comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
occisus est abel: quis ex uobis cergu& medepeccocto. qui exdõ est
uerba dĩ ccudit .÷ t qui intellegit & foccit: Samaritanus es & dit¬
moniũ habes hic qđ non fuit nec hab& & quierat taccendo
consensit : Ego glõm meũ ñ quiro ÷ qui quercet & iudic& dr
pate non quero sicut simulectores facciunt & in iustie iudicaent¬
Abrcch eom pater ur̃ exultecuit ut uideret diem meũ uidit & ge¬
uisus est .÷ ÷ uidit sidem inspũ. & uidit illum in ꝑsona angelorũ
tres uidit quasi unum solutecuit ubi dixit Diuertite domini
mei ceddomum serui ur̃i. si lnueni grãẽm in oculis tuis: amo
ter. ad nunticẽ nouum & uetus testomentum: ante a brahã
egosum dedi uinitate locutus est: Tulerunt lacpides ut iacce¬
÷÷ lacpidea cordac habentes. abs condit se iħis. ost se abs consum
a cordibus eorum, exiuit detemplo .i. ÷ depopulo iudeorum ⁊ hs̃
transiit ꝑmediũ eorum .i. ÷ abiit adgenter. uidit hominem

Expanded text:
occisus est Abel: quis ex vobis arguet me de peccato? qui ex Deo est occisus est Abel: quis ex vobis arguet me de peccato? qui ex Deo est verba Dei audit, id est qui intelligit et facit: Samaritanus es et daemonium habes, hic quod non fuit nec habere et quod erat tacendo consensit: ego gloriam meam non quaero, est qui quaerit et judicet: Deus Pater; non quaero sicut simulatores faciunt et injustr exsultavit ut videret diem meum: vidit et gavisus est, id est vidit fidem in spiritu et vidit illum in persona angelorum: tres vidit, quasi unum salutavit ubi dixit divertite domini mei ad domum servi vestri si inveni gratiam in oculis tuis: amenter: adnuntians Novum et Vetus Testamentum: ante Abranam ego sum: de divinitate locus est: tulerunt lapides ut jaceest lapidea corda habentes: abscondit Jesus, ostendit se absconsum a cordibus eorum se, exivit de templo, id est de populo Judaeorum Jesus transiit per medium eorum, id est, abiit ad gentes. Vidit hominem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ lacpidare iudiei dixisset contradistor legis ẽ. ⁊ħs inclincons sedeor sũ
÷ ÷ desedibus pact̃nis inmunđ cdredi menda peccatio generis humani:
Degito scribebaet int̃ra ost peccatax eorum. erexit se ut eregeret
eos qui incedebant in peccactis. Ĩterum inclincens se scribebeet int̾r
ost remissco peccata mulieris. semansit iħs sclus cũ muliere indomo .÷ ÷
cum ecclesico inmundo. Qui sequitꝰ meñ ambulabit intenebrir. oft
non tacmen gressumpedum sed affectũ cordis. non intenebris .÷. ⁊ in ig¬
norantia neque intenebris peccactorũ. sed hacbebit lumonuitae .÷ ÷
lucem scientiae & lucem ꝑ petue: Multoc hobeo de uob loqui &
iudicacre ost quisi credideritis. multa uos docebo. & siñ credide¬
ritis multa loqui cdexcus ationẽ uram . lle abinitio homicido
er at quia son& ipsũ int̃ficit suꝑbiendo. alit̃ pꝰmũ hominẽ quend
inmortalem condidit & ipsum fecit morttlem & ꝑ eos sugigestionem

Expanded text:
non lapidari, dixissent: Contradictor Legis est. Jesus inclinans se deorsum, id est, de sedibus paternis in mundum ad redimenda peccata generis humani: digito scribebat in terra, ostendit peccata eorum: erexit se, ut erigeret eos, qui incedebant in peccatis: iterum inclinans se, scribebat in terra, ostendit remissa peccata mulieris: remansit solus Jesus cum muliere in domo, id est, cum Ecclesia, in mundo. Qui sequitur me non ambulat in tenebris, ostendit non tantum gressus pedum, sed affectum cordis; non in tenebris, id est, ignorantiae, neque in tenebris peccatorum; sed habebit lumen vitae, id est lumen scientiae, et lumen perpetuum. Multa habeo de vobjudicare, ostendit quia si credideritis multa vos docebo: etsi non credideritis, multa loqui ad excusationem vestram. Ille ab initio homicida erat: quia semetipsum interfecit superbiendo: aliter primum hominem quem Deus immortalem condidit et ipsum fecit mortalem, et per ejus suggestionem
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitate iudieorum : Quisitit uenict & bibat .÷ ÷ qui sitit uebũ dĩ
ueniat &bibat dostrincm euangelii : Numinco deuetre ÷ ÷ doctrinã
decorde : Fluent aquie uiue .i. ÷ p̃disectio euangelii ꝗdonat ꝑpetuã
uitoom : Qui ĩ h̃s mundũ erat hon orificatus ost honorificationẽ pacssionis
&resursestionis: Neuers ist unus quisq: indomnũ succ̃ : Mulier in edulterio¬

Expanded text:
t veniat et bibat id est qui sitit verbum Dei veniat et bibat doctrinam Evangelii: flumina de ventre id est doctrina de corde: fluent aquae vivae id est praedicatio Evangelii quae donat perpetuam vitam: quia Jesus nondum erat honorificatus, ostendit honorificationem passionis et resurrectionis: reversi sunt unusquisque in domum suam id est in
Abbreviated transcription (Latin):
÷ ꝑp̃dicationẽ sids . Iudei quanto malora signec uidebant Inxp̃o. teente
magis obcecabantur: gullerunt locũ et gentẽ : Locũ hierus alẽ possi¬
inũ hominẽ mori ꝗ ut totagens pereat . ꝗ ministeriũ đi habebat ꝑ macni¬
bus & sp̃u dĩ hoc locutus ẽ ut filiusdĩ ꝗ disꝑsierant congregorent᷑ unuost in
totũ mundũ martha minis trabat. ost astiuã uitã : Nagarus discum¬
benrcũ ihũ significat aedãm, Meria accepit librã ungueti unã .÷. ÷¬

Expanded text:
praedicationem fidei. Judaei quanto majora signa videbant, tanto magis obcaecabantur: tulerunt locum et gentem, locum Jerosolymam, possiunum hominem mori quam tota gens pereat, quia ministerium Dei habebat prae manibus et Spiritum Dei hoc locutus est, ut Filius Dei qui divisi erant congregaret in unum in toto mundo: Martha ministrabat, ostendit activam vitam. Lazarus discumbens cum Jesu, significat Ecclesiam: Maria accepit libram unguenti, ita et
Abbreviated transcription (Latin):
tuno e ons aliqua pars exiudeis Qeuelatũ ẽ gentibis ÷ ÷ qui credit
iie non solum secundum humanitatẽ. & fecundũ diuimactẽ. alt̃
ñsolum inme s&d & in pactre ꝗ ego in patre & pat̃ in meẽ ꝗruidit me
undit eũ qui memi sit. acsi a ꝑtedixiss& ꝗ uidit me uerbũ hominẽ ẽe &
redit me uerbum dm̃ ẽe didit & pcetrem secundũ diuinitectem.¬

Expanded text:
evelatum ex gentibus, id est qui credit in me non solum secundum humanitatem, sed secundum divinitatem, aliter non solum in me, sed et in Patre quia ego in Patre et Pater in me: qui videt me videt qui me misit; ac si aperte dixisset, qui vidit me verum hominem esse et credit me verum Deum esse, videt et Patrem secundum di
Abbreviated transcription (Latin):
nuenimur apud inior euangelistas: decies commemoratũ om̃m uisi
ee aebhominibus. post resurrestionẽ. semel mulieribs admonumaitũ¬
gadileae secundũ matheũ. UIIIIo. quod dixit maercus. Nouissi me¬
die cum ñ interra sed &iam leuatum in nube cum incaelum ascen¬
der& quod marcus & luc os commemoranti ꝙ Beatus MΕROnΙ¬

Expanded text:
ue apud quatuor evangelistas decies commemoratum Dominum visum esse ab hominibus post resurrectionem: semel, ad monumentuGalilaeae secundum Matthaeum; nono, quod dicit Madie, non iam in terra, sed eleuatum in nubem, cum in caelum ascenderet, quod Marcus et Lucas commemorant, Marcus
Abbreviated transcription (Latin):
quaerant xp̃m. M anudr̃ ap̃ ebreos. unde accepit nom mama cpuq latinos.
hoee pconis uiuus siue corpus xp̃i traens figuratũ inministerio . Tribus modis
sus citatur homo .÷ ÷ de insi delitecte adfidem .ii. depeccocto ad poenitentiã.¬
ditis aeddiem festum egoñ aescendo: uos quibus mundurẽ dilestatus. ego
ñ ascen docm quiñ sum demundo : Die festo medicentem as candit ihs in hieruso¬
limcc̃ maxime incedente gelo iudeorũ : endeado strina ñ est mea &si mea
diui: haec loquor uobis: Alit̃ secundum carnem mea est sed secundum
diuinitectem ñ ẽ meo: einũ opus feci om̃s mircemini totũ hominẽ socnũ
fec i inscebbacto. ost totũ genus humanũ in nouo testemanto: Nolite iudi¬

Expanded text:
anu dicitur apud Hebraeos unde accepit nomen manna apud Latinos hoc est panis vivus sive corpus Christi transfiguratum mysterio, tribus modis suscitatur homo id est de infidelitate ad fidem, de peccato ad poenitentianditis ad diem festum, ego non ascendo: Vos quibus mundum delectatur ego non ascendam, quia non sum de mundo, die festo mediante. Ascendit Jesus Jerosolymam, maxime incendente zelo Judaeorum: mea doctrina non est mea, et si mea  quae ad patrem audivi: haec loquor vobis, aliter secundum carnem mea est, sed secundum divinitatem non est mea, unum opus feci et omnes miramini totum hominem sanum feci in sabba
Abbreviated transcription (Latin):
ȩcclã qñ aedgentes siue iedpopulum, Leuate oculos ur̃os .÷. t oculos fidei
÷ ad gentes hic alit̃ qui mortuist̃ corporaelit̃ Infuturo audiunt uocema
quibona fecerunt In resurrestione uitȩ hoc ẽ qui seipsũ iudiccet resurgit
dp̃. alit̃ quimostuist̃ inpeccatis ꝑ conuersationẽ side uiuunt aduitã: ⁊pse
res urgunt adiudiciũ qui hic male egerunt. qđ dicit ñ faccio amequic quam
ost ꝓ paste corporis. Sic̃ccudio & iudico ⁊udiciũ meũ iustũ ẽ : Nonquiero uo¬
luntatẽmeaẽ sed quimisitme patris : Igic uoluntatẽ suac̃ posuit ꝓmenbris

Expanded text:
esiam quasi ad gentes sive ad populum: levate oculos vestros id est oculos fidei id est ad gentes: hic aliter qui mortui sunt corporaliter, in futuro audiunt vocem ejus qu aliter qui mortui sunt in peccatis, per conversionem fidei vivunt ad vitam, ipsi resurgunt ad judicium, qui hic male egerunt: quod dicit non facio a me quicquam, ostendit pro parte corporis: sicut audio et judico: judicium meum justum est, non quaero voluntatem meam, sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cursorem eẽxp̃i: Alit̃ ost nouũ testecmetũ. & ego nesciebcc̃ eũ. ost iohan
nescire ꝑbaeptismũ xp̃i sedemptũ eẽmundũ. Dã sciebect eũ filiũ dĩ eẽ & nati
incarne. stebbi ubi habitas ÷ ÷ inquolido ctrinao. Cũ orccueris siue
docere uenite discite dostrinc̃ mec̃ : ÷ ÷ quic om̃s uult uenis eadsc
neri humano. angelos ascendentes. & discendemtes . i ⁊ ꝓpt ministeriũ xp̃i.
dietertia nuptiae focstie sunt .i. ÷ tertialex ꝑnuptias copulctio eccłe
adnuptias figurant eccła: Desiciente uino .÷. ÷ defestio litterelegis
nondũ uenit hora meo .i. ÷ nandum uenit tempus passionis xp̃i, Sex

Expanded text:
n scire per baptismum Christi redemptum esse mundum, nam sciebat eum Filium Dei esse, et natum in carne. Rabbi, ubi habitas? id est, in qua doctrina commoveris, sive doces? venite, discite doctrinam meam, quia omnes vult venire ad neri humano: angelos ascendentes, et descendentes, id est, in ministerium Christi. Die tertio nuptiae factae sunt, id est, tertiajus, figura Ecclesiae, deficiente vino, id est defectio litterae legis. Nondum venit hora mea, id est nondum venit tempus passionis Christi se
Abbreviated transcription (Latin):
intemplo & sanicuit eos : & nisimens as nũ muleriorũ euertissa
cathe dras quie columbas uendentiũ cieci & clacudi lucẽ pristm̃
& concitũ gradũ non meruissent recipere : Vł dentes cũ prin¬

Expanded text:
in templo, et sanavit eos. Nisi mensas nummulariorum evertisset, in templo, et sanavit eos. Nisi mensas nummulariorum evertisset, cathedrasque columbas vendentium, caeci et claudi lucem pristinam, et concitu
Abbreviated transcription (Latin):
epos & pbror & diaconos quac̃ lacicos & uniuersã turbã de eccła sua
& unius criminis hab& uendentes parnor & ementes scribtum est
enĩ gratis accepistis gratis date mensas quoq: nummularioꝵ¬
subuetit, obsorua ꝓpt̃ ecuariticẽ sace dotũ cclttrio łĩ nũ mula¬
panis iuxta simplicem intellegentiã. columbe ñ erani incathe¬
tiris sed incacueis nisi fortie colũberũ institutores sed ebaent
Incacthedris qđ pienitus cobsurdũ est qui a incathedris moegis tri¬
rũ magis dignitas indiccet quaecdnihilũ redigit cũ mixta fue¬
rit lucris quod ecclesiis diximus unusquisq & dese intellegant
dicit enĩ cepostolus pculus uos estis tẽplũ dĩ & sp̃s sc̃s habit& in uob̵
non sit in domũ pectoris nr̃i negotictio non donoꝵ cupidntes
ne in gredictur ihis iratur &rigidur & non cliter mund& templũ
suũ nisiflagello adibito ut despelunca latronũ & domo negoci¬
tionir domũ faciat orationis : & accesser adeũ cieci adieudi

Expanded text:
eros, tam diaconos quam laicos, et universam turbam de Ecclesia sua, et unius criminis habet vendentes pariter et ementes. Scriptum est enim: « Gratis accepistis, gratis date . » -- « Mensas quoque nummulariosubvertit. Observa, propter avaritiam sacerdotum, altaria Dei nummulapanis . Juxta simplicem intelligentiam, columbae non erant in cathedris, sed in caveis, nisi forte columbarum institores sedebant in cathedris. Quod penitus absurdum est, quia in cathedris, magistrorum magis dignitas indicatur, quae ad nihilum redigitur, cum mixta fuerit lucris. Quod de Ecclesiis diximus, unusquisque de se intelligat. Dicit enim Apostolus: Vos estis templum Dei, et Spiritus sanctuercia, non donorum cupiditas, ne ingrediatur Jesus iratus et rigidus, et non aliter mundet templum suum, nisi flagello adhibito, ut de spelunca latronum, et de domo negotiationis, domum faciat orationis. Et accesserunt ad eum caeci et claudi
Abbreviated transcription (Latin):
& uidentes discipuli mirceti sunt dicentes quomodo continuo aruit
discus sis noltis tenebris matut in a luce radicente & uicino media
in quac dñs paessione suac in lus traturus erat urbem cum in ciuititem
reuerteret᷑ esuriit uel ueritatẽ humanie carnis ostendens uel esuri¬
ens scclutem credentiũ & aestuans ad incredulitatẽ ihłir cumq ui¬
diss& crbosẽ uncc̃ quã intellegimus s in cegogam & cmcil cebulũ
sudieorũ iuxtec uicc̃ habebat enĩ legẽ & iuxtoc uicẽ erat quice non ot

Expanded text:
Et videntes discipuli mirati sunt, dicentes: Quomodo continuo aruit? Et videntes discipuli mirati sunt, dicentes: Quomodo continuo aruit? Discussis noctis tenebris, matutina luce radiante, et vicina meridie, in qua Dominus passione sua illustraturus erat orbem, cum in civitatem reverteretur, esuriit, vel veritatem humanae carnis ostendens, vel esuriens salutem credentium, et aestuans ad incredulitatem Israelis. Cumque vidisset arborem unam quam intelligimus Synagogam, et conciliabulum Judaeoru
Abbreviated transcription (Latin):
&responsio inutrtumq: uergens & ccclumniȩ non pactens non dix
quod scribie ccudire cupiebant benefocciunt pueri ut inihi
testimoniũ peribeaent necrursum errant puerisunt debe¬
tis ae tictiignoscere sed ꝓfest exemplum deostacuo psael¬
mo ut ta cente dño testimonium scribturarum puerorũ
egrossus contradicentiũ iuit b&thaniee quod inte p̃to¬
tur domus obecudientiae lam tunc uococtionem gen¬
tiũ priesi gurcens ibiq mansit quicclniħł ꝑ manese
ñ potuit. hoc quoq intellegendũ at qđ ante s uerit
pccuptatis & itec adulatus sit nulli ut inurbe maxima nullum hosp¬
tem nullam inuenerit mansionem sed incegro peruulo & lla tari
sororesqiq habitarit eoꝵ quippe uicus b& thanicest: mane aũt
reuertens inciuntatem esuriit & uidens fici arborẽ unoc secus uite
uenit cedecem & nihil inuenit in ecm nisi folia tantũ & art illi nũquẽ
ete friustus nas cantur insempnernũ & corefcsta est continuo ficulnea

Expanded text:
responsio utrinque vergens, et calumniae non patens non dixit, quod Scribae audire cupiebant. Bene faciunt pueri, ut mihi testimonium perhibeant; nec rursum: Erant pueri, debetis aetati ignoscere: sed profert exemplum de octavo psalmo, ut tacente Domino testimonium Scripturarum puerorum egressus contradicentium, ivit in Bethaniam, quod interpretatur domus obedientiae, jam tunc vocationem gentium praefigurans, ibique mansit, quia in Israel permanere non potuit. Hoc quoque intelligendum est, quod tantae fuerit paupertatis, et ita nulli sit adulatus, ut in urbe maxima nullum hospitem, nullamque invenerit mansionem, sed in agro parvulo apud Lazarum sororesque ejus habitaret. Eorum quippe vicus Bethania est. Mane autem revertens in civitatem esuriit; et videns fici arborem unam secus viam, venit ad eam, et nihil invenit in ea nisi folia tantum, etsempiternum, et arefacta est continuo ficulnea.
Abbreviated transcription (Latin):
xer audis quid istidicnt pleriq arbitrant᷑ maeximum
esse signoꝵ quod latarus sus crectus est qđ ciecus exutero
lumen acceperit quod ecior danem uox ccuditee sit parris
quod rrcns figuratus in montem gloriam ostenderit
prium phaentis mihi inter om̃c signe que fecit hoc ui detur
mirebilius quod unus homo & illo tempore contemptibilis
x intaentum uilis ut postec crucisigeretur scribis &
phceris eis contracseuiuentibus eaur osdentibus lucrce
suodes trui adunius flagelli uerberer teen toem eicere multitudi¬
nem mensasq sub uatore & coehedroer confringere & alia facore quȩ
infinitus non fecisset exercitus. Igne menim qu id dcẽ adque
desideriũ ridica bat ex oculis qus & diumitatis moc lestoes. luce¬
bat infcccie cumq modum non acudeant inicere soccerdotes
tamen opera ccclumniant᷑ testim onũ populi atq populi¬
atq pueroꝵ qui damabant osannac filio dđ uertunt in calũ¬
moem quod ui delic& hoc nondicatur nisi soli filio dĩ uideant

Expanded text:
: Audis quid isti dicunt? Plerique arbitrantur maximum esse signorum, quod Lazarus suscitatus est , quod caecus ex utero lumen acceperit , quod ad Jordanem vox audita sit Patris , quod transfiguratus in monte gloriam ostenderit triumphantis . Mihi inter omnia signa quae fecit hoc videtur mirabilius esse, quod unus homo, et illo tempore contemptibilis, et intantum vilis 166 ut postea crucifigeretur, Scribis et Pharisaeis contra se saevientibus, et videntibus lucra sua destrui, potuerit ad unius flagelli verbera tantam ejicere multitudinem, mensasque subvertere, et cathedras confringere, et alia facere, quae infinitus non fecisset exercitus. Igneum enim quiddam atque sidereum radiabat ex oculis ejus, et divinitatis majestas lucebat in facie. Cumque manum non audeant injicere sacerdotes, tamen opera calumniantur, et testimonium populi atque puerorum qui clamabant, Osanna filio David, vertunt in calumniam: quod videlicet hoc non dicatur nisi soli Filio Dei. Videant
Abbreviated transcription (Latin):
susciperent. hacc stroftem eoꝵ crebra uenientu inopi dec dissipa¬
baent quilndigebaent sumtibus. & non solũ hosties non habebcent
mularios qui mututm subcacutione darent pecumco sed quia
erit loge p̃ceptũ ut nemo usuras acciper& & ꝓdesse non poterit
faccerent culus uebi ꝓpruetatẽ latina lingua non ex primit: co¬
minus cula uerbi grã frixi ceteris uuccrũq passccrũ & pomco
diue sigeneris. Igit᷑ quia usuras accipere non poterant colubiste
quip ecuniat̃ feneratiecent ꝓ usuris accipiebant uariasspecio
ut qđ innũ mo non licebat. in hir rebus & i gerent quenũmir coe¬
pctris negotiactionẽ seu latro ciniũ ardore spr concitatur
iuxta qđ scribtũ insex sage simo & ostabo psalmo gelus domustue
comedit me facit sibi flagellũ & funicales & tantã hominũ multi¬
tudinẽ eiecit templo dicens scriptũ est domus mea domus orationis
uocabit ur uos ccũ fecis nr̃speluncam latronũ. latro enĩ est et templũ

Expanded text:
 crebro venientium inopia dissipabat, qui indigebant sumptibus, et non solum hostias non habebant,  nummularios, qui mutuam sub hac cautione darent pecuniam. Sed quia erat lege praeceptum , ut nemo usuras acciperet, et prodesse non poterat facerent, cujus verbi proprietatem Latina lingua non exprimit. munuscula: verbi gratia, frixi ciceris uvarumque passarum, et poma diversi generis. Igitur quia usuras accipere non potuerant collybistae, qui pecuniam foeneraturi erant, pro usuris accipiebant diversas species, ut quod in nummo non licebat, in his rebus exigerent quae in nummis coePatris sui negotiationem seu latrocinium, ardore spiritus concitatus, juxta quod scriptum est in sexagesimo octavo psalmo: Zelus domus tuae comedit me, fecit sibi flagellum e funiculis, et tantam hominum multitudinem ejecit de templo, dicens: Scriptum est: Domus mea domus orationis vocabitur, vos fecistis illam speluncam latronum. Latro enim es
Abbreviated transcription (Latin):
& sedentẽ suꝑeo dnm ihm̃ subposuer̾ uestimentao succ &
stracuer̃ uiam ramis crborũ cumq operȩ cunstoo fecissen
uocis quoq tribuunt testimoniũ & priecedentes
hocc sequentes non breui & silenti confessione sed clamore
plenissimo resonant : Osanna filio đd benedicts quiuenturur¬
at in nomine dñi: Quod ccũ dic̃ turbae que p̃cedebant & quie
sequebant᷑ utrumq ostendit ppłm & quiaente euangelium
& qui post euangeliũ dño cfedider. consona ihm̃ confessia¬
nis uoce litudari & secund superioris parabule exemplũ
diuersarum orcerum operuerios unũ fidei accipere prae¬
niiũ: Iporro qđ sequit᷑ osanna filio dđ quid significer &
cente annos plurimos inbreui epistola addccmũ tunc id¬
mae urbir episcopũ dixisse memini & nunc ꝑstringam
brieuita incentesimo septimo decimo psedmo quimani¬
fistie

Expanded text:
upposuerunt vestimenta sua, et straverunt viam ramis arborum. Cumque opere cuncta fecissent, vocis quoque tribuunt testimonium: et praecedentes atque sequentes non brevi atque silenti confessione, sed clamore plenissimo resonant: Osanna filio David, benedictus qui venit in nomine Domini. Quod autem dicit: Turbae quae praecedebant et quae seet qui post Evangelium Domino crediderunt, consona Jesum confessionis voce laudare: et secundum superioris parabolae exemplum diversarum horarum operarios, unum fidei accipere praemium. Porro quod sequitur: Osanna filio David, quid significet, 162 et ante annos plurimos in brevi epistola ad Damasum, tunc Romanae urbis episcopum, dixisse memini; et nunc perstringam breviter. In centesimo decimo septimo psalmo, qui manifeste
Abbreviated transcription (Latin):
est substernit pedibus asini nec ubi osfendet ad lacpidem
nec edcet s pinã nelabectur in soueam: Alii autẽ cedebant
ramos de arboribus & sternebant inuia : De arborib fru¬
giferis quibus mons oliueti consitus est cedebant ramos
sternebantq inuia ut praua secta facerent &iequacrent
iniequeliac quorestius atq securius incorde credentium.
⁊ pr̃daemoniorum atq uitioꝵ uistor incederet: Turbae aũquie
cedebat & quie sequebant᷑ clacmabant dicenter:  sana filio
dcciud benedicturus est in nomine dñi. oscena in excelsis
quiac manis esta est historia sp̃italem sequamur ordinẽ
disserendi. turbae quie egressȩ suerant dehiericho & secu¬
tie sclucctorẽ acdiscipulos ꝗs post quac̃ pullũ asinie solutũ ui

Expanded text:
est, substernit pedibus asini; necubi offendat in lapidem, est, substernit pedibus asini; necubi offendat in lapidem, ne calcet spinam, ne labatur in foveam. Alii autem caedebant ramos de arboribus, et sternebant in via. De arboribus frugiferis, quibus mons Oliveti consitus est, caedebant ramos, sternebantque in via: ut prava recta facerent, et aequarent inaequalia: quo rectius atque securius in corde credentium, Christus, daemonum atque vitiorum victor incederet. Turbae autemabant, dicentes: Osanna filio David: benedictus qui venit in nomine Domini; osanna in excelsis. Quia manifesta est historia, spiritualem sequamur ordinem disserendi. Turbae quae egressae fuerant de Jericho, et secutae sunt Salvatorem ac discipulos ejus, postquam pullum asinae s
Abbreviated transcription (Latin):
a go cũ historia uel in possibili tate hod& uel turpitudinem
co eltiorte trans mittimur ut asina ista que subiuge
fuit & domitae & iugũ legis traxerit sinagogi intellegat᷑.
Pullus csine lasciuur & libe gentiũ populus quibꝰ sedebit
dñs missis cedeos duobus discipulissuis uno incircum cisione
altero in genter: euntes cũ discipuli fecerunt sic̃ prȩcepit
suac & deruꝑs edere fecer: pullus iste & ees inac quibus apostoli ster¬
nunt uestimentec succ ut ihs̃ mollibus sedeat ante ceduentũ sodua¬
ctoris nudierant : multisq: sibilneos dominatũ uindicantibus
absq operiinento frigebant: post quã uero cepostolicas sus¬
cipere uester pulchriores faccti dom habuere sessorẽ uestis
quibus nisi cnima instructit fuerit & ornati sessosem
habere dnm non poterit: plurima aũ turba strauerunt uesti¬
menta sua inuia: uidete differentia unius cuiusq ꝑsonȩ
a postoli uestimenta sua suꝑas inũ ponunt. turba quie uilior

Expanded text:
Ergo cum historia vel impossibilitatem habeat, vel turpitudinem, ad altiora transmittimur: ut asina ista quae subjugalis fuit, et edomita, et jugum legis traxerat, Synagoga intelligatur; pullus asinae, lascivus et liber, Gentium populus, quibus sederit Jesus, et missis ad eos duobus discipulis suis, uno in Circumcisionem, et altero in Gentes. Euntes autem discipuli, fecerunt sicut praecepitsua, et eum desuper sedere fecerunt. Pullus iste et asina, quibus apostoli sternunt vestimenta sua, ut Jesus mollius sedeat, ante adventum Salvatoris nudi erant, multisque sibi in eos dominatum vindicantibus, absque operimento frigebant. Postquam vero suscepere apostolicas vestes, pulchriores effecti, Dominum habuere sessorem. Vestis ornata, sessorem habere Dominum non meretur. Plurima autem turba straverunt vestimenta sua in via. Videte differentiam uniuscujusque personae. Apostoli vestimenta sua super asinum ponunt, turba quae vilior
Abbreviated transcription (Latin):
merabilesimoro relabantur bostue maxime fetis dieb tccu¬
rorũ arietũ hyrcoꝵ pacuperibꝰ neabsq sac crificio essent pullos columbat¬
rũ & tirturer offerentibus occidebat plerumq ut qui delonge uenerant
non haberent uistimar. ex cogia uer igit᷑ saccerdoter quomodo pne¬
dam depopulo fucerent & om̃a ammalia quib opus ercont ad ra

Expanded text:
merabiles immolabantur hostiae, maxime festis diebus, taurorum, arietum, hircorum; pauperibus, ne absque sacrificio essent, pullos columbarum et turtures offerentibus . Accidebat plerumque, ut qui de longe venerant, non haberent victimas. Excogitaverunt igitur sacerdotes quomodo praedam de populo facerent, et omnia animalia
Abbreviated transcription (Latin):
& reliqua: humilis magister & mitis nec cupiditatis in modice duos arguit
postulantes nec decem seliquos indignactionis increpat & liboris. sed
toclem ponitex emplum quidoceat eũ malorẽ esse qui minor fuerit . & ili¬
dñm fieri quiommũseuus sit : Srustra igt ut illi immoderata quesia¬
rant acut istidolent suꝑ maiorũ de siderio cũ adsum i toctẽ uistutum
non potentiã sed humilitate uenit᷑. Deniq sui ꝓponit exemplũ ut si
dista pecrui penderent erubescerent ad opera: &dĩc sic filius homi¬
nis nonuenit ministrari sedministrare. notaqđ diximus crebro
eũ quiministretfiliũ cpelari hominis sed decre aenimẽ succ̃ redem¬

Expanded text:
 etc. Humilis Magister et mitis, nec cupiditatis immodicae duos arguit  etc. Humilis Magister et mitis, nec cupiditatis immodicae duos arguit postulantes, nec decem reliquos indignationis increpat et livoris; sed tale ponit exemplum, quo doceat eum majorem esse qui minor fuerit, et ilDominum fieri qui omnium servus sit. Frustra igitur aut illi immoderata quaesierant, aut isti dolent super majorum desiderio, cum ad summitatem virtutum non potentia, sed humilitate veniatur. Denique proponit exemplum ut si dicta parvi penderent, erubescerent ad opera, et dicit: Sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. Nota quod crebro diximus eum qui ministret filium appelari hominis. Et dare animam suam redem
Abbreviated transcription (Latin):
apuddm̃ sed qui cũq tedem sepriebuerit ut segnocaeloꝵ dignus fi&
hicacccipi& qđ non ꝑsone seduite paratũ est. Itaq sitcclis estis
qui conrequaomini regnũ meũ qđ pacter m̃s triumphantibus
&uistoribꝰ p̃pacrecuit uos quoq accipietis illud alidemosi &
heliam dictũ uolunt quos poculo ante inmonte uiderunt¬
cũ eoloquentes sedmhnequequã uidet᷑ ideo & iac sedentiũ
insegno caeloꝵ uocabula nondicunt᷑ nepaucis nominatis
ceteri putentur exlusi: E adientes decem indigati sunt
deduobꝰ fratribus decem apostoli non indignant᷑ matrifilioꝵ
zebede nec admulierem ccudatioc seffeunt postulocti sed
ad silios quos ignoraentes mensurã sucẽ in modicec̃ cupi ditoctẽ
ex cerserint quibus & dñs dixera t nescitis qui dpetactis sub in¬
tellegit᷑ enĩ uel ex responsionẽ dñi uel ex indignatione apostoloꝵ
qđ fili matrem in miserint ad graediac postulando hs au uoca¬
uit eos ad se& ant. scitis quice principes gentiũ dominant᷑ eon¬

Expanded text:
no coelorum dignus fiat, hic accipiet, quod non personae, sed vitae paratum est. Si itaque tales estis qui consequamini regnum coelorum, quod Pater meus triumphantibus et victoribus praeparavit, vos quoque accipietis illud. Alii de Moyse et Elia dictum volunt: quos paulo ante in monte cum eo viderant loquentes: sed mihi nequaquam videtur. Ideo enim sedentium in regno coelorum vocabula non dicuntur; ne paucis nominatis, caeteri putarentur exclusi. Et audientes decem, indignati sunt de duobus fratribus. Decem apostoli non indignantur matri filiorum Zebedaei, nec ad mulieris audaciam referunt postulantis; sed ad filios, quod ignorantes mensuram suam, immodica cupiditate exarserent, quibus et Dominus dixerat: Nescitis quid petatis. Subintelligitur autem vel ex responsione Domini, vel ex indignatione apostolorum, quod filii matrem immiserint ad grandia postulanda. Jesus autem vocavit eos ad se, et ait: Scitis quia principes gentium dominantur eo
Abbreviated transcription (Latin):
mon& ne glorient̃ & suꝑuenient contracradicem suam. sedcũ¬
ipsierrose priorum insesti fuerint & olecstro inbonam oliucm
a turbis & nihi lominus nontacent sed crebrius in id ipsum inge¬
minant ut desideriũ uere lucir ostendant: stetit iħs & uocacuit
ut hiex̧ responsione ciecoꝵ manifestic debilitar paeseat & uirtus ex re
natura nondederat aut cestae quod debilntts tulerat donat
nsedebeent & clamacre toentũ noueront. postea sequantur
ihm non tampedib̾ quamuirtutibus : &cũ adꝓpinquassen¬

Expanded text:
monet ne glorientur, et superbiant contra radicem suam ; sed cumonet ne glorientur, et superbiant contra radicem suam ; sed cuipsi errore priorum inserti fuerint ex oleastro in bonam olivama turbis, et nihilominus non tacent: sed crebrius idipsum ingeminant, ut desiderium plenum verae lucis ostendant. Et stetit Jesus, et vocavit ut ex responsione caecorum manifesta debilitas pereat, et virtus ex remnatura non dederat: aut certe quod debilitas tulerat donat sedebant et clamare tantum noverant; postea sequuntur Jesum non tam pedibus quam virtutibus, quia ipse
Abbreviated transcription (Latin):
M ultilatrones erant hiericho quie gredi entes & descendentes de
hierosolymis intersicere & uulnerare consueueraent. idcirco dñs
in hiericho cum discipulis suis ut libercret uulneretos & multoc in¬
turbec̃ secũ trechat: Deniq postquac̃ egredi uoluit abhericho secint
sunt eũ turbae multa& simansiss& hieros olymis & nũquaẽ adhumila
discendiss& turba usque hodie seder& intenebris & inumbra mortis
sed & duocecierant iuxtat uicẽ ciecos appellat quinec dumdicee
potercnt. in lumine tuo uidebimus lumen. secus uioc quiac ui¬
bant : Quos pleriq pharisieos intellegunt & sadduceos. illi ueroa uttũ
populũ & ueteris testirmenti & noui quod alter scribtã legem alta
naturaclem sequens sin exp̃o caecus ercet hi quia ꝑ seuidere non po¬
tercent audierant prieconia seduactoris & confersisunt siliumdł.
ssinccũ uterq ciecus praefertur apopulũ iudieorũ hoc quod sequis
Increpabat eor turba suꝑ&hnicis intellegendum quor apostol

Expanded text:
Multi latrones erant in Jericho, qui egredientes et descendentes de Hierosolymis interficere et vulnerare consuerant. Idcirco Dominus venit Jericho cum discipulis suis, ut liberet vulneratos, et multam turbam secum trahat. Denique postquam egredi voluit Jericho, secutest cum turba multa. Si mansisset Hierosolymis et nunquam ad humilia descendisset, turba usque hodie sederet in tenebris et umbra mortis. Sed et duo caeci erant juxta viam; caecos appellat, qui necdum dicere poterant in lumine tuo videbimus lumen. Secus viam quia vibant: quos plerique Pharisaeos intelligunt et Sadducaeos, alii vero utrumque populum et Veteris Testamenti et Novi: quod alter scriptam legem, alter naturalem sequens sine Christo caecus erat. Hi quia per se videre non poterant, audierunt praeconia Salvatoris et confessi suntSin autem uterque caecus refertur ad populum Judaeorum, hoc quod sequitur, Increpabat eos turba, super ethnicis intelligendum est: quos Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est quidẽ uenire scandalauae tam̃ eiet hominiquiqđ neces¬
se est ut inmundo sicet uitio suo facit utꝑ seficet
unus quisq ecredentiũ secer ad edispateat. siinquit itec et quis quib coniuns as
cogncctos & necessarioscausam habe csruinam Itaq non frater non uxor
non silii non amici no n om̃is asfestus quinos excludere potest ccregnoce¬
quo sollicitur animus ac sepe temptet᷑ meliur est uitã solitaricẽducet
quoc̃ obuit& praesentis necessuriaẽ ae ternã uitac̃ ꝑdere : Olidetene¬

Expanded text:
Necesse est quidem venire scandala: Vae tamen ei est homini, qui quod necesse est ut fiat in mundo, vitio suo facit, ut per se funusquisque credentium scandalis pateat. Si, inquit, ita est quis tibi conjunctus,crifacere cognatos et necessarios, causam habeas ruinarum. Itaque non frater, non uxor, non filii, non amici, non omnis affectus qui nos excludere potest a regno coequo sollicitetur animus, ac saepe tentetur. Melius est vitam solitariam ducere, quam ob vitae praesentis necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
bis & condempnadt eũ morte & tradent gentibus ad inlude¬
d ũ & flagellindũ & crucifigendũ & igno miniã passionis
metibus discipilis nuntiarit illacgłco postul& trium phantis
res urg& putecuit eum mulier post resurrestionẽ illico regne¬
turum & hoc quod in recundo aduentu ꝓmittitur primo ess
complendum & abditate feminea priesentiã cupit inmemo
suturorũ quo d acũt interiðacot dñs & ille petentie respon¬
quif lagellcndus & crucifigendus erut quomodo & in he mor¬
ro usu quis me tegit & delaegoero ubi posurtis eũ in uetere
quoq testamento adam ubi es. & descendens uidebo si ux

Expanded text:
 gentibus ad illudendum, et flagellandum, et crucifigendum; et ignominiam passionis timentibus discipulis nuntiaret, illa gloriam postulet triumphantis? resurget. Putavit enim mulier post resurrectionem eum illico regnaturum, et hoc quod in secundo adventu promittitur primo esse complendum; ita aviditate feminea praesentia cupit, immemor futurorum. Quod autem interrogat Dominus, et, illa petente, responqui flagellandus et crucifigendus erat: quomodo et in Hemorrhousa: Quis me tetigit ? Et de Lazaro: Ubi posuistis eum ? In veteri quoque Testament
Abbreviated transcription (Latin):
turcenarr& iec cobũ tan tum aportolum abherode capite
struncatum iohannes cutrem propria morte uitasiniet
sa si lecomus & ec desi cesticas historices in quibus fertur qđ & ip¬
se proptermart yrium sit missus inferuentis o leidoleum
x in de suscipiendam coroncm xp̃i cthleta pro cesserit stoc
martyrio cenimum non de suisse er bibisse iohannem calicem
confessionis que & sespueri incamino ignis biber licet ꝑsecutor non

Expanded text:
tura narret, Jacobum tantum apostolum ab Herode capite truncatum; Joannes autem propria morte vitam finierit. Sed si legamus ecclesiasticas historias, in quibus fertur quia et ipse propter martyrium sit missus in ferventis olei dolium, et inde ad suscipiendam coronam Christi athleta processerit, statimartyrio animum non defuisse, et bibisse Joannem calicem confessionis, quem et tres pueri in camino ignis biberunt, licet persecutor non
Abbreviated transcription (Latin):
sonat & illa luce parabola ubi maclorfilius mninori inuidet
& non uult eum recipere penitentem & paetrẽ cccuscet iustitiae
& utsciamus hun cesse sensum quem diximus titulũ pacrabolit
huius fines quie consentiunt sic erunt inquid nouis summi primi
& primi no uissimi multi enimstuocati pauci ccũ elesti: &as¬
cendens ihrhiero soly mã ad sum sit duod ecim discipulos suos¬

Expanded text:
ubi major filius minori invidet, ubi major filius minori invidet, et non vult eum recipi poenitentem, et patrem accusat injustitiae. Et ut sciamus hunc esse sensum quem diximus, titulus parabolae hujus finisque consentiunt. Sic erunt, inquit, novissimi primi, et primi novissimi. Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. Et ascendens
Abbreviated transcription (Latin):
tertice orce operarios quomodo illȩ quia prima
ora est missur inuinecc̃ similiter & sextae orae
opercerius minus laborauit atertiae operio & noi¬
orie asextie orae operiosm̃s itaq setro uococtio gentilib̾
inuid& & in tuon gelii torquetur gratiae& scclucctor concludeis
parecbolã erunt inquit primi nouissimi & nouissimi primi
quod iudei decapitie uersant᷑ incacudam & nos decccudo
mutemur incaput: Amice non facciotibi iniuricẽ lege in
cuius decm libro amicũ istũ qui increpatur cepatre facmi¬
lics primie orie opercoriũ ꝓto plccustum intellegi & eos qui
dencriur sigurã regis hab& fecepisti esgo mercedem quec
tibi ꝓmiserc̃ hocest imaginẽ & similitudinem mec̃ quid
priemii meritũ : Tolle quod tuum et & uade iudieus in lege
non gractic sed opere salucctur quienĩ fecerit eac uiuet inqs¬
unde dr̃ cedeum a noculus tuus nequac̃ est quico ego bonussum cedipsu

Expanded text:
tertiae horae operarius, quomodo ille qui a prima tertiae horae operarius, quomodo ille qui a prima hora est missus in vineam. Similiter et sextae horae operarius minus laboravit tertiae horae operaonae, sextae horae operario. Omnis itaque retro vocatio gentibus invidet, et in Evangelii torquetur gratia. Unde et Salvator concludens parabolam: Erunt, inquit primi novissimi, et novissimi primi. Quod Judaei de capite vertantur in caudam: et nos de cauda mutemur in caput. Amice, non facio tibi injuriam. Legi in cujusdam libro, amicum istum qui increpatur a patrefamilias, primae horae operarium, protoplastum intelligi, et eos qui Denarius figuram regis habet. Recepisti ergo mercedem quam tibi promiseram imaginem et similitudinem meam. Quid praemii meritum. Tolle quod tuum est, et vade. Judaeus in lege non gratiUnde dicitur ad eum: An oculus tuus nequam est, quia ego bonus su
Abbreviated transcription (Latin):
his in quosedementiã condustorir essuderat mihiui detur
primie ose esse operarios sacmuhel & hi eremiar & brep¬
tistie iohanis quipos sut cum psed mistc dicere exute rom
porro undema iequi ultima senestute & ta menom̃s par¬
ter accipiunt priemiũ lis& diuersus laborsit sunt qui
hoenc pacrcebolam aliter disserunt. primoc orre uolin
missum esse In uinecc adam &reliquor patriarchcs
usq: aednoe tertia ipsum noe usq &dcebrahcm
moren & ꝓphetcs undecima cpostolor & gentium po¬
pulum quibur om̃r inuident unde hoc ipsum intelle¬
gens post oram iam un decim aẽ cumess& ꝓpesolis
occccsum &adues peroẽ iohannes euaengeli stec
loquit᷑ : Sliolimei nouirsima orccest & simul conside¬
ra quod inustitioc patris focmiliae quac̃ inundecima
orie o percriis om̃s pariter accuscnt inseipsis non in¬
tellegunt sienĩ iniquus est pater familics non in uno
iniquus et sed in omnibus qui co nonsic leboruit

Expanded text:
his, in quos se clementia conductoris effuderat. Mihi videntur his, in quos se clementia conductoris effuderat. Mihi videntur primae horae esse operarii Samuel, et Jeremias, et Baptista Joannes, qui possunt cum Psalmista dicere: Ex utero Porro undecimae, qui ultima senectute: et tamen omnes pariter accipiunt praemium, licet diversus labor sit. Sunt qui hanc parabolam aliter edisserant. Prima hora volunt missum esse in vineam Adam et reliquos patriarchas usque ad Noe; tertia, ipsum Noe usque ad AbrahamMoysen et prophetas; undecima, apostolos et gentium populum, quibus omnes invident. Unde hoc ipsum intelligens post horam jam undecimam, cum esset prope solis occasum et ad vesperam, Joannes Evangelista loquitur: Filioli mei, novissima hora est . Et simul considera, quod injustitiam patrisfamilias, quam in undecimae horae operariis omnes pariter accusant, in seipsis non intelligunt. Si enim iniquus est paterfamilias, non in uno iniquus est, sed in omnibus: quia non sic laboravit
Abbreviated transcription (Latin):
dosegicaeloꝵ ex his quie priemississunt intellegitur
scribtum est ante eocm multierunt primi nouissimi & no¬
uissimi primi non tempori defferente dño sed fidei dicit¬
que patrem fcomilics primo mane exisse ut conducer&
operarios inuineam suac̃ & p̃cium operis constituisse de¬
naerium de inegressum circa oratertiã uidisse alios
staentes inplactea otiosos & illis nequaq dencorium sed qđ
iustũ est fuisse pollicitũ. sexta quoq ora & nona fecisse
similiter. undecimae aũ in uenisse alios stanter qui tota¬
disotiosif uercent & misisse eos inuineat̃: Gñ au sero secstũ esset p̃cipr
seꝓcuratori suo ut cenouissimis inciperet red dere hoc est eb
operariis orae undecima usq adoperterius ore primie
om̃sq papiter contranoussimor inuidia concitectos iniquin
tem aerguis se parris familiae. non quo minur acceperint
quã suerit constitutũ sed quod pliis accepere uoluer int

Expanded text:
do regni coelorum, ex his quae praemissa sunt, intelligitur. do regni coelorum, ex his quae praemissa sunt, intelligitur. Scriptum est enim ante eam: Multi erunt primi novissimi, et novissimi primi. Non tempori deferente Domino, sed fidei. Dicitque patremfamilias primo mane exisse, ut conduceret operarios in vineam suam, et pretium operis constituisse denarium. Deinde egressum circa horam tertiam, vidisse alios stantes in platea otiosos: et illis nequaquam denarium, sed quod justum est fuisse pollicitum. Sexta quoque hora et nona fecisse similiter. Undecima autem invenisse alios stantes, qui tototiosi fuerant, et misisse eos in vineam. Cum autem sero factum esset, praecepisse procuratori suo, ut a novissimis inciperet reddere, hoc est, ab operariis horae undecimae usque ad operarios horae primae; omnesque pariter contra novissimos invidia rguisse patrisfamilias. Non quod minus acceperint quam fuerat constitutum, sed quod plus accipere voluerint
Abbreviated transcription (Latin):
contem serint atq diuitias & scł uoluptates isticentuplũ
recipient etuitam &ernam possidebunt ex occasione
huius sententiae quidam introducunt mille annos post
resurrectione dicentes nobis timocentuplum omniũ resuĩ
quacs dimisimus & uitã i&ernac esse credendãe non intellegen¬
ter quodsi inceteris dignacsit sepmissio inuxoribus appac¬
reat turpitudo ut qui unaẽ ꝓdño dimiserit centum ꝓecipi&
infuturo sensus igit᷑ iste est quicar nalia ꝓsalucctore
remiserit sp̃itadic recipi& quae comparatione & meritos ui
itecerunt quasi si parua numero centencribs numerus
comparet᷑. undedicit & apostolus qui unac̃ tantũ domũ & unis
puntiue paruos agros dimiserat quasinihil hacbentes
& om̃a possidentes: Simile est segnũ caeloꝵ homini patrifami¬
lias quiex int primo mane conducere operarios in uin eam
sucm: conuentione aũt faccta cumoperariis exdinario
diurno misiteos inueneãe suã parabola ista uel similitu¬

Expanded text:
contempserint, atque divitias et saeculi voluptates, isti centuplum recipient et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae quidam introducunt mille annos post resurrectionem dicentes, nobis tunc centuplum omnium rerum quas dimisimus, et vitam aeternam esse reddendam: non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo; ut qui unam pro Domino dimiserit, et centum recipiat in futuro. Sensus ergo iste est: Qui carnalia pro Salvatore dimiserit, spiritualia recipiet: quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi si parvo numero centenarius numerus comparetur. Unde dicit et Apostolus, qui unam tantum domum, et unius provinciae parvos agros dimiserat: Quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Simile est regnum coelorum homini patrifamilias, qui exiit primo mane conducere operarios in vineam suam. Carabola ista, vel similitu
Abbreviated transcription (Latin):
scicnt: Postu loet ccũt mater filiorũ gebedi errore
muliebri & pietatis affestu nesciens quid peter&
nec mirum si ista arguatur imperitiie. Cumpetro
diccotur quan dotria uult facere tecbernccculec
nesciens quidicer&: perpondens ihr̃ dix̃ nercitis quipe¬

Expanded text:
s eum ? Postulat autem mater filiorum Zebedaei errore muliebri, et pietatis affectu nesciens quid peteret. Nec mirum si ista arguatur imperitiae, cum de Petro dicatur quando tria vult facere tabernacula, nesciens quid diceret . Respondens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsestionem sufficit nisi pofe contemptas diuitics saluatorem
sequectur idest relictis malis facciatbona facilius enĩ sȩculus
contempnȩtur quam uoluptas. multi diuitiis selinquentes
dnm non secuntur. sequituraũt dño qui lmitretor eius est & ꝑ
uestigia illius gacditur quienim dicit sexp̃mcredese deb&

Expanded text:
perfectionem sufficit, nisi post contemptas divitias Salvatorem perfectionem sufficit, nisi post contemptas divitias Salvatorem sequatur, id est relictis malis faciat bona: facilius enim sacculus contemnitur quam voluntas. Multi divitias relinquentes Deum non sequuntur; sequitur autem Christum qui imitator ejus est, et per vestigia eju
Abbreviated transcription (Latin):
raebis &diligis proximũtuũ sicut te ipsũ & reliquac: Ad ulescen¬
temitaq temptactorẽ asse & exeo ꝓbate possumus quod dicene
sibi dño: Siuis ceduittẽ in gredi serua mandatoc Pursum pris¬
denter interrogret quȩ sint illa mandacta quasi non ipsa
legerit aut dñs possit dõiuuere contraria: Dicit illi adulis
aduliscens. si enim hoc qđ positũ est in mandatis diligispximũ
tuum sicut te ipsum opera complesset quomodo postea acudiens uaede uen¬
deque habes & da pauperib tristis fecenit quiccbebat possossiones
multas siuis ꝑfectus esse uade uende quaehabes & dacpacuperibus & hac¬
bebis chesaurum incaelum & uenisequere me: In potestocte nr̃a est
utrum uelimus esse ꝑfecti tamen quicumq ꝑfestus esseuoluerit
debetuendere quae habet & nonex partie uendere sicut ananicsfe¬
cit & scepphira sed totũ uendere &cum uendiderit docse om̃ĩa pau¬
peribus & sic sibi praeparet thesicurum insegno caeloꝵ. nec hoc aed

Expanded text:
s proximum tuum sicut teipsum. Adolescentem istum tentatorem esse, et ex eo probare possumus, quod dicente sibi Domino, Si vis ad vitam ingredi, serva mandata, rursum fraudulenter interrogat quae sint illa mandata: quasi aut non ipse legerit, aut Dominus possit Deo jubere contraria. Dicit illi adolescadolescens. Si enim hoc quod positum est in mandatis: Diliges proximum tuum sicut teipsum, opere complesset, quomodo postea audiens: Vade, et vende quae habes, et da pauperibus, tristis recessit, quia habebat possessiones multas? Si vis perfectus esse, vadebebis thesaurum in coelo. Et veni, sequere me. In potestate nostra est utrum velimus esse perfecti; tamen quicunque perfectus esse voluerit debet vendere quae habet, et non ex parte vendere sicut Ananias fecit, et Saphira , sed totum vendere; et cum vendiderit dare omnia pauperibus, et sic sibi praeparare thesaurum in regno coelorum. Nec hoc ad
Abbreviated transcription (Latin):
detur principibus sienioꝵ & scribis & condebunt eũ morte
& tredent eũ gentibus ad deludendũ & fla gellandũ &
crucisicendum & tertia dieresurget. crebrohoc ipsũ
discipulis dixerct sed quia multis inmediũ disputictis po¬
tercet lapide memoria quod acudiercent iterũ hierbso¬
lymã & recũ ducturus apostolos adtem tactionẽ eos por¬
raet necum uenerit ꝑsecutio &crucis igno minico scanda¬
lixent: Nuno ee ccessit aedeũ mers pili& gebed ꝯ cũplissur

Expanded text:
nabunt eum morte, et tradent eum gentibus ad illudendum, et flagellandum, et crucifigendum, et tertia die resurget. Crebro hoc ipsum discipulis dixerat: sed quia multis in medio disputatis, poterat labi de memoria quod audierant, iturus Jerosolymam, et secum ducturus apostolos, ad tentationem eos parat: ne cum venerit persecutio et crucis ignominia, scandalizentur. Tunc accessit
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo & isti cacmeli quibꝰ diuites compaerant᷑ cum deposuem
gracuẽ scerc incẽ peccoctoꝵ cum totius corporis pracuitate linc¬
repossint ꝑ aengustaẽ & crtom uicẽ quieducit aduituẽ : Inter¬

Expanded text:
quomodo et isti cameli, quibus divites comparantur, cum deposuerint quomodo et isti cameli, quibus divites comparantur, cum deposuerint gravem sarcinam peccatorum, et totius corporis pravitatem, intrare possint per angustam portam