comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
łmanere aut̃ spes hypocrite ñ ualet. quia et̾nitatẽ ñ querens fugit
qdtanet. Neqqͣm qppe mentis eius nitentio in illa gła figit᷑. quȩ
sine fine possielet᷑. S cñ tͣnsitoriis fauorib inhiat. ꝑdit ꝑcipiendo
qd laborat: ueritate attestante quȩ ait. Am̃ cdico uobis receꝑunt
mercedem suam. S hȩc spes recipi. ende m̃cedis teneri nesciat
di ñ ꝓotest: quia ꝑ ostensis oꝑibus honor tribuit᷑: s uita ad t̃¬
minũ urget᷑. Laudes resonant: s ad finẽ cũ laudib temꝑa
festinant. Et quia nequaꝗͣ auimus ui ȩt̃nitatis amore radi¬
cat᷑: cum ipsis ꝓfecto rebus quas diligit. labit᷑. Hemo namq ua¬
let mobilia diligere: ⁊ ipse un mobilis stare. Qui enĩ tͣnseu¬
tia amplectit᷑: eo ipso ad cursũ ducit᷑. quo de currentib implicat᷑.
Dicat gͦ. & speshrpocrite ꝑibit. Quia humana lausquã magnis
laborib appetit. impulsa tempoꝵ mom̃tis decurrit. ħene autẽ

Expanded text:
manere spes hypocritae non valet, quia, aeternitatem non quaerens, fugit quod tenet. Nequaquam quippe mentis ejus intentio in illa gloria figitur quae sine fine possidetur, sed cum transitoriis favoribus inhiat, perdit percipiendo quod laborat, Veritate attestante, quae ait: Amen dico vobis quia receperunt mercedem suam . Sed haec spes recipiendae mercedis teneri diu non potest, quia pro ostensis operibus honor tribuitur, sed vita ad terminum urgetur; laudes resonant, sed ad finem cum laudibus tempora festinant; et quia nequaquam animus in aeternitatis amore radicatur, cum ipsis profecto rebus quas diligit labitur. Nemo namque valet mobilia diligere et ipse immobilis stare. Qui enim transeuntia amplectitur, eo ipso ad cursum ducitur, quo decurrentibus implicatur. Dicat ergo: Et spes hypocritae peribit, quia humana laus quam magnis laboribus appetit impulsa temporum momentis decurrit. Bene autem
Abbreviated transcription (Latin):
tionem dr̃. Maledictus om̃is qui facitꝰ anĩ frandulent̃ ⁊ desidiosẽ. sciendũ
mas nope esti. quia desidia ꝑ torporẽ nascit᷑. fraus ꝑpͥuitã dulectione. Ilu¬
namq minior dĩamor exaggerat: hanc aut̃ inale mentẽ possicens ꝓpꝰ amo
creat. fraudẽ quiꝑpe oꝑe dnĩ ꝑpetrat. quisgtuis semet ipsiĩ mordima te. ai¬
gens e hoc qđ recde egerit ad ranuuerationis transitorie bona festir.
Seiendũ quo q ẽ. qd tribꝰ modis fraus ipsa cõmitat᷑: quia ꝑhanc ꝑculdubio
aui dacita cordis humani gra aut fauoris aura. aut res quesi bclalulo
tit̃. Dlamnus m̃& acorde est captitagra a cogitatione. Mtuau ab de

Expanded text:
iendum magnopere est, quia desidia per torporem nascitur, fraus per privatam dilectionem: illamque minor Dei amor exaggerat: hanc autem male mentem possidens proprius amor creat. Fraudem quippe in Dei amore perpetrat, quisquis semetipsum inordinate diligens, per hoc quod recte egerit ad remunerationis transitoriae bona festinat. Sciendum quoque est, quod tribus modis fraus ipsa committitur, quia per hanc proculdubio, aut tacita cordis humani gratia, aut favoris aura, aut res quaelibet exter namque a corde est captata gratia a cogitatione. Munus ab ore
Abbreviated transcription (Latin):
ungim᷑. pluscet̾is ꝑdesse. quia ⁊ flãma aclmotis rebus incenidiũ
porrigit: s hoc ipsum pͥus uͥ mascit᷑ incendit. Debemꝰ copulã t̃renȩ
cognationis agnosce̾ : s tim̃ hanc cũ cursũ m̃tis p̃pedit ignorare:
un ifimis ꝯuincta despiciat : Iħ apud semet ipsũ recte oraman
sũmo rerũ amore tͣnscendat. Sollertigͦ cura ꝓuicdencdũ ẽ. ne car¬
nis grã subrerat.atꝙ a recto itinere cordis gͣssũ deflectat.
ne um suꝑni amoris ĩpedrat: ⁊surgentẽ. iñte suꝑ ĩposito pondẽ
deor sũ p̾mat. Sic ⁊ enĩ quisq ꝓpinquoꝵ debẽt necessitatib cõpati:
ut tarũ ꝓcõpassionẽ ñ sinat uim suȩ intentionis impediri: ut
asfe. ł qͥdẽ m̃tis uiscera repleat: ẜtañ ab sp̃itali ꝓposito ãaũat.
Nleꝙ enĩ scĩ uiri ad impendencła necessaria. ꝓpͥmqͥ earius non

Expanded text:
jungimur plus caeteris prodesse, quia et flamma admotis rebus incendium jungimur plus caeteris prodesse, quia et flamma admotis rebus incendium porrigit, sed hoc ipsum prius ubi nascitur incendit. Debemus copulam terrenae cognationis agnoscere, sed tamen hanc, cum cursum mentis praepedit, ignorare: in infimis conjuncta despiciat, et haec apud semetipsum recte ordinans, summo cum amore transcendat. Solerti ergo cura studendum est ne carnis gratia subrepat, atque a recto itinere cordis gressum, deflectat, ne donum superni amoris impediat et surgentem mentem superimposito pondere deorsum premat. Sic enim quisque propinquorum debet necessitatibus compati ut tamen per compassionem non sinat vim suae intentionis impediri. Ut affectus quidem mentis viscera repleat, sed tamen a spirituali proposito non avertat. Neque enim sancti viri ad impendenda necessaria propinquos carnis non
Abbreviated transcription (Latin):
habere p̃cipim᷑: ut hos ad ȩt̃na rapientes eoꝵq carnalẽ grãm cũ p̃pedit
pꝰponentes. discamꝰ temꝑat a eos discretionis arte ⁊ ꝯuenient̃ diligẽ.
⁊ salubrit᷑ odio habere: qͣtmiꝰ sic sĩat ꝑ amorẽ odiũ surge̾: ut ualeamꝰ
eos u̾iꝰ ꝑ odiũ amare. Hinc rursũ ꝑ moysen dr̃. slui dixit patͥ suo ⁊
matͥ nescio uos. ⁊ fr̃ib suis ignoro illos. ⁊ nescier̃t filios suos: hi
cꝰtodier̃t̃ eloqͥũ tuũ. ⁊ pactũ cuũ. seruauert̃ iudicia tua. Ille enĩ
scire dm̃ familiariꝰ appetit: qͥ p̃ amore pietatis nescire desiłãt. qͦs
carualit̾ sciuit. Graui ⁊ enĩ cdampno scientia cliuma minuit᷑:
si cũ carnis noticia partit᷑. Extra cognatos gͦ quisqͥs ac ꝑximos de¬
bet fieri si uult omiũ parenti uerus iungi. qͣtimis eosdẽ qͦs ꝓpt̃
dm̃ utilit̾ negligit. tanto solidius diligat. qͣnto meis affectũ solu¬
bilem copulȩ caruał ignorat. Debemꝰ quidẽ ⁊ tẽꝑalit̃ his qͥbus inciniꝰ¬

Expanded text:
habere praecipimur, ut hos ad aeterna rapientes, eorumque carnalem gratiam cum praepedit postponentes, discamus temperata eos discretionis arte et convenienter diligere, et salubriter odio habere, quatenus sic sciat per amorem odium surgere, ut valeamus eos verius per odium amare. Hinc rursum per Moysen dicitur: Qui dixerit patri suo et matri suae, Nescio vos, et fratribus suis, Ignoro illos, et nescierunt filios suos, hi custodierunt eloquium tuum et pactum tuum, et servaverunt judicia tua . Ille enim scire Deum familiarius appetit, qui prae amore pietatis nescire desiderat quos carnaliter scivit. 232 Gravi etenim damno scientia divina minuitur, si cum carnis notitia partitur. Extra cognatos ergo quisque ac proximos debet fieri, si vult parenti omnium verius jungi, quatenus eosdem quos propter Deum utiliter negligit tanto solidius diligat, quanto in eis affectum solubilem copulae carna
Abbreviated transcription (Latin):
tis Quȩ ꝑfecto humilitas quia ante districti uidicis oculos ceti
uirtutibꝰ pminet: quasi ꝑ magni meriti colorem candet. Sii
ũ nulli qu lam̃ta hñt: s humilitatẽ non habent. Hi nimirliis
aquas habent s niuis aquas ñ habent. & mundi eẽ nequeri
qua biamlitatis flecibꝰ minime lauantur. Aquisaut̃ nup
eni anitis affliguntur. s iͣ muirando rebelles sint. ineute quae contẽ¬

Expanded text:
tis. Quae profecto humilitas, quia ante districti Judicis oculos caeteris virtutibus praeeminet, quasi per magni meriti colorem candet. Sunt vero nonnulli qui lamenta habent, sed humilitatem non habent. Hi nimirum aquas habent, sed nivis aquas non habent, et mundi esse nequeunt, quia humilitatis fletibus minime lavantur. Aquis autem nienim lamentis affliguntur, sed murmurando rebelles sunt, mentem quidem conte
Abbreviated transcription (Latin):
si conditorẽ sapientiũ sapientẽ diciꝰ: quẽ ipsam ẽe saprani
mus: & quid mirũ qđ fortẽ ee̾ inemorat: quẽ hanc ipsĩ cẽsi
titudiuem nullus ignorat: S sc̃s uir duolꝰ ñbis in saude an¬
ris platis aliquid nobis intimat: uude nos ad cogitatione nra
trẽpidos reducat. Sapiens quippe ds̃ dr̃. quia oceulte nr̃ib
tiliter agnoscit: ⁊ eẽ fortis adiungit᷑. quia ualent̃ ni
ꝑcutit. Nec falli gͦ a nobis quia sapiens: nec iutari: qual
tis est ualet. Nunc ut sapiens omĩa inuisibilis aspicit. tin
ut fortis sine ullo obstaculo quos repbat punit. Quom iul¬
posse cognoscimꝰ. Tunc facundius loquim̃: cũ abhis obsi¬
pescendo reticemꝰ. Ad narranda quippe dlĩ oꝑa. habet ac¬
tus nr̃. quã sufficient̾ exerat singuã suam: ut qua cõphes¬
dere idoneȩ ñ ualet: hȩc idoneȩ mutꝰ laudet. Wñ bñ pis¬

Expanded text:
imus, quem ipsam esse sapientiam scimus? Et quid mirum quod fortem esse memorat, quem hanc ipsam esse fortitudinem nullus ignorat? Sed sanctus vir duobus verbis in laudem auctoris prolatis, aliquid nobis intimat, unde nos ad cognitionem nostram trepidos reducat. Sapiens quippe Deus dicitur, quia occulta nostra subtiliter agnoscit; et esse fortis adjungitur, quia valenter cognita percutit. Nec falli ergo a nobis, quia sapiens; nec vitari, quia fortis est, valet. Nunc ut sapiens omnia invisibilis aspicit, tunc ut fortis sine ullo obstaculo quos reprobat punit. Qui hoposse cognoscimus; tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec idonee mutus laudet. Unde bene p
Abbreviated transcription (Latin):
intus eos gr̃a irascentis fouet. Ft famulantes interius leuat:
qͦs qͣsi adu̾santes ext̾ius tolerat. Portat gͦ ẽtradictionẽ dep̃cantiũ
quã aspirat: ⁊ uelut nolenti imponitar qd̾ abiꝑso ut fiat inꝑa¬
tur. Moysi ⁊ enĩ dic̃. Dimitte me ut irascat᷑ furor meus ꝯtͣ¬
łensa quanti apud me ualeas: ⁊ cognosce. qͥa obaner e poteris
quicquid ꝓpopło exoras. Qđ quia hac m̃te agit᷑. statĩ. uenia sit¬
mouet: hanc oppositio humana ñ retinet: nec se utilit̾ cuuiliba
dep̃catio obient : cũ semel ds̃ aliquid ab intimis irascendo aispi¬

Expanded text:
intus eos gratia irascentis fovet; et famulantes interius levat, quos quasi adversantes exterius tolerat. Portat ergo contradictionem deprecantium quam aspirat; et velut nolenti imponitur, quod ab ipso ut fiat imperatur. Moysi etenim dicit: Dimitte me, ut irascatur furor meus rte diceretur: Pensa quanti apud me valeas, et cognosce quia obtinere poteris quidquid pro populo exoras. Sed cum haec ita smovet, hanc oppositio humana non retinet ; nec se utiliter cujuslibet deprecatio objicit, cum semel Deus aliquid ab intimis irascendo dispo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa qͥsquis nc̃ sese sponte ñ humiliat. neqͣquã hunc sequens gła
qr cauere malignoꝵ spuũ uisidias negligunt. ⁊ celari
in eisdem uͥtutib uolut: bona sua ostendendo hostiũ faciunt:
⁊pclentes subito amittunt. quioqͥa diticiꝰ studentes oꝑant᷑. hinc
ne̾ eoꝵ irmanus immici. U̾tꝰ qͥpe ⁊ pulc̾tuclo ar rogantiũ ĩmi¬
ci manib tͣdit᷑: quia om̃e bonũ qd ꝑ ꝯcupiscentiã iauelis osten¬
dit᷑. occulti adu̾sarii uiri mancipatur. Hostes namq acł rapirã
ꝓuocat.: qui suas eoꝵ noticiȩ diunicias denudat. Iuonsq enĩ ab
et̃nȩ pat̾e securitate disuitigiii: inlatͦnũ ĩsliantiũ iter am¬
bulamꝰ. Quig̃ in itiuere p̃cari formidat.: abscondat necesse:
bona quȩ portat. O miseri qui affectantes lauctes homuñ. ini
semet ipsis dissipant fonctus laboꝵ. Cũq se osteadere asian
ocuiis appetunt: damonant qd̾ agunt. Quos nimir sĩ maligni ẜͣ

Expanded text:
quia quisquis nunc sese sponte non humiliat, nequaquam hunc sequens gloria quia quisquis nunc sese sponte non humiliat, nequaquam hunc sequens gloria a cavere malignorum spirituum insidias negligunt, et celari in eisdem virtutibus nolunt, bona sua ostendendo, hostium faciunt: et imprudentes subito amittunt, quidquid diutius studentes operantur. Hincnes eorum in manus inimici . Virtus quippe et pulchritudo arrogantium inimici manibus traditur, quia omne bonum quod per concupiscentiam laudis ostenditur occulti adversarii juri mancipatur. Hostes namque ad rapinam provocat, qui suas eorum notitiae divitias denudat. Quousque enim ab aeternae patriae securitate disjungimur, per latronum insidiantium iter ambulamus. Qui ergo in itinere depraedari formidat, abscondat necesse est bona quae portat. O miseri, qui affectantes laudes hominum, in semeoculis appetunt, damnant quod agunt. Quos nimirum maligni spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
exercere hoc mapto iciꝰ ñ debemꝰ. S cũ uita nr̃a smmplex auis
ernosiuũ anchoat. dĩgnũ ẽ. ut secreti sui uelmmina ũ relinas
nemuaũ hoc humanis oculis qͣsi sublucto uellere ostendat. al
unociuq scaigꝰ: hoc adhonorẽ intimi udicis inara cordis iu¬
lemꝰ. Q  ab illo ꝑeulesubio tanto libentiꝰ accipit᷑: qͣnto ⁊ ab henes¬
bns occuitatũ nulla laudis appeticione maculc̾tur. Sepe as
nous ꝯu̾sationis pͥmordia acdhuc ex carnali sunt uita cõmpti
nodcirco innotesei eiciꝰ ñ debent: ne cũ laudant᷑ bona q̃ placis
decept i quicse sua animꝰ dep̃hendere ui eis negueat. mala q̃ꝰ¬
Quis inehiate urtutis ab humano ore laudẽ recipit: qͣti plas¬
tiligni ante temtꝰ pomũ cõmedit. hunc ꝑpsilmistĩ uertasꝰ¬
qͥppe surgere ẽ: pͥusquã claritas ȩt̾̃nȩ retͥbutionis appareat. in p̃sen¬
tis uitȩ nocte gaudere. Sedencdũ gͦ pͥuꝰẽ. ut pꝰ recte surgamus:

Expanded text:
exercere hoc in aperto citius non debemus. Et cum vita nostra simplex quid atque innocuum inchoat, dignum est ut secreti sui velamina non relinquat, ne nudum hoc humanis oculis quasi subducto vellere ostendat. Ad ncipimus, hoc ad honorem intimi Judicis in ara cordis immolemus. Quod ab illo procul dubio tanto libentius accipitur, quanto et ab hominibus occultatum nulla laudis appetitione maculatur. Saepe novae conversationis primordia adhuc ex carnali sunt vita commixta, et idcirco innotescere citius non debent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus laude sua animus deprehendere in eis ne inchoatae virtutis ab humano ore laudem receperit, quasi plantati ligni ante tempus pomum comedit. 80. Hypocrita testese lucem quippe surgere est prius quam claritas aeternae retributionis appareat, in praesentis vitae nocte gaudere. Sedendum ergo prius est, ut post recte surgamus,
Abbreviated transcription (Latin):
onis cruciet. ⁊ intꝰ pena cecitatis obscuret: quatenus qui actori
suo corpore ⁊ corde deliquerunt. simul corpore ⁊ corde puniant᷑.
N utbiq penas sentiant. quidũ hic uiuerent. p̃ius suis delectatio¬

Expanded text:
onis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. Quatenus qui auctori onis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. Quatenus qui auctori suo corpore et corde deliquerunt, simul corpore et corde puniantur, et utrobique poenas sentiant qui dum hic viverent pravis suis delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
tus quisꝙ cum ęterno igne succendit᷑: ab int̾no lumine tenebra¬
tur. Hature ignis est: ut ex se ipso.⁊ lucẽ exhibeat ⁊ concremati¬
ouẽ. e transactoꝵ illa ultrix flama uicioꝵ: c̃cremationẽ habet:
lumen ñ habet. hinc est enĩ quod reꝑbis ueritas dicit. Uisce.¬
dite a me malelicti inignẽ et̾nũ: qui paratꝰ est diabolo y anglis
euis. Quoꝵ rursus omĩum corpꝰ uruniꝰ ꝑsonã significans. dlicit.
ligate ei manꝰ ⁊ pedes: ⁊ mutite eũ in tenebras ext̾iores. Sutaq
ignis qui repbos cruciat. lum̃ habere potuisset: hisqui repellitur.
nequaquã mitti in tenebras diceretur. Hincȩtiam psalmista ait.
uꝑeos cecidit ignis: ⁊ ñ uiderunt solem. Igniseni. suꝑ impios caclit.
s soligne cacdente ñ cernitur: quia quo illos gehennȩ flãma cde¬
uorat. a ussione ueri luminis cecat: ut ⁊ foras eos dolor cõbusti¬

Expanded text:
tus quisque cum aeterno igne succenditur, ab interno lumine tenebratus quisque cum aeterno igne succenditur, ab interno lumine tenebratur. Natura vero ignis est, ut ex seipso et lucem exhibeat, et concremationem, sed transactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet et lucem non habet. Hinc est enim quod reprobis Veritas dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus ; quorum rursus omnium corpus in unius persona significans, dicit: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Si itaque ignis qui reprobos cruciat, lumen habere potuisset, is qui repellitur, nequaquam mitti in tenebras diceretur. Hinc etiam Psalmista ait: Super eos cecidit ignis, et non viderunt solem : ignis enim super impios cadit, sed sol igne cadente non cernitur; quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor combusti
Abbreviated transcription (Latin):
loca cdescribunt᷑ cũ ar̃. Terra miserie ⁊ tenebrarũ. Misernas
dolorem ꝑtinet: tenebre anl cet̾itatẽ. Ea gͦ quȩ a consptetu
districti iudicis expisos tenet. miseriȩ ⁊ tenebrarũt̾ra
hibetur: quia foris dolor cruciat. quos diuisos a uͦ lumine intuscecitas
obscurat. Quamins miseriȩ ⁊ tenebrarũ t̾ra. uitelligi ⁊ alit̃ potest.
Nam hȩc quoq t̾ra qua nascim. ẽ. quidẽ mseriȩ s tenebrariĩ ñ est:
quia multa hic corruptionis nr̃ȩ mala patim᷑: s tamen aclhuc in
ea ꝑ conu̾sionis grãm ad lucẽ redimꝰ. ueritate suacdente quȩ ait. Am-¬
bulate dũ lucem habecis: ne uos tenebre cõphentdant. Illa uͦ simul
cenderit: nequaquã ult̾ius ad lucẽ redit. In cuius adhuc descrip¬
tione subiungitur. S umbra mortis: ⁊ nullus orido. Sicut mors
ext̾ior ab anim̾a. duudit carnem: ita mors int̾ior a dõ separat

Expanded text:
loca describuntur, cum dicitur: terra miseriae et tenebrarum. Miseria ad loca describuntur, cum dicitur: terra miseriae et tenebrarum. Miseria ad dolorem pertinet, tenebrę ad cęcitatem. Ea ergo, quae a conspectu districti iudicis expulsos tenet, miseriae et tenebrarum terra perhibetur, quia foris dolor cruciat, quos divisos a obscurat; quamvis miseriae et tenebrarum terra intelligi et aliter potest. Nam haec quoque terra in qua nascimur, est quidem miseriae, sed tenebrarum non est, quia multa hic corruptionis nostrae mala patimur, sed tamen adhuc in ea per conversionis gratiam ad lucem redimus veritate suadente, quae ait: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Illa vero simul  mala descenderit, nequaquam ulterius ad lucem redit. In cujus adhuc descriptione subjungitur: Ubi umbra mortis, et nullus ordo : Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo separat
Abbreviated transcription (Latin):
cruciant: s ultione solicla ꝑpetue dampnationis seruant. Quȩa¬
quando tam̃ ⁊ laci appellatione signantur: ꝓpħ̃a attestante qui
ait. Portauerunt ignominiã suã: cũ his qui descendunt in lacũ
Infernus gͦ ⁊ t̾ra nominat᷑: quia susceptos stabilit̾ tenet: ⁊ lacusdi.
quia hos quos semeł ceꝑit semꝑ fluctuantes ⁊ trepidos torm̃tiser¬
cũfluentibꝰ absorẜet. Sc̃s aut̃ uir siue sua seu humani gñis uor
duntti se postulat. antequam uadat: ñ quia ad t̾rã tenebrosam
qui culpã deflet iturꝰ est: s quia ad hanc ꝓculdubio qui plang̃
negligit uadit: sicut debitori suo creditor dicit. solue debitun
pͥus quã debito constringaris: qui tam̃ ñ constringitur. si quod
debet soluere ñ moratur. Ubi ⁊ recte subditur. ñ reuertar. qud
nequaquã ultra miscłia parcenitis liberat: quos semel inles
penalibus iusticia iuidicantis cdampnat. Que adhuc fubiliul

Expanded text:
cruciant, sed ultione solida perpetuae damnationis servant. Quae acruciant, sed ultione solida perpetuae damnationis servant. Quae aliquando tamen laci appellatione Signatur, propheta attestante, qui ait: Portaverunt ignominiam suam cum his, qui descendunt in lacum. Infernus ergo et terra nominatur, quia susceptos stabiliter tenet, et lacus dicitur, quia hos, quos semel ceperit, semper fluctuantes et trepidos tormentis circumfluentibus absorbet. Sanctus autem vir sive sua seu humani generis voce dimitti se postulat, antequam vadat, non quia ad terram tenebrosam, qui culpam defleturus est, sed quia ad hanc procul dubio, qui plangere neglegit, vadat. Sicut debitori suo creditor dicit: Solve debitum, priusquam pro debito / constringaris! Qui tamen non constringitur, qui, quod debebat, solvere non moratur. Ubi et recte subditur: Non revertar, quia nequaquam ultra misericordia parcentis liberat, quos semel in locis paenalibus iustitia iudicantis damnat. Quae adhuc subtilius
Abbreviated transcription (Latin):
rans dicit: dimite gͦ me ut plangam paululũ dolorẽ meũ. Quia
nͥ a reatu culpȩ quo nos ligauimus misericordit̃ dimittam᷑: ꝑfecte
flere non possumꝰ: hoc qͦd in nobis ipsis contͣ nosmet ipsos dolemis.
S tunc uerascit̾ reatus dolor plangitur: cum tenebrosa illa infe¬
ni retribucio uitento timore p̃uudetur. Unde apte subiungit.
Ante quã uaclã. ⁊ ñ reu̾tar ad t̾rã tenebrosam: ⁊ oꝑtã mortisca.¬
ligie. Qauid enĩ t̾rȩ tenebrosȩ nomine: nͥ tetra tartari clausti¬
signantur: Quȩ et̃ne mortis caligo oꝑuit: quia dampnatos qͦs
imꝑpetuũ auita lucis disiungit. Nec in merito infernus t̾racĩ
quia quiq ab eo capti fuerint. stabilit̾ tenent᷑. Scͥiptũ quipꝑe est
Generatio p̃terit. ⁊ generatio aduenit: terra uͦ inȩc̾nũ stat. Recti
gͥ inferni claustra tenebrosa t̾ra nominant᷑: quia quos puniencd̃
accipunt: nequaquã penꝗ transitoridiuł fantafric linaginatione

Expanded text:
 dicens: Dimitte me, ut plangam paululum dolorem meum! Quia nisi a reatu culpe, quo nos ligavimus, misericorditer dimittamur, perfecte flere non possumus hoc, quod in nobis ipsis contra nosmetipsos dolemus. Sed tunc veraciter reatus nostri dolor plangitur, cum tenebrosa illa inferni retributio intento timore praevidetur. Unde apte subiungit: Antequam vadam et non revertar ad terram tenebrosam et opertam mortis caligine. Quid enim terrę tenebrossignantur? Quae aeternae mortis caligo operit, quia damnatos quosque in perpetuum a vitae luce disjungit. Nec immerito infernus terra dicitur, quia quicunque ab eo capti fuerint, stabiliter tenentur. Scriptum quippe est: Generatio praeterit, et generatio advenit, terra vero in aeternum stat igitur inferni claustra / tenebrosa terra nominatur, quia quos puniendos accipiunt, nequaquam paenę transitorie vel fantastica imaginatione
Abbreviated transcription (Latin):
muĩ sequnt᷑: sicut semet ipsos ꝓ cluuno amore despicuint. sic a¬
ta quis se senciunt. p̃pediri pꝰꝓmunt. Ecũ ꝓ dõ necesse ẽ. ut quibi
ualent cunctis inseriant: ꝓ cdõ pͥuata obsequia etrã ꝓpinquis
negant. Huic ÷ enĩ qd qͥdã cũ diceret. ꝑmitte mͥ pꝰire ⁊ sepeliris
tremmeũs: iũtatis ore ꝓtinꝰ aucliuit. Sine ut mortui sepeliati¬
tuos suos: tu aut̃ iracde annuntia regnũ dĩ. Qua mre notancde
quia electus discipłs ctũ a parentis sepult᷑a ꝯpescit᷑. hoc deuotia
quẽq exhibͣ e ꝑatrimortuo ex affectu carnali ꝓpt̾ dnm ñ lci
nit᷑ ad me. ⁊ ñ odit patrẽ suũ. ⁊ matrẽ. ⁊ uxorẽ. ⁊ filios ꝯfid

Expanded text:
no amore despiciunt, sic cuncta, quibus se sentiunt praepediri, postponunt; et cum pro Deo necesse est ut quibus valent cunctis inserviant, pro Deo privata obsequia etiam propinquis negant. Hinc est enim quod quidam cum diceret: Permitte mihi prius ire et sepelire patrem meum , Veritatis ore protinus aumortuos suos: tu autem vade, annuntia regnum Dei. Qua in re notandum est quia electus discipulus dum a parentis sepultura compescitur, hoc devotum quemque exhibere patri mortuo ex affectu carnali propter Dominum venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem, et uxorem,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ mente beẽ mors longe crecdit᷑. ceiã cũ sentit᷑. Sicq cartie an¬
ma soluit᷑: ut erga p̾sentia ĩ modd̾ato amore se retiuetis. cũ ai
Itaĩ siꝑelictũ ducit᷑. hoc tpsũ quoq nescrat quo ducat᷑. & deserens
que amare cã t̃mino noluit. repente sine t̾mino muenit. que
mĩqͣm p̃uidit. At ꝯtͣ rectoꝵ mens ad etͣntatis intentionẽ dendit᷑.
etã cũ p̾sens eã felicit̃ uita cõmitat᷑. Oligna carnis salute utit᷑: nec
tam̃ eius fiducia animꝰ retarlat᷑. Nullũ adhuc mortis articulum
erntipit. & qͣsi p̃sentẽ hanc cotidie ꝯspicit. Quia enĩ uita indesiñ.¬
t iabit᷑. spesei umendi funcditꝰ amputat᷑. Bene gͦ de diebus p̃tereu¬
tibus ꝑbeatũ ioħ dr̃. Consũpti sunt absq ulla spe. Acsi apte drc̾et᷑
Mentis fictuciã in p̃stnti uita ñ posui. quia om̃e qd p̃terit ealcanõ¬

Expanded text:
tenim mente abesse mors longe creditur, etiam cum sentitur. Sicque a carne antenim mente abesse mors longe creditur, etiam cum sentitur. Sicque a carne anima solvitur, ut erga praesentia immoderato amore se retinens, dum ad aeternum supplicium ducitur, hoc ipsum quoque nesciat quo ducitur; et deserens quae amare cum termino noluit, repente sine termino invenit quae nunquam praevidit. At contra rectorum mens ad aeternitatis intentionem tenditur, etiam cum praesens eam feliciter vita comitatur. Magna carnis salute utitur, nec tamen ejus fiducia animus retardatur. Nullum adhuc mortis articulum erumpit, et quasi praesentem hanc quotidie conspicit. Quia enim vita indesinenter labitur, spes ei vivendi funditus amputatur. Bene ergo de diebus praetereuntibus dicitur: Consumpti sunt absque ulla spe. Ac si aperte diceretur: Mentis fiduciam in praesenti vita non posui, quia omne quod praeterit calcan
Abbreviated transcription (Latin):
eproboꝵ mens erga dies uite p̃sentis tanto amore constrin¬
gitur. ut sic sems hic appetant uiuere: quatinꝰ si ualeant
uiuendi cursũ deside̾nt nũquã finire. Cogntare. quippe uentu
despiciunt: spẽ totã in rebus transeuntib ponunt: habere nulla
nͥ quȩ p̃tereunt concupiscunt. Cũq nimis tͣnseuntia cogitant &¬
mansura nullatenis sperant: sic cecitate insensibili cordis oculus
cdaudit᷑: ut et̾nȩ luci nullatenꝰ initendat᷑. Uñfit ut sepe ram corpꝰ
molestia qͣciat. ⁊ uicina mors uirtutẽ utał sp̃s incicdat: nec tam̃
curare quę mudi sunt desinant : Iamq eos ułtro acł iuclicium
ꝑtͣhit. ⁊ cñ ipsi ordinatione sollicita reb tͣnseuntib occupati.
nil aliud eogitant. nͥ in hoc mundo ad huc qͣlit̃ iuiuant. Relin¬
quenda omĩa q̃ s̃ possiclenda disponunt. quia spes iuenai
non frangitur ettã cũ uita t̃minatur. Iam ad iudicũ fħuntur
p sententiã: & tn a dhuc habendis reb inherent ꝑ curã. Uuraꝰ.¬

Expanded text:
eproborum mens erga dies vitae praesentis tanto amore constringitur, ut sic semper hic appetant vivere, quatenus, si valeant, vivendi cursum desiderent nunquam finire. Cogitare quippe ventura despiciunt, spem totam in rebus transeuntibus ponunt, habere nulla nisi quae praetereunt concupiscunt. Cumque nimis transeuntia cogitant, et mansura nullatenus sperant, sic caecitate 254 insensibili cordis oculus clauditur, ut aeternae luci nullatenus intendatur. Unde fit ut saepe jam corpus molestia quatiat, et vicina mors virtutem vitalis spiritus incidat, nec tamen curare quae mundi sunt desinant. Jamque eos ultor ad judicium pertrahit; et tamen ipsi, ordinatione sollicita rebus transeuntibus occupati, nihil aliud cogitant nisi in hoc mundo adhuc qualiter vivant. Relinquendo omnia quasi possidendo disponunt, quia spes vivendi non frangitur, etiam cum vita terminatur. Jam ad judicium trahuntur per sententiam, et tamen adhuc habendis rebus inhaerent per curam. Dura e
Abbreviated transcription (Latin):
to quia uentus ÷ uita mea. Ac si aꝑte diceret᷑. Transeuntẽ uelociter.
benignꝰ aspice: quia ⁊ tanto ate nideri misericorcliꝰ debeo: quanto
ipse aꝯ sictatione breuitatis meȩ ocłos ñ au̾to. S quia dũ tale tempꝰ
nite p̾sontis ab sc̃idit᷑ ad oꝑationẽ ꝓmerendȩ uenie utt̾nis ñrecsit᷑:
recte subiungit᷑. Nec rei̾tetur ocłs meus ut uideat bona. Adui-¬
dencła bona extinctiocłs ñ redit: quia ad exibenda recła oꝑa exu¬
refouere: s ut penã suã repbi gͣuiꝰ sentiant. spẽ de uenia amit¬
fr̃ib ꝯcupiuit : quia numquã se igniũ carere torm̃tis adiuncto
desꝑationis supplicio agnouit. Hinc salomon ait. Qđcũq potẽ
manꝰ cua facere instanter oꝑare: quia nec opus nec ratio nec scien

Expanded text:
ento quia ventus est vita mea. Ac si aperte diceretur: Transeuntem velociter benignus respice, quia et tanto a te videri misericordius debeo, quanto ipse a consideratione brevitatis meae oculos non averto. Sed quia dum tempus 255 vitae praesentis absciditur, ad ot. Sequitur: Nec revertatur oculus meus, ut videat bona. - Ad videnda bona exstinctus oculus non redit, quia ad exhibenda recta opera exurefovere. Sed ut poenam suam reprobi gravius sentiant, et spem de venia amitfratribus concupivit, quia nunquam se ignium carere tormentis, adjuncto desperationis supplicio, agnovit. Hinc Salomon ait: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nec s
Abbreviated transcription (Latin):
ham sepe dum ab ociosis u̾bis nequaquam lingua ꝯpescitur: ad tenũ¬
tatẽ qͦẜ stustȩ increpationis effrenatur. Dũ enĩ ociosa eauereͥ negli
guꝰ. ad nocua ꝑuentinꝰt᷑ ut pͥ loqui aliena libeat: ⁊ pꝰ modum de¬
t̾ctionibꝰ eoꝵ uitã de qͥb loqͥt᷑ lingua mordeat. qͣndoq aut̃ usq ad
aꝑtas ꝯxumelias erũpat. hinc seminant᷑ stimuli: ornuit᷑ rixe:
accendunt᷑ faces ocdioꝵ: pax tota extinguit᷑ cordiũ. Uñ bñ ꝑsalo
ẽ: linguã in fluxũ eloquii relaxare: Qluo ꝯtͣ & in bonã partẽ asserit
dicens. Aqͣ ꝓfimda: u̾ba exore uiri. Quigͦ dimitcit a quã: capt̃ :¬

Expanded text:
Nam saepe dum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enigimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur facest linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: « Aqua profunda ex ore viri . » Qui ergo dimittit aquam, caput
Abbreviated transcription (Latin):
udicia suꝑna discutẽ dignꝰ ñ ẽ. Sñ qͦq subiungit᷑. Sel quis di¬
cere ei potest. cur ita facis: Axtoris facta semꝑ indiscussa.
neranda sunt: qui iniusta ẽẽ neqͣquã possunt. Rationẽ qus¬
pe de occulto eius consilio quere: nil est aliud quã contͣ eius
confiliũ suꝑbire. Cum gͦ factor in causa ñ reprehenditur.
restat ut subfactis illius cũ humilitate taceat᷑: quia nequi¬
quã sufficit sensus carnis ut secreta penestet maiestatis.

Expanded text:
judicia superna discutere dignus non est. Unde in Job legitur: Quis dicere ei potest, Cur ita facis? Auctoris facta semper indiscussa veneranda sunt, quia injusta esse nequaquam possunt. Rationem quippe de occulto ejus consilio quaerere, nihil est aliud quam contra ejus consilium superbire. Cum judiciorum Dei causa non deprehenditur, restat ut sub factis illius cum humilitate taceatur, quia nequaquam sufficit sensus carnis, ut secreta penetret majestatis.
Abbreviated transcription (Latin):
lulũ uaclt recipit un hanc ad tempꝰ salubrit̾ amitcit. Huq d
comotioni ⁊ templatio ungit᷑: nec ualet mens ꝑtͣbata ⁊ spicas
ad qd̵ uix tranquilla ualet inhiare: quia nec solis radius c̾nit᷑. cũ
cõmote nibes celi faciem obducunt: nec tbatꝰ fons respicientis ima¬
gine᷑ redait. quã tͣnquillus ꝓpͥe ostendit: quia qͦ eius uncda palpitat.
ise spetiẽ similitudmis obscurat. S cũ ꝑ zelũ animꝰ mouet᷑. curã

Expanded text:
empus salubriter amittit. Nunquam commotioni contemplatio jungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere ad quod vix tranquilla valet inhiare; quia nec solis radius cernitur; cum commotae nubes coeli faciem obducunt; nec turbatus fons respicientis imaginem reddit, quam tranquillus propriam ostendit, quia quo ejus unda palpitat, eo in se speciem similitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
S pensandũ ÷ quomͦ uistus sit. ⁊ omĩa uiste disponat: si eũ qͥ non
debet puniri ꝯdempnat. Mediator ⁊enĩ nr̃ puniri ꝓsemet ipso
ñ debuit: quia nullũ culpe ꝯtagiũ ꝑpetͣuit. S si ipse indebitam
ñ susciꝑet: ñꝙͣ. nos a debita morte liberaret. Pat̃ gͦ cũ uistus sit.
iustũ puniens omĩa iuste disponit: quia ꝑ hoc iuste cuncta iusti¬
ficat. qd̃ eũ qui sine peccato ẽ. ꝓpeccatorib dampnat: ut eo electa¬
omiã ad culm̃ iusticiȩ surgerent. quo is qui ẽ. suꝑ omĩa. dampna
e uicii purgari ñ potuit: nͥ igne tormenti. Frustra gͦ ⁊ ñ frus

Expanded text:
 pensandum est quomodo justus sit, et omnia juste disponat, si eum, qui non debet puniri condemnat. Mediator etenim noster puniri pro semetipso non debuit, quia nullum culpae contagium perpetravit. Sed si ipse indebitam non susciperet, nunquam nos a debita morte liberaret. Pater ergo cum justus sit, justum puniens, omnia juste disponit; quia per hoc cuncta justificat, qomnia ad culmen justitiae surgerent, quo is qui est super omnia damna pe vitii purgari non potuit, nisi igne tormenti. Venit itaque s
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas ꝑfuasionis. antus enĩ molenti: ad u̾sitas pocestatis. S qui
tit. eo audent etiã adu̾sa ꝯtẽpnit: recte dr̃. Saluũ faciet le gb¬
cdio oris eoꝵ. ⁊de manu mosenti pauꝑem. Acsi aꝑte dicerit᷑. Su
inse dẽ m̃tes humiliũ solidat: ut eaꝰ ad ꝑpetͣudã nequiciã. Niec ls¬
dim̃ta suasionũ ꝑtͣhunt. nec dolores supplicioꝵ frangant. Spes quis¬
in et̾nitate animũ erigit: ⁊idcͥco nulla mala ext̾uis que tolert
sentit. Unde ⁊ sublitur. Et erit egeno spes. ad cuiꝰ spei uideluo
fructũ cũ pauꝑ uenerit: om̃is elatꝰ obmutescit̃. Unde adhuc sus
Iniquitas aut̃ cont᷑ het os suũ. Nunc enĩ malus bonis de rogat.: ⁊ ren
agere negligͥt. hed inalis obtrectaꝗdo lacerare ũ cessat. Si cui
imniquitas ossuũ ⁊tͣhit. cũ ustis quanta suppetat gła retͥbutios
agnoscit. T̃ unc enĩ eiloqui c̃tͣbonos ñ uacat: qi maloꝵ suoꝵ adigi
suffarenda flagella. ꝑ que nos erudit dĩpietas unm̃l¬

Expanded text:
iniquitas persuasionis; manus autem violenti est adversitas potestatis. Sed quia rospera appetit, eo audenter etiam adversa contemnit, recte dicitur: Salvum faciet egadio eorum, et de manu violenti pauperem. Ac si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humilium solidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum pertrahant, nec dolores supplicioin aeternitatem animum erigit, et idcirco nulla mala exterius quae tolerat sentit. Unde et subditur: Et erit egeno spes. Ad cujus spei videlicet fructum eum pauper pervenerit, omnis elatus obmutescit. Unde et adhuc subditur: Iniquitas autem contrahet os suum. Nunc enim malus bonis derogat, et recta quae agere negligit. haec in aliis obtrectando lacerare non cessat. Sed tunc iniquitas os suum contrahit, cum justis quanta suppetat gloria retributionis agnoscit. Tunc enim ei loqui contra bonos non vacat, quia malorum suorum digna sufferenda flagella per quæ nos erudit Dei pietas inm
Abbreviated transcription (Latin):
antͣ᷑ intꝰ uusnera insligit quia mñtis nr̃e cduriciã suo desidio pcicti
s ꝑcuciencios sanat : qr troris sui icło tͣnsfixos adsensũ nosrectitu¬
amis reuocat. Corcla enĩ urã male sana sunt. cũ nullo aĩ amo
sauciant᷑ : cũ ꝑ egͥnationis sus erũpnã ñ senttut: cũ erga infir¬
mtate ꝓxum neqͣmlib̾et minimo affectu languescunt.: Se alil
sponisa in canticis canticoꝵ clicit. Sinerata caritate egosum. Su¬

Expanded text:
infligat, quia mentis nostrae duritiam suo desiderio percutit, sed percutiendo sanat, quia terroris sui jaculo transfixos ad sensum nos rectitudinis revocat, corda enim nostra male sana sunt, cum nullo Dei amore sauciantur, cum peregrinationis suae aerumnam non sentiunt, cum erga infirmitatem sponsa in Canticis: « Vulnerata charitate ego
Abbreviated transcription (Latin):
In ãministͣtione qͥppe oꝑis cͣpitudo denudat᷑. dũ uilis m̃s ab iectaq
in actionis ostentatione cognoscit᷑: q̃ qͥera pͥus magna pusabatu
humert̃ mens discooꝑit. qudo opꝰ suũ qd ignorabat᷑ ostendit.¬
Crus reuelat: quia quib desicłioꝵ passibꝰ lucͥs muncdi inhiet manifesti
fuminei etiã tͣnfit: qr actiones huiꝰ scłi quȩ cotilie alt̾minũ deflium
indesinent᷑ appetit. Dũq alias relinquit. ⁊ ałias aspecit: qͣsi semꝑ desi.¬
sunt inhiare cessau̾it. sub semet ipsa etiã indesinent᷑ ruit. In altoa
figit᷑: si amorẽ tẽꝑaliũ deserens. ad spẽ in cõmutabił et̾nitatis lgi

Expanded text:
In administratione quippe operis turpitudo denudatur, dum vilis mens, abjectaque In administratione quippe operis turpitudo denudatur, dum vilis mens, abjectaque in actionis ostentatione cognoscitur; quae quieta prius magna putabatur. Humerum mens discooperit, quando opus suum, quod ignorabatur, ostenditCrura revelat, quia quibus desideriorum passionibus lucris mundi inhiet, manifestat. Flumina etiam transit, quia actiones hujus saeculi, quae quotidie ad terminum defluunt, indesinenter appetitsunt, inhiare cessaverit, sub semetipsam etiam indesinenter ruit. In alto autem figitur, si amorem temporalium deserens, ad spem incommutabilis aeternitatis li
Abbreviated transcription (Latin):
mundana ministeria relaxat᷑. Unde apte illic subdit᷑: q ułtͣ non
uocaberis mollis ⁊ tenera. Colle molã. ⁊mole farinã. Constat n̾imi¬
imitis cuiusq animã a laboriosis huiꝰ mundi seruciis reuocatͥ nedũ¬
⁊ extioribꝰ actibꝰafficit᷑. ab int̾nis desicdiis obduret᷑. S caldeorũ filia
mollis ⁊ tenera ñ uocat᷑: ꝙ m̃s pͣnis desidiis dedita. in eo quẽ auxie
seruiat: quȩ uitꝰ dm̃ ut filia ueqͣquã amat. Unde ⁊ molã tolłe: ac
farmã molere ubet᷑. Unaꝗ̃q aut̃ mudi huiꝰ actio mola ẽ: que
dũ multas curas c̃gerit. humanas m̃tes qͣsi ꝑgirũ u̾tit: atq ex ea
uelut farinas ꝓicit: quia seducto cordi semꝑ minutissimas cogi¬
in qualibet actione denudat᷑. Ynde illic ꝓtinus subinfert᷑. Denuda
t᷑pitudinẽ tuã: discooꝑi humerũ. reuela crura: tͣnsi flumina.

Expanded text:
mundi ministeria relaxatur.  Vet. X.  Unde apte illic subditur: Quia ultra non mundi ministeria relaxatur.  Vet. X.  Unde apte illic subditur: Quia ultra non vocaberis mollis et tenera; tolle molam, et mole farinam . Constat nimiuniuscujusque animam a laboriosis hujus mundi servitiis revocat; ne dum exterioribus actibus afficitur, ab internis desideriis obduretur. Sed Chaldaeorum filia mollis et tenera non vocatur; quia mens pravis desideriis dedita, in eo quod anxie serviat, quae intus Deum ut filia nequaquam amat. Unde et molam tollere, ac farinam molere dum multas curas congerit, humanas mentes quasi per gyrum vertit, atque ex se velut farinam projicit, quia seducto cordi semper minutissimas cogiin qualibet actione denudatur. Unde protinus subinfertur: « Denuda turpitudinem tuam, discooperi humerum, revela crura, transi flumina . »
Abbreviated transcription (Latin):
namq feeroces int̃p̃tantur. Ualde autem feroces sunt: qui uolun¬
tates sequentes ꝓprias. nec suis parcere mortibus sciunt. Ferocia
sunt t̾rena desiłia. q̃ ñ solũ contͣ p̃cepta caritatis s sepe ⁊̃ ct᷑ ꝑcussi
onũ u̾bera. durã atq insensibileẽ m̃tẽ reddunt. S filia ferociũ
soliũ ñ ht̃: quia menis quȩ ad amorem mundi ex pͣuis desicłiis mascit᷑.
atq enisdẽ desicdĩis obdurat᷑: in eo qd̃ se t̾renis desictiis c̃cupiscentiis sub¬
ĩcit. sedem uidicii amittit. Nulliq apd̾ se solio p̃sidet: qr examine dis¬
cretionis caret. & quasi a uidicii sui sessione repellit᷑: quia ꝑ ext̾iore ᷤᷤ¬
ꝯcupiscentias uagatur. Liquet enĩ qd mens quȩ int̾ consilii sedẽ uli¬
dit: foras se ꝑdesicłia innumerabilia  spargit. E quia agere intellec¬
ta dissimulat. cecat᷑ recte. ut &̃ nesciat qͥd agat. & sepe iusto iudicio
in sua ipsa uoluntate relinqͥt᷑: ⁊ sub ea quȩ auxie appetit laboriosa

Expanded text:
namque feroces interpretantur. Valde autem feroces sunt, qui voluntates proprias sequentes, nec suis parcere mortibus sciunt. Ferocia sunt terrena desideria, quae non solum contra praecepta conditoris, sed saepe etionum verbera, duram atque insensibilem mentem reddunt. Sed filia ferocium solium non habet, quia mens, quae ad amorem mundi ex pravis desideriis nascitur, atque eisdem desideriis obduratur, in eo quod se terrenis concupiscentiis subjicit, sedem judicii amittit; nullique apud se solio praesidet, quia examine discretionis caret, et quasi a judicii sui sessione repellitur, quia per exteriores concupiscentias vagatur. Liquet enim, quod mens, quae intus consilii sedem perdiderit, foras se per desideria innumerabiliter spargit. Et quia agere intellecta dissimulat, caecatur recte, ut etiam nesciat quod agat; et saepe justo judicio in sua ipsa voluntate relinquitur, et sub ea quae anxie appetit laboriosa
Abbreviated transcription (Latin):
drꝰ. pahac iuta nił obstat intelligi. Insublimi qͥppe hrmiles poñ
tͣ. quia cũ se ex humilitate substernunt: alte m̃tis uidicio cunc
ta tẽpalia tͣnseunt. Cũq se inelignos ĩ omĩbꝰ estimant: recte
Ommas ñ metuunt: qr ⁊ torm̃ta patiendo contempnunt. Hinc
enĩp falomonaĩ ar̃. Iustꝰ qͣsi leo ꝯfidens: absq t̾rore erit. hinc ab
eo rm scriptũ ẽ. Non ꝯłstabit iustũ: quicquid ei accidĩt. Quia
eos repborũ iacula feriunt. ⁊ ñ c̃cingunt. In sublimi sunt¬
sͦ huiiles positi: qr unde in om̃ibꝰ despiciunt᷑: incde ꝯtͣ omĩa
securiores fuint. Quo ꝯt recte subbabilonis spetie. ꝑꝓpħam nĩ¬

Expanded text:
etiam in hac vita nil obstat intntur, quia cum se ex humilitate suta temporalia transeunt; cumque se indignos in omnibus aestimant, rectaeminas non metuunt, quoniam et tormenta patiendo contemnunt. Hinc enim per Salomonem dicitur: Justus quasi leo confidens, absque terrore erit . Hinc ab eo iterum scriptum est: Non contristabit justum, quidquid ei acciderit . Quia eos reproborum jacula et feriunt, et non contingunt. In sublimi ergo humiles sunt positi, quia unde se in omnibus despiciunt, inde contra omnia securiores fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ descencant. Et notandũ ualde ẽ. qd ille dormiens. angles
ett. qui lapide caput ponit. Quia nimirũ uose ab eteri
suꝑna i iullo amore rapnuit᷑ : dormire possuunt. s uidert
quia caput ñ in lapide s in terra posueruerunt. Quibus plerũq
ĩmunde in se cogitationis strepitũ ꝑ otiũ ꝯgerant. Uñ sub ui¬
cdee spetie ꝑ ꝓpħam torpens otio anima deflet᷑: cum dr̃. Sidert̃
cũ maligni sp̃s ipsa uacationis otia ad cogitationes illit᷑as ꝑtͣhunt:
it una queq anuna qͦ remota ab ext̾nis actionibꝰ dõ seriure credit᷑:
o magis eoꝵ tyrãnidi illicita cogitando famulet᷑. Neq enĩ menᷤͤᷤ¬
d ꝯtẽplanda int̃na ꝑducit᷑. nisi ab his q̃ ext̾iꝰ implicant studio¬
÷ subtͣhat᷑. Hinc ÷ enim qd ꝑ semet ipsã u̾itas dicit. Nemo potẽ.
uobꝰ dñis seruire. Hinc paulus ait. Nemo militans dõ impli¬
it se negotiis scłarib: ut ei placeat cui se ꝓbauit. Hunc ꝑꝓħam¬

Expanded text:
ndescendant. Notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit qui in lapide caput ponit: quia nimirum ipse ab exterina nullo amore rapiuntur, dormire possunt, sed videre quia caput non in Lapide, sed in terra posuerunt. 239 Plerumque monacimmundae in se cogitationis strepitum per olium congerant. Unde sub Judaeae specie per prophetam torpens otio anima defletur, cum dicitur : Viderunt cum maligni spiritus ipsa vocationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt, ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus Deo servire creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti contemplanda interna perducitur, nisi ab his quae exterius implicant studiose subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dixit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit . Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset. Dñ gͦ eiꝰ de redemptore nr̃o adr̃. Cõmonuisti me adu̾sus eũ:
ut affligerem eũ frust᷑. Acsi aꝑtiꝰ dicat᷑. Dũ iste ñ sua s illiꝰ causa
morit᷑: tunc me i huiꝰ afflictionẽ cõmouisti: cũ illũ aclme callicła
ꝑsuasione t̾xisti. De quo ⁊ bñ acddit᷑ frust᷑. Frustra quipꝑe afflictusẽ.
qui. ⁊ culpe uttione p̃ssus ẽ: ⁊ culpe ꝯtigio inqͥnatus ñ ẽ. Erustra afflic̃¬
tus ẽ. qͥ incarnatꝰ ꝓpͥa aclmissa ñ habuit: ⁊ tam̃ penã carnaliũ sine culpa
ex soluebam. Alius namiq ad paradisũ ꝯditus. diuine potentiȩ simi¬
litudinẽ suꝑbe rapere uoluit: s tam̃ culpas huiꝰ suꝑbiȩ sine culpa¬

Expanded text:
 Commovisti me adversus eum, ut affligerem illum frustra. Ac si apertius dicatur: Dum iste non sua, sed illius causa moritur, tunc me in hujus afflictionem commovisti, cum illum a me callida persuasione traxisti. De quo et bene additur, frustra. Frustra quippe afflictus est, qui et culpae ultione pressus est, et culpae contagio inquinatus non est. Frustra afflictus est, qui incarnatus, propria admissa non habuit, et tamen poenam carnalium sine culpa apui, tunc exsolvebam . Alius namque ad paradisum conditus, divinae potentiae similitudinem superbe rapere voluit, sed tamen culpam hu
Abbreviated transcription (Latin):
is a e utit᷑: ⁊ut ꝓdesse debeat posse se sciat: ⁊ ut extolliĩ
Tig rebus temooralibuis occupant᷑. ⁊t̃ bñ exteriora disi¬
nunt. eũ sollicte ad int̾ĩora refugiũt: cũ neaͣꝗ foraspiłi
seruant depicta: quȩ amant. Et qͣnuis nil ext̾ius facaun
rerũ amministratio p̃beat᷑. semet ipsas funditꝰ desefunt :
fugitiua ac tẽꝑalia ꝑ intentionis cursũ ꝯtinus cogitationũ

Expanded text:
i ea utitur, et ut prodesse debeat, posse se sciat, et ut extolli non i rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollicite ad interiora refugiunt; cum nequaquam foras servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius facianrerum administratio praebeatur, semetipsas funditus deserunt, et fugitiva haec temporalia per intentionis cursum continuis cogitationum
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ tñ trepidam m̃tẽ correptio ipsa eturbat: ne malum qd̵ tolerãt
ñ pia ꝑcussio discipline sit: s animadu̾sio uste uindictȩ. Ed̃
iñ ꝑsasmista ꝯsicderans: ait. Quis nouit potestatẽ irȩ tuȩ: Pocestas
ape diuine irȩ nr̃a ñ potest m̃te cõp̃hencli: quia eĩ dispensatio
bscuris super nos disposionib ẽmicans sepe uñ estimat᷑ deserẽ.
ñ nos recipit: et uñ nos recipe credit᷑ m̃ delinqͥt: Ut plerũq
sfiat grã qb ira di cit᷑ ⁊ . ss aliqñ ira sit qdͣ grã putat᷑. Non nul¬
os enim flagella corrigunt: ñ nullos ad ĩpatientiȩ uesaniã ꝑduc̃t.
t alios ꝓsꝑa qr demulcent ab insania mĩtigant: alios qr eleuant
uinditꝰ ab om̃i spe ꝯt̾sionis eradicant. Cunctos aut̃ uicia ad una
tͣhunt: s tam̃ quidã es ab his faciliꝰ redeunt: quo se in eis corriuᷤᷤ¬
⁊ astiꝰ erubescunt. Et semꝑ uͥtutes ad suꝑna subleuant: s ñ¬

Expanded text:
eorum tamen trepidam mentem correptio ipsa perturbat; ne malum quod tolerant, non pia percussio disciplinae sit, sed animadversio justa vindictae. Quod bene Psalmista considerans ait: Quis novit potestatem irae tuae ? Potestas quippe divinae irae nostra non potest mente comprehendi, quia ejus dispensatio obscuris super nos dispositionibus, saepe unde aestimatur deserere, inde nos recipit; et unde nos recipere creditur, inde derelinquit; ut plerumque hoc fiat gratia, quod ira dicitur, et hoc aliquando ira sit, quod gratia putatur. Nonnullos enim flagella corrigunt, nonnullos ad impatientiae vesaniam perducunt; et alios prospera quia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima pertrahunt: sed tamen quidam eo ab his facilius redeunt, quo se in eis corruisse altius erubescunt. Et semper virtutes ad superna sublevant; sed n
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ modis fracta possiclere animũ ira diͤsuescit. Primũ qͥm e
mens sollicita anteꝗͣ agere qd̃ libet incipiat. om̃s sͥ quis pati
st ꝯtumelias ꝓponat.: quatinꝰ redemptoris sui ꝓ bra cogitans ad
cautius ex p̃scientia armauit. Qui enĩ imꝑuidus ab adu̾sita
ep̃henditur: quasi ab hoste dormiens inuenitur. Eũq ĩunicꝰ¬
uis necat: qr ñ repugnantẽ ꝑforat. Tlam qui mala ĩminentia
licitudine᷑ p̃notat: hostiles iicsus qͣsi unisidiis uigilans expec
Et iñ adiuctoriã ualent̃ accungit᷑: uñ nesciens dep̃hendi ꝑri
aut. serucanese mansuetuicdm̃is ĩ : ut cũ alienos excessus afpiganis.
us o ui ⁊ mla ũ srreiuat aliena. Patient᷑ ramꝙẜ illata iuriã
colerat. qpia meminit qͥs fortasse aohic habeat. iuqͦ debear i¬
se toltrari. e qs aq ignus extinguit᷑: cũ firgette feruore amniu

Expanded text:
etenim modis fracta possidere animum ira desuescit. Primus quippe est, ut mens sollicita, antequam agere quodlibet incipiat, omnes sibi, quas pati potest, contumelias proponat, quatenus redemptoris sui probra cogitans, / cautius ex praescientia armavit. Qui enim inprovidus ab adversitate deprehenditur, quasi ab hoste dormiens invenitur, eumque citius inimicus necat, quia non repugnantem perforat. Nam qui mala imminentia per sollicitudinem pręnotat, hostiles incursus, quasi in insidiis vigilans, expectat, et inde ad victoriam valenter accingitur, unde nesciens deprehendi putautem servandę mansuetudinis modus est, ut, cum alienos excessus aspicimus, as/ propria mala nobis excusat aliena. Patienter namque inlatam iniuriam tolerat, qui pie meminit, quod fortasse adhuc habeat, in quo debeat ipse tolerari.