comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾abilis uñ lat᷑. Lã latro ex cruteli¬
tate: uenerabili ex confessione. Cogi¬
tate gͦ cogitate : quã sint incõphensibi¬
Latro iste cruentis manib abstract᷑
a fauce itin̾is: suspensꝰ ẽ inpatibulo c̃¬
cis. Ibi confessus. ibi sanatꝰ: ibi audi¬
re meruit. hodie metũ eris inparidi¬
so. Et ẽ hoc: Quis tantã bonitatẽ dĩ
dicẽ. quis estimare sufficiat: De ip̃a
ũ ĩmalitia crudelitatis exarsit. aspici¬
at hunc lat᷑nem: ꝗ in ip̃o mortis artido
ad uite p̃mia penitendo ꝑ uenit. Ab
spei gͦ c̾titudine nulla nos maloꝵ nr̃oꝵ
qualitas. nulla quantitas frangat: qm̃
õĩpotens ds̃ si ad eum toto corde ꝯsurgi¬
mus. spem uenie reddet. ⁊ nobis ꝑ la¬
m̃ta penĩe. uiã misericordie et pietatis aꝑiet¬

Expanded text:
erabilis, unde latro. Nam latro ex crudelitate, venerabilis ex confessione. Cogitate ergo, cogitate, quam sint incomprehensibiviscera; latro iste cruentis manibus abstractus a fauce itineris, suspensus est in patibulo crucis. Ibi confessus, ibi sanatus est, ibi audire meruit: Hodie mecum eris in paradiso. Quid est hoc? quis tantam bonitatem Dei dicere, quis aestimare sufficiat? De ipsa um in malitia crudelitatis exarsit, aspiciat hunc latronem qui in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit. Ab spei ergo certitudine nulla nos malorum nostrorum qualitas, nulla quantitas frangat, quoniam omnipotens Deus, si ad Deum toto corde consurgimus, spem veniae reddet, et nobis per lamenta poenitentiae viam misericordiae et pietatis ape
Abbreviated transcription (Latin):
eq ydolatre efficiamini. Uana agi¬
mus. quociens transitoria cogitamꝰ.
Ex uanitate aũt ad miqͥtatẽ ducim᷑.
cũ pͥus ꝑ lema delicta deflumꝰ᷑: ⁊ usu
cuncta leuigante. nequaꝗͣ pꝰ cõmittẽ
etiã grauiora timemꝰ. Eam dũ mo¬
derari lingua ociosa u̾ba negligit. mo¬
re ĩ olite remissioĩs capta. audax ad
noxia ꝓrumpit: Dũ gule incumbit᷑:
ad leuitatis ꝓtinꝰ ĩ saniã ꝓdit᷑. Cumq
mens subigere delectationẽ carnis
renuit: plerũq q̃ ad ꝑfidie uoraginẽ
ruit: Uñ bene paulus plebis ifrłitice
damna cõspiciens. ut imminentia
ab auditorib mala cõpesceret. curaũ
ex ordine transacta narrare dicens.
Meq ydolatre efficiamini sic̃ quidã
ex ip̃is: quemadmod̾ scͥptũ ẽ. Sedit
ppłs manducare ⁊ bibere: ⁊ surrexer̃
ludere. Esus quippe potusq ad lusum
impulit: lusus ad idolatriã traxit᷑:
qr si uanitatis culpa nequaꝗͣ caute
compescit᷑. ab iniqͥtate ꝓtinꝰ mens ĩ¬

Expanded text:
e idololatrae efficiamini . Vana agimus quoties transitoria cogitamus. Ex vanitate autem ad iniquitatem ducimur, cum prius per levia delicta defluimus, et usu cuncta laevigante, nequaquam post committere etiam graviora timeamus. Nam dum moderari lingua otiosa verba negligit, more inolitae remissionis capta, audax ad noxia prorumpit; dum gulae incumbitur, ad levitatis protinus insaniam proditur. Cumque mens subigere delectationem carnis renuit, plerumque et ad perfidiae voraginem ruit. Unde bene Paulus plebis Israeliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicut quidam ex ipsis, quemadmodum scriptum est: Sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere . Esus quippe potusque ad luxum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus mens in
Abbreviated transcription (Latin):
idũ uent̃ nõ restringit᷑. ꝑ carnis ꝯcu¬
piscentiã simul concte uirtutes ob¬
nia decertanti cocoꝵ pͥncipi .i. uen¬
tri. cui a coquentib seruit᷑. uͥtute ᷤᷤ aĩe
ad pacis uisionẽ tendentis destruere
uolenti. uires subtrahebat: cũ drẽt.
Castigo corpus meũ ⁊ seruituti sub¬
icio: ne forte aliis p̃dicans. ip̃e reꝓ¬

Expanded text:
 restringitur, per carnis concupiscentiam simul cunctae virtutes obnia decertanti coquorum principi, id est ventri, cui a coquentibus servitur, virtutes animae ad pacis visionem tendentis destruere volenti, vires subtrahebat cum diceret: Castigo corpus meum, et servituti subjicio: ne forte aliis praedicans, ipse rep
Abbreviated transcription (Latin):
audire ut surgẽs disceret qͥd audiret.
surgẽs uͦ hoc didicit ut q̃ cognouerat
p̃dicaret. Iacenti dr᷑ ut surgat: stanti
p̃cipit᷑. ut ad p̃dicationẽ ꝓficisci debeat.
Sic qͦq nob̾ in ĩfirmitatis ꝯfusione ia¬
centib. p̃beri ñ debet auctoi̾ta ᷤᷤ p̃dicoĩs.
s cũ iã ĩ bono oꝑe surgimꝰ. cũ iã recti sta¬
re ceꝑimꝰ. dignũ ẽ ut ad lucrandos ali¬

Expanded text:
uit, ut surgens diceret quod audierat. Surgens vero hoc dicitur, ut quae ignoraverat praedicaret. Jacenti dicitur ut surgat, stanti praecipitur ut ad praedicationem profiscisci debeat. Sic quoque nobis in infirmitatis confusione jacentibus praeberi non debet auctoritas praedicationis, sed cum jam in bono opere surgimus, cum jam recti stare coepimus, dignum est ut ad lucrandos ali
Abbreviated transcription (Latin):
regiminiᷤᷤ suscipit. mala inferre ñ deboe. s
tolerare: ut ex sua mansuetudine. iram se¬
uientium mitigae. ⁊ peccatoꝵ uulnera.
in aliis ip̃e affuctionib uulneratꝰ sanet.
Quem & siquando zelus rectitudinis ex¬
igit. ut erga subdito ᷤᷤ seuiat: furor ip̃e
de amore sit ñ d̾ crud̾litate: quatinus
et iura discipline foris exhibeat: ⁊ intus
pat̃na caritate diligat. quos foris quasi

Expanded text:
praedicationis suscipit, mala inferre non debet, sed tolerare, ut ex ipsa sua mansuetudine iram saevientium mitiget, et peccatorum vulnera in aliis ipse afflictionibus vulneratus sanet. Quem et se quando zelus rectitudinis exigit ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore sit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae exhibeat, et intus paterna pietate diligat quos foris quasi
Abbreviated transcription (Latin):
is repbatis in iudicio ꝓtinus iudex dicit.
Nuqũa noui uoᷤ. discedite a me qͥ oꝑamini
iniquitatẽ. Ind̾ gͣ eo tunc eo districtior. sen¬
tentia ꝑcutit. quo nunc suꝑna bonitaᷤᷤ etiã
ingratis sua dona largius infundit. fitq
eis amplitudo muneris increm̃tũ dãpnatio¬
nis : quia ꝑ accepta bona in sua laude se nẽ
eleuantes. inde ꝯtra dantẽ suꝑbiunt. uñ ei am
plius humiles ẽẽ debuerunt :¬

Expanded text:
dicio protinus judex dicit: nquam novi vos. Discedite a me qui operamini iniquitatem. Inde ergo eos tunc eo districtior sententia percutit, quo nunc superna bonitas etiam ingratis sua dona largius infundit, fitque eis amplitudo muneris incrementum damnationis, quia per accepta bona in sua laude se nunc elevantes, inde contra dantem superbiunt unde ei jam amplius humiles esse debuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in noĩe tuo d̾monia eiecimꝰ: & in tuo nos¬
mine uͥtutes multaᷤᷤ fecimꝰ : Plerũq scõs
uiros aspicimꝰ mira gerere. uirtutes mul¬
tas facere. leprosos mundare : d̾monia
eicere. egͥtudines corpoꝵ fugare: ꝓpħie¬
liditas caritatis: sicut scͥpͥtum ẽ. In hoc sci¬
etis quia mei discipuli estiͤᷤ : si dilectionẽ
habueritis ad inuicem. Hec aũt miracu¬
la cũ electi faciant. longe dissimiliter a
reꝓbis faciunt : quia qd̵ electi ex caritate.
hoc reprobi student ꝑ lationẽ agere: &¬
ꝑ dona que a dño ꝑceꝑunt. nõ eusglo¬
riam s ꝓpͥos fauores querunt: talesq
se ẽẽ credunt. quales se foris p̃dicari au¬
diunt. Uñ fit plerumq ut ad suꝑnũ
qͦ iudicium cũ fiducia ueniant. quia ta¬
les apud eĩnum iudicem se credunt. qͣle ᷤᷤ
ab hominib foris habebantur. S cũ in
t̃rore districti examiniᷤᷤ om̃is ante acte
fiducia sanctitatis cecid̾it. & cũ alieni o¬
ris testimonia sibi decẽ cognou̾int: ad

Expanded text:
 in nomine tuo daemonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus ? Plerumque sanctos viros aspicimus mira agere, virtutes multas facere, leprosos mundare, daemonia ejicere, aegritudines corporum fugare, prc scietur quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . » Haec autem miracula cum electi faciant, longe dissimiliter a reprobis faciunt. Quia quod electi ex charitate, hoc reprobi student agere per dona quae a Domino perceperunt, non ejus gloriam, sed proprios favores quaerunt, talesque se esse credunt quales se praedicari foris audiunt. Unde fit plerumque ut ad supernum quoque judicem cum fiducia veniant, quia tales se apud aeternum judicem credunt, quales ab hominibus foris habebantur. Sed cum in terrore districti examinis omnis anteactae fiducia sanctitatis ceciderit, et cum alieni oris testimonia sibi deesse cognoverint, ad
Abbreviated transcription (Latin):
nisti. Illos ꝗ nobis adu̾sant᷑ ami¬
cos noĩare debemꝰ: sic̃ a dño ipsi
quoq tͣditori dr᷑. Amice ad qd̾ ue¬
nisti: Et diues ꝗ ĩferno igne exii¬
ritur. ab abraham filiꝰ uocat᷑: ꝗa ⁊
si ꝑ nos mali corrigi negligũt. dig
tñ est. ut a nob̾ ñ ex sua nequitia. s
ex nr̃a benignitate noĩent᷑.

Expanded text:
nisti ? Illos qui nobis adversantur amicos nominare debemus, sicut a Domino ipsi quoque traditori dicitur: Amice, ad quid venisti? Et dives qui inferni igne exuritur, Abraham filius vocatur, quia etsi per nos mali corrigit negligunt, dignum tamen est ut a nobis non ex sua nequitia, sed ex nostra benignitate nominentur.
Abbreviated transcription (Latin):
actiones iudicabit: ut ne minutissi¬
me quidẽ cogitatiões eius iudicio. ac u̾¬
ba tenuissima q̃ apud noᷤ usu uiluer̃t.
indisscussa ꝑmanant. Hinc enĩ dñs
dicit. Qͥ irascĩt᷑ fr̃ĩ suo: reus erit iudici¬
o. Qi dixerit fr̃i suo racha:. reus ꝯͣcilio.
Qui dixerit fatue: reus erit gehenne
ignis. Racha quippe. in hebreo eloqͥo
uox int̾iectiois ẽ : q̃ quide animum
irascentis ostendit. nͨ tñ plenũ u̾bum
iracundie expͥmit. Priꝰ gͦ ira rep̃hendit̃
sine uoce : postmnod̾ uͦ ira cũ uoce. s nͦ¬
dũ pleno u̾bo formata. Ad extremũ
cũ excessu uocis expletur. eciã ꝑfectio¬
ne ẜmoni. Et notand̾ ꝙ. in ira ꝑhibae¬
reum eẽ iudicio: in uoce ire qd racha. re
um ꝯcilio:. in u̾bo uocis ꝙ ẽ fatue. reum
gehenne. ꝑgradꝰ enim culpe creuit ordo
sententie: quia iniudicio adh causa dig¬
cutitur: in ꝯcilio aũt iam causa senten¬
tie diffinitur : in gehenna uͦ ignis ea q̃ d̃
ꝯcilio egreditur. sententia expletur. Quia

Expanded text:
actiones judicabit, ut ne minutissimae quidem cogitationes ejus judicio, ac verba tenuissima, quae apud nos usu viluerunt, indiscussa remaneant. Hinc etenim Dominus dicit: Qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Qui dixerit fratri suo, racha, reus erit concilio: qui dixerit, fatue, reus erit gehennae ignis. Racha quippe in Hebraeo eloquio vox interjectionis est quae quidem animum irascentis ostendit, nec tamen plenum verbum iracundiae exprimit. Prius ergo ira reprehenditur sine voce, postmodum vero ira cum voce, sed necdum pleno verbo formata; ad extremum cum excessu vocis expletur etiam perfectione sermonis. Et notandum quod in ira perhibreum esse judicio; in voce irae, quod est racha, um concilio: in verbo vocis, quod est fatue, reum gehennae. Per gradus enim culpae crevit ordo sententiae, quia in judicio adhuc causa discutitur, in concilio autem jam causae sententia definitur, in gehenna vero ignis ea quae de concilio egreditur, sententia expletur. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ qui oꝑm pecc̃a deplo̾rãt. debẽt p̃su¬
mere de mĩa quã postulant: ne ui
un moderate afflictioĩs ĩt̾eant. Neque
eñĩ pie dñs añ delinquentiũ ocłos flẽ¬
da peccata opponeret: si ꝑsemetipsum
ea districte ferire uoluiss. Constat u
qd̾ a suo iudicio abscõdere uoluit: qͦs
miserando p̃ueniens sibimetipsis iudi¬
ces fecit. Hinc enĩ scriptũ ẽ. Preocupe¬
mꝰ faciẽ eiꝰ ĩ ꝯfessiõe. Hinc ꝑ paulũ dr᷑.
S̾i nos metipsos diiudicaremꝰ. ñ utiq
iudicarem̃.¬

Expanded text:
 qui operum peccata deplorant, debent praesumere de misericordia quam postulant, ne vi immoderatae afflictionis intereant. Neque enim pie Dominus ante delinquentium oculos flenda peccata opponeret, si per semetipsum ea districte ferire voluisset. Constat enim quod a suo judicio abscondere voluit quos miserando praeveniens sibimetipsis judices fecit. Hinc enim scriptum est: Praeoccupemus faciem ejus in confessione . Hinc per Paulum dicitur: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicarem
Abbreviated transcription (Latin):
eũ in qͦ nil sibi ꝯpetebat appetiit: iure
illũ quẽ qͣi iuste tenebat amisit. Pru¬
dentia itaq nõ uͥtute deuictꝰ c̃. qui dũ
ad tẽptandũ dm̃ soluit᷑. ab hoĩe possi¬
dendo religat᷑: ut inde eũ qͥ sub ipso

Expanded text:
eum in quo nil sibi competebat appetiit, jure eum in quo nil sibi competebat appetiit, jure illum quem quasi juste tenebat amisit. Prudentia itaque non virtute devictus est, qui dum ad tentandum Deum solvitur, ab homine possidendo religatur; ut inde eum qui sub ipso
Abbreviated transcription (Latin):
nos ĩ utero uͥgmis dĩ filius: ibi ꝓ nobio
factꝰ ẽ hõ. Sumpta ẽ ab illo natirta non
culpa.: Fẽc ꝓ nobis sacrificiũ corp suura.
exhibuit ꝓ peccatorib uictimã sine
pecc̃o: que. ⁊ humanitate moriet
uifticia mundare potuiss. Hunc gͥ ẽ
post baptisma uidit antiquũ hostis.
mox temptatõnib ĩpetut. ⁊ ꝑ diuersos
aditꝰ ad eiꝰ interiora molitꝰ irrumꝑe ẽ
uictꝰ: atq ip̃a ĩ expugnabilis m̃tis eiꝰ
ĩtegritate ꝓstratꝰ. S̾ qr ad int̾iora nõ¬
ualuit. ad eiꝰ se ext̾iora ꝯu̾tit: ut quia
m̃tis uͥtute uictꝰ ẽ. eũ quẽ deciꝑe tẽp¬
tatiõe nõ ualuit. carnis saltẽ uideret᷑
ꝑmissus ẽ in illud. qd̾ ex nob̃ morta¬
lib mediator. acceꝑat. S̾ uͥ potuit ali¬
cidende: inde ĩt̾ius potestas eiꝰ qͣ no te¬
mortis tenuit. iure ĩ nob̾ ius moris
amisit: qr ꝑ satellites suos eiꝰ carnẽ
ꝑimendã appetiit. ĩ qͦ nil ex culpe dbito
ĩ debitã: ut nob̾ mors debita nõ noce

Expanded text:
nos in uterum virginis Dei Filius; ibi pro nobis factus est homo: sumpta est ab illa natura, non culpa, fecit pro nobis sacrificium corpus suum, exhibuit pro peccatoribus victimam sine peccato, quae et humilitate mori, et justitia mundare potuisset. Hunc ergo cum post baptismavidit antiquus hostis, mox tentationibus impetiit, et per diversos aditus ad ejus interiora molitus irrepere, est victus, atque ipsa inexpugnabilis mentis ejus integritate prostratus. Sed quia ad interiora novaluit, ad ejus se exteriora convertit, ut quia mentis virtute victus est, eum, quem decipere tentatione non valuit, carnis saltem videretur rmissus est in illud, quod ex nobis mortalibus mediator acceperat. Sed ubi potuit alicidendae, inde interior potestas ejus, qua nos temortis tenuit, juste in nobis jus nortis amisit, quia per satellites suos ejus carnem perimendam appetiit, in qua nihil ex cuindebitam, ut nobis mors debita non nocer
Abbreviated transcription (Latin):
diabolũ quantũ ad faciẽ spectat. non uͥ¬
tute s ratioẽ suꝑauit. Ip̃e nãq diabolꝰ¬
ĩ illa nos parentis pͥmi radice suppłãta.
sub captiuitate sua hoĩem qͣi iuste temu¬
it: qͥ libero ꝯditꝰ arbitrio ei ĩ iusta suadẽ
do ꝯsensit. Aduitã nãq ꝯditꝰ in lib̾tate
ꝓpͥe uoluntatis: sponte sua factꝰ ẽ debi¬
tor mortis. Delenda gͦ erat talis culpa:
s nͥ ꝑ sacrificiũ deleri nõ poterat. Que¬
rendũ erat sacrificiũ: s quale sacͥficiũ
pot̾at ꝓ absoluendis hõib inueniri. MNe

Expanded text:
diabolum quantum ad faciem spectat, non virtute sed ratione superavit. Ipse namque diabolus nulla nos parentis primi radice supplantans, sub captivitate sua hominem quasi juste tenuit, qui libero conditus arbitrio ei injusta suadenti consensit. Ad vitam namque conditus in libertate propriae voluntatis, sponte sua factus est debitor mortis. Delenda ergo erat talis culpa, sed nisi per sacrificium deleri non poterat. Quaerendum erat sacrificium, sed quale sacrificium poterat
Abbreviated transcription (Latin):
s qͦ ĩtendat eiꝰ cogitatio ignorat. Aliud
qͥppe cogitat atq alud ĩtendit: nõ
defensionẽ pupilli uł uidue. s m̾cedẽ
nunmoꝵ q̃rit. Nam tolle tp̃ale pre¬
niũ: ⁊ p̾upillũ ⁊ uiduã nõ defendit.
Sermo itaq dĩ discretor. ẽ cogitatio¬
nũ ⁊ ĩtentionũ cordis: qͥ nõ aspicit
qͥd apud temetipsum cogitas. s ꝑ me¬

Expanded text:
sed quo intendat ejus cogitatio ignorat. Aliud sed quo intendat ejus cogitatio ignorat. Aliud quippe cogitat, atque aliud intendit, non enim defensionem pupilli, vel viduae, sed mercedem nummorum quaerit. Nam tolle temporale praemium, et pupillum ac viduam non defendit. Sermo namque Dei discretor est cogitationum et intentionum cordis, quia non aspicit quid apud temetipsum cogitas, sed per me
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ⁊ medullaꝵ: ⁊ discretor. cogitati¬
onũ ⁊ ĩtentionũ cordis. Clistinguit N¬
dĩ sermo ꝯpages ⁊ medullas: qr discer¬
nit cogitatioẽs ⁊ ĩ tentioẽs cordis. Per
ꝯpages ^ ossib ossa iungunt᷑. Et sepe dũ
qͥddã recta cogitatiõe agimꝰ. s ĩ laudis a¬
morẽ subito declinamꝰ. ⁊ ħ ꝓlaude faci¬
mꝰ qd pͥus face᷑ ꝓ ueritate ceꝑamꝰ: quia
cogitatioẽs cogitatiõib ad iungunt᷑ qͣsi
ĩ ꝯpage iuncta sũt: ̃ medullas. Quod
p̃dicator sc̃s aptiꝰ ĩtulit cũ subiungit:
discretor. cogitationũ ⁊ ĩtentionũ cordiᷤ.
Cõpages enĩ nr̃e cogitatioes sũt: med¬
ulle aũt ĩ tentiones. Et enĩ aliud cogita¬
mꝰ. ⁊ aliud ẽ qd̾ ꝑ cogitaticẽm ĩ tendimꝰ.
Nam siquis ꝓposito numinoꝵ. p̃mio.
pupilli uł uidue causam defendat: ⁊ for.¬
tasse eccłam ĩ grediens suis p̃cib deo
dicat. tu uides qr causã pupilli ⁊ iud¬
ue defendo: iste ꝓculdubio q̃ cogitat sit:

Expanded text:
 discretor cogitationum et intentionum cordis. Distinguit enim sermo Dei compages et medullas, quia discernit cogitationes, et intentiones cordis. Per compages quippe ossa ossibus junguntur, et saepe dum quid recta cogitatione agimus, sed in laudis amore subito declinamus, et hoc pro laude facimus quod prius facere pro veritate coeperamus, quia cogitationes cogitationibus adjunguntur quasi in compage juncta sunt etiam medullas. Quod praedicator sanctus apertius intulit, cum subjungit: Discretor cogitationum et intentionum cordis . Compages enim nostrae cogitationes sunt, medullae autem intentiones. Etenim aliud cogitamus, et aliud est quod per cogitationem intendimus. Nam si quis proposito nummorum praemio, pupilli vel viduae causam defendat, et fortasse ecclesiam ingrediens in suis precibus Deo dicat: Tu vides quia causam pupilli et viduae defendo, iste procul dubio quae cogitat scit
Abbreviated transcription (Latin):
gesta. uł q̃ scient̃ sũt dicta deꝑeunt:
cũ iã nõ amore dñi. s ĩ tentione lau¬
dis transitorie fiunt. S̾ic ⁊ enĩ sepe cogi¬
tationi bone cogitatio sinistra subiungi¬
t̃: ut uix ip̃e qͥ casdẽ cogitatioẽs generit
animꝰ agnoscat. Unde p̃dicator. egregiꝰ
cũ loquens subtilit̾ diceret. uiuus ẽ ẜ¬
mo dĩ ⁊ efficax. ⁊ penetrabilior om̃ĩ gla¬
dio ancipiti.⁊ ꝑtingens usq ad diuisi

Expanded text:
gesta, vel quae scienter sunt dicta, depereunt, cum jam non amore Domini, sed intentione laudis transitoriae fiunt. Sic etenim saepe cogitationi bonae cogitatio sinistra subjungitur, ut vix ipse qui easdem cogitationes generat animus agnoscat. Unde praedicator egregius, cum loquens subtiliter, diceret: Vivus est sermo Dei, et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti, et pertingens usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
titur qd̾ uidet: ⁊ quia ꝯcremari se a¬
spicit. crematun : Sicq fit. ut corpore.¬
a res in corꝑeam exurat: dum exigͣ
uisibili. ardor ⁊ dolor inuisibilis tra¬
hitur: ut ꝑ ignem corporeũ mens in¬
corꝑea. etiã inflamma corꝑea cruciet᷑:¬

Expanded text:
titur quod videt, et quia concremari se atitur quod videt, et quia concremari se aspicit crematur. Sicque fit ut corporea res incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor et dolor invisibilis trahitur, ut per ignem corporeum mens incorporea etiam in flamma corporea cruciet
Abbreviated transcription (Latin):
Mhis autẽ dictis euangłicis colli¬
gere possumus: quia incendium
tatis enĩ uoce: diues mortuus. dr̃ in ĩ¬
ferno sepultus: suius anima quia in
igne teneatin insinuat uox diuitis: ꝗ
abraham deprecatin dicens: Mute la¬
çarum ut intinguat extremũ digiti
sui inaqua. ut refrigeret linguã meã:
quia crucior in hac flãma: Dum gͦ
pecc̃orem diuitẽ dãnatum ueritas in
ignib ꝑhibet . quis iã sapiens reꝓboꝵ
animas teneri ignib neger: Si autẽ
querit᷑ quomͦ res incorꝑea teneri et
affligi possit. a re corꝑea: certe audia.¬
mus quid reꝓbis ueritas in fine est
dicta: Ite in ignẽ et̃num: qui p̃paratꝰ
ẽ diabolo ⁊ angłis eius: Si ergo dia¬
bolus eiusq angłi cum sut incorpo¬
rei. corꝑeo sunt igne cruciandi: non
mirũ si anime ⁊ ante quam recipi.¬
ant corꝑa. possint corꝑea sentire tor.¬
menta: Teneri etiã ꝑ ignem põt aĩa:
ut intormento ignis sit uidendo et
ꝯsentiento: Ignem namq eo ip̃o ꝑa.¬

Expanded text:
his autem dictis evangelicis colligere possumus quia incendium tatis enim voce, dives mortuus dicitur in inferno sepultus. Cujus anima quod in igne teneatur insinuat vox divitis qui Abraham deprecabatur dicens: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Dum ergo peccatorem divitem damnatum Veritas in ignem perhibet, quisnam sapiens reproborum animas teneri ignibus neget? Si autem quaeritur quomodo res incorporea teneri et affligi possit a re corporea, certe audiamus quid reprobis Veritas in fine est dictura: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Si ergo diabolous ejusque angeli, cum sint incorporei, corporeo sunt igne cruciandi, non mirum si animae, antequam recipiant corpora, possint corporea sentire tormenta. Teneri etiam per ignem potest anima, ut in tormento ignis sit videndo et sentiendo. Ignem namque eo ipso pa
Abbreviated transcription (Latin):
deseruierant. deseramus. Siquis uͦ ꝑ
testam̃tum uetus aliqͣm suã culpã sicut
ẽ m̃datium uult tueri. quia minꝰ illic
qͥbusdã fortasse nocuerit: dicat necesse
ẽ rerũ alienaꝵ. raptum. dicat retͥbutio¬
nẽ iniurie que infirmis illic ꝯcessa sũt
nocere sibi ñ posse. Que om̃ia cunctis li¬
quet qͣnta animadu̾sione u̾itas inseqͥtur.
q̃ nob̃ iam sue sigͥficationiᷤ umbra p̾posita.

Expanded text:
deservierant, deseramus. Si quis vero per Testamentum Vetus aliquam culpam, sicut est mendacium, vult tueri, quia minus illic quibusdam fortasse nocuerit, dicat necesse est rerum alienarum raptum, dicat retributionem injuriae, quae infirmis illic concessa sunt, nocere sibi non posse. Quae omnia cunctis liquet quanta animadversione Veritas insequitur, quae nobis jam suae significat
Abbreviated transcription (Latin):
Tans iħ̃s cecũ illuminauit. Omĩs creatu¬
ra ꝗa ex nichilo facta ẽ. ⁊ ꝑ semetip̃am ad
nichilum tendit ÷ nõ ht̃ stare s defluere:
rationalis uõ creatura eo ip̃o quo ad iagi¬
nẽ creatoris ẽ ꝯdita. ne ad nichilũ tͣnseat
figitur ÷ irrationał aut̃ nequaꝗͣ figitur: s
donec uisioĩs sue ministerio speciem uniu̾¬
sitatis impleat. tnͣseundo tardatur. Nam
si celũ ac t̾ra pꝰ in et̾nũ ꝑmanẽt: ex semet¬
ipĩs tñ nũc ad nichilũ ꝓperant: s ꝓ eoꝵ¬
usu quib ẜuiu̾t̾. in melius mutata ꝑseue¬
rant. Stare uoͣ soliꝰ creatoris ẽ : ꝑ quem
cũcta ñ tͣnseuntẽ transeut̾÷ et in quo ali¬
qua ne tnͣseant retinent᷑. Wñ ⁊ redẽptor
nr̃ qr diuinitatis eiꝰ status capi ab huma¬
na mente nõ potuit: hũc nob̃ ad nos ue
pultus. resurgens ⁊ ad celestia rediens.
quasi tͣnseundo monstrauit. Qd bñ ꝑe-¬
uangłium illuminato ceco innuit. cui tnͣ¬
siens auditũ p̾buit: s stans oculos reꝑa¬

Expanded text:
tans Jesus caecum illuminavit . Omnis creatura quia ex nihilo facta est, et per semetipsam ad nihilum tendit, non stare habet, sed defluere. Rationalis vero creatura, eo ipso quo ad imaginem auctoris est condita, ne ad nihilum transeat, figitur; irrationalis autem nequaquam figitur, sed donec visionis suae ministerio speciem universitatis impleat, transeundo tardatur. Nam etsi coelum ac terra post in aeternum permanent, ex semetipsis tamen nunc ad nihilum properant, set in melius mutata perseverant. Stare ergo solius Creatoris est, per quem cuncta non transeuntem transeunt, et in quo aliqua ne transeant retinentur. Unde et Redemptor noster, quia divinitatis ejus status capi ab humana mente non potuit, hinc se nobis ad nos in pultus, resurgens et ad coelestia rediens quasi tEvangelium illuminato caeco innuit, cui transiens auditum praebuit, sed stans oculos repa
Abbreviated transcription (Latin):
quanta discipline glacie pressus ait. Uel¬
le ad iacet mͥ. ꝑficere aũ bonũ nõ ĩuenio.
Qui enĩ uelle habere se asserit: iã ꝑ ĩfusi¬
onẽ gr̃e q̃ in se lateant semina ostendit.
S dũ ꝑficere bonũ nõ ĩuenit: ꝓfecto ĩdi¬
cat. quanta illũ dispensationis suꝑne gla¬
cies p̃mat. An ista glacies eoꝵ corda non
p̃sserat. qͥb dicebat: ut non quecũq uul¬
tis illa faciatis: Ac si aꝑte diceret. Occl̃ta
cordis ur̃i semina iã ꝓdire ĩfrugẽ q̃rũt.
s suꝑni moderaminis gelu p̃munt᷑. ut
tanto post fecondiꝰ exeãt: quanto diui¬
ni uidicii p̃m̃tia pondera patientiꝰ põtãt.

Expanded text:
quanta disciplinae glacie prematur, dum ait: Velquanta disciplinae glacie prematur, dum ait: Velle adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio. Qui enim velle habere se asserit, jam per infusionem gratiae, quae in se lateant semina ostendit. Sed dum perficere bonum non invenit, profecto indicat quanta illum dispensationis supernae glacies premat. An ista glacies eorum corda non presserat quibus dicebat, ut non quaecunque vultis illa faciatis ? Ac si aperte diceret: Occulta cordis vestri semina jam prodire in frugem quaerunt, sed superni moderaminis gelu premuntur, ut tanto post fecundius exeant, quanto divini judicii prementia pondera patientius portant.
Abbreviated transcription (Latin):
elle adiacet mͥ: ꝑficere aũ bonũ ñ ĩ¬
uenio. Si iactatũ sem̃ ĩtrã post pluui¬
am gelu p̃mit᷑. qͦ foras citiꝰ apparere re¬
pellit᷑. eo intꝰ fecondiꝰ radicat᷑: ⁊ qͦ uetat᷑
ꝓgredi cogit᷑ multiplicari: qr cũ ab ĩma¬
turo ortu restringit᷑: in ꝯceptioĩs sue tar¬
ditate laxatũ. ad fructũ uberius implet᷑.
Sic dñs miromodo pectoris nr̃i trã ad
suscipienda u̾bi semina. pruis ꝑ occulte
gr̃e pluuiã ĩ fundit: ⁊ postinodũ ne in
ꝯceptis uͥtutib immoderatiꝰ ꝓfluat. disci¬
plina ĩ time dispensatioĩs quasi glatie p̃¬
mit: ut quã ꝑcepta gr̃e pluuia ĩrrigat.
⁊̃ discipline rigor. astringat. ne aut añꝗͣ
debet. aut plusꝗͣ necesse ẽ cõceptas uͥtuteᷤᷤ
ꝓferat: fruges ĩ herbã u̾tat. Sĩ enĩ uiri
iustiꝰ ᷝ añꝗͣ debẽt aut plusꝗͣ debent ꝓficiãt:
ꝑ prouectꝰ sui magnitudinẽ. ĩ elationis d̾¬
fectũ cadunt: Uideamꝰ. paulus ĩ fusa t̾ra

Expanded text:
ficere autem bonum non invenio . Jactatum semen in terra post pluviam gelu premitur: quo foras citius apparere repellitur, eo intus fecundius radicatur, et quo vetatur progredi, cogitur multiplicari, quia cum ab immaturo ortu restringitur, in conceptionis suae tarditate laxatum ad fructum uberius impletur. Sic Dominus miro modo pectoris nostri ad suscipienda verbi semina prius per occultae gratiae pluviam infundit, et postmodum ne in conceptis virtutibus immoderatius profluat, disciplina intimae dispensationis, quasi glacie premit; ut quam acceptae gratiae pluvia irrigat, etiam disciplinae rigor astringat, ne si aut antequam debeat aut plusquam necesse est conceptas virtutes proferat, fruges in herbam vertat. Si enim viri justi antequam debent aut plusquam debent proficiant, per profectus sui magnitudinem in elationis defectum cadunt. Videamus, Paulus infusa terra,
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ desꝑare debemꝰ. Quid erũ sit hodie as¬
spicimꝰ: s ꝗd craᷤᷤ futurꝰ sit unꝰꝗsq nescimꝰ.
plerũq ⁊ ꝗ post nos uenire cernit᷑. per
agilitatẽ oꝑis boni añcedit: ⁊ uix eum
cras sequim̃ quẽ hodie p̃ire uidebanuir.
Certe cũ stephs ꝓfide moreret᷑: saulus
uestim̃ta lapidantiũ seruabat. Om̃iũ gͦ
om̃s exertos reddidit: ⁊ tñ eũd̾ ip̃m ĩ scã
eccła laborib antecessit. quẽ ꝑsequendo
martyrẽ fec̃. Oqualẽ hũc militẽ ad diẽ
belli pugneq p̃paratũ. uelud thesaurum
gida ĩ ter prauoꝵ nitã repositũ. iã tc̃ elec¬
tũ suũ latent̃ diu ĩtra sue p̃sciencie si¬
nũ tex̃. Oad qͣnta ad u̾sarioꝵ pectora fe¬
rienda. huc ꝓpugnatorẽ suũ cũ uoluit
ad mediũ ꝓduxit: ꝑ cuiꝰ u̾ba ac redarguti¬
ones. tot sibi resistentia corda ꝓstraũ.
Nemo itaq de suis oꝑib extollat᷑: nemo
desꝑet cos qͦs ad ħ frigidos uidet: qr qͥ sĩt

Expanded text:
nec despicere debemus. Quid enim sit hodie aspicimus, sed quid cras futurus sit unusquisque nescimus. Plerumque et qui post nos venire cernitur, per agilitatem operis boni nos antecedit, et vix eum cras sequimur quem hodie praeire videbamur. Certe cum Stephanus pro fide moreretur, Saulus vestimenta lapidantium servabat. Omnium ergomnes exertos reddidit, et tamen eumdem ipsum in sancta Ecclesia laboribus antecessit quem persequendo martyrem fecit. O qualem hunc militem ad diem belli pugnaeque praeparatum velut thesaurum gida in pravorum vitam repositum, jam tunc electum suum latenter diu intra suae praescientiae sinum texit! O ad quanta adversariorum pectora ferienda hunc propugnatorem suum cum voluit ad medium produxit, per cujus verba ac redargutiones tot sibi resistentia corda prostravit! Nemo itaque de suis operibus extollatur, nemo desperet eos quos adhuc frigidos videt, quia qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
patĩa ur̃a . ⁊ fide. ĩ om̃ib ꝑsecutiõib et
tribulatiõib ur̃is: quas sustinetis ĩ ex¬
emplũ iusti iudicii dĩ. Ac si dr̃ẽt. Dum
tot dura toleratis. qͥ tã recta agitisͥ
quid aliud quã iusti iudicii dĩ exẽpla
datis: Quia ex ur̃a pena colligendũ ẽ
qͦmodo feriat qͥb irascit᷑: si sic uos affi¬
gi patit᷑ ĩ qͥb letat᷑. Multomagis qͥpe
ꝑcussurꝰ ẽ quib iustũ iudiciũ exhibet:¬

Expanded text:
tra et fide, in omnibus persecutionibus et tribulationibus vestris, quas sustinetis in exemplum justi judicii Dei. Ac si diceret: Dum tot dura toleratis, qui tam recta agitis, quid aliud quam justi judicii Dei exempla datis? Quia ex vestra poena colligendum est quomodo feriat quibus irascitur, si sic vos affligi patitur in quibus laetatur. Multo magis quippe percussurus est, quibus justum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi denti ĩ eccłe corꝑe posito. ostensis ĩ
figura gentib dr̃. macta.⁊ manduca.
ꝙ enĩ mactat᷑. a uita occidit᷑: iduero ꝙ
comedit᷑. in comedentis corꝑe ꝯmutat᷑.
eaꝵ ꝯtere. ⁊ a pecc̃o eas ĩ ꝙ uiuũt ĩter¬
fice: ⁊ a se ipiis ĩcorpꝰ eccłe uidelicet ĩ

Expanded text:
i denti in Ecclesiae corpore posito, ostensis in figura gentibus, dicitur: Macta et manduca. Quod enim mactatur a vita occiditur, id vero quod comeditur in comedentis corpore commutaearum contere, et a peccato eas in quo vivunt interfice, et in corpus Ecclesiae, videlicet in
Abbreviated transcription (Latin):
e spe ⁊ resurrectioẽ mortuoꝵ iudi¬
cor. S̾ic̃ ꝑnitiosum ẽ si unitas desit
bonis: ita ꝑnitiosiꝰ si nõ desit malis.
Rȩꝓboꝵ qͥppe unitas. bonoꝵ uitã tan¬
to duriꝰ p̃pedit: quanto se ei ꝑ collecti¬
tiosam sibi paulus fore ꝯspiciens: in
tersemtipsos diuidere studuit. qͦs ꝯtͣ
se unitos grauit̃ uidit: ⁊ clamauit
dicẽs. Uiii fis̃ ego phariseus sũ filiꝰ
ꝑhariseoꝵ: de spe ⁊ resurrectioe mor¬
tuoꝵ ego iudicor. Qua nimirũ noce
ꝑcussa: ꝓtinꝰ cõtra se uicissim audien¬
tiũ dissiluit t̾ba. Dũq saducei spẽ re
surrectionẽq mortuorũ ẽẽ denegarẽt.
quã pharisei iuxta sacri eloqu pcepta
crederẽt. facta ẽ ĩ ꝑsecutoꝵ unanimai¬
tate dissensio. Cumq ĩ duas partes
tumultuantiũ multitudo diuiditur.
paulo uia ereptioĩs aꝑit᷑. Quẽ enĩ t̾ba
ꝑsequentiũ unita ꝯstrnxerat. diuisa laxa¬
bat: ⁊ diuisa t̾ba paulus illesus exiit: q̃
hũc unita priꝰ inmanit̃ p̃ssit. Erpiunt᷑

Expanded text:
et resurrectione mortuorum ego judicor . Sicut perniciosum est si unitas desit bonis; ita perniciosius, si non desit malis. Reproborum quippe unitas bonorum vitam tanto durius praepedit, quanto se ei per collatiiosam sibi Paulus conspeter semetipsos dividere studuit, quos contra se unitos graviter vidit, et clamavit, dicens: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius at: De spe et resurrectione mortuorum ego judicor . Qua nimirum voce percussa, protinus contra se vicissim audientium surrectionemque mortuorum esse denegarent, quam Pharisaei juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta est in persecutorum unanimitate dissensio. Cumque in duas partes tumultuantium multitudo dividitur, Paulo via ereptionis aperitur. Quem enim turba persequentium unita constrinxerat, divisa laxabat: et divisa turba Paulus illaesus exiit, quae hunc unita prius immaniter pressit. Eripiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Eata q̃ credidisti. Aliqñ ex p̃tĩto
et ex p̃senti. atq ex futuro parit̾ aũis
tangitur ꝓpħantis: sic̃ elisabet ad se ma-
riã uenire ꝯspiciens. qr u̾bũ incãnatum
gestaret ĩ ut̃õ cognouit : eamq iã dñi sui
matrẽ uocauit dicens. Uñ hoc michi ͭ ut
ueniat mat̃ dñi mei adme: De cuiꝰ ꝯcep-¬
elisabet dic̃. Beata q̃ credidisti: qm̃ ꝑfici¬
ent̃ ea q̃ dicta sũt tͥ adño. Dicens enim
beata q̃ credidisti. aꝑte indicat ꝗa uerba
agnouit: atq subiungens. ꝑficient᷑ in te¬

Expanded text:
eata quae credidisti . Aliquando ex praeterito, et praesenti, atque ex futuro pariter animus tangitur prophetantis, sicut Elizabeth Mariam ad se venire conspiciens, quia Verbum incarnatum gestaret in utero agnovit, eamque jam Domini sui matrem vocavit, dicens: Unde hoc mihi ut veniat mater Domini mei ad me . De cujus concepElisabeth dixit: Beata quae credidisti, quoniam perficientur ea quae dicta sunt tibi a Domino . Dicens enim: Beata quae credidisti, aperte indicat quia verba agnovit; atque su
Abbreviated transcription (Latin):
bibe calicem que ego bibiturus sum. ⁊ illi dixis¬
sent. possumus: illico subsecutus ẽ dicens. Cali¬
cem quidem meum bibetis. Quid em̃ ꝑ calicem:
nͥ dolorem passionis accipimus: De quo alio lo¬
co dicit. Pater si fieri potest: transeat a me calix
iste. Sebedei aũt filii. id est iacob ⁊ ioħs. ñ ut̾q¬
ꝑ martỹrium occubuit : ⁊ tñ qđ ut̃q calicem
bib̾et audiuit. Ioħ̃s namq ꝑ martyrium ne¬
quaqũa uitam finiuit: s tñ martyr extitit :
quia passionem qũa ñ suscepit in corꝑe. serua¬
uit in mente. Mori quippe a ꝑsequente: mar¬
tẏrium ẽ in aꝑto opere. ferre uõ ꝯtumelias.
odientẽ diligere: martẏriũ ẽ in occulta cogi¬
tatione. Et nos igͥ eciã si nullo ferro ꝑcutiẽ¬
tiũ trucidemur: mres eẽ possumꝰ: si patien¬

Expanded text:
bibere calicem, quem ego bibiturus sum? et illi dixisbibere calicem, quem ego bibiturus sum? et illi dixissent: Possumus; illico subsecutus est, dicens: Calicem quidem menisi dolorem passionis accipimus, de quo alias dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Et Zebedei filii, id est Iacobus et martyrium occubuit, et tamen quod uterque calicem biberet audivit. Joannes namque per martyrium nequaquam vitam finivit, sed tamen martyr exstitit, quia passionem, quam non suscepit in corpore, servavit in mente. Mori quippe a persequente martyrium est in aperto opere, ferre vero contumelias, odientem diligere, martyrium est in occulta cogitatione. Et nos igitur, etiamsi nullo ferro percutientium trucidemur, martyres esse possumus, si patien
Abbreviated transcription (Latin):
calicem quem ego bibiturus sum: filii zebe¬
dei. Iacob ⁊ ioħs. int̾ueniente matre locum cel¬
situdinis ⁊ głe a domino querebant: s eiusdem
gle iter ignorabant. Consessionis quippe illuis
celsitudinem a dextris sinistrisq querebant: s
quanta ad hanc eẽt itmeris angustia minime
uid̾bant. Ad uiam gͦ ꝑ quam ad celsitudinem
mox oculis imitandus calix passionis obicitur:
ut uidelicet si ad sublimitatis gaudia tenderent. pͥꝰ uiã humilitatii̾uenirẽt.
Dixit igitur eiꝰ iħc. Potestĩ bibere calicem que ego
bibiturus sum : Ac si dicatur eis. Iam uos delectat
locus celsitudinis: s pͥus uia exerceat laboris.
ꝑ calicem. ꝑtingitur ad maiestatẽ. S mens um̃
appetit quod demulcet : pͥus bibite qd dolet. Sic
sic ꝑ amarum poculum ꝯfectionis : ꝑuenitur ad
gaudium salutis. Iqm̃ duo sunt martyrii gene¬
ra. unum in occulto oꝑe. aliud in publico: testa¬
tur ip̃e dñs. qui cum raquissis dicens. potestis

Expanded text:
calicem, quem ego bibiturus sum ? Filii Zebedaei Jacobus et Joannes, interveniente matre, locum celsitudinis et gloriae a Domino quaerebant, sed ejusdem gloriae iter ignorabant. Confessionis quippe illius celsitudinem a dextris sinistrisque quaerebant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia minime videbant. Ad viam ergo per quam ad celsitudinem mox oculis imitandus calix passionis objicitur; ut videlicet si ad sublimitatis gaudia tenderent, prius viam humilitatis invenirent. Dixit ergo eis Jesus: Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? Ac si dicatur eis: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed prius vos via exerceat laboris, per calicem enim pertingitur ad majestatem. Si mens vestra appetit quod demulcet, prius bibite quod dolet; sic per amarum poculum confessionis, pervenitur ad gaudium salutis. Et quoniam duo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, aliud in publico, testatur ipse Dominus, qui cum requisisset, dicens: Potestis
Abbreviated transcription (Latin):
accepisse ꝯsiderat. qd̾ sibi minꝰ ad ẽẽ pẽ¬
sat. dona dĩ alt̃ ĩ alt̾o. id ẽ uicissim õs
ad mirent᷑: ⁊ ex hac ad miratiõe alt̃ alt̾i
humiliet᷑: et quẽ uidet habere qđ̵ non
habet: eũ diuino iudicio p̃latũ putet.

Expanded text:
cepisse considerat, quod sibi minus adesse pensat, dona Dei alter in altero, id est, vicissim omnes admirentur; et ex hac admiratione alter alteri humilietur, et quem videt habere quod non habet eum divino sibi judicio praelatum putet.
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑiores sibi ĩuicẽ arbitrantes. Boc
eẽ ꝓpͥũ specim̃ solet electoꝵ: qd̾ de
se sẽꝑ sentiũt ĩ fra quã sũt. hinc salom¬
on ad sapiãm paruulos uecat dicẽs. S̾i
quis ẽ paruulus: ueniat ad eam. Qui
enĩ nͨ dũ semetipsum despicit. humilẽ
dĩ sapĩam nõ app̃hendit. hm̃c magiff̾
gentiũ dic̃. Facti sumꝰ paruuli ĩ medio
ur̃m. Bĩc discipłos ammonẽs ait. Su¬
ꝑiores sibi ĩ uicẽ arbitrantes. Nã qr unꝰ¬
quisq miqui ĩ feriorẽ se oẽm quẽ co¬
gitat putat᷑. ediu̾so iustus studeat. ũ suꝑi¬
orem quemlibet ꝓximũ attendat. Ac ne
dũ se alii alt̃ humiliat. iret alt̃ melati¬
onẽ bene utͣnq partẽ ad monet dicens.
suꝑiores sibi inuicẽ arbitrantes: ut ĩ co¬
gitatiõib cordis. ⁊ ego mͥ illũ p̃feram et
uicissim ille me sibi: ut cũ ab utͣq p̾ate
re subleuet᷑. Euenire aũ electis. ut cum
tenuissimũ uitiũ ualde defatigãs pulsetꝰ.
quatinꝰ dum ex quadã parte ĩfirmari se

Expanded text:
iores sibi invicem arbitrantes . Hoc esse proprium specimen solet electorum, quod de se semper sentiunt infra quam sunt. Hinc Salomon ad sapientiam parvulos vocat, dicens: Si quis est parvulus, veniat ad eam . Qui enim necdum semetipsum despicit, humilem Dei sapientiam non apprehendit. Hinc magister gentium dicit: Facti sumus parvuli in medio vestrum . Hinc discipulos admonens, ait: Superiores sibi invicem arbitrantes. Nam quia unusquisque iniquus inferiorem se omnem quem cogitat putat, e diverso justus studet ut superiorem quemlibet proximum attendat. Ac ne, dum se alii humiliat, iret alter in elationem, bene utramque partem admonet, dicens: Superiores sibi invicem arbitrantes, ut in cogitationibus cordis, et ego illum mihi praeferam, et vicissim ille me sibi, ut cum ab utraque partre sublevetur. Evenire autem electis solet ut cum tenuissimum vitium valde defatigans pulset, quatenus dum ex quadam parte sese infirmar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsiderat bonũ ꝙ habes ⁊ ip̃e nõ habet.
te sibi ĩ cogitatiõe p̃ferat:. ⁊ rursum dũ
tu habere illũ ꝯspicis. qd̾ ip̃e nõ habeᷤᷤ.
te illi ĩ cogitatiõe tua postponas: ⁊ fiat
ꝙ p̃dictũ ẽ. Suꝑiores sibi ĩuicẽ arbit᷑n¬
tes. Mira qͥppe dispensatioe om̃p̃e d̾s.
sic ĩ electis suis dona sua disponit: ut

Expanded text:
considerat bonum quod habes et ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat. Et rursum, dum tu habere illum conspicis quod ipse non habes, te illi in cogitatione tua postponas, et fiat quod praedictum est: Superiores sibi invicem arbitrantes. Mira quippe dispensatione omnipotens Deus sic
Abbreviated transcription (Latin):
x fructib eorum cogͦscetis eos. Cum imũ
eundẽq malorum ⁊ bonorum habitum
cernimus. cum ip̃am in electis ⁊ reprob̾ spe¬
ciem ꝓfessioniᷤᷤ uidemus : u nr̃e intelligen¬
tie suppetat. ut electos a reꝓbis ut ueros a
p̃ceptoris nr̃i u̾ba pensamus qui ait : ex
fructib eorum cognoscetiᷤ eos. Neq enim¬
sunt pensanda que ostendunt inimagine:
s que ẜuant in actione

Expanded text:
 fructibus eorum cognoscetis eos . Cum unum eumdemque bonorum et malorum habitum cernimus, cum ipsam in electis et reprobis speciem professionis videmus, unde nostrae intelligentiae suppetat praeceptoris nostri verba signamus, qui ait: Ex fructibus eorum cognoscetis eos. Neque enim pensanda sunt quae ostendunt in imagine, sed quae servant in actione
Abbreviated transcription (Latin):
uita tollant᷑ iniꝗ. subito ⁊ repẽ¬
te tollent᷑: qr finẽ suũ cogitã.¬
do p̃uid̾e nesciunt: Subito enim ẽ:
qd̾ añ cogitari ñ põt: Subito diues
ille stultus raptus ẽ: qui hotrea que
p̃ parabat deseruit. ⁊ inferni locum
quẽ ñ p̃uidebat in uenit: fatẽ enim
nocte sublatus ÷. qͥ in rexꝑ sibi ha.¬
bundantia. multa bona fuat tp̃a p̃¬
stolatus : ut scł qui in longum sibi
subsidia colligñto ꝓspic̾e̾t. sub seqñ¬
tem diẽ uł unũ minime uideret:
ad aluro exercebat aiãm ꝑ cogitõem:
s ad aliud emisit ꝑ sentñtiam Aliud
dũ uiu̾et ꝯtẽplatus ẽ: aluid dũ mo¬
reret᷑ exꝑtus: Reliquit enĩ diu tracta¬
ta tp̃alia: ⁊ in opinata in ueñ et̾na:
Uñ ei ꝓp̃t hane ignorantiã cecitatis
sue. bñ ꝑ diuinã sentñtiã in c̾pando
dr̃: Stulte hac nocte animã tuam
repetunt a te: In nocte quippe abla¬
ta ẽ: que inobscuritate cordis est
amissa: In nocte ablata ẽ: qr ꝯsts.¬

Expanded text:
ita tollantur iniqui, subito et repente tolluntur, quia finem suum cogitando praevidere nesciunt, Subitum enim est quod ante cogitari non potuit. Subito dives ille stultus raptus est, qui horrea quae praeparabat deseruit, et inferni locum quem non praevidebat, invenit. Eadem enim nocte sublatus est qui in rerum sibi abundantia multa tempora fuerat praestolatus, ut scilicet qui in longum sibi subsidia colligendo prospiceret subsequentem diem vel unum minime videret. Ad aliud exercebat animam per cogitationem, sed ad aliud emisit per sententiam; aliud dum viveret contemplatus est, aliud dum moreretur expertus; reliquit enim diu tractata temporalia, et inopinata invenit aeterna. Unde ei propter hanc ignorantiam caecitatis suae bene per divinam sententiam increpando dicitur: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te. In nocte quippe ablata est quae in obscuritate cordis est amissa. In nocte ablata est quae consi
Abbreviated transcription (Latin):
regimina quis quis ĩpar est au¬
deat. ⁊ ꝑ concupiscentiã culminis du
gistri fieri frẽs mei. Hinc ipse dei ho¬
minũq mediator. regnũ ꝑciꝑe uita.¬
sc̃ĩam sensumq transcendẽs. ante scła
regnat in celis. Sꝙͥtum appe ẽ. Iħs
cum cognouiss quia uenturi eẽnt ũ
raperent eum. ⁊ facerent eum regeo:
regeret quos ipse creauerat: S qm̃
ictuto in carne apparuit. ut nõ solũ
nos ꝑ passionẽ redimeret. ueꝵ etiam
ꝑ conuersationẽ doceret: exemplũ se
sequentib p̃bens. rex fieri noluit.
Ad crucis uero patibulum sponte uenit.
oblatam głam culminis fugit: penã
ꝓbrose mortis appetiit: ut mẽbra eiꝰ
udelicet discerent fauores mundi
fugere. terrores minime timere. ꝓ
ueritate adu̾sa diligere. ꝓsꝑa formi¬
dando de clinare: quia ⁊ ista sepe ꝑti
morem cor inquinant. ⁊ illa ꝑdolo¬
rem purgant: in istis se aĩmꝰ erigit.
in illis aut̃ etiam si qñ se erexerit ste̾¬
nit: ĩ istis se homo obliuiscit᷑. ĩ illis

Expanded text:
regimina quisquis his impar est audeat, et per concupiscentiam culminis ducgistri fieri, fratres mei . Hinc ipse Dei hominumque Mediator regnum percipere vita quoque scientiam sensumque transcendens ante saecula regnat in coelis. Plerumque adverscum cognovisset quia venturi essent ut raperent eum, et facerent eum regem, regeret quos ipse creaverat? sed quia idcirco in carne apparuit, ut non solum nos per passionem redimeret, verum etiam per conversationem doceret, exemplum se sequentibus praebens, rex fieri noluit. Ad crucis vero patibulum sponte pervenit, oblatam gloriam culminis fugit, poenam probrosae mortis appetiit, ut membra ejus videlicet discerent favores mundi fugere, terrores minime timere, pro veritate adversa diligere, prospera formidando declinare, quia et ista saepe per tumorem cor inquinant, et illa per dolorem purgant: in istis se animus erigit, in illis autem, etiam quando se erexerit, sternit; in istis sese homo obliviscitur, in illis
Abbreviated transcription (Latin):
nius dic paupes eiꝰ saturabo pans
quia in illum posite m̃tes humiau
spiritaliũ implẽt᷑ refitiõe donor
bis se sequentib dicit. Q iertu
menon qr uidistis signa: s quia
manducastis de panib ⁊ saturati
estis. De septem enĩ panib fuerat
saturati. Et ꝑ coꝵ ꝑsonam dñs illas
intra scãm eccł̃am detestat᷑. qui ꝑsa
cros ordines ad dnm ꝓpinquates. n
inensdem ordinib uirtutũ merita
s subsidia uite p̃sentis exquirut.
nec cogitãt quid uidendo imitand̾¬
beant᷑. s que conpẽdia ꝑcipiendo sa¬
cient᷑. Saciatos quippe de panib
querere: ad religionis officium ñ
dis subsidus inhiare

Expanded text:
ejus saturabo panibus ; quia in illo positae mentes humilium spiritualium implentur refectione donorum. bis se sequentibus dicit: Quaeritis me, non quia vidistis signa: sed quia manducastis de panibus, et saturati estis. De septem enim panibus fuerant satiati. Et per eorum personam Dominus illos intra sanctam Ecclesiam detestatur, qui per sacros ordines ad Dominum propinquantes, non in eisdem ordinibus virtutum merita, sed subsidia vitae praesentis exquirunt; nec cogitant quid vivendo imitari debeant, sed quae compendia percipiendo satientur. Satiatos quippe de panibuso panibus quaerere, ad religionis officium, nodis subsidiis inhiare
Abbreviated transcription (Latin):
uideritis appropinqͣntẽ diẽ. Laborantẽ
qͥppe ꝯsolari ẽ parit ĩ labore ꝑsistere :
qu subleuatio laboris ẽ uisio collaboran¬
tis. sic̃ cũ ĩ itinere comes iungit᷑. uia ꝗ¬
dẽ ñ abstrahit᷑. s tñ de societate comi¬
tis labor. itineris leuigat᷑. Dũ itaq pa¬
ulus ꝯsolantes se ĩ labore q̃reret: ad¬
iunxit dicens. Tantomagis qͣnto ui¬
deritis appropinqͣntẽ diẽ. Ac si dicẽt.
Eo labor crescat: quo iã ip̃a p̃mia labo¬
ns appropinqͣnt

Expanded text:
propinquantem diem . Laborantem quippe consolari, est pariter in labore persistere, quia sublevatio laboris est visio collaborantis: sicut cum in itinere comes jungitur, via quidem non abstrahitur, sed tamen de societate comitis labor itineris leviatur. Dum itaque Paulus consolantes se in laboribus quaereret, adjunxit dicens: Tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem. Ac si diceret: Eo labor crescat, quo ipsa jam praemia laboris appropinquant
Abbreviated transcription (Latin):
ui plene mortificatiõẽm .u.¬
suã appetũt. quanto fũt ad finẽ
uiciniores. tanto se exhibẽt ĩ oꝑe ardẽ
ad usum laboris crescũt: qr qͦ iã p̃mia
ꝓpinqͥora ꝯsiderant. eo ĩ oꝑe delectabiliꝰ
exsudãt. Uñ bñ paulus quibusdã ẽm̃ã¬

Expanded text:
ui plene mortificationem suam appetunt, quanto fiunt ad finem viciniores, ad usum laboris crescunt; quia quo jam praemia propinquiora considerant, eo in opere delectabilius exsudant. Unde bene Paulus quibusdam a
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe tnͣseunt: cõtẽplatiue aũt gaudi¬
a meliꝰ ex fine ꝯualescũt. ¶s enĩ in
et̾̃na patria panẽ porrigat᷑ esuriẽ¬
ti: ubi nemo esurit: Qs potũ tri¬
buat sitienti : uͥ nemo sitit: Quis
mortuũ sepeliat: y nemo moritur:
Actiua gͥ uita cũ corpore deficit. et
cũ p̃senti scło aufertur: ꝯtẽplatiua
uõ nec deficit nͨ aufert̃ : hic enĩ in¬
cipit. s subtc̃ta p̃sentis scłi luce.
in celesti patͥa ꝑficitur. Amoris ꝗꝑ¬
pe ignis ꝗ hic ardere inchoat: cũ
ampliꝰ ignescit. Sciendũ ẽ enĩ qd̃
actiua uita ꝑfecte teneri pot̾. et
illã oꝑe ꝑficimꝰ ÷ s in hac uita po¬
siti contẽplatioĩs intime. sola ini¬
tia degustamꝰ: ⁊ de ea ⁊̃ cũ ꝯtendimꝰ.
uix paꝵ aliꝗd attinge̾ ualemꝰ. Quãto¬
libet .it. amore aũis ardeat. quanta¬
libet u̾tute cogitatioĩs in deũ. tendat:
ñ iã qđ amatꝰ ꝑfecte uidet. s adhuc
inchoat uidere qd̾ amet : ꝗa sic̃ for-¬

Expanded text:
ore transeunt: Contemplativae autem gaudia melius ex fine convalescunt. Quis enim in aeterna patria panem porrigat esurienti ubi nemo esurit? Quis potum tribuat sitienti ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat ubi nemo moritur? Activa igitur vita cum corpore deficit, et cum praesenti saeculo aufertur, contemplativa vero nec deficit nec aufertur. Hic enim incipit, sed subtracta praesentis saeculi luce, in coelesti patria perficitur. Amoris quippe ignis, qui hic ardere inchoat, cum amplius ignescit. Solendum est enim quod activa vita perfecte teneri potest, et illam opere perficimus, sed in hac vita positi contemplationis intimae sola initia degustamus: de ea etiam cum contendimus, vix parum aliquid attingere valemus. Quantolibet enim amore animus ardeat, quantalibet virtute cogitationis in Deum tendat, non jam quod amat perfecte videt, sed adhuc inchoat videre quod amet; quia sicut for