comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Flentib eliadum ramis dũ iuꝑa reppit patre
Fluxit in obstantẽ succina gẽma feram solei
Quedum mirat᷑ pingui se rore denii.
Concreco riguit uncta repente gelu.
Ne tͥ regali placeas cleopat᷑ sepulcro
Tiꝑa siͨtumulo nobiliore iacet¬
Senĩt in medio tibure sardinia est
Miserere iam crudeł ⁊ sile tand̾.
Aut si tacere lingua ñ p᷑. ista.
Aliqñ narra ꝙ uelimꝰ audire.

Expanded text:
Flentibus Heliadum ramis dum vipera repit, Fluxit in obstantem sucina gutta feram: Quae dum miratur pingui se rore teneri, Concreto riguit vincta repente gelu. Ne tibi regali placeas, Cleopatra, sepulchro, Vipera si tumulo nobiliore iacetVenerit, in medio Tibure Sardinia est. Miserere iam, crudelis, et sile tandem. Aut, si tacere lingua non potest ista, Aliquando narra, quod velimus audire.
Abbreviated transcription (Latin):
Ixpetunt᷑ diuitie tum adusus uite ne¬
cessarios. tũ ad ꝑfruendas uoluptates.
Inqͥb aut̃ maior ẽ animꝰ: in his pecunie
cupiditas spectat ad opes. ⁊ ad gͣtificam¬
apparatꝰ. uiteq cultꝰ cum elegantia ⁊ copia.
Quib reb effectum est: infinita pecunie
cupiditas ẽẽt. ¶ Rei familiaris am¬

Expanded text:
em divitiae cum ad usus vitae necessarios, tum ad perfruendas voluptates. In quibus autem maior est animus, in iis pecuniae cupiditas spectat ad opes et ad gratifican cultus cum elegantia et copia; quibus rebus effectum est ut infinita pecuniae cupiditas esset. Nec vero rei familiaris am
Abbreviated transcription (Latin):
tates aut t̾re motu aut incendio afflictas: resticuit
in melius. Ingenia ⁊ artes: uł marime fouit. pͥ¬
mus e fisco latinis grecisq rechorib annua cen¬
des colũpnas exigua impensa ꝑducturũ in ca¬
pitoliu̾̃ policenti: p̃miu̾ ꝓcominento nõ medi¬
ocre optulit. oꝑam. remisit. p̾faciis. sineret se
pleyiculam pascere.

Expanded text:
tates terrae motu aut incendio afflictas restituit tates terrae motu aut incendio afflictas restituit in melius, ingenia et artes uel maxime fouit. primus e fisco Latinis Graecisque rhetoribus annua cenndis columnas exigua impensa perducturum in Capitolium pollicenti praemium pro commento non mediocre optulit, operam remisit praefatus sineret se plebiculam pascere.
Abbreviated transcription (Latin):
ola ẽ inqua merito culpetur pecunie cupi¬
ditas. Non enim ꝯtentus omissa sub gal¬
ba uectigalia reuocasse. noua ⁊ grauia addidisse
auxisse tributa ꝓuinciis. n̾o nullis ⁊̃ duplicassẽ
negociationes quoq uł pͥuato pudendas ꝓpalã
tam noriis quã innocentib: absoluciones uen¬
ditare cunctatꝰ ẽ. Creditur etiã ꝑcurator rapatis¬
simii quemꝙ adampliora officia ex industria sõ¬
litus ꝓmou̾e quo locupleciores mox ꝯdempnaret
quib quidẽ ulgo ꝓspongeis dicebatur uti. qd̃
quasi ⁊ siccos made faceret. ⁊ expͥm̾et hum̃tes.
Quidam natura cupidissimũ cradunt. Sunt ꝯt᷑
qui opinent᷑ admanubias rapinasq necessitate
compulsum. sũma erarii fisciꝙ inopia. qd̾ iu̾i¬
similiꝰ uidecur: quando ⁊ male partis optime u¬
sus ẽ in om̃e hominũ genꝰ lib̾alissimꝰ. Eȩ pleuit
ensu senatũ. c̾̃sulares mopes quingenis sext̾
ciis sustentauit. Plimas ꝑtotũ orbem t̾iarũ cuu¬

Expanded text:
ola est, in qua merito culpetur, pecuniae cupiditas. non enim contentus omissa sub Galba uectigalia reuocasse, noua et grauia addidisse, auxisse tributa prouinciis, nonnullis et duplicasse, negotiationes quoque uel priuato pudendas propalatam innoxiis quam nocentibus absolutiones uenditare cunctatus est. creditur etiam procuratorum rapacissimum quemque ad ampliora officia ex industria solitus promouere, quo locupletiores mox condemnaret; quibus quidem uolgo pro spongiis dicebatur uti, quod quasi et siccos madefaceret et exprimeret umentis. Quidam natura cupidissimum tradunt, idque qui opinentur ad manubias et rapinas necessitate compulsum summa aerarii fiscique inopia, de qusimilius uidetur, quando et male partis optime usus est. in omne hominum genus liberalissimus expleuit censum senatorium, consulares inopes quingenis sestertiis annuis sustentauit, plurimas per totum orbem ciui
Abbreviated transcription (Latin):
inter comites neronis siano.¬
Icũ cantante eo aut discend̾et se¬
pius. aut p̾sens ob dormis ceret
graussimam ꝯtrarit offensam
ꝓhibitus ꝙ no co̾tub̾nio mͦ s etiam publica
salutatione: secessit in paruam ac deuiam
tuenti: iudea ꝓuinciacũ ȩxercitu oblata ẽ. ꝑ¬
crebuerat oriente toto uetus ⁊ ꝯstaus opinio.
eẽ infatis ut eo tempore udea ꝓfect rerũ po¬

Expanded text:
inter comites Neronis cum cantante eo aut discederet saepius aut praesens obdormisceret, grauissimam contraxit offensam, prohibitusque non contubernio modo sed etiam publica salutatione secessit in paruam ac deuiam tuenti prouincia cum exercitu oblata est. Percrebruerat Oriente toto uetus et constans opinio esse in fatis ut eo tempore Iudaea profecti rerum po
Abbreviated transcription (Latin):
ordines ⁊ ex haustos cede uaria ⁊ ꝯtaminatos ue¬
t̃ negligentia: purgauit. supleuitꝙ recenso sena¬
tu: ⁊ equite. summi otis indignisimis. ⁊ honestessimo
nõtam lib̾tate ꝙ̃ clignitate differre: Deiuirgio quo¬
dam senatoris equitisq romani. ita ꝓnuntiauit.
Non ꝯporte maledici senatorib re maledici: eiui

Expanded text:
ordines et exhaustos caede uaria et contaminatos ueteri neglegentia purgauit suppleuitque recenso senatu et equite, summotis indignissimis et honestissimo nter se quam dignitate differre, de iurgio quodam senatoris equitisque R. ita pronuntiauit, non oportere maledici senatoribus, remaledici ciui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsociationẽ colere. tueri. ⁊ seruare debemꝰ.¬
qui sordidi habendi sint. ħuere accepimꝰ.
Rimum ĩꝓbantur hi questus. qui in
odia hominum ĩcurrunt. ut portitorũ
toram̃tum seruitutis. Sordidi ⁊̃ sunt
putandi qui m̾cantur a m̾catorib quod
statimuendant. nicħ enim ꝓfituint nisi
ad modum m̾ciantur. H ec uero quic¬
qmͣ turpus est uanitatẽ. Opificesq
omnes insordida arte u̾santur. Hec enĩ
quicꝗͣ ingenium hab̾e pote offidna Mi¬
nimeq artes he ꝓbande sunt quȩ ministre
utilitas querit᷑. ut medicina architectura.
ut doctͥna rerum honestaꝵ. he sunt his¬
quoꝵ ordini cõueniunt: honeste ¶erca¬
tura autem si tenuis ẽ. sordida putanda
est. Sin magna ⁊ copiosa multa undi¬
q apportans: multisq sine uanitate im¬
ꝑciens. ñ ẽ ad modum uituꝑanda. atq
etiã si saciata questu. ł otenta potius.
ut sepe ex alia inportum exipso portu se
ĩ agros possessionesq contulit. uideturiure
optimo laudariposse. Om̃ium ã rerũ

Expanded text:
servare debemusqui sordidi sint, haec fere accepimus. Primum improbantur ii quaestus, qui in odia hominum incurrunt, ut portitorum, toramentum servitutis. Sordidi etiam putandi, qui mercantur a mercatoribus, quod statim vendant; nihil enim proficiant, nisi admodum mentiantur; nec vero est quicquam turpius vanitate. Opificesque omnes in sordida arte versantur; nec enim quicquam ingenuum habere potest officina. Mie artes he probande sunt, que ministre utilitas queritur, ut medicina, architectura et doctquorum ordini conveniunt, honestae. Mercatura autem, si tenuis est. sordida putanda est; sin magna et copiosa, multa undique apportans multisque sine vanitate impertiens, non est admodum vituperanda, atque etiam, si satiata quaestu vel contenta potius, ut saepe ex alto in portum, ex ipso portu se in agros possessionesque contulit, videtur iure optimo posse laudari. Omnium autem rerum,
Abbreviated transcription (Latin):
et quid tam miseꝵ tam solũ uidimꝰiteñ
Dec̾ius credas horrere incendia lapsꝰ
Tectoꝵ assiduos ac mille ꝑidã seue urb̃.
Nullus in orbe locus nulla emolum̃ta labox
Res hodie minor est here ꝙͣ fuit eadẽ cras.

Expanded text:
 quid tam miserum, tam solum vidimus, ut non deterius credas horrere incendia, lapsus tectorum adsiduos ac mille pericula saevae urbis nullus in urbe locus, nulla emolumenta laborum, res hodie minor est here quam fuit atque eadem cras
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo multi corꝑa ex̾cent. ingenia ꝙͣ pauei
qnͣtus ad spectacłm ñ ficdele ⁊ luxuriosum con¬
cursus qnͣta cca bonas artes solitudo ẽ. ¶Quã
inbecilli animo sunt quoꝵ lacertos humerosq mira-¬
mur. ¶ Siuis scire quã nicħ in pauꝑtate mali sit:
comꝑa int̾ se pauꝑum ⁊ diuitum uultus. Sepius
pauꝑ ⁊ fidelius ridr. nulla ei sollicitudo ĩ alto est.⁊ si
qua incidit cura: uelut nubes leuis tͣnͣsit hoꝵ qui
felices uocantur. hilaritas ficta ẽ ⁊ aut gͣnis. ⁊ sup¬
pͣata tͥstitia eo quidẽ gͣuior: quia int̾dum ñ licet pa¬
lam ẽẽ miseros. s int̾ erũpnas cor ip̃m exedentes:
necesse est ag̾e felicem. ¶Omnium istoꝵ quos¬
supͣ capita hominũ supͣꝙ turbam delicatos lectica
suspendit: ꝑsonata felicitas ẽ. otempnes illos: si
despoliaueris

Expanded text:
uam multi corpora exerceant, ingenia quam pauci; quantus ad spectaculum non fidele et lusorium fiat concursus, quanta sit circa artes bonas solitudo; quam inbecilli animo sint, quorum lacertos umerosque mira. Si vis scire, quam nihil in illa mali sit, compara inter se pauperum et divitum vultus; saepius pauper et fidelius ridet; nulla sollicitudo in alto est; etiam si qua incidit cura, velut nubes levis transit. Horum, qui felices vocantur, hilaritas ficta est at gravis et subpurata tristitia, eo quidem gravior, quia interdum non licet palam esse miseros, sed inter aerumnas cor ipsum exedentes necesse est agere felicem. Saepius hosupra capita hominum, supraque turbam, delicatos lectica suspendit, personata felicitas est; contemnes illos, si despoliaveris
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantia. N on aur̃ inuiridi q̃ruꝰ.
arbore. nec uite gẽmas q̃rimꝰ. Non altis
laq̃os montib abdimꝰ. ut pisce ditemꝰ
dapes. Nec nob̃ cap̾eas si libeat sequi
tyrrena captamus uasa. Ipõs qͥn ⁊̃ fluc¬
tib ad ditos. Norunt recessus equoris
ue gem̃is niueis unda feratior uel que
rubentis purpure. Nec ñ q̃ tenero pisce
uel asꝑis. prestent ethinns littora. &
qͦnam lateat qd cupiũt bonũ. Nescire
ceci sustinẽt.⁊ qd̾ stellifeꝵ thͣsabut polũ¬

Expanded text:
ignorantia! Non aurum in uiridi quaeritis arbore Nec uite gemmas carpitis, Non altis laqueos montibus abditis Vt pisce ditetis dapes Nec uobis capreas si libeat sequi, Tyrrhena captatis uada. Ipsos quin etiam fluctibus abditos Norunt recessus aequoris, Quae gemmis niueis unda feracior Vel quae rubentis purpurae Nec non quae tenero pisce uel asperis Praestent echinis litora. Sed quonam lateat quod cupiunt bonum, Nescire caeci sustinent, Et quod stelliferum trans abiit polu
Abbreviated transcription (Latin):
Pernicẽ ferũt mediocrib ⁊ quis.
gnoscas uitiis tenor fortassis ⁊ istine
Largiter abstułiit longa ecas lib̾ a micꝰ
Consilium ꝓpriũ nec .ii. cũ lectulꝰ aut me
Porticus accepit desum mͥ rectuis ħ est
Hoc fatiens uiuam meliꝰ sic dulcis amcis
Occurram ħ quidã ñ belle nũqͥd ego ille.
Imprudens olim fatiam simile ħ egomet̾.
Compressis agito labris ubi quid dat᷑ otii¬

Expanded text:
e ferunt, mediocribus et quis ignoscas vitiis teneor. fortassis et istinc largiter abstulerit longa aetas, liber amicus, consilium proprium; neque enim, cum lectulus aut me porticus excepit, desum mihi. ‘rectius hoc est; hoc faciens vivam melius; sic dulcis amicis occurram; hoc quidam non belle: numquid ego illi inprudens olim faciam simile?’ haec ego mecum conpressis agito labris; ubi quid datur oti
Abbreviated transcription (Latin):
uis. fastidio obiecta. quo auidiꝰ hausta ẽ cicius in o¬
trarium recidens. cuius subinde necẽe est aut pe¬
niteat. aut pudeat: in qua nicħ est magnificum.
menbroꝵ tur pium ac uiliũ minisfio ueniens exitu
feda. Illa est uoluptas ⁊ homine.: ⁊ uiro digna. ñimple¬
re corpus. non sagmare. ñ irritare cupiditates. s ꝑtur

Expanded text:
vis, fastidio obiecta, quo avidius hausta est citius in contrarium recidens, cuius subinde necesse est aut paeniteat aut pudeat, in qua nihil est magnificum amembrorum turpium aut vilium ministerio veniens, exitu foeda. Illa est voluptas et homine et viro digna non implere corpus nec saginare nec cupiditates irritar
Abbreviated transcription (Latin):
na tetus est. alius inuidia laborat. alius ceca am¬
bitione in gladios ruit. adice torporẽ mentis ⁊
senium ⁊ contͣrias huic inquieti pectori pectoris
agitationes. tumultꝰq perpetuos. adice estimati¬
onem sui nimiam ac tumorem mentis obque cõ¬
tempnendus est insolens. Quid contumat̾iam
semper inꝑuersa nitentem: Quid leuitatem
semꝑ aliquo tnͣsilientem: huc accedit tem̾itas
p̃ceps. ⁊ m̃ ꝗͣ fidele consilium daturus timor. &
mille errores quib inuoluimur: audatia timi¬
dissimoꝵ discordia familiarnissimoꝵ. ⁊ publicũ
ta legib secula sunt. nec religio quidem quȩ int̾
arma hostilia supplices texit: ullum impedim̃¬
tum est ñttium in predam

Expanded text:
invidia laborat, alius caeca ambitione et in gladios irruente. Adice torporem mentis ac senium et contraria huic inquieti pectoris agitationem tumultusque perpetuos; adice aestimationem sui nimiam et tumorem, ob quae contemnendus est, insolentem. Quid contumaciam dicam in perversa nitentium, quid levitatem semper aliquo transilientem ? Hoc accedat temeritas praeceps et numquam fidele consilium daturus timor et mille errores, quibus volvimur : audacia timidissimorum, discordia familiarissimorum et, publicum ta legibus scelera sunt ; ne religio quidem, quae inter arma hostilia supplices texit, ullum impedimentum est ruentium in praedam
Abbreviated transcription (Latin):
mnia ista quȩ uos tumidos ⁊ supͣhumana elatos
obliuisq cogunt ur̃e fragilitatis. quȩ ferreis claustiis
paret. ꝓpt̾ que totiens ruptis affinitatis. aniiciciȩ collegii com¬
pagib int̾ duos contendentes t̾rarum orb̃ elisus est: ñ sunt
successoranimus: inuadet. Queris quomͦ illa tua facias:
bilem possessionem para. ñ solum honestiores illas factu
tem putas. qmͣ diu possides. sub nomine sordido iacet.
domusseruus est. nũmi sunt. cum donasti: beneficiũ ẽ.¬
int̾est utrũ aliquis benesitium nob sua tm̃ cã det: an sua¬
⁊ nrã. Ille qui totꝰ ad se spectat.⁊ nob ꝓdest quia aliter
estiuũq pabulum ꝓspicit. quohis qͥ captiuos suos ut
tis est ñ uocare benefitium. nisi quod dantem aliquo
sane excluserit opulenta felicitas. monstrabo tñ quid
minẽ int̾m̃tientes stupentem. ipsamq osuetudinẽ
ꝓrectis blanda audientem. ad ignorantiam ũi ꝑductũ.
uindicẽ a consensu contẽptuq falsoꝵ. Nõne uides quẽ¬

Expanded text:
mnia ista, quae vos tumidos et supra humana elatos oblivisci cogunt vestrae fragilitatis, quae ferreis claustris paret, propter quae ruptis totiens adfinitatis, amicitiae, collegii foederibus inter contendentes duos terrarum orbis elisus est, non suntanimi successor invadet. Quaeris, quomodo illa tua facias ? Dona bilem possessionem para hontem putas, quam diu possides, sub nomine sordido iacet: domus est, servus est, nummi sunt; cum donasti, beneficium einterest, utrum aliquis beneficium nobis det sua causa an et sua. Ille, qui totus ad se spectat et nobis prodest, quia aliter aestivum pabulum prospicit; eotis est non vocare beneficium, nisi quod dantem aliquo sane excluserit opulenta felicitas, monstrabo tibi, cuiminem inter mentientes stupentem ipsaque consuetudine pro rectis blanda audiendi ad ignorantiam veri perductum vindicet a consensu concentuque falsorum. Non vides, quem
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓniptu ⁊ musu tͥ sint: qmͣ simulta quidem
didiceris. s illa ñ habeas ad manũ. Nicet nesc¬
quod geminoꝵ conceptũ seꝑet. partum iungat. cur
distent. quoꝵ int̾ ortus minimũ distat: nich int̾ ẽ.
Non nultum tibi nocebit tnͣssisse: quȩ nec scire li¬

Expanded text:
i et in usu sint, quam si multa quidem didiceris, sed illa non habeas ad manum. " quod geminorum conceptum separet, partum iungat, utrudistent, quorum inter ortus minimum interest : non multum tibi nocebit transisse, quae nec licet sci
Abbreviated transcription (Latin):
semppotentie extusseris. docuerisq mobilia ẽẽ quod
dedit casus. ⁊ maiore cursu fug̾e qm ueniunt. Nescis
qnͣtum sit amicicie p̃cium. si ñ intelligis multum te
raram. que ñ alicubi magis de est: quanubi c̃ditur
niinis de reddendo benesitio cogitat. nimis cogitare
alium de recipiendo putat.⁊¬

Expanded text:
semper potentiae excusseris docuerisque mobilia esse, quae dedit casus, et maiore cursu fugere, quam veniunt, nec quantum sit amicitie pretium, si non intelligis te raram, que non alicui magis deest, quam ubi creditur nimis de reddendo beneficio cogitat, nimis cogitare alterum de recipiendo putat.
Abbreviated transcription (Latin):
tate accepta romana ciuitas maiores aĩos
hũit ꝗͣ umquã reb secundis. Nulla timoris
significatio. nulla m̃tio pacis. tanta uis e¬
rat honesti ut sp̃em utilitatis obscuraret.
nere possent: statuerentq ut urbe relicta
conuigib ⁊ lib̾is trizene depositis naues
conscend̾ent. lib̾tatemq g̾cie classe defen
manerent. xersemq reciꝑent: Lapidib
obruerunt. atq ille utilitatem sequi usde¬
bat᷑. s ea nulla erat repugnante honestate.
hemistocles¬
pꝰt uictoriã eiꝰ belli qd̾ cum ꝑsis fuit.
tus ẽ aristides. Ille classem lacede mo nioꝵ
quȩ subducta ẽẽt ad portum clam incendi
posse. quo fc̃o frangi lace demonioꝵ opes
concionẽ magna cum expectatione uenit.
afferet. s minime honestũ. Itaq atheni¬
enses ꝙ honestum ñ ẽẽt id neutile quidẽ
putarent. totamq eã rem ꝗͣ ne audierãt
quidem: auctore aristide repudiarunt.

Expanded text:
tate accepta maiores animos habuit quam umquam rebus secundis; nulla timoris significatio, nulla mentio pacis. Tanta vis est honesti, ut speciem utilitatis obscuret. nere statuerentque, ut urbe relicta coniugibus et liberis Troezene depositis naves conscenderent libertatemque Graeciae classe defendmanerent Xerxemque reciperent, lapidibus obruerunt. Atqui ille utilitatem sequi videbatur; sed ea nulla erat repugnante honestate. Themistoclesctoriam eius belli, quod cum Persis fuit, tus est Aristides; huic ille, classem Lacedaemoniorum, quae subducta esset ad Gytheum, clam incendi posse, quo facto frangi Lacedaemoniorum opes contionem magna exspectatione venit afferret, sed minime honestum. Itaque Athenienses, quod honestum non esset, id ne utile quidem putaverunt totamque eam rem, quam ne audierant quidem, auctore Aristide repudiaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Parcendũ est ten̾is ñdum impleue medullas
ħ ature mala neqͥtie cum pectere barbã.
Ceꝑit ⁊ longi mucnẽ ad mitte cultri.
Ealsus erit testis uendec ꝑ uiria sũma
Ex igua cereris tangens aramq pedẽq
ẽ latam iam crede nurũ silimina urã
Mortifera cum dote subit quib illa p̾met᷑ a
Per sõpnum digitis. nãq terraq mariq
Ad quirenda putas breuior uia ꝯferet ilħ
Hullus .ii. magni scełis labor hec ego nũqͣm
Mandauidices olim nec talia suasi.
Nam quisquis magni census precep̃ amorẽ
Et leuomonitu ꝓducit auaros.¬
Dat lib̃tatem ⁊ totas effundit habenas.
Curridõ quos si reuoces subsistẽ nescit

Expanded text:
 parcendum est teneris, nondum implevere medullas maturae mala nequitiae, cum pectere barbam coeperit et longae mucronem admittere cultri, falsus erit testis, vendet periuria summa exigua et Cereris tangens aramque pedemque, elatam iam crede nurum, si limina vestra mortifera cum dote subit, quibus illa premetur per somnum digitis! nam quae terraque marique adquirenda putas, brevior via conteret illi; nullus enim magni sceleris labor. “haec ego numquam mandavi,” dices olim, nec talia suasi. nam quisquis magni census praecepit amorem et laevo monitu puerosdat libertatem et totas effundit habenas curriculo, quem si revoces, subsistere nescit
Abbreviated transcription (Latin):
Cumlitius audita: pares qd̾ uend̾e possis.
ꝑluris dimidio nec te fastidia m̃cis. uuiꝰ subeãt
Lucri bonus ÷ odor ex re
Uersetur diis atq ipo ioue dignapoete
Talib instantem monitis quec̃q parentẽ
Sic possum affari dic ouanissime qͥste
Festinare iubet meliorẽ presto magistro
Discipłm securꝰ abi unceris ut aiax.
Preceriit telamonẽ ut pelea uic̃ achilles uiuenĩ¬

Expanded text:
lituis audita, pares quod vendere possis pluris dimidio, nec te fastidia mercis ullius subeant lucri bonus est odor ex re per in ore Versetur, diis atque ipso Jove digna, poetae: Talibus instantem monitis quemcumque parentem sic possem adfari: ‘dic, o vanissime, quis te festinare iubet? meliorem praesto magistro discipulum, securus abi: vincens ut Aiax praeteriit Telamonem, ut Pelea vicit Achilles, parcen
Abbreviated transcription (Latin):
Hec olimueteres precepta minorib at nũc
P ost finem autũpni media de nocte su p̾mũ
clamosus uiuenẽ pater excitat accipe ceras
Scribe puer uigila cãs age ꝑ lege rubras.
Maioꝵ leges aut uitem posce libello.
Ut locupletẽ aĩam aqͥlã tͥ sexagesimꝰ annꝰ
afferat aut longas castroꝵ ferre labores.
Sipiget ⁊ trepidõ soluit tͥ cornua uentrẽ

Expanded text:
ec illi veteres praecepta minoribus, at nunc post finem autumni media de nocte supinum clamosus iuvenem pater excitat: ‘accipe ceras, scribe, puer, vigila, causas age, perlege rubras maiorum leges, aut vitem posce libello, ut locupletem aquilam tibi sexagesimus annus adferat, aut longos castrorum ferre labores si piget et trepidum solvunt tibi cornua ventrem
Abbreviated transcription (Latin):
num a regib ortum pat̾nũ.
cumdiis inmortalib ouinc¬
tumẽ. Nam ab inanco mar¬
cio: marcii sunt reges. quo
nomine fuit mat̾. A ue¬
nere. iulii. cuiꝰ gentis fa¬
⁊ milia ẽ nr̃a. E st gͦ inge¬
nere nr̃o ⁊ sc̾itas regum. qui plimum int̾ homi¬
nes pollent. ⁊ cerimonia deoꝵ quoꝵ ipsi inpotes¬
tate sunt reges.

Expanded text:
nus ab regibus ortum, paternum cum diis inmortalibus coniunctum est. nam ab Anco Marcio sunt Marcii Reges, quo nomine fuit mater; a Venere Iulii, cuius gentis familia est nostra. est ergo in genere et sanctitas regum, qui plurimum inter homines pollent, et caerimonia deorum, quorum ipsi in potestate sunt reges.
Abbreviated transcription (Latin):
Niquum uasde est ut de una substantia
quib competit equa successio: alii habundant᷑
affluant alii pauꝑtatis in cõmodis ingemiscãt.¬

Expanded text:
niquum est enim, ut de una substantia, quibus competit aequa successio, alii abundanter affluant, alii paupertatis incommodis ingemiscant.
Abbreviated transcription (Latin):
reges purpura claros nitente. Septos tris¬
tib armis. Ore toruo ꝯminantes. Rabie
cordis anelos. dethrahat siquis suꝑb
uani tegmina cultus. iam uidebit intꝰ
arctas domino ferre chathenas. hinc
h. libido u̾sat auidis corda uenenis. hĩc
flagellat ira m̃tes. fluctus turbida dol¬
lens. Meror aut captos fatigat. aut spes
lubrica torquet

Expanded text:
reges Purpura claros nitente saeptos tristibus armis Ore toruo comminantes rabie cordis anhelos, Detrahat si quis superbis uani tegmina cultus, Iam uidebit intus artas dominos ferre catenas. Hinc enim libido uersat auidis corda uenenis. Hinc flagellat ira mentem fluctus turbida tollens Maeror aut captos fatigat aut spes lubrica torquet
Abbreviated transcription (Latin):
unt gͥ firmi ⁊ stabiles ⁊ constantes eli¬
gendi cuius gn̾is ẽ magna penuria. et
iudicare difficile ẽ sane nisiexꝑtum. Ex¬
ꝑiendum autem est in ipsa amicicia. Ita
precurrit amicicia uditium tollitq expe¬
riendi potestatem. Est gͥ prudentis sustin̾e
ut currũ sic impetum beniuolentiȩ quo u¬
tamur qiͣ equis temꝑatis. sic amicicia ꝑicli¬
sepe in parua pecunia ꝑspitiuntur qm sint
leues. Quidam quos parua mouere ñ potu¬
it cognoscunt᷑ in magna. Si uero aliqui ert̾¬
rep̾ti qui pecuniã p̃ferre amiciciȩ sordidum
existiment ubi eosinueniemꝰ. qui honores.
magistratꝰ imꝑia. potestates. amiciciȩ: ñ añ¬
ponant᷑. ut cum exalt̾a parte ꝓposita ħ sĩt.
Ex alt̾a uis amiciciȩ ñ multa illa malint. Im¬
becilla est nat᷑a ad otẽpnandã potentiam.¬

Expanded text:
ur firmi et stabiles et constantes eligendi, cuius generis est magna penuria; et iudicare difficile est sane nisi expertum, experiendum autem est in ipsa amicitia: ita praecurrit amicitia iudicium tollitque experiendi potestatem. est igitur prudentis sustinere ut cursum, sic impetum benevolentiae, quo utamur, quasi equis temptatis, sic amicitiur quam sint leves; quidam autem, quos parva movere non potuit, cognoscuntur in magna. sin vero erunt aliqui reperti qui pecuniam praeferre amicitiae sordidum existiment, ubi eos inveniemus, qui honores magistratus imperia potestates opes amicitiae non anteponant, ut, cum ex altera parte proposita haec sint, ex altera ius amicitiae, non multo illa malint? imbecilla enim est natura ad contemnendam potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
¶Hospite uenturo cessabit nemo tuo it: nutt᷑a młta¬
Uere paumm̃ntũ nitidas ostende colũpnas. ostend̃ seqͥ¬
Arida cũ tota descendat aranea tela ꝯmoda.
Ergo miser trepidas ne stercore feda canino
Atria displiceãt ocuł uenientis amiq.
Neu ꝑfusaluto sit portieꝰ ⁊tñ uno
Semodico scobis. hec em̃dat seruulꝰ unꝰ.

Expanded text:
Hospite venturo cessabit nemo tuorum. ‘verre pavimentum, nitidas ostende columnas, arida cum tota descendat aranea tela; hic leergo miser trepidas, ne stercore foeda canino atria displiceant oculis venientis amici, ne perfusa luto sit porticus; et tamen uno semodio scobis haec emendat servulus
Abbreviated transcription (Latin):
Illud ñ agitans ut scãm filiꝰ omni
Aspitiat sñ labe domũ iutioq rarentẽ.
Gratum est qd̾ patrie ciuem ppłoq dedisti
Si facis ut patrie sit idoneus utił agris.
Utił ⁊ belloꝵ ⁊ pacis reb agendis
Płimũ i int̾it. quib arcib ⁊ quib hũc tu
Morib insti tuas serpente ciconia pullos.
Nutrit ⁊ inuenta ꝑ deuia rura lacerta
Illi eadem sũptis qͣrũt aĩalia pennas.
Uultur iuim̃to ⁊ canib crucib q relictis.
Ad fetus ꝓperat partemq cadaiĩs affert
Hic gͦ est̾ cib magni qͦ uultis ⁊ se.
Pascentis ꝓpria cumiam facit arbore nidos
Sed leporem a ut capream famule iouis ⁊gn̾ose
In saltu uenant᷑ aues tũc preda cubili.
Ponitur inde autem cũ se matura leuab at
Progenies stimulante fame festinat ad illã

Expanded text:
illud non agitas, ut sanctam filius omni aspiciat sine labe domum vitioque carentem? gratum est quod patriae civem populoque dedisti, si facis ut patriae sit idoneus, utilis agris, utilis et bellorum et pacis rebus agendis, plurimum enim intererit quibus artibus et quibus hunc tu moribus instituas. serpente ciconia pullos nutrit et inventa per devia rura lacerta: illi eadem sumptis quaerunt animalia pinnis. vultur iumento et canibus crucibusque relictis ad fetus properat partemque cadaveris adfert: hic est ergo cibus magni quoque vulturis et se pascentis, propria cum iam facit arbore nidos. sed leporem aut capream famulae Iovis et generosae in saltu venantur aves, hinc praeda cubili ponitur: inde autem cum se matura levavit progenies, stimulante fame festinat ad illam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sponte tũ iuiuenes mutant᷑ cet̾a solã. anari.¬
Inuiti qͦ auantiam exercere uibent᷑.
Fallit i uitium sp̃e irtutis ⁊ umbͣ.
Cumsit triste habitu uultuq et ueste seuer̃
Nec dubie tanqͣm frugilaudatur auarꝰ
Tanqͣm parcꝰ ħo. ⁊ rerũ tutela suoꝵ¬
Hunc ⁊̃ egregium ppħ putat atq uerend̾
Arcificem quippe hiscrescũt patͥmonia fabͥs
Sed crescunt qͦc̃q mͦ maiora fuĩt.
Incude assidua semꝑq ardente camino
Et pater gͦ animi felicis credit auaros.
Qui mirant᷑ opes hinulla exempla beatis
Quisq uiam ꝑgant Ieidem incũbere secte.
Sunt q̃damuitioꝵ elem̃ta hisꝓtinus illos.
Imbuit. ⁊ cogit nimias ediscere soedes
Mox ad quirendi doce in satiabile uultũ.

Expanded text:
antur cetera, solam inviti quoque avaritiam exercere iubentur. fallit enim vitium specie virtutis et umbra, cum sit triste habitu vultuque et veste severum, nec dubie tamquam frugi laudetur avarus, tamquam parcus homo et rerum tutela suuor egregium populus putat adquirendi artificem; quippe his crescunt patrimonia fabris, sed crescunt quocumque modo, maioraque fiunt incude adsidua semperque ardente camino. Et pater ergo animi felices credit avaros; qui miratur opes, qui nulla exempla beati; ire via pergant et eidem incumbere sectae, sunt quaedam vitiorum elementa, his protinus illos inbuit et cogit minimas ediscere sordes; mox adquirendi docet insatiabile votum.
Abbreviated transcription (Latin):
facta sudorib fulcia resupinant. alii de conca-¬
uo tͥ cassidis exituro flexilium laminaꝵ uin¬
cła diffibulant. alii explicandis ocrearum
nerib implicant᷑. ali hebecatoꝵ cede gladio¬
rum lat̾a dentata ꝑnumerant. Alii cesim atq
punctum foraminatos cͥculos loricaꝵ digitis li¬
uescentib metuunt᷑. hic licet multi cõpelexib
pularis impetus cong̾ebatur. Tandemq urtur¬
bam ĩermem quidẽ ueneras s de qua te nec ar¬
oso diriꝑis amplexu: eo oditionis accessuras pi¬
issimus publiqi amoris int̾pres: ut necẽe eẽt illi
uberiorem referre te gͣtiam: qui tͥ lib̾iorem fe¬
ciss iniuiriam

Expanded text:
facta sudoribus fulcra resupinant, alii de concafacta sudoribus fulcra resupinant, alii de concavo tibi cassidis exituro flexilium lamminarum vincla diffibulant, alii explicandis ocrearum nexibus implicantur, alii hebetatorum caede gladiorum latera dentata pernumerant, alii caesim atque punctim foraminatos circulos loricarum digitis livescentibus metiuntur. hic licet multi complexibus pularis impetus congerebatur; tandemque in turbam inermem quidem veneras sed de qua te nec aroso diriperis amplexu, eo condicionis accesseras piissimus publici amoris interpres, ut necesse esset illi uberiorem referre te gratiam, qui tibi liberiorem fecisset iniuriam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ genuit. ¶d nominis tui rumorẽ ꝑsone¬
q conspectum: excitum ex̾citatissimum stupor
obruit. ita ut preadmiratione nescirent duces
partis inimice ꝙͣ se multi quãq te pauqi comi¬
tarentur. Subducta ẽ tota ꝓtinus acies insuꝑqi¬
lium colł abrupti. que cum prius applicata eẽt
oppugnationi: teuiso ñ est explicata ꝯg̾ssui.
Int̾eatu cȩlis quib nõuissimos ꝙ̃ optimis quos
in agmine ñ ignauia s audatia fecerat: nulł
tuoꝵ certamine ex tanto desid̾atis solus pla¬
nicie ꝙͣ patentissima potiebare. cum tͥ ñ daret
tot pugna sotios. quot soli m̃sa conuiuias. hĩc
ꝓcesserit offitioꝵ: plasuum: fletuum: gaudio¬
rum: magis temptant uota conic̾e quam u̾ba
reserare. Si quidem cernere erat refertis capacis¬
sime domus atriis illam ipsam felissimam stipa¬
ti reditus tui ouationem. dum alii osculis pulue¬
tem tuũ rapiunt. alii sangͥne acspumis pingͥa
frena suscipiunt. alii sellaꝵ equestriũ made¬

Expanded text:
nsisti. ad nominis tui rumorem personaeque conspectum exercitum exercitatissimum stupor obruit ita, ut prae admiratione nescirent duces partis inimieae, quam se multi quamque te pauci comitarentur. subducta est tota protinus acies in supercilium collis abrupti, quae cum prius applicata esset oppugnationi, te viso non est explicata congressui. interea tu caesis quibusque optimis, quos novissimos agmini non ignavia sed audacia fecerat, nullis tuorum certamine ex tanto desideratis solus planitie quam patentissima potiebare, cum tibi non daret tot pugna socios, quot solet mensa convivas. hinc  obviam processerit officiorum plausuum, fletuum gaudiorum magis temptant vota conicere quam verba reserare. siquidem cernere erat refertis capacissimae domus atriis illam ipsam felicissimam stipati reditus tui ovationem, dum alii osculis pulverem tuum rapiunt, alii sanguine ac spumis pinguia frena suscipiunt, alii sellarum equestrium made
Abbreviated transcription (Latin):
ec tñ ut ħ fugiendũ est. ita dꝰ.
habendum ẽ religioni nocentem aliq̃n
⁊ necesfariumimpiũq defend̾e. Uult mul¬
titũdo. patitur consuetudo. fert etiã humani¬
tas.¬

Expanded text:
en, ut hoc fugiendum est, item est habendum religioni nocentem aliquando, modo ne nefarium impiumque, defendere; vult hoc multitudo, patitur consuetudo, fert etiam humanitas.
Abbreviated transcription (Latin):
tos relegatosq restituit. criminum si qua
residua exteriore temꝑe manebant omniũ gr̾am
tendens nicħ sib admissũ: cur cuiquã inuisus
blicauit. Magistrantib lib̾am uiris dictionẽ
⁊ sine sui appellatõne. concessit. Multis incendi¬
nõboni exempli fauctor uid̾et᷑: mulieri lib̾tine
octingenta donauit qd̾ excruciata grauissi¬
miss tormentis: descrłe patroni reticuisset. de¬

Expanded text:
tos relegatosque restituit; criminum, si quae residua ex priore tempore manebant, omnium gratiam tendens nihil sibi admissum cur cuiquam inuisus blicauit magistratibus liberam iuris dictionem et sine sui appellatione concessit. equites non boni exempli fautor uideretur, mulieri libertinae octingenta donauit, quod excruciata grauissimis tormentis de scelere patroni reticuisset. q
Abbreviated transcription (Latin):
In mortalia ne sꝑes monet annꝰ ⁊ alm̃.
Que rapit hora diem rigora mitescut
⁊ ephiris uer ꝓterit estas nt̾it᷑a simł.
Pomifer autumpnꝰ fruges effuderte.
Et mox bruma recurret iners.
Pap̃na tñ celeres reparãt celestia lune
Hodierne crastina uite. ẽꝑa dii suꝑii.
Cuncta manꝰ auidas fugient h̾edis amico

Expanded text:
inmortalia ne speres, monet annus et almum quae rapit hora diem. frigora mitescunt Zephyris, ver proterit aestas interitura, simul pomifer autumnus fruges effuderit, et mox bruma recurrit iners. damna tamen celeres reparant caelestia lunae: hodiernae crastina summae tempora di superi? cuncta manus avidas fugient heredis amico
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsiłate fieri potest. Magna autem
parte clem̃ti castigatione ittilicet. gͣuitate
tñ adiuncta ñ seueritas adhibeatur.⁊ otu
gͣuitatẽ retin̾e. iracundiã repellere. deꝯten¬
aliqua ꝑtur᷑batione fiunt. ea nec ostan¬
ter fipossunt. nec abhis qui adsunt appro¬
bari. Deforme etiam est de serpso p̃dicare.
unitarimilitem głosum. de iactantia.¬
tota querenda. Hec domo dñt s dño
domus honestanda est.¬

Expanded text:
siderate potest. Magna autem parte clementi castigatione licet uti, gravitate tum adjuncta, ut severitas adhibeatur, et gravitatem retinere, iracundiam pellere. Qualiqua perturbatione fiunt, ea nec constanter fieri possunt neque iis, qui adsunt, probari. Deforme etiam est de se ipsum praedicaimitari militem gloriosum. Et quoniatota quaerenda, nec domo dominus, sed domus honestanda est
Abbreviated transcription (Latin):
Callidꝰ asflata nũmos. sur auferet archa. amit¬
Prosternet patrios impia flãma lares tant᷑.
Debitor usuram pariter cũ sorte negabre
Nonreddet sterilii semina iacta seges
Dispensatorem fallax spoliabit amica
Mercib obstructas obruet unda rates.
Extra fortunam est quicqͥd donat᷑ amicis.
Quas dedis solas semꝑ habeb̃ opes. Sphiloe ñꝙͣ¬

Expanded text:
Callidus effracta nummos fur auferet arca, Prosternet patrios impia flamma lares: Debitor usuram pariter sortemque negabit, Non reddet sterilis semina iacta seges: Dispensatorem fallax spoliabit amica, Mercibus extructas obruet unda rates. Extra fortunam est, quidquid donatur amicis: Quas dederis, solas semper habebis opes. XLIII
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ut sũmitt̾e se debent. ĩ amicicia.
si quodam m inferiores extollere. Sunt enĩ
quidam qͥ molestas amicicias faciunt dũ
se contẽpni putant. Ꝙ fere ñ contingi
nisihis qui se contẽpnendos arbitnͣtur. Q
ipse efficere possis. deinde etiam qnͣtum ille q̃
diligas atq adiuues: sustinere. Nẽꝙ enim tu
possis qmͣuis excellas omnes tuos.¬

Expanded text:
sunt, submittere se debent in amicitia, sic quodam modo inferiores extollere. sunt enim quidam qui molestas amicitias faciunt cum ipsi se contemni putant—quod non fere contingit nisi eis qui etiam contemnendos se arbitrantur; qui ipse efficere possis, deinde etiam quantum ille, quem diligas atque adiuves, sustinere. non enim neque tu possis, quamvis excellas, omnis tuos
Abbreviated transcription (Latin):
heredem cum me ꝑtis tͥ gallice qrͣte gallic̾.¬
ꝑ tua uirares sacra capt̃q tuũ.
Credidimus quisii. dãpnet sua uotalibẽt.
Et spem muñib fouimꝰ usq datis.
Interq rari laurentem ponderis aprũ.
Misimus ethola de calidone putes.
Ructat adhuc aprum callida roma meũ
Ipẽ ego quis credat: ꝯuuia nec ultimꝰ hesi
Sed nec costa data est cauda uemissa mͥ
De quadrante fuo quid semꝑ gallice nfła¬

Expanded text:
Heredem cum me partis tibi, Garrice, quartae Per tua iurares sacra caputque tuum, Credidimus,—quis enim damnet sua vota libenter?— Et spem muneribus fovimus usque datis. Inter quae rari Laurentem ponderis aprum Misimus: Aetola de Calydone putes. Ructat adhuc aprum pallida Roma meum: Ipse ego,—quis credat?—conviva nec ultimus haesi, Sed nec costa data est caudave missa mihi. De quadrante tuo quid sperem, Garrice? N
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dulce decꝰ cene ludoꝵ fama latinꝰ
Ille ego sumplausus delitieq tue.
Quispectatorem potui fecisse catonẽ.
Soluere quicurios fabritiosos q gͣues.
Sed nicħ antõ sũpsit mea uita theatro.
Uos me laurigeri parisitũ dice phebi
Roma sui famulũ dum sciat ẽẽ iouis

Expanded text:
 Dulce decus scaenae, ludorum fama, Latinus Ille ego sum, plausus deliciaeque tuae, Qui spectatorem potui fecisse Catonem, Solvere qui Curios Fabriciosque graves. Sed nihil a nostro sumpsit mea vita theatro, Vos me laurigeri parasitum dicite Phoebi, Roma sui famulum dum sciat esse Iovis
Abbreviated transcription (Latin):
Artib his cenam semꝑ ꝑhilonuse mereris.
p lurima dum fingis ⁊ qiͣ uera refers.
Scis quid in arsatia pacorꝰ delib̾at aula.
ħhenigerã num̃as sarmaticã q manũ.
Uerba ducis daci cartis mandata resignas
Uictricem laurum qͣm uenit ante uides
Scis quotiens phario maneat ioue fusca srene
Scis qͦ de libico littore puppis eat
hac lege ut narres nil philomise iouͥi. qͣdolũ¬
¶G elliꝰ edificat semꝑ mͦ limina ponit auari.
Huc̃ forib claues. aptat emitq seras.
Nuẽ has nũc illas mutat reficitq fenestras

Expanded text:
Artibus his semper cenam, Philomuse, mereris, Plurima dum fingis, sed quasi vera refers. Scis, quid in Arsacia Pacorus deliberet aula, Rhenanam numeras Sarmaticamque manum, Verba ducis Daci chartis mandata resignas, Victricem laurum quam venit ante vides, Scis, quotiens Phario madeat Iove fusca Syene, Scis, quota de Libyco litore puppis eat,Hac lege, ut narres nil, Philomuse, novi. Gellius aedificat semper: modo limina ponit, Nunc foribus claves aptat emitque seras, Nunc has, nunc illas reficit mutatque fenestras
Abbreviated transcription (Latin):
Credis ob ħ me pastor opes fortasse rogare.
P ropter qd̾ uulgꝰ crassaq turba rogat
It sithina meos ꝯsumat gleba ligones.
Et sonet innum̾a ꝯ pede tuscus ager.
Utq maris libici centum stent dentib orbẽ
Et crepet in nris aurea gẽma thoris.
Nec labeis nisi magna meis cristalla terãt.
Et fatiant nigras nr̃a falerna niues.
Ut canusi natus nrõ sirꝰ assere sudet
et mea sit culto sella diente freqñs¬

Expanded text:
Credis ob haec me, Pastor, opes fortasse rogare, Propter quae vulgus crassaque turba rogat, Ut Setina meos consumat glaeba ligones Et sonet innumera compede Tuscus ager; Ut Mauri Libycis centum stent dentibus orbes Et crepet in nostris aurea lamna toris, Nec labris nisi magna meis crystalla terantur Et faciant nigras nostra Falerna nives; Ut canusinatus nostro Syrus assere sudet Et mea sit culto sella cliente freq
Abbreviated transcription (Latin):
uod sũmi pueroꝵ amores sepe una ꝑduret.¬
cum p̃cexta toga uedeponerent᷑. Sin aut̃
ad adolescentiam ꝑduxissent: dirimi tñ int̾dỹ
ꝯtentione. ł luxuriȩ. uł conditionis. ł cõmodi
alicuius. qd̾ iclem adipisqut̾q ñ poss. Qd̃ ambi¬
uodsiqu
longͦĩ amicicia ꝓuechessent: tñ sepe laͭͥ ͥ¬
befc̃ari si inhonoris otentionem ĩcidissent.
quibq honoris c̾tamen ⁊ gi .e. ex qͦ immicicias
maximas sepe int̾ amicissimos extitisse. de¬
⁊ płmq iustã nasci. cum alihd ab amicis
quod rectum ñ eẽt postularet᷑. ut aut libidi¬
nis ministri. aut adiutores eẽnt ad ĩuiriam.¬

Expanded text:
od summi puerorum amores saepe una cum praetexta toga deponerentur; sin autem ad adulescentiam perduxissent, dirimi tamen interdum contentione vel uxoriae condicionis vel commodi alicuius, quod idem adipisci uterque non posset. quod si qui longius in amicitia provecti essent, tamen saepe labquibusque honoris certamen et gloriae: ex quo inimicitias maximas, saepe inter amicissimos extitisse: met plerumque iusta nasci, cum aliquid ab amicis, quod rectum non esset, postularetur, ut aut libidinis ministri, aut adiutores essent ad iniuriam
Abbreviated transcription (Latin):
mor ex quo amicicia nominata ẽ pͥnceps
est ad beniuolentiã ꝯiungendã. Nam uti¬
litates quid̃ etiã abhis ꝑcipiunt᷑ sepe qui
cia orta amicicia ⁊ applicatione magis ãi
cum quodam sensu amandi ꝗͣ cogitatione
qnͣtum illa res utilitatis ẽẽt habitura. Qd̃ uͥt¬

Expanded text:
m ex quo amicitia nominata est, princeps est, ad benevolentiam conjungendam. Nam utilitates quidem etiam ab his percipiuntur saepe, qui ab indigentia orta amicitia, applicatione magis animi cum quodam sensu amandi, quam cogitatione quantum illa res utilitatis esset habitura. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
cumutilitatẽ ab honestate se iungunt. Os̃
enim expetimꝰ utilitatẽ ad eamq rapim᷑.
nisi in laude cdecore. honestate. utilia reꝑi¬
re. ꝓpt̾ea illa pͥma ⁊ sũma habemus. Utili¬
tatis nom̃ ñ tam splendidũ ꝗͣ necessarium
duximus

Expanded text:
cum utilitatem ab honestate seiungunt. Omnes enim expetimus utilitatem ad eamque rapimur nisi in laude, decore, honestate utilia reperire, propterea illa prima et summa habemus, utilitatis nomen non tam splendidum quam necessarium ducimus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Darbara pars leua est auide sumissa rapine
Quam cruor ⁊ cedes bellaq sẽꝑ hnt
Cumq sit hib̃nis agitatũ fluctib equor
Pectora sũt ip̃o turbidiora mari.

Expanded text:
 barbara pars laeva est avidaeque adsueta rapinae, quam cruor et caedes bellaque semper habent, cumque sit hibernis agitatum fluctibus aequor, pectora sunt ipso turbidiora mari.
Abbreviated transcription (Latin):
nimios. rationi ñ obtẽꝑantes: sic eiꝰmodi
motib sermouacare debet. ne aut ira ex¬
istat aut cupiditas aliqua. aut pigͥtia.
aut ignauia. aut tale aliquid appareat.

Expanded text:
nimios rationi non optemperantes, sic eius modi motibus sermo debet vacare, ne aut ira exsistat aut cupiditas aliqua aut pigritia aut ignavia aut tale aliquid appareat,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Aula choris epuł q uacãs uix ꝑdita curat.
Dum suꝑ est aliquid.¬
¶ Ne quid malꝰ orbe reciso
Cogit᷑ aĩterꝰ preciũ sarcire ꝑempte.
F ac noua ne m̃tis offensa priorib obstet

Expanded text:
 Aula choris epulisque vacat nec perdita curat, dum superest aliquid. ne quid tamen orbe reciso cogitur alterius pretium sarcire peremptae. nec nova tot meritis offensa prioribus obstet
Abbreviated transcription (Latin):
Fortia tauroꝵ corpora frangat opꝰ.
Que nũqͣm uacuo solita ÷ cessare nouali.
Fructib assiduis lassa senescit humꝰ.
Nccidet ad circi si quis certamina semꝑ
Non int̾missis cursib ibit equus.
Firma sit illa licet soluetur inequore nauis
Que nuqͣm liquidis sicca carebit aquis
Meqͦ debilitatꝰ series in m̃sa laboꝵ
Ante meum tempus cogit ⁊ẽẽ senẽ
Otia corpus alunt animꝰ qͦ carpit᷑ illis.
Inmodicus contra carpit utr̃q labor

Expanded text:
fortia taurorum corpora frangat opus. fortia taurorum corpora frangat opus. quae numquam vacuo solita est cessare novali, fructibus assiduis lassa senescit humus. occidet, ad Circi siquis certamina semper non intermissis cursibus ibit equus, firma sit illa licet, solvetur in aequore navis, quae numquam liquidis sicca carebit aquis. me quoque debilitat series inmensa malorum, ante meum tempus cogit et esse senem, otia corpus alunt, animus quoque pascitur illis: immodicus contra carpit utrumque labor
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non dubia est itaci p̾rudẽtia s tũ optat
Fumum de patrus posse uidere focis.
Nestio qnatale solũ dulcedine cii tos
Ducit ⁊ in memores ñ sinte ẽẽ sui.
Nititur in siluas illa redire suas
Assuecos tauri saltus assueca leones
Ne feritas illos impedit antra petunt
Orbis inext̾ni iaceo desertus harenis.
Fert ubi ꝑpetuas obruta terra niues
Non ager hic pomũ ñ dulces educat uue
Non salices ripa robora monte uirẽt
Neue fretum laudes terra mag̃ equora sẽp
Uentoꝵ rabie salib oratument
Quoc̃q aspitias campicultore parẽtes
Uasta q̃ nemo uendicet arua iacent
Hostis adest dextra leuaq aparte
Altera bistonias parsest sensura sarissas
Altera sarmatica spiculamissa manii.
Maxima pars hominũ nec tepulch̾ima caͣt
Roma nec ausonii militis arma timet
Dant illis animos arcꝰ pleneq pharetre
Quamq libet longis cursib aptus equus
Quodq sequens nullas hostis habebit aqͥs.
Cernis ut induris ⁊ quid boue firmiꝰ arius

Expanded text:
x : horrent admotas vulnera cruda manus. fumum de patriis posse videre focis. nescio qua natale solum dulcedine cunctos ducit et inmemores non sinit esse sui. nititur in silvas illa redire suas. adsuetos tauri saltus, adsueta leones— nec feritas illos impedit antra petuntorbis in extremi iaceo desertus harenis, fert ubi perpetuas obruta terra nives. non ager hic pomum, non dulces educat uvas, non salices ripa, robora monte virent. neve fretum laudes terra magis, aequora semper ventorum rabie solibus orba tument. quocumque aspicies, campi cultore carentes vastaque, quae nemo vindicat, arva iacent. hostis adest dextra laevaque a paraltera Bistonias pars est sensura sarisas, altera Sarmatica spicula missa manu.maxima pars hominum nec te, pulcherrima, curat, Roma, nec Ausonii militis arma timet, dant illis animos arcus plenaeque pharetrae quamque libet longis cursibus aptus equus, quodque sequens nullas hostis habebit aquas. cernis ut in duris—et quid bove firmius?—arvis
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sermone placet taciturna silẽtia uitet
Qui canit arce canat qui bibit arte bibat
Sed neq declamẽt medio sermone deserti
Nec sua ñ sanꝰ scͥpta poeta legat
Semina ñ sẽꝑ sulci cum fenore reddũt
Non semꝑ dubias adiuuat aura rates.
Quod lepores inatho qtͦ apes pascũt᷑ inibla
Cerula quot baccas palladis arbor ħt

Expanded text:
Qui sermone placet, taciturna silentia vitet: Qui canit arte, canat; qui bibit arte, bibat. Sed neque declament medio sermone diserti, Nec sua non sanus scripta poeta legatedita non semper sulci cum faenore reddunt, Nec semper dubias adiuvat aura rates; Quot lepores in Atho, quot apes pascuntur in Hybla, Caerula quot bacas Palladis arbor hab
Abbreviated transcription (Latin):
Una q erãt faties sidera terra fretũ.
Mox celũ mpositũ terris humꝰ eqͦre cincta:
Inq suas partes cesset in ane chaos.
Silua feras aer uolucres accepit hñdas
In liquida pisces delitiustis aqͣ.
Dum genus humanũ solis errabat magris
Idq mere uires ⁊ rude corpꝰ erat

Expanded text:
Unaque erat facies sidera, terra, fretum; Mox caelum impositum terris, humus aequore cincta est Inque suas partes cessit inane chaos; Silva feras, volucres aer accepit habendas, In liquida, pisces, delituistis aqua. Tum genus humanum solis errabat in agris, Idque merae vires et rude corpus erat
Abbreviated transcription (Latin):
cum aliquid ꝙ utile uisum est abho
arripit: id continuo secernit ab honesto. hinc
sicce. hincuenena. hinc falsa testam̃ta nascun¬
tur. hinc furta. peculatus expilationes. direp¬
tionesq socioꝵ ⁊ ciuium. hinc opum nimiaꝵ
potentiȩ ñ ferendi¬

Expanded text:
cum aliquid, quod utile visum est, arripuit, id continuo secernit ab honesto. Hinc sicae, hinc venena, hinc falsa testamenta nascuntur, hinc furta, peculatus, expilationes dir-ptionesque sociorum et civium, hinc opum nimiarum, potentiae non ferend
Abbreviated transcription (Latin):
Deseruit pede pena claudo. cantes¬
¶ Iustum ⁊ tenacem ꝓposit uiꝵ
Noncuuũ aidor praua iubentiũ
Non uultus instantis tirannz
Mente quatit solida s ipẽ¬

Expanded text:
eseruit pede Poena claudo. Iustum et tenacem propositi virum non civium ardor prava iubentium, non voltus instantis tyranni mente quatit solida ne
Abbreviated transcription (Latin):
¶Aurum in reꝑtum ⁊ sic meliꝰ sitũ.
Cum terra celat sꝑn̾e fortiꝰ
Quam cogere inhumanos usus
Omne sacrũ rapiente dextra
¶ Uis ꝯsilii exꝑsmole ruit sua.
In maius idem odereꝰ ures
Omne nefas aĩo monentes.

Expanded text:
aurum inrepertum et sic melius situm, cum terra celat, spernere fortior quam cogere humanos in usus omne sacrum rapiente dextra vis consili expers mole ruit sua, in maius; idem odere viris omne nefas animo moventis.
Abbreviated transcription (Latin):
centia ꝓ maliuolẽtia duci cep̃. G ex diui¬
tis iuuentutẽ luxuria atq auaritia cũ
suꝑbia inuasere raꝑeconsumere. suapar
upendere aliena cuꝑe pudorem pudicitiã¬
q diuina atq humana ꝓ miscua ħre nil
pietate domos suas gła decorabãt neq uo
tis qͥcqͣm precer in uiriã licentiam eripie¬
bant. at hii cc̃ ignauissimi hoiẽs ꝑsũmũ¬

Expanded text:
 malevolentia duci coepit. igitur ex divitiis iuventutem luxuria atque avaritia cum superbia invasere: rapere consumere, sua parvi pendere aliena cupere, pudorem pudicitiam, divina atque humana promiscua, nihil pctis quicquam praeter iniuriae licentiam eripiebant. at hi contra, ignavissumi homines, per su
Abbreviated transcription (Latin):
faciendam iusticia plus pollet. Quip¬
pe cumea sine prudentia satis habeat au¬
ctoritatis prudentia sine iusticia nichil ua¬
let ad fidem faciendam Quoenim quis
u̾sutior ⁊ callidior hoc ĩuisior ⁊ suspectior ẽ
detͣcta opinione ꝓbitatis.

Expanded text:
faciendam iustitia plus pollet, quippe cum ea sine prudentia satis habeat auctoritatis, prudentia sine iustitia nihil valet ad faciendam fidem. Quo enim quis versutior et callidior, hoc invisior et suspectior est detracta opinione probitatis.