comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod quidã dicunt. in phantasmate passus.
est: quia nec in phantasmate suꝑ mare
ãbulauit. Quod discipuli in ȩuangłio opi¬
nati esse ꝓduntur: sed excusantur. quia
nonctũ erat sp̃s datus. Nondũ enĩ fuerat¬
iħs homo glorificatꝰ. Nobis iã crucifixus
est xp̃s & resurrexit: nobis iã sp̃s datus est.
qui assertor est ueritatis. E chiscipuli qui¬
dẽ aliquando errauerunt: ne nos postea
errare possemꝰ. Ergo illoꝵ error. nobis pro¬
ficit. Quasi homines errarunt: quasi chis-¬
cipuli crediderunt. Et hos igit᷑ qui in phan¬
tasmate uenisse iħm p̃clicant. & illos cõn¬
dẽ pnare debẽmꝰ. qui aduersa erroris li¬
nea. non unũ eundẽ filiũ dĩ dicunt: s
aliũ esse qui ex dõ patre natus est. aliũ
qui sit generatus ex uirgine: cũ ȩuan¬
głista dicat quia uerbũ caro factũ est.
ut unũ dñm iħm non cluos crederes. Non¬
milli etiã aliud dĩ uerbũ aliũ uerũ dei
filiũ crediderunt: cũ ipsũ qui in princi¬

Expanded text:
quod quidam dicunt, in phantasmate passus est, quia nec in phantasmate super mare ambulavit, quod discipuli in Evangelio opinati esse produntur . Sed excusantur, quia: Nondum erat Spiritus datus ; nondum enim Jesus fuerat honorificatus . Nobis jam crucifixus est Christus et resurrexit: nobis jam Spiritus datus est, qui assertor est veritatis. Et discipuli quidem aliquando erraverunt, ne nos postea errare possemus. Ergo illorum error nobis proficit. Quasi homines errarunt, quasi discipuli crediderunt. 47. Et hos igitur qui in phantasmate venisse Jesum praedicant, et illos condemnare debemus, qui adversa erroris linea non unum eumdemque Filium Dei dicunt: sed alium esse qui ex Deo Patre natus sit, alium qui sit generatus ex Virgine; cum Evangelista dicat quia Verbum caro factum est ; ut unum Dominum Jesum, non duos crederes. 48. Nonnulli etiam aliud Dei Verbum, ailium crediderunt: cum ipsum, qui in princi
Abbreviated transcription (Latin):
esse naturȩ. Quȩ cantũ sacrilegiũ inferna
uonnierunt:Iã tolerabiliores sunt arria¬
ni. quoꝵ ꝑ istos ꝑficdiȩ robur adolescit. ut
maiori contentione asserant patrẽ. ⁊ filiũ
diuinitatẽ dñi & carnẽ. subtantiȩ unnis
cdicere tẽptauerunt. Demdecũ isti licant.
quia uerbũ in carnẽ. capillos. sanguinem.
nis. ad infirmitatẽ cliumitatis. quadã facta
chuinȩ nat᷑e mutatione decorqueant.
Sunt etiã qui in tantũ impietatis prodi¬
erint. ut putent quia diumitas dm̃i cir¬
cisa est. &. ĩperfecta de ꝑfecta facta est:¬
& in ligno non caro sed illa oꝑatrix om¬
niũ substantia diuina. in carnis specie
coagulata pendebat. Quis aut non hor¬
rescat. quis audiat. quia non ex maria
uirgine: sed ex diuina substantia passi¬
bilẽ sibi carnẽ fecerit dĩ uerbũ: Quod
asserendo. eo prolabunt᷑: ut ñ ex tõporo
corpꝰ cdm̃ esse susceptũ. sed coȩt̃nũ dei

Expanded text:
e. Quae tantum sacrilegium inferna vomuere? Jam tolerabiliores sunt Ariani, quorum per istos perfidiae robur adolescit, ut majore contentione asserant Patrem et Filium divinitatem Domini et carnem substantiae unius dicere tentaverunt. Deinde cum isti dicant quia Verbum in carnem, capillos, sanguinem enis ad infirmitatem divinitatis, quadam facta divinae naturae mutatione, detorqueant. 50. Sunt etiam qui in tantum impietatis prodierint, ut putent quia divinitas Domini circumcisa est, et imperfecta de perfecta facta est; et in ligno non caro, sed illa operatrix omnium substantia divina in carnis specie coagulata pendebat. Quis autem non horrescat? Quis audiat quia non ex Maria virgine, sed ex divina substantia passibilem sibi carnem fecerit Dei Verbum? Quod asserendo eo prolabuntur, ut non ex tempore corpus Domini esse susceptum, sed coaeternum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ predicans. si nequaquã id quod est
passibile recognoscas: pietatẽ dñi refel¬
listi. salutẽ tuã negasti. Unde am̃tes
eos ȩstimare debemꝰ. qui audientes di¬
centẽ dĩ filiũ. quid me cedis: scdmn nat᷑am

Expanded text:
onem praedicans, si nequaquam id quod est passibile recognoscas, pietatem Domini refellisti, salutem tuam negasti. Unde amentes eos aestimare debemus, qui audientes dicentem Dei Filium: Quid me caedis ? secundum naturam
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ generalis est ista fides. quia xp̃s est
dĩ filius & sempit̃nus ex patre. & natꝰ
ex uirgine. Quẽ quasi gigantẽ sc̃s
dauid propħa describit: eo quod biformis
gemineq nat᷑e unꝰ sit consors chiumita¬
scłm uerbũ. gigas terrȩ quia usus nr̃i of¬
ficia ꝑcurrens. cũ ds̃ sẽꝑ esset ȩt̃nus. in car¬
nationis sacram̃ta suscepit. non cliuisus s
unꝰ: quia utrũq unꝰ. & unus in utroq.
hoc ẽ uel cliuinitate uel corpore. Non
chuinitati: quia nec pignus patri. nec
uoluntas passiom. nec passio uoluntati.
Idẽ enĩ patiebat᷑. &. non patiebat᷑. morie¬
bat᷑. ⁊ ñ moriebat᷑ : sepeliebat᷑. & ñ sepelie
bat᷑. resurgebat. & ñ resurgebat: quia
corpꝰ ꝓpͥũ suscitabat. quia quod cecidit
hoc resurgit: quod non cecidit ñ resur¬
git. Resirgebat igit᷑ scłm carnẽ quȩ
mortua resurrexit: non resurgebat
scdm uerbũ. quod ñ resolutũ fuerat
in terrã. sed apud clm̃ sẽꝑ manebat. Ergo

Expanded text:
s est Dei Filius, et sempiternus ex Patre, et natus ex Maria virgine. Quem quasi gigantem sanctus David propheta describit, eo quod biformis geminaeque naturae unus sit consors divinitasecundum Verbum: gigas terrae, quia usus nostri officia percurrens, cum Deus semper esset aeternus, incarnationis sacramenta suscepit, non divisus, sed unus, quia utrumque unus, et unus in utroque, hoc est, vel divinitate vel corpore: non divinitati; quia nec pignus Patri, nec voluntas passioni, nec passio voluntati, Idem enim patiebatur, et non patiebatur: moriebatur, et non moriebatur: sepeliebatur, batur; resurgebat, et non resurgebat, quia corpus proprium suscitabat; quia quod cecidit, hoc resurgit; quod non ceciditgit. Resurgebat igitur secundum carnem, quae mortua resurrexit: non resurgebat secundum Verbum, quod non resolutum fuerat in terram, sed apud Deum semper manebat. 37. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tionisq distinguere. si creatorẽ cum
suis oꝑib conferamꝰ si auctorẽ tẽpoꝵ.¬
recitet᷑. Non ego dico ãme. quia in pͥn¬
cipio erat uerbũ : sed audo. Non ego
affingo: sed lego: quod om̃s legimus.
sed non om̃s intelligimus. & cũ legit᷑.

Expanded text:
tionisque distinguere, si creatorem cum tionisque distinguere, si creatorem cum suis operibus conferamus, si auctorem temporecitetur; non ego dieo a me, quod in principio erat Verbum , sed audio; non ego affingo, sed lego, quod omnes legimus, sed non omnes intelligimus; et cum legitur,
Abbreviated transcription (Latin):
A duersus om̃s igit᷑ hereses ista sententia
est: quȩ frat̃no nomine. non frat̃̾ne ȩccłam
ꝑsequunt᷑. Si quidẽ sub optione nominis
xꝑiani .&. quadã nuncupatiua fidei ger¬
manitate. parricdalib gladiis nos cupiuͥnt
uulnerare. quia conuersio nr̃a ad eos est.
&e dominant᷑ nobis in scło peccatores. Pec¬
cator enĩ dominat᷑ in scło: iustus in dei
regno. Caueamus igit᷑ ne quis nos ã cu¬
biculo regis ȩt̃ni . & asecreto matris ȩc¬
cłiȩ separare conet᷑: ad quod illa anima in
canticis canticorũ uerbũ dĩ se introduxisse
significat. Caneamꝰ ne asimi patris & qͦdã
utero paterno archanȩ q natͦȩ substantia
unigeniti filii separem᷑ : uerbisq his quib
ueritas susceptȩ incarnationis astruitur.
diumȩ generatiomi p̃iudicia inferre me¬
cditemur. Nec & nr̃m alicui dicatur:¬
si recte offeras. recte autẽ non chuidas:
peccasti:. Quiesce: hoc est si nesciamꝰ quȩ

Expanded text:
12. Adversus omnes igitur haereses ista sententia 12. Adversus omnes igitur haereses ista sententia est, quae fraterno nomine, non fraterne Ecclesiam persequuntur. Siquidem sub optione nominis christiani et quadam nuncupativa fidei germanitate parricidalibus gladiis nos cupiunt vulnerare; quia conversio nostra ad eos est, et dominantur nobis in saeculo peccatores. Peccator enim dominatur in saeculo, justus in Dei regno. 13. Caveamus igitur ne quis nos a cubiculo regis aeterni, et a secreto matris Ecclesiae separare conetur, ad quod illa anima in Canticis canticorum Verbum Dei se introduxisse significat . 706 Caveamus ne a sinu Patris, et quodam utero paterno, arcanaeque naturae substantiam unigeniti Filii separemus, verbisque his quibus veritas susceptae incarnationis astruitur, divinae generationi praejudicia inferre meditemur; ne et nSi recte offeras, recte autem non dividas, peccasti, quiesce; hoc est si nesciamus quae
Abbreviated transcription (Latin):
ndeoꝵ: quia sicut illi filiũ apatre. ita
& isti sp̃m a dõ patre ⁊ filio clĩ sepa¬
rant. Nouato quoq & clonato &
om̃ib qui scindere corpus ȩccłȩ gesti¬
erunt. uiritim dicit᷑. Si recte offe¬
ras. recte autẽ non chiindas: peccasti.
Eccħȩ enĩ sacrificiũ est: quod offert᷑
dõ: Ad quã paulus dixit. Obsecro
autẽ uos fr̃es per misccdiã dĩ exibere
corpora ur̃a hostiã uiuã. scãm. cdõ pla¬
centẽ. Male ergo sacrificiũ diuisert̃.
eccłiȩ m̃bra lacerando. Illos quoq ꝑ¬
cellit ista sententia: qui animã racio¬
nalẽ ab incarnationis dñcȩ segregant
sacramento: naturã hominis ab homine
segregare cupientes. & isti fortasse
recte offerunt trinitati: sed rationẽ
nesciunt naturȩ humanȩ diumȩ q
distinguere. dĩ enĩ simplex nat᷑a ẽ: homo ex
anima rationabili constat & corpore. Si al¬
terũ collas: totã naturã hominis sustulisti.

Expanded text:
Judaeorum; quia sicut illi Filium a Patre, ita Judaeorum; quia sicut illi Filium a Patre, ita et isti Spiritum a Deo Patre et Filio Dei separant. 10. Novato quoque et Donato et omnibus qui scindere corpus Ecclesiae gestierunt, viritim dicitur: Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti. Ecclesiae enim sacrificium est, quod offertur Deo, ad quam Paulus dixit: Obsecro autem vos, fratres, per misericordiam Dei exhibere corpora vestra hostiam vivam, sanctam, Deo placentem . Male ergo sacrificium diviserunt, Ecclesiae membra lacerando. 11. Illos quoque percellit ista sententia, qui animam rationabilem ab incarnationis Dominicae segregant sacramento, naturam hominis ab homine separare cupientes. Et isti fortasse recte offerunt Trinitati: sed rationem nesciunt naturae humanae divinaeque distinguere; Dei enim simplex natura est, homo ex anima rationabili constat et corpore. Si alterum tollas, totam naturam hominis sustulisti.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hȩc in impios om̃s sententia est.
Itaq si iudeus offerat. qui filiũ uirgi¬
nis mrariȩ a patre dõ separat: dicit᷑ er
Si recꝰte offeras. recte aut̃ ñ diuidas.
peccasti. Qinesce. Si offerat eunomianꝰ
qui ex inpietatis arrianȩ fonte progrediens.
rechundanti ꝑficliȩ suȩ labit᷑ ceno. gene¬
rationẽ tam̃ xp̃i quȩ suꝑ om̃ia ẽ. asserens
ex philosophiȩ trachitionibus colligendã.
cũ utiq alia creat᷑arũ sit ratio. alia se¬
Peccasti: quiesce. Dicit᷑ hoc sabelliano.
qui patrẽ filiũq confundit: dr̾ hoc
marcionĩtȩ. qui aliũ putat dm̃ noui.
aliũ ueteris testam̃ti. Qicit᷑ hoc mani¬
cheo & ualentino: qui non putauerunt
ueritatẽ carnis humanȩ. axꝑo esse
susceptã. Paulus quoq samosatẽmis
& basilides : in eãdẽ sententiȩ sorte nu¬
merant᷑. Similit̃ quoq eiꝰdẽ sententiȩ
auctoritate dãpnant᷑. qui dhiumitatẽ
sci sp̃s negauerunt. Alii enĩ quidã
uel arrianoꝵ indei. uel arriam sunt

Expanded text:
enim haec in impios omnes sententia est. Itaque si Judaeus offerat, qui filium virginis Mariae a Patre Deo separat, dicitur ei: Si recte offeras, non autem recte dividas, peccasti: quiesce . 7. Si offerat Eunomianus, qui ex impietatis Arianae fonte progrediens, redundanti perfidiae suae labitur coeno, generationem Christi, quae super omnia est, assereus ex Philosophiae traditionibus colligendam: cum utiqpeccasti: quiesce. 8. Dicitur hoc Sabelliano, qui Patrem Filiumque confundit. Dicitur hoc Marcionitae, qui alium putat Deum novi, alium veteris 705 Testamenti. Dicitur hoc Manichaeo et Valentino, qui non putaverunt veritatem carnis humanae a Christo esse susceptam. Paulus quoque Samosatenus et Basilides in eadem sententiae sorte numerantur. 9. Similiter quoque ejusdem sententiae auctoritate damnantur, qui divinitatem sancti Spiritus negaverunt. Alii enim quidam vel Arianorum Judaei, vel Ariani sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nerib deferendis. quã infidele studio
munus offerre. Qui enĩ nescit diui¬
dere: nescit chiudicare. Spiritalis aũt
ctiicticat om̃ia: & icdõ abrahã sacrifi¬
ciũ quod offerebat dniisit. Sciuit &̃
abel diuidere. qui ex primitiuis ouũ
optulit sacrificiũ : docens non terrȩ
miera placit᷑a dõ. quȩ degeneraue¬
rant in peccatores: sed ea in quibus
diumi gr̃a misteriĩ refulgeret. Pro¬
phetaint itaq nos ꝑ passionẽ chñra cus¬
pa esse redimendos: de quo scriptũ ẽ.
Ecce agnus dĩ. ecce qui tollit peccata
munch. Unde & de primitiuis optu¬
lit: ut primogenitũ designaret. Osten¬
dit ergo uerũ dĩ sacrificiũ. nos fut᷑us:
de quib propha ait. Afferte chño fili¬
os aretũ: Meritoq dĩ iudicio cõprobat᷑¬

Expanded text:
neribus deferendis, quam infideli studio neribus deferendis, quam infideli studio munus offerre. Qui enim nescit dividere, nescit dijudicare: spiritalis autem dijudicat omnia . Et ideo Abraham sacrificium quod offerebat, divisit . 4. Scivit etiam Abel dividere, qui ex primitivis ovium obtulit sacrificium , docens non terrae munera placitura Deo, quae degeneraverant 704 in peccatore, sed ea in quibus divini gratia mysterii refulgeret. Prophetavit itaque nos per passionem Domini a culpa esse redimendos, de quo scriptum est: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Unde et de primitivis obtulit, ut primogenitum designaret. Ostendit ergo verum Dei sacrificium nos futuros, de quibus Propheta ait: Afferte Domino filios arietum , Meritoque Dei judicio comprobat
Abbreviated transcription (Latin):
curo soluendũ. sed
hest̃nos meos ñ inue¬
no crechitores: nisi¬
forte impuiso con¬
uentu putauerunt
nos esse tinbandos.
Sed nũquã fides ue¬
ra turbatur. Itaq dũ illi forsitan ueni¬
unt. ad istos qui ꝓpositi sunt deflecta¬
mus agricolas: quoꝵ alt̃ hoc ẽ cam. a
fructib cerrȩ. alter aut̃ abel indelic&.
ex primitiuis oinũ suarũ. hostiã dño
optulit. Nichil inuemio quod in spe¬
cie nuimerũ rep̃hendã: nisi quod et
cam munera sua chsplicinsse cogno¬
uit. &. dñs dixit: si recte offeras. recꝰ¬
te autẽ non chindas peccasti. Ubi gͥ
est crim̃. ubi culpa.  Non in oblatio̾e
mimeris: sed in oblationis affectu.
Sunt quidẽ qui recte arbitrant᷑: quia
aliis quȩ offerret elegerat. alius quȩ in¬
liora habuit offerebat. Sed non ͤ ita in¬
ops spiritaliũ sensus in nobis: ut putemꝰ
quia cdñs corporale sacrificiũ ñ spirtale
quȩrebat. Ꝙ icłõ dñs addidit. quiesce:
tolerabilius significans abstinere a mu¬

Expanded text:
cupio solvendum, sed hesternos meos non invenio creditores, nisiforte improviso conventu putaverunt nos esse turbandos: sed numquam fides vera turbatur. 2. Itaque dum illi forsitan veniunt, ad istos qui propositi sunt, deflectamus agricolas, quorum alter, hoc est Cain, a fructibus terrae: alter autem, Abel videlicet, ex primitivis ovium suarum hostiam Domino obtulit . Nihil invenio quod in specie munerum reprehendam, nisi quod et Cain munera sua displicuisse cognovit, et Dominus dixit: Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti . 3. Ubi igitur est crimen? ubi culpa? Non in oblatione muneris, sed in oblationis affectu. Sunt quidam qui recte arbitrantur, quia alius quae offerret, elegerat: alius quae viliora habuit, offerebat. Sed non est ita inops spiritalium sensus in nobis, ut patemus quia Dominus corporale sacrificium, non spiritale quaerebat. Et ideo addidit, quiesce , tolerabilius significans abstinere a mu
Abbreviated transcription (Latin):
gradus uerbi est. Quod si mimerus in
uerbo: ergo multa uerba. Si multa:
multi & filii. Sed unũ uerbũ est. qd̾
srio. Hoc solũ bene scio: quod nescio
quȩ scire non possũ.Iiiii.¬
uod uidimꝰ inquit. & quod auchuimꝰ
Liphannes licit. Hoc solũ bene scire se
dixit: quoci audunt & quod uicdit :
qui in xp̃i pectore recũbebat. P rgo
illi satis est audisse. mͥ non est satis:
Sed quod ille auchuit: mͥ chxit. E. qd̵
audiuit a xp̃o: hoc ne ego possũ ne

Expanded text:
gradus Verbi est. Quia si numerus in gradus Verbi est. Quia si numerus in Verbo, ergo multa verba. Si multa verba, multi et filii. Sed unum Verbum est, quodscio. Hoc solum bene scio, quod nescio, quae scire non possum. Quod vidimus, inquit, et quod audivimus , Joannes dicit: hoc solum bene scire se dixit, quod audivit et quod vidit, qui in Christi pectore recumbebat. Ergo illi satis est audisse, mihi non est satis. 22. Sed quod ille audivit, hoc mihi dixit: et quod audivit a Christo, hoc nec ego possum ne
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ eius exsistimo: incipit cõmuni¬
tatẽ habere nobiscũ. ut uideat᷑ pat̾.
esse cȩpisseSed si de patre non ãbigis.
usu sermonis labereris humani. dũ
uerbũ dicis & filiũ. ideo addidit.
Et ds̃erat uerbũ. Habes utiq quod pater.
quia cds erat. Quomodo huius negas ęt̃ni¬
tatẽ. cui unũ cũ patre dĩ nom̃ estꝰ Non
te sonus capiat. similitudoq sermonis:
aliud uerbũ ẽ quod tẽpora habet. quod
siliabis colligit᷑. lit terisq cõponit᷑. Non
cale uerbũ filius: quia non talis ẽ pater
uerbi. Cauendũ ergo. ne tͥ questionem
uocis corporalis uideamͦ ingerere : incor¬
poreus est cds. Uocẽ utiq incorporeus
non habet corporlẽ. Si uox corporalis
ñ est in patre: nec filius uerbũ est cor¬
porale. Sicorpꝰ in patre non ẽ: nec tẽpꝰ
in patre ẽ. Si tẽpus in patre ñ ẽ: utiq
nec in uerbo est. Quod si nullũ pͥnci¬
pũ tẽpꝰ in uerbo. nec nuim̃us: utiq nec

Expanded text:
tionem ejus existimo, incipit communitionem ejus existimo, incipit communitatem habere nobiscum; ut videatur Pater esse coepisse: sed si de Patre non ambigis, usu sermonis labereris humani, 708 dum Verbum dicis et Filium, ideo addidit: Et Deus erat Verbum . 19. Habet utique quod Pater, quia Deus erat. Quomodo hujus negas aeternitatem, cui unum cum Patre Dei nomen est? Non te sonus capiat, similitudoque sermonis: aliud Verbum est, quod tempora habet, quod syllabis colligitur litterisque componitur: non tale Verbum Filius, quia non talis est Pater Verbi. 20. Cavendum ergo ne et ibi quaestionem vocis corporalis videamur ingerere. Incorporeus est Deus: vocem utique incorporeus corporalem non habet. Si vox corporalis non est in Patre, nec Filius verbum est corporale. Si corpus in Patre non est, nec tempus in Patre est. Si tempus in Patre non est, utique nec in Verbo est. Quod si nullum principii tempus in Verbo, nec numerus utique, nec
Abbreviated transcription (Latin):
itaq sempiternã chiuinitatẽ eiꝰ ex presserat.
sed tam̃ nequis ã patre chuicderet uerbi
eternitatẽ: ut eandẽ crederemꝰ uerbi
esse quȩ patris ẽ: bonus ille piscator ad¬
iunxit. Ꝙ uerbũ erat apud dm̃. Hoc
quod dixerat. sic estimanctũ est. P̾ rat
uerbũ quomoco erat pater. quoniam
cũ patre erat. & in patre erat. & apud
patrẽ erat sẽper. N ẽpe quomͦ de pa¬
tre legimꝰ. erat: ita & de uerbo legi¬
mus. erat. Qui discernis intellige. qui
non discernis audi: uerbi esse apud pa¬
trẽ. est. patris esse cũ uer uerbo est.
Legimꝰ enĩ. quia uerbũ erat apud dm̃.
Itaq si sccłm tuã opinionẽ aliquando
principio non erat apud quẽ erat uer¬
bum. ꝑ uerbũ enĩ audio. ꝑ uerbũ intel¬
ligo quia cd̃s erat. Nã si sẽpiternũ uer¬
bũ esse credidero. quod credo: non pos¬
sũ cde patris ȩt̃nitate dubitare. cuius
ȩternus est filius. Si tẽporalẽ genera¬

Expanded text:
itaque sempiternam divinitatem ejus expresserat: itaque sempiternam divinitatem ejus expresserat: sed tamen ne quis a Patre divideret Verbi aeternitatem, ut eamdem crederemus Verbi esse, quae Patris est, bonus ille piscator adjunxit: Et Verbum erat apud Deum . Hoc quod dixerat, sic aestimandum est: Erat Verbum, quomodo erat Pater; quoniam cum Patre erat, et in Patre erat, et apud Patrem erat semper. Nempe quomodo de Patre legimus, erat; ita et de Verbo legimus, erat. 18. Quid discernis intellectum, qui non discernis auditum? Verbi esse apud Patrem est: Patris esse cum Verbo est; legimus enim quia Verbum erat apud Deum. Itaque si secundum tuam opinionem aliquando rat Verbum. Per Verbum enim audio, per Verbum intelligo quia Deus erat. Nam si sempiternum Verbum esse credidero, quod credo; non possum de Patris aeternitate dubitare, cujus aeternus est Filius. Si temporalem genera
Abbreviated transcription (Latin):
plems sp̃u sc̃o: qui sciret principiũ
non tẽporis esse sed supra cẽpora: re¬
liquit scła. & ascendens spũ suꝑ om̃e
principiũ. ait. In principio erat uer¬
bũ. Hoc est. remaneat cȩlũ: nonclum
enĩ erat. quando in pͥncipio erat uer¬
bum. Nã & si cȩlũ habet principiũ:
ds̃ non habet. Deniq in principio fe¬
cit ds̃ cȩlũ & terrã. Aliud est. fecit:
aliuci est. erat. Quod fit. incipit.: qd̾
erat. printipiũ non accepit. sed p̃uenit.
Remaneant etiã tẽpora: quia post cȩ¬
lũ tẽpora. Remaneant etiã angłi. ar¬
changeli: & si pͥncipiũ eoꝵ ñ inuenio.
erat tam̃ quanclo non erant. Non erant:
aliquando cȩperunt. Si ergo principiũ
eoꝵ inuenire non possum: quos certũ est
habere principiũ: quomodo possũ uer¬
bi inuenire principiũ.ã quo om̃e prin¬
cipiũ. non solũ creaturarũ. sel etiã cogi¬
cationũ nr̃arũ om̃iũ p̃uenit᷑. A perte

Expanded text:
plenus Spiritu sancto, qui sciret principium plenus Spiritu sancto, qui sciret principium non temporis esse, sed supra tempora, reliquit saecula, et ascendens spiritu super omne principium, ait: In principio erat Verbum, hoc est, remaneat coelum; nondum enim erat, quando in principio erat Verbum. Nam etsi coelum habet principium. Deus non habet. Denique in principio fecit Deus coelum et terram . Aliud est, fecit: aliud est, erat. Quod fit, incipit: quod erat, principium non accipit, sed praevenit. Remaneant etiam tempora, quia post coelum tempora. Remaneant etiam angeli et archangeli. Et si principium eorum non invenio, erat tamen quando non erant. Non erant enim, qui aliquando coeperunt. Si ergo principium eorum invenire non possum, quos certum est habere principium, quomodo possum Verbi invenire principium, a quo omne principium non solum creaturarum, sed etiam cogitationum nostrarum omnium praevetur? 17. Aperte
Abbreviated transcription (Latin):
interioris affectus. Non eñ caro pecrat: quȩ
suũ seruat officiũ. & recipit auchtũ : sed ani¬
mis puri auditus prauus interpres. qui re¬
cusat audire quȩ dicunt᷑. intelligere quȩ
leguntur. Quid aures ꝗtanquã cera ⁊ plũ¬
bo claucditis: & tam̃ clominica beneficia &
officia naturȩ non potestis excludere:
Audistis inuiti: aucdistis fastichentes. Au¬
ditis: ne quod non audieritis. excusare pos¬
sitis. Auchistis ergo cũ legitur. in principio
erat uerbũ. Quis hoc dicit:Iohannes
utiq ille piscator. Sed non quasi pisca¬
tor hoc dicit: sed quasi humani piscator
affectꝰ : qui iã non pisces caperet. sed ho¬
mines uinificaret. Non suũ est quod
chicit. sed eius qui uiuificandi ei tribu¬
it potestatẽ. Piscator enĩ ipsis quos an¬
te capiebat piscibus. taciturnior erat:
& circa diuina misteria magis mutꝰ.
qui uocis suȩ nesciebat auctorẽ. Sed
uiificatꝰ ã xp̃o uocẽ audnuit in iohan¬
ne. uerbũ agnouit in xp̃o. E ideo

Expanded text:
interioris affectus. Non enim caro peccat, quae suum servat officium, et recipit auditum, sed animus puri auditus pravus interpres, qui recusat audire quae dicuntur, intelligere quae leguntur. Quid aures tamquam cera et plumbo clauditis, et tamen Dominica beneficia et officia naturae non potestis excludere? Auditis inviti, auditis fastidientes: auditis, ne quod non audieritis, excusare possitis. 707 15. Auditis ergo cum legitur: In principio erat Verbum . Quis hoc dicit? Joannes utique ille piscator: sed non quasi piscator hoc dicit, sed quasi humani piscator affectus; qui jam non pisces caperet, sed homines vivificaret . Non suum est, quod dicit: sed ejus qui vivificandi ei tribuit potestatem. Piscator enim ipsis, quos ante capiebat, piscibus taciturnior erat; et circa divina mysteria magis mutus, qui vocis suae nesciebat auctorem: sed vivificatus a Christo vocem audivit in Joanne, Verbum agnovit in Christo. 16. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiȩ funcdam̃tũ. Non enĩ de carne
petri. sed de fide dictũ est: quia portȩ
mortis ei non p̃ualebunt. sed confessio
incit infernũ. & hȩc confessio: non
imã heresim exchudit. Nã cũ ȩccłia
multis tãꝗͣ bona nauis fluctib sepe
tundat᷑. aduersus om̃s hereses debet
ualere ȩccłiȩ fundam̃tũ.ui.

Expanded text:
Ecclesiae fundamentum: non enim de carne Petri, sed de fide dictum est, quia portae mortis ei non praevalebunt: sed confessio vicit infernum . Et haec confessio non unam haeresim exclusit; nam cum Ecclesia multis tamquam bona navis fluctibus saepe tundatur, adversus omnes haereses debet valere Ecclesiae fundamentum.
Abbreviated transcription (Latin):
eifige peccatũ. ut moriaris peccato
Qu enĩ peccato moritur. dõ uiuit
ut in illiꝰ corpore nr̃as crucifige¬
ret passiones fro nobis enĩ mor¬
tuus est. xp̃c: ut nos in illius re¬
diuiuo corpore inueremꝰ Mortua
est gͦ in illo. ñ uita nr̃a. sed culpa
Qui peccata inqͥt nr̃a ꝑtubit
in corpore suo suꝑ lignũ ut a
peccatis nr̃is separati eum ustitia

Expanded text:
cifige peccatum, ut moriare peccato; qui enim peccato moritur, Deo vivit:ut in illius corpore nostras crucifigeret passiones. Pro nobis enim mortuus est Christus, ut nos in illius redivivo corpore viveremus. Mortua est ergo in illo non vita nostra, sed culpa: Qui peccata, inquit, nostra pertulit in corpore suo super lignum; ut a peccatis nostris separati, cum justitia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħauit isaias qͥa plaga euᷤ nr̃a me¬
cognouit. sed ꝓ nobis peccatũ factus
est hoc qͥppe diuinũ in eo qͥa ͦ pecca¬
tũ ñ fecit nec in eo suscepti corꝑis
natura peccauit Nam qͥd mirũ si
ñ epeccauit sola diuinitas. cũ peccan¬
di mancentia ñ habeat: Si autẽ
solus ex sors peccati ds̃: om̃is łtaͥq
creatura ꝑ. naturã sui ut diximuiᷤ
obngxia peccato esse potestx.

Expanded text:
avit Esaias quia plaga ejus nostra mecognovit, sed pro nobis peccatum factus est ? Hoc quippe divinum in eo, quia caro peccatum non fecicreatura peccavit. Nam quid mirum, si non peccavit sola divinitas, cum peccandi incentiva non habeat? Si autem solus exsors peccati Deus, omnis utique creatura per naturam sui, ut diximus, obnoxia potest esse peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
uindicauit Impetrare optauit. non
imꝑare p̾sumpsit Petrus quoq ait.
qͥa ñ erat idoneus qui posset spm̃
Ergo si eandẽ grãm concessit illis
ds csicut & nobis: ego quis eram qͥ
possem ꝓhibere dm̃: S fortasse a¬
apłicis ñ mouent᷑ exemplis: & ideo

Expanded text:
vindicavit: impetrare optavit, non vindicavit: impetrare optavit, non imperare praesumpsit. Petrus quoque ait quia non erat idoneus qui posset SpiriErgo si eamdem gratiam concessit illis Deus sicut et nobis, ego quis eram, qui possem prohibere Deum ? 91. Sed fortasse apostolicis non moveantur exemplis,
Abbreviated transcription (Latin):
niet in te. habes etiã. in eu̾głio quia
angłs scd̃m tempus descendebat in
natatoriã s mouebatur aqua & qͥ
prior descendisset in natatoria sanus
fiebat. Qͥd in hoc tẏpo angłs nisi de¬
scensionem sc̃i sp̃s nuntiabat. quȩ nr̃s
futura temporib aquas sacerdotalib
inuocatas p̃cib consecraret: Ille gͦ
pater &t xp̃c ministros. sic omĩa re¬
plet. sic omĩa possidet. sic omũa oꝑatur
tiones meas suꝑ filios tuos: Nulla eñ
melius hoc nobis qͦcd optaret inuent
ut magis in bonis oꝑibus. & sermoni¬
dĩ repletus ẽ uoluntate: utiq inter
patrẽ & sp̃m nulla distantia uolun¬
tatis est Simul illud aduerte. qͥa
hoo opus neq ab homine dat᷑ s in
uocat᷑ a sacerdote. a dõ tradit᷑. in qͦ
dĩ munus minist̾ium sacerdotis est
imparem. credidit. ut a dõ nos spu
optaret impleri: quis tantus ẽ qui
huiꝰ traditionẽ muneris sibi audeat
arrogare: Itaq apłs uotũ ap̃catio¬
ne detulit. ñ uis auctoritate aliqua

Expanded text:
niet in te . 88. Habes etiam in Evangelio quia angelus secundum tempus descendebat in natatoriam, et movebatur aqua: et qui prior descendisset in natatoriam, sanus fiebat . Quid in hoc typo angelus, nisi descensionem sancti Spiritus nuntiabat, quae nostris futura temporibus, aquas sacerdotalibus invocata precibus consecraret? Ille ergPater et Christus ministros. Sic omnia replete, sic omnia possidet, sic omnia operatutiones meas super filios tuos ? Nulla enimelius hoc nobis quod optaret invenit, ut magis in bonis operibus et sermoniDei repletus est voluntate; utique inter Patrem et Spiritum nulla distantia voluntathoc opus, neque ab homine datur: sed qui invocatur a sacerdote, a Deo traditur, in quo Dei munus, ministerium sacerdotis est. imparem credidit, ut a Deo nos Spiritu optaret impleri; quis tantus est, qui hujus traditionem muneris sibi audeat arrogare? Itaque Apostolus votum precatione detulit, non jus auctoritate aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑc essedicatur: Be quo quidẽ dicemꝰ
plenius: cũ de unitate nominis dicere
cȩꝑimus Tamen qͥa hic quoq incidit
pulcherrimꝰ locus. ne sine corollario
eũ p̃terire uideam᷑. accipiant qͥa &
pater dicit᷑ sp̾̃c.sicut in euigłio dñs lo¬

Expanded text:
s esse dicatur? De quo quidem dicemus plenius, cum de unitate nominis dicere coeperimus . Tamen quia hic quoque incidit pulcherrimus locus, ne sine corollario eum praeterire videamur, accipiant quia et Pater dicitur spiritus, sicut in Evangelio Dominus lo
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃arũ. bonorũq celestium significat
largitatem. Ex habundanti enĩ suꝑ¬
fluit: qͥc qͥd siffimditur Itaq sicut cre¬
atura ñ potest dici sapientia quȩ ex
dĩ ore ꝓcedit. nec uerbũ qͦd eructua¬
tur ex corde nec uirtus in qua pleni¬
tudo maiestatis et̾nȩ est: ita etiam
creatus ñ potest sp̃s estimari. qͥ ex ore
dĩ funditur. cũ ipse ds tantã ostenderit
unitatem: ut effundere se de suo spũ dicat.
quo etiã intelligamꝰ. quia etiã dĩ patͥ
eadẽ grã sit quȩ sp̃s scĩ est. & qͦd sine
incisione ac detrimento aliquo. diui¬
de dõ Ex hoc cognoscimꝰ qͥa manet in
nobis. de spũ quem dedit nobis Quod
autẽ manet. semꝑ utiq est. nec mutat᷑
Ergo simutationẽ m̃ habet. et̾nitatẽ

Expanded text:
gratiarum, bonorumque coelestium significat gratiarum, bonorumque coelestium significat largitatem; ex abundantia enim superfluit, quidquid effunditur. 97. Itaque sicut creata non potest dici sapientia, quae ex ore Dei procedit, nec Verbum, quod eructatur ex corde, nec virtus, in qua plenitudo 621 majestatis aeternae est: ita etiam creatus non potest Spiritus aestimari, qui ex ore Dei funditur; cum ipse Deus tantam ostenderit unitatem, ut effundere se de Spiritu suo dicat. Quo intelligamus quia etiam Dei Patris eadem gratia sit, quae Spiritus sancti est, et quod sine incisione ac detrimento aliquo divide Deo: Ex hoc cognoscimus quia manet in nobis de Spiritu quem dedit nobis . Quod autem manet semper, utique nec mutatur: ergo si mutationem non habet, aeternitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sicut inclusũ in uase aliquo un¬
gentũ cohibet. odorem suũ qͥ odor quã¬
diuͣuasis illiꝰ angustiis coartet᷑ & si ad
plures ñ potest ꝑuenire. tam̃ ium suã
seruat cũ uͦ de uase illo quo claudebat᷑
ungentũ fuerit effusum longe lateq
tũ in isrł popło. quasi in uase aliquo
iudeorũ mentib claudebatur Notꝰ
enĩ in iudea ds̃: in isrł magnũ nom en eiꝰ.
Hoc utiq nomen: qd uasa uideorũ
angustiis suis coercitũ continebant.
magnũ qͥdẽ & tc̃ nom̃. cũ infirmorũ
atq paucorũ hereret angustiis : sed
magnitudinẽ sui nondũ ꝑ corda gen¬
tium & in fines totius orbis effuderat
Postea ͥ quã ꝑ omnẽ mundũ suo il¬
luxit aduentu ꝑ omnẽ utiq crea¬
turam. diuinũ illud suũ nomen. exten¬
dit. ñ repletũ excessione aliqua. pleni¬
tudo enĩ nescit augnientũ. sed replens
uacua: ut esset admirabile nomen eiꝰ
in uniuersa terra Huiꝰ gͥ effusio nomi¬
nis. habundantẽ qͣn dã exuberantiam

Expanded text:
m sicut inclusum in vase aliquo unguentum cohibet odorem suum, qui odor quamdiu vasis illius angustiis coercetur, etsi ad plures non potest pervenire, tamen vim suam servat; cum vero de vase illo, quo claudebatur, unguentum fuerit effusum, longe lateque tum in Israel populo, quasi in vase aliquo Judaeorum mentibus claudebatur: Notus enim in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus : hoc utique nomen, quod vasa Judaeorum angustiis suis coercitum continebant. 96. Magnum quidem et tunc nomen, cum infirmiorum atque paucorum haereret angustiis: sed magnitudinem sui nondum per corda gentium, et in fines totius orbis effuderat. Postea vero quam per omnem mundum suo illuxit adventu, per omnem utique creaturam divinum illud suum nomen extendit, non repletum accessione aliqua plenitudo enim nescit augmentum sed replens vacua, ut esset admirabile nomen ejus in universa terra. Hujus igitur effusio nominis abundantem quamdam exuberantiam
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sicut scriptũ est Suꝑ quẽ uideris
spm̃ descendentẽ de celo. & maneri¬
tem suꝑ eũ: hic ẽ qui baptitat in
spũ sc̃õ. Circa nos ex affluenti cõmodo
liberalitas largientis est: in illo totius
manet in ęt̾nũ sp̃s plenitudo Quod
gͥ nobis satis ẽẽ uidicauit effudit: &
qͦd effusum ẽ ñ separatũ est nec mci¬
sum s quo unitatẽ habeat plenitu¬
dinis. quȩ aciem nr̃i cordis illuminet
ꝓ nr̃e possibilitate uirtutis Deniq
tantũ capimꝰ: quantũ ꝓfectus m̃tis¬
nr̃ȩ mentis adquirit Inseparalifas est
enĩ plenitudo gr̃ȩ spiritalis. s nob̾¬
ꝓ nr̃e participat᷑ facultate nature.
Effudit gͦ ds̃ de spu. effundit᷑ etiã
caritas di ꝑ sp̃m Quo loco. unitatẽ
debemꝰ agnoscere. oꝑationis & grẽ
Sicut enĩ de spũ sco es̃ esfudit: ita
etiã caritas dĩ effusa ẽ in cordib nr̃is

Expanded text:
st: Supra quem videris Spiritum descendentem de coelo, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto . Circa nos ex affluenti commodo liberalitas largientis est, in illo totius manet in aeternum Spiritus plenitudo. Quod igitur nobis satis esse judicavit, effudit: et quod effusum est, non separatum est, nec incisum: sed unitatem habet plenitudinis, quo aciem nostri cordis illuminet pro nostrae possibilitate virtutis. Denique tantum capimus, quantum profectus nostrae mentis acquirit; inseparabilis est enim plenitudo grstrae participatur facultate naturae. 94. Effundit ergo Deus de Spiritu, effunditur etiam charitas Dei per Spiritum: quo loco unitatem debemus agnoscere operationis et gratiae. Sicut enim de Spiritu sancto Deus effudit, ita etiam, Charitas Dei effusa est in cordibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s Qͦd non est creaturȩ corpus: hoc
spẽ est S non confusus cũ patre & filio
sp̃c sc̃s: uerũ c&e a patre distinctus &
mortis capax eẽ potuit. sempit̾na di¬
uinitas. s mortuus scdm carnẽ xp̃c.¬
in eo utiq mortuus qͦd suscepit ex
uirgine. non in eo qͥd habebat ex
patre In eo enĩ mortuus. in quo cruci
crucisigi qi earnẽ & ossa ñ habuit:
s crucifixus ẽ flĩ filius. qͥ carnẽ &
ossa fuscepit. ut in illa cruce nr̃e car¬
nis tẽptamenta morerentur Suscepit
enĩ qͦdꝰ erat. ut celaret qd erat: ce¬
lauit qͦd erat ut temptaret᷑ in eo
& redimeret quod ͭ erat. ut ad id qͦd
erat ꝑ id qͦd ñ erat. nosuocaret O di¬
umũ crucis illiꝰ sacramentũ. in qua
heret infirmitas. uirtus libera. est.
affiguntur uitia. erigunt᷑ trophea
Unde qͥdã sc̃s ait Consige clauis
a timore tuo carnes meas. ñ ferreiᷤᷤ
clauis. sed timoris &e fidei Uehemen¬
tior est enĩ uirtutis strictura: quã
pene Deniq perrũ cũ his usq in

Expanded text:
 quod non est creaturae corpus, hoc spiritus est: sed non confusus cum Patre et Filio Spiritus sanctus, verum et a Patre distinctus et mortis capax esse potuit sempiterna divinitas: sed mortuus est secundum carnem CIn eo utique mortuus, quod suscepit ex Virgine: non in eo, quod habebat ex Patre; in eo enim mortuus, in quo crucifcrucifigi, qui carnem et ossa non habuit: sed crucifixus est Dei Filius, qui carnem et ossa suscepit; ut in illa cruce nostrae carnis tentamenta morerentur. Suscepit enim quod non erat, ut celaret quod erat: celavit quod erat, ut tentaretur in eo, et redimeretur quod non erat; ut ad id quod erat, per id quod non erat, nos vocaret. 108. O divinum crucis illius sacramentum, 623 in qua haeret infirmitas, virtus libera est, affiguntur vitia, eriguntur tropaea! Unde quidam sanctus ait: Confige clavis a timore tuo carnes meas ; non ferreis clavis, ait, sed timoris et fidei: vehementior est enim virtutis strictura, quam poenae. Denique Petrum, cum usque in
Abbreviated transcription (Latin):
fȩtorem mortis aboleuit Ꝙ ideo apo¬
stolus ait Xp̃i enĩ bonus odor sumus
dõ utiq de spiritalib significans se lo¬
ritale significat ungentum Ergo un¬
intelligere uoluitt ungenti expressũ
liquet sine dubio qͦd ungentũ dicat᷑¬

Expanded text:
fetorem mortis abolevit. Et ideo Apofetorem mortis abolevit. Et ideo Apostolus ait: Christi enim bonus odor sumus Deo ; utique de spiritalibus significans se loritale signat unguentum. Ergo unintelligere volunt unguenti expressum liquet sine dubio quod unguentum dicat
Abbreviated transcription (Latin):
um letitiȩ dixit. ne creaturã putareᷤᷤ
Mei enĩ huiꝰmͦi natura ẽ. ut neqͣquã
naturȩ alterius humido misceatur.
letitia quoq ñ corpus ungit. s mn¬
tima cordis illuminat: sicut ꝓpħa
dixit Dedisti letitiã in corde meo
Ergo cũ laudat operã qͥ oleũ uellet
cũ creatura humidiore confundere.
qͥa cũ olei natura leuior sit ceteris.
residentib aliis eleuata secernitur:
quomͦ putant isti teterii caupones.
oleũ letitiȩ cũ ceteris creaturis sua
posse fraude confundi. cũ utiq non
queant incorꝑeis corꝑea. increatis cre¬
ata misceri: Ꝙ bene oleũ letitia e
dicitur quo unctus est. xp̃c. neq enĩ
usitatũ fuit ei oleũ & cõmune que¬
rendũ. quo aut uulnera curant᷑. aut
estus leuatur. cũ fomentũ uulnerũ
suorũ salus mundana non quȩreret.
nec refectionem corꝑis fatigati uirtꝰ
sempit̃na deposceret Nec mirũ si ha¬
bet oleũ letitiȩ. qͥ fecit exultare mori¬
turos. tristitia mundũ exuit. maiestate

Expanded text:
um laetitiae dixit, ne creaturam putares; olei enim hujusmodi natura est, ut nequaquam naturae alterius humido misceatur. Laetitia quoque non corpus ungit, sed intima 622 cordis illuminat, sicut propheta dixit: Dedisti laetitiam in corde meo . Ergo cum ludat operam, qui oleum velit cum creatura humidiore confundere: quia cum olei natura levior sit caeteris, residentibus aliis, elevata secernitur: quomodo putant isti deterrimi caupones oleum laetitiae cum caeteris creaturis sua posse fraude confundi; cum utique non queant incorporeis corporea, increatis creata misceri? 102. Et bene oleum laetitiae dicitur, quo unctus est Christus; neque enim usitatum fuit, ei oleum et commune quaerendum, quo aut vulnera curantur, aut aestus levatur: cum fomentum vulnerum suorum salus mundana non quaereret, nec refectionem corporis fatigati virtus sempiterna deposceret. 103. Nec mirum si habet oleum laetitiae, qui fecit exsultare morituros, tristitia mundum exuit, moestae
Abbreviated transcription (Latin):
in cordib nr̃is diumnȩ cernimꝰ pulchri¬
tudinẽ ueritatis. & distantiã creatu¬
re diuinitatisq cognoscimus. ut opuᷤ
segreget ab auctore: Aut de qua cre¬
atura ds̃ ita locutus est. qͦd aut do¬
minationes aut potestates effundat
Neq enĩ nos caꝑe possumꝰ plenitudinẽ
sp̃s scĩ s tantũ accipimus qͣntũ de
suo arbiter nr̃ ꝓ sua uoluntate dimi
serit Sic̃ enĩ dĩ filius ñ rapinã arbitra¬
tus est ẽẽ se ȩqualem dõ. s semet ipsũ
exinaniuit. ut nos eũ nr̃is animis per¬
ciꝑe possemꝰ. exinaniuit autẽ. ñ quod
ipse eẽt uacuus suȩ plenitudinis. sed
quo mͥ qui plenitudinem eiꝰ sustinere
ñ possem ꝓ eo qͦd caꝑe possem infun¬
deretur. ita etiã de sp̃ũ sc̃o pater se
dicit effundere suꝑ omnẽ carnem
Non enĩ totũ effudit. s qͦd effudit.
om̃ib abundauit Supra nos gͦ ef¬

Expanded text:
n cordibus nostris, divinae cernimus pulchritudinem veritatis, et distantiam creaturae divinitatisque cognoscimus, ut opus segregetur ab auctore? Aut de qua creatura Deus ita locutus est, quod aut Dominationes aut Potestates effundat neque enim nos capere possumus plenitudinem Spiritus sancti, sed tantum accipimus, quantum de suo arbiter nDei Filius non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit , ut nos eum nostris animis percipere 620 possemus: exinanivit autem non quod ipse esset vacuus suae plenitudinis; sed quo mihi qui plenitudinem ejus sustinere non possem, pro eo quod capere possem, infunderetur: ita etiam de Spiritu sancto Pater se dicit effundere super omnem carnem; non enim totum effudit, sed quod effudit, omnibus abundavit. 93. Supra nos ergo ef
Abbreviated transcription (Latin):
dit Sienĩ sanguis hircorũ & tau¬
rorum. & cinis uitulȩ asꝑsus inqͥnatos
guentũ. qͥa oleũ letitiȩ nuncupatus ẽ¬
quo plurimarũ redolente copula gr̃a¬
rũ. uerũ illũ ds̃ omp̃s pat̾ unxit
pͥncipem sacerdotũ qͥ ñ ut aliĩ in tẏpo
unctus ex lege. ẜ & scd̃m legem unc¬
tus in corꝑe & in ueritate supͣ legem.
uirtute scĩ sp̃s ex patre plenus est
hoc est oleũ letitiȩ: de quo dicit ꝓpha
Unxit te ds̃ ds̃ tuus oleo letitiȩ p̃¬

Expanded text:
dit: Si enim sanguis taurorum et hircorum, et cinis vitulae aspersus inquinatos guentum, quia oleum laetitiae nuncupatum est, plurimarum redolente copula gratiarum: verum illum Deus omnipotens Pater unxit principem sacerdotum, qui non ut alii in typo unctus ex lege, sed et secundum legem unctus in corpore, et in veritate supra legem virtute sancti Spiritus ex Patre plenus est. 101. Hoc est oleum laetitiae, de quo dicit propheta: Unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae p
Abbreviated transcription (Latin):
ci potest Deniq gabrihel ipse missu
ad mariam. aue inqͥt gr̃a plena. spiri¬
talem utiq in ea declarans grãm. qͦd
Ego cȩlũ & terrã compleo. Si gͦ dñs
est qͥ celũ complet & terram. qͥs potest
sp̃m scm̃ iudicare dominationis & di¬
uinȩ potestatis exortem. qui repleuit
orbem & qͦd ultra totũ orbem est. reple¬
uit iħm mundi totius redemptorem:
Scͥptũ est enĩ Iħc autẽ plenus sp̃ũ scõ
regressus ẽ ab iordane. Quis gͥ alius
nͥ qui eiusdẽ plenitudinis. cõplentem
om̃ia possit implere: S ne hoc scdm
carnem dictũ obiciant. qu̾aqu̾a pluᷤ
unus ille qũã om̃s de cuius carne exi¬
bat uirtus ut ssanaret om̃s. tam̃ sicut
dñs complet om̃ia ita etiã de sp̃ũ lec̃¬

Expanded text:
ci potest. Denique Gabriel ipse missus ad Mariam: Ave, inquit, gratia plena; spiritalem utique in ea declarans gratiam, quEgo coelum et terram compleo . Si ergo Dominus est, qui coelum complet et terram; quis potest Spiritum sanctum judicare dominationis, et divinae potestatis exsortem, qui replevit orbem, et quod ultra totum orbem est, replevit Jesum mundi totius redemptorem? Scriptum est enim: Jesus autem plenus Spiritu sancto, regressus est ab Jordane . Quis igitur alius nisi qui ejusdem esset plenitudinis, complentem omnia posset implere? 87. Sed ne hoc secundum carnem dictum objiciant; quamquam plus unus ille, quam omnes: de cujus carne exibat virtus, quae sanaret omnes: tamen sicut Dominus complet omnia, ita etiam et de Spiritu lec
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Ualeriano. ambrosio.
Ensebio. Limenio anemio. Saumo.
abundantio artemio. Constantio. Insto
Filastro. Constantio. Cheodoro. Alma¬
chio. Dõmnino. dmantio. Maximo fẽ¬
lice. B asiliano. Numicho. Ianuario.
Proculo. Heliodoro. Iomno. felice. Ex¬
superantio. Diogene. Maximo. Mace
domo. Cassiano. Marcello . &. Eustachio
acta tractauimꝰ. Ꝙ qm̃ tanta sacri¬
legia a parte Palladii &e Secundiani.
nr̃is aurib ingeruntur: ut difficile quisq
credat tã aperte eos blasphemare potuis¬
se. uel nequa ipsi calliditate dicta sua post¬
ea negare conentur. licet de tantorum
sacerdotũ testificatione dubitari ñ que
acta. ut unusquisq professionẽ suã ne¬
gare ñ possit. Qd igitur uobis sc̃i iiri
tationes nr̃e ex re firmande st̃. scrip¬
chaconus recitaint.

Expanded text:
tis Valeriano, Ambrosio, Eusebio, Limenio, Anemio, Sabino, Abundantio, Artemio, Constantio, Justo, Philastro, Constantio, Theodoro, Almachio, Domnino, Amantio, Maximo, Felice, Bassiano, Numidio, Januario, Proculo, Heliodoro, Jovino, Felice, Exsdonio, Cassiano, Marcello et Eustathio acta tractavimus: et quoniam tanta sacrilegia a parte Palladii et Secundiani nostris auribus ingeruntur, ut difficile quisque credat tam aperte eos blasphemare potuisse; vel ne qua ipsi calliditate dicta sua postea negare conentur, licet de tantorum sacerdotum 787 testificatione dubitari non queacta; ut unusquisque professionem suam negare non possit. Quid ergo vobis, sancti viri, tationes nostrae ex re firmandae sunt scripaconus recitavit
Abbreviated transcription (Latin):
foi. Salomon clixit. eo quod om̃ipͥs &
specĩlator sit om̃nĩ. sicut lectũ esse in
he eũ de patris filiiq consortio. Sed
si detrahere uolueris: celũ supra te uer¬
ti indebis. quia uirtus eoꝵ om̃is ab
spũ ẽ. Si detrahere uolueris. in dm̃
tibi prnis mittenda est manus. quia
deus sp̃s est. Sed quomodo detrahes
eum. qui. alta scrutatur deipᷤᷤ¬

Expanded text:
 Salomon dixit, eo quod omnipotens et speculator sit omnium, sicut lectum esse in he eum de Patris Filiique consortio. Sed si detrahere volueris, coelos supra te reverti videbis; quia virtus eorum omnis ab Spiritu est . Si detrahere volueris, in Deum tibi prius mittenda est manus; quia Deus Spiritus . Sed quomodo detrahes eum, qui alta scrutatur Dei
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ uisio. una p̃ceptio. una maiestas.
sixus. qui natus est de sp̃u sc̃o & uir¬
gine maria u ͦ Qina non alt̃ xp̃s sed
unus est n ante secula ex patre. ut
dĩ filius natꝰ. & in scło ut homo car¬
nis assũptione generatus.x.xiiii.¬
id autẽ clicã quia sicut pater
&r filius. ita etiã sp̃s ĩmaculatꝰ ẽ.

Expanded text:
igitur visio, una praeceptio, una majestas. fixus, qui natus est de Spiritu sancto ex virgine Maria? Quia non alter Christus, sed unus est: et ante saecula ex Patre, ut Dei filius natus; et in saeculo, ut homo carnis assumptione generatus. 169. Quid autem dicam, quia sicut Pater et Filius, ita etiam Spiritus immaculat
Abbreviated transcription (Latin):
licet in patre filioq cognoscere¬
& scõ spũ. Nam pleriq dicunt patrẽ
dm̃ ab isaia hoc tẽpore uisũ. Paulus sp̃m
dixit. lucas probaiit: iohannes ȩuangłista
ad filiũ rectulit. Sic enĩ scriptũ ẽ de
filio. Hȩc locutus ẽ iħc & abiĩt oe abscon¬
dit se ab his. Cũ autẽ tanta signa fecisse
corã eis non credebant in eũ. ut sermo
isaiȩ impleret᷑ quẽ chxit. Dñe quis cre

Expanded text:
iritu cognoscere. Nam plerique dicunt Patrem 699 Deum ab Esaia hoc tempore visum , Paulus Spiritum dixit, Lucas probavit , Joannes Evangelista ad Filium retulit. Sic enim scriptum est de Filio : Haec locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab his. Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum; ut sermo Esaiae impleretur, quem dixi
Abbreviated transcription (Latin):
dere. quia iterũ clixit isaias. Excecauit
oculos eoꝵ. & inchurauit cor eoꝵ ut ñ
uideant oculis & corde intelligant.
& conuertant᷑ & sanabo eos. Hȩc dixt
isaias. quando indit maiestatẽ eius.
or locutus est de eo. Ipsa uerba clixit
io hannes dixisse isaiã. &. maiestatẽ ei
filii apparuisse euidentissime reuela¬
uit: paulus aut̃. sp̃m hȩc clixisse memo¬
rauit. Unde igit᷑ ista chiuersitas: Si
uersitas quidẽ uerboꝵ non sensuuĩ est.
Nam licet chuersa dixerit. nullus er¬
rauit. quia & pater uidet᷑ in filio qui
dixit. Qui me uidet. uicdet & patrẽ.
Ꝙ̾ filiꝰ indet᷑ in sp̃u: quia sicut nemo
dicit dñm iħm nisi in sp̃u sc̃o. ita ñ
carnali oculo sed spiritali gr̃a xp̃s
uidet᷑. Unde & script᷑a ait. Surge qui
dorinis & exurge ã mortuis: & illuces¬
cet tibi xp̃s. & paulus cũ oculos perdi¬
disset: quomodo nisi in sp̃u xp̃m ui

Expanded text:
as: Excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum, ut non videant oculis, et corde intelligant, et convertantur, et sanabo eos . Haec dicit Esaias, quando vidit majestatem ejus, et locutus est de eo. 166. Ipsa verba dixit Joannes dixisse Esaiam, et majestatem ei Filii apparuisse evidentissime revelavit: Paulus autem Spiritum haec dixisse memoravit. Unde igitur ista diversitas? 167. Diversitas quidem verborum, non sensuum est. Nam licet diversa dixerint, nullus erravit; quia et Pater videtur in Filio, qui dixit: Qui me videt, videt et Patrem . Et Filius videtur in Spiritu; quia sicut nemo dicit Dominum Jesum nisi in Spiritu sancto ; ita non carnali oculo, sed spiritali gratia Christus videtur. Unde et Scriptura ait: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illucescet tibi Christus . Et Paulus cum oculos perdidisset, quomodo nisi in Spi