comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut coleretur ep̃i nom̃ ꝑtricentos sexaginta quinq annos. Deind̾
completo memorato nũo annoꝵ sine mora sumeret finem Oho
famu corcli detor o ingenia litterata digna credere istade cnpsto
tes didicerit s in nocente in xp̃o. tam̃ eius maleficus fu̾it nõm̃q illi
q ᷤ suum maluerit magicis artib sins. magnis laborib ⁊ periculis sui
postremo etiam effusione singuinis sui. Si petrus m aleficuis fecit¬
ut xp̃m sic diligeret mũdus quid fecit in nocens xp̃s. ut eum sic dili¬
geret petrus. respondeat igitur ip̃i sibi ⁊ si possunt intelligant illa
qua gloria factum ẽ ut ⁊ ꝑꝑ eternam uitam ab illo acc̾ipiendam et
usq ad temporariam mortem pro illo pariendam xp̃m diligeret pe¬
trus Deinde isti dii qui possunt ista predicere nec possunt auertere.
ita succũbentes uni maletico ⁊ uni sceleri magico quo puer ut dicũt

Expanded text:
ut coleretur Christi nomen per trecentos sexaginta quinque annos, deinde ut coleretur Christi nomen per trecentos sexaginta quinque annos, deinde conpleto memorato numero annorum, sine mora sumeret finem.s o hominum corda doctorum!s o ingenia litterata digna credere ista de Christtes non didicerit, sed, ipso innocente, tamen eius maleficus fuerit nomenque illius quam suum coli maluerit magicis artibus suis, magnis laboribus et periculis suis, postremo etiam effusione sanguinis sui! Si Petrus maleficus fecitut Christum sic diligeret mundus, quid fecit innocens Christus, ut eum sic diligeret Petrus? Respondeant igitur ipsi sibi et si possunt intellegant illa um est, ut et propter aeternam uitam ab illo accipiendam et usque ad temporariam mortem pro illo patiendam Christum diligeret Petrus. Deinde isti di qui sunt, qui possunt ista praedicere nec possunt auertere, ita succumbentes uni malefico et uni sceleri magico, quo puer, ut dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cessariu. Coniecturis quippe utuntur humanis. nõ ab eis aliquid eẽ¬
tum de scripture canonice autoritate ꝓfertur: Capitulmescerẽ u¬
nium uero dehac recalculantiu digitos resoluit ⁊ quiescere iu¬
bet ille qui dicit. Non ẽ urum scire tempora que pater posuit ĩ sua
potestute s quia euanglica sententia ẽ mir non ẽ non ea repressos
firisse dor multor falsorq cultores. quominus fingerẽt demonum
responsis quos tunq̃ deos colunt. Tefinitum ẽẽ qua̾nto tempor man¬
sura eẽt religio ep̃iana. Cum enim iuiderent nec tot tantisq per¬
secutionib eam potuisse cõsumi s his potius mira increm̃ta sũpsisi
ecogitauer̾t nescio quos u̾sus grecos tanqͣ consulenti crulamu
Diuimo oraculo effuso ubi xp̃m qͦuidẽ ab huius tanq sacrilegn crimi¬
ne facunt in nocentẽ Petrum aũt maleficia fecisse subuingie

Expanded text:
cessarium. Coniecturis quippe utuntur humanis, non ab eis aliquid cercessarium. Coniecturis quippe utuntur humanis, non ab eis aliquid certum de scripturae canonicae auctoritate profertur. Omnium uero de hac re calculantium digitos resoluit et quiescere iubet ille, qui dicit: Non est uestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Sed haec quia euangelica sententia est, mirum non est non ea repressos fuisse deorum multorum falsorumque cultores, quominus fingerent daemonum responsis, quos tamquam deos colunt, definitum esse quanto tempore mansura esset religio Christiana. Cum enim uiderent nec tot tantisque persecutionibus eam potuisse consumi, sed his potius mira incrementa sumsisse, excogitauerunt nescio quos uersus Graecos tamquam consulenti cuidam diuino oraculo effusos, ubi Christum quidem ab huius tamquam sacrilegii crimine faciunt innocentem. Petrum autem maleficia fecisse subiungunt,
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ẽ.ꝙ eum interficiet sp̃u oris sui ⁊uacuabit illuminatione
presentie sue. Hic queri solet quomodo istud erit importune om̃ino
Si enim hoc nob̾ nosse prodesset a quo melius qͣ ab ip̃o deo magistro
ĩntererantib discipulis diceretur. Non enim siluert inde apud eũ
s a prẽsente quesiert dicentes. Domine si hoc tempore presentabis regn
url At ille nõ ẽ inquit urum scire tempora que pater posuit an sua
potestate. Non utiq illi de hora uel die uel anno. si de tempore int̾o¬
giuerant qñ istud acceperant responsu. Frustra igitur annos qr iu
remanent huic seculo computare ac definire conamur cum hoc scir̃
non ẽẽ nr̃m ex ore ueritatii audiamus. Quos tamen alii quadamn¬
gentos alii quingentos. alii etiam mille ab ascentione dĩ. uq u
Adeius ultimu: aduentũ compleri posse dixert. Quẽ admeduꝵ. aui
quisq eor astruat oppinione suam. longum ẽ demostrare non ne¬

Expanded text:
t, quod eum interficiet spiritu oris sui et euacuabit inluminatione praesentiae suae. Hic quaeri solet: Quando istud erit? Inportune omnino. Si enim hoc nobis nosse prodesset, a quo melius quam ab ipso Deo magistro interrogantibus discipulis diceretur? Non enim siluerunt inde aput eum, sed a praesente quaesierunt dicentes: Domine, si hoc tempore repraesentabis regnum Israel? At ille: Non est, inquit, uestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Non utique illi de hora uel die uel anno, sed de tempore interrogauerant, quando istud accepere responsum. Frustra igitur annos, qui remanent huic saeculo, conputare ac definire conamur, cum hoc scire non esse nostrum ex ore Veritatis audiamus; quos tamen alii quadringentos, alii quingentos, alii etiam mille ab adscensione Domini usque ad eius ultimum aduentum conpleri posse dixerunt. Quem ad modum autem quisque eorum adstruat opinionem suam, longum est demonstrare et non ne
Abbreviated transcription (Latin):
non possint. Porro per euangelium exterminata sculptila
nconflatilia.ĩ. idola deoꝵ faliorum. ⁊ obluoni tanꝙ sepultuẽ
trcoitaiam indemus ⁊ hanc etiam in hac re prepheciln com¬
pietam ee cognoscimus. Abbacue deque alio ꝙ̃ dexp̃i aduetu
qui futurus fuerat intelugitur dicere. Et respondie doninq̃
degit ea. quia ad hric uno ad tempus orietur infinie ⁊ nõ mo
cesnt st ꝓrdauĩt substme eum. qiuaueniens uę niet ⁊ nõ mo
cabitur atione autem sua cum cantico cuiqC apiu⁊timu¬
cõgnite noue ad repentine salutis hominun oneffabilde
ramitio nnmediodorimm animalum cognoscereo uno
antnisi in medioduorum testamentor nitio meclie saor
auronsrm auero medio moysi et helie tum illoũmonte sẽme¬
terpons ostenteris nec exponendir e. In eo dum turbata fire¬
tiranimsa mea anira misericordia memo erig E und esc ꝓ¬

Expanded text:
non possint. Porro per euangelium exterminata sculptilia non possint. Porro per euangelium exterminata sculptilia et conflatilia, id est idola deorum falsorum, et obliuioni tamquam sepulturae tradita iam uidemus et hanc etiam in hac re prophetiam conpletam esse cognoscimus. Ambacum de quo alio quam de Christi aduentu, qui futurus fuerat, intellegitur dicere: Et respondit Dominus legit ea; quia adhuc uisio ad tempus, et orietur in fine et non in uacuum; si tardauerit, sustine eum, quia ueniens ueniet ratione autem sua cum Cantico, cui nisi Daecognitae, novae, ac repentinae salutis hominum ineffabilis admiratio? In medio duorum anima lium cognosceris quid est nisi aut in medio duorum testamentorum, aut in medio duorum latronum, aut in medio Moysi et Heliae cum illo in monte sermotemporis ostenderis, nec exponendum est. In eo cum turbata fuerit anima mea, in ira misericordiae memor eris quid est
Abbreviated transcription (Latin):
dos eos qui credider̃t ut eruerentur de potestate tenebraꝵ
⁊ transfererentur in regnum dei. quod consequent̾ expre¬
ssit addendo ⁊ erit dño regnum. Mons enim syon iud̾a
a ons uero esau ydumea ẽ. ꝑ quam significata est eccła
gentin. quam defender̃ sicut exposui resaluati ex monte syõ
u̾t eẽt dño regnum. Hoc obscurum erat ante q̃ fieret. s fcum
quis non fidelis agnoscat. Naũ uoͣ ꝓpheta. ĩmo ꝑ illu deuo
erterminabo inquit᷑ sculptilia. et conflatilia ponam sepulturã tuã
quia ueloces super montes pedes euangelicantis ⁊ anuc̃tiantis
pacem. Selebra uda dies festos tuos. redle uota tua. quia iam
te ex tribulatione. Quis ascenderit ab inferis. ⁊ insufflam̾t
in faciem iude. hac ẽ udeoꝵ discipuloꝵ. spiritum scũm recolat
qui meminit eũgłium ad nouu enim testamentu ꝑtinene
quoꝵ dies festi spiritualiter induantur ut inuetustate trãsir

Expanded text:
do eos qui crediderunt, ut eruerentur de potestate tenebrarum do eos qui crediderunt, ut eruerentur de potestate tenebrarum et transferrentur in regnum Dei? Quod consequenter expressit addendo: Et erit Domino regnum. Mons enim Sion Iudaeamistus Iesus. Mons uero Esau Idumaea est, per quam significata est ecclesia gentium, quam defenderunt, sicut exposui, resaluati ex monte Sion, ut esset Domino regnum. Hoc obscurum erat, antequam fieret; sed factum quis non fidelis agnoscat? Naum uero propheta, immo per illum Deus: Exterminabo, inquit, sculptilia et conflatilia, ponam sepulturam tuam; quia ueloces ecce super montes pedes euangelizantis et adnuntiantis pacem. Celebra, Iuda, dies festos tuos, redde uota tua; quia iam te ex tribulatione. Quis adscenderit ab inferis et insufflauerit in faciem Iudae, hoc est Iudaeorum discipulorum, Spiritum sanctum, recolat qui meminit euangelium. Ad nouum enim testamentum pertinent, quorum dies festi ita spiritaliter innouantur, ut in uetustatem transire
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire.Tam̃ quia canone continẽtur. nec ip̃i oportet prete¬
reantur a nobis. Abdias quantum ad scripturam eius attinet
oĩum breuissimu ꝓhetarum aduersus ydum eam loquitur gẽte
scilicet esau. exduob geminis filiis usaac nepotib abrahe maio¬
ris illius reprobati. Porro si ydumeam modo locutionis quo ĩtelli¬
gitur a parte totum accipiamus. positam eẽ pro gentib. possumꝰ
de xp̃o agnoscere. ꝙ ait intercetera. In monte au̾tẽ sion erit salus
⁊erit sanctum. et pͥaulopost in fine ip̃ius prophecie. Et ascendẽt
inquit. resaluati exmonte syon ut defendant monter esau. Et
erit dño regnum. apparet quippe id ẽẽ cõpletum. cum resaluati
ex monte sion.i. ex iudea credentes in xp̃m. qui precipue agno¬
scuntur apostoli ascendert. ut defenderent montem esau. Qũo
defenderent. nisi ꝑ euangelii predicationẽ. saluos facien¬

Expanded text:
inuenire. Tamen quia canone continentur, nec ipsi oportet praeteinuenire. Tamen quia canone continentur, nec ipsi oportet praetereantur a nobis. Abdias, quantum ad scripturam eius adtinet, omnium breuissimus prophetarum, aduersus Idumaeam loquitur, gentem scilicet Esau, ex duobus geminis filiis Isaac, nepotibus Abrahae, maioris illius reprobati. Porro si Idumaeam modo locutionis, quo intellegitur a parte totum, accipiamus positam esse pro gentibus: possumus de Christo agnoscere, quod ait inter cetera: In monte autem Sion erit salus et erit sanctum; et paulo post in fine ipsius prophetiae: Et adscendent, inquit, resaluati ex monte Sion, ut defendant montem E sau, et erit Domino regnum. Apparet quippe id esse conpletum, cum resaluati ex monte Sion, id est ex Iudaea credentes in Christum, qui praecipue agnoscuntur apostoli, adscenderunt, ut defenderent montem Esau. Quo modo defenderent, nisi per euangelii praedicationem saluos facien
Abbreviated transcription (Latin):
de profundo inferni. die tertio redituru. Iohel omnia que ꝓ¬
phetat. multis u̾bis compellit exponi. ut que ꝑtinent ad xp̃
et eccłiam dilucescant. umum tam̃. qd̾ etiam apostoli comine¬
morauer̾t.qñ in congregatos credentes. sp̃s scũs sic̃ a xp̃o ꝓ
hec: gffundam de spiritu meo super omnem carnẽ. ⁊ ꝓphetabi
filu uestri ⁊ filie uestre.⁊ seniores uestri somnia somniab̾t
quiuenes uestri uisa uidebunt. equidem in seruos et ancilla
meas millis dicbus effundam de spiritu meo Capitulu. 3i¬
ra sua dicunt ip̃i. nec in cronicis eusebii ⁊ hieronimi qñ pro¬
phetauer̾t inuenitur. Abdias enim positus ẽ quidẽ ab eis cu
michea. s non eo loco ubi notantur tempora qn micheam pro¬
phetam ex eis litteris constat ꝙ errore negligenter describẽti
labores alienos existimo contigisse. Duos uero alios comme¬
moratos incodicib chronicoꝵ quos habunnus nõ pocumus

Expanded text:
de profundo inferni die tertio rediturum? Ioel omnia, quae prode profundo inferni die tertio rediturum? Ioel omnia, quae prophetat, multis uerbis conpellit exponi. ut quae pertinent ad Christum et ecclesiam dilucescant. Unum tamen, quod etiam apostoli commemorauerunt, quando in congregatos credentes Spiritus sanctus, haec, et effundam de spiritu meo super omnem carnem; et prophetabunt filii uestri et filiae uestrae, et seniores uestri somnia somniabunt, et iuuenes uestri uisa uidebunt; et quidem in seruos et ancillas meas in illis diebus effundam de spiritu meo. CAPUT Xra sua dicunt ipsi, nec in chronicis Eusebii et Hieronymi, quando prophetauerint, inuenitur. Abdias enim positus est quidem ab eis cum Michaea, sed non eo loco, ubi notantur tempora, quando Michaeam prophetasse ex eius litteris constat; quod errore neglegenter describentium labores alienos existimo contigisse; duos uero alios commemoratos in codicibus chronicorum, quos habuimus, non potuimus
Abbreviated transcription (Latin):
Aibu lapuitur trit in nouissimis dieb manifest᷑ mons dm̃
paritus sup uerticem montiu ⁊ exaltabitur suꝑ collep ⁊ festi¬
pabunt᷑ ad eum plebes ⁊ ibunt g̾s multe et dicentAOeite ⁊¬
scendamus in montem dñi ⁊ iñdomum dei iacob.⁊ ostendet
nobi uiam̾ suam. et ibimus in semitis enis. quia ex syomi
bas et redarguet gͣs potentes usq in longinqͥuum. ppdicens
iste propheta et locum in quo natus ẽ xp̃s. Et tu inquit bethleẽ
domus effrata minima es ut sis in milib iuda. Ex te mihi
⁊ex diebus eternitatis. propterea dabit eos usq ad tp̃s pãtu
rientis pariet ⁊ residui frẽs eius conuertentur ad filios ihł
et stabit ⁊ uidebit. ⁊ pascet gregem suu in uirtute dñi.⁊ ĩ hono
terre. Ionas autem propheta non tam ẜmone xp̃m q̃ sua
quadam passione prophetauit. prophecto apertius.qͣr si eius
mortẽ ⁊ resurrectionẽ uoce clamaret. ut quid enim exceptus
ẽuentre belumo. ⁊ die tertio reditus. nisi ut significaret xp̃m

Expanded text:
nouissimis diebus manifestus mons Domini paratus super uertices montium et exaltabitur super colles. Et festinabunt ad eum plebes, et ibunt gentes multae et dicent: Venite, ascendamus in montem Domini et in domum Dei Iacob, et ostendet nobis uiam suam, et ibimus in semitis eius; quia ex Sion ptas, et redarguet gentes potentes usque in longinquum. Praedicens iste propheta et locum in quo natus est Christus: Et tu, inquit, Bethleem, domus Ephrata, minima es, ut sis in milibus Io, a diebus aeternitatis. Propterea dabit eos usque ad tempus, rientis, pariet, et residui fratres eius conuertentur ad filios Israel. Et stabit et uidebit et pascet gregem suum in uirtute Domini, et in hterrae. Ionas autem propheta non tam sermone Christum, quam sua quadam passione prophetauit, profecto apertius, quam si eius mortem et resurrectionem uoce clamaret. Ut quid enim exceptus est uentre beluino et die tertio redditus, nisi ut significaret Christum
Abbreviated transcription (Latin):
lauusta gesturus est quasinon. si se hominẽ meminit multo magis do¬
leuit iustorum necessitatem sibi extitisse belloꝵ. quianisi iustuetient
ceierest&ra non eent tac per hoe sapienti mulla bella eent pnquitas ep
partis aduerse rustn bella ingerit gerencla sapienti que niquitas houne

Expanded text:
ta bella gesturus est. Quasi non, si se hominem meminit, multo magis dota bella gesturus est. Quasi non, si se hominem meminit, multo magis dolebit iustorum necessitatem sibi extitisse bellorum, quia nisi iusta essent, ei gerenda non essent, ac per hoc sapienti nulla bella essent. Iniquitas enim partis aduersae iusta bella ingerit gerenda sapienti; quae iniquitas uti
Abbreviated transcription (Latin):
propter quiiq alienigena .i. nõ ex ihł progenitus. nec abullre i¬
papudo in canone sacrarꝰ litteraꝵ receptus legitur aliquid ꝓphetasse
morar pot non quo necessaria sit etiam si desit Spua rou cogriee lo¬
trecuitir fuisse et inaliis gentib homines quib hec misterim reuelat
e aqui rec etiam predicere impulsi sunt. siue participes eiusdene gr̃e
fuert sie exꝑtes s per malos angelos decti sint ocios etigon ꝓserite
sipm quem iudei non agnoscebant scimus fuisse confessos Nec apos
uetos enstimo audere contempnẽ neminẽ ꝑtinuisse ad een p̾ter
ihstsis ecquo propago ihł esse cepit reprobato eie fratre maiore
opiuas erim reuera qui proprie dei populus diceretur nullued
tio s itsa bili urro iob qui nec indigena nec proselitus .l. aouenio
popre qui dumo sic landatur el cquio ut quedd ad iustitiam puetetuẽ¬

Expanded text:
propter quisquis alienigena, id est non ex Israel progenitus nec ab illo populo in canonem sacrarum litterarum receptus, legitur aliquid prophetasse morari potest; non quo necessarius sit, etiamsi desit, sed quia non incongrue creditur fuisse et in aliis gentibus homines, quibus hoc mysterium. reuelatum est, et qui haec etiam praedicere inpulsi sunt, siue participes eiusdem gratiae fuerint siue expertes, sed per malos angelos docti sunt. quos etiam prae- \' sentem Christum, quem Iudaei non agnoscebant, scimus fuisse confessos. Nec ipsos Iudaeos existimo audere contendere neminem pertinuisse ad Deum praeter Israelitas, ex quo propago Israel esse coepit, reprobato eius fratre maiore. Populus enim re uera, qui proprie Dei populus diceretur. nullus sancto et mirabili uiro Iob, qui nec indigena nec proselytus, id est aduertuus est; qui diuino sic laudatur eloquio, ut, quod ad iustitiam pietatem
Abbreviated transcription (Latin):
et assupsit De qua ciuitite psalmus alius at eprater syo⁊ dici
somo uromo fcũs ẽ in ea ⁊ ip̃e fundauit eam altreim ͦ. s e ailti
pome ie in patrarchis et ꝓphetis fundauit eam. Cum igitur huic
regnse dutatideitanto ante dictum sit ꝑ ꝓpheciam. quedlitam. uuide¬
regis empletum PDro patrib tius nati sunt tibi fio consttie s eos¬
quicquid hic tropicis locutionib suboscure dictu ẽ. quomõ
intelligatur. debet his rebus manifestissime conuenire
dño meo. sede a dextris meis donec ponam inimicos tuos scbe¬
lum pedum tuorum. Sedere xp̃s ad dexteram patris creditur
non uidetur eis etiam̃ inimicos pomi sub pedior ents nodĩ
oparete Poigitur apparebit infine ⁊̃ ho Nune creditur. poit in̾

Expanded text:
 homo esset, adsumsit. De qua ciuitate psalmus alius ait: Mater Sion, dicet homo, et homo factus est in ea, et ipse fundauit eam Altissimus.o, ipse in patriarchis et prophetis fundauit eam. Cum igitur huic reginae ciuitati Dei tanto ante dictum sit per prophetiam, quod iam uidemus inpletum: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constiprocul dubio quidquid hic tropicis locutionibus subobscure dictum est, quoquo modo intelligatur, debet his rebus manifestissimis convenire. mino meo: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. Sedere Christus ad dexteram Patris creditur, non uidetur; eius etiam inimicos poni sub pedibus eius nondum apparet; id agitur, apparebit in fine; etiam hoc nunc
Abbreviated transcription (Latin):
septenari numeri quo significatur plerumq uniuersitas. quer
die partes .i. tria ⁊ quattuor. altera peralteram multiplicateduo¬
decim faciunt. Nam et quattuor ter. ⁊ tria quater. duodecim st̾.
⁊ siqna alia huis duglenarii nũ que adhec ualeat ratio reppeni¬
tiir Alicquim qm̃ in locum inde traditoris apłm mathiam legr
orcinatum. Apostolus paulus qui plus omnib laborauit lorum
ꝯdudicandu nbi sedeat non hebit. qui profecto cum. aliii sncti
admumeru indicu se pertinere demostrat. cum diat nescitis qe
ingelos ndicabimus Deipis quoq iudicandis in hoc nũo duodnã¬
decimo similł causa ẽ Non enim quia dictum ẽ iudicantes dio¬
decim trib isrł. Qrib lem quia tertiadecima est. abeiẽ terlicandcab
nonerit. aut solum illum ppłm. non etiam gentes ceteres ur dacabit
Quocraũt ut inregencratione. proculdubio mortuoꝵ yesorretõr
nomine uoliuit regenerationis intelligere sic enam earo nostri eg̃

Expanded text:
septenarii, quo significatur plerumque uniuersitas: quae duae partes, id est tria et quattuor, altera per alteram multiplicatae duodecim faciunt. nam et quattuor ter et tria quater duodecim sunt, et Si qua alia huius duodenarii numeri quae ad hoc ualeat ratio reperitur. alioquin quoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthian legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus illis omnibus laborauit, ubi ad iudicandum sedeat non habebit. qui prad numerum judicum se pertinere demonstrat, cum dicit: Nescitis quia angelos judicabimus? De ipsis quoque judicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est, judicantes duodecim tribus Israel, tribus Levi, quae tertia decima est ab eis judicanda non erit, aut solum illum populum, non etiam gentes caeteras judicabunt. Quod autem ait, in regeneratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine voluit
Abbreviated transcription (Latin):
nce ueniar tire positur e ur̃e ent expectato gentiur. Nor ergoid¬
fius iedar princeps ex ideis usq ad istim feroleeraq ue n en ie
dcce pert auenigenam regem Tempus enimiam eeit utue nĩet
isie cui repositum ert. ꝙ nouo promissum ẽ testamentent ciu
ees expectatio gentium ficri aũt non posse̾ ut expectarent ciont

Expanded text:
entium. Non ergo defuit Iudaeorum princeps ex Iudaeis usque ad istum Herodem, quem primum acceperunt alienigenam regem. Tempus ergo iam erat, ut ueniret ille, cui repositum erat, quod nouo promissum est testamento, ut ipse esset exspectatio gentium. Fieri autem non posset, ut exspe
Abbreviated transcription (Latin):
ancimarcii. uerum etiam tarquinii prisci temporib quẽ romãi
habuer̾t quintu regem. Ip̃e enim qnͣ illa captiuitas facta ẽ. re¬
offendens. ⁊ deum nostrum xp̃m ⁊ passum eẽ pronobis. Item a¬
lio loco. hic deus mens inquit ⁊ non extimabitur alter adeum
qui inuenit omnem uiam prudentie ⁊ dedit eam iacob puero
suo. ⁊ ihł dilecto suo. Post ħ interra uisus. ⁊ cum hominib cõuẽ¬
satus est Noe testimoniu quidam non hieremie s scribe eiuᷤᷤ
attribuunt qui uocabatur baruch. s hieremie celebratius. ha¬
betur. Rursus idem propheta de ip̃o. Ecce inquit dies ueniunt

Expanded text:
Anci Marcii, uerum etiam Tarquinii Prisci temporibus, quem Romani Anci Marcii, uerum etiam Tarquinii Prisci temporibus, quem Romani habuerunt quintum regem. Ipse enim, quando illa captiuitas facta est, reostendensetdominum nostrum Christum et passum esse pro nobis. Item loco alio: Hic Deus meus, inquit, et non aestimabitur alter ad eum; qui inuenit omnem uiam prudentiae et dedit eam Iacob puero suo et Israel dilecto suo; post haec in terra uisus est et cum hominibus conuersatus est. Hoc testimonium quidam non Hieremiae, sed scribae eius adtribuunt, qui uocabatur Baruch; sed Hieremiae celebratius habetur. Rursus idem propheta de ipso: Ecce. inquit, dies ueniunt
Abbreviated transcription (Latin):
pedes meos. ⁊ direxit gressus meos. ⁊ ĩmisit in os menum cã¬
ficu nouu. hymnu deo nr̃o. Ip̾e ergo uincit in cantico dñi .ł
qui placet in eius laude non sua. ut qui gloriatur in dño glori¬
eturͥ adcelius aũt mihi uidentur quidam codices habere.ga¬
ndebo in deo ihn meo q̃ hi qui uolentes id latine ponere. nõz
ip̃um non posuer̾t. quod est nob̾ amicius et dulcius nominare
Ileremias propheta de marib ẽ sicut ysayas Capitulũ: ꝑo¬
non de minorib sicut ceteri. de quoꝵ scriptis non nulla iam po¬
siũ. Prophetauit autem regnante iosia in hirłm. Et aput romãq
ancomartio iam propinquante captiuitate udorum. Tetendit
autem propheciam. usq ad quintum mense captiuitatis. sicut ĩ
eius litteris inuenimus. Eophonas aute unus de minoribus
adiugnitur ei. Nam ⁊ ip̃e indiebus iosie prophetasse se dicit.sed
quousq non dicit. Prophetauit ergo hieremias non solum

Expanded text:
pedes meos et direxit gressus meos, et inmisit in os meum canpedes meos et direxit gressus meos, et inmisit in os meum canticum nouum, hymnum Deo nostro. Ipse ergo uincit in cantico Domini, qui placet in eius laude non sua, ut qui gloriatur, in Domino glorietur. Melius autem mihi uidentur quidam codices habere: Gaudebo in Deo Iesu meo, quam hi, qui uolentes id Latine ponere, nomen ipsum non posuerunt, quod est nobis amicius et dulcius nominareieremias propheta de maioribus est, sicut Esaias, non de minoribus, sicut ceteri, de quorum scriptis nonnulla iam posui. Prophetauit autem regnante Iosia in Hierusalem et aput Romanos Anco Marcio, iam propinquante captiuitate Iudaeorum Tetendit autem prophetiam usque ad quintum mensem captiuitatis, sicut in eius litteris inuenimus. Sophonias autem unus de minoribus adiungitur ei. Nam et ipse in diebus Iosiae prophetasse se dicit; sed quousque, non dicit. Prophetauit ergo Hieremias non solum
Abbreviated transcription (Latin):
rs eneiui tribuilantonen continueq se membrũ ei agnoũ¬
atq ait. R equiescam in die tribulationis tmq̃r ad eos piinẽs
qui sunt spe gaudentes. intribulatione patientes. Ut ascen¬
dam inquit ad populu peregrinationis me recedens utiq
a populo maligno. carnalis cognationis sue nõ peregrinante
in hac terra. nẽc suꝑnam patriam requirente. qm̃ficus ĩquit
non afferet fructus ⁊ nõ er̾t natuutates muineis. ¶etiet
fuerat᷑ occisura ubertate copiaru spirituãliu perdituram
quas ꝑ terrenam fecunditatẽ more prophetico figurauit⁊
Et quia iram dei talem. ꝑpea passa ẽ illa gens. quiã ignorans
dei iustitiam suam uoluit cõstituere istẽ continuo. Ego antẽ
inquit indño exultabo. gaudebo indeo salutari meo. Oñus deus
meus uirtus mea. statuit pedes meos in cõsuationẽ. supexcel¬
sa imponet me. ut umeam incantico euis. illo scilicet cantico
de quo similia quedam dicutur in psalmo. Statuit sup̃ petꝰ

Expanded text:
siae tribulationes, continuoque se membrum ejus agnovatque ait, Requiescam in die tribulationis: tanquam ad eos pertinens, qui sunt spe gaudentes, in tribulatione patientes . Ut ascendam, inquit, in populum peregrinationis meae: recedens utique a populo maligno carnalis cognationis suae, non peregrinante in hac terra, neque supernam patriam requirente. Quoniam ficus, inquit, non afferet fructus, et non erunt nativitates in vineis: mentietur gentem, quae Christum fuerat occisura, ubertatem copiarum spiritualium perdituram, quas per terrenam fecunditatem more pEt quia iram Dei talem propterea passa est illa gens, quia ignorans Dei iustitiam suam uoluit constituere, iste continuo: Ego autem, inquit, in Domino exultabo, gaudebo in Deo salutari meo. Dominus Deus meus uirtus mea, statuit pedes meos in consummationem; super excelsa inponet me, ut uincam in cantico eius, illo scilicet cantico, de quo similia quaedam dicuntur in psalmo: Statuit super petram
Abbreviated transcription (Latin):
pus significauit extentum: manib pedibq confixis ⁊ clauoꝵ
trãsuerberatione cõforis. Eoq modo se spectacłm considerantib
⁊ conspicientib prebuisse. adlens etiam. diuiser̾t sibi uestim̃ta
mea ⁊ sup uestem meai misert sortem Que ꝓphecia quẽ admo¬
dum impleta sit euangłica narrat hystoria. Tunc profecto et
alia recte intelligunt᷑. que ibiminus aperte dicta sunt. cum con¬
gruunt his que tanta manifestatione claruert. Presertim qra
la que non transacta credimus. s presentia contuemur. sic̃ in
eglem psalmo leguntur. Tanto ante predicta. ita nunc exhibi¬
taiam toto orbe tẽrraru cernuntur. Ibi enim paulo post dicitur
Qͥomemo:abuntur. ⁊ conuertentur ad dũm uniuersi fines t̾re
Et ador abunt in conspectu eius uniu̾se patrie gentius. quonũ

Expanded text:
pus significauit extentum manibus pedibusque confixis et clauorum pus significauit extentum manibus pedibusque confixis et clauorum transuerberatione confossis, eoque modo se spectaculum considerantibus et conspicientibus praebuisse, addens etiam: Diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestimentum meum miserunt sortem, quae prophetia quem ad modum inpleta sit euangelica narratur historia, tunc profecto et alia recte intelleguntur, quae ibi minus aperte dicta sunt, cum congruunt his, quae tanta manifestatione claruerunt: praesertim quia et illa, quae non transacta credimus, sed praesentia contuemur, sicut in eodem psalmo leguntur tanto ante praedicta, ita nunc exhibita iam toto orbe cernuntur. Ibi enim paulo post dicitur: Commemorabuntur et conuertentur ad Dominum uniuersi fines terrae et adorabunt in c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ euagłum nos uocnnus ⁊ eam uirgam iurtatis em̃o agno¬
scma dominan uõ cum in medio inimicor suoꝵ idem p̾ĩ int̾
quos dnatur.dentib frendendo et tabescendo ⁊ nibil aduersusa
eos ualendo testantur. Oemde quod paulo post dicit. Iniauit doᷤ
anon penitebit eum quib u̾bis ĩmutabile futum ẽẽ sigͥficati
Qucl adiungitur tu es sacerdos met̾num. ẜm ordinem melchi¬
sech ex eo q um nus q̃r ẽ sacerdotium ⁊ sacrificium ẜm ordine:
aaron. ⁊ ubiq offertur sub sacerdote xp̃o quod protulit melchise¬
dech. qñ bñdieit abraham. Quis ambigere ꝓmictitur. de quo
ista dicantur: Adhec itaq manifesta ret̾eruntur. que paulo ob¬
scurius in eodem ꝑsalmo posita sunt. qñ recte intelligunt. quod
in nr̃is iam popularib ẜ monib fecimus. Sic ⁊ in illo ubi hu̾il
manus meas ⁊ pedes meos. dinumerauert omnia ossa mea.
Ip̃i uõ cõsid̾rauert ⁊ cõspexer̾t me. Quib utiq u̾bis incruce cõ¬

Expanded text:
us, et eam uirgam uirtutis eius agnoscimus. Dominari uero eum in medio inimicorum suorum idem ipsi, inter quos dominatur, dentibus frendendo et tabescendo et nihil aduersus eum ualendo testantur. Deinde quod paulo post dicit: Iurauit Dominus, ot non paenitebit eum, quibus uerbis inmutabile futurum esse significat, quod adiungit: Tu es sacerdos in aeternum secsedech, ex eo quod iam nusquam est sacerdotium et sacrificium secundum ordinem Aaron et ubique offertur sub sacerdote Christo. quod protulit Melchisedech, quando benedixit Abraham, quis ambigere permittitur, de quo ista dicantur? Ad haec itaque manifesta referuntur, quae paulo obscurius in eodem psalmo posita sunt, quando recte intelleguntur; quod in nostris iam popularibus sermonibus fecimus. Sic et in illo, ubi humilmanus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea; ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me quibus utique uerbis in cruce cor
Abbreviated transcription (Latin):
quod longum ẽ computando mõstrare. ⁊ ab alus factitatũ
est ante n̾os. De potestate uero eius ⁊ ecclesia sic locutus Ẽ
Sidebam inquit in uisione noctis. ⁊ ecce cum nubibus celi
ut filius hominis ueniens erat. ⁊usq ad uetustum dicriri
puenit. ⁊ in conspectu eius p̾latus ẽ ⁊ ip̃i datus ẽ principatu

Expanded text:
quod longum est conputando monstrare, et ab aliis factitatum est ante nos. De potestate uero eius et ecclesia sic locutus est: Videbam, inquit, in uisu noctis, et ecce cum nubibus caeli ut filius hominis ueniens erat; et usque ad uetustum dierum peruenit, et in conspectu eius praelatus est; et ipsi datu
Abbreviated transcription (Latin):
auquos hystoricos in hac oppinione secuti sunt post arenos E¬
amplusq trecentos. iam seculo argiuoru foroneo rege re¬
gnante ogogi diluuiu fuisse cõmemorãt. Sed quolibe̾t tẽpo¬
p̾e fuerit iam tam̃ minerua taqͣ dea colebatur. regnante athe¬
nensib cirope sub quo rege etiam ip̃am uel instauratã fert
nadicitur. Hanc cm uarro indicat cum apparuiss iic repẽ¬
te oliue arbor ⁊ auo loco aqua eruꝑiss regem procliguastad
triouerunt ⁊ misit ad apollinem delphicum sciscitatimi at
uams Sotestate excuius nomine potius duor deorum quee
ciona ula eent auitas uocaretur. Asto ycropa oraculo diecep
ñt eem femine pharib consultationib interessentdd ferẽ¬
mare supnepumo femine promineria tnere sententt ic¬

Expanded text:
aliquos historicos in hac opinione seeuti sunt, post annos aliquos historicos in hac opinione seeuti sunt, post annos amplius quam trecentos iam secundo Argiuorum Phoroneo rege regnante Ogygi diluuium fuisse commemorant. Sed quolibet tempore fuerit, iam tamen Minerua tamquam dea colebatur regnante Atheniensibus Cecrope, sub quo rege etiam ipsam uel instauratam ferunt νᾶ dicitur, hanc causam Varro indicat. Cum apparuisset illic repente olivae arbor, et alio loco aqua erupisset, regem prodigia ista moverunt, et misit ad Apollinem Delphicum sciscitatum quidum potestate, ex cujus nomine potius duorum deorum, quorum signa illa essent, civitas vocaretur. Isto Cecrops oraculo acceput etiam feminae publicis consultationibus interessemares pro Neptuno, feminae pro Minerva tulere sententi
Abbreviated transcription (Latin):
temporib eici ad lacum qui tritonis dicitur. uirginali appiẽrie
fertur et ate uñ ⁊ tritonia nũcupata ẽ multorum sane operus
imentrix et tanto procliuius deo credita. quanto minus orig
eii nnotuit. Qucts enim de capite ioiis nata cinitur poetis¬
et fabulis non hystorie rebq gestis ẽ applicandum quiaq ogicꝰ
ipe on fũit cuus temporib eciam diluuium magrum fcrm ẽ
Ron uud maximu in quo nulli homines enãserant nui qĩ
area ee potuerunt. quod gentui nec greca nec latia nouit hy¬
storia ege tamen maiusq postea tẽmꝑore deuealionie fuoti
intes sceiptores Rustorie non cõuenit.Nam uarro inde exorsu
esibrum cuius mentionem suꝑius feci.inihil sibi exquo p¬
ueniatadres romanas proponit anti quius q ogygi dilui¬
umi hee e ogogi fcũm temporib. Nostri aute qui ch̾ronicam scͥo¬
serunt primus eusebins post hieronimus qui utiq p̃cedẽtes

Expanded text:
temporibus Ogygi ad lacum, qui Tritonis dicitur, uirginali apparuisse temporibus Ogygi ad lacum, qui Tritonis dicitur, uirginali apparuisse fertur aetate, unde et Tritonia nuncupata est; multorum sane operum inuentrix et tanto procliuius dea credita, quanto minus origo eius innotuit. Quod enim de capite Iouis nata canitur, poetiset fabulis, non historiae rebusque gestis est adplicandum. Quamquam Ogygus ipse quando fuerit, cuius temporibus etiam diluuium magnum factum est, non illud maximum, in quo nulli homines euaserunt, nisi qui in arca esse potuerunt, quod gentium nec Graeca nec Latina nouit historia, sed tamen maius quam postea tempore Deucalionis fuit, inter scriptores historiae non conuenit. Nam Varro inde exorsus est librum, cuius mentionem superius feci, et nihil sibi, ex quo perueniat ad res Romanas, proponit antiquius quam Ogygi diluuium, hoc est Ogygi factum temporibus. Nostri autem qui chronica scripserunt, prius Eusebius, post Hieronymus, qui utique praecedentes
Abbreviated transcription (Latin):
tudine ac suꝑstitione grecor in quib eniasi regio conuinx
melnnto myce ⁊ forbas filius eorum qui post p̾atrem rexargi
sore steleneus siuestelenus uarie quiꝑpe in diuersis auchorita¬
tuos inuenitur his tp̃orib etiam mercurius fuisse ꝑhibetur
neros athlantis ex maia filia ⁊ꝙ uulgares etiam littere perso¬
nant᷑. Nultarum aute artium peritus claruit.quas ⁊ hoi̾bus
tr adidit. quo merito deum post mortem c̃e̾ uoluert. siue etiã cre¬
diot  osterior fuisse hercules dicitur ad ea tamen tempora pe¬
tioens arguior quauis non nulli eum mercurio preferant
teniro:e quos falli existimo Sed quolibet tempore nati pant
ostat inter hostoricos graues qui hec antiqualitteris mãdane¬
rnt᷑ imitos homines fuisse. Et quod mortalib ad istam uita
romolius ducendam. beneficia multa contulerint. honores ab
coomerusse diumnos. Mineua uero longe bis antiquior. Naz

Expanded text:
tudine ac superstitione Graecorum. In quibus Criasi regis coniux tudine ac superstitione Graecorum. In quibus Criasi regis coniux Melantomice et Phorbas filius eorum, qui post patrem rex Argisive Stheneleus, sive Sthenelus, varie quippe in diversis auctoribus invenitur. His temporibus etiam Mercurius fuisse perhibetur, nepos Atlantis, ex Maia filia: quod vulgatiores etiam litterae personant. Multarum autem artium peritus claruit, quas et hominibus tradidit: quo merito eum post mortem deum esse voluerunt, sive etiam crediderunt. Posterior fuisse Hercules dicitur, ad ea tamen tempora pertinens Argivorum: quamvis nonnulli eum Mercurio praeferant tempore; quos falli existimo. Sed quolibet tempore nati sint, constat inter historicos graves, qui haec antiqua litteris mandaverunt, ambos homines fuisse, et quod mortalibus ad istam vitam commodius ducendam benefeis meruisse diuinos. Minerua uero longe his antiquior; nam
Abbreviated transcription (Latin):
uitute egiptia liberatus ẽ. In qua eum ad desiderandum sui
creatoris auxilium. sic exerceri oportebat. regnantib memo¬
ratis regib fuisse a quib dam creditur prometheus. quẽ ppea
ferunt deluto formasse homines quia optimus sapientie
dector fuisse phibetur. Nec tamen ostenditur qui eius tp̃orib
fuerint sapientes. Frater eis cothlans magnus fuisse astro¬
logus dicitur. unde &ccasionem fabula inuenĩt. ut eu celum
porcare confingeret. quauis mõs eius nomine nũcupetur:
cu altitudinẽ potius celi portatio in opinione uulgi uensse
udeatur Multa quoq alia ex in illis ingrecia tp̃orib cõfingi
fabulosa ceperunt. s usq ad cictopem reg̾entẽ athenientĩ.
quo regnante eadem ciuitas etiam tase nomen accepit ⁊
quo regnante deus ꝑ morien eduxit ex egypto popłi suu
qedati sunt udoꝵ numeru aliqui mortiũ. ceca ⁊uana cõsue¬

Expanded text:
ruitute Aegyptia liberatus est, in qua eum ad desiderandum sui ruitute Aegyptia liberatus est, in qua eum ad desiderandum sui Creatoris auxilium sic exerceri oportebat. Regnantibus memoratis regibus fuisse a quibusdam creditur Prometheus, quem propterea ferunt de luto formasse homines, quia optimus sapientiae doctor fuisse perhibetur; nec tamen ostenditur, qui eius temporibus fuerint sapientes. Frater eius Atlans magnus fuisse astrologus dicitur; unde occasionem fabula inuenit, ut eum caelum portare confingeret; quamuis mons eius nomine nuncupetur, cuius altitudine potius caeli portatio in opinionem uulgi uenisse uideatur. Multa quoque alia ex illis in Graecia temporibus confingi fabulosa coeperunt; sed usque ad Cecropem regem Atheniensium, quo regnante eadem ciuitas etiam tale nomen accepit, et quo regnante Deus per Moysen eduxit ex Aegypto populum suum, relati sunt in deorum numerum aliquot mortui caeca et uana consue
Abbreviated transcription (Latin):
quam sola cerneret ostentare uacce concipienti atq pregnanti
ues et capre uarie nascerentur effecit. ꝙ enimihomines corpõibi
⁊colorib ueris. hoc demones figuris fictis facillime possunt. ini¬
malib concipientib exhibere Es argiuorum Capituluoꝵ ui¬
hũc manente argo.mortius ẽ ioseph in egeptoAnnoer cẽtũ
decem post cuius mortem populus dei miribiliter crescens mã¬
at inegipto centum quadraginta quinq. annos tran quillee
uatur incrementis cius erantq suspecta quousq inde liperaẽ¬
tur persecutionib Inter quas timen diuinitus fecũda multi¬
plicatione crescebat. ⁊ laboribus premeb atur intollerabilis ẜ¬
uitutis. In assiria uero ⁊ grecia ꝑ idem tp̃s regna eadẽ ꝑmãebãt
NOm ergo regnaret assyriis. quartusdeciꝰ Capitulum.uiii.¬
farus. ⁊̃ sicioniis duodecimus orthopolis ⁊ criasus. quintꝰ
arguns. natus ẽ in egipto moyses ꝑ quem populus dei de se¬

Expanded text:
quam sola cerneret, ostentare uaccae concipienti adque praegnanti, quam sola cerneret, ostentare uaccae concipienti adque praegnanti, ues et caprae uariae nascerentur, effecit. Quod enim homines coloribus et corporibus ueris, hoc daemones figuris fictis facillime possunt animalibus concipientibus exhibere. CAPUT VI. Quo huc manente Argo mortuus est Ioseph in Aegypto annorum centum decem. Post cuius mortem populus Dei mirabiliter crescens mansit in Aegypto centum quadraginta quinque annos, tranquille a inuidebatur incrementis eius erantque suspecta, quo usque inde liberaretur, persecutionibus inter quas tamen diuinitus fecundata multiplicatione crescebat et laboribus premebatur intolerabilis seruitutis. In Assyria uero et Graecia per idem tempus regna eadem permanebantm ergo regnaret Assyriis quartus decimus Saphrus et Sicyoniis duodecimus Orthopolis et Criasus quintus Argiuis, natus est in Aegypto Moyses, per quem populus Dei de se
Abbreviated transcription (Latin):
priusquam templum eius ẽẽt extiuctum uelut soros et apis
sorapis primo. deunrde una littera ut fier assolet cõmutata serapis
dictus est. Et constitutu ẽ etiam de illo. ut quisquis eum hominẽ
fuisse dixiss. capitalem penderet penam. Et qm̃ fere in omnib
templis ubi colebantur isis ⁊ serapis erat etiam simulacrum
quod digito labiis impresso ammonere uideretur. ut silentium
fieret lẽoe significare idem uarro existimat. ut homines eos fuisse
taceretur Iue auter bos quem mirabili uanitate decepta egypt
in eius honorem deliccus affluentib alebat. qm̃ eum sine sarcofa¬
go. uiiiui uenerabantur apis non serapis uocabatur. Quo boue
mortuo. qm̃ querebatur ⁊ repperiebatur uitulus coloris eiusdem
e est albis quibdam maculis. similiter in signitus. mirum
quidam et diumnitus sibi procuratum ẽẽ credebant. Mon enim
magnum erat demonib ad eos decipiendos fantasiam talis taũ

Expanded text:
priusquam templum eius esset exstructum: uelut soros et Apis priusquam templum eius esset exstructum: uelut soros et Apis Sorapis primo, deinde una littera, ut fieri adsolet, commutata Serapis dictus est. Et constitutum est etiam de illo, ut, quisquis eum hominem fuisse dixisset, capitalem penderet poenam. Et quoniam fere in omnibus templis, ubi colebantur Isis et Serapis, erat etiam simulacrum, quod digito labiis inpresso admonere uideretur, ut silentium fieret: hoc significare idem Varro existimat, ut homines eos fuisse taceretur. Ille autem bos, quem mirabili uanitate decepta Aegyptus in eius honorem deliciis afluentibus alebat, quoniam eum sine sarcophago uiuum uenerabantur, Apis, non Serapis uocabatur. Quo boue mortuo quoniam quaerebatur et reperiebatur uitulus coloris eiusdem, hoc est albis quibusdam maculis similiter insignitus, mirum quiddam et diuinitus sibi procuratum esse credebant. Non enim magnum erat daemonibus ad eos decipiendos phantasiam talis tauri,
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc isaac auo eorum uiuente uẽdiderant. Stetit au̾t añ pha¬
nũctiauit septem ubertatis annos fu̾turos quoru habũdantia
prepollente. consequetes alii septem steriles erant consũpturi
Nobhoc cum rex prefecerat egipto decarcere liberatum. quo eum
comecerat integritas castitatis quam fortiter ẜuans male.ama¬
ti dñe. ⁊ male crẽdulo dño mentiture. Ueste etiam derelicta de ma¬
nibus attrahentis anfugiens nõ consensit ad stupru. Secundo
aũt anno septem annoꝵ̾ sterilium iacob inegiptum cum suis õĩ¬
b uenit. ad filium agens annos centum ⁊ t̾riginta. sicut integã¬
licet᷑ quos agebat. quando a rege honoratus est. additis septem
mortuus fuisset. fãctus est serapis om̃iu maximus egiptio¬
rum deus. Nominis autem huius cũm non apis etiam post
mortem s serapis appellatus sit facillima rationem uarro redi¬

Expanded text:
adhuc Isaac auo eorum uiuente uendiderant. Stetit autem ante Phaadhuc Isaac auo eorum uiuente uendiderant. Stetit autem ante Pharaenuntiauit septem ubertatis annos futuros, quorum abundantiam praepollentem consequentes alii septem steriles fuerant consumturi, et ob hoc eum rex praefecerat Aegypto de carcere liberatum, quo eum coniecerat integritas castitatis, quam fortiter seruans male amanti dominae et male credulo domino mentiturae ueste etiam derelicta de manibus adtrahentis aufugiens non consensit ad stuprum. Secundo autem anno septem annorum no sterilium Iacob in Aegyptum cum suis omnibus uenit ad filium, agens annos centum et triginta, sicut interroganinta scilicet, quos agebat, quando a rege honoratus est, additis septem mortuus fuisset, factus est Serapis omnium maximus Aegyptiorum deus. Nominis autem huius, quur non Apis etiam post mortem, sed Serapis appellatus sit, facillimam rationem Varro reddi
Abbreviated transcription (Latin):
eam ethyopiam in ẽgrpto uenisse regĩnam. ⁊ ꝙ late iusteq in para¬
uerit. eisq multa comoda. ⁊ litteras mstituerit. Hunc honorem illi
habitu ẽẽ diuinu. posteaqͣ ibi mortua ẽ ⁊ tantu honorem. ut capi¬
tali crimine reus fieret. siquis eam fuisse hoĩe dicẽt Capitulũ. e
sãppo. quia etiam cephisos a quibusdam traditur. si tam̃ duorũ
nõium homo unus fuit ac nõ potius alterum ꝓ altero put aue¬
runt fuisse homine qui in sius posuerunt script̾is. altum nomẽ
cum rexarginor tertius apis esset. Mortuus ẽ isaac annoru
centum octoginta. ⁊ reliquit geminos suos annoru centum. et
iuginti. quoru minor iacob ꝑtinens ad cuuitate dei. de qua scribi¬
mũs maiore utiq reprobato̾. Rebat duedecim filios. quoru illu
qui nocabatur ioseph. mercatorib inegyptur transeimtib fratres

Expanded text:
eam ex Aethiopia in Aegyptum uenisse reginam, et quod late iusteque imperaeam ex Aethiopia in Aegyptum uenisse reginam, et quod late iusteque imperauerit eisque multa commoda et litteras instituerit, hunc honorem illi habitum esse diuinum. postea quam ibi mortua est, et tantum honorem, ut capitali crimine reus fieret, si quis eam fuisse hominem diceret. CAPUT IIIIsapo, qui etiam Cephisos a quibusdam traditur si tamen duorum nominum homo unus fuit ac non potius alterum pro altero putauerunt fuisse hominem, qui in suis posuerunt scriptis alterum nomen, cum rex Argiuorum tertius Apis esset, mortuus est Isaac annorum centum octoginta et reliquit geminos suos annorum centum et uiginti; quorum minor Iacob pertinens ad ciuitatem Dei, de qua scribimus, maiore utique reprobato, habebat duodecim filios, quorum illam, qui uocabatur Ioseph, mercatoribus in Aegyptum transeuntibus fratres
Abbreviated transcription (Latin):
assirie ⁊ phoroneus machi filius .ẜs regnaret arguns Lencippo
adhuc apud sycimos ꝑmanente. His tempõib grecia. sub pho¬
romeo argolico rege legum ⁊ iudicioꝵ. quibdam clarior fr̃a ẽmn¬
stitutis. Phegons tam̾en fr̃ huiꝰ phoronei uimior cum eet mor¬
tuus ad eis sepulcru tẽplum ẽ constitutu in quo coleretur ut
deus ⁊ ei boues immolarentur. Credo honore tanto ideo dignum
putare quia in regni sui parte pater quippe loca ambob daist bu¬
erat in quib eo uiuente regnarent. Iste sacella constituerat ad colẽ¬
dos deos/ ⁊docuerat obseruare tempora ꝑmenses atq annos. qui dor
quatinus metirentur atq mirarentur Hec in eo noua mirantes. ru¬
des ad huc homines morte oblita deum ẽẽ fcũm. siue opinati sunt si¬
ue uoluerunt. Nam et io filia inachi fuisse phibetur. que postea
isis appellata. ut magnadea culta ẽ in egypto quãnis alii scribant

Expanded text:
Assyriae et Phoroneus Inachi filius secundus regnaret Argiuis, Leucippo Assyriae et Phoroneus Inachi filius secundus regnaret Argiuis, Leucippo adhuc aput Sicyonios permanente. His temporibus Graecia sub Phoroneo Argolico rege legum et iudiciorum quibusdam clarior facta est institutis. Phegous tamen frater huius Phoronei iunior cum esset mortuus, ad eius sepulcrum templum est constitutum, in quo coleretur ut Deus et ei boues immolarentur. Credo honore tanto ideo dignum putarunt, quia in regni sui parte pater quippe loca ambobus distribuerat, in quibus eo uiuente regnarent iste sacella constituerat ad colendos deos et docuerat obseruari tempora per menses adque annos, quid eorum quatenus metirentur adque numerarent. Haec in eo noua mirantes rudes adhuc homines morte obita deum esse factum siue opinati sunt siue uoluerunt. Nam et Io filia Inachi fuisse perhibetur, quae postea Isis appellata ut magna dea culta est in Aegypto; quamuis alii scribant
Abbreviated transcription (Latin):
sexaguita etatis annos agente. qui expletis centum septuagita
quinq annis defuctus ẽ. Regnantib apud assirios. xersẽ illo
antiquiore qui etiam baleus uocabatur ⁊ apud sycinios turi¬
acho. quẽ quidam thurima scribunt. septimis regib. Regnu
aũt argiuoꝵ. simulcum abrahe nepotib. ortu ẽ. Ubi primus
regnauit machꝰ. Sane quod pretereñdu nõ fuit. etiam apudi
sepulcru septimi sui regis thuriaci sacrificare sycionios soler
uarro refert. regnantib porro octans regib. armamytre assy¬
rior. sycionior lencippo ⁊ primo argioꝵ in acho. ds locutus ẽ
ad ysaac atq ip̃i quoq eademq patri e̾ius duo illa promisit. sem̃
scilicet eius terram chanaan. ⁊ in eius semine benedictionẽ cũcta¬
rum gentiu. Hec ip̃a promissa sunt ꝑfilio eius nepoti ab:ahe.
qui ẽ appellatus primo iacob. post isrł. cum iam belocus rex non.

Expanded text:
sexaginta aetatis annos agente, qui expletis centum septuaginta sexaginta aetatis annos agente, qui expletis centum septuaginta quinque defunctus est, regnantibus aput Assyrios Xerse illo antiquiore, qui etiam Baleus uocabatur, et aput Sicyonios Thuriaco, quem quidam Thurimachum scribunt, septimis regibus. Regnum autem Argiuorum simul cum Abrahae nepotibus ortum est, ubi primus regnauit Inachus. Sane, quod praetereundum non fuit, etiam aput sepulcrum septimi sui regis Thuriaci sacrificare Sicyonios solere Varro refert. Regnantibus porro octauis regibus, Armamitre Assyriorum, Sicyoniorum Leucippo et primo Argiuorum Inacho Deus locutus est ad Isaac adque ipsi quoque eadem, quae patri eius, duo illa promisit, semini scilicet eius terram Chanaan et in eius semine benedictionem cunctarum gentium. Haec ipsa promissa sunt etiam filio eius, nepoti Abrahae, qui est appellatus primo Iacob, post Israel, cum iam Belocus rex nonus