comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meritum sancti
Stephani sanato.
uincto cum in termis
publicis uapore caloris
catenarum uilnera in¬
tuinescerent. et grauis¬
simum dolorẽ eidem
concitarent. affuit fi¬
des. ut amici đi opem
imploraret. Qui cum
ad piscinalem egressus
catenȩ ceciderunt. et
magnificare coeperunt.
territoru ypponensis
⁊ aritorum uocabulo
restitutus. faberferra¬
rius. isꝑplurimum tẽ¬
pus lecto decumbens
non poterant incedere
non linguam in uerba
resoluere. Tandem
beati Stephani ad se
fama ꝑlata. parentes
ꝓprios nutu quo pote¬
rat hortabatur. ut
ad menioriam scr ste
phani portaretur.
Quo facto dum ibidẽ
hyemis multo tempr̃e
in tanta frigoris aspe¬
ritate suꝑ pauim̃tũ
te sellę iaccret inorati¬
one. quod utiq con¬
trarium huiusmodi
infirmitatibus eẽ solet¬
nium nocte apparuisse
sibimet indicauit quẽ¬
dam iuiuenili forma p̾¬
ditum spcciosę & iam
uestis habitu detorũ.
seq tunc abipso accersi¬
tum sibiq eẽ iussum.
ut ad locum memoriȩ

Expanded text:
meritum sancti Stephani sanato. Alio item vincto cum in thermis publicis vapore caloris catenarum vulnera intumescerent, et gravissimum dolorem eidem concitarent, adfuit fides, ut Amici Dei opem imploraret. Qui cum ad piscinalem egressus catenae ceciderunt, et magnificare coeperunt.territorii Hipponensis Zaritorum, vocabulo Restitutus, faber ferrarius, per plurimum tempus lecto decumbens, non pedibus poterat incedere, non linguam in verba resolvere: tandem beati Stephani ad se fama perlata, parentes proprios nutu quo poterat hortabatur, ut ad Memoriam gloriosi Martyris portaretur. Quo facto, dum ibidem hiemis multo tempore in tanta frigoris asperitate super pavimentum tessellae jaceret in oratione quod utique contrarium hujusmodi infirmitatibus esse soletnium noctu apparuisse sibimet indicavit quemdam juvenili forma praeditum, speciosa etiam veste et habitu decorum, seque tunc ab illo accersitum, sibique esse jussum ut ad locum Memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
loci mulier qued am
dui peregrinantis ma¬
riti. nec de morte certa.
nec de uita secura. cũ
tricunii ferme tempus
emensum esset. quod
illa diuersis de coniui
tata. in ancipiti et du¬
bio uitae suae statu fu¬
isset collocata. fluctu¬
ab. Ał exinccrto pendens
mulieris animus. et
in quod se latus eger
ꝓiceret ignorabat. dũ
hinc nuptiae suaderent᷑¬

Expanded text:
loci mulier quaedam diu peregrinantis mariti nec de morte certa, nec de vita secura, cum triennii ferme tempus emensum esset, quo illa diversis opinionibus tata in ancipiti et dubio vitae suae statu fuisset collocata, fluctuabat ex incerto pendens muliebris animus, et in quod se latus aegra projiceret ignorabat, dum hinc nuptiae suaderent
Abbreviated transcription (Latin):
repleto. speciem fici
traderet. ꝑ cuius dul¬
cedinis significationẽ
spiritalis grãr ꝑcipe¬
ret suauitatem. Unde
&iam fiduciam impe
bile uniuersa uł memo¬
ria retinere. uł ser¬
mone digerere. ut sti¬
lo mandare. cum unũ¬
quodq miraculum sui
generis quandam
hystoriam habere nos¬
catur. D equibus
tam̃ om̃ib quę neq
cxplicare possumus.
neq penitus reticere
debemus. ꝑ auciora
queq et notiora elegi¬
mus. ut neq fastidien¬
tium aures inundemꝰ
neq diligentium stu¬
dium defraudemus.

Expanded text:
repleto, speciem fici repleto, speciem fici traderet, per cujus dulcedinis significationem spiritualis gratiae perciperet suavitatem. Unde etiam fiduciam impebile universa vel memoria retinere, vel sermone digerere, vel stilo mandare; cum unumquodque miraculum sui generis quamdam historiam habere noscatur. De quibus tamen omnibus, quae neque explicare possumus, neque penitus reticere debemus, pauciora quaeque et notiora eligimus, ut neque fastidientium aures inundemus, neque diligentium studia defraudemus.
Abbreviated transcription (Latin):
et ammirantibus fide¬
libus enarrauit. Hoc
ergo primum notũ ẽ
RAT. ETSAIUUS TAC¬
TUS EST. ET UE
MUIBIS QUI UARUS
ER
IDẼ
tempus quid am ciuitatis
tonsor qui concordius
uocabatur. pedem caden¬
do fregerat. Is diu lec¬
to decunbens. uarus
doloribus cruciabatur.
Cum hinc cum pauper¬
tatis cogitatio. in de
in tanto casus sui mero¬
re positum maceraret.
ecce quadam nocte
ipso quidem dormien¬
te. sed non illo dormi¬
tante neq obdormien¬
te qui custodit isrł.
qui pusillum et mag¬
num fecit. et ęqualit᷑
illi cura ẽ ꝓ om̃ibus.
iuidet ꝑ somnium per¬
ductum se in arduũ
quendam angustũq
cuiusdã montis ascensũ.
unde nulla sibi esset
facultas remeandi. nul¬
lus eritus euadendi.
Ex quo quid aliud de¬
monstrabatur ei. quã
ut sciret et intellege¬
ret. in angustus pres¬
surarum suarum non
hum anum sed solius
dĩ debere querere auxi¬
liũ. Namq appa¬
riuisse sibi ait quan
quae sibi sic afflicto.
et doloꝵ amaritudine

Expanded text:
et admirantibus fideet admirantibus fidelibus enarravit. Hoc ergo primum notum est rat, et salvus factus est; et de multis qui a variis Per idem tempus quidam civitatis tonsor, qui Concordius vocabatur, pedem cadendo fregerat. Is diu lecto decumbens, variis doloribus cruciabatur. Cum hinc eum paupertatis cogitatio, inde pin tanto casus sui moerore positum maceraret, ecce quadam nocte, ipso quidem dormiente, sed non illo dormitante neque obdormiente qui custodit Israel , qui pusillum et magnum fecit, et aequaliter est illi cura pro omnibus , videt per somnium perductum se in arduum quemdam et angustum cujusdam montis ascensum, unde nulla sibi esset facultas remeandi, nullus exitus evadendi. Ex quo quid aliud demonstrabatur, quam ut sciret atque intelligeret in angustiis pressurarum suarum non humanum, sed solius Dei deberi quaerere auxilium? Namque apparuisse sibi ait quamdquae sibi sic afflicto et dolorum amaritudine
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Quę cum domũ
suam fuisset reducta.¬
et intra ipsos domesti¬
cos parietes ad eiuncen¬
das cecitatis tenebras
quasi aduersus amalech
continuata oratione
pugnabat. Parum ali¬
quid noctis transierat
cum eoce mulier ostii sui
limen egressa. paulatĩ¬
lumen coepit recipere.
ita ut et parietes contra
positos aspiceret. et
silices platearum uisu
discerneret. Statiq
filium suum appellauit.
atq his uerbis alloqui
coepit. Fili. non isti
parietes de domo infan¬
tisuilici sunt Ecce
et silices de platea.
Et dixit cifilius suus.
Ut quid mentiris.
Putans quod illa temp¬
tando id diceret non
uidendo. Iterum le¬
inquit et lunam suꝑ
theatrum adhuc dimi¬
diam. Dixitq ei
filius suus. Quare
te faciebas non uidere:
Quasi numquam an¬
tea mater ceca fuiss&.
sed potius coccitatem
altera die mane ad
eccłam nullo alio co¬
mitante. scd ꝓprio
lumine ducente ꝑrer̃di
laudeset amici đi non
abscondit. Quid in se
mirabiliter gestums
fuisset. congratulantib

Expanded text:
bat. Quae cum domum bat. Quae cum domum suam fuisset reducta, intra ipsos quoque domesticos parietes ad evincendas caecitatis tenebras, quasi adversus Amalec continuata oratione pugnabat . Parum aliquid noctis transierat, cum ecce mulier, ostii sui limen egressa, paulatim coepit lumen recipere, ita ut parietes contra positos aspiceret, et silices plateae visu discerneret. Statimque filium suum appellavit, atque his verbis alloqui coepit: Fili, nonne isti parietes de domo infantis villici sunt? Ecce et silices de platea. Et dixit ei filius suus: Utquid mentiris? putans quod illa tentando id diceret, non videndo. Iterum leinquit, et lunam super theatrum adhuc dimidiam. Dixitque ei filius suus: Quare te faciebas non videre? quasi nunquam antea mater ejus caeca fuisset, sed potius caecitatem Altera die mane ad ecclesiam sola, nullo alio comitante, sed proprio lumine deducente, perrexit, laudes Dei et Amici Dei non abscondit, quid in se mirabiliter gestum fuisset, congratulantibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisimus. ad notiora
miracula ueniamus.
Cum igitur ciusdẽ
diei uespere in loco absi¬
dę suꝑ cathedram uela¬
tam essent reliquiae
constitutae. mulier
quedam nomine ylara
oculis capta. cuubus
nota panaria. excitata
tantac głae martyris
fide. et nulla incredu
sitat inquit iacobus
apłs. estimabitur tem¬
pestati maris. quȩ a
uento mouetur et
et in spe ꝑcipiendi
luminis confirmata.
ac diuinae gr̃ac amo¬
re inflammata. ad lo¬
cum ubi erant. reliqͥs
quo ipsa ꝑse impedienti¬
bus carnis oculis corpore
adꝓpinquare non pote¬
rat. sed lucentibus oculis
cordis spu iam ꝑuene¬
rat. rogauit quandam
feminam religiosam. ut
de lucem serecepturam
eẽ confideret. Quo
cum alienae manus
aurilio deducta fuisset.
pallam. suꝑ reliquias po¬
sitã manu errabunda
cõprehendit. statĩq su¬
is utrisq luminibus ap¬
plicuit. atq exinde non¬
dum quidem corpore
illuminata. sediam lu¬
ce fidei irradiata disces¬
sit. Nam głosi marty¬
ris nom̃ nunc ore. nunc¬

Expanded text:
misimus, ad notiora miracula veniamus. Cum igitur ejusdem diei vespere in loco absidae super cathedram velatam essent reliquiae constitutae, mulier quaedam nomine Hilara, oculis capta, civibus nota panaria, excitata tantae gloriae Martyris fide, et nulla incredulsitat, inquit apostolus Jacobus, aestimabitur tempestati maris, quae a vento movetur et et in spe percipiendi luminis confirmata, ac divinae gratiae amore inflammata, ad locum ubi erant reliquiae, quo ipsa per se impedientibus carnis oculis corpore appropinquare non poterat, sed lucentibus oculis cordis spiritu jam pervenerat; rogavit quamdam feminam religiosam, ut de lucem se recepturam esse confideret. Quo cum alienae manus auxilio deducta fuisset, pallam super reliquias positam manu errabunda comprehendit, statimque suis utrisque luminibus applicavit; atque exinde nondum quidem corpore illuminata, sed jam luce fidei irradiata discessit. Nam gloriosi Martyris nomen nunc ore,
Abbreviated transcription (Latin):
ta est asportauerunt. Ex
ins ergo reliquiis transmi¬
sibeatitudini ur̃ae. quas
cum susceperitis. orate ꝓ
criguitate. mea. ut dig¬
nus inueniar in conspec¬
tu dñi. adutus beatissi¬
tionibus. Translatat
sunt aut̃ reliquiae ipsius
re uigis et infinita sicci¬
tas erat. sed eadem hora
pluuia magna descendit.
et habundanter in ebri¬
ata est terra. et om̃smag¬
pietatis. quem periclitan¬
ti scło aperire dignatus

Expanded text:
tera asportaverunt. 9. Ex his ergo reliquiis transmisi Beatitudini vestrae: quas cum susceperitis, orate pro exiguitate mea, ut dignus inveniar in conspectu Domini, fultus beatissitionibus. Translatae sunt autem reliquiae ipsius re jugis et infinita siccitas erat: sed eadem hora pluvia magna descendit, et abundanter inebriata est terra: et omnes gpietatis, quem periclitanti saeculo aperire dignatus
Abbreviated transcription (Latin):
fode inaceruo illo qui
est in agro ipso. et sun¬
ueneris nuntia michi
Et ego diri ei. Deam¬
bulaui agrum. et uidi
accruum minutorum la¬
pidum in medio. ubi
arbitratus sum eos ẽẽ
Et dixit michi papa.
Iam diri tibi. ualde fode
Et si inuencris. sedens
custodi locum. et man¬
da michi ꝑdiaconum
ut ueniam ad locum
Et ita me dimisit
Et cum uenissem in uil¬
lam. misi precones. ut
om̃s habitatores uilla
diluculo surgerent.
et foderent in aceruo
Eadem uero nocte
apparuit ipse domnus
Gamaliel cuidam mo¬
ne. innocenti et sim¬
plici uiro. eadem si¬
militudine qua michi
apparuit. & dixit adcũ.
Uade dic luciano prbo
Uane laboras inaccruo il¬
lo modo non ibi sumus.
sed tunc illi positi fuimus.
cum lamentarentur nos
scđm consuetudinem an¬
tiquoꝵ. Propter quod
ibi accruus in testimoni¬
um planctus est: sed que¬
re nos in alia parte quę
est ad boream. & loco qui
bathalia. quod interp̃¬
nos possumus dicere
uirorum fortiũ. Di¬
luculo uero consurgens
ad hymnos. inueni mo¬

Expanded text:
fode in acervo, qui est in ipso agro: et si inveneris, nuntia mihi. Et ego dixi ei: Deambulavi agrum, et vidi acervum minutorum lapidum in medio, ubi arbitratus sum eos esse. Et dixit mihi papa: Jam dixi tibi, Vade, fode; et si inveneris, sedens custodi locum, et manda mihi per diaconum ut veniam ad locum. Et ita me dimisit. Et cum venissem in villam, misi praecones, ut omnes habitatores villae diluculo consurgerent, et foderent in acervo. 7. Eadem vero nocte, apparuit ipse domnus Gamaliel cuidam moo, innocenti et simplici viro, eadem similitudine qua mihi apparuit, et dixit ad eum: Vade, dic Luciano presbytero, Vane laboras in acervo illo; modo non ibi sumus, sed tunc ibi positi fuimus, cum lamentarentur nos secundum consuetudinem antiquorum, propter quod ibi acervus in testimonium planctus factus est. Sed quaere nos in alia parte, quae est ad boream, et loco qui batalia, quod interprnos possumus dicere, Virorum fortium. Diluculo vero consurgens ad hymnos, inveni mo
Abbreviated transcription (Latin):
nos quoque delata cu¬
nomine minoricensis
insulae. de pulpito
in auribus ecđae cũ
ingenti fauore recita¬
ta ẽ. quę continebat
głosi Stephani uirtu¬
tes quas in insula ine¬
morata ꝑ presentiam
reliquiarum suarũ
in salute omium illic
credentium ꝑfecerat
iudȩoꝵ Unde erhac
recitatione talium
extensione manuum
suarum acclamantib
et crultantibus fideli¬
b ipse dicere uidere¬
tur. Ecce habetis
martyrem. Ucrum
hȩc dicta sint. ut
commendare fribus
aliquomodo possemus.
quam non uttumq:
et temere sed duuna
dignatione ad nos quan¬
tum libet homines

Expanded text:
nos quoque delata cunos quoque delata cunomine, Minoricensis insulae, de pulpito in aures Ecclesiae cum ingenti favore recitata est: quae continebat gloriosi Stephani virtutes, quas in insula memorata per praesentiam reliquiarum suarum in salutem omnium illic credentium perfecerat Judaeorum. Unde ex hac recitatione talium extensione manuum suarum acclamantibus et exsultantibus fidelibus ipse dicere videretur, Ecce habetis martyrem. Verum haec dicta sint, ut commendare fratribus aliquo modo possemus, quam non utcumque et temere, sed divina dignatione ad nos quantumlibet homines
Abbreviated transcription (Latin):
reliquię uelut ille
paruulus candidatus.
qui ab illa fuerat uisus.
In sui quippe corporis
portione paruulus ille
tur. Dubitas an mar¬
tyr paruulus sit.
Nonne ꝓpt̾ uinocentiã
in fantulus. ꝓpt̾ humi¬
litatẽ pusillus ẽ Ipse
deniq hẏmnus qui ore
uiuuersi populi canta¬
batur. id est benedic¬
tus qui uenit in nomi¬
ne dñ. quid aliud dũ
repetita uoce cantare¬
tur significasse intelle¬
gitur. nisi quod illa au¬
diente dicebatur. con¬
fessor xp̃i. confessor
xp̃i. Iam uero sicut
ita cereis luminaribq
fulgebant. E andc̃
quoq quam illa p
uisionem uiderat. nos
& iam intrauimus eccłam.
Unum aliquid uitimũ
de om̃i uisione iamres¬
tat. quod puella con¬
fessorem illum in pul¬
pitum leuatũ fuisse
conspexerat. et exten¬
sis manibus dicentem
populis audierat. erce
habctis in artyrem. Hoc
Eodeninamq die
quo ingressę sunt ec¬
cłam beati stephani¬
scãę reliquiae. in ipso
principio canonicarũ
lectionum. epła ad

Expanded text:
reliquiae, velut ille reliquiae, velut ille parvulus candidatus qui ab illa fuerat visus. In sui quippe corporis portione parvulus ille risti. Dubitas an martyr parvulus sit? nonne propter innocentiam infantulus, propter humilitatem pusillus est? Ipse denique hymnus qui ore universi populi cantabatur, id est, Benedictus qui venit in nomine Domini , quid aliud, dum repetita voce cantaretur, significasse intelligitur, nisi quod illa audiente dicebatur, Confessor Christi, confessor Christi? Jam vero sicut ita cereis luminaribusque fulgebant. Eamdem quoque, quam illa per visionem viderat, nos etiam intravimus ecclesiam. Unum aliquid ultimum de omni visione jam restat, quod puella confessorem illum in pulpitum levatum esse conspexerat, et extensis manibus dicentem populis audierat, Ecce habetis martyrem. Hoc Eodem namque die in quo ingressae sunt ecclesiam beati Stephani reliquiae, in ipso principio canonicarum lectionum, epistola ad
Abbreviated transcription (Latin):
pulpitum eleuassent.
uidet eumdem paruu¬
lum subtto manus ex¬
tendisse. et ore ꝓprio
populis dirisse. Eoce
habetis martyrem.
Mirabile dictum est.
quanta huius quoq ui¬
sionis ueritas consecuta
C. Ncc in merito olim
ꝑ ꝓphetam diuin a uoce
dictum est. Ecce dies
uenient dicit dñs. et
dabo de sp̃u meo super
om̃em carnem. et ꝓ¬
phetabunt filii ur̃i et
filiae ur̃ę. et iuucues
ur̃i usiones uidebunt.
et senes ur̃i somnia som¬
Unde &iam stella adlo¬
cum supradictorum
martyrum ab his qui
tunc in agro fuerunt
occurrisse refertur.
ostendere. Igitur post
quadraginta ferme di¬
es ex quo ista reuelata s̃.
in loco memoratorum
gentem se uiderat sus¬
ceptis ibi reliquiis. atq
sacram̃tis fidelium ce¬
lebratis. exinde cantan¬
tes atq psallentes cum
iumensae multitudinis
choris ad ciuitatem re¬
gredi coepimus. ꝑ illã
uero uiam quę puellȩ
monstrata ẽ. Portaban¬
tur aut̃ scĩ ep̃i gremio
residentis uehiculo sc̃ȩ

Expanded text:
pulpitum elevassent, pulpitum elevassent, videt eumdem parvulum subito manus extendisse, et ore proximo populis dixisse: Ecce habetis martyrem. Mirabile dictu est, quanta hujus quoque visionis veritas consecuta est: nec immerito olim per prophetam divina voce praedictum est: Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et dabo de Spiritu meo super omnem carnem, et prophetabunt filii vestri et filiae vestrae, et juvenes visiones videbunt, et senes somnia somUnde etiam stella ad locum supradictorum martyrum, ab his qui tunc in agro fuerunt, occurrisse refertur. ostendere. Igitur post quadraginta ferme dies ex quo ista revelata sunt, in loco memoratorum ergentem se viderat, susceptis ibi reliquiis, atque sacramentis fidelium celebratis, exinde cantantes atque psallentes cum immensae multitudinis choris ad civitatem regredi coepimus, per illam vero viam quae puellae monstrata est, portabantur sancti episcopi gremio residentis vehiculo sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
Nec quod ille prbr appa¬
ruit qui ad os monachi
ampullam applicuit.
quȩ ignẽ emisit. in ane
fuit. Isenim erat qui
nuꝑ ex oriente rediens.
et de sc̃is reliquiis quas
illic uiderat in ore seruoꝵ
đi uerbum ponens. qua¬
si ampullam admouit.
et sc̃o igne succendit.
Sed iam uellem ad eui¬
dentiora et manifestio¬
ra patroni nr̃i stephani
transire miracula. nisi ao
rem ꝑtinere existimarẽ.
alteram adhuc sc̃itati ur̃ae
ꝓftrre uisionẽ. Quam
peto ut pacient᷑. et sicut
arbitror non infructuo¬
se audire dignemini.
tyrum in suburbio ciui¬
tatis constitutoꝵ qui fe¬
lix et gennadius nuncu¬
pantur uidebatur sibi
iter facere ꝑsomnium. non
xuosa. Per hanc uidet ad¬
uentare innumeros po¬
pulos. gaudentes sane
atq psallentes. et ceteros
luminaria cum grandi
celebritate gestantes. et
quasi quendam candida¬
tum paruulum comitan¬
tes. eiq tteratis uocibus
inclamantes. Confes¬
Quem cum ad eccłam
ꝑduxissent. atq supra

Expanded text:
Nec quod ille presbyter appaNec quod ille presbyter apparuit, qui ad os monachi ampullam applicuit, quae ignem emisit, inane fuit. Is enim erat qui nuper ex Oriente rediens, et de sanctis reliquiis quas illic viderat, in ore servorum Dei verbum ponens, quasi ampullam admovit, et sancto igne succendit. Sed jam vellem ad evidentiora et manifestiora patroni Stephani transire miracula, nisi ad rem pertinere existimarem, alteram adhuc Sanctitati vestrae proferre visionem. Quam peto ut patienter, et sicut arbitror, non infructuose, audire dignemini. tyrum in suburbio civitatis constitutorum, qui Felix et Gennadius nuncupantur, videbatur sibi iter facere per somnium, non flexuosa. Per hanc videt adventare innumeros populos gaudentes sane atque psallentes, et cereos et luminaria cum grandi celebritate gestantes, et quasi quemdam candidatum parvulum comitantes, eique iteratis vocibus inclamantes: ConfesQuem cum ad ecclesiam perduxissent, atque supra
Abbreviated transcription (Latin):
demonstratur. intra se
habens sanguinis quan¬
dam asꝑsionem. et aris¬
tarum quasi ossuum sig¬
nificationẽ. Quam
prbr quidam manute¬
nens. germano eius
monacho illa preserte
locutus est dicens.
Uisscire. quomodo
martyrum ꝓbentur
reliquiae. Quo dic¬
to. ampullam cius
ori iniecit. et mox flã¬
ma ignis ꝑ aures eius
atq oculos euomi coe¬
pit. Hoc quomodore
ipsa manifestum sit.
dignant᷑ accipite.
Ampullam sicut ocu¬
lis suis uidit ancilla
dĩ in somnu reuelatio¬
ne. sic int̾ manus suas
accepit. postea sacerdos
đi in ipsius rei manifes¬
tatione et quod illa
quandam dubitationẽ
prius inse habuit. ean¬
dem nunc in quibus d̃a
Quod deinde ignis
ꝑ ampullam aures
atq oculos cõprehen¬
dit. quid aliud tunc
p̃ signauit. nisi quod
p̾dicatio scarum reliquia¬
rum ꝑueniens ados mo¬
nachoꝵ. unum corpus
eccłae ꝑ auditum atq
uisum claritatis dĩ igne
succendit. ut om̃s meri¬
to dicerent. sicut audi¬
uimus ita et uidimus:

Expanded text:
demonstratur intra se demonstratur intra se habens sanguinis quamdam aspersionem et aristarum quasi ossium significationem: quam presbyter quidam manu tenens germano ejus monacho illa praesente locutus est dicens: Vis scire quomodo martyrum probentur reliquiae? Quo dicto ampullam ejus ori injecit, et mox flamma ignis per aures ejus atque oculos evomi coepit. Hoc quomodo res ipsa manifestata sit dignanter accipite. Ampullam sicut oculis suis vidit ancilla Dei in somnii revelatione, sic inter manus suas accepit postea sacerdos Dei in ipsius rei manifestatione; et quod illa quamdam dubitationem prius in se habuit, eamdem nunc in quibusdam Quod deinde ignis per ampullam aures atque oculos comprehendit, quid aliud tunc praesignavit, nisi quod praedicatio sanctarum reliquiarum perveniens ad os monachorum, unum corpus Ecclesiae per auditum atque visum claritatis Dei igne succendit, ut omnes merito dicerent, Sicut audivimus, ita et vidimus ?
Abbreviated transcription (Latin):
EXTUS
DIUINORU
operum quae oftensa
sunt ꝑbeati ꝓthomar¬
tiris Stephaui uene¬
rabile meritum. man¬
data quoque noticis̨
fidelium ab Euodioin
eccła uz ali. cuius
urbis pontificatum am¬
ministrabat sacerdos
dignissimus. aurelio
tunc temporis augus¬
tino apud yppone
añicae sacionis dis¬
pensatore constituto
saltem rumor adhuc¬
ẽe potuisset. quo ad nos
indignos sc̃i stephani
in martirio primi con¬
fessoris xp̃i reliqui ae
uenturae c̾ent. non
enim hoc fieri posse
aut in cogitatione habe¬
bamus. aut suspicari
poteramus. ecce iam¬
ex anteriore tempore
coepit idem głosus qui¬
busdam apud nos scĩs
die sermo supradictarũ
reliquiarum ab his ser¬
uis di fieret. qui easdẽ
sibimet de orientis par¬
tibus missas nobis nesci¬
entibus haberent. affu
audiuit. ut euenire asso¬
let non facile credidit.
et apud semet ipsam ta¬
cite dicere coepit. Et
quis scit si uere martyrũ
sunt reliquiae: Statĩ
sequente nocte ꝑ somnũ
ampulla quędam ei dẽ

Expanded text:
extus divinorum operum, quae ostensa sunt per beati protomartyris Stephani venerabile meritum, mandata quoque notitiae fidelium ab Evodio in Ecclesia Uzali, cujus urbis pontificatum administrabat sacerdos dignissimus; Aurelio tunc temporis Augustino apud Hipponem dominicae sationis dispensatore constitutosaltem rumor esse potuisset, quo ad nos indignos Domini sancti Stephani, in martyrio primi confessoris Christi, reliquiae venturae essent non enim hoc fieri posse aut in cogitatione habebamus, aut suspicari poteramus: ecce ex anteriori tempore coepit idem gloriosus quibusdam apud nos sanctidie sermo supradictarum reliquiarum ab his servis Dei fieret, qui easdem sibimet de Orientis partibus missas nobis nescientibus habebant, adfuiaudivit, ut evenire assolet, non facile credidit, et apud semetipsam tacite dicere coepit: Et quis scit si vere martyrum sunt reliquiae? Statim autem sequenti nocte per somnium ampulla quaedam eidem
Abbreviated transcription (Latin):
potius mendaciorum
fucum studeat declina¬
re. ita ut ubicumq
res postulaucrit. ipsoꝵ
quoq hominum uerba
sicut ab eis dicta sunt sĩ¬
plicit̾ ponere non debea¬
mus crubescere. Magis
enĩ placent bonis et reli¬
giosis quecũq dicuntur
uera & iam uiciosis uer¬
bis. quam falsa politis
et ornatis. Sane non
ob hoc nos quispiam ar¬
bitretur uoluisse ista
narrare. quasi aliquid
nos glae beato martyri
uideamur prestare. quan¬
doquidem illi nec tacen¬
do demere. nec loquen¬
do quicquã possimus
conferre. Ipsa quippe
uirtutum miracula.
nullo humanae linguę
p̃conio indigent. iam
ubiq ꝑsonantẽ excrunt
tubam. sed tantum
uram deuotionẽ ad fra¬
trum edificationem ꝓ
recipienda oboedientiş
mercede cum hẏlaritate
uolumus demonstrare.
metuentes quoq: quod
ab ipso dño legimus ter¬
ribilit̃ dictum ẽẽ. siuos
tacebitis. lapides clama¬
bunt. Queso aut̃¬
& iam uos om̃s quotquot
audire hȩc uł legere pie
ac religiose uolueritis.

Expanded text:
potius mendaciorum potius mendaciorum fucum studeat declinare; ita ut ubicumque res postulaverit, ipsorum quoque hominum verba, sicut ab eis dicta sunt, simpliciter ponere non debeamus erubescere. Magis enim placent bonis ac religiosis quaecumque dicuntur vera, etiam vitiosis verbis, quam falsa politis et ornatis verbis. Sane non ob hoc nos quispiam arbitretur voluisse ista narrare, quasi aliquid nos gloriae beato Martyri videamur praestare: quandoquidem illi nec tacendo demere, nec loquendo quidquam possumus conferre. Ipsa quippe virtutum miracula nullo humanae linguae praeconio indigent; jam ubique personantem exserunt tubam: sed tantum nostram devotionem ad fratrum aedificationem pro recipienda obedientiae mercede cum humilitate volumus demonstrare, metuentes quoque quod ab ipso Domino legimus terribiliter dictum esse, Si vos tacebitis, lapides clamabunt . Quaeso autem vos omnes, quotquot haec audire vel legere pie ac religiose volueritis,
Abbreviated transcription (Latin):
UONIA
angłs nos adhortari
dignatur. ut opera dĩ
non tam in abdito col¬
locemus. quã potius
monens et dicens. sacra¬
mentum regis bonum
ẽ abscondert. opera aut̃
dĩ reuelare et confitrri
hon orificum est. quia
sicut cognitis fidem non
adhibere incredulitatis
ẽ. ita inuidentrae est.
in edificationem alioꝵ
nolle cognita predica¬
re. propterea papa be¬
atissime Euodi. uissis
paternitatis tuae studi¬
ose obtemperare curaui.
non tam fisus uiribus
meis. quam adutus
gr̃a dĩ scis orationibus
tuis. ut ea quae ꝑpatro¬
num nr̃m stephanũ
primum martyrem
suum operatus c̃ apud
nos xp̃e. e adhuc operari
dignatur. non maliuola
taltrurnitate suppri¬
mere quo ceteri frauda¬
rentur. sed magis pia
deuotione narrare quo
amici dĩ gła fraternis
auribus intimetur.
nec ingenio et lingua
aliquid exaggerare p̃¬
ualentes. sed ipsarum
rerum uarietatem ꝓut
ds̃ donauerit fidelit̃
explicare cupientes. ut
ipsa nr̃a narratio non
tã uerborum pompam
audeat querere. sed

Expanded text:
uoniam angelus nos adhortari dignatur, ut opera Dei non tam in abscondito collocemus, quam potius monens et dicens, Sacramentum regis bonum est abscondere, opera autem Dei revelare et confiteri honorificum est ; quia sicut cognitis fidem non adhibere infidelitatis est, ita invidentiae est in aedificationem aliorum nolle cognita praedicare: propterea, beatissime papa Evodi, jussis Paternitatis tuae studiose obtemperare curavi, non tam fisus viribus meis, quam adjutus gratia Dei et sanctis orationibus tuis; ut ea quae per patronum nostrum Stephanum primum martyrem suum operatus est apud nos Christus, et adhuc operari dignatur, non malivola taciturnitate supprimere, quo caeteri fraudarentur; sed magis pia devotione narrare, quo Amici Dei gloria fraternis auribus intimetur: nec ingenio et lingua aliqua quasi exaggerare praevalentes; sed ipsarum rerum veritatem, prout Deus donaverit, fideliter explicare cupientes, ut ipsa nostra narratio non tam verborum pompam audeat quaerere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire. ipse adorienta¬
lem plagam positus ẽ.
Et haer audiens amoUTIII.¬
naco. głificaui dñm.
qm̃ inuentus est & alius
testis in reuelatione
Nos igitur uumus ad acer¬
uum. et fodientes nichil
inuenimus. Conuer¬
timus aut̃ nos ad monu¬
mentum illud ubi mo¬
nacho ipsa nocte apparu¬
erat. et fodientes in ue¬
nimus tres techas scđm
qđ apparuerat michi
calathorum. Inueniniꝰ
igitur altissimis litteris
scriptum lapidem obru¬
tum habentem ita.
Cheliel quod interpre¬
tatur stephanus dĩ.
et nardam quod int̾pre¬
tatur nichodemus. et
.UIIII.gamalid. Hoc interp̃¬
tatus c̃ papa ioħs. sicut
et ipse audiui ab ipso
sc̃o ep̃o. Statim ergo
renuntiaui ep̃o. cum
esset in lidda quae ẽ
diospolis in sinodo agens
Qui assumpsit secum
alios duos ep̃os. el euthe¬
rium de sabaste. et
eleutherium de hie¬
rico. et uenerunt ad
locum. Qui cum ape¬
ruissent domni stepha¬
ni techam. statun ter¬
rae motus factus est. et
tanta suauitas odoris¬
et fraglantia inde egres

Expanded text:
e, ipse ab orientali plaga positus est. Et haec audiens a monacho, glorificavi Dominum, quoniam inventus est alius testis in revelatione. 8. Nos igitur ivimus ad acervum, et fodientes nihil invenimus. Convertimus autem nos ad monumentum illud, ubi monacho ipsa nocte apparuerat, et fodientes invenimus tres thecas, secundum quod apparuerat mihi calathorum. Invenimus igitur altissimis litteris scriptum lapidem obrutum, habentem, Keayea Celiel, quod interpretatur Servus Dei; et Apaan Dardan, quod interpretatur Nicodemus et Gamaliel. Hoc interpretatus est papa Joannes, sicut et ipse audivi ab ipso sancto episcopo. Statim ergo renuntiavi episcopo, cum esset in Lidda, quae est Diospolis, synodum agens. Qui assumpsit secum duos alios episcopos, Eleutherium de Sebaste, et Eleutherium de Jericho, et venerunt ad locum. Qui cum apruissent domni Stephani thecam, statim terrae motus factus est, et tanta suavitas et fragrantia odoris
Abbreviated transcription (Latin):
uit hec temporibus nr̃is
oportet me colligere
de possessione illa bouẽ
illum maximum ara¬
torem. quiet carro et
aratro aptus ẽ. et dimit¬
tere tibi possessionem
Aa quem aio. Ut quid
michi possessio domine
mi. si non habeo bouem
illum ꝑquem regatur
et alatur possessio.Et

Expanded text:
vit haec temporibus nostris, vit haec temporibus nostris, oportet me colligere de possessione illa bovem illum maximum aratorem, qui et carro et aratro aptus est, dimittere tibi possessionem Ad quem aio: Utquid mihi possmi, si non habeo bovem per quem regatur et alatur possessio? Et
Abbreviated transcription (Latin):
& ostensa. Quam excu¬
sationem habebis apud
dm̃. Aut quam ueniã
ꝓ hoc contemptu sperabis
in die uidicii. Num¬
quid non uides quanta
siccitas est et tribulatio
in toto mundo. et tu
neglegent̃ agis. Huiqd
non consideras quia mul¬
ti meliores te sunt ꝑhe
remum sc̃i uiri. quos
pretereuntes ꝑ te uolui¬
mus innotesci. Ideo
namq te exalia in hac
uilla uoluimus ẽt sacer¬
dorem. ut ꝑte mani¬
festaremur. Exurge
igitur et uade et dic
illi ut aperiat nobis. et
faciat locum orationis.
ut intercessione nr̃ami¬
sereatur dñs populosuo.
Et cum ad uerba eius in¬
tremuissem. dixi. Pon
neglegens fui domine
mi. sed prestolabar ter¬
cium aduentum tuũ.
Nunc uero sine. Cras¬
tina die ꝑgam. omia
quę michi mand asti
dicturus. Et cum in.UII.¬
dignanter aduersum
me ftaret. udebatur
michi quasi in altero
mentis excessu deueni¬
re hierosolimis. et qua¬
si in conspectu adstarẽ
nem uisionem. Aquo
uidebar audire. Si
hȩc ita sehabent ut dicis
lme. et dñs tibi reuela¬

Expanded text:
 ostensa? Quam excusationem habebis apud Deum, aut quam veniam pro hoc contemptu sperabis in die judicii? Numquid non vides quanta siccitas est et tribulatio in toto mundo? Et tu negligenter agis! Numquid non consideras quia multi meliores te sunt per eremum sancti viri, quos praetereuntes, per te voluimus innotesci? Ideo namque te ex alia in hac villa voluimus esse sacerdotem, ut per te manifestaremur. Exsurge igitur, et vade, et dic illi, ut aperiat nobis, et faciat locum orationis, ut intercessione nostra misereatur Dominus populo suo. Et cum ad verba ejus intremuissem, dixi: Non negligens fui, domne mi, sed praestolabar tertium adventum tuum. Nunc vero sine crastina die pergam, omnia quae mihi mandasti dicturus. Et cum indignans adversum me staret, videbar mihi quasi in altero mentis excessu devenisse Jerosolymam, et quasi in conspectu adstarem nem visionem. A quo videbar audire: Si haec sic se habent ut dicisme, et Dominus tibi revela
Abbreviated transcription (Latin):
et quem admodum uidis¬
set contra austrum agrũ
situm. et monumentũ
ui eo quasi neglectum &
ruinosum. ubi uidisset
tres lectos aureos stratos.
et unum ex eis altiorẽ ce¬
teris. in quo erant duo
iacentes. unus senex &
unus uiuenis. et in ali¬
is duobus lectis erant singu¬
Ii. Et respondit quic
rat in excelsiori lecto.
et dixit. Uade dic prb̃o
luciano. qm nos domini

Expanded text:
admodum vidisset contra austrum agrum situm, et monumentum in eo quasi neglectum et ruinosum, ubi vidisset tres lectos aureos stratos, et unum ex eis altiorem caeteris in quo erant duo jacentes, unus senex et unus juvenis, et in aliis duobus lectis erant singuli. Et respondit qui erat in excelsiori lecto, et dixit: Vade, dic presbytero Luciano, quon
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate non tetigit
cum unum ex his. non
fera. non auis. non ca¬
nis. Ego gamaliel
compatiens xp̃i ministro.
et festinans habere mer¬
cedem et partem cum
sc̃o uro infide. misi ꝑ
noctem quantos noue¬
ram religiosos et inxp̃o
iħu credentes. habitan¬
tes in iherłm. in medio
iudeorum. et hortatus
sum eos. et necessaria
substantiae ministraui.
ac ꝑsuasi illis ire occulte
et portare eius corpus
meo uehiculo in uillã
in eam hoc est in caphar¬
gamala quod interp̃¬
tratur uilla gamalielis.
uiginti milia aciuita¬
te habens. et ibi feci
illi planctum fieri die
in meo monumento po¬
ni in orientali thetͥa.
et p̾cepi eis quecumq
netessaria erant ꝓeius
planctu ermeo dari.
Ipse enim domnus nicho¬
demus in alia techaposi¬
tus est. qui uenit adsal¬
uatorem iħm nocte.
et euuangeli⁊ atus est
ab eo. audiens nisi quis
renatus fuerit exaqua
et spusc̃o. non potest in¬
troire in regnum cęlor
Et iens baptrzatus ẽ
ã xp̃i discipulis. Et

Expanded text:
voluntate non tetigit voluntate non tetigit eum unum ex his, non fera, non avis, non canis. Ego Gamaliel compatiens Christi ministro, et festinans habere mercedem et partem cum sancto viro in fide, misi per noctem quantos noveram religiosos, et in Christo Jesu credentes, habitantes in Jerusalem in medio Judaeorum, et hortatus sum eos, et necessaria substantiae ministravi, ac persuasi illis ire occulte, ut portarent corpus ejus meo vehiculo in villam meam, hoc est in Caphargamala quod interpretatur Villa Gamalielis, viginti millia a civitate habens, et ibi feci illi planctum fieri diebcepi cum in meo monumento poni in orientali theca, et praecepi eis quaecumque necessaria erant pro ejus planctu de meo dari. Ipse etiam domnus Nicodemus in alia theca positus est, qui venit ad Salvatorem Jesum nocte, et evangelizatus est ab eo, audiens: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnum coelorum . Et exiens baptizatus est a Christi discipulis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
in manu habentem.
Et ueniens stetit ad der
ne meo et dicens. Lu¬
ciane. luciane. lucia¬
ne. Et dirit michi
greco sermone. Uade
in ciitatem quae dici¬
tur helya quae ẽ iherłm.
et dic sc̃o ioħi qui est
diu clausi sumus. et
non aperis nobis. mari¬
me quia in temporibus
tui sacerdocu oportet
nos reuelari. Aperi
nobis festinanter monu¬
mentum ubi inneglen¬
gentia positae sunt nr̃e
reliquiae. ut ꝑnos ape
suae in hoc mundo.
Periclitatur enim scłm
hoc ex multis casibus qͥ¬
in co fiunt cottidie.
Et non tantum sollici¬
tus sum ꝓme. quantũ¬
sunt positi mecum.
Quis enim es tu dñe.
et qui tecum sunt.¬
Et respondit michi.
Ego sum gamaliel
qui paulum apłm xp̃i
iniherłm. Et qui me¬
cum est in orientali par¬
te monumenti iacens.
ipse est dominus ms ste¬
bus sacerdotum in ihe
tam que est ad aquilo¬
nem. quę ducit ad ce¬
dar. ubidie ac nocte
iacuit ꝓiectus ut sepul¬
turae non daretur scđ̃m
feris consumeretur cor¬
pus cuis. Ex đi aut̃

Expanded text:
in manu habentem. in manu habentem. Et veniens stetit ad dextne meo, dicens: Luciane, Luciane, Luciane. Et dixit mihi graeco sermone, Vade in civitatem quae dicitur Helia, quae est Jerusalem, et dic sancto Joanni qui est diu clausi sumus, et non aperis nobis? Et maxime, quia in temporibus tui sacerdotii oportet nos revelari. Aperi nobis festinanter monumentum, ubi in negligentia positae sunt nostrae reliquiae, ut per nos apersuae in hoc mundo. Periclitatur enim saeculum hoc ex multis casibus, qui fiunt in eo quotidie. Et non tantum sollicitus sum pro me, quantusunt positi mecum, Quis enim es tu, domine, et hi qui tecum sunt? Respondit mihi: Ego sum Gamaliel, qui Paulum apostolum in Jerusalem. Et qui mecum est in orientali parte monumenti jacens, ipse est domnus meus Stebus sacerdotum in Jerutam quae est ad aquilonem, quae ducit ad Cedar: ubi die ac nocte jacuit projectus, ut sepulturae non daretur, secunferis consumeretur corpus ejus. Ex Dei autem
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit meae pusillitati
ã dõ ter de reuelatione
reliquiarum beati et gło¬
si ꝓthomartyris stepani
et primi diaconi xp̃i. et
nichodemi qui in euuan¬
gelio scriptus est. et gama¬
lielis qui in actibus apłoꝵ
ploratus ac magis uissus
ã sc̃o et dĩ cultore patre
ti quasi filius patri oboe¬
diens. et sicut cognoui
cum om̃i simplicitate
integre indicarem om̃em
parasceue hoc est sexta
feria que est tertio non as
decembris. consulatu ho¬
noru deties et theodosu
series augustoꝵ. adue¬
niente nocte dormienti
michi incubili meo in lo¬
co sc̃o baptisterii. in quo
consuetudo erat michi
dormire. et custodire
ecclastica quę̧ erant mi¬
chi in ministerio. hora
tercia noctis quȩ est
prima custodia uigiliarũ.
quasi in extasi effectus.
semiuigilans. uidi uirũ
senẽ. longum. ictopre¬
pem. hoc est dignum sa¬
cerdotem. canum. bar¬
bam ꝓliram habentem.
palliatum alba stola.
cui inerant gemmulae
aureae. habentem in¬
trinsetus scae crucis sig¬
num. et uirgam aureã

Expanded text:
apparuit meae pusillitati a Deo ter, de revelatione reliquiarum beati et gloriosi protomartyris Stephani et primi diaconi Christi, et Nicodemi qui in Evangelio scriptus est, et Gamalielis qui in Actibus Apostoploratus ac magis jussus a sancto et Dei cultore patre ti quasi filius patri obaudiens, sicut cognovi, cum omni simplicitate impiger integre indicarem omnem Parasceve, hoc est sexta feria, quae est tertio nonas decembris, consulatu Honorii decies et Theodosii sexies Augustorum, adveniente nocte dormiens in cubili meo, in loco sancto baptisterii, in quo consuetudo erat mihi dormire, et custodire ecclesiastica quae erant in ministerio, hora tertia noctis quae est prima custodia vigiliarum, quasi in ecstasi effectus semivigilans, vidi virum senem, longum, hieroprepen, hoc est dignum sacerdotem, canum, barbam prolixam habentem, palliatum alba stola, cui inerant gemmulae aureae habentes intrinsecus sanctae crucis signum, et virgam auream
Abbreviated transcription (Latin):
Et ego respondi ei. Ti¬
mui domine mox adpri¬
mam uisionem hȩc nun¬
tiare. ne uiderer seduc¬
tor ẽẽ. De precatus sum
enim. ut si ado missus
fuisses adme. denuoac
sisti de reliquuis singuloꝵ
quo modo et ubi sint po¬
sitae. appone sensum tu¬
um. et uide diligenter
quac ostenduntur tibi.
Et diri. Etiam domi¬
ne. Et statim attulit
ẽt quartum argentt.¬
um. Tres eorum
pleni erant rosis. Duo
habebant albas rosas.
Q tercius rubicundas
tus uero calatus argen¬
teus. plenus erat cro¬
co bene olente. Et
posuit eos ante me
Et ego diri ei. Quid
sunt isti domine.
Et dixit michi. Lyp¬
sana nr̃a sunt. Qui
se est domnus stepha¬
nus. qui adextris po¬
Et secundus calatus.
domnus nichodemus ẽ
positus contra ostium
Unus uero calathus ar
idest iteratus in lege. in¬
maculatus exutero ma¬
tris suae excessit emun¬
do ꝓpterca insimilitu¬
dinem argenti mundis¬
simi apparuit. Num¬
quid non uides crocum
qui in ipso est suauissi
mi odoris eẽ: Et ipse

Expanded text:
Et ego respondi: TiEt ego respondi: Timui, domine, mox ad primam visionem haec nuntiare, ne viderer seductor esse. Deprecatus sum autem, ut si a Domino missus fuisses ad me, denuo acuoniam requisisti de reliquiis singulorum quomodo et ubi sint positae; appone sensum, et vide diligenter quae ostenduntur tibi. Et dixi: Etiam, domine. Et statim attulit et unum argenteum. Tres eorum pleni erant rosis: duo habebant albas rosas, et tertius rubicundas tus vero calathus argenteus plenus erat croco bene olente. Et posuit eos ante me. Et ego dixi ei: Quid sunt isti, domne? Et dixit mihi: Lipsana nostra sunt. Qui se est domnus Stephanus, qui a dextris po Secundus calathus, domnus Nicodemus est, positus contra ostium. Unus vero calathus argtimonii, id est iteratus in lege, immaculatus ex utero matris suae excessit e mundo, propterea in similitudinem argenti mundissimi apparuit. Numquid non vides crocum, qui in ipso est, suavissimi esse odoris? Et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ce sepeliui uirta dom¬
num stephanum. Si¬
militer uero et abybas
filius ms̃ dilectissimus.
qui mecum baptismũ
xp̃i suscepit ab eius disci¬
pulis uiginti annorum
existens ante me mortu¬
us ẽ. et sepultus in tercia
terha ercelsiori. in qua
et ego ipse postea defunc¬
tus adplicatus sum.
Mea uero uxor ethna
habens nom̃. et sede¬
mias primogenitus fili¬
us ms̃ quia noluerunt
c̃ẽ fidei xp̃i cultores.
in alia uilla matris suȩ
sepulti sunt. hoc est in¬
¶. IIII. capharremelia. Inter¬
rogaui aut̃ ego humilis
lucianus prb̃r dicens.
Et ubi uos queremus:
Qui dirit michi. In meo
proastio quod potest in¬
tellegi ꝓrimo deuilla a¬
gro qui dicitur delaga
et non est illusio. fac ut
iterum et tercio michi¬
appareat. quando uis
et quomodo iuis. Et¬
coepi ieuinare. et sic¬
cas escas ducere ufq ad
aliud parasceuen. Et
iterum ipse domnus
gamaliel ip̃sa similitudi¬
ne et codem scemate
apparuit michi sicut
in primo uisu. dicens mͥ.
Quare neglexisti ire.

Expanded text:
ce sepelivi juxta domnum Stephanum. Similiter et Abibas filius meus dilectissimus, qui mecum Baptismum Christi accepit ab ejus discipulis, viginti annorum existens, ante me mortuus est, et sepultus in tertia theca excelsiori, in qua et ego ipse postea defunctus, applicitus sum. Mea vero uxor Ethna habens nomen, et Selemias primogenitus meus, quia noluerunt esse fidei Christi cultores, in alia villa matris suae sepulti sunt, hoc est in Capharsemelia. Interrogavi autem ego humilis Lucianus presbyter dicens: Et ubi vos quaeremus? Qui dixit mihi: In medio proastio quod potest intelligi proximo de villa agro, qui dicitur Delagabet non est illusio, fac ut iterum et tertio appareat mihi quando vis, et quomodo vis. Coepi ergo jejunare, et siccas escas ducere usque ad aliam Parasceven. Et iterum domnus Gamaliel eadem similitudine, eodemque schemate apparuit mihi, sicut in prima visione, dicens: Quare neglexisti ire,
Abbreviated transcription (Latin):
ad illum marimum car¬
rum minus habemus.
quem tu diceris in pos¬
sessione tua celari. Opor¬
tet namq ut inciuitate
celeberrimasit magis quã
in paruula possessione.
Uumquid non tibi suffici¬
unt duo residui boues.
minores. ad excolendam . Uiii¬
terram uehiculi tui.
Cumq hoc in extasi. hoc
est in excessu mentis audis¬
sem. statim exꝑfgefactus.

Expanded text:
arrum minus habemus, quem tu diceris in possessione tua celare. Oportet namque ut in civitate celeberrima sit magis quam in parvula possessione. Numquid non tibi sufficiunt duo residui boves minores ad excolendam terram vehiculi tui? 6. Cumque hoc in exstasi, hoc est in excessu mentis, audissem, statim
Abbreviated transcription (Latin):
paterctur & iam ꝓinimicis¬
sus orare dignatus est.
Itaq beatissimi dilectissi¬
miq fr̃s. memoriam ur̃i
incessabiliter habens. et
tam congruentem ordi¬
nantis di dispositionemui¬
dens. promptus fui de
partem aliquam reuclati
corporis ꝓmereri. quã
festinato expetitam secre¬
toq ꝑceptam. aduos diri¬
gere non distuli. Quã¬
obrem misi uobis ꝑ sc̃m
filium et comprbm ineũ
orosium reliquias de cor¬
pore beati stephani pri¬
ini martyris. hoc ẽ pul¬
bus est. ossa solida atque
manifesta suis antiquis.¬
non nouis pigmientis uel
odoribus pinguiora. Ut
aut̃ nulla possit eẽ dubita¬
tio ipsam uobis subditã
scriptis meis sc̃i prbi cui
hȩc omia reuelata sunt
cpłam conscriptionemq
transmisi. quam me pro
fide ueritatis plenius cog¬
noscendam rogante et
expetente dictauit gre¬
co primum ipse sermo¬
ne. sed ꝑ me postea in la¬
tinum uersa est. Qua¬
ut et uos sci & beati fr̃s
quam ueraciter gesta
sunt. tam fideliter

Expanded text:
pateretur, etiam pro inimicipateretur, etiam pro inimicis orare dignatus est: itaque, beatissimi dilectissimique fratres, memoriam vestri incessabiliter agens, et tam congruentem ordinantis Dei dispositionem videns, promptus fui de partem aliquam inventi corporis promereri, quam festinato expetitam secretoque perceptam ad vos dirigere non distuli. Quamobrem misi vobis per sanctum filium et compresbyterum meum Orosium reliquias de corpore beati Stephani primi martyris, hoc est, pulque credendum est, ossa solida atque manifesta sui sanctitate novis pigmentis vel odoribus pinguiora. Ut autem nulla possit esse dubitatio, ipsam ad vos subditam scriptis meis, sancti presbyteri, cui haec revelata sunt, epistolam conscriptionemque transmisi, quam me pro fide veritatis plenius cognoscendae rogante et expetente dictavit graeco primum ipse sermone, sed per me postea in latinum versa est. Quae et vos, sancti et beati fratres, quam veraciter gesta sunt, tam fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
ammonere uoluit. aut
illis tribuat mansuctudi¬
nem. quos p̾ualere ꝑmisit
mala tolerarem. uel bonis
fruerer. sed inpeditum ẽ
desiderium meum ꝑ totã
asiam et hyspaniam hos¬
te diffuso. Ueritus enĩ
sum: ne et sc̃a locarelin¬
quens. et aduos forte non
ueniens. ubicumq inter¬
ceptus irracionabilis au¬
daciȩ̨ penas luerem. Sed
qm misericors ds̃ meouo¬
dignatur indulgentiae
suae grãm. primum ut
dilcctissimus filius et
comprbr m̃s orosus usq
ad has partes ab affricanis
ep̃is mitteretur. cuius
michi caritas et consolatio
ur̃m om̃ium presentiam
reddidit. deinde ut in die¬
bus ipsis quibus iam ipse
reditum aduos in credibili
desiderio parabat. beatus
Stephanus se reuelare et
manifestare signis et uir¬
tutibus euidentissime con¬
sequentibus dignaretur.
quem ego tantarum re¬
rum ordinantis đi occa¬
sione ꝑcepta. dignum
duxi caritati ur̃ae ꝓ me¬
mittere. ut ipse presens
aduocatus et patronus ob¬
sequentium sibi petitionib
dignctur assistere. quicũ

Expanded text:
admonere voluit; aut illis tribuat mansuetudinem, quos praevalere permisit. mala tolerarem, vel bonis fruerer: sed impeditum est desiderium meum, per totas jam Hispanias hoste diffuso. Veritus enim sum, ne et sancta loca relinquens, et ad vos forte non perveniens, ubicumque interceptus, irrationabilis audaciae poenas luerem. Sed quoniam misericors Deus, meo vodignatus est indulgentiae suae gratiam, primum ut dilectissimus filius et compresbyter meus Orosius usque ad has partes ab Africanis episcopis mitteretur, cujus mihi charitas et consolatio vestram omnium praesentiam reddidit ; deinde ut in diebus ipsis, quibus jam ipse reditum incredibili desiderio parabat, beatus Stephanus se revelare et manifestare signis et virtutibus evidentissime sequentibus dignaretur, quem ego tantarum rerum ordinatoris Dei occasione perceptum, dignius duxi Charitati vestrae praemittere, ut ipse praesens advocatus et patronus obsequentium sibi petitionibus dignetur assistere, qui, cum
Abbreviated transcription (Latin):
narrare qua deuotione
beatus stephanus mar¬
tyr cuius natalem hodie
celebramus dñi fuerit
exempla secutus. qua
patientia mortem ꝑtu¬
lerit. Quis non mag¬
no stupore et nimia
ammiratione tencatur
cum tam dulces impe¬
tus habuisset saxorum.
et tam mitia resultan¬
tium tormenta petra¬
capitis fluentia cruore
omia sui corporis men¬
bra ꝑfusa teperent.
Tunc ille xp̃i deuotione
trophcum gestans in cor¬
de. medicinam ꝓ uul¬
neribus computabat.
Eximi enim se hac lu¬
ce cupiebat. ut ad clara
illa aeternitatis habita¬
cula dũo iubente transi¬
ret. ubi ei parabant
unius horae exitia gaudi¬
um sempiternum. et
nulla uerustate peritu¬
rum. quia & acternus
martyres regni sui ae¬
ternitatis gła coronare
dignatus est

Expanded text:
narrare, qua devotione narrare, qua devotione beatus Stephanus martyr, cujus Natalem hodie celebramus, Domini fuerit exempla secutus, qua patientia mortem pertulerit. Quis non magno stupore et nimia admiratione teneatur, eum tam dulces impetus habuisse saxorum, et tam mitia resultantium tormenta petracapite, fluente cruore, omnia sui corporis membra perfusa torperent? Tunc ille Christi devotione tropaeum gestans in corde, medicinam pro vulneribus computabat. Eximi enim se ab hac luce cupiebat, ut ad illa clara aeternitatis habitacula Domino jubente transiret, ubi ei parabatur unius horae exitio gaudium sempiternum et nulla vetustate periturum: quia aeternus ristus, qui martyres regni sui aeternitatis gloria coronare dignatus est