comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& tunclaus erit unicuiq adõ. Pertin& tam̃ aduidualẽ curã tuã. deliciȩ siaffluant ne apponias
cor ne uneis putrescendo moriat᷑ quod sursũ eẽ. deb& ut uiuatge in eorũ numiero deputato
Dequib: scriptũ e. Uiuent cordaeorũ in scłm scłi. Audisti qualesores: audi & quid ores. unde
ine maxime consulendũ putasti: qũite ꝑmou& quod ait apłs. Quidetũ oremꝰ sic̃ oport& nescutꝰ
& timiusti nemagis tͥ obsit ñ sic̃ oport& orare: quã ñ orare : quodrtaq dicibreuit᷑ potest
O rabeatã uitã: hancenĩ habere om̃s homines uolunt. Nã & qͥ pessime & ꝑdite uiunt. muillo mͦ ita
iuerent : nsi eodẽ mͦ seesse uł posse beatos putarent: Quid igit᷑ te aliud oport&
uita: in qua questione multorũ philosophorũ ingenia ociaq contritas: qͥ tam̃ eã tanto minꝰ in¬
enire potuer̃. quanto minꝰ eiꝰ fontẽ honorauer̃: eiq gras ñ eger̃. Prius itaq ad¬

Expanded text:
aus erit unicuique a deo. pertinet tamen ad uidualem curam tuam, deliciae si adfluant, ne adponas cor, ne in eis putrescendo moriatur, quod sursum esse debet, ut uiuat. te in eo numero deputato, de quibus scriptum est: Viuent corda eorum in saeculum saeculi. Audisti, qualiter ores, audi et, quid ores, unde me maximet, orare quam non orare. quod sic itaque dici breuiter potest: Ora beatam uitam; hanc enim habere omnes homines uolunt; nam et qui pessime et perdite uiuunt, nullo modo ita uiuerent, nisi eo modo se uel esse beatos putarent. quid igitur aliud oportet ouita. in qua quaestione multa philosophorum ingenia otiaque contrita sunt, qui tamen eam tanto minus inuenire potuer
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc g sufficientiã ñ indeceat᷑ uult quisqs uuilt: nec amplius uult: alio quiti ñ ipsã uult: & ideo nec
decent᷑ nult: hanc optabit & ꝓhac oribat qͥ dicebat: diuicias & pauꝑtatẽ. nedederis inͥ Consitue
aut̃ mnͥ quȩ necessaria s̃ sufficient̃ : ut ne saciatus m̃ dax efficiar. & dicã quis me uid& : aut pus

Expanded text:
hanc ergo sufficientiam non indecenter uult, quisquis uult nec amplius uult; alioquin non ipsam uult et ideo nec decenter uult. hanc optabat et pro hac orabat, qui dicebat: Diuitias et paupertatem ne dederis mihi; constitue autem mihi, quae necessari
Abbreviated transcription (Latin):
tabitur sic̃ ciuitas magna Et tuqͥdem suꝑ montẽ edificata cuitas es: uł accensa suꝑ
candelabrũ lucerna: inseptiformi claritate conluces. Submodio peccatorũ delitisc
uisita litteris cuis & ꝑfer inlucẽ: in qua ipse uersaris suꝑ aurea cande labra conspicuus¬
exoptatissime benedic̾tos sc̃itatis uę comites &emulatores in duo. frs sidignant᷑¬
os : in eccłiis quã in monasterus. chartagini. tagaste. ippone. regio. &
affectu. & obseqͥo salutari rogamꝰ. Supsã ñ branã scĩ domnionis acceperis: transcrip¬
tã nobis remittere dignaberis. Q hoc rogo scribas mͥ: quẽ him nũ meũ agnoueris
Panẽ unũ scĩtatitue unitatis gra misimꝰ : in qͦ &iam trinitatis soliditas contin&ur
hunc panẽ enlogiã eẽ. tufacies. dignatione sumendi

Expanded text:
tabitur sicut ciuitas magna. et tu quidem super montem aedificata ciuitas es uel accensa super tabitur sicut ciuitas magna. et tu quidem super montem aedificata ciuitas es uel accensa super candelabrum lucerna in septiformi claritate conluces; nos sub modio peccatorum delitescimus. uisita litteris tuis, profer in lucem, in qua ipse uersaris, suexoptatissime. Benedictos Sanctitatis tuae comites et aemulatores, in Domino fratres, si dignantos tam in ecclesiis quam in monasteriis Carthagini, Tagastae, Hippone Regio etaffectu et obsequio salutari rogamus. si ipsam membranam sancti Domnionis acceperis, transcriptam nobis remittere dignaberis. et hoc rogo scribas mihi, quem hymnum meum agnoueris. panem unum sanctitati tuae unitatis gratia misimus, in quo etiam trinitatis soliditas continetur. hunc panem eulogiam esse tu facies dignatione sumendi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. noͣmine apud mediolanũ tedidicifse. cũ illic iniciareris. fateor curiosius me
om̃i parte te nouerĩ : qͦ magis gratuler si asuspiciendo
uelle condiscere ut
eundẽ ambo habere uideam᷑ auctorẽ Nam ego &si a delphino burdegale
cratus sim. tam̃ ambrosu semper & dilectione ad fidem innutritus sum: & nunc
in sacerdotu ordine confoueor. Deniq suo me dero uoluit uindicare. ut &¬
si diuersis locis degam: ipsius presbit̃ censear. S deme neqͥd ignores. scias antiquissimũ
peccatorem. ñ itaolĩ de tenebris & umbra mortis eductũ. spm aurȩuitalis hausisse.
hec ita oli posuisse inaratrũ manũ & crucẽ dni sustulisse. Quã ut infinẽ ꝑferre ualeamꝰ.
orationibus tuis adiuuem᷑. Accumulabit᷑ hec meritis tuis merces: sinttuentu tuo.
onera nra releuaueris Scs enĩ laborantẽ adiuuans qr frẽm ñ audeitꝰ dicere. ex al¬

Expanded text:
ae nomine apud Mediolanum te didicisse, cum illic initiareris, fateor curiosius me velle condiscere, ut omni parte te noverim, quo magis gratuler, si a suspiciendo uelle condiscere, uteundem ambo habere uideamur auctorem. nam ego, etsi a Delphino Burdigalae o plebis sacratus sim, tamen Ambrosii semper et dilectione ad fidem innutritus sum et nunc in sacerdotii ordinatione confoueor. denique suo me clero uoluit uindicare, ut, etsi diuersis locis degam, ipsius presbyter censear. Sed de me ne quid ignores, scias antiquissimum peccatorem non ita olim de tenebris et umbra mortis eductum spiritum aurae uitalis hausisse nec ita olim posuisse in aratro manum et crucem domini sustulisse, quam ut in finem perferre ualeamus orationibus tuis adiuuemur. accumulabitur haec meritis tuis merces, si interuentu tuo onera nostra releuaueris. sanctus enim laborantem adiuuans, quia fratrem non audemus dicere, exal
Abbreviated transcription (Latin):
aleri tres sensus apud se ipsos sentiunt. quã uis de ol factu pos sit utrũq dubitari. de gustu aut̃ atq
cattr nulla controuersiae: qł eaquȩ gustamꝰ & tangimꝰ ñ alibiqua mura carne sentimu e
noinde stiutres sensus ab hac considentione semoueant᷑ uisus auditus quȩ adͥferunt muirabilem ques¬
tioner. Aut quom anima sentiat ubi ñ uiuit aut qͦmͦ uuat ubi ñ est Neq enĩ nisi incarne

Expanded text:
Ceteri tres sensus apud se ipsos sentiunt, quamuis de olfactu possit utcumque dubitari. de gustu autem atque Ceteri tres sensus apud se ipsos sentiunt, quamuis de olfactu possit utcumque dubitari. de gustu autem atque tactu nulla controuersia est, quod ea, quae gustamus et tangimus, non alibi quam in nostra carne sentimus. proinde isti tres sensus ab hac consideratione semoueantur. uisus auditusque adferunt mirabilem quaestionem, aut quo modo anima sentiat, ubi non uiuit, aut quo modo uiuat, ubi non est. neque enim nisi in carne
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest nisiuiuat: uiuit aut̃ incarne. anteq morte utrũq dirimat᷑:. qͦmͦ igitur
anima quȩ sunt extracarnẽ suã sentit. quȩ ñ nisi in carne sua uiuit. Anñ ab eiꝰ carne
longissime absurit sidera incelo: An in celo ñ uid& solem: Ansentire ñ ẽ. uidere
cũ sit inqͥnq sensibus excellentior c&eris uisus. Ana incelo uiuit. quia & incelosentit
sensus̾et̃ ñ potest ubiuita ñ est Ansentit & ubi ñ uidit ql cũ inbia tantũ carne iuuais
senstns &iam inbis locis que ptor eius carne continent ea que tangdi aspet uo. Uide senequã sit
eotia e brosum is secis. ta conispicuo. qui uisus diẽ At tende & auditũ  Iam& ipse se foras quo¬
um modo sisfundn acarne Unde enĩ dicimꝰ foris sonat nisi ibisentiamꝰ abisonit Ergo &
illit morea annit mdum iuiuimꝰ. Ansentire possumꝰ &ubi ñ uiuintꝰ cum sensus sine uita t̃ ñ possit

Expanded text:
n potest, nisi uiuat; uiuit autem in carne, antequam morte utrumque dirimatur. quo modo igitur anima, quae sunt extra carnem suam, sentit, quae non nisi in carne sua uiuit? an non ab eius carne longissime absunt sidera in caelo? an in caelo non uidet solem? an sentire non est uidere, cum sit in quinque sensibus excellentior ceteris uisus? an et in caelo uiuit, quia et in caelo sentit et sensus esse non potest, ubi uita non est? an sentit, et ubi non uiuit, quia, cum in sua tantum carne uiuat, sentit etiam in his locis, quae praeter eius carnem continent ea, quae tangit aspectu? uidesne, quam sit hoc latebrosum in sensu tam conspicuo, qui uisus dicitur? adtende et auditum. nam et ipse se foras quodam modo diffundit a carne. unde enim dicimus: Foris sonat\', nisi ibi sentiamus, ubi sonat? ergo et illic extra carnem nostram uiuimus. an sentire possumus, et ubi non uiuimus, cum sensus sine uita esse non possit?
Abbreviated transcription (Latin):
plublice inseruiunt p̃missa notaria. ad udicia legesq perduxit. Hicũ audirentur
Aiuro clarissimo & spectabili tribuno & notario fr̃e tuo filio meo macellino: ñtor m̃tis
ungularũ atq flam marũ. sed uirgarũ cohertiti. horrenda facinora in fr̃s & c̃oprbos
meos a se ꝑpetrata confessisunt: quod scilica unum eoꝵ exceptum insidiis trucidauer.
alterũ edomo raptũ oculo effoso digitoq amputato truncauerunt. Heccũ cõperissem
illos fuisse confessos. ideoq minimẽ dubitarẽ subiuratua securos ẽẽ uenturos: has ad
atq certiore felicitate gaudeam. ut eis paria non retribuantur: quã quã lapidis ictib
digitũ p̾cidere. oculũq conuellere leges puniendo non possint: quod isti seuiendopotuer̃.
Undesecurussũ dehis qͥ hoc sefecisse confessisunt: quod hanc uicissitudinem ñ reportabt̃.

Expanded text:
publicae inseruiunt, praemissa notoria ad iudicia legesque perduxit. hi cum audirentur publicae inseruiunt, praemissa notoria ad iudicia legesque perduxit. hi cum audirentur a uiro clarissimo et spectabili tribuno et notario fratre tuo, filio meo Marcellino, non tormentis ungularum atque flammarum sed uirgarum coherciti horrenda facinora in fratres et conpresbyteros meos a se perpetrata confessi sunt, quod scilicet unum eorum exceptum insidiis trucidauerint, alterum e domo raptum oculo effosso digitoque amputato truncauerint. haec cum comperissem illos fuisse confessos ideoque minime dubitarem sub iura tuae securis esse uenturos, has ad atque certiore felicitate gaudeamus, ut eis paria non retribuantur, quamquam lapidis ictibus digitum praecidere oculumque conuellere leges puniendo non possint, quod isti saeuiendo potuerunt. unde securus sum de his, qui hoc se fecisse confessi sunt, quod hanc uicissitudinem non reportab
Abbreviated transcription (Latin):
No insigni & merito sublimi ac prestantissimo filio apringio: AGUS TINUS.
Nondubito in hac potestate quam tͥ ds̃ homini inhomines dedic cogitare te
diuinũ iudiciũ ubi & iudices stabt̃ rationẽ desuo iuditio reddituri. Xpi
quippe fidete imbutũscio: undem ad excellentiã tuam maiorefiducia tribuitur
nonsolũ petendi. uerũ & iã monendi ꝓpt̃ illũ dñm incuiꝰ familia nob̾cũ celes ti
iure censeris: in qͦspem uitȩ ȩc̃ nȩ pariter habemꝰ. & quẽ ꝓ uob̾ insacro scis mysteruss
inuo camꝰ. Pro in de dñc insignis & merito sublimis ac prestantissime fili. pͥmum que so¬
ut non tibi uidear inportunus irruere actib tuis easollicitudine quã mep̃cipue
gerere oport&. ꝓ eccła mͥ credita : cuiꝰ utilitatib seruio. cui nontã preeẽ quã ꝓdesse
desidero. Deinde obsecro ut quod moneo uł rogo non dedigneris accipere: non cuncteris
ad qͥ escere. Circũ cellionis queslã & clericos donatistas cura eoꝵ qͥ disciplit us¬

Expanded text:
NO INSIGNI ET MERITO SUBLIMI AC PRAESTANTISSIMO FILIO APRINGIO AUGUSTINUS. Non dubito in hac potestate, quam tibi deus homini in homines dedit, cogitare te diuinum iudicium, ubi et iudices stabunt rationem de suo iudicio reddituri. Christiana quippe fide te inbutum scio, unde mihi ad excellentiam tuam maior fiducia tribuitur non solum petendi uerum etiam monendi propter illum dominum, in cuius familia nobiscum caelesti iure censeris, in quo spem uitae aeternae pariter habemus et quem pro uobis in sacrosanctis mysteriis inuocamus. proinde, domine insignis et merito sublimis ac prut non tibi videar importunus irgerere oportet pro ecclesia mihi credita, cuius utilitatibus seruio, cui non tam praeesse quam prodesse desidero. deinde obsecro, ut, quod moneo uel rogo, non dedigneris accipere, non cuncteris adquiescere. Circumcelliones quosdam et clericos Donatistas cura eorum, qui discipli
Abbreviated transcription (Latin):
ut nobiscum orationib incũbatis: ut qđ ipse in hac causa nouit. nos aut nosse ñ possumꝰ: etiã nobis
uel delere. ned iuinȩ potestati sub cuius ex amine ciusa ad huc pendet facere uiderer iniuriã . si illius
tatio admaiorẽ potestatẽ refertur : ut pendente relatione. aliquid audrant cõmutare: & in episcopoꝵ̾
scilio constitutũ .ẽ. nullũ clericosqͣui nondũ conuictussit suspendia cõmunione debere. nisi ad causã

Expanded text:
ut nobiscum orationibus incumbatis, ut, quod ipse in hac causa nouit, nos autem nosse non possumus, etiam nout nobiscum orationibus incumbatis, ut, quod ipse in hac causa nouit, nos autem nosse non possumus, etiam nouel delere, ne diuinae potestati, sub cuius examine causa adhuc pendet, facere uiderer iniuriam, si illius idubitatio ad maiorem potestatem refertur, ut pendente relatione aliquid audeant commutare. et in episcoporum concilio constitutum est nullum clericum, qui nondum
Abbreviated transcription (Latin):
rent. quia in de nobis facilius fideliusq scribi potest. quicquidin eoꝵ aliquo diuinitꝰ fuerit
ꝓpalatũ. Nã & nos nouimꝰ mediolami apud memoriã scõ ẜubi mirabilit̃ & t̃ribilit̃ dȩmones
confitent᷑. furẽ quendã qui ad eũ locũ uenerat ut falsũ urando deciper& conpulsũ fuisse s̃ fiteri
furtũ: & qđ abstuleratred dere Nũquid non & africa scõr marterũ corporib plena ẽ & tamen
nusquã hic scimus talia fieri. Sicut enĩ qđ apłs dicit non om̃s scĩ dona habent curationũ. nec om̃s
bent diiudicationẽ spirituũ. nec in om̃ib: memoriis scorũ : Ista uoluit fieri ille. q
pria unicuiq ꝓutuult. Quaꝓpt̃ cũ ego noluissẽ hunc grauissimũ dolorẽ cordismei uobis per¬
ferre innotitiã. neuos a trociter & in anit̃ contristando turharẽ . fortassis ideo ds̃ noluituos latere.

Expanded text:
rent, quia inde nobis facilius fideliusque scribi potest, quicquid in eorum aliquo diuinitus fuerit rent, quia inde nobis facilius fideliusque scribi potest, quicquid in eorum aliquo diuinitus fuerit propalatum. nam et nos nouimus Mediolani apud memoriam sanctorum, ubi mirabiliter et terribiliter daemones confitentur, furem quendam, qui ad eum locum uenerat, ut falsum iurando deciperet, compulsum fuisse confiteri furtum et, quod abstulerat, reddere. numquid non et Africa sanctorum martyrum corporibus plena est? et tamen nusquam hic scimus talia fieri. sicut enim, quod apostolus dicit, non omnes sancti dona habent curationum nec omnes habent diiudicationem spirituum, ita nec in omnibus memoriis sanctorum ista fieri uoluit ille, qpria unicuique, prout uult. Quapropter cum ego noluissem hunc grauissimum dolorem cordis mei uobis perferre in notitiam, ne uos atrociter et inaniter contristando turbarem, fortassis ideo deus noluit uos latere,
Abbreviated transcription (Latin):
homines dãpnũ ꝑpeti potius quã in ea contentione inqua non posset ignorantib: & dubitantib: uł admale
suspi candũ ꝓcliuiorib suã demonstrare c̃scientiã usq ad ȩccłȩ ꝑturbationẽ in anit̾ ꝑgredi: elegi aliqͥd
mediũ utcerte placito se ambo ẽstringerent adlocũ sc̃m se ꝑgituros. ubi t̃ribiliora oꝑadĩ non sanã cuiusq
conscientiã multo faciliu aperirent: & ad confessionẽ uł pena ueltimore cõpellerent᷑. Ubiq quidẽ ds̃ est
culto ex audiens. in occulto etiã iustificet & coronet. Uerũtam̃ adista quae hominib uisibiliẽ
nota sunt. quis potest ei c̃siliũ ꝑ scrutari: Quare in alus locis hȩc miracula fiant in aliis nonfiant:
multis enĩ notissima . ẽ. scĩtas loci ubi scĩ felicis nolensis corpus conditũ .ẽ: quo uolui ut ꝑge¬

Expanded text:
homines damnum perpeti potius quam in ea contentione, in qua non posset ignorantibus et dubitantibus uel ad male homines damnum perpeti potius quam in ea contentione, in qua non posset ignorantibus et dubitantibus uel ad male suspicandum procliuioribus suam demonstrare conscientiam, usque ad Ecclesiae perturbationem inaniter progredi, elegi aliquid medium, ut certo placito se ambo constringerent ad locum sanctum se pergituros, ubi terribiliora opera dei non sanam cuiusque conscientiam multo facilius aperirent et ad confessionem uel poena uel timore compellerent. ubique quidem deus est orari, ut in occulto exaudiens in occulto etiam iustificet et coronet. uerum tamen ad ista, quae hominibus uisibiliter nota sunt, quis potest eius consilium perscrutari, quare in aliis locis haec miracula fiant, in aliis non fiant? multis enim notissima est sanctitas loci, ubi beati Felicis Nolensis corpus conditum est, quo uolui ut perge
Abbreviated transcription (Latin):
inuenirẽ quomodo unus eduob conuinceret᷑. quã uis magis prbo credidisse cogitauerã pͥmo sicambosdõ relin¬
quere donec inuno eoꝵ̾ qͥ mihi suspectus erat aliquid exister&. Vnde nonsine iusta & manifesta causa denro
habitacuilo piceretur: Sedeũ ꝓmoueri inclericatu siueillicꝑme. siue alibi ꝑlitteras ineas uehem̃tissime conarei
Ego aũt nullomodo ad ducere rei homini dequotantũ mali ex istimarẽ manus ordinationis in ponere. autꝑ cõ¬
m̃dationẽ meã alicui fri meo eũ sub introducere turbulentius agerecȩpit: ut siipse indericatu ñ promoue¬
ret᷑ nec prbt bonifacius in suo gradu ẽe ꝑmitteret᷑. Inqua ei ꝓuocatione cũ uiderẽ boni faciũ nolleqͥb lib&e
infirmis & ad suspitionẽ ꝓpensis desuȩ uitȩ dubitatione scandalũ fieri paratũ que ẽe honorissui a prid

Expanded text:
inuenirem. quo modo unus e duobus conuinceretur, quamuis magis presbytero credidissem, cogitaueram primo sic ambos deo relininuenirem. quo modo unus e duobus conuinceretur, quamuis magis presbytero credidissem, cogitaueram primo sic ambos deo relinquere, donec in uno eorum, qui mihi suspectus erat. aliquid existeret, unde non sine iusta et manifesta causa de nostro habitaculo proiceretur. sed cum promoueri in clericatu sine illic per me siue alibi per litteras meas uehementissime conaretur, ego autem nullo modo adducerer ei homini, de quo tantum mali existimarem, manus ordinationis inponere aut per commendationem meam alicui fratri meo eum subintroducere, turbulentius agere coepit, ut, si ipse in clericatu non. promoueretur, nec presbyter Bonifatius in suo gradu esse permitteretur. in qua eius prouocatione cum uiderem Bonifatium nolle quibuslibet infirmis et ad suspicionem propensis de suae uitae dubitatione scandalum fieri paratumque esse honoris sui apud
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ ut securi mererent᷑ regnare pꝰfine in ea uita quȩñ hab& finẽꝰ Proinde carissimi inusto scand alo quo
debonifacio prbo nonnulli ꝑturbant᷑: nonuobis dico ut non dolecis: quienĩ ista ñdolent: ñ estineis
caritasxp̃i. Quiait̃ ȩtiõ decalib gaudent: abundat in eis malignitas diaboli. nonquia inmemorato
sit maculata c̃scientia. Dolete ista qm̃ dolenda st̃: non tam̃ sic ut ẽo dolore ur̃a caritas abene uiuendorefrn¬
alteriuꝰ motũ inpudicũ & in mundũ. nec consentire uoluit nec tacere : cito eũ sua diuina sententia mani¬
festatũ ministerio ꝓprio rep̃sentet. Siaut male sibi conscius qđ suspicari non audeo. uoluit alterius existimnationẽ
ledere. cũ eiuspudicitiã c̃taminare ñ posset. sicut dicitipse cũ quo habeteuisi ñ eum ꝑmittat suã occultare nequitiã.
ut qđ homine sinuenire nonpossunt. de quolibet eoꝵ diuino iudicio ꝓpaletur. Cũ cni mecausa ista diucruciasset ne

Expanded text:
finem, ut securi mererentur regnare post finem in ea uita, quae non habet finem? Proinde, carissimi, in isto scandalo, quo de Bonifatio presbytero nonnulli perturbantur, non uobis dico, ut non doleatis — qui enim ista non dolent, non est in eis caritas Christi; qui autem etiam de talibus gaudent, abundat in eis malignitas diaboli —, non quia in memorato si non sit maculata conscientia. dolete ista, quoniam dolenda sunt, non tamen sic, ut eo dolore uestra caritas a bene uiuendo refrialterius motum inpudicum et inmundum, nec consentire uoluit nec tacere, cito eum sua diuina sententia manifestatum ministerio proprio repraesentet; si autem male sibi conscius, quod suspicari non audeo, uoluit alterius existimationem laedere, cum eius pudicitiam contaminare non posset, sicut dicit ipse, cum quo habet causam, non eum permittat suam occultare nequitiam, ut, quod homines inuenire non possunt, de quolibet eorum diuino iudicio propaletur. Cum enim me causa ista diu cruciasset nec
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ nec sibiquisq ita notus e. ut set desua giastina conusatione securusꝰ Promde quã uis ex fructib
sius multi cognoscant᷑ : & aliiquidẽ pximos beneuiuendo l&i ficent. alii maleuiuendo contristent

Expanded text:
et tamen nec sibi quisque ita notus est, ut sit de sua crastina conuersatione securus. proinde quamuis ex fructibus et tamen nec sibi quisque ita notus est, ut sit de sua crastina conuersatione securus. proinde quamuis ex fructibus suis multi cognoscantur et alii quidem proximos bene uiuendo laetificent alii male uiuendo contristent,
Abbreviated transcription (Latin):
fitbonꝰ homines aut̃ boni &iã in bac uita uident᷑ p̃stare ñ parua solacia. Nã si pauꝑta sangit. si luctus
iestificat. si dolor corporis in qͥ&at. si contristat exiliũ. si ulla alia calaiitas uexat: ad sint boni homine
qͥ ñ solũ gaudere cũ gaudentib uerũ &iã flere cũ flentib nor᷑ & salubrit᷑ alloqͥ & collo qͥ scuint. plurimũ
illa asꝑa leniunt᷑ : peleuant᷑ grauia suꝑant᷑ aduersa. S ille hoc ineis & ꝑ eos agit: qͥspũ suo bonos fecit :¬
ntra sidiuiciȩ circũ fluant: nulla orbitas accidat. adsit sanitas carnis: in columi ha
& cohabitent mali homunes in qͥb nemosit cui fides habeat᷑. aqͦ ñ dolus. fraus irȩ. discordiȩ insi¬
diȩ sustineant᷑ atq timeantt᷑ : Non ne illa om̃ia funt amara & dura. nec aliquid l&ũ uł dulce e.
ns: It̃a inquib lib& rebus humanis nichile. homini amicũ. sine homine amico: s quo

Expanded text:
fit bonus. Homines autem boni etiam in hac uita uidentur praestarenon parua solacia. nam si paupertas angit, si luctus maestificat: si dolor corporis inquietat, si contristat exilium, si ulla alia calamitas uexat, adsint boni homines, qui non solum gaudere cum gaudentibus uerum etiam flere cum flentibus norunt et salubriter adloqui et conloqui sciunt; plurimum illa aspera leniuntur, releuantur grauia, superantur aduersa. sed ille hoc in eis et per eos agit, qui spiritu suo bonos facit. contra si diuitiae circumfluant, nulla orbitas accidat, adsit sanitas carnis, incolumi habitetur in patria et cohabitent mali homines, in quibus nemo sit, cui fides habeatur, a quo non dolus, fraus, irae, discordiae, insidiae sustineantur atque timeantur, nonne illa omnia fiunt amara et dura nec aliquid laetum uel dulce est in eis? ita in quibuslibet rebus humanis nihil est homini amicum sine homine amico. sed quo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi benignitate & patientia id . ẽ. bonisdĩ maleutunt᷑ dũ non corrigunt᷑: sic contra ds̃ etiã
malis eorũ beneutitur. non solũ adiustitiã suã quachis digna infine retribuet: sed etiam
bent᷑ & manifestent᷑: sicut apłs dicit. O portethereses e̾e : ut ꝓbati manifesti fiant interuos.
N amsi nullus etiã malorum bonususus eet dõ adutilitatẽ electorũ suorũ : qui etiã de malo iudȩ
tantũ bonũ nobis p̃stitit. utxp̃t. sanguine redimerem᷑ : poterat eos autnasci ñ ꝑmittere. quo¬
malos futuros e̾t p̃sciebat: autimpso eoꝵ̾ initio malignitatis & tinguere: sed tantũ eos
ẽe ꝑmittit. quantũ nouit & pedireatq sufficere: ammonendȩ atq exercendȩ scẽ domuisuȩ
Ideo nr̃am deillis tristitiã consolat᷑. quia & ipsa tristitia quã pillis habemus nos releuat:

Expanded text:
ipsi benignitate et patientia, id est bonis Dei male utuntur, dum non corriguntur; sic contra, Deus etiam ipsi benignitate et patientia, id est bonis Dei male utuntur, dum non corriguntur; sic contra, Deus etiam malis eorum bene utitur, non solum ad justitiam suam, qua eis digna in fine retribuet, sed etiam robentur et manifestentur, sicut apostolus ait: Oportet et haereses esse, ut probati manifesti fiant inter uos. Nam si nullus etiam malorum bonus usus esset deo ad utilitatem electorum suorum, qui etiam de malo Iudae tantum bonum nobis praestitit. utmalos futuros esse praesciebat, aut in ipso eorum initio malignitatis exstinguere: sed tantum eos permittit, quantum nouit expedire atque sufficere admonendae atque exercendae sanctae domui suae. ideo nostram de illis tristitiam consolatur, quia et ipsa tristitia, quam pro illis habemus, nos releuat,
Abbreviated transcription (Latin):
deitalia rescribã. ut tantȩ doctrinȩ opus debitis. & si ñ satis facientib remuneret᷑ officus

Expanded text:
de Italia rescribam, ut tantae doctrinae opus debitis, etsi non satisfacientibus, remuneretur officiis. de Italia rescribam, ut tantae doctrinae opus debitis, etsi non satisfacientibus, remuneretur officiis.
Abbreviated transcription (Latin):
gar lta enĩ michi ꝓpicius cds sit : ut ego anceps sũ quid in illis siagis mirer
sacerdotu ꝑ feccionẽ: philosophuȩ dognati hnstoriȩ plenã noticiã an facundiȩ iocunditatẽ:
que tadia im peritos allicere pote ste. utlonet ex plicent ũ de sistant: & cũ explicauerint ad huc
ouqurat coniucto Alaq s impudent̃ ꝑtinaces:iã inde aAbonis quȩ memorant : sclis ꝓna
sano qͥnati sumꝰ euentura mitigare. & usus es ualidissimo exẽplo recentis calamitatis:
qͣ lic& firmissȩ causã muniueris. tam̃ siutrũ ius licuiss&: idtꝰ noluerã suffragari: sed
lo inde orta fuerit coniuncendorũ stulticiȩ quere la: necesse fuit inde a
ueritatis accersire hȩc uterĩ occupatus aliis curis quȩ & siuanȩ s̃ cũ rerũ exitũ cogitamꝰ :
tam̃ quasi necessarie ꝓnascendi conditione rescripsi Siociũ fuerit & suꝑstes uita &iã

Expanded text:
garunt — ita enim mihi propitius deus sit —, ut ego anceps sim, quid in illis magis mirer, garunt — ita enim mihi propitius deus sit —, ut ego anceps sim, quid in illis magis mirer, sacerdotii perfectionem, philosophiae dogmata, historiae plenam notitiam an facundiae iucunditatem, quae ita etiam inperitos allicere potest, ut, donec explicent, non desistant, et, cum explicauerint, adhuc requirant. conuicti namque sunt inpudenter pertinaces iam inde a bonis, quae memorant, saeculis pro ularia et necessario, qua nati sumus, euentura mitigare. et usus es ualidissimo exemplo recentis calamitatis, quo licet firmissime causam muniueris, tamen, si utrumuis licuisset, id tibi nolueram suffragari. sed quando inde orta fuerat conuincendorum stultitiae querela, necesse fuit inde argumenta ueritatis accersere. Haec interim occtamen quasi necessariae pro nascendi conditione, rescripsi Si otium fuerit et superstes vita, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
omino merito uenerabili & uere suscipiendo patri augustino ep̃o. mac
Miro mͦ afficior sapientia tua & in illis quȩ edidisti: & in his quȩ int̾ueniens pro
sollicitis mittere ñ grauaris Nã & illa tantũ habent a cuminis scientiȩ scitatis
ut nichil supͣ sit: & hec tantũ uerecundiȩ. ut nisi faciã qd mandas: culpã penesmi
remanere ñ in negocio eẽ. diuidicẽ. dñe mento uenerabilis: & uere suscpiende
pat̾ Non enĩ instas qd̾ pleriq homines istius loci faciunt: ut qd̾cũq sollicitus
uoluerit extorqueas: s quodtͥ audice cotcuris obstrcto poibile uisũ fuerit: am¬
mones sub seruiente uerecundia: quȩ maxima difficiluĩ int̾ bonos efficatia est
Proinde statĩ cõm̃ datis effectũ desideni tribu i: nã sꝑandiuiã ante pate feterã
Ex plicui libros tuos. neq enĩ tam languidi aut mertes erant: ut me aliud quã se
curare paterent᷑:nieter̃ manũ. ereptũq alus sollicitudinũ: suis uinculis in li¬

Expanded text:
OMINO MERITO VENERABILI ET VERE SUSCIPIENDO PATRI AUGUSTINO EPISCOPO MACEDONIUS. Miro modo afficior sapientia tua et in illis, quae edidisti, et in his, quae interueniens pro sollicitis mittere non grauaris. nam et illa tantum habent acuminis, scientiae, sanctitatis, ut nihil supra sit, et haec tantum uerecundiae, ut, nisi faciam, quod mandas, culpam penes me remanere. non in negotio esse diiudicem, domine merito uenerabilis et suscipiende pater. non enim instas, quod plerique homines istius loci faciunt, ut, quodcumque sollicitus uoluerit, extorqueas; sed quod tibi a iudice tot curis obstricto petibile uisum fuerit, admones subseruiente uerecundia, quae maxima difficilium inter bonos efficacia est. proinde statim commendatis effectum desiderii tribui; nam sperandi uiam ante patefeceram. Explicui libros tuos; neque enim tam languidi aut inertes erant, ut me aliud quam se curare paterentur; iniecerunt manum ereptumque aliis sollicitudinum suis uinculis inli
Abbreviated transcription (Latin):
Lectome uacare nobilitatẽ tuã latere noncredo: ultimũ que diem mͥ ex opto
uenire. Gaudeo tuȩ uictoriȩ. ciuitatẽ quȩso serua romanã. tuos utbonus rege comes
il deuirib ꝓpͥis p̾sumas. deauctore głare uirtutũ: & nullũ curab̾ penitus inimic
regna migrare: sed nobis opus es fessis intantis adhuc periculis constitutis. Itaq ora nobis cum.
uttua nobis salus aliquantulũ temporis con¬
udonetur.¬

Expanded text:
Lecto me jacere Nobilitatem tuam latere non credo, ultimumque diem mihi exopto venire. Gaudeo tuae victoriae. Civitatem, quaeso, serva Romanam; tuos ut bonus rege comes: nihil de viribus propriis praesumas; de auctore gloriare virtutum, et nullum curabis penitus inimicuregna migrare; sed nobis opus es fessis, in tantis adhuc periculis constitutis. Itaque ora nobiscum, in tua nobis salus aliquantulum temporis condonetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpagatura sublunẽ. Generosius qͥppe eligit anitiana posttritastã illustrẽ familiã ben ẽ
nup̃tias nesciendo. quã multiplicare pariẽndo: & incarne iã imitari uitã angłorũ. quã ex carne
numerũ adhuc augere mortaliũ. Hȩc est uberior fecundiorq felicitas: non uentregrauescere
sed m̃te grandescerẽ : non lactescere pectore. sed candescere corde: nonuiscerib t̾rã sedcelum
ignobiles nobilẽ. fragilit excelse excelsius humilẽ: uirgines quȩ sibi optant anitiorũ clapitatẽ.
eligant sc̃ĩtatẽ. Illud enĩ quanta libet cupiditate qͣndo assequent᷑. hocautẽ si plene cupier̃
mox habebunt. Protegat uos incolumes & feliciores dexteri altissimi dñȩ honore dignissimȩ
& prestantissimȩ filiȩ. Pignera sc̃itatis ur̃e p̃cipue ipsã scitatẽ p̃cipuã. debitour is meritis

Expanded text:
propagatura sublimem. generosius quippe elegit Aniciana posteritas tam inlustrem familiam beare propagatura sublimem. generosius quippe elegit Aniciana posteritas tam inlustrem familiam beare nuptias nesciendo quam multiplicare pariendo et in carne iam imitari uitam angelorum quam ex carne numerum adhuc augere mortalium. haec est uberior fecundiorque felicitas non uentre grauescere sed mente grandescere, non lactescere pectore sed corde candescere, non uisceribus terram sed caelum ignobiles nobilem, fragiliter excelsae excelsius humilem; uirgines, quae sibi optant Aniciorum claritatem, eligant sanctitatem. illud enim quanta libet cupiditate quando adsequentur? hoc autem, si plene cupierint! mox habebunt. protegat uos incolumes et feliciores dextera altissimi. dominae honore dignissimae et praestantissimae filiae. pignera sanctitatis uestrae, praecipue ipsam sanctitate praecipuam debito uestris meritis
Abbreviated transcription (Latin):
ñarũ honore dignissimis merito illustrib & p̃stantissimis filiab ꝓbac & iulune
citius. Uestrȩ nãq strpisscimoniũ uirginalẽ qm̃ quacũque in notuistis. ac phoc ubiq fima
celeberrima p̃dicit uelocissimũ uolatũ eꝰ fideliore atq cerciore litterarũ nuncio p̃uenistis.
&pͥus nos feristis exultare decognito tã excellentibono: quã dubitare deudito. Iuis uerbss
explicet. quis digno p̃conio ꝓsequatur qͣntũ incõparabilit̃ głosius atq fructuosuis habeat
exurosanguine feminas iurgines xp̃o. quã uiros consules nũndus: Nã uolumina tẽporũ si
agnũ atq p̃clirũ nominĩs dignitate signare. quanto ÷ maꝰ atq p̾clarius cordis &
intẽgritite transcendere: Magis itaq gaudeat puella nobilis genere. nobilior sc̃itate qđ sit
ꝑ diumũ consortiũ p̃cipuã incelis consecutura sublimitatẽ quã siee ꝑhumanũ conubiũ plen

Expanded text:
NARUM HONORE DIGNISSIMIS MERITO INLUSTRIBUS ET PRAESTANTISSIMIS FILIABUS PROBAE ET IULcitius. uestrae namque stirpis sanctimoniam uirginalem quoniam quacumque innotuistis ac per hoc ubique fama celeberrima praedicat, uelocissimum uolatum eius fideliore atque certiore litterarum nuntio praeuenistis et prius nos fecistis exultare de cognito tam excellentissimo bono quam dubitare de audito. quis uerbis explicet, quis digno praeconio prosequatur, quantum incomparabiliter gloriosius atque fructuosius habeat ex uestro sanguine feminas uirgines Christus quam uiros consules mundus? nam uolumina temporum si magnum atque praeclarum est nominis dignitate signare, quanto est maius atque praeclarius cordis et corporis integritate transcendere! magis itaque gaudeat puella nobilis genere, nobilior sanctitate, quod sit per diuinum consortium praecipuam in caelis consecutura sublimitatem, quam si esset per humanum conubium prolem
Abbreviated transcription (Latin):
discurrunt cõminantes atq anhelant̾es. cedes. rapinas. incendiaciuitates. Iuib rebus
cõpulsi sumꝰ tͥ pͥmitus con queri. ut consdderet grauitastua quã multiur̃m immouos om̃s
qͥuos patidicitis ꝑsecutionẽ subipsis quasi t̾ribilib imperatoꝵ catholicorũ legib inpossessionibus
ur̃is & alienis sedirisedeatis. & nos aur̃is tã inaudita malapiciamur. Uosdicitis patiꝑsecutionẽ.¬
cõpilando uastant᷑. Uos dicitis patipersecutionẽ: & nostri oculi abarmatis ur̃is calcȩ & aceto extin-¬

Expanded text:
discurrunt comminantes atque anhelantes caedes, rapinas, incendia, caecitates. quibus rebus discurrunt comminantes atque anhelantes caedes, rapinas, incendia, caecitates. quibus rebus compulsi sumus tibi primitus conqueri, ut consideret grauitas tua, quam multi uestrum, immo uos omnes, qui uos pati dicitis persecutionem, sub ipsis quasi terribilibus imperatorum catholicorum legibus in possessionibus uestris et alienis securi sedeatis et nos a uestris tam inaudita mala patiamur. uos dicitis pati persecutionecompilando uastantur; uos dicitis pati persecutionem et nostri oculi ab armatis uestris calce et aceto extin
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e. ad eandẽ condẽpnationẽ.xͫ librarũ auri quȩ in om̃s hereticos c̃stituta ÷ tenerenitur:
edhisoli inquorũ locis aliquas aũris uiolentias eccła catholica pateret᷑. Sed sic legati romã
uener̃. iã cicatrices ep̃i catholici bagaitani horrendȩ acrecentissimȩ inperatorẽ cõmouerant.
ut leges tales mitterent᷑ quales & misse s̃ : qͥb in africã uenientib cũ utiq nonad malum
conuenerant sic conuenirent᷑ a uob̾. & pocius conlatione ueritas appareret : nonsolũ autem
ñ fecistis: sed peiora mala nobur̃i nunc faciunt. Nontantũ nos fustib quassant. ferraq c̃cidunt:
uerũ & iã inoculos extinguendos calcẽ mixto iceto. incredibili ex cogitacione sceleris mitunt
Domosnr̃as insuꝑ cõpilantes. irmasibiingentia &tͣ ribilia fabricar᷑. Quib armatiꝑ diuersa

Expanded text:
uestrae ad eandem condemnationem X librarum auri, quae in omnes haereticos constituta est, tenerentur uestrae ad eandem condemnationem X librarum auri, quae in omnes haereticos constituta est, tenerentur sed hi soli, in quorum locis aliquas a uestris uiolentias ecclesia catholica pateretur. sed sic cum legati Romam uenerunt, iam cicatrices episcopi catholici Bagaitani horrendae ac recentissimae imperatorem commouerant, ut leges tales mitterentur, quales et missae sunt. quibus in Africam uenientibus cum utique non ad malumt, quo modo uos ipsi conuenerant, sic conuenirentur a uobis et potius conlatione ueritas appareret? Non solum autem non fecistis, sed peiora mala nobis uestri nunc faciunt. non tantum nos fustibus quassant ferroque concidunt, uerum etiam in oculos extinguendos calcem mixto aceto incredibili excogitatione sceleris mittuut. domus nostras insuper compilantes arma sibi ingentia et terribilia fabricarunt, quibus armati per diuersa
Abbreviated transcription (Latin):
& impsa conuentione quid ꝓculianus pͥmo responderit. qd conciliũ facturi essetis.
llic uisuri quid respondere deberetis. Deinde quid postea cũ ꝓpt̾ suã ꝓmis
uitatẽ tuã. Deinde cũ ur̃orũ cdericorũ & circũ cellionũ notissima om̃ib non cessaret
immanitas. dicta ÷ causa cũ crispino uidicatus hereticꝰ. nec penadecẽ librarũ auriquȩ-
inhereticos ab imperatorib fuerat constituta. ꝑ mansuetudinẽ catholicã feriri ꝑmissus : :
& tam̃ ad imperatores appellandũ putauit. Cuius appellatione quod ita responsus est :
nonne ur̃orũ p̃cedens in ꝓbitas. & eadẽ ipsius appellatio extorsit ut fieret. Nectam̃ &iã post
ipsũ rescriptũ int̾cedentib apud inperatorẽ nr̃is ep̃is: eadẽ auri c̃dẽpnatione multatus. ẽ.
xconsilio autẽ nri ep̃i legatos ad comitatũ miser̃. qͥ impetrarent ut non om̃s ep̃i & clericipartis

Expanded text:
et in ipsa conuentione quid Proculianus primo responderit, quod concilium facturi essetis et et in ipsa conuentione quid Proculianus primo responderit, quod concilium facturi essetis et illic uisuri, quid respondere deberetis, deinde quid postea, cum propter suam pnitatem tuam. deinde cum uestrorum clericorum et Circumcellionum notissima omnibus non cessaret immanitas, dicta causa est cum Crispino iudicatus haereticus nec poena decem librarum auri, quae in haereticos ab imperatoribus fuerat constituta, per mansuetudinem catholicam feriri permissus est et tamen ad imperatores appellandum putauit. cuius appellationi quod ita responsum est, nonne uestrorum praecedens inprobitas et eadem ipsius appellatio extorsit, ut fieret? nec tamen etiam post ipsum rescriptum intercedentibus apud imperatorem nostris episcopis eadem auri condemnatione multatus est. ex consilio autem nostri episcopi legatos ad comitatum miserunt, qui impetrarent, ut non omnes episcopi et clerici partis
Abbreviated transcription (Latin):
coegissent. Nã pͥus quã recentiores leges iste deqͥb mͦ quȩrimini uenissent. in africã: insidias
& plagas grauissimas inflixerunt. & intuler̃ eorũ edificiis incendia. Prb̃m & iã quendam
quia ꝓpͥa& libera uoluntate unitatẽ nr̃e cõmunionis elegit. dedomosua raptũ & parbitrio
nit cessũ. ingurgite &iã cenoso uolutatũ. buda uestitũ. cũ qͥbisdã dole
qͥb dã ridendũ inpompa sui facinoris ostentassent: abductũ inde qͦ uoluer̃. uix post dies
nulasset. & iterũ c̃tinuo c̃uentus ẽẽt nihil se dicturũ ãplius gestis express
÷ ep̃s nr̃. Sed facto concilio. placuit ut pacificoe conueniremini. quod sifierit
haberetis in uos col lationẽ: & errore sublato. fr̃na caritas pacis uͥnculo letaretur.

Expanded text:
coegissent. nam prius quam recentiores leges istae, de quibus modo querimini, uenissent in Africam, insidias icoegissent. nam prius quam recentiores leges istae, de quibus modo querimini, uenissent in Africam, insidias iet plagas grauissimas inflixerunt et intulerunt eorum aedificiis incendia. presbyterum etiam quendam, quia propria et libera uoluntate unitatem nostrae communionis elegit, de domo sua raptum et pro arbitrio immaniter caesum, in gurgite etiam caenoso uolutatum, buda uestitum cum quibusdam dolendum, quibusdam ridendum in pompa sui facinoris ostentassent, abductum inde, quo uoluerunt, uix post dies dissimulassent et iterum continuo conuentus esset, nihil se dicturum amplius gestis expressiibus questus est episcopus noster. sed facto concilio placuit, ut pacifice conueniremini, quo, si fieri posset, haberetis inter uos conlationem et errore sublato fraterna caritas pacis in uinculo laetaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
stantini iudiciũ c̾traurãm partẽ uiuit. qđ maiores ur̃i eleger̃. qđ assiduis int̾pellationibus
ex torser̃. qđ episcopali iudiciop̃tuler̃. sidisplicent imperi alia iudicia qͥ pͥmitꝰ imperatores
adea uob̾ excitanda coeger̃: Sic enĩ mͦ c̃tra catholicã clamantis his qͥc̃trauos ab inperatorib
decernuntur. quẽ ad mod̾ũ siuellent aduersus danihelẽ clamare. quiliberito illo eisdẽ leonibus
consum̃di missisunt : aqͥb eũ ipsi pͥmitus c̃sumi uoluer̃. Scriptũ ÷ enĩ. Nihil int̃ ẽ. int̃minas
regis. & irã leonis. Danihelẽ calũ niosi immici in lacũleonũ mitti coeger̃. uicit in nocentia
Denob̾ gͦ quid queramini nonhabes. & tam̃ eccłe catholicȩ mansuetudo & iã ab his imperatorũ
furiosasq uiolentias qͥetẽ nrãm ꝑturbantes atq uastantes: hec inuos recoli & remoueN

Expanded text:
stantini iudicium contra uestram partem uiuit, quod maiores uestri elegerunt, quod assiduis interpellationibus stantini iudicium contra uestram partem uiuit, quod maiores uestri elegerunt, quod assiduis interpellationibus extorserunt, quod episcopali iudicio praetulerunt? si displicent imperialia iudicia, qui primitus imperatores ad ea uobis excitanda coegerunt? sic enim modo contra catholicam clamatis in his, quae contra uos ab imperatoribus decernuntur, quem ad modum si uellent aduersus Danihelem clamare, qui liberato illo eisdem leonibus consumendi missi sunt, a quibus eum ipsi primitus consumi uoluerunt; scriptum est enim: Nihil interest inter minas regis et iram leonis. Danihelem calumniosi inimici in lacum leonum mitti coegerunt; uicit innocentia De nobis ergo quid queramini, non habes et tamen ecclesiae mansuetudo etiam ab his imperatorum furiosasque uiolentias quietem nostram perturbantes atque uastantes haec in uos recoli et moueri
Abbreviated transcription (Latin):
audientib & corã assistentib: apparere & intimari possit frustra eos cecilia no ep̃o inuidiã cõparare.
atq aduersus eũ uiolent᷑ insurgere uoluisse. Itaenĩ fiet ut emissis sicuti oportet eiꝰ modi conten¬
tionib popłs sine dissensione aliqua religioniꝓpͥe cũ debita uenenatione deseriuat. Hȩc cũ¬
uideas itase habere. qͥd ÷ qđ nob̾ demnperitorũ uissionib quȩ c̃trauos constituunt᷑ inuidiã
concitatis cũ hoc totũ uos pocius antrafeceritis : sinihil debent in hiscausis imperatores
iubere. siadimperatores xp̃ianos hȩccura ꝑtinere ñdebet. quis urgebat maiores ur̃os causã
dixeratis iterũ apud imperatore accussare. q̃ innocente ꝓnuntiato. ordinatoriei felici alia
apud eundẽ imperatorẽ calũpnias machinari : E tnumc quid aliud quã ipsius muioriscoꝵ¬

Expanded text:
audientibus et coram adsistentibus apparere et intimari possit frustra eos Caeciliano episcopo inuidiam conparare audientibus et coram adsistentibus apparere et intimari possit frustra eos Caeciliano episcopo inuidiam conparare atque aduersus eum uiolenter insurgere uoluisse. ita enim fiet, ut omissis, sicuti oportet, eiusmodi contentionibus popvideas ita se habere, quid est quod nobis de imperatorum jussionibus, quae contra vos constituuntur, invidiam concitatis, cum hoc totum vos potius antea feceritis? Si nihil debent in his causis imperatores jubere, si ad imperatores christianos haec cura pertinere non debet, quis urgebat majores vestros causadixeratis, iterum apud Imperatorem accusare, quo innocente pronuntiato, ordinatori ejus Felici alias apud eumdem imperatorem calumnias machinari? Et nunc quid aliud quam ipsius majoris Con
Abbreviated transcription (Latin):
& cecilunũ centuirionẽ magistratuũ aptungitanorũ. & satur ninũ ex curatore & calybium
iuniorẽ eiudẽ ciuitatis curatorẽ. atq solũ seruu publicũ supͣscripte ciuitatis p̾sentes ẽt̾
fecisset. audientiã p̃buit cõpetentẽ: adeo ut ceciliano fuisset obiectũ qđ afelice eidẽ episcopit
uideret᷑ ẽẽ delatus. cui diuinarũ scripturarũ ꝓdicio ateie exustio uideret᷑ obiecta: iN¬
nocentẽ eleed felicẽ fuisse constiterit. Deniq cũ maximꝰ ingentiũ decurionĩ ⁊iquentiũ ciui¬
tatis epłam ceciliani ex duũ uiris falsase c̃tenderet: eũdẽ ip̃sũ ingentiũ suspensũ actis quȩ
nt ꝑuidimꝰ. & ideo minime tortũ: qđ se decurionẽ ⁊iquensiũ ciuitatis ẽẽ asseuera
Un de uolumꝰ ut en̾ndẽ ipsũ ingentiũ sub idonea ꝓsecutione ad comitatũ meũ constantiN
augusti mittas: ut illis qͥmp̃sentiarũ agunt. atq diurnis dieb int̾pellare noNdesinunt

Expanded text:
 et Caecilianum magistratum Aptungitanorum et Saturninum excuratorem et Calibium iuniorem, eiusdem ciuitatis curatorem, atque Solum seruum publicum supra scriptae ciuitatis praesentes esse fuideretur esse delatus, cui diuinaJ.:um scripturarum proditio atque exustio uideretur obiecta, innocentem de eo Felicem fuisse constiterit. denique cum Maximus Ingentium decurionem Ziquensium ciuitatis epistulam Caeciliani ex duumuiris falsasse contenderet, et eundem ipsum Ingentium suspensum actis quae suberant peruidimus et ideo minime tortum, quod se decurionem Ziquensium ciuitatis esse adseuerauerit. unde uolumus eundem ipsum Ingentium sub idonea prosecutione ad comitatum meum Constantini Augusti mittas, ut illis, qui in praesentiarum agunt atque diurnis diebus interpellare non desinunt,
Abbreviated transcription (Latin):
scis mafecistis debasilicis pelli nonuultis ñ ꝑiudices sicut scis maticis ur̃is uosfẽcistis. sedꝑipsc
reges t̃̾re. qͥc̃pleta ꝓphetia xp̃m ad orant. ipud qͦs cecilianũ accusantes: uictirecessistis.
Siũtẽ nec audire nec docere nos uultis: uenite aut mittite nobcũ in regionẽ hẏpponensiũ
quideant armatũ exercitũ ur̃m. quã uis nullus miles numero armorũ suorũ calc
ad didit ad oculos barbarorũ. Sineq hoc uultis: saltẽ scribite adillos ut iã ista ñ faciant. ut ũse
icedib nr̃is. arapinis. ab excecatione cõpescant. Nolumꝰ dicere damnate illos. uosenim uideritis
tiustis õstendere triditores. Ex his om̃ib eligite qđ uolueritis. Si autẽ querelas nr̃as c̃tẽpseritis:
nos minime penitebit ordine pacifico agere ũoluisse. Aderit dñs eccłȩsuȩ: ut uos pocius hu¬

Expanded text:
schisma fecistis, de basilicis pelli non uultis non per iudices, sicut schismaticis uestris uos fecistis, sed per ipsos schisma fecistis, de basilicis pelli non uultis non per iudices, sicut schismaticis uestris uos fecistis, sed per ipsos reges terrae, qui completa prophetia Christum adorant, apud quos Caecilianum accusantes uicti recessistis. Si autem nec audire nec docere nos uultis, uenite aut mittite nobiscum in regionem Hipponiensium, qui uideant armatum exercitum uestrum, quamuis nullus miles numero armorum suorum calcem et acetum addidit ad oculos barbarorum. si neque hoc uultis, saltem scribite ad illos, ut iam ista non faciant, ut iam se a caedibus nostris, a rapinis, ab excaecatione compescant. nolumus dicere: \'Damnate illos\'; uos enim uideritis,s numquam potuistis ostendere traditores. ex his omnibus eligite, quod uolueritis. si autem querelas nostras contempseritis, nos minime paenitebit ordine pacifico agere uoluisse. aderit dominus ecclesiae suae, ut uos potius hu
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥb talia patimur nosaudite. Ostendite nobueritatẽ ꝓqua uos patidicitis ꝑsecutionẽ: cũpaciam̃
nos ur̃orũ tantã crudelitatẽ. Sienĩ nos ẽe inerrore coniuicerdtis: forte conceditis no ut non
rebaptizemur a uob. iustum existimantes ut nob̾ hoc prȩstetis qͥbaptitati sumꝰ ab eis qͦs nullo uidicio
dam nãstis qđ prestitistis. qͦsfelicianus mustitanus & p̃textatus assurritanꝰ ꝑtã longũ tẽpus bip¬
trauerant. qͣndo eos ꝑudicũ iussa debasilicis pellere conabinini quia maximiano cõmunicabant.
cũqͦ a ñob in concilio bagaitano exprȩsse nominatimq damnatisunt: quȩ om̃ia gestis iudicialib
& municipalib demonstramꝰ. ubi & ipsũ c̃ciliũ ur̃m allegãstis. dũuultis uidicib ostendeNe
qđ scis maticos ur̃os debasilicis pelleretis. & tam̃ qͥ abipsõsemine abrahe in qͦom̃s g̃s benedicentur

Expanded text:
a quibus talia patimur, nos audite. ostendite nobis ueritatem, pro qua uos pati dicitis persecutionem, cum patiamur a quibus talia patimur, nos audite. ostendite nobis ueritatem, pro qua uos pati dicitis persecutionem, cum patiamur nos uestrorum tantam crudelitatem. si enim nos esse in errore conuiceritis, forte concedetis nobis, ut non rebaptizemur a uobis, iustum existimantes, ut nobis hoc praestetis, qui baptizati sumus ab eis, quos nullo iudicio damnastis, quod praestitistis eitizauerant, quando eos per iudicum iussa de basilicis pellere conabamini, quia Maximiano communicabant, cum quo a uobis in concilio Bagaitano expresse nominatimque damnati sunt. quae omnia gestis iudicialibus et municipalibus demonstramus, ubi et ipsum concilium uestrum allegastis, dum uultis iudicibus ostendere, quod schismaticos uestros de basilicis pelleretis. et tamen, qui ab ipso semine Abrahae, in quo omnes gentes benedicuntur,