comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tu sola accepisti decorẽ in
in corruptibilib: sacram̃tis.
Et bene ait pulchra int̃
mulieres. id ÷ glosa inter
hereses. Congrue & enĩ
mulierũ nomine uocitant᷑
ẽ. amiserunt. Igit᷑ non ab¬
erres: me alibi extra te ul¬
lo modo requirendo. In te
quippe ubi me actenꝰ non
querebas. tãquã in meridie
requiescentẽ intellige. Ibi
me pascentẽ & gubernan¬
tẽ temetipsam intende
Nonte quorũlibet simu¬
latio abducat : quia tantũ¬
mͦ inte certa sinceritas
mea apud te regnando
ꝑdurat. In illis enĩ te. eẽ.
cognosce : quib post resur¬
rectionẽ meã ueraciter
repromisi. Ecce ego uobis¬

Expanded text:
tu sola accepisti decorem in incorruptibilibus sacramentis. Et bene ait pulchra inter mulieres, id est gloriosa inter haereses: congrue etenim mulierum nomine vocitantur, est amiserunt. Igitur non oberres, me alibi extra te ullo modo requirendo; in te quippe ubi me hactenus non quaerebas, tanquam in meridie requiescentem intellige; ibi me pascentem et gubernantem temetipsam intende. Non te quorumlibet simulatio abducat, quia tantummodo in te certa sinceritas me apud te regnante perdurat; in illis enim te esse cognosce, quibus post resurrectionem meam veraciter repromisi: Ecce ego vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbant᷑ : quia euangłica doc¬
trina emmentior. quã lex
tas umni: diligendũ tantũ¬
modo ꝓximũ : & mimicũ
odiendũ ostendit: Hc dul¬
cetlo grãe. pro mimicis oran¬
dũ E eos qui nos oderunt
ad monet diligendos .
unguentis optimis fraglan¬
tia declarat: qui tantis uir¬
tutib tantisq innotuere
unus ex ipsis ꝓnuntiat dicens:
dõ aut̃ gr̃as. qui semꝑ trium¬
phat nos in xp̃o inũ & odo¬
rõ iustitię suę manifestat
i om̃i loco ꝑnos:
leũ effusũ nom̃ tuũ : idõ ad¬
olescentulȩ dilexerunt te :
Quẽ enĩ unxit dñs oleo lȩti¬
tiȩ. id ÷ sp̃u sco prȩ participi¬
b suis. huius etiã uelut oleo
ipsi etiã eius crisinate ꝑun¬
gunt᷑ atq in eius nomine

Expanded text:
probantur, quia evangelica docprobantur, quia evangelica doctrina eminentior quam lex tas vini diligendum tantummodo proximum et inimicum odiendum ostendit, hic dulcedo gratiae pro inimicis orandum, et eos qui nos oderunt admonet diligendos. Iunguentis optimis flagrantia declarat, quia tantis virtutibus tantisque enituere unus ex ipsis pronuntiat dicens: Deo autem gratias, qui semper triumphat nos in rem iustitiae suae manifestat in omni loco per nos. Oleum effusum nomen tuum, ideo adolescentulae dilexerunt te. Quem unxit Deus oleo laetitiae id est Spiritu Sancto prae participibus suis, huius etiam velut oleumipsi etiam eius chrismate perunguntur atque in eius nomine
Abbreviated transcription (Latin):
pendioso sermone ñ qͥuit
explicare : Sufficiat lecto¬
ri huius archani si patefac
ne. magis ipse cũ introie¬
rit ꝓscrutetur: Iam numc
quid priordia. quid ue se¬
quentia prefati libri conti¬
offensam quã apud dm̃ ho¬
mines peccando traxerant
essemus inimici dõ patri
ꝑ mortẽ filii eius reconcili¬
Amꝰ inuenire cupientis :
ł acẽ tuã dñe dla nobis: &
omĩa reddidisti nobis: In
euangłio qͦq redeuntẽ a
regione longinqua filiũ :¬
pat̃ deosculatus ẽ : Tunc
enĩ quodã mͦ uemientibis
Ad se osculũ tradidit : quan¬
do unicũ suũ in hominenas¬
ci uoluit Perquẽ etiã ut ei
pacis uinculo imbereant
adtribuit : Deniq & angłs
co uoce consona clamauer̃:
quia ipsũ qui .ẽ. pax nr̃a
nob̵ utiq. concessuĩ talia
dicendo ꝑspicue docuer̃:
Quia meliora sunt ubera
tux umo: flagrantia un¬
guentis obtimis Ubera
Per ipsos enĩ infide nutrimꝰ:
& sp̃ali alim̃to reficimur:
Idcireo aut̃ meliora uino

Expanded text:
pendio sermonis non queunt pendio sermonis non queunt explicari, sufficiat lectori huius arcani si patefactne magis ipse cum introierit perscrutetur. Iam nunc quid primordia quidve consequentia praefati libri contioffensam quam apud Deum homines peccando contraxerant essemus inimici Deo Patri, per mortem Filii eius reconciliamur, invenire desiderantis; Pacem tuam, Domine, da nobis, et omnia reddidisti nobis. In Evangelio quoque redeuntem a regione longinqua filium pater deosculatus est. Tunc enim quodammodo venientibus ad se osculum tradidit, quando unicum suum in homine nasci voluit, per quem etiam ut ei pacis vinculo inhaereamus attribuit. Denique et angeli, co voce consona clamaverunt, quia ipsum qui est pax nostra nobis utique concessum talia dicendo perspicue docuerunt. Quia meliora sunt ubera tua vino, flagrantia unguentis optimis. Ubera per ipsos enim in fide nutrimur et spiritali alimento reficimur. Idcirco autem meliora vino
Abbreviated transcription (Latin):
importunitatẽ. quicquidne
cessariũ eodẽ largiente ꝑficiã:
Igit᷑ facram̃ta libri huius
quȩ multũ inscrutabilia
& uolucra dmoscuntur. ñ
immerito in iprã prȩnotati
one aliqua prȩdocentur:
Sunt enĩ plurimis & pene
insolitis ultra aliarũ scãrũ
seripturarũ consuȩtudinẽ
uelata misterus. ita ut nisi
xp̃s p̃beat. nec sensib cõpre¬
hendi. nec subtilissimis intel¬
ligentirũ aditib ualeant
uestigari : Qua ꝓpt̃ procor
om̃s inquoꝵ manib opuscu¬
lũ istud inciderit. ut laborẽ
nr̃m pia mente considerent.
& intanta difficultate sicubi
errauero intuentes in quã
ardus gradiar. facillime
ignoscant : Sicub aut̃ moffen
pede cucurrerim : illi qui
dexterã asciscenti porri¬
git. E ubi uoluerit intro¬
ducit : una mecũ gratias
agat : Studebo sane quan¬
ta ualuero breuitate p̃la¬
tis sententus expositiones
annectere : ne congesta
plixitas afferat legem
fastidiũ qui tant᷑oꝵ mys¬
terioꝵ profunditates cõm¬

Expanded text:
importunitatem quicquid est necessarium eodem largiente percipiam. Igitur sacramenta libri huius, quae multum inscrutabilia et involuta dinoscuntur, non immerito in ipsa praenotatioone aliqua perdocentur. Sunt enim plurimis et pene insolitis ultra aliarum Sanctarum Scripturarum consuetudinem velata mysteriis, ita ut nisi Christus praeeat nec sensibus comprehendi nec subtilissimis intelligentiarum aditibus valeant vestigari. Quapropter precor omnes in quorum manibus opusculum istud inciderit ut laborem nostrum pia mente considerent et in tanta difficultate sicubi haesitavero intuentes in quam arduis gradiar facillime ignoscant, sicubi autem inoffenso pede cucurrero illi qui dexteram lassescenti porrigit et ubi voluerit introducit una mecum gratias agant. Studebo sane quanta valuero brevitate praelatis sententiis expositiones annectere, ne congesta prolixitas afferat legenti fastidium. Sed quia tantae mysteriorum profunditates com
Abbreviated transcription (Latin):
Et facta ẽ. ꝑsecutio magna
meccła quȩ erat in hieru¬
solimis et om̃s fr̃s disꝑsĩ st̃
pregiones iudeȩ & samariȩ
Uel illi etiã pugnauerunt.
aduersus eccłiam qui paulũ
predicantẽ ingentib per
cuitates sigulas ꝑ secuti st̃
crediderunt onera legis
imponenda censebat quȩ
beatus ia cob: cũ ceteris apłis
sa lubrit̃ remorenda de¬
creuit. Nã & illi quiga¬
latͥas in xp̃o credentes
turbantes euangelicam
traditionẽ : aduersus eccłã
pugnare docent᷑ Dequib¬

Expanded text:
cutio magna in ecclesia quae erat Hierosolymis, et omnes fratres dispersi sunt per regiones Iudaeae et Samariae. Vel illi etiam pugnaverunt adversus ecclesiam, qui Paulum praedicantem in gentibus per civitates singulas persecuti sunt. crediderunt onera legis imponenda censebant, quae beatus Iacobus cum ceteris apostolis salubriter removenda decrevit. Nam et illi qui Galatas in Christo credentes turbantes evangelicam traditionem adversus ecclesiam pugnasse docentur; de quib
Abbreviated transcription (Latin):
a. attam̃ qm̃ sine ꝑsonarũ
acceptione uniuersis iNĩc
nr̃ clamitat petite &
pulsate & aperiet᷑ uobis
similitudine quã ipse ꝓ̃posuit
inhuius uite miseria tãquã
innoctis medio constitutus
ꝑgã adeũ postulans trespa¬

Expanded text:
am, attamen quia sine personarum am, attamen quia sine personarum acceptione universis Iesus r clamitat: Petite et pulsate et aperietur vobissimilitudinem quam ipse proposuit in huius vitae miseria tamquam in noctis medio constitutus pergam ad eum, postulans tres pa
Abbreviated transcription (Latin):
upiens indomo dĩ aliqͥd
offerre de mimerib dei.
& in lege ipñus et si non die
ac not te saltẽ ꝑ int̃ualla
tẽpoꝵ exercereͥ. librũ cano¬
nicũ sapientissimifalomo¬
nis. qui prȩnotat᷑ cantica
tissimus Nieronimus prbt.
ex hebrȩa ueritate transtu¬
lit inlatinũ confidens in
eo cui sunt om̃ia possibilia
suscipio ꝑtractandũ : Non
qđ ex me tantȩ altitud inis
ualeã profunda rimari
sed in quantũ ostendere uolu¬
erit qui cordis oculos illumi
nat : qđ haurire ualuero
tẽplanda ꝓducã : pariterq
nobiscũ offerã ꝑfruenda:
Neq boc metuens in firmi¬
tatẽ meã aggredi quolibet
ausu presumerẽ : ñ illũ leo¬
nẽ qui ÷ de tribu iuda radix
dauid uicisse et septẽ sigillis
scĩ uidelicet sp̃s septẽplici
uirtute signatũ librũ & ab
eodẽ fidelib iã reseratum
ẽẽ. nescirẽ : Et licet sciã me
non. eẽ s dignũ qui regis cubi¬
culo introductus. eiꝰ mesti¬
mabilia ornam̃ta conspici¬

Expanded text:
upiens in domo Dei aliquid offerre de muneribus Dei et in lege ipsius etsi non die ac nocte saltim per intervalla temporum exerceri, librum canonicum sapientissimi Salomonis qui praenotatur Cantica tissimus Hieronymus presbyter ex Hebraica veritate transtulit in latinum, confidens in eum cui sunt omnia possibilia, suscipio pertractandum; non quod ex me tantae altitudinis valeam profunda rimari, sed in quantum ostendere voluerit qui cordis oculos illuminat, quae haurire valuero templanda producam pariterque nobiscum offeram perfruenda. Neque hoc, metuens infirmitatem meam, aggredi quolibet ausu praesumerem, si illum leonem qui est de tribu Iuda radix David vicisse et septem sigillis, Sancti videlicet Spiritus septemplici virtute, signatum librum et ab eodem fidelibus iam reseratum esse nescirem. Et licet sciam non esse me dignum qui in regis cubiculum introductus eius inestimabilia ornamenta conspici
Abbreviated transcription (Latin):
b incõparabilis dulcedo sen¬
ris speciẽ ruminare quȩ
gustauer̃. id ÷ meditari
ipñ etiã nniã dulcedinem
exeius fructu percipiunt
ntroduxit me rex incel¬
lã innariã : ordinauit in me
caritatẽ. Ascensurus incelos
solimis ne discederent :
dicens ad eos. Gaudete qrua
uicimundũ: & uado ad
patrẽ. Uos uͦ sedete in ciui¬
tate : quo adusq induami¬
solimã amonte qui uocat᷑
uiginti. In hoc loco constitu¬
ti. suꝑueniente sp̃u scõ re¬
pletisunt. Et cũ cepissent
loqui uariis linguis: musto
pleni a popło putabantur.
tur: statĩ subiunxit Ordi¬
nauit in me caritatẽ. hȩc
est ergo ordiata caritas.
ut diligat homo proximũ
suũ. taquã seipsu. Sic aut̃
diligat dm̃: ut etiã semet¬
ipst̃i sibi ab neget ꝓpt̃ ipsũ
diligat᷑ in malis non mi¬
quitas quã ipsi faciunt :
sed creatura in qua dõboni
formatisunt. Est & illa
ordinata caritas. ut serui
ħ̃mmonsicut male factoresse

Expanded text:
bus incomparabilis dulcedo senbus incomparabilis dulcedo senris speciem ruminare quae gustaverint, id est meditari ipsi etiam nimiam dulcedinem ex eius fructu percipiunt. Introduxit me in cellam vinariam, ordinavit in me caritatem. Ascensurus in caelissolymis non discederent, dicens ad eos: Gaudete, quia vici mundum, et vado ad Patrem; vos vero sedete in civitate quoadusque induamisolymam a monte qui vocatur viginti in hoc loco constituti; superveniente Spiritu Sancto repleti sunt; et cum coepissent loqui variis linguis, musto pleni a populo putabantur. tur, statim subiunxit: Ordinavit in me caritatem. Haec est ergo ordinata caritas, ut diligat homo proximum suum tanquam semetipsum, sic autem diligat Deum, ut etiam seipsum sibi abneget propter ipsum; diligat in malis non iniquitatem quam ipsi faciunt, sed creaturam in qua boni a Deo formati sunt. Est et illa ordinata caritas, ut servi Domini non sicut malefactores unum
Abbreviated transcription (Latin):
malum int̃ ligna siluirũ:
sic dilectus meus int̃ filios.
dicit pial mographus : qm̃¬
quis in nubib: ȩquabitur dño
Aut quis similis erit dõ inter
filios di : Illȩ & enĩ adopti¬
one hic natura ẽ filius. et
idõ nullus in sc̃is uel iniuer¬
so genere hominũ quã libet
filii uocabulo censeat᷑ xp̃o¬
similis repperit᷑ qui nos¬
& fructus sui dulcedine
reficit om̃sq electos in cõpa¬
rabili decore p̃rocedit
Subumbra illuos quẽ deside¬
rauerã sedi: id ẽ. eodẽ pro¬
tegente quẽ semꝑ ad. ẽẽ
quesiui humilis ac secura
permansi. Et fructus
eiꝰ dulcis gucturi meo. Dic̃
ineuangłio dñs. Ego sum
uitis : uos estis palmites. Qui
manet in me & ego meũ
quia sine me nicbil potestis
facere. Quãuis gͥ fructus
oriatur in palmite Aduitẽ
tam̃ deputatus ẽ ex cuius
radice palmes cũ fructu
processit. Et idõ quicquitd
iusti in bonis operib frue¬
tificant. totũ. ẽ. referendũ
ad xp̃m: ineuius fructi¬

Expanded text:
malum inter ligna silvarum malum inter ligna silvarum sic dilectus meus inter filios. Dicit Psalquis in nubibus aequabitur Domino, aut quis similis erit Deo inter filios Dei ? Illic adoptione, hic natura est filius; et ideo nullus in sanctis, vel in universo genere hominum, quamlibet filii vocabulo censeatsimilis reperitur, qui nos fructus sui dulcedine reficit omnesque electos incomparabili decore praecedit. Sub umbra illius quem desideraveram sedi. Eodem protegente quem semper adesse quaesivi humilis ac secura permansi. Et fructus eius dulcis gutturi meo. Dicit in Evangelio Dominus: Ego sum vitis, vos estis palmites; qui manet in me, et ego in eo, quia sine me nihil potestis facere. Quamvis igitur fructus oriatur in palmite, ad vitem tamen deputandus est, ex cuius radice palmes cum fructu processit; et ideo quidquid iusti in bonis operibus fructificant, totum est referendum ad Christum, in cuius fructi
Abbreviated transcription (Latin):
Addens aut̃ lectus nr̃
floridus ipsũ corpus do¬
minicũ in quods̃ requie¬
uit sincerũ. odoriferum.¬
gine natum ostendit.
ecta domoꝵ nr̃arũ ce¬
drina : & laquearia nr̃a
cipressina domus istae
ambulabo Tecta aut̃ ce¬
drma laquearia domuũ
suꝑ concessa .ẽ idem scĩ in
se . eẽ demonstrant.
ago flos campi & lilium
conualliũ : ego decus mun
mea int̃filias Expulso ho¬
mini de paradiso dr̃ ala
ledicta terra moperib
tuis: spinas & tribulos ger¬
minabit tibi. Que terra
utiq: ipsa caro bumana in¬
telligit᷑ : quȩ aculeos libi¬
dinũ & concupiscentiarũ
spinas. producere consueuit
eua ꝓpt̃ qđ ait sic̃ lilium
in medio spinarũ sic ami¬
ca mea int̃̾ filias. filias
hercosos dic̃ : quȩ ꝑbaptis¬
mũ quasi renatȩ. filiarum
nomine nuncupantur. Quȩ
spͥmis cõparatȩ : corrũpen¬
tes & corruptibiles ꝓducen¬
tur. Quã corruptionẽ eccła
nescit : quȩ liliorũ cõparata
sinceritati ultra citrũ re¬
dolet ac resplendet Sic ut

Expanded text:
Addens autem: lectulus noster floridus, ipsum corpus dominicum, in quo Dominus requievit, sincerum, odorifergine natum ostendit. Tecta domorum nostrarum cedrina, laquearia nostra cypressina. Domus istae ambulabo. Tecta autem et laquearia domorum super concessa est, idem sancti in se esse demonstrant. CAPUT II Ego flos campi, et lilium convallium. Ego decus mundmea inter filias. Expulso homine de Paradiso dicitur: Maledicta terra in operibus tuis, spinas et tribulos germinabit tibi; quae terra utique ipsa caro humana intelligitur, quae aculeos libidinum et concupiscentiarum spinas producere consuevit. Quapropter quod ait: Sicut lilium in medio spinarum, sic amica mea inter filias, filias haereses dicit, quae per baptismum quasi renatae filiarum nomine nuncupantur; sed spinis comparatae, corrumpentes et corruptibiles perdocentur. Quam corruptionem ecclesia nescit, quae liliorum comparata sinceritati ultro citroque redolet ac resplendet. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
lo reddidit : bis pulchrã
lũbarũ. Nichil enĩ maius
faciẽ ornat in corpore. quã
dispositio oculorũ proquib
conuenient̾ scõs apłos acci¬
pimꝰ ꝑquos etiã futura
prospicere potuimꝰ. Quoꝵ
priuilegia designans beatꝰ
& m̃bra. Et quosdã quidẽ
posuit ds̃ in eccłia. primũ
Apłos. Nã cũ dic̃ oculi tui
colũbarũ : ipsos apłos desig¬

Expanded text:
lo fecit, bis pulchram lo fecit, bis pulchram lumbarum. Nihil est magis quod faciem ornet in corpore quam dispositio oculorum, per quos convenienter sanctos apostolos accipimus, qui etiam futura prospicere potuerunt; quorum privilegia designans beatusti et membra. Et quosdam quidem posuit Deus in ecclesia primum apostolos. Nam cum dicit: oculi tui columbarum, ipsos apos
Abbreviated transcription (Latin):
qui mortẽ dñi sic̃ p̃ceptũ ÷
annuntiare donec ueniat
omĩmodis non desistunt.
otrus cipri dilectus meus
m: mnumeis engaddi
pensus incrucis ligno. Qđ
enĩ cũ odore chrismatis:
p̃notam᷑ in fronte. Beneaut̃
ait botrus cipri dilectus
m̃s mͥ: quia ñ illis qui cruci¬
fixerunt sed bis qui incru¬
cifixũ crediderunt botri
istius dulcedo concessa ẽ
Inuineis engaddi. insmnago¬
gȩ utiq popłis ubi dominica
enĩ : int̃pretat᷑ oculus tẽp¬
tationisꝰ lege euangłium.
& inuenies phariseos & sa¬
duceos nichil aliud inten¬
disse siuis interrogationib
niñ ut dñm ꝑsĩngula tẽp¬
tarent ut inuenirent cau¬
sas accusandi eũ. Quib: ip
se dix̃. Quid me tẽptatis
hypocrite: Sed tam̃ bonũ
passionis xp̃i illic quidẽ ges¬
tũ : nobis aut̃ quia credimꝰ
constat. eẽ concessum.
Ecce tu pulchra es amica
mea eccetu pulchra es. o¬
culi tui colũbarũ. Xp̃s eccłam¬
quã amicã pacis suȩ. oscu¬

Expanded text:
qui mortem Domini, sicut praeceptum est, qui mortem Domini, sicut praeceptum est, annuntiare donec veniat omnimodis non desistunt. Botrus cypri dilectus meus mihi in vineis Engaddi. pensus in crucis ligno; quod enim crucis cum odore chrismatis praenotamur in fronte. Bene autem ait: Botrus cypri dilectus meus mihi, quia non illis qui crucifixerunt, sed his qui in crucifixum crediderunt botri istius dulcedo concessa est. In vineis Engaddi: in synagogae utique populis, ubi dominica i interpretatur oculus tentationis meae. Lege Evangelium, et invenies Pharisaeos et Sadducaeos nihil aliud intendisse suis interrogationibus, nisi ut Dominum per singula tentarent et invenirent causas accusandi eum; quibus et ipse dicit: Quid me tentatis, hypocritae? Sed tantum bonum passionis Christi illic quidem gestum, nobis autem qui credidimus constat esse concessum. Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra, oculi tui columbarum. Cquam amicam pacis suae oscu
Abbreviated transcription (Latin):
ant ita ut talib: ab apło
dicatur. Non alta sapien¬
tes: sed humilib consenti¬
entes Cũ. ẽẽt rex macu¬
bitu suo : nardus mea dedit
odorẽ suũ. Narrant euan¬
głia ante biduũ paschȩ
recũbente dño amuliere
habente alabastrũ unguen¬
ti unguenti nardi pistici.
in capite eiꝰ ꝑfusum Et hinc
cubitu suo : nardus mea
dedit odorẽ suũ Igit᷑ tã
hȩc quã illa figurate dicun¬
tur uł facta noscuntur
iclinato capite reddidit fp̃m
conditus requieuit in suo
accubitu constituto. ita eccła¬
eũ pie confessionis odorife¬
ro unguento ꝑunxit : ut
eũ & uoluntarie passũ fuis¬
se. & amortuis die tercia
se infalutẽ credentium
p̃dicare non cessat.
asciculas myrrȩ dilec¬
tus m̃smͥ int̃ ubera mea
cõmorabitur. Myrra species
corporibus
condiendis apta dmosc̃it᷑¬
tasciculus itaq: myrrȩ : xp̃s
passus ẽ mortuus & sepul
redundantes qui nascentes
infide popłos nutriunt. illi
sine dubio cõprobantur :¬

Expanded text:
ant, ita ut talibus ab Apostolo ant, ita ut talibus ab Apostolo dicatur: Non alta sapientes sed humilibus consentientes. Dum esset rex in accubitu suo nardus mea dedit odorem suum. Narrant Evangelia ante biduum Paschae recumbente Domino a muliere habente alabastrum unguenti nardi pistici in capite superfusum, et hic cubitu suo, nardus mea dedit odorem suum. Igitur tam haec quam illa figurate dicta vel facta noscuntur, ubi inclinato capite reddidit spiriconditus requievit in suo accubitu constituto, ita ecclesia piae confessionis odorifero unguento perunxit, ut eum et voluntarie passum fuisse, et a mortuis die tertia se in salutem credentium praedicare non cesset. Fasciculus myrrhae dilectus meus mihi, inter ubera mea commorabitur. Myrrhae species corporibus condiendis apta diFasciculus itaque myrrhae Christus passus, mortuus et sepultredundantes qui nascentes in fide populos nutriunt, illi sine dubio comprobantur
Abbreviated transcription (Latin):
turturis. Castitatis comitẽ
uere condĩa predicauit
Dicit᷑ enĩ genus turturũ
amisso corporali consortio
solitariũ incedere : nec car¬
nalẽ copulã ultra require¬
re habet. Itaq xp̃i sponsa
exiniã pulchritudinẽ habet.¬
qm̃ cũ pudore retmet casti¬
tatẽ ¶ollũ tuũ sic̃ monilia
Collo hi insmuant᷑ qui legẽ
dĩ dieb Ac noc tib medi¬
tari non desmnunt. Quiq
etiã uelut munla anima¬
lia salutarẽ doctrinam
iugit̃ rummando reuol¬
uunt. Hiquã preclara pre¬
& uelut sponsȩ monilia de¬
scribuntur ¶Murenulas au¬
reas faciemus tibi : uermi¬
culatas argento. Uox ista
doc toꝵ .ẽ. qui tunc ornam̃¬
ta eccłe auro argentoq per¬
mixta disponunt : cũ sp̃iri¬
tuales intelligentias eloqui
nntore edisserunt. Murenulas¬
aut̃ a capite
defluentes
solent ad cer¬
uicẽ ornan¬
dã aptari. Idcirco illȩ doc¬
sic spirituali officio minis¬
trant᷑ : ut ceruicẽ nr̃am
iugo xp̃i subdendã edoce¬

Expanded text:
turturis. Castitati comitem turturis. Castitati comitem verecundiam praedicavit. Dicitur enim genus turturum amisso corporali consortio solitarium incedere nec carnalem copulam ultra requirere. Habet itaque Christi sponsa eximiam pulchritudinem, quando cum pudore retinet castitatem. Collum tuum sicut monilia. In collo hi insinuantur qui legem Dei diebus ac noctibus meditari non desinunt, quique etiam velut munda animalia salutarem doctrinam iugiter ruminando revolvunt. Hi, quia praeclara eccle velut sponsae monilia describuntur. Murenulas aureas faciamus tibi vermiculatas argento. Vox ista doctorum est, qui tunc ornamenta ecclesiae auro argentoque permixta disponunt, quando spiritales intelligentias eloquii nitore edisserunt. Murenulm a capite defluentes solent ad cervicem ornandam aptari: et idcirco illae docsic spirituali officio ministrantur, ut cervicem nostram iugo Christi subdendam edoce
Abbreviated transcription (Latin):
nec tuã pulchritudinem
retognosceres. Egredere
& abi post uestigia gregũ.
Merito & enĩ post uestigia gregũ
ꝑgit : qui pastoris p̃sentia
dereliquit Et pasce he¬
dos tuos iuxta tabnacula
pastoꝵ iniustos homines
oblectans traditionib uł
conuenticulis hereticoꝵ
bis & enĩ obiurgationibus
in catholica. uł sẽmetipsõs
in eccła  non agnoscunt.
E quitatui meo incurrib
pharaonis: assimilaui te
annca mea. Dicit abacu e¬
ꝓpħa. Ascendens suꝑ equos
tuos. & quadrigȩ tuȩ salus
Equos & quadrigas a płos
rib: pharaonis asfimilaui te:
cũ sapientes mundi ad meã
fide euocando conuerti.&
deposito timore scłi sub me
qui sũ salus uera currendo
ꝓficiunt : meq circũferendo
pus predicationib credentiũ
oculis manifestant. Ae siẽ
princeps mundi huius qui
missus ẽ foris falsis pbiloso¬
phis tãquã elatis curribus
usus. ẽ ad ꝑniciẽ : ita & ego
mea sapientia repletis apłis
credentes instituã ad salutẽ.
Pulchrȩ sunt genȩ tuȩ sic̃

Expanded text:
chritudinem recognoscis, egredere, et abi post vestigia gregum. Merito etenim post vestigia gregum pergit, qui pastoris praesentiam dereliquit. Et pasce haedos tuos iuxta tabernacula pastorum: iniustos homines oblectans traditionibus vel conventiculis haereticorum. His etenim redargutionibus in catholicaicam non agnoscunt. Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, amica mea. Dicit Abacu ascendis super equos tuos, et quadrigae tuae salus? Quos equos et quadrigas apostolribus Pharaonis assimilavi te, cum sapientes mundi ad meam fidem evocando converti, ut deposito tumore saeculi sub me, qui sum salus vera, currendo proficiant, meque circumferendo piis praedicationibus credentium oculis manifestent. Ac sicut princeps mundi huius, qui iam missus est foras, falsis philosophis tanquam elatis curribus usus est ad perniciem, ita et ego mea sapientia repletis apostolis credentes instituam ad salutem. Pulchrae sunt genae tuae sicut
Abbreviated transcription (Latin):
eres incustodias traderet
ut punirent᷑ : ut dũ ista
ꝓpetrat. quañ synago gã
umeã custodiret. Sed seqͥtꝰ :
uineã meã non custodiui.
Factus ẽ enĩ exsaulo Pau¬
lus: exꝑsecutore p̃dicator.
Dũ uerbũ dĩ iudȩis contra¬
dicentib: p̃dicaret. & om̃mo
sperneretur : eisdẽ mcredu¬
tebat p̃dicari uerbũ dei.
ad gentes. Sic enĩ precepit

Expanded text:
eres in custodias traderet ut punirentur; ut dum ista perpetrat quasi synagogae vineam custodiret. Sed sequitur, Vineam meam non custodivi. Factus enim ex Saulo Paulus et ex persecutore praedicator, dum verbum Dei Iudaeis contradicentibus praedicaret et omnino sperneretur, eisdem incredutuerat indicari uerbum Dominad gentes. sic enim dixit
Abbreviated transcription (Latin):
loctrinis spirit᷑ali lacte
nutriti sunt : Quã doctri¬
nã xp̃i dũ priscę legis
p̃ceptis inspiciunt clariorẽ
intuentes intelligunt :
Quib ipse meuangłio dicebat.

Expanded text:
doctrinis, spirituali lacte nutriti sunt. Quam doctrinam Christi dum priscae legis praeceptis inspiciunt clariorem, intuentes intelligunt, quibus ipse in Evangelio dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
alis ardorem: tantũ nr̃ȩ respon¬
sionis quȩrula benignitate ui¬
dent᷑ arguere tarditatẽ. t̃aꝙͣ
in eo minus quã debeo te uide¬
ar diligere. quod inquisitioni¬
b tuis ñ curauerĩ celerit᷑ res¬
pondere. S crede mͥsicut in
xcaritate xp̃i ꝑsonã tuã. neqͣ¬
quã in corde meo contẽptam:
sic responsionẽ meã ñ uolunta¬
te sed occupationũ uarietate
dilatã. Uerũtamen int̾ ipsas
occupationes quas muitus to¬
lerare cõpellor. tantũ studio
tuo congratulor. quantũ tua

Expanded text:
alis ardorem, tantum nostrae responsionis, querula benignitate, videntur arguere tarditatem. Tanquam in eo minus quam debeo te videar diligere, quod inquisitionibus tuis non curaverim celeriter respondere. Sed crede mihi sicut in caritate Christi personam tuam nequaquam in corde meo contemptam, sic responsionem meam, non voluntate, sed occupationum varietate dilatam. Verumtamen inter ipsas occupationes quas invitus tolerare compellor tantum studio tuo congratulor, quantum tua
Abbreviated transcription (Latin):
ut luceat lux nr̃a cor̃a hominib. nũquia
contraria p̃cepite Absit. sed sic iubet oꝑa
bona fieri: ut ñ nos ipsos. sed dm̃ uelimus
in nr̃a oꝑatione laudari. Nã et apłs in sius

Expanded text:
 luceat coram hominibus, nunquid contraria praecepit? Absit; sed sic jubet opera bona fieri, ut non nos ipsos, sed Deum velimus in nostra operatione laudari. Nam et Apostolus in
Abbreviated transcription (Latin):
ta. delens quod aduer sũ nos erat cy rographu
decreti quod erat contrariũ nobis. et ipsum
tulit de medio affigens illud eruci. ex uens¬
se carne principatꝰ et potestates traduxit:
confidenter palã tr iumphans illos insemet¬
ipso. Nonnescimꝰ hunc locũ ad ꝑsonã patris
a nonnullis referri. sed ex conexione uerboꝵ
sicut ad legentes accedit intentio. magis
id capituli huius sensus ostendit. ut unus
idẽq filius ñ solũ xp̃c qͥ suscitatꝰ. ẽ sed etiam
ds ipse qui xp̃m suscitauit appareat. ut constet

Expanded text:
 delens quod aduersum nos erat cyrographum decreti, quod erat contrarium nobis, et ipsum tulit de medio, adfigens illud se carne; principatus et potestates traduxit confidenter, palam triumphans illos in semetipso . Non nescimus hunc locum ad personam Patris a nonnullis referri; sed ex connexione verborum, si cauta legentis accedat intentio, magis id capituli hujus sensus ostendit, ut unus idemque Filius, non solum Christus qui suscitatus est, sed etiam Deus ipse qui Christum suscitavit, appareat: ut con
Abbreviated transcription (Latin):
a mortuis suscitauit. Igit᷑ et qͥ suscitauit semet¬
ipsũ et suscitatꝰ.ẽ. xp̃c. quia sicut in eo quod
ipse fecit ipse dignatꝰ. ẽ. fieri. et in eo quod inse
tradidit ipse dignat᷑. ẽ. tͣdi. ꝙ in eo q̃d in se occidi
ꝑmisit ipse dignatꝰ ẽ. mori. sic in eo q̃d inse suscita¬
uit ipse dignat᷑ ẽ. suscitari. Humantas ergo¬
uera filii di. nec tota in sepulchro fuit nec tota in in-¬
tuus iacuit. et scd̃m animã ad infernũ xp̃cdes¬
cendit. scdsm eandẽ animã ab infer no ad carñe
qũa in sepulchro reliquerat rediit. Scdm diui¬
nitatẽ uͦ suã quȩ nec loco tenet᷑. nec fine conclu-¬
dit᷑. totꝰ fuit in sepulchro cũ carne. totꝰ inm
ferno cũ anima. ac ꝑhoc plenus fuit ubiq xp̃e
ferni dolorib ab inferno uictryx rediret: et
in carue sua fuit ut celeri resurrectione corrũpi ñ
posset. Totũ gͥ hominẽ cũ suis infirmitatib sine
peccato di filius ꝓ nobis accepit. in toto traditꝰ¬

Expanded text:
a mortuis suscitavit. Igitur et qui suscitavit semetipsum, et suscitatus est Christus: quia sicut in eo quod in se fecit ipse dignatus est fieri, et in eo quod in se tradidit ipse dignatus est tradi, et in eo quod in se occidi permisit ipse 140 dignatus est mori, sic in eo quod in se suscitavit ipse dignatus est suscitari. CAPUT  Filii nec tota in sepulcro fuit, nec tota in intus jacuit, et secundum animam ad infernum descendit: ac secundum eamdem animam ab inferno ad carnem, quam in sepulcro reliquerat, rediit; secundum divinitatem vero suam, quae nec loco tenetur, nec fine concluditur, totus fuit in sepulcro cum carne, totus in inferno cum anima, ac per hoc, plenus fuit ubique Chriferni doloribus ab inferno victrix rediret, et in carne sua fuit, ut celeri resurrectione corrumpi non posset. Totum igitur hominem cum suis infirmitatibus, sine peccato, Dei Filius pro nobis accepit: in toto tradit
Abbreviated transcription (Latin):
du firmiore repugnare. Nã uerbi gr̃a.
cũ gulȩ de lectam̃ta poerigit. si suscipiat᷑
fomitẽ libidinis subminist rat. Si respuatur:
iactantiã de abstinentia seminat. Insinuat
dilectionẽ pecuniȩ. si tenuerit assensũ aua¬
ritiȩ. gladio animã confodit incautã. Si au
fuerit᷑ repulsus. insidias quas ꝑ tenacitatẽ
tendere ñ potuit. ꝑ liberalitatẽ neqͥssimꝰ ten-¬
dit. et in oꝑe miscdiȩ facit cordis suꝑbiam
pullulare. ut eo quod egenti largit᷑. magna
sibi habere merita uideat᷑. In multis hȩc
facit. & maxime sic impugnare spiritales
dĩ famulos et famulas assueuit: ut siquis rebꝰ
noxiis mortiferisq ñ uincit᷑. uit alib remedĩs
occidat᷑. Donis oꝑat᷑ mala. salubribꝰ noxia.
iustis iniuista. et cõmodis prestat incõmoda
Hoc in seipso pͥmũ oꝑatꝰ. ẽ: qͥ ñ exconditione
habuit originẽ criminis. sed ex elatione
uirtutis. U̾ eritate in iusticiã detinere

Expanded text:
du firmiore pugnare. Nam verbi gratia du firmiore pugnare. Nam verbi gratia cum gulae delectamenta porrigit, si suscipiatur, fomitem libidinis subministrat; si respuatur, jactantiam de abstinentia seminat. Insinuat dilectionem pecuniae: si tenuerit assensum, avaritiae gladio animam confodit incautam; si autem fuerit repulsus, insidias quas per tenacitatem tendere non potuit, per liberalitatem nequissimus tendit; et in opere misericordiae facit cordis superbiam pullulare, ut eo quod egenti largitur, magna sibi habere 172 merita videatur. In multis haec facit, et maxime sic impugnare spiritales Dei famulos et famulas assuevit; ut si quis rebus noxiis mortiferisque non vincitur, vitalibus remediis occidatur. Bonis operatur mala, salubribus noxia, justis injusta, et commodis praestat incommoda. Hoc in seipso primum operatus est, qui non ex conditione habuit originem criminis, sed ex elatione virtutis veritatem in injustitia detinere
Abbreviated transcription (Latin):
ñ seruauerit cordis nichil ꝓderit incorpore
custodita. si spiritalis castitas fuerit inm̃te
carnis ꝑ hominẽ nitit᷑ preriꝑe: cordis uͦ uir¬
ginitatẽ ꝑ seipsũ conat᷑ auferre. Nã plerũq
ad hoc carnis uirginitatẽ quȩ inferior. ẽ. ñ
impugnat. ut uliꝰ quȩ potior ẽ. fundam̃ta
sufodiat. & tãqũa diuersis machinis. sic in-¬
numeris utit᷑ argum̃tis. Q cũ certamini
m anifesto cedit. ad hoc se uictũ demonstrat
ut uincat. ad hoc fugã simulat. ut ꝑsequen¬
tẽ missis post t̃gũ sagittis occidit. E uiden
ꝑbiã ꝑniciosissime iaculat᷑. Et uitioꝵ auctor
in eo quod uincere ñ potest uitiis suis: uincit
uirtutib alienis. Ar mis quippe qͥb elidit᷑
surgit: et uirtute qua deicit᷑ deicit. laudat
qua se ꝑspicit suꝑari uirtutẽ. ut uictus
poss it captiuare uincentẽ Inicit enim
cordi iactantiã ut grauiori lapsu de alto
possit deicere: si qͦs in humilib indet gra¬

Expanded text:
non servaverit cordis, nihil proderit in corpore non servaverit cordis, nihil proderit in corpore custodita, si spiritalis castitas fuerit in mente carnis per hominem nititur praeripere, cordis vero virginitatem per seipsum conatur auferre. Nam plerumque ad hoc carnis virginitatem, quae inferior est, non impugnat, ut illius quae potior est fundamenta subfodiat; et tanquam diversis machinis, sic innumeris utitur argumentis; et cum certamini manifesto cedit, ad hoc se victum demonstrat, ut vincat; ad hoc fugam simulat, ut persequentem missis post tergum sagittis occidat. Defende perbiam perniciosissime jaculatur; et vitiorum auctor in eo quod vincere non potest vitiis suis, vincit virtutibus alienis; armis quibus eliditur surgit, et virtute qua dejicitur dejicit. Laudat qua se perspicit superari virtutem, ut victus possit captivare vincentem: injicit enim cordis jactantiam, ut graviori lapsu de alto possit dejicere, si quos in humilibus videt gra
Abbreviated transcription (Latin):
tatis nomine in concupiscentiis dormitare:
laquȩis euitandis aliquid memorandũ. qͦs
ut ita dicã ñ in terrenis reb sed in cȩlestib¬
ipsis aduersarius tendit. nec ꝑ auia manife¬
sto seducit etrore. sed sicut ait ꝓpħa an ua
hac qua ambulabã absconderunt laquȩos mͥ.
Ubi bene ambulantes ꝑspicit in oꝑib: bonis.
ibi uehem̃tius et periculosius sub colore simu¬
late pacis occultis repugnat insidiis: et non
ualens uirginitatẽ carnis in carne ꝑdere. uir¬
ginitatẽ sp̃s conat᷑ auferre. Propt̾ quod ñ
cor dis uirginitas car ñis uirginitati p̃pon¬
deret. Hec enĩ si a fidelibꝰ comugatis ac ui-¬
duis. in fide quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑. etiã sine
uirginitate corporea in hac uita fuerit custo¬
dita. in futuro nec carnis uirginitate pͥuabit᷑.
et regni cȩlestis beatitudinẽ ꝑfruet᷑. Corpo¬
ralis uͦ uirginitas etiã dõ dicata. si uirginitatẽ

Expanded text:
tatis nomine in concupiscentiis dormitare, tatis nomine in concupiscentiis dormitare, laqueis evitandis aliquid memorandum, quos ut ita dicam non in terrenis rebus, sed in ipsis coelestibus adversarius tendit; nec a via manifesto seducit errore, sed sicut ait propheta: In via hac qua ambulabam, absconderunt laqueos mihi Ps. CXLI, 4 ubi bene ambulantes perspicit in operibus bonis, ibi vehementius et periculosius, sub colore simulatae pacis, occultis repugnat insidiis; et non valens virginitatem carnis in carne perdere, virginitatem spiritus conatur auferre. 24. Propter quodcordis virginitas carnis virginitati praeponderet. Haec enim si a fidelibus conjugatis ac viduis in fide, quae per dilectionem operatur, etiam sine virginitate corporea, in hac vita fuerit custodita, in futuro nec carnis virginitate privabitur, et regni coelestis beatitudine perfruetur; corporalis vero virginitas, etiam Deo dicata, si virginitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ieiuniũ nec debilitas p̃ripiat. nec saturitas tollat
Utraq eñ nr̃is aduersariis militat. quia una
nii subsequentis obsistit. Saturitas facit ut
inanit̃ ieuinemꝰ: debilitas facit ne ieuinare
testis existat intime castitatis. Nichil nithoris
in habitu exterioris hominis quȩrat᷑. ne inte¬
rioris hominis habitꝰ sordidet᷑. Uirgo quȩ ornatũ
corporee uestis affectat. animã suã uirtutum
splendore despoliat. Nec habet castitatẽ uerã.
quȩ intuentib parat illecebr̃a: nec fidẽ seruat
xp̃o. quȩ popło querit magis placere qũa sponso
Conseqͤnt̃ aũ necesse. ẽ ut quȩ humano con¬
spectui concupiscentiã seminat. in diuino
conspec̾tu iracundiã metat. Qui enĩ seminat
in carne sua.de carne metet corruptionẽ.qͥ
aũ seminat in sp̃u. de sp̃umetet uitã eternã.
Uerũ de his atq hor similib. quȩ adcuram
ꝑtinent carnis. et animã faciunt sub uirgini¬

Expanded text:
jejunium nec debilitas praeripiat, nec saturitas tollat. jejunium nec debilitas praeripiat, nec saturitas tollat. Utraque enim nostris adversariis militat: quia una ultati jejunii subsequentis obsistit. Saturitas facit ut inaniter jejunemus, debilitas facit ne jejunare testis existat intimae castitatis. Nihil nitoris in habitu exterioris hominis quaeratur, ne interioris hominis habitus sordidetur. Virgo quae ornatum corporeae vestis affectat, animam suam virtutum splendore despoliat; nec habet castitatem veram, quae intuentibus parat illecebram; nec fidem servat Christo, quae populo quaerit magis placere quam sponso. Consequenter autem necesse est ut quae humano conspectui concupiscentiam seminat, 171 in divino conspectu iracundiam metat. Qui enim seminat in carne sua, de carne metet corruptionem. Qui vero seminat in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam 23. Verum de his atque horum similibus quae ad curam pertinent carnis, et animam faciunt sub virgini
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͦ q̃rat xp̃i uirgo carnis delicias: quas
nec uiduȩ uidet ẽe concessas. In saturitate
cibi uiuens sodoma cib ignis ẽẽ meruit.
et niniuiticꝰ popłs diuinũ furor̃e cunc᷑tꝙꝵ
ĩa cer uicib imminentẽ. ieiunio lacrimisq
sub mouit. Igͥ si uisibilis cupiditas uincat᷑
in eorpore inunica: inuisibilis potestas ñ do¬
minat᷑ in corde. Illã felicit̃ uincimꝰ: si fortit̃
cũ ista certemꝰ. Et de ila trũphus adqͥrit᷑.
tẽꝑies: ut coepꝰ nr̃m nec saturitas excitet: nec
inedia imnmoderata debilitet. Calisqͥ tantaq
uirginis ieiuniũ refectio subsequat᷑. ut nec
suauitate corpꝰ illiciat. nec saturitate succen¬
dat. Suauitate qͥppe minuit᷑ elemosina pau-¬
perũ. saturitate corpꝰ efficit᷑ bellicosũ. Iuic
fratrib debitũ inuadit᷑. hicꝰ osti auxiliũ sub-¬
rogat᷑. Uolentib enĩ nobis concupiscentiam
gu̾lȩ diuersis oblectare pigm̃tis: qͦd egenus
acciꝑe debuit. uoluptas insumit. Proinde

Expanded text:
o Christi virgo carnis delicias, quas nec viduae videt esse concessas. In saturitate cibi vivens Sodoma , cibus ignis effici meruit; et Niniviticus populus divinum furorem, cunctorum jam cervicibus imminentem, jejunio lacrymisque submovit. Igitur si visibilis cupiditas vincatur in corpore, inimica invisibilis potestas non dominatur in corde. Illam feliciter vincimus, si fortiter cum ista certemus: et de illa triumphus acquiritur, temperies, ut corpus nostrum nec saturitas excitet, nec inedia immoderata debilitet. Talis igitur tantaque virginis jejunium refectio subsequatur, ut nec suavitate corpus illiciat, nec saturitate succendat. Suavitate quippe minuitur eleemosyna pauperum, saturitate corpus efficitur bellicosum. Illic fratribus debitum invaditur, hic hosti auxilium subrogatur. Volentibus enim nobis concupiscentiam gulae diversis oblectare pigmentis, quod egenus accipere debuit, voluptas insumit. Proinde
Abbreviated transcription (Latin):
ligi. ita ut hoc ipsũ quoci diligit᷑. nulla ex
parte habeat᷑. E st tale qͥddam et in ple¬
risq spiritalib donis. uelut si quis dili¬
gat uerbi gr̃a ut habeat ꝓphandi donũ
qd̾ nullus negat int̾ dona spiritalia lit¬
teris apłicis contineri. Aui quippe dat᷑¬
ꝑ sp̃m sermo fermos apientiȩ. sicut uaselec¬
tionis affirmat. alii aũ sermoscientie scđm
eundẽ sp̃m. alteri fides in eodẽ sp̃u. ali gr̃a
sanitatũ in unospũ. alii ꝓpħia. alii diudi

Expanded text:
ligi, ita ut hoc ipsum quod diligitur nulla ex ligi, ita ut hoc ipsum quod diligitur nulla ex parte habeatur. Est tale quiddam et in plerisque spiritalibus donis: velut si quis diligat verbi gratia ut habeat prophetandi donum, quod nullus negat inter dona spiritalia litteris apostolicis contineri: Alii quippe datur per Spiritum sermo sapientiae sicut Vas electionis affirmat, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii gratia sanitatum in uno Spi
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo quod uidebat iusus ipse discedat. At cũ
caritas diligit᷑. qͥa ñ nisi dilectione diligit᷑.
ñ potest hõmo tãꝙ ocłm eorporis a quacũq
re uisibili sic caritate intentionẽ auertere
cdilec̾tionis. ut possit et caritatẽ ñ diligere
et dilectionẽ habere. Caritas qͥppe id. est.
dilectio nullatenꝰ ditigit᷑ nͥ dilectio habeat᷑
qua ipsa dilactio cdlligat᷑. Seipsa gͥ dilectio
diligit᷑: qͥa tc̃cliligitur cũ habet᷑. nec diligit᷑
hhabeat᷑. E qͥcẽ potest diligi a nobis etiam
cũ petimꝰ ut augeat᷑ in nobis: sed ñ diligit
eiꝰ augm̃tũ. qͥ non habet initiũ. Nongͦ sic¬
et multitudinẽ diligere ac desiderare ñi¬
moꝵ. Diligit gͦ iste nũmox multitudinẽ.
cũ ne uniꝰ quidẽ nũm habeat facultatẽ. Apuc
se unũ nũmũ ñ inuenit: et foris nũmos in¬
numerabiles quęrit. Hoc et incȩteris reb
corporis inuenimꝰ. ut aliquid eox poss it di¬

Expanded text:
ab eo quod videbatur visus ipse discedat. At cum ab eo quod videbatur visus ipse discedat. At cum caritas diligitur, quia non nisi dilectione diligitur, non potest homo tanquam oculum corporis a quacunque re visibili, sic a caritate intentionem avertere dilectionis, ut possit et caritatem non diligere, et dilectionem habere. Caritas quippe, id est dilectio, nullatenus diligitur, nisi dilectio habeatur qua ipsa dilectio diligatur. Seipsa igitur dilectio diligitur, quia tunc diligitur cum habetur, nec diligitur nisi habeatur. Et quidem potest diligi a nobis, etiam cum petimus ut augeatur in nobis, sed non diligit ejus augmentum qui non habet initium. 4. Non diet multitudinem diligere ac desiderare nummorum. Diligit ergo iste nummorum multitudinem, cum ne unius quidem nummi habeat facultatem: apud se unum nummum non invenit, et foris nummos innumerabiles quaerit. Hoc et in caeteris rebus corporeis invenimus, ut aliquid earum possit di
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ mirant᷑ et laudant stat̃i diligt̃
caritatẽ: et ido ñ eã qͥsq diligat. nichil
ei ꝓderit qͦd eã mirat᷑ et laudat. Tuncaũ
fructuosa.ẽ. ammiratio caritatis et lau¬
ddatio: si ñ desit in admirante atq lau¬
dante dilectio. S nũqͥd sicut eã posuit
addmirari atq laudare qͥ eã ñ habent. ita pos¬
sunt eã diligere qͥ eã ñdũ habent: Nequaꝙͦ
Caritas quippe. ipsa. ẽ. dilec̾tio. Quom aũ
dilectionẽ iam diligit. qͥ dilec̾tionẽ habere
ñ ceꝑit: Nam ecce multa iusu corporeo uidemꝰ
ubi non hocẽ. ipse uisus. q̃d ẽ illua quod eo ui¬
demꝰ. qͥa illud. ẽ. sensus quo uidemꝰ. illud autẽ
sensibile quod uidemꝰ. Et cũ ulua q̃ͥd uidet᷑
ab oculis tollit᷑. si sanitas in ẽ ocłis sic illud
quod uidebat᷑ a sensu uidentis aufert᷑. ut
ipse sensus a uidente nullatenꝰ auferat᷑ Itafit
ut uidendi sensus inhomine maneat: qũ auis

Expanded text:
Caritatem non Caritatem non caritatem; et ideo, nisi eam quisque diligat, nihil ei proderit quod eam miratur et laudat. Tunc autem fructuosa est admiratio caritatis, et laudatio, si non desit in admirante atque laudante dilectio. Sed nunquid sicut eam possunt admirari atque laudare 183 qui eam non habent, ita possunt eam diligere qui eam necdum habent? Nequaquam; caritas quippe ipsa est dilectio: quomodo autem dilectionem jam diligit, qui dilectionem habere non coepit? Nam ecce multa visu corporeo videmus, ubi non hoc est ipse visus, quod est illud quod eo videmus: quia illud est sensus quo videmus, illud autem sensibile quod videmus; et cum illud quod videtur ab oculis tollitur, si sanitas inest oculis, sic illud quod videbatur a sensu videntis aufertur, ut ipse sensus a vidente nullatenus auferatur: ita fit ut videndi sensus in homine maneat, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
sic in litteras digessisti: ut aut ipse manu
scriberes. aut ore dictares. Undeqͥ factũ.ẽ.
ut os meũ delectationẽ dictandõ parere ñ
possit. qũa cormeũ ex tui oris dictati¬
one concepit. quȩ. ẽ. inops opulentia uel
opulenta inopia: ut eo mins m sermo
sufficiat. quo me magis affectus instigat.
et quod ido loqͦr qͥa delector: minꝰ eloquar
qũa delector: Quid rogo ẽ hoc quodelo¬
qo significare uolo nec ualeo : Nimirũ
auquid.ẽ. quod sic corporali eloquio stilo¬
ue significat᷑: ut tam̃ ñ corporaliter sed spiri¬
uas elec̾tionis itaposuit. fructus aũ sp̃s. ẽ.
caritas: gaudiũ. pax: et cetera. Alo quoq
loco p̃cipuũ qͥddã cȩlestiũ uoluit signifi
ẽ nobis. Hȩc caritas quã sp̃s sc̃i dono cum
indigni essemꝰ accepimꝰ: tã bona. tã sc̃a. tã
immensa. ẽ: ut eã etiã qui habet in corde
nũqua possit sermonib explicare. Oqͥlis
caritas. multũ miranda. multũ laudanda

Expanded text:
sic in litteras digessisti, ut aut ipse manu sic in litteras digessisti, ut aut ipse manu scriberes, auctore dictares. Unde igitur factum est ut os meum delectationem dictando parere non possit, quam cor meum ex tui oris dictatione concepit? Quae est inops opulentia vel opulenta inopia, ut eo minus mihi sermo sufficiat, quo me magis affectus instigat; et quod ideo loquor quia delector, minus eloquar quam delector? Quid rogo est hoc quod eloquio significare volo, nec valeo? Nimirum aliquid est quod sic corporali eloquio styloque significatur, ut tamen non corporaliter, sed spiriVas electionis ita posuit: Fructus autem spiritus est caritas, gaudium, pax , et caetera. Alio quoque loco, praecipuum quiddam coelestium voluHaec caritas quam Spiritus sancti dono, cum indigni essemus, accepimus, tam bona, tam sancta, tam immensa est, ut eam etiam qui habet in corde, nunquam possit sermonibus explicare. O qualis caritas, multum miranda, multum laudanda,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝑfect᷑a celsitudine beati.: qͥa ꝑfectaeri¬
mꝰ dõ carnis et sp̃s humilitate subiecti.¬
bi nec minor erit laudatione nr̃a dilectio:
nec inferior dilectione laudatio. Erit enĩ
plena nr̃a laudatio: qͥa tc̃ in nobis erit d̾i
ꝓximiq ꝑfecta dilectio. Tunc laudabimꝰ
et habebimꝰ: tc̃ habebimꝰ et amabimꝰ. tẽ
satiabim᷑ cũ delectatione: et delectabim᷑
cũ satietate. Ite̾ epła ad eugipiũ prbm.
EO BEATISSTIO
et plurimũ uenerabili ac
toto caritatis affectu deside¬
rabili scõ fr̃i et cõprb̃o eugi¬
ta meo facultas suffragaret᷑ eloquio:
ut ad explicandã spiritalẽ qũa extuarũ littera¬
rũ lectione ꝑcepi dulcedinẽ. uerba sufficientia
repperirẽ. Quoddũ uolo nec ualeo: mirum
in alqͥd euenisse cognosco: udens gaudiũ
qͦd ex tuis sermonib sũpsi ñ posse meis
sermonib explicari. Nempe qͥd mͥ scͥpsisti
postꝗͣ cogitatione inuentũ dispositũq ẽ.

Expanded text:
enim perfecta celsitudine beati, quia perfecta erienim perfecta celsitudine beati, quia perfecta erimus Deo carnis et spiritus humilitate subjecti. Ibi nec minor erit laudatione nostra dilectio, nec inferior dilectione laudatio. Erit enim plena nostra laudatio, quia tunc in nobis erit Dei proximique perfecta dilectio. Tunc laudabimus et habebimus, tunc habebimus et amabimus, tunc satiabimur cum delectatione, et delectabimur cum satietatno beatissimo, et plurimum venerabili, ac toto caritatis affectu desiderabili, sancto fratri et compresbytero EUGYPta meo facultas suffragaretur eloquio, ut ad explicandam spiritalem quam ex tuarum litterarum lectione percepi dulcedinem, verba sufficientia reperirem; quod dum volo, nec valeo, mirum mihi aliquid evenisse cognosco, videns gaudium quod ex tuis sermonibus sumpsi, non posse meis sermonibus explicari. Nempe quod mihi scripsisti, postquam cogitatione inventum dispositumque est,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qͥdẽ gr̃ȩ dõ. in quantũ nobis donat
ut bene oꝑem᷑. ne munerib eiꝰ existamus
ingrati: et danda. ẽ. oꝑa ut ad meliora ꝓ¬
ficiamꝰ: ne mortiferã incidamꝰ suꝑbiam:
si conuersationẽ nr̃ãm putemꝰ ex om̃i parte
qui fecit nos: ut a concupiscentia carnis
et a concupiscentia ocłoꝵ. et suꝑbia scłi.
quȩ ñ.ẽ. ex patre sed ex mundo est. libe¬
ret nos & ad illã nos subiectionẽ ꝑducat.
in qua nobis nichil repugnet. ex mortali¬
tatis uitios ex immortalitatis dono. qͥc¬
qͥd t̾otũ in nobis. ẽ. fiat subditũ dõ. Cunc
enĩ erit innobis uere ꝑfecta et excelsa
humilitas. cũ et in carne et in mente nr̃a
nulla remanserit praua cupiditas. nec
cogitationib fatigabit᷑ sp̃s. nec laborib
macerabit᷑ corpus. Nuila erit sollicitudo
certaminis: s ꝑfecta erit securitas pacis
Nulla nobis er it iustitiȩ indigentia: sed
cũ delectatione saturitas plena. Ibi erimꝰ

Expanded text:
quidem sunt gratiae Deo, in quantum nobis donat quidem sunt gratiae Deo, in quantum nobis donat ut bene operemur, ne muneribus ejus existamus ingrati; et danda est opera ut ad meliora proficiamus, ne mortiferam incidamus in superbiam, si conversationem nostram putemus ex omni parte qui fecit nos , ut a concupiscentia carnis, et a concupiscentia oculorum, et superbia saeculi, quae non est ex Patre, sed ex mundo est , liberet nos, et ad illam nos subjectionem perducat in qua nobis nihil repugnet ex mortalitatis vitio, sed ex immortalitatis dono totum quidquid in nobis est fiat subditum Deo. Tunc enim erit in nobis vera, perfecta et excelsa humilitas, cum et in carne et in mente nostra nulla remanserit prava cupiditas; nec cogitationibus fatigabitur spiritus, nec laboribus macerabitur corpus: nulla erit sollicitudo certaminis, sed perfecta erit securitas pacis; nulla nobis erit justitiae indigentia, sed cum delectatione saturitas plena. Ibi erimus