comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si otiu minime reperissent. Quãto eĩm minus occupatu inuene¬
rũt tanto magis ip̃i occupauer̾t. Nam quid ille molitus sit. ⁊ quib
artib dos tales sibi uł ip̃i ciuitati cõscciar potu̾it. Uarro ꝓdit. qd̾ si doͦ
placiũt. suo diligentius disseretur loco. Modo aũt quia de bñficiis eoꝵ¬
qõ ẽ. magnũ bnficiu ẽ pax. s deiue̾i bñficiu ẽ Plerũq etia sic̃ sol.si¬
cut plunia. uiteq alia subsiclia suꝑ ingratos ⁊ neqͣ.S si hoc ta magͦ.
bomi dii illi rome. uł ppͦ cõtuler̾t. cur imꝑio romano pip̃a tẽpora la¬
udabilia. adnũqͣ postea p̾stiter̾t. Anutiliora erãt sacra cũ ĩstituerẽt.
qͣ cu istituta celebrarẽtur. at q̃ tunc nõ du erãt. s ut ẽẽnt adebant.
Postea uoͣ iam erãt. q̃ ut prodessẽt custochiebant. Quid gͦ ẽꝙ illi qͣdra

Expanded text:
si otiosum minime reperissent. Quanto enim minus eum occupatum invenesi otiosum minime reperissent. Quanto enim minus eum occupatum invenerunt, tanto magis ipsi occupaverunt. Nam quid ille molitus sit, et quibus artibus deos tales sibi, vel illi civitati consociare potuerit, Varro prodit: quod si Domino placuerit, suo diligentius disseretur loco. Modo autem quia de beneficiis eoo est, magnum beneficium est pax: sed Dei veri beneficium est, plerumque etiam sicut sol, sicut pluvia vitaeque alia subsidia, super ingratos et nequam. Sed si hoc tam magnum bonum dii illi Romae vel Pompilio contulerunt, cur imperio Romano per ipsa tempora laudabiliora id nunquam postea praestiterunt? an utiliora erant sacra, cum instituerentur, quam cum instituta celebrarentur? Atqui tunc nondum erant, sed ut essent addebantur; postea vero jam erant, quae ut prodessent cus
Abbreviated transcription (Latin):
rome hĩtare solitos qñ expugnãte fimbria cecidit iliu Uñ ergo
stetit ininerue simulacrũ: Deindesi apud romã erant qñ fmbria
deleuit ilu. fortasse apd̾ iliu erant. Qñ agalł ip̃a roma capta ⁊
incensa ẽ. s ut sint auditu acutissimi motuq celẽrimi admotu
anseris cito redier̾t. ut saltẽ capitolinu colle qui remãserãt tuerẽ¬
tur. Cet̾um ad alia defendẽcla serius sunt reddire cõmoniti. Capł
Iͥetia numã põpiliu. successorẽ romuli adiimisse credũt᷑ uiuii
ut toto regni sui tp̃e pacem ħret. Et iam portas q̃ belł patere assolei
clauderet. Eo mẽĩto .s. q romanis multa sacra ꝯstituit. Illi uõ hõĩ
ptanto otio gratulãdu fuit simodo id reb sahibrib scisset ĩpender
Et pnitiosima curiositate neglecta. dm̃ uer uera pietate ꝑqrere
Munc aũt nõ ei. dii contuler̾t illud. s eu minus fortasse decepissent

Expanded text:
Romae habitare solitos, quando expugnante Fimbria cecidit Ilium. Unde ergo Romae habitare solitos, quando expugnante Fimbria cecidit Ilium. Unde ergo stetit Mineruae simulacrum? Deinde, si aput Romam erant, quando Fimbria deleuit ilium, fortasse aput Ilium erant,. quando a Gallis ipsa Roma capta et incensa est; sed ut sunt auditu acutissimi motuque celerrimi, ad uocem anseris cito redierunt, ut saltem Capitolinum collem, qui remanserat, tuerentur; ceterum ad alia defendenda serius sunti etiam Numam Pompilium, successorem Romuli, adjuvisse creduntur, ut toto regni sui tempore pacem haberet, et Jani portas, quae bellis patere assolent, clauderet: eo merito scilicet, quia Romanis multa sacra constituit. Illi vero homini pro tanto otio gratulandum fuit, si modo id rebus salubribus scisset impendere, et perniciosissima curiositate neglecta, Deum verum vera pietate perquirere. Nunc autem non ei dii contulerunt illud otium; sed eum minus fortasse decepissent,
Abbreviated transcription (Latin):
tanta bona ꝓmictebant. ⁊ ꝓmĩctiabat: An et hic agnoscũtur adu¬
latores felici. potiꝰ q infelcii defensores. Mõ ergo illu etiami
tẽ ab eis cũ desereret᷑ eu̾su ẽ. Nam demones ad decipiẽdu semper
uigilãtissimi. qd̾ potuer̾t fecerũt. Eu̾sis quippe ⁊ meẽsis om̃ib. cu
oppido simulacͥs. solũ inmerue subtanta ruina tẽpli illiꝰ ut scribu
libius. integrũ stetisse ꝑhibetur. Nõ ut diceret᷑ dii patrii: quoꝵ sẽpe
sub numine troya ẽ ad d̾oꝵ laudẽ. s nedicẽtur. excesser̃ om̃s. acditi᷑
arisq relictis. di ad eoꝵ defensionẽ. Illud e̾ posse ꝑmissi sunt. non
unde probarentur potentes. s unde presentes comũcerentur.
Iis itaq illiacis. post troie ip̃ius docim̃tũ qua Gapłm. uiii.¬
tandẽ prudẽtia roma custodienda ꝯmissa ẽ Dixei̾t quispiã iã eos

Expanded text:
tanta bona promittebant et praenuntiabant? An et hic agnoscuntur adutanta bona promittebant et praenuntiabant? An et hic agnoscuntur adulatores felicium potius quam infelicium defensores? Non ergo Ilium etiam tunc, ab eis cum desereretur, euersum est. Nam daemones ad decipiendum semper uigilantissimi, quod potuerunt, fecerunt. Euersis quippe et incensis omnibus cum oppido simulacris solum Mineruae sub tanta ruina templi illius, ut scribit Liuius, integrum stetisse perhibetur, non ut diceretur Di patrii, quorum semper sub numine Troia est, ad eorum laudem, sed ne diceretur: Excessere omnes adytis arisque relictis Di, ad eorum defensionem. Illud enim posse permissi sunt, non unde probarentur potentes, sed unde praesentes conuincerentur.is itaque Iliacis post Troiae ipsius documentum qua tandem prudentia Roma custodienda commissa est? Dixerit quispiam iam eos
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ mitioꝵ nõ du malos euentꝰ h̾u̾it. Quid gͦ. melius ciues
urb̾ illiꝰ face̾ potuert. Q uid honestius quid fid̾lius qd romana
parẽtela dignius.qͣ meliori cẽ romanoꝵ cinitatẽ ẜuaret. Contra
patricida romane.rei .p. portas claudere. ad hoc eis ĩquãtũ exitiu
uerterit. accẽdant defensores d̾oꝵ. deseruerĩt dii adult̾os. iliumq
flãmis gͣroꝵ reliquerint ut ex eiꝰ cinerib roma castior nasceretur.
Cur. ⁊ postea de seruerũt eande: ciuitatẽ romanis coͥta nõ rebellã¬
te adue̾sus romã nobilẽ filia s iustiorib eius partib. fidẽ costã
tissimã piissimãq ẜuantẽ eamq delendã reliq̃rint. nõ grecoꝵ uiris
fortib. sed uiro spurcisissimo romanoꝵ aut si displicebat dus causa
partiu sillaꝵ. cui ẜuantes urbe miẜi portas clanserãt cur eidẽ sille

Expanded text:
bonorum initiorum nondum malos euentus habuit. Quid ergo melius ciues bonorum initiorum nondum malos euentus habuit. Quid ergo melius ciues urbis illius facere potuerunt, quid honestius, quid fidelius, quid Romana parentela dignius quam meliori causae Romanorum ciuitatem seruare et contra parricidam Romanae rei publicae portas claudere? At hoc eis in quantum exitium uerterit, adtendant defensores deorum. Deseruerint di adulteros Iliumque flammis Graecorum reliquerint, ut ex eius cineribus Roma castior nasceretur: quur et postea deseruerunt eandem ciuitatem Romanis cognatam, non rebellantem aduersus Romam nobilem filiam, sed iustioribus eitissimam piissimamque seruantem, eamque delendam reliquerunt non Graecorum uiris fortibus, sed uiro spurcissimo Romanorum? Aut si displicebat dis causa partium Syllanarum, cui seruantes urbem miseri portas clauserant: quur eidem Syllae
Abbreviated transcription (Latin):
ĩẜuitute urxer̾t. Porro aũt fimbria pͥus edictũ ꝓposuit necui pãce̾t᷑
atq urbẽ totam. cũctosq ĩ ea hoĩes incendio ꝯcrem.aũ. Hoc meruit
illu nõ agrecis. quos sua irrit. merat iniquitate s aromanis qͦs
suacalamitate ꝓpagauerat diis ilł ꝯmunib. adhec repellenda ni¬
chil iuãtib. sen qd̾ uerũ ẽ nihil ualentib. Nũquit ⁊ tunc abscesser
om̃s aditis arisq relictis dii quib illud oppidũ steterat. post ãtiqs
grecor ignes. runasq repãtũ Fi aũt abscesserãt. cãm requiro. Et¬
oppid.anor quidẽ. quãto ĩuenio meliorẽ. tancto det̾i̾ore d̾oꝵ. Illi eĩm cõt᷑
timbria portas clauserãt. ut sille ẜuarẽt integra ciuitate. Hinc eos
iratus incendit. uł potius penitꝰ extinsit. Adhuc aũt meloꝵ ꝑtiu
ciuilui silla dux fuit. ad huc am̃is rem .p. recuperar moliebat. hor

Expanded text:
in seruitute uixerunt; porro autem Fimbria prius edictum proposuit, ne cui parceretur, in seruitute uixerunt; porro autem Fimbria prius edictum proposuit, ne cui parceretur, adque urbem totam cunctosque in ea homines incendio concremauit. Hoc meruit Ilium non a Graecis quos sua inritauerat iniquitate, sed a Romanis quos sua calamitate propagauerat, dis illis communibus ad haec repellenda nihil iuuantibus seu, quod uerum est, nihil ualentibus. Numquid et tunc Abscessere omnes adytis arisque relictis Di, quibus illud oppidum steterat post antiquos Graecorum ignes ruinasque reparatum? Si autem abscesserant, causam requiro, etoppidanorum quidFimbriam portas clauserant, ut Syllae seruarent integram ciuitatem; hinc eos iratus incendit uel potius penitus extinxit. Adhuc autem meliorum partium ciuilium Sylla dux fuit, adhuc armis rem publicam recuperare moliebatur; horum
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝯtẽpsit. Et nõ iam frẽm. s pr̃em qd̾ ẽ penis occicdit. ut̾q eĩ fuit ꝯ¬
ditor ubi alt̾ scelere ab latus nõ ꝑmissus ẽ ẽẽ regͥtor. Non ẽ ut arbi¬
tror qd̾dicatur quid mali troia fecerit meruit ut ea dii desererẽt quo
possent extingui. Et quid boniroma ut ea di inhitarẽt. quo possẽt
augeri. nisi ꝙ uicti in de fuger̾t. Et se adistos quos pai̾t̾ deciperẽt ꝯtu¬
lerunt. Immo uoͣ ⁊ illic manser̃t adeos more suo decipiendos. qͥ rur¬
sus easdem t̾ras ħitarent ⁊hic easdem artes fallacie sue mag̾ etia:
iam belł scatentib quid mif̾u ꝯmiserat. iliu aut a fimbria mari¬
inaru pãtiui hoĩe pessimo eu̾teret᷑ multo ferocius atq crudelius
q olim a grecis: Na tũc ⁊ multi inde fuger̾t. ⁊ multi captiuati saltẽ

Expanded text:
ta contemsit, et non iam fratrem, sed patrem, quod est peius, occidit. Uterque enim fuit conta contemsit, et non iam fratrem, sed patrem, quod est peius, occidit. Uterque enim fuit conditor, ubi alter scelere ablatus non permissus est esse regnator. Non est, ut arbitror, quod dicatur quid mali Troia meruerit, ut eam di desererent, quo posset extingui, et quid boni Roma, ut eam di inhabitarent, quo posset augeri; nisi quod uicti inde fugerunt et se ad istos, quos pariter deciperent, contulerunt; immo uero et illic manserunt ad eos more suo decipiendos, qui rursus easdem terras habitarent, et hic easdem artes fallaciae suae magis etiam iam bellis scatentibus quid miserum commiserat Ilium, ut a Fimbria, Marianarum partium homine pessimo, euerteretur, multo ferocius adque crudelius quam olim a Graecis? Nam tunc et multi inde fugerunt et multi captiuati saltem
Abbreviated transcription (Latin):
romanos moue̾t. romuli frat occisus qͣ cõtratroianõs grecꝰ mari¬
tus illusus. mag̾ ĩritaret patricidiũ nascẽtis.qͣ regnãtis adult̾iũ
ciuitatis. Nec ad cãm quã nũc agimꝰ int̾ est Utru hoc fieri romulus
uxerit.aut romulus fecerit. qd̾ multi inpudẽtia negant multi
pudore dubit.ĩt. multi dolore dissimulãt Nec nos itaqͦ diligẽtins
inea rediligẽtius inquirenda. ꝑmultoꝵ scͥptoꝵ ppensa testimonia
demoremũr Romuli frẽm palam costat occisu Non ab hostib ñ
ab aliens. Si.ant ppetraũ. aut ĩpauit hoc romulus mag̾ ip̃e fuit
romanoꝵ.q̃ pais troianoꝵ caput Cur ig troianis ir̃a deoꝵ puo¬
cauit ille aliene ꝯugis raptor ⁊ eoꝵde doꝵ tutelam romanis
ĩuitaũ. iste sin frĩs extintor: Si aũt illud scelus a fc̃o ĩpioq romu¬
li alienũ ẽ qm̃ debuit. utiq iĩdicari. toca hec illa ciuitas feẽ. qd̾ to¬

Expanded text:
Romanos moveret Romuli frater occisus, quam contra Trojanos Graecus mariRomanos moveret Romuli frater occisus, quam contra Trojanos Graecus maritus illusus; magis irritaret parricidium nascentis, quam regnantis adulterium civitatis. Nec ad causam, quam nunc agimus, interest, utrum hoc fieri Romulus jusserit, aut Romulus fecerit, quod multi impudentia negant, multi pudore dubitant, multi dolore dissimulant. Nec nos itaque in in ea re diligentius requirenda per multorum scriptorum perpensa testimonia demoremur: Romuli fratrem palam constat occisum, non ab hostibus, \' non ab alienis. Si aut perpetrauit aut imperauit hoc Romulus, magis ipse fuit Romanorum quam Paris Troianorum caput; quur igitur Troianis iram deorum prouocauit ille alienae coniugis raptor, et eorundem deorum tutelam Romanis inuitauit iste sui fratris extinctor? Si autem illud scelus a facto imperioque Romuli alienum est: quoniam debuit utique uindicari, tota hoc illa ciuitas fecit, quod to
Abbreviated transcription (Latin):
tre romuli lectitantur. quomͦ possunt diis adulteria displicer ho¬
minu. q̃ nse ip̃is cõcorditer ferunt. Siaũt falsa sũt nec sic qͥde
possunt irasci. ueris adulteriis humanis quietia falsis dlectã¬
tur suis. Huc accedit qm̃ siͥllud d̾ mãte nõ credit᷑. ut hoc quoq de
uener̃ nõ credatur. Nullo diuini cõcubitꝰ obtentu. matris romu¬
li cã defencditur. Euit aũt sacerdos illa uestał. ⁊ id̾o dii mag̃ in
romanos saclegir illd flagitizq̃ in troianos. paridis adult̾¬
iu uẽdicare debuerũt. Nam ⁊ ip̃i romani antiqui ĩstrupo detec¬
tas ueste sacerdotes uiuas etiam defocliebãt. adult̾as aut feĩnas
qͣuis aliqua dapnatiõe. nulla tñ morte plectebãt. Usq adeo grauiꝰq
putabant aclita diuina.qͣ humana cubilia iuĩdicabãt Capłm. ui
paĩdis fro. deẜta troiam fẽro ignibq donarẽt mag̾ eos contra

Expanded text:
tre Romuli lectitantur, quo modo possunt dis adulteria displicere hotre Romuli lectitantur, quo modo possunt dis adulteria displicere hominum, quae in se ipsis concorditer ferunt? Si autem falsa sunt, ne sic quidem possunt irasci ueris adulteriis humanis, qui etiam falsis delectantur suis. Huc accedit, quoniam, si illud de Marte non creditur, ut hoc quoque de Venere non credatur, nullo diuini concubitus obtentu matris Romuli causa defenditur. Fuit autem sacerdos illa Vestalis, et ideo di magis in Romanos sacrilegum illud flagitium quam in Troianos Paridis adulteium uindicare debuerunt. Nam et ipsi Romani antiqui in stupro detectas Vestae sacerdotes uiuas etiam defodiebant, adulteras autem feminas, quamuis aliqua damnatione, nulla tamen morte plectebant: usque adeo grauius quae putabant adyta diuina quam humana cubilia uindicabant. CAPUT VI. Paridis facto desertam Trojam ferro ignibusque donarent; magis eos contra
Abbreviated transcription (Latin):
uiri fortes. si eciam fasu sit duis genitos ẽe credant. Ut eo modo a¬
nimus human. ueluc diuine stirpis fiducia gerens res magꝰ
aggrediẽdas p̃sumat audatiꝰ agat uehem̃tius. et ob hoc impleat᷑
ip̃a securitate felicius. Que uarronis snĩa exp̃ssa. ut potui meis uẽ¬
bis cẽnis.q̃ latu locum apiat falsitati ubi intelligamꝰ plura iã
sacra. et qͣi religiosa potiusse ꝯfingi uͥ putata st̃ cĩb ̃ d̾ip̃is diis ꝓ¬
tu anchises enca parereuł mars ex ꝯcubitu filie numitoris ro¬
mulu gingere ĩ mecdio reliqͣmus. Nam penetał q̃o etia de scͥptu¬
ris nr̃is oborit᷑. qua q̃rit᷑ utru p̾uai̾catores angłi cu fili. ib hõĩu
ꝯcubuerint Uñ natis gigantib. hoc ẽ nimiu grãdib ⁊ fortib i¬
ris tunc t̾ra ꝯpleta ẽ Ĩdinde adutrũq interi: modo nr̃a disputa¬
tio referatur. Si eĩm uera sunt q̃ apud illos d̾ matre enee ⁊d̾ pa¬

Expanded text:
uiri fortes, etiamsi falsum sit, dis genitos enimus humanus velut divine stirpis fiduciam gerens res magnas aggrediendas presumat audacius, agat vehemencius et ob hoc impleat ipsa securitate felicius. Quae Varronis sententia expressa, ut potui, meis uerbis cernis quam latum locum aperiat falsitati, ubi intellegamus plura iam sacra et quasi religiosa potuisse confingi, ubi putata sunt ciuibus etiam de tu Anchise Eneam procreare vel Mars ex concubitu filie Minittoris Romulum gingnere, in medio relinquamus. Nam pene talis questio eciam de scripturis nostris oboritur, qua quaeritur, utrum praeuaricatores angeli cum filiabus hominum concubuerint, unde natis gigantibus, hoc est nimium grandibus ac fortibus uiris, tunc terra conpleta est. Proinde ad utrumque interim modo nostra disputatio referatur. Si enim uera sunt, quae aput illos de matre Aeneae et de pa
Abbreviated transcription (Latin):
sic egit pnĩam. ut ĩperatoria celsitudinẽ ꝓillo ppłs orans mag̾ flẽt.
uidendo ꝓstratim.q peccado timeret irat᷑r. Hec ille secũ ⁊ siqua simi¬
lia q̃ cõmemorare longũẽ bona opera tulit. ex isto tp̃ali napor̃ cimusli¬
bet culminis ⁊ sublimitatis humane quor opu merces est eterna
felicitas cuiꝰ dector ẽ d̃s solus ueracit̾ pus. Tetera nõ inte huiꝰ uł fa¬
stigia. uł subsidia sic̃ ip̃m mũdũ lucem anras. t̾ras aquã. fructꝰ ip̃iq
hominis aĩm. corpus. sensus m̃te uita bonis małq largitur. ĩq¬
b ẽ etiam q̃libet impii magͥtudo. quã ꝓtp̃or gub̾natione dispẽsat. ⁊¬

Expanded text:
sic egit paenitentiam, ut \'imperatoriam celsitudinem pro illo populus orans magis fleret sic egit paenitentiam, ut \'imperatoriam celsitudinem pro illo populus orans magis fleret uidendo prostratam, quam peccando timeret iratam? Haec ille secum et si qua similia, quae commemorare longum est, bona opera tulit ex isto temporali uapore cuiuslibet culminis et sublimitatis humanae; quorum operum merces est aeterna felicitas, cuius dator est Deus solis ueraciter piis. Cetera uero uitae huius uel fastigia uel subsidia, sicut ipsum mundum lucem auras, terras aquas fructus ipsiusque hominis animam corpus, sensus mentem uitam, bonis malisque largitur; in quibus est etiam quaelibet imperii magnitudo, quam pro temporum gubernatione
Abbreviated transcription (Latin):
Bella cuulia nõ sicut cinna ⁊ marius ⁊ sylla ⁊ alii tales nec finita finire
uoluert s mag̾dolint exorta qͣ cuiqͣ nocẽ uoluit t̾minata Int̾ hec oĩa
ex isto mitio impii sui. nõ quieuit. iustissimis ⁊ miẜicordissimis legi¬
b adu̾sus impios laboranti ecc᷑ subuenire. quã ualens heretieꝰ fau̾ẽ
arrianis. uehem̃t᷑ afflxerat. Quiꝰ ece se m̃bru eẽ mag̃ qͣ int̾ris reg̃re
gaudbat Simulacra gentiliu uͥq eu̾tenda p̃cep̃ satis intelligens nec
terena mun̾a in demonioꝵ. s in dei uẽi ẽẽ posita potestate. Qud ãt
fuit huiꝰ religiosa humilitate mirabilius qñ intesalonicẽtiũ guissi.
scelus. cui iam ep̃is int̾cedentib ꝓmiserat indulgẽtiã. tumułtu qͦrdã
qͥ ei coberebat uindicare cõpulsus ẽ.⁊ eccstica coercitus disciplina.i

Expanded text:
Bella ciuilia non sicut Cinna et Marius et Sylla et alii tales nec finita finire Bella ciuilia non sicut Cinna et Marius et Sylla et alii tales nec finita finire uoluerunt, sed magis doluit exorta quam cuiquam nocere uoluit terminata. Inter haec omnia ex ipso initio imperii sui non quieuit iustissimis et misericordissimis legibus aduersus inpios laboranti ecclesiae subuenire, quam Valens haereticus fauens Arianis uehementer adflixerat; cuius ecclesiae se membrum esse magis quam in terris regnare gaudebat. Simulacra gentilium ubique euertenda praecepit, satis intellegens nec terrena munera in daemoniorum, sed in Dei ueri esse posita potestate. Quid autem fuit eius religiosa humilitate mirabilius, quando in Thessalonicensium grauissimum scelus, cui iam episcopis intercedentibus promiserat indulgentiam, tumultu quorundam, qui ei cohaerebant, uindicare conpulsus est et ecclesiastica cohercitus disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
tatissime raperet. ueru etiã ip̃oꝵ tela meoꝵ corpora retorq̾ret. Uñ et
pocta claudianus qͣiuus a xp̃i noĩe alienus. meius tam̃ laudibus
dixit. Oniiniu dilecte deo cui militat ether. et cõmiti ueniunt
ad classica uenti. Uictor aũt sic̃ crediderat ⁊ p̃drxerat iouis simła¬
cra q̃ adu̾sus eu fuerant. nescio quib ritib uelut cõsecrata ⁊ mal¬
pib cõstituta deposuit. eoꝵq fulmina.ꝙ iurea fuissent iocantibus
ꝙ illa letitia ꝑmictebat cursorib. ⁊ se abcis fulminm uelle dicentib ilari¬
ter benigneq donauit: Inmicoꝵ suorum filios. quos nõ ip̃ius iussus. s¬
belli abstulerat impetus. etiam nõ dum xp̃ianos ad eccłiam ꝯfugiẽtes
xͥanos hac ocçasione fieri uoluit. ⁊ xͥana caritate dilex̃. nec pͥuauit reb .s
auxit hõrib. In neminẽ post uictoriam. pͥuatas mimicitias ualẽ ꝑmisit

Expanded text:
tatissime raperet, uerum etiam ipsorum tela in eorum corpora retorqueret. Unde et tatissime raperet, uerum etiam ipsorum tela in eorum corpora retorqueret. Unde et poeta Claudianus, quamuis a Christi nomine alienus, in eius tamen laudibus dixit: O nimium dilecte Deo, cui — militat aether, Et coniurati ueniunt ad classica uenti! Victor autem, sicut crediderat et praedixerat, Iouis simulacra, quae aduersus eum fuerant nescio quibus ritibus uelut consecrata et in Alpibus constituta, deposuit, eorumque fulmina, quod aurea fuissent, iocantibus quod illa laetitia permittebat cursoribus et se ab eis fulminari uelle dicentibus hilariter benigneque donauit. Inimicorum suorum filios, quos, non ipsius iussu, belli abstulerat impetus, etiam nondum Christianos ad ecclesiam confugientes, Christianos hac occasione fieri uoluit et Christiana caritate dilexit, nec priuauit rebus et auxit honoribus. In neminem post uictoriam priuatas inimicitias ualere permisit.
Abbreviated transcription (Latin):
lapsus adcuriositates sacrilegas atq illicit᷑as. s ad iohem in egipti he¬
remo cõstitutũ. quẽ dei ẜuu ꝓphetandi sp̃u p̾ditũ. fama crescẽtẽ didice¬
rat misit atq ab eo nũctiu uctorie certissimũ accep̃. Nox maximi
trrãni extinctor ualentini.anũ pueꝵ impii sui partib uñ fugatus
fuerat. cu miẜicordissima ueneratione restituit eoq sine ꝑm̃sidiaᷤ
siune quoalio pacto. uł cñi ꝓxime extĩcto. aliu tyrãnu engeniu q uilli
impatoris locu. nõ legitime fuerat subrogatus. acceptõ rursus ꝓphe¬
tico responso. fide cẽtus opp̃ssit. Contra cuius robustissimũ exẽcitum
mag̾ orando qͣ feriendo pugnauit. Milites nob̾ qui aderant retule¬
runt. ex torta sibi ẽẽ d̾ maĩb̾. q̃cũq iaculanert. cũ athedosii partib
inadũsario uehem̃s uentus iret. ⁊ nõ solũ q̾c̾q ĩ eos iaciebant᷑ cõci¬

Expanded text:
lapsus ad curiositates sacrilegas adque inlicitas, sed ad Iohannem in Aegypti elapsus ad curiositates sacrilegas adque inlicitas, sed ad Iohannem in Aegypti eremo constitutum, quem Dei seruum prophetandi spiritu praeditum fama crebrescente didicerat, misit adque ab eo nuntium uictoriae certissimum accepit. Mox tyranni Maximi extinctor Valentinianum puerum imperii sui partibus, unde fugatus fuerat, cum misericordissima ueneratione restituit, eoque siue per insidias siue quo alio pacto uel casu proxime extincto alium tyrannum Eugenium, qui in illius imperatoris locum non legitime fuerat subrogatus, accepto rursus prophetico responso fide certus obpressit, contra cuius robustissimum exercitum magis orando quam feriendo pugnauit. Milites nobis qui aderant rettulerunt extorta sibi esse de manibus quaecumque iaculabantur, cum a Theodosii partibus in aduersarios uehemens uentus iret et non solum quaecumque in eos iaciebantur conci
Abbreviated transcription (Latin):
iu colentẽ uelut romanos deos. Nam ille uindicari acatone̾ ñ potuit
quẽ cuulis belli quodã mͦ heredem reliq̾rat. Iste. aũt qͣrius pie aĩe. sola¬
tia talla nõ reliquerat requirat. atheodosio uindicatus ẽ. quẽ regͥ
parcicipẽ fecerat cu paruulũ heret ⁊ frẽm. auidior fide sccietatis qͣ ni¬
Ade ⁊ ille nõ etia post eius mortẽ. pulsur ab eiꝰ int̾fectore maximo
ualentinianũ eius paruulu frẽm in sui partes impn. tanqͣ xͥ. mͦ
excepit. Pupillu paterno custediuit affectu. quẽ destitutũ oĩb opibꝰ
nullo negotio posset auferre. si latius regnãdi cupilitate mag̾ q̃r be¬
nefaciendi caritate flagaret. Uñ potius en ẜuata eiꝰ imperatoria di¬
gnitate susceptu ip̃a humanitate ⁊ gr̃ã cõsolatus ẽ. Deinde cũ maxi¬
mũ tribłem faceret ille successus Hĩc inangustiis curaꝵ suaꝵ nõ est

Expanded text:
ium colentem uelut Romanos deos. Nam ille uindicari a Catone non potuit, ium colentem uelut Romanos deos. Nam ille uindicari a Catone non potuit, quem ciuilis belli quodam modo heredem reliquerat; iste autem, quamuis piae animae solacia talia non requirant, a Theodosio uindicatus est; quem regni participem fecerat, cum paruulum haberet et fratrem, auidior fidae societatis quam nietiam post eius mortem pulsum ab eius interfectore Maximo Valentinianum eius paruulum fratrem in sui partes imperii tamquam Christianus excepit pupillum, paterno custodiuit adfectu, quem destitutum omnibus opibus nullo negotio posset auferre, si latius regnandi cupiditate magis quam benefaciendi caritate flagraret; unde potius eum seruata eius imperatoria dignitate susceptum ipsa humanitate et gratia consolatus est. Deinde cum Maximum terribilem faceret ille successus, hic in angustiis curarum suarum non est
Abbreviated transcription (Latin):
posse neminẽ consequi nisi demonib supplicet ꝙ hi sp̃s intalib mł¬
fum ualerent. costantinũ imꝑatorem non supplicante demonibus.
s ip̃m uerum deum colentem tantis trenis impleuit muneribus
quanta optare nullus auderet. cui etia condere ciuitate romano ĩpe¬
rio sociam ueluti ip̃iꝰ rome filia s sine aliquo demonũ tẽplo simula cq
concessit Diu impauit. uniu̾su orbem romanũ. unus aug tenuit et
defendit. in administrãdis ⁊ regendis bellis uictoriosissim̾us fuit. In
trrãnis oppm̃dis pom̃ia ꝓsperatus ẽ Srandeuus egͥtudine ⁊ senectu¬
te defunctus ẽ. Filios imperantes reliquit. S rursus ne imꝑator qsqͣ
debeat eẽ xp̃ianus iouinianũ multo citius qͣ ulianũ ibstulit. Grati¬
anũ ferro tyranico ꝑmisit ĩterimi. logne quidẽ mitius qͣ magnũ põpe¬

Expanded text:
posse neminem consequi, nisi daemonibus supplicet, quod hi spiritus in talibus muposse neminem consequi, nisi daemonibus supplicet, quod hi spiritus in talibus multum ualerent, Constantinum imperatorem non supplicantem daemonibus, sed ipsum uerum Deum colentem tantis terrenis inpleuit muneribus, quanta optare nullus auderet; cui etiam condere ciuitatem Romano imperio sociam, uelut ipsius Romae -filiam, sed sine aliquo daemonum templo simulacroque concessit. Diu imperauit, uniuersum orbem Romanum unus Augustus tenuit et defendit; in administrandis et gerendis bellis uictoriosissimus fuit, in tyrannis obprimendis per omnia prosperatus est; grandaeuus aegritudine et senectute defunctus est, filios imperantes reliquit. Sed rursus ne imperator quidebeat esse Christianus: Iouianum multo citius quam Iulianum abstulit; Gratianum ferro tyrannico permisit interimi, longe quidem mitius quam magnum Pompe
Abbreviated transcription (Latin):
derent. uel simmma bona desiderarent S felices eos dicimus. sunste
imꝑant. sunt̾ linguas sublimit̾ honorantiũ nõ extollunt᷑. s se loĩes¬
ẽẽ meminert. si suam ptãtem ad dei cultu maxime dilatandu ma¬
iestati eius famulam facumt. si dm̃ tim ent diligunt colunt. si płs
amant regnu ubi nõ timent hr̃e consortes.si tardius uindicant f¬
cile ignoscunt. si eandẽ iundictam ꝓ necessitate regende tuendeq rei
nitate iniquitatis. s ad spem cõrectionis indulge̾t. si qd̾ aspere cogũ¬
Si lirxuria. tanto ẽ castigatior. quanto poss ẽẽ liberior. si malũt cupi¬
ditatib p̃ius qͣ quiblibet gentib impare. Et si hec oĩa faciuut. non
peccatis humilitatis ⁊ mĩserationis ⁊ oronis sacrificiu deo suo uõ
immolare nõ negligunt tales ep̃ianos impatores dicamus ẽe fe¬
lices. interim spe̾ põstea reip̃a futno̾s. cũ id qued expectamꝰ adueni̾t.
utam colendu has sublimitates ⁊ regna terrena existimarent.

Expanded text:
derent, velut summa bona desiderarent: sed felices eos dicimus, si juste imperant, si inter linguas sublimiter honorantium, et obsequiesse meminerunt, si suam potestatem ad Dei cultum maxime dilatandum maiestati eius famulam faciunt, si Deum timent, si diligunt, colunt, si plus amant illud regnum, ubi non timent habere consortes, si tardius vindicant, facile ignoscunt, si eandem vindictam pro necessitate regendae tuendaeque rnitatem iniquitatis, sed ad spem correctionis indulgent, si, quod aspere cogunsi luxuria tanto editatibus quam quibuslibet gentibus imperare. Et si haec omnia faciunt, non e; si pro suis peccatis humilitatis et miserationis et orationis sacrificium Deo suo vero immolare non negligunt; tales Christianos imperatores dicimus esse felices interim spe, postea re ipsa futuros, cum id quod exspectamus advenerit. itam colendum, has sublimitates et regna terrena existimarent
Abbreviated transcription (Latin):
sentit sensiit gr̾auit timuit᷑. nõ paruo negotio deuitande ingentis cla¬
ssis opp̃ssu qnͣ pancissimi gladiatores ĩ ca̾mpania deludo fugientesi
magnũ exercitu cõpartiQres duces habuerũt. italiam latissime et
crudelissime uastauert. Dicant quis istos deus adiuuerit. ut ex puo
et cõtemptibłi latrocinio. ꝓuenirent ad regnũ. cãtis iam romanis
uirib. artiusq metuendu. an quia diu non fuert ido diumitꝰ ne¬
gabuntur ad uiti. Quasi uo ip̃a cuiuslibet hoĩs uita diuturna est

Expanded text:
e sensit, grauiter timuit, non paruo negotio deuitandae ingentis clae sensit, grauiter timuit, non paruo negotio deuitandae ingentis cladis obpressit, quando paucissimi gladiatores in Campania de ludo fugientes magnum exercitum conpararunt, tres duces habuerunt, Italiam latissime et crudelissime uastauerunt. Dicant, quis istos deus adiuuerit, ut ex paruo et contemtibili latrocinio peruenirent ad regnum tantis iam Romanis uiribus arcibusque metuendum. An quia non diu fuerunt, ideo diuinitus negabuntur adiuti? Quasi uero ipsa cuiusl
Abbreviated transcription (Latin):
loca teneat. sedes constituat. ciitates occupet. popłos subiuget. euidẽti
regni nom̃ adsumit¶ Qd eiiam ĩ manifesto confert. nõ dempta cu¬
piditas. s addita ĩpimitas. Elegant̾ eĩm ⁊ ueracit᷑ alexandro illi mag̾
quidã ⁊prehensus pirrata respondit ¶Nam cu ide rex hoĩem int̾oga¬
ret. quid ei uideretur. ut mare h̾ret infestũ. illelibera ꝯtumatia. qͦd̾
tibi inquit ut orbe t̾raꝵ. S quia id ego exigno nanigio facio latro
uocor. quia tu magna classe imperator:. Zapitusum. ꝗntum¬
eis cõsultum ẽ. ut ex illa uita dato sibi cõsortio cĩuit᷑atis. penas debita
cogitare desisterent. Quaru metus eos in maiora facinora ꝓpellebat
ut deĩceps pacatiores ẽẽnt reb humanis. Hoc dico ꝙ ip̃m romanu im¬
periu. lam magnu multis gentib subiugatis.cet̾isq tẽribile ace̾be¬

Expanded text:
loca teneat, sedes coloca teneat, sedes coregni nomen adsumit, quod ei iam in manifesto confert non demta cupiditas, sed addita inpunitas. Eleganter enim et ueraciter Alexandro illi Magno quidam conprehensus pirata respondit. Nam cum idem rex hominem interrogaret, quid ei uideretur, ut mare haberet infestum, ille libera contumacia: Quod tibi, inquit, ut orbem terrarum; sed quia id ego exiguo nauigio facio, latro uocor; quia tu magna classe, imperator. CAPUT V. eis consultum est, ut ex illa uita dato sibi consortio ciuitatis poenas debitas cogitare desisterent, quarum metus eos in maiora facinora propellebat, ut deinceps pacatiores essent rebus humanis. Hoc dico, quod ipsum Romanum imperium iam magnum multis gentibus subiugatis ceterisque terribile acerb
Abbreviated transcription (Latin):
na sunt. sufficit eis adueram felicitate qua ⁊ ista uita bene agatur. et
postea pcipiatur etna In hac ergo t̾ra regnũ bonor nõ tam illis p̾̃staturi
qͣ reb humanis. Maloꝵ uero regnũ. magis regnãtib nocet. qui suo
animos uastant sceleru maiore licentia. Is auͣt qui eis ẜuiendo. sb̾¬
minis irrogatur. nõ ẽ penacriminis s uirtutis exam̃ ¶Pinde bonus ⁊̃¬
si ẜuiat liber ẽ. Malus aũt ⁊̃ si regnet ẜuus ẽ. nec unus hoĩs. s qd̾ est
grauiꝰ tot dñoꝵ. quot iuntioꝵ. dequib uituis cu ageret scriptura dina
A quo eñ quis ĩquit deuictus ẽ. hinc ⁊ seruus adlitus ẽ Capłm aiiiͤ¬
DEmota itiq iustitia. quid sũt regna. nisi magna latrocinia.qr ⁊ la
Utrocinia quid sunt nisipãua regna. magnus ał magna manꝰ ⁊ eĩ¬
ip̃a hõium ẽ ĩperio pͥncipis regitur ꝑacto socie̾tatis astringit̾ placidi lege¬

Expanded text:
na sunt, sufficit eis ad ueram felicitatem, qua et ista uita bene agatur et na sunt, sufficit eis ad ueram felicitatem, qua et ista uita bene agatur et postea percipiatur aeterna. In hac ergo terra regnum bonorum non tam illis praestatur quam rebus humanis; malorum uero regnum magis regnantibus nocet, qui suos animos uastant scelerum maiore licentia; his autem, qui eis seruiendo subminis irrogatur, non est poena criminis, sed uirtutis examen si regnet, seruus est, nec unius hominis, sed, quod est grauius, tot dominorum quot uitiorum. De quibus uitiis cum ageret scriptura diuina: A quo enim quis, inquit, deuictus est, huic et seruus addictus est. CAPUT IIIemota itaque justitia, quid sunt regna, nisi magna latrocinia? quia et ipsa latrocinia quid sunt, nisi parva regna? Manus et ipsa hominum est, imperio principis regitur, pacto societatis astringitur, placi
Abbreviated transcription (Latin):
ggerantẽs. Mediocre uero illum re familiari pãna atq subcmcta
sibi sufficientẽ. karissimũ suis cu cognatis uicnis amicis. dulcis¬
sima pace gaudentẽ. pietate religiosu benignu mẽte sanu co¬
po᷑. uita parcum morib castu consciẽtia securũ. Mescio utrum¬
utrũ quisqͣ ita desipiat. ut audeat dubitare quem p̃ferat. Ut erge
in his duob hom̃ib. ita induab familiis. ita in duob populĩs
ita in duob regnis. regula sequitur equitatis. qua uigilanter
adhibita. si nr̃ã intentĩo corrigatur. facillime uid̾bimũs ubi ha¬
bitet uanitas. ⁊ ubi felicitas. Quaꝑꝑ sideus uerus colatur eiq
sacris ueracib ⁊ bonis morib ẜuiatur. utile ẽ ut boni longe la¬
teq diu regnent. Ileq hoc tam ip̃is qͣ illis utile ẽ. quib regnẽt
Nam ꝙͣtu ad ip̃os ꝑtinet pietas. ⁊ ꝓbitas eor q̃ magna dĩ do¬

Expanded text:
ggerantem; mediocrem uero illum re familiari parua adque succincta ggerantem; mediocrem uero illum re familiari parua adque succincta sibi sufficientem, carissimum suis, cum cognatis uicinis amicis dulcissima pace gaudentem, pietate religiosum, benignum mente, sanum corpore, uita parcum, moribus castum, conscientia securum. Nescio utrum quisquam ita desipiat, ut audeat dubitare quem praeferat. Ut ergo in his duobus hominibus, ita in duabus familiis, ita in duobus populis, ita in duobus regnis regula sequitur aequitatis, qua uigilanter adhibita si nostra intentio corrigatur, facillime uidebimus ubi habitet uanitas et ubi felicitas. Quapropter si uerus Deus colatur eique sacris ueracibus et bonis moribus seruiatur, utile est ut boni longe lateque diu \' regnent; neque hoc tam ipsis quam illis utile est, quibus regnant. Nam quantum ad ipsos pertinet, pietas et probitas eorum, quae magna Dei do
Abbreviated transcription (Latin):
fragilit̾ splendide. cui timeatur orribilius. ne repente frangatur.
De imperii latitudine uel magnitudine uellẽ głari Capłmꝰ. iiiꝰ
De facilius diuidicetur. non uanescamꝰ inan̾i uentositate iac¬
tati atq obtundamꝰ intentionis aciem altisonis uocabulis
rer.cui audimus ppłos regna ꝓuincias. s duos ꝯstituamꝰ hoĩes
Nam singłs quisq hõ ut in ẜmone una littera ita qiͣ elem̃tũ est
auitatis ⁊ regni. qñtal t̾raꝵ occupatione latissimi. quoꝵ duoꝵ
hõium. unu paupere uł potius mediocre. aliu p̃diuitẽ caritem
S diuitẽ timorib anxii merorib tabescentẽ. cupiditatẽ Eaq̃n
te nunqͣ securu semꝑ inquietu ppetius iimicitiaꝵꝯtẽptis¬
nib anhelantẽ. augencẽ sane hismiseriis patrimoniu suum
in inm̃su modu ãtq illis augum̃tis curas qͦ amarissimas a¬

Expanded text:
fragiliter splendida, cui timeatur horribilius ne repente frangatur, fragiliter splendida, cui timeatur horribilius ne repente frangatur, de imperii latitudine ac magnitudine uelle gloriari. Hoc ut facilius diiudicetur, non uanescamus inani uentositate iactati adque obtundamus intentionis aciem altisonis uocabulis rerum, cum audimus populos regna prouincias; sed duos constituamus homines nam singulus quisque homo, ut in sermone una littera, ita quasi elementum est ciuitatis et regni, quantalibet terrarum occupatione latissimi, quorum duorum hominum unum pauperem uel potius mediocrem, alium praediuitem cogitemus; sed diuitem timortem, numquam securum, semper inquietum, perpetuis inimicitiarum contentionibus anhelantem, augentem sane his miseriis patrimonium suum in inmensum modum adque illis augmentis curas quoque amarissimas a
Abbreviated transcription (Latin):
sunt regna omnia. Quaqͣ nibil eos adiuuerit hi quos deos pu
deo ẽẽ dicendu ⁊ magis de increm̃tis impui romani. Nam de noxia
plid demonũ quos uelut deos colebant. quãtu maloꝵ ĩuixei̾t
aut ab solutos tres libros. ubi opõtunu uisum ẽ Cõmendauimꝰ
honoris barbari detulert p̃ter bellor mores bonis malisq ꝯtulerit. qͦmͦ
qui facit solem suu orrri suꝑ bonos ⁊ malos. Pluit suꝑ iustos et in
iustos. Iam itaq uideamus quale sit ꝙ tanta latitudinẽ ac diutũ¬
nitate impii romani. illis diis audent tribuẽ quos etiam ꝑtupi¬
u ludoꝵ obsequia ⁊ ꝑ turpiũ hõiu mĩsteria. se honeste coluisse cõ¬
tendũt. Quãq̃ prius uelle panlulũ inquirer̃ que sit ratio. q̃ pru¬
dentia cu hõium felicitatem nõ possit ostende̾ semꝑ in bellicis ⁊¬
cladibi ⁊ insanguine ciuili uel hostili. tam̃ humano. cũ tenebro¬
sotimor. ⁊ cruen̾ta cupiditate u̾ santiũ ut intree letitie cõparetur

Expanded text:
os putihi esse dicendum, et magis de incrementis imperii Romani. Nam de noxia fallacia daemonum, quos uelut deos colebant, quantum malorum inuexeriautem absolutos tres libros, ubi opportunum uisum est, commendauimus, honoris barbari detulerunt praeter bellorum morem, bonis malisque contulerit, quo modo qui facit solem suum oriri super bonos et malos et pluium. Iam itaque uideamus, quale sit quod tantam latitudinem ac diuturnitatem imperii Romani illis dis audent tribuere, quos etiam per turpium ludorum obsequia et per turpium hominum ministeria se honeste coluisse contendunt. Quamquam uellem prius paululum inquirere, quae sit ratio, quae prudentia, cum hominum felicitatem non possis ostendere, semper in bellicis cladibus et in sanguine ciuili uel hostili, tamen humano cum tenebroso timore et cruenta cupiditate uersantium, ut uitrea laetitia conparetur
Abbreviated transcription (Latin):
re nultus. Orabũt cãs celi. meliusq meatus describent radio. ⁊ sur¬
gentia sidera dicent Tn regere impio populos romane mem̃to. He
tibi erũt artes paciq im̾pone̾ mores. Parcẽ subiectis. ⁊ debellar
supbos. Has artes illi tanto peritius exercebant quanto minꝰ
largiendo scencis turpib. Uñ qui talesiam moꝵ labe superabant
atq habundabãt qñ scribebat ista. salustiꝰ canebatq uirgilius. nõ
illis artib ad honore ⁊głam. s dolis atq fallacus ambiebãt. Und̾

Expanded text:
re uultus, Orabunt causas melius caelique meatus Describent radio et surre uultus, Orabunt causas melius caelique meatus Describent radio et surgentia sidera dicent: Tu regere imperio populos, Romane, memento Hae tibi erunt artes pacique inponere mores, Parcere subiectis et debellare superbos. Has artes illi tanto peritius exercebant, quanto minus largiendo scaenicis turpibus. Unde Qui tales iam morum labe superabant adque abundabant, quando scribebat ista Sallustius canebatque Vergilius, non illis arti
Abbreviated transcription (Latin):
reretur.du ꝓ̃magno hetur ꝙ uelut loq̾nte ioue idem pocti dicit
Quin aspera uino.q̃ mare nũc terrasq metu celũq fatigat. Cõ¬
siliu ĩmelus referet mecũq fonebit romanos rer dominos
gentẽq togata. Sic placitu ueniet. Iustris labentibretas. Su doc
idsaraci phithiã. clarasq micenas ẜuitio p̃met. ac uictis dñabit
argis. Que quidẽ uirgilius ionẽ inducens tãqͣ futura p̾dicentẽ .i¬
ip̃e iam facta recolebãt cernebatq p̾̃sentia.Derũ ꝑpea cõmemorar̃
illa uolui ut ostendeͣm dñationẽ post lib̾tatẽ sic habuisse romanos
ut ĩ eoꝵ magnis landib poneret. Hinc ẽ ⁊ illud eiusde poete. Qd̾ cũ
artib akaru gentiu. eas ip̃as ꝓprias romanoꝵ artes regnandi
atq ĩꝑandi ⁊ sũbigendi. ac debellandi ppłos anteponẽ ait. Excudẽt
alii spirãtia mossius aera. Gredo equide ⁊ uiuos ducent de mãmo¬

Expanded text:
aereretur, dum pro magno habetur, quod uelut loquente Ioue idem poeta dicit: aereretur, dum pro magno habetur, quod uelut loquente Ioue idem poeta dicit: Quin aspera Iuno, Quae mare nunc terrasque metu caelumque fatigat, Consilia in melius referet mecumque fouebit Romanos rerum dominos gentemque togatam. Sic placitum. Ueniet lustris labentibus aetas, Cum domus Assaraci Phthiam clarasque Mycenas Seruitio premet ac uictis dominabitur Argis. Quae quidem Vergilius Iouem inducens tamquam futura praedicentem ipse iam facta recolebat cernebatque praesentia; uerum propterea commemorare illa uolui, ut ostenderem dominationem post libertatem sic habuisse Romanos, ut in eorum magnis laudibus poneretur. Hinc est et illud eiusdem poetae, quod, cum artibus aliarum gentium eas ipsas proprias Romanorum artes regnandi adque imperandi et subigendi ac debellandi populos anteponeret, ait: Excudent alii spirantia mollius aera, Cedo equidem, uiuos ducent do marmo
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ ĩpiu excitũ. bellu nouu exoptibat ubi uirtus enitescẽ
posit. st ifiebat in uotis uiroꝵ uirtute magnoꝵ. nt excitaret ĩ bel¬
lu miseras gentes. ⁊ flagello agitaret bellõna sanguineo. ut eẽt
ubi uirtus eõru enitescẽret. Ioẽc illa ꝓfecto landis auiditas ⁊ głe
cupido faciebat Amore itaq pͥmitus lib̾tatis post etiar dnatidn
⁊ cupiditate laudis ⁊ głie multa magna fecert. Redlit ei utriusq t
rei testimõiu etiã põeta insignis illoꝵ. Inde quippe at. Nec nonta¬
quiniu elctu porsenna iube̾bat accipere. ingentiq urbem obsidioe
p̾mebat Eneade infernu. ꝓ lib̾tate rueba̾t Timme itaq magnũ
llliꝰ fuit. aut fortit᷑ mori. ant lib̾os uiuer̃. Scu ẽẽt adepta libetas
tanta cupido głie incesserit ut paru ẽẽt sola lib̾tas nisi ⁊ dñ̾atio q̃¬

Expanded text:
magnum imperium, exercitum, bellum nouum exoptabat, ubi uirtus enitescere magnum imperium, exercitum, bellum nouum exoptabat, ubi uirtus enitescere posset. Ita fiebat in uotis uirorum uirtute magnorum, ut excitaret in bellum miseras gentes et flagello agitaret Bellona sanguineo, ut esset ubi uirtus eorum enitesceret. Hoc illa profecto laudis auiditas et gloriae cupido faciebat. Amore itaque primitus libertatis, post etiam dominationis et cupiditate laudis et gloriae multa magna fecerunt. Reddit eis utriusque rei testimonium etiam poeta insignis illorum; inde quippe ait: Nec non Tarquinium eiectum Porsenna iubebat Accipere ingentique urbem obsidione premebat; Aeneadae in ferrum pro libertate ruebant. Tunc itaque magnum illis fuit aut fortiter mori aut liberos uiuere. Sed cum esset adepta libertas, tanta cupido gloriae incesserat, ut parum esset sola libertas, nisi et dominatio qu
Abbreviated transcription (Latin):
peratorẽs sibi fecerunt qui cõsules appellati sunt acõsulẽdo
hon reges aut domini a regnando atq dñ indo. Cum et rege
utiq aregendo dicti melius ud̾.ant̾ ut regnu a regib reges aũt ut
dictu ẽ aregendo Sed fastus regius. nõ disciplina putata ẽ regẽtis
uł beniuolẽtia cõsulẽtis. s superbia dñantis. Expulso itaq regei
tarquinio ⁊ cõsulib institutis. secutũ ẽ qd̾ ide auctor ĩ romanoꝵ lau¬
dim posuit ꝙ ciuitas incredibile memoratu ẽ adepta lib̾tate quãtũ
brem crenerit. tanta cupido głie incesserat Esta ergo laudis. nudita
⁊cupito głie multa illa mir̾ãda fec̾. laudabilia scilicet atq głosa ẜ
p̾claros iuros mac̾u catonẽ ⁊gauim cesare dicens. Qd dĩu illa re
publica nõ hu̾it quẽquã uirtut᷑e magnũ s sua memoria fusse illos
Duos ĩgenti mĩtute du̾sis morib I n landib añt cesai̾s posuit.ꝙ sibi

Expanded text:
peratores sibi fecerunt, qui consules appellati sunt a consulendo, peratores sibi fecerunt, qui consules appellati sunt a consulendo, non reges aut domini a regnando adque dominando\'; cum et reges utique a regendo dicti melius uideantur, ut regnum a regibus, reges autem, ut dictum est, a regendo; sed fastus regius non disciplina putata est regentis uel beneuolentia consulentis, sed superbia dominantis. Expulso itaque rege Tarquinio et consulibus institutis secutum est, quod idem auctor in Romanorum laudibus posuit, quod \'ciuitas incredibile memoratu est adepta libertate quantum breui creuerit; tanta cupido gloriae incesserat. Ista ergo laudis auiditas et cupido gloriae multa illa miranda fecit, laudabilia scilicet adque gloriospraeclaros uiros, Marcum Catonem et Gaium Caesarem, dicens quod diu illa res publica non habuit quemquam uirtute magnum, sed sua memoria fuisse illos duos ingenti uirtute, diuersis moribus. In laudibus autem Caesaris posuit, quod sibi
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ dõꝵ cultu romanũ imꝑin ꝓpagatũ. atq ẜnatũ. nescio cui
fato potius id tribueret q̃ dei summ̃i potentissime uolũtati. Re¬
teres igitur pͥmiq romani quãtu eoꝵ docet ⁊ cõmẽdat istoĩa.
qͣ ius ut alie gentes excepta una popłi hebreoꝵ. deos falsos co¬
lerent ⁊ nõ deõ uictimas s demoniis ĩmolarẽt. tam̃ laudis a¬
uidi. pecuie liberales erant. głam ĩgente. diuitias hõestas
uolebant. Hac̃ ardentissime dilexert᷑. ꝑꝑ hanc uiuer̃ uoluer̾t.
ꝑꝑ hanc ⁊ mori nõ dubitauert. Ceteras cupiditates huiꝰ uniꝰ
ingenti cupititate p̃ssert Tpãm deniq pitriam suã. qñ ẜire
idebatur ingloriu.dñarei uõ atq imperare. gloriosu. pͥus
oĩ studio liber̾a. deinde dñam eẽ cõcupiert. Hic ẽ ꝙ ut.ut salu¬
stius. regalem dñationẽ nõ ferẽtes. annua imꝑia.binosq ĩ¬

Expanded text:
illorum deorum cultu Romanum imperium propagatum adque seruatum, nescio cui illorum deorum cultu Romanum imperium propagatum adque seruatum, nescio cui fato potius id tribueret quam Dei summi potentissimae uoluntati. Ueteres igitur primique Romani, quantum eorum docet et commendat historia, quamuis ut aliae gentes excepta una populi Hebraeorum deos falsos colerent et non Deo uictimas, sed daemoniis immolarent, tamen \'laudis auidi, pecuniae liberales erant, gloriam ingentem, diuitias honestas uolebant; hanc ardentissime dilexerunt, propter hanc uiuere uoluerunt, pro hac emori non dubitauerunt; ceteras cupiditates huius unius ingenti cupiditate presserunt. Ipsam denique patriam suam, quoniam seruire uidebatur inglorium, dominari uero adque imperare gloriosum, prius omni studio liberam, deinde dominam esse concupiuerunt. Hinc est quod regalem dominationem non ferentes annua imperia binosque im
Abbreviated transcription (Latin):
appecitũ. rationali aũt ĩsuꝑ m̃te intelligentiã uoluntatẽ Qͥ nõ
solum celum ⁊ tr̾am:. nec solum angłm ⁊ hõĩem. s nec exigui ⁊
ꝯtẽptibilis aĩantis. iscera. nec auĩs pẽnula. nec herbe floscu¬
lum. nec arboris foliu sine suaꝵ partiu ꝯuenientia.⁊ quadam
ileluti pace dereliquit nullo mͦ ẽ credendus regna hoĩum eoꝵq
dñationes ⁊ ẜuitutes asue ꝓuidentie legib alie̾na ẽẽ uoluisse.
cãm d̃s uerus ad augendũ impiu ad iuuare dignatus ẽ. ĩcui
potestate sunt etiam rẽgna t̾rena. Quod aũt absolu̾tius disserere
possemus ad hoc ꝑtinentẽ etiã supiorẽ librũ cõscͥpsimꝰ ꝙ in hac re
potestas nulla sit eoru d̾oꝵ. quos etia reb nugatoiis colendos
putart. ⁊ pñtis uolumĩs partes supiores quãs ueusq ꝑduxi
de fati questione tollenda. ne quisquã cui lam ꝑsuasu eẽt nõ

Expanded text:
adpetitum, rationali autem insuper mentem intellegentiam uoluntatem; qui non adpetitum, rationali autem insuper mentem intellegentiam uoluntatem; qui non solum caelum et terram, nec solum angelum et hominem, sed nec exigui et contemtibilis animantis uiscera nec auis pinnulam, nec herbae flosculum nec arboris folium sine suarum partium conuenientia et quadam ueluti pace dereliquit: nullo modo est credendus regna hominum eorumque dominationes et seruitutes a suae prouidentiae legibus alienas esse uoluisse.sam Deus uerus ad augendum imperium adiuuare dignatus est, in cuius potestate sunt etiam regna terrena. Quod autem ut absolutius disserere possemus, ad hoc pertinentem etiam superiorem librum conscripsimus, quod in hac re potestas nulla sit eorum deorum, quos etiam rebus nugatoriis colendos putarunt, et praesentis uoluminis partes superiores, quas huc usque perduximus, de fati quaestione tollenda, ne quisquam, cui iam persuasam esset non