comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nosc̾e nͥ ꝙ m̃uiᷤᷤ ip̃e ĩ trorsũ retõditꝰ erat ita
ut nͨ p̾ciso p̾pucio ꝙ ĩ mod̾ata longitudine
ꝓpendebat apparere potu̾it. s postea iux eẽt
ĩ uentꝰ. humor ã iustosus ⁊ acͥ exsudans testri
⁊ ĩguina urebat. s acutũ tolorẽ nõ ꝯtinuũ
paciebat᷑ a cũ paciebat᷑ heuilabat nehem̃ter
cũ iactacõne m̃broꝵ m̃te sanissima sĩc ĩ cru¬
ciatib corꝑaliũ doloꝵ fĩ solet dem̃ ĩter uoces
suas abripiebat᷑ ab oĩb sensib ⁊ tacebat pa¬
tentib ocuł neminẽ cirtũstanciũ iitẽs ab
nulła uellicacõnẽ se mouẽs. post aliqnͣtũ tãqͥ
euigilãs nͨ iam ĩolens que uderat iudicabat
Gum ĩterpositis paudcis dieb eadẽ paciebat᷑
ĩ oĩbe sane uł pene oĩb uisiorab suis duos
sedicebat uid̾e unũ ꝓuectõris  alcͥa pi̾nĩ: aqͥb¬

Expanded text:
od nervus ipse introrsum reconditus erat, ita ut nec praeciso praeputio, quod immoderata longitudine propendebat, apparere potuerit, sed postea vix esset inventus. Humor autem viscosus et acer exsudans testes et inguina urebat. Sed acutum dolorem non continuum patiebatur, et cum patiebatur, ejulabat vehementer cum jactatione membrorum mente sanissima, sicut in cruciatibus corporalium dolorum fieri solet. Deinde inter voces suas abripiebatur ab omnibus sensibus, et jacebat patentibus oculis neminem circumstantium videns, ad nullam vellicationem se movens. Post aliquantum tanquam euigilans nec iam dolens quae uiderat indicabat. tum interpositis paucis diebus eadem patiebatur. in omnibus sane uel paene omnibus uisionibus suis duos se dicebat uidere, unum prouectioris aetatis, a
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe pomũ credendũ est fuisse ĩ illa arbo¬
re cuiꝰ gen̾is poma iã ĩ alus arboribꝰ in¬
noxia senserant. uñ magis credid̾unt dĩu
posse p̾cantib facile ignosc̾e ꝙͣ paciẽter
tułunt nõ cognosc̾e quid nã eẽt uł cur
eos m̃ cibũ sum̾e uetuiss. mox ut gͦ pre¬
ceptũ transgressi sũt intͥnssecus grã de se¬
rente oĩno nudati qmͣ cypo quotã ⁊ suꝑ¬
bo amore sue pocestatis offẽd̃ant ĩ sua
cõcupinerunt. Ad ħ gͦ aꝑtisũt oculi ad ꝙ
aña nõ patebant qmͣuis a ad alia pãce¬
rent. ħ mors eadie accidit qua fcm̃ ẽ ꝙ deꝰ
ueruit amisso qͥpe statu nirabili corpus
ri etate potuissent ut ħ ĩ eorũ carne qmuis
ad huc aĩali ⁊ ĩ meliꝰ pꝰta ꝯmutanda ĩa tam̃
significaretur ꝑ escã ligni uite ꝙ ex ip̃o spũ¬
ali alim̃to sapĩe cuiꝰ saicm̃tũ ilud lignũ

Expanded text:
quippe pomum credendum est fuisse in illa arboquippe pomum credendum est fuisse in illa arbore, cuius generis poma iam in aliis arboribus innoxia senserant — magis crediderunt posse deum peccantibus facile ignoscere, quam patienter tulerunt non cognoscere, quidnam esset uel cur eos inde cibum sumere uetuisset. mox ergo ut praeceptum transgressi sunt intrinsecus gratia deserente omnino nudati, quam typho quodam et superbo amore suae potestatis offenderant, in sua concupiuerunt. ad hoc ergo aperti sunt oculi, ad quod antea non patebant, quamuis ad alia paterent. Haec mors ea die accidit, qua factum est quod deus uetuit. amisso quippe statu mirabili corpus ri aetate potuissent, ut hoc in eorum carne quamuis adhuc animali et in melius postea commutanda iam tamen significaretur per escam ligni uitae, quod ex ipso spiritali alim
Abbreviated transcription (Latin):
nudi erant. ita sqͥptũ ẽ ꝙͣ ad modũ oĩa que
gesta narrant᷑ nec tñ itõ mallegoriãcam
narracõnẽ nos debẽt ducere. N .n. ⁊ euãglĩc¬
ta uarrator dicta cuiꝰ ꝙͣ figr᷑ata exeiꝰ ꝑsona
inserebat ac nõ ex ꝑ sona sua que filant ges¬
ta narrabat. cũ dicͥet deillis duob quorũ
erat unus eleo fas ꝙ cũ fregiss eis dñs pa¬
nẽ aꝑti sũt oculieoꝵ ⁊ cognouer̃t eũ aũe ꝑ¬
iuã ñ cognou̾at. Nõ utiz clansis ocuł am¬
bulantes s eũ cognost̾e nõ ualentib sicut
gͦ ibi sic nec isto loco narracõ figurata ẽ
qmͣuis translato u̾bo scͥpt᷑a usa uideat᷑ nͭ a¬
ꝑtos dic̾et oculos qui i antea patebãt aptos
utiz ad aliquid intuendũ ⁊ cogitandum
endũ p̾ceptũ audax curriositas mota est
auita exꝑiri latencia quid nã tactu uetitu
seãret᷑ i noxia lib̾tate habenas ꝓhĩcionis
rumꝑe delectata ꝓbabilius existimans
nõ ẽẽ mortẽ ꝙͣtumuerãt secuturã. tale

Expanded text:
e gesta narrantur, nec tamen ideo in allegoricam narrationem nos debent ducere. neque enim et euangelista narrator dicta cuiusquam figurata ex eius persona inserebat, ac non ex persona sua, quae fuerant gesta, narrabat, cum diceret de illis duobus, quorum erat unus Cleophas, quod, cum fregisset eis dominus panem, aperti sunt oculi eoiam non cognouerant, non utique clausis oculis ambulantes, sed eum cognoscere non ualentibus. sicut ergo ibi, sic nec isto loco narratio figurata est, quamuis translato uerbo scriptura usa sit, ut apertos diceret oculos, qui et antea patebant: apertos utique ad aliquid intuendum . et cogitandendum praeceptum audax curiositas mota est, auida experiri latentia, quidnam tacto uetito sequeretur, et noxia libertate habenas prohibitionis rumpere delectata, probabilius existimans non esse mortem, quam timuerant, secuturam — tale
Abbreviated transcription (Latin):
telligebat᷑ io hũs exm̃tis officio. ⁊ quia itqͣre¬
bat᷑ quid significauit ĩ ipam ĩdͥsicõnẽ uti
mẽs agebat quo nõ ꝯꝑto damel acceslit et
spũ ꝓpħico m̃te illustrata ptͣbato regi quid
illo siguo ꝑtẽteret᷑ aꝑuit. ip̃e poti ppħa p

Expanded text:
gebatur id habens ex mentis officio. et quia requirebatur, quid significaret, etiam ipsam inquisitionem utique mens agebat. quo non conperto Danihel accessit et spiritu prophetico mente inlustrata perturbato regi, quid illo signo portenderetur, aperuit, ipse potius p
Abbreviated transcription (Latin):
tura ulsoꝵ. Cũ ⁊ in ilł cansis que de corpe eeis¬
netici nõ dormiẽto poᷤ ꝑtͦbatas habent senciẽ¬
di uias i capite ut talia uiteant qualia somp¬
mantes uitẽt. quoꝵ dornuento auͥtit᷑ intẽcioa
sensu iugilandi ⁊ mea uidenda comitit᷑ eum
diusa sit cauia intencõnis alienate qñ sano cor¬
pore uigilantis ocutta quarã i spũaili anima
rapit᷑ ut uice corꝑrũ expͥssas corpraliũ rerũ¬
fñ ulla pͥ sencione fut᷑oꝵ ex se ip̃a u̾sare yma¬
gines corprũ sic̃ ĩ cogitãto eas sol cũ u̾o in¬
añ quitẽ aꝑte scͥpt᷑a dicit. Esfundam de spũ
neo suꝑ omnẽ carnẽ ⁊ nuenes uisa uidebũt
aliquio signisient: ñ puto cũ u̾o incorpre
causa est ut meas exp̾ssius ĩ tuentas humra

Expanded text:
atura uisorum, cum et in illis causis, quae de corpore exisnetici non dormiendo potius perturbatas habent sentiendi uias in capite, ut talia uideant, qualia somniantes uident, quorum dormiendo auertitur intentio a sensu uigilandi et in ea uidenda conuertitur. cum diuersa sit causa intentionis alienatae, quando sano corpore uigilantis occulta quadam ui spiritali anima rapitur, ut uice corporum expressas corporalium rerusine ulla praesensione futurorum ex se ipsa uersare imagines corporum, sicut etiam cogitando quandoquidem aperte scriptura dicit: effundam de spiritu meo super omnem carnem, et iuuenes uisa uidebunt,aliqua significent, non puto; cum uero in corpore causa est, ut in eas expressius intuen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe nõ utiz sic iudẽt᷑ ꝑ corpꝰ. or longe ille disꝑ
ceret utr̃ ĩ corꝑe an exͣ corpꝰ iduid̾it. Bestat
gͦ fortasse ut qm̃ m̃tiri nõ poss apłies qͥ tan¬
ta cura egit ut disc̾neret aͥ sciret ⁊ auid nesci¬
corpꝰ inu̾e dẽ sũi ugilantis siui dormentis sui
ĩ extasi asensib corꝑis alienata. an oĩno de
corꝑe exierit ut mortuũ corpꝰ iac̾et donet ꝑ ał¬
ta illa temõsttione m̃bris mortuis aĩa uieit
eno rediret ĩ sensus s mortuus oĩo reminisc̾et¬

Expanded text:
pore, non utique sic uidentur per corpus, sed longe ille dispaceret, utrum in corpore an extra corpus id uiderit. Restat ergo fortasse, ut, quoniam mentiri non posset apostolus, qui tanta cura egit, ut discerneret quid sciret et quid nescir, siue uigilantis siue dormientis siue in extasi a sensibus corporis alienata, an omnino de corpore exierit, ut mortuum corpus iaceret, donec peracta illa demonstratione membris mortuis anima reddedenuo rediret in sensus, sed mortuus omnino reuiuisce
Abbreviated transcription (Latin):
ebat. Quis .ii. cũ asõpno eiugilai̾it nõ cõcinuo
senciat ymaginaria fuisse que uidebat qmͣuis
cũ ea ideret dormic̃s auigilanciũ corꝑalibus
insis discͥnere nõ ualebat᷑. Qmͣꝙͣ mͥ accidisse
stio ⁊ ob ħ ĩ alus accid̾e potuisse uł posse non
dubito ut ĩ sõpnis uites ĩ sõpnis me uidere
sentirẽ. illas q ymagines que ip̃am nr̃am
cõsẽcõnẽ ludificare consuenert̃ ñ eẽ u̾a coͣr
s ĩ sõpnis ea p̾sentari f̾missime ⁊̃ dormiens
ten̾em at sentirẽ. ħ tãtũ fallebat aliqñ ꝙ a

Expanded text:
ebat. quis enim, cum a somno euigilauerit, non continuo ebat. quis enim, cum a somno euigilauerit, non continuo sentiat imaginaria fuisse, quae uidebat, quamuis, cum ea uideret dormiens, a uigilantium corporalibus uisis discernere non ualebat? quamquam mihi accidisse scio et ob hoc etiam aliis accidere potuisse uel posse non dubito, ut in somnis uidens in somnis me uidere sentirem illasque imagines, quae ipsam nostram consensionem ludificare consuerunt, non esse uera corpora, sed in somnis eas praesentari firmissime etiam dormiens tenerem atque sentirem.
Abbreviated transcription (Latin):
radysũ. s pͥus ĩtͥciũ celũ ⁊ pꝰ in ĩparadisũ.
ueniat aliquid ꝙ doceat sui ĩt̾cio celo eẽ pa¬
radysũ suĩ nõ eẽ c̃ ⁊ ip̃m t̾ciũ celũ quid sit
nõ liqͥto apparcat. ntrũ ĩ reb corpalib an for
te ĩspũalib ĩ telligẽdũ sit. Poss quitẽ dici
ñ nisi ĩ locũ aliꝙͣ coͣrlẽ hõmẽ rapi potuisse
cum corꝑe. S quia ⁊ ħ ita posuit ut nescire
sedix̾it: utrñ in corꝑe an extͣcorpꝰ raptꝰ sit.
Quis audeat dr̃e sescire ꝙ se nescire apoꝰ dixit.
pi põt nec corꝰ ad spũalia. hec ip̃a dubitacõ
eiꝰ uelut cogit ĩtelligi siqͥdẽ dese ip̃o. ħ cũ sqͥ¬
sisse ambicigit tale suisse illud qͦ raptꝰ est.
Quod utr̃ corͣle an spũale eẽt dinosci disc̾ni¬
q ñ poss cũ .n. ł ĩsõpnis ł in extasi corꝑrũ expͥ¬
hõ redditis corꝑis sensib recognosscit se ĩ ił
fuisse ymagynib quas nõ ꝑ sẽsũ corꝑis hauri¬

Expanded text:
radisum, sed prius in tertium caelum et post inde in paradisum. ueniat aliquid, quo doceat siue in tertio caelo esse paradisum siue non esse, cum et ipsum tertium caelum quid sit note is spiritalibus intellegendum sit. posset quidem dici nonnisi in locum aliquem corporalem hominem rapi potuisse cum corpore; sed quia et hoc ita posuit, ut nescire se dixerit, utrum in corpore an extra corpus raptus sit, quis audeat dicere se scire, quod se nescire apostolus dipi potest nec corpus ad spiritalia, haec ipsa dubitatio eius uelut cogit intellegi — siquidem de se ipso haec  ambigit — tale fuisse illud, quo raptus est, quod, utrum corporale an spiritale esset, dinosci discernique non posset. Cum enim uel in somnis uel in extasi corporum exprhomo redditus sensibus corporis recognoscit se in illis fuisse imaginibus, quas non per sensus corporis hauri
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. emicat q inradus oculoꝵ ad iusibilia ꝯtuẽda.
tem̃ mixt᷑a qͣtã p̾mo cũ aece puro ẜ cũ aere cali¬
gmoso. at nebuloso. t̾tio cũ corpulenciore hu¬
more qrͣto cũ t̾rena crassitudine. qͥnz sẽsuc c̃ ip̃o
ubi sola excellit oculoꝵ sensu efficit situt ĩ lib̾
qͣrto itẽq ĩ septimo dͥsseriusse me retolo. Elt ã
ħcelũ ocuł cõspicuũ unde liũaria ⁊ sydã efful

Expanded text:
uenda, deinde mixtura quadam primo cum aere puro, secundo cum aere caliginoso atque nebuloso, tertio cum corpulentiore humore, quarto cum terrena crassitudine quinque sensus cum ipso, ubi sola excellit, oculorum sensu efficit, sicut in libro quarto itemque in septimo disseruisse me recolo. est autem hoc caelum oculis conspicuum, unde l
Abbreviated transcription (Latin):
derẽ oĩo nõ scire ꝟm cũ eidẽ ip̃i ꝑsuadere moli¬
ebar ꝙ ip̃e nõ eẽt adducebar exꝑte ĩ ip̃m pu¬
tare eẽ cui ꝓfecto nõ loq̃rer si oimͦ sic afficͥer
ꝙ ip̃e nõ eẽt. ita nõ petaret qmͣius mirabiłr
ugilãs aĩa toenuẽtis nͥ dua ymagiib cor¬
pei ac si corꝑa ip̃a essẽt. I excasi aũ unũ audi
ꝑis. Nã nͭ eiꝰ u̾b̃ utar qnͣtũ recolere possũ. a¬
numa mã ĩ qͥt iudidebat eũ nõ oculi mei. Nõ
tam̃ sciebat utr̃ corpꝰ eẽt an ymago corꝑis¬

Expanded text:
derem, omnino nescire. uerum cum eidem ipsi persuadere moliebar, quod ipse non etare esse, cui profecto non loquerer, si omni modo sic afficerer quod ipse non esset. Ita non poterat, quamvis mirabiliter uigilans anima dormientis nisi duci imaginibus corporum, ac si corpora essent ipsa. In extasi autem unum audirporis. nam, ut eius uerbis utar, quantum recolere possum, "anima mea, inquit, uidebat eum, non oculi mei; non tamen sciebam, utrum corpus esset an imago cor
Abbreviated transcription (Latin):
tua p̾stitisti detori meo uͥtutẽ. auͥtisti aũt
faniẽ tuã ⁊ ftũs sũ cõturbatꝰ. Uenuz illa con¬
curbacõne ad folia ficulnea cucurrerũt
suctuctoria ꝯsuerũt. ⁊ qr głianda deserue¬
rant pudenta texunt. Nec arbitror eos
cogitasse aliquid m ilł foliis ꝙ talib con¬
grueret cõtegi iã m̃bra pruriẽtia. s oculto
ĩstuictu ad ħ illa cõturbacione cõpulsi sũt
nt ĩ tał pene sue significacõ anescientibus
fieret q̃ pecc̃orẽ stã ꝯuĩceret ⁊ tocet scͥpta lec¬
torẽ ⁊ audierũt uocẽ dñi dei ãbulantis inpa¬
radyso ad uesꝑam ea qppe hora tales iam
ꝯuen̾at uisitare qui defec̾ant aluce iͥ̾ta
geł loᷤ ip̃a ĩ ꝯmutabili u̾itate illustrãs mẽ¬
tes eoꝵ ubi est intellectus nosse simł que
ne duune sapĩe qnͣtã capiunt angeli tam̃
ꝓhumano modino qnͣtũlib minus s ip̃o
gen̾e iusitacõnis ⁊ loqucõnis fortassis ĩ
illo qui fit ꝑ creat᷑am siue ĩ extasi sp̃t corꝑa

Expanded text:
stitisti decori meo uirtutem. auertisti autem faciem tuam, et factus sum conturbatus. denique illa conturbatione ad folia ficulnea cucurrerunt, succinctoria consuerunt et quia glorianda deseruerant pudenda texerunt. nec arbitror eos cogitasse aliquid in illis foliis, quod talibus congrueret contegi iam membra prurientia; sed occulto instinctu ad hoc illa conturbatione conpulsi sunt, ut etiam talis poenae suae significatio a nescientibus fieret, quae peccatorem facta conuinceret et doceret scripta lectorem. Et audierunt uocem domini dei ambulantis in paradiso ad uesperam. ea quippe hora tales iam conuenerat ui ipsa incommutabili ueritate inlustrans mentes eorum, ubi est intellectus nosse simul quane diuinae sapientiae, quantam capiunt angeli, tamen pro humano modulo, quantumlibet minus, sed ipso genere uisitationis et locutionis; fortassis etiam illo qui fi
Abbreviated transcription (Latin):
torꝑa ẽẽ arbitrant᷑ quoꝵ siłitudines ĩ sõpnis
uitẽt aut aliquid offuit petͦ ꝙ soluto seauĩcul
sea angelote ducente scm̃ est repentino mi¬
raculo ut putaret se iusũ uid̾e uł cũ ĩ illa ex¬
tasi respondit. Ne qͣꝙͣ dñe quia nũꝙͣ mandu¬
caui õe ꝯmune ⁊ ĩmĩdũ putãs ea ip̃a q̃ ĩ disco
demõstbant᷑ tãꝙͣ uera aĩmalia. ħ qñ ałrĩũe
ta fiunt qmͣ putata sũt cũ uid̾ent᷑. nõ uos pe¬
nitet ita nob̾ fuisse uisa si ñ arguat᷑ uł ĩ fide¬
litas dura uł opinacõ uana siue sacͥlega.
ẽ ꝙ ludificant᷑ oculi si nõ errant᷑ ĩu̾itate fida
ñ telligẽtie sanitate que doc dcꝰ subiectossͥ
aut. siludificet aiam sp̃uali uisione ymagi¬
ob eẽ aĩe siꝑnicõse suasioni nõ cõsenciat. Uñ

Expanded text:
ilitudines in somnis uident; aut aliquid Petro obfuit, quod solutus a uinculis seque angelo deducente factum est repentino miraculo, ut putaret se uisum uidere. uel cum in illa extasi respondit: nequaquam, domine, quia numquam manducaui omne commune et inmundum, putans ea ipsa, quae in disco demonstrabantta fuerint quam putata sunt, cum uiderentur, non nos paenitet ita nobis fuisse uisa, ad non arguatur uel infidelitas dura uel opinatio uana siue sacrilega. ludificantur oculi, si non erratur in ueritate fidei et intellegentiae sanitate, quae docet deus subditos sibi. aut si ludificet animam spiritali uisione imagiobest animae, si perniciosae suasioni non consentiat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ppetue felicitatis sue s eam post cãum eiꝰ
accepint. Aut quo m̾to ante suũ pcc̃m dy¬
abolꝰ cũ sociis suis acct̾is angłis discrecꝰ fu̾¬
m̃asionis sue. d̾ tñ ⁊ pecores angelos minĩe
puniendos suari ⁊ ũlla suꝑna bĩtudine scõꝵ¬

Expanded text:
petuae felicitatis suae, sed eam post casum eius acceperint, aut quo merito ante peccatum suum diabolus cum sociis suis a ceteris angelis discretus fueermansionis suae, dum tamen et peccatores angelos minime puniendos seruari et in illa superna beatitate s
Abbreviated transcription (Latin):
ta exp̾ssione p̾sentent᷑. in sõpnis qnͣta p̾sẽ¬
tant᷑ corꝑa uigilantib fiet illud ꝙ sine pc̃o
fĩ ainigilante nõ poss. Quis .n. ułcũ loqͥtꝰ ⁊
postulãte necessitate emonis de suo cõ cubitu
aliquid dicit possit nõ cogitare ꝙ dͭ porroip̃a
phantasia q̃ sit ĩ cogitacõne ẜ mocinantis aĩ
ita exp̾ssa fu̾it ĩuisione sop̃mantis. ut ĩt̾ illã

Expanded text:
essione praesentarentur in somnis, quanta praesentantur corpora uigilantibus, fieret illud, quod sine peccato fieri a uigilante non posset. quis enim uel cum loquitur et postulante necessitate sermonis de suo concubitu aliquid dicit, possit non cogitare, quod dicit? porro ipsa phantasia, quae fit in cogitatione sermocinantis, cum ita ex
Abbreviated transcription (Latin):
illa que sigͦnis gr̃ã dicta sũt. s tam̃ dr̃a
sunt. ħ enĩ ꝙ sepe dixi. nec me sepius pi¬
get dic̾e anarratore rerũ ꝓpͥe gestaꝵ. ex¬
gendũ est ut ea narret cca ẽẽ que fc̃a
atam fc̃s est tãꝙͣ unꝰ ex nob̾ incognoscẽ¬
plurał accipiat᷑ sic̃ dcm̃ erat faciamꝰ hõmẽ
onẽ ap̃ eũ faciemꝰ. Neplicatũ ẽ gͥ ĩ caput¬

Expanded text:
icationis gratia dicta sunt, sed tamen dicta sunt. hoc enim, quod saepe dixi nec me saepius piget dicere, a narratore rerum proprie gestarum exigendum est, ut ea narret facta esse quae facta Adam factus est tamquam unus ex nobis in cognoscenpluralis accipiatur, sicut dictum erat: faciamus hominem, onem apud eum faciemus. replicatum e
Abbreviated transcription (Latin):
feruẽtiũ lapidũ iuoꝵ. ãbulasti sñ incõ tu
ĩ dieb tius ex quodie cͤatꝰ es tu itonet ĩuẽta
sũt delicta tua ĩ te. postt̃ diligẽtiꝰ ista tracta¬
ri ut fortassis oñtat᷑ nõ solũ ⁊ hũc ĩtellatũ
ẽẽ ĩ hiis u̾b̾ posse s om̃o aliũ cẽ nõ posse reꝵ¬
cõdicioĩs sue diabolũ abĩtuoine ꝙͣ siuolu

Expanded text:
feruentium, lapidum uiuorum, ambulasti sine uitio tu in diebus tuis, ex quo die creatus es tu, donec inuenta sunt delicta tua in te. possunt diligentius ista tractari, ut fortassis ostendant non solum et hunc intellectum esse in his uerbis posse, sed omnino alium esse non posse. Ueconditionis suae diabolum a beatitudine, quam si uolu
Abbreviated transcription (Latin):
potestate delectatus ab stit̾it ab illa societa¬
te ⁊ caritate qua bĩ sũt angłi qui fruunt᷑
tõ. an aliquo tẽꝑe ĩ scõ cecu fu̾it angeloꝵ
ĩ ip̃e parit̾ iustus i ꝑit beatꝰ. Non nulli .n.
dũt ip̃m ei fuisse casũ asuꝑnis sedib ꝙ¬

Expanded text:
potestate delectatus abstiterit ab illa societate et caritate, qua beati sunt angeli, qui fruuntur deo, an aliquo tempore in sancto coetu fuerit angelorum etiam ipse pariter iustus et pariter beatus. nonnulli enim dicunt ipsum ei fuis
Abbreviated transcription (Latin):
Qmͣus cõnẽtur ostend̾e nec insulse ⁊̃ ułin¬
erudite asseratur nõ tantũ cõdicione pͥma
s ĩ nũt depͣuatis tot uoluntatib ĩsũma
aturam bonã ẽẽ ualde nõ quo bom sunt
mea mali s ꝙ nõ efficiat᷑ malicia sua ut
sub dei admĩstratoris imꝑio uͥtute sapĩa
decus ⁊ orto unulsitatis aliqua exparte t᷑̾pe

Expanded text:
quamuis conentur ostendere nec insulse etiam uel inerudite adseratur non tantum conditione prima, sed etiam nunc deprauatis tot uoluntatibus in summa eaturam bonam esse ualde, non quo boni sint in ea mali, sed quod non efficiant malitia sua, ut sub dei administratoris imperio, uirtute, sapientia decus et ordo uniuersitatis aliqua ex parte turpe
Abbreviated transcription (Latin):
spes sub eẽt ꝙaliaũ ⁊ ip̃i aliqua ĩme liuis
rantacõne cti de hac re futi essent ui fere¬
ta pͥsumpcõ cit ssi forte ⁊ ħ dicat ita
exesitos istos angelos mũtanis mi mstĩs
datributos subalus sublimmioribis ⁊ beati¬
orib ut ꝓrecte gestis pͥposituris snis aca¬
piat᷑ illã uita bestã. at sublmmiorẽ deaua
possit eẽ c̾cissimi. cuiꝰ utiz spe gautentes¬

Expanded text:
set, quod aliquando et ipsi aliqua in melius mutatione certi de hac re futuri essent, uix ferenda praesumtio est; nisi forte et hoc dicatur ita creatos istos angelos mundanis ministeriis distributos sub aliis sublimioribus et beatioribus. ut pro recte gestis praeposituris suis accipiant illam uitam beatam ac sublimiorem, possint esse certissimi, cuius uti
Abbreviated transcription (Latin):
or poss inquit ⁊̃ ip̃orũ noluntatẽ in bomĩ
gͦ nõ fecit quia noluit. Cur nolu̾it penes
ature utiz nõ ess si omniũ malas uolutas¬
tes in bonũ deus ꝯu̾tiss ⁊ nilli miqͥtati ꝑ
nã debitã in flig̾et. ac si nõ eet nͥ solũ ilid
genus ꝙ nulla uł pcc̃i uł supplicii maleꝵ
aliquit inoꝑib dei ꝙ alt̾uis malo indigeat
quoꝓficiat ad boñ. ita ue obsurduerunt¬
⁊ extetati sũt homines nescio quo studio cõ¬
tencionis it nõ autiant uł uideant quib¬
tã punitis qmͣ plurimi corrigant᷑. Quis .n.
ĩ tomo sua cotidie ꝓb. u̾m cũuenit᷑ ad dis¬
putacõnẽ inqͥsicionẽ q u̾itatis nolunt a¬
ut̾e sensus suos hõines exquo oꝑediuine
ꝓ uidencie ĩ eos ueniat ĩ ponẽde ꝯmocõ disci¬
pline ut si nõ corrigunt᷑ qͥ pumũt᷑ eoꝵ tñ¬
ex emplo ceti metuant. ualeat q ad corũ
salutẽ iusta ꝑuicies alioꝵ. Nũ .n. malicie i¬
essent nulli rei utiz ꝓdessent parũ neboni ẽ¬

Expanded text:
posset, inquit, etiam ipsorum uoluntatem in bonum go non fecit? quia noluit, cur noluerit penesaturae utique non esset, si omnium malas uoluntates in bonum deus conuertisset et nullioenam debitam infligeret, ac sic non esset nisi solum illud genus quod nullo vel peccati vel supplicii malorum liquid in operibus Dei quod alterius malo indigeat quoet excaecati sunt homines nescio quo studio contentionis, ut non audiant uel uideant, quibusdam punitis quam plurimi corrigantur? quis enim in domo sua cotidie probet? uerum cum uenitur ad disputationem inquisitionemque ueritatis, nolunt aduertere sensus suos homines, ex quo opere diuinae prouidentiae in eos ueniat inponendae commotio disciplinae, ut, si non corriguntur qui puniuntur, eorum tamen exemplum ceteri metuant ualeatque ad eorum salutem iusta pernicies aliorum. num enim malitiae iessent, nulli rei utique prodeessent. parumne boni ac
Abbreviated transcription (Latin):
tũ elucet. Omins eñi pͥuacõ minuit. uñ
itaz uult emin̾e suꝑbia inde maugustias
tampnoso sui amore redigit᷑. Specialiᷤ aũ
auaricia que nsitacus appellatur amorpe
societate turgioũ sp̃m eũz coartat miseria
iam ꝑ micͥtatẽ saciari cupientẽ. Hincalio
loco cũ dixiss erĩt em̃ homines se ip̃os a¬
mantes cõtinuo subiecit. amatores pecũie
ab illa gen̾ali auaricia cuiꝰ suꝑbia caput
est. ad hanc spãłe descendẽs que ꝓpͥa hõmũ¬
ẽ. N eñi eeũt ĩ homines amacores pecũie
nͥ eo se putarent excellenciores quodiciores.
ciu morbo ꝯt̾ria caritas nõ querit aue sua
ĩ flat᷑ hu duo amores quoꝵ alt̾ sc̃s ẽ. alt̾
ĩm̃dus alt̾ sociał alt̾ pͥuat᷑. altͥ ꝯmuni uti¬
ꝯnunẽ in potestatẽ ꝓpͥam redigẽs pp̃ ar
teo alt̾ tranquillus. alt trubulentus. alt̾
pacificus. alt̾ sediciosus. alt̾ u̾itatẽ laudib
erranciũ p̃ferẽ alt̾ qͦ qͦ mͦ laudis auidꝰ. alter

Expanded text:
tum elucet; omnis enim priuatio minuit. unde itaque uult eminere superbia, inde in angustias damnoso sui amore redigitur. specialis est autem auaritia, quae usitatius appellatur amor pesocietate turgidum spiritum eumque coartat miseria iam per iniquitatem satiari cupientem. hinc alio loco cum dixisset: erunt enim homines se ipsos amantes, continuo subiecit: amatores pecuniae, ab illa generali auaritia, cuius superbia caput est, ad hanc specialem descendens, quae propria homessent etiam homines amatores pecuniae, nisi eo se putarent excellentiores quo ditiores. cui morbo contraria caritas non quaerit, quae sua inflatur. Hi duo amores — quorum alter sanctus est, alter inmundus, alter socialis, alter priuatus, alter communi uticommunem in potestatem propriam redigens propter deo, alter tranquillus, alter turbulentus, alter pacificus, alter seditiosus, alter ueritatem laudibus errantium praeferens, alter quoquo modo laudis auidus, alter
Abbreviated transcription (Latin):
manũ diaboli ĩsidiis sinca sacõne cep̃¬
tari cur ⁊ ħ ꝑmittit deꝰ. au quia ꝓbat᷑ iex̃¬
cetur iurcuf ⁊ est palma głiosior non
cõsensisse teptat̃ ꝙͣ nõ potuisse tep̃tari
cũ ĩ ip̃i qui de serto creatore cũ post cep̃ta¬
torẽ magis q femptẽt eos qui in u̾bo dei
ꝑmanent p̾beant q illis contͣ cupidita¬
tem teuitacõnis exemplũ ⁊ incuciant ꝯtͣ
suꝑbiam tuorẽ piũ. Unte dicit apłs in¬
tentens te ipm ⁊ ne tu tempteris. Mirum
ẽ em̃ cur tm̃ ista hũilitas qua sb̃dimͣ cre¬
crearet deus quos presciebat malos fut᷑os cͤ
em̃ nõ crearet quos sciebat bonis ꝓsuturis
ut ⁊ utiles eoꝵ bonis uolũtatib excͥcendis ad¬
monendis que nascant᷑ ⁊ iuste ꝓsua mala
hoĩnem qui nołẜomĩo pͤcare ecce nos cõce¬

Expanded text:
insidiis sine cessatione temtari. cur et hoc permittit deus? an quia probatur et exercetur uirtus et est palma gloriosior non consensisse temtatum quam non potuisse temtari? cum etiam ipsi, qui deserto creatore eunt post temtatorem, magis magisque temtent eos, qui in uerbo dei permanent, praebeantque illis contonis exemplum, et incutiant contra superbiam timorem pium? Unde dicit Apostolus: Intendens teipsum, ne et tu tenteris . Mirum est enim quantum ista humilitas, qua subdimur Crecrearet Deus, quos praesciebat malos futuros. Cur enim non crearet quos praesciebat bonis profuturos, ut et utiles eorum bonis voluntatibus exercendis admonendisque nascantur, et juste pro sua mala hominem, qui nollet omnino peccare. Ecce nos conce
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ut ñ nͥ ab illobñ sibi sit a quo hab ut sit
eẽ nõ possẽt nͥ ẽẽt ⁊ hii inqͥb m̃dicte iusticiã
ĩ fructuose mali ã impunc nõ eeũt. ⁊ ĩ eo ip̃
alus utiles eent. o p̾sciebat quid eoꝵ facc᷑a
ess uolũtas mala. p̾sciebat sane ⁊ qma call
mala. Cur gͦ eos cͤauit quos tales sutios
factut᷑. Eic .n. cos fecit ut eis relinq̃ret mite
⁊ ip̃i aliquid fac̾ent quo quic quid ⁊̃ culpa¬
biłr elig̾ent illũ de se laudabiłr oꝑantẽ in

Expanded text:
ut nonnisi ab illo bene sibi sit, a quo habet, ut sit.esse non possent, nisi essent et hi, in quibus uindictae iustitiam infructuose, mali autem inpune non essent et in eo ipso. aliis utiles essent! sed praesciebat, quod eorum futura esset uoluntas mala. praesciebat sane et, quia famala. cur ergo eos creauit, quos tales futuros facturus. sic enim eos fecit, ut eis relinqueret, unde et ipsi aliquid facerent, quo quidquid etiam culpabiliter eligerent illum de se laudabilite
Abbreviated transcription (Latin):
lam iegẽ sc̃ẜant inm̃bris snis repug¬
nantẽ legi mentis sue que illoᷤ pena pͤ
nudi erat̃ ut ocm̃ ẽ ⁊ nõ cõfũdebantur.
Nullus erat motus incorꝑe cuiu̾e cõ¬
dia terẽtur. Nicħ putabant uelandum
quia nicħ senẜant refrenandũ ꝙͣ ad moti
ꝓpagati᷑ filios. iã aña disputatũ ẽ. Nõ tam̃
eo mͦ credendũ ẽ qͦ ꝓpagauũt pꝰea ꝙͣ crime¬
ad missũ ultio cõsetuta ẽ cũ pͥusꝙͥ morerẽ¬
tur iã ĩ corꝑe inobedĩeañ hõm̃ iustissimore¬
ciptata in obedĩtiũ m̃broꝵ tumultũ mors
cõncepta u̾saret. Andũ erant tales adam
⁊ eua cũ ambo iuidi ẽẽt ⁊ nõ cõfunteuant᷑
s̾pẽs ã erat iͥ prudentissimꝰ aud̾ oĩũ besti
aꝵ que erãt suꝑ ciã quas fer̾at doꝰ deus. Trãs¬
lato .ii. u̾bo dc̃m dcm̃ est prutentissimꝰ uł sic̃
plures latini codices hũc sapientissimꝰ nõ
ꝓpͥo quoanbonũ accipi solet sap̃ia uł dił

Expanded text:
nullam legem senserant in membris suis repugnantem legi mentis suae? quae illos poena nudi erant, ut dictum est, et non confundebantur; nullus erat motus in corpore, cui uerecundia deberetur; nihil putabant uelandum, quia nihil senserant refrenandum. quemadmodum propagaturi filios, iam antea disputatum est; non tamen eo mdicta ultio consecuta est, cum, priusquam morerentur, iam in corpore inoboedientium hominum iustissimo reciprocatu inoboedientium membrorum tumultum mors concepta uersaret. nondum erant tales Adam et Eua, cum ambo nudi essent et non confunderentur. Serpens autem erat ibi prudentissimus qui quae erant super terram, quas fecerat Dominus Deus. Translato enim verbo dictum est, prudentissimus, vel sicut plures latini codices habent, sapientissimus, non proprio quo in bonum accipi solet sapientia vel
Abbreviated transcription (Latin):
q iustĩa qm̃ nõ est nuqͥtas aput deũ. Si
gͦ q̃rit᷑ curdens tep̃tari ꝑmisit hoĩnem
ꝙ tẽptatori cõsensur̃ eẽ psciebat. altitudi¬
nẽ quid cõsilii eiꝰ penetrare nõ possũ et
longe supͣ uires meas ħ eẽ confiteor. Est
gͦ aliqua cans a fortassis occultior que meli¬
orib sanctiorib q reseratux illius grã pociꝰ¬
uit dicerẽ nõ mͥ ur̃ magne laudis futͣum
finsse hominẽ si pp̃ ea poss bñ uniere quia
nemo male iiuere sua deret. cũ ⁊ in nat᷑a
posse ⁊ inpocestate habeat uelle nõ con¬
sẽtire suadenti ad iuuante tam̃ illo qui sc̃b̃
reastit humilib aut̃ dat gr̃am. Cũr ita
tep̾tari nõ sin̾it ꝙ̃ ꝯsensur̃ eẽp̾sciebat. cũ¬

Expanded text:
on est iniquitas apud deum. Si ergo quaeritur, cur deus temtari permiserit hominem. quem temtatori consensurum esse praesciebat, altitudinem quidem consilii eius penetrare non possum et longe supra uires meas hoc esse confiteor. est ergo aliqua causa fortassis occultior. quae melioribus sanctioribusque reseruatur illius gratia potinit dicere, non mihi uidetur magnae laudis futurum fuisse hominem, si propterea posset bene uiuere, quia nemo male uiuere suaderet, cum et in natura posse et in potestate haberet uelle non consentire suadenti, adiuuante tamen illo qui superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. cur itaque temtari non sineret quem consensurum e
Abbreviated transcription (Latin):
te se dixit. Nõ remã sit. nõ retro respex¬
it. absit ut erauit. qui uã ipam doce¬
bat. qui et tenebat et ostẽdebat. Celĩ¬
tate aũt eius ut mutarentur aic Imui¬
tatores mei estote sicut et ego xp̃i.
Arbitramur gͦ nos dilõssimi ĩ ua et
uolũt amibłare. si tardi sumꝰ p̃ueni te
nos. nõ inuidemꝰ. querimꝰ quos sequa¬
mur. Si aũt uos ꝑutatis celi̾ter ĩgre¬
di currite nob̾tũ. Unũ est ad qd̾ omẽs
festinamꝰ. et qui tardiꝰ et qui celi̾us
qui ee cõtinẽoa reuertunt᷑ ĩmniũdici¬
ami. qui ex sc̃o et sin głan bono ꝓpoĩto
uirginitatis deuoluũtur in turpitu¬
diẽs uoluptatis. et corrupta mente
corrũpũt simł et carne. hos ĩ crepat

Expanded text:
tem se dixit. Non remansit, non retro respexit, absit ut erraverit, qui viam ipsam docebat, qui et tenebat, et ostendebat. Celeritatem autem ejus ut imitaremur, ait: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Arbitrabiscum ambulare. Si tardi sumus, praevenite nos. Non invidemus, quaerimus quos sequamur. Si autem nos existimatis celeriter ingredi, currite nobiscum. Unum est ad quod omnes festinamus, et qui tardius, et qui celerius ex continentia revertuntur in immunditiam, qui ex sancto et singulari bono proposito virginitatis divertuntur in turpitudines voluptatis, et corrupta mente corrumpunt simul et carnem. Hos increpat
Abbreviated transcription (Latin):
plo cõdiret. Qu sũt et ab errantes.
omẽs he̾tici. qui relicta ui̾tatis iuat
errando ꝑ disertũ latrocinãtur. et aĩ¬
mas captãt in pccĩs p̃pediũtq nequis
ad prĩam ualeat ꝑueĩre. eftci lupi se¬
mi tarii iduti ouina pelle. aĩ sint ĩ¬
tus lupi rapaces. predicances xp̃i iuã.
et qui eos secunt᷑ ducẽtes ad mortẽ.

Expanded text:
plo condiret. Qui sunt et aberrantes? Omnes haeretici, qui relicta veritatis via errando per desertum latrocinantur, et animas captant in peccatis, praepediuntque ne quis ad patriam valeat pervenire: effecti lupi semitarii induti ovina pelle, cum sint intus lupi rapaces; praedicantes Christum viam, et qui eos sequuntur ducentes ad mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
celes iitandi qui nõ ꝓfecit: emansit
in uia. Qui forte a meliori ꝓpoĩto decli¬
nat ad id ad detũis reliquerat. reu̾sꝯ
est recro. Qui fidez deseris. a uia erra¬
uit. cũ tardis fit nob̾. et cũ celi̾oribus¬

Expanded text:
eres imitandi. Qui non proficit, remansit in via. Qui forte a meliore proposito declinat ad id, quod deterius reliquerat, reversus est retro. Qui fidem deserit, a via aberravit. Cum tardis sit nob
Abbreviated transcription (Latin):
Negligens ilo ft̃s ip̃e s ͥ ĩputaret. qr ceꝑat
eẽ mortał. Qͣ dui erat ĩcreatoris lege du¬
rauit dignꝰ fuit ed̾e ar borẽ uite. ut mori
nõ posset. Nec .n. corpꝰ tale erat qd̾ dissol¬
tuit in solubił man̾e si domo ꝑ missũ eẽt
illi ed̾e de arbore uite. Nã qũo ĩ mortale
corpꝰ hẽbat qd̾ cibo sustẽtabat᷑. In morͣlis
eñ nõ eget esca n potu. Cibꝰ .ii. iures p̾sta¬
bat. uite aut̃ arbor medicine. modo cor¬
rupͦnẽ om̃ ꝓhibebat. Sic .n. hoĩ erat qiͣ ̃

Expanded text:
neglegens uero factus ipse sibi inputaret, quia coeperat esse mortalis. quam diu enim in creatoris lege durauit, dignus fuit edere de arbore uitae, ut mori non posset. nec enim corpus tale erat, quod dissoltuit insolubilis manere, si modo permissum esset illi edere de arbore uitae. nam quo modo inmortale corpus habebat, qenim non eget esca neque potu. Cibus enim vires praestabat, vitae autem arbor medicinae modo corruptionem omnem prohibebat. Sic enim homini erat quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃oꝵ hõ. hõ. Alt̾ ip̃oꝵ hõ deus. ꝑ homĩe
homiem pctõres sumꝰ. ꝑ hoie deũ iusti¬
ficam᷑. Natiuitas illa deiecit ad mortẽ
natiuitas ista erexit aduitã. Natiuitas
illa trahit secũ pecm̃. naciui tas istilibat

Expanded text:
 alter ipsorum homo Deus. Per hominem hominem, peccatores sumus: per hominem Deum, justificamur. Nativitas illa dejecit ad mortem; ista nativitas erexit ad vitam: nativitas illa trahit secum peccatum; nativitas ista liberat
Abbreviated transcription (Latin):
ut eas mag̾ alie in honis oꝑibus i¬
mitẽtur. Dnĩca uirgo ne quid pra¬
ue aut scurrile uł si mulate loqua¬
tur. et omẽ mẽdatiũ ex ore suo pe¬
nitus eradicet. loquetes enĩ men¬
datiũ dñs ꝑdet. ut in quĩto psalmo
dauid et eius filius in libro sapiẽ
docet. Om̃ca uirgo quãtã fidem
debet in omĩbus exhib̾e tantum
caueat uirare de hiis que egent.
ꝓpt̾ ueritatẽ cõfirmãdã uiramẽ¬
tapsolue.ne ĩ toto aut ĩmĩmno iu¬
ret dñm agnoscat in eungłiis p̃¬
monẽtem. Mm̃ca uirgo furta frau¬
des que face aut falsa testiõnia
ditͥe aut ea faciẽtib cõsentire ca¬
ueat. quia ea cõmittẽtes beatus
paulus obuirgat. Pñ ca uirgo ⁊¬
matronalib cõuis quib iuri t¬
uescent᷑ nit̾esse declinet. ne cõ¬
cupisciẽ pccm̃ aut secũ intͣ pocula
loquẽtib uiris importet. Dm̃ta uͥ¬
go conẗ omẽs sanos. musica arte
p̾latos contͣ cũcta cancica secłari¬
a. contͣ omĩa que dulcit̾ delc̾antur.

Expanded text:
ut eas magis aliae in bonis operibus imitentur? Dominica virgo ne quid pravum aut scurrile aut simulate loquatur, et omne mendacium ex ore suo penitus eradicet. Loquentes enim mendacium Dominus perdet, ut in quinto psalmo David, et ejus filius in libro Sapientiae docet . Dominica virgo quantam fidem debet in omnibus exhibere, tantum caveat jurare: de his quae egerit propter veritatem confirmandam juramenta persolvere. Ne in totum aut omnino juret , Dominum agnoscat in Evangelio praemonentem. Dominica virgo furta fraudesque facere, aut falsa testimonia dicere, aut ea facientibus consentire caveat: quia ea committentes beatus Paulus objurgat . Dominica virgo matronalibus conviviis, quibus viri miscentur, interesse declinet: ne concupiscentiae peccatum secum inter pocula loquentibus viris importet. Dominica virgo, contra omnes sonos musica arte prolatos, contra cuncta cantica saecularia, contra omnia quae dulciter delectentur
Abbreviated transcription (Latin):
filiab de fratrib aut sororibus
de genis aut nurib nephando ut
dc̃m est cõcubitu sibi filios genu¬
q a sc̃o pioq ꝓpoĩto exciderunt.
et sui obliti amissis honorib ĩ no¬
błes remãserũt et sedib patriis
ꝓfugi uitã nõ ubi supserũt fime¬

Expanded text:
filiabus, de fratribus aut sororibus, filiabus, de fratribus aut sororibus, de generis aut nuribus, per nefandos, ut dictum est, concubitus sibi filios genuque a sancto pioque proposito exciderunt et sui obliti amissis honoribus ignobiles remanserunt: et sedibus patriis profugi, vitam non ubi sumpserunt finie
Abbreviated transcription (Latin):
rit illa mẽsurã. Nõ tuẽde castita
cis telas ad extexandũ engit q̃
ipm̃ tele olim de domo ꝑ ebrieca¬
tẽ amisit. Quas telas ãcillis oti¬
antib sb̃traxit. et texandas are¬
neis dedit. Hec cũ cibos capit uix
comedendo semiunciã panis at¬
tiugit et pecula deũcens absor¬
bet᷑ et ꝓpt ea pulmẽtoꝵ sibi catha¬
plasmata querit. Hec quãdiu iu¬
gilauit bibet. aut si obdonme¬
rit sitis ei sõpnũ abrũpit. Si ed
ad huc quid nũc moror. Si ebri¬
etatis uolu̾o cũcta uicia narra¬
re ante tẽpꝰ defic̾. Cũ pocõra in
dicẽs. Mulier ebriata ira magna¬
est. et cõtuelia et turpitudo erꝰ
nõ tegetur. Et de utroq sexu ⁊
multos ait ext̾iãt uinũ. Et
iteꝵ prudẽciã absorbet iuiuum¬
uiectũ est et płime a corrupto¬
rib turpe decepte sũt. adulte¬
uirginũ etiã pellente uino tori
genitalis oblate pudiciã suã ad¬
uitis tradiderũt et mechis de mor
torib aut gẽitricib defiliis at̃

Expanded text:
rit allatam mensuram. Non tuendae castitatis causa telas ad texendum erigit, quae usum telae olim de domo per ebrietatem amisit: et telas quas ancillis otiantibus subtraxit, texendas araneis dedit. Haec cum cibos capit, vix comedendo semiunciam panis attingit, et pocula deinceps absorbet, et propterea pulmentorum sibi cataplasmata quaerit. Haec quamdiu vigilaverit, bibit: aut si obdormierit, sitis ei somnum abrumpit. Sed adhuc quid immoror? Si ebrietatis voluero cuncta vitia enarrare, ante me tempus deficiet: cum potiora in dicens, Mulier ebria, ira est magna, et contumelia et turpitudo ejus non tegetur. Et de utroque sexu, Multos, ait, exterminat vinum. Et iterum: Prudentiam absorbet ubmersa est, et plurimae a corruptoribus turbae deceptae sunt. Virginum multae etiam impellente vino thori genitalis oblitae, pudicitiam suam adulteris tradiderunt, et cum moechis de morttoribus aut genitricibus, de filiis aut
Abbreviated transcription (Latin):
cors̃ nuciũ facimꝰ nec ab hac in¬
r.ectõne qua cuttos huic uicio
deditos de tominica correcçoẽ
cotiradimꝰ ĩnuines forte clĩcos
aut dei mĩstros fac̾e ud̾emur.
Quib magis cõueĩt. ut qui ppħ
admersis culpis abstin̾e docent
ne m̃ aliqd̾ uiciũ aut culpã cadãt¬
iuĩcta obseruacõe ꝓcurẽt et eos
uixta increpacõnẽ apłs obiurg

Expanded text:
tionis initium fecimus, ne ab hac infectione, qua cunctos huic vitio deditos de dominica correptione confundimus, immunes forte clericos aut Dei ministros facere videremur: quibus magis convenit, ut qui populum a diversis culpis abstinere docent, ne in aliquod vitium aut culpam cadant, cauta observatione procurent, et eos justa increp
Abbreviated transcription (Latin):
multis uite mortaliũ uinũ neces¬
sariũ. De bilẽ stomachũ reficit
iuires deficiẽtes repaiat. Algẽ¬
tẽ frigore calefacit. Wlneribus
nfusu medet᷑. anthidotis etiã
diu̾sisq meditam̃b adiũctum
salutẽ opatur tristiciã remouet.
languores omẽs añni delet leci¬
cia infũdit. Cõuiuas honestar
misen collo quia facit. paulot¬

Expanded text:
itae mortalium vinum necessarium, debilem stomachum reficit, vires deficientes reparat, algentem frigore calefacit, vulneribus infusum medetur, antidotis etiam diversisque medicaminibus adjunctum salutem operatur, tristitiam removet, languores omnes animi delet, laetitiam infundit, convivas honesta miscere colloquia facit: paulo
Abbreviated transcription (Latin):
gerat.utatur nec ĩcessu notabłi
nec nutu aut dc̃o molli. nec ocio¬
sitate u̾bi. nec corpe nec mẽte deb
posse suffit̾e ex quib p̃ceptis eciã
dei seruis uł laycis cuctis cõueĩat
obseruare ia debemꝰ adiunolẽtie
crumã enumerãda uenire et do¬
c̾e ebrietatẽ cũtta iucia suꝑare ⁊
ipĩs pͥmo uirgĩb ebrietas castita¬
tis ꝓmissa cõplere nõ ꝑmitcit qr
sancte pollicita cõm ĩ utroq sexu
ĩmca semꝑ extitit. et ideo ebrie¬
tas pudori comes ẽẽ nõ põt. quia
nec castitas fuit aliqñ socia temłen¬
tie. ẜobrietas ĩfemĩs ad t̾rã depo¬
nit aspectũ. Ebuetas aũt emisso
pudore ĩuerecũdos engit uultꝰ.
Sobrietas aut̃ cũ sũma trepidacõ¬
ne irrephensibłe et cũ silencio ꝓx¬

Expanded text:
gerere nititur, nec incessu notabili, gerere nititur, nec incessu notabili, nec nutu aut dicto molli, nec otiositate verbi, nec corpore, nec mente debet tis etiam Dei servis vel laicis cunctis conveniat observare: jam debemus ad vinolentiae crimina enumeranda venire, et docere ebrietatem cuncta vitia superare. Ipsis primo virginibus ebrietas castitatis promissa implere non permittit; quia sanctae pollicitationi in utroque sexu inimica semper exstitit: et ideo ebrietas pudori comes esse non potest, quia nec castitas fuit aliquando socia temulentiae. Sobrietas in feminis ad terram deponit aspectum: ebrietas autem amisso pudore inverecundos erigit vultus. Sobrietas enim cum summa trepidatione irreprehensibile, et cum silentio
Abbreviated transcription (Latin):
q uiriliũ ludicroꝵ quãtũ potes
uultus tuos au̾te ne cuiꝰ libet
eoꝵ repẽtino amaris telo ꝑcussa
guit̾ p̃cipias interire. Bm̃cauir¬
go nõ tantũ ne suꝑbiã ut litiget
caueat. s etiã a suꝑbientib et li¬
tigantib quãtũ possit ꝓcul ab te¬
dat. Smꝑbis aũt deus̃ resistit.¬
In hiuĩlib aũt dat grãm. Sałon
in ꝓu̾biis clamat. Dmĩta uirgo ne
sermoĩs iactantia nec diuiciis.
nec genis nobilitate se debet ex¬
tollere. s ĩ hũilitate se debet ex¬
xp̃o accepta debet quãdiu uixit
pinan̾e̾. In udicio enĩ dei nõ taleᷤ
s actus ꝓprios pensabũtar ex
quib singłi mercedẽ sicut gesse¬
ruit. nõ sicut nati sũt reportabũt
Mmĩça uirgo iuigilias funebres uł
cetas que ĩ priuatis domib eue¬
nuĩt debet effuge.ubi precipue
sine discrecõne sexus cõnuxti cõ¬
ꝓprias uires nulla porrigat.non
ut breuit̾ dicã. Hm̃ca uirgo que
pudoris sui dño ꝓmi sit custodia

Expanded text:
um ludicrorum, quantum potes, vultum tuum averte: ne cujuslibet eorum repentino amoris telo percussa, graviter incipias interire. Dominica virgo non tantum ne superbiat aut litiget, caveat; sed etiam a superbientibus et litigantibus, quantum potest, procul abscedat: Superbis namque Deus resistit, humilibus autem dat gratiam, Salomon in Proverbiis clamat . Dominica virgo nec sermonis jactantia, nec divitiis, nec generis nobilitate se debet extollere; sed in humilitate et paupersto accepta debet quamdiu vixerit permanere. In judicio enim Dei non tales, sed actus proprii pensabuntur, ex quibus singuli mercedem sicut gesserunt, non sicut nati sunt, reportabunt. Dominica virgo vigilias funebres vel caeteras quae in privatis domibus eveniunt, debet effugere, ubi praecipue sine discretione sexus commixti conproprias vires nulla porrigit, nonut breviter dicam, dominica virgo quae pudoris sui Domino promissi custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
facinora ꝑpetrãda facił muenit᷑.
cui nulla sobrie mẽtis racõ si e¬
brietas dñatur. Assumit inter
pocula nusta certaniã. et nlłis
stantib caĩs asperã excitat rixa.
Quia ntponẽdo uerba uana ali¬
oꝵ sana dicta nõ patitur ĩ cõtue
primã ad ephesios. ad te saloni¬
censes. ad titum caute. Prete̾a
ad ebrictatẽ cauẽdã dñ nrm̃ ⁊¬

Expanded text:
facinora perpetranda facilis invenitur, facinora perpetranda facilis invenitur, cui nulla sobriae mentis ratio, sed ebrietas dominatur. Assumit inter pocula injusta certamina, et nullis causis asperam excitat rixam: quia interponendo verba vana, aliorum sana dicta non patitur, et in conprimam, ad Ephesios, ad Thessalonicenses, ad Titum. Praeterea ad ebrietatem cavendam Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
mẽti celebracõnẽ mortis ꝯsequẽ¬
de nõ habet dilacionẽ. Contrariꝰ
nãq est unicuiq rei semꝑ exces¬
sus et ĩquocũq sexu nmietas ad¬
hibita fuit uitiũ facit. Quare qͥt¬
ꝗd inmodãtũ indiscipliatũ est.
pemiũ riune cõsequit̾ casum.
quia ubi nõ modus. est. piculũ
totũ est. Et que cũq res nõ hab
temꝑamẽtũ p̃cipitat ĩ exitũ. Sic
itaq dũ quisqs ĩmoderatus cõ¬
uuioq medius amissis modes¬
tie frens insana fui̾t ebrietate
ꝓstratus adu̾sus respicit nutã¬
tes quos nntegros uid̾e nequi¬
uit. aut sermone longa suꝑ flua
uerba emittit et uana dicta cõ¬
ponit mala clamãs et bene sibi
sonãs uultu deiecto. supmit ac¬
cũbit monutꝰ et sui omĩo nesciꝰ
spectaculũ cõiuuio prebet. et
dũ nichil cõsequatur sanũ. nul¬
lo alio cogẽte pret̾ uinũ cordis
sui archana patefacit et amico¬
ꝵ sibi cõmissa secreta ĩmedium
aut crudelitatis uł turpitudĩs

Expanded text:
menti celebrationem, mortis consequendae non habet dilationem. Contrarius namque est unicuique rei semper excessus: et in quocumque sexu nimietas adhibita fuerit, vitium facit. Quare quidquid immoderatum indisciplinatumque est, proximum ruinae consequitur casum; quia ubi modus non est, periculum totum est: quaecumque res non habet temperamentum, praecipitat in exitium. Sic itaque dum quisquis immoderatus, convivioque medius, amissis modestiae frenis, insana fuerit ebrietate prostratus, aversos respicit nutantes, quos integros videre nequivit, aut sermone longo superflua verba emittit, et vana dicta componit, male clamans, et bene sibi sonans, vultu dejecto supinus accumbit, vomens et sui omnino nescius, spectaculum convivio praebet: et dum nihil consequitur sanum, nullo alio cogente praeter vinum, cordis sui arcana patefacit, et amicorum sibi commissa secreta in medium vel crudelitatis vel turpitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
ãplarũ familiaꝵ quã płib labe fa¬
cit et cura gubͥnacois destitutoᷤ
parẽtũ auoꝵq suoꝵ bene diuq
cõgregata atq ĩgenti p̃cio con¬
pata ui nũmo diftrahe fecit.
Ebrietas. inutroq sexu cũctat
mala semp appotit. et nephãdo
counctit Ebuetas tunor̃ed ede
cert futurũ der iudiciũ de cord̃
se henciui coslit. Ebuetas ut a
apłs regna celestia appetẽtib de¬
negat. Ebrietas tenuilentis cpra
furatur dieo surripit depositi t¬
sui nõ renũscitur. et ante illũ po¬
sita. nec mẽte nec ocłis cõtuet᷑
faniulo uo nõ solũ fidẽ aufert.
ẜed etiã fraudẽ et seruituns of¬
ficio ĩutilẽ facit et alia mala que
cõprehẽdi nrõ possũt. et qm̃ aliquã¬
tis uiui nõ tẽꝑatur usus. S po¬
tius appetitur excessus habitꝰ
corpis et iite piculũ et opiõnis
ac fame gͣuissimũ. acquirtur
dãpnũ. Iõ enĩ fomẽtis corꝑali¬

Expanded text:
amplarum familiarum plurimos labefaamplarum familiarum plurimos labefacit, et cura gubernationis destitutos, parentum avorumque suorum bene diuque congregata atque ingenti pretio comparata vili nummo distrahere facit. Ebrietas in utroque sexu cuncta mala semper appetit, et nefanda committit. Ebrietas timorem Dei aufert, futurum Dei judicium de corde se habentium tollit. Ebrietas, ut ait Apostolus, regna coelestia appetentibus denegat . Ebrietas temulentis tempora furatur, dies subripit, depositi sui non reminiscitur, et ante illum posita nec mente nec oculis contuetur: famulo vero non solum fidem aufert, sed etiam fraudum et servitutis officio inutilem facit; et alia mala quae comprehendi non possunt. Et quoniam ab aliquantis vini non temperatur usus, sed potius appetitur excessus; habitus corporis et vitae periculum, et opinionis ac famae gravissimum acquiritur damnum. Nam fomentis corporali
Abbreviated transcription (Latin):
et doctue capax studioꝵ et arci¬
ũ bonoꝵ discipula ꝑit̾ et magris¬
tra. Ingeĩoꝵ et capituloꝵ pedisse¬
ca bone fame semꝑ auida. In co¬
gitacoĩb salubua atq utilia cre¬
as. uirtutis singula auxiliũ cuc¬
ta nõ rone dispones. In cõg̾gacõ¬
ne honestoꝵ se ipam semꝑ ĩteg̃a
Sobrietas temeritatẽ fugit ꝑicłi
cũcta declinat mutuis officiis
liã cũ moderacõe gub̾ͥnat fidem
ut breuit̾ que dicã sobuetatis p¬
seuerãciã ĩ estĩabls est aĩmi foĩ¬
titudo. Omẽs eã uirtutẽ et oẽs
laudũ sẽꝑ tituli cõcupiscũt qui
sine ip̃a prnari aut plac̾e nõ pos¬
sũt. Econtra ebrietas ab amine
ĩuiria ĩcipit. et flagici oꝵ om̃i t
mat̾ est. culpaꝵ matia. Radix cͥ¬
minũ. origo om̃i uicioꝵ. turbaa
capitis. sbu̾sio sensus. ⁊ ẽpestas
lingue ꝓcelła corpis naufragiũ
est. In sama uolũtaria. Ignonum¬
cõ. Turpitudo moꝵ dedecus uite
hon estatis infamia aĩe corrupte¬

Expanded text:
 et artium bonarum discipula pariter et magistra, ingeniorum capiendorum pedissequa, bonae famae semper avida, in cogitationibus salubria atque utilia creans, virtutis singulare auxilium, cuncta cum ratione disponens, in congregatione honestorum se ipsam semper ingerens. Sobrietas temeritatem fugit, pericula cuncta declinat, mutuis officiis liamque cum moderatione gubernat, fidem im breviterque dicas est animi fortitudo: omnes eam virtutes, et omnes laudum semper tituli concupiscunt, quia sine ipsa ornari aut placere non possunt. E contra ebrietas ab animae injuria incipit, et flagitiorum omnium mater est, culparum materia, radix criminum, origo omnium vitiorum, turbatio capitis, subversio slinguae, procella corporis, naufragium s, insania voluntaria, ignomini, turpitudo morum, dedecus vitae, honestatis infamia, animae corrupte