comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plendo diuine potestatis deputatur ar¬
bitrio hec om̃ia ostendũt. ⁊̃ sanctos
illos itaq de situros ciuoidam ex aqͣ
quosdam sicut uoluit omĩpotens pro
quos ⁊ et̾nos creauit. ⁊ eis facultat̾e
atq intelligentiam cogitande cogno
nlła m̾ita precessissent ut autẽ hec di¬
lectio h̾eret iustam ⁊ ꝯgruam laudẽ
uoluntatis quo eis tubuit lib̾tatem
ut ẽẽt eis possibłe sm̃ ad eum cim su¬
pra ip̃os est intentonem sc̾e dilectio¬
ns erig̾e sine ad se uł ad ea que inf᷑
eos sunt praue cupiditatis semetip¬
sos pond̾e declinare. nõ est gͥ nat᷑a que
in et̾num possit si̾ mise sm̾ bñ uiuẽ¬
do subsist̾e̾ nͥ que pot̃ de d̾o ip̃ius d̾i mu
nei crgitare. hec aute̾ natura intellec¬
tualis inaĩab est hoĩm ac sp̃itib an¬
geloꝵ. dens cmppe cognoscendi ac dili¬
gendi se nͥ angelis ⁊ hõib indidit fa¬
cultatem quib pp̃ arbitrũ lib̾tatem q̃
maxĩe debuit indellertuali creature cõ¬

Expanded text:
plendo divinae potestatis deputatur arbitrio. Haec autem omnia ostendunt etiam sanctos Illos itaque desituros quosdam ex aqua, quosdam, quia sic voluit Omnipotens, prodquos et aeternos creavit, et eis facultatem atque intelligentiam cogitandae, cognnulla merita praecessissent. Ut autem haec dilectio haberet justam et congruam laudem, voluntatis quoque eis tribuit libertatem: ut esset eis possibile, sive ad eum qui supra eos est intentionem sanctae dilectionis erigere, sive ad se, vel ad ea quae infra eos sunt, pravae cupiditatis semetipsos pondere declinare. 30. Non est igitur natura, quae in aeternum possit, sive misere, sivedo subsistere, nisi quae potest de Deo ipsius Dei munere 514 cogitare. Haec autem natura intellectualis in animabus est hominum et spiritibus angelorum. Deus quippe cognoscendi ac diligendi se, non nisi angelis et hominibus indidit facultatem. Quibus propter arbitrii libertatem, quae maxime debuit intellectuali creaturae C
Abbreviated transcription (Latin):
homo fieret eadem simł forme sub¬
ceptione formauit ⁊̃ u̾m de eodẽmatͥt
uto item deus hõ fcũs exiuit. ⁊ mncͣce
idem deus ho factus pependit. ⁊ in
sepulchꝰ idem deus homo factus iacu¬
it. ⁊ ab infi̾s idem deus homo foũs.
t̾tia die resurrerit. Sym sepiachro
scd̾m solam cͣrnem idem deus iacuit. ⁊
m ĩfernum scd̾m solam aĩam descend̾
qua de infis ad carnẽ die t̾tio reu̾ten¬
te idem deus scd̾m carnem qua in se¬
pulch̾o iacuit. de sepłchro resurrexit
⁊ qͣdragesimo die post resurectionem
deus idem ho fc̃us in celum assendens

Expanded text:
 eadem servilis formae susceptione formavit; verum etiam de eodem matris utero idem Deus homo factus exivit, et in cruce idem Deus homo factus pependit, et in sepulcro idem Deus homo factus jacuit, et ab inferis idem Deus homo factus tertio die resurrexit: sed in sepulcro secundum solam carnem idem Deus jacuit, et in infernum secundum solam animam descendit. Qua de inferis ad carnem die tertia revertente, idem Deus secundum carnem qua in sepulcro jacuit, de sepulcro resurrexit; et quadragesimo post resurrectionem die, idem Deus homo factus in coelum ascendens,
Abbreviated transcription (Latin):
in sue dilectionis et̾ intare sirmanit. Sic
⁊̃ humani gn̾is massã nõ totam in sẽ¬
gͣtuita bonitas repulsis tenebris in qͥb
om̃is humana natuitas pc̃ti origiał
ꝯdampnatone u̾satur reducendos p̾des¬
tiauit ad lucem. In eo precipue demõ¬
straus qd̃ istos origmali pecti uicłis.¬
gr̃a indebita lib̾atoris ab solu̾et. qinali¬
os ⁊ am̃ maxĩe ꝑuulos quib nlła post̾

Expanded text:
irmavit, sic etiam humani generis massam non totam in semgratuita bonitas, repulsis tenebris in quibus omnis humana nativitas peccati originalis condemnatione versatur, reducendos 515 praedestinavit ad lucem: in eo praecipue demonstrans quod istos originalis peccati vinculis indebita gratia liberatoris absolveret; cum alios, et quam maxime parvulos, quibus nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ecre iniqͥtatib ⁊ ceptus sum ⁊ in deli¬
ctis &cepit me mat̾ mea. Sanctus ⁊ iã
iob dicit. mũdum a sorde nõ esse ho¬
minem. nͨ si unius diei sit inta eiꝰ
mamq mũdaret subcept̃one carnis
atq aĩe ratonalis ñcͣrnatus est. ⁊
qui est deus u̾us h̾o u̾us factꝰ est ut¬
nõ alt̾ deus ẽẽt alt̾ homo s id̾ deui
id̾ h̾o. Qui ut illud peccatum qd̾ est
us. Incrnatus in matre uirgine
sine coitu uiri siue libid̾ie ꝯcipiẽ¬
tis uirg̾is. ut ꝑ d̾m hoĩem ꝯm̃ absq

Expanded text:
in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Sanctus etiam Job dicit, mundum a sorde non esse hominem, nec si unius diei sit vita ejusanimamque mundaret, susceptione carnis atque animae rationalis incarnatus est; et qui est Deus verus, homo verus factus est, non ut alter Deus esset alter homo; sed idem Deus, idem homo. Qui ut illud peccatum quod in us incarnatus in matre virgine, sine coitu viri, sine libidine concipientis virginis: ut per Deum hominem, quem absque
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ihus ⁊p̃c mediator d̾i ⁊ hoĩm. id¬
cto autẽ mediator qd̾ idem dons at¬
q homo. uorus. hũs cum patre unã
diumit.itis naturam. ⁊⁊ humanitatis
plenã hñs in amutabłem de do̾ pr̃e

Expanded text:
stus, mediator Dei et hominum. Idcirco autem mediator, quia idem Deus atque homo verus, habens cum Patre unam divinitatis naturam, et humanitatis poenam; habens incommutabilem de Deo Patre
Abbreviated transcription (Latin):
cum sit dens et̾mis ⁊ uerus cum patre
scd̾m diumitatẽ naturalit̾ unus de̾
scd̾m hoc qd̾ dicit. ego ⁊ pat̾ unum su¬
mus idem pro nobis h̾o factus. ilus ⁊
plenus. in eo eus qd̾ ueram ht dens
ille humanã naturam. In eo uo ple
natus est semel ex patre semel ex mr̃e
Natus est enĩ ex patre deusu̾bum. na
⁊ natus in scło ⁊ utraq iatiuitas u¬
mis est flins .d̾i. d̾ma scd̾m qd̾ creator
in forma di coet̾nus patͥ deus est.
humana scd̾m qd̾ słmi ip̃m ex mani¬
ens ⁊ formã serm accipiens nõ solura

Expanded text:
Deus aeternus et verus, et cum Patre secundum divinitatem naturaliter unus Deus, secundum hoc quod dicit: Ego et Pater unum sumus , idem pro nobis est homo factus verus et plenus. In eo verus, quia veram habet Deus ille humanam naturam; in eo vero plnatus est, semel ex Patre, semel ex matre: natus est enim de Patre Deus Verbum, natet natus in saeculo; et utraque nativitas unius est Filii Dei: divina, secundum quam creator in forma Dei coaeternus Patri Deus est; humana, secundum quam semetipsum exinaniens, et formam servi accipiens, non solu
Abbreviated transcription (Latin):
liere fcm̃ sub lege ut eos qui sub le¬
ge erant redim̾et. ⁊ adept̃õnem filioꝵ¬
ũi reciꝑemꝰ. illo scil fc̃o deo nat᷑aliter
filio hõis qui unus nat᷑alit᷑ filiꝰ Uni
ioh̾es ewangelista ꝯfirmans põstgm̃
dixit. ⁊ ꝟ̾bum caro st̃m est ⁊ hĩtauit
in nobis. Subseg̃nter ait. ⁊ iudmiglo¬
riam eiꝰ głam qͣi unigeniti a p̃re plenũ
ex quib. ⁊ cius ip̃e factor est matrem
sibi fecit qͣñdo de enis carne ꝯcipiendꝰ
atto pariendꝰ u̾am mat̾iam caruis deus
ĩmensus ac sempit̾nus accepit ut ⁊ se¬
cumd̾ u̾itatem forme sermł deus homo
misicordit̾ fieret. ⁊ scd̾m form d̾i nati¬
ral u̾itate idem deus homo ꝑmanens ñ

Expanded text:
 ut eos qui sub Lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus : illo scilicet Deo facto naturaliter filio hominis, qui unus est naturaliter nnes evangelista confirmans, postquam dixit, Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis; subsequenter ait, Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre, plenum e; et cujus ipse factor est, matrem sibi fecit, quando de ejus carne concipiendus atque pariendus veram materiam carnis Deus immensus ac sempiternus accepit: ut et secundum veritatem formae servilis, Deus homo misericorditer fieret; et secundum formam Dei, naturali veritate, idem Deus homo permanens non
Abbreviated transcription (Latin):
go mequaliũ c̃e non possi. S dum ad
ymagĩem unam uniꝰ d̾i homo factus
tas intimatur. demiq ⁊ paulo post pro
ctum scptura narcauit ut dr̃et. ⁊ fecit
dñs hoĩem ad y̾magĩem d̾i fecit eum
hanc tͥnitatem ꝑsonaꝵ atq unitatem
cum se dicit seraphym uidisse claman
sanctus ꝑsonaꝵ tͥntatem. In eo u̾o qd̾¬
d̾r semel. dñs deus sabaoch durme na¬
ture cognostimꝰ unitatem. In iłła gͥ ͥ
sancta trmitate qd̾ ĩo a nobis repetit᷑
ut u̾o cordi tenacius infigatur unus
est p̃r qui solus ẽentialit̾ de se ip̃o unũ
filium genuit. ⁊ unus filius qui de U¬
no pr̃e solus ẽ eẽntialit᷑ natus. ⁊ imꝰ¬

Expanded text:
on posset. Sed dum ad unam imaginem unius Dei homo factus tas intimatur. Deinde et paulo post pro ctum Scriptura narravit, ut diceret: Et fecit Deus hominem: ad imaginem Dei fecit eum . 6. Hanc Trinitatem personarum atqcum se dicit Seraphim vidisse clamantSanctus, personarum Trinitatem; in eo vero, quor semel Dominus Deus sabaoth, divinae naturae cognoscimus unitatem. In illa igitur sancta Trinitate, quae ideo a nobis repetitur, ut vestro cordi tenacius infigatur, unus est Pater, qui solus essentialiter de seipso unum Filium genuit; et unus Filius, qui de uno Patre solus est essentialiter natus ;
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Atcendite cuius menbra estis. in¬
spicite cuĩ filii estis. Mulierem fortem
ei martyrum forticudo młris ms enm
fortifudo esset illa menbra eius n passio¬
ne defecissent. młrem fortem qus ĩue¬
net. difficile est inuenire eam. ĩmo di¬
sficile est nescire eam. None est curitas ĩ
monte que abscond nõ ꝓot̃. qr gͦ dc̃m ÷¬

Expanded text:
. Attendite cujus membra estis: inspicite cujus filii estis. Mulierem fortem ei martyrum fortitudo mulieris. Nisi enim fortis esset illa mulier, membra ejus in passione defecissent. Mulierem fortem quis inveniet? Difficile est invenire eam, imo difficile est nescire eam. Nonne ipsa est civitas in monte, quae abscondi non potest ?
Abbreviated transcription (Latin):
ret. ⁊ It̾um nõ misit deus filim su¬
um ĩ man̾dũ ut iudic mundũ. s ut
saluet᷑ mundꝰ ꝑ ip̃m. Nec beatus dixiis
ioh̾et. qui diligit genitorẽ diligit e
um qui natꝰ est ex eo. nec ip̃e filius di¬
risset pat̾ meus usq mͦ oꝑatur ⁊ ego
operoꝵ ip̃e enĩ qui filius d̾r: si idem eẽt¬

Expanded text:
Non enim misit Deus Filium suum in mundum ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum . Nec beatus dixisset Joannes: Qui diligit genitorem, diligit et eum qui natus est ex eo ; nec ipse Filius dixisset: Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Ipse enim qui Filius dicitur, si idem e
Abbreviated transcription (Latin):
luctat᷑onem adu̾sus rectores denebraꝵ
⁊ sp̾alia neqͥtie in celestib. ⁊ probami¬
mns ⁊̃ istum aerem t̾reprox misĩ celũ
norai. oport cretere adu̾sus dp abolũ
⁊ angelos einsuios dmucare qui gau¬
dent ꝑturbatẽib nr̃is. Nam ip̃e apłus
alioloco dẏabolum principem pocestatis
aeris hꝰ appłłat ꝯmͣuis ille locus uͥ ait spe¬
tialia nequitie in celestib possit ⁊ alit̾¬
intelligi ut nõ ip̃os preuaricatores an¬
gelos in celestib eẽ dix̾it s uos potuis
de quib alio loco dicit ꝯu̾satio nra ĩ
colis est ut nos in celestib ꝯstitutr id
est in sp̃alib p̃ceptis di ambłantes. di¬
micem᷑ adu̾sus spetialia neqͥtie que noᷤᷤ
conantꝰ inde abstraere. mag̃ gͦ illud q̃¬
rend̾ est quomͦ adu̾sus eos quos non in¬
demꝰ pugnare possimꝰ. ⁊ innoe ne putẽt
stulti adu̾sus aerẽ nos debere certare.

Expanded text:
onluctationem aduersus rectores tenebrarum et spiritalia nequitiae in caelestibus et probauimus etiam istum aerem terrae proximum caelum uocari, oportet credere aduersum diabolum et angelos eius nos dimicare, qui gaudent perturbationibus nostris. nam et ipse apostolus alio loco diabolum principem potestatis aeris huius appellat. quamuis ille locus, ubi ait: spiritalia nequitiae in caelestibus, possit ricatores angelos in caelestibus esse dixerit, sed nos potius, de quibus alio loco dicit: conuersatio nostra in caelis est, ut nos in caelestibus constituti, id est in spiritalibus praeceptis dei ambulantes dimicemus aduersus spiritalia nequitiae, quae nos inde conantur abstrahere. magis ergo illud quaerendum est, quomodo aduersus eos, quos non uidemus, pugnare possimus et uincere, ne putent stulti aduersus aerem nos debere certare.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bonus hñs naturalt̾t ut semꝑ sit. ⁊
ut mnutari alignͣdo nõ possit. ⁊ hic de
qui sine mitio semꝑ est qd̾ sũme est
dedit reb a secreatis ut sint nõ tñ sã
est cuiꝰ est tͥnitas. Unus uerꝰ ⁊ bonꝰ deꝰ
a quo creata sunt omĩa qd̾ sũme bonꝰ
est. de dit om̃ib naturis quas fecit ut
bone sint nõ tñ tm̃ bone qͣnͣtum crea¬
tor oĩm honoꝵ. qui nõ solum sũme bo¬

Expanded text:
 bonus, habens naturaliter ut semper sit, et ut mutari aliquando non possit. Hic Deus qui sine initio semper est, quia summe est, dedit rebus a se creatis ut sint: non tamen sine est cujus est Trinitas unus verus et bonus Deus, a quo creata sunt omnia. Et quia summe bonus est, dedit omnibus naturis quas fecit ut bonae sint: non tamen tantum bonae quantum creator omnium bonorum, qui non solum summe bo
Abbreviated transcription (Latin):
putat̃onis ingilarent intentio. S cũ
infinite diffmitionem fid̾i pecis eam¬
s cupis ⁊̃ sub breuitate ꝯcludi. uides
procul dubio qd̾ sit nobis impossibłe ut
rem tantam in breui ꝯcludam ꝯpreh̾e¬
dam̾ plene cui suffitientes ẽe nõ possu¬
mus. ⁊̃ si tantum spatumi temporis
⁊ tale nobis ẽẽt ingenuim ut młta
uolamia de hoc qd̾ anobis expetis face
uałemus. s qr deus ꝓpe est om̃ib inuo¬
cantib eum iu̾itatẽ. qui u̾bum ⁊ sum¬
mans. ⁊ abreuiaus fecit suꝑ t̾ram spe

Expanded text:
igilaret intentio: sed cum indefinite definitionem fidei petis, eamque cupis etiam sub brevitate concludi, vides procul dubio quam sit nobis impossibile ut rem tantam in brevi plene comprehendamus, cui sufficientes esse non possumus, etiamsi tantum spatium temporis et tale nobis esset ingenium, ut multa volumina de hoc quod a nobis expetis facere valeremus . Sed quia Deus prope est omnibus invocantibus eum in veritate , qui verbum consummans et brevians f
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus. necq patrem natum credi¬
mus necq sp̃m sãctum s solum fili¬
um. sic ⁊̃ scd̾m carnem solum filĩ
natum catholita fides. ⁊ credit ⁊ pre¬
dicat. Necq enim in illa tͥnitate ꝓpri¬
um ẽẽt soluis pr̃is qr nõ est. natut ip¬
se. S unum filiũ genuit. nͨ ꝓprimi
solius filii qr nõ genuit ĩpe. S de pa

Expanded text:
sanctus, neque Patrem natum credimus, neque Spiritum sanctum, sed solum Filium: sic etiam secundum carnem solum Filium natum catholica fides et credit et praedicat. Neque enim in illa Trinitate proprium esset solius Patris quod non est natus ipse, sed unum Filium genuit; neque proprium soli
Abbreviated transcription (Latin):
pistolam fili petre tue caritatiᷤᷤ
acorpi inqua te significasti ue¬
lle ierosolimam ꝑge̾. ⁊ popoͥcisti
de litt̾is nr̃is inftitui qmͣ debeas
in illis ꝑtib u̾e fid̾i regłam tene nt nu¬
llus tͥ possit sensus h̾etice sub dempore
falsitatis. Gandeo qͥd̾ qd̾ ꝓ fide u̾a sine ul
b ꝑfiortie uitio custodienda sollititudi¬
nẽm g̾is sine qua nulla põt prodesse in
toritas. qr sine fide impossibłe est placere
d̾o. Fides est namq oĩm bonoꝵ fundamẽ¬
tum. fides est humane salutis in it rim
possidebit et̾nam. ⁊ si quis hic non am¬
bulau̾it ꝑ fidem nõ ꝑueniet ad spem. si¬
ne fide labor om̃is hõis uatus est. tale
quippe est ut sine u̾a fide quisq dõ uelit
relinquat itm̾is rectitudinem. ⁊ in pro¬
uide sectecur errorem quo non ad beatam
itam ꝑueniat. s in precipitiũ cadat.
de fide suffitiens sermo promatur. nes
temporis suffragatur qpatum q celit¬

Expanded text:
pistolam, fili Petre, tuae caritatis accepi, in qua te significasti velle Hierosolymam pergere, et poposcisti te litteris nostris instrui quam debeas in illis partibus verae fidei regulam tenere, ut nullus tibi possit sensus haereticae subrepere falsitatis. Gaudeo quidem quod pro fide vera sine ullo perfidiae vitio custodienda sollicitudinem geris, sine qua nulla potest prodesse, toritas quia sine fide impossibile est placere Deo . Fides est namque bonorum omnium fundamentum. Fides est humanae salutis initium. possidebit aeternam; et si quis hic non ambulaverit per fidem, non perveniet ad speciem. Sine fide omnis labor hominis vacuus est. Tale quippe est, ut sine vera fide quisque velit Deorelinquat itineris rectitudinem, et improvidus sectetur errorem; quo non ad beatam civitatem perveniat, sed in praecipitium cadat; de fide sufficiens sermo promatur, nec temporis suffragatur spatium, quia cel
Abbreviated transcription (Latin):
monis. ⁊mendat᷑ enĩ ⁊ ĩscͥptura tirt᷑
quer̾e indum sͥ ubi põat pullos suos ⁊
hoc qd̾ gestamꝰ in manib scͥptura scilic
quã uitetis ⁊ ñidat nobis inqͥrendam ⁊
magnũ. de qua paulo antegm leg̾etur
audistis magna. hũtem magnũ uirũ
eum iurum qui inuenit ꝑdicam ornauͭ
iuentam. De hac scd̾m lectionis teno¬
rem qmͣ me portare ⁊ipicitis pauca ꝓ
tempore que dñs subgessit dicam. Di¬
es est enim marcyrũ. ⁊ ĩo magis laudã¬
da est mat̾ martyrum. Iam quid sit:
ista młr me ꝓloqñte accepistis. Uidete
⁊ ut me legente agnostatis om̃is n̾c
auditur᷑ gnͣtu ex affectu ur̃o satis ap¬
paret. dicit in corde suo ecciã d ẽe. ⁊
tuit mat̾ alt̾a martyrum. ⁊ ita est.
Oeo intellexistis hocꝰde qna młre uolu¬

Expanded text:
endatur enim et in Scriptura turtur, quaerere nidum sibi, ubi ponat pullos suos . Et hoc quod gestamus in manibus, Scriptura scilicet quam videtis, commendat nobis inquirendam et de qua paulo ante, cum legeretur, audistis, magnam, habentem magnum virum, eum virum qui invenit perditam, ornavit inventam. De hac secundum lectionis tenorem, quam me portare conspicitis, pauca pro tempore, quae Dominus suggesserit, dicam. Dies enim est martyrum: et ideo magis laudanda est mater martyrum. Jam quae sit ista mulier, me proloquente accepistis: videte etiam ut me legente agnoscatis. Omnis nunc auditor, quantum ex affectu vestro satis apparet, dicit in corde suo, Ecclesia debet etuit esse altera martyrum mater? Ista est: quod intellexistis, hoc est; de qua muliere volu
Abbreviated transcription (Latin):
carnem. S nõ soli filio scd̾m diumita¬
tem. tͥnitas eĩ nos sͥ renciliauit. ꝑ hoc
qd̾ solum u̾bum carnem ip̃a tͥnitas fecͥ
in quo sic u̾itas in ꝯmutabłis manet
humane diuineq nature. ut sicut ue¬
ra semꝑ est eius d̾itas ꝯͣm de patrem ꝯ¬
mutabilem ht. ita u̾a semꝑ atq in con¬
mut abłis eius humantas sit gͣmͣ gͥ
unitam sũma d̾mitas g̾it. ħ panca de

Expanded text:
carnem, sed non soli Filio secundum divinitatem. Trinitas enim nos sibi reconciliavit per hoc quod solum Verbum carnem ipsa Trinitas fecit. In quo sic veritas incommutabilis manet humanae divinaeque naturae, ut sicut vera semper est ejus divinitas, quam de Patre incommutabilem habet, ita vera semper atque incommutabilis ejus humanitas sit, quam sibi unitam summa divinitas gerit. 24. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
eccia. s eam formam secum here sart̾̃a¬
ti precisa gmͣ in ip̃a ite anteqm prci¬
d̾entur acceꝑant. Hii sunt enim de qͥb
apłs dicit hñtes spetiem pietatis. uir
tutem eius abnegantes. Eit enĩ mag¬
na unt᷑ pietatis pax ⁊ unitas. qr unꝰ
ẽe deus. hanc illi non hnt qi precisi st̾¬
ab unitate. Iͥtato si qui ex ip̃is ad tatho¬
licam u̾eniunt nõ it᷑ant ꝙx̃mpietatis
qͣm̃ nõ hñt. Nam ⁊ amputatos ramos

Expanded text:
ecclesia, sed eam formam secum habere sarmenecclesia, sed eam formam secum habere sarmenta praecisa, quam in ipsa uite, antequam praeciderentur, acceperant. hi sunt enim, de quibus apostolus dicit: habentes speciem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes; est enim magna uirtus pietatis pax et unitas, quia unus est deus. hanc illi non habent, quia praecisi ab unitate sunt. itaque, si qui ex ipsis ad catholicam ueniunt, non iterant speciem pietatis, quam non habent. nam et amputatos r
Abbreviated transcription (Latin):
andire qd̾ dextͥm est. id est dm̃i głam
ꝑ catholicam ecciam latissĩe ꝑuagatam
om̃s gentes ewangelium fu̾it predica
cum mai̾testum sit ex quo ista ꝑs ab u¬
uitate precisa est non nĩas gentes po¬
stea credidisse.⁊ adhuc esse aliqͣs que
nondum decid̾unt. quib cotidre nõ ces¬
sat᷑ ecciã gcangeliũ predicari. Quis
tate armatur ut audeat dre om̃s ppłos
gentium qui mͦ adhuc accedunt ecciẽ
d̾i. ⁊ in d̾i filium festinãter credunt
manit̾ fac̾e qr nõ eos aliquis donasti¬
ta baptizaturt sine dubio iste execra¬
rentur hoĩes ⁊ eos sine dilatione re¬
linq̃rent si xp̃m quer̾ent si eccĩam di¬
lig̾ent. si lib̾i ẽẽnt si aurem integram
dext̾am retm̾ent. Nec eos audiamꝰ qui
qͣmuuis nemĩem rebaptizarent precite¬
runt cũ ab unitate. ⁊ lucifłam mag̾
dici glũ catholici malu̾nt. In eo enĩ qt̾
recte fatiunt. centiũt enĩ sacram̾̃tũ
sc̃i liuacri nusgͣm esse nͥ ex catholica

Expanded text:
audire quod dextrum est, id est, Domini gloriam audire quod dextrum est, id est, Domini gloriam per catholicam Ecclesiam latissime pervagatam, omnes gentes Evangelium fuerit praedicatcum manifestum sit, ex quo ista pars ab unitate praecisa est, nonnullas gentes postea credidisse, et adhuc esse aliquas quae nondum crediderunt, quibus quotidie non cessatur Evangelium praedicari? Quis tate rapiatur, ut audeat dicere omnes populos gentium, qui modo adhuc accedunt ecclesiae dei et in dei filium festinanter credunt, inaniter facere, quia non eos aliquis donatista baptizat? sine dubio ista exsecrarentur homines et eos sine dilatione relinquerent, si Christum quaererent, si ecclesiam diligerent, si liberi essent, si aurem dexteram -integram retinerent. Nec eos audiamus, qui quamuis nemirunt se tamen ab unitate, et Luciferiani magis dici quam Catholici maluerunt. In eo enim quod recte faciunt. sentiunt enim sacramentum sancti lauacri nusquam esse nisi ex catholica
Abbreviated transcription (Latin):
nõ possidebunt. Ista fid̾i simplicitate
⁊ sinceritate lactati nutͥamur In xp̃o
bos non appetamꝰ. S nutͥmentis salub̾¬
rimis crescamꝰ in xp̃o accedentib bonis
motib. ⁊ xp̃iana iustĩa in qua est.
Raritas d̾i ⁊ proximi ꝑfecta est ⁊ fir¬
mata ut unusqͥst nr̃m de dẏa nimi¬
co. ⁊ angelis enis tͥumphet ip̃o in xp̃o
ꝙm̃ nidint. qr ꝑfecta caritas nec cupi
cupiditatem ut ad quiret res temꝑales
nec timorem ne amittat res temꝑales
ꝑ qͣs dnas ianuas intrat ⁊ regnat in¬
micus qui primo d̾i tnnore dem̃ carita¬
te pellendꝰ est. Debemꝰ itaq tanto auidiꝰ
appet̾e aꝑtissimam ⁊ euidentissimã org

Expanded text:
n corde mundato. Ista fidei simplicitate et sinceritate lactati nutriamur in Christo; bos non appetamus, sed nutrimentis saluberrimis crescamus in Christo, accedentibus bonis moribus et christiana justitia, in qua est charitas Dei et proximi perfecta et firmata: ut unusquisque nostrum de diabolo inimico et angelis ejus triumphet in semetipso  quia perfecta caritas nec cupidcupiditatem, ut adquirat res temporales, nec timorem, ne amittat res temporales. per quas duas ianuas intrat et regnat inimicus, qui primo dei timore, deinde caritate pellendus est. debemus itaque tanto auidius adpetere apertissimam et euidenti
Abbreviated transcription (Latin):
donati. s postea totam eccłiam ꝑisse. ⁊ in
sola donati ꝑte religinas eius remansisse
ꝯtendũt. O lingnã suꝑbam ⁊ neplariam
nec siou̾e uiu̾ent ut uł int̾ se pacem po¬
ster tustodirent. Nũc autem nõ attendi
iam in ip̃o donato ꝯpletũ fuisse quo dc̃m
est. S qua mensura mensi fl̾itis remeti¬

Expanded text:
Donati, sed postea totam ecclesiam perisse et in Donati, sed postea totam ecclesiam perisse et in sola Donati parte reliquias eius remansisse contendunt. o linguam superbam et nefariam ! nec si uere sic uiuerent, ut uel inter se pacem postea custodirent. nunc autem non adtendunt iam in ipso Donato completum fuisse, quod dictum est: in qua mensura mensi fueritis
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sẽm. ⁊ cum cẽnt illi milla ciitate sic̃
eos monu̾at ante impleuisse illos ita ut
loquerent᷑ linguis. Nam diu̾ise natones
que tc̃ aderant. Unusqͥid aduentũ suam
linguam intelligebant. S isti hoĩes de¬
cipiunt eos qui negligentes catholica
fitem. ⁊ ip̃am fĩdem suam que inscͥptu¬
ris manifesta est nolunt d̾re. ⁊ qd̾ est gͣ¬
unus ⁊ młtum dolend̾ cum incatholicaue¬
gligent̾ u̾sent᷑ ħeticis autem diligenter
accõmodant. Nec nos audram̾ qui sanc¬
tissimã eccłiam que una catholica est. ne¬
gant ꝑ orbem eise disfusam .s. in sola at̃¬
frica. hoc est in ꝑte donati polłe arbitͣn¬
tur ita surdi sunt adu̾sus ꝓph̾am dicen¬
tem. filiꝰ meus estu ego hodre genuite.
postula a me. ⁊ da tͥ gen ħe .t. ⁊ pos.t.
ter. terre ⁊ alia mł̃ta siue in uet̾is siue ĩ
noui testam̃ti libris que scͥpta sunt ut aꝑ¬
diffusam. qd̾ cum eis obicimꝰ dicunt tam
ista aĩa fuisse ꝯpleta antegͣmͣ ẽet pars

Expanded text:
 et cum essent illi in ciuitate, sicut eos ante monuerat, inpleuisse illos, ita ut loquerentur linguis. nam diuersae nationes, quae tunc aderant, unusquisque 1 audientium suam linguam intellegebant. sed isti homines decipiunt eos, qui neglegentes catholicam fidem et ipsam fidem suam, quae in scripturis manifesta est, nolunt discere et, quod est grauius et multum dolendum, cum in catholica neglegenter uersentur, haereticis aurem diligenter accommodant. Nec eos audiamus, qui sanctam ecclesiam, quae una catholica est, negant per orbem esse diffusam, sed in sola Africa, hoc est in parte Donati pollere arbitrantur. ita surdi sunt aduersus prophetam dicentem: filius meus es tu, ego hodie genui te; postula a me, et dabo tibi gentes hereditterrae, et alia multa, siue in ueteris siue in noui testamenti libris quae scripta sunt, ut apdiffusam. quod cum eis obicimus, dicunt iam ista omnia fuisse conpleta, antequam esset pars
Abbreviated transcription (Latin):
de d̾o patre sentimꝰ. Nulla enimforma cor¬
poris deus fiitur atq conduditur. S dex¬
terapatͥs est beatitudo ꝑpetua que sanctis
datur. sicut sinistra eus rectissime dicit᷑
misia ꝑpetua que impiis datur ut nõ in
ip̃o do. S in creaturis. hoc mͦ qd̾ dixm̾i ĩ¬
telligatur dext̾a ⁊ sinistia qr ⁊ corpus xͥ¬

Expanded text:
de deo patre sentimde deo patre sentimporis Deus definitur atque concluditur. Sed dextera Patris est beatitudo perpetua, quae sanctis promittitur ; sicut sinistra ejus rectissime dicitur miseria perpetua, quae impiis datur: ut non in ipso Deo, sed in creaturis hoc modo, quo diximus, intelligatur dextera et sinistra. Quia et corpus
Abbreviated transcription (Latin):
onem de corpore suo fecit ed̾ uoluit. Si
enim potuit ante passionẽ clanficare il¬
lud sicut cplendorem soł q̃r nõ potint
⁊ post passionẽ ad gnͣtam uell subtilli¬
tatem in temporis mon̾to redig̾e ut
ꝑ clansa hostia poss intͣre. Nec eosaudi¬
gelio qd̾ scͥptum est. Nemo asdendit ĩ celũ
nisi qui de celo descendit. ⁊ dñt qr corpꝰñ¬
in celum. nõ enĩ intelligunt qm̃ corpꝰ
nõ ascendit in celũ. dñs autẽ ascendit cor¬
pus autẽ nõ ascendit. S leuatum est in
celo illo leuante qui asdendit. Si enĩqͥsqs
descendit u̾bi gͣtia de moute nuduꝰ. cum
autẽ descendit uestiat se. ⁊ uestitus it̾u
ascendat. Decte utiq dicimꝰ. nemo asden¬
dit nͥ qui deidendit nec uestem ꝯsid̾amus
qd̾ secum leuauit. S ip̃m qui uestitus:
solum dicimꝰ ascendisse. Nec eos andiamꝰ
qui negant ad dext̾am ptͥs ced̾e filium.
dicũt enĩ suiqͥd deus pat̾ ħt latus dexͣtm
aut sstrum. sicnti corꝑa. Nec nos hoc

Expanded text:
 resurrectionem de corpore suo fecit, quod uoluit. si enim potuit ante passionem clarificare illud sicut splendorem solis, quare non potuit et post passionem ad quantam uellet subtilitatem in temporis momento redigere, ut per clausa ostia posset intrare? Nec eos audigelio quod scriptum est: nemo ascendit in caelum, nisi qui de caelo descendit, et dicunt, quia corpim intellegunt, quoniam corpus non ascendit in caelum; dominus enim ascendit, corpus autem non ascendit, sed leuatum est in caelum illo leuante, qui ascendit. si enim quisque descendat uerbi gratia de monte nudus, cum autem descenderit, uestiat se et uestitus iterum ascendat, recte utique dicimus: nemo ascendit, nisi qui descendit, nec uestem consideramus, quam secum leuauit, sed ipsum, qui uestitus est, solum dicimus ascendisse. \'Nec eos audiamus, qui negant ad dexteram patris sedere filium. dicunt enim: numquid deus pater habet latus dextrum aut sinistrum sicuti corpora? nec nos hoc
Abbreviated transcription (Latin):
stas non intelligant. aut tam negligẽ¬
tes salutis sue ut omĩo nõ legant:
quis enĩ cum legit nõ intelliget. uł
in ewangelio qt post resurrectonem
dñi scͥptum est d̾nte dño. ego mitto ꝓ¬
missa patͥs mei. in uos uos autẽ serete
hic in ciuitatẽ. quousq indicamimi
uirtute ab alt̾o : ⁊ in actib apłoꝵ post

Expanded text:
stas non intelligant; aut tam negligenstas non intelligant; aut tam negligentes salutis suae, ut omnino non legant. Quis enim, cum legerit, non intelligat vel in euangelio quod post domini resurrectionem scriptum est dicente domino: ego mitto promissa patris mei in uos; uos autem sedete hic in ciuitate, quousque induamini uirtutem ab alto? et in Actibus apost
Abbreviated transcription (Latin):
apłs qͥ nõ manducantem nõ iuidicet
id est non de Illo male existimet. ⁊
dñs dixit nolite uidicare ne uidice¬
tur de nobis. nõ enĩ tollit nobis in¬
telligentiam iudicandi cum ⁊ pro¬
pheta dicat. Si u̾e iustiam diligitis
recta iudicate filii hoĩm. ⁊ ĩpe dñs ui
dicat. Nolite iudicare ꝑsonalit̾. s instũ
iuditiũ iudicate. S illo loco ubi uetat
iudicare illudãmonet ne dampnen
aligm cuiꝰ uł cogitat̃o nobis nõ aꝑta
uł nescimus qͣlis postea sit fut᷑us. Sic
gͦ cum dixit ad uditium nõ ueĩet.⁊
hoc dixit qr nõ uei̾et ad dampnatio¬
nem. qui autem nõ credit mam iudica¬
tus est. hoc dixit qr iam dampnatus est
p̃sci̾a d̾i qui nouit quid ĩmmeat nõ cre¬
dentib. Nec eos audiam qui dñt spiri¬
tum sanctum ꝯm̃ in ewangelio dñs ꝓ¬
misit discipłis aut in paulo apło ue¬
nisse aut in montano. ⁊ pͥscilla sicut
castafriges dñt. aut in nestio quo ma¬
tam ceci sunt isti ut scͥpturas manife¬

Expanded text:
manducat, manducantem non iudicet, id est, non de illo mala existimet. et dominus dicit: nolite iudicare, ne iudicetur de uobis. non enim tollit nobis intellegentiam iudicandi, cum et propheta dicat: si uere iustitiam diligitis, recta iudicate, filii hominum, et ipse dominus dicat: nolite iudicare personaliter, sed iustum iudicium iudicate. sed illo loco, ubi uetat iudicare, illud admonet, ne damnemus aliquem, cuius uel cogitatio nobis non aperta est uel nescimus, qualis postea sit futurus. sic ergo cum dixit: ad iudicium non ueniet, hoc dixit, quia non ueniet ad damnationem; qui autem non credit, iam iudicatus est, hoc dixit, quia iam damnatus est praescientia dei, qui nouit, quid inmineat non credentibus. Nec eos audiamus, qui dtum sanctum, quem in Evangelio Dominus promisit discipulis, aut in Paulo apostolo venisse, aut in Montano et Priscilla, sicut Cataphryges dicunt, aut in nescio quo Maunt. Tam enim caeci sunt isti, ut Scripturas manife
Abbreviated transcription (Latin):
bi sit tñ spes nr̃a ram ibi est ꝓpt̾ea ⁊ ip̃e
dñs post resurectionẽ ussit discipłis
quos putatores inuenit ut in dext̾am
ꝑtem mitt̾ent recia. qd̾ cum fecissent
ceꝑunt pudes qui om̃s magni erant.
id est iustos significabant quib promit
ditio dicit se agnos ad dext̾am. hedos
autẽ ad simstram ẽẽ põĩturum. Nec eo ᷤ
andiamꝰ qui negant diem iuiditũ futu¬
rum. ⁊ ꝯmemorant qd̾ in ewangelio
scͥptum est. cum qui credit in xp̃m nõ
iudicari am autẽ nõ non credit ĩ illũ

Expanded text:
n spes nostra iam ibi est. propterea et ipse dominus post resurrectionem iussit discipulis, quos piscantes inuenit, ut in dexteram partem mitterent retia. quod cum fecissent, ceperunt pisces, qui omnes magni erant, id est iustos significabant, quibus dexte in iudicio dixit se agnos ad dexteram, haedos autem ad sinistram esse positurum. Nec eos audiamus, qui negant diem iudicii futurum et commemorant, quod in euangelio scriptum est, eum, qui credit in Christum, non iudicari;
Abbreviated transcription (Latin):
ħt ꝯmune cum pr̃e eoꝵ que ĩ sua ꝑso¬
nam temꝑałr atꝙ humilit̾ ille et̾ nus
⁊ excelsus accepit. Nullus si nõ ille qͥ
ꝓprius atq unigentus d̾i patͥs filius
est. s sp̃us sanctus nasc̾etur ex uirgi¬
ne. nõ ip̃m filium qui frus ex muli¬
ere factus est sub lege. natum de spi¬
ritu sancto ⁊ maria uirgĩe in simbo

Expanded text:
habet commune cum Patre eorum quae in suam personam temporaliter atque humiliter ille aeternus atque excelsus accepit. 505 9. Rursus si non ille qui proprius atque unigenitus Dei Patris Filius est, sed Spiritus sanctus nasceretur ex virgine, non ipsum Filium qui factus est ex muliere, factus sub lege, natum de Spiritu sanc
Abbreviated transcription (Latin):
abolus est. id ÷ simił eiꝰ ⁊ subicctur ei si¬
cut subiectum est nobis corpus nr̃m. ⁊
hoc est qõ d̾r mandueari a serepente
quisqũs itaq timet illum ignenẽm
qͥnt oꝑatus est dyabolo. ⁊ angelis ens
det oꝑani tͥumphare de illo in semet ip̃o.
eos enĩcim foris nos oppugnant int̾ uici¬
iis. Uincendo ꝯcupisdentias ꝑ qͣs nobrs
dñantur. ⁊ cuos muet̾nt sui similes ce¬
cum ad penas tͣhunt. sicut. ⁊ apłus dicit

Expanded text:
abolus, id est similis eius, et subicitur ei, sicut subiectum est nobis corpus nostrum. et hoc est, quod dicitur manducari a serpente\'. quisquis itaque timet illum ignem, qui paratus est diabolo et angelis eius, det operam triumphare de illo in semet ipso. eos enim, qui foris nos oppugnant, intus uincimus uincendo concupiscentias, per quas nobis dominantur. et quos inuenerint sui similes, secum ad poenas
Abbreviated transcription (Latin):
antem oñ ex q̃no omĩa ꝑ quem oĩa
in quo omĩa. nec eos audiamꝰ qui du̾t
esse ⁊ non h̾ere filium nec esse cum eo
dere filium. aliqñdo spm̃ sanctum. Nes¬
cipñ ex quo sunt omĩa. ⁊̃ ymagmẽ
eius ꝑ ꝯmͣ formantur om̃ia. ⁊ sancti¬
tatem eiꝰ i qmͣ ordinãtur omĩa. Nec
eos audiamꝰ qui indignãtur. ⁊ stoma¬
cantur. qr nõ tres deos colendos dñit
nescuit enĩ quid sit una eademq sub¬
stantia. ⁊ fantasmatib suis alluduntur
qr solent uid̾e corꝑalit̾ uł. aĩalia tͥa uol
quetumq corꝑa tria locis suis esse se¬
parata. Sic putant intelligendam intel¬
uiam suꝑbi sunt. ⁊ nõ poslat dide
qr nolunt credere. Nec cos audi m̾ qui
patrem solum u̾m deum ⁊ sampit̾nn
esse dñt flum autem non de ip̃o geni¬
timi. s ab ip̃o factum de nichilo. ⁊ fuis¬
se temp̾ qͣnͣdo non erat. s tñ primũ lo¬
cum in om̃i creatura. ⁊ sp̃m sanctum

Expanded text:
ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. Nec eos audiamus, qui dicunt esse nec habere filium nec esse cum eo pellari filium, aliquando spiritum sanctum. nesium, ex quo sunt omnia, et imaginem eius, per quam formantur omnia, et sanctitatem eius, in qua ordinantur omnia. Nec eos audiamus, qui indignantur et stomachantur, quia non tres deoNesciunt enim quid sit una eademque substantia; et phantasmatibus suis illuduntur, quia solent videre corporaliter vel animalia tria, vel quaecumque corpora tria locis suis esse separata: sic putant intelligendam oniam superbi sunt, et non possunt discere, quia nolunt credere. Nec eos audiamus, qui patrem solum uerum deum et sempiternum esse dicunt, filium autem non de ipso genitum, sed ab ipso factum de nihilo, et fuisse tempus, quando non erat, sed tamen primum locum
Abbreviated transcription (Latin):
esse de femena s falsam carnem ⁊ yma¬
ginem siłatam corporis humani osten¬
disse indentib. hestiunt enim quo mͦ
sub̾a d̾i admĩstrans uniu̾sam creaturã
inqͥnari oĩo nõ possit. ⁊ tñ predicant
istum uisibilem solem̃ rapios suos ꝑ
om̃s feres. ⁊ sordes corꝑm̃ sꝑgere. ⁊
eos mintos ⁊ sinceros libicõ seruarẽ
Si gͦ inssbłia munda uisibłib ĩmundis
ꝯtingi possunt. ⁊ non incrumari cͣto
gnas patiunt᷑ angustias. ⁊ cum timent
qd̾ fi̾ non potest ne humana carne u̾itaᷤᷤ
intͥnetur R̾itatem dicunt ẽe mentitam

Expanded text:
esse de femina, sed falsam carnem et imaginem simulatam corporis humani ostendisse uidentibus. nesciunt enim, quomodo substantia dei administrans uniuersam creaturam inquinari omnino non possit, et tamen praedicant istum uisibilem solem radios suos per omnes feces et sordes corporum spargere et eos mundos et sinceros ubique seruare. si ergo uisibilia munda uisibilibus inmundis contingi possunt et non inquinari, quanto gnas patiuntur angustias et, cum timent, quod fieri non potest, ne humana carne ueritas inquinetur, ueritatem dicunt esse mentitam.
Abbreviated transcription (Latin):
la fit. nõ pot̾ gͦ fi̾ ut illi ħ uideant quat̾¬
renas gn̾atones nimis intuent᷑. ⁊ ad is¬
tas tenebras addunt adhuc fumũ quem
sͥ ꝯtentionib. ⁊ c̾tamtĩb cotidianis ex¬
aitare nõ cessant hñtes aĩas carnis affecti¬
b diffluentes tamgͣmͣ ligna humore sa¬
ginata in quib ignis fumũ solũ nonit
⁊ h̾ere flãmas lucidas nõ pot̾. ⁊ hoc qͥ¬
dem de om̃ib herecicis rectissi̾e dici pot̃
nitatẽ credamꝰ ⁊̃ dispensac̃onem temꝑa¬
lem pro salute gn̾is humani. Nec eos
audiamꝰ qui filium d̾i ih̾m xp̃m nichil
eẽ aliud qmͣ hoĩem dicunt. s itauistũ
ut dignus applari filius d̾i. ⁊ hos enĩ
catholica discipluta misit foras. qr uane
głe cupiditate decepti ꝯtent̾ose disputa¬
re uolu̾nt anteqͣm intellig̾ent quid sit
d̾i uirtus ⁊ d̾i sapĩ. ⁊ in principio u̾

Expanded text:
la sit. non potest ergo fieri, ut illi haec uideant, qui terrenas generationes nimis intuentur, et ad istas tenebras addunt adhuc fumum, quem sibi contentionibus et certaminibus cotidianis excitare non cessant, habentes animas carnis affectibus diffluentes tamquam ligna umore saginata, in quibus ignis fumum solum uomit et habere flammas lucidas non potest. et hoc quidem de omnibus haereticis rectissime dici potest. initatem credamus etiam dispensationem temporalem pro salute generis humani. nec eos audiamus, qui filium dei legum Christum nihil esse aliud quam hominem dicunt, sed ita iustum, ut dignus sit appellari filius dei. et hos enim catholica disciplina misit foras, quia uanae gloriae cupiditate decepti contentiose disputare uoluerunt, antequam intellegerent, quid sit dei uirt
Abbreviated transcription (Latin):
a sapia d̾i. ⁊ u̾bum in principio ꝑ qd̾
facta sunt omĩa nõ sic assumpsit illũ
hoĩem ut cet̾os sanctos. S mlto excel¬
lentiut młts q sublimius. quo mͦ ip̃m
hõib appar̾et. sicut eam insibłr dece¬
bat oftendi. Qua p̃p alit̾ sunt sapiẽ

Expanded text:
a sapientia dei et uerbum in principio, per quod facta sunt omnia, non sic adsumpsit illum hominem ut ceteros sanctos, sed multo excellentius multoque sublimius, quomodo ipsum hominibus appareret, sicut eam uisibiliter decebat ostendi. q
Abbreviated transcription (Latin):
młtmii tñ distare int̾ caput ⁊ raen¬
bra cet̾a quis nõ intelligat. Si enim
estie caput est homo ille cunis oudep¬
tõne u̾bum caro fcm̃ est. ⁊ hitaiit ĩ ob̾
menbra cet̾a sunt om̃s sancti. quib ꝑs ͣ

Expanded text:
m tamen distare inter caput et membra caetera quis non intelligat? Si enim Ecclesiae caput est homo ille, cujus susceptione Verbum caro factum est, et habitavit in nobis; membra caetera sunt omnes sancti, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tem uane licentie ꝑdere timentes ꝑa¬
gani. S ecclã catholica ꝑtotũ orbem
longe latecs diffusa ipetus eoꝵ pri¬
orib temporib frangens magis ma¬
gisq uoborata est non resistendo s per¬
ferendo. Aiic u̾o insidiosas eoꝵ questi¬
one ade mridet diligentia discictit. i¬
telligentia dissoluit criuatores pale¬
aꝵ suaꝵ nõ curat qr temput mestis ⁊
aut muidentes int̾ sꝑmas ⁊ zixama ⁊¬

Expanded text:
entes Pagani. Sed Ecclesia catholica per totum orbem longe lateque diffusa, impetus eorum prioribus temporibus frangens, magis magisque roborata est; non resistendo, sed perferendo. Nunc vero insidiosas eorum quaestiones fide irridet, diligentia discutit, intelligentia dissolvit: criminatores palearum suarum non curat; quia tempus messis, et aut invidentes inter spinas et zizania c
Abbreviated transcription (Latin):
gentimi ⁊ eramentum. nescunt enĩ
quid logmͣtur. ⁊ de hiic reb qͣs per oc¬
culos carneo uidere ꝯsueu̾nt uanas
ẏmagnies ad disputat̾ones suas tͣnffe¬
runt. qr re u̾a magnũ est ment ꝯspi¬
cere gn̾atõuem que nõ fit ex aliquotẽ¬

Expanded text:
t aeramentum. nesciunt enim, quid loquantur, et de his rebus, quas per oculos carneos uidere consueuerunt, uanas imagines ad disputationes suas transferunt, quia reuera magnum est mente conspicere generationem, quae non fit ex aliquo te
Abbreviated transcription (Latin):
tͥumphare fides est. prima que subiugat
aĩam d̾o dem̃ precepta umendi. quib custo¬
ditis ipesnr̃a firmat᷑. ⁊ nutͥt caritas. ⁊ lu¬
cere incipit qd̾ antea tm̃ mͦ credebat᷑. cum eĩ
cognit̾o ⁊ achio beatum hoĩem fatiant si¬
cut in crgnit̾one cauendꝰ est eiroꝵ sic mac¬
adhuc neqͥt̾ uiuat. neqͥtia est antẽ mũ¬
dimmi istum dilig̾e. ⁊ ea quenascunt᷑ ⁊ tͣns¬
seunt pro magno h̾ere ⁊ ga ꝯcupisd̾e. ⁊
ꝓ hiis laborare ut ad qͥrant᷑. ⁊ lecan cum
babundau̾int. ⁊ tim̾e ne ꝑeant. ⁊ ꝯtͥsta¬
ri cum ꝑunt. talis uita non pot̾ illam si
ꝯmendatur et̾na que intelligi a carna¬
lib nũdum possunt. ⁊ temꝑalia pret̾i¬
ta ⁊ fut᷑a ane pro salute hoĩm gessit ⁊
gestura est et̾nitas diuine prouidentie

Expanded text:
quae subiugat animam deo; deinde praecepta uiuendi, quibus custoditis spes nostra firmatur et nutritur caritas et lucere incipit, quod antea tantummodo credebatur. cum enim cognitio et actio beatum hominem faciant, sicut in cognitione cauendus est error, sic in acadhuc nequiter uiuat. nequitia est autem mundum istum diligere et ea, quae nascuntur et transeunt, pro magno habere et ea concupiscere et pro his laborare, ut adquirantur; et laetari, cum abundarint, et timere, ne pereant, et contristari, cum pereunt. talis uita non potest puram icommendantur aeterna, quae intellegi a carnalibus nondum possunt, et temporalia praeterita et futura, quae pro salute hominum gessit et gestura est aeternita
Abbreviated transcription (Latin):
de magnis sui creatoris opib acceꝑunt
qui gͦ pot̾ intellig̾e quomodo uniuse cre¬
ature conditor dens gub̾net eam ꝑ aĩas
sanctas q̃ mĩftia enis funt in celis ⁊ in
tris. qr ⁊ ip̃e sancte amme ab ip̃o facte
sunt. ⁊ in eius creatura primatam te¬
nent qui gͦ pot̾ intellig̾e intelligat. ⁊¬
intret ingaudiũ dñi sui. ho nõ possita

Expanded text:
de magnis sui creatoris opibus acceperunt. de magnis sui creatoris opibus acceperunt. qui ergo potest intellegere, quomodo uniuersae creaturae conditor deus gubernet eam per animas sanctas, quae ministeria eius in caelis et in terris, quia et ipsae sanctae animae ab ipso factae sunt et in eius creatura primatum tenent: qui ergo potest intellegere, intellegat et intret in gaudium domini sui. Si a
Abbreviated transcription (Latin):
t̃õnem cogitandi sub diuinis legibus or¬
dinate sunt ne aliqͥd ĩuistũ quisq patiat᷑
inordine suo diuine pronidentie legib
subdita admĩstrant᷑. io̾ dñs dicit. None du¬
o passes asse neneunt. ⁊ miꝰ eoꝵ non cadit
in t̾ram sine uolu̾tate pr̃is ur̃i. Hec enĩ
dixit uolens ostendere. quicqͥd uilissimũ
hoĩes putant. om̃ipotentia dñi gubnari
Sic eniꝰ ⁊ uolatilia celi abeo pasci. ⁊lilia
agͥ ab eo uestiri. U̾itas loqͥtur q̃ capillos
⁊ nr̃os nu̾atos ẽe dicit. s qm̃ mundas aĩas
ratõnales ꝑ se ip̃e dñs curat siue in opti¬
mis ⁊ magnas angelis siue in hõĩb tor
apło. nõ enim de bob cura est d̾o. In scͥpti
enĩ sanctis deus hoĩes docet quomͦ cum
hõib agant. ⁊ ip̃i d̾o serurani. quomͦ ã
agant cum peccorib ipsi sciunt. id est qͦ¬
modo salutem pecoꝵ suoꝵ gub̾nent uou
⁊ petita ⁊ rat̃one naturali que qͥd̾ omĩa

Expanded text:
tionem cogitandi, sub diuinis legibus ortionem cogitandi, sub diuinis legibus ordinatae sunt, ne aliquid iniustum quisque patiatur, in ordine suo diuinae prouidentiae legibus subdita administrantur. ideo dominus dicit: nonne duo passeres asse ueneunt? et unus eorum non cadit in terram sine uoluntate patris uestri. hoc enim dixit, uolens ostendere quidquid uilissimum homines putant omnipotentia dei gubernari. sic enim et uolatilia caeli ab eo pasci et lilia agri ab eo uestiri ueritas loquitur, quae capillosros numeratos esse dicit. sed quoniam mundas animas rationales per se ipse deus curat, siue in optimis et magnis angelis siue in hominibus toapostolo: non enim de bubus cura est deo. in scripturis enim sanctis deus homines docet, quomodo cum hominibus agant et ipsi deo seruiant; quomodo autem agant cum pecoribus suis, ipsi sciunt, id est quomodo salutem pecorum suorum gubernent, usu et peritia et ratione naturali, quae quidem omnia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩo errtiant᷑ quib auferutur tẽꝑa¬
lia qua diligunt ea. Illi quiauferãt
gaudentes talis letĩa cecitas est. ⁊ ssi¬
ma misena ip̃a enim magis implicat
aĩam. ⁊ ad maiora tormenta ꝑducit¬
non uidens estam deuorat. S cum pͥis¬
cator eum adouc̃e ceꝑit uisc̾a ei tort̃nt᷑
primo dem̃ ab orñi lecĩa sua ꝑ ip̃am
escam de qua letatus est ad asumpti¬
onem t᷑hitur. Sic sunt om̃s qui de bo¬
nis temꝑalib beatos ẽẽ putant. hamũ eĩ
acceꝑuit ⁊ cum illo sͥ uagant᷑ uemet tẽ¬
pus ut sentiant gnͣta tormenta cum aui¬
ditate deuorau̾it. ⁊ ĩo honis nichil nocent
poris malas aĩas miserabłr affligit. bo¬
nas autẽ fortit̾ purgat. sic fit. ⁊ malus
homo ⁊ malus angeł diume proindentie.
militent. S nesciũt qͥd bomi de illis ope¬
retur deus. nõ itaq ꝓ m̾itis offitii. S ꝓ
m̾tis malitie stipendiantur. s ut hee a¬
nime que hñt uolunt. itẽ nocendi. ⁊ ra¬

Expanded text:
 ideo cruciantur, quibus auferuntur temporalia, quia diligunt ea; illi autem, qui auferunt, gaudent. sed talis laetitia caecitas est et summa miseria; ipsa enim magis inplicat animam et ad maiora tormenta perducitnon uidens escam deuorat; sed cum piscator eum adducere coeperit, uiscera eius torquentur primo; deinde ab omni laetitia sua per ipsam escam, de qua laetatus est, ad consumptionem trahitur. sic sunt omnes, qui de bonis temporalibus beatos se putant; hamum enim acceperunt et cum illo sibi uagantur; ueniet tempus, ut sentiant, quanta tormenta cum auiditate deuorauerint. et ideo bonis nihil nocent,atus uero corporis malas animas miserabiliter adfligit, bonas autem fortiter purgat. sic fit, ut et malus homo et malus angelus diuinae prouidentiae militent; sed nesciunt, quid boni de illis operetur deus. non itaque pro meritis officii sed pro meritis malitiae stipendiantur. Sed ut hae animae, quae habent uoluntatem nocendi et ra
Abbreviated transcription (Latin):
apłs loqiit᷑. omĩa enĩ ꝑ ip̃m facta sũt
sicut in ewangelio scͥptum est ⁊ sine ip¬
so fc̃m est nichil qui nr̃e isirmitatis mi¬
sertus est. Quam in becillitatem nõ eus
oꝑe s nr̃a uoluntate merumꝰ nã deus ho¬
minẽ in ext̾mĩabłem fecit. ⁊ ei lib̾um
uoluntatis arbitͥum dedit. Non emmi ẽẽt
optimus si d̾i preceptis neccessitate nõ
biscum fatentur nat᷑am nr̃am nõ sana¬
ri nͥ recte fatiendo fateant ᷑ eã nõ infirina¬
ri nisi peccando ⁊ ĩo nõ est credend̾ aĩam
nr̃am. hoc esseqd̾ deus est: qr si hoc ẽẽt nͦ
sua uolũtate nec aliqͣ neccessitate in det̾iꝰ

Expanded text:
enim per ipsum facta sunt, sicut in Evangelio scriptum est, et sine ipso factum est nihil . Qui nostrae imbecillitatis misertus est; quam imbecillitatem non ejus opere, sed nostra voluntate meruimus. Nam Deus hominem inexterminabilem fecit , et ei liberum voluntatis arbitrium dedit. Non enim esset optimus, si Dei praeceptis necessitate, non biscum fatentur naturam nostram non sanari nisi recte faciendo, fateantur eam non infirmari nisi peccando. et ideo non est credendum animam nostram hoc esse, quod deus est, quia, si hoc esset, nec sua uoluntate nec aliqua necessitate in deterius
Abbreviated transcription (Latin):
hõis portans. Scitote inqͥt qr ego inci mũ¬
dum. miati autẽ dicunt quomodo possumꝰ
magistrum qui nobis demonitrare digna¬
tus est quomodo in uinsibles hostes inncã¬
tur de ilło eñ dicit apłus exuens se cͣrne
pricipatꝰ ⁊ potesterates exemplanit fi¬
duciant̾ tͥ umphans dos in sem ip̃o. Ibi e¬
cupiditates. nec̃ce est ut in nobis ip̃is
uncamius. ⁊ illum qui ꝑ ip̾as cupidita¬
tes regnat inhoĩe. gnͣdo enĩ dem̃ est dy¬
abolo. t̾ram̃ manducab̾. dcm̃ est pecca¬
toꝵ t̾ra es. ⁊ in t̾ram ibis. datus est gͦ

Expanded text:
inquit, quia ego uici mundum. Multi autem dicunt: quomodo possumus magistrum, qui nobis demonstrare dignatus est, quomodo inuisibiles hostes uincantur. de illo enim dixit apostolus: exuens se carne principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. ibi ecupiditates, necesse est, ut in nobis ipsis uincamus et illum, qui per ipsas cupiditates regnat in homine. quando enim dictum est diabolo: terram manducabis, dictum est peccatori: terra es, et in terram ibis.