comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patꝰ. Hirginitas angłicã redolens
conu̾sationẽ. cantat cantic̃ nouum.
canticũ felix. cantic̃ qd̾ nemo potest
dic̾e: pret̃ eos qͥ cũ mulierib ñ st̃
qͥd autẽ uł conugata cantat uł ui¬
dua: totũ cantare potest & uirgo.
qͣm nuibendo contͣhunt eulpã. Laudã
uidue. qr ex eo hnt qd̾ exꝑte nuptiaᷤ
scđm dm̃: denuo ꝯ nibere dedig¬
nant᷑. ꝓpt̾ dm̃. Laudant inupte.
qr ex es hnt ut qͥb licuit homib
ꝙꝑ quẽ m̃tis ꝯ carnis coriupta est
tatio uͥtutis: canticũ ẽ qd̾ ignorant
iudue. qd̾ nesenunt coniugate. setis
nimirũ uͥtutib etaltare possunt:
& ag̾e gras uidue bone. Posst̃ euã
nupte: si tñ bone. Ex uͥginitatis aũ
bono nec nupte posst̃: nec uidue
qͣmuis bone. Solis uͥginib: iurt̾ista
ẽ a xp̃o. Solis istis p̃mium ẽ uͥtutis
a xp̃o: ꝯcũ xp̃o. Cum xp̃o qͥipe com¬
munẽ quodã uͦ sortiunt᷑ coonã uir¬
tur agnũ qͦcũq ierit. hunc agnũ

Expanded text:
a. Virginitas angelicam redolens conversationem, cantat canticum novum, canticum felix, canticum quod nemo potest dicere, praeter eos qui cum mulieribus non sunt dquid autem conjugata cantat vel vidua, 64 totum cantare potest et virgo. quam nubendo contrahunt culpam. Laudant viduae, quia ex eo habent quod expertae nuptias secundum Deum, denuo nubere dedignantur propter Deum. Laudant innuptae, quia ex eo habent ut quibus licuit hominibper quem mentis et carnis corrupta est tatio virtutis canticum est quod ignorant viduae, quod nesciunt conjugatae. Caeteris nimirum virtutibus exsultare possunt, et agere gratias viduae bonae, possunt etiam nuptae, si tamen bonae; ex virginitatis autem bono, nec nuptae possunt, nec viduae, quamvis bonae. Solis virginibus virtus ista est a Christo; solis istius praemium virtutipe communem quodammodo sortiuntur coronam virtur Agnum quocunque ierit . Hunc Agnum
Abbreviated transcription (Latin):
Cet̾̃m non illiꝰ sapĩe que apud dm̃
stulticia ẽ. qͣ sapientes st̃ hoĩes ut
faciant mala: s qͣm loqͥt᷑ int̾ ꝑfec¬
tos apłs. qr prucdentes uͥgines oleũ
in uasis accipiunt. & cũ sponso ad
nuptias admittunt᷑. hanc a timore
Rapinis gaiusa es: legeras.Neq
fures. neq rapaces: regnũ dĩ possi¬
debt̃. Mentita es: leg̾as. Os qd̃ men¬
tit᷑ occidit aĩam. In dãpnum pu¬
dicicie uiuenib plac̾e studiusti:
leg̾as. Qui hoĩb placent confusist̃:

Expanded text:
Caeterum non illius sapientiae, quae apud Deum stulta est, qua sapientes sunt homines, ut faciant mala, sed quam loquitur inter perfectos Apostolus; qua prudentes virgines oleum in vasis accipiunt, et cum sponso ad nuptias admittuntur . Hanc a timore Rapinis gavisa es? legeras: Neque fures, neque rapaces regnum Dei possidebunt . Mentita es? legeras: Os quod mentitur, occidit animam . In damnum pudicitiae, juvenibus placere studuisti? legeras: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ adhuc fec̾as boni: leg̾̃as. Fore
anni tres st̃. ex qͦuenio querens
fructũ in ficulnea hac: ꝙñ inueni.
Succide gͦ illã. Hec mala uł nulla
bona fec̾as: iudiciũ trmiusti. Me¬
rito autẽ timuisti: q uidicẽ dic¬
turũ didicisti. ligatis manib
s pedib mittite eũ in tenebraᷤᷤ
ext̾iores: ibi erit fletꝰ ꝙ stridor dñ

Expanded text:
adhuc feceras boni? legeras: Ecce anni tres sunt, ex quo venio quaerens fructum in ficulnea hac, et non inveni: succide ergo illam . Haec mala, vel nulla bona feceras. Judicium timuisti; merito autem timuisti, quia judicem dicturum didicisti: Ligatis manibus et pedibus, mittite eum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor d
Abbreviated transcription (Latin):
ante dei socrꝰ est ꝙͣ hominis fẽstiuũ
tã festinũ coniugiũ. felix uix na¬
ta: ꝙ iam nupta. Uere felix qͤ
regi & legi nascit᷑ angłoꝵ. Angłi
enĩ neq nubunt neq nubunt᷑:
quoꝵ conditio sexũ ignorat. Nã
las: Anna fecundior octogenarta.
qͣ iuuencła fuit. Unũ sara genu¬
it abrahe filiũ : dño płes. Om̃s
sic̃ salomon ait gemellis fetib¬
abundant: & st̾ilis ñ ẽ in eis. Hee
sunt qͤͦ cũ ꝓpħ̃a dicunt. A timore
dña mea: ab hoc & tu nͥ fallor cõ¬
cepisti. Si autẽ concepisti: necesse
ẽ ante partũ doleas. Cũ dolũis.¬
enitendũ ẽ ut parias. Cũ peꝑeris:
saluationis tue dñe fecimꝰ suꝑ t̾rã.

Expanded text:
ante Dei socrus est quam hominis. Festivum, ante Dei socrus est quam hominis. Festivum, tam festivum conjugium! Felix, vix nata et jam nupta! Vere felix, quae regi et legi nascitur angelorum! Angeli enim neque nubent, neque nubentur ; quorum conditio sexum ignorat. Nam tas? Anna fecundior octogenaria, quam juvencula fuit . Unum Sara genuit Abrahae filium , Domino plures. Omnes, sicut Salomon ait, gemellis fetibus, et sterilis non est in eis . Hae sunt quae cum propheta dicunt: A timore domina mea, ab hoc et tu, ni fallor, concepisti. Si autem concepisti, necesse est ante partum doleas; cum doluenitendum tibi est ut parias. Cum pepereris, salvationis tuae fecimus super terram.
Abbreviated transcription (Latin):
legisti: macta s manduca. Demq
peccatͥe fu̾at: de qͣ ioħs in eungłio
ait. Biligebat ih̾c mariã ꝯ sororem
eiꝰ marthã: ꝙ lazarum. In numera
figuiat᷑. Non enĩ de iustis: s de
Talib qͦ dictũ est. Conu̾timini ad
me: Oego conu̾itar ad uos. Eũngłi¬
sta qͥdã inqͥt ex eis delonge uene¬
r̃t. De longe scortator ille filiꝰ uen¬
ebat. quẽ pat̾ in symphonia ꝙcho¬
ro suscipiens: sagmatũ ꝓ eo uitu¬
lum int̾fecit. De longe uenientes
relat᷑ sponsꝰ tuus. eis etiã se mari¬
tũ offerens: que numerũ ꝑdidere
lius uxor: agnes & annia. ysusauna¬
Que plꝰ parit: dotat᷑ ab eo subli¬
miꝰ. Nulla tñ indotata: q nulla
infecunda. Apud sponsas hoĩum
si uerꝰ est pbisie̾: in qn qͣgesimo au¬
om̃is etas ab eo concipit: ꝙ el pa¬
rit. In ortu aͥppe: sumunt xͥ nup¬
tie pͥncipiũ. Uirgines nascuntur
om̃s: cui soli debet᷑ in celesti thala¬
mo pͥncipatꝰ. femina feminã gñaas.

Expanded text:
ca . Denique peccatrix fuerat, de qua Joannes in Evangelio ait: Diligebat Jesus Mariam et sororem ejus Martham et Lazarum . Innumera figuratur. Non enim de justis, sed de talibus quoque dictum est: Convertimini ad me, et ego convertar ad vos . Evangelista: Quidam, inquit, ex eis de longe venerunt . De longe scortator ille filius veniebat, quem pater in symphonia et choro suscipiens, saginatum pro eo vitulum interfecit . De longe venientes zelatur Sponsus tuus, et eis se maritum offerens, quae numerum perdidere Ejus uxor Agnes, et Anna, et SusannaQuae plus parit, dotatur ab eo sublimius. Nulla tamen indotata, quia nulla infecunda. Apud sponsas hominum si verus est physicus, in quinquagesimo anOmnis aetas ab eo concipit, ei parit. In ortu quippe sumunt Christi nuptiae principium. Virgines nascuntur omnes, cui sorti debetur in coelesti thalamo principatus. Femina feminam generans,
Abbreviated transcription (Latin):
nerit. destinata uob̃ pagnia ñtia
uit. Suꝑ his gͦ qͥd uob̃ placiũt. aut
qd in p̃satã bestiam statui oporteat
filiũ ur̃m siggillatis apicib inftru¬
atis. Dissiꝑatio fructuũ. qͦs male ꝓ¬
uidꝰ abbas in herbã preuende con¬
sueuit: responsũ desidãt festinatum.

Expanded text:
nerinerivit. Super his ergo, quid vobis placuerit, aut quid in praefatam bestiam statui oporteat, filium vestrum sigillatis apicibus instruatis. Dissipatio fructuum, quos male providus abbas in herbam praevendere consuevit, responsum desiderat festinatu
Abbreviated transcription (Latin):
festis irrogat disciplinã. Qͣm raiꝰ
s inutilis claustro residet: tã negli¬
gens ꝙremissus capło conticescit.
m eo quiesce cõmunit̾. materia es¬
set infamie. ñ sp̃es cloctͥne. Accedit
ad hec ornam̃toꝵ ac possessionum
distractio. qͣ nichil relictũ est ad
decorẽ domꝰ dni. nicħ ad solacia
pauꝑũ: nicħ ad conuentꝰ alimen¬
tũ. bici ñ potest quotiens eũ con
ro ne qͣs mͥ ad eiꝰ eorreptionẽ defu¬
isse uideret᷑. sub ur̃a eũin¬
uitaui ꝙ tͣxi audientia. Ibi
cũ negligentiã suã purgarẽ.¬
ñ posset. emendationẽ ꝓmisit. fi¬
clem cdedit: s facta st̃ nouissima
hõis illiꝰ peiora pͥorib. Ut enĩ dẽ
ordine taceat᷑. quẽ penitꝰ delictoꝵ
exmaniuit ĩpunitas. eo usq mo¬
nachoꝵ sub̾a declinauit: ut ꝑ p̃¬
fati loci bur genses cotidiana sti¬
pendia mendicent᷑. Eo missus abbas
sc̃i uincentĩ.uir scił consũmate re¬
ligionis: ꝙͣ. dilapidatũ ordinẽ iut¬

Expanded text:
festis irrogat disciplinam. Quam rarus festis irrogat disciplinam. Quam rarus et inutilis in claustro residet, tam negligens, et in capitulo conticescit. in eo quiescere communiter, materia esset infamiae, non species doctrinae. Accedit ad hoc ornamentorum ac possessionum distractio, qua nihil relictum est ad decorem domus Domini, nihil ad solatia pauperum, nihil ad conventus alimentum. Dici non potest quoties eum convero, ne quid mihi ad ejus correctionem defuisse videretur, sub vestra eum invitavi, et traxi audientia. Ibi, cum negligentiam suam purgare non posset, emendationem promisit, fidem dedit; sed facta sunt novissima hominis illius pejora prioribus . Ut enim de ordine taceatur, quem penitus delictorum exinanivit impunitas, eo usque monachorum substantia declinavit, ut per praefati loci Burgenses, quotidiana stipendia mendicentur. Eo missus abbas Sancti Vincentii, vir scilicet consummatae religionis, quam dilapidatum inve
Abbreviated transcription (Latin):
sacre ꝓfessionis iniurias. hoc p̾¬
iudicio res publica p̾mit᷑: ut qr
monachi ab infestatione ordinis
ñ abstinent. ab infestatione mo¬
nachoꝵ scłares minime abstine¬
ant. Res sc̃uarii rapinis expo¬
site. deposite flagitiis. exters
iuolentia: umolentia &petu¬
lantia int̾uis atterunt᷑. Tanto
rerũ parit̾ ac moꝵ defectui:
pastoris negligentia magnũ
contulit merementũ. Nic hil
ei cũ abb̃is officio. eui nec mo¬
res ad exẽplum: nec ad doctͥnã
scientia suffragat᷑. Primo qr sĩpli¬
cntate nimia ꝯ cognata stulticie:
qͥd cui conueniat ignorat. Deide
maturiorib eũ ꝑsonis acqͥescere:
ꝑtinax & indocilis flecti ꝓhibet
iniqͥtas. Ita nec suo sustentat᷑ꝰ. nec
alieno credens consilio: asininam
sibi conformat ꝙ expͥmit tardita¬
tẽ. Ille nesciꝰ reiusere moꝵ officinã.
cetĩs p̃sidet ad dispendiũ scimonie
ũ ad iudiciũ culpe. Neq enĩ uł oe¬
cultas explorat offensas: uł mani¬

Expanded text:
sacrae professionis injurias, etiam hoc prsacrae professionis injurias, etiam hoc praejudicio respublica premitur, ut quia monachi ab infestatione ordinis non abstinent, ab infestatione monachorum saeculares minime abstineant. Res sanctuarii rapinis expositae, dispositae flagitiis, exterius violentia, vinolentia et petulantia interius atteruntur. Tanto rerum pariter, ac morum defectui, 121 pastoris negligentia magnum contulit incrementum. Nihil ei cum abbatis officio, cui nec mores ad exemplum, nec ad doctrinam scientia suffragatur. Primo, quia simplicitate nimia, et cognata stultitia, quid, cui conveniat ignorat. Deinde maturioribus cum personis acquiescere, pertinax et indocilis prohibet improbitas. Ita nec suo sustentatus, nec alieno credens consilio, asininam sibi conformat et exprimit tarditatem. Ille nescius morum revisere officinas, caeteris praesidet ad dispendium sanctimoniae, non ad judicium culpae. Neque enim vel occultas explorat offensas, vel mani
Abbreviated transcription (Latin):
engolismensi ep̃o. sc̃ẽq roma¬
cenomannoꝵ minist̃. sal̃t: & obedien¬
tie integͥtatẽ. Est apud nos abbatia
que dicit᷑ ebron. possessionib & ue
quondã ꝑcelebris: uicmnisq ceno¬
biis sola pauꝑior honestate. hanc
ea cxt̾is inuidens. int̾ locupletes red¬
ditꝰ. moꝵ mendicat uenustatem¬
Nulla ibi legũ custodia: nullus
uiolati censor ordinis inuenit᷑.
Cenobite ñ minꝰ monachũ ꝑsequ¬
unt᷑: ꝙͣ. si cum t̃pitudine federa
pepigissent. Si qd̾ fratrũ sĩꝙꝓtib
antecessoꝵ deuotione collatũ ẽ.
in m̃cedem tͣnsit iniqͥtatis: noni
in subsidiũ religionis. Claustͣles
qͥb conuenticła plebis. ꝙ sermo¬
nes ocii lex artior int̾dicit: pla¬
teis ꝓ claustro. scurrilitatib ꝓ
lectione coutunt᷑. Est etiã eis pu¬
blica & inexpugnabilis cũ muli¬
erib familiaritas. quoꝵ ille ꝓ¬
missis & p̃missis obligate munu¬
scłis: dies iniqͥtatis ꝙ noctes infa-¬
mie uendicare cõꝓbant᷑. Int̾ tot

Expanded text:
 RomaCenomanorum minister, salutem, et obedientiae integritatem. Est apud nos abbatia, quae dicitur Ebron, possessionibus et re quondam percelebris, vicinisque coenobiis sola pauperior honestate. Hanc ea, caeteris invidens, inter locupletes redditus, morum mendicat venustatemNulla ubi legum custodia, nullus violati censor ordinis invenitur. Coenobitae non minus monachum persequuntur, quam si cum turpitudine foedera pepigissent. Si quid fratrum sumptibus, antecessorum devotione collatum est, in mercedem transit iniquitatis, non in subsidium religionis. Claustrales, quibus conventicula plebis, et sermones otii lex arctior interdicit, plateis pro claustro, scurrilitatibus pro lectione coutuntur. Est eis publica et inexpugnabilis cum mulieribus familiaritas, quibus illae promissis et praemissis obligatae munusculis, dies iniquitatis, et noctes infamiae vindicare comprobantur. Inter tot
Abbreviated transcription (Latin):
ser̃t etiã sibi uestim̃ta mea. eqͥs
iam int̾ eos distͥbutis: qͥ gͣtis ad
facinꝰ discurr̃t. ad honestũ nec
p̃cio. Porro in illo castello in qͦħ
acta st̃: car nothensis erat ep̃s.
uen̾ande us⁊ R auctoritatis. s
apud sceleris auctores. sine auc¬
toritate fuit auctoritas. Is in sp̃u
contͥto hilbertũ inueniens. hoc
enĩ phariseoꝵ pͥncipi nom̃ ẽ: pͥmo
blanditꝰ ẽ illi bestie. s bestia rati¬
onẽ ñ admittit. Behinc illũ sa¬
crilegii lib̾e argrut. obsecͣuit o¬
portune: inportune increpauit.
Postremo tͣoidit eũ sathane. in
int̾itum carnis: anathematis
uincło qͦ debint albigatũ. In om̃ib his
ñ ẽ au̾sus fur or eiꝰ: s ad huc ma¬
nꝰ eius extenta. Religiosi qͦ abbes¬

Expanded text:
serunt etiam sibi vestimenta mea, equis serunt etiam sibi vestimenta mea, equis jam inter eos distributis, qui gratis ad facinus discurrunt, ad honestum nec pretio. Porro in illo castello, in quo haec acta sunt, Carnotensis erat episcopus, venerandae vir auctoritatis, sed apud sceleris auctores, sine auctoritate fuit auctoritas. Is in spiritu contrito Hubertum conveniens hoc enim Pharisaeorum principi nomen est, primo blanditus est illi bestiae sed bestia rationem non admittit. Dehinc illum sacrilegii libere arguit, obsecravit opportune, importune increpavit. Postremo tradidit illum Satanae in interitum carnis, anathematis vinculo quo debuit alligatum. In omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta . Religiosi quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mentiar. In turre cenomannetisi¬
comes Rotrocꝰ in uncłis tenebat᷑.
ad eũ metu mortis trepidũ uocatꝰ.
accessi. Beinde mͥ confessus ẽ: domui
sue disposuit. testam̃tum fecit. ec¬
cłiis distͥbuit. Qd ut illibatũ ꝑma¬
ñet. submissis a me p̃cib ĩpetia¬
uit: quatiꝰ ego ip̃e matrem eiꝰ
adirẽ. de testam̃to testimoniũ
ꝑhib̾em. inhib̾em ne qͥs illud mi¬
nueret p̾fumer et. ne quis ossĩo
tẽptaret adnullare. factum ẽ
ut comes postulauit. Iui. qͦ uti¬
nã pedem ñ tulissẽ. Mat̾ comitiᷤᷤ
in oscło me suscepit. applausit
testam̃to gras agens: qd̾ gra co¬
mitis accessissẽ. Rem talit̃ factã
nec filiꝰ. nec mat̾ diffitet᷑. Eadem
die initum ẽ adu̾sũ me consiliũ.
In crastinũ: iniecte st̃ manꝰ in me.
Iteratã dic̾es xp̃i traditionem.
Qͥnta enĩ feria: ioscło sũ suscep¬
tꝰ. Sexta feria tanꝙͣ cũ xp̃o iturꝰ
ad erucẽ. eontumeliose capt᷑ sũ:
ꝙ positꝰ in custodia publica. biui¬

Expanded text:
n mentiar. In turre Cenomanensium Rotrocus in vinculis tenebatur. Ad eum metu mortis trepidum vocatus accessi. Deinde mihi confessus est, domui suae disposuit, testamentum fecit, Ecclesiis distribuit. Quod ut illibatum permaneret, submissis a me precibus impetravit quatenus ego ipse matrem ejus adirem, de testamento testimonium perhiberem, inhiberem ne quis illud minuere praesumeret, ne quis omnino tentaret annullare. Factum est ut comes postulavit. Ivi quo utinam pedem non tulissem. Mater comitis in osculo me suscepit, applausit testamento, gratias agens quod gratia comitis accessissem. Rem taliter factam, nec filius, nec mater diffitetur. Eadem die initum est adversum me consilium; in crastinum injectae sunt manus in me. Iteratam diceres Christi traditionem. Quinta enim feria in osculo sum susceptus. Sexta feria, tanquam cum Christo iturus ad crucem, contumeliose captus t positus in custodia publica. Divi
Abbreviated transcription (Latin):
re te: qd̾ in uincłis tenem᷑ iuxta
latia defuissent. Ep̃c enĩ es: ꝙ il¬
lud xͥ legis ꝙ intelligis. In carce̾
multiplici custodia it̾m cͥcunsey¬
tũ. ab eo erigi: qd̾ constat ñ ddebe¬
ri. amͦ nͥ eum uisites: ñ ignoran¬
tie deputabit᷑ s culpe. Uisitet gͦ

Expanded text:
re te, quod in vinculis tenemur juxta latia defuissent. Episcopus enim es, et illud legis et intelligis: In carcere multiplici custodia iterum circumspectum ab eo exigi quod constat non deberi. Amodo, nisi eum visites, non ignorantiae depu
Abbreviated transcription (Latin):
humoris. in qͥ radicẽ ñ habet sem̃
u̾bi dei. In om̃ib enĩ his non est
au̾sus furor eiꝰ: s adhuc manꝰ eius
extenta. Missũ deniq ẽ ad comitẽ
Rotrocũ. relata ei caꝑtio mea: con¬
fusio ꝙ ignominia sua. Is pͥmo in
corde ꝙ corde locutꝰ: tandẽ climitti
me ꝯsatiffieri eccłe nuntiauit.
Ac ne simulatoie loqͥ putaret᷑.
abscisos de capite suo capillos ma.¬
t sue tͣnsmisit. addens hub̾tũ in
me ũ minorẽ sibi inruriã intulis¬
se: ꝗͣ si reliqͦs ustulasset. In om̃ib
his ñ ẽ au̾sus furo ux eiꝰ s adhuc¬

Expanded text:
in quo radicem non habet semen verbi Dei. In omnibus his non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. Missum denique est ad comitem Rotrocum, relata ei captio mea, et confusio et ignominia sua. Is primo in corde et corde locutus, tandem dimitti me, et satisfieri Ecclesiae nuntiavit; ac ne simulatorie loqui putaretur, abcissos de capite suo capillos, matri suae transmisit, addens Hubertum in me non minorem sibi injuriam intulisse quam si reliquos abstulisset. In omnibus his non est a
Abbreviated transcription (Latin):
umilis cenomannoꝵ ep̃c .I. ã.
sue dñe atq dilecte: bonos e¬
uentꝰ ex bono ꝓm̃eri pͥncipio. Qͦd
te dñam appello: nou̾is ẽẽ meriti
tu. qd̾ dilectã: debiti mei. Sponsa
dñi mei: dña mea ẽ. Hinc ẽ qd̾ pu¬
lor te dei emulatione. Uapularem
S ponsa dni iħu xp̃i es. Ad regis cam¬
plexꝰ: de cubiculo militis tͣducta es.
Uxor hoĩs: uxor dei facta es. Nolo tñ
repudiũ timeas. qr cũ uirgo esses: ho¬
minẽ deo. regẽ militi p̃tulisti. Osẽẽ
nr̃. meretͥcem ducit uxorẽ. Moyses
ethiopisse comugio delectat᷑. Inde
sitim xp̃c extinguit: samaritana
pocłm administͣt. In plateis ꝙ
iucis. pauꝑes & debiles. cecosꝙ clau¬
dos eũngłm querit: unde paͥffa¬

Expanded text:
lis Cenomanorum episcopus H. suae dominae, atque dilectae, bonos eventus ex bono promereri principio. Quod te dominam appello, noveris esse meriti tui; quod dilectam, debiti mei. Sponsa domini mei domina mea est. Hinc est quod te pulor te Dei aemulatione. Vapularem Sponsa Domini Jesu Christi es. Ad Regis amplexus de cubiculo militis traducta es. Uxor hominis, uxor Dei facta es. Nolo tamen repudium timeas, quia cum virgo esses, hominem Deo, Regi militem praetulisti. Osee noster meretricem ducit uxorem ; Moyses Aethiopissae conjugio delectatur . Unde Christus sitim exstinguit Samaritana poculum administrat . In plateis et vicis pauperes et debiles, 12 caecos et claudos Evangelium quaerit , unde do
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ miseri: qͦs constat ñ meruisse que
patiunt᷑. In adu̾sis siqͥdẽ felicitas qͦ¬
dam ẽ: quẽ reum putas eẽ: tñ in¬
nocentẽ. hinc ẽ qd̾ głam in uin¬
cłis. quoꝵ causa nob ẽ ꝓ solatio:

Expanded text:
sunt miseri, quos constat non meruisse quae patiuntur. In adversis siquidem felicitas quaedam est, quem reum putas, esse tamen innocentem. Hinc est quod gloriamur in vinculis, quorum causa nobis est pro solatio,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ñ anfẽt᷑ ab ea. Bonag marthe sol¬
licitudo: s optima pars marie. Bo
sidiũ. hec optima qm̃ qd̾ iam cõ¬
plectit᷑ est et̾num. Bona illa. qm̃
bonũ ẽ seminare. hec optima. qm̃¬
ne uł nullũ uł paruũ putes bonͣ.

Expanded text:
quae non auferetur ab ea Bona ergo est Marthae solquae non auferetur ab ea Bona ergo est Marthae sollicitudo, sed optima pars Mariae. Bonsidium: haec optima, quoniam quod jam complectitur est aeternum. Bona illa, quoniam bonum est seminare; haec optima, qune vel nullum, vel pa
Abbreviated transcription (Latin):
iħuxͥ Si gͦ ex ip̃o marche miniftio
q tua st̃ desidas: si plebi ełe ru¬
muscłos aucuparis. si ocruparis
car naliũ lenociniis uoluptatum
ꝓfecto nec martha es qͣm simulas.
lem: meliꝰ agis. Sic̃ maria sedes et
audis: optime agis. Bona enĩ est
actio. cuꝰ instantia licet contẽpla¬
tionis facultas deꝑeat: frat̃ tñ
noĩe iusti suscipit᷑. erogat᷑ etiam
ille panis qͥ descencdit de celo: et dãs
uitã mundo. Mesiꝰ tñ est fedendi
uicib administͣtoriã distinguere
sollicitudinẽ: ꝙ int̃ tediosas lye no¬
ctes. gͣto rachelis am plexu respirare.
Fi̾t ex hac ꝑmixtione cõꝑendiosus
ad suꝑos discuis: cũ mens eadem
mͦ de beatitudine satagit hoĩum
modo beatitudine participat
angłoꝵ. In illo semnnat᷑ qd̾ metat᷑ i
isto: qͥd ex semine sꝑet᷑ iam iudet᷑
Illud uͦ cursꝰ est ad brauiũ istud
calcar ẽ ad cursũ. Nam de singłari
oxarie studio qͥd loqͣr: cui saluato
solum. Maria optimã partẽ elegit

Expanded text:
i . Si ergo ex ipso Marthae ministerio quae tua sunt desideras, si plebiculae rumusculos aucuparis, si occuparis carnalium lenociniis voluptatum, profecto nec Martha es quod simulas, lem, melius agis. Si cum Maria sedes et audis, optime agis. Bona enim est actio, cujus instantia, licet contemplationis facultas depereat, frater tamen nomine justi suscipitur; erogatur etiam ille panis qui de coelo descendit, et dat vitam mundo. Melius tamen est sedendi vicibus, administratoriam distinguere sollicitudinem, et inter taediosas Liae noctes, grato Rachelis amplexu respirare. Fit ex hac permistione compendiosus ad superos discursus, cum mens eadem, modo de beatitudine satagit hominum, modo beatitudinem participat angelorum. In illo seminatur quod metatur; in isto quid ex semine speretur, jam videtur. Illud vero cursus est ad bravium, istud calcar est ad cursum. Nam de singulari Mariae studio quid loquar? cui solum s: Maria optimam partem elegit,
Abbreviated transcription (Latin):
erit reu̾tentẽ: qͥ mulierẽ suꝑ se
confitet᷑ exaltatã. Est autẽ celũ
patͥa tua. patͥa felix: ꝙ expeten¬
da gła sua. Ibi sp̃uales parentes
tui. parentes beati: parentes qͥ te
xp̃o genuer̾t. te p̃cesserunt ad
los tͥ sub lẏa quoq reditꝰ ẽ ne ti¬
meas. p̃paratus in uia uidebis an¬
głm magni consilii. nec dedignabi¬
tur ostendi filio uͥginis marie: qͥ dig¬
natꝰ ẽ fieri filiꝰ uͥginis eccłe. Eius
uisionis dulcedine. carnis tͥ lenoci¬
nia displiceb̃t. arescet male suasa
lũboꝵ concupiscĩa. int̾ior homo tu¬
us a t̾renis sufpensꝰ. pauca indul¬
gebit nat᷑e: nulla gule.

Expanded text:
ere revertentem, qui mulierem super se confitetur exaltatam. Est autem coelum patria tua, patria felix et expetenda gloria sua. Ibi spirituales parentes tui, parentes beati, parentes qui te Christo genuerunt, te praecesserunt ad los tibi, sub Lia quoque, reditus est ne timeas praeparatus. In via videbis Angelum magni consilii, nec dedignabitur ostendi filio virginis Ecclesiae, qui dignatus est fieri filius virginis Mariae. Ejus visionis dulcedine carnis tibi lenocinia displicebunt, arescet malesuasa lumborum concupiscentia. Interior homo tuus a terrenis suspensus, pauca indulgebit naturae, nulla gulae.
Abbreviated transcription (Latin):
mari& spacioso. dũ reptilia quoꝵ
ñ est nim̾us exagitant. qr in m̃te¬
nltꝰ uelut forenses sentiunt: ad qͥetẽ
contẽplationis ñ ꝑtingunt. Nͥeq
enĩ fieri pot̾. ut aliqñ loquat᷑
cũ dño: qͥ etiã silens eũ toto mun¬
do sabulat᷑. Lalem miser ego fabure¬
lig̾um ꝓfiteor. talẽ cͥcunfero sac̃do¬
tem: qͥ cũ totã diem comuĩsandis ex¬
pendo animalib. nec unũ saltẽ mo¬
mentũ ꝯsetuandis impendo animab.
Occursant inimica sp̃us meo negoera.
q me sibi totũ uendicant. qͣ secretũ
furant᷑ orationũ: q̃ siuis tẽꝑib eccła¬
stica defraudant officia. q̃ uelut mo¬
dicũ diurnis inseuiunt acuileis: in¬
festant etiã dormientẽ. Et qd̾ absq
lacmis uix possũ confiteri. suirẽpens
furtiua causaꝵ recordatio. miserũ
dep̾cor: assultu cͥcunuallor. Taliim
nob̾ occurs infestationũ. uolueres
illas figͣasse reppies: de qͥb ꝑ moysen
dicit᷑. Descenderunt uolueres suꝑ ca¬

Expanded text:
mari et spatioso, dum reptilia, quorum non est numerus, exagitant, quia in mente velut forenses tumultus sentiunt, ad quietem contemplationis non pertingunt. Neque enim fieri potest ut aliquando loquatur cum Domino, qui etiam silens, cum toto mundo fabulatur. Talem ego miser fabuligerum profiteor, talem circumfero sacerdotem, qui cum totam diem conservandis expendo animalibus, nec unum saltem momentum conservandis impendo animabus. Occursant inimica spiritui meo negotia, quae me sibi totum vindicant, quae secretum furantur orationum, quae suis temporibus ecclesiastica defraudant officia, quae velut modicum diurnis insaeviant aculeis, infestant etiam dormientem. Et quod absque lacrymis vix possum confiteri, subrepens et furtiva causarum recordatio, miserum deprecor, assultu circumvallor. Talium nobis occursus infestationum, volucres illas figurasse reperies, de quibus per Moysen dicitur: Descenderunt volucres super ca
Abbreviated transcription (Latin):
detͣho: s labori requiẽ. seruituti
p̃fero lib̾tatẽ. Uirgmitas enĩ. qͣ¬
clam carnis lib̾tas ẽ nichil illi de¬
bens seruituti. de qua dic̃ apłs.
Mulier ñ ht potestatẽ corꝑis sui.
s uiꝵ. Hirginitas maritalis igna¬
ra negocii. ñ labores puerꝑe: ñ
noui partꝰ spurcicias exꝑit᷑. uie¬
ginitas. uigilias nutͥcis ignorans.¬
ꝙͣ multa suppellectile. qͥb sorbiciũ¬
culis alũpnus indigeat: ñ reqͥrit.
yginitas contenta paruo. sollici

Expanded text:
detraho, sed labori requiem, servituti detraho, sed labori requiem, servituti praefero libertatem. Virginitas enim quaedam carnis libertas est, nihil illi debens servituti, de qua dicit Apostolus: Mulier non habet potestatem corporis sui, sed vir . Virginitas maritalis ignara negotii, non labores puerperae, non novi partus spurcitias experitur. Virginitas quam multa supellectile, quibusve sorbitiunculis alumnus indigeat, non requirit. Virginitas contenta parvo, sollici
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnta fecundã sauciet anxietas.
quo ftilis merore erueiet᷑. Si for¬
mosa ẽ. difficile caret infamia:
deformẽ maritꝰ asꝑnat᷑. Num qͣm
lectus ẽ sine rixa: cuiꝰ uł pudet
uł tedet conuigalẽ. Porro conse¬
quens ẽ. ut ei uir displiceat: que
uiro plac̾e non qͣrit. Que gͦ querit:
sagaciores sollicitat atucłas. male¬
ficiis assidet. ꝙ ut acqͥrat gr̃am:
ꝑicit innocentiã. Que gͥ qͥes ẽ aĩe.
cui uł maritꝰ ẽ ꝓ supplicio: uł con¬
scientia ꝓflagello: his acceluit
innum̃e formidandi seminis mo¬
lestie. qͦ conceptũ nuntiant: natã
ꝓsecunt᷑. uultꝰ pallor inficit: caput.
u̾tigine fatigat᷑. Renũ dolor assi¬
cduus: stomachi freqͦns indignat᷑o.
esurit᷑ etiã int̾ delicias: ꝙ qͥbydã
nubecłis cͥconuolantib. ocłi tene¬
brescunt. Hec ꝙ alia nuptiaꝵ st̃
incõmoda. qͦ num̾are longũ du¬
cens apłs: tͥbulationẽ inqͥt susti¬
nebunt huimodi. Non tñ nuptiis

Expanded text:
quanta fecundam sauciet anxietas, quanta fecundam sauciet anxietas, quo sterilis moerore crucietur. Si formosa est, difficile caret infamia; deformem maritus aspernatur. Nunquam lectus est sine rixa, cujus vel pudet vel taedet conjugalem. Porro consequens est ut ei vir displiceat quae viro placere non quaerit. Quae non quaerit, sagaciores sollicitat aniculas, maleficiis assidet, et, ut acquirat gratiam, projicit innocentiam. Quae igitur quies est animae, cui vel maritus est pro supplicio, vel conscientia pro flagello? His accedunt innumerae formandi seminis molestiae, quae conceptum nuntiant, naturam persequuntur. Vultum pallor inficit, caput vertigine fatigatur, renum dolor assiduus, stomachi frequens indignatio. Esuritur etiam inter delicias, et quibusdam nubeculis circumvolitantibus oculi tenebrescunt. Haec et alia nuptiarum sunt incommoda, quae numerare longum ducens Apostolus, tribulationem, inquit, sustinebunt hujusmodi . Nec tamen nuptiis
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ferunt᷑. s eis erugo suspecta ẽ
ẜ tinea demolit᷑. s insidiant᷑ latiũ¬
cłi: s timet᷑ maioris uiolentia po¬
testatis. Earũ spe pudoris abicẽ
uenustatẽ: seip̃m ꝑseqͥ ẽ. Magni
qͥppe boni riuna querit: unde ui¬
te nr̃e carꝰ quoq successor inuide¬
at. Incõꝑabili cõꝑatur p̾cio. qͦ
fur sollicitet᷑ ut asportet: dñs
ut seruet. Nescit a qͣnta ħedita¬
te decedit quisqͥs. ut heredes re¬
linqͣt similitudinẽ deponit an¬
geloꝵ. an nescis qr hi qui neq
nubunt. neq nubunt᷑: nixta e¬
uangłm similes st̃ angłis dei:
an ignoras hui boni magnitudi¬
nẽ: Nũqͥd ñ intelligis sabbatũ
uͥginitatis: Sabb̃m consilii: ñ p̃¬
cẽpti: Sabb̃m qͦ feriat᷑ ab omni¬
oꝑe carnis caro: q̾ sapit qͥddam
supͣ carnẽ caro: Nesciunt uͥgines
qd̾ ex maritali licentia mulieb̾s
sustinet infirmitas. Nesciunt in¬
qͣm qͥb uxor subiciat᷑ iniuriis:

Expanded text:
praeferuntur, sed eis aerugo suspecta est, praeferuntur, sed eis aerugo suspecta est, sed tinea demolitur, sed insidiantur latrunculi, sed timetur majoris violentia potestatis. Earum spe pudoris abjicere venustatem, seipsum persequi est. Magni quippe boni ruina quaeritur, unde vitae nostrae rarus quoque successor invideat. Incomparabili comparatur pretio, quo fur sollicitatur, ut asportet, Dominus ut servet. Nescit a quanta haereditate decidit quisquis, ut haeredes relinquat, similitudinem deponit angelorum. An nescis 63 quia ii qui neque nubunt neque nubentur, juxta Evangelium, similes sunt angelis Dei? An ignoras hujus boni magnitudinem? Nunquid non intelligis sabbatum virginitatis, sabbatum esse consilii, non praecepti; sabbatum quo feriatur ab opere carnis caro, quo sapit quiddam supra carnem caro. Nesciunt virgines quid ex maritali licentia muliebris sustineat infirmitas. Nesciunt, inquam, quibus uxor subjiciatur injuriis,
Abbreviated transcription (Latin):
uł inanis spes decipit: uł dila¬
tio cruciat expectantes. Pret̾ẽa
ex nuptiis nulla sꝑat᷑ impune
felicitas: ꝗͣ pͥmo necesse ẽ qͣdã
carnis contumelia cõꝑari. Infe¬
licit̃ ei succedit᷑: que successũ uͥ¬
ginitatis mercat᷑ impendio.
Magni soboles emit᷑. cuiꝰ concep¬
tꝰ infestatio ẽ ꝑudicie: partꝰ
uite. Ea in lucẽ ꝓg̾diens. auspi¬
ciũ sollicitudinis ẽ: ñ mat̾ia
gaudioꝵ. Uiciosa qͥppe ꝓgeni¬
es: odiũ suscitat. Cũ uͦ bona:
timor nascit᷑ amittendi. Quis
qͥ uł inflãmat᷑ odio: uł timo¬
re cruciat᷑. fortasse docet᷑ emo¬
lum̃to dotis & uarie supelle¬
ctilis accessu: incõmoda p̃sc̃¬
ptaꝵ suppleri nuptiaꝵ. Cet̾m
sic̾ huiꝰ dampni nulla ẽ refor¬
matio: sic om̃is cõpensatio in¬
ferioꝵ. Impar m̾cimonium
ẽ breuẽ questũ. lacture ꝑhen¬
ni cõꝑare. Minꝰ sibi ꝓuidet:
hsqus gre uͥginitatis aliqͥd
anteponit. Uirginitati tñ diuiitie

Expanded text:
vel inanis spes decipit, vel dilavel inanis spes decipit, vel dilatio cruciat exspectantes. Praeterea ex nuptiis nulla speratur impune felicitas, quam primo necesse est quadam carnis commistione comparari. Infeliciter ei succedit, quae successum virginitatis mercatur impendio. Magni soboles emitur, cujus conceptus infestatio est pudicitiae, partus vitae. Ea in lucem progrediens, auspicium sollicitudinis est, non materia gaudiorum. Vitiosa quippe progenies odium suscitat. Cum vero bona est, timor nascitur amittendi. Quis vel inflammatur odio, vel timore cruciatur? Fortasse dicetur emolumento dotis et variae supellectilis accessu incommoda praescriptarum suppleri nuptiarum. Caeterum, sicut hujus damni nulla est reformatio, sic omnis compensatio inferior. Impar mercimonium est, brevem quaestum jactura perenni comparare; minus sibi providet quisquis gratiae virginitatis aliquid anteponit. Virginitati tamen divitiae
Abbreviated transcription (Latin):
quiũ inuiriis ut ferunt exac̃baᷤ.
Incubuit timor tuus & tuoꝵ suꝑ
eos. Bũq ꝑsona ar guit᷑ astucie:
suspecta ẽ unu̾sitas parentele.
Parentare credunt astuciã. ꝙu
lixis argucias. exꝑti: metuunt
danaos & dona ferentes. Inde &
uix aliquẽ suscipient ꝓ te: qͥ ꝓpt̃
te p̃iudicant uiuu̾sis. Si us ergo
ꝑting̾e qͦ tendis: alia eundũ est
uia. dediscende si qͦ p̃cesserunt
iniurie. sermo suspendendꝰ ama
rior. obsequiis insistendũ: blan¬
diri oportet ñ detͣhere potestati.
his enĩ tẽꝑib: beneficiũ ñ acqͥrit
ꝙ ne cultores suos remun̾ent offen¬
sos. conqͣrunt᷑. Suꝑ qͦ nͥ fallor nõ
andegauensẽ accusab̃ ep̃m: si benig¬
nũ. si filiũ pacis inuen̾it.
onsid̾anti mͥ uotũ tuũ uotũ
bonũ: suborta ẽ de ꝓposito
leticia. De lapsu metꝰ. emulatio de
des ꝓcreare. dotales tabulas
nuptiali debito ꝓm̾eri. eas ali¬
qd sõpniantes ex ꝓle solatiũ.

Expanded text:
quium, injuriis, ut ferunt, exacerbas. quium, injuriis, ut ferunt, exacerbas. Incubuit timor tuus et tuorum super eos, dumque persona arguitur astutiae, suspecta est universitas parentelae. Parentare credunt astutiam, et Ulyssis argutiam experti, metuunt Danaos, et dona ferentes. Unde et vix aliquem suscipient pro te, qui propter te praejudicant universis. Si vis ergo pertingere quo tendis, alia eundum est via; dediscendae si quae praecesserunt injuriae; sermo suspendendus, et majorum obsequiis insistendum. Blandiri oportet, non detrahere potestati. His enim temporibus, beneficium non acquirit et ne cultores suos remunerent, offensos conqueruntur. Super quo, nisi fallor, non Andegavensem accusabis episcopum, si benignum, si filium pacis invenerit.onsideranti mihi votum tuum, votum bonum, suborta est de proposito laetitia, de lapsu metus, aemulatio de des procreare, dotales tabulas nuptiali debito promereri. Eas, aliquod somniantes ex prole solatium,
Abbreviated transcription (Latin):
N degauensẽ ꝓ te conueni pon¬
tificẽ: sedulꝰ qͥdẽ s inutilis
int̾essor. Relata ẽ ei ꝓmotio tua
labor tuus: & confusio tua. Incul
ad p̃mium doceret᷑. Excanonicari
postulabas. tuũq nepotẽ tͥ sub¬
stitui.morib insignẽ: & ad litt̃a¬
lem scĩam coeuis excultũ discipli¬
nis. Unde & ep̃o qͥd consulerem
secreti. &ploranti ne differas in¬
qͣm qd̾ r ogauis. ut si diligis satiᷤ¬
fiat amico. si ñ diligis: longe fi¬
at in imicꝰ. Approbanda ẽ cõmu¬
tatio. qͣ uł augebit deuotionẽ
uł reqͥem cõꝑabit. Si gͦ bñ de te
ꝓm̃ruit obsequere. si suspectꝰ est
ꝓserib̾e. disce uł ingͣti cau̾e no¬
men: uł insidias amoliri. Hisil¬
le fractꝰ abscessit. bonã secũ re¬
portans uoluntatẽ: qͣ tͥ ñ mercede
pacis. s amicicie cõpendio succeᷤᷤ¬
sor crearet᷑. Actum putabã cũ
didici sp̃m p̾sulis ĩmutatũ. cano¬
nicos obnitentes factu difficile eoᷤᷤ
tͥ morigerari: qͦs cũ similes. obse¬

Expanded text:
Andegavensem pro te conveni pontificem, sedulus quidem, sed inutilis intercessor. Relata est ei promotio sua, 81 labor tuus, et confusio tua. Inculcad praemium doceretur. Excanonicari postulabas, tuumque nepotem tibi substitui, moribus insignem, et ad litteralem scientiam coaevis excultum disciplinis. Unde et episcopo quid consulerem secretius exploranti, ne differas, inquam, quod rogaris, ut si diligis, satisfiat amico; si non diligis, longe fiat inimicus. Approbanda est commutatio, qua vel augebis devotionem, vel requiem comparabis. Si ergo bene de te meruit, obsequere; si est suspectus, proscribe. Disce vel ingrati cavere nomen, vel insidias amoliri. His ille fractus abscessit, bonam secum reportans voluntatem, qua tibi, non mercede pacis, sed amicitiae compendio successor crearetur. Actum putabam, didici spiritum praesulis immutatum, canonicos obnitentes, factu difficile, eos tibi morigerari, quos, cum simules obse
Abbreviated transcription (Latin):
licet eã u̾itas optimã testaret᷑ diceis.
Maria optimã partẽ eleg̃. q̃ non
auferet᷑ ab ea. ꝑ mariam gͦ q̃ seden¬
di requiẽ nullo administrationis
int̾rupit negocio. soli uacantes con¬
tẽplationi sic̃ oꝑinor expͥmumt᷑ qͥ
nio huic publico specłatiuã p̃feren¬
tes solitudinẽ: cũ apło dicunt. Nr̃a
autẽ conu̾satio in ceł ẽ. De talib ꝓpħa.¬

Expanded text:
itas optimam testaretur, dicens: Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Per Mariam ergo, quae sedendi requiem nullo administratorio interrupit negotio, soli vacantes contemplationi, sicut opinor, exprimuntur, qui nostro huic publico speculativam praeferentes solitudinem, cum Apostolo dicunt: Nostra autem conversatio in coelis est . De talibus P
Abbreviated transcription (Latin):
ad suꝑos int̾clusũ. sublata celi
t̃req cõmercia. qͥb sic int̾eras
reb hõium: ut & colloqͥis int̾esses
angłoꝵ. Unde tanto teneri amisse
contẽplationis ꝙ fructũ cõmemo¬
ias. &. reqͥem suspiras: qͣnto in agũ¬
da alioꝵ cura muiꝰ inuenis secur¬
tatis. plus laboris. S si sollicite con¬
sidas. actiua uita mat̾ia ẽ ad glo¬
riã: non descensꝰ ad riunã. Quod
ne te uelut ignotũ tͣnseat: paulo
altius ne tedeat inchoabo. Contẽ¬
platiuã uitam k̾̃me frat̃ atq ac¬
tiuã. aliq̃ñ qͥdem in eodẽ: aliqn
qd̾e in liu̾sis seꝑatas inuenies. Qd̾
ut nob̾ saere ꝙ mystice demonstrent
hystorie. lacob deducat᷑ in mediũ:
cui uachel s lia. typꝰ sciłc utriq ui
montib orans: siuis eos figͣabat
studiis. In qͥb sic inuicẽ p̾seripte
consonant ꝓfessiones. ut nec actio
b̾nacłis cũ ppło: ꝓ ppło in excelsis
cũ dño loquebatuꝵ. Sic petiꝰ int̾¬
misso pastoralis ꝓuidentie negocio.

Expanded text:
sum, sublata coeli terraeque commercia, quibus sic intereras rebus hominum ut et colloquiis interesses angelorum. Unde tanto tenerius amissae contemplationis et fructum commemoras et requiem suspiras, quanto in agenda aliorum 68 cura minus invenis securitatis, plus laboris. Sed si sollicite consideras, activa vita materia est ad gloriam, non descensus ad ruinam. Quod ne te velut ignotum transeat, paulo altius, ne taedeat, inchoabo. Contemplativam vitam, charissime frater, atque activam, aliquando quidem in eodem, aliquando autem in diversis separatas invenies. Quod ut nobis sacrae ac mysticae demonstrent historiae, Jacob deducatur in medium, cui Rachel et Lia, typus scilicet utriusque montibus orans , suis eos figurabat studiis, in quibus sic invicem praescriptae consonant professiones, ut nec actio bernaculo cum populo, pro populo in excelsis cum Domino loquebatur. Sic Petrus, intermisso pastoralis providentiae negotio,
Abbreviated transcription (Latin):
n̾e ex secreto specłationis ad publi¬
cũ doctͥne ꝓdeunt: nc̃ ex doctrine
publico. secretũ specłatiie repetũt
lib̾tatis. hũ ꝓfecto qd̃ in administͣ¬
toria dispensatione delinquunt.
in sacͣrio contẽplationis deplorant:
qd̾ autẽ in contẽplatione aspiciunt.
ꝓut ẽ opꝰ ad subditos reportant.
Qd̃ autẽ inͣ qͥbdã sit actio. in qͥb¬
dã uͦ contẽplatio tm̃ refulgeat:¬
I maria nob̾ & martha deñciant.
Quaꝵ studũs utͣmq fig᷑ari utã
nos sac eloquia docuer̃t. Maria
qͥppe sedisse tm̃ legit᷑ & audisse. nec
aliqñ sorori subuenisse decursanti:
licet eiꝰ auxiliũ quacdã m̃tis amari¬
tudine. sorer auxia pꝰtularet dicens.
Dñe ñ ẽ tͥ cure qd̾ soror mea reliqͥt
me solã ministͣre: Dic gͦ illi ut me ad¬
iuiuet. Martha qͦ neqͣqͣm memorat᷑.

Expanded text:
nunc ex secreto speculationis ad publicum doctrinae prodeunt, nunc ex doctrinae publico secretum speculativae repetunt libertatis. Hi profecto quod in administratoria dispensatione delinquunt, in sacrario contemplationis deplorant. Quod autem in contemplatione aspiciunt, prout opus est, ad subditos reportant. Quod autem sola in quibusdam sit actio, in quibusdam vero contemplatio tantum refulgeat, Maria nobis et Martha denuntiant, quarum studiis utramque figurari vitam, sacra nos eloquia docuerunt. Maria quippe sedisse tantum legitur, et audivisse, nec aliquando sorori subvenisse discursanti, licet ejus auxilium, quadam mentis amaritudine, soror anxia postularet, dicens: Domine, non est tibi curae quod soror mea reliquit me solam ministrare; dic ergo illi ut me adjuvet . Martha
Abbreviated transcription (Latin):
Pret̾ea ad miserabiles torm̃toꝵ of
tu. sepiꝰ illud. ꝓpħicũ cõmemorats:
qͥs diuare pot̾it cũ ardorib sem¬
pit̾nis: Angebant deuotionẽ tuã¬
nc inspecta cdãpnatoꝵ supplicia:
nc p̃mia beatoꝵ. Sic inferioris ac
suꝑioris irrigui nouus possessor
effectꝰ: totꝰ in lacrimas qͣs prius
delictoꝵ conscĩa ꝓfud̾as. dilatati¬
one gre diffluebas. hos tͥ contẽpla¬
tio ꝓuocabat affectꝰ. his t obtutib
ꝑ celestes deãbulabas mansiones
s. doleus animã tuã tã tediosium
cũ carne pepigisse hospiciũ: cum
apło cant᷑abas. Cupio dissoluis eẽ¬

Expanded text:
Praeterea ad mirabiles tormentorum Praeterea ad mirabiles tormentorum tu, saepius illud propheticum commemorans: Quis durare poterit cum ardoribus sempiternis? Augebant devotionem tuam inspecta damnatorum supplicia, nunc praemia beatorum. Sic inferioris et superioris irrigui novus possessor effectus, totus in lacrymas quas prius delictorum conscientia profuderas, dilatione gloriae diffluebas. Hos tibi contemplatio provocabat affectus. His obtutibus per coelestes deambulabas mansiones, et dolens animam tuam tam taediosum cum carne pepigisse hospitium, cum Apostolo cantabas: Cupio dissolvi e
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit. Occurrebat eis disposi¬
tissima lex suꝑne rei publice. que
de regno dĩ sic oĩa collig̃ scandala.
ut suꝑiori nemo inuideat: nemo
parẽ dedignet᷑. Uid̾e uidebaris
insignitas pudicie. lilio uͥgines.
martyres rosis: ꝙ uiolis confessoreᷤ
Foꝵ głam cognitione diuinitatis
dissimilẽ: coniectabas et̾uitate coe¬
qualẽ. In om̃ium tñ sinu. mñsurã
ita bonã uidebas ꝯ confertã. ita co¬
agitatã & suꝑeffluentẽ: ut potius
bnficium grẽ ꝙͣ. uirtutis p̃mium
bas. secretiore consicłans intuitu.
qͣnta deo caritate coħeant. qua ei
submittant᷑ humilitate. ꝙͣ. officiose
discursent: missi ꝓpt̾ eos qui ħedi¬
tatẽ capiunt salutis. Et qm̃ legisse
ste ñ dubito. angłi eoꝵ semꝑ uidñt
faciẽ patris mei. suũ unicuiq an¬
głm assignabas. tuo de te beatum
illud ingerens gaudiũ: de qͦ in eũn¬
głio dñs ait. Gaudiũ ẽ angłis dei:
suꝑ uno peccatore penitentiã agñte.

Expanded text:
intelligit. Occurrebat illis disposiintelligit. Occurrebat illis dispositissima lex supernae reipublicae, quae de regno Dei sic omnia colligit scandala, ut superiori nemo invideat, nemo parem dedignetur. Videre videbaris insignitas pudicitiae lilio virgines, martyres rosis, violis confessores. Eorum gloriam cognitione divinitatis dissimilem conjectabas, aeternitate coaequalem. In omnium tamen sinu mensuram ita bonam videbas et confertam, ita coagitatam et supereffluentem , ut potius beneficium gratiae quam virtutis praemium bas, secretiore considerans intuitu quanta Deo charitate cohaereant, qua ei submittantur humilitate, quam officiose discurrant, missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis; et quoniam te legisse non dubito: Angeli eorum semper vident faciem Patris mei , suum unicuique angelum assignabas, tuo de te beatum illud ingerens gaudium, de quo in Evangelio Dominus ait: Gaudium est angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente .
Abbreviated transcription (Latin):
liciis animi ꝓpulsaret inecliã. Sapi¬
diora confiteris fercła. qͣ maria se¬
dens & audiens accipit: qͣm qͤ mar¬
tha satagens p̾ꝑat & apponit. In
his & enĩ panis hoĩum: in illis ãu¬
erogat panis angłoꝵ. In illa diuitiᷤ
m̃sa: nicħ est qd̾ fastidiat᷑ oblatum.
qd̾ non desicłet saturatꝰ. Ad hane
om̃s anime tue sensꝰ. uelut quidam
conuiue recubantes. sp̃ualiũ uarie¬
tate saciabant᷑ fercłoꝵ. degꝰ tantes
inde qd̾ congrueret singłis: qd̾ suffi¬
c̾et uniu̾sis. Ibi m̃tis auditu. celesti¬
um hauriebas melodiã canticoꝵ.
& in plateis suꝑne syon. angłicũ tͥ
resultabat alła. Afflabat ibi nares
tuas odor uite ad uitã. ꝙ aura flo¬
res rosaꝵ s lilia spirans conualliũ:
uer et̾nũnciabat. Ibi etiã panẽ
angłoꝵ manducabas hõ: panẽ qͥ
de celo descendit ꝙdat uitã mun¬
do. Qnta autẽ gła m̃tis tue ostñ¬
deret ocłis: nemo nͥ qͥ eam diligit

Expanded text:
liciis animi propulsaret inediam. Sapiliciis animi propulsaret inediam. Sapidiora confiteris fercula, quae Maria sedens et audiens accipit, quam quae Martha satagens praeparat et apponit. In his etenim panis hominum, in illis autem panis angelorum. In illa divitis mensa, nihil est quod fastidiatur oblatum, quod non desideret saturatus. Ad hanc omnes animae tuae sensus, velut quidam convivae recumbentes, spiritualium varietate satiebantur ferculorum, degustantes inde quod congrueret singulis, quod sufficeret universis. Ibi, mentis 67 auditu, coelestium hauriebas melodiam canticorum, et in plateis supernae Sion angelicum tibi resultabat alleluia. Afflabat ibi nares tuas odor vitae ad vitam , et aura, flores rosarum et lilia spirans convallium , ver aeternum nuntiabat. Ibi etiam panem angelorum manducabas homo , qui de coelo descendit, et dat vitam mundo . Quanta autem gloria mentis tuae ostenderetur oculis nemo, nisi qui eam diligit,
Abbreviated transcription (Latin):
tans in t̾ris om̃ib siuis: apud in¬
feros et̾nam pepigit mansionẽ.
citie liliũ ne marcescat. irrigare
memineris.
su parit̃
& necessitate didicimꝰ. uł ad ami¬
cos ut consulant: uł ad medicos ut
curent confug̾e uuln̾ati. Ea ꝓfecto
latione contͥtionẽ sp̃c s m̃tis angꝰ¬
uł amici consilio penitꝰ abscecłent:
uł aliqd̃ inuenirent ex solacio re¬
mediũ. Ereptũ tͥ deplorans adopta¬
re reqͥem contẽplationis: ꝯ actiue
sarcinã sollicitudinis inuitũ su¬
stin̾e. Ad pedes dñi iħu cũ maria
sedebas. & ecce cũ martha iub̾is
miniftͣre. animũ tuũ racheł sp̃es
illex̾at: ꝙ nc̃ subinducte tͥ lie mo¬
rigerari cõpelleris. cuiꝰ licet colla¬
tereris ad sobolẽ: lippam tñ fastidiᷤ
& deformẽ. Recordaris ꝗͣ. delinita
fiũt sub rachele iocunditas: qͣm
dura sub sorore ꝓuincia. Recorda¬
ris inqͣm quas tibi xp̃c amplectenti
pedes eiꝰ epulas ministͣret: quibde¬

Expanded text:
tans in terris, omnibus suis apud intans in terris, omnibus suis apud inferos aeternam pepigit mansionem. citiae lilium ne marcescat, irrigare memineris.su pariter et necessitate didicimus vel ad amicos ut consulant, vel ad medicos ut curent confugere vulneratos. Ea profecto ratione contritionem spiritus et mentis anguvel amici consilio penitus abscederent, vel aliquod invenirent ex solatio remedium. Ereptam tibi deploras adoptaae requiem contemplationis, et activae sarcinam sollicitudinis invitum sustinere. Ad pedes Domini Jesu cum Maria sedebas, et ecce cum Martha juberis ministrare. Animum tuum Rachelis species illexerat, et nunc subinductae tibi Liae morigerari compelleris, cui, licet collatereris ad sobolem, lippam tamen fastidis et deformem. Recordaris quam delinita fuerit sub Rachele jucnnditas, quam dura sub sorore provincia. Recordaris, inquam, quas tibi Christus amplectenti pedes ejus epulas ministraret, quibus de
Abbreviated transcription (Latin):
dore nataliũ głat᷑. affectat᷑ decor
& qͥcqͥd aliud qͣm qd̾ natum est.
ocłos fascinat intuentes. odiũ ꝓ
simplex ocłs: totũ corpꝰ lucidum
faciet. Generosa ñ attendit noĩa:
gn̾ationem eiꝰ tñ qͥs enarrabit:
In decrepitas ardet anicłas: pͥmo¬
genitꝰ ante omnẽ creaturã. Nullã
diffitet᷑. huiꝰ ꝙenĩ ratio discidii:
sola m̃tis ẽ corruptela. Mentis de¬
formitas offendit uirũ. sponsalia
diripit. abiudicat dotẽ: eliminat
introductã. Mentẽ tuus amans ex¬
plorat: & ex eiꝰ qualitate uł clictat
repudiũ. uł maritũ pollicet᷑. Hine
autẽ suspecta ẽ suꝑbia: nec fieripͣ
ut cũ eo in gr̃am reu̾tatur. Di̾sũ
q utͥq hospiciũ. nec in eodẽ coha¬
bitant animo: qͥb eohabitare ñ li¬
cuit in celo. In celo nuirũ nata
ẽ suꝑbia. s uelut ĩ memor qͣ inde
uia ceciłit: illuc ultͣ redire ñ no¬
uit. Eadẽ a suꝑnis corruens ꝯparẽ¬

Expanded text:
dore natalium gloriatur. Affectatus decor, dore natalium gloriatur. Affectatus decor, et quidquid aliud, quam quod natum est, oculos fascinat intuentes, odium prsimplex oculus totum corpus lucidum faciet . Generosa non attendit nomina; generationem tamen ejus quis enarrabit? In decrepitas ardet anniculas, primogenitus ante omnem creaturam . Nullam diffitetur: hujus etenim ratio dissidii, sola mentis est corruptela. Mentis deformitas offendit virum, sponsalia diripit, abjudicat dotem, eliminat introductam. Mentem tuus amans explorat, et ex ejus qualitate vel dictat repudium, vel maritum pollicetur. Huic autem suspecta est superbia, nec fieri potest ut cum eo in gratiam revertatur. Diversum est utrique hospitium, nec in eodem cohabitant animo, quibus cohabitare non licuit in coelo. In coelo nimirum nata est superbia, sed velut immemor qua inde via ceciderit, illuc ultra redire non novit. Ea de supernis corruens, et paren