comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eos no possumꝰ dice. Non mniscebant᷑
uxorib et eis tñ sũ uxorib uiu̾e secte
ip̃ius dogiate nõ licebat. Mas ergor
fenina sub ꝯtm̃cie ꝓfessione sił hĩtãtes
puerũ et puellam sibi adoptabãt ĩ eid
te p̾uentis quib singłis alii subroge¬
bantur. Dũ tũ duo duob dispsis sex
in illius domus societate succederent
uttolib quippe pente defuncto nno re¬
manenti usq ad eius quo obitum
filiũ sermebant post cuiꝰ mortemetiã
ip̃i puetũ et puellam. sut adoptabũt.
Nec ũꝙͣ eis defuit unde adoptarent
gn̾ationib circũquaq uicins et filios
suos ĩopes ad spẽm hereditatis alienc
ntibus. lxxxuii.
tentissima a pelagio monacho exorta
q̃m inagt̃m selestius sic sequtus est. ut
sectores eorũ celestiami eoꝵ iuĩcupant᷑¬
hu dei gr̃e qua predestinciti sumꝰ madoptõ
de potestate tenebiaꝵ ut in eũ credamus
meo et qua diffuditur cecritas in cordi¬
bus nr̃isut fides p̃pdilc̾onem opet᷑ ĩtan¬

Expanded text:
eos nos possumus dicere. Non miscebantur uxoribus, et eis tamen sine uxoribus vivere sectae ipsius dogmate non licebat. Mas ergo et femina sub continentiae professione simul habitantes, puerum et puellam sibi adoptabant in ejuste praeventis quibusque singulis alii subrogabantur: dum tamen duo duobus disparis sexus in illius domus societate succederent. Utrolibet quippe parente defuncto, uno remanenti, usque ad ejus quoque obitum filii serviebant. Post cujus mortem etiam ipsi puerum et puellam similiter adoptabant. Nec unquam eis defuit unde adoptarent, generantibus circumquaque vicinis, et filios suos inopes ad spem haereditatis alienae ntibus. LXXXVIII. omnium recentissima a Pelagio monacho exorta. Quem magistrum Coelestius sic secutus est, ut sectatores eorum Coelestiani etiam nuncupentgratiae, qua praedestinati sde potestate tenebrarum, ut in eum credamus meo , et qua diffunditur charitas in cordibus nostris , ut fides per dilectionem operetur , in tan
Abbreviated transcription (Latin):
intellig̾ant᷑. nõ ꝑuũ spaciũ tp̃ris fuit. qͦ
ita ppłs młtiplicaretur. S tot annos ñ
fuisse aꝑtissimo iudicio scptura testat᷑
Quidam .n. putant. quadrĩgentos tri¬
gnita annos accipi debe̾. exquo iacob
intrauit in egiptum. donec inde ppłs
ꝑ moysen liberatꝰ est. qm in exodo
scͥptũ est. incolatus at filioꝵ isrł. ꝙͣ
incoluerũt in tra egipti. et in tra cha¬
naan ap̃i ⁊ pres eoꝵ anni qͣdringenti.
xxx.ẜuitutis aũt eoꝵ. uolunt ẽẽ ãuos
si. sciendõ scias. qr ꝑegrinũ erit semen
tuũ in tr̃a nõ sua. et inẜuitutẽ redigẽt
eos. ⁊ nocebũt illis qͣdringentis ãnis.

Expanded text:
it, quo ita populus multiplicaretur. sed tot annos non fuisse apertissimo indicio scriptura testatur. Quidam enim putant quadringentos triginta annos accipi debere, ex quo Iacob intrauit in Aegyptum. donec inde populus per Moysen liberatus est, quoniam in Exodo scriptum est: incolatus autem filiorum Israhel quem incoluerunt in terra Aegypto et in terra Chanaan, ipsi et patres eorum, anni quadringentServitutis autem eorum volunt esse annos si: Sciendo scias, quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua; et in servitutem redigent eos, et nocebunt i
Abbreviated transcription (Latin):
Bid est qd̾ mandauit deꝯpharaom cũ
se facturũ magnã grandinẽ minaret᷑. ut feᷤ¬
tinet ꝯgregarẽ pecora sua. ⁊ quecũq illi
eẽnt in campo. ne grãdine intereant: Hoc
enĩ nõ tam indignant᷑ ꝙͣ miẜicordit᷑ iudet᷑
cens temꝑat penã. Illud est qd̾ merito mo¬
uet quib nũc pecorib ꝯsulat᷑. Si omnia
mortua fũant plaga sr̃iore ubi scͥptũ ẽ qd̾
discreuit d̾s int̾ pecora hebreoꝵ ⁊ egiptõ¬
rum. itaut illic nullũ moreret᷑ oĩa uero
egiptõꝵ pecora morerẽt᷑. an eo soluit᷑ qõ.¬

Expanded text:
id est quod mandavit Deus Pharaoni, cum se facturum magnam grandinem minaretur, ut festinet congregare pecora sua, et quaecumque illi essent in campo, ne grandine intereant? hoc enim non tam indignanter quam misericorditer videtur cens temperat poenam. illud est quod merito mouet, quibus nunc pecoribus consulatur, si omnia mortua fuerant plaga superiore, ubi scriptum est quod discreuit deus inter pecora Hebraeorum et Aegyptiorum, ita ut illinc nullum moreretur, omnia uero Aegyptiorum pecora morerentur. an eo soluitur q
Abbreviated transcription (Latin):
eratique nõ heret mortuũ: An⁊ hoc di¬
uinitus p̾scĩa di fuerat ꝓcuratũ ut ĩ oĩbꝰ
oĩo eẽnt domib pͥmogeniti. in qͥb ꝑcu¬
terentur egiptii: Ab hac sane plaga. nõ¬
putandi sunt mmuimines fuisse egiptii.
qui hitabant in t̾ra gessen. hom̃ũqͥipe
in celo fcm̃ erat. sic̃ rana uł locusta. uł
tenebre. Uñ qui h̾ĩtabant affligerent᷑.
Atalib enĩ plagis. cum tra gessen fins¬
set aliena. ꝓculdubio ꝑueniebat bene¬
ficiũ ad eos egiptios. quim eadem t̾ra
perat illis moyses. ⁊ pecierunt ab egip¬
tus uasa aurea et argentea et uestem.
et dominus dedit gram populo suo co
ram egiptiis et cõmodauerũt illis. ⁊
p̾dati sunt egiptios. Iam hoc factum
fuerat ante mortes primogentoru
egiptioꝵ. S mĩc ꝑ recapitulatõneni
repetitur. Nam narratum ẽ qñ fcm̃ ẽ
tu exmortib suoꝵ a cõmodarent ista
filus isrł: Nisi forte quis dicat. ⁊ ista
plaganõ fuisse ꝑcussos egiptios. qͥ cũ

Expanded text:
erat, quae non haberet mortuum? an et hoc diuinitus praescientia dei fuerat procuratum, ut in omnibus omnino essent domibus primogeniti, in quibus percuterentur Aegputandi sunt immunes fuisse Aegyptii qui habitabant in terra Gessen; hominum quipin coelo factum erat, sicut rana, vel locusta, vel tenebrae, unde qui habitabant, affligerentur. A talibus enim plagis cum terra Gessen fuisset aliena, procul dubio perveniebat beneficium ad eos Aegyptios qui in eadem terra perat illis Moyses, et petierunt ab Aegyptiis vasa aurea et argentea et vestem; et Domram Aegyptiis, et commodaverunt illis, et praedati sunt Aegyptios. Jam hoc factum fuerat ante mortes primogenitorum Aegyptiorum, sed nunc per recapitulationem repetitur. Nam narratum est quando facttu ex mortibus suorum accommodarent ista filiis Israel, nisi forte quis dicat etiam ista plaga non fuisse percussos Aegyptios qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ est in ysaac uocabit᷑ t̾ semẽ. ex amo
uatiuitatis ysaac. uis ad amui egressionis
qui sunt aꝓmmissione usq ad natiuitatẽ
nos. sũma solida qͣdrĩge̾ntos uoluit appel¬
lire scͥpturi. que solet tpr̃a ita nũcupate.
ut qd de sũma ꝑfectõnis nũi panlulum
ercrescit aut infra est nõ ꝯputet᷑. Nõ itaq

Expanded text:
scriptum est. In hanc vocabitur tibi semen, ex anno scriptum est. In hanc vocabitur tibi semen, ex anno nativitatis Isaac usque ad annum equi sunt a promissione usque ad natum nos summa solida quadringentos uoluit appellare scriptura, quae solet tempora ita nuncupare, ut quod de summa perfectioris numeri paululum excresci
Abbreviated transcription (Latin):
tia un ioseph ui̾t ab illo. tricesimo no
no anno.etatis sue inquo eu pater
i egipto muenit. uixit septuagnta
et inũ aunos. qr oñis etatis eguo
aum. ceutirm decem fuerunt. Qum
itq adducetos qumdecim aunos
accesserũt septuagnita uns. fũt
amu ducenti octognitasex restant̾
centumm qͣ dragnita quatuor uł qno
quib intellig̾itur seruisse in egipto
ppłs ilił. post mortem ioseph. Hiis ante
qnͣtum multiplicari potuerint si fecũdita
loĩs ꝯsideretur. idimuante illo qͥ eos no¬
luit ualde multiplicãi. reꝑit᷑ nõ ẽẽ mirũ
qr in sexcentis nulib peditũ. egress est
ppłs ex egipto. ex cepto cetero ap̾ꝑatu.ubi
et seruitia erãt. ⁊ sexus muliebris ⁊nĩ belł
etasci Quod gͦdirit deus ad abraam. sciẽ¬
do scias qr ꝑegrinũ erit semẽ tuũ in terra
nõ ꝓpria et sintuten redigent eos. ⁊ noce¬
bi̾t illis quadringentis. innus nõ sic
accipiendũ est tanqͣ m illa durissima fui¬
tute ꝗͣdrĩgentos annos dei ppłs fũit. s qr

Expanded text:
im. Joseph autem ab illo tricesimo et nono anno aetatis suae, in quo eum pater in Aegypto invenit, vixit septuaginta et unum annum, quia omnis aetatis ejus anni centum decem fuerunt. Cum itaque ad ducentos quindecim annos accesserint septuaginta unum, fiunt anni ducenti octoginta sex. Restant centum quadraginta quatuor vel quinque quibus intelligitur servisse in Aegypto populus Israhel post mortem Ioseph. his annis quantum multiplicari potuerint, si fecunditas. hominis consideretur, adiuuante illo qui eos uoluit ualde multiplicari, reperitur non esse mirum quod in sescentis milibus peditum egressus est populus ex Aegypto excepto cetero adparatu. ubi et seruitia erant et sexus muliebris et inbellis aetas. Quod ergo dixit deus ad Abraham: sciendo scies quia peregrinum erit semen tuum non propria, et in servitutem redigenteos, et nocebunt illis quadringentis annis: non sic accipiendum est, tanquam in illa durissima servitute quadringentos annos Dei populus fuerit: sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm si diceret: pecus ꝑfcm masctini
auniculũ erit nobis. potuit .n. latine di¬
ci masculũ pecus quõ dicintur mascula
thura genere neutro ouis aũt masculus
dicinonposset.qr femnĩ gem̾̃s est ouis
Iteui ouis si mascula diçeret᷑. eẽt absuros
de oue loqueret᷑. ptꝯdicit. ibagnis ⁊ he¬
ouẽ uł ignu̾ abagnis ⁊ hedis accipieus
moueri misi ille figuraret᷑ cuis caro non¬
ta esti Quãqͣm conẽtur etiã indei pedm
intelligere. accipiendũ. ⁊ celebrandũ. pis¬
cha.et hoc ẽẽ dem̃. putant ab agins ⁊ he¬
dis accipi. tanqͣm diceret uł ab agns
agnũ. uł bedis hedum. su llud desit sum
quidulo precepto fuerit figurati. Cto
Deod scriptum est. Et fac̾ietis xliii.¬
diem hũe inꝑgenies nr̃as legitimum
nõ sic accipiendũ est. tanq̃m possit istoꝵ
p̾tereũcumi dies ẽẽ ullus eterms. Si
clud et̾mi est qd̾ iste significat dies. uł
cum dicimus ip̃m deu etii nõ utiꝙ

Expanded text:
tamquam si diceret: pecus perfectum, masculum, tamquam si diceret: pecus perfectum, masculum, anniculum erit uobis. potuit enim latine dici "masculum pecus", quomodo dicuntur mascula tura, genere neutro; ouis autem masculus dici non posset, quia feminini generis est ouis. item ouis mascula si diceretur esset absurdius. de oue loquatur, post dicit: ab agnis et haeouem uel agnum ab agnis et haedis accipiendum monerita est: quanquam conentur Judaei etiam haedum intelligere accipiendum ad celebrandum Pcha; et hoc esse dictum putant: ab agnis et haedis accipere, tamquam diceret uel ab agnis agnum uel ab haedis haedum, si illud desit, sumquid illo praecepto fuerit; figuratum. Quod scriptum est: et facietis diem hunc in progenies uestras legitimum non sic accipiendum est, tanquam possit istorum praetereuntium dies esse ullus aeternus; sed illud aeternum est, quod iste significat dies: velut cum dicimus ipsum Deum aeternum, non utique
Abbreviated transcription (Latin):
se. ad quos potuerũt merito hebreoꝵ et̾
ladiuina beneficia ꝑuenire. ut hic eos
petebant facile ꝯmodabant nec tũ deus
itu undicauit illos alienos fuisse ab mͦ
nec isto dampno ferirentur qui plagis
Non exaudiet nos pharao ut multiplicẽ
siguaniea. ⁊ portentamea. intra egipti.
t. inqͣm opus fũit eis in obediencia. uit
signa illa multiplicarent᷑ q̃ utilit fiebãt
ad trendu ppsuudei atq ip̃ discretõne ad
pietateminformandũ.S hoc dei fuit ma¬
licua cordis illis bene ntentis nõ pharaoniꝰ
dei paciencia male abutentis. xhi
idoneã multitudinẽ. incu assumant.
S intelligitꝰ. qm̃ dcm̃ est. os nõ cõtetitis
ab eo remansura utiq fuisse ossa. que i
igne cremarentur. qõ .xlii.
ent nob̾. Moñe pt ista locutõ qi agmus
possit ẽẽ nõ masculus nesciente. qua
nẽcitate ita sit translatũ. Ouis .ii. trans
et potuerũt que sequitur oĩa cõuenirẽ.

Expanded text:
se, ad quos potuerunt merito Hebraeorum etiam se, ad quos potuerunt merito Hebraeorum etiam illa diuina beneficia peruenire, ut hinc eos es et quod petebant facile commodarent; nec tamen deus iudicauit ita illos alienos fuisse ab ininec isto damno ferirentur, qui plagis Non exaudiet vos Pharao, ut multiplicem signa mea et portenta mea in terra Aegypti: tanquam opus fuerit ejus inobedientia, ut signa illa multiplicarentur, quae utiliter fiebant ad terrendum populum Dei, atque ipsa discretione ad pietatem informandum. Sed hoc Dei fuit, malitia cordis illius bene utentis; non Pharaonis, Dei patientia male abutentis. XLI.idoneam multitudinem, vicini assumantur. Sed intelligitur quoniam dictum est, Os non conteretis ab eo, remansura utique fuisse ossa, quae igne cremarentur. XLII. Ib. erit vobis. Movere potest ista locutio, quasi agnus possit esse non masculus, nescientem qua necessitate ita sit translatum. Ovis enim tranet potuerunt quae secuntur omnia conuenire,
Abbreviated transcription (Latin):
eius. aaron. ut excenderet manũ in celum
Cũ nõd g  dem est ad moysen. extende m¬
nũ tuam̃ sup tram egipti. et. iscendat lo¬
custa sup trmm.credo id sigificatũ ⁊̃ unus
ra cõcedinit᷑. posse maiora.xxxix.
Geeus ad moyseilaniere gͦ obsecro in
aures ppli. et petat unusquisq aꝑximo
et uestem. Non hine quisqͣm sumendũ
eremplũ pũtare debet. ad expoliandũ isto
modo ꝓrĩ. Idoc enĩ deus msłit. qui noue¬
rat ꝯuidqnẽꝙ ꝑati oporteret. nec isrłite fu¬
tum feceriuit. S io iubenti mistiũ pͥbuert¬
ut q̃ admodũ cummist̾ indicis occidit
eum quẽ u̾idex iussit occidi. homiada nõ¬
est pfecto si id sponte faciat. homicida est.
hĩtabant hebrei in tragessen. ui nec plage
fiebũt. quib regnũ pharaonis affligẽ¬
batur. qũo petit quisq aprimo uł apei¬
iua. aurũ. argentũ. et uestem. p̾sertimq¬
uibi pͥmũ ħ mandatur ꝑmoysen. sic posi
quos egiptios in illa fra cohitatores fuis¬

Expanded text:
eius Aaron, ut extenderet manum in caelum. eius Aaron, ut extenderet manum in caelum. quod ergo dictum est ad Moysen: extende manum tuam super terram Aegypti et ascendat locusta super terram, credo id significatum etiam minus ra conceduntur posse maiora. Deus ad Moysen: loquere ergo secreto in aures populi, et petat unusquisque a proximo et uestem. non hinc quisque sumendum exemplum putare debet ad expoliandum isto modo proximum; hoc enim deus iussit, qui nouerat quid quemque pati oporteret. nec Israhelitae furtum fecerunt, sed deo iubenti ministerium praebuerunt; quemadmodum cum minister iudicis occidit eum quem iudex iussit occidi, profecto, si id sponte faciat, homicida est, sum habitabant Hebraei in terra Gessem, ubi nec plagae fiebant quibus regnum Pharaonis adfligebatur, quomodo petit quisque a proximo uel proxima aurum, argentum et uestem, praesertim quia ubi primum hoc mandatur per Moysen, sic posit eis aliquos Aegyptios in illa terra cohabitatores fuis
Abbreviated transcription (Latin):
tis. quẽ ꝯmemorat iacob ubi dicit. nͥ
deus prĩs mei abraam.⁊ timor ysaac
Intra ad pharaonem. egõ eĩ gͣuaui cor
eius ⁊ ẜuorũ eius ut ordine fr̃ueniãt
signa mea. hec sr̃ eos.tanqͣm opus
habeat deus cinusqͣm malicia. S sic
intelligendũ ẽ ac sidiceret. Ego enim
paciens fuisr eum ⁊ ẜuos eis. ut nou
eos auferremut ordmne sr̃uemant sig¬
namea sr̃ cos.qr cum pacientia dei obstina¬
tior fiebat malus aminiꝰ ideo peo qd̾ ẽ ĩ eũ
¶non est relieta locusta mia m oĩ t̾ra
egipti. et indurauit dũs corpharaonis.
Bene ficiũ recte dei ꝯmenorauit scriptura.
quo abstulit locustas.⁊ secuta ẽ dix. ndu¬
rasse dnm cor pharaonis. bñficio iitiꝙ suo
⁊ picientia sua qua illa faciebat ostinatõ
dumei ꝑderetur. sicut oĩa mala cordai
honinũ pacientia dei male utendo dure¬
extende mamituam incelũ. ut fieret et pla¬
ga tenebraꝵ. Nũqͣui. aũt dem̃ est ad frẽm

Expanded text:
tis, quem commemorat Jacob, ubi dicit: Nisi tis, quem commemorat Jacob, ubi dicit: Nisi Deus patris mei Abraham, et timor Isaac us ad Moysen, Intra ad Pharaonem: ego enim gravavi cor ejus et servorum ejus, ut ordine superveniant signa mea haec super eos; tanquam opus habeat Deus cujusquam malitia. Sed sic intelligendum est, ac si diceret, Ego enim patiens fui super eum et servos ejus, ut non eos auferrem, ut ordine superveniant signa mea super eos. Quia enim patientia Dei obstinatior fiebat malus animus, ideo pro eo quod est, non est relicta locusta una in omni terra Aegypti. et indurauit dominus cor Pharaonis. beneficium certe dei commemorauit scriptura, quod abstulit locustas, et secuta dixit indurasse dominum cor Pharaonis: beneficio utique suo et patientia sua, qua illa fiebat obstinatio, dum ei parceretur, sicut omnia mala corda hominum patientia dei male utendo dureextende manum t u am in caelum, ut fieret etiam plaga tenebrarum. numquam autem dictum est ad fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
ut hec accipiant᷑ oĩa. intelligant᷑ at̃ euasis¬
se que in domib erãt q̃ potuerãt ⁊̃ adubi¬
tantib colligi ⁊ in domo teneri. ne forte
⁊ exhiis ẽe incampis iterũ potant q̃ modo
ãmonet ꝯgregari in domos. negͣndine
ꝑeant. maxime qr seqͥt᷑ scͥptura ⁊ dicit. qͥ
timuit u̾bum dm̃ ẜuoꝵ pharaonis. ꝯgre¬
gauit pecora sua in domos qui at nõ m
tendit mente in u̾bũ dñi diuisit pecora
sua in campo. Iooc ergo fieri potuit. qnͣ q̃
mortem pecorũ minats ẽ deꝰ. ꝙͣuis id
scriꝑtura tacuerit.xxxiiii.
egipti. Ecce iterũ moyses nõ int̾ram. s
mn celũ manũ iubet᷑ extendere sicut sr̃iꝰ¬
raonis territus rogaret moysenut ora¬
ret ꝓ illo ꝯfitens iniquitatẽ suã ⁊ppłi
sui. Moyses ei dixit. ⁊ tu ⁊ seruitui. sao
ꝙ nondũ timetis dñ. qͣlẽ timorem
querebat. cui timor iste ñdũ erat dñi
timor Facile est eĩ penã timere.S nõ
ħ est deun timere illo scł timore piera¬

Expanded text:
iantur omnia, intellegantur autem euasisse quae in domibus erant, quae potuerunt etiam a dubitantibus colligi et in domo teneri, ne forte et ex his esse in campis iterum poterant, quae modo admonet congregari in domos, ne grandine pereant, maxime quia sequitur scriptura et dicit: qui timuit uerbum domini seruorum Pharaonis congregauit pntendit mente in verbum Domini, dimisit pecora sua in campo? Hoc ergo fieri potuit, quando etiam mortem pecorum minatus est Deus, quamvis id Scriptura tacuerit. XXXIV. Aegypti. ecce iterum Moyses non in ten-am; sed in caelum manum iubetur extendere sicut srao territus rogaret Moysen ut oraret pro illo, confitens iniquitatem suam et populi sui, Moyses ei dixit: Et tu et servi tui scio quod nondum timetis Dominum. Qualem timorem quaerebat, cui timor iste nondum erat Domini timor? Facile est enim poenam timere, sed non hoc est Deum timere, illo scilicet timore pieta
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud enĩ est qd p̾cipitur qͣusq fiat sic̃ p̾cep¬
tum est. ut sepcies muros ihericho circiuret
archa. aliud cum pcipitur si obẜuari aliqͥd
ut nillus t̾imminus prefiniat᷑ obẜuatõns
siue cotidie. siue ꝑmenses. siue ꝑ aimos
sollẽpnit̾. siue ꝑ multoꝵ uł aliquoꝵ an¬
noꝵ certa intualla. aut gͦ sic appellauit
et̾m̃. qd̾ nõ sua sponte audeant desme¬
re celebrare. aut sicut dixi. ut nõ ip̃a sigͣ
rerũ. s res que hiis significant᷑: eterne̾
intelligantur. qõ.xliiii.

Expanded text:
aliud est enim quod praecipitur, quousque fiat — sicut praeceptum est, ut septies muros Hiericho circuiret arca — aliud cum praecipitur sic obseruari aliquid, ut nullus terminus praefiniatur obseruationis, siue cotidie siue per menses siue per annos sollemniter siue per multorum uel aliquorum annorum certa interualla. aut ergo sic appellauitaeternum, quod non sua sponte audeant desinere celebrare; aut, sicut dixi, ut non ipsa signa rerum, sed res quae iis significantur aeternae intelligantur. XLIV.
Abbreviated transcription (Latin):
Ceruitis itaq pro intelłcu qs nobis
dñs dedit ħ enis u̾ba soluende nõ suf¬
ficere qõm. Querimꝰ eñ ad huc quo
auxilio lib̃m dicat adiunari arbitri¬
um: ne forte sicut solet uelit intelli¬
gi legem atq doctrinã. Siem̃ q̃ras
cur dix̾it semper poterit respondere.
quia dictum est. et in lege eius medi¬
tabitur die ac nocte. Deuide cũ de hõis
conditõne et ad peccandũ atq nõ pec¬
candũ naturali eius possibilitate q̃¬
dam int̾posuisset adiũxit dicens.
Qm̃ liberi arbitrũ pot̾atem dicumus

Expanded text:
tis utique pro intellectu, quem uobis dominus dedit, haec eius uerba soluendae non sufficere quaestioni. quaerimus enim adhuc, quo auxilio liberum adiuuari dicat arbitrium, ne forte, sicut solet, uelit intellegi legem atque doctrinam. si . enim quaeras cur dixerit \'semper\', poterit respondere, quia dictum est: et in lege eius meditabitur die ac nocte. deinde cum de hominis conditione et ad peccandum atque non peccandum naturali eius possibilitate quaedam interposuisset, adiunxit dicens: \'quam liberi arbitrii potestatem dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
querelas. uͥ ad remuẽtũ ẽ ita loquut᷑ e.
sce inquit apd̃ bt̃itudinẽ
tuã epistola ista me purget in
ia pure atq simpłr ad peccandũ et
non peccandũ integrũ lib̾m arbitrui
hr̃e nos dicimus ꝙ in om̃ib bonis o

Expanded text:
querelas, ubi ad rem uentum est, ita locutus est. <Ecce>, inquit, <apud beatitudinem tuam epistula ista me purget, in qua pure atque simpliciter ad peccandum et non peccandum integrum liberum arbitrium habere nos dicimus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
per opa addidit ꝑ fidem. Ruisus ne ñi
fidem sũ deigr̃a sibi pucarent esse mbuẽ¬
damet hiniquit non ex nobis. s deidonũ
est. Nempe ergo illud ĩ de incipit om̃e ꝙ
m̾ito actiperedicim sine m̾nto accipimꝰ
idẽ ip̃am fidem cit si negaturdan: qͥt
est qd̾ ccm̃ est sicut uncuiq deus ꝑtit᷑
reddatur m̾itis. non donetur. quid est
ꝙ itm dicit uobis donatũ est proxp̃o
non solum ut credatis in eũ: uerũet᷑
patiamini proeo: Utrũq eĩ donatũ ẽẽ
testatus est.et ꝙ credit in xp̃m et qdͣ
patitur quisq proxp̃o. Isti añt libero
arbituo sic applicant fidem: ut fidei ni¬
delicet reddi uideatur non gratuita. s
ed ab hiis lut̾is pelagius

Expanded text:
per opera\', addidit: per fidem. rursus ne ipsam per opera\', addidit: per fidem. rursus ne ipsam fidem sine dei gratia sibi putarent esse tribuendam, et hoc, inquit, non ex uobis, sed dei donum est. nempe ergo illud, unde incipit omne quod merito accipere dicimur, sine merito accipimus, id est ipsam fidem. aut si negatur dari, quid est quod dictum est: sicut unicuique deus partitus reddatur meritis, non donetur, quid est quod iterum dicit: uobis donatum est pro Christo non solum ut credatis in eum, uerum etiam patiamini pro eo? utrumque enim donatum esse testatus est, et quod credit in Christum et quod patitur quisque pro Christo. isti autem libero arbitrio sic applicant fidem, ut fidei uidelicet reddi uideatur non gratuita, sedSed ab his litteris Pelagius
Abbreviated transcription (Latin):
iuuat᷑ a gr̃a. It̾m quatinus qua gr̃a
et ad huc poterit respond̾e legeatq
doctrina xp̃iana. deinde qmͣilibet sen
dicit cũ eos qui ħ dũt iam in palestĩa
sicut supͣ ꝯmemoraui sua illa p̾clara
purgatione dampnauit. Nam u̾ba
eius ista sunt. In illis inquit midũ
et merine est conditionis bonũ. Ii
eis dicit qui xͥani non st̃̾. Deuide ceta
huc nictũ esse quoauxilio ẜmea que
supͣ diximꝰ. S ad huc sequitur de his
qui hic xͥam non sũt et d ͭ. Itl ideo
iudicandi acq dampnandi sũt. qͥa
cũ hẽant lib̾in arbitriũ ꝑ qd̾ ad ficẽ
ueniret possent. et dei gr̃am ꝓmer
male utunt᷑ libertate concessa hiil
remun̾andi sũt: qui bñ lib̾o utẽtes
arbitrio. merent᷑ dm̃i grãm et eius
libo arbitro et ido mereri dñi gramde¬
bitũ eis reddi fatetur. U est ergo uno
apłi iustisicaiti gratis per gr̃am ip̃ius
u̾est et illud gr̃a saluu estis: et ne putarẽt

Expanded text:
iuuatur a gratia\'. iterum quaerimus: qua gratia? et adhuc poterit respondere: lege atque doctrina christiana. Deinde quamlibet sentdicit, cum eos qui hoc dicunt iam in Palaestina, sicut supra commemoraui, sua illa praeclara purgatione damnauerit. nam uerba eius ista sunt: <in illis\', inquit, \'nudum et inerme est conditionis bonum\' — in eis dicit, qui christiani non sunt — deinde cetera huc incertum esse quo auxilio secundum ea quae supra diximus. sed adhuc sequitur de his qui christiani non sunt et dicit: \'illi ideo iudicandi atque damnandi sunt, quia cum habeant liberum arbitrium, per quod ad fidem uenire possent et dei gratiam promereri, male utuntur libertate concessa. hi uero remunerandi sunt qui bene libero utentes arbitrio merentur domini gratiam et eius libero arbitrio, et ideo mereri domini gratiam, debitum eis reddi fatetur. ubi est ergo illud apostoli: iustificati gratis per gratiam ipsius? ubi est et illud: gratia salui facti estis? et ne putarent
Abbreviated transcription (Latin):
urĩs face̾ uideam᷑ ĩuiriam qñ id loqñdo
suademꝰ uom̃s uires offitiũ qͦ ẜmonis
facillime suꝑat euidentia u̾itatis. An¬
nõ uidemꝰ cũ articulate uocis q̃liecũq
sire ab infantia ad huc eos talia sẽtire
cic dr̃e. In quib si remansissent ãmisq
a credentib tales ẽẽ ꝑsist̾ent ulłs eos
uł fatuus nuunũ fatuos esse dubitaret.
Nisi forte id restat ut ĩuagitũ infantie
uł in ip̃o adhuc ut̾i silentio credamꝰ par¬
uulos fiusse sapientes. postea u̾o idqm̃
nob̾cũ ceꝑint loqui ad hauc ignoratiã
qm̃ ridemus crescendo uenisse. Qd̾ opi¬
in qualiacũq u̾ba ꝓrũpens. qui certe
ad ea que mores sapiũt pene nlł̾s est
inchili pendit. donec in eis sacca ꝑara
gant᷑. Quib id qd̾ de originali dãpna¬
poorio si ic̃ ut̾ent ᷑ rõnis et uolũtatis ar¬
bitrio ꝙ illi sc̃ificatõi ad hiberi deberet¬
ciscensus qnͣtũ maliesset resist̾e tante

Expanded text:
nostris facere uideamur iniuriam. quando id loquendo nostris facere uideamur iniuriam. quando id loquendo suademus, ubi omnes uires officiumque sermonis facillime superat euidentia ueritatis. annon uidemus, etiam cum articulatae uocis qualiacumque sire ab infantia, adhuc eos talia sentire ac dicere, in quibus si remansissent annisque accedentibus tales esse persisterent, nullus eos uel fatuus nimium fatuos esse dubitaret? nisi forte id restat, ut in uagitu infantiae uel in ipso adhuc uteri silentio credamus paruulos fuisse sapientes, postea uero. quam nobiscum coeperunt loqui, ad hanc ignorantiam, quam ridemus, crescendo uenisse. quod opim sensus in qualiacumque uerba prorumpens, qui certe ad ea, quae maiores sapiunt. paene nullus est, nihili penditur, donec in eis sacramenta peragantur, quibus id, quod de originali damnaporro si iam uterentur rationis et uoluntatis arbitrio, quo illi sanctificationi adhiberi deberetsensus, quantum mali esset resistere tanta
Abbreviated transcription (Latin):
solent miracula fĩ fc̃a est dĩnitus ĩ in¬
fante nõ hũcuntus ab infante. Qmͣꝙͣ
rõius et uolũtatis ut int̾ insc̾a ĩt̾ria
iã poss cognosce̾. cred̾e. ꝯsentire ꝙ in
aliis ꝑuulis etas exspectat᷑ ut possĩt
Nã qũo deus uoluit etiã iumentũ mu¬
tũ rõnabiłr est loqutũ. Nec id̾o admo¬
niti sũt hoĩes in deliberationib suis
⁊̃ aib asina expectare consilia quo ccͣ
nec ꝙ fcm̃ est in Ioh̾e contẽpno. nec
inde regłam quid sentiend̾ sit de ꝑuuł
figo. Nam in illo p̃p̃ee mirabiłr predico
quia in aliis nõ inuenio. ht̃ quidem
aliqͥd siłe̾ et illa in rebecce ut̾o lucta ge¬
minoꝵ ueꝵ et hoc usq a d̾o ꝓdigiũ fuit
ut diuinũ ipp̃ec młr oraculu quereret
et audiret duob ilł infantib duos ppłos
fuisse figuratos. Nescire ũt dũ ꝑuulos
qui nec hũana ad huc nou̾int. Si uerbis
uelimꝰ oñdere u̾eor ne ip̃is ad huc sensib

Expanded text:
solent miracula fieri, facta est diuinitus in insolent miracula fieri, facta est diuinitus in infante, non humanitus ab infante. Quamqurationis et uoluntatis, ut intra uiscera materna iam posset agnoscere, credere, consentire, quod in aliis paruulis aetas expectatur ut possint, nam quando deus uoluit, etiam iumentum mutum rationabiliter est locutum nec ideo sunt admoniti homines in deliberationibus guis etiam asinina expectare consilia. quocirca nec, quod factum est in Iohanne, contemno nec inde regulam, quid sentiendum sit de paruulis, figo; immo id in illo propterea mirabiliter praedico, quia in aliis non inuenio. habet quidem aliquid simile etiam illa in Rebeccae utero lacta geminorum; uerum et hoc usque adeo prodigium fuit, ut diuinum propterea mulier oraculum quaereret et audiret duobus illis infantulis duos populos fuisse figuratos.- i Nescire autem diuina paruulos, qui nec humana adhuc nouerint, si uerbis uelimus ostendere, uereor. ne ipsis sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut ueniat m̃r dñi mei adme. Ecce eĩ ut
fc̃a est uox salutatõnis tue in anuribus
meis exultauit in gaudio infans ĩut̾o
meo hoc aũt ut dr̃et sicut enũgłista pre¬
loqutus est repleta est spũ sc̃o quo ꝓcul
dubio reuelante cognouit. Quid illa
exulta ͦ significass infantis id ẽ illius
uenisse int̾em cuiꝰ ip̃e p̃cursor et demr̃ator
ẽẽt futurus potuit ergo ista esse signifiͤ
reitante a maiorib cognoscende non ꝑ
nulo cognite. Nam neq eũ. hoc aũ in¬
ut̾o eius s exultauit. Neq ip̃a dix̃ exul¬
tauit in fide infans in ut̾o meo. S exul¬
exultationẽ nõ solũ ꝑuuloꝵ s et̃ pecoꝵ.
Non utiq de aliqua fide uł religione uł
quacũq rõnabili cognitione uemientẽ.
S ħ plane ĩ iusitata et noua extitit ꝙ
in uto et ad eius aduentũ que hoĩm sal¬
uatorẽ fu̾at paritura Ico mira: Idoo m
magnis siguis deputanta it̾o ħ exulta ͦ
et tãqm̃ mri dñi reddita resalutatõ sic̃

Expanded text:
ei ad me? ecce enim, ut facta est uox salutationis tuae in auribus meis, exultauit in gaudio infans in utero meo. hoc autem ut diceret, sicut euangelista praelocutus est, repleta est spiritu sancto, quo procul dubio reuelante cognouit, quid illa exultatio significasset infantis, id est illius uenisse matrem, cuius ipse praecursor et demonstrator esset futurus. potuit ergo esse ista significatio rei tantae a maioribus cognoscendae, non a paruulo cognitae. nam neque, cum hoc autero eius\', sed \'exultauit\', neque ipsa dixit: \'Exultauit in fide infans in utero meo\', sed \'exulexultationem non solum paruulorum sed etiam pecorum non utique de aliqua fide uel religione uel quacumque rationali cognitione uenientem; sed haec plane inusitata et noua extitit, quia in utero et ad eius aduentum, quae hominum saluatorem fuerat paritura. ideo mira, ideo in magnis signis deputanda, ideo haec exultatio et tamquam matri domini reddita resalutatio, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
dignitas inngeniti fc̃a ꝑticeps morta¬
litatis nr̃e ut et nos ꝑticipes ĩmortali¬
te longe abest tẏpus et coturnꝰ illoꝵ. ẽt
it̾o multo uurabilius res est ꝙ̃ admod̾¬
nõdũ cognoscentiũ sit inhĩtatordeus
noscentes deuminõ sicut deũ glorificane¬
rũt cuit gr̃as egerunt et ad cemplũ dei
ꝑtinent ꝑmili sc̃ificati sactamento xp̃i
regenerati spũ scõ qui certe per etatem nõ¬
dũ possunt cognosc̾e deũ. Uñ ꝙͣ potuerũt
illi nosse nec hr̃e isti potuerũt hr̃e anceꝙͣ
uosse. beaitissum aũt sũt quib hoc est
deũ hr̃e qd nosse. Ip̃a quippe noticia plem¬
ssima. U̾issima. fesicissima. huic iam opor¬
tet ⁊̃ illam qmͣ post epule tue subscripti¬
onem addidisti ꝑtractare q̃onem si ad¬
huc ignorant puuli dñi. Qũo iohãnes
etiam añꝙͣ nasce̾tur ad aduentũ ⁊ pre¬
sentiam irrĩs dñi in sue mr̃is ut̾o potuit
exultare. Cũ enĩ cõmemorasseᷤ legisse te

Expanded text:
niti facta particeps mortalitatis nostrae, ut et nos participes eius inmortalite longe abest typhus et ęothurnus illorum. et ideo multum mirabilis res est, quem ad modnondum cognoscentium deum sit inhabitator deusnoscentes deum non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt, et ad templum dei pertinent paruuli sanctificati sacramento Christi, regenerati spiritu sancto, qui certe per aetatem nondum possunt cognoscere deum; unde, quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. beatissimi sunt autem, quibus hoc est deum habere quod nosse; ipsa quippe notitia plenissima, uerissima, felicissima est. Hie iam oportet etiam illam, quam post epistulae tuae subscriptionem addidisti, pertractare quaestionem: \'Si adhuc ignorant paranti deum, quo modo Iohannes, etiam antequam nasceretur, ad aduentum et praesentiam matris domini in suae matris utero potuit exultare?\' cum enim commemorasses legisse te
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ꝑuulos uocat nõ caris etate sed
adhuc aĩales nõ dũ spũales erant qͥ
nõdũ pot̾ant hĩtatore suũ spm̃ cogui¬
tione ꝑcipere. hĩtare aũt in deo et in ta¬
lib dr̃ quia in eis agit occulte ut sint
templũ eius idq ĩꝓficientib et ĩ ꝓfici¬
endo ꝑseuerantib ꝓficiet. Spe enim
salui fcĩ sumꝰ sicut apłs dicit. Cũ alio
loco dicat. Saluos fecit nos per laua¬
crũ regen̾atõis. Cũ ergo hic dicat scil¬
u̾cut. Spe enĩ salui fc̃i sumꝰ. Spes ãt que
pacĩam expectamus. Multa itaq dicũt᷑
spe ẽẽ intelligant᷑. uñ est et illud ꝙ doꝰ
dicat. Multa hẽo uobis dicere. S nõ
potestis modo portare. agit ergo ĩ qͥb
adhuc mortalib hĩtat ip̃a edificatio

Expanded text:
etiam paruulos uocat non carnis aetate sed adhuc animales nondum spiritales erant, quia nondum poterant habitatorem suum spiritum cognitione percipere. Habitare autem ideo et in talibus dicitur, quia in eis occulte agit, ut sint templum eius, idque in proficientibus et proficiendo perseuerantibus perficit.. spe enim salui factisumus, sicut aloco dicat, Salvos nos fecit per lavacrum regenerationis . Cum ergo hic dicat, Salubi ait: Spe enim salvi facti sumus. Spes autem quae ientiam expectamus. multa itaque dicuntuspe esse intellegantur. unde est et illud, quod dominus dicat: Multa habeo uobis dicere, sed non potestis illa portare modo. agit ergo, in quibus adhuc mortalibus habitat, ipsam aedi
Abbreviated transcription (Latin):
dens ergo nõ ip̃e duusus. qr ip̃e unꝰ atq
idẽ.: Ille uero diuisiones dõe sunt sic̃ mẽ¬
broꝵ in corꝑe qr nõ idualent aures qdͤ
oculi. atq ita mẽbra cet̾a diu̾sis officiy
concordit᷑ distributa. Q tñcũ sam sin̾
salute congandent huiꝰ coris caput ẽ¬

Expanded text:
dens ergo, non ipse diuisus, quia ipse unus atque idem. illae uero diuisiones dictae sunt sicut membrorum in corpore, quia non idem ualent aures quod oculi atque ita membra cetera diuersis officiis concorditer distributa. quae tamen, salute congaudent. huius corporis caput e
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sunt. Et enĩ cũ ꝑtotã suã molẽ corͣ
equalit̾ samũ est aut equałr candidũ
non est in illa ꝙͣ in a ͣ paarte eius sam¬
tas maior aut caudor. nec maior into¬
to ꝙͣ in parte. qr nõ samiꝰ auit candidiꝰ
constat essetotũ ꝙͣ ꝑtem. Si ã ĩequałr
sit sanuĩ aut in equalt candidũ fĩpõt

Expanded text:
enim cum per totam suam molem corpus aequaliter sanum est aut aequaliter candidum, non est in ulla quam in alia parte eius sanitas maior aut candor nec maior in toto quam in parte, quia non sanius aut candidius totum constat esse quam partem. si autem inaequaliter sit sanum aut
Abbreviated transcription (Latin):
qui uq est nõ m oĩb hĩtat etiã in quib̾
hĩtat nõ equałr hĩtat. Nam uñ est illud
qd̾ elyseus poposcit ut dupłr millo fiet
scĩs siuis alii sc̃ĩores uͥ hũndantius hñdõ
hĩtatorẽ deũ. Qũo ergo u̾m est ut supra¬

Expanded text:
qui ubique est non in omnibus habitat; etiam in quibus habitat non aequaliter habitat. Nam unde est illud quod Eliseus poposcit ut dupliciter in eo sanctis sunt alii sanctiores nisi abundantius habendo habitatorem Deum? Quo
Abbreviated transcription (Latin):
post hanc uitã ꝑficit qñ absorbebitur
mors in uictoria. Dicetur q illi uͥ est
mors uictoria tua uͥ est mors aculeus
tuus. Quid est añt mortis aculeus uͥ
et sp̃u oĩbus et pcc̃is sũ origincili ex
adam in quo om̃s peccau̾nt sine faci¬
nore dc̃oꝵ cogitatõnũ ꝙ nr̃aꝵ in illiꝰ¬
niꝰ in hac iuta hũana que tẽptaio ẽ
sẽ trã. n̾nto dicimꝰ. Dumtte nob̾ debi¬
eccłiã. qnͣi man̾dat s̃ aluator lauacco ac¬
ꝙ in uerbo ut eam sibi exhiberet głiosã
luntatis arbitrio mortasq caanis sarci¬
nam portant uł certe ꝙ etiã ip̃os contẽci¬
osos ncce est fateri. In młtis siuis mẽb̾s
u̾acit̾ dicit. Dimitte nob̾ debita ña. Eũ
itaq ꝓficientes in quib mortalib hĩ

Expanded text:
ficit, quando obsorbebitur mors in uictoriam diceturque illi: Ubi est, mors, uictoria tua? ubi est. mors, aculeus tuus? quid est autem mortis aculeus niset spiritu omnibusque peccatis siue originis ex Adam, in quo omnes peccauerunt, siue factorum, dictorum cogitatmus in hac uita humana, quae temptatio est super terram, merito dicimus: Dimitte nobis debiecclesia. quam mundat saluator lauacro aquae in uerbo, ut eam sibi exhibeat gloriosamluntatis arbitrio mortalisque carnis sarcinam portant, uel certe, quod etiam ipsos contentiosos necesse est fateri, in multis suis membris ueraciter dicit: Dimitte nobis debita nostra? Cum itaque proficientes, in quibus mortalib
Abbreviated transcription (Latin):
dcm̃ ẽẽ demr̃at. Qm̃ nõ d̾e̾linques aĩa
meã inĩferno nec dabis scm̃ tuũ ind̾e
cormuptõem. Illud de gĩa dcm ẽ qr nõ
ibi est derelicta. Uñ tancito remeauit.
Illud de corpore dcm̃ est ꝙm sepultro
cro paradysũ nlłs intelligit et si qͥsqm̃¬
ita esset absurdus ut hoc saꝑe conaret᷑
eo ꝙ illud sepulcrũ in orto erat c̃te hinc
ab ista opinione renocaretur ꝙ ille cui
dcm est. hodie mecũ eris in paradysoullo
die cũ xp̃o fuit in illo sepulcro nec eiꝰ fid̾i
pro magno mun̾e offeretur sepultͣai
carnis iichilgandii uł doloris in mor¬
te sentientis cũ ille de requie u̾ sensus
est cogitaret. Restat gͥ ut si scd̾m hõĩe
dc̃m est hodie mecũ eris in padyso ĩ i¬
fernũ intelligat᷑ eẽ paradysus u̾ erat

Expanded text:
elinques animam meam in infernum neque dabis sanctum tuum uidere corruptionem. illud de anima dictum est. quia non ibi est derelicta, unde tam cito remeauit; illud de corpore, quod in sepulcro lcro paradisum nullus intelligit. Et si quisquam esset ita absurdus, ut hoc sapere conaretur, eo quod illud sepulcrum in horto erat; certe hinc ab ista opinione revocaretur, quod ille cui dictum est: Hodie mecum eris in paradiso, nullo die fuit cum Christo in illo sepulcro. nec eius fidei pro magno munere offerretur sepultura carnis nihil gaudii uel doloris in morte sentientis, cum ille de requie, ubi sensus est, cogitaret. Restat igitur, ut, si secundum hominem dictum est: Hodie mecum eris in paradiso, in inferno intellegatur esse paradisus, u
Abbreviated transcription (Latin):
uͥm sit. s p̃r nr̃ qui es in celis ut tẽplũ
eius pocius in or̃one cõmemoremꝰ qd̾⁊
nos ip̃i esse debemꝰ et in qnͣtũ sumꝰ ĩ tm̃
ad eius societatẽ et adoptõis fc̃imłiam
ptinemꝰ. Si enipłs dei nõdũ fcñs eq̃l
angelus eius ad huc in ista peregͥnatõ¬
ne dr̃ templũ eius ꝙͣtomag̾ est cẽplu

Expanded text:
caelis. ut templum eius potius in oratione commemoremus, quod et nos ipsi esse debemus et, in quantum sumus. in tantum ad eius societatem et adoptionis familiam pertinemus. si enim populus dei nondum factus aequalis angelis eius adhuc in ista peregrinatione dicitur templum eius, quanto magis est templum
Abbreviated transcription (Latin):
coris quͣtacũq uł qnͣtulacũq sit pẽit᷑
auferatur. qualitas eius nõ exit usit
ꝙuis nõ mole mecienda sit. at ũodeꝰ
esse uͥm eis. Sicut añt nec ab ioralest
in quo nõ hĩtat et totus ad eit qmo
eũ ule non hẽat. Ita et uim quohitat
huic tribuens illi aliã sicut luxiste pa¬
raclitus et fenestras domorũ s poꝰ s̃
toria surdus nõ capit. Quida sunt nõ
tocũ capit acq in huis qui audiũt eũ
Qnͣto est acutioris tanto añt uꝰ ꝙͣto est
obtunsiors auditus cũ ille nõ uarie ma¬
gis minꝰ ue ĩsonet. S in eo loco i quo
sunt om̃ib equałt̃ p̾sto sit. Quͣco cxcel¬
lentior est deus nͣ ĩ corpea et ĩ nuutabiłt
uiua qui nõ sit sonus ꝑmoras tp̃m
suo indiget ubi p̾sentib p̾stosit s et̾uci
stabilitate in se ip̃o manens totus adcẽ
quib hĩtat hẽcnt eũ ꝓsue capacitatis
diu̾sitate. alii amplius ali muiꝰ quo¬
si ip̃e sibi diłctissimũ templũ gc̃a suebo¬

Expanded text:
sit, penitus auferatur, qualitates eius non erit ubi sint, quamuis non mole metiendae sint. at uero deus esse nisi in eis. sicut autem nec ab illo abest, in quo non habitat, et totus adest, quamuis eum ille non habeat, ita et illi, in quo habitat,huic tribuens illi aliam sicut lux ista per aditus et fenestras domorum, sed potiutoria, surdus non capit, surdaster non totum capit atque in his, qui audiunt, cum quanto est acutioris, tanto autem minus quanto est obtusioris auditus, cum ille non varie magis minusve sonet, sed in eo loco in quo sunt omnes aequaliter praesto sit. Quanto excellentius Deus natura incorporea et immutabilis et viva, qui non sicut sonus per moras temporum suo indiget ubi praesentibus praesto sit, sed aeterna stabilitate ipse in se manens totus adesse quibus habitat, habeant eum pro suae capacitatis diuersitate alii amplius alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bo
Abbreviated transcription (Latin):
quodam pͦs. Quoibo aspũ tuo et quo¬
a facie tua fugiam si ascent̾o in celum
tu illic es. Si descent̾o in ĩfernũ ad es.
S sic est deus per cũcta diffusus ut nõ
mũdũ. Non tamẽ per spacia locoꝵ q̃si
mole diffusa. Ita ut in dimidio mũdi
corpore sit dimidius et inaliodiuudio
diuidius atq ita ꝓ totũ totus. s in celo
solo totus et in sola t̾ra totus et in celo
sp̃c scũs. Ita trimitas innus deus. Neq eĩ
mũdũ int̾ se mtres ꝑtes dimiserũt qͣsi
singulas singuli ĩpłent quasi nõ hr̃et
uͥ esset filius aut sp̃c scũs ĩ mũdo sitotũ
occupass pr̃ nõ se ita ht uera in corͤa ĩ¬
mutabił q diuinitas. Non eĩ corͣ sunt
quoꝵ amplior sit in trib qmĩ in singłis
magnitudo nec loca molib suis tenẽt
ut distantib spaciis simł esse nõ posst̾.
Si enĩ aĩa in corpore conscituta non so¬
lũ ulłas augustias. U̾met̾ ꝙͣdam lati¬
tudinẽ ĩuenit nõ coͣrliũ locoꝵ. s spña¬

Expanded text:
tuo, et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es; si descendero ad infernum, ades . Sed sic est Deus per cuncta diffusus, ut nonmundum. Non tamen per spatia locorum, quasi mole diffusa, ita ut in dimidio mundi corpore sit dimidius, et in alio dimidio dimidius, atque ita per totum totus; sed in solo coelo totus, et in sola terra totus, et in coelSpiritus sanctus, ita Trinitas unus Deus. Neque enim mundum inter se in tres partes diviserunt, quas singulas singuli implerent, quasi non haberet ubi esset, filius aut spiritus sanctus in mundo, si totum occupasset pater. non ita se habet uera incorporea inmutabilisque diuinitas. non enim corpora sunt, quorum amplior sit in tribus quam in singulis magnitudo, nec loca suis molibus tenent, ut distantibus spatiis simul esse non possint. si enim anima in corpore constituta non solum nullas angustias uerum etiam quandam latitudinem inuenit non corporalium locorum sed spirita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ in toto ĩmortalitas eius cã plenaẽ
in parte qm̃ i toto. et cũ sint aliis a aͣ
mciora nõ tñ aliis a ͣ mag̾ ĩmortalia
sũt membra. Sicuti ẽ nc qũ ex om̃i ꝑte
sami sumꝰ scd̃m modũ p̃sentis in corͤ
sanitatis. Ron qr maior est manꝰ tota
ꝙͣ digitus id̾o manus tocius sanitate
maiorẽ dicimꝰ ẽẽ ꝙͣ digiti. S in ilł me¬
qualib equał ẽ ip̃a qͣndo ita breuiora
grandiorib cõpantur. Ut ꝙtã magnũ
esse nõ põt qm est aliud possit tũ eẽ tã
sanũ. Est aũt maior sanitas in maio¬
rib mẽbris. Si eẽnt maiora samora.
Eũ uero nõ ita est. S maiora atq mĩo¬
tatã sana sunt dispar est ꝓfecto ĩmẽ¬
brorũ molib qnͣtitas. s par est in dis¬
parib sanitas. Cũ ergo sit corpus pro
tudine moł eius. Sanitas Rdeius nõ
qnͣtitas s qualitas eius ẽ. Nõ gͦ potu¬
it optin̾e qnͣtitas corporis qd̾ potuit q̃

Expanded text:
quam in toto, immortalitas eius tam plena est in parte, quam in toto. Et cum sint aliis alia maiora, non tamen aliis alia immortaliora sunt membra; sicuti nunc, quando omni ex parte sani sumus secundum modum praesentis in corpore sanitatis, non quia maior est manus tota quam digitus, ideo totius manus sanitatem maiorem dicimus esse quam digiti; sed in illis inaequalibus aequalis est ipsa, quando ita breuiora grandioribus comparantur, ut, quod tam magnum esse non potest, quam est aliud, possit tamen esse tam sanum. Esset autem maior sanitas in maioribus membris, si essent maiora saniora. Cum uero non ita est, sed maiora atque minora tam sana sunt, dispar est profecto in membrorum molibus quantitas, sed par est in disparibus sanitas. Cum ergo sit corpus, alitudine molis eius. Sanitas uero eius non est quantitas, sed qualitas eius est. Non, ergo potuit obtinere quantitas
Abbreviated transcription (Latin):
Um et᷑ cuil ꝑti ens totus ꝓit̾adest. n¬
ꝙ cib eo longͥe essedicunt᷑ qui peccando
dissimilum fc̃i sunt. Et hn quo ei ꝓpm¬
quare qui ens siłitudinem p̃niuẽto re¬
sipiũt sicut rectedicunt᷑ oculitanto ẽe
Quid em̃ tã longe est a luce qm̃ cecitas
et̾ si lirx p̾sto sit atq oculos ꝑfindat
extuictos. ꝓpinquare caũt luci u̾nto ꝓhi¬
bentur oculi qui sanitatis accessu c̾iciẽ
recipiendo ꝓficiunt. Porro aũt ꝙ parũ
disticte pͥutaminꝰ uł posumꝰ possem
telligicũ dr̃emus deũ esse u̾q totũ nisi
addemus in se ip̃o in deodiligentius ex
tietur eis quib est p̾sens tãꝙ̃ sũ hus

Expanded text:
um etiam cuilibet parti eius totus pariter adest. hique ab eo longe esse dicuntur, qui peccando dissimillimi facti sunt, et hi ei propinquare, qui eius similitudinem pie uiuendo recipiunt, sicut recte dicuntur oculi tanto essquid enim tam longe est a luce quam caecitas, etiamsi lux praesto sit atque oculos perfundat extinctos? propinquare autem luci merito perhibentur oculi, qui sanitatis accessu aciem recipiendo proficiunt. Porro autem, quod parum distincte putauimus posse intellegi, cum diceremus deum esse ubique totum, nisi addtinetur ab eis quibus est praesens, tanquam sine his
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ si fuit ip̃e est intelligendus padysꝯ
ꝙ̃ latronis aĩe illo die dignatus est
polliceri. Ox si ta sunt gn̾ałr padẏsus
nõ est uͥ felicit̾ iuuit᷑. Neq enĩ q para¬
dysus est applłatus uͥ adam fiit aũ

Expanded text:
Ubi si fuit, ipse est intelligendus paradisus Ubi si fuit, ipse est intelligendus paradisus quem latronis animae illo die dignatus est polliceri. Quae si ita sunt, generale paradisi nomen est, ubi feliciter vivitur. Neque enim quia paradis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ intorm̃tis eẽt infermi requiescentẽ
panpem uidit uł paradysi censendus
uocabulouł ad infernos ꝑtin̾e existi¬
mandus sit nõ facile dix̾im. Deulo qͥp¬
pe dĩte legimꝰ dcm ẽẽ. Mortuus est aũit
et diues et sepultus est in ĩferno et cũ
apud inferos in tormentis ẽẽt. In pau¬
ꝑis aũt morte uł requiẽ nõ st̃ feri noĩa¬
ti si contingit inquit mori in opẽ illũ
et aufferri ab anges in sinũ abrahe.
demde ardenti duitidicit abraham.
Int̾ nos et nos chaos magnũ firma¬
mentũ ẽ tãqm̃ int̾ inferos sedesq be¬
atoꝵ. Non emĩ facile alicubi scͥpturaꝵ
respondetur ideo descendiste in quibus
oportuit subuenret. Uñ becitus pettus
eũ dicit soluisse dolores inferm in qͥb
et dolentiũ et requiescentũ .i. et ibidi¬
ues ille torquebatur et upauperille le¬
tabatur in inferno esse credenda quis
audeat dr̃e dñm ih̾m ĩ penales ĩfem
partes uenisse tiñ modo nec fuisse a¬
pudeos qui i abrahe simu reqͥescũt

Expanded text:
cum in tormentis esset inferni, requiescentem pauperem uidit, uel paradisi censendus uocabulo uel ad inferos pertinere existimandus sit, non facile dixerim. de illo quippe diuite legimus dictum esse: Mortuus est autem et diues et sepultus est, et: Cum apud inferos in tormentis esset. in pauperis autem morte uel requie non sunt inferi nominati, sed: Contigit, inquit, mori inopem illum et auferri ab angelis in sinum Abrahae. deinde ardenti diuiti dicit Abraham: Inter nos et uos chaos magnum firmatum est tamquam inter inferos sedesque beatorum: non enim facile alicubi scripturarrespondetur ideo descendisse, ut, quibus oportuit, subueniret. unde beatus Petru eum dicit soluisse dolores inferni, in quiet dolentium et requiescentium, id est et ubi diues ille torquebatur et ubi pauper ille laetaudeat dicere Dominum Jesum ad poenales inferni partes venisse tantummodo, nec fuisse apud eos quid in Abrahae sinu requiescunt?
Abbreviated transcription (Latin):
confessionem qmĩ resurcexit ci mortius.
ascendit in celũet sedet ad dext̾am prĩs.
Nec aliũde ꝙͣ inde uenturus est adiuuoᷤ
mortuosq iudicandos et sic uẽtus est
illa angłica uocetestante ꝙ̃cid̾m esset
ire uisus in celũ. Idem in eadem forma
hanc form nõ ẽ putandus u̾q diffusus.
Cauend̾ est em̃ neita dĩnitatẽ cistruai¬
niꝰ hoĩs ut u̾itatem corporis anferamꝰ¬
ille in hoĩe ꝓprio quodã et singlłari m̃o.
una pͣ enĩ deus est et homo et utrũq est
sistend̾ cogitatiomi et mens ac coris sẽ¬
sib auocanda. Ne quasi spaciosa magͥ¬
tudine opinem᷑ deũ ꝑ cũcta diffudi
sicut humꝰ cait humor. aut cier aut lux
mĩor est in sui parte ꝙͣ in toto. S ita
potius sicut est magna sapĩa etiã in
hoĩe cuiꝰ est corpus ꝑuũ et si duo sunt
sapientes quoꝵ sit alt̾ cor s grandior uẽ neu¬
ter sapientior. Nõ ẽ illa in maiore inci¬
ior. m mor in mĩore ant mĩor ĩ mo ꝙͣ ĩ

Expanded text:
confessionem, quoniam resurrexit a mortuis, ascendit in caelum, sedet ad dexteram patris nec aliunde quam inde uenturus est ad uiuos mortuosque iudicandos et sic uenturus est illa angelica uoce testante, quem ad modum est ire uisus in caelum, id est in eadem forma hanc formam non est putandus ubique diffusus. cauendum est enim, ne ita diuinitatem adstruamus hominis, ut ueritatem corporis auferamille in homine proprio quodam et singulari modo. una enim persona est deus et homo et utrumque estsistendum est cogitationi, et mens a corporis sensibus avocanda, ne quasi spatiosa magnitudine opinemur Deum per cuncta diffundi, sicut humus, aut humor, aut aer, aut lux i magnitudo minor est in sui parte quam in toto; sed ita potius sicuti est magna sapientia, etiam in homine cujus corpus est parvum. Et si duo sunt sapientes, quorum sit alter corpore grandior, neuter sapientior, non est illa in majore major, minor in minore, aut minor in uno quam in