comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petendum. & ibi finis constituendus ꝓpt̾ qđ omĩa faciamꝰ quȩc̃.¬
q facimus. s quia in hac uita militamꝰ ut ad illudregnũ ꝑuenire
possimus. quȩ uita sine his necessariis agi non pot̾: apponentur ħ
uob̾ inquit s uos regnum dĩ et iusticiam eiꝰ pͥmum querite. Cum
enim dixit illud pͥmum significauit quia hoc posteriꝰ querendũ
est non tempore s dignitate. Illud tam qͣm bonum nr̃m. hoc tam¬
quam necessarium nr̃m. Necessarium autẽ ꝓpt̾ illud bonum. sleq¬
eñ uerbi grã ideo debemus ȩuuangłizare ut manducemus. s. ideo
manducare ut ȩuuangłizemus. slam si ꝓpt̾ea euuangłizamus uiliꝰ
ducando. necessarium autem in ȩuuangłizando. Qđ ȩtiam apłs
prohibet cum dicit licere sibi quidẽ et ꝑmissũ eẽ. a dño. ut qui ȩu¬
habeant ea quȩ huc uitȩ funt necessaria: si tam̃ se ñ eẽ. ab isum
hac potestate. Erant enim multi qui occasionẽ hab̾e cupiebant ad¬

Expanded text:
faciamus quaecunque facimus. Sed quia in hac vita militamus, ut ad illud regnum pervenire possimus, quae vita sine his necessariis agi non potest, apponentur haec vobis, inquit, sed vos regnum Dei et justitiam primum quaerite. Cum enim dixit illud primum, significavit quia hoc posterius quaerendum est, non tempore, sed dignitate. Illud tanquam bonum nostrum, hoc tanquam necessarium nenim, verbi gratia, ideo debemus evangelizare ut manducemus, sed ideo manducare ut evangelizemus: nam si propterea evangelizamus ut ducando, necessarium autem in evangelizando. Quod etiam Apostolus prohibet, cum dicit licere sibi quidem, et permissum esse a Domino, ut qui Ehabeant ea quae huic vitae sunt necessaria; sed tamen se non esse abusum hac potestate. Erant enim multi qui occasionem habere cupiebant ac
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs seribit hora nouissima quotidianis eecłȩ actib in uno qͦ
Certe manifestum ẽ. non humana suspitione. s apłico idẽ.
diuino et dñico magisterio. D̾s enim loquebatur in eis.
Et quanius de carneis nubib tamen dñs intonabat. Certe
bantur. nunc p̃t̾ita leguntur. et p̃sentia cognoscuntur
uid ẽ. lem̃i: qui uos cognoseitis ifrłitas sedm semen abra¬
ham qui estis domus iacob scđm ꝓmissionem heredes.
cognoscite uos etiam exisse ab egypto. qui huic scło re
lingua ur̃a s barbara. quȩ dm̃ laudare non nouit:¬
in uob̃. Non enim qui in manifesto uideus ẽ. neq quȩ
in manifesto carne ẽ. circumcisio.S qui moeculto u¬
deus ẽ. et circumcisione cordis. Interrogate ergo corda
ur̃a. Si ea circumeidit fides. si purgauit confessio. in uo¬
bis facta ẽ. iudea scĩficatio eius inuobis isrł potestas
eius. Dedit enim uobis potestatem filios dĩ fieri. Et¬

Expanded text:
Joannes scribit, hora novissima , quotidianis Ecclesiae fetibus in unoquoque Joannes scribit, hora novissima , quotidianis Ecclesiae fetibus in unoquoque Certe manifestum est non humana suspicione, sed apostolico, id est divino et dominico magisterio; Deus enim loquebatur in eis, et quamvis de carneis nubibus, tamen Dominus intonabat: certe bantur, nunc praeterita leguntur, et praesentia cognoscunturimi? Qui vos cognoscitis Israelitas secundum semen Abrahae, qui estis domus Jacob secundum promissionem haeredes, cognoscite etiam vos exiisse ab Aegypto, qui huic saeculo lingua vestra, sed barbara, quae Deum laudare non noviteus est, neque quae in manifesto in carne est circumcisio; sed qui in occulto Judaeus est, et circumcisione cordis . Interrogate ergo corda vestra: si ea circumcidit fides, si purgavit confessio; in vobis «facta est Judaea sanctificatio ejus,» in vobis «Israel potestas ejus.» Dedit enim vobis potestatem filios Dei fieri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pacientiam expectando. tanquam uideserto sunt. Et illie
laboriose. et ꝑiculosȩ temptationis non reuertantur corde
inegyptum. Nec ibi tamen xp̃s deserit. Nam et illa colu̾na
non recedit. et morsus mortiferi serpentum exaltato et res
pecto aeneo serpente sanantur. Qđ uerb̃ ipsius dñi de cla¬
rat᷑. Sicut exaltauit inquit moyses serpentem inheremo.¬
autẽ qm̃ int̃ptatur afflictionem uł affligentẽ uł comprim̃tẽ
sepe inimaginẽ ponitur huius scłi. a quo sp̃alit̾ recedendũ
ẽ. ne simus iugum ducentes cum infidelib. Sic enim quisq
ierłm celestis fit ci uis idoneus: cum primo huic scło rerun¬
ciauerit. Quemadmodum ille ppłs int̾ram ꝓmissionis in¬
duci non potuit: nisi prius ab egypto recedet. Sed sicut
hoc scło auercitur. nisi dñice misedię munere aduitus. Quod
enim illic p̃figuratum ẽ. hoc in isto fine scłi. ihac sicut beatus

Expanded text:
per patientiam expectando tamquam in deserto sunt; et illic per patientiam expectando tamquam in deserto sunt; et illic laboriosae et periculosae temptationes, ne reuertantur corde in Aegyptum. nec ibi tamen Christus deserit; nam et illa columna non recedit. pecto aeneo serpente sanantur. quod uerbis ipsius domini declaratur: sicut exaltauit, inquit, Moses serpentem in heremoquoniam interpretatur Afflictio, vel Affligens, vel Comprimens, saepe in imagine ponitur hujus saeculi; a quo spiritualiter recedendum est, ne simus jugum ducentes cum infidelibus . Sic enim quisque Jerusalem coelestis fit civis idoneus, cum primum huic saeculo renuntiaverit; quemadmodum ille populus in terram promissionis duci non potuit, nisi prius ab Aegypto recederet. Sed sicut hoc saeculo avertitur, nisi divinae misericordiae munere adjutus. Quod enim illic semel praefiguratum est, hoc in isto fine saeculi, in hac, sicut beatus
Abbreviated transcription (Latin):
potum sp̃italem biberunt. Bibebant autem de sp̃itali
consequenti eos petra. Petra autẽ erat xp̃e. Exponen¬
do unum. incet̾a introduxit intellectum. Si enim petͣ
nis uiuus qui de cęlo descendit. quo uere qui uescuntur
sp̃italiter uiuunt: Nam illi ueterẽ figuram carnaliter
iccipientes. mortui sunt. Sed cum dicit apłs eundem
cibum sp̃italem manducauerunt: ostendit ⁊ illud spi¬
ritalit̾ intelligi inxp̃o. Sicut et potum eur sp̃italem
dixisset: aꝑuit cum sub unxit. Petra autẽ erat xp̃c. Quo
apto. cunc̾ta fulsert̃. Cur g̾ non et nubes xp̃c: Colũna.
quia rectus et firmus. et fulciens infirmitatem nr̃am: Per noc tẽ
lucens. ꝑ diem non lucens. ut qui non uident uideant. ⁊ qui ui¬
dent ceci fiant. Rubet et mare rubrum. baptimus utiq xp̃i
sanguine consecratus. hostes sequentes atergo moriuntur.
peccata p̃terita. Ducitur ppłs ꝑdesertum. bapticati om̃s non¬
dum ꝑfruentes ꝓmissa patria. s qđ non uident sꝑando et

Expanded text:
potum spiritalem biberunt; bibebant enim de spiritali consequenti petra, petra autem erat Christus. exponendo unum in cetera introduxit intellectum. si enim petranis uiuus, qui de caelo descendit? quo uere qui uescuntur, spiritaliter uiuunt; nam illi ueterem figuram carnaliter accipientes mortui sunt. sed cum dicit apostolus: eundem cibum spiritalem manducauerunt, ostendit et illud spiritaliter intellegi in Christo: sicut et potum cur spiritalem dixisset, aperuit. cum subiunxit: petra autem erat Christus; quo aperto cuncta fulserunt. cur ergo non et nubes Christus et quia rectus et firmus et fulciens infirmitatem nostram, per noctem lucens, per diem non lucens, ut qui non uident. uideant, et qui uident, caeci fiant? rubet et mare rubrum: baptismus utique Christi sanguine consecratus. hostes sequentes a tergo moriuntur: peccata praeterita. Ducitur populus per desertum: baptizati omnes nondum perfruentes promissa patria, sed quod non uident sperando et
Abbreviated transcription (Latin):
S xp̃o seruimus ait. ñ ppłis. non carnalib non infirmis. Be
dictum ẽ. bene seruientem plurimis: In ꝓpħa legitur. de
nullo nisi dexp̃o accipi solet. Audiamus tamen ꝓprie et
in euangłio uocem eius. Quicumq inquit uoluerit inuobis
maior. ẽẽ. erit ur̃ seruus. Seruum me tibi fecit. qui te suo
sanguine liberum fecit. Discite ex nobis. quia uerum dis¬
citis. Audi illum alio loco. Nos autem seruos ur̃os ꝑ iħm.

Expanded text:
s invicem, ait; non populis, non carnalibus, non infirmis. Bendictum est: «Bene servientem plurimis?» Propheta legitur: de nullo nisi de Christo accipi solet. Audiamus tamen proprie et in Evangelio vocem ejus: «Quicumque,» inquit, «in vobis vult major» «esse, erit vester servus.» Servum meum te fecit, qui te suo sanguine liberum fecit. Dicite hoc nobis, quia verum dicitis. Audi illum alio loco: «Nos autem servos vestros per Jesum» .
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Hoc totum dixit. ñ ut fallaciter se fingeret ẽẽ. qđ ñ
erat. s ut miscditer eis ita subueniendum ẽẽ. sentiret. ac si
ipse in eodem errore laboraret. Non scilieet mencientis astu.
infirmus infirmis. ut infirmos lucrifacerem. Ut sequens
conelusio. om̃ib om̃a factus sum ut om̃s lucrifacerem. ad
hoc referenda intelligatur ut ciuusq infirmitatem. tanꝗͣ
inse ipso miseratus appareat. Non enumm et cum dicerit. qͥs
infirmatur et ego non infirmor: infirmitatem alterius
simulans se potius quam doluisse uolebat intelligi. Nactus¬

Expanded text:
 hoc totum dixit, non ut fallaciter se fingeret esse, quod non erat, sed ut misericorditer ita subueniendum esse sentiret, ac si ipse in eodem errore laboraret, non scilicet mentientis astu sinfirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem, ut sequens conclusio: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem, ad hoc referenda intellegatur, ut cuiusque infirmitatem tamquam in se ipso miseratus appareat. non enim et cum diceret: quis infirmatu-r et ego non infirmor?, infirmitatem alterius simulasse potius quam condoluisse uolebat intellegi. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
peccas in xp̃m qui peccas inmembrũ xp̃ie nemo gͦ dicat quia ñ
peccaui indm̃ s peccaui infrẽm. In hominẽ peceaui. leue pecca¬
tum ẽ. aut nullum peccatum ẽ. Forte inde debes dicere leuiꝰ
quiacito curatur. Peccasti infrẽm. fac satis &e sanatꝰ es. Cito fecisti¬
estis indomino: si aliis non fum apłs. s tam̃ uob̾sum. Nam sig-¬
nacłm apłatus mei uos estis in dño. Mea defensio apud eos qui

Expanded text:
n peccavi in Deum, sed peccavi in fratrem, in hominem peccavi: leve peccatum est, vel nullum peccatum est. Forte inde dicis, Leve est, quia cito curatur. Peccasti in fratrem: fac satis, et sanatus es. Cito fecistieum vos estis in Domino si aliis non sum apostolus sed tamen vobis sum nam signaculum apostolatus mei vos estis in Domino mea defensio apud eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc apłs dixit. Talis annuntiator. tam laboriosus. tam un¬
piger. tam exercitatus. ut ad ipsum donaret t̃rȩ. Ego
inquit nullius horum usus sum. Oftendit sibi deberi et
non accipit. Nec condempnauit qui acceperunt qđ debeba¬
tur. Condempnandi enim erant exigentes indebita. non ac¬
cipientes mercedem suam. Ille tam̃ et ipsam mercedem do
nauit. Num tibi quia alius donauit. tu ñ debes alteri.
Alioqui non eris irrigata tr̃a: quȩ ꝓducit foenum uim̃tis.

Expanded text:
etamus?» Hoc Apostolus dixit, talis annuntiator tam laboriosus, tam imetamus?» Hoc Apostolus dixit, talis annuntiator tam laboriosus, tam impiger, tam exercitatus, ut ipsum fenum donaret terrae. «Ego,» inquit, «nullius horum usus sum.» Ostendit sibi deberi, et non accepit; nec condemnavit eos qui acceperunt quod debebatur. Condemnandi enim erant exigentes indebita, non accipientes mercedem suam: ille tamen et ipsam mercedem suam donavit. Non quia alius tibi donavit, non debes alteri; alioquin non eris ir
Abbreviated transcription (Latin):
znuillo horum usus sum. Uidõ et alia uimenta dñi quȩ
significantar cum dr̃. Boui trituranti. os non infrenabit.
icunt eium ipsum umentum. Numquid debub ꝑtinet
ad dñm: Propter nos ergo dicit scriptura. o odo ergo
ꝓducit terra fęnum uinentis: quia dñs constituit ut qͥ
euanglium annunciant de euanglio uiuant. Misit pre¬
dicatores. et ait illis. Om̃a quȩ ab ipsis apponuntur uob̾.
minducate. dignus ẽ. enim oꝑaruis mercede sua. Cum
enuim dixisset quȩ apponuntur uobis manducate: ne illi
dicerent. improbi erimus. ad mensas alienas indigebimꝰ.
uis nos ite et̃. frontosos: non inquit. non ẽ. illa donatio
illorum. s ur̃a mertes. S cui rei merces: Quid dant: Qui
accipiunt: Dant spãlia. accipiunt carnalia. dant aurum.
accipiunt fenum. Om̃is enim caro fenum. et daritas car¬
nis. ut fios feni. Om̃a temporalia quȩ tibi suꝑfluunt et
redundant. fenum uimentorum ẽ. quare : quia tarnalia
sunt. Audi quorum iumentorum sit fenum. Si nos uob

Expanded text:
alia jumenta Domini, quae significantur, cum dicitur, «Bovi trituranti os non infrenabis:» dicit enim ipsum jumentum, «Numquid de bobus pertinet ad Deum?» Propter nos ergo Scriptura dicit. Quomodo ergo producit terra fenum jumentis? Quia «Dominus constituit ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant.» Misit praedicatores, et ait illis: «Omnia quae ab ipsis apponuntur vobis, manducate;» «dignus est enim operarius mercede sua» . Cum enim dixisset, «Quae apponuntur vobis, manducate;» ne illi dicerent, Improbi erimus ad mensas alienas cum indigebimus, vis nos ita esse frontosos? Non, inquit, non est illa donatio eorum, sed vestra merces. Cujus rei merces? Quid dant? quid accipiunt? Dant spiritualia, accipiunt carnalia; dant aurum, accipiunt fenum. «Omnis enim caro fenum, et claritas carnis ut flos feni» . Omnia temporalia quae tibi superfluunt et redundant, fenum jumentorum est. Quare? Quia carnalia sunt. Audi quorum jumentorum sit fenum. «Si nos vob
Abbreviated transcription (Latin):
ducens inquit fenum uimentis. Et quasi hoc exponens. ad¬
iecit. Et herbam seruituti hominum. Ne non intelligere¬
tur quod dictum ẽ. ꝓducens fenum umentis. repetitione
exposuit qđ premisit. Qđ enim dix̃ supra fenum. postea
herbam nominauit. Qđ autem dixerat iumentis: hoc serui¬
tuti hominum. Dixit ergo seruituti. et non libertati. Ubi ẽ¬
Uos inquit inlibertatẽ uocati estis. Sed audi eundem apłm.
Cum enim liber sim ex om̃ib om̃ium me seruum feci. ut

Expanded text:
ducens,» inquit, «fenum jumentis;» et quasi hoc exponens adjecit, «Et herbam servituti hominum:» ne non intelligeres quod dictum est, «Producens fenum jumentis,» repetitione exposuit quod praemisit. Quod enim dixit supra «fenum,» postea «herbam» nominavit; quod autem dixerat «jumentis,» hoc «servituti hominum» dixit. Ergo servituti, et non libertati. Ubi ergo est, «Vos in libertatem vocati estis?» Sed audi eumdem ipsum: «Cum enim liber sim ex omnibus, omnium
Abbreviated transcription (Latin):
altare cor nr̃m: eius uigenito cum sacerdote placeamꝰ. Ei cruen¬
pio sanctoq amore fraglamus. Ei dona eius in nob. nosq ipsos
uouemus et reddimus. ei beneficiorum eiꝰ sollemnitatibꝰ festis et
diebꝰ statutis. dicamus. sacramusq memoriam. ne uolumine tem¬
porum ingrata subrepat obliuio. Si sacrificamus hostiã humi¬
litatis et laudis in ara cordis igne feru. ndam caritatis. Adhunc
uidendum sic̃ uidi pot̾it.eiq coherendum. ab om̃i peccatorum &
cupiditatum malarum labe mundamur. et eiꝰ nomine consecra¬
mur. Ipse enim fons mȩ beatitudinis. ipse om̃is appeticionis est
finis. hunc eligentes. uł pocius re eligentes. amiseramus enim ne¬
gligentes. hunc gͦ re eligentes unde & religio dicta ꝑhibetur. ad
eum dilectione tendimus. ut ꝑueniendo quiescamus. Idõ beati:

Expanded text:
altare cor nostrum; eum Unigenito eius sacerdote placamus; ei cruenaltare cor nostrum; eum Unigenito eius sacerdote placamus; ei cruenpio sanctoque amore flagramus: ei dona eius in nobis quoque ipsos uouemus et reddimus; ei beneficiorum eius sollemnitatibus festis et diebus statutis dicamus sacramusque memoriam, ne uolumine temporum ingrata subrepat obliuio; ei sacrificamus hostiam humilitatis et laudis in ara cordis igne feruidam caritatis. Ad hunc uidendum, sicut uideri poterit, eique cohaerendum ab omni peccatorum et cupiditatum malarum labe mundamur et eius nomine consecramur. Ipse enim fons nostrae beatitudinis, ipse omnis adpetitionis est finis. Hunc eligentes uel potius religentes amiseramus enim neglegentes — hunc ergo religentes, unde et religio dicta perhibetur, ad eum dilectione tendimus, ut perueniendo quiescamus, ideo beati,
Abbreviated transcription (Latin):
munus offerimus siuȩ propłnam. siue doctriuã. siue orationẽ. siue
fulciatur. et ei fixe atq immobili taiqͣm imponatur. ut possit in¬
tegrum atq illibatum eẽ. quod loquimur. Nam multi heretici ñ
habentes altare id ẽ. ueram fidem: blasphemias prolaude dixerũt.
Terrenis udelicet opinionib aggrauati uotum suũ tanqͣm int̾ra
proicientes. S debet eẽ. sana etiam offerendis intencio cum ta
le aliquid oblaturi sumus incorde nr̃o. id est ininteriore dĩ tem.¬
plo. Templum enim dĩ sc̃m est inquit qđ estisuos. Et ininte¬
riore homine habitare xp̃m ꝑfidem incordib uris. et illis im
mortalib ac beatis. et nob̾ mortalib ac miseris. ut immortales
siue in nob̾ ipsis debeius. Huius enim templũ simul om̃s. et sin¬
gula templa sumus quia & om̃iũ concordiam & singłos inhabita¬
re digͥatur. Non in om̃ibꝰ quam insingłis maior: qm̃ nec mole di¬
stendit᷑. nec participatione minuit᷑. Cum ad illum sursũ ẽ. eiꝰ. est

Expanded text:
munus offerimus Deo, sive prophetiam, sive doctrinam, sive orationem, sive fulciatur, et ei fixe atque immobiliter tanquam imponatur, ut possit integrum atque illibatum esse quod loquimur. Nam multi haeretici non habentes altare, id est veram fidem, blasphemias pro laude dixerunt; terrenis videlicet opinionibus aggravati, votum suum tanquam in terram projicientes. Sed debet esse sana etiam offerentis intentio. Et propterea cum tale aliquid oblaturi sumus in corde nostro, id est in interiore Dei templo; Templum enim Dei sanctum est, inquit, quod estis vos ; et, In interiore homine habitare Christum per fidem in cordibus mortalibus ac beatis, et nobis mortalibus ac miseris, ut immortales siue in nobis ipsis debemus. Huius enim templum simul omnes et singuli templa sumus, quia et omnium concordiam et singulos inhabitare dignatur; non in omnibus quam in singulis maior, quoniam nec mole distenditur nec partitione minuitur. Cum ad illum sursum est, eius est
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ rerũ ꝓmissiones testamento ueti contineri. et idõ ue¬
ꝓmissio regnumq celorũ ad nouum ꝑtinet testam̃tum:
s in illis temporalib figuras fuisse futurorum. quȩ imple¬
rentur in nob̾ in quos finis scłorum obuenit. ñ suspitio
mea .s. apłicus intellectus ẽ. dicente paulo. cum de talibus

Expanded text:
quidem rerum promissiones Testamento Veteri contineri, et ideo Venae vitae promismissio regnumque coelorum ad Novum pertinet Testamentum: sed in illis temporalibus figuras fuisse futurorum, quae implerentur in nobis, in quos finis saeculorum obvenit, non suspicio mea, sed apostolicus intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
Celos nunc significari arbitror eos qui se debit̾t suꝑ duodecim
thronos et cum dño iudicabunt. Terrȩ autẽ nomine cȩt̾am mul¬
titudinẽ benedictoꝵ qui constituentur ad dexteram. ut ꝑ oꝑa
miscdi̾ȩ collaudati. recipiant᷑ ab eis intab̾nacła ȩt̃na. quos amicos
sibi de maminona iniquitatis. in huiꝰ uitȩ mortalitate fecerunt.
Eis quippe dicit apłs. Si nos uob̾ sp̃ualia seminauimꝰ. magnum ẽ.
si urã carnalia metamus. Quod etiam bis uerbis dici pot̃. Si nos
uob̾ celestia seminauimus. magnum ẽ si terrena ura metamus. In
cȩlo gͦ respicit celestia seminantes: interra autem terrena red¬
lentes. Tam̃ humiles & hos & illos. humilia em̃ respicit incelo
& interra. Quia meminerunt utriq quod fuerint ꝑsuam malici¬
pauꝑes et maxime cura scõs. dĩ seruitia debita. obsequia religio¬
sa. Reddunt᷑ enim ñ dantur dicente apło.Si nos uob̾ sp̾̃ualia se.¬
minauimus. magnam est siurã carnalia metamus: Bona sunt.

Expanded text:
Coelos nunc significari arbitror eos qui sedebunt super duodecim thronos, et cum Domino judicabunt ; terrae autem nomine caeteram multitudinem benedictorum, qui constituentur ad dexteram, ut per opera misericordiae collaudati recipiantur ab eis in tabernacula aeterna, quos amicos sibi de mammona iniquitatis in hujus vitae mortalitate fecerunt . Eis quippe dicit Apostolus: «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus» ? Quod etiam his verbis dici potest: Si nos vobis coelestia seminavimus, magnum est si terrena vestra metamus? In coelo ergo respicit coelestia seminantes, in terra autem terrena reddentes; tamen humiles et hos et illos. «Humilia» enim «respicit in coelo et in terra;» quia meminerunt utrique quid fuerint per suam malitipauperes, et maxime circa sanctos Dei servitia debita, obsequia religiosa. Redduntur enim, non dantur, dicente Apostolo, Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si carnalia vestra metamus ? Bona sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quid scđm hominẽ hȩc dico : an et lex non hȩc dicit: scriptũ
ẽ. enin in lege moysi. Non alligabis os boui trituranti. Nũqͥd
de bobus cura ÷ deo: an ꝓpt̃ nos utiq dic̃ : nam ꝓpt̃ nos scripta
sunt qm̃ debet inspe qui arat arare. & qui triturat inspe fructus¬
ꝑcupiendi. His uerbis satis indicat apłs paulus non sibi aliqͥd
usurpasse ultra debitum co apłos suos. quia ñ oꝑabant᷑ corporalit̃
unde hab̾ent uictu necessaria si sic̃ dñs constituit exeuuangłioni.¬
uentes. panẽ gratuitum manducarent abeis quibꝰ gratutã gratiã
p̃dlicabant.Stipendium eñ suũ tanqͣm milites accipiebant. et de
uiee ꝑ eos plantatȩ fructi quod opꝰ erat libe decerpebant. et de
grgis quem pascebant lacce po. tabant. et exarea quẽ triturabatł

Expanded text:
numquid secundum hominem haec dico an et lex haec non dicit scriptum numquid secundum hominem haec dico an et lex haec non dicit scriptum est enim in lege Mosi non alligabis os bovi trituranti numquid de best, quia debet in spe qui arat arare et triturans in spe participandi. his uerbis satis indicat apostolus Paulus non sibi aliquid usurpasse ultra debitum coapostolos suos, quia non operabantur corporaliter, unde haberent huic uitae necessaria, sed, sicut dominus constituit, ex euangelio uiuentes panem gratuitum manducarent ab eis, quibus gratuitam gratiam praedicabant. stipendium enim suum tamquam milites accipiebant et . de uineae per eos plantatae fructu, quod opus erat, libere decerpebant; et de gregis, quem pascebant, lacte potabant; et ex area quam triturabant,
Abbreviated transcription (Latin):
me mulieres talia necessaria de suis facultatib ministrabant. Am¬
plius autẽ fecit apłs paulus. cum de coapłis suis documentũ ad¬
hibet huiꝰ licentiȩ a dño ꝑmisse. Noq enim reprehendens subiẽ
noluisse. quod ei licere acciꝑe cȩt̾ors etiã cõmilitonũ eiꝰ more pro¬
baretur. Aut ego et barnabas non habemꝰ potestatẽ hoc ope¬
testatem a dño acceptam ut non oꝑarentur manibꝰ suis s̃ exeuuan¬
gł̃io uiuerent oꝑantes tantummꝰ sp̃ualia in p̃dicatione regni cȩloꝵ
et edificatione pacis ȩccłi̧ om̃s parit̾ habebant hanc potestatem¬
qua isti ñ utebant᷑ amplius impendentes ȩccłiȩ sicut in illis lo¬
cis ubi ȩuuangłitabant infirmis congruere iudicabant. Et idõ
militat suis stipendiis umqͣme quis plantat iuneam et fructum
eiꝰ ñedit: quis pascit gregem. et de lacte gregis non mnanducat :¬

Expanded text:
mae mulieres talia necessaria de suis facultatibus ministrabant? ammae mulieres talia necessaria de suis facultatibus ministrabant? amplius autem fecit apostolus Paulus, ut de coapostolis suis documentum adhiberet huius licentiae a domino permissae. neque enim reprehendens subiecinoluisse, quod ei licere accipere ceterorum etiam commilitonum eius more probaretur. an ego solus et Barnabas non habemus potestatem non opetestatem a domino acceptam, ut non operarentur manibus suis, sed ex euangelio uiuerent, operantes tantummodo spiritalia in praedicatione regni caelorum et aedificatione pacis ecclesiaqua isti non utebantur, amplius inpendendo ecclesiae, sicut in illis locis, ubi euangelizabant, infirmis congruere iudicabant. et ideo, militat suis stipendiis umquam quis plantat vineam et fructum eius non edit quis pascit gregem et de lacte gregis non manducat
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a. Sin autẽ ad uos. Reuertetur. In eadem autẽ domo manete.
edentes et bibentes quȩ apd̾ illos sunt. Dignus ẽ. enim oꝑarius mer¬
cede sua. hic apparet non eẽ. illa iussa s ꝑmissa ut quisquis uti uel¬
let. eo uteretur quod sibi liceret ex dni constitutione. Siquis autẽ
uti nollet. non contra uissum faceret. s de suo ure ceder&. miseri.¬
cordius et laboriosius conũsatus in euuangłio. inquo et debitam
mercedem nollet acciꝑe. Alioquin contra iussũ dm̃ fec̾ apłs qui
usus hac potestate. S ad ordinẽ redeamus. ac totũ ipsũ
epłȩ locum diligent̃ considẽmus. Numquid ñ habemꝰ inquit li.¬
centiã manducandi & bibendi: numquid non habemꝰ licentiã
sororem mulierẽ circumducendis quam licentiã. dixit nͥ quam de¬
dit dñs eis quos ad predicandum regnumceloꝵ misit dicens. ea
quȩ abipsis sunt manducate : dignus ẽ. enim oꝑariꝰ mercede sua.
Et se ipsum ꝓponens ad eiusdẽ potestatis exemplum cui fidelissi¬

Expanded text:
ur. in eadem autem domo manete edentes et bibentes quae apud illos sunt; dignus enim est operarius mercede sua. hic adparet non esse illa iussa, sed permissa; ut quisquis uti uellet, eo uteretur, quod sibi liceret ex domini constitutione; si quis autem uti nollet, non contra iussum faceret, sed de suo iure decederet misericordius et laboriosius conuersatus in euangelio, in quo et debitam mercedem nollet accipere. alioquin contra iussum domini fecit apostusus hac potestate. Sed ad ordinem redeamus ac totum ipsum epistulae locum diligenter consideremus. numquid non habemus. inquit, licentiam manducandi et bibendi? numquid non habemus licentiam sororem mulierem circumducendi? quam licentiam dixit, nisi quam dedit dominus eis, quos ad praedicandum regnum caelorum misit dicens: ea quae ab ipsis sunt manducate; dignus est enim operarius mercede sua, et se ipsum proponens ad eiusdem potestatis exemplum, cui fidelissi
Abbreviated transcription (Latin):
ne qđ offendicłm demus euuangłio. xp̃i. Qua potestate dicit
non eẽ. se usum. nͥ quam habebat in eos a dño acceptam. ut eor
carnalia meteret aduictum uitȩ huiꝰ quȩ in carne agit᷑: cuiuspo¬
testates participes erant etiam alii. qui non eis pͥmo ȩuuangłiũ
annuntiauerant. s ad eoꝵ eccł̃iam id ipsum p̃dicantes postea ue¬
nerant. Idõ cum dixiss si nos uob̃ spũalia seminauimꝰ magnũ ẽ.
si ur̃a carnalia metamus. subiecit. Si aliĩ potestatis ur̃ȩ partici pãt
ñ magis nose et redit rursus. modisq om̃ibꝰ etiã atq etiã cõmen
dat quid sibi liceat et tamen non faciat. Nescitis qm̃ qui in

Expanded text:
inpedimentum demus euangelio Christi. qua potestate se dicit non usum, nisi quam habebat in eos a domino acceptam, ut eorum carnalia meteret ad uictum uitae huius, quae in carne agitur? cuius potestatis participes erant etiam alii, qui non eis primo euangelium adnuntiauerunt, sed ad eorum ecclesiam id ipsum praedicantes postea uenerunt. ideo cum dixisset: si nos uobis spiritalia seminauimus, magnum est si carnalia uestra metamus? subiecit: si alii potestatis uestrae participant, non magis nos? dat quid sibi liceat, et tamen non faciat. Nescitis, in
Abbreviated transcription (Latin):
quem nondum ꝓpter sua bona diligimꝰ. Cogitamus enim qͥa
illȩ quem diligimus dñs ꝓpter eum mortuus ẽ. Quam caritatẽ
uitium in qͦ infirmus ẽ. minus diligimus. illum in illo conside¬
mitas si mors ẽ. Qua ꝓpt̃ ingenti cura et implorata dĩ miscđia co-
ista peccata contempnunt et dicunt. quid magnũ feci: in homi¬
nẽ peccaui. Noli contempnere. In hominẽ peccasti: us nosse
qͥa in hominẽ peccando ꝑisti: site ille inquẽ peccasti corripue¬
rit int̾ te ce ipsum solum. & audieris illũ lucratus : te: qͥd ⁊ lucri¬
tus est ce. nuii quia
pieras si non lucraretur te: nam si non ꝑirras. quomodo lucratus

Expanded text:
quem nondum propter sua bona diligimus; cogitamus enim quia quem nondum propter sua bona diligimus; cogitamus enim quia ille quem diligimus, Dominus propter eum mortuus est. Quam charitatem vitium quo infirmus est minus diligamus, illum in eo consideremitas, sed mors est. Quapropter ingenti cura, et implorata Dei misericordiaista peccata contemnunt, et dicunt, Quid magnum feci? in hominem peccavi. Noli contemnere. In hominem peccasti: vis nosse quia in hominem peccando peristi? Si te ille in quem peccasti, corripuerit inter te et ipsum solum, et audieris illum, lucratus est te. Quid est, lucratus est te; nisi quia perieras, si non lucraretur te? Nam si non perieras, quomodo te lucratus
Abbreviated transcription (Latin):
orum. Nouimus quia non ẽ. ds̃. Utinam et ipsi sic nori. nt. S. ꝓpt̾
eos qui hoc non norunt infirmos ñ debet ꝑcuti conscientia ipsor
hoc monet apłs. Nam ce illi quod num̃ habeant. et ꝓnumine
accipiant illam statuam ara testatur. Quid illic facit ara. si il.
nam sic ipsi norint hoc. quomͦ nouimus om̃s nos. S quid habe¬
bant proquare habeant. quid ibi facit. ara illa testatur. Con¬
unicit hominũ colentiũ mentes. ñ conuincat recumbentes.
ille p̾mentes. quȩrebat tangentes. Atq utuiam fr̃s apiis p̃mat᷑¬
corpꝰ xp̃i. Si queritis unde uincant᷑ pagan. unde illuminent᷑ un¬
de ad salutem uocent᷑. deserite sollemnitates eoꝵ. deserite nu.¬
gas ipsorum. Et si non consentiunt ueritati nr̃ȩ erubescant fal
sitati suȩ: I.psa ẽ gͦ. lex xp̃i. ut inuicem onera nr̃a portemꝰ:¬
xp̃m autem diligendo facile sustinemus infirmitatẽ alt̾ius. etiã

Expanded text:
orum . Novimus quia non est Deus; utinam et ipsi sic norint: sed propter orum . Novimus quia non est Deus; utinam et ipsi sic norint: sed propter eos qui hoc non norunt infirmos, non debet percuti conscientia ipsorum. Hoc monet Apostolus. Nam et illi quod numen habeant et pro numine accipiant illam statuam, ara testatur. Quid illic facit ara, si illunam sic ipsi norint hoc, quomodo novimus omnes nos. Sed quid habeant, pro qua re habeant, quid ibi faciant, ara illa testatur. Convicit omnium colentium mentes, non convincat recumbentes. ille prementes, quaerebat tangentes. Atque utinam, fratres, ao est. Si quaeritis unde vincantur Pagani, unde illuminentur, unde ad salutem vocentur: deserite solemnitates eorum, deserite nugas ipsorum; et si non consentiunt veritati nostraecitati suae. Ipsa est ergo lex Christi, ut invicem onera nostra portemChristum autem diligendo facile sustinemus infirmitatem alterius, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tss dm̃. et sic recumbas inidolio. In hac scientia ꝑit infirmus. Et
totum mundum appende. Et ne adhuc te putares ininfirmũ.
eccare & leue duceres peccatum ac paruipendes. in xp̃m inquit pecca¬
tis. Solent enim homines dicere. in hominẽ pecco. numquid inde¬
re. Uide quid faciunt mensȩ malȩ. Uides qm̃ corrumpunt mo¬
res bonos colloquia mala. Turibi euuangłio loqui ñ potes. et de
idolis loquentes audis: amittis ibi quod xp̃s deus ẽ. et qđ ibi bibis
in eccłia uomis. Porte hic audes loqui forte int̾ turbas aud es
murmurare. Numquid xp̃s non homo fuit: nonne crucifixus
ẽ. a paganise hoc didicisti. salutẽ ꝑdidisti. fimbriã ñ tetigisti.
Tange &e in hoc fimbriã. recipe salutem. sic̃ eam te tangere docui
aliquod ẽ. eiues cartaginis bene uuant et ipsicrunt genium carta¬
gentes demonib immolant et ñ dõ. Nolo uos sotios fieri demoni.¬

Expanded text:
tes Deum, et sic recumbas in idolio. In hac scientia perit infirmus. Et tes Deum, et sic recumbas in idolio. In hac scientia perit infirmus. Et totum mundum appende. Et ne adhuc putares te in infirmum peccare, et leve duceres peccatum ac parvi penderes, In Christum, inquit, peccatis. Solent enim homines dicere: In hominem pecco, numquid in Dere. Vides quid faciunt mensae malae? Vides quoniam corrumpunt mores bonos colloquia mala ? Tu ibi de Evangelio loqui non potes, et de idolis loquentes audis. Amittis ibi quod Christus Deus est: et quod ibi bibis, in Ecclesia vomis. Forte hic audes loqui, forte inter turbas audes murmurare: Numquid Christus non homo fuit? nonne crucifixus est? A Paganis hoc didicisti, salutem perdidisti, fimbriam non tetigisti. Tange et in hoc fimbriam, recipe salutem. Sicut eam te tangere docuimaliquod; cives Carthaginis bene vivant, et ipsi erunt genium CartGentes, daemonibus immolant, et non Deo: nolo vos socios fieri daemoni
Abbreviated transcription (Latin):
tes: et cum recubuerint in idolio. ueniant et impleant ȩccłiã
non salutem accepturi. s pressurã facturi. S timeo inquis ne¬
offendam maiorẽ. Time prorsꝰ ne offendas maiorẽ. &e ñ offendis
cutientes conscientiam eorũ infirmã in xp̃m peccatis. Nolite cõ¬
tempnere si ñ uultis deleri delibro uitȩ. Quamdui conatur lu¬
culente et delectabilit᷑ uob dicere quod dolor nrͣ cogit. qͦmͦ cũq
dicere. et tacere non ꝑmittit. Quicumq uoluerint ista contẽnere
in xp̃m peccant. Uideant quid agant. Paganos reliquos. colligi
uolumus. lapides estis inuia. Uenire uolentes offendunt et re¬
deunt. Dicunt em̃ incordib sius. Qquare nos relinquamus deos
quos ap̃iam ipsi dĩis colunt : Absit ame inquit ut ego deos genti
uide quanti emptum ẽ. Pibit inquit infirmus intua scientia.
quam te dicis hab̾e. ut scias quia nichil ẽ. idolum & animo cogi¬

Expanded text:
tes? et cum recubuerint in idolio, veniant et impleant ecclesiam; tes? et cum recubuerint in idolio, veniant et impleant ecclesiam; non salutem accepturi, sed pressuram facturi. CAPUT V. offendam majorem. Time prorsus, ne offendas majorem; et non offendis ercutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis. Nolite contemnere, si non vultis deleri de libro vitae. Quamdiu conamur luculenter et delectabiliter vobis dicere, quod dolor noster cogit quomodocumque dicere, et tacere non permittit? Quicumque voluerint ista contemnere, in Christum peccant, videant quid agant. Paganos reliquos colligi volumus, lapides estis in via; venire volentes offendunt, et redeunt. Dicunt enim in cordibus suis: Quare nos relinquamus deos, quos Christiani ipsi nobiscum colunt? Absit, a me, inquit, ut ego deos GentiuVide quanti emptum est, Peribit, inquit, infirmus in tua scientia: quam te dicis habere, ut scias quia nihil est idolum, et animo cogi
Abbreviated transcription (Latin):
ne conscientiã eiꝰ cum sit infirma edificabit᷑ admanducandum
idolothitas et ꝑibit infirmus intua conscientia sr̃ propt̃ quem
xp̃s mortuus ẽ. Quomͦ putatis decipi posse simulachris homines
quȩ axp̃ianis honorari putant: nouit inquit dĩ cor meũ. s
fr̃ tuus non nouit cor tuum. si infirmus escaue maiorem egͥ tu¬
dinem. Si firmꝰ es. cura fr̃is infirmitatẽ. Qui uident ista edifican.¬
tur adalia. ut non tantum ibi manducare sed et sacrificare desi¬
dent. Ecce ꝑit infirmus intua scientia fr̃. Audi fr. Si contenine¬
bas in firmum. etiam frẽm contempnis: exꝑgiscere quid sit in
ipsum xp̃m peccas: attende enim qđ nullo pacto possis contemp¬
nere. Sic autẽ inquit peccantes infr̃s. et ꝑcucientes conscienti¬
am eoꝵs infirmam. in xp̃m peccatis. Eant nunc qͥ ista contem¬
nunt. & recubant in idolio. Nonne erunt p̃mentes ñ tangen¬

Expanded text:
nne conscientia ejus, cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum nne conscientia ejus, cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum idolothyta? Et peribit infirmus in tua scientia, frater, propter quem Christus mortuus est? Quomodo putatis decipi posse simulacris homines, quae a Christianis honorari putant? Novit, inquit, Deus cor meum. Sed frater tuus non novit cor tuum. Si infirmus es, cave majorem aegritudinem: si firmus es, cura fratris infirmitatem. Qui vident ista, aedificantur ad alia, ut non tantum ibi manducare, sed et sacrificare desiderent. Ecce perit infirmus in tua scientia frater. Audi, frater: si contemnebas infirmum, etiam fratrem contemnis? Expergiscere. Quid, si in ipsum Christum peccas? Attende enim quod nullo pacto possis contemnere. Sic autem, inquit, peccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis. Eant nunc, qui ista contemnunt, et recumbant in idolio: nonne erunt prementes, non tangen
Abbreviated transcription (Latin):
tis. t tendite fr̃s hoc enim estis. ex hoc popło uos estis iã
tunc predicto. nunc presentato. De his itaq estis qui uocati sunt
ab oriente &e occidente recumb̾e in regno cȩlorum. ñ intemplis ido¬
lorum. Estͣo  gͦ corpus xp̃i. non pressores corporis xp̃i. habetis uestim̃¬
ti fimbriã quam tangatis ut aprofluuo sanguinis id ẽ. a carna¬
lium uoluptatum fluxi sanemini. Habetis inquam uestim̃ti
miminus &e nouissimus paulus. ipso dicente. Ego sum minimꝰ
apłorum. In ueste nouissimũ et minimũ fimbria ẽ. fimbria cũ
contemptu aspicitur. s cum salute tangitur. Usq adhanc ho.¬
ram et esurimus et sitimus &e nudi sumus. et colaphizamur.
Quid tam extremũ : quid tam contemptibile: tange si fluxũ
sanguinis pateris. Exiet uirtus de illo cuiꝰ uestis ẽ. & sanabit te.
Fimbriatͥ mͦ tangenda proponebat᷑ qͣndo exeodẽ apło legebat᷑.
Si eñĩ quis uidit eum qui habet scientiã inidolio recumbentẽ ñ¬

Expanded text:
 fratres: hoc enim estis, ex hoc populo estis, jam tunc praedicto, nunc praesentato. De his utique estis, qui vocati sunt ab oriente et occidente recumbere in regno coelorum, non in templo idolorum. Estote ergo corpus Christi, non pressura corporis Christi. Habetis vestimenti fimbriam, quam tangatis, ut a profluvio sanguinis, id est, carnalium voluptatum fluxu sanemini. Habetis, inquam, vestimenminimus et novissimus Paulus: ipso dicente, Ego sum minimus Apostolorum . In veste novissimum et minimum, fimbria est. Fimbria cum contemptu aspicitur: sed cum salute tangitur. Usque ad hanc horam et esurimus, et sitimus, et nudi sumus, et colaphizamur . Quid tam extremum, quid tam contemptibile? Tange, si fluxum sanguinis pateris: exiet virtus de illo cujus vestis est, et sanabit te. Fimbria modo tangenda proponebatur, quando ex eodem apostolo legebatur: Si enim quis viderit eum qui habet scientiam, in idolio recumbentem; no
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is. non peram inuia. neq duas tunicas. neq calciam̃ta. neq uir.¬
gam. Dignus ẽ. enim oꝑarius cibo suo. Ecce ubi constituit dñs qd̾
idem apłs cominemorat. Adhoc enim dixit illa omĩa ne porta¬
rent. ut ubi opꝰ eẽt. ab eis acciꝑent quib annunciabant regnum dĩ.
Nequis autẽ arbitret᷑ solis duodecim hoc fuisse ꝑmissum. uide quid
etiam lucas narrãt. Post hȩc inquit de signauit dñs et alios septua¬
ginta duos. et mis illos binos ante faciem suam. in om̃ẽm ciuitatẽ

Expanded text:
tris, non peram in uia neque duas tunicas neque calciamenta neque uirgam; dignus enim est operarius cibo suo. ecce ubi constituit dominus quod idem apostolus commemorat. ad hoc enim dixit illa omnia ne portarent, ut, ubi opus esset, ab eis acciperent quibus adnuntiabant regnum dei. Ne quis autem arbitretur solis duodecim hoc fuisse concessum, uide quid etiam Lucas narret. post haec, inquit, designauit dominus et alios septuaginta duo et misit illos binos ante faciem suam in omnem ciuitatem
Abbreviated transcription (Latin):
mini imitabant᷑ apłi ad accipiendũ debitum sibi cibum. Deqͦ idẽ
dñs aꝑtissime loquit᷑. Euntes inquit p̃dicate dicentes qͥa appro¬
pinquauit regnum cȩloꝵ. Infirmos curate. mortuos suseitate.¬

Expanded text:
mini imitabantur apostoli ad accipiendum debitum sibi cibum; de quo idem mini imitabantur apostoli ad accipiendum debitum sibi cibum; de quo idem dominus apertissime loquitur. euntes, inquit, praedicate dicentes, quia adpropinquauit regnum caelo
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ tanquam militibꝰ aplebibꝰ dĩ tanqͣm prouincialibꝰ deb̾etur. ut
quisqͥs eo quod sibi debet᷑. uti uollet sic̃ paulus apłs noluit. ampliꝰ
impenđet ȩccłiȩ non exigendo stipendiũ debitum. s quotidia¬
num uictum desuis laboribꝰ transigendo. Audierat enĩ stabula.¬
rius adquem uulneratꝰ ille ꝑductus ẽ. si quid ampliꝰ erogaueris
in redeundo reddam tͥ. Ampliꝰ gͦ crogabat apłs paulus qui fuis
ẽ. Et factum ẽ. deinceps. et ipse iter faciebat ꝑciuitatẽ & castel¬
lum. p̃dicans et ȩuuangłizans regnum dĩ. et duodecĩ cum illo.
Et mulieres aliquȩ quę erant curate abspiritibꝰ malignis & in¬
firmitatibꝰ. maria quȩ uocat᷑ in agdalenȩ de qua demonia septẽ
exierant. iohanna uxor cuzȩ procuratoris herodis. et susanna. et
alie multȩ quȩ nunistrabant eis de facultatibꝰ suis. hoc exemplũ do¬

Expanded text:
dei tamquam militibus a plebibus dei tamquam prouincialibus deberetur; ut, dei tamquam militibus a plebibus dei tamquam prouincialibus deberetur; ut, si quis eo quod sibi deberetur, uti nollet, sicut Paulus apostolus noluit, amplius inpenderet ecclesiae non exigendo stipendium debitum, sed cotidianum uictum de suis laboribus transigendo. audierat enim stabularius, ad quem uulneratus ille perductus est: si quid amplius erogaueris, in redeundo reddam tibi. amplius ergo erogabat apostolusest: Et factum est deinceps, et ipse iter faciebat per civitatem et castella, praedicans et evangelizans regnum Dei, et duodecim cum illo, et mulieres quae erant curatae a spiritibus malignis et infirmitatibus, Maria, quae vocatur Magdaexierant, Iohanna uxor Chuzae procuratoris Herodis et Susanna et aliae multae, quae ministrabant eis de facultatibus suis. hoc exemplum do
Abbreviated transcription (Latin):
stituit. Quod in consequentibꝰ aꝑtissime demonstrauit. Adhoc
eñĩ & fideles mulieres habentes terrenã substantiã. ibant cũ eis.
& ministrabant eis de substantia sua. ut nullus indigerent
licere quidem sibi demonstrat. sic̃ & cȩt̃i apłi faciebant. s ea pote.¬
state uti se noluisse postea cõiemorat. Hoc quidã ñ intelligen¬
neq ducendi. s circuinducendi. Uerumtam̃ alios interp̃tes non
Quod quisquis putat non potuisse ab apłis fieri ut eum eis sc̃e con¬
uersationis mulieres irent quacũq ęuuangłium p̃dicarent. ut eis
cognoscat quemadmodũ ħ ipsius dñi exemplo faciebant. Dñs em̃
rebatur utiq abonis fidelib eoꝵ uictui necessaria. Quos loculos
udȩ commendauit. ut etiam fures si euitare ñ possemus. tolerare
in eccłia disceremus. Ille enim ea quȩ mittebant᷑ sic̃ de illo scriptũ
ẽ.auferebat. Et mulieres uoluit ut se ad p̃paranda &e ministran¬
da necessaria sequerentur. ostendens quid ȩuuangłistis et ministris

Expanded text:
stituit, quod in consequentibus apertissime demonstrauit; ad hoc enim et fideles mulieres habentes terrenam substantiam ibant cum eis et ministrabant eis de substantia sua, ut nullius indigerent licere quidem sibi demonstrat, sicut et ceteri apostoli faciebant, sed ea potestate se uti noluisse postea commemorat. hoc quidam non intellegenneque <ducendi\', sed ccil\'cumducendi\'. uerumtamen alios interpretes nonQuod quisquis putat non potuisse ab Apostolis fieri, ut cum eis sanctae conversationis mulieres circuirent, quacumque Evangelium praedicabant, ut eiscognoscat quemadmodum hoc ipsius Domini exemplo faciebant. Dominus erebatur utique a bonis fidelibus eorum uictui necessaria: quos loculos Iudae commendauit, ut etiam fures, si euitare non possemus, tolerare in ecclesia disceremus. ille enim ea quae mittebantur, sicut de illo scriptum est, auferebat. et mulieres uoluit ut se ad praeparanda et ministranda necessaria sequerentur, ostendens, quid euangelistis et ministris
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ducta ẽ. similitudo. spectacula ista delectare nos debẽc:
A ut quia dix̃ qui: magone contendit. ab om̃ib abstinens ẽ:¬
tende quod ibi dicatur ad similitudinem. quid moneatur
ad phibitionem. Ita ergo et hic data ẽ. quȩdam similitu¬
do de marso. qui incantat ut educat aspidem de tenebro¬
sa cauerna. Sed castigo corpus meum et inseruitutem¬
ar. Quo timore nos t̾ruit. Quid enĩ faciat agnus. ubi
aries tremit. Nolo enim uos ignorare fr̃s. qm̃ patres

Expanded text:
hinc data est similitudo, spectacula ista delectare nos debent? hinc data est similitudo, spectacula ista delectare nos debent? aut quia dixit, Qui in agone contendit, ab omnibus abstinens etende quid tibi dicatur ad similitudinem, quid moneatur ad prohibitionem. Ita ergo et hic data est quaedam similitudo de Marso, qui incantat ut educat aspidem de tenebrosa caar. Suo timore nos terruit. Quid enim faciet agnus, ubi aries tremit? CAPUT X. Nolo enim vos ignorare, etc., us
Abbreviated transcription (Latin):
dixit in illo stadio. inillo spectaculo. unus tamen accipit bra¬
uium: ectĩ uicti discedunt et ꝑseuerauerunt incurrendo.
Sed cum acceꝑit unus. remanebunt eetĩ qui similit̃ labora¬
uerunt. Hic non ẽ. sic. Quotquot currunt. si ꝑseueranter
currunt. om̃s accipiunt. Et qui prior uenerit expectat
ut eum posteriore coronetur. agonem quippe istum. non
cupiditas s caritas facit. Om̃s currentes amant se. et ipse
cumq datur similitudo abscripturis. Laudatur ipsa res.
s tantum inde similitudo trahitur. Non enim laudauit
iniquum uidicem qui nolebat audire illam uiduam. et
nec dm̃ timebat. nec homines reuerebatur: et tam̃ dñs
inde similitudinem traxit. Nec illum laudauit pigrum
qui tres panes non ꝓpter amicitiam dedit petenti s tedio
uictus: et tamen inde similitudinem dedit. Et de reb gͦ
non laudandis. trahuntur seđm quendam modum non
spectaculum theatri quia dicit apłs. Non sic pugillor. qͣsi

Expanded text:
dixit, in illo stadio, in illo spectaculo, unus tamen accipit bravium: caeteri victi discedunt . Et perseveraverunt in currendo: sed cum acceperit unus, remanent caeteri qui similiter laboraverunt. Hac non est sic. Quotquot currunt, perseveranter currant, omnes accipiunt: et qui prior venerit, exspectat ut cum posteriore coronetur. Agonem quippe istum non cupiditas, sed charitas facit: omnes currentes amant se, et ipse cumque datur similitudo, ab Scripturis laudatur ipsa res, sed tantum inde similitudo trahitur. Non enim laudavit iniquum judicem qui nolebat audire illam viduam, et nec Deum timebat, nec homines reverebatur; et tamen inde similitudinem Dominus traxit : nec illum laudavit pigrum qui tres panes, non propter amicitiam dedit petenti, sed taedio victus; et tamen inde similitudinem dedit . Et de rebus ergo non laudandis trahuntur secundum quemdam modum nonnspectacula theatri, quia dicit Apostolus: Non sic pugillor, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestium. non puluis qđ sumus. S mem̃to dñe quia puluis sumꝰ
oe de puluere fecisti hominẽ. et ꝑierat et inuentꝰ ẽ. Nec ille inse po¬
tuit. quia idem puluis fuit. Quem talia dicentem affectu tuȩ ĩ
se conficetur. & quod głatur in dño głatur.Uidete autẽ nec for¬
te hȩc licentia ur̃a offendid̾m fiat infirmis. Si enim quis uid̃it eũ
qui habet scientiam inidolio recumbentẽ. nonne conscientia eiꝰ cũ
sit infirma. edificabit᷑ ad manducandũ idolothita. et ꝑibit infirmꝰ

Expanded text:
caelestium, non puluis quod sumus. sed memento, domine, quia puluis sumus, caelestium, non puluis quod sumus. sed memento, domine, quia puluis sumus, et de puluere fecisti hominem; et perierat, et inuentus est. nec ille in se potuit, quia idem puluis fuit quem talia dicentem afflatu tuae insse confitetur et quod gloriatur in domino gloriatur. audiui te haec licentia uestra offendiculum fiat infirmis. si enim quis uiderit eum qui habet scientiam in idolio recumbentem, nonne conscientia eius, cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum idolothyta? et peribit
Abbreviated transcription (Latin):
glio. iohannes omĩa ꝑipsum facta sunt: si enimalia ꝑpatrem.
alia ꝑfilium. iam non omĩa ꝑpatrem. noc omia ꝑfilium. Si autẽ
om̃ia ꝑpatrem & ominia ꝑfilium eadẽ ꝑpatirẽ que ꝑfilium. E quał¬
gͦ ẽ. patri filius. et inseparabilis oꝑatio ẽ. patris et fili. Qnqam nec
abipso uerbo tatuerit apłs. et aꝑtissime om̃ino dixerit qͥcum in
forma di cẽnt. ñ rapiam arbitatus ẽ. es se equalis do hic adm̃¬
propriȩ patrem appellans sic̃ alibi. Caput autẽ ap̃i dĩ est. E sca¬
dabimus. Audĩ aliam uocem tuã pꝰ concupiscentias tuas
ñ eas. & auoluntate tua auertere. Audiui & illam exmunere
tuo. qͣm multum amaui. Neq simanducauerimꝰ abundabimꝰ.
noq si non manducauerimꝰ de erit nob̃. Hoc ẽ. dicere. Nec illa res
me copiosum faciet. nec illa erumnosum. Audiui & alt̾am. Ego
enim dicͥi in quibꝰ sum sufficiens eẽ. et abundare noui. et penuriã
pati noui. Omia possum ineo qui me confortat. Ecce miles castroꝵ

Expanded text:
gelio Iohannis: omnia per ipsum facta sunt? si enim alia per patrem, alia per filium, iam non omnia per patrem nec omnia per filium; si autem omnia per patrem et omnia per filium, eadem per patrem quae per filium. aequalis ergo patri est filius et inseab ipso uerbo tacuerit apostolus et apertissime omnino dixerit: qui cum in forma dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo, hic deproprie patrem appellans, sicut alibi: caput autem Christi deus es. audiui aliam uocem tuam: post concupiscentias tuas non eas et a uoluntate tua uetare. audiui et illam ex munere tuo quam multum amaui: neque si manducauerimus abundabimus, neque si non manducauerimus deerit nobis; hoc est dicere: nec illa res me copiosum facit nec illa aerumnosum. audiui et alteram: ego enim didici in quibus sum sufficiens esse et abundare noui et paenuriam pati noui. omnia possum in eo qui me confortat. ecce miles castrorum