. Nam ꝙ iu
mentis homines presint.¬
⁊ usu cernimus. ⁊ psalmi¬
ste uerbis docemur. qui ait.
Omĩa subiecisti sub pelib
cius. oues ⁊ boues uruuersas.
insuꝑ ⁊ petora campi. Quod
uero angłi hominib pre¬
sint. ꝑ ꝓpħam testatur an¬
gelus dicens. Princeps re¬
gni ꝑsarum restitit michi.
Quod uero angłi a suꝑiori¬
bus angeloꝵ potestatibus
dispensentur. zacharias ꝓ¬
eius. ⁊ dixit adeum. Curre¬
⁊ loquere ad puerum istũ.
dicens. Absq muro habiti¬
bitur ierusalem. Si enim ĩ

Expanded text:
co subnectit: Quanto magis co subnectit: Quanto magis hi, qui habitant domos luteas, qui terrenum habent fundamentum, consumentur velut tinea? Luteas quippe domos habitamus, quia in rebus insensibilibus discimus quid de sensibilibus atque intelligibilibus sentiamus. Terra namque aere fecundatur, aer autem ex coeli qualitate disponitur. Sic jumentis homines, hominibus angeli, archangeli vero angelis praesunt. Nam quod jumentis homines praesint, et usu cernimus, et verbis Psalmistae docemur, qui ait: Omnia subjecisti sub pedibus ejus, oves et boves universas, insuper et pecora campi . Quia vero angeli hominibus praesint, per prophetam testatur angelus, dicens: Princeps regni Persarum restitit mihi . Quod vero angeli a superiorum angelorum potestatibus dispensentur, Zacharias ejus, et dixit ad eum: Curre, loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Si enim in
Abbreviated transcription (Latin):
um si angłoꝵ substantia
amutibilitatis sue motu
fuisset aliena. lene ab auc¬
tore ꝯdita nequaquã in re¬
pbis spiritibus a beatitudi¬
nis sue arce cecidisset. Mi¬
ie autem omĩpotẽs deus na¬
turam summoꝵ spirituum
tonam. sel mutabilem con¬
didit. ut qui ꝑmanere nol¬
lent. ruerent. ⁊ qui incõdi¬
tione consisterent. tanto in
ca um dignius. quanto ⁊
garbitrio starent. ⁊ eo maio¬
quo mutabilitatis sue mio¬
tum uoluntatis sue studio
firissent. Quia ergo ip̃a qͦq
natura angsica est in semet¬
ip̃a mutabilis. quam uide¬
licet mutabilitatem uicit. ꝑ
hoc qd ei qui semꝑ idem est.
iunculis amoris alligatur.
recte nũc dicit᷑. Ecce qui sẽ¬
uiĩt ei. non sunt stabiles.
atq eiustem ꝓtinus docu¬
mentum mutabilitatis sub¬
iungitur. cum de apostaticiᷤᷤ
spintib subinfertur. Et in
angłis suis repperit praui¬
tatem. Ex quoꝵ casu bene
infirmitatis humane consi¬
deritionem celligit. cum ili¬

Expanded text:
Nam si angelorum substantia Nam si angelorum substantia a mutabilitatis motu fuisset aliena, bene ab auctore condita, nequaquam in reprobis spiritibus a beatitudinis suae arce cecidisset. Mire autem omnipotens Deus naturam summorum spirituum bonam, sed mutabilem condidit, ut et qui permanere nollent, ruerent, et qui in conditione persisterent, tanto in ea jam dignius, quanto et ex arbitrio starent; et eo majoquo mutabilitatis suae motum voluntatis statione fixissent. Quia ergo ipsa quoque natura angelica est in semetipsa mutabilis, quam videlicet mutabilitatem vicit per hoc, quod ei qui semper idem est vinculis amoris illigatur, recte nunc dicitur: Ecce qui serviunt ei, non sunt stabiles. Atque ejusdem protinus documentum mutabilitatis adjungitur, cum de apostatis spiritibus subinfertur: Et in angelis suis reperit pravitatem. Ex quorum casu bene infirmitatis humanae considerationem colligit, cum illi
Abbreviated transcription (Latin):
sta stilla celeri confestim r¬
frigerio potiuntur salutie
innumeris quoq ⁊ alus moi¬
dis ibi crebro sanaritur pͥ
⁊ multa que angłice titi
creduntur geri miracula
ꝯprobantur. Sed non mul¬
to post rome uenerabilis
etiam bonifatius pontifer
eccłam sc̃i michaelis nomi¬
ne ꝯstructam declicauit. in
sumitate circi criptam mi¬
ro oꝑe altissime porrectam
unde ⁊ istem locus in sum¬
mitatem sui continense¬
cł̾am. inter nubes situs uo¬
atura angłica ⁊ si conten¬
plationi auctoris inher̃t¬
do. in statu suo inmutabili¬
ter ꝑmanet. eo ip̃o tamen qͦ
creatura est. in semetip̃a ui¬
cissitudinem mutabilitatis
habet. Mutari autem exa¬
lio adaliud ire est. ⁊ in se¬
metip̃a stabilem non eẽ.
Unaqueq enim res quasi
tot passib ad aliud tendit.
quot mutabilitatis sue
motibus subiacet. Sola au¬
tem natura in comp̃hensi¬
bilis a statu suo nescit mo¬
ueri. que ab eo ꝙ semper
uem est. nescit inimutiri

Expanded text:
sta stilla, celeri confestim resta stilla, celeri confestim refrigerio potiuntur salutis. Innumeris quoque et aliis modis ibi et crebro sanantur aegroti; et multa, angelica tantum e, geri miracula comprobatur. Sed non multo post Romae venerabilis etiam Bonifacius pontifex ecclesiam sancti Michaelis nomine constructam dedicavit, in summitate Circi cryptatim miro opere altissime porrectam. Unde et idem locus in summitate sua continens ecclesiam, Internubes situs voatura angelica etsi contemplationi auctoris inhaerendo, in statu suo immutabiliter permanet; eo ipso tamen quo creatura est, in semetipsa vicissitudinem mutabilitatis habet. Mutari autem, ex alio ad aliud ire est, et in semetipso stabilem non esse. Unaquaeque enim res quasi tot passibus ad aliud tendit, quot mutabilitatis suae motibus subjacet. Sola autem natura incomprehensibilis a statu suo nescit moveri, quae ab eo quod semper idem est, nescit immutari.
Abbreviated transcription (Latin):
rientem basilica pergrandiᷤ.
que ꝑ gradus ascenditur.
Hec cum ip̃a porticu sua ꝗu¬
gentos fere homines capere
uidetur. altare uenerandũ
rubroq cooꝑtum palliolo.
ꝓpe meclium parietis me¬
ridiani ostenderis. Erat
autem ip̃a domus angulo¬
sa non in modum oꝑis hu¬
mani parietibus erectis. sed
instar spelunce. preruptis
⁊ sepius eminentibus aspe¬
rata scopulis. Culmine qͦq
petroso diuerse altitudinis
que hic uertice tangi. ali¬
bi manu uix posset attingi.
Credo docente archangło do¬
minum non ornatum la¬
pidum. sed cordis querere
⁊diligere puritatem. Nul¬
lus autem huc nocturno
tempore ausus est ingredi.
sed aurora transacta matu¬
tinos ibidem decantant hy¬
nos. Ex ip̃o aũt saxo quo sacra
tegitur edes. ad aquilonẽ
altaris dulcis ⁊ numium
lucida guttatim aqua di¬
labitur. quam incole stillã
uocant. oo hoc ⁊ uitreum uaᷤᷤ
eudem receptui pparatur.
deniq non nulli post lon¬
gas febrium flammas. exau¬

Expanded text:
rientem basilica pergrandis, rientem basilica pergrandis, qua per gradus ascenditur. Haec cum ipsa porticu sua quingentos fere homines capere videbatur, altare venerandum, rubroque coopertum palliolo, prope medium parietis Meridiano ostendens. Erat autem ipsa domus angulosa, non in morem operis humani parietibus erectis, sed instar speluncae praeruptis, et saepius eminentibus asperata scopulis. Culmine quoque petroso diversae altitudinis; quod hic vertice tangi, alibi manu vix possit attingi: credo, docente archangelo, Dominum non ornatum lapidum, sed cordis quaerere et diligere puritatem. Nullus autem huc nocturno est tempore ausus ingredi; sed aurora transacta, matutinos ibidem cantant hymnos. Ex ipso autem saxo, quo sacra contegitur aedes ad Aquilonem altaris, dulcis et nimium lucida guttatim aqua dilabitur, quam incolae Stillam vocant. Ob hoc vitreum vas ejusdem receptui praeparatum. Denique nonnulli post longas febrium flammas, hac hau
Abbreviated transcription (Latin):
xta ianuam septẽtrionalẽ
hominis uestigia marmo¬
ri artius impssa. agnoscũt¬
q beatum michaelem pre¬
sentie sue signum hoc uo¬
luisse monstrare. Ubi postei
culmine apposito ⁊ altari
imposito. ip̃a eccła obsigna
uestigioꝵ apoclanea est uo¬
cata. Et postmodum colla¬
tione facta. sypontini adme¬
ridiem loci illius. beati petͥ
apłoꝵ principis nomine
condunt eccłam. Iterum ro¬
mano pontifice .⁊ syponti¬
no ep̃o de consecratione loci
illius querentibus. ac ꝓpte¬
rea triduanum ieiunium
cum ciibus celebrantibus.
ut intrarent eccłam quam
ip̃e dedicauit. ⁊ missas iuxͣ
morem ibi agerent. Meum
inquit erit ostendere. quo¬
modo permemetip̃m locum
consetrauerim. Adueniunt
mane cum oblationibus.
⁊ magna istantia precum.
intrant regiam australem.
⁊ ecce longa porticus in aꝗ¬
lonem ꝓrecta. atq illã attĩ¬
gens posterulam. extra quã
uestigia marmori diximus
impressa. Sed prius quã
huc uenirent. apparet ado¬

Expanded text:
xta ianuam septemtrionalem,xta ianuam septemtrionalem,hominis vestigia marmori artius inpressa, agnoscuntque, beatum Michaelem hoc presentiae suae signum voluisse monstrare. Ubi postea culmine apposito, et altari imposito, ipsa ob signa vestigiorum Appodonia est vocata. Et postmodum collatione facta Sipontini, ad Orientem loci illius, B. Petri apostolorum principis nomine condunt ecclesiam. Iterum Romano pontifice et Sipontino episcopo de consecratione loci ipsius quaerentibus, ac propterea triduanum jejunium cum civibus suis celebrantibus, ut intrarent ecclesiam, quam ipse dicavit, et missas juxta morem ibi agerent. Meum, inquit, erit ostendere quomodo per memetipsum locum consecraverim. Adveniunt mane cum oblationibus, et magna instantia precum intrant regiam Australem. Et ecce longa porticus in Aquilonem porrecta, atque illam attingens posterulam, extra quam vestigia marmori diximus impressa. Sed priusquam huc venirent, apparet ad O
Abbreviated transcription (Latin):
dere auclebant. consulunt
ep̃m. quid facto opus sit.
Qui inlicto ieiunio tridu¬
ano. adeo monuit ẽẽ que
ho sum michael archange¬
uis. qui in conspectu dñi
semꝑ assisto. ip̃ius loci me
eẽ custodem. atq omĩum
que ibi geruntur inspecto¬
rem. noc uolui indicio ꝓba¬
ni. hiis reuelatione comꝑ¬
tis consuetudinem fecerũt
aues. hic deum precibus
sõnq intercessorem poscere
michaelem. duas quidem
unuas ibi cernentes. quaꝵ¬
una australis que ⁊ maior
erat aliquot gralibus in
occasum uergentib adiri
poterat. Sed nec intra crip¬
tm intrare ausi. p̃foribus
otidie orationi uacabant.
interea neapolite beneuen¬
tines bello lacescere tẽptãt
Qui antistitis sui monitis
edocti. triduanum ieunũ̃
agunt. Et ecce nocte ip̃a
que belli precedebat diem
apparens antistiti. preces
dixit eoꝵ exauditas. spopõ¬
dit uictoriam. seq eis affu¬
turum. Qd̾ mox ueritas fac¬
ti demonstrat. domumq uic¬
tores reuersi. uota dño grã¬

Expanded text:
dere propius audebant consulunt dere propius audebant consulunt episcopum, quid facto opus sit. Qui, indicto jejunio triduano, a Deo monuit esse quae dicens: Ego sum Michael archangelus qui in conspectu Dei semper assisto; ipsius loci esse me custodem, atque omnium quae ibi geruntur inspectorem hoc volui indicio probare. His revelatione compertis, consuetudine fecerunt cives hic Deum precibus, sanctumque intercessorem poscere Michaelem. Duas quidem januas ibi cernentes, quarum Australis, quae et major erat, aliquot gradibus in Occasum vergentibus adiri poterat. Sed nec ultra cryptam intrare ausi, prae foribus quotidie orationi vacabant. Interea Neapolitae Beneventanos bello lacessere tentant. Qui antistitis sui monitis edocti, triduanum jejunium agunt: et ecce nocte ipsa quae belli praecedebat diem,el apparens antistiti, preces dixit eorum exauditas, spopondit victoriam, seque eis affuturum. Quod mox veritas facti demonstravit; domumque victores reversi, vota Domino gra
Abbreviated transcription (Latin):
il monte gargano uenerabił
memoria beati michaelis ar¬
changeli. ubi ip̃ius consecͣ¬
ta nomine habetur eccła. iu¬
li quidem facta scemate .
sed celesti predita uirtute.
Sertice siquidem excelsi mõ¬
tis posita. de corpore eiustẽ
saxi. spelunce instar preca¬
uata ostenditur. Est autẽ
locus in apulie finibus ubi
inter sinum adriaticum. ⁊
montem garganum auitas
sypontus sita est. Qui ame¬
nibus ciuitatis ad duodieti
suo suppremo hanc totoꝙ
be uenerandam gestat e¬
clesiam. que hoc modori¬
talib cognita est. Quida
uir prediues nomine gi¬
ganus. qui ex euentu suo
monti uocabulum indi¬
dit. infinita multitudine¬
pecoꝵ pollebat. Contigit
autem taurum armenti
gregis consortia spernent
singłarem incedere solitũ.
⁊ ad extremum redeunte
cuiꝰdam assistere spelunce.
Quem cum sagitta appetiꝰ¬
set. illa uelut flamine ue¬
ti retorta. eum aquo iacta¬
ta est mox reuersa percus¬
sit. Turbati qiues ⁊ stupe¬
facti. qualit res effecta fue¬

Expanded text:
In monte Gargano venerabilis memoria beati archangeli Michaelis, ubi ipsius consecrata nomine habetur ecclesia, vili facta schemate, sed coelesti praedita virtute. Vertice siquidem montis excelsi posita, de corpore ejusdem saxi speluncae instar precavata ostenditur. Est autem locus in Campaniae finibus, ubi inter sinum Adriaticum et montem Garganum civitas Sepontus posita est, qui a moenibus civitatis ad 12 milia suo supremo hanc toto orbe venerandam gestat ecclesiam. Quae hoc modo mortalibus cognita est. Quidam vir praedives, nomine Garganus, qui ex adventu suo monti vocabulum indidit, infinita pecorum multitudine pollebat. Contigit autem taurum armenti gregis consortia spernentem, singularem incedere solitum, et ad extremum redeunte cujusdam assistere speluncae, quem cum sagitta appetiisset, illa velut flamine venti retorta, eum a quo jactata est mox reversa percussit. Turbati cives et stupefacti, qualiter res fuerit effe
Abbreviated transcription (Latin):
com̃tatus est. Inter has ita¬
q numerosas oꝑis sui pa¬
ginas. centum ⁊ triginta
quinq uiroꝵ illustrium
toris annum in ordinem
digessit. Item contra ioui¬
nianum libros duos. Apo¬
logeticum ad pamachiuil.
In matheum commẽtario¬
rum libros quatuor. En¬
chairidion in psalteno. al¬
uersus eluidium contraq
peligium. luculentissima
uolumina edidit. De man¬
sionibus quoq filioꝵ isrł.
salia quam pluriia ad
ecificationem eccłe catho¬
lici pietate conposuit. Tã¬
ti deniq lassitudine fati¬
gitus est. ut etiam instra¬
tu suo iacens. funiculo tra¬
re suspenso. supinus appre¬
henso erigeretur. ut silicet
officium monasterii. ꝓut
poterat erhiberet. Tandem
post ꝑfectam placiclamq
do conuersationem nona¬
gsimo nono etatis anno
apud bethleem oppidum
in pace quieuit pridie hłaᷤᷤ
octobris duodecimo hono¬
ni imꝑatoris anno libros
suos ꝑ quinquaginta ⁊
sex annos confecit. Icõ.iiii.¬

Expanded text:
commentatus est. Inter has itacommentatus est. Inter has itaque numerosas operis sui paginas, centum et triginta quinque virorum illustrium toris annum ordine digessit. Item contra Jovinianum libros duos, Apologeticum ad Pammachium, in Matthaeum commentariorum libros quatuor, Enchiridion in psalterium. Adversus Vigilantium contraque Pelagium luculentissima volumina edidit. De mansionibus quoque filiorum Israel, et alia quamplurima ad aedificationem Ecclesiae catholica pietate composuit. Tanta denique lassitudine fatigatus est ut etiam in stratu suo jacens, funiculo trabe suspenso supinus apprehenso erigeretur, ut scilicet officium monasterii prout poterat, exhiberet. Tandem, post perfectam placitamque Deo conversationem, nonagesimo octavo aetatis anno, apud Bethlehem oppidum in pace quievit pridie Kalendas Octobris, duodecimo Honorii imperatoris anno. Libros suos per quinquaginta et sex annos confecit. LI
Abbreviated transcription (Latin):
pauli monachi. Epłarum
ad diuersos librum. idest ad
heliodorum exhortatorium.
altercationem luciferiani
⁊ orthodoxi. Cronicon om̃i¬
mode hystorie. In ieremiã
⁊ ezechiel omelias uiginti
octo. quas de greco in lati¬
num uertit. De seraphyn
de osanna de frugi ⁊ luxio
so filiis. de tribus questio¬
nibus legis ueteris. Ome¬
lias ĩcãticis canticoꝵ duas.
Aduersus heluidium de ma¬
rie uirginitate ꝑpetua. Ad
heustochium de uirguuta¬
te seruanda. Ad marcellam
epłaꝵ librum unum. Con¬
solatoriam de morte filie
ad paulam. In epistola pau
os libros tres. In epła adti¬
questionum hebraycarur
In genesi librum unum.
de locis librum unum. Ie
unum. In lucam omelias
triginta nouem. In psilmi
adecimo usq ad sextum de¬
amum. tractatus septem.
Captiuum monachum. ui¬
tam beati ylarionis. nouũ
testamentum grece fidei
reddidit. Epłaꝵ autem ad
paulam ⁊ eustochium ince
tus est numerus. Sedeam
⁊ septuaginta libros editos

Expanded text:
Pauli monachi, Epistolarum Pauli monachi, Epistolarum ad diversos librum unum, ad Heliodorum exhortatoriam; Altercationem Luciferiani et Orthodoxi, Chronicon omnimodae historiae; in Jeremiam et Ezechielem Homilias viginti octo quas de Graeco in Latinum vertit. De Seraphin, de so filio. De tribus quęstionibus legis ueteris. Homilias in Cantica canticorum duas. Aduersus Helvidium de uirginitate Marię perpetua. Ad Eustochium de uirginitate seruanda. Ad MarcellamEpistolarum librum unum, Consolatoriam de morte filiae ad Paulam, in Epistolam Pauos libros tres, in Epistolam ad TiQuaestionum hebraicarum in Genesim librum unum, de Locis librum unum, hebunum; in Lucam homilias triginta novem; in Psalmos, a decimo usqcimum tractatus septem, Captivum monachum, Vitam beati Hilarionis, Novum Testamentum Graecae fidei reddidit; Epistolarum autem ad Paulam et Eustochium incertus est numerus. Sexdeciet septuaginta libris editis
Abbreviated transcription (Latin):
chaldeam. litterasq hebreas
didicerit. uerbis eius edi¬
cam. Dum ẽẽm inꝗt iuue¬
nis. ⁊ solitudinis me de¬
serta uallarent. incentiua
uitioꝵ ardoremq nature
ferre non poteram. Quam
cum crebris ieiuniis fran¬
gerem. mens tamen cogi¬
tationib estuabat. Ad qd̾
edomandum. cuicdã fratri
qui ex hebrehis crediderat.
me indisciplinã dedi. Ut
post quintilliani acumina.
⁊ ciceronis fluuium graui¬
tatemq frontonis ⁊ leni¬
tatem plinii alphabetum
discerem. stridentia anelã¬
tiaq uerba meditarer. ed
ibi laboris sũpserim. quid
sustinuerim difficultatis.
quotiens desꝑauerim. quo¬
tiensq cessauerim. ⁊ contẽ¬
tionem discendi rursus in¬
ceperim. testis est conscientu¬
mea. Armatus itaq fide.
rum uolumiria que inca¬
none continentur. de kebre¬
o in latinam linguam uẽ¬
tit. eaq omĩa commentatꝰ
est. Ut ergo oꝑa eius ualde
utilit̾ confecta breuit̃ com¬
memioremus. scripsit uitã

Expanded text:
Chaldaicam, litterasque Hebraeas Chaldaicam, litterasque Hebraeas didicerit, verbis ejus edicam. Dum essem, inquit, juvenis, et solitudinis me deserta vallarent, incentiva vitiorum ardoremque naturae ferre non poteram. Quam cum crebris jejuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. Ad quas edomandas, cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in disciplinam dedi; ut post Quintiliani acumina, et Ciceronis fluvium, gravitatemque Frontonis, et lenitatem Plinii, alphabetum discerem, ac stridentia anhelantiaque verba meditarer. Quid ibi laboris sumpserim, quid sustinuerim difficuquotiens desperauerim quotiensque cessauerim et contentione discendi rursus inceperim, testis est conscientmea. Armatus itaque fide, rum volumina, quae in Canone continentur, de Hebraeo in Latinam linguam vertit, eaque pene omnia commentatus est. Ut ergo opera ejus valde utiliter confecta breviter commemoremus, scripsit Vitam
Abbreviated transcription (Latin):
in possessione euagrii pb̃ri
aliquantulum cõmoratꝰ.
lodeserta deinde loca ita le¬
iis accinctusq accessit: ut
uolasse eum magis quam
measse creeres. Quadrien¬
nium itaq in illa uasta so¬
litudine que exuta solis ar¬
doribus horridum prestat
adbetleem oppidum reme¬
auit. Sbi prudens aĩal ad
presepe dñi se optulit per¬
mansurum. Bibliothecam
sane suam quam summo
studio ip̃e condiderat. oĩũ¬
q libroꝵ orationes quas pe¬
ne manoriter retinebat.
iterum relegens. diem ie¬
uinans ducebat ad uesꝑar
plures adeum religiosoꝵ
quibus uite eius fama cõ¬
ꝑta est protinus cõfluxerũt.
bor.ã quoq doctorem par¬
uo adhuc tugurio boni ob¬
seruauere discipuli. Nec
multo post cellulas ibi ob
tium ad bethlemiticam põ¬
tam que ad occidentem cõ¬
spicit. ⁊ egredientib ad
septemtrionem audetur.
paruulum habitationis
locellum construxit. Quibꝰ
nisibus quantisue labori¬
bus ebream linguam atq

Expanded text:
in possessione Evagrii presbyteri in possessione Evagrii presbyteri aliquantulum commoratus. Ad deserta deinde loca ita laetus accinctusque accessit, ut volasse eum magis quam measse crederes. Quadriennium itaqlitudine que exusta solis ardoribus horridum monachis prestat ad Bethlehem oppidum remeavit, ubi prudens animal ad praesepe Domini se obtulit permansurum. Bibliothecam sane suam, quam sibi summo studio ipse condiderat, omniumque librorum orationes, quas pene memoriter retinebat, iterum relegens, diem jejuniis ducebat ad vesperam. Plures ad eum religiosorum, quibus vita ejus fama comperta est, protinus confluxerunt, bonumque doctorem, parvo adhuc sub tugurio, boni observavere discipuli. Nec multo post cellulas ibi ob tium, ad Bethlehemiticam portam, quae ad Occidentem conspicit, et egredientibus ad Septentrionem videtur, parvulum habitationis locellum construxit. Quibus vero nisibus, quantisve laboribus Hebraicam linguam atque
Abbreviated transcription (Latin):
tus in oppito stridonis.
qd dalmatie quondam pi¬
nonie confiuium fuit. pa¬
tre eusebio. uestem xp̃i pu¬
er rome suscepit. ibiq lit¬
teris grecis ac latinis. ad
prime eruditus est. post¬
quam autem om̃e mun¬
danarum studium littera¬
rum adeptus est. ꝓbatissi¬
moꝵ quoq monachor ba¬
modum ordinatur. dum
ꝑ triennium continuum
carus acceptusq popłiꝰ ue¬
neratetur. om̃iumq uidi¬
cio dignus eẽ summo sa¬
cerdotio decerneretur. Qui¬
dam exclericoꝵ monacho¬
rum ordinibus ꝓpetulan¬
tia ꝓq ingluuie discur¬
rentes. adeffugandum
urbe ieronimum. qui ut¬
rumq scribens uitium
reprehenderat. insidias pa¬
riuerunt. Uerum ip̃e ꝓpt̃
celoꝵ regna. domum. parẽ¬
tes. sororem. cognatos ro¬
ma egressus dereliquit. ⁊
icrosolimam militaturus
teo ꝑgens. primum adgre¬
gorium nazangenum tũc
constantinopolitane urb̃
ep̃m. supplex docilisq disci¬
pulus accessit. ut scarũ
impturaꝵ studiis erudire¬
tur. Inde in syriam ꝑrexit.

Expanded text:
tus in oppido Stridonis, quod Dalmatiae quondam Pannoniaeque confinium fuit, patre Eusebio, vestem Christi puer Romae suscepit, ibique litteris Graecis ac Latinis a primaevo eruditus est. Postquam autem omne mundanarum studium litterarum adeptus est, probatissimorum quoque monachorum hamodum ordinatur. Dumque per triennium continuum charus acceptusque populis veneraretur, omniumque judicio dignus esse summo sacerdotio decerneretur, quidam ex clericorum monachorumque ordinibus, pro petulantia, proque ingluvie discursantes, ad effugandum Urbe Hieronymum, qui utrumque eorum scribens vitium deprehenderat, insidias paraverunt. Verum ipse propter coelorum regna, domum, parentes, sororem, cognatos, Roma egressus, dereliquit, et Hierosolymam militaturus Deo pergens, primo ad Gregorium Nazianzenum, tunc Constantinopolitanae urbis episcopum, supplex docilisque discipulus accessit, ut sanctarum Scripturarum studiis erudiretur. Inde in Syriam perrexit,
Abbreviated transcription (Latin):
laudis tue immolatur. Tũc
una solũmodo de bestiis oc¬
currens. morsum sc̃o corpo¬
ri eius infixit. ⁊ ita imma¬
culatum sp̃m uirgo dei redi¬
dit. Uenientes aũt mater
eius theodola ⁊ phylophi¬
ron pater eius. curatum cõ¬
pus eius sepelierunt. qua

Expanded text:
laudis tuae immolatur. Tunc laudis tuae immolatur. Tunc una solummodo de bestiis accurrens, morsum sancto corpori ejus infixit, et immaculatum spiritum virgo Domino reddidit. Veniens autem mater ejus Theodora, et Philosophron pater ejus, curatum corp