comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ professienem necͣtia. p̾latis u̾o ꝑtim uoluntaua
ut que inuenta ab hõie ꝑtim necͣtia. ut que fu¬
erunt diuinitꝰ instituta. Qmobrem fortastis tũ
potissimũ congrua. ⁊ luculenta magis eatem dĩo
mutabile. Et s quidem stabile dix̾im ꝙ ita est
necͣim ut non cuilib hõi illud imitare fac sit
bi gr̃a: Regule scõꝵ basilũ. augustini. bñditti.
net nõ ⁊ auttentici canones. ⁊ si qua sunt alia
⁊ ecͣcͣstica instituta digne auttoritatis. Que qm̃
tare consceditur. Quia cũ ab hominib institu¬
ta sunt: euam ꝑ homines loco ⁊ officõ illis ca¬
santur. Ubi sane. qui hec legit accendat me cau
te dr̃e non ea posse uel ab istis leuit̾ pro uolim¬
tate mutari: S ex rõne fidełr dispensari. Ideo
inuenta atq instituta fu̾nt non qr ałr uiu̾e
uon liceret. Q ꝙ ita magis expediret ne plane
ad aliud qmͣ ad lucrum uł custodiam caritatis.
Quamdui gͦ caritati militant ĩmobilit̾ fixa sũt:

Expanded text:
latis vero partim voluntaria, ut quae inventa ab homine; partim necessaria, ut quae fuerint divinitus instituta. 4. Quam ob rem fortassis tunc potissimum congrua et luculenta magis eadem divisio commutabile. Et quidem Stabile dixerim, quod ita est necessarium, ut non cuilibet hominum illud mutare fas sit, bi gratia, Regulae sanctorum Basilii, Augustini, Benedicti, necnon et authentici canones, et si quae sunt alia ecclesiastica instituta dignae auctoritatis. Quae quoniam tare conceditur. Quia tamen ab hominibus, etiam per homines, loco et officio illis casantur. Ubi sane qui haec legit, attendat me caute non dicere, ea posse vel ab istis leviter pro voluntate mutari, sed ex ratione fideliter dispensari. Ideo inventa atque instituta fuerunt, non quia aliter vivere non liceret, sed quod ita magis expediret; nec plane ad aliud, quam ad lucrum vel custodiam charitatis. Quandiu ergo charitati militant, immobiliter fixa sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̾destinauit conformes fi ymagini filu fui uoca¬
care dignatur. Ut inp̾senti iustificet ⁊ głificet in
tempnentes hiꝰ scłi uanitates ⁊ insaniat faisas.
lis trabatit suspiria eligontes ⁊ ꝓponentes abitos
c̃ẽ in domo d̾i nr̃i. magis qmͣ hĩtare in tab̾nacłic
pec̃coꝵ. Confumet autem deꝰ iñ nobis bonum
ꝙ inspirauit ꝓpõitum ne antiq̃ ⁊ ĩimit̾ hostis
hũani gen̾is nos uł appõito au̾tere. uł subu̾te
possit ĩ ꝓpõito. Ne indelicet blandiente nob̾ uana
⁊ insana hiꝰ seculi delectacõne: ad ꝑficiendam car¬

Expanded text:
et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui, et vocare dignatur, ut in praesenti justificet, et glorificet in temnentes hujus saeculi vanitates et insanias falsas, lis trahatis suspiria; eligentes et proponentes abjecti esse in domo Dei nostri, magis quam habitare in tentoriis peccatorum. Confirmet autem Deus in vobis bonum quod inspiravit propositum, ne antiquus et inimicus hostis humani generis vos vel a proposito avertere, vel subvertere possit in proposito: ne videlicet blandiente vobis vana et insana hujus saeculi delectatione, ad perficiendam car
Abbreviated transcription (Latin):
au non: uel ex ore tuo iustificab̾is. uel ex ore tuo
condempnab̾is: Quid de ꝑentis noto sollicituses.
negligens curtum exore tuo non iiꝰ hẽas udi¬
cari. tuoꝵ non il liꝰ nota labioꝵ engendus si:
Et quid tͥ frustra quispiam blanditur de absolu¬
cõne apłica. cuiꝰ conscĩam dĩna ligatam tenet᷑
sentencia: Nemo inꝙͥ mittens manum suam ad
aratrum ⁊ respiciens resto: aptꝰ regno d̾i.Nũꝙͥ
thoc persuadebunt non ẽẽ retro respic̾e qͥ dñt
tolle occ̃ones. respue blandimenta. adulacõi¬
bus claude aures. te int̾oga de te qr cute meliꝰ
nosti qm aliꝰ. Ittende cor tuum. discute inten
serueris. S ut arciꝰ. ut recriꝰ. ntperfecnꝰ uu̾es:
secutꝰ esto. qr non recro aspensti. ẜ ⁊ gsare cumi
apło dicens. Qui retro oblitus: ad ea que aũ

Expanded text:
Annon vel ex ore tuo justificaberis, vel ex ore tuo Annon vel ex ore tuo justificaberis, vel ex ore tuo condemnaberis? Quid de parentis voto sollicitus es, negligens tui; cum ex ore tuo, non illius, habeas judicari; tuorum, non illius, vota labiorum exigendus sis? Et quid tibi 5 frustra quispiam blanditur de absolutione apostolica, cujus conscientiam divina ligatam tenet sententia? Nemo, inquit, mittens manum suam ad aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei . Nunquid et hoc persuadebunt non esse retro respicere, qui diTolle occasiones, respue blandimenta, adulationibus claude aures, te interroga de te, quia tu te melius nosti quam alius. Attende cor tuum, discute intentserueris. Si ut arctius, ut rectius, ut perfectius viveres; securus esto, quia non retro aspexisti: sed et gloriare cum Apo
Abbreviated transcription (Latin):
maiꝰ deuou̾it. Uideat ⁊ famulus tiis. legis lator
nestͥ benedictus qͥd regulariꝰ fu̾it. ytrum qd̾ fom̃
est de infantulo nesciente ip̃o: An quod ip̃e p̾mod̾
te se loqueretur. qmͣqmͣ dubium non sit ꝓnissimi
forte requirebant magis datum qm fruttũ.
⁊ pluris estimata est t̾ra qm̃ anima. Alioqͥn
oblatus monast̾io. ꝙ querebat monast̾io. qͥd¬
lupi: De seculo quippe non decluniaco te tes¬
te sob̾te uenisti cift̾ciũ. quesisti. petisti. pullas¬
ti. S pro tui ad huc ter̾tudine te licet inuito:
dilatus es ꝑbienniũ quo tempore pacient̾ ex¬
pleto. ⁊ absq talumpnia: tuis demũ p̾cibus
multisq si memsnisti latimis diu expecͥtatã
gressum optimusti. Post hec ꝑ annum iuxta
regulam in oĩ pascĩa prolatus ꝑseu̾ant̾ ⁊ sine
querela conu̾satus. postannũ sponte ꝑfessus:
tunc pͥmũ seculari ueste ieiecta: religionis hĩ¬
tum suscepisti. O insensate pu̾ quis tefassanant
nõ solu̾e uota tua: que destruxerunt labia tua

Expanded text:
majus devoverit. Videat et famulus tuus legislator noster Benedictus, quid regularius fuerit, utrum quod factum est de infantulo, nesciente ipso; an quod ipse per se de se loqueretur. Quanquam dubium non sit; promissum forte requirebant magis datum quam fructum, et pluris aestimata est terra quam anima? Alioquin oblatus monasterio, quid quaerebat in morsibus lupi? De saeculo quippe, non de Cluniaco, te teste, Roberte, venisti Cistercium. Quaesisti, petisti, pulsasti; sed pro tui adhuc teneritudine, te licet invito, dilatus es per biennium. Quo tempore patienter expleto, et absque calumnia, tuis demum precibus, multisque si meministi lacrymis, diu exspectatam gressum, obtinuisti. Post haec per annum juxta Regulam , in omni patientia probatus, perseveranter et sine querela conversatus, post annum sponte professus; tunc primum saeculari veste rejecta, religionis habitum suscepisti . 9. O insensate puer! quis te fascinavit non solvere vota tua, quae distinxerunt labia tua?
Abbreviated transcription (Latin):
Cui int̾ talia ad suam liceat recuirere conscĩam:
Quis teniq intanta pompa uł u̾itatem ualeat
agnosc̾e. uel optin̾e humilitatem: Miccitur int̾ca
ꝓ eo romam apłica compellitur auttoritas ⁊ ut
papa non neget assensum: suggeritur ei infantẽ
olim aꝑꝑentib oblatum fuisse monast̾io. Non fuit
qui refelleret. nec enim contͣdutor est axpectatus.
iudicatum: de ꝑte ab iudicatum absentib. Iusti¬
ficati sunt qui inuiriã fecerunt. exciderunt a cã
firiatur pͥmlegio crudeli nimium clemens sẽ¬
tencia absolõnis. quo reportato confirmaretur
fluctuanti male suasa ⁊ abilitas. securitas. du¬
buanti. ⁊ hic tenor litt̾aꝵ. Hec iudicii sũma.
ħ tociꝰ cause difimicõ ut teneant qui tulerunt.
sileant qui amiserunt. Int̾ ħ autem ꝑit aniia

Expanded text:
cui inter talia ad suam liceat recurrere conscientiam? cui inter talia ad suam liceat recurrere conscientiam? quis denique in tanta pompa vel veritatem valeat agnoscere, vel obtinere humilitatem? 6. Mittitur interea pro eo Romam. Apostolica compellatur auctoritas; et ut Papa non neget assensum, suggeritur ei infantem olim a parentibus oblatum fuisse monasterio. Non fuit qui refelleret nec enim contradictor est exspectatus, judicatum est de parte, abjudicatum absentibus. Justificati sunt qui injuriam fecerunt, exciderunt a causa qs. Firmatur privilegio crudeli nimium clemens sententia absolutionis; quo reportato 4 confirmaretur fluctuanti male suasa stabilitas, securitas dubitanti. Et hic tenor litterarum, haec judicii summa, haec totius causae definitio, ut teneant qui tulerunt, sileant qui amiserunt: inter haec autem pereat anima
Abbreviated transcription (Latin):
taie: Deniq qui bbi neqmͣ: cui bonus: Quis uti-¬
ꝙͣ sainum uł saꝑiens camem suam odio hũit:
ualibus tandem allegõnib male credulus pu̾
circumẽtꝰ seduatur. seductorem sequit᷑. clunia¬
cum d ducitur. tondecur. raditur. lauatur. exuit᷑.
tusticanis. uestibus. sordidis. induitur p̃ciosis:
nonis ac nitidis. ⁊ ita inconuentũ suscipitur. set
cum qͣli putas honore: cum quo t humpbo: Cum
qnͣta reu̾encia: Defertur ei supet om̃s coesancos
suos. ⁊ tanꝙͣ uictor redieus a pugna: sic landat᷑
pectator in desid̾iis anime sue. Sustollitur ĩ altũ
statu non mediot collocatur. Ita ut multis senioꝵ¬
b pͥlacus sit adoloscens. fauet. blandr. congͣculare
ei inuu̾sa fr̃nitas. exultant om̃s tamꝙͣ uttores¬
capta p̾da. qñ diuidunt spolia. O Ihu bone qmͣ
multa fc̃a sunt ꝓ uiuis animule perdicõne: Cuniꝰ
int̾ior qnͣtum uis spũalis ocissis non turbaretur:

Expanded text:
tare? Denique, qui sibi nequam, cui bonus? Quis unqutare? Denique, qui sibi nequam, cui bonus? Quis unquam sanum sapiens, carnem suam odio habuit? 5. Talibus tandem allegationibus male credulus puer circumventus seducitur, seductorem sequitur, Cluniacum ducitur; tondetur, raditur, lavatur; exuitur rusticanis, vetustis, sordidis; induitur pretiosis, novis ac nitidis; et ita in conventum suscipitur. Sed cum quali putas honore, cum quo triumpho, cum quanta reverentia? Defertur ei super omnes coaetaneos suos, et tanquam victor rediens a pugna, sic laudatur peccator in desideriis animae suae . Sustollitur in altum, statu non mediocri collocatur, ita ut multis senioribus praelatus sit adolescens: favet, blanditur, congratulatur ei universa fraternitas; exsultant omnes, tanqupolia . O Jesu bone! quam multa facta sunt pro unius animulae perditione! Cujus interior, quantumvis spiritualis, oculus non turbaretur?
Abbreviated transcription (Latin):
ritas seuioꝵ: queris qũo: Primo quidẽ missus:
magnus ꝯuidẽ prior ab ip̃o principie pͥoꝵ foris
quidẽ appaiens inuestimentis ouium ĩtrinsenis.
antem lupus rapax. teceptisq custodib: estimanti¬
b quippe ouem ẽe: ue ye. admissus: solus ad solam.
iupus ad ouiculam. nec refugit ouicula lupum: qm̃
⁊ ip̃a putabat ouem. qͥd plura: atͣcͣhite ainat. blandr.
⁊ uoui enͣugeli p̾dicator cõmendat crapulam: ꝑ sy¬
moniam dampnat. Uoluntanam pauꝑtatẽ mi seri¬
am. Dicit. Ieiunia. ingibas. s ilencium manuum¬
qr laborem uocat insaniam. Econt᷑. ociositatem.
contemplacõm nuncpat. edacitatem. loquenita¬
tem. curiositatem. cunctam demq intemꝑanciã
nominat discrecõm. Qñ inqͥt delestat᷑ deus cruci¬
atib nostris: y precipit scͥptura quempiam sese
int̾fic̾e: Qualis uero religio ⁊ fod̾e t̾ram siluã
te: ytqͥd nobis corpora dedit si non liciat susten¬

Expanded text:
ritas seniorum. Quaeris quomodo? 4. Primo quidem missus est ritas seniorum. Quaeris quomodo? 4. Primo quidem missus est magnus quidam prior ab ipso principe priorum; foris quidem apparens in vestimentis ovium, intrinsecus autem lupus rapax; deceptisque custodibus, aestimantibus quippe ovem esse, vae! vae! admissus est solus ad solam lupus oviculam. Nec refugit ovicula lupum, quem et ipsa putabat ovem. Quid plura? attrahit, allicit, blanditur, et novi evangelii praedicator commendat crapulam, parcimoniam damnat; voluntariam paupertatem, miseriam dicit; jejunia, vigilias, silentium, manuumque laborem, vocat insaniam: e contrario otiositatem, contemplationem nuncupat; edacitatem, loquacitatem, curiositatem, cunctam denique intemperantiam nominat discretionem. Quando, inquit, delectatur Deus cruciatibus nostris? ubi praecipit Scriptura quempiam sese interficere? Qualis vero religio est fodere terram, silvam re? utquid nobis corpora dedit, si prohibeat susten
Abbreviated transcription (Latin):
⁊mcitͥet metum. nõ oppon̾et uotum ⁊ ꝓponeret
iuditium. non argu̾et mobediencie. nõn indig¬
ciliꝰ possit amore flectu qm̃ timore compelli. ⁊¬
halte timid̾ magͥ exterere. persesatis embestentẽ
confind̾e ampłuis. cui tua racõ magiet. cuippria
constĩa urga ⁊ ingenita ueretundia lexdisaipline
est: Ꝙ si cui mirum uidetur: quomodo pueru̾e¬
cundus. simplex. timoratus. ausus fu̾it contra
uoluntatem fratrum. magistri imꝑium. regula¬
re decretum suum desere ⁊ uotũ ⁊ locum. miret᷑
monit ulusum. ꝙ sampson foratudim obiuatũ
qui ꝑthoplastum dolo captimni expulit depatuia
felicitatis: Quid mirum si ten̾o subripuit ado¬
loscentulo in loco erroris ⁊ naste solitudinis. Hnc
accidit. qd̃ nec sicut illos babilonicos seues spẽs de¬
cipit eum nec sicut sezy petunie amor nec hono¬
ris ambitõ sicut iulianim apostatam: Sec fe¬
fellit illum sc̃itas. sedurit religio ꝑdidit aucto¬

Expanded text:
et incuteret metum; non oppoponeret votum, et proponeret et incuteret metum; non oppoponeret votum, et proponeret judicium; non argueret inobedientiae, non indigcilius possit amore flecti, quam timore compelli. valde timidum magis exterrere, per se satis 3 erubescentem confundere amplius: cui sua ratio magister, cui propria conscientia virga, et ingenita verecundia lex disciplinae est? Quod si cui mirum videtur, quomodo puer verecundus, simplex timoratus, ausus fuerit contra voluntatem fratrum, magistri imperium, regulare decretum, suum deserere et votum, et locum: mireturmonis illusum , quod Samson fortitudini obviatum . Qui protoplastum dolo captum expulit de patria felicitatis, quid mirum si tenero subripuit adolescentulo in loco horroris et vastae solitudinis? Huc accedit quod nec, sicut illos Babylonicos senes, species decepit eum ; nec, sicut Giezi, pecuniae amor ; nec honoris ambitio, sicut Julianum Apostatam; sed fefellit illum sanctitas, seduxit religio, perdidit aucto
Abbreviated transcription (Latin):
ts ego non actuso.sine mea simul ⁊ tua. ꝙ ego
masis puto et hociam si redire renilis: solus pro
tere. situam ignostis: ignosco. Ignosce ⁊tu mich.
ñ meam agnosto. alioquim. aut tnimꝰ mdnig e¬
qui tuam culpam ⁊ agnosas ⁊ dissimulas alut
ninimis nimisericors es. au ñ satistactienti ig¬
uoscend̾ putas.Iam siredire recisat. aliam q̾re
tormidolosus qu adhuc absenti iam codo sum
tem ethibeo. cartatẽ ꝓmitto ⁊ tu times. Intie¬
pidus ueni quo teuocat himnilitas. ꝑthit can¬
tas. securꝰ accede. talibus preuentus obsidibus.
fugisti seuum.:⁊ u̾tere admansuetum. Renocat
te mealeutas. nꝰmodi sei̾utas effugauit. uide
fili ꝙͣ re culꝑam dici non spu dͥintutis itͥum m
timore. q sp̃n adopcõis filioꝵ in quo clamare.
loris mei non minis apnd te. s blaisdimentit.
p̾cib non t̾roribus agem. aliꝰ forsitan. alit̾ tep̃¬
taret. Et u̾e quis aliꝰ non magis discutet reatum

Expanded text:
etsi ego non accuso; sive mea simul et tua, quod ego etsi ego non accuso; sive mea simul et tua, quod ego magis puto: ex hoc jam si redire renueris, solus profsse? revertere. Si tuam agnoscis, ignosco: ignosce et tu mihi, ubi meam agnosco. Alioquin aut tibi niam et agnoscis, et dissimulas; aut mihi nimis immisericors es, cui nec satisfacienti ignoscendum putas. 3. Jam si redire recusas, aliam quaere formidolosus, cui adhuc absenti jam toto sum tem exhibeo, charitatem promitto: et tu times? Intrepidus veni quo te vocat humilitas, pertrahit charitas. Securus accede, talibus praeventus obsidibus. Fugisti saevum, revertere ad mansuetum: revocet te mea lenitas, cujus severitas effugavit. Vide, fili, quam te cupiam duci, non spiritu servitutis iterum in timore, sed spiritu adoptionis filiorum, in quo clamare loris mei non minis apud te, sed blandimentis; precibus, non terroribus agens. Alius forsitan aliter tentaret. Et vere quis alius non magis discuteret reatum,
Abbreviated transcription (Latin):
fiart audiui ⁊̃ absenti derrogare non cessas. Non
ł inputetur possem forsitan excusare ⁊ dr̃e. qr sic
lasciue pu̾icie motus cobertendi erant. ac rudi¬
busamus debebantur asꝑa illa discipline dist̾t¬
tris micia scͥptura accestante que ait. ꝑcute fi¬
lium tuum uͥga ⁊ lib̾abis aĩam eius a morte.⁊
Et tursum. Quos enim diligit dũs. coripit. flagel¬
lat. eiuni õmi filium quẽ tecipit. ⁊ nnd utili¬
oa sunt u̾b̾a amia: qm̃ oscula ĩimiai. Set fu̾it
ut dm mee culpe qd̾ discesti. Nedum de reatus ꝓpetͣ¬
cõne contenditur: emendacõ recardetur. At uohĩt
uel ꝓcldubio incipiet ẽẽ ⁊ tue si non ꝑcas penitẽ¬
d: Indulgeas confitenti. Qma potui quid̾ ĩaliqͥb
suod si ⁊ infuturo hanc ip̃am ⁊ indiscrecõm moã
⁊ qͦm autem metuebas magistrum: comitẽ ami¬
plect̾e securus. Itaz sme mea culpa recesserit uttu
piuas cẽ: ⁊ ego non exuio siuetua ut multi putãt

Expanded text:
sicut audivi, etiam absenti derogare non cessas. Non sicut audivi, etiam absenti derogare non cessas. Non tibi imputetur. Possem forsitan excusare et dicere, quia sic lascivi pueritiae motus coercendi erant; ac rudibus annis debebantur aspera illa disciplinae districtioris initia. Scriptura attestante, quae ait, Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte ; et rursum: Quos enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit ; et illud: Utiliora sunt verbera amici, quam oscula inimici . Sed fuerit, ut dixi, meae culpae quod discessisti: ne dum de reatus perpetratione contenditur, emendatio retardetur. At vero hinc vel procul dubio incipiet esse et tuae, si non parcas poenitenti, induigeas confitenti: quia potui quidem aliquandoQuod si et in futuro hanc ipsam indiscretionem meam et quem ante metuebas magistrum, comitem amplectere securus. Itaque sive mea culpa recesseris, ut tu putas, et ego non excuso; sive tua, ut multi putant,
Abbreviated transcription (Latin):
nqm̃ resiste̾: Eug̾e fenentem qm̃ referire: Reste
assencio. nõ ut contend̾em cepi ħ: s ut contentõ¬
ñem dirrmmiem. fug̾e persecucdm non÷ culꝑa fugi¬
entis: set ꝑseqñtis. non contradico. Omicto quod
distucio. non retratto causas. non recortor inuiriaᷤ.
Solent .n. hec magis instigare. qm mitigare dit¬
serum qd̾ te careo ꝙ te nonuideo. ꝙ sine te uino.
po quo mori. mͥ uiu̾e. uł sine quo uiu̾e: mori.
Non gͥ quero cur abieris: s ꝙ iam non redieris
queror non cãt dissessonit: az moras causor regressi¬
onisaieni tm̃ ⁊ pax erit. teu̾tere ⁊ saciffactum est.
Rediinqm redi ⁊ letus cantabo mortunt fuerat
areuyxit ꝑierat ⁊ inuentꝰ est. Fuit c̾te mee clpe
uod retesisti. diͣlicato quippe adoloscentulo aus-¬
terus exslit̾am. ⁊ ten̾um durus nmis in humane
diattatui. huic enim ⁊ p̾sens ꝯñdam adu̾tum me
qñtum memini. mͦmurare solebas. hinc ⁊ nũc

Expanded text:
quam resistere? fugere ferientem, quam referire? Recte: quam resistere? fugere ferientem, quam referire? Recte: assentio. Non ut contenderem coepi nem dirimerem. Fugere persecutionem non est culpa fugientis, sed persequentis. Non contradico. Omitto quod discutio, non retracto causas, non recordor injurias. Solent enim haec magis instigare, quam mitigare disserum, quod te careo, quod te non video, quod sine te vivo, pro quo mori, mihi vivere est; sine quo vivere, mori! Non igitur quaero cur abieris, sed quod jam non redieris queror; non causas discessionis, sed moras causor regressionis. Veni tantum, et pax erit: revertere, et satisfactum est. Redi, inquam, redi, et laetus cantabo: Mortuus fuerat, et revixit; perierat, et inventus est . 2. Fuerit certe meae culpae quod discessisti. Delicato quippe adolescentulo austerus exstiteram, et tenerum durus nimis inhumane tractavi. Hinc enim et praesens quondam adversum me, quantum memini, murmurare solebas; 2 hinc et nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
de pietas ⁊ tuam per se ⁊ meamcensẽ a¬
per te animam dignaietur ĩuisere.
Sibi lilicet inspirando salutareni compunctõm
m̾iq de tua salute leciciam. Eet ꝯm̃usq adhuc fr¬
ustratum me terno ab expectacõne mea: Iam
non ualeo t̾gere dolorem meum annecatem re¬
pͥmere. dissimulare tristiciam. Unde ⁊ contͣ uix̾
ordinem cogor lauocare lesus eum qui me lesit.
nam passus: In iurianti saciffac̾e rogaie demq
aquo rogari debueram. Dolorem quippe nimi
non teliberẽt. non ueretundatur. non consulit
tõm non mecuit dignitatis dampnum. legi nõ
oytemporẽt. iudicio non adꝯmesat. modim ig¬
norat ⁊ ordinem ⁊ ideo uł oĩnodo ⁊ solomodo sara¬
gente animo quo uel careat quod se dolet hr̃e. uel
hẽat quo se dolet carere. At inquis nec lesi qm̃prã
nec sp̾ui. s spretus pocius eius ego ac multiphane le¬
sus: tm̃ fugi maleftõrem meum: Ci iniuriam
seci. simiurias fugi: An non expedit ced̾e persecuto

Expanded text:
Dei pietas, et tuam per se, eper te animam dignaretur invisere: tibi scilicet inspirando salutarem compunctionem, mihique de tua salute laetitiam. Sed quoniam usque adhuc frustratum me cerno ab exspectatione mea, jam non valeo tegere dolorem meum, anxietatem reprimere, dissimulare tristitiam. Unde et contra juris ordinem cogor revocare, laesus, eum qui me laesit; riam passus, injuriatori satisfacere; rogare denique, a quo rogari debueram. Dolor quippe nimius non deliberat, non verecundatur, non consulit rationem, non metuit dignitatis damnum; legi non obtemperat, judicio non acquiescit, modum ignorat et ordinem: id omnimodo et solummodo satagente animo, quo vel careat, quod se dolet habere; vel habeat, quo se dolet carere. At, inquis, nec laesi quempiam, nec sprevi; sed spretus potius ego, ac multifarie laesus, tantum fugi malefactorem meum. Cui injuriam feci, si injurias fugi? An non expedit cedere persecutori,
Abbreviated transcription (Latin):
spĩialib: Cet intemporalib si cor apposueritis. Ip̃a
siquidem bona tem poralia sunt si non amantur¬
cedine. cor possidentis oto subu̾tunt. uobis dubi¬
omnia enim ur̾ a sunt. sũ mundus. siue uit .a. sũ
mors. sũ p̾sencia. sinc futura. om̃ia inꝙͣ ur̃a sunt. ⁊

Expanded text:
spiritualibus, sed et in temporalibus, si cor non apposueritis. Ipsa spiritualibus, sed et in temporalibus, si cor non apposueritis. Ipsa siquidem bona temporalia, sunt, si non amanturcedine cor possidentis cito subvertunt. Quae vobis dubiOmnia enim vestra sunt, sive mundus, sive vita, sive mors, sive praesentia, sive futura: omnia, inquam, vestra sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nͥl salutiffĩ hõis potest tollerari. uosip̃i iundicate
nonͣ miseri sunt ⁊ insam qui ad religionẽ uentti
dilicias corporis querunt: Uementib aͥppe ad religi¬
onem: non÷ consid̾anda carnis fragilitas. ut ei
delitate subsiuat᷑: ꝯ ipedimenta feruoris sp̃c
uͥ sollitite fugiant᷑ sestinate gͥ fi pauptͤat sp̃u ⁊ in¬
opes reb: ut domniꝰ fic sollicitꝰ ur̃i. huimnodi enĩ
pauꝑtatis uoluntarie indelic ⁊ eruoluntate uo¬
luntarie iua secura ⁊ recta. alioqͥn ꝓp̃t eam nõ
fuiss ingressus. Cet̾e me ⁊ si done sint: plene tam̃
fiũt latronib. Semita hiꝰ pauꝑtatis qr ardua est. ⁊
panci ꝑ eam ascendunt. in sidias latronum iqno¬
rat non enim ponunt freqñt̾ latrones insidias.
or. tanto iocundior niuenit᷑ in progressu. In ĩgͦsti
xxgit m̾itum in progressu rependit p̃mium. ⁊ enĩ
non solum infutuo uitam et̾nam possidebitis. Cet
in presenti templum acapietis. non solum ĩbonis

Expanded text:
nihil salutiferi oneris potest tolerari: vos ipsi judicate an non miseri sunt et insani, qui ad religionem venturi, delicias corporis quaerunt. Venientibus quippe ad religionem non est consideranda carnis fragilitas, ut ei delicate subserviatur, sed impedimenta fervoris spiritus, ut sollicite fugiantur. 7. Festinate ergo fieri pauperes spiritu, et inopes rebus, ut Dominus sit sollicitus vestri. Hujusmodi enim paupertatis, voluntariae videlicet, et ex volunta etsi bonae sint, plenae tamen sunt latronibus. Semita hujus paupertatis, quia ardua est, et pauci per eam ascendunt, insidias latronum ignorat. Non enim frequenter ponunt latrones insidias, or, tanto jucundior invenitur in progressu. In ingressu exigit meritum, in progressu rependit praemium. Etenim non solum in futuro vitam aeternam possidebitis, sed et in praesenti centuplum accipietis, non solum in bonis
Abbreviated transcription (Latin):
antem tũ non suscipere lib̾um hũit. Ideoq
ꝙ ex uoluntate suscepit ex necͣtitate tenebit.
qr om̃io netc̃e eum redd̾e uota sua q̃ distinx̃¬
unt labia sua ⁊ ex ore suo. aut condempnari a ͭ
hoc penitus non ẽẽ mutanda de cet̾o reliqua
uu̾sa non proficentib quidem monita tm̃
sen consilia censenda sunt. nec gͣuant non
obsuata cum tũ ꝓfitentib inp̾cepta p̾uari¬
cantib in tͥmina fiant. siue ut nr̃ a uob̾ ted¬
dam illis uoluntana uł fasticia: istis necͣra
ia sane uecͣtia dix̾im: ut exeis minime preii¬

Expanded text:
ante tamen non suscipere liberum habuit. Ideoque ante tamen non suscipere liberum habuit. Ideoque quod ex voluntate suscepit, ex necessitate  al.quia omnino necesse est eum reddere vota sua quae distinxerunt labia sua, et ex ore suo aut condemnari jam, aut hoc penitus non esse mutanda; de caetero reliqua universa non profitentibus quidem monita tantum, seu consilia censenda sunt, nec gravant non observata: cum tamen profitentibus in praecepta, praevaricantibus in crimina fiant, sive ut vestra vobis reddam illis voluntaria vel factitia, istis necessaIta sane necessaria dixerim, ut ex eis minime praeju
Abbreviated transcription (Latin):
Si nesaiat qͣnͣtum cure uel oꝑe sue quibq debe¬
at obseruantiis. hic est qnͣtum recolo totus nr̃e
illius ꝑticõnis sensus: ⁊ si non u̾ba. Quod aut̃
subiungitis ⁊ ꝑgitis inquirere de obediencia qui¬
b gradibus distinguatur. quib clandatur li¬
mitib ad eandem arbitror pertin̾e diuisionem
quippe que in decretis regularib p̃cipua hẽtur:
⁊ puto cum ad illam satis responsum fuerit.
de ista iam nͥl suꝑerent ꝙ ambigatur. Itaq qͭ
sencio ego regula sci bened̾ci om̃i hõi ꝓpomĩ:
ĩpomr milli. prodest fide uoce suscipitur. ⁊ tenr̃.¬
iamon dũ si non suscip̃r̃ obest. Quod autem
ĩ uoluntate suscipientis ñ inpotestate ꝓponẽ¬
tis: uoluntarium mente dix̾im non nectium.
Attũ hoc ipm ꝙ dico uoluntarium siquis
expͥa uoluntate semel admiserit. ⁊ promisit
deinceps tenendum. profecto in necͣciumi sibi
ip̃e conu̾it. nec iam lib̾um ht̃ dimitt̾e quod

Expanded text:
si nesciat quantum curae vel operae suae quibusque debesi nesciat quantum curae vel operae suae quibusque debeat observantiis. Hic est, quantum recolo, totus vestrae illius partitionis sensus, etsi non verba. Quod autem subjungitis et pergitis inquirere de obedientia, quibus gradibus distinguatur, quibus claudatur limitibus; ad eamdem arbitror pertinere divisionem, quippe quae in decretis regularibus praecipua habetur: et puto, cum ad illam satis responsum fuerit, de ista jam nil supererit quod ambigatur. 2. Itaque, ut sentio ego, Regula sancti Benedicti omni hitur nulli. Prodest, si devote suscipitur et tenetur; non tamen, si non suscipitur obest. Quod autem in voluntate est suscipientis, non in potestate proponentis; voluntarium merito dixerim, non necessarium. Attamen hoc ipsum quod dico voluntarium, si quis ex propria voluntate semel admiserit et promiserit deinceps tenendum, profecto in necessarium sibi ipse convertit, nec jam liberum habet dimittere, quod
Abbreviated transcription (Latin):
gior longior in exponendo: cum nos cm̃ eas
ponendo duas ⁊ ip̃as satis longas epłas teruẽtis.
rima gͥ questio cͥca regulam nostram
u̾satur. de qua nͥ fauor ⁊ relique om̃es
aut pone om̃s oriuntur. Queritis nempe ressa¬
ns illa instituto quomodo ⁊ quatenus sit pensan¬
daprofitentib eam utrum udelic cuntra que cõ¬
tinz putanda suit eẽ precepta. conseqũt̾ ⁊ damp¬
nosa transgredienti: an consilia tantum uel
monita. ⁊ ob hoc nulluis aut non magni pond̾is
sit ip̃oꝵ professio nulliꝰ aut non gͣuis culpe ip̃oꝵ
quedam pro consiilis reputanda quo ꝑtim ea lice¬
at. ꝑtim non liceat omĩo pret̾ gredi. Et si hoc ul¬
tunum detur: distingui ame cunc demum cer¬
tos ac ꝓprie cuiuslz parus limites flagitaus ne
cui forte per uariat sui sensus opiniones litem¬
curꝰmodi uagandi decur occasio. Sicq liqͣre ca¬
licem culitem ⁊ camelum glutire contingat.

Expanded text:
go longior in exponendo: cum vos tantum eas go longior in exponendo: cum vos tantum eas ponendo, duas et ipsas satis longas epistolas texueritis.rima igitur quaestio circa Regulam nostram versatur, de qua ni fallor et reliquae omnes, aut pene omnes oriuntur. Quaeritis nempe, Regularis illa institutio quomodo et quatenus sit pensanda profitentibus eam: utrum videlicet cuncta quae continet, putanda sint esse praecepta, consequenter et damnosa transgredienti: an consilia tantum vel monita, et ob hoc nullius, aut non magni ponderis sit ipsorum professio; nullius, aut non gravis culpae ipsorum quaedam pro consiliis reputanda, quo partim ea liceat, partim non liceat omnino praetergredi. Et si hoc ultimum detur, distingui a me tunc 501 demum certos ac propriae cujusque partis limites flagitatis: ne cui forte per varias sui sensus opiniones licentius vagandi detur occasio; sicque liquare culicem et camelum glutire contingat,
Abbreviated transcription (Latin):
Qua fronte t̃ loq̃r: crebris epłis sacõne¬
⁊ nunciis cogrts meant ꝓpͥam prod̾e
Imꝑiciam aut offm̃ renile caritatis. at ego ma¬
leus sine illa que imflat qm abs illa que edi¬
ficat inueniri. iustis tandem pritib nr̃is du¬
ris in icõ nodis ungnes ten̾os ⁊ ut uereor ego
non aliud qmͣ terendos. set hoc incassum. Nã
mea me nͥon scͥbitis ⁊ p̾soribitis tam absentis
sqͥrta qm u̾ba presentis arguunt exculantem.
locus p̾sertim apud nos qui ex ore ⁊ corde mõ
satis tͥcum ten̾e uos creditis qnͣtum possim ĩ
talib fidei ꝓm̃n nostre non meo fidens ingenio
abyssum ingredior qõnum: nesciens nesciens
deus sat qua em̾surus. presto caritas erit utinã
ita ⁊ u̾itas. Si quominꝰ excuset effcm defectus
pociꝰ iugenii. uoluntatem t̾re non culpabitis.
bemptabo autem eastem si pot̾o questiuncu¬
las subepłari cuntas breuitate reddigͥe. ⁊ si nõ
epła breui. Mirum quidẽ non ÷ si fu̾o egola̾n¬

Expanded text:
qua fronte tamen loquar? Crebris epistolis et nuntiis cogitis me aut propriam prodere imperitiam, aut officium renuere charitatis. At ego malens sine illa quae inflat, quam absque illa quae aedificat, inveniri; victus tandem precibus vestris, duris injicio nodis ungues teneros, et, ut vereor ego, non aliud quam terendos. Sed hoc incassum. Nam mea me, ut scribitis et praescribitis, tam absentis scripta quam verba praesentis arguunt excusantem. locus, praesertim apud vos, qui ex ore et ex corde meo satis certum tenere vos creditis, quantum possim in talibus? Fidei proinde vestrae, non meo fidens ingenio, abyssum ingredior quaestionum; nesciens Deus scit qua emersurus. Praesto charitas erit, utinam ita et veritas. Si quominus, excuset effectum defectus potius ingenii: voluntatem certe non culpabitis. Tentabo autem easdem, si potero, quaestiunculas sub epistolari cunctas brevitate redigere, etsi non epistola brevi. Mirum siquidem non est, si fuero e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃c nobis non deest. ecce .n. ip̃t acteptabile in qͦ
⁊ si non cruor martyrum labor cum in xp̃o antiqͥ
serpentis astuciam tͥumpbat. ⁊ deicit fortitudĩem
Locus autem ap̃ nos ydonens ⁊ delecdabilis. non
tilius ⁊ utiliꝰ ex aminacõne ꝯu̾sacõnis eoꝵ in ma

Expanded text:
iae vobis non deest. Ecce enim tempus acceptabile, in quo, etsi non cruor martyrum, labor tamen in Christo antiqui serpentis astutiam triumphat, et dejicit fortitudinem. Locus autem apud nos idoneus et delectabilis, non tilius et utilius examinatione conversationis eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
qr non est iniquitas mea. S e regione nõ÷ dolor
sicut eiusuidiq. si supͣ modum peccaui: non
desꝑo. qr supͣ modum doluit. in quo respiro. si
exasꝑatur deus in manitate ĩceleis mei mitigat᷑
ꝓculdubio in dolore ⁊ satistcõne filũ sui. ꝙmitit
⁊ ĩ nocens agnus incruce pendens. utpote qui co¬
ram pendente ꝯdente se ob mutuit: nõ inꝑꝑat
tͥcumstantib ⁊ insanientib in eum s dulciter
suggͥit cranseuntib ꝑ uiam ⁊ respicientibus ad
eum. sic enim scͥpsum. O uos om̃s qui t. ꝑͫ at.¬
⁊ ui. si ÷ do. si .do. mens. hoc siquid̾ de crute cla¬
am momentanee paupertatis ad diuicias et̾ne
felicitatis. Id enim ꝙ inp̃senti est: momenta¬
neum ⁊ leue tͥbulacõnis nr̃e supͣ modum in
sublimitate et ne głe pondus oꝑatur iñnobis

Expanded text:
iniquitas 371 mea: sed e regione, non est dolor sicut dolor ejus. Si supra modum peccavi, non despero, quia supra modum doluit, in quo respiro. Si exasperatur Deus immanitate sceleris mei, mitigatur procul dubio in dolore satisfactionis Filii sui: quia mitis et innocens Agnus in cruce pendens, utpote qui coram tondente se obmutuit, non improperat circumstantibus, et insanientibus in eum; sed dulciter suggerit transeuntibus per viam, et respicientibus ad eum. Sic enim scriptum est: O vos omnes qui tra sicut dolor meus Hoc siquidem de cruce claam momentaneae paupertatis, ad divitias aeternae felicitatis. Id enim quod in praesenti est momentaneum et leve tribulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondu
Abbreviated transcription (Latin):
pio caritate quo uͥ expedire uidebicur uł omit¬
tantur. uł int̾mittantur uł in aluid. force ꝯmo¬
diꝰ deuincentur. sicut e religione ĩiqũ protuldu¬
bio foret si statuta pro sola caritate contͣ cari¬
tatem tenerentur: tenent gͦ fixam firmainz
inmobilitadem ⁊ apud prelatos. que in ex sta¬
bili neccio sunt: Sec qͣtimis cantati desuiunt.
Nunꝙͥ autem hot ego solus sencio uł pͥmꝰ duo:

Expanded text:
ate quoque, ubi expedire videbitur, vel omittantur, vel intermittantur, vel in aliud forte commodius demutentur? Sicut e regione iniquum procul dubio foret, si statuta pro sola charitate, contra charitatem tenerentur. Tenent ergo fixam firmamque immobilitatem, etiam apud praelatos, quae ex stabili necessario sunt: sed quatenus charitati deserviunt. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
frat̾ bernardꝰ ablus dictus de clara leqnt¬
n̾aue ualete indomino semꝑ. Besͥptũ
meum ad epłas duoꝵ tarnocenciũ quoꝵdam mo¬
nachoꝵ uob̾ pͥmũ ut ꝓmisam destinare curam.
ubi ⁊ aluid quo in plenũ quod iusistis. Nam cũ
gitudinem procͣhi stilum ⁊ in plib plures pꝰ sint
edificari. ꝙ opus tuum aubis a nobis ꝑ lectum fu¬
erit cunc non ip̃is ad quos fc̃m. Set eoꝵ pͥus
reddatur abbati ⁊ sic demum ad ip̃os si uissent
abbal ꝑuemat. Monachi qꝓpe sunt ⁊ ex lege
sue regule sñ nutuabb̾atis sicut dare ita ⁊ accipere
datas prohibent᷑ epłas. Nam ⁊ ob hoc maxime
diu sicut scitis multum licet rogatus ab en tyn
scͥbere illas epłas ⁊ mittͥe p̾sumpsissent. nͣt falso
id suspitatussum utipꝰmod̾ liquido competi. Ego
tis non epła sens censeatur. ⁊ qr int̾ multas q̃sti¬
ones que ibi a me soluuntur iam p̾ opne sub

Expanded text:
frater BERNARDUS abbas dictus de Clara-Valle, valere in Domino semper. Rescriptum meum ad epistolas Carnotensium quorumdam monachorum, vobis primum, ut promiseram, destinare curavi: ubi et aliud quoque impletum est quod jussistis. Nam cum gitudinem protraxi stilum, ut et in pluribus plures possint aedificari. Quod opus cum a vobis perlectum fuerit, tunc non ipsis, ad quos factum est, sed eorum prius reddatur abbati: et sic demum ad ipsos, si jusserit abbas, perveniat. Monachi enim sunt; et ex lege suae Regulae sine nutu sui abbatis sicut dare, ita et accipere datas prohibentur epistolas . Nam et ob hoc maxime diu, sicut scitis, multum licet rogatus ab eis, respondscribere illas epistolas et mittere praesumpsissent. Nec falso id suspicatus sum, uti postmodum liquido comperi. Ego tis, non Epistola censeatur. Et quia inter multas quaestiones, quae ibi a
Abbreviated transcription (Latin):
res euacuauit moriens incruce. Ita ⁊ errores
testriit. ⁊ mores instruxt dum uixit incarne.
⁊ iuste uti potuissent: uoluntariã tñ pauꝑta
tem tã diligent̾ amplexus: ut nec ⁊̃ hr̃et ubi¬
tantam pr̃i enbuit obedienciam. ut non solũ
delicias. S se ip̃m sibi ab negarer potens ĩ om̃i¬
b. non suam. set pñs tĩ uolunt atem. Qui gͦ
hommnẽ eirantem in sointudine maquosounat
ms. salubriorem ⁊ securiorẽ redeimei yiam. eremplo
sue conu̾sacõnis nob̾ ostendit nͥl ꝓpͥum nimunto
possidens. pri obediens us ad mortem. ciꝰ gͥ exemplo
dencie nob̾ fugiende sunt: ⁊ bonum obediencie to¬
to mentis ac corporis conatu amplectend̾ ut qui
mobediendo retessestumꝰ adõ: ꝑ obediencie legem
tedire mereamur. s sunt qui dñt. Ut qͥt imit̾ia
tormentoꝵ affligemus aĩat nostrat cum teꝰ nou
deleccetur incrudatib ⁊hate mundo utentes ta¬
iutem inuenire possimꝰ. filis hõmi. ut ad nos u̾b̾

Expanded text:
res evacuavit moriens in cruce, ita et errores destruxit, et mores instruxit, dum vixit in carne. et juste uti potuisset, voluntariam paupertatem tamen tam diligenter amplexus est, ut nec etiam habetantam exhibuit Patri obedientiam, ut non solum delicias, sed et se ipsum sibi abnegaverit, petens in omnibus non suam, sed Patris fieri voluntatem. Qui ergo hominem errantem in solitudine et in inaquois; salubriorem et securiorem redeundi viam exemplo suae conversationis nobis ostepossidens, Patri obediens usque ad mortem. Ejus ergo exemplo deliciae nobis fugiendae sunt, et bonum obedientiae toto mentis ac corporis conatu amplectendum: ut qui inobediendo recessimus a Deo, per obedientiae legem redire mereamur. Sed sunt qui dicunt: Utquid in miseria tormentorum affligemus animas nostras, cum Deus non delectetur in cruciatibus et licite mundo utentes salutem invenire possimus? Fili
Abbreviated transcription (Latin):
guntiu: hu sunt filiĩ d̾i. Uultis cognosd̾e filios
di: qui sp̃n: fca carnis mortificart quoꝵ m̃bra
iam nonsint sui nͨ sibi uiuãnt. s ei qui pro ip̃it
mortuus ⁊ resureat. emꝑti idelio p̃cõ magno
p̾ciosi sangͥnis ip̃i. ynde ⁊ portantes eum ⁊gt̾isi

Expanded text:
rnis, sed filii Dei. Vultis cognoscere filios Dei? Qui spiritu facta carnis mortificant, quorum membra runt: ut jam non sint sui, nec sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit, empti videlicet pretio magno pretiosi sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
ante tͣbimal eiꝰ. ut unꝰquis referat ꝓpͥa corporis.
li bonum su malum ꝓut geseit incorpore. łpaꝵ
uttaꝵ q confessionum. ⁊ eiꝰ qua homo confitecurꝰ
dm̃. ⁊ eiꝰ qua deus confitet᷑ hommem. siuultis ẽẽ ꝑ¬
ticipes: nolite ułt̾ius euagari ext̾iorib. Diftusim
intͣce ad cor nr̃m ubi regnum dei cme dubio est.

Expanded text:
ante tribunal ejus, ut unusquisque referat propria corporis, sive bonum, sive malum, prout gessit in corpore . Harum utrarumque confessionum, et ejus qua homo confitetur Deum, et ejus qua Deus confitetur hominem, si vultis esse participes, nolite ulterius evagari in exterioribus, diffusi in i
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uł ilnd ẽẽ in pronidencia uel arbitrio sine
dispensione abb̃is. ut aũ ꝓsua uo luntate aliꝙͥ
mutet᷑ me sibi legisse non recolo. Quim̃mo in
um̾tatem. uͥ sane nec abbem extipi puto. uidetis
qnͣtum nec̃titati tͥouitur. subthitur uoluntatis
Quid euam: Nomie regulans ⁊ p̃a professio qua
se imnior subdit sponte priori. eque auigat ⁊ pri¬
orem. Cõmumis equidem pasti reor utrum necce
debitores: fitelis cure unum. alt̾m humilis obe¬
dientie. Nuidnam gͥ uoluntati relinquitur uͥ
⁊ p̾latus debiti nect̃itate tenecur: S ⁊ de hoc itẽ
non parimi p̾lati p̃scͥbitur uoluntati quod ila
ꝑfitetur spondet quid̃ obedienciam. non tñ oĩ¬
modam: s tet̾minate sin regłam. nec aliamꝙͣ
sue larare uoluntati supͣ subditos. S p̾fixam
exregula sibi sare mensuram. ⁊ sic lua demum
ĩꝑia mod̾ari carca id solum quod rettum cẽ con¬
sut̾it nec quodlib rectum. S hoc tm̃ quod e̾dcs

Expanded text:
esse in providentia, vel arbitrio, seu dispositione abbatis . Ut autem pro sua voluntate aliquid mutet, me ibi legisse non recolo: quinimo, « luntatem: ubi sane nec abbatem excipi puto. Videtis quantum necessitati tribuitur, subtrahitur voluntati? Quid etiam? Nonne regularis ipsa professio, qua se junior subdit sponte Priori, aeque alligat et Priorem? Communis equidem pacti pari reor utrumque necedebitores: fidelis curae unum, alterum humilis obedientiae. Quidnam igitur jam voluntati relinquitur, ubi et praelatus debiti necessitate tenetur? Sed et de hoc item non parum praelati praescribitur voluntati, quod is qui profitetur, spondet quidem obedientiam, non tamen omnimodam, sed determinate secundum Regulam; nec aliam, qsuae laxare voluntati super subditos, sed praefixam ex Regula sibi scire mensuram; et sic sua demum imperia moderari circa id solum, quod rectum esse constiterit; nec quodlibet rectum, sed hoc tantum quod
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtum exꝑtus siue adoloscentis per se sacis fer¬
uentis ⁊ in solloscentis nec corpori talia expedire
fomenta. nec menti illa głae temptamenta.
Itar arbit̾ mens domine ih̃u de uultu tuo iudi¬
nium meum prodeat. oculi tui uideant eqͥtatẽ.

Expanded text:
quantum expertus sum, adolescentis per se satis ferquantum expertus sum, adolescentis per se satis ferventis et insolescentis nec corpori talia expedire fomenta, nec menti illa gloriae tentamenta. Itaque, arbiter meus Domine Jesu, de vultu tuo judicium meum prodeat, oculi tui videa
Abbreviated transcription (Latin):
qui male iudicata remiditabit. illicte iurabita
confutabit. qui faciet iudicium in iuriam paci
tam minatur in psalmo dñs. Cum acceꝑo tempꝰ.
ego iusticias iudicabo. Quid faciet deinustis iũ¬
diciis qui ip̃as quo iusticias iudicabit: ueniet
inqmͣ ueniet dies iudicii uͥ plusualebunt pura
corda qmͣ astucia u̾ba ⁊ conscĩa bona. qmͣ mar¬
supia plena. Nñ quidem uidex ille nei falnt᷑
u̾b̾ ut flectetur donis. Buum domine ih̾u tͥbunai
apelo tuo meuidicõ seruo. tͥ ꝯmic̃to causam me¬
ami. Nomme deꝰ sabaoch qui uidicas iuste. ⁊ probas
ienes ⁊ corda. cuiꝰ oculi sunt sicut fallere nolunt:
sic falli nequeunt. ni uudes qui tua. uides qui querũt¬
⁊ sua tu nosti quib ei uiserib in cunttis redempcõi¬
bus sis semꝑ affuerim. qnͣtis pro eo genutibus
aures tue pietatis pulsau̾ini: quałr ad queq illiꝰ
scandala. ꝑturbõne s auolestias. ego urebar. torq̃¬
bar asfligebar Et nunc timeo ne frustra puto .n.

Expanded text:
qui male judicata rejudicabit, illicite jurata confutabit; qui faciet judicium injuriam patientam minatur in Psalmo dicens: Cum accepero tempus, ego justitias judicabo . Quid faciet de injustis judiciis, qui ipsas quoque justitias judicabit? Veniet, inquam, veniet dies judicii: ubi plus valebunt pura corda, quam astuta verba; et conscientia bona, quam marsupia plena: quandoquidem Judex ille nec falletur verbis, nec flectetur donis. Tuum, Domine Jesu, tribunal appello: tuo me judicio servo, tibi committo causam meam, Domine Deus sabaoth, qui judicas juste, et probas renes et corda ; cujus oculi sicut fallere nolunt, ita falli non possunt; tu vides qui tua, vides qui quaerunt et sua . Tu nosti quibus ei visceribus in cunctis tentationibus suis semper adfuerim, quantis pro eo gemitibus aures tuae pietatis pulsaverim, qualiter ad quaeque illius scandala, perturbationes, molestias ego urebar, torquebar, affligebar. Et nunc timeo ne frustra. Puto enim,
Abbreviated transcription (Latin):
pp.ex. f.s. ac. si gͦ hoc sentis de ip̃o: qd̾ ncet iusta ⁊
quali p̾rogatiua maiestatit form dĩ hr̃e posset.
⁊ exhib̾i equali. Ip̃ãm tñ exuit ⁊ induit seruilem.
non ut aliꝙͥ in se euacuaret uturpatum: d ut
nf̃m tepͥmeret suꝑcilium. si hoc iꝙͣ sentitit de
ip̃o. ꝓp̃ hoc ip̃m ⁊ uos urãm exmarciatit transito¬
nõ estis: S in uob̾ ostendendo qd̾ estis. ut quos ta¬
at miseros nect̃itatis condicõ. misetos fateatur
uoluntatis denotõ. Ita dilecaisiiut ad uos ie¬
deam in luc ualle latͥmaꝵ ⁊ miseriaꝵ si ip̃iani
estis. iuasꝰ upͣc ambulauit: ⁊ ip̃i ambuletis. ye hoĩ
duab mis ingredienti. Si enim caro ⁊ sanguis
regnum dĩ possid̾e non possunt: camalib ꝑfcõ
gis sterilem uentreni pasc̾e. qmͣ iudue studeat bñ¬
fatͥe: nullum religionis iugum gͣlib leue. qmͣb
suaue indeatur er touerabile. Unde contingit

Expanded text:
d licet justa et aequali praerogativa majestatis, formam Dei habere posset et exhibere, ipsam tamen exuit et induit servilem; non ut aliquid in se evacuaret usurpatum, sed ut nostrum reprimeret supercilium: si hoc, inquam, sentitis de ipso; propter hoc ipsum et vos vestram exinaniatis transitonon estis, sed in vobis ostendendo quod estis: ut quos facit miseros necessitatis conditio, miseros fateatur voluntatis devotio. 4. Itaque, dilectissimi, ut ad vos redeam, in hac valstus ambulavit et ipsi ambuletis. Vae homini duabus viis ingredienti . Si enim caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt ; carnalibus profecto gis sterilem pascere, quam viduae studeat benefacere, nullum religionis jugum quamlibet leve, quamlibet suave videatur, ei tolerabile est. Unde contingit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ familiam suam. ibi tm̃ nsurpare dispensacõ¬
uem. Inde bonan possit hr̃e recompensa cõmi. hoc
quippe querit int̾ dispensatores: ut fidelis quis in¬
ueniatur. ⁊ eadem fortasse fidelitas. a subditit uͥl¬
ominus engitur inoptemꝑando: que a. iͥpoĩtis m
dispensando. constat gͥ ex hus que dc̃a sunt ur̃am
iuam diõm integͣm ẽẽ. ac sufficientem. si mͦ ꝑsone
distinguantur. ⁊ temꝑand̾ subiectis quidẽ sit oĩs
regularis institucõ qnͣtum dum taxat ad corꝑa

Expanded text:
super familiam suam, ibi tantum usurpare dispensationem, unde bonam possit habere recompensationem. Hoc quippe quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur. Et eadem fortasse fidelitas a subditis nihilominus exigitur in obtemperando, quae a praepositis in dispensando. Constat igitur ex his quae dicta sunt, vestram illam divisionem integram esse ac sufficientem, si modo personae distinguantur et tempora, dum subjectis quidem sit omnis regularis institutio quantum duntaxat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcrepant sonitu. at lpͥtura. firmas to¬
nitrua. a firmitate gͦ firmam̃tũ ẽ
nũcupatũ. uł diuina uirtute firma¬
tum ut sic̃ scͥptura nos docet dites. lau¬
date eum infirmam̃to uirtutis eius.
Nec pͥtulit p̾tulisse aliquos cẽlos celo¬
rum ad intelligibiles uirtutes. firma¬
m̃tum ad oꝑatorias ⁊ io laudate celos
uł enarrare głam di. annũciare fir¬
di enarrat quemad̾m supͣ diximus.
alii quo purificatorias uirtutes ĩt̾
enũ urͣ atq absurdum s aliqͣs ueraᷤ
pp̃ illam cam qͣm diximꝰ intelligamꝰ.
Nam ⁊ ros. ⁊ gelu. ⁊ frigus ⁊ estus ẜ ym

Expanded text:
concrepant sonitu, ait Scriptura: Firmans toconcrepant sonitu, ait Scriptura: Firmans tonitrua . A firmitate ergo firmamentum est nuncupatum, vel quod divina virtute firmatum sit, sicut Scriptura nos docet, dicens: Laudate eum in firmamento virtutis ejus . 17. Nec praeterit retulisse aliquos coelos coelorum ad intelligibiles virtutes, firmamentum ad operatorias. Et ideo laudare coelos, vel enarrare gloriam Dei, annuntiare firdi enarrant, quemadmodum supra diximus. alii quoque purificatorias uirtutes interenum uidetur atque absurdum, si aquas ueras propter illam causam quam diximus intellegamus. nam et ros et gelus et f
Abbreviated transcription (Latin):
mam̃itũ celi. eo ꝙ potestates. que lũt ĩ
illo uisibili loco. spectãt ħ omnia. ⁊ sb̃¬
iecta suis hñt espectib ueniq clau¬
sum celũ dc̃mẽ. temporib helye qͣndo
achab ⁊ ieizabel ꝑfida regnabat cũ
ppłs regali sacͥlegio desiuret. eo ꝙ ne¬
mo ad celos oculos erigebat nemo eiꝰ
auctorem uenerabatur. s ligna ⁊ lapi¬
des adorabãt. Uñ hoc colligimus qr ⁊ ĩ
intemꝑe. celi ⁊ t̾re infecũditate mul
nib celi ⁊ rore ⁊ abyssis foncium deor¬
tium ⁊ colliũ et̾noꝵ dedit ea ꝙ mod̾at̾o¬
ne celesti t̾raꝵ feciit itas nut̾at᷑ ferreũ
estg̾ ꝙ nullũ exudat humorem. qñ
nutlis nubib ymber rumpit᷑. est ⁊̃ fe̾¬
um celũ subobscuiꝰ aer. p̾ssus atq nu¬
bilosus colore ferrugineo qñ rigore fri¬
goris stringitur. Eũc ueluti suꝑ capud
nr̃m humor suspensus uidet᷑ ⁊ ꝑ mom̾
icem ⁊ rupto aere nix fũditur. Nec .N.
furmam̃tũ nec p̃t sn aliquo rumpi

Expanded text:
irmamentum caeli, eo quod potestates, quae sunt in illo uisibili loco, spectent haec omnia et subiecta suis habeant conspectibus. denique clausum caelum dictum est temporibus Heliae, quando in Achab etlezabel perfidia regnabat, cum populus regali sacrilegio deseruiret, eo quod nemo ad caelum oculos erigebat, nemo eius auctorem uenerabatur, sed ligna et lapides adorabant. unde hoc colligimus? quia etintemperie caeli et terrae infecunditate multnibus caeli et rore abyssi fontium deortium et collium aeternorum dedit, eo quod moderatione c nullum exsudat humorem, quando nullis nubibus imber rumpitur. Est etiam ferreum coelum subobscurus aer, pressus atque nebulosus colore ferrugineo, quando rigore frigoris stringitur terra, tunc veluti super caput nostrum humor suspensus videtur, et per ivem, et rupto aere nix funditur. Neque enim firmamentum hoc potest sine aliquo rumpi