comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne si uelimꝰ dicere. qͦd alios curare
possimꝰ. dicat᷑ nob: medice cura te
ipsum. G qͦd etiam ñ medicis. s ruil¬
go qͦ solet eẽ cominune. ut medici¬
nã pauci ꝓfiteant᷑. płimi tũ reme¬
dia eiꝰ aliqua scire se dicant. uel qͦd
medicoꝵ pueri faciunt: nos qͦ alie¬
no medicam̃to remediũ indigen¬
tib ꝓferamꝰ. Diues magistrũ adhi¬
beat: pauꝑ ministrũ. Q ꝑfecti alti¬
tudinẽ capit. sumat ex ip̃so: qͥ pla¬
niora desid̾at. inualle pascat᷑. ut
paruulꝰ qͥ fluiũ metuit. de ruui¬
lo bibit.:⁊ qͥ ꝓfundũ putaũ ad litora natat.
Pulchre autem dauid sc̃s in suꝑi¬
ore psalmo iniusti uitã descͥbit: ħ
iusti. Ibi iniustus exponit᷑: hic iꝰtus
instituit᷑. Ille sͥ delinquit: hic tol¬
lit etiam aliena peccata. Et iđo qͥd
pͥmum medicamentum sit iustitiȩ:

Expanded text:
re possimus, dicatur nobis: medice, cura te ipsum. ergo quod etiam non medicis, sed uulgo quoque solet esse commune, ut medicinam pauci profiteantur, plurimi tamen remedia eius aliqua scire se dicant, uel quod medicorum pueri faciunt, nos quoque alieno medicamento remedium indigentibus deferamus. diues magisirum adhibeat, pauper ministrum. qui perfecti altitudinem capit, sumat ex ipso, qui planiora desiderat, in ualle pascatur, ut paruulus, qui fluuium metuit, de riuulo bibit et qui profundum pauit, ad litora natat. pulchre autem sanctus Dauid in superiore psalmo iniusti uitam describit , hic iusti; ibi iniustus exponitur, hic iustus instituitur; ille sibi delinquit, hic tollit etiam aliena peccata. et ideo quod primum medicamentum sit iustitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i magnificabim᷑. Hoc enĩ stabi¬
le. illud infidum: ⁊ subiecit. Ipsiob¬
ligati sunt ⁊ ceciderunt: nosuero
surreximꝰ ⁊ erecti sumꝰ. Et in libro
gaudere mͥ mumnica mea qi cecidi:
s resurgam. Cecidimꝰ enim in hoc
mundo. s in xꝑo resurreximꝰ: eui
est honor. głia. uirtus. perpetuitas.

Expanded text:
nostri magnificabimur ; hoc enim stabinostri magnificabimur ; hoc enim stabile, illud infidum. Et subjecit: Ipsi obligati sunt et ceciderunt; nos vero surreximus, et erecti sumus . Et in libro gaudere mihi, inimica mea, quia cecidi; sed resurgam . Cecidimus enim in hoc mundo, sed in Christo resurreximus: cui est honor, gloria, virtus, perpetuitas
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi in me putauerunt eẽ cͤdendũ.
Ibigͦ cecidert̃. uͥ magis stare debu¬
erunt. Qͥa ⁊ in ꝑadiso cecidit adã.
& xp̃c in runam uenit ⁊ in resur¬
rectionẽ: ut ruma sit ꝑfidoꝵ. itoꝵ¬
autẽ ⁊ fideliũ resurrectio. Deniq
expulsi s̃: qͥa iniꝰti uiri in loco stare
scõ ñ poterant. Hñ ⁊ apłs dixit. Et
tu qͥ stas: udeas. ne cadas. Et utiq
dixit qͥ ñ corpore: s fide stabat. Pos¬
sumꝰ ⁊ in futurũ intelligere. ibi. rit
ẽ. ibi erit fletꝰ. ⁊ stridor dentiũ: .e. nu¬
in exitu ⁊ tanqͣm in ꝯclusione. ñ sũ
inqͥt suꝑbꝰ ut peccem. ñ peccem ne
mouear. ñ mouear ne cadam. ñ ca
cadam ne expellar. sic̃ adam de ꝑa¬
diso expulsus ẽ: qr in ipso pͥmũ pes
suꝑbiȩ stare ñ potuit. Nescit stare
suꝑbia: ⁊ si cecid̃it ñ nouit resurg̾e.
Et ideo pulchre iste ⁊ in suꝑioribꝰ lo¬
quutꝰ ẽ de suꝑbis. hu in currib. et
hii in equis: nos autẽ in nomined̾i

Expanded text:
ipsi in me putauerunt esse credendum. ipsi in me putauerunt esse credendum. ibi ergo ceciderunt ubi magis stare debuerunt, quia et in paradiso cecidit Adam et Christus in minam uenit et in resurrectionem, ut ruina sit perfidoautem et fidelium resurrectio. Denique expulsi sunt, quia iniusti uiri in loco sancto stare non poterant. unde et apostolus dixit: et tu qui stas uide dixit qui non corpore, sed fide stabat. Possumus 777 et in futurum intelligere, ibi, ut est: erit fletus, et stridor dentium ; et: Nuin exitu s, ut peccem; non peccem, ne mouear; non mouear, ne cadam; non cadam, ne expellar, sicut Adam de paradiso expulsus est, quia in ipso primum pes superbiae stare non potuit\'. nescit stare superbia et, si ceciderit, non nouit resurgere. et ideo pulchre iste et in superioribus locutus est de superbis: hi in curribus et hi in equis, nos
Abbreviated transcription (Latin):
ita impii m̃bra sunt diaboli. Manꝰ
peccatoꝵ ñ moueant me:. id ẽ actus
eoꝵ qͥ peccant. ñ me de iustitiȩ sta¬
tione demoueant. Plerumq enim
dũ uidemꝰ peccatores ꝓsꝑis habun¬
dare successib. nutamꝰ affecꝰtui. &
qͣsi qͣdam peccatoꝵ manu. de radice
uirtutis auellimur. Cauendũgͦ. ne
qͦs in domo d̃i manꝰ diuina plantauit.
manꝰ aduersa supplantet. Pulchre
tñ hoc dicit: qͥ aꝑsequutoribꝰ uerb̃at᷑.
Qͥ autẽ mouent᷑ de radice sua. qͣ iam
xꝑo inheserant: cadunt. Hñ addidit
Ibi ceciderunt qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ. Qd
toꝵ: anuͥstabant. uͥ erant añ plan¬
tati. ibi ceciderunt: an inceno. an
in ꝯtinenti. qͣsi in ipso temꝑe. in ipso
loco: udet᷑ ambiguũ. S alibi doce¬
mͣ qͥd sit ibi: uͥ dicit᷑. ibi dolores ut
bilonis. scientib me. Etenĩ alienige¬
ibi: id ẽ uͥ scientes me. uͥ fundam̃ta
in montibꝰ scĩs. ibi ⁊ alienigene: qr ⁊

Expanded text:
ita impii membra sunt diaboli. manus ita impii membra sunt diaboli. manus peccatorum non moueat me, id est: actus eorum qui peccant non me de iustitiae statione demoueant. plerumque enim, dum uidemus peccatores prosperis abundare successibus, nutamus affectu et quasi quadam peccatorum manu de radice uirtutis auellimur. cauendum ergo, ne, quos in domo dei manus diuina plantauit, manus aduersa subplantet. pulchre tamen hoc dicit qui a persecutoribus uerberatur. qui autem mouentur de radice sua, quae iam Christo inhaeserat, cadunt. Unde addidit: ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem. quid torum, an ubi stabanttati; ibi ceciderunt? An in vicino, an in continenti, quasi in ipso tempore, in ipso loco? Et videtur ambiguum. Sed alibi docemur qui sit ibi, ubi dicitur: Ibi dolores sicut bylonis scientibus me. Etenim alienigeibi, idest: ubi scientes me, ubi fundamenta in montibus sanctis, ibi et alienigenae, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ad dñm. N ueniat inqͥt mͥpes su¬
ibie: id ẽ ñ in suꝑbiam incidã. Deniq
⁊ alibi meminit sui dicens. Siñ am¬
bulaui in magnis. Hic orauit: ibi u¬
pleuit. Nimplesset. nͥ orasset. Cauen¬
da suꝑbia: q̃ etiam in ꝓsꝑis supplantat.
Deniq gͣuius adam in ꝑadiso cecidit:
qͣm si cecidisset in t̾ra. De altissimis ca¬
dere p̃cipitun. ẽ: in planis laps uo¬
cat᷑. I o pedes errant suꝑbi: qr caput
ñtenent. Oculi enĩ sapientis in capi¬
teeꝰ. A mirũ gͦ sierrat uestigiũ: uͥ
ocłs ñ habet᷑. Precedat ocuł: ut pesse¬
quat᷑. Qͦmͦ gͦ si in tenebͥs uiator ince¬
dat. cito pes offendit. in nocte. si qͦsi
qͥdam mundi oculꝰ uiam luna non
monstret. Et tum nocte es secl̃i. Non¬
stret tͥ eccl̃a uiam. ex alto te iustitiȩ
sol illuminet: ut lapsum timere ñ
possis. Et qr pedem dixerat suꝑbie:
addidit. ⁊ manꝰ peccatoꝵ ñ morea̃
ne. Etenim sic̃ sc̃ĩ menbra sunt xp̃i.

Expanded text:
mus ad dominum: nonueniat, inquit, mihi pes sumus ad dominum: nonueniat, inquit, mihi pes superbiae, idest: non in superbiam incidam. denique et alibi meminit sui dicens: si non ambulaui in magnis. hic orauit, ibi impleuit; non implesset, nisi orasset. cauenda superbia, quae etiam in prosperis subplantat; denique grauius Adam in paradiso cecidit quam si cecidisset in terra. de altissimis cadere praecipitium est, in planis lapsus uocatur. ideo pes errat superbi, quia caput non tenet; oculi enim sapientis in capite eius. non mirum ergo, si errat uestigium, ubi oculus non habetur. praecedat oculus, ut pes sequatur. quomodo ergo in tenebris uiator incedes ? cito pes offendit in nocte, si quasi quidam mundi oculus uiam luna non monstret. et tu in nocte es saeculi; monstret tibi ecclesia uiam, ex alto te iustitiae sol inluminet, ut lapsum timere non possis. Et quia pedem dixerat superbiae, addidit: et manus peccatorum non moueat me. etenim sicut sancti membra sunt Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. ⁊ intͣ se delinqͣt: licet d̃m palã
negare. demitis sit. Iniꝰtitiam auten:
pleriq ꝓ laude ꝓfitent᷑. Raꝑe enun
nocere etiam hiis qͥñ leserint. cͥcũne¬
nire: pleriq sͥ laudẽ existimant. Glo¬
riose gͦ pͥmo iniusti uitã exposuit pͥa
sacͣmento diuinȩ cognitionis adimn¬
xit: ut timentes đm. iniqͥtatẽ⁊ inĩt¬
tiam declinemꝰ. Precem addidit. it
ab inuistoꝵ ꝯsortio iꝰtos suos liberan
iustitia diuina p̃tendat. qͦsi specła¬
tͥx pia: ne nob̾ peccatoꝵ uelut hostũ
incursꝰ obrepat. ⁊ capiat dormuientes
Ido ugilandũ ẽ. semꝑ castra dñ mui¬
nienda: qr nocte aduenit mimicꝰ
aduersariꝰ. qͣndo somno sensꝰ tenet᷑. ci¬
bo corpꝰ distendit᷑. biandũ ẽ. ut iꝰtitia
d̃i p̃tendat in nob̃. qͦ in infirmitate
positos faciat fortiores. ut possit unꝰ¬
qͥsq nr̃m dicere: c̃ infirmor. tẽ pocens
sum. Dem̃ etiam specialit᷑ ꝓse orat. ut
uos doceat: qͦmadmodũ orare debea¬

Expanded text:
elinquat, licet deum palam negare dementis sit. iniustitiam autem plerique pro laude profitentur; rapere enim, nocere etiam his qui non laeserint, circumuenire plerique sibi existimant gloriosum. ergo primo iniusti uitam exposuit, postea sacramenta diuinae cognitionis adiunxit, ut timentes deum iniquitatem et iniustitiam declinemus. precem addidit, ut ab iniustorum consortio iustos suos liberareiustitia diuina praetendat quasi speculatrix pia, ne nobis peccatorum uelut hostium incursus obrepat et capiat dormientes. ideo uigilandum est semper, castra domini munienda, quia nocte aduenit inimicus et aduersarius, quando somno sensus tenetur, cibo corpus distenditur, orandum, ut iustitia dei praetendat in nobis, quae in infirmitate positos faciat fortiores, ut possit unusquisque nostrum dicere: cum infirmor, tunc potens sum. Deinde etiam specialiter pro se orat, ut nos doceat, quemadmodum orare debea
Abbreviated transcription (Latin):
hono. qͥs me liberabit de corꝑe mortis
ubienĩmens humana turbat᷑. ⁊ cer¬
caminũ dura atq asꝑa nos fatigant:
dm̃ auxiliũ postulandũ ẽ. Idoq con¬
uersꝰ ad dñm. ipsũ inuocat ⁊ implo¬
rat: ut laborantib adiutor adsistat.
Niscd̃ia gͦ petenda ẽ de celo. u̾itas d̃i¬

Expanded text:
homo! quis me liberabit de corpore mortis homo! quis me liberabit de corpore mortis Ubi enim mens humana turbatur, et certaminum dura atque aspera nos fatigant, Domini auxilium postulandum est. Ideoque conversus ad Dominum, ipsum invocat et implorat, ut laborantibus adjutor assistat. Misericordia ergo petenda de coelo est,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃bona sunt: ⁊ iꝰta atq iniꝰta secrme
In omnib gͥ radix expectanda gig¬
di: ne eam nuitił ab exordio sucꝰ infiu
lescat: atq om̃is etas sequutura de¬
genet. Arbor enĩmala: malos fruct
facit. Nam si plerũq qͦd nolumꝰ hoc
agimꝰ. ⁊ uitare ñ possumꝰ. ⁊ qͦd octio
habemꝰ. hoc facimꝰ. uincti qͣdam at
delectatione flagitii. aut obreption
peccati: qͦm possumꝰ uitare qͦd ama¬
mꝰ: Adstͥngimur ⁊ inuiti. Qmͦ possu¬
mꝰ uoluntarii ñ teneri: uix se exsol¬
uit pauł errorib cotidiaua decert¬
tione luctando. ut uincłis captuita
lestiũ repmissionũ meritũ ꝑuenire:
Luctando corona querit᷑. ñ reluctan¬
hoꝵ m̃itis deferat᷑. Deniq qͥd sequat᷑
ꝯsideremꝰ. Dñe inqͥt in celo miscd̃ia
cua: illeritas tua usq ad nubes. Insti¬
ciatua sicut montes d̃i: iudicia tua
abyssus multa. Nonne hunc locũ se¬
quitꝰ ẽ paulꝰ. ut diceret: infelix ego

Expanded text:
quae bona sunt et iusta atque iniusta secernas. quae bona sunt et iusta atque iniusta secernas. in omnibus igitur radix est spectanda gignendi, ne eam inutilis ab exordio sucus inficlescat atque omnis aetas secutura degeneret; arbor enim mala malos fructus facit. nam si plerumque, quod nolumus, hoc agimus et uitare non possumus et, quod odio habemus, hoc facimus uincti quadam aut delpeccati, quomodo possumus uitare quod amamus? adstringimur et inuiti; quomodo possumus uoluntarii non teneri? uix se exsoluit Paulus erroribus cotidiana decertatione luctando, ut uinculis captiuitlestium repromissionum meritum peruenire? luctando corona quaeritur, non reluctanlaborum meritis deferatur. Denique quid sequatur, consideremus: domine, inquit; in caelo miseritua; et veritas tua usque ad nubes. Justitia tua sicut montes Dei; judicia tua sicut abyssus multa. Nonne hunc locum secutus est Paulus ut diceret: Infelix ego
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ. Num debuit intellig̾e. qͦd usta
referebat: S noluit intellig̾e ut bñ
ageret: ⁊ aliena ñ quer̾et. Num de¬
buit intelligere. qͦd uero helias d̃o
seruiebat. cũ uideret in uerbo he¬
liȩ clausũ celum tͥb annis .i sex m̃
sib: ⁊ ad p̃ces eiꝰ pluuias ẽẽ dimissas
ut arida onĩa rigarent᷑: S noluit
intelligere. ne ꝑfidiam ꝯdempna¬
ret. ⁊ sequeret᷑ fidem: qͥ etiam uuqͥ¬
tatẽ meditatꝰ ẽ in cubili suo. uͥ ue¬
rum querere debuisset. In cubilib
enĩ compunge nos debent nr̃a pec¬
cata. ñ in ipsis delinqͤnda ꝯmicti: di¬
cente ꝓpħa. Q dicitis in cordib ur̃is:
⁊ in cubilib ur̃is ꝯpungimini. Asti
iusta meditat᷑. qͥ in uia erroris ad¬
stitit: ⁊ malitiã diligit. qͣm odisse
deberet. Ilus dixit adsticit: quasi
iaindudũ in uia neqͥtiȩ. diutͣna sti¬
tione ꝑmaneat. Ille enĩ beatꝰ qͥmin.
ñ stare. in lege meditari. ut intellig

Expanded text:
orum. non debuit intellegere, quod iusta orum. non debuit intellegere, quod iusta referebat ? sed n 0luit intellegere, ut bene ageret et aliena non quaereret. non debuit intellegere, quod uero Helias deo seruiebat, cum. uideret in uerbo Heliae clausum caelum tribus annis et tribus mensibus et ad preces eius pluuias esse demissas, ut arida omnia rigarentur ? sed noluit intellegere, ne perfidiam condemnaret, sequeretur fidem. Quin etiam iniquitatem meditatus est in cu- 6ili suo, ubi uerum quaerere debuisset... in cubilibus enim compungere nos debent nostra peccata, non ipsis delinquendo committi, dicente propheta: quae dicitis in cordibus uestris, et in cubilibus uestris conpungimini. Adstiiusta meditatur, qui in uia erroris adsistit et malitiam diligit, quam odisse deberet. plus dixit \'adstitit\', quasi iam dudum in uia nequitiae diuturna statione permaneat; ille enim beatus qui inn stare, in lege meditari, ut intellegas
Abbreviated transcription (Latin):
de eo ꝓpħia addi fecit. Noluit intel¬
ligere: ut bñ ageret. N gͦ ꝑnaturã
deliqͥt: s ꝑ uoluntatẽ. Deniq apl̃s
erat. audiebat cotidie diuina man¬
data. discebat celeste mysterium:
potuit intellig̾e ut bñ ageret. si
uoluisset. Uidebat sanari parali¬
ticos. cecis refundi lumen. mortu¬
os suscitari: num debuit intellige¬
re. qͦd d̃s eẽt qͥ talia posset oꝑari:
S intelligere noluit: qi auarꝰ ho¬
mo ⁊ pecuniȩ intentꝰ a cognitione
diuinitatis uigorẽ suȩ m̃tis au̾cit.
Unꝰqͥsq enim qͥ se flagitus ingurgi¬
tauerit. ñ uult intelligere. q̃ celesti¬
ũ mandatoꝵ s̃: ne reuocet᷑ a uitus.
Nide illum fugientẽ intellige: qͥ ait.
Tenebrȩ oꝑint me. ⁊ cͥcumdant
parietes: ⁊ qͥs seit an uideat dñs:
ne metu rethat᷑ acͥmine. Ide regẽ
achab: petentẽ a naboth uineam
eiꝰ. Cognosce respondentẽ illũ. ab¬
sit: ut cedani hereditate patrũ me¬

Expanded text:
de eo pde eo pligere ut bene ageret; non enim per naturam deliquit, sed per voluntatem. Denique Apostolus erat, audiebat quotidie divina mandata, discebat coeleste mysterium; potuit intelligere ut bene ageret, si voluisset. Videbat sanari paralyticos, caecis refundi lumen, mortuos resuscitari; num debuit intelligere quod Deus esset, qui talia posset operari? Sed intelligere noluit, quia avarus homo et pecuniae intentus a cognitione diuinitatis uigorem suae mentis auertit. unusquisque enim, qui se flagitiis ingurgitauerit, non uult intellegere quae caelestium mandatorum sunt, ne reuocetur a uitiis. uide illum fugientem intellegere, quiait: tenebrae operiunt me et circumdant parietes; quis scit an uideat ds o mne metu retrahatur a crimine . uide regem Achab petentem a Nabutha uineam eius, cognosce respondentem illum: absit. ut cedam hereditatem patrum me
Abbreviated transcription (Latin):
consuluit: cuiꝰ impulsu caput bap¬
uste poposcit. uictus herodes. qͥa sa¬
cmento se constͥnxerat daturũ. qͥcqͥd
ueptis ꝓpͥa petisset. iussit occiduoħ̃eo.
& caput eiꝰ afferri. qͦd allatũ puellȩ
sedit: ⁊ illa matͥ suȩ ꝑtulit. Uerum
ĩgs. qͦd iniqͥtas ⁊ odium reqͥrat᷑. qͣn¬
doqͥdem ea mulier qͦd facili petitio
excogitatȩ fraudis elicuit. Qͥd de
uda ꝓditore loquar. qͥ quesiuit
auaritiã. ⁊ inuenit sacͥlegiũ dicens:
qͥd mͥ dabitis. ⁊ ego eum uob̃ tͣdam:
Nec expletꝰ pauꝑm spoluis. ad pleni¬
tudinẽ cͥminũ gͣuissimoꝵ cͥmina
serendo ꝑuenit: pia miscens carita¬
tis sacͣmenta flagitus. cũ diceret.
Quẽ oscłatus fuero. ipse ẽ: tenete
eum. Uere ut de eo dictũ dubitari
ñ qͤat. uerba oris eiꝰ iniqͥtas ⁊ dolus.
oscła labus ferebat. ⁊ fundebat uiene¬
na pectorib. Meditabat᷑ acerba sup¬
plitia: qͥ gr̃ȩ pignꝰ afferebat. bene

Expanded text:
consuluit, cuius inpulsu caput Bapconsuluit, cuius inpulsu caput Baptistae poposcit. uictus Herodes, quia sacramento se constnnxerat daturum quicquid neptis propria petisset, iussit occidi Iohannem et caput eius afferri. quod allatum puellae dedit et illa matri suae pertulit. uerum est ergo, quod iniquitas et odium requirantur, quandoquidem ea mulier, quod facili petitionus excogitatae fraudis elicuit. Quid de Iuda proditore loquar, qui quaesiuit auaritiam et inuenit sacrilegium dicens: quid mihi dabitis, et ego e u m uobis tradam?, nec expletus pauperum spoliis ad plenitudinem criminum grauissimorum crimina serendo peruenit pia miscens caritatis sacramenta flagitiis, cum diceret: quem osculatus fuero ipse est; tenete eum, uere ut de eo dictum dubitari non queat: uerba oris eius iniquitas et dolus us? oscula labiis ferebat, offundebat uenena pectoribus; meditabatur acerba supplicia, gratiae pignus afferebat. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
trarchȩ philippo legitimo connex
coniugio: regiȩ habundans opib
potestatis. Qͤ herode romã adusq
tendente. eo qͣsi g̾mano mariti. hos¬
pitii ⁊ affinitatis iure suscepto. cũqͥ
ñ multo post. relicto iuro: consor¬
tii sui uira niuitauit. Noune ea qͣs¬
siuit iniqͥtatem ⁊ odiũ: qͦ coniugiũ
deseruit. ut inueniret adulteriũ:
Et qi sẽs baptista nuptias illicitas
constant̾ inc̾pauit. dicens. hero¬
maritũ contͣ legem reliqͥt. ⁊ frẽm
mariti qͣsi ex lege conuenit: ꝯmota
c̃adultera. ut eum uellet occide. S
cognito qͦd herodem ad necem iusti
ñ facile possit inflectere: excogitauit
qͣuia istud effic̾et. Natał erat hero¬
dis: qͣm luxri nimio ut plerisq regi¬
l mos ẽ: celebrare ꝯsueuerat. Ador¬
nauit filiam: ut in ꝯiurio regispig¬
ñ regale saltaret. Et cũ placuisset
herodi. qͦd displiceret patruo: obtu¬
lit ei. ut qͦd uellet p̃miũ ꝓ saltatio¬
nis obpbrio postularet. Natrẽ illa

Expanded text:
trarchae Philippi legitimo conexa coniugio, regiae abundans opibus potestatis. quae Herodem Romam adusque tendentem quasi germanum mariti hospi- tii et affinitatis iure suscepit, cum non multo post relicto uiro consortii sui iura mutauit. nonne ea quaesiuit iniquitatem et odium, quae coniugium deseruit, ut inueniret adulterium? et quia sanctus Baptista nuptias inlicitas constanter increpuit, dicens Heromaritum contra legem reliquit et fratri mariti quasi ex lege conuenit\', commota est adultera, ut eum uellet occidere. sed cognito, quod Herodem ad necem iusti non facile posset inflectere, excogitauit, qua uia istud efficeret. natalis erat Herodis, quem luxu nimio, ut plerisque regibus mos est, celebrare consueuerat. adornauit filiam, ut in conuiuio regis pignus regale saltaret. et cum placuisset Herodi, quod displiceret patruo, obtulit ei, ut quod uellet praemium pro saltationis obprobrio postularet. matrem illa
Abbreviated transcription (Latin):
MMIS scriptura dui¬
na: uel naturalis. uel
mystica. uel moralis ẽ
Naturalis in genesi de¬
mitur. quomͦ facta sunt. celum ma¬
ria. terrȩ: ⁊ quemadmodũ mund̃
iste sit constitutꝰ. Mystica in leuiti¬
co: in qͦ comp̃henditur sacerdotalt
mysterium. Moralis in deuterono¬
mio: in qͦ scd̃m legis p̃cepta uta hu¬
mana format᷑. Inde ⁊ salomonis
tres libri: ex plurimis uident᷑electi
Eccłastes de naturalib. cantica car¬
ticoꝵ de mysticis. ꝓuerbia de mora¬
lib. S qr omniũ psalmoꝵ corpusẽ
unũ. idcirco nichil in huis diuuisum
ẽ atq distinctum: s ꝓuit se obtulit¬
ratio. nulla int̾missa doctnȩ istus¬
modi disciplina ẽ. Namq ⁊ natura¬
lẽ euidentissime comp̃hendit. dicen¬
do de angeł atq uirtutib. sole. lu
na. ⁊ stellis. ⁊ lumine celi celorum.
& aqua q̃ suꝑ celos ẽ: q ipse dixit⁊¬

Expanded text:
mnis scriptura diuina uel naturalis uel mystica uel moralis 10 est: naturalis in Genesmitur, quomodo facta sunt caelum maria, terrae et quemadmodum mundus iste sit constitutus; mystica in Leuitico, in quo comprehenditur sacerdotale mysterium; moralis in Deuteronomio, in quo secundum legis praeceptum uita humana formatur. unde et Salomonis tres libri ex plurimis uidentur electi: Ecclesiastes de naturalibus, Cantica canticorum de mysticis, Prouerbia de moralibus. Sed quia omnium psalmorum corpus unum est, idcirco nihil in his diuisum est atque distinctum, sratio, nulla intermissa doctrinae istiusmodi disciplina est. Namque et naturalem evidentissime comprehendit, dicendo de Angelis atque Virtutibus, et sole, et luna, et stellis, et lumine coeli coelorum, et aqua quae super coelos est: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is discͤpans. qͣm alio referens posu¬
it: qm̃i qͥ legem meditat᷑. semꝑinlu¬
ce ẽ. noctem ñ habet. Etenĩ cuiꝰ lucent
oꝑa. ñ potest utiq in tenebͥs ambule¬
re: qͥa iustitia eiꝰ sic̃ lum̃ effulget. Oys¬

Expanded text:
caeteris discrepans, quam alio referens posucaeteris discrepans, quam alio referens posuit; quoniam qui Legem meditatur, semper in luce est, noctem non habet. Etenim cujus lucent opera, non potest utique in tenebris ambulare; quia justitia ejus sicut lumen effulget.
Abbreviated transcription (Latin):
ab his qͥ diligunt illã: ⁊ inuenit᷑ ab
his qͥ qͤrunt illam. Legitune gͦ docem᷑
a sc̃õ ꝓpħa. uoluntatẽ in lege habere:
meditationẽ scđm legẽ. uoluntas in
lege. ñ solum in studio: s etiã in fac¬
to ẽ. Prior uoluntas: scła oꝑatio. De¬
niq ⁊ dñs dicentisͥ. si uis potes me
mundare. respondit. uolo. munda¬
re: qͦ ostendet oꝑationib nr̃is uolun¬
tatẽ p̃uiam eẽ debere. Deniq lex uo¬
luntarios qͤrit: qi lex dñi inrep̃hen¬
sibilis ẽ: conu̾tens aniniã. Nemo au¬
tem conu̾tit᷑: nͥ qͥ uoluntate ꝯuertit᷑.¬
Uoluntariꝰ autẽ abscondit: ñ sensũ
furat᷑ laboris. Idoq die ⁊ nocte in le¬
ge meditat᷑: in qͦ ñ tam ꝯtinua legen¬
di postulat᷑ intentio. quã seruandȩ
legis affecꝰtus. Ille enĩ plene meditat᷑.
qͥ ipse sͥ lex ẽ: scͥptum in corde suo opꝰ¬
legis intendens. Aqͥla tñ diem tmmͦ
posuit: ñ etiam noctẽ. Qͦd ñ tam a

Expanded text:
ab his qui diligunt illam et inuenitur ab ab his qui diligunt illam et inuenitur ab his qui quaerunt illam. legitime ergo docemur a sancto propheta uoluntatem in lege habere, meditationem secundum legem. uoluntas in lege non solum in studio, sed etiam in facto est; prior uoluntas, secunda operatio. denique et dominus dicenti sibi: si uis, potes me mundare respondit: uolo, mundare, quo ostenderet operationibus nostris uoluntatem praeuiam esse debere. denique lex uoluntarios quaerit, quia lex domini inreprehensibilis, conuertens a n i m a m, nemo autem conuertitur nisi qui uoluntate Voluntarius autem abscondit et sensum furatur laboris. 31. Ideoque die et nocte in Lege meditatur; in quo non tam continua legendi postulatur intentio, quam servandae Legis affectus. Ille enim plene meditatur, qui sibi ipse lex est, scriptum in corde suo legis intendens. Aquila tamen diem tantummodo posuit, non etiam noctem. Quod non tam a
Abbreviated transcription (Latin):
inͥ credita ẽ. Ordo aut̃ ꝯueniens. ut
pͥmo diligas legẽ: sccło ut mediteris.
Qͥ diligit: ex uoluntate facit manda¬
ta legis. Qͥ tunet: inuitꝰ obseruat. Ine
disciplinã docendi etiã d̃i iꝰtitiam: in
lege accepimꝰ. Sic enim scͥptum ẽ. Au
dusrł̃: dns d̃s tuus ds unꝰ ẽ. Et. diligeᷤ
dñm dm tuũ ex toto corde tuo. ⁊ ex to¬
ta anima tua. ⁊ ex tota uirtute tua:
& erunt uerba hec qͦ ego p̃cipio tͥ ho¬
die. in corde tuo. ⁊ in anima tua. ⁊ de¬
monstrabis ea filiis tuis: ⁊ loqͤris ease¬
dens. ⁊ in itinere.⁊ in qͥete. ⁊ in uigilia.
Aiuigabis ea in sinu tuo. ⁊ in manu.
& ert monilia ante ocłos tuos: ⁊ scbes
ea suꝑ limina in domiciliis tuis. ⁊ in
ianuis tius. Et infra. Et nune istł qͥo
eiꝰ : Sapientia qͦ dicit. Concupiscite
gͦ sermones meos. diligite illos: ⁊ ha¬
bebitis disciplinã. Clara ẽ: ⁊ qͦ nũ qͣm
marcescat sapientia. Et facile udet᷑

Expanded text:
mihi credita est. ordo autem conueniens, ut mihi credita est. ordo autem conueniens, ut primo diligas legem, secundo ut mediteris. qui diligit, ex uoluntate facit mandata legis, qui timet, inuitus obseruat. hanc disciplinam docendi etiam dei iustitiam in lege accepimus; sic emm scriptum est: auus est; et diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota uirtute tua. et erunt uerba haec, quae ego praecipio tibihodie, inc-ordetuoetinanima tua; et demonstrabis ea filiis tuis et loqueriseis sedens et in itinere et in quiete et in uigilia; et alligabis ea in signo in manu tua et erunt monilia ante oculos tuos; et scribes ea super limina in domiciliis tuis et in ianuis tuis. et infra: et nunc, Israel, quid eius? Sapientia quoque dicit: concupiscite ergo sermones meos, diligite illos et habebitis disciplinam. clara est et quae numquam marcescat sapientia et facile uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ inqͥt: ⁊ abhominabiles factis. Non
ẽqͥfaciat bonitatẽ: ñ ẽ usq ad unũ.
Geñaliter gͦ ad om̃s flagitiosos. demũ
aqͥla cheauastas dixit: qͦd isti uͤ mor
his̃. qͥ irridendo bonos. płimũ animiᷤ
ipant᷑ errorẽ: m̃tesq corrumpt̃. Qn¬
ia dixit. a qͥb beatꝰ uir debeat absti¬
nere: ⁊ adhuc adicit alia. S in lege
dñ fuit uoluntas eiꝰ: ⁊ in lege eiꝰ me¬
atabit᷑ die ac nocte. Hoc ẽ. beatꝰ ille
q hec faciat consilio: ratione pruden¬
s ꝑ impossibilitatẽ ⁊ inscientiã delin¬
qͣndi: ab his qͦ dicta s̃ abstinere. Potest
&e irrationabili pecudi conuenire: cui
beati uiri a pecude discernit᷑: qͥa uir¬
sapiens subditꝰ legiẽ. uoluntate. ñ ne¬
cessitate. Hlimũ enĩ refert. qi in uolun¬
tate. m̾cedis ẽ fructꝰ: in necessitate. dis¬
pensationis obseqͥum. Ita enĩ docuit
nos apłs: dicens. Siuolens hoc ago:
m̾cedem habeo. Si inuitꝰ: dispensatio

Expanded text:
sunt, inquit, et abominabiles facti sunt, non sunt, inquit, et abominabiles facti sunt, non est qui faciat bonitatem, non est usque ad unum. generaliter ergo ad omnes flagitiosos, demum Aquilas zAevaordg dixit, quod isti uere morbi sunt, qui inridendo bonos plurimum animis operantur errorem mentesque corrumpunt. quanta dixit, a quibus beatus uir debeat abstinere! et adhuc adicit alia. S ed in lege domini f uit uolunt as eius et in lege eius meditabitur die ac nocte, hoc est: beatus ille qui haec faciat consilio ratione prudensed per inpossibilitatem et inscientiam delinquendi ab his quae dicta sunt abstinere; potest et inrationabili pecudi conuenire, cui beati uiri a pecude discernitur, quia uirsapiens subditus legi est uoluntate, non necessitate. plurimum enim refert, quia in uoluntate mercedis est fructus, in necessitate dispensationis obsequium. ita enim docuit nos apostolus dicens: si uolens hoc ago, mercedem habeo; si inuitus, dispensatio
Abbreviated transcription (Latin):
scortandi habeant uoluntatẽ. Q tiens
int̾ fabulas ebͥorum. uͥtutes ꝓbros̃ pe¬
cata laudi. honestas ludibͥo. continen¬
tia risui. miscdia uanitati. Istis̃ mor¬
bi: qͥ mala sua in multos tranffert̃.
Sedent in conciliis. derogantes sob̃is
ructantes crapulã. Sedent in tab̃ns
de ebetate certantes. Int̾ hos merett
plena uino. huic arridens. illũ aduress:
& om̃s ardore inflãmans libiduuis. ue¬
recundꝰ si tͣnseat erubescit: a singłis
carpit᷑. Si flagitiosꝰ. omniũ ore lau¬
dat᷑: ⁊ tanqͣm morbꝰ tͣnsit in animas
singłoꝵ. Qͥ enĩ in flagituis celebͥs: płi¬
mos ad imitationẽ adducit erroris.
taq dum peccatũ imitant᷑ alienũ:
suũ faciunt malũ. A sedeas int̾ eos:
fugientẽ. ñ utiq sedentẽ: qͥ ait. Non
sedi in contilio malignantiũ: ⁊ c̃ iniqͣ
ebas dauid: explica nob̃. Demonstra
has partes. ut ⁊ nos eas fug̾e possimꝰ:
ne inficiam᷑ earum ꝯtagio. Porrupti

Expanded text:
scortandi habeant uoluntatem! quotiens scortandi habeant uoluntatem! quotiens inter fabulas ebriorum uirtutes probro sunt, peccata laudi, honestas ludibrio, continentia risui, misericordia uanitati! isti sunt morbi, qui mala sua in multos transferunt;sedent in conciliis derogantes sobriis, ructantes crapulam, sedent in tabernis de ebrietate certantes, inter hos meretrix plena uino, huic arridens, illum adurens et omnes ardore inflammans libidinis. uerecundus si transeat, erubescit, a singulis carpitur; si flagitiosus, omnium ore laudatur et tamquam morbus transit in animas singulorum; qui enim in flagitiis celebris, plurimos ad imitationem adducit erroris. itaque, dum peccatum imitantur alienum, suum faciunt malum. non sedeas inter eos fugientem utiquexnon sedentem, qui ait: non sedi in concilio malignantium et cum iniquebas , Dauid, explica nobis; de- monstra has partes, ut et nos eas fugere poSsimus, ne inficiamur earum contagio. corrupti
Abbreviated transcription (Latin):
frigidos. s qͥd calidis ẽ decuis.⁊ frigi¬
dis. tepidos facit. ut euomant᷑ ex ore
Am̃i iħu: qͦs ꝓpt̾ gͣuia peccata reiecer
Ista ẽ qͦ ñ paucoꝵ: s omniũ excitat
egͥtudines. Omne caput in dolore qͥ¬
sapientes qͥ estimantur. dolore cruei¬
ant᷑ auaritiȩ. Sensꝰ enĩ sapientis in
capite eiꝰ. qͦd referri potest etiã ad ecs¬
p̃minentes. Om̃e cor in mestitia. qͣno
sapimꝰ qͥ s̃ carnalia: ⁊ corꝑalib uolui¬
tatib aciem nr̃i cordis infodimꝰ. Hnde
ait dñs ad huiꝰmodi: qͦd decłit illis an
carneũ. A pedib usq ad caput serpit
lues dira morboꝵ: qͣndo laborant ꝯta¬
gio. qͣndo ꝯpatiunt᷑ aliis. Siqͥs efficͥ
libidinis defraudet᷑. uiduȩ pudorẽ ex¬
pugnare ñ potuit. agrum inuader¬
dolet. ⁊ egre cunctis atq inuicẽ lan¬
g̾res se tͣnfferunt. Qͦtiens ingemiset̃
seniores. qͦd du potare ñ possint. qͦti¬
ens dolent. qͦd scortari desierint. cum

Expanded text:
frigidos, sed, quod et calidis est deterius et frigifrigidos, sed, quod et calidis est deterius et frigidis, tepidos facit, ut euomantur ex ore domini Iesu quos propter grauia peccata reiecerit. ista est quae non paucorum, sed omnium excitat aegritudines. omne caput in doloresapientes aestimantur, dolore cruciantur avaritiae; sensus enim sapientis in capite ejus. Quod referri potest etiam ad Ecminentes. omne cor in maestitia, quando sapimus quae sunt carnalia et corporalibus uoluptatibus aciem nostri cordis infodimus. unde ait dominus ad huiusmodi, quod dederit illis cor carneum. A pedibus usque ad caput serpit lues dira morborum, quando laborant contagio, quando compatiuntur aliis, si quis effectu libidinis defraudetur, uiduae pudorem expugnare non potuit, agrum inuadere, et aegri cuncti inuicem languores transferunt. quotiens ingemiscunt seniores, quod diu potare non possint! quotiens dolent, quod scortari desierint, cum
Abbreviated transcription (Latin):
explent. Et siqͥs satiatꝰ fuerit diuiti¬
is: ñ ẽ inqͥt qͥ sinat eum dormire. Et
qͥdem om̃s dies eiꝰ intenebͥs. ⁊ luctu.
& iracundia multa: ⁊ languore: ra.
Qͦmͦ enĩ potest dormire. qͥ sollicitã au¬
ri ex̾cet custodiã. qͥ dampna formidat.
qͥ luc cogitat. qͥ usuras computat. q̃
apothecas numerat: Ualꝰ gͦ langͦr.
malꝰ. luxuria. libido. concupiscentia.
delectatio scłaris: ambitio. qͦ cito cor¬
rumpit salutẽ sobͥetatis. Om̃is postͤ¬
mo mundi huiꝰ corruptela: pestilentia
ẽ. Negͦ cetigeritis: nͨ attaminaueritiᷤ
eam. Iues ẽ: ꝯtaminat. Morb̃ ẽ: pol¬
luit. Negustaueritis: qͦs om̃ia ad
corruptelã ipso usu. ut apłs dixit qͥ
& alibi clamat. Radix omniũ maloꝵ.
ẽ auaritia. Mlorbos excitat: dolores
inserit. Deniq qͥ eam appetiert᷑: inse¬
ruert̃ se dolorib multis. Ista ẽ pesti¬
lentia. qͦplerumq neq calidos. neq

Expanded text:
explent. etsi quis satiatus fuerit diuitiexplent. etsi quis satiatus fuerit diuitiis, non e s t, inquit, qui sinat eum dormire. et quidem omnes dies eius in tenebris et luctu et iracundia multa et languore et ira. quomodo enim potest dormire, qui sollicitam auri exercet custodiam, qui damna formidat, qui lucra cogitat, qui usuras computat, qui apothecas numerat ? malus ergo languor, malus luxuria, libido, concupiscentia, delectatio saecularis, ambitio, quae cito corrumpit salutem sobrietatis. omnis postremo mundi huius corruptela pestilentia est. ne ergo tetigeritis, ne attaminaueritis eam: lues est, contaminat; morbus est, polluit. ne gustaueritis quae sunt omnia ad corruptelam ipso usu, ut apostolus dixit, qui et alibi clamat: radix omnium malorum est auaritia. morbos excitat, dolores inserit; denique qui eam appetierunt, inseruerunt se multis doloribus. ista est pestilentia, quae plerumque neque calidos neque
Abbreviated transcription (Latin):
Cauenda gͦ pͥma s̃ uitia. ne plura:
deinde ne gͣuiora ꝓserpant. Etenim
sic̃ hii qͥ se in luto uersant. qͦ magis uo¬
lutant᷑. eo ampliꝰ inqͥnant᷑ ita quise
semel luto imꝓbitatis asꝑserit. nͥ ab
ea uelocit᷑ exiliat. gͣuiꝰ sͥ dedecoris sin
ceuũ. ꝑ singłos dies luculentȩ ꝯusati¬
onis obducit. Itaq gͣui odore tetrȩ illiꝰ
flagitiosȩq uoraginis. ꝯtͣhitur qͤdam
animarũ pestilentia: corruptoq sa¬
lubͥum cogitationũ spiramine. lues
estuantiũ passionũ miseranda cras¬
sat᷑. Hinc letale se m̃tib uirꝰ infundit:
hinc subrepit egͥtudo corꝑib. ⁊ langͦr
anunis. Est enim inalꝰ languor. erroris
languor: auaritiȩ languor. Iste diui
małꝰ qͣm iudi sub sole: diuitias eusto¬
diri in malũ possidentis eas. Dic moec
uorat: insatiabił edacitas cupidita¬
tis ẽ. Nescit satiari argento: qͥ concu¬
piscit argentũ. Distendt̃ diuitiȩ: ñ

Expanded text:
Cauenda ergo prima sunt uitia, ne in plura Cauenda ergo prima sunt uitia, ne in plura deinde grauiora proserpant. etenim sicut hi, qui se in luto uersant, quo magis uolutantur, eo amplius inquinantur, ita, qui semel se luto inprobitatis asperserit, nisi ab eo uelociter exiliat, grauius sibi dedecoris sui caenum per singulos dies lutulentae conuersationis obducit. itaque graui odore taetrae illius ac flagitiosae uoraginis contrahitur quaedam animarum pestilentia corruptoque salubrium cogitationum spiramine lues aestuantium passionum miseranda grassatur. hinc letale se mentibus uirus infundit, hinc subrepit aegritudo corporibus, languores animis. est enim malus languor erroris languor, auaritiae languor, inexplebilmalus quem uidi sub sole, diuitias custodiri in malum possidentis eas. dic mihi uorat. insatiabilis edacitas cupiditatis est; nescii satiari argento qui concupiscit argentum. distendunt diuitiae, non
Abbreviated transcription (Latin):
onib. ĩmedicabilis inuenit᷑. Ngͦ ꝑma
ere meretͥce. ne intendas in eã ocłm
tuũ. s exili. Ne moreris: exili. anteqͣm
te anni uiuentutis inueniant. S qͦd
ti erubuere canitie: ⁊ usq ad senec̾tu¬
tis etatẽ. uitã ꝓduxere macłosã. Inti¬
nis enĩ ꝯcepta uiscerib lues culpȩ ꝓ¬
essu temꝑis coaceruat᷑. Caue gͥ abim¬
noꝵ consiliis. ne penetrent huiꝰmodi¬
consilia m̃tẽ tuã: ne dicat᷑ de te. Al¬
lgauit qͥs ignẽ in sii: uestim̃ta aut̃
ñ comburet: Etenum qͥ semel in sinu
m̃tis. flagitii flaminã feruentis ad¬
oleuerit: cito corꝑis sui uestĩta ꝯ¬
ita uł exigua scintilla peccati. si qͦ
uitioꝵ fomite fuerit excitata. inoen¬
diũ gͣnde excitat. Noligͦ stare in pec¬
cato. Posuisti postͥmo uestigiũ supra
uoraginẽ culpȩ. cito aufer pedẽ. ne
suꝑ plantã tͥ ascendat pollutio: ⁊ lap¬
su faciliore deceptꝰ. supͣ lutũ resideas.

Expanded text:
onibus inmedicabilis inuenitur? non ergonibus inmedicabilis inuenitur? non ergere meretrice: ne intendas in eam oculum tuum, sed exsili, ne moreris, exsili, antequam te anni iuuentutis inueniant. sed, quod ti erubuere canitie et usque ad senectutis aetatem Jitam produxere maculosam; intimis enim concepta uisceribus lues culpae processu temporis coacerbatur. caue igitur ab impiorum consiliis; nconsilia mentem tuam; ne dicatur de te: Alligavit quis ignem in sinu, vestimenta autem non comburet ? Etenim qui semel in sinu mentis flagitii flammam ferventis adoleverit, cito corporis sui vestimenta cita uel exigua scintilla peccati, si quo uitiorum fomite fuerit excitata, incendium grande excitat. noli ergo stare in peccato. postremo posuisti uestigium supra uoraginem culpae; cito aufer pedem, ne supra plantam tibi ascendat pollutio et lapsu faciliore deceptus supra lutum residas.
Abbreviated transcription (Latin):
Nẽ ꝯsideremꝰ qͥd sit:⁊ in cathedra pes¬
tilentiȩ ñ sedit. Etqͥdem p̾misimꝰ. qͥdñ
simplex ꝯsessus in huiꝰmodi qͦd inusu
ẽ solio rep̃hendat᷑. Qͥd enĩ inuidiȩ ha¬
nisterio qͦdam positi. stare debemꝰ ¶
les in ꝓeunctu stat: ñ sedet. Iiles in
armis ñ se reflectit: s excitat atq eri¬
git. Id̾oq militib xꝑi dicit᷑. Eoce nẽ
bndicite dñm om̃s seruidñi: qͥ statis
in domo dñi. At contͣ iniqͥtas in plũ¬
heo talento sedet: eo qͦd fixa in pecca¬
to. se ab eo seꝑare ñ possit. Etenĩ iue¬
terati in errore. ⁊ studiose flagitiis in¬
herentes. sedere dicunt᷑: qͥ nolunt as¬
surgere. nͨ audire dicentẽ. surgite pꝰqͣm
sederitis. Deniq hic ipse ꝓpħa alibiait.
Sedert̃ pͥncipes: ⁊ aduersꝰ me detͣhe¬
bant. An ignoramꝰ. qͦd tantã ium ha¬
beat inuet̾ata ꝯsuetudo peocandi:. ut
excludat naturã: Qͤ cũ sit medicabił
ad salutẽ: tñ cormboratis temꝑe passi¬

Expanded text:
nsideremus quid sit: Et in cathedra pestilentiae non sedit. Et quidem praemisimus, quod non simplex consessus in hujusmodi quod in usu est solio, reprehendatur. Quid enim invidiae hainisterio quodam positi, stare debemus. Miles in procinctu stat, non sedet; miles in armis non se reflectit, sed excitat atque erigit. Ideoque militibus Christi dicitur: Ecce nunc benedicite Dominum omnes servi Domini, qui statiin domo domini. at contra iniquitas in talento plumbeo sedet, eo quod fixa in peccato se ab eo separare non possit. etenim inueterati in errore et studiose flagitiis inhaerentes sedere dicuntur, qui nolunt adsurgere nec audire dicentem: surgite, postquam sederitis. denique hic ipse propheta alibi ait: sederunt principes et aduersum me detraheb a n t. an ignoramus, quod tantam uim habeat inueterata consuetudo peccandi, ut excludat naturam, quae, cum sit medicabilis ad salutem, tamen corroboratis tempore passi
Abbreviated transcription (Latin):
uset̾nȩ. descendit in t̾ras. ut aridita¬
tes nr̃i pectoris irrigaret: idem splen¬
dorglȩ d̾i patͥs. ⁊ imago substantiȩ
eꝰ. ⁊ id̾o in lumine eiꝰ uero qͦd illumi¬
nat omnẽ hominẽ uenientẽ in h̃c
mundũ: uidebimꝰ inqͥt patrẽ. qr d̃s
lux ẽ. Recte etiam dicit᷑. in lumine
tuo uidebimꝰ lum̃: scd̃m illud. Q me
uidet: uidet ⁊ patremmeũ. Apud
tegͦ fons uitȩ: p̃sentẽ uidebimꝰ pato.
Sicut enim tu apud patrẽ eras in
in pͥncipio d̃s uerbum: ita apuid
⁊ semp ẽ pater. quim te est. Est enĩ
apud ipsum: in qͦ ⁊ẽ. Propħa aũt

Expanded text:
us aeternae descendit in terras, ut ariditates nostri pectoris inrigaret. idem splendor gloriae dei patris et imago substantiae eius, et ideo in lumine eius uero, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mun dum, uidebimus, inquit, patrem, quia deus lux elumen; secundum illud: Qui me videt, videt et Patrem meum . Apud te ergo, Fons vitae, praesentem videbimus Patrem. Sicut enim tu apud Patrem eras in principio Deus Verbum: ita apud te semper est Pater, qui in te est. Est enim apud ipsum, in quo est. Prophetatur autem
Abbreviated transcription (Latin):
psalmꝰ resurrectionis exp̃ssit. Et aliꝰ
yꝰea titułꝰ indicauit in qͦ terra eiꝰ ẽ res¬
tituta. ꝯmutationẽ qͦ uniu̾soꝵ futu¬
ram. fid̃i sacͣmentis. Et de moralib
plura contexuit: diu̾saq urtutũ
geria demonstrauit. Et dedit p̃cepta
uiuendi. qͥb ulcera nr̃oꝵ sanauit er¬
roꝵ. moresq renouauit humanos.
atq intimos mutariit affectꝰ. sicut
docet psalmꝰ tͥcesimus t̾cius. Qͤm etiã¬
iste. qͥ nob̃ hodierna lectione ꝓpositꝰẽ.
Nam isti p̃cet̾is ethici reperiunt᷑: ⁊ iste
diffusior. qͥ tͥcesimꝰ sextꝰ inscͥbit᷑. Nam
e sulle p̃dulcis ⁊ lucidꝰ ẽ. iste tñ dul¬
cior: q ille me docuit eohibe lingͣm
a malo: iste desinere abira. indig¬
nationẽ relinqͤre. Ille p̃cepit sine
dolo loqͥ: iste instituit ẽẽ mansuetũ.
qͥ p̃mia mansuetudinis demonstͣ¬
uit. Qͤ maiora fom̃ta s̃ cordis hui¬
mani. qͣm mansuetudo atq simpli¬
citas: quibꝰ ⁊ doloi om̃is acceptȩ ele¬

Expanded text:
 expressit, et alius postea titulus indicauit, in quo \'terra eius est restituta\', commutationem quoque uniuersorum futuram fidei sacramentis. et de moralibus plura contexuit diuersaque uirtutum genera demonstrauit et dedit praecepta uiuendi, quibus ulcera nostrorum sanauit errorum moresque renouauit humanos atque intimos mutauit affectus, sicut docet psalmus tricesimus tertius, quem etiaiste qui nobis hodierna lectione propositus est. Nam isti prae caeteris ethici reperiuntur: sed iste diffusior, qui trigesimus sextus 778 inscribitur. Nam, etsi ille praedulcis et lucidus est, iste tamen dulcior; quoniam ille me docuit cohibere linguam a malo, iste desinere ab ira, indignationem relinquere. Ille praecepit sine dolo loqui, iste instituit esse mansuetum, qui praemia mansuetudinis demonstravit. Quae majora fomenta sunt cordis humani, quam mansuetudo atque simplicitas: quibus et dolor omnis acceptae le
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs ñ cognouit. ut electꝰ. Int̾ illos gͦ
qͥ me scierunt ꝯmemorabit᷑ raab: ut
dignũ fidi p̃miũ adipiscat᷑. Iñ ⁊ in
eũgłio dictum adu̾timꝰ. metͥces ⁊ pu¬
blicani p̃cedent uos in regno celorũ.
S qr inualidi sumꝰ ad exeqͤndũ. licet
deuoti ad cͥdendũ: tu p̃tende miscd̾iã
tuã in te cͤdentib. qͦ deuotioni ⁊ fidi
facta qͦ nr̃a ꝯueniant. nͨ studiũ m̃¬
tis nr̃e destituat corꝑis huiꝰ infirmi¬
tas. s in ipsis temptationib ⁊ infir
głabor in infirmitatib: ut p̃tendat
in me uirtꝰ xꝑi. Pulcherrime itaq
addidit. lle ueniat mͥ pes suꝑbiȩ:
ꝙ manꝰ peccatoꝵ ñ moueant me. Ibi
ceciderunt oꝑantes miqͥtatẽ: expul
sis̃. nͨ potuerunt stare. Suꝑiꝰ qͥdam
accipiunt torrentẽ uoluptatis tuȩ
in temptationib fortitudinẽ. sic̃ ẽ
martyrũ: in quib placuit d̾o exhib̾e
sͥ suauis ⁊ gͣti c̃taminis uoluptatẽ.

Expanded text:
populus non cognouit ut electus. inter illos ergo populus non cognouit ut electus. inter illos ergo qui me scierunt commei/iorabitur Raab, ut dignum fidei praemium adipiscatur. unde et in euangelio dictum aduertimus: meretrices et publicani praecedent uos in regno caelorum. sed quia inualidi sumus ad exsequendum, licet deuoti ad credendum, tu praetende misericordiam tuam in te credentibus, quo deuotioni et fidei facta quoque nostra conueniant nec studium mentis nostrae destituat corporis huius infirmitas: sed in ipsis temptationibus et infigloriabor in infirmitatibus meis, ut praetendat in me uirtus Christi. Puladdidit; Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatorum non moveant me. Ibi ceciderunt operantes iniquitatem, expulsi sunt, nec potuerunt stare. Superius quidam accipiunt torrentem voluptatis tuae in tentationibus fortitudinem; sicut est martyrum, in quibus placuit Deo exhibere s
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ: idẽ unũ sumꝰ lum̃. sic̃ unũ
nom̃. ꝑluminis ⁊ nominis unita¬
tẽ: ambo unũ sumꝰ. Immo tͥnitas
unũ in unitate substantiȩ. s distin¬
ctione uniꝰcuiꝰq ꝑsonȩ. tͥnitas dis¬
tinctionẽ significat ꝑsonarũ: uni¬
tas potestatẽ. Potest ⁊ ad patͤm dici.
qͣm apud te ẽ fons uitȩ: id ẽ in te ex
quo uita ꝓcessit. Erat uerbũ. ⁊ semꝑ
erat: ideo qi apud te erat. Omĩa ꝑ
uit: ut corda hominũ ad cognitio¬
nẽ tuȩ maiestatis illuminaret. Pre¬
tende gͦ miscd̃iam tuã scientib te.
Prerogatiua p̃tendit᷑. ut merean¬
t᷑ iniscd̃iam: quib cognutionis tue
m̃itum suffragatur. Deniq in pos¬
terioribꝰ. etiam uiliorib ꝑsonis. stu¬
dium scientiȩ agnoscimꝰ suffraga¬
tum: dicente dño. Nemor ero raab
& babylonis. scientib me: idẽ nr̃e¬
tͥcis illius raab. ⁊ confusionis illiris.
memorero apud scientes me. uł inter
ipsos: qr mietrix illa me agnouit: qͤm

Expanded text:
sumus ; id est, unum sumus lumen, sicut unum nomen. Per luminis et nominis unitatem ambo unum sumus; immo Trinitas unum in unitate substantiae, sed distinctione uniuscujusque personae. Trinitas distinctionem significat personarum, unitas potestatem. Potest et ad Patrem quoniam apud te est fons uitae, id est ex quo uita processit, quod erat uerbum et semper erat ideo, quia apud te erat. omnia peuit, ut corda hominum ad cognitionem tuae maiestatis inluminet. Praetende ergo misericordiam tuam scientibus te. praerogatiua praetenditur, ut mereantur misericordiam quibus cognitionis tuae meritum suffragatur. denique in posterioribus etiam uilioribus personis studium scientiae agnoscimus suffragatum dicente domino: memor ero Raab et Babylonis scientibus me, idest: meretricis illius Raab et confusionis illius memor ero apud scientes me uel inter ipsos, quia meretrix illa me agnouit, quem
Abbreviated transcription (Latin):
uit adam. mandata ñ tenuit: int̾¬
dictum gustauit. Plignũ cepimꝰ esn¬
rire: qr caro suum accepit alimentũ.
Id̃o dñs in xꝑo carnẽ unxit ⁊ lignũ.
ut fames antiqͦ cessaret. uitȩ gr̃a red¬
deret᷑. Deatum lignũ dñi: qͦd om̃i¬
ũ peccata crucifixit. Deata caro dñi
qͦ uictũ omnib ministrauit᷑. De pau¬
ꝑtate gͥ ⁊ dolore dñi. idonea ut arbi¬
tror scõꝵ ꝓtulimꝰ testimonia: qͦꝵ alt̾
uidet ⁊ dicit. alter ẽ electꝰ ut dic̾et.

Expanded text:
uit Adam, mandata non tenuit, interuit Adam, mandata non tenuit, interdictum gustauit; per lignum coepimus esurire, quoad caro suum accepit alimentum. ideo dominus in Christo carnem iunxit et lignum, ut fames antiqua cessaret, uitae gratia redderetur. beatum lignum domini, quod omnium peccata crucifixit, beata caro domini, quae uictum omnibus ministrauit! De paupertate igitur et dolore domini idonea, ut arbitror, sanctorum protulimus testimonia, quorum alter uidit et dixit, alter est electus ut diceret.
Abbreviated transcription (Latin):
remini. Ueni ⁊ tu ysaia. int̾pretare
nob̃. qͦmͦ se dolentẽ dixerit xꝑc: qͥ dolo¬
res uulnerũ sanare ꝯsueuit. Medicꝰ
uenit: ut curaret egrotos. Qͥd ipse ha¬
nos estunauimꝰ eum eẽ in dolorib.
Exp̃ssit medici affectũ: qͥ etiã si nul¬
lum uulnꝰ habuit qͦo doleret. tamen
compassꝰ ẽ uulneratis. Hoc gͥ in psalmͦ
ego ꝓ uob̃ dolens: ⁊ uos mͥ manꝰ impi¬
qr mnutilis ẽ nob̃: initiamꝰ lignũ in pa¬
ne eiꝰ. Bene panẽ dicit ꝓ carne eiꝰ. Ille
alimentũ detulit: isti ꝓ bñficio retu¬
lere suppliciũ. N mirũ gͦ si esuriunt:
qͥ sͥ uitȩ et̾nȩ alimoniã denegarunt.
Pulchre etiam duo ista iunxert̃: mni¬
tiamꝰ lignũ in panẽ eiꝰ. Nesciebant
qͥd loqͤrent᷑ uidei: ⁊ mysteriũ loqͥbas¬
t᷑. Padisum nob crux reddidit xꝑiħ
cens de ligno uitȩ qͦd esset in medio
paradiso edendũ: de ligno autẽ sci¬
entiȩ boni ⁊ mali ñ edendum. Erra¬

Expanded text:
rem i ni. ueni et tu, Esaias, interpretare rem i ni. ueni et tu, Esaias, interpretare nobis, quomodo se dolentem dixerit Christus, qui dolores uulnerum sanare consueuit. medicus uenit, ut curaret aegrotos: quid ipse hanos aestimauimus eum esse in doloribus. expressit medici affectum, qui, etiamsi ipse nullum uulnus habuit quod doleret, tamen conpassus est uulneratis. hoc igitur in psalmo ego pro uobis dolens, et uos mihi manus impiquia inutilis est nobis. iniciamus lignum in panem eius\'. bene panem dicit pro carne eius; ille alimentum detulit, isti pro beneficio retulere supplicium. non mirum ergo si esuriunt, qui sibi uitae aeternae alimoniam denegarunt. pulchre etiam duo ista iunxerunt: iniciamus lignum in panem eius; nesciebant quid loquerentur Iudaei et mysterium loquebantur. paradisum nobis crux reddidit Chriscens de ligno uitae, quod esset in medio paradisi, edendum, de ligno autem scientiae boni et mali non edendum. erra
Abbreviated transcription (Latin):
clarauit: c̃ orationẽ moysi hominiᷤ di.
maluerit qͣm serui dñi. in post̾iore ti¬
tulo nuncupare: Qs gͦ ꝯsiliũ ꝓphȩ fu¬
erit ñ intelligo: uł potiꝰ ipsiꝰ dñi sal¬
uatoris. qͥ loquutꝰ ẽ in ꝓpħa. Uere u¬
dicia eiꝰ sic̃ abyssꝰ multa: ut seruoho¬
nonficentiã reseruaret. sͥ ꝯditionem
sinututis aseberet. Uidedi mͥ intelli¬
gere: uideor hausisse aliqͥd de gr̃a spĩ¬
tali. Aduerss mniꝰtitiamut diximꝰ psal¬
daret: hii sangͥnem eiꝰ infundent:
Deniq alibi. c̃ de sua passione loqͤret᷑.
ad ac̾uiandã iudaicȩ impietatis inui¬
diã: sic ait. Ne au̾tas faciem tuã apu¬
ero tuo: qm̃ tͥbulor uelocit̾ exandime.
Pauꝑ ⁊ dolens ego sum. Neni paule.
int̾pretare nob̃. qͣratione dñs celi att
t̾rarum se pauꝑem dixerit: ⁊ qͤ sit ista
ƿauꝑtas. Tu certe illum diuitẽ dixisti.
Qmͦ idem diues ⁊ pauꝑ ẽ : Audiamꝰ
testimoniũ pauli. Scitis inqͥt grãm¬
ẽ. cũ diues eẽt: ut uos eiꝰ mopia dita¬

Expanded text:
claravit , cum orationem Moysi hominis Dei maluerit, quam servi Domini in posteriore titulo nuncupare? quod ergo consilium Prophetae fuerit non intelligo, vel potius ipsius domini Saluatoris, qui locutus est in propheta. uere iudicia eius sicut abyssus multa, ut seruo honorificentiam reseruaret, sibi condicionem seruitutis adscriberet. uideor mihi intellegere, uideor hausisse aliquid de gratia spiritali. aduersus iniustitiam, ut diximus, psaldaret, hi sanguinem eius effunderent? denique alibi, cum de sua passione loqueretur, ad acerbandam dudaicae impietatis inuidiam sic ait: n e auertas faciem tuam a puero tuo; quoniam tribulor, uelociter exaudi me. pauperetdolensegosum. Ueni, Paule, interpretare nobis, qua ratione dominus caeli atque terrarum se pauperem dixerit, quae sit ista paupertas. tu certe illum diuitem dixisti; quomodo idem diues et pauper est? audiamus testimonium Pauli: scitis, inquit, graest, cum diues esset, ut uos eius inopia dita