comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incognita qnͣtũ dño adinuãte po¬
tuimꝰ. sat̾ nos dissemisse meissimꝰ
ꝓpt̾ hec om̃ia honorabiles nptie
in om̃ibus et chorus ĩmaculatus
In qutũ enĩ miptie bone sũt. in tm̃
faciũt płimũ boni ⁊̃ delibidĩs ma¬
lo qm̃ libidine nõ benentitur libi¬
do. S rõ. libido est añt nuilla quĩ
uocat apłus repugnante legim̃t
inobedientiũ lege membroꝵ. Racõ
u̾o benentens libidine: ip̃a est i
lege nuptiaꝵ. Nam si nullũ de ma¬
lobomĩ fĩ posset nec deus adultin
concubitu hoĩem cond̾et. sicut gͥ
adult̾ii dampnabile malũ. qñ
ide homo nascitur. nõ ĩpntatur
doqui cto i opere homiiũ mals
facit ip̃e opus lonũ: ita quicꝙͥ̃ est pu¬
dendum mn membroꝵ illa m obedien¬
tia de qua erubuerũt qui post poc̃m fo¬
ius ficulneis ecidem mebia texenit nõ
nuptus imputatur pp quas concubit
coniungulis nõ solum est licitus uerã
etiã utilis et honestus. s imputat᷑
pr̃co mobediencie cuiꝰ hec penci ẽ cõse¬

Expanded text:
te potuimus, satis nos disseruisse meminimus. propter haec omnia honorabiles nuptiae in omnibus et torus inmaculatus. in quantum enim nuptiae bonae sunt, in tantum faciunt plurimum boni etiam de libidinis malo, quoniam libidine non bene utitur libido, sed ratio. libido est autem in illa quam notat apostolus repugnante legi mentis inoboedientium lege membrorum, ratio uero bene utens libidine ipsa est in lege nuptiarum. nam si nullum de malo bonum fieri posset, nec deus ex adulterino concubitu hominem conderet. sicut ergo adulterii damnabile malum, quando et inde homo nascitur, non inputatur deo, qui certe in opere hominum malo facit ipse opus bonum, ita quicquid est pudendum in membrorum illa inoboedientia, de qua erubuerunt qui post peccatum foliis ficulneis eadem membra texerunt, non nuptiis inputatur, propter quas concubitus coniugalis non solum est licitus, uerum etiam utilis et honestus, sed inputatur peccato inoboedientiae, cuius haec poena est conse
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ ergo dicit ab oriente in occidente
ꝑuentũ aduentũ suũ contra illos no¬
l qui ꝑ t̾rarũ ꝑticulas noĩant᷑ et di¬
culte cong̾gant tãqm̃ ĩpenetralib
et paucos tãꝙͣ in deserto ad manife¬
apparet

Expanded text:
it, ab oriente in occidentem perventurum adventum suum, contra illos valet qui per terrarum particulas nominantur, et diculte congregant tanquam in penetralibus, et paucos tanquam in deserto: ad manifeapparet
Abbreviated transcription (Latin):
conseꝙ̃t̾ discipulos admon atq om̃o
fideles et qui in eũ credere uolimt ne
scis maticis et hereticis credant. Unũ
suũ ht̃ in orbe t̾rarũ ꝑtem aliquã tenẽs
cuit occultis acq obicuris cõuẽticulis
curiositatẽ hoĩm decipit quo ꝑtinet q
ait. Si quis nobis dixerit ecce ħxꝰ cuit

Expanded text:
consequenter discipulos admonet, atque omnes fideles, et qui in eum credere voluerint, ne schismaticis atque haereticis credant. Unumqsuum habet in orbe terrarum, partem aliquam tenens; aut obscuris atque occultis conventiculis curiositatem hominum decipit. Quo pertinet quod ait, Si quis vobis dixerit, Ecce hic est
Abbreviated transcription (Latin):
li congregare filios tuos subalas et
noliusti. hoc genus c̃antis magnu
affectũ in filios ht̃ ita ut eoꝵ infirim¬
tate affecta et ip̃a iifiratur et ꝙ dif¬
ficilius in cet̾is aĩantib ĩueres ailis
nis susceptõnẽ infirmata quodã m̃o
resistit dy̾ciꝰ ne nos rapiat. In qͣ defẽ¬
sione ꝙ illa ciduersus nulnũ conatur
to aliquo detineammi. Q et hyeme
nbrib uł frigore et sclło in quo ꝓfis¬
cisci nõ licebat ĩpediatur quis abitin̾e
uł aliuo ne in taisticia aut leticia retũ
tpr̃aliũ quis ĩemat᷑ adie illa .xxxix.¬

Expanded text:
 congregat filios suos sub alas, et noluisti? hoc genus animantis magnum affectum in filios habet, ita ut eorum infirmitate affecta et ipsa infirmetur; et quod dfificilius in caeteris animantibus invenies, alis nis susceptionem infirmata quodammodo resistit diabolo, ne nos rapiat. In qua defensione, quod illa adversus milvum conatur imento aliquo detineamini: quia et hieme, imbribus vel frigore; et sabbato, in quo proficisci non licebat, impediebatur quis ab itinere. Vel aliud, ne in tristitia aut laetitia rerum temporalium quis inveniatur a die illa. XXX
Abbreviated transcription (Latin):
ad iusticiam et tũc curtũcisus ẽ ut signũ
eẽt in eo. qr credidit cũ semor eẽt filiũ se
hĩtuꝵ. Non ergocirtũcisio cõmendat ab̃¬
ham. s fides. It̾oq ccedentib suffic̃ fides.
ad iustificatõem ut filii sint abrahe in
fide nõ ĩ cutũcisione qr hiis nõ ẽ opꝰ cutũ¬
cisione. Non em̃ hoc credit᷑ ꝙ ccedidit a
brahã. Indei ã idcͥco iussi st̃ circũcidi ut
fidei abrahe signũ hr̃ent nõsue fideis ũ
filii eius ẜm cerrnẽ scirent᷑. Si & credãt
er̃ filii eius et ĩiustificatõem. Quid eĩ.
ꝓdest dici filiũ potentis eũ qui ĩpotens
filiũ esse sũ honore. Namin tm̃ cutũcisi¬
o carns nlłius m̾iti est ut inudicatuꝵ
Illis a nõ indig̃tur qui curũcisi corde p̃¬
puciati st̃ carne / quia ni nemo sũcor¬
dis circũcisione placuit deo. Quicũq
ergo cirrũcisi st̃ carne genꝰ signͣt abra¬
he uiẽ cc̃nẽ. Nã qui circũcisi sũt om̃is¬
corde genꝰ sigñt dei ẜm fidem. qr crtũci

Expanded text:
iustitiam. tunc circumcisus est, ut signum esset in eo, quia credidit, cum senior esset, filium se habiturum. non ergo circumcisio commendat Abraham, sed fides. ideoque credentibus sufficit fides ad iustificationem, ut filii sint Abrahae in fide, non in circumcisione, quia his non est opus circumcisione. non ebraham. Judaei autem idcirco jussi sunt circumcidi, ut fidei Abrahae signum haberent, non suae fidei, sed ut filii eius secundum carnem scirentur: si autem credant, erunt filii eius et in iustificationem. Quid enim prodest dici filium potentis eum qui inpotens filium esse sine honore. nam in tantum circumcisio carnis nullius meriti est, ut uindicaturum illis autem non indignatur, qui circumcisi corde praeputiati sunt carne, quia nemo sine cordis circumcisione placuit deo. quicumque ergo circumcisi sunt carne, genus significant Abrahae iuxta carnem; nam qui circumcisi sunt cord
Abbreviated transcription (Latin):
set archei dm̃ et sac̾dotes. qͥpe cũ et
ducis uxores hũerit tp̃re nno qd̾ illici¬
cũ ẽ sac̾dotibꝰ. erat eĩ helcana ex lemi¬
tis sic̃ gnͣatõnũ ordo se cõtin in libro
ꝑalipomenon ad huc enĩ leuite nõ
erãt hñtes ordinẽ constitutũ m̃ist̾u
ccͣ sac̾dotes et aarthamdm̃. dd̾ eĩ in
regno suo disposint uices saic̾dotib

Expanded text:
 et sacerdotes? Quippe cum et duas uxores habuerit tempore uno, quod illicitum est sacerdotibus. Erat enim Helcana ex Levitis, sicut generationum ordo se continet in libro Paralipomenon . Adhuc enim Levitae non erant habentes ordinem constitutum ministerii circa sacerdotes et arcam Domini. David enim in reg
Abbreviated transcription (Latin):
flexibiles erãt p̃m̾ent᷑. Nũꝙͥ ⁊̃ bona de
d̾ospare nolu̾nt cuiꝰ tanta bñficia et uͥ¬
tutes tr̃i nurandas agnou̾ant. hinc ẽ
uũ int̾ cet̾a dicit ezechiel ꝓpħ̾a. Leuam
manũ meã int̾ eos indeẜto ũ disꝑgẽt᷑
int̾ gẽtes et disseĩarent᷑ in regionib
eo ꝙ iustificatõnes meas nõ fecerunt
et pͥrecepta mea repulerũt et ĩ sb̾iegis
et ego dedi ilł precepta nõ bonai et iꝰti¬
ficcitões in quib nõ uuẽt ĩ eis. oͭ qͣ¬

Expanded text:
flexibiles erant, premerentur. Nunquam enim bona de flexibiles erant, premerentur. Nunquam enim bona de deo sperare uoluerunt, cuius tanta beneficia et uirtutes tam mirandas agnouerant. hinc est unde inter cetera dicit Ezechihel profeta: leuaui manum meam inter eos in deserto, ut dispergerentur inter gentes et disseminarentur in regionibus, eo quod iustificationes meas non fecerunt et praecepta mea reppulerunt; et in subiectis: et ego dedi illis praecepta non bona et iustificationes, in quibus non uiuent in eis. o
Abbreviated transcription (Latin):
fides defuerit ĩiudeo ad mitũ abrcihe
puenire nõ pot̾it. aut qͥd obest p̃puciũ
cũ nemo nͥ qui emulꝰ fu̾it fidei abrahe
tur de carius cirtũcisione/ cũ uideant
illã apd̾ deũ m̾itũ nõ hĩe / et sicut est
nẽ. Meliores st̃ gentiles indeis qr isti
fidem hũt/ udei crrcũcisionẽ et quos
putas mag̃ agnoscat filios abrahmͣ
aibrahe fides testimoniũ pechibet cic perhoc
non incarne s infide gniatur. Id̾oq istos
in filios suscip̃ quos indet inutaores
eẽgłie sue. Qũo enĩ illos p̃t filios appel¬
lare quib uidet abhoxte uñ placuit do
et iustificatꝰ est nõ etgo filios hos s ĩmu¬
cos pot̾it iudicare. Inudieĩ eiꝰ uidentur
sꝑnentes fidem ꝑ qmͣ glorificatus ẽ. Nec
nĩime suscipi ͭ ͤᷤ nonũ testam̃tũ cũ sci¬
amꝰ illos nec in uet̾i fuisse fideles. Sꝑ̃ eĩ
ꝯtͣ deũ rebelles et cõtũeliosi fu̾nt. uñ ta¬
lici p̾cepta accepũt ꝓ q̃ ceruices illoꝵ q̃ ĩ¬

Expanded text:
fuerit in Judaeo, ad meritum Abrahae pervenire non poterit? Aut quid obest praeputium, cum nemo, nisi qui aemulus fuerit fidei Abrahaetur de carnis circumcisione, cum videant illam apud Deum meritum non habere. Et si, sicut est nem, meliores sunt Gentiles Judaeis; quia isti fidem habent, Judaei circumcisionem. Et quos putas magis agnoscat filios Abraham; Abrahae fides testimonium perhibet, ac per hoc non in carne, sed in fide gloriatur. ideoque istos in filios suscipit, quos uidet imitatores esse gloriae suae. quo modo enim illos potest filios appellare, quibus uidet abhorrere unde placuit deo et iustificatus est? non ergo filios hos, sed inimicos poterit iudicare. inuidi enim eius uidentur spernentes fidem, per quam glorificatus est. Nec minime suscipientes Novum Testamentum, cum sciamus illos nec in Veteri fuisse fideles. Semper enim contra Deum rebelles et contumeliosi fuerunt, unde talia praecepta acceperunt, per quae cervices illorum, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ loquiũ nescio c̃ totũ sit uł audire
et nõ phib̾e. Nã cũ udaicus utiq ppꝰ
suffragia requirentes a ꝓpħis seꝑe cor
ciddeũ ad exprobratõem illoꝵ domũs
deus aꝑtuꝵ se oĩb gẽtib ad adorand̾
sigcauit ũ cibdicatis indeis alios ĩ locũ
ilłoꝵ posituꝵ se oñd̾et. Na̾ si sp admisse
tidie fiebat quia futura erat. uñ mͣ est
ripiet et au̾tat ĩpietatẽ ad iacobet ħ
ilis ametestamentũ. S ħ cestam̃tũ

Expanded text:
nem locutum? Nescio cui hoc tutum sit vel audire et non prohibere. Nam cum Judaicus utique popsuffragia requirentes, a Prophetis saepe corrad Deum; ad exprobrationem illorum domum suam Deus aperturum se omnibus gentibus ad orandum significauit, ut abdicatis Iudaeis alios in loco illorum positurum se ostenderet. nam si semper admissae tidie fiebat. quia futura erat. unde manifestum est ripiet et auertat impietatem ab Iacob; et hoc illis a me testamentum. igitur hoc testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
p nec renitim᷑ ĩ tñ ut sicut sp̃ circũci¬
si applicent᷑ ad legem lex eoꝵ est qui
nissi sõ more abrahe cracũcidi nł ergo
nonũ hoc exemplo ꝓpħe pot̾it uideri.
qr ex quacũq gente quis uemiẽs nõ
est ꝓhĩtus adig̾e se legi ab exordio
iut̾aisim nł nouũ a ꝓpħa dcm poterit
estĩari ĩmo sr̃flue. si sꝑ̃ admissi sũt gẽ¬

Expanded text:
patet. Nec renitimur; ita tamen ut, sicut semper, circumcisi applicentur ad Legem. Lex enim eorum est qua iussi sunt more Abrahae circumcidi. nihil ergo nouum hoc exemplo profetae poterit uideri, quia ex quacumque gente quis ueniens non est prohibitus adiungere se legi ab exordio Iudaismi. nihil nouum a profeta dictum poterit aestimari; immo snperflue. si semper admissi sunt ser
Abbreviated transcription (Latin):
est temp messis. Et hanc pabolam p̃¬
dcĩs cõsequẽtem ꝓpͥe sumpsit marchus
Scͥpturas nominꝯ diuinas ꝑsulitu¬
dies trenas. pleruniq celestia sacraniẽta
mõstrare. sicut totum corpa constat em̃i¬
gelioꝵ. Regnũdei ecc̃a est. quere igitura
deo. et ip̃a regit hoĩes. et contrarias iurtu¬
tes. et intia calcat. Ut est centurio habẽs
sub se milites. Homo iactans semen. filio
hoĩs est. Senien ũbum uite tra. corda hu¬
mana. dormitatõ hominis. mors ẽ salua¬
toris. Exurget seinẽ nocte et die. Post sõp¬
magis magisq g̾minauit in fide et creuit
in oꝑe dũ nescit ille. Tropita est. ista locu¬
tio. inscͥpturis diuinis creberrima cõsue¬
tudiue sennnat᷑. id est nescire nos fecit qͥs
fructũ in fine affect. dum qui ꝑseuerauerit
usq infinem ip̃e saluabit᷑. Ultro enĩ terra
fructificat. dumuoluntatem nrr̃am deus:
rem. Initiũ enĩ sapientie timor dm̃i. Peind̾

Expanded text:
entum in spica. Et hanc parabolam praedictis consequentem proprie sumpsit Marcus. Scripturas novimus divinas, per similitudines terrenas plerumque coelestia sacramenta monstrare: sicut totum corpus constat Evangeliorum. Regnum Dei, Ecclesia est, quae regitur a Deo, et ipsa regit homines: et contrarias virtutes et vitia calcat: ut est centurio habens sub se milites. Homo jactans semen, filius hominis est: semen, verbum vitae: terra, corda humana. Dormitatio hominis, mors est Salvatoris. Exsurgit semen nocte et die. Post sommagis magisque germinabat in fide: et crevit in opere, dum nescit ille. Tropica est ista locutio: et in Scripturis divinis creberrima consuetudine seminatur, id est, nescire nos fecit, quis fructum in finem afferat, dum dicitusque in finem, ipse salvabitur . Ultro terra fructificat, dum voluntatem nostram Deus rem: initium enim sapientiae timor Domini . Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
atis. In qua mensura mensi fueritis: re¬
metietur uobis. et adicietur uob̾. Qui
enĩbabet dabitur ei. et qui nõ ht. etiam
quod ht auferetur ab eo. Luc̃na ũbum
est. detribus semimbꝰ. Godiꝯ autem
tectus auditꝰ est in obedientium. Can¬
delabrum apłi sunt. quos illumuauit
ũbum dei absconditum et occultum.
Parabola utriusq seminis est. In palã
uoͣ uenit dñ adño tcͣtatur. Et dicebat.
In qua mẽsuramensi fueritis remetietur
diuidit᷑ intelligentiamistioꝵ. Et adicit᷑.
Dum scĩe et̾ adiciũt᷑ iuitutes. Qui ẽĩh̾t
dabit᷑ ei. Idest quiht fidẽ hebit uͥtutem
misterii. Et qui nõ h̾t econtͣfidẽ deficit
caret. Et qͥ non intelligit. iam auditum
ꝑdidit ac si nõ audierunt. Et dicebat.
Sic est regnũ dei. quẽadmodũ si homo
iactet semenint̾ra et dormiat. et exurgͣt¬
die ac nocte. et semen germinet et crescat
dum nescit ille. Ultro enĩ t̾ra fructificat
Primũ herbam deinde spicam. deinde
plenũ frumẽti inspica. Et cum se ꝓdu¬

Expanded text:
s, remetietur vobis, et adjicietur vobis. Qui enim habet, dabitur illi; et qui non habet, etiam quod habet auferetur ab eo. Lucerna verbum est de tribus seminibus. Modius autem tegens, auditus est inobedientium. Candelabrum, apostoli sunt, quos illuminavit verbum Domini absconditum et occultum. Parabola utriusque seminis est. In palam vero venit, dum a Domino tractatur. Et dicebat: In qua mensura mensi fueritis, remetietur dividitur intelligentia mysteriorum: et adjicietur, dum scientiae etiam adjicientur virtutes. Qui enim habet, dabitur ei: id est, qui habet fidem, habebit virtutem:igentiam mysterii. Et qui non habet e contra fidem, deficit caret. Et qui non intelligit, jam auditum perdidit, ac si non audisset. Et dicebat: Sic est regnum Dei, quemadmodum si homo jaciat sementnocte ac die, et semen germinet, et crescat dum nescit ille: ultro enim terra fructificat, primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum in
Abbreviated transcription (Latin):
ta redierũt s et̾na potius que in domĩo
rcesserũt. Iob ergo de ilł pr̃ib erat. qui
exclamanerũt et salui fc̃isũt. Cũ .n.
dicit. ego aũt satis ĩsimiat q̃ salute
illos saluos esse fcõs uelit intelliglĩ qͣ
ip̃e ntiq d̾elictus est. nõ quo slie̾ salute et̾¬
nci fu̾int siliem s in occultotũc erat qd̃
inxp̃o fuerat reueladũ. In uet̾i testam¬
cid xp̃m quisq inde tnͣsierit. Quo cruci¬
fixo uelcim̃ etiam templi scissũ est. ut
et usq ad mortem exempla patientie.
a sangiñe abel. us cid sangͥnem acha¬
rie. quoꝵ sangm̃em dicit dñs ih̾c et ab
eis exigendũ qui in pacrũ suoꝵ aquibꝰ
illi occisi sũt iniquitate ꝑsist̾ent ⁊ in no¬
uo testõ nec defuit. nec de est bonoꝵ fide¬
liũ multitudo qui etiã ista temꝑali felici¬
tate p̃polleant et in ea largitoris dei bo
ꝙ dispenscitor nom testam̃tidiuitib h

Expanded text:
ta redierunt, sed aeterna potius, quae in domino ta redierunt, sed aeterna potius, quae in domino praecesserunt. Iob ergo de illis patribus erat, qui exclamauerunt et salui facti sunt. cum enim dicit: Ego autem, satis insinuat, qua salute illos saluos esse factos uelit intellegi, in qua ipse utique derelictus est, non quo illi a salute aeterna fuerint alieni, sed in occulto tunc erat, quod in Christo fuerat reuelandum. in ueteChristum quisque inde transierit: quo crucifixo velamen etiam templi scissum est , ut et usque ad mortem exempla patientiae, a sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae ; quorum sanguinem dicit Dominus Jesus et ab eis exigendum qui in patrum suorum, a quibus illi occisi sunt, iniquitate persisterent: et in Novo Testamento nec defuit, nec deest bonorum fidelium multitudo, qui etiam ista temporali felicitate praepolleant, et in ea largitoris Dei bonquod dispensator Novi Testamenti divitibus hujus
Abbreviated transcription (Latin):
extincto głantes in ea opĩone dereliqͥt
ut quisqͥs eoꝵ salute et̾na saluus fieri
uellet. ħ de illius mortui resurrectione
crederet qd̾ hii qui uid̾unt signis cõtes¬
tantib p̾dicauerũt. et ꝓeai p̾dicatõne
cũ exortaretur fideles qui post passionẽ
et resurtectionẽ xͥ ad huc in ista uitate¬
nebant᷑ dispensationẽ testĩ net̾is nomiq
distinguẽs. sustinentiũ inquit iobau¬
distis. et finem dñi idistis. ne ĩo susti
qd̾ recepisse iob legimus. nc̃ et ab illonul¬
uere atq putredine saluus ẽ fcus. et ei
cũcta que amiscit duplicia st̃ restituta.
ubietiam ꝯm̃data est resurrectionis fi¬
des. nã filii nõ induplũ s totidẽ reddi¬
ti etiam illos quos amiserat resuitec¬
turos significau̾nt. si ip̃i qͦ illis pͥorib
incti a resurrectione dupli nõ ĩuenitẽ¬
tur ailiem. Ut gͦ non talem renuu̾atio
non ait sustinentiã. et finem ioban¬

Expanded text:
extincto gloriantes in ea opinione dereliquit, extincto gloriantes in ea opinione dereliquit, ut, quisquis eorum salute aeterna saluus fieri uellet, hoc de illius mortui resurrectione crederet, quod hi, qui uiderunt, signis contestantibus praedicauerunt et pro ea praedicatione cum exhortaretur fideles, qui post passionem et resurrectionem Christi adhuc in ista uita tenebantur, dispensationem testamenti ueteris nouique distinguens: Sustinentiam, inquit, Iob audistis et finem domini uidistis, ne ideo patiequod recepisse Iob legimus. nam et ab illo uulnere atque putredine saluus est factus et ei cuncta, quae amiserat, duplicata sunt restituta. ubi etiam commendata est resurrectionis fides. nam filii non in duplum sed totidem redditi etiam illos. quos amiserat, resurrecturos significarunt; sic ipsi quoque illis prioribus iuncti a restitutione dupli non inuenirentur alieni. ut ergo non talem remuneratioia pateremur, non ait: Sustinentiam et finem Iob au
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e tũc in re. demq resurrectiõnem
suã quã uõ sicut nrt̃an ĩlõgũ diffri
oportebat. ut in exemplo caris eius dis¬
ceremus quid in nr̃a speraredeberemus.
Noluit alienis demonscrare. s sus alie¬
pectu hõm. Resurrexit aũt incõspectu
filiorũ hõmi. quia mors ad hoĩemꝑtĩe¬
bat. resurrectio ad filiũ hoĩs. Sicut .ii.
madam om̃s moriunt᷑ sic mxͦ om̃s i
uificabunt᷑. ut gͥ exemplo suecarins exor¬
taretur fideles suos tempalem ꝓeterna
felicitate cõtempnere usq ad mortem ꝑ¬
tulit ꝑseqñtes acq seuientes. et q̃ĩ uicto
atq opp̾sso supbe uludentes. Qd̾ aũt car¬
nem suam resuscitauit et discipulorum
aspectib acq contactib reddidit eisq
uidentib ascendit in celũ. ip̃os edifica¬
uit. et quid expectare. quid p̾dicare de¬
berent eidentissima ueritate moustͣ¬
uit. Illos añt a quib tanta mala us
ad mortem ꝑtułat. qĩ de illo suꝑato et

Expanded text:
spe, tunc in re. 25. Denique resurrectionem spe, tunc in re. 25. Denique resurrectionem suam, quam non sicut nostram in longum differri oportebat, ut in exemplo carnis ejus disceremus quid in nostra sperare deberemus, noluit alienis demonstrare, sed suis: aliepectu hominum, resurrexit autem in conspectu filiorum hominum; quia mors ad hominem pertinebat, resurrectio ad filium hominis: sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et iuificabuntur. ut igitur exemplo suae carnis exhortaretur fideles suos temporalem pro aeterna felicitate contemnere, usque ad mortem pertulit persequentes atque saeuientes et quasi uicto et oppresso superbe inludentes. quod autem carnem suam resuscitauit et discipulorum aspectibus atque contactibus reddidit eisque uidentibus ascendit in caelum, ipsos aedificauit et, quid expectare, quid praedicare deberent, euidentissima ueritate monstrauit. illos autem, a quibus tanta mala usque ad mortem pertulerat, quasi de illo superato et
Abbreviated transcription (Latin):
loquti sunt labiis et mouebãt caput.
Sꝑauit in dño etipiat eũ saluũ faci¬
atͥ eũ qm̃ nult eũ. hoc in labus nõ in
s sicut fieri oportebat in filio hominis
in quo spes et̾ne uite fuerat reuelan¬
da ad nonũ ꝑtinens testamentũ. nõ
sicut illi expectabant. et qr fĩ nõ uidebãt
tanꝙͣ suꝑato insultabant ꝑtinentes
ad testamentũ uetus. et ad hoĩem in
quo moriũt᷑ om̃s nõ ad filiũ honiius
in quo om̃s iunificabunt᷑. Mortẽ quippe
intulit homo sͥ filioq hoĩs. uitãq ueto
actulit hõi moriens et resurgens filius
hõĩs. Obpbriũ hõim. et abiectio plebis
usq ad mortem. hoc .n. uoluit ĩ cõspectu
ĩmcoꝵ pati. quo eũ tanꝙͣ de̾lictũ pu¬
tarent ut gr̃a ꝯmendaret᷑ cestamenti
noui. qua disc̾emus aliam quer̾e fe¬
licitatem q̃ nc̃ ẽ infide. postea u̾o erit
in specie. ꝙͣ diu .n. sumꝰ in corpore eut
ciplus ꝑegrinam a domino ꝑ fidem eĩ
ambulamus nõ ꝑ sp̃em et ideo ñc in¬

Expanded text:
is, mouerunt caput: Sperauit in deum, eruat eum, saluum faciat eum, quoniam uult eum. hoc in labiis, non in st autem et hoc, sed sicut fieri oportebat in filio hominis, in quo spes aeternae uitae fuerat reuelanda ad nouum pertinens testamentum, non sicut illi expectabant. et quia fieri non uidebant, tamquam superato insultabant pertinentes ad testamentum uetus et hominem. in quo omnes moriuntur, non ad filium hominis, in quo omnes uiuificabuntur. morintulit homo sibi filioque hominis; uitam uero attulit homini moriens et resurgens filius hominis, opprobrium hominum et abiectio plebis usque ad mortem. hoc enim uoluit in conspectu inimicorum pati, quo eum tamquam derelictum putarent, ut gratia commendaretur testamenti noui, qua disceremus aliam quaerere felicitatem, quae nunc est in fide, postea uero erit in specie. quamdiu enim sumus in corpore, ait apostolus, peregrinamur a domino. per fidem enim ambulamus, non per speciem, et
Abbreviated transcription (Latin):
patione melioris .i. cũ luce illm̃ant᷑ et
feruore uegetant᷑. sic incorpore create
rõnales ip̃ius creatoris fuit participa¬
tione meliores cũ ei coh̾ent purissimei
et sanctissima caritate qua om̃i m̃o
ꝓuide infideles hoĩes tenebrescũt qui
perfidem conu̾si ad deum quadã p̾mis¬
sa illuũatione lux fiunt. In qua ꝓfici¬
endo si ex fide ad spẽm ꝑuenerĩt ut id qd̾
credũt etiam conspicere sicut tantun
bonũ p̃t conspici m̾eant᷑ ꝑfectam reci¬
picent ymaginem dei. ẽ cilib .n. dicit
apłus fuistis alñ tenebre. nc̃ aũt lux
in dño. Porro dyaꝰ et angeli eiꝰ tenebre¬

Expanded text:
patione melioris, id est cum luce inluminantur et patione melioris, id est cum luce inluminantur et feruore uegetantur, sic incorporeae creaturae rationales ipsius creatoris fiunt participatione meliores, cum ei cohaerent purissima et sanctissima caritate; quam omni modo Proinde infideles homines tenebrae sunt. qui per fidem conuersi ad deum quadam praemissa inluminatione lux fiunt. in qua proficiendo si ex fide ad speciem peruenerint, ut id, quod credunt, etiam conspicere. sicut tantum bonum potest conspici, mereantur, perfectam recipient imaginem dei; talibus enim dicit apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino. porro d
Abbreviated transcription (Latin):
sub equilone tenebant᷑. Ubi habũdãte
inquitate frignerant. et quodam mõ
cõgelauerant. hinc enĩ in enũg̃. dicit᷑.
qm̃ habundauit inquitas refrigescet
caritas młtoꝵ. at u̾o flante austro e¬
glaties resoluitur. et torrentes fluũt
i pcc̃is remissis ppłi ad xͥ caritatem cõ¬
currũt. hinc et alibi scriptũ est sicut
glaties in sereno ita soluũt᷑ poc̃a tua.
sit. S mutabilitas eius si cõu̾tatur ad
ĩcõmutabile bonũ fiat beata. Unde si
au̾tatur misera est. au̾sio eius nnciũ
eius. et cõu̾sio uirtus eius est. Natura
tione beaitificatur .i. etiam uiciosa me¬
lior est corpore sũmũ est incorporibus
.l. hac luce que sentitur oculis carnis.
nõ mole. quia nõ nsi corpoꝵ ⁊moles.
S in quadam qua suꝑgredit᷑ om̃em
fantasiã quã uolutat enimꝰ hanstã
porib ea que inferiora sũt sicut terra
et aqua. et ip̃e aer. meliora fiũt ꝑtici¬

Expanded text:
sub aquilone tenebantur, ubi abundante sub aquilone tenebantur, ubi abundante iniquitate friguerant et quodam modo congelauerant. hinc enim et euangelium dicit: quoniam abundabit iniquitas, refrigescit caritas multorum. at uero flante austro glacies resoluitur et torrentes fluent, id est peccatis remissis populi ad Christum caritate concurrunt. hinc et alibi scriptum est: sicut glacies in sereno, ita soluuntur peccata tua. sit, sed mutabilitas eius, si conuertatur ad incommutabile bonum, fiat beata; unde si auertatur, misera est. auersio eius uitium eius et conuersio uirtus eius est. natura tione beatificatur, id est etiam uitiosa melior est corpore, quod summum est in corporibus, id est hac luce, quae sentitur oculis carnis, non sed ui quadam, qua supergreditur omnem phantasiam, quam uolutat animus haustam poribus ea, quae inferiora sunt, sicut terra et aqua et ipse aer, meliora fiunt partici
Abbreviated transcription (Latin):
dicit qui odit frẽm suũ in qua dy̾aloꝰ¬
intenebris est usq adhuc. Iste sũt tene¬
bre in quas dẏaꝰ et angeli eius multũ
suꝑbiendo ꝓgressisunt. Caritas .n. nõ
emulat᷑ nõ inflatur. Ido̾nõ emuletur
ferniore caritatis ausi et miis ĩ fr̃biã
luidi atq ꝓgressi nelut glaciali duricia
torpnerũt. et id̾o ꝑfiguramtanꝙͣ in
aquilone pomĩtur. uñ cũ generi hũc̃o
dỹaꝰ incubaret uentura gtatia saluato¬
tis dĩ in cantico canticoꝵ. Exinrge aqͥlo
et ueni aust̾ et ꝑfla ortũ meũ et fluent
aromata. Exurge qui eriusti. qui subdi¬
tis incũbis qui possessos p̾mis. Exurge¬
inquit spm̃ gratie ĩuocans flentẽ deme¬
ridie uelut ci parte feruita fluminosa ut
flucant a romata. uñ apłus ait xͥ bonus
odor sumꝰ in om̃i loco. huic etiam dicitͤ
in quodam psalmo. Conuert̾e̾ dñe cap¬
tiuitatem nrãm sicut torrens in austro.
Captinitatem .s. qua sub dẏabolo tãꝙͣ

Expanded text:
dicit: qui odit fratrem suum, in dicit: qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc. istae sunt tenebrae, in quas diabolus et angeli eius multum superbiendo progressi sunt. caritas enim non aemulatur, non inflatur; ideo non aemulatur, feruore caritatis auersi et nimis in superbiam inuidiamque progressi uelut glaciali duritia torperunt et ideo per figuram tamquam in aquilone ponuntur. unde cum generi humano diabolus incubaret, uentura gratia saluatoris dicitur in cantico canticorum: Exsurge, aquilo, et ueni, auster, et perfla hortum meum et fluent aromata. exsurge, qui inruisti. qui subditis incumbis, qui possessos premis; exsurgeinquit spiritum inuocans gratiae flantem de meridie uelut a parte feruida et luminosa, ut fluant aromata. unde apostolusodor sumus in omni loco. hinc etiam dicitur in quodam psalmo: conuerte, domine, captiuitatem nostram sicut torrens in austro; captiuitatem scilicet, qua sub diabolo tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
deus donct hoĩ cũ iustificat impiũ. hãc
dei ustĩam ignorantes suꝑbi udei et
sucan uolentes constitu̾e. iusticie dei ñ
sũt subiecti. hac suꝑbidicunt᷑ ut hũł
inserat᷑ oleaster. Et illi ibunt in tene¬
bras ext̾iores de quib int̾ alia reqͥsisti.
uemientib ab oriente et occidente mul¬
tis qui recũbant cũ abrahinͣ y̾seac et
iacobin regno celoꝵ. Sũt .n. m̃o in ex¬
teris tenebris ũde correctio desperanda
nõ est. Quã si contempsint ibñt in
tenebras ext̾iores ubicorrectionis locͦ
non erit. qm̃ deus lux est et tenebre in
gitatur. quãꝙͣ et ibi est indere. s longe
alit̾. longedissimilit̾. Quał̾ .n. luxest
ip̃a caritas. Quis u̾bis explicat. quis
earũ rerũ que sensib corporis adiacẽt
ullo demonstrat exemplo. am forte lux
p̾dixit qd̾ m̃o ꝯmemoraui qd̾ deus lux
est. et in eotenebre nõ sũt. ille qui rursꝰ
dicit deus caritas est. ac ꝑħ̾ si deus liix
est et deus caritas est. ꝓfecto caritas lux

Expanded text:
cat impium; hanc dei iustitiam ignorantes superbi Iudaei et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti; hac superbia deiciuntur, ut humilis inseratur oleaster, et illi ibunt in tenebras exteriores, de quibus inter alia requisisti, uenientibus ab oriente et occidente multis, qui recumbant cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum. sunt enim modo in exteris tenebris, unde correctio desperanda non est. quam si contemserint, ibunt in tenebras exteriores, ubi correctionis locus non erit, quoniam deus lux est et tenebrae in gitatur, quamquam et ibi est uidere, sed longe aliter, longe dissimiliter. qualis enim lux est ipsa caritas, quis uerbis explicat? quis earum rerum, quae sensibus corporis adiacent, ullo demonstrat exemplo? an forte lux ppe dixit quod modo commemoraui: quoniam deus lux est et tenebrae in eo non sunt ullae, qui rursus dicit: deus caritas est. ac per hoc, si deus lux est et deus caritas est, profecto caritas lux
Abbreviated transcription (Latin):
mari in tribulationib meis ꝓ nobis
ħ̾ ergoeis optat ut non infirmantur.
in tribulationib apłi. quas pro illis
sustinebat. et pp̃ ħ genua flectabat ad
patrem. Pinde non infirmati ũ de ilł
fit se᷑ et dicit ut det nobis diuitias ẜm¬
głie sue uͥtutem corroborari ꝑ sp̃m eiꝰ.
hee sũt duucie de quib dicit᷑. Maltitu¬
do diuiciaꝵ abditas eñ hñt cãs. ubi
nullis m̾itis p̾cedentib quid hẽmus
dium quia uiumꝰ in seculum seculi
ab micio fidei usq ad finem sp̃ei. ut ĩ
caritate inquit radicati et fundati p̾¬
ualeatis cõp̾hendere cũ oĩbus sanctis
iste ꝯmumio cuiꝰtam diuine celestis q
rei publice. hinc saturantur pauperes
ne ubi salus est oĩm ẽ consulentes.
nam de ilsopane quo tales saturant᷑¬
quodam loco apłus ait. unus panis.
unũ corpus multi suuiꝰ. Quid ergo cõ¬
porrigitur us ad diligendos inimicos.
et longitudo longanimit̾ ꝓ hac latitu¬
dine molestie tolerantur. Et altitudo

Expanded text:
mari in tribulationibus meis pro uobis. hoc ergo eis optat, ut non infirmentur in tribulationibus apostoli, quas pro illis sustinebat, et propter hoc genua flectebat ad patrem. proinde non infirmari unde illis sit, sequitur et dicit: Ut det uobis sute corroborari per spiritum eius. hae sunt diuitiae, de quibus dicit:s o altitudo diuitiarum! abditas enim habent causas, ubi nullis meritis praecedentibus quid habemus, dium, qua uiuimus in saeculum saeculi ab initio fidei usque ad finem speciei. ut in caritate, inquit, radicati et fundati praeualeatis comprehendere cum omnibus sanctis. ista est communio cuiusdam diuinae caelestisque rei publicae; hinc saturantur pauperes ne, ubi salus omnium est, consulentes; nam de iquodam loco Apostolus dicit: Unus panis, unum corpus multi sumus. Quid ergo comporrigitur usque ad diligendos inimicos; et longitudo, ut longanimiter pro hac latitudine molestiae tolerentur; et altitudo,
Abbreviated transcription (Latin):
cati p̃p̃edificationem que qͣmͣ nõ ẽ ab
hormme dicit alio loco idem apłus. dei agͥ¬
cuituradei edificatio estis. hoc totũ sigi¬
tie cũ in hac nr̃a pegrinatõe fitele
dilectionem compantur. In futuro aũt
seculo perfẽa et plena cercitas. sine ullci
maloꝵ tollantia non fide ccedit qd uõ
uidet. nec spedesiderat qd non tenet.
sed met̾uũ ueritatis ĩcõmutabilespẽm
cõtemplatur. Cuiꝰ sine fine quietũ op
erit laudare qd̾ canat et amare qdͣ scu¬
dat de hac consequenter dicit. Scireñ
supemmentẽ scĩam caritatis xͥ ut ĩple¬
cuiũ m oẽm plenitudinem dei. In ħ mi¬
st̾io figura xͥ ostenditur qui enĩ qr uo

Expanded text:
 aedificationem; quae quoniam non est ab homine, dicit alio loco idem apostolus: Dei agricultura, dei aedificatio estis. hoc totum agitur, cum in hac nostra peregrinatione fides per dilectionem operatur. in futuro autem saeculo perfecta et plena caritas sine ulla malorum tolerantia non fide credit, quod non uidet, nec spe desiderat, quod non tenet, sed in aeternum ueritatis incommutabilem speciem contemplabitur, cuius sine fine quietum opus erit laudare. quod amat, et amare, quod laudat. de hac consequenter dicit: Scire etiam supereminentem scientiam caritatis Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem dei. In hoc mysterio figura crucis ostenditur. qui enim, qu
Abbreviated transcription (Latin):
quod antixp̃e sit irascitur. Inniriams fc̃a
putat. Fortassis inscͥptonẽ minatur. si au¬
Siaut̃ uerum audistis. comẽĩ cõscĩam
tuam. et si audire times. e̾ẽ plus time. Ego
Ergo nos quod abinitio audistis. inuobis
maneat. Quod simuob̾ mauserit qd̾ abim¬
tio auroistis. et uos in filio et pr̃e manebitiᷤ¬
ce in me qd̃ abiritõ audiui custodio. ob¬
tempero. pericula. labores. temptatõnes.
ꝓ ista ꝑmansione sustineo. Quo fructu.
quamercede. quid mnpostea dabit. qr ĩ hoc¬
scło me indeo laborare int̾ temptationes.
Nõuideohic requiem ẽẽ aliqͣm. Morta

Expanded text:
quod antichristus sit, irascitur, injuriam sibi factam putat; fortassis inscriptionem minatur, si ausi autem verum audisti, conveni conscientiam tuam; et si audire times, esse plus time. 11. Ergo vos quod ab initio audistis, in vobis maneat. Quod si in vobis manserit quod ab initio audistis; et vos in Filio et Pce me, quod ab initio audivi, custodio, obtempero: pericula, labores, tentationes, pro ista permansione sustineo. Quo fructu, qua mercede? Quid msaeculo me video laborare inter tentationes? Non video hic requiem esse aliquam; morta
Abbreviated transcription (Latin):
folioꝵ: Nunquid taĩe aliquid int̾nsecus
agit: S quis agit hoc. Audite agricolam.
apłmi. et uidete quid sumꝰ. et audite magr̃
intĩorem. Ego plantaui appollo sigauit.
s deus incrementũ dedit. Neq quiplan¬
tat est aliquid. neq qui negat. seqͥ mcre¬
mentũ dat. deus. Hoc gͦ uobis dicimus.
siue plantemꝰ siue tigemꝰ loquendonõ
sumꝰ aliquid. s ille qui in crementũ dat
deus. Idest unctõ illiꝯ que docet nos de oĩbꝰ¬

Expanded text:
foliorum? numquid tale aliquid intrinsecus foliorum? numquid tale aliquid intrinsecus agit? Sed quis agit hoc? audite agricolam Apostolum, et videte quid sumus, et audite magistrum interiorem: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Hoc ergo vobis dicimus: sive plantemus, sive rigemus loquendo, non sumus aliquid; sed ille qui incrementum dat Deus, id est, unctio illius quae docet vos de o
Abbreviated transcription (Latin):
pitꝰ nr̃. Audeꝯ frẽs uultis nosse mĩquio
nõ ẜmonem istum om̃s audistis. ꝙͣ młti
hinc indocti exituri sunt Naiantũ ad me
illa intꝯ nõ loquit᷑. quos sp̃c scus intꝯ nõ
secus ad utoria quedam sunt et ammon¬
tõnes. Cathedram inceioht. qui corda do¬
cet. Propt̾ea ait et ip̃r in eu̾igłio suo. Noli¬
te nob̾ dr̃e magr̃m int̾ra uinis est gͦ mag̃r¬
xp̃c. Ip̃e gͦ nobis inta loquatur. quandoi
nemo hominũ illic ẽ. Quia et si aliquis
est alatere tuo nullꝰ est in corde tuo. Et
nõ sit millꝰ in corde tuo. Xp̃e sit in corde
tuo. unctõ ip̃iꝰ sit in corde. ne sit insolitu¬
diue cor siciens. et nõ hus fontes quibus
irrigetur. Interior gͦ magr est quidocet.
xp̾c docet inspiratõ ip̃nis docet. Ubullius
inspiratõ ⁊ illiꝯ unctõ nõ est. Forrisecus
la ad arborem Forinsecus operat᷑adhibet
aquã et diligenciam culture. Quelibet
forinsecus adhibet nĩquid poma format:
Nuniqͥd uuditatẽ lignoꝵ nestit unmbra

Expanded text:
oster. Adeo, fratres, vultis nosse? Numquid non sermonem istum omnes audistis? Quam multi hinc indocti exituri sunt? Quantum ad me illa intus non loquitur, quos Spiritus secus, adjutoria quaedam sunt, et admonitiones. Cathedram in coelo habet qui corda docet. Propterea ait et ipse in Evangelio: Nolite vobis dicere magistrum in terra: unus est mag. Ipse vobis ergo intus loquatur, quando nemo hominum illic est; quia etsi aliquis est a latere tuo, nullus est in corde tuo. Et non sit nullus in corde tuo: Christus sit in corde tuo; unctio ipsius sit in corde, ne sit in solitudine cor sitiens, et non habens fontes quibus irrigetur. Interior ergo magister est qui docet, Christus docet, inspiratio ipsius docet. Ubi illius inspiratio et unctio illius non est, forinsecus la ad arborem: forinsecus operatur, adhibet aquam et diligentiam culturae: quaelibet forinsecus adhibeat, numquid poma format? numquid nuditatem lignorum vestit umbra
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Quid gͦ nos facimꝰ fres. qr docemnꝰ
ip̃iꝯ. et doreat uos uuctõ ip̃iꝰ. S modo mͥ
facio questionem et illu ip̃i apło facio. Dig¬
netur audire pariuilũ querentem has. Ip̃
iohannidico. unetõnem h̾ebant. quibus
loq̃baris. Tudixisti qr unctõ ip̃iꝰ docet noᷤ.
de omnib ne quid talem epłam fecisti:
Quid illos tu docebas quid instruebas.
quid edificabas: Iamhie indete magnũ
res ꝑeutit magr intꝯ est. Nolite putare

Expanded text:
bus. Quid ergo nos facimus, fratres, quia docemus illius, et doceat vos unctio ipsius. Sed modo mihi facio quaestionem, et illi ipsi apostolo facio: dignetur audire parvulum quaerentem a se; ipsi Joanni dico, Unctionem habebant quibus loquebaris? Tu dixisti, Quia unctio ipsius docet vos de omnibus. Utquid talem Epistolam fecisti? Quid illos tu docebas? quid instruebas? quid aedificabas? Jam hic videte magnum res percutit, magister intus est. Nolite put
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmissionem inte et̾ne desiderate. Sand po¬
test mũdꝯ ꝓmitter̃. Quicquid libet ꝓmit¬
tat. fortassis crastino morituro ꝓmittit.
Et qua fronte ad illum qui manet in et̾¬
nũ exiturꝰ es. S minatur mͥpotens hõ
ut aliquid mali faciam. QQuid minatur.
carceres cathenas. ignes. toienta. bestiaᷤ.
Numqͥd ignẽ et̾num. Ex horresce quod
miuatur om̃ips. ama qd̃ pollicet᷑ om̃ips.
et uilescit oĩs mũdꝰ sine ꝓmittens siue
terrens. Hec scribo uob̾ de his qui seducũt

Expanded text:
missionem vitae aeternae desiderate. Quid potest mundus promittere? Quidquid libet promittat, fortassis crastina morituro promittit. Et qua fronte ad illum qui manet in aeternum, exiturus es? Sed minatur mihi potens homo, ut aliquid mali faciam. Quid minatur? Carceres, catenas, ignes, tormenta, bestias: numquid ignem aeternum? Exhorresce quod minatur Omnipotens, ama quod pollicetur Omnipotens; et vilescit omnis mundus, sive promittens, sive terrens. Haec scr
Abbreviated transcription (Latin):
litas ip̃a agrauat animam et corpa quod
corrũpitur premit ad inferiora. Stolle
labioꝵ tuoꝵ ego custodimmas duras.
Ad qͣm gͦ mercedem. audi et nolideficere.
Si deficiebas in laboribꝰ ꝓmissa mercede
fortis esto. Qand est qui oꝑet᷑ in uinea ⁊
recedit illi de corde quod accepturꝯ est.
fac illum oblitum mercedemsuã Defici¬
unt manꝯ. Memoria promisse merce¬
dis ꝑseuerantẽ facit in oꝑe ⁊ homopini¬
sit quite potest fallere quanto fortior ẽẽ
debes iagro dei. quãdo ꝓmisit ueritas
cuiu succedi potest nec minori fallere
potest eum cui ꝓmissumẽ. Et quid est
ꝓmissum indeamꝰ quid ꝓmisit. aurum
est quod hic multũ amant homines.
domus. multa mancipia. animałmime
reqiem uite eterne. Ecce quod ꝓmutit
deus uitam eternam. etce quid minat᷑
deus ignem eterim̃ĩ. Saro illis ad dex¬
teram constitutis. uenite beuedr̃i patris
inei ꝑcipite regnũ quod uob paratũ ẽ
ab origine mũdi. ld sinistram quidite

Expanded text:
litas ipsa aggravat animam, et corpus quod corrumpitur premit ad inferiora: sed tolelabiorum tuorum ego custodivi vias duras . Ad quam ergo mercedem? Audi, et noli deficere. Si deficiebas in laboribus, promissa mercede fortis esto. Quis est qui operetur in vinea, et recedat illi de corde quod accepturus est? Fac illum oblitum mercedem suam, deficiunt manus. Memoria promissae mercedis perseverantem facit in opere: et homo promisit qui te potest fallere. Quanto fortior esse debes in agro Dei, quando promisit veritas, cui nec succedi potest, nec mori, nec fallere potest eum cui promissum est? Et quid est promissum? Videamus quid promisit. Aurum est, quod hic multum amant homines, domus, multa mancipia, animalia nurequiem vitae aeternae. Ecce quid promittit Deus, vitam aeternam. Ecce quid minatur Deus, ignem aeternum. Quid illis ad dexteram constitutis? Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi
Abbreviated transcription (Latin):
trariꝯ est. Et uultis nosse qͣm apte resistãt
isti xp̃o. Aliquãdo eueniat ut aliquid mali
faciant et incipiant corripi. quia xp̃m nõ
audẽt Blasphemare mĩstros enis blasphe¬
mant a quibꝰ corripiunt᷑. Si aut̃ ostẽderiᷤᷤ
illis quia xp̃iũba dicis nõ uerba tua conan
dr̃e  uerba xp̃i. Siaut̃ mainfestum fuerit
hoc cotidie hoĩes cõuicti de fcĩs suis. Prauͣ
uoluntate puersi artificem accusant. Cla¬
mat illis artifex decelo. qr ip̃e no fecit qͥ
nos refecit. Quid te feci. Ego hominem
adultum. Audistis quia laudant me o¬
pera mea. ex ore tum pueroꝵ Ip̃e yminus
erat. quia abignibꝰ defendebat. Laudãt
Laudant oĩa que sut in celo laudãt angłi.
laudẽt stelle. laudant luinaria. laudat
quicquid natat quicqͥd uolat. quicquid
ambulat. quicqͥd repit. laudãt ista oĩa
dũm. Numqd audiscis quia laudat do

Expanded text:
risto. Et vultis nosse quam aperte resistant isti Christo? Aliquando evenit ut aliquid mali faciant, et incipiant corripi; quia Christum non audent blasphemare, ministros ejus blasphemant, a quibus corripiuntur: si autem ostenderis illis quia Christi verba dicis, non verba tua; conanverba Christi: si autem manifestum fuerit hoc quotidie homines convicti de factis suis? Prava voluntate perversi, artificem accusant. Clamat illis artifex de coelo quia ipse nos fecit, qui nos refecit: Quid te feci? Ego hominem adulterium. Audisti quia laudant me opera mea. Ex ore trium puerorum ipse hymnus erat qui ab ignibus defendebat . Laudantlaudant omnia quae sunt in coelo; laudant Angeli, laudant stellae, laudant luminaria; laudat quidquid natat, quidquid volat, quidquid ambulat, quidquid repit, laudam ista omnia Dominum. Numquid audisti quia laudat Do
Abbreviated transcription (Latin):
minũ auaricia. Nuꝑi qͥd audistis qr lau¬
dat dñm ebriositate. qr laudat luxuria
fecit. Si aut nõuis ⁊ amas et amplecte
Quot quot enĩ h̾t ecc̃a ꝑ uiros fraudato¬
res. maleficos sortilegoꝵ inquisitores.ad¬
ulteros. ebriosos. feneratores. mangones
et omĩa q̃ numerare nõ possumꝰ. si contra¬
ria sũt doctrine xp̃i contraria sũt sunt u̾bo
dei. Uerbum aut̃ dei xp̃e ẽ. quicqͥd ꝯͣrium ẽ

Expanded text:
minum avaritia? numquid audisti quia laudat Dominum ebriositas; quia laudat luxuria,fecit. Si autem non vis, et amas et amplecterQuotquot enim habet Ecclesia perjuros, fraudatores, maleficos, sortilegorum inquisitores, adulteros, ebriosos, foeneratores, mangones, et omnia quae numerare non possumus; contraria sunt doctrinae Christi, contraria sunt verbo Dei: Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
dissentiũt axp̃o. Ubi inuenunꝯ hoc ĩ sc̃p
paulum audi apłm. De talibꝰ cũ loq̃ret᷑
ait. Confitẽtur emĩse nosse deũfc̃is aut̃
negant. Inuenimꝰ et istos antixp̃os.
Operaloquntur. et uerba requirimꝰ. N
enim malꝯ. nõ bene uult loqui. S q̃d
dicit detalibo dũs. ypoc̾te quomodo
potestis bona loqui cu sitis mali. uoceᷤᷤ
ur̃as ad aures meas affertis. ego cogi¬
tatõnes ur̃as inspicio. Uoluntatẽ ib̾¬
malam uideo et falsos fructꝰ ostẽditiᷤ
Noui quid unde colligam. Non colli¬
go detribuł ficus. Non colligo de spmiᷤ
nuas. Lna q̃ que arbor a fructu cognosei¬
tur. Magis mendax est antixp̃e qui ore

Expanded text:
dissentiunt a Christo. Ubi invenimus hocdissentiunt a Christo. Ubi invenimus hoc audi, de talibus cum loqueretur, ait: 'Confitentur se nosse Deum, factis autem negant'. Invenimus et istos antichristoOpera locuntur, et verba requirimus. Quis enim malus non vult bene loqui? Sed quid dicit de talibus Dominus? 'Ypocritae, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali? Voces vestras ad aures meas affertis, ego cogitationes vestras inspicio; voluntatem malam ibi video, et falsos fructus ostenditis. Novi quid inde colligam. Non colligo de tribulis ficus, non colligo de spinis uvas. Unaquaeque arbor ex fructu cognoscitur. Magis mendax est antichristus, qui ore
Abbreviated transcription (Latin):
foras exiit. S nõ cõtristemur. Ex nobis
exierũt. s nouerãt ex nob̾ nã si fuissent
ex nob̾ ꝑ mansissent utiq nob̾cũ. Sigͦ ex
nob̾ exierũt antixp̃i sũt. Si antrep̃i sunt
mendaces sũt. Si mendaces sũt. negant
ihm ẽẽ xp̃m. Itum redimꝰ ad difficulta¬
tem q̃onis. Singłos int̾roga. confitent᷑
ih̃m esse xp̃m. coartat nos augustꝯ intel¬
lectꝰ inhac epła. Uidetis certe questionẽ
hec q̃stio ⁊ uos ⁊ ip̃os turbat. si nõitelu¬
gatur. aut nos sumꝰ antixp̃i. aut illi st̃
qd̃ exiuimꝯ ab eis nos illos similit̾ s de¬
gͦ queramꝰ quis neget et nõ attendamꝰ
ad liuguam s ad fc̃ã. Si enĩ om̃s int̾rogẽ¬
tur. omes uno ore confitentur ih̃m esse
xp̃m. Quiescat paululũ lingna iitam
introga. Sim uenerimꝰꝯ hoc. sup̾a scͥpt᷑a
nob̾ dix̾it. quia negatio tm̃ lingua fit. s
et factis. certe iuenimꝰ mustos anti¬

Expanded text:
foras exiit. 8. Sed non contristemur: Ex nobis foras exiit. 8. Sed non contristemur: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: nam si fuissent ex nobis, permansissenobis exierunt, antichristi sunt, si antichristi sunt, mendaces sunt, si mendaces sunt, negant Iesum Christum. Iterum redimus ad difficultatem quaestionis. Singulos interroga, confitentur Iesum esse Christum. Coartat nos angustus intellectus in hac epistola. Videtis certe quaestionem, haec quaestio et nos et ipsos turbat, si non intellegatur. Aut nos sumus antichristi, aut illi sunt quod exivimus ab eis; nos illos similiter: sed deergo quaeramus quis neget, et non attendamus ad linguam, sed ad facta. Si enim omnes interrogentur, omnes uno ore confitentur Jesum esse Christum. Quiescat paululum lingua, vitam interroga. Si invenerimus hoc, si ipsa Scriptura nobis dixerit quia negatio non tantum lingua fit, sed et factis, certe invenimus multos Anti
Abbreviated transcription (Latin):
tas nr̃a magnũ sacramẽtum. Attendite
qd̃ spirauerit nob̾ dñs dea. et quid in si¬
nuare uob̃ uelim. Ecce exierũt a nobis.
⁊ fc̾ifunt donat isce. Int̾roganiꝯ eos utrũ
nec uos illos. Quia et nos cõfitenur
⁊ illi. Sic gͦ nec illi uos dicunt. nec nos
illos gͦ nec ilła nob̾ exierũt. nec nos ab
ip̃is. Si gͦ nõ a nob̾ exiuimꝰ. inunitate
sumꝰ. Si munitate sumꝰ. quid faciunt
in hac eiuitate duo altaria. quid faciunt
diuise domos diuisa cõnigia: Quid fa¬
nos. uult nos fateri quod uerũ est. aut
ip̃i a nob̾ exierũt aut nos ab ip̃is. S ab¬
sit ut nos ab ip̃is h̾emꝰ em̃ testamentũ
dũice h̾rditatis recitamꝰ et ibi nos in¬
ueniniꝯ. Dabo tibi gentes h̾rditatem
tuã ⁊possetõnem tũam terimnos terre.
Tenemꝰ h̾rditatem xp̃i. Illi eam non
sangne dñi. Heiiꝯ ipͥm dñm resurigetẽ
amortus. qui se dubitantibꝰ mambꝰ dis¬
cipuloꝵ prebuit palpandum. et cũ adhuc
tis. Quis quis huic h̾rditati nõ coĩcat.

Expanded text:
tas vestra magnum sacramentum. Attendite quid inspiraverit Dominus Deus et quid insinuare vobis velim. Ecce exierunt a nobis, et facti sunt Donatistae. Interrogemus eos utrum nec nos illos, quia et nos confitemur et illi. Si ergo nec illi nos dicunt, nec nos illos, ergo nec illi a nobis exierunt, nec nos ab illis. Si ergo non a nobis exierunt, in unitate sumus. Si in unitate sumus, quid faciunt in hac civitate duo altaria? quid faciunt divisae domus, divisa conjugia? Quid fanos veritas fateri quod verum est, aut ipsi a nobis exierunt, aut nos ab ipsis, sed absit ut nos ab ipsis! Habemus enim testamentum Dominicae haereditatis. Recitemus, et ibi nos invenimus, Dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Tenemus haereditatem Christi: illi eam non sanguine Domini. Habemus ipsum Dominum resurgentem a mortuis, qui se dubitantium manibus discipulorum praebuit palpandum. Et cum adhuc tis. Quisquis huic haereditati non communicat,
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃e dixit ego sumueritas. Om̃e autem
mendacũinõ est ex uerrtate. Om̃is ergo
qui mentiũtur nõ sũt exxp̃o. Non dixit
quoddãmẽdatiũ exueritate er quoddã
mendacium nõ ex ueritate. Sentẽciam
rinon ẽ exueritate. Loideamꝰ gͦ quomͦ
antixp̃i mẽtiunt᷑ quia nõ est uũ genꝯ
mendacii. Quis est mendax. nsi qui

Expanded text:
Ipse dixit, Ego sum veritas . Omne autem mendacium non est ex veritate: omnes igitur qui mentiuntur, nondum sunt ex Christo. Non dixit quoddam mendacium ex veritate, et quoddam mendacium non ex veritate. Sententiam cium non est ex veritate. Videamus ergo quomodo antichristi mentiuntur quia non est unum genus mendacii