comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hereret. sord̾et. arderet. Bamd autẽ mi¬
qͥtatis penitint. ꝙ uxorem adamau̾at ałi¬
enam. inrumq ens mandarat occidi. At
n̾o dm̃ ur̃m qñ penitebit ꝙ a tartareo ge¬
nere masculmo. ⁊ femineo pͥncipum te¬
nebraꝵ adamatus. eoꝵ libidu sua m̃bra
concessit. Nec maritum cunis ꝯnigem ad¬
amau̾at. s suos filios in m̃bris demonũ
a quib demonib ip̃e fu̾at adamatus oc¬
cidit. S ⁊ si ñ penituiss dauid nec nisti¬
cie sanitatẽ tali medicina recepiss. ⁊ sic
isbo dõ manicheoꝵ melior exatiss. Iste qͥp¬
pe uno ip̃o fc̃o. putemnus ⁊ aliis talib qtͦ
quotlibet qmͣ multa umus homo posset
admitte. Ille autẽ mo omnib ominum
talib factis ꝯmixtione illa m̃broꝵ suoꝵ
t̃p̃ari polłinq ꝯinacitur. Et osee ppħa ac¬
cusatu a fansto. Qui si m̾et̾dem tpi cõ¬
cupiscẽtia it. Si captinatus adamass atq dux¬
iss ammas c̾ce amboꝵ ⁊ lascan amatoris. ⁊¬

Expanded text:
haereret, sorderet, arderet. Dauid autem inihaereret, sorderet, arderet. Dauid autem iniquitatis paenituit, quod uxorem adamauerit alienam uirumque eius mandarit occidi; at uero deum uestrum quando paenitebit, quod a tartareo genere masculino ac feminino principum tenebrarum adamatus eorum libidini sua membra concessit nec maritum, cuius coniugem adamauerat, sed suos filios in membris daemonum, a quibus daemonibus ipse fuerat adamatus, occidit? sed etsi non paenituisset Dauid nec iustitiae sanitatem tali medicina recepisset, etiam sic isto deo Manichaeorum melior extitisset. iste quippe uno ipso facto putemus et aliis talibus qquotlibet, quam multa unus homo posset admittere; ille autem in omnibus omnium talibus factis commixtione illa membrorum suorum turpari polluique convincitur. Et Osee propheta accusatur a Fausto: qui si meretricem turpi cocupiscentia captivatus adamasset atque duxisset, animas certe ambo
Abbreviated transcription (Latin):
trat. qmͣ qui m̃bra sua ominũ talium pe¬
ioꝵq tͣpitudinum libidinib miscet. Quid
enim tale ab ĩmindis flagiciosisq ꝯmit¬
titur. ubi ñ d̃s nr̃ manichei tpͣitudinib
omnib polluat᷑. Demq si uere iacob ut
ait faustus int̾ .iii᷑. uxores feda concupis¬
centia tanqmͣ hutus erraret. nullam ꝓpa¬
ginis curam gerens. S lasciue soluis uo¬
Tuptatis. qnͣto minus msor eẽ dõ urõ. qui
ñ solum in ip̃o ⁊ in euus .ii᷑. uporib omẽ
illud dedecuis luxĩe pat̾etur. omĩb eorum
corꝑib motibq ꝯcretus. S in ip̃o huco
que uiro illi sordidus comꝑauit. omnẽ
illam genitalẽ motum calorẽq ꝑpetitir: ⁊
ubiqr tͣpi ꝯdicione ꝑmixtus incapro in¬
flãmatur. incapra seminat᷑. in hedo gene¬
tatur. Ac ꝑ hoc si ⁊ idas ñ tm̃ formcator.
s ⁊̃ sciens murus sue nefatnis incestator
exist̾et. in illius qͦ incesti libidine ds̃ ur̃

Expanded text:
trat, quam qui membra sua omnium talium petrat, quam qui membra sua omnium talium peiorumque turpitudinum libidinibus miscet? quid enim tale ab inmundis flagitiosisque committitur, ubi non deus uester, Manichaei, turpitudinibus omnibus polluatur? denique si uere Iacob, ut ait Faustus, inter quattuor uxores foeda concupiscentia tamquam hircus erraret nullam propaginis curam gerens, sed lasciuae solius uoluptatis: quanto minus miser esset deo uestro, qui non solum in ipso et in eius quattuor uxoribus omillud dedecus luxuriae pateretur, omnibus eorum corporibus motibusque concretus; sed in ipso hirco, quem viro illi sordidus comparavit, omnem illum genitalem motum caloremque perpetitur, et ubique turpi conditione permixtus, in capro inflammatur, in capra seminatur, in haedo generatur! ac per hoc etsi ludas non tantum fornicator sed etiam sciens nurus suae nefarius incestator existeret, in illius quoque incesti libidine deus uester
Abbreviated transcription (Latin):
arche atq ꝓpħe. quib tam illustre testimo¬
inum sc̃itatis atq pietatis ea scͥptura ꝑ¬
hibet. Qmͣ saluti genis humam duumit
dispensatam ñ negat. nͥ quisqͥs. aut ⁊̃ nes¬
cit. aut omnẽ sensum rõnał confid̾acio¬
ins amisit. ⁊̃ si libidinosi ⁊ crudeles finssẽt.
Sicut eos marncheoꝵ erro uł potuis furor
accusat. ñ ne ⁊̃ sic ñ dico electis eorum. sed
ipõ ⁊̃ dõ illorum demonstrarent᷑ ẽẽ melio.¬
res. Nõne melius ẽ. cum pelice uoluptari.
iurum cum femina. qmͣ ẽẽ sincerissimam
lucẽ ⁊ miscendo se tenebris inqͥnari. Ecre ho¬
mo auaricie ac uentris causa uxorẽ suam
sororẽ m̃titus. in aliorum ꝯcubitum uendi¬
dit. Qnͣto ille peior ⁊ execcabilior ẽ qui na¬
turam suam ad libidinem desid̾antium si¬
młando coaptatam. gratis eis polluẽdam
corrũpendamq. sb̃iecit. Iam cum filiabus
qui ⁊ sciens ꝯcubu̾it. ñne minus mali ꝑpe¬

Expanded text:
archae atque prophetae, quibus tam inlustre testimoarchae atque prophetae, quibus tam inlustre testimonium sanctitatis atque pietatis ea scriptura perhibet, quam saluti generis humani diuinitus dispensatam non negat, nisi quisquis aut eam nescit aut omnem sensum rationalis considerationis amisit, etiamsi libidinosi et crudeles fuissent, sicut eos Manichaeorum error uel potius furor accusat: nonne etiam sic non dico electis eorum, sed ipso etiam deo illorum demonstrarentur esse meliores ? nonne melius est cum pelice uolutari uirum cum femina quam esse sincerissimam lucem et miscendo se tenebris inquinari? ecce homo auaritiae ac uentris causa uxorem suam sororem mentitus in aliorum concubitum uendidit: quanto ille peior et execrabilior est, qui naturam suam ad libidinem desiderantium simulando coaptatam gratis eis polluendam corrumpendamque subiecit! iam cum filiabus qui etiam sciens concubuerit, nonne minus mali perpe
Abbreviated transcription (Latin):
ciata. Iam qͦr ip̃is᷑ reb impletis auctoritatẽ
d̾mam fidelissima ⁊ p̾clarissima u̾itatis luce
testantur. ut omnino desipiat quasqͥs eos sr̃¬
flue uł qͣ fatue socutos aliquid putat. Qui¬
bus ñ solum omina hominũ ingemoꝵq ge¬
legit. ꝑfectumq cognoscit. Nimquidnam gͦ
si qͥsqͣm legens fcm̃ daand. ciis eum dño
arguente ac minante peritint. inde sibi ad
peccandũ somitẽ p̾beit. Illa scͥptura culpan¬
da ẽ ac ñ tanto seimis ille dampnandus. qnͣ¬
to potius ad se uulnerandũ aut occidend̃
abuti noliit ea ue. que ad sauandum libe¬
randumq conscͥpta ẽ. Qua enim homĩes
in peccatum lapsi uł suꝑbia negligunt pe¬
intencie medicinam uł recipiende saliras
nemeq ꝓm̾iende disfidencia pentus peirat.
de tanto uiro etemplũ ꝓpõĩtum ẽ. Quo sa¬
nentur egroti. ñ quo hii qui sam sunt san¬
cientur. Neq enim medicine uacium ẽ. si uł
insam se ipõs. uł maligni alios fertam̃tis

Expanded text:
iata, jam quoque ipsis rebus impletis, auctoritatem divinam fidelissima et praeclarissima veritatis luce testantur: ut omnino desipiat, quisquis eos superflue vel quasi fatue locutos aliquid putat, quibus non solum omnia hominum ingeniorumque gelegit perfectumque cognoscit. Numquidnam ergo, si quisquam legens factum Dauid, cuius eum domino arguente ac minante paenituit, inde sibi ad peccandum fomitem praebeat, illa scriptura culpanda est? ac non tanto seuerius ille damnandus, quanto potius ad se uulnerandum aut occidendum abuti uoluit ea re, quae ad sanandum liberandumque conscripta est? quia enim homines in peccatum lapsi uel superbia neglegunt paenitentiae medicinam uel recipiendae salutis ueniaeque promerendae diffidentia penitus pereunt, de tanto uiro exemplum propositum est, quo sanentur aegroti, non quo hi, qui sani sunt, saucientur. neque enim medicinae uitium est, si uel insani se ipsos uel maligni alios ferramentis
Abbreviated transcription (Latin):
cellençia ⁊ mira fubu̾sio. Quod gͥ in illo di¬
u̾sis temꝑib exticit pͥus bonũm ⁊ postĩ¬
us malum. in eccłia hoc in isto adhuc se¬
ło sumil uno temꝑe oñditur. Nam bono
illnis bonos ecełie malo autẽ illius ma¬
los eccłie significatos puto. tanqiłi in un¬
tate uinus aree. sit in illo uno honme.
bonos iigranis. malos in palea.Ut ĩ umi¬
tate unis segetis. bonos in tͥcico. malos
in zramis. Si quid hinc sane huis que de
illo scͥpta sunt diligencius ꝑtractatis.s
ue mͥ siue docciorib atq meliorib almo¬
ꝓbabilius eluc̾e̾ potu̾it. nunt tñ ñ eam
rem ita dirusumus. ut intencõnem ur̃am
in alia ꝓpantem tanquiͣ int̾rupta series
ꝯtexionis impediat. De osee autem ꝓp̾
ñ a me opus ẽ dici. quid illa iissio fc̃m ue
significet. quo dñs dixit ad osee. uade ⁊ ac
cips uxorem fornicacõnis. ⁊ fac filios de
forncacõne. cum satis o ipã scͥptura de

Expanded text:
subversio. Quod igitur in illo diversis temporibus exstitit, prius bonum, et posterius malum, hoc in Ecclesia in isto adhuc saeculo simul uno tempore ostenditur. Nam bono illius, bonos Ecclesiae; malo autem illius, malos Ecclesiae significatos puto: tanquam in unitate unius areae, sicut in illo uno homine, bonos in granis, malos in palea; ut in unitate unius segetis, bonos in tritico, malos in zizaniis . Si quid hinc sane his quae de illo scripta sunt diligentius pertractatis, sivi mihi, sive doctioribus atque melioribus, alprobabilius elucere potuerit. Nunc tamen non eam rem ita dimisimus, ut intentionem nostram in alia properantem, tanquam interrupta series contexionis imnon a me opus est dici. quid illa iussio factumue significet, quod dixit dominus ad Osee: uade et accipe tibi uxorem fornicationis et fac filios de fornicatione, cum
Abbreviated transcription (Latin):
At illa que neq ad mutand̾ neq ad cauen¬
dum fc̃a hominũ ꝑtinent. ⁊ tñ in sc̃a scͥptu¬
ra repꝑuntu. aut ad ilłam ꝯnexionem po¬
sita sunt. Quib occasionib ad res nccͣias
nemat᷑ ant eo ip̃o quo undent᷑ suꝑflua. sa¬
tis ammonent meis queri oport̾e mystice

Expanded text:
at illa, quae neque ad imitandum neque ad cauenat illa, quae neque ad imitandum neque ad cauendum facta hominum pertinent et tamen in sancta scriptura reperiuntur, aut ad illam conexionem posita sunt, quibus occasionibus ad res necessarias ueniatur, aut eo ipso, quo uidentur superflua, satis admonent i
Abbreviated transcription (Latin):
quib ds̃ ꝑhibet bone ute atq in sus pre¬
ceptis obediencie testimoniũ ea u̾itatis re¬
gula defenduit᷑. que nͥ pͣuus ⁊ distortis cor¬
dib displic̾e̾ ñ possit. ⁊ ꝙ ea sqͥptura cu ꝑ¬
u̾sitas erroris illius ĩmnca ẽ. In quiblibe̾t
gint. uł tm̃ narrata nob̾ iudicanda ꝓposu¬
it ip̃a inculpabił uen̾abił qr ꝑsistit. Qund
uo utiluus atq salubrnis pie legentib uł
audientib illas sactas litt̾as consuli ac ꝓspi¬
ci potint. Qmͣ ut ñ solum in eis saudabiles
lomĩes ad mutand̾ ⁊ rep̾hensibiles ad cauen¬
dum ꝓpon̾entur uerum ⁊ q̃dam bonor decli¬
nacõnes ⁊ lapsus in malum. Siue itidem de¬
mio correcti in uiam redeant siue irreuota¬
biles maneant. Et r᷑sus q̃dam maloꝵ un
ta cõnes ⁊ ꝓuentus in bonuim. siue ꝑseuerati.
siue in pͥstina sint it̾um relapsuri. ut neq
nisti in suꝑbiam secͤtate extollant᷑. nec im¬
qui contͣ medicinam desꝑacione obdurent᷑.

Expanded text:
quibus deus perhibet bonae uitae atque in suis praeceptis oboedientiae testimonium, ea ueritatis regula defenduntur, quae nisi prauis et distortis cordibus displicere non possit, et quod ea scriptura, cui peruersitas erroris illius inimica est, in quibuslibet guit uel tantum narrata nobis iudicanda proposuit. ipsa inculpabilis uenerabilisque persistit. Quid uero utilius atque salubrius pie legentibus uel audientibus illas sacras litteras consuli ac prospici potuit, quam ut non solum in eis laudabiles homines ad imitandum et reprehensibiles ad cauendum proponerentur, uerum etiam quaedam bonorum declinationes et lapsus in malum siue inde idem denuo correcti in uiam redeant siue inreuocabiles maneant, et rursus quaedam malorum mutationes et prouentus in bonum siue perseueraturi siue in pristina iterum relapsuri: ut neque iusti in superbiam securitate extollantur nec iniqui contra medicinam desperatione obdurentur ?
Abbreviated transcription (Latin):
dinis distrnccõne iussit intͥum. facile ẽ ut
intelligatur. Hominũ illoꝵ int̾empcionẽ
s̃iguificare uicioꝵ talium. qual illi ad ean¬
dein ydolatam deflux̾unt. Ia talia quippe
uatia nos serare mubet psalmis. crm dicit.
Irascimim ⁊ nolite peccare. In talia uicia
seiure nos ibet apłs. cum dicit. Mortifica¬
te ñbra ur̃a que sunt suꝑ t̾ram.formca¬
lam. ⁊ auariciam que ẽ ydoloꝵ ẜuitus.
quid sibi uelit ꝙ pͥus fecit. ut ip̃m iitu¬
lum igne cõbureret. ĩnnitatum concidet.
⁊ in aqm̃ sparg̾et. ⁊ potum ppło daret. ma¬
iorem intencõnem ꝑscrutando si grificacõ¬
is inquirit. Si enm tabulas quas digito
int. Si demq ut ab eis ille uitulus penitus
sit. atq sũmersit. ut quid ⁊ potum ħ ppło
dedit. Quẽ nõ exctet frm ħ ad inquirendã¬

Expanded text:
it interimi. facile est ut intellegatur hominum illorum interemtionem significare uitiorum talium, qualibus illi ad eandem idololatriam defluxerunt. in talia quippe nitia saeuire nos iubet psalmus, cum dicit: irascimini et nolite peccare. in talia uitia saeuire nos iubet apostolus, cum dicit: mortificate membra uestra, quae sunt super terram, fornicalam et auaritiam, quae est idolorum seruitus. Sed quid sibi uelit, quod prius fecit, ut ipsum uitulum igne conbureret minutatim concideret et in aquam spargeret et potum populo daret, maiorem intentionem perscrutandae significais inquirit. si envit, si denique ut ab eis ille vitulus penitus sit atque submersit. Ut quid potum hoc populo dedit, quem non excitet factum hoc ad quaerenda
Abbreviated transcription (Latin):
intus p̾sipͥunt᷑ aut mores pietatẽq forma¬
re. aut aliquid figurate significare uł cre¬
dant᷑ uł intlłigant᷑. Aut utrumq pocius
qmͣ neutrum. dum tñ ⁊ ipa que figurate
dicta uł facta intlłigunt᷑. ad eosdem mores
bonos pietatemq referant᷑. Ac ꝑ ħ ⁊̃ si ma¬

Expanded text:
initus praecipiuntur, aut mores pietatemque formainitus praecipiuntur, aut mores pietatemque formare aut aliquid figurate significare uel credantur uel intellegantur aut utrumque potius quam neutrum; dum tamen et ipsa, quae figurate dicta uel facta intelleguntur, ad eosdem mores bonos pietatemque referantur. ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
narratum. ꝙ ñ significet aliquid fut᷑orum.
nͥ que ĩo posita suñt ut ex eis qͦdammꝰ reli¬
gent᷑ ea que illum regẽ ppłm q enis. siue ꝓ¬
priis. sine siguratis socucõnib ueb ue pro¬
innicient. Sicut enim in cytharis ⁊ hunis¬
mͦi organis musicis. ñ quid̃ omina que tan¬
gunt᷑ canoꝵ aliquid resonant. s tantum
corde. cet̾a tũ in toto cythare corꝑe. Io fabri¬
cata sunt ut ẽẽt ubi uinorent᷑. unde ⁊ quo
ted̾entur ille quas ad cantilene suauitatem
modilat᷑us ⁊ ꝑcussurus ẽ artifex. Ita in hiis
ꝓpħicis narracõnib. que de reb gestis homi¬
nim ꝓpħico spũ deligunt᷑. aut aliquid iam
sonant significacõne fut᷑orum. aut si nil
tale sigraficant. Ad hoc int̾poninit᷑. ut sit
unde illa siginficancia tanqmͣ sonancia con¬
nectant᷑. Has autem reꝵ gestarum allegori¬
nant significare ꝯtendunt. Non ẽ luccan¬
dum cum hominib qui dñt. ñ sapit palato
mco ꝙ saꝑe dicis tuo. Dum tũ eã que dun¬

Expanded text:
narratum, quod non significet aliquid futurorum; nisi quae ideo posita sunt, ut ex eis quodam modo religentur ea, quae illum regem populumque ejus, sive propriis, sive figuratis locutionibus rebusve praenuntient. Sicut enim in citharis et hujuscemodi organis musicis, non quidem omnia quae tanguntur, canorum aliquid resonant, sed tantum chordae; caetera tamen in toto citharae corpore ideo fabricata sunt,. ut esset, ubi uincirentur, unde et quo tenderentur illae, quas ad cantilenae suauitatem modulaturus et percussurus. est artifex: ita in his propheticis narrationibus, quae de rebus gestis hominum prophetico spiritu deliguntur, aut aliquid iam sonant significatione futurorum aut, si nihil tale significant, ad hoc interponuntur, ut sit, unde illa significantia tamquam sonantia conectantur. Has autem rerum gestarum allegorinant, significare contendunt, non est luctandum cum hominibus, qui dicunt: "non sapit palato meo, quod sapere dicis tuo", dum tamen ea, quae diu
Abbreviated transcription (Latin):
rentes fidiitiam pietatis mͥ xp̃o. de ĩmuicis sacͥ¬
legis qui spem suam in saccamtts ydoloꝵ de¬
monumq posunt. głosissimam uictoriam pe¬
ꝑcunt. cum aꝑtissimis notissimisq docum̃tis
de quib ñ malł iam scͥptum memorie ꝯm̃da¬
u̾t. illos fallerent naticuna demon̾ori. hos
firmarent p̾dicta scõrum. Sn autẽ hoc i¬
rum istis nanis uidet᷑. ꝙ aliud tunc d̾s p̾cepit
dispensatorib uet̾is testam̃ti ubi nom gr̃a ue¬
libatur.. Aiud p̾dicadorib nom testam̃ti ubi¬

Expanded text:
rentes fiduciam pietatis in Christo de inimicis sacrilegis, qui spem suam in sacramentis idolorum daemonumque posuerant, gloriosissimam uictoriam perceperunt. cum apertissimis notissimisque documentis, de quibus nonnulli iam scriptum memoriae commendarunt, illos fallerent uaticinia daemoniorum, hos firmarent praedicta sanctorum. Si autem hoc mirum istis uanis uidetur, quod aliud tunc deus praecepit dispensatoribus ueteris testamenti, ubi noui gratia uelabatur, aliud praedicatoribus noui testam
Abbreviated transcription (Latin):
donec ueniat cui repoĩtum ẽ ⁊ ip̃e eꝓpecta¬
cio gencium. Iam isto demꝑe omne q ma¬
b̾ant᷑ iiccio ipa defec̾at. scd̃m ꝓpħiam ⁊̃¬
dinielis. Tunc uenit cii repõĩtum erat ex¬
oleo exultacõnis p̃ͥparticipib fus. Natus ẽ
emini ħodis maioris dempe. passus ẽ au¬
tem mioris ħodis tetrarchia. ħinus ita
qr uementis ad ones que pierant domus
ifrł. figutam gessit ipẽ nidas cum iet ad
tondendas oues suas ri thanua. ꝙ int̾pr̃
uida ⁊ omne magist̾ium atq iractio iu¬
deorum. ut ueniet cui repõitum repori e¬
rat. uenit autem cum pastore odollam¬
tacin nom̃ erat iras. Et intͥpĩ odollami¬
tes testimoniũ maqua. Cum ħ plane testi¬
monio dñs uenit. hñs quid̃ testimoniũ
manis iohanne. s tñ pp̃ oues infarmas ħ
testimonio ẽ usus in aqua. Nam ⁊ ipse
mei uisio.Uidit onmino frẽm suum io
uidit ominno. ⁊ ĩo in natis mulierũ maior

Expanded text:
donec ueniat cui repromissum est. et ipse expectadonec ueniat cui repromissum est. et ipse expectatio gentium. iam isto tempore omne quoque mabantur — unctio ipsa defecerat secundum prophetiam Danihelis. tunc uenit cui repositum erat, exoleo exultationis prae participibus suis. natus est enim Herodis maioris tempore, passus est autem minoris Herodis tetrque venientis ad oves quae perierant domus Israel, figuram gessit ipse Judas, cum iret ad tondendas oves suas in Thamna, quod interJuda, et omne magisterium atque unctio Judaeorum, donec veniret cui repositum erat. Venit autem cum pastore suo Odollamite, cui nomen erat Hiras, et interpretatur Odollamites testimonium in aqua. Cum hoc plane testimonio dominus uenit, habens quidem testimonium maius Iohanne, sed tamen propter oues infirmas hoc testimonio est usus in aqua. nam et ipsemei uisio." uidit omnino fratrem suum Iohuidit omnino et ideo in natis mulierum maior
Abbreviated transcription (Latin):
nouum tũ ꝑtinent testam̃tum. cui ꝓ¬
phando scienter utiles fu̾nt. qͣlis dauid
funt. Eo sane temꝑe quo iam uidea cepat
reges ex tͥbu nida ñ hr̃e. ñ ẽ computandus
herodes maior in regib enis tanqmͣ mari¬
tus thamar. Erat enimi aliemgena. nec ei
sacram̃to illo mystice unccionis tanqmͣ
migali fede̾ coħebat. s tanqmi extraneus
dñabatur. Qmͣ pot̾atem a ronianis ⁊ a cesa¬
re accepat. Sic ⁊ eius filii teccarche. quorũ
erat unnus ħodes prĩs nomine appellatus.
i cum pllato in passione dñi concor¬
dauit. Isti gͦ aliengene usq a dõ ñ depu¬
cabantũr in regno illo mystico iudeorum.
ut ip̃i uidei publice clamarent. frenden
ularent᷑. iõ se tali uoce dampnarunt. Illo
gͦ dempe quoiam de tͥbu nide regnum de¬
fecerat. uemendum erat xpõ u̾o saluatori
dic enim fu̾at ꝓpħ̾atum. Non deficiet pͥn¬
ceps ex inda. neq dux de femorib enis.

Expanded text:
Novum tamen pertinent Testamentum, cui pNovum tamen pertinent Testamentum, cui prophetando scienter utiles fuerunt, qualis David fuit. Eo sane tempore, quo jam Judaea coeperat reges ex tribu Juda non habere, non est computandus Herodes major in regibus ejus, tanquam maritus Thamar: erat enim alienigena, nec ei sacramento illo mysticae unctionis tanquam coniugali foedere cohaerebat, sed tamquam extraneus dominabatur: quam potestatem a Romanis et a Caesare acceperat. sic et eius filii tetrarchae, quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei publice clamarent frendenteularent, ideo se tali uoce damnarunt. Illo ergo tempore, quo iam de tribu Iudae regnum defecerat, ueniendum erat Christo, uero saluatori sic enim fuerat pceps ex Iuda neque dux de femoribus eius,
Abbreviated transcription (Latin):
gens peat. dcm̃ q de illo ẽ. ħ autem a se ñ¬
dixit. s cum ẽẽt pontifex ꝓpħauit. qr o
portebat iħm mori ꝓgente. ita factumm
nide scd̃m illius libidinẽ malum fuit. s il¬
lo nesciente bomim magnum significaint.
A se ip̃o quispe malum fecit. s ñ ase ipõ bo¬
mun quib bonum aliquid a narrante pro¬
pħatum ẽ. In thamar gͦ miru iide intlłi¬
gitur plebs regi ideoꝵ. cui de tͥbu iuda
fellis potłm dedit. Duo autem genera ho¬
pͥncipum qui ñ recte oꝑabantur implebe
innum eorum qui oberant alt̾um eor
qui incħ ꝓderant significant᷑ in duob fi¬
his inde. quoꝵ uiũs erat malignus nel
seuus ante dñm. alt̃ int̾ram sundebat
ne senĩ daret ad fecũdandam thamar.
Nec sunt amplius qmͣ duo gen̾a hominũ.
mutilia gem̾ humano. Unum nocenciũ.
alt̾um p̾stare nolentun. ⁊ siquid bom
hñt in hac t̾cena inta ꝑdentium. tanqm
in t̾ram fundencium. Et qm̃ in malo pe

Expanded text:
gens pereat: dictumque de illo egens pereat: dictumque de illo edixit, sed cum esset pontifex, prophetauit, quia oportebat legum mori pro gente: ita factum secundum illius libidinem malum fuit, sed illo nesciente magnum bonum significauit; a se ipso quippe malum fecit, sed non a se ipso bonum, quibus bonum aliquid a narrante prophetatum est. In Thamar ergo nuru Iudae intellegitur plebs regni Iudaeorum, cui de tribu Ifellis potincipum qui non recte operabantur in plebe, unum eorum qui oberant, alterum eorum qui nihil proderant, significabantur in duobus filiis Judae. Quorum unus eorum erat malignus vel reus ante Deum, alter in terram fundebat, ne semen daret ad fecundandam Thamar. Nec sunt amplius quam duo genera hominum inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium, et si quid boni habent in hac terrena vita perdentium, tanquam in terra fundentium; et quia in malo prior
Abbreviated transcription (Latin):
ne illud. siue ħinc aliquid aliud fu̾it figu¬
ratum. cͥcum ẽ tũ eis qui has litt̾as pie le¬
gunt. ñ frustra neq siue pͥmintiacõne fu¬
turoꝵ ẽẽ illa iussa facta conscͥpta. Iam por¬
uo de belł que ꝑ moysen gesta sunt. minis
songum ẽ ominͥa ꝑttaitare. Satis gͦ sit ꝙ
de illo bello gesto c̃mi amalech. iam̃ suꝑus
illud indeannis in quo crudelitatis incium
solent obice̾ moysi. uł ĩuinci harum litte¬

Expanded text:
ue illud siue aliquid aliud hinc fuerit figuratum, certum est tamen eis, qui has litteras pie legunt, non frustra neque sine praenuntiatione futurorum esse illa iussa, facta, conscripta. Iam porro de bellis, quae per Moysen gesta sunt, nimis longum est omnia pertractare. satis ergo sit, quod de illo bello gesto cum Amalech iam superius illud uideamus, in quo crudelitatis uitium solent obicere Moysi uel inimici harum litte
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ filium dauid. eum gͦ ne ip̃e quid̃ qui sit
ex maria genitus daind recte filus appelle¬
tur. qr ñ fit natus ex ioseph. qnͣto magis si¬
liuis dĩ. Pinde nec uirgunc origo ex hactͥ¬
bu fuisse monsitat᷑. unde constat ẽẽ dauid.
Dico autẽ nidam de quo iud̾i reges. s ex
rbu sein unde sacdotes. Quod ip̃m palam
ẽ. qr cadem pr̃em habu̾it sacerdotẽ q̃ndam
nomme ioachim cis tñ in hac genera¬
cione milla usqmͣ habita mencio ẽ. Quomͦ
gͦ ad hanc dauitice cognacõnis ꝓsapiam ma¬
ria ꝑtinere dicet᷑. in qua eam nec pr̃em hr̃e
iideas nec maritum. At ꝑ hoc dauid filius
nec ille erit quiqͥs ex eadem nascit᷑ nͥ eius
hanc genitͥtem sic admoueas ioseph. nt

Expanded text:
esse filium Dauid. cum ergo ne ipse quidem, qui sit esse filium Dauid. cum ergo ne ipse quidem, qui sit - ex Maria genitus, Dauid recte filius appellaretur, quia non sit natus ex Ioseph, quanto magis filius dei! Proinde nec uirginis ipsius origo ex hac tribu fuisse monstratur, unde constat esse Dauid — dico autem ludam, de quo Iudaei reges — sed ex tribu Leui, unde sacerdotes: quod ipsum palam est, quia eadem patrem habuerit sacerdotem quendam nomine Ioachim, cuius tamen in hac generatione nulla usquam habita mentio est. quomodo ergo ad hanc Dauiticae cognationis prosapiem Maria pertinere dicetur, in qua eam nec patrem habere uideas nec maritum? ac per hoc nec ille Dauid filius erit, quisquis ex eadem nascitur, nisi eius hanc genetricem sic admoueas Ioseph, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe filium di. matħi ad iurdanem nr̃m
c̾co sunt. contͣrius ẽ in ꝓfessione ista sua
tus ẽ. ut ortum ex femineo sexu damd
filio ascͥberet. magis qmͣ filio d̾i. Quapp̃
de duob uos inum fat̾i oportet. Aut hc̃
uos ñ ten̾e apłicam fidem. Nos uo qm¬
uis de hac sentencia nemo ꝓrsus deltiat
ex dõ accipiendi filium dĩ tͥñ ut multũ
ĩprudencie ꝯcedams. ut adiganuit ⁊¬
falsis cred̾e. ex iordane nob̃ erit factus
iħc dĩ silius qm̃ natus ex ut̾o mulietis
Qmͣqmͣ nec ip̃e quidẽ ille quẽ maria
peꝑit. si ullus erat. rate dard filius ap¬
pesletur. ñ eum ostet ex pr̃e iosepħ semi¬
natum. Quod qr negatis. illud ⁊̃ fateamim
nocẽ ẽ. nec ip̃m quidem ẽẽ dauid filium. Qm̃
quidem generacio ab abraham usq ad dauid.
ut legitur. nec filius erit daid. Longeq de¬
mens ẽ. qui quẽ sine coitu i oseph de maria
natum dicc᷑us hinic erat. in pͥncipio posu̾it

Expanded text:
cipere filium dei, Matthaei ab Iordane, nostrum cipere filium dei, Matthaei ab Iordane, nostrum o sunt, contrarius est in professione ista sua tus est, ut ortum ex femineo sexu Dauid filio ascriberet magis quam filio dei. quapropter de duobus uos unum fateri oportet: aut huncuos non tenere apostolicam fidem. Nos uero quamuis de hac sententia nemo prorsus deiciat ex deo accipiendi filium dei, tamen ut multum inprudentiae concedamus, ut adigamur et falsis credere, ex Iordane nobis erit factus Iesus dei filius quam natus ex utero mulieris. quamquam nec ipse quidem ille, quem Maria peperit, si ullus erat, recte Dauid filius appelletur, nisi eum constet ex patre Ioseph seminatum. quod quia negatis, illud etiam fateamini necesse est ne ipsum quidem esse Dauid filium, quoniam quidem generatio ab Abraham usque ad Dauid conceptus non est, ut legitur, nec filius erit Dauid longeque demens est, qui quem sine coitu Ioseph de Maria natum dicturus erat, hunc in principio posuerit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s es tu. ego hodie geninte. uides gͦ id qdan¬
te annos. xpxr. ut hinc uidetur de maria
tanqmͣ in nob̾ cum coedius ad dm̃ ex gen¬
tilitatis errore com̾isi. Quod ip̃m tñ nescio
uttum satis cum ea fide faciat. qmͣ uos ca¬
tholicam nominatis. S int̾i sic matsp
indetur. si sunt ipñis ħ. Neq erm usqmͣ
in ꝑtĩcionib marie dictum legit᷑ illud. ⁊liꝰ
meus estu. ego hodie genui te. aut hic ẽ
filius mñs dilectissimus in quo b̃n ꝯplacui.
S in expiacõne enis apud iordanẽ. Quod
⁊ si tutredas ita ut scͥptum ẽ. eris iam qui¬
dem matheiamis. sic enim mͥ dicend̾ ẽ. ca¬
tholicus u̾o neqͣqm. Nam catholicam fidẽ
noumnus. que tanto songe abest ab hac
ꝓfessione mathei. Qnͣto ꝓcul ẽ ⁊ auero.
siquid̃ ymbolum ur̃m ita se ħeat. ut cre¬
datis in iħm xp̃m filium dĩ qui sit natus
ex urrgine maria. ur̃m gͦ ẽ de maria ac¬

Expanded text:
meus es tu; ego hodie genui te. uides ergo id, quod anmeus es tu; ego hodie genui te. uides ergo id, quod ante annos triginta, ut huic uidetur, de Maria tamquam in nobis eum credimus ad deum ex gentilitatis errore conuersi: quod ipsum tamen nescio utrum satis cum ea fide faciat, quam uos catholicam nominatis; sed interim sic Matthaeo uidetur, si sunt ipsius haec. neque enim usquam in parturitionibus Mariae dictum legitur illud: filius meus es tu, ego hodie genui te, aut: hic est filius meus dilectissimus, in quo bene conplacui, sed in expiatione eius apud Iordanem. quod si et tu credas ita, ut scriptum est, eris iam quidem Matthaeanus — sic enim mihi dicendum est — catholicus uero nequaquam. nam catholicam fidem nouimus; quae tanto longe abest ab hac professione Matthaei, quanto procul est et a uero, siquidem symbolum uestrum ita se habeat. ut credatis in Iesum Christum filium dei, qui sit natus ex uirgine Maria . uestrum ergo est de Maria ac
Abbreviated transcription (Latin):
iu̾am᷑ adsscͥbendum. S qr munc fidelit̾
capitusũ memorasti. admonendus tm̃ es ut
id̃ ꝙ recitasti consid̾e̾s. Neq eram matħs
hic silii di gen̾acionẽ scͥbere se fatetur in¬
stituisse. s filii daud. Ut gͦ huic int̾im di¬
centi credam filiudauid erit. mͥ de maria
tismum scil. Frustraq calumpinã uos
ng̾itis sqͥptori. tanqm d̾i ille filium in u¬
tero mulieris incluserit. At u̾o hic cdami¬
tat ut indet᷑ ⁊ in stͥpcione pp̃a sua se pror¬
sus ab hoc sacͥlegio iundicat. daind filium ꝑ¬
hibens ex illa stirpe oriundum se scͥsisse. nõ
filium dĩ. Nam iħm quidem eum qui sit si¬
lnis dĩ. si scͥtoris huis m̃tem ꝓpõitum q cõ¬
sid̾es. Nõ tam ille de maria u̾gine uisit nos
fluenta iordanis. Illic enim dicit baptiratũ
a lohe eum quem dauid inepordio filumi
designauit. fcm̃ aliqñ ẽẽ filium d̾i. pꝰ annos
dum̃ taxat scd̃m luce fidem ferme. xxͣx. ubi
⁊ uox tunt audita ẽ dicens ad eum. filius

Expanded text:
aescribendum; sed quia nunc fideliter capitulum memorasti, . admonendus tantum es, ut id, quod recitasti, consideres. neque enim Matthaeus hic se dei filii generationem scribere fatetur instituisse, sed filii Dauid. Ut ergo huic interim dicenti credam, filius Dauid erit mihi de Maria tismum scilicet frustraque calumniam uos ingeritis scriptori, tamquam dei ille filium in utero mulieris incluserit. at uero hic clamitat, ut uidetur, et inscriptione ipsa sua se prorsus ab hoc sacrilegio uindicat Dauid filium perhibens ex illa stirpe oriundum se scripsisse, non filium dei. nam Iesum quidem eum. qui sit filius dei, si scriptoris huius mentem propositumque consideres, non tam ille de Maria uirgine uult nos fluenta Iordanis. illic enim dicit baptizatum a Iohanne eum, quem Dauid in exordio filium designauit, factum aliquando esse filium dei post annos dumtaxat secundum Lucae fidem ferme triginta, ubi et uox tunc audita est dicens ad eum: filius
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ signaficent ip̃a fẽa hominũ. quid ꝓpħe ge
tant. que futira p̾mincient. Emo iam fẽci¬
mus de abraham ⁊ ysaat ⁊ iacob. quoꝵ se ds
ita dici uosut tanqmͣ solorũ eẽt d̃s. qui d̾s
ẽ inm̾se coeature. ñ frustra utiq tõi eis tei¬
buens honorem. nͥ qr nou̾at meis ꝙ solus¬

Expanded text:
etiam significent ipsa facta hominum, quid prophetiae etiam significent ipsa facta hominum, quid prophetiae gerant, quae futura praenuntient: quod iam fecimus de Abraham et Isaac et Iacob, quorum se deus ita dici uoluit, tamquam solorum esset deus. qui deus est uniuersae creaturae, non frustra utique tantum eis tribuens honorem, nisi quia nouerat in eis
Abbreviated transcription (Latin):
quiss. ueracit̾ fidelit̾q socuta ẽ. Ite autem
ocłis clausis uł pociuus extincas. ñ quo lium¬
ne manfestante ducebat᷑ ibat. s quo ma¬
liuolencia p̾cipitante ferebat᷑ irruebat.
hoc enimi ipõ magis insiuau̾nt scĩ libri
ueligiosis leccorib ⁊ el eccorib suis qm caste
habu̾int scĩ uni płos upores ꝙ salomon
qm eas ñ illo m᷑ s magis ad libidinẽ qmͣ
ad ꝓpaginẽ hũt impbatus ẽ. ⁊ rep̾hensus
hus u̾bis. ut appellaretur amator uuilie¬
rum ⁊ inde ad ꝓfumdum ydolatͥe sapsus
acceptante ꝓd̾etur. Nunc gͦiam ꝑtracratis
ꝑsoins omnib ꝑ quas faustus putauit scͥp¬
turas uet̾is testam̃ti eẽ culpandas. reddito¬
q suo anq ẜmone congruo. quo nel desen¬
si sunt hommes di adu̾sus heticoꝵ carualmũ¬
q calumpmias. uł rep̾hensis hominib tam̃
scͥtura laudabił uenerabiłq monsirata ẽ
Uidcamus deinceps ex ordmne quo eos homi¬
nes faustus accusando ꝯmemorunt. quid

Expanded text:
isset, ueraciter fideliterque locuta est; iste autem oculis clausis uel potius extinctis non quo lumine manifestante ducebatur, ibat, sed quo maliuolentia praecipitante ferebatur, inruebat. hoc ipso enim magis insinuauerunt sancti libri religiosis lectoribus et electoribus suis, quam caste habuerint sancti uiri plures uxores, quod Salomon, qui eas non illo modo, sed magis ad libidinem quam ad propaginem habuit. inprobatus est et reprehensus his uerbis, ut appellaretur amator mulierum et inde ad profundum idolatriae lapsus acceptante proderetur. Nunc ergo iam pertractatis personis omnibus, per quas Faustus putauit scripturas ueteris testamenti esse culpandas, redditoque suo cuique sermone congruo, quo uel defensi sunt homines dei aduersus haereticorum carnaliumque calunmias uel reprehensis hominibus tamen scriptura laudabilis uenerabilisque monstrata est, uideamus deinceps ex ordine, quo eos homines Faustus accusando commemorauit, quid
Abbreviated transcription (Latin):
incit mundum. Et quid desid̾abłius illo
de quo ppħa dicit. uemet desid̾atus omĩb
gentib. Bechsabee int̾pr̃ puteus sacietatis.
siue putens septimuis. Qml autẽ harum
nominis hunis intͥptacõnum. in id ꝙ drẽ
intẽdimus assinnannis. satis congruit. Nam
die de celo missus spc̃ scũc uenit. De sep¬

Expanded text:
uicit mundum? et quid desiderabilius illo uicit mundum? et quid desiderabilius illo de quo propheta dicit: ueniet desideratus cunctis gentibus? Bersabe interpretatur "puteus satietatis" siue "puteus septimus"; quamlibet autem harum nominis huius interpretationum in id quod dicere intendimus assumamus, satis codie de coelo missus Spiritus sanctus ve
Abbreviated transcription (Latin):
los ⁊ uocnut. Quos autẽ. nocauit. illos ⁊ ius¬
tificauit. Et quos nistificauit. illos ⁊ głifica¬
int. S ħ ut dixi. adhuc mocculto. iibi fit
⁊ concepcio sc̃e ub̃tatis. Mntit᷑ autẽ ꝓmis¬
sus hedus tanqmͣ meretͥci. Hedus exꝓb̃o
pectati ꝑ eind̾ odollamitam tanqmͣ incre¬
pantem ⁊ dicentẽ. Generõ iparum. S ed¬
cõfessionis amaritudo. Post u̾o iam pu¬
ulicis sigras. amuli. momiłq iurge. incit
temere indicantes nideos. Quoꝵ iam ꝑ¬
sonam iudas ipẽ gestabat. qui hodieq
sem̃ abrahe. S ꝓlatis cͥcissimis docimĩtis
nr̃e uocacõnis. iistificacõnis. głificacõ is.
sine dubio confundent᷑. ⁊ nos magis qmͣ
se uistisficitos eẽ fatebintt̃ enuicdeicuis ħ et
m̃bratm qͦdaminꝰ articulatiq scrutarer
acq dissererem. qnͣtum intencõnẽ mei dñs
adniuaret. nͥ me ab hac laboriosiore diligen¬
in ꝓpħia significau̾it. qnͣta possum breuita¬
te pstͥngam. Nomina quppe ipa int̾pͥtata

Expanded text:
uocauit; quos autem uocauit, illos et iustificauit; et quos iustificauit, illos et glorificauit. sed haec, ut dixi, adhuc in occulto, ubi fit et conceptio sanctae ubertatis. mittitur autem promissus hedus tamquam meretrici, hedus exprobratio peccati, per eundem Odollamitem tamquam increpantem et dicentem: generaticonfessionis amaritudo. post uero iam publicis signis anuli, monilis et uirgae uicit temere iudicantes Iudaeos, quorum iam personam ludas ipse gestabat, qui hodieque semen Abrahae; sed prolatis certissimis documentis nostrae uocationis, iustificationis, glorificationis sine dubio confundentur et nos magis quam se iustificatos esse fatebuntur. enucleatius haec et membratim quodam modo articulatimque scrutarer atque dissererem, quantum intentionem meam dominus adiuuaret, nisi me ab hac laboriosiore diligenin prophetia significauerit quanta possum breuitate perstringam. nomina quippe ipsa interpretata
Abbreviated transcription (Latin):
pũam ⁊ remissionẽ poc̃orum ꝑ oñs ge¬
tes. incipientib ab ietłm. Nam ⁊ ipe hãbi¬
tus meretͥonis. confessio pocõrum ẽ. Typũ
quippe um eccłie gerit chamar ex genti¬
b euocate. sedens cum ħ habitu ad por
crit enim nelud t̾mus ad fontes aquaꝵ.
Popłs quẽ ñ cognom.S imuit mͥ. Accepit

Expanded text:
am et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem . Nam et ipse habitus meretricis confessio est peccatorum; typum quippe Ecclesiae gerit Thamar ex gentibus evocatae sedens cum hoc habitu ad portcurrit enim, velut cervus ad fontes aquarum, Populus, quem non cognovi, serviet mihi . Accepit
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ⁊ osee dicit. uocabo ñ plebem meam.
plebẽ meam. ⁊ ñ dileccam dilcãm. Et erit.
In loco ubi dcm̃ ẽ eis. ñ ppłs m̃s uos. ibi
uocabunt᷑ filii dĩ unmi. Noc gͦ de gentib
ꝓpħatum paulus oũdit. Uñ ⁊ petrus scri¬
bens ad gentes. ꝓpħa quidem ip̃o nõ nomi¬
nato. ꝓpħiam tñ enis u̾b̾ sus inserit dicẽs.
uos autẽ genus electum. regale sac̾dociũ
gens sc̃a. ppłs ad quisicõnis. quo u̾ͥtutes cius
ãminicietis qui de tenebris uos uocauit in

Expanded text:
abo "non plebem meam plebem meam" et "non dilectam dilectam" et erit in loco, ubi dictum est eis: non populus meus uos, ibi uocabuntur filii dei uiui. hoc ergo de gentibus prophetatum Paulus ostendit. unde et Petrus scribens ad gentes propheta quidem ipso non nominato prophetiam tamen eius uerbis suis inserit dicens: uos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus adquisitionis, quo uirtutes eius a
Abbreviated transcription (Latin):
ne ⁊ apłs ñ ccudelit̾ s amabłiter tradidit ło¬
minẽ sathane in nit̾ctum carns. ut qt̃ su
uus sit indie dñi iħu. Tradidit ⁊ alios. ut
disc̾e̾nt ñ blasphemare. Legunt scͥpturas apo¬
tͥphas manichi. a nescio quib sutorib. fab¬
larum sub apsorum nomme scͥptas. Que su¬
orum scͥptoꝵ temꝑib in austatem sc̃ẽ eccł̃ie
recipi mererent᷑. si sc̃i ⁊ doca honniẽs qui timc
ĩ ex hac uita erant ⁊ epaminare talia potant
eos uera locutos eẽ cognosc̾e̾nt. Ibi tũ legunt
apłm thomam cum eẽt inqdam ipciaꝵ
cõimino ꝑegͥmis. ⁊ prorsus ĩcogantus. A quo¬
dam inmistro ꝑcussum imp̾catum funsse ho¬
nim ꝯtimiam seuamq imdc̃am. Nam cum
egressus fuiss ad fontem unde aqm̃ comu¬
nantib mimsltaret. eum leo irruens inti¬
rntulit m̃sis. in quib ipẽ discumsbebat apłs.

Expanded text:
sed amabiliter tradidit hominem satanae in interitum carnis, ut spiritus saluus sit in die domini Iesu. tradidit et alios, ut discerent non blasphemare. legunt scripturas apocryphas Manichaei a nescio quibus sutoribus fabularum sub apostolorum nomine scriptas: quae suorum scriptorum temporibus in auctoritatem sanctae ecclesiae recipi mererentur, si sancti et docti homines, qui tunc in hac uita erant et examinare talia poterant, eos uera locutos esse cognoscerent. ibi tamen legunt apostolum Thomam, cum esset in quodam nuptiarum conuiuio peregrinus et prorsus incognitus, a quodam ministro palma percussum inprecatum fumini continuam saevamque vindictam. Nam cum egressus fuisset ad fontem, unde aquam convivantibus ministraret, eum leo irruens inteintulit mensis, in quibus ipse discumbebat Apostolus.
Abbreviated transcription (Latin):
baptisim. ab eis pocius quos absorbere co¬
turarum de quib eisd̃ scͥpturis calup¬
rogata. qnͣto indent᷑ obscuriora tanto mi¬
rabłiores in se myst̾iorum tħairos sat̾e
respondent. qnͣto magis impioꝵ blasphe¬
ma ora obmutesc̾e õuuno dñti cum
opitulant᷑ aꝑtissima u̾itate ⁊ obed cont᷑ qmͣ
pͥfocato spu quid imisitent ñ usiueniunt.¬
Et malunt miseri manifestacõne eius suas
fautes obturari. qmͣ suauitate pectus impłi.¬

Expanded text:
baptismi ab eis potius, quos absorbere cobaptismi ab eis potius, quos absorbere cooca scripturarum, de quibus eisdem scripturis calumrrogata, quanto uidentur obscuriora, tanto mirabiliores in se mysteriorum thesauros latere respondent: quanto magis inpiorum blasphema ora obmutescere omnino debent, cum oppilantur apertissima ueritate, contra quam praefocato spiritu quid mussitent net malunt miseri manifestatione eius suas fauces obturari, quam suauitate pectus imp
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibił sximis. ⁊ uolutrum ⁊ quadu¬
pedum ⁊ ẜpentimim. Ex hac qͣi sapiencia
uitulus iste auteus. qͣlia solebant esypcio¬
rum ⁊̃ ip̃i pͥmates ⁊ tanqmͣ docti honñes
adorare figm̃ta. Hoc ẽ intulo signuificatum
ẽ omne corpus .i. omins societas gentiliũ
ydolatͥe deditorum. Hart sacͥlegam socie¬
tatem dñs iħc ilło igne comburit. de qͦ
in eun̾głio dicit. Ignẽ uem mitt̾e in ter¬
ram. Ut qm̃ ñ ẽ qui se abscondat a calo¬
re enis. dum in eum credunt gentes. ig¬
ne u̾tutis enis dyabłica meis forma sel¬
natur. Totum demnde corpus illud cõi
ne discissum. u̾bo u̾itatis humiliat᷑. Et cõ¬
iminitũ in aqm mitatur. ut eos ifcłite.¬
I. euugm p̾dicatores ex baptismo insua
m̃bra hoc ẽ incorpus diñcum tnͣsferant.
Quoꝵ istłitarum petro de ipĩs gentibus
diccum ẽ. Macta. ⁊ manduca.Si macta ⁊
manduca. qr̃ ñ ⁊̃ concide ⁊ bibe. Ita ille ui¬
tulus ꝑ ignem ⁊eli ⁊ aciem u̾bi ⁊ aqmͣ

Expanded text:
rruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium. ei hac quasi sapientia iste uitulus aureus, qualia solebant Aegyptiorum etiam ipsi primates et tamquam docti homines adorare figmenta. hoc ergo uitulo significatum est omne corpus, id est omnis societas gentilium idolatriae deditorum. hanc sacrilegam societatem dominus Christus illo igne comburit, de quo in euangelio dicit: ignem ueni mittere in terram, ut, quoniam non est qui se abscondat a calore eius, dum in eum credunt gentes, igne uirtutis eius diabolica in eis forma soluatur. totum deinde corpus illud commine discissum uerbo ueritatis humiliatur et comminutum in aquam mittitur, ut eos Israhei praedicatores, ex baptismo in sua membra, hoc est in corpus dominicum, transferant. quorum Israhelitarum Petro de ipsis gentibus dictum est: macta et manduca. si macta et manduca, quare non etiam: concide et bibe ? ita ille uitulus per ignem zeli et aciem uerbi et aquam
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ si sĩ cred̾e̾t omia pecc̃i impudice dunis¬
sa eẽ in melius ꝯmutate. Itaq cum mere¬
iem ppħa fecit uporem ⁊ ad uitam corti¬
gendam. mulieri ꝯsultum ẽ. ⁊ figure satͣ¬
m̃tum. de quo mox lo q̃ mur exp̾ssum. Sed
quis ñ indeat in ħ facco quid pocius ma¬
incheoꝵ osfendat errorem. Scil qr solent
dare oꝑam meretͥres. ne grauide fiant.
Puide istis fornicaria mãgis ꝑmanens
placebat. ut dm̃ ip̃orum ñ ligaret. qmͣ unꝰ
inri fc̃a upor ut pareret. De salomone
tulantib ⁊ migacibꝰs fausti cõuctis. Illa enĩ
de ilło. ⁊ quid bom pͥus huiss. ⁊ quid mali

Expanded text:
peccata inpudicae dimissa esse in melius commutatae ? itaque cum meretricem propheta fecit uxorem, et ad uitam corrigendam mulieri consultum est et figurae sacramentum, de quo mox loquemur, expressum. sed quis non uideat, in hoc facto quid potius Manichaeorum offendat errorem ? scilicet. quia solent dare operam meretrices, ne grauidae fiant. proinde istis fornicaria magis permanens placebat, ut deum ipsorum non ligaret, quam unius uiri facta uxor ut pareret. De Salomone tulantibus et nugacibus Fausti conuiciis? illa enim de illo et quid boni prius habuisset et qui
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. quib dr̃ que dic̃t facite. que autem
fatumt face nolite. Hoc magnum sacra
quibdam conendo. qͦsdam tolłando asto¬
dit. secumis ħ ⁊ de loth. quid enis laudan¬
dum qui culpandũ scptura nartai̾nt. qͥd
intłładum de tota illa re gesta significa¬

Expanded text:
rtatem, quibus dicitur, Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Hoc magnum sacramquibusdam cohaerendo, quosdam tolerando custodit. Fecimus hoc et de Loth; quid ejus laudandum, quid culpandum Scriptura narraverit, quid intelligendum de tota illa re gesta significa
Abbreviated transcription (Latin):
traret deleri se uellet de libro d̾i. Et ꝯmo
simile ignotus homo palma ꝑcussus. ⁊ d̃s ex
egypti ẜuitute lsb̾ans. ꝑ dĩsum mare trahi¬
aens. siuctib ꝑseq̃ntes inuncos opiens. ydolo
sibi p̾lato delictus atq ꝯtemptus. Si autem
penas ip̃as comꝑennis. quid sumle ferro int̾i¬
im. ⁊ aferis trucidari atq lamari. qñquadẽ
indicis publicis legib ẜmentes. maioris cci¬
imis reos bestiis subrigi qmͣ gladio ꝑcuti
uibent. Nestat in maledicis ⁊ cacͥlegis rep¬
hensi onib fansti. quib nunc respondeo. ꝙ
socutus dñs ad osee ꝓpħam dixit. Accipe tͥ

Expanded text:
traret, deleri se uellet de libro dei? et quid traret, deleri se uellet de libro dei? et quid simile ignotus homo palma percussus et deus ex Aegypti seruitute liberans per diuisum mare traiciens, fluctibus persequentes inimicos operiens, idolo sibi praelato derelictus atque contemptus ? si autem poenas ipsas conparemus. quid simile ferro interimi et a feris trucidari atque laniari? quandoquidem iudices publicis legibus seruientes maioris criminis reos bestiis subrigi quam gladio percuti iubent. Restat in maledicis et sacrilegis reprehensionibus Fausti. quibus nunc respondeo, quod locutus dominus ad Osee prophetam dixi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. utcum ilła nera fit aut conficta nar¬
racio. nicħ mea minc int̾est. Certe emm
manchei. a quib ille sc̃pture quas canon
eccłiasticus respuit. tanqm̃ uere atq sin¬
c̾e acceptant᷑. saltem huic cogunt fat̾i uir¬
siquis te ꝑcusserit in maxillam ⁊uamidex¬
t̾am. p̾bẽ illi ⁊ simstram. posse eẽ in p̃p¬
tacione cordis. ⁊̃ si ñ exhibert᷑ gessu corps
⁊ expͥssione u̾borum. qñquid̃ apłs palme¬
ꝑcussus. pocius dm̃ rogait ut iniurioso
homim inficcuro scło parc̾etur. in p̾semi
autẽ illa mairia ñ mistta uelinq̃retur.
quͣ uel pͥbuit ferienti altam ꝑtem. ant
ut it̾m feriet ãmonint. Tenebat certe
int̾ius dilectionis assc̃m. ⁊ exc̾us require¬
bat correctionis exemplum. Siue ħ u̾m
sit siue ꝯficcum. cur uolunt ccede̾. ⁊ ali
ammo famsm dĩ moysen ydoli fabricato¬
res ⁊ adoratores gladio ꝓstranisse. cum ⁊
m erus ub satis apparent. ita humismꝰ p̃
reitito eum uemam dep̾catum ut nͥ nupe¬

Expanded text:
tur. Utrum illa vera sit aut conficta narratio, nihil mea nunc interest. Certe enim Manichaei, a quibus illae scripturae, quas Canon ecclesiasticus respuit, tanquam verae atque sincerae acceptantur, saltem hinc coguntur fateri, virSi quis te percusserit in maxillam tuam dexteram, praebe illi et sinistram , posse esse in praeparatione cordis, etiamsi non exhibeatur gestu corporis, et expressione verborum: quandoquidem Apostolrioso homini in futuro saeculo parceretur, in praesenti autem illa iniuria non inulta relinqueretur, quam uel praebuit ferienti alteram partem aut ut iterum feriret admonuit. tenebat certe interius dilectionis adfectum et exterius requirebat correctionis exemplum. siue hoc uerum sit siue confictum, cur nolunt credere tali animo famulum dei Moysen idoli fabricatores et adorin eius uerbis satis adpareat ita huiusmodi peccato eum ueniam deprecatum, ut nisi inpe
Abbreviated transcription (Latin):
tacõ sensum multa cogitantẽ u̾issimum
pena ñ lib̾at. nͥ dĩ imisericors gr̃a certum
ẽ. Et hinic apłs gemebundus exclamat.
Infelix ego homo quis me libabit de corꝑe
nt̃m. S que sit distͥbucõ udicantis ⁊ miseran¬
tis d̾i cur alius sic alius autẽ sic. occultis fit
cansis. istis tñ. sion tñ sõ nescius omina
sitis m̃suris ⁊ mi̾is ⁊ pond̾ibr. quib onnĩa
dispomunnt᷑ a dõ. creatore ominũ que natura¬
lit̾ sunt. nec aucrore. s tũ ordinatore ⁊̃ pecci¬
toꝵ. ut ea que pcc̃a ñ eẽnt. nͥ cont᷑ naturim
eẽnt. sic nidicent᷑ ⁊ ordinent᷑. ne uniu̾sita

Expanded text:
tatio sensum multa cogitantem, uerissimum tatio sensum multa cogitantem, uerissimum poena non liberat nisi misericors gratia, certum est. Et hinc Apostolus gemebundus exclamat: Infelix ego homo! quis me liberabit de corpore . Sed quae sit distributio judicantis et miserentis Dei, cur alius sic, alius autem sic; occultis fit causis, justis tamen. Non tamen ideo nescimus omnia sitis mensuris et numeris et ponderibus, quibus omnia disponuntur a Deo creatore omnium quae naturaliter sunt ; nec auctore, sed tamen ordinatore etiam peccatorum; ut ea quae peccata non essent, nisi contra naturam essent, sic judic
Abbreviated transcription (Latin):
tur. cet̾a sunt uł tͥbuta naturaꝵ uł m̾ita
culparum. Fit autẽ homo unquus cum pp̃
se ipãs diligit res. pp̃ aliud assimm̃das. ⁊ pp̃
aliud appetit res pp̾ se ipãs diligendas. Tic
enim qnͣtum in ip̃o ẽ. ꝑturbat inse ordinẽ
naturalem. quẽ lex et̾na conseruari iubet.it
autẽ homo nistiis. cum ob aliud ñ appetit
qui d̾i amorẽ amat in arnco. Siue autem
imquitas. sinc iusticia. nͥ eẽt in uoluntate
ñ eẽt nullum pͥmium. uulla pena iusta eẽt.
Quod nemo sapit. nͥ qui desipit. Ignoran¬
cia u̾o ⁊ infirmitas. ut uel neciat homo qͥd
uelle debeat. uł ñ omne ꝙ uoluit possit.
ex occulto penarum ordine uenit ⁊ ilł in¬
sccutabilib iudiciis dĩ. apud quẽ ñ ẽ mmi¬
quitas. ꝓ ditum ẽ enim nob̾ pocm̃ adam
unindum ⁊ ꝑ pccm mors. u̾aciter scͥptum
ẽ. Et qr ex hac pena corpus corrumpit᷑
⁊ aggrauat aĩam. ⁊ depͥmit t̾çena habi¬

Expanded text:
tur: caetera sunt vel tributa naturarum, vel merita tur: caetera sunt vel tributa naturarum, vel merita culparum. Fit autem homo iniquus, cum propter se ipsas diligit res propter aliud assumendas, et propter aliud appetit res propter se ipsas diligendas. Sic enim, quantum in ipso est, perturbat in se ordinem naturalem, quem lex aeterna conservari jubet. Fit autem homo justus, cum ob aliud non appetit qui dei amorem amat in amico. siue autem iniquitas siue iustitia, nisi esset in uoluntatenon esset, nullum praemium, nulla poena iusta esset: quod nemo sapit, nisi qui desipit. ignorantia uero et infirmitas, ut uel nesciat homo, quid uelle debeat, uel non omne. quod uoluerit, possit, ex occulto poenarum ordine uenit et illis inscrutabilibus iudiciis dei, apud quem non est iniquitas. proditum est enim nobis peccatum Adam mundum et per peccatum mors, ueraciter scriptum est. et quia ex hac poena corpus corrumpitur et adgrauat animam et deprimit terrena habi