comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Periitentia cirtã nonfacit. tiisi odiũ pecca ti &amo di.
Quando sicpenites utibi amarũ sapiat irianimo qd
antea dulce fuit iniuita. & qd toprius oblectaba e
incorpore ipsũ te cruci& in corde. Tuncurro penites
Itales essedebemꝰ si cut dñs precepit dicens. Sit abisi cut
seðm traditionẽ quã tradidiuob̃
Irbi diaconi Subdiaconi ł deinceps quib ducendi
Lixores uonest licitũ. &iã alitnarũ riuptiarũ cuitier
conuiuia. rieq his coetib admiscrantur. ubi ama¬
cora cantantur & turpia. aut obsceni motus coapes
choris aesal tationib: efferuntur ne auditur
& obtutus sacris mesterus deputatus . turpium

Expanded text:
ntiam certam non facit nisi odium peccati et amor Dei. Quando sic poenites ut tibi amarum sapiat in animo quod antea dulce fuit in vita, et quod te prius oblectabat in corpore, ipsum te cruciet in corde, tunc vere poenitestales esse debemus sicut Dominus praecepit dicens: Sit tibi sicut secundum traditionem quam tradidi vobis . ucendi uxores non est licentia, etiam alienarum nuptiarum evitent convivia, neque his coetibus admisceantur ubi amatoria cantantur et turpia, aut obsceni motus corporum choris et saltationibus efferuntur; ne auditus et obtutus sacris mysteriis deputatus turpium
Abbreviated transcription (Latin):
Auecordnẽ dementiã & miscð amtuã nauestatẽ ait fa¬
nulo tuo łł pecrata &e facinorasia consitenti ueniã
elexare digneris ep̃teritiꝵ culpas indulgras. qui
humers tuis oue ꝑditã reduxisti qui publicm precibus
& consessione placatus es cuȩciã dñẽ liic famulotuo. ł
placatus ess&x digneris tilnuus p̃cib benignꝰ as pira ut incon¬
fesione placabilis ꝑ maneat fl&usenis & paitio ꝑpocuã¬

Expanded text:
ementiae et misericordiae tuae majestatem ut famulo tuo illi nunc peccata et facinora sua confitenti veniam relaxare digneris et praeteritorum culpas indulgeas. Qui humeris tuis ovem perditam reduxisti, qui publicani precibus et confessione placatus es, tu etiam, Domine, huic famulo tuo illi placatus esse digneris. Tu hujus precibus benignus aspira, ut in confessione placabilis permaneat. Fletus ejus et petitio per
Abbreviated transcription (Latin):
ualitas riegotiandi aut &cusat. aut arguat. quia
est honestus questus & turpis. Uerũ tam̃ peni¬
anti ut ulius est dispendia pati quã periculis
negotiationis astringi. quia difficileest inter¬
ementis. uendentisq: cõmerciũ. non interuenire
peccatũ¬
ontrariũ est omnino ȩccłasticis regulis post
pęnitentiȩ actionẽ redire admilitȩ sȩcularẽ.
Cũ apłs dicat: Ne momilitans dõ & cxera
Vnde non est liber alaqueis diaboli. qui semilitiȩ
ñ accipiant sinie perutertiȩ. quos &iã iubemus
adclericatus offitiũ non admitti IP EXE ODẼ¬

Expanded text:
ualitas lucri negotiantem aut excusat, aut arguit, quia est et honestus quaestus et turpis. Verumtamen poenitenti utilius est dispendia pati, quam periculis negotiationis obstringi, quia difficile est vendentis et ementis commercio non intervenire peccatuontrarium enim est omnino ecclesiasticipoenitentiae actionem redire ad militiam saecularem, cum Apostolus dicat: Nemo militans Deo, etc. Unde non est liber a laqueis diaboli qui se militiaenon accipiant sine poenitentia; quos etiam jubemus ad clericatus 153 officium non admitti. Item ex eode
Abbreviated transcription (Latin):
peccata antiquoꝵ patrũ decernunt concilia
ut qui asta penitentia taquã canes acsues
aduomitus pristinos & ad uolutabra redeunt.
quousq ad re media penitentiȩ recurrant. & ad
omissũ &rdinẽ reuertantur & cõmunicati & a¬
nathe ma condẽpnati habeantur.
studeat abstinere. quatinꝰ ꝑ hoc conditoris uo
satis faciat. ut qui cõmisfet ꝓhibita sibim&
abscidere debeat &iã concessa:¬

Expanded text:
peccata, antiquorum patrum decernunt concilia, ut qui acta poenitentia tanquam canes ac sues ad vomitus pristinos et ad volutabra redeunt, quousque ad remedia poenitentiae recurrant et ad omissum ordinem revertantur, excommunicati et anathema condemnati habeantur. studeat abstinere; quatenus per hoc conditori suo satisfaciat; ut qui commisit prohibita, sibimet abscidere debeat etiam concessa
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quẽq hominẽ accedentẽ ad penitentiã
siuideris acriter & assidue stare inpenitentia.
penitentẽ nisi absentia ep̃i necessitate cõpellente.
Ie penitentib: aũt quisiue & grauiorib cõmis¬
sis. siue x leuiorib penitentiã gerunt. sinulla
initer ueniat ȩgritudo .vV. feria ante pascha
eis remittunt᷑. dũ romane ȩccłȩ consuetudo

Expanded text:
numquemque hominem accedentem ad poenitentiam si videris acriter et assidue stare in poenitentia, poenitentem, nisi absentia episcopi, necessitate compellente. e poenitentibus autem qui, sive ex gravioribus commissis, sive ex levioribus poenitentiam egerunt, si nulla intervenit aegritudo, V feria ante Pascha eis remittendum, Romanae Ecclesiae consuetudo
Abbreviated transcription (Latin):
acc remedis peccatoꝵx & prioꝵ mom̃tis &cerpsimꝰ
Ainquib tam̃ om̃ib non austoritate censoris.
sed consilio potius cũ patientes usisumus. Sollerter
ammonentes doctũ queq sacer dotexp̃i. ut in uniũ¬
sis quȩ hic ad notata repererit seũ xatẽ con¬
ditionẽ statũ ꝑ sonã. iitellectũ ipsũ quoq cor
penitentis curiose discernat. & scðm haec ut tibi
uisu suerit singula queq di iudica. Quib da
uãq a cibis abstinendo aliis elemosinas dando
ñ riullis genua flectendo sepius. siue uicruce
stando aut aliud aliquid hurus modi qd ad pur¬
gationẽ peccator ꝑtinead faciendo. Umut¬
sa niecessecss errata corrigere. quȩ uniuersa
i xamine discr&i debens pendere iudicis

Expanded text:
 remediis peccatorum ex priorum monumentis excerpsimus; in quibus tamen omnibus, non auctoritate censoris, sed consilio potius compatientis usi sumus, solerter admonentes doctum quemque sacerdotem Christi ut in universis quae hic adnotata repererit, sexum, aetatem, conditionem, statum, personam, intellectum, ipsum quoque cor 149 poenitentis curiose discernat, et secundum haec, ut sibi visum fuerit, singula quaeque dijudicet. Quibusdam namque a cibis abstinendo, aliis eleemosynas dando, nonnullis genua flectendo saepius, sive in cruce stando, aut aliquid aliud hujusmodi, quod ad purgationem peccatorum pertineat, faciendo, universa necesse est errata corrigere; quae universa in examine disc
Abbreviated transcription (Latin):
primo homini inuidit datũ. qd ips ꝑsua culpa ꝑdi¬
derat: age penitentia. & ꝑfectũ aliox tuu deputa
Si tristitia te superat. patienciã. & lon ganimitatẽ
meditare. Siauartiȩ morbus grauat cogita qͥare¬
dixẽ omniũ maloꝵ &i dolacriȩ cõparatur. Etidõ
larguti esse oport&. Sura teu&cat quȩ instultoꝵ
sinure quiescit. dominari debesanimo tuo & hanc
atimtis tranquillitate fuga. Siuentris ingliunes
aduorandũ ꝑtrahit. sobrietatẽ setare. Si luxuriȩ.
castitatẽ uoue. Tunc ꝓsternat se pentens in
terrã &cu lacrimis dicat. Et in his. x in aliis untus¬
quib: cũq humana fragilitas contradmm̃ & creatore
suum. aut cogitando. aut loquendo. Aut operando
aut delectando. aut concupiscendo peccare potest
he mines ese cognosco & consitior. Humilit etiã tesacerdosdi
uenia cindul gentiuã consequimertur. Deinde facer dos surgat¬

Expanded text:
primo homini invidit datum quod ipse per suam culpam perdiprimo homini invidit datum quod ipse per suam culpam perdiderat, age poenitentiam, et profectum aliorum, tuum deputa. Si tristitia te superat, patientiam et longanimitatem meditare. Si avaritiae morbus gravat, cogita quia radix est omnium malorum et idololatriae comparatur, et ideo largum te esse oportet. Si ira te vexat, quae in stultorum sinu requiescit, dominari debes animo tuo, et hanc a te mentis tranquillitate fuga. Si ventris ingluvies ad vorandum pertrahit, sobrietatem sectare. Si luxuria, castitatem vove. Tunc prosternat se poenitens in terram, et cum lacrymis dicat: Et in his et in aliis quibuscunque humana fragilitas contra Deum et creatorem suum aut cogitando, aut loquendo, aut operando, aut delectando, aut concupiscendo peccare potest, homines esse cognosco et confiteor. Humiliteveniam et indulgentiam consequi merear. Deinde sacerdos cu
Abbreviated transcription (Latin):
discordie nouitantũ p̃sup tiones. Primudia nascit
oclui susurratio detrosdo. &ultatio in aduersis pxim
affuctio in psperis Deira oriuntur rext tumcimts
contumelie. clamor indignatio. blas phemie. De
iristicia. nascitur malicia. rancor. pusillanimitas.
desperatio. corpor uugato. mentis. Ota uaricia ori¬
untur. proditio. fraus. fallatia. ꝑ uiria. inquictudo.
& contramiscđam obduratio. Oeuentris ingluiure.
propagatur inepta lexitia. scurilitas. inmunditia
multi loquiũ. hebitudo sensus. Delux uria. gnerat᷑.
ciuitas m̃as. in consideratio in constantia precipitatio
amorsu odiũ di affestus prisentis sđi. horror & desperato
futuri.
ALLO CUTIO
rgo si suꝑbus usq modo fuisti humiliate ipsũ in con¬
sprctudi. Siuana głam dilxisti cogita nȩppt̃ tran¬
sitoriã laudẽ. &nã ꝑdas mercedẽ. Si in uidiȩ rubigo
tehuc usq consũpsit. qđ est maximũ peccatũ. & suꝑ
omnia detefiabile quia diabolo cõparat᷑ inuidus qui

Expanded text:
tum praesumptiones. De invidia nascitur odium, susurratio, detractio, exsultatio in adversis proximi, afflictio in prosperis. De ira oriuntur rixae, tumor mentis, contumeliae, clamor, indignatio, blasphemiae. De tristitia nascitur malitia, rancor, pusillanimitas, desperatio, torpor, vagatio mentis. De avaritia oriuntur proditio, fraus, fallacia, perjuria, inquietudo, et contra misericordiam obduratio. De ventris ingluvie propagatur inepta laetitia, scurrilitas, immunditia, multiloquium, hebetudo sensus. De luxuria generatur caecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, praecipitatio, 147 amor sui, odium Dei, affectus praesentis saeculi, horror et desperatio futuri. ALLOCUTIO. Ergo si superbus usque modo fuisti, humilia te ipsum in conspectu Dei. Si vanam gloriam dilexisti, cogita ne propter transitoriam laudem aeternam perdas mercedem. Si invidiae rubigo te huc usque consumpsit, quod est maximum peccatum et super omnia detestabile, quia diabolo comparatur invidus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Bibisti ullũ maleficiũ idesi herbuas. ł alias cius as ut non
potuis ses infantis habere aue alio donastt. aut haminẽ
ꝑ mortistrã potionẽ occidere uoliusti. aut aliũ hoc facere
abtiusti. aut desemine uirigustasti ut mamore tuũ xar¬
descer& aut dris mali bibisti. aut ad sub uertendũ di ui¬
diciũ alteri dedisti ł si quid huiꝰ modi operatus es. Viranmi
penit. INI. Necastiuo luntaris partus tuos.x anii peñ
÷ annũ. Si post conceptũ iii. anñ Situus in fans
ꝑtua neglegentiã sinebaptismo mortuus est qrañ p̃¬

Expanded text:
Bibisti ullum maleficium, id est herbas, vel alias causas, ut non potuisses infantes habere, aut alio donasti, aut hominem per mortiferam potionem occidere voluisti, aut alium hoc facere docuisti, aut de semine viri gustasti ut in amorem tuum exardesceret, aut chrisma bibisti aut ad subvertendum Dei judicium alteri dedisti, etc. Si quid hujusmodi operatus es, septem annos poeniteas. Necasti voluntarie partus tuos, decem annosunum annum. Si post conceptum, tres annos. Si tuus infans per tuam negligentiam sine baptismo mortuus est, an
Abbreviated transcription (Latin):
Protruncatione anñ ÷ penitere debes. prouulnere
ecisti ꝑiurũ. aut procupiditate scłi. aut coactus.
&e pronecessi tate. aut ꝓuita tua. aut parentũ. aut
nesciens aut alios in piuriũ induxisti scienter.
penitere debes. Sinesciens ÷ anñ .&iii. quadrages

Expanded text:
Pro truncatione annum unum poenitere debes; pro vulnere, Fecisti perjurium aut pro cupiditate saeculi, aut coactus et pro necessitate, aut pervicacia, aut parentum, aut nesciens, aut alios in perjurium induxisti scienter. poenitere debes. Si nesciens, annum et tres quadrages
Abbreviated transcription (Latin):
udicaremꝰ Nonutiq diuidicare mur: Nidens aut̃ eũ
sacerdos uerecundantẽ rursũ prosequatur. fortas¬
sis carissime non omnia quȩ gessisti modo ad memoriã
ueniunt egote interrogabo. tucaue nediabolo sua¬
dente aliquid caelare presumas. & tunceũ ita
ecisti homicidiũ aut casu aut uolens. aufiolens¬
Haut prouindicta parentũ. aut iubente dñotuo.
aut in publicobello. Siuo luntariȩ secist Mii. anñ.
penitere debes. Sinolens aut casu .v. anñ atiu
Si prouindicta parentis .i. anii. & sequen¬
tib: duob annis. tres quadra gesimas¬
Siliberes & iubente dño seruũ in nocen¬
tẽ occidisti. annꝰ. unũ. in duob aliis annis.
tres quad ragesimas & legitimas ferias.

Expanded text:
judicaremus, non utique dijudicaremur . Videns autem eum judicaremus, non utique dijudicaremur . Videns autem eum sacerdos verecundantem, rursum prosequatur: Fortasse, charissime, non omnia quae gessisti ad memoriam modo veniunt. Ego te interrogabo. Tu cave ne diabolo suadente aliquid celare praesumas. Et tunc eum ita ecisti homicidium aut casu aut volens, aut pro vindicta parentum, aut jubente domino tuo, aut in publico bello. Si voluntarie fecisti, septem annos poenitere debes; si nolens aut casu, quinque annos. Si pro vindicta parentis, unum annum, et sequentibus duobus annis tres quadragesimasSi liber es, et jubente domino servum innocentem occidisti, annum unum, in duobus aliis annis tres quadragesimas et legitimas ferias.
Abbreviated transcription (Latin):
Siuit̃ uult petos. His p̃misis penitentẽ aloqui afeuose
debe neerebos hisuerd. Eruter noli cribescere petcati
bt lab endo peccatũ coͥmuitert a comistũ noncons¬
deseso onodere seduiegando desendere atq conuitã
de fendendo mnultiplicare. Etq̃diabolo inst gante ne
optin abi q alla uere condia ꝑfecimꝰ. eodẽ suadente
saltinuerd̃ consiteri erubes cimus: Et corã homine
qusimilis nriest. eisdeq tortase passionib sibiac&e
confundimꝰ dicere. qd corã dõ qͥom̃ia
inspicat absq ullo m̃tis rubore cõmit
tere non formidauimꝰ detestatione
testanda. Sponteergo fatiam̃ qđ nullo
cogente cõmissimꝰ. Siuero nos xir̃a scrlera cellao¬
uerimus ab illo manifestaburs᷑ qu& accussatorẽ
peccat &incentor ipseenĩ hic nos ut peccemus
ins de gut ipse cũpeccauerimꝰ accussat. Siergo
accussatores simus Nequitias diaboli mumicinri & accus¬
satoris effugiemꝰ. Paulo teste quiait: Sinos m& ipsos

Expanded text:
Si autem vult, potes. HSi autem vult, potes. Hbescere peccata  , et labendo peccatum committere, et commissum confitendo non prodere, sed negando defendere, atque convictum defendendoopere absque ulla verecundia perfecimus, eodem suadente saltim verbis confiteri erubescimus, et coram homine, qui similis nostri est, eisdemque fortasse passionibus subjacet, confundimur dicere quod coram Domino, qui omnia inspicit, absque ullo mentitere non formidavimus, detrectatione detestanda. Sponte ergo fateamur, quod nullo cogente commisimus. Si vero nos nostra scelera celaverimus, ab illo manifestabuntur qui et accusator est peccati et incentor. Ipse enim hic nos ut peccemus instigat, ipse cum peccaverimus accusat; si ergo accusatores simus, nequitias diaboli inimici nostri, et accusatoris effugiemus, Paulo teste, qui ait: « Si nosmetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
ladsacer dotẽ consiteri percatasia manda
aut cubiculu suiũ adorationẽ. Si aũt non est locis
aptus adhoc. dicit hanc orationẽ in cordesuo
pondutni eut conignetibi possimgratiuas agere
mediutorẽ constituisti adorandũ & intere¬
buis &adpoenitentiã reuertentib ideoq domina¬
tor dnẽ qui om̃s homines uissal uosfieri x a cdag¬
nitionẽ ueruatis uenire. quinonius moea peaaor
sedut conuertatur &uiuant. suscipe oratione meã qua
fundo ante consipectũ demtiȩ tuȩ ꝓfamulis a famu¬
labustins qui adpenitentiã uenerunt. ut desillis s pm
cũ punctionis ut resi piscant adiaboli laqueis acnio
adsiric titenentur. & adte ꝑ condignã satis factonẽ
reuertantur. ꝑ eundedrim:
ꝓcul susdĩ. amplius tristitur & gorrescit peccatasuia
inidie iudicii &recipere siuebonũ siue malii
qd̵ gessisti : RCredo Visdimittere pec cata illis
siest incestuosus aut suo semori infidelis. Etsinon
uult incestũ dimittere non potes tidare pentenciuam

Expanded text:
d sacerdotem confiteri peccata sua, mandet ei aut cubiculum suum ad orationem. Si autem non est locus aptus ad hoc, dicat hanc orationem in corde suoori, ut condigne tibi possim gratias agere,mediatorem constituisti ad orandum et interceam revertentibus. Ideoque, dominator Domine, qui omnes homines vis salvos fieri et ad agnitionem veritatis venire, qui non vis mortem ut convertantur et vivant, suscipe orationem meam, quam fundo ante conspectum clementiae tuae pro famulis et famulabus tuis qui ad poenitentiam venerunt, ut des illis spiritum compunctionis, ut resipiscant a diaboli laqueis, a quo adstricti tenentur, et ad te per condignam satisfactionem revertantur per eumdem perculsus, amplius tristetur et exhorrescat peccata sua. in die judicii et recipere sive bonum sive malum quod gessisti? Credo. Vis dimittere illis peccata qui si est incestuosus, aut suo seniori infidelis. Et si non vult incestum dimittere, non potes ei dare poenitentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
scđm ꝓph&i cũ sermonẽ sub om̃i cubitu
manus & faciunt ceruicalia sub capite
uniuer sȩ ȩtatis. ad capiendas animas.
Sed discretio seruandaest inter penitentes
publicȩ. & abs consȩ. Nãqui pub licȩ
peccat. o port& ut publica multet᷑
penitentia. & scdm ordinẽ canomĩ
promerito suo & cõmunic&᷑ et rec̃cili&:
QUALIT̃ SUSCIPEREDEBEN PENI

Expanded text:
icum sermonem, sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas. Sed discretio servanda est inter poenitentes publice et absconse. Nam qui publice peccat, oportet ut publica multetur poenitentia et secundum ordinem canonum pro merito suo excommunicetur et reconcilietur Qualiter suscipere debe
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens cũq xp̃iani adpenitentiã
accedunt ie iunia in iungimꝰ & nos
cõmunicare cũ eis debemus in ie¬
iuni o unã. aut duas ebdomadas. ł
quantũ possumꝰ. ut nondicatur
qd sacer dotib iudeoꝵ aciño dicitur.
Ve uoblegis peritis qui ad grauatis. homines.
inponentes suꝑ humeros ex honera grauia
x in portabilia. ipsi aũt uno digito ur̃o non
tũ debeat ieuinare aut elemosi nisre¬
dimere peccata sua neforte obluus¬
caris quȩ tibi ĩã dix̃. & iterũ tibi neces¬
se sit interrogare. & forsitã erubese &
iterũ consiteri & inuenietur amplius

Expanded text:
uotiescunque Christiani ad poenitentiam accedunt, jejunia injungimus, et nos communicare cum eis debemus in jejunio unam aut duas hebdomadas vel quantum possumus, ut non dicatur quod sacerdotibus Judaeorum a Domino dicitur: legisperitis, qui aggrimponentes super humeros eorum onera gravia et importabilia, 137 ipsi autem uno digito vestro non tum debeat jejunare, aut eleemosynis redimere peccata sua; ne forte obliviscaris quae tibi jam dixit, et iterum tibi necesse sit interrogare, et forsitan erubescat iterum confiteri, et inveniatur jam amplius
Abbreviated transcription (Latin):
cũ lacrimis ꝓeoꝵ abso lutione decant&:
Tunc sur gens ab oratione iuxta qd
canones iubent manꝰ ti in pon
aquã benedictã suꝑ spargat. cinerẽ¬
priusmittat. qđ sicut adã puctus est
depara dr̃so ita & ipsi abeccła obpec¬
catis eiciantur. Post haec iubeat
ministris. ut eos &traianuas eccłȩ
xpellant: Cler usuero ꝓ sequit᷑
treme facta atq cõmotã non
par ui pendant penitentiã. Insa¬
craaut dñi caena rur sus ȩccłȩ. limi¬
nib rep̃sentent: DEPANDA
PENITERTIA EXCL MO GONTIACENSI

Expanded text:
cum lacrymis pro eorum absolutione decantet. cum lacrymis pro eorum absolutione decantet. Tum consurgens ab oratione, juxta id quod canones jubent, manus eis imponat, aquam benedictam supernuntiet quod sicut Adam projectus est de paradiso, ita et ipsi ab Ecclesia ob peccata ejiciantur. Post haec jubeat ministros ut eos extra januas ecclesiae expellant. Clerus vero prosequatur eos tremefactam et commotam, non parvipendant poenitentiam. In sacra autem Domini coena rursus ecclesiae liminibus se praesentent. De danda poenitentia. Ex concilio Moguntiacensi
Abbreviated transcription (Latin):
purificate m̃tis om̃s trans gressio¬
nes. om̃aq peccata quib di
offensa se in currisse meminit
humilit̃ confitratur & quic quid
ei asacerdote fuerit in iunctũ.
acsi ab ipso om̃i potentis dĩ ore
ess& ꝓlatũ. itadiligenter intindat
& cautissime obser u&:
gatum crimest. quod uniuersa eccłam
comouerit. ante abscidã man ei
enitentes tepe quo penitentiã
p&unt inpositionẽ manium & ciliciũ.
suꝑ capit a a sacerdote. sicut ubicũq
constitutũ est consequantur. Si aũt
comas non de posuerint. aut uestm̃ta
non muta uerint abiciantur.¬
qui publicã suscipiunt aut susceperunt
pedib uultib interra prostranitis
reosse esse. Ipsohabitu & uultu proela¬
mantes. ubi adessedebent dicani. idest
penitentiũ quie& conuersatonẽ
diligenter inspiceredebent & scđm
modũ culpȩ penitentiã ꝑp̃fixos
gradus iniungat. Post haeco
ineccłam eos introducat: & cũ
om̃iclero septẽ penitenti ȩ
psalmos interra ꝓstratus

Expanded text:
puritate mentis omnes transgressiones omniaque peccata, quibus Dei offensam se incurrisse meminit, humiliter confiteatur, et quidquid ei a sacerdote fuerit injunctum, ac si ab ipso omnipotentis Dei ore esset prolatum, ita diligenter intendat et cautissime observet. gatum crimen est, quod universam Ecclesiam commoverit, ante absidam manus ei enitentes, tempore quo poenitentiam petunt, impositionem manuum et 135 cilicium super capita a sacerdote, sicut ubique constitutum est, consequantur. Si autem comas non deposuerint aut vestimenta non mutaverint, abqui publicam suscipiunt aut susceperunt pedibus, vultibus in terram prostratis, reos se esse ipso habitu et vultu proclamantes; ubi adesse debent decani, id est poenitentium, qui eorum conversationem diligenter inspicere debent; et secundum modum culpae poenitentiam per praefixos gradus injungat. Post haec in ecclesiam eos introducat, et cum omni clero septem poenitentiae psalmos in terram prostratus
Abbreviated transcription (Latin):
Irbi cũ sacras festiuitates populo
DEINDICTO IEIUNIO EXCONCI¬
LIO MOGUNTIA CENSI
cilio p̃cipit᷑ ut anathematizetur
custodita suꝑbiendo dissoluit stimulo
ionathe filii saul regis. quimaledictũ
patris par uipendens parũ ꝑ mellis
insumitate uirgȩ. comedit ac id circo
sententiã mortis ꝓmeruit:
It in ȩccła asacerdotib ieiuma
constitua. sine Nȩcessitate rationa¬
bili non sol uan:
in equalitas aeris. ł alia qualisq
tribulatio non &pectet᷑ edictũ
nim sed statĩ dep̾cet᷑ miscðadi.

Expanded text:
ri cum sacras festivitates populo De indicto jejunio. Ex concilio Moguntiacensi. cilio praecipitur ut anathematizetur.custodita superbiendo dissolvit, stimulo Jonathae filii Saul regis, qui maledictum patris parvipendens parumper mellis in summitate virgae comedit, et idcirco sententiam mortis promeruit . Ut in Ecclesia a sacerdotibus jejunia constituta sine necessitate rationabili non solvanturinaequalitas aeris, vel alia qualiscunque tribulatio, non exspectetur edictum nostrum, sed statim deprecet
Abbreviated transcription (Latin):
suraest ubi ãplius reqͥritur
ꝗdatur uerbi gratia. Sidederis
solidos decẽ &ãplius reqͥsieris. ł
sidederis frum̃timođ .i. suꝑali quid¬
ur pe lucro xercent quiꝑuarias
cir cũuentiones lucrandi causa
in honeste resquas lib& con¬
gregare decertarn:
fenus est qui amplius non reqͥrit.
nisi quantũ prestiait: HẼ. Cap̃ cxx V¬
Quicũq enĩ tẽpore messis. ł uindemis.¬
Q non necessitate sid ꝓpt̃ cupiditatẽ
cõparat annonã. łuinũ. uerbi grã.
deduob denarus cõparat mođ .i. &
seruat usq: dũ ui nundetur dena¬
riis .iiii. aut .sx. aut amplius. hoc
tur pe lucrũ dicimus. DECONFES¬
SIONE ET PENITENTIA:
sibi sub iectã. ut om̃is qͥsesentit mor¬
tifero peccati uulneri. sautiatũ. feria .iiii.
ante quad ragesima cũ manifesti¬
natione recurrat ad uiuificatio¬
nẽ matrẽ ꝑcclesiã. ubi qd̃ male
cõmissit. cũ omi humilitate & con¬
tricione cordis sim plicit confussus.
sus cipiat remedia penitenti

Expanded text:
sura est ubi amplius requiritur datur, verbi gratia, si dederis decem solidos, et amplius requisieris; vel si dederis frumenti modium uTurpe lucrum exercent qui per varias circumventiones lucrandi causa inhoneste res quaslibet congregare decertant. at. Justum fenus est, qui amplius non requirit nisi quantum praestitit. De eadem Quicunque enim tempore messis vel vindemiae, non necessitate, sed propter cupiditatem, comparat annonam vel vinum, verbi gratia, de duobus denariis comparat modium unum, et servat usque dum venundetur denariis quatuor, aut sex, aut amplius, hoc turpe lucrum dicimus. 134 De confessione et poenitentia. sibi subjectam, ut omnis qui se sentit mortifero peccati vulnere sauciatum, feria quarta ante Quadragesimam cum omni festinatione recurrat ad matrem Ecclesiam, ubi quod male commisit cum omni humilitate et contritione cordis simpliciter confessus suscipiat remedia poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
Uolasti infurto sepulcdhru. anĩ .ii. penit irRoGIUIO
Contigit tibiulla neglegentia desacrificiodm̃ c hxi
magos aut aruspices. aut incantatores. aut soctilegos
ł uota que ad arbo res ł ad fontes faciunt uoliusti anñ
aut inqua druplũ restitur. aut .iii anis penit̃ IRO G̃¬
Duxisti aut transinissist aliquẽ in captuntatẽ .iii. annꝰ
pinit̃ AriTG Gremastidomũ duturta alterius .ui annꝰ
penit̃ Ieg o c̃. Fecisti uomitũ ꝑ ebri&atẽ xuxchies¬

Expanded text:
olasti in furto sepulcrum, annos duos poeniteas. Contigit tibi ulla negligentia de sacrificio Domini, suluisti magos aut aruspices aut incantatores aut sortilegos, vel vota quae ad arbores vel ad fontes fiunt vovisti, annos Aut in quadruplum restitue, aut tres annos poeniteas. Duxisti aut transmisisti aliquem in captivitatem, tres annos poeniteas. Cremasti domum aut aream alterius, tres annos poeniteas. Fecisti vomitum per ebrietatem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eue rentissimo & sc̃issimo rathbodo treuerensis sc̃ẽ¬
ȩccłȩ archiep̃o. a ado uir dimensis ȩccłȩ deuotꝰ
gregis xp̃ifamulus. Indño uero regesũ me felicitatis
beatitudinẽ. cũ scacatholica ȩccła prom tasit sequi do¬
cum̃ta euuangelica quȩ dicunt. Qui recipit ꝓph&ã in
simplices cũ sint astutia diabolicarepl&i. & pro opere
bi&atis dicunt sede loco ad locũ transire cũ sint sua
nilicia faciente fugitiui. & dicunt se eẽ ministerio
lero inserti cũ non sint. Statutũ est ascĩs patrib neminẽ
ddericũ alienũ &ignotũ recipi. ab aliquo ep̃o & in
adrumꝰ non prosua nequitia xpulsus est nob̃. sed pos
ad gradũ pres biterii. Cui & iã has dimisorias siue cõm̃ daticias
litteras fecimꝰ. & eũ ad uram dilec tissimã frat̃nitatẽ diri

Expanded text:
everendissimo et sanctissimo Rathbodo sanctae Treverensis Ecclesiae archiepiscopo, Dado Virdunensis Ecclesiae devotus gregis Christi famulus in Domino vero rege summae felicitatis beatitudinem. Cum sancta catholica Ecclesia prompta sit sequi documenta evangelica, quae dicunt: Qui recipit prophetam simplices, cum sint astutia diabolica repleti, et pro opere pietatis dicunt se de loco ad locum transire, cum sint sua malitia faciente fugitivi, et dicunt se esse ministerio sacro insertos, cum non sint: statutum est a sanctis Patribus neminem, clericum alienum et ignotum recipi ab aliquo episcopo, et Adruinus, non pro sua nequitia expulsus est a nobis, sed postad gradum presbyterii. Cui etiam has dimissorias sive commendatitias litter
Abbreviated transcription (Latin):
ginta dieb inpane &aqua peniteat. Quib ꝑ actis
biennio aboratione fideliũ segreg&: ñ cõmunic& :
uec offerat: postbienniũ in cõmunione orationis
offerat. non tam̃ cõmunic&. Post quinquenniũ
adplenã cõmunionẽ recipiatur abstinentia crboꝵ
in arbitrio sacer dotis maneat. Qui łꝰ EAIbA hO¬
MINE OCCIDIE EX PENITENTER CEXIIII.¬

Expanded text:
ginta diebus in pane et aqua poeniteat. Quibus ginta diebus in pane et aqua poeniteat. Quibus biennio ab oratione fidelium segregetur, non communicet nec offerat, post biennium in communionem orationofferat, non tamen communicet. 222 Post quinquennium ad plenam communionem recipiatur. Abstinentia ciborum in arbitrio sacerdotis maneat. Qui per faidam hominem occiderit. Ex Poenitentiali
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe contingit ut dũ quis operi necessario insifte¬
ris arborẽ incidat aliquis subtꝰ ipsã ueniens depri¬
mat᷑ & id circo siuo luntate uł neglegentia incidentis
arbore factũ est ut homicid penitentiae deb&
omnino sumitti. Qđ si non uoto sed incuria eiꝰ
non deniq: sententia contingit seddũ ille oꝑi neces¬
sariofortassis in conber&. iste insperatus occurrit
subarbore & sub ipsa opp̃ssus est. incisor arboris ñten&᷑
pomicida.
iduo fres in silua arbo res succiderint & ad ꝓpinquante
casura unius arboris. fr̃ fr̃i caue dixerit. & ille fugiens
in p̃ssurã aRboris inciderit . & mortuus fuerit. uiuers
in caldariã misserit. & ebullita aqͣ¬
mor tuus fuerit ꝓneglegentia. mat̾ pȩ nite at. & ille
homo securꝰ sit. DEEADERE CAC̃ EXEO DEA
De homicidiis non sponte cõmissis. quali penitentiȩ
iugo submit tant᷑ hi que fecerint ea. in ep̃i sententia
maneat EXEODEM
Diqͥs filiũ suũ nonsponte occiderit iux ta homicidia

Expanded text:
epe contingit ut, dum quis operi necessario insistens arborem incidat, aliquis subtus ipsam veniens deprimatur. Et idcirco, si voluntate vel negligentia incidentis arborem factum est, ut homicida poenitentiae debet omnino submitti. Quod non voto, sed incuria illius, non denique sententia contingit, sed dum ille operi necessario fortassis incumberet iste insperatus occurrit sub arbore, et sub ipsa oppressus est, incisor arboris non tenetur pro homicida.duo fratres in silva arbores succiderint, et appropinquante casu unius arboris frater fratri Cave dixerit, et ille fugiens in pressuram arboris inciderit et mortuus fuerit, vivens in caldariam miserit, et ebullita aqmortuus fuerit, pro negligentia mater poeniteat, et ille homo securus sit. De eadem re. Ex eodem, De homicidiis non sponte commissis, quali poenitentiae jugo submittantur hi qui fecerint ea, in episcopi sententia maneat. De eademis filium suum non sponte occiderit, juxta homicidia
Abbreviated transcription (Latin):
reca elem̃ta lit terarũ numeros CCCCXLUI¬
&ia & primere nullus quiuel tenuit̾ grȩciser monis
noticiã hab& ignorat. Neigit᷑ infaciendis epłis canonicis
quas mos latinꝰ for matas appellat. aliqua fraus falsita¬
tis temerȩ p̃sumeret᷑. hoc patrib: cccxuiii. aicena con¬
ttuis saluber rime inuentũ est & constitutũ. ut formatȩ
epłe hanc calculationis suȩ supputationis habeant rationẽ.
dest ut assum antur in supputationẽ prima grȩcaelem̃ta
iũ pari quoq: apłi prima lit tera id est .I. quinumerus
ostoginta significat. eius qͥ scribit epłam primalittera. cui
sribitur scða. accipiendis tercia. ciuitatis quoq dequa
serbit᷑ quarta. & indiccionis quȩ cũq est illius tẽporis¬

Expanded text:
eca elementa litterarum numeros etiam exprimere nullus, qui vel tenuiter Graeci sermonis notitiam habet, ignorat. Ne igitur in faciendis epistolis canonicis, quas mos Latinus formatas appellat, aliqua fraus falsitatis temere praesumeretur, hoc a patribus CCCXVIIII Nicaeae constitutis saluberrime inventum est et constitutum, ut formatae epistolae hanc calculationis sive supputationis habeant rationem, id est, ut assumantur in supputationem prima Graeca elementa  Petri quoque apostoli prima littera id est π, quae numerum octogesimum significat. Ejus qui scribit epistolam prima littera, cui scribitur secunda, accipientis tertia, civitatis quoque de qua scribitur quarta, et indictionis quaecunq
Abbreviated transcription (Latin):
confugientis saluarentur ab ultore sanguinis pximisui
& non morerentur. Vnde inde utero nomi oscrip¬
tũ est haecerit l& homicidȩ cuiꝰ uitaseruanda est.
Qui ꝑcusserit ꝓximũ suũ nesciens. & heri & nudius¬
tercius nullũ contraeũ habuis secũ ꝓbatur. sed ha
bisse simpliciter cũeo insiluã ad ligna cedenda . & in
suc cissio nelignox securis fugerit demanu aut ferrũ
delapsũ de manubrio. amicũ eiꝰ ꝑcusserit & occiderit.
hic adunã urbiũ supͣ dictarũ confugiat &uiuat.

Expanded text:
confugientes salvarentur ab ultore sanguinis proximi sui, et non morerentur. Inde in Deuteronomio scriptum est: « Haec erit lex homicidae, cujus vita servanda est. Qui percusserit proximum suum nesciens, et heri et nudiustertius nulur, sed abisse simpliciter cum eo in silvam ad ligna caedenda, et in succisione lignorum securis fugerit de manu, aut ferrum delapsum de manubrio amicum ejus percusserit et occiderit, hic ad unam urbium supradictarum confugi
Abbreviated transcription (Latin):
Quimanu mittendi insacro scã ȩccła habuerit
uoluntatẽ. tantũ est ut subp̃sentia sac̃ dotũ
ser uossuos uoluert absol uere. nouerit eos
suscepta li ber tate ciues esse romanos
Nãsi derici mancipus suis dare uolueritit
libertatẽ. &iã si&ta cons pectũ fecerint sacer dotũ ł sine
scriptura uerb tantũ fuerint absoluti. manebit
sicut ciuib romanis integra & plena libtas.

Expanded text:
esia habuerit voluntatem, tantum est ut sub praesentia sacerdotum servos suos voluerit absolvere, noverit eos suscepta libertate cives esse Romanos. Nam si clerici mancipiis suis dare voluerint libertatem, etiamsi extra conspectum fecerint sacerdotum, vel sine scriptura verbis tantum fuerint absoluti, manebit, sicut civibus 186 Romanis, integra et plena libertas.
Abbreviated transcription (Latin):
EXCONCILIO ANCIRANO
resistens seduim faciens in nocentẽ &siplicit̃ gra¬
dientem in t̃fecerit. cũ istopoenitus non cõmuni¬
candũ. sic tam̃ ut sipenitentiã egerit. In&ituei cõ¬
munionis uiaticũ non negetur

Expanded text:
In concilio Ancyrano resistens, sed vim faciens, innocentem et simpliciter gradientem interfecerit, cum isto penitus non communicandum, sic tamen ut si poenitentiam egerit, in exitu ei communi
Abbreviated transcription (Latin):
ialiquis in seł iañ aliquid fecit. qd paganis inuentũ est. &
dies obseruat. & lunã & m̃ses. & hox effectiua potentia
aliquidsperat in melius. aut indeterius uerti. CAP̃.L.
Sialiquis qđ cũq opus inchoans. aliud ibi aliquid dicit. aut
inuocarec seddm̃. Incollectione similit̃ herbarũ
medicinaliũ symbolũ & orationẽ dominicã dicere oport&
Suerendũ &ia simulieres in lanificiis suis. uł inordiendisteli
aliquid dicant. aut obseruent nisi ut supra dictũ est
omnia in nomine domim:¬

Expanded text:
 aliquid fecit quod a paganis inventum est, et dies observat, et lunam, et menses, et horum effectiva potentia aliquid sperat in melius aut in deterius verti. 52. Si aliquis quodcunque opus inchoans, aliud ibi aliquid dicit, aut invocare, sed Deum. In collectione similiter herbarum medicinalium Symbolum et orationem 212 Dominicam dicerendum etiam si mulieres in lanificiis suis, vel inordiendis telis aliquid dicant, aut observent, nisi, ut supra dictum est, omnia in nomine Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Sialiquis suꝑ mortuũ nocturnis horis carmina CaC LIII.¬
diabolica cantat. &bibit. & manducat. & quasi deeiꝰ morte
gratulatur. &sialibimor tui iningiliis nocturnis. nisunȩc¬
clesia custodiuntur.¬
Si aliquis estxp̃ianus qui non conmum c&. uł trib: tẽporibus
in anno. idẽ pascha. pente costen. & niatđ dm̃. nisi ꝓmorte¬
feris criminib: ep̃i. uł sacer dotũ iudicio a cõmunione fuerit
remotus:
staliquis qui indie dominico. aut inp̃cib festiuitatibus
quicquã operis faciat. & siad matutinas. & ad missã & aduesꝑas.
his dieb in preter misse om̃s occurrant. C LUI
Si aliquis & cõmunicat᷑s promhilo duxerit & cõmunicatio¬
nẽ & sialiquis. cũ& cõmuni cato cõmunicauerit.¬

Expanded text:
Si aliquis super mortuum nocturnis horis carmina diabolica cantat, et bibit, et manducat, et quasi de ejus morte gratulatur, et si alibi mortui in vigiliis nocturnis nisi in Ecclesia custodiuntur.Si aliquis Christianus est qui non communicet vel tribus temporibus in anno, id est, Pascha, Pentecosten, et Natale Domini, nisi pro mortiferis criminibus episcopi vel sacerdotum judicio a communione fuerit remotus. st aliquis qui in die Dominico vel in praecipuis festivitatibus quidquam operis faciat; et si ad matutinas et ad missam et ad vesperas his diebus impraetermisse omnes occurant. 58. Si aliquis excommunicatus pro nihilo duxerit excommunicationem, et si aliquis cu
Abbreviated transcription (Latin):
cantator. diuinus. aut sortilogus sit.
ialiquis uota ad arbores. uel ad fontes. ł adlapides quos da
ad altaria faciat. aut ibi candelã. seu qð̃ lib& munus deferat.
ł utibi quoddã num̃ sit qd bonũ aut malũpossit inferre.
apeste & clade. & alterius ꝑdat. Quȩ om̃ia: idolatrũ essȩ nullifideli
dubiũ est &ideo summoꝑe suns & t̃minanda o
erquirendũ sialiqua femina sit. quȩ ꝑ quȩ dã maleficia & in can¬
hominũ aut dãpn&. aut subripiat & sialiqua est que sedicat
cuĩdemonũ turba insimilitudine mulierũ transformata.
certis noctib: aequitare suꝑ quasdã bestiis & in eox consor¬
tio adnumeratã esse. Haec talis om̃i modis x par rochia
eiciat᷑. DEMOR TICINIS RSANGVINE CAC̃ XLIII¬
nterro gandũ sialiquis sanguinẽ morticinũ. aut delaceratũ¬
abes tia comedot¬
Sialiquis ꝑ odiũ ad pacẽ nonreuertit᷑. aut iurauit qđ dõ con¬
trarium est aut frinũ qũarec̃ cili&᷑ qđ ẽ peccatũ usq ad mortẽ xL

Expanded text:
cantator, divinus, aut sortilegus sit. 43. Si aliquis vota ad arbores vel ad fontes vel ad lapides quosdaad altaria faciat, aut ibi candelam seu quodlibet munus deferat, velut ibi quoddam numen sit quod bonum aut malum possit inferre. peste et clade, et alterius perdat: quae omnia idololatriam esse nulli fideli dubium est, et ideo summopere sunt exterminanda. erquirendum si aliqua femina sit quae per quaedam maleficia et incanhominum aut damnet aut subripiat. Et si aliqua est quae se dicat cum daemonum turba in similitudine mulierum transformata certis noctibus equitare super quasdam bestias et in earum consortio annumeratam 211 esse, haec talis omnimodis ex paroechia ejiciatur. De morticinis et sanguine. 46. Interrogandum sia bestia comed aut juravit, quod Deo contrarium est, ut fratri nunquam reconcilietur, quod est peccatum usque ad mortem. 48.
Abbreviated transcription (Latin):
CCCCXXU
chis qͥ& c̃ cubinis silios habent &uxores lagitimas ha¬
buer & defunctis uxorib sibi concubinas publice sotiauer̃
dobseruandũ censuimꝰ ut sicut eos qͥiã dericiꝑ ignorantiã
ordinatist̃ ñ remouemꝰ itas tatuimꝰ neulterius or dinent᷑¬

Expanded text:
CCCCXIV. De his qui ex concubinis filios habent, et uxores legitimas habuerunt, et defunctis uxoribus sibi concubinas publice sociaverunt, id observandum censuimus, ut sicut eos qui jam clerici per ignorantiam ordinati sunt non removemus, ita statuimus ne ulterius ordinent
Abbreviated transcription (Latin):
absq graui necessitate defuerit. ꝓcul dubio a cõmu¬
mone xp̃iana sit repellendus. Deinde asscitis scc̃ i prbis
qui illo in loco ser uitiũdebent &hibere ep̃o. quicquid
deminorib: & leuiorib: causis corrigere potest. em̃dare
satagat: ut pontif& ueniens nequaquã infaciliorib ne¬
gotiis fatigetur. aut ibi ĩ morari ãplius necessesit quã &¬
p᷑ nsa suficiat Ait enĩdñs ad moysen de huiꝰce modi
cooperatorib Vt cecũ inquid sustentent onꝰ populi:
& non tusolus graueris. Etbeatus iohannes baptista ad¬
uentũ dñi p̃currit p̃dicando dicens Pȩmtentiã agite.
xp̃iagere uid&. & idõ cũ gaudio timore & sũma reue¬
rentia aplebib sibi subiectis suscipiendus est. ut
illis cũlaude dicat᷑. qđ apłs discipuli s̃ dicit Testi¬
moniũ inquid uob ꝑhibeo: qđ ita suscepistis me.
septẽ &plebe ipsius par roechiȩ. ułeo amplius aut
mi nus put inderit xpedire. maturiores. honestiores. atq¬

Expanded text:
absque gravi necessitate defuerit, proculdubio a communione Christiana sit repellendus. Deinde accitis secum presbyteris, qui in illo loco servitium debent exhibere episcopo, quidquid de minoribus et levioribus causis corrigere potest, emendare satagat, ut pontifex veniens nequaquam in facilioribus negotiis fatigetur, aut sibi immorari amplius necesse sit ibi, quam expensa sufficiat. Ait enim Dominus ad Mosen, de hujuscemodi cooperatoribus: Ut tecum, inquit, sustentent onus populi, et non tu solus graveris. Et beatus Joannes Baptista adventum Domini praecucurrit praedicando, dicens: Poenitentiam agite, agere videtur. Et ideo cum gaudio, timore et summa reverentia a plebibus sibi subjectis suscipiendus est, ut illis cum laude dicatur quod Apostolus discipulis dicit. Testimonium, inquit, vobis perhibeo quod ita suscepistis me sseptem ex plebe ipsius paroechiae vel eo amplius aut minus, prout viderit expedire, maturiores, honestiores, atq
Abbreviated transcription (Latin):
Est aliquis qͥdiabolo inpellente sem& ipsũ occiderit.
Simbello aliquis homines uulnerauit &nescit side illo
uulnere aliquis perient. Et si alicui imputatur quod
hominẽ occiderit. & ipse hoc denegat.
Sialiquis est inconsilio ut homo int̾ficiatur. & non est
mfacto & tam̃ ꝑeiꝰ consiliũ & xor tationẽ in t̃fedꝰ est
st aliquis qui truncationes manuum
pedũ linguȩ. & testiculox fecert. & oculos alterius ere¬
Sunter ueniente repudio abinui cẽ separantur. & sic manets
Siquis absq consensi uxoris derelicto legea XuiIIi
adulteratus fuerit. Si quauxor cũ alterius uiro
Siquis uxorẽ habens concubinã simul habuerit ancillam
propriam. dut aliamfeminam CAP̃ XU
Siquis uxorẽ legitimã dimiserit & aliã in coniugiũ acceper

Expanded text:
Est aliquis qui diabolo impellente semetipsum occiderit? 12. Si in bello aliquis homines vulneravit, et nescit si de illo vulnere aliquis perierit, et si alicui imputatur quod hominem occiderit, et ipse hoc denegat. 13. Si aliquis est in consilio ut homo interficiatur et non est in facto, et tamen per ejus consilium et exhortationem interfectst aliquis qui truncationes manuum, pedum, linguae, et testiculorum fecerit, et oculos alterius ernterveniente repudio ab invicem separantur et sic manent. 20. Si quis absque consensu uxoris, derelicto legitiadulteratus fuerit. Si qua uxor cum alterius viro. 16. Si quis uxorem habens; concubinam simul habuerit ancillam propriam aut aliam feminam. 17. Si quis uxorem legitimam dimiserit, et aliam in conjugium acceper
Abbreviated transcription (Latin):
patrocinio cõmdiri Scriptũ quippeest in pacto
seruũ suũ premedio animȩ suȩ seðm legẽ romanã
liberũ facere uoluerit. ut inȩccła corã prbis. diaconib:
seu cuncto clero &plebe in manuep̃i cũ tabulis
tradat. & ep̃s archidiacono iubeat ut tabulas seðm
legem romanã . qua ȩccłȩ uiuunt scribere faciat.¬
Et̃tã ipse ꝗx om̃is pro creatiociꝰ liberi ꝑmane¬
ant. & subtuitione ȩcłȩ consistant. & om̃e reditũ
tatusui ad eccłam ꝑsoluant. & non alicubi nisi
adȩccłam ubi relaxatist mallũ tenant. Etsi absq
liberis discesserint. Nullũ aliũ nisi ad eccł am
relinquant heredem: EXLEGE ROMANA¬

Expanded text:
patrocinio commendari. Scriptum quippe est in Pacto servum suum pro remedio animae suae secundum legem Romanam liberum facere voluerit, ut in ecclesia coram presbyteris, diaconibus, seu cuncto clero et plebe in manu episcopi servum cum tabulis tradat, et episcopus archidiacono jubeat ut ei tabulas secundum legem Romanam, qua ecclesiet tam ipse quam et omnis procreatio ejus liberi permaneant, et sub tuitione ecclesiae consistant, et omnem reditum status sui ad ecclesiam persolvant, et non alibi nisi ad ecclesiam ubi relaxati sunt mallum teneant. Et si absque liberis discesserint, nullum alium nisi ecclesiam relinquant haeredem. De ea
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis quã cũq feminã uirginẽ aut uiduã. ꝑ raptũ traxerit.
& sotia uerit sibi inmatrimonio. &si aliquisurs qui in hoc con¬
sentientes & adiuuantes fuerunt.
Siquis cũ iudea. ułsi iudȩus ł si paganus cũ aliqͣxp̃iana mecatꝰ fuerit.
Siquis scĩ monialẽ. uel uiduã dõsacratã rapuerit. & inc̃ xXUIii¬

Expanded text:
 feminam, virginem, aut viduam, per raptum traxerit, et sociaverit sibi matrimonio. Et si aliqui sunt qui in hoc consentientes et adjuvantes fuerunt. 29. Si quis cum Judaea, vel si Judaeus vel si paganus cum aliqua Christiana, moechatus fuerit. 30. Si quis sanctimonialem vel viduam Deo sacratam rapuerit et in conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
resur rectiorie uelresũptione. inqua ueni&
uidi care uiuos & mortuos. Querendũ & iã
rem dm̃.Sidiabolus non ꝑ conditionẽ
sedꝑ arbitriũ factus sit malus: Querendũ
&iam abeo sicredat huius quagestamus
& non alterius carnis resurrec̃cionẽ
Siere dat iudicium futurũ. & recepturos sin¬
gulos prohis quȩ in hac carne gesserunt. uel poenas. uel pͥma
Sinuptias non in prob&. Si scđa matrimonia non condẽp¬
n&: Si carnũꝑceptionẽ nonculp&. Sipenitentib
reconciliatis cõmunic&. Siinbaptismo om̃ia peccata
idest tã illud originale contractũ qua illa quȩ
instructus reꝑtus fuerit. tunc ordine tur:¬
ualit̃ prb uel diac̃ ante ordinationẽ. ł post ordina¬
tionem & aminent᷑ ł qualit̃ desuo minis terio
discutiantur. in principio istius libelli satis xpressũ est
ubiscriptũ est quid sit a prbo requirendum. &ideo
suꝑ fluum uidet᷑ reꝑti & iterari qđiã constat esse
notatum.
uel eius ministris. cũ ȩccłasticis uiris sit agendũ

Expanded text:
resumptione, in qua veniet judicare vivos et mortuos. Quaerendum etiam rem et Dominum. Si diabolus non per conditionem, sed per arbitrium suum factus sit malus. Quaerendum etiam ab eo, si credat hujus, quam gestamus, et non alterius carnis resurrectionem. Si credat judicium futurum, et recepturos singulos pro his quae in hac carne gesserunt, vel poenas, vel praemia. Si nuptias non improbet. Si secunda matrimonia non condemnet. Si carnium perceptionem non culpet. Si poenitentibus reconciliatis communicet. Si in baptismo omnia peccata, id est tam illud originale contractum quam illa quae instructus repertus fuerit, tunc ordineturpresbyteri vel diaconi ante ordinationem vel post ordinationem examinentur, vel qualiter de suo ministerio discutiantur, in principio istius libelli satis expressum est, ubi scriptum est quid sita presbytero requirendum. Et ideo superfluum videtur repeti et iterari quod jam constat esse notatum. vel ejus ministris cum ecclesiasticis viris sit agendum
Abbreviated transcription (Latin):
in quisituruses. qđ contra dĩ uoluntatẽ. & rectã xp̃ian¬
tatẽ in ista parroechia factũ est. aut infuturũeri.
simdieb tuis e uenerit. tantũ ut ad tuã cognitionẽ
quocũq: modo ꝑueniat siscis. aut tibi indicatũ fuerii
synodalẽ causã esse. & ad ministeriũ ep̃i ꝑ tinere. qđ¬
tunec ꝓpt̃ amorẽ necꝓpt̃ timorẽ. nec ꝓpt̃ premiũ
de treueris aut eiꝰ misso cui hoc inqui rere iusse rit. quan¬
do cũq tr& hoc interrogauerit. sic te ds̃ adini&. &iste
stud sacram̃tũ. qđ iste iurauit desy nodali causa qd tu illud
obseruabis. inquantũ sapias. aut audisti. aut ab hac die in
antea in quisitus es. sic te ds̃ adiuu&: PosEB ApNacdie in¬
idete fr̃s. ut dño reddatis iuram̃ taur̃a non enĩ homim iurastis
seddõ creatori ur̃o. Nos aut quieiꝰ minis trisumꝰ. non terrenã
substantia ur̃am concupiscimꝰ sed salutẽ animarũ ur̃arũ

Expanded text:
inquisiturus es, quod contra Dei voluntatem et rectam Christianitatem in ista paroechia factum est, aut in futurum erit, si in diebus tuis evenerit, tantum 205 ut ad tuam cognitionem quocunque modo perveniat, si scis aut tibi indicatum fuerit synodalem causam esse et ad ministerium episcopi pertinere, quod nec propter amorem, nec propter timoreepiscopo, aut ejus misso, cui hoc inquirere jusserit, quandocumque ex hoc te interrogaverit: sic te Deus adjuvet, et istae llud sacramentum, quod juste juravit de synodali causa, quod tu illud ex te, ita observabis, in quantum sapis, aut audisti, aut ab hac die in antea inquisiturus es, sic te Deus adjuvet. OCTAVUM. idete, fratres, ut Domino reddatis juramenta vestra: non enim homini jurastis, sed Deo creatori vestro. Nos autem, qui ejus ministri sumus, non terrenam substantiam vestram concupiscimus, sed salu
Abbreviated transcription (Latin):
e patre homo uerus & matre. car nẽ & matris
uisceribus habens & animã humanã racionalem
simulineo inutriusquȩ naturȩ idest homo
& ds̃. unaꝑsona unus filius. unus xp̃s. unus dñs
creaturarũ om̃iũ quȩ sunt & auctor & dñs &
rector cũ patre & sp̾u sc̃o om̃iũ creaturarũ.¬

Expanded text:
ex Patre et homo verus ex matre, carnem ex matris ex Patre et homo verus ex matre, carnem ex matris visceribus habens et animam humanam rationalem simul in eo, ut utriusque naturae id est homo et Deus, una persona, unus Filius, unus Christus, unus Dominus, creaturarum omnium quae sunt et auctor et dominus, et creator cum Patre et S