comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stultius ꝙͣ orare ut facias quõd ĩ potate
habes. Iam nunc uidete quod ãd rem ma¬
xime pertinet quomõdo humanam na¬
turam tanquam ommino sine uicio uł¬
lo sit conetur ostendere. Et contra aper¬
tissimas scripturas dei delectetur sapĩa
uerbi qua euacuetur cair xp̃i. s plane
illa non euacuabitur: ista potiꝰ sapien¬
tia subuertetur. Nam cũ hoc ostenderim
aderit fortasse mĩa dei: ut et ip̃m hec di¬
risse peniteat. Primo inquit de eo dispu
tandum ẽ. qd̾ per peccatum debilitata
dicitur et immutata natura. Uñde
ante omnia querendum puto in qui
ꝯuĩd sit peccatum. Substantia aliqua
an omni substantia carens nomẽ. quo
non res. non existentia. non corpus aliqͦd
s perperam fc̃i actus expͥmitur. Deinde
ãdiungit. crẽdo ita ẽ. et si ita ẽinquit. qͦ¬
mõdo potuit humanam debilitare uel
mutare naturam quod substantia ca
ret. Didete queso quomõdo nesciens nitat᷑

Expanded text:
stultius quam orare, ut facias quod in potestate stultius quam orare, ut facias quod in potestate habeas ? Iam nunc uidete, quod ad rem maxime pertinet, quomodo humanam naturam, tamquam omnino sine uitio ullo sit, conetur ostendere et contra apertissimas Scripturas Dei delectetur sapientia uerbi, qua euacuatur crux Christi. sed plane illa non euacuabitur, ista potius sapientia subuertetur. nam cum hoc ostenderimus, aderit fortasse misericordia Dei, ut et ipsum haec dixisse paeniteat. prtandum est, quo per peccatum debilitata dicitur et immutata natura. unde ante omnia quaerendum puto" inquit "quid sit peccatum, substantia aliqua an omnino substantia carens nomen, quo non res, non exsistentia. non corpus aliquod, sed perperam facti actus exprimitur". deinde adiungit: "credo, ita est. et si ita est" inquit "quomodo potuit humanam debilitare uel mutare natret? uidete quaeso, quomodo nesciens nitatur
Abbreviated transcription (Latin):
Unde admoriemur a deo petere sapĩam
qui dat omnib affluenter. utiq his
omnib qui sic petunt et tantũ petunt
quomõdo et quatum res tanta petenda
ẽ.Diuinitus tamen expianda eẽ peccata
commissa et pro eis dñm exorandrm fa¬
tetur: propter ueniam scilicet ꝓmerendã.¬
Et quia ĩd quod factum ẽ facere infectũ
multum ab isto laudata potentia illa
nature et uoluntas hominis etiam ip̃o
fatente non põt. Quare hac necessitate
restat ut oret ignosci. Ut aũt ãdiuuet᷑.
ne peccet nusquam dixit non hic legi. mi¬
rum de hac re ouinino silentĩ cum or̃o
donnnnca utrũq petendum ẽẽ commone¬
at: et ut dimictantur nobis debita nr̃a.
et ut noꝵ nducamur in temptationem.
Illud ut preterita expient᷑. hoc ut futura
uitentur. Quod licet non fiat nisi uolũ¬
tas ãdsit.tamẽ ut fiat uoluntas sola nõ
sufficit ideo pro hac renee suꝑflua n ͨ ĩ¬
pũdens dño imosatur oratio. Nã quio

Expanded text:
unde admonemur petere a Deo sapientiam, unde admonemur petere a Deo sapientiam, qui dat omnibus affluenter, utique his omnibus, qui sic petunt et tantum petunt, quomodo et quantum res tanta petenda est. Diuinitus tamen expianda esse peccata, commissa et pro eis Dominum exorandum fatetur, propter ueniam scilicet promerendam: quia id, quod factum est, facere infectum multum ab isto laudata potentia illa, natura et uoluntas hominis, etiam ipso fatente non potest; quare hac necessitate restat ut oret ignosci. ut autem adiuuetur ne peccet, nusquam dixit, non hic legit. mirum de hac re omnino silentium, cum oratio Dominica utrumque petendum esse commoneat: et ut dimittantur nobis debita nostra et ut non inducamur in temptationem, illud ut praeterita expientur, hoc ut futura uitentur. quod licet non fiat, nisi uoluntas adsit, tamen ut fiat, uoluntas sola non sufficit. ideo pro hac re nec superflua nec inpudens Domino immolatur oratio, nam quid
Abbreviated transcription (Latin):
qui secundum sp̃m uiuũt. et ob hoc etiam
hic ãd huc uiuentes iam quodammodo in
carne non sunt. utrum dei gratia uiuant
secundum sp̃m. an sibi sufficiãt iam da¬
ta cũ creantur possibilitate natẽ ⁊ sua
propria uoluntate cum plenitudo legis
non sit nisi caritas: et caritas dei diffusa
sit in cordrbus nr̃is non per nos ip̃os. sed
per sp̃m sanctum qui datus ẽ nobis. Trac¬
tat etiam iste de pcc̃is ignorantie. et dicit
hominem preuigilare debere ne ignoret:
ĩdeoq cuspandam ẽẽ ignorantiam. quia
ĩd homo nescit negligentia sua quod ad¬
hibita diligentia sare debrusset. Dũ tñ
omnia potius disputet ꝙͣ ut oret et di¬
cat.Da michi intellectum ut discam mã¬
data tua. Aliũd ẽ enĩ non curasse scire q̃
negligentie peccata etiam ꝑ sacrificia q̃¬
dam segis uidebantur expiata: asiuid ĩ¬
telligere uelle nec posse. et facere contra
legem non intelligendo quid fieri uelit.

Expanded text:
qui secundum spiritum uiuunt et ob hoc etiam qui secundum spiritum uiuunt et ob hoc etiam hic adhuc uiuentes iam quodam modo in carne non sunt, utrum gratia Dei uiuant secundum spiritum, an sibi sufficiant, iam data cum crearentur possibilitate naturae in sua propria uoluntate; cum plenitudo legis non sit nisi caritas, et caritas Dei diffusa sit in cordibus nostris, non per nos ipsos sed per Spiritum Sanctum qui datus est nobis. Tractat etiam iste de peccatis ignorantiae et dicit, \'hominem praeuigilare debere ne ignoret, ideoque esse culpandam ignorantiam, quia id homo nescit neglegentia sua quod adhibita diligentia scire debuisset.; dum tamen omnia potius disputet, quam ut oret et dicat: da mihi intellectum, et discam mandata tua. aliud enim est eum non curasse scire, quae neglegentiae peccata etiam per sacrificia quaedam legis uidebantur expiari; aliud intellegere uelle nec posse et facere contra legem non intellegendo quae fieri uelit.
Abbreviated transcription (Latin):
entia postulet a deo qui dat ommibus
iffluenter et non improperat et dabit
ei. Postulet autem in fide nichil hesi¬
tans. hec ẽ fides ad quam precepta cõ¬
pellunt. ut lex imperet. fides impetret.
per singuam enim quam nulluo ho¬
minum domare pocest. s sapientia
de sur fum descendens. i multis offẽ¬
dimus omnes. Non enim et hoc iste a¬
postolus alio modo prominciauit sicͥ
illũd quõdait. singuam nillus hõm
domare põt. nec illũd quisquam istis
pro impossibilitate non peccandi simi¬
liter obiecerit quod dictum ẽ. sapientia
caris imiica ẽ in deum. segi enim dei
non est subiecta: nec enim põt. qͥ aũt
in carue funt. deo placere non possunt.
Sapientiam quippe carnis dixit. non
sapientiam de surfu descendentem.
et in carne ẽẽ non eos qui nondum de
corpore exierunt. sed eos qui fecundũ carnẽ
uiuunt significatos ẽẽ manifestum ẽ. Non
autem ibi ẽ questio que uersatur. Illud ẽ
quõd expecto ab isto audire si possim. eos

Expanded text:
t omnibus afluenter et non inproperat, e t dabitur e i; postulet autem in fide nihil haesitans. haec est fides, ad quam praecepta conpellunt, ut lex imperet. fides impetret. per linguam enim, quam nullus hominum domare potest, sed sapientia desursum descendens, in multis offendimus omnes. non enim et hoc iste apostolus alio modo pronuntiauit sicut illud quod ait: linguam nullus hominum domare potest. Nee illud quisquam istis pro inpossibilitate non peccandi similiter obiecerit, quod dictum est : sapientia carnis inimica est in deum; legi enim dei non est subiecta, nec enim potest. qui autem in carne s 11111, deo placere non possunt. sapientiam quippe carnis dixit, non sapientiam desursum descendentem et in carne esse non cos, qui nondum de corporuiuunt, significatos esse manifestum est. non autem ibi est quaestio, quae uersatur. illud est, quod expecto ab isto audire, si possim, eos,
Abbreviated transcription (Latin):
bulauero in mẽdio umbre mortis: non
timebo mala qm̃ tu mecum es. Uirga
tua et baculus trus: ip̃a me consolatu
sunt. Dirga imperium: baculus passio
ẽ. Hoc ẽ cterna diuinitas xp̃i: sed etiã
pussio corporau̾s. Isa creauit: hec redemit.
parristi in conspectu meo mensam: ad¬
uersus eos qui tribulant me. Impin¬
guasti in oseo caput meũ: et poculum

Expanded text:
umbrae mortis, non timebo mala; quoniam tu mecum es. Virga tua et baculus tuus; ipsa me consolata sunt . Virga imperium, baculus passio est, hoc est, aeterna divinitas Christi, sed etiam passio corporalis: illa creavit, haec redemit. Parasti in conspectu meo mensam adversus 376 eos qui tribulant me. Impinguasti in oleo caput meum; et
Abbreviated transcription (Latin):
Hec postulatio maxima ẽ eoꝵ que po¬
sculantur. Et dimitte inquit nobis de¬
bita nr̃a sicut et nos dimittimꝰ debito¬
rib nr̃is. Ideo quotidie accip te ut quo¬
tĩdie debitori tuo indulgentiã petas.
Et ne patiaris nos induci in tempta¬
tionem. sed libera nos a malo. Que
sequuntur audi quĩd dicat sacerdos.
cum quo tibi ẽ honor. laus. glĩa. ma¬
gnificentia. potestas. cum spũ sancto
a seculis et mĩe et semper et in om̃ia
secula seculoꝵ amen. aliud. psalmoꝵ
dauid licet unus libellus sit habens
eas uirtutes orationis quas supra
diximus. tamen plerũq et ĩ uno
psalmo ommes iste orationis ꝑtes
inueniuntur. Quomõdo in ottauo
psalmo inuenimus. Deinde sic ce¬

Expanded text:
Haec postulatio maxima est eorum quae poHaec postulatio maxima est eorum quae postulantur. Et dimitte, inquit, nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Ideo quotidie accipe, ut quotidie debito tuo indulgentiam petas. Et ne patiaris non induci in tentationem: sed libera nos a malo . Quid sequitur? Audi quid dicat sacerdos: cum quo tibi est honor, laus, gloria, magnificentia, potestas cum Spiritu sancto a saeculis, et nunc, et semper, et in omnia saecula saeculorum, Amen. 25. Aliud: Psalmorum David licet unus libellus sit, habens eas virtutes orationis quas supra diximus ; 386 tamen plerumque et in uno psalmo omnes istae orationis partes inveniuntur, quomodo in octavo psalmo invenimus. Denique sic coe
Abbreviated transcription (Latin):
faciant cognitorem. Dem̃de paulatĩ
incipit rogare iũdicem ut patienter di¬
gnetur aũdire. Aũdi et tercio postula¬
tionem. sua depromere. quĩd petat ex¬
primere. Quarta quomõdo cepit a
laũdib dei fic debet in dei laude desi¬
nere. Habes hoc in ortione dominica.
Pater nr qui es in celis. Laus dei qd̾ pa¬
terna prẽdicatur in eo pietatis gloria.
laus dei quia in celis habitat non in
terris. Pater ñr qui es in celis scificet᷑
nomen tuũ. Id est ut sanctificet seruos
suos. Nomen enĩ illius sanctificat᷑ in no¬
bis quando prẽdicantur hoĩes xp̃ian.
Ergo optantis ẽ. sanctificet᷑ nomẽ tuũ.
ãdueniat regnum tuum. postulatio
ut in nobis sit regnum xp̃i. Si deus
in nobis regnat locũ hẽre adrier sarius
non potest. culpa non regnat. pccm ñ
regnat. s regnat uirtus. regnat pudi¬
cicia. regnat deuotio. Deinde fiat uo¬
luntas tua ficut in celo et in terra. pa¬
uem nr̃m quotidiam̃ da nob̃ hõdie.

Expanded text:
faciant cognitorem. Deinde paulatim faciant cognitorem. Deinde paulatim incipit rogare judicem ut patienter dignetur audire. 385 Audet tertio postulationem suam depromere, quid petat exprimere. Quarto quomodo coepit a laudibus Dei, sic debet in laudem desinere. 24. Habes hoc in oratione Dominica: Pater nostri qui es in coelis . Laus Dei est, quod pater praedicatur: in eo pietatis gloria. Laus Dei, quia in coelis habitat, non in terris. Pater noster qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum, id est, ut sanctificet servos suos; nomen enim illius sanctificatur in nobis, quando praedicantur homines christiani. Ergo optantis est, sanctificetur nomen tuum. Adveniat regnum tuum . Postulatio, ut in nobis sit regnum Christi. Si Deus in nobis regnat, locum habere adversarius non potest. Culpa non regnat, peccatum non regnat: sed regnat virtus, regnat pudicitia, regnat devotio. Deinde: Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie .
Abbreviated transcription (Latin):
intortis crimib ornamentũ suum habet.
sedoratiore et corde puro ubi ẽ abscondi¬
tus cordis homo qui semper ẽ apud deu
locuples. Habes ergo in quo sis diues. In
quo diuiti tue pudicicie sunt. Et castitatis
infule fides. deuotio. et misericordia. Hi
sunt chesauri iusticie sicut propheta me¬
morauit. Deide unde debeas incipere.
Dic michi si uelis hominem rogare et fic
incipias. da michi. ecce illud quodte peto.
ĩne arrogans iũdetur oratio: et ideo ĩcho¬
ari ontio debet adei laude ut roges omni¬
potentem deũ cui possibilia suit omnia
qui hẽt uoluntatem prestandi. Sequit᷑
laudem debet habere dei. decũda sup¬
plicatioriem. Tercia postulationem.
Quarta gr̃aꝵ actionẽ. Non debes qiͣ
famelicus ad cibũ de cibo incipere. sed
antea laudib dei. Unde et oratores
isti sapientes hanc hẽnt disciplinam
ut iudicem faucorem sibi prestent inci¬
piunt a laudib eius ut beniuolũ sibi

Expanded text:
in tortis crinibus ornamentum suum habeat, in tortis crinibus ornamentum suum habeat, sed in oratione ex corde puro; ubi est absconditus cordis homo, qui semper est apud Deum locuples . Habes ergo in quo sis dives. In Christo divitiae tuae pudicitiae sunt et castitatis infulae, fides, devotio, et misericordia. Hi sunt thesauri justitiae, sicut propheta memoravit . 22. Deinde unde debeas incipere. Dic mihi, si velis hominem rogare, et sic incipias: Da mihi, ecce illud quod te peto; nonne arrogans videtur oratio? Et ideo inchoari oratio debet a Dei laude, ut roges omnipotentem Deum, cui possibilia sunt omnia, qui habet voluntatem praestandi. Sequiturlaudem debet habere Dei: secunda supplicationem; tertia postulationem: quarta gratiarum actionem. Non debes quasi famelicus ad cibum de cibo primum incipere, sed ante a laudibus Dei. 23. Unde et oratores isti sapientes hanc habent disciplinam, ut judicem fautorem sibi praestent: incipiunt a laudibus ejus, ut benevolum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ad orationem accedit ne ꝑturbet anmũ
tuũ indignatio. ne ire quidem furor impe¬
diat orationẽ tuã. Magis placido accede p᷑¬
tore. Quidem̃ irisceris: seruus peccauit.
Tu accedis ad or̃oriem ut tibi tua desuta
donentur et alii indignaris: hoc est sine
ira. Nunc de disceptatione uideamꝰ ple
honore. alter de cupiditate.et prtat qd
eũ deus possit audire. Et ideo qñdo onis
diuina humanis preferre te ꝯuenit. Soi
militer et mulieres in quit uolo orare. nõ
iactantes se in ornamentis neq in marga¬
ritis ait aplũs paulus. sed et apłs petrus.
Musieris inquit gratia plurimum ualet
ut uri eius conuertatur affectus per uro¬
ns sue bonam conuer sationem et incrẽdu¬
lus se conuertat ad gr̃am xp̃i. Hoc ualet
mulieris grauitas et pudicicia. et eius
bona coniersatio. ut uirũ suũ uocet ad
fidem et deuotionem. Quod prudentis
uiri sermo frequenter operat: Ergo mu¬
sier inquit non in ornatu capilłoꝵ. nõ

Expanded text:
ad orationem accedit; ne 384 perturbet animum ad orationem accedit; ne 384 perturbet animum tuum indignatio irae, ne quidam furor impediat orationem tuam: sed magis placido accede pectore. Quid enim irasceris? Servus peccavit? Tu accedis ad orationem, ut tua tibi delicta donentur, et al indignaris. Hoc est, sine ira. honore, alter de cupiditate; et putat quod eum Deus possit audire. Et ideo quando oras, divina humanis praeferre te convenit. 21. Similiter et mulieres, inquit, volo orare non jactantes se in ornamentis, neque in margaritis, ait apostolus Paulus . Sed et apostolus Petrus: Mulieris, inquit, gratia plurimum valet, ut viri ejus convertatur affectus per uxoris suae bonam conversationem, et incredulus se convertat ad gratiam Christi . Hoc valet mulieris gravitas et pudicitia, et ejus bona conversatio, ut virum suum vocet ad fidem et devotionem, quod et prudentis viri sermo frequenter operatur. Ergo mulier, inquit, non in ornatu capillorum, non
Abbreviated transcription (Latin):
oratio ẽ et mulierib et uiris. Quod nõ
iueio nisi forte sanctus aplũs idco ui¬
irs dirit. ne mulieres nsurparent ⁊ ma¬
le incessigerent in ommi soco et inciꝑent
ubiq clamare qrͣin ecͣca sustinere non
possumꝰ. uolo autem uiros hoc ẽ qui
possint seruare preceptum orare ĩ omni
loco seuantes puras man̾us: Quid ẽ le¬
uantes puras manus. mĩquid debes
i oratione tua crucẽ dñi gentib demõ¬
strare: issud quidem signum uirtuti ẽ
nõ pudori. Est tamẽ quomodo possis o¬
rare nec figuram demonstres sz accus
tuos leues. Si uis operari orõem tuã.
seuas purrie mamis per innocentiam.
Leuas cas non quotidie. semel leuasti non
opus ẽ ut iterum leues. Uolo aũt in omni
loco uiros orare leuantes puras manꝰ sine
ira et disceptatione. Nichil uerius. Ira inqͥt
etiam perdit sapientes. Ideo cũ õĩ tempore
quantum fieri potest xp̃iamis uir iracũ¬
diam debeat temperare. maxĩe quando

Expanded text:
oratio est et mulieribus et viris. Quod non oratio est et mulieribus et viris. Quod non invenio, nisi forte sanctus Apostolus ideo viros dixit, ne mulieres usurparent, et male intelligerent in omni loco, et inciperent ubique clamare, quas in Ecclesia sustinere non possumus. 18. Volo autem viros, hoc est, qui possint servare praeceptum, orare in omni loco, levantes puras manus. Quid est, levantes puras manus? Numquid debes in oratione tua crucem Domini gentibus demonstrare? Illud quidem signum virtutis est, non pudoris. Est tamen quomodo possis orare, nec figuram demonstres, sed actus tuos leves. Si vis operari operationem tuam, leva puras manus per innocentiam. Leva eas non quotidie: semel levasti, non opus est ut iterum leves. 19. Volo autem in omni loco viros orare, levantes puras manus sine ira et disceptatione. Nihil verius: Ira, inquit, perdit etiam sapientes . Ideo omni tempore, quantum fieri potest, Christianus vir iracundiam debet temperare, et maxime quando
Abbreviated transcription (Latin):
hor e quando oras: noli sermone clama
tnec diffimidere oronem tuã. nͨ iacta¬
eper populos. In secretotuo ora securꝰ.
rte in secreto possit audire qui omnia
udet. atq audit uniuersa. et ora pa¬
trem tiũ. In abscondito audit te depre
qua rãtione secretim magis orare debe¬
amus ꝙͣ cũ uociferatione. Audi. De
consuetũdine hominũ sumaniꝰ exem¬
płum. Si aliquẽ rogas qui çito audit
ion opus putas ẽe clamorẽ. sed rogas
roer mõderata. Si surdum aliquem ro¬
ges nonnie incipis riociferari ut te ille
possit audire: qui ergo clamat put at
qd aliter deus nõ possit nͥ clamantẽ au¬
dire. Et cũ rogat eum eius de rogat pote¬
stati. Qui autẽ in silentio orat fidem de¬
fert. et confitetur qd̾ deus scrutator cor¬
dis et renis sit et orationem tuã ante il¬
leaũdiat ꝙͣ tuo ore fundat᷑. Ergo iude¬
amꝰ. Uoso. ĩt uiros orare in om̃i soco.
Qua ratiorie uiros dixit. utiq ꝯmunis

Expanded text:
i ; hoc est, quando oras, noli sermone clamare, i ; hoc est, quando oras, noli sermone clamare, nec diffundere orationem tuam, nec jactare per populos. In secreto tuo ora, securus quod te in secreto possit audire, qui omnia videt, atque audit universa. Et ora Patrem tuum in abscondito, qui audit qua ratione secreto magis orare debeamus, quam cum vociferatione. Audi: de consuetudine hominum sumamus exemplum. Si aliquem rogas, qui cito audit, non opus putas esse clamorem : sensim rogas voce moderata. Si surdum aliquem roges, nonne incipis vociferari, ut te ille possit audire? Qui ergo clamat, putat quod aliter Deus non possit nisi clamantem audire; et cum rogat cum, ejus derogat potestati: qui autem in silentio orat, fidem defert, et confitetur quod Deus scrutator cordis et renis sit , et orationem tuam ante ille audiat, quam tuo ore fundatur. 17. Ergo videamus: Volo autem viros orare in omni loco . Qua ratione viros dixit? Utique communis
Abbreviated transcription (Latin):
uideus cui dicit᷑. Popuilus hic labiis me
honorat: cor aũt eoꝵ longe ẽ ame. Non
ergo de labiis tantummodo tua ꝓcedat
ortio. Anmo totus inde intra ĩ recessũ
pectoris tui. Totus ingredere. non te per¬
functoriũ uideat ille au te placere deside¬
ras. Uideat quia ex corde oras. ut te ex
corde orantem dignet᷑ audire. Tu autẽ
cũ oras intra in cubiculũ tuũ: Hẽs hoc ⁊
alibi. Ambula popule meus et intra ĩ
transeat ira dñi. Hoc locutus ẽ dñs per
prophetam. In euangelio aũt dixit. Tu
aũt cum oras intra in cubiculum tuũ.
et clauso ostio ora patrẽ tuũ. Quid est
chauso ostio. : Iũdi quodostiũ heas quod
dibeas claudere quando oras. Btinam
mulieres aũdirent. Audisti. iam scũs
duidtẽ docuit dicens. Pone dñe custo¬
diam ori meo et ostiũ circũstantie labiis
mneis. Est alibi osturm quod ait aplũs
pausus dicens. Ut aperiat᷑ inquit mͥ o
stium uerbi ad loquendũ misteriũ xp̃i.

Expanded text:
Judaeus, cui dicitur: Populus hic labiis me Judaeus, cui dicitur: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Non ergo de labiis tantummodo tua procedat oratio. Animo totus intende, intra in recessum pectoris tui, totus ingredere. Non te perfunctorium videat ille, cui te placere desideras. Videat quia ex corde oras ut te ex corde orantem dignetur audire. 14. Tu autem cum oras, intra in cubiculum tuum. Habes hoc et alibi: Ambula, populus meus, et intra in transeat ira Domini . Hoc locutus est Dominus per prophetam: in Evangelio autem dixit: Tu autem cum oras, intra in cubiculum tuum; et clauso ostio, ora Patrem tuum. 15. Quid est clauso ostio? Audi quod ostium habeas, quod debeas claudere, quando oras. 383 Utinam mulieres audirent! Audisti jam; sanctus David docuit te dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circuitus labiis meis . Est alibi ostium, quod ait apostolus Paulus dicens: Ut aperiatur, inquit, mihi ostium verbi ad loquendum mysterium Christ
Abbreviated transcription (Latin):
et dñs dicat intra cubiculum tuum om.
s nõ ẽ contrariũ. Hoc ergo ab soluamus.
Demide quomodo debeas incipere or̃onẽ.
et quo ordine distinguere quid subtex̾
quid alligare. quemadmodum clauderi
or̃onem. Deinde pro quo orare debeas hec
omĩa. Dicamꝰ primo ubi ouire debeas.
Aliud paulus uidet᷑ dicere: aliud dñs.
Nũꝯuid potuit pausus contra xͥ docere
precepta: non utiq. Qua ratiõe: quia
non contrarius s interpres ẽ xp̃i. Imui¬
tatores inquit mei estote ficut et ego xp̃i.
Quid ergo. potes ubiq orare et in cubi¬
culo tuo semper orare. Habes ubiq cubi¬
culum tuum. Et si inter gentes incer iu¬
deos positus sis. habes tamẽ tuũ ubiq
secretum. Cubiculũ tuũ mens tua est.
in populo licet positus. tamẽ ĩ interiore
homine arcanũ tuũ secretũq ꝯseruas.
Tu aũt cũ oras intra in cubiculum tuũ.
Bene audit intra. Nec sic ores quomodo

Expanded text:
et Dominus dicat: Intra in cubiculum tuum, et ora? et Dominus dicat: Intra in cubiculum tuum, et ora? Sed non est contrarium. Hoc ergo absolvamus: deinde quomodo debeas incipere orationem, et quo ordine distinguere, quid subtexere, quid allegare, quemadmodum claudere orationem, deinde pro quo orare debeas: haec omnia dicamus. 12. Primo ubi orare debeas. Aliud Paulus videtur dicere, aliud Dominus. Numquid potnit Paulus contra Christi docere praecepta? Non utique. Qua ratione? Quia non contrarius, sed interpres est Christi: Imitatores, inquit, mei estote, sicut et ego Christi. Quid ergo? Potes ubique orare, et in cubiculo tuo semper orare. Habes ubique cubiculum tuum. Etsi inter gentes, inter Judaeos positus sis; habes tamen ubique tuum secretum. Cubiculum tuum mens tua est. In populo licet positus, tamen in interiore homine arcanum tuum secretumque conservas. 13. Tu autem, cum oras, intra in cubiculum tuum. Bene ait, intra; ne sic ores quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Sed et de sp̃ũ dei lectum ẽ. unus atq ĩdem
spũs diuidens singulis prout uult aludi
scripturam dicentem. quia diuidit spũs
prõ uoluntate sra. non pro obsequio. Er¬
go diuidit uobis spũs gñm prout uult.
non prout iubecur. Et maxime quia sp̃s
gare sc̃o spui: si dicant illũ sp̃m ꝑaclitũ.
Quid ẽ ꝑaclitus nisi consolator: quasi nõ
et de patre lectum sit quia ip̃e ẽ deus con¬
solationis. uides ergo quia in eo derogã¬
dum pucant sp̃iu sancto ĩ quo pr̃is et̾ni
potestas pio prẽdicatur affectu. Nũc quom̾
tionis sunt. Ubi ouare debeamꝰ non ẽ me¬
diocre nec mẽdiocris questio. Ait aplũs. do¬
lo aũt uiros orare in omni loco leuantes pu¬
ras manus sine ira et disceptatione. Et
dñs dicit in euangesio. Tu autem cũ oras
intra in cubiculum tuum et clauso ostio
ora patrem tuum. Non tibi uidetur esse
contrariũ ut dicrit apłũs in oĩ soco om.

Expanded text:
Sed et de Spiritu Dei lectum est: Unus utque idem Sed et de Spiritu Dei lectum est: Unus utque idem Spiritus dividens singulis prout vult . Audi Scripturam dicentem quia dividit Spiritus pro voluntate sua, non pro obsequio. Ergo dividit vobis Spiritus gratiam prout vult, non prout jubetur; et maxime quia Spirigare sancto Spiritui, si dicant illum Spiritum paraclitum. Quid est paraclitus, nisi consolator? Quasi non et de Patre lectum sit, quia ipse est Deus consolationis . Vides ergo quia in eo derogandum putant Spiritui sancto, in quo Patris aeterni potestas pio praedicatur affectu. CAPUT III. ationis sunt. Ubi orare debeamus non est mediocre, nec mediocris quaestio. Ait apostolus: Volo autem viros orare in omni loco, levantes puras manus sine ira et disceptatione . Et Dominus dicit in Evangelio: Tu autem cum oras, intra in cubiculum tuum; et clauso ostio, ora Patrem tuum . Non tibi videtur esse contrarium, ut dicat Apostolus: In omni loco ora;
Abbreviated transcription (Latin):
corde tuo: sicut signaculum ĩ brachiis
tius. Ergo unxit te deus. signauit te xͤ.
Quomodo . quia crucis ip̃ius signatus
es forma. ad illius passionem accepisti
signaculum ad illius similitudinẽ ut
ãd ip̃ius formam resurgas. Ip̃ius uiuas
figura qui poẽo crucifixus ẽ et deo uiuit.
Et tuus homo uetus in fontem demersus
pc̃co crucifixus ẽ sed deo resurrerit. Deĩde
hẽs alibi speciale quod te uocauerit deus.
In baptismate autem qiͣ specialiter con¬
crucifigeris xp̃o. Deinde qiͣ specialiter ꝙͣ¬
do accipis spiritale signaculum. Uide
distinctionem personaꝵ ẽẽ. sed cõnerũ
onme misterium trinitatis. Deinde quid
aplũs tibi dixit. ut lectum ẽ mudius ter¬
aius. Diuisiones aũt gr̃aꝵ sũt idem aũt
spũs. Diuisiones ininisterioꝵ sũt idem
autẽ dñs. Diuisiones operationũ sunt
ĩdem autem deus qui operatur omnia
in omnib. Omnia inquit operatur deꝰ.

Expanded text:
corde tuo, sicut signaculum in brachiis corde tuo, sicut signaculum in brachiis tuis . 7. Ergo unxit te Deus, signavit te Christus. Quomodo? Quia ad crucis ipsius signatus es formam, ad illius passionem: accepisti signaculum ad illius similitudinem; ut ad ipsius formam resurgas, ad ipsius vivas figuram, qui peccato crucifixus est, et Deo vivit: et tuus homo vetus in fonte demersus, peccato crucifixus est, sed Deo resurrexit . 8. Deinde habes alibi speciale, quod te vocaverit Deus, in baptismate autem quasi specialiter concrucifigeris Christo. Deinde quasi specialiter, quando accipis spiritale signaculum, vide distinctionem personarum esse, sed connexum omne mysterium Trinitatis. 9. Deinde quid Apostolus tibi dixit, ut lectum est nudius tertius? Divisiones autem gratiarum sunt, idem autem Spiritus. Divisiones ministeriorum sunt, idem autem Dominus. Divisiones operationum sunt, idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus . Omnia, inquit, operatur Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am uirtutemq consequeris. Ego fum
inquit panis uiuus qui de celo descendi.
sẽd non descendit e celo. Hoc ẽ carnem in
terris assumpsit ex uirgine. Quomodo
ergo descendit panis ecelo et panis uiuꝰ.
et diuinitatis et corporis. Et tu qui ac¬
cipis carnem diuine eius substantie ĩ
isso participaris afmmento. Ergo accepi¬
sti de facramentis plenissime cognoru¬
sti ommia qd̾ baptizatus es in nomine
trinitatis. In omnib que egimꝰ serua¬
tum ẽ misterium trinitatis. Ubiq pr̃
filius et spũs sanctus. Una oꝑatio. una
sanctificatio. et si quedam ueluti spe¬
cialia ẽẽ uĩdeantur. Quomõdo. Deus
qui te unxit et signauit te dñs ⁊ posuit
sp̃m sanctum in corde tuo. Accepisti ergo
sp̃m sanctũ in corde tuo. Accipe aliud. quia
quemãdmõdum spũs fanctus in corde:
ita etiam xp̃us in corde. Quomodo. Hẽs
hoc in canticis canticorũ xp̃m dicentem
ad ecc̃am. Pone me ut signaculum in

Expanded text:
gratiam virtutemque consequeris. 381 4. Ego sum, gratiam virtutemque consequeris. 381 4. Ego sum, inquit, pSed caro non descendit e celo, hoc est carnem in terris assumpsit ex uirgine. Quomodo ergo descendit panis e celo et panis uiuus?st diuinitatis et corporis. Et tu qui accipis carnem, diuine eius substantie in illo participaris alimento. Item in episti de sacramentis, plenissime cognovisti omnia, quod baptizatus es in nomine Trinitatis. In omnibus quae egimutum est mysterium Trinitatis. Ubique Pater et Filius et Spiritus sanctus, una operatio, una sanctificatio; etsi quaedam veluti specialia esse videantur. 6. Quomodo? Deus qui te unxit, et signavit te Dominus, et posuit Spiritum sanctum in corde tuo . Accepisti ergo Spiritum sanctum in corde tuo. Accipe aliud, quia quemadmodum Spiritus sanctus in corde, ita etiam Christus in corde. Quomodo? Habes hoc in Canticis canticorum Christum dicentem ad Ecclesiam: Pone me sicut signaculum in
Abbreviated transcription (Latin):
nos: ip̃i ergo laus et gloria a seculis et
nunc et semper et in omnia secula secu¬
non que mãdmodum homines
per gr̃am sed quasi filius ex substantia
patris. ita ueni caro sicut ip̃e dixit quam
discipuli xp̃i audientes dicentẽ. Nisi qͥs
manducauerit carnem meam et biberit
sanguinem meũ non manebit in me nͦ
habebit uitam eternam.forte dicas quo¬
mõdo uera qui similitũdinem uideo. Nõ
udeo sanguinis ueritatem. Primo oĩi
dixi tibi de sermone xp̃i quid operatur
ut possit mutare et conuertere genem ĩ¬
stituta nature. Deinde ubi nõ tulerunt
sermonem xp̃i discipuli eius. s audiẽtes
qd̾ carnem suam daret manducare et sã¬
guinem suũ daret bibendum recedebãt.
Solus tamen petrus dixit. Berba uite
eterne habes. et ego ate quomodo recedã:
Ne igitur plures hoc dicerent ueluti qui¬
dam esset horror cruoris s maneret gña
itdemptionis. ĩdeo in similitudinẽ quidẽ
accepis sacramentum. sed uere nature

Expanded text:
nos ? Ipsi ergo laus et gloria a saeculis, et nos ? Ipsi ergo laus et gloria a saeculis, et nunc et semper, et in omnia saecula saecunon quemadmodum homines per gratiam, sed quasi Filius ex substantia Patris; ita vera caro, sicut ipse dixit, quam discipuli Christi audientes dicentem : Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non manebit in me, 380 nec habebit vitam aeternam; forte dicas: Quomodo vera? Qui similitudinem video, non video sanguinis veritatem . 3. Primo omnium dixi tibi de sermone Christi qui operatur, ut possit mutare et convertere genera instituta naturae . Deinde ubi non tulerunt sermonem Christi discipuli ejus, audientes quod carnem suam daret manducare, et sanguinem suum daret bibendum, recedebant; solus tamen Petrus dixit: Verba vitae aeternae habes, et ego a te quomodo recedam ? Ne igitur plures hoc dicerent, veluti quidam esset horror cruoris, sed maneret gratia redemptionis; ideo in similitudinem quidem accipis sacramentum, sed vere naturae
Abbreviated transcription (Latin):
et suo cruore deleuit. Abstulit debitũ
tuum: reddidit libertatem. Bene gͦ ait.¬
et diitte nobis debita nr̃a sicut ⁊ nos
dimictimus debitorib nr̃is. Uide quod
dicas. Quomodo ego dimitto sic et tu di¬
mitte michi. Si dimiseris bene conue¬
nis ut dimittatur tibi. Si ñ dimictis
tibi: Et ne patiaris nos indrci ĩtem¬
ptationem sed libera nos a malo. Ui¬
de quid dicat. Et ne patiaris indrci
nos in temptationem quam ferre nõ
possumus. Non dicit non inducas ĩ tẽ
ptutionem: s quasi athleta talẽ uult
temptationem quam ferre possit hu¬
mana conditio. Et unusquisq a ma¬
lo. hoc ẽ ab mimico a peccato liberetur.
Potens ẽ autem dr̃is qui abstulit pec¬
catum ur̃m et desuta ur̃a donauit tueri
et custodire uos aduersum diaboli aduer¬
santis insidias ut non uobis obrepat ĩ¬
initus qui culpam generare consueuit.
Sed qui deo se committit diabolum non
timet. Si enim deus pro nobis quis ꝯtͣ

Expanded text:
et suo cruore delevit; abstulit debitum et suo cruore delevit; abstulit debitum tuum, reddidit libertatem. Bene ergo ait, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Vide quid dicas. Quomodo ego dimitto, sic et tu dimitte mihi. Si dimiseris, bene convenit, ut dimittatur tibi: si non dimittis, tibi. 29. Et ne patiaris induci nos in tentationem, sed libera nos a malo. Vide quid dicat: Et ne patiaris induci nos in tentationem, quam ferre non posntationem; sed quasi athleta talem vult tentationem, quam ferre possit humana conditio, et unusquisque ut a malo, hoc est, ab inimico, et a peccato liberetur. Potens est autem Dominus qui abstulit peccatum vestrum, et delicta vestra donavit, tueri et custodire vos adversum diaboli adversantis insidias; ut non vobis obrepat inimicus, qui culpam generare consuevit. Sed qui Deo se committit, diabolum non timet: si enim Deus pro nobis, quis contra
Abbreviated transcription (Latin):
Rodie ẽ xp̃us: tibi quotidie resurgit. Qͦ¬
modo. filius meus es tu ego hõdie genui
te Hodre ergo ẽ quando xpus resurgit.
Heri et hodie ip̃e ẽ aplũs paulus ait. d
alibi aĩt. Nox precessit dies aũt appro¬
unquauit. Nox hesterna precessit dies
odiernus appropiquauit. Sequit᷑.
Diicte nobis debita nr̃a sicut et nos
diictimus debitorib nr̃is. Debitum
quid est nisi peccatum: Ergo si non ac¬
aperes aliem fe noris pecuniam non
egeres. et ĩ deo peccatum tibi imputatur.
habiusti pecunam cum qua diues na¬
scris. Diues eras ad ymaginẽ et simi¬
litũdmem dei factus. perdĩdisti quõd
habebas. hoc ẽ humilitatem. Dum arro¬
gantiam defideras uidroare ꝑdĩdisti
petuniam. sicut adam nũdus es fcũs.
accepisti adiabolo debitũ quod nõ erat
nccessarium. Et ĩdeo qui enus liber in xͦ
debitor factus es diabosi. Cautionẽtuã
tenebat inimicus. s eam dñs crucifirit

Expanded text:
hodie est Christus, tibi quotidie resurgit. Quhodie est Christus, tibi quotidie resurgit. Quomodo? Filius meus es tu, ego hodie genui te . Hodie ergo est, quando Christus resurgit. Heri et hodie ipse est, apostolus Paulus ait . Sed et alibi ait: Nox praecessit, dies autem appropinquavit : nox hesterna praecessit, dies hodiernus appropinquavit. 27. Sequitur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Debituquid est, nisi peccatum? Ergo si non accepisses alieni fenoris pecuniam, non egeres: et ideo peccatum tibi imputatur. Habuisti pecuniam, cum qua dives nascereris. Dives eras, ad imaginem Dei et similitudinem factus; perdidisti quod habebas, hoc est, humilitatem: dum arrogantiam desideras vindicare, perdidisti pecuniam. Sicut Adam nudus es factus, accepisti a diabolo debitum, quod non erat necessarium: et ideo qui eras liber in Christo, debitor factus es diabolo. Cautionem tuam tenebat inimicus: sed eam Dominus crucifixit,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. sed epiusion dixit hoc ẽ substantia
lem. Non iste panns ẽ qui uadit ĩ corpꝰ
si ille panis uite eterne qui amme nr̃e
tidianum dicit quia greci dicũt ⁊ ⁊ nos¬
Ergo quõd latimis dixit et quod grecus.
utrumq utise iũdetur. Grecus utrũq
uno sermone significauit. Latinꝰ quo¬
tidiamum dixit.Si quotidianꝰ ẽ panis
cur post annum illum sumis quemad¬
mõdum greti in oriente fac̾e cõsuerunt:¬
Accipe quotidie quod quotidie tibi pro¬
sit. Sic uiue ut quotidie merearis ac¬
cipere. Qui non meret᷑ quotidie acciꝑe.
nõ meret᷑ post annum accipere. Quo¬
modo iob sanctus pro filiis suis offere¬
bat quotidie sacrificium. ne forte ali
cassent. Ergo tu aũdrs qd̾ quotienscuq
habet: mẽdicinam requirit. Uulnꝰ quia
sub pcco sumus. Medicina ẽ celeste et
uenerabile sacramentũ. Panem nr̃m
quotidianum da nobis hõdie. Quotidie
si accipis quotidre tibi hodie ẽ. Si tibi

Expanded text:
dixit, sed epiusion, hoc estdixit, sed epiusion, hoc estlem. Non iste panis qui vadit in corpus, sed ille panis vitae aeternae, qui animae nostrae tidianum dixit: quia Graeci dicunErgo quod latinus dixit et graecus, utrumque utile videtur: graecus utrumque uno sermone significavit; latinus quotidianum dixit. Si quotidianus est panis, cur post annum illum sumis, quemadmodum Graeci in Oriente facere coAccipe quotidie, quod quotidie tibi prosit. Sic vive, ut quotidie merearis accipere. Qui non meretur quotidie accipere, non meretur post annum accipere. Quomodo Job sanctus pro filiis suis offerebat quotidie sacrificium Job, I, 5 necassent? Ergo tu audis quod quotiescumque habet, medicinam requirit. Vulnus est, quia sub peccato sumus: medicina est coeleste et venerabile sacramentum. 26. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Quotidie si accipis, quotidie tibi hodie est. Si tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat regnum tum. qĩ nõ ẽtermim
sit dei regnum. Ip̃e ihrũs dicit. ego in
hoc natus sum. et tu dicis patri ue¬
niat regnum tuũ qͣi non uenerit: sed
tunc uenit regnum dei quando eus
estis gr̃am consecuti. Ip̃e enĩ ait. regnũ
dei intra uos est. Ueniat regnũ tuum
fiat uoluntas tua sicut in celo et in t̾
ra. panem nr̃m quotidiam̃ da nobis
hodre.Sanguine xp̃i pacificata sũt oĩa
uel in celo uel in terra. Sanctificatum ẽ
celum: deiectus ẽ diabolus. Ubi u̾satur.
ubi et horo quem ille decepit fiat uo¬
luntas tua. Hoc est sit pax in terra ꝙ̃¬
admõdum in celo. Pariem nr̃m quot¬
dianum da nobis hodie. Meniini ser¬
monis mei cum de sacranientis tracta¬
rem. Dixi uobis qd̾ante uerba xp̃i ꝯd̾
offertur panis dicatur. Ubi uerba xp̃i
deprompta fuerint iam non panis dica¬
tur sed corpus appessatur. Quare ergo
in oratione dominica que postea sequi¬
tut ait panem nr̃m. pariem quid est

Expanded text:
veniat regnum tuum. Quasi non aeternum veniat regnum tuum. Quasi non aeternum sit Dei regnum. Ipse Jesus dicit: Ego in hoc natus sum ; et tu dicis Patri: Veniat regnum tuum ; quasi non venerit. Sed tunc venit regnum Dei, quando ejus estis gratiam consecuti . Ipse enim ait: Regnum Dei intra vos est. 23. Veniat regnum tuum: fiat voluntas tua sicut rra: panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Sanguine Christi pacificata sunt omnia, vel in coelo, vel in terra: sanctificatum est coelum, dejectus est diabolus. Ubi versatur? Ubi et homo, quem ille decepit. Fiat voluntas tua, hoc est, sit pax in terra, quemadmodum in coelo. 24. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Memini sermonis mei cum de sacramentis tractarem . Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi verba deprompta fuerint, jam non panis dictur, sed corpus. Quare ergo in oratione Dominica ait: panem nostrum? Panem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ commune ẽ pater quia illum solum ge¬
nuit. nos creauit. Dic ergo et tu ꝑ gr̃am
pater nr̃: ut filius ẽẽ merearis. Ecclesie
contuitu et consideratione te ip̃e cõmẽ¬
dat. Pater nr qui es in celis. Quid ẽ ĩ
celis: Audi scripturam dicentem. Excel¬
sus suꝑ omnes gentes dr̃is. Et ubiq hẽs
ꝯd̾ suꝑ celos celoꝵ dñs sit. Quasi non in
celis et angeli. quasi nop in celis et dña¬
tiones. sed in illis celis de quib dictũ ẽ.
celi enarrant gloriam der. Celũ est ibi
tia feriantur. Celum ẽ ibi ubi nullum
mortis ẽ uulmis. Pater nr qui es ĩcelis
sanctificetur nomen tuum. Quid ẽ sancti¬
ficetur: quasi optemus ut sanctificet
ille qri ait. estote sancti quia ego scũs
sum: quasi aliquid ei ex nr̃a p̾dicatiõe
sanctificationis accẽdat: non. S sancti¬
ficetur in nobis ut ad nos eius possit
sanctificatio peruenire. Pater nr qui
es in celis sanctificetur nomen tuum

Expanded text:
in commune est Pater; quia illum solum gein commune est Pater; quia illum solum genuit, nos creavit. Dic ergo et tu per gratiam: Pater noster; ut filius esse merearis. Ecclesiae contuitu et consideratione te ipse commenda. 20. Pater noster, qui es in coelis. Quid est in coelis? Audi Scripturam dicentem: Excelsus super omnes coelos Dominus . Et ubique habes quod super coelos coelorum Dominus sit, quasi non in coelis et angeli, quasi non in coelis et Dominationes. Sed in illis coelis, de quibus dictum est: Coeli enarrant gloriam Dei . Coelum est ibi, tia feriantur: coelum est ibi, ubi nullum mortis est vulnus. 21. Pater noster, qui es in coelis: sanctificetur nomen tuum. Quid est, sanctifille qui ait, Estote sancti, quia et ego sanctus sum : quasi aliquid ei ex nostra precatione sanctificationis accedat? Non: sed sanctificetur in nobis, ut ad nos possit ejus sanctificatio pervenire. Pater noster, qui es in coelis: sanctificetur nomen tuum:
Abbreviated transcription (Latin):
ficut in ceło et in terra. p̃anem nr̃m quo¬
tidianum da nobis hodie. et dimicte nobis
debita nr̃a sicut et nos dimittimus de¬
bitorib nr̃is. et ne nos patiaris induci ĩ
temptationem. s libera nos a malo. Ui¬
des ꝙͣ breius oratio et omnium plena uir¬
tutum. pͥmus sermo quante sit gratie:
Ohomo faciem tuam non audebas ad celũ
actollere. oculos tuos in terbam dirigebas
et subico accepisti gr̃am xp̃i. õmnia tibi
peccata dimissa sunt. Ex maloseruo fc̃s
es bonus filius ideo presume. Non de ope¬
rationetua. s de xp̃i gr̃a. Gratia enim ĩ¬
quit saluati estis aplũs ait. Non ergo hic
arcogantia ẽ sed fides. prẽdicare quod ac¬
ceperis. Non ẽ superbia s deuotio. Ergo
actolle oculos ad patrem qui te per laua¬
crũ genuit. ad patrem qui te per filium
redemit. et dic. Pater nr̃. Bona presum¬
ptio sed modenata. Pacrem dicis qiͣ filius.
s noli tibi specialiter aliquid iuindicare.
Solius xp̃i specialis ẽ pater. Nobis om̃ib

Expanded text:
m quotidianum da nobis hodie: et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris: et ne nos patiaris induci in tentationem, sed libera nos a malo . Vides quam brevis oratio, et omnium plena virtutum: primus sermo quantae sit gratiae! 19. O homo! faciem tuam non audebas ad coelum attollere, oculos tuos in terram dirigebas, et subito accepisti gratiam Christi, omnia tibi peccata dimissa sunt. Ex malo servo factus es bonus filius; ideo praesume, non de operatione tua, sed de Christi gratia: gratia enim salvati estis , Apostolus ait. Non ergo hic arrogantia est, sed fides: praedicare quod acceperis non est superbia, sed devotio. Ergo attolle oculos ad Patrem, qui te per lavacrum genuit: ad Patrem qui te per Filium redemit, et dic: Pater noster. Bona praesumptio, sed moderata. Patrem dicis quasi filius: sed noli tibi specialiter aliquid vindicare. Solius Christi specialis est Pater, nobis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
istam gr̃am quam accepisti. si teneas qͦd
accepisti. erit diuturna atq ꝑpetua. De
astare: quo acciperes sacramentsi. dicet
amma tua. Introibo. ad astare dei mei
ad deum qui secificat iuientutem meam
Deposinsti peccatoꝵ serectutem: sumpsi¬
sti gratie iuiuentutem. Hoc prestiterunt
tibi sacramenta celestia. Deniq iterũ
audi dicentem dauid. Renouabitur sicut
aquise iuuentus tua. Bona aquila eẽ
cepisti: que celum petis terrena fustidio.
Bone aquile çirca altare. Ubi em̃corꝑ
ibi et aquile. forma corporis altare est.
et corpus xp̃i ẽ in altari. Aquile uos e¬
stis renoriate ablutione desicti. Uenisti¬
ad altare. iudisti sacramenta posita sẽ
altare. et ip̃am quidem miraitus es crea¬
turam. T amen ciratum solleniis et no¬
ta. forte asiqius dixerit. Iudeis deꝰ tantã
gr̃am presticit. mania issis pluit eceło.
Quid plus dẽdit fidelibus suis: qͥd plus
tribuit his quib plus promisit: accipẽ

Expanded text:
ista gratia quam accepisti, si teneas quod ista gratia quam accepisti, si teneas quod accepisti, erit diuturna atque perpetua. 7. altare, quo acciperes sacramentum. Dicat anima tua: Et introibo ad altare Dei mei, ad Deum qui laetificat juventutem meam . Deposuisti peccatorum senectutem, sumpsisti gratiae juventutem: hoc praestiterunt tibi sacramenta coelestia. Denique iterum audi dicentem David: Renovabitur sicut aquilae juventus tua . Bona aquila esse coepisti, quae coelum petis; terrena fastidis. Bonae aquilae circa altare: Ubi enim corpus, ibi et aquilae . Forma corporis altare est, et corpus Christi est in altari: aquilae vos estis, renovatae ablutione delicti. CAPUTad altare, vidisti sacramenta posita super altare, et ipsam quidem 367 miratus es creaturam; tamen creaturam solemnem et notam. 9. Forte aliquis dixerit: Judaeis Deus tantam gratiam praestitit, manna illis pluit e coelo : quid plus dedit fidelibus suis, quid plus tribuit iis quibus plus promisit? 10. Accipe
Abbreviated transcription (Latin):
u et sacer dotium spiritale. In secundo quoq
amaterium ẽ: quod bonum odorem fla¬
gure consueuit. Ita et uos iam bonꝰ edor
xpiestis: iam nulla in uobis sors delc̃oꝵ
millus õdor grauioris erroris. Sequit
ut uenias ad altare. Cepistis uenire: spͦ¬
tarunt angełi. Uĩderũt uos uenientes.
ethumanã conditioriẽ issam que ante
peccatoꝵ tenebrososqualore sordebat.
aspererunt subito refulgere: ideoq direr̃t
Que ẽ hec que ascendit a deserto de albata.
mirantur ergo et angeli. Uis scire qr mi¬
rentur: audi ergo apłm pausum dicentẽ
ea nobis ẽẽ coslata. que concupiscunt et
angesi uidere. Et iterum. Quod oculus
acceperis recognosce. Scus daiuid ꝓphetu.
hanc gr̃am in figuram uidit et ꝯcupiuit.
Dis scire quia concupierit: iterum audi
dicentem. Asperges me ysopo ⁊ mũdabor:
lauabis me et super muem de albabor.
Quare. quia ixquamus sit candida.
cito asiqua so. de nigrescit atq corrũpit᷑.

Expanded text:
est, et sacerdotium spiritale. 4. In secundo quoque est, et sacerdotium spiritale. 4. In secundo quoque amaterium , quod bonum odorem flagrare consuevit; ita et vos jam bonus odor Christi estis, jam nulla in vobis sors delictorum, nullus odor gravioris erroris. CAPUTut veniatis ad altare. Coepistis venire: spectarunt angeli, viderunt vos 366 advenientes, et humanam conditionem illam, quae ante peccatorum tenebroso squalore sordebat, aspexerunt subito refulgere. Ideoque dixerunt: Quae est haec quae ascendit a deserto dealbata ? Mirantur ergo et angeli. Vis scire quia mirantur? Audi ergo apostolum Paulum dicentem ea nobis esse collata, quae concupiscunt et angeli videre . Et iterum: Quod oculus acceperis recognosce. Sanctus David propheta hanc gratiam in figura vidit et concupivit. Vis scire quia concupierit? Iterum audi dicentem: Asperges me hyssopo, et mundabor: lavabis me, et super nivem dealbabor . Quare? Quia nix, quamvis sit candida, cito aliqua sorde nigrescit atque corrumpitur:
Abbreviated transcription (Latin):
naculum intrare consueuerant. In se¬
cuñdum tabernaculum: semel ĩ anno
sumius intrabat sacerdos. Quõd eu¬
denter ad hebiros recolens. seriem ueteris te¬
stamenti expsanat apsũs pausus. Erat
aut in secundo cabernacuso marmna Eat
etiam uirga aaron que aruit et postea re
ailum n quo duos introdurit sacerdoo.
mauos semeł in anno suminis sacerdos
intre consueuit. hoc ẽ ad baptisterum.
nuuuega aaronfsoruit: ante anda erãt
postea refłoruit.Et tu aridus ems. et cepi¬
sa mfontes irriguos reflorescere. Arueras
ꝯtitis: aruenis errorib atqr descis. Su
fuitum iam afferre cepisti: plantatus
secus decursus aquaꝵ. Sc̃d forte dicas.
uid hoc ad poprilum. si iuirga sacerdo¬
talis aruerit et refsoruit: populus ip̃e
quis ẽ insi facerdotasis: quib dictum ẽ
pos autem genus esectum. regale sacerdo¬
tuum. genus sanctum. ait aplũs petrus.
Dmisquisq unguitur in facerdotium.
unguttur in regnum: scd spiritale regnũ

Expanded text:
naculum intrare consueverant: in senaculum intrare consueverant: in secundum tabernaculum semel in anno summus intrabat sacerdos . Quod evidenter ad Hebraeos recolens, seriem veteris Testamenti explanat apostolus Paulus . Erat autem in secundo tabernaculo manna, erat etiam virga Aaron quae aruit, et postea reculum, in quod vos introduxit sacerdos, in quod semel in anno summus sacerdos intrare consuevit, hoc est, ad baptisterium, ubi virga Aaron floruit . Ante arida erat, postea refloruit: et tu aridus eras, et coepisti in fonte irriguo reflorescere. Arueras peccatis, arueras erroribus atque delictis: sed fructum jam afferre coepisti, plantatus secus decursus aquarum. 3. Sed forte dicas: Quid hoc ad populum, si virga sacerdotis aruerat, et refloruit? Populus ipse quis est nisi sacerdotalis? Quibus dictum est: Vos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, ut ait apostolus Petrus . Unusquisque ungitur in sacerdotium, ungitur et in regnum: sed spiritale regnum