comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s au̾tat rem tam fedam com¬
mitt̾e dep̃hendat᷑. extend̾e uĩde¬
licet manũ ad turpe lucrum.
hũo ꝓtinus notate. ⁊ iudicate bostẽ
nominis ur̃i. ciuiũ ꝓditorem. ac uẽ¬
ditorem cõmunis honoris. ⁊ bonesta¬
tis. Siquis aut̃ susurro in ppło dia¬
doli sibi assumens uicem. iurgia
seminare ⁊ pacem turbare uelle re¬
ꝑiatur. quẽ admodũ ille discordie
semꝑ est amator ⁊ auctor. Huic ri¬
gide censure remẽdio citius obui¬
etur. eo qͥppe pessime quo intime
pesti hostilis exertitus uastat e.¬
agros. domosq spoliat. praua a¬
aut̃ consilia corrũpũt bonos mo¬
res ⁊ modicum fermentũ totam
massam corrũpit. Serite. planta¬
te. negotiamini. ut antiqͣ mala
nõ solum nõ iteretis. s etiam de
uistis laborib ur̃is expiare. ⁊ de¬
lere possitis. Scriptũ qͥppe est. Re¬
demptio annne uiri ꝓpͥe diuitie.
Et rursum. Date elemosinã. ⁊
om̃ia munda sũt uobis. ¶d̃ si

Expanded text:
Deus avertat! rem tam foedam comDeus avertat! rem tam foedam committere deprehendatur, extendere videlicet manum ad turpe lucrum; protinus notate, et judicate hostem nominis vestri, civium proditorem, ac venditorem communis honoris et honestatis. Si quis item susurro in populo, diaboli sibi assumens vicem, jurgia seminare, et pacem turbare velle reperiatur, quemadmodum ille discordiae semper est amator et auctor; huic rigidae censurae remedio citius obvietur, eo quippe pessimae, quo intimae pesti. Hostilis exercitus vastat agros, domosque spoliat; prava autem consilia corrumpunt bonos mores, et modicum fermentum totam massam corrumpit . Serite, plantate, negotiamini, ut antiqua mala non solum non iteretis, sed etiam de justis laboribus vestris expiare et delere possitis. Scriptum quippe est: Redemptio animae viri, propriae divitiae ; et rursum: Date eleemosynam, et omnia munda sunt vobis . Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
is rex est suꝑ isrł constitutꝰ. nõ ꝑ¬
seuerans in humilitate.⁊ regnũ
amisit ⁊ uitam. Si cautela san¬
son. si salomonis deuotio ꝑseue¬
rantiã retinuissent. nec is ꝓfec¬
to pͥuaret᷑ sapientia. nec ille ui¬
rib. Hoc sũme honestatis in sig¬
ne. hanc totius ꝓbitatis unicam
fidamq custodem. custodiri a uo¬
bis firmit̾ hortor. ⁊ p̃cor. Custodi¬
te diligent̾ quod libent̾ audists.
Mementoce scriptũ. qd̾ metactat
herodes ioh̃em. ⁊ libent̾ eũ andie¬
bat. S beatus foret si audita
libent̾ eque seruasset. Deniq ñ
trib ur̃is pisanio. fidem dño pa¬
pe. fidelitatẽ regi. uobis honorẽ.
Hoc enim decet. hoo exp̃edit. hoc
iusticia exigit. Audiuunꝰ uenisse
ad uos nuntios ducis rogerii.
quid attulerint quid ue retule¬
rint nescimꝰ. Uerum ego iuxta
illud. poete ut uerũ fatear. sem¬
per timui danaos. ⁊ dona ferẽ¬
tes. Siquis forte in uobis quod

Expanded text:
is, rex est super Israel constitutus: non pis, rex est super Israel constitutus: non perseverans in humilitate, et regnum amisit et vitam. Si cautela Samsonis, si Salomonis devotio perseverantiam retinuissent, nec is profecto privaretur sapientia, nec ille viribus. Hoc summae honestatis insigne, hanc totius probitatis unicam fidamque custodem, custodiri a vobis firmiter hortor et precor. Custodite diligenter quod libenter audistis. Mementote scriptum, quia metuebat Herodes Joannem, et libenter eum audiebat . Sed beatus foret, si audita libenter aeque servasset. Denique non qtribus vestris Pisanis, fidem domino papae, fidelitatem regi, vobis honorem. Hoc enim expedit, hoc decet, hoc justitia exigit. Audivimus venisse ad vos nuntios ducis Rogerii: quid attulerint, quidve retulerint, nos nescimus. Verum ego juxta illud poetae, ut verum fatear, semper timui Danaos, et dona ferentes . Si quis forte in vobis quod
Abbreviated transcription (Latin):
uũ. Mira celeritas qr magna ne¬
cessitas. Nec tarditatem passus sũ
nec difficultatem una pene die ⁊
serens ⁊ metens ⁊ reportans cum
exultatõe manipulos pacio. Het
qͥipe messis quam messui. Exu¬
ub. captiuis. compeditis ⁊ incar¬
ceratis. euadendi atq repatriandi
letam reportauimꝰ spem. metũ hosti¬
b. confusionẽ scismaticis. głam Ø
nisi ut amoueamini de ꝑseu̾antia.
q̃ sola meret᷑ uiris głam coronã
urtutib: Prorsus absq ꝑseu̾an¬
tia. nec qui pugnat iuctoriam. nͨ
palmam uictor consequit᷑. Uigor
uiriũ uirtutũ consũmatõ est.nu¬
trix ad m̾itum. mediatrix ad p̃¬
miũ. Soror est patientie. cõstan¬
tie filia. amica pacis. amititia¬
rum nodus. unanimitatis uin¬
culum. ꝓpugnacłm scĩtatis. Tol¬
le ꝑseu̾antiam. nec obsequium
m̾cẽdem habet. nec bñficium
grãm. nec laudem fortitudo. De¬
u̾it usq in finem: hic saluus eriti.
Saul cum eẽt ꝑuulus in ocłis su¬

Expanded text:
vum. Mira celeritas, quia magna nevum. Mira celeritas, quia magna necessitas. Nec tarditatem passus sum, nec difficultatem, una pene die et serens, et metens, et reportans cum exsultatione manipulos pacis. Haec quippe messis quam messui. Exsulibus, captivis, compeditis et incarceratis, evadendi atque repatriandi laetam reportavimus spem, metum hostibus, confusionem schismaticis, gloriamnisi ut admoneamini de perseverantia, quae sola meretur viris gloriam, coronam virtutibus? Prorsus absque perseverantia nec qui pugnat victoriam, nec palmam victor consequitur. Vigor virium, virtutum consummatio est; nutrix ad meritum, mediatrix ad praemium. Soror est patientiae, constantiae filia, amica pacis, amicitiarum nodus, unanimitatis vinculum, propugnaculum sanctitatis. Tolle perseverantiam, nec obsequium mercedem habet, nec beneficium gratiam, nec laudem fortitudo. Deverit usque in finem, hic salvus erit . Saul cum esset parvulus in oculis su
Abbreviated transcription (Latin):
Dictus de clara ualle pacem ⁊ salu¬
tem ⁊ uitam et̾nam. Qd̃ aduen¬
tus nr̃ ad uos annop̃t̾ito ñ fu̾it
ociosus eccłia paulo post in sua
necessitate ꝓbauit. a qua ⁊ missi
fueramus. honorifice nos ⁊ sus¬
cepistis ⁊ teniustis exiguũ quod
aput fuimꝰ ⁊ quidem digne no
ingrati sumꝰ. Uicem rependat
qui potest ⁊ qui in causa d̾s. Nos
enim unde illum recompensemꝰ
uen̾atõis cultum. s obsequiũ. s
affectum. plenũ amoris ⁊ gr̃e :
Non qd ũo delectemur fauore
ħ ilre deuotõi colletamur. Om̾ dies
illos festiuos s paucos. Inet̾nũ non
obluuscar tui pleds deuota. honorabi¬
lis gens. ciuitas illustris. Uespere ⁊
mane ⁊ merioie more utiq ꝓphete
uariabam ⁊ annũtiabam.⁊ erat tã¬
ta audiendi auiditas qͣnta audien¬
tumi caritas. Portabamꝰ u̾bũ pacis.
cumꝙ inuenissemus filios pacis re¬
quieuit suꝑ eos pax nr̃a. Exieram
plane seminate sem̃ nõ meũ. s dei.
fructum fecit centuplum ⁊ tempesti¬

Expanded text:
le, pacem, et salutem, et vitam aeternam. 1. Quod adventus noster ad vos anno praeterito non fuerit otiosus, Ecclesia paulo post in sua necessitate probavit, a qua missi et fueramus. Honorifice nos et suscepistis, et tenuistis, exiguum quod apud vos fuimus: et quidem digne vobingrati sumus. Vicem rependat qui potest, et qui in causa fuit Deus. Nos enim unde illum recompensemus 139 venerationis cultum, sed obsequium, sed affectum, plenum amoris et gratiae? Non quod nostro delectemur favore, sed vestrae devotioni collaetamur. O mihi dies illos festivos, sed paucos! In aeternum non obliviscar tui, plebs devota, honorabilis gens, civitas illustris. Vespere et mane et meridie, more utique prophetae, narrabam et annuntiabam , et erat tanta audiendi aviditas, quanta audientium charitas. Portabamus verbum pacis; cumque invenissemus filios pacis, requievit super eos pax nostra. Exieram plane seminare semen, non meum, sed Dei; fructum fecit centuplum et tempesti
Abbreviated transcription (Latin):
pare corone mercede ridicula cõ¬
ꝑatum. Deniq quid boni. quid u¬
uitutis. qͥd honestatis afferunt.
de sũ mo pontifice suo ut ⁊ nos ꝑ¬
uocent̃ ad fauorem: Si uera sist
que ubiqe diuulgat opinio: nec
unius dignus est uincłi potestate.
Si uera nõ sũt decet nichilominꝰ
caput eccłie nõ solũ uite sanitatẽ

Expanded text:
patae coronae mercede ridicula compatae coronae mercede ridicula comparatum. Denique quid boni, quid virtutis, quid honestatis afferunt de summo pontifice suo, ut et nos provocent ad favorem? Si vera sunt quae ubique divulgat opinio, nec unius dignus est viculi potestate; si vera non sunt, decet nihilominus caput Ecclesiae, non solum vitae habere
Abbreviated transcription (Latin):
gra egregio comiti picta¬
go eãdem gr̃a burgundie dux. ti¬
mere t̾ribilem. ⁊ ei qui aufert spi¬
ritũ pͥncipum. Firorem ũm ult᷑
dissimulare nõ fero. qͥpe carne
pͥncipis error multos inuoluit. ⁊¬
tantis obest qͣntis p̃est ip̃e. Nec p̃¬
sumꝰ sicut scitis ut ꝑdamꝰ: s ut
regam us subiectos. ꝑ quẽ regos
regnant. ip̃e nos ꝑfecit ppłis su¬
is a uobis tuendis nõ sũbu̾tendis.
minos. Cui uos minist̾io cũ dig¬
ne alias ꝓ ur̃i magnitudine po¬
tentatus. ⁊ laudabilit̾ deseruisse
noscamini. miror quanã u̾sutia
mͦ ur̃a illa prudentia curũ uenta
fu̾t eamdem matrem ur̃am ⁊ e
dñam deserere in tempore malo.
nisi forte ⁊ hoc uobis ur̃i ssli cõsili¬
arii ꝑsuadere conent̾ ad solam pe¬
tri leonis domũ uniu̾salẽ eccłiam
ẽẽ redactam̃. Uiri mendaces quios
destruit spũ oris sui affirmans eã
ꝑ os dauid. ad uniu̾sos fines t̾re.
⁊ ad uniu̾sas familias gentium di
lie. s solum e pͥncipib eũq usur¬

Expanded text:
a egregio comiti PictaGO eadem gratia Burgundiae dux, timere terribilem, et eum qui aufert spiritum principum. 1. Errorem vestrum ultra dissimulprincipis error multos involvit, et tantis obest, quantis praeest ipse. Nec praesumus, sicut scitis, ut perdamus, sed ut rogamus subjectos. Per quem reges regnant, ipse nos praefecit populis suis, a nobis tuendis, non subvertendis; minos. Cui vos ministerio cum digne alias pro vestri magnitudine potentatus, et laudabiliter deservisse noscamini, 138 miror quanam versutia modo vestra illa prudentia circumventa fuerit, eamdem matrem vestram et dominam deserere in tempore malo: nisi forte et hoc vobis vestri illi consiliarii persuadere conentur, ad solam Petri Leonis domum, universalem Ecclesiam esse redactam. Viri mendaces, quos destruit spiritu oris sui, affirmans eam per os David ad universos fines terrae, et ad universas familias gentium dilliae, sed solum ex principibus, ipsumque usur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbau̾is. ego laudum tuarũ argu¬
mentũ teneo minime dubiũ ip̃as¬
mei laudatrices litt̾as tuas. In qͥ¬
b aliũ fortasse delectet eruditõis
insigne sermo suauis ⁊ purus. o¬
oratõ luculenta. gratum laudabi¬
lemq compendiũ. Michi u̾o̾ pechiis
illa ducitur miranda humilitas
qua tantillum tantus p̃uenire
curasti.⁊ obsequio salutandi. ⁊ p̃¬
conio p̾dicandi. ⁊ p̃dicandi reue̾n¬
tia. Sane quod ad me attinet le¬
go de me in litt̾is tius nõ quod sũ.
s quod eẽ uellem ⁊ quod nõ cẽ i
pudet. Serumptũ quod sum tuũ
est. ⁊ si quid melius. dei inqͣm n
mun̾e fuero: tuũ fore confidito.
reu̾entissinie ateꝑ amantissime

Expanded text:
probaverit; ego laudum tuarum arguprobaverit; ego laudum tuarum argumentum teneo minime dubium, ipmei laudatrices litteras tuas; in quibus alium fortasse delectet eruditionis insigne, sermo suavis et purus, oratio luculenta, gratum laudabileque compendium: mihi vero prae his illa ducitur miranda humilitas, qua tantillum tantus praevenire curasti, et obsequio salutandi, et praeconio praedicandi, et precandi reverentia. Sane quod ad me attinet, lego de me in litteris tuis, non quod sum, sed quod esse vellem, et quod non esse pudet. Verumtamen quod sum tuum est, et si quid melius Dei unquam munere fuero, tuum fore confidito, reverendissime atque amantissime
Abbreviated transcription (Latin):
mo de bono thesauro cordiᷤᷤ
sui ꝓfeit bonũ. Scripta
głe tue mmmo ⁊ mee satis libent̾
accepi uir totius reu̾entie tenenᷤ
in illis unde te nõ imm̾̾to głifi¬
cem. ⁊ ip̃e nõ inm̾ito glorier Siqͥ¬
dem gła nr̃a hec est tue sublimi¬
tatio dignatõ tua nr̃e reputatõ ꝑ¬
uitatis. Nempe in alto nõ in altũ
sapere. s humilib consentire nil
deo carius nil rarius aput hoĩes.
Nuis sapiens nisi qui sapientie
consiliis acquiescit: dit aut̃. Qͣnͣ¬
to maior es tanto humilia te in
om̃ib. Hoc tu mͥ exhibuisti niio¬
rimaior: senior umiori. Possim ꝓ¬
inde ⁊ ego tuam ꝓbatam sapienti¬
am nõ indebitis efferre laudib.
⁊ forte iustiorib hiis quib medig¬
nata est ip̃a. Nͥppe int̾est ad dan¬
dam rerũ certitũdinẽ. quid incer¬
ta iactet opinio. quidq opꝰ eui¬
deus reddat indubitatum. Qͦo
aut̃ certius ꝓbamꝰ hoc ⁊ p̃dicamꝰ
securius. Que gͦ ad me de me tͥ
stribere placuit. uideris tu unde

Expanded text:
mo de bono thesauro cordis sui profert bonum. Scripta gloriae tuae, imo et meae, satis libenter accepi, vir totius reverentiae, tenens in illis unde te non immerito glorificem, et ipse non immerito glorier. Siquidem gloria nostra haec est, tuae Sublimitatis dignatio, tua nostrae reputatio parvitatis. Nempe in alto non altum sapere, sed humilibus consentire, nil Deo charius, nil rarius apud homines. Quis sapiens, nisi qui Sapientiae consiliis acquiescit? ait autem: Quanto major es, tanto humilia te in omnibus . Hoc tu mihi exhibuisti, minori major, senior juniori. Possim proinde et ego tuam probatam sapientiam non indebitis efferre laudibus, et forte justioribus his, quibus me dignata est ipsa. Quippe interest ad dandam rerum certitudinem, quid incerta jactet opinio, quidque opus evidens reddat indubitatum. Quod autem certius probamus, hoc et praedicamus securius. Quae ergo ad me de me tibi scribere placuit, videris tu unde
Abbreviated transcription (Latin):
triplex difficile rumpit᷑. Electõ meli¬
oꝵ approbatio płium. Et qd̾ is effica¬
tus est moꝵ attestatõ. innocentiũ
aput oss cõmendant. sũmũ cõfir¬
mant pontificem. Ad quod sane et
ur̃a pat̾ expectatur sicut pluuia in
uellus uł sententia. Non im ꝓbamꝰ
tarditatem q̃ grauitatẽ redolet. le¬
uitatis abolet notam. Nam ⁊ ma¬
ria nõ statim respondit. angło salu¬
tanti. pͥus cogitans qualis eẽt sa
lutatõ illa. ⁊ thimotheo p̃cipit᷑ ne¬
mini cito manũ impone̾. Dico tam
ego notus pontifici. Nequid nimis.
Dico ut familiaris ⁊ notus. Nõ plus
saꝑe qͣm oportet saꝑe. Pudet fateor
qd̾ sem serpens uetustissimꝰ. noua au¬
datia relictis insipientib mulierib
etiam robur pectoris ur̃i uisus est
attẽptare. ⁊ tantã eccłie colũpnam
ausus concut̾e. Confidimus aut̃ qr
⁊ si concutit nõ deicit. qm̃ amicus
sponsi stat.⁊ gaudet ad uocẽ spon¬

Expanded text:
triplex difficile rumpitur . Electio melitriplex difficile rumpitur . Electio meliorum, approbatio plurium, et, quod his efficacius est, morum attestatio, Innocentium apud omnes commendant, summum confirmant pontificem. 3. Ad quod sane et vestra, Pater, exspectatur, sicut pluvia in vellus, vel sero sententia. Non improbamus tarditatem, quae gravitatem redolet, levitatis abolet notam. Nam et Maria non statim respondit angelo salutanti, prius cogitans qualis esset ista salutatio. Et Timotheus praecipitur: Nemini cito manum imponere . Dico tamen ego notus pontifici. Ne quid nimis, dico, ut familiaris et notus: Non plus sapere, quam oportet sapere . Pudet, fateor, quod serpens vetustissimus, nova audacia, relictis insipientibus mulieribus, etiam robur pectoris vestri visus est attentare, et tantam Ecclesiae columnam ausus est concutere. Confidimus autem quia etsi concutit, non dejicit, quoniam amicus sponsi stat, et gaudet ad vocem spon
Abbreviated transcription (Latin):
urbe. ab orbe suscipitꝰ. A finib t̾re
occiurit᷑ cum panib fugienti: ⁊ si
furor semey. Girardi engolismensis
nõdum ex toto quiescati maledic̾e
dauid. Welit. nolit ꝑcc̃or qui uidet
irascit᷑. magni ficat᷑ in cõspectu re¬
gum. portans coronã głe. Nunquid
nõ om̃s pͥncipes cognouer̃t qr ip̃e
uere dei electus: Ftancoꝵ. angloꝵ.
yspanoꝵ. ⁊ postremo romanoꝵ rex.
inocentiũ in papam fuscipiunt.
⁊ recognostũt singłarem ep̃m ani¬
marũ suarum. Solus adhuc igno¬
rat althitofel. suum iam patefactũ
ac dissipatum consilium. Frustra mo¬
litur miser suꝑ ppłm dei malignare cõ¬
silium. ⁊ cogitare ãdu̾sus scõs sc̃o ł
firmissime ad herentes.⁊ contẽpnen¬
tes curuare genu ante baal. Nulla
fraude p̃ualebit parricide suo optin̾e
regnum suꝑ isrł. ⁊ suꝑ ciuitatẽ suã¬
scãm. q̃ est eccł̃ia dei uiuentis. colũp¬
na fidei ⁊ firmam̃tũ u̾itatis. Funido

Expanded text:
Urbe, ab orbe suscipitur. A finibus terrae Urbe, ab orbe suscipitur. A finibus terrae occurritur cum panibus fugienti, etsi furor Semei, Gerardi Engolismensis, nondum ex toto quiescat maledicere David. Velit, nolit peccator qui videt et irascitur, magnificatur in conspectu regum, portans coronam gloriae. Nunquid non omnes principes cognoverunt quia ipse est vere Dei electus? Francorum, Anglorum, Hispanorum, et postremo Romanorum rex, Innocentium in papam suscipiunt, et recognoscunt singularem episcopum animarum suarum. Solus adhuc ignorat Achitopel suum jam patefactum ac dissipatum consilium . Frustra molitur miser super populum Dei malignare consilium, et cogitare adversus sanctos sancto firmissime adhaerentes, et contemnentes curvare genua ante Baal. Nulla fraude praevalebit parricidae suo obtinere regnum super Israel et super civitatem sanctam, quae est Ecclesia Dei viventis, columna fidei, et firmamentum veritatis. Funiculus
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ fres. Nuidam enum uxta ysai¬
am uident᷑ fedus ꝑcussisse cũ mor¬
te: ⁊ cum inferno fecisse pactum.
põitus est. in rumã ⁊ in resurrecti¬
onem multoꝵ. Nam qui dei sunt
so stat. aut antixp̃i est. aut antixp̃e.
Cernit᷑ abhominatõ stare in loco scõ:
quem ut optui̾et incendit ignis
sanctuariũ dei. Persequit᷑ innocenti¬
um ⁊ cum eo omñẽ innocentiã. Fugit
ille nimirum a fatie leonis. sicut di¬
cit ꝓpħa. Leo rugiet. quis nõ timebitꝰ
fugit scd̾m p̃ceptum dnũ dicentis.
Si uos ꝑsecuti fu̾i̾nt in unã ciuitatẽ
lus erubuit in sporta dimitti ꝑ murũ:
⁊ sic effuge manus querentiũ aĩam
siram. Subfugit aut̃ nõ parcens ui¬
te sue. s dans locum ire. nõ ut mor¬
tem euaderet s ut uitã acquireret.
Merito eccł̃ia innocentio concẽdit
ip̃ius uicem. quẽ ꝑ eadem uestigia
gradientem cernit. Nec sane otiosa
fuga innocentii. Et laborat quidẽ
s honestatur in laborib suis. Pulsuᷤ

Expanded text:
inter fratres . Quidam enim juxta Isaiam videntur foedus percussisse cum morte, et cum inferno fecisse pactum .positus est in ruinam et in resurrectionem multorum. Nam qui Dei sunt, so stat, aut Antichristi est, aut Antichristus. Cernitur abominatio stare in loco sancto, quem ut obtineret, incendit ignis sanctuarium Dei. Persequitur Innocentium, et cum eo omnem innocentiam. Fugit ille nimirum a facie Leonis, sicut dicit propheta: Leo rugiet, quis non timebit? Fugit secundum praeceptum Domini dicentis: Si vos persecuti fuerint in una civitate, lus erubuit in sporta dimitti per murum , et sic effugere manus quaerentium animam suam. Subfugit autem non parcens animae suae, sed dans locum irae; non ut mortem evaderet, sed ut vitam acquireret. Merito Ecclesia Inipsius vicem, quem per eadem vestigia gradientem cernit. 2. Nec sane otiosa fuga Innocentii. Laborat quidem, sed honestatur in laboribus suis. Pulsus
Abbreviated transcription (Latin):
dor in flore in fructu sapor
rissime fr̃ olei effusi nõis
tui cupimus ⁊ ex fructu oꝑis tui cog¬
nosc̾e̾ te. Non enim nos tantum. s
ip̃e qͦ qui nullius eget d̾s. opus tam̃
habet hoc in temꝑe oꝑe tuo si nõ dis¬
simulas. Gloriosum tͥ est dei ẽẽ pos
⁊ homines. habes scientiam. habes
spm̃ lib̾tatis. habes u̾bum uiuum.
⁊ efficax. ⁊ sale conditum. nec opor¬
tet te ꝓ tantis uirib sponse xp̃i de
ẽẽ. in tantõ discrimine cũ sis amicuꝰ
sponsi. Amicus si quidẽ in necessitate

Expanded text:
dor in flore, in fructu sapor rissime frater, olei effusi nominis tui, cupimus et ex fructu operis cognoscere te. Non enim nos tantum, sed ipse quoque qui nullius eget Deus, opus tamen habet hoc in tempore opere tuo, si non dissimulas. Gloriosum tibi est Dei esse posseud Deum et homines, habes scientiam, habes spiritum libertatis, habes verbum vivum et efficax, et sale conditum: nec oportet te pro tantis viribus sponsae Christi deesse in tanto discrimine, cum sis amicus sponsi. Amicus siquid
Abbreviated transcription (Latin):
tiam: N hec est hora tp̃ius. ⁊ potestaᷤ
tenebrarum. CCeterum. hora nouis¬
sima est. ⁊ potestas cito tratsit. Ne
terreamins. ne seducamini.Dei
uicit mundũ. Fidelis est nõ ꝑmit¬
tet uos temptari. supͣ id quod poce¬
stio. Uidetio stultum firma radice:¬
Sine dubio statim maledicis.
pulcritudini eius. Non enum diu
derelinquet dñs uirgam ꝑtc̃õꝵ

Expanded text:
tiam? sed haec est hora ipsius, et potestas tiam? sed haec est hora ipsius, et potestas tenebrarum. Caeterum hora novissima est et potestas cito transit. Ne terreamini, ne seducamini. Dei elis est, non permittet vos tentari supra id quod potestis. Videtis stultum firma radicesine dubio statim maledicetur pulchritudini ejus. Non enim diu derelinquet Dominus virgam peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
telectus dignior. ⁊ electio sanum. ⁊
actio ordinabilior teneat᷑. qua isti
ratõe. inimo qua contentõe cont᷑
iũs ⁊ fas. ⁊ uota omniũ bonoꝵ. in¬
maligno. tam indigno. tam tem̾ario.
totis certe uirib renttendũ ẽe uide¬
tis. reu̾entissimi. ⁊ illustrissuni pr̃es.
Quod cum om̃i familie dei. tam̃ uo¬
bis maxime ur̃isq cõuenit. si tam̃
zelus domus dei comedit animas ⁊¬
ur̃as. Wobis inqͣm ⁊ ur̃is maxime ui¬
gilandum est ⁊ orandum ne intretis
iñ temptatõem. In ea sane parte ma¬
iori opus est fortitudine ⁊ cautela.
unde acrior insistit adu̾sarius. et
uis belli maior incumbit. Quam
seruus ⁊ callidus hostis insurrexerit
in uos ꝓprio certe agnoscitis experi¬
mento. Heu qͣm multũ iam mali¬
tia illius in illis partib pro accepta
potestate ꝓcessit. utroq seuiens ge¬
nere malignandi. ui. ⁊ dolo. Nũqrad
aut̃ malitia uincet tamdem sapien¬

Expanded text:
et electus dignior, et electio sanior, et et electus dignior, et electio sanior, et actio ordinabilior teneatur; qua isti ratione, imo qua contentione, contra jus et fas et vota omnium bonorum, inmaligno, tam indigno, tam temerario, totis certe viribus renitendum esse videtis, reverendissimi et illustrissimi Patres. Quod cum omni familiae Dei, tum vobis maxime vestrisque convenit, si tamen zelus domus Dei comedit animas vestras. Vobis, inquam, et vestris maxime vigilandum est et orandum, ne intretis in tentationem. In ea sane parte majore opus est fortitudine et cautela, unde acrior insistit adversarius, et vis belli major incumbit. Quam saevus et callidus hostis insurrexerit in vos, proprio certe agnoscitis experimento. Heu! quam multum jam malitia illius in illis partibus pro accepta potestate processit, utroque saeviens genere malignandi, vi et dolo! Nunquid autem malitia vincet tandem sapien
Abbreviated transcription (Latin):
at: qͣndo si cut tenebre eius ita et
lumen eius. Duo itaq sũt de quib
contenditur. quisnã eoꝵ rectius ui¬
deatur ẽẽ papa. Quoꝵ pͥmo quidẽ
si ꝑsonas compares ut neutri sa¬
ne uł derogare uidear. uł adulari.
dicam quod dici passim reperies⁊
neminẽ arbitror diffiteri. qr uide¬
licet innocentii ur̃i uita uł fama
nec emulum tĩmet. cũ alt̾ius nec
ab amico tuta sit. Dehinc si electi¬
ones discutias. nr̃i ftidem moxoc¬
currit. ⁊ ꝓmotõe purior. ⁊ ratõe pro¬
babilior. ⁊ pͥor tempore. Porro de tem¬
pore constat. Reliqua duo m̾ta ꝓ¬
bant. ⁊ dignitas eligentiũ. Hanc
enim ni fallor partem saniorẽ in¬
uenies. tam epds qͣm cardinales di¬
acones siue pbr̃os. ⁊ quoꝵ maxime
int̾est de electõe sũmi pontificis. ⁊
qͣnti in eligendo iuxta patrũ scita
sufficiant. Quid ⁊ in consecratõe
nõne hostiensem. ad quẽ sp̃aliter
utic spectat habensus : sum igitur

Expanded text:
at: quoniam sicut tenebrae ejus, ita et at: quoniam sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus. 137 13. Duo itaque sunt de quibus contenditur, quisnam eorum rectius videatur esse Papa. Quorum primo quidem, si personas compares, ut neutri sane vel derogare videar, vel adulari, dicam quod dici passim reperies, et neminem arbitror diffiteri: quia videlicet Innocentii nostri vita vel fama nec aemulum timet, cum alterius nec ab amico tuta sit. Dehinc si electiones discutias, nostri itidem mox occurrit et promotione purior, et ratione probabilior, et prior tempore. Porro de tempore constat: reliqua duo merita probant, et dignitas eligentium. Hanc enim, ni fallor, partem saniorem invenies, tam episcopos, quam cardinales diaconos sive presbyteros, et quorum maxime interest de electione summi pontificis, et quanti in eligendo juxta patrum scita sufficiant. Quid et in consecratione? Nonne Ostiensem, ad quem specialiter utique spectat, habemus? Cum igitur
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m hominẽ dico. reuocet senten¬
tiam. cõuocet a finib terre cõciliũ
iudicari bis inid ip̃m. quod ip̃e ñ
facit patiat᷑. quos nã queso dabũt
uidices. sibi: Om̃s qͥppe in parte sũt
⁊ partib de uditõ haut facile cõ¬
ueniet. atq ira ad litem magis
qͣrm ad pacem tantus cõuentus
fatigabit᷑. Demde uelim scire cui
ille interim ueĩlet credere romã
quam tanto amore ex longo tẽ¬
pore concupiuit.tanto labore ⁊ sũp¬
tib acqͥsiuit. tanto fastu possidet.
tanto pudore timet amitt̾e. ne fru¬
stra cõuenisse scłm om̃e cernat᷑. si cũ
ille cadet a causa. nõ tñ cadat a ro¬
ma. Alioqͥn quis causam spoliatus
ingredit᷑. Nec leges ꝓfecto cogunt
ne canones. Et hec dicimꝰ nõ de nr̃a
iusticia diffidentes. s a ur̃a cauenteᷤᷤ
u̾sutia. Iam enim d̾o eduxit tamꝗͣ
lumen uisticiam suam ⁊ iuditium
suũ tamꝗͣ merĩdiem. ⁊ si ceco nec
lumen appareat. nec meridies luce¬

Expanded text:
secundum hominem dico, revocet sentensecundum hominem dico, revocet sententiam, convocet a finibus terrae concilium; judicari bis in idipsum, quod ipse non facit, patiatur: quosnam, quaeso, dabunt judices sibi? Omnes quippe in parte sunt, et partibus de judicio haud facile conveniet: atque ita ad litem magis quam ad pacem tantus conventus fatigabitur. Deinde velim scire, cui ille interim vellet credere Romam, quam tanto amore ex longo tempore concupivit, tanto labore et sumptibus acquisivit, tanto fastu possidet, tanto pudore timet amittere; ne frustra convenisse saeculum omne cernatur, si cum ille cadet a causa, non tamen cadat a Roma. Alioquin quis causam spoliatus ingreditur? Nec leges profecto cogunt, nec canones. Et haec dicimus, non de nostra justitia diffidentes, sed a vestra caventes versutia. Jam enim Deus eduxit tanquam lumen justitiam suam, et judicium suum tanquam meridiem, etsi caeco nec lumen appareat, nec meridies luce
Abbreviated transcription (Latin):
lustrio. ⁊ boni nõis homo id ip̃m
nõ sapit: Et tam̃ ad huc isti nescio
qua contentiosa importunitate. ⁊
importuna contentõe reclamant.
uocant m̃ causam orbem. ⁊ cũ sua
paucitate inuu̾si tatem flagitant
uidicari. ⁊ qui p̃iudicauerũt in elec¬
toẽ de confirmatõt reiuidicare con¬
tendunt. Tunc p̃proꝑe agentes. mͦ
p̃poste̾ retractantes. Quis tanto
q̃so inunũ cog̾e utriꝰq queat exer
plebium. ⁊ adduc̾e in examiiratõ¬
nem: Quis tot scõꝵ milib ꝑsua¬
dere sufficiat. quod pͥus edificauert̃
iterum destruere. ⁊ abdut̾e semet ip̃¬
sos in p̃uaricationem: Quis dein¬
de locus om̃ib tantus. om̃ib tutus:
Uniuse qͥppe eccsie negotiũ est non
uniꝰ causa ꝑsone. Uidetis q̃d impos¬
p̃cipitemini. ⁊ laqueum nestitis
quo teneammi. ne ad grenuũ reu̾¬
tamini matris ur̃e. Occasio nũ qͣm
deerit ei. qui uult disded̾e ab ami
co. S esto. Mutet consiliũ siuĩ d̾s

Expanded text:
lustris et boni nominis homo idipsum lustris et boni nominis homo idipsum non sapit? Et tamen adhuc isti, nescio qua contentiosa importunitate et importuna contentione, reclamant. Vocant in causam orbem, et cum sua paucitate universitatem flagitant judicari: et qui praejudicaverant in electione, de confirmatione rejudicare contendunt; tunc praepropere agentes, modo praepostere retractantes. Quis tantos, quaeso, in unum cogere queat exercplebium, et adducere in examinationem? Quis tot sanctorum millibus persuadere sufficiat, quod prius aedificaverunt, iterum destruere, et abducere semetipsos in praevaricationem? Quis deinde locus omnibus tantus, omnibus tutus? Universae quippe Ecclesiae negotium est, non unius causa personae. Videtis quod de impospraecipitemini; et laqueum nectitis, quo teneamini, ne ad gremium revertamini matris vestrae. Occasio nunquam deerit ei qui vult recedere ab amico. 12. Sed esto. Mutet consilium suum Deus
Abbreviated transcription (Latin):
fent. ⁊ aliquoꝵ inuidiosa designatõ
adulatõis notam effugit. Non aut̃
mebuis uiuũt. quoꝵ uita abscondi¬
ta est cum xp̃o in deo. ubi certe stũdi¬
ose inqͥr̃t. ⁊ nõ dubie inueniũt
bñ placitum dei qui solliciti sunt
quomͦ placeant ei. Itaq camaudil¬
lienses. uallambrosani. cartusien¬
ses. diiacenses. ⁊ qui de mãiori¬
monasti̾o sunt. mei qͦꝵ cistellenses.
cadumenses. troueñses. ⁊ saui¬
nacenses. uniu̾siras deiuq ⁊ una¬
nimitas fꝑatrũ tam cłicoꝵ regła¬
ris uite ꝓbateq conu̾satõis seq̃n¬
tes ep̃os tanqͣm greges pastores
suos inn̾ocentio sirmitꝰ adherẽt.
sincere fauent. hunulit̾ parent.
uerũ apłoꝵ successorem fidelit̾ re¬
cognossunt. Qcud reges ⁊ pͥncipes
terre. nõne in eodem spũ una cum
subiectis sibi plebib. innocentiũ
ꝑit̾ amplectunt᷑. confitentes ⁊ ĩp̃i
papam. ⁊ ep̃m animarũ suarũ: ͥs
postremo in quocũq ordine iute il¬

Expanded text:
fert, et aliquorum invidiosa designatio fert, et aliquorum invidiosa designatio adulationis notam non effugit. Non autem melius vivunt: quorum vita abscondita est cum Christo in gloria, ubi certe studiose inquirunt, et non dubie inveniunt beneplacitum 136 Dei, qui solliciti sunt quomodo placeant ei. Itaque Camaudulienses, Vallambrosani, Cartusienses, Cluniacenses, et qui de Majori-Monasterio sunt, mei quoque Cistercienses, Cadumenses, Tironenses, et Saviniacenses; universitas denique et unanimitas fratrum, tam clericorris vitae probataeque conversationis, sequentes episcopos, tanquam greges pastores suos, Innocentio firmiter adhaerent, sincere favent, humiliter parent, verum apostolorum successorem fideliter recognoscunt. 11. Quid reges et principes terrae? Nonne in eodem spiritu, una cum subjectis sibi plebibus, Innocentium pariter amplectuntur, confitentes et ipsi papam et episcopum animarum suarum? Quis postremo in quocunque ordine vitae il
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ obediant. Quis reuocabit: Dei ẽẽ
uditiũ senserãt. ⁊ consenserunt.
Galterus rauennas. hildegarius ter¬
raconensis. nobertus magdeburgẽ¬
sis. conradus salreburgensis: ar¬
⁊ acqͥeuerũt ep̃i. Equiꝑtus mona¬
st̾iensis. hildebrannus pistoriensis.
Sernardus papiensio. landulphꝰ
le nobis qui minorẽ ⁊ m̾cti ⁊ officii
tenemus locum. aut eirare secum
aut saꝑe ꝑsuasit. Tacẽd multitu¬
dinem cet̾oꝵ. tuscie. campanie. lõ¬
golurdie. germanie ⁊ aqͥtanie. o
Galliarũ deniq ⁊ hẏspaniarum
omniũ. nec nõ ⁊ uniu̾se orientalis
om̃s unanimes nõ cõnducti pecu¬
nia. nõ sediicti fallatia. nõ illecti.
priuato carnĩs uł cognatõis amo¬
re nõ timore compulsi potentie scła
ignorantes: ita nẽc dissimulantes
petrũ leonis ingenue refutauerũt
ad secure gregoriũ in papam in nocẽ¬
tium susceperũt. Nostratũ saue ne¬
mo ex nõie iñ hus expssus est lit¬
teris. qr ⁊ om̃s compendiũ nõ con

Expanded text:
 obediant. Quis revocabit? Dei esse judicium senserunt et consenserunt Galterius Ravennas, Hildegarius Terraconensis, Norbertus Magdeburgensis, Conradus Salseburgensis, aret acquieverunt episcopi, Equipertus Monasteriensis, Hildebrannus Pistoriensis, Bernardus Papiensis, Landulfus le nobis, qui minorem et meriti et officii tenemus locum, aut errare secum, aut sapere persuasit. Taceo multitudinem caeterorum, Tusciae, Campaniae, Longobardiae, Germaniae, et Aquitaniae, Galliarum denique et Hispaniarum omnium, necnon et universae Orientalis omnes unanimes, non conducti pecunia, non seducti fallacia, non illecti privato carnis vel cognationis amore, non timore compulsi potentiae saec, sicut non ignorantes, ita nec dissimulantes, Petrum Leonis ingenue refutaverunt, ac secure Gregorium in papam Innocentium susceperunt. Nostratum sane nemo ex nomine in his expressus est litteris: quia et omnes compendium non
Abbreviated transcription (Latin):
ante expectasse debuerant. ⁊ quã
suo loco oblatam renuerant. tam¬
dem iusticiam offerũt. ut uidelicet
si retusetur. uisti nos uideamini.
Si reciprat᷑ litigantib int̾ se ꝑti¬
b dilatõ redimat tempus. ⁊ inte¬
rim fiat aliquid. An de nr̃a uisti¬
tia desꝑatis. ⁊ dampnũ iam crest̾e
nõ timetis.quẽcumq causa exrtũ
sortiat᷑. Quicqͥd inqͥunt hactenꝰ
factum sit modo q̃rimꝰ audientiã:
iũditium simmꝰ subire ꝑati. Cergi¬
u̾satõ est. Quid in om̃i impro co¬
rotiu it̃o uodio relinqut᷑ alud
quod offerre queatiõ ad seducendũ
simplices. ad animandũ maliuolas.
ad ur̃am ip̃oꝵ palliandam malitia:
Ai nõ dic̾etis hoc. quid dic̾etis: sec̾m
iam d̾s udicauit quod sero repetit
homo. iudicauit aut̃ oꝑis euidentia
nõ decreti sententia. Nuquid dei
uditiũ audeat humana tem̾tas re¬
tractare: Quid si causetur ⁊ clamet
ꝑ ꝓpħam d̾s. Tulerũt homines a me

Expanded text:
al. expetiisse debuerant: et quam al. expetiisse debuerant: et quam suo loco oblatam tenuerant, tandem justitiam offerunt, ut videlicet si recusetur, justi vos videamini: si recipiatur, litigantibus inter se partibus, dilatio redimat tempus, et interim fiat aliquid. An de vestra justitia desperatis, et damnum jam crescere non timetis, quemcunque causa exitum sortiatur? Quidquid, inquiunt, hactenus factum sit, modo quaerimus audientiam: judicium sumus subire parati. Tergiversatio est. Quid in omni impio conatu vestro vobis relinquitur aliud, quod afferre queatis ad seducendum simplices, ad armandum malevolos, ad vestram ipsorum palliandam malitiam? Si hoc non diceretis, quid diceretis? Caeterum jam Deus judicavit quod sero repetit homo: judicavit autem operis evidentia, non decreti sententia. Numquid Dei judicium audeat humana temeritas retractare? Quid si causetur et clamet per prophetam Deus, Tulerunt homines a me
Abbreviated transcription (Latin):
mus est affestauit: Inuasit inqͣm
inuasit. Armis igne pecunia non
uite m̾ito. uł uirtutũ ꝑuenit in
quo stat.⁊ stat in quod ꝑuenit.
Nam illa quam iactat iuratoꝵ su¬
oꝵ nõ electõ. s factio. umbra tm̃
fuit ⁊ occasio ⁊ uelam̃tum malitie.
Dici potest electõ. s impudent̾. s
mendacit̾. Stat qͥppe sententia:
eccliastica. ⁊ autentica post pͥmam
electoẽm nõ eẽ scd̾am. Celebrata ꝓ¬
inde pͥma q̃ scd̾o p̃sumpta est. nõ
est scd̾a̾ s nulla. Nam ⁊ siquid mi¬
ea q̃ p̃cessit utt hostes imitatis cõ¬
tendunt. nũquid tam̃ p̾sumi alt̾a
debuit. nisi sane pͥore discussa ra¬
tõe cassata uiditõ: Eaꝓpt̾ qui se
suꝑ ingerere festinauit. quiq te¬
m̾ario tem̾e manus impon̾e ni¬
chilominꝰ accelerauerũt apło ꝓ
hibente. Nemini cito manũ ĩpo-¬
nas. ip̃i ꝓcusdubio maius pcc̃m ha¬
bent. ip̃i auctores scismatis. pp̃i gͣn¬
dis malitie huiꝰ pͥncipes extitere. se

Expanded text:
mus est, affectavit? Invasit, inquam, mus est, affectavit? Invasit, inquam, invasit armis, igne, pecunia, non vitae merito vel virtutum: pervenit in quo stat, et stat in quo pervenit. Nam illa quam jactat juratorum suorum non electio sed factio, umbra tantum fuit, et occasio, et velamentum malitiae. Dici potest electio, sed impudenter, sed mendaciter. Stat quippe sententia ecclesiastica et authentica, post primam electionem non esse secundam. Celebrata proinde prima, quae secundo praesumpta est, non est secunda, sed nulla. Nam etsi quid miea quae praecessit, ut hostes unitatis contendunt; numquid tamen praesumi altera debuit, nisi sane priore prius discussa ratione, cassata judicio? Eapropter qui se super ingerere festinant, quique temerario temere manus imponere nihilominus acceleraverunt, Apostolo prohibente, Nemini cito manum imponas ; ipsi procul dubio majus peccatum habent, ipsi auctores 135 schismatis, ipsi grandis mili
Abbreviated transcription (Latin):
mare. ⁊ aridam. ut faciat unũ ep̃m.
⁊ cum fet̾iti. fatiat eum filiũ iehen¬
ne dupplo qͣm se. Quenã u̾o putas
est tanti causa furoris: Non alia sa¬
ne nisi qd̾ displicet mortalib ange¬
lica illa particio. qua gła deo pax ho¬
minib nũtiatur. ⁊ dum gła̾m usur¬
pant: turbant pacem. Solus głam
me̾tur. qui facit mirabilia solus.
sicut dicit apłs. Soli deo honor ⁊ głã.
Porro aut̃ cum nr̃o gene̾ bñ agitur
si datur frui pace dei. pace cum deo.
gͦ modo stabit pax hominũ coram
adam qui contẽpuentes pacem ⁊ glo¬
nam appetentes. ⁊ pacem ꝑdunt. ⁊
głam: Ob hee deniꝙ ⁊ nũc d̾s ulti¬
onũ cõmduit t̾ram ⁊ cõturbauit
eam. ostendit ppło suo dura. pota¬
uit nos uino compunctõis. Uelimꝰ.
turis discessio. s ueh homini ꝑ quẽ
uenit. Melius erat ei si natus non
suisset homo ille. Quis u̾o ille. ni¬
si homo pc̃ci. qui suꝑ electũ a catho¬
licis catholicũ ⁊ canonice locũ scm̃

Expanded text:
et aridam, ut faciat unum episcopum; et cum fecerit, facit eum filium gehennae duplo quam se. Quaenam vero putas est tanti causa furoris? Non alia sane, nisi quod displicet mortalibus angelica illa partitio, qua gloria Deo, pax hominibus nuntiatur; et dum gloriam usurpant, turbant pacem. Solus gloriam meretur, qui facit mirabilia solus, sicut dicit Apostolus: Soli Deo honor et gloria . Porro autem cum nostro genere bene agitur, si datur frui pace Dei, pace cum Deo, . Quonam ergo modo stabit pax hominum coram Adam, qui contemnentes pacem, et gloriam appetentes, et pacem perdunt, et gloriam! Ob hoc denique et nunc Deus ultionum commovit terram, et conturbavit eam: ostendit populo suo dura, potavit nos vino compunctionis. 8. Velimus, turis discessio : sed vae homini per quem venit! Melius erat ei, si natus non fuisset homo ille. Quis vero ille, nisi homo peccati qui super electum a catholicis catholicum, et canonice, locum sanc
Abbreviated transcription (Latin):
pelleres. ⁊ iram dei in te grauius ꝗͣ¬
pͥmũ excitares. Quis te fascinauit
tam cito reced̾e a uia u̾itatis.⁊ salu¬
tis: ꝑfecto iuditiũ portabit quicũq
est iłle. Utinam ⁊ abscidant᷑ qͥ uos
conturlant. Seu̾t̾e queso reu̾tere
ne ⁊ tu quod absit abscidaris. Reu̾¬
tere inqͣm ⁊ reuora amicos tuos ad
pacem. ⁊ cłi̾cos ad eccłiam. ant̾qͣm ir¬
recuꝑabilit̾ reddas tͥ au̾sum t̾ribi¬
lem.⁊ eum qui aufert spm pͥncipũ

Expanded text:
pelleres, et iram Dei in te gravius, qupelleres, et iram Dei in te gravius, quamprimum excitares. Quis te fascinavit tam cito recedere a via veritatis et salutis? Profecto judicium portabit quicunque est ille. Utinam et abscindantur qui vos conturbant. Revertere, quaeso, revertere, ne et tu, quod absit! abscindaris. Revertere, inquam, et revoca amicos tuos ad pacem, et clericos ad ecclesiam, antequam irrecuperabiliter reddas tibi aversum terribilem, et eum qui au
Abbreviated transcription (Latin):
ab uniu̾sitatis consensu ⁊ consilio
nõ recẽdatis. Quẽ om̃is religio
qusẽ regum uniu̾sitas receperũt.
uobis ꝙͦ ⁊ honorificum ⁊ salunfe¬
rum est. ut recipiatis. Dñi pa¬
pe innocentii. ⁊ innocens uita ⁊ in¬
tegra fama.⁊ electõ canonica p¬
dicat᷑. Priora duo nec hostes diffi¬
tent̾ Terciũ calũpniã habuit.
si calũpniatores in suo sũt men¬
Neo animo ⁊ in ea uolũ xxuiiͣ¬
tate memins me discessisse dũdũ
⁊ te pͥnceps eximie. ut totis affecti¬
b bñ tibi tuisq cuperem totis isi¬
b salutem ur̃am ⁊ honorem ur̃m.
ubicumq possem iuitarem. eo q̃d̾ nõ
redirem fraidatus fructu aduentus
mei ad uos. s letus p̃ter spem multoꝵ
reportarem mecũ pacem eccłie cũ exul¬
tatõe uniu̾se t̾re. Miror aut̃ quo cuiꝰ¬
ue consilio mira illa mutatõ dext̾e
extelsi tam sũbito in deterius muta
ta est. ut rursum ad inuiriam eccle¬
sie cłicos scĩ hylarii de ciuitate ex¬

Expanded text:
ab universitatis consensu et consilio non recedatis: quem omnis religio, quem regum universitas receperunt, vobis quoque et honorificum et salutiferum est ut recipiatis. Domini papae Innocentii et innocens vita, et integra fama, et electio canonica praedicatur. Priora duo nec hostes diffitentur; tertium calumniam habuit, si calumniatores in suo sunt meneo animo et in ea voluntate memini me discessisse dudum a te, princeps eximie, ut totis affectibus hene tibi tuisque cuperem, totis nisibus salutem vestram et honorem vestrum, ubicunque possem, juvarem; eo quod non redirem fraudatus fructu adventus mei ad vos, sed laetus praeter spem multorum reportarem mecum pacem Ecclesiae, cum exsultatione universae terrae. Miror autem quo, cujusve consilio mira illa mutatio dexterae Excelsi tam subito in deterius est mutata; ut rursum ad injuriam Ecclesiae clericos Sancti Hilarii de civitate ex
Abbreviated transcription (Latin):
dies mali sũt. Excẽdentẽ deuotio
leirat. s reuocat zelus.⁊ ubi rapi¬
or ibi ⁊ cogor recid̾e. ⁊ plang̾e dolorẽ
meũ. Audet quod ⁊ flens dico ini¬
micus crucis xp̃i suis sedib pellere
scõs. qui nolunt bestiam adorare. q̃
aperuit os suũ in blasphemias. blaᷤ¬
pbemare nom̃ dñi. ⁊ tab̾naculum
eius. Altare contͣ altare erig̾e. tẽp¬
tat confund̾e fasq nephasq nõ¬

Expanded text:
dies mali sunt. Excedentem devotio dies mali sunt. Excedentem devotio levat. sed revocat zelus: et ubi rapior, ibi et cogor recidere, et plangere dolorem meum. Audet quod et flens dico inimicus crucis Christi suis sedibus pellere sanctos, qui nolunt bestiam adorare, quae aperuit os suum in blasphemias, blasphemare nomen Dei, et tabernaculum ejus . Altare contra altare erigere tentat, confundere fasque ne
Abbreviated transcription (Latin):
nib iniuriam patientib. ⁊ argu¬
ere in eqͥtate ꝓ mansuetis terre.
putas au̾tere pot̾i̾t aurẽ a carissi¬
ma sponsa sua. cum clamauerit
stans adu̾sus eos qui se angusti¬
auerũt: Non omĩo nõ poteris
nõ audire plangentẽ. Amici mei
qui querebant aĩam meã. Qͦmͦ
namq nõ recagnoscet os de ossib¬
suis. ⁊ carnem de carne sua. ĩ mo
cuiꝰ cõcupiuit decorem. cuiꝰ formã
induit cui se mirabili dignatõe
castis atq indiuidus deiũxit am¬
plexib ita ut eent duo in carne
una. unsi in imo spũ qͣndoq fu¬
turi. Nam ⁊ si cognou̾at scd̾m e
carnem xp̃m. s tũc iam nõ recog¬
nostet. qr sp̃c ante fatiem eiꝰ xp̃c
dñs. cui adherens unus sp̃c erit.
sus głe głosam colum̃bam suam.
ꝑfectam suã. formosam suã. nõ ha-¬
bentem macłam pcc̃i neq rugam
corruptõis. aut aliqua huiꝰ modi.
Dum libent̾ in hiis iminoror pe¬
ita cupiens redim̾e tempus. qm̃

Expanded text:
nibus injuriam patientibus, et argunibus injuriam patientibus, et arguere in aequitate pro mansuetis terrae; putas avertere poterit aurem a charissima sponsa sua, cum clamaverit stans adversus eos qui se angustiaverunt? Non: omnino non poterit non audire plangentem: Amici mei qui quaerebant animam meam . Quomodo namque non recognoscet os de ossibsuis, et carnem de carne sua, imo vecujus concupivit decorem, cujus formam induit, cui se mirabili dignatione castis atque individuis devinxit amplexibus, ita ut essent duo in carne una: unum in uno spiritu quandoque futuri! Nam etsi cognoverat secundum carnem Christum, sed tunc jam non recognosnus, cui adhaerens unus spiritus erit, sus gloriae gloriosam columbam suam, perfectam suam, formosam suam, non habentem maculam peccati, neque rugam corruptionis, aut aliquid hujusmodi. 7. Dum libenter in his immoror, peita cupiens redimere tempus, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
quod certe palam est legatõis pri¬
mũ quidem suo nec pareat senio.
nec̃ deferat sacerdotiõ. deinde uec
lateri saluatorio. quod iaqua
⁊ sanguine colligendi m̃ fider uni¬
tate ppłi ꝓtulit redemptor̃tionẽ.
ut quisqͥs temptaret diuid̾e quos
ille collige̾t. ⁊ inde redim̾et. ꝓba
mortis. ⁊ crucis xp̃i: O impatiens
⁊ effrenis turpis q̃stus cupiditas:
o ardor intemꝑans. o ceca ⁊ impu¬
denda ambitio. Aꝑte pͥus fronto
diffitetur addit indigna satis peti¬
tione temptare catholicũ. dolens¬
q repulsam incũctantꝰ ad scisma¬
ticum refugit. ⁊ accepta de manu
sacrilega male cupita potestate.
latus denuo dñi głe crudelit̾ cõ¬
fo̾dere nõ ueret᷑. Diuidit nempe
eccłiam ꝓ qua illud est in cruce
diuisum. uisurus ꝓculdubio.⁊
ip̃e iñ quẽ tͣnffixerit. Cognoscet᷑
ꝓfecto dñs iuditia fatiens. qui
nũc iniuriam patiens ignorat᷑.
Cum enim ceꝑit face̾ uiditiũ om¬

Expanded text:
quod certe palam est legationis, priquod certe palam est legationis, primo quidem suo nec parcat senio, nec deferat sacerdotio: deinde nec lateri Salvatoris, quod in aqua et sanguine colligendi in fidei unitate populi protulit redemptionem, ut quisquis tentaret dividere quos ille colligeret, et inde redimeret; promortis et crucis Christi? O impatiens et effrenis turpis quaestus cupiditas! o ardor intemperans! o caeca et pudenda ambitio! Aperte prius frontosdiffitetur, addit indigna satis petitione tentare Catholicum: dolensque repulsam, incunctanter ad schismaticum refugit; et accepta de manu sacrilega male cupita potestate, latus denuo Domini gloriae crudeliter confodere non veretur. Dividit nempe Ecclesiam, pro qua illud est in cruce divisum, visurus procul dubio et ipse in quem transfixerit. Cognoscetur profecto Dominus judicia faciens, qui nunc injuriam patiens ignoratur. Cum enim coeperit facere judicium om
Abbreviated transcription (Latin):
est. Impleturq in illo qui eiꝰ modi
est. quod ꝓph̾a scs̃ imprecat᷑ nisi
fallor ypocritis.Fiant inquiens si¬
cut fenũ tectoꝵ quod pͥusqͣm euel¬
latur exaruit. Non adeo periit
pudor a mortalib ut nuda impu¬
den ꝯq uł ab ip̃is honoret᷑ ambitõ
p̃sertim in sene ⁊ sacerdoce. quẽ
eo magis ꝓfecto puerilis ista dede¬
cet uanitas. quo eũ maior gra¬
uitas. maior q decet sanc̃titũdo. Et
si in fatie bñ dicit᷑ ab adulante. s
a tergo subsannat᷑ ab om̃ib. Est
sõbria quedam ⁊ quodam modo
caute. ⁊ si nõ caste. Si ualet ꝓfice̾
clam sua negotia curat. Si u̾o ma¬
net in se ⁊ pudoris umbrã nõ de¬
serit. Equidem talis.⁊ si deum nõ¬
dum metuit ad salutẽ ꝓ ingenita
tam̃ ue̾tundia honestatem interĩ
retinet. qd̾ hoĩes reue̾tur ⁊ pu¬
blicum erubescit. Ceterũ q̃ nam
ista p̃ceps est. ⁊ frontosa libido e¬
dñandi. ut ꝓ obtentu uix aiume

Expanded text:
est . Impleturque in illo qui ejusmodi est . Impleturque in illo qui ejusmodi est, quod Propheta sanctus imprecatur, nisi fallor, hypocritis, Fiant, inquiens, sicut fenum tectorum, quod priusquam evellatur, exaruit . Non adeo periit pudor a mortalibus, ut nuda impudensque vel ab ipsis honoretur ambitio, praesertim in sene et sacerdote, quem eo magis profecto puerilis ista dedecet vanitas, quo eum major gravitas, majorque decet sanctitudo: et si in facie benedicitur ab adulante, sed a tergo subsannatur ab omnibus. Est sobria quaedam, et quodammodo caute, etsi non caste. Si valet proficere, clam negotia sua curat. Sin vero, manet in se, et pudoris umbram non deserit. Equidem talis, etsi Deum nondum metuit ad salutem, pro ingenita tamen verecundia honestatem interim retinet, quod homines reveretur et publicum erubescit. 6. Caeterum quaenam ista praeceps est, et frontosa libido dominandi, ut pro obtentu vix annuae
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ⁊ cum imꝓbus affestꝰ se aꝑit
perit effectus. Ambitio matꝰ ỹpo¬
crisis latebras amat.⁊ tenebras.
lucis imꝑatiens est. Ambitõ spur
tum in imo iacet. uidet tñ om̃e
sublime. s uideri ip̃a refugit
Nec mirũ. Optato namq necesse
est careat nisi caueat. arbitros.
Quo enim gła plus affectat᷑ eo mi¬
nus apphendit᷑. ubi dẽphenditur
affectari. Quid deniq tam inglo¬
riũ qͣm głe cupidum dep̃hendi.
p̃sertim int̾ ep̃os. Net simplicem
ambitiosus qͣm diu in nocte uer¬
sabit᷑. ⁊ donec turpis lucri negoti¬
um ꝑambulabit in tenebris. po¬
terit ypocrita iustus scs ꝙ iuderi:
s ocłõ qui uidet in fatie. At ubi
forte foras miitit impũdentia
constientia. nonne intemꝑans
appetitus apparet ad confusionem
ꝓcatior qͣm ꝓmptior ad głam: Sic
reuera sic ꝓbatur quõd legitur.
Gloria in confusione ipõꝵ qui t̾re¬
na sapiunt. Et illud. Si ego glori¬
am meam quero: gła mea nichil.

Expanded text:
erdit: et cum improbus affectus se aperit, erdit: et cum improbus affectus se aperit, perit effectus. Ambitio, mater hypocrisis, latebras amat et tenebras; lucis impatiens est. Ambitio, spurcum vitium, in imo jacet: videt tamen omne sublime, sed videri ipsa refugit. Nec mirum. Optato namque necesse est careat, nisi caveat arbitros. Quo enim gloria plus affectatur, eo minus apprehenditur, ubi deprehenditur affectari. Quid denique tam inglorium, quam gloriae cupidum deprehendi, praesertim inter episcopos? Nec simplicem tus erit ambitiosus, quandiu in nocte versabitur; et donec turpis lucri negotium perambulabit in tenebris, poterit hypocrita justus sanctusque videri, sed oculo qui videt in facie. At ubi forte foras mittit impudentia vconscientia, nonne intemperans appetitus apparet ad confusionem procacior, quam promptior ad gloriam? Sic revera, sic probatur quod legitur: Gloria in confusione eorum qui terrena sapiunt ; et illud: Si ego gloriam meam quaero, gloria mea nihil