comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui baptizandi recipit officiũ. sine e̾smate
usquã debet ꝓgredi. qr uit̃ nos placuit senł
trismari. De eo qut̃ qui in bap̃mate qͣcũq ne¬
ceĩtate faciente esmatus nõ fũit inconsirma¬
tione sac̃dos cõmouebitur. Nam int̾ nos¬

Expanded text:
qui baptizandi recipit officium sine chrismate usquam debet progredi, quia inter nos placuit semel rismari, de eo autem qui baptismate quacunque necessitate faciente non chrismatus fuerit, in confirmatione sacerdos co
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ penitentes manib sac̃dotum duob ⁊̃
timu̾nt abnegare pueris autem. qͥb qͥs
adhuc inħbes sunt. ab ubtate uocabulũẽ. seu
clicis scu laicis aut ⁊̃ similibꝰ puest quibꝰ igno¬
rantia suffragat᷑ ctatis. aliqͣm diu submanus

Expanded text:
inter poenitentes, manibus sacerdotum, duobus etiam timuit abnegare. § 2. Pueris autem, quibus, quod adhuc impuberes sunt, a pubertate vocabulum est, seu clericis seu laicis, aut etiam similibus puellis, quibus ignorantia suffragatur aetatis, aliquandiu sub manus
Abbreviated transcription (Latin):
aruulos qui apparentibꝰ subtracti insit̃ bñ¬
st̃. ⁊ an baptizati sint an non. ignoratur
ut hos baptizare debeas. sed̾m patrũ tradi¬
tiones ⁊ non fuĩt qui testificet᷑. cap ratio
licuit de infantib. quociens nõmue dẽ.¬
niurit᷑ ccitissimi testes. qui eos baptizitos
sine clubitatõne ẽẽ testerit᷑. Neq ip̃i sunt
ꝑ etatem ydonci. de craditis sibi sacramen¬
tis respond̾e. absq ullo scrupulo cos ec̃ bap¬
tizandos. Nec ista trepidatio eos faciat sa¬
crimentoꝵ purgatione pͥuari. Hinc ⁊̃ legt¬
ti mauroꝵ. frẽs nr̃i consuluert᷑. qr młtos
tales a barbaris redeunt. Siłł ⁊ de eccłiis qͦd¬

Expanded text:
arvulos qui a parentibus subtracti sunt, et an baptizati sint an non ignoratur, ut hos baptizare debeas, secundum Patrum traditionem, si non fuerit qui testificetur, ratio lacuit de infantibus, quoties non inveniuntur certissimi testes qui eos baptizatos esse sine dubitatione testentur, neque ipsi sunt per aetatem idonei de traditis sibi sacramentis respondere, absque ullo scripulo eos esse baptizandos, ne ista trepidatio eos faciat sacramentorum purgatione privari: hinc enim legati Maurorum fratres nostri consuluerunt, quia multos tales a barbaris redimunt. VII. De tempore pas
Abbreviated transcription (Latin):
atq iõ quociens ꝑsona tał incid̾to solita pͥ¬
niũ examinatõne discutite. ⁊ longo temꝑe
nͥ forte supp̃mus sins imineat indagate.
utrũ nemo penitus sit qͥ testimonio sio
iuuare possit. igͦrantũ nescientes. ⁊ ẽ consti¬
t̾it. hc̃ qui baptismis indiget sacramento.
sola manit̾ suspieione phiberi. accedat in¬
trepidus ad iseq̃ndã grãm cutꝰ inse nullũ
scit dẽ uestigiũ. nec ueram᷑ huic salutis ia¬

Expanded text:
ersona talis inciderit, solicita primum examinatione discutite, et longo tempore nisi forte supremus finis immineat indagate, utrum nemo penitus sit, qui testimonio suo juvare possit ignorantiam nescientis, et, quum constiterit, hunc, qui baptismatis indiget sacramento, sola inaniter suspicione prohiberi, accedat intrepidus ad consequendam gratiam, cujus in se nullum scit esse vestigium, nec vereamur huic salutis ja
Abbreviated transcription (Latin):
c arriams qui ꝓpͥa lege sui utunt᷑. placuit
si ad ecctiã aliguid de hac hesi uenerint int̃¬
zatos mamis eis tm̃ imponant ut accipiant
sp̃m sc̃m. Quisi int̾rogati non respond̾int
nac tͥnitite baptizentur. Item. gg̾iui bo

Expanded text:
De Arianis, qui propria lege sua utuntur, placuit, si ad ecclesiam aliqui de hac haeresi venerint interzatos, manus eis tantum imponatur, ut accipiant Spiritum sanctum. Qui si interrogati non responderint hanc Trinitatem, baptize
Abbreviated transcription (Latin):
sua lum̃ uite et̾ne. pari equalitate largit᷑.
cus cqualitatis sacͣmentũ uidemꝰ in exodo cẽ
celebratũ. c̃ de celo manna deflueret. ⁊ futdr
p̃figuratione alimentũ panis celestis. ⁊ cibũ xͤ
uenientes ostñd̾et. Illic enĩ sine discretione ut
seyus etatis gomor singłi equalr̃ colligebant
uñ apparebat xp̃i indulgentiã ⁊ celestẽ gr̃ã
postinod̾ om̃ib secuturã equalẽ om̃ibꝰ diui¬
di. sinc serus uarietate. sine annoꝵ distre¬
tione sine acceptione ꝑsone suꝑ oe̾m dł ꝑ
fundi. plane eadem grã sp̃uat q̃ inbapmo¬

Expanded text:
eternae pari aequalitate largitur? cuius aequalitatis sacramentum uidemus in Exodo esse celebratum, cum de caelo manna deflueret et futurorum praefiguratione alimentum panis caelestis et cibum Christi uenientis ostenderet. illic enim sine discrimine uel sexus uel aetatis gomor singulis aequaliter colligebatur. unde apparebat Christi indulgentiam et caelestem gratiam postmodum secuturam aequaliter omnibus diuidi sine sexus uarietate, sine annorum discrimine, sine acceptione personae, super omnem Dei fundi. plane eadem gratia spiritalis quae a
Abbreviated transcription (Latin):
nͦ osctent᷑ feminas Item exsermone s̃
aũi pꝰ post pascha dñi qͥsic incip̃. hodeerꝰ
os auite omnia tam uiros
quã mulieres. qui filios ĩ bap̃o
sus cepistis ÷ moneo ut uas cognostatis
de sac̾ fonte susciꝑe. lõq semꝑ eos ãmonete
ut castitatẽ custodiant᷑ iustiłiã diligant.

Expanded text:
 Item ex sermone S. Augustini post Pascha, qui sic incipit: « Hodiernus os ante omnia, tam mulieres quam viros, qui filios in baptismo suscepistis, moneo, ut vos cognoscatis de sacro fonte suscipere. Ideoque semper eos admonete, ut castitatem custodiant, justitiam diligant,
Abbreviated transcription (Latin):
ante tͥbunas xͥ. Cuncti uͦ renati albis ip¬
diunt᷑ uestib admist̾iũ resurgentis ece
tem. U tuntur baptizati aibis uestib ut ꝙͣ
nus fuscau̾it habitus scd̾e regn̾ationis głie
p̾ferit idumentũ. Tegitur. it. post satiu
unctionẽ cap̃ eiꝰ mistico uelamine ⁊ intłii¬

Expanded text:
ante tribunal Christi: Cuncti vero renati, albis induuntur vestibus ad mysterium resurgentis Ecclesiae. Item: Utuntur baptizati albis vestibus, ut qnus fuscaverat, habitus secundae regenerationis gloriae praeferat indumentum. Tegitur enim post sanctam unctionem caput e
Abbreviated transcription (Latin):
Um itaq bapini sui nich rocordet᷑ qͥ rege¬
nerationis ẽ cupidꝰ. nͨ alr̃ attestati de eo pos
mata eͣ scõꝵ patr̃ instituta cogit᷑ aliqͥs laua¬
cr̃ qd̃ regũandis semł tͥbutũ ẽ. bis subire
apł ica reclamante sententia. que nob unã
predicat intrinitate dĩtatẽ. unã infidem
confessionẽ unũ inbap̃ate sacramentum.
S in hoc simile nͥl formidat᷑. qm̃ nõ pot̾ in¬

Expanded text:
um itaque baptismi sui nihil recordetur qui regenerationis est cupidus, nec alter attestari de eo possdamnata a sanctis Patribus instituta cogitur aliquis lavacrum, quod regenerandis semel tributum est, bis subire, apostolica reclamante sententia, quae nobis unam praedicat in Trinitate deitatem, unam in fide confessionem, unum in baptismate sacramentum. Sed in hoc nihil simile formidat
Abbreviated transcription (Latin):
ccepisti post hap̃m uestimenta candida. ut
ris innocentie easta uelamina. Item. excor¬
cib. agdebnisi. Quot incib udei int̃ catte
freqñt̾ ad uomitũ reddit. Si ad
leges catholicas uenire uoluerunt .uiiͦi. mẽ
⁊si pura fide uenire nosennt᷑. ⁊t̃ demũ bapi¬

Expanded text:
ccepisti post baptismum vestimenta candida, ut ris innocentiae casta velamina. C. XCIII. Quot mensibus Judaei inter catefrequenter ad vomitum redit, si ad leges catholicas venire voluerint, septem menssi pura fide venire noscuntur, tunc demum bap
Abbreviated transcription (Latin):
um ordinaret᷑ ep̃c ꝙ debit aurũ fuit. ꝯfeit.
seqͥt᷑ lepra m̾cedẽ ⁊ perunia male acqͥsita. cor¬
pꝰ aiãmq ꝯmaculat. uides qr facto austoris suc¬
cessio dãpnat᷑. ħedis. In expiabił ẽ eni uendi¬
ci culpa minist̾ii. ⁊ uidcã gr̃e celestis cnͣsit ĩ

Expanded text:
um ordinaretur episcopus, aurum fuit, et sequitur lepram mercedem et pecunia male acquisita corpus animamque commaculat. / Vides, quia facto auctoris successio dampnatur heredis. Inexpiabilis est enim venditi culpa ministerii, et vindicta gracie celestis transit in
Abbreviated transcription (Latin):
iquis cum duabꝰ broribꝰ fornicatꝰ fũit:
et sorore soror ab cod̾ antea stupratam nescierit ut
se sororem etꝰ quã antea stuprau̾it nõ intellexit.
si digne penitũit. ⁊ se contiu̾e non ualuerint
cũ matre ⁊ filia formcatus fũit ignorante
matre de filia ⁊ filia de matre ille nunquam
accipiet uxorem. ille u̾d siuoluerint accipiãt
maritos. Si aut̃ hoc scierint ip̃e femine absq
maritis ꝑpetuo mancant. Item in codem.
Quidam᷑ fornieatus ẽ cĩ quadã midiere. ⁊ pꝰ¬
ea filius nesciens patris fcm. stuprau̾it eand̾
qd̃ cum pater ⁊ reni sciret: de se filioq con¬
fessus ẽ. Statuert̃ meliꝰ ct̃. ut talr̾ lapsis cum
digna penitentia legitima ꝑmittantur con¬
iugia. quã forte deteriꝰ delinquant. Porui¬
caria aut̃ sine spe con iugn maneat.

Expanded text:
i quis cum duabus sororibus fornicatus fuerit et sororem ab eodem antea usurpatam nescierit vel se sororem eius quam antea stupraverat, non intellexit, si digne penituerint et continere non valuerint cum matre et filia fornicatus fuerit, ignorante matre de filia et filia de matre, ille numquam accipiat uxorem. Ille vero si voluerint accipient maritos. Si autem hoc scierint ipse femine, absque maritis perpetuo maneant. Idem in eodem: Quidam fornicatus est cum quadam muliere et postea filius nesciQuod cum pater rescisceret, de se filioque confessus est. Statuerunt melius esse ut taliter lapsis cum digna poenitentia, legitima permittantur conjugia quam forte deterius delinquant. Fornicaria autem sine spe conjugii maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
mulierẽ de humili ueste suꝑbire. cui te potꝰex¬
pediret obtemꝑare. candidis moribꝰ quĩ ĩ nga¬
lis uestib repugnapet oła ⁊ si te indumentum
uati exoratoq sumi quã illo inconsulto contẽp̃¬
toq p̃suimi. Q. uod si oĩ ͣ sineret quid tuo ꝓpoĩt
deperiret: absit ut hĩc displicins dõ. ꝙ conui¬
ge tuo nondum defunsto non induerit siẽ an¬
na. s sic̃ susanna. I dem. Contmxntia meri¬
tum hadet qui pro incontinentia uxoris de¬
redd̾e cogeretur. ⁊ illi ds̃ imputaret continẽ¬
ciam. si non sue. s tuc cederet infirmitati ne
iadult̾iũ cadeis. Q. uisquis gͥ compaciens in¬
firmitati uioris reddidinon exigit debitum.
gens pdcłils qr sñ uxore dẽ non potuit. quim
gandens qr dixit. Quusquis uetidit ꝙ no¬

Expanded text:
mulierem de humili ueste uiro superbire, cui te potius exmulierem de humili ueste uiro superbire, cui te potius expediret obtemllis vestibus repugnare? quia, etsi te indumentum vato exoratoque sumi, quam illo inconsulto contemtoque praesumi. Quod si omnino non sineret, quid tuo proposito deperiret? Absit, ut hinc displiceres Deo, quod conjuge tuo nondum defuncto non induereris sicut Anna, sed sicut Susanna. C. V. Continentiae meritum habet qui pro incontinentia uxoris detibi reddere cogeretur, et illi Deus imputaret ad continentiam, si non suae, sed tuae cederet infirmitati, ne in adulterium caderes. § 1. Quisquis igitur compatiens infirmitati uxoris reddit, non exigit debitum, gens potius, quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens, quia duxit, quisquis vendit quod no
Abbreviated transcription (Latin):
licentia mariti sui uelũ iniapite miserit
sĩ placũit: recipiet eam it̾m ad coniugiũ.¬
uod tie uota restind̾e̾ q̃ eiꝰ assensu mulier dõ¬
infinẽ redd̾e debuistis. aquo ꝓp̃oito. si ille lapͥ¬
sus est tu saltẽ instantissime pꝰseuera. qd̾ te
non exhortarer⁊ nsi qr tͥ ad hoc ip̃e consense¬
rit. Nam si nunquã tenuisses eiꝰ assonsũ:
tanto sanctiꝰ int̾ uos conuges manebatis. ꝯuͦ¬
to sanctiora concordit̾ placita seruabatis. Nich̃
g̾ de tua ueste nͥl de aum. ł argento ł quicũq
petuma uł reb it t̾renis tuis. sine arbito eiꝰ
ꝑsone habitus matronat. a uidu ab ueste
distinctͦ. qui pot̾ fidelibꝰ coniugatis salua re¬
ligionis cã ⁊ obseruantia conuenire.
hunc te maritus si depon̾e noluit ne te ui¬
duã uelud illo iuiuente iactares puta. qr nõ
fũat in hac re usq ad discensionis scandalũ
ꝑ ducendus. mag̾ mobedientie malo quã
illnis abstinentie bono. Quid eiũ ẽ ab sindiꝰ ꝯuĩ

Expanded text:
licentia viri sui velum in caput miserit, si viro placuerit, recipiet eam iterum ad conjugiuntiae vota rescindere, quae ejus assensu mulier Dfinem reddere ambo debuistis. A quo proposito si lapsus est ille, tu saltem instantissime persevera. Quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipse consenserat. Nam, si nunquam tenuisses ejus assensum, tanto sanctius inter vos conjuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita sergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel quacumque pecunia, rebus ullis terrenis tuis sine arbitrio eius personae habitus matronalis a uiduali ueste distinctus, qui potest fidelibus coniugatis salua religionis obseruantia conuenire. hunc te maritus si deponere noluit, ne te uelut uiduam illo uiuente iactares, puto, quia non fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum perducendus magis inoboedientiae malo quam ullius abstinentiae bono. quid est enim absurdius quam
Abbreviated transcription (Latin):
potur. quid sit ꝯuod dicere uolũit alio uiro
nolentẽ capiut. ⁊ uirum postea ñ raptor̃ rap¬
ta dimisit. legat libros moysi ⁊ inueniatꝰ de¬
sponsatã uiro si inenitate fuit opp̾ssa it
⁊ ñ clamau̾it. puniri. quasi aduit᷑s.U
passa ẽ. ut adult̃o iungereturi siuult corpus
xp̃i acciꝑe. ⁊ non ad ultera reputari agaꝵ pe¬
intentuam. Ita dum caxat. ut scdo uiro quinõ
audiat apłm clamantem. Non potestis ca¬
licẽ dñ bibee. ⁊ calicẽ demoniornĩ potestis
nense dm̃ coĩcare. ⁊ mense demonioꝵ ⁊ in¬

Expanded text:
otui, quid sit, quod dicere uoluit: alio uironolentem rapuit: et quare postea non raptorem rapta dimisit? legat libros Moysi et inueniet desponsatam uiro, si in ciuitate fuerit oppressa et non clamauerit, puniri quasi adulteram, passa est, ut alteri jungeretur, si vult corpus Christi accipere, et non adultera reputari, agat poenitentiam; ita duntaxat, ut secundo viro, qui non audiat Apostolum conclamantem: Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum. Non potestis mensae Domini communicare, et mensae daemonio
Abbreviated transcription (Latin):
Iiirgo nescieias uiro nupserit alieno. ħ s semꝑ
nescint enunquã ex hocerit adusẽ. si a setep
Pet sauc es boc adult̾a cẽ incipit. Ex quo cum
diu se posside ignorat alicnũ. eũ uero scietit fi
ib aliena possessione recessit. it̃ male fidi posses¬
sor ꝑhibetur. tc̃ iuste inuistus uocabitur¬

Expanded text:
Si virgo nesciens viro nupserit alieno, hoc si semper nesciat, nunquam ex hoc erit adultera. Si autem sciat, jam ex hoc esse incipiet, ex quo cum ur, quamdiu se possidere ignorat alienum; quum vero scierit, nec ab aliena possessione recesserit, tunc malae fidei possessor
Abbreviated transcription (Latin):
aut. ⁊ domibꝰ ac possessionibꝰ reste sernat᷑. qnto
mag̃ inconiugatoꝵ redingratione faciend umẽ.
ut łi quod clide belica turbatomẽ pacis reme¬
dio reforment᷑ ⁊ io̾ siuiri past longam captiui¬
tatẽ reu̾si. ita indilestione suarũ conuigium
ꝑseu̾ant ut eas cupiant redue insuũ consor¬
ciũ. Obmutend̾ ẽ ⁊ inculpabile iudicand ẽ.¬
q necẽttas intulit. ⁊ restituendũ. qd̾ fides pos
cio ⁊ ifra. Sin auẽ alique mulieres ita p̃¬
t̃ioꝵ bieor amore sũt capte ut maluerint
notande. ita ut inecctiastica cõione pͥuentur.
que de re excusabili contaminationẽ cminis
cleger̃. osfendentes sibimet ꝑsuã incontinẽ¬
ciã pacusse. qd iuista remissio pot̾at expiare.¬
Redeant gͦ ĩ suũ statũ uoluntaria redinte¬
gratione roniugia ucq ullo modo ad obꝓpbũ
male uoluntatis trahatur. qd condito ne¬
feitadis extor sisi or sic̃ hecmulicres. q̃ ad uitos
suos i xnerti noluerint impie sũt hũde. Nle¬

Expanded text:
possessionibus recte servatur, quanto magis, in conjugatorum redintegratione faciendum est, ut quod clade bellica turbatum est, pacis remedio reformetur, et imo si viri post longam captivitatem reversi ita in dilectione suarum conjugum perseverant, ut eas cupiant in suum redire consortium, dimittendum et inculpabile judicandum quod necessitas intulit, et reit. Sin autem alique mulieres, ira posteriorum virorum amore sunt capte, ut maluerint notande, ita ut ecclesiastica communione priventur, quod de re contaminabili, contaminationem criminis elegerunt, ostendentes sibimet per suam incontinentiam placuisse, quod iusta remissio potRedeant ergo in suum statum voluntaria redintegratione conjugia, neque ullo modo ad opprobrium malae voluntatis trahatur, quod conditio necessitatis extorsit, quia sicut hae mulieres quae ad viros suos reverti noluerint, impi
Abbreviated transcription (Latin):
feminas subditas ⁊ penc famulas lex cẽ uoluit
uir testimoniũ uñ lapidaretur illa: Si hoc ue¬
tirr. si fłm eẽ const̾it̾it s tm̃modo castigat
⁊ dap̃nficat᷑ eiq ꝑpetuo iubet᷑ ad herere: qͣ
carere uoluerat. In aliis aut̃ causis eũ qui tes¬
timonio falso cuiquã nocr̃ut. qd̾ si ꝓbaretur pꝰ

Expanded text:
feminas viris, et poene famulas lex esse voluerit vir testimonium, unde lapidaretur illa, si hoc vesum esse constiterit; sed tantummodo castigatur, et damnificatur, eique perpetuo jubetur adhaerere, qua carere voluerat. In aliis autem causis eum, qui testimonio falso cuiquam nocuerit, quod si probaretur, jus
Abbreviated transcription (Latin):
uidam uir incapti¬
uitate ductus ẽ. post¬
ea uxor eiꝰ audiens
sllum mortuũ impsit
alii. Uemũ ille de¬
repetit uxorẽ suam.¬
genda recedere a scd̃o. ⁊ redire adpͥmuͭ. utͣq
q̃stio t̾minat᷑ auctoritate leonis. pp̃. scͥbens tu¬
rit putansꝰ uirũ suum mortuum de illore¬
deunte ad priorem redur cogaturo
tatis incursus. ita quedam dicatis eẽ diuisa
conuigia. ut abductis incaptiuitatẽ uiris fe¬
minie coꝵ remanserint destitute. q̃ uiros ꝓpͥos
iut̾emptos putarent. ab aut aliqua dñatõne
nunquã crederent lib̾andos. ⁊ malioꝵ coniu¬
gio sollicitudine cogente cͣnsiert᷑. c̃ umq statu
rerũ auxiliante dño in meliora conu̾so nõ nuad

Expanded text:
uidam in captivitatem ductus est et postea uxor eius audiens illum mortuum, nupsit alii; demum ille repetit uxorem suam.genda recedere a secundo et redire ad primum? Utraque questio terminatur auctoritate Leonis pape, qui scribens Nirit putans virum suum mortuum esse illo redeunte, ad priorem redire cogitur.tatis incursus ita quaedam dicatis divisa conjugia, ut, abductis in captivitatem viris, feminae eorum remanserint destitutae, quae viros proprios interemptos putarent, aut ob iniqua dominatione nunquam crederent liberandos, et in aliorum conjugio sollicitudine cogente transierunt, cumque statu rerum, Deo auxiliante, in meliora converso, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Non u̾ult deus cali lũcꝰ tale dapnũ cõpensari.
crigis. s redois qͥuod debetur utori. Item alex¬
⁊ pec̃oꝵ tuoꝵ recordatione ⁊ t̃rore uilde pa¬
uest̾m ani⁊e q̃sisse monachũ fĩ.⁊ atuauxore
minis ⁊ t̾rorib eam occidendi. ad ħ licentiam
ex torsisse. ⁊ sic te monachicã uestẽ. sine albate
sumpsisse. ⁊ monast̾iũ petisse. Postea si cũ sanꝰ
nitens deiustus. domũ remeasse ⁊ post mustos
dies quoꝵdã sapientũ consilio. Ad iam dicte mu¬
lieris cubile redisse. Nũc ã si tua uxore uti
liceat: nr̃m requiris consiliũ. Si ita deniq ẽ
chicã uitã tendenti legalr̃. iuste ⁊ scẽ sit ꝑagen¬
dũ. tuce leges minacit̾ ⁊ iuolent̾ atua luore
partĩ t̾rore mortis. partĩ cuc ĩfirmitatis dolore
ex aĩatus. de uia secutus nulla ut dr̃ liccntia ac
cepta recessisti. ⁊ monast̾iũ petisti. ñ iuolentia
s expari uoluntate ⁊ consensu. Sic̃ sc̃i patres
drit̃ hoc fĩ debet. neq uir monast̾iũ eligere aut

Expanded text:
Non vult tali lucro Deus tale damnum compensari. exigis, sed reddis quod debes uxori. Idem, set peccatorum tuorum recordatione et terrore valde pavefactum, anxie quaesisse monachum fieri, et a tua uxore minis et terroribus eam occidendi ad haec licentiam extorsisse, et sic te monachicam vestem sine abbate sumpsisse et monasterium petiisse. Postea vero cum sanus nitus devictus, domum remeasse et post multos dies quorumdam sapientum consilio ad jam dictae mulieris cubile rediisse diceris. Nunc autem, si tua uxore uti liceat, nostrum requiris consilium. Si ita denique est chicam vitam tendenti legaliter et juste sit peragendum, tu contra leges minaciter et violenter a tua uxore, partim terrore mortis, partim tuae infirmitatis doloribus exanimatus, devia secti, et monasterium petiisti. Non enim violentia, sed ex pari voluntate et consensu sicut sancti Patres dicunt hoc fieri debet, neque vir monasterium eligere, aut
Abbreviated transcription (Latin):
let. qr indebito coniugii eq̃ mulier ht̃ potesta¬
tẽ uri. sic̃ ⁊ uir mulieris. atq iõ. quilibet eoꝵal
terũ asuo iure absolu̾it ad pretertã seruitu¬
tẽ ipm reuocare non pot̾it. Qͥ a uͦ ut incet̾is uir
ẽ caput mulieris. ⁊ mulier corpꝰ uiri. ita uota
abstinentie iuro ꝑmitente mulier pot̃ ꝓmtt¬
tere. ut tñ cod̾ ꝓhibente repmissa nõ ualeat
implere. ⁊ hoc ut diximus. pꝑ᷑ conditionem ser¬
uitutis. qͣ: uiro in om̃ibꝰ debet ͥ subcẽ. Uñ as̃ ait.

Expanded text:
let, quia in debito conjugii aeque mulier habet potestatem viri, sicut et vir mulieris; atque ideo, si quilibet eorum alterum a suo jure absolverit, ad praeteritam servitutem ipsum revocare non poterit. Quia vero in ceteris vir est caput mulieris, et mulier corpus viri, ita vota abstinentiae viro permittente mulier potest promittere, ut tamen eodem prohibente repromissa non valeat adimplere, et hoc, ut diximus, propter conditionem servitutis, qua viro in omnibus debet subesse. Unde Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
separet: necc̃e ẽ ut legitimaꝵ fed̾a nuptiarũ
reintegranda credamus ⁊ remotis hic q̃ hosti¬
litas intulit unicuiq id qd legitime intulit
reformetur. oĩq studio ꝓcurand̾ ẽ. ut recipi¬
⁊ tam quã aliẽn uiris ꝑ suasor habeaturi qui
ꝑsonã eiꝰ mariti. qui iam̾i non eẽ estimabatur

Expanded text:
separet , » necesse est ut legitimarum foedera nuptiarum reintegranda credamus, et remotis malis quae hostilitas intulit, unicuique hoc quod legitime habuit, reformetur. Omnique studio procurandum est ut recipiet tamquam alieni iuris pervasor habeatur, qui personam eius mariti, qui iam non esse estimabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
oluit itaq lex aliquid uou̾e cer
dõ adu̾sus animinã suã. ⁊ non inaliqͣ
rerũ licitarũ atq concessarũ abstinentia ineisd̾
uotis femine ualeat auctoritas s uirił. Ita ut
si ad huc innupte concesserat: pat̾ uota ꝑsolu̾e:
si antequã ꝑsolu̾it. nupserit. ⁊ uiro eiꝰ hoc
cognitũ non placuerit. non ꝑsoluat. ⁊ hoc iõ

Expanded text:
em aliquid vovere Deo adversus animam suam, ut non in aliqua rerum licitarum atque concessarum abstinentia in eisdem votis feminae valeat auctoritas, sed virilis. Ita, et si adhuc innuptae jam concesserat pater persolvere, si ante, quam persolverit, nupserit, et viro ejus hoc cognitum non placuerit, non persolvat, et sit omnino
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ futurñ tibi sit nescio. gͦ cenc certũ ⁊ di mitte
ĩdolore delistoꝵ suoꝵ toto corde manifestã lam̃¬
cationis sue ꝓ fessionẽ testantes ꝓhibentes oĩo
atq ꝑiculo ceꝑint dep̾cari. qr rogare illos nõ
desisti pñia. s Hortis urgentis ãmonitio cõpel¬
lit. nec dignus ẽ in morte acciꝑe solatiũ qui
se non cogitauit moriturũ. Item ab̃ inlibͦ¬
arbitrii enĩ q̃rit libertatẽ. ut delere possit cõ¬
missa. non nec̃citatem. Qui pͥꝰ itaq a pecc̃is re¬
linquit᷑. quã ip̃ relinquat ea. non lib̾e qrasi
uite aduenerit. sanat ⁊ liberat mablutione
bap̃r ita qd̾ nes purgatoriũ sentuit̃ qui in
fine baptizant᷑ ⁊ ip̃i ditati bonis sc̃e matͥs cicłie¬
receptuci sut̾ mltiplex bonũ. ĩra bitudine.
Iii aut̃ qui cum potuert̃ nunquã cotiu̾ti nolueit᷑.
confitentes cũ um peccate neq̃unt. nec se facile

Expanded text:
horum tibi futurum sit, nescio. Ergo tene certum, dimitte dolorem delictorum suorum toto corde et manifesta lamentationis suae professione testantes, prohibendos omnino iculo coeperint deprecari, quia rogare illos non delicti poenitentia, sed mortis urgentis admonitio compellit, nec dignus est in morte accipere solatium qui se non cogitavit esse moriturum. C. VI. IArbitrii enim quaerat libertatem, ut dolere possit commissa, non necessitatem. Qui prius itaque a peccatis relinquitur, quam ipsa relinquat, ea non libere, sed vitae advenerit, sanat et liberat in ablutione baptismi ita, quod nec purgatorium sentiunt qui in fine baptizantur; recepturi sunt multiplex bonum in vera beatitudine. lli autem qui cum potuerunt, nunquam converti voluerunt, confitentes cum jam peccare nequeunt, non sic facile
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nus nonsit: mixo modo grauis c̃. exellit . it.
uita. Nunquã incarne tanta inuenta ẽ pena.
⁊ multi nequit̾. qnͣta sepe sustinuert̾ supplicia.
Studeat gͥ quisq sic delicta corrig̾e ut post
mortẽ noñ oꝑteat penã tollerare. Quedã cnĩ
rait moriturꝰ. Oui aut̃ inpeniteus moritur
oĩo morit᷑. ⁊ et̾nialẽ crucutur. Q. ui enĩ in pe¬
nitens finitur. si semꝑ iuueret semꝑ peccaret
at dĩ c̃ miserentis. ꝙ oꝑat ᷑. fine ꝓeccanti. ob

Expanded text:
 gravis: excellit enim vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena et multi nequiter iniqui, quanta saepe sustinuerint supplicia. Studeat ergo sic quisque delicta corrigere, ut post mortem non oporteat poenam tolerare. Quaedam enim rat moriturus. Qui autem impoenitens moritur, omnino moritur, et aeternaliter cruciatur. Qui enim impoenitens finitur, si semper viveret, semper peccaret; at Dei est miserentis quod operatur finem peccantis: ob
Abbreviated transcription (Latin):
ociosum ẽ ꝙ ñ de ead̾ terra de ꝗͣ plasmatusẽ
adam s de ipsius ade costa fasta sit̃ mulier̃.
ut sciremus uram muiro ⁊ in muliere corꝑis cẽm
turam. unumfontẽ gnĩs humant. Iõ non duo a
pͥncipio fci uir ⁊ muler nec duo. nec duo uier
neq due mulicres. s pͥmũ uir. de ñ ex eo muli¬
er. Uram enĩ naturam uolens hominũ consti¬
tuere ds̃. ab uno pͥncipio creature hoc ĩcipieng
multarũ ⁊ dissipariũ naturarũ. eripuit faculcatẽ¬

Expanded text:
otiosum, quod non de eadem terra, de qua plasmatus est Adam, sed de ipsius Adae costa facta sit mulier, ut sciremus, unam in viro et muliere corporis esse naturam, unum fontem generis humani. Ideo non duo a principio facti uir et mulier neque duo uiri neque duae mulieres, sed primum uir, deinde ex eo mulier. unam enim naturam uolens hominum constituere deus ab uno principio creaturae huius incipiens multarum et disparium naturarum eripuit facultate
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ paulinam. uota continentie sinc moris¬
qua te ad id qd̾ uouisti nonsolũ non hortare
ĩx ħ tecũ susciꝑe ãĩ scu carnis infumitate
recusaret. Nam̃ ⁊ nouenda talia ñ st̃ aꝯiu¬
ꝑ soluenda. ꝓmissio. Neq enĩ deus exigit siquis
ex aliens aliquid uouerit. s potius usurpare

Expanded text:
 VI. Vota continentiae sine uxoriqua te ad id, qiux hoc tecum suscipere animi seu carnis infirmitate recusaret. nam et uouenda talia non sunt a coniupersoluenda promissio. neque enim deus exigit, si quis ex alieno aliquid uouerit, sed potius usurpare
Abbreviated transcription (Latin):
piat. Non dic̃ uelitis. nolitis. bibendũ u̾ob̾ẽ.
atq currend̾. s qͥ uolu̾it qͥ potũit currere
sib non fue̾rat imꝑatum. maiorisq gr̃e est
offerre quod ñ debeas. quã redd̾e qd̾ exigeris.
apħit. uxoris hontic contemplato .si dał est

Expanded text:
piat . Non dicit, velitis, nolitis bibendum vobis est, atque currendum: sed qui voluerit, qui potuerit currere,sibi non fuerat imperatum. Majorisque gratiae est, offerre quod Apostoli, uxoris onere contemplato: Si talis,
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ enĩ iuuet leniendo. consolando. spem ꝓ
loqñdo. instrnat oꝑando. sit ꝑticeps laboris. qͥ
ꝑticepsiuat fi gaudii. doceat ꝑseu̾antiam ca¬
ueat ne corruat. ne iuste ꝑdat᷑ potestatẽ iudi¬
tñ mox restituit in potestatẽ pͥmã. Et si enĩ
petrus post lapsũ restitutꝰ fu̾it. ⁊ sepe lapsis
tat. q̃ sc̃pture ñ repugnant. s concordant. si
locus ⁊ cempus. ⁊ modus pnĩs pace̾ ad hibe¬
ant. sum.st. tot qui labunt᷑ ut pͥstinã dig¬
nitatẽ ex auctoritate defendant. ⁊ quasi usum
peccandi sibi faciant. retidenda ẽ spes ista. Si
uero locus ẽ ubi ista ñ concurrant restitui plt̾
qͥ peccãt. Itaq pontifex iustꝰ atq discretꝰ non
cogitur suos sacerdotes semꝑ abicere. nec mox¬
Caueant sacerdotes ne pecc̃a pemtentiũ aliis
his. qui ei consitentur pẽcta sua alie recitet.¬

Expanded text:
semper eum juvet leniendo, consolando, spem prloquendo, instruat operando, sit particeps laboris qui particeps vult fieri gaudii; doceat perseverantiam; caveat, ne corruat, ne juste perdat potestatem juditamen mox restituit in potestatem primam. Licet enim Petrus post lapsum restitutus fuerit, et saepe lapsis tat; quae Scripturae non repugnant, sed concordant, si locus, et tempus, et modus poenitentiae pacem adhibeant. Quum enim tot sunt qui labuntur, ut pristinam dignitatem ex auctoritate defendant, et quasi ausum peccandi sibi faciant, rescindenda est spes ista. Si vero locus est, ubi ista non concurrant, restitui possunt qui peccant. Itaque pontifex justus atque discretus non cogitur sacerdotes suos semperCaveat sacerdos, ne peccata poenitentium aliis aveat, ne de his, qui ei confitentur peccata, alicui recitet,
Abbreviated transcription (Latin):
timend ẽ de penitente sero. Quẽ enĩ morbꝰ
urget ⁊ pena terret adueram ure ueniet sa¬
tisfastionem. Maxime ẽ filii quos illictte dilex¬
it fuit p̾sentes uxor ⁊ mictidu ad se uocet
multos solet serõtina pnĩa deciꝑe. S ed qm̃

Expanded text:
timendum est de poenitente sero. Quem enim morbus urget et poena terret, ad veram vix veniet satisfactionem, maxime quum filii, quos illicite dilexerit, sint praesentes, uxor et mundus ad se vocent. Multos enim solet serotina poenitentia decipere. Sed quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ cposũ ⁊ uos sitis. Dicens ĩ domo patͥs m̃i mainss¬
nes multe sũt. Si quo miꝰ dixissem uos quia rado
paie nob locũ. offendit eos. quibꝰ liqucbat᷑ septos
in libio uite p̃destinationẽ subiciens. si abieto ⁊ ppa¬
pauero uob̾ locũ ⁊ẽ. oftendit eos adhuc eẽ seri¬

Expanded text:
ens: In domo Patris mei mansiones multae sunt; si quo minus, dixissem vobis, quia vado parare vobis locum, ostendit, eos, quibus loquebatur, scriptos in libro vitae praedestinatione. Subjiciens: si abiero, et paravero vobis locum, etc., ostendit, eos adhuc esse scri
Abbreviated transcription (Latin):
dinitionis quã nob̾cũ contraxert᷑: ñ recessisset᷑.
Siem̃ ad scdc̃m p̾ordinationẽ utrũq referetur
ũ conuenient̾ ild̾ infereret᷑ mansissent ĩmo ce¬
pissent utiq nob̾eũ eẽ. Si uͦ ad pͥmã: falsa eẽt
ꝓpositio si fuissent ex nob̾ ⁊c̃. ułti em̃ p̃sen¬
ns iusticie ⁊ scit̾atis ꝑticipes fũint. qui tñ mea¬

Expanded text:
n recessissent. Si enim ad secundam praeordinationem utrumque referretur, non convenienter illud inferretur: mansissent, imo coepissent utique nobiscum esse. Si vero ad primam, falsa esset propositio: si fuissent ex nobis, etc. Multi enim praesentis justitiae et sanctitatis participes fiunt, qui tame
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs offertur pecõr anteꝙͣ statuttur oũ langr
ĩnuno eoꝵ sit iudicandus. q̃ ĩ alio iudicar
c̃ ꝓuitus. Iudicans aliũ quiẽ iudicandus¬
⁊ condẽpnat se ip̃m. Cognoscat gͥse ⁊ pur¬
get inse. ꝙ alios udet sibi offerie. caueat
ut ase ꝓicierit. qͥcqͥd ĩ alio dap̃nosũ reꝑit.
dem mittat. inislo. Iõ enĩ libauit peccatricem
quia ñ erat qui iute ꝓiceret lapidẽ. Qe modo
lipidaret. quise lapiꝰdand̾ cognosceret: ⁊li
isse reos. Nam ueniaua semꝑ remittebant᷑
ꝑcerimonias. S qd̾ gͦ ineis pecc̃m erat cri¬

Expanded text:
tuitur omnis languor, tuitur omnis languor, in nullo eorum sit judicandus, quae in alio judicare est promptus. Judicans enim alium, qui est judicandus, condemnat seipsum. Cognoscat ergo se, et purget in se quod alios videt sibi offerre; caveat ut a se projecerit quicquid in alio damnosum reperit. dem mittat, Joan. 8. Ideo enim liberavit peccatricem, quia non erat qui juste projiceret lapidem. Quomodo lapidaret, qui se lapidandum cognosceret? Nullus isse reos, nam venialia remittebantur per caeremonias. Si quod ergo in eis peccatum erat, cri
Abbreviated transcription (Latin):
ret itaq penitens in eccłia cẽ ⁊ ad eccłit um¬
tatẽ cendere. ñ enĩ unitas ecłie sucurrat. nͥ
quod deest petõri sua oꝑatione compleat. Ne ma¬
nib mimici non eriperes ᷑ anima mortui. Gredũ¬
dũ c̾ enĩ ⁊ pietas fidei expostulat cred̾e. qd os
ad conũsionẽ. deoq nemo digne penitete
potꝰ quẽ non sustineat uintas eccłie. I deoq
non petat sacerdotes ꝑ aliquã cuipam ab
unitate eccłie diuisos: udas euiꝰ qui pe¬
ĩuenit auxilii. nͥ augmentũ desꝑationis. Ope¬
rt̃ enĩ. Qu̾idad nost tu uideris si peccasti t̃
sit ñ tͥ succurrimꝰ. ñ pecc̃a tua caritatiue
suscipimus. ñ eo̾porterida ꝓmittum nͣ qualt̃
deponas honus docebinius. Quid enĩ nob̾ ⁊ mĩe
quinet oꝑa sequim᷑ iusticier Isset ad frẽs. isset
ad illos. qui orauerant ꝓsocrũ petͥ feb̾citante.
s̃ fugisset mariam ⁊ marcham q̃ utã laza¬
uo impetrau̾ant. ñ turbam plorante . que
unicũ filiũ acqͥsierant udue. Iuit ad diusos

Expanded text:
ret itaque poenitens in Ecclesia esse, et ad Ecclesiae unitatem tendere. Nisi enim unitas Ecclesiae succurrat, nisi quod deest peccatori, sua opitulatione compleat, de manibus inimici non eripietur anima mortui. Credendum est enim, et pietas fidei expostulat credere, quod ad conversionem suam. Ideoque nemo digne poenitere potest, quem non sustineat unitas Ecclesiae. Ideoque non petat sacerdotes per aliquam culpam ab unitate Ecclesiae divisos. Judas enim poe: nihil invenit auxilii, nisi augmentum desperationis. Dixerunt enim, Quid ad nos? tu videris . Si peccasti, tibi sit: non tibi succurrimus, non peccata tua charitative suscipimus, non comportanda promittimus, non qualiter depqui nec opera sequimur justitiae? Isset ad fratres, isset ad illos, qui oraverant pro socru Petri febricitante, m; non fugisset Mariam et Martham, quae vitam Lazaro impetraverant; non turbam plorantem, quae unicum filium acquisierat viduae. Ivit ad divisos,
Abbreviated transcription (Latin):
quicie. ita ñ careat munere scĩł. O portet
iudicare discernat. Diligens gͥ iqͥsitor subtit
a pett̃ore ꝙ forsitan ignort ł u̾etũdia uesit
ogultare. Cognito itaq tͥmine uarietates
es non dibitet iuestigare. ⁊ locum ⁊ temp

Expanded text:
quitiae, ita non careat munere scientiae. Oportjudicare discernat. Diligens igitur inquisitor ea peccatore quod forsitan ignorat, vel verecundia velit occultare. Cognito itaque crimine varietates e
Abbreviated transcription (Latin):
quod dilexerat de testari incipit. non qd̃ eiꝰ ueniam
consequatur. Criminis aut̃ detestatio pluiia uoca¬
tur. qr ex fonte diuine gr̃s cordi nr̃o instillatur.
nus adõ puniatur. qͦ qd diut᷑niori delestatione
pecẽi matꝰ sibi suppliciũ accumulasset. Siuͦ ad in¬
duslgentiã cͥminis pluuia referatur. euugłice sñe
sa sut replicantur ad p̾enam. multomag̾ q̃ non
nouã uitam nͥ peniteat eum ueterisuite. quomodo
ad nouitatis indulg rtiã ꝑueniet. qui odii uetus¬
tatẽ nõ deposuit. ad de cestationẽ gͦ tͥminis ut
dictũ ẽ nõ adeiꝰ indulgentiam. psuuia illa ꝑtin̾e
ꝓbatur. tem illd̾ ambꝵ. Et sifides desit pͥena
satisfaciat. Non de ea fide intłligit᷑ de quad̃.
fides sñ oꝑib mortua ẽ. sed de ea de qua apłi
ait. Om̃e qd̾ non ẽ exfide pecc̃m ẽ .i. om̃e quod

Expanded text:
quod dilexerat, detestari incipit, non quod ejus veniam quod dilexerat, detestari incipit, non quod ejus veniam consequatur. Criminis autem detestatio pluvia vocatur, quia ex fonte divinae gratiae cordi nostro instillatur, nus a Deo puniatur, quo diuturniore delectatione peccati majus sibi supplicium accumulasset. Si vero ad indulgentiam criminis pluvia referatur, evangelicae sesa sunt replicantur ad poenam: multo magis quae non novam vitam, nisi poeniteat eum veteris vitae, quomodo ad novitatem indulgentiae perveniet qui odii vetustatem non deposuit? Ad detestationem ergo criminis, ut dictum est, non ad ejus indulgentiam pluvia illa pertine. Item illud Ambrosii: Et si fides desit, poena satisfacit, non de ea fide intelligitur, de qua dicitur: Fides sine operibus mortua est, sed de ea, de qua Apostolus ait: Omne, quod non est ex fide, id est omne, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uindista hic incipiet. ⁊ ardebit usq ad extremam
hic flagest iudicantu. ⁊ emendantur alii hic̾ met
nũ puniuntur. sic̃ antiochus ⁊ ħodes. Q.uod aut̃
suꝑ eund locũ de adult̃o insideli ieꝵꝵ sentut uidet᷑᷑
ex ciꝰdem uerbis falsum cẽ ꝓbatur. Exempla.st.
illiꝰ qui isrłite male dixerat ⁊ qui ligna in salb̾o col¬
legerat ostendit ꝑua pecc̃a ⁊ b̾uibꝰ ⁊ temꝑalibꝰ sup¬
pliciis reseruari. ait enĩ. Qrat hic aliquis. Si
fidet dep̃hensus madult̾io decollet᷑. Qed de eo postea
fiat. Aut enĩ punietur. ⁊ falsũ ẽ ħ qd̃ dicitur.
ñ iudicat deus bis in id ip̃m. intͥbulatione. aut
nõ punictur. ⁊ optand̾ ẽ adult̾is. ut in ẜ̃sentuꝵ¬
iuidicis. nec illi inpeccorem ex̃cende De hinc pene
auferri pocestatẽ ⁊ magnũ pecc̃m magnis dutur¬
legerat tales postea nõ puniri. qr culpa leus p̾sen¬
ri supplicio compensata sit.llud aut̃ g̾gorii.¬
pluit dñs suꝑ unam ciuitatẽ ⁊c̃. nõ ad crimi

Expanded text:
 Vindicta Dei hic incipiet, et ardebit usque ad extremam hic flagellis emendantur, alii hic et Antiochus et Herodes. § 1. Quod autem super eundem locum de adultero fideli Hieronymus sentire videtur, ex ejusdem verbis falsum esse probatur. Exemplo enim illius, qui Israelitas maledixerat, et qui ligna in sabbato collegerat, ostendit parva peccata brevibus et temporalibus suppfidelis deprehensus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiat. Aut enim punietur, et falsum est quod dicitur: Non judicabit Deus bis in idipsum; aut non punietur, et optandum est adulteris ut hic brejudicis, nec illi in peccatorem exercendae dehinc poenae auferri potestatem, et magnum peccatum magnis diuturlegerat : tales postea non puniri, quia culpa levis praesenti supplicio compensata sit. Hebraeus Pluit Dominus super unam civitatem, etc., non ad crimin
Abbreviated transcription (Latin):
ter suos remansisset ⁊ abextraneo rapto¬
re corrupta non cẽt. Tanto itaq mag̃ sibi ca¬
ueat ⁊ cohibeat se anima. que sepe uł semel
rapta ⁊ corrupta ẽ. Timeat iam docta ex¬
digni uirtutũ frustus qͥ ñ sufficiant penitẽ¬
tib. P enitentia enĩ grauiores expostulat
ut sic pacetur eccłia. ut pacata dolore ⁊ gemi¬
tib mortuis impetret uitam. Item sco pp̃.
lucri negociationẽ. aut acgusat aut
arguit. qr ẽ ⁊ honestus questꝰ ⁊ turpit. U̾intñ
penitenti utiliꝰ ẽ dispendia pati. quã ꝑiculis
negotiationis astriugi. Qͥa difficile ẽ uit̃ emen¬
tis uendentisq cõmerciũ ñ ĩteruenire pec̃em.

Expanded text:
inter suos remansisset, ab extraneo raptointer suos remansisset, ab extraneo raptore corrupta non fuisset. Tanto igitur magis sibi caveat et cohibeat se anima, quae saepe vel semel corrupta est et rapta; timeat jam docta exdigni virtutum fructus, qui non sufficiunt poenitentibus. Poenitentia enim graviores expostulat, ut sic pacetur ecclesia, ut, pacata dolore et gemitibus, mortuis impetret veniam . C. II. lucri negotiantem aut excusat aut aryuit, quia est honestus questus et turpis. Veruntamen penitenti utilius est dispendia pati, quam periculis negotiationis obstringi; quia difficile est inter ementis vendentisque commercium non intervenire peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾renã. abstineat a multis licitis qui uiliber
espexit em̃ dñs ad abel ⁊ ad minĩa eiꝰ. Sed
pꝰ dic̃ ad abel quã ad abel ad muña. Sumens
enĩ mentẽ quã cognouit humilẽ. ⁊ puram¬
⁊ remunerauit. eiꝰ largitas munera.
nera non recepit. yclitio itaq cordis ⁊sid̾¬
anda ẽ elemosira. tͥbuentis. ⁊ Iec iqm consi¬
d̾and̾ ẽ qnt̃. s qua mente. qua affestione
dat qd̾ pot̾. uidua. it. duob q̃ habuerat
minutis larga płꝰ om̃ibꝰ posuit. ¶ui gͥ sua¬
pecc̃a redim̃e uult temꝑaliũ obłone caue¬
at. pͥus offerat mentẽ: cautus sit ne ue¬
recudia ductus diuidat aput se confessio¬
nẽ. ut diu̾sa diu̾sis nelit sacerdotib mani¬
festare .Q. uedã. it. uii celat q̃ aliis ma nifes¬
tanda ꝯseruat. Ꝙ ẽ se laudalre ⁊ ad ypocͥ
diciũ cogitet ubi maiꝰ ⁊ t̾ribiliꝰ impeni
tentes seꝑ abit ĩ ignẽ. Boleat qd̾ nõ dum
audeat sum̃e quẽ multũ desid̾at cibum¬

Expanded text:
terrenam. Abstineat a multis licitis qui per libeterrenam. Abstineat a multis licitis qui per libeRespexit enim Dominus ad Abel, et ad munera ejus. Sed prius respexit ad Abel, quam ad munera. Sumens enim mentem, quam cognovit humilem et puram, remuneravit ejus largitatis munera. nera non recepit. In judicio enim cordis consideranda est eleemosyna tribuentis. Nec jam considerandum est quantum, sed qua mente, qua affectione dat quod potest. Vidua enim duobus quae habuerat minutis larga , plus omnibus misit. Qui igitupeccata redimere temporalium oblatione, caveat ut offerat mentem prius. § 7. Cautus sit, ne verecundia ductus dividat apud se confessionem, ut diversa diversis velit sacerdotibus manifestare. Quidam enim uni celant quae alii manifestanda reservant, quod est se laudare, et ad judicium cogitet, ubi magis terribilis sententia peccantes separabit in ignem. Gemat quod nondum audet sumere quem multum desid
Abbreviated transcription (Latin):
re. Tuneat gͦ ne onũabona q̃ fecte dum in uno
pec̃co ꝑseuerauerit ex coĩcatione mali ꝑdid̾ct
ut qͥ seruiuit diabło ꝑ cͥmen dõ quas obtił̾it
amiserit iurtutes. Ouericũ est eredere ut
recepta gr̃a dĩ qie ineo desteuit mala pͥora remune¬
ret. ⁊̃ bona. ut cũ destruxerit quod suñ ñ inui¬
nit. amet ⁊ cliligat bonũ. qd̃ ⁊̃ inpeccante plã¬
tauit. ¶ nom̃ibꝰ dolens. aut relinquat scłm
aut saltẽ illa que sine ã mixtione mali non sunt
ãmunstrxta. Ut mercatura ⁊ militia. ⁊ alia. q̃
utentibꝰ sũt nocua. ut ãministrationes scłan¬
ũ potestatũ nͥ his utatur ex obedientilicentia.
sit facere. ꝓrecipienda uita aĩe. quiẽq face¬
ret ꝓ euit᷑anda corꝑis morte. hoc cũ desid̾is.
qr ustã recuꝑat ĩfilictã. ut deus. Cum
gaudio enĩ debet. facere ĩmortat futurus
que faceret ꝓ differenda moriturus. Semꝑ
depcatur dm̃ certus de uenia qͥ õib modis
⁊ sine om̃i cedio dubiꝰ rogaret potestatem.

Expanded text:
in uno peccato perseveraverit, ex contaminatione mali perdiderit: ut qui servivit diabolo per crimen, Dei quam obtulit amiserit servitutem. Pium est tamen credere, ut recepta Dei gratia, quae in eo destruit mala priora, etiam remuneret bona: ut cum destruxerit quod suum non invenit, amet et diligat bonum quod etiam in peccante plantavit. aut saltem illa quae sine admixtione mali non sunt administrata, ut mercatura, militia; et alia quae utentibus sunt nociva, ut administrationes saecularium potestatum, nisi his utatur ex obedientiae licentia. sit facere pro recipienda vita animae, quaecumque faceret pro vitanda corporis morte; quia vitam recuperat infinitam, ut Deus. Cum gaudio enim debet facere immortalis futurus quae faceret pro differenda morte moriturus. Semper deprecetur Deum, certus de venia, qui omnibus modis et sine taedio dubius rogaret potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt. qui ñ solũ ñ uincunt᷑. set uttro se pecõs
offeit̾. nec expectant temptationẽ. s p̾ueni¬
unt uoluptatẽ ⁊ ꝑtractet secũ. omͣ multipli¬
ciastione uitii delestabilt̃ peccauit. dm̃is ista
uarietas confitenda ẽ. ⁊ deflenda ⁊ c̃ agnoũit.
ꝯgnoscendo augm̃tũ pocc̃i inueniat se cꝰ etatis
ñ peccis. innoretur mistis singlis ⁊ sentiat
ĩ modũ criminis. purgans lacͥmis oẽm qua¬
litatẽ uicii. defleat uirtutẽ quã utt̾im caru¬
it. Dolendum ẽ enĩ ⁊ dolore purgand̾ ẽ. non
cuturũ ueniã dolere cñ pot̃᷑. qr non ꝓm̃uit.
uñ remun̾ari ⁊ fidat axictur ⁊ doleat᷑. Ꝙ m
effugiens xep̾t̾itis penã miser inde expestet

Expanded text:
n vincuntur, sed ultro se peccato offerunt; nec exspectant tentationem, sed praeveniunt voluntatem. Et pertractet secum, quam multipliciter actione vitii delectabiliter peccavit. Omnis ista varietas confitenda est et deflenda, ut cum cognoverit, cognoscendo augmentum peccati inveniat, cujus aetatis non peccantis. Immoretur in singulis istis, et sentiat modum criminis: purgans lacrymis omnem qualitatem vitii, defleat virtutem qua interim caruit. Dolendum est enim, et dolore purgandum, non socuturum veniam, dolere tamen potest quia non promeruit unde remunerari confidat. Anxietur et doleat quod modo effugi
Abbreviated transcription (Latin):
do uehemencibꝰ quã pͥus excruciauero si miserabiliꝰ in¬
gemuero. si fleuero uberiꝰ. si uixero meliꝰ. si pauꝑes sus¬
tenta u̾o. larguis. si caritate q̃ oꝑit multitudinẽ pecc̃oꝵ
flagrauero ardentiꝰ. quis ur̃m ita desipit. ut hui hõi
dicat nͥcħ tͥ ista inposterũ ꝓdert᷑. Ualde saltẽ hꝰ uite
suauitate fruere adu̾tat deus tam manẽ sac̃ legam¬
post bap̃m utilẽ eẽ non sequentẽ. siue contendat
quis ultime cm̃ ueniã dari non p̾cedenti semꝑtñ
austoritati adu̾satur q̃ sepisseie ueniã penitenti
reꝓmittit. Que aut̃ sit uera pnĩa eui uenia nũꝙͣ

Expanded text:
do uehementius quam prius excruciauero, si miserabilius ingemuero, si fleuero uberius, si uixero melius, si pauperes sustentauero largius, si caritate, quae cooperit multitudinem peccatorum, flagrauero ardentius>, quis nostrum ita dicat: Nihil tibi ista in posterum proderunt; vade, saltem hujus vitae suavitate fruere? Avertat Deus tam immanem sacrilegampost baptismum utilem esse, non sequentem; sive contendat quis, ultimae tantum veniam dari, non praecedenti, semper tamen auctoritati adversatur, quae saepissime veniam poenitenti repromittit. Quae autem sit vera poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
Sĩc̃ elegit nos in ip̃o añ mundi constitutioñ ⁊ c̃
cusꝰ effestꝰ infra supponitur. In qua gratificauit
nos indilecto filio suo ⁊c̃ Seda p̾ordinatio ibi ostẽ¬
dituꝵ. qui p̾destinauit nos madoptionẽ filioꝵ.
tẽ. Eiꝰ effestas p̾mittitur dũ dicit᷑. Qui bndi¬

Expanded text:
Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem, etc., cujus effectus infra supponitur: in qua gratificavit nos in dilecto filio suo, etc. Secunda praeordinatio ibi ostenditur: qui praedestinavit nos in adoptionem filiorum, etc. Ejus effectus praemittitur, dum dicitur: qui b
Abbreviated transcription (Latin):
uita mancat. q̃ cemptatio dicta ẽ suꝑ t̾ram.
Sic̃ gͦ cogunt᷑ fat̃i donũ dĩ eẽ. ut sumat homo
uitã istam antequã ex bono mutetur ĩ malũ.
cur aut̃ id aliis donetur. aliis non donetur. ig¬
noratur id tũ donũ dĩ tẽ. in bono ꝑseu̾antia.
scd̃ scͥpturas de quibꝰ cestimonia multa iã positi.
fateantur nob̾ eñ ⁊ uir aliis detur aliis ñ det᷑.
sine murmure adu̾sus dm̃ dignent᷑ ignorare
nob̾cũ. Nec nos moueat ꝙ filus suns quibꝰ dã
deus ñ dat. istã ꝑseu̾antiã. absit enĩ ut itasit si¬
In memoriali patris sui in concussa stabłitate conscͥp¬
ti sitt̃. Et sunt rursus quidã qui filii dĩ ꝑꝑ suscep¬
s nõ erant ex nob. d si fuissent ex nab̾. ma̾sisset
utiq nobcũ. Non ait exnob̾ exicit᷑. s qr noi
mansert̾ nob̾cũ iam nõ sut̃ ex ndb. u̾m ait ex
nob̾ exiert᷑. s nõ erant ex nob̾. hoc ẽ ⁊ q uidẽbãt᷑

Expanded text:
a maneat, quae tentatio dicta est super terram? Sicut ergo coguntur fateri, donum Dei esse ut finiat homo vitam istam ante quam ex bono mutetur in malum, cur autem aliis donetur, aliis non donetur, ignorant: ita donum Dei esse in bono perseverantiam secundum scripturas de quibus testimonia multa jam posui, fateantur nobiscum, et cur aliis detur, aliis non detur, sine murmure adversus Deum dignentur ignorare nobiscum. § 1. Nec nos moveat, quod filiis suis quibusdam Deus non dat istam perseverantiam. Absit enim, ut ita m filii Dei erant in memoriali patris sui inconcussa stabilitate conscripti. Et sunt rursus quidam, qui filii Dei propter suscepsed non erant ex nobis; quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. Non ait: ex nobis exierunt, sed quia non manserunt nobiscum, jam non sunt ex nobis; verum ait: ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; hoc est: et
Abbreviated transcription (Latin):
intrabit. falsa ẽ ciuĩ ianua pña cũ penitens
ab offitio uł curiali uł negociali ñ recedit. Or
sine pecc̃is agi nullatenus p̃ualet aut fiõdiũ
ĩ corde gesserit. aut si offenso ciulibet ñ sats¬
facrat. Aut si offendeuti offensus ñ indilgeat
aut si arma quis contra iusticiã ferat.

Expanded text:
intrabit. Falsa enim penitentia fit, cum penitens ab officio uel curiali uel negotiali non recedit, quod sine peccatis agi nulla ratione preualet, aut si odium in corde gestetur, aut si offenso cuilibet non satisfiat, aut si offendenti offensus non indulgeat, aut si arma quis contra iustitiam gerat.
Abbreviated transcription (Latin):
noluit. ⁊ infra. łanta itaq iꝰ confessionis ẽ
ut si deẽ sactos ⁊ fiteat᷑ ꝓximo ⁊ infra. S epe
enĩ ⁊ting̃ qd̾ penitens nõ pot̃ uerecundari
corã sac̃dote. quẽ desid̾anti nec locus nec tem¬
pus offert. ⁊ si ille eui consitebit᷑ potestatẽ
soluendi nõ habeat. fit tñ lignꝰ uena. ex defi

Expanded text:
onfessionis est, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit, quod poenitens non potest verecundari coram sacerdote, quem desideranti nec locus nec tempus offert. Et si ille cui confitebitur potestatem solvendi non