comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in spũ scõ uires habere uniuersa caelestia dubitari non potest quan¬
do lectum ẽ uerbodnĩ caeli firmati sunt & spũoris eius omnis uir¬
tus eorum: Super omnia ẽ igitur. dequo ẽ omnis caelestium & cer¬
restrium uistus : quiigitur super omnia ẽ. utiq: non seruitꝰ quiñ
seruit liber ẽ : quiliber ẽ habet iura dominatus: hocsia principio
dicerem negar&ur sed quem ad modum illiminora pegant nema¬
iora credantur. Ita& nosminora praemittamus. ut aut perfidiã
suam &uam inminoribus prodant aut siuel minoribus consenti¬
unt maiora deminoribus colligamus: arbitror dementis si¬
me imperator. plenissime confutatos eosqui audent int̃ omnia
infilium hominis remitt&ur ei qui autem plas phemauerit in spũ¬
creaturas audet quis quam spm̃ computare : aut quisse sic obliget
ut sicreaturae derogauerit nom puc& sibi hoc aliqua uenia relaxan¬

Expanded text:
in Spiritu sancto vires habere universa coelestia dubitari non potest, quanin Spiritu sancto vires habere universa coelestia dubitari non potest, quando lectum est: Verbo Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Super omnia est igitur, de quo est omnis coelestium et terrestrium virtus. Qui igitur super omnia est, utique non servit: qui non servit, liber est: qui liber est, habet jura dominatus. 52. Hoc si a principio dicerem, negaretur. Sed quemadmodum illi minora negant, ne majora credantur: ita et nos minora praemittamus, ut aut perfidiam suam etiam in minoribus prodant; aut si vel minoribus consentiunt, majora de minoribus colligamus. 53. Arbitror, clementissime imperator, plenissime confutatos eos, qui audent inter omniain Filium hominis, remittetur ei: qui autem blasphemaverit in Spcreaturas audet quisquam Spiritum computare? Aut quis sic se obligat, ut si creaturae derogaverit, non putet sibi hoc aliqua venia relaxan
Abbreviated transcription (Latin):
infradicemus plenius interim nunc qnm̃ propositum ẽ ordine
suo adserere non esse inter omnia spm̃ computundum ipsũ apos¬
colum decuius uerbis faciunt qua estionem ad sertionis huius ad¬
hibeamus auctorem : quae enim essent illa omnia siue uisibilia
siue in uisibilia ipse signauit dicens : qnm̃s in ipso condica suntomnia
in caelis & interra : Vide somnia dehis dicta quae uel incaelis sunt
uelin terra : Sunt enim incaelis &iamin uisibilia quae facta sunt.
tamen necui esset in cognitum. ad didit dequibus dicer&: siue se¬
desinquit siue dominationes siue principatus. siue potestates om¬
nia peripsum &in ipso creata sunt & ipse ẽ ante omnes & omnia in
ipso constant : Num quidergo hic inter creaturas scm̃ spm̃ conp̃
trem dixisse aestimandus ẽ non utiq: namsicut hic perfilium di¬
cit omnia creata eẽ & in ipso omnia constare caelestia Ita &iam

Expanded text:
infra dicemus plenius. 50. Interim nunc quoniam propositum est ordine infra dicemus plenius. 50. Interim nunc quoniam propositum est ordine suo asserere, non esse inter omnia Spiritum compntandum, ipsum Apostolum, de cujus verbis faciunt quaestionem, assertionis hujus adhibeamus auctorem. Quae enim essent illa omnia, sive visibilia, sive invisibilia, ipse signavit dicens: Quoniam in ipso condita sunt omnia in coelis et in terra . Vides omnia de his dicta, quae vel in coelis sunt, vel in terra; sunt enim in coelis etiam invisibilia, quae facta sunt. 51. Tamen ne cui esset incognitum, addidit de quibus diceret: Sive Sedes, inquit, sive Dominationes, sive Principatus, sive Potestates, omnia per ipsum, et in ipso creata sunt, et ipse est ante omnes, et omnia in ipso constant . Numquid ergo hic inter creaturas Spiritum sanctumtrem dixisse aestimandus est? Non utique; nam sicut hic per Filium dicit omnia creata esse, et in ipso omnia constare coelestia: ita etiam
Abbreviated transcription (Latin):
pater cestis ẽ : sic enim habes in posterioribus. quia confirmata
ẽ salus nostra testi ficante do. Signis quoque & prodigiis & uarus
teria si supraomnia filius ꝑquem initium salus nostra ut prae¬
dicaretur accepit : utiq: et pater ds̃ qui testificatus & ad suerat
signis et prodigis desalute nostra exceptus acunctis ẽ: Similĩ
autem & sp̃s qui diuisionibus suis nostrae testimonium fert
saluti non ẽ increaturarum plebe numerandus. sed o. umpatre
aestimandus & filios qui non per incisiones sui diuiditus ipse
quum diuidit : indiuiduus enim quum sic nihil amittit quum
omnibus largitur. sicuc & filius regnum: patre acopiente n¬
hil perdit nec pater filio quum sua tradioa mittit: Nullum itaq:
dam pnum eẽ in diuisione gratiue spiritalis dnõ ad testante coc¬
norumus: quienim ubiuult spirat. ubique sine damno ẽ./ dequo¬

Expanded text:
Pater testis est. Sic enim habes in posterioribus, quia confirmata Pater testis est. Sic enim habes in posterioribus, quia confirmata est salus nostra, testificante Deo, signis quoque et prodigiis, et varteries . 49. Si supra omnia Filius, per quem initium salus nostra, ut praedicaretur, accepit: utique et Pater Deus, qui testificatur, et asseverat signis et prodigiis de salute nostra, exceptus a cunctis est. Similiter autem et Spiritus qui divisionibus suis nostrae testimonium fert saluti, non est in creaturarum plebe numerandus, sed cum Patre aestimandus et Filio, qui non per incisionem sui dividitur ipse, cum dividit; individuus enim cum sit, nihil amittit, cum omnibus largiatur: sicut et Filius, regnum Patre accipiente, nihil perdit: nec Pater Filio cum sua tradat, amittit. Nullum itaque damnum esse in divisione gratiae spiritalis, Domino attestante , cognovimus; qui enim ubi vult spirat , ubique sine damno est. De quo
Abbreviated transcription (Latin):
operationis. unitas praedicationis quae non potest separari :Iquod
si hoc loco separatur sp̃ ab operatione patris & filii quia dictum
ẽ exdõ omnia & perfilium omnia. Ergo & ibi quia a postolus
dexpõ dixit quiẽ super omnia ds̃ benedictus in saecula: ponso¬
lum eum creaturis omnibus sed &iam patri quod dictum ẽ nefas
practulit : sed absit non enim inter omnia pater. uoninter plebe
quandam creaturarum suarum: supercreaturas omns illa sub
diuinitas patris & filii & sp̃s scĩ illa seruit. haec regnat illa sub¬
fra adquem autem angelorum dixit aliquando sede addextera
meam donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum i ñ¬
ne omnes sunt inquit ministri & sp̃s inmi nisterium quimit tun¬
utiq quia angeli &c&erȩ potestutes inministerium & obsequium
hibet deme: Testis ẽ ergo filii sp̃s: qui testis ẽ. nouit omnia sicut ds

Expanded text:
operationis, unitas praedicationis, quae non potest separari. Quod operationis, unitas praedicationis, quae non potest separari. Quod si hoc loco separetur Spiritus ab operatione Patris et Filii, quia dictum est, Ex Deo omnia, et, Per Filium omnia, ergo et ibi, quia Apostolus de Christo dixit. Qui est super omnia Deus benedictus in saecula , non solum cum creaturis omnibus, sed etiam Patri, quod dictu est nefas, praetulit; sed absit. Non enim inter omnia Pater, non inter plebem quamdam creaturarum suarum. Subter creatura omnis, supra divinitas Patris et Filii et Spiritus sancti. Illa servit, haec regnat; illa subfra: Ad quem autem angelorum dixit aliquando: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum? Nonne omnes sunt, inquit, ministri spiritus in ministerium, qui mittunutique, quia Angeli et caeterae Potestates in ministerium et obsequium hibet de me . Testis est ergo Filii, Spiritus. Qui testis est, novit omnia, sicut Deus
Abbreviated transcription (Latin):
um spm̃ scm̃ paulo praedicante cognouerant: Nec contrarium
debet uideri quia quamuis &iam postea tacitum sit despũ tamep
creditum ẽ. & quod uerbam tacitum fuerat expressum est fide
nomins impletum mrsterium est: nec axpĩ baptis mace sp̃s sepa¬
ratur quia iohannes inpaenitentia baptis auit xp̃s in spũ
Nunc consideremus utrumquem admodum in xpinomine plenum eẽ
legimus baptis matis sacra mentum ita &iam scõ tantum spũ nuncu¬
pato nilnl desit admrsterii plenitudinem & rationem sequamus
aquo unccusẽ filius & ipsum quiunctus ẽ filium & spm̃ quo unctus
est designasti : scriptum est enim: hunc ibm ana pareh que mun
nuncupasti : unde ut rationi copuletur auctoritas. in spũquoque
recte baptitari no posse scriptura indicat. dicente dño: Vos au
corpore in unom spũ baptizati sumus : unum opus qui aunũ mis¬
terium unum baptisma quia mors una promundo: Vnita sergo¬

Expanded text:
ia jam Spiritum sanctum, Paulo praedicante, cognoverant. 43. Nec contrarium ia jam Spiritum sanctum, Paulo praedicante, cognoverant. 43. Nec contrarium debet videri, quia quamvis etiam postea tacitum sit de Spiritu, tamen creditum est: et quod verbo tacitum fuerat, expressum est fide.unitatem nominis impletum mysterium est: nec a Christi baptismate Spiritus separatur; quia Joannes in poenitentia baptizavit, Christus in SpNunc consideremus utrum quemadmodum in Christi nomine plenum esse legimus baptismatis sacramentum; ita etiam sancto Spiritu nuncupato, nihil desit ad mysterii plenitudinem. Et rationem sequamur, a quo unctus est Filius; est, designasti. Scriptum est enim: Hunc Jesum a Nazareth, quem unxnuncupasti. 45. Unde et rationi copuletur auctoritas, in Spiritu quoque recte nos baptizari posse Scriptura indicat, dicente Domino: Vos autcorpore, in unum Spiritum bapti zati sumus . Unum opus, quia unum mysterium: unum baptisma, quia mors una pro mundo:
Abbreviated transcription (Latin):
nomine sicut iohannes baptinare solebat accsperant. Io hannesenĩ
liea non bapti ncret in sp̃m. tamen & xpm praedicabat & spm̃deniq
quum interroguretur. Neforte ipse esset xp̃s respondit Ego uos
a quam baptino. Venit autem fortiorme. cuius non sum dignus cal¬
ciamenta portare ipseuos baptinabit inspũ scõ &igni: Ergo istiquia
nec in xpi nomine. Nec quum fide sps scĩ baptitati fuerant baptin atis¬
nom potuerant accipere baptis matis sacramentum. bapti ⁊ ati sunt
ita que in nomine ihũxpĩ nec iteratum ẽ in his baptisima sed nouatu
Vnum enim baptisma : ubiautem non ẽ plenum baptis matis sacram̃¬
tum Nec principium uelspecies aliqua baptis matis aestimatur:
tocum subruas. & quem ad modum siunum in sermone conprehen¬
das aut patrom aut filium aut spm̃ scm̃ fide autem nec patrem nec
aut sci sp̃s̃ minuas potestatem uacuum ẽ omne mrsterium: deniq

Expanded text:
nomine, sicut Joannes baptizare solebat, acceperant. Joannes enim, nomine, sicut Joannes baptizare solebat, acceperant. Joannes enim, licet num interrogaretur, ne forte ipse esset Christus, respondit: Ego vos aqua baptizo, veniet autem fortior me, cujus non sum dignus calceamenta portare: ipse vos baptizabit Spiritu sancto et igni . Ergo isti quia nec in Christi nomine, nec cum fide Spiritus sancti baptizati fuerant, non potuerunt accipere baptismatis sacramentum. 42. Baptizati sunt itaque in nomine Jesu Christi: nec iteratum est in his baptisma, sed novatum; unum enim baptisma . Ubi autem non est plenum baptismatis sacramentum, nec principium, vel species aliqua baptismatis aestimatur. totum subrues. Et quemadmodum si unum in sermone comprehendas, aut Patrem, aut Filium, aut Spiritum sanctum; fide autem nec Patrem, necaut Spiritus sancti minuas potestatem, vacuum est omne mysterium. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
quaratione quum dixerit hic ex patre omnia & ꝑfilium omnia
quod sipergit malitios ae interpr &uri. quam multis inueni¬
& locis praeiudicatam scĩsps̃ potestatem in quibus uel depa¬
tre uel defilio nihil scriptura expraesserit. Sed incellegen¬
dum reliquerit: Num quid ergo quum gratia sps praedicatur
di patris aut unigeniti filii denegatur : Nonita quia sicut pat̃
quia unum nomen ẽ potestas unaita &iam ubi o peratio aliqua
diuina aut patris aut filii aut sps̃ designatur. Nonsolum ad scm̃
spm̃ sed &iam ad patrem refertur & filium. Nec solum ad pa¬
trem sed &iam ad filium refertur & spm̃ : Denique & aechiops
eunuchus candacis reginae baptinatus in xpõ plenum mysterium
tis atos sedicerent iniohannis baptism& baptisatisunt postea quia
io hannes in remissionem peccatorum in aduenientis ihũ non in suo
baptis auit nomine. &ideo spͥm̃ nesciebant quia nec bapcis mum in xp̃i¬

Expanded text:
qua ratione cum dixerit hic ex Patre omnia, et per Filium omnia Quod si pergit malitiose interpretari, quam multis inveniet locis praedicatam sancti Spiritus potestatem, in quibus vel de Patre vel de Filio nihil Scriptura expresserit, sed intelligendum reliquerit! 40. Numquid ergo cum gratia Spiritus praedicatur, Dei Patris aut unigeniti Filii denegatur? Non ita, quia sicut Pater quia unum nomen, potestas una, ita etiam ubi operatio aliqua divina, aut Patris, aut Filii, aut Spiritus designatur, non solum ad sanctum Spiritum, sed etiam ad Patrem refertur et Filium, nec solum ad Patrem, sed etiam ad Filium refertur et Spiritum. 41. Denique Aethiops eunuchus Candacis reginae baptizatus in Christo , plenum mysterium mvis baptizatos se dicerent in Joannis baptismo, baptizati sunt postea ; quia Joannes in remissionem peccatorum, in advenientis Jesu, non in suo baptizavit nomine. Et ideo Spiritum nesciebant, quia nec baptismum in
Abbreviated transcription (Latin):
interomnia ad numerandum putant : quia legunt ex dõ omnia:
consequenter autem. nec patrem secernunt ab omnibus. qura
creaturis omnibus filium non secernunt : qnm̃ sicut expacre
omnia posuisse filium uel ampus uideretur. qui audierat dixis¬
se filium. pater quod dedic mihi maius omnibus est M

Expanded text:
inter omnia annumerandum putant, quia legunt: Ex Deo omnia . inter omnia annumerandum putant, quia legunt: Ex Deo omnia . Consequenter autem nec Patrem secernunt ab omnibus, qui a creaturis omnibus Filium non secernunt; quoniam sicut ex Patomnia posuisse Filium vel impiis videretur, qui audierant dixisse Filium: Pater quod dedit mihi, majus omnibus est .
Abbreviated transcription (Latin):
nium ut & super omnia a prob&ur esse quia factus non ẽ &
quia suꝑ omnia ẽ non uideatur factus eẽ Nec incer ea quae sun
facta peruerbum euangelista posuit. Non excepit spm̃ scm̃
dixerit . non omnia facta sumus quum utiq: loqui in euan gelistis
sed sp̃s patris uestri quiloquetur in uobis : tamensiquis ut dixi
hoc loco non excepit spm̃ scm. sed inter omnia Numerat. Nec ibi
ergo excipit dĩ filium ubia postolus dixit. nobis tamen unus
dr̃ pater inquo omnia & nos in illum : Sed ut scias quia in ter
omnia non ẽ filius legat sequentia : Nam quum dicit & unus dns̃
ihs̃ perquem omnia. Ab omnibus utique excepit dĩ filium quia
credit indĩfilium. Nec credit indĩ filium. quin oncredit inspm̃
Nec potest sine regula ueritatis fides stare: Nam quinegare
pi&atis ẽ unita tem bene credere. &iam unitatem impi&atis
merari. quia omnia legunt facta ꝑfilium. &iam filium utiq

Expanded text:
nium, ut et super omnia probetur esse, quia factus non est; et nium, ut et super omnia probetur esse, quia factus non est; et quia super omnia est, non videatur factus esse: nec inter ea quae sunt facta per Verbum Evangelista posuit, non excipit Spiritum ssunt, dixerit, non omnia facti sumus; cum utique loqui in Evangelistis sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis ; tamen si quis, ut dixi, hoc loco non excipit Spiritum sanctum, sed inter omnia numerat; nec ibi ergo excipit Dei Filium, ubi Apostolus dixit: Nobis tamen unus Deus Pater ex quo omnia, et nos per illum . Sed ut sciat quia inter omnia non est Filius, legat sequentia; nam cum dicit: Et unus Dominus Jesus, per quem omnia ; ab omnibus utique excipit Dei Filium, qui credit in Filium: nec credit in Dei Filium, qui non credit in Spiritum: nec potest sine regula veritatis fides stare. Nam qui negare pietatis unitas est bene credere, etiam unitas impietatis merari, quia omnia legunt facta per Filium, etiam Filium utique
Abbreviated transcription (Latin):
altadĩ quomodo dm non uid&. qui cognouit quue dĩ sunt : quo¬
modo dm̃ non uid& quia ex dõ est : ergo quum ita positum sit
quia dm̃ nemo uiditumquam. Vidit aucem sps̃ utiq: exceptus
ẽ Sp̃s super omnia ẽ igitur. quiẽ exceptus exomnibus: Videtur
sanct e imperator plena ratio esse pi&atis. sed impiis non uide¬
tur: Deniq: quid moliantur. aduerte : solent enim dicere. Ideo in¬
ter omnia spm̃ scm̃ esse numerandum : qui ascriptum ẽ dedĩ
filio: Omnia ꝑ ipsum facta sunt : quamm ale confundicur actio
quae nonten& ueritatem & praeposterȩ ordine Adsertionis
in uoluitur: Hoc enim tunc ualeret ut inter omnia dicerent eẽ
spm̃ scm̃ si factum probarent : Nam qͣi momnia ꝑfilium scriptura
dicit esse quae facta sunt quum autem factus non doceatur sp̃s
sps̃ utiq: nec inter omnia probari potest. quineq: factus ẽ. sicuc
omnia nec creatus : mihiigitur adutrumq hoc proficit cestimo¬

Expanded text:
i? quomodo Deum non vidit, qui cognovit quae Dei sunt ? quomodo 606 Deum non vidit, qui ex Deo est? Ergo cum ita positum sit quia Deum nemo vidit umquam, vidit autem Spiritus; utique exceptus est Spiritus. Super omnia igitur est, qui est exceptus ex omnibus. sancte imperator, plena ratio esse pietatis, sed impiis non videtur. Denique quid moliantur adverte. Solent enim dicere haeretici ideo inter omnia Spiritum sanctum esse numerandum, quia scriptum est de Dei Filio: Omnia per ipsum facta sunt . 28. Quam male confunditur actio, quae non tenet veritatem, et praepostero ordine assertionis involvitur! Hoc enim tunc valeret, ut inter omnia dicerent esse Spiritum sanctum, si factum probarent. Namque omnia per Filium Scriptura dicit esse, quae facta sunt: cum autem factus non doceatur Spiritus sanctus; utique nec inter omnia probari potest, qui neque factus est sicut omnia, nec creatus. Mihi igitur ad utrumque hoc proficit testimo
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽ plenius : nihil adunitatem diuincce pocestatis ẽ euidentius
quum Idem nouerit sp̃s quod & filius qui paternorum testis & con¬
sors indiuiduus secr&orum ẽ : Exclusit itaque a cognitione dĩ.
soci&acem & multitudinem creaturae : Non excludendo autẽ
Alectum ẽ in euungelio. qui ad ñ nemo uiditumquam nisi unige¬
nitus filius qui est insinu patris ipse n arrauit. ad exceptionem

Expanded text:
tis est plenius; nihil ad unitatem divinae potestatis evidentius; tis est plenius; nihil ad unitatem divinae potestatis evidentius; cum idem noverit Spiritus quod et Filius, qui paternorum testis et consors individuus secretorum est. 26. Exclusit itaque a cognitione Dei societatem et multitudinem creaturae: non excludendo autem lecum est in Evangelio: Quia Deum nemo vidit umquam, nisi unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit ; ad exceptionem
Abbreviated transcription (Latin):
nia : Nunc idipsum quod diximus testimoniis aElstruamus: prin¬
cipium disputationis ẽ quia seruiant omnia: seruire autemomnia
liquet: qumnꝰ scriptum ẽ : uniuersa seruiunt tibi: dixit hoc sp̃sper
proph&cm: Nondixit seruimus. sed seruiunt tibi ut crederer
quod ipse a seruitio sit exceptus: ergo quum uniuersa seruiunt
non serui atsp̃s. utiq: inter uniuersa non est sp̃s sc̃s : Namsi interom¬
tatur sps. dm̃patrem esse super omnia denegamus : & enim quũ
perfectionis. perfeccȩq: uirtutis: Ac ne a postolum arbitrentur
errasse. accipiant quem fiduciae huius sit sequutus auccorem:
dns enim in euangelio dixit : Quum uenerit paralytus quem
ego mittam uobis a patremeo sps ueritatis quia patremeo pro
cedit: ille testimonium perhib& deme : ergõ & apatre procedit
sps sc̃s. Et testificatur defilio cestificatur &icm depatrẽ : testis
& fidelis &uerus. quonihil ad ex pri essionem diuinae maiesta¬

Expanded text:
nia. 23. Nunc idipsum quod diximus, testimoniis astruamus. Prinnia. 23. Nunc idipsum quod diximus, testimoniis astruamus. Principium disputationis est, quia serviunt omnia. Servire autem omnia liquet, quoniam scriptum est: Universa serviunt tibi . Dixit hoc Spiritus per Prophetam. Non dixit: servimus; sed, serviunt tibi; ut crederes quod a servitio sit ipse exceptus. Ergo cum universa serviant, non serviat Spiritus, utique inter universa non est Spiritus sanctus. 24. Nam si inter omtatur Spiritus , Deum Patrem esse super omnia denegamus. Etenim cum experfectionis, perfectaeque virtutis? 25. Ac ne Apostolum arbritentur errasse, accipiant, quem fiduciae hujus sit secutus auctorem. Dominus enim in Evangelio dixit: Cum venerit Paraclitus, quem ego mittamcedit; ille testimonium perhibebit de me . Ergo et a Patre procedit Spiritus sanctus, et testificatur de Filio. Testificatur etaim de Patre testis et fidelis et verus: quo nihil ad expressionem divinae majesta
Abbreviated transcription (Latin):
batur: nec superioris temporis damna deploro quando quidẽ
sequestratio illa basilicae cuius dam fenoris traxit usuras & enĩ
basi licam seques trasti. ut fidem probures: Impleuit igitur propo¬
situm suum pi&as tua. quae sic sequestrauerat ut probar & sic pro¬
babit ut redderet: Nec fructum amisi & iudicium teneo. patuitq
omnibus inquadam factidis crecione. Discretam tibinum quam fu¬
isse sententiam. patuit inquam omnibus. &tuum non fuisse quum
sequestrares & tuum esse quum redderes: Primumigitur ab infe¬
rioribus inchoemus ut quasi pergradus quosdam traccatus nost̃
ascendat. quo facilius hii quifidem non deferunt. uel ratione flec¬
tantur: possunt enim dicere in principio. Necnos dicimus seruire
spm̃: sed quum dicant seruir expm. quomodo possunt negare de
spu quod si secundum carnem in serui forma consentiunt xp̃m
aucem seruiunt : Super omnia igitur est spĩ. qui n on seruit sicut om¬

Expanded text:
batur. 21. Nec superioris temporis damna deploro; quandoquidem batur. 21. Nec superioris temporis damna deploro; quandoquidem sequestratio illa basilicae, cujusdam fenoris traxit usuras. Etenim basilicam sequestrasti, ut fidem probares. Implevit igitur propositum suum pietas tua, quae sic sequestraverat, ut probaret; sic probavit, ut redderet. 605 Nec fructum amisi, et judicium teneo, patuitque omnibus in quadam facti discretione discretam tibi numquam fuisse sententiam. Patuit, inquam, omnibus et tuum non fuisse, cum sequestrares: et tuum esse, cum redderes. 22. Primum igitur ab inferioribus inchoemus, ut quasi per gradus quosdam tractatus noster ascendat, quo facilius hi qui fidem non deferunt, vel ratione flectantur. Possunt enim dicere in principio: Nec nos dicimus servire Spiritum. Sed cum dicant servire Christum, quomodo possunt negare de Spiritu? Quod si secundum carnem in servi forma consentiunt Christum autem serviunt: super omnia igitur Spiritus est, qui non servit sicut om
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntariã segregans ds̃ hȩreditati suae : Poꝵ esse Iteꝵ cre¬
Non enim ses̃ sp̃s aut potestati alienae est subiectus aut iuri
sed suae libertatis arbiter omnia pro auctoritate propriae
uoluntatis diuidens sicut legimus singulis prout uult: Nonergo¬
incer omnia sed super omnia sp̃sses ẽ : iam enim deeo qnm̃ ita ple¬
n e de dĩ filioclementissime imperator instructus es ut ipse
iam doceas cupientem te & exigentem audire aliquid expraessius
non morabor. praesertim quum itate ad sertione istius modi
testificatus sis proxime delectatum. ut basilicam ecclesiae sine
ullo monitore praeceperis refor mari fidei itaque tuae gratiã
& nostrae praemium iam tenemus: neq: enim aliud possumus
dicere. nisi scĩ sps̃ hanc fuisse gratiam. quod ignorantibus om¬
nibus subito basilicam reddi disti spr̃ inquam scĩ hoc munus. hoc
opus ẽ : quici nobis quidem tunc praedicabatur. sed inte opera¬

Expanded text:
voluntariam segregans Deus haereditati suae . Non enim Spirvoluntariam segregans Deus haereditati suae . Non enim Spirnctus aut potestati alienae est subjectus aut juri; sed suae libertatis arbiter, omnia pro auctoritate propriae voluntatis dividens, sicut legimus , singulis prout vult. inter omnia, sed super omnia Spiritus sanctus est. Jam enim de eo  quoniam ita plene de Dei Filio, clementissime imperator, instructus es, ut ipse jam doceas cupientem te et exigentem audire aliquid expressius, non morabor; praesertim cum ita te assertione istiusmodi testificatus sis proxime delectatum, ut basilicam Ecclesiae sine ullo monitore praeceperis reformari. 20. Fidei itaque tuae gratiam, et nostrae praemium jam tenemus; neque enim aliud possumus dicere, nisi sancti Spiritus hanc fuisse gratiam quod ignorantibus omnibus, subito basilicam reddidisti. Spiritus, inquam, sancti hoc munus, hoc opus est, qui a nobis quidem tunc praedicabatur, sed in te opera
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uerbum recepit. & euidentia meruit tui documenta iudicii. &¬
enim quam diu uenena arrianorum suis fouebat inclusa uisceri¬
bus bellis finitimis inqui&a muros armis circum sonabat hosti¬
libus postea uero quam fidei exules abdicauit. hostem ipsum iu¬
dicem regum quem semper tremere consueuerat dedicum uidi
supplicem recepit. morientem obruit. sepultum possid& quan¬
tos ergo & constantin opoli. quantos post remo toto hodie in
orbe mundastii non mundauit damassus. non mundauit petrus.
non mundauit ambrosius. Non mundauit gregorius: nostraenĩ
seruitia sed tua sunt sacramenta: Neq enim humanȩ opis est
diuina conferre. sed tuum dnẽ munus & patris ẽ. quiloquutus
c̃. perproph& as dicens : Effundam despũmeo super omnem car¬
nem & proph&abunt filii & filiae eorum : Hic ẽ intipo ros
ille caelestis. haec pluuia uoluntaria. sicut legimus. pluuiã

Expanded text:
Dei verbum recepit, et evidentia meruit tui documenta judicii. EDei verbum recepit, et evidentia meruit tui documenta judicii. Etenim quamdiu venena Arianorum suis fovebat inclusa visceribus, bellis finitimis inquieta, muros armis circumsonabat hostilibus. Postea vero quam fidei exsules abdicavit, hostem ipsum judicem regum, quem semper timere consueverat, deditum vidit, supplicem recepit, morientem obruit, sepultum possidet. Quantos ergo et Constantinopoli, quantos postremo toto hodie in orbe mundasti! 18. Non mundavit Damasus, non mundavit Petrus, non mundavit Ambrosius, non mundavit Gregorius; nostra enim servitia, sed tua 604 sunt sacramenta. Neque enim humanae opis est divina conferre; sed tuum, Domine, munus et Patris est, qui locutus est per prophetas, dicens: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem, et prophetabant filii et filiae eorum . Hic est in typo ros ille coelestis: haec pluvia voluntaria, sicut legimus: Pluviam
Abbreviated transcription (Latin):
aqua delibro psalmorum. aqua ẽ ros caelestis oraculi: Veniat igi¬
tur dnẽ ihũ haec aqua in meam animam. inmeam carnem. ut hu¬
ius humore pluuiae. nostrarum conualles mentium atq: intimi
cordis arua uiridescant: ueniant in me stillicidiatua gratiam in¬
mortalitatemq: rorantia : dilue gressus mentis meae Neiterum
peccem dilue animimei calcaneum ut possim abolere maledictũ
nemorsum serpentis interiore pede sentiam s ed sicut ipse cussisti
sequentibuste ut serpentes & scorpiones in lȩso possim calcare ues¬
tigio: pedemistimundum redimemeam unius animam peccatoris¬
haec c̃ specialis tuae praerogatiua pi&atis. quato tum mundum
in singulis redemisti : helias adunam missus ẽ uiduam. helisa eus
mundauit unum . tunobis dnẽ ihũ hos hodie emille mundasti qua¬
tosi nurbe roma. quantos alexandriue quantos antiochiue
quantos &iam constant inopolis nam &iam constantinopolis iam

Expanded text:
aqua de libro Psalmorum . Aqua est ros coelestis oraculi. Veniat igiaqua de libro Psalmorum . Aqua est ros coelestis oraculi. Veniat igitur, Domine Jesu, haec aqua in meam animam, in meam carnem; ut hujus humore pluviae nostrarum convalles mentium atque intimi cordis arva viridescant . Veniant in me stillicidia tua, gratiam immortalitatemque rorantia. Dilue gressus mentis meae, ne iterum peccem. Ablue animi mei calcaneum, ut possim abolere maledictum ; ne morsum serpentis interiore pede sentiam, sed, sicut ipse jussisti sequentibus te, ut serpentes et scorpiones illaeso possim calcare vestigio . Redemisti mundum, redime unius animam peccatorisHaec est specialis tuae praerogativa pietatis, qua totum mundum in singulis redemisti. Elias ad unam missus est viduam , Elisaeus mundavit unum : tu nobis, Domine Jesu, hos hodie mille mundasti. Quantos in urbe Roma, quantos Alexandriae, quantos Antiochiae, quantos etiam Constantinopoli! Nam etiam Constantinopolis jam
Abbreviated transcription (Latin):
des uestros : Voloergo & ego pedes lauare fratrum meorum
uolo dnĩ implere mandatum: uoluit me non uerecundari non
de dignari quod ipse prius fecit: bonum mỹsterium humilitatis
quiadum aliences sordes lauomeas abluo sed nonhoc omnes au¬
rire poterant my sterium: lauare uoluit quidem & abrahampe¬
des. sed hospitalitatis affectu uolebat & gedeon lauare pedes ange
lodnĩ qui apparuit sibi sed uolebat uni uolebat quasiis qui de¬
ferret obsequium non quidon ar& consortium: hoc mysterium
magnum ẽ. quod nemo cognouit: Denique petro dixit: Quod ego
facio tunesei s. cognosce spostea: hoc inquam diuinum myste¬
rium est quod &icm qui lacuerunt requirunt: non est ergosim¬
plex aqua caelestis mrsterii. perquam consequimur ut patrẽ
cum xpo habere mereamur: est & quȩdam aqua quam mitta¬
mus inpeluem animae nostrae . aqua deuellere & libro iuda ico.

Expanded text:
des vestros . 15. Volo ergo et ego pedes lavare fratrum meorum, des vestros . 15. Volo ergo et ego pedes lavare fratrum meorum, volo Domini implere mandatum, volo in me non verecundari, non dedignari quod ipse prius fecit. Bonum mysterium humilitatis; quia dum alienas sordes lavo, meas abluo. Sed non hoc omnes haurire poterant mysterium. Lavare voluit quidem et Abraham pedes, sed hospitalitatis affectu . Volebat et Gedeon lavare pedes angelo Domini qui apparuit sibi: sed volebat uni, volebat quasi is qui deferret obsequium, non qui donaret consortium. 603 Hoc mysterium magnum est, quod nemo cognovit. Denique Petro dixit: Quod ego facio tu nescis, cognosces postea . Hoc, inquam, divinum mysterium est, quod etiam qui laverint, requirent. Non est ergo simplex aqua coelestis mysterii, per quam consequimur, ut partem cum Christo habere mereamur. 16. Est et quaedam aqua quam mittamus in pelvim animae nostrae, aqua de vellere et libro Judicum,
Abbreviated transcription (Latin):
rum uult dñs ihr̃ & nostros liuccrepedes Nonenim petrosob
seduni cuiq dicit fideli. Nisila uero tibi pedes non babebis metũ
me induisti estonudus ut nos misericordictua uestias prae¬
cingete propternos lintea: ut nos tuimuneris in mortali¬
tate praecingas mitte aquam in peluem. laua non solum pe¬
des sed & iam caput nec solum corporis nostri sed &iam mentis
uestigia: uolo exuere omnes nostrae sordes fragilitatis ut &¬
egodicam nocte exui tuncã meam quomodo in duam cam. laui
pedes meos quomodo in quinubo illos quanta istamaiestasesi
quasimnnister pedes famulorum tuorum lccuas quasi dsrore
mits ecaelo nec solum pades lauas sed &icm uc tecum recum¬
bamus inuita ssed exemplonostuae dignationis hortaris dicens
uocatis mednm et magistrum & bene facitis sum enimsiergo
ego lcui pedes uestros dñs & magister. & uos inuicem lauate pe¬

Expanded text:
rum. Vult Dominus Jesus et nostros lavare pedes; non enim Petro soli, rum. Vult Dominus Jesus et nostros lavare pedes; non enim Petro soli, sed unicuique dicit fideli: Nisi lavero tibi pedes, non habebis mecumme induisti: esto nudus, ut nos misericordia tua vestias. Praecinge te propter nos linteo, ut nos tui muneris immortalitate praecingas. Mitte aquam in pelvim: lava non solum pedes, sed etiam caput: nec solum corporis nostri, sed etiam mentis vestigia. Volo exuere omnes nostrae sordes fragilitatis; ut et ego dicam: Nocte exui tunicam meam, quomodo induam eam? Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos ? 14. Quanta ista majestas est! Quasi minister pedes famulorum tuorum lavas, quasi Deus rorem mittis e coelo. Nec solum pedes lavas, sed etiam ut tecum recumbamus invitas, et exemplo nos tuae dignationis hortaris dicens: Vocatis me dominum et magistrum, et bene facitis; sum etenim. Si ergo ego lavi pedes vestros dominus et magister, et vos invicem lavate pe
Abbreviated transcription (Latin):
eius misit in peluem ut repleretur aqua non camen aosees
rore pedes lauit ulii debebacur tanti praerotat iua usere¬
ru expectabatur illequi sordes omnium solus possec abluere
ponerat tantus gedeon qui hoc sib mrsterium uindicaret
non enim gedeon sedfilius hominis uenit. non ministrarised
ministrare : Itaque cognoscamus in quo haec mysteria uiden¬
tur esse completa non in scõ hierobaal. Adhuc enim erant illa
principia Ideo gentes uicdie & quia siccitas erat adhuc ingenti¬
bus. Ideo isrł uicie quic ros tunc manebat in uellere: ueniamur
ad euangelium in uenio dnm̃ spoliantem seuestimenta & prae¬
cingentem selinteo mittentem aquam in peluem. lauantem pe¬
des discipulorum : haec erat aqua ros ille caelestis. hoc prophe¬
tabatur quod illo rore caelesti discipulorum suorum dñsihẽ
pedes lauar& et nunc extendantur pedes animorum nostro¬

Expanded text:
ejus misit in pelvim, ut repleretur aqua, non tamen ipse eo ejus misit in pelvim, ut repleretur aqua, non tamen ipse eo rore pedes lavit . Alii debebatur tanti praerogativa mysterii. Exspectabatur ille qui sordes omnium solus posset abluere. Non erat tantus Gedeon, qui hoc sibi mysterium vindicaret. Non enim Gedeon, sed Filius hominis venit non ministrari, sed ministrare . Itaque cognoscamus in quo haec mysteria videantur esse completa. Non in sancto Hierobaal; adhuc enim erant illa principia. Ideo gentes victae, quia siccitas erat adhuc in gentibus: ideo Israel vicit, quia ros tunc manebat in vellere. 12. Veniamus ad Dei Evangelium. Invenio Dominum spoliantem se vestimenta, et praecingentem se linteo, mittentem aquam in pelvim, lavantem pedes discipulorum . Haec erat aqua ros ille coelestis, hoc prophetabatur quod illo rore coelesti discipulorum suorum Dominus Jesus pedes lavaret. Et nunc extendantur pedes animorum nostro
Abbreviated transcription (Latin):
nobis scripturae diuinae totius mundi pluuiam pollicebantur
uenitergoiam dñs uenit & pluuia uenit dñs stillicidia secumc&e
lestia deferens & ideo iamnos bibimus quiante sitiebamus &di¬
uinum illum sp̃m austu interiore potamus : Hoc ergoprae¬
uidit sc̃s̃ gedeon quia uerum & spiritalem rorem quam
gentium nationes erant fideiperceptione bibiture
&ideo diligentius explorauit : ẽ enim neces saria cautelufeo¬
rum si quidem &iam hiesum aue cum uidiss& ducem militiae
caelestis interrogauit noster es an aduersariorut. ue forti
aliquibus aduersarii praest igus falleetur: non tamen dct¬
ose uellus uel incampoposuit uelin praco sed posuit in a reaubi
messis ẽ tricici : messis enim multa operarii autem pauei
eo quod perfidem dnĩ futura esset messis fecunda uirtutũ
necillũd otiosae quod ex siccauit uellus iudaicum &rorem

Expanded text:
nobis Scripturae divinae totius mundi pluviam pollicebantur,nobis Scripturae divinae totius mundi pluviam pollicebantur,t ergo jam ros, venit et pluvia, venit Dominus stillicidia secum coelestia deferens; et ideo jam nos bibimus, qui ante sitiebamus, et divinum illum Spiritum haustu interiore potamus. 9. Hoc ergo praevidit sanctus Gedeon, quia verum et spiritalem rorem etiam gentium nationes erant fidei perceptione bibiturae, et ideo diligentius exploravit; est enim necessaria cautela sanctorum. Siquidem etiam Jesus Nave cum vidisset ducem militiae coelestis, interrogavit: Noster es, an adversariorum ? ne forte aliquibus 602 adversarii praestigiis falleretur. 10. Non tamen otiose quod vellus non vel in campo posuit, vel in prato: sed posuit in area, ubi messis est tritici: Messis enim multa, operarii autem pauci ; eo quod per fidem Domini futura esset messis fecunda virtutum. 11. Nec illud otiose quod exsiccavit vellus Judaicum, et rorem
Abbreviated transcription (Latin):
oraculum ros enim in uellere fides erat iniuda ea: quia sicut ros
dĩ uerba descendunt: ergo quando totus orbis infructuoso
aestugentilis superstitionis arebat : tunc eratros ille caelestis
uisitationis in uellere : postea uero quam oues quae perie¬
runt domus israbel unde puto figuram iud aici uelleris adum¬
bratam oues inquam illȩ fontem aquae uiuae negarunt ros
fide mentis exaruit in pectoribus iuda eorumm eatus que
suos fons ille diuinus in corda gentium diriuauit : Inde est quod
nunc fidei rore totus orbis umescit: aduero iuda ei proph&as
suos & consiliurios perdiderunt: Nec mirum si perfidiae subeunt
siccitatem quos dñs ds̃ profeticiimbris ubertate priuauit dicens
mandabonubibus meis nepluant super uineam istam: est enim pro¬
feticae nubis pluuia salutaris sicut & dauid dixit: Descendit sicut
oluuia in uellus & sicut stillicidia stillantia superterram hanc

Expanded text:
oraculum: ros enim in vellere fides erat in Judaea; quia, sicut ros, oraculum: ros enim in vellere fides erat in Judaea; quia, sicut ros, Dei verba descendunt . 7. Ergo quando totus orbis infructuoso aestu gentilis superstitionis arebat, tunc erat ros ille coelestis visitationis in vellere. Postea vero quam oves quae perierunt domus Israel unde puto figuram Judaici velleris adumbratam, oves, inquam, illae fontem aquae vivae negarunt , ros fidei humentis exaruit in pectoribus Judaeorum, meatusque suos fons ille divinus in corda gentium derivavit . Inde est quod nunc fidei rore totus orbis humescit: at vero Judaei prophetas suos et consiliarios perd i derunt. 8. Nec mirum si perfidiae subeant siccitatem, quos Dominus Deus prophetici imbris ubertate privavit, dicens: Mandabo nubibus meis ne pluant super vineam istam . Est enim propheticae nubis pluvia salutaris, sicut et David dixit: Descendit sicut pluvia in vellus, et sicut stillicidia stillantia supe
Abbreviated transcription (Latin):
berandum & tamen lic& fortis & fidus plenior adhec dednõ futu¬
rae uictoriae documenta quaerebat dicens: sisaluas inmanum ea
israhel quem ad modum loqutus es dnẽ. Ecceego pono lanae uellus
in arca &siros factus fuerit super uellus & super omnem ter¬
ram siccitas. cognoscam quiu in manu mea secundum promis¬
satua populum liberabis : & lta factum est: sea diecit postea ut
rursus ros proflueret supra totam terram & siccitusesset in
uellere : quuerit fortasse aliquis utrum nam. quasi incre¬
dulus esse uideatur qui frequentibus informatus indiciis ad¬
huc plura poscebat : s ed quem ad modum potest uideri quusi am¬
biguus incertus que cemptasse qui mrsteria loquebatur non
ergo ille ambiguus sed prouidus nenos ambi geremus : Nam
quomodo ille ambiguus cuius praecatio habebat effectum:
unde autem securus adorsus esset proelium. Nisi intellexissec

Expanded text:
berandum. Et tamen licet fortis et fidus, pleniora adhuc de Domino futuberandum. Et tamen licet fortis et fidus, pleniora adhuc de Domino futurae victoriae documenta quaerebat, dicens: Si salvas in manu mea Israel, quemadmodum locutus es, Domine; ecce ego pono lanae vellus in area: et si ros factus fuerit super vellus, et super omnem terram siccitas, cognoscam quia in manu mea secundum promissa tua populum liberabis. Et ita factum est . Sed adjecit postea, ut rursum ros proflueret super totam terram, et siccitas esset in vellere. 6. Quaerit fortasse aliquis utrumnam quasi incredulus esse videatur, qui frequentibus informatus indiciis adhuc plura poscebat? Sed quemadmodum potest videri quasi ambiguus incertusque tentasse, qui mysteria loquebatur? Non ergo ille ambiguus, sed providus, ne nos ambigeremus. Nam quomodo ille ambiguus, cujus precatio habebat effectum? Unde autem securus adorsus esset praelium, nisi intellexisset
Abbreviated transcription (Latin):
Ut dñsait : Ignem ueni mittere incerram Aduertit igituruir+
doccus & praesagus futuri superna mysterics& ideosecunb¬
dum oracula occidit uitulum apatresuo idolis deputatum &
ipse septẽnem alium uitulum immo lauit dõ quo facto manifes¬
tissimae reuelauit post aduentum dni omnia gentilitatis ab olen
da sacrificia solumque sacrificium dõ dominicae passionis pro
redemptione populi deferendum : & enim uitulus ille erat intipo
apsin quo septem spiri calium plenitudo uirtutum sicut esausi
dixit ħabi tabat: hunc uiculum & abraham obtulit quando
diem dnĩ uidit & gauisus ẽ: hic est quinunc in haedi tiponune
in ouis nunc inuituli offerebatur : haediquod sacrificium prode¬
uctis sit õuis quoduoluntaria hostiauitulus quo d imaculata
situictima: pracuiditergomisterium sc̃s gredeore deniouecodi¬
centos elogit ad pro eliumut ostend er& non in numero multitudinis
sed in sacramento crucis mundum ab incursu grauiorum hostiumli¬

Expanded text:
us ait: Ignem veni mittere in terram . Advertit igitur vir doctus et praesagus futurorum superna mysteria. Et ideo secundum oracula occidit vitulum a patre suo idolis deputatum, et ipse septennem alium vitulum immolavit Deo. Quo facto manifestissime revelavit post adventum Domini omnia gentilitda sacrificia, solumque sacrificium Deo Dominicae passionis pro redemptione populi deferendum. Etenim vitulus ille erat in typo Christus, in quo septem spiritalium plenitudo virtutum, sicut Esaias dixit , habitabat. Hunc vitulum et Abraham obtulit, quando diem Domini vidit, et gavisus est . Hic est qui nunc in haedi typo, 601 nunc in ovis, nunc in vituli offerebatur. Haedi, quod sacrificium pro delictis sit; ovis, quod voluntaria hostia: vituli, quod immaculata sit victima. 5. Praevidit ergo mysterium sanctus Gedeon. Denique trecentos elegit ad praelium ; ut ostenderet non in numero multitudinis, sed in sacramento crucis mundum ab incursu graviorum hostium li
Abbreviated transcription (Latin):
guis hircorum & taurorum. & cinis uitulae aspersus uquim¬
cupatumẽ quo plurimarum redolente copuilorincipeto¬
cusratiuerumillum deominipotens pacerunert pedosepondu
sacer dotum qui non ut ali intypo unctus eelegei sud desceundu
lge unctus incorpore & iueritute supra legem artute sc̃
spsi cu patre plenus es hoc ẽ olcum laetiticce dequus cudenig¬

Expanded text:
guis taurorum et hircorum, et cinis vitulae aspersus inquincupatum est, plurimarum redolente copula gratiarum: verum illum Deus omnipotens Pater unxit principem sacerdotum, qui non ut alii in typo unctus ex lege, sed et secundum legem unctus in corpore, et in veritate supra legem virtute sancti Spiritus ex Patre plenus est. 101. Hoc est oleum laetitiae, de quo di
Abbreviated transcription (Latin):
telligentiae sc̃s unicus multiplex subtilis benomobi¬
Is disertur inmaculatus: In maculatum dicit
scribtura: Numquid mentita est defilio. despũscõcre¬
dasesse mentitam dixitenim propheta In eodem loco. de
sapientia quianihilmaculosũ In illam incurrit. ipsa in macu
Ergo peccãt ñ fecit : & qͥasi ne peccato ẽ. creaturañe : enĩ creatura petca

Expanded text:
telligentiae, sanctus, unicus, multiplex, subtilis, bene mobitelligentiae, sanctus, unicus, multiplex, subtilis, bene mobilis, disertus, immaculatus . Immaculatum dicit Scriptura: numquid mentita est de Filio, ut de Spiritu credas esse mentitam? Dixit enim propheta in eodem loco de Sapientia, quia nihil maculosum in illam incurrit. Ipsa immaculaErgo peccatum non fecit: et quia sine peccato est, creatura
Abbreviated transcription (Latin):
aut quia creatura non est. sedcreator est: aut quia non adorat¬
Sine peccato itaque nemo est. nisi unurds̃: peccata quoq nemocon¬
donat nisi solurde quia aeq seribtũ est: quis potest peccata donare
nisiunus ds̃ : Creator quoque omnium non potest esse nis
quicreatura non est : Quicreatura autem nonest. si ne dubio
ds̃ est quia scribtum est: Seruierunt creaturae potius quã
creatori quiẽ ds̃ benedictur insaccula : ds̃ quoque nonadorat
sedadoratur quia scribtumest : dnm̃ dm̃tuum ad orabis & ipsi
soliseruier: Consideremus ergo ut rumhorum aliquidha¬
beat sp̃s sẽs quac testimonium adferant diuinitatis: pri¬
mum igitur deeo tractemus. quianemo sine peccato nisi
sp̃s sc̃s: sed docere non possunt. & auctoritatem re¬
quirunt ut lectione doceamus. quia non peccauit spĩ
cit Et hoc accipiant scribturarum auctoritate. nos
dicere AScribtum estenim: quia insapientia est rp̃s in¬

Expanded text:
aut quia creatura non est, sed creator est: aut quia non adorataut quia creatura non est, sed creator est: aut quia non adoratsine peccato, nisi unus Deus. Peccata quoque nemo condonat, nisi unus Deus; quia aeque scriptum est: Quis potest peccata donare, nisi solus Deus ? Creator quoque omnium non potest esse, nisi qui creatura non est: qui autem creatura non est, sine dubio Deus est: quia scriptum est: Servierunt creaturae potius quam creatori, qui est Deus benedictus in saecula . Deus quoque non adorat, sed adoratur; quia scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . 134. Consideremus ergo utrum horum aliquid habeat Spiritus sanctus, quae testimonium afferant divinitatis. Primum igitur de eo tractemus, quia nemo sine peccato nisi piritus sanctus. 135. Sed docere non possunt, et auctoritatem requirunt, ut lectione doceamus, quia non peccavit Spiricit . Et hoc accipiant Scripturarum auctoritate nos docere; scriptum est enim: Quia in Sapientia est Spiritus in
Abbreviated transcription (Latin):
quidicunt mihidnẽ dñe intrabunt inregnũ caclorum Ae⁊ si
multi se nominent christianos: nomenusurpant. no n omnes
mercedem habent: & cain obtulit sacrificium & iudasaccepit
osculum sed audiuit: Iuda osculo filium hominis tradis
hoc estamoris pignore scelus imples & pac is instrumento
odiaseris & caritati sofficio mortem in rogas : Ergo nec arria¬
nisibi usurpanto nomine blandiantur. quiachristianos se¬
est mea sempiterna diuinitas. non est o nomenin tum
quod a patre diuiditur abspũ separatur. non agnosco nomen
meum ub inon agnosco doctrinam meã. Nonagnosco nomen
meũ ubinonagnosco spm̃meum: non agnosco Fescit enim se
sps̃ patris comparare seruitiisquȩ creauit. de quomulta di
pressius colligamur cũ exceteris tum exquattuor istis prae
c&eris manisesta diuinitatis gloria conprobatur: dr̃ enim
cognostitur aut quiasine peccato est. aut qui a peccata condonat

Expanded text:
qui dicunt mihi, Domine, Domine, intrabunt in regnum coelorum . Etsi qui dicunt mihi, Domine, Domine, intrabunt in regnum coelorum . Etsi multi se nominent christianos, nomen usurpant, non tamen omnes mercedem habent. Et Cain obtulit sacrificium , et Judas accepit osculum , sed audivit: Juda, osculo Filium hominis tradis? hoc est, amoris pignore scelus imples, ac pacis instrumento odia seris, et charitatis officio mortem irrogas. 131. Ergo nec Ariani sibi usurpato nomine blandiantur, quia christianos essest mea sempiterna divinitas. Non est nomen meum, quod a Patre dividitur, ab Spiritu separatur: non agnosco nomen meum, ubi non agnosco doctrinam meam: non agnosco nomen meum, ubi non agnosco Spiritum meum. Nescit enim se Spiritus Patris comparare servitiis, quae creavit. De quo multa jam pressius colligamus; cum ex caeteris, tum ex quatuor istis prae caeteris manifesta divinitatis gloria comprobatur: Deus enim ex eo cognoscitur, aut quia sine peccato est, aut quia peccata condonat:
Abbreviated transcription (Latin):
animam non intras sapientia. &iamhoc lo quebatur prodicoris
affectu. carius aestimabat dominici corporis parsionem ut
omner a fide practii enormitate reuocar& : Ideoque dñsgra¬
tum sc obtiobit nequemreuocar& axp̃o paupertatis necersitas
patriarchac cumuili uendiderunt utomnes emerent esaias
dixit A quicum que non habetis argentum ite emite & bibita &
mandicate sinc argento. uteumadquirer& & qui non habebas
argentum Iuda proditor unguentum parsionis eiururo¬
cencirdenariir aestimareot parsionemeius triginta denaruus
uendis : diues inaestimatione uiles inseclero: Ergo nonomnes
eodem p̃tio emunex pm : alio eimi fotinus qui ad mortem enii
Alidarrianur: quiemit adiniuriam. Alio catholicus oauerosi
dlglorianis seidemit sene pcriinia secundũ quod it ribtum est
qui non hab& pecuniã ematsine p̃ractuid  : No nomner inquio

Expanded text:
animam non intrat sapientia ; etiam hoc loquebatur proditoris animam non intrat sapientia ; etiam hoc loquebatur proditoris affectus, charius aestimabat Dominici corporis passionem; ut omnes a fide pretii enormitate revocaret. Ideoque Dominus gratis se obtulit, ne quem revocaret a Christo paupertatis necessitas. Patriarchae eum vili vendiderunt, ut omnes emerent. Esaias dixit: Quicumque non habetis argentum, ite, emite, et bibite: manducate sine argento ; ut eum acquireret, qui non habebat argentum. O Juda proditor, unguentum passionis ejus trecentis denariis aestimas, et passionem ejus triginta denariis vendis ! Dives in aestimatione, vilis in scelere. 129. Ergo non omnes eodem pretio emunt Christum. Alio emit Photinus, qui ad mortem emit: alio Arianus, qui emit ad injuriam: alio catholicus, qui emit ad gloriam. Sed emit sine pecunia, secundum quod scriptum est: Qui non habet pecuniam, emat sine pretio . 130. Non omnes, inquit,