comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tabisis diuina prorudentia. aliud uic¬
tis aliud certantib. aliud uctoribus.
aliud spectatoribus. aliud quietis et so¬
lum deum contemplantibus tribuens.
cum in his omnibus non sit malũ insi
peccatum et pena pecoati. hoc ẽ defectꝰ
uosuntarius a simima eẽntia ⁊ labor
in ultima non uosuntarius. Quod asio
modo sic dici pocest. Libertas a iusticia :
aut defectu suo. Sed profertu interioris
ita corrumpitur ut totus in melius re¬
formetur et restituatur in integrum.
in norussima tuba. ut non iam corrũ¬
patur nec corrumpat. Defectu autẽ suo
in puschritudines corruptibiliores id ẽ
penarum ordinem precipitatur. nͨ mi¬
remur qd̾ adhuc pulchritudines nomino.
Nichil enim ẽ ordinatum: quod non sit
pulchrum. Et sicut ait aplũs. om̃is ordo
a deo ẽ. necesse ẽ auterq ut fateamur me¬
liorem ẽẽ hominem psorantem ꝙͣ letãtẽ
uermicusum: et tamen uermicusi saudẽ
sine mendacio ullo copiose possum dic̾e.

Expanded text:
tabilis divina providentia, aliud victabilis divina providentia, aliud victis, aliud certantibus, aliud victoribus, aliud spectatoribus, aliud quietis et solum Deum contemplantibus tribuens: eum in his omnibus non sit malum nisi peccatum, et poena peccati, hoc est defectus voluntarius a summa essentia, et labor in ultima non voluntarius; quod alio modo sic dici potest, libertas a justitia, et aut defectu suo. Sed profectu interioris ita corrumpitur, ut totus in melius reformetur, et restituatur in integrum in novissima tuba, ut jam non corrumpatur neque corrumpat. Defectu autem suo in pulchritudines corruptibiliores, id est poenarum ordinem praecipitatur. Nec miremur quod adhuc pulchritudines nomino: nihil enim est ordinatum, quod non sit pulchrum; et, sicut ait Apostolus, omnis ordo à Deo est . Necesse est autem fateamur meliorem esse hominem plorantem, quam laetantem vermiculum: et tamen vermiculi laudem sine ullo mendacio copiose possum dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
untussis iudesicet angelis qui dolorib
et miseriis dampnatorum pascuntur:
it pro ista maliuolentia bonorum libera¬
tione torquentur. Ita ordinantur om̃es
officiis et simibus suis in pulchritudiẽ
umuersitatis. ut quod horremus in ꝑte
si in toto confideremus plurimum pla¬
ceat: quia nec in edificio iudicando unũ
tantum angulum considerare debemus.
nec in homine puschro solos capillos. nec
in bene pronunciante solum digitorum
motum. nec in lune cursu aliquas tri¬
du tantum figuras. Ista enim que pro¬
pterea sunc infima quia partibus imper¬
fectis tota perfecta sunt. siue in statu si¬
ue in motu puschra sentiantur. tota cõ¬
sideranda sunt si recte uolumꝰ iudicare.
uerum enim nr̃m iudicium suie de toto si¬
ue de parte iudicet pulchrũ ẽ. Uinuerso
quppe mundo superfertur. nec alicui ꝑ
ti in quantum uerum iudicamus adħe¬
pictura cum toto fit pulcher. sic totum
istum agonem decenter edit incominu¬

Expanded text:
, illis videlicet angelis, qui doloribus , illis videlicet angelis, qui doloribus et miseria damnatorum pascuntur, et pro ista malevolentia bonorum liberatione torquentur. 76. Ita ordinantur omnes officiis et finibus suis in pulchritudinem universitatis, ut quod horremus in parte, si cum toto consideremus, plurimum placeat: quia nec in aedificio judicando unum tantum angulum considerare debemus, nec in homine pulchro solos capillos, nec in bene pronuntiante solum digitorum motum, nec in lunae cursu aliquas tridui tantum figuras. Ista enim, quae propterea sunt infima, quia partibus imperfectis tota perfecta sunt, sive in statu, sive in motu pulchra sentiantur, tota consideranda sunt, si recte volumus judicare. Verum enim nostrum judicium, sive de toto, sive de parte judicet, pulchrum est: universo quippe mundo superfertur, nec alicui parti ejus, in quantum verum judicamus, adhaepictura cum toto fit pulcher; sic totum istum agonem decenter edit incommu
Abbreviated transcription (Latin):
ruptioni. Quõd si non eẽt: sũraa pu¬
taretur. Sedadest diuina prouidentia
que hanc oscendat et non malam
propter tam manifesta uestigia pͥ¬
morum numeroꝵ in quib sapientie
dei noñ ẽ numerus: et extremam tñ.
tiones membrorum. et tenebras colo¬
ris. et animorum simultates ac dissen¬
siones. ut ex his admoneamur incõnu¬
tabile aliquid ẽẽ querendum: et hoc fa¬
cit per infima ministeria. ꝯuibus id ag̾e
uosuptatis ẽ: quos exterminatores et
angelos iracundie diuine scripture no¬
nunant. Quannus ip̃i nesciant quid
de se agatur boni. His similes fune ho¬
mines qui gaudent miseriis alienis:
et risus sibi ac ludicra spectacula ex¬
bibent uel exhiberi euersionib ⁊ erro¬
ribus asiorum. Atq in his omnib ita
soni admonentur et exercentur ⁊ uin¬
uint et triumphant et regnant. Mali
rero decipiuntur cruciantur. uincunt᷑.
dampnantur et seruiunt. non uni
ommum summo deo. sed ultimis seruis¬

Expanded text:
ruptioni: quod si non esset, summa puruptioni: quod si non esset, summa putaretur. 75. Sed adest divina providentia, quae hanc ostendat et non malam, propter tam manifesta vestigia primorum numerorum, in quibus sapientiae Dei non est numerus; et extremam tamentiones membrorum, et tenebras coloris, et animorum simultates ac dissensiones, ut ex his admoneamur incommutabile aliquid esse quaerendum. Et hoc facit per infima ministeria, quibus id agere voluptatis est; quos exterminatores et angelos iracundiae, divinae Scripturae nominant, quamvis ipsi nesciant quid de se agatur boni. His similes sunt homines qui gaudent miseriis alienis, et risus sibi ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi volunt eversionibus et erroribus aliorum. Atque ita in his omnibus boni admonentur, et exercentur, et vincunt, et triumphant, et regnant. Mali vero decipiuntur, cruciantur, vincuntur, damnantur, et serviunt; non uni omnium summo Domino, sed ultimis servis
Abbreviated transcription (Latin):
huius uisibilis pulchriq̃ apta sunt
assumantur. non aptu uero per ꝯgruos
meatus eiciantur. Quoꝵ aliud fecu¬
lentissimum redditur terre ad alias
formas assumendas: aliud ꝑ totum
corpus exhalatur. aliud totius aĩalis
latentes muneros accipit et inchoat᷑
in prolem. et siue conuenientia duũ
corporum siue tali aliquo fantasmate
commotum per genitales uias ab ip̃o Rt
defluit infima uoluptate. Iam uerom
matre per certos numeros temporum
in locorum numerum coaptatur. ut
suas regiones queqz membra occupent.
et si modum parilitatis seruauerint
luce coloris adiuncta nascitur corpus
quod formosum uocatur. et a suis di¬
lectoribus amatur acerrime. Non tñ
plus placet in eo forma que mouetur
ꝙͣ uita que mouet. Nam issud animal
si nos amet. allicit uiolentius. Si od̾it
autem. succensemus et ferre non pos¬
sumus. etiam si formam ip̃am prebeat
fruenti. hoc totum ẽ uoluptatis regnũ
et nua pulchritudo. Subiacet emm cor¬

Expanded text:
hujus visibilis pulchri quae apta sunt hujus visibilis pulchri quae apta sunt assumantur, non apta vero per congruos meatus ejiciantur. Quorum aliud faeculentissimum redditur terrae ad alias formas assumendas, aliud per totum corpus exhalat, aliud totius animalis latentes numeros accipit, et inchoatur in prolem, et sive convenientia duorum corporum, sive tali aliquo phantasmate commotum, per genitales vias ab ipso vertice defluit in infima voluptate. Jamvero in matre per certos numeros temporum in locorum numerum coaptatur, ut suas regiones quaeque membra occupent; et si modum parilitatis servaverint, luce coloris adjuncta, nascitur corpus quod formosum vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime: non tamen in eo plus placet forma quae movetur, quam vita quae movet. Nam illud animal si nos amet, allicit violentius: si oderit autem, succensemus, et ferre non possumus, etiamsi formam ipsam praebeat fruenti. Hoc totum est voluptatis regnum, et ima pulchritudo; subjacet enim cor
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate uerum ẽ. Non itaq oportet eũ
de ueritate dubitare qui potuit unde¬
cunq dubitare / ubi uidentur hec. ibi
ẽ lumen sine spatio locorum et tempo¬
rum: et sine ullo spaciorũ taliũ fanta ᷤ¬
mãte. Numquid ista ex aliqua ꝑte cor-¬
rumpi possurit: etiam si omnis rõcina¬
tor intereat aut apud carnales inferos
ueterascat. Non enim rõcinatiotalia fa-¬
cit s inuenit. Ergo antequam inueniã¬
tur in se manent: et cum inuemiuntur
homo. et exterior corrumpitur de die ĩ
diem. Sed interior exteriorem respicit:
et in sua comparatione fedum uidet.
in proprĩo tamen genere pulchrum et
corporum conuenientia letantem. et
corrumpentem quod in bonum suum
conuertit. A limenta scilicet caris que
tamen corrupta id ẽ amittentia formã
suam in membrorum istorum fabricam
migrant. et corrupta reficiunt ĩ aliam
formam perconuenientiam tnͣseuritia:
et per uitusem motum diuidicantur
quodammodo ut ex eis instructuram

Expanded text:
veritate verum est. Non itaque oportet eum veritate verum est. Non itaque oportet eum de veritate dubitare, qui potuit undecumque dubitare. Ubi videntur haec, ibi est lumen sine spatio locorum et temporum, et sine ullo spatiorum talium phantasmate. Numquid ista ex aliqua parte corrumpi possunt, etiamsi omnis ratiocinator intereat, aut apud carnales inferos veterascat? Non enim ratiocinatio talia facit, sed invenit. Ergo antequam inveniantur, in se manent, et cum inveniuntur,homo, et exterior corrumpitur de die in diem . Sed interior exteriorem respicit, et in sua comparatione foedum videt; in proprio tamen genere pulchrum et corporum convenientia laetantem, et corrumpentem quod in bonum suum convertit, alimenta scilicet carnis: quae tamen corrupta, id est amittentia formam suam, in membrorum istorum fabricam migrant, et corrupta reficiunt, in aliam formam per convenientiam transeuntia; et per vitalem motum dijudicantur quodammodo, ut ex eis in structuram
Abbreviated transcription (Latin):
dehis te dubitare non dubites: et si certũ
est te eẽ dubitantem. quere unde sit cer
curret. sed lumen uerum quod illumĩat
omnem hominem uenientem in hunc
mundum. Quod his ocusis uideri non
potest. nec illis quibus fantasmata co¬
gitantur per eosdem oculos anme im¬
pacta: s illis quibus ip̃is fantasmatib
dicitur. Non estis uos ꝯuodego quero:
neq illud estis unde ego uos ordino. ⁊
quod michi inter uos fẽdum occurrerit
improbo quod pulchrum approbo. cum
pulchrius sit illud unde improbo et ap¬
probo. Quare hoc ip̃m approbo magis:
et non solum uobis. sed illis omnibus
corporibus unde uos hausi antepono.
Deinde regulam ip̃am quam uides con¬
cipe hoc modo. Omnis qui se dubitan¬
tem intesligit uerum intessigit. et de
hac re quam intelligit certus ẽ. De uero
igitur certus ẽ Ommnis ergo qui utrum
sit ueritas dubitat in seip̃o hẽt uerum
unde non dubitet: nec ullum uerũ insi

Expanded text:
te de iis dubitare non dubites; et si certum te de iis dubitare non dubites; et si certum est te esse dubitantem, quaere unde sit certcurret, sed lumen verum quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quod his oculis videri non potest; nec illis quibus phantasmata cogitantur, per eosdem oculos animae impacta; sed illis quibus ipsis phantasmatibus dicitur: Non estis vos quod ego quaero, neque illud estis unde ego vos ordino; et quod mihi inter vos foedum occurrerit, improbo; quod pulchrum, approbo; cum pulchrius sit illud unde improbo et approbo: quare hoc ipsum magis approbo, et non solum vobis, sed illis omnibus corporibus unde vos hausi, antepono. Deinde regulam ipsam quam vides, concipe hoc modo: Omnis qui se dubitantem intelligit, verum intelligit, et de hac re quam intelligit certus est: de vero igitur certus est. Omnis igitur qui utrum sit veritas dubitat, in seipso habet verum unde non dubitet; nec ullum verum nisi
Abbreviated transcription (Latin):
lorem. conuenientia pariũt uoluptatẽ.
recognoste igitur que sit summa conue¬
mentia. Noli foras ire. in te ip̃m redi
interiore homine heret ueritas. et si
tuam naturam inueneris transcende
et te ip̃im. Sad memento cum te transçẽ¬
dis rõnantem animam te transcend̾e.
Illuc ergo tende unde ip̃i sumen rõms
accendicur. Quo enim peruemt omins
boms ratioͬnator nͥ ad ueritatẽ: cum
ãd seip̃am ueritas non utiq rõnando
perueniat. s qd̾ rõͣnantes appetũt ip̃a
sit. uide ibi conuemientiam qua suꝑior
eẽ non possit: et ip̃e conueni cũ ea. Con¬
ficere te non ẽẽ quod ip̃a ẽ. Si quidem
se ip̃a non querit. tu autem ad eam ue¬
nisti querendo. non locorum spacio. sed
mentis affegu: ut ip̃e incerior homo
cum suo inhabitatore non infima et
carnali. s fumima et spũali uoluptate
conu̾eniat. At si non cernis que dico. et an
uera sint dubitas. cerne saltem utrum

Expanded text:
lorem, convenientia pariunt voluptatem. lorem, convenientia pariunt voluptatem. Recognosce igitur quae sit summa convenientia. Noli foras ire, in teipsum redi; in interiore homine habitat veritas; et si tuam naturam mutabilem inveneris, transcende et teipsum. Sed memento cum te transcendis, ratiocinantem animam te transcendere. Illuc ergo tende, unde ipsum lumen rationis accenditur. Quo enim pervenit omnis bonus ratiocinator, nisi ad veritatem? cum ad seipsam veritas non utique ratiocinando perveniat, sed quod ratiocinantes appetunt, ipsa sit. Vide ibi convenientiam qua superior esse non possit, et ipse conveni cum ea. Confitere te non esse quod ipsa est: siquidem se ipsa non quaerit; tu autem ad ipsam quaerendo venisti, non locorum spatio, sed mentis affectu, ut ipse interior homo cum suo inhabitatore, non infima et carnali, sed summa et spirituali voluptate conveniat. 73. Aut si non cernis quae dico, et an vera sint dubitas, cerne saltem utrum
Abbreviated transcription (Latin):
mb̾. iusibisiter diuina explorare mo-¬
sientibus. Non temptabis inquit dñm
deum tuum. Quamobrem quisquis in¬
tus uerbo dei pascitur. non querit in
ista heremo uosuptatem. Qui uni deo
tantum fubiectus ẽ. non querit ĩ mon¬
te id ẽ in interna elatione iactantiam.
Quisquis eterno spectaculo incoriiu¬
tabilis ueritatis adherescit. non ꝑ fa¬
stigium huius corporis. id ẽ per hõs ocu¬
los precipitatur ut temporalia et inferi¬
ora cognoscat. Quid igitur restat unde
non possie recordari. anima prima pul¬
ch̾ritudinem quam reliquit. quando
de ip̃is suis uiciis potest. Ita enim per
ita persuminus ille artifex opera sua in
nitas a summo ad extremum nulli pul¬
chritudini que ab ip̃o ẽẽ solo posset in¬
uidit. ut nemo ab ip̃ã ueritate deiciatur.
qui non excipiatur ab asiqua ueritatis
effigie quere in corporis uoluptate qͥd
teneat. inchil aliud inuenies ꝙͣ conue¬
nientia: nam si resistentia pariĩt do¬

Expanded text:
nibus visibiliter divina explorare monibus visibiliter divina explorare molientibus: Non tentabis, inquit, Dominum Deum tuum . Quamobrem quisquis intus verbo Dei pascitur, non quaerit in ista eremo voluptatem. Qui uni Deo tantum subjectus est, non quaerit in monte, id est in terrena elatione jactantiam. Quisquis aeterno spectaculo incommutabilis veritatis adhaerescit, non per fastigium hujus corporis, id est per hos oculos praecipitatur, ut temporalia et inferiora cognoscat. CAPUTnon possit anima recordari primam pulchritudinem quam relinquit, quando de ipsis suis vitiis potest? Ita enim sapi. Ita per hanc summus ille artifex opera sua in nitas a summo ad extremum nulli pulchritudini quae ab ipso solo esse posset invidit, ut nemo ab ipsa veritate dejiciatur, qui non excipiatur ab aliqua effigie . Quaere in corporis voluptate quid teneat, nihil aliud invenies quam convenientiam: nam si resistentia pariant do
Abbreviated transcription (Latin):
tores significat. Concupiscentia ocu¬
lorum.curiosos. ambitio seculi. suꝑ¬
bos. Triplex etiam temptatio ĩ hõĩe
quem ip̃a ueritas suscepit cauenda
monstrata ẽ. Dic in quit temptator
lapidib istis ut panis fiat. Ãt ille
unus et solus mag̃r. Non in solo pa-¬
ne uiuit homo: s in omni uerb̾o dei.
Ita enim domitam docuit ẽẽ oportere
cupiditatem uoluptatis: ut nͨ fumi
cedendum sit. sed forte dñationis tẽ¬
poralis fastu decipi poterat qui car¬
ns uoluptate non potuit. Oña ergo
omnia tibi dabo si prostratus adora¬
ueris me. cui responsum ẽ. Dñm deũ tu
adorabis: et soli illi seruies. Ita calca¬
ta superbia ẽ. Subiecta ẽ autẽ etiam
extrema curiosicatis illecebra. Non ẽĩ
ut se de fastigio templi precipitaret ur¬
geb̾at. nͥ causa tantum aliquid expe¬
mendi. S neq hic uictus ẽ. et ideo fic
respondit ut intessigeremus nõ opus
ẽẽ ad cognoscendum deum temptatio

Expanded text:
tores significat, concupiscentia ocutores significat, concupiscentia oculorum curiosos, ambitio saeculi superbos. triplex etiam temtatio in homine, quem ueritas ipsa suscepit, cauenda monstrata est. dic, inquit temtator, lapidibus istis ut panes fiant. at ille unus et solus magister: non in pane solo uiuit homo, sed in omni uerbo dei. ita enim domitam docuit esse oportere cupiditatem uoluptatis, ut nec fami cedendum sit. sed forte dominationis temporalis fastu decipi poterat qui carnis uoluptate non potuit; omnia ergo omnia tibi dabo, si prostratus adoraueris me. cui responsum est: dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies. ita calcata superbia est. subiecta est autem extrema etiam curiositatis inlecebra; non enim ut se de fastigio templi praecipitaret urgebat nisi causa tantum aliquid experiendi. sed neque hic uictus est. et ideo sic respondit, ut intellegeremus non opus esse ad cognosc
Abbreviated transcription (Latin):
lit. Nam quocunq duxerint sequitur.
Et quisquis ea insus fuerit au ferre.
posse mẽtiuntur. possunt autem au¬
ferre ista et scintilla ignis. et aliqͣ ꝑua
bestiola. Postremo ut omittam inmi¬
merabiles aduersitates. tempus ip̃m
auferat necesse ẽ.omnia transeun¬
tia Itq cum omnia temporalia mũ¬
dus iste concludat. omnib mundi ꝑ¬
tbus seruiunt: qui propterea putant
nichil colendum ẽẽ ne seruiãt. uerũ¬
tamen ꝙͣꝙͣ in hac rerum extremita¬
te miseri iaceant. ut uicia sua sibi
dommari patiantur. uel superbia.¬
ti uol duobus horum. uel omnibus. ꝙͣ¬
diu sunt in hoc stadio uite humane
sicet eis congredi et uincere.Si prius
crẽdant ꝯuod intelligere nondum
ualent: et non  oo disigant mun¬
dum. qm̾ omne quod in mundo est.
sicut diuinitus dictum ẽ. concupĩa
carnis est. et concupiscentia oculoꝵ¬
ẽ. et ambitio seculi. Hoc modo tria
ilła rotata funt.Nam concupiscen¬
tia carnis uoluptatis infime ama-¬

Expanded text:
lit. Nam quocumque duxerint, sequitur; lit. Nam quocumque duxerint, sequitur; et quisquis ea visus fuerit auferre posse, metuitur. Possunt autem auferre ista, et scintilla ignis et aliqua parva bestiola. Postremo, ut omittam innumerabiles adversitates, tempus ipsum auferat necesse est omnia transeuntia. Itaque cum omnia temporalia mundus iste concludat, omnibus mundi partibus serviunt, qui propterea putant nihil colendum esse ne serviant. 70. Verumtamen quanquam in hac rerum extremitate miseri jaceant, ut vitia sua sibi dominari patiantur, vel libiti uel duobus horum uel omnibus: quamdiu sunt in hoc stadio uitae humanae, licet eis congredi et uincere, si prius credant quod intellegere nondum ualent et non diligant mundum; quoniam omne quod in mundo est, sicut diuinitus dictum est, concupiscentia carnis est et concupiscentia oculorum et ambitio saeculi. hoc modo tria illa sunt notata; nam concupiscentia carnis uoluptatis infimae ama
Abbreviated transcription (Latin):
in opera sua demerguntur: que tamẽ
ad hrc uisibilia sunt. Est emm alius¬
deterior et inferior cultus simulachro¬
rum. quo fantasinata sua colunt. et
quicquidanimo errante cum suꝑbia.
uel tũore cogitando ymaginati fue¬
rint. religionis nomine obseruant do¬
nec fiat in animo nichil colendum esse¬
ormino. et errare homines qui super¬
stitione se inuoluunt. et misera impli¬
cant seruitute. s frustra hoc sentiunt.
Non enim efficiunt ut non seruiant.
remanent quippe ip̃a uicia quibus
ut issa colenda opinarentur attraiti
sunt. Seruiunt enim cupiditati tri¬
plici. uel uoluptatis. uel excellentie.
uel spectaculi. Nego ẽẽ exͣͣ istoro qui
nichil istor colendum ee existimant
qui non aut carnalib griudiis subdi¬
tus sit. aut potenciam uanam foueat.
aut spectaculo delectatus insaniat.
Ita nescientes diligunt temporalia.
ut inde beatitudinem expeetent. His
autem rebus quibus quisq beatus
uult esfici seruiat necesse est uelit no¬

Expanded text:
ei usque in opera sua demerguntur, quae tamen ei usque in opera sua demerguntur, quae tamen adhuc visibilia sunt. deterior et inferior cultus simulacrorum, quo phantasmata sua colunt, et quidquid animo errante cum superbia vel tumore cogitando imaginati fuerint, religionis nomine observant, donec fiat in anima nihil omnino colendum esse, et errare homines qui superstitioni se involvunt, et misera se implicant servitute. Sed frustra hoc sentiunt: non enim efficiunt ut non serviant; remanent quippe ipsa vitia, quibus ut ipsa colenda opinarentur attracti sunt. Serviunt enim cupiditati triplici, vel voluptatis, vel excellentiae, vel spectaculi. Nego esse quemquam istorum qui nihil colendum existimant, qui non aut carnalibus gaudiis subditus sit, aut potentiam vanam foveat, aut aliquo spectaculo delectatus insaniat. Ita nescientes diligunt temporalia, ut inde beatitudinem exspectent. His autem rebus quibus quisque beatus vult effici, serviat necesse est, velit no
Abbreviated transcription (Latin):
mutabisis operatur. hinc ad animalia.
et inde ad ip̃a corpora colenda delabũt᷑
et in his primo eligunt puscherrima.
in quibus celestia maxime excellunt.
Ergo in primis solis corpus occurrit. ⁊¬
in eo nonnussi remanent. Aliqui et su¬
ne splendorem religione dignũ pritant.¬
unde uiciniorem spẽm habere sentitur.
Alii etiã ceterorum syderum corpora
adiungunt: et totum celum cũ stellis
suis. Alii celo ethereo copulãt aerem:
et istis duob superioribus elementis
corporeis subiciunt animas suas. S
inter hos illi sibi uidentur reugiosissi¬
mi. qui uniuersam simul creaturam
ĩd ẽ mundum totum cum omnib quẽ
in eo sunt et uitam qua aspiratur et
animatur. quam quidam corpoream.
quidam incorpoream ẽẽ crediderunt.
Hoc ergototum simul deũ magnũ eẽ
arbituantur. cuius partes sint cetera.
Non enim uniuerse creature auctorem
condrtoremq nouerunt. Inde ĩ simu¬
lachra precipitantur. et aboꝑib eius

Expanded text:
mutabilis operatur. Hinc ad animalia, mutabilis operatur. Hinc ad animalia, et inde ad ipsa corpora colenda dilabuntur; et in his primo eligunt pulchriora, in quibus coelestia maxime excellunt. Ergo in primis solis corpus occurrit, et in eo nonnulli remanent. Aliqui et lunae splendorem religione dignum putantuior; unde viciniorem speciem habere sentitur. Alii etiam caeterorum siderum corpora adjungunt, et totum coelum cum stellis suis. Alii coelo aethereo copulant aerem, et istis duobus superioribus elementis corporeis subjiciunt animas suas. Sed inter hos illi sibi videntur religiosissimi, qui universam simul creaturam, id est mundum totum cum omnibus quae in eo sunt, et vitam qua spiratur et animatur, quam quidam corpoream, quidam incorpoream esse crediderunt: hoc ergo totum simul unum Deum magnum esse arbitrantur, cujus partes sint caeterae. Non enim universae creaturae auctorem conditoremque noverunt. Inde in simulacra praecipitantur, et ab operibus D
Abbreviated transcription (Latin):
in operibus artificem artemq cõqui¬
rant. et cũ inuenire nequiuerint. deꝰ
emm non corporalibus sensibus sub¬
iacet sedip̃i menti supereminet. ip̃a o¬
pera existiment ẽẽ et artem etartificẽ.
peccantium. s etiam dampnatorum
pro peccatis suis. Non enim tm̃ scruta¬
ri crraturam contra preceptum dei. et
ea frui potius ꝙͣ ip̃a sege et u̾itate uosũt.
ꝯd̾ primi hominis peccatum deprehen¬
ditur male utentis lib̾ero arbitrie. Sed
hoc quoq in ip̃a dampnatione addunt.
ut non modo diligarit sedetiã seruiant
creature potius ꝙͣ creatori: et eã colãt
per partes eius a suminis usq ad ima
uenientes. S aliqui se in hoc tenent. ut
pro summo deo animam colant. et pri¬
mam intessectuasem creaturam quã
ip̃am ueritatem semper intuendã. et se
per ip̃am quia omni modo ei simllima
ẽ. Deinde ueniunt ad uitam genidasem.
per quam creaturam uisibilia et tempo¬
rasia gignentia. Deus cterns et incõ¬

Expanded text:
in operibus artificem artemque conquiin operibus artificem artemque conquirant; et cum invenire nequiverint Deus enim non corporalibus sensibus subjacet, sed ipsi menti supereminet, ipsa opera existiment esse et artem et artificem.peccantium, sed etiam damnatorum pro peccatis suis. Non enim tantum scrutari creaturam contra praeceptum Dei, et ea frui potius quam ipsa lege et veritate volunt, quod primi hominis peccatum deprehenditur, male utentis libero arbitrio; sed hoc quoque in ipsa damnatione addunt, ut non modo diligant, sed etiam serviant creaturae potius quam Creatori , et eam colant per partes ejus, a summis usque ad ima venientes. Sed aliqui se in hoc tenent, ut pro summo Deo animam colant, et primam intellectualem creaturam, quam ipsam Veritatem semper intuendam, et se per ipsam, quia omni modo ei simillima est. Deinde veniunt ad vitam genitalem, per quam creaturam visibilia et temporalia gignentia Deus aeternus et incom
Abbreviated transcription (Latin):
autem ip̃a eius similitudo. et ideouitas.
ut enim ueritate sunt uera que uerast̃
ita similitũdine similia sunt quecunq
simisia sunt. Ut ergo ueritas forma uor
ẽ. ita simisitudo forma similium. Qua¬
propter qm uera in tantum uera firat in
quantum sunt: intantum autem sunt
in quantum principalis uniꝰ similia sũt.¬
ut ea forma ẽ ouinium que sunt que
summa simlitudo principii et u̾itas ẽ.
que sine ulla dissimilitudine ẽ. unde
falsicas oritur non ip̃is rebus fallenti¬
bus. que nchil aliud ostendunt sentiẽ¬
ti ꝙͣ spem suam ꝙͣ pro sue pulchritudĩs
acceperunt gradu: neq ip̃is sensib fal¬
lentibus. qui pro natura sui corporis
affecti. non aliud ꝙͣ suas affectiones
presidenti animo minciant: sed pcc̃a
anmas fallunt cum uerum querunt
relicta et neglecta ueritate. Nam qm̃ o¬
pera magis ꝙͣ artificem atq ip̃am artẽ
dilexerunt. hoc errore pumuntur: ut

Expanded text:
autem ipsa ejus similitudo, et ideo Veritas. autem ipsa ejus similitudo, et ideo Veritas. Ut enim veritate sunt vera, quae vera sunt; ita similitudine similia sunt, quaecumque similia sunt. Ut ergo veritas forma verorum est, ita similitudo forma similium est. Quapropter vera quoniam in tantum vera sunt, in quantum sunt; in tantum autem sunt, in quantum principalis unius similia sunt: ea forma est omnium quae sunt, quae est summa similitudo Principii; et Veritas est, quia sine ulla dissimilitudine est. 67. Unde falsitas oritur, non rebus ipsis fallentibus, quae nihil aliud ostendunt sentienti quam speciem suam, quam pro suae pulchritudinis acceperunt gradu; neque ipsis sensibus fallentibus, qui pro natura sui corporis affecti, non aliud quam suas affectiones praesidenti animo nuntiant: sed peccata animas fallunt, cum verum quaerunt, relicta et neglecta veritate. Nam quoniam opera magis quam artificem atque ipsam artem dilexerunt, hoc errore puniuntur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. falsitatem ẽẽ qua id putatur ẽe quod
non ẽ. intessigit eam ẽẽ ueritatem que
ostendit id quod ẽ. at si corpora ĩ tantũ
fallurit ĩ quantum non implent issud
unum. quod comuncuntur mutari. a
quo principio unum ẽ quicquid ẽ. ad cꝰ
similitudinem quicquid nitit᷑ naturalr̃
approẜamus. quia naturasiter impro¬
bamus quicquid ab unitate discedit.
atq in eius similitudinem tendit. datur
solius. a quo principio unum ẽ quicquid
asiquo modo unum ẽ.ita simise sit. ut
hoc omnino impleat ac sit idip̃m. Et hec
ẽ ueritus. et uerbum in principio⁊ uerbũ
deus apud deum. Si emi falsitas ex his
ẽ que imitantur unum. nõ in quantũ
iutantur. s in quantum implere non
possunt. illa est ueritas que id impsere
ostendit sicur est. unde et uerbum eius et
sux eius rectissime dicitur. Cctera illius
umus similia dici possunt. in quantum
sunt. Intantum uero et uera sunt. Hecẽ

Expanded text:
est, falsitatem esse, qua id putatur esse quod est, falsitatem esse, qua id putatur esse quod non est, intelligit eam esse veritatem, quae ostendit id quod est. At si corpora in tantum fallunt, in quantum non implent illud unum quod convincuntur imitari, a quo Principio unum est quidquid est, ad cujus similitudinem quidquid nititur, naturaliter approbamus; quia naturaliter improbamus quidquid ab unitate discedit, atque in ejus dissimilitudinem tendit: datur solius, a quo Principio unum est quidquid aliquo modo unum est, ita simile sit ut hoc omnino impleat ac sit idipsum; et haec est Veritas et Verbum in Principio, et Verbum Deus apud Deum. Si enim falsitas ex iis est quae imitantur unum, non in quantum id imitantur, sed in quantum implere non possunt; illa est Veritas quae id implere ostendit sicut est: unde et Verbum ejus et Lux ejus rectissime dicitur . Caetera illius unius similia dici possunt in quantum sunt, in tantum enim et vera sunt: haec est
Abbreviated transcription (Latin):
ut a locis et temporibus uacetis. Hec eĩ
fantasmatis timoris et uolubilitatis.
constantem unitatem uidere nõ smunt.
Loca offerunt qd̾ amenns tempora sub¬
npuuit quod amanus: et relinquunt ĩ
anmaturbas fantasmatum. quibus
in asiuid atq asiud cupiditas incitetur.
Ita fit in quietus et erumpnosus ammꝰ
frustra tenere a quibus tenet᷑ exoptans.
Uocatur ergo ad ocium.id ẽ ut ista nõ di¬
ligat que diligi sine labore non possunt.
Sic enim eis dominabitur. sic nõ tenebi¬
tur. s tenebit. Iugum eram meũ inquit
leue e̾. huic iugo qui subiectus ẽ. subiec¬
ta habet cetera. Non ergo laborabit. Non
enim resistit quod subiectum ẽ. Sed mi¬
seri amici huius mundi cuius erũc dm̃
si filii dei ẽẽ uoluerint. qm̃ dedit eis po¬
testatem filios dei fieri. Amiçi ergo huiꝰ
mundi tam timent ab eius ãplexu sepa¬
rari. ut nichileis sit laboriosius ꝙͣ non
laborare: s cui saltem illud mainfestũ¬

Expanded text:
ut a locis et temporibus vacet. Haec enim ut a locis et temporibus vacet. Haec enim phantasmata tumoris et volubilitatis, constantem unitatem videre non sinunt. Loca offerunt quod amemus, tempora surripiunt quod amamus, et relinquunt in anima turbas phantasmatum, quibus in aliud atque aliud cupiditas incitetur. Ita fit inquietus et aerumnosus animus, frustra tenere a quibus tenetur, exoptans. Vocatur ergo ad otium, id est, ut ista non diligat, quae diligi sine labore non possunt. Sic enim eis dominabitur, sic non tenebitur, sed tenebit. Jugum meum, inquit, leve est . Huic jugo qui subjectus est, subjecta habet caetera. Non ergo laborabit; non enim resistit quod subjectum est. Sed miseri amici hujus mundi, cujus domini erunt, si filii Dei esse voluerint, quoniam dedit eis potestatem filios Dei fieri ; amici ergo hujus mundi tam timent ab ejus amplexu separari, ut nihil eis sit laboriosius, quam non laborare.
Abbreviated transcription (Latin):
loco c̃ẽ sentio corpus meum. Et tamẽ fig¬
mento cogitationis pergo quolibet.¬
et loquor ꝯͦd libet. falsa sunt hec. nec
quisqm intelligit falsa. Non ergo cũ
quia uerum ẽẽ oportet quod intellectu
contemplor. Nũquid forte nõ ista funt
que fantasmata dici solent. Unde ergo
impleta ẽ anima mea illusionib. Ubi
ẽ uerum quodmente conspicitur. ita co¬
gitanti dici potest. Illa lux uera ẽ. qua
hec omnia non eẽ uera cognoscis. Per
h̾anc issud unum uides quo iudicas unũ
ẽẽ quic quid aliuduides. Nec tamẽ hoc
c̃ẽ quod isłud ẽ. quicquid imitabise uideᷤ.
Qudd si hec intueri paspitat mentis as¬
pectus. quiescite. nolite certare nisi cum
consuetudine corporum. Ipamuincite
uicta erunt ommia. Urrũ certe querimꝰ.
quo simplicius nchil ẽ. Ergo in simpli¬
atate cordis queramus issum. agite ociũ
inquit. et agnoscetis qd̾ ego sum dominus.
Non otium desidie: s ociũ cogitationis.

Expanded text:
loco esse sentio corpus meum; et tamen figloco esse sentio corpus meum; et tamen figmento cogitationis pergo quo libet, loquor cum quo libet. Falsa sunt haec; nec quisquam intelligit falsa. Non ergo intequia verum esse oportet quod intellectu contemplor: numquid forte sunt ista quae phantasmata dici solent? Unde ergo impleta est anima mea illusionibus? Ubi est verum, quod mente conspicitur? Ita cogitanti jam dici potest: Illa lux vera est qua haec non esse vera cognoscis. Per hanc illud unum vides, quo judicas unum esse quidquid aliud vides, nec tamen hoc esse quod illud est, quidquid mutabile vides.Quod si haec intueri palpitat mentis aspectus, quiescite; nolite certare, nisi cum consuetudine corporum: ipsam vincite, et victa erunt omnia. Unum certe quaerimus, quo simplicius nihil est. Ergo in simplicitate cordis quaeramus illum. Agite otium, inquit, et agnoscetis quia ego sum Dominus : non otium desidiae, sed otium cogitationis,
Abbreviated transcription (Latin):
deum. a quo sit omne unum. siue id im¬
pleat suie non impleat. Qui udeat
date non qui liciget. non qui uideri ue¬
sit se uidere quod non uidet. Date qui
resistat sensibus carnis et plagis qui¬
bus per illos in anima uapusauit.
Qui resistat consuetudim hominũ.
resistat laũdibus hominum. Qui cõ¬
pungatur in cubili suo. qui resculpat
spiritum suum. Qui non foris diligat
uanitates et querat mendacia. Qui iã
sͥ nouerit dicere. Si una roma ẽ quã
arta tiberim nescio quis romulus di¬
atur condidisse. falsa ẽ ista quam co¬
gitans fingo. Non enim est ip̃a: ñ ibi
sum modo. lam quid ibi agatur modo
utiq scirem. Si unus ẽ sol. falsus ẽ iste
quem cogitans fingo. Nam ille curricu¬
la sua certis locis et temporibus pera¬
git. istum ego ubi uolo et quando uolo
constituo. Si unus ẽ ille amicus meꝰ
fulsus ẽ iste quem cogitans fingo. Nã
ille ubi sit nescio. iste ibi figitur ubi
uolo. Ego ip̃e certe unus sum: et hoc

Expanded text:
um a quo sit omne unum, sive illud imum a quo sit omne unum, sive illud impleat, sive non impleat. Qui videat date, non qui litiget, non qui videri velit se videre quod non videt. Date qui resistat sensibus carnis, et plagis quibus per illos in anima vapulavit: qui resistat consuetudini hominum, resistat laudibus hominum, qui compungatur in cubili suo, qui resculpat suum spiritum, qui non foris diligat vanitates, et quaerat mendacia ; qui jam sibi noverit dicere: Si una Roma est, quam circa Tiberim nescio quis Romulus dicitur condidisse, falsa est ista quam cogitans fingo: non enim est ipsa, nec ibi sum animo; nam quid ibi agatur modo, utique scirem. Si unus est sol, falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille curricula sua certis locis et temporibus peragit; istum ego ubi volo, et quando volo constituo. Si unus est ille amicus meus, falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille ubi sit nescio; iste ibi fingitur, ubi volo. Ego ipse certe unus sum, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mus ea necum ip̃is iudicemur. ide̾ tm̃
eis tribuamus quantum spẽs meret᷑
extrema: ne cum in nouissimis pͥma
querimus. a primis inter nouissima
mimeremur. Quõd nichil ip̃is nouiss¬
mis obest. s nobis plurimũ. Nec ideo
diuine prouidentie ad ministratio mi¬
nus decora fit. quia et iuste iniusti. ⁊
fedi pulchre ordinantur. Et si ꝓptea
nos fallit rerum uisibilium pulchri¬
tũdo. quia unitate continetur: et nõ
implet unitatem intelligamus si poᷤ¬
sumus. non ex eo quod ẽ nos falli sẽd
ex eo quod non ẽ. Ome quippe corpus
berum corpus ẽ: s falsa unitas. Nõ enĩ
sumine unum ẽ. aut intantũ idimitat᷑
ut impleat: et tamen nec corpus ip̃m
ẽẽt insi utrumq unum eẽt. Porro
utrumq unum ẽẽ non posset. nͥ ab eo
peruicaces date michi qͥ uideat sine
ulla ymaginatione uisorũ carnasiũ.
Date michi qui uideat omnis uinius
principium non ẽẽ insi unum solum¬

Expanded text:
mus ea, ne cum ipsis judicemur; id est, tantum mus ea, ne cum ipsis judicemur; id est, tantum eis tribuamus, quantum species meretur extrema, ne cum in novissimis prima quaerimus, a primis inter novissima numeremur. Quod nihil ipsis novissimis obest, sed nobis plurimum. Nec ideo divinae providentiae administratio minus decora fit; quia et injusti juste, et foedi pulchre ordinantur. Et si propterea nos fallit rerum visibilium pulchritudo, quia unitate continetur, et non implet unitatem; intelligamus, si possumus, non ex eo quod est nos falli, sed ex eo quod non est. Omne quippe corpus verum corpus est, sed falsa unitas. Non enim summe unum est, aut in tantum id imitatur ut impleat: et tamen nec corpus ipsum esset, nisi utcumque unum esset. Porro utcumque unum esse non posset, nisi ab eo O animae pervicaces, date mihi qui videat sine ulla imaginatione visorum carnalium. Date mihi qui videat omnis unius principium non esse, nisi unum sol
Abbreviated transcription (Latin):
nunciare animo possunt nͥ affectionẽ
suam. Quod si non solum ip̃i. S om̃es
corporis sensus ita nunciant ut affici¬
untur. quid ab eis amplius exigere de¬
beamus ignoro. Tosse itaq uanitãtes.
et missa erit uanitas. Si quis remũ ĩ aqͣ
frangi opinatur et cum inde aufertur in¬
tegrari. non malum habet internuntiũ:
s malus ẽ iudex. Nam ille pro sua nat᷑a
non potuit aliter in aqua sentire. nͨ alit̾
debuit. Si enim aliud ẽ aer. aliud aqua.
iustum est. ut aliter in aere. alicer ĩ aq̃
sentiatur. ꝙr ocusus recte. ad hoc stũs
ẽ. ut tantum ualeat. Sed aminus ꝑu̾se.
cui ãd contemplandam summam pul¬
chritudinem mens non oculus factus ẽ.
Ille autem uult mentem conuert̾e ad
corpora: oculos ad deum. Querit em̃
incelligere carnalia et iudere spualia:
uersitas corrigenda ẽ. Quia insi fec̾i̾t
quod sursum est deorsum. et quod deor¬
nec ip̃is infimis inuideamus. Iudice¬

Expanded text:
nuntiare possunt animo nisi affectionem nuntiare possunt animo nisi affectionem suam. Quod si non solum ipsi, sed etiam omnes corporis sensus ita renuntiant ut afficiuntur; quid ab eis amplius exigere debeamus ignoro. Tolle itaque vanitantes, et nulla erit vanitas. Si quis remum frangi in aqua opinatur, et cum inde aufertur integrari; non malum habet internuntium, sed malus est judex. Nam ille pro sua natura non potuit aliter in aqua sentire, nec aliter debuit: si enim aliud est aer, aliud aqua, justum est ut aliter in aere, aliter in aqua sentiatur. Quare oculus recte; ad hoc enim factus est ut tantum videat: sed animus perverse, cui ad contemplandam summam pulchritudinem mens, non oculus factus est. Ille autem vult mentem convertere ad corpora, oculos ad Deum. Quaerit enim intelligere carnalia, et videre spiritualia; versitas corrigenda est, quia nisi fecerit quod sursum est deorsum, et quod deornec ipsis infimis inhaereamus. Judice
Abbreviated transcription (Latin):
canti. nusꝙ̃ ẽ per spatia locorum: et per
mentiuntur. non ẽ crẽdendum mentien¬
tibus. ne incidamus in uanitates uani¬
tãtum. s ꝯuerendum potius cum ĩdeo
similia sunt. an in quantum eam non
assequuneur. Nam si assequerentur.
quod iuitantur implerent. Si autem
implerent.omni modo eẽnt similia i
omini mõdo ẽent similia. nichil inter
issam naturam et istam interẽet. Quod
si ita eẽt. non eam mentirentur. Id em̃
eeñt quod issa ẽ. Nec mentiuntur tamen
disigentius considerantibus. Quia ille
mentitur qui uult uideri quod non ẽ.
Quod autem non uolens aliud putat᷑
ꝙͣ ẽ. non mentitur. fallit tamen. Nam
ita discerntur mentiens a fallente. qd
mest omni mentienti uoluntas fallẽ¬
di:etiam si non ei credatur. Fallẽs au¬
tem ẽẽ non potest qui non fallit. Ergo
corporea species quia millã uolinitatẽ
habet. non mentitur. Si uero etiam ñ
putetur eẽ quod nõ ẽ. non fallit. S ne

Expanded text:
canti, nusquam est per spatia locorum, et per canti, nusquam est per spatia locorum, et per mentiuntur, non est credendum mentientibus, ne incidamus in vanitates vanitantium: sed quaerendum potius est, cum ideo similia sunt, an in quantum eam non assequuntur. Nam si assequerentur, quod imitantur implerent. Si autem implerent, omnino essent similia. Si omnino essent similia, nihil inter illam naturam et istam interesset. Quod si ita esset, non eam mentirentur: id enim essent quod illa est. Nec tamen mentiuntur diligentius considerantibus: quia ille mentitur qui vult videri id quod non est; quod autem non volens aliud putatur quam est, non mentitur, sed fallit tantum. Nam ita discernitur mentiens a fallente, quod inest omni mentienti voluntas fallendi, etiamsi non ei credatur: fallens autem esse non potest, qui non fallit. Ergo corporea species, quia nullam voluntatem habet, non mentitur: si vero etiam non putetur esse quod non est, nec fallit. 62. Sed ne
Abbreviated transcription (Latin):
deat. noq ullam sp̃em neq ullum¬
eẽ omnino corpus quod non habeat
uintatis qualecunq uestigium neq
quantumuis puscherrimum corpe
cum interuallis horum locorum ne¬
cessurio aliud alibi habeat posse asse¬
qui eam quam sequitur unitatem.
quare si hoc ita ẽ. flagitabo ut respõ¬
deat. ubi uideat ipẽ unitatem hanc.
corporibus. uos quidem nisi asiqua
unitas contineret nichil eẽtis: sẽd
rursus si uos ẽẽtis ip̃a unitas corpo¬
m non ẽẽtis. recte issi dicitur. unde
nosti istam unitatem: secũdũ quã
iudicas corpora. quam nisi iuderes
iudicare non posses qd̾ eã nõ imple¬
ant. Si autem his corporeis oculis
cam uideres. non uere diceres ꝙͣꝙͣ eiꝰ
uestigioteneantur. Pongetamen abea di¬
uides. Mente igitur issã uidemus. S ubi
udemus. si hoc loco eẽt ubi corpus nr̃m ẽ
non eam uideret qui hoc modo moriente
de corporibus iudicat. Non ergo ista con¬
tinetur loco: et cum adest ubicunq udi¬

Expanded text:
deat, neque ullam speciem, neque ullumdeat, neque ullam speciem, neque ullum omnino esse corpus quod non habeat unitatis qualecumque vestigium; neque quantumvis pulcherrimum corpus, cum intervallis locorum necessario aliud alibi habeat, posse assequi eam quam sequitur unitatem?: quare si hoc ita est, flagitabo ut respondeat, ubi videat ipse unitatem hanc, corporibus, Vos quidem nisi aliqua unitas contineret, nihil essetis, sed rursus si vos essetis ipsa unitas, corpora non essetis; recte illi dicitur, Unde illam nosti unitatem, secundum quam judicas corpora, quam nisi videres, judicare non posses quod eam non impleant: si autem his corporeis oculis eam videres, non vere diceres, quanquam ejus vestigio teneantur, longe tamen ab ea di corporalia vides: mente igitur eam videmus. Sed ubi videmus? Si hoc loco esset ubi corpus nostrum est, non eam videret qui hoc modo in Oriente de corporibus judicat. Non ergo ista continetur loco; et cum adest ubicumque judi
Abbreviated transcription (Latin):
puschrim. hoc delectare c̾nentes. Nli¬
chis audeb̾it ampłius. Inclinatus em̃
recũbit ocusis. et unde pendeat non in¬
tesligit. ãt egouirum intrinsecus ocu¬
latum et inuisibiliter iudentem non
desmam commoriere cur ista placeant.
ut iũdex eẽ audeat ip̃ius desectationis
humane. Itaenim super fertur illi. nec
ab eatenetur dum nõ secundum ip̃am
s ipãm iũdicat. Et prius queram utrũ
ĩdeo pulchra sint quia delectant. an i¬
des delectant quia prschra. hic inichi
sine dubitatiore respondebrtur. ideo
delectare quia pulchra funt. queram
ergo demeeps quare sint pulchra: et
si turbabitur. subiciam utrum ĩdeo
quia simles sibi partes sunt. et aliq̃
copusatiorie ad unam conuenientiam
rẽdiguntur. Quod cum ita ẽẽ comꝑerit.
interrognbo utrum hanc ip̃am ueritatẽ
quam comuncuntur appetere. sumine
impleant. an longe infra iaceart. et
eam quodammõdo mentiantur. quod
si ita ẽ. nam quis non admonitus ui¬

Expanded text:
pulchrum, hoc delectare cernentes: nipulchrum, hoc delectare cernentes: nihil audebit amplius. Inclinatus enim recumbit oculis, et unde pendeat non intelligit. At ego virum intrinsecus oculatum, et invisibiliter videntem non desinam commonere cur ista placeant, ut judex esse audeat ipsius delectationis humanae. Ita enim superfertur illi, nec ab ea tenetur, dum non secundum ipsam, sed ipsam judicat. Et prius quaeram utrum ideo pulchra sint, quia delectant; an ideo delectent, quia pulchra sunt. Hic mihi sine dubitatione respondebitur, ideo delectare quia pulchra sunt. Quaeram ergo deinceps, quare sint pulchra; et si titubabitur, subjiciam, utrum ideo quia similes sibi partes sunt, et aliqua copulatione ad unam convenientiam rediguntur. 60. Quod cum ita esse compererit, interrogabo utrum hanc ipsam unitatem, quam convincuntur appetere, summe impleant, an longe infra jaceant, et eam quodammodo mentiantur. Quod si ita est nam quis non admonitus vi
Abbreviated transcription (Latin):
ar firmate non licebit iudici de ip̃is iu¬
dicare. s secundum ip̃as. Conditor tamẽ
lagum temporalium si uir bomis est et
sapiens. illam ip̃am consulit eterniam.
de qua mulłi amme iudicare datum est.
ut secundum eius incommutabiles re¬
gulas quid sit protempore iubendum
retandumq discernat. Eternam igitur
legem nnuindis amiis fas ẽ cognosce:
uidicare non fas ẽ. Hoc autem int̾est
quod ad cognoscendum satio ẽ. ut udea¬
mus ita esse aliquid. uel non ita. d
iudicandum uero ad dimꝰ asiꝯuid. quo
signi ficennis posse eẽ et aliter. Uelut
cum dicimus. ita ẽẽ debet. debuit. aut
ita ẽẽ debebit. ut in suis operibus arti¬
periona ut iũdicent. cur ista uisibilia
placeart. Itaq si quero ab artifice uno
aicu constructo cur asterum parẽ ꝯtra
m aster parte moliatur respondebit c¬
do. ut paria paribus e difici membrare¬
spondeant. Porro si pergam querere ĩd¬
ip̃m cur esigat. dicet hoc decere. hoc ẽẽ

Expanded text:
atque firmatae, non licebit judici de ipsis juatque firmatae, non licebit judici de ipsis judicare, sed secundum ipsas. Conditor tamen legum temporalium, si vir bonus est et sapiens, illam ipsam consulit aeternam, de qua nulli animae judicare datum est; ut secundum ejus incommutabiles regulas, quid sit pro tempore jubendum vetandumque discernat. Aeternam igitur legem mundis animis fas est cognoscere, judicare non fas est. Hoc autem interest, quod ad cognoscendum satis est ut videamus ita esse aliquid vel non ita: ad judicandum vero addimus aliquid quo significemus posse esse et aliter; velut cum dicimus, Ita esse debet, aut, ita esse debuit, aut, ita esse debebit; ut in suis operibus artiperiora, ut judicent cur ista visibilia placeant. Itaque si quaeram ab artifice, uno arcu constructo, cur alterum parem contra in altera parte moliatur; respondebit, credo, ut paria paribus aedificii membra respondeant. Porro si pergam quaerere, idipsum cur eligat; dicet hoc decere, hoc esse
Abbreviated transcription (Latin):
uoserempsum ues si quo asio uerbo dici po
aquo ẽe accepit impseuit. Si tamẽ ac¬
cepit non incongrue dicitur pro ea si¬
gnificatione qua filius appellatur.
quia nõ de se ip̃o ẽ sed de pͥmo fũmoq
puncipio qui pater dicitur ex quo oĩs
paternitas in ceło et interra nominat᷑.
pater ergo non iudicat quemꝙͣ. som̃e
udicium dedit filio: et spũalis homo iu¬
ditat omnia. ip̃e autem a nemine iudi¬
ãdur. id ẽ a nulło homine s asola ip̃a
et illud uerissime dictum ẽ. Oumes nos
oportet ex hiberi ante tribunas xp̃i Dĩa
ergo iũdicat quia super omnia ẽ qnͣdo
cum deo ẽ. Cum illo est aũt quando pu¬
nssume intessigit. et tota caritate quod
intelligit diligit. Ita etiam qnͣtũ potest
ler issa etiam ip̃e fit. secundum quã ui¬
dicat omma et de qua usdicare nulsas
potest. Sicut in istis temporalib legib
yq̃ de his homines iudicent cum eas m¬
stitiunt. tamen cum fuerint institute

Expanded text:
vel exemplum, vel si quo alio verbo dici se vel exemplum, vel si quo alio verbo dici se quo esse accepit, implevit: si tamen, accepit, non incongrue dicitur, pro ea significatione, qua Filius appellatur, quia non de seipso est, sed de primo summoque principio, qui Pater dicitur; ex quo omnis paternitas in coelo et in terra nominatur . Pater ergo non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio : et, spiritualis homo judicat omnia, ipse autem a nemine judicatur , id est a nullo homine, sed a sola ipsa et illud verissime dictum est, Oportet nos omnes exhiberi ante tribunal Christi . Omnia ergo judicat, quia super omnia est, quando cum Deo est. Cum illo autem est, quando purissime intelligit, et tota charitate, quod intelligit, diligit. Ita etiam, quantum potest, lex ipsa etiam ipse fit, secundum quam judicat omnia, et de qua judicare nullus potest. Sicut in istis temporalibus legibus, quanquam de his homines judicent cum eas instituunt, tamen cum fuerint institutae