comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb p̃cipit᷑ ne post tgũ respiciant. Q̾a oĩs ꝑꝰ ꝑceptã grãm uias
uitȩ ingͦssꝰ. ñ deb ad ea quȩ deseruit redire. Meliꝰ ẽ .n. ñ agno¬
scere ueritatẽ. quã pꝰ agnitã retro ire. Alii respiciunt ⁊ mu¬
tant᷑: alii respiciunt nec mutant᷑. femina respex̃ ⁊ mutat᷑
in statuã salis. qr effeminati ñ uirił animi ÷ ad scłi fetorẽ re¬
dire. ⁊ redeuntes fiunt sal.i. condim̃tũ aliis ne talia faciant. ⁊ ta
saluũ faciat. Mons iste ẽ. uita cõtẽplat̾. ad quẽ ascende relictis
oĩb scłarib curis exire de mundo p̾cipitur. H ẽ illa uita c̃tẽpł¬

Expanded text:
 ne post tergum respiciant, quia omnes post perceptam gratiam vias vitae ingressi, non debent ad ea, quae deseruerunt, redire. Melius est enim non agnovisse veritatem, quam post agnitam retroire. Alii respiciunt et mutantur, alii nec respiciunt, nec mutantur. Femina respicit et mutatur in statuam salis, quia effeminati et non virilis animi est, ad saeculi fetorem redire, et redeuntes fiunt sal, quia condimentum aliis ne talia faciant, et tasalvum faciat. Mons iste est vita contemplativa, ad quam accedere, relictis omnibus saecularibus curis, exiens de mundo praecipitur. H
Abbreviated transcription (Latin):
disse affirmat᷑. Magna celsitudo eiꝰ p̾dicatur: cũ a dõ exisse asseritͦ
Qd̾ cognoscens ille qui dixerat. tu es xp̃c filius dĩ uiui: ex pauit pedis
suos ab eo lauari. Quid aut̃ mirum. si posuit uestim̃ta ꝓ discipłis.
qui exuit carnem ꝓ inimicis: Et quid mirum si more famuli
rum si fudit aquam in pelurm ut lauaret pedes discipłorũ. qͥ fudit
sanguinem ꝓ ĩmundicia peccatorum: Sed querit᷑ quare cũ dixis¬
set cepit lauare pedes discipulorum: addidit post ea. uenit gͦ ad sy¬
est. Cũ sũmam rei breuit᷑ transcurrisset. dicendo. cepit lauare
pedes. linteo t̾gere: reduit pꝰ ea ad ordinẽ rei ostendendũ. dicens. Uenit g ad sy monẽ.

Expanded text:
 affirmatur. Magna celsitudo ejus praedicatur, cum a Deo exiisse asseritur. Quod cognoscens ille qui dixit: Tu es Christus, Filius Dei vivi, expavit pedes suos ab eo lavari. Quid autem mirum si posuit vestimenta sua pro discipulis, qui exuit carnem pro inimicis? Et quid mirum si more famuli rum si fudit aquam in pelvim, ut lavaret pedes discipulorum, qui fudit sanguinem propter immunditiam peccatorum? Sed quaeritur quare cum dixisset, coepit lavare pedes discipulorum, addidit postea: « Venit ergo ad Siest, cum summam rei bene transcripsisset dicendo, Coepit lavare pedes, et linteo tergere; redit postea ad ordinem rei ostendendo, dicens, Venit ergo ad Simonem.
Abbreviated transcription (Latin):
exercenda. Uidendũ ÷ que culpa. aut que sit penitentia secuta post culpam.
Nã sepe agit᷑. ut sac̾dos dãpnet ĩ meritos. uł ligatos digne. indigne soluat.
Unde ut ait GreGoriꝰ. absoluendi ac ligandi potestate se pͥuat. qͥ hanc ꝓsuis
uoluntatib ñ ꝓ subiectoꝵ morib exercet. Seqr̾. S cũ austeritate imꝑabatis
discipłi magistrũ qui ait. Discite ame qr micis sũ ⁊ humilis corde. Non st̃ pec¬

Expanded text:
tur. Videndum est quae culpa sit, aut quae poenitentia post culpam. Nam saepe agitur ut sacerdos damnet immeritos, ut ligatos digne, indigne solvat. Unde ait Gregorius: « Absolvendi et ligandi potestate se privat, qui hanc pro suis voluntatibus, non pro subditorum moribus exercet. Sed cum austeritate imperabatis discipuli Magistrum, qui ait: « Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . » Non e
Abbreviated transcription (Latin):
rex i filũ isrł. fecit gͦ salomon in die illo festiuitatẽ celebrẽ:i õĩs isrł cũ e
multitudo magna. & orauit rex ad dñm dicens. Exaudias dñe orationẽ q¬
orat adte seris tuus in loco isto. ut exaudias dep̃cationẽ popłi tui isrł. qd̾ cũq¬
uerit in loco isto. & cũ exaudieris: ꝓpiciꝰ eris. Quod si peccauerint tͥ. non ÷ eñ
homo qui ñ peccet ⁊ egerint penitentiã. ⁊ orauerintte: ꝓpiciab̾is pͥefcuitt᷑s dui
qui peccauit tͥ. Nixitq dñs ad eũ. Exaudiui orationẽ tuam. qͣ dep̃catꝰ es cñ

Expanded text:
ino dedicaverunt. Fecit ergo Salomon in die illo festivitatem celebrem, et omnis Israel cum eo multitudo magna. Et oravit rex ad Dominum dicens: « Exaudi, Domine, orationem quam orat servus tuus in loco isto ut exaudias orationem populi tui Israel, quodcunqerit in loco isto. Et cum exaudieris, propitius eris. Quod si peccaverint tibi non enim est homo qui non peccet et egerint poenitentiam, et adoraverint te, propitiaberis populo tuo, qui peccavit tibi. Dixitque Dominus ad eum: Exau
Abbreviated transcription (Latin):
locatist. ⁊ qui bene oꝑat᷑ ñ pecuniã s regnũ sibi adqͥrit. qͥ uͦ male. in carce
dice uł in p̃senti corripit᷑. uł in futo dãpnat᷑. Non fuit conuentio eũ
ferram̃tũ quo sit oꝑatio nunꝗͣ frangit᷑. s oꝑars desidia sepe fatigat᷑. S sũmꝰ re
qui tot oꝑarios ht̃. qui tot angłos ministros laborare facit. qͥ artifices suos tot
p̃ceptis instruxit. multos adu̾sarios ht̃ qͥ illud edificiũ conant᷑ destruere. ⁊p̃pa¬

Expanded text:
locati sunt; et qui bene operantur, non pecuniam, sed regnum sibi acquirunt; qui vero male, in carcerdice vel in praesenti corripitur, vel in futuro damnatur. Non fuit conventio cum Ferramentum quo fit operatio, nunquam frangitur, sed operarius desidia saepe fatigatur. Sed summus Rex, qui tot operarios habet, qui tot angelos laborare facit, qui artifices suos tot praeceptis instruit, multos adversarios habet, qui illud aedificium conantur destruere, et praepa
Abbreviated transcription (Latin):
pullulauit. ⁊ adhuc int̾ multos errorem gn̾at. In hunc errorẽ adduct st̃
Un GneGokiꝰ. St̃ heretici qͥ dict̃ dñm in infernũ descendisse. ⁊ om̃ib pꝰ
mortẽ ibidẽ se nuntiasse ⁊ conũ̾tisse. ⁊ confessos saluatos ẽẽ. cũ hoc sit con¬
lege peccauert̃. sine lege ꝑibt̃. Et ꝓpħa. Omors ero mors tua. morsus tuusero
inferne. Si morsus fuit particłani sũpsit ⁊ plus dimisit. Quod aut̃ scriptũ :¬

Expanded text:
pullulavit, et adhuc inter multos errorem generat. In hunc errorem adducti sunt Unde Gregorius: Sunt haeretici qui dicunt Dominum in infernum descendisse, et omnibus post mortem se nuntiasse et convertisse, et confessos salvatos esse, cum hoc sit conlege peribunt . » Et propheta: « O mors, ero mors tua! Morsus tuus ero, inferne . » Si morsus fuit, particulam sumpsit et plus dimisit. Quod autem scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
dotib qui nec cantare missam. nec baptizare. nec mortuũ sepelire. nͥ accepto
p̃cio uł ꝓmisso uł exacto uolunt. Quert̃ ens que suast̃ ñ que iħu xp̃icurmn
dunt conting̾e aliquid cõmodi. Hec st̃ gͦ turpia lucra. Pret̾ea fiunt quidã ille
feneratores. qͥ feneratores extõmunicari solent. Si fenus crim̃ in laico iudicat᷑.
ñne plusꝗͣ scelus in sac̾dote reputari debet: Idõ in psalmo dr̃. Qui peccuniã suã un
Turpe enĩ lucrũ incanonib censet᷑. si clericus ł sac̾dos emat annonã uł uinũ adhe
ut plus uendat. Negotiator enĩfactꝰ ÷ ex sac̾adote.S ait apłs. Nemo militans dõ pl¬
cet se scłarib negociis .s tantũ uictu ⁊ uestitu contẽptꝰ ẽẽ debet. & itm̃ apłs aitdu¬

Expanded text:
dotibus, qui nec cantare missam, nec baptizare, vel mortuum sepelire, nisi accepto dotibus, qui nec cantare missam, nec baptizare, vel mortuum sepelire, nisi accepto pretio, vel promisso, vel exacto, volunt; Quaerunt enim quae sua dunt contingere aliquid commodi, haec sunt ergo turpia lucra. Praeterea fiunt quidam eorum feneratores, qui feneratores excommunicare solent. Si fenus crimen in laico judicatur, nonne plusquam scelus in sacerdote deputari 458 debet? ideo in Psalmista dicitur: Qui pecuniam suam non Turpe etiam lucrum in canonibus censetur, si sacerdos vel clericus emat annonam vel vinum, ad hoc ut plus vendat. Negotiator enim est ex sacerdote, sed ait Apostolus: Nemo militans Deo implicet se saecularibus negotiis II Tim. II,
Abbreviated transcription (Latin):
estuetis. Inuet̾i qͦ lege p̃ceptũ ÷. Sacerdotes cũ ingrediunt᷑ tẽplũ minostrar d̃ in¬
num omĩno non bib̃e. Si gͦ a uino abstinebat᷑ sac̾dotib quando tẽplũ siadmlegen
uet̾em ingredientib. quid de uob̾ dicendũ ÷ qui cotidie ad altare dĩ accabas cũqͣ
ta sobrietate uiuere debetis : Non ꝑcussorẽ. Post uinolentiã ꝓ hibet ꝑcussiorẽ.
Solet enĩ iurgiũ ex uino ꝓcreari. Non debet seriuis illiꝰ referire qͥ p̃cipit Siqͥs pas¬
serit te in maxillã. p̃be ei ⁊ alt̾am. N onturpis lucri appetitorẽ. Turpis lucri ape¬
titus. a prb̃o debet ee̾ alienꝰ. Sunt enĩ multi docentes que ñ opoi tet turpisucn
grã. ⁊ putant questũ ẽe pietatis. Forsitan & enĩ plures int̃ uos st̃ qui officiũ p̃satu¬
runt quã dm̃: recepert̾ mercedẽ suã. Multa curpia lucra posst̃ notari in sacer¬

Expanded text:
aestuetis. . In veteri quoque lege praeceptum est sacerdotes cum ingrediuntur templum ministrare Deo, viaestuetis. . In veteri quoque lege praeceptum est sacerdotes cum ingrediuntur templum ministrare Deo, vinum omnino non bibere Si ergo abstinebatur a sacerdotibus aliquando templum secundum legem veterem ingredientibus, quid de vote vivere debetis? Non percussorem. 457 Post vinolentiam prohibet percussionem; solet enim ex vino jurgium procreari. Non debet servus illius ferire qui praecipit: Si quis percusserit te in maxillam, praebe ei et alteram . Non turpis lucri appetitorem. Turpis lucri appetitus a presbytero debet esse alienus; sunt enim multi docentes quae non oportet turpis lucri gratia , et putant quaestum esse pietatem . Forsitan enim plures inter vos srunt quam Deum, receperunt mercedem suam . Multa turpia lucra possunt notari in sacer
Abbreviated transcription (Latin):
llid: dispensator. aliud añs Dispensator ÷ seruiꝰ p̃positꝰ conseruis sius. Et dis¬
umsator ⁊ familia eiꝰdẽ dm̃ st̃ serui. Itaq dispensatoris ÷ ñ ꝑcut̾ẽ conseruos
hos s expectare dñm qui uindicet illa que male acta sunt. ⁊ conseriuis dare
quid ꝓsit płib. Non iracundũ. Iracundꝰ ÷ quisẽꝑ irascit᷑. ⁊ ad leuẽ responsionis autan
atq peccati quasi auento foliũ cõmouet᷑. & reuera nichil ⁊ fediꝰ p̃ceptore furiosos
cum debet eẽ mansuetus. ⁊ scđ̾m illud qđ scriptũ ÷. se ruũ aut̃ dñi ñ oportet rixaris
humilẽ ẽẽ adom̃s. doctorẽ patientẽ. in mansuetudine erudientẽ eos qͥ contͣ moiit
undictã ego retribiam. Et salomon. Melior ÷ patiens uiro forti. ⁊ qͥ dominat᷑ a
fbrictas excecat rationẽ. Uñ salomon. Uinũ ⁊ mulieres apostatare faciunt hominem
ue qͥ consurgitis mane ad ebrietatẽ sectandã. & potandsi usq ad uesꝑam ut iuno

Expanded text:
Aliud est dispensator, aliud, dominus. Dispensator est servus praepositus conservis suis, et dispensator et familia ejusdem domini sunt servi; itaque dispensatoris non est percutere conservos suos, sed exspectare Dominum qui vindicet illa quae male acta sunt, sed conservis daresit. Non iracundum. Iracundus est, qui semper irascitur, et ad levem responsionis auram atque peccati, quasi a vento folium commovetur. Et revera nihil est foedius praeceptore furioso, qui cum debeat esse mansuetus et secundum illud quod scriptum est : Servum autem Domini non oportet rixari; sed humilem esse ad omnes, doctorem, patientem, in mansuetudine erudientem eos qui contra venidicit Dominus , et Salomon: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo itum esse. Ebrietas excaecat rationem, unde Salomon: Vinum et mulieres apostatare faciunt hominem quid consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam ut vino
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Mulieres uͦ aminie sc̃oꝵ. Speculis idõ p̃cepta dñi cõparant᷑. qr sic̃ mulieres ps
culũ pulcritudinẽ ⁊ feditatẽ faciei dep̃hendt̃: ita scẽ anime indñĩ p̃ceptis intel
mulieres excubant. qr sc̃ẽ anime cũ infirmitate adhuc carnis graue nt᷑: amor
paratũ. in qͦ oportet ⁊ nos ⁊ uos feditatẽ m̃tis abluere.⁊ abstersione uicioꝵ man¬
diciã anime ⁊ nitorẽ reparare. Lex enĩ dñi exposita oĩb que doceat nos auicus
mundari: ⁊ uirtutib decorari. Legite gͦ script᷑as. uacate lectioni. ut ⁊ uob̃ edificat¬
onẽ inueniatis: ⁊ pascua copiosa g̾giur̃o suggeratis. Quec̃q enĩ ut ait apłs scͥpti¬

Expanded text:
 sicut mulieres per speculum pulchritudinem et foeditatem faciei deprehendunt, ita sanctae animae in Dei praeceptis intelligunt mulieres excubant, quia sanctae animae cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amoreparatum, in quo oportet vos foeditatem mentis abluere, et abstractione vitiorum munditiam animundari, et virtutibus decorari. Legite ergo Scripturas, vacate lectioni, et ut vobis aedificationem inveniatis, et pascua copiosa gregi vestro suggeratis: « Quaecunque enim, ut ait Apost
Abbreviated transcription (Latin):
nataee eccła de latẽ xp̃ĩ. Quod mistium ab initio mundifuit inadam p̾̃figuratum.
smnist enĩ dñs soporẽ in adam. & tulit unã de costis eiꝰ. ⁊ fecit mulierẽ. Dormitio ades
mr ti ⁊ i incruce sig̾cat. Quo incruce pendente. sanguis ⁊ aqua de lat̾e eł fluxer̃. Que
dnge amica mea ⁊ uemi colũbamea inforaminib petre. Surge ã torpore uicioꝵ.¬
neni ꝑbonã oꝑationẽ confidens in foraminib petre. foramina petre uulnera xp̃i

Expanded text:
Adam praefiguratum. Immisit enim Dominus soporem in Adam, et tulit unam de costis ejus, et fecit mulierem . Dormitio Adae mortem Christi significat. Quo in cruce pendente, sanguis et aqua de latere ejus fluxerunt. Quae urge, amica mea, et veni, columba mea, in foraminibus petrnem bonam, considens in foraminibus petrae. Foramina petrae vulnera Christi
Abbreviated transcription (Latin):
sinmiles dño dõ ur̃õ i̾u xp̃o. de quo scriptũ ⁊ ꝑ isaiã. harundinẽ quassatã non confrui¬
ces. ⁊ lignũ fumigans ñ extinguet. Harundinẽ quassa tã confringit qͥ peccanti
aonporrigit manũ. nec portat honꝰ fr̃is. & lignũ fumigans extinguit. qui scin¬
tillam fidei iã fumigantẽ iã signũ ignis in se crescentis. ⁊ latentis ostendentẽ
in paruulis contẽpnit. ⁊ ꝑire ꝑmittit. & quod egrotũ ñ sanastis. Non sanat

Expanded text:
tam non confringet, et linum fumigans non exstinguet . » Arundinem quassatam confringit, qui peccanti non porrigit manum, nec portat onus fratris; et linum fumigans exstinguit, qui scintillam fidei jam fumigantem, jam signum ignis in se crescentis et latentis ostendentem, in parvulis contemnit. Et quod aegrotum, non sanastis. Non sanat
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e matris om̃s filiĩ eiꝰ debent conuenire. letari. ⁊ scificatiom matris suen-
gratulari.S qr de multis partib ueniunt filii ⁊ multo labore occurrun rc
de tanta festiuitate non debent discede in remimerati.Statutũ ÷ gͥ aschi
trib quod indedicatione scẽ eccłe: fiat uenia peccatoꝵ. ut cũ in aliĩs tẽpod
festiuitati in ierłm int̾ẽẽ. sic̃ scriptũ ÷ ineuangłio. facta st̃ encenia inie¬

Expanded text:
e matris, omnes filii ejus debent convenire, laetari, et sanctificationi matris suae gratulari. Sed quia de multis partibus veniunt filii, et multo labore occurrunt matri, de tanta festivitate discedere non debent irremunerati: statutum est a sanctis Patribus quod in dedicatione sanctae Ecclesiae fiat venia peccatorum, ut cum in aliis temporibus festivitati dedicationis interesse, sicut scriptum est in Evangelio: « Facta sunt encaenia in
Abbreviated transcription (Latin):
nount diuites fieriincidt̃ intẽptationẽ: C desideria multa ⁊ noxia q̃ mergunt
homines in int̾itũ ⁊ ꝑditionẽ. Quia cupiditas ⁊ radix om̃iũ maloꝵ. Quia ꝑ¬
uiria usure. adulationes. deceptiones. symonie. furta. homicidia. suꝑbra. sa¬
uie possunt poliri ad hoc ut possint pomi intẽplo dñi. St̾ alũ quos retinet aliqua
uoluiptas carnis. nec peccuniã curant. s adeo fragiles sunt qd tẽptationigu-¬
li uł suxurie non posit̃ resistere Immo tota die uł in comessationib iebriega¬
tib delectant᷑. ł in lupanarib cũ meretricib demorant᷑. ł domũ suã fecert lu-¬

Expanded text:
unt hominem in interitum » et perditionem, quia cupiditas est radix omnium malorum. Perjuria enim, usurae, adulationes, deceptiones, simoniae, furta, homicidia, superbia, saite cor apponere . » Illi vix possunt poliri ad hoc, ut possint poni in templo Dei. Sunt alii quos retinet aliqua voluptas carnis; hi nec curant pecuniam, sed adeo fragiles sunt, quod tentationi gulae et luxuriae vix possunt resistere imo tota die, vel in comessationibus et ebrietatibus delectantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Q distulit penã: inuitans nos ad penitentiã. Cũ aut̃ iideat frustra se ex-¬
pare. nec suos corrigi uelle: inuitat nos ad causam. querens a nob̾ ꝑ micheã¬
łam. Popule m̃s quid fecitꝰ: Cur me derelinqͥs: Cur mͥ non obedis: Respon¬
ecausam. quare negligis meã obedientiã. Nichil mali feci. nec etiam mo¬
disfui. ꝙ si aliqua feci: ad correctionẽ feci. ñ ad ꝑniciẽ. Mala nulla sunt.
mauͥ multa sunt q̃feci. quia eduxi te de t̾ra egipti.i. de t̾ra tenebrarũ.
uem̃ simul. ⁊ arguas me ñfecisse qd̃ facere debui. Harra gͦ siquid habes:
qlicatione sermonũ. S tu siquid habes ꝓte loquere ipse. Si qͥd aut̃ tibi

Expanded text:
 distulit poenam, invitans nos ad poenitentiam. Cum autem videat se frustra exspectare, nec suos corrigi velle, invitat nos ad causam, quaerens per prophetam Michaeam: Popule meus, quid feci tibi? Cur me derelinquis? Cur mihi non obedis? Responde causam, quare negligis meam obedientiam? Nihil mali feci tibi, nec etiam molestus fui; et si aliquid feci, ad correctionem, non ad perniciem feci. Mala nulla sunt, bona vero multa, quae feci. Quia eduxi te de terra Aegypticemur simul, et arguas me non fecisse quod facere debui. Narra ergo si quid habes iplicatione sermonum. Sed tu, si quid habes pro te, ipse loquere, qui
Abbreviated transcription (Latin):
agamꝰ de ĩpedim̃tis adu̾sarioꝵ. ⁊ pꝰea ad ciuitatẽ dĩ de qͣ incepimꝰ reuertanuir.
fuit hec ꝓmissio: Nonne omĩa peccata uos deuitare ꝓmisistis: Nne demoni
abrenuntiauistis.⁊ xp̃o adherete ultiꝰ spopondistis: S diabolus quidecelo
expulsus redeuntib ad celũ inuidet: ꝓmissionẽ ur̃am conat᷑ uiolare. ꝓ
missionis ur̃e facit om̃s uos obliuisci. Cum enĩuideat se a cordib ur̃is expul¬
sum: ⁊ dm̃ ibi regnare. iuxta dd̾ qui ait: Ecaltare ds̃ in finib inimicoꝵ¬

Expanded text:
agamus de impedimento adversariorum, et postea de civitate Dei, de qua incoepimus, revertemur. fuit haec promissio? Nonne omnia peccata vos devitare promisistis? Nonne daemoni abrenuntiavistis, et Christo adhaerere ulterius spopondistis? Sed diabolus qui de coelo repulsus, redeuntibus ad coelum invidet, promissum vestrum conatur violare, aut promissionis vestrae facit vos oblivisci. Cum enim videat se a cordibus vestris pulsum, Deum ibi regnare, juxta illum qui ait: « Exaltare, Deus, in finibus inimico
Abbreviated transcription (Latin):
Benitentia: medicam̃tũ anime. q̃pununt᷑ peccata. Pro mde uo cataiet
penitentas quasi pumentia: eoquod homo puniat qđ male ad miserat.
sarde causa qui penitentiã agunt. capillos nutriunt ⁊barbã. ut demo¬
strent abundantiã eriminũ. quib caput.i. mens peccatomrse. au de au
apł sditat uir si comã nutriat ignomima ẽ illi: hancignoninia sisug¬
un penitentes ꝓpt̃̾ merita peccatoꝵ. Incilicio qd̾ de caps fit. penten¬

Expanded text:
enitentia est medicina animae, qua puniuntur peccata, proinde vocata poenitentia quasi punitiva, eo quod homo in se puniat quod male commiserat. Hac de causa qui poenitentiam agunt, capillos nutriunt et barbam, ut demonstrent abundantiam criminum, quibus caput, id est mens seu « Vir, si comam nutriat, ignominia est illi , » illam ignominiam suscipiunt poenitentes propter merita peccatorum. In cilicio, quod de capris fit, poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
resuscitauit. qͣrtũ annuntiante discipło agnouit: nec tñ resuscitare cu¬
rauit. Iste mortius significat illos qui ꝑlinguas adulantiũ in usũ praue
consuetudinis depͥmunt᷑. Quod uͦ ñ suscitat᷑. sig̾tat qd̾ illi uix auicus¬
surgere possunt. Unde bñ dr̃. Dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Mo
tui mortuos sepeliunt: cũ peccatorẽ peccatores fauorib p̃munt. Qd ali¬
puellã indomo. iuuienẽ extͣ portã ciutatis: in sepulchro aut̃ lazarũ
resuscitauit. Similit̃ in domo mor tuus iacet qͥ latet in peccato. cuns¬

Expanded text:
Dominus; quartum nuntiantibus discipulis agnovit, nec tamen resuscitare curavit. Iste mortuus significat illos qui per linguas adulantium in usum pravae consuetudinis deprimuntur. Quod autem non suscitavit eum, significuos sepelire mortuos suos . Mortui enim mortuum sepeliunt, cum peccatores peccatorem favoribus premunt. Quid est alipuellam in domo, iuvenem extra portam, in sepulchro autem Lazarum suscitat. Adhuc quippe in domo / mortuus iacet, qui latet in peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
axp̃o porrectꝰ. indigne ã iuida sumptꝰ. hoc pene fecit ex merito: ut maior
Subtracta enimgr̃a: eum ad male agendũ dimisit. Iuxta hoc qd̾ dicit dñs
statẽ ut ꝑagas maliun. Nullam enĩ potestatẽ in me posses hab̾e: nͥ datũ tͥ¬
eet desuꝑ. Cũgͦ accepisset ille bucellã. exiuit continuo. Exiuit. qr a deo
mentẽ eĩ caligauerat. ¶ A dhibito studio in casũ in reuocatione pu discipłi.
⁊ purgata quȩ residua erat a consortio in purgatione iustoꝵ¬

Expanded text:
a Christo porrectus, indigne a Juda sumptus, hoc fecit ex merito, ut major Subtracta enim gratia eum ad male agendum dimisit, juxta hoc quod Dominusstatem ut peragas malum. Nullam in me potestatem posses habere, nisi tet desuper. Cum ergo accepisset ille buccellam, exivit continuo. Exivit, quia a Deo mentem ejus caligaverat. Adhibito studio incassum in revocatione pravi discipuli, et purgata quae residua erat turba a consortio impii, in pu
Abbreviated transcription (Latin):
cob attestat᷑ dicens. Qui totã legẽ seruauerit. offendat aut̃ in uno: factꝰ ÷ oũm
reus. Hinc paulus ait. Modic ũ ferĩntũ: totã massã corrũpit. Declinate gͥ ama¬
⁊ penitentia diluendo. S alii aliis faciliꝰ ꝓ uarietate culparũ surgt̃: alii uix
nunꝗͣ surg̾e uolt̃. De quo mimero p̃cipue st̃ illi: qͥ adulationib ad quiescunt.
Lingue enĩ adulantiũ ut ait augustinꝰ alligant animas in peccatis. Undebͥñ
ꝑ salomonẽ dr̃. Filimi si te lactauerint peccatores: ne adqͥescas eiᷤᷤ. Peccatores
enĩ lactant: cũ uł ꝑpetrata mala blandimĩtis insert̾: uł ꝑpetrata mala fa¬

Expanded text:
cens: « Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus . » Hinc Paulus ait: « Modicum fermentum totam massam corrumpit . » Declinate ergo a maet poenitentia diluendo. Sed alii facilius pro varietate culparum surgunt; alii vix aut nunquam surgere volunt. De quorum numero sunt qui adulantibus acquiescunt. Linguae enim adulantium, ut ait Augustinus, alligant animas in peccatis. Unde bene  Salomonem dicitur: Fili mi, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Peccatores etenim lactant, cum vel perpetranda mala blandimentis inferunt, vel perpetrata fa
Abbreviated transcription (Latin):
humilem ñ uult uid̾e. ñ pot̾ sustinere. Inquit gͦ. Non lauab̾ mn pedes
in ȩc̾num. Sed notandum ẽ. cur inquit facta cena. cum pꝰ ablutionẽ
ligere cenam finitã. cum adhuc panis ẽet. suꝑ m̃sam. Adhuc enĩ ceni¬
pedes discipłorum uolens ostũdere ioħs: pͥus eiꝰ celsitudinẽ uoluit
commendare. cũ ait. Sciens quia omĩa dedit ei pat᷑ in manꝰ. ⁊ quia a

Expanded text:
humilem non vult videre, non potest sustinere. Inquit ergo: « Non lavabis mihi pedes in aeternum . » Sed notandum est cur inquit, coena facta, cum post ablutionem ligere coenam finitam, cum adhuc panis esset super mensam; adhuc enim coenapedes discipulorum, voluit ostendere Joannes. Prius enim celsitudinem ejus voluit comme
Abbreviated transcription (Latin):
ad eccł̃am. Duo parietes st̃ duo populi .i. iudaicus ⁊ gentilis. de quib conu̾sis
constituta ÷ eccła. Singuli lapides st̃ singłi fideles. qui colligant᷑ cem̃tou
cis. Unde apłs. Seruate unitatẽ sp̃s in uinculo pacis. Itaq non solũ ualet lꝰ
iste ad sacra ꝑagenda. siꝑutilis ÷ ad edificationẽ. Prete̾a tam̃ ẽ. ualde uener¬
bilis locꝰ iste. qr corpꝰ ⁊ sanguis dñi ibi ad nr̃am salutẽ scĩficant᷑. Ibi puenbꝙ
tizant᷑. ibi peccatores reconciliant᷑. ibi anime pascunt᷑. ibi orationes fun¬

Expanded text:
ad Ecclesiam. Duo parietes, duo populi, id est Judaicus et gentilis: de quibus conversis constituta est Ecclesia. Singuli lapides sunt singuli fideles: qui colliguntur caemento pacis. Unde Apostolus: « Servate unitatem spiritus in vinculo pacis . » Itaque non solum valet locus iste ad sacra peragenda, sed perutilis est in aedificatione. Praeterea tamen est valde venerabilis locus iste, quia corpus ptizantur. Ibi peccatores reconciliantur. Ibi animae pascuntur. Ibi orationes fun
Abbreviated transcription (Latin):
& uos mundi estis: s ñ õs. ħ aut̾ idõ: ut ille a praua cogitatione resipisce-¬
et. cũ eam manifestam audiret. Minis etiã terruit: cum ait. Ue homini
ee
inuitauit: cum ipsi ꝓditori carnem suam ⁊ sanguinem suum
tradidit. Sacram̃tum enĩ illud iõ hominib dat᷑: ut corpꝰ ȩccle
capiti coniungatur. Et in ipsa sp̃ẽ sacram̃ti: unitas pot̾ euident᷑ not
Sicut enim multa grana faciunt unum panem.⁊ sic̾ ex multis granis uin
extrahitur. sic ex multis hominib corpus xͥ construit᷑. Obtulit gͦ dñs
ude sacramentum unitatis: ut eum inuitaret ad unitatẽ dilecaois

Expanded text:
 omnes . » Hoc autem dixit, ut ille a prava cogitatione resipisceret, cum eam manifestatam audiret. Minis etiam perterruit, quando ait: « Vae hominiem invitavit, cum ipsi proditori carnem suam et sanguinem suum tradidit. Sacramentum enim illud ideo hominibus datur, ut corpus Ecclesiae capiti coadunetur, et in ipsa specie sacramenti unitas possit evidenter notari. Sicut enim grana multa faciunt unum panem, et sicut ex multis racemis vinum extrahitur, sic ex multis hominibus corpus Christi construitur. Obtulit ergo Dominus Judae sacramentum unitatis, ut eum invitaret ad humilitatem  f. un
Abbreviated transcription (Latin):
dasset: uade inqͥt ⁊ demonstra te sac̾doti. & cũ pꝰea tẽpore possionis alapã
cũ ei diccũ eẽt. sic insilis in sac̾dotẽ dĩ maledicendo. quãuis eoꝵ tp̃re sac̃ds¬
tiũ uidõꝵ destructũ crucifixo xp̃o erat quãdũ ad xp̃ianos. tam̃ ipsũ quan
uis in ane nom̃ paulus uenerans ait. Nesciebam fr̃s q poncifex eẽt. Scͥotuĩ
⁊ enim. Principi plebis tue ñ maledices. Cũ gͥ antiquũ sac̾dotiũ legis ueters
in tanta auctoritate hab̾et᷑. ⁊ resistentib dñs mortẽ minaret᷑: quales puta

Expanded text:
dasset; Vade, inquit, et demonstra te sacerdoti . Et cum postea tempore passionis alapam s eo tempore sacerdotium Judaeorum destructum crucifixo Christo erat, quantum ad Christianos, tamen ipsum, quam vis inane nomen, venerans Paulus ait: Nesciebam, fratres, quia pontifex esset; scriptum est enim: Principi plebis tuae non maledices . Cum igitur antiquum sacerdotium legis veteris in tanta auctoritate haberetur, et resistentibus Dominus mortem minaretur, quales putat
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i offeramus. ⁊ nos uob̾cum ipsos moneamus. In hoc eu̾głio qd̾ ad p̃sent
diem ꝑtinet de pacientia. de dilectioe. di humilitate instru imͦ. ⁊ qͥntã
dãnationẽ incurrat qui ñ uult corrigi docem᷑. Cum enim inimicum suũ¬
iudã multis inodis. notificationib. minis. sacram̃tis. exemplis ⁊ planctu
id correctionẽ inuitasset. adultimũ eũ manifestauit in dãnationẽ eiꝰ ⁊ in
runã ꝑatam quasi iubendo impulit. Cũ enĩ iudas prauã uoluntatẽ sua

Expanded text:
cum moveamus. In Evangelio, quod ad praesentem diem pertinet, de patientia, de dilectione, de humilitate instruimur, et quantam damnationem incurrat qui non vult corrigi, docemur. Cum enim Judam multimodis notificationibus, minis, sacramentis, exemplis et planctu, ad correctionem invitasset, ad ultimum eum manifestavit, et in damnationem ejus et ruinam paratum, quasi jubendo intulit. Cum enim Judas pr
Abbreviated transcription (Latin):
appoħa usq ad sac̃dotẽ cuncti faciunt dolũ. Peqr̃. Si lippꝰ fuerit: non offerat hostias
q uelent. s intenci uoluptatib ingeniũ obscurant. ⁊ ii uiendo in sordib lum̃ inge¬
nn decurpant. Albuginẽ ht̃ in oculo. qͥcũ sapienssit: arrogantia sapientie. ł iusti¬
de nebulã ante ocłm ingenũ ponit. ⁊ cũ putat inde cetꝰ ẽ. ⁊ insipiens ascribendo s¬
non dõ qd̾ nouit. Ułille ht̃ macłam inocło. qui intentꝰ ÷ t̾rene sapientie ñ diuine.
satat se sapientẽ ẽẽ: cũ sit insipiens. Uñ scriptũ ẽ. Sapientia hꝰ mundi: stulticia
÷ apud am̃. PIugẽ scabiẽ ht̃: qui malis criminalib ñ penitet unde fedat᷑ꝰ est.
habetis cauete ne ꝓ om̃ib istis: dignitate officuĩ inueniamini indigni.

Expanded text:
ad sacerdotem cuncti faciunt dolum . Sequitur: Si lippus fuerit, non offeret hostias si vellent, sed intenti voluptatibus ingenium obscurant, d est ingenium deturpant. Albuginem habet 681 in oculo, qui cum sapiens sit, arrogantia sapientiae vel justitiae nebulam ante oculum ingenii ponit, et computat videri caecus et insipiens, ascribendo sibi quod nondum novit. Vel ille habet maculam in oculo, qui intentus est terrenae sapientiae, non divinae, et putat se sapientem esse, cum sit insipiens. Unde scriptum est: « Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum . Jugem scabiem habet, qui aliis criminalibus nec poenitet unde foedatus est.habetis, cavete ne pro omnibus istis dig
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. quasi as̃ ꝓpͥis manib eos creasset. Iurris ÷ confessio ⁊ penitentia ad quãcaꝵ¬
tiui resugiũ hñt. Cimbala st̃ sacerdotes qui sunt p̃cones eccłe. qͥ ad confessionẽ
hoĩes inuitant. Unde dñs ãmonet ꝑ isaiam. Clama ne cesses quasi tuba erala¬
uocẽ tuam. Ꝙ it̾m. Audies de ore meo u̾ba mea.⁊ annuntiab̾ eis ex me. Colĩo¬
Argentee: qr sono p̃dicationis renitent. Argentũ enĩ ÷ metallũ nitidũ et
sonoꝵ. Unde ꝑ argentũ elo qͥũ nitidũ ⁊ sonoꝵ intelligit᷑ dicente dõ. Eloqͥi

Expanded text:
sunt; quasi Deus propriis manibus eos creasset. 647 Turris est confessio et poenitentia, ad quam captivi refugium habent. Cymbala sunt sacerdotes, qui sunt praecones Ecclesiae, qui ad confessionem homines invitant; unde Dominus vocem tuam . » Et iterum: « Audies de ore meo verba mea, et annuntiabis eis ex me . » ColumnArgenteae, quia praedicationis verbo renitent. Argentum est metallum nitidum et sonorum. Unde per argentum eloquium nitidum et sonorum intelligitur, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
quis peccator ÷ ⁊nfirmꝰ manu.i. in oꝑatione peccando: ⁊ susceꝑis eũ indocu
tuã.i. in defensionẽ tuã p̃dicando: hortando. penitentiã dando: nonengis
usuras pecunie in remun̾ationẽ. Quic̃q aut̃ ut ait gregoriꝰ idõ p̃dicat ut hicł
laudis uł muneris mercedẽ recipiat: et̾na ꝓcul dubio se mer cede pͥuat. Et
st̃ sexaginta regine. ⁊octoginta concubine. Regine st̃ doctores eccłe qͥnilo¬
ss: q numerꝰ ille ex denario ⁊ senario multiplicato conficit᷑. ad significat q
n dice pceptis legis ꝑfecti sunt. Senari enĩ ꝑfectionẽ significat : cꝵ sex dieb
rn onsa cõpleutt. Concubine ũ st̃ falsi p̾dicatores. qui ñ sincetes ꝯxp̃m pdicant:

Expanded text:
o, et susceperis eum in domum tuam, id est in defensionem tuam, praedicando, hortando, poenitentiam dando, non exigas usuras pecuniae in remunerationem. « Quicunque autem, ut ait Gregorius, ideo praedicat, ut hic vel laudis, vel muneris mercedem recipiat, aeterna sine dubio mercede se privat; et sunt sexaginta reginae, et octoginta concubinae . » Reginae sunt doctores Ecclesiquia numerus iste ex denario et senario multiplicato conficitur, quod significat eos qui in praeceptis legis perfecti sunt. Senarius enim perfectionem significat, quia sex diebus Dominus omnia complevit. Concubinae vero sunt falsi praedicatores,
Abbreviated transcription (Latin):
diorã instrui. Unde scriptũ ÷ in lege. non maledices surdo. nec corã ceco pones offen¬
sculũ. Surdo maledicit. qͥ absenti detrahit. Ceco offendicłm ponit. qͥ aliquẽ erran¬
tm & iguarũ falsa p̃dicando offendit. Unde alibi moises ait. Non seres agrũ diu̾so se
at ueritati in p̃dicatione. Quales aut̃ sac̾dotes ẽẽ conuenit. quã fortes. quã auda¬
&s. circa gregẽ dñi custodiendũ. describit salomon in canticis suis dicens. Lectulũ
slomonis sexagiuta fortes ambiunt ex fortissuis isrł om̃s tenent gladios ⁊ adbel¬
ladoctissimi. uniꝰcuiꝰq ensis suꝑ fem᷑ suũ ꝓpt̃ tim ores nocturnos. Uerꝰ salomon

Expanded text:
 instrui. Unde scriptum est in lege: « Non maledicas surdo, nec coram caeco pones offendiculum . » Surdo maledicit, qui absenti detrahit; caeco offendiculum ponit, qui aliquem ignorantem et ignarum falsa praedicando offendit. Unde alibi Moyses ait: « Non seres agrum diverso secet veritati in praedicatione. Quales autem sacerdotes esse convenit, quam fortes, quam audaces circa agrum Domini custodiendum describit Salomon in Canticis suis, dicens: « Lectulum Salomonis sexaginta fortes ambiunt, ex fortissimis Israel, omnes tenentes gladios, et ad bell
Abbreviated transcription (Latin):
Senars uͦ ꝑfectionẽ de signat. qr sex dieb oꝑa sua ꝑfecit dĩ. ⁊ in .uiͦ. reqͥeuit. Denariꝰ
uͥ decẽ p̃cepta legis sig̾cat. Itaq ꝑsexage nariũ numerũ ꝑfecti in p̃ceptis dñi intelli¬
gunt᷑. ⁊ illi accepti st̃ de fortissimis isrł. Om̃s fideles isrł appellant᷑. tanꝗͣ dm̃ uiden¬
tes. Isrł aut̃ uir uidens dm̃ int̃p̃tat᷑. fortissimi isrł st̃ qͥeccłam tueri p̃dicando ⁊ ab
incursu demanũ. ⁊ impugnatione ħeticoꝵ : defendenouer̃. Seqr̃. Om̃s tenentes¬
iucia p̃dicantis parit̃ necat ⁊ audientis. Ad bella sunt doctissimi. qr necẽe ÷ ut

Expanded text:
fectionem designat, quia sex diebus opera sua perfecit Deus, et septimo requievit. Denarius vero decem praecepta legis significat. Itaque per sexagenarium numerum, perfecti in praesenti intelliguntur. Illi accepti sunt de fortissimis Israel. Omnes fideles Israel appellantur tanquam Deum videntes. Israel autem, vir videns Deum interpretatur. Fortissimi Israel Ecclesiam tuentur praedicando, et ab incursu daemonum, et ab impugnatione haereticorum defendere noverunt. Sequitvitia praedicantis pariter secat et audientis. Ad bella sunt fortissimi, quia necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
potꝰ sanguinis. Sangus uoluptates corporis designat. Damascus gͥ mundũ sie̾tat: qͥ¬
sanguine .i. uoluptatib corporis delectat᷑. Turris uͦ illa .i. scĩ doctores mundo ontͥri
sunt: ⁊ idõ contͣ damascũ dr̃ respicere. S redeamꝰ ad ꝓpositũ. Si aliqͥs paruo nasai
parua discretione fuerit: scrł ut bene discernat. in ministĩo quid sit faciendũ cͥuon
faciendũ. ⁊ bene discernat quo sp̃u unũ qd̃q agat᷑ siue bono siue maligno: nii÷
dignꝰ sac̾dotio. Putabit q̃dã bona eẽ q̃ malast̃: si uera discrecione caruerit. Dehac
quidã qͥ ultͣ modũ singła ꝑsecunt᷑: quib ait apłs. Non plꝰ saꝑe quã oportet saꝑe :s
saꝑe ad sobrietatẽ. Dũ enĩ aliqͥs ultra modũ archana ditna iusectat᷑: incidit ine¬
rorẽ dũ ñpotest ad ipisci intellectu qd̾ inuestigabat. S ut ait dñs si qͥd residuũ fill
igne cõburat᷑. Scilicet illud qd̾ sciri ñ pot̾it: sp̃ui scõ tradat᷑. Pi fracto pede łmu

Expanded text:
potus sanguinis. Sanguis voluntates corporis designat. Damascus igitur mundum designat i sunt, et ideo contra Damascum dicuntur respicere. Sed redeamus ad propositum. Si aliquis parvo naso, id est parva discretione fuerit, scilicet ut non bene discernat in ministerio quid faciendum et quid non faciendum, et non bene discernat quo spiritu unumquodque agatur, sive bono, sive malo, non est dignus sacerdotio. Putabit quaedam bona esse, quae mala sunt, si vera discretione caruerit. De hac e quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . » Dum enim aliquis ultra modum divina arcana scrutatur, incidit in errorem, dum non potest adipisci intellectu quod investigabat. Sed, ut ait Dominus: « Si quid residuum fuerit, igne comburetur ; » scilicet, illud quod sciri non poterit, Spiritui
Abbreviated transcription (Latin):
caput nudũ. os ueste contectũ. Dissutis cunicis debet ẽẽ. q omĩa comilia dem
re eiꝰ debent ẽẽ inanif esta. ut om̃s quare cicit᷑ sciant. ⁊ultionẽ uidentes tin&
babeant. Caput eiꝰ. mens eiꝰ ⁊ uoluntas q̃ regit hominẽ sic̃ caput corpꝰ: denudis
sit om̃ibꝰ. Os uͦ sit contectũ: ne ult̾iꝰ impia doceat. ⁊ alios in eodẽ errore inducat.
Est & aliud genꝰ simonie q cõplures sacram̃ta uendt̃: ⁊ demissis baptisteris. ẽtis
gat. eadẽ pena constringet. Qui de baptistĩo ⁊ confessione p̃ciũ exigt̃: gieri dise¬
pulo helisei cõparabiles sunt. Cũ enĩ heliseus uaaman regẽ sirie alepra mani
iordanis septies dem̾sũ mundauisset: ⁊ ei rex mun̾a sponte obtulisset renit
Quia accepisti argentũ anaaman: lepͣ naaman adherebit tͥ ⁊ se minituo. &
egressus ⁊ ab eo lepsus. Naaman leꝓsus mundatꝰ in iordane ꝑseptenariã mer.¬
onem. significat peccatorẽ baptizatũ ⁊ mundatũ alepͣ heretice prauitatis.¬

Expanded text:
 consilia de errore ejus debent esse manifesta, et ut omnes quare ejiciuntur sciant, et ultionem videntes, timorem habeant. Caput ejus meus est et voluntas, quae regit hominem, sicut corpus caput, denudatum sit omnibus. Os vero sit contectum, ne ulterius impia doceat, et alios in eumdem errorem inducat. Est etiam aliud genus Simoniae, quia complures sacramenta vendunt, et dimissis baptisteriis, confexigunt, Giezi discipulo Elisaei comparabiles sunt. Cum enim Elisaeus Naaman principem Syriae a lepra in amnem Jordanis septies demersum mundasset , et princeps ei munera obtulisset, renuit Quia accepisti argentum a Naaman, lepra Naaman adhaerebit tibi et semini tuo, et egressus est ab eo leprosus . » Naaman leprosus mundatus in Jordane per septenariam mersionem significat peccatorem baptizatum et mundatum a lep
Abbreviated transcription (Latin):
gred̾ent᷑ scã sc̃oꝵ. q̃ fecit de specuł mulierũ. q̃ excubabant in ostio tab̾na¬
cusi. huiꝰ rei figure ouos sac̾dotes ad uos ꝑtinent. docens quomͦ in tẽ plo dñi pur¬
erant sacͥaotes inferioris gradꝰ. qđ fecit de ereis speculis mulierũ. q̃ e rcubabant
in ostio tabnaculi. Non enĩ intrabant mulieres in tab̾nacło. s stabaui ante ostiũ
abnacdi. daron ille sumꝰ sacͥdos. sũ mos sat̾dotes eccłe p̃figurauit. ⁊ falu alios mi¬

Expanded text:
speculis mulierum, quae excubabant in ostio tabernaculi . » Hujus rei figura, o vos sacerdotes, ad vos pertinet, docens quomodo in domo Domini purerant inferioris gradus, quod fecit de speculis mulierum, quae excubabant in ostio tabernaculi. Non enim intrabant mulieres in tabernaculum, sed stabant ante ostium tabernaculi. Aaron ille summus sacerdos summos sacerdotes Ecclesiae praefiguravit, et filii ejus al
Abbreviated transcription (Latin):
discernit᷑. Unde salomon ait incanticis describens eccłiam. Hasus tuus sic̃ turris libie
q̃ respicit contͣ damascũ. Nasus eccłe st̃ doctores scĩ qui nouert̃ redolentẽ catholicele

Expanded text:
discernitur, unde Salomon ait in Canticis describens Ecclesiam: Nasus tuus sicut turris Libani discernitur, unde Salomon ait in Canticis describens Ecclesiam: Nasus tuus sicut turris Libani quae respicit contra Damascum . Nasus Ecclesiae sunt doctores sancti, qui no
Abbreviated transcription (Latin):
arere debeant cognoscunt. Ait enĩ dñs. Sicetꝰ cecũ ducat. ñne ambo it
unde gregẽ diũ pascant: ⁊ unde contͣ lupũ sp̃ualẽ se muniant. Inde salomonincane
excubare circa gregẽ dñi. Colũbe ẽẽ dñr. qi innocentes debent eẽ ⁊ simplices inconsr¬
ne scripturarũ: ne sanũ electũ aliqͣ heretica sententia corrũpant. Suꝑ riualos agt¬
sententie. Natura colũbe ÷ iuxta fluenta habitare. ⁊ ueniente accipitre se inunds
debent recurrere. Seqr̃. Si claudꝰ fuerit: non offerat dõ hostias. Claudꝰ unũ pedẽ h̃ n
claudicant. Hanc aut̃ elaudicationẽ mentis iacobelaudꝰ p̃figurauit incorpore: arꝰ¬
quos reg̾e debent claudicare faciant in eodẽ uicio. PSeqr. Si paruo naso fuerit. nħ
rat dõ hostias. Nasus in diuina pagina: discretionẽ sig̾cat. Naso enim: bonꝰ ⁊ maꝰ &

Expanded text:
docere ddocere dunde gregem Domini pascant, et unde contra lupum spiritualem se muniant; unde Salomon in Canticis res sunt qui debent excubare circa gregem Domini. Columbae esse dicuntur qui innocentes debent esse et simplices in consideratione Scripturarum, ne sanum intellectum aliquem haeretica sententia corrumpant. Super rivulos aqusunt. Natura columbae est juxta fluenta habitare, ut veniente accipitre, se in unda debent recurrere. Sequitur: Si claudus fuerit, non offeret Deo hostias. Claudus unum pedem habeclaudicant. Hanc autem claudicationem mentis, Jacob in corpore quos regere debent claudicare faciant in eodem vitio. Sequitur: Si parvo naso fuerit non offerat Deo hostias. Nasus in divina pagina discretionem significat, naso enim bonus et malus odor
Abbreviated transcription (Latin):
hostis aes. nec accedat ad ministeriũ eiꝰ. Si cecus fuerit si claudꝰ. si paruo uł gͣndi
itorto naso: si fracto pede. si manu. si fu̾it gibbosus. si lippus. si albuginem
habens in oculo. si scabiem iugem. Omis sac̾dos qui habuerit maculã. non ac.¬
cedet offerre hostias año. homo qui leprosus fuerit: non uescet᷑ de his q̃ sc̃ificatast̃ dño.¬
fr̃s lim̃ ħomĩa que inuet̾i lege de sac̾datio iubent᷑: ad nr̃m sac̾dotiũ sp̃ualit̃
intellecta ꝑtinere uidenit᷑. Ibi uiciositas carnis in sac̃dote dãpnant᷑: hic ui¬
ciositas mentis ꝑ corporis uicia significata iudicat᷑. Uideamꝰ ꝑ singlã
uibet quod sacer dos cecus non offerat hostias dño. Cecus sacerdos : qͥ senp¬
ture scientiam non intelligit. & quog̾ssus doctrine uł oꝑis extendat ꝑ
ignorantiã nescit. De talib scriptũ ⁊ ꝑisaiam. Speculatores ierłm cecõs.
Quã digne isti asac̃dotio remouent᷑. qui popłm dĩ regere nesciunt. nec qͥd

Expanded text:
accedet ad ministerium ejus, si caecus fuerit, 460 si claudus, si parvo, vel grandi, et torto naso, si fracto pede, si manu, si fuerit gibbosus, si lippus, si albuginem habet in oculo, si scabiem jugem. Omnis sacerdos qui habuerit maculam non accedat offerre hostias Domino . Homo qui rissimi, quae in veteri lege de sacerdotio jubentur, ad nostrum sacerdotium spiritualiter intellecta pertinere videntur. Ibi vitiositas carnis in sacerdote damnatur. Hic vitiositas mentis per vitia significata indicatur. Videamus per singula jubet quod sacerdos caecus non offerat hostias Domino. Caecus sacerdos est qui Scripturae sententiam non intelligit, et quo gressus doctrinae vel operis extenuit per ignorantiam nescit. De talibus scriptum est per Isaiam: Speculatores Jerusalem caecni praecepta. Quam digne isti a sacerdotio removentur qui populum Dei regere nesciunt, nec quid
Abbreviated transcription (Latin):
funt conuer sus ab impietate sua. ipse qudẽ in mi qͥtate sua moriet᷑. tu aut̃ animam
tuam sisasti. Idem fig̾cat manꝰ qd̾pes. Maꝰ enim oꝑari: pes ambulare designat ambu
cuemiꝰ ⁊otari: in diuina pagina idẽ est.FSegr̃. Sigibbosus ent: hostias dd̃ non offerat.
bis qus sacdos÷ quẽ crene cupidicatis pond̾ de pͥmit. ⁊ cardi adsupna intendit. Dum
um ad infima inħiat: incurunis gͣuitatẽ sollicitudinis quasi pondus sustinet. Qd̃
uent dues inhians t̾renis gibbosus ẽ: hoc designat dñs ieũglio dũ camelo qͥ gibbo

Expanded text:
e in iniquitate sua morietur. Porro tu animam tuam liberasti . » Idem significat manus quod pes. Manus enim operari, pes ambulare designat. Ambulare enim et operari in divina pagina idem est. Sequitur: Si gibbosus erit, hostias non offerat. Gibbosus sacerdos est quem terrenae cupiditatis pondus deprimit, et tardius ad superna intendit; dum enim ad infima inhiat, incurvus gravitatem sollicitudinis quasi pondus sustinet. Quod vere dives inhians terrenis gibbosus est, hoc designavit Dominus in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
s lum̃ unũ. ⁊ rami arboris multi s robur unũ. tenaci radice fundatũ. &cũ de
fonte uno ri plurimi defluunt: numerositas licet diffusa uideat᷑ eͣxundantis ħ¬
copie largitatẽ: unitas taiñ seruat᷑ in origine: diuelle radiũ solis. Diuisionẽ
lucis unitas non capit. Ab ar hore frange ramũ: fructꝰ germinare ñ pot̾it.
dios suos porrigit. unũ tam̃ lum̃ qd̾ ubiq diffundit᷑: nec unitas corꝑis sepa¬
rat᷑. Ramos suost uniu̾sã t̾ram: copia ub̾tatis extendit. ꝓfluentes largiter¬
riuos laciꝰ expatidit: unis tam̃ caput ẽ. ⁊ origo una. ⁊ una mat fecundit xts
successib copiosa. Propt̃ hanc unicatẽ obseruandã ut agnꝰ uet̾is legis qui in figã. tỹi occidt᷑
carnẽ foras. Caro xp̃i ⁊ scmn dñi eici foras ñ potest: necalia ulla credentib p̃t̃ unã ceb
Ds̃ qui inhabitare fac̃ un animes indomo. Indomo dĩ. in eccła dĩ unanimes habitant

Expanded text:
sed lumen unum, et rami arboris multi sed robur unum tenaci radice fundatum, et cum de fonte uno riui plurimi defluunt, numerositas licet diffusa uideatur exundantis copiae largitate, unitas tamen seruatur in origine. auelle radium solis a corpore, diuisionem lucis unitas non capit: ab arbore frange ramum, fractus germinare non poterit: bem totum radios suos porrigit: unum tamen lumen est quod ubique diffunditur, nec unitas corporis separatur. ramos suos in uniuersam terram copia ubertatis extendit, rivos latius expandit; unum caput tamen est et origo una, et una mater fecunditatis successibus copiosa. » . Propter hanc unitatem conservandam, ut agnus veteris legis qui in figura Christi occidcarnem foras. caro Christi et sanctum Domini eici foras non potest nec alia ulla credentibus praeter unam Deus qui inhabitare facit unanimes in domo. in domo Dei, in ecclesia Christi unanimes ha
Abbreviated transcription (Latin):
mn ue a familia dĩ discedit. Uere ut ait dñs. Sognosct̃ eũ oues eiꝰ. Om̃ib: qͣ c lamat.
Qune m̃ ecũ: cont᷑ me ẽ. & qui ñ collig̃ mocũ: disꝑgit. Iriticũ ñ rapit uentꝰ. nec
auorem solida radice fundatã ꝓcella subũtit. In anes palee tẽpestate iacaant᷑. In¬
uide arbores: turbinis incursione subũtunt᷑. Appareant filiĩ dĩ. ut eos stances
ufide selestis pater remuneret. ut in celis unus dñs. ⁊ una ȩccłia. unum corpus¬

Expanded text:
clamat: Qui non est mecum, contra me est, et qui non colligit mecum, dispergit . Triticum non rapit ventus, nec arborem solida radice fundatam procella subvertit. Inanes paleae tempestate jactantur, invalidae arbores 453 turbinis incursione vertuntur. Apparent filii Dei ut eos stantes in fide coelestis Pater remuneret, ut in coelis unus Deus et una Ecclesia unum
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ hominũ oniũno ab his q̃ sc̃ĩficant᷑ dño .i. a corpore ⁊ sanguine dñi ietiã extra
castra .i. extra eccłam omĩno st̃ remouendi. Sigͦ st̃ remouendi a sacram̃tis. quomͦ¬
aidem sacram̃ta celebrare: Si acastris debent exire. quomͦ audent int̾ castra ha¬
bitate: R. tam̃ quidã p̃sũptuosi qui huiꝰ sceleris sibi st̃ conscũ ostendunt se qd̾ non
sunt. q uideri sac̾dotes uolunt: S ait gregoriꝰ. Siñ ante ocłos humanos: ante
dĩ oculos sac̃dotio pͥuant᷑. E cce st̃ s ñ estis sa c̃dotes: si hac lepra fueritis interiꝰ turges.
alit hab̃e ñ posst̃. Qui uendunt: empcores symoniacos dare gratis nolentes faciunt.¬

Expanded text:
a corpore et sanguine Domini, et etiam extra castra, id est extra Ecclesiam sunt removendi. Si ergo sunt removendi a sacramentis, quomodo sacramenta audent celebrare? Si a castris debent exire, quomodo audent inter castra habitare? Sunt tamen quidam praesumptuosi, qui hujus sceleris sibi sunt conscii; ostendunt quod non sunt, quia videri sacerdotes volunt. Sed, ait Gregorius: « Si non ante humanos oculos, ante Dei oculos sacerdotio privantur. » Ecce, fratres, non estis sacerdotes, si hac lepra fueritis interius turpes. aliter habere non possunt. Qui vendunt, emptores Simoniacos, gratis
Abbreviated transcription (Latin):
is ꝗ sc̃feata st mͥ. Quic̃q maculatꝰ fu̾̃it lep̃ ⁊ separatꝰ ad arbitrisi sac̾dotis: habebit
uelim̃ i dissuta. caput nudũ. os aueste contectũ: contaminatũ i sordidũ seclamabit
onmõpore quo lepsus ÷ ⁊ĩmundꝰ. solus habitabit extͣ castra. fr̃s lm̃itimeo qd̾ qͦsdã¬
unn tangat hec sententia. timeo ne aliqͦs ur̃m contaminet ħ lepͣ. Precipiunt᷑ le¬
urosi alãficatis dño continere: p̃cipiunt᷑ acastris exire. Qui gͦ sunt illi quos lepra
contamninat÷ heretici utiq qͥuariis colorib ħetice p̃uitatis notant᷑. St̃ enĩ qͥdam
ineccli: quos symoniaca occupat lepͣ. Sẏmoniaci st̃ om̃s illi dicti asimone mago.
qui dona sp̃s sc̃i pecunia conant᷑ cõparare. No ndũ ÷ mortuus sy monmagꝰ. qr¬

Expanded text:
cumque ergo maculatus fuerit lepra et separatus ad arbitrium sacerdotis habebit vestimenta dissuta caput nudum os veste contectum contaminatum ac sordidum se clamabit omni tempore quo leprosus est et inmundus solus habitabit extra castra vestis laimeo ne aliquem nostrum contaminet haec lepra. Praecipiuntur leprosi a sanctificatis Domino se continere: praecipiuntur a castris exire. Qui ergo sunt illi quos lepra contaminat, nisi haeretici, qui variis coloribus haereticae pravitatis notantur? Sunt etiam quidam in Ecclesia, quos simoniaca occupat lepra. Simoniaci illi omnes dicti sunt a Simone Mago, qui dona Spiritus sancti pecunia conabatur comparare . Nondum enim est mortuus Simon