comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta satiffactione solui mortalia cͥmĩa nõ ne¬
ganiꝰ u mutatio pͥus scłari hitu ⁊ cõfesso re¬
lĩonis studio ꝑ uite correpctionẽ ⁊ nigi ymo ꝑ¬
petuo luctu miserante dõ. ita dũ tarat. ut cõ¬
traria pro biis que penitz agat. ⁊ eucharistiaz
oĩb dm̃cis. supplex. et sb̾imissus usq ad morte
ꝑcipiat Penitencia u̾a ẽ penitenda nõ amitt̃e ⁊
admissa deflere satiffactio penitẽtie ẽ cansas
pct̃oꝵ exclud̾e. nec eoꝵ suggestiomib aditũ in¬
dulg̾e ¶ndiuius repromissionib ncħ frenum

Expanded text:
negamus: sed mutato prius seculari habitu: et confesso religionis studio per vitae correctionem, et jugi, imo perpetuo luctu, miserante Deo: ita duntaxat, ut contraria pro iis, quae poenitet agat, et Eucharistiam omnibus Dominicis supplex et summissus usque ad mortem percipiat. Poenitentia vera est, poenitenda non admittere, et admissa deflere. Satisfactio poenitentiae est causas peccatorum excludere: nec earum suggestionibus aditum indulgere. In divinis repro
Abbreviated transcription (Latin):
tes cũ dispensatione pauꝑib erogare. meliꝰ ẽ ꝓ
intẽcõe sequẽdi dñm in semł donare et absolutũ
mũ matronaꝵ cłicũ nõ ordinandũ. neq eum
qui unã quidẽ. s ocubiã nõ matronã habuit
nec illũ qui uiduã ⁊ repudiata us m̾etricẽ ĩ
matrimonio sũpsit. nec eũ qui sem ip̃m ab¬
scidit quolib corꝑis sui membro indignatõ¬
ne aliqͣ. uł iusto ĩ iustone timore suꝑatus trũ¬
cauerit. neq illũ qui usuras accepisse cõuinti¬
tur. aut in scena lufisse noscit᷑. neq eũ qui pu¬
bilica penitencia mortalia cria deflet. nec illũ
qui aliqñ ĩ furiã u̾sus ĩsamuit. uł afflacõne
draboli uexatus ẽ. nec eũ qui ꝑ ambicionem

Expanded text:
tes cum dispensatione pauperibus erogare. Melius est pro intentione sequendi Dominum insimul donare, et absolutum mum matronarum clericum non ordinandum; neque eum qui unam quidem, sed concubinam, non matronam habuit; nec illum qui viduam et repudiatam, vel meretricem in matrimonio sumpsit; nec eum qui semetipsum abscidit quolibet corporis sui membro indignatione aliqua, vel justo injustove timore superatus truncaverit; neque illum qui usuras accepisse convincitur aut in scena lusisse noscitur; neque eum qui publica poenitentia mortalia deflet; nec illum qui aliquando in furiam versus insanivit, vel afflatione diaboli vexatus est; neque eum qui per ambitionem
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ymagines capm̃tur. s intuitũ mentis quo
intellecta conspitit᷑ u̾itas sic̃ damel p̾dictus
mente indit ꝙ baltasar indat corpe sine quo
genere illa duo uł infructuosa st̃. uł ⁊ in er¬
rorez mittũt. om̃ia tñ hec genera sp̃c sc̃s mod̾a
pot̾. nam ĩuemimꝰ saulez rege ꝓphasse. perse¬
quebatur em̃i scm̃ damd. et impletus spũ ꝓ

Expanded text:
rum imagines capiuntur, sed per intuitum mentis, quo intellecta conspicitur veritas; sicut Daniel praeditus mente vidit quod Balthasar viderat corpore: sine quo genere illa duo vel infructuosa sunt, vel etiam in errorem mittunt. Omnia tamen haec genera Spiritus sapotest. Nam invenimus Saulem regem prophetasse. Persequebatur enim sanctum David, et impletus spiritu,
Abbreviated transcription (Latin):
In tria gn̾a insionũ eẽ dixerunt.
unũ ẜm occulos corpis. sic̃ indit
abralaz tres uiros so plite mambre
et moyses ignez in rubo. et disci¬
płi tñ sfiguratũ dñm ĩ monte int̾ moysen
et hely̾am. et cet᷑a huiꝰ modi. Alterũ ꝑ sp̃m
indemꝰ sic̃ uidit petrus discũ illũ sb̾mitti
de celo cũ uariis anmalib. et sic̾ esaias doͣ
insede altissima nõ corpałi. s sp̃alit̾ uidit.¬
figͤate non ꝓpͥe dicunt᷑ młta. ita ⁊ sigͤate młta

Expanded text:
ii tria genera visionum esse dixerunt. Unum, secundum oculos corporis; sicut vidit Abraham tres viros sub ilice Mambre; et Moyses ignem in rubo; et discipuli tranfiguratum Dominum in monte inter Moysen et Eliam; et caetera hujusmodi. Alterum, secundus; sicut vidit Petrus discum illum submitti de coelo cum variis animalibus; et sicut Isaias Dominum in sede altissima non corporaliter, sed spiritalitefigurate n
Abbreviated transcription (Latin):
nũ gr̃e spĩtatis germinare debuit. ibi fra¬
gilia queq dogmata ꝑ pharisaicam suꝑsticio¬
nez transplantares. s nabotb hanc uineã
non consentienti impia uxor ierabel hoc ẽ
syuagoga iioeoꝵ. machinata ẽ morte̾ ¶ Int̾¬
pretatur em̃ iei abel cohabitatrix. sũ fluxus
uanus ꝙ bene ꝯuenit synagoge. que hĩtare
uidebatur in domo dñi. s ꝑ uaria desiderisi

Expanded text:
um gratiae spiritalis germinare debuit, ibi fragilia quaeque dogmata per pharisaicam superstitionem transplantaret. Sed Naboth hanc vineam non consentienti, impia uxor Jezabel, hoc est Synagoga Judaeorum machinata est mortem. Interpretatur enim Jezabel cohabitatrix, sive fluxus vanus, quod bene convenit Synagogae, quae habitare videbatur in domo Domini, sed per varia desideria
Abbreviated transcription (Latin):
expressit qui uimisa sacͣmenta xͥ non qiͣ per
figuram. s uelud p̃sencia p̃dicauit ¶Ierennas¬
interpretatur excelsus om̃. pro eo ꝙ dcm̃ est
ei. constituite suꝑ gentes et regna. ħ a̾ ĩ uer¬
bis et passionib suis mortem et passionẽ figͤa¬
uit dm̃i saluatoris Erechiel int̾pretatur for¬
positum in hac t̾rena ꝑegrinatione ppłu salu¬
taribus preceptis instigat.¶ Damel ndiciũ¬
dei. siue quod in p̾sbiteroꝵ idicio sentenciã
diuine examinatõnis exhibuit. dum reꝑta
coꝵ falsitate. susannam ab interitu lib̾auit
siue ꝙ dĩ uisiones et sompinia quib per sĩ¬
gula quedam enigiata futura monstraba¬
tur. sagaci mente oiscernens aꝑuit. Hu de
sid̾ior uir appellatus est qr pane desid̾ii nõ
manducauit. et uiu̾̃ concupĩe non bibit .i.
uitam celebre tenuit. et similitudinẽ huit¬
continencie siue coꝵ qui st̃ in ocio scõrũ et nõ
terreiuis rerũ copiis ab utumt Osee int̾preta¬
tur saluator aut salutaris. Dimi emi iram

Expanded text:
 per figuram, sed velut praesentia, praedicavit. Jeremiasinterpretatur excelsus Domini, pro eo quod dictum est ei: Constitui te super gentes et regna Hic autem in verbo et passionibus suis mortem et passionem figuravit Domini Salvatoris. Ezechiel interpretatur forpositum in hac terrena peregrinatione populum salutaribus praeceptis instigat. Daniel iDei, sive quia in presbyterorum iudicio sententiam divinae examinationis exhibuit, dum reperta eorum falsitate Susannam ab interitu liberavit; sive quod visiones et somnia, quibus per singula quaedam et aenigmata futura monstrabantur, sagaci mente discernens aperuit. Hic et desideriorum vir appellatus est, quia panem desiderii non manducavit et vinum similitudinem hcontinentiae eorum qui sunt in otio sancto, et non terrenis rerum copiis abutuntur. Osee interpretatur salvator, aut salvans. Dum enim iram
Abbreviated transcription (Latin):
mħentes humo. et incuruati in t̾ra. ea que
una sũt cogitant. atq in excelso mentis ha¬
bitans de u̾tute dei lib̾o carmĩe phylosophã¬
tur. filii chore sic̃ etheman. ethan. a sath. et idi¬
chim non psalugraphi. s cantores fuere a da¬
und quidem ob psalmodia electi. s ob signifi¬
cancia nominũ tituł psalmoꝵ congruenter
affix ¶ hore gͦ dicitur caluarie inciꝰ nõis
loco dñs est. crucifixus et ideo filii chore meri¬
to dicuntur. qui passionis illius sacramento
tota deuocõne famulant᷑ gacharias int̾pre¬
tatur memoria dm̃. obhoc ꝙ canit memora¬
ri testamenti sin sc̃i¶obannes baptista inter¬

Expanded text:
inhaerentes humo, et incurvati in terra, ea quae inhaerentes humo, et incurvati in terra, ea quae ima sunt cogitant atque in excelso mentis habitant, de virtute Dei libero carmine philosophatur. Filii Chore, sicut et Eman, Echan, Asaph et Idithun, non psalmographi, sed cantores fuere a David quidem ob psalmodiam electi; sed ob significantiam nominum titulis psalmorum congruenter affixi. Chore ergo dicitur calvaria. In cujus nominis loco Dominus est crucifixus; et ideo filii Chore merito dicuntur, qui passionis illius sacramento tota devotione famulantur. Zacharias interpretatur memoria Domini, ob hoc quod canit memorari testamenti sancti sui. Joannes Baptista inter
Abbreviated transcription (Latin):
a iste sic̾ et eman de cantorib daid regis ẽ.
quos uerba dierũ narrant filios. iuidel chu¬
si filius abdi de cognacõne merari filii leui.¬
uł de aliis illis sapientib quib in libro re¬
gum salomonis sapĩa prefertur. sapia in
quid ethã errahelita etheman. ẽante gͥscien¬
cie hoc carmen est ut sapientissimi illiꝰ noĩe
mereatur ascribi ¶ Eman filius fuit iohel fil
sa muhel de familia carch filii lem. umus de cã¬
torib quos dauid in collocacione arche p̾fecit
reliquis ad cauendũ. Emau int̾pretat᷑ fr̃ eiꝰ
quo uocabulo dñs xp̃c appellat eos qui ene
preceptis opibq deuoti sũt sic̃ ait meuan¬
głio: Ite discite fiib meis. Ifrlitedm̃ uidentes.
ꝙ utiq illis accid̾e maifestũ ẽ. qui ꝑ obediẽ¬
cie mist̾ium sc̃a dei luce radiantiu Idithim
int̾pretatur tnͣsiliens eos. signiticans eum
qui mente terrena tnͣscendit tnͣsilitq eos qui

Expanded text:
autem iste sicut et Eman de cantoribus David regis est, autem iste sicut et Eman de cantoribus David regis est, quos Verba Dierum narrant; filius videlicet Chusi, filii Abdi, de congregatione Merari filii Levi; vel de illis sapientibus, quibus in libro Regum Salomonis sapientia praefertur: Sapientior, inquit, Ethan Ezrahelita et Eman . Tantae igitur scientiae hoc carmen est, ut sapientissimi illius nomine mereantur ascribi. Eman filius fuit Johel, filii Samuel, de familia Caath filii Levi, unus de cantoribus quos David in collatione arcae praefecit reliquis ad canendum. Eman interpretatur frater ejus. Quo vocabulo Dominus Christus appellat eos, qui ejus praeceptis operibusque devoti sunt, sicut ait in Evangelio: Ite, dicite fratribus meis . Israelitae, id ess accidere manifestum est, qui per obedientiae ministerium sancta Domini luce radiantur. Idithun interpretatur transiliens eos: significans eum qui mente terrena transcendit transilitque eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
rum nonnĩa ista sorticta sunt fuerũt eĩ ĩ ad¬
iutoriũ et consoło om̃i illi ppło redeunti ad
patria. nam et templũ dñi .i. rcedificauerũt
et muroꝵ ac turriũ opus ip̃i restauraue
toꝵ euangeli xp̃i. qui sp̃itale edificiũ deip
exitũ fideliũ de babilone istius mũdi atq
regressum in fram reprouissiomis uerbis et
exemplis cotidic in staurando reedificant. ut
que prius per negligencia uel ꝑ desidia p̾¬
stinoꝵ h̃tatoꝵ corruerant. ip̃i in stanti ifu
et studio ꝑfecto cũ coopatorib deuotis recu¬
gua caldaica. ꝙ int̾pretãtur decorus mens
¶Mrarias interpretat᷑ auxiliũ dm̃. idem et ab
ram pretulerũt sc̃oꝵ qui corꝑus suũ in ꝑsecu¬
cione pacientie obtulerũ ¶Asaph intpretatur
synagega. significans congregationez que
ciedioit non que obstinata ꝑmansit. Lam
post rosurrecuone dm̃i confessa legnnis
rauitai minti nideoꝵ. sic int̃ alia testantur
actus apłor ¶Etrã int̾pretatur robustus. ethã.

Expanded text:
ri nomina ista sortiti sunt: fuerunt enim in adiutorium et consolationem omni illi populo redeunti ad patriam. Nam et templum Domini reedificaverunt et murorum et turrium opus et ipsi restauravetorum Evangelii Christi, qui spiritale aedificium Dei post exitum fidelium de Babylone istius mundi, atque regressum in terram repromissionis, verbis et exemplis quotidie instaurando reaedificant, ut quae prius per negligentiam vel desidiam pristinorum habitatorum corruerant, ipsi instanti nisu et studio perfecto cum cooperatoribus devotis recungua Chaldaica, quod interpretatur decorus meus. Azarias interpretatur auxilium Domini. Idem et Abdram praetulerunt sanctorum, qui corpus suum in persecutione obtulerunt. Asaph interpretatur synagoga: significans congregationem quae credidit, non quae obstinata permansit. Nam post resurrectionem Domini confessa legimus multa millia Judaeorum, sicut inter alia testantur apostolorum. Ethan interpretatur robustus. Ethan
Abbreviated transcription (Latin):
ria. ẜo de nłm. Quantũ uo ad myscicos intelłt¬
nis uolmen contexera : ¶Iamu int̾p̃tat᷑¬
gerinen sine consolator increpat gͦ ciuita¬
tem sengunũ et post eũsione illius conso¬
latur srõ dicens ecce suꝑ montes pedes
euangłizantis. et annuciantes pacem.

Expanded text:
alem. Quantum vero ad mysticos intellenis ogermen, sive consolator. Increpat enim civitatem sanguinum, et post eversionem illius consolatur Sion, dicens: Ecce super montes pedes evangelizantis et annuntiantis pacem .
Abbreviated transcription (Latin):
gentes nussus iudet et predicat quẽ pphali di¬
gna sunt mimist̾io et fintute. inde ẜuus dm̃
uocatur. hic quidem ĩ samaria centũ paunit ꝓ¬
pb̃as. significat oñs fid̾i p̾oicatores qui in hoc
mudo almientis sc̃arũ scpͥturarũ om̃s creden¬
tes reficum ¶ ¶onas int̾pretatur columba siue
doleus. colianba progemitu quo in uentre
to a rescente. cuiꝰ umbracło tegebatur contͣ
solis ardorez. Ip̃e est filius amathi. hoc ẽ sarap
tait helyas mr̃e postea ad eũ dicente. mĩc co¬
gnoui ꝙ mi dies tu. et ubũ u̾ntatis in ore tuo
est. ob hanc causam ip̃m puerũ amathi noci¬
tatum ¶linachi enim ex hebreo in latina lingua
u̾itatis dicitur. et ex eo ꝙ u̾m helyas locutus est
ille. qui suscitatus est filius nincupatus est
d̾itati¶ ¶onas quoq tam fmone ꝙͣ nanfragio

Expanded text:
gentes missus videt et praedicat quae prophetali digna sunt ministerio et servituti: inde servus Domini vocatur. Hic quidem in Samaria centum pavit prophetas, et significat omnes fidei praedicatores, qui in hoc mundo alimentis sanctarum Scripturarum omnes credentes reficiunt. Jonas, qui interpretatur columba, sive dolens. Columba pro gemitu, quoniam in ventre to arescentem, cujus umbraculo tegebatur contra solis ardorem. Ipse est filius Amathi, idem cum hoc tavit Elias, matre postea ad eum dicente: Nunc cognovi quod vir Dei es tu, et verbum veritatis in ore tuo est . Ob hanc causam ipsum puerum Amathi vocitatum. Amathi enim ex Hebraeo in Latinam linguam veritas dicitur, et ex eo quod verum Elias locutus est, ille qui suscitatus est, filius nuncupatus est veritatis. Jonas quoque ta
Abbreviated transcription (Latin):
Roph̾ie et genera septez sunt. pri¬
mũ genus ertasis ꝙ ẽ mentis ex¬
cessus. sic̾ indit petrus uas illud
sb̾missum in stupore cũ uarns am
legitur. indi dñm sedeute suꝑ soliũ excelsũ¬
¶ Certiũ genus sõpmũ sic̃ iacob sb̾mixa ĩ celo
scalam dormiens uidit Quartũ genus ꝑ
mben sic̾ ad moysen. et ad iob post plaga
ta parabola. sicut apud salomone in ꝓũbus
et apd̾ balcam cũ euocaretur a balac ¶ Septimũ

Expanded text:
rophetiae autem genera septem sunt. Primum genus, extasis, quod est mentis excessus; sicut videtur Petrus vas illud submissum in stupore mentis . legitur: Vidi Dominum sedentem super solium excelsu.' Tertium genus somnium; sicut Iacob subnixam in caelo scalam dormiens vidit. Quartum genus per nubem; sicut ad Moysen et ad Iob post plagam ta parabola; sicut apud Salomonem in Proverbiis, et apud Balaam, cum evocaretur a Balac. Septimu
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑare. s magis ꝑ penitencia congru¬
am spem here uene. si eam rite ꝑfecerit
¶Ammon int̾p̃tatur fideł uel honestus. ꝙ
hr̃ticoꝵ qui lic fingant se ẽe bonos n dei
cultores. tũ errantes et in errore mitter¬
tes. mag̃ dỹabolo ꝙͣ deo ẜuire probantur.
Nosyas rex qui int̾p̃tatur ubi ẽ incensimi
dñi. hec eĩ ẽ ꝓpria ethymologia noĩs eis¬
eo ꝙ incensũ doo sacre or̾onis. et bonorũ
sacrificiũ offerens simulat᷑ que fecerũt¬
anteriores reges combussit. et celebͣuit
pascha legittimũ. et de templo dm̃ ydo
ia multa depulit. Significat ã inboc xp̃iu¬
execrabilia. genciũ de templis corꝑis m̃i
deiciens igne u̾tutis igne u̾tutis sue exu¬
sta cõminuit. atq in huiꝰ scłi torrente ꝑ¬
iecu oachar qui int̾ptatur retentus sig̾¬
ficãt pͣuos rectores quos ppłs terre crͣna¬
les uidel t̾rene cupiditati dediti ẜm mo¬
res suos consencientes uitus suis ꝑso¬
nas cligunt. quos pharao in reblata mi¬

Expanded text:
erare, sed magis per poenitentiam congruam spem habere veniae, si eam rite perfecerit. Ammon interpretatur fidelis vel honestus. Quereticorum, qui licet fingant se esse bonos et Dei cultores, tamen errantes, et in errorem mittentes, magis diabolo quam Deo servire comprobantur. Josias rex, qui interpretatur ubi est incensum ini haec enim est propria etymologia nominis ejusDeo incensum sacrae orationis et bonorum operum sacrificium offerens, simulacra quae feceruntanteriores reges combussit, et celebravit Pascha legitimum, et de templo Domini a multa depulit. Significat enim in hoc Chrisexsecrabilia gentium de templis corporis nostri dejiciens, igne virtutis suae exusta comminuit, atque in hujus saeculi torrentem projecit. Joachas, qui interpretatur retentus, significat pravos rectores, quos populus terrae, carnales videlicet terrenae cupiditati dediti, secundum mores suos consentientes vitiis suis personas eligunt; quos Pharao in Reblata vi
Abbreviated transcription (Latin):
crepautes arguunt germen fidei. et bonorum
opũ ab eis expetentes. si peintencia egerint
de pcc̃is sius. consolonez neme illis prouut¬
tũt ¶Abacuc interpretatur. amplexans. q ł
ex eo ꝙ amabił dñi fuit uocatur amplexa ͦ
uel quod incertamen cum deo congreditur.
amplectentis .i. luctantis sortitus ẽ nomen
nullus eĩ tam audaci uoce ausus ẽ deũ ad di¬
sceptacionez iusticie prouocare cur inreb hu¬
manis ⁊ mũdi istius tanta rerũ usaretur mi¬
quitas. Significat eĩ fidelera ppłm qui super
excelsa eleuatus in cruce dñu contemplatur
dicens. cormia in manib eius. illic confirͣta
est u̾tus gł̾ie eius ophomas speculu uel ar¬

Expanded text:
crepantes arguunt, germen fidei et bonorum operum ab eis expetentes; si poenitentiam egerint de peccatis suis, consolationem veniae illis promittunt. Habacuc interpretatur amplexans. Quia vel ex eo quod amabilis Domini fuit, vocatur amplexatio, vel quod in certamine cum Deo congreditur amplexantis, id est, luctantis sortitus est nomen. Nullus enim tam audaci voce ausus est Deum ad disceptationem justitiae provocare, cur in rebus humanis et mundi istius tanta rerum versetur iniquitas. Significat enim fidelem populum qui, super excelsa elevatus, in cruce. Dominum contemplatur, dicens: Cornua in manibus ejus, illic confirmata est virtus gloriae ejus . Sophonias speculum, vel ar
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qume quoꝵ genciũ significat sp̾em. Ionas u̾o
in hoc loco iudeoꝵ. Nam quemadincdũ. min¬
uitarũ salus. ad emulacione prouocauit io¬
nam. ita redemptio genciũ scandalũ extitit
gitur sub inbͣ bedere. ita eadem plebs seꝑans
se a salute ect̃e dolore tabida contra xp̃m id
est. orientez ecc̃e linguaz suaz mouere intit
sedens st̃ umbra legis que umbra ferme are¬
ida qñ et osce ⁊ amos. et esaias ꝓpħanerũt.¬
¶ Micheas qui interpretat᷑ quis hic uel qius
iste. aut hr̃alitas significat illã qui in enan¬
gelio ait. Discite a me q mitis sum ⁊ humilis
corde et de quo ꝓpba dixit. Gen̾acõnez a enis qͥs
euarrabit. ad quem u̾bũ dei fcm̃ est. qr uerbũ
caro fc̃m est et h̃itauit in nobis. Per cuiꝰ dispẽ¬
lacionez p̃mũ ꝓphe. et post ea apłi ad predican¬
dũ uerbũ dei missi st̃. Quantũ g ͦ ad hystoriam¬

Expanded text:
em, Jonas vero in hoc loco Judaeorum. 69. Nam quemadmodum Ninivitarum salus ad aemulationem provocavit Jonam, ita redemptio gentium scandalum exstititgitur sub umbra hederae, quia eadem plebs separans se a salute Ecclesiae, dolore tabida, contra Christum, id est, Orientem Ecclesiae, linguam suam movere nititur, sedens sub umbra legis, quae umbra a verme areJuda, quando et Osee et Amos et Isaias prophetaverunt. Micheas, qui interpretatur quis hic, vel quis iste, aut humilitas, significat illum qui in Evangelio ait: Discite a me quia mitis sum et humilis corde , et de quo Propheta dixit: Generationem autem ejus quis enarrabit ? ad quem verbum Dei factum est, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; per cujus dispensationem primum prophetae et postea apostoli ad praedicandum verbum Dei missi sunt. Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
stũ. Quod cũ iudiss omĩs popunis. cecidit ĩ
facieminam et ait. Dñs ip̃e ẽ deus. Ex hac
igitur cã tale prius nomen accepit. pro eo
est. ita xp̃c carnem suam inqua natus est
et passus. ⁊ resurrerit. assumpsit in celũ. ui¬
dua ad ꝙͣ mittitur helias pascendus ecc̃a est
nulia uirorũ de quibus ductũ helye qui nõ
curuauerũt genua añ baal. sigͣficanit mi¬

Expanded text:
stum. Quod cum vidisset omnis populus, cecidit in faciem suam et ait: Dominus ipse est Deus . Ex hac igitur causa tale prius nomen accepit, pro eo est, ita Christus carnem suam, in qua natus est et passus et resurrexit, assumpsit in coelum. Vidua, ad quam mittitur Elias pascendus, Ecclesia millia virorum, de quibus dictum est Eliae qui non curvaverunt genu ante Baal, sig
Abbreviated transcription (Latin):
altitudine .i. ceioꝵ descendens sbliitate
hum hauit. se ip̃m a forma dei usq ad for¬
maz hominis ac mortus membris sua mẽ¬
bra composuit. et nr̃e mortalitati sui cor¬
poris meoicinam aptauit. Pueri qui ĩ sul¬
tantes. helyseo clamabant. ascende calue e
loco caluarie crucifixũ. et capti aduobrur¬
sis. hoc ẽ tyto et nespasiano int̾ierunt. puer
helysei ami cũ baculo ad resuscitand̾ mulerio
ẽ filium missus trpum p̾sce legis ostendit. q̃
generi hianano tnͣsinissa nicħ prestitit. insi
quoo in miga solam austeritate ẜuitutis
monstͣuit imanitis filius mortuus hu̾ ai
geners figuram tenet. suꝑ quã xp̃c oscitans
sp̃m septiforis gr̾e sp̃itałr aspirant. per
quem a morte pc̃tor reunusca. Rcaman.
syrus significat ex gentib ppłm maculis.
delictoꝵ pollutũ. atq a xp̃o ꝑ sac̃menta bap¬
tismatis purificat᷑. E saias int̾pretatur sal¬
uator dm̃. Et merito saluatorem uniu̾sarum
genciũ eiusq sacͣmenta amplius quam cet̾i

Expanded text:
id est, coelorum descendens sublimitate, humiliavit seipsum a forma Dei usque ad formam hominis, ac mortuis membris sua membra composuit, et nostrae mortalitati sui corporis medicinam aptavit. Pueri qui insultantes Elisaeo, clamabant: Ascende, calve, loco Calvariae crucifixum; et capti a duobus ursis, hoc est Tito et Vespasiano, interierunt. Puer Elisaei, qui cum baculo ad resuscitandum mulieris est filium missus, typum priscae legis ostendit: quae generi humano transmissa nihil praestitit, nisi quod in virga solam austeritatem servitutis monstravit. Sunamitis filius mortuus humani generis figuram tenet, super quem Christus oscitans Spiritum septiformis gratiae spiritaliter aspirat, per quem a morte peccator reviviscat. Naaman Syrus significat ex gentibus populum congregatum, maculis delictorum pollutum, atque a Christo per sacramenta baptismatis purificatum. Isaias interpretatur salus Domini, et merito. Salvatorem enim universarum gentium, ejusque sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
q opus dei strenue gessit. ymo ꝑ nui¬
cios ad simile studiũ alios prouocauit
typũ gerit dm̃ saluatoris in quo h̾itat
oñus plenitudo dĩnitatis corꝑałr. et ẽ
caput om̃is pncipatus ⁊ potestatis.
dñs fortis et potens in p̃lio: Hic tnͣs
gressiones prĩm ⁊ om̃s p̃uaricacõnes
que fuerũt s̾ lege sangu̾ie suo deleuit
et cultũ pietatis in ecc̃a plene instaura¬
uit: Ip̃e legatos suos ad ꝯuocandas gen¬
tes ad fidem. hoc ẽ pͣmũ ꝓphas. deinde
apłos misit. ⁊ non solũ de nidea. s et
te alus nacionib płi mos ao catholicã
fideui. et ad uera religione ꝑ p̃dica¬

Expanded text:
que opus Dei strenue gessit, imo per nuntios ad simile studium alios provocavit, typum gerit Domini Salvatoris, in quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, et est caput omnis principatus et potestatis ; Dominus fortis egressiones patrum, et omnes praevaricationes, quae fuerunt sub lege, sanguine suo diluit, et cultum pietatis in Ecclesia plene instauravit. Ipse legatos suos ad convocandas gentes ad fidem, hoc est, primum prophetas, deinde apostolos misit, non solum de Judaea, sed et de aliis nationibus, plurimos ad catholicam fidem, et ad veram religionem p
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iobel int̾pretatur dñs deus. siue mapiens
deo uł fuit dei. hoc eĩ enis uocabulũ resona
ethymologia inc̾ta. Hic iudicat typice eos qͣ
ꝑ fidei hostiũ dĩne scĩe incipn̾it cognoscere
sacͣmentũ. ¶A mos int̾pretatur ppłs auulsus
ꝓphia eñ enis ad ppłm fuit isrł. qui iani
anuisus erat a dũo et aureis uituł funuit
siue auulsus a regno stirpis daiud. hic ergo
pastor et rusticus xp̃i est typus. qui ab offõ
¶boias intpretatur eius om̃. sic̃ ei moylos ¶ Au diue¬

Expanded text:
Joel interpretatur Dominus Deus, sive incipiens vel fuit Dei. Hoc enim ejus vocabulum resonat etymologia incerta. Hic indicat typice eos qui per fidei ostium divinae scientiae incipiunt cognoscere sacramentum. Amos interpretatur populus avulsus. Prophetia enim ejus ad populum fuit Israel, qui jam avulsus erat a Domino, et aureis vitulis servivit, sive avulsus a regno stirpis David. Hic ergo pastor et rusticus Christi est typus, qui ab officio Abdias interpretatur servus Domini. Sicut enim Moyses famulu
Abbreviated transcription (Latin):
pis dauid. diuisionis eĩ ppłi cã ute extitit.
significat hrticos quidissensionẽ amant. ¶ heticus¬
et unitate fidi cathonice heresib sciuoũit¬
ac sic cultui malignoꝵ spĩnm sibi obseꝙͣ¬
tes tradunt. Int̾pretatur gͦ ieroloam ouu¬
dicans ppłm nam ⁊ hrtici diuidicare ppłm
udentur cũ erroris sui se quaeein faciunt¬
indaicũ ppłm. S pruitate ac dignitatẽ no¬
minis sui ꝑdiderũt. cũ tradicionib suis¬

Expanded text:
rpis David; divisionis enim populi causa iste exstitit. Significat haereticos, qui dissensionem amant, et unitatem fidei catholicae haeresibus scinduac sic cultui malignorum spirituum subsequentes tradunt. Interpretatur Jeroboam, dijudicans populum. Nam haeretici dijudicare populum videntur, cum erroris sui sequacem faciuntJudaicum populum, sed paternitatem ac dignitatem nominis sui perdideru
Abbreviated transcription (Latin):
ad maiores natu et optimates qui erant
in cruitate. ut intrcductis flis testibus te¬
scimoniũ fłm ꝯcͣ naboth ponerent ꝙ bñdi¬
riss dm̃ et rege. et sic eductũ de ciuitate la¬
pidarent. ut moreretur cum sonagoga ꝑ pon¬
tifices scr̃bas et phiscos mediata ẽ mortẽ xp̃i

Expanded text:
majores natu, et ad optimates qui erant in civitate, ut, subintroductis falsis testibus, testimonium falsum contra Naboth ponerent, quod benedixisset Deum et regem, et sic eductum de civitate lapidarent ut moreretur. » Cum Synagoga per pontifices, scribas, et pharisaeos meditata est mortem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
smone doctͥne. et boius exemplis ad ueram
religione suscitare debuerant. ip̃i uarns ui¬
ciis trucidati. morte ab sorti sut pcc̾oꝵ. Hoc eĩ
nomen ioachin qui resuscitans. uł qui est
consurgens int̾pretatur. significat cũ quo
simł preciosissima uasa dm̃i in captiuitate
aportabant᷑ qr illi qui ingemi acimũe excel¬
lebant. uł moꝵ uł honestate fuigebant ma

Expanded text:
mone doctrinae et bonis exemplis ad veram religionem suscitare debuerant, ipsi variis judiciis trucidati morte absorpti sunt peccatorum. Hoc enim nomen Joachin, qui resuscitans, vel qui est consurgens interpretatur, significat. Cum quo simul pretiosissima vasa Domini in captivitatem asportantur, quia illi qui ingenii acumine excellebant, vel morum honestate fulgebant, ma
Abbreviated transcription (Latin):
significabat eos qui iuubutꝰ mũdi mala at
cione ĩuolunt᷑. atq a dr̃abolo captinati in¬
telligencie occulos ꝑdut eroboam qui inter¬
pretatur diuidicans ppłm. et decem tribus
a domo dauid. et a tempio dei seꝑans ad ỹdo¬
latriam ꝑduxit. significat hr̃ticos qui dissen

Expanded text:
 qui in hujus mundi malitia actione involvuntur, atque a diabolo captivati, intelligentiae oculos perdunt. Jeroboam, qui interpretatur dijudicans populum, et decem tribus a domo David et a templo Dei separans ad idololatriam perduxit, significat haereticos, qui dissen
Abbreviated transcription (Latin):
Ioachim int̾pretatur uͥ ẽ p̃pacio. et elyachĩ
dei resurreccio. significat deuantes pasti¬
res fideliũ qui st̃ presciencia p̃pati atq
ornati. et potestate sblimati. s magis
ꝑ hec dona dĩabolo ẜuire probantur quã
cũ semel quis cuil se mancipaũit uitio
nõ uni. s młtis dĩis obnoxiꝰ erit. Unde.
Ioachiui quem pbarao aute censũ s̃ solu̾e
coegit. mũc nabugodonosor rex babilonis
sibi trib amnus fiure cõpeslit. Quid ẽ gͦ ali¬
ud regis babilonis ẜuũ ẽẽ. qm ꝑsuasione
delectacione atis consensu antiquo hosti

Expanded text:
et Eliachin, Dei resurrectio. Significat deviantes pastores fidelium, qui sunt scientia apparati atque ornati, et potestate sublimati; sed magis per haec dona diabolo servire probantur quam cum semel quis cuilibet se manciparit vitio, non uno sed multis dominis obnoxius erit. Unde Joachim, quem Pharao ante censum sibi dare coegit, nunc Nabuchodonosor, rex Babylonis, sibi tribus annis servire compellit. Quid est ergo aliud regis Babylonis servum esse, quam persuasionis delectatione atque consensu antiquo hosti
Abbreviated transcription (Latin):
eus interpretatur in latinũ festinus et letus
resonat. destructũ enĩ templũ edificandum
ꝓpħ̾at et post luctũ captinitatis regressionis
ria dñi. septuagessimo emĩ anno desolonis
dei ppłs et reedificata ẽ. et urbs. et templũ¬

Expanded text:
 Aggaeus in Latino festinus et laetus resonat. Destructum enim templum aedificandum prophetat, et post luctum captivitatis regressionis mini. Septuagesimo enim anno desolationis Dei populus, et reaedificatum est et urbs et templu
Abbreviated transcription (Latin):
subd itũ fore.et in cegitaudo. loquendo atq in
agendo totum uicus deditũ qiͣlibere ab eo pos¬
sideri. Ioachum siue iechomas qui cũ matre duc¬
tus inbabylone sił et thesauro templidñi.
de licsi. inconfusione abducũtur erroꝵ atq
uicioꝵ. et qui ꝑ dñi gr̃a ac studiũ bonũ alios

Expanded text:
subditum fore, et in cogitando, loquendo atque in agendo, totum vitiis deditum quasi libere ab eo possideri? Joachim sive Jechonias, qui cum matre ductus est in Babylonem simul et thesauro templi Domini, delusi, in confusionem abducuntur errorum atque vitiorum, et qui per Domini gratiam ac studium bonum alios
Abbreviated transcription (Latin):
actib ¶osapbat qui int̾pretatur dei iudicium
.ħ gͦ rex trpũ prefert. ꝓpłi credenciũ de funbus
qui ad iedemptorẽ nr̃ni relicto parentis erro¬
re cõuenit sacro baptismate ablutus. et sc̃i
men et regiam dignitatem accepit cui pe¬

Expanded text:
pretatur Deus judicium. Hic ergo rex typum praefert populi credentium de gentibus, qui ad Redemptorem nostrum, relicto parentum errore, convenit; sacro baptismate ablutus, et sanctmen et regiam dignitatem accepit: cui Pe
Abbreviated transcription (Latin):
qui ex iusto pr̃e editus in ꝑfidia a scelus
ydolatrie de lapsus ͤ et sigͥficat hr̃ticos. qui
ex catholicis pr̃ibus sacͣmento fidei im¬
buti st̃. s ad apostatas iam declinantes.
cuctũ dinũ amulacris eriorũ suoꝵ p̃b̾e
non tuuent qui t̾ruetũ iteri sui. hoc ẽ
effcm̃ pͣue meditatõis ĩ igne /Reli demoni
is ĩ moiant. qr sic̃ achaꝵ spoliata domo
dñi et como regũ. et pncipiũ ded̾it regi
assyrioꝵ munera. et tñ nch̾ ei profuit.
ita isti aurũ sagacis ingenii. et argen¬
tũ eloquencie conflant in cultũ ydoloꝵ
ut intereant. egyptũ inuocauit et ad¬
assyrios eũt. cum a potestatib istius m̾¬
di protegi querũt. s in tnͣsitu eoꝵ capti
atqr occisi sũt. qr maledictus ẽ homo sr̃
terram. qui coufidit in horainez. et poit
carue brachiũ suũ. a du̾o recedit coreiꝰ¬

Expanded text:
qui ex justo patre editus, in perfidiam et scelus idololatriae delapsus est, significat haereticos, qui ex catholicis patribus sacramento fidei imbuti sunt, sed ad apostasiam declinantes, cultum divinum simulacris errorum suorum praebere non timent. Qui fructum uteri sui, hoc est, affectum pravae meditationis in igne zeli daemoniicut Achaz spoliata domo Domini, et domo regum et principum, dedit regi Assyriorum munera, et tamen ei nihil profuit: ita isti aurum sagacis ingenii, et argentum conflant in cultum idolorum, ut intereant. Aegyptum invocant, et Assyrios adeunt, cum potestatibus istius mundi protegi quaerunt; sed in transitu eorum capti atque occisi sunt, quia maledictus est homo super terram, qui confidit in homine et ponit carnem brachium et a Domino recedit cor
Abbreviated transcription (Latin):
uanitas ẽ potestas. quẽ filii inde. hoc ẽ filii
confessionis. ac filii so meonis .i. fili eraudicõ¬
nis debellant. cũ fideles quiq scuto fidei atq¬
armis u̾tutũ ꝯcͣ eum dimicant. Comphenden¬
tos q eũ cedñt sũunates manitũ ac pedũ¬
enis. cũ p̾mordia male oꝑonis atq nestigia
praia erempli sibscide nriłr contendũt. eͣci¬
nus maligni frans. efficacia repentine de¬
cepcõis. non ĩueniat. cũ nigor illi nocenbi
sp̾itali dimitacõne au fertur. Eglon gͦ rex
moabitarũ qui int̾prctatur rotatus. uł orbi¬
tas. typũ tenet draboli qui fatigat ppłm. et¬
p̃p̃ pcc̾a sua sb̃ ẜuiture conscitiut Hũc aioth
n.dex qui int̾p̃ tatur głosus. et ẽ ambidexter
hũs giadiũ ancipite int̾fecit. Sic doctor ca¬
tholicus iotanter dyabolũ ĩ arginientis phi¬
losofoꝵ ẜmone eunͣgłico atq ꝓpħico cõcludit

Expanded text:
anitas est, quem filii Juda, hoc est, filii confessionis, ac filii Simeon, hoc est, filii exauditionis, debellant, cum fideles quique scuto fidei atqarmis virtutum contra eum dimicant, comprehendentesque eum caedunt summitates manuum ac pedum, cum primordia malae operationis atque vestigia pravi exempli abscindere viriliter contendunt, quatenus maligni fraus efficaciam repentinae deceptionis non inveniat, cum vigor illi nocendi spiritali dimicMoabitarum, qui interpretatur rotatus, vel orbitas, typum tenet diaboli, qui fatigat ppeccata sua sub servitute constituit. Hunc Aod judex, qui interpretatur gloriosus, et est ambidexter habens gladium ancipitem, interfecit. Sic doctor catholicus rotantem diabolum in argumentis philosophorum sermone evangelico atque prophetico concludit
Abbreviated transcription (Latin):
hc rex nideric ppłi insinuat reprebacõnẽ
uid int̾p̾tatur fortis mar utiq qr fortissimꝰ
in p̃lus fuit. ip̃e ⁊ desid̾bił. instirpe uidelic
sua de qua predix̃at ꝓpħa. nemat desid̾atꝰ
cũctis gentib: hic saluatoris nr̃i expressit
umagnnẽ siue ꝙ in sectatione indõꝵ ĩ iustã
ꝑsecucionẽ sustimut. siue ꝙ manufortis
forte uicĩt drabolũ atq alligauit. enis spo¬
lia in toto orbe distribuit Boliad designat
et deuocionẽ gr̃ã dauid nr̃m p̾cipiũt dorias¬
cante Absalon prĩs pax infpretatur. per
siue ꝙ ĩ ip̃o bello. dauid pc̃cmi fuisse filio legit᷑.
adeo ⁊ magno cũ dolore extinctũ cred̾et. hic ty¬
pum tenet nideoꝵ uł inde proditoris qui sedi¬
cionẽ leuanerũt ꝯcͣ uerũ damd ĩuidentes ei.
et pͥncipatui enis insidias molientes ¶ Salo¬
mon t̾b noĩb fuisse ꝓhibetui. p̃mũ uocabu¬
lu enis salomon dr̾ .i. pacificus. eo ꝙ in regno
cnis paxfuerit. ẜui nomen ẽ ydida eoꝙ fu̾it

Expanded text:
Hic rex Judaici populi insinuat reprobationem,vid interpretatur fortis manu, utique quia fortissimus in praeliis fuit, ipse et desiderabilis in stirpe scilicet sua, de qua praedixerat propheta: Veniet desideratus cunctis gentibus . Hic Salvatoris nostri expressit imaginem, sive quod in sectatione Judaeorum injustam persecutionem sustinuit, sive quod manu fortis fortem vicit diabolum atque alligavit, ejusque spolia in toto orbe distribuit. Goliath designaet devotionem erga David nostrum percipiunt. Uriascantem. Absalon patris pax interpretatur per sive quod in ipso bello David pacatum fuisse legiam magno cum dolore exstinctum plangeret. Hic typum tenet Judaeorum vel Judae proditoris qui seditionem levaverunt contra verum David, invidentes ei, et principatui ejus insidias molientes. Salomon tribus nominibus fuisse perhibetur. Primum vocabulum ejus Salomon, id est pacificus, eo quod in regno ejus pax fuerit. Secundum nomen est Idida, eo quod fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
gerebat x. per quem ex ꝑegrinacõne scłi
huiꝰ ad celestem irłm nob fuisse regressꝰ
ostenditu Eorobabel apud hebreos ex tri¬
bus integris noĩb tradit᷑ ee compõĩtus
Ro iste. Ro. magist̃. babel. ꝓp̃e babilonia
terpretatur absconsa. Hee quoq mulieros
t̃pretatur lilia uł gr̃a enis ħ figurauit ecc̃am
quam ꝑer fłitate nidei quasi ad ult̾am accus¬
sant ¶hobias prisce legis yͣgiẽ tenet cuiꝰ oculos
nidaici passeres obcecant. dũ eos luminis sacra¬
mentũ male intelligentes obcecant. ẽhobias
ne legis claritate sue u̾tutis illuminat.¶Macha¬
bei ieptem qui sb̾ antiocho acerbissima ꝓpessi¬
sũt tormenta glosissue coronati sũt. signifi¬
cant ecc̃am septiformem que ab inmncis xp̃i
młtã martyrũ scͣg in ꝑtulit et głie celestis
quod porrofantur. et de futuris u̾a
quod scpͥtũ ẽ in samuele. eamus ad indentẽ.
aũt propħarũ ethỹmologie nominũ adno¬
tande if. nocabula enim eoꝵ satis oñdũt. qui

Expanded text:
gerebat Christi, per quem ex peregrinatione saeculi hujus ad coelestem Hierusalem nobis fuisse regressus ostenditur. Zorobabel apud Hebraeos ex tribus integris nominibus traditur esse compositus, Zo, iste; ro, magister; babel proprie Babylonem nterpretatur absconsa. Hae quoque mulieresterpretatur lilia vel gratia ejus. Haec figuravit Ecclesiam, quam falsitate Judaei quasi adulteram accusant. Tobias priscae legis imaginem tenet; cujus oculos Judaici passeres obcaecant, dum eos luminis sacramentum male intelligentes obcaecant. Tobias fne legis, claritate suae virtutis illuminat. Machabaei septem, qui sub Antiocho acerbissima perpessi tormenta gloriosissime coronati sunt, significant Ecclesiam septiformem, quae ab inimicis Christi multam martyrum stragem pertulit, et gloriae coelestis quod porro fantur, et de futuris veraquod scriptum est in Samuele: Eamus ad videntem . autem prophetarum etymologiae nominum annotandae sunt. Vocabula enim eorum satis ostendunt, quid
Abbreviated transcription (Latin):
sias. qui int̾pectatur ppłm tossens significat
nialos recurros. qui ppłm dei uorio errore u¬
nepͣuis exemplis suis tollũt auera religiõ¬
ne et inducũt in errorem atq p̃uam con¬
usacionem qui idelisz sic amasias simuiã
in aliquib bonos se ẽe̾. s tũ non st̃. qr pe.ter¬
tũ cor nõ hñt in cultu dei. s mutantes atq
ararias nominatur. drias eĩ int̾pretatur
recta egit diumo oꝑe aduitus płima cõmi¬
sit. felicit᷑ bella et ubiq de hostib triumpha¬
uit. s postꝙͣ ꝑ supbia illicita temptauit le¬
pra ꝑcuslus ⁊ nõis et honoris simił fuscauit
digntate hic rex qui ob iueritũ suorum
scelerum infronte contagio lepre perfun¬
ditur. regnũ iudicat ndeoꝵ qui dedecus ⁊ ma¬
culas perfidie infronte gerũt uhi signũ cru¬
cis portare uoluerũt Ioathan qui int̾p̾tatur
cõsu̾̃matus uł perfectus est. secutus pulcra

Expanded text:
s, qui interpretatur populum tollens, significat malos rectores, qui populum Dei noxio errore sive pravis exemplis suis tollunt a vera religione, et inducunt in errorem atque pravam conversationem; qui videlicet, sicut Amasias, simulant in aliquibus bonos se esse, sed tamen non sunt, quia perfectum cor non habent in cultu Dei, sed nutantes atque Azarias nominatur. Ozias interpretatur recta egit, divina ope adjutus, plurima commisit feliciter bella, et ubique de hostibus triumphavit; sed postquam per superbiam illicita tentavit, lepra percussus, et nominis et dignitatem. Hic rex, qui ob meritum scelerum suorum in fronte contagio leprae perfunitur, regnum indicat Judaeorum, qui dedecus et maculas perfidiae in fronte gerunt, ubi signum crucis portare noluerunt. Joathan, qui interpretatur consummatus vel perfectus, secu
Abbreviated transcription (Latin):
er rorũ deuia ducũt. et imꝑpetue mortis p̃cipi¬
tiũ mergũt. ꝙ a Iosaphat afuitate inuctꝰ
ẽ athab desceridit qr ad eñ insamaria gͣ ho¬
stes prebens ei auxiliũ. illos figurałr de mõ¬
strat. qui de catholicis ad hr̃ticoꝵ amicicia
se mclinant. qui lic a recte fidei tramite
nõ recedant. tñ erranciũ societate atq cõ¬
mumonẽ perfecte non deiitant ꝙ nullo mͦ
sine culpa ẽẽ pot̾it. maxime cũ paulus apłs.¬
est excelsus. et de religioso pr̃e iosaphat genuꝰ
ad ꝑfidia declinauit. ⁊ formcari filios inda. fecit¬
mutatus forncacõ domus a thab. eos potest
significare qui catholica fide mibuti ax̃auo
exorbitant. ymoalios secũ ꝑ errorũ dema
duce certant. unĩ illos heloas. hoc ẽ ẜmo ꝓpħi¬
cus redargunt. qr om̃is dĩ noꝵ libroꝵ sanctio tales
reprehendit. ac merito sue ꝑu̾sitatis gͣuissimis cõ¬
testationib increpat ias qui int s̾t̾atꝰ᷑ auris cẽ¬

Expanded text:
pitium mergunt. Quod autem Josaphat affinitate conjunctus est Achab, descenditque ad eum in Samariam, contra hostes praebens ei auxilium, illos figuraliter demonstrat qui de catholicis ad haereticorum amicitiam se inclinant; qui licet a rectae fidei tramite non recedant, tamen errantium societatem atque communionem perfecte non devitant. Quod nullo modo sine culpa esse poterit, maxime cum Paulus ait aest excelsus, et de religioso patre Josaphat genitus, ad perfidiam declinavit, et fornicari fecit filios Juda, imitatus fornicationem domus Achab, eos potest significare, qui catholica fide imbuti, exorbitant, imo alios secum per errorum devia ducere certant. Unde illos Elias, hoc est, cus redarguit, quia omnis divinorum librorum sanctio tales reprehendit, ac merito suae perversitatis gravissimis testationibus increpat. Achazias, qui interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
spectu dm̃. sb̾ntita altana ydolor. et confregit
simulat᷑. uñ gr̃a dei promeruit. ita ut pugnãs
ccͣ echĩopes iuctoriar capet. et eos usq mt̾u
eius adiuuante contriti sunt s postea in def̾uis
relabens cũ auxilu assyrioꝵ ocͣ baissa regem.
sũ. ut eũ inde corripet ininucła misiss. gͣit̾
inde dñm offendit. unde niste sibi dño retri¬
buente inicidit ni languore gͣuissimũ. et
pedũ dolore uehementissimu̾. in quo et obi¬
it. nec in infirmitate sua quefnit dñm. s
magis in medicoꝵ arte ꝯfidens delusus
est: Is itaq eos significat typice qui bona
nchoant in mitio s malo finiunt t̾mino.
unccione statim ĩ primordio uite sue pietatis
arripiunt oꝑa. s forcõre etate ac iuxta t̾mi

Expanded text:
spectu Dei, subvertitque altaria idolorum, et confregit simulacra. Unde gratiam Domini promeruit, ita ut pugnans contra Aethiopes victoriam caperet, et eos usque ad iejus adjuvante, contriti sunt, sed postea in deterius relabens, cum auxilium Assyriorum contra Baasa regem sum ut eum i juste sibi Deo tribuente, incidit in languorem gravissimum, et pedum dolorem vehementissimum, in quo et obiit. Nec in infirmitate sua quaesivit Dominum, sed magis in medicorum arte confidens, delusus est. Is itaque eos significat typice, qui bono inchoant initio, sed malo finiunt termino, unctione, statim in primordio vitae suae pietatis arripiunt opera, sed fortiori aetate, ac juxta termi
Abbreviated transcription (Latin):
Rambri int̾pretãtur laces ͥens us amaricans ꝓprie
eĩ nomen ab amaritudĩe sigatũ. ꝙ pectando ama
ricauit ppłi ¶Ill: quos qui sabbo lingna collegit
sigͥficat eũ que cũ pec̾o ndic dies ĩuenerit uñ et̃
ratores scͥbarũ ac phariseoꝵ iͣgniẽ tenuerũt.qui
qui de t̾ra repromissioms botrũ in ligno humeris
gestauerũt. duoꝵ ppłoꝵ significacõne expresse¬
rũt. quoꝵ p̾or ndaitus gͣdiens adu̾sus xp̃m dat

Expanded text:
AMBRI interpretatur lacessens vel amaricans, proprie enim nomen ab amaritudine estricaverit populum. Ille quoque, qui sabbato ligna collegit, significat eum quem cum peccato judicii dies invenerit, unde ratores scribarum et pharisaeorum imaginem tenuerunt, qui qui de terra promissionis botrum in ligno humeris gestaverunt , duorum populorum significantiam expresserunt, quorum prior Judaicus gradiens aversus terga dat
Abbreviated transcription (Latin):
ficũ urm ⁊ amabile de quo p̾r ait. hic ẽ filius
meus dilectus in quo nuchi complacui. ut
audiret sapienciaz enis. uenit de ultians
t̾re fimib. et audito eo iusisq nũst̾us eius
nlaudem ip̃ius ꝓrupit dicens. beati iuri
tui. et beati ẜuitiũ qui stant coram te sem¬
y ⁊ audiuit sapienciaz tuar Soit dñs dous
tuus benedictus cui placiuisti et posuit te
regem ut fac̾es nidiciũ ⁊ iusticia ⁊ c̾ẜobi¬
duc tm̃ ei relicte sint.: Hic gͦ roboam filius
salomonis. ⁊ ieroboam ẜuus sb̾ quibus
isrł in ouas ꝑtes diuisus ẽ. designat dissẽ¬
sione illam in dm̃i aduentu fc̾am. in qua
pars credentul ex nideis regnat cũ xp̃o q̃¬
ẽ ex dauid gn̾e ortus. ꝑs u̾o secutti ẽ anti¬
xp̃m cuiꝰ cuitu nefande ẜuitutis errore cõ¬
tores i ecc̃a qui t̾renis cupiditatib dediti
neglegut cura ħre sb̃ditoꝵ. ⁊ delectantes
ni mrtitudĩe sibi obsequenciu. nec tn con¬
dignam hñt souicituoie sibi cõmissoru

Expanded text:
ilem Domino, de quo Pater ait: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui , audiret sapientiam ejus, venit de ultimis terrae finibus, et audito eo, visisque ministeriis ejus, in laudem ipsius prorupit dicens: Beati viri tui, et beati servi tui, qui stant coram te semper, et audiunt sapientiam tuam. Sit Dominus Deus tuus benedictus, cui placuisti, et posuit te regem, ut faceres judicium et justitiam, etc. . Roboduae tantum ei relictae sint. Hic ergo Roboam filius Salomonis et Jeroboam servus, sub quibus Israel in duas partes divisus est, designant dissesionem illam in Domini adventu factam, in qua pars credentium ex Judaeis regnat cum Chqui David genere ortus; pars vero secuta est Antichristum, cujus cultui nefandae servitutis errore contores in Ecclesia, qui terrenis cupiditatibus dediti negligunt curam habere subditorum, et delectantes gaudent in multitudine sibi obsequentium, nec tamen condignam habent sollicitudinem sibi commissoru
Abbreviated transcription (Latin):
tñ nõ nͥ ꝑ xͥ ihu ducatũ aditũ regui celestis nlłs
adeptus ẽ ¶ Hic quoq fluenta baptisimatis ppłm
suũ ĩ fra ecc̃e introducens. uite efne ełctis suis de¬
dit promissionẽ. et t̾rigenas fecit ẽẽ celcolas ¶Acce¬
pit gͦ moyses unã de filiab raguel. qui int̾p̃tatur
passio dei. sinc amicꝰ eiꝰ doo. nõne sephora que ĩt̾pre¬
tatur pulcritudo siue placens que geniut ei filiũ que
uocauit iersan. ꝙ int̾p̃tatur aduena peꝑit ⁊ alt̾um
qui uocatus ẽ eliezer. et int̾p̃tatur de᷑ mens adintoꝵ.
cũ redẽptor de gentili ppło ecc̃a septiformẽ sp̃ĩtali
cãticoꝵ dicit. una ẽ colu̾ba mea electa gent̾tis sue.
¶ Hec unũ genuit filiũ qui uocat᷑ aduena. ⁊ alt̾um¬

Expanded text:
 per Jesu Christi ducatum, aditum regni coelestis ullus adeptus est. Hic quoque per fluenta baptismatis populum suum in terram Ecclesiae introducens, vitae aeternae electis suis dedit promissionem, et terrigenas fecit esse coelicolas. Accepit ergo Moyses unam de septem filiabus Raguel, qui interpretatur pastio Dei, sive amicus elacens. Quae genuit et filium, quem vocavit Gersan, quod interpretatur advena. Peperit et alterum, qui vocatus est Eliezer, et interpretatur Deus meus adjutor, cum Redemptor de gentili populo Ecclesiam septiformem spiritali canticorum dicit: Una est columba mea electa genitrici suae . Haec unum genuit filium, qui
Abbreviated transcription (Latin):
pice pot̾ genciũ designare principatum. quem do¬
minus ac redemptor nr̃ destinauit. ut in sacrile¬
tũ. mamt̃ habuerat. destrueret. templũ ꝙ st̾uer¬
teret. nec nõ ⁊ ĩpiam srnagegaz que sanguine
scõꝵ semꝑ siciebat. de regni culmñe p̃cipitaret.
semen dauid extinguere molielatur. et regi¬
am stirpeni delere. bene ipietatẽ expͥm it.
synagoge que ꝑ nequicia mentis seninus
dauid hoc c̃. xp̃i insidyatͥx erat. et odiũ gͣ eum

Expanded text:
pice potest designare principatum gentium, quem Dominus ac Redemptor noster destinavit ut in sacriletum inaniter habuerat destrueret, templumque subverteret, et impiam Synagogam, quae sanguinem sanctorum semper sitiebat, de regni culmine praecipitaret, semen David exstinguere moliebatur, et regiam stirpem delere, bene impietatem exprimit Synagogae, quae per nequitiam mentis, seminis David, hoc est Christi, insidiatrix erat, et odium contra
Abbreviated transcription (Latin):
infpretatur festinans. Aliemgena em̃ erat
rexeris pgani. Hec alienigena que isrłitico niro
nupsit. eccłia ad xp̃m uenientẽ ostendi ¶Auna
gr̃a eius int̾pretatur. que dũ prius ẽet sterił
natura postremo dĩ gr̃a fecuudata ẽ. hec fuit
sterił. et post modũ fecunda effecta est occ̃e xp̃i
nũc largit᷑ poll ꝑ uinu̾sam t̾ram prole mu¬
nerose fecunditatis. ¶ Heli int̾pretatur deus
meus: hic sac̾dos reprobatus abiectõ sac̾do

Expanded text:
interpretatur festinans. Alienigena enim erat errexeris pergam . Haec alienigena, quae Israelitico viro nupsit, Ecclesiam ad Christum venientem ostendit. Anna gratia ejus interpretatur. Quae dum prius esset sterilis natura, postremo Dei gratia fecundata est. Haec quae fuit sterilis, et postmodum fecunda effecta est, Ecclesiae nunc largiter pollet per universam terram prole innumerosae fecunditatis. Heli interpretatur Deus meus. Hic sacerdos reprobatus abjectionem sacer
Abbreviated transcription (Latin):
crũt. Abu melech u̾o filius ancille trpũ anti¬
nacionib regnũ sibi improbe usurpabit. õs¬
q scõs ui ⁊ ꝑ secucõne oĩq crudelitate trucida¬
bit. Ioathan ũo nimor. Figura sc̃oꝵ fuit. sic̾ eĩ
Icatham ꝑfignram recessit. et reliqui int̾fecti
sũt fre̾s. sic̃ nemo euade̾ pot̾it ꝑsecucionẽ aut

Expanded text:
ech vere filius ancillae typum Antinationibus, regnum sibi improbe usurpabit, omnesque sanctos vi et persecutione, omnique crudelitate trucidabit. Joatham vero junior figura sanctorum fuit. Sicut enim Joatham per fugam recessit, et reliqui interfecti sunt fratres: sic nemo evadere poterit persecutionem Ant