comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alteri nemo potest nisi qni cogitor ẽ
factus. Ita ne ueto cognitor s fuisset
tinis quod intisset iuditio fertes tuũ
suo nomic̃ petit quod nostulit sibi nõ
tib exogit. Quod si quisꝙ petete põt¬

Expanded text:
alteri nemo potest, nisi qui cognitor est alteri nemo potest, nisi qui cognitor est factus. itane vero? cognitor si fuisset tuus, quod vicisset iudicio, ferres tuum; cum suo nomine petiit, quod abstulit, tibi non sibi ex
Abbreviated transcription (Latin):
tam sero quor quom altera pensio solmẽ¬
da eẽt non tum cum ꝑtria raraiao
antea ts. dissoluerat derde sitao
e restipulationo parsens dnidi soto¬
sciicet lat mntligis EPiso sibi soli
quon sentit saturins ẽẽ apertuꝵ ẽsistẽ
ot copugnare contra ueritattr nĩ code¬
uatu pnet integtam reliquisse sane
dncodo sed quod sibi eregndo suoh
sotictatis factum eẽ contendo quonibil
aiptiosius neq indignius petest da soci
Qpeto ernm potucrit ne roscuis e socie¬
tate suam partem petere nec ne si potut
porist queuadmodi abstulit sipotiut
quemt omodu nou sibi exegir nana qd̃
sibi petitur terte altetinon etiguiape¬
it seiquid uniuerse sotietatis fuissi tre¬
tisset quod quom tedactu ẽẽt equaliter
omes pattirtnt nũquid petierit quod
sue partis esset. nũquid quom abstulit
soli sibi exegit. Quid inter est inter eum
qui per se litigat et qui cogintore dat
qui per se litem contestatur sĩdi soli petit

Expanded text:
tam sero? cur cum altera pensio solventam sero? cur cum altera pensio solvenda esset, non tum cum prima? nam iam antea HS iↄↄↄ dissolverat. deinde, si iam ex restipulatione pars eius dimidia Rosci esset? iam intellegis, C. Piso, sibi soli, hoc quoniam sentit Saturius esse apertum, resistere et repugnare contra veritatem non audevacuam et integram reliquisse Fanni concedo; sed, quod sibi exegit, id commune societatis factum esse contendo.' quo nihil captiosius neque indignius potest dici. quaero enim potueritne Roscius ex societate suam partem petere necne. si non potuit, quem ad modum abstulit? si potuit, quem ad modum non sibi exegit? nam quod sibi petitur, certe alteri non exigid universae societatis fuisset petisset, quod tum redactum esset aequaliter omnes partirentur; nunc cum petierit quod suae partis esset, non quod tum abstulit soli sibi exegit? quid interest inter eum qui per se litigat et eum qui cognitor est datus? qui per se litem contestatur, sibi soli petit,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad cluuium quem honiticele¬
uem immo grauissiminn mobilerut
iinmo constantissimu fatihatem itn¬
mo alionissimum hunc posteaquan sa¬
lutauit rogate cepit blande et eoricor¬
ne scilicet mentiri mea causa piris onc¬
timis tiis familiaribus pre sentibus dic
flauium cum fanmo de panur gode¬
cidisse qui nuchil transegit. dum dedit
cccliu. Sedisse qui assem nuilum dedit
quid ille tespondit ego ueto cupadi do
libenter mentiar tua cansa et siguado
me peiorate ur pau lulum tueo pondu
facias paratum foto scito. Non fugiiõ
quor tantum laborem capetes et adino
ueuites per nuntium hoc quodoeacũ
tam leue tratisi cero potuist sorochdino
hominum ꝑfidem hoc ant Rostuis unꝙ
⁊uluuio petissetsi tts millieus puti¬
tium habetet aut clup ius toscio patet
concessisset si uniuets prede partabps
sione uut anquo eins similbo gpostu¬
Iatre udetos et imoctrate pesses quodcũ
est ueritat faisumtumtatiode qquop
ornauit testem roscuis douium quor

Expanded text:
Cluvium. quem hominem? levem? immo gravissimum. mobilem? immo constantissimum. familiarem? immo alienissimum. hunc postea quam salutavit, rogare coepit blande et concinne scilicet: 'mentire mea causa, viris optimis, tuis familiaribus, praesentibus dic Flavium cum Fannio de Panurgo decidisse qui nihil transegit; dic HS ccciↄↄↄ dedisse qui assem nullum dedit.' quid ille respondit? 'ego vero cupide et libenter mentiar tua causa, et, si quando me peierare vis, ut paululum tu compendi facias, paratum fore scito; non fuit causa cur tantum laborem caperes et ad me venires; per nuntium hoc quod erat tam leve transigere potuisti.' pro deum hominumque fidem! hoc aut Roscius umquam a Cluvio petisset, si HS miliens in iudicium haberet, aut Cluvius Roscio petenti concessisset, si universae praedae particeps lione aut aliquo eius simili hoc et postulare auderes et impetrare posses. quod cum est veritate falsum, tum ratione quoque ornavit testem Roscius Cluvium! cur
Abbreviated transcription (Latin):
tie fide tõmonetur. Propterea que pena
ab diis ĩmortalibrs pernitio hec ea de
mendatii constituta ẽ nonem ex pacti¬
onc uerboꝵ quibus iusiurandum comp̃¬
henditur. sed ex perfidia et malitia per
les irasci et succensete consuerierut. At ego
hoc ex contrario contendo lenior esser
anctoritas cluuii si dicetet iuratui qua
nunc est quom dicit inuiratus tum
enim forsita improbis nimis tupid
iudetetut qui qua de cansa index fuis¬
set. testis esset nunc om̃ibui ĩ unicis ne¬
cesse est castissimus et constantissimus
ẽc ideatur qui id quod sit scit famili¬
ribus sius dicit. Dic ninc si potes si
tes si causa patitur Cluniui ec mẽtitu
mentitus est Cluuius. Ipsa michi ueri¬
tas manum iniecit et paulispet consisteu
et cõmorati cogit unde hoc totum ductũ
et conflatum mendatium est. Roscrunt
est uidelicet homo callidus et uersutꝰ
Noc initio cogitate cepit quoma fad¬
causa mentiatur dicat decisione factã
ẽẽ que facta non est. Fts. celui a flaiuo

Expanded text:
commovetur? propterea, quae poena ab dis immortalibus periuro, haec eadem mendaci constituta est; non enim ex pactione verborum quibus ius iurandum comprehenditur, sed ex perfidia et malitia per tales hominibus irasci et suscensere consuerunt. at ego hoc ex contrario contendo: levior esset auctoritas Cluvi, si diceret iuratus, quam nunc est, cum dicit iniuratus. tum enim forsitan improbis nimis cupidus videretur, qui qua de re iudex fuisset testis esset; nunc omnibus non iniquis necesse est castissimus et constantissimus esse videatur, qui id quod scit familiaribus suis dicit. dic nunc, si potes, si res, si causa patitur, Cluvium esse mentitum! mentitus est Cluvius? ipsa mihi veritas manum iniecit et paulisper consistere et commorari coegit. Vnde hoc totum ductum et conflatum mendacium est? Roscius est videlicet homo callidus et versutus. hoc initio cogitare coepit: 'quoniam Fancausa mentiatur, dicat decisionem factam esse quae facta non est, HS ccciↄↄↄ a Flavio
Abbreviated transcription (Latin):
omĩbus qui illo die rome fuerint que
tu diem in iuditiu uocas pubesq tuiti
fuerit quin arma ceperit quin cõsules
sequutus sit omẽs .ii. quoꝵ exetate cõiec¬
turam facere potes. quid tum fuerint. ib¬
ste tapitis .C Rabitui nomiẽ titant᷑ At
octidit Saturninu Rabirius. Utina nõ¬
fecisset supplitiu deprecater sed p̃miurti
postularem et eni si Steue seruoq & Cit¬
toms qui occidit .L. Saturninu libertas
data est quod equiti .x. premiu daripat
fiusset et si.C A larius quod fistulas
olis ac sedibus pretidi imperarat quod
nndiuo capitolino improboru ciuiu¬

Expanded text:
omnibus, qui illo die Romae fuerint, quem omnibus, qui illo die Romae fuerint, quem tu diem in iudicium vocas, pubesque tum fuerit, quin arma ceperit, quin consules secutus sit. omnes ei quorum tu ex aetate coniecturam facere potes quid tum fecerint abs te capitis C. Rabiri nomine citantur. at occidit Saturninum Rabirius. Vtinam fecisset! non supplicium deprecarer sed praemium postularem. etenim, si Scaevae, servo Q. Crotonis, qui occidit L. Saturninum, libertas data est, quod equiti Romano praemium dari par fuisset? et, si C. Marius, quod fistulas imi templis ac sedibus praecidi imperarat, quod in clivo Capitolino improborum civiu
Abbreviated transcription (Latin):
tes Diuine atq eterne uident᷑. ec̃ tu max ͤ
quod optumi et sapic̃tissum quoiusq aius¬
ita presentit imposteru ut nichil insi sẽ¬
piternu spectate udcatur. Quapcopter et
CMarii. et Cettroꝵ uitor saprentissimor
ac fortissimoꝵ ciuium mentes que michi
uidentur ex hominu uita ad deor ⁊̃ ligi¬
oner et sanctimoma demigrasse testor me
pro illoru fama gloria memoria. nõ sec
ac pro patrus fanis atq delubris propugnã¬
dum putare. Ac sipto illorum laude mͥ
arma capienda essert nõ minus strẽmie
ca petem quam illi pro cõmum salute ui¬
cerunt. Eteni QR exiguum nobis uite
curriculum natura cirtumscripsit ĩmẽ¬
sum gloric. Quare sicos qui iam deuita
decesserunt ornabimus iustiorem nob
mortis conditione telinquemus sed sul¬
los labiene quos iam uidere nõ possumus
negligis michi quidem quos uides cõsuli
dutas oportete. Neminc ẽe dico ex his

Expanded text:
tes divinae mihi atque aeternae videntur esse, tum maxime tes divinae mihi atque aeternae videntur esse, tum maxime quod optimi et sapientissita praesentit in posterum, ut nihil nisi sempiternum spectarevideatur. Quapropter quidem et C Marii, et ceterorum virorum sapientissimorum, ac fortissimorum civium mentesquae mihi videntur ex hominum vita ad deorum religionem, et sanctimoniam demigrasse, testor me pro illorum fama, gloria, memoriam, non secus ac pro patriis famis, atque delubris propugnandum putare: ac si pro illorum laude mihi arma capienda essent, non minus strenue caperem, quam illi pro communisalute ceperunt. Etenim, Quirites, exiguum vitae curriculum natura circumscripsit, immensum gloria. Quare, si eos, qui iam de vita decesserunt, ornabimus: iustiorem nobis mortis conditionem relinquemus. Sed si illos Labiene, quos iam videre non possumus, negligis: ne his quidem, quos vides, consuli putas oportere? Neminem esse dico ex iis
Abbreviated transcription (Latin):
campo mattio defigendam putauit. quod
tandem excogitabitur in cum supplitir
qui uocauit. Ac si fides Saturnino data c̃
quod abste sepissime dicitur non eam.C
Rabitius. sed .C. Mlarius dedit idemq ino¬
lauit si in fide non stetit. Que fides labie¬
oes huiuste. urbis adco ne ignarus disci¬
oline consuetudinisq nostre ut hec nesti¬
is ut petegrinari inaliena ciuitate non
in tua magistratum gerete iudeate. quid
iam ista. CMario inquit nocere possũt
quomiam sensu et uita catet. ita ne uero
tantis in laboribus .C. Matius petitulisq
uixisset. si nichil longius qua uuite termi¬
ni postulabant speatq animo de se et glo¬
tia sua togitasset. At credo quom ĩnurne¬
rabilis hostium copias in ytalia fudisser
atq obsidione tem .p. libexasset omĩa sua
secum una moritura arbitrabatur. Non
spe posteritatis fructuq ducatur. Itaq cui
multis aliis de causis uitorur bonoru mẽ¬

Expanded text:
campo Martio defigendam putavit, quod campo Martio defigendam putavit, quod tandem excogitabitur in eum supplicium qui vocavit? ac si fides Saturnino data est, quod abs te saepissime dicitur, non eam C. Rabirius sed C. Marius dedit, idemque violavit, si in fide non stetit. quae fides, Labiees huiusce urbis, adeone ignarus disciplinae consuetudinisque nostrae ut haec nescias, ut peregrinari in aliena civitate, non in tua magistratum gerere videare? 'quid iam ista C. Mario,' inquit, 'nocere possunt, quoniam sensu et vita caret?' itane vero? tantis in laboribus C. Marius periculisque vixisset, si nihil longius quam vitae termini postulabant spe atque animo de se et gloria sua cogitasset? at, credo, cum innumerabilis hostium copias in Italia fudisset atque obsidione rem publicam liberasset, omnia sua secum una moritura arbitrabatur. non spe posteritatis fructuque ducatur. itaque cum multis aliis de causis virorum bonorum men
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia. duos Mutios. L. Crassum A
Intoniu qui tum extra urbem cui p̃lidio
fuit quor in hac ciuitate longe maxin
consilia atq ingema fuerut ceteros pa
dignitate preditos custodes gubernato
quid de illis. honestissimis uitis atq opti¬
mis ciubus equitibus .⁊. dicemus qui tũ
una tum senatu salutem tei .p. defen¬
derunt quid de tribunis etarus tetort¬
q ordinu omiu homĩbus quitu am
pro cõmum libertate ceperũt. Seĩ qui
ego de iis omibui qui consulari iperap
ructunt loquor de ipõtu consulu fam
quid futuru.L. flactum homine cuiti
semper in te p. tum ĩ magisttatibuig¬
tendis in sacerdocio cerimonisq quis
preerat. diligentissimui nefarii sceleris ac
parricidi mortun condem nabimus Ad¬
iingeets ad hanc labem ignominamq
mortis etiam.EMlatii nomen .C. Mariĩ
quem uere patrem patrie patente ĩ qua
quod tu ad arma crucem .T. Labienus ino

Expanded text:
prudentia, duos Mucios, L. Crassum, M. prudentia, duos Mucios, L. Crassum, M. Antonium, qui tum extra urbem cum praesidio fuit, quorum in hac civitate longe maxima consilia atque ingenia fuerunt, ceteros pari dignitate praeditos custodes gubernatorquid de illis honestissimis viris atque optimis civibus, equitibus Romanis, dicemus qui tum una cum senatu salutem rei publicae defenderunt? quid de tribunis aerariis ceterorumque ordinum omnium hominibus qui tum arma pro communi libertate ceperunt? sed quid ego de eis omnibus qui consulari imperio paruerunt loquor? de ipsorum consulum fama quid futurum est? L. Flaccum, hominem cum semper in re publica, tum in magistratibus gerendis, in sacerdotio caerimoniisque quibus praeerat diligentissimum, nefarii sceleris ac parricidi mortuum condemnabimus? adiungemus ad hanc labem ignominiamque mortis etiam C. Mari nomen? C. Marium, quem vere patrem patriae, parentem, inquam, quod iit ad arma, crucem T. Labienus in
Abbreviated transcription (Latin):
domi posita pestem atq exilium. Sex litio
attulisser in rostra atq in contione attulis¬
ses nec tiras unq tationes ad eos scopulos
appulisses ad quos Sextitu afflicta nauo
et in quibris. E Detiam nauftagiur fortu¬
natu udetes. Sed m his tebus omibus
imptudentia laberis causam eni suscepi¬
sti antiquiore memoria tua que cansa
mortua erat quam tu natus eẽs quart
causa tute profecto fuisses. si per etate eõ
potuisses eam causat iniuditium uoca
An nõ intelligis primu quos homies et
quales intos mortuos sũmi sceleris argua
Deinde quod ex iis qui ununt eode camie
in sũmu peritulu capitis arcessas Nata
si. C.Rabitius fraudem capitalem amisit
quod arma contra L. Saturninu tulit
hiuc quidem afferret aliquam dep̃catior
periculi etas illa qua tum fuit. &uctoa
tulu patrem hunus in quo sũma sapicti
ximia uirtus singulatis humanitas fu
M. Scurcu illa grauitate illo consilio illa

Expanded text:
domi posita pestem atque exsilium Sex. Titio domi posita pestem atque exsilium Sex. Titio attulisset in rostra atque in contionem attulisses, nec tuas umquam ratis ad eos scopulos appulisses ad quos Sex. Titi adflictam navem et in quibus C. Deciani naufragium fortunarum videres. sed in his rebus omnibus imprudentia laberis. causam enim suscepisti antiquiorem memoria tua, quae causa ante mortua est quam tu natus es; et qua in causa tute profecto fuisses, si per aetatem esse potuisses, eam causam in iudicium vocas. an non intellegis, primum quos homines et qualis viros mortuos summi sceleris arguas, deinde quot ex his qui vivunt eodem crimine in summum periculum capitis arcessas? nam si C. Rabirius fraudem capitalem admisit quod arma contra L. Saturninum tulit, huic quidem adferet aliquam deprecationem periculi aetas illa qua tum fuit; Q. vero Catulum, patrem huius, in quo summa sapientia, eximia virtus, singularis humanitas fuit, M. Scaurum, illa gravitate, illo consilio, illa
Abbreviated transcription (Latin):
obedire. At qui uidemus in teru natira tria
leris Uixtus et honestas et pudor cum cõsulib
ẽẽ cogebat. Hoc tuigitur incrimen uocas
quod tum his fuerit. CRabirius quos amã¬
tissimus fuisset si oppugnasset turpissimus
si reliquisset. At .C Deciantis de quo tu sepe
cõmemoras quia quom homine insigne
om̃ibus notis turpitudinis.p. futiu accusa¬
tet sũmo studio bonoru oniniu queriẽ
ausus in contione de morte Saturnini con
iuditio improbum tuiem ẽc̃ nõ retinẽdur
in ciuitate qui homĩs hostilem ĩ modum
seditiosi imaginem aut morte eius hone¬
statet aut desideria impetitor miseritordia
cõmoueret aut suam significaret imitan¬
dam improbitatis uoluntate. Itaq mihi
miru uidet᷑ unde hanc tu labiene ⁊ magine
quam tu habes ĩueneris. Nam Sex titio dĩ¬
quod tu si audisses aut si per etatem scrrepo¬
tuisses nũꝙ profecto istam amagnie quo

Expanded text:
oboedire? atqui videmus haec in rerum natura tria oboedire? atqui videmus haec in rerum natura tria leris; virtus et honestas et pudor cum consulibus esse cogebat. hoc tu igitur in crimen vocas, quod cum eis fuerit C. Rabirius quos amentissimus fuisset si oppugnasset, turpissimus si reliquisset? at C. Decianus, de quo tu saepe commemoras, quia, cum hominem omnibus insignem notis turpitudinis, P. Furium, accusaret summo studio bonorum omnium, queri est ausus in contione de morte Saturnini, coniudicio improbum civem esse et non retinendum in civitate, qui hominis hostilem in modum seditiosi imagine aut mortem eius honestaret, aut desideria imperitorum misericordia commoveret, aut suam significaret imitandae improbitatis voluntatem. itaque mihi mirum videtur unde hanc tu, Labiene, imaginem quam habes inveneris; nam sex. Titio damquod tu si audisses aut si per aetatem scire potuisses, numquam profecto istam imaginem quae
Abbreviated transcription (Latin):
dem auctoritate. quam uotem quo¬
ius sectam sequi quons impetio pa¬
tere potissimu uelles. Patriuis ĩqͥt
quid propinqui uestriequites .x. quid
omĩs prefectura regio rucinitas utã
quid ager pitenus umuersus utrum
tribuntiu futote ati consulare auc¬
toritate sequutus ẽ. Equide hoc affir¬
mo quod tu nunc de tuo patruo pre¬
dicas neminem unꝙͣ ad huc De se ec̃
confessum. nemo ẽ inꝙͣ ĩuentus tamt
profligatus tam perditus.tam ab oĩ
nõ modo hon estate sedetiam simu¬
latione honestatis telictus qui se in
capitolio fuisse cum satur nino fateret. Assu¬
it uester patruus fuerit et fuerit in nulla desꝑ¬
atione terum suaru nullis domestitis uulne¬
tibus coactus induxerit cu .I. Saturnim fa¬
miliaritas ut amititia patrie preponẽt idcir¬
co non oportuit.C. Rabiriu desciscere art.
p non comparem in illa armata multitudi¬
ne bonoru consulum uoce atq impcrio nõ

Expanded text:
dem auctoritatem, quam vocem, cudem auctoritatem, quam vocem, cuius sectam sequi, cuius imperio parere potissimum velles? 'patruus,' inquit, quid? propinqui vestri, equites Romani? quid? omnis praefectura, regio, vicinitas vestra? quid? ager Picenus universus utrum tribunicium furorem, an consularem auctoritatem secutus est? equidem hoc adfirmo quod tu nunc de tuo patruo praedicas, neminem umquam adhuc de se esse confessum; nemo est, inquam, inventus tam profligatus, tam perditus, tam ab omni non modo honestate sed etiam simulatione honestatis relictus, qui se in Capitolio fuisse cum Saturnino fateretur. at fuit vester patruus. fuerit, et fuerit nulla vi, nulla desperatione rerum suarum, nullis domesticis volneribus coactus; induxerit eum L. Saturnini familiaritas ut amicitiam patriae praeponeret; idcircone oportuit C. Rabirium desciscere a re publica, non comparere in illa armata multitudine bonorum, consulum voci atque imperio non
Abbreviated transcription (Latin):
Cassii. Catones. Pompen cum L.Philix¬
pus .LScipio cum. M. Lepidus cu.D.
Brutus cu hic ipse Seruilius. quotu
imperatore. Labiene meriusti. Q uoml
.Q. Catulus ad modu adulescens quom
hnc .C. Cutio quomi demq omẽs claris¬
simi urꝗ cu consulibus essent. Quid ta¬
dem . C. Rabiriu facere tonuenit utru
indusum atq abditu latere in octulto
atq ignauiam suam tenebraru ac pari¬
etum custodiis tegete. an in capitolium¬
pergere atq ibi se cum tuo patruo et ce¬
teris ad morte propter iute turpitudiẽ
confugiẽtibus congregate.an cu Mario
Scauto. Catulo Metello. Sceuola. Cum
bonis demq omĩbus coire non modo
salutis ueru etiam perituli sotietate
Tudemq labiene quid faceres tali nte
ac tempore quom ignauie ratio te in
fugam ac in latebras repelleret impro¬
bitas et furor .L. Saturnim ĩ capitoli¬
um accerseret consules ad patricsalu¬
tem ac libertate uocarent. Quam tan¬

Expanded text:
Cassii, Catones, Pompeii: cum L. PhilipCassii, Catones, Pompeii: cum L. Philippus, L. Scipio, cum M. Lepidus, cum D. Brutus, cum hic ipse P. Servilius, quo tu imperatore, Labiene, meruisti: cum hic Q. Catulus admodum tum adolescens, cum hic C. Curio, cum denique omnes clarissimi viri cum consulibus essent: quid tandem C. Rabirium facere convenit: utrum inclusum atque abditum latere in occulto, atque ignaviam suam tenebrarum, ac parietum custodiis tegepergere atque ibi se cum tuo patruo et ceteris ad mortem propter vitae turpitudinem confugientibus congregare, an cum Mario, Scauro, Catulo, Metello, Scaevola, cum bonis denique omnibus coire non modo salutis verum etiam periculi societatem? tu denique, Labiene, quid faceres tali in re ac tempore? Cum ignaviae ratio te in fugam atque in latebras impelleret, improbitas et furor L. Saturnini in Capitolium arcesseret, consules ad patriae salutem ac libertatem vocarent, quam tan
Abbreviated transcription (Latin):
st cunctus Senatus atq ille Senatus quẽ
patrum nostrum atq eius etatis que tũ
magnam partem xei .p. atq oniner dig¬
intate iuditior tenebat. quom omẽs
omniu ordinu homines qui in salnte
tei .p. salutem suam tepositam ec̃ arbitra¬
bantur arma cepissent. Quidtande.C.
Rabitio fatiendu fuit. De te ip̃o in quas
Aemilius princeps Senatus in comitio
constitisset qui quom nigredi iux poss
non ⁊d insequendu sibi tarditate pedũ
sed ad fugiendu impedimẽto fott puta¬
bat quom deniq. Q. Scenola confectus
senectute perditus orbo morbo manc
et membris omĩbus captus ac debilis ha¬
stilunxus et animu et infitmitater cor¬
poris ostenderet. quom. L. Metellus Ser
Calba C. Seranus. P. Rutilius .C. fimbria¬
sulates pto salute cõmum arma cepisset
quom oñes pretores. cuncta nobilitalac
iuuentus acturreret. CN. et.L Domiti
LCrassus. Q. Mutius .C Claudius. Nlu
Drusius cum omẽs octaui. Metelli luli

Expanded text:
st cunctus Senatus, atque ille Senatus, quemst cunctus Senatus, atque ille Senatus, quempatrum nostrorum, atque eius aetatis, quae tum magnam partem rei publicae atque omnem dignitatem iudiciorum tenebant,—cum omnes omnium ordinum homines qui in salute rei publicae salutem suam repositam esse arbitrabantur arma cepissent: quid tandem C. Rabirio faciendum fuit? de te ipso, inquam,Aemilius, princeps senatus, in comitio constitisset, qui cum ingredi vix posset, non ad insequendum sibi tarditatem pedum sed ad fugiendum impedimento fore putabat, cum denique Q. Scaevola confectus senectute, perditus morbo, mancus et membris omnibus captus ac debilis, hastili nixus et animi vim et infirmitatem corporis ostenderet, cum L. Metellus, Ser. Galba, C. Serranus, P. Rutilius, C. Fimbriasulares pro salute communi arma cepissent: cum omnes praetores, cuncta nobilitas, ac iuventus occurreret, C. et L. Domitii, L. Craffus, Q Mutius, c. Claudius, M. Drusus: cum omnes Octavii, Metelli, Iulii,
Abbreviated transcription (Latin):
fessione aut quod inhuc maius trimen
expectas. Nisiuero inter ẽẽ aliquid pri¬
tas inter eum qui homine occidit et eu
qui cum telo octidendi homĩs causa fu¬
it. Si interfici saturninum nefas fuit
arma sumpta ẽẽ contra Saturnimim
sine scelete non possunt. si axma iure sũp¬
ta concedis inter
rius consules adhiberent .tr .pł. et p̃tores
quos eis idetetut operamq darent ut
imperium .p .x. maiestasq conseruatet᷑
Adhiberet omĩs .tr .pł. preter. Satutin¬
nam eẽ uellent atma cape et so sequi
iubent. parent omẽs ex edifitus sius
ancus armẽtarisq publicis atma .p
.x. C. Mario consule distribuente dan¬
tur. Hic iam ut omittam cetera de
te ipo labiene quero quom saturmnus
capitoliu tenetet armatus ẽẽt una
C.Ulautia. E Saufeius etia ille ex
compedibus atq et gastulo gracchiii
Addam quoma ita uis eodem. Qlabi¬
enum patruum tuum in foro aute. C
Alarius et. L. Ualerius flactus. Cos po¬

Expanded text:
fessionem aut quod in hunc maius crimen fessionem aut quod in hunc maius crimen exspectas? nisi vero interesse aliquid putas inter eum qui hominem occidit, et eum qui cum telo occidendi hominis causa fuit. si interfici Saturninum nefas fuit, arma sumpta esse contra Saturninum sine scelere non possunt; si arma iure sumpta concedis, interrius consules adhiberent tribunos pl. et praetores, quos eis videretur, operamque darent ut imperium populi Romani maiestasque conservaretur. adhibent omnis tribunos pl. praeter Saturnivam vellent, arma capere, et se sequi iubent. Parent omnes, ex aedificiis, armamentariisque publicis arma populo Rom. C. Mario consule distribuente, dantur. Hic iam, utomittam cetera, de re ipso, Labiene, quaero, cum Saturninus capitolium teneret, armatus esset una C. Glaucia, C. Saufeius, etiam ille ex compedibus, atque ergastulo Gracchus: addam quoniam ita vis eodem Q. Labienum, patruum tuum: in foro autem C. Marius, et L. Valerius Flaccus, Coss po
Abbreviated transcription (Latin):
arguis otiosum esse a. CRabitio ł. Sa¬
turm nu et id.C. Rabitius multorum
testimous. Q Nortensio copiosissime
defendente antea falsum ẽẽ docuit ꝑgo
autem si michiẽẽt integru susceptum
Hoc trimen agnosterem confiterer Uti¬
nam hanc mithi facultate causa conce¬
uet. sed consolatur. quom indicat esse
quosdam quoius imperitos sed nõ mui
cos me focisset si uestro clamoro pertur¬
batum ini arbitraretur ꝙͣ̃to iam lerior ẽ
acclamatio. Quin continetis uocem indi¬
cem stultitie uestre testem paricitatis. Libẽ¬
ter inꝙͣ confiterer siuete possem aut ctias
si michieẽt integrum. C Rabiri manu.l.
Saturninu ẽẽ octisum et id facimis pul¬
cherrimu ẽẽ arbitrater. Sed quoma id
facere non possum. Confitebor id quod
ad laudem minus ualebit ad crimen nõ
minus. Corifiteor interfitiendi saturni¬
ni causa. E. Rabirim arma cepisse. Quid
est La biene quan ad me graniorez con¬

Expanded text:
arguis occisum esse a C. Rabirio L. Saarguis occisum esse a C. Rabirio L. Saturninum. at id C. Rabirius multorum testimoniis, Q. Hortensio copiosissime defendente, antea falsum esse docuit; ego autem, si mihi esset integrum, susciperem hoc crimen, agnoscerem, confiterer. Vtinam hanc mihi facultatem causa concevet sed consolatur, cum indicat esse quosdam civis imperitos sed non multconsulem me fecisset, si vestro clamore perturbatum iri arbitraretur. quanto iam levior est acclamatio! quin continetis vocem indicem stultitiae vestrae, testem paucitatis! —libenter,inquam, confiterer, si vere possem aut etiam si mihi esset integrum, C. Rabiri manu L. Saturninum esse occisum, et id facinus pulcherrimum esse arbitrarer; sed, quoniam id facere non possum, confitebor id quod ad laudem minus valebit, ad crimen non minus. confiteor interficiendi Saturnini causa C. Rabirium arma cepisse. quid est, Labiene? quam a me graviorem con
Abbreviated transcription (Latin):
cis absit non modo a corpore ciuiu.x.
sed etiam a cogitatione oculis auribus
Haru enim omniu teru non solum
euentus atq perpessio. sed ctiam condiͦ
expectatio mentio ipã demq indigna
nostros horu supplitioꝵ oĩu metu do¬
mmoru bemgnitas una uindicta libera¬
uit nos a uerberibus ab unco acrucis demq
terrore neq tes geste neq acta etas neq
uestri honores uindicabunt. Quam obte
fateor atq etiam . T. Labiene profiteor et
preme fero te ex illa crudeli importuna
non tribunitia sed regia meo consilio uit¬
tute auctoritate ẽẽ dep̾ulsum qua turac
tione ꝙͣ ꝙͣ omĩa exempla maioꝵ omĩs le¬
ges omne auctoritate senatus omnis
religiones atq auspitior publica nita
neglexisti tamen a me hec inhoc tam ex¬
guo ineo temport non audics. Liberu
tempus nobis dabitur ad istam discep¬
tationo. Nunc de saturuini crimine
ac de clarissimi patriu tui morte dice

Expanded text:
cis absit non modo a corpore civium Romanorum cis absit non modo a corpore civium Romanorum sed etiam a cogiHarum enim omnium rerum non solum eventus, atque perpessio, sed etiam conditio, exspectatio, mentio ipsa denique indigna nostros horum suppliciorum omnium metu, donorum benignitas una vindicta liberavit: nos a verberibus, ab unco, a crucis denique terrore, neque res gestae, neque acta aetas, neque nostri honores vindicabunt? Quamobrem fateor, atque etiam, T. prae me fero te ex illa crudeli, importuna, non tribunicia actione sed regia, meo consilio, virtute, auctoritate esse depulsum. qua tu in actione quamquam omnia exempla maiorum, omnis leges, omnem auctoritatem senatus, omnis religiones atque auspiciorum publica iura neglexisti, tamen a me haec in hoc tam exiguo meo tempore non audies; liberum tempus nobis dabitur ad istam disceptationem. nunc de Saturnini crimine ac de clarissimi patrui tui morte dicemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ineius contione prius carnifex consił¬
teret quem non modo foro sed etiam ce¬
lo hoc ac spiritu censorie leges atq uri¬
bis. Domicilio carere uoluerunt. Hicse
popularem dicere andet me alienum
acõmodis uestris quom iste omnis et sup¬
plitioꝵ et uetberu acerbitates non ex me¬
moria uestra ac patru uestru. sed ex
armaliu monumẽtis atq ex tegum cõ¬
mentariis conquisierit. ego omĩbus me¬
is opibis omĩbus consilis omĩbus dictis
ac factis repugnatim et testiterim cru¬
delitati. Nisi forte hanc conditionem
uobis ẽe uoltis ꝙͣ serin si libertatis spe
propositam non habetent. ferre nulso
modo possent. Misera ẽ ignominia iu¬
ditioꝵ publicoꝵ. misera mulctatio bo¬
noru. miseru exilium. sed tñ in onini
calamitate tetineretur aliquod uesti¬
gium libertatis mors demq si propõit
in libertate motiamur. Cat infex uero
et obductio capitis et nomen ip̃u cru¬

Expanded text:
in eius contione carnifex consisin eius contione carnifex consisteret; quem non modo foro sed etiam caelo hoc ac spiritu censoriae leges atque urbis domicilio carere voluerunt. hic se popularem dicere audet, me alienum a commodis vestris, cum iste omnis et suppliciorum et verborum acerbitates non ex memoria vestra ac patrum vestrorum sed ex annalium monumentis atque ex regum commentariis conquisierit, ego omnibus meis opibus, omnibus consiliis, omnibus dictis atque factis repugnarim et restiterim crudelitati? nisi forte hanc condicionem vobis esse voltis quam servi, si libertatis spem propositam non haberent, ferre nullo modo possent. misera est ignominia iudiciorum publicorum, misera multatio bonorum, miserum exsilium; sed tamen in omni calamitate retinetur aliquod vestigium libertatis. mors denique si proponitur, in libertate moriamur, carnifex vero et obductio capitis et nomen ipsum cru
Abbreviated transcription (Latin):
Lan uero si actio ista popularis esset
et si ullam partem equitatis haberet aut
iuxis .C. Uracthui eam teliquisset. scilic
tibi grauiore dolorem patriu tui mors
attulit quam .C. graccho fratris et tibi
acerbior eius patrͦui mors est quem nũꝙ̃
udisti ꝙͣ illius eius fratris qui cu concor¬
dissime iuxerat et similis iuri tu ulciste¬
ris patrui mortem. atq ille si per sequere¬
tur fratris sui ista tatione agert noliiss
et par desiderium sin xeliquit apud popu¬
lum .x. Labienus iste patrinis uester qs¬
quis fuit et . Ti. gracchus teliquerat an
pietas tua maior ꝙͣ gracchi an animus
an consilium an opes an autoritas. an e¬
loquentia quesi in illo minima fuissent
tamen pretuis facultatibris maxima pu¬
tarentur Quom uero his tebus omĩbus
C.Qracthus omĩs uicerit quatitu inter¬
uallum tandem interte atq illum int¬
iectum putas. Sed moretetur prius acer¬
bissima morte illies prius Qtacchis ꝙͣ

Expanded text:
an vero, si actio ista popularis esset an vero, si actio ista popularis esset et si ullam partem aequitatis haberet aut iuris, C. Gracchus eam reliquisset? scilicet tibi graviorem dolorem patrui tui mors attulit quam C. Graccho fratris, et tibi acerbior eius patrui mors est quem numquam vidisti quam illi eius fratris quicum concordissime vixerat, et simili iure tu ulcisceris patrui mortem atque ille persequeretur fratris, si ista ratione agere voluisset, et par desiderium sui reliquit apud populum Romanum Labienus iste, patruus vester, quisquis fuit, ac Ti. Gracchus reliquerat. an pietas tua maior quam C. Gracchi, an animus, an consilium, an opes, an auctoritas, an eloquentia? quae si in illo minima fuissent, tamen prae tuis facultatibus maxima putarentur. Cum vero his rebus omnibus C. Gracchus omnis vicerit, quantum intervallum tandem inter te atque illum interiectum putas? sed moreretur prius acerbissima morte miliens C. Gracchus quam
Abbreviated transcription (Latin):
su uestro iudicarctur. Hic populari
A diuim urris ĩ iussu uestro nõ iudicae¬
indicatetur de ciue romano. sed ĩdca
causa ciuem to. capitis condemnar
coegit. Tu michi etiam legis portie tu.C
Ctachi. tuchotu libertatis tu quoiusꝙ
Demq hominis populatis mentionem
facis qui non modo supplitus ⁊nusitatis
sed etiam nerberu crudelitate in audita
uiolate libertate huius poprili tentate
mansuetudine cõmutare disciplinam
conatus es. Namq hec tua que te hoiẽ
demente populatemq delectant et lictor
colliga manus que non mõ hunis liberta
tis m̾ansuetudinisq non sutit. sedne Ro¬
muli quidem aut Numme. Pompilii sar¬
quini superbissimi atq crudelissimi tegis
ita sunt crutiatus catinina que tuhomo
lens ac popularis libentissime cõmemo¬
ras. caput obnubito arbori infelici sus¬
pendito que uerba. ER. iam pridem in
Hac re .P. non solum tenebris uetustatis
ueru etiam luce libertatis opptessa sunt

Expanded text:
orum iniussu vestro iudicaretur, hic popularis orum iniussu vestro iudicaretur, hic popularis a iiviris iniussu vestro non iudicari de cive Romano sed indicta causa civem Romanum capitis condemnari coegit. tu mihi etiam legis Porciae, tu C. Gracchi, tu horum libertatis, tu cuiusquam denique hominis popularis mentionem facis, qui non modo suppliciis invisitatis sed etiam verborum crudelitate inaudita violare libertatem huius populi, temptare mansuetudinem, commutare disciconatus es? namque haec tua, quae te hominem clementem popularemque delectant? Lictor: colliga manus: quae non modo huius libtis mansuetudinisque non sunt sed ne Romuli quidem aut Numae Pompili; Tarquini, superbissimi atque crudelissimi regis, ista sunt cruciatus carmina quae tu, homo lenis ac popularis, libentissime commemoras: 'Capvt obnvbito, arbori infelici svspendito,' quae verba, Quirites, iam pridem in hac re publica non solum tenebris vetustatis verum etiam luce libertatis oppressa sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nosttoru. QR. qui expulsis regibus nullu
in libero populo uestigiu crudelitatis
terinuerunt regie. Demde multore it¬
rum fortiu qui uestram libertate no acer¬
bitate supplicioꝵ infestam. sed lenitate
legum munitam ẽe uoluerũt. Quam
ob̾rem uter nostru tandem labiene po¬
pularis ẽ. tunc qui ciuibus tomanis in
contione ipã carificem qui uincda adba¬
beri putas oportete qui iti campo martio
comitus terituriatis auspicato ⁊̃ loco eri¬
tem ad ciuium supplitiu defigi et con¬
stitui iubes an ego qui funesta contione
stigiis ẽẽ dico. qui castam contionen sani¬
tum campum ĩuiolatu corpus or̃m ci¬
um tomanor integru ius libertati duo
fendendo seruari oportere Popularis uo
tribunus .pl. custos defensorq uiris et li¬
bertatis portia lex iurgas ab omni co
uium lictori eripuit Labienus homo po¬
pulatis carnifici tradidit . E utacthui
legem tulit ne de capite ciuium i us

Expanded text:
nostrorum, Quirites, qui expulsis regibus nullum nostrorum, Quirites, qui expulsis regibus nullum in libero populo vestigium crudelitatis regiae retinuerunt, deinde multorum virorum fortium qui vestram libertatem non acerbitate suppliciorum infestam sed lenitate legum munitam esse voluerunt. quam ob rem uter nostrum tandem, Labiene, popularis est, tune qui civibus Romanis in contione ipsa carnificem, qui vincla adhiberi putas oportere, qui in campo Martio comitiis centuriatis auspicato in loco crucem ad civium supplicium defigi et constitui iubes, an ego qui funestari contionem stigiis esse dico, qui castam contionem, sanctum campum, inviolatum corpus omnium civium Romanorum, integrum ius libertatis defendo servari oportere? popularis vero tribunus pl. custos defensorque iuris et libertatis! Porcia lex virgas ab omnium cvium lictori eripuit, Labienus, homo popularis, carnifici tradidit; C. Gracchus legem tulit ne de capite civium Roman
Abbreviated transcription (Latin):
uicinitatis ornetur. quomq ad cius pro¬
pulsandu periculu non mõ homines:
sed prope tegiones ipẽ conuonerint ali¬
quanto etiam latuis excitart qua ip̃ius
uicimtatis nomen ac termin postula¬
bant. Nam quid ego in longa oratione
comparem quod ẽ in eadem mnulta uoro¬
gatione prescriptu. hunc nec sue nec
a liene pudicitie pepercisse. Quin ctiam
suspicor eo michi semihora ab labieno
prestituta esse. ut ne plura de pudicitia
dicerem. Ergo ad hec crimina que patror
diligentiam desiderant intelligis michi
semihoram istam nimiu longam fuisse
łulam alteram partem de necc̾ saturnim
nimis exiguam atq angustam esse uolu¬
isti que non oratoris ingeniu. sed consu¬
lis auxiliu implorat et flagitat. Nam
De Perduellomi iuditio quod a me sub¬
latum ec̃ triminati soles. meu eramen
est non rabiri. quod utinam. ER ego id
aut ptimus aut solui ex hac teꝑ sustu¬
lissem. Sed ista laus primu ẽmaiorin

Expanded text:
niae ornetur, cumque ad eius proniae ornetur, cumque ad eius propulsandum periculum non modo homines sed prope regiones ipsae convenerint, aliquanto etiam latius excitatae quam ipsius vicinitatis nomen ac termini postulabant? nam quid ego ad id longam orationem comparem quod est in eadem multae inrogatione praescriptum, hunc nec suae nec alienae pudicitiae pepercisse? quin etiam suspicor eo mihi semihoram ab Labieno praestitutam esse ut ne plura de pudicitia dicerem. ergo ad haec crimina quae patroni diligentiam desiderant intellegis mihi semihoram istam nimium longam fuisse. illam alteram partem de nece Saturnini nimis exiguam atque angustam esse voluisti; quae non oratoris ingenium sed consulis auxilium implorat et flagitat. nam de perduellionis iudicio, quod a me sublatum esse criminari soles, meum crimen est, non Rabiri. quod utinam, Quirites, ego id aut primus aut solus ex hac re publica sustulissem!
Abbreviated transcription (Latin):
de peculatu fcõ aut de tabulario ĩcen¬
so longa orõ est exprimẽda. quo ĩtr¬
minc propinquus .C. Rabitii iuditio
clarissimo.C. Curtius pro iurtute sua
est honestissime liberatus ip̃e uõ Rabirius
non modo in iuditio horu criminu.sed
ne intenuissima suspitione quide u̾bo
est iniquam uocatus. An de sororis filio
Diligentius respondendu ẽ quem ab hoc
necatu esse dixisti quom ad iuditii mo¬
ram familiatis funetis excusatio q̃reret᷑
Suid ein est tam uerisimile ꝙͣ cariorem
Huic sotoris maritum ꝙͣ sorotis filiu fuis¬
seatq ita cariore ut alter uita crudelissiẽ
priuatetur. quom alteri ad probatione
iuditii bidiu quereret᷑. An de seruis alie¬
nis contra legem fabiam tetentis aut de
ciuibus romanis contra lege portiã uer¬
beratis aut necatis. plura dicenda sunt
quom tanto studio. C. Rabirius totius
apulie singulari uoluntate cam pame¬

Expanded text:
de peculatu facto aut de tabulario incende peculatu facto aut de tabulario incenso longa oratio est expromenda? quo in crimine propinquus C. Rabiri iudicio clarissimo, C. Curtius, pro virtute sua est honestissime liberatus, ipse vero Rabirius non modo in iudicium horum criminum, sed ne in tenuissimam quidem suspicionem verbo est umquam vocatus. an de sororis filio diligentius respondendum est? quem ab hoc necatum esse dixisti, cum ad iudici moram familiaris funeris excusatio quaereretur. quid enim est tam veri simile quam cariorem huic sororis maritum quam sororis filium fuisse, atque ita cariorem ut alter vita crudelissime privaretur, cum alteri ad prolationem iudici biduum quaereretur? an de servis alienis contra legem Fabiam retentis, aut de civibus Romanis contra legem Porciam verberatis aut necatis plura dicenda sunt, cum tanto studio C. Rabirius totius Apuliae, singulari voluntate Campa
Abbreviated transcription (Latin):
obsecto quoma uno tempore¬
permittitur adhibeatis in homĩt for
entiam qua soletis. Nunc quoma .T.
Labione diligentie mec tempotis atigu¬
stiis obstiti meq ex comperato et cõsti¬
tuto spatio defensionis in semihore
curriculo toegisti patebitur et quodĩ¬
iquissimu est accusatoris conditiomet
quod miserrimu inimiti potestati
Q ꝙ̃ in hac prescriptioẽ Semni hore pa¬
tromi michi partis teliquisti consulis
ademisti propterca quod ad defendẽ¬
dum ꝑtope modu satis erit hoc mihi
temporis ad conquerendu ueru paꝵ
Nisi forto de locis teligiosis ac de lucis
quos ob hoc molatos esse dixisti plurib
uerbis tibi tespondendu putas quorĩ
crimine nichil eẽt unꝙ̃ abste dictum
insi a. EMacro obiectu ẽẽt crimen
id.C. Rabitio in quo ego quid demi¬
tor meminisse te quid obligatit.C.Ra.¬
birio. Macer ĩimitus oblitu ẽẽ quid
eque et uitati indices iudicarint. An

Expanded text:
obsecro, quoniam uno temporeobsecro, quoniam uno temporepermittitur, adhibeatis in hominis forentiam quam soletis. nunc quoniam, T. Labiene, diligentiae meae temporis angustiis obstitisti meque ex comparato et constituto spatio defensionis in semihorae articulum coegisti, parebitur et, quod iniquissimum est, accusatoris condicioni et, quod miserrimum, inimici potestati. quamquam in hac praescriptione semihorae patroni mihi partis reliquisti, consulis ademisti, propterea quod ad defendendum prope modum satis erit hoc mihi temporis, ad conquerendum vero parum. Nisi forte de locis religiosis ac de lucis quos ab hoc violatos esse dixisti pluribus verbis tibi respondendum putas; quo in crimine nihil est umquam abs te dictum, nisi a C. Macro obiectum esse crimen id C. Rabirio. in quo ego demiror meminisse te quid obiecerit C. Rabirio Macer inimicus, oblitum esse quid aequi et iurati iudices iudicarint. an
Abbreviated transcription (Latin):
Honore ꝙ penia et supplitio dignir xudi¬
cari. Quam obtem labor in hoc defende¬
do precipue mens ẽ. Studiu uero con¬
seruandi homiĩs cõmune michi uobis¬
cum ec̃ debebit. Sic em extimate debe¬
tis OR post hominu memoriao m
uulla maiotem magis periculosare ma¬
gis ab om̃ibus nobis prouidendor Nep
nulla bonor consensio contra improbor
furorem et audatia nullu extremis te
p. temporibiis perfugium et presidui sa¬
lutis R. Quę quom ita sint prigꝵ m
tanta dimicatioẽ capitis fame fortuna¬
tũq oĩu fieri necesseẽ ab ioue optimo
maximoq ceterisq diis deabusq ĩ mor¬
talibus quoꝵ ope et auxilio multo ma¬
gis hec tes ꝑ qua tatione hoĩu et consi¬
lio gubernatur pacem ac uemia peto
p̃corq abhis ut hodiernu diem et ad
Huius salutem conseruanda et ad pemi
p. constituenda illuxisse patiant᷑ Dem
deor ĩ mortaliu numeti accedit oto atq

Expanded text:
honore quam poena et supplicio dignum iudihonore quam poena et supplicio dignum iudicare. quam ob rem labor in hoc defendendo praecipue meus est, studium vero conservandi hominis commune mihi vobiscum esse debebit. sic enim existimare debetis, Quirites, post hominum memoriam rem nullam maiorem, magis periculosam, magis ab omnibus vobis providendam neque nulla bonorum consensio contra improborum furorem et audaciam, nullum extremis rei publicae temporibus perfugium et praesidium salutis. quae cum ita sint, primanta dimicatione capitis, famae, fortunarumque omnium fierinecesse est, ab Iove Optimo Max. ceterisque diis, deabusque immortalibus, quorum ope, et auxilio, multo magis haec resp. quam ratione hominum, et consilio gubernatur, pacem, ac veniam peto: precorque ab its, ut hodiernum huius salutem conservandam et ad rem publicam constituendam inluxisse patiantur. dedeorum immortalium numen accedit, oro atque
Abbreviated transcription (Latin):
tium defendendu ẽ adhortata tu ueto
ut id studiosissime facerem salus terp. cõ
tus coegit. Non enii .C. Rabirium culpa
sũmu auxiliu maiestatis atq imperii
quod nobis a maioribus est traditu de
re .p. tolleretur ut nichil post hac aucto¬
ritas senatus nchil consulate ĩperuim
nichil consensio bonor contra pestem a
peritiem ciitatis ualeret. Idcirto i
His tebus euertendis unius homĩs sence¬
tus infirmitas solitudoq temperata ẽ Quã
obtem sic̃ boni consulis cu cuncta auxilia
tei .p. labefactari con uelliq iudeat. ferre
opem patrie succurtere saluti fortunisq
comimibus implorare ciuiu fide sua
salute posteriore salute cõmumi ducere ẽ
etiam bonoru et fortium ciuum ꝗles
Uos omibus tei .p. temporibus extitistis
tercludere omĩs seditionu uias munito
presidia xei .p. sũmum inconsulibus im¬
perium sũ mu insenatu consiluata pr¬
tate ea qui sequutus sit laude potius et

Expanded text:
rium defendendum est adhortata, tum vero, rium defendendum est adhortata, tum vero, ut id studiosissime facerem, salus rei publitus coegit. non enim C. Rabirium culpa summum auxilium maiestatis atque imperi quod nobis a maioribus est traditum de re publica tolleretur, ut nihil posthac auctoritas senatus, nihil consulare imperium, nihil consensio bonorum contra pestem ac perniciem civitatis valeret, idcirco in his rebus evertendis unius hominis senectus, infirmitas solitudoque temptata est. quam ob rem si est boni consulis, cum cuncta auxilia rei publicae labefactari convellique videat, ferre opem patriae, succurrere saluti fortunisque communibus, implorare civium fidem, suam salutem posteriorem salute communi ducere, est etiam bonorum et fortium civium, quales vos omnibus rei publicae temporibus exstitistis, intercludere omnis seditionum vias, munire praesidia rei publicae, summum in consulibus imperium, summum in senatu consilium putare; ea qui secutus sit, laude potius et
Abbreviated transcription (Latin):
debilitat includitq nocem. Uos obsecto
indiuit huic optimo uito quo nemo moli¬
or uinꝙͣ fuit nomen equitis .t. et usiura bui
lutis et uestru conspectu te eripiatis. Hc
uos aliud nichil orat insi ut rectis oculir:
Hanc urbem sibi itueri atq ut in hoc foro
uestigiu facere liceat quod ipum fortuna
Seripuerat insi unius amici opes subueisset.
est meae consuctudinis iitio
dicendi rationem reddete qͥ
de causa quemq defendam
propterea quod cum omĩb
cibus in eoꝵ peritulis sẽp
satis iustam michi causam
necessiti dinis esse duxi.tamen in hac de¬
fensione capitis fame fortunarũq oĩu
Rabirii ptoponenda ratio uidetur essẽ
offitii mei. propterea quodque iustissima
michi causa ad hunc defendendu eẽ iusa
ẽ. Eadem uobis ad absoluendu debet uidẽĩ
Nam me cu amicitie uetustas. cum digm¬
tas hominis cu tatio humanitatis cum
mee uite perpetua consuetudo ad.C. Rabi¬

Expanded text:
debilitat intercluditque vocem. vos obsecro, debilitat intercluditque vocem. vos obsecro, iudices, ut huic optimo viro, quo nemo melior umquam fuit, nomen equitis Romani et usuram huius lucis et vestrum conspectum ne eripiatis. hic vos aliud nihil orat nisi ut rectis oculis hanc urbem sibi intueri atque ut in hoc foro vestigium facere liceat, quod ipsum fortuna eripuerat, nisi unius amici opes subvenissent.est meae consuetudinis initio dicendi rationem reddere qua de causa quemque defendam, propterea quod cum omnibus civibus in eorum periculis semper satis iustam mihi causam necessitudinis esse duxi, tamen in hac defensione capitis, famae fortunarumque omnium C. Rabiri proponenda ratio videtur esse offici mei, propterea quod, quae iustissima mihi causa ad hunc defendendum esse visa est, eadem vobis ad absolvendum debet videri. nam me cum amicitiae vetustas, cum dignitas hominis, cum ratio humanitatis, cum meae vitae perpetua consuetudo ad C. Rabi
Abbreviated transcription (Latin):
numo sextertio aditiunt ame. Omeum
misctum acerbumq preconiu. At hoc
ctiam optat miser ut serui uł condemne¬
tur a nobis ita bona ueneant ut solidum
suu cuisoluatur nichiliam aliud insifide
mrat nec uos hiuc suam obluusa uestte
iitisuotedins uolueritis quicq picitapo¬
testos oripete quod uud nec faciatis oro obꝰ¬
testorq uos atq eo magis si aduẽtina pecuia
petitur abeo qui sua non teddit napetem
quemiseri cordia opitulari debet minor
mas quas debeo quas quide egotuas imco
cust plurimas uidi uetsatur ante oculoi
inctuosa nox meis om̃ibus quom tutotũ
te tu tius copus ad me detulisti. Tuconi¬
tibus tu presidio tuetiam tanto ponder
tuiuiq antu tempiis illud postulabat dis¬
cessum alu sustentasti tu nũꝙ meis nȩ ab¬
sente liberis nũꝙ coniugi mee de fuist
tis fisset. Sed iam omiã timeo bonitatu
dipins nudim teformido iam indicat tot
bominu fletus ꝙ sis carus tius et me dolor

Expanded text:
nummo sestertio a me addicuntur? O meum miserum acerbumque praeconium! at hoc etiam optat miser ut vel condemnetur a vobis, si ita bona veneant ut solidum suum cuique solvatur. nihil iam aliud nisi fidem curat, nec vos huic, si iam oblivisci vestrae mansuetudinis volueritis, quicquam praeterea potestis eripere. quod, iudices, ne faciatis oro obtestorque vos, atque eo magis, si adventicia pecunia petitur ab eo cui sua non redditur. nam in eum cui misericordia opitulari debebat invidia mas quas debeo; quas quidem ego tuas in meo casu plurimas vidi. versatur ante oculos luctuosa nox meis omnibus, cum tu totum te cum tuis copiis ad me detulisti. tu comitibus, tu praesidio, tu etiam tanto pondere auri quantum tempus illud postulabat discessum illum sustentasti, tu numquam meis me absente liberis, numquam coniugi meae defuisti. tis fuisse; sed iam omnia timeo; bonitatis ipsius invidiam reformido. nam indicat tot hominum fletus quam sis carus tuis, et me dolor