comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtulit pauꝑ. diues arguebat᷑. cum diues
excepit peña. pauꝑ uindicabat᷑. Quid sͥ
autẽ uult. qd̾ m̾etͥces lauerunt in san¬
guine eiꝰ. nͥ forte ut m̾etͥcia queda in illa
feritate fuisse regis ꝑfidia ꝓderetur.
uł eruenta luxuries. qͥ sie fuit luxurios.
ut holus desicła ret. sic cruentꝰ. ut ꝓpt
holus hominẽ occidẽt: Digna auarum.
digne auariciȩ pena consumit. Deniq &
ierabel ipsam comeder̃t canes: ⁊ uolues
cęli: ut ostenderet᷑ qd̾ spũalis neqͥtiȩ fiat
p̃da de diuitis sepultura. fugies gͦ di
di flagiciũ. Noli eẽ. acab ut possessioñe
insinitam concupiscas. non tͥ cohabitet
ierabel illa feralis auaritia. quȩ tibi cru¬
enta ꝑsuadeat. quȩ cupiditates tuas nõ
Desidata posse deris. quȩ te faciat nudũ.
eũ diues fueris. Pauꝑiorem enĩ se udi¬
cat. om̃is abundans. qͥa sͥ deesse arbit e.
qͥeqͥo ab aliis possi detur. Toto mundo

Expanded text:
pertulit pauper, diues arguebatur, cum diues pertulit pauper, diues arguebatur, cum diues excepit, pauper uindicabatur. quid sibi autem uult quod meretrices lauerunt in sanguine eius nisi forte ut meretricia quaedam in illa feritate fuisse regis perfidia proderetur uel cruenta luxuries, qui sic fuit luxuriosus, ut holus desideraret, sic cruentus, ut propter holus hominem occideret? digna auarum, digna auaritiae poena consumit. denique et Iezabel ipsam comederunt canes et uolucres caeli, ut ostenderetur quod spiritalis nequitiae fiat praeda diuitis sepultura. fuge ergo. didi flagitium. noli esse Achab, ut possessionem finitimam concupiscas. non tibi cohabitet Iezabel illa feralis auaritia, quae tibi cruenta persuadeat, quae cupiditates tuas non desiderata possederis, quae te faciat nudum, cum diues fueris. Pauperiorem enim se iudicat omnis abundans, quia sibi deesse arbitratur quidquid ab aliis possidetur. toto mundo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ealumpniant᷑ ut noceant. si ñ obtineant
ꝗd̾ desidau̾unt. cũ autẽ calummatino¬
euerint. dolere se simulant. Tristes tam
et tanꝙͣ. mesti non cordes uultu in pos¬
sessionis oireptȩ locũ ꝓdeunt & imp̃siõis
suȩ iniqͥtate potiunt᷑. hic diuina moue¬
tur iusticia: ⁊ auarũ digna seuerttate
condempnat. dicens. Decidisti ⁊ poste¬
disti heditatẽ. ꝓpt̾ hoc inloco in qͣ luyxe¬
riuit canes sangiunem nabuthȩ. in eo
lingent canes sanguinẽ tuũ. et m̃etͥces
lauabunt᷑ in sanguine tuo. Quam uusta
ꝙ seuera sententia. ut quam intulit alt̾i
mortis acerbitatẽ. ean ipse mortis suȩ
horrore dissoluere ꝓderet᷑. In humatũ
pauꝑem. d̾s aspicit. ⁊ ido insepultũ diui¬
tem iacere decernit. ut & mortuus luat.
sue iiqͥtatis erumpña. qͥ nec mortuo pu¬
tauit esse parcendum. Itaq uulneris
sui eruore. ꝑfusũ cadauer. specie suneris
uitȩ suȩ ꝓdidit crudelitatẽ. Hȩc cum

Expanded text:
et calumniantur, ut noceant, si non obtineant et calumniantur, ut noceant, si non obtineant quod desideraverint. Cum autem calumniati nocuerint, dolere se simulant: tristes tamen et tamquam maesti non corde sed uultu in possessionis direptae locum prodeunt et inpressionis suae iniquitate potiuntur. Hoc diuina mouetur iustitia et auarum digna seueritate condemnat dicens: occidisti et possedisti hereditatem. propter hoc in loco, in quo linxerunt canes sanguinem Nabuthae, in eo lingent canes sanguinem tuum et meretrices lauabuntur in sanguine tuo. quam iusta, quam seuera sententia, ut quam intulit alteri mortis acerbitatem eam ipse mortis suae horrore dissoluere prohiberetur. inhumatum pauperem deus aspicit et ideo insepultum diuitem iacere decernit. ut et mortuus luat suae iniquitatis aerumnam qui nec mortuo putauit esse parcendum. itaque uulneris sui cruore perfusum cadauer in specie funeris uitae suae prodidit crudelitatem. haec cum
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑib domũ suam. Dominꝰ autem
diendum: Si non acqͥeseatur arbitͥo
diuitis. scema cõponit᷑. Dei estimatur
iniuria: si diuitis peticio refutet᷑. Dm̃
inqͥe bẽnduit ⁊ regem. Equalis uideli¬
cet ꝑsona. ut sit eqͣlis contumelia. Bñ¬
dirit inqͥt deum ⁊ regem. ne diuitem
ialedicti nom̃ offendat. ⁊ sermonis ip¬
so ledatur sono. benedictio ꝓ maledicto
uoeatur. Querunt᷑ duo testes iniqͥtatio:
duob enim testib & susanna est appeti¬
ta: duos testes & synagoga inuenit.
qͥ adu̾sum xp̃m falsa iactarent: quo¬
bus testib pauꝑ occidit᷑. Produxer̃t̃¬
gͥ nabuthe foras ⁊ lapidauerunt eum. Nti¬
iam uł in suis ei liceret mori. Pauꝑi ipsã
Quies inuidet sepultina. Et factum in
qͥt cũ audisset achab qͥa mortuus erat
nabihȩ conscidit uestiñta sua. ⁊ cooꝑuit
se cilicio. et factum est pꝰ ħ & furrent et
oescendit achab ad uineam nabuthe ie¬
erahelitȩ. possidere eam. Irascunt᷑ duictes

Expanded text:
pauperi domum suam: dominus autem pauperi domum suam: dominus autem diendum? si non adquiescatur arbitrio diuitis, scaena conponitur, dei aestimatur iniuria, si diuitis petitio refutetur. Deum inquit benedixit et regem, aequalis uidelicet persona, ut sit aequalis contumelia. benedixit inquit deum et regem. ne diuitem maledicti nomen offendat et sermonis ipso laedatur sono, benedictio pro maledicto uocatur. quaeruntur duo testes iniquitatis. duobus testibus et Susanna est adpetita, duo testis et synagoga inuenit, qui aduersus Christum falsa iactarent, duobus testibus pauper occiditur. produxerigitur Nabuthe foras, et lapidaverunt eum . Utinam vel in suis ei liceret mori! Pauperi ipsam dives invidet sepulturam. 47. Et factum est, inquit, cum audisset Achab quia mortuus est Nabuthe, conscidit vestimenta sua, et cooperuit se cilicio. Et factum est post haec, et surrexit, et descendit Achab ad vineam Nabuthe Jezraelitae, possidere eam . Irascuntur divites
Abbreviated transcription (Latin):
tui sumptꝰ ꝓficiat egenis. s ut spolium
de egentib adipiscaris. Qd tibi ius cum
libris. ⁊ cartha. & signacło. et ase̾ꝑtione
& uincło uiris: Non audisti. solue om̃em
colligationẽ iniusticiȩ. dissolue obligati¬
onem iuolentarum cõmutationum. di¬
mitte confractos in remissionẽ ⁊ omẽm
conscͥptionem iniqͣm disrũpe: Gu michi
tabulas offers. ego tͥ recito legem dei tu
atram̃to scͥbis. ego tibi sp̃u dei inscͥpta
repeto oracła ꝓpharum. Eu testimonia
falsa componis. ego testimoniũ ascientiȩ
tue posco. qͣm udicẽ tui effuge̾ & decli¬
nare non pot̾is  recusare. in die qͣ reuela¬
bit d̾s occulta homiminũ. Tu dicis. des¬
truam horrea. ds dicit. sine magis qͥeqͥd
intra horreum est. pauꝑib deputari.
sine cellas istas egenis ꝓdesse. Tu dicis
maiora faciam.⁊ illo congregabo om̃ia
quȩ nata sunt mͥi: oñs dieie. fu̾ange
esurienti panem tuum. Tu dicis tollã

Expanded text:
tui sumptus proficiat egenis, sed ut spolium tui sumptus proficiat egenis, sed ut spolium de egentibus adipiscaris. quid tibi uis cum libro et carta et signaculo et conscriptione et uinculo iuris? non audisti: solue omnem conligationem iniustitiae, dissolue obligationes uiolentarum commutationum, dimitte confracconscriptionem iniquam disrumpe. Tu mihi tabulas offers, ego tibi recito Dei legem: tu atramento scribis, ego tibi Spiritu Dei inscripta repeto oracula prophetarum: tu testimonia falsa componis, ego testimonium conscientiae tuae posco, quam judicem tui effugere et declinium non poteris recusare in die, qua reuelabit deus occulta hominum. tu dicis: destruam horrea: dominus dicit: sine magis quidquid intra horreum est pauperibus deputari, sine cellas istas egenis prodesse. tu dicis: maiora faciam et illo congregabo omnia quae nata sunt mihi: dominus dicit: frange esurienti panem tuum. tu dicis: tollam
Abbreviated transcription (Latin):
sceleris impetrare mereant᷑. S dieit ilł
ałs. Non hoc ieiunium elegu Nhec sifle¬
ctas ut eͥculum collũ tuũ. cineĩe etiam
et cilitium substernas. nec sic uocabitis
ieuinium acceptũ. Non tale i eiunium
elegi dicie dñs. s solue om̃em colligati¬
onem iniusticiȩ. dissolue obligationes
uiolentoꝵ. cõmutationum. dimitte confra¬
Ctos in remissionie. ⁊ omẽm ascͥptionem.
iniqũa disrumpe. frange panem pane¬
tuũ esurienti. egenos non habentes tec¬
tum induc indomũ tuã. si uidĩs nuddũ
cooꝑi. ⁊ domesticos seminis tui ne despier¬
ad: tc̃ oriet᷑ tibi matutinũ lum̃ tuũ: ⁊ sa¬
nitas tua matura oriecur. ⁊ p̃cedet ante
te iusticia. & maiestas dei cͥcum dabit te.
tunc clamabis. ⁊ d̾s exaudiet te .ao.¬
huc teloquente. dicet ecce adsum. Au¬
dis iliues. qͥd dñs d̾s dicat. et tu ad ȩcle¬
siam uenis. non ut aliqͥd pauꝑib largi¬
aris. s ut auferas. ieiunas ñ ut auiuis

Expanded text:
sceleris impetrare mereantur. sed dicit illis sceleris impetrare mereantur. sed dicit illis deus: non hoc ieiunium elegi, non si flectas ut circulum collum tuum, cinerem etiam et cilicium substernas, nec sic uocabitis ieiunium acceptum. non tale ieiunium elegi, dicit dominus. sed solue omnem conligationem iniustitiae, dissolue obligationes uiolentarum commutationum, dimitte confractos in remissionem et omnem conscriptionem iniquam disrumpe. frange panem tuum esurienti et egenos non habentes tectum induc in domum tuam. si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies. tunc orietur tibi matutinum lumen tuum, et sanitas tua matura orietur et praecedet ante te iustitia et maiestas dei circumdabit te. tunc clamabis, et deus exaudiet te; adhuc te loquente dicet: ecce adsum. audis, diues, quid dominus deus dicat? et tu ad ecclesiam uenis, non ut aliquid largiaris pauperi, sed ut auferas. ieiunas, non ut conuiuii
Abbreviated transcription (Latin):
transducat᷑: hec ẽ. ierabel illa ñ una
s multipler: non uniꝰ temporis. s ten¬
porum plurimoꝵ. Hec omĩb dicte. sic̃
illa dixit uiro suo achab. surge ⁊ man¬
ouea pañe ⁊ redi adte. ego dabo tibi ui¬
neam nabuthe ierra helite: ⁊ seripsit li¬
brum nomine achab. ⁊ signauit amilo
illiꝰ. & miste librum adseniores: ⁊ ad li¬
beros. eos qͥ morabant᷑ cũ nabuthe. et
erat scͥptũ in libro. Ieuinate ienimum.
& constitiute nabuthe in pͥncipẽ popłi.
et ꝯstituite duos uiros filios iniqͥtatis
ex diũso eiꝰ. ut falsum testimoniũ ꝑhi¬
beant adu̾sus eum dicentes. bene dixit
dm̃ ⁊ regem. et ꝓducite eum ⁊ lapidate.
Quam euident̾ exp̃sa est. diuitum ꝯsu¬
etudo. Contristant᷑ si aliena ñ rapiañ.
renuntiant cibo. ieiuinant ut ñ pecca¬
tum minuant. s ut cͥmen admittant.
Uideas tunc illos conuenientes ad excłã.
officiosos. humiles. assiduos. ut effectũ

Expanded text:
transducat? Haec est Jezabel non una, transducat? Haec est Jezabel non una, sed multiplex: non unius temporis, sed temporum plurimorum: haec omnibus dicit, sicut illa dixit viro suo Achab. Surge, manduca panem, et redi ad te: ego dabo tibi vineam Nabuthe Jezraelitae. 43. Et scripsit librum nomine Achab, et signavit annulo illius, et misit librum ad seniores, et ad liberos eos qui morabantur cum Nabuthe. Et erat scriptum 577 in libro: Jejunate jejunium, et constituite Nabuthe in principem populi, et constituite duos viros filios iniquitatis ex diverso ejus; ut falsum testimonium beant aduersus eum dicentes: benedixit deum et regem et producite illum et lapidate. Quam euidenter expressa est diuitum consuetudo? contristantur, si aliena non rapiant, renuntiant cibo, ieiunant, non ut peccatum minuant, sed ut crimen admittant. uideas illos tunc conuenientes ad ecclesiam officiosos humiles adsiduos, ut effectum
Abbreviated transcription (Latin):
ne differas dicens:cras dabo. ne larꝰ¬
giendi amittas cõpiam. Periculosa
est de att̾ius salute. dilatio. Potest ne¬
ri ite tu dum differs illũ. ille ioriat.
magis ante m̃tem p̃eurred: ne auari¬
tia te ⁊ eras impediat. ⁊ ꝓ missa frau¬
dent᷑: d qͥo dicam ÷ the diftras li¬
bertatem. Utinam non approperes rapi¬
nam. utina qd̾ eoncu pieris non extorque¬
as. ittinam alienũ non petas. negatũ p̃t̃¬
nuittas. excusatũ patient̾ feras. Non auit¬
dias illam iera bel que est auaritia. qͦdã
ꝓfluiuo uanitatis oicentẽ. Ego Eͥ sabo pos¬
sessioñe qͣm desid̾as. Tu tͥstis es. qͥa ius men¬
surã ꝯsicdare iusticiȩ. ut alienũ non enpi¬
niabor. ut spoliem: ⁊ ut possessio pauꝑ¬
is erpiatur. uita pulsabit᷑. Quid aliud
ir in illa hystoria. nisi ouutum auarieia
describit᷑. quȩ est uanũ ꝓfluuiũ qd oĩa¬
fluuii modo rapiat. ⁊ nulli usui ꝓfuct᷑a

Expanded text:
enefacias, ne differas dicens: cras dabo, ne larenefacias, ne differas dicens: cras dabo, ne largiendi amittas copiam. periculosa est de alterius salute dilatio, potest fieri ut dum tu differs, ille moriatur. magis ante mortem praecurre, ne forte auaritia te et cras impediat et promissa fraudentur. Sed quid dicam, ue differas litatem? utinam non adproperes rapinam, utinam quod concupieris, non extorqueas, utinam alienum non petas. negatum praetermittas, excusatum patienter feras, non audias illam Iezabel, quae est auaritia, quodam profluuio uanitatis dicentem: ego tibi dabo possessionem, quam desideras. tu tristis es, quia uis mensuram considerare iustitiae, ut alienum non eripi. calumniabor, ut spoliem, et ut possessio pauperis eripiatur, uita pulsabitur. quid enim aliud in illa historia nisi diuitum auaritia describitur, quae est uanum profluuium, quofluvii modo rapiat, et nulli usui profutura
Abbreviated transcription (Latin):
multorum pupillorũ. patr̃e nominari.
qͣm in num̃as stateras in saculo obsigna¬
tas habere: Pecunia et enim hic relin
qͥtur: gr̃a autẽ oꝑum bonorẜ nobis cũ
ad iudicem meriti defertur. Si fortasse
dicis qͥd uulgo soletis dicere. Non oe¬
bemꝰ ei donare cui deus ita maledirit:¬
ut eum egere uelit. S non pauꝑes.
madedicti. cum dictum sit adño. Be¬
ati pauꝑes sp̃u. q̃ m ipsorũ ÷ regnum
celorum. Non de pauꝑe ded de diui¬
t̾e scͥptura dicit. Captans p̃cia fru¬
menti. maledictꝰ erit. Deinde ñ reqͥraᷤ.
qͥd unus qͥsq mereat᷑. Misencordia
non de m̾itis iudicare consueuit. s
necessitatib subuenire. iuuare pauꝑ¬
em. non examinare iusticiã. Scͥptum
est eni. Beatꝰ qͥ intelligit suꝑ egenum
& pauperẽ. Quis ÷ qͥ intelligit: Qui
Compatit᷑ ei. qui adũtit consort̾ẽ ẽẽ
os. si de his delibet aliquam pauꝑ¬
ib portionẽ. Ergo cum habeas unde:

Expanded text:
multorum pupillorum patrem nominari multorum pupillorum patrem nominari quam innumeras stateras in sacculo obsignatas habere! quitur: gratia autem operum bonorum nobiscum ad judicem meriti defertur. 40. Sed fortasse dicas, quod vulgo soletis dicere: Non debemus ei donare, cui Deus ita malediut eum egere uellet.\' sed non pauperes maledicti, cum scriptum sit: beati pauperes, quoniam ipsorum est regnum caelorum. non de paupere, sed de diuite scriptura dicit: captans pretia frumenti maledictus erit. deinde non requiras quid unusquisque mereatur. misericordia non de meritis iudicare consueuit, sed necessitatibus subuenire, iuuare pauem, non examinare justitiam. Scriptum est enim: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Quis est qui intelligit? Qui compatitur ei, qui advertit consortem esse os, si de his delibet aliquam pauperibus portionem. ergo cum habeas unde b
Abbreviated transcription (Latin):
sum mortis excludit: Assistunt iam qui
reposcunt aĩam tuam. ⁊ tu adhue differs
oꝑum fructꝰ tuoꝵ. adhuc tu tempora
tibi uiuendi longa meditaris: Stulte.
atenebris incipit. ⁊ in tenebris ꝑseue¬
rat. auaro semꝑ nox est. qies iusto:
cui dict᷑. Amen amen dico tibi. ho¬
die mec eris in paradiso. Stultꝰ autẽ
sic̃ luna mutat᷑. Iusti autẽ fulgebunt
sieut sol in regno patͥs fui. Recte argu¬
itur stulticiȩ. qͥ in manducando ⁊ bi¬
bendo locarit sꝑem suã. ⁊ ideo tempꝰ
ei mortis urget᷑. scdm qd̾ dictum: ab
ipsis. qͥ gulȩ seruiunt. manducemꝰ ꝙ
qͥa animȩ suȩ corporalia. subministrat
que recondit. que cui seruet ignorat.
et ideo ei dicit᷑. Quȩ autẽ parasti. ciiꝰ
erunt: Qd cotidie metiris. et num̾̃as.
& obsignas: Quid aurũ trutinas. ar¬
gentum ponłas: Quanto meliꝰ est. li¬
b tralem esse dispensatorem. ꝙͣ sollieitũ
custo dem: Quantũ tibi ꝓdesset ad grãm

Expanded text:
sum mortis excludit? adsistunt iam qui sum mortis excludit? adsistunt iam qui reposcant animam tuam, et tu adhuc differs operum fructus tuorum, tu adhuc tempora tibi uiuendi longa metaris? stulte, a tenebris incipit et in tenebris perseuerat. auaro nox semper est, dies iusto, cui dicitur: amen, amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. stultus autem sicut luna mutatur, iusti autem fulgebunt sicut sol in regno patris sui. recte arguitur stultitiae qui in manducando et bibendo locarit spem suam. et ideo tempus ei mortis urgetur secundum quod dictum est ab ipsis qui gulae seruiunt: manducemus equi animae suae corporalia subministrat, quia recondit quae cui seruet ignorat. et ideo ei dicitur: quae autem parasti cuius erunt? quid cottidie metiris et numeras et obsignas? quid aurum trutinas, argentum ponderas? quanto melius est liberalem esse dispensatorem quam sollicitum custodem! quantum tibi prodesset ad gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
rum. ut dieat᷑ tͥ. Ex ore infantium ⁊ lac
tentiũ ꝑfecisti lauoem. Iste sint tibi apo¬
thecȩ. que maneant in et̾num. Ista sint¬
tua horrea quȩ fecunditas futura non
destruat. Nam qͥo iterum facias. si tibi
plus natum fuerit. anno sequenti: It̾m
gͦ  illa destrues. quȩ nc̃ fac̾e paras. ⁊ ma¬
iora facies: Dat iitibi fecunditatem dd̾.
soli reseruas: inmo ⁊ tibi ipsi adimis.
Magis enĩ seruares tibi si disꝑtires aliis.
bonorũ enim fructus munerũ in eos ipsos
qͥ contulerint reu̾tentur. ⁊ gr̃a lib̾alitatis
in auctorem bom oꝑis redit. Deni ⁊ seͥn¬
tum est. Seminate uob̾ ad iusticiam.
Esto spiritalis agͥcola: sere qd̃ tibi ꝓsit.
Bona satio in corde uiduarum. Si terra
tibi fructus reddit uberiores. ꝗͣ acceꝑit:
qͣnto magis misericordiȩ remuneratio.
reodet multipliciora quȩ dederis: De¬
ĩt ohõ. nescis qͥa t̾re partum partum¬
p̃uenit dies mortid⁊ miscłia autẽ ineͣ¬

Expanded text:
 ut dicatur tibi: ex ut dicatur tibi: extium perfecisti laudem. istae sunt apothecae, quae maneant in aeternum, ista horrea, quae fecunditas futura non destruat. nam quid iterum facias, si tibi plus natum fuerit anno sequenti? iterum ergo et illa destrues quae nunc facere paras et maiora facies. dat enim tibi fecunditatem deus, soli reseruas, immo et tibi adimis; magis enim seruares tibi, si dispertireris aliis; bonorum enim fructus munerum in eos ipsos qui contulerint reuertuntur et gratia liberalitatis in auctorem redit. denique scriptum est: seminate uobis ad iustitiam. esto spiritalis agricola, sere quod tibi prosit. bona satio in corde uiduarum. si terra tibi fructus reddit uberiores quam acceperit, quanto magis misericordiae remuneratio reddet multiplicatiora quae dederis! Deinde, homo, nescis quia terrae partum praeuenit dies mortis, misericordia autem incur
Abbreviated transcription (Latin):
fãcite uobis amicos de mammona iniqͥ¬
tatis. Ei gͦ qͥ utisciat. bona sunt: ei¬
qͥ uti nesciat recte mala. Disꝑsit dedit
pauꝑib. iusticia eiꝰ manet inet̾num.
Quid hoc meliꝰ: Bona sunt. si pauꝑi lar¬
giaris. in qͦ tibi debitorẽ facias dm̃. qͣdã
pietatis feneratione ꝯstituas. Bona st̃
si aꝑias horrea iusticiȩtuȩ. ut sis panis
pauꝑum. uita egentiũ. oculꝰ eecorum.
orbatorum in fantium pat̾. habes unde
facias. Quio uereris: Tua te uoce quenio.
Habes multa bona. in annos multos po¬
sita. Potes ⁊ tibi & aliis abundare. Hs
fecunditatem yublicam. qͥd destrius
horrea tua: Ostendam ubi meliꝰ tua fru¬
menta custodias. ubi bene sepias. ite fu¬
res tibi aa auferre non possint. Include
ea in corde paupum. ubi ea nullus gur.¬
gulio ꝯsumat. nulla corrum pae uetus¬
tas. Habe apothecas inopum sinus.
habeas apothecas iuduarũ domos. ha¬
beas apotheeas ora infantium orphano¬

Expanded text:
facite uobis amicos de mammona iniqufacite uobis amicos de mammona iniquitatis. ei ergo qui uti sciat bona sunt, qui uti nesciat recte mala. dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum. quid hoc melius? bona sunt, si pauperi largiaris, in quo tibi debitorem deum quadam pietatis faeneratione constituas. bona sunt, si aperias horrea iustitiae tuae, ut sis panis pauperum, uita egentium, oculus caecorum, orbatorum infantium pater. habes unde facias, quid uereris? tua te uoce conuenio. habes multa bona in annos multos posita, potes et tibi et aliis abundare, habes fecunditatem publicam: quid destruis horrea,? ostendo tibi, ubi melius tua frumenta custodias, ubi bene saepias, ut fures tibi ea auferre non possint. include ea in corde pauperum, ubi ea nullus curculio consumat, nulla corrumpat uetustas. habes apothecas inopum sinus, habes apothecas uiduarum domos, habes apothecas ora infantium,
Abbreviated transcription (Latin):
iora inqͥt faciam. Infelix uł id dispensato
na edificationis ex soluis. Et addidit. Illo
congregabo omĩa que nata sunt mͥ. ⁊ dicam.
animȩ meȩ. Anima habes multa bona. Con¬
fitetur auarꝰ semꝑ ubertatem ꝓuentuũ. dum
uilitate alironiȩ calcat᷑. fecunditas enim
uniu̾soꝵ est. Sterilitas soli auaro. ẽ. qͦstuosa.
delectatur magis enormitate p̃ciceum. qͣm
abundantia copiarum. Et mauult haberre
solus. ꝙͣ qͦo cum omib uendat. Nide tĩ¬
tem. ne suꝑfluat cumulus frumtorum.
ne dum supra horrea reduncdant. trans¬
fundant᷑ in pauꝑes. ⁊ boni alicuiꝰ occasio
indigentib acqͥrat᷑. Soli sͥ partus t̾rarũ
uendicat diues. non qͦ uti ipse uelit. sedali¬
is denegare. habes inqͥt multa bona.
Nescit auarus bona. nisi ea quȩ questuo¬
sa sunt nominare. S acqͥesco er. ut bona
dicantur. que sunt pecunaria. Cur gͦ
de bonis facitis mala. cum de malis
bona facere debeatis: Scͥptum ẽ. enim.

Expanded text:
maiora inquit faciam. infelix, uel id dispensato maiora inquit faciam. infelix, uel id dispensato aedificationis exsoluis. et addidit: illo congregabo omnia quae nata sunt mihi et dicam animae meae: anima mea, habes multa bona. conficitur auarus semper ubertate prouentuum, dum uilitatem alimoniae calculatur. fecunditas enim uniuersorum est, sterilitas soli auaro est quaestuosa. delectatur magis enormitate pretiorum quam abundantia copiarum et mauult habere quod solus quam quod cum omnibus uendat. uide timentem, ne superfluat cumulus frumentorum, ne supra horrea redundans transfundatur in pauperes et boni alicuius occasio indigentibus adquiratur. soli sibi partus terrarum uindicat, non quo ipse uti uelit, sed aliis denegare. Habes inquit multa bona. nescit auarus bona nisi ea quae quaestuosa sunt nominare. sed adquiesco ei, ut bona dicantur quae sunt pecuniaria. cur ergo de bonis facitis mala, cum de malis bona facere debeatis? scriptum est enim:
Abbreviated transcription (Latin):
sine custode nascustur: ⁊ abundant. Uicta
tur uetusta horrea. messib nouis. Mlinus
habui: ⁊ frustra seruaui. Plus natũ cui con¬
grego. dum increm̃ta p̃ciorum aucupor.
amisi usum beneficioꝵ. quantas anni suꝑ-¬
ioris frum̃to animas pauꝑum reseruare
heç me magis delectarent p̃cia. quȩ non
nummo estimant᷑. s gr̃a. Imitabor sem io¬
seph. huma nitatis p̃dicatiõe. cla mabo
uoce magna. Uenite pauꝑes. edite panes
meos. ex pandite gremiũ. suscipite frum̃¬
ta: fecunditas diuitis. totiꝰ orbis abun-¬
dantia. omium debet esse fertilitas. Eu uͦ
non hoc dicis. s ais. Destruã horrea mea.
Recte destrues ea. aqͥb nullꝰ pauꝑ onuffꝰ
reu̾tit᷑. Horrea iniqͥtatis sunt recepta cła.
non pietatis subsillia. Recte destruet. qui
sapienter edificare non nouit: destruet sua
diues. qͥ nescit ȩt̾na. Destruet horrea. qͥ non
noutt sua frumta diuidere. s claudere. Ma

Expanded text:
sine custode nascuntur et abundant? Uicta sine custode nascuntur et abundant? Uicta tur uetusta horrea messibus nonis. \'minus habui et frustra seruaui; plus natum est. cui congrego? dum incrementa pretiorum aucupor, amisi usum beneficiorum. quantas anni superioris frumento potui animas pauperum reseruare? haec me magis delectarent pretia, quae non nummo aestimantur, sed gratia. imitabor sanctum Ioseph humanitatis praedicatione, clamabo uoce magna: uenite, pauperes, edite panes meos, expandite gremium, suscipite frumentum. fecunditas diuitis, totius orbis abundantia omnium debet esse fertilitas.\' tu uero non hoc dicis, sed ais: destruam horrea. recte destruis ea, a quibus nullus pauper onustus reuertit. horrea iniquitatis receptacula, non pietatis subsidia. recte destruit, quia sapienter aedificare non nouit. destruit sua diues, qui nescit aeterna, destruit horrea, qui non nouit sua frumenta diuidere, sed claudere. et
Abbreviated transcription (Latin):
da om̃ia. uacua oĩa. ait. Quio faciam:
Unde mͥ alim̃ta: Unde uestitus: Holo
uiuere. si habeam qͦ mͦ possim uitam hanc
sustinere. S qͥb cibis. qͥb subsidiis: Qd
faciam inqͥt. qd̃ ñ habeo: Elamat se di¬
ues non habere. pauꝑtatis hic sermo
est: de in opia quertt habundans fru¬
alib. ñ habeo inqͥt. qͦ congregem fru¬
cꝰ. Pittares illũ dicere. ñ habeo frucłꝰ
unde uiuendũ ÷ michi. Beatꝰ qͥ de abun-¬
dantia ꝑiclitat᷑. immo miserior iste fecun
tate ẽ. Nabet ille unde excuset erumnã.
Habet certe iniuiriã. ñ habet culpam iste.
non habet qͥm pret̾ se arguat. Et dĩr.
Hoc faciã. destruam horrea mea. Putes
grediantur qui famem tolerare non queunt.
ueniant mopes. intrent paupes. repleant
sinꝰ suos. destruant parietes. qͥ excludunt esu¬
rientes. Ut qͥd ego abscondam. eui ds facte
abundare. qd̾ largiar: Ut qͥd repagłis porta¬
õs totum repleuit camporũ ambitũ. que

Expanded text:
da omnia, uacua omnia. ait: quid faciam? da omnia, uacua omnia. ait: quid faciam? unde mihi alimenta. unde uestitus? uolo uiuere, si habeam quomodo possim uitam hanc sustinere, sed quibus cibis, quibus subsidiis? quid faciam inquit, quod non habeo. clamat se diues non habere: paupertatis hic sermo est: de inopia queritur abundans fructibus. non habeo inquit quo congregem fructus? putares illum dicere: non habeo fructus, unde uiuendum est mihi. beatus qui de abundantia periclitatur? immo miserior iste fecundtate est. habet ille unde excuset aerumnam, habet certe iniuriam, non habet culpam: iste non habet quem praeter se arguat. et dixit: hoc faciam, destruam horrea. putes grediantur qui tolerare famem non queunt, ueniant inopes, intrent pauperes, repleant sinus suos. destruam parietes, qui excludunt esurientem. ut quid ego abscondam, cui deus facit abundare quod largiar? ut quid repagulis portaus totum repleuit camporum ambitum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
maiora faciam. illo congregabo omĩa
quȩ nata sunt mͥ. ⁊dicam animȩ meȩ.
anuna habes multa bona. in annos mul¬
tos posita. reqͥesce: manduca. bibe. epu¬
lare. respondit as. Stulte hac nocte aĩam
tuam repetunt ate. Que autem parasti
cuiꝰ erunt: Ne ipse qͥdem d̾s cum dor¬
mire ꝑmittit. int̾pellat cogitantẽ. exci¬
tat dormientem. s nec ipse se qͥetum. ẽẽ
patitur: qͥ de abundantia diuitiarum
suarum sollicitatur. ⁊ in ubertatem
fructuũ uocem egentis emittit. Quid
faciam inqͥt: Nonne hec pauꝑis uox
est. non habentis subsidia uuendi:
Egens om̃ium. huc acq illue respieie.
scrutat᷑ hospiciũ. nicħ inuenit ad usũ
alim̃ti. considerat nicħ miseriꝰ. ꝙͣ fame
confici. ⁊ cibi indigentia mori. q̃rit
mortis compendia. et tolerabilia abe¬
undi suplicia rimamatur. Arripit
gladium. suspendit laqueum. ignes
inde uite huiꝰ suauitate reuocatꝰ. eupit
reuocare sententiam. si possit uiuen¬
di substantiam reperire. Aspicit nu¬

Expanded text:
 illo congregabo omnia quae nata sunt mihi, et dicam animae meae: Anima, habes multa bona in annos multos posita, requiesce, manduca, bibe, epulare; respondit Deus: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te: quae autem parasti, cujus erunt ? Ne ipse quidem Deus eum dormire permittit. Interpellat cogitantem, excitat dormientem. 30. Sed nec ipse se quietum esse patitur, qui de abundantia divitiarum suarum sollicitatur, et in ubertate fructuum uocem egentis emittit. quid faciam? inquit. nonne haec pauperis uox est, non habentis subsidia uiuendi? egens omnium huc atque illuc respicit, scrutatur hospitium, nihil inuenit ad usum alimenti. considerat nihil miserius quam fame confici et cibi indigentia mori, quaerit mortis conpendia et tolerabiliora obeundi supplicia rimatur, arripit gladium, suspendit laqueum, ignis inde uitae huius suauitate reuocatus cupit reuocare sententiam, si possit uiuendi substantiam repperire. aspicit nu
Abbreviated transcription (Latin):
luta plebs diues insignibus. ad xp̃i con¬
tendit altaria dicens. & introibo adai¬
tare dei: ad dm̃ qui letificat iuuentu¬
tem meam. Depositis autem inueterati
erroris exuiuiis. renouata in aquilȩ iuuen¬
tutem: celeste illud festina adire conuiui¬
um.Henit gͥ: & uidens sacrosc̃m altare
compositum exclans ait. Parasti in con¬
spectu meo mensam. hanc loquentem
inducit dd̾: dicens. Dñs pascit me:
& nichil mͥ deerit. In loco paseue ibi
me collocauit: suꝑ aqũa refectionis

Expanded text:
luta plebs dives insignibus, ad Christi contendit altaria, dicens: Et introibo ad altare Dei, ad Deum qui laetificat juventutem meam ; depositis enim inveterati erroris exuviis, renovata in aquilae juventute, coeleste illud festinat adire convivium. Venit igitur, et videns sacrosanctum altare compositum, exclamans ait: Parasti in conspectu meo mensam. Hanc loquentem inducit David dicens: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi me collocavit. Super aquam re
Abbreviated transcription (Latin):
in corde tuo: quo fides tua pleno fulgeat
sacramento. Oꝑa qͦq tua luceant. cri¬
maginem dei p̃ferant: ad cuiꝰ imaginem
facta es. Caritas tua nulla persecutiõe
minuatur: quã multa aqua excludere.
flumina inundare ñ possunt. Unde re¬
pete qͥa accepisti signacłm spũale. sp̃m̃
sapientie ⁊ intellectus. sp̃m consilii atq
uirtutis. sp̃m cognitionis atq pietatis.
sp̃m sc̃m timoris: & serua quod accepi¬
sti. Signauit te ds̃ pater. ꝯfirmauit te

Expanded text:
in cor tuum; 336 quo fides tua pleno fulgeat in cor tuum; 336 quo fides tua pleno fulgeat sacramento. Opera quoque tua luceant, et imaginem Dei praeferant, ad cujus imaginem facta es. Charitas tua nulla persecutione minuatur, quam multa aqua excludere, flumina undare non possint . 42. Unde repete quia accepisti signaculum spiritale, spiritum sapientiae et intellectus, spiritum consilii atque virtutis, spiritum cognitionis atque pietatis, spiritum sancti timoris : et serva quod accepisti. Signavit te
Abbreviated transcription (Latin):
ans mundo transierit scłm: pertransierit
ad xp̃m. Ꝙ it̾m dicit. ad eam d̾s uerbum.
Quam pulchra ⁊ suauis facta es. Caritas
in deliciis tiuis. Statura tua facta ẽ. simił
palme: & ubera tua botͥs. Qui respondit
eccła. Quis dabit te fr̃ mͥ lactentem ub̾a
matris meẽ: Inueniens te foris: oscula¬
bor te. & quidẽ ñ spernent me. Assumã
te ꝙ inducam te in domũ matͥs meȩ. & in
secretum eiꝰ que concepit me. Docebis me.
Uides quemadmodũ delectata munere
graciarum ad int̾iora cupit myst̾ĩa ꝑue¬
nire. & om̃s sensus suos consecrare. xp̃o:
est animarũ fidelium sponsũ. in amorem
sui ub̾iorem desiderat ꝓuocari. Unde
caritatis pulchritudine decoris ⁊ gr̃e.
qd̾ nulla iam in ablutis delicta sordereił:
dicit ad eccłam. Pone me ut signacłm
in corde tuo: ut sigillũ in brachio tuo.
Hoc est decora es ꝓxima mea. tota formosa
es: nichil tibi deest. Pone me ut signacbn

Expanded text:
ans mundo transierit saeculum, pertransierit ans mundo transierit saeculum, pertransierit ad Christum. Et iterum dicit ad eam Deus Verbum: Quid pulchra et suavis facta es charitas in deliciis tuis? Statura tua similis facta est palmae, et ubera tua botris . 40. Cui respondet Ecclesia: Quis dabit te, frater, mihi lactentem ubera matris meae? Inveniens te foris, osculabor te: et quidem non spernent me. Assumam te, et inducam te in domum matris meae, et in secretum ejus quae concepit me. Docebis me . Vides quemadmodum delectata munere gratiarum, ad interiora cupit mysteria pervenire, et omnes sensus suos consecrare Christoest, animarum fidelium, Sponsum in amorem sui uberiorem desiderat provocari. 41.charitatis, pulchritudine decoris et gratiae; quod nulla jam in ablutis delicta sorderent, dicit ad Ecclesiam: Pone me ut signaculum in cor tuum, ut sigillum in brachium tuum ; hoc est, decora es, proxima mea, tota formosa es, nihil tibi deest. Pone me ut signaculum
Abbreviated transcription (Latin):
da uestimenta susceperat. uł animam
regenerationis lauachro mundam atq
ablutam: dicit. Ecce formosa es ꝓxima
mea: ecce es formosa. Oculi tui sic̃ colũbe:
in cuiꝰ spetie sp̃s sc̃s descendit de gelo.
ba descendit. Q infra. Uentes tui sic̃ grex
tonsarum quȩ ascender̃ de lauachro:
que om̃s gemellos creant. & infecun¬
da non est in eis. Ut resticula coccinea:
labia tua. Non mediocris ista laudatio.
Primum ducit comꝑatione tonsarum.
Capras ip &e in altis pasci sine ꝑicło noui¬
nius: & in p̃ruptis securas cibum sumere.
Deinde cum tondent᷑: deonerari suꝑfluiᷤᷤ.
Harum gregi comparat᷑ eccła: multas in
se habens animarum uirtutes. que per
lauacrum suꝑflua peccata deponant.
quȩ mysticam ce ᷤ moralem grãm deferait̃
.formosa ẽ. eccła. Uñ ad eam uerbũ dĩdic̃.
Tota formosa estꝓxima mea. ⁊ rep̃hensio
non est in te: qͥa culpa dem̃sa ẽ. Ad es huc
transibis a principio fider. Eo qͦd renunti¬

Expanded text:
da vestimenta susceperat, vel animam da vestimenta susceperat, vel animam regenerationis lavacro mundam atque ablutam, dicit: Ecce formosa es, proxima mea, ecce es formosa, oculi tui sicut columbae ; in cujus specie Spiritus sanctus descendit de coelo .  Et infra: Dentes tui sicut grex tonsarum, quae ascenderunt de lavacro, quae omnes geminos creant, et infecunda non est in eis; ut resticula coccinea labia tua . Non mediocris ista laudatio. Primum dulci comparatione tonsarum; capras enim et in altis pasci sine periculo novimus, et in praeruptis securas cibum capere: deinde cum 335 tondentur, deonerari superfluis. Harum gregi comparatur Ecclesia, multas in se habens animarum virtutes, quae per lavacrum superflua peccata deponant, quae mysticam fidem et moralem gratiam deferant formosa est Ecclesia. Unde ad eam Verbum Deus dicit: Tota formosa es, proxima mea; et reprehensio non est in te; quia culpa demersa est. Ades huc transibis a principio fidei ; eo quod renunti
Abbreviated transcription (Latin):
culpa dimittitur. Unde ce ꝑ y saiam
dñs dicit. Si fuerint peccata ur̃a uelut
fenioium: ut niuem dealbabo. hec uesti¬
menta habens ȩccła. ꝑ lauacrũ regena¬
tionis assupta: dicit in canticis. Nig̃
sum & decora: filia ierłm. Nigra per
fragilitatem ꝯditionis humanȩ: decora
per gram. Nigra qͥa ex peccatoribus:
decora fidei sacram̃to. hec uestim̃ta
cernentes filie ierłm: stupefacte dicñt.
Que e. hec que ascendit dealbata: hec
erat nigra: uñ nune sibito dealbata:
Dubitauert̃ enim etiam angłi: cum resur¬
geret. xp̃e. Dubitauert̃ potestates celoꝵ:
uidentes qd̾ caro in cȩlum ascenderet.
Ueniq dicebant. Quis est iste rex głe:
Q cum alibi dicerent. tollite portas pͥn¬
cipes ur̃i. n eleuamini porte et̾uales.
ꝙ introibit rex głe : alii dubitabant
dicentes. Quis ẽ. iste rexgłe: In ysaia
dixisse. Quis est iste qͥ asoendit ex edom
rubor uestim̃toꝵ eiꝰ ex bosor. speciosus in
ut habes in zachariȩ libro ꝓphȩ sordi¬

Expanded text:
Unde et per Esaiam Dominus ait: Si fuerint peccata vestra sicut phoenicium, ut nivem dealbabo . 35. Haec vestimenta habens Ecclesia per lavacrum regenerationis assumpta, dicit in Canticis: Nigra sum et decora, filiae Hierusalem . Nigra per fragilitatem conditionis humanae, decora per gratiam: nigra, quia ex peccatoribus; decora fidei sacramento. Haec vestimenta cernentes filiae Hierusalem stupefactae dicunt: Quae est haec quae ascendit dealbata ? Haec erat nigra, unde nunc subito dealbata! 36. Dubitaverunt etiam angeli cum resurgeret Christus, dubitaverunt Potestates coelorum videntes quod caro in coelum ascenderet. Denique dicebant: Quis est iste Rex gloriae? Et cum alii dicerent: Tollite portas Principis vestri, et elevamini portae aeternales, et introibit Rex gloriae; alii dubitabant dicentes: Quis est iste Rex gloriae ? In Esaia dixisse: Quis est iste qui ascendit ex Edom, rubor vestimentorum ejus ex Bosor, speciosus in ut habes in Zachariae libro prophetae , sordi
Abbreviated transcription (Latin):
eotidie. Iste me habent mundare. inqͥs
sepe descendi. & nunqͣm mundatꝰ sumr
hine cognosee: qd a qua non mundat
sine spiritu. Ideoq legisti qd̾ tres tes¬
tes in baptismate unũ sint. aqua san
trahas. ñ stat baptisiuatis sacram̃tũ.
Quid ẽ. enĩ aqua sine cruce xp̃i: Ple¬
mentum commune: sine ullo sacia¬
menti effectu. Nec iterũ sine aqua
regenerationis misterium ẽ. Ilisi ip
quis renatus fuerit ex aqua & sp̃u.
non potest introire in regnũ dei.

Expanded text:
quotidie: istae me habent mundare, in quas quotidie: istae me habent mundare, in quas saepe descendi, et numquam mundatus sum? Hinc cognosce quod aqua non mundat sine Spiritu. 20. Ideoque legisti quod tres testes in baptismate unum sunt, aqua, santrahas, non stat baptismatis sacramentum. Quid est enim aqua sine cruce Christi? Elementum commune, sine ullo sacramenti effectu. Nec iterum sine aqua, regenerationis mysterium est: Nisi enim quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnu
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset mandauit ei ut seꝑties mer¬
geretur in iordane fluuio. Tunc ille
secum tractare oepit. qd̾ meliores aqͥs
haberet patͥa sua: in qͥb sepe mersiss
& nunqͣm a lepra eẽt ablutus. Eõq
reuocatꝰ non obediebat mandatis pro¬
phete: s ad monitu ꝙ persuasionib
seruuloꝵ acquieuit & mersie. M unda¬
tusq ilico intellexit ñ aquarum esse ꝙ
unus qͥsq mundat᷑. s gr̃e. Recognosce
nunc: que sit illa puella. Iumor seiliez
depressa atq captiuitate peccati: quan¬
do lib̾tatem adhuc gr̃e ñ habebat. Cuiꝰ
consilio uanus ille popłs nationum
uerbum audiuit ꝓpheticum: de quo
ante diu dubitauit. Postea tamen ubi
credidit exequendum: ablutus est ab
& ideo dubitare non debes. Ideo tibi ante
predictum est. ut non solum hoc cred̾es
qͦd uidebas. ne forte & tu diceres. hoc
est illud magnum mist̾ium qͦd ocłs non
uidit nec auris audunt. nec in cor homi¬
nis ascendit: Aquas uideo: qͣs udebã

Expanded text:
venisset, mandavit ei ut septies mervenisset, mandavit ei ut septies mergeretur in Jordane fluvio. 17. Tunc ille secum tractare coepit quod meliores aquas haberet patriae suae, in quibus se saepe mersisset, et numquam a lepra esset ablutus; eoque revocatus non obediebat mandatis prophetae: sed et admonitu et persuasionibus servulorum acquievit, ac mersit. Mundatusque illico intellexit non aquarum esse quod unusquisque mundatur, sed gratiae. 18. Cognosce nunc quae sit illa puella ex captivis jundepressa ante captivitate peccati, quando libertatem adhuc gratiae non habebat; cujus consilio vanus ille populus nationum verbum audivit propheticum, de quo ante diu dubitavit; postea tamen ubi credidit exsequendum, ablutus est ab et ideo dubitare non debes. praedictum est, ut non hoc solum crederes quod videbas; ne forte et tu diceres: Hoc est illud magnum mysterium; quod oculus non vidit, nec auris audivit, 330 nec in cor hominis ascendit ? Aquas video, quas videbam
Abbreviated transcription (Latin):
salutaris fuerit erucis mist̾io conseerata:
tunc ad usum sp̃ualis lauachri. & saluta¬
ris pocłi temꝑatur. Sic̃ gͦ in illũ fontẽ
moyses misit lignum. hoc ẽ ꝓpħa: & in¬
hunc fontem sacerdos p̃dicatioñe dnĩcȩ
crucis mittit. & aqua fit dulois ad grãm.
Non gͦ solis corporis tui eredas oculis. Ma¬
gis uidetur qͦd non uidetur: qͥa istud tẽ¬
ꝑale. illud eternu aspicitur. qͦd oculis ñ
comp̃hendit᷑. animo aut̃ ac mente cernit᷑.
Deniq doceat te decursa regnoꝵ lectio.
Haaman sẏrus erat. & lepram habebat:
nec ab illa munclari pot̾at. Tunc ait pu
re. Dumpto inqͥt auro ce argento: per¬
rerit ad regem isrł. Qui cognita ad¬
uentus eiꝰ causa: scidit uestim̃ta sua.
dicens qd̃ temptaret᷑ magis cũ de
se ea quȩ non essent potestatis re¬
gie poscerent᷑. Heliseus aut̃ regi in¬
timauit ut ad se dirigeret syrũ. qͦ
cognosceret qd̵ eẽt ds in isrł. Ꝙ cũ

Expanded text:
salutaris fuerit crucis mysterio consecrata, salutaris fuerit crucis mysterio consecrata, tunc ad usum spiritalis lavacri et salutaris poculi temperatur. Sicut ergo in illum fontem Moyses misit lignum, hoc est prophcrucis mittit, et aqua fit dulcis ad gratiam. 15. Non ergo solis corporis tui credas oculis: magis videtur quod non videtur; quia istud temporale, illud aeternum aspicitur, quod oculis non comprehenditur, animo autem ac mente cernitur. 16. Denique doceat te decursa Regnorum lectio. . Naaman Syrus erat, et lepram habebat, nec ab ullo mundari poterat. Tunc ait puere. Sumpto, inquit, auro et argento, perrexit ad regem Israel. Qui cognita adventus ejus causa, scidit vestimenta sua, dicens quod tentaretur magis, cum de se ea quae non essent potestatis regiae, poscerentur: Elisaeus autem regi intimavit ut ad se dirigeret Syrum, quo cognosceret quod esset Deus in Israel. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
c& in mari. Deniq &r ipse moyses dic̃
in cantico. Misisti sp̃m tuum: & oꝑ¬
uit eos mare. Aduertis qd̾ in illo he¬
breoꝵ transitu iam tunc sacͥ baptisma¬
tis figura p̃cesserit. In quo egiptiꝰ ꝑiit:
& hebreus euasit. Quid enĩ aliud in hoc
cotidie sacramento docemun nͥ qͥa culpa
iergitur. & error abolet᷑. pietas autem
& innocentia tota ꝑmanet: Audis qͥa
sub nube fuert̃ patres nr̃i. Q bona
nube: que carnalium refrigerauit in¬
cendia passionum. Bona nubes obumbt᷑:
in mariam uirginem. & uirtus altissi¬
mi obumbrauit ei: quando redemptio¬
nem genti genuit humane. Ꝙ illud mi¬
raculum per moysen in figura factum.
Si gͦ in figura affuit sp̃c. ñ est in uerita¬
te. cum scptura tͥ dicat. qͥa lex ꝑ moy¬
sen data ẽ. gr̃a aut̃ e ueritas ꝑ iħm xͫ
facta est: Mirra fons amarissimꝰ erat. Mi¬
sit in eo moyses lignum: &e dulcis factus
est. Aqua eñi sine p̃dicatione dñicȩ eru¬
cis: ad nulliꝰ usum fut᷑e salutis ẽ. Eum uͦ

Expanded text:
X, 1, 2. Denique et ipse Moyses dicit in Cantico: Misisti Spiritum tuum, et operuit eos mare . Advertis quod in illo Hebraeorum transitu jam tunc sacri baptismatis figura praecesserit, in quo Aegyptius interiit et Hebraeus evasit. Quid enim aliud in hoc quotidie sacramento docemur, nisi quia culpa mergitur, et error aboletur: pietas autem et innocentia tuta permansit? 13. Audis quia sub nube fuerunt patres nostri, et bona nube, quae carnalium refrigeravit incendia passionum. Bona nubes obumbrat in Mariam virginem, et virtus Altissimi obumbravit ei ; quando redemptionem genti genuit humanae. Et illud miraculum per Moysen in figura factum est . Si ergo in figura adfuit Spiritus, non adest in veritate, cum Scriptura tibi dicat: Quia lex per Moysenfacta est . 14. Merrha fons amarissimus erat: misit in eum Moyses lignum, et dulcis est factus . Aqua enim sine praedicatione Domini caecrucis ad nullos usus futurae salutis est: cum vero
Abbreviated transcription (Latin):
uices nouit aut cibi fungit suauita¬
te. cuiꝰ nullũ ÷ immune seruitiũ. Dul¬
cis i somnꝰ serui. et si modicũ ⁊ multũ
edat. ⁊ satiato diuitiis ñ qͥ eũsirat do¬
mure ñ posse. excitat eũ cupiditaᷤ. excitat eura
uigil aliena rapiendi. torquet inui¬
dia. mora uerat. sterilitas ꝓuentuum
infecunda ꝑtͣbat. sollicitat abundantia.
Unde illi diuiti cuiꝰ possessio ub̾es frutꝰ
attulit. qͥ cogitauit intͣ se oicens. qͥd facĩã
qd̃ non habeo qͦ ꝯgregem fructꝰ meos. ꝙ¬

Expanded text:
uices nouit aut cibi fungitur suauitauices nouit aut cibi fungitur suauitate, cuius nullum est inmune seruitium; dulcis enim somnus serui, et si modicum et si multum edat, et satiato diuitiis non est qui sinat eum dormire. excitat eum cupiditas, exagitat cura peruigil aliena rapiendi, torquet inuidia, mora uexat, sterilitas prouentuum infecunda perturbat, sollicitat abundantia. unde illi diuiti, cuius possessio uberes fructus adtulit, qui cogitauit intra se dicens: quid faciam, quod non habeo quo congregem fructus meos?
Abbreviated transcription (Latin):
ciarum in manib sius. Hoc est dicere. ni¬
chil inuenerunt oꝑib suis diuites. qͥ nicħ
paupib contulerunt. nulliꝰ iuuerunt in¬
opiam. nioħ adutilitatem suam ꝓficien
tes. repire potuert̃. Ipsũ nom̃ considera.
Ditem dicunt gentiles inferm p̃sulem.¬
arbitrum mortis. ditem appellant. et
diuttem. qd̾ nisi mortem diues inferre
non nouerit. eui regnũ de mortuis. cui
non saciabit᷑ argento. Et infra idem.
& qͥdem hoc pessimꝰ languor. Sic̃ enum¬
fuit ita & abiit. ⁊ abundantia eiꝰ. Labo¬
rat inuentum: ⁊qͥdem om̃s dies uitȩ eiꝰ
intenebris. ⁊ luctu. ꝙ iracundia multa.
et languore & ira. Tolerabilior ÷ ꝯditio
seruulorũ. Illi enim hominib seruiunt.
facit peccatum. seruus ẽ. peecati. Sẽꝑ
in laqueis. semꝑ inuincłis. est. nunqͣm
liber acompedib: qͥa semꝑ in criminib.
Quam misera seruitus. serui re pereatis.
Natͣȩ ipsiꝰ nescit omĩa. nec somni ipsiꝰ

Expanded text:
tiarum in manibus suis, hoc est: nitiarum in manibus suis, hoc est: nihil inuenerunt operibus suis diuites, qui nihil pauperi contulerunt. nullius iuuerunt inopiam, nihil ad utilitatem suam proficiens repperire potuerunt. ipsum nomen considera. Ditem dicunt gentiles inferi parbitrum mortis ditem appellant et divitem, quod nisi mortem dives inferre non noverit, cui regnum de mortuis, cui non satiabitur argento : Et infra idem: Et quidem hoc pessimfuit, ita et abiit, et abundantia eius laborat in uentum. et quidem omnes dies eius in tenebris et luctu et iracundia multa et languore et ira, ut tolerabilior sit condicio seruulorum; illi enim hominibus seruiunt, facit peccatum seruus est peccati. semper in laqueis, semper in uinculis, numquam liber a conpedibus, quia semper in criminibus. quam misera ser- uitus seruire peccatis! Naturae ipsius nescit munia nec somni ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
raudos. ⁊ iacintos. berillũ. achatem. to¬
parion. ametistui. iaspii. sardium. sum¬
mo querunt furore. uł si dimidium pa¬
trimonii petatur.: non parcunt dispen¬
oio. dum indulgent cupiditati. Non
ab nuo gratum. qͥdẽ lapidum. istorũ esse
fulgorẽ. sed tam̃ lapidum. Nec ipsi admo¬
nent contͣ naturã expoliti. ut saxorum
deponerent asꝑitatem. rigorem magis
mentis esse expoliandum. ꝙͣ lapidum.
Quis artifer unũ diem uite. hominis po¬
tuit adiungere: Quem diuitiȩ eiꝰ ab
inferis redemerunt: E uiꝰ egritudinem
pecunia mitigauit: Non in abundan¬
tia pecunarum inqͥt uita eiꝰ. Et alibi.
Nicħ posunt thesauri iniustis. iusticia
autẽ lib̾at amorte. Merito clamat ꝓ¬
pħa. diuitie si affluant nolite cor appo¬
nere. Quid eñĩ mͥ ꝓ funt. si me amorte
relinquntur. Somium gͥ loqͥm. non
patrimonium. Unde bene are idem
ꝓpha. de diuitib. Dormierunt somniũ
fuum ⁊ nicħ inuenerunt omẽs uiri diui¬

Expanded text:
ragdos et hyacinthos beryllum achaten toragdos et hyacinthos beryllum achaten topazion amethystum iaspin sardium summo quaerunt furore. uel si dimidium patrimonii petatur, non parcunt dispendio, dum indulgent cupiditati. non abnuo gratum quendam lapidum istorum esse fulgorem, sed tamen lapidum. et ipsi admonent contra natu ram expoliti, ut saxorum deponerent asperitatem, rigorem 15 magis mentis esse expoliendum. \'Quis artifex unum diem uitae hominis potuit adiungere? quem diuitiae ab inferis redemerunt? cuius aegritudinem pecunia mitigauit? non in abundantia inquit uita eius. et alibi: nihil prosunt thensauri iniustis, iustitia autem liberat a morte. merito clamat Dauid: diuitiae si fluant, nolite cor adponere. quid enim mihi prosunt, si me a morterelinquuntur. somnium igitur loquimur, non patrimonium. unde bene ait idem propheta de diuitibus: dormierunt somnum suum et nihil inuenerunt omnes uiri diui
Abbreviated transcription (Latin):
et non abscondas eam sub lapide in mor¬
tem. Et qͥa non audis. ido exclamat ex¬
cłastes: dicens. Est languor malus ꝙͣ uidi
sub sole. diuitias custodiri in malum pos¬
sidentis eas. S fortasse redeas domum.
cum uxore conferas. illa te hortetur. ut
redimas uenundatum. immo magis hor¬
tabitur ut mundum muliebr̃ẽ conferas.
unde potest uł pauꝑem lib̾are. illa tibi
imponet sumptium necessitatẽ. ut gem¬
ma bibat. in ostro dormiat. in argentea
sponda recumbat. auro oñet manꝰ. cer¬
uicem monilib. Delectantur ⁊ cõpedib
mulieres: dum mͦ auro ligentur:. Non putant
onera esse. si p̃ciosa sint. non estimant uscła
esse si in his thesturus coruscet. delectant
et uulnera. ut aurum aurib inseratur.
& margaritȩ dependeant. Habent et gẽ¬
me ponda sua. habent ⁊ uestes sua frigo¬
ra. Sudatur ingenimis. algetur in se¬
ricis. tam̃ p̃cia uiuant. ⁊ quȩ natura
aduersatur. commodat auaricia. Sma¬

Expanded text:
et non abscondas eam sub lapide in moret non abscondas eam sub lapide in mortem. et quia non audis, ideo exclamat Ecclesiastes dicens: est languor malus, quem uidi sub sole, diuitias custodiri in malum possidentis eas. sed fortasse redeas domum, cum uxore conferas, illa te hortetur ut redimas uenundatum. immo magis hortabitur, ut mundum muliebrem conferas, unde potes uel paruo pauperem liberare. illa tibi inponet sumptuum necessitatem, ut gemma bibat, in ostro dormiat, in argentea sponda recumbat, auro oneret manus, ceruicem monilibus. delectantur et conpedibus mulieres, dummodo auro ligentur. non putant onera esse, si pretiosa sint, non existimant uincula esse, si in his thensaurus coruscet. delectant et uulnera, ut aurum auribus inseratur et margaritae pendeant. habent et gemmae pondera sua, habent et uestes sua frigora. sudatur in gemmis, algetur in sericis: tamen pretia iuuant et quae natura auersatur commendat auaritia. zma