comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim carnalis fr̃s cum homine nascitur. Sed qui bene
eruditur. cito uidet hostẽ suum: & aggreditur & luctat᷑.
& cito uincit. Idoncus enim est nondũ crescentib hostib
Qui autẽ illã concupiscentiã cum qua de peccati propagine
natus est contemuit iuncere. & multas adhuc exctat exe¬
ritq libidines. difficulter cas superat. & aduersus se ipse di¬
iusus igne proprio concrematur. Ne utiq speres quasi illas so¬
las poenas futuras. praesentes uide. Suꝑ cecidit ignis. & non
ramnus. Opinarum genus est. Densissimac quȩdã spins
esse dicunt᷑ Primo herba est. Cum horba est. mollis &
puldra ẽ. Ibi sunt tamen spinac. postea processurae. Ex¬
go modo delectant peccata. &e quasi non conpungunt. Her¬
ba est ramnus. Et modo tamen est poena. Priusquã mis
procȩdant: interrogent se qui dliquid amant ce non pue
nire possunt. uideant si non cruciantur desiderio & cum

Expanded text:
enim carnalis, fratres, cum homine nascitur. Sed qui bene enim carnalis, fratres, cum homine nascitur. Sed qui bene eruditur, cito videt hostem suum, et aggreditur et luctatur, et cito vincit: idoneus est enim nondum crescentibus hostibus. Qui autem illam concupiscentiam, cum qua de peccati propagine natus est, contemnit vincere, et multas adhuc excitat exseritque libidines, difficulter eas superat, et adversus se ipse divisus, igne proprio concrematur. Ne itaque speres quasi illas solas poenas futuras; praesentes vide. Supercecidit ignis, et norhamnus? Spinarum genus est, densissimae quaedam spinae esse dicuntur. Primo herba est; et cum herba est, mollis et pulchra est: ibi sunt tamen spinae postea processurae. Modo ergo delectant peccata, et quasi non compungunt. Herba est rhamnus, et modo tamen est spina. Priusquam prodprocedant. Interrogent se qui aliquid amant, et ad id pervenire non possunt; videant si non cruciantur desiderio: et cum
Abbreviated transcription (Latin):
Duꝑ quem ceciderit. non uidebit solem. Ideo dictum est¬
Sol non occidat suꝑ iracundiam urãm. Ergo fr̃s ignem
malae concupiscentiae timete. si non uultis liquefieri sict̃
cera. & perire a facie dĩ. Suꝑ cadit enim ignis iste. & solẽ
non udebitis. Quem solẽ. Non istum quẽ tecũ uidert
ri suꝑ bonos & malos. Sed est aluis sol. de quo dicturi sunt
illi. Et sol non ortus est nobis. transierunt om̃ia illa tã¬
quan umbra: ergo errauimus a uia ueritatis. & iustitias
lumen non luxit nobis. & sol non ortus c̃ nobis. Quare.
uisi quia suꝑ cecidit ignis. & non uidert̃ solem. Ulicit il¬
los concupiscentia carnis. Et ista concupiscentia unde uo¬
nit attendite. De traduce natus es cũ eo quo incas.
Noli tibi hostes addere. uince cũ quo esͣ
Ad stadium uitac hiuus cũ illo uenisti conconfirmaua¬
gredere cum eo qui tecum processit. Ipso ñ uicto.
quare prouocas cateruas concupiscentiarum: Delectatio

Expanded text:
Super quem ceciderit, non videbit solem. Ideo dictum estSuper quem ceciderit, non videbit solem. Ideo dictum est: Non occidat sol super iracundiam vestram . Ergo, fratres, ignem malae concupiscentiae timete, si non vultis liquefieri sicut cera, et perire a facie Dei. Supercadit enim ignis iste, et solem non videbitis. Quem solem? Non istum quem tecum vident ri super bonos et malos . Sed est alius sol, de quo dicturi sunt illi, Et sol non ortus est nobis; transierunt omnia illa tanquam umbra. Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis . Quare, nisi quia supercecidit ignis, et non viderunt solem? Vicit illos concupiscentia carnis. Et ista concupiscentia unde venit? Attendite. De traduce natus es cum eo quod vincas: noli tibi hostes addere, vince cum quo natus es. Ad stadium vitae hujus cum illo venisti, congredere cum eo qui tecum processit. Ipso non victo, quare provocas catervas concupiscentiarum? Delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
aut grãs egerunt. sed euanuerunt in cogitationib: suis. &e
lam ista poena est: obscuratio cordis. Sed undo contigit:
Dicentes enim se esse sapientes. stulti facti sunt. Dicentes
ceperunt. aut si cognouerunt a quo accȩperunt:. non eum
glorificauerunt. a quo se accȩpisse cognouerunt. Hoc est di¬
centes se esse sapientes. Et ibi statim poena subsecuta ẽ.
Dtulti facti sunt. & obscuratum est insipiens cor eorum.
Dicentes se esse sapientes. stulti facti sunt. Parua ista poena
est: ut de ista sola loquamur. Obscuratio cordis. excȩcatio
mentis parua poena est. Diquis furtum faciens statim
oculũ ꝑdidisset: om̃s dicerent dm̃ prȩsentẽ uindicasse.
Oculum cordis amisit. & ei pepercisse ds̃ putatur: Sicut
cera liquofacta auferent᷑. Suꝑcecidit ignis. & non uder̃t
solem. Uidetis quomodo dicit quandã pęnã obscurationis:
Ignis super cecidit. ignis superbias. ignis fumosus ignis
concupiscentiae. ignis iracundiae. Quantus ignis est:

Expanded text:
evanuerunt in cogitationibus suis, et Jam ista poena est obscuratio cordis. Sed unde contigit? Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . ceperant; aut si cognoverunt a quo acceperunt, non eum glorificaverunt a quo se accepisse cognoverunt; hoc est, Dicentes se esse sapientes. Et ibi statim poena secuta est: Stulti facti sunt, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Parva ista poena est? Ut de ista sola loquamur, obscuratio cordis, excaecatio mentis parva est poena? Si quis furtum faciens, statim oculum perdidisset, omnes dicerent Deum praesentem vindicasse. Oculum cordis amisit, et ei pepercisse putatur Deus! Sicut cera liquefacta auferentur. 19. Supercecidit ignis, et non viderunt solem. Videtis quomodo dicit quamdam poenam obscurationis. Ignis supercecidit: ignis superbiae, ignis fumosus, ignis concupiscentiae, ignis iracundiae. Quantus ignis est?
Abbreviated transcription (Latin):
faciendo. qui tantũ fugis ab audiendo: Sed ego inquit
non ac difico suꝑ harenam. Nudũ te inuenturus est flu¬
uus. Nuquid ideo te ñ ablaturus est: Nuinquio ideo
Ndua ergo sinc acdificio constituti nudi sumus. in aedi¬
ficio autem suꝑ hareuã posito sub ruina sumꝰ: restat ut
suꝑ petrã edificemꝰ. & quod audiumus faciamus

Expanded text:
faciendo, qui tantum fugis ab audiendo? Sed ego, inquit, faciendo, qui tantum fugis ab audiendo? Sed ego, inquit, non aedifico super arenam. Nudum te inventurus est fluvius: numquid ideo te non ablaturus est? numquid ideo Quia ergo sine aedificio constituti, nudi sumus, in aedificio autem super arenam posito sub ruina sumus; restat ut super petram aedificemus, et quod audivimus faciamus
Abbreviated transcription (Latin):
dixit nisi parit̃ eecus. Ergo est fructus iusto. ergo est
ds̃ iudicans cos in t̾ra. Si aliquando prolixiores fumus. uo
niam date. Exbortamur uos in nomine xp̃i ut hȩc quac
audistis ad fructũ cogitetis. quia & predicare ueritatẽ
nihil est si cor a lingua dissentiat. & audire ucritatem
nibil prodest si homo super petrã non aedificet. Qui suꝑ
dit &e non facit. aedificat suꝑ harenam. Qui nec audit
nec facit: nihil aedificat. Sed quomodo qui aedificat suꝑ
harenam ruinam sibi aedificat. sic ille qui ñ aedificat suꝑ
petram ueniente fluuio sine domo rapitur. Non est
quod facere. nisi &e aedificare &e suꝑ petrã acdificare. id est
audue & facere. Nec alius dicat. Ut quid procedo ad
aeccłam: Cere qui cotidie ad aeccłam procedunt ñ faciunt
quod audiunt. faciunt tamen ut audiant: si possunt fa¬
cere ut audiant & faciant. Cu autẽ quantum longe es a

Expanded text:
dicit nisi pariter caecus. Ergo est fructus justo: ergo est dicit nisi pariter caecus. Ergo est fructus justo: ergo est Deus judicans eos in terra. 23. Si aliquanto prolixiores fuimus, date veniam. Exhortamur vos in nomine Christi, ut haec quae audistis, ad fructum cogitetis. Quia et praedicare veritatem nihil est, si cor a lingua dissentiat; et audire veritatem, nihil prodest, si homo non super petram aedificet. Qui aediaudit et non facit, aedificat super arenam : qui nec audit nec facit, nihil aedificat. Sed quomodo qui aedificat super arenam, ruinam sibi aedificat; sic ille qui non aedificat super petram, veniente fluvio, sine domo rapitur. Non est quod facere, nisi et aedificare et super petram aedificare; id est, et audire et facere. Nec alius dicat: Utquid procedo ad ecclesiam? ecce qui quotidie ad ecclesiam procedunt, non faciunt quod audiunt. Faciunt tamen ut audiant; sic possunt facere ut audiant et faciant: tu autem quantum longe es a
Abbreviated transcription (Latin):
non habet oculos unde uideat uindictã. contristabit᷑: nec
corrigetur ex illa. Si autẽ udet illã: uidet quid intersit
inter contenebratũ oculũ cordis & oculũ illuminatũ cordis.
inter refrigeriũ castitatis & flamniã libidinis. inter securi
tatem spei & timorem facinoris. Cũ hoc uiderit. discernat
se: lauet manus suas in sangune ipsius. proficiat. & ex cõ¬
paratione dicat. Ergo est fructus iusto. Ergo est dĩ uidi¬
cans cos in t̾ra. Nondum in illa uita. nondũ in ignẽ aet̃¬
num. nondũ apud uiferos: sed hic in terra. Eoce diues ille
adhuc induitur porpura & bisso. & adhuc epulat᷑ cotidie
splendide: nondũ produrit spinas ramnus. nondum dixit.
crucior in hac flamma. Sed iam est mentis cęcitas. iam ñ¬
tis oculus extinctus est. Si cȩcus oculis carnis ad mensam suã
quamlibet optimã discumberet: miscrum cũ diceres. Cȩcus
interius panem xp̃m non udet. & beatus est. Hoc non

Expanded text:
non habet oculos unde videat vindictam, contristabitur, nec non habet oculos unde videat vindictam, contristabitur, nec corrigetur ex illa. Si autem videt illam, videt quid intersit inter contenebratum oculum cordis, et oculum illuminatum cordis; inter refrigerium castitatis, et flammam libidinis; tatem spei, et timorem facinoris. Cum viderit hoc, discernat se, et lavet manus suas in sanguine ipsius. Proficiat ex comparatione, et dicat, Ergo est fructus justo: ergo est Deus judicans eos in terra: nondum in illa vita, nondum in igne aeterno, nondum apud inferos, sed hic in terra. Ecce dives ille adhuc induitur purpura et bysso, et adhuc epulatur quotidie splendide. Nondum produxit spinas rhamnus; nondum dicit, Crucior in hac flamma : sed jam est mentis caecitas, jam oculus mentis exstinctus est. Si caecus oculis carnis ad mensam suam quamlibet opimam discumberet, miserum eum diceres: caecus interius, panem Christum non videt, et beatus est? Hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
est fructus iusto. Qui fructus. Spe gaudentes. in tribu¬
latione patientes. Qui fructus iusto. Silamurs in tribu¬
lationibus. scientes quia tribulatio patientiã operatiut.
paitientia prolutionem. prolatio spem. spes autem non
confundit. quia karitas dĩ difusa est in cordib nr̃is per
sp̃m sc̃m qui datus est nobis. G audet ebriosus. & ñ gau¬
det uustus: in karitate est fructus iusto. Miser etiam
alle cum se mebriat. beatus etiam iste cũ ẽsurit & sitit
lilum ingurgitat umolentia. istũ spes pascit. Uideat
ergo illius pęnam. suum gaudiũ. & cogitet dm̃ qui tale
gaudiũ modo dedit de fide. de spe. de karitate. de ueri.¬
t̾ate scripturarũ suarũ: quale praeparat in finẽ: In uia
sic pascit. in patria quomodo saginabit. Et dicet homo
ergo est fructus iusto. Credant qui uident. uideant & ini.¬
telligant. Letabitur iustus cum uiderit iundictam. Si aut̃

Expanded text:
est fructus justo. Qui fructus? Spe gaudentes, in tribuest fructus justo. Qui fructus? Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Qui fructus justo? Gloriamur in tribulationibus: scientes quia tribulatio patientiam operatur, patienticonfundit; quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis . Gaudet ebriosus, et non gaudet justus? In charitate est fructus justo. Miser ille, etiam cum se inebriat: beatus iste, etiam cum esurit et sitit. Illum ingurgitat vinolentia; istum spes pascit. Videat ergo illius poenam, suum gaudium, et cogitet Deum. Qui tale gaudium modo dedit de fide, de spe, de charitate, de veritate Scripturarum suarum, quale praeparat in finem! In via sic pascit, in patria quomodo saginabit! Et dicet homo: Si ergo est fructus justo. Credant qui vident, et videant et intelligant. Laetabitur justus, cum viderit vindictam. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
alterius ualet ad uitam alteruis. Si enim sp̃ualiter fanguis
currit de his qui intrinsecus moriunt᷑. tu uidens talẽ undi¬
ctam laua illuc manus tuas. de cȩtero mundius uiue. Et
quomodo lauabit manus suas siustus est: Quid enim
habet in manib quod lauet᷑. si iuistus est. Sed iustus
ex fide uiuit. lustos ergo dixit fideles. Et ex quo credidi¬
sti. iam incipis uocari iustus. Facta est enuai dimissio peccato¬
rum. & si de ista residua uita quȩdã peccata sunt tua quae
non possunt nisi tamquã aqua de mari in sentinam influere
tamen quia credidisti cũ uideris cum qui omnino auersus
est a dõ occidi in illa cȩcitate. suꝑ cadente illo igne ñ iudere
solem: tu qui iam ꝑ fidẽ uides xp̃m ut uideas ꝑ specien
quia iustus ex fide uiuit attende impium morientẽ. expur¬
ga te a peccutis. ita lauabis quod ammodo manus tuas in samn
ante quã impii proiciant᷑ in ignẽ aeternum: hic in hac uita

Expanded text:
alterius valet ad vitam alterius. Si enim spiritualiter sanguis alterius valet ad vitam alterius. Si enim spiritualiter sanguis currit de his qui intrinsecus moriuntur, tu videns talem vindictam, lava illic manus tuas; de caetero mundius vive. Et quomodo lavabit manus suas, si justus est? Quid enim habet in manibus quod lavetur, si justus est? Sed justus ex fide vivit . Justos ergo dixit fideles: et ex quo jam credidisti, jam incipis vocari justus. Facta est enim dimissio peccatorum. Etsi de ista residua vita quaedam peccata tua sunt, quae non possunt nisi tanquam aqua de mari in sentinam influere: tamen quia credidisti; cum videris eum qui omnino aversus est a Deo occidi in illa caecitate, supercadente illo igne non videre solem, tu qui jam per fidem vides Christum, ut videas per speciem, quia justus ex fide vivit, attende impium morientem, et purga te a peccatis. Ita lavabis quodammodo manus tuas in sanguantequam impii projiciantur in ignem aeternum, hic in hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s tales qui estis. uidete penas coꝵ qui tales non sunt: &¬
gaudete. Adbuc inferorũ poenȩ non uenerunt. adbuc ignis
acternus non uenit. Com̃paret qui proficit in dõ se modo
cum impio. cȩcum cor cum illuminato corde. Comparate du¬
os. non uidentem & uidentẽ in carne. Et quid magnũ est
uisio carnis. Numquid tobias habebat carnis oculos. Fili¬
us ipsiuis habebat. ille non habebat. & uam uitae cȩcus ui¬
denti ostendebat. Ergo istã penam quando uidetis. gaudete
quia in illa ñ estis. Propterea dicit scriptura. Letabitur iustꝰ
cum uiderit iundictã. Non illã futurã. Nam uide qͥd
sequatur. Manus suas lauabit in sanguine peccatoris. Qa
est hoc. Intendat karitas ur̃a. Numquid quando feriunt᷑
homicidae debent illuc ire innocentes. & lauare manꝰ suas:
Ded quid est in sanguine peccatoris lauabit manus suas:
lustus quando uidet penã peccatoris prõficit ipse. & mors

Expanded text:
Omnes tales qui estis, videte poenas eorum qui tales non sunt, et Omnes tales qui estis, videte poenas eorum qui tales non sunt, et gaudete. Adhuc inferorum poenae non venerunt, adhuc ignis aeternus non venit: comparet qui proficit in Deo se modo cum impio, caecum cor cum illuminato corde; comparate duos, videntem et non videntem in carne. Et quid magnum est visio carnis? Numquid Tobias habebat carneos oculos? Filius ipsius habebat, et ilie non habebat; et viam vitae caecus videnti ostendebat . Ergo istam poenam quando videtis, gaudete quia in illa non estis. Propterea dicit Scriptura: Laetabitur justus, cum viderit vindictam. Non illam futuram; nam vide quid sequitur: Manus suas lavabit in sanguine peccatoris. Quid est hoc? Intendat Charitas Vestra. Numquid quando feriuntur homicidae, debent illuc innocentes ire, et lavare manus suas? Sed quid est, in sanguine peccatoris lavabit manus suas? Justus quando videt poenam peccatoris, proficit ipse: et mors
Abbreviated transcription (Latin):
tutum cũ tranquillitato iudicas lue ergo & comminat᷑.¬
& non irascitur. Neq enm ꝓturbat᷑. sed tamquam
irascitur: quia punit & uindicat. Et qui cõrrigi nolunt
tamquam uiuint. sed ñ iuuunt. Uindicta enim primi
peccati &e eoꝵ quae addiderunt manet suꝑ eos. &e ipsa uo¬
catur ira dĩ: quia de uidicio eius uenit. Unde dñis de non
credente ait. Sed ira dĩ manet suꝑ eum. Cũ ira enim dĩ
mortales nascim᷑. Unde dicit apłs fuimus & nos aliquando
natura filii mac sicut & cȩteri. Quid est natura filu irat
nisi quia portamus nobiscum penã primi peccati: Sed si
conuertamus nos. aufertur ira. prębetur gr̃a. Non uis con¬
uerti. addis etiam suꝑ id quod natus es. tamquã in ira in p̃
intelligitis & amatis ueritatẽ. om̃s qui plus in uobis uultis
uictoriã ueritatis quam ur̃am. qui non clauditis aduersus
ueritatẽ aures ur̃as de pręsentiun delectatione. & de praete¬
ritorũ recoedatione. ne sitis canis reuersus ad suũ uõmitum.

Expanded text:
tranquillitate judicas . Ille ergo et cum minatur, non irascitur. Neque enim perturbatur, sed tanquam irascitur, quia punit et vindicat. Et qui corrigi nolunt, tanquam vivunt, sed non vivunt. Vindicta enim primi peccati, et eorum quae addiderunt, manet super eos: et ipsa vocatur ira Dei, quia de judicio Dei venit. Unde Dominus de non credente ait: Sed ira Dei manet super eum . Cum ira enim Dei mortales nascimur. Unde dicit Apostolus: Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri . Quid est, natura filii irae, nisi quia portamus nobiscum poenam primi peccati? Sed si convertamus nos, aufertur ira, praebetur gratia. Non vis converti, addis etiam super id quod natus es: tanquam in ira combibintelligitis et amatis veritatem, omnes qui plus in vobis vultis victoriam veritatis quam vestram, qui non clauditis adversus veritatem aures vestras, de praesentium delectatione et de praeteritorum recordatione, ne sitis canis reversus ad suum vomitum .
Abbreviated transcription (Latin):
tunt ei. Et ille non dicit cęsaris est. sed interrogat ciuus
est. ut in corũ ore dentes ipsorũ conterantur. Querente
quippe illo cuius haberet imaginẽ & inscriptionem: illi cesa¬
ris diterunt. lam nunc dñs conterit dentes eoꝵ inore ipsoꝵ¬

Expanded text:
runt ei. Et ille non dicit, Caesaris est; sed interrogat, Cujus runt ei. Et ille non dicit, Caesaris est; sed interrogat, Cujus est? ut eorum dentes in ore ipsorum conterantur. Quaerente quippe illo cujus haberet imaginem et inscriptionem, illi Caesaris dixerunt. Jam nunc Dominus conteret dentes eorum in ore ipso
Abbreviated transcription (Latin):
butum cȩsari: calumniarentur illi quod maledixisset
genti iudacoꝵ eam tributariam faciendo. Cx peccato
cnim tributum reddebant humiliati. sicut illis in lege
praedictũ erat. Tenemus illum aiunt maledictorẽ gen¬
tis nr̃ae. si nos iusserit tributum persoluere. Si autem di¬
rerit nolite soluere: tenemus eũ quod contradixerit nos
deuotos esse cęsari. Talem bicipitem laqueũ quasi capiendo
dño posuerunt. Ded ad quem uenerunt. Qui non nouerat
conterere dentes corũ inore ipsorum: Ostendite mibi nũ¬
mum inquit. Quid me temptatis hipochritae. De tributo
soluendo cogitatis. iustitiam facere uultis. Consiliũ iustitię
quęritis. Diuere iustitiam loquimini. recta iudicate filii ho¬
minum. Nunc autẽ quia alia loquimini. alia iuidicatis. hipo¬
chritae estis. Quid me temptatis: Nunc conterã dentes
ur̃os in ore ur̃o. Ostendite mibi nummum. Et demonstraue¬

Expanded text:
tributum; calumniarentur illi quod maledixisset tributum; calumniarentur illi quod maledixisset genti Judaeorum, eam tributariam faciendo. Ex peccato enim tributum reddebant humiliati, sicut illis in Lege praedictum erat. Tenemus illum, aiunt, maledictorem gentis nostrae, si nos jusserit tributum persolvere: si autem dixerit, Nolite solvere, tenemus eum quod contradixerit nobis devotos esse Caesari. Talem bicipitem laqueum quasi capiendo Domino posuerunt. Sed ad quem venerant? Qui noverat conterere dentes eorum in ore ipsorum. Ostendite mihi nummum, inquit. Quid me tentatis, hypocritae? De tributo solvendo cogitatis? justitiam facere vultis? consilium justitiae quaeritis? Si vere justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Nunc autem quia alia loquimini, alia judicatis, hypocritae estis: quid me tentatis? Nunc conteram dentes vestros in ore vestro: ostendite mihi nummum. Et demonstrave
Abbreviated transcription (Latin):
a xp̃o pharisei. similes serpenti illi & aspidi. Praeteritis eni
Namunde est illud si dimiserimꝰ eum. ueniant romani
& tollent nobis & locum & gentẽ: Utiq nolebant locũ
ꝑdere. ad terrã colliserant aurem suam: & ideo uoluerunt
audire uerba illa medicata a sapiente. Dictũ est de illis
& quod auari erant & amatores pecuniae. & oninis uita coꝵ
etiam praeterita descripta est a dño in euangelio. Qui
legit diligenter euangłm. inuenit unde illi ambas aures
obturabant. Intendat karitas ur̃a. Dr̃s quid fecit: Contri¬
uit dentes eoꝵ in ore ipsorũ. Quid est in ore ipsoꝵ: Ut
ore suo contra se pronuntiarent. coegit illos ore suo in se
sententiam dicere. Calumniari uolebant propt̃ tributũ
Non dirit ille. licet reddere tributũ. aut ñ licet reddere.
Et uolebat dentes eoꝵ quib inbiabant ut morderent contẽ¬
rere. sed iore ipsorum uolebat. Di diceret soluatur tri

Expanded text:
a Christo Pharisaei, similes serpenti illi et aspidi. Praeteritis enima Christo Pharisaei, similes serpenti illi et aspidi. Praeteritis enimNam unde est illud: Si dimiserimus eum, venient Romani, et tollent nobis et locum et gentem ? Utique nolebant perdere locum, ad terram colliserant aurem suam; et ideo noluerunt audire verba illa medicata a sapiente. Dictum est de illis et quod avari erant et amatores pecuniae: et omnis vita eorum, etiam praeterita, descripta est a Domino in Evangelio. Qui legit diligenter Evangelium, invenit unde illi ambas aures obturabant. Intendat Charitas Vestra: Dominus quid fecit? Contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Quid est, in ore ipsorum? Ut ore suo contra se pronuntiarent: coegit illos ore suo in se sententiam dicere. Calumniari volebant ei propter tributum: non dixit ille, Licet reddere tributum, aut, non licet reddere. Et volebat dentes eorum, quibus inhiabant ut morderent, conterere; sed in ore ipsorum volebat. Si diceret, Solvatur Caesari
Abbreviated transcription (Latin):
exuat se ueterẽ tunicã: Coartat se ꝑ foram̃ angustũ
Et ubi inquis inuenio hoc foramen angustum: Audi
Arta &e angusta uia est quae ducit ad uitam. & pauci ft̃
qui ingrediuntur in eam. Reformĩdas eam. &e non uis am¬
bulare quia pauci sunt: Ibi ponenda est uctus tunica.
Alibi poni non potest. Aut si uis uetustate impediri.
grauari. premi. noli ire ꝑ angustam. Si autẽ grauaris
tiae carnis exuantur. Unde exuuntur nisi ieris ꝑ angu¬
stam. nisi fueris astutus ut serpens: Ds̃ contriuit den
est sicut similitudo serpentis & aspidis obturantis aure
s̃uas. ne audiant uocen incantantium & medicamenti
medicati a sapiente. Quid illis fecit dñs : Contriuit
dentes eoꝵ in ore ipsorũ. factum est hoc primo. factum
est : & modo fit. Sed sufficeret fr̃s mei ut diceretir:
ds̃ contriuit dentes eoꝵ. Quare in ore ipsorũ. Hole¬
bant audire legem. nolebant audire praccepta ueritatis

Expanded text:
exuat se veterem tunicam? Coarctat se per foramen angustum. exuat se veterem tunicam? Coarctat se per foramen angustum. Et ubi, inquis, invenio hoc foramen angustum? Audi: Arcta et angusta est via quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui ingrediuntur per eam . Reformidas eam, et non vis ambulare, quia pauci sunt? Ibi ponenda est vetus tunica, et alibi poni non potest. Aut si vis vetustate impediri, gravari, premi, noli ire per angustam. Si autem gravaris tiae carnis exuantur. Unde exuuntur, nisi ieris per angustam, nisi fueris astutus ut serpens? 11. vers. 7. Deuest sicut similitudo serpentis, et aspidis obturantis aures suas, ne audiat vocem incantantium, et medicamenti medicati a sapiente. Quid illis fecit Dominus? Contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Factum est; hoc primo factum est, et modo fit. Sed sufficeret, fratres mei, ut diceretur, Deus contrivit dentes eorum. Quare, in ore ipsorum? Nolebant audire legem, nolebant audire praecepta veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
aurem de cauda obturasti. Debes ergo ire in lucẽ. exire de te¬
nebris. audire uocem medicamenti medicati a sapiente. ut
iam in lucẽ ambulans & exultans dicas. Quae retro oblitꝰ
in ea quae ante sunt extentus. Non dixit quȩ retro oblitꝰ
& ex praesentib delectatus. Cum dicit quae retro oblitus.
non obturauit aurẽ de cauda. Cum dicit in ea quae ante fe
extentus. is & praesentib non obsurduit: merito audiens.
merito praedicans. Merito exultat lingua eius. prȩdicas
ueritatẽ in luce noua. deposita uetere tunica. Et ad hoc
enini ualet astutia serpentis. ad quam nos imitandã dñs
ti. dũ caput integrũ serues. Caput uiri xp̃c. Sed grauat
quasi pondus corũ cuiusdã. ce quasi senecta ueteris homini
Audi apłm dicentẽ. Eauentes ueterẽ honunem. induen¬
tes nouum. Et quomodo inquis exuo ueterẽ hominem:
Imitare astutiã serpentis. Quid enim facit serpens. ut

Expanded text:
aurem de cauda obturasti. Debes ergo ire in lucem, exire de teaurem de cauda obturasti. Debes ergo ire in lucem, exire de tenebris, audita voce medicamenti medicati a sapiente; ut jam in luce ambulans, et exsultans dicas: Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus . Non dixit: Quae retro oblitus, et ex praesentibus delectatus. Cum dicit, Quae retro oblitus, non obturavit aurem de cauda; cum dicit, In ea quae ante sunt extentus, his et praesentibus non obsurduit: merito audiens, merito praedicans, merito exsultat lingua ejus, praedicans veritatem in luce nova, deposita vetere tunica. Et ad hoc enim valet astutia serpentis, ad quam nos imitandam Dominus ti, dummodo caput integrum serves. Caput viri, Christus . Sed gravat quasi pondus corii cujusdam et quasi senecta veteris hominis. Audi Apostolum dicentem, Exuentes vos veterem hominem, et induentes novum . Et quomodo exuo, inquis, veterem hominem? Imitare astutiam serpentis. Quid enim facit serpens, ut
Abbreviated transcription (Latin):
premat. alteram cauda oppilet: Quid sibi uult hoc
In cauda posteriora utiq intelligunt᷑. Ergo in prȩterita
iam tergũ oportet ponere. ut in ca quae nobis promit.¬
tuntur uitendamus. Ergo nec ex praeterita uita nr̃a.
nec ex praesenti delectari debemus. Hoc enim monet
nunc erubescitis: Reuocat recordantẽ cum delectatione¬
a praeteritis. & cum quadã concupiscentia fruendi. ne re.¬
deamus corde in aegiptum. Quid de praesentib:. quomodo
iubet etiam illa contemni: Non respicientib inquit quȩ
uident᷑. sed quȩ ñ uidentur. Quȩ eiũ uident᷑ tẽporalia st̃:
quae autẽ non uident᷑ ȩt̃na. Item de praesenti uita dicit
quib male uixisti. contemine praesentia quib temporalit̃
iuuus: ne te alligando praesentia non ꝑmittant puenire
ad futura:. Si enim praesens uita te delectat. aurẽ in t̾ra
posuisti. Si tuis prȩteritis & iam retro labentib delectaris

Expanded text:
premat, alteram cauda oppilet? Quid sibi vult hoc? premat, alteram cauda oppilet? Quid sibi vult hoc? In cauda, posteriora utique intelliguntur; ergo praeterita, quo jam tergum oportet ponere, ut in ea quae nobis promittuntur intendamus: ergo nec ex praeterita vita nostra, nec ex praesenti delectari debemus. Hoc enim Apostolus n quibus nunc erubescitis ? Revocat a recordandis cum delectatione praeteritis, et cum quadam concupiscentia fruendi, ne redeamus corde in Aegyptum. Quid de praesentibus? quomodo jubet etiam ipsa contemni? Non respicientibus, inquit, quae videntur, sed quae non videntur. Quae enim videntur, temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna . Item de praesenti vita dicit:quibus male vixisti; contemne praesentia, quibus temporaliter vivis, ne te alligando, praesentia non permittant pervenire ad futura. Si enim praesens vita te delectat, aurem in terra posuisti: si tuis praeteritis etiam retro labentibus delectaris,
Abbreviated transcription (Latin):
est mons qui creuit ex minimo lapide. & impleuit uni¬
uersam faciem terrae. Conuncuntur hinc. ñ habent
quod dicant contra ęccłam. Et quid eis remansit. Quid
nos quęritis: Quid nos uultis: Recedite a nobis. Dicuit
autẽ & suis. Nemo cum illis loquatur. nemo illis conun¬
gatur. nemo illos audiat. Indignatio eoꝵ indignatio serpen¬
tium. sicut aspidis surdae & obturantis aures suas. quae ñ
exaudiet uocẽ incantantiũ & medicamenti. hoc est uocem
medicamenti medicati a sapiente. Nonne hinic iam intel¬
ligitur quale medicamentum quando uocem dicit: Nũ¬
Uocem euis audite. non quomodo aspides surdae:. Si uere
iustitiam loquimini. recta iudicate filii hominum. Ulax
est medicamenti. & hoc medicati a sapiente: lam enuue¬
nit xp̃c qui impleret legem & propħas. qui ueritatem
ipsam firmaret: in quib duob pręceptis tota lex pendet
& propbetae. An forte queremus aliquid & in eo quod di¬
citur aspis ita aures claudere. ut unã earum in terram

Expanded text:
est mons qui crevit ex minimo lapide, et implevit universam faciem terrae ? Convincuntur hinc, non habent quod dicant contra Ecclesiam. Et quid eis remansit? Quid nos quaeritis? quid nos vultis, dicunt? recedite a nobis. Dicunt autem et suis: Nemo cum illis loquatur, nemo illis conjungatur, nemo illos audiat. Indignatio eorum, indignatio serpentium: sicut aspidis surdae et obturantis aures suas, quae non exaudiet vocem incantantium, et medicamenti, hoc est vocem medicamenti, medicati a sapiente. Nonne hinc jam intelligitur quale medicamentum, quando vocem dicit? Nummus; vocem ejus audite, non quomodo aspides surdae. Si vere utique justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Vox est medicamenti, et hoc medicati a sapiente. Jam enim venit Christus qui impleret Legem et Prophetas , qui veritatem ipsam firmaret: in quibus duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . 10. An forte quaerimus aliquid et in eo quod dicitur aspis ita aures claudere, ut unam earum in terram
Abbreviated transcription (Latin):
tum debemus discutere cum titulũ psalmi tractamus.
Hoc nobis significare tantũ uoluit. quia missum est ad
domũ ut custodiretur. & ille interficeret᷑. Quomodo er¬
go ad hoc tustodita est domꝰ si dauid figurabat xp̃m ut
Hoc c̃ uere xp̃m uelle int̾ficere. nom̃ resurrectionis ciꝰ g¬
tinguere. ut indaciũ euangłio p̃ferret̃. Sed quomͦ illud
ñ effecit saul ut int̾ficeret dauid. sic nec hoc potuit regnũ
udeoꝵ efficere. ut plus ualeret testimoniũ custodũ dormien¬
tiũ. quã apłoꝵ iugilantiũ. Quid enĩ edocti st̃ custodes ut
dicerent. Damꝰ uob̃ inquiunt quantũ uultis pecuinię. & di¬
cite qͥa cũ dormustis uenert̃ discipłi eiꝰ. &on udeio abstule¬
nẽ xp̃i. Ininuci eiꝰ ꝑ saul figurati ꝓduxert̃. Int̾roga infide¬
litas testes dormientes. respondeant tͥ quid actũ sit in se¬
pulchro. Qni si dormiert᷑. unde sciert̃.Si iugilabant.

Expanded text:
tum debemus discutere cum titulum Psalmi tractamus. tum debemus discutere cum titulum Psalmi tractamus. Hoc nobis significare tantum voluit, quia missum est ad domum ut custodiretur, et ille interficeretur? Quomodo ergo ad hoc cuslle interficere, nomen resurrectionis ejus exstinguere, ut mendacium Evangelio praeferretur. Sed quomodo illud non effecit Saül, ut interficeret David; sic hoc nec potuit regnum Judaeorum efficere, ut plus valeret testimonium custodum dormientium, quam Apostolorum vigilantium. Quid enim edocti sunt custodes ut dicerent? Damus vobis, inquiunt, quantum vultis pecuniae; et dicite quia cum dormiretis, venerunt discipuli ejus, et abstulenem Christi inimici ejus per Saül figurati produxerunt. Interroga, infidelitas, testes dormientes; respondeant tibi quid actum sit in sepulcro. Qui si dormiebant, unde scierunt? Si vigilabant,
Abbreviated transcription (Latin):
desereret. aut sic illũ misit ut ab illo discederet Sed
quia homo desertus est a dõ adam ille peccans. qui cũ
soleret gaudere ad faciẽ dñi. conscientia peccati deter¬
ritus fugit a gaudio suo. & uere dereliquit illũ ds̃ qͥa
ipse deseruit dm̃. ex quo adam xp̃c cũ carnẽ accȩpisset.
hoc ex ꝑsona ipsius carnis ait. Quia uetus homo nr̃ si
mul crucifixus est cruci cũ illo. Audiamus ergo quod seqͥt᷑.¬
Quando misit saul &e custodiuit domũ. ut eũ interficeret
Hoc non ad crucem dñi. sed tam̃ ad passionẽ dñi pertinet.
Crucifixus enim xp̃c. & mortuus & sepultus est. Erat
ergo illa sepultura tamquã domus. ad quã custodiendam
misit regnũ iudacoꝵ. quando custodes adhibiti sunt se¬
pulchro dm̃. Est quidem historia in scriptura regnorũ.
quando misit saul ad custodiendã domũ ut int̾ficeret
dauid. Ded quantũ inde sumpsit qui psalmũ scripsit. tan¬

Expanded text:
desereret; aut sic illum misit, ut ab illo discederet? Sed desereret; aut sic illum misit, ut ab illo discederet? Sed quia homo desertus est a Deo, Adam ille peccans, qui cum soleret gaudere ad faciem Dei, conscientia peccati deterritus fugit a gaudio suo ; et vere dereliquit illum Deus, quia ipse deseruit Deum: ex quo Adam Christus cum carnem accepisset, hoc ex persona ipsius carnis amul crucifixus est cruci cum illo, ut euacuaretQuando misit Saül, et custodivit domum ejus, ut eum interficeret. Hoc non ad crucem Domini, sed tamen ad passionem Domini pertinet. Crucifixus enim Christus, et mortuus, et sepultus est. Erat ergo illa sepultura tanquam domus: ad quam custodiendam misit regnum Judaeorum, quando custodes adhibiti sunt sepulcro Christi . Est quidem historia in Scriptura Regnorum, quando misit Saül ad custodiendam domum, ut interficeret David : sed quantum inde sumpsit qui Psalmum scripsit, tan
Abbreviated transcription (Latin):
caro factũ est. & habitauit in nobis. caro ex semine abra¬
ham. ex semine dauid de uirgine maria. Non ergo il¬
lum solũ qui est caput nr̃m cogitemus quando hudimus
xp̃m loqui. sed cogitemus ap̃m caput & corpus totum
in tegrũ quendã uirum. Nobis enim dicitur uos estis
corpus crp̃i & menbra ab apło paulo. Et de illo dicitur
ab codem apło. Qui est caput ȩccłae. Si ergo ille caput
nos corpus. totus xp̃e caput & corpus. Aliquando enĩ
inuenis uerba quae non congrilant capiti. & nisi ea coap¬
taueris corpori. nutabit intellectus tuus. Rursus in¬
uenis uerba quat non apta sunt corpori. & rp̃e tamen
loquitur. lbi non timendũ est ne erret quisq Eito
enim pergit ut capiti aptet. quod uidet corpori non
conuenire. Ipse deniq in cruce pendens ex corporis ꝑ¬
sona locutus est. Ds̃ m̃s. ds̃ m̃s respice in me. quare me
dereliquisti. Non enim dereliguerat xp̃m. a quo
derelictus non ẽ. Aut uero sic ad nos uenit ut illũ

Expanded text:
caro factum est, et habitavit in nobis , caro ex semine Abraham, ex semine David de Maria virgine : non ergo illum solum qui est caput nostrum cogitemus, quando audimus Christum loqui; sed cogitemus Christum caput et corpus, totum integrum quemdam virum. Nobis enim dicitur, Vos autem estis corpus Christi et membra , ab apostolo Paulo. Et de illo dicitur ab eodem Apostolo quia est caput Ecclesiae . Si ergo ille caput, nos corpus; totus Christus caput et corpus. Aliquando enim invenis verba quae non congruant capiti, et nisi ea coaptaveris corpori, nutabit intellectus tuus: rursus invenis verba quae non apta sunt corpori, et Christus tamen loquitur. Ibi non timendum est ne erret quisque; cito enim pergit ut capiti aptet quod videt corpori non convenire. Ipse denique in cruce pendens, ex persona corporis locutus est: Deus meus, Deus meus, respice in me, quare me dereliquisti ? Non enim dereliquerat Christum, a quo derelictus non est. Aut vero sic ad nos venit, ut illum
Abbreviated transcription (Latin):
nos: & modo non est corruptus titulus. quia ille rex est
non solũ gentium. sed etiam ipsoꝵ iudacoꝵ. Quid eium.
Quia contradirerunt. ideo regni sui dominat ionõ euertere
potuerunt: Rex est & supra illos. Nam ile rex iurgã
ferreã gerit. qua & regit & frangit. Ego inquit consti¬
tutus sum rex ab eo suꝑ sẏon montẽ scm cius predicans

Expanded text:
nos, et non est cnos, et non est cnon solum Gentium, sed etiam ipsorum Judaeorum. Quid enim? Quia contradixerunt, ideo regis sui dominationem evertere potuerunt? Rex est et supra illos. Nam ille rex virgam ferream gerit, qua et regit et frangit. Ego, inquit, constitutus sum rex ab eo super Sio
Abbreviated transcription (Latin):
ICUT SOLETscriptura psalmorum
misteria in titulis ponere. & frontẽ psalmi
sublimitate sacramenti decorare. ut sciamꝰ
qui intraturi sumus cum tamquã suꝑ postẽ
quid intus agatur legerimus. uel cuius domus sit uel
quinam sit illuis prędu possessor. ita & in hoc psalmo
scriptus est titulus de titulo. Habet enim. In finẽ ne
corrumpas ipsi dauid in tituli inscriptionẽ. Hoc ẽ quod
dixi. titulus de titulo. Quac nam sit tituli huiꝰ inscrip¬
tio quã corrumpi uetat. euangelium nobis indicat.
Nam cũ dñs crucifigeret᷑: titulus inscriptus est a
pilato & positus rex iudaeoꝵ trib linguis hebrea.
greca & latina. Quae linguae toto orbe maxime ꝗt¬
cellunt. Igitur si rex iudacoꝵ crucifixus est & iudaei
regem suũ crucifixerunt: crucifigendo cũ ẽtiam regem
gentiũ fecerunt magis quam occiderunt. Equidem in¬
illis quantũ fuit perdiderunt xp̃m. sed sibi. non nobis
Et mortius est ille pro nob̾. & sanguine suo redemit

Expanded text:
icut solet Scriptura Psalmorum mysteria in titulis ponere, et frontem Psalmi sublimitate sacramenti decorare, ut sciamus qui intraturi sumus, cum tanquam super postem quid intus agatur legerimus, vel cujus domus sit, vel quisnam sit illius praedii possessor: ita et in hoc psalmo scriptus est titulus de titulo. Habet enim, In finem, ne corrumpas ipsi David in tituli inscriptionem. Hoc est quod dixi, titulus de titulo. Quaenam enim sit tituli hujus inscriptio quam corrumpi vetat, Evangelium nobis iNam cum Dominus crucifigeretur, titulus inscriptus est a Pilato, et positus, Rex Judaeorum , tribus linguis Hebraea, Graeca, et Latina: quae linguae toto orbe maxime excellunt. Igitur si Rex Judaeorum crucifixus est, et Judaei regem suum crucifixerunt, crucifigendo eum etiam regem gentium fecerunt magis quam occiderunt. Et quidem quantum in illis fuit, perdiderunt Christum, sed sibi, non nobis. Et mortuus est ille pro nobis, et sanguine suo redemit
Abbreviated transcription (Latin):
genui te. postula a mo & dabo tibigentes hereditatem
tuã & possessionẽ tuam terminos terrac. reges cos in uir¬
ga serrea. & tamquã uas figuli coñteres eos. Quos reget:
Quos conteret. Reget obedientes. conteret resistentes.
Ergo ne corrumpas. optime & prophetice. quando qͥdem
& illi iudaci suggesserunt tunc pilato & dixerunt
Noli scribere rer iudaeoꝵ. sed scribe quia ipse dixit sc
regẽ uidaeoꝵ. Nam iste titulus inquiunt confirmauit
illũ regẽ nobis. Et pilatus. Quod scripsi scripsi. Et

Expanded text:
itatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae. Reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Quos reget? quos conteret? Reget obedientes, conteret resistentes. Ergo ne corrumpas optime et prophetice: quandoquidem et illi Judaei suggesserunt tunc Pilato, et dixerunt: Noli scribere rex Judaeorum, sed scribe, quia ipse dixit se regem esse Judaeorum. Nam iste inquiunt titulus confirmabit nobis illum regem. Et Pilatus, Quod scripsi, scripsi . Et
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo iã si est medicamentum etiam st mesicatun:
Medicamenta erant in pcopbitis malic am onea lcatiut
in lege. P raccepta ipsa om̃ia medicamenta erant. & hoc
medicamentũ nondum erat medicatum. Aduentu dñi est
medicatum. Medicamentũ hoc illi ferre non potuerunt.
Quia enĩ nõn curabant᷑ medicamento: medicatũ est ipsũ
medicamentum aduentu dñi lam stephanus medicamentũ
medicatum incantabat. Hoc illi audire noluerunt. Un¬
de medicatũ est medicamentum. contra hoc aures clausert̃.
Nam ibi hoc fecerunt. ubi nominatus est xp̃c. In dignatio
eoꝵ sicut indignatio serpentis. Quid aures clauditis:
Expectate. audite: & si potucritis sȩuite. Quia noleliat
nisi sȩuire: nolebant audire. Quod si audirent: fortȩ dese¬
uirent. Indignatio eoꝵ sicut indignatio serpentis. Tales
ctiam istos patimur. Primo sibi ueritatẽ tenere uidebant᷑.
Non cessauit ds̃. non quieuit: in aeccła sua praedicata est

Expanded text:
quomodo jam si medicamentum est, etiam medicatum sit? quomodo jam si medicamentum est, etiam medicatum sit? Medicamenta erant in Prophetis, medicamenta erant in Lege, praecepta ipsa omnia medicamenta erant; et hoc medicamentum nondum erat medicatum: adventu Domini medicatum est medicamentum; hoc illi ferre non potuerunt. Quia enim non curabantur medicamento, medicatum est ipsum medicamentum adventu Domini. Jam Stephanus medicamentum medicatum incantabat; hoc illi audire noluerunt: unde medicatum est medicamentum, contra hoc aures clauserunt. Nam ibi hoc fecerunt, ubi nominatus est Christus. Indignatio eorum, sicut indignatio serpentis. Quid aures clauditis? Exspectate, audite; et si potueritis, saevite. Quia nolebant nisi saevire, noluerunt audire. Quod si audirent, forte desaevirent. Indignatio eorum, sicut indignatio serpentis. 9. Tales etiam istos patimur. Primo sibi veritatem tenere videbantur: non cessavit Deus, non quievit. In Ecclesia sua praedicata est
Abbreviated transcription (Latin):
dire nolentes. factum est hoc & inprimis temporib fider
Stepbanus martir praedicabat ueritatẽ. & tamquã tene¬
brosis mentib ut eas in lucẽ educeret incantabat. Elbi
uenit ad cominemorationem ap̃i quẽ ille audire omnino
noluerunt. quid de eis script̾ura dicit. : Quid de illis nar¬
rat. Clauscrunt inquit aures suas. Quid autem postea
fecerunt: passio ste pban narrata declarat. RIon erant
surdi. sed fecerunt se surdos. Quia enum aures patentes
in cordo non habebant: iuolentia tamen uerbi ꝑ aures at¬
ins urruens ẽtiam ipsis aurib cordis um faciebit au¬
serunt & auros coporis. ce ierunt ad lapidos Ecee alpi¬
des surdas duriores lapidib. quib incantatorẽ siums ta¬
pidlauerunt. Non audierunt uocom in cantantis. aemedi¬
camenti medicati a sapiento. Quid est medicamentun
medicatum a sapiente Forto medicamentis contrentiu
cat medicamentũ medicatum. Qu querimis eni aliqud

Expanded text:
dire nolentes. 8. Factum est hoc et in primis temporibus fidei. dire nolentes. 8. Factum est hoc et in primis temporibus fidei. Stephanus martyr praedicabat veritatem, et tanquam tenebrosis mentibus, ut eas in lucem educeret, incantabat: ubi venit ad commemorationem Christi, quem illi omnino audire noluerunt, quid de eis Scriptura dicit? quid de illis narrat? Clauserunt, inquit, aures suas. Quid autem postea fecerint, passio Stephani narrata declarat. Non erant surdi, sed fecerunt se surdos. Quia enim aures patentes in corde non habebant, violentia tamen verbi per aures carnis irruens, etiam ipsis auribus cordis vim faciebat: clauserunt et aures corporis, et ierunt ad lapides . Ecce aspides surdae, duriores lapidibus quibus incantatorem suum lapidaverunt: non audierunt vocem incantantis, et medicamenti medicati a sapiente. Quid est medicamentum medicatum a sapiente? Forte medicamentum confectum, dicat medicamentum medicatum. An quaerimus ibi aliquid,
Abbreviated transcription (Latin):
cȩdens sugillari enim est: incatricum facere. pancratiuum¬
facere lam quia huc data est similitudo. spectacula lsta
delectare nos debent. Aut quia chxit qui in agone con¬
tendit ab omnib est abstinens. propterta agonistica is ta
uana & ludicra debet affectare xpiamis. Attende qͥt
ibi dicatur ad similitudinem. quid moncat as ꝑsiditione.
Ita ergo & bc data est quȩdam similitudo de matso que
incantat ut educat aspidem de tenebrosa cauerna litiq
in lucem uult educere. Ila autem amando tenebras suas
quib se inuoluta occultare dicitur. quod cum eri. re nolu¬
erit recusans tamen audire illas uoces quib se cogi scitet.
allidit unam aurẽ terrac & de cauda obturat altoram.
atq ita uoces illas quantũ potest euitans non erit ad incan¬
tantem. Huic similes dint sp̃s dĩ quosda non audientes di¬
uerbũ. & non solũ non facientes. scd omnino ne faciant au¬

Expanded text:
caedens; pugilari enim est pancratium facere.caedens; pugilari enim est pancratium facere. Jam quia hinc data est similitudo, spectacula ista delectare nos debent? aut quia dixit, Qui in agone contendit, ab omnibus abstinens est ; propterea agonistica ista vana et ludicra debet affectare christianus? Attende quid tibi dicatur ad similitudinem, quid moneatur ad prohibitionem. Ita ergo et hic data est quaedam similitudo de Marso, qui incantat ut educat aspidem de tenebrosa caverna: utique in lucem vult educere; illa autem amando tenebras suas quibus se involutans occultat, dicitur quod cum exire noluerit, recusans tamen audire illas voces quibus se cogi sentit, allidit unam aurem terrae, et de cauda obturat alteram, atque ita voces illas quantum potest evitans, non exit ad incantantem. Huic similes dixit Spiritus Dei quosdam non audientes verbum Dei, et non solum non facientes, sed omnino ne faciant au
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut audiumus. quod & homines dicunt qui ea qua po
ditit uisi quia fieri potest ut sit uerum. etiam illud qͦ d̾
audiumus de aspide. aspis cum cȩperit pati incantat orẽ
mar sum qui eam quibusdlam carminb propriis ẽuocat.
sicut sunt multa etiã magira. audite quid faciat. Sed
interiu boc attendite fr̃s. Hoc enĩ praeloquendũ est :
no quisquam ueluti hesitans audiat:. Non undecumq
datur similitudo. A scripturis ilaudatur ipsa res: sea tan¬
tum similitudo inde trahit᷑. Non enim laudauit iniquũ
iuidicẽ qui nolebat audire illã iuduam. & nec dñm timc¬
bat nec hominẽ reuerebat᷑: & tamen inde similit udinem
dñs traxit. Nec illũ laudaut pigrũ qui tres panes ñ
propt̃ amicitiam dedit petenti sed tedio uictus. & tam̃¬
ce inde similitudinẽ dedit. Et de reb ergo ñ laudandis
trabiuntur scđ̾m quendã modum nonnullas similitudines
Aut si propterta putatis eundẽm esse ad marsos quia in
theatri. quia dicit apłs. Non sic pugillor quasi acrem

Expanded text:
Sicut audivimus, quod et homines dicunt, qui ea qua potdixit, nisi quia fieri potest ut verum sit etiam illud quod audivimus de aspide. Aspis cum coeperit pati incantatorem Marsum, qui eam quibusdam carminibus propriis evocat, sicut sunt multa etiam magica, audite quid facit. Sed interim in hoc attendite, fratres: hoc enim praeloquendum est, ne quisquam veluti haesitans audiat: non, undecumque datur similitudo, ab Scripturis laudatur ipsa res, sed tantum inde similitudo trahitur. Non enim laudavit iniquum judicem qui nolebat audire illam viduam, et nec Deum timebat, nec homines reverebatur; et tamen inde similitudinem Dominus traxit : nec illum laudavit pigrum qui tres panes, non propter amicitiam dedit petenti, sed taedio victus; et tamen inde similitudinem dedit . Et de rebus ergo non laudandis trahuntur secundum quemdam modum nonnullae similitudines. Aut si propterea putatis eundum esse ad Marsos, quia hotheatri, quia dicit Apostolus: Non sic pugillor, quasi aerem
Abbreviated transcription (Latin):
la tua. quia non sentis uincula tua. etiam te delectant &¬
sunt uoluptati: senties in finc. cum dicet᷑. Ligate illimauꝰ
e pedes & proicite illũ in tenebras extcriores ibi erit flet
&e stridor dentium. Er horrescis. times. pectus tundis. dicis
mala esse peccata. bonam esse iustitiam. Si uat ergo iusti¬
tiam loquimim. recta uidicate filii hominũ in uita ur̃a mue¬
nantur uerba ur̃a. in factis ur̃is cognoscant᷑ labia uest iur
Eolite ergo conestere iniquitatem. quia uob alligatiura
a bibebitur. Quicquid concctitis non audiunt. non omines:
tamen & qui non audiunt praccogniti sunt: Alienati suatt¬

Expanded text:
la tua, quia non sentis vincula tua; etiam delectant tla tua, quia non sentis vincula tua; etiam delectant te, et voluptati sunt: senties in fine, cum dicetur, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium . Exhorrescis, times, pectus tundis; dicis mala esse peccata, bonam esse justitiam. Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. In vita vestra inveniantur verba vestra; in factis vestris cognoscantur labia vestra. Nolite ergo connectere iniquitatem; quia vobis ad alligaturam adhibebitur quidquid connectitis. Non audiunt; non omnes tamen: et qui non audiunt praecogniti sunt. 5.