comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alsus tes tes dicit salomon. Nonerit impunitus. Qui
falsum testimonium profert contra proximum suũ.
extinguetur lucerna eius indie ultimo. Quimetu cuius¬
lib& potes tatis uiritatem occultat iracundiamdĩ superse
prouocat. quia magis tim & hominem quam dm̃ Falsidi¬
cus testis. tribus estpersonis obnoxius. Primumdõ cuius prȩ¬
sentiam contemnit. Deindeiudici. quem mentiendo fallit
Postremo innocenti. quem falso testimonio lȩdit Sifalsites¬
tes separantur. moxmendaces inueniuntur. Uterq reus est.
&ille prodes senonuult. &istenoceredesiderat. Beatus cuius
testimonium in conspectudĩ probabi le inuenietur. Quattuor
potestatis alicuius. ueritatem dicere ueliudicare. quis lib&
pauescit: Cupiditate dumpremio muneris alicuius corrłpit᷑
Iudex  Odio dum cuius lib& inimicitiaȩ causa. Nocere alte¬
ridesiderat Amoredum amicos uel propinquos contra iusti¬
tiam defendit potentior: His quattuor modis sȩpecquit as
iudicii subuertitur. & in nocentia leditur. Magis dolen¬

Expanded text:
alsus testis, dicit Salomon, non erit impunitus . Qui falsum testimonium profert contra proximum suum, exstinguetur lucerna ejus in die ultimo. Qui metu cujuslibet potestatis veritatem occultat, iracundiam Dei super se provocat, quia magis timet hominem quam Deum. Falsidicus testis tribus est personis obnoxius: primum Deo, cujus praesentiam contemnit; deinde judici, quem mentiendo fallit; postremo innocenti, quem falso testimonio laedit. Si falsi testes separantur, mox mendaces inveniuntur. Uterque aeque ret ille prodesse non vult, et iste nocere desiderat. Beatus cujus testimonium in conspectu Dei probabile invenietur. Quatuor potestatis alicujus veritatem dicere vel judicare quislibet pavescit; cupiditate, dum praemio muneris alicujus corrumpitur judex; odio, dum cujuslibet inimicitiae causa nocere alteri desiderat; amore, dum amicos vel propinquos contra justitiam defendit potentior. His quatuor modis saepe aequitas judicii subvertitur, et innocentia laeditur. Magis dolen
Abbreviated transcription (Latin):
autridet᷑ a ncb autqui escimus aut despicimus aut contemni¬
mus: ut aeterna premia consequamur: Melius quip¬
pe est utcalces mundum & calcato eo gradum tibi facies
quae prosalute communi & deurã oboedientia
presumentes suggerimus. si secundũ uestrã consuetu¬
dinem &libenter auditis & feliciter implere conten¬
ditis. & pascha cumgaudio cȩlebrabitis & aduitam
&eternam feliciter ueniets. Quod ipse praestare dignet
quicum patre & spũ scõ uiuit &regnat insđa scđorũ. am̃¬

Expanded text:
aut ridetur a nobis: aut acquiescimus et despicimur, aut contemniaut ridetur a nobis: aut acquiescimus et despicimur, aut contemnimus ut aeterna praemia consequamur. Ac si est ut calces mundum, et calcato eo gradum tibi facias, quae pro salute communi de vestra obedientia praesumentes suggerimus, si secundum vestram consuetudinem et libenter auditis, et fideliter implere contenditis; et Pascha cum gaudio celebrabitis, et ad vitam aeternam feliciter venietis. Quod ipse praestare dignetur, qui cum Patre et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
diuinas frequenter & feliciter audiatis. in istis tam̃
dragesime confugientes. debemus requies cere & lec¬
tiones diuinas inspectorio cordis nr̃i cum silentio¬
annum multis tempes tatibus. idestpeccatorum flucub
aut fractum aut dissolutum quidaut corruptũ
autꝑditum .ẽ. omnisollicitud ine inistis diebus
reparare studeamus atq: conponere ⁊ & quia nobis
necesseest dum adhuc in isto corpus culo sumus pro¬
cellas & turbines sđi istius. sustinere. quotiens aut
pertempestates durissimas auertere autpr uolun¬
tates mollissimas decipere uoluerit in imicus. semꝑ
nos dõ adiuuante contrase inueniat preparatos
Vndeiterum atq iterum rogo. ut occupationes scł.
huius in istis diebus scẽ quad agesimȩ : si non potestis
abscidere. studeatis uel ex parte aliqua temperare
subtrahatis aliquas horas occupationes terrenȩ inqui¬
bus dõ uocare possitis. Nam istemundus autrid& denob

Expanded text:
divinas frequenter et fideliter audiatis; in istis tamen divinas frequenter et fideliter audiatis; in istis tamen dragesimae confugientes debemus requiescere, et lectiones divinas in exceptorio cordis nostri cum silentioannum multis tempestatibus, id est, peccatorum fluctibus, aut fractum, aut dissolutum aliquid, aut corruptum, aut perditum est, omni sollicitudine in istis diebus reparare studeamus atque componere. Et quia nos necesse est, dum adhuc in isto corpusculo sumus, procellas et turbines saeculi istius sustinere, quotiescumque nos aut per tempestates durissimas avertere, aut per voluptates mollissimas decipere voluerit inimicus; semper nos, adjuvante Deo, contra se inveniat praeparatosUnde iterum rogo, ut occupationes saeculi hujus in istis diebus sanctae Quadragesimae, si non potestis abscindere, studeatis vel ex parte aliqua temperare:subtrahatis aliquas horas occupationi terrenae, in quibus Deo vacare possitis. Nam iste mundus, aut ridet nos,
Abbreviated transcription (Latin):
fratres Rm̃i scitote quia mundus transit. & concu¬
piscentia eius. Quid autem perman& in homine.
Nisi quodquisq autlegendo. aut horando. aut
bona opera faciendo proanimae saluit inthes auro
conscientiae suȩ reconderit : Infelix enim uoluntas
infelicior cupiditas. atq litxuria. pertran sitoriã
dulcedinem preparat sempi ternam amaritudinẽ
Abstinentia uero uigilia oratio. atq ieiunium
ꝑbreuissimas angustias. ꝑ ducit ad para disi dilitias.
quia non mentitur ueritas quȩ in euangelio dicit¬
Arta & angusta uia est. quȩducit aduitam. & pauci
sunt qui inueniunt eam Necperlatam uiãmundi
diugaudetur. necperangustam . & asperã longo tem¬
pore laboratur. Quia &isti postbreuem tristitiã
accipiunt uitam aeternam. &illi post paruum gaudiũ
patiuntur sinefine supplicium Etideo fratres Rm̃i
ieiun ando. legendo. uel o perando prouidere debemus
N am lic& ꝑ totum annum dõ propitio lectiones

Expanded text:
ae in eo sunt; quia mundus transit et concuae in eo sunt; quia mundus transit et concupiscentia ejus . Quid autem permanet in homine, nisi quod quisque aut legendo, aut orando, aut bona opera faciendo pro animae salute in thesauro conscientiae suae recondiderit? Infelix enim voluptas, infelicior cupiditas atque luxuria, per transitoriam dulcedinem praeparant sempiternam amaritudinem: abstinentia vero, vigiliae, orationes atque jejunium per brevissimas angustias perducunt ad paradisi delicias; quia non mentitur Veritas, quae in Evangelio dicitArcta et angusta via est quae ducit ad vitam; et pauci sunt qui inveniunt eam . Nec per latam viam diu gaudetur, nec per angustam et asperam longo tempore laboratur: quia et isti post brevem tristitiam accipiunt vitam aeternam, et illi post parvum gaudium patiuntur sine fine supplicium. 4. Quadragesima jejunando, legendo, vel orando providere debemus. Nam licet per totum annum, Deo propitio, lectiones
Abbreviated transcription (Latin):
cum dĩ adiutorio scȩ̃ acspiritaliter. caelebramus ut nobis¬
obseruatio scȩ̃ quadra gesimȩ. noniuditium parat.
sed profectum. Sienim negligenter agimus sinimpis
nus &uigiliis &orationibus non insistimus. siscrip
libenter audimus: Ipsa nobis medicamenta conuertunt᷑
in uulnera. & inde habebimus uidicium. unde po¬
adsextam adnonam ante om̃a conuenire
Nullus sẽ ascõ opere subtrahat. Nisi quem ant¬
necessitas tenuerit occupatum. Nec solum uobis
sufficiat quod in eccła diuinas lectiones audiatis.
sed &iam in domibus autipsi legite autalios legentes
requirite: & libenter audite Recolite fratres senten
dabit commutationem ꝓanimasua: &illud ante
om̃ã memoriter retenete. &iugiter expauescite
quodscriptum est In pedimenta mudi. fecerunt
eos miseros Sicergo teo ccupa in domumtuã
ut non neglegas animaituam Ad extremum
si ampliusnon. uel tantum labora proanima tua
quantum procarnetua laborare desideras. Etideo

Expanded text:
djutorio sancte ac spiritualiter celebremus; ut observatio sanctae Quadragesimae non nobis judicium pariat, sed profectum. Si enim negligenter agimus, si nos nniis et vigiliis et orationibus non insistimus, si Scripnon libenter audimus, ipsa nobis medicamenta convertuntur in vulnera; et inde habebimus judicium, unde poad Sextam, ad Nonam ante omnia convenite. Nullus se a sancto opere subtrahat, nisi quem necessitas tenuerit occupatum. Nec solum vobis sufficiat quod in Ecclesia divinas lectiones auditis: sed etiam in domibus vestris aut ipsi legite, aut alios legentes requirite, et libenter audite. Recolite, fratres, sentendabit commutationem pro anima sua ? Et illud ante omnia memoriter retinete, et jugiter expavescite quod scriptum est, Impedimenta mundi fecerunt eos miseros. Sic ergo te occupabis in domo tua, ut non negligas animam tuam. Ad extremum si non amplius, vel tantum labora pro anima tua, quantum pro carne tua laborare te consideras. 3. O
Abbreviated transcription (Latin):
dies ille inquibus ablatus sponsus. uelsicut obseruatio
quadragesimȩ que in uniuerso orbe instituti one
a postolica obseruatur circa confinium dominicȩ
passionis. His tertium genus quidam adicium quõ
sero fagium dicunt abstinentiam. Acrborum humen¬
tium. unde &nomen datum est. eo quod quid amsiccis
eo quod ipse homo in sepenitendo punit quod male

Expanded text:
dies illi, in quibus ablatus est sponsus : vel sicut observatio quadragesimae, quae in universo Orbe, institutione apostolica, observatur circa confinium Dominicae Passionis. His tertium genus quidam adjiciunt, quod xerofagiam dicunt, abstinentiam scilicet ciborum humentium. Unde et nomen hoc datum, eo quod quidam siccis eo quod ipse homo in se poenitendo punit, quod male
Abbreviated transcription (Latin):
erum quas &ipse aliquando contriuerat quodhabere locũ
frater drycthelme hocenim erat uiro nomen. quod tantã
frigoris asperitatem ullaratione tolerare preuales : Res¬
pondebat ille simpliciter ac moderate Eratnamq:¬
mirum quod tam austeram tenere continentiamuelis
Respondebat austeriora ego uidi Sicque usq addiem
uocationissuȩ infatigabili caelestium bonorum desiderio
corpus senile inter cotidiana i eiunia domabat. multisq
& uerbo & conuersatione salutifuit.⁊¬

Expanded text:
erum, quas et ipse aliquando contriverat quo haberet locum erum, quas et ipse aliquando contriverat quo haberet locum frater Drycthelme hoc enim erat viro nomen, quod tantam frigoris asperitatem ulla ratione tolerare praevales! » Respondebat ille simpliciter, erat namquMirum quod tam austeram tenere continentiam velis! » Respondebat: « Austeriora ego vidi. » Sicque usque vocationis infatigabili caelestium bonorum desiderio corpus senile inter quotidiana jejunia domabat, multisque et verbo et conversatione saluti
Abbreviated transcription (Latin):
nachi casit tonsura coronatus. atque ad eum audiendũ
sepissime cumillas in partes deueniss& acceder&. Cui
uidelic& monasterio temporeillo religiosȩ acmodesteuitȩ
abbas & pres biter ediluald preerat. qui nunc episcopalem
lindis farnensis eclesiae cathedram condignis graduactib:
onis secretiorem ubiliberius continuis in orationibus fa¬
mulatui sui conditoris uacar&. & qui alocus ipse super
ripam fluminis eratsitus. solebat hoccreber obmagnum
castigandi corporis affectum ingredi. acsepius in eo super¬
meantibus undis in mergisiq: ibidem quam diu sustinere
posse uidebatur Psalmis uel precibus insistere. fixusq
manere ascendente aqua fluminis usq: adlumbos aliquando
usq: ad collum atq: inde egrediens ad terram Num quam
ipsa uestimenta uda atq algida deponere curabat: doneo
ex suo corpore calefierent & siccarentur. Cumq tẽpore
hiemalidefluentibus circa eum semi fractarum crustis glaci¬

Expanded text:
nachica sit tonsura coronatus, atque ad eum audiendum nachica sit tonsura coronatus, atque ad eum audiendum saepissime cum illas in partes devenisset accederet. Cui videlicet monasterio tempore illo religiosae ac modestae vitae abbas et presbyter Aediluald praeerat, qui nunc episcopalem Lindisfarnensis Ecclesiae cathedram condignis gradu actibuonis secretiorem, ubi liberius continuis in orationibus famulatui sui Conditoris vacaret. Et quia locus ipse super ripam fluminis erat situs, solebat hunc creber castigandi corporis affectum ingredi, ac saepius in eo supermeantibus undis immergi; sicque ibidem quamdiu sustinere posse videbatur, psalmis vel precibus insistere, fixusque manere ascendente aqua fluminis  Al. add. et usque ad lumbos, aliquando usque ad collum; atque inde egrediens ad terram nunquam ipsa vestimenta uda atque  Al., vel algida deponere curabat, donec ex suo corpore calefierent et siccarentur. Cumque tempore hiemali defluentibus circa eum semifractarum crustis glaci
Abbreviated transcription (Latin):
lociillius quem in tuebarsimul &consortio eorum quos
in illo uidebam. N ec tamen aliquid ductorem meum
rogare audebam. sed inter haecnescio quo ordine repe n¬
te me interhomines uiuere cerno ⁊ Haec & alia quae
uiderat idem uirdnĩ. non omnibus passim desidiosis
acuitae suae incuriosis referre uolebat : sed illis solũ modo
qui uel tormentorum metuperterriti uelspegaudi orũ
perennium delectati: profectum pietatis exeius uerbis
aurire uolebant. Denque inuicina cellae illius habi¬
tabat quidam monachus nomine. hȩmgils presbiteratus
qui adhuc super ẽ & in hibernia insula solitarius ultimã
uitae aetatem pane cibario & fridia aqua sustentat. Hic
sepius ad eundem uirũ ingrediens audiuit abeo repetita
interrogatione. quae & qualia essent quȩ exutus corpore
suas &iam regi uld frido uiro unde cumq doctissimo
& tamlibenter tamque studiose ab illo auditus. ẽ. ut
eius rogatumonasterio supra memorato inditus. aemo¬

Expanded text:
loci illius quem intuebar, simul et consortio eorum quos loci illius quem intuebar, simul et consortio eorum quos in illo videbam, nec tamen aliquid ductorem meum rogare audebam. Sed inter haec, nescio quo ordine, repente me inter homines vivere cerno. Haec et alia, quae viderat idem vir Domini non omniac vitae suae incuriosis referre volebat, sed illis solummodo qui, vel tormentorum metu perterriti, vel spe gaudiorum perennium delectati, profectum pietatis ex ejus verbis haurire volebant. Denique in vicinia cellae illius habitabat quidam monachus, nomine Haemgils, presbyteratus qui adhuc superest, et in Hibernia insula solitarius ultimam vitae aetatem pane cibario et frigida aqua sustentat. Hic saepius ad eumdem virum ingrediens, audivit ab eo repetita interrogatione, quae et qualia essent quae exutus corpore suas etiam regi Aldfrido viro undecumque doctissimo; et tam libenter, tamque studiose ab illo auditus est, ut ejus rogatu  Al. add. in monasterio supra memorato inditus, ac mo
Abbreviated transcription (Latin):
Nontamen sunt tantȩ ꝑfectionis. ut in regnum caelorũ
statim mereantur introduci. Quitam en om̃s indie
iuditii aduisionemxp̃i. & gaudia regni cȩlestis intrabunt
Namquicumq in omni uerbo & opere & cogitatione
perfecti sunt. mox de corpore egressi ad regnum cęleste
perueniunt. Ad cuius uicina pertin& locus ille. ubi
sonum cantilenȩ dulcis cum odore suauitatis acsplendore
lucis audisti Tu autem qui anuncadcorpus reuerti.
& rursum interhomines uiueredebes. siatus tuos curiosius
dis cutere & mores sermonesq tuos inrectitudine. Acsim
plicitate seruare studueris. accipies &ipse postmortẽ locũ
mansionis. Inter haec quȩ cernis acmina la etabunda
spirituum beatorum : Namq ego cum ad tempus abscessissẽ
ate adhoc feci utquid detefieri debe agnos cerem:
Haecmihi cum dixiss& multum detestatus sum reuerti
ad corpus Delectatus nimirum suauitate acdecore

Expanded text:
non tamen sunt tantae perfectionis, ut in regnum caelorum non tamen sunt tantae perfectionis, ut in regnum caelorum statim mereantur introduci qui tamen omnes in die judicii ad visionem Christi et gaudia regni caelestis intrabunt. Nam quicumque in omni verbo et opere et cogitatione perfecti sunt, mox de corpore egressi ad regnum caeleste perveniunt: ad cujus vicina pertinet locus ille, ubi sonum cantilenae dulcis cum odore suavitatis ac splendore lucis audisti. Tu autem quia nunc ad corpus reverti et rursum inter homines vivere debes, si actus tuos curiosius discutere, et mores sermonesque tuos in rectitplicitate servare studueris, accipies et ipse post mortem locum mansionis inter haec, quae cernis, agmina laetabunda spirituum beatorum. Namque ego, cum ad tempus abscessissem a te, ad hoc feci, ut quid de te fieri deberet agnoscerem. Haec cum mihi dixisset, multum detestatus sum reverti ad corpus, delectatus nimirum suavitate ac decore
Abbreviated transcription (Latin):
ad mansiones illas. laetas spirituũ candidatorum.: dix̃ cheit
mihi Scis que sunt ista omã quȩ ui disti: Respondi
ego Non. Etait. Vallis illa quamas pexisti flammis
feruentibus & frigoribus horrenda regidis: Ipse est locus
in quo exa minandae & castigandȩ stnt animae illorũ.
qui differentes confiteri &emendare scelera quae fece¬
rant. In ipso tandem mortis articulo ad penitentiam con¬
fugiunt. & sicde corpore exeunt. Quitamen quia
Confessionem & pęnitentiam uel in morte habuerunt
& maxime caelebratio missarum. ut &iam ante diem
iuditii liberentur adiuuant: Porroputeus ille
flam mi uomus acputidus quem uidisti ipsum est os
gehennȩ In quo quicumq semel inciderit. nũ quam
in deliberabitur in euum: Locus ueroiste florifer
in quo pulcherrimam hanciuuentutem iocundari
acfulgere conspicis : Ipseest in quo recipiantur animȩ
eorum quunbonis quidem operibus decorpore exeunt :

Expanded text:
ad mansiad mansimihi: Scis quae sint ista omnia quae vidisti? Respondi ego. Non. Et ait: Vallis illa quam aspexisti flammis ferventibus et frigoribus horrenda rigidis, ipse est locus in quo examinandae et castigandae sunt animae illorum, qui differentes confiteri et emendare scelera  Al. add. sua quae fecerant, in ipso tandem mortis articulo ad poenitentiam confugiunt, et sic de corpore exeunt: qui tamen quia confessionem et poenitentiam vel in morte habuerunt, et maxime celebratio missarum, ut etiam ante diem judicii liberentur, adjuvant. Porro puteus ille flammivomus ac putidus quem vidisti, ipsum est os gehennae, in quo quicumque semel inciderit nunquam inde liberabitur in aevum. Locus vero iste florifer, in quo pulcherrimam hanc juventutem jocundari ac fulgere conspicis, ipse est in quo recipiuntur animae eorum qui in bonis quidem operibus de corpore exeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
albatorum conuenticula. sedesque plurimae agminũ
laetantium.: Cumque interchoros felicium in colarũ¬
mediũ meducer&: cogitare coei quod hoc fortasse e&̃
regnum caelorum: dequo predicare sepius audiui
Respondit ille cogitatui meo. Non inqui ens. Non¬
hocest regnum caelorum quod autum as. Cum que
procedentes transis einus & has beatorum mansiones
spũum .: aspicio antenos multo maio remluminis gra¬
tiam quam prius. Inqua &iam uocem cantantium
dulcissimam audiui. sed &odoris flagrantia miri tanta
deloco effundebatur : ut isquem antea degus tans
quasi maximum rebar: iamper modicus mihi odor
uideretur. sicut &iam lux illto campi florentis eximia
in comparationeeius quȩ nunc apparuit lucis tenuis si¬
ma prorsus ui debatur & parua Incuius amoenitate
loci cum nos intraturos sperarem. repente ductor sub¬
sistit. Nec mora gressum retorquens. ipsame qua
uenimus uiareduxitꝰ.⁊ Cumq reuersi peruenersmus

Expanded text:
albatorum conventicula, sedesque plurimae agminum albatorum conventicula, sedesque plurimae agminum laetantium. Cumque inter choros felicium incolarumedios me duceret, cogitare cepi, quod hoc fortasse esset regnum celorum, de quo predicari sepius audivi. Respondit ille cogitatui meo: 'Non' inquiens 'hoc est regnum celorum, quod autumas.' Cumque procedentes transissemus et has beatorum spirituum mansiones, aspicio ante nos multo maiorem luminis gratiam quam prius. In qua etiam vocem cantantium dulcissimam audivi. Sed et odoris fraglantia miri tanta de loco effundebatur, ut is, quem ante degustans quasi maximum rebar, iam permodicus mihi odor videretur, sicut etiam lux illa campi florentis eximia in compa/ratione eius, quę nunc apparuit, lucis tenuissima prorsus videbatur et parva; in cuius amenitatem loci cum nos intraturos sperarem, repente ductor subsistit. Nec mora, gressum retorquens, ipsa me, qua venimus, via reduxit. Cumque reversi pervenissemus
Abbreviated transcription (Latin):
rapere quaerebant sp̃i infesti: Ille autem qui ad ueniens
eos fugauit. erat ipse quime ante ducebat. Quimox
conuersus addexterã . Iter quasi contra ortum solis
brumalem meducere coepit : nec mora exemtum tenebris
in auras meserenȩ lucis eduxit. Cumq mein luce
aperta ducer&. uidi antenos murum permaxi mum
cuius neq longitu dini. hinc uel inde . neq altitudini
ullus eẽ. terminus uideretur : Coepiautem mirari
quare admurł accederemus cum in eo nullam ianuam
uel fenestram uel as censum alicubi conspicerẽ : Cũ ergo
peruenis semus admurum. statim nescio quo ordine fuimus
insummitate eius. Etecce ibi campus erat latissimus. ac
laetissimus tantaq: flagrautia uernantium flosculorũ
plenus. ut omnem mox fetorem tenebrosi fornacis quime
peruaserat effugar& admirandi huius suauitas odoris:
Tanta autem lux cuncta ealoca perfuderat. ut om̃ĩs splen¬
dore diei siuesolis meridiani radiis uideretur eẽ. pre¬
clarior. Erant que in hoc campo Innumera hominũ

Expanded text:
rapere quaerebant spiritus infesti. « Ille autem qui adveniens eos fugavit erat ipse qui me ante ducebat: qui conversus ad dexterum iter, quasi contra ortum solis brumalem me ducere coepit. Nec mora, exemptum tenebris in auras me serenae lucis eduxit: cumque me in luce aperta duceret, vidi ante nos murum permaximum, cujus neque longitudini hinc vel inde, neque altitudini ullus esse terminus videretur. Coepi autem mirari quare ad murum accederemus, cum in eo nullam januam vel fenestram vel ascensum alicubi conspicerem. Cum ergo pervenissemus ad murum, statim nescio quo ordine fuimus in summitate ejus. Et ecce ibi campus erat latissimus ac laetissimus, tantaque fragrantia vernantium flosculorum plenus, ut omnem mox foetorem tenebrosae fornacis, qui me pervaserat, effugaret admirandi hujus suavitas odoris. Tanta autem lux cuncta ea loca perfuderat, ut omni splendore diei, sive solis meridiani radiis videretur esse praeclarior. Erantque in hoc campo innumera hominum
Abbreviated transcription (Latin):
in artrr stephanus passurus mortem prouerta tdris di
cados arertos uidit gloriamdĩ &i hm̃ siantem adextris di
Etubi erat futurus ipse post mortem ibi oculos mentas
ante mortem quolaetior occumber& misit: atontra saber
iste tenebrosȩmentis &actionis inminente moreuidit
aperta tartara uidit damnationem diaboli &sequa dum
cuis iuidit &igmn suum infelix intertales carcerem quo
miserabilius ipsedesperata salute perir &. Seduiuentib
qui haec cognouissent causani saluas suaperditione relin¬
quer& factum est hocnuper in prouincia berniciorur
quodutinam exhinc&iam nostrarum lecuione litterarum¬
fiat.¬

Expanded text:
martyr Stephanus passurus mortem pro veritate, vidit martyr Stephanus passurus mortem pro veritate, vidit caelos apertos, vidit gloriam Dei, et Jesum stantem a dextris Dei; et ubi erat futurus ipse post mortem, ibi oculos mentis ante mortem, quo laetior occumberet, misit. At contra, faber iste tenebrosae mentis et actionis, imminente morte, vidit aperta tartara, vidit damnationem diaboli et sequacium ejus; vidit etiam suum infelix inter tales carcerem, quo miserabilius ipse desperata salute periret, sed viventibus qui haec cognovissent causam salutis sua perditione relinqueret. Factum est hoc nuper in provincia Berniciorum; Quod utinam exhinc etiam nostrarum lectione litterarumfiat!
Abbreviated transcription (Latin):
atq: orandum in ecclesia audiendumq cum fratribus
uerbum uitȩ concurrere consueratꝰ unde accidit illi quod
solent dicere quidam: quia qui non uult ecclesia lanuam
spontẽ hamiliatus ingredi Netesse hab& in. Ianuam inferni
Nonsponte da nnatus inrodaci÷ percus sus enim languo¬
re atque adextimaperductus: U ocauit fr̃s &nultũ
merens acdam nato similis. coepit narrare. qui aui det&
flaminis ultricibus contraditum: Inquorum uicina inqiã
H cumisero mihilocum despicio aeter nȩperditionis eẽ
preparatum: Audientes haec fratres. coeperunt diligent̃
exhortari. ut uel tunc positus adhuc in corpore pȩnitentia
tempus uitam inutandi cumipse uiderim Iudicuin
nieum amesse copletũ : Talia dicens sineuiatico salu¬
tis obut. & corpuscius inultimis est monasterulcis hunt¬
tum. Neque aliquis proeo uelmi sas facere uelpianss
cantare utłe altim orare presumebat quam grandi

Expanded text:
atque orandum in ecclesia audiendumque cum fratribus atque orandum in ecclesia audiendumque cum fratribus verbum vitae concurrere consuerat. Unde accidit illi, quod solent dicere quidam, quia qui non vult ecclesiae januam sponte humiliatus ingredi, necesse habet in januam inferni non sponte damnatus introduci. Percussus enim languore atque ad extrema perductus vocavit fratres, et multum moerens ac damnato similis coepit narrare, quia videret flammis ultricibus contraditum: in quorum vicinia, inquit, heu misero mihi locum despicio  Al., aspicio aeternae perditionis esse praeparatum. Audientes haec fratres, coeperunt diligenter exhortari, ut vel tunc positus adhuc in corpore poenitentiamtempus vitam mutandi, cum ipse viderim judicium meum jam esse completum. » Talia dicens, sine viatico salutis obiit, et corpus ejus in ultimis est monasterii locis humatum, neque aliquis pro eo vel missas facere, vel psalmos cantare, vel saltem orare praesumebat. O quam grandi
Abbreviated transcription (Latin):
lauit. Quisi econtrario errores pueritiae corrigere in
adulescentia acbene faciendo adĩ oculis abscondere curass&.
poss& eorum numero sociari. de quibus ait psalm ista
Beatiquorum remissaesunt iniquitates & quorum tectas
peccata. Hancistoriam sicutꝰ uenerabili antistite
pecthelmo didici simpliciter obsalutem legentiũ siue
audientium narrandam esse putaui.
&iam nomen si hoc aliquid prodess & dicere possem
Positum in monasterio nobili sed ipsum ignobiliter uiuentẽ
corripi ebatur. quidem sedulo afratribus acmaioribus
loci atq: ad castigatiorem uitam conuerti am monebatur
Etquamuis eos audire noluiss & tolerabatur tamen abeis
longanimiter obnecessitatem operum ipsius exteriorum
Cratenim fabrili arte singulari s: serui ebat autem multum
ebrictati & ceteris uitȩ remissi oris in lecebrisi magisq in
officina sua dienoctuq: residere quam ad psallendum

Expanded text:
lavit. Qui si e contrario errores pueritiae corrigere in lavit. Qui si e contrario errores pueritiae corrigere in adolescentia, ac bene faciendo a Dei oculis abscondere curasset, posset eorum numero sociari de quibus ait Psalmus: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Hanc historiam, sicut a venerabili antistite Pecthelmo didici, simpliciter ob salutem legentium, sive audientium, narrandam esse putavi. etiam nomen, si hoc aliquid prodesset, dicere possem; positum in monasterio nobili, sed ipsum ignobiliter viventem. Corripiebatur quidem sedulo a fratribus ac majoribus loci, atque ad castigatiorem vitam converti ammonebatur. Et quamvis eos audire noluisset, tolerabatur tamen ab eis longanimiter, ob necessitatem operum ipsius exteriorum: erat enim fabrili arte singularis. Serviebat autem multum ebrietati et caeteris vitae remissioris inlecebris; magisque in officina sua die  Al., diu noctuque residere, quam ad psallendum
Abbreviated transcription (Latin):
tus. penitentia quam ad breue tempus cum frũctu ueni ȩ
facere supersedit inȩternum sinefructii pęnis subditus
facit. De quo constat quia sicut beatus pappa gregorius
dequibus damscribit : Non prose ista cuinon profuerẽ sed
pro aliis uiderit qui eius interitum cognoscentes differre
tempus penitentiae dumuacat timerent : Nein prouiso
mortis articulo praeuenti inpaenitentes perirent : Quõd
autem codices diuersos perbonos siuem alos sp̃s sibiuidit
offerri: obid superna dispensatione factum est. ut memine¬
rimus facta & cogitati ones nostras. Noninuentum deflu¬
ere. sed ad examen summi iudicis cuncta seruari. & siue
peramicos angelos infine nobis ostendenda siue ꝑhostes:
Quoduero prius candidum. codicem protulerunt angłi
Deinde atrum daemones. Illi perparuum isti en ormem
animaduertendum est quod in prima actate bona aliqua
fecit. quȩ tamen uniuersa praue agendo iuuenis obnubu¬

Expanded text:
tus penitentiam, quam ad breve tempus cum fructu venie tus penitentiam, quam ad breve tempus cum fructu venie facere supersedit, in eternum sine fructu penis subditus facit. De quo constat, quia sicut sanctus papa Gregorius de quibusdam scribit, non pro se ista, cui non profuere, sed pro aliis viderit, qui eius interitum cognoscentes differre tempus penmortis articulo praeventi impoenitentes perirent. Quod autem codices diversos per bonos sive malos spiritus sibi vidit offerri, ob id superna dispensatione factum est, ut meminerimus facta et cogitationes nostras non in ventum diffluere, sed ad examen summi Judicis cuncta servari; et sive per amicos angelos in fine nobis ostendenda, sive per hostes. Quod vero prius candidum codicem protulerunt angeli, deinde atrum daemones: illi perparvum, isti enormem: animadvertendum est quod in prima aetate bona aliqua fecit, quae tamen universa prave agendo juvenis obnubi
Abbreviated transcription (Latin):
qui & obscuritate tenebro sȩfaciei & primatu sedis maior
esse uidebatur eorum: proferens cõdicem. Horrendae
uisionis & magnitudinis enormis & ponderis pene in por¬
tabilis. lussit uni exsatellitibus suis mihi adlegendum
deferri. Quem cum legissem inuenio oma scelera.
non solum quȩ opere uel uerbo sed &iam quae tenuissima
cogitatione peccaui. manifestissime in eo tetricis esse
descripta litteris. Dicebatq ad illos qui mihi ad sed erant
uiros albatos & preclaros. Quidhi csedetis. scientes
quodicto statim dis peruerunt. surgentes quoqued uo¬
Nequis simi sp̃s habentes in manibus uomeres. percus ser̃me
unus in capite & alius inpede. quiui delic& modo cum
magno turmento inrepunt in interiora corporis mei
Moxque ut ad inuicem perueniunt. moriar. & paratis
ad rapiendum me. demonibus in inferni claustra pertrahar.
Si cloquebatur miser desperans. & non multo postde func¬

Expanded text:
qui et obscuritate tenebrosae faciei et primatu sedis major qui et obscuritate tenebrosae faciei et primatu sedis major esse videbatur eorum, proferens codicem horrendae visionis, et magnitudinis enormis, et ponderis pene importabilis, jussit uni ex satellitibus suis mihi ad legendum deferre  Al., deferri. Quem cum legissem, inveni omnia scelera, non solum quae opere vel verbo, sed etiam quae tenuissima cogitatione peccavi, manifestissime in eo tetricis  Al., tetris esse descripta litteris. Dicebatque ad illos qui mihi adsederant viros albatos et praeclaros: Quid hic sedetis, scientes Quo dicto, statim dispnequissimi spiritus, habentes in manibus cultrum, percusserunt me, unus in capite et alius in pede. Qui videlicet modo cum magno tormento inrepunt in interiora corporis mei, moxque, ut ad se invicem perveniunt, moriar et paratis ad rapiendum me demonibus in inferni claustra pertrahar.' Sicque loquebatur miser desperans, et non multo post defunc
Abbreviated transcription (Latin):
locutus sed mirabiliter ut post patuit daemonia fraude seductus.
Cumq morbo ingrauiscente denuo ad eum uisitandum ac
quiduis modo: quidhuc uenisti: Non enim mihi aliquid
utilitatis autsalutis potes ultra conferre : Atille . noli in quið
italo qui. Vide ut sanum sapias : noninquidinsanio. sed
pessimam mihi scientiam certus prȩoculis habeo. Etquid
inquit hocest paulo ante inquit intrauerunt domum
hanc duo pulcherrimi iuuenes &resederunt circame. unus
ad caput & unus ad pedes. protullit que unus libellum
perpulchrum seduehementer modicum acmihi adlegen¬
dum dedit. In quo omnia quȩumquam bonafeceram intu¬
ens scripta repperi. & haec erant nimium pauca & modica
Receperunt codicem neque aliquid mihi dicebant
Tum subito superuenit exercitus malignorum &horri
& intus maxima exparte residens impleuit. Tunc ille

Expanded text:
locutus, sed miserabiliter, ut post patuit, daemonica  Al., daemoniaca fraude seductus. locutus, sed miserabiliter, ut post patuit, daemonica  Al., daemoniaca fraude seductus. Cumque morbo ingravescente, denuo ad eum visitandum ac Quid vis modo? Quid huc venisti? Non enim mihi aliquid utilitatis aut salutis potes ultra conferre. At ille: Noli, inquit, ita loqui, vide ut sanum sapias. Non, inquit, insanio, sed pessimam mihi scientiam certus prae oculis habeo. Et quid, inquit, hoc est? Paulo ante, inquit, intraverunt domum hanc duo pulcherrimi juvenes, et resederunt circa me, unus ad caput, et unus ad pedes; protulitque unus libellum perpulchrum, sed vehementer modicum, ac mihi ad legendum dedit, in quo omnia quae unquam bona feceram, intuens scripta reperi, et haec erant nimium pauca et modica. Receperunt codicem, neque aliquid mihi dicebant. Tum subito supervenit exercitus malignorum et horrid intus maxima ex parte residens implevit. Tunc ille
Abbreviated transcription (Latin):
t contra fuit quidam in prouincia merciorum
coenredi qui post aedilredum regnauit: uir in laico
habitu atque officio militaripositus. sed quantum pro
industria exteriori regiplacens. tantum pro interna
suim& neglegentia: displicens: ⁊ Ammonebat ergo
illum seduło ut tonfiteretur &emendar& acrelinquer&
scelera sua prius quam subitomortis superuentu tempus
omne paenitendi &emendandi perder&. uerum ille
frequenter lic& ad monitus. spernebat uerba salutis.
seque temporȩ sequente paenitentiam acturum Eẽ.
promitebat: hꝗ tintantũ tactus infirmitate decidit
in lectum Atque acri coepit dolore torqueri. adquẽ
ingressus rex diligebat enim eum multum hortabat᷑
utu eltunc ante quã moreretur paenitentiam ager&
fiteri peccatasua. sed cum ab infirmitate resur ger&.
N cex probrarent sibi sod ales quod timore mortis facerd
eaquȩ sospes facere noluerat: fortiter quidem uts ibiuideat᷑

Expanded text:
t contra, fuit quidam in provincia Merciorum uidam temporibus Coenredi, qui post Aedilredum regnavit DCCV, vir in laico habitu atque officio militari positus; sed quantum pro industria exteriori regi placens, tantum pro interna suimet negligentia displicens. Admonebat ergo illum sedulo ut confiteretur, et emendaret ac relinqueret scelera sua, priusquam subito mortis superventu tempus omne poenitendi et emendandi perderet. Verum ille, frequenter licet admonitus, spernebat verba salutis, seseque tempore sequente poenitentiam acturum esse promittebat. Haec inter tactus infirmitate, decidit in lectum, atque acri coepit dolore torqueri. Ad quem ingressus rex, diligebat enim eum multum, hortabatur ut vel tunc antequam moreretur, poenitentiam ageret fiteri peccata sua, sed cum ab infirmitate resurgeret; ne  Al. add. forte exprobrarent sibi sodales, quod timore mortis faceret ea quae sospes facere noluerat; fortiter quidem, ut sibi videbatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Aure cordis intender&. scã illa anima carne soluta est
Quascilio& exeunte tanta illic flagrantia odoris ad¬
spersa est: ut om̃s illi quiaderant in estimabili suauitate
replerem .r. It aitperhoc patentesagnos cerent. qđ eã
laudes in caelo suscepissent. Cui rẽi monachus noster
interfua qui nunc usq uiuit. & cum magno fl&u
d testari sol& quia quo usq corpus eius sepulturȩ tra¬
derent abeorum naribus odoris illius flagrantia non

Expanded text:
aurem cordis intenderet, sancta illa anima carne soluta est. aurem cordis intenderet, sancta illa anima carne soluta est. Qua scilispersa est, ut omnes qui illic aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter cognoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet, quia quousque corpus ejus sepulturae traderent, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non
Abbreviated transcription (Latin):
mater cum fratre aderat. & quic quid exelemosinarũ largitate¬
potuiss& accipere. hoccorum manibus pauperibus eroga¬
bat. N equaquam litteras nouerat. sedscripturȩ sacrȩ
sibim& codices emerat. &religiosus quoq in hospitalitate
F actumq: ẽ. ut iuxta modum suum plenesacramscripturã¬
discer&. cum sicut dixilitteras funditus ignorar&.
studebat indolore sempergratias agere: hymnis dõ¬
& laudibus diebus acnoctibus uacare Sed cum iam¬
tempus ess& uttantaeius patientia remunerari debu¬
iss& meribrorum dolor aduitalia redut Cumq se
lam morti proximum agnouit peregrinos uiros atq:
in ospitalit te susceptos ammonuit ut surgerent. &cũ
eopsalmos pro expectatione exitus decantarent. Cũq
cum eis &ipsemoriens psaller&. uoces psallentium repen¬
te compescuit cum terrore magniclamoris dicens
Tacete. Num quid auditis quante resonent laud es
incielo &dum easdem laudes quas intus audierat

Expanded text:
mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate Factumque est ut, qudisceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat semper in dolore gratias agere, hymnis Dt laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jatempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque jam se morti proximum agnovisset, peregrinos viros, atque in hospitalitatem susceptos, admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione sui exitus decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete; nunquid non auditis quantae resonent laudes in coelo? Et dum ad easdem laudes quas intus audierat,
Abbreviated transcription (Latin):
git iustis ut in mortesua scõrum precedentium uisiones
aspiciant. Neipsa mortis suȩ penalem sententiã ꝑtimescan
Seddum eorum menti internorum ciuium societas osten¬
ditur. a carnis suȩ copula sinedoloris & formidinis fati¬
gatio nesoluatur
DETRANSITU
SERUUILI PARALITICI. GREGORIUS¬
ed inter haec sciendum est qui asepe animabus exe¬
carnis ab anima sentire minime permittantur. Unde
in homeliis quoq euangelii iam narras seme memini.
quod in ea porticu quȩ euntibus ad ecdesiam beati dem̃tis. ẽ
peruia. fuitquidam seruulus nomine cuiuste quoque
non ambigo meminisse. Qui quidem pauperrebus. sed
meritis diues erat. quem longa egritudo dissoluerat
Nam ex quo illum scire potuimus usq ad finem uitȩ
paraliticus iacebat: Quiddicam quia stare non poterat.
quinum quam in lecto suo surgere uelad sedendum uale¬
bat : Num quam manumsuam ad osducere. Num quã
se potuit in latus aliud declinare. Huic ad serui endũ

Expanded text:
git justis, ut in morte sua sanctorum praecedentium visiones git justis, ut in morte sua sanctorum praecedentium visiones aspiciant, ne ipsam mortis suae poenalem sententiam pertimescant, sed dum eorum menti internorum civium societas ostenditur, a carnis suae copula sine doloris et formidinis fatigatione solvanturDe transitu Servuli paralytici. Sed inter haec sciendum est quia saepe animabus execarnis ab anima sentire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam narrasse me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, cujus te quoque non ambigo meminisse, qui quidem pauper rebus, sed meritis dives erat, quem longa aegritudo dissolverat. Nam ex quo illum scire potuimus, usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poQui nunquam in lecto suo surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declinare. Huic ad serviendum
Abbreviated transcription (Latin):
& solutis iam membris quasi morte distensum. si quod
adhuc eiuitale spiramen in ess&. Naribus eius ad¬
Quodille sentiens
cuitenuissimus ineratflatus. quantulo ad nisu ualuit
utdoqui potuiss&: Inferues centespũ collegit uocem
atq erupitdicens. Recede amemulier. Adhuc
igni culus uiuit. paleamtolle Illaigitur recedente.
crescente uirtute corporis cum magna cepit lȩtitia
clamare dicens. Beneueniunt dñimei. Beneueniunt
dnĩ mei Quid ad tantillum seruulum ur̃m estis dig¬
nati conuenirẽ u enio. uenio. Gratias ago. gratias
Cumq hociterata crebro uocerep eter& : quib
hocdicer& notisui quiillum circum steterant require¬
bant Quibus ille ammirando respondit dicens
sus dicebat Ecceuenio. Ecceuenio Atq interhaec
animam reddidit. Et quiaueraciter scõs apłos uider&
eos &iam sequendo testatus. ẽ Quod plerumq: contin¬

Expanded text:
solutis jam membris, quasi in morte distentum, si quod solutis jam membris, quasi in morte distentum, si quod adhuc ei vitale spiramen inesset, naribus ejus apille sentiens, cui tenuissimus inerat flatus, quantulo adnisu valuit, ut loqui potuisset, infervescente spiritu collegit vocem atque erupit, dicens: Recede a me, mulier, adhuc igniculus vivit, paleam tolle. Illa igitur recedente, crescente virtute corporis, cum magna coepit laetitia clamare, dicens: Bene veniant domini mei; 389 bene veniant domini mei; quid ad tantillum servulum vestrum estis dignati convenire? venio, venio, gratias ago, gratias ago. Cumque hoc iterata crebro voce repeteret, quibus hoc diceret noti sui, qui illum circumsteterant, requirebant. Quibus ille admirando respondit, dicenssus, dicebat: Ecce venio, ecce venio; atque inter haec verba animam reddidit. Et quia veraciter sanctos apostolos viderit, eos etiam sequendo testatus est. Quod plerumque contin
Abbreviated transcription (Latin):
ascendentem animamꝰ in tuens. mentis laxato sinu quasi
subuno solis radio cunctum in suis oculis mundum collec¬
edneq hoc sileam. quod uir uenerabilis abbas
stephanus quinon longe ante hoc in hac urbe de¬
functus . ẽ: quem ipse &iam benenosti in eadem prouin¬
cia nursiȩ contigisse referebat. Agebat enĩ qđ illic
prbt quidam commissam sibi cum magnotimorednĩ.
presbiteram suam utsororem diligens. sed quasi hostem
cauens adsepropius accedere num quam sin ebat
Eamq sibim& propinquare nulla occasione ꝑmittens.
ab easibi communi onem funditus familiaritatis absci¬
derat Habentquippe scĩ uiri hoc proprium. Namut
semper ab inlicitis longesint. Ase plerumq &iãlicita
abscidunt Undeisdem uir nealiquam peream in¬
bat necessaria Hicergo uenerabilis pres biter cum
suȩ in ardescente grauiter febre correptus ad extre¬
ma deductus est. Sed cum eã presbitera sia conspicer&¬

Expanded text:
ascendentem animam intuens, mentis laxato sinu quasi ascendentem animam intuens, mentis laxato sinu quasi sub uno solis radio cunctum in suis oculis collecneque hoc sileam quod vir venerabilis abbas Stephanus, qui non longe ante hoc tempus in hac urbe defunctus est, quem ipse etiam bene nosti, in eadem provincia Nursiae contigisse referebat. Aiebat enim quod illic presbyter quidam commissam sibi cum magno timore Domini represbyteram suam ut sororem diligens, sed quasi hostem cavens, ad se propius accedere nunquam sinebat, eamque sibimet propinquare nulla occasione permittens, ab ea sibi communionem funditus familiaritatis absciderat. Habent quippe sancti viri hoc proprium; nam ut semper ab illicitis longe sint, a se plerumque etiam licita abscindunt. Unde idem vir, ne in aliquam per eam inbat necessaria. Hic ergo venerabilis presbyter cum dinationis suae inardescente graviter febre correptus, ad extrema deductus est. Sed cum eum presbytera sua conspicer
Abbreviated transcription (Latin):
PITRUS .I. Uullai opinor huic allegationi ratio obsistit.
in .qua exrebus uisibilibus cogimur credere qđ non uidenius
DEEGRES SIONIB: ANIMARU GREGORIUS¬
aulo superius quȩstus es. morientis cuius dam
egrediente animam non uiddisse. Sed hoc ipsum
lam culpefuit . quod corporeis oculis. remuidere in uisi¬
bilem quȩ sisti. N ammulti nostrorum memis oculos
fide pura &uberi crationemundantes. egredi entes
ecorpore animas frequenter uiderunt. Unde mihi
nunc necesse. ẽ. uelqualiter egredientes animae uisȩsint.
uel quanti ips̃ dum egrederentur uiderint enarrare
Quatenus : luctuanti anmo quodpleneranio iual&
Asecundonamq huius operis libro iam professus sum
quod uir uenerabilis benedictus sicut afidelibus eius
discipulis agnoui: longe a capuana urbe positus germani
eius dem urbis epĩ animam nocte media inglobo igneo
ad celum ferri abangelis aspex̃. Quieandem quoque

Expanded text:
PETR. Nulla, ut opinor, huic allegationi ratio obsistit, PETR. Nulla, ut opinor, huic allegationi ratio obsistit, in qua ex rebus visibilibus cogimur credere quod non videmusDe egressibus animarum. GREGORIUSaulo superius questus es, morientis cujusdam egredientem animam te non vidisse; sed hoc ipsum jam culpae fuit, quod corporeis oculis rem videre invisibilem quaesisti. Nam multi nostrorum mentis oculum fide pura et ubere oratione mundantes, egredientes e carne animas frequenter viderunt. Unde nunc mihi necesse est vel qualiter egredientes animae visae sint, vel quanta ipsae dum egrederentur viderint enarrare, quatenus fluctuanti animo, quod plene ratio non valet, secundo namque hujus operis libro jam praefatus sum quod vir venerabilis Benedictus, sicut a fidelibus ejus discipulis agnovi, longe a Capuana urbe positus, Germani ejusdem urbis episcopi animam nocte media in globo igneo ad coelum ferri ab angelis aspexit. Qui eamdem quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Acinre petre. sicor paratum tuedilectionis inue¬
nio. ĩnallegatione minime laboro: Nũ quid¬
Nam scĩ apłi & martyres xp̃i presentem uitam despice¬
rent. In morte carnis animas ponerent. Nisi ceruorẽ
anim arum uitam subsequi scirent : Tuuero ipse inquies.
qui a uita animȩ incorpore manentis exmotibus corporis
agnoscis. Etecce hii qui animas in morte posuerunt. atq:
animarum uitam postm ortem carnis eõ crediderunt
cotidianis miraculis coruscant. Ad extincta namq¬
eorum corpora uiuentes egriueniunt & sanantur.
peruiueniunt . & demonio uexantur Demonia ci
ueniunt & liberantur: Leprosiueniunt. & mundant᷑
Deferuntur mortiii. & suscitantur. Pensa itaq eorũ¬
animȩ qualiter uiuunt illic ubiuiuunt : quorum & hic
mortua corzora intotmiraculis uiuunt. Sugitur
uitam animae manentis in corpore deprehendis ex
motu membrorum: Cur non perpendis uitam animae
post corpus &liam perossa mortua. In uirtutemiraculorũ.

Expanded text:
ac in re si cor paratum tuae dilectionis invenio, in allegatione minime laboro. Nunquidnam sancti apostoli et martyres Christi praesentem vitam despicerent, et in mortem carnis animas ponerent, nisi certiorem animarum vitam subsequi scirent? Tu vero ipse inquies quia vitam animae in corpore manentis ex motibus corporis agnoscis; et ecce hi qui animas in mortem posuerunt, atque animarum vitam postmortem carnis esse crediderunt, quotidianis 384 miraculis coruscant. Ad exstincta namqeorum corpora viventes aegri veniunt, et sanantur; perjuri veniunt, et daemonio vexantur, daemoniaci veniunt, et liberantur; leprosi veniunt, et mundantur; deferuntur mortui, et suscitantur. Pensa itaque eorunimae qualiter vivunt illic ubi vivunt, quorum hic mortua corpora in tot miraculis vivunt. Si igitur vitam animae manentis in corpore deprehendis ex motu membrorum, cur non perpendis vitam animae post corpus, etiam per ossa mortua in virtute miraculorum?
Abbreviated transcription (Latin):
tricesimo uenir&. Quibus uisis incunctis suis morib
puella mutata .ẽ. omnemq a seleuitatem puellaris uitȩ
magna grauitatis detersit manu Cumq eam parentes
eius mutatam eẽ. mirarentur . requisita rem retulit quid
sibibeata dĩ genetrix iusserit uel quo die itura ess&.
ad obsequium eius indicauit. Cum post uicesimum¬
& quintum diem febre correpta est Di eautem trice¬
simo cumora eius exitus propin quass&. eandem beatã
genetricem dĩ cum puellis quas peruisi onem uiderat
ad seuenire conspexit. Cui se&iam uocanti respon¬
dere cepit. & depressis reuerenter oculis aperta uoce
clamare. Eccedominauenio: Eccedomina uenio
inqua &iam uoce spũ reddidit. & exuir gineo corpore
abitatura cumscĩs uirginibus exiuit

Expanded text:
trigesimo veniret. Quibus visis, in cunctis suis moribus trigesimo veniret. Quibus visis, in cunctis suis moribus puella mutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit, quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium ejus indicavit. Tunc post vigesimum quintum diem febre correpta est. Die autem trigesimo cum hora ejus exitus propinquasset, eamdem beatam Genitricem Dei cum puellis quas per visionem viderat, ad se venire conspexit. Cui se etiam vocanti respondere coepit, et depressis reverenter oculis aperta voce clamare: Ecce, Domina, venio, ecce, Domina, venio. In qua etiam voce spiritum reddidit, et ex virgineo corpore, habitatura cum sanctis virginibus exivit