comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed nonscientia : : Vndedatur intellegi eꝓd non sedebeat cła doctor deciccurati sermonis osten
ostendere: Nonigitur uerborum splendore sed in operum uirtute totã p̃dicandi fiduciam po¬
nat Non uocib: delet&ur populiad damantis sibi sed fl&ib : N ec pausum apopulo
studeat expecta resed gemitumihocspecia liter doctor ecdesisticus elabor& quo fiañ
qui audiunt eum sanis disputationib: meliores. Nonuana assentatione fautores: La¬
crimas quas uult̃ a suis auditorib fundi ipse primitus fundat : & siccos compunctio¬
ne suicor dis accendat : Tam simplex & aꝑtus : Etiam siminus latinus disciplina¬
tus tamen & grauis sermo deb& eẽ pontificis. ut ab intelligentia suinullos quamuis im¬
peritos exdudat. sed inomnium audientium petus Cum quadã delectatione descendat:¬
Quro inter sit Ixrerdoctores e uiocħam sĩ placiter
DOCeXTeS XEDΙΡICAN. ET EOS QUIELOGUENTIA SUA I

Expanded text:
sed non scientia . Unde datur intelligi quod non se debeat Ecclesiae doctor de accurati sermonis ostentsed non scientia . Unde datur intelligi quod non se debeat Ecclesiae doctor de accurati sermonis ostentostendere. Non igitur in verborum splendore, sed in operum virtute totam praedicandi fiduciam ponat; non vocibus delectetur populi acclamantis sibi, sed fletibus; nec plausum a populo studeat exspectare, sed gemitum. Hoc specialiter doctor ecclesiasticus elaboret, quo fiant qui audiunt eum sanis disputationibus meliores, non vana assentatione fautores. Lacrymas quas vult a suis auditoribus fundi ipse primitus fundat, et sic eos compunctione sui cordis accendat. Tam simplex et apertus; etiamsi minus Latinus, disciplinatus tamen et gravis sermo debet esse pontificis: ut ab intelligentia sui nullos, quamvis imperitos, excludat; sed in omnium audientium pectus cum quadam delectatione descendatam simpliciter docentes aedificant, et eos qui eloquentiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
Quia hocbuanae Nomen in sinuut : ut sea suis criminibus emendantes supplicium
futurae damnationis effugiant.  Quod si corripientem. suram futuram quȩ contemp¬
torib inmin& nuntiantem homines terreni dispiciunt e sanguiseorum in ipsi serit.
& sacerdos quicis peccata sua Nontacuit. poenȩ quaecos exspectat particeps c̃e r̃ poterit
Quoo sacer ootes etiã qCalITeR POSSONT TASIM¬
PLICITER DOCeRE DEEUT UI OM̃S EOSDOCeX TES IN eLLeSAN
ecuerosẽꝑ inperitiam ponti sex excusabit. quas i pp̃itrta docere nonualeat quodei
sufficiens aclucalentus sermonon sabp&at. quandonulla alia sacerdot ÷sdoctrina
deba cẽ quamuita. Satisque auditores posseproficere siad octorib suis quoduident spirita¬
literfieri: hoc sibi &iam simplictr audiant p̃dicari: Dicente a postolo : & in peritus sermone

Expanded text:
quia hoc buccinae nomen insinuat, ut sic se a suis criminibus emendantes, supplicium quia hoc buccinae nomen insinuat, ut sic se a suis criminibus emendantes, supplicium futurae damnationis effugiant. Quod si corripientem, si iram futuram, quae contemptoribus jam imminet, nuntiantem homines terreni despiciunt, sanguis eorum in ipsis erit; et sacerdos qui eis peccata sua non tacuit, poenae quae eos exspectat particeps esse non poterittes etiam qui aliter possunt, tam simpliciter docere debeant, ut omnes eos docentes intelligant. Nec vero se per imperitiam pontifex excusabit, quasi propterea docere non valeat, quod ei sufficiens et luculentus sermo non suppetat: quando nulla alia sacerdotis doctrina debet esse quam vita, satisque auditores possint proficere, si a doctoribus suis quod vident spiritualiter fieri, hoc sibi etiam simpliciter audiant praedicari, dicente Apostolo: Etsi imperitus sermone,
Abbreviated transcription (Latin):
sistunt .  doctores suos quorum ex empla simul acuerba despiciunt. in uoluere
crimihib: suis omnino non poterunt.: Quodidem proph&a eiudentius alio loco
prosequitur dicens : S peculator cumuiderit gladium uenientem suꝑterram &
cecinerit bucina & ad nuntia uerit populo : Audiens autem quisquis ille ẽ sonum
bucinae Non seobseruauerit. ueneritque gladius &tulerit cum sanguis ipsius suꝑ
caput eiu serit. sonum bucinae audiuit & Nonseobseruauit . sangui seius in ipso
erit: Si autem custodierit . animã suã liberabit .: Hic quoque quidagere debeat
qui fungitur speculatoris officio diuinus sermo satis ostendit ut quan do uiderit
ueni entem gladium suꝑterram iram scilic& dĩsuꝑpeccatores operibusterrenis ad dic¬
tos omnino Nontace at. at que eis quamdi in hȩ serint in in iquitatibus suis in minere
duunȩ indignationis interitum denuntia re Nondesinat sed dare acpublice arguat.

Expanded text:
istunt, et doctores suos, quorum exempla simul ac verba despiciunt, involvere istunt, et doctores suos, quorum exempla simul ac verba despiciunt, involvere criminibus suis omnino non poterunt. 2. Quod idem propheta evidentius alio loco prosequitur dicens: Speculator si viderit gladium venientem super terram, et cecinerit buccina, et annuntiaverit populo; audiens autem, quisquis ille est, sonum buccinae, non se observaverit, veneritque gladius et tulerit eum, sanguis ipsius super caput ejus erit; sonum buccinae audivit, et se non observavit, sanguis ejus in ipso erit. Si autem se custodierit, animam suam salvabit . Hic autem quid agere debeat qui fungitur speculatoris officio: divinus sermo satis ostendit, scilicet ut quando viderit venientem gladium super terram, iram Dei scilicet super peccatores operibus terrenis addictos, omnino non taceat, atque eis quandiu inhaeserint iniquitatibus suis, impendere divinae indignationis interitum denuntiare non desinat; sed clare et publice arguat
Abbreviated transcription (Latin):
Atificum uelceritipsius pontificatus exaggeras quasinonubi ista legisti quibus ratio¬
nabilit̃ ꝑ moueri sibi & illa sint quae a uobis p̃termissabreuiter in excusationem officii
sacerdotalis ad tingiam. Postilla uerba quib ncglegentium sacerdotum finis ostenditur:
De pontifice officium suum curante propha&a sicloquitur: Si autem adnuntiantete ad
impium ut a uis suis conuertatur. Non fuerit conuersus auĩ a sua ÷ ipseimpius in iniqi¬
tate sua mori& ur. & tuanimamtuã liberasti. Hiccerte satis euidenter ostenditur.
quod siue proficiant siue non proficiant auditores. tacerecis pondebeant sacerdotes
Nec ideo rei sint si fortecorum uerbapopuli Nonaudiant uel audita contempnunt.
sed si abcis corrigendis absistunt : quia sincex emplouitae p̃positorum suorum Necuer¬
bodo trinȩ populi contumaces cmendati proficunt : ipsi sibi suaecausa ꝑ ditionis ex¬

Expanded text:
tificum, vel certe ipsius pontificatus exaggeras: quasi non ubi ista legisti, quibus ratiotificum, vel certe ipsius pontificatus exaggeras: quasi non ubi ista legisti, quibus rationabiliter permoveris, ibi et illa sint quae, a vobis praetermissa, breviter in excusationem officii sacerdotalis attingam. Post illa verba, quibus negligentium sacerdotum finis ostenditur, de pontifice officium suum curante propheta sic loquitur: Si autem annuntiante te ad impium ut a viis suis convertatur, non fuerit conversus a via sua, ipse impius in iniquitate sua morietur, et tu animam tuam liberasti . Hic certe satis evidenter ostenditur, quod sive proficiant, sive non proficiant auditores, tacere eis non debeant sacerdotes; nec ideo rei sint, si forte eorum verba populi non audiunt vel audita contemnunt; sed si ab eis corrigendis absistunt: quia si nec exemplo vitae praepositorum suorum, nec verbo doctrinae populi contumaces emendati proficiunt, ipsi sibi causa suae perditionis ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut ultra Non pascant. : Quod quid est aliud quam pastores quiscm& ipsos non
greges meos pascunt sublimitate suae dignitatis expoliem : & interre probos quia¬
honorem suum noluerunt custo direproiciam: : Horum & his similium considera¬
tione ꝑrerritus. tm& & tremor uenerunt suꝑ me & contexerant me tenebrae.
& diexi : Quis dabit mihi pennas sicut columbȩ. & uolabo & requiescam & hoc
est totum propter quod imperiuȩmeae acfuturi finis recor datus ingemur& uolui
sarcina episcopatus mei deposita elongare fugiens & manere in solitudine & ibi
expectaredm̃ qui saluumme facer& apu sillanimitate & ab ipsa intolerabi¬
lium mihi sollictudinum tem pestate.: QUODSECONDUM SERMO¬
NEM PROEHETAẼ CULPMTA PEREANT QUISACIR¬
DOTUM INCREPATIONE UELADMONITONE PER¬
UERSAUOLENTATE CONTEAPNUNT¬
Ad hacc ego tuncsic in quamista inuidiosis quaestib loctass& in suggillationem pon¬

Expanded text:
ut ultra non pascant. Quod quid est aliud quam, pastores qui semetipsos, non ut ultra non pascant. Quod quid est aliud quam, pastores qui semetipsos, non greges meos, pascunt, subtoribus Israel qui pascebant semetipsos. Nonne greges pascuntur a pashonorem suum noluerunt custodire, projiciam? Horum et his similium consideratione perterritus: Timor et tremor ceciderunt super me, et contexerunt me tenebrae, et dixi: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam ? Et hoc est totum propter quod imperitiae meae ac futuri finis recordatus ingemui, et volui, sarcina episcopatus mei deposita, elongare fugiens, et manere in solitudine, et ibi exspectare Dominum, qui me salvum faceret a pusillanimitate mea, et ab ipsa intolerabilium mihi sollicitudinum tempestate. CAPUT a pereant, qui sacerdotum increpationes vel admonitiones perversa voluntate contemnuntAd haec ego tunc: Sic, inquam, ista invidiosis questibus jactas, et in suggillationem pon
Abbreviated transcription (Latin):
faueat & augeat Nrã suoluntates adtendimus:: Lac & lanasouium xpĩ oblationi¬
bus cotidianis acdecimis fidelium gaudentes accipimus. & curam pascendorum gre¬
gum a creficiendorum a quib: ꝑ uerso ordine uolumus pasci deponimus : Non sana¬
mus Spĩtali consilio peccatis infirmum non sacerdotali opeconsolidamus aut refi¬
cimus diuersis tribulationib fractum i Non aduiam salutis reuo camus erroneum non
requirimus sollicitudine pastorali ueniae disperatione lamꝑditum. Ad hoctantum
potentes effecci ut nob̵ in subiectos dominationem trrannicam uesdicemus Nonut
ad fliccos contrauiolentiã potentum qui in eos ferarum mores ȩuiunt defendamus:
Idoẽ quodtam a potentibus huius mundi quam a nob̵ quod peius est Nonnulligra¬
uiter fatigati depercunt . quos sedemanunrã dñs requi siturum terribiliter com¬
minatur dicensi : Requiramoues in cas demanu pastorum & cessare eos faciam

Expanded text:
foveat et augeat nostras voluptates attendimus. Lac et lanas ovium Christi oblationifoveat et augeat nostras voluptates attendimus. Lac et lanas ovium Christi oblationibus quotidianis ac decimis fidelium gaudentes accipimus, et curam pascendorum gregum, ac reficiendorum, a quibus perverso ordine volumus pasci, deponimus. Non sanamus spiritali consilio peccatis infirmum. Non sacerdotali ope consolidamus, aut reficimus, diversis tribulationibus fractum. Non ad viam salutis revocamus erroneum. Non requirimus sollicitudine pastorali veniae desperatione jam perditum. Ad hoc tantum potentes effecti, ut nobis in subjectos dominationem tyrannicam vindicemus, non ut afflictos contra violentiam potentum, qui in eos ferarum more saeviunt, defendamus. Inde est quod tam a potentibus hujus mundi, quam a nobis, quod pejus est, nonnulli graviter fatigati depereunt, quos se de manu nostra Dominus requisiturum terribiliter comminatur dicens: Requiram oves meas de manu pastorum, et cessare eos faciam,
Abbreviated transcription (Latin):
manucorum. & cessaretos faciamut ultitc non pascant gregem : Nec pascant
amplius pastoressem& ipsos : Quis adhact Non intremescat Quisista sine
intolerabili m&u futurac ex aminationis accipiat᷑ pisiqui aut̃ intellegit aut futura
Non credite
Sedomã quaeds̃ obseraari uoluit tama perte posuit & ita sui Nominis auctoritate
firmauit. ut ea facilius quod dictu quoq efas est contempnamus : quamnos intellegere
uel Non credere tam aꝑta & diuin a fingamus quando audiuimus haec dicit dñs:
Quis futurum cẽ non credat quod dicit ds̃ : Nisi quidõ Non credit : Quod autem dicit
uaepastoribiistud Va e promaledicto poni & pastorum nomi nanos significare quis
Non intellegat : Nisiqui futurum noncogitat: Greges dñi pascendos pastores fac¬
ti suscipimus & nos ipso pascimus quando non gregum utilitati prospicimus. sed quio

Expanded text:
manu eorum, et cessare eos faciam, ut ultra non pascant gregem: nec pascant manu eorum, et cessare eos faciam, ut ultra non pascant gregem: nec pascant amplius pastores semetipsos. Quis ad haec non intremiscat? Quis ista sine intolerabili metu futurae examinationis accipiat? nisi qui, aut non intelligit, aut futura non credit: sed omnia quae Deus observare voluit, tam aperte posuit, et ita sui nominis auctoritate firmavit, ut ea facilius, quod dictu quoque nefas est, contemnamus, quam non intelligere, vel non credere. Jam aperta et divina fingamus, quando audimus, Haec dicit Dominus. Quis futurum esse non credat quod dicit Deus, nisi qui Deo non credit? Quod autem dicit: Vae pastoribus, istud, vae, pro maledicto poni, et pastorum nomine, nos significare, quis non intelligat, nisi qui futurum non cogitat? Greges Domini pascendos pastores facti suscipimus, et nos ipsi pascimur quando non gregum utilitati prospicimus, sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
toribus & lac commedabatis & lanis operabamini. Quodcrassum erat occide¬
batis gregem autem incum Nom pas cebatis . Quod in firmum fuit Non solidas¬
tis & quodegrotum non sanastis:. Quod fractum non Alligastis & quod ab¬
icctum Non reduxistis: Quod perierat Non quȩ sistis sed cum austeritate Im¬
perabatiscis & cum potentia: & dis ꝑsȩsunt ouesmeae eo quod none& pastor
& faccȩsunt indeuorationem omnium bestiarum agru: & paulo post. Propt̃¬
ea pastores audit uerbum dnĩ : : Viuo e godicit dns ds̃ pro eo quod facci sunt gre¬
ges mei in rapinam. & ouesincae indeuorationẽ omiium bestiarum agrieo quod
Non e& pastor : Nequeenim quȩsi erunt pastores gregemmeum. sed pascebanT
pastores stm& ipsos & gregencum non pascebant. Propterea pastores audite uer¬
bum dñi .: Haccdicit dn sds̃ E cot ego ipsesuꝑ pastores requiram gregemincum de

Expanded text:
toribus? lac comedebatis, et lanis operiebamini: quod crassum erat, occidetoribus? lac comedebatis, et lanis operiebamini: quod crassum erat, occidebatis, gregem autem meum non pascebatis. Quod infirmum fuit, non solidastis; et quod aegrotum, non sanastis: quod fractum, non alligastis, et quod abjectum, non reduxistis: quod perierat, non quaesistis, sed cum auctoritate imperabatis eis, et cum potentia: et dispersae sunt oves meae, eo quod non esset pastor. Et factae sunt in devorationem omnium bestiarum agri. Et paulo post: Propterea, pastores, audite verbum Domini: Vivo ego dicit Dominus Deus. Pro eo quod facti sunt greges mei in rapinam, et oves meae in devorationem omnium bestiarum agri, eo quod non esset pastor. Neque enim quaesierunt pastores gregem meum: sed pascebant pastores semetipsos, et gregem meum non pascebant. Propterea, pastores, audite verbum Domini. Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ipse super pastores, requiram gregem meum de
Abbreviated transcription (Latin):
ciuolumus. Nec tamen eẽ contendimꝰ. Officiinrĩ uitamus laboremappetimus dignitatẽ :¬
nmundorum spituum feras agrege dilacerando nonpellimus & quod eis rem anserit
ipsi consumimus: Quando peccantes diuites uel potentes nonsolum arguimus . sed &iam
ueneramur NeNobis aut munera solita offensi Nondirigant. aut obsequia desiderata
subducant : Ac sic muncrib corum & obsequiis capti. immo ꝑhaccillis addicti loquieis depec¬
cato suo aut defuturo iudicio formidamus : & id cominaciter suꝑbiam prãm diuinus sermo
contundit. sed nr̃ auditus ihilunde proficiamus admitat : quia p̃sentis uitae captidul¬
cedine quaepȩna neglegentiã Nram̃ maneat in a&ernum nolumus cogitare: inpas¬
tores ergo istadicuntur . dequorum Nobis in ani appellatione blandimus haecdicit dns̃¬
Vae pastoribus i sraheli qui pascebant sem & ipsos Non negreges pascuntur apas¬

Expanded text:
ci volumus, nec tamen esse contendimus; officii nostri vitamus laborem, appetimus dignitatem. Ici volumus, nec tamen esse contendimus; officii nostri vitamus laborem, appetimus dignitatem. Immundorum spirituum feras a grege dilacerando non pellimus, et quod eis remanserit ipsi consumimus; quando peccantes divites, vel potentes, non solum non arguimus, sed etiam veneramur; ne nobis aut munera solita offensi non dirigant, aut obsequia desiderata subducant: ac sic muneribus eorum, et obsequiis capti, imo per haec illis addicti, loqui illis de peccato suo aut de futuro judicio formidamus. Et ideo minaciter superbiam nostram divinus sermo contundit; sed noster auditus nihil unde proficiamus admittit: quia praesentis vitae capti dulcedine, quae poena negligentiam nostram maneat in aeternum, nolumus cogitare. 2. In pastores ergo ista dicuntur, de quorum nobis inani appellatione blandimur: Haec dicit DVae pastoribus Israel qui pascebant semetipsos. Nonne greges pascuntur a pas
Abbreviated transcription (Latin):
ut custodiat impius auia sua. ipseimpius in iniquitate sua mori&ur. sanguinem uero
eius demanutua requiram. : Quid potuit ex p̃sius quid apertius potest dicie sumpio in¬
qui ł locutus non fueris ut seab impi&ate custodiat & illeperierit. sanguinem eius de
manutua requirem : Hoc est dicere : siei peccata sua : Non ad nutiaueris. sicum non argueris
ut ab impi&atesua conuertatur &iuiuat. & tequinon increpasti & ipsum quite ta¬
cente peccauit flammis perennib ꝑdam qui srogo tam sagei petoris. quistam
ferecus crit quem sententia ista Nonterreat quistam alienus afide qui sententiae isti non
liores sedut diciores : Nec ut sciores sed ut honoratior essimus ca&eris festinamꝰ
Set gregem dñi qui nobis pascendus tuendus qu ic commisus est . sed pic̃s uoluntates
dominationem diuitias & c&era blandimenta carnaliter cogitamus. Pastores di¬

Expanded text:
ut custodiat se impius a via sua, ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem vero ut custodiat se impius a via sua, ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem vero ejus de manu tua requiram . Quid potuit expressius, quid apertius potest dici? Si impio, inquit, locutus non fueris, ut ab impietate sua se custodiat, et ille perierit, sanguinem ejus de manu tua requiram. Hoc est dicere: Si ei peccata sua non annuntiaveris, si eum non argueris, ut ab impietate sua convertatur et vivat; et te, qui non increpasti, et ipsum, qui te tacente, peccavit, flammis perennibus perdam. Quis, rogo, tam saxei pectoris, quis tam ferreus erit, quem sententia ista non terreat? quis tam alienus a fide, qui sententiae isti non liores, sed ut ditiores; nec ut sanctiores, sed ut honoratiores simus caeteris festinamus: nec gregem Domini, qui nobis pascendus tuendusque commissus est; sed nostras voluptates, dominationem, divitias, et caetera blandimenta carnaliter cogitamus; pastores di
Abbreviated transcription (Latin):
ei proderit Non puniri suo. qui puniendusest alieno peccato mentior nisi hoc dñs ꝑet & chi¬
elem proph&am subcuius damterroris denuntiatione loquitur dicens adeum: & tufiliho¬
minis speculato remdedite domuiisrł Nec hoctran seunt̃ debemus audire quod sacerdotẽ
speculatorem appellat . ut sicut speculatoris est de loco editori prospicere &plus omnibus
contemplari : ita sacerdos deb& eẽ propropositi sublimitate celsior cunctis acmaioris scien
contineat : Audiens inquiđ exore meo sermonem & ad nuntiabis eis exone : Vt hocdicat
sacer dos quo ex diuina leccione didicerit quod illids̃ in spirauerit . Non quod p̃sumptio¬
ne humani sensus inuerit : Ad nuntiabiscis inquĩdexme exmȩ non exteͥm ea uerba loque¬
ris Non est quod ex eis tam quam detuis in flerisi exme in quid eis adnuntia sediam qiđ
ad nunti & audiamus: simedicente adimpium impie morte morieris. Non fueris locutus

Expanded text:
ei proderit non puniri suo, qui puniendus est alieno peccato? Mentior, nisi hoc Dominus per Ezechiei proderit non puniri suo, qui puniendus est alieno peccato? Mentior, nisi hoc Dominus per Ezechielem prophetam sub cujusdam terroris denuntiatione loquitor, dicens ad eum: Et tu, fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel. Nec hoc transeunter debemus audire quod sacerdotem speculatorem appellat. Ut, sicut speccontemplari; ita sacerdos debet esse propositi sublimitate celsior cunctis, ac majoris sciecontineat. Audiens, inquit, ex ore meo sermonem, annuntiabis eis ex me Ibid:; ut hoc dicat sacerdos, quod ex divina lectione didicerit, quod illi Deus inspiraverit, non quod praesumptione humani sensus invenerit. Annuntiabis eis, inquit, ex me. Ex me; non ex te mea verba loqueris. Non est quod ex eis, tanquam de tuis infleris. Ex me, inquit, eis annuntia. Sed jam quid annuntiet audiamus: Si me dicente ad impium: Impie, morte morieris; non fueris locutus,
Abbreviated transcription (Latin):
tempnat. animas emendari Nolentium plangat Nmitatus apostolum quiait utdugeam
multos exhis qui antepeecauerunt . & nonegerunt paenitentiã : & iterum. : uis in firmatur
&ego noninfirmor : Quis candalitatur & cgoNonuror  quappt̃ sciens quod si quibus¬
liba diuitib apotentib maleuiuentib parcat aut foucat cosꝑdat simul & percat. & scac̃
deb& uiuert ppt̃ exemplum & docert pp̃t suae administrat ionis officium : Certus quoo
ci nihil sua iustitia suffrag&ur decuius manu anima pereuntis exigitur : uando quicum¬
que alius perierit quemnulla docendi Necessitas man& solus paenas suisceleris dabit :
Ille autem cui dispensatio uerbi commis sa est . &iam si scaẽ uiuat & tamen ꝑdite uiuentes
arguere aut crubescat aut m&uat. cumomnibus qui eotacente perierunt perit. & quio

Expanded text:
temnat: animas emendari nolentium plangat, imitatus Apostolum, qui ait: Ut lugeam temnat: animas emendari nolentium plangat, imitatus Apostolum, qui ait: Ut lugeam multos ex his qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam. Et iterum: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? Quapropter sciens quod si quibuslibet divitibus ac potentibus male viventibus parcat, aut foveat eos, perdat simul, et pereat. Et sancte debet vivere propter exemplum: et docere, propter suae administrationis officium: certus, quod ei nihil sua justitia suffragetur, de cujus manu anima pereuntis exigitur: quando quicunque alius perierit, quem nulla docendi necessitas manet, solus poenas sui sceleris dabit. Illi autem cui dispensatio verbi commissa est, etiamsi sancte vivat, et tamen perdite viventes arguere aut erubescat aut metuat, cum omnibus qui eo tacente perierunt, perit. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
confessio fit ad salutem qui non crediderit Non habendo fidem. Nec iustitiã cordis habere
UGANT SIMALECIUINTESTACENDO NONCORRIGANT
uoduero dicit apłus ut formam debc̃mus exhibere fidelibus : Quidualebit sus cui
uel ex ortandibonos uel castigandimalos cura commissa est beneuiuendo seimitandum
bonis exhibeat : & malostacendo Non corrigat : Ad hoc enim nisime fallit opinio scẽ
uiuendum est sacer dotu pedicta sua repugnantib factis eua cu& si quod p̃dicat fic ridebere
Non facit
Aut si quod ponfacit p̃dicare p̃sumpserit. Nihilapud eos quicius utã Nouere proficiat
Quia ad hocest eł ac di p̃positus ut nansolum bencuiuendo alio sexemplo suacconuer satio¬
Nis instituat. sed &iam fidu cialiter p̃dicando singulis anteoculos peccata sua construat
Quaepaena maneat duris: quaegła oboedientib: ostendat : Nullus salutem disperando con¬

Expanded text:
confessio fit ad salutem; qui non crediderit, non habendo fidem, nec justitiam cordis habere confessio fit ad salutem; qui non crediderit, non habendo fidem, nec justitiam cordis habere vivat, si male viventem tacendo non corrigit. Quod vero dicit Apostolus, ut nos formam debeamus exhibere fidelibus, quid valebit, si is cui vel hortandi bonos, vel castigandi malos, cura commissa est, bene vivendo se imitandum bonis exhibeat, et malos tacendo non corrigat? Ad hoc enim, nisi me fallit opinio, sancte vivendum est sacerdoti, nam dicta sua repugnantibus factis evacuet si quod praedicat fieri debere, non faciat; aut si quod non facit, praedicare praesumpserit, nihil apud eos qui ejus vitam novere proficiat. Quia ad hoc est Ecclesiae Dei praepositus, ut non solum bene vivendo alios exemplo suae conversationis instituat, sed etiam fiducialiter praedicando, singulis ante oculos peccata sua constituat: quae poena maneat duros, quae gloria obedientes, ostendat. Nullius salutem desperando con
Abbreviated transcription (Latin):
acc & alia & facer dosnos sedeb it ut doccat : Et populus credere ut ea quaedocetur
intellegat. Dicente apło Non credideritis: Non intellegsitis. Vndedatur intellegi
quod uonfides ex intellectũ sed ex fide intellatus existuat. Nec qui intellegit credat sed
qui credit intellegat : & qui intellexerit bencagat: sicut alibi scriptum est: Noluit intel¬
ligere utbene ager&. Nondixit nom potuit. sed noluit intelligere ut nihil aliud nolle
intelleperedictum quam nolle credere Nouerimus: Ac ꝑ hoc ut beneagat qui sintellegere
erit auditus : Eodem apostolo contestante atq dicente. Q uomodo audient sinep̃dicante
si ergoquilib& sine p̃dicante Nonauditi sincauditu Noncredit sinefide Nonintellegit sine
intellectu bencagit. uerbum fidei p̃dicandum est. ut audiat qredat. credens intellegat. & intelle
sine fide. Nec sinc operib fidessola iusti fiat: &ideo sicorde creditur adiustitiã. oreautem

Expanded text:
: quam sacerdos nosse debet, ut doceat: et populus credere, ut ea quae docetur intelligat, dicente Apostolo: Nisi credideritis, non intelligetis. Unde datur intelligi quod non fides ex intellectu, sed ex fide intellectus existat: ac per hoc, ut bene agat, qui credit intelligat, et qui intellexerit, bene agat; sicut alibi scriptum est: Noluit intelligere, ut bene ageret . Non dixit: Non potuit, sed noluit intelligere; ut nihil aliud nolle intelligere dictum, quam nolle credere noverimus; ac per hoc ut bene agat quis, intelligere erit auditus; eodem Apostolo attestante atque dicente: Quomodo audient sine praedicante ? Si ergo quilibet sine praedicante non audit, sine auditu non credit, sine fide non intelligit, sine intellectu bene non agit; verbum fidei praedicandum est, ut audiens credat, credens intelligat, et intellisine fide, nec sine operibus fides sola justificat. Et ideo si corde creditur ad justitiam, ore autem
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ quod amno animȩ suae ab ecła que paupe¬
res pascit acipiunt illi qui sibidesuo sufficiur X
Quic sint &iam qui cum profecto animaesuae
Non potest sua contem Nere
Quae sintuera gaudia ueluerediuitiae &quid
inpedimentum afferant bona p̃sentia ama¬
toribus futurorum

Expanded text:
Cum quo damno animae suae ab ecclesia quae pauperes pascit accipiunt illi qui sibi de suo sufficiunt. Qui sint qui etiam cum profectu animae suaenon potest sua contemnere. CX. Quae sint vera gaudia, vel verae divitiae, et quid impedimenti afferant bona praesentia amatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
dotalis uitae Nobilitate conspicui. qui sunt Non appellatione tenus seduirtute pontifi¬
cesuitae contemplatiuȩ capataes & gaudiorum caelestium coheredes
USISELOCUTOR EX CUSAT QUOD OCCHAE SIAE MACISTROS
Execui piammeas ser mo prae sumptiostis ap¬
partat siquales Nonec̃ ueleẽ debcantomnes sacerdotes ostendat. Non genera liter
sed deuno uid eomihi ec̃ dicendum & d&e potissimum qui hocmihi pacetua dixerim
temere delegasti periculosi sermonis officiuminec in cognita uobis sedusitata debeo
conp̃hendere. quae solemus internos mutua confabulat one conferre : quib: breuit̃
guere quasi patres meos aud eam docere. a quib: normam uiuendi accipere sum paratus

Expanded text:
dotalis vitae nobilitate conspicui: qui sunt non appellatione tenus, sed virtute pontifidotalis vitae nobilitate conspicui: qui sunt non appellatione tenus, sed virtute pontifices, vitae contemplativae capaces, et gaudiorum coelestium cohaeredesUbi locutor se excusat quod Ecclesiae magistros ne cuipiam meus sermo praesumptuosus appareat, si quales non esse vel esse debeant omnes sacerdotes ostendat; non generaliter, sed de uno mihi video esse dicendum, et de te potissimum qui hoc mihi pace tua dixerim temere delegasti periculosi sermonis officium. Nec incognita vobis, sed usitata debeo comprehendere, quae solemus inter nos mutua confabulatione conferre. Quibus breviter guere; quasi patres meos audeam docere, a quibus normam vivendi accipere sum paratus
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatis extendant acsepassim ex qui sitis dilicus dedant quac an imum corpusque de¬
bilitant sigloriã non xpĩ sed suã decepa uulgi adulantis honorib quaerant plus que
descalienae linguae quam suae conscentiae credant. siomne gaudium suum Non
in futurorum remuneratione pec in sc̃ĩtate uitae sed insuatantum dignitate constituanł:
& dumtales eẽ . quales creduntur amant Num quam sibi displiceant acplacentes sibi Nonsint
desuacorrectione solliciti: Quis Non intellegat tales suntalibus ꝑ seuerent. Nec se ante
finem uitae p̃sentis emendent. contem platiuae uitae participes eẽ. Non posse: Ad quã
Non ꝑueniunt. Nisi qui studerint eẽ quod facti sunt. Nec affectant uideri sedeẽ quod sunt
Non alienis laudib: sed morib suis eximii Nec solum desua dignitate sed potius des acer¬

Expanded text:
cupiditatis extendant, uc se passim exquisitis deliciis dedant, quae animum corpusque decupiditatis extendant, uc se passim exquisitis deliciis dedant, quae animum corpusque debilitant; si gloriam non Christi, sed suam, decepti vulgi adulantis honoribus quaerant, plusque de se alienae linguae quam suae conscientiae credant; si omne gaudium suum non in futurorum remuneratione, nec in sanctitate vitae, sed in sua tantum dignitate constituant, et dum tales esse quales creduntur, amant, nunquam sibi displiceant, ac placentes sibi non sint de sua correctione solliciti: quis non intelligat, tales, si in talibus perseverent, nec se ante finem vitae praesentis emendent, contemplativae vitae participes esse non posse? ad quam non perveniunt, nisi qui studuerint esse quod facti sunt; nec affectant videri, sed esse quod sunt; non alienis laudibus, sed moribus suis eximii; nec solum de sua dignitate, sed potius de sacer
Abbreviated transcription (Latin):
remouentes : Non torpent otio sed in sistunt ꝑ fectionis suae negotio : & abstultitia
sapientiae sȩcularis auersi uerbodũ infatigabiliter uacaNt sapientes ueracter fiunt
Caelestia sapiunt terrena dispicut Contradicentes sanȩ docrinȩ red arguunt: Oboe¬
dientes ins truunt scĩs uirtutib: quibus indies singulos fiant dõ proꝓunquiores in¬
cumbunt : & tam suis quam omnium qui ꝑ eos erudiuntur profectib: dari hic quidẽ
uelut gustum quendam contemplatiuae uitae quoad eam feruentius prouoceñ
accipiunt sed sibiiam in a& ernum felices effecci decius ꝑfectio Negaudebunt : Pro inde
Non inflantur quia hic omnium fidelium catholicorum honorantur ut capita sedla& ant᷑
potius quia ibi xp̃i qui est sacer dotum acfidlium omnium caput dariora membra futuri
sunt: At si quod ab sit secularib pegotus implicati fundorum terminos sine termino

Expanded text:
removentes, non torpent otio, sed insistunt perfectionis suae negotio, et ab stultitia removentes, non torpent otio, sed insistunt perfectionis suae negotio, et ab stultitia sapientiae saecularis aversi, verbo Dei infatigabiliter vacant, sapientes veraciter fiunt, coelestia sapiunt, terrena despiciunt, contradicentes sanae doctrinae redarguunt, obedientes instituunt, sanctis virtutibus, quibus in dies singulos fiant Deo propinquiores, incumbunt, et tam suis quam omnium qui per eos erudiuntur, profectibus clari, hic quidem velut gustum quemdam contemplativae vitae, quo ad eam ferventius provocentur, accipiunt; sed ibi jam in aeternum felices effecti, de ejus perfectione gaudebunt. Proinde non inflantur, quia hic omnium fidelium catholicorum honorantur ut capita; sed laetantur potius, quia ibi Christi, qui est sacerdotum ac fidelium omnium caput, clariora membra futuri sunt. 2. At si quod absit saecularibus negotiis implicati, fundorum terminos sine termino
Abbreviated transcription (Latin):
do &ubi possit cius ꝑfetio comp̃bendi Nondubitabit ecdesiarum principesuitae
contem platiuȩ posse & dibere ficri sectatores: Quiasiue secundum opinionem quoꝵ¬
dam Nihil aliuid sit uita contem platiua quam rerum latentium futurarum qu e
Notitia : siue uacatio ab omnibus occupationib: mundi : siue diuinarum studium
luterarum: siue quod his probatur eẽ ꝑfeccis ipsa uisi odi : Non uideo quid in pedimenti
scis sacerdotibus possit afferriquominus ad haecquattuor quae com ie mortriu ꝑ ue¬
niaNT Duo enim primum & ultimum. id est rerum latentium futurarum queno¬
titia & ipsaui sio dĩ in conparabiliter praestantiora erunt in illauita beata diuer
sis erroribus explicata: Quando quidem tamrerum omniũ Notitia quam ipsadĩ
sub stantia plene acꝑfecte uidebitur: Duo autem media uacationem uidelic& abom¬
nibus occupationib: mundi & diuinarum studitum litterarum &iam hic possint
habert pontifices sed illi qui se ab omnibus inplicamentis negotiorum sȩcularium

Expanded text:
um principes vitae contemplativae posse et debere fieri sectatores. Quia sive, secundum opinionem quorumdam, nihil aliud sit vita contemplativa quam rerum latentium futurarumque notitia, sive vacatio ab omnibus occupationibus mundi sive divinarum studium litterarum, sive quod his probatur esse perfectius ipsa visio Dei, non video quid impedimenti sanctis sacerdotibus possit afferri, quo minus ad haec quatuor quae commemoravi perveniant. Duo enim, primum et ultimum, id est, rerum latentium futurarumque notitia, et ipsa visio Dei, incomparabiliter praestantiora erunt in illa vita beata, quam in ista diversis erroribus implicata. Quandoquidem tam rerum omnium notitia, quam ipsa Dei substantia, plene ac perfecte videbitur. Duo autem media, vacationem videlicet ab omnibus occupationibus mundi, et divinarum studium litterarum, etiam hic possunt habere pontifices; sed illi qui se ab omnibus implicamentis negotiorum saecularium
Abbreviated transcription (Latin):
les atque in a& ernum cum illo regnabunt in illa suꝑna cuitate felices : Itaque qm̃ de con
tem platiua uita in superiorib: multa lamdicta sunt . & setundus liber eaquȩ actiua di¬
cenda sunt continebit : sufficiant ista quae diximus ut consideremus & reliqua quae
decertio capitulo usque ad finem librihuius sequenti disputatione tractabimus. Vide¬
amus Nuncutrum is cui ecclaesi aeregendȩ curo conmissa est. contem platiuȩ uitae fi¬
eriparticps possit. QVOD SACERDOTES SC̃Ĩ CONTEMPLATI¬

Expanded text:
les atque in aeternum cum illis regnabunt in illa superna civitate les atque in aeternum cum illis regnabunt in illa superna civitate templativa vita in superioribus multa jam dicta sunt, et secundus liber ea quae de activa dicenda sunt continebit, sufficiant ista quae diximus, ut consideremus et reliqua, quae de tertio capitulo usque ad finem libri hujus sequenti disputatione tractabimus. Videamus nunc utrum is cui Ecclesiae regendae cura commissa est, contemplativae vitae fieri particeps possit. C
Abbreviated transcription (Latin):
resmundi mundo proiecit & seipso xpõdeuota mente restituit. A quo inmortalis
diuitias sibidonari orat ut pauper: protegi se cotidie postulat ut in firmus: Inmor¬
talitatis indumento uestrri cupit ut nudus : Defendise ab inpugnatione uisibilium
hostium supplicat Vt fragilitate carnis oppressus & caelestem sibidonari patriã
desiderat ut peregrinus : Actiuauita hab& sollicitũ cursum, contem platiua
ꝯaudium sempiternum. In hac ad quiritur regnum : in illa ꝑcipitur . Haer fac̃
pulsare bonorum operum uelut quibas dam manibus lanuam: Illa uocat consũma¬
tos inpatriam. In haccaa temnitur mundus : in illa uidebitur ds̃ : &ut multa p̃tereã
quaecommemorare nonualeo in aciua qui in mundis spiritibus extterint fortiores :
milla contem platiua quae sum mebeata est remuneranted ñõ fiunt angelis . scir̃ acqua¬

Expanded text:
Res mundi mundo projecit, et seipsum Christo devota mente restituit, a quo immortales Res mundi mundo projecit, et seipsum Christo devota mente restituit, a quo immortales divitias sibi donari orat ut pauper, protegi se quotidie postulat ut infirmus, immortalitatis indumento vestiri cupit ut nudus. Defendi se ab impugnatione invisibilium hostium supplicat ut fragilitate carnis oppressus, et coelestem sibi donari patriam desiderat ut peregrinus. Activa vita habet sollicitum cursum, contemplativa gaudium sempiternum. In hac acquiritur regimen, in illa percipitur. Haec facit pulsare bonorum operum, velut quibusdam manibus, januam; illa vocat consummatos in patriam. In hac contemnitur mundus, in illa videbitur Deus. Et, ut multa praeteream quae commemorare non valeo, in hac vita qui immundis spiritibus exstiterint fortiores, in illa contemplativa vita quae summo beata est, remunerante Domino, fiunt angelis sanctis aequa
Abbreviated transcription (Latin):
quam donare :. Isteiram patientiae uirtute conpesait : immoderatis cupiditatibus
parsimoniȩ frenum inponit Tangitur desideriis carnalibus : Nec consentit. Pul¬
saturmundi huiu scuriositate. Necrapitur. Quatitur diabolica inpugnatione Nec
uincitur: Et dõsuo deuotamente subiectus non adteritur. Diuersistemptationibus
sed probatur : Illeom s̃affectiones quibu suitamortalium uariatur scĩs uirtutibus uin¬
cit. cupiditatum ac ꝑturbationem omnium liberbeata quia& ae ꝑ fruitur & in le¬
cebris acuoluptatib: factus expeditamente superior in effabili gaudio diuinȩ contempla
tionis efficitur: iste suscipiendo peregrinum uestiendo nudum guber nando subiectum
Redimendo captiuum tuendo uiolenter ob pressum: iugiter seabomnibus iniquitatib
suis emaculat & uitam suam bonorum fructibusditat: Ille facultatib: suis in usus
pauperum distributis semel seex poliauit mundo & ad mouit setotis uiribus caelo

Expanded text:
quam donare. Iste iram patientiae virtute compescit, immoderatis cupiditatibus quam donare. Iste iram patientiae virtute compescit, immoderatis cupiditatibus parcimoniae frenum imponit; tangitur desideriis carnalibus, nec consentit; pulsatur mundi hujus curiositate, nec rapitur; quatitur diabolica impugnatione, nec vincitur; et Deo suo devota mente subjectus, non atteritur diversis tentationibus, sed probatur. Ille omnes affectiones quibus vita mortalium variatur, sanctis virtutibus vincit, cupiditatum ac perturbationum omnium liber beata quiete perfruitur, et illecebris ac voluptatibus factus expedita mente superior, ineffabtionis efficitur. Iste suscipiendo peregrinum, vestiendo nudum, gubernando subjectum, redimendo captivum, tuendo violenter oppressum, jugiter se ab omnibus iniquitatibus suis emaculat, et vitam suam bonorum operum fructibus ditat. Ille facultatibus suis in usus pauperum distributis semel exspoliavit se mundo et admovit se totis viribus coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
unum corpus erunt i& singuli desua uel de singulorum felicitate gaudebt̃ ÷ hacc de
AM NUNC QUIDINTER IPSAM CONTEM PLATIUA AET
actiuẽa uitam intersit breuiter disseramus: quodut euidenter eluceat. ipsassibi in¬
uicemuitas contemplatiuam scilic& & actiuam prolatis eorrum uirtutibus confera¬
musii Ad actiuam uitam ꝑtin& interhumana proficere & rebelles corporis motus
rationis imperio temperare : Ad contem platiuam suprahumana desiderio ꝑfecci¬
onis ascendere & in desinenter augendis uirtutibus incubare : Hab& actiua profectũ
Contem platiua fastigium: Haec facit hominem scm̃ illa ꝑfetũ. Huuis uitȩ est nulli
prorsus in iurias in rogare : Illius inrogatas aequanimiter sustinere: Immo ut
propius dicam exferitor actiuȩ stud& in sepeccan di dimittere contem platiuȩ secta¬
tor offensas quibus pulsatur Necomnino concutitur ignorare magis paratus est

Expanded text:
unum corpus erunt, et singuli de sua vel de singulorum felicitate gaudebunt. Haec de unum corpus erunt, et singuli de sua vel de singulorum felicitate gaudebunt. Haec de  intersit. 1. Jam nunc quid inter ipsam contemplativam et activam vitam intersit breviter disseramus. Quod ut evidenter eluceat, ipsas sibi invicem vitas, contemplativam scilicet et activam, prolatis earum virtutibus conferamus. Ad activam vitam pertinet inter humana proficere, et rebelles corporis motus rationis imperio temperare; ad contemplativam supra humana desiderio perfectionis ascendere, et indesinenter augendis virtutibus incubare. Habet activa profectum, contemplativa fastigium. Haec facit hominem sanctum, illa perfectum. Hujus vitae est nulli prorsus injurias irrogare; illius, irrogatas aequanimiter sustinere. Imo, ut proprius dicam, exsecutor activae studet in se peccanti dimittere; contemplativae sectator offensas quibus pulsatur, nec omnino concutitur, ignorare magis paratus est
Abbreviated transcription (Latin):
tas : Ibi&iam corporales oculos Nihilui sibis creaturae latebit. quia in corruptibiliũ
corporumuisus utique in corruptibiliserit. Ritasine comparatio uiuatior quam hic
fuit iut cialiquidui sibilium clausum eẽ non posit: corporibus quippein mortalitate dona¬
tis auserenda est tarditas n on integritas Necessitas Non uoluntas  utibi sinetemporis mo
ra aut inpedimento ponderis sint ubiẽe. uoluerint. atque eosequatur sineulla difficul¬
tate spĩtale lam corpcs quocumque ireuoluerit: spsangeli caebeaatudinis aequalita¬
te ꝑfectus ȩ tuncfiliorum parentum comniugum miseria qui ibi non fuerint beatos contris¬
tare Non poterit : quia Nomina omnium Necessitudinum corporalium quachic Nc̃e fra¬
gilitas habuit: excellentia illius beatitudinis Non admitat : Vbi om̃ s̃ quicum que fuerit T

Expanded text:
tas . Ibi etiam corporales oculos nihil visibilis creaturae latebit, quia incorruptibilium tas . Ibi etiam corporales oculos nihil visibilis creaturae latebit, quia incorruptibilium corporum visus utique incorruptibilis erit; et ita sine comparatione vivacior quam hic fuit, ut ei aliquid visibilium clausum esse non possit. Corporibus quippe immortalitate donatis auferenda est tarditas, non integritas; necessitas, non voluntas, ut ibi sine temporis  alias temporum mora aut impedimento ponderis sint, ubi esse voluerint; atque eo sequatur sine ulla difficultate spirituale jam corpus, quocunque ire voluerit spiritus, angelicae beatitudinis aequalitate perfectus. Tunc filiorum, parentum, conjugum miseria, qui ibi non fuerint, beatos contristare non poterit : quia nomina omnium necessitudinum corporalium quae hic nostra fragilitas habuit, excellentia illius beatitudinis non admittit: ubi omnes quicunque fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
ta beatus pebeatitudinis futurae beati sunt : Ipsa autem reNon hic sed in illauita beati
futuri ÷ quia ib iomnium beatorum beatitudo ꝑfectacrit ubihumana Naturte suigloriã
conditoris & suam ꝑfecte beati ficata yi sura est.atq ei sineullo defectu suaebeatitudi
uisum legimus dm̃iquia Non est in hachumiliacionenr̃te sicuisus sicut in illa darifi¬
catione uidendus est quando quidem informaui sibilis creaturae inqua pro dis pensati¬
one temporum ubiuoluit & quibus uoluit iustis apparuit. Necpotuit Necpocest
uideri sed pote ꝓt cum ad suꝑram patriam peregrinatio prãẽ ꝑuenerit : & mortale
Nrm̃ in mortalitas beata uestierit. atque ad contem plationem diuinam uel ꝑceptio¬
nem cadestium p̃miorum omnes uere fid eles fideles ipsa quia hic futura credebant᷑
concupiscentia corporali futura sunt : Ibierit omnium ꝑfecta caritasi & nulla cupidi¬

Expanded text:
ta beati, spe beatitudinis futurae beati sunt; ipsa autem re non hic, sed in illa vita beati ta beati, spe beatitudinis futurae beati sunt; ipsa autem re non hic, sed in illa vita beati futuri sunt: quia ibi omnium beatorum beatitudo perfecta erit, ubi humana natura sui gloriam Conditoris, et suam perfecte beatificata visura est, atque ei sine ullo defectu suae beatituditis antiquis visum legimus Deum: quia non est in hac humiliatione nostra sic visus, sicut in illa clarificatione videndus est: quandoquidem sine forma visibilis creaturae, in qua pro dispensatione temporum, ubi voluit, et quibus voluit justis apparuit, nec potuit, nec potest videri; sed poterit cum ad supernam patriam peregrinatio nostra pervenerit, et mortale nostrum immortalitas beata vestierit; atque ad contemplationem divinam, perceptionemque coelestium praemiorum omnes vere fideles fides ipsa, qua hic futura credebanturconcupiscentia corporali futura sunt. Ibi erit omnium perfecta caritas, et nulla cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
tur quis que ꝑfectus quia iustus p̃cepta facit. ꝑ fectus autem p̃cepta transcendit
itaidem conlatus illis absolute ꝑfectis qui inuita beata futuri sunt i ponest utita
dicam ꝑ fecte ꝑfectus: Cui & sidimissa est omnis iniquitasi p onest adhuc sanata
sed sanatur eus infirmitas. Mideo & siñ peccat ut sit uere ꝑfectus peccare tamen po¬
test quia Non est consumpta omniinfirmitate sanatus. Acꝑ hoc ubi ab omni pec
catomundatus peccare non poterit : Ibierit ꝑfecte sarius & sum e ꝑfeitus : Hicautem
quanta lib& quisexcellentia scitatis emineat. quanta lib& eminentia ꝑfationis
ex cellat potest quidem fieri promodulo huiu suita ẽ ꝑfectusi sed nonest sicde sua ꝑ fectio ne
securus ut Nondebeat eẽ decasu solliatus. & utique ubiest sollicitudo ion est absoluta
beatitudo quȩ nequaquã ꝑ fecta credenda estisi secura non fuerit : Nec secura eritiNisi
omnẽ sollictudinem securitas a& erra consumpserit : : Quapp̃t quidicuntur in hacui¬

Expanded text:
tur quisque perfectus: justus namque praecepta facit, perfectus autem praecepta transcendit; ita idem collatus illis absolute perfectis qui in illa vita beata futuri sunt, non est, ut ita dicam, perfecte perfectus; cui etsi dimissa est omnis iniquitas, non est adhuc sanata, sed sanatur ejus infirmitas. Et ideo si non peccat, ut sit vere perfectus, peccare tamen potest, quia non est consumpta omni infirmitate sanatus. Ac per hoc ubi ab omni peccato mundatus, peccare non poterit, ibi erit perfecte sanus et summe perfectus 2. Hic autem quantalibet quis excellentia sanctitatis emineat, quantalibet eminentia perfectionis excellat, potest quidem fieri pro modulo hujus vitae perfectus; sed non est sic de sua perfectione securus, ut non debeat esse de casu sollicitus: et utique ubi est sollicitudo, non est absoluta beatitudo. Quae nequaquam perfecta credenda est, si secura non fuerit; nec secura erit, nisi omnem sollicitudinem securitas aeterna consumpserit. Quapropter, qui dicuntur in hac vi
Abbreviated transcription (Latin):
nitus : Despũscõ quo modo expatre& filio procedens Nec ingenitus possitdici
nec genitus
Qualter istatria unumstnt : &ocunum nondiuidatur sedd istinguatur intria : Quẽ
toturs sinculla mutatione substantiae suac susceperit : Aesedm̃ & hominem uerum
parustutes passi onesque probaucrit : conphendi ꝑmiserit : occidiuoluerit : teraodie
rsuri exert incados hominem denob̵ ad sumptum sua uirtinte lauiauerit : suae rtsurite¬
tionis exemplonobis regencratis in sespem fliciter resurgendi pracstiterit membra sua
possecerit Noncredentib: sibiuel ascreca dentib supplicium comminatussit & adhere¬
tibus sibiregnum cal est promiserit: DE VIRTUETTDIVEDADEAM¬

Expanded text:
nitus, de Spiritu sancto, quomodo ex Patre et Filio procedens, nec ingenitus possit dici, nitus, de Spiritu sancto, quomodo ex Patre et Filio procedens, nec ingenitus possit dici, nec genitus; qualiter ista tria unum sint; et hoc unum non dividatur, sed distinguatur in tria: quematotum sine ulla mutatione substantiae suae susceperit; ac se Deum et hominem verum per virtutes, passionesque probaverit, comprehendi permiserit, occidi voluerit, tertia die resurrexerit, in coelos hominem de nobis assumptum sua virtute levaverit, suae resurrectionis exemplo nobis regeneratis in se spem feliciter resurgendi praestiterit; membra sua nos fecerit; non credentibus sibi, vel a se recedentibus supplicium comminatus sit, et adhaerentibus sibi regnum coeleste promiserit. CAPUT XIX. De