comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne t̃l nominari uolebat. Mitait g̃ ad eũ sepelegatos. orat
sibi pareat. dis positionẽ suã seru&. cedat &ati. & honorẽ deferat¬
sc sepͥorẽ ẽẽ debere: qui pͥor sũpserit purpurã. p̃ce̾s eiꝰ & mandata
cõtẽpsit. Dol& bestia & mugit: qđ eũ ideo ignobilẽ feciss& cesarẽ: ut sibr
obsequẽs esset. His tam̃ tã tibeneficii sui oblitus. uolũ tati acp̃cib suis
impie repugnar&. uictꝰ cõtu matia tollit cesarũ nom̃. & selicini¬
ũq augustos appellat: maxenciũ & cõstantinũ filios augustorum.
Maximinꝰ post modũ scribit quasi nuntians ĩ cãpo martio ꝓxime
celebrato. augustũ se abexer ci tu nuncupato. icepit ille mestus
Iã decimꝰ & octauus annꝰ agebat᷑ cũ ꝑcussit eũ ds̃ in sanabili plago
nascit᷑ ci ulcus malũ in inferiori parte genitaliũ. serpitq latius.
medicisetant curant se ĩ ducti iã cicatrice scindi uulnꝰ & rupti

Expanded text:
 tertio loco nominari uolebat. mittit ergo ad eum saepe legatos, orat  tertio loco nominari uolebat. mittit ergo ad eum saepe legatos, orat sibi pareat, dispositionem suam seruet, cedat aetati et honorem deferatse priorem esse debere, qui prior sumpserit purpuram; preces eius et mandata contempsit. dolet bestia et mugit, quod cum ideo ignobilem fecisset Caesarem, ut sibi obsequens esset, is tamen tanti beneficii sui oblitus uoluntati ac precibus suis impie repugnaret. uictus contumacia tollit Caesarum nomen et se Liciniumque Augustos appellat, Maximinum et Constantinum filios Augustorum. Maximinus postmodum scribit quasi nuntians in campo Martio proxime celebrato Augustum se ab exercitu nuncupatum. recepit ille maestus Iam decimus et octauus annus agebatur, cum percussit eum deus insanabili plaga. nascitur ei ulcus malum in inferiori parte genitalium serpitque latius. medici secant curant. sed inducta iam cicatrice scinditur uulnus et rupta
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i ũ milites. uł potius carnifices. singulis ad heibant cuipͥus satis fiera&
ĩ certũ. ueniã ñ habentib nullas abstinendi multiplicis cruciatus. nisi
exiber᷑ staã qđ ñ erat. multis custodi is circũ septo nulla respiran di
facultas nullo tpĩe anni uł exiguareqͥes freques suꝑ hisdẽ hominib uł ip
iudicib uł militib udicũ pugna. nulla area sine exactorẽ. nulla
uindemia sine custode. nichil ad uictũ laborantib selic tum
Iue quã tolerabilia sint eripialabore hominũ cibos. labore ques tos:
ta m̃ sustentabile aliqͦ modo uł spe futurorũ. Qͥd uestis om̃is generis.
qđ aurũ. qđ argẽ tũ: Nõ ne hec necesse ẽ ex uenditis fructib cõparari :
uersa nascẽtia uiolent̃ eripias : Quis gͦ ñbonis suis eu̾sus ẽ. ut opes
que sub imperio eiꝰ fuer̃ cõra derent᷑. ad uotũ qđ ñ erat celebraturũ

Expanded text:
omnium milites uel potius carnifices singulis adhaerebant. cui prius satisfieret, omnium milites uel potius carnifices singulis adhaerebant. cui prius satisfieret, incertum, uenia non habentibus nulla. sustinendi multiplices cruciatus, nisi exhiberetur statim quod non erat. multis custodiis circumsaepto nulla respirandi facultas, nullo tempore anni uel exigua requies. frequens super isdem hominibus uel ipsis iudicibus uel militibus iudicum pugna. nulla area sine exactore, nulla uindemia sine custode, nihil ad uictum laborantibus relictum. quae quamquam intolerabilia sint, eripi ab ore hominum cibos labore quaesitos tamen sustentabile aliquo modo uel spe futurorum. quid uestis omnis generis? quid aurum? quid argentum? nonne haec necesse est ex uenditis fructibus comparari? uuersa nascentia uiolenter eripias? quis ergo non bonis suis euersus est, ut opes, quae sub imperio eius fuerunt, conraderentur ad uotum, quod non erat celebraturus?
Abbreviated transcription (Latin):
impietatis ac sceleris in crepatur. Postremodat᷑ ei potes tas libere mortis.
Mc nodũ infor mis leti trabe nec tit abalta. Ita ille romani nominis
maxi mus imperator. qͥ ꝑlongũ tpr̃is int̾ uallo. cũ ingẽti gła uiginti anno¬
rũ uota celebrauit : eliso & fracto suꝑbissi mogut ture. uitã de testabilẽ
turbi & igno miniosa mortefiniuit. Ab hoc d̃spe ligionis acppłi sui
uindex. oculos ad maximianũ alterũ transtulit. nefande ꝑsecucio nis
auctorẽ. ut in eo &¬
mmaiestatis ostender&. Iãdeagẽ dis & ipse
uicinalib cogitabat. qui iã dudũ ꝓ uincias afflixerat. auri argentiq
indiccionib factis. que ꝓmiserat reddir& &iã in nomine uicen nalium
securẽ al terã afflixit qua uexatio ne generis huma ni exactio celebrata
sit : maxime rei annonaria. Et quis en narrare digne potest officiorũ

Expanded text:
impietatis ac sceleris increpatur. postremo datur ei potestas liberae mortis, impietatis ac sceleris increpatur. postremo datur ei potestas liberae mortis, ac nodum informis leti trabe nectit ab alta. ita ille Romani nominis maximus imperator, qui post longum temporis interuallum cum ingenti gloria uiginti annorum uota celebrauit, eliso et fracto superbissimo gutture uitam detestabilem turpi et ignominiosa morte finiuit. Ab hoc deus religionis ac populi sui uindex oculos ad Maximianum alterum transtulit, nefandae persecutionis auctorem, ut in eo maiestatis ostenderet. iam de agendis et ipse uicennalibus cogitabat. <et ut>, qui iam dudum prouincias afflixerat auri argentique indictionibus factis, quae promiserat redderet, etiam in nomine uicennalium securem alteram < iis > inflixit. qua uexatione generis humani exactio celebrata sit maxime rei annonariae, quis enarrare digne potest? officiorum
Abbreviated transcription (Latin):
imperator : pat̃ impius. socer ꝑfidus. audit scelera quȩ fecit. de trahitur
stis. & ĩ crepito uita donat᷑. Sic amisso imperatoris ac soc
habuit inpune: uocat filiã faustã. eãq nũc p̃cib nũcblã di m̃tissollici¬
& refert ꝓtinꝰ ad maritũ. Cõponit᷑ schona
teneret᷑. Subponit᷑ qͥdã uilis eunucus. qͥ ꝓ imperatore moriatur
Surgit ille nocte imtẽpesta. uid& om̃ia ĩ sidiis oportuna. rari ex ͤ¬
tores erãt. & hiiqͥdẽ lõ giud Iuib tam̃ dicit uidisse sõ niũ: qđ filio suo
narrare uell&. Ingredit᷑ armatꝰ & spadone obtruncato. ꝓsilut glabudꝰ.
ac ꝓfite tur. qđ ad miserit. Repente se exal tera par te cõstã tinꝰ ostendit.
cũ globo armatorũ. Pfert᷑ ecubiculo cadauer occisi her& manifestari¬
us homicida & mutus stup&. quasi dura sileͤ aut stet marpesia cautis.

Expanded text:
imperator, pater impius, socer perfidus. audit scelera quae fecit, detrahitur ei imperator, pater impius, socer perfidus. audit scelera quae fecit, detrahitur ei uestis et increpito uita donatur. Sic amisso imperatoris ac socehabuit inpune. uocat filiam Faustam eamque nunc precibus nunc blandimentis solliciet refert protinus ad maritum. componitur scaenateneretur. supponitur quidam uilis eunuchus qui pro imperatore moriatur. surgit ille nocte intempesta, uidet omnia insidiis opportuna. rari excubitores erant et ii quidem longius: quibus tamen dicit uidisse somnium quod filio suo narrare uellet. ingreditur armatus et spadone obtruncato prosilit gloriabundus ac profitetur quid admiserit. repente se ex altera parte Constantinus ostendit cum globo armatorum. profertur e cubiculo cadauer occisi: haeret manifestarius homicida et mutus stupet, quasi dura silex aut stet Marpesia cautes:
Abbreviated transcription (Latin):
lari quẽ occupar&: & ille obprimi possit obmili tũ paucitate. Credit adoles¬
cens ut perito ac seni. par& ut socero. ꝓficiscit᷑ relicta militũ par te maiore.
lle paucis dieb expectatis. cũ iã cõstantinũ esti mar& in trassefines
bar barorũ. repente purpurã sumit : tes auros inuadit. donat
ut sol& large. fingit de cõstantino: que ĩ ipsũ ꝓtinus recciderui
Imperatori ꝓpere que gesta sunt nunciantur. Ad mirabili celeri
milites ad imperatorẽ suũ redeunt. Occu pauerat massiliã. & poritas obser¬
rauerat. Accedit ꝓpius impera tor: & in muro ad stantẽ alloqͥt᷑ ñ aspere.
nec ostilit̾. s& rogat quid sibi uolu iss&. qđ ei defu iss&. curfacer& qđ ipsum
p̃cipue ñ decer&. Ille uͦ. ĩ gerebat maledicta demuris. Tũ subito atergu
eiꝰ porte rese rant᷑ milites recipiunt᷑. Ad trahit᷑ ad imperatorẽ rebellis

Expanded text:
quem occuparet, et ille opprimi posset ob militum paucitatem. credit adulesquem occuparet, et ille opprimi posset ob militum paucitatem. credit adulescens ut perito ac seni, paret ut socero: proficiscitur relicta militum parte maiore. ille paucis diebus expectatis cum iam Constantinum aestimaret intrasse fines barbarorum, repente purpuram sumit, thesauros inuadit, donat ut solet large: fingit de Constantino quae in ipsum protinus reciderunt. imperatori propere quae gesta sunt, nuntiantur. admirabili celeritate  satis instructus. milites ad imperatorem suum redeunt. occupauerat Massiliam et portas obserauerat. accedit propius imperator et in muro adstantem alloquitur, non aspere nec hostiliter, sed rogat quid sibi uoluisset, quid ei defuisset, cur faceret quod ipsum praecipue non deceret. ille uero ingerebat maledicta de muris. tum subito a tergo eius portae reserantur, milites recipiuntur. attrahitur ad imperatorem rebellis
Abbreviated transcription (Latin):
s illã ese.us quom ar̃ malor illũ principẽ calamitatũ quas
ris pubdica suffinent dimonit ab humeris exꝰ purpura exsutus ille
pcipiã se detribunilidedĩt. &amilitibus exceptꝰ ẽ: Eo iracecla¬
nor p turbatuis ẽ sonex impius. & ab urbe pomap suꝑb al ter¬
Rediẽs rursus ingallias. ubi alquatũ moratus est.
fectus adhostẽ filis ui marimia nũquast i fłi cõponendo ir publice
suu.cũ ic disputare raut̃ uera ut illu a occasianẽ reconci ationis
occidera acregnũ eiꝰ tenerao exclusus asuo qꝰ cũq uenissa Alderaa ib
dͥuole agerouꝑ accitꝰ ut qđ ante ñ fecerat p̃sente illo imporium
pi etoi bebat᷑ redit ingulliã plenu male cogitationis ac sccleris
s tinũ unpeeitore generũ suũ gener siliũ dola malo cir cũ¬
iei sa. & re nostac sullere de ponit regiã uestem. Francorumo¬
gens in armis erat. ꝑsuad& nichil suspicanti. ne omem secũ exercitũ ducer&.
paucis militib posse barbaros debellari. ut & ipse haber& exercitũ debel¬

Expanded text:
m esse dicens auctorem malorum, illum principem calamitatum, quas respublica sustineret, diripuit ab humeris ejus purpuram. Exutus ille praecipitem se de tribunali dedit, et a militibus exceptus est. Quorum ira et clamore perturbatus est senex impius, et ab urbe Roma, tanquam Rediens rursus in Gallias, ubi aliquantum moratus est, profectus ad hostem filii sui Maximianum, quasi ut de componendo reipublicae cum eo disputaret. re autem uera, ut illum per occasionem reconciliationis occideret ac regnum eius teneret exclusus a suo quocumque uenisset. aderat ibi Diocles a genero nuper accitus, ut quod ante non fecerat, praesente illo imperium fugam moliebatur: redit in Galliam plenus malae cogitationis ac sceleristinum imperatorem, generum suum, generi filium, dolo malo circumueniret, et ut posset fallere, deponit regiam uestem. Francorumgens in armis erat. persuadet nihil suspicanti, ne omnem secum exercitum duceret, paucis militibus posse barbaros debellari, ut et ipse haberet exercitum
Abbreviated transcription (Latin):
magines in uenit Senatꝰ cõstantino uirtutis gr̃a pͥmi nominis ⁊ tu¬
lũ decreuit. quẽ sibi maximianꝰ uindicabat Ad quẽ uictoria liberate
urbis cũ fu iss& adlata: ñalit̾ accepit quã si ipse uictꝰ eẽt Cognito dei de
senatꝰ. decrrit sic exarsit dolorẽ ut inimicitias aꝑte ꝓfite retͥ c̃uicia
locis mixta ad uers imperatorẽ matoimũ dicera. Cõstantinus
iebrenurbo cõpositis hir me ꝓxima mediolanũ cor
Eode licinius aduenit ut acciperae uton Maruimnꝰ ubi cos unrtel¬
lexit nuptiarũ sollẽnibꝰ occupatos exercitũ mouit esyria hie me
quã maxime seuiente. & mansionib: geminatis ĩbithiniã c̃currit.

Expanded text:
imagines inuenit. senatus Constantino uirtutis gratia primi nominis tituimagines inuenit. senatus Constantino uirtutis gratia primi nominis titulum decreuit, quem sibi Maximinus uindicabat: ad quem uictoria liberatae urbis cum fuisset adlata, non aliter accepit, quam si ipse uictus esset. cognito deinde senatus decreto sic exarsit dolore, ut inimicitias aperte profiteretur, conuicia iocis mixta aduersus imperatorem maximum diceret. Constantinus rebus in urbe compositis hieme proxima Mediolanum concessit. eodem Licinius aduenit, ut acciperet uxorem. Maximinus ubi eos intellexit nuptiarum sollemnibus occupatos, exercitum mouit e Syria hieme quam cum maxime saeuiente et mansionibus geminatis in Bithyniam concurrit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedit hostis ob uiã sine imperatore potẽq. trans gredit᷑ aties par
fronte c̃currit sũ maui utrĩq. piugnat᷑. neq. l̃s siega nota neq illis¬
Et inurbe seditio & dux increpitat᷑ uelud desertor saluas publico.
Cuq ie ptnit ppłs circenses eñĩ natalisuo & debita uoce sub clamat
senatorib libros sibeilinos inspiciubain quibꝰ reꝑtũ est illodie hostem romanoꝵ¬
ẽẽ periturũ: Quore ponso inspem uictorre inductus ꝓcedit in acromuenit
Pons a tergo eiꝰ scendit᷑ Eouiso pugna crudescit. & manꝰ dei suꝑerat Acier
maxentianꝰ ꝓt̾retur. ipse insugã uersus ꝓperat ad pontẽ. qͥ int̃ruptus erat
Hac multitudine fugienciũ p̃ssus in tiberim de turbat. cõfectot men
a ceruissi mobello. cũ magnasenat pͥpłi: romaniletcia sus coptꝰ imperator
c̃ostantinꝰ maximini ꝑfidiã cognoscit litteras dep̃hendit. statuas &

Expanded text:
procedit hostis obuiam sine imperatore pontemque transgreditur. acies pari procedit hostis obuiam sine imperatore pontemque transgreditur. acies pari fronte concurrunt, summa ui utrimque pugnatur: neqFit in urbe seditio, et dux increpitatur, velut desertor salutis publicae. Tumque repente populus Circenses enim natali suo edebat, voce subclamatsenatoribus libros Sibyllinos inspici iubet: in quibus repertum est illo die hostem Romae periturum. quo responso in spem uictoriae inductus procedit, in aciem uenit. pons a tergo eius scinditur. eo uiso pugna crudescit et manus dei supererat aciei. Maxentianus proterretur, ipse in fugam uersus properat ad pontem, qui interruptus erat, ac multitudine fugientium pressus in Tiberim deturbatur. confecto tandem acerbissimo bello cum magna senatus populique Romani laetitia susceptus imperator Constantinus Maximini perfidiam cognoscit, litteras deprehendit, statuas et
Abbreviated transcription (Latin):
Iã mota ĩ t̃ eos suerant arma ci uilic & quã uis se maxentius rome
c̃tiner& qđ iespõ sũ acceperat periturũ cẽ siex tra portas urbis
exiss& tam̃bellũ ꝑ ĩdoneos ducer gerebat᷑. plus uiriũ maxentio
erat qđ & patrissui exercitũ receperat a seuero & suũ ꝓpͥũ demau¬
ris atq. italis nuꝑ ex traxerat demicatũ & maxentiam mili tes
p̃ualebant. donec postea c̃firmato animo cõstantinꝰ & ad utrũq
paratꝰ copias omnes ad urbẽ ꝓpius ad mouit. & eregione pontis
mulũ c̃se oit Imminebat dies qͦ maxentius imperiũ ceperat.¬
qͥẽ aosextũ kł noubr. & quinquẽ naliã t̾minabant᷑. Cõmonitꝰ ẽ
inqͥete cõstantitꝰ : ut celefle signũ dĩ notar& inscutis atq. ita
p̃liũ cõmitere. Fec̃ ut uissus c̃ & trans ũsa .x. lit tera sũ mo capite
circũ flexo xp̃o inscutisnotat. Quo signo armatꝰ exercitꝰ capit ferrũ

Expanded text:
Iam mota inter eos fuerant arma ciuilia. et quamuis se Maxentius Romae Iam mota inter eos fuerant arma ciuilia. et quamuis se Maxentius Romae contineret, quod responsum acceperat periturum esse, si extra portas urbis exisset, tamen bellum per idoneos duces gerebatur. plus uirium Maxentio erat, quod et patris sui exercitum receperat a Seuero et suum proprium de Mauris atque Gaetulis nuper extraxerat. dimicatum, et Maxentiani milites praeualebant, donec postea confirmato animo Constantinus et ad utrumque paratus copias omnes ad urbem propius admouit et e regione pontis Muluii consedit. imminebat dies quo Maxentius imperium ceperat quinquennalia terminabantur. commonitus est in quiete CODstantinus, ut caeleste signum dei notaret in scutis atque ita proelium committeret. facit ut iussus est et transuersa X littera, summo capite circumflexo, Christum in scutis notat. quo signo armatus exercitus capit ferrum.
Abbreviated transcription (Latin):
fu erat. lic& nuꝑ cũ eo amiciciã cõfirm assae : tam̃ ut ut audiuit cõstantini
sororẽ licinio esta disponsã. ex istimauit affinitatẽ illã duoꝵ imperatorꝑ
c̃trase copulari. Ꝙ ipselegetos adurbẽ misit occulte. societatẽ maxenti
atq amicitiã postulatã scribit & iã fomiliarit̃ recipiunt᷑ legati benigne
fit amicitia utriusq. imagines si mullo cantur. Maxentius tanquã
diuinũ auxiliũ libent̃ ãplectit᷑ iã enĩbellũ cõstantino in dixerat
quasi ne cẽ patris sui uindicaturus unde suspicio inciderat
senẽ illi
x tabilẽ finxisie discordiã cũ filiqar dcholios sus oel¬
sendosui ã sibi Iticera qͥb om̃b sublatꝰ. sibi acfilio tocius orbis
imperiũ uindicant. s& id falsũ fuit. Nã id ꝓpositi abebat ut &
filio & cetoris extinctis: se ac diocletianũ restituer& in regnum

Expanded text:
fuerat, licet nuper cum eo amicitiam confirmasset, tamen ut audivit Constantini fuerat, licet nuper cum eo amicitiam confirmasset, tamen ut audivit Constantini sororem Licinio esse desponsam, existimavit affinitatem illam duorum imperatorum contra se copulari. Et ipse legatos ad urbem misit occulte, societatem Maxentii atque amicitiam postulatum. Scribit etiam familiariter. Recipiuntur legati benigne, fit amicitia, utriusque imagines simul locantur. Maxentius tanquam divinum auxilium libenter amplectitur. Jam enim bellum Constantino indixerat, quasi necem patris sui vindicaturus. Unde suspicio inciderat, senem illum tam exitiabilem finxisse discordiam cum filio, ut ad alios succidendos uiam sibi faceret, quibus omnibus sublatis sibi ac filio totius orbis imperium uindicaret. sed id falsum fuit. nam id propositi habebat, ut et filio et ceteris extinctis se ac Diocletianus- • num restitueret in regnum.
Abbreviated transcription (Latin):
cognatũ suũ quendã militirẽ ac potentẽ ui rũ legat qͥ cũ benefia orũ
suoꝵ ad monitũ dep̃cat᷑ Isqͦq ĩꝑfecta legncione irritas p̃ces rnurt¬
olit : Eodẽꝙ tẽpore senex maximianista cuiȩ cõstantini ius sure ue
plerũq pictierant & imaginersimud atrdnt tsenes ltaue¬
cũ uidere uiius qđ nulla ũ quã imperaan acciderat duplici egrit¬
dine adfectꝰ. moriendũ sibi ẽe decreuit. iac tabat sehuc at o illi esgi¬
ante animã ꝑdiolost̃. necionu nec cibu capiens. iuspiria & gemitꝰ crebre
la crime. iuigis uolu tacio corporis nunc ĩlecto nmchumi Ita uignti an
norũ felicissimus imperator. adhumilẽ uitã deiectꝰ adõ & ꝓcul catus
in iuriis. atq inodiũ uite de iectus postremo fame atq angore c̃fectꝰ ẽ
Cũ haber& emulationẽ aduersus licini ũ qͥ ad p̃latus ei a maximian

Expanded text:
cognatum suum quemdam militarem ac potentem virum legat, qui eum beneficiorcognatum suum quemdam militarem ac potentem virum legat, qui eum beneficiorsuorum admonitum deprecetur. is quoque imperfecta legatione irritas preces renuntiat. Eodemque tempore senis Maximiani statuae Constantini iussu reuellplerumque picti erant, et imagines simul deponebantucum uideret uiuus quod nulli umquam imperatorum acciderat, duplici aegritudine adfectus moriendum sibi esse decreuit. iactabat se huc atque illuc aestuante anima per dolorem nec somnum nec cibum capiens. suspiria et gemitus, crebrae lacrimae, inorum felicissimus imperator, ad humilem vitam dejectus adeo, et proculcatus injuriis, atque in odium vitae dejectus, postremo fame atque angore confectus Cum haberet aemulationem adversus Licinium, quia praelatus ei a Maximiano
Abbreviated transcription (Latin):
cũ p̃sidio nelaridib: obruat᷑ ꝓtulit. Agebat᷑ ħ tragedia : nieȩ e
pugnis uouurit eo ercent᷑ In nocentti duci uibent fletas
&ẽ ploratio ñ illius tant maria qͥ ad erat bene merite uxori sc
om̃iũ quos ies indigna & ĩ auditi c̃traxerat Ac ne impeto ppli
de carnificũ manꝰ raperẽt᷑: ꝓmoti imlitarimodo instruc tibile¬
menis essagitari ꝓsequunt᷑ ita medic int̃cunoos armatorum
ad suplioiũ dediete. iacnissentq in sepulte do mosticis insugũ
uersis nisi eas furtiua ainicor miscdia sepeliss&. nec adul terio
inpunitas ꝓmissa ꝑsol uit᷑.
s& patibulo adfirus. ape
innorentes occisas eẽ testat᷑. Augusta uͦ indesertas quas dam soli¬
tu dines sirie pelegnto patiẽ suũ diocletianũ ꝑoccultos magarũ
cala mi tates suefec̃ Mittit ille legutos && rogat ut adsefiliã remit¬
tet Diebil ꝓficit Iarũ aesepius ob secrat. ñ re mittt᷑ Postrenio

Expanded text:
cum praesidio, ne lapidibus obruatur, protulit. Agebatur haec tragoedia Nicaeae. cum praesidio, ne lapidibus obruatur, protulit. Agebatur haec tragoedia Nicaeae. pugnis a tortoribus coercentur. innocentes duci iubentur. fletus et comploratio non illius tantum mariti qui aderat bene meritae uxori, sed omnium quos res indigna et inaudita contraxerat. ac ne impetu populi de carnificum manibus raperentur, promoti militari modo instructi, clibanarii, sagittarii prosequuntur. ita mediae inter cuneos arma-, torum ad supplicium deductae. iacuissentque insepultae domesticis in fugam uersis, nisi eas furtiua amicorum misericordia sepelisset. nec adultero inpunitas promissa persoluitur, sed patibulo adfixus aperiinnocentes occisas esse testatur. Augusta utudines Syriae relegata, patrem suum Diocletianum per occultos gnarum calamitatis suae fecit. Mittit ille legatos, et rogat ut ad se filiam remittat. Nihil proficit. Iterum ac saepius obsecrat. Non remittitur. Postremo
Abbreviated transcription (Latin):
atq illuc p̃cipitẽ cũ ludibrio ex turbat. & amicas eiꝰ afflicto adulte¬
rio dãpnat. Erat clarissi ma femina. cui exfiliis iuuenib iãnepotes
erant. hanc ualeria tã quã matrẽ alterã diligebat cuius c̃silio negatã
sibi suspicat᷑. Dat negotiũ. Hsidi erat in eo ut eã cũ dedecore ĩ t̃ficiat.
huic alie due ad ungunt᷑ ȩq nobiles. quarũ al tera uestalẽ famulam
uirginẽ rome reliquerat furtiue. Iunc ualerie familieris altera.
uirũ habuit senatorẽ ñ nimis augustrꝓxima s& utraq ob eximiam
pulcritu dinc̃ corporis acpudicitiã necabant᷑ rapiunt᷑ subito mulieres
ñ ad iudiciũ s& adlatrocinũ. Nec enĩquis quã accusator ex tabat
Inuenit᷑ qͥdã iudeus ab tilia facinorareus. quispe inpunitatis induct
ad u̾sus in sontes m̃tiatur. Iudex ęquus & diligens extra ciuitatẽ

Expanded text:
atque illuc praecipitem cum ludibrio exturbat, et amicas ejus afficto adulteatque illuc praecipitem cum ludibrio exturbat, et amicas ejus afficto adulterio damnat. XL. Erat clarissima foemina, cui ex filiis juvenibus jam nepotes erant. Hanc Valeria tamquam matrem alteram diligebat, cujus consilio negatam sibi suspicatur. Dat negotium Praesidi Eratineo, ut eam cum dedecore interficiat. Huic aliae duae adjunguntur, aeque nobiles, quarum altera Vestalem famulam virginem Romae reliquerat, fugitivae tunc Valeriae familiaris. Altera virum habuit senatorem, non nimis Augustae proxima. Sed utraque ob eximiam pulchritudinem corporis ac pudicitiam necabatur. Rapiuntur subito mulieres, non ad judicium, sed ad lactrocinium. Nec enim quisquam accusator extabat. Invenitur quidam Judaeus ob alia facinora reus, qui spe impunitatis inductus, adversus insontes mentiatur, Judex aequus et diligens extra civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ualeria : cũ seputara ĩ partib eiꝰ tutius moraturã: eo madirne
qđ habebat urore. Se ani mal nefteriũ ꝓtiuꝰ inar descit Adhiue
matris uestib erat iulier : ñdũluctꝰ tpre impleto legitis pͥmis inma¬
trimomo postulat ciectur utcorẽ : si impetrassco. Respondit illa
libere quȩ sola poterat. Eimo ñ pose denuptiis i illofedali h abitu agere
tepidis adhuc cinerib: mariti sui patris eiꝰ De inde illũ im pie facese
qđ sibi fidẽ c̃ uige srpudia idẽ utq sacturus & sibi: Lostre aroũ efer¬
eõ illiiis mannisuela s tuina n ne more sineexẽplo. maritũ alterũ
experiri. Huntiat̃ homim qͥd eẽt Ausa libido: inirã furorẽq c̃ uer¬
tuu. Etatĩ mulierẽ ꝓscribit bona eiꝰ rapit. aufert comites spadones
ĩtor m̃tis necat Ipsa cũmatẽ i exiliu relegat ħ Iec in locũ certũ : sahuc

Expanded text:
Valeria, cum se putaret in partibus eius tutius moraturam eo maxime, Valeria, cum se putaret in partibus eius tutius moraturam eo maxime, quod habebat uxorem. sed animal nefarium protinus inardescit. adhuc in atris uestibus erat mulier nondum luctus tempore impleto. legatis praemissis in matrimonio postulat eiecturus uxorem, si impeti-asset. respondit illa libere quae sola poterat: primo non posse de nuptiis in illo ferali habitu agere tepidis adhuc cineribus mariti sui, patris eius; deinde illum impie facere, quod sibi fidam coniugem repudiet, idem utique facturus et sibi; postremoominis ac loci feminam sine more, sine exemplo, maritum alterum experiri. Nuntiatur homini quid esset ausa. Libido in iram furoremque convertitur. Statim mulierem proscribit, bona ejus rapit, aufert comites, spadones in tormentis necat, ipsam cum matre in exilium relegat; nec in locum certum: sed huc
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipse in om̃ib: nuptiis p̃gustator ess&. Ingenuas uir gines inminu¬
tas seruissuis donabat uxores. Sed& comites eius sub tali pͥncipe
Quis eñi uindicar& : Mediocri ũ silias. ut cuiq libuerat rapi¬
cbat Ramaricquȩrapi ñ poterant: in beneficiis petebant᷑. nec recu¬
sar licebat: sub scribente imperatore. quin aud pedũ eẽt. aud habend
generali quis barbarus. Hã fere nullus staipator in late rer. nisi exgente
horũ qui agotis tẽpore uicenaliũ tr̃is suis pulsi. maximiano serradider̃
malo generis humani ut illi barbarũ seruitutẽ fugientes: inro manos
dnasent᷑. His satelibꝰ & ꝓ tectorib cinc tꝰ: orientẽ in dibria
ẜabuit. Deniq cũlibi dinibꝰ suis h anc legenm dediss&.
ut fas putar& quicqͥd c̃ cupiss&. ne ab augusta qͥdẽ quã nup apelld¬
uerat mnatẽ poptuit tẽperare. Cenerat post hobitũ maximi am adeĩ

Expanded text:
ut ipse in omnibus nuptiis praegustator esset ingenuas uirgines inminuut ipse in omnibus nuptiis praegustator esset ingenuas uirgines inminutas seruis suis donabat uxores. sed >et comites eius sub tali principequis enim uindicaret? mediocrium filias, ut cuique libuerat, rapiebat. primariae, quae rapi non poterant, in beneficiis petebantur, nec recusare licebat subscribente imperatore, quin aut pereundum esset aut habendus gener aliquis barbarus. nam fere nullus stipator in latere ei nisi ex gente eorum qui a Gothis tempore uicennalium terris suis pulsi Maximiano se tradiderant malo generis humani, ut illi barbarorum seruitutem fugientes in Romanos dominarentur. his satellitibus et protectQribus cinctus Orientem ludibrio habuit. Denique cum libidinibus suis hanc legem dedisset, ut fas putaret quicquid concupisset, ne ab Augusta quidem, quam nuper appellauerat matrem, potuit temperare. uenerat post obitum Maximiani ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
qđ more demntiũ latronũ ĩ cruenta spolia de trahebat. illuo uͦ capitali
& supͣ om̃s qui fuer̃ corrũpendi cupiditas. qͥd dicã nescio. nisi ceca & effire¬
nati & tim̃his uerbis ex pͥmert ꝓ in dignatione sua nõ potest. Uicit offici ũ
lingue : sceleris magnitudo. Cunu chilenones scrutabant᷑. om̃ia ubicũq
liberabilior facies erat : secedendũ patrib ac maritis fuit. detrahebant᷑
nobilib: feminibꝰ ur̃is. itẽq uirginibꝰ & ꝑsingulos artꝰ inspiciebant᷑. nequa
pars corporis regio cubili eẽt indigna. siqua detracta uerat. in aqua ne ca¬
ba t᷑. tãquã maiestatis crim̃ ess&. Sub illo ad ulteropudiertia aliqͥ cõstu¬
pratis uxorib: quas ob castitate acfide carissimas abebant. cũ dolorem
ferre ñ possent. seipsos & iã necauer̃. Subh. ministro pidicitiȩ ĩtegri¬
tas nulla: nis ubi barbarã libidinẽ deformitas insignis arcebat.
Postremo hunc iã ĩduxerat morẽ : ut nemo uxorẽ sine ꝑ missu eiꝰ ducer&.

Expanded text:
 more clementium latronum incruenta spolia detrahebat. Illud uero capitale et supra omnes qui fuerunt, corrumpendi cupiditas! quid dicam nescio nisi caecam et effrenatam, et tamen his uerbis exprimi res pro indignatione sua non potest: uicit officium linguae sceleris magnitudo. eunuchi, lenones scrutabantur omnia. ubicumque liberalior facies erat, secedendum patribus ac maritis fuit. detrahebantur nobilibus feminis uestes itemque uirginibus et per singulos artus inspiciebantur, ne qua pars corporis regio cubili esset indigna. si qua detrectauerat, in aqua necabatur, tamquam maiestatis crimen esset sub illo adultero pudicitia. aliqui constupratis uxoribus, quas ob castitatem ac fidem carissimas habebant, cum dolorem ferre non possent, se ipsos etiam necauerunt. sub hoc monstro pudicitiae integritas nulla, nisi ubi barbaram libidinem deformitas insignis arcebat. postremo hunc iam induxerat morem, ut nemo uxorem sine permissu eius duceret,
Abbreviated transcription (Latin):
UITET aul& celica lẽtetur mundi machina¬
dum refert solis orbita nicholaỹ sollem̃pnia Lui uagitis infantie
de corauit mirifice dansuirtutũm primordia inter oitus crepũ ndia
uartacũ sexta feria semel sugebat ub a iã iȩcate tenera hacus ab stinentia
Uuius tiupba fert oleũ matris cliuȩ nescuĩ quod natura non ꝓtulit
marmor sudando parturit. Ouenerande pontifer pius nectar dꝰ
opifex cunctis qͥ cordetredulo tequerunt in periculo. Aufermortis¬

Expanded text:
ultet aula coelica, Laetetur mundi machinDum refert solis orbita Nicolai memoriam. Qui vagitus infantiae Decoravit mirifice, Dans virtutum primordia Inter ortus crepundia. Quarta, cum sexta feria, Semel sugebat ubera, Jam in aetate tenera Hac usus abstinentia. Cujus tumba fert oleum, Matres olivae nesciunt: Quod natura non protulit, Marmor sudando parturit. O venerande Pontifex! Pius, nec tardus opifex Cunctis, qui corde credulo Te quaerunt in periculo: CCCXXXVI
Abbreviated transcription (Latin):
O dilo uiue. uale. totomichi carior orbe.
Lucidior uitro. fulgenti clarior auro.
Uultucons picuo niueo candente capillo.
Candidior cigno. rubeo formosior astro
Totedũ recolo lacrimarũ rore madesco.
Quitibi p̃cipui nodis cingebar amoris:
Quã cȩlebres oculi. pietatis fonte repleti.
In me quot gemitꝰ ĩ dulces sepe reiecti:
Quẽ similẽ querã. quẽsimilẽ ceneãꝰ
Tumichi pax. requies. inte spes certa manebat:
Portꝰ eras tranquillus depelago redeunti:
Turris eras. deꝗͣ terrentes despiciebã.
Anthidotũ salubre quo cuncta uenena fugabã.
Tupes tuq manus. ⁊ in om̃ibus omĩ afactꝰ:
Et nemultiplices causer ꝓducere uersus.
Odilo iãualeas. ⁊ot saldi sed memoresto:
Aimani quȩ tui uotis pie sẽꝑ adesto.
Andreã sociũ uite. mortis quefidelẽ.C¬
õmenda dño. bernardi care mem̃to

Expanded text:
Odilo, vive, vale, toto michi carior orbe, Lucidior vitro, fulgenti clarior auro, Vultu conspicuo, niveo candente capillo Candidior cygno, rubeo formosior astro. Te, bone, dum recolo, lacrimarum rore madesco, Qui tibi precipui nodis cingebar amoris. Quam celebres oculi pietatis fonte repleti, In me quot gemitus sunt dulces sepe reiecti: „Quem similem queram? Quem similem teneam?" Tu michi pax, requies, in te spes certa manebat. Portus eras tranquillus de pelago redeunti. Turris eras, de qua terrentes respiciebam, Antidotum salubre, quo cuncta venena fugabam, Tu pes tuque manus et in omnibus omnia factus. Et ne multiplices causer producere versus, Odilo iam valeas, Iotsaldi sed memor esto Almannique tui votis pie semper adesto, Andream socium vitę mortisque fidelem Commenda domino, Bernardi necne memento
Abbreviated transcription (Latin):
fecis se dicit᷑ ĩ quacis multa p̃dix eis futura quȩeuenisse manifeste cẽ. conicit᷑
loquendo. Mar tyree̾. suspicaris: ideo te t᷑a temerariũ ostendis. Adhuc
a scłigła iãuidebat c̃sũ ptũ reuocare potuisset salte ameritissẽoꝵ.
lã unde cũputabat abscidi: ĩde potius eũ fatieb at xp̾oquẽ desiddabat
ad herere: qͥa quantũ ꝓlongabat᷑ ciꝰpona tanto magis ei augebatẽ pͥmia
domũdeduceret: cernens eu̾exitinere ac ĩfirmitate defessui iussit ei
duns adref ocilandũ potũ Ante quã cup incerna ei assisteret lumꝰ magnu
Quas iͥ rote circulo ecelo descendens suꝑ caput eꝰ refulsit : iunc treinte
oñs qͥ hoc signũuider᷑. qͥdẽ. hoc iqͥunt dñe qd̾ paret tuũ suꝑcaput

Expanded text:
ua eis multa predixisse futura, que evenisse manifeste esse coniecitur, loquendo. Martyr esse suspicaris, ideo te tam temerario ostendis. Adhuc a jam videbat consumptum, revocare potuisset saltem a meritis sanctorum. Nam unde eum putabat abscidi, inde potius eum faciebat Christo quem desiderabat adhaerere, quia quantum protendebatur ejus poena, tanto magis ei augebantur pram domum deduceret, cernens eum ex itinere ac infirmitate defessum, jussit ei dari ad refocillandum potum. Ante quem cum pincerna assisteret, lumen magnum quasi in rotae circulum e coelo descendens super caput ejus refulsit. Tunc trementes omnes qui hoc sign
Abbreviated transcription (Latin):
rat auidus uindictȩ. sed nimia cordis ber¬
nitate. bona ꝓmalis semꝑ studebat recompen¬
sare. Scđm beati pauli apłi quiuas electionis
dicit᷑ ammonitionẽ: nulli malũ ꝓmalo alicui
uolebat um quã reddere. sed omnibus in cõmune

Expanded text:
erat avidus vindictae, sed nimia cordis benerat avidus vindictae, sed nimia cordis benignitate, bona pro malis semper studebat recompensare. Secundum beati Pauli apostoli, qui vas electionis dicitur, admonitionem, nulli malum pro malo alicui voleba
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate: cum ecce inuna noctĩ quidã fur ingres¬
sus stabulũ equoꝵ. abegit unũ. quẽ pre cęteris ꝑ¬
spexer at obtimũ.⁊ cuius tergo uirbeatꝰ sedere
solitus erat. Sed quia in ea dẽ urbe nõ solũ homo
dei. uerũ etiamq sui uiris eratł nota uidebantur.
ueritus ibidẽ morari. confugit ad laudense opidũ.
ut illic deuenditione ȩqui: cupitũ adqui reret
preciũ: Uerũ quia ds̃ semꝑ suoꝵ curã gerit: om¬
niũ cernentiũ corda ita obstrus a suns. ut nullius
ad emendũ adhibcretur conuenientia Iđ cer¬
nens ille mali uolus. tactus pęnitudine cordis. ⁊ ꝑ¬
uidens se nequit̾ egisse: confestim reduit ad locũ
suȩ fraudis consciũ. ⁊ merentibus famulis : repre¬
sentat equũ fraude sub ductũ. Nunciatur hoc
uiro dei: Agit ille grates iumorerũ opifici.
inequit molestiȩ inferatur latroni. imperiosa
prece seuientiũ mitigat uoluntates. Nõ enim

Expanded text:
cicisus stabulum equorum, abegit unum, quem prae caeteris perspexerat optimum, et cujus tergo vir beatus sedere solitus erat. Sed quia in eadem urbe non solum homo Dei, verum etiam quae sui juris erant nota videbantur, veritus ibidem morari, confugit ad Laudense oppidum, ut illic de venditione equi cupitum acquiereret pretium. Verum quia Deus semper suorum curam gerit, omnium cernentium corda ita obstrusa sunt, ut nullius ad emendum adhiberetur convenientia. Quod cernens ille malevolus, tactus poenitudine cordis et pervidens se nequiter egisse, confestim rediit ad locum suae fraudis conscium, et moerentibus famulis repraesentat equum fraude subductum. Nuntiatur hoc viro Dei. Agit ille grates summo rerum opifici, et ne quid molestiae inferatur latroni, imperiosa prece saevientium mitigat voluntates. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ. Sed distrai nullo modo potuit. quia hoc
ille iniqus possidere nõ meruit. Semelibis.
ter: que frustra conatꝰ. tandẽ rubo rre frontis
confusus. casã repaat uanis Et cue diuina uluo
scelestũ facinus in in iuriã sui serui ꝑpetra tum.
extimplo uindicat. Subito enĩ manibus. pedibus¬
que arefactis miser ⁊miserabilis simul cũ furto
ad eccłam sci maioli defertur. in t̾ra ponitur. map¬
pa uero sursũ appendit᷑. fit concursus pp̃li. cõs¬
tipat᷑ ȩcđa multitudine innumerabili. Meritũ
odironis quale sit agnoscit᷑. ⁊beatus maiolus
ut opẽ misero ferat. omniũ uotis exoratur. Lan¬
dẽ diuina pietas. inolitis miserationibus miserũ
erigit. brachia. manusque natiuo humore ꝑfun¬
dit. bases eius iplantas consolidat. isque cũ om̃i
populo dm̃magnificans ad ꝓpria remeat.
damnũ supra dicto patri inferre molita est: Mora¬
bat̾ namq iamfatus pat̾ inde nominata papia

Expanded text:
rerum. Sed distrahi nullómodo potuit, quia hoc rerum. Sed distrahi nullómodo potuit, quia hoc ille iniquus possidere non meruit. Semel, bis terque frustra conatus, tandem rubore frontis confusus, casam repetit inanis. Et ecce divina ultio scelestum facinus in iniuriam sui servi perpetratum extimplo vindicat. Subito enim manibus pedibusque arefactis miser et miserabilis simul cum furto ad ęcclesiam sancti Maioli defertur, in terra ponitur, mappa vero sursum appenditur. Fit concursus populi, constipatur ęcclesia multitudine innumerabili. Meritum Odilonis quale sit, agnoscitur, et beatus Maiolus, ut opem misero ferat, omnium votis exoratur. Tandem divina pietas inolitis miseracionibus miserum erigit, brachia manusque nativo humore perfundit, bases eius et plantas consolidat, isque cum omni populo deum magnificans, ad propria remeat. dampnum supra dicto patri inferre molita est. Morabatur namque iam fatus pater in denominata Papia
Abbreviated transcription (Latin):
simulans se uelle olisequi: captabat oculis quo¬
modo aliquid qui ret furari Cernens igit᷑ map¬
pã operosã suꝑ uiri dĩ mensã. illectus cupiditate
letifera. anhelabat patrare qđ cupiuerat ini¬
quamente: Post quã ergo exempta est fames. epulis.
mensȩ quȩ̨ sunt remote aliis sua curantibus. ille
malignus casu reꝑtã mappã
subito rapuit.
⁊ festinato discessit. Gaudens de inuenta p̃da.
nignarus quanta sibi in ꝓxcimo futura erat mẽ¬
brors detrim̃ta Altera uoro die hora cõpeten¬
ti. apposita m̃sa requiritur que de erat. Or¬
to int̾ clientes de amissa mappa querelarum
murmur. dapsilis pat̾ hoc parui pendens: af¬
ferte inquid aliã. ⁊ ne tale inquid ulterius ac¬
cidat. solliciti estote in posterũ. Adibita confes¬
tĩ altera. pes insilentiũ uersa est ł fecto post¬
modũ beato uiro simul cũ rege. malignus
ille rem male sublatã. detulit infoꝵ uenaliũ

Expanded text:
simulans se velle obsequi, captabat oculis, quosimulans se velle obsequi, captabat oculis, quomodo aliquid quiret furari. Cernens igitur mappam operosam super viri dei mensam, illectus letifera cupiditate, anhelabat patrare, quod cupiverat iniqua mente. Postquam ergo exempta est fames epulis mensęque sunt remote, aliis sua curantibus ille malignus casu repertam mappam subito rapuit et festinato discessit. Gaudens de inventa preda et ignarus, quanta sibi in proximo futura erant membrorum detrimenta. Altera vero die hora competenti apposita mensa requiritur, quod deerat. Orto inter clientes de amissa mappa querelarum murmure dapsilis pater hoc parvipendens, „afferte", inquit, „aliam et, ne tale aliquid ulterius accidat, solliciti estote in posterum." Adhibita confestim altera res in silentium versa est. Profecto postmodum beato viro simul cum rege malignus ille rem male sublatam detulit in forum venalium
Abbreviated transcription (Latin):
cauit Ipse enĩ inchana galileȩ. conuiuantibus
de aqua uinũ exibuit. Nunc uero famulo suo spon¬
te se atterere uolenti. pallentẽ limpbã inuini li¬
quorẽ conuertit. Quali uero cordis iubilo. uel
qua m̃tis fidutia esti mandus est. tunc tripudi¬
asse. cũita dese dm̃curare cognouisset. Po¬
tuit tunc psalmistȩ uerbis concinere. Dñs sol¬
licitus est mei Uelsic̃ alibi dicit᷑. Dñs curan
habet mei.
n imperii festinabat. ut de regno idimperiũ
ꝓimoueretur. comitabat᷑ cum eo beacissimus
odiro. ⁊gloriose uirginis ad orandũ partũ. utri¬
quȩ celeꝰ brauer̃ apud papiã. ditissimũ italiȩ
opidũ Expletis itaque illis diei sacris ymnoꝵ
officus: consedic senior cũ fratribus ad m̃sam. ut
sũptis ciboꝵ dapibus. amissas reuocarent iuires.
Trant autẽ discumbentes multi. atq obsequen¬
tes nõ pauci. Int̃ quos quidã fraudis possessor

Expanded text:
cavit. Ipse enim in Chana Galileę convivantibus cavit. Ipse enim in Chana Galileę convivantibus de aqua vinum exibuit, nunc vero famulo suo sponte se atterere volenti pallentem lympham in vini liquorem convertit. Quali vero cordis iubilo vel qua mentis fiducia estimandus est tunc tripudiasse, cum ita de se deum curare cognovisset? Potuit tunc psalmiste verbis concinere: Dominus sollicitus est mei. Vel sicut alibi dicitur: Dominus curam habet mei. d arcem Romani imperii festinabat, ut de regno ad imperium promoveretur, comitabatur cum eo beatissimus Odilo, et gloriose virginis adorandum partum utrique celebraverunt apud Papiam ditissimum Italię oppidum. Expletis itaque illius diei sacris hymnorum officiis consedit senior cum fratribus ad mensam, ut sumptis ciborum dapibus amissas revocarent vires. Erant autem discumbentes multi atque obsequentes non pauci. Inter quos quidam fraudis possessor
Abbreviated transcription (Latin):
inchoatur. Dei itaque cultor consuetũ more exple¬
re cupiens. cũ iamhora dieĩ nona fr̃s modico cibo
ꝑcepto lectioni uacarent. clam cinere impleto
pugillo consedit adm̃sam. acepit scđm psal migra¬
phi dictũ. panẽ simul cũ cinere fessũ corpus refi¬
cere. Innuit uero cuius dam fr̃i. ut sibi aquę potũ
deferret. qđ in becilles artus arido edulio susten¬
taret Attulit ille qđ usserat. Ut uero appli¬
cuit labus. ecce odor aque. saporẽ contulit uini:
S ubstitit ille n quasi ignarus. iterũ frĩ ut aquã deferret.
cinnuit manu Qui miratus. se aquã obtulisse signi¬
ficauit. Iande euacuato uase: iterũ idem
aqua plenũ de tulit pr̃i Attigit ille sũ moten
ore. denuo uinũ ꝓaqua cȩpit redolere: Uirgo
beatus. dĩ pietatẽ ergasẽ ꝑ senticens. humili de¬
uotione qđ dĩ miserat sumere nõ recusauit.i
Eccenterũ ds̃ noster simillimo actu sc̃m suũ głifi¬

Expanded text:
inchoatur. Dei itaque cultor consuetum morem expleinchoatur. Dei itaque cultor consuetum morem explere cupiens, cum iam hora diei nona fratres módico cibo percepto lectioni vacarent, clam cinere impleto pugillo consedit ad mensam et cepit secundum psalmigraphi dictum pane simul cum cinere fessum corpus reficere. Innuit vero cuidam fratri, ut sibi aque potum deferret, quo inbecilles artus arido edulio sustentaret. Attulit ille, quod iusserat. Ut vero applicuit labiis, ecce color aquę saporem contulit vini. Substitit ille et quasi ignarus iterum fratri, ut aquam deferret, annuit manu. Qui miratus, se aquam obtulisse significavit. Tandem evacuato vase iterum idem aqua plenum detulit patri. Attigit ille summotenus ore, denuo vinum pro aqua cępit redolere. Vir ergo beatus dei pietatem erga se persentiscens, humili devotione, quod deus dedit, sumere non recusavit. Ecce iterum deus noster simillimo actu sanctum suum glorifi
Abbreviated transcription (Latin):
modat̃: Mox que uidentẽ remittit ad ꝓpria ouan¬
tẽ. Amabat enĩ pueros nõ las ciuiã sectans. sed aeta¬
tis in nocentiã. pię in illis amplexas Sic̃ ⁊ dñs in euan
gelio dicit. Sinite pasto uulos uenire ad me
taliũ estt enĩ regnũ cȩloꝵ: Quis loquetur
ueridicũ dictũ xp̃i. Quicredit inme opera que ego
facio nipse faciet Egit quidẽ simile opus potens
saluatoris dextera. commorans in carne humana.
⁊ nunc eodẽ insignimiraculo seruũ suum magnifica¬
re dignatus est. in nr̃i temporis euo. ut facile quis ꝑ¬
dicere queat. quanti estimandus sit. qui opere con¬
simili dño scłorꝑ rege cooperante. meruit sub¬
limari:
bio qđ nuncupat᷑ au rea uallis. loco scilicet reli¬
gioso ⁊ fratrũ illic cõmanentiũ scĩtate famoso.
Aderat ille primus dies ieiunioꝵꝑ. que dñi pascha
precedunt. in quo a cineris suꝑ capita imposito
suscipitur.⁊ ardu& inceptio abstinentiȩ afidelibus

Expanded text:
modat. Moxque videntem remittit ad propria ovanmodat. Moxque videntem remittit ad propria ovantem. Amabat enim pueros, non lasciviam sectans, sed aetatis innocentiam gelio dicit: Sinite parvulos venire ad me, talium est enim regnum cęlorum. Quis loquetur verídicum dictum Christi: Qui credit in me, opera, quę ego facio, et ipse faciet. Egit quidem simile opus potens salvatoris dextera, commorans in carne humana et nunc eodem insigni miraculo servum suum magnificare dignatus est in nostri temporis ęvo. Ut facile quis perdiscere queat, quanti estimandus sit, qui opere consimili domino seculorum rege cooperante meruit sublimari. bio, quod nuncupatur Aurea Vallis, loco scilicet religioso et fratrum illic commanentium sanctitate famoso. Aderat ille primus dies ieiuniorum, quę domini pascha precedunt, in quo et cineris super capita impositio suscipitur et ardue inceptio abstinentie a fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
xiens quoda tempore beatissimꝰ pat̾ oduo aclu¬
mado celebrimõ loco. deuenie edquendã suciuris
locũ non longe rbeodẽ monasterio sitũ nõ ies
ap̃o dño ꝑ solueret uota orationũ. In dese dontũ
recepit quȩ ipsi eccłȩ contigua uidet᷑. Ac censo au¬
tẽnigne quia frigus enit. cępit sedendo gelidos
icus cilefacereꝰ. Postmodũ uero oculoꝵ orbes hac
uillac que uoluens. conspici eminus puerũ. cuius fu¬
ciei effigiẽ. pulcra manus suꝑni opificis decoram
effecerat. Interrogat quis esset. Aiunt circũ stantes.
Seruitutis uinculo. inuestro dñe seruitio idnexus
tenetur. Et sc̃s. Quomodo inquitꝰ Filius est inquiuñ
uilliciuestri Qui licet uideat̾ decorus aspectu.
caret tam̃ oculoꝵ uisui. Iacuit deifer heros. ⁊ animũ
ad spẽ reformans. altitonantis clementiã tacita p̃ee
inuocat: Et aluocans paruulũ. dãpnatis cecita te
oculis signũ imprimens dñicecrucis que natura¬
aminus dederat. uirtutũ deo co operante ilico ac com¬

Expanded text:
tissimus pater Odilo a Cluniaco celeberrimo loco, devenit ad quemdam sui juris locum, non longe ab eodem monasterio situm, nomine Christo Domino persolveret vota orationum: inde se domum recepit, quae ipsi ecclesiae contigua videtur. Accenso autem igne, quia frigus erat, coepit sedendo gelidos artus calefacere. Postmodum vero oculorum orbes hac illacque volvens, conspicit eminus puerum, cujus faciei effigiem pulchra manus superni opificis decoram effecerat. Interrogat quis esset. Aiunt circumstantes: Servitutis vinculo in vestro, domine, servitio annexus tenetur. Et sanctus: Quomodo, inquit? Filius est, inquiunt, villici vestri, qui licet videatur decorus aspectu, caret tamen oculorum visu. Tacuit Deifer heros, et animum ad spem reformans, Altitonantis clementiam tacita prece invocat. Et advocans parvulum, damnatis caecitate oculis signum imprimens Dominicae crucis, quae natura minus dederat, virtutum Deo cooperante, illico accom
Abbreviated transcription (Latin):
Solũ arder&. sed &iã redundar&. & hoc factũ fr̃s misarentur
acdiuine de putarent głȩ: posuer̃ aliud uas inqͦ diftillantia
eiꝰdẽ olei diuinitꝰ dati refunderent᷑ O magna & inclita pastor
ans ber te clarissime. tua gła felix. Nonenĩ indigebat meritũ
tuũ signis ꝓbari. qͥa admirabilis & głosa tue couersationis
oꝑatio plena uirtutibꝰ ꝑ petuũ scãrũ uir arabꝰ signũ minis¬
fitũ pͥncipẽ chreeti sue rant reuer si sunt: licentia abco accepte.
ut licitũ eis for& eũ trans ferri qͦipsius decreuerat uoluntas.
nullo eiꝰ scẽ orcdinationi resistente Cũq sepulerũ illiꝰ apissent.

Expanded text:
solum arderet, sed etiam redundaret et hoc factum fratres mirarentur solum arderet, sed etiam redundaret et hoc factum fratres mirarentur ac divinae deputarent gloriae, posuerunt aliud vas, in quo distillantia eiusdem olei divinitus dati refunderentur. O magna et inclita, pastor Ansberte clarissime, tua gloria felix! Non enim indigebat meritum tuum signis probari, quia admirabilis et gloriosa tuae conversationis operatio, plena virtutibus, perpetuum sanctarum virtutum signum minisefatum principem directi fuerant reversi sunt, licentia ab eo accepta, ut licitum eis foret eum transferri, quo ipsius decreverat voluntas, nullo eius sanctae ordinationi resistente. Cumque sepulchrum illius aperuissent
Abbreviated transcription (Latin):
ambitione uestitũ ẽ. ac desuꝑ linteis ceratis obuolutũ. qr ipse
p̃dixerat hoc sibi adño imꝑatũ fore. ut osse sue in p̃dictũ fontanel.¬
lense cȩnobiũ tumulanda deferrent᷑ Sic̃ enĩ sc̃is altarib xp̃i assis.¬
tere cõsueuerat. ita induieũ fr̃s curauer̃. Sedcũ sudariũ ceralitũ
capiti eiꝰ inponere uellent. iuisus ẽ aperisse occłos effigiẽ p̃feretis
uiuentis. ita ut aliqui chicerent eũ rediuiuũ fore Nã & aspectus
faciei illius. megno erat roseo ꝑfusus colore. Iuidã enĩ dicebaN
ꝓsudario cera incduto. quasi indignatũ eẽ. Uider̃ enĩ nonsine
religio. sidei de uotio erat Itã letũ erat talẽ habuisse pa tronum.
quã grtue talȩ amisiose Iostes sepelier eũ cũ de core.
& honorificentia magna. Cũ uͦ lãpas liquore olei plenꝰ ante eiꝰ
sepulcrũ a fidelibꝰ accensus fuiss&. & die noctuq indefitiens non

Expanded text:
ambitione vestitum est ac desuper linteis ceratis obvolutum, quia ipse ambitione vestitum est ac desuper linteis ceratis obvolutum, quia ipse praedixerat, hoc sibi a Domino impetratum fore, ut ossa sua in praedictum Fontanellense coenobium tumulanda deferrentur. Sicut enim sanctis altaribus Christi adsistere consueverat, ita indui eum fratres curarunt. Sed cum sudarium cera litum capiti eius imponere vellent, visus est aperuisse oculos, effigiem praeferens viventis, ita ut aliqui dicerent eum redivivum fore; nam aspectus faciei illius magno erat roseo perfusus colore. Quidam enim dicebant, pro sudario cera induto quasi indignatum esse. Viderunt enim non sinereligio fidei devotio erat. Et tam laetum erat talem habuisse patronum, quam grave talem amisisse. Postea sepelierunt eum cum decore et honorificentia summa. 26. Cum vero lampas liqcensus fuisset et die noctuve indesinenter non