comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus scẽ dĩ eccłȩ separat᷑. subiciat᷑
sic̃ antiap̃i. ⁊ ĩuasor. ⁊ destructor¬
totiꝰ xp̃ianitatiᷤ. nec aliqͣ suꝑ h
audientia aliqñ ei reseruetur.
set ab om̃i eccłastico gͣdu ĩ qͦcũq
fuerat priꝰ. siue retractatione
deponat᷑. cui ꝗs ꝗs ad heserit. ł¬
qualẽ cũq tãquã pontifici reue-¬
rentiã exhibuerit. aut ĩ alico illũ
defendero p̾sũpserit pari senten¬
tia sit mancipatꝰ. Quis ꝗs huiꝰ nr̃e¬

Expanded text:
bus sanctae Dei aecclesiae separatus, subiciatur bus sanctae Dei aecclesiae separatus, subiciatur sicut Antitotius Christianitatis, nec aliqua super hoc audientia aliquando ei reservetur, sed ab omni ecclesiastico gradu, in quocunque prius fuerat, sine retractatione deponatqualemcunque tanquam Pontifici reverentiam exhibuerit, aut in aliquo eum defendere praesumserit, pari sententia sit mancipatus. § 8. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fuccessoribꝰ illiꝰ. ꝗ ab hac apłica
sede ꝑsonalit̾ ħ uis inpetrau̾it.
nũ ita ꝑuersitaᷤᷤ ĩualuerit.
ut pura sincera atq gratuita
fieri ĩ urbe nõ possit. cardinaleᷤᷤ
op̃i cũ religiosiᷤᷤ clĩciᷤᷤ. catholi¬
cisq laiois. licet pauciꝰ: ius po¬
testatiᷤᷤ optinrat eligere apłi-¬
ce sedis pontificẽ. uͥ cõ gruentiꝰ
iudicaurrit. Plane p̾t quã elee¬
tio fuerit facta sibellica tẽpes¬
tas ł quali cũq hominũ cona¬
tus malignitatiꝰ studio restite¬
rit. ut is quielectꝰ ẽ ĩ apłica srde
uixta cõsuetudinẽ ĩ tronizari
ñ ualeat. electꝰ tam̃ sic̃ pp̃: au-¬
om̃s facultates illiꝰ. qđ beatũ
gregoriũ añ suã cõsecrationẽ
ħ nr̃m decretũ sinodali sente¬
ntia ꝓmulgatũ : ꝑ seditionẽ
ł p̃sũptionẽ. aut qd̾ libet ĩ geni¬
um electꝰ. aut etiã ordinatus
seu ĩ tronizat᷑ fuerit. auctorita
ribꝰ. fautoribꝰ. siquatibꝰ. alimini¬

Expanded text:
 ab hac apostolica sede personaliter hoc jus impetraverint. num ita perversitas invaluerit, ut pura, sincera atque gratuita electio fieri in urbe non possit, cardinales episcopi cum religiosis clericis catholicis laicisque, licet paucis, jus potestatis obtineant eligere apostolicae sedis pontificem, ubi congruentius judicaverint. Plane postquam electio fuerit facta, si bellica tempestas, vel qualiscunque hominum conatus, malignitatis studio restiterit, ut is qui electus est, in apostolica sede juxta consuetudinem intronizari non valeat, electus tamen sicut papa auomnes facultates illius, quod beatus Gregorius ante suam consecrationem m nostrum sinodali sententia promulgatum per sedicionem vel praesumptionem aut quodlibet ingenium electus aut etiam ordinatus seu intronizatus fuerit, auctoritatribus, factoribus, sequacibus, a limini
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ neuenalitatiᷤᷤ morbus qͣli¬
bus occasione subrepat. religio¬
sisimi uiri p̃ducens sĩt ĩꝑmo¬
uenda pontificiᷤ electionẽ. re¬
liqͥ aut̃ sequaces ⁊ certe rectus
atq legitimꝰ ħ electionis ordo
trũ regłis suie gestis. etiã illa
recolat᷑. Nulla in ꝗt ratiosunt
litani iudicio cõfecrati. Quia
uͦ sedes apłica cunctis ĩ orbe t̾raꝵ
p̃fert᷑ eccłiis. atq iõ suꝑ se me¬

Expanded text:
 ne venalitatis morbus aliqua occasione subrepat. Et ideo, religiosissimi viri praeduces sint in promovenda Pontificis electione, reliqui autem sequaces. Et certe rectus ac legitimus hic electionis ordo rum regulis Patrum sive gestis, etiam illa recolatur. « Nulla, inquit, ratio sinit litani judicio consecrati. « Quia vero sedes apostolica cunctis in orbe terrarum praefertur ecclesiis atque ideo super se me
Abbreviated transcription (Latin):
de ipsiꝰ eccłȩ greimo si reppetit᷑
idonous. ł si de ipsa ñ ĩ uenit᷑.
exalia assumat᷑. Saluo debito
honore ⁊ reuerentia dilectifi¬
lii nr̃i enrici ꝗ ĩp̃sentiaꝵ rex¬

Expanded text:
de ipsius ecclesiae gremio, si reperitur idoneus; vel si de ipsa non invenitur, ex alia assumatur; salvo debito honore et reverentia dilecti filii nostri Henrici, qui in praesentiar
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotibus. nichil sublimiꝰ ep̃is
recordande memorie. iulius p̃p
contͣ theodorã tũc augustã dãp
nationis ꝓmulgauit sententiã.
Sic qͦ leamb̃tus parisiorũ rex
cũ ingilb̃gã legitimã uaxorem
suã reliquisset. et duas sorores
merofildem et marchauenam
in uxores duxisset. ab eato ger¬
mano parisiorũ ep̃o ex comuni¬
catus ẽ. et cũ resipiscere nollet.
nõ multo post diuino iuditio ipse
defunctus est. Gb.uii.¬
statuta sequentes eos qͥ ex cõmu¬
nicatis fidelitate aut sacram̃to
astricti sũt. apłica auctoritate
a sacram̃to absoluumus. quousq
ipsi ad satis factionẽ ueniãt. et
ne eis aña fidelitatẽ obseruent

Expanded text:
sacerdotibus, nihil sublimius episcopis sacerdotibus, nihil sublimius episcopis recordandae memoriae Vigilius papa contra Theodoram tunc Auguomulgavit sententiam? Sic quoque Charibertus Parisiorum rex, cum Gotbergam legitimam uxorem suam reliquisset, et duas sorores Meroflidem et Marcovevam in uxores duxisset, a beato Germano Parisiorum episcopo excommunicatus est. Et cum resipiscere nollet, non multo post divino judicio ipse defunctus est. statuta sequentes, eos qui excommunicatis fidelitate aut sacramento constricti sunt, apostolica auctoritate a juramento absolvimus, quousque ipsi ad satisfactionem veniant, et ne eis fidelitatem observent
Abbreviated transcription (Latin):
pipinũ learoli imꝑatoris pa-¬
trẽ in eius loco substituit. õsq
culo iuram̃ti. qd̾ factũ ẽ his
ep̃is. qui apłica auctoritate
a pontificali gradu deponũ¬
tur. Et beatus ambrosius li
sac̾dotib nõ ad eo grauis uide¬
batur theodosiũ magnũ un¬
ꝑatorẽ ex cõmunicans ab ec¬
clesia exdusit. qͥ etiã inscrip
turis sius ostendit qđ aurũ
nõ tã p̾ciosius sit plumbo.
quã regia potestate sit altior
sac̾dotalis. hoc mͦ cirta pͥnci¬
piũ sui pastoris scͥbens. honor
fratres et sublimitas episco¬
palis nullis pot̾it conparatia¬
nib ad equari.Si regnũ. ful¬
gori cõpares. et pͥncipum di¬
ademati. longe erit inferius
quã si plumbi metallũ ad au¬
ri fulgorem conpares. Qiuppe
cũ uideas regũ colla et pͥncipũ
submitti genib sac̾dotũ. et oscu¬
credant se cõmuniri. et pꝰ pauca
hec cuncta frͣs ideo nos pͣmisisse
debetis cognoscere. ut ostendemus
nichil ẽẽ in hoc scło excellentius

Expanded text:
Pipinum Karoli Magni imperatoris paPipinum Karoli Magni imperatoris patrem in ejus loco substituit, omnesque culo juramenti; quod factum est his episcopis, qui apostolica auctoritate a pontificali gradu deponuntur. Et beatus Amsacerdotibus non adeo gravis videbatur, Theodosium magnum imperatorem excommunicans, ab ecclesia exclusit. Qui etiam in suis scriptis ostendit quod aurum non jam pretiosius sit plumbo, quam regia potestate sit altior sacerdotalis, hoc modo circa principium sui Pastoralis scribens : « Honor, fratres, et sublimitas episcopalis nullis poterit comparationibus adaequari. Si regum fulgori compares et principum diademati, longe erit inferius, quam si plumbi metallum ad auri fulgorem compares. Quippe cum videas regum colla et principum submitti genibus sacerdotum, et exoscucredant communiri. » Et post pauca : « Haec cuncta, fratres, ideo nos praemisisse debetis cognoscere, ut ostenderemus nihil esse in hoc saeculo excellentius
Abbreviated transcription (Latin):
p̃p̃ gelasius ꝑsuadens ne intima¬
tam suis sensib ueritatẽ arbi¬
tret᷑ in iuriã sub intulit dicẽs.
duo st̃ inqͥt imꝑator auguste
quib pͥncipalit̾ mundus hic
regitur. auctoritas sacra pon¬
tificũ. et regalis potestas. inqͥb
tanto grauius ẽ pondus sac̾dotũ¬
quanto etiã ꝓ ipsis regib homi¬
nũ indiuino reddituri sunt
exc amine rationẽ et paucis in¬
t̃positis inqͥt. Nosti itaq int̾ hȩc
ex illoꝵ tependẽ iuditio. nõ
illos ad tuã uelle redigi uolũ¬
tatẽ. Talib gͦ institutis. talib
fulti auctoritatib płiq ponti¬
ficũ. alii reges. alii imꝑatores.
ex cõmunicauer̃. tiã si spetiale
aliqͦd deꝑsonis pͥncipũ reqͥrat᷑
exemplũ. beatus in nocentius
p̃p archadiũ ĩꝑatorẽ qr consen¬
sit. ut sc̃s ioħs chrisostomus
a sede sua pelleretur. e cõmu¬
nicauit. Alius aut̃ romanus
zacharias pontifex francorũ¬
quã ꝓ eo qr tante potestati erat¬
in utilis. a regno deposuit. et

Expanded text:
papa Gelasius persuadens, ne ille intimatam suis sensibus veritatem arbitraretur iniuriam, subintulit dicens: 'Duo sunt quippe, imperator auguste, quibus principaliter mundus hic regitur, auctoritas sancta pontificum et regalis potestas; in quibus tanto gravius est pondus sacerdotuquanto etiam pro ipsis regibus hominum in divino reddituri sunt rationem examine. » Et paucis interpositis, inquit: « Nosti itaque ex illorum te pendere judicio, non illos ad tuam velle redigi voluntatem. Talibus ergo institutis talibusque fulti auctoritatibus, plerique pontifices, alii reges, alii imperatores excommunicaverunt. Nam si speciale aliquod de personis principum requiratur exemplum, beatus Innocentius papa Archadium imperatorem quia consensit ut sanctus Joannes Chrysostomus a sede sua pelleretur, excommunicavit. Alius autem Romanus Romanus pontifex regem Francoruquam pro eo quod tantae potestati non erat utilis, a regno deposuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
alienũ. reu̾ti illũ purgatũ abso¬
lutũq ꝑmisimꝰ. qr sic̾ dignũ erat
ut si in aliqͦ reus ex ist̾et culpã in
eo canonice puniremꝰ. ita dignũ
nõ fuit ut eũ ad iuuãte in nocẽ¬
tia diutius recin̾e ł afflig̾e ĩ aliqͦ
deħemus.

Expanded text:
alienum, reverti illuc purgatum absolutumque permisimus, quia, sicut dignum erat, ut, si in aliquo reus resisteret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit, ut eum adjuvante innocentia diutius retinere vel affligere in aliquo deberemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculosa ẽ ⁊ admitti ñ debet rei
ad u̾sus quẽquã ꝓfessio. familia
uͦ ⁊ spõte cõfessi. atq scelerib ir¬
reciti ñ debẽt admitti. nec hi qͥ
inci. õ libro ͥx. earũd̃. legaĩ
Sane hi qͥ cͥmina sua inq̃stione
confessi st̃.si de aliis sic dic̾e uolu¬

Expanded text:
periculosa est et admitti non debet rei adversus quemcunque professio. Familiares vero et sponte confessi, atque sceleribus irretiti, non debent admitti, nec hi qui II. De libro IX earumdem legum. Sane hi qui crimina sua in quaestione confessi sunt, si de aliis sic dicere volu
Abbreviated transcription (Latin):
dotes ł reliqͥ cłici ascłariũ laicoꝵ
excludunt᷑ accusatione. ita illi ab is¬
toꝵ st̃ excludendi.⁊ alienandi cͥmi¬
natione. ⁊ sic̃ isti ab ilł. ita ⁊ illi ab
dñi ñ oportet litigaꝵe. Ind̾c̾.¬

Expanded text:
rdotes vel reliqui clerici a saecularium laicorum excluduntur accusatione, ita illi ab istorum sunt excluduendi et alienandi criminatione; et sicut isti ab illis, ita et illi ab Dei non oportet litigare.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃datii libidinẽ. q̃ ꝑseipsã uitiosa
ip̃a u̾itas fine placendi hõĩb enũ¬
tianda ẽ.quãto minꝰ m̃datiũ qͥ
porali cõmoditate ac salute corrũ¬
pitur. ad sempit̃nã illã salutẽ
nullus deducẽdus ẽ. opitulã te
dũ ẽ. Nõ enĩ cuiꝰq cõmoditas
tis nr̃is tã male monet᷑. ut fiat
⁊̃ aĩo dec̾ior. longeq apietate re¬
motior. Nec riii. gne m̃tiẽdũ ẽ
poris.⁊ in malis id qͥ ipsiꝰ facinus
eo qͥ fieri sinimꝰ maiꝰ ẽ. In his aũ
uiii. gn̾ib tãto quisq minꝰ pec¬
tãto amplius quanto em̾git ad
pͥmũ. Quisquis aut̃ ẽẽ aliqd̃ genꝰ
m̃datii quod peccatũ sit putauit
decipiet seipsũ turpit̃ cũ ho¬
nestũ se deceptorẽ arbitratur

Expanded text:
dacii libidinem, quae per se ipsa uitiosa ipsa ueritas fine placendi hominibus enuntianda est, quanto minus mendacium, quod porali commodo ac salute corrumpitur! Ad sempiternam vero salutem nullus deducendus est opitulante dum est; non enim cujusque commoditas tis nostris tam male movetur, ut fiat etiam animo deterior longeque a pietate remotior. Nec octavo genere mentiendum est, poris: et in malis id quod ipsi facimus eo quod fieri sinimus majus est. In his autem octo generibus tanto quisque minus pectantoque amplius quanto emergit ad primum. Quisquis autem esse aliquod genus mendacii quod peccatum non sit putaverit, decipiet seipsum turpiter, cum honestum se deceptorem arbitratur
Abbreviated transcription (Latin):
Credit᷑ a nob̾ sine c̃fusiõe c̃uinc¬
ta tͥnitaᷤᷤ. sine seꝑatioẽ distincta.
carnẽ exuirgͥniᷤᷤ corꝑe tͣhens. ⁊ ñ
decęlo secũ afferens. sic̃ marcion.
origeniᷤ. ⁊ cutice̾ affirmat. neq ĩ
fantasia .i. absꝙ carne. sic̃ ualen¬
tinꝰ. neq aio chei .i. putature ima¬
ginatũ. s⁊ corpus uerũ. ñ tam̃
carnẽ excarne sic̃ marcianꝰ. Set

Expanded text:
Creditur a nobis sine confusione conjuncta Trinitas, sine separatione distincta. carnem ex virginis corpore trahens, et non de coelo secum afferens, sicut Marcion, Origenes et Entiches affirmant, neque in phantasia, id est absque carne sicut Valentinus, neque Aorchi, id est putative imaginatum, sed corpus verum, non tantum carnem ex carne, sicut Marcianus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tores eccłaꝵ pacẽ. ac uitã ac m̃brã
ei cũ uram̃to obtinere studeat̃.
Tam̃ legitinre cõponat ꝗc quid¬
iniq fecerat. ⁊ si insecutor ma¬
gistris eccłȩ obedire noluerint
canonice cõstringat᷑. hylerdense¬

Expanded text:
tores ecclesiarum pacem et vitam, et membra ejus cum juramento obtinere studeant, tamen legitime componat quidinique fecerat, et si insecutor magistris Ecclesiae obedire noluerit canonice constringatur
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ honorẽ possidẽtes ħre nitũt᷑
⁊ meritũ. Nos aũ habeamꝰ ꝓpositi nr̃i
pͥncipes paulos. antonios. iulianos.
ylarios.⁊ macharios. habeto sĩplici¬
tatẽ colũbe. nec cuiꝗͣ machineris do¬
los. ⁊ serpẽtis astutiã. ne alioꝵ supplã¬
teris insidiis. Nõ multũ distat ĩ uitio
ł deciꝑe posse ł decipi. xp̃ianũ ꝗͣ sen¬
seris tͥ aũ sẽꝑ. aut c̃bro denũmis lo¬
quẽtẽ excepta helemosina q̃ ĩ differẽ¬
ter oĩb patet institorẽ potius habeto
tas necessitates nicħ cuiꝗͣ tͥbuas ne
filioꝵ panes canes cõmedãt. Itẽ inepłi

Expanded text:
quorum honorem possidentes habere nitantur et meritum, nos autem habeamus propositi nostri principes Paulos, Antonios, Julianos, Hilariones, Macharios. Habeto simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetis dolos, et serpentis astutiam, ne aliorum supplanteris isenseris tibi aut semper aut crebro de nummis loquentem excepta elemosyna, quae indifferenter omnibus patet, institorem potius habeto tas necessitates nihil cuiquam tribuas, ne filiorum panem canes comedant. Uerum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ordine debito honore uenerã¬
da ẽ. uͦtͥ ħ existimat pͥuilegiũ
hab̾e baptisinati. ꝗa hoc quidam
putat̃ ꝙ ĩ eadẽ die dñs adbaptis¬
mũ scĩ ioħis accesserit. sciat illiꝰ
baptismi aliã grãm. aliã fuisse
rationẽ. nec ad eandẽ ꝑtinuisse

Expanded text:
ordine debito honore veneranda est ob hoc existimat privilegium habere baptismatis, quia hoc quidam putant, quod in eadem die Dominus ad baptismum sancti Joannis accesserit, sciat illius baptismi aliam gratiam, et aliam fuisse rationem, nec ad eamdem pertinuisse
Abbreviated transcription (Latin):
aut c̃te augures ł sortilegos. ł eos
qͥ ꝓfitent᷑ artẽ magicã aut aliqͦs
eoꝵ similia exertẽtes c̃suluisse
fu̾it dep̃hensus. ab honore digni¬
tatis suȩ depulsus. monast̾ii curã
excipiat. ibiq ꝑpetuę penitẽtiȩ

Expanded text:
aut certe augures vel sortilegos, qui profitentur artem magicam, aut aliquos eorum similia exercentes consuluisse fuerit deprehensus, ab honore dignitatis sue suspensus, monasterii curam excipiat ibique penitentie
Abbreviated transcription (Latin):
cepta for¬
nicatiõĩs
auiro
culpã cͥminis supͣdicti: uxo
posuit. tãdiui ab eccłastica co¬
muniõe pͥuatus sit. ⁊ acętu
xͥ anoꝵ maneat alienꝰ. ꝗͣdiu
societatẽ relicte c̃iugis since¬
rit̾ ãplectat᷑ ⁊ foueat. ita tnsi
ãmoniti asac̾dote semel ⁊ bis
t̃q ut corrig̾ent᷑ ad thori suȩ
c̃iugis nolu̾it redire c̃sortiũ.

Expanded text:
cepta fornicationis a viro culpam criminis supradicti uxoreposuit, tandiu ab ecclesiastica communione privatus sit, et a coetuanorum maneat alienus, quamdiu societatem relictae conjugis sinceriter amplectatur et foveat. Itaque qui jam admoniti a sacerdote semel, bis terque, ut corrigerentur, ad torum suae conjugis noluerint redire, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
mat̃᷑ ł fr̃.soror. patruus. auun¬
creatio. Si aut̃ ꝓ genies tota defe¬
.c̾.uicerit. ab antiquiorib ⁊ u̾atiorib
qͥb eadẽ ꝓpͥnqͥtas nota sit. ep̃s
canonice ꝑ qͥrat.⁊ si inuẽta fu̾it
ꝓpĩqͥtas. separentur

Expanded text:
mater, frater, soror, patruus, avunrum procreatio. Si autem progenies tota defecerit, ab antiquioribus et veracioribus, quibus eadem propinquitas nota sit, episcopus canonice perquirat, et, si inventa fuerit propinquitas, separentur
Abbreviated transcription (Latin):
alia uxrore ⁊ uxoris filia ex alio
marito. ł c̾tͣ matͥmoniũ recte
tua pꝰ diuortiũ ex alio filia ꝓcre
ait. It̃ si adu̾sus ea quȩ. p̃dicrunꝰ
aliqͥ coierĩt. nec uir nec uxor nec
matͥmoniũ intelligit᷑ nec dos.
Itaq qͥ ex eo coitu nascunt᷑. ĩpoteᷤᷤ¬
tate patͥs ñ st̃. s tales st̃ qͣntũ ad
patͥã potestatẽ ꝑtinet. qͣles hii st̃
quos mat̾ uulgo c̃cep̃. Nã nec pa
trẽ hi hab̾e ĩtelligunt᷑. cũ is ⁊̃ in¬
certus ẽ. Uñ solẽt filii spurii ap
Seqͥt᷑ gͦ ut dissoluto tali coitu do
tis eractioĩs locus ñ sit. ãb̾r¬

Expanded text:
alia uxore et uxoris filia ex alio marito vel contra matrimonium recte tua post divortium ex alio filiam proca. Item. Si adversus ea quae diximus aliqui coierint, nec vir, nec uxor, nec matrimonium intelligitur, nec dos. Itaque qui ex eo coitu nascuntur, in potestate patris non sunt, sed tales sunt, quantum ad patriam potestatem pertinet, quales sunt hi quos mater vulgo concepit. nam nec hi patrem habere intelleguntur, cum his etiam incertus est: unde solent filii spurii appsequitur ergo, ut et dissoluto tali coitu nec dotis exactioni locus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾monio iungi. intãtũ ut ⁊ĩ dis¬
soluta adoptione id̾ uiris mana
aut neptis ẽẽ ceperit. ñ pot̾is uxorẽ
duc̾e. quãuis eã emancipau̾is. In¬
t̃ eas qͦ ꝑsonas quȩ ex tͣnsu̾so gͣdu¬

Expanded text:
matrimonio iungi, in tantum ut etiam dissoluta adoptione idem iuris maneaut neptis esse coeperit, non poteris uxorem ducere, quamvis eam emancipaveris. Inter eas quoque personas, quae ex trans
Abbreviated transcription (Latin):
ioħis reu̾entissimi cõmunoñ. in¬
dulgñtes ei. ⁊ causa dispensatioĩs
eiꝰ negociũ ñ subtiliꝰ ł districtiꝰ
siue uehem̃tiꝰ erga se recognocen¬
tĩ agat᷑. dispensatiois eni gr̾a ut
dixi eget negociũ multũ. Eiusdẽ
agennasiũ pb̃rm ⁊ archimandri¬
tã.dispensationes rerũ ñ nũ quã
cogut̃ paꝵ ꝗd ad ebito qͦs dã foraᷤᷤ
exire. ut maiꝰ aliꝗͥ lucͥ faciat᷑. Sict
enĩ hi ꝗ ꝑmare naiigat tẽpestate¬

Expanded text:
unionem, indulgentes ei, et causa dispensationis, ejus negotium non subtilius vel districtius, sive vehementius erga se recognoscentis agatur. Dispensationis enim gratia, sicut dixi, eget negotium multum. » Ejusdem ad Gennadium presbyterum et Archimandritam: « Dispensationes rerum nonnunquam cogunt parum quid a debito quosdam foras exire, ut majus aliquid lucrifaciant. Sicut eni
Abbreviated transcription (Latin):
tatione seruatiꝰ eis ꝓpͥis ordinibus
ĩ suo cetu recipiat ut dũꝑsollici¬
tudinẽ occultam̃tis eoꝵ discutitis.
debeat᷑ docetiᷤᷤ. iꝑmansiretudinẽ
nullã eis c̃tͣrietatẽ ł difficultatẽ
depͥis suiꝰ ordinibꝰ facitiᷤᷤ. eos aban¬
tiꝗ hosti ore rapiatiᷤᷤ. habemꝰ simi-¬
be qͥd exepła cirilli missa mari-¬
mo diacono antiocheno. didici
a diligñdo mͥ paulo monacho. qr
recusat pietaᷤ ur̃a usq odie cõmu-¬

Expanded text:
a, servatis eis propriis ordinibus, in suo coetu recipiat, ut dum et per sollicitudinem occulta mentis eorum discutitis, etudinem nullam eis contrarietatem vel difficultatem de propriis suis ordinibus facitis, eos ab antiqui hostis ore rapiatis. » Habemus simile quid ex epistola Cyrilli missa Maximo diacono Antiocheno: « Didici a diligendo mihi Paulo monacho, quia recusat pietas tua usque hodie commu
Abbreviated transcription (Latin):
Sac̾dotũ sũma delib̾atio ł̃ fuit.
ut qͦs bonoᷤ ordinau̾it nec cũ eodẽ
remanẽt᷑. ac fieret ñ mredioere
scandalũ si ordinati reciꝑẽt᷑. Ui¬
cimꝰ ut opinor ãbigua. Iã gͦ qđ
ꝓremedio ac necessitate tp̃ris sta¬
tutũ ẽ. c̃stat pͥmitꝰ ñ fuisse ac fuis¬
liciꝰ uriᷤᷤ tͣdita eccła romana cꝰto¬
dit. custodiẽdaq mãdat hisqͥeã
audire c̃sueurt. S necessitaᷤ tpris
id fiẽi magnoꝑe postulabat. Ergo
te debet utiq cessare parit᷑ ꝙ ur¬
guebat. ꝗa aliꝰ c̃ ordo legitimꝰ:
alia usurpatio quã ad p̾sens fiẽi
tp̃s impellit.S ħ canones ap̃ iceã
c̃stituti denouiciamꝰ fieri ꝑmisert.

Expanded text:
sacerdotum summa de liberatio haec fuit, ut quos Bonosus ordinaverat, ne cum eodem remanerent, ac fieret non mediocre scandalum, si ordinati reciperentur; vicimus, ut opinor, ambigua. Jam ergo quod pro remedio ac necessitate temporis statutum est, constat primitus non fuisse, ac fuisana custodit, custodiendasque mandat his qui eam audire consueverunt. Sed necessitas temporis id fieri magnopere postulabat. Ergo te debet utique cessare pariter quod urgebat; quia alius est ordo legitimus, alia usurpatio, quam ad praesens fieri tempus impellit. Sed canones apud Nicaeam constituti de Novatianis fieri permiserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̾s nr̃ nullis teculpis ex tan¬
pͣcepti nri auctoritate muni¬
tus officiũ tuũ securus ꝑage
et coĩonẽ si aliqͣ sũme formi¬
luos recolo. ut in ꝓferenda
sententia ẽẽ p̃cipites nullatenꝰ
deb̾etis. et nc̃ ecce cognoui. qr re¬
u̾entissimũ uirũ abbatẽ euse¬
biũ cõmoto furore ur̃a fr̃nitas
ex cõicauit. qͣ gͦ ualde miratus
culpã.Si aũ nicħ eũ peccasse
prudent᷑ adu̾tis. fac qd sc̃m uirũ
fac̾e oportet. ut si tͥ cõting̾it tãꝗͣ
hõi q utiq homo dic̃ ĩpsalmo.
Turbatus ẽ p̃ ira oculus meus
tͥ dext̾am suã.⁊ cõpͥmat iracũ¬
diã tuã.⁊ tͣnqͥllet m̃tẽ tuã ad
uidendã faciendãq iusticiã
aufer gesta eccłiastica quȩ ꝑtur¬
batior quã cõsidatior forsitan
fecisti

Expanded text:
er, nullis te culpis exstanpraecepti nostri auctoritate munitus, officium tuum securus perage, et communionem sine aliqua sume formivos recolo ut in proferenda sententia esse praecipites nullatenus deberetis. Et nunc ecce cognovi quia reverendissimum virum abbatem Eusebium commota furore vestra fraternitas excommunicavit. Quod ego valde miratus culpam. Si autem nihil eum peccasse prudenter advertis, fac quod sanctum virum facere oportet, ut si tibi contingit tanquam od utique homo Dei dicit in Psalmo, Turbatus est prae ira oculus meus,tibi dexteram suam, et comprimat iracundiam tuam, et tranquillet mentem tuam ad videndam faciendamque justitiaaufer gesta ecclesiastica, quae perturbatior quam consideratior forsitan fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
siue ctoꝵ cõsac̾dotũ dĩ fideliũ
cõ gregatã habiuissemꝰ. ⁊ de ȩccłas¬
ticis statutis ut sũt ab apłis et
sc̃is patribꝰ tradita diligentiꝰ
tractaremꝰ sr̃ uenẽ littẽ ur̃e
⁊̃ iuiue uoces ꝓcesser̾. rogantes
ut ordinẽ p̃facionũ quẽ sc̃a
romana eccła hac tenꝰ hab̾et.
nr̃is litt̾is uob̾ mandaremus.
tẽ de ur̃a uolũtate ⁊ studio
tã bono multũ gauisi sacrũ
ordiuẽ romanũ. sacraq ĩstitu¬
ta nr̃oꝵ ante cessoꝵ solerter
relegentes. ĩuenimꝰ has.xi. p̃¬
faciones. ĩ sacro catologo tan¬
tũ modo recipiendaᷤᷤ. quã lõga
retro uetusta̾ ĩ romana eccła
hac tenꝰ feruauit .i. unã ĩ albiᷤᷤ¬

Expanded text:
um consacerdotum Dei fidelium congregatam habuissemus, et de ecclesiasticis statutis, ut sunt ab apostolis et sanctis Patribus tradita, diligentius tractaremus; supervenere litterae vivae voces praecesserunt, rogantes, ut ordinem praefationum quem sancta Romana Ecclesia hactenus haberet, nostris litteris vobis mandaremus. Tum de vestra voluntate et studio tam bono multum gavisi sumus, sacrum ordinem Romanum, sacraque constituta nostrorum antecessorum solerter relegentes, invenimus has novem praefationes in sacro catalogo tantummodo recipiendas quas longa retro vetustas in Romana Ecclesia hactenus servavit, id est, unam in albi
Abbreviated transcription (Latin):
na ȩccła catholica ⁊ apłica nulł si nodi¬
cis c̃stitutis cęt̾is eccłiis p̃lata ẽ.s eugl̃i¬
ca uoce dñi ⁊ saluatoris nr̃is pͥmatũ
tas beatissimi pauli apłi uasis electi¬
onis qͥ ñ diu̾so sic̃ heretici garruĩt. s
uno tp̃r. uno eodẽq die głosa morte
cũ petͦ ĩurbe roma sub cesare nero¬
ne agonizans co ronat᷑ ẽ. ⁊ parit̾¬

Expanded text:
nodicis constitutis, caeteris Ecclesiis praelata est, sed evangelica voce Domini et Salvatoris nostri primatum tas beatissimi Pauli apostoli vasis electionis, qui non diverso, sicut haeretici garriunt, sed uno tempore, uno eodemque die gloriosa morte cum Petro in urbe Roma sub caesare Nerone agonizans coronatus est, et parit
Abbreviated transcription (Latin):
licã sc̃i petͥ apłi corã reu̾entissimo
learolo ac clero. ⁊ plebe ita fecisse
cõmemorãt. atq ita mox reu̾endũ
pͥncipẽ. cont᷑ eiusdẽ scĩ p̃p adu̾¬
sarios digne ultionis uindictã

Expanded text:
lica sancti Petri apostoli, coram reverendissimo Caesare Carolo, ac clero, et plebe ita fecisse commemorant, atque ita mox venerandum principem contra ejusdem sancti papae adversarios, dignae ultionis vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
aplebe sibi cõmissa mala opinio¬
ne infamatus fu̾it. ⁊ ep̃o legitimis
testĩb apꝓbare ñ potu̾it suspenda¬
tur pb̃r usq ad dignã satisfactio¬
nẽ. ne p̾p fideliũ in eũ scandalũ
patiat᷑. digna enĩ satisfactiosi eis

Expanded text:
plebe sibi commissa mala opinione infamatus fuerit, et episcopus legitimis testibus approbare non potuerit, suspendatur presbyter usque ad dignam satisfactionem, ne populus fidelium in eo scandalum patiatur; digna enim satisfact
Abbreviated transcription (Latin):
nesanciũ ĩ grediant᷑ nec ad alta¬
re appinquẽt illis sc̃a sc̃õꝵ cõmi¬
tunt᷑. qd̾ quã sit orribibe quãq de¬
testabile om̃iũ religiosoꝵ adnĩ
auertit prudentia. G int̾ dicit
ꝑ oĩa si nodꝰ ne tał temeraria p̃¬
sũptio ulteriꝰ fiat. sed om̃i mois
Qd̾ si alit̾ fecĩt gͣdus sui ꝑiculo

Expanded text:
grediantur, nec ad altare appropinquent, illis sancta sanctorum committantur. Quod quam sit horribile, quamque detestabile, omnium religiosissimorum advertit prudentia. Ergo interdicit per omnia synodus ne talis temeraria praesumptio ulterius fiat, sed omnimodo Quod si aliter fecerit, gradum sui periculo
Abbreviated transcription (Latin):
chiacono instructus fuerit qualit᷑
ĩ domo dei debeat cõuersari: ad
suggestionẽ archidiaconi tradit
ei op̃s claues eccłe de altario dicenᷤᷤ
ei. Sic age qͣsi redditurꝰ deo ratio¬
nẽ ꝓhis rebꝰ que istis alauibꝰ ĩ clu

Expanded text:
iacono instructus fuerit qualiter in domo Dei debeat conversari, ad suggestionem archidiaconi tradit ei episcopus claves ecclesiae de altario, dicens ei: Sic age, quasi redditurus Deo rationem pro his rebus, quae istis
Abbreviated transcription (Latin):
possit̃ cause. qͣs ĩ eiꝰ cõstituendiᷤᷤ
hoĩes secuti st̃. uͥ facultaᷤᷤ tribu¬
itur sine ulla dubitatione re¬
sequanda existimo. Quã uis
enĩ neq ħ ĩueniri possit qͦmͦ
cõtͣ fidẽ sit̃. ip̃am tñ religionẽ
ꝗͣ pauci̾simi ⁊ manifesti̾simiᷤᷤ¬

Expanded text:
possint causae, quas in eis instituendis homines secuti sunt, ubi facultas tribuitur, sine ulla dubitatione resecanda existimo. Quamvis enim neque hoc inveniri possit, quomodo contra fidem sint, ipsam tamen religionem, quam paucissimis
Abbreviated transcription (Latin):
forta̾siᷤᷤ opponaᷤᷤ aduertendum
fuerit qđ dñs dic̃. Ego sũ in ꝗd¬
i.iii. ueritas ⁊ uita. Nõ ait ego sũ cõsu¬
etudo set ueritaᷤᷤ. ⁊ certe utbeati
cipͥani utam᷑ sententia q̃ libet
cõsuetudo quantũ ius uetusta.
quantũ ui uulgata: ueritati
omĩno pꝰ ponenda ⁊ usus ꝗuerita¬
ti ẽ cõtrarius ẽ ab olendus. aug̃

Expanded text:
fortassis opponas, aduertendum fuerit quod Dominus dicit: "Ego sum ueritas et uita." Non ait: "Ego sum consuetudo", sed "ueritas". Et certe, ut beati Cypriani utamur sententia, quaelibet consuetudo, quantumuis uetusta, quantumuis uulgata, ueritati est omnino postponenda et usus qui ueritati est contrarius abolendus. 63
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ãnos singłos hãbeant᷑. inqͣb de
õib q̃relis q̃ int̾ diu̾sos ȩccłȩ ordi¬
nes nasci assolent. iudicet᷑. ac si forte
int̃ ipsos qͥ p̃sũt demaiorib peccatis
q̃ absit causa nascit᷑ q̃ ꝓnuntiari ne¬
queat excamiñ disfiniri. fr̃nitatẽ
tuã detociꝰ negotii qͣlitate metͦpolita
nus curabit instruere. ũsi corã par¬
tib põitis nec tuo fu̾it res sopita ui¬
ditio. ad nr̃am cognitionẽ qͥcqͥd illud
ẽ tͣnsferatur

Expanded text:
per annos singulos habeantur, in quibus de omnibus querelis, quae inter diversos Ecclesiae ordines nasci assolent, judicetur. At si forte inter ipsos qui praesunt de majoribus peccatis quod absit! causa nascitur, quae provinciali nequeat examine definiri, fraternitatem tuam, de totius negotii qualitate metronus curabit instruere, et si coram positis partibus nec tuo fuerit res sopita judicio, ad nostram cognitionem, quidquid illud est, transferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃stitutis sc̾bens nemo ait ũꝗͣ apłi¬
co calmini de eiꝰ iuditio ñ licet re¬
tractari manꝰ obiuas audact᷑ in¬
tulit nemo ĩ ħ rebelł extit̾it
nͥ qͥde se uolu̾it iudicari.⁊ beatꝰ
pp̃ gelasius. nec de eiꝰ .i. romane

Expanded text:
constitutis scribens: « Nemo, ait, unquam apostolico culmini de cujus judicio non licet retractare manus obvias audacter intulit, nemo in hoc rebellis exstitit, nisi qui de se voluit judicari. » Et beatus papa Gelasius: « Nec de ejus id est Romanae
Abbreviated transcription (Latin):
sciscitans si hic ad eccłiasticũ or¬
nos reꝑientes. quia solertia mag̾
sr̃ ħ sollicita a sede apłicͣ doci fla¬
abscisũ ad ꝓmouẽdũ si alias dignꝰ
fu̾it ñ ei nocebit eo qͥ ꝗd de his qͥa dn̾iᷤ
siue amedicis. ł apaganis ñ sponte

Expanded text:
sciscitans si hic ad ecclesiasticum ornos reperientes, quia solertia magis super hoc sollicita a sede apostolica doceri flaabscissum, ad promovendum, si aliter dignus fuerit, non ei nocebit, eo quod quis de his qui a dominis sive a me dicis vel a paganis sponte
Abbreviated transcription (Latin):
id fiẽi. in aqͣ ut ĩtelligat᷑ ꝗ sic̃ aqͣ
sordes corporiᷤᷤ aut uestim̃ti abluit.
ita illud baptisma aĩe maculas
sordosq iutioꝵ eimundando abs¬
tergit.

Expanded text:
hoc fieri in aqua, ut intelligatur quod, sicut aqua sordes corporis, aut vestimenti abluit, ita illud baptisma animae maculas sordesque vitiorum emundando abstergit.
Abbreviated transcription (Latin):
gat.⁊ nõ uere fatiat. õĩs ordo ec¬
cłiasticus turbabit᷑. nec catholice
fidei iura c̃sistũt. nec canones sacͥ¬
rite obseruãt᷑. Qͥd enũ ꝓfuit simo
fuit. Ait enĩ. Peccunia tua tecũ sit
iꝑdictiõe. cor enĩ tuũ ñ ẽ rectũ
corã dõ. Penitẽtiã itaq age dehac

Expanded text:
gat et non uere faciat omnis ordo ecclesiasticus conturbatur nec catholicae fidei iura consisturite observantur. Quid enim profuit Simonnuntiatum fuit. Ait enim: Pecunia tua tecum sit in perditionem; cor enim tuum non est rectum coram Deo. Poenitentiam itaque age
Abbreviated transcription (Latin):
ed̾ introgasti defemina q̃ pꝰ obitũ
mariti sui sacrũ uelam̃ suꝑ cap̃
suũ ĩposuit. ⁊ finocit se sũb eodẽ
uelamine sc̃imonialẽ eẽ. pꝰea uͦ
adnuptias rediit. bonũ mͥ uidet᷑¬

Expanded text:
d interrogasti de femina, quae post obitum mariti sui sacrum velamen super caput suum imposuit, et finxit se sub eodem velamine sanctimonialem esse, postea vero ad nuptias rediit: bonum mihi videt
Abbreviated transcription (Latin):
epuellis raptis necdũ despon. uiii¬
satis ĩ calcedonensi c̃cilio scͥptũ ẽ.
Eos qͥ rapiũt puellas sub noĩe si¬
mul habitandi cooꝑantes ⁊ co¬
niuentes raptorib decreuit scã
sinod̾. ut siꝗͣ clerici st̃ decidant
dãpnandi sũt. qn participes
c̃silii coniuentes. tãto anathe¬
mate feruint᷑. uucta canoni¬

Expanded text:
puellis raptis necdum desponsatis in Chalcedonensi concilio scriptum est: « Eos qui rapiunt puellas sub nomine simul habitandi, cooperantes, et conhibentes raptoribus, decrevit sancta synodus, si quidem clerici sdamnandi sunt, quando participes consilii et conniventes tanto anathemate feriuntu
Abbreviated transcription (Latin):
nã in scłarib pꝰquã legib uocat᷑
uen̾it.⁊ inforo dec̾tare ceꝑit aliqͥs.
ñ licet ante ꝑactã causã recedẽ.
In ȩccłiasticis uͦ dicta causa re¬
cede licet si necesse fu̾it. aut si
se p̃grauari uiderit. Ind̾c̾. damasi
accusatis in cͥminalib ep̃is.ui.
mensiũ ł eo amplius conceden¬

Expanded text:
Nam in saecularibus postquam legibus vocatus venerit, et in foro decertare coeperit aliquis, non licet ante peractam causam recedere: in ecclesiasticis vero, dicta causa, recedere licet, si necesse fuerit, aut si se praegravari viderit. XVII. Quotiaccusatis in criminalibus episcopis, sex mensium vel eo amplius conceden
Abbreviated transcription (Latin):
Indutiȩ nõ sub angusto tp̃r.s
sub longo spatio cõcedende sunt
atq cõtͣ insidiatores se pleniter
armare ualeãt. quidã aut̃ ad re¬
pellenda ĩpetitoꝵ machinam̃ta
⁊ suas p̃parandas responsiones
⁊ testes cõfirmandos. ⁊ cõsilia ep̃oꝵ
ses mandauer̃ cõcedi. quidã uͦ an¬

Expanded text:
ue non sub angusto tempore, sed sub longo spatio concedendae sunt, atque contra insidiatores se pleniter armare valeant. Quidam autem ad repellenda impedimentorum machinamenta, et suas praeparandas responsiones et testes confirmandos, et consilia episcoporum menses mandaverunt co
Abbreviated transcription (Latin):
unde ẽ ille qͥ accusat᷑. aut ubi ali¬
quã temerarie multitudinis. uĩ
metuerit. locũ sibi cõgruũ eligat.
qͦ absq timore suo si necessitas ex¬
poscerit testes hab̃e.⁊ absq ĩpe¬
dim̃to suã canonicȩ sentẽtiã fi¬
iure ualeat. qr multa ꝑ surrep¬
tionẽ euenire solent. felix. pp̃.

Expanded text:
unde est qui accusatur; aut si aliquam alibi temerariae multitudinis vim metuerit, locum sibi congruum eligat, quo absque timore suos, si necessitas expoposcerit, testes habere, et absque impedimento suam canonice sententiam finire valeat, quia multa per subreptionem evenire
Abbreviated transcription (Latin):
urb rome qͥ pꝰea in signis mr̃ effectꝰ
ẽ. adeo c̃pulsus ẽ apaganis u tẽplum
eoꝵ ingressus g̾na turis suꝑ prunas
idẽ pontifer se egisse c̃fessus ẽ. nullus
diri in nr̃o uiditio. s collige ĩsinu
ma sedes ñ uidicabit᷑ aqͦꝗͣ. Itẽ ĩ eadẽ.

Expanded text:
postea insignis martyr effectus est, adeo compulsus est a paganis, ut in templum eorum ingressus grana thuris super prunas idem pontifex se egisse confessus est. Nullus diri in nostro judicio, sed collige in sinu ma sedes non judicabitur a quoquam. » Item in eadem:
Abbreviated transcription (Latin):
go soł eiꝰ scripturaꝵ
libris ꝗiã canonici appellã¬
tur didici hc̃ timorẽ honorẽq
refferre. ut nullũ eoꝵ auetorẽ
scribendo errasse aliꝗd firmis¬
sime credã. aut si aliꝗd ĩ eis

Expanded text:
s eis scripturarum libris, qui iam canonici appellantur, didici hunc timorem honoremque deferre, ut nullum eorum auctorem scribendo errasse aliquid firmissime credam ac, si aliquid in eis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ pontificũ q̃ł si nodalit᷑ sta¬
tuer̾. ⁊ ꝓbata st̃. cõ firmare ⁊ di¬
minuta cõseruare. ⁊ sic̃ ab eiᷤ
statuta st̃ ĩ sui uigoris stabilita¬
te custodire. Quȩ q̃ ł qͦsq cõdẽp¬
nauer᷑ ł ab dicauer᷑̾ simili sen¬
tentia cõdẽp nare ⁊ ab dicare. Irbanꝰ pciͥ

Expanded text:
orum pontificum, quae vel synodaliter statuerunt et probata sunt confirmare, et indiminuta conservare, et sicut ob eis statuta sunt in sui vigoris stabilitate custodire. Quaeque vel quosque condemnaverunt vel abdicarunt, simili sententia condemnare et a
Abbreviated transcription (Latin):
gnaro legis diuine ⁊ exercitatoᷤ
ĩ eccłasticiᷤ sanctionibꝰ ꝗordinan¬
doꝵ uitã. genꝰ. patriã. etatẽ. ĩsti¬
tutionẽ. locũ ubi educati st̃.si sit̃
bñ litterati sĩlege dñi ĩstructi
diligent̾ ĩuestigent añ oĩa sifidẽ
catholicã firmit̾ teneant. ⁊ uerbiᷤᷤ
simplicibꝰ asserere queat. ip̃i aut̃¬
ꝗbꝰ cõmittit᷑ cau̾e debet᷑ ne aut fa¬
uoris gr̃a. aut cuiꝰq imuneri cupi¬
ditate illecti auõ deiiẽt᷑. ut ĩdig¬
nũ ⁊minꝰ idoneũ ad sacroᷤ gradus
suscipiendõ ep̃i in anibꝰ applicarẽt.
Ꝙ si fecerit᷑ : ⁊ ille ꝗ ĩ digne accesserit:
ab altari remouebit᷑. ⁊ illi ꝗdonui

Expanded text:
citatos in ecclesiasticis sanctionibus, qui ordinandorum vitam, genus, patriam, aetatem, institutionem, locum ubi educati sunt, si sint bene litterati, si in lege Domini instructi, diligenter investigent. Ante omnia, si fidem catholicam firmiter teneant et verbis simplicibus adserere queant. Ipsi authoc committitur, cavere debent, ne aut favoris gratia, aut cujuscunque muneris cupiditate illecti a vero devient, ut in dignum et minus idoneum, ad sacros gradus suscipiendos episcopi manus applicent. Quod si fecerint, et ille qui indigne accesserit ab altari removebitur, et illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
memoriȩ qui int̾ ep̃os affricanos
splenduit diuerse eccłȩ recita¬
te sunt. significantes qͤ oportet
hereticos etiã pꝰmortẽ anathe¬
matizari. Talẽ aut̃ eccłiasticam
traditionẽ et alii affricani reue¬
rentissimi ep̃i seruauer̾.S ro¬

Expanded text:
memoriae, qui inter episcopos Africanos splenduit, diversae epistolae recitatae sunt significantes quod oportet et haereticos post mortem anathematizari. Talem autem ecclesiasticam traditionem et alii Africani reverendissimi episcopi servaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
inciosa. cc̃ regulã fidei dñr.quẽ¬
ad modũ de moniũ xͥ nõe exclu¬
dit᷑. Nã utiq hereticꝰ si afferat p̃cẽ
intiosã.nec bonũ habet carita¬
tiᷤ affectũ. qͦ possit illa imnꝑitia su¬
ꝑari. ⁊ iõ simił ẽ ei qͥcũq ĩ ipsa ca¬
uolus. quales illic arguit cipͥanꝰ.
asserat etiã ut fieri sobet aliquã
p̾cem ĩ qua loquat᷑ cõtͣ regulã fidĩ.
multi quippe irruũt ĩp̃ces ñ solũ
ab ĩꝑitiᷤᷤ lo quacibꝰ. s etiã ab ħeticiᷤᷤ
cõpositaᷤᷤ. ⁊ ꝑigͦrantie sĩplicitatẽ.
ñ eas ualentes discernere. utunt᷑
eiᷤᷤ. arbitranteᷤᷤ ꝙ bonã st̃. nec tamꝰ
qd̾ ĩ cĩ ꝑu̾sũ ẽ euacuat. illa quę
ibi recta st̃. s ab eiꝰ pociꝰ euacuat᷑.¬

Expanded text:
vitiosa contra regulam fidei dicuntur, quemadmodum daemonium Christi nomine excluditur. Nam utique haereticus si afferat precem vitiosam, nec bonum habet charitatis affectum, quo possit illa imperitia superari; et ideo similis est ei quicumque in ipsa Cavolus, quales illic arguit Cyprianus: afferat etiam, ut fieri solet, aliquam precem, in qua loquatur contra regulam fidei; multi quippe irruunt in preces, non solum ab inperitis loquacibus, sed etiam ab haereticis conpositas, et per ignorantiae simplicitatem non eas ualentes discernere utuntur eis arbitrantes quod bonae sunt; nec tamen quod in eis peruersum est euacuat illa quae ibi recta sunt, sed ab eis potius euacuat
Abbreviated transcription (Latin):
antũ ualet sociale uinculũ
ut cũ causa ꝓcreandi colligit᷑.
nec ipsa causa ꝓcreandi dissol¬
Non insola ut deliras cõmix¬
tione maris ⁊ femine nuptiar̃
ũitas ẽ. quãuis sine illa nup¬
tie filios ꝓcreare nõ possũt.
.S alia st̃ ad nuptias ꝓͥe ꝑtinẽ¬
tia. qͥb ab ad ult̾iis nuptię dis¬
cernunt᷑. sicuti ẽ thori c̃iugał
fides. et cura ordinate filios ꝓ¬
creandi⁊ quę maxima diffe¬
rentia bonus usus mali. hoc
ẽ bonus usus cõcupiscẽtiȩ car¬

Expanded text:
antum valet socialevinculum, ut cum causa procreandi colligetur, nec ipsa causa procreandi solNon in sola ut deliras commistione maris et feminae nuptiarum veritas est, quamvis sine illa nuptiae filios propagare non possint. Sed alia sunt ad nuptias proprie pertinentia, quibus ab adulteriis nuptiae decernuntur. Sicuti est thori conjugalis fides, et cura ordinate filios procreandi, et quae maxima differentia est bonus usus mali, hoc est, bonus usus concupiscentiae car
Abbreviated transcription (Latin):
Solet queri cũ masculus gał.¬
et femina nec ille maritꝰ
nec illa uxor alt̾ius. sibimet
s ꝓ incõtinẽtia soliꝰ cõcubitꝰ
causa copulant᷑. ea fide me¬
dia. ut nec ille cũ alt̾a. nee
illa cũ altero id faciat. utrũ
pellari conubiũ.si usq ad
mortẽ alicuiꝰ eoꝵ id inter
eos placuerit. et ꝓlis genera¬
tionẽ quãuis nõ ea causa cõ¬
ut uel nolu̾int sibi nasci filioᷤ
uel eciã oꝑe aliqͦ malo agant
ne nascant᷑. Certe si uel utrũq
quẽ ad modũ has nuptias appel¬
lare possimus. Et enĩ si aliquã
sibi ad tp̃s adhibuerit. donec
aliquã dignã honorib uel ss¬
facultatib inueniat. quã cõ¬
parẽ ducat. ipso aĩo adult̃ ẽ.
nec cũ illa ꝗͣ cup̃ inuenire.
s cũ ista cũ qͣ sic cubat. ut cũ
ea nullũ hãt maritale cõsor¬
tium.

Expanded text:
Solet quaeri, quum masculus et femina, nec ille maritus, nec illa uxor alterius, sibimet pro incontinentia solius concubitus causa copulantur, ea fide media, ut nec ille cum altera, nec illa cum altero id faciat utrum npellari connubium, si usque ad mortem alicujus eorum id inter eos placuerit, et prolis generationem, quamvis non ea causa conut vel nolint sibi nasci filios, vel etiam opere aliquo malo agant ne nascantur. Ceterum, si vel utrumque, quemadmodum has nuptias appellare possimus. etenim si aliquam sibi uir ad tempus adhibuerit, donec aliam dignam uel honoribus uel facultatibus suis inueniat, quam conparem ducat, ipso animo adulter est, nec cum illa, quam cupit inuenire, sed cum ista, cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium.
Abbreviated transcription (Latin):
sũt. uirta decretũ canonũ
hylarii pape. quas illicite
decessor ep̃s admiserit. ł aba¬
liĩs illicite cõmisse st̃. ab eo
ꝗ successorẽ em̃dent᷑.¬

Expanded text:
sunt, juxta decretum canonicum Hilarii papae, quas illicite decessor episcopus admiserit, vel ab aliis illicite commissae sunt, ab eo qui successor est emendent
Abbreviated transcription (Latin):
Nã qͦ i tellectu dm̃ hõ capit. ꝗ ipsũ
ĩ tellectũ siũ qͦ cũ uult caꝑe. ñ¬
cduĩ capit Si aut hẽ iã cap̃ atten¬
dat dilig̾nt̃ nicħ eo eeͥ ĩ sua nat᷑a
meliꝰ. ⁊ iudeat utrũ ibi iudeat
illa liniam̃ta formaꝵ. nitores
coloꝵ. spatiosã gͣnditatẽ parciũ
distantiã. mollis distensionẽ. ali¬
quas ꝑ locoꝵ ĩt̃ ualla motiones.
ł aliqͥd eiꝰ modi. Nicħ certe istoꝵ
ĩ uenimꝰ ĩ eo quo ĩnat᷑a nr̃a nicħ

Expanded text:
Nam quo intellectu homo Deum capit, qui ipsum intellectum suum, quo cum vult capere, nondum capit? Si autem hunc jam capit, attendat diligenter nihil eo esse in sua natura melius, et videat utrum videat ibi ulla lineamenta formarum, nitores colorum, spatiosam granditatem, partium distantiam, molis distinctionem, aliquas per locorum intervalla motiones, vel quid ejusmodi. Nihil certe istorum invenimus in eo quo in natura nostra nihil
Abbreviated transcription (Latin):
mutatior̃ mutabilia facientẽ. iu¬
chilꝙ pacientẽ. Quiꝰꝗs dm̃ ita cogi¬
sit. pie tantũ curet. qͣntũ pot̾ ali¬
ꝗd de illo fentire ꝙ ñ sit. Est tñ
sine dubitatioe substantia. ł si
meliꝰ hoc appellat᷑ eẽntia. quam

Expanded text:
mutabilia facientem, nihilque patientem. Quisquis Deum ita cogisit; pie tantum cavet quantum potest aliquid de illo sentire, quod non sit. Est tamen sine dubitatione substantia, vel si melius hoc appellatur essentia, quam
Abbreviated transcription (Latin):
celũ ascendisse. s tantũ mͦ filiũ.
nec eandẽ tͥnitatẽ descendisse in
specie colũbȩ. suꝑ iħm baptizatũ.
aut dic pentecoste̾ pꝰ ascensiõr dñi.
sonitu facto decelo. quaĩferretur
flatꝰ uehem̃s. ⁊ linguĩ duisus ue¬

Expanded text:
coelum ascendisse, sed tantummodo Filium; nec eandem Trinitatem descendisse in specie columbae super Jesum baptizatum, aut die Pentecostes post ascensionem Domini sonitu facto de coelo, quasi ferretur flatus vehemens, et linguis divisis, ve
Abbreviated transcription (Latin):
ti.Itẽ. ẽ qͥdã ꝓ modulo ꝑsonȩ
habitus matͦnał auiduali ues¬
te distinctus. qͥ pot̾̃ fidelib cõ¬
iugatis salua religiõis c̾ã. uel¬
obseruãtia conuenire. hc̃ te
maritus si depoñe uolu̾it. ne
te uelut uiduã illo uiuẽte iac¬
tares. puto qr ñ fu̾at ĩ hac re
usq ad discensiõis scandalum
ꝑducendus. mag̃ in obediẽtie
malo. ꝗͣ ulliꝰ abstinentiȩ bono.
Aͥd enĩ absurdius ꝗͣ mulierẽ de
humili ueste uiro suꝑbire. cur
te potiꝰ exxpediret obtẽꝑare can¬
didis morib ꝗͣ nigellis uestib
repugnare: Quia ⁊ site indu¬
m̃tũ monache delectabat. et
hoc grauiꝰ posset marito obser¬
uato ex oratoq sũmi. quã illo
incõsulto c̃tẽptoq p̾sumi. Q d̃
si oĩno non sineret. quid tuo
ꝓ̃posito deꝑiret. absit ut hinc¬
displiceres deo qͥ c̃iuge tuo ñdũ
defuncto. nõ induereris sicut
anna s sic̃ susanna. aub̃.

Expanded text:
ti. Item: Est quidam pro modulo personae ti. Item: Est quidam pro modulo personae habitus matte distinctus, qui potest fidelibus coniugatis salua religionis obseruantia conuenire. hunc te maritus si deponere noluit, ne te uelut uiduam illo uiuente iactares, puto, quia non fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum perducendus magis inoboedientiae malo quam ullius abstinentiae bono. quid est enim absurdius quam mulierem de humili ueste uiro superbire, cui te potius expediret obtemperare candidis moribus quam nigellis uestibus repugnare, quia. etsi te indumentum monachae delectabat, etiam hoc gratius posset marito obseruato exoratoque sumi quam illo inconsulto contemptoque praesumi? quod si omnino non sineret. quid tuo proposito dedispliceres Deo, quod conjuge tuo nondum defuncto, non induereris sicut Anna, sed sicut Susanna. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
uiro. Discessit auiro mulier et
cepit uiuere continent᷑ ipsa sci¬
ticet casta mansura. s factura
qͥ dñs nõ uult ad ulterũ uirũ
quia cũ se nõ c̃tinu̾it alterã que¬
ret. qͥd sumꝰ dicturi mulieri :
Nõ ne qͤ dic̃ eccłȩ sana doctri¬
na: redde debitũ uiro. Ne dũ
tu q̃ris unde amplius honoreris
ille uñ dãpnet᷑ inueniat. ad¬
uod deo pari consensu ediciã¬
am̃bo uou̾atis ꝑseuerant᷑. usq in
finẽ redde debuistis. aqͦ ꝓposito
si lapsus ẽ ille. tu saltẽ cõstãtissi¬
me ꝑseu̾a. qͤ ce ñ exortarer. nͥ p¬
tͥ ad ħ ipsũ consenserat. tã si nũꝗͣ
tenuisses eius assensũ. numerus
te nullus defendisset annorũ.
tione carnali. ideo maritus tuus
eẽ destiterat. Immo uͦ santo sanc¬
tus int̾ uos c̃iuges manebatis
quãto sanctiora c̃cordit᷑ placita
seruabatis. Nichil gͦ de tua ues¬
te. nichil deauro ł argento. uel
nis sine arbitͥo eius fac̾e debuiꝰ

Expanded text:
; discessit a viro mulier, et ; discessit a viro mulier, et coepit vivere continenter, ipsa scilicet casta mansura, sed factura quod Dominus non vult adulterum virum: qui cum se non continuerit alteram quaeret. Quid sumus dicturi mulieri, nonne quod dicit Ecclesiae sana doctrina: Redde debitum viro , ne dum tu quaeris unde amplius honoreris, ille unde damnetur inveniat? uod Deo pari consensu ambo voveratis perseveranter usque in finem reddere ambo debuistis. A quo proposito si lapsus est ille, tu saltem instantissime persevera. Quod te non exhortarer, n ad hoc ipse consenserat. Nam si nunquam tenuisses ejus assensum, numerus te nullus defendisset annorum. ommistione carnali, ideo maritus tuus esse destiterat; immo uero tanto sanctius inter uos coniuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita seruabatis. nihil ergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel n
Abbreviated transcription (Latin):
Si uir ⁊ uxror. una caro st̃.
et religiõis c̾a uirdimittit
uaorẽ. ł mulier uirũ in hoc
mundo ꝑ manẽtẽ. uł fortasse
ad illicita migrãtẽ. que ẽ ista
te transit ad c̾tinẽtiã.⁊ expar¬
te remanet inpollutione. Si
uͦ utrisq conueniat cõueni
uitã duc̾e. hoc ꝗ audeat accu¬
meritũ aug̾e desid̾ant. aut
añ acte uite culpas delere. ut
se ad c̃tinẽtiã astringat᷑. ⁊ meli¬
orẽ uitam appetãt licet.Si uͦ
c̃tinentiã ꝗͣ uir appetit mulier
recusat. diuidi c̃iugiũ nõ li¬
Si tu abstines sine uocoris uo¬
luntate. tͥbuis illi fornicandi
licentiã. ⁊ peccatũ illius tuȩ¬
mi nͥ ex cõsensu uoluit cõiu¬
ges carnali inuicẽ fraudare
dicemꝰ eũ ĩpune fecisse qd fecit:
qͥs dic̾e audebit hoc : eui uolun¬
tatẽ diũ ħ dicẽtis intelligit. qm
nec cõtinentiȩ cã dimicti c̃iugẽ
uoluit. qͥ solã fornicationis cau¬
sam excepit. Itẽ. Ecce placuit
continentia mulieri ñ placuit¬

Expanded text:
 vir et uxor una caro sunt, et religionis causa vir dimittit uxorem, vel mulier virum in hoc mundo remanentem, vel fortasse ad illicita migrantem, quae est istte transit ad continentiam, et ex parte manet in pollutione? Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accumeritum angere desiderant aut anteactae vitae culpas delere, ut se ad continentiam astringant et meliorem vitam appetant, licet. Si vero continentiam quam vir appetit mulier recusat, dividi conjugium non liSi tu abstines sine uxoris voluntate, tribuis illi fornicandi licentiam, et peccatum illius oni , nisi ex consensu, voluit conjuges carnali invicem fraudare dicemus eum impune fecisse quod fecit? Quis hoc dicere audebit, qui voluntatem domini haec dicentis intelligit, quoniam nec continentiae causa dimitti conjugem voluit, qui solam fornicationis causam excepit? Item . Ecce placuit continentia mulieri, viro non placuit