comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotis xpĩ mens uita animarũ usq concordent. Esto sub iectꝰ ponti¬
siei tuo. ⁊ qͥsi annnte parentẽ suscipe. amare filioꝵ timere seruor . Ecdi¬
patsũ inꝗd. ubi: honor nis: & si dñs egosũ. ubie timor mĩe plura t÷ meodẽ
uies obseruanda st̃ nomina: monachus. pontifea. auuncuł tuus qͥte
rat᷑. Seitũ: illud oratoris domicũ. Cur ego te inqd habea itt pͥncipe. uteũ
tone ũ babeas ut senatorẽ : Ed aaron ⁊ filios eꝰ hoc ȩp̃os. ⁊ p̃sbteros no¬
uerimꝰ Unꝰ añs. unũ tẽplũ: unũ sit etiã minifieriũ. Recordem̃ semꝗ¬

Expanded text:
Sacerdotis Christi os, mens, manusque concordent. Esto subjectus Pontifici tuo, et quasi animae parentem suscipe. Amare filiorum, timere servorum eubi est honor meus? Si Dominus ego sum, ubi est timor meus? » Plura tibi in eodem viro observanda sunt nomina; Monachus, Pontifex, avunculus tuus, quratur. scitum illud est oratoris Domitii: ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeas ut senatorem? quod Aaron et filios eius, hoc episcopum et presbyteros nouerimus: unus dominus, unum templum, unum sit etiam ministerium. recor. demur sem
Abbreviated transcription (Latin):
cas. piper. nuces. palmarũ fructꝰ. similã. meł. pistacia. Tota ortorũ culta
usat᷑. uttibario nos uescam᷑ pane. Et dũ delicias sectamͣ aregno cęloꝵ
retraim᷑. audio p̃t̾ea. qͦsdã cont᷑reũ hominẽq naturã. aquã nͣbibe
nec uesci pane.s sorbiciunculas delicatas. ⁊ conterta holera. betarũq
succũ ñ calice sorb̾e s conca. ꝙpudor ñ erubescimꝰ istiꝰmodi in eptiis:
nec tedec suꝑsticionis: In suꝑ ętiã famã abstinenciȩ indiciis querimꝰ.

Expanded text:
cas, piper, nuces, palmarum fructus, similam, mel, pistacia? Tota hortorum cultura cas, piper, nuces, palmarum fructus, similam, mel, pistacia? Tota hortorum cultura vexatur, ut cibario non vescamur pane, et dum delicias sectamura, regno coelorum r pane. audio praeterea quosdam contra rerum hominumque naturam aquam non bibere nec uesci pane, sed sorbitiunculas delicatas et contrita holera betarumque sucum non calice sorbere, sed conca. pro pudor, non erubescimus istiusmodi ineptiis nec taedet superstitionis! insuper etiam fam
Abbreviated transcription (Latin):
sermoie. omĩs pocio nũcupat᷑ que inȩbriare potest: siue illa que fex¬
m̃to conficit᷑. siue pomoꝵ suco. aut faui decocunt᷑ ĩdulcẽ. ⁊ barbarã
pocionẽ: aut palmarũ fructꝰ ex pͥmunt᷑ inliqͦre. Coctisq frugib. aqͣ
pinguor colorat᷑. Ic qͥd inebriat. ⁊statũ m̃tis euertit: fuge similit̃ ut ui-
pellatꝰ:. Q timotheo dolenti stomachũ. modica uni sorbicio relate ⁊ ÷.
s modũ ȩtatis ⁊ ualitudinis ⁊ corpoꝵ qͣlitatis exigimꝰ ĩ potando. Qd̾si
absq uino ardeo ⁊ ardeo adulescentia:⁊ ĩ fłãmor calore sanguinis
isuculento ualidoq sũ corꝑe. libent̃ carebo poculo in qͦ suspicio ue-¬
neni ÷. Pulere dr̃ apud grecos: ⁊nescio utrũ apud nos aeque reson&.
Pinguis uent̃: nͣgignit sensũ denuẽ. łantũ ⁊ͥ ieuinioꝵ inpore: qͣntũ
ferre potes. Siut pura. casta. sĩplicia. moderata: ⁊ñ suꝑ sticiosa ieuinia.
Qd ꝓd÷ oleo nos uesci: ⁊molestias q̃sdã difficultatesq ciboꝵ quȩrere. cari-

Expanded text:
sermone omnis potio nuncupatur, quae inebriare potest, siue illa fermento conficitur sine pomorum suco aut faui decoquuntur in dulcem et barbaram potionem aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem coctisque frugibus aqua pinguior colatur. quidquid inebriat et statum mentis euertit, fuge similiter ut uinpellatur et Timotheo dolenti stomachum modica uini sorbitio relaxata est, sed modum et aetatis et ualitudinis et corporum qualitates exigimus in potando. quodsi absque uino ardeo et ardeo adulescentia et inflammor calore sanguinis et suculento ualidoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio ueneni est. pulchre dicitur apud Graecos, sed nescio, utrum apud nos aeque resonet: \'pinguis uenter non gignit sensum tenuem\'. Tantum tibi ieiuniorum inpone, quantum ferre potes. sint pura, casta, simplicia, moderata, non superstitiosa ieiunia. quid prodest oleo non uesci et molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ mationas a lib̃os earũ ⁊ nobiliũ iuroꝵ ñ ignorare secreta Oieii gͥ
tust ñ sosu ocsos cafos seruare s ilingua. huĩqua de formis mulierũ dis.¬
pites. nec alia dom̃ ꝗd agat᷑ in alia ꝑte nouerit. hypocrates adiuirat dis¬
ciplos suos anteq doceat: inu̾ba sua uirare cõpellit: ex terquet saera¬
nito siulonciũ. sermonẽ. in cessũ. mansuetudinẽ habitũ. moresq discernu.
debemꝰ qmiars isi ꝓprias. conso latores pociꝰ nos in me rorib siuis. qua con¬
iuuas in ꝑsꝑis nouerint: facile contẽpnit᷑ clericꝰ. qͥsepe uocatꝰ ad prandiũ
nͣ reciisat. Nũqũa petentes. raro accipiam̃ rogati. Nescio qͣmͦ &ia ipse qͥde
tẽ contẽpseris plus mirat᷑. Plicator continentiȩ: nupcias ne conciliae.¬

Expanded text:
domos, matronas ac liberos earum et nobilium virorum non ignorare secreta. Officii ergo tui sit non solum oculos castos servare, sed et linguam. Numquam de formis mulierum disputes, nec alia domus, quid agatur in alia, per te noverit. Hippocrates adiurat discipulos, antequam doceat, et in verba sua iurare conpellit; extorquetque sacramento silentium; sdebemus amare quasi proprias. Consolatores potius nos in maeroribus suis quam convivas in prosperis noverint. Facile contemnitur clericus, qui saepe vocatus ad prandium non recusat. Numquam petentes raro accipiamus rogati. Nescio quo enim modo etiamtem contempseris, plus miratur. Praedicator continentiae, nuptias ne concilie
Abbreviated transcription (Latin):
tis historia eẽ nos refert. Uerũ qr de uirginib seribens. pene suꝑslue.
de monachis disputaui: ad c̾ciũ genꝰ ueniã. qͦs anachoritas uocant. ⁊ qͥ
decenobu̾exeuntes ex cepto pane ⁊ sale ampliꝰ ad deserta nil ꝑferuit.
Huiꝰ uite auctor paulꝰ. illustrator antoniꝰ: ⁊ut ad suꝑiora conscendã pͥncep
ioħs baptista fuit. ⁊alẽ uirũ. hieremias qͦ ꝓpħa desscribico dicens.¬

Expanded text:
tis historia Essenos refert. Verum quia nunc de virginibus scribens paene superflue tis historia Essenos refert. Verum quia nunc de virginibus scribens paene superflue de monachis disputavi, ad tertium genus veniam, quos anchoretas vocant et qui de coenobiis exeuntes excepto pane et sale amplius ad deserta nil perferunt. Huius vitae auctor Paulus, inlustrator Antonius et, ut ad superiora conscendam, princeps Iohannes baptista fuit. Talem virum Hieremias quoque pr
Abbreviated transcription (Latin):
las singłoꝵ. ⁊ aure aposita. qͥd faciunt diligent̃ explorant. Quẽ tardiorẽ ae¬
p̃hendint nͣ increpant.s dissimulato qd̾ norunt. eũ sepiꝰ uisitant. ⁊priꝰ im¬
cipientes ꝓuocant magis orare quã cogunt. Opꝰ diei statutũ :: qd̾ decano
tre more racionẽ. Aqͦ ȩciã cibi cũ facti fuerint. degustant᷑: ̾qr ñ lic&e ciuꝙ
dr̃a laciorẽ. Et tanto senũ ministerio conforiet᷑: ut nec delicias urbiũ.
nec matris querat affectũ. dñicis diebꝰ: oracioni t̾ntũ ⁊lectionib uacant.
discit᷑. Ieuiniũ tociꝰ anni ȩqͣle ÷: excepta qͣdragesima. Inqua sola: conce¬
dit̾ restrictiꝰ uinere. Pendecosten. cene mutant᷑ in prandia: qͦ ⁊ tradictioni
ȩccłastice satis fiat: ⁊ uentrẽ cibo ñ honerent duplicato. ⁊ał filo. płato.¬
nici sermonis imitator. Tał iosippus grecꝰ. liuius insca̾a uidaice captiuita¬

Expanded text:
las singulorum et aure adposita, quid faciant, diligenter explorant. quem tardiorem delas singulorum et aure adposita, quid faciant, diligenter explorant. quem tardiorem deprehenderint, non increpant, sed dissimulato, quod norunt, eum saepius uisitant et prius incipientes prouocant magis orare, quam cogunt. opus diei statutum est, quod decano tremore rationem. a quo etiam cibi, cum facti fuerint, degustantur et, quia non licet dram latiorem et tanto senum ministerio confouetur, ut nec delicias urbium uec matris quaerat affectum. dominicis diebus orationi tantum et lectionibus uacant; discitur. Ieiunium totius anni aequale est excepta quadragesimo, in qua sola conceditur restrictius vivere. Pentecoste cenae mutantur in prandia, quo et traditioni ecclesiasticae satisfiat et ventrem cibo non onerent duplicato. Tales Philo, Platonici sermonis imitator, tales Iose- phus, Graecus Livius, in secunda Iudaicae captivita
Abbreviated transcription (Latin):
tura: uideas cunctos modato susprxio. ⁊ ocłis ad cȩlũ leuatis: in¬
trasse dicere. Es dabit mͥ pennas ut colũbe. ⁊ uolabã ⁊ reqͥe scã:
e ost hoc conciliũ soluit᷑. ⁊ una queq decuria cũ suo parente ꝑgit
ad mͣsas: qͥb ꝑsingłas ebdomadas uicissĩ ministrant. Hullꝰ in cibo
strepitꝰ. nemo comedens loqͥt᷑. Uiuit᷑ pane. leguminib ⁊holeribꝰ.
que sale ⁊ oleo condunt᷑. Uinũ tͤntũ senes accipiunt. Ib ⁊ paruuł
sepe sit prandiũ. ut alioꝵ fessa sustentet᷑ ȩtas. ⁊ alioꝵ ñ frangat᷑.
incipiens. de hine consurgunt parit...mno dicto ad p̾sepia rede
illũ: q̃nta inipso sit grã. quantũ silenciũ. quã modatꝰ ince ssꝰ. Si in¬
firmũ uidiit c̃solant᷑. Siindĩ tinore feruentẽ: choortant᷑ ad studiũ. q
nocte extra orationes puplicas in suo eubili unꝰ qͥsq uigilat circueunt elui¬

Expanded text:
tura, uideas cunctos moderato suspirio et oculis ad caelum leuatis intura, uideas cunctos moderato suspirio et oculis ad caelum leuatis intra se dicere: quis dabit mihi pinnas sicut columbae, et uolabo et requiescam? post hoc concilium soluitur et unaquaeque decuria cum suo parente pergit ad mensas, quibus per singulas ebdomadas uicissim ministrant. nullus in cibo strepitus, nemo comedens loquitur. uiuitur pane, leguminibus et olere, quae sale et oleo condiuntur. uinum tantum senes accipiunt, quibus et paruulis saepe fit prandium, ut aliorum fessa sustentetur aetas, aliorum non frangatur incipiens. dehinc consurgunt pariter et hymno dicto ad praesepia redeuillum, quanta in ipso sit gratia, quantum silentium, quam moderatus incessus? \' si inSrmum uiderint, consolantur; si in dei amore feruentem, cohortantur ad studium. et quia nocte extra orationes publicas in suo cubili unusquisque uigilat, circumeunt cellu
Abbreviated transcription (Latin):
tacio clericoꝵ. ⁊ siqͣndo forcior dies uenerit: saturant᷑ aduomitũ.
babitant id÷ qͦs uocari cenobiũ aiximꝰ. łma apđ eos confederatio:
obedire maiorib ⁊ qͥcqͥd uisserint facere. dunsist̃ ꝑ decurias atq
centurias ita ut nouẽ hominib decimꝰ p̾sit. ⁊ rursũ dece p̃positos
subse centesimꝰ habeat. Manent separatis ⁊iunctis celluł. Usq ad ora
forte qͥs fluctuat illoꝵ corsolet᷑ alloqͥis. Post hora noña: in cõmune
concurrit᷑. psalmi resonant. scripture exmore recitant᷑. Et cõpletis
orationib cunctisq residentib: mediꝰ quẽ patrẽ uocant. incipit
disputare. Quo loquente. t̾ntũ silenciũ fit: ut nemo ad aliũ respi-¬
ciat. nemo audeat ex creare. Dicentis laus: infletu: audienciũ.
acite uoluunt᷑ ꝑ ora lacrime: une in singultꝰ qͥdẽ erũpit dolor. Cũ
uͦ deregno xp̃i. de fut᷑a beatitudine. degła ceꝑit annunciare uen:¬

Expanded text:
tatio clericorum, et si quando festior dies uenerit, saturantur ad uomitumtatio clericorum, et si quando festior dies uenerit, saturantur ad uomitumhabitant, id est, quos uocari coenobium diximus. prima apud eos confoederatio est oboedire maioribus et, quidquid iusserint, facere. diuisi sunt per decurias atque centurias, ita ut nouem hominibus decimus praesit et rursus decem praepositos sub se centesimus habeat. manent separati, sed iunctis cellulis. usque ad hforte quis fluctuat, illius consoletur alloquiis. post horam nonam in commune concurritur, psalmi resonant, scripturae ex more recitantur et conpletis orationibus cunctisque residentibus medius, quem patrem uocant, incipit disputare. quo loquente tantum silentium fit, ut nemo ad alium respicere, nemo audeat excreare. dicentis laus in fletu est audientum. tacite uoluuntur per ora lacrimae et ne in singultus quidem erumpit dolor. cum uero de regno Christi, de futura beatitudine, de gloria coeperit adnuntiare uen
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ : ⁊ te scio libent̃ audire que scã st̃: aułẽ paulisꝑ acomoda.
uocant: nos in cõmune uiuentes possumꝰ apellare. A nachorite
qͥ soli habitant ꝑdeserta. ⁊ ex eo qd̃ ꝓcul ab ominib recessert̃¬
nũ cupant᷑. ⁊ciuĩ genꝰ ÷ qđ dicunt rennuo. id÷ te t̾rimũ atq ne
glectũ: qđ innrã ꝓ uncia out solũ aut pͥmũ ÷ hi bini ł t̾ni nec mul¬
to plures habitant. suo arbitrio ac dicione uiuentes. ⁊ de eo qđ
laborauerint in mediũ partes ẽfex̃. ut habeant alim̃ta cõmunia.
uendi d̾int maioris: p̃cii. Int̾ hos sepe sunt uirgia. qr qͣsi suo uiuenteᷤ cibo.
ñ paciunt᷑ se alicui eẽ. subiectos. Reuera solent cextare ieuiniis. ⁊ rem
secreti uictorie faciunt. apd̾ hos: affectata st̃ omiã. Laxe manice. calige
follicantes. uestis grossior. crebra suspiria. uisitacio uirginũ. detrae¬

Expanded text:
nem et te scio libenter audire, quae sancta sunt, aurem paulisper adcommoda. nem et te scio libenter audire, quae sancta sunt, aurem paulisper adcommoda. uocant, nos \'in commune uiuentes\' possumus appellare; anachoretae, qui soli habitant per deserta et ab eo, quod procul ab hominibus recesserinuod in nostra prouincia aut solum ant primum est. hi bini uel terni nec multo plures simul habitant suo arbitratu ac dicione uiuentes et de eo, quod laborauerint, in medium partes conferunt, ut habeant alimenta communia. maioris est pretii. inter hos saepe sunt iurgia, quia suo uiuentes cibo non patiuntur se alicui esse subiectos. re uera solent certare ieiuniis et rem secreti uictoriae faciunt. apud hos afIectata sunt omnia: laxae manicae, caligae follicantes, uestis grossior, crebra suspiria, uisitatio uirginum, detrac
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dicior patre. ad t̾rã reu̾tit᷑ chanaã. Infinita descript̾is exẽpla
supeditant: que auariciã doceant eẽ. fugiendã. Uerũ qr nẽ exlate-
plures annos nutrie gestũ sit referã. Edã ofrĩb parcior magis quã
auarior. ⁊ nesciens triginta argentes dnm uenditũ: centũ solidos
qͦs lina tixendo collegerat: moriens deliqͥt. Initũ ÷ int̾ monachos
c̃siliũ. nã in eodẽ loco circit̃ qͥnq milia. diuisis celluł babitant qͥd
facto opꝰ eẽt. Alii pauꝑib distribuendos. eẽ. dicebant: alii daudos
ȩccłȩ. ñ nulli parentib remittendos. Machariꝰ uͦ ⁊ pãb . uisidorꝰ
ncetĩ qͦs patres uocant. scõ spũ in eis lequente. decreuert̃ infodien-¬
dosceẽ. cũ dño suo. dicentes pecuna tua tecũ sit in ꝑdicione. Ne hoc
ut unũ solidũ dimisisse sit erimuis. Et qm̃ monachoꝵ fecinꝰ mͣcio¬

Expanded text:
et ditior pater ad terram reuertitur Chanaan. infinita de scripturis exempla et ditior pater ad terram reuertitur Chanaan. infinita de scripturis exempla subpeditant, quae et auaritiam doceant esse fugiendam. Verum quia nunc ex latereplures annos Nitriae gestum sit, referam. quidam e fratribus parcior magis quam auarior et nesciens triginta argenteis dominum uenditum centum solidos, quos lina texendo quaesierat, moriens dereliquit. initum inter monachos consilium — nam in eodem loco circiter quinque milia diuisis cellulis habitant —, quid facto opus esset. alii pauperibus distribuendos esse dicebant, alii dandos ecclesiae, nonnulli parentibus remittendos. Macarius uero et Pambos et Isidorus et ceteri, quos patres uocant, sancto in eis loquente spiritu decreuerunt infodiendos esse cum domino suo dicentes: pecunia tua tecum sit in perditionem. nec hoc ut unum solidum dimisisse sit criminis. Et quoniam monachorum fecimus mentio
Abbreviated transcription (Latin):
fundit᷑. Radix om̃iũ maloꝵ ÷: auaricia. Idõq ab apło idoloꝵ seruitꝰ
appellat᷑. Quere pͥmũ regnũ dĩ: ⁊ hec omĩa apponent̾ tͥ. nͣ occid& fame
diis animã iusti. Iunior fui. ⁊ senui: ⁊ ñ didi iustũ dexelictũ nec sem̃
eiꝰ querens panẽ. helias coruis ministrantib pascit᷑ uidua sarepte¬
na ipsa cũ filiis nocte morit᷑a: ꝓpħam pascit esuxiens. Et mirũ in
modũ. capsace conpleto: qͥ alendꝰ uenerat alit. Parus apłs argentũ
inqͥd ⁊ aurũ ñ babeo. qđ aut̃ habeo hoc do tͥ innomine dñi nr̃i iħ̾u
xp̃i. surge ⁊ ambula. at tẽ multi lic&e sermone nͣtaceant: elogunt
⁊ fidẽ. ⁊ miscdiã ñ habeo. qđ aut̃ habeo aurũ nargentũ ñ do tibi.
habentes gͥ uictũ ⁊uestitũ: his contenti simꝰ. Audi iacob in sua oratio¬
ne qͥd postulat. Si fuerit dñs ds mecũ: iseruauerit me in uia ac. ꝑ

Expanded text:
funditur. Radix omnium malorum est avaritia, ideoque ab Apostolo idolorum servitus funditur. Radix omnium malorum est avaritia, ideoque ab Apostolo idolorum servitus appellatur. Quaere primu animam iusti: iuuenior fui et senui et non uidi iustum derelictum nec semen eius quaerens panem. Helias coruis ministrantibus pascitur; uidua Sareptena ipsa cum filiis nocte moritura prophetam pascit esuriens et mirum in modum capsace conpleto, qui alendus uenerat, alit. Petrus apostolus: argentum, inquit, et aurum non habeo; quod autem habeo, hoc tibi do. in nomine domini Iesumulti, licet sermone taceant, re loquuntur: \'fidem et misericordiam non habeo; quod autem habeo, aurum et argentum, non do tibi. habentes igitur uictum et uestitum his contenti sumus. \' audi, Iacob in sua oratione quid postulet: si fuerit dominus deus mecum et seruauerit me in uia hac, p
Abbreviated transcription (Latin):
inore: uex reson&e: Nudus exiui de utero matris meȩ: nudꝰ iredeã.
& nihnil intulimꝰ inistũ mundũ: uerũ nec auferre qͥd possumꝰ. at cunc
p̃lerasq uideas armaria stipare uestib. tunicas mutare cotidie. &
tam̃ tineas ñ posse suꝑare. Que religiosior fuerit: unũ atterit uesti
pureo. auxũ liquescit inlitt̾as gẽmis codices uestiunt᷑: inudꝰ ante
fores earũ xp̃s emorit᷑. Cũ manũ porrexerint buccinant: cũ ad a¬
sapẽ uocauerint p̃co conducit᷑. Uidi nuꝑ nom̃ taceo ne satyrã pu¬
tes. nobilissimã mulierũ romanarũ. inbasilica beati pae̾ri. semi¬
uiris ante cedentib ꝓpria manu qͦ religiosior putaret᷑. singłos nũ¬
mos disꝑtire pauꝑib. Iterea ut usu nosse ꝑfacile ẽ: anꝰ quedã pannis
annisq obsita: p̃eucurrit ut alterũ nũmũ acciꝑa. Ad quã cũ ordine.
ꝑuenisset pugnꝰ porrigit᷑ ꝓ denario. ⁊ tanti eriminis reus sanguis ef¬

Expanded text:
ero matris meae, nudus redeam » . Et: « Nihil intulimus in hunc mundum, neque auferre quid possumus. » 32. At nunc plerasque videas armaria vestibus stipare, tunicas mutare quotidie, et tamen tineas non posse superare. Quae religiosior fuerit, unum exterit al. epureo. Aurum liquescit in litteras, gemmis codices vestiuntur, et nudus ante fores earum Christus emoritur. Cum manum egenti porrexerint, buccinant. Cum ad agapen vocaverint, praeco conducitur. Vidi nuper nomen taceo, ne Satyram putes nobilissimam mulierum Romanarum in Basilica Beati Petri, semiviris antecedentibus, propria manu, quo religiosior putaretur, singulos nummos dispertire pauperibus. Interea ut usu nosse perfacile est anus quaedam annis pannisque obsita praecucurrit, ut alterum nummum acciperet: ad quam cum ordine pervenisset, pugnus porrigitur pro denario, et tanti criminis reus sanguis ef
Abbreviated transcription (Latin):
dar am̾sa nͥ referant᷑ grẽ creatori. noctib bistã surgenlũ. Beuoluẽ
da de seript̾is. que memorit̃ teneamꝰ. Egredientes de hospicise sio¬
met oracio. Regredentib deplatea: oracio occurrat antequa sessio
nec beiꝰ corpͥculũ reqͥescat: quã anima pascat᷑. Ad omnẽ actũ. adom¬
oẽ incessu. manꝰ pingat dñi crucẽ. Nulli de traas. nec adũsꝰ filiũ. qͦ¬

Expanded text:
eatori gratia. Noctibus bis terque surgendum, revolvenda quae de Scripturis memoriter retinemus. Egredientes de hospitio, armet oratio: regredientibus de platea, oratio occurrat antequam sessio: nec prius corpusculum requiescat, quam anima pascatur. Ad omnem actum, ad omnem incessum manus pingat Domini crucem. Nulli detrahas, nec adversus filium
Abbreviated transcription (Latin):
utacio ceterarũ. Qđ si ali qũa senseris. infirmiorẽ in fide: suscipe. con¬
solare. blandire. ⁊ pudiciia illiꝰ. fac lucrũ tuũ. Si q̃ simulat fugiens
abicȩ Corrũpunt mores bonos: c̃fabulatione pessumne. ⁊Iulba
ał nli uentris cũla: ⁊ que uentri ꝓxima. Istiꝰ modi hortar soleni¬

Expanded text:
uitatio ceterarum. quodsi aliquam senseris infirmiorem in fide, suscipe, conuitatio ceterarum. quodsi aliquam senseris infirmiorem in fide, suscipe, consolare, blandire et pudicitiam illius fac lucrum tuum. si qua simulat fugiens abice. corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae. nulla illis nisi uentris cura est et quae uentri proxima. istiusmodi hortari solen
Abbreviated transcription (Latin):
bit. qm̃ sustulit suꝑse uigũ. Dabit ꝑcucienti se: maxillã. sata̾bit᷑ in ꝓ¬
priis. qr ñ insẽpit̃nũ abiciet dñs. hoꝵ laborẽ iconu̾satoonẽ u car¬
ne nͣ carnis: alio cẽꝑe siuolueris explicabo. Hẽ ad ꝓpositũ recłeã
qr deauaricia disserens. ad monachos uenerã. Quoꝵ tͥ exẽpla ꝓ¬
ponens. ñ dicã aurũ ⁊ argentũ ⁊ ceteras opes. s ipsã t̾rã celũq
despiciens. ⁊ xp̃o copulata cantab̾: pars mea diĩs. Post hȩc qͣnqnã¬

Expanded text:
axillam, saturabitur inproperiis, quia non in sempiternum abiciet dominus. horum laborem et conuersationem in carae, non carnis, alio tempore, si uolueris, explicabo. nunc ad propositum redeam, quia de auaritia disserens ad monachos ueneram. quorum tibi exempla proponens, non dicam aurum et argentum et ceteras opes, sed ipsam ten-am caelumque despicies et Christo copulata cantabis: pars mea dominus. Post haec, qua
Abbreviated transcription (Latin):
mamone: ot diuueuis. Nã gentili sir orũ lingua mamora auicie
nĩcupant᷑. Cogitacio uictꝰ: spine st̃ fidĩ. ⁊ radix auaricie. cura gentiliũ
at dices. P uella delicata. ⁊ que meis manib laborare ñ possũ. si adse-¬
nectã uenero. siegrotare ceꝑo. qͥs mei miserebit᷑: addi ad apłos loquen.¬
tẽ iħm. Necogitetis in cordib urĩs. qͥd manducetis. neq corꝑi ur̃o qͥd¬

Expanded text:
est diuitiis. nam gentili Syrorum lingua mammona \'diuitiae\' nuncupantur. cogitatio uictus spinae sunt fidei, radix auaritiae, cura gentilium. at dices: \'puella sum delicata et quae meis manibus laborare non possum. si ad senectam uenero, si aegrotare coepero, quis mei miserebitur?\' audi ad apostolos loquentem Iesum: ne cogitetis in corde uestro, quid manducetis, neque corpori
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Nec ÷ qͦ dicas. dispoliaui me tunica mea. qͦmͦ in duar illa:
laui pedes meos. qͦmͦ inqͥnabo eos: Ilico consurge.⁊aꝑi. nete re¬
morante ꝓtranseat. ⁊ postea conqueraris. dicẽs aꝑui ego fratru.¬
eli meo. fratrueł m̃s ꝑdransi it. Qͥd enĩ necesse :. ut cordis tui
ostia clausasint sponso: Pateant xp̃o. claudant᷑ diabolo. scd̾m
cenaculo suo. neq enĩ manere poderat in humili. fenestras a
iherłm aꝑtas habuit. &tu abeto aꝑtas fenestras: s unde lum̃
introeat. unde udeas ciuitatẽ dĩ. Ne aꝑias illas fenestras: de
qͥb dr̃. mors intrauit ꝑfenestras uras. Illud qͦ tͥ uitandũ: cauciꝰ.
ne uane głe ardore capiaris. Qmͦ inqͥt iħs potestis crede głam¬

Expanded text:
mea. nec est, quod dicas: dispoliaui metunicammeam, quomodo induar eam? mea. nec est, quod dicas: dispoliaui metunicammeam, quomodo induar eam? laui pedes meos, quomodo inquinabo eos? ilico surge et aperi, ne te remorante pertranseat et postea conqueraris dicens: aperui ego fratrueli meo, fratruelis meus pertransiit. quid enim necesse est, ut cordis tui ostia clausa sint sponso? aperiantur Christo, claudantur diabolo secundum cenaculo suo — neque enim manere poterat in humili — fenestras ad Hierusalem apertas habuit: et tu habeto fenestras apertas, sed unde lumen introeat, unde uideas ciuitatem dei. ne aperias illas fenestras, de quibus dicitur: mors intrauit per fenestras uestras. Illud quoque tibi uitandum est cautius, ne uanae gloriae ardore capiaris. quomodo, inquit Iesus,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s muliereᷤ species tua: diligat᷑ asponso. nͥ te cognoueris. ⁊ õrã cꝰto¬
diã seruaueris cor tuũ. nisi ocłos uiuenũ fugeris. egredieris de
thalamo meo ⁊ pasces edos. qͥstaturist̃ asinistris. Itaq mi eusto-¬
chiũ filia dña. c̃serua. germana. aliud enĩ etatis. aliud meriti.
illud religionis hoc caritatis ÷ nom̃: audi isayã loquentẽ. pͦpłs
m̃s intra cubicula tua. claude hostiũ tuũ: abscondẽ pusillũ
qͣntulũ cũq donec ꝑtranseat ira dñi. Foris uagent᷑ uirgines
stulte: tu intrinsecꝰ esto cũ sponso: qr si ostiũ clauseris. ⁊ scd̃m eu̾¬
gelii p̃ceptũ. in occulto oraueris patrẽ tuũ: ueni& pulsabit &
dicet. ecce egosto ante ianuã npulso. diqͥsmͥ aꝑuerit: intrabo et
cenabo cũ illo: ⁊ ipse mecĩ. Et da statĩ sollicita respondeb̾ uer fratru¬
eł mei pulsanti aꝑimͥ soror mea. ꝓxima mea. colũba mea ꝑfecta

Expanded text:
omnes mulieresI species tua diligatur ab sponso, nisi te cognoueris et omni custoomnes mulieresI species tua diligatur ab sponso, nisi te cognoueris et omni custodia seruaueris cor tuum, nisi oculos iuuenum fugeris,1 egredieris de thalamo meo et pasces haedos, qui staturi sunt a sinistris\'.\' Itaque, mi Eustochia, filia, domina, conserua, germana, — aliud enim aetatis, aliud meriti, illud religionis, hoc caritatis est nomen — audi Esaiam loquentem: populus meus, intra in cubicula tua, claude ostium tuum, abscondere pusillum quantulum, donec pertranseat ira domini. foris uagentur uirgines stultae, tu intrinsecus esto cum sponso, quia, si ostium cluseris et secundum euangelii praeceptum in occulto oraueris patrem tuum, ueniet et pulsabit et dicet: ecce ego sto ante ianuam et pulso. si quis mihi aperuerit, intrabo et cenabo cum eo et ipse mecum, et tu statim sollicita respondebis: uox fratruelis mei pulsantis: aperi mihi, soror mea, proxima mea, columba mea, perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
uidistis: nemo tͥ respondẽ dignabit᷑. Sponsꝰ tuus in plateis in
seqͥt᷑. quesiui eũ ⁊ ñ respondit mͥ. atq utinã ñ uiuenisse sufficiat.
Uulnerab̾is. nudab̾is. ⁊ ge mebunda narrab̾. Inuenerẽ me cꝰtodes¬
qͥ circũ eunt ciuitatẽ. ꝑcussert̃ me uulnerauert̃ me tuler̃ theris¬
trũ meũ ame.Si aut̃ hoc exiens patit᷑ illa que dixerat. ego dor
mio ⁊ cormeũ uigilat. ⁊ fasciculꝰ stactes fratrueł msmͥ. in medio
uberũ meoꝵ cõmorabit᷑. qͥd de nob̾ fiet. que adhuc adolescentule sumꝰ.
que sponsa intrante cũ sponso. remanemꝰ ex trinsecꝰ: ⁊elothipꝰ: iħs
ta suꝑ greges sodaliũ tuoꝵ: in dignabit᷑ tumebit & dicet: si nͣcog¬
noueris temet ipsã opulcra ĩ mulierib egrede tu inuestigiis
gregũ. ⁊ pasce hedos tuos intab̾nacłis pastoꝵ. Sis in qͥt pulcra.: unt̾

Expanded text:
uidistis? nemo tibi respondere dignabitur. sponsus in plateis non uidistis? nemo tibi respondere dignabitur. sponsus in plateis non eum, uocaui eum et non respondit mihi. atque utinam non inuenisse sufficiat! uulneraberis, nudaberis et gemebundanarrabis:inuenerunt me eustodesqui circumeunt ciuitatem; percusserunt me, uulnerauerunt me, tulerunt theristrum memio, et cor meum vigilat » . Et, « fasciculus stactes fratruelis meus mihi, in medio uberum meorum commorabitur; » quid de nobis fiet, quae adhuc adolescentulae sumus; quae sponsa intrante cum sponso, remanemus extrinsecus? Zelotypus est rta super greges sodalium tuorum,\' indignabitur, tumebit et dicet: si non cognoueris temet ipsam, o pulchra in mulieribus, egredere tu in uestigiis gregum et pasce haedos tuos in tabernacu-I lis pastorum. sis , inquit, Cpulchra et inter
Abbreviated transcription (Latin):
cita es : ⁊ turbaris erͣga plurima. Pauca necessaria sc̃ aut unũ:
maria bonã partẽ elegit que ñ auferet᷑ abea. Esto ⁊ tu maria.
hospitẽ habeant. tu in semel scłi onere ꝓiecto. sede ad pedeᷤᷤ diũ
⁊ dic. Inueni eũ quẽ querebat anima mea: tenebo eũ ⁊nͣ di¬
mittã eũ. & ille respondeat. Una es colũba mea: ꝑ fecta mea. Una:
matris sue electa genitrici sue. cȩlesti uidelicae iherłm. Sẽꝑte
loqueris ad sponsũ. Legis: ille ⁊ͥ loqͥt᷑. Et cũde sõpnꝰ opp̃sserit: ue¬
niet pꝰ parietẽ ⁊ mittet manũ suã ꝑforam̃ ⁊ tanget uentrẽ tuũ.
abeo audies. drcꝰ c̃clusꝰ soror mea sponsa. hortꝰ corelusꝰ fons signat᷑.
Caue ne de domo exeas ⁊ ueł uide filias regionis aliene: quãuis
trs habeas patriarchas ⁊ israhele parente leteris. Dina egressa cer
dicas licae surgã ⁊ circũ ibo ciuitatẽ. in foro implateis ⁊ querã
quẽ dilex̃ anima mea. unt̾roges: nũꝗͥd quẽ dilex anima mea

Expanded text:
cita es et turbaris circa plurima; pauca autem necessaria sunt aut unum. Maria bonam partem elegit, quae non auferetur ab ea. esto et tu Maria,  Christum hospitem habeant; tu insemel saeculi onere proiecto sede ad pedes domini et dic: \'inueni eum, quem quaerebat anima mea; tenebo eum et non dimittam eum\', et ille respondeat: una est columba mea, perfecta mea; una est matri suae, electa genitrici suae, caelesti uidelicet Hierusalem. I Sloqueris ad sponsum; legis: ille tibi loquitur et, cum te somnus oppresserit, ueniet post parietem et mittet manum suam per foramen et tanget uentrem tuum, ursus ab eo audies: hortus conclusus soror mea sponsa; hortus conclusus, fons signatus. caue ne domum exeas, ne uelis uidere filias regionis alienae, quamuis fratres habeas patriarchas et Israhel parente laeteris: Dina egressa corrdicas licet: surgam et circumibo in ciuitate, in foro et in plateis et quaeram, quem dilexit anima mea, et interroges: numquid, quem dilexit anima mea,
Abbreviated transcription (Latin):
si mantile eligans. si aliqͥd domestice suppeliect laudat mirat᷑. at¬
trectat: ⁊ se bis in digere conquerens. ñ tam in¬
petrat quã ex¬
corquet: qr singule metuunt uiridariũ urbis
offende. hiuc
inimiea castitas. uumica ieuinia: prandiũ indorib ꝓbat i altilos.¬

Expanded text:
si mantele elegans, si aliquid domesticae supellectilis, laudat, miratur, adsi mantele elegans, si aliquid domesticae supellectilis, laudat, miratur, adtrectat et se his indigere conquerens non tam inpetrat quam extorquet, quia singulae metuunt ueredarium urbis offendere. huic inimica castitas, inimica ieiunia; prandium nidoribus probat et \'altilis
Abbreviated transcription (Latin):
mũq adscientiã ueritatis ꝑuenientes. tristiciã simulant. iqͣsi
lorgua ieuinia. furtuis noctiũ cibis ꝓtrabunt. Pud& reliq̃ dicere:
ne uidear inuei pociꝰ ꝙ monere. St̃ alii de mei ordinis hominib
locor: qͥid̃o ad p̃stit̾iũ ⁊ diaconatũ al aint. ꝑuenire: ut muliereᷤᷤ
licenciꝰ udeant. Om̃is his cura de uestib sibene oleant. sipes ladxa
pele n folleat: ermes cala mister uestigio rotant. digiti amilis in¬
diant: ine plantas umidior uia spargat. uex in pͥmunt sũma uestigia
⁊ales cũ ind̃is. sponsos magis estimatos. quã lericos. Qdã in hoc om̃e
studiũ uitaq posuerẽ. ut matronurũ nomina domos moresq ecgnos
faciliꝰ magistro cognito discipłos recognoseas. Cũ sole fesinꝰ exurgit. sdu¬
tandi ei erdo disponit᷑ uiarũ conpendia regͥrunti᷑ ⁊ pene usq adcu¬
bieula dormientũ. senex inportuniis ingredit̃: Si pulullũ udt

Expanded text:
numquam ad scientiam ueritatis peruenientes, tristitiam simulant et quasi numquam ad scientiam ueritatis peruenientes, tristitiam simulant et quasi longa ieiunia furtiuis noctium cibis protrahunt; pudet reliqua dicere, ne uidear inuehi potius quam monere. sunt alii — de mei ordinis hominibus loquor —, qui ideo ad presbyterium et diaconatum ambiunt, ut mulieres licentius uideant. omnis his cura de uestibus, si bene oleant, si pes laxa pelle non folleat. crines calamistri uestigio rotantur, digiti de anulis radiant et, ne plantas umidior uia spargat, uix inprimunt summa uestigia. tales cum uideris, sponsos magis aestimato quam clericos. quidam in hoc omne studium uitamque posuerunt, ut matronarum nomina, domos moresque cognos describam, quo facilius magistro cognito discipulos recognoscas. cum sole festinus exsurgit; salutandi ei ordo disponitur; uiarum conpendia requiruntur et paene usque ad cubilia dormientium senex inportunus ingreditur. si puluillum uiderit,
Abbreviated transcription (Latin):
reti. eraedurꝰ deide criciatu. sigentiliũ litterarũ. libros aliqndo
ledine. Ego qͥ tanto c̃ stritꝰ articulo uellẽ eciã maiora ꝓ mittere.
ierare cepi:inom̃ eiꝰ obtestans dicere. d siũquã habuero codiceꝰ
sesares. uł si legero: te negaui. In hec sacram̃ti uba dimissꝰ reutor
ad supos ui mnbiant eunetis ocłos apio. tanto lacͥmarii imbre pfu¬
sos. grt eciã mnereduł. sidẽ facerẽ ex dolore. Nec iͦ sopor alus fuerit
aut ciana sõpnna qb̃ sepe deludim᷑: teste: tribunal ante q lacuꝰ
huidas bab iusse me seapulas. plagas sensisse pꝰ sõpniũ. ⁊tatocite¬

Expanded text:
 exacturus deinde cruciatum, si gentilium litterarum libros aliquando legissem. ego, qui tanto constrictus articulo uellem etiam maiora promittere, deiurare coepi et nomen eius obtestans dicere: Momine, si umquam habuero codices saeculares, si legero, te negaui\'. in haec sacramenti uerba dimissus reuertor ad superos et mirantibus cunctis oculos aperio tanto lacrimarum imbre perfusos, ut etiam incredulis fidem facerent ex dolore. nec uero sopor ille fuerat aut uaua somnia, quibus saepe deludimur. teste est tribunal, ante quod iacui, s habuisse me scapulas, plagas sensisse post somnum et tanto de
Abbreviated transcription (Latin):
leriio horrebat incute̾. et q lum̃ cecis ocłis nͥ uidebã. nͣ ocłoꝵ eule¬
dui putaba eẽ s soł. dũ itame anticꝰ se pens illudet in melia ferme
q̃din gesima medulls in susa febris. corpꝰ inuasit ex haustũ. &
sme iula reͥe qd dictu qͦ in credibile sit: sie infelicia m̃bra de¬
balpntalũ: eũsubito rapeꝰ inspũ adtribunal uidicis ꝑtrabora
Ubi tantũ luminis ⁊t̃ntũ erat ex cireũ stanciũ claritate fulgons ut

Expanded text:
ncultus; et quia lumen caecis oculis non videbam, non oculorum culpam putabam, sed solis. Dum me itaque antiquus serpens illuderet, in media ferme Quadragesima medullis infusa febris corpus meum invasit exhaustum; et sine ulla requie quod dictu quoque incredibile sit sic infelicia membra depalpitabat. Cum subito raptus in spiritu ad tribunal judicis pertrahor, ubi tantum l
Abbreviated transcription (French):
sioa cebis ea uibre non potest simundiaem airginitatẽ diximus eult sac hint ptils
sipoteii soumorũtrapumi sibiecimus eiueteristestantitr poseua ngeliao ue nttetas
pro funs semonstraunas. saera q̃in libro nr̃o reprehen se sunt nelleui us iputa
ue leuinder sensan ꝑtine ntio: undeadea respondere nolui n olibellientede pamnon¬
quimuogars. Es tur hoc extrema uocse protestor mgnt gya caassmner antẽ habui¬
amincueanspenelisseialier sario on meorũ insi diassoumidasse : uirgintatẽn
etipiuo d gra diatur terli quidum caleres neque om no ce ulal aulluis se
deuipidet siens o lando nadui fornepre es preque com mont ulas mateas fet¬

Expanded text:
siae, orbis audire non potest, si mundiorem virginitatem diximus esse quam nuptias: siae, orbis audire non potest, si mundiorem virginitatem diximus esse quam nuptias: si parem numerum impari subjecimus, et veteris Testamentmonstrauimus! cetera, quae in libro nostro reprehensa sunt, uel leuiora puto uel ad eundem sensum pertinentia; unde ad ea respondere nolui, ne et libelli excedere magnquam rogarem. igitur hoc extrema uoce protestor, me nec damnasse nuare; respondisse aduersario, non meorum insidias formidasse. uirginitatem aico, quod radit iter liquidum celeris neque commouet alas? nullus se de
Abbreviated transcription (Latin):
a theo dotionis : si autem scriptum non ẽ cum in c&eris diebus scriptumsit
autreddant aliam  ꝓbabiliorem causam qua re non scriptum sit cuit si non
repperint ingrati suscipient qđ a nobis dictum est : ꝓ oarosi in arcanoe omnia
animalia quaebina in grediuntur in munda sunt in parnumerus ẽ mun¬
dus : & hoc scriptum ẽe ne modubitat : qua rescriptumsit edisserunt sicutem
non edis serant qdame ex positum est uelint nolint suscipicN : Aut profer
meliares epulas & me conuiut utere autqualicumq nostra caenula conten¬
cus esto scilic& nunc enumerandum mihi est qͥui ec desiasticorũ deinparnu¬
nepo dis putarent: deniens rppolitus crigenes dionisius eusebius didimus
Nostrorũ q uoqtestullianus crpranus uictorinus lactantiuni hulanus:
uqia eypria qps desertenario id est inparinumero disserens quȩ a quan
ta lisetae taed fartunatum liber illius testimoni est : a u forsias ioit agquan

Expanded text:
et Theodotionis. Si autem scriptum non est, cum in caeteris diebus scriptum sit, et Theodotionis. Si autem scriptum non est, cum in caeteris diebus scriptum sit, aut reddant aliam probabiliorem causam, quare non scriptum sit: aut si non repererint, ingratis 232 suscipiant quod a nobis dictum est. Porro si in arca Noe omnia animalia, quae bina ingrediuntur immunda sunt, et impar numerus mundus est, et hoc scriptum esse nemo dubitat; quare scriptum si edisserant. Si autem non edisserunt, qmeliores epulas et me conuiua utere, aut qualicumque nostra cenula contentus esto. scilicet nunc enumerandum mihi est, qui ecclesiasticorum de inpari numero disputauerint: Clemens, Hippolytus, Origenes, Dionysius, Eusebius, Didymus, nostrorum quoque Tertullianus, Cyprianus, Victorinus, Lactantius, Hilarius; quorum Cyprianus de septenario, id est inparita dixerit ad Fortunatum, liber illius testimonio est. An forsitan Pythagoram,
Abbreviated transcription (Latin):
expediunt : Non damno digamas immo nectrigam & sidici potest octogamo¬
habeat quae lib& octauũ maritum : & essedesinat prostituta : uenia m&
ad illum locũ inquo arguor qua redixerim dumtax at iuxta hebraicamse
ueritatem indie secundo non additum sicut in primo & int̃tio & rel
quis : uidit ds̃ quia bonumest statimq: subiecerim nobis intellegentian
dere liquerit non eẽ bonumduplicem numerum qui abunione diuidat:
& prefigura foedera nuptiarum : Vnde & in arca noe omnia animalia
quȩ cum que binaingre diuntur in munda sunt : in parnumerus er ł mun¬
dus: in hoc nescio qui dreprehendatur: interimde secundadie utrum qua
lit̃ intelleximus qua inscripture simplicitas patitur scriptum non ẽȩ inꝰ
cundo die : Viditds̃ quia bonum est : non meum accipiant testimoniũ s cs¬
torum hebreorum & alierum interpretum aquile uidelic& & simmadi

Expanded text:
expediuntexpediunthabeat quaelibet octauum maritum, et esse se uni deneget prostitutam. Ueniam et ad illum locum, in quo arguor, quare dixerim dumtaxat iuxta Hebraicam ueritiquis: « Vidit Deus, quia bonum est » ; statimque subjecerim: « Nobis intelligentiam derelinqui: non esse bonum duplicem numerum, qui ab unione dividat, et praefiguret foedera nuptiarum. Unde et in arca Noc omnia animalia quaecumque bina ingrediuntur, immunda sunt. Impar numerus est mundus. » In hoc nescio quid reprehendatur interim de secunda die: utrum quia tum est, nos aliter intelleximus, quam Scripturae simplicitas patitur. Scriptum non esse in secundo die, « Vidit Deus quia bonum est: » non meum accipiant testimonium, sed cunctorum Hebraeorum, et aliorum Interpretum, Aquilae videlicet, et Symmachi,
Abbreviated transcription (Latin):
nium dictalacerat & inuna atq: eadem causa & me & aduersarium . Idestuo¬
q reprehenda N utcum euidentib: alterũ necessesit uincere c̃bos uictos esse
contendant : Porro ubi dedigamis & trigamis disserentes diximus: Melius
est lic& alterum &testium unumuirum nossequam plurimos id estto lerabili¬
usest unihomini prostitutameẽ quam plurimis : Non nestatim curha ec dixerin
subiecimus siquidem & illa in euangelio samaritana sextũ maritum haberese
dicens: Arguitur adño quod nonsit uireius : Ego &iam nunc libera uoce pris¬
clamo non damnari in ec desia digamiã immo nectrigamiã eita licere quin
& sexto & ultra quomodo & secundo marito nubere: sed quomodo non damnam
heae nuptiae ita nec predicantur: solatia miseriae sunt : non laudes contin¬
tiae : unde & in alioloco dixi : Vbi unus maritus exieditur : Nihilrefest secu¬
dus antestius sit quia desinit essemonogamus: Omnialicent sed non omnio

Expanded text:
nium dicta lacerent et in una atque eadem causa et me et aduersarium, id est utnium dicta lacerent et in una atque eadem causa et me et aduersarium, id est utrumque, reprehendant, ut, cum e duobus alterum necesse sit uincere, ambos uictos esse contendant. porro, ubi de digamis et trigamis disserentes diximus: melius est, licet alterum et tertium, unumus est uni homini prostitutam esse, quam msubiecimus: siquidem et illa in euangelio Samaritana sextum maritum habere se dicens arguitur a domino, quod non sit uir eius? ego etiam nunc libera uoce proclamo non damnari in ecclesia digamiam, immo nec trigamiam, et ita licere quinto et sexto et ultra, quomodo et secundo marito, nubere; sed quomodo non damnantur hae nuptiae, ita nec praedicantur. solacio miseriae sunt, non laudi continentiae. unde et in alio loco dixi: ubi unus maritus exceditur, nihil refert, secundus an tertius sit, quia desinit esse monogamus. \'omnia licent, sed non omnia
Abbreviated transcription (Latin):
quiderit reliquum propter quod nubant cum & in spũ &inanima & in ipsacar¬
ne tribulatio sit quȩ hic condem natio matri monuest sin fantum uagtns
filiorum mortes uxorum diuortia ab ortia damna domus & c&era huus
modi tribulatio ñem diximus nuptiarum dum aduiuera sc̃ẽ memoriȩ dasi¬
sus librum contra helui dium debeatȩmariae uirginitate per peua scripsi¬
mus in quo neces sefuit aduirginitatis beatitudinem predicandam mul¬
ta demolesti is dicere nuptiarũ : Numuiregregius & eruditus inscripturis &iu¬
go ȩclesie uirginis doctor aliquid in illo sermone reprehendit : In libro quoq: adusto¬
chium multodurioradenuptiis diximus & nemo suꝑbacrelesas est amator quippecas¬
titatis : p̃conium pudicitiae intanta aureca ptabat : Liege tertulia nũ legeerprians
lege ambrosium & cumillis meue laccusa uellibera inuentȩ suat plautinat fa¬
bulȩ: & sciolitantum ad detrahendum qui in eosdoctos ostentare uelint : siom¬

Expanded text:
quid erit reliquum, propter quod nubant, cum et in spiritu et in anima et in ipsa carne tribulatio sit? quae hic condemnatio matrimonii est, si infantum uagitus, filiorum mortes, uxorum abortia, damna domus et cetera istius modi tribulationem diximus nuptiarum? dum aduiueret sanctae memoriae Damasus, librum contra Heluidium de beatae Mariae uirginitate perpetua scripsimus, in quo necesse nobis fuit ad uirginitatis beatitudinem praedicandam multa de molestiis dicere nuptiarum. num uir egregius et eruditus in scripturis et uirgo ecclesiae uirginis doctor aliquid in illo sermone reprehendit? in libro quoque ad Eustochium multo duriora de nuptiis diximus et nemo super hac re laesus est; amator quippe castitatis praeconium pudicitiae intenta aure captabat. lege Tertullianum, lege Cyprianum, lege Ambrosium, et cum illis me uel accusa uel libera. inuenti sunt Plautinaefamiliae et scioli tantum ad detrahendum. qui in eo se doctos ostentare uelint, si om
Abbreviated transcription (Latin):
& sui proponit exemplum & felices uocat si si cꝑmanserint si cautem se non con¬
continent nubant : melius ẽ enim nubere quãuri : Ideo melius nuberequia pe¬
ad comparationem deerioris respicit non ad simplicitatem in conparabi¬
ls per se boni uel ut sidice r& melius est unum oculum h abere quam nil¬
lum & post paululum cum a postropham fecis sem ad apostolum intuli siper
st nuptiae bone Noueas incendio conparare : sed dic simpliciter bonumẽ
rabere si spectamibi ẽ bonitas eius quam magnitudo alterius me bonumẽ
cot por onfenius : e goautem non leuius malum : sed sim plex persebonum uolo
conduio se prouo et a feliciores uo catsisic ꝑman serint: Si autem secon
continer i. forpossunt & ardorem libidinis nontami continentia secon¬
lunt qu aos fornicatione restinguert : Nelius es pos se nubere quamnur :

Expanded text:
et sui proponit exemplum et felices uocat, lsi \'sic permanserint; si autem non se conet sui proponit exemplum et felices uocat, lsi \'sic permanserint; si autem non se concon-tinent, nubant\': \'melius est enim nubere quam uri.\' ideo melius est nubere, quia pead conparationem deterioris respicit, non ad simplicitatem inconparabilis per se boni, uelut si diceret: melius est enim unum oculum habere quam nullum. et post paululum, cum apostropham fecissem ad apostolum, intuli: si per se nuptiae bonae sunt, noli eas incendio conparare, sed dic simpliciter: bonum est nubere. suspecta est mihi bonitas eius rei, quam magnitudo alterius mali malum esse cogit inferius.ego autem non leuius malum, sed simplex per se bonum uolo. emplunt sui prouocat et felices uocat, si sic permanserint. si autem se continere non possunt et ardorem libidinis non tam continentia uolunt quam fornicatione restinguere, melius eis \'esse nubere quam uri.
Abbreviated transcription (Latin):
nominare palamcotum sed uerecunde ostendere: anquia sequitur qud
tẽptationem prefert satane quod hab& causam in continentiam : nonne
alio uerbeaum ordine alicugilirũ onei dipsum est netemptre uis sat¬
nas propt̃ in continentiã uestrams cnquia dixi & musitamus adhuenupt¬
as notiuocare indulgentiam sed preceptũ : quod sidurum est : inputetur
Apostolo quiait : Hocdico autem secundum indulgentia non secundũ impe¬
tum : & non mibi quiexcepto prepostero ordine necsensum nec uerba muta¬
ui: Transeamus adreliqua : episto larienim breuitate festinat natigdia
inquid a postolus innuptis &uiduis bonumẽ eis si si ꝑ manserint ut ego:
si aut̃ senon continent nubant : melius estenim nuberequamuri qđ api¬
culũ oos sic interpretati sumus : p̃quam nuptiis concesserat usum coniuguo
ostenderat sequiduel l& quidueconceder& Transit ud nuptas &uiduas

Expanded text:
nominare palam coitum, sed uerecunde ostendere. an quia sequitur: quod nominare palam coitum, sed uerecunde ostendere. an quia sequitur: quod temptationi praefert satanae, quod causam habet incontinentiam? nonne alio uerborum ordine id ipsumest:ne temptet uos satanaspropterincontinentiam uestram? an quia dixi: et mussitamus adhuc nuptias non uocare indulgentiam, sed praeceptum? quod si durum est, inputetur apostolo, qui ait: hoc autem dico iuxta indulgentiam, non iuxta imperium, et non mihi. qui excepto praepostero ordine nec sensum nec uerba mutaui. Transeamus ad reliqua - epistolari enim breuitate festinat oratio-: dico, inquit apostolus, innuptis et uiduis: bonum est eis, si sic permanserint ut ego. si autem non se continent, nubant: melius est enim nubere quam uri. quod capitulum nos sic interpretati sumus: postquam nuptis concesserat usum coniugii et ostenderat se, quid uellet quidue concederet, transit ad innuptas et uiduas
Abbreviated transcription (Latin):
eras u el perendie mere ar sed quodumdoleo non cominuni cas se me cp
rixp̃i abstineam mepaulis per abuxoris amplexu ĩ tamori coniugis a morem
tesi quparest sustinere sustineat: Qui nom poteft ipseuiderit nob cura ut
no nouidunus quis que pos sit aut uelit sed quid scripturȩ precipiant dice¬
re illud quoque in commentariolis meis eiusdem apostoli carpitur inqͥbus
dixi: Verum nequis put& exeo quod sequitur utua c&is orationi &itons
statim infert netemptae uos satanas propt̃ in continentiamuestram:
pulobra nimirum indulgentia : &iterum adidipsum: qđ e rubescit
suo ueeare nomine quod temptationi preferq satane quod causam haba
se cesitinentiam: laboramus quasi ol eurum dissere recum exposuert¬
sitamus adhuc nuptias non uocare indulgentiams preceptum ÷qͥua si no
eodem modo & secunda & tertia matrimonia concedantur : & reliqua : qu
nomine : Ego arbitror quando dicit adidipsum & rem ipsã ta c& noneun

Expanded text:
cras uel perendie merear, sed quo, dum doleo non communicasse corpori cras uel perendie merear, sed quo, dum doleo non communicasse corpori Christi, abstineam me paulisper ab uxoris amplexu, ut amori con-. iugis amorem ptest?\' qui potest sustinere, sustineat; qui non potest, ipse uiderit. nobis cura est non, quid unusquisque possit aut uelit, sed, quid scripturae praecipiant, dicere. Illud quoque in commentariolis meis eiusdem apostoli carpitur, in quibus dixi: stapulchra nimirum indulgentia: \'et iterum ad id ipsum\'! quod erubescit suo uocare nomine, quod temptationi praefert satanae, quod causam habet incontinentiam, laboramus quasi operium. Et mussitamus adhuc nuptias non vocare indulgentiam, seeodem modo bt secunda et tertia matrimonia concedantur?, et reliqua. quinomine? ego arbitror, quando dicit \'ad id ipsum\' et rem ipsam tacet, non eum