comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
finitate cõuingit᷑. nulla mitu¬
o g̾manitate copulat.Quis aũt
credere possitu laffuare auox¬
bitq illa sũmormitatis plurali¬
tas tamsit exuno eõuicta. ex
alio tam longinqua.et adĩui¬
cem uelut oĩno pegrina.ut ex
ea ꝑte quaunũ sũt. sit sũma in¬
differentia. ex ea u̾o parte qua ĩ
plures secernit᷑: ab omnisit cõ¬
uinctione alicna: Quetibi q̃so
pluralitas pulcor.que tͥ queso
cõueniẽtior utdeat̾. an illa que
oromatissima quadã propetatũ
uanetate distĩguit᷑. et decẽtissi¬
mo quodã proportionalitatum
modo murtoa ratione cõtexit᷑.
an illa que nulla differẽtiaꝵ cõ¬
cordia ul cõcordiali differentia
uicissisͥ cõnectit᷑. nulla alt̾ita¬
tum ordinatione pornat᷑:Nemi¬
nem puto estimare qd̃ mag̃pul¬
chrum ẽ: sũme pulchritudinia
posse deesse. et qd minꝰ pulchru
est: ip̃i mnẽe. Credi itaq oportet
mapulchrituome.S ne hec quã
propossiumꝰ ratio alicui forte. ꝓ¬
babilis magis qinecessaria uide¬

Expanded text:
ngitur, nulla mutuo germanitate copulatur. Quis autem credere possit, vel affirmare ausit, quod illa summae unitatis pluralitas, tam sit ex uno conjuncta, ex alio tam longinqua, et ad invicem velut omnino peregrina, ut ex ea parte qua unum sunt, sit summa indifferentia, ex ea vero parte qua in plures secernitur, ab omni sit conjunctione aliena? Quae tibi, quaeso, pluralitas pulchrior, quae tibi, quaeso, convenientior videtur, an illa quae ordinatissima quadam proprietatum varietate distinguitur, et decentissimo quodam proportionalitatum modo miranda ratione contexitur, an illa quae nulla differentiarum concordia, vel concordiali differentia vicissim sibi connectitur, nulla alietatum ordinatione perornatur? Neminem puto aestimare quod magis pulchrum est summae pulchritudini posse deesse, et quod minus pulchrum est ipsi inesse. Credi itaque oportetma pulchritudine. Sed, ne haec quam proposuimus ratio alicui forte probabilis magis quam necessaria vide
Abbreviated transcription (Latin):
bñfitio. Sed si ex alt̾ius bñfitio
ẽ eius posse: profecto et c̃ẽ. qiñ si¬
cut iam probatũ ẽ nõ ip̃i alio̾
et aliud ẽ eẽ et posse. Itaq aut
utrũq ꝯ semecip̃o h̃traut utrũ¬
qr a semetip̃o nõ habet. Hinc gͦ
colligit᷑q is qui asemetip̃o ẽ:

Expanded text:
beneficio. Sed si ex alterius beneficio beneficio. Sed si ex alterius beneficio est ejus posse, profecto et esse. Quoniam, sicut jam probatum est, non ipsi aliud et aliud est esse et posse. Itaque aut utrumque a semetipso habet, aut utrumque a semetipso non habet. Hinc ergo colligitur quod is qui a sem
Abbreviated transcription (Latin):
sine cõponẽte nec ꝑtitio ẽ sinedi¬
stribuẽte. Uidxamꝰ gͦ si illito qd̾
ueracit̾ deprehẽdit᷑ a semetipso
esse: possit habe cõpositũ ẽẽ. Con¬
stat aũtqr omnis cõpositio c̃o¬
positore eget. Et qd̃ sine bñfitio
cõpositoris ẽẽ nõ ualet: procul
dubio toip̃m qd̃ ẽ asemetip̃o¬
nõ h̃t. Patet gͦ qr qd̃ a semetip̃o
ẽ: cõpositum ẽẽ hal̾e nõ p̃t. Qo̾
gͦ omni origine et auctore ca¬
ret. sũme simplex eẽ habe opor¬
tet. Cui u̾o ẽ sũme simplexesse:
oportet ut toe sit ei eẽ. qd̾ posse.
sapiẽtem. qd̃ potentẽ eẽ. Erce de
de posse uideamꝰ. Queramꝰ itaqi
de ip̃ius posse. utrũ ei sit anscđm
plenitudinẽ an scđm ꝑticipati¬
onem Sed ubi ẽ ꝑticipatiosimł
et distributio.Nam nec ꝑticipa¬
tio sine distributione. Qui igit᷑¬
possibilitatẽ nõ nisi scđm ptici¬
pationẽ hab̾e ualet. procłoubi¬
o distributoris offitio indiget.
do. ip̃m suũ posse ẽ ei exalt̾ius

Expanded text:
componente, nec partitio est sine distribuente. Videamus ergo si illud quod veraciter deprehenditur a semetipso esse, possit habere compositum esse. Constat autem quia omnis compositio compositore eget, et quod sine beneficio compositoris esse non valet, procul dubio idipsum quod est a semetiphabet. Patet ergo quia quod a semetipso est, compositum esse habere non potest. Quod ergo omni origine et auctore caret, summe simplex esse, habere oportet. Cui vero est summe simplex esse oportet ut idem ei sit esse quod posse, sapientem quod potentem esse. Ecce de de posse videamus. Quaeramus itaque de ejus posse, utrum ei sit, an secundum plenitudinem, an secundum participationem. Sed ubi est participatio, simul est et distributio. Nam nec participatio sine distributione, nec dipotestatem nonnisi secundum participationem habere valet, procul dubio distributoris officio indiget. do, ipsum suum posse est ei ex alterius
Abbreviated transcription (Latin):
ce. constat de concordi pluralita¬
cis et unitatis mutua habitiroi¬
ne: locus postulat nũc de singu¬
larum ꝑsonar propͥetatib que¬
rere. et singulor propͥa singlis
assignare. Nam ꝙ tres illi intͥni¬
cate si ne dicant̾ psone siue exi¬
stentie. siue alio quolibet noĩe.
q tres illi inꝙͣ quibͦdam propͥe

Expanded text:
te, constat et de concordi unitate, constat et de concordi unitatis et pluralitatis mutua habitudine, locus postulat nunc de singularum personarum proprietatibus quaerere, et singularum propria singulis assignare. Nam quod tres illi in Trinitate sive dicantur personae, sive existentiae, sive alio quolibet nomine, quod tres i
Abbreviated transcription (Latin):
indiuina natura nõ ẽ nisi unũ¬
racit̾ cõstat oc ꝑsona pluralita¬
ce. ubi aũt nulla ẽ altitas: non
põt eẽpluralitas. Sed nec alt̾itas
ẽẽpõt: ubi nulla differẽtia ẽ. Qũo
gͦ pluralitas p̃t cõuenire cum in
ubi ẽĩplures hñt indifferẽs eẽ
exdifferenti origine.sic seruãt
diuina. ꝙ in cõmunicabilis exi¬
stẽtia.Notandũ itaq ꝙ quelibet
existẽtia diuina simul unu ali¬
quto inueitur habe̾ in cõmuni¬
cabile. ex eo utiq solo deprehen¬
ditur atq cõumcit᷑ psona eẽnã
etiam si plura habeat in cõmuni¬
cabilia. sufficit tñ unũsolum: ao
cõprobandũ ꝙ sit ꝑsona..la ex
eo constat q sit aliqs solus ab ali¬
is omnib ex illa proprietatedi¬
seretus. hecde his que supiusdic¬
tasũt quasi recapitulando ꝑstrin¬
ximus.ut ad ea que aohuc inq¬
renda restant quanto excercita¬
tiores. canto prõptiores accedamꝰ.
Sed q̃m cõstat de diuine sube̾ n
nitate cõstat de ꝑsonar pluralita¬

Expanded text:
in divina natura non est nisi raciter constat de personarum pluralitate. Ubi autem nulla est alietas, nec potest esse pluralitas. Sed nec alietas esse potest, ubi nulla differentia est. Quomodo ergo pluralitas potest convenire cum indUbi enim plures habent indifferens esse ex differenti origine, sic servant existentia. Notandum itaque quod quaelibet existentia divina, si vel unum aliquid invenitur habere incommunicabile, ex eo utique solo deprehenditur atque convincitur persona esse. Nam, etiamsi plura habeat incommunicabilia, sufficit tamen unum solum ad comprobandum quod sit persona. Nam ex eo constat quod sit aliquis solus ab aliis omnibus ex illa proprietate discretus. Haec de his quae superius dicta sunt, quasi recapitulando perstrinximus, ut ad ea quae adhuc inquirenda restant, quanto exercitatiores, tanto promptiores accedamus. Sed quoniam constat de divinae substantiae unitate, constat de personarum pluralita
Abbreviated transcription (Latin):
tas psonaꝵ.Sedqr in illa diui¬
na et sũme sapiẽti nat᷑a istaz al¬
t̾itatem nec tñ añdictamdiu̾¬
sitatem in ueĩmus iccirco plu
cua et compẽdiosa satis ut ar¬
bitram̃ ratione ostẽdimꝰ ꝙ i
chil ibi cõtranũ diffinimꝰ in eo
qd̃ dicimꝰ deũ nr̃m et substãtia¬

Expanded text:
n illa divina et summe sapienti natura, istam alietatem, nec tamen antedictam diversitatem invenimus. Idcirco plurcua et compendiosa satis, ut arbitramur, ratione ostendimus, quod nihil sibi contrarium definimus, in eo quod dicimus Deum nostrum et substa
Abbreviated transcription (Latin):
ciam scđm qua accipimꝰ psona
insingulari. iuxta eandẽ prors.
intelligẽtiam accipimꝰ eam et ĩ
plurali. nͥ ꝙ hic plures illic unꝰ
solus dat᷑ intelligi. Cimrdr pso¬
na. procerto intelligit᷑ aliꝗs unꝰ.
qui tñsit rationalis sb̃a. Cũ no¬
minãt᷑ trespsone: absqr dubio
intelligũt᷑ tres aliqui. quoꝵ tñ

Expanded text:
quam accipimus personam in singulari, juxta eamdem prorsus intelligentiam accipimus eam et in plurali, nisi quod hic plures, illic unus solus datur intelligi. Cum dicitur persona, pro certo intelligitur aliquis unus qui tamen sit rationalis substantia. Cum nominantur tres personae, absque dubio intelliguntur tr
Abbreviated transcription (Latin):
Iligentͥnotanoũ. mutu¬
q cõsioeratione cõferen¬
dum. qo̾ sicut ẽẽ sb̾stantialit̾
aluto et aluto. nõ tollit ubiq
tam̃ nõ sint nͥ una ꝑsona. Indi¬
na una.et alius aliqspsona al¬
tera. cũ tñ nõsint nͥ una eadẽq
sb̾a. Et quidẽ scimus et supius

Expanded text:
notandum mutuaque consideratione conferendum quod, sicut esse substantialiter aliud et aliud non tollit ubiquetamen non sit nisi una persona. In dina una, et alius aliquis persona alia, cum tamen non sint nisi una eademque substantia, et quidem scimus et superius
Abbreviated transcription (Latin):
quatũ ao propͥetatẽ u̾itatẽq p¬
sone. Sed magis iudicant ho¬
mines iuxta ro qõ expientia
probat.ꝙͣ iuxta to qõ ratiocĩa¬
tio dictat Psonas quidẽhu¬
manas utocmꝰ. diuinas antẽ
utocre nõ possumꝰ. In nat᷑ahu
tant̾ eĩ carnalis animꝰ adquie¬
seit eis queꝑ expientiã didicit.
ut uix aliqd credere queat.ꝙ
cis q̃ expiendo nou̾at ex aliq̃
similititome no appropĩquat.
Sed qui ad sitẽ dormitat. saltẽ
ad aptam rationẽ euigilet.Mõ¬
stiauimꝰ iam apta rationeꝙ ñ
sit necesse ubiẽq sũt pluresp
Erte ubic̃q sũt tres perso¬
ne: illito om̃o ẽ necesse. uͭ
alius aliqssit iste: alius aliꝗs
coꝵ pse solus sit acet̾is duob
propria distĩctione. et distĩctai
propͥetate discẽtus. Sic procłou
Namsi in nullo ascinui cẽ dif¬
ferent: utiq plures ẽẽ nõ pos¬
sent. Siquidẽ ubi nulla diffe¬
rentia ẽ pluralitas ẽẽ nõ p̃t. In
ueĩmus aũt suꝑiusꝙ in illa
sũma tͥnitate sit oĩbus in com¬

Expanded text:
quantum ad proprietatem veritatemque personae. Sed magis judicant homines juxta id quod experientia probat, quam juxta id quod ratiocinatio dictat. Personas quidem humanas videmus, divinas autem videre non possumus. In natura humtantum enim carnalis animus acquiescit eis quae per experientiam didicit, ut vix aliquid credere queat, quod eis quae experiendo noverat, ex aliqua similitudine non appropinquat. Sed qui ad fidem dormitat, saltem ad apertam rationem evigilet. Monstravimus jam aperta ratione quod non sit necesse ubicunque sunt plures erte ubicunque sunt tres personae, illud omnino est necesse ut alius aliquis sit iste, alius aliquieorum per se sit a caeteris duobus propria distinctione et distincta proprietate discretus. Sic procul dNam, si in nullo a se invicem differrent utique plures esse non possent. Siquidem ubi differentia nulla est, pluralitas esse non potest. venimus autem superius quod in illa summa Trinitate, sit omnibus in com
Abbreviated transcription (Latin):
num.et ꝙ ip̃m sit uniu̾salit̾
ꝑfectu. Quid ẽ eĩ beatituto. nͥ
bonoꝵ oĩum plenituto atq ꝑ¬
fectio: Constat itaq quia boyo
illi sũmo uniu̾salic pͥfecto. ni¬
chil oĩno desit. cuiꝰ adiectione
melioran possit.

Expanded text:
num, et quod ipsum sit universaliter perfectum. Quid enim est beatitudo, nisi bonorum omnium plenitudo atque perfectio? Constat itaque quia bono illi summo universaliterque perfecto nihil omnino desit cujus adjectione meliorari possit.
Abbreviated transcription (Latin):
Iaũt qui uere oĩpotens ẽ:
expetendor nich̾ decẽ põt.
rbi eĩ oĩpotẽtia ẽ. nulla pleni¬
tudo nulla ꝑfectio deẽe pocest.
Alion si uel aliqo de qualiẽq¬
ꝑfectione sũme potenti deesset.
nulla ꝑfectio deest. sed nec deẽ
p̃t. Ilichil aũt melius nichil
fectum in oĩbus. Constat ita
q de oĩpotenti ꝙ ip̃e sit sũũ
bonum: et qd̾ cõseq̃ns ẽ ꝙ ip̃e
sit sibi suũ. Siẽ eĩ supiorẽ habe̾
non ualet qui supremũ locum
tenet: sic oĩum summ᷑ de suo
ĩferioribonus fien ul beari nõ
ualet. Quõ aũt aliunce bonus
uł beatus fieri posset. qui ase¬
metip̃o ht̃ totum qd̾ habet:i
Est itaq de semetipo bonus ẽ¬
et de semetip̃o beatus. Ip̃e gͦ sua

Expanded text:
autem qui vere omnipotens est, expetendorum nihil deesse potest. Ubi enim omnipotentia est, nulla plenitudo, nulla perfectio desse potest. Alioquin si vel aliquid de qualicunqperfectione summe potenti deesset qnulla perfectio deest, sed nec deesse potest. Nihil autem melius, nihil erfectum in omnibus. Constat e quod ipse sit summum bonum, et quod consequens est, quod ipse sit suum bonum. Sicut enim superiorem habere non valet qui supremum locum tenet, sic omnium summus de suo inferiori bonus fieri, vel beari non valet. Quomodo autem aliunde bonus vel beatus fieri posset, qui a semetipso habet totum quod habet? Est itaque de semetipso bonus, est de semetipso beatus. Ipse ergo sua
Abbreviated transcription (Latin):
Edsim illo uero et sũnx
bono uniu̾salit̾q ꝑfecto
plenitudo ẽ oĩum bonoꝵ. num¬
ꝗd illud bonũ usq̃quaq ꝑfec¬
tum ẽ ex multis bonis compo¬
situm: S qd̾ ex pluribus cõpo¬
situm ẽ. naturalit̾ et diuisibile
ẽ. et qd̾ naturalit̾ ẽ dmisibile.
naturalit̾ ẽ et cõmutabile. Eti
ubi ẽ cõmutabilitas: nõ p̃t ẽẽ
et̾nitas. nec et sic uera felicitas.
Sed in bono qd uniu̾salit̾ per¬
fectum ẽ: nih̾ hoꝵ deẽẽp̃t. Nam
ut de cet̾is taceam. ex solius oĩ¬
potentie cõsideratione cõuinci¬
tur nich ꝑfectionis. et qd̃ con¬
seq̃ns ẽ. nicħ hor ibi deẽẽ potu¬

Expanded text:
in illo vero et summo bono universaliterque perfecto plenitudo est omnium bonorum, nunquid illud bonum usquequaque perfectum est multis bonis compositum? Sed quod ex pluribus compositum est naturaliter divisibile est, et quod naturaliter est divisibile, naturaliter est et commutabile, et ubi est commutabilitas, non potest esse aeternitas, et sic nec vera felicitas. Sed in bono quod universaliter perfectum est, nihil horum deesse potest. Nam, ut de caeteris taceam, ex solius omnipotentiae consideratione convincitur nihil perfectionis, et quod consequens est, nihil horum ibi dee
Abbreviated transcription (Latin):
na felicitate et uere et̾nitate sit
uera inc̃õmutabilitas. et con¬
seq̃nt̾ uera et sũma simplicitaᷤ.
Ubi aũt sũma simplicitas: ibi u̾a
et suma unitas. Quicgo gͦ ĩ sũ¬
mo bono ẽ uere et sume unũ ẽ.
nec ibi aluro et aliuo ẽẽ potest.
s toem ip̃m ẽ totũ qd̾ ẽ.

Expanded text:
 felici aeternitate sit vera incommutabilitas, et consequenter vera et summa simplicitas. Ubi autem summa simplicitas, ibi vera et summa unitas. Quidquid ergo in summo bono est, vere et summe unum est, nec ibi aliud et aliud esse potest, sed idem ipsum e
Abbreviated transcription (Latin):
et pre oĩbus p̃cipuum: usq i
ad hoc celum penna cõtẽplati¬
onis uolare ⁊ ĩtellectuales
oculos eius radiis infigere.⁊
Ad primũ itaq celũ ascenoit᷑:
actualit̾. ad scdm u̾ͥtualit̾. adt̾¬
cium intellectualit̾. Ad hoc uti¬
tis grẽ prerogatiua ceteris altiuᷤ
pleniusq illustrat. Totiẽs eĩm
ad boc celũ spũ sullenãte attolli¬
mur: quotiẽs ꝑ cõtẽplationis
grãm ao et̾nozum intelligeti¬
am promouem᷑. Parum ita̾qi
debet nob̾ ẽẽ que uera sunt de
et̾nis credere: nisi detur et hoc
ip̃m qd̾ credit̾ cum ratioĩs at¬
testatione cõuincere. Nec nob
sufficiat illa et̾norum noticia.
que ẽ ꝑ fidem solam. nisi appre¬
hendamꝰ et illam que ẽ ꝑ intel¬
ligẽtiam.sinecdum ad illami
sufficimus que ẽ ꝑ expientiã.
Hec in opis nñ prefactione pre¬
misimus. ut animos nrõs ad
huiꝰ modi studiũ attẽtiores et
ardẽtiores redoeremꝰ. Magni
di exercitio multũ studiosos

Expanded text:
et prae omnibus praecipuum est usque et prae omnibus praecipuum est usque ad hoc coelum penna contemplationis volare, et intellectuales oculos ejus radiis infigere. Ad primum itaque coelum ascenditur actualiter, ad secundum virtualiter, ad tertium intellectualiter. Ad hoc utitis gratiae praerogativa caeteris altius, plenisque illustrat. Toties enim ad hoc coelum spiritu sublevante, attollimur, quoties per contemplationis gratiam ad aeternorum intelligentiam promovemur. Parum itaque debet nobis esse quae vera sunt de aeternis credere, nisi detur et hoc ipsum quod creditur cum rationis attestatione convincere. Nec nobis sufficiat illa aeternorum notitia quae est per fidem solam, nisi apprehendamus, et illam quae est per intelligentiam, si necdum ad illam sufficimus quae est per experientiam. Haec in operis nostri praefatione praemisimus, ut animos nostros ad hujusmodi studium attentiores et ardentiores redderemus: magni di exercitio multum studiosos
Abbreviated transcription (Latin):
ut̾nitate inperpetuũ amittẽẽ
na. Hic itaq sp̃s quotiẽs terre¬
nis et transitoriis actualit̾ in¬
cũbit. qĩ semetĩpm dederit.et
subsemectip̃m descẽdit. Nil ali¬
ud gͦ ei est ad primũ celũ ascẽ¬
dere. q̃m ad semetip̃m reclire.
et que imortalitatis st̾ ⁊ se ip̃o
dig̃ pẽsare et agẽ. In corrupti
bilitas aũt: longe quitẽ sup̃
ip̃m ẽ quã int̾im possidere nõ
tum mento obtinere ualet.ad
scđm itaq celum ei ẽ ascentẽ.
incorruptibilitatis głiam me¬
ritis cõparare. Hanc utiq an¬
gelicus sp̃s quasi hereditatio ⁊¬
uire iam possicet. quã ꝑseuer¬
antie sue merito ea cõdicione
obtinuit. ut de cet̾o imppetuũ
amitt̾e nõ possit. Tercium aũt
celum ad solam ꝑtinet diuini¬
tatem. nã de deo seriptum est.qr
solus habitat et̾nitatẽ. Cetera
u̾o omĩa que extẽpore eẽ cepe¬
runt: eo ipõ et̾nitatẽ habere nõ
possunt. quo ab et̾no non fu¬
erunt. Sed singulare donun

Expanded text:
uturnitate in perpetuum amittere uturnitate in perpetuum amittere poena. Hic itaque spiritus quoties terrenis, et transitoriis actualiter incumbit, quasi semetipsum deserit, et sub semetipsum descendit. Nil aliud ergo ei est ad primum coelum ascendere, quam ad semetipsum redire, et quae immortalitatis sunt, et seipso digna pensare et aautem longe quidem supra ipsum est, quam interim possidere non tum merito obtinere valet. Ad secundum itaque coelum est ei ascendere, incorruptibilitatis gloriam meritis comparare. Hanc utique angelicus spiritus quasi haereditario jure jam possidet, quam perseverantiae suae merito ea conditione obtinuit, ut de caetero in perpetuum amittere non possit. Tertium autem coelum ad solam pertinet divinitatem; nam de eo scriptum est, quia solus habitat aeternitatem , caetera vero omnia quae ex tempore esse coet, eo ipso aeternitatem habere non possunt, quo ab aeterno non fuerunt; sed singulare donum,
Abbreviated transcription (Latin):
ret post ip̃m. Xp̃e ascẽdit cor¬
pore. nos ascẽdamꝰ m̃te: Ascen¬
sio itaq illius fuit corporaliᷤ.
ascẽsionis nrẽ doctorẽ atqo
ductorẽ spm̃ exibuit. nisi qr
ascẽsum nr̃m int̾im spũale
ẽẽ uoluit: Nam ad corpora
sit pro nob̾. Scdm illico. Sic
ueniet quead modũ uroistis
eum euntẽ in celis. Ascẽdamꝰ
gͥ spũalit̾: ascẽdamꝰ intellectu¬
alit̾: quo int̾im nõ licet cor¬
poralit̾: Parum aũt nob̾ d̃bet
ẽẽ ad pͥmi celi secreta mentis
cõtẽplatione ascẽdere. ascẽda
mus de primo ad secĩtou. et
de scđo ad t̾cium. Contẽplati¬
one ascẽdẽtibus de iisibilibꝰ
ad ĩuisibilia. de corporibus
ad spũalia. Primo occurrit
cõsioeratio ĩmortalitatis. sec̃¬
do cõsideratio in corruptibi¬
litatis. t̾rio cõsideratio et̾nita¬
tis. Ecce tripler regio. inmor¬
talitaus. ĩ cormptibilitatis et̾¬
nitatis. Prima ẽ regio sp̃s hu¬
mani. scda sp̃s angelici. tercia

Expanded text:
ret post ipsum, Christus ascendit corret post ipsum, Christus ascendit corpore, nos ascendamus mente. Ascensio illius fuit corporalis, ascensionis nostrae doctorem, atque ductorem spiritum exhibuit, nisi quia ascensum nostrum interim spiritualem esse voluit? Nam ad corporalsit pro nobis, secundum illud: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Ascendamus ergo spiritualiter, ascendamus intellectualiter, quo interim non licet corporaliter, parum autem nobis debet esse ad primi coeli secreta, mentis contemplatione ascendere. Ascendamus igitur de primo ad secundum, de secundo ad tertium. Contemplatione ascendentibus de visibilibus ad invisibilia, de corporalibus ad spiritualia. Primo occurrit consideratio immortalitatis. Secundo consideratio incorruptibilitatis. Tertio consideratio aeternitatis. Ecce triplex regio, immortalitatis, incorruptibilitatis, aeternitatis. Prima est regio spiritus humani, secunda spiritus angelici, tertia
Abbreviated transcription (Latin):
it amor ueritatis. Amplius ali¬
ꝗo nos in his posse oportebit⁊
satagamꝰ ut dictũ ẽ que credi¬
mus intelligere. Nitamĩ semp
inquãtũ fas ẽ uł fieri p̃t. cõp̃¬
hendere ratione: qd̾ tenemꝰer
fice. Sed ꝗd mirũ ẽ si addiui¬
nitatis archana mens nostra
caligat cũ omni pene mom̃to
t̾renarum cogitationũ puluẽ
sordescat: Excutere de pulueẽ
u̾ͥgo filia fyon.Si filii sumus
syon sublimẽ illam cõtẽpla¬
tionis scalam erganiꝰ. assuma¬
mus pennas ut aquile. ĩ qui¬
bus nos possumꝰ a t̾renis su¬
spentere. et ad celestia leuare.
Sapiamꝰ que celestia sũt: nõ
que sup terram. ubi xp̃e est ad
dext̾am dei sedens. Sequam̃
quo paulus p̃cessit. qui usqi
ad t̾cii celi secreta nolauit. ubi
audiuit archana illa: que nõ
licet homini loq ascendamus
post caput nm. naͣ adhoc ascẽ¬
dit in celum: ut prouocaret⁊
post setraheret desiderium no¬
strum. Xp̃e ascẽdit et sp̃s xp̃u

Expanded text:
it amor vanitatis, amplius aliit amor vanitatis, amplius aliquid nos in his posse oportebit, satagamus, ut dictum est, quae credimus intelligere. Nitamur semper, in quantum fas est vel fieri potest, comprehendere ratione quod tenemus ex fide. Sed quid mirum, si ad divinitatis arcana mens nostra caligat, cum omni pene momento terrenarum cogitationum pulvere sordescat? Excutere de pulvere virgo filia Sion. Si filii sumus Sion, sublimem illam contemplationis scalam erigamus, assumamus pennas ut aquilae, in quibus nos possimus a terrenis suspendere, et ad coelestia levare. Sapiamus quae coelestia sunt, non quae super terram, ubi Christus est ad dexteram Dei sedens, sequamur quo Paulus praecessit, qui usque ad tertii coeli secreta volavit, ubi audivit arcana illa quae non licet homini loqui. Ascendamus post caput nostrum. Nam ad hoc ascendit in coelum ut provocaret, et post se traheret desiderium nostrum. Christus ascendit, et spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
sisti ih̃m xp̃m. Uita itaq ex fi¬
de. et uita ex cogͥtione. Ex fite.
uita int̾na. ex cogͥtione. auta et̃¬
na.Ex fide uita illa qua int̾im
uiuimus bene. ex cogͥtione il¬
la qua in futuro unumꝰ beaterĩ¬
des itaq totius boni initium
est atq fundam̃tũ. Quã stiroi¬
osos gͦ in fide ẽẽ nos cõuenit. ⁊
qua omnebonũ et finroamen¬
tum sumit. et fumam̃tum ca¬
pit. Sed sicut in fide totius bo¬
ni inchoatio: sic in cogͥtioneto¬
tius boni cõsumatio atq per¬
fectio.eramur itaq ad ꝑfec¬
tionẽ. et quibus profectuum
gradibus possumꝰ: properemꝰ i
de fide ad cogͥtionem. Sataga¬
mus inquãtum possumꝰ ut ĩ¬
telligamꝰ qd̃ credimus. Cogite¬
one studuerũt uł quousq pro¬
feccrũt mũdi huiꝰ phylosophi.
et pudeat nos in hac parte ĩfe¬
riores ilł inuenin. Qd̾ eĩ notũ
ẽ dei. manifestũ ẽ illis. teste eĩ¬
uere fidei tradicionẽ accepimꝰ:
aplius aliqd debet in nobis a¬
mor ueritatis: ꝙͣ in illis potu-¬

Expanded text:
ita itaque ex fide, et vita ex cognitione. Ex fide vita interna, ex cognitione vita aeterna. Ex fide vita illa qua interim vivimus bene, ex cognitione vita qua in futuro vivemus beate: fides itaque totius boni initium est, atque fundamentum. Quam studiosos ergo in fide esse nos convenit, a qua omne bonum et fundamentum sumit, et firmamentum capit? Sed sicut in fide totius boni inchoatio, sic in cognitione totius boni consummatio atque perfectio. Feramur itaque ad perfectionem, et quibus ad profectum gradibus possumus, properemus de fide ad cognitionem: satagamus in quantum possumus, ut intelligamus quod credimus. Cogiteone studuerunt, vel quousque profecerunt mundi hujus philosophi, et pudeat nos in hac parte inferiores illis inveniri: Quod enim notum est Dei manifestum est illis, teste  cunabulis vere fidei traditionem accepimus? Amplius aliquid debet in nobis amor veritatis quam in illis potu
Abbreviated transcription (Latin):
est simul et prophica.
Nam apłs dicit. ꝙ pro¬
ph̾a predicit.quia. i¬
stus ex ftce uiit. Si i¬
sic est. immo qr sie est.
debemus utiq studio¬
se cogitare. frequent̾ re¬
tractare sacram̃ta froci nr̃e Sine
fide namq impossibile est pla¬
cere deo. Nam ubi nõ ẽ fites.
nõ põt esse spes. Oportet cĩ acce¬
dẽtem ad deum credere quia ẽ.
et inquirẽtibus se remunera¬
tor sit. alioquin que spes eẽ po¬
terit: Ubi aũt non ẽ spes. can¬
tas ẽẽ nõ põt. Quis eĩ amet i¬
de quo nil boni sperct: P ficez
gͥ promouem̃ ad spem. et per
spem proficimus ad caritatẽ.
Quicqd aũt habuero. si canta¬
tem non habuero. nichil mͥ pro¬
dest. Quis aũt sit fructus carita¬
tis: autdis ab ore ueritatis. Si
quis dilligit me. dilligetur
a pr̃e meo. et ego di .e. et mani

Expanded text:
prophetica. Nam Apostolus dicit quod propheta praedicit, quia justus ex fide vivit: si sic est, imo quia sic est debemus utique studiose cogitare, frequenter retractare sacramenta fidei nostrae. Sine fide namque impossibile est placere Deo. Nam ubi non fides, non potest esse spes. Oportet enim accedentem ad Deum credere quia est, et quod inquirentibus se remunerator sit, alioquin quae spes esse poterit? Ubi autem non est spes, charitas esse non potest. Quis enim amet de quo nil boni spe et? Per fidem igitur promovemur ad spem, et per spem proficimus ad charitatem. Quidquid autem habuero, si charitatem non habuero, nihil mihi prodest. Quis autem sit fructus charitatis, audis ab ore Veritatis: Si quis diligit me diligetur a Patre meo, e
Abbreviated transcription (Latin):
gine̾ et similitudinẽ facta
ognouimꝰ. diuinum simi¬
le libent̾ querimꝰ et elicimꝰ.
uñ ad diuinoꝵ intelligẽti¬
am subleuan ualeamꝰ. Ecce
sint duo quoꝵ unꝰ alicuius
rei sciẽtiam. uł alicuiꝰ artino¬
ticiam ꝑ se ip̃m excogitãdo
nire potuit. alti tradidit. et
to plenũ ⁊ ad integrũ erudi¬
sciẽtia eade uertas absq q̃¬
biguitate aliqua cõstat eẽ
tam incorde uniꝰ ꝙ̃ incort̃
alt̾ius: Alioqn alium nõ to¬
cuit scĩam quã alt̾ inuenit.
ut sic dicam oĩo inaccepta.
Nũꝗd tñ aliuo aliqd ẽ istai
ꝙ illa: Si ꝗcꝗd ueritatis est
in ista totum nec aliito ẽ in
illa. procłonbio utriꝰq scĩa e¬
nt eẽntialit̾ una. Constat tam̃
nichominusꝙ accepta scĩa
ñ sit ĩaccepta. nec ĩacceptaɨ
possit dici accepta cũ tñ ĩac¬
cepta et accepta sit ẽentialit̾
speculatione possumꝰ perpẽ¬
dere ꝗd oporteat de diuini
sẽtire. hinc gͥ specule inni¬

Expanded text:
ginem et similitudinem factam ginem et similitudinem factam agnovimus, divinum simile libenter quaerimus, et elicimus unde a divinorum intelligentiam sublevari valeamus. Ecce sint duo quorum unus alicujus rei scientiam, vel alicujus artis notitiam per seipsum excogitando adidit, et ad plenum et ad integrum erudiscientia eadem veritas absque ambiguitate aliqua constat esse tam in corde unius quam in corde alterius? Alioquin alium non docuit scientiam, quam alter invenit. ut sic dicam, omnino inaccepta. Nunquid tamen aliud aliquid est ista quam illa? Si quidquid veritatis est in ista, totum nec aliud est in illa, procul dubio utriusque scientia erit essentialiter una. Constat tamen nihilominus quod accepta scientia non sit inaccepta, nec inaccepta possit dici accepta, cum tamen inaccepta et accepta, ut dictum est, speculatione possumus perpendere quid oporteat de divinis sentire. Huic ergo speculae inni
Abbreviated transcription (Latin):
humanã intelligẽtiã ilto qd
ꝑtinacit̾ negatis. ꝙ istud qb̾
no b̾ͥcum ueracit affirmatis:
Si u̾o eiꝰ assertionis enodatio¬
nem nostis qua astruitis. cur
cam in lucẽ nõ profertis. cur
eam frĩbus inuitetis : Et si uo
latet utusq en olatio. cur cre¬
ditis scĩs pr̃ibus inuno.⁊ nõ
genita. Ut aũt breuit dicamꝰ
q suꝑ propositamquestionẽ
setimus.in hoc genita sub̾a
ingenite figurã gerit.ꝙ eã¬
dem ꝙ ista de se ꝑsonam⁊ eo
dem modo ꝓducit. et eiufder
doni causa ⁊ origo.actor⁊ pr̃i¬
cipium existit.Eadẽ sane to¬
tius plenitudĩs largitio per
oĩa manat.tam abuna qͣm
abalia.tam a genita ꝙͣ ab in¬
genita sub̾a.¬
Uando ad sublimiũ ⁊ in¬
uisibiliũ ĩuestigatiorẽ
et demostͣationẽ nitim̃. simi¬
lituoinũ scala libent utim̃ut
habeãt qua ascẽdere possint
qui cotẽplationis perrnas ⁊¬
nõdum acceperũt. In illa ita¬
q nata qũã ad diumã ima¬

Expanded text:
humanam intelligentiam illud quod humanam intelligentiam illud quod pertinaciter negatis, quam istud quod nobiscum veraciter affirmatis? Si vero ejus assertionis enodationem nostis quam astruitis, cur eam in lucem non profertis? Cur eam fratribus invidetis? Et si vos latet utriusque enodatio, cur creditis sanctis Patribus in uno, et non genita. Ut autem breviter dicamus quod super proposita quaestione sentimus, in hoc genita substantia ingenitae figuram gerit, quod eamdem quam ista de se personam, et eodem modo producit, et ejusdem doni causa et origo, auctor et principium existit. Eadem sane totius plenitudinis largitio per omnia manat, tam ab una quam alia, tam a genita quam ab ingenita substuando ad sublimium et invisibilium investigationem et demonstrationem nitimur, similitudinum scala libenter utimur, ut habeant qua ascendere possint, qui contemplationis pennas nondum acceperint. In illa itaque natura quam ad divinam ima
Abbreviated transcription (Latin):
genita.nec ingenita sub̾a est
genita.nec genita ẽ ingeni¬
ta.nec tñsequat᷑ ut ibi sit a¬
lia et alia suba.s alia et alia ꝑ¬
uo ingenita:absq omni cõ¬
tradictione cõscq̃ns erit ut a¬
lia sit sub̾a unĩ. et alia oĩo sb̃a
alt̾ius.Iirdiumna u̾o nata pro¬
cutdubio uniꝰ sub̾a ẽ ingeita.
alt̾ius genita.nec tñ c̃õseq̃ns
ẽ ut alia sit sub̾a uniꝰ. et alia
alt̾ius. s ut alia sit psona istiu.
et aliapsona illĩ.Non capio
inꝗs nõ intelligo Sed qd̃ ꝑ in¬
telligẽtiam cape nõ potes: ꝑ fi¬
dei deuotionẽ credere potes.
Alioqn tͥ cuisq similib dici¬
cur.Si nõ crechderitis non ĩ¬
telligetis. Cur nõ creditio q
uniusalẽ eccłam coctoie de
xp̃o cõfitẽtem agnoscitis:
nitus. Sed forte nõ uultis
hoc credere. eo qd̾ nõ potestis
exẽplo probare uł ꝑ intelligẽ¬
tiam caꝑe. Nũgo ꝑ intelligẽ¬
tiam capitis ul exẽpio proba¬
stantie: Nũꝗd magis excechit

Expanded text:
genita, nec ingenita substantia est genita, nec ingenita substantia est genita, nec genita est ingenita. Nec tamen sequitur ut ibi sit alia, et alia substantia, sed alia et alia pvero ingenita, absque omni contradictione consequens erit, ut alia sit substantia unius, et alia omnino substantia alterius. In divina vero natura, procul dubio unius substantia est ingenita, alterius genita, nec tamen consequens est ut alia sit substantia unius, et alia alterius, sed ut alia sit persona istius, et alia persona illius. Non capio, inquit, non intelligo; sed quod per intelligentiam capere non potes, per fidei devotionem credere potes. Alioquin tibi, tuisque similibus dicitur: Si non credideritis, non intelligitis . Cur non creditis quod universalem Ecclesiam quotidie de Christo confitentem agnoscitis? nitus. Sed forte non vultis hoc credere, eo quod non potestis exemplo probare, vel per intelligentiam capere. Nunquid per intelligentiam capitis, vel exemplo probad magis excedit
Abbreviated transcription (Latin):
suba genita. Sed multi tẽpo¬
ribus nnĩs funex̾e.qui nõ au¬
dent hoc dic̾e. qn potiusꝙ mł
co piculosius ẽ contͣsc̃orum
patrũ auctoritatẽ. et tot atte¬
stationes pat̾naꝵ traditionũ
aucẽt negare ⁊ modis oĩbus
conant̾ refellere. Nullo mͦ cõ¬
cedunt ꝙ sub̾a gignat subaar.¬
gant qd om̃s sc̃i adfunant
Ao to qd̾ ip̃idicunt auctori¬
tatem inuenire nõ possũt. Af¬
ferant si possũt auctoritate
ñõ dicam plures s saltẽunar
que neget sulum gignere sb̃¬
stantĩa.lam ad hoc qd̾ dicim᷑
auctoritates multas etĩa ip̃i
adducunt. et in morẽ golie
gladium in quo iugulẽtur
deferentes ad ctamen proce¬
dunt.Sed sic intelligẽdum
positio et omni acceptione
digna. que hoc ꝙͣ scĩpr̃es pari¬
ter clamant: cotendit ẽẽ fal¬
sum. et qd̾ nemo scõrum asse¬
nit: contẽdit ẽẽ uerũ. Sed di¬
cunt. Si filii suba ẽ genita prĩs
u̾o ingenita. quõ utriusq ent
una eddẽq suba: absq dubio

Expanded text:
a genita. Sed multi temporibus nostris surrexere, qui non audent hoc dicere, quin potius quod multo periculosius est, contra sanctorum Patrum auctoritatem, et tot attestationes paternarum traditionum audent negare, et modis omnibus conantur refellere, nullo modo concedunt quod substantia gignat subgant quod omnes sancti affirmant, ad id quod ipsi dicunt, auctoritatem invenire non possunt. Afferant, si possunt, auctoritatem, non dicam plures, sed saltem unam, quae neget substantiam gignere substantiam. Nam ad hoc quod dicimus, auctoritates multas etiam ipsi adducunt, et in morem Goliae gladium ex quo jugulentur deferentes, ad certamen procedunt. Sed sic intelligendum positio et omni acceptione digna, quae hoc quod sancti Patres pariter clamant contendit esse falsum, et quod nemo sanctorum asserit contendit esse verum. Sed dicunt: Si Filii substantia est genita, Patris vero ingenita, quomodo utriusque erit una eademque substantia? Absque dubio
Abbreviated transcription (Latin):
figura ingenite psone.Si pa¬
trem dicis.si ingẽitam sb̾am.
si ingeĩtampsonam noĩas.
eandẽ proctdubio psona de¬
signas. Proct̾oubio nich̾ ali¬

Expanded text:
figura ingenitae personae. Si Patrem dicis, si ingenitam substantiam, si ingenitam personam nominas, eamdem procul dubio personam designas. Procul dubio nihil ali
Abbreviated transcription (Latin):
Pat̾ si quide filio et generan¬
do donat. et donãdo generat.
Recte gͦ de filio d̾. qd sit geĩ¬
ta sapĩa. si c̃ et de pr̃e ꝙ sit sapĩa
ingenita. Nichꝰ u̾o oĩo sapit
unus.ꝙ nõ eque sapiat et aliꝰ
Utrobiq itaq una eadẽq sa¬
piẽtia. cũ tñnec ingenita sit
genita. nec genita sit ingeni¬
ta Siu̾o filius ẽ genita sapĩa:
cõseq̃nt̾ et genita suba. neq
eĩ aliud ẽ eius sapĩa ꝙͣ eiꝰ suba.
Qd̾ igit᷑ dictũ ẽ de genita et ĩ¬
genita sapĩa: iuxta eandẽ cõ¬
seq̃ntiam cõcedere oportet de
genita et ingenita sub̾a. Nu¬
stra itaq quioã timent dic̾e
eĩsupius iam diximꝰ ex eo qõ
pat̾ ẽ sub̾a ingenita.filius geĩ¬
ta. nõ ex eosequit̾ ꝙ sintalia
et alia sub̾a.s prorsus alia ⁊ ali
aꝑsona.

Expanded text:
Pater siquidem Filio et generanPater siquidem Filio et generando donat, et donando generat. Recte ergo de Filio dicitur, quod sit genita sapientia, sicut et de Patre quod sit sapientia ingenita. Nihil vero omnino sapit unus, quod non aeque sapiat et alius. Utrobique itaque una eademque sapientia, cum tamen nec ingenita sit genita, nec genita sit ingenita. Si vero Filius est genita sapientia, consequenter et genita substantia. Neque enim aliud ed igitur dictum est de genita et ingenita sapientia, juxta eamdem consequentiam concedere oportet de genita et ingenita substantia. Frustra itaque quidam timent dicereenim superius jam diximus, ex eo quod Pater est substantia ingenita, Filius genita, non ex eo sequitur quod sit alia et alia substantia, sed prorsus alia et alia persona.
Abbreviated transcription (Latin):
quio ht a semetipobt. Ere¬
dunt nobcũ ꝙ filius aprẽ
accepit: ꝗcꝗd ab et̾no ha¬
buit. Constat itaq q pleĩ¬
citomnẽ sapĩe filius accepit
apr̃e. Cõcedunt nob̾cũ ꝙ ñ
sit alia sapiẽtia prĩs.et alia
sapĩa filii.s una eadẽq poĩa
tam prĩs ꝙͣ filii. Nichominꝰ
tñ cõstat ꝙ sap̃ia filii sit accep¬
ta.sapĩa prĩs in accepta.con¬
stat eque ꝙ inaccepta ñ sit
accepta. nec accepta sit inac¬
cepta.cũ tñ tam accepta ꝙͣ
maccepta sit procuboubio
eẽntialit̾ ia.Quis adeo sim¬
plex ul habes ut neget de sa¬
piẽtia diuina qd possibile ⁊¬
uioet in scĩa humana: S ed
ut ad huc diligẽtius huic
eẽ et aliud sape Uñitaqr est ei
ẽẽntia: in et sapĩa. Qd̾ aũt ac¬
cipit ẽẽ ex gñatione: cõstat
ip̃m genitum ẽe. Constat qd̃
filii sapĩa uł potius filius sapi¬
entia sit ex pre genita.Nec ali¬
id ẽ pr̃em filio sapĩam dedis¬
se. ul filio accepisse:ꝙͣ prẽm
eum qui sapĩa ẽ generasse.ɨ

Expanded text:
quid habet, a semetipso habet. Credunt nobiscum, quod Filius a Patre accepit quidquid ab aeterno habuit. Constat itaque quod plenitudinem sapientiae Filius accepit a Patre. Concedunt nobiscum, quod non sit alia sapientia Patris, et alia sapientia Filii, sed una eademque per omnia tam Patris quam Filii. Nihilominus tamen constat quod sapienti Filii sit accepta, sapientia Patris inaccepta. Constat aeque quod inaccepta non sit accepta, nec accepta sit inaccepta, cum tamen tam accepta quam inaccepta sit procul dubio essentialiter una. Quis adeo simplex vel hebes ut neget de sapientia divina quod possibile videt in scientia humana? Sed, ut adhuc diligentius huic esse et aliud sapere. Unde itaque est ei essentia, inde et sapientia. Quod autem accepit esse ex generatione, constat et ipsum genitum esse. Constat quod Filii sapientia, vel potius Filius, sapientia sit ex Patre genita. Nec aliud est Patrem Filio sapientiam dedisse, vel Filio accepisse, quam Patrem eum qui sapientia est generasse.
Abbreviated transcription (Latin):
tis singularitate supius
iam biximus. ecce ꝙͣ multis
modis probare possumꝰꝙ ñ sit
d̾s nisi unus.Unus inereatus.
unus et̾nus. unus inmẽsus.
quoꝵ singula probantatq cõ¬
uincũt: ꝙ nõ sit ds nͥ unus. Si
bñ attẽdis ide probare poteris:
ex cõsiderationebonitatis:.Nã
siquis dieat plures deos ẽẽ.cõ¬
uinci poterit ex hac cõsiderati.¬
one unũquẽlibet ab alto quo¬
libet eẽ. quoꝵ singulis sit pro¬
prium nõ nͥ a semetipĩs existe̾.
Sed qm̃ hoc ex ante iam dictiꝰ
perpẽdi et proban posse cogno¬
uimꝰ. ex ĩdustria pret̾imus. et
lectoris sagacitati eliciẽda re¬
linqmus.

Expanded text:
tis singularitate superius jam diximus, ecce quam multis modis probare possumus quod non sit Deus nisi unus. Unus increatus, unus aeternus, unus immensus, quorum singula probant atque convincunt quod non sit Deus nisi unus. Si bene attendis idem probare poteris ex consideratione unitatis Nam, si quis dicat plures deos esse, convinci poterit ex hac consideratione unum quemlibet ab altero quolibet esse, quorum singulis sit proprium, nonnisi a semetipsis existere. Sed quoniam hoc ex ante jam dictis perpendi et probari posse cognovimus, ex industria praeterimus, et lectoris sagacitati elicienda relinquimus.
Abbreviated transcription (Latin):
o inuenit si nõ execoit: ꝙ non
sit aluto aligo ei bonitas ⁊ ali¬
ut aliqd eĩ imm̃sitas. Quro gͦ:
Si toe ẽ eius imm̃sitas qḋ boni¬
tas nũꝗo enit imm̃sitate sua bo¬
nus: Si toe ẽ eius bonitas qõ
imm̃sitas. nũꝗo enit bonitate
sua magnus:Sed bonitas utor¬
tur ꝑtinere ad qualitatẽ immẽ¬
sitas ad quãtitatẽ. Quio gͦ. Ent¬
ne qualitate magnꝰ. et quanti¬
tate bonus: Et ad hec quisido
te bonus. et sine quãtitate z¬
magnus: Et ao hec ꝗs idoix¬
us: Exhis ut arbitror ꝑfaci¬
le ẽ intellige̾ ꝙͣ sit ineffabile.
io et incõprehẽsibile qd̾ ra¬
tioratiocinãdo cõ pellit de deo
nostro sẽtire.

Expanded text:
 non sit aliud aliquid ejus bonitas, et aliud aliquid ejus immensitas. Quid ergo si idem est ejus immensitas quod bonitas, nunquid erit immensitate sua bonus? Si idem est ejus bonitas quod immensitas, nunquid erit bonitate sua magnus? Sed bonitas videtur pertinere ad qualitatem, immensitas ad quantitatem. Quid ergo? Eritne qualitate magnus et quantitate bonus? Et ad haec, quis idonte bonus et sine quantitate magnus? Et ad haec, quis idoneus? Ex his, ut arbitror, perfacile est intelligere quam ineffabile imo et incomprehensibile quod ratio ratiocinando compellit de Deo nostro sentire.
Abbreviated transcription (Latin):
la cõcretio. ip̃a nulli. nich̾ ip̃i in¬
est. uelut insb̾iecto. Dicit̃ ⁊ est
summa potẽtia.dr et est sũma
sapientia. et ne insb̾iecto esse
putet᷑: sba nominat. Sed quia
contra sb̾arum naturã nichilei
uelut insubiecto inherere depre¬

Expanded text:
o, ipsa nulli, nihil ipsi inest velut in subjecto. Dicitur et est velut summa potentia; dicitur et est summa sapientia, et ne in subjecto esse putetur, substantia nominatur. Sed quia contra substantiarum naturam nihil ei velut in subjecto inhaerere depre
Abbreviated transcription (Latin):
dicat qd̾ dei sub̾a sapiẽtia q¬
dem hoc ẽ se ip̃am ex parte habe¬
at. et ex parte nõ habeat et ple¬
nitudinẽ sui ip̃ius habere non
ualeat: Qũa igit̾ nõ p̃t dei sub¬
stantia se totam nõ habere:tam
nõ p̃t sapiẽtie plenituomne ca¬
rere.
qd̃ supius de oĩpotẽtia d̾r.
Sieut eĩ sapiens quisq aut sa¬
pientie plenitudine aut ip̃ius
participatiõe ẽ sapiens: sic sane
potẽs quisq potẽtie plenitudĩe.
seu ip̃ius participatione: est po¬
tens. Est aũt impossibile aligo
se ip̃o participare. Qd̃ igit deus
oĩpotens ẽ: potẽtie ꝑticipatior

Expanded text:
dicat quod Dei substantia sapientia quidem hoc est seipsam ex parte habeat, et ex parte non habeat, et plenitudinem sui ipsius habere non valeat? Quam igitur non potest Dei substantia se totam non habere, tam non potest plenitudine carere. quod superius de omnipotentia dicitur. Sicut enim sapiens quisque, aut sapientiae plenitudine, aut ipsius participatione est sapiens, sic sane potens quisque, plenitudine potentiae, seu ipsius participatione est potens, est autem possibile aliquid seipso participare. Quia igitur Deus potens est, potentiae participati
Abbreviated transcription (Latin):
an inde dicat᷑ sũma qd̾ nulliꝰ
unꝙͣ possit maior eẽ ꝙͣ illa: ani¬
ta ueracit̾ ẽ sũma ut sit usque¬
quiq ꝑfecta. Sed certissime c̃õ¬
stat qm ubi oĩpotentia ẽ: pleni¬
nitudo sapiẽtie deesse non p̃t.
Nam si etde sapiẽtie plenitiroi¬
ne aligo ꝑfectionis deesset qõ
habere nõ posset: absq ulla am¬
biguitate oĩpotens nõ ẽet. Con¬
stat itaq de dei sapiẽtia qd̃ de oĩ
oĩno sciẽtie et prudẽtie ꝑfectio¬
ne nich̾ ei desit. cuiꝰ adiectiõe
maior uł melior esse possit. No¬
tandum quomodo ex cõsid̾ra¬
tione diuine sapiẽtie plenitu¬
do potẽtie ipsius deprehendit᷑ ꝙ
ruisus ex õipotentie cõstoerati¬
one. sapiẽtie plenituto mani¬
festat᷑: atq cõuincit᷑. xxiii

Expanded text:
dicatur summa quod nullius unquam possit major esse quam illa, an ita veraciter est summa, ut sit usquequaque perfecta? Sed certissime constat quoniam ubi omnipotentia est, plenitudo sapientiae deesse non potest. Nam si ei de sapientiae plenitudine aliquid perfectionis deesset quod habere non posset, absque ulla ambiguitate omnipotens non esset. Constat itaque de Dei sapientia, quod de omnium omnino scientiae et prudentiae perfectione nihil ei desit, cujus adjectione major vel melior esse possit. Notandum quod ex consideraratione divinae sapientiae plenitudo potentiae ipsius deprehenditur. Et rursus ex omnipotentiae considetione, sapientiae plenitudo manifestatur atque convincitur.
Abbreviated transcription (Latin):
St aũt ĩpossibile plures
oĩpotẽtes ẽẽ. Qui eĩ uere
oipotens fuerit. facile efficere
poterit ut ceteroꝵ quilibet nichꝰ
possit. Alioqn uere oĩpotens nõ
ent. Ecce quales oĩpotentes q¬
de facili fieri possũt nullipotẽtes:
Ecce ꝙͣ facile cõuincit᷑ ꝙ non¬
nisi unũ oĩpotentẽ ẽẽ ip̃a rerum
natura patit᷑. Deum aũt oĩpotẽ¬
tem eẽ ꝑspieua ratione collegi¬
mus. et iam inde dubitare nõ
possimus. Qũã gͥ non põt eẽ
oĩpotens nisi unus: tam non
p̃t ẽẽ deus nisi unus. Constat
itaq qd̃ credimus. et qd̃ supi¬
us iam diximus. quia uera di¬
uinitas manet ĩ unitate sube.
et sb̾stantie unitas in uera di¬
uinitate. Ecce de diuinitatis
unitate multa iam diximus.
supest nũc ut de nature ip̃ius
singularitate aliqua dicamus.
Nod in hoc libro agit̾ ḋdi¬
uinis propͥetatib. et pͥnx
ꝙ deus sit increatꝰ.¬

Expanded text:
Est autem impossibile plures omnipotentes esse. Qui enim vere omnipotens fuerit, facile efficere poterit ut caeterorum quilibet nihil possit, alioqui vere omnipotens non erit. Ecce quales omnipotentes, qde facili fieri possunt nulli potentes. Ecce quam facile convincitur quod nonnisi unum omnipotentem esse ipsa rerum natura non patitur. Deum autem omnipotentem esse perspicua ratione collegimus, et jam inde dubitare non possumus. Quam igitur non potest esse omnipotens nisi unus, tam non potest esse Deus nisi unus! Constat itaque quod credimus, et quod superius jam diximus, quia vera divinitas manet in unitate substantiae, et substantiae veritas in una divinitate. Ecce de divinitatis unitate multa jam diximus, superest nunc ut de naturae ipsius singularitate aliqua dicamus. Quod in hoc libro agitur de divinis proprietatibus, et primo quod Deus sit increat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. diuinã sapiẽtiam latere nõ
p̃t. Deus itaq si aligo de potẽ¬
tie plenicitoine intelligit qd̾
habere nõ possit.erit maius ali¬
ꝗd ineius nosse ꝙͣ meius pos¬
se. quor neutrũ nil aliito est.
ꝙͣ ip̃ius eẽ. Erit gͦ iuxta suꝑi¬
orem disputationẽ unũ toẽq
eẽ. et se ip̃o maius. et se ip̃omi¬
nus. quo nich̾ ẽ impossibili¬
us. Hinc gͥ absq dubio colli¬
git̃ qd̃ omĩa p̃t. quec̃q posse
potẽtia.Nam multa dicimur
posse. que multo melius ẽẽt ñ
posse: q posse. Posse decre scere.
posse defic̾e. posse destrui. et in
nicbilũ redigi. et quelibet hu¬
iusmodi maus ẽ om̃o nõ pos¬
se: ꝙͣ posse. Magis eĩ sũt ista in¬
fumitatis indicia. ꝙͣ maiestati
insignia.Omĩa itaq illa et so
et eo rectius atq uerius eu
oĩpotẽtem dicimus: quo euiͦ
potẽtie omĩa infurmitatis ar¬
gum̃ta detrahimꝰ.¬

Expanded text:
sapientiam latere non potest. Deus itaque si aliquid de potentiae plenitudine intelligit quod habere non possit, erit majus aliquid in ejus nosse quam in ejus posse, quorum neutrum nihil aliud est quam ipsius esse. Erit ergo juxta superiorem disputationem, unum idemque esse et seipso majus et seipso minus, quo nihil est impossibilius. Hinc ergo absque dubio colligitur quod omnia potest quaecunque posse potentia est. Nam multa dicuntur posse, quae multo melius esset non potuisse quam posse, posse decrescere, posse deficere, posse destrui et in nihilum redigi, et quaelibet hujusmodi, majus est omnino non posse quam posse. Magis enim sunt ista infirmitatis indicia quam majestatis insignia. Omnia itaque illa, et solEt eo rectius atque veracius eum omnipotentem esse dicimus, quo ejus potentiae omnia infirmitatis argumenta detrahim
Abbreviated transcription (Latin):
Nod deus sũme potẽs exi¬
stat.satis quidẽ ex supio¬
ribus constat. S ed queri ad¬
huc p̃t utrum utoe dicat᷑ sũ¬
me potens qr nemo in potẽtia
eo suꝑior sit. an sic sit summe
potens ut omĩa possit. et ue¬
racit̾ omp̃s sit. Sed si oĩpoten¬
tem diffitem̃: maius aligo do
iam posse cogitare cõuincim̃.
Maius namq ẽ oĩpotentiam
habere: ꝙͣ qualemẽq potẽtia.
cui aliqo desit de oĩpotentie

Expanded text:
od Deus summe potens existat satis quidem ex superioribus constat. Sed quaeri adhuc potest utrum inde dicatur summe potens, quia nemo in potentia eo superior sit, an sic sit summe potens ut omnia possit et veraciter omnipotens sit. Sed si omnipotentem diffitemur, majus aliquid Deo jam posse cogitare convincimur. Majus namque est omnipotentiam habere quam qualemcunque potentiam cui aliquid desit de o
Abbreviated transcription (Latin):
mus ꝑsonam:nũꝙͣ intelligimꝰ
nisi unã solam sb̾am. et sĩgula¬
rem aliquã. Itaq cũ intelligẽ¬
tia sb̾e. sub noĩe aĩalis subintel¬
ligit᷑ propͥctas cõmunis omni
munis omni hoĩ. et sub noĩe
ꝑsone similit̾ sub intelligit̾ q̃¬
dam propͥetas que nõ conue¬
nit nisi uisoli. nullatũ deter¬
minate.sic̃ in propͥo noĩe. Alias
gͦ subintelligit᷑ propͥetas genera¬
lis.alias propͥetas specialis.ad
nom̃ aũt psone propͥetas indi¬
utoualis.singularis.in comu¬
nicabilis. Exhis ut arbitior fa¬
cile pot̾is adu̾tere ꝙ int̾se ml¬
tum differant sigͥficatio subx.¬

Expanded text:
elligimus nisi unam solam substantiam et singularem aliquam. Itaque cum intelligentia substantiae sub nomine animalis subintelligitur proprietas communis omni communis omni homini; et sub nomine personae similiter subintelligitur quaedam proprietas quae non convenit nisi uni soli, nulla tamen determinate sicut in proprio nomine. Alias ergo subintelligitur proprietas generalis, alias proprietas specialis. Ad nomen autem personae proprietas individualis, singularis, incommunicabilis. Ex his, ut arbitror, facile poteris advertere quod inter se multum differant significatio sub
Abbreviated transcription (Latin):
tionis nr̃ep ora prophar predi¬
rit ꝑ ora euãgelistaꝵ descripsit
pora doctoꝵ exposuit. Qui istito
attẽderit. nullo modo credere
pot̾it. qd̾ sũmum fiori nr̃ẽ artic¬
ulum. qd̾ sacratissimũ et secreti¬
ssimum trinitatis mistium qͦd
nomẽ illuo qd̾ uoluit ab omĩ
corde credi. ab omni ore cõfite¬
ri.estimationi hominũ exposue¬
rit. et nõ potius sua inspiratio¬
ne oromau̾it. Eccedicamus qr
hii qui hoe nom̃ psone primo ao
diuma transtulerũt. eccediea¬
mus qm̃ hoc ip̃m ex necessitate

Expanded text:
tionis nostrae per ora prophetarum praedixit, per ora evangelistarum descripsit, per ora doctorum exposuit. Qui istud attendit, nullo modo credere poterit quod summum fidei nostrae articulum, quod sacratissimum et secretissimum Trinitatis mysterium, quod nomen illud quod voluit ab omni corde credi, ab omni ore confiteri, aestimationi hominum exposuerit, et non potius sua inspiratione ordinaverit. Ecce dicamus quia hi qui hoc nomen personae primo ad divina transtulerunt, ecce dicamu