comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aduentꝰ xͥ si hoc defic̾e sciebat. Si aũt
nescit qd̾ cibsit ĩꝓuidus fuit et ĩo põt
sit ꝙ statuit sermuel nõ egit scic̾dociũ
qr nõ deerãt sac̾dotes: In uet̾i lege ⁊
nc̃ unũ e duob aut natũ ꝓbẽt samu¬
elem sac̾dotẽ aut fcm s consetiũt
nõ illũ natũ eẽ sac̾dotẽ qr sciũt illũ ñ
eẽ ex filiis caron. Si ergo natus ñ ẽ
in absoluto est samuelẽ mĩme sac̾¬
dotẽ fuisse. S cõtradictores clausis
oculis si sacerdos ĩqͥũt nõ fuit incẽtũ
egit scic̾dotis qm̃ legit᷑ d̾osactificiũ ob¬
tulisse quis euideat negare ꝙ scriptũ
ꝓbat᷑ obtulit emĩd̾o sacrificiũ samuel
s nõ indeuicẽ sac̾dotis egisse cogͦscit᷑.
rũt. Nũꝙͥ om̃s uices sac̾dotũ egerũt
ꝙͣuis eĩ ꝓpͥo sac̾dos fungat᷑ offitio ille

Expanded text:
isti, si hoc deficere sciebat? Si autem nescivit, quod absit, improvidus fuit: et ideo sit quod statuit, Sfł.muhel non egit sacerdotium, quia de non erant sacerdotes. in ueteri lege nanunc unum e duobus: aut natum probent Samuhelem sacerdotem aut factum. sed consentiunt non illum natum esse sacesse ex filiis Aaron. Si ergo natus non est in absoluto est, Samuelem minime fuisse sacerdotem. Sed contradictores clausis oculis, Si sacerdos, inquiunt, non fuit, vicem tamen egit sacerdotis; quoniam legitur Deo sacrificium obtulisse. Quis audeat negprobatur? obtulit enim deo sacrificium Samuhel, sed non inde uicem sacerdotis egisse cognosciturrunt. numquid omnes uicem sacerdotis egerunt? quamuis enim proprio sacerdos fungatur officio. ille
Abbreviated transcription (Latin):
ĩqũt mortuo et filiis eius sacerdotib
seunuel cepit ag̾e sacerdotiũ qđ nec
lectio docet nec rõ admitit hoc eñ
dicentes nlłm putãt tũc fuisse qͥ cig̾et
sacerdociũ ut hiis trib mortuis uͥ sa¬

Expanded text:
iunt, mortuo et filiis eius sacerdotibus Samuhel coepit agere sacerdotium\': quod nec lectio docet nec ratio ammittit. hoc enim dicentes nullum putant tunc fuisse, qui ageret sacerdotium, ut his tribus mortuis
Abbreviated transcription (Latin):
ũt quide int̾ nos qui ꝑti negocus
scłarib occuparti ptĩ miꝰ studiosi
ct̃ sacras scripturas errorẽ patĩt᷑ ꝑu¬
cui p̃t̾ filios eius cõcessũ ẽ ut poneret
in altare incẽsũ ex quib aliquipłs
exrãtes negãt quide samuelẽ dege¬
n̾e fuisse caron. ħ ẽ nõ illũ dicũt natũ

Expanded text:
unt quidam inter nos, qui partim negotiis saecularibus occupati, partim minus studiosi circa sacras scripturas, errorem patiuntur pucui praeter filios eius concessum est, ut poneret in altare incensum. ex quibus aliqui plus errantes negant quidem Samuhelem de genere fuisse Aaron, hoc est, non illum dic
Abbreviated transcription (Latin):
Intm̃ a sacerdotes mĩme defuissepro
cia ab sẽte samuele/ rege & fc̃o saula
chimais erat ꝓuepos hely sacerdotis
qui portabat ephod. Sed hĩc inquiũt
urͣ sacerdos fuisse samuel q uestitus
erat ephod. q nõ hodie dyacom dal¬
Samuela ad huc puerulꝰ succĩtꝰ erat
ephod. nũqͥd puerulus potuit do ppsi
minn̾a offerit. Uides ergo qr ephod u¬
nũ quidẽ nomiẽ ẽ. S nõ unãrẽ sp̃ sigt̃
Sacerdotes eĩ portabãt nõ uestiebũt᷑
ephod. Reges uͥo et leuica samuel in

Expanded text:
m sacerdotes minime defuisse procia absente Samuele. Rege autem facto Saüle, Achimaas erat pronepos Heli sacerdotis, qui portabat ephod. Sed hinc, inquiunt, videtur sacerdos fuisse Samuel, quia vestitus erat ephod. Quasi non hodie diaconi dal. Samuel autem adhuc puerulus, succinctus erat ephod : numquid puerulus potuit Deo munera populi offerre? Vides ergo, quia ephod unum quidem nomen est, sed non uSacerdotes enim portabant, non vestiebantur ephod; reges vero et levita Samuel ind
Abbreviated transcription (Latin):
est nõ ic̃i ex eo sibi sac̾dotiũ uẽdiçare
debebit. Qmͣuis enĩ bonũ sit sacdoci¬
um tñ malũerit ei cui cõcessũ nõ ẽ
et p̾sũt. Nc̃ si respicicunꝰ ꝙ scciptũ ẽ
de scõ samuele uidebimꝰ quale testĩ
det ei scriptura dicẽs et ĩnotuit inquit
ron sacerdotes eius et seimueluit eos
qui ĩuocant nom̃eiꝰ. Qͥs nõ adutatex
distuctõe dĩsas eẽ ꝑsonas dignitatũ
tãnt moyses et arton sac̾dotalẽ digi¬
tatẽ adepti uoscant᷑. Scanuelu̾o int̾

Expanded text:
est, non iam ex eo sibi sacerdotium uindicare debebit. quamuis enim bonum sit sacerdotium, tamen malum erit ei, cui concessum non est et praesumit. nam si respiciamus quod scriptum est de sancto Samuhele, uidebimus quale testimonium det ei scriptura dicens: et innotuit. inquitin sacerdotes eius et Samuhel inter eos qui inuocant nomen eius. quis non aduertat ex hac distinctione diuisas esse personas dignitatum causa, ut Moyses et Aaron sacerdotalem dignitatem adepti noscantur, Samuhel uero inter
Abbreviated transcription (Latin):
perũt bñfm̃ et mĩcundei ĩ irritũ dedu¬
cẽtes qui ꝓpłm suũ ic̃ hoĩs uoĩe nolẽs
censeri sb filii su noĩe cõstitu̾e illos
dignatꝰ est. Qua gͥ audaciadicũt indei
nõ nrc̃a nos lege uti s sua cũ dicat dd̃
cõfitebortͥ in gentib ⁊ iceꝵ epulamim¬

Expanded text:
dei in irritum deducentes, qui populum suum iam hominis nomine nolens censeri sub filii sui nomine constituere illos dignatus est. Qua igitur audacia dicunt Iudaei non nostra nos lege uti, sed sua, cum dicat Dauid: confitebor tibi in gentibus et iterum: epulami
Abbreviated transcription (Latin):
parẽtia et noĩe id agi secũ cred̾e̾. ũ cir¬
deũ posse mutare. Dem̃q cũ balcam
ꝓhĩtus ẽẽt cidño ne ir ad balcac et
postea it̾m requisiss an rret ĩdigñt᷑
ei dei exͦ a sine corripuit eũ qr ꝓhibẽ¬
tẽ angłm idẽs asina ceptũ iter uo

Expanded text:
parentia et nomine id agi secum credere, ut cirparentia et nomine id agi secum credere, ut cirdeum posse mutare. Denique cum Balaam prohibitus esset a deo, ne iret ad Balac. et postea iterum requisisset, an iret, indignatus ei deus exemplo asinae corripuit eum, quia prohibentem angelum uidens asina
Abbreviated transcription (Latin):
cussus lepͣ in fronte ẽ et sic expirauit.
Illi a̾ qui dicũt samuelẽ nõ natũ esse
sacerdotẽ et nłoꝰ egisse illũ asserunt
sacerdociũ sat̃ stultũ ẽ ꝙ dicũt et stul¬
to suadere qd̾ bonũ ẽ laboris ẽ megxĩ
qñta eñ hebetudine d̃ ut sole appẽte
et nõ uno loco legant hoc a do ẽẽ deb̾e
decretũ ut nemo aud̾et sacerdotiũ ag̾e
p̃t̾ crrron et filios eius obtinata mente
cõtendũt scicerdotem fuisse samuelez
nõ eĩ intelligũt qr si natus sacerdos
nõ ẽ samuel et sac̾dociũ egit p̾sũptor
deͣi. qr ħ deus statuit ut nasc̾ent᷑ nõ fie¬
rent sac̾dotes et de samuele hoc sẽti¬
re puto tutũ nõ ẽẽ. Qño eĩ poss fi nͥ iu
laudabłis et dei testĩonio ꝯmendatus
tõis mu̾dc̃a ꝓ certo hẽbat samuel et
it̾m fcãm nec eiũ dei iudicio poterat
ad ħ aspirare ꝙ̃ ĩ miͣtabłem sciebat a
quo si forte ħ andisset temptari se potiᷤ
posse recind̾e̾ poss enĩ mag̾ sub dei ap¬

Expanded text:
nte est, et sic exspiravit . Illi autem, qui dicunt Samuelem non natum esse sacerdotem, et nihilominus egisse illum asserunt sacerdotium, satis stultum est quod dicunt: et stulto suadere quod bonum est, laboris est maximi. Quanta enim hebetudine ducuntur, ut sole apparente et non uno loco legant, hoc a Deo esse decretum, ut nemo auderet sacerdotium agere praeter Aaron et filios ejus, obstinata mente contendunt, sacerdotem fuisse Samuelem: non enim intelligunt, quia si natus sacerdos non est Samuel, et sacerdotium egit, praesumptor dicitur: quia hoc Deus statuit, ut nascerentur, non fierent sacerdotes. Et de Samuele hoc sentire puto tutum non esse. Quomodo enim posset fieri, ut vir laudabilis et Dei testimonio commendatus tionis uindictam pro certo habebat semel et iterum factam. nec enim dei iudicio poterat ad hoc adspirare, quem inmutabilem sciebat; a quo, si forte hoc audisset, temptari se potius posse, rescindere. posset enim magis sub dei ap
Abbreviated transcription (Latin):
est. pꝰ ħ tñ qr pius ẽ deus nonũ testai¬
mẽtũ catuꝵ se ꝓmisit ĩ quo abbrema¬
tio fc̃a legis iustificar credẽtes sicut
iustificatꝰ ẽ abrahã ut cessãtib neo¬
abrahã renonata eĩ fide abrahe oĩa no¬
p albrematõem legis mĩꝙͥ circũcisio¬

Expanded text:
 pius est deus. nouum testamentum daturum se promisit, in quo adbreuiatio facta legis iustificaret credentes, sicut iustificatus est Abraham, ut cessantibus neuAbraham. renouata enim fide Abrahae omnia uoper adbreuiationem legis, numquid circumcisio
Abbreviated transcription (Latin):
ad iusticiam et tũc curtũcisus ẽ ut signũ
eẽt in eo. qr credidit cũ semor eẽt filiũ se
hĩtuꝵ. Non ergocirtũcisio cõmendat ab̃¬
ham. s fides. It̾oq ccedentib suffic̃ fides.
ad iustificatõem ut filii sint abrahe in
fide nõ ĩ cutũcisione qr hiis nõ ẽ opꝰ cutũ¬
cisione. Non em̃ hoc credit᷑ ꝙ ccedidit a¬
brahã. Indei ã idcͥco iussi st̃ circũcidi ut
fidei abrahe signũ hr̃ent nõsue fideis ũ
filii eius ẜm cerrnẽ scirent᷑. Si & credãt
er̃ filii eius et ĩiustificatõem. Quid eĩ.
ꝓdest dici filiũ potentis eũ qui ĩpotens
filiũ esse sũ honore. Namin tm̃ cutũcisi¬
o carns nlłius m̾iti est ut inudicatuꝵ
Illis a nõ indig̃tur qui curũcisi corde p̃¬
puciati st̃ carne / quia ni nemo sũcor¬
dis circũcisione placuit deo. Quicũq
ergo cirrũcisi st̃ carne genꝰ signͣt abra¬
he uiẽ cc̃nẽ. Nã qui circũcisi sũt om̃is¬
corde genꝰ sigñt dei ẜm fidem. qr crtũci

Expanded text:
iustitiam. tunc circumcisus est, ut signum esset in eo, quia credidit, cum senior esset, filium se habiturum. non ergo circumcisio commendat Abraham, sed fides. ideoque credentibus sufficit fides ad iustificationem, ut filii sint Abrahae in fide, non in circumcisione, quia his non est opus circumcisione. non enim hoc creditur, quod credidit Abraham. Iudaei autem idcirco iussi sunt circumcidi, ut fidei Abrahae signum haberent, non suae fidei, sed ut filii eius secundum carnem scirentur: si autem credant, erunt filii eius et in iustificationem. Quid enim prodest dici filium potentis eum qui inpotens filium esse sine honore. nam in tantum circumcisio carnis nullius meriti est, ut uindicaturum illis autem non indignatur, qui circumcisi corde praeputiati sunt carne, quia nemo sine cordis circumcisione placuit deo. quicumque ergo circumcisi sunt carne, genus significant Abrahae iuxta carnem; nam qui circumcisi sunt cord
Abbreviated transcription (Latin):
arene maris reliquie eoꝵ salue fient.
U̾bũ eiũ cõsimãs et bremãs ĩquitatẽ.
qr u̾bũ b̾uiatũ faciet deus ĩ uniu̾so orbe
reliqͥs qui in fide promissioĩs ꝑsenetri¬
u̾ũt cet̾is diffidentib b̾matũ legis u̾bũ
monii fũretur sicut et testam̃tũ uetus
ut n ͣͣ unũ sit utuusq. s in uet̾i multa.
filii sicut fu̾at iustificatus et pr̃ ut cessã¬
tib que post fidem cibrahe cepant suscipi

Expanded text:
rena maris, reliqui eorum salui fient. uerbum enim consummans et breuians in aequitatem. quia uerbum breuiatum faciet deus in uniuerso orbe. reliquis, qui in fide promissionis perseuerauerunt ceteris diffidentibus, breuiatum legis uerbum monio firmaretur. sicut et testamentum uetus, ut nomen unum utriusque. sed in ueteri multa, filii. sicut fuerat iustificatus et pater, ut cessantibus quae post fidem Abrahae coeperant suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩgrauati st̃ p̃ceptis et ĩfutm cõgruas
penas exsoluẽt. qr n in uet̾i nec ĩnouo
testam̃to fideles ĩuenti st̃. Nouũ ergo
testam̃tũ dare se dix̃ ut cessen uetus
ꝙ datũ erat prib. ac ꝑ ħ qui in hoc tes
cões. S tm̃ dei h̃t tĩorẽ in fide qr nõ ex
lege iustificat s ex fidẽm. uu ut nõ

Expanded text:
enim grauati sunt praeceptis et in futurum congruas poenas exsoluent, quia neque in ueteri neque in nouo testamento fideles inuenti sunt. Nouum ergo testamentum dare se dixit, ut cessaret uetus, quod datum erat patribus. ac per hoc qui in hoc testtiones, sed tantum dei habet timorem in fide, quia non ex lege iustificatur. sed ex fide dicente
Abbreviated transcription (Latin):
erũt accipe. S qr clemens et miẜicors
deus est ꝓmisit ꝑ ꝓph̾as mutare se leg̾e
ut ad testamẽtũ caret ꝙ differi ab eo
ꝙ ded̾at pͥus. ut nõ solũ ꝙ gͣue erat mu¬
taret᷑ s et illa que in figura dataerãt
.l. salb̃m et crtũcisio / ut quia dui p̾ssi
ercnt ꝑ om̃ia releuati supplices d̾o gr̃as
ag̾ent et quia ĩp̃uaricatõne p̃madan¬
tes aĩos ab ydolis aũt̾e uolu̾nt g̃s cum¬
residius qui fidem ẜuca̾uit testam̃tofi̾m

Expanded text:
erunt accipere. Sed quia clemens et misericors deus est, promisit per profetas mutare se legem, ut aliud testamentum daret, quod differret ab eo quod dederat prius. ut non solum quod graue erat mutaretur, sed et illa quae in figura data erant, id est sabbatum et circumcisio, ut, quia diu pressi erant, per omnia releuati supplices deo gratias agerent. et quia in praeuaricatione paterna durantes animos ab idolis auertere noluerunt, gentes
Abbreviated transcription (Latin):
cati p̃p̃edificationem que qͣmͣ nõ ẽ ab
hormme dicit alio loco idem apłus. dei agͥ¬
cuituradei edificatio estis. hoc totũ sigi¬
tie cũ in hac nr̃a pegrinatõe fitele
dilectionem compantur. In futuro aũt
seculo perfẽa et plena cercitas. sine ullci
maloꝵ tollantia non fide ccedit qd uõ
uidet. nec spedesiderat qd non tenet.
sed met̾uũ ueritatis ĩcõmutabilespẽm
cõtemplatur. Cuiꝰ sine fine quietũ op
erit laudare qd̾ canat et amare qdͣ scu¬
dat de hac consequenter dicit. Scireñ
st̾io figura xͥ ostenditur qui enĩ qr uo

Expanded text:
 aedificationem. quae quoniam non est ab homine, dicit alio loco idem apostolus: dei agricultura, dei aedificatio estis. hoc totum agitur, cum in hac nostra peregrinatione fides per dilectionem operatur. in futuro autem saeculo perfecta et plena caritas sine ulla malorum tolerantia non fide credit quod non uidet, nec spe desiderat quod non tenet, sed in aeternum ueritatis incommutabilem speciem contemplabitur, cuius sine fine quietum opus erit laudare quod amat et amare quod laudat. de hac consequenter dicit: scire etsterio figura crucis ostenditur. qui enim qu
Abbreviated transcription (Latin):
polucetur. Filii ergo ꝓmissionis filii st̃
bñficii. hec est gr̃a que gratis dat᷑. nõ
meritis oꝑantis. s miseratõe donan¬
tis. hinc gratias agimꝰ dño deo nostro
qd̾ est magnũ saccamentũ in saccificio
noui testam̃ti. Qd̾ ubi et quando et
homo erait. hñs duo nõia nõ in prauo
sacͣmento. s in uno libro nõ possimꝰ
dicete om̃ia. In quo iã multũ ꝓgcessi

Expanded text:
ergo promissionis filii sunt beneficii. haec est gratia, quae gratis datur non meritis operantis sed miseratione donantis. hinc gratias agimus domino deo nostro, quod est magnum sacramentum in sacrificio noui testamenti, quod et ubi et quando et homo erat habens duo nomina, non in paruo sacramento — sed uno libro non possumus dic
Abbreviated transcription (Latin):
alcum sapit. s timet. et ideo coheret timo¬
re caisto ꝑmanente in seculum seculi In¬
itiũ aũt om̃is pcci suꝑbia qua dyabolus
nrenõbiłr in et̾iora ꝓgressus est hoĩez¬
q in udendo et ei simile aͥd suadendo de¬
iecit. Cui hoĩm quadam sccipturadr̃.
Quid suꝑbit terra et ciuis qm̃ in iita
sua ꝓiecit intima sua: In uita sua dcm̃
est tanqm in ꝓpria sua quasi pͥuata
qua delc̾atur om̃is suꝑbia. uñ caritas in
ꝯmũe mag̾ qm̃ inpͥuatũ consulens dĩ
non querit que sua sũt. ac uiuunt cor¬
da eoꝵ in seculum seculi tanqm satata
pane celesti. de qua dicit ip̃e saturator.
uobis. Merito ergo istoꝵ qui saturant᷑
uiuent corda in seculum seculi. uita .n.
xp̃e est qui hĩtat in cordib eoꝵ interim

Expanded text:
altum sapit, sed timet: et ideo cohaeret timoaltum sapit, sed timet: et ideo cohaeret timore casto, permanente in saeculum saeculi. initium autem omnis peccati superbia, qua diabolus inreuocabiliter in exteriora progressus est hominemque inuidendo et ei simile aliquid suadendo deiecit. ! cui homini in quadam scriptura dicitur: Quid superbit terra et cinis, quoniam in uita sua proiecit intima sua? in uita sua\' dictum est tamquam in propria sua et quasi priuata, qua delectatur omnis superbia. Unde caritas in commune magis quam in priuatum consulens dicitur non quaerere. quae sua sunt. hac uiuunt corda in saeculum saeculi tamquam saturata pane caelesti, de qua dicit ipse saturator: uobis. merito ergo istorum. qui saturantur, uiuent corda in saeculum saeculi. uita enim Christus est, qui habitat in cordibus eorum interi
Abbreviated transcription (Latin):
timentiũ eñ. Edent panꝑes et scitabũt᷑
et laudabũt dnũm qui requitũt eũ ip̃i st̃
ꝑuuili de quib dixit. Et reuelasti ea puuł.
enuentes eũ et pauperes .i. hm̃les qui nõ
alta sapiũt. s timent timore istõ nõ quo
pena formidatur s quo gr̃a conseruatur.
Uota u̾o sua sacrificiũ nult intelligicorĩs
sui qd̃ est fideliũ sac̃mentũ. Id̾o cũ dixiss
uota mea reddam coram tim̃itib eum
ꝯtinuo subĩuxit. Edent pamperes et sataͣ¬
bunt᷑ Ip̃i .n. saturabunt᷑ pane qui de celo
descendit qui ei cohentes et eius pacem
et diłconem seruantes mutant᷑ eiꝰ hũi¬
litatem: Ido panperes in hac pauptate
et saturitate p̾cipue apsi claruerũt. Et
cordis est in sensib corporis. s crecta est
in luce que initus est. nõ inteneb̾s que
foris sunt: In fine piecepti non mitio pcc̾i.
finis aũt precepti est cacritas de corde pu¬
ro et conscĩa bona et fide non ficta. Ca¬
ritas que nõ emulat᷑ non inflatur qr nõ

Expanded text:
ntibus eum. edent pauperes et saturabuntur et laudabunt dominum. qui requirunt eum. ipsi sunt paruuli, de quibus dixit: Et reuelasti ea paruulis, timentes eum et pauperes, id est humiles, qui non alta sapiunt, sed timent timore illo casto, non quo ena formidatur, sed quo gratia conseruatur. Vota uero sua sacrificium uult intellegi corporis sui, quod\' est fidelium sacramentum. ideo cum dixisset: Vota mea reddam coram timentibus eum, continuo subiunxit: Edent pauperes et saturabuntur. ipsi enim saturabuntur pane, qui de caelo descendit, qui ei cohaerentes et eius pacem dilectionemque seruantes imitantur eius humilitatem; ideo pauperes. in hac paupertate et saturitate praecipue apostoli claruerunt. et cordis non est in sensibus corporis; secreta est in luce, quae intus est, non in tenebris, quae foris sunt, in fine praecepti, non in initio peccati. finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, caritas, quae non aemulatur, non inflatur, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib ex̾cetur qua se ad subueniend̾
quau̾sum p̃t porrigi et ħ latitudo est.
Nũc longammitate adu̾sa tolerat ⁊
meo ꝙ ueracit̾ tenuit ꝑseu̾at. et ħ lon¬
gitudo est. hoc aũt totum pp̃ adipiscẽ¬
dam uitam facit et̾uam que illi ꝓmit¬
titur in excelso. et hͨ altitudo est. Existit
u̾o ex occulto ista caritas uͥ fundatiquo¬
dam mõ et radicati sumꝰ ubi crruseuo¬
lũtatis dei nõ uestigant᷑. Cuiꝰ gr̃a sumꝰ
genuit nos u̾bo u̾itatis. et h uolũtas
eius in abdito est. cuiꝰ secreti ꝓfũdita¬
temquodam m̃o expauescens apłus
clamat. O altitudo diuiciaꝵ sapientie ⁊
iudicia eius et inuestigabiles uieeius.

Expanded text:
onis exercetur, qua se ad subueniendum quaquauersum potest porrigit; et haec latitudo est. nunc longanimitate aduersa tolerat et in eo quod ueraciter tenuit perseuerat; et haec longitudo est. hoc autem totum propter adipiscendam uitam facit aeternam, quae illi promittitur in excelso; et haec altitudo est. exsistit uero ex occulto ista caritas, ubi fundati quodam modo et radicati sumus, ubi causae uoluntatis dei non inuestigantur, cuius gratia sumus genuit nos uerbo ueritatis, et haec uoluntas eius in abdito est. cuius secreti profunditatem quodam modo expauescens apostolus clamat: o altitudo d i ui tiar um sa.pientiae dei iudicia eius et inuestiga
Abbreviated transcription (Latin):
c ores. Misit deus filiũ suũ fc̃mex muli¬
ere fcm sub lege. Nam legis sacͣmẽta
ꝑcepit ut eos qui sub lege erant redi¬
meret. id ẽ ꝙ lex reos tenebat occidẽte
lr̃a dũ p̾ceptum nõ ĩpleretur añꝙͣ iiu¬

Expanded text:
ores. Misit itaque deus filium suum factum ex muliores. Misit itaque deus filium suum factum ex muliere, factum sub lege. nam legis sacramenta percepit, ut eos, i qui sub lege erant, redimeret, id est quos lex reos tenebat occidente littera, dum praeceptum non impleretur, antequam uiu
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe eius. Qui nõ ex sangͥnib neq ex
uolupłe carnis. neq ex noluptate uiri.
s ex deo nati sunt. hec est gratia noui
testamenti qd in uetere latuit. nec tñ
figuris obũbrantib ꝓph̾crri p̾mĩciariq
cessauit ut intelligat aĩo deum suum.
et gr̃a sua renascatur ei. hec quippena¬
tuitas spiritał est. Id̾onõ ex scng̾nib
nõ ex uolũp ͭ ͤ uiri. nec ex noͭ ͤ cacris.
s exdeo. hec etiamadoptio uocat᷑. Eta¬
inus .n. aliquid añꝙͣ essemus filii dei.
et accepimꝰ beneficiũ ut fiereꝰ qd̾ nõ era¬
mus sicut qui adoptatur. añꝙͣ adopta¬
ret᷑. mĩdũ erat filius eius a quo adop¬
tatur. iam tñ erat qui adoptaret᷑. et ab
hac gu̾one gr̃e discernitur ue filius
qui cũ eẽt filius dei. uenit ut fieret fili
hoĩs. donaret ꝙ nob̾ qui eramꝰ filii ho¬
et lumen uerum qd̾ illiuat õemhoĩem ⁊
deus apud deum. Nos quo per eius gr̃am
ilent nos ascend̾emus. et manens in
sua natura factus est ꝑticeps nature

Expanded text:
ius, qui non ex sanguinibus neque ex uoluntate carnis neque ex uoluntate uiri sed ex deo nati sunt. haec est gratia noni testamenti, quod in uetere latuit nec tamen figuris obumbrantibus prophetari praenuntiarique cessauit, ut intellegat anima deum suum et gratia eius renascatur illi. haec quippe natiuitas spiritalis est, ideo non ex sanguinibus, non ex uoluntate uiri nec ex uoluntate carnis sed ex deo. Haec etiam adoptio uocatur. eramus enim aliquid ante, quam essemus filii dei, et accepimus beneficium, ut fieremus, quod non eramus, sicut, qui adoptatur, ante, quam adoptaretur, nondum erat filius eius, a quo adoptatur, iam tamen erat, qui adoptaretur. et ab hac generatione gratiae discernitur ille filius, qui, cum esset filius dei, uenit, ut fieret filius\' hominis donaretque nobis, qui eramus filii hoet lumen uerum, quod inluminat omnem hominem, et deus apud deum. nos quoque per eius gratiam ille, ut nos ascenderemus, et manens in sua natura factus est particeps naturae
Abbreviated transcription (Latin):
rõnales ip̃ius creatoris fuit participa¬
tione meliores cũ ei coh̾ent purissimei
et sanctissima caritate qua om̃i m̃o
ꝓuide infideles hoĩes tenebrescũt qui
perfidem conu̾si ad deum quadã p̾mis¬
sa illuũatione lux fiunt. In qua ꝓfici¬
endo si ex fide ad spẽm ꝑuenerĩt ut id qd̾
credũt etiam conspicere sicut tantun
bonũ p̃t conspici m̾eant᷑ ꝑfectam reci¬
picent ymaginem dei. ẽ cilib .n. dicit
apłus fuistis alñ tenebre. nc̃ aũt lux
in dño. Porro dyaꝰ et angeli eiꝰ tenebre¬

Expanded text:
rationales ipsius creatoris fiunt participarationales ipsius creatoris fiunt participatione meliores, cum ei cohaerent purissima et sanctissima caritate; quam omni modo Proinde infideles homines tenebrae sunt. qui per fidem conuersi ad deum quadam praemissa inluminatione lux fiunt. in qua proficiendo si ex fide ad speciem peruenerint, ut id, quod credunt, etiam conspicere. sicut tantum bonum potest conspici, mereantur, perfectam recipient imaginem dei; talibus enim dicit apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino. porro d
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ habundauit inquitas refrigescet
caritas młtoꝵ. at u̾o flante austro e¬
glaties resoluitur. et torrentes fluũt
i pcc̃is remissis ppłi ad xͥ caritatem cõ¬
currũt. hinc et alibi scriptũ est sicut
glaties in sereno ita soluũt᷑ poc̃a tua.
sit. S mutabilitas eius si cõu̾tatur ad
ĩcõmutabile bonũ fiat beata. Unde si
au̾tatur misera est. au̾sio eius nnciũ
eius. et cõu̾sio uirtus eius est. Natura
tione beaitificatur .i. etiam uiciosa me¬
lior est corpore sũmũ est incorporibus
.l. hac luce que sentitur oculis carnis.
nõ mole. quia nõ nsi corpoꝵ ⁊moles.
S in quadam qua suꝑgredit᷑ om̃em
fantasiã quã uolutat enimꝰ hanstã
de sensib corporis. S ꝙ̃ ad̾m in ip̃is cor¬
porib ea que inferiora sũt sicut terra
et aqua. et ip̃e aer. meliora fiũt ꝑtici¬
patione melioris .i. cũ luce illm̃ant᷑ et
feruore uegetant᷑. sic incorpore create

Expanded text:
quoniam abundabit iniquitas, refrigescit quoniam abundabit iniquitas, refrigescit caritas multorum. at uero flante austro glacies resoluitur et torrentes fluent, id est peccatis remissis populi ad Christum caritate concurrunt. hinc et alibi scriptum est: sicut glacies in sereno, ita soluuntur peccata tua. sit, sed mutabilitas eius, si conuertatur ad incommutabile bonum, fiat beata; unde si auertatur, misera est. auersio eius uitium eius et conuersio uirtus eius est. natura tione beatificatur, id est etiam uitiosa melior est corpore, quod summum est in corporibus, id est hac luce, quae sentitur oculis carnis, non sed vi quadam qua supergreditur omnem phantasiam quam volutat animus haustam de sensibus corporis. sed quemadmodum in ipsis corporibus ea quae inferiora sunt, sicut terra et aqua et ipse aer, meliora fiunt participatione melioris, id est cum luce inluminantur et feruore uegetantur: sic incorporeae creaturae
Abbreviated transcription (Latin):
dicit qui odit frẽm suũ in qua dy̾aloꝰ¬
intenebris est usq adhuc. Iste sũt tene¬
bre in quas dẏaꝰ et angeli eius multũ
suꝑbiendo ꝓgressisunt. Caritas .n. nõ
emulat᷑ nõ inflatur. Ido̾nõ emuletur
ferniore caritatis ausi et miis ĩ fr̃biã
luidi atq ꝓgressi nelut glaciali duricia
torpnerũt. et id̾o ꝑfiguramtanꝙͣ in
aquilone pomĩtur. uñ cũ generi hũc̃o
dỹaꝰ incubaret uentura gtatia saluato¬
tis dĩ in cantico canticoꝵ. Exinrge aqͥlo
et ueni aust̾ et ꝑfla ortũ meũ et fluent
aromata. Exurge qui eriusti. qui subdi¬
tis incũbis qui possessos p̾mis. Exurge¬
inquit spm̃ gratie ĩuocans flentẽ deme¬
ridie uelut ci parte feruita fluminosa ut
tiuitatem nrãm sicut torrens in austro.
Captinitatem .s. qua sub dẏabolo tãꝙͣ
sub equilone tenebant᷑. Ubi habũdãte
inquitate frignerant. et quodam mõ
cõgelauerant. hinc enĩ in enũg̃. dicit᷑.

Expanded text:
dicit: qui odit fratrem suum, in dicit: qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc. istae sunt tenebrae, in quas diabolus et angeli eius multum superbiendo progressi sunt. caritas enim non aemulatur, non inflatur; ideo non aemulatur, feruore caritatis auersi et nimis in superbiam inuidiamque progressi uelut glaciali duritia torperunt et ideo per figuram tamquam in aquilone ponuntur. unde cum generi humano diabolus incubaret, uentura gratia saluatoris dicitur in cantico canticorum: exsurge, aquilo, et ueni, auster, et perfla hortum meum, et fluent aromata. exsurge qui irruisti, qui subditis incumbis, qui possessos premis; exsurgeinquit, spiritum inuocans flantem de meridie uelut a parte feruida et luminosa, uttiuitatem nostram sicut torrens in austro; captiuitatem scilicet, qua sub diabolo tamquam sub aquilone tenebantur, ubi abundante iniquitate friguerant et quodam modo congelauerant. hinc enim et euangelium dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
itaq in ismahel ancille filio: In qͥb
duob filiis abrahe seruo et libera et
duab mulierib ancilla et libera. Scͥ¬
bens ad galathas. duo testamenta
dicit in allegoria p̾figurata. uñ dicit
nõ hi qui filii carius. hi sũt filii dei. sed
filii ꝓmissionis deputantur in semẽ.
ꝓomissionis .n. u̾bũ ħ est ad ħ tempus
ueniam et erit sare filius. Multũ est
et ninuis longũ diligent̾ emicleare cͦ
filii ꝓmissionis ꝑtinentes ad yseac

Expanded text:
utique in Ismahel. ancillae filio. in quibus utique in Ismahel. ancillae filio. in quibus duobus filiis Abrahae, serno et libero, et duabus mulieribus, ancilla et libera, scribens ad Galatas duo testamenta dicit in allegoria praefigurata. unde dicit: Non hi, qui filii carnis, hi sunt filii dei, sed filii promissionis deputantur in semen. promissionis enim uerbum hoc est: Ad hoc tempus ueniam et erit Sarrae filius. I i I Multum est et nimis longum diligenter enucleare, cur filii promissionis pertinentes ad Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
apitõbant cũ sataificuis ad templũ
et ꝙͣuis in figñtam futuri sangm̃s
que redempti sum ᷑ tñ nescientes qͥd
per eos p̾figntaretur cruẽtas ictĩa
ĩmolabant. Nñc u̾o ingr̃a testam̃ti
offeretant᷑. Nonaccipiam inquit de
domo tua intłos. ne degregib tuis
hyrcos. Et paulo pꝰ ut ostend̾et saccifi¬
ciũ noui testam̃ti qñ illa fuerant ces¬
sat᷑aͣ. Immola inquit deo saccificiu
laudis et redde altissimo uota tua. Et
in fine eiusdem psalim saccificiũ ĩqͥt
laudis glorificabit me et illic uia est
qua oũdam illi salutare meũ. salu¬
tare deixp̃e est quẽ infantẽ symeon
senex cũ agnouiss in sp̃u eũq sũpsiss
timetis dñmn laudate eũ. muu̾sũ sem̃
iacobglorificate eñ nõ uacat qd̾ ei
qui ex isrłitis fuerant credituri. Semẽ .n.
isrł fide les erant apłus dicit. Ergo ha¬
brahe semen estis ẜmn ꝓmissionem h̾e¬
des. Ibi nãq ꝯmemorauit p̾figcitõnẽ
noni cestĩ i eo qd̾ scciptũ est. In y̾scac¬

Expanded text:
bant cum sacrificiis ad templum; et quamvis in figuram futuri sanguinis quo redempti sumus, tamen nescientes quid per eas praefiguraretur, cruentas victimas immolabant. Nunc vero in gratia offerebantur: Non accipiam, inquit, de manu tua uitulos neque de gregibus tuis hircos. et paulo post, ut ostenderet sacrificium noui testamenti, quando illa fuerant cessatura: Immola, inquit, deo sacrificium laudis et redde altissimo uota tua. et in fine eiusdem psalmi: Sacrificium, inquit, laudis glorificabit me et illic uia est, qua ostendam illi salutare meum. salutare dei Christus est, quem infantem Symeon senex cum agnouisset in spiritu eumque sumpsisset timetis dominum, laudate eum; uniuersum semen Iacob, magnificate eum. non uacat. quod ei qui ex Israhelitis fuerant credituri. semen enimIsrahel fideles erant, apostolus dicit: Ergo Abrahae semen estis, secundum promissionem heredes. ibi namque commemorauit praefigurationem noui testamenti in eo, quod scriptum est: In Isa
Abbreviated transcription (Latin):
in temꝑͣib d̾eluiq̃ris: In eccͣa magna cõ¬
fitebor tibi. nõ qnͣta ista synagogaiẽ q̃ ir¬
tidet mortem d̾elicti. S in ecc̃a magna
diffusa per om̃s gentes que credunt in
re surcectionẽ non d̾elicti. nec ẽ iuinca illc
quã petit de manu canis eru. de q̃ etiam
paulo aũ dixit. In medio eccͣe cantabo
tͥ et nc̃ ꝙ ait. Confitebor tͥ: In eis utiq¬

Expanded text:
in temporalibus dereliqueris? in ecclesia magna conin temporalibus dereliqueris? in ecclesia magna confitebor tibi, non quanta ista synagoga est, quae inridet mortem derelicti, sed in ecclesia magna diffusa per omnes gentes, quae credit in resurrectionem non derelicti. haec est unica illa, quam petit de manu canis erui, de qua etiam paulo ante dixit: In medio ecclesiae cantabo te, et nunc quod ait: Confitebor tibi, in eis utiq
Abbreviated transcription (Latin):
diueat eũ om̃e semen istł. Et uide ceãm
dep̾cationem paupis. paupem hũilem
dicit. hinc est. noli clceꝵ spuere. altum
srł qm̃ nõ despexit eius precem qui nõ
filtum sapuit. s timuit. potest ħ et capi¬
ti soaptari quia ip̃e saluator corpors pp̃
ea quippe hũiliauit semet ip̃m factus
fediens usq ad mortem. Uide ergo quid
poupis. nez auertit faciem suã ame u
est ulud quare me t̾eliquisti. si nec ab eofa¬
linquit qũ in bomis temꝑalib nõ exaud
non ed insipientiam nobis s ut sapiaͤ
quid euiferas us quid auiferat nob̾ nõ
iquit sp̃uit neq despexit dep̾catione
pauꝑis neq au̾tit faciem suam a me̾.
Et cũ clamarem aid eũ exaudunt me fe¬
cit ergo qd̾ paulo añ rogatus est ubiei
deprecans dixit. ne discedas a mc. Si eĩ
excudunt ꝓfectofecit nõ ita discessit.
linqͥ uelle debemus. ap̃te lccus mea. Erͣo
ergonocent qui tã uicto insultãt ꝙ me

Expanded text:
, Timeat eum omne semen Israhel. et uide ca, Timeat eum omne semen Israhel. et uide caprecem pauperis. pauperem humilem dicit; hinc est: Noli altum sapere, sed tiquoniam non despexit eius precem, qui non altum sapuit, sed timuit. potest hoc et capiti coaptari, quia ipse saluator corporis propter in ea quippe humiliauit semet ipsum factus oboediens usque ad mortem. uide ergo, quid pauperis neque auertit faciem suam a me. ubi est linquit, quando in bonis temporalibus non exaudit; et non ad insipientiam nobis, sed ut sapiamus quid auferat, et quit neque despexit precem pauperis neque auertit faciem suam a me et, cum clamarem ad e u m, exaudiuit me. fecit ergo, quod paulo ante rogatus \'est, ubi ei deprecans dixit: Ne discedas a me. si enim exaudiuit, profecto fecit, non itaque discessit. linqui uelle debemus. Apud te laus mea. quid ergo nocent, qui tamquam uicto insultant, quod me
Abbreviated transcription (Latin):
malo opere id ẽ tenebroso facientes delec¬
tantur facientes secutura est er pena q̃
torquecit iõ dñs ubidicit tenebras exti¬
ores addit etiam ibi erit ploratus ⁊ stͥcor¬
dentiũ ne talib obłcationib qual hic
miqui ꝑfruunt᷑. qũ infidelitate acq in¬
iusticia tenebrescũt. etiam in illo sup¬
plicio se usios clementer existim̃t. Qͥa
.n. uolentes ñuste utunt᷑ bonis iuste no¬
lentes cruciabunt᷑ penis. Unde possũt et̃
tenebre ext̾iores intelligi pene corporales.
Corpus quippe est anĩe exterius ut sint aui
mala quib a caritatis lĩie ciu̾sci ĩ pc̃cis
oblectatur ẽtue tenebre corporis aũt ma¬
la quib et̾ius in fine torq̃nt᷑ extiores te¬
nebre quas solas tũt qui sinli adhuc
timore detinent᷑. Nam si eis liceret ĩ ilł̾
ad deum et illm̃ari et in ħere illi ꝑcecrita¬
tem.U̾ est timor castus ꝑmcunens ĩ scłm
seruli qui timor non cruciat. s tencitiorẽ
facit ãam bom illius qd̾ si amiserit cecot

Expanded text:
malo opere, id est tenebroso, delectantur facientes, secutura est autem poena quae torqueat; ideo Dominus ubi dicit: Tenebras exteriores, addit etiam, Ibi erit ploratus ne talibus oblectationibus. qualibus hic iniqui perfruuntur, quando infidelitate atque iniustitia tenebrescunt, etiam in illo supplicio se usuros dementer existiment: quia enim uolentes iniuste utuntur bonis, iuste nolentes cruciabuntur malis. unde possunt etiam tenebrae exteriores intellegi poenae corporales — corpus quippe est animae exterius —, ut sint animae mala, quibus a caritatis lumine auersa in peccatis oblectatur, exterae tenebrae, corporis autem mala, quibus aeternis in finem torquebitur, exteriores tenebrae. quas solas timent, qui seruili adhuc timore detinentur. nam si eis liceret in illisad deum et inluminari et inhaerere illi per caritatem, ubi: est timor castus, permanens in saeculum saeculi, qui timor non cruciat, sed tenaciorem facit animam boni illius, quod si dimiserit, cadit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣto magis p̾cogitau̾is. Non om̃ia
deus que p̃dicit ꝓmittit. p̾dicit .n. et̾
illa que nom p̃e facit. quia est om̃niũ
p̃scius futuroꝵ. p̾dicit ergo et pecata
hoĩm que potuit p̾scire non facere.
ꝓmittit añt que ip̃e fc̃urus est necea

Expanded text:
to magis pie cogitaveris. Non omnia Deus quae praedicit, promittit; praedicit enim etiam illa quae non ipse facit, quia est omnium praescius futurorum. Praedicit ergo et peccata hominum; quae potuit praescire, non facere. Promittit autem quae ipse facturus est; nec ea
Abbreviated transcription (Latin):
istũ diceret ꝑmanentẽ insisciens al¬
teꝵ qui nõ ꝑmau̾et. Et bñistũ castũ
dixit. hoc .n. nõ caret amor quo aĩa ĩ¬
h̾et deo que dicit in alio psalino. ꝑdi¬
disti õem qui fornicat᷑ abste. cͥ aũt
adherere deo bonũ est / nam et ꝯuinx
que adult̾iñ aĩmũ gerit etiam nõn
timoreniri nõ ꝑpetret adult̾iũ. ẽ amẽ
qd̾ de est oꝑi mest uolũtati. Casta u̾o
alit̾ timet nã et ip̃a timet uirũ. s ca¬
ste. demq timet illane uir infestus ad¬
ueniat ista ne offensus abscedat. nõ
amanti .n. p̾sentia uiri molesta ẽ amã¬
ti ã ab sentia. ẽimore ita casto ꝑma¬
nente in seculũ seculi. enneat deũ õe

Expanded text:
istum diceret permanentem nisi sciens alistum diceret permanentem nisi sciens alium, qui non permaneret; et bene istum castum dixit, hoc enim non caret amor, quo anima inhaeret deo, quae dicit in alio psalmo: Perdidisti omnem, qui fornicatur abs te: mihi autem adhaerere deo bonum est. nam et coniunx, quae adulterinum animum gerit, etiamsi timore uiri non perpetret adulterium, tamen, quod deest operi. inest\' uoluntati; casta uero aliter timet, nam et ipsa timet uirum sed caste. denique timet illa, ne uir infestus adueniat, ista. ne offensus abscedat; non amanti enim praesentia uiri molesta est, amanti autem absentia. timore itaque casto, permanenti in saeculum saeculi timeat deum omne
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis sit que ꝑ diłctionem opatur.
nõ tm̃ m̃o penam quã amando iustici¬
am. eamenquia non sit aĩa iusta nͥ
nõ acceꝑit. Ob ħ eidcm̃ est. Nolialtũ
sapere. s time. Et timor iste p̃cipit᷑ etiã
his qui ex fide unuientes heredes sunt
noui testĩ atq in libertatem uocati
altũ .n. sapere dc̃m est suꝑbire. qd̾ ĩ
alio loco econtͣrio satis ostendit ubi
dixisse alta sapientes ꝙͣ suꝑbientes.
Timor non est in caritate. qma perfc̃a.
caritos foras mittit timorem s illũ
delc̃atur. hunc foras caritas mittit
quẽ nõ delectat iniquitas etiã si ꝓpo¬
uatur in ipm̃tas. Non illũ quo timet
aĩa ne camitat ip̃am grãm qua ĩ illa
fcm est ut eã nõ pcc̃are dełc̾tet quo ti¬
met ne deus eã deserat. etiã si nullis
doloꝵ cruciatib pumat. hic timor ca¬
stus est. nõ eũ eicit caritas s asciscit.
de illo quippe scciptũ est. Timor dm̃ ca¬
stus ꝑmanens in seculũ seculi. neq̃ꝙͣ

Expanded text:
onem operatur, non tam timendo poenam quam amando iustitiam, tamen, quia non fit anima iusta nisi non acceperit. ob hoc ei dictum est: Noli altum sapere, sed time. et timor iste praecipitur etiam his, qui ex fide uiuentes heredes sunt noui testamenti atque in libertatem uocati. altum enim sapere dictum est superbire, quod alio loco e contrario satis ostendit, ubidixisse \'alta sapientes\' quam superbientes. Timor ergo non est in caritate, quia perfecta caritas foras mittit timorem sed illum  iustitia delectatur; hunc foras caritas mittit, quam non delectat iniquitas, etiamsi proponatur impunitas, non illum, quo timet anima, ne amittat ipsam gratiam, qua in illa factum est, ut eam non peccare delectet, quo timet, ne deus eam deserat, etiamsi nullis dolorum cruciatibus puniat. hic timor castus est; non eum eicit caritas, sed adsciscit. de illo quippe scriptum est: Timor domini castus, permanens in saeculum saeculi. nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
ab illa caritate aũsi. et in suũ fcm̃ ob¬
stinctionem ꝓgressi sũt. Et qũi exf̾mo
iudicio dicturus est xp̃r cis quos ad sinis¬
tram disceruet. Ite in ignem eternum
qui est paratus dẏabolo et angłis eius.
his malignis spiritibus cõuingendos si¬
mulꝙ danuandos dicet ituros intene¬
bras exteriores .i. in societatem penalẽ
dẏaboliet angelorũ eius. huic pene cõ¬
trariũ est qd̾ bono seruo dr̃ intra ĩgau¬
diũ dm̃ tui ut ꝙto sunt istetenebre ex¬
teriores tanto sit lumẽ istud interius
non hoc per locorum interualla mani
frintasmate cogitanda sunt localia spa¬
tia non occupant nisi corpoꝵ moles. ħ¬

Expanded text:
itate auersi et in suum fastum obstinationemque progressi sunt. et quoniam extremo iudicio dicturus est Christus eis, quos ad sinistram discernet: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius, his malignis spiritibus coniungendos simulque damnandos dicet ituros in tenebras exteriores, id est in societatem poenalem diaboli et angelorum eius. huic poenae contrarium est, quod bono seruo dicitur: Intra in gaudium domini tui, ut, quanto sunt istae tenebrae exteriores, tanto sit lumen illud interius. non haec per locorum interualla inani phantasmate cogitanda sunt; localia spatia non occupant nisi corporum moles.
Abbreviated transcription (Latin):
talo. qño cantanit id̾ qui in nobis
cantauit cũ ꝓficimꝰ in noĩe ꝙ nartauit
fr̃ib suis et quia laudem dei cantauit
ia nobis continuo mainfestait dicẽs
Qui timctis dñm laudate eñ. Quis ãt
u̾cicit̾ laudat insi qui sincit̾ amat. ẽ ã¬
tũ deest ergo ac si dic̾et. qui tunetis
dũm amate eũ. Dixit .n. hõi sicut scͥp¬
tum est. ecce pietas et sapĩa. porropie¬
tas cultus del est nec colitur ille nͥ canã¬
do. Sũma gͥ et uera sapĩa est. in p̾cep¬
to illo primo. diliges dnm deũ tuũ.
ex totocorde tuo. ex tota aĩa tua. ac

Expanded text:
o modo cantauit, id est quia in nobis cantauit, cum proficimus in nomine, quod narrauit fratribus suis, et quia laudem dei cantauit in nobis, continuo manifestauit dicens: Qui timetis dominum, laudate eum. quis autem ueraciter laudat, nisi qui sinceriter amat? tantundem est ergo, ac si diceret: Qui timetis dominum, amate eum. dixit enim homini, sicut scriptum est, ecce pietas est sapientia\'. porro pietas cultus dei est nec colitur ille nisi amando. summa igitur et uera sapientia est in praecepto illo primo: Diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua, ac
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ scil qui ignorantes deimsticiam.
et suamuolentes constitue. insticied̾i
nõ sũt subiecti. De hus quippe uanaela¬
tione tuũtib dcm̃ est. ꝙ ibunt ĩ tenebs̃
ext̾iores. quia iactantes de seĩe abrahe.
semen abrahe fieri uoluerũt. ut eẽnt
filii ꝓmissionis quia fidem nom testĩ

Expanded text:
eorum scilicet. qui ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. de his quippe uana elatione tumentibus dictum est, quod ibunt in tenebras exteriores, quia iactantes se de semine Abrahae semen Abrahae fieri noluerunt, ut essent filii promissionis; quia fidem noui test
Abbreviated transcription (Latin):
manificate eũ. et post̾ius timeat eũ.
Magnificatõ laudis ꝯgruit de qua di¬
x̾at. qui timetis dnm laudate eũ. uñ
iã multa deseriu. Ibi quippe amor ul
caritas dei. que pfc̃a forcis mutit timorẽ.
ħ est gentib additis radici abraham
uł insertionem oleꝯͣ oleastͥ ãputatis
pp̃ infidelitatis suꝑbiam nat᷑alibus ra¬
nus. etiam ip̃e domniꝰ i euũg̾ p̃dixit.¬
occõne illius qui in eũ ex gentib ccedi¬
dit. Tunc enĩait. Amen dico uob̾. nõ
ĩuem tantã fidemm isrł. Et adiũxit.
Id̾odiconob̾ quia multiaboriente et
occidente uement et recũbent cũ abͥ¬
ham ysaac et iacob in regno celorũ.
filii aũt regni ibũt in tenebras ext̾io¬
res. Ibierit ploraitio et stridordentiũ.
Ita signͣt inseri olecistrũ pp̃ hũilitate.
Die̾at quippe ille centurio nõ sũ dignꝰ¬

Expanded text:
magnificate eum\' et posterius \'timeat eum? magnificatio laudi congruit, de qua dixerat: Qui timetis dominum, laudate eum, unde iam multa disserui. ibi quippe amor uel caritas dei, quae perfecta foras mittit timorem. hoc est gentibus additis radici Abraham,Quam insertionem oleastri amputatis propter infidelitatis superbiam naturalibus ramis etiam ipse dominus in euangelionis qui in eum ex Gentibus credidit. Tunc enim ait, Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel: et adjunxit, Ideo dico vobis quia multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacob in regno coelorum: filii autem regni ibunt in tenebras exteriores; illic erit ploratio et stridor dentium: ita significans inseri oleastrum propter humilitatem; dixerat quippe ille Centurio, Non sum dign
Abbreviated transcription (Latin):
dente gr̃a dei. non eis ad malũ aĩa
supata ꝯsentiat. Sic .n. exalibi ꝓ¬
phetatũ est. Cerra tradita ẽ inmanus
iipii est. hoc est carotertena. eiue ciffra¬
mea c̃am meam. framea gladius est.
nec utiq tali ferro s cruce occisus ẽ xx̃c.
nec latus eius gladio s lancea ꝑcusse¬
runt. Eu̾slato gͥ uerto frameã suigñ
dixit ꝑsequentiũ sicut in alio psalmo
dicitur. et lingua eoꝵ gladius acutus
Unde quia i eius came lingua p̾ua¬
luit malignoꝵ orat ut cãe nicħ noce¬
cit cũdicit. Erue ci framea sĩca meã
ut hecͥmꝓphetia or̃o sad caput coñs
referas nõ uidet uelut indigentis pe¬
ticio s potius rei future figurata p̾fic¬
tio. aut certe q corpus eius ħ ẽ eccliã
graues ꝑsecutiones fu̾at ppessura fra¬
meam dixit qua maxime trucidati
sũt martires. Uñ nult eoꝵ aĩceseriu
uetimeat eos qui corpus occidunt.

Expanded text:
dente gratia dei non eis ad malum anima dente gratia dei non eis ad malum anima superata consentiat; sicut enim et alibi prophetatum est, terra tradita est in manus impii, hoc est caro terrena. Grue a framca animam meam. framea gladiue est; nec utique tali ferro sed cruce occisus est Christus nec latus eius gladio sed lancea percusserunt. translato ergo uerbo frameam linguam dixit persequentium, sicut in alio psalmdicitur, Et lingua eorum gladius acutus . Unde, quia in ejus carne lingua praevaluit malignorum, orat ut animae nihil noceat, cum dicit, Erue a framea animam meam: ut haec in prophetia oratio, si ad caput corporis referas, non videatur velut indigentis petitio, sed potius rei futurae figurata praedictio. Aut certe, quia corpus ejus, hoc est Ecclesia, graves persecutiones fuerat perpessura, frameam dixit, qua maxime trucidati sunt martyres; unde vult eorum animas erui, ne timeant eos qui corpus occidunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ipos dix̾it pulu̾em mortis in quẽ de¬
ductus est quos dixit caues multos
et ꝯsiliũ malignantiũ. canes nidel¬
illos appellans qui plerũq contͣ ĩno¬
centes latrãt cũ quib non hñt cõsu¬
pe eius expͥmitur in eoꝙ dicit. Fodeĩt
manus meas. et pedes meos dinu̾a¬
uerũt omñia ossa mea: Ip̃iu̾o conside¬
rauerũt me. et inspexunt me. fossest̃
.n. clauis manus et pedes eius. et cũ ex¬
tend̾etur in lignoquodã m̃õ mum̾ata
sũt ossa eius. Consid̾atus est aũt atq
deinde que subtexũt᷑. orantis sunt
tam ex ꝑsona capitis .i. hoĩs media¬
toris. ꝙͣ ex ꝑsona corporis qd est ecͣcͣa
quam dicit etiã unicã suani. Tuaũt
dñe inquit ne longe fec̾is auxiliũ
tuũ. hoc ad eius carnem ꝑtinet cui
resurrectio nõ in longnũ misseiẽnt
alioꝵ. In defensionem meam aspice
nequid noceant ĩmici qui sͥ utẽt
aliquid potuisse carirem ꝑrmuendo
mortalem. Non aũt nocent si deffẽ¬

Expanded text:
ipsos dixerit puluerem mortis, in quem deductus est. quos dixit canes multos et concilium malignantium canes uidelicet eos appellans, qui plerumque contra innocentes latrant, cum quibus non habent consupe eius exprimitur in eo, quod dicit: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumerauerunt omnia ossa mea: ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me. fossae. sunt enim clauis manus et pedes eius et, cum extenderetur in ligno, quodam modo numerata sunt ossa eius. consideratus est autem atque deinde, quae subtexuntur, orantis sunt tam ex persona capitis, id est hominis mediatoris, quam ex persona corporis, quod est ecclesia, quam dicit etiam unicam suam. tu autem, domine, inquit, ne longe feceris auxilium tuum. hoc ad eius carnem pertinet, cuius resurrectio non in longum missa est ut aliorum. in defensionem meam aspice, ne quid noceant inimici, qui sibi uidentur aliquid potuisse carnem perimendo mortalem. non autem nocent, si defen
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o eccłieus ad enunentiã licet refãs
et ip̃am manifestatõem quia om̃ia
quͣto clariꝰ nota sũt tanto mag̾ ĩ me¬
dio esse dicunt᷑ uł certe ad int̾iores ecͤ
quia int̾iora sunt media. neq .N.oĩs
qui labus ꝑsonat. cantat canticu
nonũ. s qui eomodo cantat ut apłs
ãmonet dicens. Cantantes et psallẽ¬
tes in cordib uris dũo. Intus .n. est
ħ gaudiũ. ubi nox laudis et cantat᷑¬
et auditur. quanoce landat᷑ qui gra¬
tis amandus est toto corde tota cĩa.
totamente. amatorẽq suũ accendit
in se gr̃a spũs sui sc̃i. Quid enĩ alindẽ
canticũ nouũ ꝙͣ laus dei. Demq seͤ et
eudentius ħ demõstrat. Eñ em̃ dixiss¬

Expanded text:
ad eminentiam scilicet referas, et ad ipsam manifestationem, quia omnia quanto clarius nota sunt, tanto magis in medio esse dicuntur; vel certe ad interiores Ecclesiae, quia interiora sunt media. Neque enim omnis qui labiis personat, cantat canticum novum, sed qui eo modo cantat ut Apostolus admonet, dicens: Cantantes et psallentes in cordibus vestris Domino . Intus enim est hoc gaudium, ubi vox laudis et canitet auditur; qua uoce laudatur, qui gratis amandus est toto corde, tota anima, tota mente amatoremque suum accendit in se gratia spiritus sui sancti; quid enim aliud est canticum nouum quam laus dei? Denique sequitur et euidentius hoc demonst