comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd & nos umltis ire.  & ñ attendis qr tunc pͥmũ eccła nouello germine pullulabat. Niondũq in
ea fuerat cõpl&a illa ꝓph&ia. & ad orabunit eũ om̃s reges t̃rȩ : om̃s gentes seruient illi: quod utiq
tomagis impl&ur. tanto maiore utit᷑ eccła potestate : ut ñ solũ inuit&. s &iã coga
Hoctunc dñs significare uolebat : qͥ quã uis haber& magnã potestatẽ. pͥus tam̃ elegit cõm̃ cdare
humilitatẽ: Hoc & in illa conuiuii similitudine satis euident̃ ostendit: ubi misit ad inuitatos.
noluer̃: & ait seruo. Exi in plateas & incos ciuitatis. & pauperes & debiles & cecos &.
dos introduc huic: Qait seruus duo Factũ ẽ. ut imꝑasti: & ad huc locus ẽ. Et ait dns seruo Exi in uias¬
& sepes & cõpelle uitrare . ut impleat᷑ domꝰ mea. Uidenunc quẽ ad modũ debns qͥ pͥus uener̃ dictũ e
&iã compellendi Proinde qr oportebat eiꝰ iã uirib & magnitudine roborata &iã cõpelli homines

Expanded text:
Numquid et uos uultis ire? et non adtendis, quia tunc primum ecclesia nouello germine pullulabat nondumque in ea fuerat completa illa prophetia: Et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes seruient illi, quod utique quanto magis impletur, tanto maiore utitur ecclesia potestate, ut non solum inuitet, sed etiam cogahoc tunc dominus significare uolebat, qui quamuis haberet magnam potestatem, prius tamen elegit commendare humilitatem. hoc et in illa conuiuii similitudine satis euidenter ostendit, ubi misit ad inuitatos et uenire noluerunt; et ait seruo: Exi in plateas et uicos ciuitatis et pauperes et debiles et caecos et claudos introduc huc. et ait seruus doet saepes et compelle intrare, ut impleatur domus mea. uide nunc, quem ad modum de his, qui prius uenerunt, dictum est: s, ut essent uires etiam compellendi. proinde, quia oportebat eius iam uiribus et magnitudine roborata etiam compelli homines ad
Abbreviated transcription (Latin):
continuo subiunctũ ẽ. saturatis filus hoce. fructib quod euidentiꝰ dr̃ operib suis. Unde alibi
legit᷑. Ecce parturiuit in uisticiã concepit dolorẽ : & peperit inqͥtatẽ. & alibi. dein concupiscentia
ĩ conceperit : parit peccatũ Maligͦ filii mala opera cognosc:ͥnt᷑. & qͥ de absconditis dĩ ui

Expanded text:
continuo sub. iunctum est: Saturati sunt filiis, hoc est fructibus, quod euidentius dicitur operibus suis\'. unde alibi continuo sub. iunctum est: Saturati sunt filiis, hoc est fructibus, quod euidentius dicitur operibus suis\'. unde alibi legitur: Ecce parturiuit iniustitiam, concepit dolorem et peperit iniquitatem et alibi: Dein concupiscentia cum conceperit, parit peccatum. mali ergo filii mala opera, quibus cognoscuntur et qui de absconditis dei i
Abbreviated transcription (Latin):
exilis creliaen detra qua sic̃ agrũ suũ exolit pat̃ agricola: diuisi aut̃ inuita sua ide. hic iu ma¬
nifesto sic uidemꝰ seqr̃ autt̃ & dẽ absconditis tuis adimpl&us e. uent̃ eorũ. Uentrẽ posuit ꝓiti¬
tuorũ latentiũ ꝙ secrauis. Quod uͦ sequit᷑. Satuiatisunt portina. Iã quid mͥ ex hoc uidere t᷑
aperui .s quod alii codices habent. auerius habere ꝑhibentur. qr diligentia exemplaria ꝑac¬
centus notã eandẽ ubi greci ambiguitatẽ greco scribendi more dissoluunt. Obscurius ẽ. quidem: sed
tentiȩ uidet᷑ aptius conuenire. Quia enĩ dixerat & de absconditis tuis ad impl& us e.
uent᷑ eorũ: Quib ubis occulta dĩ iudicia significatas. Occulte qͥppe s̃ miseri &iã qͥ gaudent in malis
quos tradidit ds̃ in concupiscentias cordis eorũ. ue lut quereret᷑ unde possint cognosci qͥ in abscon
a dĩ adimpl&i sunt & responderet᷑ quod in eunangłi o dictũ ẽ. ex fructib eorũ cognosc&is eos

Expanded text:
ex illis crediderunt, de terra, quam sicut agrum suum excolit pater agricola, diuisi autem in uita sua, id est hic in manifesto, sicut uidemus. sequitur autem: Et de absconditis tuis adimpletus est uenter eorum, id est atentiumque secretis. Quod uero sequitur: Saturati sunt porcina, iam, quid mihi ei hoc uideretur, aperui. sed quod alii codices habent et uerius habere perhibentur, quia diligentiora exemplaria per accentus notam eandem uerbi Graeci ambiguitatem Graeco scribendi more dissoluunt, obscurius est quidem, sed electiori sententiae uidetur aptius conuenire. quia enim dixerat: Et de absconditis tuis adimpletus est uenter eorum, quibus uerbis occulta dei iudicia significata sunt — occulta quippe sunt miseris, etiam qui gaudent in malis, quos tradidit deus in concupiscentias cordira dei adimpleti sunt, et responderetur, quod in euangelio dictum est: Ei fructibus eorum cognoscetis eos,
Abbreviated transcription (Latin):
corporũ resurrectione rescripserã : ubi deusu m̃brorũ exorta erat questio Nunc gͦ & hocitsi & al¬
terũ alterius qr nec ipsã in manꝰ tuas ꝑuenisse conieti. eo quod iterũ utt̃ rogasti quedã quȩ iã me mea
respondisse lego & agnosco: s ista ꝑquẽ dixerĩ nescio. Scripta quippe caritatis tuȩ quib eã reddidi:
ꝑdens det̾ra quã eis dedisti disꝑtire eos ingentib quod& factũ e ed. cũ graui bello expugnati
atq subuersis int : Ilud aut̃ alterũ qͦ mͦ accipiendũ sit ñ mͥ occurrit. nisiq in cõparatione per¬
ditȩ multitudims eorã rebiquiȩ saluȩ faccȩ sunt: tiq in pancis aqͥb eos disꝑtiendos hocest

Expanded text:
haginem de corporum resurrectione rescripseram, ubi de usu membrorum exorta erat quaestio. nunc ergo et hoc misi et alhaginem de corporum resurrectione rescripseram, ubi de usu membrorum exorta erat quaestio. nunc ergo et hoc misi et alterum alterius; quia nec ipsam in manus tuas peruenisse conieci eo, quod iterum interrogasti quaedam, quae iam me in . ea respondisse lego et agnosco. sed istam per quem direxerim, nescio. scripta quippe caritatis tuae, quibus eam reddidi, perdens de terra, quam eis dedisti, dispertire eos in gentibus, quod et factum est eis, cum graui bello expugnati atque subuersi sunt. illud autem alterum quo modo accipiendum sit, non mihi occurrit, nisi quia in comparatione perditae multitudinis eorum reliquiae saluae factae sunt utique in paucis, a quibus eo
Abbreviated transcription (Latin):
cito nos diis exilarauit nunciantib litteris scitatistuȩ gras agensei qͥrecreat afflictos & buitules
nsolatur. & sinceritate cordis tui occasione filii & condiacomnr̃i rufini quȩ pximo
nunc rescripta ꝑsoluo: delitore ipponiensi Nãq ꝓfectuse : & appbo miscđiȩ consiliũ qd tͥ diis i
spirauit . mq insiuuare dignatus ẽ. Ipse & hoc adiuu& ipse prosper& qiã curã nr̃am ex magna
onibustuis: Littere sane uenerationis tuȩ ubi multa quesisti & querenda ã monuisti. & que reudo
docuistiadie ꝑuener̃ S quas ipse continuo rescripsi ꝑ homines eorumde᷑ . solatiorũ nrorũ sicut¬
tentiorib cõperr̃ ñ sunt redditȩ uenerationituȩ : In quib quidem quatenꝰ ad it̾ro
Ad ñ nulla me tam̃ respondisse. certus om̃ino sũ. & ideo ñ ad om̃ia: qr ut cito finirẽ. festinatio ꝑ latons
gebat. Simul&iã miserã sic̃ uisseras & illius epłȩ exemplũ quȩ tuȩ caritati apud car

Expanded text:
cito nos dominus exhilarauit nuntiantibus litteris sanctitatis tuae, gratias agens ei, qui recreat afflictos et humiles consolatur, et sinceritati cordis tui occasione filii et condiaconi nostri Rufini, quae proxima occurrit, nunc rescripta persoluo; de litore Hipponiensi namque profectus est. et adprobo misericordiae consispirauit mihique insinuare dignatus es. ipse et hoc adiuuet, ipse prosperet, qui iam curam nostram ex magna s sed etiam sanctis orationibus tuis.. Litterae sane uenerationis tuae, ubi multa quaesisti et quaerenda admonuisti et quaerendo docuisti, ad me peruenerunt. sed quas ipse continuo rescripsi per homines eorundem sanctorum solacentioribus comperi, non sunt redditae uenerationi tuae. in quibus quidem quatenus ad interad nonnulla me tamen respondisse certus omnino sum et ideo non ad omnia, quia, ut cito flnirem, festinatio perlatoris urgebat. simul etiam miseram, sicut iusseras, et illius epistulae exemplum, quae tuae caritati apud Cart
Abbreviated transcription (Latin):
uincat uolentẽ. qͥa malũ ÷ homini ut eũ ueritas uincat inuitũ. Nã ipsa uincat necesse ÷
gantẽ: siue confitentẽ. Daueniã siqͥd liberius dixi non ad contumeliãtu
ad defensionẽ meã. Presũpsienĩ de grauitate & prudentiatua : qui potes considerare
quantã mͥ respondendi necessitatẽ ĩmposueris. Aut si & hoc non rectefeci: & hinc da
uenũ. Huic scripturȩ ame dictatȩ & relecte : AUSͦTINͦ subscripsi. E¬

Expanded text:
uincat uolentem, quia malum est homini, ut eum ueritas uincat inuitum. nam ipsa uincat necesse esuincat uolentem, quia malum est homini, ut eum ueritas uincat inuitum. nam ipsa uincat necesse est sine negantem siue confitentem. da ueniam, si quid liberius dixi non ad contumeliam tuam sed ad defensionem meam. praesumpsi enim de grauitate et prudentia tua, quia potes considerare, quantam mihi respondendi necessitatem inposueris, aut. si et hoc non recte feci, et hinc da ueniam. Huic scripturae a me dictatae et relectae Augustinus subscripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut nos unũ sumꝰ. Igo ineis & tumme: ut sint consũmati in unũ. Uide qͦtociens dix̃. sinor
unũ sicut & nos unũ sumꝰ. Nusquã tam̃dix̃ ipsi & nossimꝰ unũ: sedsicut ego &tu sumꝰ unum
sic & ipsi in nob sint unũ : quiasicut illierant unius eiusdẽq substanciȩ & non participes
aut unũ simꝰ. nechoctam̃ dixit quia unã substanciuã patris & suã. & unã illorũ uolebat ostendere
Suutẽ dixisset ut tu a ipsi unũsitis. sicut &ego & tu unũ sumꝰ: uut ã tu & ego & ipsiunusimus.
sicut & ego & tu unũ sumꝰ: nemo nr̃m recusiret posse dici unũ s̃ & iã diuersas substancius.
Nunc autẽm uides quã non itasit: qͥa nonita dix̃. & sepe dicendo uehem̃t̃ cõm̃dauit qđ dixit.
lu multa. sed interim dehoc uno cogita deposito studio contentionis: ut h
ꝓpiciũ dm̃. Honenĩ bonũ hominis ÷ hominẽ uincere : sedbonũ ẽ. homini ut eũ ueritas

Expanded text:
unum. uide, quotiens dixit \'sint unum, sicut et nos unum sumus\'. nusquam tamen dixit ipsi et nos sumus unum\' sed \'sicut ego et tu sumus unum. sic et ipsi in nobis sint unum\', quia, sicut illi erant unius eiusdemque substantiae, quos etiam aut, unum simus; nec tamen hoc dixit, quia unam substantiam Patris et suam, et unam illorum volebat ostendere. Si autem dixisset, Ut tu et ipsi unum sitis, sicut ego et tu unum sumus; aut, Ut tu et ego et ipsi unum simus, sicut ego et tu unum sumus; nemo nostrum recusaret posse dici, Unum sunt, etiam diversas substantias. Nunc autem vides quam non ita sit, quia non ita dixit, et saepe dicendo vehementer commendavit quod dixit. . sunt enim et alia multa; sed interim de hoc uno cogita deposito studio contentionis, ut habeas propitium deum. non enim bonum hominis est hominem uincere, sed bonum est homini. ut eum ueritas
Abbreviated transcription (Latin):
augͥtinũ uincat. qͣntomagis ut uicisse uideatur. Aut & sinonuidea t᷑ ucisse dicatur. Ficile ẽ.
oc̃ nolo magnũ putes Nolo nolo ꝓmagno appetas. Hã cũ aduerterint homu
tã ingentẽ flãmã cordistui : multigaudebunt se inuenisse occasionẽ ut ad pauca eu geeuge
tã potentẽ uirũ faciant amicũ. nolo dicere qui sinonfaueant: uł si contrarĩ sententiam
ꝓferant. etiã formidare poter̃ inimicũ. Inepte qͥdẽ & stulte: sed tam̃ pleriq homines ita sunt.
possit omousyon non ipsũ uerbũ grecũ qđ facile ÷ non intellegentibus irridere. sed illud¬

Expanded text:
Augustinum uincat, quanto magis, ut uicisse uideatur aut, etsi non uideatur uicisse, dicatur! facile est Augustinum uincat, quanto magis, ut uicisse uideatur aut, etsi non uideatur uicisse, dicatur! facile est hoc: nolo magnum putes, nolo pro magno appetas. nam cum aduerterint homines in hac re tam ingentem flammam cordis tui, multi gaudebunt se inuenisse occasionem, ut ad pauca \'euge, euge\' tam potentem uirum faciant amicum, nolo dicere, quia, si non foueant uel si contrariam sententiam proferant, etiam forpossit ὁμούσιον, non ipsum verbum graecum, quod facile est non intelligentibus irridere
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ potui ex posuitͥ fidẽ meã. Et plura qͥdẽ dicipossunt & diligentius disputari: seduereor.
e ista ipsa quȩdixi onerisint occupationib tius. Iam̃ ea ñsolũ dictata conscribiu
manumea sub scribendi curaui. Qđ qͥdẽ & antea uolutrã: si qđ int̾ nos placuerat seruaretur.
Sed mͦ certe putoũ nonate debere dici timuisse metͥ dicerefidem meã: qͣndo ñsolũ dixi sedscriptã
ibscripsi: neme qͥs quã dicat aut dixisse qđ nondixi. aut nondixisse qđ dixi. H
uidices quȩris: non qui in oretuoreuereantur ꝑsonãtuã. sed qͥ inlitteris tius exserant litatẽsuã.
Sienĩ calũpniã times qđ nullo mͦ auderẽ dicere. nisihoc ipse dixisses: licett᷑ non subcribere.
abgostiNu uincat. Uideris utrũ ueritate. anclamore: Norẽ. i eũ dictre. nisi quia facilȩ ÷ utqͥsq

Expanded text:
quantum potui, exposui tibi fidem meam. et plura quidem dici possunt et diligentius disputari, sed uereor, quantum potui, exposui tibi fidem meam. et plura quidem dici possunt et diligentius disputari, sed uereor, ne ista ipsa, quae dixi, oneri sint occupationibus tuis. tamen ea non solum dictata conscribi uolui, sed etiam manu mea subscribenda curaui, quod quidem et antea uolueram, si, quod inter nos placuerat, seruaretur. sed modo certe puto iam non a te debere dici timuisse me tibi dicere fidem meam, quando non solum dixi. sed scriptam subscripsi, ne me quisquam dicat aut dixisse,  Hoc fac et tu, si judices quaeris, non qui in ore tuo revereantur personam tuam, sed qui in litteris tuis exserant libertatem suam. Si enim calumniam times quod nullo modo auderem dicere, nisi hoc ipse dixisses, licet tibi non subscribere: nam Augustinum uincat. uidens, utrum ueritate an clamore; non est meum dicere, nisi quia facile est, ut quisque
Abbreviated transcription (Latin):
qđ unũ sint. Sienĩ non inuenit᷑ nisi dehis reb quas constat ẽẽ unius eiusdẽq substantiȩ. quid
opus ÷ ut rebellemꝰ aduersus uerã & catholicã fidẽ: Siuitẽ inueneris alicubi boc scriptũ ꝙiã
de diuersis substantiis: tunc aliud cogar inquirere. unde ostendã recte omousyon dictũ
patrẽ & filũ. Nãsi illi quiscripturas nr̃as aut noesciunt aut non laboriose scrutant᷑. & tam̃
filiũ eiꝰdẽ substantiȩ & equalẽ patri credunt dicant eis qͥhoc nolunt credere. cũtam̃ dm̃
patrẽ filiũ habere unigenitũ crelant. noluit ds̃ habere equalẽ filiũ. an non potuit: Sinoluit
iuidus ÷. Sedsi non põtuit: infirmꝰ ẽ. Utrũ uis autẽ horũ dedõsentire : sacrilea
utrũ possint inuenire quid dicant. si nolint resabsurdissimas &stultissimas dicere. Ecce

Expanded text:
quod unum sint. si enim non inuenitur dictum nisi de his rebus, quas constat esse unius eiusdemque substantiae, quid quod unum sint. si enim non inuenitur dictum nisi de his rebus, quas constat esse unius eiusdemque substantiae, quid opus est, ut rebellemus aduersus ueram et catholicam fidem? si autem inueneris alicubi hoc scriptum etiam de diuersis substantiis, tunc aliud cogar inquirere, unde ostendam recte ὁμοούσιον dictum patrem et filium. nam si illi, qui scripturas nostras aut nesciunt aut non laboriose scrutantur et tamen filium eiusdem substantiae et aequalem patri credunt, dicant eis, qui hoc nolunt credere, cum tamen deum patrem filium habere unigenitum credant: \'Noluit deus habere aequalem filium, an non potuit? si noluit, inuidus est; si non potuit, infirmus est; utrumuis autem horum de deo sentire sacrilegum est\\ nescio. utrum possint inuenire, quid dicant, si nolint res absurdissimas et stultissimas dicere. Ecce,
Abbreviated transcription (Latin):
idio enĩ ⁊ĩ eos em̃disse. Anforte fil sũ ÷ hoc eos aliquando dixis se qđ fuȩrit alic
sinefilio. tanquĩ fuerit lux ȩt̃na sine candore quẽ genuit. Quid gͦ dicimꝰ : sinatus : filius dĩ
depatre. ũ pat̃ destitit gignere. Et si destitit: coepit. Siautẽ coepit gignere: fuit aliquando
dnũ quã fuit sinefilio. quia filius eiꝰ sapientiatiꝰ ÷: quȩ candor ẽ. lucis aeterNe
Ergo semper gignit pat̃: & sẽ ꝑnascitur filius. Hic rursũ tudũ ÷ neputet᷑ inpuericia generatio:
smondicimꝰ natũ et̃ sed nasci. Cõ patere mecũ obsecro in his angustuis humanȩ cogitacioNuis
& lingue: & parit̃ confugumꝰ ad sp̃m dĩ ꝑ ꝓphetã dicentẽ. Generationẽ eiꝰ qͥs en arrabit: hoc unũ
interimpeto ut diligent᷑ ex quiras. utrũ alicubi diuina scriptura dediuersis substantus dixerit

Expanded text:
audio enim iaudio enim iuando Pater sine Filio, tanquam fuerit lux aeterna sine candore quem genuit? Quid ergo dicimus? Si natus est Filius Dei de Patre, jam Pater destitit gignere; et si destitit, coepit: si autem coepit gignere, fuit aliquando sine Filio; sed nunquam fuit sine Filio, quia Filius ejus sapientia ejus est, quae candor est lucis aeternae. Ergo semper gignit Pater, et semper nascitur Filius. Hic rursus timendum est ne putetur imperfecta generatio, si non dicimus natum esse, sed nasci. Compatere mecum, obsecro, in his angustiis humanae cogitationis  ad spiritum dei per prophetam dicentem: Generationem eius quis enarrabit? Hoc unum interim peto ut diligenter exquiras, utrum alicubi scriptura diuina de diuersis substantiis dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
uerigignentis: & alia genitẽ ueritatis. Sed cũ ad hȩc contẽplanda infirmꝰsit oculus cordis
humani: accedit ut de contentione & iã turbulentussit. Et qͣndo ista conspiciet: Dicit scriptura
ante in carnationẽ quã demaria uirgine accepit sine ulla om̃ino susceptione corporeȩ qreaturȩ
ꝑipsã naturã & substantiã suã qua uerbũ dĩ: & sapientia dĩ. uisibilẽ & corruptibilem dicunt
uerbũ hominis non ÷ uisibile nedũ uerbũ dĩ. iã uͦ sapientia illa dequadictũ ÷ attingit ubique
ꝓpt̃ suã mundiciã. & nihil inquinatũ in eã incurret. inse ipsa manens innouat e
& mirer pacientiã diumnã. Cũ ii deilladictũ sit candor: enĩ lucis aet̾nȩ : nec ur̃i ut arbitror iam-
dicun luc̃e patris quȩ qͥd ÷ nisi eꝰ substantia fuisse aliquando sine candore a se genito sicut ista
indiuinis & sp̃italib & incorporeis & in cõmutabilib credi. & ut cũq intelligi possunit.

Expanded text:
ueri gignentis et alia genitae ueritatis. Sed cum ad haec contemplanda infirmus sit oculus cordis humani, accedit, ut de contentione etiam turbulentus sit. et quando ista conspiciet? dicit scriptura ante incarnationem, quam de Maria uirgine accepit, sine ulla omnino susceptione corporeae creaturae per ipsam naturam et substantiam suam, qua uerbum dei est et sapientia dei, uisibilem et corruptibilem dicunt,uerbum hominis non est uisibile, nedum uerbum dei: iam uero sapientia illa, de qua dictum est: Adtingit ubique propter suam munditiam et: Nihil inquinatum in eam incurrit et: In se ipsa manens innouat omet mirer patientiam diuinam. Cum uero de illa dictum sit: Candor est enim lucis aeternae, nec uestri, ut arbitror, iam dicunt lucem patris. quae quid est nisi eius substantia, fuisse aliquando sine candore a se genito, sicut ista in diuinis et spiritalibus et incorporeis et incommutabilibus credi et utcumque intellegi possunt;
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ & scientiȩ absconditi: Hoc dico inqͥt. ut nemo uos circũ ueniat inuersimile sermone
Qua uertatis amore ducebant᷑ uensilitudinẽ illis timit nedeciperent᷑ : Et idõ cõmt̃ clauit unxpo
quor duloissirut habeburt. thes aur̃ scli& sapientiȩ &a scentiȩ cuiꝰ nomine es pmissione i ndua potend

Expanded text:
uri sapientiae et scientiae absconditi, hoc dico, inquit, ut nemo uos circumueniat in uerisimili sermone. uri sapientiae et scientiae absconditi, hoc dico, inquit, ut nemo uos circumueniat in uerisimili sermone. quia ueritatis amore ducebantur, ueri similitudinem illis timuit, ne deciperentur. et ideo commendauit in Christo, quod dulcissimum habebant, thesaurum scilicet sapientiae et scienti
Abbreviated transcription (Latin):
eos nolebat decipi atq seduai: qͥ discernentes cibos scđm culturã angłorũ. atq ita deboc mundo
ernentes dicunt netitigeritis negusta ueritis ne ad tamin aueritis : cũ sint or
air cumstantiã uideamꝰ. Ita enũ apłi intentione ꝑspecta: sensũ eiꝰ quantũ ualemꝰ fortasse tenebinꝰ
ib: enĩ ista scribi t. m&uebat eos seduci umbris rerũ dulci nomine scentie: & au
fluarũq obseruationũ & desuꝑstitione gentilitatis maximeq qͥ abeis philoso phi nuncapatis
aiuda ismo cauenda ee. decernebat: ubi erant umbrȩ futurorũ remouende. qm̃ u
xpͥs aduenerat. Cũ gͦ cõmeniorass& & cõ m̃dasso quatitũ certaĩ ꝓ eis haber& & ꝓhis qͥ laodiciȩ
fuerant. & quicũq ñ uiderant faciẽ eiꝰ in carne: ut cordib consolarent᷑ copulati in caritate & in om̃ib

Expanded text:
eos nolebat decipi atque seduci, qui discernentes cibos secundum culturam angelorum atque ita de hoc mundo eos nolebat decipi atque seduci, qui discernentes cibos secundum culturam angelorum atque ita de hoc mundo decernentes dicunt: Ne tetigeris, ne gustaueris, ne adtaminaueris, cum sint omnia circumstantiam videamus: ita enim Apostoli intentione perspecta, sensum ejus, quantum valemus, fortasse tenebimus. Quibus enim ista scribit, metuebat eos seduci umbris rerum, dulci nomine scientiae, et erfluarumue obseruationum et de superstitione gentilitatis maximeque ab eis, qui philosophi nuncupati sunt, et a Iudaismo cauendam esse cernebat, ubi erant umbrae futurorum remouendae, qu commemorasset et commendasset, quantum certamen pro eis haberet et pro his, qui Laodiciae fuerant et quicumque non uiderant faciem eius in carne, ut cordibus consolarentur copulati in caritate et in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
in usta ñ potest. Nũ quid eñ mniqͥtas apuddm̃: absit. Nã & hoc ad illã ꝑtin& altitudinẽ udiciorũ
quã mirans tamꝗ expauitꝰ apłs Ileo quippe illa in dicia uotat. nequisq talia fieri put& siue ini¬
quitate siue temeritate facientis: siue casu & fortuito labentib ullis partib tã dispositorã sub
tantadi sapientia scłorũ: In epła porio ad colosenses quod scriptũ ẽ: neino uos seducat uolens nihumilitate
& c&era quȩ setunt᷑ qͦ usq. t obscia eẽ. dixisti: nec ego adhuc sine caligine intellego: Atq utinã
p̃sens deme ista que sisses. In eo quippe sensu quẽ mͥ mins ubis habere uideorAd hbendae. qued
ꝓmuntiatio in uultu & modo uocis: qͥ ex pͥmilitteris ñ potẽ ut ex aliqua parte aꝑiat᷑: quod ideo
fit obscarius: q ñ recte sic̃ existimo ꝓnuniciat᷑. Quod enĩ scriptũ ẽ. ne tetigeritis. negustauen¬

Expanded text:
tas apud deum? absit. nam et hoc ad illam pertinet altitudinem iudiciorum, tas apud deum? absit. nam et hoc ad illam pertinet altitudinem iudiciorum, quam mirans tamquam expauit apostolus; ideo quippe illa iudicia uocat, ne quisquam talia fieri putet siue iniquitate siue temeritate facientis siue casu et fortuito labentibus ullis partibus tam dispositorum sub tanta dei sapientia saeculorum. In epistula porro ad Colossenses quod scriptum est: Nemo uos seducat uolens in humilitate et cetera, quae sequuntur, quousque tibi obscura esse dixisti, nec ego adhuc sine caligine intellego. atque utinam praesens de me ista quaesisses! in eo quippe sensu, quem mihi in his uerbis habere uideor, adhibenda est quaedam pronuntiatio in uultu et modo uocis, qui exprimi litteris non potest, ut ex aliqua parte aperiatur, quod ideo fit obscurius, quia non recte, sicut existimo, pronuntiatur. quod enim scriptum est: Ne tetigeritis, ne gustauer
Abbreviated transcription (Latin):
laut ã ꝑseuerant usq infinẽ Et utiq potuer̃ rapi nemalitia mutar& iutellectũ eorũ si ad illã p̃¬
destinationẽ & uocationẽ quȩ secdm ꝓpositũ & sine penitentia ẽ. ꝑtinerent: Acne qͥsq. p̃sũptor
ita decetultis iudic& alienis ut dicat. ideo ñ raptis ex hacuita auteq essent fidei desertores: qr
merduita ñ fidelit᷑ ãbnlabatit. & hocineorũ cordib nouerat dtis: quauis hominib alit̃ apparer&:
Quid dicturus ẽ. de in fantulis parunlis. qͥ pleriq accepto in illa ȩtate xp̃ianȩ gr̃ȩ sacram̃to cũ sine
dibio ꝑtinerent aduitã &ernã regnũq celorũ si continuo ex hac uita emigrarent sinunt᷑ crescere:
& ñ nulli &iã apostatȩ siunt  ndenisi qr ñ ꝑtinent adillã p̃destinationẽ & scđm ꝓpositũ ac sine
tentia uocatior ẽ: Cur aut̃ ad eã alii ꝑtineant: alii ñ ꝑtineant: occulta cansa e

Expanded text:
ellectum eorum, si ad illam praedestinationem et uocationem, quae secundum propositum et sine paenitentia est, pertinerent. ac ne quisquam praesumptor ita de occultis iudicet alienis, ut dicat: \'Ideo non rapti sunt ex hac uita, antequam essent fidei desertores, quia in eadem uita non fideliter ambulabant et hoc in eorum cordibus nouerat dominus, quamuis hominibus aliter appareret,\' quid dicturus est de infantulis paruulis, qui plerique accepto in illa aetate Christianae gratiae sacramento, cum sine dubio pertinerent ad uitam aeternam regnumque caelorum, si continuo ex hac uita migrarent, sinuntur crescere et nonnulli etiam apostatae fiunt? unde, nisi quia non pertinent ad illam praedestinationem et secundum propositum ac sine paenitentia uocationem? cur autem ad eam alii pertineant, alii non pertineant, occulta causa e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ille usus malorũ in ꝓuectũ bonorũ. Quod uͦ adiungit scđ in electionẽ aut̃ dilecti
Sic̃ chorinthios in pͥmis ȩpłẽ suȩ partib ita laudat. tamq on̾is talessint.: cũ eessent laudabiles
diligent᷑ aduterit : multa dissoluit: quȩ int̃se uident᷑ eẽ. contrana Inimicos gͦ alios dicit. alios di
dnm plenq conu̾sis : & apparuer̃ electi Tuncelecti quando conusi: quantũ ad salutis initiũ
Quantũ aͦ ad dĩ p̃scientiã ñ tuncelecti: s aute constitutionẽ mundi sic̃ idem apłs dic̃ Quodelegert

Expanded text:
est ille usus malorum in prouectum bonorum. quod uero adiungit: Secundum electionem autem dilecti sicut Corinthios in primis Epistolae suae partibus, ita laudat tanquam omnes tales sint, cum essent laudabiles diligenter adverterit, multa dissolvit quae inter se videntur esse contraria. Inimicos ergo a plerique conversi sunt, et apparuerunt electi. Tunc electi, quando conversi, quantum ad salutis initium: quantum vero ad Dei praescientiam, non tunc electi, sed ante constitutionem mundi, sicut idem dicit apost
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ iminiai ꝓpt̃ uos: scdđm electionẽ aut̃ dilecti ꝓpt̃ patres Altitudo qͥppe illa ciuitiarũ sapient
& scientiȩ di. & illa in scrutabilia iudicia eiꝰ & inuestigabiles uiȩ eiꝰ: Hanc fidelib cordib magnã ingerꝰ
admintione : qͥde illius sapientia ꝑtendente a fine usq infinẽ fortit̃ & omia suauit̃ disponente : ñ du¬
it quidsit qd̵ ei plac& ut nascat᷑. crescant ac multiplicent᷑ hi quos & simalos ipse ñ fecit
in hoc murificans om̃i potentiã honitatissuȩ : q sic̃ illorũ neqͥtia ẽ. maleuti bonis oꝑib eiꝰ. sic illius sapi
e e bene uti malis oꝑib eorũ: Hanc igit᷑ altitudinẽ sacram̃ti: sic cõm̃dat apłs. Nol

Expanded text:
quidem inimici propter vos; secundum electionem autem dilecti propter patres . Altitudo quippe illa divitiarum sapientiae et scientiae Dei, et illa inscrutabilia judicia ejus, et investigabiles viae ejus, hanc fidelibus cordibus magnam ingerunt admirationem, qui de illius sapientia pertendente a fine usque ad finem fortiter, et omnia suaviter disponente non dubitant, quid sit, quod ei placet, ut nascantur, crescant ac multiplicentur hi, quos etsi malos ipse non fecitin hoc mirificans omnipotentiam bonitatis suae, quia, sicut illorum nequitiae est male uti bonis operibus eius, sic illius sapientiae est bene uti malis operibus eorum. Hanc igitur altitudinem sacramenti sic commendat apostol
Abbreviated transcription (Latin):
uberiore fructu legit ut audit me docentẽ ac disserentẽ. uł quib lib& ex ortationib: accedentẽ
quã inspicit te uiuentẽ. Resalutant scam & sincerissimã benignitatẽ tuã conserui mei qui
patus saitinã subire ꝑrex̃ : ñ dũ remeauit ipponẽ Saluos eos tam̃ in nomine xp̃i & litteris

Expanded text:
uberiore fructu legit vel audit me docentem auberiore fructu legit vel audit me docentem aquam inspicit te uiuentem. resalutant sanctam et sincerissimam benignitatem tuam conserui mei, qui patus sarcinam subire perrexit, nondum remeauit Hipponem; saluos eos tamen in nomine Christi et litteri
Abbreviated transcription (Latin):
disputas: & queris acrit. & doces humilit̃. Utile e. aut̃ ut de obscuritatib diuinarũ scriptu¬
rarũ quas exercitationis nr̃ȩ causa ds̃ eẽ. uoluit multȩ in ueniant᷑ sententiȩ. cut̃ aliud alu
udeatur: Quȩ tam̃ oi̾is sanȩ fidei doctrinȩq concordent Dabis sane uetuã stilo meo multũ
festinanti : ut iã in naui constitu ͦ occurrerẽ ꝑ latori. Filiũ aut̃ nr̃m paulinũ in xp̃i caritate dulod¬
simũ. in hac potius epła recognosco : Et paucis ut festinꝰ exortor. ut miscđiȩ dñi qͥsciens dare auxi¬
liũ de tribulatione : eum turbulentissima tempestate nusit in portũ. qͦ tupelago tranquilliore
ꝑoreasti: ipsi marinȩ tranqͥllitati minime credens & qui eiꝰ nudim̃tis excipiendis atq nuti¬
mentis te dedit: gras agat quantas potest. & om̃ia ossa dicant due quissimilis tibi: Nonenĩ

Expanded text:
disputas, et quaeris acriter et doces humiliter. utile est autem, ut de obscuritatibus diuinarum scriptudisputas, et quaeris acriter et doces humiliter. utile est autem, ut de obscuritatibus diuinarum scripturarum, quas exercitationis nostrae causa deus esse uoluit, multae inueniantur sententiae, cum aliud alii uidetur, quae tafestinanti, ut jam in navi constituto occurrerem perlatori Filium autem nostrum Paulinum, in Christi charitate dulcissimum, in hac potius epistola resaluto, et paucis ut festinus exhortor, ut misericordiae Domini qui sciens dare auxilium de tribulatione, eum turbulentissima tempestate misit in portum, quo tu pelago tranquilliore permeasti, ipsi marinae tranquillitati minime credens, et qui ejus rudimentis excipiendis atque nutriendis te dedit, gratias agas quantas potest, et omnia ejus ossa dicant: Domine, quis similis tibi ? Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ gladii nomine significatã eẽ. credibileẽ : quo mat̃na anima uulnerata ẽ. doloris affectu
Ipse fuit gladius in ore ꝑ sẽcutorũ . de quib: in psalmo dr̃ & gladius in ore ipsorũ: Ipsi enuĩ erant
filii hominũ. quorũ dentes arma & sagittȩ : & lingua eorũ gladius acutus. Nam & ferrũ quos
ꝑtransiit animã eiꝰ: donec uenir& ubũ eiꝰ ide. tandiu fuit it tribulatione : donec fiera
quod p̃dix̃. Hinc enĩ magnꝰ e. habitus : & ab illa tribulatione liberatus. S ne humane sapien¬
tiȩ tribuer&ur quod uenit ubũ eiꝰ idẽ. factũ ẽ. quod p̃dix̃ : More suo scriptura sca dõ inde
dat głam: Et continuo subiungit. Eloquiũ dñi igniuit eũ. Ut potui ñ de fui int̾rogatio¬
nib tuis aduitus orationib tuis: & ipsis quas misisti chsputationib tuis: Cũ enĩ int̾ rorando

Expanded text:
igitur gladii nomine significatam esse credibile est, quo materna anima uulnerata est doloris affectu. igitur gladii nomine significatam esse credibile est, quo materna anima uulnerata est doloris affectu. ipse fuit gladius in ore persecutorum, de quibus in psalmo dicitur: et gladius in ore eorum. ipsi enim erant filii hominum, quorum dentes arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus. nam et ferrum, quod pertransiit animam eius, donec ueniret uerbum eius, id est tamdiu fuit in dira tribulatione, donec fieret quod praedixit. hinc enim magnus habitus et ab illa tribulatione liberatus. sed ne humanae sapientiae tribueretur quod uenit uerbum eius, id est factum est quod praedixit, more suo scriptura sancta deo inde dat gloriam et continuo subiungit: Eloquium domini igniuit eum. Ut potui, non defui interrogationibus tuis adiutus orationibus tuis et ipsis, quas misisti, disputationibus tuis. cum enim interrogando
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta mutanda ñ potest celerit̃ dĩ potestas. quod potest ꝑ annorũ moras hominis & as: Quod autẽ
marie dix̃ nolime tangere : ñdũ enũ ascendi ad patrem : nichil aliud ine noueris intellexisse qui
tu: Ita enisignificare uoluit tactũ spiritalẽ id e. acessũ fide serequirere: qua credit᷑ eũ excelsum
ẽẽ. cũ patre. Et quod abilł duob infractione panis e. agnitus sacram̃tũ eẽ. qd nos in agnitionẽ suã
congregat : nullus deb& ambigere. deubis simeonis ubi ait uirgim matri dñi & tuã ipsins ani¬
mã ꝑ transiã framea: In alia epła cuiꝰ exemplũ &iã mͦ misi dixiquidinͥ udeat᷑: qd &iã tibi
int̾̃ c&era uisũ e. Et quod ad iunx̃ ut denudent᷑ multorũ cordiũ cogitationes : Hoc ut telligen¬
dũ puto. q ꝑ dñi passionẽ & insidiȩ iudeorũ: & discipłorũ infirmitas patuit. Tribulationẽ

Expanded text:
menta mutanda non potest celeriter dei potestas, quod potest per annorum moras hominis aetas: Quod autem menta mutanda non potest celeriter dei potestas, quod potest per annorum moras hominis aetas: Quod autem Mariae dixit: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem, nihil aliud me noueris intellexisse quam tu. ita enim significare uoluit tactum spiritalem, id est accessum fidei se requirere, qua creditur eum excelsum esse cum patre. et quod ab illis duobus in fractione panis est agnitus, sacramentum esse, quod nos in agnitionem suam congregat, nullus debet ambigere. De uerbis Symeonis, ubi ait uirgini matri domini: Et tuam ipsius animam pertransiet framea, in alia epistula, cuius exemplum etiam modo misi, dixi, quid mihi uideatur; quod etiam tibi inter cetera uisum est. et quod addum puto, quia per domini passionem et insidiae Iudaeorum et discipulorum infirmitas patuit. tribulationem
Abbreviated transcription (Latin):
ignoscat᷑ liniam̃ta & color curante resurrectionẽ quod in monte itatrans figurat
lucis colorẽ sui corporis mutare potuisse : & post resurrectionẽ mou&̃ aliquatenꝰ linam̃ta mu¬
ata eẽ. ut ñ possit agnosci: & rursus eadem potentiȩ facultate sic̃ tunopͥstinũ colorẽ: sic &
post resurrectionẽ pristinaliniam̃ta reuocasse eRã & illi tres discipłi ante quorũ oculos monte
traus figuatus e. ñ eũ agnoscerent : si ad eos talis aliunde ueniss&: s q cũ illo erant: ipsũ eẽ
certs sime r&inebant: At eniĩ corpus ipsũ erat: inqͦ surrex̾. Quid hoc adrẽ: Nã illuð
utaq ipsũ corpus erat inqͦ in monte trans figinatus e: & ipsũ erat iuuenis inqͦ natus est¬
Et tam̃ siquis cũ uuenẽ repente uidis soe. qͥ ñ nisi infantulũ noss&̃ ñ utiq agnoscer&. Aniuꝰ ad lina¬

Expanded text:
agnoscatur, liniamenta et color, cur ante resurrectionem quod in monte ita transfiguratuagnoscatur, liniamenta et color, cur ante resurrectionem quod in monte ita transfiguratulucis colorem sui corporis mutare potuisse et post resurrectionem mouet aliquatenus liniamenta mutasse, ut non posset agnosci, et rursus eadem potentiae facilitate sicut tunc pristinum colorem sic et post resurrectionem pristina liniamenta reuocasse. nam et illi tres discipuli, ante quorum oculos in monte transfiguratus est, non eum agnoscerent, si ad eos talis aliunde uenisset; sed quia cum illo erant, ipsum esse certissime retinebant. at enim corpus ipsum erat, in quo resurrexit. quid hoc ad rem? nam illud utique ipsum corpus erat, in quo in monte transfiguratus est, et ipsum erat iuuenis, in quo natus estt tamen, si quis eum iuuenem repente uidisset, qui non nisi infantulum nosset, non utique agnosceret. an uero ad linia
Abbreviated transcription (Latin):
quib cõpellit᷑ abstinere ñ in honore aliqͦ ad saturitatẽ carnis ñ quod honoratius illo magis quã
illo cibo carosaturet᷑: cũ ad eiꝰ necessitatẽ ñ ꝑtineat nisi qͦ lib& ualitudini apto alim̃toreficiatq.
fulciri.  De euuangłio inqͥsitiotua sol& multos mouere qͦmͦ dñs post resurrectionẽ cũ ineodẽ
orpore surrexeritꝰ. a quib dã qͥ eũ nonerant utriusq sexus hominib & agnitꝰ ñ sit & agutꝰ
poss& agnosci. Cũ etũ legit᷑ tenebant᷑ oculi eorũ neagnoscerent eũ : impedim̃tũ quoddã agnos
cendi uidet᷑ inlutainib factũ eẽ. cernentiũ. Cũ uͦ apte alibi dr̃ apparuit eis in alia effigie
utiq in ipso corpore cuiꝰ alia erat effigies. aliquid factii fuisse quo impedim̃to tenerent᷑: adẽst
morã agnoscendi paterent᷑ oculieorũ. S ego miror cũ duosint in corpore quib cuiꝰ sp&ies

Expanded text:
quibus compellitur abstinere —, non in honore aliquo ad saturitatem carnis, non quod honoratius illo magis quam quibus compellitur abstinere —, non in honore aliquo ad saturitatem carnis, non quod honoratius illo magis quam illo cibo caro saturaretur, cum ad eius necessitatem non pertineat nisi quolibet ualitudini apto alimento refici atque fulciri. De euangelio inquisitio tua solet multos mouere, quo modo dominus post resurrectionem, cum in eodem corpore surrexerit, a quibusdam, qui eum nouerant, utriusque sexus hominibus et agnitus non sit et aposset agnosci. cum enim legitur: Tenebantur oculi eorum, ne agnoscerent eum, impedimentum quoddam agncendi uidetur in luminibus factum esse cernentium; cum uero aperte alibi dicitur: apparuit eis in alia effigie, utique in ipso corpore, cuius alia erat effigies, aliquid factum fuisse, quo impedimento tenerentur, id est moram agnoscendi paterentur oculi illorum. sed ego miror, cum duo sint in corpore, quibus cuiusque species
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ : in obseruatione & humilitate cordis & uexatione corporis. it sic̃ alii int̾ p̃tatis adñ par¬
cendũ corpori ñ in honore aliqͦ ad saturitatẽ carnis. Cur inquis hȩc dicit rationẽ habere sapienttiȩ
queita rep̃hendit: Dicã quod & ipse in scnpturis potes ad itere Sepe sapientiã positã & iam
in sedib mundiliuꝰ. quã dicit ex p̃ssius sapientiã huiꝰ mundi: ut dicer& ubi sapieus huiꝰ mundi &¬
tam̃ hoc intelligit᷑. sic & istaratio sapientiȩ. Nichil enĩ ab eis dr̃ inhiuꝰ modi suꝑstitiosis obseruatio
cau&e nequis uos decipiat ꝑphilosophnã : ñ ait hiuꝰ mundi: Qquid ẽ. philosophia latine.nisi stu¬
diũ sapientiȩ : Sunt gͦ in qͥt ista rationẽ habentia sapientiȩ : ide. deqͥb aliqua ratio reddat᷑
scdđm elem̃ta mmundihuiꝰ & priacipatus ac potestates in obseruatione & huimilitate cordis: Id etũ
agunt ista ut suꝑstitiotiis uicio corhimiliet᷑ ad ñ parcendũ corpori: dũ fraudat᷑ istis escis

Expanded text:
tione corporis; vel, sicut alii interpretati sunt, ad non parcendura corpori, non in honore aliquo ad saturitatem carnis. Cur, inquis, haec dicit rationem habere sapientiae, quae ita reprehendit? 30. Dicam, quod et ipse in Scripturis potes advertere, saepe sapientiam positam etiam in sedibus mundi hujus, quam dicit expressius sapientiam hutamen hoc intellegitur. sic et ista ratio sapientiae; nihil enim ab eis dicitur in huius modi superstitiosis obseruationCauete, ne quis uos decipiat per philosophiam, non ait huius mundi\'; et quid est philosophia Latine nisi studium sapientiae? sunt ergo, inquit, ista rationem quidem habentia sapientiae — id est de quibus aliqua ratio reddatur secundum elementa mundi huius et principatus ac potestates — in obseruatione et humilitate cordis — id enim agunt ista, ut superstitionis uitio cor humilietur — ad non parcendum corpori — dum fraudatur istis escis,
Abbreviated transcription (Latin):
secrea s plenior sensus e quȩ ñ udit inculcaris frastra i flatus m̃te carnis sue mirabilit̃ ibieumdix̃
inflatũ m̃te carius suȩ : ubi thelohumilẽ supͣ dixerat. bit erã modis miris inanima hominis. ut de
fasa humilitate magis infl&ur: quã si aꝑtius su ꝑbir& & euĩ tenens inqͥt caput quodui xpm intelligi:¬
ex qͥ om̃e corpus ꝑ contactũ & conexũ. submministratũ & copulatũ crescit in increm̃tũ dĩ Sigͦ mortu
estis cũ xpõ ab helem̃tis huiꝰ mundi. quid adhuc uelut uiuentes de hoc mundo decernitis: His dictis in¬
serit ilba corũ qͥ decertiunt de hocinundo ꝑhas obseruationes quas ratio nabiles affectata uanitate
humilitatis inflati. netigeritis. negusta ueritis neat tam in a ueritis. Recolamꝰ qd dictũ ẽ. suꝑiꝰ
uthoc intelliga mꝰ. Nonnult eñ eoł in his obseruationib udicari ubi dr̃. netetigeritis negus¬
taueritis ne at tami nauenitis quȩ s̃ in qͥt oitia in corruptionẽ ꝑ abisionẽ Omia hec inquit

Expanded text:
secreta. sed plenior sensus est: Quae non uidit inculcans frustra inflatus mente carnis suae. mirabiliter ibi eum dixit inflatum mente carnis suae, ubi thelohumilem supra dixerat; fit enim miris modis in anima hominis, ut de falsa humilitate magis infletur, quam si apertius superbiret. et non tenens, inquit, caput — quod uult Chriex quo omne corpus per contactum et conexum subministratum et copulatum crescit in incrementum dei. si ergo mortui estis cum Christo ab elementis huius mundi, quid adhuc uelut uiuentes de hoc mundo decernitis? His dictis inserit uerba eorum, qui decernunt de hoc mundo per has obseruationes quasi ratihumilitatis inflati: Ne tetigeritis, ne gustaveritis, ne attaminaveritis. Recolamus quod dictum est superius, ut hoc intelligamus. Non vult enim eos in his observationibus judicari, ubi dicitur, Ne tetigeritis, ne gustaveritis, ne attaminaveritis: quae sunt omnia, inquit, in corruptionem per abusionem. Omnia h
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥt᷑ ꝓ pt̃ su ꝑstitiones gentiliũ Corpus aut̃ xp̃i inqt. Nemo uos conuincat: turpe e̾. inqͥt & nimuis
incongruũ: & agenerositate urȩ lib̾tatis alienũ. ut cũ sitis corpus xp̃i seducami ni umbris & con¬
uinciuideamini ueluti peccantes. si hȩc obseruare neglegras. Corpiis gͦ xp̃i: ne mouos conumcat
uolens in humilitate cordis. hoosi ꝑ uerbũ grecũ diceret᷑ : &iã in latina consu&udine popłari
militatẽ qd intelligat᷑ uolens uderi huinilis affectans humilitatẽ. Hocenĩ intalib: obseruationib
agit᷑ : ut corhominis uelut religione huinile reddat᷑ : Addit aut̃ & culturã angłoruĩ. uł sicut
quos elem̃torũ mundi huiꝰ p̃positos inbis obseruationib: colendos ẽẽ. arbi trant᷑. Nemo gͦ uosinͥt
conuncat iuidicat cũ sitis corpus xpͥi uolens iuder humiles corde incultiuma angłorũ quȩ ñ uidit in¬

Expanded text:
sequitur propter superstitiones gentilium: Corpus autem Christi, inquit, nemo uos conuincat. turpe est, inquit, et nimis sequitur propter superstitiones gentilium: Corpus autem Christi, inquit, nemo uos conuincat. turpe est, inquit, et nimis incongruum et a generositate uestrae libertatis alienum, ut, cum sitis corpus Christi, seducamini umbris et conuinci uideamini ueluti peccantes, si haec obseruare neglegitis. corpus ergo Christi nemo uos conuincat uolens in humilitate cordis. hoc si per uerbum Graecum diceretur, etiam in Latina consuetudine populari militatem, quod intellegitur uolens uideri humilis, affectans humilitatem. hoc enim in talibus obseruationibus agitur, ut cor hominis uelut religione humile reddatur. addidit autem et culturam angelorum uel. sicut quos elementorum mundi huius praepositos in his obseruationibus colendos esse arbitrantur.. Nemo ergo uos, inquit, conu
Abbreviated transcription (Latin):
cauit inqͥt cũ illo. donans uob oñia delicta : delens qd̾ adu̾sus uos erat cirographũ indecr&is. quod erat con¬
untrariũ nob̃: q reos lex faciebat quȩ sub intrauerat ut habundar& delictũ: T ollens inqͥt illud de medio
& affigens cruci: exuens secarnẽ principatus & potestates exemplauit. fiducialit̃ triumphans
eos insem& ipso Nonutiq bonos s malos pͥncipatus & malas potestates diabolicas scilic& & demoni¬
acas exẽplauit idẽ. exẽplũ de illis dedit. ut quẽ ad modũ ipse se exuit carne. sic suos ostender& exuendos
carnalib uicus: ꝑ quȩ illi eis dominabant᷑. Iã ho diligent̃ ad tende quẽ ad modũ inferat inferat¬
qr isti huiꝰ modi obseruatione seducebant᷑ a ueritate qua liberi fiebant. ðequadictũ ẽ. in euuangłio
& uentas liberabit uos idẽ. liberos faci&. Nemo gͦ nos inqͥt indic& incibo aut iri pͥotu. aut
in parte dieifesti. aut neomeniȩ. aut sabbatorũ quod e. umbra futurorũ: hoc ꝓpt̃ iudaismũ: deide

Expanded text:
omnia delicta, delens, quod aduersus nos erat, chirographum in decretis, quod erat contrarium nobis — quia reos lex faciebat, quae subintrauerat, ut abundaret delictum —, tollens, inquit, illud de medio et affigens illud cruci, exuens se carne principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. non utique bonos sed malos principatus et malas potestates diabolicas scilicet et daemoniacas exemplauit, id est exemplum de illis dedit, ut, quem ad modum ipse se exuit carne, sic suos ostenderet exuendos carnalibus uitiis, per quae illi eis dominabantur. Iam hic diligenter adtende, quem ad modum inferat, prquia isti per huius modi obseruationes seducebantur a ueritate, qua liberi fiebant, de qua dictum est in euangelio: Et ueritas liberabit uos, id est liberos faciet. nemo ergo uos, inquit, iudicet in cibo aut in potu aut in parte diei festi aut neomeniae aut sabbatorum, quod est umbra futurorum. hoc propter Iudaismum; deinde
Abbreviated transcription (Latin):
lata uͦ usus sic̃ &iã umbrȩ nom̃ in bnis reb ñẽ. utiq u̾bũ ꝓpriũ s quadã similitudinis ratione traus latũ
Et estis in quit in illorepl&i: qͥẽ. caput om̃is pͥncipatus & potestatis ꝑ principatus enĩ &̃ potestates. suꝑ¬
stitio gentiliũ uł philosophi seducebant: P redi cantes illã quã uocant theologiã ꝑelem̃ta huiꝰ
mundi. Caput aut̃ om̃iũ nrm xp̃m. pͥncipiũ onĩiu uoliuit intelligi: sic̃ ipse ait. cũ ei cdictũ essae tuqs es:
respondit P rincipiũ q̃uod & loquor uobis Omiia etũ ꝑ ipsũ factasunt : & sine ipso factũ e. nichibon
rabilit̃ aut̃ uult eos ẽẽ. horũ uelut mirabiliũ contẽptores: cũ eos ostendit corpus factos illius capitis
licendo & estis in illo repl&i quiẽ. caput ontus pͥncipatus & potestatis Huic iã ne uiib

Expanded text:
lato uerbo usus, sicut etiam umbrae nomen in his rebus non est utique uerbum proprium sed quadam similitudinis ratione translatum. et estis, inquit, in illo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis. per principatus enim et potestates superstitio gentilium uel philosophi seducebant praedicantes illam, quam uocant, theologiam per elementa huius mundi. caput autem omnium Christum principium omnium uoluit intellegi, sicut ipseis. omnia enim per ipsum facta sunt et sine ipso factum est nihil. mirabiliter autem uult eos esse horum uelut mirabilium contemptores, cum eos ostendit corpus factos illius capitis dicendo: Et estis in illo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis. Hinc iam, ne umb
Abbreviated transcription (Latin):
per eũ ꝑ quẽ uãera transier̃ & facta sunt noua Sicenĩ forte eos in hoc psalmo scos appellat: qͦ modo
in euuangłio iustos ubi dic̃: ñ ueni uocare iusts s peccatores idẽ. illos uistos qͥ inscĩ tate generis & lit¬
terȩ legis głant᷑: qͥb dr̃: Nolite gloriari pͣatre abrahã : qr potens e dĩ delapidib istis excitare

Expanded text:
perunt eum, per quem uetera transierunt et facta sunt noua? sic enim forte eos in hoc psalmo sanctos appellat, quomodo perunt eum, per quem uetera transierunt et facta sunt noua? sic enim forte eos in hoc psalmo sanctos appellat, quomodo et in euangelio iustos, ubi dicit: non ueni iustos uocare sed peccatores, id est illos iustos, qui in sanctitate generis et littera legis
Abbreviated transcription (Latin):
aucis quȩ nunc iã adnauẽ currentẽ litterarũ perlatorẽ & mͥ in ipsius festinatione
in iñte uener̃. nesine corollario mͥ rescribas aliqua pponã: quȩ si forte lucida sunt & mͥ uident᷑
obscura: Nemo prudentiũ filiorũ qͥ forte denn̾is inhora lectiunculȩ huiꝰ cirta steteruit de insipientia
rideat s potius beniuolentia fr̃nȩ caritatis faueat instruendo ut efficiar uidentu
isrł. quidsit qd̵ dicit in psalmo quinto decimo: sc̃is qͥ int̾ra sunt eiꝰ. mirificauitom̾s uoluntates suas
illos. Multi plicatȩ sunt enĩ infiriitates eorũ: postea accelerauer̃ Quos ait scos¬
seiꝰ. Nũ illos uideos qͥ fili carnis abrabȩ & ñfilu reꝓmissionis excludunt᷑ aseitune qd in isa ach
uocatũ e. I dõ scõs int̾ra qd sci genere carnali. uita aut̃ sensuq t̃rensunt qͥ t̾rena sapiunt : Et des¬
carnali obseruantia inu&ustate littere consenescunt ñ renascentes in nouã creaturã : qr ñ rece¬

Expanded text:
aucis, quae nunc iam ad nauem currente litterarum perlatore et mihi in ipsius festinatione properanti in mentem uenerunt, ne sine corollario mihi rescribas, aliqua proponam. quae si forte lucida sunt et mihi uidentur obscura, nemo prudentium filiorum, qui forte de nostris in hora lectiunculae huius circa te steterint, de insipientia mea rideat, sed potius beniuolentia fraternae caritatis faueat instruendo, ut efficiar uidentiuIsrael, quid sit quod dicit in psalmo quinto decimo: sanctis, qui in terra sunt eius, mirificauit omnes uoluntates suas inter illos. multiplicatae sunt enim infirmitates eorum, postea accelerauerunt. quos ait sAbrahae et non filii repromissionis excluduntur a semine, quod in Isaac uocatum est? ideo sanctos in terra, quia sancti genere carnali, uita autem sensuque terreni sunt, qui terrena sapiunt et carnali obseruantia in uetustate litterae consenescunt, non renascentes in nouam creaturam, quia non rece
Abbreviated transcription (Latin):
non habent. & ipsi nob̾ obiciunt uł falsacrimina mortuorũ. uł & iam siuera tameNi¬
a non intelligentes inhisqͣ nos eis obicimꝰ om̃s illos teneri: in his uͦ quȩ no

Expanded text:
non. habent. et ipsi nobis obiciunt uel falsa crimina mortuorum uel etiam si uera tamen alinon. habent. et ipsi nobis obiciunt uel falsa crimina mortuorum uel etiam si uera tamen aliena non intellegentes in his, quae nos eis obicimus, omnes illos teneri, in his uero, quae