comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicantis. si quando aduindictam uen¬
turus ẽ. ut debellit aduensarios suos
in habitu uictoris ⁊triumphantis osten
michi manducare: & cecera. Sententia enĩ
dius dei ẽ. uerbum ⁊ sentencia illius.
de quo loquitur amos ꝓpħa: gladio
id ÷ sentencia dei ꝑibt̃ om̃s peccatores:
Quia quicquid ÷ quod punit. quicquid
afflig̃. quicquid ꝑcutit. quicquid cruciat.
gladius potest appellani. Ingladio
quippe suo : diuidicabitur ad om̃s homi¬
nes. ꝙ dũ dederit singł quod mereni
om̃s cognoscent illum iustum iudicẽ
ẽẽ. ilaudeibunt iudicium eius: E multi¬
plicabunt᷑ interfecti ad nõ. Iudei. he¬
retici. pagani. ⁊ reprobi uniu̾si. dãp¬
nati: plures inuenientur Interfeccionẽ
enim hic: Nichil appellat aliud. n
dampnationẽ ⁊ ꝑdicionem reꝓborũ
Quiscĩficabantur & mundos seputabãt
mortis post unam intrinsecus: Iudei
interceteros errores quos adimplebãt
habebant insuis ortis fontes & bap¬

Expanded text:
judicantis: sic quando ad vindictam venjudicantis: sic quando ad vindictam venturus est ut debellet adversarios suos, in habitu victoris et triumphantis ostendmihi manducare, et caetera. Sententia enim dius Dei est verbum et sententia illius, de quo loquitur Amos propheta. Gladio, id est sententia Dei peribunt omnes peccatores . Quidquid ergo punit, quidquid affligit, quidquid percutit, quidquid cruciat, gladius potest appellari. In gladio quippe suo dijudicabitur ad omnes homines: quia dum dederit singulis quod merentur, omnes cognoscent illum justum judicem esse, et laudabunt judicium ejus. « Et multiplicabuntur interfecti a Domino. » Judaei, haeretici, pagani, et reprobi universi damnati, plures invenientur. Interfectio enim hic nihil appellat aliud nisi damnationem, et perditionem reproborum. « Qui sanctificabantur et mundos se putabant in hortis post januam intrinsecus. » Judaei, inter caeteros errores quos adimplebant, habebant in suis hortis fontes et bap
Abbreviated transcription (Latin):
Uel manum diĩ possumus intelligere
oꝑationem ⁊ potentiã illius. uixta qđ¬
uixta qđ ꝑmorsen dr̃ ad pharaonem
indie iudicni suꝑ seruos suos quib
dicet: uenite benidicti patris mei. Qni
digiabitur inimicis suis. de monibus
et repł quibus dicet ite maledicti in
ignem eternum Quia ecce dñs inigne
ueniet. ⁊ quasi tͥbo qͣdriga eius redđe¬
in indignatione furorem suum: Eincre¬
pationem suam inflammna ignis Addiẽ¬
iudicii ꝑtinent ista. De hoc ignẽ dic̃
psalmista Ignis ante ipsum p̃cedet
Iste ignis trasitoriꝰ illut̃ erit electis qui¬
illum habuerint fenum istipulam
quia purgabuntur ibi itransibunt
adregnum uite. eteinus erit repb̃
quos in uold̾e iducet ad supplicia cc̃na
& quasi t̾bo siue tempestas currus
cuis: Percurrum illius debenius in¬
telligere angłics potestites que dm̃m
comitabant᷑ adiudicium: Nonquo ds̃ cur¬
ru potent᷑. ista narrantur: s. gomodo in
solio sede dr̃ quando assumit habitũ

Expanded text:
el manum Domini possumus intelligere operationem et potentiam illius, juxta quod per Moysen dicitur ad Pharaonem:in die judicii super servos suos, quibus dicet « : Venite, benedicti Patris mei . » Et indignabitur inimicis suis daemonibus et reprobis, quibus dicet: Ite, maledicti, in ignem aeternum. « Quia ecce Dominus in igne veniet, et quasi turbo qin indignatione furorem suum et increpationem suam in flammjudicii pertinent ista. De hoc igne dicit Psalmista: « Ignis ante ipsum praecedet . » Iste ignis transitorius erit electis, qui habuerint fenum et stipulam: quia purgabuntur ibi et transibunt ad regnum vitae; aeternus erit reprobis, quos involvet, et ducet ad supplicia aeterna. Et quasi turbo sive tempestas currus ejus. Per currum illius debemus intelligere angelicas potestates, quae Dominum comitabuntur ad judicium. Non quod Deus curru portetur ista narrantur, sed quomodo in solio sedere dicitur, quando assumit habitum
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ mille annorũ. ⁊ adxp̃i sui ad uen¬
tum: ⁊ dicẽt quia tanta pax ⁊securitas
erit eis Ut loco angustissimo lupi iag¬
nII. leones boues. serpentes ⁊ homi¬
ues. simul. comedant : ⁊ parit̾ cõmorent᷑
amissa homit son ueridaten aahifi iñnexiis. qͥ
intemplo. E m monce scõ. habitauernt.
ista omĩa falso erroro ex cogitata sunu
&nenos ipso iu̾daico erroredecepa.
carnalit ea incelligtremꝰ adimplenda: que¬
sub seq̃ns sermo manistat dicens hoc dic¬

Expanded text:
tempus mille annorum et ad Christi sui adventempus mille annorum et ad Christi sui adventum, et dicunt quia tanta pax et securitas erit eis, ut angustissime lupi et agni, leones et boves, serpentes et homines, simul comedant et pariter commorentur amissa omni severitate: et his innoxii sint qui in templo vel in monte sista omnia falso errore excogitata sunt. Et ne nos ipso judaico errore decepti, carnaliter ea intelligeremus adimplenda, subsequens sermo manifestat, dicens. C
Abbreviated transcription (Latin):
historie: donec multo labore atq in¬
dustria mereat᷑ ad fumeritum ꝑuenire
.i. ad prosunditatẽ mistioꝵ: Deistis talibus
suerunt. augustinus iciprianus. pbiloso¬
phiq gentium qui relinquentus huma¬
nam p̾hilosophiã queteloquentie ur¬
banitate polita eratis semiptuteio saere
se contulerunt: q̃rnmedio  eristicolorẽ
digesta. retinens intrinsctusi in effabiliã
mistia: S cũ isti tales transierunt adso¬
cictatẽ eccłic. serpenti siut diabolos.
relicti incibum leues. ⁊ instabules homi¬
nes qui designant᷑ ꝑpuluerẽ: co qđ sic̃
puluis facile rapitur aũto. ita illi
adueniente cemptatione facile labunt
et leo .i. quilib& raptor iseuus trrannus.
ad fidẽ no̾ nocebunt agnis ⁊ bobus. h:
mansuetis et humilibꝰ Uł. non nõcebunt
alterutrũ. neq occident alios inp̃senti
eccłia. ł incelesti hierł: hec om̃ial iudri
carnalit̃ intelligłt̃. referentes ea ad

Expanded text:
historiae, donec multo labore atque inhistoriae, donec multo labore atque industria mereatur ad frumentum pervenire, id est ad profunditatem mysteriorum. De istis talibus fuerunt Augustinus et Cyprianus, philosophique gentium, qui relinquentes humanam philosophiam quae eloquentiae urbanitate polita erat, Scripturae sacrae se contulerunt, quae mediocri stylo est digesta, retinens intrinsecus ineffabilia mysteria. Sed cum isti tales transierunt ad societatem Ecclesiae, serpenti sive diabolo sunt relicti in cibum leves et instabiles homines, qui designantur per pulverem, eo quod sicut pulvis facile rapitur a vento, ita illi, adveniente tentatione, facile labuntur et leo, id est quilibet raptor et saevus tyrannus, ad fidem, non nocebunt agnis et bobus, id est mansuetis et humilibus. Vel non nocebunt alterutrum, neque occident alios in praesenti Ecclesia vel in coelesti Hierusalem. Haec omnia Judaei carnaliter intelligunt, referentes ea ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutor iananias mansuetꝰ discipłs. simul
conũsatisunt. quorũ cibꝰ suit doctrina eũ¬
głica. ⁊ sides credentium: Iste est lupus
dequo patriarcha iacob dix̃. beniamin
lupꝰ rapax mane comedet p̃dã: i uesꝑe
intelligere quẽ libet ꝑseq̾utorẽ seu rap¬
torẽ quipqͣ uenit ad sidẽ in eccłia mo¬
ratus : cum quolibet in nocente: leo etiã
⁊bos indnuĩ aduentu comeder̃ paleas .i.
rex quliba ⁊pͥnceps huius scłi cũ
p̃dicatore quolib et qui designa tur ꝑ¬
bouẽ exarat ⁊ corda iuditorum simul
in eccłia pascunt paleas: hoc ÷ simpli¬
cem doctrinam par̾ter cum ꝓsundita¬
te diuinorũ loquiorum. Si autem dyxe¬
rimꝰ leo aut bos comedet paleas: sens
hui cemo di erit. leo sic̃ bos comedta
paleas. quando uir disertissimus. & qͦn¬
dã ad scłm potens. scripturarum di¬
uinarum se tradit rusticitati. ut
Nequaquã scłari ⁊philosophie pascat᷑
cloq̃ntia q̃ instar mellis stillat. delabus
meretricis s uilitate i paleas: Sequit᷑

Expanded text:
secutor et Ananias mansuetus discipulus simul conversati sunt, quorum cibus fuit doctrina evangelica et fides credentium . Iste est lupus de quo patriarcha Jacob dixit: « Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, et vespere intelligere quemlibet saevum raptorem, qui, postquam venit ad fidem, in Ecclesia moratus est cum quolibet innocente. Leo etiam et bos in Domini adventu comederunt paleas, id est rex quilibet et princeps hujus saeculi cum praedicatore quolibet, qui designatur od exaret corda auditorum, scilicet in Ecclesia pascuntur paleis, id est simplicem doctrinam pariter cum profunditate divinorum eloquiorum. Si autem dixerimus leo ut bos comedet paleas, sensus hujuscemodi erit: Leo sicut bos comedet paleas, quando vir disertissimus et quondam ad saeculum potens, Scripturarum divinarum se tradet rusticitati, ut nequaquam saeculari et philosophiae pascatur eloquentia, quae instar mellis stillat de labiis meretricis, sed vilitatem et paleas sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
antequã clament ego exaudiam uolun¬
tatem illorũ. nõ uoce respondendo: s sig¬
norũ atq miraculorũ magnitudine sub¬
sequendo. Et adhuc iłł. loquentibus ego
audiam. Nacũ dicerent apłi alicui egroto
aut mortuo in nomine iħu surge: sta¬
tim sine mora sanus incoluinisq surgebat
Neq enĩ potuissent om̃s gs itã breui spa¬
cio temp̃rũ inxp̃m credere: nisi miracłis
signorĩ fides eorũ quodã m̃ ẽet. exoita.
Loq̃ntib enĩ ⁊ clamantib apłis apłicisq¬

Expanded text:
clament, exaudiam » voluntatem illorum, non voce respondendo, sed signorum atque miraculorum magnitudine subsequendo; et « adhuc illis loquentibus, ego audiam. » Nam cum dicerent apostoli alicui aegroto aut mortuo « in nomine Jesu surge , » statim sine mora sanus incolumisque surgebat. Neque enim potuissent omnes gentes in tam brevi spatio temporum in Christum credere, nisi miraculis signorum fides eorum quondam esset exorta. Loquentibus enim et clamantibus apos
Abbreviated transcription (Latin):
Inerłm destruendam aromanis. sicut
dñs p̃dixerat ⁊popłm subuertendũ:
condolebant & tristaibant᷑.s tota consolatio
illoꝵ in hoc suit. quia uidebant gentes
paratas ẽẽ. ad credendum. ex quibus edi¬
mulgeant. deb emꝰ intelligẽ fidem simplicem
credentium ⁊bona oꝑa illorum inquibus
delectatisut apłi Perduo aũ ub era duo
testamenta intelliguntur ex quibus traitꝰ
lac he. simplex ⁊dulcis doctrina sp̃s sci
que conuenire possit siplicibus Gaudete
inquid cum ca ut sacienuni fide ⁊bons
illorum oꝑibus: E repleamim abuberibꝰ
consolationis eiꝰ id÷ duorum testam̃toꝵ
Aplenitudine sp̃s scĩ repleamini incis
Ut mulgeatis & delicus affluatis: hoc ẽ.
utassumatis corum simplicem sidẽ
Set ꝑfecione corum habundetis. & hoc
ab omni moda gła cius. id÷ ascientia dui¬
nitatis ⁊ humanitatis xp̃i Scã enim
eccłia licet unasit: tameri ht̃ inse que

Expanded text:
Hierusalem destruendam a Romanis sicut Hierusalem destruendam a Romanis sicut Dominus praedixerat, et populum subvertendum, condolebant et tristabantur. Sed tota consolatio illorum in hoc fuit, quia videbant gentes paratas esse ad credendum, ex quibus aediapostoli, et mulgeant, debemus intelligere fidem simplicem credentium et bona opera illorum, in quibus delectati sunt apostoli. Per duo autem ubera duo Testamenta intelliguntur, ex quibus trahitur lac, hoc est simplex et dulcis doctrina Spiritus sancti, quae convenire possit simplicibus. Gaudete inquit cum ea ut satiemini fide et bonis illorum operibus; et repleamini ab uberibus consolationis ejus, id est duum Testamentorum; et plenitudine Spiritus sancti repleamini in eis, ut mulgeatis et deliciis affluatis, hoc est ut assumatis eorum simplicem fidem, et perfectione eorum abundetis. Et hoc ab omnimoda gloria ejus, id est a scientia divinitatis et humanitatis Christi. Sancta enim Ecclesia, licet una sit, tamen habet in se qui
Abbreviated transcription (Latin):
idies sp̃italit̾ creatisunt simul tunitatri sidei.
Apłi eni gnãndo fidem incordibus auditoꝵ
matres fuerunc. Numquid ego quialios parere
dñs dic̃ Ds̃ pattr quiabos parere fac̃ car¬
nalic̃: Nonẽ absq filio quẽ ante omia sda
genuit. uerbũ suum coequalem sibi: Habit
⁊iam multos filios quos ipse peꝑit grã sua
Hoc adsioꝵ dic̃ id÷ primitiuam eccłiam
E est sensus. Ego qui om̃s homines crtaui
exnichilo. faciam michi ax om̃ibus gentib
unam parit̃ imne credentem eccłiam
Letamini cum iherłm ⁊ exultate in ea. õs
quidiligitis eam: Gaudece cum ea gaudio
uniuersi quilugebatis suꝑ cam ut suꝑꝑatiꝰ
irepleamini abuberib consolationis eius.
ut mulgeatis ⁊ delicus affluatis ab om̃i¬
moda gła eius. Angłi sic̃ denrõ ꝓfectu
modo gaudent: ita tristabant᷑ olim denrõ
defectu iseruitite. quaseruichamus diabolo
Apłi. Xiam uidentes popłm iudeorum in
insidelitate manere. ip̃uidentes ciuitatem

Expanded text:
dies, spiritualiter creati sunt simul in unitate fidei. Apostoli enim, generando fidem in cordibus auditorum, matres fuerunt. « Nunquid ego qui alios parere re facit carnaliter, non est absque Filio: quia ante omnia saecula genuit Verbum suum coaequale sibi. Habet etiam multos filios quos ipse peperit gratia sua, Hoc ad Sion dicit, id est, primitivam Ecclesiam. Et est sensus: Ego qui omnes homines creavi ex nihilo, faciam mihi ex omnibus gentibus unam pariter in me credentem Ecclesiam. « Laetamini cum Hierusalem, et exsultate in ea, omnes qui diligitis eam, gaudete cum ea gaudio universi, qui lugebatis super eam, ut sugatis, et repleamini ab uberibus consolationis ejus, ut mulgeatis et deliciis affluatis ab omnimoda gloria ejus. » Angeli sicut de nostro profectu modo gaudent, ita tristabantur olim de nostro defectu » et servitute qua serviebamus diabolo. Apostoli etiam videntes populum Judaeorum in infidelitate manere, et praevidentes civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
si t. Sꝑitał aũ dolore iusu carec. Quis audiũ
umquã tale. ⁊ quis uidit huic simile:. Subr ut
ce̾t quis natus antiquã parturirec mulier.
aut inca brtui tempore. tot milia hominũ
quis uidit sp̃italit̾ generatos: Nuquid purtur᷑
terra indie una. id ÷ nunquid gernuialnc i.¬
gnabit omĩa semina indie una: Aut parictur
gẽs simuls quia parat ⁊ peperit sion. filios suo

Expanded text:
t, spirituales autem dolore et usu carent. « Quis audivit unquam tale? et quis vidit huic simile? » Subauditur ut esset quis natus antequam parturiret mulier: aut in tam brevi tempore tot millia hominum quis vidit spiritualiter generatos? « Nunquid parturiet terra in die una, » id est nunquid generabit omnia semina die una. « Aut parturietur gens simul, quia parturivit et peperit Sion filios suo
Abbreviated transcription (Latin):
que suꝑiꝰ cõmemorauit ꝓpħa sig¬
nisicatesunt om̃s g̃s. ⁊omia loca
adqͦ rumor p̾dicationis apłice de¬
cucurrit: ita ꝑhec animalia signi¬
ficantur diuersitatis gentium ⁊
hominũ adfidem uenientium Ineqͥs
deportati uener̃ ad eccłiam qͥcitissi¬
me crediđunt Inqͥdrigis uener̃ qͥ
indoctrina philosophie ⁊ honestate
morũ fulgebant inter alios uc
augustinꝰ: ⁊ ꝑillam sapientiam mun¬
danã ꝑuenerut̃ addoctinam urã.
quatuor uirtutibus pͥncipalibus
adeclestia mente. subleuati. In lec ticis. qui
mauxilio aliorum portati & adiitti uener̃
lecticia autẽ ÷ lectus desuꝑ tectꝰ idẽ:
& pheretrum. Mulos aũ inscript̾is sa¬
cris duplicit̾ accipimus. hoc ẽ. auc in
bonam aut in malam parcem. In ma¬
lam partem quia ꝓnisunt ad coitũ

Expanded text:
us commemoravit Propheta, significatae sunt omnes gentes, et omnia loca ad quae rumor praedicationis apostolicae decucurrit: ita per haec animalia significantur diversitates gentium et hominum ad fidem venientium. In equis deportati venerunt ad Ecclesiam, qui citissime crediderunt. In quadrigis venerunt, qui in doctrina philosophica et honestate morum fulgebant. inter alios, ut Augustinus; et per illam sapientiam mundanam pervenerunt ad doctrinam veram, quatuor virtutibus principalibus, ad coelestia mente sublevati. In lecticis, qui auxilio aliorum portati et adjuti venerunt. Lectica autem est lectus desuper tectus, idem est et feretrum. Mulos autem in scriptis sacris dupliciter accipimus, hoc est aut in bonam, aut in malam partem. In malam partem, quia proni sunt ad scortum,
Abbreviated transcription (Latin):
longobardi: Simul consumentuꝵ dic̃
dnĩs. Ego aut̃ oꝑa corum et cogita¬
cions corum uenio ut congregem
et lignis ut congregem omia oꝑa
corum i cogitaitiones corum. Ereddã
cis qualia merentur. Iuod om̃s
gs adiudicium uenturesint dñs
manifestat cum dicit Cum sederit
filius hominis insede maiestatis sue
et ceperit iudicare. tẽ congregabunt᷑
ante cum oñs gentes. Om̃s enĩ
gentes & lingue. cum cogitacionibꝰ
suis parit̾ adducentur in mediũ
& diuidicabuntur. Idipsum aũ
intelligitur ꝑlinguas quod &
meam: in libris ꝓpħicis subito mu¬
tantur tempora: sỹ et ꝑsone. Unde
inp̃senti loco ca que p̾missasunt ad
diem iudicii ꝑtinent. Ista uero que
nͦi subseqͤuntur ad primum dñi ad¬
uentum ꝑtinent : ⁊ ad gentium fidẽ
Uenient inquid exom̃ibus gentib
fideles in eccłiam. ⁊ uidebunt hoc ẽ.
intelligent mente głam diuiuita¬
tis icae. igłam humanitatis quo¬
modo homo cumsi exaltatus sum
suꝑ om̃s ordines angłorum. quia

Expanded text:
nt. « Simul consumuntur, dicit Dominus. Ego autem opera eorum et cogitationes eorum venio ut congregem,et linguis, ut congregem omnia opera eorum et cogitationes eorum, et reddam eis qualia merentur. Quod omnes gentes ad judicium venturae sint, Dominus manifestat dicens: « Cum sederit Filius hominis  congregabuntur ante eum omnes gentes . » Omnes enim gentes et linguae cum cogitationibus suis pariter adducentur in medium, et dijudicabuntur. Id ipsum autem intelligitur per linguas quod etmeam. » In libris propheticis subito mutantur tempora, sicut et personae. Unde in praesenti loco ea quae praemissa sunt, ad diem judicii pertinent: ista vero quae modo subsequuntur, ad primum Domini adventum pertinent, et ad gentium fidem. Venient inquit, ex omnibus gentibus fideles in Ecclesiam, et videbunt, hoc est intelligent mente gloriam divinitatis meae, et gloriam humanitatis: quomodo homo cum sim, exaltatus sum super omnes ordines angelorum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
none. adnuntiatum de eo uideht̃
C adnuntiabunt głam meã gentibꝰ
sub illi quisaluati fuerĩt ex iudeis:
donũ dño in equis ⁊in quadrigis et
in lecticis ⁊ ĩmuł. & in carrucis. adm̃o¬

Expanded text:
non est annuntiatum de eo, videbunt. Et annuntiabunt gloriam meam gentibus subauditur, illi qui salvati fuerint ex Judaeis. donum Domino, in equis et quadrigis, et in lecticis et in mulis et in carrucis ad mo
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝓpt̾. dic̃i ds̃ om̃ps sadillos quitalia eo¬
gtibant:. Que est ista domus cã magna
tã spaciosa qͥ ecdificabitis miclu: ut abi in
uno  loco cõdudar: non ne hec omĩa
manus. mea fecit. ⁊ certe omia quefactas.
ame factasunt: S ut ostendet ubi essa
locus eius. subuẽẽ inquiens: adquẽ ai
respiciam nisi ad paupem & contritum spũ
⁊ trem̃tem sermones. meos: Gece locus
sermones. appellac humilem quelib&:
qui contricum habet spiñ condolendo
primoꝵ infirmitati. isua peccata plan¬
gendo: Et quitimens. at insupplicium &t¬
ns dampnacionis: cessat aprauis oꝑibꝰ:
Iste ẽ. pauꝑ atq humił dequo loquitur
ineuglio saluator: Beati pauꝑes sp̃u.¬
qm̃ ipsorũ regnum celorum. & alibi. beatꝰ
qui intelligit suꝑ egenum i pauꝑem
Inistis gͦ pauꝑib itimentibus sermones
dei. habitat deus ꝑsidem ibonam uolunta¬
houem quasi qui interficiat urum: quimac¬
tat pecus: quasi qui exetrebret canem: Omia

Expanded text:
ad illos qui talia cogitabant: « Quae est ista domus tam magna, tam speciosa, quam aedificabitis mihi, ut ibi in uno loco concludar? nonne haec omnia manus mea fecit? » Certe omnia quae facta sunt a me facta sunt. Sed ut ostenderet ubi esset locus ejus, subjunxit inquiens: « Ad quem autem respiciam, nisi ad pauperem, et contritum spiritu, et trementem sermones meos? » Ecce locus sermones suos appellat humilem quemlibet, qui contritum habet spiritum condolendo et proximorum infirmitati, et sua peccata plangendo; et qui timens ire in supplicium aeternae damnationis cessat a pravis operibus, iste est pauper atque humilis: de quo loquitur in Evangelio Salvator: « Beati pauperes spgnum coelorum. » Et alibi: « Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. » In istis ergo pauperibus et timentibus sermones Dei habitat Deus per fidem et bonam voluntabovem, quasi qui interficiat virum: qui mactat pecus, quasi qui excerebret canem. » Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
dicit isais: Nisi dñs reliquiss&
nobis semeri quasi sadomar suissem
Ad qͣs gences iniserit cos manifestat sub¬
necitus. In mare in affricam. inlidiam
tenentes sagittam. in italiam. ⁊ greciã
ad insulas longe adeos qui non au¬
dierunt deme. ⁊ non uiderunt głam
ineam. ꝑ inare debcinus intelligẽ
hunc mundum generalit̾. quia sic̃
mare semꝑ in motum ẽ. Nunc ascen¬
dentibus ꝓcellis: Nunc descendentibꝰ.
ita mundus nẽ inpace. nc̃ inbͣlł. ne
infame. nc inhabundantia. consistit :
nẽ nascuntur. homines. nunc moriun¬
tur. ꝑ affricam omnem plagam
meridianã in qua affrica posita ẽ.¬
incelligamꝰ. Quod uͦ ait mittam
in lidiã tenentes sagittas. taleẽ. ac
sidiceret mictam adlidios qui sunt
pitissimi sagittanii. Initaliã.i. inoc¬
cidentem. ad insulas om̃s. ⁊ ad eos
qui nõ audierunt me. neq ꝑ angłm¬

Expanded text:
dicit Isaias: « Nisi Dominus reliquisset nobis semen, quasi Sodoma fuissemus . » Ad quas gentes miseri eos manifestat, subnectens « in mare, in Africam, in Lydiam tendentes sagittam, in Italiam et Graeciam, et in insulas longe, ad eos qui non audierunt de me, et non viderunt gloriam meam. » Per mare debemus intelligere hunc mundum generaliter, quia sicut mare semper in motu est, nunc ascendentibus procellis, nunc descendentibus: ita mundus nunc in pace, nunc in bellis, nunc in fame, nunc in abundantia consistit; nunc nascuntur homines, nunc moriuntur. Per Africam, omnem plagam meridianam in qua Africa posita est. Quod vero ait, mittam in Lydiam tendentes sagittas, tale est ac si diceret: Mittam ad Lydios, qui sunt peritissimi sagittarii. In Italiam, id est in occidentem, ad insulas omnes, et ad eos qui non audierunt me, neque per ang
Abbreviated transcription (Latin):
nõ mea uoluntate pꝰuerũ sacrificium
offer&e adhuc sig̾atiua. ⁊ in abominatio¬
nibus suis .i. in his que abominari deliu¬
erant. aninia corum dilatata c̃. Unde ⁊ ego
digã inlusiones eorũ ⁊que cunebant ad¬
ducam eis. Illisiones posuit ꝓeo qđ ÷¬

Expanded text:
mea voluntate, post verum sacrificium offerre adhuc figurativa, et in abominationibus suis, id est in his quae abominari debuerant, anima eorum delectata est. « Unde et ego eligam illusiones eorum, et quae timebant adducam eis. » Illusiones posuit pro eo
Abbreviated transcription (Latin):
dñi audita ẽ. in romanis exultantib. qui eiꝰ
uoluntate uenerunt. reddentis recribucionẽ
immicis suis uideis. & quare auditaẽ. uox
sac̃dotum ⁊ etemplo. principum uulgi de
ciuitite. Quia om̃s sunt aut gladio necati.
aut igne cremati. aut aliis gentibus p̾cio
distracti. uł ueniindati. aut cciam incaptiui¬
tatẽ ducti: p̃t̃ illos quidiu̾sis miseriis afflicti
intra ciuitatem sunt mortui. Iunc gͦ cõpletaẽ
muinatio dnĩ dicentis. relinquet᷑ uob̾ domꝰ
masculum. Hoc duplicit̃ pot̾ intelligi. Anteꝗͣ.
partuturet uirgo ooxuia. ⁊ antequã
uenirae part eius. genuit deus pater masculũ
uerbũ scilicet ifilium suũ forcissimum.
parturiret sion. h: primitiua eccłii & anteꝗͣ
ueniret partus eius id ÷ in uolocitate temꝑis.
peperit masculi fortem uidelic& popłm:
quando una die crediderune. iii. Altera uͦ
fuit beatisimus stepħs aliiq quam plurimi:
de xp̃i separari. Non aũ deccirnali parturicio¬

Expanded text:
ntis audita est in Romanis exsultantibus, qui ejus voluntate venerunt, reddentes retributionem inimicis suis Judaeis. Et quare audita est vox sacerdotum de templo, principum et vulgi de civitate? quia omnes sunt aut gladio necati, aut igne cremati, aut aliis gentibus pretio distracti, vel venundati, aut etiam in captivitatem ducti: praeter illos qui diversis miseriis afflicti, intra civitatem tunc mortui. Tunc ergo completa est comminatio Domini dicentis: « Relinquetur vobis domus masculum. » Hoc dupliciter potest intelligi: antequam parturiret virgo Maria, et antequam veniret partus ejus, genuit Deus Pater masculum, Verbum scilicet et Filium suum fortissimum, parturiret Sion, hoc est primitiva Ecclesia, et antequam veniret partus ejus, id est in velocitate temporis, peperit masculum fortem, videlicet populum, quando una die crediderunt quatuor millia, fuit beatissimus Stephanus, aliique quamplurimi fde Christi separari. Non autem de carnali parturitio
Abbreviated transcription (Latin):
torrentem mnundantem sidem illarum
quod p̾dicabant: hoc primum ipsi oꝑibꝰ
adimplebt̃. ut illorum exemplis ducatũ
accipiatis. Suꝑ genua blandientur uob
atq blandimentis fouebt̃ uos. ut facilius
que credituri erant exgentib ꝓp̃dica¬
cionem apłorum. Sequitur. Quomodo
sicui mater blandiatur ita ego consa¬
Miscrator ⁊ iifericors adñs: cõnparat
se aquile galline imatri uolens nos
suis blandimentis ad uoluntatẽ suam
tͣhere sicut mater filium suum. adhuc
etiam maiorem miscđiam nob̾ inpen¬
dens quã mat̾ filio. quia si illa obli¬
uiscitur illius. ipse tamen non obliuis¬
& sunquid mat̾ potest obliuscit̾᷑ filu
sui. ego tamen nonabliuiscar cu. & sic
aquile custodiunt pullos suos qͣrum
naturaẽ. ut phisici dic̃t in excelsis et
in accessibilibus locis nidos collocare ne
colub̾ fecꝰ uiolet. qua ꝑp ⁊ponit inme¬
dio illorum lapidem aetiten quoomĩa
uenena fugantur: ita deus om̃p̃s om̃i
custodia nos seruat ne serpens antiqͥis

Expanded text:
torrentem inundantem, fidem illarum quod praedicabunt hoc primum ipsi operibus adimplebunt, ut illorum exemplis ducatum accipiatis. « Et super genua blandientur vobatque blandimentis fovebunt vos, ut facilius qui credituri erant ex gentibus per praedicationem Apostoli. Sequitur: « Quomodo sicut mater conMiserator et misericors Dominus comparat se aquilae, gallinae et matri, volens nos suis blandimentis ad voluntatem suam trahere, sicut mater filium suum. Adhuc etiam majorem misericordiam nobis impendit quam mater filio; quia si illa obliviscitur illius, ipse tamen non oblivis inquit mater potest oblivisci filii sui, ego tamen non obliviscar tui. « Et sicut aquilae custodiunt pullos suos, quorum natura est ut physici dicunt in excelsis et inaccessis locis nidos collocare, ne coluber fetus violet, qua propter et ponit in medio illorum lapidem aeti tem, quo omnia venena fugantur: ita Deus omnipotens omni custodia nos servat, ne serpens antiquus,
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ scabellum pedũ eius. debemus in¬
telligere trenos homines quit̾re ne
uiuunt ⁊ amatores dimundi existunt.
& angłos qui decelestibus ad terram &
in coliginem istius taeris sapsisunt. quos
ipse suo uidicio & potestacen calcat
Idcoq dic: celum hoc ÷ angłi  ⁊ homines
iusti: sedes mea: Terra uͦ .i. terreni ho¬
mines scabellũ pedum meorum: qͥ a
cos mea potestate atq recto iudicio
cõprimo icalco:. Que ẽ. ista domus quã
etisic abiuis ummchĩ &quis ẽ. ꝗte. Iocus qui¬

Expanded text:
e scabellum pedum ejus, debemus intelligere terrenos homines, qui terrene vivunt, et amatores mundi existunt, et angelos qui de coelestibus ad terram et in caliginem istius aeris lapsi sunt, quos ipse suo judicio et potestate calcat; ideoque dicit coelum, hoc est angeli et homines justi, sedes mea. Terra vero, id est terreni homines, scabellum pedum meorum: qui eos mea potestate atque recto judicio comprimo et calco. « Quae est ista domus, quam aedificabitis mihi? et quis est
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̾ olim seruatores suos etemalit̃
facioc electos: N laborabt̃ frustra neq
gnabẽ incõtuerbatione : quia semen bene¬
Sictorũ dnĩ ẽ. inepotes eoum cumeis
Non laborabunt a płi aluq doctores
inp̃dicatione frustra. ł in bonis oꝑib
sicut quondam uidei inutiliter labo¬
rauerunt. quia mercedem etnam inde
ꝑcipient. ⁊laborib manuũ suarum ex¬
ultabunt: nõ gnabt̃ filios sp̾itales in
conturbatione. ħ÷ indolore sic̃ quondã
rachel genuit filium carnalẽ. s ingau

Expanded text:
eo quod olim servatores suos aeternaliter faciet electos. « Non laborabunt frustra neque generabunt in conturbatione: quia semen benedictorum Domini est, et nepotes eorum cum eis. » Non laborabunt apostoli aliique doctores in praedicatione frustra vel in bonis operibus, sicut quondam Judaei inutiliter laboraverunt, quia mercedem aeternam inde percipient, et laboribus manuum suarum exsultabunt. Non generabunt filios spirituales in conturbatione, hoc est in dolore, sicut quondam Rachel genuit filium carnalem; sed in ga
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersi quasifolium: & iniquitates nr̃e
a terra nr̃a sicut aufere uentus folia
dcarboribus: Non c̃ qui inuocet nomentuũ
qui consurgat iteneat hic: Non ẽ sub modo
aliquis ex nobis qui muocet nomen tuũ
corde et ope qui consurgat adorationẽ
uram et teneat te ne effundat furorem
tuum suꝑnos. ut olim morses surrexi
afflixisti inmanu. hoc ẽ. inoꝑatione iniqͥ¬
ta tis et ꝑsidie nre: iniquitus & om̃ia
peccata manus habent .i. oꝑationem:
ꝑquã nos strictos tenere desiderant.
e dicere dimitte filium meum isrł¬

Expanded text:
universi, quasi folium. Et iniquitates nostrae, a terra nostra, sicut aufert ventus folia de arboribus. « Non est qui invocet nomen tuum, qui consurgat et teneat te. » Non est, subaudis modo aliquis ex nobis, qui invocet nomen tuum corde, ore et opere, qui consurgat ad orationem veram, et teneat te ne effundas furorem tuum super nos, ut olim Moses surrexit, afflixisti « in manu, » hoc est in operatione iniquitatis et perfidiae nostrae. Iniquitas et omnia peccata manus habent, id est operationem, per quam nos strictos tenere desiderant. es dicere: « Dimitte filium meum Isr
Abbreviated transcription (Latin):
& exultabꝰt᷑ & gaudebunt intantũ
ut ego quisum creator eorum ⁊ cõ¬
ditor gaudeam et exultẽ incis. iñ
solum ipsi gaudebt̃ ̃s etiam exultacio
& gaudium ipsi erunt. & non audiet

Expanded text:
et exsultabunt et gaudebunt intantum, ut ego qui sum creator eorum et conditor, gaudeam et exsultem in eis, et non solum ipsi gaudebunt, sed etiam exsultatio et gaudium ipsi erunt. « Et non audietur
Abbreviated transcription (Latin):
Noli inquit orare ꝓpło isto quia
non exaudiamte Manifestum c̃. enĩ
filios ꝑuersos et adeo recedentes. ora¬
tione interpellatione patrum nõ
posse saluari. licet ipsi patres iusti
fuerunt Unde dñs adezechielem

Expanded text:
Noli, inquit, orare pro populo isto, quia Noli, inquit, orare pro populo isto, quia non exaudiam te . » Manifestum est enim filios perversos et a Deo recedentes, oratione et interpellatione patrum non posse salvari: licet ipsi patres justi fuerint. Unde Dominus ad Ezechielem
Abbreviated transcription (Latin):
miserere. Uidere enim dei misereri :
iuxta illud Uidens uidi affliccionẽ
popłi mei : idẽ uidi imisertussum
Ubiẽ zelus tuus id÷ amor tiuis.
quo dilexistinos ⁊patres nr̃os. ⁊ fortitu
uiscerum tuorum ⁊ miserationum tua
seratio. Telus duplicem habet sensũ.
sicut sepissime multis in locis dictũ :
Et enim telus malus inuidie ⁊fer¬
uor malicie : & ÷ zelus amor bonus
& feruor dileccionis dei et ꝓximi
dequo hic agitur id÷ de zelo amo¬
ris iuscera sunt. interiora uentris.
& tleo ⁊ ꝑuusceta non in merito affect
nr̃. & habraam nesciũ nos is¬
rahel ignoratut nos id÷ non cognos¬
cunt nos cẽ. flios fuos. quos ad eo
suo intelligunt non amari. Patres iusti
it scĩ dicuntur ignorare post mortẽ.
filios suos malos : quos uident adõ
recedere & sua uestigia non sequi.
quia non interpellant dm̃ ꝓipsis:
Neq enim exaudirentur neq pos¬
sent liberare cos auindicta om̃pͥs
dr. sicut adhieremiam deus loqͥtꝰ

Expanded text:
miserere. Videre enim Dei misereri est, juxta illud: Videns vidi afflictionem populi mei, id est, vidi et misertus sum. « Ubi est zelus tuus, » id est amor tuus quo dilexisti nos et patres nostros? « Et fortitudviscerum tuorum et miserationum tuarseratio. Zelus duplicem habet sensum, sicut saepissime multis in locis dictum est. Est enim zelus malus, invidiae et fervor malitiae. Et est zelus amor bonus, et fervor dilectionis Dei et proximi, de quo hic agitur, id est de zelo amoris. Viscera sunt interiora ventris. Et ideo per viscera non immerito affectur et Abraham nescivit nos et Israhel ignoravit nos tu Dominvit nos esse filios suos, quos a Deo suo intelligunt non amari. Patres justi et sancti dicuntur ignorare post mortem filios suos malos, quos vident a Deo recodere et sua vestigia non sequi: quia non interpellant Deum pro ipsis, neque enim exaudirentur, neque possent liberare eos a vindicta omnipotentis Dei, sicut ad Jeremiam Deus loquitur: «
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim dognum ÷ ut inciuitate hierło
celesti popłs eius qui ÷ exultacionis. &
gaudium ieternam suscepturus est
głam : uocem fletus. & uocem tristicie
habeat. Ubi gͦ erit uox fletus ⁊ uox
clamoris: in congregatione repborum
Nonerit ibi amplius infans dierũ
et senex. quinon impleat. dies suos:
gregatione. sidelium: neq in congregatione
alii inicorum.s om̃s inꝑfecta ecatẽ re¬
surgent : alii aduitam. alii ad ꝑdicionem:
Inea scilicct uecate qua xp̃s resurrex̃
hoc ẽ. inetatehtricesimitm̾i ac dimidu
antul om̃sqr unplebt̃. dies suos. quia pꝰ¬
ris. didcto mõnieriti: Quod aũ subd̾ qm̃
rit seruiendo libidoi. alisq concupicen¬
cus. Statim ut transierit ab hac uita
morietuir inpeccato suo. Ehoe ÷ qđ
subiungit quia peccatore. annorum
maledictus erit : hoc ÷ quia .& anins ui¬
uens semꝑ puerilit uegit peccando.
Plenit̃ &iã maledictus erit. & edificabĩ
domos ⁊ habitabt̃. et plantabt̃ uneas:
& comedent fructum corum Non edificabt̃¬

Expanded text:
Neque enim dignum est ut in civitate Hierusalem coelesti populi ejus, qui exsultationis et gaudii aeternam suscepturus est gloriam vocem fletus et vocem tristitiae habeat. Ubi ergo erit vox fletus et vox clamoris? in congregatione reproborum. « Non erit ibi amplius infans dierum, et senex qui non impleat dies suos: qgregatione fidelium, neque in congregatione iniquorum, sed omnes in perfecta aetate « resurgent, alii ad vitam, alii ad perditionem. » In ea scilicet aetate qua Christus resurrexit, hoc est in aetate tricesimi tertii ac dimidii anni; omnesque implebunt dies suos, quia porrit, serviendo libidini aliisque concupiscentiis, statim ut transierit ab hac vita, morietur in peccato suo. Et hoc quod subjungit, quia peccator centum annorum maledictus erit, hoc est, quia centum annis vivens semper pueriliter egit peccando, pleniter etiam maledictus erit. « Et aedificabunt domos, et habitabunt, et plantabunt vineas, et comedent fructum
Abbreviated transcription (Latin):
in nouabo ecloso nouosi et terrãm nouã
et nõ eruntinmenioria. priora mala
siue tormenta. E nõ lascendẽt suꝑdor
id÷ non recor dabuntur. s gaudebitis co.
exultabitis usq insempiternum. id÷ sine
fine laudabitis m̃einom̃ibus rebus
ame. factis ut̃ olum angłi uidentes mun¬
dum a mefactum Ecc̃e lego creo hie
inpopło. nico. hoc decclesti hie¬
nł intelligendum ẽ. id÷ de congregatio¬
ne scõrunt angłorũ ⁊ honinium. qͥ

Expanded text:
innovabo, coelos novos, et terram novam, et non erunt in memoria priora, mala sive tormenta. Et non ascendent super cor, id est non recordabuntur. Sed gaudebitis et exsultabitis usque in sempiternum, id est sine fine laudabitis me in omnibus rebus a me factis, ut olim angeli, videntes mundum a me factum. « Quia ecce ego creo Hierin populo meo. » Hoc de coelesti Hierusalem intelligendum est, id est de congregatione sanctorum angelorum, et omnium
Abbreviated transcription (Latin):
rit eiim figura huius mundi: Cum eñĩ
dicit p̃teriri sigurã. hostendit manere
sub stanciam: Uerbi grã. Infans cum impu¬
erũ creuent: & puer inuuenem. nuue¬
nis inuirum. iuir insenẽ quam quam
ꝑsingłas ctates. perit substantia. semꝑ¬

Expanded text:
rit enim figura hujus mundi . » Cum enim dicit praeterit figura, ostendit manere substantiam. Verbi gratia: Infans cum in puerum creverit, et puer in juvenem, et juvenis in virum, et vir in senem, nequaquam per singulas aetates pr
Abbreviated transcription (Latin):
terus spitalibꝰ sacre scripture que in qͥbꝰ¬
dam locis: cibus inquibis dã potus : Ter¬
cio aut̃ modo reficientur infuturo:
metum intemptacionibus meis. & ego dis¬
ponotiobis sic̃ disposuitͫͥ paterm̃s regnũ
ut edatis et bibatis suꝑ mensam meam in
ciabor dum manifestabit᷑ gła tua. Sin
autem ħ scđm litterã u desimplici pane
acapimus: Nompossumiillud plenit̾ cõ¬
probare : qm̃ multi scõrĩ mortui sunt
tem̃pore ꝓsequtionis u fame ⁊egestaite
p̾m̃te. Quanti enim. iusti. esuriunt:¬
& impii crudelitatibus. disfenduntur:
Est ergo isto inlo co sensus. Nonsolum gli¬
dio corruetis uos iudei. qui dercliquistas
dum̃. ⁊ fecistis malum in conspectu eius
& p̃sentem nolustis andire. s multam
interuos igentium multitudinem: faciã
differentiam: ut illi inp̃senti scło saturen¬
tur corpore i sanguine. meou et doctri¬
na spͥͣtali: unsuturo. iusione tocius cri¬
intatis: Ecce serui mei letabintur sub.¬

Expanded text:
teriis spiritualibus sacrae Scripturae, quae in quibusdam locis est cibus, in quibusdam potus; tertio autem modo reficientur in futuro mecum in tentationibus meis, et ego dispono vobis sicut disposuit mihi Pater meus regnum, ut edatis et bibatis super mensam meam in turabor dum manifestabitur gloria tua . » Sin autem hoc secundum litteram de simplici pane acceperimus, non possumus illud plene comprobare, quoniam multi sanctorum mortui sunt tempore persecutionis, fame et egestate premente. Quanti enim justi esuriunt, et impii crudelitatibus distenduntur? Est ergo isto in loco sensus: Non solum in gladio corruetis vos, Judaei, qui dereliquistis Dominum, et fecistis malum in conspectu ejus, et praesentem noluistis audire; sed multam inter vos et gentium multitudinem faciam differentiam, ut illi in praesenti saeculo saturentur corpore et sanguine meo et doctrina spirituali, et in futuro visione totius Trinitatis. « Ecce servi mei laetabuntur, » sub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ ħ hec dic̃ dñs deus. Ecce serui
mei comedent & uos uesurietis. Ecce
serui mei bibent: ⁊uos sicietis  Ista co¬
mestio ⁊ potatio sp̃italiter est intel¬
ligenda. Non decibo quꝑ it. Neq de
potu quitransiti Cibus istei potus
tripliciter potest intelligi ħ modo
inp̃senti comedunt ibibent serui
& lectii dencorpꝰ ⁊ sanguinem dni¬
sine qua ꝑceptione
nemo pocest uiciure ad
uitan eternam. uixta qđ¬

Expanded text:
 haec dicit Dominus Deus: Ecce servi mei comedent, et vos esurietis; ecce servi mei bibent, et vos sitietis. » Ista comestio et potatio spiritualiter est intelligenda, non de cibo qui perit, neque de potu qui transit. Cibus iste et potus tripliciter potest intelligi hoc modo; in praesenti comedunt et bibunt servi et electi Dei corpus et sanguinem Domisine qua perceptione nemo potest venire ad vitam aeternam, juxta q
Abbreviated transcription (Latin):
indiustis: induite nouum hominem:
Dehoc autem quod diẽ undumento
isticie circumdedit me: psalmista de¬
canta t dicens: Sacerdotis tiudñc.
induantur iusticiam: Uestimentum
enim siue indum̃tam: electorum st̃
tum xp̃i sunt om̃s electi: quasispon¬
sum decoratũ corona sub decora¬
uit me: & quasiponsam ornatam mol¬
mbbus suis. Duo agmina credentiũ
sec̃ eccłie hic ostenduntun: Perfectoꝵ
scilicet agm̃ ostenditun. ꝑsponsum

Expanded text:
» Et, « Induite novum hominem . » De hoc autem quod dicit, et indumento justitiae circumdedit me, Psalmista decantat, dicens: « Sacerdotes tui, Domine, induantur justitiam . » Vestimentum enim sive indumentum electorum sunt tum Christi sunt omnes electi. « Quasi sponsum decoratum corona, » subaudis, decoravit me, « et quasi sponsam ornatam monilibus suis. » Duo agmina credentium sanctae Ecclesiae hic ostenduntur. Perfectorum scilicet agmen ostenditur per sponsum,
Abbreviated transcription (Latin):
x  ascensionis suę. & ricordatus ÷ di¬
erum scłi morsi popłi sui. Deas
omps qui deptectore mutatus in
iuersarium popło iudcorum.
quiurit auerunt cum adiracundia
ꝓuocauerunt. Post quam debella
rum antiqui temporis quando e¬
morsi scrui sui qui interpellaũ
proeis indeserto dicens. aut dimit¬
te eis hanc noxam aut deleme de
libro tuo  Recordatus ÷ ⁊iam popłi
tunc quis aluatus ẽ. oratione moisr̃:
dñeũ ullet ꝑ cutere usq adinterne¬
eionem: lecitco aũ horum recordatꝰ ÷
quia non erat quileuaret ꝓeis ora¬
dionem. ⁊ apeccato infidelicatis eos
liberaret. sicut quondam moisi ora¬
tione & optenti liberati sunt afla¬
gello et aberrore idolatrie. Seqͥt᷑.
Ubiẽ. quiedur cos demari cum
pastoribus ꝗregis sui : Prcudens
propha isaias abiectionem popłi
sui. ⁊ miscriam atq ad fliccionem
que  eis imminebat ꝓpt̃ negatio¬
nem filii dei. condolendo exda¬
mat dicens. Ubiẽ. clementia omipͥs
dei qui eduxit eos demari tubro

Expanded text:
 ascensionis suae. « Et recordatus est dierum saeculi Mosi populi sui. » Deus omnipotens qui de protectore mutatus in adversarium populo Judaeorum, qui irritaverunt eum, et ad iracundiam provocaverunt: postquam debellavordatus dierum antiqui temporis, quando eMosi servi sui qui interpellavit pro eis in deserto dicens: « Aut dimitte eis hanc noxam, aut dele me de libro tuo . » Recordatus est etiam populi sui qui salvatus oratione Mosi, dum eum vellet percutere usque ad internecionem. Idcirco autem horum recordatus est, quia non erat qui levaret pro eis orationem et a peccato infidelitatis eos liberaret, sicut quondam Mosi oratione et obtentu liberati sunt a flagello et ab errore idololatriae. Sequitur: « Ubi est qui eduxit de mari cum pastoribus gregis sui? » Praevidens propheta Isaias abjectionem populi sui et miseriam atque afflictionem quae eis imminebat, propter negationem Filii Dei, condolendo exclamabat dicens: Ubi est clementia omnipotentis Dei qui eduxit eos de mari Rubro
Abbreviated transcription (Latin):
timini adme et saliueritis Uocaui ꝑ
me met ipsum dicens. penitentiam
agite: & uenite ad me om̃s quilabo¬
ratis iego reficiam uos: & non respon¬
distis sequendo et obediendo. loqͥut

Expanded text:
timini ad me et salvi eritis ; » vocavi per memetipsum dicens: « Poenitentiam agite, et venite ad me omnes qui laboratis, et ego vos reficiam : » et non respondistis sequendo et obediendo. Locutus
Abbreviated transcription (Latin):
dati fuerunt : & possederunt alios mon¬
tes hoc ẽ martires. ⁊ corum sequa¬
ces E hereditabunt eam electi mei
Et serui mei habitabunt ibi Eccła
delicet credentes hereditabunt t̾rã
Dehac hereditate dic̃ psalmista. cu
hereditab̾ inqui ens in omĩbus gen¬
tibus Et pater adcum: P ostula
ame. t dabotibi gentes hereditatem tuã
& crunt campe stria incaidas gregum.
& talti achor ancibilenumnentatam po¬
pło mto. qui etqtuasibrancumei Ybi hic
fertilissima ⁊ pascendis. gregibus apta
s habundant latrombusu uande ⁊ int̾¬
p̃tatur u̾tł effundens sanguinem. qͥa
multus sanguis iuatorum atransimciũ.
ibi effususẽ. alatronibus : Uallis achor
ipsa c̃. ubi achor filius carm̃i quisu raat̾.
de anathemate ⁊ despoliis herico perut
cum domo sua: & quia ibi tirbauit po

Expanded text:
dati fuerunt. Et qui possederunt alios montes, hoc est martyres et eorum sequaces. « Et haereditabunt eam electi mei, et servi mei habitabunt ibi. » Eccldelicet credentes, haereditant eam. De hac haereditate dicit Psalmista: « Tu haereditabis inquiens in omnibus gentibus . » Et Pater ad eum: « Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam. » « Et erunt campestria in caulas gregum. Et vallis Achor in cubile armentorum populo meo qui requisierunt me. » Ubi hic fertilissima et pascendis gregibus apta; sed abundant latronibus, unde et interpretatur vallis effundens sanguinem, quia multus sanguis viatorum et transeuntium ibi effusus est a latronibus. Vallis Achor ipsa est ubi Acham, filius Carim, qui furatus est de anathemate et de spoliis Jericho, periit cum omni domo sua. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
inpopłm. Ipsi autem adiracundiã
ꝓuocauerunt et afflixerunt spñuta
sc̃in eiis ⁊ conuersus est cis mnini¬
micum : cuꝑse debelauit eos ante
suum aduentum adiuersis gentibꝰ
postea uͦ. promanos. Quod dicit af
głicum sp̃m qui contristatus ÷ quando
uidit eos adeo ꝑidolactriam recedere
Sin aucem spñi scĩ eius dixcrimus uno
modo: spm̃ morsi debemus intelligere.
quem ipsi contristauerunt. scđm illud.
⁊ exacerbauerunt morsen indeserto:
Qui enim iustum contristat spm̃ utiq
dei contristat qui ẽ. in eo: uixta qd̾ dr̃
tangit pupillam ocłi uer Quarto uero
redemit tempore passionis suę. lib̾a¬
uit utiq ihdreos demari rubro.
Sequitur & coniersus ÷ eis ininimi¬
cum e ipse debdauit eos at receden¬
tibus dous cuis i contra uoluntatẽ
eius incedentibus conuersus ÷ cis ini¬
nimicum: demisericorde in uimiseri¬
cordem: ⁊ debellauit cos sepe ꝑhostes
corum sic in libro iudicum aliisq

Expanded text:
in populum. « Ipsi autem ad iracundiam provocaverunt et afflixerunt Spiritum sanctum ejus, et conversus est eis in inimicum, et ipse debellavit eos » ante suum adventum a diversis gentibus, postea vero per Romam. Quod dicit affgelicum spiritum, qui contristatus est quando vidit eos a Deo per idololatriam recedere. Sin autem Spiritum sanctum ejus dixerimus, uno modo spiritum Mosi debemus intelligere, quem ipsi contristaverunt, secundum illud: « Et exacerbaverunt Mosen in deserto . » Qui enim justum contristat, Spiritum utique Dei contristat qui est in eo: juxta quod dictangit pupillam oculi mei . » Quarto vero redemit tempore passionis suae, liberavit utique et Hebraeos de mari Rubro. Sequitur: Et conversus est eis in inimicum, et ipse debellavit, illis recedentibus de viis ejus, et contra voluntatem ejus incedentibus, conversus est eis in inimicum de misericorde in immisericordem, et debellavit eos saepe per hostes eorum, sicut in libro Judicum, aliisque
Abbreviated transcription (Latin):
humani: Iste ÷ annus quem suꝑius appella¬
ut anntim acceptum domino: ⁊diem re¬
tribucionis iudeorum: Passio dnĩ duo ha¬
buit inse: penam demonum. ⁊udcorum
reproborum ⁊ omiumĩ fidelium: ĩp̃mi auistoꝵ
queduo &iam isto in loco diuiduntur in
malam ethonam parteni: Inmalam dies
ultioms in corde meo: inbonam annus
redemptionis generis humani uenit: Dum
enim penderet incruce. passionem ꝓ nob̾
sustinens: incorde eius fuit: quia. demones
dampnaturus erat ininferno: iudeos tra¬
diturus inmanus romanorum : Cireum¬
spexi sub pendens incruce: inonerat au¬
xiliator sub michi: Neq angłs. pieq ar¬
cangelus. Neq patriarcha. neq ꝓpħa. neꝙ¬

Expanded text:
humani. Iste est annus quem superius appellahumani. Iste est annus quem superius appellavit annum acceptum Domino, et diem retributionis Judaeorum. Passio Domini secundo habuit in se poenam daemonum et Judaeorum reproborum, omnium infidelium, et praemia justorum. Quae duo etiam isto in loco dividuntur in bonam et malam partem. In malam, dies ultionis in corde. In bonam, annus redemptionis generis humani venit. Dum enim Dominus penderet in cruce passionem pro nobis sustinens, in corde ejus fuit quia daemones damnaturus erat in inferno, et Judaeos traditurus in manibus Romanorum. « Circumspexi, » subaudis pendens in cruce, « et non erat auxiliator, » subaudis mihi, neque angelus, neque archangelus, neque patriarcha, neque prophet
Abbreviated transcription (Latin):
sit iude incor ut traderet cum: ipse
deniq qui suasit ut traderetur: ipse
tropica trans latio. ab omine uictore ⁊uicto:
qui sanguinẽ uegetant. addnm̃ quiuic̃
demones : ⁊ adillos qui ui ctisut: Solet
hostem sanguis interfecti euolare ⁊ cõ¬
maculare uestimenta interficientis: sic̃
dic̃ dł deioab loquens quod posuerit
co lorẽ p̾lu inbalteo suo: quantum enĩ
adhunc sensum ꝑtinet. dumꝑfodit latã
amase. ł abner. sanguis euolaũ suꝑ singu¬
lum siue inbalteum renum eius Siaut̃
adiudeos ista referimus. similiter sanguis
xp̃i quemipsi fundunt. sangus eorum
appellitur quia iundictam inde ꝑceper̃
iomĩa indumenta mea hoc ÷ membra
mea inquinaui: Nonqđ inquinata eẽt
s. quod inqunari ꝑmiserit: Dies enin
incorde inco. sub̾ dum ponerer incruce: talia
sustinens. Amiꝰ redemptionis meae uenit:
hoc ÷ annus ltempus redemptionis generis

Expanded text:
sit Judae in cor, ut traderet eum . » Ipse sit Judae in cor, ut traderet eum . » Ipse denique qui suasit ut traderetur, ipse tropica translatio ab homine victore et victo, qui sanguine vegetantur, ad Dominum qui vicit daemones, et ad illos qui victi sunt. Solet hostem, sanguis interfecti evolare et commaculare vestimenta interficientis. Sicut dicit David de Joab loquens , quod « posuerit cruorem praelii in balteo suo. » Quantum enim ad hunc sensum pertinet, dum perfodit latera Amasae vel Abner, sanguis evolavit super cingulum sive in balteum renum ejus. Si autem ad Judaeos ista referimus, similiter sanguis Christi quem ipsi fuderunt sanguis eorum appellatur: quia vindictam inde perceperuet omnia indumenta mea, hoc est membra mea inquinavi. Non quod inquinata essent, sed quod inquinari permiserit. « Dies eniin corde meo, » subaudis dum penderem in cruce talia sustinens. « Annus redemptionis meae venit, » hoc est, annus vel tempus redemptionis generis