comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dus pupplicaretur.. ¶ quecumq
s̾uitus fundo debetur: om̃ib eius
ꝑtib debetur. ⁊ ideo qm̃uis ꝑticła¬
tim uenierit: om̃s ꝑtes s̾uitus se¬
quitur. ⁊ ira ut singuu fecte agãt:
ius sibi ẽẽ aror. si tñ fundo curi
suitus debetur certis regionib int̾

Expanded text:
dus publicaretur.Quaecumque seruitus fundo debetur, omnibus eius partibus debetur: et ideo quamuis particulatim uenierit, omnes partes seruitus sequitur et ita, ut singuli recte agant ius sibi esse eundi. si tamen fundus, cui seruitus debetur, certis regi
Abbreviated transcription (Latin):
me ⁊ titio fideiubeas. ¶ Eua ei
mea. łicti si mandem tibi ut
sub usuris crederes et qui m
remmeam mutuaretur. ¶Tu¬
a ⁊ auena: luti sitibi mandẽ
ut tico subuluris crederes. tr si
ut gñ usuris credetes: aliena

Expanded text:
me et Titio fideiubeas.Tua et mea, ueluti si mandem tibi, ut sub usuris crederes ei, qui in rem meam mutuaretur.Tua et aliena, ueluti si tibi mandem, ut Titio sub usuris crederes: quod si, ut sine usuris crederes, aliena
Abbreviated transcription (Latin):
pt engento ꝙ primlegio utetur. aut
dimundedn. ¶ Si quis societatem
ad em̾endii coierit. deinde res att̾ius
dolo u culpa empta non sit: ꝓ iocõ
ee accom constat. plane. si roicõ sit
adiectaꝰ Si intranium diemuẽte¬
nt. ⁊ dies sine n cmpa socui pretier:
cessabit acciopto socio. ¶ Item si ĩ
coem iͥnnim reficiendum impen
Sa sint pro sõcio ẽẽ accõm ad recipi¬
enos umptũ casitus ocri. ¶ Item¬
melascri. siuicimi. semipedes int̃
se ꝯtulernt ut ibi graticumꝑie¬
tem inter se edificarent. ad ronera
utͥusq sustinenda: deinde edifica¬
to ꝑiete: aiter in eum inmitu nõ
paciatur: prosocio agendum: ¶Idẽ
q siatream in mnine emint neof¬
socio accionem eẽ. ¶ Si ples sĩt
inter eosdem societates coite: ad õs
etatem profcus sit. łuci ad merces
ꝓꝑandas eos dunitarat sumptus
docietatimmputabit: qui meqmitẽ
impensi sunt. u̾iaticagͥ ⁊ m̾itori

Expanded text:
t exigendoque privilegio utetur aut dinium dedit. Si qui societatem ad emendum coierint, deinde res alterius dolo vel culpa empta non sit, pro socio esse actionem constat. plane si condicio sit adiecta "si intra illum diem veniret", et dies sine culpa socii praeterierit, cessabit actio pro socio. Item si in communem rivum reficiendum inpensa facta sit, pro socio esse actionem ad reciperandum sumptum Cassius Mela scribit, si uicini semipedes inter se contulerunt, ut ibi craticium parietem inter se aedificarent ad onera utriusque sustinenda, deinde aedificato pariete alter in eum inmitti non patiatur, pro socio agendum. idemque et si aream in commune emerint, nesocio actionem esse.Si plures sint inter eosdem societates coitae, ad omnes etatem profectus sit, ueluti ad merces emendas, eos dumtaxat sumptu‹u›m societati imputabit qui in eam ‹rem im›pensi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uictorem ⁊ beslitũ asian placũat᷑
ut locis empus peca uictoris. mo¬
num̃tafierent oꝑa ⁊ picta asiãni.
torcum certa qͣntitate recperet:
suꝑfluũ asian reciꝑet qui oꝑã
in societatem tulit: et pro soco

Expanded text:
Uictorem et Bellicum Asianum placuerat, ut locis emptis pecunia Uictoris monumenta fierent opera et peritia Asiani, tor cum certa quantitate reciperet, superfluum Asianus acciperet, qui operam in societatem contulit: erit pro socio
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq solu̾it. aut uter aut alt̃
ex hus desiit in ir natina eẽ. nicħ
rep̾e̾tet. id .n. remanẽbit in solutũ
quod suꝑest. ¶ fideiunior cumpaͣ¬
tiscitur ne abẽo pectunia p̾eiãtur
ꝑ inprud̾enciam soluit ꝯdice̾ sti-¬
manet obligatus ip̃e au ma excep
tõne tutus est. Nich̃ autem interes
fideiussor an h̃res eius exnfat solua¬
ꝙ si huit fideiussori reus ħres extitit᷑.¬

Expanded text:
utrumque soluerit, aut uterque aut alter ex his desiit in rerum natura esse, nihil repetet: id enim remanebit in soluto quod superest. Fideiussor cum paciscitur, ne ab eo pecunia petatur, et per imprudentiam soluerit, condicere stimanet otione tutus est. nihil autem interest, fideiussor an heres eius soluat: quod si huic fideiussori reus heres extit
Abbreviated transcription (Latin):
tat ⁊ idõ nec uolens quis reddere
potest. S hee inquio oͦꝑe reciput
esfimacõm. st interdum lz alino
p̃stemus: inquio aliud ꝯdicimus.
utputa fundum indebit̃ deor. ⁊
fructus ꝯdico. ut hominem indebi¬
tum. ⁊ hunc sine fraude modico
oistrarsti nẽpe ħ sotum refuoere
cebes quod ex pretõ hẽs . ł si merisꝰ sũp¬
tib precõtiorem hõm feci. non esti

Expanded text:
et ideo nec uolens quis reddere potest. sed hae, inquit, operae recipiunt aestimationem: et interdum licet aliud praestemus, inquit, aliud condicimus: ut puta fundum indebitum dedi et fructus condico: uel hominem indebitum, et hunc sine fraude modico distraxisti, nempe hoc solum refundere debes, quod ex pretio habes: uel meis sumptibus pretiosiorem h
Abbreviated transcription (Latin):
oroiss ꝯditiom non hebit. qr nͭ
accipientis facit.s suam rem dñs
existimaret᷑ se hrerem ẽẽ insulam
ħreditanam fusciss millo alio mͦ
qmͣ ꝑ retencõm inpensas serua

Expanded text:
m non habebit, quia nihil accipientis faceret, sed suam rem dominus existimaret se heredem esse, insulam hereditariam fulsisset, nullo alio modo quam per retentionem impensas seruar
Abbreviated transcription (Latin):
alsi parcem solui stichi. Idemts
isberacõ non coͣntingit. nil aũ qui¬
na utrique. aututrique ꝑtes stichi
bitum soluit quoub loco repeter
non . n existimatõm soluentis: eadẽ
ip̃es repeticõnis sequitur. Idem
Ludex si maie absolin ⁊ ab solutus fu¬
ni. utputa si pupillus sinetutoris

Expanded text:
s liberatio non contingit, nisi aut utrique quina aut utrique partes Stichi bitum soluit, quolibet loco repetet: non enim existimationem soluentis eadem species repetitionis sequitur. 28 Idemudex si male absoluit et absolutus suni, ut puta si pupillus sine tutoris
Abbreviated transcription (Latin):
incorupta. ager aũ retinebicur don̾
debita peccunia soluatur. ¶ Idẽ mar.¬
cest ait. si peccuniam debenfoleum
dedi płispreciz qiͣ plus debens. iaf cũ
iorem modum debens. suꝑfluumo¬
lei ẽẽ repetenoum ñtotum. ⁊ obħ
bicit si cum fuiroi ꝑł in deberetur qiͣtot:¬

Expanded text:
itur, donec debita pecunia soluatur.Idem Marcellus ait, si pecuniam debens oleum dederit pluris pretii quasi plus debens, uel cum iorem modum debens, superfluum olei esse repetendum, non totum et ob hoc adicit, si, cum fundi pars mihi deberetur, quasi tot
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oitit martius ñ teñi eum nͥ forte
inartificõ sint hce n iubente pr̃o¬
no ⁊alii edendes unt ssisolũit
officiaies᷑ de segatus: non potestꝰ
oitere. n eitu sõunt creditori cui
alfius ꝯtemplacõne soluitum est
natͣura ei deberẽtur. ¶ six aut
stichum ssipłatus souiam .u. qrͦ¬

Expanded text:
 dicit Marcellus non teneri eum, nisi forte in artificio sint hae enim iubente patrono et alii edendae sunt: sed si soluerit officiales delegatus, non potest condicere neque ei cui soluit creditori, cui alterius contemplatione solutum est natura ei debentur.Si decem aut Stichum stipulatus soluam quinq
Abbreviated transcription (Latin):
fit. Si uero il non defendat: ⁊̃ de¬
bĩtu᷑m solutum repẽtipot. ¶Lib.¬
tus cum seꝑutaret operas patrono
cebere souit ꝯdicere eum ñ posse:
qmͣuis putans se oblidatum soi¬

Expanded text:
it: si uero is non defendat, etiam debitum solutum repeti potest.Libertus cum se putaret operas patrono debere, soluit: condicere eum non posse, quamuis putans se obligatum so
Abbreviated transcription (Latin):
si emptor fundi dampnalxat ħre¬
oem suum ut uenditqrem nexu ũt¬
diti liberaret. mor uenditor igno¬
rans reratra doioit posse eum fun¬
oumouicere. Idemq ÷ ⁊ si debito¬
remtnum dam pͣnauit᷑ lsberare. ⁊
bitor si quid ignorau̾it ademptũ ei¬
ẽẽ pecculium: liberatuͣr. si scit ⁊ soi¬

Expanded text:
si emptor fundi damnaverit heredem suum, ut venditorem nexu venditi liberaret, mox venditor ignorans rem tradiderit, posse eum fundum condicere: idemque et si debitorem suum damnaverit liberare et bitor, si quidem ignoravit ademptum ei peculium, liberatur: si scit et so
Abbreviated transcription (Latin):
u̾is defuncta filia dos pͥeĩ resttiuatur
id actumter ꝯhentes intesugid ut lib̾¬
is suꝑstitib filia defũcta dos recinea¬
tur. nec seꝑabe porcõ dotis: adoit᷑ant enti
tã data si postea nͥl aliud ꝯuemat. Con¬

Expanded text:
is defuncta filia dos patri restituatur, id actum inter contrahentes intellegi debet, ut liberis superstitibus filia defuncta dos retineatur, nec separabitur portio dotis additamenti causa data, si postea nihil aliud conveniat. Con
Abbreviated transcription (Latin):
tter socerũ ⁊ get̾ium uenit ut li fi¬
lia mortua suꝑstitem annicurtũ fi¬
uum hũisset. dos ad unrum ꝑtinet.
ꝙ siuiuente net̃e faius obitset uit
cotis porcõmutore i m̃imo defũcta.
retineret. młr naufragio cũ aliin ⁊¬
tulo filio ꝑtit᷑. qr uiͣs mle uidebatur
ati mnr̃em infanͣtem ꝑiisle: uirum
partem dons retinere placuit ¶uir̃
dotem qm̃ exptõ filse nõie retinere
plotuit. si lapsꝰ erore ñ resmint.

Expanded text:
ter socerum et generum conuenit, ut, si filia mortua superstitem anniculum filium habuisset, dos ad uirum pertineret: quod si uiuente matre filius obisset, uir dotis portionem uxore in matrimonio defuncta retineret. mulier naufragio cum anniculo filio periit. quia uerisimile uidebatur ante matrem infantem perisse, uirum partem dotis retinere placuit. Uir dotem, quam ex pacto filiae nomine retinere potuit, si lapsus errore non retinuit,
Abbreviated transcription (Latin):
rex ouob dnis uno sciente ⁊ arc̃o
ignorante suus deliquro. si ante
cum aitero qui nestiebat accũ sit
⁊ noxe dederit s̾uum. iquum ÷ us¬
lisumi hominis dedicone art̃m qͦ¬
libari. gͥ agetur ⁊ cum aitero. ⁊ si
quid ampliuis ÷ in dampni ꝑsepi¬
cõne conseqͣsuetur. compitato p̃ci¬
o hominis noxe dediti. ipsi tñ inter
tͣitit nonͣ to ius pͣtem ferat: Set
ꝑtem ẽius qͣñti serinis:. sic ⁊ siarcer
aliquid prestrtit ens ꝑtem fieri  il¬
liro iniquũ ÷ eum qui iuisit s̾uũ
facere conseqin auqiud a socis. cum
tex suo dencto damp aum paciatur

Expanded text:
ex duobus dominis uno sciente, altero ignorante seruus del‹i›quit, si ante cum altero qui nesciebat actum sit et noxae dediderit seruum, iniquum est uilissimi hominis deditione alterum q agetur et cum altero, et si quid amplius est in damni persecutione, consequetur computato pretio hominis noxae dediti. ipsi tamen inter titerit, non totius partem ferat, sed partem eius, quanti seruus est: sic et si alter aliquid praestiterit, eius partem fieri. illud iniquum est eum, qui iussit seruum facere, consequi aliquid a socio, cum ex suo delicto damnum p
Abbreviated transcription (Latin):
am. s per pretorem id consequar
ego dnis ꝓprietatis ut aut togat te p̃
tor pro estimacõne nsuss conferre
ad litis estimacõmaut usunit cede
minus eum s̾uum nolui detenoe¬
re detensio tĩbi ꝑmittenda ⁊ si dap¬
natus hõem tradas. aouersus me

Expanded text:
am: sed per praetorem id consequar ego dominus proprietatis, ut aut cogat praetor te pro aestimatione usus fructus conferre ad liti‹s› aestimationem aut usu fructu cedeis eum seruum nolui defendere, defensio tibi permittenda est, et si damnatus hominem tradas, et aduersus me
Abbreviated transcription (Latin):
qemi em̃dare. autu̾bis. aut fus¬
tium castigõne ¶Obseruare itaz
euno. ut sit ordo aliquif postulã
ne fortedum bonori postulantium
datur ⁊ improbitati icedit neis¬
otres dessõtasua nonꝑferent. qrau
oitos: aduocatos sibiprospexerũt
aduocatos quo petenitib debebit᷑ in¬
dulgere plĩnz feminis łpupillis
⁊ at debilib. ⁊ hiis qui suementis¬
compotes non sunt: siquis eis pecat
ł si nemosit quipetat: uitro eis dare.
tebit ei aduocanmdare.¶ Deterum ⁊¬
cie preest: spectat. si quis tam ĩpu¬
denter se gerat ut om̃s metuant ad¬
u̾sꝯ eum aduocacõm susciꝑe. qͣue ⁊̃ p̾¬

Expanded text:
em emendare aut uerbis aut fustium castigatione. Obseruare itaque eum oportet, ut sit ordo aliquis postulatine forte dum honori postulantium datur uel improbitati ceditur, mediocres desideria sua non proferant, qui aut te positos aduocatos sibi prospexerunt. Aduocatos quoque petentibdulgere, feminis vel pupillis vel alias debilibus vel his, qui sue mentimentis non sunt, si quis eis petat: vel si nemo sit qui petat, ultro eis dare dtebit ei advocatum dare. ceterum nciae praeest spectat, si quis tam impotenter se gerat, ut omnes metuant aduersus eum aduocationem suscipere. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
Deminisse oportebit usq ad aduent̃.
suctessoris: ommiia debere procon¬
sulem agere cũ sitimus ꝓcomu¬
latus. ⁊ utilitas ꝓuince exigat eẽ a¬
les explicent. gͦ usq in aduentum
successoris d nis dicere. ¶Legatum
suum ne añseͣ de ꝓuincia dimiite

Expanded text:
meminisse oportebit usque ad aduentum successoris omnia debere proconsulem agere, cum sit unus proconsulatus et utilitas prouinciae exigat esse ales explicent: ergo in aduentum successoris debebit ius dicere. Legatum suum ne ante se de prouincia dimittat,
Abbreviated transcription (Latin):
titisse. gm̃aon eum qui furienti
gladium porexit. siami nec hime
lege aquir. teneri: s in tc̃m. ¶ Ssl
guis de ponte auquem precipitairit
celsus ait siue ip̃o Pͣierit. aut⁊tinuo
subinsus sit aut iassatus ui flum¬
inis uictus ꝑierit. lege aquił. tem. ꝙ̃
admodum siquis puerũ saxo eli-¬
siiet. ¶ Procur ait simedicus s̃¬
itum imꝑite secau̾it uł exiocato

Expanded text:
emadmodum eum qui furenti gladium porrexit: nam nec hunc lege Aquilia teneri, sed in factum.Sed si quis de ponte aliquem praecipitauit, Celsus ait, siue ipso ictu perierit aut continuo submersus est aut lassatus ui fluminis uictus perierit, lege Aquilia teneri, quemadmodum si quis puerum saxo inlisisset.Proculus ait, si medicus seruum imperite secuerit, uel ex locato
Abbreviated transcription (Latin):
prebuit. s iege aquilia is demum teni
uisusz: qui aobibita ui ⁊ quasi ma
nu mortis cãmpteburãec tracta inide¬
licet interpretatõne uocis a ceden oo
⁊ a cede. Ruisus aquił̃ legeten̾i existim¬
anoisunt non solum qui ita mnĩne-¬
tasient ut contestir uita priuarent.
aliquem uita excessurum. Igtut s
eundem ꝙ alius ex interuasio ncaꝑ
tuslerit ut maturius interficeretir
qͣm ex priore uulnere moriturus
fuerai statuenoum ÷ utrumq es¬
rum lege aquiliaten scoq conseq

Expanded text:
emum teneri uisus est, qui adhibita ui et quasi manu causam mortis praebuisset, tracta uidelicet interpretatione uocis a caedendo et a caede. rursus Aquilia lege teneri existimati sunt non solum qui ita uulnerassent, ut confestim uita priuarent, aliquem uita excessurum. igitur seundemque alius ex interuallo ita percusserit, ut maturius interficeretur, quam ex priore uulnere moriturus fuerat, statuendum est utrumque eorum lege Aquilia teneri. Idque
Abbreviated transcription (Latin):
ane ur estiue . ⁊ que intualla longio¬
ra hẽat ꝑ auenum fundum ent. lice.¬
re fistulam suam ł fictilem ux cuiuᷤ¬
libi gñis in ruo ponere que a gm̃a¬
gri laciuis exprimet ⁊ ꝙ uellet ĩ riuo
facere liceret: oum ne domino predii

Expanded text:
anae uel aestiuae uel quae interualla longiora habeat per alienum fundum erit, licere fistulam suam uel fictilem uel cuiuslibet generis in riuo ponere, quae aquam latius exprimeret, et quod uellet in riuo facere, licere, dum ne domino praedii
Abbreviated transcription (Latin):
3.nec: in potestate tutoꝵ ⁊ finire
tuteiam ⁊ siostiticõm aparente
scam extinguere. ¶Et primum qͥ¬
dem excuciertoũ ertc mie facirita¬
tes pupilli suit: ⁊ enis qui adopta¬
re esi uoluit. ut estimetur ex oꝑaci¬
one eaꝵ ans alubris acopcõ posdit
pupulo intelligi. ¶ sem̃cuiꝰ utte
sit is qui uelit pupillũ redige ꝑu¬
pillum in tamiliam suam. ¶ Ger¬
tio trꝰ demiũ etatis sit. ut estutiet᷑
an melius sit de lib̾is procreandis
cogitare eum qͣm ex auena fami-¬
lia q̃mqm̃ redigere in pot̾atẽ suam.
Pretea uidenoum÷ annon debeat ꝑ¬
mita ei qui uel unum hebit uł płes
liberos acoptare alium. ne auten
iloꝵ quos ex iustis nuꝑtiis ꝓcre¬
quisq lireroꝵ obsegino ꝑiat sibi
aut qui acoptatus tuit miꝰ ꝑtici¬
pat ꝙͣ dignum erit eumꝯseqm.¬
¶INterdum ⁊ diciorem ꝑmidatur ad̃¬
optare pauꝑiori siuite eius sobri¬
etas clarasit. ux affectõ honesta nͦ
incognita. ¶ Satudacõ aui in hiis tã¬
sib datiꝰ soiet .  Darcest¬

Expanded text:
et in potestate tutorum et finire tutelam et substitutionem a parente factam extinguere. Et primum quidem excutiendum erit, quae facultates pupilli sint et quae eius, qui adoptare eum uelit, ut aestimetur ex comparatione earum, an salubris adoptio possit pupillo intellegi: deinde cuius uitae sit is, qui uelit pupillum redigere in familiam suam: tertio cuius idem aetatis sit, ut aestimetur, an melius sit de liberis procreandis cogitare eum quam ex aliena familia quemquam redigere in potestatem suam. Praeterea uidendum est, an non debeat permitti ei, qui uel unum habebit uel plures liberos, adoptare alium, ne aut illorum, quos iustis nuptiis procrequisque liberorum obsequio paret sibi, aut qui adoptatus fuit minus percipiat quam dignum erit eum consequi.Interdum et ditiorem permittetur adoptare pauperiori, si uitae eius sobrietas clara sit uel affectio honesta nec incognita.Satisdatio autem in his casibus dari solet. 18 Marcel
Abbreviated transcription (Latin):
cum filio põst ħ siue tum ꝑte agere i¬
stitint. excepcõe pcĩ ꝯuentisubmõue¬
br᷑. accõne autemde dote sͦi exꝑiatur:
seq̃tur qd̃ inpecuuo fuisse apparu̾̃it:
eo temꝑe quo dos ꝓmͣtebatur. utup

Expanded text:
cum filio post hac siue cum patre agere instituerit, exceptione pacti conuenti summouebitur: actione autem de dote si experietur, consequetur quod in peculio fuisse apparuerit eo tempore quo dos promittebatur: utique
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ab sentir negocia gessent l
ignorantis. tñ quictino utiliter ĩ
rem eius impeno̾̃it. uł ⁊ sp̃e se in rẽ
absentis alicui obligauit. ht̃eo no¬
mine altom. cta eocasuultro cit̾¬
q nastitur accõ que appellatur ne¬
gocioꝵ gestor. Et sane sicut equũ
is retinet: ira exdiuerso iustum÷
nõte iee atestei uł abfututume.¬

Expanded text:
Si quis absentis negotia gesterit licet ignorantis, tamen quod quid utiliter in rem eius impenderit vel etiam ipse se in rem absentis alicui obligaverit, habet eo nomine actionem: itaque eo casu ultro citroque nascitur actio, quae appellatur negotiorum gestorum. et sane sicut aequumis retinet: ita ex diverso iustum enomine vel abest ei vel afuturum
Abbreviated transcription (Latin):
uuis. tñ si ante dempnacom re¬
stituendi facuitatem has ꝯdẽp¬
nandum te nũi restituas. q res
tum. eum qui rem deposuit: sta¬
tim posse deponiti accõne agere. L̾
ᷝ ͥ. ip̃o dolo facere eum qui luscep̃:¬
T qũ repoicenti res ñ reddat᷑. ¶Mar¬
cellꝰ autem ait ñ semperunden pꝰ¬
se dolum facere eum qͥu i  epostẽ¬

Expanded text:
demnationem restituendi facultatem habeas, condemnandum te nisi restituas, quia res tum eum qui rem deposuit statim posse depositi actione agere: hoc enim ipso dolo facere eum qui suscepit, quod reposcenti rem non reddat. Marcellus autem ait non semper uideri posse dol
Abbreviated transcription (Latin):
pupitlum dolimal iam capacem
deposĩns agi posse si doumꝯ misit
llam ⁊ in qnͣtum locuplecõr fcus
interuenit. ¶ Sires deposita det̃¬
ior reddatur qͣmion redderetur a¬
⁊ gi deposiip̃t: cum .n. dec̾ior redda¬
tur potest dici doio malo redditatũ

Expanded text:
pud doli mali iam capacem deposueris, agi posse, si dolum commisit: nam et in quantum locupletior factus interuenit. Si res deposita deterior reddatur, quasi non reddita agi depositi potest: cum enim deterior redditur, potest
Abbreviated transcription (Latin):
uus iuscipere indebitur inlit̾emn
na fide siiret mͥ nũmos aticõ in¬
utuatus michi dedit ut eum ma¬
numittem: ⁊ manumist deditor
queretat q̃ m̃ de pesuuo ueniret:
dixi qmꝙͣ creditor eicom ht aĩtn

Expanded text:
detur, in litem nae fidei seruiret mihi, nummos a Titio mutuatos mihi dedit, ut eum manumitterem, et manumissi: creditor quaerebat, quem de peculio conueniret. dixi, quamquam creditor election
Abbreviated transcription (Latin):
ut dampnacõ sequatur. nam ⁊
si in diemur sub roicione debeat᷑
traudacomis causa non uidetur la¬
tita᷑re. tr ͣ sipt̃ iudicis iniuria cõ¬
d esnpnariso tidenissore destũ eotẽ¬
pe quo nicħ in petulio÷ teni put¬
conis: accipi posut ortũ sic accep¬
tus÷. ¶ Si crednorptem qui de pe¬
cuuio tenebatur heredem instituit
qͣ mortis tempus intaicroie rone
spectatur. ił̃iꝰ tempis petitiium
accipi pt̃. ⁊ idõ qua rõne si pꝰ acco¬
nemmͣ diccatam suus pecuniam ex¬
soluit. ñ mag̃ repetere pt: qm̃si¬

Expanded text:
ut damnatio sequatur: nam et si in diem uel sub condicione debeatur, fraudationis causa non uidetur latitare, tametsi potest iudicis iniuria condemnari. sed fideiussorem datum eo tempore, quo nihil in peculio est, teneri puttionis accipi possit, si tamen sic acceptus est. Si creditor patrem, qui de peculio tenebatur, heredem instituerit, quia mortis tempus in Falcidiae ratione spectatur, illius temporis peculium accipi potest et ideo, qua ratione, si post actionem dictatam seruus pecuniam exsoluerit, non magis repetere potes
Abbreviated transcription (Latin):
nam atcõm ꝓpofttam adͥusus eu.
extercebit. ¶si płes dolo feterint.
om̃s tenentur. s si unus p̃stiu̾t
penam: cet̾i ub̃̾antur cum nicħ
internt. ¶ Serui nõie ex hac cã¬

Expanded text:
nam actionem propositam aduersus eum exercebit.Si plures dolo fecerint, omnes tenentur: sed si unus praestiterit poenam, ceteri liberantur, cum nihil intersit.Serui nomine ex hac ca
Abbreviated transcription (Latin):
hercere qui impedit alim iudicõ¬
tr̃ iuditio fisti. ¶ fecisse aũ sista ꝑ
dolo .in. non tm̃ isputatur tut᷑.
qui suis manib ut ꝑ suos reti c¬
nũit: uet̾ qui alios qũo rogaũ
ut eum detinerent: ut ab ouce¬
rent ne iudõ sistat sũ scientes sũ
ignorantes ꝙͥ eent ud̃ ꝯminisce¬
rẽtu. ¶ solũ aũ .in. sic accipim¬

Expanded text:
ercere, qui impedit aliquem iudicio sisti.Fecisse autem dolo malo non tantum is putatur, qui suis manibus uel per suos retinuerit, uerum qui alios quoque rogauit ut eum detinerent uel abducerent, ne iudicio sistat, siue scientes siue ignorantes quid esset quod comminisceretur.Dolum autem malum sic accipim
Abbreviated transcription (Latin):
eũ pposuit. alioquin itrabñtes
oecipientur. ⁊ facilius hinma-¬
pp̃ utilitatem: Quid tñsi sic p̾
ceret p̾ponere. an ad huc iuliam
finge .n.⁊ nominatĩ eũ ꝓ hibu¬
isse ne ticio magr̃o utans. dicẽ
zoumtñerit eo uiz producendant
Autilitatemnauiganciũ: ¶sa¬
uem acciꝑe debemus sũ mari¬
nam suie fluuialem su in a¬
lieno stagno nauiget sũ sine¬
res em̃it utiles nauiganti. ł si qͥd
reticiende nauis cã ꝯtractum ux
impensũm ÷ ł si quid naute oꝑ¬
arum nõie petunit. ¶ Quod si
mutuam pecuniam suinserint
an eius rei nomine uideatur ges¬
qͣm̃s nĩamputo ueram. quid
.n.ss armairoam instruenda¬
ue nauemł nautas erbibẽdos
mutuatus ÷. Unde querit offili¬
us. si ad reficiendam nauem
muruatus nũmos ⁊ insuos u¬
sus ꝯuertit. an ineitertitorem
detur accio: ⁊ aic. si hac iege ac¬
cepit ut qĩ in nauẽ impeiiumꝰ.
mox mutauũt uoluntatatem
lem̾ excitorem. imputaturum
sibi cuͣr talem p̃posuit sꝙ si ab ĩ¬

Expanded text:
eum praeposu‹i›, alioquin contrahentes decipientur: et facilius hoc in magter utilitatem. quid tamen si sic ceret praeponere? an adhuc Iuliani finge enim et nominatim eum prohibuisse, ne Titio magistro utaris. dicendum tamen erit eo usque producendam utilitatem nauigantium.Nauem accipere debemus siue marinam siue fluuiatilem siue in aliquo stagno nauiget siue scheres emerit utiles nauiganti uel si quid reficiendae nauis causa contractum uel impensum est uel si quid nautae operarum nomine petent.Quid si mutuam pecuniam sumpserit, an eius rei nomine uideatur gesquam sententiam puto ueram: quid enim si ad armandam instruendamue nauem uel nautas exhibendos mutuatus est?Unde quaerit Ofilius, si ad reficiendam nauem mutuatus nummos in suos usus conuerterit, an in exercitorem detur actio. et ait, si hac lege accepit quasi in nauem impensurus, mox mutauit uoluntatem, teneri exercitorem imputaturum sibi, cur talem praeposuerit: quod si ab i
Abbreviated transcription (Latin):
michi actiõ adsisus eum qui cetlit mͥ
taiem suitutem ut in ꝑiẽtem eius ti¬
gra mmittere michi liceat suprace
am facere. superq eumꝑietem tace

Expanded text:
mihi actio adversus eum, qui cessit mihi talem servitutem, ut in parietem eius tigna inmittere mihi liceat supraqueam facere superque eum parietem c
Abbreviated transcription (Latin):
tus si sticbum manut᷑nsit ⁊ manu¬
misit. ⁊ postea qm̃ manumisit in ot
um᷑ a manumisto accipiat ne frus-¬
tra zuum ꝑdat. Idem.

Expanded text:
tus 'si Stichum manumiserit' et manumisisset, et posteaquam manumisit inoffium a manumisso accipiat, ne frustra seruum perdat. 27 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
ter uiuos hactñcontempłone ut ĩ
quartam hatur. potest diti in officõ¬
si grelam cefsare si qͣrtam in doͣt¬
cõm hr̃et. aut si minus hat. qdͣ deest
um bomi ai bnratu repleatur. aut
confĩi oportere id qũ donatũs. ¶ Si
qͣiͣs sl̃im non potut de mofficoso qnͣ
ad querelam a dmissus: ꝓ ꝑte recĩõe

Expanded text:
contemplatione, ut in quartam habeatur: potest dici inofficiosi querellam cessare, si quartam in donatione habet aut si minus habeat, quod deest uiri boni arbitratu repleatur: aut certe conferri oportere id quod donatum est. Si quis, cum non possit de inofficioso queri, ad querellam admissu
Abbreviated transcription (Latin):
ignoret actor qua ex ꝑte aou̾sartꝰ
oefucto heres extiu̾it interdũplus
petendo: aliquid damp̃ni ienciat
Int̾rogatoriis aũãcconib hodie ñ.
utimur. qr nemocogitur añ iuom
desuo iure᷑ aliquid r dere. nõ mi¬
nꝰ freq̃ntantur. ⁊ in distuetudem
abierunt. s tm̃modo ad probões
litigatorib sufliciũt eaque au
ut in hereditatib ł in anis rebus

Expanded text:
ignoret actor, qua ex parte adversarius defuncto heres exstiterit, interdum plus petendo aliquid damni sentiat. Interrogatoriis autem actionibus hodie non utimur, quia nemo cogitur ante iudicium de suo iure aliquid respondere, ideoque minus frequentantur et in desuetudinem abierunt. sed tantummodo ad probationes litigatoribus sufficiunt ea, quae ab vel in hereditatibus vel in a
Abbreviated transcription (Latin):
ł qr detundoꝵ interestͣut heamt
duccessores. interest ⁊ uiuenciũ¬
sine precipitentur qm̃diu iuste
ueliberent. ¶Interdum int̾roga¬
lus quis an heres sit non cogi¬
tur R̾dere. utputasi controu̾¬

Expanded text:
 defunctorum interest, ut habeant successores, interest et viventium, ne praecipitentur, quamdiu iuste deliberant. Interdum interrogatus quis, an heres sit, non cogitur respondere, ut puta si contro
Abbreviated transcription (Latin):
psegursic ent accipienoum. ut ui¬
deatur dampnum mũrria datum:
qd̃ citm dampno inniriã acͣculerit.
nisi uli cogente: fũit fc̃mut celsus sgi¬
b̃cnta eum qui incendii arcendi gͣ¬
cia uicinas edes intercroit. nam hic
scri. cessare legis aquũ. accõm. iusto
n. metu ductus ne ad se ignis ꝑue-¬
nitet:uicĩnas edes intertroit ⁊ siue
ꝑuenit ignis siue antea extinctus ::
existimat legis aquilie accom ces

Expanded text:
sequi, sic erit accipiendum, ut uideatur damnum iniuria datum, quod cum damno iniuriam attulerit: nisi magna ui cogente fuerit factum, ut Celsus scribit circa eum, qui incendii arcendi gratia uicinas aedes intercidit: nam hic scribit cessare legis Aquiliae actionem: iusto enim metu ductus, ne ad se ignis perueniret, uicinas aedes intercidit: et siue peruenit ignis siue ante extinctus est, existimat legis Aquiliae actionem ces
Abbreviated transcription (Latin):
p̾gnantem fec̾it: ñ eẽtuũ s me̾ũ
quod natum:. ¶ De arbore queĩ
alienũ agrum transiata coaluit
⁊ raoices inmisit. uarus ⁊ nerna
utilem in rem accõmdab̾ant. sã
zi non dum toalinit: mea ẽẽ non
desim̃t. ¶Cumintem agatur.
si decorpore uemat enor autẽsit
oinuoca buio: recte hoc actumẽe uide¬
tur. ¶ Siples sint eiusdẽ nõis s̃ui. pu¬
ta plẽs errotes. nec appareat de quoac¬

Expanded text:
pregnantem fecit, non est tuum, sed meum quod natum est. Si arbor in alienum agrum translata coaluit et radices immisit, Varus et Nerva utilem in rem actionem dabant: nam si nondum coaluit, mea esse non desinet. Cum in rem agatur, si de corpore conueniat, error autem sit in uocabulo, recte actum esse uidetur. Si plures sint eiusdem nominis serui, puta plures Erotes, nec appareat de quo ac
Abbreviated transcription (Latin):
uit qͦ minꝰ petam soluat legis penã
paciati. ħ itauera pugo nisi quid
rographa tributoꝵ a debitore retro
solutoꝵ apudse depositahebat. uen¬
oidit meiioea lege ut siquid trib¬
utor nõte debitumẽet emptor sol¬
ueret. idẽ fundꝰ ob cãm eoꝵ tribu¬
toꝵ q̃iam soluta erant a rou̾ctore
q̃sitũ ÷ an ẽpti iudõ. ł aua accõe ẽp¬
torauenditore ꝯsequi p᷑sit ut soło¬
nũ sup̃icriptoꝵ cyrographa ei dẽ¬
qui ut mnstr̃a dequib queretur ex¬
hibeantur. ¶ Predium estimatũ
indotem a pre filie sue nõĩe datũ
obligatũ creditori deprehenditur: q̃
tinet cũ ab ea se filia abstimnss do¬
te ꝯtenta accõe ex emptoteneatur
nitut salariũ ꝙ debeatur ab illa
ꝑsona: ẽptor cederet. Quesit̃ : emp¬

Expanded text:
sit, quo minus pecuniam soluat, legis poenam patiatur. hoc ita uerum puto, nisi si quid rographa tributorum a debitore retro solutorum apud se deposita habebat, uendidit Maeuio ea lege, ut, si quid tributorum nomine debitum esset, emptor solueret: idem fundus ob causam eorum tributorum, quae iam soluta erant, a conductore est, an empti iudicio uel aliqua actione emptor a uenditore consequi possit, ut solutionum supra scriptarum chirographa ei denqui, ut instrumenta de quibus quaereretur exhibeantur.Praedium aestimatum in dotem a patre filiae suae nomine datum obligatum creditori deprehenditur: quatinet, cum ab ea se filia abstinuisset dote contenta, actione ex empto teneatur, nit, ut salarium, quod debeatur ab illa persona, emptori cederet: quaesitum est, emp
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝯtentus eo cum deferret fuit ꝙ¬
uis pupillus nonuideatur ꝑiura¬
ie. quia sciens fallere non udecir.

Expanded text:
qui contentus eo cum deferret fuit: quamuis pupillus non uideatur peierare, quia sciens fallere non uideatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Tdam nec ex iustis possõnib compe-¬
tur potsõm ut credat sedũmeẽ:¬
¶ Qui a pupillo emit probared tũtõ¬
ie auctore lege non probibente se
emisse. s ⁊ s decept̾us falso łutore

Expanded text:
um quibusdam nec ex iustis possessionibus competur possessionem, ut credat se dom. Qui a pupillo emit, probare debet tutore auctore lege non prohibente se emisse. sed et si deceptus falso tutore
Abbreviated transcription (Latin):
tore. ⁊ is nichomimis traoid̃it: ep¬
tõrem tũ ebitur pretor suie possede¬
at siue petatrem: s  contran
ouroitio empti ꝓcirrator emp̃to¬
ri prestitit: contrario iudicõ ma¬
dati consequetur. potest .n. fieri
ut emptori res auferatur ab eo
qui uenire mandauit. qr ꝑ igno¬
ranciam non÷ u̾ius excepcõne ꝙͣ̃
debuit opponere. ulim si non au¬
tor meus ex uoluntate tua uendi.¬

Expanded text:
et is nihilo minus tradiderit, emptorem tuebitur praetor. siue possideat siue petat rem. sed quod iudicio empti procurator emptori praestiterit, contrario iudicio mandati consequetur: potest enim fieri, ut emptori res auferatur ab eo, qui uenire mandauit, quia per ignorantiam non est usus exceptione, quam debuit opponere, ueluti: 'si non auctor meus ex uoluntate tua uendi
Abbreviated transcription (Latin):
senatoris filium. quor sna ꝟa÷
is: cuius p̃ genatu motus ÷ añ¬
ꝙͣ iste naccͥetur. ¶Si quis ꝯ cep¬
tus quidem sit añ quam pr̃ eiris

Expanded text:
senatoris filium, quorum sentenis, cuius pater senatu motus est antequam iste nasceretur. si quis conceptus quidem sit, antequam pater
Abbreviated transcription (Latin):
in hus que dimmũt restituitur: s
sieum delegauit qui debitoreiꝰ non
tore intercestit mur̃ daturin eu
p̾stina accio ⁊ o̾iͣ ille prius ille ac-¬
ceptila cõne liberatꝰ ÷ qm̃ młr int̃¬
cessent. ¶Si ꝯuent cum debitore n
ut expͣmissorẽ daret ⁊ accepto ei lat̃¬

Expanded text:
on quae deminuit, restituitur. Sed si eum delegaverit qui debitor eius non tore intercesserit mulier, datur in eum pristina actio, etsi ille prius acceptilatione liberatus sit quam mulier intercesserit. Si convenerit cum debitore, ut expromissore
Abbreviated transcription (Latin):
una sit inttesuo. ꝓinde scd̃m banc
suam distinccõm in prima fideius¬
sione si tñ debitrx deiegata÷ excep¬
comei senato ꝯsulti marcetiꝰ ñ da¬
ret. s ꝯdempnata ut añ ꝯdempna-¬
cõm ꝯdicere utiꝙ ei: aquo delega-
gauit namhꝰ ipi ͣpetit ꝯdc̃o. qmad̾¬

Expanded text:
nde secundum hanc suam distinctionem in prima visione, ubi quasi debitrix delegata est, exceptionem ei senatus consulti Marcellus non daret: sed condemnata vel ante condemnationem condicere utique ei a quo delegatagaverit: nam hic ipsi competit cond
Abbreviated transcription (Latin):
qr sisunt tundi. tñ tsi ad eam rẽ
ꝯꝑata sũt Inst̾quilinio aũ distĩc¬
ciotrebatii probata usiquid st̃¬
sequetur. siuendendi: uenditore
nisi auud actũ÷ nec intest in sta¬

Expanded text:
 sunt fundi, tametsi ad eam rem comparata sunt. in sterculino autem distinctio Trebatii probanda est, utsequatur. si vendendi, venditorem, nisi si aliud actum est: nec interest, in sta
Abbreviated transcription (Latin):
tubero ait suste colonꝰ dampti de¬
cogere posse uenditorem ut ex ioca¬
to cumcolono exꝑtatur. ut quie¬
quid tint ⁊setutus: emptori red¬
datur. ¶ Edib distractis ⁊ iegatis

Expanded text:
Tubero ait, si iste colonus damnum decogere posse uenditorem, ut ex locato cum colono experiatur, ut quidquid fuerit consecutus, emptori reddat. Aedibus distractis uel legatis
Abbreviated transcription (Latin):
plumbea. ꝓutealta. oꝑcula puteoꝵ
ep̃itonea fistulis aplumblata ai
quetera ntinentur. qm̃uis nsint af¬
que ex edificio detracta sunt ut repo¬
tiantur edifitii sunt. at que pata
sunt ut imponantur: non sune
edificii.ꝓali quo queuenee cã ꝑa¬
tisunt añqͣm collocentur fundi
tĩsunt. s qui eremptiꝰ dlt hac

Expanded text:
plumbea, putea, opercula puteorum, epitonia fistulis adplumbata aut quae terra continentur, quamvis non sint adfsse. Ea, quae ex aedificio detracta sunt ut reponantur, aedificii sunt: at quae parata sunt ut imponantur, non sunt aedificii. Pali, qui vineae causa parati sunt, antequam collocentur, fundi non sunt, sed qui exempti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmo sar hr̃e me a uob̾ auri põdo
plus m̃muex ⁊ discos duos. sac¬
tuium signatũ. ex tuib debetis
t̾n .x. quos ap̃ticium deposuistis.
Ite preter quos trophinati .x. Itẽ
cauconi tuint. ⁊ postea nutia denũ¬

Expanded text:
m. Habere me a uobis auri pondo plus minus decem et discos duos, saccum signatum: ex quibus debetis mihi decem, quos apud Titium deposuistis: item quos Trophimati decem: item cautionem contulit, et postea nulla denu
Abbreviated transcription (Latin):
cone depeculto petãm petentam.
uint cetius tandidus Pceuor.
adpaccium togaciañ epłam scrip¬
sit inhec ũta intra scripta. cecii¬
facio ad ratiumtulam meam eos
ꝑuemisie. quio ut pris prospiciam
neuacuitibi sint .i. ut usuras eoꝵ
accipias: cure heto. quesitum ÷¬

Expanded text:
. Quintus Caecilius Candidus ad Paccium Rogatianum epistulam scripsit in uerba infra scripta: 'Caecilifacio ad ratiunculam meam ea peruenisse: quibus ut primum prospiciam, ne uacua tibi sint: id est ut usuras eorum accipias, curae habebo'. quaesitum
Abbreviated transcription (Latin):
certõrare nec fec̾it cumpossz qͣui e
cipare. ¶ Pomponius adrecit ex
hiis cãis ex quib in ie pecculiari fi¬
liifam̃ restitinuntur. posse ⁊ prẽm
qĩ ħredem nõie filii post obitum
eius impetr̃e cognicom. si autem
filiusfam̃ sit qui castiense pecculi¬
um hãt. ꝓculdubio ex hiis que ad
tastrense pecculiũ spectant: m̃m̃
restituerous erit qͣĩ in ꝓprio patri¬
monio cãp̃tus. ¶ Seruus autem

Expanded text:
i eucipare. Pomponius adicit ex his causis, ex quibus in re peculiari filii familias restituuntur, posse et patrem quasi heredem nomine eius impetrare cognitionem.Si autem filius familias sit, qui castrense peculium habeat, procul dubio ex his, quae ad castrense peculium spectant, in integrum restituendus erit quasi in proprio patrimonio captus.Seruus autem
Abbreviated transcription (Latin):
slisfrtũs fũit legatus. ⁊ sit ager
hactenus ut posse: ne ex eouẽdat.
¶nisi forte salicci enuł siie paia¬
ris u arundineti: ususfccus sit
legatũs. tuon ⁊ uendetepotest.
siam ⁊ trebatius scri. siłuam cedu.¬
am ⁊ arundinetũ: posse fructua¬
rium cedere aicut paterfam̃ solebaͣt¬
t silua ceduã pedamta ⁊ tamos mõ¬
ex arbore usuftg̃uariũ sumptu-¬
tum. Ex noncedua: in runcasu-¬
ipturum dum ne fundũ dece-

Expanded text:
sus fructus fuerit legatus et sit ager,hactenus uti posse, ne ex eo uendat, nisi forte salicti ei uel siluae palaris uel harundineti usus fructus sit legatus: tunc enim et uendere potest. nam et Trebatius scribit siluam caeduam et harundinetum posse fructuarium caedere, sicut pater familia silua caedua pedamenta et ramos ex arbore usufructuarium sumpturum: ex non caedua in uineam sumpturum, dum ne fundum dete
Abbreviated transcription (Latin):
ta ÷ se filium ideo alere nt aut ip̃m aut
tutores eius ꝯuennes pone ꝑegre prem
eius abiisse ⁊ mĩem dum in prĩam reũ¬
titur tam filium qm̃ filiam eius exhib¬
uisse in qua sp̃e ⁊̃ in ip̃m pupillum neg̃.¬

Expanded text:
alere, ut aut ipsum aut tutores eius conueniret? pone peregre patrem eius obisse et matrem, dum in patriam reuertitur, tam filium quam familiam eius exhibuisse: in qua specie etiam in ipsum pupillum neg
Abbreviated transcription (Latin):
ib Creditor ob iofci ao restitͥueno uroioo
re⁊ qd̾ de pignore dato redoitu. eum uide¬
atut uii suum uenoioisie ntenebitir.¬
Ignorante ungine. m̃r a sponso filie reᷤᷤ
donatas suscepit. t mandati uł depõi-¬

Expanded text:
 creditor ob id factum ad restituendum iudicio, quod de pignore dato redditur, cum uideatur ius suum uendidisse, non tenebitur.Ignorante uirgine mater a sponso filiae res donatas suscepit: quia mandati uel deposi
Abbreviated transcription (Latin):
redes aue alurĩta p̃stita nepoti. sͦẜde¬
bastur aluiam une pietatis de suo p̃sti¬
tisse Nlec naut desiderasse ut gecer᷑nerẽ¬
tui alim̃ta aut decreta eẽnt. pret̾ẽa ꝯ¬
stitut᷑ ẽẽ dicebatur ut si mr̃ aliusi nõ
poss alim̃ta que pieͣtate cogente de su¬
o p̃stitus repetere. Ex qͣrio d icebatur
tunc b̃ recte dici cum de suo alu̾isse m̃r
ꝓbaretur. At in ꝓpͣosito auiam que ne

Expanded text:
redes auiae alimenta praestita nepoti. respondebatur auiam iure pietatis de suo praestitisse: nec enim aut desiderasse, ut decernerentur alimenta, aut decreta essent. praeterea constitutum esse dicebatur, ut si mater aluisset, non posset alimenta, quae pietate cogente de suo praestitisset, repetere. ex contrario dicebatur tunc hoc recte dici, ut de suo aluisse mater probaretur: at in proposito auiam, quae ne
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ si quis cenaculariam extertẽs
modicũ sibi hospitium tetinint
resrouum locauit plurm omneste¬
nebuntur quasi mh cenaculo ha¬
bitantes unde deiectum effulum ue
¶Interdum tamen quͣoo sine capcõ¬
ne actoris tiat. oportebit precorem
equitate motum ineum pocius da¬
re accionem ex ciius curbicuio ł ex¬
edra deiectum÷ licet plures in eode
cenacuio habitent. ꝙsi ex mebiano
cenatuio quioꝰ deiectum ait uenus ÷
omnes tenen. ¶Si horrearns aliꝙͥ

Expanded text:
am exercens modicum sibi hospitium retinuerit, residuum locauerit pluribus, omnes tenebuntur quasi in hoc cenaculo habitantes, unde deiectum effusumue est.Interdum tamen, quod sine captione actoris fiat, oportebit praetorem aequitate motum in eum potius dare actionem, ex cuius cubiculo uel exedra deiectum est, licet plures in eodem cenaculo habitent: quod si ex mediano cenaculi quid deiectum sit, uerius est omnes
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis manifestatur non om̃e quic¬
situm ut nocere posuit n solum
ꝓspicere pretorem ne poslit note.
nec spectamus ut noceat s om̃mo

Expanded text:
uerbis manifestatur non omne quidsitum est, ut nocere possit, hoc solum prospicere praetorem, ne possit nocere: nec spectamus ut noceat, sed om
Abbreviated transcription (Latin):
Sutio plures ouulo inters e cenacuio
bitent acciom eum solum datur
qui inhitarat eam ꝑtem unror effu¬
sumz. ¶Si quis gratuitas hĩtaco¬
nes ded̾it utb̃tis ⁊ clientib ⁊ uł suis
batius att. quod um:. ¶dem ef

Expanded text:
uero plures diuiso inter se cenaculo habitent, actio in eum solum datur, qui inhabitabat eam partem, unde effusum est.Si quis gratuitas habitationes dederit libertis et clientibus uel suis batius ait: quod u
Abbreviated transcription (Latin):
solidoꝵ .x. in fc̃m urom dabo. ¶ Si
s̾uus insciente domino fetisie dicet᷑
aut nore dedi iubero au estimom.
dium ꝑiculose positum ÷: ut nõ no¬
cerec. ¶ Ait precor ne quid in sub¬
grunda protectoue. hec uerba ne
quis ad omnes ꝑtinent inginimo

Expanded text:
um dabo. si seruus insciente domino fecisse dicetur, aut noxae dedi iubebo'.Hoc dium periculose positum esset, non noceret.Ait praetor: 'ne quis in suggr‹u›nda protectoue.' haec uerba 'ne quis' ad omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ liber ꝑisse dicetur intra annum
ꝗ do sciamus ex plurr desroerantibus
hanc accõm ei potissimui dan debere cũi
mͣtere t ł qui affmitate cognacõne¬
ue defunctum contingat. ez si libo
notitum sit ip̃i ꝑpetuo er accio. s si
auus uelit exꝑiri amniua er̃ hecat¬
io nec ⁊ heredib iure heteditario
comperit. quippe quod in corꝑe li¬
bero dampni datur iure berebitan¬
o tnsire ao suctores non d quasi ñ
sit dampnum peccumarum. slam
ex bono ⁊ equo oritur. ¶Pretora

Expanded text:
ntra annum do sciamus ex pluribus desiderantibus hanc actionem ei potissimum dari debere cuius interest uel qui adfinitate cognationeue defunctum contingat. sed si libero nocitum sit, ipsi perpetua erit actio: sed si alius uelit experiri, annua erit haec actio, nec enim heredibus iure hereditario competit, quippe quod in corpore libero damni datur, iure hereditario transire ad successores non debet, quasi non sit damnum pecuniarium, nam ex bono et ‹ae›quo oritur
Abbreviated transcription (Latin):
Itat ndecretum diui maiti mn ħͣ u̾ba
optim̃s ut si quas putas te hr̃e artẽ
tu uimputas eẽ solum si hões uulue-¬
rentur. Ulis s ⁊ tunc quociens quis ro
gõ debensͥ putat: ñ ꝑ iudicẽ reposcit
quisquis gͥ probatus mͥ fu̾it rem ulła
debitonis ut peccuniam deb̃itam ñ ab̃
ip̃o sibisponte datam sine ullo ur̃oice

Expanded text:
Extat enim decretum divi Marci in hec verba: Optimum est ut si quas putas te habere petitu vim putas esse solum, si homines vulnerentur? uis est et tunc, quotiens quis id, quod deberi sibi putat, non per iudicem reposcit. quisquis igitur probatus mihi fuerit rem ullam debitoris uel pecuniam debitam non ab ipso sibi sponte datam sine ullo iudice
Abbreviated transcription (Latin):
inquib dam calib ñ ꝓprietatis effes.¬
tũ optine uenit. unde sifitus u e
secut. postea pars atcelaque atre¬
uit uendicetur. inutequide ꝓprie-¬
taxs iudicate rei excepcom oustare.
in  frtus uero. non obstare scri. iuł  ana

Expanded text:
in quibusdam casibus non partis effectum optinere conuenit: unde si fundi uel secuta postea pars altera quae adcreuit uindicetur, in lite quidem proprietatis iudicatae rei exceptionem obstare, in fructus uero
Abbreviated transcription (Latin):
debert᷑ sattat ꝓmisit. an fideiꝰ¬
sorib eius exceptio detur puto
interẽe utr̃ ꝑ errorem saluda¬
errorem: danda est fideiussori¬
b excepcio. si ex ꝯuencõne: mi¬
nime dandam. samuat scribit
statut est ꝑ ignoranciam ꝓmis

Expanded text:
deberet, satisdato promiserit, an fideiudeberet, satisdato promiserit, an fideiussoribus eius exceptio detur. puto interesse, utrum per errorem satisdaerrorem, dandam fideiussoribus exceptionem: si ex conuentione, minime dandam. nam et Iulianusstatutum est per ignorantiam promis
Abbreviated transcription (Latin):
Etsiquis reicapitat añ ꝯdep¬
natu iudõ sist̾e señ ꝑotuit: mm̾¬
to huic ignostatur. ¶ rei capita¬
lis ꝯdempnatum acciꝑe debem᷑
qui morte exilio ne coħcitus est
dixit aliquis. q ͦ g ħexcepcio
fide iussorib eius ẽẽ ncͣcm. aut¬
ii forte in exilium salua ciuitate
fcus est. in ea causa eẽ ut excep¬
tõne uti noa ꝑossit. dampnato
.si. nondatur ¶plane si uin¬
tulis uł tustodia militari impe¬
ut excepcõne utatur. ¶ pret̾ea
si quis fumere dõmestico impedi¬
tus non uenit: dret ħ exceptio
dari. ¶ it si quis in seruitute
stetit: d exceptõe adiuuari. ¶ q̃¬
sitũ est an possĩt ꝯuenire ne ul¬
la exceptõ inꝑmissione de serta
iudõ sistendi causa obitiatur. ⁊
ant attillicinus ꝯuencom istan
ualere. s ego ꝯuen comistam¬
ita puto ualere si sp̃ałr tanse
excepcõmimi exp̃sse sint quib
a ꝓmissore sponte renunciatũ
est ¶ Item q̃ritur tum quis ĩia
dicio sistendi causa satis dare ñ

Expanded text:
et si quis rei capitalis ante condemnatus iudicio sistere se non potuit, merito huic ignoscitur: rei capitalis condemnatum accipere debemus, qui morte exilioue coercitus est. dixerit aliquis, quo ergo haec exceptio fideiussoribus eius ecessariam: aut si forte in exilium salua ciuitate factus est, in ea causa esse, ut exceptione uti non possit: damnato enim datur. plane si uinculis uel custodia militari impeut exceptione utatur.Praeterea si funere quis domestico impeditus non uenit, debet ei exceptio dari.Item si quis in seruitute stetit, debet exceptione adiuuari. Quaesitum est an possit conueniri, ne ulla exceptio in promissione deserta iudicio sistendi causa facta obiciatur: et ait Atilicinus conuentionem istam non ualere. ‹sed› ego puto coita ualere, si specialiter causae exception‹u›m expressae sint, quibus a promissore sponte renuntiatum est. Item quaeritur, si quis, cum iudicio sistendi causa satisdare non
Abbreviated transcription (Latin):
usenuand÷ ut infioris gͣous hões
ducant uxores eas qs̃ ꝑti quialtoris¬
sunt digititatis ducete iegib pp̃ dig
nitatem ꝓhibentur. at contra. ante¬
tedemtis gradus homines n possunt e¬
as ducere qs hiis quimfioris dignita¬
tis sũt ducere nomiicet. Idem.¬
rorime ꝯstitutũ dicitur. ut tũ quis li¬
bertam suam dux̾n uxorẽ qm̃ ex fi¬
dermisui cã manignisit uceat lib̾te
fuito eo. nuptias ittahere. puto. qr ñ
ent ferendus is qui ex necessitate ma¬
numisit: ñ suo arbittio. mãgis. n.
⁊debitam ub̾tatem p̾stitit: qͣmustũ¬

Expanded text:
st, ut inferioris gradus homines ducant uxores eas, quas hi qui altioris dignitatis sunt ducere legibus propter dignitatem prohibentur: at contra antecedentis gradus homines non possunt eas ducere, quas his qui inferioris dignitatis sunt ducere non licet. Mroxime constitutum dicitur, ut, cum quis libertam suam duxerit uxorem, quam ex fideicommissi causa manumiserit, liceat libertae inuito eo nuptias contrahere: puto, quia non erat ferendus is qui ex necessitate manumisit, non suo arbitrio: magis enim debitam libertatem praestitit qu
Abbreviated transcription (Latin):
cipacom ad ꝯptõdissoluta sit: idẽ iu¬
ns maneat Item pr̃is adoptiui mei
mr̃em aut m̃iteram. aut neptẽ ex

Expanded text:
cipationem adoptio dissoluta sit, idem iuris maneat. Patris adoptiui mei matrem aut materteram aut neptem ex
Abbreviated transcription (Latin):
deremid opus quod totũ aliene libe¬
talitatis głiam rep̃sentet. ꝙ sudõ re¬
peticõm etus pectẽ hre credunt ꝙ im¬
ꝑicra lapsi legis faicidie bñficiousi
nonsunt sciatt ignorantiam fcĩ
orerrantib ¶ Et licet mimitipifii

Expanded text:
totum alienae liberalitatis gloriam repraesentet. quod si ideo repetitionem eius pecuniae habere credunt, quod imperitia lapsi legis Falcidiae beneficio usi non sunt, sciant ignorantiam facti, sed errantibus'. Et licet municipum
Abbreviated transcription (Latin):
dete fã uero ignorantiã. ñ nocere.
uideamꝰ inquid in quib sp̃ebus
busdãtu cãis pp sexus infirmitatẽ
dictur ⁊ ideo sicubi not est delictũ
oriutis ignorancta ñ ledũtũt: hac
uid̾it subuenitur erut uideatur fi.
tiitone heres institutus nesciat
dies adicõnis non cedit ¶ S ⁊ fti igꝰ¬
noratitra tra dentũ cuiq nõ nocẽt
si ñ et sũma negligencta obitiatir

Expanded text:
cere, facti uero ignorantiam non nocere. uideamus igitur, in quibus speciebus ibusdam causis propter sexus infirmitatem dicitur: et ideo sicubi non est delictum, sed iuris ignorantia, non laeduntur. hac iderit, subuenitur ei, ut non uideatur filiias miles a commilitone heres institutus nesciat dies aditionis cedit. Sed facti ignorantia ita demum cuique non nocet, si
Abbreviated transcription (Latin):
uolentib a corumone dis ħ ciscuh
accõm consticii qua inter eos res
beditane distrouerentur. queqͥ
accio nicħominus ei quor ipo ru¬
de competit quisuam partennĩ
sibi tohererem eẽ. potest eum exclu¬
cere per hanc excẽpcomͥslinea re de
.qua agitur preuroitium heditati
non fiat. ꝙ si poslideat eam ꝑgem
ncet negetur ẽẽ toheres nou nocet
talis ercepclo quotit ut eo casuquo
nudex ipse apur quem hoc iudiciũ
agrtur cognoitat an coheres sit tn
nandus est.ip̃.

Expanded text:
uolentibus a communione discedere actionem constitui, qua inter eos res hereditariae distribuerentur. Quae quidem actio nihilo minus ei quoque ipso iure competit, qui suam partem non sibi coheredem esse, potest eum excludere per hanc exceptionem 'si in ea re, qua de agitur, praeiudicium hereditati non fiat'. quod si possideat eam partem, licet negetur esse coheres, non nocet talis exceptio: quo fit, ut eo casu ipse iudex, apud quem hoc iudicium agitur, cognoscat, an coheres sit: ninandus est.