comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deom̃i facultate qͥpiã ꝓbatꝰ fuerit
abstulisse. uł forsitan dolo aliquo
supp̃ssisse: reus sacrilegii ꝓlixiori
anathemate c̃dẽpnet᷑. & uix quoq¬
ꝑegrina ei c̃munio c̃cedat᷑. Quia
durũ ẽ. ut hii qͦs c̾stat inseruitio
dñi cũ pͥme sedis antistite desudas¬
se. ab hisqͥ suaꝵ rerũ incubatores.
uł ut ilitatib seruientes. atq uacan¬
tes fuisse noscunt᷑: despecti aliqͣtenꝰ

Expanded text:
de omni facultate quippiam probatus fuerit de omni facultate quippiam probatus fuerit abstulisse vel forsitan dolo aliquo suppressisse, reus sacrilegii prolixiori anathemate condemnetur, ut vix peregrina ei communio concedatur. Quia durum est ut hi quos constat in servitiDomini cum primae sedis antistite desudasse, ab his, qui suarum rerum incubatores vel utilitatibus servientes atque vacantes fuisse noscuntur, despecti aliquatenus
Abbreviated transcription (Latin):
clericis eiutandũ. id nc̃ tam̃ nobiscỹ
uisũ ẽ: ut qͥ talis ꝓbabit᷑ post pͥmã
& scdam c̃munionẽ. si enĩdare ne¬
glexerit : donec inuicio ꝑseuerat
officii sui dignitate pͥuct᷑. Qđ si
se deo iuuante correxerit. scõ mi¬
ec huiꝰ placiti c̃stitutione in ter
nos censura placuit custodiri. ut
defuncto antistite. uł etiã adhuc
in sup̃mis agente. nullꝰ clericoꝵ
cuiꝰ lib& ordinis officii gradꝰ ue sit.
qͥ qͥcquã de domo eiꝰ p̃sumat. uł de
utilitate q̃ instrumti domꝰ esse
noscit᷑. id est mobilis & immobilis rei
eccłastice conet᷑ inuadere: nichil fur
atq abscõdens. s is cui domꝰ c̃m issa
ficis substituendi debeat c̃seruare.
uł his qͥ indomo inueniunt᷑ clericis
c̃sueta alimonia ministrare. Sub¬
stitutꝰ autẽ antistes susceptȩ sedis
uerit disciplinȩ & caritati p̃decesso¬
ris sui fidelit̃ paruisse. Qđ si qͥsquã
post hec cuiꝰ lib& ordims ut suꝑiꝰ
dictũ ẽ. clericꝰ quac̃q occasione uł

Expanded text:
 id nunc tamen nobis visum est, ut qui talis probabitur, post primam et secundam commonitionem si emendare neglexerit, donec in vitio perseverat officii sui dignitate privetur; quod si se Deo juvante correxerit, sancto mies hujus placiti vel constituti inter nos censura placuit custodire: ut defuncto antistite vel etiam adhuc in supremis agente, nullus clericorum cujuslibet ordinis, officii gradusve sit, quidquam de domo auferre praesumat, vel de utilitate quae instrumenti domus esse noscitur, id est mobili vel immobili rei ecclesiasticae conetur invadere, nihil furtatque abscondens, sed is cui domus commissa ficis substituendi debeat conservare, vel his qui in domo inveniuntur clericis consuetam alimoniam administrare. Substitutus antistes suscepta ea, proverit disciplinae et charitati decessoris sui fideliter paruisse. Quod si quisquam post haec cujuslibet ordinis, ut superius dictum est, clericus quacunque occa
Abbreviated transcription (Latin):
uia cognouimꝰ ep̃os ꝑ parroechi¬
as suas ñ sac̃dotalit᷑. s crudelit᷑ de¬
se uire. & dũ scͥptũ sit. Forma estore
gant: ideo censemꝰ. excepto qd ueterỹ
c̃stitutiones a parroechiis habere
uibent ep̃os. ut alia illis que huc usq
p̃sũpta st̃ denegent᷑. Hoc est. neq
inangariis prb̃ri aut dacones. naq
inaliquib fatigent᷑ indictionib. ne
iudeam᷑ in eccła dĩ exactores potiꝰ
quã des pontifices nominari. Hii
uͦ clerici tã uocales ꝗͣ dyocesiani qͥ
se ab ep̃o grauari cognouerunit: quȩ¬
relas sius ad metropolitanũ defer

Expanded text:
ua cognovimus episcopos per parochias suas non sacerdotaliter, sed crudeliter desaevire; et, dum scriptum sit: Forma estote igant. Ideoque censemus, excepto quod veterum constitutiones a parochiis habere jubent episcopos, ut illis alia, quae huc usque praesumpta sunt, denegentur. Hoc est, neque in angariis presbyteros aut diaconos, neque in aliquibus fatigent indictionibus, ne videantur in Ecclesia Dei exactores potius quam Dei pontifices nominari. Hi vero clerici, tam locales quam dioecesani, qui se ab episcopo gravari cognoverint, querelas suas ad metr
Abbreviated transcription (Latin):
clericoꝵ uł religiosoꝵ nullꝰ accedat.
Sunilit᷑ &e cdericꝰ si abstinet᷑ a cle¬
ricis deiutet᷑. Siqͥs cũ illo colloqͥ.
aut c̃uiuare fuerit dep̃hensus. etiã
ipse abstineat᷑. S hoc ꝑtineat ad eiꝰ

Expanded text:
clericorum vel religiosorum nullus accedat. Similiter et clericus si abstinet, a clericis devitetur. Si quis cum illo conloqui aut convivare fuerit deprehensus, etiam ipse abstineatur. Sed hoc pertineat ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
aẽc U NAM de parRocchi¬
tanis eccłiss suis monasteriũ de¬
dicare uoluerit. ut in ea monachoꝵ
regularit᷑ õgregatio uiuat: hoc de
c̃sensu c̃cilii sui habeat licentiã faci¬
exhibeat eidẽ loco donauerit: sit sta¬
lnle. Rei enĩ bone statuende. sc̃m cõ¬
ciliũ dat c̃sensũ.
De libertis autẽ hoc p̃cepit scã sẏno¬
dus. ut si qͥ prb̃ri uł dẏaconi ab ep̃is
facti st̃. scd̾m modũ qͦ canones antiqͥ
dant licentiã sint liberi. & tam̃ a pa¬
trocimo eccłȩ tã ipsi ꝗͣ ab eis ꝓgeniti¬

Expanded text:
 unam de parochianis ecclesiis suis monasterium dicare voluerit, ut in ea monachorum regulariter congregatio vivat, hoc de consensu concilii sui habeat licentiam faciexhibeat, eidem loco donaverit, sit stabile. Rei enim bonae statuendae sanctum concilium dat consensum. De libertis autem hoc praecepit sancta synodus, ut si qui presbyteri vel diaconi ab episcopis facti sunt secundum modum quo canones antiqui dant licentiam, sint liberi, et tamen a patrocinio eccle
Abbreviated transcription (Latin):
trant in eccłam. & dep̃henduns .xiii.¬
tͣ nũquã c̃municare: ad moneant᷑.
Qd̃ si ñ c̾municant. ad penitentiã
accedant. Si c̃municant: ñ sẽꝑ ab¬
stineant. Si ñ fecerint. abstineant᷑.

Expanded text:
trant in ecclesiam et deprehenduntur nunquam communicare, admoneantur ut si non communicant ad poenitentiam accedant; si communicant non semper abstineant; si non fecerint, abstineant.
Abbreviated transcription (Latin):
xiliũ ferant. si seruitia ñ habeant.
Cũ uxorib autẽ ipsis ꝗ̃ peccauerint.
nec cibos sumant. nisi forte adtimo.
iquis post baptismũ mi¬
litauerit. & clamidẽ sũpserit ac
sigrauia ñ admiserit. si ad clerũ ad¬
missus fuerit: dyaconii ñ accipiat¬

Expanded text:
xilium ferant, si servitia forte non habeant; xilium ferant, si servitia forte non habeant; cum uxoribus autem ipsis quae peccaverint nec cibum sumant, nisi forte ad timortur. Si quis post baptismum militaverit et chlamydem sumpserit aut si gravia non admiserit, si ad clerum admissus fuerit, diaconii
Abbreviated transcription (Latin):
uel subdyaconꝰ uel qͣslib&
eccłȩ deputatꝰ clericꝰ suntͣ
ciuitatẽ fuerit. uł in loco in qͦ ẽ ecła
aut castelli aut uici. aut uille. si ad cecłam
aut sacrificiũ cotidianũ ñ uene¬
rit clericꝰ ñ habeat᷑. si castigatꝰ ꝑ
satiffactionẽ ueniã ab ep̃o nolue.¬
rit ꝓmereri. Ut religiosa puella
familiaritatẽ uirorũ ñ habeat.
ritatẽ habeat cũ c̃sessore. aut cũ
qͦlib& laico sanguinis alieni. aut
honestoꝵ. aut uiduaꝵ honestarũq
frequentia. ubi honeste ẽsessor
qͥlib& cũ plurimoꝵ testimonio
testiũ c̃uiuo int̾esse possit. Cã lec.¬
torib autẽ inipsoꝵ domib ñ admit.¬
tendas penitꝰ nec uidendas. nisi for¬
te si c̃sanguinea soror sit uł ute¬
clericoꝵ uxores peccauerint. ne.
forte licentiã peccandi plus habeat.
accipiant mariti eaꝵ hanc
potestatẽ p̃ter necẽ custodiendi
ligandi ĩ domo sua. ad ieuinia sa¬
lutaria ñ mortifera eas cogentes.
ita ut inuicẽ sibi clerici pauꝑes au¬

Expanded text:
vel subdiaconus, vel quilibet ecclesiae deputatus clericus, si intra civitatem fuerit vel in loco in quo est ecclesia, aut castellum, aut vicus aut villa, et ad ecclesiam ad sacrificium quotidianum non venerit, clericus non habeatur, si castigatus per satisfactionem veniam ab episcopo noluerit promereri. VI. Ut religiosa puella virorum familiaritatem non habeat. ritatem habeat cum confessore, aut cum uolibet laico sanguinis alieni, aut honestorum, aut viduarum honestarumque frequentia, ubi honeste confessor quilibet cum plurimorum testimonio testium convivio interesse possit, cum lectoribus autem in ipsorum domibus non admittendas penitus nec videndas, nisi forte consanguinea soror sit vel uteclericorum uxores peccaverint, ne forte licentiam peccandi plus habeant, accipiant mariti earum hanc potestatem praeter necem custodiendi, ligandi in domo sua, ad jejunia salutaria non mortifera cogentes, ita ut invicem sibi clerici pauperes au
Abbreviated transcription (Latin):
duȩ qͥb placuerit teneant castitatẽ.
& nulla uidua ad nuptias intrandas
uenire cogat᷑. Qđ si priꝰquã ꝓfite¬
ant᷑ c̃tinentiã nubere elegerĩt :
illis nubant qͦs ꝓpͥa uoluntate uolu¬
erint habere maritos. Similis c̃ditio
& de uirginib habeat᷑i nec extra uo¬
luntatẽ parentũ uł suã cogant᷑ ma
ritos acciꝑe. Si qͥs uͦ ꝓpositũ castita¬
tis uidue uł uirginis impedierit.
a scã c̃munione & aliminib eccłe
uł prb̃ro sanus uł infirmꝰ peniten¬
nere & cilicio habitũ mutare faci¬
at. & sic penitentiã ei tradat. Si uͦ
mulier fuerit : ñ accipiat peniten¬
tiã nisi prius aut uelata fuerit. aut
mutauerit habitũ. Sepius enum
laicis uł fiminis tribuendo desidiose
penitentiã. ad lam̃tanda rursũ facino.¬
ra post acceptã penitentiã relabunt᷑.¬

Expanded text:
duae quibus placuerit, teneant castitatem, et nulla vidua ad nuptias intrandas venire cogatur, quod si priusquam profiteantur continentiam illis nubant quos propria voluntate voluerint habere maritos. Similis conditio et de virginibus habeatur, nec contra voluntatem parentum vel suam cogantur mritos accipere. Si quis vero propositum castitatis viduae vel virginis impedierit, a sancta communione et a liminibus ecclesiae bytero sanus vel infirmus poenitennere et cilicio habitum mutare faciat, et sic poenitentiam ei tradat. Si vero mulier fuerit, non accipiat poenitentiam, nisi prius aut velata fuerit, aut mutaverit habitum, saepius enim laicis cum feminis tribuendo desidiose poenitentiam, ad lamentanda rursus facinora post acceptam poenitentiam relabunt
Abbreviated transcription (Latin):
si c̃cubinã habeat. ñ ẽmunicet. Cete
rũ is qͥ ñ habet uxorẽ. & ꝓuxore
c̃cubinã habet. a c̃munione ñ re
pellat᷑. tantũ ut unius mulieris
aut uxoris aut c̃cubinȩ ut ei placu

Expanded text:
si concubinam habuerit, non communicet. Ceterum autem is qui non habet uxorem, et pro uxore concubinam habet, a communione non pellatur, tantum aut unius mulieris, aut uxoris aut concubinae, ut ei placue
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ aut discipulũ suũ ad eccłam
c̃fugientẽ extrahere audeat. uel
flagellare p̾sumat. Qđ si fecerit.
donec digne pęniteat a loco cui ho¬
norẽ ñ dedit. segreget᷑. De his qͥ ui

Expanded text:
servum aut discipulum suum ad ecclesiam confugientem extrahere audeat, vel flagellare praesumat; quod si fecerit, donec digne poeniteat, a loco cui honorem non dedit segregetur. IX. De his qui
Abbreviated transcription (Latin):
dñica causa tẽporis aut ꝑsua¬
eb abeccłiis fideles desint. nec
montiũ qͥ m suspitionib ꝑseuereꝗ.
s exẽplũ & p̃ceptũ custodiant sac̃¬
dotũ. & ad alienas iuillas agendoꝵ
c̃uentuũ causa ñ c̃ueniant. Ab uni¬
uersis ep̃is dictũ ẽ. anathema sit.
qͥ hoc c̃miserit. Ut doctoris fibi nom̃¬

Expanded text:
et die dominica causa temporis aut persuaebus ab ecclesiis fideles desint, nec montium qui in suspicionibus perseverant, sed exemplum et praeceptum custodiant sacerdotum, et ad alienas nullas agendorum conventuum causas conveniant. Ab universis episcopis dictum est: Anathema sit qui hoc commiserit.
Abbreviated transcription (Latin):
in clericatꝰ officio ꝓmouendos. cũ
abbatis uoluntate debeant ordina¬
ri. a uͦ quȩ iniure monasterii de
facultatib offerunt᷑: in nullo dyo¬
cefiana lege abep̃is c̾tingant᷑ Si au¬
tẽ ex laicis qͥsquã a se fictã basylicã
c̃secrari desiderat: nequaquã eã¬
sub monasterii specie ubi ẽgrega¬
tio ñ colligit᷑. uł regula ab ep̃o ñ
c̃stituit᷑. adyocesiana lege audeat
segregare. De icestis ut quãdiu in
scelere st̃. int̾ eatecum inos habe
De his qͥse incesti pollu Iant᷑ .iiii.¬
tione c̃maculant placuit. qͦusq
in ipso detestando & illicito carins
c̃tubernio ꝑseuerant: usq admis¬
sã tantũ cathecuminoꝵ in eccła
admittant᷑. Cũ qͥb etiã nec cibũ

Expanded text:
in clericatus officium cum abbatis voluntate debeant ordinari. Ea vero quae in jure monasterii de facultatibus offeruntur, in nullo dioecesana lege ab episcopis contingantur. Si autem ex laicis quisquam a se factam basilicam consecrari desiderat, nequaquam sub monasterii specie, ubi congregatio non colligitur vel regula ab episcopo non constituitur, eam a dioecesana lege audeat segregare. IV. De incestis, ut quandiu in scelere sunt inter catechumenos habeantur. De his qui se incesti pollutione commaculant placuit, ut quousque in ipso detestando et illicito carnis contubernio perseverant, usque ad missam tantum catechumenorum in ecclesia admittantur; cum quibus etiam ne
Abbreviated transcription (Latin):
E HiS CIERICIS QUIIN
obsessionib necessitate positi
fierint. id stitũtũ ẽ. ut qͥ altario mi¬
iustrant. & xp̃i corpꝰ & sanguinẽ tra¬
dunt. uł uasa sacro officio deputata
c̃trectant: ut ab om̃i humano sangui¬
ne etiã hostili se abstineãt. Qđ sunhoc
nis pͥuent᷑. ita ut ĩ duobꝰ annis. iugiliis. ieui¬
inis. orationib. & elemosinis ꝓ uirib
quas dñs donauerit expient᷑. & rra
demũ officio uł c̃munioni reddant᷑.
tos. ex adulterio factos. uł editos neca¬
restuduerint. uł inuentrib matrr̃
potionib aliqͥb colliserint: mutraq
sexi adulteris post septẽ annoꝵ cur¬
ricula ẽmunio tribuat᷑. ita tam̃ ut
om̃i tẽpore uite sue fletib & humi¬
officiũ eis ministrandi reouꝑare ñ
liceat. At tam̃ in choro psallentiũ
a tẽpore receptȩ c̾munionis int̾ sint
ipsis beneficiis. In exitu tantũ si faci¬
nora sua om̃i tẽpore uite suȩ defle¬
uerint: c̃munio eis tribuatur. De

Expanded text:
e his clericis, qui in obsessionis necessitate positi fuerint, id statutum est, ut qui altario ministrant et Christi corpus et sanguinem tradunt, vel vasa sacro officio deputata contrectant, ab omni humano sanguine, etiam hostili, se abstineant. Quod entur, ita ut his duobus annis vigiliis, jejuniis, orationibus et eleemosynis pro viribus quas Dominus donaverit expientur, et ita demum officio vel communioni reddantur,e conceptos ex adulterio factos vel editos necare studuerint, vel in uteris matrum potionibus aliquibus colliserint, in utroque sexu adulteris post septem annorum curricula communio tribuatur, ita tamen ut omni tempore vitae suae fletibus et humieis ministrandi recuperare liceat, attamen in choro psallentium a tempore receptae communionis intersint ipsis beneficiis. In exitu tantum, si facinora sua omni tempore vitae suae defleverint, communio eis tribuatur. III.
Abbreviated transcription (Latin):
seruiunt. si subito inflenda carnis
fragilitate corruerint. & dñores¬
piciente digne penituerint. ita ut
mortificato corpore cordis cõtriti
sacrificiũ deo offerant: maneat in
potestate pontificisaił ueraciter
afflictos ñ diu suspendere. uł desi¬
diosos ꝓlixiore tẽpore ab ȩccłȩ
corpore segregare. ita tam̃. iit sic
officioꝵ suor loca recipiant:
ne possint ad altiora officia ulte¬
ruis ꝓmoneri. Qđ si iterato uelut
canes ad uomitũ reũsi fuerint. ñ
solũ dignitate officii careant. s
etiã sc̃am o̾munionẽ nisi in exitr

Expanded text:
serviunt, si subito flenda carnis fragilitate corruerint et Domino respiciente digne poenituerint, ita ut mortificato corpore cordis contriti sacrificium Deo offerant, maneat in potestate pontificis vel veraciter afflictos non diu suspendere, vel desidiosos prolixiori tempore ab Ecclesiae corpore segregare; ita tamen ut sic officiorum suorum loca recipiant, ne possint ad altiora officia ulterius promoveri: quod si iterato velut canes ad vomitum reversi fuerint, non solum dignitate officii careant, sed etiam sanctam communionem nisi in exitu
Abbreviated transcription (Latin):
runt᷑ ne auditꝰ & obtutꝰ sacris
nusteriis deputatꝰ turpiũ specta¬
culoꝵ atq uerboꝵ cͣtagione pollu¬
ad ẽiuuiũ qͥsqͥs excipiat. Quia cũ
apuid ap̃ianos cibis c̃munib: ñ utant᷑
indignũ ẽ. atq sacrilegũ eoꝵ cibos
tente nos sumimꝰ ab illis iuidicent᷑
imunda. Ac sic inferiores incipi¬
ilis apponunt᷑ utam. illi uͦ a nobis
ebrietas. q̃ ot̃ũ uicioꝵ fomes ac nu¬
trix ẽ. Itaq eũ quẽ ebriũ fuisse c̃sti¬
terit ut ordo patit᷑. aut .xxx. die
spereto a cmumone statumꝰ submo¬
ueridũ. aut corporali subdendũ mto
maxime fidẽ catholice religionis
infesent. dł aliqͣnti derici siut saiei
student auguriis. &e sub nõe fiegx
religionis ꝑ eas quas scõꝵ sortes uocañ
duunationis scientiã ꝓfirent᷑. aut¬
fut᷑a ꝓmittunt. Hoc qͥcuĩq clericꝰ
uł laicꝰ detectꝰ fuerit. uł c̃sulere uł
docere: abeccła habeat᷑ extraneus.

Expanded text:
runtur, ne auditus, et obtutus sacris runtur, ne auditus, et obtutus sacris mysteriis deputatus turpium spectaculorum atque verborum contagione polluad convivium quisque excipiat, quia cum apud Christianos cibis communibus non utuntur, indignum est atque sacrilegum eorum cibos tente nos sumimus, ab illis judicentur immunda, ac si inferiores incipiillis apponuntur utamur, illi vero a nobis ebrietas, quae omnium vitiorum fomes ac nutrix est. Itaque eum quem ebrium fuisse constiterit, ut ordo patitur, aut triginta dierum spatio a communione statuimus submovendum, aut corporali subdendum suppmaxime fidem catholicae religionis infestat, quod aliquanti clerici vel laici student auguriis, et sub nomine fictae religionis, quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiam profitentfutura promittunt, hoc quicunque clericus vel laicus detectus fuerit, vel consulere, vel docere, ab Ecclesia habeatur extraneus.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃daticiis epłis ep̃i sui licentia ñ
pateat euagandi. In monachis qͦq p̃¬
sentis sententiȩ forma seruet᷑. Qđsi¬
ũboꝵ increpatio ñ em̃dauerit. etiã
ũberib statuimꝰ coherceri. Serun¬
dũ qͦq de monachis ne eis ad solitari¬
as cellulas liceat ac̃gregatione dis¬
cedere. nisi forte ꝓbatis pͦt emeritos
labores. aut ꝓpt̾ infirmitatis neces¬
sitatẽ. asꝑior abbatis regula remit¬
tat᷑. Qd̾ ita demũ fiet. ut int᷑ eadẽ
monasterii septa manentes. tam̃ sub
abbatis potestate seꝑatas hab̾e cellas
ꝑmittant. Abbati qͦq singłas diũsas
cellulas aut plura monasteria habe
ñ liceat. nisi tantũ ꝓpt̃ incursũ hosti¬
litatis intra muros receptacula col¬
locare. Ut clerici nuptialia uutent
subdiacones. uł demceps qͥb ducen¬
di uxores licentia ñ ẽ. etiã alienaꝵ
nuptiarũ euitent c̃iuiuia. Nec his
cetib misceant᷑ ubi amatoria can¬
tant᷑ & turpia. aut obsceni mot᷑
corpoꝵ choris & psaltationib effe¬

Expanded text:
vel epistolis episcopi sui, licentia non pateat evagandi. In monachis quoque presentis sententie forma servetur. Sum increpatio non emendaverit, etiam verberibus statuimus coerceri. Servandum quoque de monachis ne eis ad solitarias cellulas liceat a congregatione discedere, nisi forte probatis post emeritos labores aut propter infirmitatis necessitatem asperior ab abbatibus regula remittatur: quod ita demum fiet, ut intra eadem monasterii septa manentes, tamen sub abbatis potestate separatas habere cellulas permittantur. Abbatibus quoque singulis diversas cellulas aut plura monasteria habere non liceat, nisi tantum propter incursum hospitalitatis intra muros receptacula collocare. XXXIX. Ut clerici nuptialia vitent subdiacones, vel deinceps quibus ducendi uxores licentia non est, etiam alienarum nuptiarum evitent convivia, nec his coetibus misceantur ubi amatoria cantantur, et turpia, aut obsceni motus corporum, choris et saltationibus effe
Abbreviated transcription (Latin):
sacratissi adulterauerint .cĩ .xiii.¬
irgines quȩ se deo dicauert̃ si
pactũ ꝑdiderint uirginitatis. atq
idem libidini seruierint : ñ intel¬
ligentes qđ anuserint. placuit
nec infine dandã eis ẽẽ c̃munionẽ.
firmitate corporis lapsȩ fuerint.¬
etiã tẽpore uitȩ sue huiꝰ modi femi¬
nȩ egerint pęnitentiã. & abstinue¬
rint sea coitu. eoqđ lapse potiꝰ ui¬
deant᷑ placuit eas infinẽ c̃muni¬
onẽ acciꝑe debere. De sacerdotib¬

Expanded text:
sacratis, si adulteraverint. Virgines quae se Deo dicarunt, si pactum perdiderint virginitatis, atque eidem libidini servierint, non intelligentes quid amiserint, placuit nec in fine eis dandam communionem. firmi corporis lapsu vitiatae, omni tempore vitae suae hujusmodi feminae egerint poenitentiam, ut abstineant se a coitu, eo quod lapsae potius videantur, placuit eas in fine communionem accipere debere. Ex co
Abbreviated transcription (Latin):
ricoꝵ die dñico ꝓpositũ ciuꝰcũq cau¬
se negociũ audeant iudicarci nisi
hoc tantũ ut deo statuta sollẽpnia
ꝑagant. Ceteris uͦ dieb cohibentib
ꝑsonis illa q̃ iusta st̃ habeant li¬
centiã iudicandi. excepto cͥminali ne
quã suscepta benetictione
pore. idest ĩpletis: duob m̃sib
se metropolitami slu p̃sentet as¬
pectib ut ab illo monitis eccłas.
hec implere neglecerit: insynodo
increpatꝰ a fr̃ĩb corrigat᷑. Et si for
te infirmitate aliqua ne hoc im¬
pleat fuerit ĩpeditꝰ: hsuis lutisꝰ  metͦpo¬
litano indicare ꝓcuret. De ep̃is a me

Expanded text:
ricorum die dominico propositum cujuscunque causae negotium audeat judicare, nisi hoc tantum, ut Deo statuta solemnia peragant: caeteris vero diebus conniventibus personis illa quae justa sunt habeant licentiam judicandi, excepto criminalia nsteaquam suscepta benedictione tuto tempore, id est, impletis duobus mensibus, se metropolitani sui repraesentet aspectibus, ut ab illo monitis ecclesiahaec implere neglexerit, in synodo increpatus a fratribus corrigatur; quod si infirmitate aliqua ne hoc impleat fuerit praepeditus, hoc suis litteris metropolitano indicare procuret. 297 VI. Ut e
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑientia magistrante repꝑimꝰ¬
ñnullas yocenanas eẽ eccłas desti¬
tutas. Ob quã rẽ hac c̃s tituti¬
one decreuimꝰ. ut ep̃c ꝓ antique
c̃suetudinis ordoseruet᷑. & annuis
uicib. ab ep̃o dẏoceses uisitent᷑. Et
siqua forte basylica reꝑta fuerit
destituta: ordiñ̾ationi ipsiꝰ reꝑare
p̃cipiat᷑. Quia t̾cia exõib antiqua
traditione ut accipiat᷑ ab ep̃is. no¬
iudiciis mmunera accipiat. c̃ .x.¬
bseruandũ qͦq decreuimꝰ. ne qͥs
sac̃dotũ uł clericoꝵ more scłariũ
iudicũ audeat acciꝑe ꝓ impensis
patrociniis munera nisi forte ui ee¬
cła oblata gratuita. q̃ ñ fauore my¬
neris uideant᷑ accepta. s collatͥone
statuta patrũ se nouerit degridandỹ.
Hon achi amonasterio foras egre.¬
dientes ne aliqđ ministeriũ eccłas¬
ticũ p̃sumant agere ꝓhibemꝰ. nisi
forte cũ abbatis imꝑio. Similit̾ ut
nullꝰ eoꝵ id est monachoꝵ forensis
negocii susceptor uł executor exis¬

Expanded text:
erientia magistrante reperimnonnullas dioecesanas ecclesias destitutas. Ob quam rem hac constitutione decrevimus, ut antiquae consuetudinis ordo servetur, et annuis vicibus ab episcopo dioeceses visitentur, et si qua forte basilica reperta fuerit destituta, ordinatione ipsius reparari praecipiatur, quia tertia ex omnibus antiqua traditione ut accipiatur ab episcopis, nonera accipiat. Observandum quoque decrevimus, ne quis sacerdotum vel clericorum more saecularium 298 judicum audeat accipere pro impensis patrociniis munera, nisi forte in ecclesia oblata gratuita, quae non favore muneris videantur accepta, sed collatione statuta Patrum se noverint degradandos. Monachi a monasterio foras egredientes ne aliquod ministerium ecclesiasticum praesumant agere prohibemus, nisi forte cum abbatis imperio: similiter ut nullus eorum, id est monachorum, forensis negotii susceptor vel exsecutor exis
Abbreviated transcription (Latin):
RICIS EMENDI uILIus et uendendi
ANONYM stat utis
Firmatũ est. ut qͥcũq inclero esse
uoluerit. emendi uilius uł uenden¬
di carius studio ñ utat᷑. Certe si
uoluerit exercere: cohibeat᷑ aclero.
Ut clerici si solidũ p̃stiterint :̃ sine¬
no uł frum̃to accipiat. qđ mercan.¬
di causa tẽpore statuđ deeretũ fue¬
rit uenũdare. Cȩterũ si speciẽ ñ
habuerit necessariã. ipsũ qđ dedit
sine ullo augm̃to recipi. Ut nullus
ep̃c uł qͥs infra positus die dñi ca cau¬
sas iudicare presumat. c.inii.¬

Expanded text:
rici emendi vilius vel vendendi canonum statutis firmatum est, quicunque in clero esse voluerit emendi vilius vel vendendi carius studio non utatur: certe si haec voluerit exercere, cohibeatur a clero. III. Ut clerici si solidum praestiterint no vel frumento accipiat, quod mercandi causa tempore statuto decretum fuerit venundari: caeterum si speciem non habuerit necessariam, ipsum quod dedit sine ullo augmento recipiat. IV. Ut nullus episcopus vel infra positus die dominico causas judicare praesumat. Ut n
Abbreviated transcription (Latin):
UISGITYTIO MiS¬
sarũ ficut in metropolitana
eccła agit᷑. ita indei nomine in õib
ꝓunciis tã ipsiꝰ misse ordo quã psal¬
lendi uł ministrandi c̃suetudo seruet᷑.
Vt unius diei infans si indiscrimine¬
tui: ut si infirmi ut assolent fueriũ.
& lac mat̾nũ non appetunt: et iã
eadẽ die qͣnati st̃ si oblati fuerint.
baptirentur. Ut c̃iuncti ab ep̃o usq
ad subhẏa conũ ñsiune testimonioui

Expanded text:
stitutio missarum, sicut in metropolitana ecclesia agitur, ita in Dei nomine in omnibus provinciis tam ipsius missae ordo, quam psallendi vel ministrandi consuetudo servetur. t unius diei infans, si in discrimintui, ut si infirmi ut assolet fuerint et lac maternum non appetunt, etiam eadem die qua nati sunt, si oblati fuerint, baptizentur. VI. Ut conjugati ab episcopo usque ad subdiaconum non sine testimonio vivant.
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Sane si c̃iugati niuenes c̾sense¬
rint ordinari. etiã uxoꝵ uoluntas
ita reqͥrenda ẽ. ut seq̃strato mansio¬
nis cubiculo religione p̃missa postea¬
ꝗͣ parit̃ c̃uersi fuerint: ordiunent᷑.

Expanded text:
tat. Sane si conjugati juvenes consenseriut ordinari, etiam uxorum voluntas ita requirenda est ut sequestrato mansionis cubiculo, religione praemissa, posteaquam pariter conversi fuerint, ordinentur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd heredẽ. siqͥd de eccła ñ in ȩccłiȩ
causa aut necessitate p̃sũpsit. qd̾ dis¬
traxit. aut donauit. irritũ habeat᷑.
Qui uͦ filios hab&: de bonis q̃ reliqͥt
abheredib eiꝰ indẽpnitatib eccłe cõ
sulat᷑. De iudeis qͥ cõuerti cupiunt
qualiter suscipiant᷑. cs̃ .xxxu.¬
udei qͦrũ ꝑfidia freq̃nt̃ ad uomitũ.
a fide uenire noscunt᷑: tẽ demũ hap¬

Expanded text:
 heredem. Si quid de ecclesia non in ecclesiae causa aut necessitate praesumserit, quod distraxit aut donavit irritum habeatur. Qui vero filios habet, de bonis, quae reliquit, ab heredibus ejus indemnitatibus eccle. De Judaeis qui converti cupiunt qualiter suscipiantur. Judaei quorum perfidia frequenter ad vomitum a fide venire noscuntur, tunc demum bap
Abbreviated transcription (Latin):
Si ep̃c. prb̃r. aut dyaconꝰ capitale
crim̃ c̃miseruit. aut Kartã falsaue¬
rint. aut testimoniũ falsũ dixerini.
ab officii honore depositi in monaste¬
riũ retrudant᷑. & ibi tantũ mͦ ꝗͣdix
uixerint laicã c̃munionẽ accipiañ.

Expanded text:
s presbyter aut diaconus capitale crimen commiserint, aut cartam falsaverint, aut testimonium falsum dixerint, ab officii honore depositi, in monasterium retrudantur, et ibi tantummodo quandiu vixerint laicam communionem accipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. ut hii qͥ baptizant᷑ ut fieri
solebat nũmos in concã ñ mittant.
ne sac̃dos qđ gratis acepit p̃cio dis¬
trahere uideat᷑. Neq pedes eoꝵ la¬
uandi st̃ a sac̃dotib uł clericis. De his

Expanded text:
ut qui baptizantur ut fieri solebat nummos in concham non mittant, ne sacerdos quod gratis accepit pretio distrahere videatur. Neque pedes eorum lavandi sunt a sacerdotibus vel cler
Abbreviated transcription (Latin):
rint. Incestos uͦ nullo c̃iugii noĩe de¬
putandos. qͦs etiã designare funes.¬
tã fr̃is quȩ pęne prius soror extite¬
rat carnali c̃iunctione polluerit.
siqͥs fr̃ germanã uxorẽ acceꝑit. siqͥs
nouercaᷤ duxerit. siqͥ c̃sobrinȩ sobrinȩq se
sociauerit. siqͥs relictȩ uł filiȩ auun¬
culi misceat᷑. aut patriri filie. uel
pͥiugne suȩ. aut qͥ ex ꝓpͥ c̃singuini¬
tate aliꝗ̃ aut ꝗͦ c̾sanguineus habuerit c̃cubitu
polluat. aut diꝑcerit uxorẽ. qua om̃s
& olim atq subhac c̃stitutione inces¬
tos eẽ ñ dubitamꝰ. & int̾ cathecuminos
usq ad legitimã satiffactionẽ manere

Expanded text:
rint, incestos vero nullo conjugii nomine derint, incestos vero nullo conjugii nomine deputandos, quos etiam designare funestam fratris quae pene prius soror exstiterat carnali conjunctione polluerit. Si quis frater germanam uxorem acceperit, si quis novercam duxerit, si quis consobrinae se sociaverit, si quis relictae vel filiae avunculi misceatur, aut patri filiae vel privignae suae, aut qui ex propria consanguinitate aliquam, aut quam consanguineus habuit concubitu, polluat, aut duxerit uxorem. Quos omnes et olim atque sub hac constitutione incestos esse non dubitamus, et inter catechumenos usque ad legitimam satisfactionem manere
Abbreviated transcription (Latin):
dũ mͦ pateat eccłe rẽ fuisse. Ne ui¬
dea̾tͣ etiã ep̃i ad ministrationes ꝓli.¬
xras aut p̃catorias cũ ordinati st̃
facere debuisse: aut diuretentas fa¬
cultates inius ꝓpͥetatis suȩ posse tran¬
apsis. id est qͥ in catholica fide hapti¬
tati st̃. si p̃uaricatione dãpnabili p̾t
in heresim transierint: grandẽ rede¬
undi difficultatẽ sanxit antiqͥtas.
Quib nos annoꝵ multitudinẽ bre¬
uiatã. penitentiã biennii c̃ditione
infra scriptȩ abseruationis imponi¬
mꝰ ut p̃scͥpto biennio. t̃ciosine rela¬
xatione ieuinent. Ct̃ eocłam stude¬
ant freq̃ntare. inpęnitentiũ loco
standi & orandi humilitatẽ ita no¬
uerint obseruandã. ut etiã ipsi cũ ea¬
tecumini egredi c̃monent᷑. abscedant.
Hoc si obseruare uoluerint: ẽstitu¬
to tẽpore admittendis ad altariũ
obseruatio relaxet᷑. Qđ si ardua
uł dura putauerint: statuta p̃teri¬
toꝵ canonũ ĩplere debebt̃. De in cestis¬
nisi cũ adulteriũ seꝑatione sanaue¬

Expanded text:
do pateat ecclesiae rem fuisse; ne videantur etiam episcopi administrationes prolixas, aut precatorias cum ordinati sunt facere debuisse, aut diu retentas facultates, in jus proprietatis suae posse tranLapsis, id est qui in catholica fide baptizati sunt, si praevaricatione damnabili post in haeresim transierint, grandem redeundi difficultatem sanxit antiquitas, quibus nos annorum multitudine breviata poenitentiam biennii conditione infrascriptae observationis imponimus, ut praescripto biennio, tertio sine relaxatione jejunent, et ecclesiam studeant frequentare, in poenitentum loco standi et orandi humilitatem ita noverint observandam, ut etiam ipsi cum catechumini egredi commonentur, abscedant, hoc si observare voluerint constituto tempore admittendis ad altarium observatio relaxetur; quod si ardua vel dura forte putaverint, statuta praeteritorum canonum implere debebunt. LXI. nisi cum adulterium separatione sanave
Abbreviated transcription (Latin):
Si qua uidua fuerit mechata. &
eundẽ postea habuerit maritũ: pꝰt
qͥnquennii tẽpꝰ acta legitima pęni¬
tentia. placuit eã ad c̃munionẽ re¬
cõciliari. Si aliũ duxerit relicto il¬
lo: nec in fine dandã ei ẽẽ c̃munionẽ.
Uel si fuerit ille fidelis quẽ accepit.
c̃munionẽ accipiat. nisi post decẽ
annos acta legitima pęnitentia. nͥ
infirmitas coegerit uelocius dare
u̾it qd duitaciut. bi ennii tẽpore abstine¬
bit᷑. Si autẽ ñ ꝓbauerit. c̃uentu cle¬
ricorũ placuit ꝑ qͥnquenniũ abstineri.
De hisqui tabula ludunt. c̃s. lxxuii.¬
Siqͥs fidelis alea idest tabula luse.
rit placuit eũ abstineri. Et si em̃.¬
datꝰ cessauerit: post annũ poterit
c̃munioni rec̃ciliari. De libertis. c̾p̃¬
Prohibendũ. ut liberti qͦrũ Iterr
patroni in scło fuerint: ad clerũ ñ¬

Expanded text:
Si qua vidua fuerit moechata, et eumdem postea habuerit maritum, post quinquennii tempus acta legitima poenitentia, placuit eam communione reconciliari. Si alium duxerit, relicto illo, nec in finem dandam esse communionem, vel si fuerit ille fidelis quem acceperit, communionem non accipiat, nisi post decem annos acta legitima poenitentia, nisi infirmitas coegerit velocius dare baverit quod diu tacuit, biennii tempore abstinebitur. Si autem non probaverit, in conventu clericorum placuit per quinquennium abstineri. De his qui tabulam ludunt. Si quis fidelis aleam, id est tabulam luserit nummis, placuit eum abstineri; et si emendatus cessaverit, post annum poterit communioni reconciliari. LXXX. De libertis. Prohibendum ut liberti, quorum patroni in saeculo fuerint, ad clerum n
Abbreviated transcription (Latin):
du per aclũ ancillã occiderit csii
ieya feoniia furore ⁊ eli ac¬
Icensa flagellis uerberauerit
Tancillã suã ita ut intra t̾ciũ
diẽ animã cũ cruciatu emittat:
eo qđ incertũ sit uoluntate an casu
occiderit. si uoluntate. post.uͥ.
annos. sicasu: post .uͥ. annaꝵ tẽpora
acta legitima pęnitentia ad c̃mu¬
nionẽ placuit admitti. Qͥt si infta
tẽpora c̃stituta fuerit infirmata.
eo qđ sine idolatria ꝑficere scelus
ñ potuit. nec finẽ imꝑtiendã illi¬

Expanded text:
 per zelum ancillam suam occiderit: Si qua femina furore zeli accensa flagellis verberaverit ancillam suam, ita ut intra tertium diem animam cum cruciatu effundat, eo quod incertum sit voluntate an casu occiderit: si voluntate, post annos; si casu, per quinquennii tempora, ac legitime poenitentia a communione pltempora constituta fuerit infirmata, eo quod sine idololatria perficere scelus non potuit, nec in finem impertiendam
Abbreviated transcription (Latin):
se ille ablus futurũ ẽẽ cognostat.
qͥ in huiꝰ modi ꝑsonis ñ regulari ani¬
maduersione distrixerit: uł qͥ mo¬
nachũ susceꝑit alienũ. Ut inona¬
terio  bere ñ liceat. Et si postea uxo¬
ri fuerit sociatꝰ. tante p̃uaricationis
reus nũ ꝗͣ eccłastici gradꝰ sortiatur¬

Expanded text:
se ille abbas futurum esse cognoscat se ille abbas futurum esse cognoscat qui in hujusmodi personis non regulari animadversione distrixerit, vel qui monachum susceperit alienum. De zonas habere non liceat. Et si postea uxori fuerit sociatus, tantae praevaricationis reus nunquam ecclesiastici gradus officiu
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑: placu Ait scd̃m pͥorũ canonũ
regulã. ut in eiꝰ ep̃i in ciuꝰ t̾ritorio
positȩ st̃. potestate c̾sistant. De in
cestis ut excõmunicent᷑. cal̃ .xiiii.
Ue suꝑstes fr̃ thorũ defuncti frĩs
ascendat. Ne se qͥsq admisse uxoris
sorori. audeat sociare. Qd si fecerit:
eccłastica districtione feriant᷑. Ut
abbiites in potestate ep̃oꝵ sint. & de¬
litate religionis in ep̃oꝵ potestate
c̃sistant. Et si qͥd extra regulã fece¬
rint: ab ep̃is corrigant᷑. Qui seiel
in anno in loco ubi ep̃e elegerit. ac¬
cepta uocatione c̃ueniant. Mona.¬
chi autẽ ablutib om̃i obedientia
& deuotione subiaceãt. Qđ siqͥs ꝑ
c̃tumaciã extiterit indeuotꝰ. ac ꝑ
loca aliqͣ uagari: aut peculiare ali¬
qͥd habere p̃sũpserit: om̃ia que ac¬
quisierit ab abbatib auferant᷑. sodm
regulã monasterio ꝓfuturã. Ipsi
autẽ qͥ fuerant ꝑuagati ubi inuen¬
ti fuerint cũ auxilio ep̃i tanꝗ fu¬
gaces subcustodia reuocent᷑. Et reỹ

Expanded text:
priorum canonum regulam, ut in ejus episcopi in cujus territorio sitae sunt potestate consistant. 248 XIV. De incestis ut excommunicentur. Ne superstes frater torum defuncti fratris ascendat, neve quisque amissa uxore sorori audeat sociari: quod si fecerint, ecclesiastica districtione feriantur. XV. Ut abbates in potestate epilitate religionis in episcoporum potestate consistant; et si quid extra regulam fecerint, ab episcopis corrigantur: 397 qui semel in anno, in loco ubi episcopus elegerit, accepta vocatione conveniant: monachi autem abbatibus omni obedientia et devotione subjaceant. Quod si quis per contumaciam exstiterit indevotus, ac per loca aliqua vagari aut peculiare aliquid habere praesumpserit, omnia quae acquisierit, ab abbatibus auferantur secundum regulam monasterio profutura. Ipsi autem qui fuerint provagati, ubi inventi fuerint, cum auxilio episcopi tanquam fugaces sub custodia revocentur; et reum
Abbreviated transcription (Latin):
na q̃ adulterũ maritũ reliquerit
fidelẽ. & alterũ ducit. ꝓhibeat᷑ ne
ducat. Si autẽ duxerit. ñ priꝰ ac¬
cipiat c̃munionẽ ꝗͣ is quẽ reliqͥt
de scło exierit. nisi forte necessitas
infirmitatis dare c̃pulerit. De mu¬

Expanded text:
ae adulterum maritum reliquerit fidelem, et alterum duxit, prohibeatur ne ducat. Si autem duxerit, non prius accipiat communionem, quam is, quem reliquit, de saeculo exierit, nisi necessitas infirmitatis dare compulerit. C.
Abbreviated transcription (Latin):
das missas in dei nõie c̃uenit᷑: popłs
ñ ante discedat. ꝗͣ misse sollẽpnitas
c̃plett᷑. Et ubi ep̃e ñ fuerit. bene¬
dictionẽ accipiat sac̃dotis. Nt lera¬
ante ascensionẽ dñi placuit celebra¬
ri.ita ut p̃missũ triduanũ ieiunio
in dñicȩ ascensionis sollẽpnitate sol.¬
uat᷑. Pqd triduũ serui & ancille ab

Expanded text:
das missas in Dei nomine convenitur populus, non ante discedat quam missae solemnitas compleatur, et ubi episcopus non fuerit, benedictionem accipiat sacerdotis. XXIante Ascensionem Domini placuit celebrari, ita ut post missam triduanum jejunium in Dominicae Ascensionis solemnitate solvatur: per quod triduum servi et an
Abbreviated transcription (Latin):
baptizati eo qđ eoꝵ minime sit cogni¬
ta uita. placuit ad derũ ñ esse ꝓmo¬
uendos in alienis ꝓuinciis. Ne femi¬
Placuit ꝓhiberi ne feminę iey
miterio ꝑuigilent. eo qđ sepe sub
obtentu orationis latent᷑ scelera cõ¬

Expanded text:
baptizati, eo quod eorum minime sit cognita vita, placuit ad clerum non esse promovendos in alienis provinciis. CAP. 35Placuit prohiberi, ne feminae in coemeterio pervigilent, eo quod saepe sub obtentu orationis et religionis, latenter scelera com
Abbreviated transcription (Latin):
intuitu mancipiola. uineolas. uł t̃¬
rulas dericis aut monachis uł qͥbꝰliba
p̃stiterit excolendas. uł ꝓtẽpore te¬
nendas: etiã si longa tranfisse annoꝵ
patiat᷑. nec scłaris legis p̃scriptio q̃
eccłȩ aliqͥd ĩpediat. apponat᷑. Ut te¬

Expanded text:
intuitu mancipiola, vincolas vel terrulas clericis aut monachis, vel quibuslibet praestiterit excolendas vel pro tempore tenendas, etiamsi longa transisse annorum patiatur, nec saecularis legis praescriptio, quae ecclesiae aliquid impediat, opponatur. C.
Abbreviated transcription (Latin):
De raptorib autẽ id custodiendũ
esse censumꝰ. ut si ad eccłam
raptor cũ rapta c̃fugerit. & fȩminã
ipsã uiolentiã ꝑtulisse c̃stiterit: sta¬
tim liberet᷑ de potestate raptoris. &
raptor mortis uł penarũ impunita¬
te c̃cessa. aut seruiendi c̃ditioni sub¬
iectꝰ sit: aut redim̃di se liberã ha¬
beat potestatẽ. Si uͦ q̃ rapit᷑ patrẽ ha¬
bere estiterit. & puella raptori c̃sen¬
serit: potestati patris excusata red¬
dat᷑. & raptor a patre suꝑiori c̃ditio¬
nis satisfactione teneat᷑ obnoyius.
De seruis qͥ ad eccłam c̃fugerut.cł .uii.¬
Seruus qͥ ad eccłam cõfugerit pro
qualib& culpa: Si a dño ꝓ admissa
culpa sacram̃tũ susceꝑit: statĩ ad
seruitiũ dñi sui redire cogat᷑. Et pos¬
tea quã datosacram̃to dño suo fuerit
c̃signatꝰ. si aliqͥd penȩ ꝓ eadẽ culpa
quã excusatͣ ꝓbatꝰ fuerit ꝑtulisse. ꝓ
c̃tẽptu ȩccłȩ. & p̃uaricatione fidei.
a c̃mumone & c̃iuuio catholicoꝵ ex

Expanded text:
De raptoribus autem id constituendum esse censuimus, ut si ad ecclesiam raptor cum rapta confugerit, et feminam ipsam violentiam pertulisse constiterit, statim liberetur de potestate raptoris, et raptor mortis vel poenarum impunitate concessa aut serviendi conditioni subjectus sit, aut redimendi se liberam habeat facultatem. Si vero quae rapitur patrem habere constiterit, et puella raptori consenserit, potestati patris excusata reddatur, et raptor a patre superiori conditionis satisfactioni teneatur obnoxius. III. Servus qui ad ecclesiam confugerit ui ad ecclesiam confugerit pro qualibet culpa, si a domino pro admissa culpa sacramentum susceperit, statim ad servitium domini sui redire cogatur, et postquam dato sacramento domino suo fuerit consignatus, si aliquid poenae pro eadem culpa, qua excusatur, probatus fuerit pertulisse, pro contemtu ecclesiae et praevaricatione fidei a communione et convivio catholi
Abbreviated transcription (Latin):
Et de monachis monaste.cl.xxuii.¬
riũ nouũ nisi ep̃o aut ꝑmittente aut
ꝓbante nullꝰ inciꝑe. aut fundare p̾su¬
mat. Monachi etiã uagantes ad of¬
ficiũ clericatꝰ nisi eis testimonium
abbas suus dederit: nec inciuitatib
nec in parroechiis ordinent᷑. Mona-¬
chũ nͥ abbatis sui aut ꝑmissu aut uo¬
luntate ad alterũ monasteriũ cõmi¬
grantẽ nullꝰ abbas susciꝑe aut reti¬
nere p̃sumat. s ubic̃q fuerit: abbati
suo auctoritate canonũ reuocet᷑.
Si enĩ necesse fuerit clericũ de mona¬
chis ordinari. cũ c̾sensu & uoluntate

Expanded text:
t de monachis monasterium novum, nisi episcopo aut permittente aut probante, nullus incipere, aut fundare praesumat. Monachi etiam vagantes ad officium clericatus, nisi eis testimonium abbas suus dederit, nec in civitatibus, nec in parochiis ordinentur. Monachum, nisi abbatis sui aut permissu aut voluntate ad alterum monasterium commigrantem, nullus abbas suscipere aut retinere praesumat, sed ubicunque fuerit, abbati suo auctoritate canonum revocetur, si enim necesse fuerit clericum de monachis ordinari, cum consensu et voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
sente aut nesciente dño. ep̃o sciente
qđ seriuis sit. Maconꝰ aut pbr fue.¬
rit ordinatꝰ: ipso in clericatꝰ officio
factione c̃penset. Si uͦ ep̃e eũ ser¬
uũ eẽ nescierit: qͥ testimoniũ ꝑhiben. aut
eũ supplicauerint ordinari: sinuli

Expanded text:
sente aut nesciente domino, episcopo sciente od servus sit, diaconus aut presbyter fuerit ordinatus, ipso in clericatus officiofactione compenset. Si vero episcopus eum servum nescierit, qui testimonium perhibent, aut eum supplicaver
Abbreviated transcription (Latin):
sibi c̃misse ut suꝑiꝰ cp̾hẽsũ ẽ. alienare
p̃sumant. Qđ si fecerint: c̃uicti
inc̃cilio. & abhonore depositi: de suo
ꝓpͥo aliud tantũ restituant. qͣntũ
c̃ditione de reb eccłe aliqͥd alienare
p̃sũpserit: si de suo ꝓpͥo tantũ eccłe
c̃tulerit. qͣntũ uisus ẽ abstulisse:
tc̃ demũ istud stare licebit. Lib̾tos
tam̃ qͦs sac̃dotes uł haconos de ȩccłã
sibi c̃missa facere uoluerint: actꝰ

Expanded text:
sibi commissae, ut superius comprehensum est, alienare praesumant. Quod si fecerint cuncti in concilio, et ab honore depositi, de suo proprio aliud tantum restituant quantum libet conditione de rebus ecclesiae aliquid alienare praesumpserit, si de suo proprio tantum ecclesiae contulerit, quantum visus est abstulisse, tunc demum istud stare licebit, libertos tamen quos sacerdotes vel diaconi de ecclesia sibi commissa se facere voluerint, actus
Abbreviated transcription (Latin):
De sclarib qͥ suas uxores derelinquuq
mittunt. uł etiã dimisert᷑. & nullas
ꝓptea sua matrimonia dimittun.
ut aut illicita. aut aliena p̃sumant.
cidii causas dixerint᷑. & priꝰ uxores¬
quã iudicio dãpnent᷑ abiecerut.
ꝓeo qđ fidẽ & c̃iugia maculant: ex¬
cludant᷑. Vt si uoluntarie clericus
dãpniũ eccłȩ fecerit: nisi satisfacrat¬
docum̃ta qͥb eccłȩ possessio firmat᷑.
aut supprimere. aut negare. aut ad.¬
uersariis fortasse tradere dãpnabili
& punienda obstinatione p̃sũpserit.

Expanded text:
De saecularibus qui suas uxores derelinquuntmittunt, vel etiam dimiserunt, nullas entes, et propterea sua matrimonia dimittunt, ut aut illicita aut aliena praesumant, cidii causas dixerint, et priusquam uxores judicio damnentur abjecerint, eo quod fidem et conjugia maculant excludantur. XXVI. Ut si voluntarie clericus damnum ecclesiae fecerit, et satisfaciatdocumenta quibus ecclesiae possessio firmatur, aut supprimere, aut negare, aut adversariis fortasse tradere damnabili et punienda obstinatione praesumpserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃to aliqͥd de eccłastici iuris ꝓpͥe¬
tate legauerit: alit̃ ñ ualebit. nisi
tantũ de iuris ꝓpͥi facultate suppleuo¬
uł clericꝰ. sine antistitis sui ãbulanse
De eccłastici iuris possessione distraxe¬
sim tenet. de his ꝗ̃emerit ad eccłe
nom̃ scripturã faciat. aut ab eiꝰ quã
tenet eccłȩ ordinatione discedat. Ut¬

Expanded text:
tamento aliquid de ecclesiastici juris proprietate legaverit, aliter non valebit, nisi tantum de juris proprii facultate suppl clerico sine antistitis sui epistolis de ecclesiastici iuris possessione distraxesim tenet, de his, quae emerit, aut ecclesiae nomine scripturam faciat aut ab eius, quam tenuit, ecclesiae ordinatione discedat.
Abbreviated transcription (Latin):
suo se ab altaris c̃munione sub peniten¬
tis ꝓfessione submouerint: sic qͦq si alii
defuerint. & causa certȩ necessitatis
exorit᷑: poscentẽ baptismũ liceat bap¬
tizare. Si relicta prbri aut dẏaconi
Si se cuicũq mulier duplici c̃iugio
qͥ hoc xerit: aut castitati separent᷑.¬
a c̃mu aut certe sim oriminũ inten¬
ne fidei c̃feruntur. medietatẽ sibi
ep̃c uendicet. & medietatẽ sibi dispensan¬
dã scđm gradꝰ clerꝰ accipiat. tã de p̾diis.

Expanded text:
suo se ab altaris communione sub poenitentis professione submoverit, sic quoque si alii defuerint et causa certae necessitatis exoritur, poscentem baptismum liceat baptizare. IX. Si relicta presbyteri vel diaconi Si se cuicunque mulier duplici conjugio onjunxerit, aut castigati separentur, aut certe si in criminum intennes fidelium conferuntur, medietatem sibi episcopus vindicet, et medietatem sibi dispensandam secundum gradum clerus accipiat, praediis
Abbreviated transcription (Latin):
DCONST IT U IMꝰ oBs ERUANDỹ
qđ eccł astici canones decreuerunt.¬
& lex Romana constituit. ut ab
eccłȩ atriis uł domo ep̃i eos abstra¬
here om̃ino ñ liceat. s nec alteri
cõsignari. nisi ad euangłi a datis
sacram̃tis de morte. & de debilita¬
te. & om̃i penaꝵ genere fint se.¬
curi. ita ut ei cui reus fuerit cri¬
minosus de satiffactione c̃ueniat.
Qđ fi sacram̃ta sua c̃uictꝰ fuerit uio¬
lasse: reus ꝑiurii ñ solũ a õmunione
& a catholicoꝵ c̃iuiuo separet᷑. Qđ

Expanded text:
constituimus observandum quod ecclesiastici canones decreverunt, et lex Romana constituit, ut ab ecclesiae atriis vel domo episcopi eos abstrahere omnino non liceat, sed nec altari consignari, nisi ad Evangelia datis sacramentis, de morte et debilitate et omni poenarum genere sint securi, ita ut ei cui reus fuerit criminosus de satisfactione conveniat. Quod si sacramenta sua convictus fuerit violasse reus perjurii, non solum a communione et a catholicorum convivio separe
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit: ad potestatẽ ep̃i reuocetur.
Mancipia uͦ monachis donata. ab ab¬
bate ñ licet manumitti. Inuistũ
enĩ putamꝰ. ut monachis cotidianũ
rurale opꝰ facientib serui eoꝵ lib̾ta¬
tis ocio potiant᷑. Ne unus abbas
duob pnt monasteriis. et̃ . Luiii.

Expanded text:
fuerit, ad potestatem episcopi revocetur. Mancipia vero monachis donata ab abbate non liceat manumitti. Iniustum enim putamus, ut monachis cottidianum rurale opus facientibus servi eorum libertatis otio potiantur. VIIII. Vnum abbatem duobus monasteri
Abbreviated transcription (Latin):
tet cũ om̃ib hereticis miscere co¬
nos futuros eẽ & catholicos. De leuitis¬
& clericis ne magi uł incantatores sin
altaris aut clericos magos & incan¬
tatores eẽ. aut facere quȩ dicunt᷑ phy¬
lacteria. q̃ st̃ magna obligam̃ta ani¬
maꝵ. Hos autẽ qui talib utunt᷑.
Dedicionarios sriis cdericis. ct̃.lxx.¬

Expanded text:
tet cum omnibus hereticis miscere conos futuros esse catholicos. Itet clericis ne magi vel incantatores sint. altaris aut clericos magos aut incantatores esse aut facere quae dicuntur phylacteria, quae sunt magna obligamenta animarum: hos autem qui talibus utuntur seditionariis. Sedi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ scĩ patres nr̃i si nodali sententia
statuert̃. ut nullꝰ dehis cdericꝰ ordinet᷑.
Et qͥ iã st̃ ꝑ ignorantiã ordinati:. aut
ficut bigami. aut int̾ nuptaꝵ ma¬
ritos locũ teneant. Alinistrare dya¬
conis. aut c̃secrare altare prb̃r ñ p̃su
errulas aut uineolas exiguas excłe
minꝰ utiles. aut longe positaᷤ paruas.
ep̃c sine c̃silio fr̃m si necessitas fue.¬
rit: distrahendi habeat potestatẽ.
etiã si reuocati fuerint teneri ñ posst̃.
simili ratione ab ep̃is si uoluerint. aut
siita illimeruerint: distrahant᷑. It
ante nuss capletã egredi popłs ñ¬
rib totas tenere speciali ordine p̃.¬
cipimꝰ. ita ut ante benedictionẽ sac̃¬
dotis egredi popłs ñ p̃sumat. Quisi
fecerint: ab ep̃o publice c̃fundant᷑.¬

Expanded text:
n synodali sententia statuerunt, ut nullus de his clericus ordinetur, et qui jam sunt per ignorantiam ordinati aut sicut bigami aut internuptarum mariti locum teneant. Ordinare diacones aut consecrare altare presbyter non errulas aut vineolas exiguas et Ecclesiae minus utiles aut longe positas parvas episcopus sine consilio fratrum, si necessitas fuerit, distrahendi habeat potestatem. etiam si revocati fuerint teneri non possunt, simili ratione ab episcopis, si voluerint aut si ita illi meruerint, distrahantur. XLVII. Ut ante missam expletam egredi popribus totas tenere speciali ordine praecipimus, ita ut ante benedictionem sacerdotis egredi populus non praesumat, qui si fecerint, ab episcopo publice confundant