comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñicis septẽ etates munidi sig̾cari supͣdictũ ẽ:
qͣlit̃ officiũ septuagesime. pͥme ꝯueniat etati ĩa di¬
cendũ ẽ Pmoq ñ p̾t̾eundum: cur statio ad scmlau¬
rentiũ fit Causa uanq ꝯueniens ⁊ ydonea est:
Sic̃ i in pͥme etatis eccła. ꝓthomartyris abel
sanguis iustꝰ clamat de t̾ra ad dm̃. que ape¬
ruit os suum ⁊ suscepit eum de
manu cayn fr̃is sursic in romant¬
eccła p̾ciosa mors beati laurentii. no¬
clamorem suũ ipse sc̃s martyr iam p̾uidens:
dicebat ad ypolitum Magis in absconditis. in ho¬
est p̾centori abel: circ̃deder̃t me Circ̃deder̃t i
illũ gemitꝰ mortis: uite gaudiis ꝑ pͥmos paren¬
tes ꝑditis: Si quid̃ languidꝰ qui descendẽs de ieru
salem iniericho incid̾at in latͦnes. spoliatus q
⁊ uuln̾atꝰ. ⁊ semiuiuꝰ ab illis relictꝰ fuerat. genuerat illã
futurũ: ꝑ spei c̾titudinẽ qͣsi iã factũ fidelit̾ p̾sumit:
Iam i diuinũ de reparatiõe sue salutiᷤ acceꝑat ora

Expanded text:
cari supra dictum est, qualiter officium septuagesimae primae conveniat aetati jam dicendum est. Primoque non praetereundum cur statio fit ad sanctum Laurentium. Causa namque conveniens et idonea est. Sicut enim in primae aetatis Ecclesia protomartyris Abel sanguis justus clamat de terra ad Deum, quae aperuit os suum et suscepit eum de manum Cain fratris sui, sic in Romanesia, pretiosa mors beati Laurentii, noclamorem suum ipse sanctus martyr jam praevidens, dicebat ad Hippolytum: « Magis in absconditis, in hoest praecentore Abel: « Circumdederunt me ; » circumdederant enim illum gemitus mortis, vitae gaudiis per primos parentessalem in Jericho, inciderat in latrones, spoliatusque et vulneratus, semivivus ab illis fuerat relictus, genuerat illum futurum, per spei certitudinem, quasi jam factum fideliter praesumit, jam enim divinum de reparatione suae s
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ qͥnta ẽ: qr idem cõmemorat᷑ officiis. qͦd sig̾catum
ẽ illa septuagenaria captiuitate ppłidĩ: qua rea¬
lit̾ sedit ⁊ fleuit suꝑ flumina babylonis Quid
aũ illud est: Septenaria distincto etatum mun
moyse usq ad dauid: qͣrta a dd usq ad tͣnsinigͣtio¬
nem babylonis: Quinta a tͣnsmigͣtione babylo¬
nis: usq ad aduentum dñi Seta ab aduentu dñi:
usq ad finẽ scł Septima iam etas mundi. reqͥesẽ
illa ad quã cotidie tͣnseunt electoꝵ anime: ⁊
reqͥescunt int̾ ub̾a letantis matͥs sue suꝑne ie¬
rusalem: Qa gͦ ꝑ has septẽ dñicas illuo idem
cõmemorat᷑ qd ꝑ septuaginta babylonie cap¬
quitatis annos sig̾catũ ẽ: dñĩca hec pͥma de
septẽ. recte septuagesima dr̃ Quod ꝙͣ ratũ
sit: post̾iꝰ ex ipsaꝵ dnĩcaꝵ officiis clariꝰ luce¬
bit Hunc qͣ rõne añ passionẽ dñi ordinate
sint: dicendũ est
Auaratiõe. sic ante passioer dñi.uii. ñice ordinate sĩ¬

Expanded text:
quae quinta est, quia idem commemoratur officiis, quod significatum est illa septuagenaria captivitate populi Dei, qua realiter sedit et flevit super flumina Babylonis . Quid autem illud est? Septenaria distinctio aetatum mundMoyse usque ad David, quarta a David usque ad transmigrationem Babylonis, quinta a transmigratione Babylonis usque ad adventum Domini, sexta ab adventu Christi usque ad finem saeculi, septima jam aetas mundi requies est illa, ad quam quotidie transeunt electorum animae, et requiescunt inter ubera laetantis matris suae supernae Jerusalem . Quia ergo per has septem Dominicas illud idem commemoratur, quod per septuaginta Babylonicae captivitatis annos significatum est, Dominica haec prima de septem, recte septuagesima dicitur, quod quam ratum sit, posterius ex ipsarum Dominicarum officiis clarius lucebit. Nunc qua ratione ante passionem Domini ordinatae sint, dicendum est. Qua ratione sic ante passionem Domini septem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
indigens pecc̃i.nec q̃rens remediũ renascendis sic
uoluit baptizari quomͦ ⁊ ccũcidi. hostiamq emun¬
dationis ꝓse offerri: ut qui factꝰ erat ex uuiliere sic̃
apłs ait. fieret sub lege: quã ñ uen̾at solu̾e s ad im¬
mi aũ sui in se ꝯdidit sacͣm̃tum: qr in omib pͥma¬
tum tenens. se docuit ẽẽ pͥncipiũ: ⁊ tc regen̾atiõiˢ
potentiã sanxit: qñ oe latere eiꝰ ꝓfluxer̾. sanguis
redemptioĩs ⁊ aqua baptismatis N gͦ in tͥb cau

Expanded text:
indigens peccati, nec quaerens remedium renascendi, sic voluit baptizari , quomodo et circumcidi, hostiamque emundationis pro se offerri , ut qui factus erat ex muliere, sicut Apostolus ait, fieret sub lege , quam non venerat solvere, sed adimmi autem sui in se condidit sacramentum, quia in omnibus primatum tenens, se docuit esse principium , et tunc regenerationis potentiam sanxit, quando de latere ejus fluxerunt sanguis r
Abbreviated transcription (Latin):
illud repugnat: qd̃ cũ a p̾dicto salbo dñica hec
septuagesima sit: sequenꝰ dñica quã sexagesimam
dict̃. nullo mͦ sexagesima ẽ: ⁊ qͥnqͣgesima. nullo mͦ
qͥnqͣgesima ẽ: ⁊ qͣdragesima. nullomͦ qͣdragesima¬
ac mysticis officiis insignes.lxiͣ. nominamꝰ:

Expanded text:
illud repugnat quod cum a praedicto Sabbato Dominica haec illud repugnat quod cum a praedicto Sabbato Dominica haec septuagesima sit , sequens Dominica quam sexagesimam dicunt nullo modo sexagesima est, et quinquagesima nullo modo quinquagesima eac mysticis officiis insignes, septuagesimam n
Abbreviated transcription (Latin):
qua ratione añ passiouẽ dñi celebret᷑.⁊ cur alła
de ore eccłe tollat᷑ Hec omĩa tã ueras tãq c̾tas ha¬
bent rationes. ut qͥc qͥd aliud dixeris recaleitret
undiq tuta ueritas. ⁊ oppositoꝵ ł repugnantiũ multitu
sabb̃m qͦ albe deponunt᷑. se ꝑtuagiata dies cõputent᷑.
⁊ ꝑ hos dies significari captiuitatẽ nr̃am qua ꝑegͥ¬
nam᷑ a dõ in hoc scło. illud statĩ ualde repugnans
nr̃e cõputationi occurrit qͦd dies dñice resurrec¬
tionis. nobilitas anni. decꝰ m̃si ũ. arma dieꝵ. hunc
utͣ numerũ cõputet᷑. Qͥs n dies indigniꝰ captiuitatẽ
sig̃care uidet᷑ : qͣ. ille qͦ uicto captiuatore. dñs resur¬
rerit: Qͥs dies lib̾tatem sig̃care merebit᷑: cũ pͥmꝰ
dñice resurrectionis dies. sexagesimꝰ qͣrtꝰ occur¬
rat in num̃o dieꝵ qͥxaptiuitat̾e nr̃am sig̾cant: sig¬
nificatã qͦndã totidem annis. qñ ppłs d̾i sub nabu¬
chodonosor fuit exsul in t̾ra babylonis. Itẽq et

Expanded text:
a ratione ante passionem Domini celebretur, et cur alleluia de ore Ecclesiae tollatur. Haec omnia tam veras tamque certas habent rationes, ut quidquid aliud dixeris, recalcitret undique tuta veritas, et oppositorum vel repugnantium multitudSabbatum, quo albae deponentur, septuaginta dies computentur, et per hos dies significari captivitatem nostram, qua peregrinamur a Deo in hoc saeculo , illud statim valde repugnans nostrae computationi occurrit, quod dies Dominicae resurrectionis, nobilitas anni, decus mensium, arma dierum, hunc intra numerum computentur. Quis enim dies indignius captivitatem significare videtur, quam ille, quo victo captivatore Dominus resurrexit? Quis dies libertatem significare merebitur, cum primus Dominicae resurrectionis dies sexagesimus quartus occurrat in numero dierum, qui captivitatem nostram significant, significatam quondam totidem annis, quando populus Dei sub Nabuchodonosor fuit exsul in terra Babylonis? Itemque et
Abbreviated transcription (Latin):
riam anno nr̃o inscͥpturꝰ eẽt: laudabilem
fec̃ dig̾ssionẽ ad mundi recurrens iniciũ:
⁊ de diu̾sis etatib congruas eccłe uoces colligenᷤ᷑.
qͣsi dẽ diu̾sis locis septenos choros rationabili ac
uen̾abili ordine ꝓduxit. Qͥb ł qͦmͦ singłi chori
p̃senti eccłe ꝯcinant: paulopꝰ explicandũ est: Nunc illud
pͥmitꝰ dicendum uidet᷑: cur de ore eccłe dieb isti

Expanded text:
imo nostro in Scripturis esset, laudabilem fecit digressionem, ad mundi recurrens initium, et de diversis aetatibus congruas Ecclesiae voces colligens, quasi de diversis locis septenos choros rationabili ac venerabili ordine produxit. Quid vel quomodo singuli chori praesenti Ecclesiae concinant, paulo post explicandum est. Nunc illud primitus dicendum videtur, cur de ore Ecclesiae diebus isti
Abbreviated transcription (Latin):
tur officiis: Que idõ ad epyphanie .i. manifesta¬
tionis rationẽ ꝑtinent: qr quec̃q ꝑ tres sue
facile oꝑantib ⁊ diuinis fec̃: docum̃ta fuerunt qͥb
uera ꝑ carnẽ diuinitas uinotuit Uñ in pͥma dñi¬
ca illud ponit᷑ euglium in qͦ pͥmũ testatꝰ ẽ patrẽ se
hab̾e̾ dm̃: dicens parentib suis: Quid ẽ qͦd me q̃re¬
batis: Nescielutis qr in his q̃ patͥs.in .s̃. oportet me ẽẽ :

Expanded text:
fficiis. Quae ideo ad Epiphaniae, id est manifestationis rationem pertinent, quia quaecunque per tres suae facile operantibus et divinis fecit, documenta fuerunt, quibus vera per carnem divinitas innotuit. Unde in prima Dominica illud ponitur Evangelium, in quo primum testatus est patrem se habere Deum, dicens parentibus suis: « Quid est quod me quaerebatis? Nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? »
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm: De hoc gͦ digne totũ misse cõpositũ ẽ offici¬
um: in qͦ sc̃a eccła de gentib electa ꝓ sue uoca¬
tionis inicio. gͣtiosum dõ ꝓ sua salute laudis
offert p̾conuim Tota uͦ laudũ mat̾ia: donas̃
regum: Aurũ: thus: & myrra: Dona qͥppe illa
fuert̃ fide fecunda: celesti magist̾io disposita:
digniꝰ. ꝙͣ auro regeni: thure dũ myrra confiteri
mortalem: Hil tale paries ille de ꝓrruno ꝯtulit: qͥ de
iudeis ueniens in pastorib. angłari lapidi pͥmus
se se ꝯiunxit: Nec mirum Illos it scił iudõs pasto¬
sp̃s inuisibilit̾ ꝑ docuit oraculum Dene gͦ regiun
mun̾a. sc̃e eccłe fidem integerrimã testautia: totũ
huiꝰ diei officiũ ꝓpħicis testimoniis ⁊ laudib ꝑso¬
nat ÷ ueneratur ⁊ honorat:
De t̾cia iam dicte festiuitatis causa. scił de eo
qd̃ dñs uinũ fec̃ ex aqua. queri solet: qͣlit̾ eod̃
die qͦ dñs baptizatꝰ ẽ. factũ ẽẽ ꝯueniat: Dñs uanq¬

Expanded text:
ompositum est officium, in quo sancta Ecclesia de gentibus electa, pro suae vocationis initio gratiosum Deo pro sua salute laudis offert praeconium. Tota vero laudum materia, dona sunt regum, aurum, thus et myrrha . Dona quippe illa fuerunt, fide fecunda coelesti magisterio deposita, dignius, quam auro regem, thure Deum, myrrha confiteri mortalem? Nihil tale paries ille de proximo contulit, qui de Judaeis veniens, in pastoribus angulari lapidi primus sese conjunxit. Nec mirum, illos enim scilicet Judaeos pastoSpiritus invisibiliter perdocuit oraculum . Bene ergo regum munera sanctae Ecclesiae fidem integerrimam testantia, totum hujus diei officium propheticis testimoniis et laudibus personat, veneratur, honorat. De tertia jam dictae festivitatis causa, scilicet de eo quod Dominus vinum fecit de aqua, quaeri solet, qualiter eodem die, qua Dominus baptizatus est, factum e
Abbreviated transcription (Latin):
runt uidẽ q̃ uos uidetis ⁊ ñ uidert̃. ⁊ audire q̃
auditis ⁊ ñ audier̃t. Neq noᷤ qͣndiu sumꝰ in cor¬
pore.q recessit incelũ uidẽ possumꝰ: aut audi
statũ cõmemoramꝰ. nrmq in colatũ qr ꝓliuigatꝰ est de¬
plangimꝰ: pulcͦ satis ordine alła ab ore nr̃o tollit᷑.¬

Expanded text:
udire quae auditis, et non audierunt, neque nos , » quandiu sumus in corpore quia recessit in coelum videre possumus, aut audirstatum commemoramus, nostrumque incolatum, quia prolongatus est, deplangimus, pulchro satis ordine alleluia ab ore nostro tollit
Abbreviated transcription (Latin):
n socrũ symonis que tenebat᷑ magnis febrib cu¬
rauit: ⁊ alia ñnulla fec̃: ꝓpt̾ que dixerãt ei conci¬
ues sui uenienti nazarcth uͥ nutritꝰ fuerat: Quan¬
ta audiuimꝰ facta ã te in caphar naũ: fac ⁊ hic in pa¬
tria tua Trib gͦ miracłis ornatũ scm̃ diem epẏpha¬
nie colimꝰ Nam ut cantauimꝰ. hodie stella magos
die ad nuptias umun ex aqua factũ ẽ. Breui itaꝙ

Expanded text:
onis, quae tenebatur magnis febribus, curavit, et alia nonnulla fecit, propter quae dixerant ei concives sui venienti Nazareth, ubi nutritus fuerat: « Quanta audivimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua . » Tribus igitur miraculis ornatum sanctum diem Epiphaniae colimus. Nam, ut cantavimus: Hodie stella magos die ad nuptias vinum ex aqua factum est. Brevi itaque, id
Abbreviated transcription (Latin):
pats et̾ni musici. eytharam nr̃e humanitat.S
assumpsit: qͣ ⁊ confractã ab inuidis ⁊stultis pueris qui
ad cantũ eiꝰ saltare debuerant. rursus ꝑ głam re¬
surrectionis reformauit: ⁊ inuiolabile psalt̾ium
fec̃ Illa inꝗͣ. gła: hec cythara siue psalt̾ium: alła.¬

Expanded text:
Patris aeterni musici, citharam nostrae humanitatis assumpsit, quam et confractam ab invidis et stultis pueris, qui ad cantum ejus saltare debuerant , rursus per gloriam resurrectionis reformavit, et inviolabile: psalterium fecit illa, inquam, gloria haec cithara, sive psalterium, al
Abbreviated transcription (Latin):
⁊corruptio incorruptelã possidebit. uenabile
signũ: pulchrum ⁊ ꝯueniens signoꝵ eiꝰ fuit mi¬
cium: In t̾cia nichilominꝰ dũca qua dicimiꝰ atq
ad ꝓtegendũ nos dext̾am tue maiestatis exten¬
de. scd̃m extensionẽ manꝰ qua tetigit lȩꝓsũ dicens.
uolo. mnundare: uera diuinitas eiꝰ scd̾m fid̾ẽ cen¬
turionis elucet: dũ absens corꝑe sanans puerũ
cent᷑ionis dm̃ se eẽ significat. qui p̾sens ẽ ubiq eribꝰ¬
n purificatione sc̃e marie
idõ candelas portamꝰ. ut felici gaudio usti symeo¬
nis aliquatenꝰ participemͦ: qui xp̃m infantem
gestans in ulnis agnouit. & ꝯfessus ẽ paratum
añ faciem om̃iũ ppłoꝵ: lum̃ ad reuelationẽ gentiũ:
Hoc n signo cõmoniti ext̾iꝰ. ipsũ uerũ lum̃ qͦd illu

Expanded text:
 possidebit , venerabile signum, pulchrumque et conveniens signorum ejus fuit initium. In tertia nihilominus Dominica, qua dicimus, Atque ad protegendum nos dexteram tuae majestatis extende, secundum extensionem manus, qua tetigit leprosum dicens: « Volo, mundare , vera divinitas ejus secundum fidem centurionis, elucet, dum absens corpore sanans puerum centurionis, Deum se esset designat, qui praesens est ubique. TribIn Purificatione sanctae Mariae ideo candelas portamus, ut felici gaudio justi Simoneis aliquatenus participemur, qui Christum infantem gestans in ulnis agnovit, et confessus est paratum « ante faciem omnium populorum, lumen ad revelationem gentium . » Hoc enim signo commo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ t̾re ⁊ maris: et
om̃ium que in eis s̃ Alioqͥn.
siquãlibet laudẽ di significet alła. frustͣ dieb istis de
ore nr̃o tollit᷑ cũ a laudib dĩ ñ cessantes. laudamꝰ qd̃
in pͥncipio fec̃ d̾s celũ ⁊ t̾rã: qͦd diuiserit lucem ã
tenebͥs : qd̃ fec̾it firmam̃tũ ⁊ posuerit in medio
aquaꝵ: qͦd ad iussum eiꝰ germinau̾it t̾ra herbã
uirentem. lignũq afferens fructũ iuxta genꝰ suũ:
qd̃ luminaria fec̾it ⁊ in firmam̃to posuerit: quod

Expanded text:
t maris, et omnium quae in eis sunt. Alioquin, si quamlibet laudem Dei significet alleluia, frustra diebus istis de ore nostro tollitur, cum a laudibus Dei non cessantes, laudamus quod in principio fecit coelum et terram, quod diviserit lucem a tenebris, quod fecerit firmamentum, et posuerit in medio aquarum, quod ad jussum ejus germinaverit terra herbam virentem, lignumque afferens fructum juxta genus suum, quod luminaria fecerit, et in firmamento posuerit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s aꝑuit. dignã ac memoriã reuerendã salutifere
passionis xpi expet̾e. ut illi ab om̃ib sc̃is ⁊ electis
qͥc̃q fuert̃ ab initio mundi testimonia reod̾ent᷑:
cui qͣsi cõmunes ꝑ os p̾sentis eccłe reddentur
exsequie Omĩũ qͥppe sc̃oꝵ a mundi ꝯstitutione
una fuit salꝰ ⁊ expectatio. passio redẽptoris: et
cordib eoꝵ dictis p̾nuntiata. gestisq p̃figurata
est: ac uelut uni subiecta soli. diu̾sis licet ex
locis candem imaginẽ multa specularia reodt̾:¬

Expanded text:
s aperuit, dignam ad reverendam memoriam salutiferae passionis Christi expetere, ut illi ab omnibus sanctis et electis, quicunque fuerunt ab initio mundi, testimonia redderentur, cui quasi communes per os praesentis Ecclesiae redderentur exsequiae. Omnium quippe sanctorum a mundi constitutione una fuit salus et exspectatio, passio Redemptoris, et concordibus eorum dictis praenuntiata, gestisque praefigurata est, ac velut uni subjecta soli, diversis licet ex locis eamdem imaginem multa re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfirmaret: Nunqͥd annũ sue etatis tͥcesimĩi. cuiꝰ
in micio baptizatꝰ ẽ. totũ sine discipłis ęregit: ⁊ ita
redeunte anno. ead die illud admirabile signũ
pͥmũ coram discipłis sius fecit: Ita sane creden¬
dum ẽ: qm̃ tͥa hec que suꝑiꝰ dicta s̃. una die cele¬

Expanded text:
irmaret . Nunquid annum suae aetatis trigesimum, cujus in initio baptizatus est. totum sine discipulis exegit, et ita redeunte anno eadem die illud admirabile signum primum coram discipulis fecit? Ita sa ne credendum est, quomodo tria haec, quae superius dicta sunt, una die cele
Abbreviated transcription (Latin):
symeone. etate ⁊sapientia ꝓfecerat: Eiꝰ gͥ uisibile
signũ portamꝰ õs in manib: qͣ iã uisibilit̾ porta¬
re sic̃ symeon. nec necesse habemꝰ nec possumus:
Bñ aũ consecͣti cereoli id qͦd uisibile erat.mͥ nob̾
ut̾i sui genuit integͥtate Apes nanq neq ullo ꝯcu¬
bitu miscent᷑: neq libidine soluunt᷑: nullis partꝰ
eniitunt: de foliis ⁊ herbis ore suo ꝓlem legentes:
Conuenienti gͦ signo uectationem infantis xp̃i
ꝓut possumus iaginamur: beatitudinem
rauit ut in pace dimissus hinc abiret:¬

Expanded text:
sapientia profecerat . Ejus igitur visibile signum portamus omnes in manibus, quem jam visibiliter portare, sicut Simeon, nec necesse habemus, nec possumus. Bene autem consecrati cereoli, id quod visibile erat Christi m, salva uteri sui genuit integritate. Apes namque neque ullo concubitu miscentur, neque libidine solvuntur, nullis partusemittunt, de foliis et herbis ore suo prolem legentes. Convenienti igitur signo, vectationem infantis Christi, prout possumus, imaginamur, beatitudinem ravit ut in pace dimissus felicit
Abbreviated transcription (Latin):
tem suam: qr scͥptũ ẽ. ascendens suꝑ nubẽ candidam
ingͥ̾ssus ẽ egyptũ: ab iit ad gt̾s qͥ autiqͥ pharaonis .i.
diaboli fuerant regnũ: Tunc aũ defunctis his qui
querebant animã eiꝰ .i. sopita moderne inuidie flã¬
ma qua sc̃oꝵ eiꝰ auimas qͥsiert̃.⁊ sangͥnem fuder̃ in
gam iudeoꝵ ꝑ fidem. erant pat̾ eiꝰ ⁊ mat̾. scilicet
om̃is parentela eiꝰ carnalis mirantes suꝑ his que
dñr de eo: & bñdixit illi symeon .i. ille ppłs ĩa iustꝰ¬

Expanded text:
t scriptum est: Ascendens super nubem candidam, ingressus est Aegyptum, abiit ad gentes quae antiqui Pharaonis, id est diaboli, fuerant regnum . Tunc autem defunctis his, qui quaerebant animam ejus, id est sopita modernae invidiae flamma, qua sanctorum ejus animas quaesierunt et sanguinem fuderunt in gam Judaeorum per fidem. « Erant pater ejus et mater, » scilicet, omnis parentela ejus carnalis, « mirantes super his, quae dicuntur de eo. Et benedixit illi Simeon , » id est
Abbreviated transcription (Latin):
octauo kł apͥł. sexta nichilominꝰ feria habetur: qnͣ
ordinem. ꝓuidamq dispositionẽ in hoe salittis nr̃s¬
opifice mirantes uen̾amͦ qͥ die qͣ ueterẽ formauit adam de li¬
mo t̾re. nouũ sͥ reformare cepit hominẽ de uera carne
uͥginis marie: cad̃ nichilominꝰ die redẽpturꝰ mortᷤ passione:¬

Expanded text:
as Aprilis sexta nihilominus feria habetur, quanordinem, providamque dispositionem in hoc salutis nosopifice mirantes veneramur, qui die, qua veterem formavit Adam de limo terrae, novum sibi reformare coepit hominem de vera carne Virginis Mariae , eadem nihilominus die rede
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ semꝑ ẽ: diuinitꝰ accipit᷑ scd̾m id dictũ. ego hodie genuite.
qͦ sempit̾nam gen̾ationẽ uirtutis ⁊ sapientie dĩ que est
unigenitꝰ filiꝰ. fides sincerissima ⁊ catholica p̾dicat Cũ
gͦ totiens hoc ex ꝑsona dĩ patͥs uen̾abile dictum repeti᷑.
in intͦitu. in gͣdale. in alła ⁊ in cõmunione: nam offenda.
letent᷑ celi. letantib augłis ⁊ gła in ęrcelsis canentib
succinit: ⁊ in collectis natiuitatis qͥd̃ dñi cõmemora¬
tio fit. s incarnatio u̾bi nec in illis adhuc expͥmitur:
s mag̃ claritas ueri luminis: ꝑspicue diuinã p̾cipue
gen̾ationẽ filii dĩ obseqͥum huiꝰ uen̾at᷑ officii: Quo mͦ¬
gͦ ꝯsonat eugłio: manifeste humanã eiꝰ natiuitatem
euarranti: Plaue. ꝑ illud dictum splendide ac uene¬
rande dignitatis: qͦd impurꝰ helyidiꝰ cecis ñ uidens
ocłis ⁊ uen̾ar nesciens: in ꝯtumeliam u̾tit inteme

Expanded text:
 accipitur secundum id dictum, ego hodie genui te, quae sempiternam generationem virtutis et sapientiae Dei, quae est unigenitus Filius, fides sincerissima et catholica praedicat. » Cum ergo toties hoc ex persona Dei Patris venerabile dictum repetitur, in introitu, in graduali, in alleluia, et in communione: nam offerenda: Laetentur coeli , laetantibus angelis et gloria in excelsis canentibus succinit, et in collectis nativitatis quidem Domini commemoratio fit, sed incarnatio Verbi nec in illis adhuc exprimitur, sed magis claritas veri luminis, perspicue divinam praecipue generationem, Filii Dei obsequium husonant Evangelio, manifeste humanam ejus nativitatem enarranti? Plane per unum illud dictum splendidae et venerandae dignitatis, quod impurus Helvidius caecis non videns oculis, et venerari nesciens, in contum
Abbreviated transcription (Latin):
nuere uident᷑: dũ alt̾ eoꝵ descendendo. alt̃ uͦ ascen¬
dũ uagit in cunis: inuitat nos ut humiliem᷑
exemplo sue humilitatis: Baptizatꝰ aũ dũ celesti¬
bus incipit coruscare miracłis: humiles suscitat
ad intelligendã głam sue diumitatis: xxiii.¬
ecta tandem p̾dicta gen̾ationeiͥ. De laudib¬
ꝓtinꝰ laudẽ dõ sollemnẽ chorꝰ eccłe ꝯcrepando suc¬
cintt & m̾ito Si u iacob cũ euigilasset a somino
ait. u̾e dñs ẽ in loco isto ⁊ cet̾a: si inꝗͣ. adeo mi¬
ratus ẽ ꝓpt̾ umbram ł figuram futuroꝵ que
in somnis u̾id̾at: qͣntomag̃ nos ꝑactam rei u̾itatẽ intu¬
porta celi scił ñ aliud ꝗͣ bãta ꝓgenies ⁊ głosa uirgo¬

Expanded text:
 alter eorum descendendo , alter vero ascendum vagit in cunis, invitat nos, ut humiliemur exemplo suae humilitatis, baptizatus autem dum coelestibus incipit coruscare miraculis, humiles suscitat ad intelligendam gloriam suae divinitatis. Lecta tandem praedicta generatione Christi protinus laudem Deo solemnem chorus Ecclesiae concrepando succinit. Et merito. Si enim Jacob, cum evigilasset a somno, ait: « Vere Dominus est in loco isto , » etc.: si inquam, adeo demiratus est propter umbram vel figuram futurorum, in somnis viderat, quanto magis nos peractam rei veritatem intuporta coeli, scilicet non aliud quam beata progenies, et
Abbreviated transcription (Latin):
in illo̾ respiciunt in euglio qui ẽ incarnatꝰ ds̃.
ppiciatorium Ipse in gͣdali bũdicitꝰ. in alła deco¬
rem inditꝰ de quo dictũ ẽ p̾dicat᷑. In offenda
orbem t̾re firmasse laudat᷑ eundem qui in eugłio ꝑ bech¬
leem .i. domũ panis fig᷑at᷑ uidelic sc̃am eccłam: quã¬

Expanded text:
in illud respiciunt in Evangelio, quod est incarnatus Deus, propitiatorium . Ipse in graduali benedicitur, in alleluia decorem indutus, de quo dictum est praedicatur, in offerenda orbem terrae firmasse laudatur , eumdem, qui in Evangelio per Bethleem, id est domum panis, figuratur, videlicet sanctam Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
sita Maria filios habuerit de ioseph qͥ frͣs dni dict s̾.
eo qͦd pͥmogenitũ illũ eugłista dix̃it: pͥmogenitum
b̾ato ieronimo: pͥmogenitũ eẽ om̃e qͦd uuluã aꝑit:
ominẽq unigenitũ eẽ pͥmogenitũ: s ñ conu̾ti: ñ¬
eñi oĩs pͥmogenitꝰ. est ⁊ unigenitꝰ. Ceterũ uen̾abi¬
lit̾ accipiendũ ẽ: neq euglistam disertissimum tam
suꝑflue pͥmogenitum posuisse ut ad matrẽ referret:
quã uͥgnnem matrem ẽẽ quod longe maiꝰ ẽ ꝙͣ cuiyis
matͥ sit pͥmogenitũ parere. tota suꝑiori ratione fir¬
mauerat: beda qͦ super eundem lucã io ipsũ seutiente:

Expanded text:
s habuerit de Joseph, qui fratres Domini dicti sunt, eo quod primogenitum illum evangelista dixerit, primogenitum beato Hieronymo primogenitum esse omne quod vulvam aperit, omnemque unigenitum esse primogenituenim omnis primogenitus est etiam unigenitus . Caeterum venerabilius accipiendum est, neque evangelistam disertissimum tam superflue primogenitum posuisse ut ad matrem referret, quam Virginem matrem esse, quod longe majus est, quam cuivis matri sit primogenitum parere, tota superiori narratione firmaverat, Beda quoque super eumdem Lucam idipsum sentiente.
Abbreviated transcription (Latin):
ut qua die dix̃ ds fiat lux ⁊facta ẽ lux: ead̃ die
uere nob̾ lux intenebris exoriret᷑. Add̾e nẽ libet
zillud: qd̾ idẽ mirabilis plastes nr̃. qͥ ut dictũ ẽ¬

Expanded text:
ut qua die dixit Deus: « Fiat lux, et facta est lux , » eadem die ut qua die dixit Deus: « Fiat lux, et facta est lux , » eadem die vera nobis lux in tenebris exoriretur. Addere nunc libet et illud, quod hic idem mirabilis Plastes noster, qui, ut dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
Hec cadem tͥa .i. mortalem hominẽ. regẽ. atq deum.
tres magi pꝰmodũ mysticis mun̾ib testati sunt:
sceret bruta qͦndã ⁊ indocta gentilitas G bñ. ⁊
x gen̾atio contexta ẽ ut deduceret᷑ ad iosephi
ad quẽ ut dictum ẽ ultima qͥdem s optima reꝓmissio
facta ẽ: que sic finit᷑: Ipse n saluũ facir ppłm .s. a pecc̾is eoꝵ
Quod ⁊ ꝓinde ł maxime delectat: qd̾ hec eadẽ gen̾tio
qͣsi longua liuea piscatoris scłi huiꝰ fluctib miecta ẽ:
in sũmo hamũ ferreum habens in esca .i. u̾bũ dm̃ in
carne uera: ad capiendũ leuiathan serpentẽ magnũ:
humanas uelut pisces exiguos deuorantẽ aĩas Constat
uͦ qr ñ carni s ferro: linea piscatoris inuęxa ẽ. In hoc gͥ
similitudinis pulcͥtudo ꝑfecta ẽ. qͦd sepedicta saluatorꝰ
ꝓsapia ñ scd̃m carnalem geniturã ad mariã deducta
ñ carnalis sit pat̾: s fidĩ ⁊ supͣdicte ꝓmissionis penul¬
timꝰ heres: qͣsi ñ carni s hamo ferreo linea subliga¬

Expanded text:
Haec eadem tria, id est mortalem hominem, regem, atque Deum tres magi postmodum mysticis muneribus testati sunt, sceret bruta quondam et indocta gentilitas. Igitur beChristi generatio contexta est, ut deduceretur ad Joseph, ad quem, ut dictum est, ultima quidem, sed optima repromissio facta est, quae siat, quod haec eadem generatio, quasi longa linea piscatoris, saeculi hujus fluctibus injecta est, in summo hamum ferreum habens in esca, id est verum Deum in carne vera ad capiendum Leviathan, serpentem magnum, humanas, velut pisces exiguos, devorantem animas . Constat vero quia non carni, sed ferro linea piscatoris innexa est. In hoc igitur similitudinis pulchritudo perfecta est, quod saepe dicta Salvatoris prosapia, non secundum carnalem genituram ad Mariam deducta non carnalis sit pater, sed fidei et supradictae promissionis penultimus haeres, quasi non carni, sed hamo ferreo linea subliga
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: qͥã scło ẽ Ipsa ẽ ead̾ bethleem domꝰ eiꝰ. quã decent
sc̃a in longitudinẽ dieꝵ Et qr pͥmꝰ paries ex hebre¬
is ẽ. quoꝵ pͥmicie supͣdicti pastores fuerunt: cõmu¬
nio bũ ꝯgruit: Exulta filia syon ꝓpͥe nanq eccła¬
uideł passio eiꝰ: q̃ romanaꝵ nobilissima. matrona¬
rum sub diocleciano imꝑatore. pꝰ longũ laborẽ
castitatis ⁊ minist̾ium sc̃õꝵ: pꝰ diutinos carc̾is squa¬
lores. tand̾e ꝑ manꝰ ⁊ pedes extensa ⁊ ad palos ligata.
⁊ circũposito igne cremata: ipso die natalis dñi ce¬
lo nata est: axuiii. De officio maioris misse.¬
ie sc̃o natalis dñi pͥncipalis illa clangoris eugłi

Expanded text:
eus est. Ipsa est eadem Bethleem domus ejus, quam decent sancta in longitudine dierum . Et quia primus paries ex Hebraeis est , quorum primitiae supradicti pastores fuerunt , communio bene congruit: Exsulta, filia Sion . Proprie namque Ecclvidelicet passio ejus, quae Romanorum nobilissima matronarum, sub Diocletiano imperatore post longum laborem castitatis, et ministerium sanctorum, post diutinos carceris squalores, tandem per manus et pedes extensa, et ad palos ligata, et circumposito igne cremata, ipso die Natalis Domini coelo nata est. CAPUT XXII. De officio majoris missae.ancto Natalis Domini principalis illa clangoris evange
Abbreviated transcription (Latin):
taturꝰ ad aqͥlone̾ conu̾tit᷑ : ut per hoc iudicet qd̾
qñ hoc salutare dĩ missũ ẽ gentib. fortis contru
diabolum legatio directa ẽ: ⁊ cõpletũ quod d̾s
dixerat: dicam aqͥloni: da xxix. De officio dum
⁊ quaꝵ assumptio uita ẽ ex mortuis: scił iudeis:
mẽdulitate fracti s̃ ⁊ cecidert̃: ipse aũ cont᷑ naturã
iusertꝰ est ⁊ fide stat: neq dignũ ẽ ut exultet iunior
frͣ qd̾ se recepto ⁊ ꝯuiuante cũ patͤ. maior frͣ iratꝰ ingͣ¬
di recusat: s int̾ conuiuia reget patrẽ suũ ut exe¬
at: ⁊ blaudis delinitũ monitis intͦducat: Hoc ita eẽ.
uł ex cõmunione psentis officii: satis elucet Colle

Expanded text:
d aquilonem convertitur ut per hoc indicet quod quando hoc salutare Dei missum est gentibus , fortis contra diabolum legatio directa est, quod Deus dixerat, « Dicam aquiloni: Da . » CAPUT et quarum assumptio vita est ex mortuis, scilicet Judaeis , incredulitatem fracti sunt et ceciderunt. Ipse autem contra naturam insertus est et fide stat . Neque dignum est ut exsultet junior frater quod se recepto et convivante cum patre, major frater iratus ingredi recusat, sed inter convivia rogat patrem suum, ut exeat et blandis delinitum monitis introducat . Haec ita esse vel ex communione praesentis officii satis elucet. « Tolle
Abbreviated transcription (Latin):
qui in omẽm t̾rã exiuit dicentiũ. in sole posuit ta¬
bͥuacłm suũ: totũq annũ diu̾ acceptabilem p̾dican¬
tium: eotã salutẽ anuutiantiũ. quã fec̃ u̾bũ caro
reuelante sͥ pat᷑ qͥ est in celis: & romanearci nunti¬
um bonũ pͥnceps uitulit: iure apd̃ ipsum statio sit

Expanded text:
qui in omnem terram exivit, dicentium: « In sole posuit tabernaculum suum , » totumque annum Domini acceptabilem praedicantium, totam salutem annuntiantium, quam fecit Verbum caro revelante sibi Patre qui in coelis est , et Romanae arci nuntium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fidemꝰ pͥmã missã ut dictum ẽ in laudẽ diuine na¬
tiuitatis: scd̾am aut̃ cantantes in ꝯfessione ⁊ hono¬
re humane quã ꝓpt̾ nos subiit generationis xri.
Adioseph potiꝰ quam ad marianz deduceret
Uerat nc̃ forte aliqͥs.cur eugłista cũ posset ab
abrahã ł dd̾ illam tenere lineã gen̾ationis
qua carnalem bãte uͥginis patrẽ. ⁊ ipsam uͥginẽ
iuati ẽ. filiũq ꝯting̾et ex ea nascentẽ: curita conte¬
xere maluit ut ad ioseph descendet: qui si ne du¬
recte fieri debuisset: si hoc eugłista iutendisset: quos ł
qͣles ꝑpatres. carnalem dd̾ ł abrahe gen̾ationem caro
iͥ conting̾et: S ñ hoc intendit: qͥppe. cum tam magnũ
tum declamari mundum: Siquid̃ multi ⁊ carnalit̾
eiꝰ ꝓpinqui ⁊ mali ẽẽ potuerunt: de qͣlib dix̃ ami¬

Expanded text:
tum est, in laudem divinae nativitatis, secundam cantantes in confessione et honore humanae quam propter nos subiit generationis. CAPUad Joseph potius quam ad Mariam deduceret. Quaerat nunc forte aliquis cur evangelista, cum possit ab Abraham vel David illam tenere lineam generationis, qua carnalem beatae Virginis patrem, et ipsam Virginem matrem, filiumque contingeret ex ea nascentem, cur ita contexere maluit, ut ad Joseph descenderet, qui sine du quod sic recte fieri debuisset, si hoc evangelista intendisset, quos vel quales per patres carnalem David vel Abrahae generationem caro Christi contingeret. Sed non hoc intendit, quippe cum non sit tam magnum tejus propinqui et mali esse potuerunt, de quibus dicit: « Ami
Abbreviated transcription (Latin):
causam gen̾ationem huiꝰmodi ꝯtęxuit: qr ꝑ illoᷤ aut
ad illos huiꝰ incarnationis ꝓmissio facta est: Nec
uͦ dubium qͥn illoꝵ om̃iũ pͥmꝰ abraham. ultinꝰ
beatꝰ ioseph ęrtitit: ad quẽ tc̃ idem seͥmo factꝰ ẽ
dĩ qñ illi dictũ ẽ Ioseph fili dd̾ noli tuu̾e accipere¬

Expanded text:
causam generationem hujusmodi contexuit, quia per illos, aut ad illos hujus incarnationis promissio facta est. Nec vero dubium quin illorum omnium primus Abraham, ultimus beatus Joseph exstiterit; ad quem tunc idem sermo factus est Dei, quando illi dictum est: « Joseph, fili D
Abbreviated transcription (Latin):
feste repugnet: qd tu eundem xp̃m de gentibus
emittes ad montẽ filie syon: Han ꝑ petrã desert
designat᷑ ruth moabitis: q̃ stans firmit̾ in petͣ
noemi: ⁊ iuncta uiro boo bethleemite: genuit
obeo auũ regis dd: in qͦ facta ẽ ⁊ parens saluatoris.
eg̾ssum a sũmo celi: om̃sq angłi scĩ descendunt ⁊ ascen¬
dunt ꝑ eam.i. õs electi pͥꝰ ad suscipiendã eiꝰ incarnatio

Expanded text:
feste repugnet, quod tu eumdem Christum de gentibus emittes ad montem filiae Sion. Nam per petram deserti designatur Ruth Moabitis, quae, stans firmiter in petra Noemi, juncta viro Booz Bethleemitae genuit Obed avum regis David , in quo facta est et parens Salvatoris. egressum a summo coeli, omnesque angeli sancti descendunt et ascendunt per eam, et omnes electi prius ad suscipiend
Abbreviated transcription (Latin):
iacob uidit: cui sũmitate celos tangenti oñs
innixꝰ eid̃ iacob apparuit. ac semins eiꝰ terram
ibat iussu patͥs sui ut acciꝑet uxorem de domo ⁊ cog¬
natione patͥs ac matͥs: Ham ut de moralitate nunc
taceam: qͥd scđm hoc qͦd omĩa in figura ꝯtingebant
illis scala illa p̾figurauit cui dñs innixꝰ ut dictũ ẽ

Expanded text:
Jacob vidit, cui summitate sua coelos tangenti Dominus innixus, eidem Jacob apparuit, et semini ejus terram ibat jussu Patris sui, ut acciperet uxorem de domo et cognatione patris et matris. Nam, ut de mortalitate nunc taceam, quo secundum hoc, quod omnia in figura contingebant illis , scala illa praefiguravit, cui Dominus innixus, ut jam dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
indiademate qͦ coronauit eũ mat᷑ sua Ipsa nanq
humanitas quã ꝓpt̾ nimiã caritatẽ suã qua dile¬
ax it nos induit diuinitas. ornatꝰ ẽ illi: ornatꝰ mi¬
serationis: diadema pietatis: corona głe decor gr̃e:
puscͥtudo caritatis: Que dem̃ sequunt᷑: euncta ad
eundem spectant sensum Due lectiones. Sp̃s dñs

Expanded text:
decore, quo coronavit eum mater sua . » Ipsa namque humanitas, quam propter nimiam charitatem suam, qua dilexit nos , induit divinitas, ornatus est, ornatus miserationis, diadema pietatis, corona gloriae, decor gratiae, pulchritudo charitatis. Quae deinde sequuntur, cuncta, ad eumdem spectant sensum. Duae lectiones: Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ ꝓ magna bñdictione ꝓmittentẽ: ĩ mo ꝓmis¬
sam adimplentem: Ham qͦs in illo somno iacob au¬
diuit dicentem dnim: atq in semine tuo bñdicen¬
tur õs tͥb t̾re: hoc implet᷑ in hac xͥ gen̾atione:
Qo ⁊ u̾e diuinꝰ eugłista respiciens. riab m̾etͥcem
⁊ ruth moabit̾ẽ gen̾ationi huic nominat inse¬

Expanded text:
salutem pro magna benedictione promittentem, imo promissam adimplentem. Nam quod in illo somno Jacob audivit dicentem Dominum: « Atque in semine tuo benedicentur omnes tribus terrae , » hoc impletur in hac Christi generatione. Quod et vere divinus evangelista respiciens, Raab meretricem et Ruth Moabitem, gen
Abbreviated transcription (Latin):
num eo mͦ ñ fit Quodq maxime p̾t̾eundũ ñ ẽ: pͥma
semꝑ de uet̾i: sequens de nouo testam̃to sumpta ẽ:
Qͦd inqͥrentib nob̾: splendida b̾i g̾gorii doctͥna. ui¬
am intelligentie ꝓtinꝰ aꝑuit: Ait nãq: Bene duo
cherubin que ꝓpiciatorium tegunt sese inuicem
aspiciunt: u̾sis uultib in ꝓpiciatorium: Cheru¬
bin qͥppe: plenitudo scientie dr̃ Et qͥd ꝑ duo che

Expanded text:
num eo modo non fit. Quodque maxime praetereundum non est, prima semper de Veteri, sequens de Novo Testamento sumpta est. Quod inquirentibus nobis splendida beati Gregorii doctrina viam intelligentiae protinus aperit. Ait namque: Bene duo cherubim, quae propitiatorium tegunt, sese invicem aspiciunt, versis vultibus in propitiatorium. Cherub quippe plenitudo scientiae dicitur. Et quid pe
Abbreviated transcription (Latin):
iohem ⁊ pꝰalios multos scõs uenit: scd̃m altiorem głam
⁊ gre in labiis suis diffuse pͥiulegiũ: pͥmogeuitꝰ est
in muldis fr̃ib: Ita gͦ accipiendũ ẽ ⁊ sic distinguen¬
dum: ⁊ peꝑit filium suũ: pͥmogenitũ: Sub audit᷑ u:
añ omnẽ creaturam: Quã gen̾ationẽ eiꝰ quis enar¬
rabit: Quamobrem ñ pot̾ fieri. ut iuxta tenorem
supͣdicti ordinis: qd̾ in cantu laudat᷑ ł inemorat᷑
usq bethleem. ⁊uideamꝰ hoc u̾bũ: ⁊ctͣ Pastores aĩa¬
rum quaꝵ illa uoxẽ: nos aũ ppłs tuus ⁊ oues pas¬
uigilias noctis .i. uite p̾sentis supͣ gͣgem dñicũ. legendo
⁊ cantando erudiunt aĩas eoꝵ refer̃t eid̾ gͣgi suo
qͥd uidi̾nt in bethleem .i. in domo panis: uideł eiꝰ
qui de celo descendit: & congͣtulantes dict̃. Lux ful¬
gebit hodie suꝑ nos: & cet̾a Ec subiung̃t. Dñs reg¬

Expanded text:
ost alios multos sanctos venit, secundum altiorem gloriam, et gratiae in labiis suis diffusae privilegium primogenitus est in multis fratribus . Ita ergo accipiendum est et sic distinguendante omnem creaturam. Quam generationem ejus quis enarrabit? . Quamobrem non potest fieri, ut juxta tenorem supradicti ordinis, quae in cantu laudatur vel memoratur usque Bethleem, et videamus hoc verbum, » etc. 38 Pastores animarum, quarum illa vox est: « Nos auias noctis, id est vitae praesentis, supra gregem Dominicum, legendo et canendo erudiunt animas eorum: referunt eidem gregi suo, quod viderint in Bethleem, id est in domo panis, videlicet ejus qui de coelo descendit . Et gratulantes dicunt: « Lux fulgebit hodie super nos, » etc. Et subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
tum incarnatũ dm̃ uident. ã suo aspectu ñ dis¬
crepant: q̃ dispensatiõĩs eiꝰ myst̾iũ ꝯcordit̾ nar¬
rant: Redditam gͦ nob̾ eand intelligimꝰ similitu¬
dinem: dum sicut duo cherubin u̾sis uultib in ꝓpi¬
ciatorium sese mutuo respiciunt: sic due lectiones ex
duob testam̃tis. eugłicam lectionem qͣsi ꝓpiciatorium
nr̃m .i. incarnatũ u̾bũ p̾dicant concordib testimo¬
uiis: & uno eodq mͦ respiciunt Cur aũt ad sc̃am
mariam hoc officio statio celebret᷑ causa euidens ẽ
scił quia de utero eiꝰ hec salus iude ⁊ ierłi expec¬
sacͥ euglii de hoc hystoria tacuerit: Nauq si ꝑ regu¬
lam cõpoti retͦ ꝑcurras: inuenies eiꝰ anni qͦ natꝰ ẽ
ꝯcurrentes qͥnq Quos addens regłarib decẽbris
septẽ. ł ut cõpendiosiꝰ fiat. regłarib ianuariĩ tͥb
inuenies diem illum quo decẽbrẽ inchoamꝰ qͥntam

Expanded text:
tum incarnatum Deum vident, a suo aspectu non discrepant, quae dispensationis ejus mysterium concorditer narrant. Redditam ergo nobis eamdem intelligimus similitudinem, dum, sicut duo cherubim versis vultibus in propitiatorium sese mutuo respiciunt, sic duae lectiones ex duobus Testamentis, evangelicam lectionem, qua propitiatorium nostrum, id est incarnatum Verbum prae dicatur, concordibus testimoniis et uno eodemque sensu respiciunt. Cur autem ad sanctam Mariam hoc officio statio celebretur, causa evidens est, scilicet quia de utero haec salus Judae, et Jesacra Evangelii de hoc historia tacuerit. Namque si per regulam computi retro percurras, invenies ejus anni quo natus est, concurrentes quinque. Quos addens regularibus decembris septem vel, ut compendiosius fiat, regularibus Januarii tribus, invenies diem illum, quo decembrem inchoamus, quintam
Abbreviated transcription (Latin):
scło .i. absq carnali patͤ natꝰ: solatio eiꝰ cũ puerꝑa
mat᷑ sustentari dignatꝰ est: Et ut cet̾a taceam:
nonne tc̃ ł maxime illi inuixꝰ ẽ. qñ ne ab inimicis.
herode ł ceteris inueniret᷑ qui quesit᷑i erant
aĩam eiꝰ. in egyptũ ab eod̾ nutͥcio suo deportatꝰ ẽ
te ꝯtingit: ꝑ portam inꝗͣ coli .i. ꝑ beatã uigineo¬

Expanded text:
st absque carnali patre natus, solatio ejus cum puerpera matre sustentari dignatus est? Et, ut caetera taceam, nonne tunc vel maxime illi innixus est, quando ne ab inimicis Herode vel caeteris inveniretur, qui quaesituri erant animam ejus, in Aegyptum ab eodem nutritio suo deportatus est, te contingit; per portam, inquam, coeli, id est pe
Abbreviated transcription (Latin):
boni ⁊ mali .i. omiũ scientiã sic̃ d̃s̃ hab̾et comedit
lignũ: qͦs exiñ ita appellatur lignũ scĩe boni et
mali: ñ qͦd u̾e ita fuit: s qͦd ita de illo diabolo fal¬
lente mulier credidit: his gͦ breuit̾ p̾missis ꝓpt̾
eos dũtarat qui nob̾cũ oĩ scientiam inclinato corde
erpetunt: ñ ꝓpt̾ eos qui insidiose ag̃t: qͣlib dicit
apłs. õ homo tu qͥs es qͥ respondeas dõ: ñqͥd fignĩ

Expanded text:
boni et mali, id est omnium scientiam, sicut Deus haberet, comedit boni et mali, id est omnium scientiam, sicut Deus haberet, comedit lignum, quod exinde ita appellatur scientiae boni et mali, non quod vere ita fuerit, sed quod de illo diabolo fallente mulier credidit . His ergo breviter praemissis, propter eos duntaxat, qui nobiscum Dei scientiam inclinato corde expetunt, non propter eos qui insidiose agunt, qualibus dicit Apostolus: « O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? n
Abbreviated transcription (Latin):
destinauit: mala aut̃ p̾sciuit tantũ ñ t̃ p̾destinauit: s
condigna eis loca iͦte deputauit: addit adhuc que¬
rere aliqͥs Cũ p̾uaricatio nulla sit si p̾ceptum aut
ler ñ fuerit: cur õs homini p̾ceptum dedit. qͦd non
seruandũ p̾sciuit: Uideł quia creator erat ille iste
creat᷑a ⁊ ã catore creaturã erudiri oportuerat:
qͥpe. que tta creari ñ potuerat ut suapte nat᷑a ꝑfecta
eẽt: qͦo soliꝰ diuine nat᷑e ẽ: neq scire posset qr d̾s initis
⁊humilis corde ẽ. nͥ eruditione ꝓficeret At uͦ p̃ceptũ.
in om̃i disciplina eruditionis iniciũ est gͣ p̃ceptũ
oari oportuerat: illud p̾sertĩ quo ad humilitatem
creaturam dispon̾et: Uideł ꝓhibendo neplus uel¬
let saꝑe ꝗͣ oporteret: scił quã ob culpã cecid̾at dia¬
bolus: & idõ in ezechiele cũ impꝑio ⁊ yronia appella¬
tur cherub.i. plenitudo scientie: At ille. ut scientiã

Expanded text:
aedestinavit, mala autem praescivit tantum, non etiam praedestinavit, sed aedestinavit, mala autem praescivit tantum, non etiam praedestinavit, sed condigna eis loca juste deputavit. Addit adhuc quaerere aliquis. 35 Cum praevaricatio nulla sit, si praeceptum aut lex non fuerit, cur Deus homini praeceptum dedit, quod non servandum praescivit? Videlicet quia Creator erat ille, iste creatura, et a Creatore creaturam erudiri oportuerat, quippe quae ita creari non potuerat, ut suapte natura perfecta esset, quod solius divinae naturae est, neque sciri posset quia Deus mitis et humilis corde est , in omni disciplina eruditionis initium est. Igitur praeceptum dari oportuerat, illud praesertim quo ad humilitatem creaturam disponeret, videlicet prohibendo ne plus vellet sapere, quam oporteret sapere , quam ob culpam ceciderat diabolus, et ideo in Ezechiele cum improperio et ironia appellatur cherub , id est plenitudo scientiae. At ille, ut scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
lium suum: sic dñs d̃s cuus eridiuit te De sacͣm̃¬
to aũ u̾bi incarnati paulꝰ ad ephesios scribens:
ut innotescat inqͥt pͥncipib ⁊ potestatib in
celestib ꝑ eccłam: multiformis sapientia dei G
quẽ ad modũ in specło apparet subiecte simili¬
tudiniꝰ clarissimꝰ ⁊ ab om̃ qd̃ rep̾hensione ł nota stul¬
ticie ut gentib uisum ẽ dignũ sit purissimꝰ iusticie
sol. in dispensatione sue incarnationis incedit: qr
modoꝵ om̃iũ quib om̃ps maliciam diaboli ꝑu̾tere
łcassare potuisse ł debuisse asserit᷑ ã mundi huiꝰ
sapientia quã stultam fec̾ d̃s: omiũ inꝗͣ modorũ
fraudis effectu potitꝰ. tũ demum ꝑ hominẽ ad iudi¬
baptisma ꝯcuryentib. ipse insectator fluctib eiꝰd eneca¬
retur: nob̾q hoc manna u̾bi incarnati refectis atq
rum ẽ qñ mirabili ⁊ pulcherrima ordinatione hic
tione mortis uetuit: Nam bona sola õs p̾sciuit ⁊ p̃¬

Expanded text:
lium suum, sic Dominus Deus tuus erudivit te . » De sacramento autem Verbi incarnati, Paulus ad Ephesios scribens, « Ut innotescat, inquit, principibus et potestatibus in coelestibus per Ecclesiam multiformis sapientia Dei . » Igitur quemadmodum in speculo patet, subjectae similtudinis clarissimus, et ab omni, quod reprehensione vel nota stultitiae, ut gentibus visum est , dignum sit, purissimus justitiae Sol, in dispensatione suae incarnationis incedit, quia modorum omnium, quibus omnipotens malitiam diaboli pervertere, vel cassare potuisse, vel debuisse asseritur, a mundi hujus sapientia, quam stultam fecit Deus; omnium, inquam, modorum fraudis effectu potitus tum demum per hominem ad judibaptisma concurrentibus, ipse insectator fluctibus ejusdem enecaretur, nobisque hoc in manna Verbi incarnati refectis atquerum est, quando mirabili et pulcherrima ordinatione hic tione mortis vetuit . Nam bona sola Deus praescivit et pr
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ caro factum: Sĩ qͥdem illud manna. u̾bi huiꝰ incar¬
nati fuisse signum. ñ solꝰ in eugłio testat᷑ dñs uͥ ait:
ego sum panis unuꝰ qui de celo descendi: s ⁊ moyses in
deut̃onomio p̾cribit: Qui cũ dixisset. ⁊ dedit tibi
cibũ manna quẽ ignorabas tu ⁊patres tui. stati
s in oĩ u̾bo qd̾ eg̾dit᷑ de ore dĩ Et ut supͣdictã diui

Expanded text:
Verbum caro factum. Siquidem illud manna, Verbi hujus incarnati fuisse signum, non solus in Evangelio testatur Dominus, ubi ait: « Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi , » sed et Moyses in Deuteronomio praescribit. Qui cum dixisset: « Et dedit tibi cibum manna, quem ignorabas tu et patres tui, » statim sed in omni verbo, quod egreditur de ore Dei . » Et ut supradictam d
Abbreviated transcription (Latin):
uideł septẽ ex eo num̾o qui regłarib ⁊ ꝯcurren¬
tib cõpositis acc̾scit Cũ aũ decẽb̾ qͥnta feria.
est octauꝰ. pͥmã feriã .i. diem exist̾e dñicã: Nocte
ordine: ut in quo die dixit fiat lux. ⁊ facta est
lux. eiꝰd̃ diei nocte ȩxoriretur in tenebris lum̃
rectis corde: ⁊ uisitaret nos oriens ex alto.
illuminare his qui in tenebris sedent: & ct̃. Nocte
dam nr̃am noctẽ se aduenire signaret: xxi.
sacͣtissimam memoriam due misse a sc̃e memtorie
fac̾et. pͥmã missam ordinaret: ⁊ in uen̾ationem
eiꝰ qua ꝑ uterũ uͥginis bñdictꝰ aduenit in noĩe
dñi: scam laudans ⁊ ex ultans succinẽt: X.XII.¬

Expanded text:
umero, qui regularibus et concurrentibus compositis accrescunt. Cum autem december quinta feria, est octavus, primam feriam, id est diem existere Dominicam. Nocte ordine, ut quo die dixit: « Fiat lux, et facta est lux , » ejusdem diei nocte exoriretur in tenebris lumen rectis corde, et visitaret nos oriens ex alto, illuminare his qui in tenebris sunt et in umbra mortdam noctem nostram se advenire signaret. CAPUTnocte illius sacratissimam memoriam duae missae a sanctae memoriae faceret, primam missam ordinaret, et in venerationem ejus, qui per uterum Virginis benedictus advenit in nomine Domini, secundam laudans et exsultans succineret.
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem noc̾e eis. ⁊ corripiens ꝓ eis reges S maluit
ut dictũ ẽ causam euenire ꝓpt̾ quã intͣret in eg¬
yptum: & illuc mitt̾e moysen seruũ suũ ⁊ aaron.
ponens in eis u̾ba signoꝵ suoꝵ: & in crepare ma¬
it illis manna ad manducandũ. ⁊ panẽ celi dedit eis:
Hic gͦ respondeat qͥ altiora q̃rit: cur tantis moraꝵ ł
oꝑũ dispendiis reducendos. illuc intͣre ꝑmiserit:
Dicet fortassis qͦd in ꝓmptu ẽ ⁊ qd̾ uerũ ẽ. qr ut fac̾et

Expanded text:
hominem nocere eis, et corripiens pro eis reges ; » sed maluit, ut dictum est, causam evenire, propter quam intraret Israel in Aegyptum et illuc mittere Moysen servum suum et Aaron, ponens in eis verba signorum suorum, et increpare mait illis manna ad manducandum, et panem coeli dedit eis . Hoc ergo respondeat qui altiora quaerit, cur tantis morarum vel operum dispendiis reducendos, illuc intrare permiserit. Dicet fortassis quod in promptu est, et quod verum est, quia ut
Abbreviated transcription (Latin):
uir marie: hic aũ dr̃ ei ab angło. ioseph fili dd̾ ⁊ ct̾:
cũ gͦ sint tres pͥmi nominatissimi. abraham dd̾ ioseph.
nominati inquã int̾ oñis ad qͦs reꝓinissio facta ẽ. que¬
rendũ sũmoꝑe est quo eugłista iutendit ut istos ex
istis tͥb reꝓmissꝰ est Nlam xp̃m que ad abraham rep¬
missio facta ẽ hominẽ uerũ ꝓtestata ẽ In semine
inqͥt tuo: benedicent᷑ õs gt̃s Que aũ ad dd̾ facta ẽ:¬

Expanded text:
ic autem dicitur ei ab angelo: « Joseph, fili David » etc. Cum ergo sint tres primi, tres nominatissimi, Abraham, David, Joseph; nominati, inquam, inter omnes, ad quos repromissio facta est, quarendum summopere est quo evangelista intendit, ut istos excistis, tribus repromissus est. Nam Christum, quae ad Abraham repromissio facta est, hominem verum protestata est: « In semine, inquit, tuo benedicentur omnes gentes . » Quae
Abbreviated transcription (Latin):
im̃ago ẽ:atq ad exemplar celestiũ hec in t̾renis
acta ẽ. Eãdem simplicitate ocłi .i. intentione utilia
faciendi ꝑmisit adam uolentẽ descendẽ in hanc
egyptũ .i. in tenebras peccati.cũ potuisset eũ in
amenitate retinere ꝑ adysi: cuiꝰ illa t̾ra typuni
gessit inqua abrahã ⁊ ysaãc ⁊ iacob. ꝑegͥnari uiꝰ¬
sit: reꝓmittens eam illis & cuncta utilitas que
ꝓuenit ex eo qͦd isrł in egyptũ intͣre ꝑmiste
tanto minor ẽ illa que de pecẽo a deꝓuenit.¬

Expanded text:
imago est, atque ad exemplar coelestium haec in terrenis imago est, atque ad exemplar coelestium haec in terrenis acta sunt. Eadem simplicitate oculi, id est intentione utilia faciendi, permisit Adam volentem descendere in hanc Aegyptum, id est in tenebras peccati, cum posuisset eum in amoenitate paradisi, cujus illa terra typum gessit, in qua Abraham et Isaac et Jacob peregrinari jussit, repromittens eam illis. Et cuncta utilitas, quae provenit ex eo, quod Israel in Aegyptum intrare permisit, tanto minor est illa quae de peccato Adae