comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ille ÷. qr deus ÷ dare potuit
⁊̃ dedit. qr bomis ĩuidere non
potuit: Nam si minꝰ bon¬
tatis qmͣ quod ip̃e ht̃ unice
dedit: minꝰ boruis. ⁊ ip̃e qmͣ
dedit. Q uod sectire cem̃cia
z. gͦ qnͣtum ip̃e habet bonita
tis tantũ filiꝯ dedit. Et qr nͦ
indigemti dedit. ⁊ ꝑlenus ple¬
nũ. sons bonitatii fontem ge¬
uuit bonitatis. Ac ꝑ ha. uec
anxit in se hic ꝙ acceꝑit: nͨ
minuit in seille qui dedit .q.
ñ ht ĩmutabilitas unde de¬
ficiat: non ht̃ plenitudo gͦ
crescat. Quid ÷ autẽ ip̃a bo¬
nitas. nͥ uita inuificans:
Pinde qui fons fontem ge¬
nuit: sicut prͣ suscitat mor¬
tuos ⁊ uiuificat: sic ⁊ filins
quos ualt iuuificat. Q ip̃e filiꝰ
dixit. non egor unde m̾to dõ
pñ dicitur. Qm̃ apudte  fons
uite. Quis est autẽ iste fons ui¬
de apud prẽm. nͥ de quo dicitur.
in pͥncipio erat u̾bum. ⁊ u̾bũ
erat apudd̾m ⁊ d̾s erat u̾bũ.
Hoc erat in pͥncipio apd̾ d̾m

Expanded text:
illi est, quia Deus est, dare potuit; illi est, quia Deus est, dare potuit; et dedit, quia bonus invidere non potuit? Nam si minus bonitatis, quam quod ipse habet unico dedit, minus bonus est et ipse quam debuit: quod sentire dementiae est. Ergo quantum ipse habet bonitatis, tantum Filio dedit. Et quia nindigenti dedit; et plenus plenum, fons bonitatis fontem genuit bonitatis. Ac per hoc nec auxit in se hic quod accepit, nec minuit in se ille qui dedit: quia non habet immutabilitas unde deficiat, non habet plenitudo quo crescat. Quid est autem ipsa bonitas, nisi vita vivificans? Proinde quia fons fontem genuit, sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat . Hoc ipse Filius dixit, non ego. Unde merito Deo Patri dicitur, Quoniam apud te est fons vitae. Quis est autem iste fons vitae apud Patrem, nisi de quo dicitur, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; hoc erat in principio apud Deum:
Abbreviated transcription (Latin):
uenire. Windetum ego asse¬
deꝰ mniꝰ ⁊ solus est. tu autẽ as¬
lo alio bonus eit filius an̾
de pr̃e deus. de ꝑre magiuis
⁊ bonus: diligent̾ aiende .¬
Quis prm bene senciat de
deo ꝑre. ⁊ de deo alio utrum
ego qui dico. Deus qͥdem pr
non dealis doo. ds est. Deus
ante filiiis. te pre deo d̾s est.
S tantꝰ iste de illo. qnͣtus il¬
le de nullo .℥. homis prͣ. ñ de
alio bono bonꝰ esti silꝰ uero
nuis hic de illo. qm bonus ille
de nullo: an tu qui p̃pea di¬
tis solum ẽe pr̃em dm̃ bonũ
quia nec deus est de alo deo.
si bonꝰ de alio bono. filiũ u̾o
illo deus est. de illo bonꝰ est. in
qua sentencia utrũq blasphe¬
talem qualis ip̃e ÷ ⁊ filiũ. qr
talis tantusq nascinõ mem.¬
it. quał qnͣtusq .÷. ille qui
genuit Demq ista ip̃a duo
opimone deficiunt. Tantũ
enĩ qnͣtus ÷ ipe ⁊ talem qua¬
lis est. ip̃e si non potint gͥig¬
nere: quomͦ deui ÷: Si nolu
bonus a nemine accepitꝰ:
tantam bonitatẽ qnͣtacuiq

Expanded text:
enire? 6. Proinde cum ego asseDeus unus et solus est; tu autem as, de nullo alio bonus est; Filius autem de Patre Deus, de Patre magnus et bonus est: diligenter attende quis nostrum bene sentiat de Deo Patre et de Deo Filio; utrum ego qui dico, Deus quidem Pater, non de alio Deo Deus est, Deus autem Filius de Patre Deo Deus est, sed tantus iste de illo, quantus ille de nullo; et bonus Pater non de alio bono bonus est, Filius vero nus hic de illo, quam bonus ille de nullo: an tu qui propterea dicis solum esse Patrem Deum bonum, quia nec Deus est de alio Deo, nec bonus de alio bono; Filium vero illo Deus est, de illo bonus est? In qua sententia utrumque blasphetalem qualis est ipse; et Filium, quia talis tantusque nasci non meruit, qualis quantusque est ille qui genuit. Denique ista ipsa duo opinione deficiunt. Tantum enim quantus est ipse, et talem qualis est ipse, si non potuit gignere, quomodo Deus est? si noluii quod est bonus a nemine accepit. Ntantam bonitatem quantacumque
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ teus. Iam boni angelus :
bomus homo. bona setera tre¬
atura. Hec non ita bona sũt:
ut ea quisquis adeptus fu̾it
sit begtus. Nec ulla sit ẽ bea¬
tq uita: sinoa sit etna. Quo¬
in autem non ÷ tale bonũ d̾i
filius uetus. tum sit nens

Expanded text:
est Deus. Nam bonus angelus, est Deus. Nam bonus angelus, bonus homo, bona caetera creatura: haec non ita bona sunt, ut ea quisquis adeptus fuerit, sit beatus; nec ulla est beata vita, si non sit aeterna. Quomodo autem non est tale bonum Dei Fi
Abbreviated transcription (Latin):
ris sane: qui putas de p̃re
solo ẽẽ dictum. nemo bonꝰ
nͥ unus d̾s. Si enĩ dixiss ne¬
mo bonꝰ nͥ unus p̃r: nec sie
ab ista unitate bonitatis
uolinsset intelligi. quia et
illud ꝙ simili locucone dcm̃¬
z. ꝙͣ supͣ ꝯmemoraui ea que
sunt dei nemo scit nisi sp̃e di:
non excludit ab hac sciencia
filiũ dei. Qnͣto gͦ nob̾ latitu¬
do intelligencie magis patet.
qr ñõ dixit: nemo bonꝰ nͥ m
honũ qͣlecumq. s bonũ qͦ fier
beatus. inmo ip̃am bĩtudine
hominem xͣ: nesciens eũ õe
eciam d̾m. Uixerat emĩ. Magr̃
bone quid faciam ut uitam e¬
t̾nam consequar : Tunc ait
illi. Quid me dicis bonũ: Ne¬
mo bonus. nͥ unis dd. uł sicut
legit᷑ apud alium elbnͣgłistã.
qd̃ tantundẽ ualet. nemo bo¬
nus. nͥ solus deus. Tanqm dic̾e̾t.
Recte appellabis bonũ: sime
nou̾is dm̃. Nam qnͣdo me
nichilaliud qmͣ homine ꝑũ¬
tas: quid me dicis bonũ: Noñ
te facit bonũ nec heatum. nͥ
bonũ immutab ł ͤquod solus

Expanded text:
ris sane, qui putas de Patre solo esse dictum, Nemo bonus, nisi unus Deus. Si enim dixisset, Nemo bonus, nisi unus Pater; nec sic ab ista unitate bonitatis voluisset intelligi: quia et illud quod simili locutione d supra commemoravi, Ea quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei : non excludit ab hac scientia Filium Dei. Quanto ergo nobis latitudo intelligentiae magis patet, quia non dixit, Nemo bonus, nisbonum qualecumque, sed bonum quo fieret beatus; imo ipsam beatitudinem hominem Christum, nesciens eum esse etiam Deum. Dixerat enim: Magister bone, quid faciam, ut vitam aeternam consequar? Tunc ait ille: Quid me dicis bonum? Nemo bonus, nisi unus Deus . Vel, sicut legitur apud alium evangelistam, quod tantumdem valet, Nemo bonus, nisi solus Deus . Tanquam diceret: Recte me appellabis bonum, si me noveris Deum. Nam quando me nihil aliud quam hominem putas, quid me dicis bonum? Non te facit bonum nec beatum, nisi bonum immutabile quod solus
Abbreviated transcription (Latin):
ma homĩs legimꝰ eũ etate
⁊ sapiencia ꝓficisse. Nontũ
ut ex non bono bonus fier
credendo meruisse. Neq ñc
inter nos questio u̾titur de
natura filii homĩs inqͣ dei
filius minor est patre. s de
natura filu dei i qua uͥ nos
dicimus uos negatis equa¬
lis est pñi. quuia filius uer
filius unicus. filiꝰ de uero dõ
uerus deus. ĩ nullo gn̾auit.
a pre. Punde in cõꝑabilem
prem filio. nec inscaptutis
sanctis alicubi legere potuis¬
ti: nec sana fide ip̃e dixisti:
in mensũ s mensura existi¬
mes t̾minatũ: tecũ habito
mensuram tuam qua tuũ
falsum dominũ meciaris. ⁊
de uero domino m̃ciaris.

Expanded text:
ma hominis legimus eum aetate et sapientia profecisse, non tamen ut ex non bono bonus fieret credendo meruisse. Neque nunc inter nos quaestio vertitur de natura filii hominis, in qua Dei Filius minor est Patre: sed de natura Filii Dei, in qua, ut nos dicimus, vos negatis, aequalis est Patri: quia Filius verus, Filius unicus, Filius de vero Deo verus Deus, in nullo degeneravit a Patre. Proinde incomparabilem Patrem Filio, nec in Scripturis sanctis alicubi legere potuisti. Nec sana fide ipse dixisti iimmensum, sed mensura existimes terminatum. Tecum habeto mensuram tuam, qua tuum falsum dominum metiaris, et de vero Domino mentiaris.
Abbreviated transcription (Latin):
oniciarũ sapĩe ⁊ sciencie dei
p̾ea uͦ enm cominũ appella¬
uit uͥ ait. quis enm cogno¬
uit sensum domini. S hoc ñ
um prẽm ut negetis ẽẽ dm̃
filium aut sic dicitis dnũm fi¬
liũ ut negetis ẽẽ dnĩn pr̃em:
qmͣmis in hoc apłico testimo¬
nio quod ad hibiusti d̾s dica

Expanded text:
e Dei! Postea vero eum Dominum appellavit, ubi ait: Quis enim cognovit sensum Domini? Sed hoc non um Patrem, ut negetis esse Deum Filium; aut sic dicitis Deum Filium, ut negetis esse Deum Patrem. Quamvis in hoc apostolico testimonio quod adhibuisti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliꝰ p̾s me: Porro si uox
ĩsta sicut catholica fides dicit
uniꝰ dei ÷ ꝙ est ip̃a trinitas.
sine ulła dubitacõne huieso¬
li seruiend̾̃÷. ea seruitute qͤ
non nͥ domino deo debetur.
qr ip̃e ÷ dominꝰ. ⁊ non ÷ alius
pret̾ ip̃m. Demde quero. quo¬
modo accipias quod dictum
est. unus d̾s p̃r ex quo oĩa

Expanded text:
aeter me. Porro si vox ista, sicut catholica fides dicit, unius Dei est, quod est ipsa Trinitas; sine ulla dubitatione huic soli serviendum est ea servitute, quae nonnisi Domino Deo debetur, quia ipse est Dominus, et non est alius praeter ipsum. 4. Deinde quaero quomodo accipias quod dictum est, Unus D
Abbreviated transcription (Latin):
fides recta. Que ⁊̃ catholica
nucupat᷑. En autẽ qui huic
fidei contra dicis queso expo
cem. Ego sum dominus. nõ ÷
alius pret̾ me. Nempe qͥd̾¬

Expanded text:
fides etiam catholica nuncupatur. Tu autem qui huic fidei contradicis, quaeso te, exponcem, Ego sum Dominus, et non est alius praeter me. Nempe
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa ⁊ nos imp̃o sicũt tu socu¬
tus es. Apł̾s autem ⁊ nos ꝑ ip¬
sum aiti ⁊ nõ ait in ip̃o. d ħ
quid ad cansam: Soluent
⁊ste contingere ex memoria
ꝓferentib testimonia ñ ex cõ¬
dice illa logentib. Quod ad
rem ꝑtinet pocuis intuere. Ecce
pr̃is. alt̾am filii sine ulla con¬
fusione ⁊ sine ullo ercore dis¬
truxit. Neq enĩ duo sunt dii

Expanded text:
omnia, et nos in ipso, sicut tu locutus es: Apostolus autem, et nos per ipsum ait; non ait, in ipso. Sed hoc quid ad causam? Solent ista contingere ex memoria proferentibus testimonia, non ex codice illa legentibus: quod ad rem pertinet potius intuere. Ecce,Patris, alteram Filii, sine ulla confusione et sine ullo errore distinxit. Neque enim duo sunt dii
Abbreviated transcription (Latin):
innocentes occisi sunt. et pp̃ dm̃̃.
a quo sinc dubio m̃cedis grã et̃na¬
uita dati sunt. Quapp̃ rachel
planctuni filiis dicit ꝯpetere. qͥ
et in p̃senti⁊ infuturo erasi sunt.
Illi autẽ carnalit̾ plancti sp̃ualit̾
consolati sunt. filii autem rachel
carnaliter conu̾sati flaminis sp̃u¬
alib ꝯsumentur. Iccirto autem
le filiis occisis ad impletum plauc¬
tum rachelis euangelista testat᷑:
quia tunc p langere filios suos ce¬
pit. quando filios sororis in tali
causa uidit occisos. ut uite eterne
hedes existerent. Cum .ii. adu̾sũ¬
aliquid alicui uenit ex falsitate
alt̾ius. in fausta sua miẜius luget.
Gz. Qua rõne magi chaldei¬
tum intellex̾unt cum iudice stel¬
la. temꝑalis rex soleat designari.
hii magi cachaldei non maliuo¬
lencia astroꝵ cursum. S rerum
curiositate speculabant᷑. sicut enĩ
datur intelligi traditionem ba¬
laam sequobantur. qui cum acc̾¬
cepit. Ex huius ergo relone cõ¬

Expanded text:
innocentes occisi sunt, et propter Deum, innocentes occisi sunt, et propter Deum, a quo sine dubio, muita donati sunt. quapropter planctum Rachel filiis conpetere, qui et in praesenti et in futuro erasi sunt, illi autem carnaliter plancti spiritaliter consolati sunt; filii autem Rachel carnaliter conuersati flammis spiritalibus consumentur. idcirco autem Liae filiis occisis adimpletum planctum Rachelis euangelista testatur, quia tunc plangere filios suos coepit, quando filios sororis suae in tali causa uidit occisos, ut aeternae uitae heredes exsisterent. cui enim aliquid aduersum euenit ex felicitate alterius, infausta sua miserius luget. LXIII. QVA RATIONE MAGI CHALDEITUM INTELLEXERUNT, CUM STELLA INDICE TEMPOBAUS REX SOLEAT DESIGNARI? Hi magi Chaldei non maliuolentia astrorum cursum, sed rerum curiositate speculabantur. sicut enim datur intellegi. traditionem Balaam sequebantur, qui cum arceere coepit. ex huius ergo relatione con
Abbreviated transcription (Latin):
si stomachi fu̾it causa aut infir¬
iitas feb̾um. Hec igitur sciẽtes
dolose iudei discipulos accusabãt.
quasi sabatum uiolarent. Sicut
sup̃dcm̃ est. Saluator autem no¬
luit illis decempere implete le¬
gis p̾iudicare. ne plus ad insani¬
am ꝓsilirent. S de pͥt̾ito uñ sałbm̃
uinditãd magis putabant: calũp¬
mosos illos oñdit. et non solum
in sabb̃i cansa. S et in sacertota li
pane confusi sunt. sicut p̾on̾sum ẽ.
chel filios suos splangere dicat᷑.
l antum ad hysto¬
riam ꝑtin rachel filii sunt¬
trib beniamin. Porro olim pro
maleficiis ꝓpͥis oꝑib .s. sodomi¬
tarum. et stupro quod in concu¬
binam uiri leuite gesserant a re¬
liquis tribub extincti. et erasi
sunt. Qmobrem consołonẽ recipe
uelle uegatur sciens ullam spem
eoꝵ qui pisse noscuntur. filii autẽ
hplye in p̾menis annis. in cã sal¬
uatoris occisi sunt. Unde eoꝵ cãe
plauctum non ult ascribi. quia ⁊

Expanded text:
si stomachi fuerit causa aut infirsi stomachi fuerit causa aut infirmitas febrium. haec igitur scientes dolosi Iudaei discipulos accusabant, quasi sabbatum uiolarent, sicut supra dictum est. saluator autem noluit illis de tempore impletae legis praeiudicare, ne plus ad insaniam prosilirent, sed de praeterito, unde sabbatum uindicandum magis putabant, calumniosos illos ostendit, et non solum in sabbati causa, sed et in sacerdotali pane confusi sunt, sicut supra ostensuCHEL FILIOS SUOS PLANGERE DICATUR? . Quantum ad historiam pertinet, Rachel filii tribus Beniamin porro olim pro maleficiis protarum, et stupro quod in concubinam viri Levitae gesserant, a reliquis tribubus exstincti et erasi sunt . Quamobrem consolationem recipere velle negatur, sciens nullam spem eorum qui periisse noscuntur. Filii autem Liae in primaevis annis, in Salvatoris causa occisi sunt. Unde eorum causam planctui non vult adscribi; quia et
Abbreviated transcription (Latin):
dotis et diminicis c̾imoniis in¬
seruirentin templo salb̃̾m con¬
tempnebut. Dauid autẽ iam
unctus uregem post qm de uir¬
tute interectum armis spoliauit
allofiluminitinere põitus ncc̃i¬
tarem fans passus a sacerdote
panem acpit queni non illi li¬
cẽbat maducare. S excepta
ucc̃itate im licebat. licitum a
erat si nc̃cas exegiss. Deniq sa¬
cerdos indis ncc̃itatem: non ne¬
gauit. et luid a deo electus sñ
cunctationaccepit. t alis causa
est ⁊ salb̾i. quare et circumcidi in
salbo non ꝓhibetur. Hec enim que
ꝑiculosa non sunt sic ẜuanda mã¬
data sunt: ut non obsit si ex ne¬
cessitate fuerint ad missa. quia ñ
ad salurem. S ad reu̾enciam man
tessitate mitigatur. ut ad mis¬
sum non obsit. Est enim semꝑ
illicitum quod legib quia cri¬
miuosum est ꝓhibetur. Suꝑio¬
ra autem illa iłla que diximꝰ
aliquando licere talia sunt.qua¬
lia ieiuma legitima. que in ne¬
cessitate soluta non faciunt reos

Expanded text:
dotes, ut dominicis caerimoniis indotes, ut dominicis caerimoniis inseruirent, in templo sabbatum contemnebant. Dauid autem iam unctus in regem. postquam dei uirtute interfectum armis spoliauit allofilum in itinere positus, necessitatem famis passus a sacerdote panem accepit. quem non illi licebat manducare - sed excepta necessitate non licebat; licitum autem erat, si necessitas exegisset -; denique sacerdos uidens necessitatem non negauit et Dauid a deo electus sine cunctatione accepit. Talis causa est et sabbati, quare et circumcidi in sabbato non prohibetur. haec enim, quae periculosa non sunt, sic seruanda mandata sunt, ut non obsit, si ex necessitate fuerint admissa, quia non ad salutem, sed ad reuerentiam mandcessitate mitigatur, ut admissum non obsit. est enim semper inlicitum quod legibus, quia criminosum est, prohibetur. superiora autem illa, quae diximus aliquando licere, talia sunt, qualia ieiunia legitima, quae in necessitate soluta non faciunt reos,
Abbreviated transcription (Latin):
fecit uideoꝵ. Satis emineis fc̃m
est ad horam ꝑ quod ĩ ꝑpetiim
errarent. Gr Quid sit quod
ideis discipulos accusantib
eo ꝙ salb̾m molarent.spicas
manib confricantes et qriue¬
dentes saluator exemplũ dd
proferret. quia manducauit
panes quos non licebat mãdu¬
care nisi solis sac̾dotibus.
Et quod non uidentin
accuiari. s simul cum dd̾
rei fieri. Qmppe cii nec salbis
fecit hc ꝯd̾. saluator ypoc̾sim iudoꝵ
multis ult ex empłis argu̾e.
maioraoñdens admissa in lege.
et nullim ausimm fuisse accusa¬
re. ut nin solum semel. et it̾m
sabatimin lege uiolatum mr̃ar.
ip̃o sacedote concedente pͥsũp¬
tum illicte. et quod maius est
a spͥlimi iũcte iuris. P̾mus .n.¬
iłr mare naue diumo p̾cepto
sabb̃m niẜuauit. Quo fc̃o. mu
ri ĩberitoultro cecid̾unt. Qnͣtũ
ꝓfuit sab̃m non custodisse. S
fidem. et nathabei cum pͥus ceci
fuissent ib̃is dimicarent: et
de hostib riumpharent. et sac̃.¬

Expanded text:
fecit Iudaeorum. satis enim eis factum fecit Iudaeorum. satis enim eis factum est ad horam, per quod in perpetuum errarent. LXI. QVID EST UT IUDAEIS DISCIPULOS ACCUSANTIBUS, EO QVOD SABBATUM UIOLARENT. SPICAS MANIBUS CONFRICANTES ET COMEDENTES, SALUATOR EXEMPLUM Dproferret, quia manducavit panes, quos non licebat manducare nisi solis sacerdotibus ? per quod non videntur excusari, sed simul cum David rei fieri: quippe cum nec sabbatis FECERIT HOC DAUID? Saluator hypocrisin Iudaeorum multis uult exemplis arguere maiora ostendens admissa in lege et nullum ausum fuisse accusare, ut non solum semel et iterum sabbatum in lege uiolatum monstraripso sacerdote concedente praesumptum inlicite et, quod maius est, a sublimi auctoritate uiris. primus enim Iesus Naue diuino praecepto sabbatum non seruauit, quo facto unt. quantum profuit sabbatum non custodisse, sed fidem! et Machabaei, cum prius caesi fuissent. sabbatis dimicarunt et de hostibus triumpharunt et sacer
Abbreviated transcription (Latin):
Oc quidem non fuit
temꝑis. S ad ꝯdemp¬
nationem fc̃m est iudeoꝵ. ut
cum ueritatis culmen melio¬
rari temꝑis non intellig̾ent
ad lucrum salutis sue fc̃m : in¬
clinaret se ueritas ad accusa
Ipnere illos legis uolebat lib̾are
sicut p̾dcm erat ab ieremia pro¬
pheta. Ait .n. inter cetera. et
dabo illis testamentũ nouum
non quale dedi prĩb eoꝵ. Tũc
saluator ne inmicus sicut pu¬
tabant appareret noua pͥdican
eum qui mundatus fu̾at a lepͣ
ad sacerdotes misit offerre mu¬
nera ꝓ enundatione sua. sicut
p̾ceꝑat moyses. et ut ad accu¬
sationem eoꝵ hoc ꝓficere testa¬
retur. In testimonium inquit
illis ut in iuditio hec res cont̾
illos testis eẽt. qui saluatorẽ
iminicum legis dicebant. Hoc
secutus est et apłus panlus. Cũ
euim p̾dicaret iam non oportͥe
circumcidi: ip̃e thimotheũ cir¬
cumcidit pp̃ scandalum iudoꝵ
Maluit .n. reni suꝑfluam fac̾e
qm̃i tumultum excitari a flĩs
frib. Q uod quidem errori pro¬

Expanded text:
oc quidem non fuit temporis, sed ad condemnationem factum est Iudaeorum, ut, cum ueritatis culmen meliorati temporis non intellegerent ad lucrum salutis suae factum. inclinaret se ueritas ad accusata ab onere illos legis uolebat liberare, sicut praedictum erat ab Hieremia profeta — ait enim inter cetera: et dabo illistestamentum nouum, non quale dedi patribus eorum-, tunc saluator, ne inimicus, sicut putabant, appareret noua praedicans, eum, qui mundatus fuerat a lepra, ad sacerdotes misit offerre munera pro emundatione sua, sicut praeceperat Moyses. et ut ad accusationem eorum hoc proficere testaretur, in testimonium, inquit, illis, ut in iudicio haec res contra illos testis esset, qui saluatorem inimicum legis dicebant. hoc secutus est et apostolus Paulus. cum enim praedicaret iam non oportere circumcidi, ipse Timotheum circumcidit propter scandalum Iudaeorum — maluit enim rem superduam facere, quam tumultum excitari a falsis fratribus —, quod quidem errori pro
Abbreviated transcription (Latin):
discerm̃tur. non est idiaiũ
ueritatis ꝯstitutũ insensib.
Qmobrẽ sa lubrime admoue¬
mur auerti ab hoc mundo. qͥ
tur que semꝑ manet ⁊ estem
moĩ est que non h̾t ymagniẽ
falsi a quo discerni possit to
omne speciosum
bonũ inqnͣtũ specõsũ est. ⁊̃ õe
quod sp̃es continet specõsũ.
Omne aut̾ corpus ut corpus
sit sp̃e. aliqua continetur:
Omne gͥ corpus a deo. qͣre xp̃e
eus̃ tum de femina natus

Expanded text:
discernitur, non est judicium veritatis constitutum in sensibus. Quamobrem saluberrime admonemur averti ab hoc mundo, quitur, quae semper manet et ejusdem modi est, quae non habet imaginem falsi, a qua discerni non possit, toomne speciosum bonum, in quantum speciosum est; et omne quod species continet, speciosum est. Omne autem corpus, ut corpus sit, specie aliqua continetur. Omne igitur corpus a Deo. XI. Quare Christus de femina natus
Abbreviated transcription (Latin):
a̾ lib̾acõ mutroq sexn debuit
apparere. gͦ qr uirum oꝑtebat
susciꝑe qui sexns honõrabi¬
lioꝵ est conseqñs ert nł fe¬
minei sexus lib̾aco hinc ap¬
pueret quod ille uir de femĩa

Expanded text:
 in utroque sexu debuit apparere; ergo quia virum oportebat suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens erat et feminei sexus liberatio. Hinc apparet quia ille vir de femina
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ sñ ulla intermissiõne tem¬
poris ꝯmutatur. uelud cũ ca¬
pilli capitis nr̃i crescunt uł
corpꝰ uertitur ĩsenectutẽ aut
iniuuentam efflorescit. ꝓpe¬
tuo id fit. nec omnino infmit
fieri. Quod aut̃ non manet
ꝑcipi non potest. illud .n. ꝑci¬
pͥctur: qd̾ sciencia comp̾hen¬
ditur. Comprehendi autem
non potest qd̃ sine int̾missi¬
one mutatur. Non est gͥ ex¬
spectanda suceritas u̾itatis
a sensib corꝑis. Sane quis
dicat eẽ aliquia sensibilia eo
ferat. in quib facile ꝯuinci
non potest illud. certe neino ẽ
qui non cogatur fateri nchil
eẽ sensibile quod non h̾at siłe
fłm. ita ut int̾nosa non possit.
nam ut alia p̾tliraatam omĩa
que corpꝰ sentimus ⁊ cũ ea nõ
assunt sensib. p̾magnies tñ eo¬
rum patimur tanqmͣ ꝓrsus as¬
Quod cum patimur: omm̃o
an y̾magines sensibilib cñ¬
sint: dlscern̾e non ualemꝰ. Si

Expanded text:
ur, sine ulla intermissione temporis commutatur: velut cum capilli capitis nostri crescunt, vel corpus vergit in senectutem, aut in juventam efflorescit, perpetuo id fit, nec omnino intermittit fieri. Quod autem non manet, percipi non potest: illud enim percipitur quod scientia comprehenditur. Comprehendi autem non potest quod sine intermissione mutatur. Non est igitur exspectanda sinceritas veritatis a sensibus corporis. Sed ne quis dicat esse aliqua sensibilia eodferat, in quibus facile convinci non potest; illud certe nemo est qui non cogatur fateri, nihil esse sensibile quod non habeat simile falso, ita ut internosci non possit. Nam ut alia praetermittam, omnia quae per corpus sentimus, etiam cum ea non adsunt sensibus, imagines tamen eorum patimur tanquam prorsus adQuod cum patimur, omnino aut imagines sensibilium sint, discernere non valemus. Si
Abbreviated transcription (Latin):
iecta est possit a lio mͦ aliquo
intelligi ut de sũmis argłis ꝙͣ¬
diu nr̃e infirmitati uissu dm̃i ne
stri opitulantur nõ impie pͦ¬
sit existimari. s sine illa qm̃ ex¬
etitti suimus sine alia aliquah
capituli exposicõ ꝓferatur id
tm̃ cauendum est ne molet aũ

Expanded text:
jecta est, possit aliquo alio modo jecta est, possit aliquo alio modo intelligi, ut de summis angelis, quandiu nostrae infirmitati jussu Domini non opitulantur, non impie possit existimari. Sed sive illa, quam exsecuti sumus, sive alia hujus capituli expositio proferatur, id tantum est cavendum, ne violet au
Abbreviated transcription (Latin):
adopcõm expectantes redempcõ¬
pus accipiens bñficiũ adopcõ¬
nis filioꝵ qua uocati sumꝰ to¬
facti sumꝰ. spes autem que uide᷑
nõ est spes. tunc gͦ erit res qͤ
ñc est spes cũ apparuerit quid
iudebimꝰ eum sicuti ẽ. hoc cap ͫ
si ħ modo ut tractatũ ẽ aꝑctur
nunc incidimꝰ in illas molestias
tes indolore ⁊ genutib eẽ añꝙͣ
iuuent nos dum obtempant
deo qui ꝓ nob̾ ⁊̃ unicũ filiũ suũ
dignatus ẽ mitt̾e tñ sũ genu¬
tu ⁊ dolorib id fr̃e credendi st̃
ne miseri existimentur felicior¬
q fit de nu̾o nr̃o lazarus ille qͥ
iam insimi abrahe requiescit
p̾sertun qr dixit eandem crea¬
turam que congemiscit ⁊ dolet
uanitati ẽẽ subiectũ qd̾ de sũmis
⁊ excellentib uͥtutũ potestatũ
treaturis nefas est crede̾. Dem̃¬
eam liberari dixit a serurtute
int̾itus quo illos cecidisse qui
incelis agunt uitam bĩtissimã
nõ possumꝰ credere. tam̃ nichil
gemiscit ⁊ dolet uinitati sb̾¬

Expanded text:
adoptionem exspectantes, redemptiopus accipiens beneficium adoptionis filiorum qua vocati sumus, tofacti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes. Tunc ergo erit res, quae nunc est spes, cum apparuerit quid videbimus eum sicuti est. Hoc capitulum si hoc modo, ut tractatum est, aperitur, non incidemus in illas molestias tes in dolore et gemitibus esse, antequam e, dum obtemperant Deo, qui unicum Filium suum dignatus est mittere; tamen sine gemitu et doloribus id facere credendi sunt, ne miseri existimentur, feliciorque sit de numero nostro Lazarus ille qui jam in Abrahae sinu requiescit. Praesertim quia dixit, eamdem creaturam quae congemiscit et dolet, vanitatet excellentibus virtutum potestatumque creaturis nefas est credere. Deinde liberari eam dixit a servitute interitus, quo illos cecidisse, qui in coelis agunt vitam beatissimam, non possumus credere. Tamen nihil gemiscit et dolet, et vanitati sub
Abbreviated transcription (Latin):
tit ⁊ dolet us huc. Omins trea¬
tura in homine num̾atuf. nõ
aut terra aũ mare ⁊ omĩa que
in eis sunt. s quia omĩs creata¬
ꝑtim corporał. Qd̃ ut ab infeu¬
ficat corꝑalem sp̃uał aminalẽ
regit. ⁊ cũ bñ regit cum ip̃m re¬
gendam se subicit deo. cũ autẽ
transgredit᷑ preceptael laborib
⁊ erumpnis ꝑ eadem ip̃a gͤ reg̾e
pot̾at implicatur. Qui gͦ uiuit

Expanded text:
it et dolet usque adhuc. Omnis creatura in homine numeratur, nonet terra et mare et omnia quae in eis sunt; sed quia omnis creatpartim corporalis. Quod ut ab inferificat corporalem; spiritualis animalem regit, et tunc bene regit, cum ipsa regendam se subjicit Deo: cum autem transgreditur praecepta ejus, laboribus et aerumnis per eadem ipsa quae regere poterat impli
Abbreviated transcription (Latin):
culpam nulł ambagib in¬
uoluens nulł circuic̃onib
q uerũ est oꝑiens. Desig̃¬
nanda ⁊̃ sunt in qͥl pecoas¬
secreto corrigenda familia¬
ritas. In quã peccasti labił
etas. quo gradu iam eccͣe
inseriebas. utrum semel
an ex consuetudine. utrũ
nͣaitate an ex uoluptate
cecidisti. Hiis enim omũb
sua iustant iudicla. Si .ii.
in iudiciis scłarib a locis
loca discernunt᷑. alia censu¬
ra uindicatur homicidiũ in
regis turia. alia inuia publi¬
ca. alia ĩagresti uulla. aliqũ¬

Expanded text:
culpam nullis ambagibus inculpam nullis ambagibus involvens, nullis circuitionibus quod verum est operiens. Designanda etiam sunt in quibus peccassecreto corrigenda familiaritas; in qua peccasti labilis aetas, quo gradu jam Ecclesiae inserviebas; utrum semel, an ex consuetudine; utrum necessitate, an ex voluntate cecidisti: his enim omnibus sua instant judicia. Si enim in judiciis saecularibus a locis loca discernuntur, alia censura vindicatur homicidium in regis curia, alia in via publica, alia in agresti villa; aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
met niftimando aggressus
est. bona quoq inordina¬
te dispensauit. ⁊ tunc nou
erat hiis locus. ⁊ temꝑacõr
locus eẽt: quo genalem
morbũ medico deteg̾e debu¬
iss. si pͥus uuln̾a. liuores.
plagas tum̃tes sib singil¬
latim ꝓut gramus iusceri¬
b instabant eiucenasset.
Tu uero fili mi nõ ita fa¬
cies. qm̃ samori consilio
trediturus es. Astantẽ corã
te sacerdotem angłm dei
existima. labia quidem sa¬
cercotis ait malachias. cus¬
todiunt sesam ⁊ legem re¬
quirunt ex ore eiuis. Angłe
.ni. dñi execituũ est. ⁊ cũ qͣ ⁊̃
dm̃ ⁊ angłm eius decet re¬
uerencia dei ministrũ af¬
fare. Apperi et penetraliũ
tuoꝵ abditissima latibula
pudeat coram uno dr̃e. qd
te ñ puduit forsitan corã
multis ⁊ cũ multis facere.
Nam humanũ ẽ pͨcare.
xp̃ianũ est a pcc̃o desistere
diabolics̃ est ꝑseuerare. gͤ
q̃ mentẽ grauiꝰ exac̾bant
facinora. dei angło mani¬
festa. nichil obscurũ dicñs.

Expanded text:
met infamando aggressus met infamando aggressus est! Bona quoque inordinate dispensavit, et tunc non erat his locus, et temperantior locus esset quo generalem morbum medico detegere debuisset, si prius vulnera, livores, plagas tumentes sibi singillatim, prout gravius visceribus instabant, eviscerasset. Tu vero, fili mi, non ita facies, quoniam saniori consilio crediturus es. Astantem coram te sacerdotem angelum Dei existima. Labia quidem sacerdotis, ait Malachias, custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus. Angelus enim Domini exercituum est . Et cum qua et Deum et angelum ejus decet, reverentia Dei ministrum affare. Aperi ei penetralium tuorum abditissima latibula,pudeat coram uno dicere, quod te non puduit forsitan coram multis et cum multis facere. Nam humanum est peccare, christianum est a peccato desistere, diabolicum est perseverare. Ergo quae mentem gravius exacerbant facinora, Dei angelo manifesta: nihil obscurum dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
quomꝰ ꝯpleretur. Ergo cica¬
tricũ tuarx arbit̾ dei mce
domimis adhibeatur p̾sb̃r.
Et reuela ei uas tuas: ⁊ ip̃e
tͥ exhibebit antitodũ recon¬
sicuti quidam faciunt tum
qͣdam caliditate alloquaris
tui ipĩus foret decept̃o. Ac¬
cedunt siguidẽ deceptiosi ad
sacertotes ita eis p̾sentib ꝯ¬
fitentes. Ego pcc̃o cominẽ
sac̃dos pecraui ꝑiurando. ad¬
ult̾ando. formc̾ando. hom̃
occidendo. menciendo. sacti¬
legiũ ꝯmittendo. furado.
Rapiendo. hec omĩa ꝯmisi.
ñ iriidetur. confitent᷑ qͥ ño
fecerũt int̾polantes. reuela¬
ta uelantes. ut sit idem ĩco¬
dẽ pocm denudasse ⁊ demida¬
tũ obumbiasse. de qͦ sacer¬
dos tunc incertior recedit
cum certa in certe audierit.
Oqmͣ bene ⁊ iuste huitemõi
uersutis sacerdos ille ꝯsułet.
si hiis omĩb que audrunit
iudiciũ suũ appon̾et. ⁊ qͣi
reum de om̃ib ꝯpetenti cor¬
rectione multaret. qui se
de omĩb nichil excipiens.
nichil ex nomĩe detegens se¬

Expanded text:
ompleretur? Ergo cicatricum tuarum arbiter, Dei vice, dominus adhibeatur presbyter, et revela ei vias tuas: et ipse tibi exhibebit antidotum reconsicuti quidam faciunt, cum quadam calliditate alloquaris tui ipsius foret deceptio. Accedunt siquidem deceptiosi ad sacerdotes, ita eis praesentibus confitentes: Ego peccator, domine sacerdos, peccavi perjurando, adulterando, fornicando, hominem occidendo, mentiendo, sacrilegium committendo, furando, rapiendo. Haec omnia commisi, non irridetur, confitentur quae non fecerunt interpolantes, revelata velantes; ut sit idem in eodem peccatum denudasse, et denudatum obumbrasse, de quo sacerdos tunc incertior recedit, cum certa incerte audierit. O quam bene et juste hujuscemodi versutiis sacerdos ille consuleret, si his omnibus quae audivit, judicium suum apponeret, et quasi reum de omnibus competenti correctione multaret, qui se de omnibus, nihil excipiens, nihil ex nomine detegens, se
Abbreviated transcription (Latin):
ĩq om̃s absolucõem dum taxat
rogantes. nec suspendendi su̾t asi¬
deliũ cõmumone quib mors timaͥ
sine dilacõe ⁊ quos peccatoꝵ ama¬
metus mortis ducit aduemiã et
scuptura testatur. et territi pͦga
suram. Subitaneũ gͦ dũ nõ diuaꝰ
licuerit hoc mnextremo positis ad
domini corde. si nõ potes corpore.
dic iustificandꝰ cũ illo iam iꝰtificato
peccatore. Ds ꝓpicus esto mͥ pcc̃or
ut ascendas uistꝰ ad dm̃ stificatus
abip̃o. qui muit ⁊ regnat ꝑ om̃a

Expanded text:
itaque omnes, absolutionem duntaxat itaque omnes, absolutionem duntaxat rogantes, nec suspendendi sunt a fidelium communione, quibus mors timetur sine dilatione, et quos peccatorum amametus mortis ducit ad veniam, sicut Scriptura testatur, Et territi purgasuram. Subitaneum ergo dum non diutius licuerit, hoc in extremo positis adhDomini corde, si non potes corpore. Dic justificandus cum illo jam justificato peccatore, Deus propitius esto mihi peccatori : ut ascendas justus ad Deum, justificatus ab ipso, qui vivit et regnat per om
Abbreviated transcription (Latin):
s quis o bone ih̾u a miscd̾ia tua des
Quare apłoꝵ pͥmicerio lacrime ꝓ¬
suerunt. nͥ ꝓsint ⁊ mͥ. latronis
illiꝰ in eungno memoria qͣre nob̾
tam nen̾abilit̾ recensa ẽ: Quib
sime. dulcissume. nuscdissime. qiͣ
subiure uirando. amen dico tibi
hodie mecũ eris inꝑadiso. nͥ fidĩ
tandẽ confitentib dico confessis ꝯ¬
sulentib. ne confessi desꝑent. ne sa¬
certotes pꝰt mortẽ aliquos ligent.
imo cũ suo ih̃n dicant. soluite eũ
⁊ siuite adire. Meliꝰ est enĩ ut talis
ꝓsit uł non noceat absoluco. ꝙͣ eb¬
sit indiscreta legagtio. Nec pͥten¬
dant sacerdotes defallaci secunta¬
te occasiom̃. qm̃ meliꝰ est ut moriẽ¬
tẽ ĩ manꝰ miscoissum dĩ ꝯmittant.
qͣ desꝑantẽ cum quib dam ĩ duciar
fabulis a regno de eliminent. Nam
quomͦ dicent sacerdos ꝓdefuncto
quẽ ip̃e ligauit. absolie domine
animã famuli tmi. uł cet̾as abso¬
lucõnũ eulogias. absoluendi st̃

Expanded text:
Sed quiSed quiQuare Apostolorum primicerio lacrymae profuerunt, nisi prosint et mihi? Latronis illius in Evangelio memoria quare nobis tam venerabiliter recensita est? Quibus sime, dulcissime, misericordissime, quasi sub jurejurando, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso: nisi fidei tandem confitentibus, dico confessis consulentibus, ne confessi desperent, ne sacerdotes post mortem aliquos ligent: imo cum suo Jesu dicant, Solvite eum, et sinite abire . Melius est enim ut talis prosit, vel non noceat absolutio, quam obsit indiscreta ligatio. Nec praetendant sacerdotes de fallaci securitate occasionem: quoniam melius est ut morientem in manu misericordissimi Dei committant, quam desperantem cum quibusdam induciarum fabulis a regno Dei eliminent. Nam quomodo dicet sacerdos pro defuncto quem ipse ligavit, Absolve, Domine, animam famuli tui, vel caeteras absolutionum eulogias? Absolvendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tuam sit. O ext̾mmnanda cordis
cecatio. Ad consoland̾ ueu̾at ĩ fir¬
mũ. ⁊ cui maior ⁊ ꝓpera incumbit
absoluendi. nccͣtas. absolucõne int̾¬
dc̃a ligatõnis adicit ꝑicula. O ꝑdicõ
animar occasio. Ut̾rũ a ħ sacerto
s quid huic consolatori uł pocius
tesolatori respondend̾ sit si fortere¬
quiras ab solute dico qd̃ docendꝰ est
ute no seqñdus. nec ibi erit iobeorꝰ
nbi ẽ erudicoms humilis officõsitas.
ponend̾ sit cathaplasma scire deu¬
ponend̾ ẽ ꝙ ant impossibilitas ei
abdicat. ant tempus euanestens
adimplere ꝓhibeat. Si autẽ aliꝙͥ
iuen̾it. aut amici sui de suo dare
noluerut legale est ut pcc̃a sua
an qnͣtulacumq pecume sumitas
deerit. Aut qui orent ꝓ ed amicoꝵ
religiositas defu̾it. ⁊ ex toto nichil
nisi consiteri. ⁊ penite ualebit. enor¬
mitas quoq tulpaꝵ eũ aggranabͭ
quid isti faciam. ueducã eumant
ego eciã de eo indesꝑacõm deducar

Expanded text:
tuam sit. O exterminanda cordis tuam sit. O exterminanda cordis caecatio! Ad consolandum venerat infirmum: et cui major et propera incumbit absolvendi necessitas, absolutione interdicta ligationis adjicit particulam. O perditionis animarum occasio! Utrum autem haec sacerdotervetur. Sed quid huic consolatori, vel potius desolatori, respondendum sit, si forte requiras: absolute dico, quod docendus est iste, non sequendus: nec ibi erit inobedientia, ubi est eruditionis humilis officiositas. ponendum sit cataplasma scire desiponendum est quod aut impossibilitas ei abdicat, aut tempus evanescens adimplere prohibeat. Si autem aliquiinvenerit, aut amici sui de suo dare voluerint, legale est ut peccata sua utem quantulacumque pecuniae summa deerit, aut qui orent pro eo amicorum religiositas defuerit, et ex toto nihil nisi confiteri et poenitere valebit, enormitas quoque culparum eum aggravabit, quid isti faciam? Deducam eum, aut ego etiam de eo in desperationem deducar?
Abbreviated transcription (Latin):
sunt si nou̾is ꝑiciores ⁊ turiosio¬
res. Si enĩ morbis corꝑm medici
ꝓbacdres exquiruntuf. qnͣtomag̾
spñalib ammaꝵꝵ pritredinib ad¬
hibendi sunt medici subtiliores.
⁊ si diti liceat sp̃naliores. No dico
tamen ut dampnes uł reprehen¬
das dm̃ sacerdotes. nouit enĩ dñs
pies. Ergo tales uocandi sunt.e
tuĩ ꝓueniat. Audiuit quidam ex
nimꝰ eruditis sacerdotib ꝯfessiom
snã. uidet infirmitate tua. nescit
tamẽ res huiꝰcemodi equa lance
pensare. ignorat qmͣ nelox medi¬
cina subitaneis infirmitatib uł
mextremo positis sit ꝑ nccla. Rnd¬
ita fac elemosinã. ita ora. hec tñ
omia bñ dixit. S errorem impiũ
animadu̾te. Si ã ex infirmitate
morieris. ne anima tua deo nideaͣ
inpenitens ꝑ obedienciã ĩiungo
tͥ quatinꝰ anima tua uł totamsep¬
timanã. uł annũ integrũ. ł tantũ
taemꝑis paciendo penam qmͣ pro
meriusti in penitencia: pꝰt morteni

Expanded text:
sunt, si noveris, peritiores et curiosiosunt, si noveris, peritiores et curiosiores. Si enim morbis corporum medici probatiores exquiruntur; quanto magis spiritualibus animarum putredinibus adhibendi sunt medici subtiliores, et, si dici liceat, spiritualiores? Non dico tamen ut damnes vel reprehendas Domini sacerdotes: novit enim Dominus pies . Ergo tales vocandi sunt. tium proveniat. Audivit quidam ex minus eruditis sacerdotibus confessionem tuam, videt infirmitatem tuam, nescit tamen res hujuscemodi aequa lance pensare: ignorat quia velox medicina subitaneis infirmitatibus vel in extremo positis sit pernita fac eleemosynam, ita ora haec tamen omnia bene dixit, sed errorem impium animadverte: si autem ex hac infirmitate morieris, ne anima tua Deo videatur impoenitens, per obedientiam injungo tibi, quatenus anima tua vel totam septimanam, vel annum integrum, vel tantum temporis patiendo poenam quam meruisti, in poenitentia post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ aliqnͣtulũ nr̃i sermonis cõsum¬
matõ qm̃ coram ulis confitend̾ est.
respiciat p̾sb̾ros. esset a̾ id scribere
suꝑuacaneũ nisi errori audam iã
ĩmultos serꝑenti pretendetur obui¬
ni. ꝙelius est quoq ignoran ͤ
p̾sbit̾oꝵ consulere. qͣm ignoran¬
tes ugnorancia sua ĩcastigatos
multis nocere. ꝓut suꝑius ĩtana
tũ coram sacercote confiteri hẽs.
ip̃iꝰq iudiciũ subire debes. S sic̃¬
aute stella differt stella ĩ cłari ͭ ͤ
sis sacerdos differt a sacerdote in
sua cõu̾sacone. Multoꝵ si quidẽ
sacerdos. Si qͥdem multis p̾sbrt̾atꝰ
ꝯmittitur dispens acõ. s nõ om̃s
parit̾ cõmisse dispensacõnis ĩ ser¬
iuunt minist̾io. Alius equidem
hiat. Alius p̾peditur exĩturia. a¬
liꝰ suffocatur ex ignorantia. ⁊ tñ
ignorans ignorabit᷑. Alius uero
cũ credite custodie competenter
locũ ⁊ tempus explorat. R̾nd¬
q ꝓbati ur̾ta ministͥ necessitib
ĩuincti minist̾ii. Ex hiis nocandi

Expanded text:
is consummatio, quoniam coram illis confitendum est, respiciat presbyteros. Esset autem id scribere supervacaneum, nisi errori cuidam jam in multos serpenti praetenderetur obvium. Melius est quoque ignorantiae presbyterorum consulere, quam ignorantes in ignorantia sua incastigatos multis, nocere. Prout superius intimatum est, coram sacerdote confiteri habes, ipsiusque judicium subire debes. Sed sicut stella differt a stella in claritate, sic sacerdos differt a sacerdote in sua conversatione. Multorum siquidem sacerdotes. Siquidem multis presbyteratus committitur dispensatio, sed non omnes pariter commissae dispensationis inserviunt ministerio. Alius equidem hiat: alius praepeditur ex incuria: alius suffocatur ex ignorantia, et tamen ignorans ignorabitur : alius vero concreditae custodiae competenter locum et tempus explorat, respondetque probati vita ministri necessitatibus injuncti ministerii. Ex his vocandi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpacientissimꝰ tollit colloq̃ndi gra¬
ciam. ex hiis que ex ip̃is hausims
es. Iamq si uideri poss. mortem
inderes. qͣtinus ex nrr̃a erudicõne
te cͥcumspector. tibi ĩ ingiles. ⁊ͥ
ꝓuideas. tͥ consulas. Si autẽ in
nrĩs tractatis que nesciebas uidi¬
cam. uł que nesciebas it̾um ĩ culca¬
ii. tibi tũ in utroq ex sumia gͥ¬
cia te diligencia nrm desudamt
mortoria conexid. quibda saltẽ
tui te cͥomoniusse udluptuosũ est.

Expanded text:
impatientissimus tollit colloquendi gratiam, ex his quae ex ipsis hausimus es, jamque si videri posset, mortem videres: quatenus ex nostra eruditione te circumspectior, tibi invigiles, tibi provideas, tibi consulas. Si autem in nostris tractatibus quae nesciebas indicavi, vel quae sciebas iterum inculcavi, tibi tamen in utroque ex summa erga te diligentia nostrum desudavit mmonitoria connexio; quibusdam saltem cui te commonuisse voluptuosum est,
Abbreviated transcription (Latin):
em. ꝑ thesauri zatoem ĩcrua¬
atũ ibis infernalẽ. Nolle des¬
truere tũ possĩ. extreme est
demetie. Confitere gͥ care
mi nominetenꝰ ef te temo¬
dent flagiaa cetege. specił
q̃ scis specialia cotidiana
qͥb ñ fiusti inundus salten
cogitacõe incollecta gen̾ali
appone. sicq ex indulgentia
confide. Iam uero sacerdote
ꝯsulto: ad dm̃ reterenda suit
tua delicta. Ip̃i iam tũc erũt
pͥsentanda. non .n. talis p̾sui̾¬
⁊ cp forsitan oblitus p̾termi¬
seram. debitorib tuis ex cor¬
de dimite debrta suã ⁊ hos

Expanded text:
em, per thesaurizationem in crucem, per thesaurizationem in cruciatum ibis infernalem, nolle destruere cum possis, extremae est dementiae. Confitere igitur, chare mi, nomine tenus quae te remordent flagitia, detege specialiter quae scis specialia; quotidiana de quibus non fuisti mundus, saltem cogitatione in collecta generali appone: sicque ex indulgentia confide. Jam vero sacerdote consulto ad Deum referenda sunt tua delicta, ipsi jam tunc erunt praesentanda: non enim talis praeseEt quod forsitan oblitus praetermiseram, debitoribus tuis ex corde dimitte debita sua, et
Abbreviated transcription (Latin):
fancie. defertur aliqnͣdo senͣte.
q̃ media ceferuet etas. seuem
cohibet᷑ habena. ĩ ĩ ollemp¬
nib pͥncipum nataliciis ꝑ¬
petrata feroti plectinitur ex¬
tͥminio facinora sic ⁊̃ ceca
qnͣto difirctiorib elumminã¬
da sunt aĩadu̾sionib ĩ locis
d̾o sacuras. intemprb festis
grãdib ꝯmissa sublimoribꝰ
Nonne cui pliis ꝯmttit᷑
płus ab eo exigitur. ¶ Iõne
Nullũ tempus. nullaetas.
ulła ꝑsona. ulłs locus muni¬
at pecoatẽ a pcc̃o. t ã hec
aĩam ingulant. si demuden¬
tur: cũ pnĩa enanescunt.
ĩ inchilũ redigenda. ordine
ꝯpetenti ꝓsequere. sine cͥcũ¬
locucõne edissere ꝑcc̃a pro
pare ꝯtende. Heu cur eru¬
bestis confiteri ꝙ fat̾e neqͣ¬
qmͣ erubuisti: Lantius
ẽ coram uno aliqnͣtulũ
ruboris tolerare: qmͣ ĩ die
idicii coramt tot milibus
hominũ graui depulsa denota¬
tũ tabescere confessionẽ tuã
mtitetur iiquitas tua. Et
anullari: ꝑ quoꝵ a nullacõ¬
ne etnqui possidebitis requi¬

Expanded text:
antiae, defertur aliquando senectuti, quae media defervet aetas severa cohibetur habena; in solemnibus principum natalitiis perpetrata, feroci plectuntur exterminio facinora: sic et caetera quanto districtioribus eliminanda sunt animadversionibus, in locis Deo sacratis, in temporibus festis gradibus commissa sublimioribus. Nonne cui plus committitur, plus ab eo exigitur? Nonne empus, nulla aetas, nulla persona, nullus locus muniat peccantem a peccato; tamen haec animam jugulant; si denudentur, cum poenitentia evanescunt. In nihilum redigenda ordine competenti prosequere, sine circumlocutione edissere peccata pro pare contende. Heu! cur erubescis confiteri, quod facere nequaquam erubuisti? Melius est coram uno aliquantulum ruboris tolerare, quam in die judicii coram tot millibus hominum gravi depulsa denotatum tabescere. Confessionem tuam mittetur iniquitas tua. Et,annullari, per quorum annullationem aeternam possidebis requi
Abbreviated transcription (Latin):
tuus. homo tuis. tunita tua.
tunica pollimita. ꝙͣ sib decen¬
tissime coaptauit indutus. iͥ
assiduus int̾pellat ꝓ nobis.
ñ iam ab angłis minoratꝰ. im
mo gła ⁊ honore coronatꝰ. ⁊
sr̾ oꝑa manuũ dei ꝯstitutꝰ.

Expanded text:
tuus, homo tuus, tunica tua, tuus, homo tuus, tunica tua, tunica polymita, quam sibi decentissime coaptavit, indutus: ibi assiduus interpellat pro nobis, non jam ab Angelis minoratus, imo gloria et honore coronatus, et super opera manuum Dei constit
Abbreviated transcription (Latin):
fłũ: ꝯũte faciem tuam fami¬
larius ꝙ tuũ est aggredere
securius. scit ꝯꝑati tuis ĩ fir¬
mitatib. qui fẽs est tue ĩfie¬
mitatis ꝑticiꝑando ꝯsçius p̾¬
rogatiuam nr̃e carnis ĩ celos
celos homo deus. ꝑticipatꝰ ẽ
nr̃e hũaĩtatis ut nos ꝑticipa¬
iem᷑ sue dĩnitatis. Aude gͥ
fili mi de homĩe tuo deo face
ꝙdam ꝑticipiũ: qr pͥor fecit
deus de hoĩe to puro s par¬
ticipiũ. ex diuinitate ꝓcessit
saluacõ ⁊ ex hisanitate redẽp¬
meñ est meũ. quia ex me mͥ
qͣdam cogitacõe ⁊ cognacõne
serreta. quadam affectõne ꝯ¬
glatino. quodam ꝓprio iure
ꝯsangͥnitatis mͥ uendico. tu¬
cuis ⁊ iocundiꝰ loquor ad me
dignatus ẽ deus. nõ fc̃s est
ꝙ ẽ angłs. ⁊ si sit magni
consilii angłs: te exaltanit
suꝑ angłos. tu etem̃ iudr¬
cabis augłos. Nollem hre
locũ angłi. si possem hr̃e lo¬
tum debitũ homim: ad cu¬
nã dei suider tur. p̾cessit ds

Expanded text:
trum converte faciem tuam famitrum converte faciem tuam familiarius, quod tuum est aggredere securius. Scit compati tuis infirmitatibus, qui factus est tuae infirmitatis participando consocius. Praerogativam nostrae ccoelos homo Deus. Participatus est nostrae humanitatis, ut nos participaremur suae divinitatis. Aude igitur, fili mi, de homine tuo Deo facere quoddam participium; quia prior fecit Deus de homine tuo puro sibi participium. Ex divinitate processit salvatio, ex humanitate redempmeum est meum, quia et ex me mihi quadam cogitatione et cognatione, et secreta quadam affectione conglutino, quodam proprio jure consanguinitatis mihi vindico: tutius et jucundius loquor ad meudignatus est Deus: non factus est quod est angelus, etsi sit magni consilii Angelus. Te exaltavit super Angelos; tu etenim judicabis Angelos. Nollem habere locum angeli, si possem habere locum debitum homini. Ad curiam Dei sui, Dei tui praecessit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tellectus ex sin ipłus humas¬
tate ponderosa hebetati
tẽ ut dignũ eit comp̃ hñde
ad que sua est xp̃r humaĩ¬
tate oculũ suũ intellectua¬
lem reflectat. In illa deflec¬
tetur. ex illa quoq sacie¬
tur. ad ip̃am faclem ꝯuer
nitas est. Unde ita salom̃õ.
En ip̃e stat post parietem
urm. Dininitas ip̃ius iu¬
delicet ad nuslũ deflexa uł
deflectenda ꝑccm sub carne
nr̃a latitabat. Nam ⁊ int̾¬
ris uisus est ⁊ cum homĩb
u̾tit.⁊ ita conualuit. Hac ua¬
litudinis exspectacõe tandem
seturꝰ iacob ita trpudiat. i¬
di dominũ facie uiuinitatis
in qua erat deus ad faciem
humanitatis ꝙͣ erat assump¬
turꝰ. ⁊ sic salua fc̃a ẽ aĩa m̃a.
Nuiꝰ in carnacõnis desid̾io fia¬
grbant om̃s sancti. quippe
quib erat manifestũ. ñ alit̾
posse saluari genus humauũ:
nͥ ꝑ filiũ d̾i ĩcarnatũ. Non
em̾m est inalio aliquo salꝰ.
datum hominib ĩ qͦ oporte¬
at hoĩem saluari. Ad hũc g
pietem nr̃m medratoremnos¬

Expanded text:
ntellectus ex sui ipsius humanitate ponderosa hebetatusatem, ut dignum est comprehendeam quae sua est, Christi humanitatem oculum suum intellectualem reflectat. In illa delectetur, ex illa quoque satietur, ad ipsam faciem suam convertnitas est. Unde ita Salomon: En ipse stat post parietem nostrum : Divinitas ipsius videlicet ad nullum deflexa vel deflectenda peccatum, sub carne nostra latitabat. Nam et in terris visus est, et cum hominibus ertit: et ita convaluit. Hac valetudinis exspectatione tandem securus Jacob ita tripudiat: Vidi Dominum facie divinitatis, in qua erat Deus, ad faciem humanitatis, quam erat assumpturus; et sic salva facta est anima mea . Hujus incarnationis desiderio flagrabant omnes sancti: quippe quibus erat manifestum, non aliter posse salvari genus humanum, nisi per Filium Dei incarnatum. Non enim est in alio aliquo salus; datum hominibus, in quo oporteat hominem salvari . Ad hunc igitur parietem nostrum, mediatorem nos
Abbreviated transcription (Latin):
tum tͦ erit saluberrimũ
redemptõnis tue p̾cium.
redemptoris momim̃tũ. ⁊
redempti munimentũ. De
coufessione suꝑiori tracta
gebat me ad alia tendendi
turiosa nocĩtas. Nũc quoq
de eodem confessionis capi¬
tulo recapitulacõem ꝯpen¬
diosam facere dispono.:
Sunt quidam qui sufficere
Sͥ ad salutem autumant.
Si soli co cui nichil oceultũ
sua ꝯfiteantur crimina e
Nolunt .n. ant erubes ãt
sine dedignantur ostende̾
se sacertotib. quos tam̃
int̾ lepram ⁊ lepram disc̾¬
n̾e ꝑ legũ latorem ꝯstitist
dñt. S nolo ut ꝓp̃a decipi¬
ans opimone qͥtenus con¬
fundaris confiten coram
domini nicario tabesçem
p̾ rubore uł ceruico sus
dedignantõne. Nam ip̃i
humilit᷑ suberindũ ẽ iudi¬
tiũ. qm̃ domus sibi ñ dedig¬
natus uicariũ. Ergo ad
te uenire roges sacercotẽ.
⁊ fac ip̃m conscĩak tuar
penitissimaꝵ ꝑticipem:
Non seducat te sompiiã¬
ciũ. illa suꝑsticõ. que inu
sitando cont̾mat. qr sal¬

Expanded text:
um tibi erit saluberrimum: redemptionis tuae pretium, Redemptoris monimentum, et redempti munimentum. De confessione superiori tractatgebat me ad alia tendendi curiosa necessitas. Nunc quoque de eodem confessionis capitulo recapitulationem compendiosam facere dispono. Sunt quidam, qui sufficere sibi ad salutem autumant, si soli Deo, cui nihil occultum sua confiteantur crimina. Nolunt enim, aut erubescunt, sive dedignantur ostendere se sacerdotibus; quos tamen inter lepram et lepram discernere per legislatorem constituit Dominus . Sed nolo ut ipsa decipiaris opinione, quatenus confundaris confiteri coram Domini vicario, tabescens prae rubore, vel cervicosus prae dedignatione: nam ipsius humiliter subeundum est judicium, quem Dominus sibi non dedignatur vicarium. Ergo ad te venire roges sacerdotem, et fac ipsum conscientiarum tuarum penitissimarum participem. Non seducat te somniantium illa superstitio, quae in visitando confirmat, quia sal