comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gregabunt᷑ filii iuda. & filii isrł pa¬
riter. & ponent sibimet caput unũ.
& ascendent de terra: qͥa magnus
ẽ dies hie trahel. Lxͣx. Et erit numerꝰ
filioꝵ isrł sicut harena maris. quę
non m̃surabit᷑. nec numerari potest.
&erit in loco ubi dictũ. ẽ. eis. non ppłs
m̃s uos: uocabuntur filiĩ dei. uiuentis.
Et congregabuntur filii uida & filii
isrł simul. & ponent sibi principem
unũ. & ascendent de t̾ra: qm̃ magnꝰ
est dies hietrahel. Legimus abiecti¬
onem decem tribuum. & ñ mensu-¬
rabilem isrł: nec ultra ppłm dei.
indignatione ꝑpetua condẽpnatũ.
unc dicamus. quomodo filii iuda.
& filii isrł pariter congregentur.
loco ubi prius dicebat᷑ non ppłs m̃s.
appellentur filii dei iuuentisͥ &
hoc fieri: qͥa magnus sit dies hierra¬
hel. Ambigenti & inuarias senten¬
tias fluctuanti. illud occurrit pau-¬
li apłi ad romanos scribentis. Qͦd si
uolens deus ostendere iram. & notã
facere potentiam suam. sustinuit in

Expanded text:
filii Israel pariter: et ponent sibimet caput unum, et ascendent de terra: quia magnus est dies Jezrael. LXX: Et erit numerus filiorum Israel sicut arena maris, quae non mensurabitur, nec numerari potest. Et erit in loco ubi dictum est eis: Non populus meus vos: vocabuntur filii Dei viventis. Et congregabuntur filii Juda et filii Israel simul: et ponent sibi principatum unum, et ascendent de terra, quoniam magnus est dies Jezrael. Legimus abjectionem decem tribuum, et non mensurabilem Israel, nec ultra populum Dei, indignatione perpetua condemnatum. Nunc discimus quomodo filii Juda et filii Israel pariter congregentur, loco ubi prius dicebatur, Non populus meus, appellentur filii Dei viventis, et hoc fieri, quia magnus sit dies Jezrael. Ambigenti et in varias sententias fluctuanti illud occurrit Pauli apostoli ad Romanos scribentis: Quod si volens Deus ostendere iram, et notam facere potentiam suam, sust
Abbreviated transcription (Latin):
ei cui dixi non uxor mea. & ego ñ
uir tuus: ponam eam quasi insoli¬
tudinem. & fatiam uelut terram
inuiam. Quando enim de egypto
eduxi eam. interfectis parentibꝰ filii
eoꝵ terram reꝓmissionis ingressi
st̃: nunc autem fornicarię matris
liberi.peribunt cum matre mere¬
trice: qm̃ filii fornicationis st̃: & ma¬
li exmalis geniti quibꝰ in ȩuangelio
dr̃: generatio uiꝑarum: quȩ intan¬
tam uenit inpudentiam. ut audi¬
ret ꝑ hieremiamꝰ facies meretricis
facta est tͥ: inpudorata escu. An ñ. ẽ
hoc durȩ frontis. & meretriciȩ im¬
pudentiȩ. ut in suo scelere głetur.
& dicatꝰ. sequar amatores meos. ua¬
dam ad idola. quȩ mͥ & ad uictum.
& ad uestitum necessaria p̃buert̃ :
Omnia quȩ ꝓpħicus sermo describit:
spiritaliter ad ño accepere iudȩi. &
quia deifilium negauert̃. elegert̃

Expanded text:
 ego non vir tuus, et ponam eam quasi solitudinem, et faciam eam velut terram inviam. Quando enim de Aegypto eduxi eam, interfectis parentibus, filii eorum terram repromissionis ingressi sunt. Nunc autem fornicariae matris liberi peribunt cum matre meretrice, quoniam filii fornicationis sunt, et mali ex malis geniti. Quibus in Evangelio dicitur: Generatio viperarum : quae in tantam venit impudentiam, ut audiret per Jeremiam: Facies meretricis facta est tibi: impudorata es tu . An non est hoc durae frontis et meretriciae impudentiae, ut in suo scelere glorietur, et dicat: Sequar amatores meos; vadam ad idola quae mihi et ad victum et ad vestitum necessaria praebuerunt. Omnia quae propheticus sermo describit, spiritualiter a Domino accepere Judaei. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
Tẏpus autẽ seminis dei & ulcio
sanguinis eiꝰ refert᷑ ad dñi passionẽ:
ꝓpter quã & domꝰ iuda. & regnũ
uniuersi isrł. dr̃ subuertendum.
Et in illa die conterã arcũ isrł: in
ualle hiegrahel. Lxx similiter.
Quando ultꝰ fuero sanguinem
hietrahel. suꝑ domũ hieu. & regnũ
isrł. assyrio uincente deleuero: tc̃¬
in illo die. & in illo tẽpore conterã
om̃e robur exercitꝰ isrł. inualle hie¬
trahel. Supra diximꝰ hiezraelem.
quȩ nunc iuxta maximia nõpolim
ẽ. fuissȩ metropolim regni samariȩ:¬
ꝓpt̾ quã st̃ tanti cãpilatissimi. &
ualles nimiȩ uastitati s. quȩ plusꝗͣ
cõmisso certamine. ab assyriis cȩsus . ẽ.
isrł. id.ẽ. decẽ tribꝰ: quȩ ob hieroboã
de tribu effraim. qͥ primũ scisma fe¬
cit inppło appellate st̃ ephraim:
Interdũ ꝓpt̾ ioseph qͥ fuit pat̾ ephraĩ.
uocat᷑ ioseph ñnunꝗͣ samaria: quȩ

Expanded text:
o sanguinis ejus refertur ad Domini passionem, propter quam et domus Juda et regnum universi Israel dicitur subvertendum. Et in illa die conteram arcum Israel in valle Jezrael. LXX similiter. Quando ultus fuero sanguinem Jezrael super domum Jehu, et regnum Israel, Assyrio vincente, delevero, tunc illa die, et in illo tempore conteram omne robur exercitus Israel in valle Jezrael. Supra diximus Jezraelem, quae nunc juxta Maximianopolim est, fuisse metropolim 8 regni Samariae prope quam sunt campi latissimi, et vallis nimiae vastitatis, quae plus quam commisso certamine, ab Assyriis caesus est Israel, id est, decem tribus, quae ob Jeroboam de tribu Ephraim, qui primus schisma fecit in populo, appellatae sunt Ephraim. Interdum propter Joseph, qui fuit pater Ephraim, vocatur Joseph: nonnumquam Samar
Abbreviated transcription (Latin):
s in suo robore: quando misit angłm.
& ꝑcussit de exercitu senacherib re-¬
sanguinem seminis dei uocantur
absq miscd̾ia. & dicere ausi st̃ san¬
guis eiꝰ suꝑ nos & suꝑ filios nr̃os. huc¬
usq seruire romanis: domũ autem

Expanded text:
sed in suo robore, quando misit Angelum, sed in suo robore, quando misit Angelum, et percussit de exercitu Sennacherib re qui propter sanguinem seminis Dei vocantur Absque misericordia, et dicere ausi sunt: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros , hucusque servire Romanis. Do
Abbreviated transcription (Latin):
sabor eis. filioꝵ autẽ iuda miserebor.
& saluabo eos indño dõ suo: & non
saluabo eos in arcu. neq ingladio.
neq in bello. non in equis. neq ine-¬
qͥtibꝰ. Postꝗͣ contritꝰ. ẽ. atq confractꝰ
arcus isrł inualle hiegrahel. & re-¬
gnũ decẽ tribuũ destitutũ. ita ut
ducerent᷑ incaptiuitatẽ: nequaꝗͣ
iam hiegrahel id .ẽ. sem̃ dei. nec ma-¬
sculini sexus filius nascit᷑. s filia.id. ẽ
femina. fragilis sexus. & quȩ uiroꝵ
patiat᷑ contumeliam: & uocatur
& consideranda dñi indignatio.
quod nequaqũa domui isrł se dicat
ultra misereri. s eos de memoria sua
ȩt̃na obliuione delere: qͥa usq ho¬
die ꝑsarũ regibꝰ seruiunt. & nũquã
est eoꝵ soluta captiuitas. Domui
autẽ uida. miscdiam pollicet᷑: et
dicit qͦd eos saluet in dño dõ suo. uel
inse ipso qͥ loqͥt᷑: uel pater saluet in
quando isrł assyriis tradit᷑. ẽ. de ma-¬
nu sennacherib non in arcu. & gla-¬
dio. & bello. & ineqͥtũ multitudine.

Expanded text:
sabor eis: filiorum autem Juda miserebor, et salvabo eos in Domino Deo suo: et non salvabo eos in areu, neque in gladio, neque in bello, 9 neque in equis, neque in equitibus. Postquam contritus est atque confractus arcus Israel, in valle Jezrael, et regnum decem tribuum destitutum, ita ut ducerentur in captivitatem, nequaquam jam Jezrael, id est, semen Dei, nec masculini sexus filius nascitur: sed filia, id est, femina fragilis sexus, et quae victorum pateat contumeliae, et vocatur Et consideranda Domini indignatio. Quod nequaquam domui Israel se dicat misereri ultra, sed eos de memoria sua aeterna oblivione delere; quia usque hodie Persarum regibus serviunt, et numquam est eorum soluta captivitas. Domui autem Juda misericordiam pollicetur, et dicit, quia eos salvet in Domino Deo suo, vel in seipso qui loquitur: vel Pater salvet in quando Israel Assyriis traditus est, de manu Sennacherib, non in arcu et gladio et bello et in equitum multitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
telligere possumꝰ. & inom̃i ppło udę¬
oꝵ : qui propter offensam seminis
ciꝑe ista quȩ diximꝰ. s meretricem no¬
mine gomer filiam debelaim. pͥmũ.
& t̃cium masculos. sccłam quȩ media
ẽ. feminã intellexerit ꝓcreasse : hoc
uolens script᷑am sonare qͦd legitur :
respondeat quomodo hiezechiel il¬
lud exponat. ubi iubet᷑ a dño porta¬
re iniqͥtates domꝰ isrł. id. ẽ. decem tri¬
buum. & trecentis nonaginta diebus
inuno latere sinistro. dormire ꝑpetuo
ginta scripti sint: & dormire ita ut
numqũa euigilet. nec mutet latus:
nisi forte sopore satiat᷑ paululum a¬
ordeo. & faba. & lente. & millo. coctꝰ sit
in humano stercore. Hoc enim rerũ
natura non patit᷑: ut qͥsq hominũ

Expanded text:
telligere possumus, et in omni populo Judaetelligere possumus, et in omni populo Judaeorum, qui propter offensam seminis cipere ista, quae diximus, sed meretricem nomine Gomer filiam Deblaim, primum, et tertium masculos, secundam, quae media est, feminam intellexerit procreasse, hoc volens Scriptura sonare quod legitur, respondeat quomodo in Ezechiel illud exponat, ubi jubetur a Domino portare iniquitates domus Israel, id est, decem tribuum, et trecentis nonaginta diebus in uno latere sinistro dormire perpetuo, ginta scripti sunt, et dormire ita ut numquam evigilet, nec mutet latus, nisi forte sopore satiatus paúlulum ahordeo, et taba, et lente, et milio coctus sit in humano stercore. Hoc enim rerum natura non patitur, ut quisquam hominu
Abbreviated transcription (Latin):
in euangeliĩ p̃dicatione saluatos: qͦd
in isrł. & iuda. tam iuxta hystoriam
quã iuxta typũ interp̃tatisumus.
referamꝰ ad hȩreticoꝵ conciliabula.
& adȩccłam dñi saluatoris: qͦd illis
absq miscd̾ia derelictis. regnũq ꝑ¬
dentibꝰ. eccła dei sua uirtute suꝑarit.
Et ablactauit eam quȩ erat absq
misccłia: & concepit. & peꝑit filium:
& dixit. Uoca nom̃ eiꝰ non ppłs meus:
qͥa uos nonppłs meus: & ego ñ ero
uester. Lxͣx. similiter. Qͥ uocabat᷑
sem̃ dei uersus infeminam. & ꝓpt̃¬
in becillitatẽ uiriũ. offensãq dei du¬
ctꝰ incaytiuitatẽ. qͥa dñi miscdiam
non habebat. nequaqũa ablactat᷑
amiserat. Qͥ ablactat᷑ recedit a ma¬
tre: parentis lacte non uescit᷑: alim̃¬
tis sustentatur ext̃nis. Ita & isrł pro¬
iectus a dño. & captiuitatis circũdat᷑
angustiis. atq in babylone cybis su-¬
stentat᷑ in mundis. uocat᷑ non ppłs
dei: & ęt̃na gentis aliene feritur sen
dicetur inꝑpetuum. Qd recte in¬

Expanded text:
n Evangelii praedicatione salvatos. Quod in Israel et Juda tam juxta historiam, quam juxta typum, interpretati sumus, referamus ad haereticorum conciliabula, et ad Ecclesiam Domini Salvatoris, quod, illis absque misericordia derelictis, regnumque perdentibus, Ecclesia Dei sui virtute superarit. -- Et ablactavit eam quae erat absque misericordia: et concepit, et peperit filium, et dixit: Voca nomen ejus, Non populus meus: quia vos non populus meus; et ego non ero vester. LXX similiter. Qui vocabatur semen Dei versus in feminam  imbecillitatem virium, offensamque Dei, ductus in captivitatem, quia Domini misericordiam non habebat, nequaquam ablactatusamiserat. Qui ablactatur, recedit a matre, parentis lacte non vescitur, alimentis sustentatur externis. Ita et Israel projectus a Domino, et captivitatis circumdatus angustiis, atque in Babylone cibis sustentatus immundis, vocatur non populus Dei, et aeterna gentis alienae feritur sentdicetur in perpetuum. Quod recte in
Abbreviated transcription (Latin):
stirpe regnant. Arcus igit᷑ hereti¬
coꝵ. de qͥbꝰ scriptũ. ẽ. filii ephraim
intendentes. & mittentes arcũ. con-¬
uersi st̃ in die belli. confringentur
inualle seminis dei: de qͦ humilia. &
t̾rena sensert̃. Et concepit ad huc
& peꝑit filiam: & dixit ei. Uoca no.¬
m̃ eiꝰ absq miscłia. qͥa non addam
ultra misereri domui isrł: s obliui¬
one obliuiscar eoꝵ & domui iuda mise¬
rebor: & saluabo eos in dño dõ suo: & ñ sal

Expanded text:
 regnant. Arcus igitur haereticorum, de quibus scriptum, est: Filii Ephraim intendentes, et mittentes arcum, conversi sunt in die belli , confringetur in valle seminis Dei, de quo humilia et terrena senserunt. Et concepit adhuc, et peperit filiam, et dixit ei: Voca nomen ejus, Absque misericordia, quia non addam ultra misereri domui Israel; sed oblivione obliviscar eorum. Et domui Juda miserebor: et salvabo eos in
Abbreviated transcription (Latin):
sebaste: inqua ossa ioħis baptistȩ
condita st̃. Post diui sionẽ gͦ duarũ
& decẽ tribuũ. ob maxima partẽ
multitudinis quȩ hieroboam secu-¬
ta. ẽ: nom̃ pristinũ isrł remansit
in decem tribubꝰ Et ꝓpt̾ tribum
iuda. quȩ regnauit in hierłm. aliȩ
duȩ tribꝰ appellatȩ st̃ iucla: simulq¬

Expanded text:
istae condita sunt. Post divisionem ergo duarum et decem tribuum, ob maximam partem multitudinis quae Jeroboam secuta est, nomen pristinum Israel remansit in decem tribubus. Et propter tribum Juda, quae regnavit in Jerusalem, aliae quae tribus appellatae sunt Judas: simulq
Abbreviated transcription (Latin):
nas: quȩ aqͣs non ualent continere.
De hoc fonte ad dm̃ psalmista ꝓcla-¬
mat: apud te.ẽ. fons uitȩ: & mnlu-¬
mine cuo uidebimꝰ lum̃. Unde qͥdã
putant beeri inc̃pretari lum̃ meũ:
s suꝑior uera translatio. ẽ. In diebꝰ
orię. ioathan. achaꝵz. ezechĩę. regũ
iuida: & indiebꝰ hierobo am filii iõaᷤ¬
chax regis isrł. Lx&ͤ similiter.
Prarias qͥ uocat᷑ & orias. destirpe
dauid. regnauit in hierłm suꝑ duaᷤᷤ
tribꝰ quȩ appellabant᷑ uda: annis
quinquaginta duobꝰ. Cui successit
in regnũ filiꝰ eiꝰ ioathan: qͥ & ipse reg¬
nauit annis sedeci. Post qũe filiuꝰ eiꝰ
achaz. regnauit annis similit̾ sedec̃i.¬

Expanded text:
rnas, quae aquas non valent continere . rnas, quae aquas non valent continere . De hoc fonte ad Deum psalmista proclamat: Apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Unde quidam putant Beeri, interpretari, lumen meum; sed superior vera translatio est. In diebus Oziae, Joathan, Achaz, Ezechiae regum Juda; et in diebus Jeroboam filii Joas regis Israel. LXX similiter. Azarias, qui vocatur et Ozias, de stirpe David regnavit in Jerusalem super duas tribus, quae appellabantur Juda, annis quinquaginta duobus, cui successit in regnum filius ejus Joatham, qui et ipse regnavit annis sedecim: post quem filius ejus Achaz regnavit annis similiter sedeci
Abbreviated transcription (Latin):
facit & stat insynagoga deoꝵ in me¬
dio autem deos dnudicat: & cũ ipse
sit uerũ lumen qͦd illuminat om¬
nem hominẽ uenientẽ in hunc mun-¬
dum ad apłos loqͥt᷑ uos estis lux mun-¬
di: sic & ipse saluator ꝓpħam suum
fatiat saluatorem. Oseȩ enim: in lin-¬
gua nr̃a saluator sonat. Qͦd nom̃
habuit ȩtiam iosuę filius nun: ante¬
quam ei a dño uocabulũ mutaret᷑.
Non enĩ ut male ingrecis codicibꝰ
legit᷑ & latinis. ause dictꝰ. ẽ. qͦd nichil
om̃ino in telligit᷑. s o seȩ id. ẽ. saluator:
& additũ ẽ. eiꝰ nomini dñs: ut salua-¬
tor dñi diceret᷑. Iste gͦ saluator fi¬
lius. ẽ. beeri. id. ẽ. p̃utei mei . qͦs pu¬
teos fodit abraham. ysaac. & iacob:
& allophilieos conabant᷑ sẽꝑ obruere.
Inter puteum. & lacũ. id ẽ. cist̾nam᷑.
hoc int̾.ẽ: qͦd puteus ꝑpetuas aquas
habet. & deuiuo fonde manandes:
cisterna quȩ refrigerat aqͣs suas.
fontẽ aquȩ uiuȩ. & fodert̃ sibi cist̃¬

Expanded text:
medio autem deos dijudicat ; et cum ipse sit verum lumen, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , ad apostolos loquitur: Vos estis lux mundi , sic et ipse Salvator prophetam suum faciat salvatorem. Osee enim, in lingua nostra, salvatorem sonat: quod nomen habuit etiam Josue filius Nun , antequam ei a Deo vocabulum mutaretur. Non enim ut male in Graecis codicibus legitur et Latinis Ause dictus est, quod nihil omnino intelligitur; sed Osee, id est, salvator; et additum est ejus nomini Dominus, ut salvator Domini diceretur. Iste ergo salvator filius est Beeri, id est, putei mei, quos puteos fodit Abraham, Isaac, et Jacob, et Allophyli eos semper conabantur obruere . Inter puteum et lacum, id est, cisternam, hoc interest, quod puteus perpetuas aquas habet, et de vivo fonte manantes. Cisterna, quae refrigerat, aquas suasfontem aquae vivae, et foderunt sibi ciste
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ra post dñm. Uerbũ hebraicum
zanNial. non fornicariam. & fornica.¬
tionẽ ut pleriq estimant: s multaᷤᷤ
fornicationes sonat. Ex quo ostendit᷑.
mulier ista quã ꝓpħa sumit in con-¬
iugẽ. non semel. s frequentiꝰ forni-¬
cat̾a: ut qͣnto illa sordidior. ẽ. tanto
sit ꝓpħa patientior. qͥ talẽ uxorem

Expanded text:
tionis. Verbum Hebraicum ZANUNIM  , non fornicariam et fornicationem, ut plerique aestimant, sed multas fornicationes sonat. Ex quo ostenditur mulier ista, quam propheta sumit in conjugem, non semel, sed frequentius fornicatam, ut quanto illa 4 sordidior est, tanto sit propheta patientior, qui talem uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
dare gretia. & philosophoꝵ scole con-¬
cinunt. qua ratione p̃dicent uirũ
erudissimum xenocratem qͥ pole-¬
monem luxqͣriosissimũ iuuenem. &¬
inter psaltrias atq tibicines. & inpu¬
dicas mulieres. ebriũ. & coronatũ. fe-¬
cit obedire sapientię: & adolescentẽ
turpissimũ. mutauit in sapientissimũ
philosophoꝵ. Cur socraten ad cȩlũ
leuent. qͥ adonẽ excuiꝰ nomine plato¬
nis liber. ẽ. de lupanari ob crudeli-¬
tatem & auariciã dñi. multoꝵ libi-¬
dini seruientẽ. in achademiam tran-¬
stulerit: & qͥcqͥd illi de philosophiȩ
magistris responderint. nos adde-
les dixerimꝰ: cȩterũ nr̃is qͥ tam̃ uolũt
susciꝑe ueritatẽ illud breuiter os¬
tendamꝰ. exeo qͦd dicit᷑. qͥa fornicans
fornicabit᷑ terra adño. non tã ꝓpħã
iunctũ esse meretrici: qũã om̃e ho-¬
minũ genꝰ a societate dñi recessisse.
Potest quoq ex eo qͦd non.ẽ. additũ

Expanded text:
dare Graecia, et philosophorum scholae condare Graecia, et philosophorum scholae concinunt. Qua ratione praedicent virum eruditissimum Xenocratem, qui Polemonem luxuriosissimum juvenem inter psaltrias atque tibicines et impudicas mulieres ebrium et hedera coronatum fecit obedire sapientiae, et adolescentem turpissimum mutavit in sapientissimum philosophorum. Cur Socratem ad coelum levent, qui Phaedonem, ex cujus nomine Platonis liber est, de lupanari, ob crudelitatem et avaritiam domini, multorum libidini servientem, in Academiam transtulerit? Et quidquid illi de philosophiae magistris responderint, nos ad Proles, dixerimus. Caeterum nostris, qui tamen volunt suscipere veritatem, illud breviter ostendamus, ex eo quod dicitur: Quia fornicans, fornicabitur terra a Domino, non tam prophetam junctum esse meretrici, quam omne hominum genus a societate Domini recessisse. Potest quoque ex eo quod non est additum,
Abbreviated transcription (Latin):
entem: ad qͣm dñs loqͥt᷑ ꝑ iezechiel
& tu meretrix audi uerbũ dñi fractȩ
enim st̃ in egypto mamȩ eiꝰ. & uoluta¬
bat᷑ insanguine: & fuerat polluta u̾q
aduerticem: ut nulla pars corporis.
atq m̃ebroꝵ eiꝰ esset. quȩ turpitudi¬
nis maculã non haberet. Oꝑuit talẽ
dñs pallio. & suis iunxit amplexibꝰ:
dedit ei mel. & oleum. & similã man-¬
ducare: & induit eam uestibꝰ p̃tiosis-¬
simis. Posuit incollo ornam̃ta gẽma-¬
rum: aures ornauit auro. & lapide
pretiosissimo. Armillas quoq bra-
turpitudinis: amatores. chaldȩos.
& assyrios. & ȩgyptios. qͥ magnarũ
sunt carnium secuta. ẽ. De saluatoriᷤᷤ
& ȩccłȩ typo in p̃fatiuncula diximus:
qd sũpserit sibi uxorẽ fornicariam. qͥ
prius idolis seruiebat. Siqͥs autem
contentiosus & maxime gentilium
noluerit. figuralit̾ dictum recipere.
& irriserit ꝓpħam fornicariȩ copula-¬
tum: opponamꝰ ei illud qͦd solet lau-¬

Expanded text:
entem. Ad quam Dominus loquitur per Ezechielem: entem. Ad quam Dominus loquitur per Ezechielem: Et tu, meretrix, audi verbum Domini: Fractae enim sunt in Aegypto mammae ejus ; et volutabatur in sanguine, et fuerat polluta usque ad verticem, ut nulla pars corporis atque membrorum ejus esset, quae turpitudinis maculam non haberet. Operuit talem Dominus pallio, et suis junxit amplexibus, dedit ei mel et oleum et similam manducare, et induit eam vestibus pretiosissimis, posuit in collo ornamenta gemmarum, aures ornavit auro et lapide pretiosissimo, armillas quoque bracturpitudinis, 5 amatores Chaldaeos et Assyrios et Aegyptios, qui magnarum sunt carnium, secuta est. De Salvatoris et Ecclesiae typo in praefatiuncula diximus, quod sumpserit sibi uxorem fornicariam, quae prius idolis serviebat. Si quis autem contentiosus, et maxime gentilium, noluerit figuraliter dictum recipere, et irriserit prophetam fornicariae copulatum, opponamus ei illud, quod solet lau
Abbreviated transcription (Latin):
sub audit᷑. sume tͥ uxorẽ fornicationũ.
priori s. de fornicatione susceptos reci-¬
piat filios. & ipse ex meretrice generet
liberos. Q id circo fornicationis appel-¬
landist̃ filii : qͦd st̃ de meretrice gene¬¬
rati. Nec culpandꝰ ꝓpħa interim ut
seqͣmꝰ hystoriam. si meretricem con¬
uerterit ad pudicitiam: s potiꝰ laudan-¬
dus. qͦd ex mala bonã fecerit. Non
enim qͥ bonꝰ ꝑmanet ipse polluitur
si sotiet᷑ malo: s qͥ malus. ẽ. inbonũ
uertit᷑. si boni exemplũ sectet᷑. Ex qͦ
intelligimꝰ non ꝓpħam ꝑdidisse pudi-¬
citiam fornicarię copulatũ: s fornica¬
riam assũpsisse pudicitiam. qu̾a an-¬
tea non habebat. Presertim cũ beatꝰ
osee non obcausam luxuriȩ. non libi-¬
dinis. non ꝓͥa fecerit uoluntate. s dei
paruerit imꝑio : ut qͦd in isto carnalit̃
legimꝰ. in dõ factũ sp̃alit̾ ꝓbaremꝰͥ
qͥ suscepit synagogam. hoc. ẽ. ppłm
iudõꝵ. fornicationi & libidini serui-¬

Expanded text:
os fornicationum. prioris de fornicatione susceptos recipiat filios, et ipse ex meretrice generet filios, qui idcirco fornicationis appellandi sunt filii, quod sint de meretrice generati. Nec culpandus propheta, interim ut sequamur historiam, si meretricem converterit ad pudicitiam, sed potius laudandus quod ex mala bonam fecerit. Non enim qui bonus permanet, ipse polluitur, si societur malo; sed qui malus est, in bonum vertitur, si boni exempla sectetur. Ex quo intelligimus non prophetam perdidisse pudicitiam fornicariae copulatum; sed fornicariam assumpsisse pudicitiam quam antea non habebat: praesertim cum beatus Osee, non ob causam luxuriae, non libidinis, non propria fecerit voluntate, sed Dei paruerit imperio, ut quod in isto carnaliter legimus, in Deo factum spiritualiter probaremus. Qui suscepit Synagogam, hoc est, populum Judaeorum fornicationi et libidini servi
Abbreviated transcription (Latin):
octo. Exquo ꝑspicuum ẽ. ꝓpħante
oseȩ. isaia. & iohel. & amos. & abdia.
fuert̃. regnũ decẽ tribuum esse fini-¬
tũ: qͦd a primo rege hieroboã annousq
adultimũ oseȩ ꝑmansit. annis ducen¬
tis qͥnqͣginta. E o autẽ tẽpore quo
boam ꝓnepos hieu: cui dñs reꝓmi-¬
serat. usq ad qͣrtã generationem
sobolẽ illius regnaturam: eo qͦd ꝑ-¬
cussisset duos reges impios. uidã. &
isrł. Hoc dicimꝰ. ut tͥ breuiter osten¬
damꝰ osee ꝓpħam. & ante captiuitatẽ
uentura. & luxisse ingruentẽ. & in
em̃dationẽ uidȩ texuisse p̃teritã:
qͦd in ipso ꝓpħa uixta hystoriam
conabim᷑ ad ꝓbare. Orias. int̃p̃tat᷑
fortitudo dñi. Ioatham: dñi consũ¬
matio. atq ꝑfectio. Achaꝵ: uirtus.
Eiechias: imꝑium dñi. Hi regnabãt
inppło iuda: cuiꝰ nom̃ confessio. est.
Porro inisrł qͥ sibi idola fecerat. & a
dei ppło fuerat. separatꝰ. regnabat
hieroboam qͥ int̾pretatur xxiñ¬
ỹc Alure. id.ẽ. tẽporalitas. siue mora:¬

Expanded text:
ocatae. Ex quo perspicuum est, prophetante Osee, Isaia, et Joel, et Amos, et Abdia, fuerunt, regnum decem tribuum esse finitum, quod a primo rege Jeroboam usque ad ultimum Osee, permansit annis ducentis quinquaginta. Eo autem tempore, quo boam pronepos Jehu, cui Dominus repromiserat usque ad quartam generationem sobolem illius regnaturam: eo quod percussisset duos reges impios, 3 Juda et Israel. Hoc dicimus ut tibi breviter ostendamus, Osee prophetam, et ante captivitatem venturam, et luxisse ingruentem, et in emendationem Judae retexuisse praeterita; quod in ipso propheta juxta historiam conabimur approbare. Ozias interpretatur fortitudo Domini: Joatham, Domini consummatio, atque perfectio; Achaz, virtus: Ezechias, imperium Domini. Hi regnabant in populo Juda, cujus nomen, confessio, est. Porro in Israel qui sibi idola fecerat, et a Dei populo fuerat separatus, regnabat Jeroboam, qui interpretatur χρονισμὸς, id est, temporalitas, sive mora:
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. S quia scimꝰ nichil dm̃ uelle
nisi qd̾ honestũ. ẽ. hoc p̃cepit qđ
honestũ. ẽ. Hȩc in principio ꝓlixiuꝰ
sũ locutꝰ. ut difficillimam primũ
soluerem questionẽ: & oppositum
in ipso exitu scrupulũ. dei auxilio
pret̾grediens. ad tuta decurrerem.
Cȩterũ non ignoro pãmachi lim̃e¬
a multis ȩccłasticis prȩt̾missam: & qui
exponere st̃ conati. Apud grecos repꝑi
apollinarem laodicenũ. qͥ cũ in adoles¬
centia sua. breues & in hunc. & in alios
ꝓpħas cõm̃tariolos reliqͥsset: tangens
magis sensus quã explicans. rogatꝰ ẽ.
postea ut in osee plenius scriberet: qͥ
breuitate ad ꝑfectam intellegentiã
lectorem docere non potest. Orige¬
nes paruũ de hoc ꝓpħa scripsit libel-¬
lũ: cui hunc titulũ imposuit. iresi¬

Expanded text:
sunt. Sed quia scimus nihil Deum velle sunt. Sed quia scimus nihil Deum velle nisi quod honestum est, hoc praecepit quod honestum est. Haec in principio prolixius sum locutus, ut difficillimam primum solverem quaestionem, et obsitum in ipso exitu scopulum Dei auxilio praetergrediens, ad tuta decurrerem. Caeterum non ignoro, Pammachi charia multis Ecclesiasticis praetermissam: et qui exponere sunt conati, apud Graecos reperi Apollinarem Laodicenum, qui cum in adolescentia sua breves et in hunc et in alios prophetas commentariolos reliquisset, tangens magis sensus, quam explicans, rogatus est postea, ut in Osee plenius scriberet: quibrevitate ad perfectam intelligentiam lectorem ducere non potest. Origenes parvum de hoc propheta scripsit libellum, cui hunc titulum imposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃: quȩ dicit incantico canticoꝵ̾ fus¬
ca sum & formosa filia hierłm. Alio¬
qͥn si om̃ia quȩ p̃cipiunt᷑ ob causas
ut insimilitudinem fiant. uere facta
contendimꝰ: gͦ & hieremias accinctus
lũbare uestim̃to muliebri. inter innu¬
merabiles nationes & assyrios. atq
chaldeos. gentes inimicisimaᷤᷤ iudȩoꝵ.
iuit ad eufraten ut ibi absconderet
lũbare suum. & pꝰ multa tẽpora reuer¬
sus inuenit illud conputruisse. qͦd
nullo eẽt usuiꝰ. Qmͦ exire poterat &¬
ire tam longe obsessa hierłm. exstrue¬
tis ꝑ circuitũ municionibꝰ. fossa. uallo.
atq castellis: qͥ cũ semel ad anathot
uiculũ suum intercio miliario ab
urbe sitũ uoluisset exire. inporta ca
ꝓditor uerberatꝰ in carcere mittit᷑
Si illud intẏpo qͥa fieri ñ potuit gͦ
& hoc intypo. qͥa si fiat turp issimu
ẽ. S respondebis: deo iubente ni-¬
chil turpe. ẽ. E nos dicimꝰ nichil ds̃
p̃cepit nisi qͦd honestũ. ẽ: nec iuben¬
do turpia facit honesta. quȩ tͣpia

Expanded text:
quae dicit in Cantico Canticorum: Fusca sum et formosa, filiae Jerusalem . Alioquin si omnia quae praecipiuntur ob causas, ut in similitudinem fiant, vere facta contendimus: ergo et Jeremias accinctus lumbari, vestimento muliebri, inter innumerabiles nationes et Assyrios atque Chaldeos, gentes inimicissimas Judaeorum, ivit ad Euphratem, ut ibi absconderet lumbare suum, et post multa tempora reversus, invenit illud computruisse quod nulli esset usui . Quomodo exire poterat, et ire tam longe obsessa Jerusalem, exstructis per circuitum munitionibus, fossa, vallo, atque castellis? Qui cum semel ad Anatoth viculum suum in tertio milliario ab urbe situm voluisset exire, in porta capproditor verberatus in carcerem mittitur. Si illud in typo, quia fieri non potuit: ergo et hoc in typo, quia si fiat, turpissimum est. Sed respondebis, Deo jubente, nihil turpe est: et nos dicimus, nihil Deus praecipit nisi quod honestum est, nec jubendo turpia, facit honesta quae turpia
Abbreviated transcription (Latin):
mierrahel deleta.ẽ. domꝰ ahab. ut
heliȩ uaticinium cõpleret᷑: sic ꝓpt̃
sanguinẽ ueri hietrahel. hoc. ẽ. se-¬
minis dei regnũ destructũ. ẽ. iudę¬
oseẽ. decẽ tribꝰ referunt᷑ ad heretico ᷤᷤ.
autẽ tribꝰ quȩ appellant᷑ iuda. ęccłȩ

Expanded text:
in Jezrael, deleta est domus Achab, ut Eliae vaticinium compleretur: sic propter sanguinem veri Jezrael, hoc est, seminis Dei, regnum destructrum est JudaeOsee, decem tribus referuntur ad haereticos, autem tribus quae appellantu
Abbreviated transcription (Latin):
sub eo cẽꝑe p̃erat israeli. Nec mirum
si domꝰ hieu subuertat᷑: cũ etiã reg¬
num domꝰ isrł. hoc. ẽ. decẽ tribuum.
post non multos annos sit om̃ino de¬
lendũ. Mracharia enĩ filio hieroboã
cuiꝰ a tauus fuit hieu. usq ad nonum
annum osee. sub quo decem tribꝰ du-
syrii cȩpert̃ ruben. & gad. & dimidiã
tribũ manasse. qͥ erant transiordanẽ.
& deinde multas ciuitates samariȩ ⁊¬
& deinde totũ neptalim: & ad extre¬
mũ omnes reliqͣs tribꝰ. ꝓ hieu in edi¬
tione uulgata legit᷑ iuda: s mͥ ui-

Expanded text:
ae eo tempore praeerat Israel. Nec mirum ae eo tempore praeerat Israel. Nec mirum si domus Jehu subvertatur, cum etiam regnum domus Israel, hoc est, decem tribuum post non multos annos omnino sit delendum. A Zacharia enim filio Jeroboam, cujus atavus fuit Jehu, usque ad nonum annum Osee, sub quo decem tribus ducsyrii ceperunt Ruben et Gad et dimidiam tribum Manasse, quae erant trans Jordanem; et deinde multas civitates Samariae, et deinde totam Nephtali ad extremum omnes reliquas tribus. Pro Jehu in Editione Vulgata legitur Juda: sed hoc mihi
Abbreviated transcription (Latin):
illesȩ ꝑmaneant. calcant. atq con-¬
pingunt. Igit᷑ & isrł consũmata
infornicatione. atq ꝑfecta filia uo¬
luptatis. quȩ fruentibꝰ suauis ui¬
detur. & dulcis. in typo dñi salua¬
toris ab osee uxor accipit᷑: & primꝰ
exea dei filius generat᷑. id. ẽ. iezrahel.
Est autẽ ciuitas metropolis decẽ
deleuit domũ ahab. & iezabel. Ue¬
rũ qͥa & ipse hieu ultor sanguiniᷤ
iusti. ingressus. ẽ. ꝑuias hiero boam
filii nabath. qui fornicari fecit isrł.
& constituit uitulos aureos indan.
& in bethel: regnũ quoq eiꝰ dr̃ sub
uertendũiͥ sub cuiꝰ ꝓnepote hieroboã
ꝓpħare cȩpit osee. Q mortuo. filiuꝰ
eiꝰ racharias successit in regnũ: quẽ
sexto m̃se imꝑii sui occidit᷑ sellum.
de alia stirpe generatꝰ. Qũa obcau-¬
sam nunc dr̃. ad huc modicũ & uisi¬
tabo sanguinẽ hiegrael. id. ẽ. occisionẽ
ppłi mei: suꝑ domũ hieu regiam. quȩ¬

Expanded text:
illaesae permaneant, calcant atque comillaesae permaneant, calcant atque compingunt. Igitur et Israel consummata in fornicatione atque perfecta filia voluptatis, quae fruentibus suavis videtur et dulcis, in typo Domini Salvatoris 7 ab Osee uxor accipitur: et primus ex ea Dei filius generatur, id est, Jezrael; est autem civitas metropolis decem delevit domum Achab et Jezabel. Verum quia et ipse Jehu, ultor sanguinis justi, ingressus est per vias Jeroboam filii Nabath, qui fornicari fecit Israel, et constituit vitulos aureos in Dan et in Bethel , regnum quoque ejus dicitur subvertendum: sub cujus pronepote Jeroboam prophetare coepit Osee: quo mortuo, filius ejus Zacharias successit in regnum; quem sexto mense imperii sui occidit Sellum de alia stirpe generatum . Quam ob causam nunc dicitur: Adhuc modicum, et visitabo sanguinem Jezrael, id est, occisionem populi mei, super domum Jehu regiam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ro ordei. & uocat᷑ ad ultera referunt᷑
ad isrł & ad iudã. id.ẽ. ad decẽ tribꝰ
quȩ erant insamaria sub rege hie¬
roboam. qui fuit de effraim: & ad
udam. qͥ regnabat in hierłm de
stirpe dauid. Hȩ st̃ duȩ mulieres
quȩ inzacharia upupȩ. siuȩ milui.
uel herodiĩ pennas habere dicunt᷑:
ta.ẽ. Has mulieres sub nomine du¬
arũ soroꝵ oolla significat. & ooliba.
Hȩ induabꝰ uirgis quas hiezechiel in
unã uirgã sociat. demonstrantur.
& qͥa comiñtarios non lata uolu¬
mina scribimꝰ: singłis capitulis ex-¬
planationes ꝓͥas insuis locis reser¬
uantes: nunc tantũ de p̃senti capitło
disputemꝰ. Gomer interpretatur¬
recte dicerent. si gimel litt̾am non
haberet. Debelaim na aaeac sonat.
quarũ inpalestina ꝑmagna copia
ẽ: & quas isaiaᷤ ꝓpħa ulceri erechiȩ
regis iubet apponere. Est autem
ma̾ssa pinguium caricarũ: quas
in morem laterũ figurantes ut diu

Expanded text:
ro hordei, et vocatur adultera, referuntur ro hordei, et vocatur adultera, referuntur ad Israel et ad Judam, id est, ad decem tribus quae erant in Samaria sub rege Jeroboam, qui fuit de Ephraim, et ad udam, qui regnabat in Jerusalem de stirpe David. Hae sunt duae mulieres, quae in Zacharia upupae, sive milvi, sive herodii pennas habere dicuntur,ta est. Has mulieres sub nomine duarum sororum Oola significat et Ooliba: hae in duabus virgis, quas Ezechiel in unam virgam sociat, demonstrantur. Et quia commentarios, non lata volumina scribimus, singulis capitulis explanationes proprias in suis locis reservantes, nunc tantum de praesenti capitulo disputemus. Gomer interpretaturrecte dicerent, si GIMEL litteram non haberet. Debelaim παλάτας sonat, quarum in Palaestina permagna copia est, et quas Isaias propheta ulceri Ezechiae regis jubet apponi . Est autem massa pinguium caricarum, quas in morem laterum figurantes, ut diu
Abbreviated transcription (Latin):
ta post scła de aduentu xp̃i & uoca¬
tione gentiũ pollicent᷑. ut p̃sens tẽpꝰ
non negligant: ne contionẽ ob aliud
conuocatam. ne ñ docere. dehis quȩ
instant. s de incertis ac futuris lu¬
dere uideant᷑. Itaq & hȩc gomer fi-¬
lia debellaim. quȩ ab osee uxor acci-¬
pit᷑. & concepit exeo. & peꝑit ei filiũ
nomine hierrahel. qͥ interpretatur
sem̃ dei: in cuiꝰ sanguinis ultionem
regnũ subuertit ħieu. siue ut male
error obtinuit iuda. sic ad uocatio¬
nẽ referenda. ẽ. nationũ: ut illi tẽ¬
pori congruat. sub qͦ filium gene-¬
rasse memorat᷑. E ne longo tracta¬
tu lectoris auiditatẽ differã: duȩ istę
mulieres quarũ una uocat᷑ gomer.
&. ẽ. meretrix. paritq tres liberos.
primũ hiezrahel. scđamꝓuellã quȩ
uocat᷑ absq miscłiã & terciũ mascu-¬
lũ qͥ & ipse appellat᷑ ñppłmeus: &¬
altera mulier quȩ conducit᷑ argen¬
teis qͥndecim. & choro. & dimidio cho¬

Expanded text:
ta post saecula de adventu Christi et vocatione gentium pollicentur, ut praesens tempus 6 non negligant, ne concionem ob aliud convocatam non docere de his quae instant  Al. stant, sed de incertis ac futuris ludere videantur. Itaque et haec Gomer filia Debelaim, quae ab Osee uxor accipitur, et concipit ex eo, et parit ei filium nomine Jezrael, qui interpretatur semen Dei, in cujus sanguinis ultionem, regnum subvertit Jehu, sive, ut male error obtinuit, Juda, sic ad vocationem referenda est nationum, ut illi tempori congruat, sub quo filium generasse memoratur. Et ne longo tractatu lectoris aviditatem differam, duae istae mulieres quarum una vocatur Homer, et est meretrix, paritque tres liberos, primum Jezrael, secundam puellam, quae vocatur absque misericordia, et tertium masculum, qui et ipse appellatur naltera mulier, quae conducitur argenteis quindecim, et coro, et dimidio co
Abbreviated transcription (Latin):
iustũ boor de raab meretrice gene¬
rarit. qͥ ruth moabiten pinna pallii
sui oꝑiens & iacentem ad pedes ad
caput ȩuangłii transtulerit: quid
causȩ. ẽ. ut cum dauid tot habuerit
uxores nullũ alium regni sui fecerit
successorem. nisi eum qͥ de bethsabeȩ
ꝓcreatus. ẽ: ut non solũ meretrices
s. ȩtiam ad ulterȩ deo placere uide¬
antur. Unde & in hoc ipso ꝓpħa le

Expanded text:
justum Booz de Raab meretrice genejustum Booz de Raab meretrice generarit, qui Ruth Moabiten pinna pallii sui operiens, et jacentem ad pedes, ad caput Evangelii transtulerit . Quid causae sit ut cum David tot habuerit uxores, nullum alium regni sui fecerit successorem nisi eum qui de Bethsabee procreatus est : ut non solum meretrices, sed etiam adulterae Deo placere videantu
Abbreviated transcription (Latin):
ea ᷑ Unde & nobis dicendum. ẽ. cũ
dauid. Reuela ocłos meos. & con¬
siderabo mirabilia delege tua: ut
introducat nos rex incubiculum suũ÷
& uelamen qͦd ante moysi oculos po¬
situm erat inlectione ueteris testam̃¬
ti. tollat a nobis. Statim enim ut
locutus est dñs. pater. in manus tua
cõmendo sp̃m meum. & hȩc dicens
expirauit: uelũ templi scissum est. &
om̃ia iudõꝵ secreta patuerunt: &
fons qui egrediebatur de domo da
& uerus heliseus aquasisteriles atq
mortiferas. sapientię suȩ condiuit
sale. & fecit esse potabiles: marãq
legis quȩ interpretat᷑ a maritudo.
ligno patibulidulcorata est. Intelli¬
gimꝰ enim qui sit iudas patriarcha
electus in regem. nec miram᷑ cur ad
thamar quasi ad meretricem uir
sc̃s introeat: quare sanson qͥ int̃prae¬
tatur sol dalilam amauerit. quę
transfertur inpauꝑemꝰ & ꝓpterea
irrisus & mortuus aduersariorum
milia trucidarit: cur salmon uirũ

Expanded text:
ea? Unde et nobis dicendum est cum ea? Unde et nobis dicendum est cum David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua ; ut introducat nos rex in cubiculum suum , et velamen quod ante oculos Moysi positum fuit in lectione veteris Testamenti , tollat a nobis . Statim enim ut locutus est Dominus: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum, et haec dicens exspiravit , velum templi scissum est, et omnia Judaeorum secreta patuerunt. Et fons qui egrediebatur de domo Davet verus Elisaeus aquas steriles atque mortiferas sapientiae suae condivit sale, et fecit esse vitales : Maraque Legis, quae interpretatur amaritudo, ligno patibuli dulcorata est . Intelligimus enim quis sit Judas patriarcha electus in regem, nec miratur cur ad Thamar quasi ad meretricem vir sanctus introierit ; quare Samson, qui interpretatur sol, Dalilam amaverit, quae transfertur in pauperem; et propter eam irrisus et mortuus adversariorum millia trucidarit ; cur Salmon virum
Abbreviated transcription (Latin):
letus imꝑium. quasi optauerit ÷
quasi multo tepore eum pudici¬
tiȩ uacasse peniteat: cum honestiora
& absq peccato scõs uiros rennuisse
dño iubente leg̾imꝰ: Moyses mit¬
titur ad pharaonẽ. & dux israelitici
ppłi constituitur: & tamen non
in becillitate. s humilitate respon¬
dit. Prouide alium. qũe mittas
hieremias puerum se esse dicit: ne
peccantem arguat hierłm. Hieze¬
chiel iubetur de omni genere le-¬
guminis. ac sementis unum subci¬
nericium panẽ facere. & coquere
illum in humano stercore: & ait.
fornicariam. non frontem rugat:
non merorem pallore testatur: ñ
rubore demonstrat: s ꝑgit ad lu-¬
panar. & scortum ducit᷑ ad lectulũ:
& non mutat illam pudicitiȩ ma¬
tronaliꝰ. s se luxiriosum ac nepotem
ꝓbat. Qͥ enim adheret meretrici:
unum cum ea corpꝰ efficitur. Hȩc gͥ
audientes. qͥd possumꝰ respondere:
nisi illud ꝓpħicũͥ qͥs sapiens & intel¬
leget ista. indellegens & cognoscet

Expanded text:
laetus imperium, quasi optaverit, laetus imperium, quasi optaverit, quasi multo tempore eum pudicitiae vacasse poeniteat: cum honestiora et absque peccato sanctos viros renuisse, Domino jubente, legerimus. Moyses mittitur ad Pharaonem, et dux Israelitici populi constituitur: et tamen non imbecillitate, sed humilitate respondet: Provide alium quem mittas . Jeremias puerum esse se dicit, ne peccantem arguat Jerusalem . Ezechiel de omni genere leguminis ac sementis unum subscinericium panem facere, et coquere illum in humano stercore jubetur,fornicariam , non frontem rugat, non moerorem pallore testatur, non rubore, demonstrat; sed pergit ad lupanar, et scortum ducit ad lectulum. Et non initiat illam pudicitiae matronali; sed se luxuriosum ac nepotem probat. Qui enim adhaeret meretrici, unum cum ea corpus efficitur . Haec igitur audientes quid possumus respondere nisi illud propheticum: Quis sapiens et intelliget ista, intelligens et cognoscet
Abbreviated transcription (Latin):
digemus
aduentu.
ut cuius
instinctu
scripti sunt. illius reuelatione pan-
gimus librum. quem scribȩ &
pharisei. qui legis litteras nosse
se iactabant. non possunt lege¬
re. quia signatus est: nullusq
inueniri potuit nisi leo de tri¬
bu uida. quem signauit deus
pater. qui eius possit reserare
mysteria: quanto magis in ex¬
planatione osee ꝓpħe orandus
est dñs & cum petro dicendũ:
edissere nobis parabolã istam
presertim cum obscuritatem
uoluminis infine testetur ipse
qui scripsit. qͥs sapiens & intelle¬
get istaͥ & intellegens & custo¬
diet ea: Qd̃ non ꝓ impossibili.
sed ꝓ difficili debemꝰ acciꝑe: iux
ta illud ȩuangłii. Qͥs putas. ẽ.
fidelis seruus & prudens: que
constituit dñs suꝑ familiam su¬
am: Qs enim non statim in
fronte libri scandalitetur et
dicat. osee primꝰ om̃ium ꝓpħarũ
meretricem accipere iubet᷑ uxorẽ.
& non contradicitͥ. non saltem
nolle se simulat. ut rẽ turpem
facere uideat᷑ inuitus. s exeqͥtur

Expanded text:
digemus adventu, ut cujus instinctu scripti sunt, illius revelatione pandagimus librum, quem Scribae et Pharisaei, qui Legis litteras nosse se jactant , non possunt legere, quia signatus est, nullusque inveniri potuit, nisi leo de tribu Juda, quem signavit Deus Pater, qui ejus posset reserare mysteria: quanto magis in explanatione Osee prophetae orandus est Dominus, et cum Petro dicendum: Edissere nobis parabolam istam . Praesertim cum obscuritatem voluminis in fine testetur ipse, qui scripsit: Quis sapiens et intelliget ista, intelligens et cognoscet ea ? Quod non pro impossibili, sedillud Evangelii: Quis putas est servus fidelis et prudens quem constituit Dominus super familiam suam ? Quis enim non statim in fronte libri scandalizetur, dicat: Osee primus omnium prophetarum meretricem accipere jubetur uxorem, et non contradicit? Non saltem nolle se simulat, ut rem turpem facere videatur invitus; sed exsequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħauert̃: idcirco nunc dicit. qͦd int̃
om̃s hos. primũ inosee dñs sit locutꝰ:
& postea ad cȩt̃os. Aliud ẽ aut̃ loqͥ dnm
in osee: aliud adosee. Inosee ñ ips lo¬
qͥt᷑ osee: s ꝑ osee adalios. Ad osee uero
loquens: ad ipsũ significat᷑ conferre
sermonem. Alii autẽ ñ primũ om̃iũ
ꝓpħ̾arũ uolunt fuisse osee. exeo qͦd
dicitur. pͥncipium loquendi dñm
in osee: s ostendi qͦd hȩc quȩ secunt᷑.
pͥmũ ad osee dñs sit locut᷑. Q dixit¬

Expanded text:
dicit quod inter omnes hos primum in Osee Dominus sit locutus, et postea ad caeteros. Aliud est autem loqui Dominum in Osee, aliud ad Osee. In Osee, non ipsi loquitur Osee, sed per Osee ad alios; ad Osee vero loquens, ad ipsum significatur conferre sermonem. Alii autem non primum omnium prophetarum volunt fuisse Osee, ex eo quod dicitur: Principium loquendi Domini in Osee: sed ostendi quod haec quae sequuntur, primum ad Osee D
Abbreviated transcription (Latin):
in principio
erat apud
ds̃ erat uerbum. factum ẽ. ad oseȩ
filium beeri. ut ꝓpħam quoq dñi
faceret saluatorẽ ipm̃a dicente. Si illos
dixit deos ad qͦs sermo dei factꝰ.ẽ.
& non potest solui script᷑a. quem
pater sc̃ificauit & misit inmundũ.

Expanded text:
in principio erat apud Deus erat Verbum, factum est ad Osee filium Beeri, ut prophetam quoque Deum faceret, Salvatore dicente: Si illos dixit deos, ad quos sermo Dei factus est, et non potest solvi Scriptura: Quem Pater sanctificavit et misit
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc est meretrix de qͣ loqͥt᷑ dñs adiu¬
deos. Am̃ dico uobis. meretrices &
publicani p̃cedunt uos in regno dei.
Uos enim missũ ad uos filium prĩs
familiaᷤᷤ & dñm uineȩ qͥ plantauit
eam susciꝑe noluistis: Ista meretrix
exploratores meos duos fortissimos
iuuenes. quoꝵ alterũ incircũcisionẽ.
alterũ ad gentes misi. humanitate
suscepit: abscondit studioͬ leuauit in
tectum: oꝑuit lini stipula: quȩ cesa
ꝑ secutionibꝰ & lota inbaptismata̾ in-¬
mutat colorẽ & de tetro in albũ uer¬
tit᷑. uertit᷑. Nec mirũ si infigura dñi
saluatoris & eccłȩ de peccatoribꝰ con¬
gregatȩ hȩc facta memoremꝰ: cũ ipsa
in hoc eodẽ dicat ꝓpħa. Loquar ad
ꝓpħas: ego uisiones multiplicaui. &
in manibꝰ ꝓpharũ assimilatus sũ: ut
qͥcqͥd ꝓpħȩ iubentur oꝑari. ad meam
referat᷑ similitudinẽ. cuiꝰ uxor ȩthyo¬
pissa est: contra qua aaron & maria

Expanded text:
ec est meretrix de qua loquitur Dominus ad Judaeos: Amen dico vobis, meretrices et publicani praecedent vos in regno Dei . Vos enim missum ad vos Filium patris familiae et Dominum vineae, qui plantavit eam, suscipere noluistis. Ista meretrix exploratores meos duos fortissimos juvenes, quorum alterum in circumcisionem misi, alterum ad gentes, humanitate suscepit, abscondit studio, levavit in tectum, operuit lini stipula . Quae caesa persecutionibus, et lota in baptismate, immutat colorem, et de tetro in album vertitur. Nec mirum si in figura Domini Salvatoris, et Ecclesiae de peccatoribus congregatae, haec facta memoremus, cum ipse in hoc eodem dicat propheta: Loquar ad prophetas; ego visiones multiplicavi, et in manibus prophetarum assimilatus sum ; ut quidquid prophetae jubentur operari, ad meam referatur similitudinem. Cujus uxor Aethiopissa est, contra quam Aaron et Maria,
Abbreviated transcription (Latin):
adulteram. Hȩc est mulier meretrir
& adultera quȩ in ęuangłio pedes
dñi lacrimis lauit: crine detersit:
& confessionis suę honorauit unguen¬
to. Indignantibq discipłis &
maxime ꝓditore qͦd non fuisset
uenditum. & preciũ illius in alim̃ta
pauꝑum distributũ: dñs respondit.
Qͥd molesti estis mulieri: Opus bo¬
num oꝑata. ẽ. in me. Pauꝑes enim
seꝑ habetis uobiscũ: me autẽ ñ sẽꝑ
habebitis. Et ne putaremꝰ leue esse
qͦd fecerat. & nardũ pisticam. id est
unguentũ fidelissimũ ad aliud qͥd
& non adȩccłam esse referendum. dat
nobis occasionẽ intellegentie: & mag¬
nȩ fidei magna p̃mia rȩꝓmittit di-¬
cens. Am̃ am̃ dico uobis. ubieũq p̃dica-¬
tũ fuerit hoc eugłm in toto mundo: di-¬

Expanded text:
adulteram. Haec est mulier meretrix et adultera, quae in Evangelio pedes Domini lacrymis lavit, crine detersit, et confessionis suae honoravit unguento, indignantibusque discipulis, et maxime proditore, quod non fuisset venditum, et pretium illius in alimenta pauperum distributum, Dominus respondit: Quid molesti estis mulieri, opus bonum operata est in me, p habetis vobiscum: me autem non semper habebitis . Et ne putaremus leve esse quod fecerat, et nardum pisticum, id est, unguentum fidelissimum, ad aliud quid, et non ad Ecclesiam esse referendum, dat nobis occasionem intelligentiae et magnae fidei, magna praemia repromittit, dicens: Amen, amen dico vobis, ubicumque praedicatum fuerit hoc Evangelium in toto mundo
Abbreviated transcription (Latin):
ris qͦs in ꝓpħȩ huius campo habuerĩ
p̃cursores. Qͦs tam̃ ut simpliciter &
non suꝑbe. sicut qͥdam meoꝵ amicoꝵ
sẽꝑ insibilant. tuȩ prudentiȩ fatear ñ
in om̃ibꝰ sum secut᷑ ut iudex potius
oꝑis eoꝵ quam int̾̃pres existerẽ. dice¬
remq qͥd m uideret᷑ in singulis: &
qͥd ab hebreoꝵ magistris uix uno &
altero acceꝑim.. Quoꝵ & apud ipsos
iam rara auis. ẽ: dum om̃s deliciis
student. & pecuniis: & magis uentriᷤ.
quam pectoris curam geruint: & in
hoc se doctos arbitrant᷑. si in taber¬
nis medicoꝵ de cunctoꝵ oꝑibꝰ detra-¬
hant. S iam cempꝰ. ẽ. ut ꝓpħȩ uer¬
ba ponentes ea quȩ scripta sunt
disseramus.
erbũ domiNi
Q uod fac¬
TM est ad
osee filium

Expanded text:
ris quos in Prophetae hujus campo habuerim ris quos in Prophetae hujus campo habuerim praecursores: quos tamen ut simpliciter et non superbe sicut quidam meorum amicorum semper insibilet tuae prudentiae fatear, non in omnibus sum secutus; ut judex potius operis eorum quam interpres existerem, diceremque quid mihi videretur in singulis, et quid ab Hebraeorum magistris vix uno et altero acceperim. Quorum et apud ipsos jam rara avis est, dum omnes deliciis student et pecuniis, et magis ventris quam pectoris curam gerunt, et in hoc se doctos arbitrantur, si in tabernis medicorum de cunctorum operibus detrahant. Sed jam tempus est ut prophetae verba ponentes, ea quae scripta sunt, disseramus. 1 Verbum Domini quod factum est ad Osee filium
Abbreviated transcription (Latin):
e pr ai al. Hoc.ẽ. quare appellat᷑ ino¬
see efraim: uolens ostendere quȩcũq
contra eum dicunt᷑ ad hereticorum
referenda ꝑsonã. & aliud uolumen
capite careat & fine. Perii quoq legi
tractatũ longissimũ. quẽ in exordio
huius ꝓpħȩ die uigiliarum dñicȩ pas¬
sionis. ex tẽꝑali & diserto sermone ꝓ-¬
fudit. Et eusebius cesariensis in octa¬
putat. Unde ante annos circiter
crus. immo matris tuȩ paulȩ. illud
enim nom̃ carnis. hoc sp̃s. ẽ. quȩ mo¬
nasterioꝵ & scripturarum semper
amore flagrauit: cũ essem alexan-¬
driȩ uidi clidimũ: & eum frequent̃
audiui. uirũ suitẽꝑis eruditissi¬
mum. Rogauiq ut qͦd origenes
non fecerat᷑. ipse cõpleret: & scriberet
in oseȩ cõm̃tarios. qͥ tres libros ad me.¬
me petente dictauit: quinq quoq
alios in zachariam. Nam & in
ipsum duo tantum origenes scripsit
uolumina: uix terciam pardem a pͥn-¬
cipio libri. usq ad uisionem quadri¬
garum edisserens. Hȩc dico: ut noue¬

Expanded text:
 Ἐφραΐμ, hoc est, quare appellatur in Osee Ephraim, volens ostendere quaecumque contra eum dicuntur, ad haereticorum referenda personam. Et aliud volumen capite careat et fine. Pierii quoque legi tractatum longissimum, quem in exordio hujus prophetae die vigilarium Dominicae passionis extemporali et diserto sermone profudit. Et Eusebius Caesariensis in octaputat. Unde ante annos circiter crus, immo matris tuae Paulae illud enim nomen carnis, hoc spiritus est: quae monasteriorum et Scripturarum semper amore flagravit essem Alexandriae, vidi Didymum, et eum frequenter audivi, virum sui temporis eruditissimum, rogavique eum, ut quod Origenes non fecerat, ipse compleret, et scriberet in Osee Commentarios: qui tres libros, me petente, dictavit, quinque quoque alios in Zachariam. Nam et ipsum duo tantum Origenes scripsit volumina, vix tertiam partem a principio libri usque ad visionem quadrigarum edisserens. Haec dico, ut nove