comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spiceret id est ut iustificarent᷑ homuines diuina gr̃a
ueritas nata ẽ de maria uirgine. ut posset ꝓ illis
iustificaudis offerrę sacrificiũ. sacrificium passionis.
sacrificiũ crucis. Et unde offerret sacrificiũ ꝓ pecca¬
tis nr̃is. nisi moreretur: Unde autẽ moreretux
nisi a nobis acciperet ubi moreretur: Id est. Hisi
a nobis sumeret carnẽ mortalẽ xp̃c. mori ñ posset.
quia uerbũ non moritur. duunitas non moritur
uirtus & sapientia dĩ non morit᷑. Quomodo eigo

Expanded text:
spiceret, id est, ut justificarentur homines divina gratia, spiceret, id est, ut justificarentur homines divina gratia, veritas nata est de Maria virgine; ut posset pro illis justificandis offerre sacrificium, sacrificium passionis, sacrificium crucis. Et unde offerret sacrificium pro peccatis nostris, nisi moreretur? unde autem moreretur, nisi a nobis acciperet ubi moreretur? Id est, nisi a nobis sumeret carnem mortalem, Christus mori non posset; quia Verbum non moritur, divinitas non moritur, Virtus et Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
pacem. Quius malus desiderat pacẽ. Bona onim
res ẽ pax. sed fac iustitiã. quia iustitia & pax osculan¬
tͦ se. ñ litigant. Tu quare litigas cum iustitia: Ec̃¬
ce iustitia dicit tibi ne fureris & non audis. ne
ru non ius pati. ñ dicas alteri quod & tibi dici non
uis Inimicus es amicae meae. dicit tibi pax. Quid
me queris. Amica sum iustitiae. Quencumq in¬
uenero ininicũ amicae meae. non ad illum accedo.
Uis ergo uenire ad pacẽ : Fac iustitiam. Ideo alius
psalmus dicit tibi. Declina a malo. & fac bonum
Hoc ẽ amare iustitiã. Et cũ iam declinaueris a
inalo. & feceris bonũ. quere pacẽ. & sequere eam.
lam enĩ non dui illã queris. quia & ipsa occurret tͥ.
us dĩ de carne ꝓcessit. Quid est ueritas: filius dĩ
Quid est t̾ra. Caro Interroga unde natꝰ ẽ xp̃c. &
quae orta est de terra erat ante terrã. & per ipsam
factũ est cȩlũ & terra. Sed ut iustitia de celo pro¬

Expanded text:
pacem? Quivis malus desiderat pacem. Bona enim pacem? Quivis malus desiderat pacem. Bona enim res est pax. Sed fac justitiam; quia justitia et pax se osculantur, non litigant. Tu quare litigas cum justitia? Ecce justtu pati non vis: Non dicas alteri quod tibi dici non vis; inimicus es amicae meae, dicit tibi pax, quid me quaeris? Amica sum justitiae. Quemcunque invenero inimicum amicae meae, non ad illum accedo. Vis ergo venire ad pacem? fac justitiam. Ideo alius psahoc est amare justitiam; et cum jam declinaveris a malo, et feceris bonum, «quaere pacem, et persequere eam» . Jam enim non diu illam quaeres, quia et ipsa occurret tibi, us Dei de carne processit. Quid est veritas? Filius Dei. Quid est terra? Caro. Interroga unde natus est Christquae orta est de terra, erat ante terram, et per ipsam factum est coelum et terra; sed ut justitia de coelo pro
Abbreviated transcription (Latin):
quid & ipsos desperit. Quomͦ si diceret uoca ce istos
longe fugitiuos. qui multũ a me recesserunt. Vo¬
ca. inueniant me querentẽ se. quia ipsi nolebant
querere me. Ergo miscđia & ueritas occurrerunt
sibi. iustitia & pax osculatae sunt se. fac iustitiã
& habebis pacẽ. ut osculent᷑ se iustitia & pax. Si enĩ
non amaueris iustitiã. pacem non habebis. Amant
enĩ se duo ista. iustitia & pax. et se osculantur. ut qͥ
fecerit iustitiã inueniat pacẽ osculantem iustitiam.
Duae amicae sunt. Tu forte unam uis. & alterã ñ facis
Nemo ẽ enĩ qui ñ uult pacẽ. sed ñ om̃s uolunt ope¬
rari iustitiã. Interroga om̃s homines. Uultis pacẽ:
Uno ore tibi respondet totum genus humanum
Opto. cupio. uolo. amo. Ama ce iustitiã. quia duae
amicae sunt iustitia &e pax: ipsae se osculantur. Si
amicã pacis non amaueris. non te amabit ipsa pax.
nec ueniet ad te. Quid enĩ magnum ẽ desiderare

Expanded text:
quid et ipsos despexit? Quomodo si diceret: Voca et istos quid et ipsos despexit? Quomodo si diceret: Voca et istos longe fugitivos, qui multum a me recesserunt; voca, inveniant me quaerentem se, quia ipsi nolebant quaerere me. Ergo, «Misericordia et veritas occurrerunt sibi; justitia et pax osculatae sunt se.» Fac justitiam, et habebis pacem; ut osculentur se justitia et pax. Si enim non amaveris justitiam, pacem non habebis: amant enim se duo ista, justitia et pax, et osculantur se; ut qui fecerit justitiam, inveniat pacem osculantem justitiam. Duae amicae sunt; tu forte unam vis, et alteram non facis: nemo est enim qui non vult pacem; sed non omnes volunt operari justitiam. Interroga omnes homines: Vis pacem? Uno ore tibi respondet totum genus humanum: Opto, cupio, volo, amo. Ama et justitiam; quia duae amicae sunt justitia et pax; ipsae se osculantur: si amicam pacis non amaveris, non te amabit ipsa pax, nec veniet ad te. Quid enim magnum est desiderare
Abbreviated transcription (Latin):
la erit. sed de omnib gentib colligetur. quia suꝑ
scõs suos loquetur pacem. & in eos qui conuertunt
prope timentes eũ salutare ipsius. ut inhabitet gła
in terra nr̃a. Id ẽst. In ca terra in qua natus erat᷑ ꝓ¬
phetac. ibi primo templũ. Ibi sacrificabatur dõ. ibi
patͥarchȩ. ibi ipse etiã uenit de semine abrahae. Ibi
manifestatus ẽ xp̃c. ibi apparuit xp̃c. Inde enim
uirgo maria quae peperit xp̃m. ibi ambulauit
pedib suis. ibi mirabilia fecit. Postremo honorem
tantũ illi genti detulit. ut cũ eum int̾pellaret
quedã mulier chananea salutẽ querens filię suę
dixerit ci Non sum missus nisi ad oues quae pe¬
rierunt domus isrł. Hoc ergo uidens propħa ait
Uerumtam̃ prope timentes eũ salutare ipsuis. u
currerunt sibi. Cleritas in terra nr̃a ex persona
iudacorũ. miscdia in terra gentiũ. Ueritaᷤ ubi. Ubi
erant eloquia dñi. Miscđia ubi. In illis qui dimise¬
rant dm̃ suũ. & conuerterant se ad demonia. NIum¬

Expanded text:
la erit, sed de omnibus gentibus colligetur; «quia super sanctos suos loquetur pacem, et in eos qui convertunt us, ut inhabitet gloria in terra nostra:» id est, in ea terra in qua natus erat Prphetae, ibi primo templum, ibi sacrificabatur Deo, ibi Patriarchae, ibi ipse etiam venit de semine Abrahae, ibi manifestatus est Christus, ibi apparuit Christus: inde enim virgo Maria, quae peperit Christum. Ibi ambulavit pedibus suis, ibi mirabilis fecit. Postremo tantum honorem illi genti detulit, ut cum eum interpellaret quaedam mulier Chananaea salutem quaerens filiae suae, dixerit ei: «Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel» . Hoc ergo videns Propheta, ait: «Verumtamen prope timentes currerunt sibi.» Veritas in terra nostra ex persona Judaeorum, misericordia in terra Gentium. Veritas enim ubi? Ubi erant eloquia Dei. Misericordia ubi? In illis qui dimiserant Deum suum, et converterant se ad daemonia. Num
Abbreviated transcription (Latin):
MŨ MATUS donũ prestare posset
ãs hominib. quã ut uerbũ suũ ꝑ quod
condidit om̃ia faceret illis caput. & ei
illos tamquã menbra coaptaret. ut es¬
set filiusidĩ & filius hominis unus as̃ cũ patre.
unus homo cũ hominib. ut & quando loquimur
ad dm̃ deprecantes ñ inde filiũ se paremꝰ. & quan¬
do precatur corpus filii ñ a se sẽparet caput suũ
sitq: ipse unus saluator corporis sui dñs nr̃ iħc
& orctur a nobis. Orat pro nob̾ ut sacerdos nr̃.
xime in prophetia quod ꝑtineat uelut ad quandam
humilitatẽ indignã dõ. dubitemus cã illi tribuere qͥ
ñ dubitauit se nobis adiungere. Ci quippe seruit
uniuersa creatura. quia ꝑ ipsũ facta ẽ uniuersa
creatura. Et propterea tunc eius sublimitatem
diuinitatẽq intuemur. quando audĩmus in pͥncipio
erat uerbũ & uerbũ erat apud dm̃i. & ds̃ erat uerbũ.¬

Expanded text:
m majus donum praestare posset Deus hominibus, quam ut Verbum suum per quod condidit omnia, faceret illis caput, et illos ei tanquam membra coaptaret; ut esset Filius Dei et filius hominis, unus Deus cum Patre, unus homo cum hominibus: ut et quando loquimur ad Deum deprecantes, non inde Filium separemus; et quando precatur corpus Filii, non a se separet caput suum; sitque ipse unus salvator corporis sui Dominus nosteet oretur a nobis. Orat pro nobis, ut sacerdos noster; xime in prophetia, quod pertineat velut ad quamdam humilitatem indignam Deo, dubitemus eam illi tribuere, qui non dubitavit se nobis adjungere. Ei quippe servit universa creatura, quia per ipsum facta est universa creatura. Et propterea, cum ejus sublimitatem divinitatemque intuemur, quando audimus, «In principio erat Verbum, e
Abbreviated transcription (Latin):
Parate uiã dño. rectas facite semitas cius. Placebas
tibi in peccatis tius õ homo. displice tibi quod eras.
ut possis cẽ quod non eras. Parate uiam dño. Prȩce¬
dat ista iustitia. ut confittaris peccata. Uleniet ille
& iusitabit te. quia ponet in uia gressus suos. Est
enĩ iam ubi ponat gressus suos. ẽ ubi ad te ueniat
Ante aut̃ quã confitereris peccata. int̾cluscras a
te uiã dĩ. Non enit qua ad te ueniret. Confitere

Expanded text:
«Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus» . Placebas «Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus» . Placebas tibi in peccatis tuis, o homo; displiceat tibi quod eras, ut possis esse quod non eras. «Parate viam Domino:» praecedat ista justitia, ut confitearis peccata: veniet ille et visitabit te, quia «ponet in via gressus suos;» est enim jam ubi ponat gressus suos, est ubi ad te veniat. Ante autem quam confitereris peccata, intercluseras ad te viam Dei; non erat qua ad te veniret. Confitere
Abbreviated transcription (Latin):
germinare quod seminatũ est. Et nisi ds̃ pluerit.
iuiuio. in collocutione. in deambulatione uisitet ur̃a
corda ubi nos n sumus. Ueniat imber dĩ. & fructi¬
ficet quod ibi seminatũ est. & ubi non sumꝰ nos &e se¬
curi quiescimus aut aliud agimus. ds det increm̃tũ
seminib quae sparsimus. ut attendentes postea bonos
mores ur̃os etiã de fructu gaudeamus. Qm̃ dñs da
ante eũ pracibit. & ponet in uia gressus suos lustitia
illa est quae ẽ in confessione peccatoꝵ. ueritas eium
ipsa c̃ lustus enĩ debes ẽẽ in te: ut pumas te Ipsa
c̃ prima hominis iustitia. ut punias te malũ. &
faciat te ds bonũ. Quia ergo ipsa ẽ prima hominis
iustitia: ipsa fit uia dõ ut ueniat ad te ds lbi illi
fac uiam in confessione peccatoꝵ. Ideo & iohannes
cũ baptizaret in aqua pęnitentiae. & uellot ad se
uenire pęnitentes de suis priorib factis hoc dicebat

Expanded text:
germinare quod seminatum est; et nisi Deus pluerit,germinare quod seminatum est; et nisi Deus pluerit,vivio, in collocutione, in deambulatione visitet corda vestra, ubi nos non sumus. Veniat imber Dei, et fructificet quod ibi seminatum est; et ubi non sumus nos, et securi quiescimus, aut aliud agimus, Deus det incrementum seminibus quae sparsimus, ut attendentes postea bonos mores vestros, etiam de fructu gaudeamus: «Quoniam Domante eum praeibit, et ponet in; via gressus suos.» Justitia illa est quae est in confessione peccatorum: veritas enim ipsa est. Justus enim debes esse in te, ut punias te: ipsa est prima hominis justitia, ut punias te malum, et faciat te Deus bonum. Quia ergo ipsa est prima hominis justitia, ipsa fit via Deo, ut veniat ad te Deus: ibi illi fac viam, in confessione peccatorum. Ideo et Joannes cum baptizaret in aqua poenitentiae, et vellet ad se venire poenitentes de suis prioribus factis, hoc dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
tuamereberis ab illo delectationem. & suauitatẽ iuste
faciendi dabit tibi. ut incipiat te delectare iusti¬
tia quẽ primo delectabat iniquitas. ut qͥ primo
gaudebas ebrietate gaudeas in sobrietate. qui pri¬
mo gaudebas de furtis ut tolleres homini quod ñ
habebas queras donare non habenti quod habebas.
& quem delectabat rapere delectet donare. quẽ
delectabat spectare delectet orare. quẽ delect aba
cantica nugatoria & adulterina delectet imnũ
dicere dõ. currere ad acccłam qui primo currebas
ad theatrum. Unde nata est ista suauitas. uisi qr
dñs dabit suauitatẽ. & terra nr̃a dabit fructũ
suii. Ecce enĩ uidete quod dico. Ecce locuti sumꝰ
uobis uerbũ dĩ. semen sparsimu deuotis cordib
tamquã sulcata inuenientes pectora aratro confessi¬
onis. Deuotione & intentione suscepistis semen. Le¬
gitate de uerbo quod audistis tamquã glebas fran¬
gentes. ne scmen rapiant uolatilia: ut possit ibi

Expanded text:
tua, mereberis ab illo delectationem, et suavitatem justitiae faciendae dabit tibi, ut incipiat te delectare justitia, quem primo delectabat iniquitas; ut qui primo gaudebas in ebrietate, gaudeas in sobrietate; et qui primo gaudebas de furtis, ut tolleres homini quod non habebas, quaeras donare non habenti quod habebas; et quem delectabat rapere, delectet donare; quem delectabat spectare, delectet orare; quem delectabant cantica nugatoria et adulterina, delectet hymnum dicere Deo; currere ad ecclesiam, qui primo currebas ad theatrum. Unde nata est ista suavitas, nisi quia «Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum?» Ecce enim videte quod dico: ecce locuti sumus vobis verbum Dei, semen sparsimus devotis cordibus, tanquam sulcata invenientes pectora vestra aratro confessionis; devotione et intentione suscepistis semen, cogitate de verbo quod audistis, tanquam glebas frangentes, ne semen rapiant volatilia, ut possit ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ostendere se nobis. qualis ẽ pulchritudo illius. Pr̃s.
cogitate om̃a ista pulchra quȩ uidetis. quae amatis.
ipse fecit. Si hacc pulchra sunt. quid est ipse. Di
haec sunt magna. quantus ẽ ipse. Ergo ex istis quę
hc amamus illũ magis desideremus. ut contemnentes
ista illũ diligamus: ut ipsa dilectione ꝑ fidẽ cor mun¬
demus. & mundatũ cor nr̃m inueniat aspectus illius.
Lux quae nobis ostenditur sanos nos debet inuenire.
Hoc ait modo fides. hoc ergo hic diximꝰ: & salutare

Expanded text:
ostendere se nobis. Qualis est pulchritudo ejus, fratres, ostendere se nobis. Qualis est pulchritudo ejus, fratres, cogitate. Omnia ista pulchra quae videtis, quae amatis, ipse fecit. Si haec pulchra sunt, quid est ipse? si haec magna sunt, quantus est ipse? Ergo ex istis quae hic amamus, illum magis desideremus; et contemnentes ista, illum diligamus: ut ipsa dilectione per fidem cor mundemus, et mundatum cor nostrum inveniat aspectus illius. Lux quae nobis ostendetur, sanos nos debet invenire: hoc agit modo fides. Hoc ergo hic diximus. «Et salutare
Abbreviated transcription (Latin):
sed in spe. Nam quod erimꝰ nondũ apparuit. Et
qͥd erimꝰ. Scimus inquit. quia cũ apparuęrit simi¬
les ei erimus. qm̃ uidebimus eũ sicuti est. Sed hoc
de patre dixit. de filio autẽ dño iħu xp̃o non dixit.
Et forte uidendo patrẽ non filiũ erimus beati:
Ipsũ audi xp̃m. Qui me uidet. uidet & patrem
Cũ enĩ imꝰ ds̃ uideat᷑. trinitas uidet᷑: pat & filius &
sp̃s sc̃s. Qudi expressuis. quia ipsius filii iusio nobis
sius & patris. Ipse ait in euangłio. Qui diligit me:
mandata mea custodit. & ego diligã illũ. & osten¬
dã meipsũ illi. Loquebatur illis. & dicebat. Ostendã
meipsum illi. Quare. Non erat ipse qui loquebat᷑.
sed carnẽ caro uidebat. diuinitatẽ cor non indebat
Ad hoc autẽ caro carnẽ uidit. ut ꝑ fidẽ cor munda¬
retur. unde ds̃ uideret᷑. Dictũ est enĩ de dño fide
mundans corda corum. Et dñs dixit. Deati mundo
corde. quia ipsi dm̃ uidebunt. Ergo si nobis promisit

Expanded text:
apparuit.» Et apparuit.» Et quid erimus? «Scimus,» inquit, «quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est» . Sed hoc de Patre dixit, de Filio autem Domino Jesu Christo non dixit: et forte videndo Patrem, non Filium, crimus beati? Ipsum audi Christum: «Qui me vidit, vidit et Patrem.» Cum enim unus Deus videtur, Trinitas videtur, Pater et Filius et Spiritus sanctus. Audi expressius quia ipsius Filii visio tribuepsius et visionem Patris. Ipse ait in Evangelio: «Qui diligit me, mandata mea custodit, et ego diligam illum, et ostendam meipsum illi» . Loquebatur illis, et dicebat, «ostendam meipsum illi.» Quare? Non erat ipse qui loquebatur? Sed carnem caro videbat; divinitatem cor non videbat. Ad hoc autem caro carnem vidit, ut per fidem cor mundaretur, unde Deus videretur. Dictum est enim de Domino, «Fide mundans corda eorum» : et dixit Dominus, «Beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt» . Ergo nobis promisit
Abbreviated transcription (Latin):
Quod enĩ uidet quis quid sperat. Di autẽ quod non
iudemus speramꝰ. ꝑ patientiã exspectamꝰ. Quid ꝓx
spectamus ꝑ patientiã. nisi uidere quod credimus. Mo¬
do enĩ credimus quod non uidemus. Permanendo in
eo quod credentes ñ uidemus. merebimur uidere quos
credimus. Propterea iohannes in epła sua quid ait.
Dilectissimi. filii dĩ sumus: & nondũ apparuit qͥd erimꝰ
Quis ñ exultet. Si subito nescio cui peregrinanti &
ignoranti genus suũ. patienti aliquã aegestatẽ & in
acrumna & labore constituto diceret᷑. filius es senato¬
ris. pat̃ tuus amplo patrimonio gaudet in re ur̃a. ad
est quod uos affligitis. & męxore conteritis. Quid ẽ
quod concupiscentias ur̃as sequendo in aegestate istarũ
uoluptatũ conteri uultis. Habetis patrẽ. habetis pa¬
triã. habetis patrimoniũ. Quis ẽ iste pat̾. Dilectis¬
simi. filii dĩ sumꝰ. Quare ergo nondũ uidemꝰ patrem
nr̃m. Quia nondũ apparuit quid erimus Iam sumꝰ.

Expanded text:
uod non videmus speramus, per patientiam exspectamus» . Quid enim «exspectamus per patientiam,» nisi videre quod credimus? Modo enim credimus quod non videmus: permanendo in eo quod credentes non videmus, merebimur videre quod credimus. Propterea Joannes in Epistola sua quid ait? «Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus.» Quis non exsultet, si subito nescio cui peregrinanti et ignoranti genus suum, patienti aliquam egestatem, et in aerumna et labore constituto diceretur: Filius senatoris es; pater tuus amplo patrimonio gaudet in re vestra; rest quod vos affligitis, et moerore conteritis? quid est quod concupiscentias vestras sequendo, in egestate istarum voluptatum conteri vultis? Habetis patrem, habetis patriam, habetis patrimonium. Quis est iste pater? «Dilectissimi, filii Dei sumus.» Quare ergo nondum videmus patrem nostrum? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
turã mutandã ñ mutatus assumens. & secũ nos
faciens unũ hominẽ. caput &e corpus. Oramus er¬
go ad illũ ꝑ illũ. in illo: & dicimus cũ illo. & dicit
nobiscũ. Cũ dicimꝰ in illo. dicit in nobis psalmi huiꝰ
orationẽ qui titulatur oratio dauid. quia dñs nr¬

Expanded text:
turam mutandam non mutatus assumens, et secum nos turam mutandam non mutatus assumens, et secum nos faciens unum hominem, caput et corpus. Oramus ergo ad illum, per illum, in illo: et dicimus cum illo, et dicit nobiscum; dicimus in illo, dicit in nobis psalmi hujus orationem, qui intitulatur, «Oratio David.» Quia Domin
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑeminentissimã & excedentẽ om̃ia creaturarũ
sublimia cdiuinitatẽ filii dĩ. Nudĩmus ctiã in aliqͣ
parte scripturarũ uelut gementẽ. orantẽ. confiten¬
tem. & dubitamus ei tribucre uerba haeo ex eo qđ
cogitatio nr̃a de recenti cius contemplatione quas
erat in diuinitate pigrescit descendere ad cius humi¬
litatẽ. & tamquã faciat ei iniuriã si eius uerba in
hominc agnoscat. ad quẽ. uerba dirigebat cum dĩ
deprecaretur. Heret plerumq & conat᷑ mutare
sententiã. & ñ ei occurrit in scriptura nisi quod ad
ipsum recurrat. & ab illo deuiare non sinat. Caꝑ¬
giscat᷑ ergo & eiugilet in fide sua. & uideat quia
ille quẽ contemplabat᷑ paulo ante in forma dĩ ser¬
ui formã accepit. in similitudinc hominũ factus oe
habitu inuentus ut homo. humiliauit se factus
obedions usq ad mortẽ. Et uerba psalmi uoluit
quid me dereliquisti: Orat᷑ ergo in forma dĩ.
orat in forma scrui. Ibi creator. hic creatus crea¬

Expanded text:
ntem omnia creaturarum sublimia divinitatem Filii Dei, audimus etiam in aliqua parte Scripturarum velut gementem, orantem, confitentem; et dubitamus ei tribuere verba haec, ex eo quod cogitatio nostra de recenti ejus contemplatione quae erat in divinitate, pigrescit descendere ad ejus humilitatem; et tanquam faciat illi injuriam, si ejus verba in homine agnoscat, ad quem verba dirigebat cum Deum deprecaretur, haeret plerumque, et conatur mutare sententiam; et non ei occurrit in Scriptura, nisi quod ad ipsum recurrat, et ab illo deviare non sinat. Expergiscatur ergo, et evigilet in fide sua; et videat quia ille quem contemplabatur paulo ante in forma Dei, formam servi accepit, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo, humiliavit se factus obediens usque ad mortem quid me dereliquisti» ? Oratur ergo in forma Dei, orat in forma servi: ibi Creator, hic creatus, crea
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia de cęlo prospexit. id est a dño dõ data est
iustificatio confitenti. ut ipse so agno̾cat ĩpuᷤᷤ impiũ. piũ aut̃¬
se fieri non posse. nisi ille fecerit cui confitet᷑ creden¬
do in eũ qui iustificat impiũ. Tua ergo peccata potes
habere. fructũ bonũ non habebis. nisi ille dederit cui
confiteris. Ideo cũ dirisset ueritas de terra orta est. &
iustitia de cęlo ꝓspexit. tamquã diceretur ei quid ẽ
qͦđ dixisti ititia de celo ꝓspexit. eteñ in qͥt dñs dabit suauitatẽ x t̃ra
nr̃a dabit fructũ suũ. NIos eigo respiciamus nos.
& si mibul in nobis inuenerunꝰ insi peccata. oderimus
peccata. & desideremꝰ ĩt itiã Cũ eni cȩperimꝰ odise peccata ĩp
sũ odiũ peccatoꝵ simile̾ nõ incipit facere do: qͥa hoc odimꝰ qͦđ odit

Expanded text:
ustitia de coelo prospexit,» id est, a Domino Deo data est ustitia de coelo prospexit,» id est, a Domino Deo data est justificatio confitenti, ut ipse agnoscat impius pium se fieri non posse, nisi ille fecerit cui confitetur, credendo in eum qui justificat impium . Tua ergo peccata potes habere; fructum bonum non habebis, nisi ille dederit cui confiteris. Ideo cum dixisset, «Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit;» tanquam diceretur ei, Quid est qnostra dabit fructum suum.» Nos ergo respiciamus nos; et si nihil in nobis invenerimus nisi peccata, oderimus peccata, et desideremus justitiam. Cum enim coeperimus odisse peccata, jam ipsum odium peccatorum simil
Abbreviated transcription (Latin):
rerimus quia peccatũ ñ habemus. nosipsos seducimꝰ.
& ueritas in nobis non ẽ Quomodo ergo ueritas
de terra oritur. ut iustitia de elo prospiciat. Au¬
di illũ sequentẽ & dicentẽ. Si confiteam᷑ peccata nr̃a.
fidelis c̃ & iustus ut remittat nobis peccata. & pur¬
get nos ab omni inquitate. Ueritas ergo de terra
orta est. & iustitia de cęlo ꝓspęrit. Quac iustitia
de cęlo prospęxit. Tanquã dĩ dicentis. Parcamus
huic homini. quia ipse sibi non pepercit. Ignoscamꝰ.
quia ipse agnoscit. Conuersus c̃ ad pumendũ pec¬
catũ suũ. conuertar & ego ad eũ liberandũ. Ueri¬
tas de terra orta ẽ. & iustitia de cęlo prospexit.
Et enĩ dñs dabit benignitatẽ. & terra nr̃a dabit
fructũ suũ. Unus uersus restat. Peto. sine tedio
sit quod dicturus sum. Attendite rem necessariam
fr̃s niei. attendite. percipite. ferte uobiscum. & non
sit manc semen dĩ in cordib ur̃is. Ueritas inquit¬

Expanded text:
xerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, xerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est.» Quomodo ergo veritas de terra oritur, ut justitia de coelo prospiciat, audi illum sequentem et dicentem: «Si confiteamur peccata nostra, fidelis est et justus, ut remittat nobis peccata, et purget nos ab omni iniquitate» . «Veritas» ergo «de terra orta est, et justitia de coelo prospexit.» Quae «justitia de coelo prospexit?» Tanquam Dei dicentis: Parcamus huic homini, quia ipse sibi non pepercit; ignoscamus, quia ipse agnoscit. Conversus est ad puniendum peccatum suum; convertar et ego ad eum liberandum. «Veritas de terra ortaEtenim Dominus dabit suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum.» Unus versus restat, peto sine taedio sit quod dicturus sum. Attendite rem necessariam, fratres mei; attendite, percipite, auferte vobiscum, et non sit inane semen Dei in cordibus vestris. «Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
Fossumꝰ dicere alterũ sensũ. Ueritas de terra orta
e confessio ab homine. Homo enĩ peccaitor eras õ
terra. qͥ quando peccasti: audisti Terra es. & in
terrã ibis. Oriatur de terra ueritas. ut respiciat
de celo iustitia. Quomodo a te orit᷑ ueritas cũ tu¬
tua & de te oriet᷑ ueritas. Si enĩ cũ sis iniquus dicis te
iustũ. quomͦ a te ueritas orietur. Si autẽ cum sis
iniquus dicis te iniqu̾ii. ueritas de terra orta ẽ. Iñ¬
tende illũ publicanũ longe a phariseo in templo o
fęssio peccatoꝵ ab homine facta ẽ. Quid ergo seqͥt᷑:
Amen dico uobis. quia descendit iustificatus publi¬
camus ille magis quã ille phariscus. quia omnis qui se
exaltat humiliabit᷑ Orta ẽ ueritas de terra confes
sione peccatoꝵ. & iustitia de cęlo ꝓspexit: ut descen¬
deret iustificatus publicanus ille magis quã ille pha¬
riseus. Nam ut noueritis quia ueritas ꝑtinet ad
confessionẽ peccatoꝵ: ait iohannes euangelista. Si di¬

Expanded text:
dicere alterum sensum. «Veritas de terra orta est:» confessio ab homine. Homo enim peccator eras. O terra, qui quando peccasti, audisti, «Terra es, et in terram ibis» , oriatur de te veritas, ut respiciat de coelo justitia. Quomodo a te oritur veritas, cum tueritas. Si enim cum sis iniquus, dicis te justum, quomodo a te veritas oriretur? Si autem cum sis iniquus, dicis te iniquum; «veritas de terra orta est.» Intende illum Publicanum longe a Pharisaeo in templo orfessio peccatorum ab homine facta est. Quid ergo sequitur? «Amen dico vobis, quia descendit justificatus Publicanus ille magis quam ille Pharisaeus: quia omnis qui se exaltat, humiliabscenderet justificatus Publicanus ille magis quam ille Pharisaeus. Nam ut noveritis quia veritas pertinet ad confessionem peccatorum, ait Joannes evangelista: «Si di
Abbreviated transcription (Latin):
runt me. diuisert̃ sibi uestimenta mea. & super
uestẽ meã miserunt sortẽ. Quis ñ legente lectore
psalmũ. agnoscat euangeliũ. Et tamon cũ diceret᷑
in psalmo ñ dictũ ẽ fossuri sunt manus meas & pe¬
des. sed foderunt manus meas & pedes. Nec dictũ
ẽ dinumeraturi sunt ossa mea. sed dinumerauerunt
ossa mea. Nec dictũ est diuisuri sunt uestimenta
mea. sed diuserunt sibi uestimenta mea. Hacc oma
furura udebat propheta. & tamquã pręterita in¬
dicabat. Sic & hic

Expanded text:
runt me, diviserunt sibi vestimenta mea et super runt me, diviserunt sibi vestimenta mea et super vestem meam miserunt sortem» . Quis non, legente lectore Psalmum, agnoscat Evangelium? Et tamen cum diceretur in Psalmo, non dictum est, Fossuri sunt manus meas et pedes; sed, «foderunt manus meas et pedes:» nec dictum est, Dinumeraturi sunt ossa mea; sed, «dinumeraverunt ossa mea:» nec dictum est, Divisuri sunt vestimenta mea; sed, «diviserunt sibi vestimenta mea.» Haec omnia quae futura videbat Propheta, tanquam praeterita indicabat: sic et hic
Abbreviated transcription (Latin):
Ille enĩ a iudȩis irridentib uelut caluus irrisus est.
quia in caluariae loco crucifixus ẽ. Hos autem si
in illũ crediderimus. filii ipsius sumꝰ. Nobis ergo is
te psalmus cantatur. ubi inscribit᷑ filiis chore Su¬
uit nos interim in ista peregrinatione: adhuc nob̾
seruat occultas diuitias suasꝰ. Unde enĩ tale pig¬
nus dedit. Quid est quod seruat. Itaq cantatꝰ¬
ei ꝓpħa in futurũ. & utit uerbis quasi iã prȩteriti
temporis. & tamquã facta dicit quae futura erant:
quia apud dm̃ & quod futurũ ẽ iã factũ est. Ibi er¬
go propħa uidebat futura nobis. iã uero facta in
illius ꝓudentia & prȩdestinatione certissima. quo¬
modo dicit & in illo psalmo ubi om̃s arp̃m agnosc̃t.
sic enĩ recitatus est psalmꝰ tamquã euangłmꝰ legat᷑
foderunt manꝰ meas & pedes meos. dinumerauer̃t
om̃ia ossa mea. ipsi uero considerauert̃ & conspȩxe¬

Expanded text:
Ille enim a Judaeis irridentibus velut calvus irrisus est, Ille enim a Judaeis irridentibus velut calvus irrisus est, quia in Calvariae loco crucifixus est . Nos autem si in illum crediderimus, filii ipsius sumus. Nobis ergo cantatur iste psalmus, ubi inscribitur, «filiis Core:» suvit nos interim in ista peregrinatione; adhuc autem servat nobis occultas divitias suas. Unde enim tale pignus dedit, quid est quod servat? 3. ei Propheta in futurum, et utitur verbis quasi jam praeteriti temporis; tanquam facta dicit, quae futura erant; quia apud Deum et quod futurum est, jam factum est. Ibi ergo Propheta videbat futura nobis, jam vero facta in illius providentia et praedestinatione certissima, quomodo dicit et in illo psalmo ubi omnes Christum agnoscunt; sic enim recitatur, tanquam Evangelium legatur: «Foderunt manus meas et pedeet conspexe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qui curat ut uidere possimꝰ. & ipse ẽ lux quam
uidere possimus. Totũ tamen psalmũ breuiter
quantũ possumus. quantũ donat ds̃ ꝓ angustia
nisi quẽ dicit apłs. finis enĩ legis xp̃c adiustitiã
omni credenti. Ergo cũ primo in titulo psalmi
posuit in finẽ: direxit cor nr̃m in xp̃m. In illum si
intendamus. ñ errabimus. quia ipse ẽ ueritas quo
festinamꝰ. & ipso ẽ uia ꝑ quã curramꝰ. Quid est
filis chorȩ: Interp̃tat᷑ chore ex uerbo hebres in
latinũ caluus. Ergo filus chorę: filus calui. Quis
ẽ iste caluus: Hon ut rideamus illũ. sed ut plo¬
remꝰ ante illũ. Nã irrisert̃ quidã. & a dęmonib
uastati sunt: quomodo in regnorum caluum heli¬
serunt ursi de silua. & comederunt pueros male ri¬
dentes & plangendos a parentib suis. Significauit
hoc factũ propħia quadã futurũ dñm nr̃m iłim xp̃m

Expanded text:
medicus qui curat unde videre possimus, et ipse est lux quam medicus qui curat unde videre possimus, et ipse est lux quam videre possimus. Totum tamen Psalmum breviter, quantum possumus, quantum donat Dominus, pro angustia nisi quem dicit Apostolus, «Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti» . Ergo cum primo in titulo Psalmi posuit, «In finem;» direxit cor nostrum in Christum. In illum si intendamus, non errabimus; quia ipse est veritas quo festinamus, et ipse est via per quam curramus . Quid est, «filiis Core?» Interpretatur Core ex verbo hebraeo in latinum Calvus. Ergo «filiis Core,» filiis calvi. Quis est iste calvus? Non ut irrideamus illum, sed ut ploremus ante illum. Nam irriserunt quidam, et a daemonibus vastati sunt: quomodo in Regnorum libro calvum Eliserunt ursi de silva, et comederunt pueros male ridentes , et plangendos a parentibus suis. Significavit hoc factum prophetia quadam, futurum Dominum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
EPRECATIsumus dñm dm̃ nr̃m. ut
ostendat nobis miscđiam suã. & saluta¬
re suũ det nob̾. Dictũ est hoc quidem
in propłia. cũ primũ psalmi istidice.¬
rent᷑ & scriberentur. Cȩterũ quod attinet ad hoc
tempus iã ostendit dñs gentib miscdiam suã. & de¬
dit eis salutare suũ. Ille quidem ostendit. sed multi
sanari nolunt: ut uideant quod ostendit. Sed quia
ipse sanat oculos cordis ad uidendũ se: propterea
cũ dixisset ostende nob̾ dñc miscđiam tuã. tamquã
multis cȩcis dicturis quomͦ uidebimus cũ cęperit os¬
t̾endere. adinxit. Et salutare tuũ danobis. Dando
enĩ salutare suũ sanat nobis unde possimus uidere
quod ostendit. Non quomͦ medicus homo ipse cu¬
rat ut lucẽ istã ostendat eis quos curauerit. & aliud
ẽ ista lux quã c̃ demonstraturus. aliud aut̃ ipse me¬
dicus qui curat oculos quib ostendat lucẽ. quȩ lux
non ẽ ipse: non ergo sic dñs ds̃ nr̃ . Ipse enĩ medicꝰ

Expanded text:
eprecati sumus Dominum Deum nostrum, ut ostendat nobis misericordiam suam, et salutare suum det nobis. Dictum est hoc quidem in prophetia, cum primum Psalmi isti dicerentur et scriberentur: caeterum quod attinet ad hoc tempus, jam ostendit Dominus Gentibus misericordiam suam, et dedit eis salutare suum. Ille quidem ostendit; sed multi sanari nolunt, ut videant quod ostendit. Sed quia ipse sanat oculos cordis ad videndum se; propterea cum dixisset, «Ostende nobis misericordiam tuam,» tanquam multis caecis dicturis, Quomodo videbimus, cum coeperit ostendere? adjunxit, «Et salutare tuum da nobis.» Dando enim salutare suum, sanat in nobis unde possimus videre quod ostendit: non quomodo medicus homo ipse curat, ut lucem istam ostendat eis quos curaverit; et aliud est ista lux quam demonstraturus est, aliud autem ipse medicus qui curat oculos quibus ostendat lucem, quae lux non est ipse. Non ergo sic Dominus Deus noster: ipse est enim
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse nouit qui disposuit. quo te ducat. cuiꝰ ascen¬
sus in corde disposuit. Quid times ascendere. Ne
erret qui te ducit. Ecce in conualle plorationis dispo¬
suit ascensus. In locũ quẽ disposuit ploramus modo.
Unde. Ubi dispositi sunt ascensus nr̃i. Unde plo¬
ramꝰ. nisi inde unde se miserũ exclamabat apłs. qͥa
uidebat aliã legẽ in menbris suis reꝑugnantẽ legi
mentis suae: Et unde hoc nobis. Ex pena peccati
Et putabamꝰ nos facile iustos ẽẽ posse quasi uiribus
nr̃is. antequã acciperemꝰ mandatũ Aducniente aut̃
mandato. reuixit peccatũ Ego autẽ mortuus sum.
hoc ait apłs. Data ẽ enĩ lex hominib ñ quae saluaret
cos iam. sed ꝑ quã cognosçerent inqua egritudine iace¬
bant. Nudi uerba apłi. Si enĩ data esset lex quae pos¬
set uiuificare. omnino ex lege esset iustitia. Ded con

Expanded text:
ipse novit qui disposuit quo te ducat cujus ascenipse novit qui disposuit quo te ducat cujus ascensus in corde disposuit. Quid? times ascendere, ne erret qui te ducit? Ecce in convalle plorationis disposuit ascensus, «In locum quem disposuit.» Ploramus modo. Unde? Ubi dispositi sunt nostri ascensus. Unde ploramus, nisi inde unde se miserum exclamabat Apostolus, quia videbat aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae? Et unde hoc nobis? Ex poena peccati. Et putabamus nos facile justos esse posse quasi viribus nostris, antequam acciperemus mandatum; adveniente autem mandato, peccatum revixit: ego autem mortuus sum; hoc ait Apostolus. Data est enim Lex hominibus, non quae salvaret eos jam, sed per quam cognoscerent in qua aegritudine jacebant. Audi verba Apostoli: «Si enim data esset Lex quae posset vivificare, omnino e
Abbreviated transcription (Latin):
corde tuo sint dispositi a dõ ꝑ gr̃am ipsius. Amando
ascende. Inde cantat᷑ canticũ graduũ. Et ubi tibi
disposuit hos ascensus. In corde in conualle plorati¬
onis. Pixit ubi disposuit. quo disposuit. Quid dispo¬
suit: Ascensus. Ui. Intus in corde. In qua regio¬
ne. & quasi habitationis loco. In conuallo ploratio¬
nis. Ut quo ascendatur : In locũ quẽ disposuit
Quid est hoc fr̃s in locũ quem disposuit: Quem
locũ dicit quem disposuit.Si dici posset. dictũ tͥ ẽ
ascensus disposuit in corde in conualle plorationis.
Queris quo: Quid tibi dicturus ẽ. Quod oculus
ñ uidit. nec auris audiuit. nec in cor hominis as
Prope om̃ia ista dictus ẽ locus ille. Sed quid sit
ꝑ proprietatẽ non ꝑ similitudinẽ. uidemus enĩ per
speculũ in enigmate quid sit ille locus: tunc iudebi
rere quo disposunt. In locũ quẽ disposuit ipse nouit:

Expanded text:
corde tuo sint dispositi a Deo per gratiam ipsius. Amando corde tuo sint dispositi a Deo per gratiam ipsius. Amando ascende: inde cantatur Canticum graduum. Et ubi tibi disposuit hos ascensus? «In corde, in convalle plorationis.» Dixit ubi disposuit, quod disposuit. Quid disposuit? «Ascensus.» Ubi? Intus, «in corde.» In qua regione, et quasi habitationis loco? «In convalle plorationis.» Ut quo ascendatur? «In locum quem disposuit.» Quid est hoc, fratres, «In locum quem disposuit?» Quem locum diceret quem disposuit, si dici posset. Dictum tibi est, «Ascensus disposuit in corde, in convalle plorationis.» Quaeris quo? Quid tibi dicturus est? «Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis asprope omnia ista dictus est locus ille. Sed quid sit per proprietatem, non per similitudinem videmus enim nunc per speculum in aenigmate quid sit ille locus, tunc videbimrere quo disposuit, «in locum quem disposuit.» Ipse novit quo,
Abbreviated transcription (Latin):
abs te dñe. Quid ergo prestat ds̃ in hac gr̃a ei quem
suscipit ꝑducendũ. Sequit & dicit. Ascensus in cor¬
de eius. Facit illi gradus quib ascendat. Ubi illi facit
gradus. In corde. Quanto ergo plus amaueris. tanto
plus ascendes. Ascensus inquit in corde eiꝰ disposuit.
Quis. Qui suscepit eũ. Beatus enĩ cuius ẽ suscep¬
tio cuis abs te dñe. Quia ꝑ se ñ potest. opus c̃ ut
gr̃a tua suscipiat. Et quid facit gr̃a tua. Dispo¬
nit ascensus in corde. Ubi disponit ascensus: In corde
in conualle plorationis. Ccce habetis torcular con-¬
uallem plorationis lpsae lacrimae pię contribulato¬
rum mustũ sunt amantiũ. Asçensus in corde eius
disposuit. Qbi ergo disposuit. In conualle plorati¬
onis. Hic disposuit᷑ ascensus in conualle plorationis.
Hic enĩ plorat᷑. ubi seminatur. Cuntes enĩ ibant &
flebant mittentes semina sua. Ergo ascensus in

Expanded text:
abs te, Domine.» 10. Quid ergo praestat Deus in hac gratia, ei quem abs te, Domine.» 10. Quid ergo praestat Deus in hac gratia, ei quem suscepit perducendum? Sequitur, et dicit: «Ascensus in corde ejus.» Facit illi gradus quibus ascendat. Ubi illi facit gradus? In corde. Quanto ergo plus amaveris, tanto plus ascendes. «Ascensus,» inquit, «in corde ejus disposuit.» Quis? Qui suscepit eum: «Beatus» enim «cujus est susceptio ejus abs te, Domine.» Quia per se non potest, opus est ut gratia tua suscipiat. Et quid facit gratia tua? Disponit ascensus in corde. Ubi disponit ascensus? «In corde, in convalle plorationis.» Ecce habetis torcular convallem plorationis: ipsae lacrymae piae contribulatorum, mustum sunt amantium. «Ascensus in corde ejus disposuit.» Ubi ergo disposuit? «In convalle plorationis.» Hic enim disposuit ascensus, «in convalle plorationis;» hic enim ploratur ubi seminatur: «Euntes,» inquit, «ibant et flebant, mittentes semina sua» . Ergo ascensus in
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã luctã de torculari ab apło expressã. quia &e ip¬
se ibi conterebat᷑. ibi premebat᷑. Condelector inquit
legi dĩ scđm interiorẽ hominẽ: uideo aliã legẽ in
menbris meis repugnantẽ legi mentis meae. & cap¬
tuũ me ducentẽ in lege peccati quȩ ẽ in menbris
meis. Magna lucta &e euadendi magna desperatio
cendet. Quid facio de carnis pondere. Beati qui
habitant in domo tua. in scła scłoꝵ laudabunt te
Condelector enim legi dĩ scđ̾m interiorem hominẽ
Sed quid faciã. Quomͦ uolabo. Quomͦ ꝑueniam :¬
Uideo aliã legẽ in menbris meis repugnantẽ legi
mentis meae. Dixit se infelicẽ. & dixit. Quis me li
illi difficultati & quasi in extricabili luctę subuenit
illas laudes dĩ considerata grauedine corporis sui &
mole carnis suę. & desperatione quadã rursus suborta
in spem uigil auit. & ait. Deatꝰ uir cuiꝰ ẽ susceptio ciꝰ

Expanded text:
ipsam luctam de torculari ab Apostolo expressam; quia et ipipsam luctam de torculari ab Apostolo expressam; quia et ipse ibi conterebatur, ibi premebatur: «Condelector,» inquit, «legi Dei secundum interiorem hominem: video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis.» Magna lucta, et evadendi magna desperatio, cendet? quid facio de carnis pondere? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te. Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem.» Sed quid faciam? quomodo volabo? quomodo perveniam? «Video alis me libilli difficultati et quasi inextricabili luctae subvenit illas laudes Dei, considerata gravedine corporis sui et mole carnis suae, et desperatione quadam suborta, rursus in spem evigilavit, et ait: «Beatus vir cujus est susceptio ejus
Abbreviated transcription (Latin):
in contemplationẽ dĩ Et si modo uerbũ hoc quod uob̾
erogauimus tandui fragilitatẽ ur̃ae carnis stantẽ te
net. quid nobis faciet illud gaudiũ. Quomͦ nos muta¬
bit. Dimiles enĩ ei erimus. qm̃ uidebimꝰ cũ sicuti est
lã similes ei quando deficiemꝰ. Quo auertemur:
Decuri ergo simꝰ fr̃s. ñ nos satiabit nͥ laus dĩ. amor dĩ
Si deficies ab amore. deficies a laude. Si aut̃ amor
sempiternꝰ erit quia insatiabilis pulcbritudo erit illa.
noli timmere ne ñ possis semꝑ laudare. quẽ semꝑ pote¬
carnis ad illã beatitudinẽ uolare ñ possetꝰ. Circũspe¬
xit pondera sua. quia dicit᷑ alio loco. Corpus enim
quod corrũpit᷑ aggrauat animã. & deprimit t̾rena
inhabitatio sensũ multa cogitantẽ. Sp̃s sursũ uocat.
pondus carnis deorsũ reuocat. Int̾ duos conatus
suspensionis & ponderis colluctatio quȩdã ẽ: & ipsa
colluctatio ad pressurã ꝑtinet torcularis. Nudi

Expanded text:
in contemplationem Dei. Etsi modo verbum hoc quod vobis in contemplationem Dei. Etsi modo verbum hoc quod vobis erogamus, tam diu fragilitatem carnis ngaudium? quomodo nos mutabit? Similes enim ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Jam similes illi, quando deficiemus? quo avertemur? Securi ergo simus, fratres; non nos satiabit laus Dei, amor Dei. Si deficies ab amore, deficies a laude: si autem amor sempiternus erit, quia illa insatiabilis pulchritudo erit; noli timere ne non possis semper laudare, quem semper potecarnis suae ad illam beatitudinem volare non posset: circumspexit pondera sua; quia dicitur alio loco, «Corpus enim quod corrumpitur, aggravat animam; et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem» . Spiritus sursum vocat, pondus carnis deorsum revocat: inter duos conatus suspensionis et ponderis colluctatio quaedam est; et ipsa colluctatio ad pressuram pertinet torcularis. Audi
Abbreviated transcription (Latin):
ignaros. quasi quę cominemoret obliuiosos. Aut uero
inͦ illa patria cuangłm recitabit᷑. ubi ipsũ dĩ uerbũ
contẽplabit᷑. Ergo quia dixit iste desiderans & suspĩ¬
rans ex nr̃a uoce quid habituri sumus in illa patria
cui suspirat᷑ & ait. beati qui habitant in domo tua.
dicat & quid acturi sumus. In scła scłoꝵ laudabt̃ te
Hoc erit totum negotiũ nr̃m sine defectu alleliua
modo si hoc diu dicatis ñ duratis. Ab illo gaudio uos¬
necessitas auertit. quia ñ tantũ delectat qͦđ ñ iudet᷑
Si tanta alacritate in ipsa p̾ssura & fragilitate car¬
nis laudamus quod credimꝰ. quomͦ laudabiius quod
uidebimꝰ cũ absũpta fuerit mors in uictoriã. & morta¬
le hoc induerit immortalitatẽ. & corruptibile hoc in¬
duerit incorruptionẽ. Nemo dicet du steti. nemo
dicet dui icuinaui. dui uigilaui. Stabilitas enĩ magna
ibi. & ipsa immortalitas iã corporis nr̃i suspendetur

Expanded text:
ignaros, quasi quae commemoret obliviosos? aut vero ignaros, quasi quae commemoret obliviosos? aut vero in illa patria Evangelium recitabitur, ubi ipsum Dei Verbum contemplabitur? Ergo quia dixit iste desiderans et suspirans ex voce nostra, quid habituri sumus in illa patria cui suspiratur, et ait, «Beati qui habitant in domo tua;» dicat et quid acturi sumus. «In saecula saeculorum laudabunt te.» Hoc erit totum negotium nostrum, sine defectu Alleluia.modo hoc diu dicatis, non duratis; ab illo gaudio necessitas vos avertit. Et quia non tantum delectat quod non videtur; si tanta alacritate in ipsa pressura et fragilitate carnis laudamus quod credimus, quomodo laudabimus quod videbimus? Cum absorpta fuerit mors in victoriam, cum mortale hoc induerit immortalitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem , nemo dicet, Diu steti; nemo dicet, Diu jejunavi, diu vigilavi. Stabilitas enim magna ibi, et ipsa immortalitas jam corporis nostri suspendetur
Abbreviated transcription (Latin):
adulteriis. illa nec deputo int̾ actiones humanas.
hec honesta loquor: ñ parit nisi necessitas. necessitas
fragilitatis carnalis. hȩc ẽtiã quac dixi iuberi nobis
frange esurienti panẽ tuũ. Cui frangis. ubi nemo ẽsu¬
rit. Cgenũ sine tecto induc in domũ tuã. Quem
hospitẽ suscipis. ubi om̃s uiuunt in patria sua. Quẽ
uisitas egrũ. ubi perpetua sanitate gaudent: Quẽ
concordas litigiosum. ubi sempiterna pax est. Quẽ
sepelis mortuum. ubi semper uiuitur. Hihil ergo
horũ acturus es ex operib honestis omniũ hominũ.
nihil acturus es ex istis bonis operibus. quia isti
pulli turturis iã uolabunt de nido. Quid ergo.Iã
chxisti quidhabituri sumus. Qui habitant in domo
tua. beati sunt. Dic etiã quid sunt acturi. quia ñ ibi
udeo aliquas necessitates quę me impellant ad agendũ
Ecce modo quod loquor & disputo necessitas parit
Nũquid enĩ ibi talis disputatio erit quasi quę doceat

Expanded text:
adulteriis; illa nec deputo inter actiones humanas; adulteriis; illa nec deputo inter actiones humanas; haec honesta loquor, non parit nisi necessitas fragilitatis carnalis. Haec etiam quae dixi juberi nobis, «Frange esurienti panem tuum:» cui frangis, ubi nemo esurit? «Egenum sine tecto induc in domum tuam:» quem hospitem suscipis, ubi omnes in patria sua vivunt? quem visitas aegrotum, ubi perpetua sanitate gaudent? quem concordas litigiosum, ubi pax sempiterna est? quem sepelis mortuum, ubi semper vivitur? Nihil ergo horum acturus es ex operibus honestis illis omnium hominum: nihil acturus es ex istis bonis operibus; quia isti pulli turturis jam volabunt de nido. Quid ergo? Jam dixisti quid habituri sumus: «Qui habitant in domo tua, beati» sunt. Dic etiam quid acturi sunt, quia non ibi video aliquas necessitates quae me impellant ad agendum. Ecce modo quod loquor et disputo, necessitas parit. Numquid enim ibi talis disputatio erit, quasi quae doceat
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ frẽm Nulla ibi indigentia est. Quid ergo ibi
acturi. Omniũ enĩ humanarũ actionũ mater neces¬
sitas. Iam fr̃s breuit̃ dixi Currite animo ꝑ quasli¬
bet actiones. uidete si eas parit nisi necessitas Ipsae
memorabiles artes quac magnę uident᷑ in subuenien¬
do patrocnua linguae & adiutoria medicinae. ipsae
tores. quib opitulat᷑ aduocatus. Tolle uulnera &
morbos. quid curat medicus. Et om̃s istac actiones
nr̃ae ad cotidianã uitã quae ęxigunt᷑ & fiunt. ex ne¬
cessitate ueniunt. Qrare. seminare. nouellare. nauga¬
re. talia omina opera quę parit nisi necessitas & in¬
digentia: Tolle famẽ. sitim. nuditatẽ. cui opus st̃ ista
Om̃ia hȩc etiã quae nobis iubent᷑ bona opera. nã ista
quȩ commemoraui honesta sunt sea omniũ hominũ
exceptis operib pessimis. loquor de detestabilib ope¬
rib. flagitus & facinorib. homicidus. effracturis.

Expanded text:
frater fratrem; nulla ibi indigentia est. Quid ergo ibi frater fratrem; nulla ibi indigentia est. Quid ergo ibi acturi? Omnium enim actionum humanarum mater necessitas. Jam, fratres, breviter dixi: currite animo per quaslibet actiones, videte, si eas parit, nisi necessitas. Ipsae memorabiles artes quae magnae videntur in subveniendo, patrocinia linguae et adjutoria medicinae; ipsae tores; quibus opitulatur advocatus? tolle vulnera et morbos; quid curat medicus? Et omnes istae actiones nostrae ad quotidianam vitam quae exiguntur et fiunt, ex necessitate veniunt. Arare, seminare, novellare, navigare; talia omnia opera quae parit, nisi necessitas et indigentia? Tolle famem, sitim, nuditatem; cui opus sunt ista omnia? Haec etiam quae nobis jubentur bona opera: nam ista quae commemoravi, honesta sunt, sed omnium hominum exceptis operibus pessimis loquor, detestabilibus operibus, flagitiis et facinoribus, homicidiis, effracturis,
Abbreviated transcription (Latin):
pręmeditat᷑ gaudia futura. Feati inquit qͥ habitant
in domo tuaͦ. Unde beati. Quid habituri. Quid ac¬
turi. Om̃s qui beati dicunt᷑. in terra aliquid habent.¬
&e agunt aliquid. Beitus ẽ homo ille tot predus. tanta
familia. tanto auro & argento. Hlabendo beatꝰ dicit᷑. beatꝰ
c̃. Ad illos honores ꝑuenit᷑. ad proconsulatũ. ad p̃fectu¬
ram agendo. Beatus ergo dicit᷑ aut agendo aut haben¬
do. Unde autẽ ibi beati. Quid habituri Quid actu¬
ri. Quid habituri iã supra dixi. beati qͥ habitant in domo
tua. Domũ tuã si habueris. pauꝑ es. si habueris domũ dĩ.¬
diues es. In domo tua timebis latrones. domui dĩ murꝰ
ipse ds̃ ẽ. Peati ergo qui habitant in domo tua. Pos¬
sident hicrłm cȩlestẽ sine angustia. sine pressura. sine
diuersitate & diuisione limitũ Dĩs habent eã. & singu¬
li habent totã Magnę illac diuitiȩ. Hon angustat

Expanded text:
praemeditatur gaudia futura. «Beati,» inquit, «qui habitant praemeditatur gaudia futura. «Beati,» inquit, «qui habitant in domo tua.» Unde beati? quid habituri? quid acturi? Omnes qui beati dicuntur in terra, habent aliquid et agunt aliquid. Beatus est homo ille, tot praediis, tanta familia, tanto auro et argento: habendo beatus dicitur. Beatus est; ad illos honores pervenit, ad proconsulatum, ad praefecturam: agendo beatus dicitur. Ergo aut habendo, aut agendo. Unde autem ibi beati? quid habituri? quid acturi? Quid habituri, jam supra dixi: «Beati qui habitant in domo tua.» Domum tuam si habueris, pauper es: domum Dei si habueris, dives es. In domo tua timebis latrones; domui Dei murus ipse Deus est. «Beati» ergo «qui habitant in domo tua.» Possident Jerusalem coelestem sine angustia, sine pressura, sine diversitate et divisione limitum: omnes habent eam, et singuli habent totam. Magnae illae divitiae. Non angustat