comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pereunt. quia sub lege positi peccauerunt
Istis inperditione sua delege nil
diitur. quia nichillegis habere conatisunt. Princepsnam que terrenam
Princepsnam que terrenam rem¬
publicam regens. alłter punit ciuem interius delinquentem. atque aliter
hostem exterius rebellantem In illo iura sua consulit. eumque sub uerbis digne
inuectionis addicit. contra hosten uero bellum mou&. instrumenta perditio¬
nis exerc&. dignaque eius malitiae tormenta r&ribuit. demalo uero eius¬
quaelex habeat non requirit Neque enim lege necesse est perimi. quilege
num quam potuit teneri. Itaergo in extremo iudicio legalis illum inuectio
percutit. qui abeo quod professione tenuit. actione declinauit. Et iste sine iu¬
dicii inuectione perimitur. quilege fidei nontenetur. Exelectorum uero
parte. alii iudicantur & regnant. qui uitae maculas lacrimis tergunt.
qui mala praecedentia factis sequentibus redimentes. quic quid inlicitun
aliquando fecerunt. abo culis iudicis ele emosynam super ductione co o¬

Expanded text:
i legaliter pereunt, quia sub lege positi peccaveistis in perditione sua de lege nihil dicitur quia nihil legis habere conati sunt. Vet. XXV. Princeps namque terrenam rempubhostem exterius rebellantem. In illo jura sua consulit, eumque sub verbis dignae invectionis addicit. Contra hostem vero bellum movet, instrumenta perditionis exercet, dignaque ejus malitiae tormenta r quae al., quid lex habeat non requirit. Neque enim lege necesse est perimi, qui lege nunquam potuit teneri. Ita ergo in extremo judicio et legalis illum invectio percutit, qui ab eo quod professione tenuit, actione declinavit, et iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tenetur. Ex electorum vero parte alii judicantur et regnant, qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui, mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione coo
Abbreviated transcription (Latin):
& similiter alligatom simib subplicio punit & quiuenientib adso &pulsantib: & dicentib: dñe aperi nobis
contumelio sumuerbum mittĩ in gehennam & duitemporalicibo non accepto ignedã nat aeterno nato
atq huiusmadi sicrus ues a namente sacrilegus inde lenia hinc aspera colugat ac sic homines utrarũ q
lit cerarum imperitos axp̃o tarquã saeuo & crudeli conetur a uertere &ađd dĩ ꝓ ꝑhetarum misericord
poslerteconueotorr uonne Et huic ipsi qui hoc facit ueteritestamento qđ ab homine similiter sacrilego
posse frerinaus impurus atosimtius ꝯpparebit : Qui aũt recto colitebñ ꝓfecto utriusq tostamenti iñ uiri

Expanded text:
et similiter alligatum simili supplicio punit : et qui venientibus ad se, et pulsantibus, et dicentibus, Domine, aperi nobis; et similiter alligatum simili supplicio punit : et qui venientibus ad se, et pulsantibus, et dicentibus, Domine, aperi nobis; contumeliosum verbum mittit in gehennam : et qui pro temporali cibo non accepto, igne damnat aeterno XXV, 41, 42. Haec atque hujusmodi si quis vesana mente sacrilegus, inde lenia, hinc aspera colligat; ac sic homines utrarumque Litterarum imperitos a Christo tanquam saevo et crudeli conetur avertere, et ad Deum Prophetarum misericordem mitemque convertere; nonne et huic ipsi qui hoc facit Veteri Testamento, quod ab homine similiter sacrilego posset fieri Novo, impurus atque impius apparebit? Qui autem recte colit Deum, et profecto utriusque Testamenti invenit
Abbreviated transcription (Latin):
ibi un leguntur ad commendandam bonitatem dĩ. &apud homines imperitos : hinc ingerunt ororem nde
qugrunt fauorem Quasi difficilesit ut quis quã similiter blas phemas atq impius eomodo aduersitur noueresto¬
mento : quo ifueter carpens deueteri quib: ibi commendate dĩbonitas &e contrario denouo quib: bicõ¬
mendatur di sesieritas : Et clam& inuidiosus atq: uenienosus. Eccequids̃ colenđ est misericors &mserator
longanimis & multaemis cđae qui non in finem ira scetur neo in aeternum in dignabitur quinonscđni
facit a nobis pecolta nr̃a Qui sicut miseretr pater filios sic miseretur timentesse quidicat nolo mo
riores ubi essa eifletus &stridordentium. Et qui hominem nonh a bentem uesteminuptialem deconuiuio suotollit

Expanded text:
ibi leguntur ad commendandam bonitatem Dei: et apud homines imperitos hinc ingerunt horrorem, inde ibi leguntur ad commendandam bonitatem Dei: et apud homines imperitos hinc ingerunt horrorem, inde quaerunt favorem: quasi difficile sit ut quisquam similiter blasphemus atque impius eo modo adversetur Novo Testamento, quo iste Veteri, carpens de Vetere quibus ibi commendatur Dei bonitas, et e contrario de Novo quibus ibi commendatur Dei severitas; et clamet invidiosus atque venenosus: Ecce qui Deus colendus est, misericors et miserator, longanimis et multae misericordiae; qui non in finem irascetur, neque in aeternum indignabitur; qui non secufecit a nobis peccata nostra; qui sicut miseratur pater filios, sic miseratur timentes se ; qui dicit, Nolebras exteriores, ubi esset ei fletus et stridor dentium : et qui hominem non habentem vestem nuptialem de convivio suo tollit,
Abbreviated transcription (Latin):
collectas diciteẽ ds̃ apud se & signatas inthesaurissuis reddendas intempore cum lapsus fuerit pescrm
inorans thesauros hic appellatos occultas dispositiones dĩ quidis ponitred dre uniciuq: scđmopera eius Vnde gs¬
dict: iuaũt scđm duritiam cordistui &cor impenitens. thesaurirastibi iram indieirae reuelationis iusti iudicid
qui redd& unicuiq: scđ moperaeius Apud quem si bienimthesaurizat iram cor ipȩnitens nisi a pued eum qui apios
est indicaturus & mortuos Neq: enim nesciunt &am illi ueteres libri thesaurum desiderab: lem ne quo ibisceri¬
ꝓphetadictt: Inthesauris saluis nra ibi sapentia & disciplina &pietas addnm. Hisunt thesauri iustitiae
seduaniloqu &mentis seductores aduersantes ut teris sacris quas intelle gerenolunt : Fligunt exeis as
quatibi leguntur ad com mendandams euerititem dĩ : Etdelitteris euangelicis atq: a pastolicis leniaqu

Expanded text:
collectas dicit esse Deus apud se, et signatas in thesauris suis, reddendas in tempore, cum lapsus fuerit pes eorum collectas dicit esse Deus apud se, et signatas in thesauris suis, reddendas in tempore, cum lapsus fuerit pes eorum ; ignorans thesauros hic appellatos occultas dispositiones Dei qui disponit reddere unicuique secundum opera ejus . Unde i iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera ejus . Apud quem enim sibi thesaurizat iram cor impoenitens, nisi apud eum qui vivos est judicaturus et mortuos? Neque enim nesciunt etiam illi veteres Libri thesaurum desiderabilem, de quo ibi scri; et Isaias propheta dicit, In thesauris salus nostra: ibi sapientia et disciplina et pietas ad Dominum. Hi sunt thesauri justitiae . Sed vaniloqui et mentis seductores adversantes Litteris sacris, quas intelligere nolunt, eligunt ex eis aspera quae ibi leguntur ad commendandam severitatem Dei; et de Litteris evangelicis atque apostolicis lenia quae
Abbreviated transcription (Latin):
dicit in sola crudelitate malis tantum modo gloriantẽ . uanus &uȩsanus exhorradt. Quid aut quaitum ual&c uerbis com¬
panatadicentis discedite amem aledicti ingenem aeternũ quiparatus: diabolo &angelis eius ÷ Ibi non sangiune i nebria¬
buntur sagittȩ. sed non satiabuntur membris omnib: flamiȩ Necurnes gladius manducabit sensum doloris citius
uferensmatus quã inferens uul irratis : sedndͥ no cruciatib: saltem moriendo subtrahiur nein moreu senu
etam ipsa poen a teratur. Cur onhi cdo : colendienim istum anporius e sorindum fugendumo eediarius. Intim& daso
sudicere neipsius ignis aeterni sub plicium noneuadat quo ille impios p̃ parat meitre : &ugnorat miser laediamndo let
phetarum. deipso sedicere cuius tumtremendam seueritatem ine uangelio formidat offendere. Rep̃hende
quod poenas impiorum significatas ꝑ uuam follis & botrum amaritudinis & furorem draconiũ tq aspidim

Expanded text:
dicit, in sola crudelitate malis tantummodo gloriantem, vanus et vesanus exhorreat; quid aut quantum valet, verbis comparata dicentis, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus? Ibi non sanguine inebriabuntur sagittae; sed non satiabuntur membris omnibus flammae: nec carnes gladius manducabit, sensum doloris citius auferens mortuis, quam inferens vulneratis; sed nemo cruciatibus saltem moriendo subtrahitur, ne in moriente simul etiam ipsa poena moriatur. Cur non hic dicit: Colendumne istum an potius edicere, ne ipsius ignis aeterni supplicium non evadat, quo ille impios praeparat mittere? Et ignorat miser haec dicendo de Deo prophetarum, de ipso se dicere cujus tam tremendam severitatem in Evangelio formidat offendere. Reprehendit etiam quod poenas impiorum, significatas per uvam fellis, et botrum amaritudinis, et furorem draconum atque aspidum,
Abbreviated transcription (Latin):
ipso scilic& : Nam inquem alium nisi in xpm̃ haecmaledicta nesciens iste iaculatur : quando quidem ille ait : Sicrede¬
rtis mosi crederetis &miclii. Demeonim illescripsit : Quid enim pater sinefilo uł tonc fait ułuimquam facit
&timetur unde ꝓpłs eodem loco utrumq: commemo ratdicens. Videsergo bonstatem & seueritatẽdĩ. quid est quod
steinsanus & prȩcerscum xp̃ ianum ẽẽ seiact& & hocre p̃hendix in dõ ꝓphetarũ qđ inđo inuenit apłonum : qm̃ ide¬

Expanded text:
ipso scilicet? Nam in quem alium nisi in Christum haec maledicta nesciens iste jaculatur? quandoquidem ille ait, Si credeipso scilicet? Nam in quem alium nisi in Christum haec maledicta nesciens iste jaculatur? quandoquidem ille ait, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit . Quid enim Pater sine Filio vel tunc fecit, vel unquam facit? timetur; unde Apostolus eodem loco utrumque commemorat dicens, Vides ergo bonitatem et severitatem Dei : quid est quod iste insanus et praeceps, cum christianum esse se jact
Abbreviated transcription (Latin):
derat: ut eius augeretur ꝓa ania. quic quidẽ qđ illa significat. Ergoquia contigit utille sua pigritianon ad quireret
ho non pres ciuit᷑ille qui dedit : dicere etiam potest non implesse dehoe iucrox pũ quad magnopere cogitauit : potest Mllud ter¬
ut alie no uitae separatus. morte etiam corporis plecteretur : Huic enim hom ini diserto : deficientis maledictũ uidet̃potentis
ucmalitiosum : qđ seruosuo inuiderit locem ac salutem qũẽ ꝓiciiussit intenebras ubiess&ꝰ fletas & stridordentium
Si aut̃ dexpo ista non dicit. nehoc modo seindic & non ẽexp̃i aniom. cur aud& dicere dehominis conditore & peccati merito dõ¬
natore qđ non aud & dicere de hominefredẽptore &si eius p̃cepta contẽpserit poena aeternae mortis ultore : codem

Expanded text:
derat, ut ejus augeretur pecunia, quidquid est quod illa significat. Ergo quia contigit ut ille sua pigritia nihil acquireret, derat, ut ejus augeretur pecunia, quidquid est quod illa significat. Ergo quia contigit ut ille sua pigritia nihil acquireret, hoc non praescivit ille qui dedit? dicere etiam potest, non implesse de hoc lucro Christum quod magnopere cogitavit. Potest et illud terut a ligno vitae separatus morte etiam corporis plecteretur . Huic enim homini diserto, deficientis maledictum, videtur potentac malitiosum, quod servo suo inviderit lucem ac salutem, quem projici jussit in tenebras, ubi esset fletus et stridor dentium. Si autem de Christo ista non dicit, ne hoc modo se indicet non esse christianum; cur audet dicere de hominis conditore et peccati merito damnatore, quod non audet dicere de hominis redemptore, et si ejus praecepta contempserit, poena aeternae mortis ultore, eodem
Abbreviated transcription (Latin):
cib: inmutubilis animarum Utrum aũc illo cibo nuncuescatur aliquis nisi farte enoc achelias : non temer
pietatis a fidelissimae confessionis latronis animae credentis inxp̃m legeremus paradisum eodemdio fuisseconcessur
ut superius cõ memoraui scriptũ ẽ : Lignumuitaeẽ amplectentib: eam. Num quid nam  hoc refellendum ẽ quo uelut acu¬
te ut sibiuidetur inrid& primo dt̃ non prȩscisse qđ contigit deindeim plere non ualuisse qđ magnopere cogitauit
tertio ad maledictũ secon uertisse superatum ᷑ unde scit dm̃ non prȩscisse qđ contigit : anquia contigit  quin immo
sinon contigisse nullo modo id prȩsciss& futurum quia nonerat futurum Autsiputat propterea non prȩscisse quasi pres¬
ciss& necontinger& ꝓuidiss& . potestho &dexp̃odicere quitalentum dedit homini nihil adquisituro quod ꝓptereaatiq de¬

Expanded text:
cibus immutabilis animarum. Utrum autem illo cibo nunc vescatur aliquis, nisi forte Henoch et Helias, non temere cibus immutabilis animarum. Utrum autem illo cibo nunc vescatur aliquis, nisi forte Henoch et Helias, non temere pietatis et fidelissimae confessionis, latronis animae credentis in Christum legeremus paradisum eodem Dei munere fuisse concessum: ut superius commemoravi, scriptum est, lignum vitae est amplectentibus eam . Nunquidnam et hoc refellendum est quod velut acute, ut sibi videtur, irridet: primo Deum non praescisse quod contigit; deinde implere non valuisse quod magnopere cogitavit; tertio ad maledictum se convertisse superatum. Unde scit Deum non praescisse quod contigit? an quia contigit? quinimo si non contigisset, nullomodo id praescisset futurum, quia non erat futurum. Aut si putat propterea non praescisse, quia si praesotest hoc et de Christo dicere, qui talentum dedit homini nihil acquisituro; quod propterea utique de
Abbreviated transcription (Latin):
quit exđi maledicto mori coeperit cũ uita ipsa numquã exipso initium sumpserit : quasi ob ta ueriteids̃ marte
sicut homo heminuac nondĩ uerba ad sententiam ꝑcinent punientis. non adirammaledicentis. Puni redũ
morte coporali fuit auitȩ arbore separare cumiam fuiss& spiritali termortiuis animoutiq separatus ab alimento
sapiatiac d̃sitaq quid ei contigiss & in animo : significare uolint separando eum a lignouitae quo significabat̃ s ao,¬
entia. Sedisto inquit ambor quaein paradisouige fructus ferebat cuiꝑderat : Cui nisi prius illis pruis homim:
masculo & feminae qui in paradiso fuerant constituti : deinde isti depara diso merito sud iniquitatis eiatis
mansit ad memoniam significandae spiritalis arborisuitae. Quod ẽ ut diximus ipsa sapientia : beatarũ

Expanded text:
quit, ex Dei maledicto mori coeperit, cum vita ipsa nunquam ex ipso initium sumpserit, quasi optaverit ei Deus mortem, quit, ex Dei maledicto mori coeperit, cum vita ipsa nunquam ex ipso initium sumpserit, quasi optaverit ei Deus mortem, sicut homo homini, ac non Dei verba ad sententiam pertineant punientis, non ad iram maledicentis. Punire autem morte corporali, fuit a vitae arbore separare, cum jam fuisset spiritaliter mortuus, animo utique separatus ab alimento sapientiae: Deus itaque quid ei contigisset in animo significare voluit, separando eum a ligno vitae, quo significabatur sapientia. Sed ista, inquit, arbor, quae in paradiso vitae fructus ferebat, cui proderat? Cui? nisi prius illis primis hominibus masculo et feminae, qui prius in paradiso fuerant constituti. Deinde istis de paradiso pro merito suae iniquitatis ejectis mansit ad memoriam significandae spiritalis arboris vitae, quod est, ut diximus, ipsa sapientia, beatarum
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ergo inde separatus traditus est macticonsumendus aetate qđ nequaquã illi accidiss& si sem ꝑ codem cibo
frueretur significatumẽ qđ prius abspiritali uitae ligno ꝓꝓterpeccatũ anima eius exclusaẽ & istaqua¬
dam sua interiore marte iam martua. Nam des apientia scriptũ ẽ lignum uita eẽ amplec tentib: eam qđ
iste non intellegens ait . Quatenus ergo antem a ledictum in martalis homo ꝑpetuo uiuere peterat qui rondum
exista arbore cibum sumpserat quasi aliqui stidixerit aut in illo libro alicubi legerit . qđ nondumadam supserat
excibo arborisuitae : quinpotius intellegendus est qm̃ indeilliuita in corpore ꝑpetua subpetebat . neuetust¬
te consumeretur actatis ad hoc indeꝓ hibitus . ut expeccati pocha iam illi ess& necessitas mactis quomodo in

Expanded text:
Quod ergo inde separatus traditus est morti, consumendus aetate, quod nequaquam illi accidisset, si semper eodem cibo Quod ergo inde separatus traditus est morti, consumendus aetate, quod nequaquam illi accidisset, si semper eodem cibo frueretur, significatum est quod prius ab spirituali vitae ligno propter peccatum anima ejus exclusa est, et ita quadam sua interiore morte jam mortua. Nam de sapientia scriptum est: Lignum vitae est amplectentibus eam . Quod iste non intelligens ait: Quatenus ergo ante maledictum immortalis homo perpetuo vivere poterat, qui nondum ex ista arbore cibum sumpserat? Quasi ei aliquis dixerit, aut in illo libro alicubi legerit, quod nondum Adam sumpserat ex cibo arboris vitae. Quin potius intelligendus est, quoniam inde illi vita in corpore perpetua suppetebat, ne vetustate consumeretur aet
Abbreviated transcription (Latin):
orqudestina tione ÷ perspicue delaratur. aliud esse praescientiam
potuit aliuid pepe descienttonemiaideo quippe praedestinscientian
patest es N sine praescientia  quia nullus nisipr aescieneso praedesti¬
circo sineera drei nascendo prae destinat Praescinti auero eta¬
praes sine prae destinatione potest esse qm̃ multa possunt sciri at que
to bicaitissi nua entilta tenus praedestinentur Hoc hab& definiu¬
io qbanssi miaugustini hanc sequntur omnes catholiei diuinorũ
anosipanontestractatorens Quorum prosperita aduersus pelagi¬
Quod tribsuedumemđ: anuilo ab ipsius praedestinatione discernit
q̃uod tribuendum est dõ debonis hoc ei & iam dema lis conatora discriutre
subtrahere homini quemui uerenoluiss& : sed qm̃ rationales animae desapientia uiuunt . quarum mors est
insipinntia huiusrei significanda egratia lignum uitaei para diso fructusuo morihominem nec cor poresinero

Expanded text:
praedestinatione, perspicue declaratur aliud esse praescientiam praedestinatione, perspicue declaratur aliud esse praescientiam atque aliud praedestinationem. Ideo quippe praedestinatio non potest esse sine praescientia, quia nullus nisi praesciendo praedestinat: nemo enim nesciendo praedestinat; praescientia vero idcirco sine praedestinatione potest esse, quoniam multa possunt sciri atque praesciri, quae nullatenus praedestinentur. Hoc habet definitio beatissimi Augustini, hanc sequuntur omnes catholici divinorum eloquiorum tractatores, quorum Prosper ita adversus Pelagicientiam Dei in nullo ab ipsius praedestinatione discernit, quod tribuendum est Deo de bonis, hoc ei etiam de malis conatur ascribereo, et alio quolibet modo vitam subtrahere homini quem vivere noluisset: sed quoniam rationales animae de sapientia vivunt, quarum mors est insipientia, hujus rei significandae gratia lignum vitae in paradiso fructu suo mori hominem nec corpore sineret.
Abbreviated transcription (Latin):
nqr anttede momiis prȩ scientia praedestinatio profecto ea aliquo modo
neser nademonstras Verum quod praescientiam praedestinatio¬
nema noncupasu auero deuias  Neque enim praescientia est praedes
pro prae destinatione posuisse intellegitur Praedestinatio uero pro¬
praescientia mnusquam posita reperitur Pro inde dicendum fuerat
praesciemorandus pater augustinus dixit. qui a praedestinatio sine
praescientia: non potest esse Potest autem esse sineprae destinatione
sirae scis pclenti Quid claritatem dictorum ob nubilas quid aquas puris¬
simas feculencis disputationibus turbas curnos auiuifonas potupu¬
pis siuo aludcis tepnas qua enonualent aquas continere traducipotauen¬
turcumaud pro ꝓno altero ponitur: aliud necesse est sit quo dponi¬
totesteliud pmaquo penitur & cum dicitur praedest inatibo non
potestessesine praescienta praescientia autem potest este siue

Expanded text:
non autem omnis praescientia praedestinatio, profecto ea aliquo modo non autem omnis praescientia praedestinatio, profecto ea aliquo modo differre demonstras. Verum, quod praescientiam praedestinationem nuncupas, a vero devias: neque enim praescientia ro praedestinatopraescientia nusquam posita reperitur. Proinde dicendum fuerat, sicut memorandus Pater Augustinus dixit , quia praedestinatio sine praescientia non potest esse, potest autem esse sine praedestinatione praescientia. Quid claritatem dictorum obnubilas? quid aquas purissimas faeculentis disputationibus turbas? Cur nos a vivi fontis potu purissimo ad cisternas quae non valent aquas continere traducis? Nempe cum aliquid pro altero ponitur, aliud necesse est sit quod ponitur, aliud pro quo ponitur. Et cum dicitur praedestinatio, non potest esse sine praescientia; praescientia autem potest esse sine
Abbreviated transcription (Latin):
enin in uertereꝑ quod neque atigustinus dixit ne que sensit adfingere uais¬
& praescienti ao ł fbo sest ugitir tulis differentiau iu ter prasdiesena donẽ
& praescienti am. Quod omnis praed estinatio praescientia: non autem oninis
puersit irsita ꝓnȩ dest inatiot israescientia namque ipsa quads̃ praesciuit eaque
fuerat ipsefacturus. prȩdestinatio uere specialiter que dicitur Ea uerour
praesuientia qua eaqu ne nonfacit praesciuit id est peccata eorumque poenas
quene diestueo pece destinatio in bono semper intellegaturoolaseropr ae¬
scientia sineprae destinatione omnino malorum est quas ꝓs naueraata
cit Aligunus ut que dõ gratias quite nolentem sortassis neseientemquo
fecit aliquatenus quod uerum est confiteri. Quienim hactenus praescientu¬
ub do le ponsdestinationem unum esse adstruxeras nunc differre quamus
sub dole consiteris Dicendo quippe omnis praedesti natio praȩscientamus

Expanded text:
eam invertere, et quod neque Augustinus dixit neque sensit affingere. Dieam invertere, et quod neque Augustinus dixit neque sensit affingere. Dia est assumpta. Est igitur talis differentia inter praedestinationem et praescientiam, quod omnis praedestinatio praescientia, non autem omnis praescientia praedestinatio. Praescientia namque ipsa, qua Deus praescivit ea, quae fuerat ipse facturus, praedestinatio vere specialiterque dicitur. Ea vero praescientia, qua ea quae non facit, praescivit, id est peccata eorumque poenas, quae dicitur praedestinatio, in bono semper intelligatur; sola vero praescientia sine praedestinatione omnino malorum est, quae Deus non facit.  Agimus utique Deo gratias, qui te nolentem fortassis nescientemque fecit aliquatenus quod verum est confiteri. Qui enim hactenus praescientiam et praedestinationem unum esse astruxeras, nunc differre, quamvis subdole, confiteris. Dicendo quippe, omnis praedestinatio praescientia,
Abbreviated transcription (Latin):
tuam & in paeni tenscor. thes aurizas tibi iram indie irae & reuela¬
tionis iusti iudiciidĩ. qui red d& unicuiq secundum operaeius His
quidem qui secundum patientiam bonio peris. gloriam & honorem
& incorruptionem. quȩ rentibus uitam ae ternam His autem quiex
contentione. & quinon adquies cunt ueritati. credunt autem iniqui¬
tati. Ira & indignatio tribulatio & angustia in omnem animam ho
minis operantis malum. iudaei primum & greci Gloria autem &
honor & pax. omni o perantibonum Iudȩo primum & greco. Non
est enim personarum acceptio apuddm̃ Quia lgitur iustitia iudici¬
umque dĩ negarim inime possunt. sequitur ut praedestinatio & prae¬
paratio illius. nulla tenus denegentur. In his duntaxat quibus iustitia
illius atque iudicium prȩdicantur. qm̃ easunt quȩ beatus augustinus
inaefinutione prae destinationis dixit quae dĩ sefacturum esse praeuidit si ue
panesnuer  fuiae definitio qm̃ tuis ad serciunculis plurimum repugnat conaris

Expanded text:
r thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis iusti iudicii Dei qui reddet unicuique secundum opera eius his quidem qui secundum patientiam boni operis gloriam et honorem et incorruptionem quaerentibus vitam aeternam his autem qui ex contentione et qui non adquiescunt veritati credunt autem iniquitati ira et indignatio tribulatio minis operantis malum, Judaei primum et Graeci. Gloria autem et honor et pax omni operanti bonum, Judaeo primum, et Graeco: non est enim personarum acceptio apud Deum . Quia igitur justitia judiciumque Dei negari minime possunt, sequitur ut praedestinatio et praeparatio illius nullatenus denegentur, in his duntaxat quibus justitia illius atque judicium praedicantur, quoniam ea sunt quae beatus Augustinus in definitione praedestinationis dixit: Quae Deus se facturum esse praevidit sive praescivit. Quae definitio quoniam tuis assertiunculis plurimum repugnat, conaris
Abbreviated transcription (Latin):
poninnumerabilia milia cotidiem oriantur toto orbe terrarum : sed transitoria istacorporis mors est
quis uero aestimare possit quot milia stabunt ad sinis tram exomnib: gentib: quae sempiternis dãpnanda sunt ignib: : eatifie
ciamat ore aꝑto xoculis dausisquasi confessus sitds̃ seamcrudelitatẽ : quia dicit ꝑ prophetam: Exacuam᷑ sicut fulgur
ladium meum in ebriabo sagittas meas singiune. & gladius meus manducabit carnes desangiune uulneratorum : dequib:
uerbis sic isteaccus atdm̃. uelut semꝑ humanum sanguinẽ esurientem. Quasi dixerit. In ebriabomesanguine autmandu¬
ubocarues de sangune uulneratorum. Sed quantum lib& hanc utilemđi comminationem tanquam facinoris auidam. &de

Expanded text:
non innumerabilia millia quotidie moriantur toto orbe terrarum? Sed transitoria ista corporis mors est: non innumerabilia millia quotidie moriantur toto orbe terrarum? Sed transitoria ista corporis mors est: quis vero aestimare possit, quot millia stabunt ad sinistram ex omnibus gentibus, quae sempiternis damnanda sunt ignibus? 33. Eat iste et clamet ore aperto et oculis clausis, quasi confessus sit Deus suam crudelitatem, quia dicit per prophetam: Exacuam sicut fulgur gladium meum, inebriabo sagittas meas sanguine, et gladius meus manducabit carnes de sanguine vulneratorum . De quibus verbis sic iste accusat Deum, velut semper humanum sanguinem esurientem, quasi dixerit, Inebriabo me sanguine; aut, Manducabo carnes de sanguine vulneratorum. Sed quantumlibet hanc utilem Dei comminationem tanquam facinoris avidam, e
Abbreviated transcription (Latin):
parumẽ onim qđ inele emo ssuisdatur Sed cumpiedatur. aeternum in demeritum comparitur: Eti deopotius quia
paruumẽ qđdatur. magna impietato nondatur : Vnde non mnirumẽ qđ tantȩ ste rpletati uelut in fructuo sariuimarbo¬
rum igni sactermi subplicium p̃paratur : Si aut̃ consulas hominor ut desuorospondeat ub iom̃is homo inendax con¬
tnt culpam ssoxaggerat poenam : illam quippe nonuidet mente turnali h&o exorr& carne mortuli Talis est iste
inomnuri heminuni qui pununtur uł corri puntur inue teritestamento longe gnatiere qo qũa leguntur inq tan¬
glio corporalib poenis qđ en inidiluuium comparari aeterni signib: potest : quac uulnera : qu aecorporum
mortes cruciatib: sempiternis iugintiquattuor milia cadentium tan tobucearum strepitu inflat insanusqua

Expanded text:
erparvum est enim quod in eleemosynis datur; sed cum pie datur, aeternum inde meritum comparatur. Et ideo potius quia erparvum est enim quod in eleemosynis datur; sed cum pie datur, aeternum inde meritum comparatur. Et ideo potius quia parvum est quod datur, magna impietate non datur. Unde non mirum est quod tantae sterilitati velut infructuosarum arborum, ignis aeterni supplicium praeparatur. Si autem consulas hominem, ut de suo respondeat tibi, omnis homo mendax , contemnit culpam, exaggerat poenam: illam quippe non videt mente carnali, hanc exhorret carne mortali. Talis est iste in omnium hominum, qui puniuntur vel corripiuntur in Vetere Testamento, longe mitioribus quam leguntur in Evangelio, corporalibus poenis. Quod enim diluvium comparari aeternis ignibus potest? quae caedes, quae vulnera, quae corporum mortes cruciatibus sempiternis? Viginti quatuor millia cadentium, tanto buccarum strepitu inflat insanus, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
dõ en mideli tuatus aorgu ere q̃uiss nenaũt nondicolipidari sea ꝑ singulo sartus. imior singuda corporis prusta paulati
uterudeliorem quis quam dicat eguangȩlii đm quam lcgis. Dr̃ intellegons utriusqr ẽe unium & eundem dm̃ in legete¬
rentem carnalib in e uanglio spiritalis poenis : &ibi &hic fidelem inus quam crudelem: quid illud : non nesim p̃t̃
lingũa re perirx alienam inauno: blasphenam & qualis c̃ iiuusimpia grxulitatedãt nabilem a cerbuis & amarius ex ag¬
taretur ⁊ quamqđ istede obsonis sucrificii p̃gustato comporalem tem poralemq pocnam ꝓsacrilogo sic indignatur
ingestam. ub iuenturum sedñs ead sinistram positis gentib: minatur eẽ dicturũ it einignem aeternum qui paratu sẽdia¬
bole& ingeliseus Huus tanti subplicii quȩre causam. Esurui inquit & nendedistis michi manducure. Eatep escatẽ¬
porali uonablata sed nondata acternum & horrendum supplicium comminatur. Etrecte si consulas ueritatem ꝓ¬

Expanded text:
 crudelitatis argueret? Quis non autem, non dico lapidari, sed per singulos artus, imo per singula corporis frusta, paulatiut crudeliorem quisquam dicat Evangelii quam legis Deum! intelligens utriusque esse unum et eumdem Deum, in lege terrentem carnalibus, in Evangelio spiritalibus poenis, et ibi et hic fidelem, nusquam crudelem. Quid illud? nonne si a Christo linguam reperiret alienam in eumque blasphemam, et qualis est hujus, impia garrulitate damnabilem, acerbius et amarius exagitaretur, quam quod iste de obsonio sacrificii praegustato, corporalem temporalemque poenam pro sacrilegio sic indignatur ingestam; ubi venturum se Dominus, et ad sinistram positis gentibus minatur esse dicturum, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus? Hujus tanti supplicii quaeris causam? Esurivi, inquit, et non dedistis mihi manducare . Ecce pro esca temporali, non ablata, sed non data, aeternum et horrendum supplicium comminatur. Et recte, si consulas veritatem. P
Abbreviated transcription (Latin):
autem & bonos & malos. cum omnesscripturae testentur. sufficere prae¬
senti actioni unum exeuangelio dñi testimonium credimus quo ait
Cum uenerit filius hominis inma iestatesua & omnes angelicum eo. tuni
sedebit supersedem maiestatis suae. & congregabuntur ante eum omines

Expanded text:
autem et bonos et malos cum omnes Scripturae testentur, sufficere praeautem et bonos et malos cum omnes Scripturae testentur, sufficere praesenti actioni unum ex Evangelio Domini testimonium credimus, quo ait: Cum venerit filius hominis in majestate sua, et omnes angeli cum eo, tunc sedebit super sedem majesta
Abbreviated transcription (Latin):
impiosque amplecti. eam que simul contrariorum quodratio denegat
teros ad aeques c̃õspatres: maximeque isto contrariorum genere in
tractatibus suis sermonibus que ad popͥulum enuntiatis. usas fuisse. lam
diximus Praecipue tamen a uocabulo prae destinationis diuinae id
genus locutionis procul abesse. sc̃s fulgentius proprio in hoc ipsum edi¬
to uolumine. & prosper aliique complũres. onniambage semota. per¬
spicue edocent Praedestinationes &iam pluraliter efferri. beatigre¬
gorii papȩ atque isidori epĩ sententiis indicauimus Verum quod ad rem
attin&. quęro utrum iudicia dĩ uelduo uelquot lib& uel unum singula¬
riter censeas. Nam michi. praedestinatio & iudiciumdĩ intantum con¬
uenire uidentur. ut unum sine altero esse non possit Sicut enim praedes¬
tinatio. Ita & iudicium dĩ quosdam ducit ad regnum. quosdam damnat
intartarum Illospermisericordiam. istos periustitiam ludicari

Expanded text:
impiosque amplecti, eamque simul contrariorum, quod ratio denegatimpiosque amplecti, eamque simul contrariorum, quod ratio denegatteros adeoque sanctos Patres, maximeque isto contrariorum genere in tractatibus suis sermonibusque ad populum enuntiatis, usos fuisse jam diximus: praecipue tamen a vocabulo praedestinationis divinae, id genus locutionis procul abesse sanctus Fulgentius proprio in hoc ipsum edito volumine, et Prosper aliique complures, omni ambage semota, perspicue edocent: praedestinationes etiam pluraliter efferri, beati Gregorii papae atque Isidori episcopi sententiis indicavimus. Verum quod ad rem attinet, quaero utrum judicia Dei vel duo quotlibet, vel unum singulariter censeas? Nam mihi praedestinatio et judicium Dei in tantum convenire videntur, ut unum sine altero esse non possit. Sicut enim praedestinatio, ita et judicium Dei quosdam ducit ad regnum, quosdam damnat in Tartarum: illos per misericordiam, istos per justitiam. Judicari
Abbreviated transcription (Latin):
confirmandis quocum que conludio adglutinare satagerent
Cuite uitio ultra c&eros in seruisse. nullus qui tua legit ignorat: Po¬
sitis igitur testimoniis memoratipatris quibus impios ad interitum
prae destinatos uel praeparatos creberrime dixerit. quia negare nul¬
latenus poteras. de prauare contendis. ut eum sigurate id est a contra¬
rio eadixissementiaris. quod nec ille nec quispiam doctorum : dum¬
taxat catholicorum. fecisse conuincitur Dicis ltaque ioħ
Quis enim ignorantium modos locutionum quibus scĩ patres uti
solent. non facile possit seduci. audiendo praedestinatos ae terno
igni praeparatos adiramdi prae destinatos morti sempiter nac.
praedestinatos ad interitum ad poenam caeteraquȩ idgenus ut
sine ulla haesitatione concedat aut duas praedestinapones unam
planesco rum alteram impiorum sibim& peromnia contrarias
aut unam eandemque diuinam praedestinationem scõs que

Expanded text:
confirmandis quocunque colludio agglutinare satagerent: confirmandis quocunque colludio agglutinare satagerent: cui te vitio ultra caeteros inservisse, nullus, qui tua legit, ignorat. Positis igitur testimoniis memorati Patris, quibus impios ad interitum praedestinatos vel praeparatos creberrime dixerit, quia negare nullatenus poteras, depravare contendis, ut eum figurate, id est a contrario ea dixisse mentiaris, quod nec ille, nec quispiam doctorum duntaxat catholicorum fecisse convincitur. Dicis itaque. JOANNES SCOTUS. Θ Quis enim ignorantium modos locutionum quibus sancti Patres uti solent, non facile possit seduci audiendo praedestinatos aeterno igni praeparatos ad iram Dei, praedestinatos morti sempiternae, praedestinatos ad interitum, ad poenam, caeteraque id genus, ut sine ulla haesitatione concedat aut duas praedestinationes, unam plane sanctorum, alteram impiorum sibimet per omnia contrarias, aut unam eamdemque divinam praedestinationem sanctosque
Abbreviated transcription (Latin):
gotes calcus decerpserit. atquẽ suum errorem ut ais detor serit Quȩ
dum non in tellecta. asseris secundum a postolum aliis odorem uitae in ui¬
tam aliis odorem mortis in mortem facta. utinam & ipse sanocapite ad
eaperscrutanda simpliciter accederes. ne tantas de eis uomituum nausias
eructares: Tanta quippe dictorum eorundem piismentibus perspicacia
eluc&: ut in eorum intellegentiis fide atque auetoritate dignis. nullusp
ualeat hȩsitare Tibi itaque nisicitius resipueris facta suntꝰ odor mortis
in mortem. quem non ut abeo dicta sed ut atua prauitate inter pola¬
tasunt interpretari fallaciter non erubuit Iste quippe mos cunctis
aereticis fuisse dinoscitur. ut quae cumque prophetica & apostolica
patrum que orto doxorum dictasuis figmentis contraria. aut desuis
codicibus eraderent aut eosdem libros exauctorarent. aut certe
peruersis inter praetationibus deprauarent. suisque erro robus

Expanded text:
Gotteschalcus decerpserit, atque ad suum errorem, ut ais, detorserit. Quae Gotteschalcus decerpserit, atque ad suum errorem, ut ais, detorserit. Quae dum non intellecta asseris secundum Apostolum, aliis odorem vitae in vitam, aliis odorem mortis in mortem facta , utinam et ipse sano capite ad ea perscrutanda simpliciter accederes, ne tantas de eis vomituum nauseas eructares. Tanta quippe dictorum eorumdem piis mentibus perspicacia elucet, ut in eorum intelligentiis fide atque auctoritate dignis nullus piorum valeat haesitare. Tibi itaque nisi citius resipueris, facta sunt odor mortis in mortem, quem non ut ab eo dicta, sed ut a tua pravitate interpolata sunt, interpretari fallaciter non erubuit. Iste quippe mos cunctis haereticis fuisse dignoscitur, ut quaecunque prophetica et apostolica Patrumque orthodoxorum dicta suis figmentis contraria, aut de suis codicibus eraderent, aut eosdem libros exauctorarent, aut certe perversis interpretationibus depravarent, suisque erroribus
Abbreviated transcription (Latin):
indiem pugnȩ & belli. Quibus documentis. manifeste destruitur tuorũ
adstructio mendaciorum: quibus praescientiam & praedestinationem
uel praeparationem dĩ in electis tantum aduitam: non &iam in reprobis
uel adpoenas. confirmare pertina citer studiusti. Quam uis de his omni¬
bus satis in superioribus quantum pro oportunitate uisum est egerimus.
Aut igitur reprehende ambrosium & augustinum. eosque mendacii
immo aereseos argu e. aut quia idfieri nullo modo potest. humiliare tan¬
torum patrum saluberrimis sensis & fatere quoduerum est praescientiam
praedestinationem & praeparationem dĩ. bi fariam id est & adelectos & ad
reprobos pertinere. His a postolicis sententiis. nulla obscuritate quantum
ad praescientiam & praedestinationem dĩ attin& inuolutis nullatenus
ad eorum quae adstruere conatus es pertinentibus ideoque uerita te
priuatus transis adea testi monia quae exbeati augustini scriptis

Expanded text:
in diem pugnae et belli , quibus documentis manifeste destruitur tuorum in diem pugnae et belli , quibus documentis manifeste destruitur tuorum astructio mendaciorum, quibus praescientiam et praedestinationem, vel praeparationem Dei in electis tantum ad vitam, non etiam in reprobis vel ad poenas, confirmare pertinaciter studuisti: quamvis de his omnibus satis in superioribus, quantum pro opportunitate visum est, egerimus. Aut igitur reprehende Ambrosium et Augustinum, eosque mendacii, imo haereseos argue; aut quia id fieri nullo modo potest, humiliare tantorum Patrum saluberrimis sensis, et fatere, quod verum est, praescientiam, praedestinationem et praeparationem Dei bifariam, id est et ad electos, et ad reprobos pertinere. His apostolicis sententiis nulla obscuritate, quantum ad praescientiam et praedestinationem Dei attinet, involutis, nullatenus ad eorum quae astruere conatus es pertinentibus, ideoque veritate privatus, transis ad ea testimonia quae ex beati Augustini scriptis
Abbreviated transcription (Latin):
tribes ad corinthios ait Puto nos ds̃ elegit nouissimos a postolos tam quam
morti destinatosNuod ne amicissimatibi peruersitate detorqueas. aud
qualiter sc̃s ambrosius exponat¬
Moc ideo personesuue deputat quia semper in necefsita tesuio perse cuti¬
uesi& proessuras ultra ceteros passus sicut passurisunt enoch & elias qu
ul cbao tanpore futari sunt a postoli Miti enim habent antenx p̃m aq
prae parandum populund̃ eomuniendas omnes eclesias ad resisten¬
dum anti xp̃o Quos & persecutiones pati & occide. lectio a pocalip¬
sis testatur÷ Horum ergo tempus suo tempori comparauit a posto¬
lus dicens quasi merti destinacos Ad hocenim uenturi sunt ut occi¬
dantur Et ioqñ Et inlibro ec clesi asticolegit᷑ Ds parauit illum adrom¬
pheam Et ipso dñs adiob um eimalitio sissima & extra dm̃ inuictissima
arma atque argumoni diaboli exponer& quae praeparaur inquit

Expanded text:
scribens ad Corinthios, ait: Puto nos Deus elegit novissimos apostolos tanquam scribens ad Corinthios, ait: Puto nos Deus elegit novissimos apostolos tanquam morti destinatos ; quod ne amicissima tibi perversitate detorqueas, audi qualiter S. Ambrosius expondeo personae suae deputat, quia semper in necessitate fuit, persecutiones et pressuras ultra caeteros passus, sicut passuri sunt Henoch et Elias, qui ultimo tempore futuri sunt apostoli: mitti enim habent ante Christum ad praeparandum populum Dei, et muniendas omnes Ecclesias ad resistendum Antichristo, quos et persecutiones pati et occidi lectio Apocalypsis testatur. Horum ergo tempus suo tempori comparavit Apostolus dicens, quasi morti destinatos: ad hoc enim venturi sunt ut occidantur. + Et in libro Ecclesiastico legitur: Deus paravit illum ad rhomphaeam . Et ipse Dominus ad Job cum ei malitiosissima et extra Deum invictissima arma atque argumenta diaboli exponeret. Quae praeparavi, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
ilius: quare manifeste a postolus uasa irae praeparata uel perfecta
uel aprasiue aptata in interitum clamitat Nam deuari etate incer¬
um plici canonest meum iudicare Quantum tamen ad meam ad tin&
sum plisatem scuneta & recipio & ad probo Siinquam secundum
enbrosium sa inraee praeparata sunt in in teritum ÷ & iuxta desiniai¬
frestuas ꝑprae destinarenihd est aliud quam praeparare⁊siques no¬
sed senapestolu uosairae preparata in in teritum nequaquam ali
puatone qacumstae destinata qm̃ omnis ciusdem a postolicae dis¬
menttionis ucunistantua hoc idem contin& ad eo ut nullus sobriae
mendo cuallee loecom eidem a posto licae praedicationis intellexisse
am der suis sad aillatenus reperiatur Et lic& michi tantorum pontificum
ambrosii uidelic& & augustini in assertione huius rei sufficiat auc cori¬
usibenecu tamenuinter prietationis displiceat uarietas. idem a postolus

Expanded text:
illius, quare manifeste Apostolus, vasa irae praeparata vel perfecta illius, quare manifeste Apostolus, vasa irae praeparata vel perfecta vel apta sive aptata in interitum clamitat: nam de varietate interpretum non est meum judicare: quantum tamen ad meam attinet simplicitatem, cuncta et recipio et approbo. Si, inquam, secundum Ambrosium vasa irae praeparata sunt in interitum, et juxta definitiones tuas praedestinare nihil est aliud quam praeparare: liquet profecto Apostolum vasa irae praeparata in interitum, nequaquam aliud sensisse quam praedestinata, quoniam omnis ejusdem apostolicae disputationis circumstantia hoc idem continet, adeo ut nullus sobriae mentis aliter locum eumdem apostolicae praedicationis intellexisse aut docuisse ullatenus reperiatur. Et licet mihi tantorum pontificum, Ambrosii videlicet et Augustini, in assertione hujus rei sufficiat auctoritas, ne cui tamen interpretationis displiceat varietas, idem Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
quod iamsese in praecedentibus eiusdem epistolae ad rama nos parcibus satis egis¬
se memineratuuabehilergo tuam in saniam uerba a postolica iuuant t sons
enum auttantũ moͦ electos prae destinatos aut reprobos non praedestinatosdin
Quodtamen ubi com modum duxit. utrum que alternatim commenda
non distulitit enim in eadem epistola cumde electione gentium
& reprobatione iuda eorum subtiliter ueraciterque tractar& sinau¬
tem ds̃ uolens ostendere iram & notam facere potentiam suam. sustinuit
inmulta patientia uasa irae secundum ambrosium praeparata secundũ
augustinum & omnes africanos perfecta. secundum nostrorum codicum
consu etudinem apta uel aptata in inceritum ut ostender& diuitta
gloriae suae innuasa misericordiae quae prae parauit ingloriam
quos & uoca uit nos non solum ex iudaeis sed &iam exipenitibus Etcet¬
ra quae sequuntur Si secundum eaquae in praecedentibus consirmare
molitus es nichil est aliud d̃ praedestinatio quam praeps carso maren

Expanded text:
satis egisse meminerat. Nihil ergo tuam insaniam verba apostolica juvant. Non enim aut tantummodo electos praedestinatos, aut reprobos non praedestinatos dixit; quod tamen ubi commodum duxit, utrumque alternatim commendare non distulit: ait enim in eadem Epistola cum de electione gentium et reprobatione Judaeorum subtiliter veraciterque tractaret: Sin autem Deus volens ostendere iram et notam facere potentiam suam, sustinuit in multa patientia vasa irae, secundum Ambrosium praeparata, secundum Augustinum et omnes Africanos perfecta, secundum nostrorum codicum consuetudinem apta vel aptata in interitum. Ut ostenderet divitias gloriae suae in vasa misericordiae quae praeparavit in gloriam, quos et vocavit nos non solum ex Judaeis, sed etiam ex gentibus , et caetera quae sequuntur. Si secundum ea quae in praecedentibus confirmare molitus es, nihil est aliud Dei praedestinatio quam praeparatio operum
Abbreviated transcription (Latin):
misit. siitmi eheis sopheea sib inuisione ꝓphetica demonstratum ẽẽ toscatur : Neq en im dibitauit tule ab quit duert at is uus
cum sescir& uerissime dicere abiait : Vat& ilis ds̃operationem erroris ut credant mendacio &ciudicentur om̃s nsucas¬
eredider : ueriteag : edconsensor̃ imiuitati Ho defacto  mosen cuids deit : Acripeom̃s due spopuli &iuniotima illos dio
entrisolm hoc ẽ inmani festo ꝑdiem Vel qđ factum idolim moses itauindicauit: ut necꝓ ximo suo quisq purtera
ferro perimens unpios Neq enim &dñs ihs nondixit eos ũt quinoluer̃ meregnaresibi addaucite s anter fiate corannc:
biꝑ ficto qua mor ten significat ain imarum : magis ẽ utiq: illa fidelib horronda &mnetuenda quã corporuim Unine

Expanded text:
misit, sicut Michaeas propheta sibi in visione prophetica demonstratum esse testatur . Neque enim dubitavit tale aliquid dicere apostolus Paulus, misit, sicut Michaeas propheta sibi in visione prophetica demonstratum esse testatur . Neque enim dubitavit tale aliquid dicere apostolus Paulus, cum se sciret verissime dicere, ubi ait: Mittet illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio, et judicentur omerunt veritati, sed consenserunt iniquitati . Hoc de facto per Moysen, cui Deus dixit, Accipe omnes duces populi, et victima illos Domino contra solem : hoc est, in manifesto per diem. Vel quod factum idolum Moyses ita vindicavit, ut nec proximo suo quisque parceret, ferro perimens impios . Neque enim et Dominus Jesus non dixit: Eos autem qui noluerunt me regnare sibi, adducite, et interficite coram me . Ubi profecto, quia mortem significat animarum, magis est utique illa fidelibus horrenda et metuenda quam corporum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ratasđi. ul int futororum i puiđ dictur quietalr petanum si a ncraudit ncꝰ ampotens quidutb encagr& pen ips ratipe
correxit pec aemulus acmalitiosos qđ aluc separatu intenebr as misst hec deomnib: pomnis bontnum quae ligiuatr iurre¬
pheticis libris inflicrue fuissepecantib: deb& fidelis lator adururo Hocego &iamdediluuio Neq enim dñs us nonale ai¬
qued futurum in suo praenuntiauit aduentu quandoait: Sicut in dieb: noc manduc ab ant. bibebunt. nouellabiurt. Neti fralã
iubebant uxores ducebant uenit diluuium li ꝑ didatom̃s . Sicerit &c aduentus filii hominis Hoc & dedduration
cordis faraonis Neq enim nou testamenti l teŗ nondicunt dequibdam tradiditillo sds̃ inreꝓbam mente. utfiuurt quu
noncnueniunt Hoc despiritu mendaci quemds qui beneurtur &iammalis iusis simo iudicio adimpium recem decipieilu

Expanded text:
idus dicitur quia tali pecuniam suam credidit, nec impotens quia ut bene ageret non ipse rexit, ipse correxit, nec aemulus ac malitiosus quod a luce separatum in tenebras misit: hoc de omnibus poenis hominum, quae leguntur in propheticis Libris inflictae fuisse peccantibus, debet fidelis lector advertere. Hoc ergo etiam de diluvio. Neque enim Dominus Jesus non tale aliquid futurum in suo praenuntiavit adventu, quando ait: Sicut in diebus Noe manducabant, bibebant, novellabant, aedificabant, nubebant, uxores ducebant; venit diluvium et perdidit omnes: sic erit et adventus Filii hominis . Hoc et de obduratione cordis Pharaonis. Neque enim Novi Testamenti litterae non dicunt de quibusdam: Tradidit illos Deus in reprobam mentem, ut faciant quae non conveniunt . Hoc de spiritu mendaci, quem Deus, qui bene utitur etiam malis, justissimo judicio ad impium regem decipiendum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ phetuo tprtur ut ioaliti dimus quis qr fratrissui non reminis ctur : quid est ergo ꝗ RuTE Culh¬
itus biuec tanquam coritraria ueterites tamentodenouo colligit . aututasq litte ras nesciens Nit
utdeciput imperttos se sciredis simulans aquo tamensi quaer atur utrum nonreaescens . iu
mmalo qui ꝓcibo non accepto& i gnom mittit aeternum : Profecto turbabitur &ad monebit in compa¬
ꝑabilitereẽmitius oculus oculo: dentr̃ pdente hominꝰ auferri ubim̃ siora uindiete modũ nbitoraust
fiẽ calpa &finom non hab& poena atq itadis c& si ꝑiucax nonõ in utroq dđiunus testaneito
eimandam bonitaettur & timendam seueritatem: Quã uis enim inuetere tescam cata ipter
npraliumn beners i pinis sionem malortimq commination ẽ seruos pariat teporalis ierusailẽ
mnauo aut obifides impetiut Maritatem qualex possit impleri non inagis timere pcentie
faispiritales quos tiono t idebac ltera iubens seduiui ficibat sps iuuans Vnde ge idr

Expanded text:
 praecipitur, ut malitiam unusquisque fratris sui non reminiscatur ? Quid est ergo quod iste blasphemus haec tanquam contraria Veteri Testamento de Novo colligit, aut utrasque Litteras nesciens, aut ut decipiat imperitos, se scire dissimulans? A quo tamen si quaeratur, utrum non reddat malum pro malo, qui pro cibo non accepto in ignem mittit aeternum; profecto turbabitur, et admonebitur incomparabiliter esse mitius oculum pro oculo, dentem pro dente homini auferre , ubi mensura vindictae modum non transit  culpa, et finem non habet poena: atque ita discet, si pervicax non est, in utroque Dei unius Testamento, et amandam bonitatem et timendam severitatem. Quamvis enim in Veteri Testamento propter temporalium bonorum promissionem malorumque comminationem servos pariat temporalis Hierusalem: in Novo autem, ubi fides imperat charitatem, qua lex possit impleri, non magis timore poenae qjusti spiritales, quos non occidebat littera jubens, s