comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lio tuo dilecto. ꝑꝑ me. Quid ẽ. ꝑꝑ me.¬
nisi ꝑꝑ eum qui occidi iusserat: Idẽ
gͥ deus abrahȩ. qui angłs: An pociꝰ ꝑ
angłm deus : Accipe sequentia. Cer¬
te iam hic angłs manifestissime ex¬
pssus ẽ. Attende tam̃ quid cõtexat᷑.
Respiciens abraham ocłis sius uidit.
&x ecce aries unus tenebat᷑ in arbore
sabech: cornib & abiit abraham &
accepit arietem: & obtulit eum ho¬
locaustum ꝓ hisaach filio suo. Et
cognominauit abraham nom̃ loci
illius. dñs uidit. Ut dicant hodie
quod in monte dñs uisus ẽ. Sicut
paulo ante quid̃ dixit deus ꝑ an¬
gelum: hĩc enim cognoui. quod ti
meas dm̃. Non qr deus tunc cogno¬
uisse intelligendus sit: s egisse ut
ꝑ dĩn abraham ipse cognosceret qͥn¬
tas hab̾et iures cordis ad obediendũ
deo: usq ad immolationem unici
filii. Illo modo locutionis. qͦ significa¬
tur ꝑ efficientem id quod efficitur.
Sicut dicitur frigus pigrũ. quod pi¬

Expanded text:
lio tuo dilecto propter me. Quid elio tuo dilecto propter me. Quid e eum qui occidi jusserat? Idem igitur Deus Abrahae qui angelus, an potius per angelum Deus? Accipe sequentia: certe jam hic angelus manifestissime expressus est; attende tamen quid contexatur: Respiciens Abraham oculis suis vidit, et ecce aries unus tenebatur in arbore sabech cornibus; et abiit Abraham, et accepit arietem, et obtulit eum holocaustum pro Isaac filio suo. Et cognominavit Abraham nomen loci illius, Dominus vidit, ut dicant hodie quod in monte Dominus visus est: sicut paulo ante quod dixit Deus per angelum, Nunc enim cogn cognovisse intelligendus est, sed egisse ut per Deum ipse Abraham cognosceret quantas haberet vires cordis ad obediendum Deo usque ad immolationem unici filii: illo modo locutionis quo significatur per efficientem id quod efficitur, sicut dicitur frigus pigrum, quod pi
Abbreviated transcription (Latin):
abraham. &x ille dixit. Ecce ego. ⁊ dix̃
ei. Accipe filium tuum dilectum quẽ
diligis isaach. & uade in t̾ram ercel¬
sam: &e offeres eum ibi holocaustũ. sup
unũ montium quem tibi dixero. Cer¬
te hic deus n angłs cõmemoratus ẽ.
Paulo pꝰ ui ita se habet scriptura. Ex¬
tendens aũ abraham manum suam:
sumpsit gladium occidere filium suũ.
& uocauit eũ angłis dñi de cęlo. ⁊ dixei.
Abraham. abraham. & dix̃. E cce ego.
& dixit eisle micias manũ tuam suꝑ
puerum: neq facias ei quicꝗͣ. Quid
ad hec respondetur: An diccuri sunt
dm̃ ussisse ut occidetur hisaac. et
angłm ꝓhibuisse : Porro ipsũ patrẽ
adu̾sus di p̃ceptum qui usserat ut
occidẽt. optẽꝑasse angło ut parcerte:
Ridendus & abiciendus hic sensus ẽ.
s neq huic tam grosso & abiecto.
ullum locum eẽ. scriptura ꝑmittit:
continuo subiungens. Nunc aũ cog¬
noui qr times dm̃ tu: & ñ pepcisti fi¬

Expanded text:
Abraham. Et ille dixit: Ecce ego. Et dixit Abraham. Et ille dixit: Ecce ego. Et dixit ei: Accipe filium tuum dilectum, quem diligis, Isaac, et vade in terram excelsam, et offer eum ibi in holocaustum super unum montium quem tibi dixero. Certe hic Deus, non angelus, commemoratus est. Paulo post vero ita se habet Scriptura: Extendens autem Abraham manum suam, sumpsit gladium, occidere filium suum. Et vocavit eum angelus Domini de coelo, et dixit ei: Abraham, Abraham. Et dixit: Ecce ego. Et dixit: Ne injicias manum tuam super puerum, neque facias ei quidquam. Quid ad hoc respondetur? An dicturi sunt Deum jussisse ut occideretur Isaac, et angelum prohibuisse; porro ipsum patrem adversum Dei praeceptum, qui jusserat ut occideret, obtemperasse angelo ut parceret? Ridendus et abjiciendus hic sensus est. Sed neque huic tam crasso et abjecto ullum locum Scriptura esse permittit, continuo subjungens: Nunc enim cognovi quia times Deum tu, et non pepercisti fi
Abbreviated transcription (Latin):
deus abrahȩ. ꝑꝑea ista ñ ꝑ angelos
facta sunt. cum alio loco similit̃ di¬
cat. uisus ẽ. aũ ei deus ad ilicẽ mãbre
sedenti ei ad hostium tab̾naculi sui me¬
ridie. & tam̃ consequent̃ adiungat.
respiciens aũ oculis suis uidit: ⁊ ecce
tres uiri stabant suꝑ eum : De quib
iam diximꝰ. Quomͦ enim pot̾unt isti
qui uel a u̾bis ad intellectum nolũt
assurgere. uł facile se ab intellectu ĩ
u̾ba p̃cipitant: quomͦ pot̾unt expli¬
care. uisum eẽ dm̃ in uiris trib nisi
eos ẽtiam sicut consequentia docent
angłos fuisse fateantur : An quia ñ
diccum ẽ. angłs ei locutus ẽ. uł appa¬
ruit. ꝑꝑea dicere audebunt. mohisi
quidẽ illam uisionem ac uocẽ ꝑ angłi
factam. quia ita scriptum ẽ: abrahe
sonuisse: Qdqͦd nec apud abraham
de angło tacitum ẽ: Nam ita legit᷑:
cum inmolandus cius falius peteretur
au factum e pꝰ hec uili: temꝑptauit deus
abraham. & dixit ad eum. Abraham

Expanded text:
Deus Abrahae : propterea ista non per Angelos Deus Abrahae : propterea ista non per Angelos facta sunt? Cum alio loco similiter dicat, Visus est autem ei Deus ad ilicem Mambre, sedenti ad ostium tabernaculi sui meridie; et tamen consequenter adjungat, Respiciens autem oculis suis vidit, et ecce tres viri stabant super eum; de quibus jam diximus . Quomodo enim poterunt isti, qui vel a verbis ad intellectum nolunt assurgere, vel facile se ab intellectu in verba praecipitant, quomodo poterunt explicare visum esse Deum in viris tribus, nisi eos, sicut etiam consequentia docent, angelos fuisse fateantur? An quia non dictum est, Angelus ei locutus est, vel, apparuit; propterea dicere audebunt, Moysi quidem illam visionem ac vocem per angelum factam, quia ita scriptum est; Abrahae sonuisse? Quid quod nec apud Abraham de angelo tacitum est? Nam ita legitur, cum immolandus filius ejus praeciperetur: Et factum est post haec verba, tentavit Deus Abraham, et dixit ad eum: Abraham,
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit abrahȩ patri nr̃o. cum ce̾t
so ẽ. cuiꝰquam oculis apparuisse mor¬
talium: in consequentib dicit. quod
mohisi angłs apparuerit. Fugut in¬
quit mohises in u̾bo isto. & factus ẽ
inquilinus in tr̃a madian : uͥ genuit
duos filios. & completis illic annis¬
quadraginta: apparuit illi in deserto
montis syna angłs dñi in flãma ig¬
nis in rubo. Mohises aũ uidens. mi¬
rabatur uisum. Qui cũ accedet consi¬
dare : facta ẽ. uox dñi dicens. Ego sũ
deus patrum tuorũ. deus abraham.
&e deus hisaach. & deus iacob. Treme¬
sactus au mohises: non audebat con¬
sidare. Dixit q illi dñs. Solue calcia¬
mentum pedum tuorum. & ceca. hx
certe. & angłm &e dñm dicit. cũdemq
sicut in genesi scriptum ẽ. An forte
quisquã dicturus ẽ. quod mohisi ꝑ
angłm apparuit dñs: abrahȩ uͦ ꝑ se
ipsum : At hoc a stepħo non q̃ramus
Ipsum librum int̾rogemus unde ste¬
quia scriptum ẽ. & dixit dñs deus al
abraham. & paulopꝰ. & uisus ẽ. dñs

Expanded text:
apparuit Abrahae patri nostro, cum esset so est, cujusquam oculis apparuisse mortalium, in consequentibus dicit, quod Moysi angelus apparuerit. Fugit, inquit, Moyses in verbo isto, et factus est inquilinus in terra Madian, ubi genuit filios duos. Et completis illic quadraginta annis, apparuit illi in deserto montis Sina angelus Domini in flamma ignis in rubo. Moyses autem videns, mirabatur visum. Qui cum accederet considerare, facta est vox Domini dicens: Ego sum Deus patrum tuorum, Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. Tremefactus autem Moyses, non audebat considerare. Dixitque illi Dominus, Solve calceamentum pedum tuorum , etc. Hic certe et angelum et Dominum dicit, eumdemque Genesi scriptum est. 25. An forte quisquam dicturus est quod Moysi per angelum apparuit Dominus, Abrahae vero per se ipsum? At hoc a Stephano non quaeramus: ipsum librum unde Stequia scriptum est, Et dixit Dominus Deus ad Abraham ; et paulo post, Et visus est Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
neforte effiuamus. Si enim qui ꝑ
angłos dictus ẽ. sermo factus ẽ. fir¬
mus: & om̃is p̃uaricatio & inobedi¬
entia iustam accłpit mercedis retri¬
butionem: quomͦ nos effugiemus
tantam negligentes salutem: Et
quasi quereres quã salutem: ut osten¬
det se de nouo testam̃to iam dicere:
minũ factus ẽ: quȩ cum iniciũ inqͥt¬
accepisset ut enarraretur ꝑ dñm.
ab his qui audierunt in nos confir¬
mata ẽ. coattestante dõ signis ⁊ por¬
tentis. & uariis uͥtutib. & sp̃s sc̃ĩ¬
diuisionib. scdm suam uoluntatem.
S ait aliquis. Curgͦ scͥptum ẽ. dixit
dñs ad mohisen. & non pocius dixit
angłs ad mohisen : Quia cum u̾ba
iudicis p̾co ꝓnuntiat: ñ scribitur in
gestis. ille p̾co dixit. s ille uidex. Sic
etiam loquente ꝓpħa scõ: & si dicamꝰ¬
ꝓpħa dirit: nichil aliud quã dñm¬
dixisse intelligi uolumus. & si dicamꝰ
dñs dixit : ꝓpħam ñ subtrahimus. s
quis ꝑ eum dix̾it ad monemus. Et

Expanded text:
im qui per Angelos dictus est, sermo factus est firmus, et omnis praevaricatio et inobedientia justam accepit mercedis retributionem; quomodo nos effugiemus, tantam negligentes salutem? Et quasi quaereres quam salutem, ut ostenderet se de Novo Testamento jam dicere, Dominum factus est: Quae cum initium accepisset, inquit, ut enarraretur per Dominum, ab iis qui audierunt, in nos confirmata est, contestante Deo signis et portentis, isionibus secundum suam voluntatem . 23. Sed, ait aliquis, cur ergo scriptum est, Dixit Dominus ad Moysen; et non potius, Dixit Angelus ad Moysen? Quia cum verba judicis praeco pronuntiat, non scribitur in gestis, Ille praeco dixit; sed, Ille judex: sic etiam loquente propheta sancto, etsi dicama dixit, nihil aliud quam Domidixisse intelligi volumus. Et si dicamus, Dominus dixit, prophetam non subtrahimus, sed quis per eum dixerit admonemus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit eum. Quomͦ ñ & cum illo
om̃ia nobis donauit: Quod aũ factũ
nob̾ annuntiatur. hoc fut᷑um osten¬
debatur & antiquis iustis : ut ꝑ eãd̃
fidem etiam ipsi humiliati infirma
liter atq incõmutabilit̾ sunt om̃ia
simul. ñ solum que nunc sunt in
hac uniu̾sa creatura. uerũ etiã que
fuerunt & que futura sunt Ibi aũ¬
nec fuerunt. nec futura sunt: s tan¬
tum modo sunt. & om̃ia uita sunt.

Expanded text:
tradidit illum, quomodo non et cum illo nobis omnia donavit ? Quod autem factum nobis annuntiatur, hoc futurum ostendebatur et antiquis justis, ut per eamdem fidem etiam ipsi humiliati infirmarliter atque incommutabiliter sunt omnia simul; non solum quae nunc sunt in hac universa creatura, verum etiam quae fuerunt et quae futura sunt. Ibi aunec fuerunt nec futurae sunt, sed tantummodo sunt omnia uita, sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enim dicit. Ad quem aũ angłoꝵ
dixit aliqn. sede ad dext̾am meam
donec ponã inimicos tuos scabellũ
pedum tuorũ: N onne om̃s sunt
ministri sp̃s. ad ministrationẽ missi:
ꝓpt eos qui futuri sunt hereditate
possidẽ salutem : Hinc ostendit. illa
om̃ia ñ solum ꝑ angłos facta: s etiam
m figura contingebant illis. Scͥpta
sunt aũ ad correptionem nr̃am: in qͦs¬

Expanded text:
Sic enim dicit: Ad quem autem Angelorum Sic enim dicit: Ad quem autem Angelorum dixit aliquando: Sede ad dexteram meam, quo usque ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum? Nonne omnes sunt ministri spiritus, ad ministrationem missi, propter eos qui futuri sunt haereditate possidere salutem ? Hinc ostendit illa omnia non solum per Angelos facta, sed etiam n figura contingebant illis; scripta sunt autem ad correptionem nostram, in q
Abbreviated transcription (Latin):
rllo mͦ mutabił ẽ. nullo mͦ poest
ipsa ꝑ semecipsam ẽẽ uisibił. A inde
illa om̃ia quȩ patrib uisa sunt. cũ
deus illis scdm suam dispensationem
temporib congruam p̃sentaretur. ꝑ
ceatãm facta eẽ. manifestum est.¬
& si nos latet quomͦ eam ministris
angłis fec̾it: ꝑ angłos tam̃ eẽ factã
nonex nr̃o sensu dicimus: ne cuquã
ꝑe: s sapiamus ad tẽꝑantiam sicut
deus nob̾ partitus ẽ. m̃suram fidei.
& credimus. ꝓꝑ quod & loquim᷑. Eo¬
tat enim auctoritas diuinarũ scrip¬
turarum. unde mens nr̃a deiuare
non debet: nec relicto solidamento
diumi eloquii ꝑ suspitionũ suarum
abrupta p̃cipitari. Ubi nec sensus
corporis regit: nec ꝑspicua racio ue¬
ritatis elucet. Aꝑtissime qͥppe scrip¬
tum ẽ. in epła ad hebreos. cum dis¬
pensatio noui testam̃ti a dispensati¬
one uetis cestam̃ti scd̾m congruen¬
tiam scłorum ac temporũ distingue¬
retur: ñ tantũ illa uisibilia s ipsũ
etiam sermonem ꝑ angłos factũ.

Expanded text:
nulio modo mutabilis est, nullo modo potest ipsa per semetipsam esse visibilis. 22. Proinde illa omnia quae Patribus visa sunt, cum Deus illis secundum suam dispensationem temporibus congruam praesentaretur, per creaturam facta esse manifestum est. Et si nos latet quomodo ea ministris Angelis fecerit, per Angelos tamen esse facta, non ex nostro sensu dicimus, ne cuiquam ed sapimus ad temperantiam, sicut Deus nobis partitus est mensuram fidei , et credimus, propter quod et loquimur . Exstat enim auctoritas divinarum Scripturarum, unde mens nostra deviare non debet, nec relicto solidamento divini eloquii per suspicionum suarum abrupta praecipitari, ubi nec sensus corporis regit, nec perspicua ratio veritatis elucet. Apertissime quippe scriptum est in Epistola ad Hebraeos, cum dispensatio Novi Testamenti a dispensatione Veteris Testamenti secundum congruentiam saeculorum ac temporum distingueretur, non tantum illa visibilia, sed ipsum etiam sermonem per Angelos factum.
Abbreviated transcription (Latin):
me nicħ potestis fac̾e. In qͦ ꝓuectir⁊
accessu. tenenͭ ͤ mediatoris fidẽ. cũ
dies uite huius ultimus quẽq cõꝑe¬
rit: ꝑducendus ad dm̃ coluit. et ab
eo ꝑfitiendus. excipietur ab angłis
scĩs: incorruptibile corpus in finem
scłi. ñ ad penã s ad głam recept᷑us.
In hac quippe imagine. tunc ꝑfecta
erit dĩ similitudo: quando dĩ ꝑfecta
erit uisio. de qua dicit apłs. Uidemꝰ
aũ reuelata facie głam dñi spccłan¬
tes: in eãdem imaginem tͣnsformam̃¬

Expanded text:
me nihil potestis facere . In quo profectu et me nihil potestis facere . In quo profectu et accessu tenentem Mediatoris fidem cum dies vitae hujus ultimus quemque compererit, perducendus ad Deum quem coluit, et ab eo perficiendus excipietur ab Angelis sanctis, incorruptibile corpus in fine saeculi non ad poenam, sed ad gloriam recepturus. In hac quippe imagine tunc perfecta erit Dei similitudo, quando Dei perfecta erit visio. De qua dicit apostolus Pauautem revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformam
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m: eũ qui de corpore fidelis ⁊ iustuᷤ
abscedit. Quid enim dicimus scđm
corpus mortuũ. nͥ corpore uł ĩ corpore.⁊
ñ anima uł in anima mortuũ: Aut
si dicamus scdm corpus ẽ. pulcher. aut
sãm corpus ẽ. fortis. si scđ̾m animũ:
quid ẽ. aliud. quã eorpore ñ animo
pulcher aut fortis ẽ : & innumera¬
bliter ita loquimur.XUII.¬
on itaq sic intelligamus
scđm imaginẽ eius qͥ creauit
eum. quasialia sit imago scđm quã
renouatur ñ ipsa qus renouat᷑. Sa
in iusticia et scĩtate u̾itatis: sic̃ sese
habent apłica testimonia: q̃ paulo¬
ante cõmemoraui. In agnitione gͥ
dĩ. iusticiaq et scĩtate u̾itatis. qui
de die in diem fenouatur: transfert
amorem a tẽporalib ad ȩt̾na: a uisi¬
bilib ad intelligibilia: a carnalib
ad sp̃alia : atq ab istis cupiditatem
frenare.atq minuere. illiusq se
caritate alligare. diligent̃ insistit.
Tantũ aũ facit: qͣtũ diuinitus adu¬
uatur. Dei quippe sententia ẽ. Sine

Expanded text:
m, eum qui de corpore fidelis et justus abscedit. Quid enim dicimus secundum corpus mortuum, nisi corpore vel in corpore, non anima vel in anima mortuum? Aut si dicamus, Secundum corpus est pulcher; aut, Secundum corpus fortis, non secundum animum: quid est aliud, quam, Corpore, non animo pulcher aut fortis est? Et innumerabiliter ita loquimur. Non itaque sic intelligamus, secundum imaginem ejus qui creavit eum, quasi alia sit imago secundum quam renovatur, non ipsa quae renovatur. ipsius conversionis, sicut momento uno fit illa in Baptismo renovatio remissione omnium peccatorum: neque enim vel unum quantulumcumque remanet quod non iendo renovatur, transfert amorem a temporalibus ad aeterna, a visibilibus ad intelligibilia, a carnalibus ad spiritualia; atque ab istis cupiditatem frenare atque minuere, illisque se charitate alligare diligenter insistit. Tantum autem facit, quantum divinitus adjuvatur. Dei quippe sententia est: Sine
Abbreviated transcription (Latin):
habet: Ug̾ scripte sunc. nͥ in libro
lucis illius quȩ u̾itas dicitur. unde
om̃is lex iusta describitur. & in cor
hominis qui oꝑatur iusticiã ñ migͣn¬
do s tanq inpͥmendo transfertur:
sicut imago ex anulo. et in ceram
transit et anulũ ñ relinquit: Qui
uͦ ñ oꝑatur. et tam̃ uidet qͥd oꝑandũ
sit: ipse ẽ. qui ab illa luce au̾titur. a
qua tam̃ tangitur. Qui aũ nec uidet
quẽ admodũ sit uiuendũ: excusabiliꝰ
quidẽ peccat: qr ñ ẽ. transg̃ssor legis¬
incognitȩ: s etiã ipse. splendore aliqͦ¬
tiens uͥq p̾sentis u̾itatis attingitur
quando admonitus confitetur.
ui uͦ cõmemorati xu¬
conu̾tuntur ad dñm ab ea
deformitate qua ꝑ cupiditates scła¬
res cõformabantur huic scło: refor¬
mantur er illo. audientes apłm di¬
centem. Nolite cõformari huic scło:
s reformamini in nouitate m̃tis ur̃e:
ut incipiat illa imago ab illo refor¬
mari a quo formata ẽ. Non enim re¬

Expanded text:
habet? Ubi ergo scriptae sunt, nisi in libro habet? Ubi ergo scriptae sunt, nisi in libro lucis illius quae veritas dicitur? unde omnis lex justa describitur, et in cor hominis qui operatur justitiam, non migrando, sed tanquam imprimendo transfertur; sicut imago ex annulo et in ceram transit, et annulum non relinquit. Qui vero non operatur, et tamen videt quid operandum sit, ipse est qui ab illa luce avertitur, a qua tamen tangitur. Qui autem nec videt quemadmodum sit vivendum, excusabilius quidem peccat, quia non est transgressor cognitae legis: sed etiam ipse splendore aliquoties ubique praesentis veritatis attingitur, quando admonitus confitetur.Qui vero commemorati convertuntur ad Dominum ab ea deformitate, qua per cupiditates saeculares conformabantur huic saeculo, reformantur ex illo, audientes Apostolum dicentem, Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitate mentis vestrae : ut incipiat illa imago ab illo reformari, a quo formata est. Non enim re
Abbreviated transcription (Latin):
huc corpori: Nicħ enĩ horũ om̃ino
reminiscit᷑. Quicqͥd eorũ ẽ. obliuioẽ
deletũ ẽ. S cõmemorat᷑ ut cõu̾tatur
ad dm̃n: tanquã ad eã lucem. qͣetiam
cũ ab illo au̾teretur quodãmͦ tange¬
batur: Nam hinc ẽ. qđ etiã impii
agitant ȩt̾nitatem: et multa recte
rp̃hendunt. recteq laudant. in ho¬
minũ morib. Quib eã tandẽ regłis
iudicant: ñ in quib uident quẽ ad¬
modu quisq uiie debeat. etiam si
nec ipsi eodem mͦ uiuant: u eas udens:
Neq enĩ in sua nat᷑a. cũ ꝓcul dubio
m̃te ista uideantur: eorũq mentes
constet eẽ. mutabiles: Has uͦ regłas
inmutabiles uideat: quisqͥs in eis
& hoc uidẽ potuerit nec in habitu
suȩ m̃tis. cũ illȩ regulȩ sint iusticiȩ:
m̃tes uͦ eorũ eẽ. constet iniustas.
Uͥnam sunt istȩ regule scriptȩ: ubi
quid sit iustũ et iniustus agnoscit:
uͥ cernit habendũ ẽẽ. qđ ipse non

Expanded text:
huic corpori: nihil enim horum omnino huic corpori: nihil enim horum omnino reminiscitur; quidquid horum est, oblivione deletum est. Sed commemoratur, ut convertatur ad Dominum, tanquam ad eam lucem qua etiam cum ab illo averteretur quodam modo tangebatur. Nam hinc est quod etiam impii cogitant aeternitatem, et multa recte reprehendunt recteque laudant in hominum moribus. Quibus ea tandem regulis judicant, nisi in quibus vident quemadmodum quisque vivere debeat, etiamsi nec ipsi eodem modo vivant? Ubi eas vident? Neque enim in sua natura, cum procul dubio mente ista videantur, eorumque mentes constet esse mutabiles, has vero regulas immutabiles videat, quisquis in eis et hoc videre potuerit; nec in habitu suae mentis, cum illae regulae sint justitiae, mentes vero eorum constet esse injustas. Ubinam sunt istae regulae scriptae, ubi quid sit justum et injustus agnoscit, ubi cernit habendum esse quod ipse non
Abbreviated transcription (Latin):
suo bono suꝑbire incipienti. Qd eni
habes. quod ñ accepisti: Si aũ ⁊ acc¬
pisti: quid głaris quasi ñ accepis:
Quando aũ bene recordatur dñi sui
spu euis accepto: sentit om̃ino. qͥa
hoc discit intimo magistĩo: ñ nisi
cius gratuito effectu posse se surg̾e:
ñ nisi suo uoluntario defectu cadẽ
potuisse. Non sane reminiscitur be¬
atitudinis suȩ. Fuit qͥppe illa : in ẽ.:
ciusq ista penitus ista oblita ẽ. Idõ¬
q nec cõmemorari potest. Credit aũ
licitate paradisi : atq illud pͥmum
et bonũ hominis malũ histhorica
triditione indicantib. Dñi aũ dei
su reminiscitur. Ille qͥppe semꝑ est.
nec fuit et ñ ẽ : nec ẽ. ⁊ ñ fuit: Sed
sicut nũquã ñ erit. ita nũꝗ ñ erat:
et ũq totus ẽ. ꝓpt̃ quod: ista in illo
et uiuit et mouetur et ẽ. Ft̃ idõ: eiꝰ
reminisci pot̃. Non qr hoc recordat᷑
qd̃ eum nou̾at in adam. aut alibi
alicubi ante huius corporis uitam:
aut cũ pͥmũ facta ẽ. ut insereretur

Expanded text:
enti: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Quando autem bene recordatur Domini sui, Spiritu ejus accepto, sentit omnino, quia hoc discit intimo magisterio, nonnisi ejus gratuito affectu posse se surgere, nonnisi suo voluntario defectu cadere potuisse. Non sane reminiscitur beatitudinis suae: fuit quippe illa et non est, ejusque ista penitus oblita est; ideoque nec commemorari potest. Credit autem licitate paradisi, atque illud primum et bonum hominis et malum historica traditione indicantibus. Domini autem Dei sui reminiscitur. Ille quippe semper est, nec fuit et non est, nec est et non fuit: sed sicut nunquam non erit, ita nunquam non erat. Et ubique totus est: propter quod ista in illo et vivit, et movetur, et est : et ideo reminisci ejus potest. Non quia hoc recordatur, quod eum noverat in Adam, aut alibi alicubi ante hujus corporis vitam, aut cum primum facta est ut insereretur
Abbreviated transcription (Latin):
cepta carne corpora celestia et cor¬
pora t̾restria: corpus carnis dixit.
corpus quȩ caro ẽ. Sic itaq sp̃m
mentis : eũ sp̃m quȩ mens ẽ. Alibi
qͦ aꝑtius etiam imagnẽ noĩauit:
scł aliis u̾bis idipsũ p̃cipiens. fy¬
liantes uos inquit uetem hoĩem
cum actib suis: induite nouũ. al¬

Expanded text:
cepta carne corpora coelestia, et corcepta carne corpora coelestia, et corpora terrestria, corpus carnis dixit, corpus quae caro est. Sic itaque spiritum mentis eum spiritum quae mens est. Alibi quoque apertius etiam imaginem nominavit, scilicet aliis verbis idipsum praecipiens: Exspoliantes vos, inquit, veterem hominem cum actibu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent imaginationes similes cor¬
porũ: de quo dicit ad chorintiosaͥ ait.
aũ mea infructuosa ẽ. hoc enim ait
qͣndo id quod dr̃ ñ intelligr̃: qr nec
dici pot̾ nͥ corporaliũ uocũ imagieᷤᷤ
sonũ oris sp̃s cogitatione p̾ueniant.
dicitur & hominis anima sp̃s. unde
ẽ. in eu̾głio. & inclinato capite tra¬
didit sp̃m: quo significata ẽ mors
corporis anima exeunte. Dr etiam
sp̃s pecoris: quod in eccłasten libro
salomonis aꝑtissime scriptũ ẽ. uͥ ait.
Quis scit. sp̃s filiorũ hõium si ascen¬
derit ipse sursũ: e sp̃s pecoris si des¬
cendat ipse deorsum in tra: Scriptũ
ẽ. etiam in genesi: uͥ dicit diluuio
mortuã uniu̾sam carnẽ ꝙ̃ habebat
in psalmis. ignis. grando. nix. gla
ait etiam idem apłs: in exspoliatio¬
ne corporis carnis. Non duas utiq
res intelligi uoluit: quasi aliud st
caro. aliud corpus carnis. S quia
corpus multarũ rerũ nom̃ ẽ. qͥͣru
nulla caro ẽ : nam multa sunt ex¬

Expanded text:
tinent imaginationes similes corporum: de quo dicit ad Corinthios, ubi diautem mea infructuosa est . Hoc enim ait, quando id quod dicitur, non intelligitur: quia nec dici potest, nisi corporalium vocum imagines sonum oris spiritus cogitatione praeis anima spiritus: unde est in Evangelio, Et inclinato capite tradidit spiritum ; quo significata est mors corporis, anima exeunte. Dicitur spiritus etiam pecoris, quod in Ecclesiaste libro Salomonis apertissime scriptum est, ubi ait: Quis scit spiritus filiorum hominum si ascendet ipse sursum, et spiritus pecoris si descendet ipse deorsum in terram ? Scriptum est etiam in Genesi, ubi dicit diluvio mortuam universam carnem, quae habebat in Psalmis, Ignis, grando, nix, glacait etiam idem apostolus, In exspoliatione corporis carnis . Non duas utique res intelligi voluit, quasi aliud sit caro, aliud corpus carnis: sed quia corpus multarum rerum nomen est quarum nulla caro est nam multa sunt ex
Abbreviated transcription (Latin):
g ibi legr̃. indite nouũ homine
qui scđm dm̃ creatus ẽ: hoc istol¬
co. induite nouũ hoĩem qͥ rmmll¬
tur scdm imaginem eius qͥ qa¬
scĩtate u̾itatis: hoc posuit hic. in
agnitione dĩ. Fit gͥ ista renouatio

Expanded text:
 ibi legitur, induite novum hominem qui secundum Deum creatus, est; hoc isto loco, Induite novum hominem, qui renovatur secundum imaginem ejus qui creasanctitate veritatis; hoc posuit hic, in agnitione Dei. Fit ergo ista renovatio
Abbreviated transcription (Latin):
÷quod idõ certe ñ dubitat. qm̃ misera
ẽ. & beata eẽ. desid̾at. Nec ob aliud
fieri sꝑat hoc posse: nͥ qr ẽ. mutabił.
Nam si mutabił ñ e̾e̾t: sicut ex l̃ta
misera. sic ex misera beata cẽ. ñ poss
Et quid eam fecisset miseram sub
om̃ipotente et bono dño: nͥ pecc̾m
suũ. et iusticia dñi sui: & quid em
faciet batam: nͥ m̾itum suũ ⁊ p̾ra

Expanded text:
Quod ideo certe non dubitat, quoniam misera est, et beata esse desiderat: nec ob aliud fieri sperat hoc posse, nisi quia est mutabilis. Nam si mutabilis non esset, sicut ex beata misera, sic ex misera beata esse non posset. Et quid eam fecisset miseram sub omnipotente et bono Domino, nisi peccatum suum et justitia Domini sui? Et quid eam faciet beatam, nisi meritum suum et pra
Abbreviated transcription (Latin):
animas suas cum resurgent
mortui: nisi qui animat carnes in
uteris matrum. ut oriantur morit᷑i :
S cum fiunt illa continuato qͣsi qͦdam
fluinio manantiũ labentiumq rerũ:
&e ex occulto in ꝓmptum. atq ex ꝓmp¬
to in occultum. usitato itinere transe¬
untium : naturalia dicuntur. Cũ uͦ
admonendis hominib inusitata mu¬
tabilicate geruntur: magnalia noĩant᷑.

Expanded text:
animas suas, cum resurgerent mortui , nisi qui animat carnes in uteris matrum, ut oriantur morituri? Sed cum fiunt illa continuato quasi quodam fluvio labentium manantiumque rerum, et ex occulto, in promtum, atque ex prompto in occultum usitato itinere transeuntium, naturalia dicuntur: cum vero admonendis hominibus inusitata mutabilitate ingeruntur, magnalia nominant
Abbreviated transcription (Latin):
quãuis cõnexos sibi: referuntur ad
inuicem. quod similes sunt. Om̃is
enim similis alicui similis ẽ. & trim¬
tas anulorũ ẽ. et unũ aurũ. At si
misceantur sibi.⁊ ꝑ totã singłi mal¬
sam suam consꝑgantur: int̾ridet
illa trinitas.⁊ om̃mo ñ erit: Aen
solii unũ aurum dicetur ⁊ sicut in
illis trib anulis dicebatur. s iam
nulla aurea tria. aoo Y ancoo o

Expanded text:
quamvis connexos sibi, referuntur ad quamvis connexos sibi, referuntur ad invicem, quod similes sunt; omnis enim similis alicui similis est; et trinitas annulorum est, et unum aurum: at si misceantur sibi, et per totam singuli massam suam conspergantur, intercidet illa trinitas, et omnino non erit; ac non solum unum aurunt dicetur, sicut in illis tribus annulis dicebatur, sed jam nulla aurea tria. CAPUT V.
Abbreviated transcription (Latin):
pars ẽ. cõplectitur. Mens uͦ cũ se cotã
nouit. hoc ẽ. ꝑfecte nouit: ꝑ totũ eiꝰ
ẽ. noticia euis. Et cũ se ꝑfecte amat.
totã se amat. et ꝑ totũ eiꝰ ãmor eius.
Num gͦ sicut ex uino et aq̃ ⁊ melle
una fit pocio. et singła ꝑ totũ sũt
et tam̃ tria sunt. N ulla enĩ pars ẽ.
potionis q̃ ñ habetͣ hec tria. Nõ enĩ
iuncta ułut si aqua et oleum eent.
s om̃ino cõmirta sunt: et sułx sunt
om̃s: et totus ille liquor una quedã
e. ex crib cõfecta suła. C ale aliqud
arbitrandũ ẽ. eẽ. simul hȩc tria m̃e
amorẽ. noticiã : S ñ unius subȩ sunt
aqua. uinũ. et mel: quauis ex corũ
cõmertione fiat una sułu potionis.
atq ipsa se nou̾it: Atq ita sint he
tria. ut ñ altĩ alicui rerũ mens us
ideo si tanquã cõmixtione cõfusa
mͦ eent tria. nec referri adinuicem
possent. Quẽadmodiĩ si ex uno eodẽ¬
q auro tres anulos similes facias.

Expanded text:
pars est, complectitur: mens vero cum se totam pars est, complectitur: mens vero cum se totam novit, hoc est perfecte novit, per totum ejus est notitia ejus; et cum se perfecte amat, totam se amat, et per totum ejus est amor ejus. Num ergo sicut ex vino et aqua et melle una fit potio, et singula per totum sunt, et tamen tria sunt nulla enim pars est potionis, quae non habeat haec tria; non enim juncta, velut si aqua et oleum essent, sed omnino commixta sunt; et substantiae sunt omnes, et totus ille liquor una quaedam est ex tribus confecta substantia; tale aliquid arbitrandum est esse simul haec tria, mentem, amorem, notitiam? Sed non unius substantiae sunt, aqua, vinum, et mel, quamvis ex eorum commixtione fiat una substantia potiatque ipsa se noverit; atque ita sint haec tria, ut non alteri alicui rerum mens velideo si tanquam commixtione confusa ssent tria, nec referri ad invicem possent. Quemadmodum si ex uno eodemque auro tres annulos similes facias,
Abbreviated transcription (Latin):
qua se mens nouit. si cẽ. desinat: si¬
mul et illa nosse desinet: Sicut cap̃t
capitati alicuius utiq caput ẽ. Et
relatiue ad se dicuntur: quis etiã
sub̾ȩ sint. Nam et caput corpus ẽ.
et capitatũ. Ꝙ si ñ sit corpus: nec
capitatĩ erit. S hec p̾cisione ab in¬
uicem separari possunt: illa ñ pos¬
sunt. Quod si sunt aliqua corpora
quȩ secari om̃ino et diuidi neq̃unt.
tam̃ nisi partib suis constarent. cor¬
pora ñ c̾ent. Pars gͦ ad totũ relatiue
dicitur: Quia om̃is pars alicuiꝰ tocius
pars ẽ. Et cotũ om̃ib partib totũ ẽ.
S qm̃ et pars corpus ẽ. et totũ: non
tantũ ista relatiue dicuntur. s etiã
sub̾alit̃ sunt. Fortassis gͦ. mens totũ :
et cius quasi partes amor qͦse amat
et scientia qua se nouit: Quib duab
partib illud totũ constat. An tres
sunt equales partes. quib totũ unũ
cõpletur: S nulla pars. totir cuius

Expanded text:
qua se mens novit, si esse desinat, siqua se mens novit, si esse desinat, simul et illa noscapitati alicujus utique caput est, et relative ad se dicuntur, quamvis etiam substantiae sint: nam et caput corpus est, et capitatum; et si non sit caput, nec capitatum erit. Sed haec praecisione ab invicem separari possunt, illa non possunt. 7. Quod si sunt aliqua corpora quae secari omnino et dividi nequeunt; tamen nisi partibus suis constarent, corpora non essent. Pars ergo ad totum relative dicitur; quia omnis pars alicujus totius pars est, et totum omnibus partibus totum est. Sed quoniam et pars corpus est, et totum; non tantum ista relative dicuntur, sed etiam substantialiter sunt. Fortassis ergo mens totum est, et ejus quasi partes amor quo se amat, et scientia qua se novit, quibus duabus partibus illud totum constat? An tres sunt aequales partes, quibus totum unum completur? Sed nulla pars totum, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
amor et cognitio tanꝗͣ in subiecto in
ipsa mens. Quia etsi relatuie dicunt᷑
adinuicem: in sua tam̃ sunt singła
quęq suba. Non sicut color et colora¬
tum relatiue ita dicuntur adinuicẽ.
ut color in subiecto colorato sit. non
sicut duo amici etiã duo sunt hõies.
quȩ sunt sub̾e: cũ homines ñ relatiue
sit scientia. suba sit amor: s amans
et amor. aut sciens et scientia. relatiue
ad se dicantur sicut amici: mens uͦi
aut sp̃s n sint relatuia: sicut nec ho¬
mines relatuia sunt: ñ tam̃ sicut ami¬
ci homines possunt seorsũ ẽẽ. abniucẽ:
sic amins et amor. aut sciens et scien¬
tia: quãꝗ et amici. corpore uidentur
separari posse ñ animo in quantum
amici sunt. Uerũtam fieri potest. ut
amicus amicũ odisse etiam incipiat:
et eo ipso amicus cẽ. desinat. neseiente
illo. et adhuc amante. Amor aũ. qͦ
se mens amat. si eẽ. desinat: simul
et illa desinit eẽ. amans. Itẽ noticia

Expanded text:
amor et cognitio tanquam in subjecto insamor et cognitio tanquam in subjecto insnt, sicut ipsa mens: quia et si relative dicuntur ad invicem, in sua tamen sunt singula quaeque substantia. Nec sicut color et coloratum relative ita dicuntur ad invicem, ut color in subjecto colorato sit, non sicut duo amici etiam duo sunt homines, quae sunt substantiae; cum homines non relative sit scientia, substantia, sit amor, sed amans et amor, aut sciens et scientia relative ad se dicantur sicut amici; mens vero aut spiritus non sint relativa, sicut nec homines relativa sunt: non tamen sicut amici homines possunt seorsum esse ab invicem, sic amans et amor, aut sciens et scientia. Quanquam et amici corpore videntur separari posse, non animo, in quantum amici sunt: verumtamen fieri potest ut amicus amicum etiam odisse incipiat, et eo ipso amicus esse desinat, nesciente illo, et adhuc amante. Amor autem quo se mens amat, si esse desinat, simul et illa desinet esse amans. Item notitia
Abbreviated transcription (Latin):
uita quęlibet quolibet corpore maior
e: non mole. s ui. Mens uͦ cum seip.¬
sam cognoscit. ñ se suꝑat noticia ñta.
qua ipsa cognoscit. ipsa cognoscitur.
Cuigͦ se totam cognoscit. neq secum
quicq̃ aliud: par illi ẽ. cognitio sua:
Quia neq ex alia natura ẽ. eius cog¬
nitio: cũ se ipsa cognoscit. Et cum se
totam nicħq amplius ꝑcipit: nec
minor nec maior ẽ. Recte gͥ diximꝰ.
hec tria cũ ꝑfecta sunt. cõsequent̃¬
cẽ. equalia. Simul etiã admonem᷑.
siutcũq uide possumus : hȩc in
anima existẽ. et tanq inuoluta e¬
uolui: ut sentantur et dinumerent᷑
Non tanquã in subiecto. ut color aut
figura in corpore: aut ulla alia qͣlitas
aut quantitas. Quicqͥd enim tale ẽ: ii
excedit subiectũ in quo ẽ. Non enim
color iste aut figura huiꝰ corporis. po¬
test e̾e. et alt̾ius corporis: Mens autẽ.
amore quose amat potest amare et
aliud pret̃ se. Item ñ se solã cognoscit
mens: s et alia multa. Quãobrem si

Expanded text:
ibet corpore major est, non mole, sed vi. Mens vero cum se ipsam cognoscit; non se superat notitia sua; quia ipsa cognoscit, ipsa cognoscitur. Cum ergo se totam cognoscit, neque secum quidquam aliud, par illi est cognitio sua: quia neque ex alia natura est ejus cognitio, cum se ipsam cognoscit. Et cum se totam nihilque amplius percipit, nec minor nec major est. Recte igitur diximus, haec tria cum perfecta sunt, esse consequenter aequalia. 5. Simul etiam admonemur, si utcumque videre possumus, haec in anima existere, et tanquam involuta evolvi ut sentiantur et dinumerenturnon tanquam in subjecto, ut color, aut figura in corpore, aut ulla alia qualitas aut quantitas. Quidquid enim tale est, non excedit subjectum in quo est. Non enim color iste aut figura hujus corporis potest esse et alterius corporis. Mens autem amore quo se amat, potest amare et aliud praeter se. Item non se solam cognoscit mens, sed et alia multa. Quamobrem non
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum ꝑfecta sint: equalia sunt.
Si enim minus se amat quamẽ. ut
u̾bi grã tantũ se amet hominis mens
quanturxa i noipus hominis. cũ plus stt
psa quam arpus: peccat. et non est
ꝑfecus amor cius. Item si ampliusse
unet quam ẽ. ułut si tantũ se amet
quantũ amandus ẽ. deus: cũ in cõpa¬
abit mimis sit ipsa quã deus: eti¬
amsic nimiũ peccat. et n ꝑfectũ ha¬
bet amorẽ sui. M aiore aũ ꝑusitate ⁊
iniquitate peccat: cũ corpus tantũ
amat quantũ amandus ẽ. deus. Item
noticia si minor ẽ. quã ẽ. illud quod
noscitur. et plene nosci potest: ꝑfec
casie. Si aũ maior ẽ: iam suꝑior est
natura quȩ nouit quã illa q̃ nota ẽ.
sicut maior e. noticia corporis quam

Expanded text:
et cum perfecta sunt, aequalia sunt. et cum perfecta sunt, aequalia sunt. Si enim minus se amat quam est, ut verbi gratia, tantum se amet hominis mens, amandum est corpus hominis, cum plus sit ipsa quam corpus; peccat, et non est perfectus amor ejus. Item si amplius se amat quam est, velut si tantum se amet, quantum amandus est Deus, cum incomparabiliter minus sit ipsa quam Deus; etiam sic nimium peccat, et non perfectum habet amorem sui. Majore autem perversitate et iniquitate peccat, cum corpus tantum amat, quantum amandus est Deus. Item notitia si minor est, quam est illud quod noscitur, et plene nosci potest, perfecta non est. Si autem major est, jam superior est natura quae novit, quam illa quae nota est: sicut majo
Abbreviated transcription (Latin):
aliquã m̃tem nouit. si se ipsam non
nouit : Neq enim ut oculus corporis
uidet alios oculos. et se ñ uidet: ita
mens nouic alias m̃tes. et ignorat se¬
mecipsam. ꝑ oculos enĩ corporis. cor¬
pora uidemus: qr radios qui ꝑ cosem¬
cant. et quicquid cernimus tangiit
refringere ac retorquere in ipsos
possumus: nisi cũ speculo intuema
Quod subtilissime obscurissimeq des¬
seritur: donec aꝑtissime demonstnt
uł ita se rem hab̾e. uł ñ ita. S quoqͥ
mͦ se habeat iuis qua ꝑ ocłos cernimꝰ.
ipsam certe ium siue sint radii. sue
aliud aliquid. oculis cernere ñ ualemꝰ:
s mente q̃rimus. Et si fieri potest:
etiam hoc mñte cõprehendimꝰ. Mens
gͦ ipsa. sicut corporearũ rerũ noticias
ꝑ sensus corporis colligit: sic incorpo
non se amat.
mens et amor eius cum se
amat: ita quȩdam duo sunt. mens
et noticia eius cũ se nouit. Ipsa ͥ¬
mens et amor et noticia eius: tria
quȩdam sunt. & hȩc tria: unũ sunt.

Expanded text:
aliquam mentem novit, si se non aliquam mentem novit, si se non novit? Neque enim ut oculus corporis videt alios oculos, et se non videt; ita mens novit alias mentes, et ignorat semetipsam. Per oculos enim corporis corpora videmus, quia radios qui per eos emicant et quidquid cernimus tangunt, refringere ac retorquere in ipsos non possumus, nisi cum specula intuemur. Quod subtilissime obscurissimeque disseritur, donec apertissime demonstretur, vel ita se rem habere, vel non ita. Sed quoquo modo se habeat vis qua per oculos cernimus; ipsam certe vim, sive sint radii, sive aliud aliquid, oculis cernere non valemus; sed mente quaerimus, et si fieri potest, etiam hoc mente comprehendimus. Mens ergo ipsa sicut corporearum rerum notitias per sensus corporis colligit, sic incorpornon se amat. mens et amor ejus, cum se amat; ita quaedam duo sunt, mens et notitia ejus, cum se novit. Igitur ipsa mens et amor et notitia ejus, tria quaedam sunt, et haec tria unum sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
et amor. Et hec quidem duo. relati¬
ue admuicem dicuntur. Amans qͥp¬
pe ad amorem refertur: et amor ad
amantem. Amans enĩ aliqͦ amoxe
amat: et amor alicuius amantis ẽ.
Mens uͦ et sp̃s. ñ relatiue dicuntur.
s centiam demonstrant. Non enim
qr mens et sp̃s alicuius hominis est:
ideo mens et sp̃s ẽ. Retracto enĩ eo
quod homo ẽ. quod adiuncto corporxe
dr̃: rtracto gͦ corpore: mens et sp̃s
manet. Retracto aũ amante: nullꝰ
ẽ. amor. Et retracto amore: nullus ẽ.
amans. Ideoq quantũ adininoem
referuntur : duo sunt. Quod aũ ad
se ipsa dicuntur: et singła sp̃s. et
simul utrũq unus sp̃s. & singula
mens: et simul utrũq una mens.
Ubigͣ trinitas: Attendamus quantũ
possumus: et inuocemus lucem sem¬
pit̾nam. ut illuminet tenebras nr̃as:
dicit ex noticia generali uł speciali
mentẽ eredẽ se et̃. talem. quales dus
exꝑta ẽ. et ideo amare semet ipsm:
insipientissime loqr̃. Unde enĩ mens

Expanded text:
et amor. Et haec quidem duo relatiet amor. Et haec quidem duo relative ad invicem dicuntur. Amans quippe ad amorem refertur, et amor ad amantem. Amans enim aliquo amore amat, et amor alicujus amantis est. Mens vero et spiritus non relative dicuntur, sed essentiam demonstrant. Non enim quia mens et spiritus alicujus hominis est, ideo mens et spiritus est. Retracto enim eo quod homo est, quod adjuncto corpore dicitur; retracto ergo corpore, mens et spiritus manet: retracto autem amante, nullus est amor; et retracto amore, nullus est amans. Ideoque quantum ad invicem referuntur, duo sunt: quod autem ad se ipsa dicuntur, et singula spiritus, et simul utrumque unus spiritus; et singula mens, et simul utrumque una mens. Ubi ergo trinitas? Attendamus quantum possumus, et invocemus lucem sempiternam, ut illuminet tenebras nostras, dicit ex notitia generali vel speciali mentem credere se esse talem, quales alias experta est, et ideo amare se ipsam, insipientissime loquitur. Unde enim mens
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ iam aliquid amans: Quia ubi nicħ
amatur. nullus ẽ amor. Duo gͦ sunt
cũ se quisq amat: amor et qd̃ amat᷑.
⁊̃unc enĩ amans et qd̾ amat̾. unũ ẽ.
Unde uidetur ñ cẽ. consequens: ut uͥ¬
cumq amor fuerit. iam tria intelli¬
gantur. Auferamus enim ab hac co¬
sidatione. cet̾a quȩ multa sunt. quib
homo constat. Atq ut hec quȩ nunc
requirimus. quantũ in his reb possu¬
mus liquido repꝑiamus: de sola m̃te
tractemus. Mens gͥ cũ amat seipsã:
duo quędã ostendit. m̃tem. et amorẽ.
Quid ẽ. aũ amare se. nͥ presto sibi cẽ.
uelle. ad fruendũ se: Et cũ tantum
se uult eẽ. quantum ẽ: par menti uo¬
luntas ẽ. et amanti amor ȩqualis. Et
si aliqua suła ẽ. amor: ñ ẽ. utiq corpꝰ
s sp̃s. Nec mens corpus. s sp̃s ẽ. Neq
tam amor et mens. duo sp̃s: s unus
sp̃s: Nec eentiȩ duȩ. s una. & tamen
duo quedã. unum sunt: amans. et
amor. Siue sic dicas: quod amatur

Expanded text:
nisi jam aliquid amans: quia ubi nihil nisi jam aliquid amans: quia ubi nihil amatur, nullus est amor. Duo ergo sunt, cum se quisque amat; amor, et quod amatur. Tunc enim amans et quod amatur unum est. Unde videtur non esse consequens ut ubicumque amor fuerit, jam tria intelligantur. Auferamus enim ab hac consideratione caetera quae multa sunt, quibus homo constat: atque ut haec quae nunc requirimus, quantum in his rebus possumus, liquido reperiamus, de sola mente tractemus. Mens igitur cum amat se ipsam, duo quaedam ostendit, mentem, et amorem. Quid est autem amare se, nisi sibvelle ad fruendum se? Et cum tantum se vult esse, quantum est, par menti voluntas est, et amanti amor aequalis. Et si aliqua substantia est amor, non est utique corpus, sed spiritus: nec mens corpus, sed spiritus est. Neque tamen amor et mens duo spiritus, sed unus spiritus; nec essentiae duae, sed una: et tamen duo quaedam unum sunt, amans et amor; sive sic dicas, quod amatur
Abbreviated transcription (Latin):
de dõ patre et filio et sp̃u scõ: s de
hac impari imagine. at̾tam̃ ima¬
gine. id÷ homine. familiarius enĩ
eam et facilius fortassis intuet᷑ nr̃e
mentis infirmitas.
cce ego qui hoc quero. cum
aliquid amo. tria sunt. Ego. et quod
amo. et ipse amor. Non enim a mo
amorẽ: nisi amantem amem. Nam
ñ ẽ. amor: ubi nicħ amatur. Pria gͦ
sunt. amans. et quod amat᷑. et amor.
Quod si ñ amem nͥ me ipsum: nonne
duo erunt. quod amo et amor: Amãs
enim et quod amatur hoc idem est.
quando se ipse amat: Sicut amare et
amari. codem mͦ id ipsum ẽ. cũ se qͥsq
amat. fadem quippe res bis dr̃: cũ
dr. amat. se et amatur a se. Lunc ñ
ẽ. aliud atq aliud. amare et amari:
Sicut ñ ẽ. alius atq alius. amans et
amatus. At uͦ amor et quod amat᷑.
etiam sic duo sunt. Non enim quisqͥs
se amat amor ẽ: nͥ cũ amat᷑ ipse. amor.
Aliud ẽ. aũ amare se: aliud a mare
amorem suũ. Non enĩ amatur amor.

Expanded text:
de Deo Patre et Filio et Spiritu sancto; sed de de Deo Patre et Filio et Spiritu sancto; sed de hac impari imagine, attamen imagine, id est homine: familiarius enim eam et facilius fortassis intuetur mentis nostrae infirmitas. Ecce ego qui hoc quaero, cum aliquid amo tria sunt: ego et quod amo, et ipse amor. Non enim amo amorem, nisi amantem amem: nam non est amor, ubi nihil amatur. Tria ergo sunt; amans, et quod amatur, et amor. Quid, si non amen nisi me ipsum? nonne duo erunt; quod amo, et amor? Amans enim et quod amatur, hoc idem est, quando se ipse amat: sicut amare et amari, eodem modo idipsum est, cum se quisque amat. Eadem quippe res bis dicitur, cum dicitur, Amat se, et amatur a se. Tunc enim non est aliud atque aliud, amare et amari; sicut non est alius atque alius, amans et amatus. At vero amor, et quod amatur, etiam sic duo sunt. Non enim cum quisque se amat amor est, nisi cum amatur ipse amor. Aliud est autem amare se, aliud est amare amorem suum. Non enim amatur amor,
Abbreviated transcription (Latin):
relatarum adinuicem ꝑsonarum
intelligere uolumus auxilium
p̃cantes. et quantũ tribuit qđ in¬
celligimus explicare: tanta cura et
gri de patre dicimus. quod pat̾ ꝓpͥe
in cõueniat: aut filio cõueniat. aut
spui scõ. aut ipsi tͥnitati. Et siqͥd de
filio. quod filio ꝓprie ñ congruat:
saltim cogruat patri. aut spui sc̃o.
aut trinitati. Item siquid de sp̃u scõ.
quod ꝓprietatem sp̃s scĩ ñ doceat.
ni tam alienum sit a patre. aut a fi¬
lio. aut ab uno dõ. ipsa tͥnitate. Ue¬
luti nunc cupimus uidẽ: utrũ illa
aut filius. aut ipsa trinitas: Qm̃
resistere ñ possumus certissimȩ fidĩ
et ualidissimȩ auccoritati script᷑ȩ
dicentis. deus caritas ẽ. Non tamen
debemus deuiare sacrilego errore:
ut aliquid de tͥnitate dicamꝰ. quod
ñcreatori s creaturę pocius cõueniat.
aut mani cogitatione fingatur. Q
que inuenisse nob̾ uidemur. Non¬
dum de supnis loquimur: nondũ

Expanded text:
relatarum ad invicem personarum,relatarum ad invicem personarum,intelligere volumus, auxilium precantes, et quantum tribuit quod intelligimus explicare tanta cura et gratia, de Patre dicimus, quod Patri proprie non conveniat, aut Filio conveniat, aut Spiritui sancto, aut ipsi Trinitati: et si quid de Filio, quod Filio proprie non congruat, saltem congruat Patri, aut Spiritui sancto, aut Trinitati: item si quid de Spiritu sancto, quod proprietatem Spiritus sancti non deceat, non tamen alienum sit a Patre aut a Filio, aut ab uno Deo ipsa Trinitate. Veluti nunc cupimus videre utrum illa aut Filius, aut ipsa Trinitas; quoniam resistere non possumus certissimae fidei, et validissimae auctoritati Scripturae dicentis, Deus charitas est : non tamen debemus deviare sacrilego errore, ut aliquid de Trinitate dicamus quod non Creatori, sed creaturae potius conveniat, aut inani cogitatione fingatur. CAquae invenisse nobis videmur. Nondum de supernis loquimur, nondum
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ꝑfecti. hoc sapiamus. ꝑ fectionẽ
in hac uita dicit. ñ aliud quam ca
que retro sunt obliuisci. et in ea q̃
ante sunt extendi. scđm intñtonẽ
Tutissima ẽ. enĩ querentis intentio.
donec apphendatur illud qͦ cendimnꝰ
et quo extendimur. S ea recta inten¬
tio e: que ꝓficiscitur a fide. Cera
enim fides: utcũq inchoat cogiti
ad faciem. Hoc gͦ sapiamus. ut nou¬
rimus tutiorem eẽ. affectũ uera qu¬
renti: quã incognita ꝓ cognitis p¬
sument᷑i. Sic gͦ queramus tanquã
inuenturi: et sic inueniamꝰ tanqͥ
quesituri. Cũ enĩ consũm auerit
homo: tunc incipit. De credendis
nulla infidelitate dubitenius: de
intelligendis nulla temeritate
affirmemus. In illis auccoritas te¬
nenda ẽ: in his u̾itas exquirenda
Quod gͦ ad istam questionẽ attine
credamus patrem et filiũ et sp̃n
conditorem atq rectorem: Nec pl¬
trem ẽẽ. filium. nec sp̃m sc̃m̃ ul
patiem ẽẽ. uł filium.: s trinitatẽ

Expanded text:
fecti, hoc sapiamus . Perfectionem fecti, hoc sapiamus . Perfectionem in hac vita dicit, non aliud quam ea quae retro sunt oblivisci, et in ea quae ante sunt extendi secundum intentionem. Tutissima est enim quaerentis intentio, donec apprehendatur illud quo tendimus et quo extendimur. Sed ea recta intentio est, quae proficiscitur a fide. Certa enim fides utcunque inchoat cognitiidebimus facie ad faciem. Hoc ergo sapiamus ut norimus tutiorem esse affectum vera quaerendi, quam incognita pro cognitis praesumendi. Sic ergo quaeramus tanquam inventuri: et sic inveniamus, tanquam quaesituri. Cum enim consummaverit homo, tunc incipit . De credendis nulla infidelitate dubitemus, de intelligendis nulla temeritate affirmemus: in illis auctoritas tenenda est, in his veritas exquirenda. Quod ergo ad istam quaestionem attinet, credamus Patrem et Filium et Spirireaturae conditorem atque rectorem: nec Patrem esse Filium, nec Spiritum sanctum vel Patrem esse vel Filium; sed Trinitatem