comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne opus bonum semꝑ parati: etiã¬
si ab omni concubitu abstinere iu¬
berencur efficerent. Quanto enim
faciluis possent uel uissione uel ex¬
hortatione dei non concumbere: qͥ
prolem cui uni propagande concũ¬
bendo seruiebant. obediendo pote¬
rant iminolare. Que cum ita suit.
herecicis quidem siue manicheis.
siue quicumq alii patrib ueteris
testamenti de plurib calumpnian¬
tur uxorib hoc ẽẽ. argumentum
deputantes quo eorum coniuncant
incontinentiam: sacis suꝑq respon¬
sum est Si tamen capunt non ẽẽ
peccatum. quod neq contra natu¬
ram committitur: quia non lasci¬
uendi sed gignendi causa illis fe¬
minis utebantur: neq contra mo¬
rem quia illis temporib ea factita¬
bantur. neq contra preceptum qͥ a
nulla lege prohibebantur Illos uero
qui illicico feminis usi sunt uel ar¬
guit in scripturis illis duina sen¬
tentia. uel nobis lectio iudicandos
atq uitandos approbandos unican¬

Expanded text:
ne opus bonum semper parati, etiamne opus bonum semper parati, etiamsi ab omni concubitu abstinere iuberentur, efficerent. quanto enim facilius possent uel iussione uel exhortatione dei non concumbere, qui prolem, cui uni propagandae concumbendo seruiebant, oboediendo poterant inmolare! Quae cum ita sint, haereticis quidem, siue Manichaeis siue quicumque alii patribus ueteris testamenti de pluribus calumniantur uxoribus, hoc esse argumentum deputantes, quo eorum conuincant incontinentiam, satis superque responsum est: si tamen capiunt non esse peccatum, quod neque contra naturam committitur, quia non lasciuiendi, sed gignendi causa illis feminis utebantur; neque contra morem, quia illis temporibus ea factitabantur; neque contra praeceptum, quia nulla lege prohibebantur. illos uero, qui inlicite feminis usi sunt, uel arguit in scripturis illis diuina sententia uel nobis lectio iudicandos atque uitandos, non adprobandos imitan
Abbreviated transcription (Latin):
similiter et uir non habet pocestatẽ
corporis sui sel mulier: Ad sacram̃ti
aut scĩcatem illud: uxorem a iuiro
non discedere. Quod si discesserit.
manere unuptam. aut uiro suo re¬
conciliari: et uir uxorem non duit¬
tat. Hec omnia bona sunt propter que
nuptie bonum sunt. proles fides sacra¬
mentum. Hec prolem aũc carnalem:
iam hoc tempore querere. ac ꝑ hoc ab
omni tale oꝑe immunitatem quan¬
dam perpetuam recinere: atq uni
iuiro xp̃o spiricaliter subdi. melius ẽ
utiq et sanctius. si tamen ea uocatio¬
ne sic utantur homines quomodo
scriptum est. ut cogitent que sunt
domini quomodo placeant dño:. id
est ut perpecuo cogitet continentia
ne quid minus habeat obedientia
quam iurtutem tanquam radica¬
lem. atq ita ut dici solet matricem.
et plane generalem sc̃itati: quam
patres in oꝑe erercuerunt. Illam ue¬
ro continentiam in animi habitu.
tenuerunt qui profecto ꝑ obedienti¬
am qua iusti et scĩ erant et ad om¬

Expanded text:
similiter et uir non habet potestatem similiter et uir non habet potestatem corporis sui, sed mulier. ad sacramenti sanctitatem illud: uxorem a uiro non discedere; quodsi discesserit, manere innuptam aut uiro suo reconciliari, et uir uxorem non dimittat. haec omnia bona sunt,propter quae nuptiae bonum sunt: proles, fides, sacramentum. nec prolem autem carnalem iam hoc tempore quaerere ac per hoc ab omni tali opere inmunitatem quandam perpetuam retinere atque uni uiro Christo spiritaliter subdi melius est utique et sanctius; si tamen ea uacatione sic utantur homines, quomodo scriptum est, ut cogitent quae sunt domini, quomodo placeant deo, id est, ut perpetuo cogitet continentia, ne quid minus habeat oboedientia: quam uirtutem tamquam radicalem atque, ut dici solet, matricem et plane generalem sancti antiqui patres in opere exercuerunt, illam uero continentiam in animi habitu tenuerunt, qui profecto per oboedientiam, quia iusti et sancti erant et ad om
Abbreviated transcription (Latin):
onum igitur nuptiarum ꝑ
Domnes gentes ato homines
omnes in causa generandi est etl
fide castitatis. Quod aut̃ ad populum
clei ꝑtinet etiam in scĩcate sacramenti.
ꝑ quam nefas est etiam repudio disce¬
dente alteri nubere dum uir eius u¬
uit: nec salcem ipsa causa pariendi
que cum sola sit qua nupcie fiunt:
nec ea re non subsequente propter
quam fiunt. Soluitur uinculum
nuptiale nisi conuigis morte: quẽad¬
modum si fiat ordinatio cleri ad ple¬
bem congregandam. etiam si pleb is
congregatio non subsequatur: manet
tamen in illis ordinatis sacramentũ
ordinacionis. Et si aliqua culpa quis¬
quam ab officio remoueatur. sacram̃¬
to dñi semel imyosito non carebit:
quamius ad iudicium ꝑmanente.
Generationis itaq causa fieri nupti¬
as: apłs ita testis est. uolo inquit iuni¬
ores nubere et quasi ei diceretur ut
quid: continuo subiccit filios ꝓcreare.
matres familias eẽ. Ao fidem autem
castitatis illud ꝑtinet. uxor non ha¬
bet pocestatem corporis sui sed uur:

Expanded text:
onum igitur nuptiarum per omnes gentes atque omnes homines in causa generandi est et in fide castitatis; quod autem ad populum dei pertinet, etiam in sanctitate sacramenti, per quam nefas est etiam repudio discedentem alteri nubere, dum uir eius uiuit, nec saltem ipsa causa pariendi: quae cum sola sit qua nuptiae fiunt, nec ea re non subsequente propter quam fiunt soluitur uinculum nuptiale nisi coniugis morte. quemadmodum si fiat ordinatio cleri ad plebem congregandam, etiamsi plebis congregatio non subsequatur, manet tamen in illis ordinatis sacramentum ordinationis; et si aliqua culpa quisquam ab officio remoueatur, sacramento domini semel inposito non carebit, quamuis ad iudicium permanente. generationis itaque causa fieri nuptias apostolus ita testis est. uolo, inquit, iuniores nubere. et quasi ei diceretur: ut quid? continuo subiecit: filios procreare, matres familias esse. ad fidem autem castitatis illud pertinet: uxor non habet potestatem corporis sui, sed uir;
Abbreviated transcription (Latin):
e sc̃a uirginitate liber
Postea quam scripsi del
no comugali. expectabal
ut scriberem de sca uirginitate.
Nec distuli atq id dei munus.
et quam magnum et quanta
humilitate custodiendum ẽẽt:
uno sicut pocui uolumine ostẽbi¬

Expanded text:
E SANCTA VIRGINITATE LIBER Posteaquam scripsi de bono coniugali, expectabatur, ut scriberem de sancta uirginitate, nec distuli atque id dei munus et quam magnum et quanta humilitate custodiendum esset uno, sicut potui, uolumine ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
ter nos. quantillus effectus est. conficeor in¬
quit cibi pater dñe celi et terre quia abs¬
condisti hec a sapientib et reuelasti eapar¬
uulis: ita pater quoniam sic placitum ẽ.
coramte: omnia michi tradica sunt apa¬
tre meoͬ et nemo cognoscit filium nisi pa¬
ter. et nemo cognoscit patrem nisi filius
et cui uoluerit filius reuelare. uenite
adme omnes qui laboratis et onerati es¬
tiset ego uos reficiam. tollite uigum me
um suꝑuos et discite a me quia micis
sum et humilis corde: illo ille cui om̃ia
tradidit pater et quem nemo agnoscit
nisi pater: et qui patrem solus. ignoscit
et cui uoluerit filius reuelare: non dicit
discite a me mundum fabricare. aut mor¬
iuos suscitare: sed quia mitis sum et. liui.¬
milis corde. O doccrinam salutarem.oma¬
gistrum diũmq inortalium quib inors
poculo suꝑbie propinata. atq tranffusa ẽ
Noluit docere quod ipse non ẽet. noluit
iubere quod ipse non faceret. Uideo te

Expanded text:
ter nos quantillus effectus est, confiteor, inter nos quantillus effectus est, confiteor, inquit, tibi, domine caeli et terrae, quoniam abscondisti haec a sapientibus et reuelasti ea paruulis. ita, pater, quoniam sic placitum est coram te. omnia mihi tradita sunt a patre meo, et nemo cognoscit filium nisi pater, et nemo cognoscit patrem nisi filius et cui uoluerit f 11 ius reuelare. uenite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et egum super uos et discite a me quoniam mitis sum et humilis corde. ille, cui omnia tradidit pater et quem nemo agnoscit nisi pater et qui patrem solus agnoscit et cui uoluerit reuelare, non dicit: discite a me mundum fabricare aut mortuos suscitare, sed: quia mitis sum et humilis corde. o doctrinam salutarem! o magistrum dominumque mortalium. quibus mors poculo superbiae propinata atque transfusa est! noluit docere, quod ipse non esset, noluit iubere, quod ipse non faceret. uideo te,
Abbreviated transcription (Latin):
pientie ꝑdid̾unt: Quanti etiã mo¬
mentanca lesione mutati sũt: Nã
et ipse qui celeb̾rune sapieus habe¬
tur copiosiore prandio refertus. qͣm
facile in crapulã dilapsus obcun¬
dicur ut uirum illũ prudencissi¬
me disserencẽ difficile uel uiuum
crecdas quẽ se nec mouere conspici¬
as. Unũ tamen certissune scio sapi¬
entes nuis felicissimos fieri: qͥmise¬
ricordia dñi talib aduersitatib
suit alieni. forte sunt et alie cau¬
se: que rationabili anmne admotꝰ
ꝓprios explicaudos aduersum iri
uideantur Ceterũ anune nec cres¬
cunt cum paruilis. nec fatus alie
uaria discretione tribuiuitur. s
sicut inmorcalicatẽ iugit̃ sumiu
ita et rati onabiles eẽ. generatiter
senciunt. Paruulis etiã ratio cres¬
cit longa meditatione ñ antina.
hunc ad reliqua currente orcdi

Expanded text:
pientiae perdiderunt! Quanti etiam mopientiae perdiderunt! Quanti etiam momentanea laesione mutati sunt! Nam et ipse qui celeberrime sapiens habetur, copioso prandio refertus, quam facile in crapulam dilapsus obtunditur, ut virum illum prudentissime disserentem, difficile vel vivum credas, quem se nec movere posse conspicias! Unum tamen certissime scio, sapientes nimis felicissimos fieri, qui misericordia Domini a talibus adversitatibus redduntur alieni. Forte sint et aliae causae, quae rationabili animae ad motus proprios explicandos adversum ire videantur. Caeterum animae nec crescunt cum parvulis, nec fatuis aliae varia discretione tribuuntur; sed sicut immortalitatem jugiter sumunt, ita et rationales esse generaliter sentiuntur. Parvulis enim ratio crescit longa meditatione, non anima. Nunc ad reliqua currente ordi
Abbreviated transcription (Latin):
tilissimas questiones dicences. Si di¬
uinitas ꝑfectas. ⁊ racionabiles ani¬
mas creat. cur apposito sensu uiuũc
infances aut iuenes inueniuncur
excorcles: Sed quis ñ intendac ani¬
inas paruuloꝵ inbetillicace corꝑis
nec officia sensitũ nec muusteria
posse explicare membroꝵ: it si ig¬
nem angustouase nun concludas
altum ut illius mõris ẽ. nequit ap¬
petere: qĩ eum arcissimũ obstacu¬
lum constat oꝑtre. Tunc eiũ unicui¬
q rei facultas sua uidet᷑ suppetere.
cum illl nichil contrariũ preualet
impedire. Sic stulcis uiuenib obuiat
qd̃ arit imparilicace partiũ aut cras¬
sicudine humors mat̾ni uteri uitio
suscepto: anuna inepta nimis hebe
micilii fede prepedita: qd̾ stultis ac¬
cidere hodicq conspicunus quos
greci mones uocant. Nam ut de
usu aliquoque dicamus euentu:
quã multi morbis accidentib aut
onerato cerebro aut precordicirum
stupore confusi acumen solite sa¬

Expanded text:
tilissimas quaestiones dicentes: Si Ditilissimas quaestiones dicentes: Si Divinitas perfectas et rationabiles animas creat, cur aut posito sensu vivunt infantes, aut juvenes inveniuntur excordes? Sed quis non intendat animas parvulorum imbecillitate corporis, nec officia sensuum, nec ministeria posse explicare membrorum? Ut si ignem angusto vase concludas, altum ut illius moris est nequit appetere, quia eum arctissimum obstaculum constat operire. Tunc enim unicuique rei facultas sua videtur suppetere, cum illi nihil contrarium praevalet impedire. Sic et stultis juvenibus obviat, quod aut imparilitate partium, aut crassitudine humorum materni uteri vitio suscepto, anima inepta nimis habitmicilii sede praepedita; quod stultis accidere hodieque conspicimus, quos Graeci μωρίονας vocant. Nam ut de usuali quoque dicamus eventu, quam multi morbis accedentibus, aut onerato cerebro, aut praecordiorum stupore confusi, acumen solitae sa
Abbreviated transcription (Latin):
piculatione concessis: uelut quadru¬
plici torace circũdata in hoc mundo
mortifero salus anime custodicur.
Nec pot̃ auiciis adiri. que canta me¬
ruit coͣiione uallari: s hoc uirtutũ
quadriꝑtitũ decus crina ut ita di¬
xerun parte completur. Pruma ẽ. con¬
templatio: que aciem nr̃e mencis ex¬
tendit ad res subtilissimas incuẽdas
Scd̃a udicialis: que discretionẽ bo¬
ni maliq racion abili estrmacione
ꝑtractat. Tercia memoria. cum res
inspecte atq delib̾ate in animi pe¬
netralib fida cõmenctatione repo¬
nuntur: ut quasi in quodã recepta¬
culo suscipiamꝰ que frequenti me¬
cdicatione oconuumus. uestiaria
nr̃a cum fuerut plena nichil capi¬
unt hoc chesaurariũ non grauatur
oneratũ. s cũ multa condidit scien¬
cti desidio plus requirit. Tetigimus
supradictas partes quasi armoniã
tricordem. Tali numero delectat᷑
anuma: ipsa noscitur gaucłe diui¬
nitas. solent submouere aliqui fub¬

Expanded text:
pitulatione concessis, velut quadrupitulatione concessis, velut quadruplici thorace circumdata, in hoc mundo mortifero salus animae custoditur; nec potest a vitiis adiri, quae tanta meruit tuitione vallari. Sed hoc virtutum quadripertitum decus, trina ut ita dixerim parte completur. Prima est contemplatio, quae aciem nostrae mentis extendit ad res subtilissimas intuendas. Secunda, judicialis, quae discretionem boni malique rationabili aestimatione pertractat. Tertia, memoria, cum res inspectae atque deliberatae in animi penetralibus fida commendatione reponuntur; ut quasi in quodam conceptaculo suscipiamus, quae frequenti meditatione combibimus. Vestiaria nostra cum fuerint plena nihil capiunt: hoc thesaurarium non gravatur oneratum, sed cum multa condiderit, sciendi desiderio plus requirit. Tetigimus supradictas partes quasi harmoniam trichordem. Tali enim numero delectatur anima: ipso etiam noscitur gaudere Divinitas. Solent commovere aliqui sub
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as quasi res uisibiles incuetur. qͥ
innocentis sanguinẽ auctit clamã¬
tem: ad postremũ qui nouit om̃ia
ancequã fiant. Tempus ẽ uenire ad
iurtutes morales. que sũt ambiende
diuitie. Et reuera p̃ciosus census a¬
nuarũ quas greci aretas uocart
quib contra. inmundiciã corꝑaleor
suã bona. nititur conscientia uen¬
ut ueceres diffinire uoluerurit talis
noscitur ẽẽ complexio. Iusticia ẽ ha¬
bitus anuni ꝓ cõmuni ucilitate ser¬
uatus. suã cuiq tribuens dignitatẽ
Coutra confusa et incerta: prudentia
utiliter adhibetur: Prudentia uero ẽ
rerum bonarũ et malarũ uerax sci¬
encia. Contra aduersa uel ꝓsꝑa: re¬
medialis opponicur fortitudo. forti
tio: et laboꝵs est firma ꝑpessio. Con¬
tates feruidas modatrix nobis tem¬
ꝑantia suffragat᷑ Temꝑantia qͥppe
ẽ aduersus libidinẽ acq alios non
rectos impecus anini firma ⁊ mod̾ata
cdñacio. his gͥ municionib diina o¬

Expanded text:
nostras quasi res visibiles intuetur; qui nostras quasi res visibiles intuetur; qui innocentis sanguinem audit clamantem ; ad postremum, qui novit omnia antequam fiant. Tempus est venire ad virtutes morales, quae sunt ambiendae divitiae; et revera pretiosus census animarum, quas Graeci ἀρετὰς vocant, quibus contra immunditiam corporalem suam nititur bona conscientia vinut veteres definire voluerunt, talis noscitur esse complexio. Justitia est habitus animi, pro communi utilitate servatus, suam cuique tribuens dignitatem. 632 Contra confusa et incerta prudentia utiliter adhibetur. Prudentia vero est rerum bonarum et malarum verax scientia. Contra adversa vel prospera remedialis opponitur fortitudo. Fortittio et laborum firma perpessio. Contates fervidas moderatrix nobis temperantia suffragatur. Temperantia quippe est adversus libidinem atque alios non rectos impetus animi firma et moderata dominatio. His igitur munitionibus divina o
Abbreviated transcription (Latin):
Sic animos nobis informes formas
legunus frequent̃ acciꝑe. Solet e¬
tiam aliquos ꝑmouere si anima
habeat quantitatẽ: dum eã con¬
stat intra corpus hominis conti¬
neri. s si diffinitionẽ ueracissimã
quantitatis reuocemus in medũl.
que res singulas breuit semꝑ ab¬
soluit: facile nobis ꝓbata ueritas
eluscescit. Sic enĩ arithinetici eã
cõpendiosa ueritate describunt.
Om̃is quantitas aut de continu¬
atis constat. ut arbor homo. et
mons. aut de disiunctis ut chor̾
popłs. uł aceruus. ⁊his similia.
Sed cũ anima neq cde concinuatis
neq de disiunctis sit qi corpus ñ
est clarum ẽ eam quantitatẽ non¬
penitus hab̾e s ubi cũq est nec for¬
mam recipit: nec hab̾e nobis dicẽ.¬
cda ẽ. aliquã quanticatẽ Creatori
tam̃ circũstantias earum et quã¬
titates patere posse credendum ẽ.
qi oñua sub mensura numero et
ponde creauit. et ipsi soli surt no¬
tentia ipsas quoq cogitaciones

Expanded text:
Sic animas, nobis informes, formas Sic animas, nobis informes, formas legimus frequenter accipere. Solet etiam aliquos permovere, si anima non habeat quantitatem, dum eam constet intra corpus hominis contineri. Sed si definitionem veracissimam quantitatis revocemus in medium, quae res singulas breviter semper absolvit, facile nobis probata veritas elucescit. Sic enim arithmetici eam compendiosa veritate describunt: Omnis quantitas aut de continuatis constat, ut arbor, homo, et mons; aut de disjunctis, ut chorus, populus, vel acervus, et his similia. Sed cum anima neque de continuatis, neque de disjunctis sit, quia corpus non est, clarum est eam quantitatem penitus non habere; sed ubicunque est, nec formam recipit, nec habere nobis dicenda est aliquam quantitatem. Creatori tamen circumstantias earum et quantitates patere posse credendum est, quia omnia sub mensura, numero et pondere creavit : et ipsi soli sunt vetentia ipsas quoque cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
incõprchensibilis ẽ. quã potuit
hab̾e formã: Illuo aut̃ qd̃ iuieuã¬
gelio legitur. post huiis lucis occa¬
sum abrahe sinu ibi egentẽ laza¬
rum fuisse susceptũ diuitẽ uero
flãmis adurentib estuantẽ guttã
postulasse unle eius temꝑaretur
incendiũ: ideo intelligitur positũ
ut humani generis reoꝵs ruinosa
presũpcio quid formidare debuis¬
set agnosceret. Ceterũ nec ille lu¬
gua locutus ẽ quã constet ẽẽ. corpo¬
ream: nec ille digitos habuit un¬
de cadentib guttis incendiũ di¬
uitis temꝑare potuss. Nam et re¬
liqua in hunc modũ suscipienda
sunt que lectione simili cõtinent᷑
Parũ est enĩ qd̃ de creatura ista
memoratur ao consuetudinẽ hu¬
manl generis instruendã. ipsum
quoq auctorẽ impassibilẽ immu¬
tabilem ꝑheniut uno mͦ maneu¬
tem furere legunus. dormitare
frequent auduumus: ñ qd̾ deo
talia possint conuenire s ut res
alique ex humana consuetudine
facilius cõpendiosiusq noscant᷑.

Expanded text:
incomprehensibilis est, quam potuit habere formam? Illud autem quod in Evangelio legitur , post hujus lucis occasum Abrahae sinibus egentem Lazarum fuisse susceptum; divitem vero flammis adurentibus aestuantem, guttam postulasse unde ejus temperaretur incendium; ideo intelligitur positum, ut humani generis rerum ruinosa praesumptio quid formidare debuisset agnosceret. Caeterum nec ille lingua locutus est, quam constat esse corpoream; nec ille digitos habuit, unde cadentibus guttis incendium divitis temperare potuisset. Nam et reliqua in hunc modum suscipienda sunt, quae a lectione simili continentur. Parum est enim quod de creatura ista memorantur ad consuetudinem humani generis instruendam: ipsum quoque auctorem impassibilem, immutabilem, perenniter uno modo manentem, furere legimus, dormitare frequenter audivimus; non quod talia possint Domino convenire, sed ut res aliquae ex humana consuetudine facilius compendiosiusque noscantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Et ideo semꝑ manet qm̃ in eẽntia
sua ñ habet litem sic̃ mortalia cũc¬
tacreata. hab̾e idicunt᷑. quib spirita¬
lis ẽ concessa sub̃a. Nos aut̃ lum̃ ẽẽ.¬
ñ imꝓbe dixerimꝰ ꝓpter unagineo
dei: quã inter condiciones rerũ quã¬
tum illi ꝓmodulo suo necessariũ
fuit decent̃ accepisse memoratur.
Ipse enĩ deus omp̃s solus habet
inmortalitatẽ et lucem̃ habitat in¬
accessibile qd̃ suꝑ om̃s claritates uł

Expanded text:
et ideo semper manet, quoniam in essentia et ideo semper manet, quoniam in essentia sua non habet litem. Sic immortalia cuncta creata dicuntur, quibus spiritualis est concessa substantia. Nos autem lumen improbe dixerimus propter imaginem Dei, quam inter conditiones rerum quantum illi pro modulo suo necessarium fuit decenter accepisse memoratur. Ipse enim Deus omnipotens solus habet immortalitatem, et lumen habitat inaccessibile , quod supra omnes clarita
Abbreviated transcription (Latin):
tingere et noua sic aucdunt quasi
nicħ ex eis ante didicissent Ecce gra¬
uida diffinicio illa iamfeca ẽ. Ecce
in lucem ni fallor que fuerurt dau¬
sa ꝓruꝑint. non ẽ. quicquã de ꝓpo¬
sita complexione derelictũ. cuiꝰ talis
ẽ. disciplina. ut id qd̃ incencdit ita
explicet atq det̃minet ut neq mi¬
nus neq ampliꝰ aliquid dixisse ui¬
deatur: Nunc adsub̾alem eius qua¬
litatem sollicitis sensib accedamꝰ
quã interrogationis ur̃e terciũ locũ
tenere memoramini. de qualitate
xerunt: ꝓpterea qd̾ mobili semꝑ ar¬
dore uegetetur. et iuncta corꝑi suo
cuncta celestia flãmeo referunt ui¬
gore constare ñ isto fumeo consũp¬
tibili. et temꝑali. s extranquillo
nutritore atq inmorcali. Hoc neq
minuitur neq crescit. s insuscep¬
te origiuis dignitate iugit ꝑseue¬
rat. Quod ideo finiri nequit: qĩ
nulla ut corpus allquod elem̃toꝵ
diuersitate concretũ est unũ enĩ
atq simplex hab̾e nescit aduersũ.

Expanded text:
tingere, et nova sic audiant, quasi nihil ex eis ante didicissent. Ecce gravida definitio illa jam feta est, ecce in lucem ni fallor quae fuerant clausa, proruperunt. Non est quidquam de proposita complexione derelictum, cujus talis est disciplina, ut id quod intendit, ita explicet atque determinet, ut neque minus, neque amplius aliquid dixisse videatur. Nunc ad substantialem ejus qualitatem sollicitis sensibus accedamus, quam interrogationis vestrae tertium locum tenere memoramini. CAPUT III. Dexerunt, propterea quod mobili semper ardore vegetetur, et juncta corpori caod cuncta coelestia flammeo referunt vigore constare, non isto fumeo, consumptibili et temporali, sed ex tranquillo, nutritore atque immortali. Hoc neque minuitur, neque crescit; sed in susceptae originis dignitate jugiter perseverat. Quod ideo finiri nequit, quia nulla ut corpus, aliquot elementorum diversitate concretum est. Unum enim atque simplex habere nescit adversum;
Abbreviated transcription (Latin):
tantã conspicientiã non hab̾et. Tene¬
brosis ista non data suit: om̃ia ceca
torpescurt. Istuis enĩ tam uiolentia
atq inmutabiles efficiunt᷑ cum a
rum enĩ specłatiua uirtute mul¬
ta atq ardua que in archano na¬
ture condita suit. inspici et cõpre¬
hendi uisu ipso certissimũ est. Nũc
inspiciamus utrum formas anime
ħabe credant᷑ quas incorꝑeas eẽ iã
diffinitione maiors. forme
ipsius ueracissimã complexionẽ:
formã uero dico que aliquod spa¬
cium linee lineisue cõcludit. et
sic facile datur intelligi. si eam
possunt anime susciꝑe quas spi¬
ritali certum ẽ. uigore subsiftere.
Nam cum om̃is forma aut insuꝑ¬
ficie aut sit incorpore. suꝑficies
ũnisi in corꝑe. corpus uero solidũ
atq palpabile: ab his aũt reb a
latenus hab̃e putande sint:sed
disfigurate atq incorꝑales in sua
qualitate ꝑmaneant. Nec illud

Expanded text:
tantam conspicientiam non haberet. Tenetantam conspicientiam non haberet. Tenebrosis ista non data sunt. Omnia caeca torpescunt. Istius enim tam violenta atque immutabiliores efficiuntur, cum a rum enim speculativa virtute multa atque ardua, quae in arcano naturae recondita sunt, inspici et comprehendi usu ipso certissimum est. Nunc inspiciamus utrum formas animae habere credantur, quas incorporeas esse jam definitione majorum, formae ipsius veracissimam complexionem: formam vero dico, quae aliquod spatium linea lineisve concludit; et sic facile datur intelligi, si eam possunt animae suscipere, quas spiritali certum est vigore subsistere. Nam cum omnis forma aut in superficie sit aut in corpore, superficies nonnisi in corpore, corpus vero solidum atque palpabile; ab his autem rebus latenus habere putandae sint, sed valde infiguratae atque incorporales in sua qualitate permaneant. Nec illud
Abbreviated transcription (Latin):
una ẽẽntia undiscreta maiestas
splendor suꝑ om̃s fulgores gła su¬
ꝑ om̃e preconũr qd̃ mundissima
suenisu non pot comp̃hendi: Egre¬
diamur licet pietate nimia modũ
anue nr̃e: et um̃sa religione supͣ
nosinet ipsos alta cogitatione silea¬
temus quissit qui tã magna una
uissione uno mom̃ito fecerit: tam̃
quioquio miramur ampliꝰ ẽ qͥcqͥd
sentimus excelsius. dum ad illam
inꝑspicabilẽ maiestatẽ mens hu¬
nana ñ penetrat. Una gͦ ratio po¬
tentie huius ẽ uenerari qd̾ inues¬
tigabilis ẽ non diffriutiue querere
qualis quantusq sit. his itaq reb
edocti lum̃. aliquod sub̾ale animas
hab̾e aut imꝓbe iudemur aduer¬
tere. quando in euangłio legitur
lum̃ qd̃ illuminat omnẽ hominẽ
uenientẽ in hunc munctũ. deinde
qd̃ in cogitatione positi nescio qͥo
tenue uolubile clarũ in nobis esse
sentimus qd̃ respicit sine sole qd̃
uidet sine extraneo lumine. naor
si ipsum in selucidũ non eẽt reruor

Expanded text:
una essentia et indiscreta majestas, splendor supra omnes fulgores, gloria super omne praeconium, quod mundissima sensu non potest comprehendi? Egrediamur licet pietate nimia modum animae nostrae, et immensa religione supra nosmetipsos alta cogitatione sileatemus quis sit qui tam magna una jussione, uno momento fecerit: tamen quidquid miramur, amplius est; quidquid sentimus, excelsius, dum ad illam imperspicabilem majestatem mens humana non penetrat. Una ergo ratio potentiae hujus est venerari, quod investigabilis est; non definitive quaerere qualis quantusque sit. His itaque rebus edocti, lumen aliquod substantiale animas habere, haud improbe videmur advertere, quando in Evangelio legitur: Lumen quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Deinde, quando in cogitatione positi, nescio quid tenue, volubile, clarum in nobis esse sentimus, quod respicit sine sole, quod videt sine extraneo lumine. Nam si ipsum in se lucidum non esset, rerum
Abbreviated transcription (Latin):
anumos erigere nũc iterũ aduicia
declinare: Alia tenacit assumimꝰ:
alia obluuone respumꝰ. Quod nũc
placet. post displicet. Bonoꝵ eciã ser¬
monib edificamur: maloꝵ collocu¬
tione destrim᷑. et quantũ ꝓficimꝰ
cũ rectis: tantũ deteriores nouimꝰ ẽẽ
cim pessimis. Nam si nos unꝰ rigor
unum ꝓposicũ contineret: nec boni
ex malis. nec beati. ex imꝓbis. muta¬
bilicacis beneficio reddẽmur sed ut
possit agnosci: recordemur ut dic¬
tum ẽ. prucdentiã non ẽẽ nobis un¬
inutabilẽ. concributã. Et ideo sapi¬
mus cũ diuina illuminatione
bene gerunus. atq iterũ desipimꝰ
Affectio enĩ que uenit et receclit
semꝑ incerta ẽ: solus omp̃s ds̃ est
cui hoc est eẽ. qd̃ saꝑe. hoc ẽ posse qd̾
iurlere. hoc uelle qd̃ facere. Et meri¬
co quando unuersa que uere bo¬
nasuit. ñ ad illũ ueniuit s ab ip¬
diximus origo ñ intelligencda est
pars dei ut quidã dementiũ inre¬

Expanded text:
animos erigere, nunc iterum ad vitia animos erigere, nunc iterum ad vitia declinare? Alia tenaciter assumimus, alia oblivione respuimus; quod nunc placet, post displicet. Bonorum etiam sermonibus aedificamur, malorum collocutione destruimur; et quantum proficimus cum rectis, tantum deteriores esse novimus cum pessimis. Nam si nos unus rigor, unum propositum contineret, nec boni ex malis, nec beati ex improbis mutabilitatis beneficio redderemur. Sed ut possit agnosci, recordemur ut dictum est prudentiam non esse nobis immutabilem contributam; et ideo sapimus, cum divina illuminatione bene gerimus; atque iterum desipimus, Affectio enim, quae venit et recedit, semper incerta est. Solus omnipotens Deus est, cui hoc est esse quod sapere, hoc est posse quod vivere, hoc est velle quod facere. Et merito, quando universa quae vere bona sunt non ad illum veniunt, sed ab ipdiximus originem, non intelligenda est pars Dei, ut quidam dementium irre
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. Qm̃ licet ista uł his sumlia ho¬
minib uł angłis inẽẽ dicantur
nulla tam̃ ad eius alticudinẽ reue¬
rende potestatis attingunt. Om̃s
eiũ ardue uirtutes in sũmicate illa
plenissime atq ꝑfectissime sũt.: que
creaturis untuersis ipsius largita¬
scũ amissionẽ. non reflante sp̃u sic̃
corpus. s equali mobilitate que illi
attributa ẽ. pura. subtilis cita. et̾na
iuidet auoit. cangit: ac reliqius
sensib esficatiuis ualec ñ iam etx
partib siuis hec incelligens: s om̃ia
spiricalit᷑ ex toto cognoscens. Alioqͥn¬
absurclũ est putare minus posse li¬
beram: quã mole brutissimi corpis
ingrauatã. Talia enĩ incelligere ñ
dubiũ est et angłos. et pocestates ae¬
reas. uł cetera que subluni acq in¬
mortali sub̾a constare noscuntur.
Reliquũ est ut nunc obnotiã mo¬
bilitati currenti ordine doceamus.
nos ẽẽ. gaudio subleuacos. mͦ mero¬
re deiectos. mͦ pietate mices. mͦ indi¬
gnatione t̃ribiles: Hunc ad uirtutes

Expanded text:
sta, vel his similia hominibus vel angelis inesse dicantur, nullatenus tamen ad ejus altitudinem reverendae potestatis attingunt. Omnes enim arduae virtutes in summitate illa plenissimae atque perfectissimae sunt, quae creaturis universis, ipsius largitasaeculi amissionem non reflante spiritu, sicut corpus, sed aequali mobilitate, quae illi attributa est: pura, subtilis, cita, aeterna, videt, audit, tangit, ac reliquis sensibus efficacius valet; non jam ex partibus suis haec intelligens, sed omnia spiritualitabsurdum est putare minus posse liberam, quam mole brutissimi corporis ingravatam. Talia enim intelligere posse non dubium est, et angelos et potestates aereas, vel caetera quae sublimi atque immortali substantia constare noscuntur. Reliquum est ut nunc obnoxiam mobilitati currente ordine doceamus. nos esse gaudio sublevatos, modo moerore dejectos; modo pietate mites, modo indignatione terribiles; nunc ad virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhennicatẽ csistodieis. qui omnia
continet om̃ia disponit: potens ẽ
sine clubitatione immortalis ĩmor¬
talia facere et ꝓ suo modulo iuite¬
uite cõpetentiã dare. dicit aliqͥs.
Quomͦ sum similis deo: cũ iumor¬
talia minume creare preualeã. sui
sic ꝑ aliquã comꝑationẽ responden¬
dum. ẽẽ. udicamꝰ. Nunquid picc᷑a
que nobis ẽ similis pocest imitari
que facimus: Imago enĩ pot̃ ha¬
bere aliquã similicudinẽ. cecerum

Expanded text:
perennitatem ipse custodiens, qui omnia perennitatem ipse custodiens, qui omnia continet, omnia disponit, potens est sine dubitatione immortalis immortalia facere, et pro suo modulo vitae competentia dare. 630 Dicet aliquis: Quomodo sum similis Deo, cum immortalia minime creare praevaleam? Cui sic per aliquam comparationem respondendum esse judicamus: Nunquid pictura, quae nobis est similis, potest imitari quae facimus? Imago enim potest aliquam habere similitudinem. Caeterum
Abbreviated transcription (Latin):
corpus insemetipsa uuut: utiq in¬
mortalis ẽ. dicuit etrã. Om̃ia inmor¬
talia simplicia suit. anima. autẽ
ñ est armonia neq constat ex plu¬
rib s simplex natura ẽ. Anima. gͥ
inmortalis ẽ Iterum que ꝓponunt
quicquid a contrariecate originali
ñ corrumpit᷑ inmortale iugiter ꝑse¬
uerat. Anima enun qm̃ simplex
atq pura ẽ sine dubio inmortał ẽ.
adiciurt quoq si om̃e rationale
qd̃ seipsũ mouet inmortale ẽ. ani¬
ma aũt rationalis seipsã mouet.
igitur inmortalis ẽ. Nos aũt ĩmor¬
tales eẽ. animas facile ueridicis lec¬
tionib ad ꝓbamus Nam cũ ad una¬
ginem et similitudinẽ auctoris
sui legamus effectas. quis audeat
contra sc̃am auctoritatẽ mortales
dicere. ut impudent̃ pociuis asserat
eas a creatoris sui similicudine dis¬
crepare: Nam quẽadmoclũ poterat
ẽẽ. imago aut similicudo dei. si a¬
nune hominũ mortis termino clau¬
dentur: Ille enĩ ineffabilit̃ semꝑ
uuiens. inesfabilit semꝑ manens

Expanded text:
corpus, in semetipsa vivit: utique immortalis est. Dicunt etiam: Omnia immortalia simplicia sunt; anima autem non est harmonica, neque constat ex pluribus, sed simplex natura est: anima igitur immortalis est. Iterumque proponunt: Quidquid a contrarietate originali non corrumpitur, immortale jugiter perseverat; anima igitur, quoniam simplex atque pura est, sine dubio immortalis est. Adjiciunt quoque: Omne rationale quod seipsum movet, immortale est; anima autem rationalis seipsam movet; igitur immortalis est. Nos autem immortales esse animas facile veridicis lectionibus approbamus. Nam cum eas ad imaginem et similitudinem auctoris sui legamus effectas, quis audeat contra sanctam auctoritatem mortales dicere? ut impudenter potius asseratur eas a Creatoris sui similitudine discrepare. Nam quemadmodum poterat esse imago aut similitudo Dei, si animae hominum mortis termino clauderentur? Ille enim ineffabiliter semper vivens, ineffabiliter semper manens,
Abbreviated transcription (Latin):
tere. s eciã concra disposicũ suũ
multipli se cõuersione mutare
nec de illis sumus qui dicunt re¬
colere inagis anunas quã discere
usuales artes et reliquas disciplinas
cũ et ad interrogata sint ꝑate. ubi

Expanded text:
tere, sed etiam contra propositum suum tere, sed etiam contra propositum suum multiplici se conversione mutare. Nec de illis sumus qui dicunt recolere magis animas, quam discere usuales artes et reliquas disciplinas; cum et ad interrogata sint paratae, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
re. et lucictiorẽ debemus aduert̾e
quancdo istum uulgarit̃ intuem᷑
illam uero conditionẽ carnis cons¬
picere ñualemus. hauc speciem
naturalis mobilitas semꝑ exagi¬
tat ad cogitationes suas cõmunit̃
explicandas. Hinc ẽ qd̃ ꝑ quietem
remissi dũ materia nobis fuerit
solite cogicationis abstracta. nec
incenti ad cocidianas fuerimus
sollẽpnit acciones: res uarias nũc
falsis nunc ueris inspectionib sõp¬
mamus. Parũ est qd̃ sopitis sensib
uolatica imaginatione deludim:
dum frequent̃ etiam iugilantes
a nr̃a contẽplatione traducimur
Sepe enĩ cum nos in oratione ma¬
gna intentione dirigimur ludo
nescio quo inspiratis subito cogita¬
tionib amorcmr: et ita ꝓuenit ut
menti nescio quio aduersi sugge¬
ratur: qd̃ disposicũ non habenus
Constat gͥ animã in hoc mundo
instabili et uariabili uoluncate
conuerti. bonarũq rerum esse a¬
missibilẽ. ac receptibilẽ: nec uno
semꝑ uoluntatis sue rigore subsis¬

Expanded text:
us advertere, quando istum vulgariter intuemur, illam vero conditione carnis aspicere non valemus. Hanc speciem naturalis mobilitas semper exagitat ad cogitationes suas communiter explicandas. Hinc est quod per quietem remissi, dum materia nobis fuerit solitae cogitationis abstracta, necdum intenti ad quotidianas fuerimus solemniter actiones, et res varias nunc falsis, nunc veris inspectionibus somniamus. Parum est quod sopitis sensibus volatica imaginatione deludimur, dum frequenter etiam vigilantes a nostra contemplatione traducimur. Saepe enim cum nos in oratione magna intentione dirigimus, ludo nescio quo insperatis  ed., inspiratis subito cogitationibus amovemur; et ita provenit, ut menti nescio quod adversum suggeratur, quod dispositum non habemus. Constat ergo animam in hoc mundo instabili et variabili voluntate converti, bonarumque rerum esse amissibilem ac receptibilem, nec uno semper voluntatis suae rigore subsis
Abbreviated transcription (Latin):
laudari: et bona corscientia plus ẽ
de futuris acconita ne a posteris
iacłetur relata. huic ẽ. qd̾ inter
subluniores constat auctores qi qͥcqͥd
dignitate racionis erigitur: mortis
inuria ñ premat᷑. Ad de qd̾ ueritas
absoluce ꝓficecur. malis iuge saep¬
plicium. bonis ꝑpetua gaudia seda¬
turum ut ñ sit fas cũ uesitatione re¬
ciꝑe qd̃ clignatur om̃ipotentis dun¬
uitas polliceri. Uerũ hanc inmorcali¬
tatem anime non calẽ debeniꝰ aduer¬
tere que nullã recipiat passi oneor.
Est enĩ mutabilicati obnoxia ⁊ me¬
rorib ꝑuia.s tam̃ interque uis tedia
uel auxietaces cõcimiationis benefi

Expanded text:
laudari; et bona conscientia plus est de futuris attonita, ne a posteris maculetur relata. Hinc est quod inter sublimiores constat auctores, quia quidquid dignitate rationis erigitur, mortis injuria non premitur. Adde quod veritas absolute profitetur malis juge supplicium, bonis perpetua gaudia se daturam; ut non sit fas cum haesitatione recipi, quod dignatur omnipotens Divinitas polliceri. Verum hanc immortalitatem animae, non talem debemus advertere, quae nullam recipiat passionem; est enim mutabilitati obnoxia et moeroribus pervia; sed tamen inter quaevis taedia vel anxietates
Abbreviated transcription (Latin):
babilia colligamus. duodecimo: in
resurrections quã uere sapiens
credic quio de singulis fieri sentia¬
tur. maxime desicłamus agnoscẽ
quatinus fragilia corda mortaliũ
ad cliuinitus ꝓmissa desid̾ia concitẽ¬
tur. hec nobis prestante cdeo ordine
custodito responde ut et nos facile

Expanded text:
babilia colligamus. Duodecimo, in babilia colligamus. Duodecimo, in resurrectione, quam vere sapiens credit, quid de singulis fieri sentiatur, maxime desideramus agnoscere; quatenus fragilia corda mortalium ad divinitus promissa desideria concitentur. Haec nobis praestante Deo ordine custodito responde; ut et nos facile
Abbreviated transcription (Latin):
herbarũ. quatuor elem̃toꝵs ꝑ om̃e
corpus dissociatas complexiones
et ferͤndum ẽ ipsam sese scire
ñ posse. cui suꝑne clacũ est tanta
discutere: Non enim aliquio con
simas modestissime nosse desid̾a¬
mus. discamus ergo primã qua¬
re anuna dicatur. deinde qualis
sit eius difinicio. Cercio: que sit eius
qualitas sub̾alis. Quarco: si formao
aliquã hab̾e creclenda est. Qiinto
quas iurtutes habeat morales. qͣs
greci arecas uocant addecus eius
et głam contributas. Sexto: quae
illi sunt uirtutes nacurales adsub¬
stantiã scilic corꝑis concinendaor.
Septimo de origine anime disserat᷑
Occauo cum sit ꝑom̃ia membra
disfusa. ubi potius inside credẽcda
ẽ. Nono de corꝑis ipsius forma et
cõpositione noscamus. decimo qͥs
ꝓprietates habeat anuna peccatoꝵ
ꝑ cõpetentia nobis signa declarent᷑.
undecimo: qua noscant᷑ discreti¬
one iustoꝵ quatinus quos oculis
istis uidẽ ñ possumus. ꝑ indicia ꝓ¬

Expanded text:
herbarum, quatuor elementorum per omne herbarum, quatuor elementorum per omne corpus dissociatas complexiones, et ferendum est ipsam se scire non posse, cui superne datum est tanta discutere? Non enim aliquid contsimas modestissime nosse desideramus. Discamus ergo primum, quare anima dicatur; deinde, qualis sit ejus definitio. Tertio, quae sit ejus qualitas substantialis. Quarto, si formam aliquam habere credenda est. Quinto, quas virtutes habeat morales, quas Graeci ἀρετάς vocant, ad decus ejus et gloriam contributas. Sexto, quae illi sint virtutes naturales, ad substantiam scilicet corporis continendam. Septimo, de origine animae disseratur. Octavo, cum sit per omnia membra diffusa, ubi potius insidere credenda est. Nono, de corporis ipsius forma et compositione noscamus. Decimo, quas proprietates habeat anima peccatorum, per competentia nobis signa declaretur. Undecimo, qua noscantur discretione, justorum; quatenus quas oculis istis videre non possumus, per indicia pro
Abbreviated transcription (Latin):
Nobiscũ semꝑ est ipsa quã querii.
Adest. tractat. loquitur et sifas est
inter ista nescitur. Promde nota eẽ.
debet que sibi presto ẽ qi tũc magis
ante se ponitur cum subciluis de ip¬
sa tractatur Nam dum a sapientib
preceptũ sit. ut cognoscamiꝰ nosinet¬
ipsos. quẽadmodũ sustineri potest
sinos habemus incognitos: Cupun
enim nosse planetarũ celo cõtrarios
cursus. signoꝵ consentaneũ lapsũ
Sunt enĩ ex eis alia manentia mo¬
tuq carentia: alia uero que mobi¬
i semꝑ rotatione uertuntur. nec
uilis temporib conquiescurt. hec
ut inundam doccores exquirere
tẽptaueruit: armoniacis cdelecta¬
tionib mestunabili modulatiõe
uoluuntur quoꝵ tinnitus atq
adunatũ concentus efficit dulci¬
sonum melos. desicdamus etiã com¬
preheudẽ altitudines echeris. mẽ¬
suram celluris. nubigeras pluulas.
seu grandinis ꝓcellas cremorem
stabiliũ terraril: naturã uagan¬
timm uentors ꝓfundicatẽ incors¬
tantis maris pͥotestaces iurentiũ

Expanded text:
nobiscum semper est ipsa quam quaerimus, adest, tractat, loquitur, et si fas est inter ista nescitur. Proinde nota esse debet, quae sibi praesto est: quia tunc magis ante se ponitur, cum subtilius de ipsa tractatur. Nam dum a sapientibus praeceptum sit ut cognoscamus nosmetipsos, quemadmodum sustineri potest, si nos habemus incognitos? Cupimus enim nosse planetarum coelo contrarios cursus, signorum consentaneum lapsum. Sunt enim ex eis alia manentia, motuque carentia, alia vero quae mobili semper rotatione vertuntur, nec ullis temporibus conquiescunt. Haec ut mundani doctores exquirere tentaverunt, harmonicis delectationibus inaestimabili modulatione volvuntur. Quorum tinnitus atque concentus adunatus efficit dulcisonum melos. Desideramus etiam comprehendere altitudinem aetheris, mensuram telluris, nubigeras pluvias, sive grandinis procellas, tremorem stabilium terrarum, naturam vagantium ventorum, profunditatem inconstantis maris, potestates virentium
Abbreviated transcription (Latin):
destinatio frustraretin: aut p̃scien¬
tia falleretur. Uides quanta hinc
dici possent. nͥ qd̾ paulo ante quri
tenerem. ut hinc te bieuit̃ admone¬
rem. Noli credere. nec dicere. necdo¬
cere. de infantib qui priꝰq renascã¬
tur in xp̃o p̃ueniuntur occiduo
scriptum ẽe. raptus ẽ ne malitia
nuitet illiꝰ intellectum. aut ne de

Expanded text:
aedestinatio frustraretur aut praescienaedestinatio frustraretur aut praescientia falleretur? uides quanta hinc dici possent, nisi quod paulo ante dixi tenerem, ut hinc te breuiter ammonerem. Xoli credere nec dicere nec docere \'de infantibus, qui priusquam renascantur in Christo, praeueniuntur occiduo, scriptum esse: \'raptus e st, ne malitia mutet
Abbreviated transcription (Latin):
quamq ⁊psa lectio non sit meo ca¬
none scripturarum unde inhuiꝰ¬
modi questionib testimonia ꝓferẽ¬
da sunt. Noli dicere nec crederenet
docere. quos ds̃ p̃destinauit ad bap¬
tismum. p̃destinationi eius eripi pos¬
se. et ante clefungi quam ineis fue
hic potestas contra potestatem dei
casib datur: quibꝰ irruentibus
Qd ds̃ p̃destinauit fieri non sina¬
tur. hic error quanta errentem uo¬
ragine impietatis absorbeat. erag¬
gerare non opꝰ ẽ: cum prudentem
iurum et corripi paratum breuit̃
admoniusse sufficiat. Tua quippe
ista sunt u̾ba. Habendam dicimꝰ
inquis de infantibꝰ istiꝰmodi ratio¬
nem: qui p̃destinati baptismo uite
p̃sentis. anteq renascantur in ip̃o
pueniuntur occiduo. Ergo ne pre¬
destinati baptismo uitȩ p̃sents añ¬
quam ad eũ ꝑueniant. p̃ueniuntur.
occiduo. et p̃destinaret ds̃ qd futu¬
rum non fuisse p̾scunt. aut futur
non fuisse nesquit: ut eius aut p̾¬

Expanded text:
quamquam ipsa lectio non sit in eo caquamquam ipsa lectio non sit in eo canone scripturarum, unde in huiusmodi quaestionibus testimonia proferenda sunt. Noli credere nec dicere nec docere \'quos dominus praedestinauit ad baptismum, praedestinationi eius eripi posse et ante defungi quam in eis fuehic potestas contra potestatem Dei casibus datur, quibus irruentibus quod ille praedestinavit fieri non sinatur. Hic error quanta errantem voragine impietatis absorbeat, exaggerare non opus est; cum prudentem virum et corrigi paratum breviter admonuisse sufficiat. Tua quippe ista sunt verba: Habendam dicimus, inquis, de infantibus istiusmodi rationem, qui praedestinati baptismo uitae praesentis, antequam renascantur in Christo, praeueniuntur occiduo. ergone praedestinati baptismo uitae praesentis, antequam ad eum perueniant, praeueniuntur occiduo et praedestinaret deus quod futurum non fuisse praesciuit aut hoc futurum non fuisse nesciuit, ut eius aut pr
Abbreviated transcription (Latin):
rum ueniam. quȩ bapteatus amisit:
qñquid̃ pietas tam fidelis. et dño in
animo eius et nobis in u̾bis eiꝰ apparuit:
Nam sieos de quibꝰ non scuptum est
utrum fuerint baptitati sine baptis¬
hoc nobis innotescere potuit. qd beato
petro dñs ait. qui lotus est non indi¬
gec ut lauet. quid de alliis de quibus.
nichil tale legimꝰ dictum. de bar naba
de tenotheo de tito. de sila. dde philemo¬
ne. de ipsis euangelistis mareo et luca.
de innuimerabilib ceteris quos absit
ut baptitatos eẽ. dubitemꝰ. quanuis
non legamꝰ: Uinocrates autem septen¬
nis puer. in quib annis pueri cum
baptirantur iam sinibolum redat᷑
et pse ipsi ad interrogata respondẽt.
cur non tibi usus fuerit baptiratus
potiusse ab impio patre ad gentiliũ
sacrilegia reuocari. et obhoe fuisse
inpenis. de quibus si sorore orante
liberatus sit nescio. Neq enim ipsirn
uel iunq fuisse. xp̃ianiu. uel cathe¬
cuminum defunctum fiusse legisti:

Expanded text:
rum ueniam quae baptizatus ammisit? rum ueniam quae baptizatus ammisit? quando quidem pietas tam fidelis et domino in animo eius et nobis in uerbis eius apparuit. nam si eos, de quibus 11011 scriptum est utrum fuerint baptizati, sine baptishoc nobis innotescere potuit, quod beato Petro dominus ait: qui lotus est, non indiget, ut lauet, quid de aliis, de quibus uel tale nihil legimus dictum, de Barnaba, de Timotheo, de Tito, de Sila, de Philemone, de ipsis euangelistis Marco et Luca, de innumerabilibus ceteris, quos absit ut baptizatos esse dubitemus. quamuis non legamus? Dinocrates autem septennis puer, in quibus annis pueri cum baptizantur iam symbolum reddunt et pro se ipsi ad interrogata respondent, cur non tibi uisus fuerit baptizatus potuisse ab impio patre ad gentilium sacrilegia reuocari et ob hoe fuisse in poenis, de quibus sorore orante liberatus est, nescio. neque enim et ipsum uel numquam fuisse Christianum uel catechumenum defunetum fuisse legisti,
Abbreviated transcription (Latin):
catholicꝰ. Erempla enim quȩ te fallt̾
uel de latrone qui dm̃ ẽ confessus
in cruce: uel de fr̃e sc̃ȩ ꝑpenuȩ dinoera¬
te. nichil tibi ad huiꝰ erroris sententiã
suffragantiu. latro quippeille quamus
potuerit iudicio diumo inter eos de¬
puitan qui martiris confessione pur¬
gantur: tñ etiam utrum nam fuerit
baptitatus: ignoras. Nam ut omitta
qd̾ creditur aqua simul cum sangui¬
ne eriliente de latere dñi iurta cõ¬
ftus potuisse ꝑfundi. atq huiꝰ modi
scissimo baptismate dilui: quio si
in carcere fuerat baptiratus: quod et post¬
ea ꝑsecutionis tempore. nonnulli clancu¬
lo impetrare potuciunt: Quid si et ante¬
quam teneretur: Neq enim ꝓpterea illi
publice leges parcere poterant. quantũ
attinet ad corporis mortem: qm̃ duunitꝰ
remissionem acceꝑat peccatorum Quid
si iam baptitatus in latrocini facimis
et crim̃ incurrerat: et non expers bap¬
timatis s tanꝗ penitens accepit scele¬

Expanded text:
Catholicus. Exempla verum quae te fallunt Catholicus. Exempla verum quae te fallunt vel de latrone, qui Doin cruce uel de fratre sanctae Perpetuae Dinocrate nihil tibi ad huius erroris sententiam suffragantur. latro quippe ille, quamuis potuerit iudicio diuino inter eos deputari, qui martyrii confessione purgantur, tamen etiam utrum non fuerit baptizatus ignoras. nam, ut omittam, quod creditur aqua simul cum sanguine exiliente de latere domini iuxta confixus potuisse perfundi atque huiusmodi sanctissimo baptismate dilui, quid si in carcere fuerat baptizatus, quod et postea persecutionis tempore nonnulli clanculo impetrare potuerunt? quid si et antequam teneretur? neque enim propterea illi publicae leges parcere poterant, quantum adtinet ad corporis mortem, quoniam diuinitus remissionem acceperat peccatorum. quid si iam baptizatus in latrocinii facinus et crimen incurrerat et non expers baptismatis, sed tamquam paenitens accepit scele