comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nihil est qđ homines detuo collegio formides. cũ id terescripse¬
ris facere qđ te illi facere etiam si nolles iuberent. Cũ aũt
id quantis potueris documentis faciendũ eẽ defenderis. ñ
solum ñ suscensebunt. sed etiã prȩdicabunt: si aũt ñ rebap¬
non cuius quã hominis in contẽplatione xp̃i aut rep̃hensi¬
one mouearis. aut ex orreas potestatẽ. Transit honor scłi
transit ambitio infaturo xp̃iiudicio nec absidȩ gradatȩ
nec cathedrȩ uelatae. nec sanctimonialiũ occursantiũ
atq cantantium greges adhibebuntur ad defersionem
ubi coeperit accusare conscientia. et conscientiarũ arbiters
iudicare quȩ hic honorant: ibi onerant : quȩ hic rele¬
uant: ibi grauant istaquȩ tẽporȩ ꝓpt̃ ecclae utilitatẽ
honori nr̃o exhibentur: defendentur fostebona conscien¬
tia defendere cũit non poterunt malã : qđ ergo tampio

Expanded text:
nihil est quod homines de tuo collegio formides, cum id te rescripsenihil est quod homines de tuo collegio formides, cum id te rescripseris facere, quod te illi facere, etiam si nolles, iuberent. cum autem id quantis potueris documentis faciendum esse defenderis, non solum non suscensebunt, sed etiam praedicabunt. si autem non rebapnon cuiusquam hominis in contemplatione Christi aut reprehensionem uerearis aut exhorreas potestatem. transit honor huius saeculi, transit ambitio. in futuro Christi iudicio nec absidae gradatae nec cathedratque cantantium greges adhibebuntur ad defensionem, ubi coeperit accusare conscientia et conscientiarum arbiter iudicare. quae hic honorant, ibi onerant; quae hic releuant, ibi grauant. ista quae pro tempore propter ecclesiae utilitatem honori nostro exhibentur, defendentur forte bona conscientia, defendere autem non poterunt malam. Quod ergo tam pio
Abbreviated transcription (Latin):
ticũ hominem qui hȩc sc̃itatis signa ꝑceperit quȩxp̃iana.
tradidit disciplina: omnino peccatũ ẽ Rebaptizare cut
catholicũ : in manissimũ scelus est tam̃ non adeo credenis
quia de te mihi ꝑsuasum bene tenebã: Mutigenã ipse ꝑrexi
& eũ quidem miserũ uidereñ potui: aparentib uero eius
audiui qđ uester iam etiã diciconus facctussit: & tam̃ bene
adhuc detuo cordesentio. ut eũ rebaptizatũ ẽẽ ñ credã
Quarẽ frat̃ dilectissime ꝑdiuinitatẽ & humanitatẽ dm̃iñ¬
ihuxp̃i obsecro: ut rescribere mihi digneris quid gestum sit
& sic rescribere : ut noueris me in eccła fratrib nr̃is. epistolã
tuã uł legere uł recitare qđ ideo scripsi. necũ id postea fa¬
cerem qđ me non sperares ẽẽfasturũ offenderem caritatem.
& iustã deme apud cõmunes amicos quȩ rellã deponeres quid
ergo te impediat ad rescribendũ . ñ uideo: si enĩ rebaptizas

Expanded text:
ticum hominem, qui haec sanctitatis signa perceperit, quae christiana ticum hominem, qui haec sanctitatis signa perceperit, quae christiana tradidit disciplina, omnino peccatum est; rebaptizare autem catholicum immanissimum scelus est. tamen non adeo credens, quia de te mihi bene persuasum tenebam, Mutugennam ipse perrexi et eum quidem miserum uidere non potui, a parentibus uero eius audiui, quod uester iam etiam diaconus factus sit. et tamen tam bene adhuc de tuo corde sentio, ut eum rebaptizatum esse non credam. Quare te, frater dilectissime, per diuinitatem et humanitatem doministi obsecro, ut rescribere mihi digneris, quid gestum sit, et sic rescribere, ut noueris me in ecclesia fratribus nostris epistulam tuam uelle recitare. quod ideo scripsi, ne, cum id postea facerem, quod me non sperares esse facturum, offenderem caritatem et iustam de me apud communes amicos querelam deponeres. quid ergo te impediat ad rescribendum, non uideo. si enim rebaptizas,
Abbreviated transcription (Latin):
tizare ñ dubitant quib uerbis poterã detestari non
defuerunt laudator estui. qui mihi dicerent ista te ñ facere
fateor primo non credidi : deinde considerans possefieri ut ani¬
mã humanã defutura uita cogitantẽ dĩtimor inuaderet
ut se abscelere a ꝑtissime tẽperaret. gratulatus credidi
qđ tali ꝓposito ab eccła catholica nolueris ẽẽ nimis alienus
quȩ rebam sane occasionẽ loquendi tecũ : ut sifieriposset
ea quȩ parua remanserat internos dissensio toleretur
cũ ecce ante paucos dies diac̃m nr̃m mutigensem te rebapti¬
tasse nuntiatũ ẽ : dolui uehementer & illius miserabilem
lapsum & tuũ frater in opinatũ scelus manifestũ nob est
quȩ sit eccła catholica gentessunt hereditas xp̃i. & posses¬
sio xp̃i. termini terrae nostis &uos: Aut si ñ nostis. aduestite
facillime a uolentib sciripotest. Rebaptiz areigit᷑ hȩre¬

Expanded text:
tizare non dubitant, quibus uerbis poteram, detestarer, non tizare non dubitant, quibus uerbis poteram, detestarer, non defuerunt laudatores tui, qui mihi dicerent te ista non facere. fateor, primo non credidi. deinde considerans posse fieri, ut animam humanam de futura uita cogitantem dei timor inuaderet, ut se ab scelere apertissimo temperaret, gratulatus credidi, quod tali proposito ab ecclesia catholica nolueris esse nimis alienus. quaerebam sane occasionem loquendi tecum, ut, si fieri posset, ea quae parua remanserat inter nos dissensio tolleretur, cum ecce ante paucos dies diaconum nostrum Mutugennensem te rebaptizasse nuntiatum est. dolui uehementer et illius miserabilem lapsum et tuum, frater, inopinatum scelus. noui etenim, quae sit ecclesia catholica. gentes sunt hereditas Christi et possessio Christi termini terrae. nostis et uos aut, si non nostis, aduertite; facillime a uolentibus sciri potest. rebaptizare igitur haere
Abbreviated transcription (Latin):
neq me presbm tuũ honorabilem igitur ex ea regula
& iurenaturae si tamen intellegendo quȩ intellegenda
sunt. seruet honorem suũ: Nam ita scriptũ ẽ homo in
honore positus ñ intellexit. c̃omparatus ẽ iumentis in¬
sipientis & similis fastus ẽ illis . Cũ ergo te honorabilem
inquantũ homo es appellem cũ prȩsertim de tua salute
atq correctione quã diu in hac uita es desperare non
audeam: Fratrem uero ut uocem ñ telatet p̃ceptũ nob
ẽẽ diuinitus. ut etiã eis qui negant se fr̃s nostros esse.
dicamus. fr̃s nr̃i estis: & hoc uehementer ualet: ad cau¬
sam ꝓpt̃ quã scribere uolui. fraternitati tuae
am eñi reddita ratione cur epistolȩ talem ianuam
fecerim : audi placidissime quȩ secuntur. Ego cũ inista
regione consuetudinẽ hominũ lugendã atq plangen¬
dem. qui cũ xp̃iano nomine glorientur xp̃ianos rebap¬

Expanded text:
neque me presbyterum tuum. honorabilem igitur ex ea regula neque me presbyterum tuum. honorabilem igitur ex ea regula et iure naturae, si tamen intellegendo, quae intellegenda sunt, seruet honorem suum. nam ita scriptum est: Homo in honore positus non intellexit; comparatus est iumentis insensatis et similis factus est illis. cur ergo te honorabilem, in quantum homo es, non appellem, cum praesertim de tua salute atque correctione, quam diu in hac uita es, desperare non audeam? fratrem uero ut uocem, non te latet praeceptum nobis esse diuinitus, ut etiam eis, qui negant se fratres nostros esse, dicamus: Fratres nostri estis\\ et hoc uehementer ualet ad causam, propter quam scribere uolui fraternitati tuae. iam enim reddita ratione, cur epistulae talem ianuam fecerim, audi placidissime, quae sequuntur. Ego cum in ista regione consuetudinem hominum lugendam + atque plangendam, qui cum christiano nomine glorientur, Christianos rebap
Abbreviated transcription (Latin):
Prius quam adrem ueniam dequa tuȩ beniuolentiȩ scribere
uolui : titulus huius epistolȩ nete uł aliũ quẽ piãmoueat
rationẽ breuiter reddam: dñoscripsi : quia scriptum est :
Uos in libertate uocati estis fr̃s tantum nelibertatẽ in occa¬
sione carnis detis. sed ꝑ caritatẽ seruite inuicem. Cũ ergo
uł hoc ipso officio litterarum ꝑ caritatẽ tibi seruiam: non
absurde tedominum uoco ꝓpt̃ unũ & uerũ dñm nostrũ.
qui nobis ista prȩcepit Dilectissimo aũt qđ scripsi: nouit
ds̃ qđ non solũ tediligam. sed ita diligã ut meipsum: Quan¬
do quidem benemihi sum conscius. & bona metibi opta¬
re quȩ mihi honor abili uero qđ ad didi ñ ad hoc ad didi
ut honorarem episcopatũ tuũ: mihi enĩ epc̃s non es neq¬
hoc cũ contumelia acceperis. sed ex animo : qđ in ore non eẽ
debet est est nonnon: Neq enimignoras. Aut quisquam
hominum quinos nouit ignorat: Neq te ẽẽ ep̃m meum.

Expanded text:
Priusquam ad rem ueniam, de qua tuae beniuolentiae scribere uolui, tituli huius epistulae, ne uel te uel alium quempiam moueat, rationem breuiter reddam. \'domino\' scripsi, quia scriptum est: Uos in libertatem uocati estis, fratres; tantum ne libertatem in occasionem carnis detis, sed per caritatem seruite inuicem. cum ergo uel hoc ipso officio litterarum per caritatem tibi seruiam, non absurde te dominum uoco propter unum et uerum dominum nostrum, qui nobis ista praecepit. \'dilectissimo\' autem quod scripsi, nouit deus, quod non solum te diligam, sed ita diligam ut me ipsum, quando quidem bene mihi sum conscius et bona me tibi optare quae mihi. \'honorabili\' uero quod addidi, non ad hoc addidi, ut honorarem episcopatum tuum; mihi enim episcopus non es. neqhoc cum contumelia dictum acceperis,. sed ex animo, quo in ore nostro esse debet est est, non non. neque enim ignoras aut quisquam hominum, qui DOS nouit, ignorat neque te esse episcopum meum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eñĩ animus nulla consensionis turpitudine maculatur:¬
etiã carnensuã defendit a crimine. & quicquid in ea nec cõmi¬
sit nec ꝑ misit libido patientis solius erit culpa facientis¬
omnisq illa ualida uexatio non ꝓcorruptionis turpitudine.
sed ꝓpassionis uulnere deputabitur: tantũ enĩualet inm̃te
integritas castitatis. ut in uiolata nec in corpore possit pu¬
dicitia uiolari. cuius mẽbra potuerint superari. hȩc epła
ꝓtuo desiderio breuis promeis tamen occupationib mul¬
tum ꝓlixa : & ꝓpterperlatoris festinationẽ nimis accele¬
rata : sufficiat caritatituae. multo uerius uos dñs consola¬
bitur : si scripturas eius intentissimȩ legeritis Ame¬

Expanded text:
Cum enim animus nulla consensionis turpitudine maculatur,Cum enim animus nulla consensionis turpitudine maculatur,etiam carnem suam defendit a crimine et, quicquid in ea nec commsit nec permisit libido patientis, solius erit culpa facientisomnisque illa uiolentia non pro corruptionis turpitudine sed pro passionis uulnere deputabitur. tantum enim ualet in mente integritas castitatis, ut illa inuiolata nec in corpore possit pudicitia uiolari, cuius membra potuerint superari. haec epistula pro tuo desiderio breuis, pro meis tamen occupationibus multum prolixa et propter perlatoris festinationem nimis accelerata sufficiat caritati tuae. multo uberius uos dominus consolabitur, si scripturas eius intentissime legeritis
Abbreviated transcription (Latin):
neq oblationes neq supplicationes. neq locus ad sacrificandũ
in conspectutuo. & inuenire miseri cordiã : sed in anima & sp̃u¬
humilitatis accipiamur: sicut inholo caustomatib arietũ &
taurorum & in multitudinẽ agnorũ pinguium. sic fiat sacrificiũ
nr̃m in conspectutuo hodie. & ꝑfice subsequenteste. qm̃ nonerit
confusio. his qui inte confidunt: & nunc sequimur in toto corde.
& timemus te: quȩrimus facietuã ne confundas nos. sed fac
nobiscũ secundũ magnitudinẽ tuã & secundũ multitudinẽ mise¬
ricordiȩtuae libera nos secundũ mirabiliatua: &dã gloriã
nomini tuo dñe. &reuereantur om̃s quiostendunt seruistuis ma
la confundantur ab omni potentiatua: & urtus corũ con¬
orbeterrȩ : hȩc illis dicentib: & addm̃ in genescentib: p̃suis
aderit. quisuis ad ẽẽ consueuit: ⁊̃ aut nihil in earum castissimis

Expanded text:
neque oblatio, neque supplicationes, nec locus ad sacrificandum neque oblatio, neque supplicationes, nec locus ad sacrificandum in conspectu tuo, et invenire misericordiam; sed in anima humilitatis accipiamur. sicut in holocaustomatibus arietum et taurorum et in multitudine agnorum pinguium sic fiat sacrificium nostrum in conspectu tuo hodie et perficere subsoquentes te, quoniam non erit confusio his, qui in te confidunt. et nunc sequimur in toto corde et timemus te et quaerimus faciem tuam. ne confundas nos, sed fac nobiscum secundum mansuetudinem tuam et secundum multitudinem misericordiae tuae et libera nos secundum mirabilia tua et da gloriam nomini tuo, domine, et uereantur omnes, qui ostendunt seruis tuis mala, et confundantur ab omni potentia et uirtus eorum conorbe terrae. Haec illis dicentibus et ad deum ingemesceutibus omnino suis aderit, qui suis adesse consueuit, et aut nihil in
Abbreviated transcription (Latin):
tionib suifilii possent ab imminentis iam mortis periculo
liberari petiuitq ut oraret ꝓ eis. pollicens qđsisaluististi
essent eam suis parentib redderent. Ieunauit illa & ora¬
uit : & exaudita continuo est: Ad hoc enĩ factũ erat quan¬
tũ exitus docuit . Ita illi tam repentino dibeneficio salute
impleuerunt : ora ergo dñm ꝓ eis. & roga ut etiam ipsas
doceat talia dicere . qualia supra memoratus sc̃s atarus
cȩtera in oratione & confessionesua fudit ad dñm: si enĩ
sunt illȩ in terra captiuitatis suae quomodo erant illi
in illa ubi nec sacrificare moresuo poterant dõ sicut
nec istȩ possunt uł ferre oblationẽ ad altaredĩ uł in ue¬
nireibi sacerdotẽ ꝑ quẽ offerrentdõ : donet ergo cisdñs ut
ei dicant qđ azarias dixit in consequentib prȩcũ sucerũ
Non est in hoc tempore princps & ꝓpheta &dix ñon holocausta

Expanded text:
tionibus sui filii possent ab imminentis iam mortis periculo tionibus sui filii possent ab imminentis iam mortis periculo liberari; petiuit, ut oraret pro eis, pollicens, quod, si salui facti essent, eam suis parentibus redderent. ieiunauit illa et orauit et exaudita continuo est; ad hoc enim factum erat, quantum exitus docuit. ita illi tam repentino dei u beneficio salute impleverunt. 8. Ora ergo Deum pro eis, et roga ut etiam ipsas doceat talia dicere, qualia supra memoratus sanctus Azarias, inter caetera in oratione et confessione sua fudit ad Deum. Sic enim sunt illae in terra captivitatis suae, quomodo erant illi in ea terra, ubi nec sacrificare more suo poterant Domino, sicut nec istae possunt, vel ferre oblationem ad altare Dei, vel invenire ibi sacerdotem per quem offerant Deo. Donet ergo eis Dominus ut ei dicant, quod Azarias dixit in consequentibus precum suarum: Non est in hoc tempore princeps et propheta et dux, non holocausta,
Abbreviated transcription (Latin):
atq: incaptiuitate positi. illa dixerunt quȩ conscripta
legerentur a nobis. & disceremus captiuos dĩ seruos. non
deseri adño suo. Unde cũitscimus quid etiã ꝑistas om̃ps
& misericors ds̃ in ipsa terrab arbarica fieri uelit mira¬
bilium suorũ : tantũ noncessetis ꝓillis ingemescere addm̃:
& querere quantũ potestis. & quantum ipse ꝑmittit cum
tẽpus & facultatẽ dederit. quid deillis factũ sit. uł quȩ
uestra possint habere solacia : Nam desitifensi ante
paucos annos seueri ep̃i neptis sc̃i monialis ab arbaris duc¬
ta est : & ꝑ mirabile dĩ miseri cordiã. cũ honore magno
suis parentib restituta est: Domus enĩ illa barbarorum
ubi captiua ingressa est : subito coepit dominorũ infirmitate
iactari. Ita ut om̃s ipsi barbari tres nisi fallor aut ãplius
fr̃s. periculo sissima egritudine laborarent quorũ mat̃᷑¬
ut anim aduertit puellã dõ deditam : & credidit qđ eius ora¬

Expanded text:
atque in captiuitate positi illa dixerunt, quae conscripta atque in captiuitate positi illa dixerunt, quae conscripta legerentur a nobis et disceremus captiuos dei seruos non deseri a domino suo. unde autem scimus, quid etiam per istas omnipotens et misericors deus in ipsa terra barbarica fieri uelit mirabilium suorum? tantum non cessetis pro illis ingemescere ad deum et quaerere, quantum potestis et quantum ipse permittit, cum tempus et facultatem dederit, quid de illis factum sit uel quae uestra possint habere solatia. nam de Sitifensi ante paucos annos Seueri episcopi neptis sanctimonialis a barbaris ducta est et per mirabilem dei misericordiam cum honore magno suis parentibus restituta est. domus enim illa barbarorum, ubi captiua ingressa est, subita coepit dominorum infirmitate iactari, ita ut omnes ipsi barbari, tres, nisi fallor, uel amplius fratres, periculosissima aegritudine laborarent. quorum mater animaduertit puellam deo deditam et credidit, quod eius ora
Abbreviated transcription (Latin):
mundo damnemur. hec fideliter lege : fidelit̃p̃dica
& ea quantũ potes caue & cauendũ doce.: neaduersus¬
dñm. in his temptationib & tribulationib: murmuretur
Bonos dicit dĩ seruos & fideles & scõs gladiobarbarorũ ꝑemp¬
tos quid aũt inter est utrum eos febris anferrũ decorpore
solueret: non qua occasione exeant sed quales adse ex eant
ds̃ attendit inseruis suis. nisi qđ maiorem habeat poenam
languor diuturnus. quã citissimus exitus & tam̃ etiã
ipsum languorem diuturnum & orrendum legimus qua¬
lempassus est ille iob. cuius ceste iustitiae d̃ qui falli ñ
potest tale ꝑ hibet testimoniũ: Grauissima sane & mul¬
tum dolenda est illa captiuitas feminarũ castarũ atq
sc̃ãrum : sed nonẽ captiuus ds̃ earũ. nec captiuas deserit
suas si nouit suas. Nam &illiscĩ quorũ passiones & con¬
fessiones descripturis sc̃is cõmemoraui : ab hostib ducti

Expanded text:
mundo damnemur. Haec fideliter lege, fideliter praedica mundo damnemur. Haec fideliter lege, fideliter praedica et, quantum potes, cane et cauendum doce, ne aduersusdeum in his temptationibus et tribulationibus murmuretur. bonos dicis dei seruos et fideles et sanctos gladio barbarorum peremptos. quid autem interest, utrum eos febris an ferrum de corpore solueret? non qua occasione exeant, sed quales ad se exeant, deus adtendit in semis suis, nisi quod maiorem habet poenam languor diuturnus quam citissimus exitus; et tamen etiam ipsum languorem diuturnum et horrendum legimus, qualem passus est ille lob, cuius certe iustitiae deus ipse, qui falli non potest, tale perhibet 10 testimonium. Grauissima sane et multum dolenda est illa captiuitas feminarum castarum atque sanctarum, sed non est captiuus deus earum nec captiuas deserit suas, si nouit suas. nam et illi sancti, quorum passiones et confessiones de scripturis sanctis commemoraui, ab hostibus ducti
Abbreviated transcription (Latin):
suleret ad salutem: Anthio co aũt regi qui machabeos
poenis crudelib inter emit noluit it consulere : sed eorũ
gloriosissimis passionib cor durũ regis. acriore seueri¬
tacte puniuit lege tam̃ etiã unus illorũ qui sexto loco
patiebatur: quiddicat litienĩ scriptũ ẽ. Et posthunc sextũ
applicauerunt cũ hi tormentis & cruciatib morerentur.
dixit Noli te seduci ꝓpt̃ nos hȩc patimur pacantes in
dñm dm̃ nr̃m : & facta sunt hȩc digna nobis. Tuaũt noli
te putare inpunitũ futurũ : qui aduersus dm̃ & legem enis.
legib tuis pugnare uoluisti: uides etiã isti quã humilit̃
& ueraciter sapiant. quiꝓsuis peccatis seflagellari
a dño confitent᷑ : de quo scriptũ ẽ quẽ enĩ diligit hñs cor¬
ripit flagellataũt omnẽ filium quem recipit: Vnde
& apłs dicit si enĩ nosipsos iudicaremus: ad ño m̃udi ca¬
remur. Cũ iudicamur aũt adño corripimur: necum

Expanded text:
suleret ad salutem. Antiocho autem regi, qui Machabaeos suleret ad salutem. Antiocho autem regi, qui Machabaeos poenis crudelibus interemit, noluit ita consulere, sed eorum gloriosissimis passionibus cor duri regis acriore seueritate puniuit. lege tamen, etiam unus illorum, qui sexto loco patiebatur, quid dicat; ita enim scriptum est: Et post hunc sextum applicauerunt. cum hic tormentis excruciatus moreretur, dixit: Noli te seducere; s propter nos haec patimur peccantes in deum nostrum et facta sunt haec digna nobis. tu autem noli te putare inpunitum futurum, qui aduersus deum et legem eius legibus tuis pugnare uoluisti\'. uides etiam, isti quam humiliter et ueraciter sapiant, qui pro suis peccatis se flagellari a domino confitentur, de quo scriptum est: Quem enim diligit dominus, corripit; flagellat autem omnem. filium, quem recipit. unde et apostolus dicit: Si enim nos ipsos iudicaremus, a domino non iudicaremur; cum iudicamur autem a domino, corripimur, ne cum
Abbreviated transcription (Latin):
Ex audidñe: ꝓpitiare dñe intende dñe: ne tarda ueris ꝓpt̃te
ds̃ m̃s: qm̃ nom̃ tuũ inuocatũ ẽsuꝑciuitatẽtuã & populũ tiũ
&adhuc meloquente &orante. & enumerante peccata
& postea populisui: & hanc dĩ cõmendat iustitiã & nuncdi lau¬
dem dicit. quia ñ in iuste sed ꝓpt̃ peccata eorũ. flagellat etiã
ipsos sc̃ossuos. Siergo itadicunt qui ex cellentissima sc̃itate
ignes & loones circa se in noxios habuerunt. quid nos opor¬
tet dicere in humilitate nr̃a quitã longe illis impares su
existimet illos dĩ seruos quos dicis ab arbaris interfectos sic
illã mortẽ euadere debuisse quomodo tres illi uiri ab¬
gnibus & danihel al conib liberati : sciat illa ꝓpterea
facta miracula ut cos uerũ dm̃ credere colerent reges
aquib: in illa supplicia tradebantur : Hoc enĩ erat moc¬
culto iudicio & miseri cordia dĩ ut illis regib: eomodo con¬

Expanded text:
exaudi, domine, propitiare, domine, intende, domine, et ne tardaueris propteexaudi, domine, propitiare, domine, intende, domine, et ne tardaueris propteus, quoniam nomen tuum inuocatum est in ciuitatem tuam et populum tuum. et adhuc me loquente et orante et enumerante peccata et postea populi sui. et hanc dei commendat iustitiam et hanc dei laudem dicit, quia non iniuste sed pro peccatis eorum flagellat etiam ipsos sanctos suos. si ergo ista dicunt, qui excellentissima sanctitate ignes et leones circa se innoxios habuerunt, quid nos oportet dicere in humilitate nostra, qui tam longe illis inpares sumis existimet illos dei seruos, quos dicis a barbaris interfectos, sic illam mortem euadere debuisse, quo modo tres illi uiri abgnibus et Danihel a leonibus liberatus est, sciant illa propterea facta miracula, ut eos uerum deum colere crederent reges, a quibus in illa supplicia tradebantur. hoc m enim erat in occulto iudicio et misericordia dei, ut illis regibus eo modo con
Abbreviated transcription (Latin):
in libro moysi seruidĩ : qm̃ peccauimus. & statuit sermones
suos quos locutus ẽ ad nos & adiudices nr̃os qui iudicahant
nos suꝑducere in nos mal a magna. quȩ nũ quã facta sunt
sub omnicaelo. secundũ eaquȩ fasta sunt in hierusalem.
sicut scriptũ ẽ in lege moysi om̃a mala hȩc uener̃ ad nos: &ñ
dĩ nr̃ in omni mundo suo quẽ fecit. & ñ cudiuimus uocẽ eius.
legẽ tuã fecimus Dñ e i n omni miseri cordiatua auertatur
impetustuus & iratua aciuitatetua hierusal ẽ. & populus¬
tuus in confessionẽ uenit. omnib quicirca nossunt: Et nunc
ex audids̃ p̃cesseruitiu &orationes eius &ostende nob faciem
tuã ad sc̃ificationẽ tuã quȩ deserta est : Propt̃ te inclina
dñe dĩ ms̃ aurẽ tuã & exaudi: aperioculos tuos & uide inte¬
ritũ nr̃m & ciuitatis tuȩ hierus ad ẽ inqua inuocatũ ẽ no¬
mentuũ suꝑ e& qm̃ ñ in nr̃a iustitia iactauimus p̃cẽnr̃am¬
in conspectutuo: sed ad misericordiã tuã quȩ magna esti

Expanded text:
peccauimus, et statuit sermones suos, quos locutus est ad nos et ad iudices nostros, qui iudicabant nos superducere in nos mala magna, quae numquam facta sunt sub omni caelo secundum ea, quae facta sunt in Hierusalem; sicut scriptum est in lege Moysi, omnia mala haec uenerunt ad nos et non r dominus deus noster in omni mundo suo, quem fecit, et non audiuimus uocem eius. legem tuam fecimus. domine, in omni misericordia tua auertatur itaque impetus tuus et ira tua a ciuitate tua Hierusalem et motuus in confusionem uenit omnibus, qui circa nos sunt. et nunc exaudi, deus, preces serui tui et orationem eius et ostende nobis faciem tuam ad sanctificationem tuam, quae deserta est. propter te inclina, domine deus meus, aurem tuam et exaudi; aperi oculos tuos et uide interitum nostrum et ciuitatis tuae Hierusalem, ad quam inuocatum est nomen tuum suin conspectu tuo sed ad misericordiam tuam, quae magna est.
Abbreviated transcription (Latin):
fecimus. impiegessimus & recessimus & declinauimus
ap̃ceptis tuis. & aiudiciis tuis. & ñ audiuimus seruos tuos
ꝓphetas quilo quebant᷑ in nominetuo ad reges nr̃os &
ad omnẽ populũ t̃rȩ : tibi dñe iustitia nob̵ aũt confusio
faciei. sicut dies hic uiro iuda & habitantib hierusalem &
omniisrł qui pximisunt & quilongesunt. in omni terra inqua
cos disseminasti ibiꝓpt̃ comtumaciã eorũ quia imꝓbauer̃te¬
dñe: nobis confusio faciei: & regib nr̃is & principib nr̃is &
utessemus in p̃ceptis legis huius quȩ dedit inconspectunr̃o
inmanus seruorũ eius ꝓphetarũ & omnis isrł peccauerunt
aduersus legem tua : & declinauer̃ neaudirent uocẽ tuã¬

Expanded text:
fecimus, impie egimus et recessimus et declinauimus fecimus, impie egimus et recessimus et declinauimus a praeceptis tuis et a iudiciis tuis et non exaudiuimus seruos tuos prophetas, qui loque- . bantur in nomine tuo ad reges nostros et ad omnem populum terrae. tibi, domine, iustitia, nobis autem confusio faciei, sicut dies hic, uiro Iuda et habitantibus Hierusalem et omni Israhel, qui proximi sunt et qui longe sunt in omni terra, in qua eos disseminasti ibi propter contumaciam eorum, quia inprobauerne. nobis confusio faciei et regibus nostris et principibus nostris et ut essemus in praeceptis legis huius, quae dedit in conspectu nostro in manus seruorum eius prophetarum. et omnis Israhel peccauerunt aduersus legem tuam et declinauerunt, ne audirent uoce
Abbreviated transcription (Latin):
& eos urere ipsa flãma uerebatur : peccata sua confitebant᷑
ꝓquib sedigne & iuste humiliare nouerant. nec tacebant:
nũ quid etiã meliores eẽ possumus ipsodanihele: de quo ꝑ
ez echielem ꝓphetã dicit dñs ad principem tẏri. Nũ quid
tus apientior es quã danihel: quiponitur unus intrib. iustis
quos dicit ds̃ solos se liberaturũ. ostendens utiq in illis. ares
nuas dã formas iustorũ: quos ita seliberaturũ dicit ut nec¬
filios suos secũ liberent : sed ipsi soli liberent᷑ noe danihel
& iob: Lege tam̃ etiam prȩces danihelis & uidequẽ am
modũ in captiuitate positus. peccata ñ tantũ populisui
uerũ etiã sua confitetur. & ꝓhisdicat ꝑiustitiã dĩ sead
illã captiuitatis poenã & obꝓbria ꝑuenisse. sic enim
scriptũ ẽ : & dedifaciem meã ad dñm dm̃ : ut quȩ rerem p̃ces
qui seruas testam̃tũ tuũ & misericordiã diligentib te
& seruantib p̃ceptatua : Peccauimus aduersus legẽ

Expanded text:
et eos urere ipsa flamma uerebatur, peccata sua eonfitebantur, pro quibus se digne et iuste humiliari nouerant nec tacebant. Numquid etiam meliores esse possumus ipso Danihele, de quo per Ezechielem prophetam dicit dominus ad principem Tyri: Numquid tu sapientior quam Danihel? et qui ponitur unus in tribus iustis, quos dicit deus solos se liberaturum ostendens utique in illis tres quasdam formas iustorum, quos ita se liberaturum dicit, ut necfilios suos secum liberent, sed ipsi soli liberentur, Noe, Danihel et Iob? lege tamen etiam precem Danihelis et uide, quem ad modum in captiuitate positus peccata non tantum populi sui uerum etiam sua confiteatur et pro his dicat per iustitiam dei se ad illam captiuitatis poenam et opprobria peruenisse. sic enim scriptum est: Et dedi faciem meam ad dominum deum, ut quaererem preces qui seruas testamentum tuum et misericordiam diligentibus te et seruantibus praecepta tua, peccauimus, aduersus legem
Abbreviated transcription (Latin):
simus aperire os: uere confusio & obꝓbriũ factisumus
seruistius. & his quite colunt netradideris nos in ꝑpetu
tul eris miseri cordiã tuã a nobis ꝓpt̃ abrahã qui atedi
locutus es multiplicaturũ tesemen eorũ ut astracaeli.
nib nationib : & sumus humiles hodie int̃ra ꝓpt̃ pecca¬
ta nr̃a. Vides ceste frater quales uiri quã sc̃i quam
fortes in media tribulatione : ubi tam̃ eis parcebatur

Expanded text:
simus aperire os; uere confusio et opprobrium facti sumus simus aperire os; uere confusio et opprobrium facti sumus seruis tuis et eis, qui te colunt. ne tradideris nos in perpettuleris misericordiam tuam a nobis propter Abraham, qui a te dtuum, quibus locutus es multiplicaturum te semen eorum ut astra caeli nibus nationibus et sumus humiles hodie in terra propter peccata nostra. uides certe, frater, quales uiri, quam sancti, quam fortes in media tribulatione, ubi tamen eis parcebatur
Abbreviated transcription (Latin):
gloriã quȩ reuelabit᷑ in nobis. Pro inde carissime etiam
illis quorũ uerba dicis teferre ñ posse qm̃dicunt. si nos
peccatores ista meruimus. quare & seruidĩ barbaror unti
ferro ꝑ empti sunt . & ancillȩdĩ captiuȩ ductȩ sunt : humi¬
liter & ueraciter & pie responde: quantã enĩ libet iusti¬
tiã seruemus quantã libet dño oboedientiã exhibeamus
Nũ quid meliores eẽ possumus trib illis uiris. qui in camino
ignis ardentis ꝓ conseruanda dĩ lege ꝓiestisunt : & tam̃
lege quid illic dicat azarias unus extrib: qui aperiens
nobis &ciuitati sc̃ȩ patrũ nr̃orum hi erusalem: qm̃ in ue¬
ritate & iudicio intulisti nobis om̃a hȩc ꝓpt̃ peccata nr̃a
dimus ut bene nobis ẽẽt: & om̃a quȩ intulisti nobis inuero
iudicio intulisti : & tradidistinos in manus iniquorũ ini¬
micissimorũ transfugatarũ. & dominatori in iusto. &
pessimo ultra uniuers ã terrã & nunc ñ ẽ nobis. ut pos¬

Expanded text:
gloriam, quae reuelabitur in nobis. Proinde, carissime, etiam illis, quorum uerba dicis te ferre non posse, quoniam dicunt: Si nos peccatores ista meruimus, quare et serui dei barbarorum ferro perempti sunt et ancillae dei captiuae ductae sunt?\' humiliter et ueraciter et pie responde: Quantam libet enim iustitiam seruemus, quantam libet domino oboedientiam exhibeamus, numquid meliores esse possumus tribus illis uiris, qui in camino ignis ardentis pro conseruanda dei lege proiecti sunt? et tamen lege, quid illic dicat Azarias, unus ex tribus aperiens nobis et ciuitati sanctae patrum nostrorum Hierusalem, quoniam in ueris tuis non obaudiuimus, ut bene nobis esset; et omnia, quae intulisti nobis, uero iudicio intulisti et tradidisti nos in manus iniquorum inimicissimorum transfugarum et regiis iniusto et pessimo ultra uniuersam terram. et nunc non est nobis, ut pos
Abbreviated transcription (Latin):
bi trata sit beatitudo tua. qđ nr̃a uoluntate ut suis
potius conregionalibus utiles essent de monasterio
recessisse: sed falsum est sponte abierunt: sponte de¬
seruerunt. nobis quantum potuimus pro eorum salute
renitentibus: & dedonato quidem quia iã fastum est
ut antequã dehacre aliquid in concilio statueremus
ordinaretur : si forte a suꝑbia ꝑuersitate correstus ẽ.
qđ uult faciat prudentiatua. Defratre uero eius
in cuius uł maxime causa demonastorio etiam ipse
donatus abscessit : cũ intellegas quid senui: nescio
quid respondeam. Contradicere tam̃ prudentiȩ
tuȩ honori caritatiq non audeo : & sane spero id
te fasturum qđ membris eccłȩ salubre ꝑspexeris. am̃¬

Expanded text:
bitrata sit beatitudo tua, quod nostra uoluntate, ut suis potius conregionalibus utiles essent, de monasterio recessissent. sed falsum est; sponte abierunt. sponte deseruerunt nobis, quantum potuimus. pro eorum salute renitentibus. et de Donato quidem, quia iam factum est, ut, antequam de hac re aliquid in concilio statueremus. ordinaretur, si forte a superbiae peruersitate correctus est, quod uult, faciat prudentia tua. de fratre uero eius, in cuius uel maxime causa de monasterio etiam ipse Donatus abscessit, cum intellegas, quid sentiam, nescio, quid respondeam. contradicere tamen prudentiae tuae, honori caritatique non audeo et sane spero id te facturum, quod membris ecclesiae salubre perspexeris. am
Abbreviated transcription (Latin):
coruum & colũbã sed inhere frater illi : a quo cudisti quiꝑse¬
uerauerit usq infine : hic saluuserit. Coniungere dño: ut crescat
in nouissimis tua uita scio enĩ non de eẽ recreationẽ cordis.
defribbonis huc adiunge ꝓmissiones dĩ fideles. magnas.
cestos sempit̃nas ipsiusq tolerantiȩ in ꝑturbabilẽ in effa¬
bilemq mercedem. & uide quã uerũ dño cantes secundũ mul¬
titudinẽ dolorũ meorũ incorde meo: consolationes tuȩ iucun¬
dauer̃ animã meã. Mitte fratrifirmo litteras nr̃as. Sc̃i¬
taten tuã & familiamdĩ quȩ tuo ministerio gubernatur fr̃s &
sorores que apud nossunt nobiscũ indño resalutant : & alia manu
saluto sinceritatẽ tuã: om̃sq tibi indño coniunstos. atq ut hanc
tã quã meã epistolã deputo & sienĩ aliã ꝓpriã mittere potu¬
issem : tamen malui huic suscribere. ut unanimitatẽ nr̃am

Expanded text:
coruum et columbam. Sed inhaere, frater, illi, a quo audisti: Qui persecoruum et columbam. Sed inhaere, frater, illi, a quo audisti: Qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit; coniungere domino. ut crescat in nouissimis tua uita. scio enim non deesse recreationem cordis de fratribus bonis. huc adiunge promissiones dei fideles, magnas, certas. sempiternas ipsiusque tolerantiae inperturbabilem ineffabilemque mercedem et uide, quam uerum domino cantes: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo consolationes tuae iucundauerunt animam meam. mitte fratri Firmo litteras nostras. sanctitatem tuam et familiam dei, quae tuo ministerio gubernatur, fratres et sorores. quae apud nos sunt, nobiscum in domino resalutant. Et alia manu: saluto sinceritatem tuam omnesque tibi in domino coniunctos atque, ut hanc tamquam meam epistulam deputes, peto; issem, tamen malui huic suscribere, ut unanimitatem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
test beata miseria. uitis alienis tribulari ñmplicari me¬
rere ñ herere dolore contrahi : ñ amore ad erahi : hȩc est
ꝑsecutio quã patiunt᷑ om̃s qui uolunt in xp̃opieuiuere : secun¬
dũ a postolicã mordacẽ ueracemq sententiã quid enĩ sic ꝑ¬
sequit᷑ uita bonorũ quã uita iniquorũ: noncũ cogit imita¬
ri qđ disciplicet : sed cũ cogit dolere qđ uid et qm̃ corã pio
ui e sunt impie & si ñ obligat consentientẽ cruciat senti¬
entem Nam sepe & diu piorum corporib: a secularib potestati¬
b & quorumlibet uexationib parcitur piorũ aũt cordib ama¬
lis hominũ morib inũ quã usq adhuius scłifinem Sicergo po¬
tius impletur qđ cõme moraui dixisse apostolũ : qui a om̃s qui
uolunt pie in xp̃o uiuere ꝑsecutionem patiunt᷑ & tanto amarius.
quanto interius. donec diluuium transeat. ubi arca continet

Expanded text:
test, beata miseria uitiis alienis tribulari non implicari, maetest, beata miseria uitiis alienis tribulari non implicari, maerere non haerere, dolore contrahi non amore adtrahi, haec est persecutio, quam patiuntur omnes, qui uolunt in Christo pie uiuere secundum apostolicam mordacem ueracemque sententiam. quid enim sic persequitur uitam bonorum, quam uita iniquorum. non cum cogit imitari. quod displicet, sed cum cogit dolere. quod uidet, quoniam coram pio uiuens impie, etsi non obligat consentientem, cruciat sentientem? nam saepe et diu impiorum corporibus a saecularibus potestatibus et quorumlibet uexationibus parcitur. piorum autem cordibus a malis hominum moribus numquam usque ad huius saeculi finem. sic ergo potius impletur, quod commemoraui dixisse apostolum. quia omnes. qui uolunt pie in Christo uiuere, persecutionem patiuntur et tanto amarius quanto interius, donec diluuium transeat, ubi -area continet
Abbreviated transcription (Latin):
credidi me nom parũ cõmendaridõ a uobis. siea quȩ munere
illius facitis. cũ allocutionis nr̃ȩ memoria faciatis: Nam &
ante iam fama & nunc fr̃s qui uenerunt auobis eustasius & an¬
drecis bonũ xp̃i odorem deuestra sc̃a conuersatione ad nos at¬
tulerunt: quorũ eustasius in cã requien p̃cessit quȩ nullis fluc¬
tib sicut insulatunditur. nec caprariã desiderat. qui anec cili¬
Quamuis ab animo nr̃o nullo modo separatũ eẽ ꝑmittat dulce
uinculũ caritatis & in desinent̃ tuos scõsmores ad que collo qͥia
recolamus tam̃ bene fecisti & gratias agimus qđ nob̵ etiã cor¬
poralis salutis tuȩ nuntios apioes mittendo nos plurimũ ex hi¬
larasti sensi aũt in epła tua : qđ tedium tedetinuerit. a pecca¬
torib relinquentib legẽ dĩ illo enĩ spuuiuimus quo distũ ẽ
uidi in sensatos & tabescebã pia est ista tristitia: & sidici po¬

Expanded text:
credidi me non parum commendari deo a uobis, si ea, quae munere credidi me non parum commendari deo a uobis, si ea, quae munere illius facitis, cum adlocutionis nostrae memoria faciatis. nam et ante iam fama et nunc fratres, qui uenerunt a uobis, Eustasius et Andreas bonum Christi odorem de uestra sancta conuersatione ad nos adtulerunt. quorum Eustasius in eam requiem praecessit, quae nullis fluctibus sicut insula tunditur, nec Caprariam desiderat, quia nec ciliQuamvis ab animo nostro nullo modo te separatum esse permittat dulce vinculum charitatis, et indesinenter tuos sanctos mores atque colloquia recolamus; tamen bene fecisti, et gratias agimus quod nobis etiam corporalis salutis tuae nuntios apices mittendo, nos plurimum exhilarasti. Sensi autem in epistola tua quod taedium te detinuerit a peccatoribus relinquentibus legem dei; illo enim spiritu uiuis, quo dictum est: Vidi insensatos et tabescebam. pia est ista tristitia et, si dici po
Abbreviated transcription (Latin):
tesq corpus & seruituti subicientes: siue sufferentes tribula¬
tionẽ & ante om̃a uos ipsos inuicẽ indilectionẽ : Quid enĩ
sufferat qui fratrẽñ suffest. siue ꝓspicientes astutiam
atq insidias tẽptatoris & scuto fidei iacul& eius ignita rep¬
pellentes: & ex tinguentes siue sestantes. & psallentes in cor¬
dib ur̃is dño uł uocib a corde ñ dissonis : om̃a ingloria dĩ
facite qui operatur om̃a in omnib: atq ita feruente sp̃u:
ut in dño laudet᷑ anima ur̃a. Ipsa est enĩ astio resti itineris.
quȩ o culos sẽꝑ habet ad dñm qm̃ ipse euellet delaqueo pedes
talis astioi nec frigitur negotio. nec frigetotio nec tur¬
bulenta nec marcida est. nec audax. nec fugax. nec p̃ceps.
nec iacens hȩc agite : & ds̃ pacis erit uobiscũ. Nec importunũ
me existimet caritas ur̃a : quia uobis cũ loqui uł ꝑepistolã
uolui. Nonenĩ hoc uos monui qđ uos ñ arbitror facere : sed

Expanded text:
tesque corpus et seruituti subicientes siue sufferentes tribulatesque corpus et seruituti subicientes siue sufferentes tribulationem et ante omnia uos ipsos inuicem in dilectionem — quid enim sufferat, qui fratrem non suffert? - siue prospicientes astutiam atque insidias temptatoris et scuto fidei iacula eius ignita repellentes et extinguentes siue cantantes et psallentes in cordibus uestris domino uel uocibus a corde non dissonis: omnia in gloriam dei facite, qui operatur omnia in omnibus, atque ita feruentes spiritu, ut in domino laudetur anima uestra. ipsa est enim actio recti itineris, quae oculos semper habet ad dominum, quoniam ipse euellet de laqueo pedes. talis actio nec frigitur negotio nec frigida est otio nec turbulenta nec marcida est nec audax nec fugax nec praeceps nec iacens. haec agite et deus pacis erit uobiscum. Nec importunum me existimet caritas uestra, quia uobiscum loqui uel per epistulam uolui. non enim hoc uos monui, quod uos non arbitror facere; sed
Abbreviated transcription (Latin):
rapti extollant᷑ : in sinistrã lapsi de mergunt᷑. Et sunt rursus
qui dũ nimis se auferunt a sinistra. netorpida uacationis mol¬
litia sorbeant᷑ : exaltera paste iastantiȩ fastu corrupti atq
consũpti in fumũ sauillãq uanescunt. Sic ergo diłmmi diligite
otium : ut uos ab omni trena delectatione refrenetis. & memine¬
ritis nullũ locum ẽẽ ubi ñ possit laqueos tendere. qui timet ne
re uolemus ad dm̃. sed inimicũ omniũ bonorũ cuius cciptiuisu
iudicemus. nullãq ẽẽ nob̵ ꝑfestã requiem cogitetis. donectran¬
seat iniquitas & iniudiciũ iustitia conuestat. ltẽ cũ aliquid
strenueatq ala criter agitis & impigre operamini. siue
in orationib: siue inieiuniis. siue in elemo sinis. uł tribuentes
aliquid indigentib uł donantes in iurias. sicut & dĩ in xp̃odo
nauit nob: siue edomantes ꝑniciosas consuetudines: castigan¬

Expanded text:
rapti extollantur, in sinistram lapsi demerguntur, et sunt rursus, rapti extollantur, in sinistram lapsi demerguntur, et sunt rursus, qui, dum nimis se auferunt a sinistra, ne torpida uacationis mollitia sorbeantur, ex altera parte iactantiae fastu corrupti atque consumpti in fumum fauillamque uanescunt. sic ergo, dilectissimi, diligite otium, ut uos ab omni terrena delectatione refrenetis et memineritis nullum locum esse, ubi non possit laqueos tendere, qui timet, ne reuolemus ad deum et inimicum omnium bonorum, cuius captiui fuimus, iudicemus, nullamque esse nobis perfectam requiem cogitetis, donec transeat iniquitas et in iudicium iustitia conuertatur. Item cum aliquid strenue atque alacriter agitis et inpigre operamini siue in orationibus siue in ieiuniis siue in elemosynis uel tribuentes aliquid indigentibus uel donantes iniurias, sicut et deus in Christo donauit nobis. siue edomantes perniciosas consuetudines castigan
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus ẽ cũ ꝓmissa mercede. adiuuantib: orationib uestris.
ab omni angustia liberabit  Vosaũt fr̃s exhortamur indño :
ut ꝓpositũ ur̃m custodiatis. &usq infinẽ ꝑseuerctis ac siqua ope¬
ra ur̃a mater ecładesiderauerit ñ ec elatione auida suscipia¬
tis necblan diente desidia respuatis. sed miti corde optẽ peretisdõ
cũ mansuctudine portantes eũ quiuos regit. qui dirigitmites in
iudicio docebit mansuetos uiassuas. nec ur̃m otium necessitatib
eccłȩ p̃ponatis : cuipasturienti sinulliboniministrare uellent.
quomodo nasceremini non inueniretis. Sicut aũt interignem
& aquã tienenda estuia ut nec exuratur homo nec demergat᷑
sic inter apicem supbiȩ & uora ginẽ desidiȩ iter nr̃m tẽperare
debemus sicut scriptũ c̃: non declinantes neq ad dexterã neq
adsinistrã Sunt enĩ qui dunimis timent nequasi indextera

Expanded text:
dignatus est cum promissa mercede, adiuuantibus orationibus uestris dignatus est cum promissa mercede, adiuuantibus orationibus uestris ab omni angustia liberabit. Vos autem, fratres, exhortamur in domino, ut propositum uestrum custodiatis et usque in finem perseueretis ac, si qua opera uestra mater ecclesia desiderauerit, nec elatione auida suscipiatis nec blandiente desidia respuatis, sed miti corde obtemperetis deo cum mansuetudine portantes eum, qui uos regit, qui dirigit mites in iudicio, docebit mansuetos uias suas. nec uestrum otium necessitatibus ecclesiae praeponatis, cui parturienti si nulli boni ministrare uellent, quo modo nasceremini, non inueniretis. sicut autem inter ignem et aquam tenenda est uia, ut nec exuratur homo nec demergatur, sic inter apicem superbiae et uoraginem desidiae iter nostrum temperare debemus, sicut scriptum est: Non declinantes neque ad dexteram neque ad sinistram. sunt enim, qui, dum nimis timent, ne quasi in dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
Quando quietem uestrã cogitamus quã habetis in xp̃o. ẽtiã nos
quãuis in laborib uarus asperisq uersemur in ur̃a caritate re¬
quiescimus: unũ enĩ corpus sub uno capitesumus. ut & uos in nobis
negotiosi & nos in uobis otiosi simus: quia sipatit᷑ unũ membrum:
compatiunt᷑ om̃a mebra & siglorificat unũ membrũ congau¬
dent om̃ a membra.: Ammonemus ergo & petimus & obsecramus
ꝑxp̃i altissimã humilitatẽ & miscricordissimã celsitudinem.
ut nr̃i memoressitis in sc̃is orationib ur̃is. quas uos uigilantio¬
res & magis sobrias habere credimus. Nr̃as eñi sȩpe sauciat
& debilitat ccligo & tumultus sȩculariũ astionũ : quas & sinr̃as
ñ habemus eorũ tam̃ quinos angariant mille passus. & iube¬
mur ire cũ eis alia duo. tanta nobis ingerunt᷑. ut uix respirare
possimus credentes tam̃ qđ ille in cuius conspectu in trat gemitus
cõpeditorũ ꝑseuerantes nos in coministerio in quo conlocare

Expanded text:
Quando quietem vestram cogitamus quam habetis in Christo, etiam nos quamvis in laboribus variis asperisque versemur, in vestra charitate requiescimus. Unum enim corpus sub uno capite sumus, ut et vos in nobis negotiosi, et nos in vobis otiosi simus. Quia si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra, et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra . Admoneper Christi altissimam humilitatem et misericordissimam celsitudinem, ut nostri memores sitis in sanctis orationibus uestris, quas uos uigilantiores et magis sobrias habere credimus; nostras enim saepe sauciat et debilitat caligo et tumultus saecularium actionum. quas etsi nostras non habemus, eorum tamen, qui nos angariant mille passus et iubemur ire cum eis alia duo, tanta nobis ingeruntur, ut uix respirare possimus credentes tamen, quod ille, in cuius conspectu intrat gemitus compeditorum, perseuerantes nos in eo ministerio, in quo conlocare
Abbreviated transcription (Latin):
sus adimplorandã xp̃imis cricordiã uota se obligosse xp̃i¬
anumforo : sullã saluã uideret ftstũ st Atillo qđ uo¬
uerat dissimulabat ex soluere: sed adhuc manus excelsa
nam repentina cȩcitate suffunditur : statmq uenit inmen¬
tem unde illud ẽet : exclamauit confitens at que iterum
uouit se recepto lumine impleturũ ẽẽ qđ uouerat rece¬
pit. impleuit . & adhuc manus excelsa . symbolũ ñ tenu¬
post festa om̃a receptionis suae : in paraly̧ sinsoluitur. mul¬
ts acpene omnib mebris tunc somnio ammonitus c̃onfitens
ꝓscripturã ob hoc sibi distũ cẽ accidisse qđ symbolũ ñreddido¬
rit postillã confessionem : redduntur officia membrorũ omnium
nisi linguȩ solius : setam didicisse symbolũ ideoq memoriã iam
tenere : nihilominus in eadẽ tẽptationẽ lit teris fastus est omnis
est abeo deleta nugacitas. q̃uȩ ut scis multũ decorabat natura¬

Expanded text:
sus ad inplorandam Christi misericordiam uoto se obligasse Chrisus ad inplorandam Christi misericordiam uoto se obligasse Christianum fore, si illam saluam uideret. factum est. at ille. quod uouerat, dissimulabat exoluere. sed adhuc manus excelsa. nam repentina caecitate suffunditur statimque uenit in mentem, unde illud esset. exclamauit confitens atque iterum uouit se recepto lumine impleturum esse, quod uouerat. recepit, impleuit. et adhuc manus excelsa. symbolum non tenupost festa omnia receptionis suae in paralysin soluitur multis ac paene omnibus membris tunc somnio admonitus confitens per scripturam ob hoc sibi dictum esse accidisse, quod symbolum non reddiderit. post illam confessionem redduntur officia membrorum omnium nisi linguae solius. se tamen didicisse symbolum ideoque memoria iam tenere nihilo minus in eadem temptatione litteris fassus est et omnis est ab eo deleta nugacitas, quae, ut scis. multum dedecorabat natura
Abbreviated transcription (Latin):
rater paulus. hic est in colomis appostat¬
negotiorum suorũ secundas curas p̃restauit dñs ut
etiã ipsa ultima sint. multũ uossalutat: & narrat
gaudia degauiniato qđ ab illa sua causa miseri¬
cordiadĩ liberatus ñ solũ xp̃ianus . sed etiã fidelis
sit ualdebonus: ꝑ pascha ꝓxime baptita tusiucor¬
dẽ aeq in ore habens gratiã quã ꝑcepit: quantũ eũ desiderẽ
quando explicabo: sed nosti ut eũ diligam: Archiater etiam
dioscorus xp̃ianus fidelis est simul gratiã consecutus: audi
etiam quẽ ammodũ neq enĩ ceruicula illa uł lingua nisi
aliquo ꝓdigio domarent᷑ filia cius in quaunica ad quiescebat
egrotabat : &usq ad totã desperationẽ salutis tẽporalis
eodem ipso patre renuntiante ꝑuenit. Dicit᷑ ergo & constat
cũ mihi hoc & ante fratris pauli reditum comes peregrinus
uir laudabilis & benexp̃ianus quicũ eis codẽ tẽporebapti¬
tattus est indicaret : dicit ergo ille senex tandem conuer¬

Expanded text:
rater Paulus hic est incolumis; adportatnegotiorum suorum secundas curas; praestabit dominus, ut etiam ipsa ultima sint. multum uos salutat et narrat gaudia de Gauiniano, quod ab illa sua causa misericordia dei liberatus non solum Christianus sed etiam fidelis sit ualde bonus per pascha proxime baptizatusde atque in ore habens gratiam, quam percepit. quantum eum desiderem, quando explicabo? sed nosti, ut eum diligam. archiater etiam Dioscorus Christianus fidelis est simul gratiam consecutus. audi etiam quem ad modum; neque enim ceruicula illa uel lingua nisi aliquo prodigio domarentur. filia eius, in qua unica adquiescebat, aegrotabat et usque ad totam desperationem salutis temporalis eodem ipso patre renuntiante peruenit. dicitur ergo — et constat, cum mihi hoc et ante fratris Pauli reditum comes Peregrinus, uir laudabilis et bene Christianus, qui cum eis eodem tempore baptizatus est, indicaret —, dicitur ergo ille senex tandem conuer