comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat & confortabat᷑ acdicebat. Erãs tibi ago dñe iħu
quia tues ds̃ om̃i rerũ. Allatus est aũt lectus cũ tribus
costis: & expoliatus beatus laurentius uestim̃tis suis: ex ten¬
sus est incratem ferreã. Et allatisunt batuli cũ prunis:
& miserunt sub cratem ferreã. & cũ furcis ferreis co¬
artatus desuꝑ. dix̃ decio. Ego me obtuli saerificium
dõ. in hodorẽ suauitatis: quia sacrificiũ dõ est sp̃s con¬
tribulatus. Carnifices tamen urguent̃: ministrabanꝰ
carbones mittentes sub cratem. & desuꝑ comprimentes
cũ furcis ferreis. Sc̃s laurentius dixit. Disce mi¬
ser : quantaẽ uirtus dñimĩ. Nã carbones tui: mich
refrigeriũ prestaNs. Tibi enĩ &ernũ supplicium
Q uia ipse dñs nouit: quia accusatus nõnegaui nom̃¬
scm̃ tuũ: interrogatus xp̃m confessussũ. Assatus:
eleuans occulos suos indeciũ dixit. Ecce miser assasti
merui ianuas tuas ingredi. & emisit sp̃m. Mane aũt
prima adbuc crespusculo : rapuit corpꝰ eius ypolitus &

Expanded text:
nfortabatur, ac dicebat: Gratias tibi ago, Christe, quia tu es Deus omnium rerum. Allatus est autem lectus cum tribus costis; et exspoliatus B. Laurentius vestimentis suis, extentus est in cratem ferream; et allati sunt batuli cum prunis, et miserunt sub cratem ferream. Qui cum furcis ferreis coarctaretur desuper, dixit Decio: Ego me obtuli sacrificium Deo in odorem suavitatis, quia sacrificium Deo est spiritus contribulatus. Carnifices tamen urgentes ministrabant, carbones mittentes subter cratem, et desuper comprimentes eum furcis ferreis. Sanctus Laurentius dixit: Disce, miser, quanta est virtus Dei mei. Nam carbones tui mihi refrigerium praestant, tibi aeternum supplicium; quia ipse Dominus novit, quod accusatus non negavi, interrogatus Christum confessus sum, assatus elevans oculos suos in Decium, ait: « Ecce, miser, assasti merui januas tuas ingredi. » Et emissit spiritum. Mane autem prima adhuc crepusculo rapuit corpus ejus Ipolitus, et
Abbreviated transcription (Latin):
iustinus pb̃r. & collegit corpora & sepeliuit incampo eõdẽ.
iusta nimpham adlatus agri uerani idꝰ aũe.¬
Eodem die. scẽ concordiȩ. nutricis eusdem beati ypo¬
liti cũ ualerianus ad familiam ypoliti sibi p̃sentatam dixiss&.:
considerate. & ates ur̃as. nesimul pereatis cũ xpolito dñouro

Expanded text:
Justinus presbiter et collegit corpora et sepelivit in campo eodem, Justinus presbiter et collegit corpora et sepelivit in campo eodem, juxta nimpham, ad latus agri Verani, Id. Aue sanctae Concordiae, nutricis ejusdem beati Hippolyti. Cum Valerianus ad familiam beati Hippolyti sibi praesentatam dixisset: Considerate aetates vestras, ne simul pereatis cum Hippolyto domino
Abbreviated transcription (Latin):
dentes deficerent. Inde leuatus a terra. iussit eũ decius ues¬
tiri militari ueste qua gentilis utebatur. & dixit ei. Recole
pristinam qua semꝑ habuisti. Cum beatus martyr dixiss&
militia mea hȩx est: xp̃ianũ firmũ militare. unde cupio ad
celerem palmã cũ fruc tu uenire. Iracundia plenus decius.
dixit ualeriano. Accipe om̃s facultates eius & interfice eũ
crudeli examinatione. Ualerianus porro ex quisitam
omnẽ facultatẽ eius: inuenit indomo ypoliti omnẽ familiã
xp̃ianã qũa in conspec tu suo p̃sentari fecit. Et iussit beatũ
ypolitũ foras muros portȩ tiburtinȩ : cũ familia duci. Be¬
atus ypolitus confortabat om̃s: dicens. Erẽs. nolite me¬
tuere. quia & ego & uos unũ dm̃ habemus. Et decollatis
ꝓmiscui sexus numero .x. & .uiiii. Beatus uero ypolitus
& tribulos tractus : emisit beatũ spm̃. Noc te uenit beat

Expanded text:
dentes defecerunt. Inde levatus a terra, jussit eum Decius vesdentes defecerunt. Inde levatus a terra, jussit eum Decius vestiri militare veste, qua gentilis utebatur, et dixit ei: « Recole pristinam, quam semper habuisti. » Cum beatus martir dixisset: « Militia mea hec est, christianum firmum militare, unde cupio ad celerem palmam cum fructu venire, » iracundia plenus Decius dixit Valeriano: « Accipe omnes facultates ejus, et interfice eum crudeli examinatione. » Valerianus porro, exquesita omne facultate ejus, invenit in domu Ipoliti omnem familiam christianam, quam conspectu suo presentari fecit. Et jussit beatum Ipolitum foras muros portae Tiburtinae cum familia duci. Beatus Ipolitus confortabat omnes dicens: « Fratres, nolite metuere; quia ego et vos unum Dominum habemus. » Et decollati sunt promiscui sexus, numero 19. Beatus vero Ipolitus, rduetum et tribulos tractus, emissit beatum spiritum. Nocte venit beatus
Abbreviated transcription (Latin):
Homȩ scĩ ypoliti martyris. sub decio ipiperatore
ualeriano prȩfecto. Hunc beatũ ypolitũ uicari¬
um. scs̃ lausentius cũ apud eũ eẽt. incustodia bab¬
tizauit. Qui descĩs exsequis martyris. post
terciũ diȩm ad domũ suam rediens. dedit pacem
om̃ibus. &iã seruis suis & ancillis. & cõmunicauit desa¬
crificio altaris beati Laurentiĩ martyris. Et posita
mensit prius qũa cybũ sũmeret: uener̃ milites. & tenu¬
erunt eũ. & ꝑduxerũt ad deciũ. Qũe uidens decius.
subridens dicit ei. Num quid & tu magus factus es .
quia corpus laurentũ abstulisse diceris. Sc̃s ypolitus
respondit. Hoc feci: nõ quasi magus : sed quasi xp̃ianus
Decius furore arreptus. iussit ut cũ lapidibus os eius con¬
tunder& ur. Et expoliauit eũ ueste quit induebatur habitu
rentius. Sc̃s ypolitus dixit. Erempłu merear beati lauren¬
tii martyris fieri: quem tu miser fuisti ausus. ore polluto nomi¬
nare. Extensus igitur fustibꝰ & cardis diu caesus ẽ : doneo ce¬

Expanded text:
i Ipoliti martiris sub Decio imperatore et Valeriano prefecto. Hunc beatum Ipolitum vicarium sanctus Laurentius, cum apud eum esset in custodia, babtizavit. Qui de sanctis exsequis martertium diem ad domum suam rediens, dedit pacem omnibus servis suis et ancillis; et communicavit de sacrificio altaris beati Laurentii martyris. Et posita mensa, priusquam cibum sumeret, venerunt milites et tenuerunt et perduxerunt ad Decium. Quem usubridens dixit ei: « Numquid et tu magus efectus es, qui corpus Laurentii abstulisse diceris? » Sanctus Ipolitus respondit: « Hoc feci, non quasi magus sum, quasi christianus. » Decius furore arreptus jussit ut cum lapidibus os ejus contunderetur. Et expoliavit eum veste, qua induebatur habitu rentius. » Sanctus Ipolitus dixit: « Exemplum merear beati Laurentii martiris fieri, quem tu, misser, ausus fuisti ore polluto nominare. » Extensus igitur fustibus et cardis diu cessus est, donec ce
Abbreviated transcription (Latin):
in agro uerano.: Decius aũt caesar ꝑgit noc tu
mentoꝵ. Plumbatȩ. fustȩs. lammȩ. ungues. lecti.
batuli : & dixit beato martyri. Iam depone ꝑfidiã
artis margice : & dic nob̾ generositatẽ tuã. Cui
beatus laurentius. Quantũ adgenus. hispanussum.
Eruditus uł nutritus romanus: & acunabulis xp̃ian
eruditus omnẽ legẽ scam̃ & diuinã. Et decius. Sa

Expanded text:
in agro Verano. Decius autem cesar pergit noctu in agro Verano. Decius autem cesar pergit noctu mentorum, plumbati, fustes, lamminae, ungues, lectuli, batuli. Et dixit beato martiri: « Jam depone perfidiam artis magicae et dic nobis generossitatem tuam. » Cui entius dixit: « Quantum ad genus, Hispanus sum eruditus vel nutritus Romanus, et a cunabulis Christianus, eruditus omni lege sancta et divina. » Et Decius: « S
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe iħuxp̃e qui ꝓ nr̃a salute dignatus es formã serui ac¬
cipere: ut nos deseruitio dȩmonũ liberares. accipe sp̃m
meũ. Et audita ẽ uox. Adhuc multa certamina tibi
debent᷑. Extentꝰ inca tasta: & scorpionibꝰ grauissime
qũa meriti nõ sumus: sed tu dñe ꝓpt̃ tuã pi&atẽ: cda
nob grãm ut cognoscant om̃s circũ stantes. quia tu con¬
solaris seruos tuos. Tunc unꝰ demilitibus nomine ro
manus credidit dño iħu xp̃o. Et dixit beato laurentio.
ideo inte hominẽ pulcherrimũ stantem cũ linteo: & ex ter¬
angłm suum: neme derelinquas. Leuatus igit᷑ beat
martyr decatasta: & solutus: redditus ẽ ypolito tan¬
tũ in palario.Weniens aũt romanus afferens a quã.
misit se adpedes beati laurentii ut babtizarent᷑. Qui
benedicta aqua babtizauit eũ. Quo fac tũ audiens
decius: iussit eũ sibi exhiberi cũ fustibus. Non interrogat
Cuiꝰ corpꝰ noc tu collegit iustinꝰ prbt. & stpeliuit in cripta

Expanded text:
 pro nostra salute dignatus es formam servi accipere, ut nos a servitio demonum liberares, accipe spiritum meum. » Et audita est vox: « Adhuc multa certamina tibi debentur. » Extentus in catasta et scorpionibus gravissime quam meriti non sumus, sed tu, Domine, propter tuam pietatem da nobis gratiam, ut cognoscant omnes circum circumastantes, quia tu consolaris servos tuos. » Tunc unus de mimanus, credidit Domino Jesu Christo, et dixit beato Laurentio: « Video ante te hominem pulcherrimum, stantem cum linteo, et exterangelum suum, ne me derelinquas. Levatus igitur beatus martyr de castata et solutus, redditus est Hippolyto tantum in palatio. Veniens autem Romanus afferens aquam, misit se ad pedes beati Laurentii ut baptizaretur; qui, benedicta aqua, baptizavit eum. Quod factum audiens Decius, jussit eum sibi exhiberi cum Cujus corpus noctu collegit Justinus prespiter et sepelivit in cripta,
Abbreviated transcription (Latin):
omae uia appia in cymiterio calisti: natalis
scĩ sẏocti epĩ & martiris. Et in cymiterio pre¬
testati. scõrs felicissimi & agapiti di aconorp
eiusdẽ: sub decio imperatore ualeriano p̃¬
fecto. Qui tenuit beatissimũ senẽ six tũ
publica. & fuerunt ibi clausi multis diebus. Factũ
est ut decius caesar & ualerianus p̃fectus iuberent
sibi beatũ six tũ epm̃ cũ omĩ clero suo praesentari.
noctu intra ciuitatẽ intellude. Cui decius caesar dixit¬
Scis cur tentus & conuentione publica nob rep̃sentatꝰ
es: Respondit beatus sixtus. Scio & bene scio. De¬
cius dixit. Ergo si scis : fac ut uniuersi sciant. & tu
crifica diis inmor talibus: & esto princeps sacerdo¬
tũ. Ad hec sc̃s ep̃s. E gosemꝑ sacrificaui. & sacri¬

Expanded text:
io Callisti, natale S. Sixti episcopi et martyris. Et in coemeterio Praetextati sanctorum Felicissimi et Agapiti, diaconorum ejusdem, sub Decio imperatore, Valeriano praefecto; qui tenuit beatissimum senem Sixtum epublica, et fuerunt ibi clausi multis diebus. Factum est autem ut Decius Caesar et Valerianus praefectus juberent sibi beatum Sixtum episcopum cum clero suo praesentari noctu intra civitatem in Tellude. Cui Decius Caesar dixit« Scis cur tentus et conventione publica nobis presentatus es? » Respondit beatus Sixtus: « Scio et bene scio. » Decius dixit: « Ergo si scis, fac ut universi sciant, et tu crifica diis immortalibus, et esto princeps sacerdotum. » ad haec sanctus Sixtus. « Ego semper sacrificavi
Abbreviated transcription (Latin):
rã eo. Sicut pastor gregẽ suũ pasc& in brachio suo
congregauit agnos. & insinu suo leuabit. E&as.:
ipse por tabit. Quis mensus est pugillo aquas.
& caelos palmo ponderauit. Quis appen d& tri¬
bus digitis molem terrae : Et librauit inponde¬
re montes & colles instatera: Quis audiuit
spm̃ dñi. aut quis consiliarius eius fuit. & osten

Expanded text:
uo congregabit agnos et in sinu suo levabit fetas ipse portabit quis mensus est pugillo aquas et caelos palmo ponderavit quis adpendit tribus digitis molem terrae et libravit in pondere montes et colles in statera quis adiuvit spiritum Domini aut quis consiliarius eius fui
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Iã senectus matura excludebat. sed sincera pie¬
tas detinebat. At ubi natus ẽ xpc̃. at ubi eũ mani¬
bus matris por tatũ uidit. & diuina infantia pia
senectus agnouit. Accepit eũ inmanibus suis. & di¬
xit. Nunc dimit tis dnẽ seruũ tuũ inpace. Imple

Expanded text:
bat. Jam senectus matura excludebat, sed sincera pietas detinebat. At ubi venit, at ubi natus est, at ubi eum portari matris manibus vidit, et divinam infantiam pia senectus agnovit; accepit eum in manus suas, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace;
Abbreviated transcription (Latin):
filui tui ꝓiectisunt. Dor mierunt incapite om¬
nium platearũ. sicut orix illaqueatus. plenae in¬
dignatione dniã increpatione dĩ tui. Idcirco. audi
hoc pauꝑcula. & in ebria non auino. Haec dicit
populo suo. Ecce tuli de manu tua. calicẽ sopo
ris fundũ calicis indignationis meȩ. Non adicies
ut bibas illud ultra. Et pones illud in manu eoꝵ.
qui te humiliauerunt. & dixerunt animȩ tuȩ.
Incur uare. ut transeamus. Et posuisti ut t̾ra
corpus tuum. & quasi uiam transeuntibus. Con¬
surge consurge. induere fortitudine tua syon.

Expanded text:
Filii tui projecti sunt, dormierunt in capite omFilii tui projecti sunt, dormierunt in capite omnium viarum, sicut oryx illaqueatus: pleni indignatione Domini, increpatione Dei tui. Idcirco audi hoc, paupercula, Et ebria non a vino. Haec dicit popuris fundum calicis indignationis meae non adicies ut bibas illud ultra et ponam illud in manu eorum qui te humiliaverunt et dixerunt animae tuae incurvare ut transeamus et posuisti ut terram corpus tuum et quasi viam transeuntibus consurge consurge induere fortitudine tua Sion
Abbreviated transcription (Latin):
caelos. & fundauit terrã. & formidasti rugiter
tota die a facie furoris eius. quis te tribulat &
parauerat adꝑdendũ. ubi nunc ẽ furor tribulan¬
tis. Cito ueni& gradiens ad aperiendũ. & non
inter fici& usq ad internicionẽ. Nec defici& pa¬
nis eius. Ego aut̃ sũ dñs ds̃ tuus qui conturbo
mare. & intumescunt fluctus eius. Dñs exerci¬
tuũ nom̃ meũ. Posui uerba mea inore tuo. & in
umbra manus meȩ ꝓtexite. Ut plantes caelos:
& fundes terrã. Et dicas ad syon. Ppłus ms estu.
Eleuare eleuare. consurge hierłem. quae bibisti
de manu dni calicẽ irȩ eius. Usq ad fundũ calicẽ
soporis bibisti. & potasti usq ad feces. Non est qui
sustentent eam. ex om̃ibus filuis quos genuit. Et
non est qui apprehendat manũ eius. ex omĩbus
filiis quos enutriuit. Duo sunt . qua occurreruas
tibi. Quis contristabitur suꝑte. uastitas & con¬
tricio & fames & gladius. Quis consolabitur te.

Expanded text:
caelos et fundavit terram et formidasti iugiter caelos et fundavit terram et formidasti iugiter tota die a facie furoris eius qui te tribulabat et paraverat ad perdendum ubi nunc est furor tribulantis cito veniet gradiens ad aperiendum et non interficiet usque ad internicionem nec deficiet panis eius ego autem sum Dominus Deus tuus qui conturbo mare et intumescunt fluctus eius Dominus exercituum nomen meum posui verba mea in ore tuo et in umbra manus meae protexi te ut plantes caelos et fundes terram et dicas ad Sion populus meus es tu elevare elevare consurge Hierusalem quae bibisti de manu Domini calicem irae eius usque ad fundum calicis soporis bibisti et epotasti usque ad feces non est qui sustentet eam ex omnibus filiis quos genuit et nofiliis, quos enutrivit. Duo sunt quae occurrerunt tibi; quis contristabitur super te? Vastitas, et contritio, et fames, et gladius: quis consolabitur te?
Abbreviated transcription (Latin):
ms iacobquẽ elegi. semen abraham amici mei inquo
apprehendite. Ab ex tremis terrae. & alonginquis
eius uocaui te. Et dixi tibi. Seruus m̃s estu. Elegi
te. & non ab ieci te. Ne timeas. quia tecũ sũ ego. Ne
declines. quia ego ds̃ tuus. Confor taui te. & auxili¬
atus sũ tui. Et suscepi te.dexte dex tera iustimei:
chium dnĩ. Consur ge sicut in diebus anti¬
quis. ingenerationibus scłoꝵ. Nũ quid nontu ꝑ cus¬
sisti suꝑbũ. uulnerasti drachonem: Nũ quid non tu
sicasti mare aquã abyssiue hementis. Quis po¬
suisti profundũ maris uiam ut transirent libera¬
ti. Et nunc qui redẽp̃ti sunt. ad nõ. reuertent᷑.
Et uenient insyon laudantes. & laeticia sempit̃¬
na suꝑ capita ipsors. Gaudiũ & laeticiã obtine¬
bunt. fugi & dolor & gemitus. Ego ego ipse. con¬
solabor uos. Quis tu ut timeres ab homine mor¬
tali. & asilio hominis. qui quasi fenũ ita aresc&.
& oblitus est dñi factoris tui Quis te tendit

Expanded text:
meus Iacob quem elegi semen Abraham amici mei in quo meus Iacob quem elegi semen Abraham amici mei in quo adprehendi te ab extremis terrae et a longinquis eius vocavi te et dixi tibi servus meus es tu elegi te et non abieci te ne timeas quia tecum sum ego ne declines quia ego Deus tuus confortavi te et auxiliatus sum tui et suscepi te dextera iusti mei bus antiquis, in generationibus saeculorum. Numquid non tu percussisti superbum, vulnerasti draconem? Numquid non tu siccasti mare, aquam abyssi vehementis: qui posuisti profundum maris viam, ut transirent liberati? Et nunc qui redempti sunt a Domino, revertentur, et venient in Sion laudantes, et laetitia sempiterna super capita eorum gaudium et laetitiam tenebunt fugiet dolor et gemitus ego ego ipse consolabor vos quis tu ut timeres ab homine mortali et a filio hominis qui quasi faenum ita arescet et oblitus es Domini factoris tui qui tetendit
Abbreviated transcription (Latin):
te cadent. Qui aut̃ sperant in dno. mutabunt forti¬
tudinẽ. Assumen pinnas. sicut aquilae. Current.
& non laborabunt. Ambulabunt & non deficient
laceant ad me insul&. & gentes mutent fortitudinẽ.
Accedant. & tunc loquentur. Simul adiudicium
appropinquemus. Iuis suscitaui aboriente iustum.
Uocaui eum. ut sequer&ur se. Dabit in conspectu
eius gentes. & reges obtinebit. Dabit quasi puluerẽ
gladio eius. sicut stipulã uento raptã arciu eius. Per¬
sequentur eos. transiuit inpace. Semita inpedibus
eius. non apparebit. Quis haec operatus ẽ & fecit.
Uocans generationes ab exordio. Ego dñs primus.
Et nouissimus ego sũ. Uiderunt insulae. & timueruis
ex trema terrae obstipuerunt. Appropinquauer̃.
& accesserunt. Unusquisq ꝓximo suo auxiliabit᷑.
& fratri suo dic&. Confortare. Confor tabit
faber erarius. ꝓcutiens malleo eũ qui uidebat tunc
tẽporis dicens. Glutino bonũ ẽ. Et confortaui
eum inclauis. ut non moueatur. Et tu isrł serue

Expanded text:
tem, inquit, sperant in Domino, mutabunt fortitudinem, assument pennas sicut aquilae, current et non laborabunt, volabunt et non deficient aceant ad me insulae, et gentes mutent fortitudinem: Accedant, et tunc loquantur, simul ad judicium propinquemus. Quis suscitavit ab oriente justum, vocavit eum ut sequeretur se? Dabit in conspectu ejus gentes, et reges obtinebit: Dabit quasi pulverem gladio ejus, sicut stipulam vento raptam arcui ejus. Persequetur eos, transibit in pace, semita in pedibus ejus non apparebit. Quis haec operatus est, et fecit, vocans generationes ab exordio? Ego Dominus, primus et novissimus ego sum. Viderunt insulae, et timuerunt, extrema terrae obstupuerunt. Appropinquaverunt, et accesserunt: Unusquisque proximo suo auxiliabitur, et fratri suo dicit confortare confortabit faber aerarius percutiens malleo eum qui cudebat tunc temporis dicens glutino bonum est et confortavit eum in clavis ut non moveatur et tu Israhel serve
Abbreviated transcription (Latin):
lo uenientẽ. Qui tibi & munus fecunditatis
at tulit conceptus. & donũ uirginitatis non
abstulit natus. Quisibi & ante quã nascer&
& uterũ de quo nascer&ur. & ciuitatẽ in qua
nascer&. & diem in quo nascer&᷑ elegit. & ipse
condidit qđ elegit. Sic nãq. olĩ p̃dictũ est.
Mat̾ syon dic& homo. & homo factus ẽ in ea.
nascentis. O magnificentia decaelo ad terrã
descendentis. Adhuc inutero portabat᷑. &
exutero matris a iohanne baptista salutabat᷑.¬

Expanded text:
in te, qui tibi et munus fecunditatis attulit conceptus, et donum virginitatis non abstulit natus: qui sibi antequam nasceretur, et uterum de quo nasceretur, et civitatem in qua nasceretur, et diem in quo nasceretur, elegit, et ipse condidit quod elegit. Sic namque olim praedictum est: Mater Sion dicet, Homo, et homo fanascentis! o magnificentia de coelo ad terram descendentis! Adhuc in utero portabatur; et ex utero matris a Joanne Baptista salutabat
Abbreviated transcription (Latin):
Mater facta sed in corrupta. Uirgo habens fi¬
lium. nesciens uirũ. Sẽꝑ clausa. sed non infecun¬
da. Solus enĩsine peccato natus. quẽ sine uiri¬
li cõpleu. non concupiscentia carnis. sed obȩ¬
dientia genuit mentis. Uirgo concepit sola.
uulneri nro medicinã. Parere potuit. quȩ
fit creator creatura. Qui inmensus ẽ. capi¬
tur. Diuites constituens. pauꝑ efficitur
ncorporeus. carne uestitur. Sermo crasses
Uid&ur in uisibilis. palpatur in palpa¬
bilis. comprehenditur in cõprehensibilis. in¬
mor talis occiditur. Quẽ caelũ & terra nonca¬
piunt : in p̃sepio angusto collocatur. Nume
hodie. idem ipse & insecula. Heri dixit ꝓpter
morta litatẽ. hodie ꝓpt̃ aeternitatẽ. Merito
hodie loquuti sunt caeli. gratulati sunt angłi.
pastores iocundati. magi mutati. reges turbati.
mar tỹres coronati. daemones effugati. Igitur
cũ gaudio dicamus scãe uirgini mariae matrid̃i¬

Expanded text:
mater facta, sed incorrupta; virgo habens fimater facta, sed incorrupta; virgo habens filium, nesciens virum; semper clausa, sed non infecunda. Solus enim sine peccato est natus, quem sine virili complexu non concupiscentia carnis, sed obedientia genuit mentis. Virgo concepit, sola vulneri nostro medicinam parere potuit, quae fit; creator, creatura. Qui immensus est, capitur; divites constituens, pauper efficitur: incorporeus carne vestitur, sermo crassescit, videtur invisibilis, palpatur impalpabilis, comprehenditur incomprehensibilis, immortalis occiditur. Quem coelum et terra benedicit, in praesepio angusto collocatur. Numers heri et hodie, idem ipse et in saecula . Heri dixit propter mortalitatem; hodie, propter aeternitatem. Merito hodie locuti sunt coeli, gratulati sunt Angeli, pastores jucundati, Magi invitati, reges turbati, martyres coronati, daemones effugati. Igitur cum gaudio dicamus sanctae virgini Mariae matri
Abbreviated transcription (Latin):
est cunctor creator. hodie nascendo dematre
homo ds̃ ut homo liberaretur reus. Ut panẽ an¬
geloꝵ manducar& homo. dñs angłoꝵ ho die fac¬
dicit. Rorate caeli desuꝑ. & nubes pluant iustũ
Aperiatur terra & germin& saluatorem. ł actus
igitur qui fecerat. ut inueniretur qui perierat
Sic enĩ inpsalmis homo confitetur. Priusquã humi¬
liarer ego deliqui. Et iterũ. Erraui sicut ouis
quae perierat. Peccauit homo. & factus ẽ reus.
Natus ẽ homo. ut liberaretur reus. Homo igitur
cecidit. sed ds̃ descendit. Cecidit homo miserabilit̃.
descendit ds̃ misericordit̃. Cecidit homo ꝑsuꝑbiã.
descendit ds̃ cũ grã. Sic nãq mat̃ dñi ab angło
audiuit. Aue grãplena. dns tecũ. Iuinatꝰ est
primo sine matre incaelis. hodie natus ẽ sine
patre interris. Omi racula. o ꝓdigia frẽs bemi.¬
natura mutatur in hominẽ. Ds̃ nascitur uirgo
sine uiro grauidatur. Mox uiri nescia. sermo
dĩ marrtat. Simul factaest mater & uirgo

Expanded text:
est cunctorum Creator, hodie nascendo de matre Deus homo, ut homo fieret Deus. Ut panem angelorum manducaret homo, Dominus angelorum hodie facdicit: Rorate, coeli desuper, et nubes pluant justum; aperiatur terra, et germinet Salvatorem . Factus est igitur qui fecerat, ut inveniretur qui perierat. Sic in psalmis homo confitetur: Priusquam humiliarer ego deliqui: et iterum: Erravi sicut ovis quae perierat . Peccavit homo, et factus est reus; natus est homo Deus ut liberaretur reus. Homo igitur cecidit, sed Deus descendit. Cecidit homo miserabiliter, descendit Deus misericorditer. Cecidit homo per superbiam, descendit Deus cum gratia. Sic namque mater Domini ab angelo audivit: Ave, gratia plena, Dominus tecum . Qui natus est primo sine matre in coelis, hodie natus est sine patre in terris. O miracula! o prodigia, fratreura mutantur in homine: Deus nascitur, virgo sine viro gravidatur. Mox viri nesciam sermo Dei maritat: simul facta est mater et virgo;
Abbreviated transcription (Latin):
causa calũniatus ẽ eum. Et nunc quid michi est¬
haec dicit dns̃. Qm̃ ablatus est ppłus ms̃ gratis. do¬
minatores eius. inique agunt dicit dñe & iugit̃
totadie nom̃ meũ blasphemantur. Propt̃ hoc
sci& ppłs m̃s nomen meum indie illa. qui a ego ipse¬

Expanded text:
causa calumniatus est eum. Et nunc quid mihi est, dicit Dominus? Quoniam ablatus est populus meus gratis, dominatores ejus inique agunt, dicit Dominus, et jugiter nomen meum blasphematur. Propter hoc sciet populus meus, nomen meum in i
Abbreviated transcription (Latin):
coronatus. tunc agnouit. tunc adorauit.
tunc dixit. Et nunc dnẽ. dimit te seruũ
uiũ in pace. quia uiderunt oculi mei salutare tu¬
um. Differebatur exire de seculo. ut iid&r&
natũ ꝑ quẽ conditũ ẽ scłm. Agnouit infantem
senex. & factus ẽ in puero puer. Innouatus est¬

Expanded text:
cebatur. Tunc cognovit, tunc adoravit, tunc dixit: Nunc, Domine, dimittis servum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . Differebatur exire de saeculo, ut videret natum per quem conditum est saeculum. Agnovit infantem senex, factus est in puero puer. Innovatus est
Abbreviated transcription (Latin):
runt uocẽ : quia oculo adoculũ uidebunt. cũ con¬
uerterit dñs syon. Gaud&e & laudate simul
deser ta hierłem. quia consolatus ẽ dñs ppłm suũ
redemit hierłem. Parauit dñs brachium sc̃m
suũ. in oculis omĩũ gentiũ. Et uidebunt om̃s fi¬
nes terrae. salutare dĩnrĩ. Recedite. recedite.
exite inde. pollutũ nolite tangere. Exite de
medio eius. Mundamini qui fertis uasa dnĩ . qm̃
non intumultu ex hibitis. nec infuga ꝓperabitis.
Praeced& enĩ uos dns̃ & congregabit uos ds̃ isrł
Ecce intelleg& seruus m̃s. Ea altabit᷑ o eleuabit᷑.

Expanded text:
 quia oculum ad oculum videbunt cum coverterit Dominus Sion gaudete et laudate simul deserta Hierusalem quia consolatus est Dominus populum suum redemit Hierusalem paravit Dominus brachium sanctum suum in oculis omnium gentium et videbunt omnes fines terrae salutare Dei nostri recedite recedite exite inde pollutum nolite tangere exite de medio eius mundamini qui fertis vasa Domini quoniam non in tumultu exibitis nec in fuga properabitis praecedet enim vos Dominus et congregabit vos Deus Israhel ecce intelleget servus meus exaltabitur et elevabitur
Abbreviated transcription (Latin):
eius. neq unũ reliquum fuit. Quare dicis iacob
& loqueris isrł. Abscondita ẽ uia mea a dnõ. & a
non audisti. ds̃ sẽpiternus dñs quis creauit terminos
terrae . Non defici& neq laborabit. nec est inuesti¬
gatio sapientiae eius. Qui dat lasso uir tu tẽ. & his
qui non sunt fortitudinẽ. & robur multiplicat. De¬

Expanded text:
ejus: neque unum reliquum fuit. Quare dicis Jacob: ejus: neque unum reliquum fuit. Quare dicis Jacob: et loqueris Israel: abscondita est via mea a Domino: et a non audisti? Deus sempiternus Dominus, qui creavit terminos terrae, non deficiet, neque laborabit, nec est investigatio sapientiae ejus. Qui dat lasso virtutem: et his, qui non sunt, fortitudinem et robur  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
quã imaginẽ pon&is ei : Nũ quid sculptile confla¬
bit faber aut aurifex. auro figurauit illud:
Et laminis argenteis argentarius: Forte lignũ
& imputribile. elegit sapiens artifex. Quaer&
quomodo statuat simula chrũ quod non moueatur
Nũ quid non scitis. nũ quid non auditis. nũ quid non ad¬
nuneiatũ ẽ ab imcio uob̾: Nũquid non intellexis¬
tis fundam̃ta terr&e: Qui sed& suꝑ girũ terrȩ
uelud nichilũ caelos. & ex pandit eos sicut tabnaculũ
ad inhabitandũ. Qui dat secr&orũ serutatores. quasi
non sint. & iudices terrae uelud in anes fecit. Et qui¬
dem neq plantatus neq satus. neq radicatus. int̾ra
truncus eorũ. Repente fl&uit in eos. & aruerunt.
Et turbo quasi stipulã aufer& eos. Et cui assimula¬
sts me. & ad aequastis dicit sc̃s̃ dns̃ Leuate in excel¬
so oculos uros. & uid&e quis creauit hac. Qui eduant
innumero milicia eoꝵ. & omnis ea nomine uocat.¬
pre multitudine fortitudinis & roboris uirtutis

Expanded text:
quam imaginem ponetis ei? Nunquid sculptile conflabit faber, aut aurifex auro figurabit illud et laminis argenteis arget inputribile elegit artifex sapiens quaerit quomodo statuat simulacrum quod non moveatur numquid non scietis numquid non audietis numquid non adnuntiatum est ab initio vobis numquid non intellexistis fundamenta terrae qui sedet super gyrum terrae hilum caelos et expandit eos sicut tabernaculum ad inhabitandum qui dat secretorum scrutatores quasi non sint iudices terrae velut inane fecit et quidem neque plantatos neque satos neque radicato in terra trunco eorum repente flavit in eos et aruerunt et turbo quasi stipulam auferet eos et cui adsimilastis me et adaequastis dicit Sanctus levate in excelsum oculos vestros et videte quis creavit haec qui educit inPre multitudine fortitudinis et roboris virtutisque
Abbreviated transcription (Latin):
Telus dñi exercituum. faci& hoc. Uerbũ misit
dñs in lacob & cecidit in ifrł. Et sci& omĩs ppłus
efraym. & habitantes samariam. insuꝑbia &
magnitudine cordis dicentes. Lateres ceeideruñ.
sed quadris lapidibus aedificauimus. Si comoros
succiderunt. sed cedros inmutabimus. Et leuabit
dñs hostes rasin suꝑ eũ. & inimicos eius in tumultũ
uert&. Siriam aboriente. & philistim ab occi¬
dente . & uorabunt isrł toto ore. In omĩbus his
non est auersus furor eius. sed adhuc manus eius
ex tenta. Et populus non est reuersus ad ꝑ cucien¬
entẽ se. & dnm̃ exercituum non in quisierunt. Et
disꝑd& dñs ab hi erussalem caput & caudã. in cur¬
uantem & refrenantẽ die una. Longeuus & ho¬
norabilis ipse est ca put. Et proph&a docens men¬
datium. ipse cauda est. Et erunt qui beatificant
populũ istũ seduoen tes. & qui beatificant᷑ p̃cipitati
Propt̃ hoc suꝑ adolescentulis eius nonlatabitur
dñs. & pupillorũ eius & uiduarũ non miserebitus.

Expanded text:
aciet hoc verbum misit Dominus in Iacob et cecidit in Israhel et sciet populus omnis Ephraim et habitantes Samariam in superbia et magnitudine cordis dicentes lateres ceciderunt sed quadris lapidibus aedificabimus sycomoros succiderunt sed cedros inmutabimus et elevabit Dominus hostes Rasin super eum et inimicos eius in tumultum vertet Syriam ab oriente et Philisthim ab occidente et devorabunt Israhel toto ore in omnibusnon est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta. Et populus non est reversus ad per cutientem se, et Dominum exercituum non inquisierunt. Et det Dominus ab Israhel caput et caudam incurvantem et refrenantem die una longevus et honorabilis ipse est caput et propheta docens mendacium ipse cauda est et erunt qui beatificant populum istum seducentes et qui beatificantur praecipitati propter hoc super adulescentulis eius non laetabitur Dominus et pupillorum eius et viduarum non miserebitur
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam & uiam prudentiae ostendit illi: Ecce
gentes quasi stilla situlȩ. & quasi mom̃tũ statere
reputatȩ sunt. Ecce insulȩ. quasi puluis exiguus.
Et libanus non suffici& ad succedendũ. & animalia
eius. non sufficient adholocaustũ. Om̃s gentes quasi

Expanded text:
 Ecce gentes quasi stille situle: et quasi momentum instatere reputate sunt. Ecce insule quasi pulvis exiguus et Libanus non sufficiet ad succendendum: et animalia eius non sufficient ad holocaustum. Omnes gentes quasi
Abbreviated transcription (Latin):
in regione umbrae mortis. lux ortaese eis.
Multi plicasti gentẽ. non magniricasti lati¬
ciam: Letabuntur corã te sicut letantus.
in messe. sicut excultant uictores. quando diuidunt
spolia: Iugum enim honeris eius . & uirgam humeri
eius. & sceptrum ex actoris eius superasti sicut
indie madian. quia omnis uiolenta predacio eũ

Expanded text:
e mortis, lux horta est eis. Multiplicasti gentem, non magnificasti letitiam letabuntur coram te sicut letantur in messe: sicut exultant victores, quando dividunt spolia. Iugum enim honeris eius, et virgam humeris eius et scepturum exactoris eius: superasti sicut in die Madian. Quia omnis viole
Abbreviated transcription (Latin):
amplius magisq pronobis magnificũ certamen
ad implens. & usq ad mor tẽ accedens ut morte
sua mortẽ occider&. & benedictionẽ atq in¬
mor talitatẽ mundo corde populo condonar&.
qui fiducialiter dicit nobiscum ds̃. Per euange¬
listarũ & apostolorũ predicationẽ. ꝑ scĩ sui corpo¬
ris & sanguinis sacramentũ. Per gloriosȩ crucis
signaculũ. ꝑ ista ergo omã nob̵cũ ds̃ & ad nos atq
in nobis. sicut ipse ait. Ecce ego uobiscũsũ om̃ibus
dubus usq ad consumationẽ scłi. quicũ dõ patre

Expanded text:
amplius magis pro nobis magnificum certamen adimplens, et usque ad mortem accedens, ut morte sua mortem occideret, et benedictionem ac immortalitatem mundo corde populo condonaret, qui fiducialiter dicit, Nobiscum Deus per evangelistarum et apostolorum praedicationem, per sui sancti corporis et sanguinis sacramentum, per gloriosae crucis signaculum. Per ista ergo omnia nobiscum Deus, et ad nos atque in nobis, sicut ipse ait: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Qui cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
tu. uirgo post partũ: presentis sollẽpnitate dieicũ
suis uirginib expers esse nullo modo credenda ẽ. Qucae
di ppłm faciendo monebat spernere perituri luaus
scłi. lenocinia mortalis naturae declinare. carnis pu¬
diciciã cũ uirginitatis honore intracordis ospicia
obseruare: eamq omĩũ uirtutũ reginã. & fructũ
salutis per paruae. & sociã esse angelorũ. suis affir¬
mabat excẽplis: ita ut innumerabilis ut riusq: sexus
multitudo eius sequer&ur uestigia. & relictis nup¬
ciarũ copulationibus. spr&aq: liberorũ ꝓpagine :
hele mosinas sectantes. pauperes recreantes. nudos
uestientes. infir mos uisitantes. in tribulatione gau¬
dentes. in uerbis calumniã uel contu meliam patien

Expanded text:
entis solemnitatis diei, cum suis virginibus, expers nullo modo credenda est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordis hospitalia observare, eamque omnium virtutum reginam, et fructum salutis perpetuae: sociam quoque esse angelorum suis affirmabat exemplis, ita ut innumerabilis utriusque sexus multitudo ejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, seleemosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel contumelia
Abbreviated transcription (Latin):
centesimȩ nonagesimȩ terciae. ab urbe condita. dcc .ł .iiͦ.
ꝑ orbẽ terrȩ gentiũ motibꝰ & firmissima uerissimaq pace
nutu dĩ acesare augusto p̃dic to cõposita. quando quir inꝰ
exconsensu senatus inudȩam missus . census hominił possessio¬
nesq de scribit: sextamq mundi & atem piissimo consecrauit

Expanded text:
centesimae nonagesimae tertiae, ab Urbe condita anno septingenper orbem terrae gentium motibus, et firmissima verissimaque pacene Dei a Caesare Augusto composita: quando Quirinus ex consilio senatus Judaeam missus, census hominum possessionumque describebat, sextamque mundi aetatem suo piissimo consecravit
Abbreviated transcription (Latin):
Alia uero itacdõ coniuneta sunt angelorũ agmina:
ut inter eos &dm̃ nulli alii int̃ sint. Quȩ tanto maio
riardent amore : quanto subtilius claritatẽ liuini¬
tatis eius aspiciunt. Palibus ut dixcimus aprimor¬
dio incipientis uitte beatorũ distinctionibus: suꝑna¬

Expanded text:
alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint, et tanto magis ardent amore, quanto subtilius claritatem Divinitatis ejus aspiciunt. Talibus, ut diximus, a primordio incipientis vitae beatorum spirituu
Abbreviated transcription (Latin):
plura loqui ꝑ timescimus. quia haec soli dõ scire ẽ
quomodo uł quẽ ad modũ eorumsp̃s nobis in uisibilis
absq contagione seu diminucione insua sola purita¬
te consistit natura. Sed tam̃ nouẽ ẽẽ angłoꝵ ordines.
ad clĩ iudicia ac ministeria complenda : testande sacro
eloquio cognouimus: quorũ principatus atq potesta¬
tes subtilit̃ ac mirabiliter dĩ om̃i potentis nutudistin¬
guntur. Alii ex illis ad nos inmundũ missi: futura
p̾dicando p̃ueniunt. Alii ad hoc sunt constituti: ut ꝑ
eos signa &mirabilia frequentius fiant. Alii sub iectis
angelorũ spiritibus p̃sunt: eisq ad explenda diuina
misteria disponendo pricipantur. Alii mira poten¬
tia caeteris p̃minent: ꝓeo quod eis ad obȩdiendum
alia angelorũ agmina subiecta sint Alii tanta di¬
uinitatis grã replentur: ut in eis dñs sedeat & ꝑeos
sua iudicia discernat. Alii tanto ꝑfectiori scientia
plenisunt: quanto claritatẽ dĩ uicinius contẽplant᷑.

Expanded text:
oli Deo scire est quomodo vel quemadmodum eorum invisibilis absque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat natura. Sed tamen novem esse angelorum ordines, ad Dei judicia ac ministeria complenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira potentia caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum agmina subjecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur;
Abbreviated transcription (Latin):
uł sor dide cupiditatis erugo de uast&. Non aũt no¬
uors quorplib& eidem teophylo misit. & uelut ignotoꝵ
ratione pandenda. sed eors dequibꝰ eruditꝰ erat uer¬
borp. ꝓmit titur ueritas exprimenda. Scilic& ut qͦ
ordine de dño uł ad nõ gestum dictumue sit. agnos¬
cere queat. Neq enĩ qui ꝑfectus eẽ cupit. solũ modo
in xp̃m credere. sed & fidẽ ꝑp&uȩ diuinitatis. & tẽpo¬
raneae dispensationis illius deb& ordinẽ nosse. Huic

Expanded text:
 sordidae cupiditatis aerugo devastet. Non autem novorum quorumlibet eidem Theophilo et velut ignotorum ratio pandenda, sed eorum de quibus eruditus est, verborum promittitur veritas exprimenda. Scilicet ut quo quid ordine de Domino vel a Domino gestum dictumve sit, agnoscere queat. Neque enim qui perfectus esse cupit, solummodo in Christum credere, sed et fidem perpetuae divinitatis, et temporaneae dispensationis illius debet ordinem nosse. C
Abbreviated transcription (Latin):
egimus inecclesiasticis historiis. qđ sc̃s bomne facius qui
quartus abeato gregorio romanȩ urbis episcopatũ
Etenebat: suis precibus a foca caesare imparrare. dona
deorum. In quo eliminata om̃is purcicia.
fecit ȩccłam scãe dĩ genitricis. atq om̃iũ
marturũ xp̃i : ut exclusa multitudine demonum.
incapite kalendarũ nouimbriũ sicut indie natalis dnĩ
ad eccłam inonore om̃iũ scõrum consecratam conuenir&.
ibiq missarũ sollẽpnia ap̃sule sedis apostolicȩ caelebrata.
omĩbq rire ꝑfectis: unusquisq insua congaudio remear&.
Exac ergo consu&udine sc̃ȩ̃ romanȩ aeccłae. crescente reli

Expanded text:
Legimus in ecclesiasticis historiis quod sanctus Bonifacius, qui quartus a beato Gregorio Romanae urbis episcopatum tenebat, suis precibus a Phoca Caesare impetraret donardeorum; in quo, eliminata omni spurcitia, fecit ecclesiam sanctae Dei genitricis, atque omnium martyrum Christi, ut, exclusain capite Kalendarum Novembrium, sicut in die natalis Domini, ad ecclesiam in honore omnium sanctorum consecratam conveniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque rite peractis, unusquisque in sua cum gaudio remearet. Ex hac ergo consuetud
Abbreviated transcription (Latin):
Ante dicta tam̃ matris famili&e. scõr non in memor ar¬
hanors. cũ primũ ꝑsecutionis uidit tepuisse feruorem
losũ tamoꝵ martorũ ossa seruantem : qui opornut
sollicitudine requisiuit Atq reꝑte excellente delubri.
supra mar tyrum corpora: magno sumptu. cultuq egregio
honorari. Ubi recepit cecitas uisum: debilitas gres
sum: & obstructȩ auriũ ianuae. recipere meruere
auditum. Sed nec illud silendum ẽ. qđ inmundi spẽ¬

Expanded text:
Antedicta tamen materfamilias horum non inmemor seAntedicta tamen materfamilias horum non inmemor secretorum, cum primum persecutionis vidit tepuisse fervorem, locum sanctorum martyrum ossa servantem qua oportuit sollicitusupra martyrum corpora magno sumptu cultuque eximio chonorari, ubi recipit caecitas visum, debilisum et obstrictae aurium januae recipere merentur auditum. Sed nec illud silendum est, quod immund
Abbreviated transcription (Latin):
profundisq gurgitibus martyrũ corpora ꝑdendet cõmittere. Quȩ
conuersionẽ tamen de siderare. & m̃te monstrabat & opere facere
aliquid cogitans dño placiturũ usa subtilitate consili ad conuiurm¬
uenire postulauit ꝓcussores. Dũ copiã oblatȩ humanitatis extendit.
ad me moriã eoꝵ quȩ susceperat agenda discussit. ac fidelibꝰ suis se¬
ereta ordinatione cõmittit. ut sub tracta furtim corpora diligens
ceptũ fuerat ex secuntꝰ. Furui laudabili inseato ab urbe memo¬
rata lapide idest in arata quȩ in se minibꝰ p̃parauerat: in¬
dustria colentes abscondunt. Factade inceps ut moris est
satione. nec suũ seges negauit obsequiũ. Quȩ tali fecunda
pinguȩdine. sic in ea benefiuũ suȩ copia effudit ut centu¬
plicato fructu cultor ad qui rer&. & patria mereret᷑ augm̃tũ.
Qut pubescente: totius latuit qđ erat parisiors ppłis ꝓfutur ũ :

Expanded text:
profundisque gurgitibus martyrum corpora perdenda committere, quaeprofundisque gurgitibus martyrum corpora perdenda committere, quaeconversionem tarnen se desiderare mente monstrabat et opere , facere aliquid cogitans domino placitura, usa subtilitate consilii ad conviviua memoria eorum quae susceperant agenda discussit, ac fidelibus suis secreta ordinatione committit ut subtracta furto sanctorum corpora diligens raeceptum fuerat exsecuntur furtumque laudabile in sexto ab urbe memorato lapide, id est in aratam quam seminibus praeparaverant industria colentis abscondunt. 29 Facta ut moris est satione nec suum seges negavit obsequium, quae tale fecundata pinguidine, sic in ea beneficium se ubertatis effudit, ut centuplicatos fructus et cultor adquireret et patria mereretur salutem. Qua pubescente totis latuit quod erat Parisiorum populis profuturum. 30
Abbreviated transcription (Latin):
cutionis ergo publicata sententia. impioꝵ gaudens turba ꝓgredit᷑.
quo rusticũ pb̃rm. & heleuteriũ archidiachonũ ꝑsecutionis
furor inuenit Hii beatiuiri. a scĩ dionisii nũquãt sustinuer̃
ab eẽ p̃sentia quos in unũ interrogatio ꝑcussoris inuenit. Sed
reperire nõ potuit : quẽ asoci&ate mar tyris separar& Inter¬
Uisoq ꝑcucientis ic tu: dnĩ ac dĩnr̃i se famulos magnȩ confessionis uoce
ꝓnuntiant In hac ergo constantia ꝑ manentes reddentes terra
corpora beatas cȩlo animas intulerunt. Tali ad nõ meruerun
ꝓfessione mi grari: qui amputatis capitibꝰ adhuc putabant᷑ linguat
nec primꝰ potuit alt̃ eẽ nec tercius : sed trinitate confitentes noma
potuerunt . nisi uenerabili loco trino de corare martyriũ: Metuen¬
tes igitur ꝑcussores. ne conuersi ppłi fidelissima ꝓbataq: de uotio scõꝵ
corpora ꝓfutura ibi ad patrociniũ tumularent. Elegerunt inte tris

Expanded text:
cutionis ergo publicata sententia, impiorum gaudens turba progreditucutionis ergo publicata sententia, impiorum gaudens turba progredituque eo Rusticum presbyterum et Eleutherium archidiaconum persecutionis furor invenit. Hi beati viri a sancti Dionysii nunquam sustinuerunt a besse praesentia, quos in unum interrogatio persecutoris invenit, sed reperire non potuit, quem a societate martyrii separaret. Intervisoque percutientis ictu, Domini ac Dei nostri se famulos magna confessionis voce pronuntiant. In hac ergo fidei constantia persistentes, reddentes terrae corpora, beatas cprofessione migrare, ut amputatis capitibus adhuc putabatur lingua nec primus alter potuit esse nec tertius, sed trinitatem confitentes non potuerunt non venerabilem locum trino decorare martyrio. 26 Metuentes igitur percussores, ne conversi populi fidelissima probataque devotio sanctorum corpora profutura sibi ad patrocinium tumularet, elegunt tetris Sequanae
Abbreviated transcription (Latin):
truait: ac offitia seruitia dericorũ ex more constituit.
robatasq ꝑsonas : horis secundi ordinis ampliauit . Cin¬
ctus ergo fide &iã constructione basilicȩ roboratus.
dõ quos diabolo abstrahȩbat. Tantas &iã ꝑ illũ dñs dig¬
nabat᷑ exercere uir tutes: ut rebelliũ corda gentilium
non minus miraculis. qũt p̃dicationibꝰ obtiner&. Miroq
modo in ermiuiro nõ ualebat plebs armati re sistereꝰ
Sub debat se cer tatim germanae ceruico sitas iugũ. ip̃i
suaue in poni: siue acta cordis conpunctione poscebat.
Abipsis quoq destruebant᷑ idoli. quoꝵ sup̃tu fuerant¬
& studio fabricata. Et inuentũ salutis portũ: idolor
gaudebant perire naufragia. Lugebat portio uicta di aboli
cũ de ea uictrix ecłȩ legio triumphabat. Tunc hostis antiquus
ꝓficere. totã artificii sui machinã ad inpug nandã quȩ fueran
constructa conu̾tit. & suae partis auctoris dõrum suoꝵs flentes
exitium ad impi&atẽ subitȩ ꝑsecutionis ar mauit. ut eos qui unũ

Expanded text:
ficiale servitium clericorum ex more constituit, probatasque personas honore saeculi ordinis amplians. Cinctus ergo fide, et jam constructione basilicae roboratus, Deo quem diabolo subtrahebat. Tantas etiam per illum Dominus dignabatur exercere virtutes, ut rebellium corda gentilium non minus miraculis quam praedicationibus obtineret, miroque modo inermi viro non valebat plebs armata resistere, sed subdebat se illi certamini Germaniae cervicositas, et jugum Christi suave imponi sibi, acta cordis compunctione, poscebat. Ab ipsis quoque destruebantur Idola, quorum sumptu fuerant, et studio fabricata, et invento salutis portu, idolorum gaudebant perire naufragia. Lugebat portio victa diaboli, cum de ea victrix Ecclesiae legio triumphabat. Tunc hostis antiquus oficere, totam artificii sui machinam ad impugnandum quae fuerant constructa convertit, et suae partis auctores, deorum suorum flentes exitium, ad impietatem subitae persecutionis armavit, ut eos qui unum
Abbreviated transcription (Latin):
a principio om̃ibꝰ diligenter exordine tibi scribere optime theophyle
ut cognoscas eoꝵ uerboꝵ de quibꝰ eruditus es ueritatẽ. Quo manife¬
stissime p̃mio significat eã sibi maxime causã euangłu fuisse scribendi
ne pseudo euangłistis facultas e&̃ falsa p̃dicandi. Qui ut eorho
dieq monioenta testant᷑ sub nomine apłoꝵ ꝑfidiȩ conatis indu¬
duos inuicẽ contrarios deos. int̃ aliit nefanda dogmatizabant euangłia

Expanded text:
bere, optime Theophile, ut cognoscas eorum verborum de quibus eruditus es veritatem. Quo manifestissime prooemio significat eam sibi maxime causam Evangelii fuisse scribendi, ne pseudoevangelistis facultas esset falsa praedicandi, qui, ut eorum hodieque monumenta testantur, sub nomine apostolorum perfidduos invicem contrarios deos inter alia nefanda dogmatizabant, Evangelia
Abbreviated transcription (Latin):
labore eẽt itdem katholici seniores. Ad beatũ qnoq au¬
gustinũ epm. secũ quidẽ animũ aeccła katholicȩ cooperantẽ.
corpore aũt in affrica scribentẽ : sic int̾ c&era scripsit
Pr̃a habuimꝰ tẽpora. & cucurrimꝰ quantũ potuimus
Nunc te currante. & longit spatia transmittente.

Expanded text:
labore esset identidem Catholici seniores. Ad Beatum quoque Aulabore esset identidem Catholici seniores. Ad Beatum quoque Aui, secum quidem animo Ecclesiae Catholicae cooperantem, corpore autem in Africa scribentem, sic inter caetera scripsit: Nostra habuimus tempora, et cucurrimus quantum potuimus: nunc te currente, et longa spatia transmittente,
Abbreviated transcription (Latin):
tem dies plurimi. De hinc hieronimꝰ in libror habundan¬
tia fultus dictis suis scõ spũ dedicatis. immobilẽ katholice tur¬
hel uidium. contraq pelagiũ & aduersus iouinianũ eui¬
dentissima uolumin katholicaq correctione roborata.
magno scriptit acumine laxauit. Adiuris quoq: consult :
singularem tonantemq: edidit librũ. Plerũq heremita¬
rum. patrumq uitas insigniũ. ueracissimo el oquio texuit his¬
torias. Demansionibꝰ quoq: isrłitici ppłi scripsit: librũ
unũ. Mamq defrugi & luxurioso filio : el aegant̃ et cpo¬
suit. Euangłii historiã ita consolatoriis dissertionibꝰ
dedarauit : ut unica fore arbur&ur. Plures quippeait:
qui me dicunt hoc opus infamatũ inuidiȩ facibus scribere.
breuit̃ respondebo. Nũqũ me her&icis peꝑcissem. sed
om̃i egisse studio ut hostes aecłae : mei quoq hostes fieren:
Egunt itaq aduisitandũ consolandũq: hie ronimũ dũ in

Expanded text:
te dies plurimi. Dehinc Hieronymus librorum abundante dies plurimi. Dehinc Hieronymus librorum abundantia fultus, dictis suis Sancto Spiritui dedicatis, immobilem Catholicae EccHelvidium, contraque Pelagium, et adversus Jovinianum evidentissima volumina, Catholicaque correptione roborata, magnoque scripta acumine laxavit: juris quoque consultus singularem tonantemque edidit librum. Plerasque Eremitarum Patrum vitas insignium veracissimo eloquio texuit historiae. De Mansionibus quoque Israelitici populi scripsit librum unum; Namque de frugi et luxurioso filio eleganter exposuit Evangelii historiam, ita consolatoriis dissertionibus declaravit, ut unicam fore arbitretur. Plurimis quippe, ait, qui me dicunt hoc opus inflammatum invidiae facibus scribere, breviter respondeo, nunquam me haereticis pepercisse; sed omni egisse studio, ut hostes Ecclesiae, mei quoque hostes fierent. Pergunt itaque ad visitandum, consolandumque Hieronymum, dum in