comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne ñ rep̃hendo. Nc̃ uͦ in hibnis inieetꝰ mͥ uid̾is.
Itaq te cõmoue cũ curas. Isq qͣ saꝑe oportet
iderit telum ac̾rimum. Ego si foris cenitarẽ
c.N. octauio familiari ñ defuissem. Cui tñ
dixi cũme aliqͦtiens inuitaret. Orote qͥs tu
es s me hercłe extͣ iocum homo bellus ÷
uelle meũ tecum ab cluxisses. Quid agatis
& hec ꝙ. italiam uenturi sitis hac hieme fac
plene sciam. Balbus mͥ confirmauit te diui¬
tem sut᷑um id utrum romoͬno more locutꝰ¬
sit bene num matum te futurum an qͦmͦ finici dic̃t
om nis ẽẽ cliuites qui ⁊elo & t̾ra frui possunt pꝰ ea

Expanded text:
ne non reprehendo. nunc vero in hibernis iniectus mihi videris ne non reprehendo. nunc vero in hibernis iniectus mihi videris itaque te commovere non curas. Usquequaque sapere oportet; id erit telum acerrimum. ego si foris cenitarem, Cn. Octavio, familiari tuo, non defuissem; cui tamen dixi, cum me aliquotiens invitaret: 'oro te, quis tu es?' sed me hercules extra iocum homo bellus est; vellem eum tecum abduxisses. quid agatis et ecquid in Italiam venturi sitis hac hieme fac plane sciam. Balbus mihi confirmavit te divitem futurum. id utrum Romsit, bene nummatum te futurum, an quomodo Stoici dicunt omnes esse divites qui caelo et terra frui possunt, postea
Abbreviated transcription (Latin):
tius reb extuis litt̾is ꝗͣ sepissime cognos c̾em
Qd̾ certe itafieret. si tu maluisses beniuolñtie
q̃ litiũ iura ꝑ disce̾.S hec iocati sumꝰ & tuo
ꝙͣ sint moro si qͥ amant ł ex hoc intelli¬
gi pot̾. moleste ferebam añ ate in uitũ istic
et̃ pungit me rursus qͥ scͥb eẽte istic libñt᷑.
Neq it mea com̃ datione te ñ delectari facile
patiebar. Et nc̃ angor qͥcquam tͥ sine me eẽ
iucundum. s hoc tñ malo ferre nos dend̾iũ
ꝙͣ te ñ ea que sꝑo consequi. Q uͦ in .e. mutii
suaussimi doctissimiq hoĩs & familiaritatẽ
uenisti ñ dici pot̃ ꝙͣ ualde gaudeam qͥfac ut
te ꝙͣ maxime diligat. Mͥ erede nicħ ex ista ꝓ¬
uintia potes q̃ iocundiꝰ sit deportare. Cura
ut ualeas.¬
t̾mo sero sapiunt tu tñ miuetule ñ sero
pͥmas illas rabosulas at fatuas cdedisti. Dem̃
qͣ inbritannia ñ minꝰ philoteoꝵ te p̃biusti pla¬

Expanded text:
tuis rebus ex tuis litteris quam saepissime cognoscerem. tuis rebus ex tuis litteris quam saepissime cognoscerem. quod certe ita fieret, si tu maluisses benevolentiae quam litium iura perdiscere. sed haec iocati sumus et tuquam sint morosi qui amant, vel ex hoc intellegi potest: moleste ferebam antea te invitum istic esse; pungit me rursus, quod scribis esse te istic libenter. neque enim mea commendatione te non delectari facile patiebar et nunc angor quicquam tibi sine me esse iucundum. sed hoc tamen malo ferre nos desiderium quam te non ea quae spero consequi. quom vero in C. Mati, suavissimi doctissimique hominis, familiaritatem venisti, non dici potest quam valde gaudeam. qui fac ut te quam maxime diligat. mihi crede, nihil ex ista provincia potes quod iucundius sit deportare. cura ut valeas.tremo 'sero sapiunt.' tu tamen, mi vetule, non sero. primas illas rabiosulas sat fatuas dedisti; deinde quod in Britannia non nimis filoqe/wron te praebuisti, pla
Abbreviated transcription (Latin):
soles adium faciundam ad hib̃i. lleq ÷ qͥ illam
exceptionem int̾ dicto ꝑtimescas qͥ tu pͥor in hoĩb
armatis ñ uen̾is scio it te ñ ẽẽ ꝓcacẽ in lacessendo
s ut ego qͦ te aliqͥd admoneam de ur̃is caut̾ionib
treures uites censeo audio capitalis eẽ. Mallẽ au
de istis reb oĩb scͥbas. uelĩ ꝙͣ diligentissimi .d
IIII. Noñ. mart᷑
tecti lib̾tꝰ fecit ut te ñ in memorẽ puta¬
rem mei. salutem ił u̾b tuis mͥ ñtiaret. Nal de
im latuses qͥ gͣue litt̾as adme dare hoĩ p̃sertun
ꝓpe clomestico. Qd̾ si scͥbe oblitꝰ es minꝰ mlti iam
te aduocato cause caclent sinm̃ oblitꝰ es clabo
oꝑam ut istuc ueniam anteꝗͣ. plane ex aĩo tuo
efluo. Sin estiuoꝵ timor te debilitat aliqͥd ex¬
cogita ut fecisti de britannia. Illd̃ ꝙͣ ꝑhibent᷑
audiui ex eodem chrysippo ce ẽẽ cesari samilia¬
rem. S me hercłe mallẽ id qͣ erat equus de

Expanded text:
soles ad vim faciundam adhiberi, neque est quod illam soles ad vim faciundam adhiberi, neque est quod illam exceptionem in interdicto pertimescas: 'QVOD TV PRIOR vi HOMINIBVS ARMATIS NON VENERIS'; scio enim te non esse procacem in lacessendo. sed ut ego quoque te aliquid admoneam de vestris cautionibus, Treviros vites censeo. audio capitalis esse; mallem 'ade istis rebus omnibus scribas velim quam diligentissime. D. IIII non. Mart tecti libertus fecit ut te non immemorem putarem mei; salutem enim verbis tuis mihi nuntiarat. valde iam lautus es qui gravere litteras ad me dare homini praesertim prope domestico. quod si scribere oblitus es, minus multi iam te advocato causa cadent si nostri oblitus es, dabo operam ut istuc veniam ante quam plane ex animo tuo effluo; sin aestivorum timor te debilitat, aliquid excogita, ut fecisti de Britannia. illud quidem perlibenter audivi ex eodem Chrysippo, te esse Caesari familiarem; sed me hercule mallem, id quod erat aequius, de
Abbreviated transcription (Latin):
iurar e cũ scias iouem iratũ ẽẽ nemini posse
qͥd siet porro ppło ulubrano si tustatueri. nlaei¬
Teyeceai ñ oꝑt̾e quare si plane a nob̃ deficis mo¬
leste fero. Sin panse assentari cõmodũ ⁊ ignos¬
comͦ. Seͥbe aliqñ adnos qͥd agas & a nob̃ qͥd sieri
aut curari uelis¬
te existimasti ut tͥ irascerer qͥ parũ mͥ cõs¬
tans & nimiũ cupidꝰ decendendi uid̾e obeam¬
q causam me ar bitͣrere litt̾as adte iã diu ñ
misissem mͥ ꝑt̾ batio aĩ tui ꝙͣ pͥmis litt̾is ꝑspi¬
ciebam molestiam attulit. neq alia fuit
nesciebam. hic tu me ĩ insimulas nec sađ¬
factionẽ meam accipis. Aut id ÷ ame utr
supbiar em te yerunia fac̃ anqͥte impatoe
consulit : ꝯoraar ni que tua gła ÷. puto ce
m̃t̾ gaudõ. Et ut ills̾ erat molestum sic hoc ÷
ioc̃dũ. Tantum metuo ne artificiũ tuum tͥ pa¬
rum ꝓsit.Nam ut audio istic ñ ex iure manũ
consenser̃ s magis ferrorem repetunt ⁊ tu

Expanded text:
IVRARE,' cum scias Iovem iratum esse nemini posse? quid fiet porro populo Ulubrano, si tu statueris politeu/esqai non oportere? qua re si plane a nobis deficis, moleste fero, sin Pansae adsentari commodumst, ignosco; modo scribe aliquando ad nos quid agas et a nobis quid fieri aut curari velesse existimasti ut tibi irascerer, quod parum mihi constans et nimium cupidus decedendi viderere, ob eamque causam me arbitrarere litteras ad te iam diu non misisse? mihi perturbatio animi tui, quam primis litteris perspiciebam, molestiam attulit; neque alia ulla fuit nesciebam. hic tu me etiam insimulas nec satisfactionem meam accipis ? audi, Testa mi: utrum superbiorem te pecunia facit, an quod te imperator consulit? momenter gaudeo et, ut illud erat molestum, sic hoc est iucundum. tantum metuo ne artificium tuum tibi parum prosit; nam, ut audio, istic non ex iure manum consertum, sed magis ferro rem repetunt, et tu
Abbreviated transcription (Latin):
ploratam spẽ salutis ostenclerem nͥ eam ꝗͣ ab
ipsa re.p. cũ hic ardor restinctus e̾ẽt sꝑari
oꝑt̾e censerem. Recordare tuas litt̾as qͥb &
casus ferendos constantem ac paratum. Qd̃
ego ñ mirabar cum recorclarer te . & apͥmis
temporibus etatis in re.p. ẽẽ uersatum ⁊ tuos
magistratus in ipsa discrimina incidisse salutis.
fortunarumq cõmunium . & in hoc ipsum bel¬
lum eẽ ingressum ñ solum ut iuictor beatꝰ s
&̃ ut si ita accidisset uictus ut sapiens esses.¬
¶ Deinde cum studium tuum cũ sũa inuiroꝵ
fortium fatis memoria ꝑpendis consid̾are de¬
bes nichil tͥ ẽẽ cõmitendum. Q obrem eor
taͣm te para ad hec ñobis c̃ ferenda qͥb ego si
ꝙͣ medicinam inuenirem tͥ qͦ eandem tͣ d̾em

Expanded text:
ploratam spem salutis ostenderem nisi eam, quam ab ploratam spem salutis ostenderem nisi eam, quam ab ipsa re p., cum hic ardor restinctus esset, sperari oportere censerem. recordare tuas litteras, quibucasus ferendos constantem ac paratum. quod ego non mirabar, cum recordarer te et a primis temporibus. aetatis in re p. esse versatum et tuos magistratus in ipsa discrimina incidisse salutis fortunarumque communium et in hoc ipsum bellum esse ingressum, non solum ut victor beatus sed etiam ut, si ita accidisset, victus sapiens esses. deinde, cum studium tuum consumas in virorum fortium factis memoriae prodendis, considerare debes nihil tibi esse committendum quam ob rem eorum, tum te para ad haec nobiscum ferenda, quibus ego si quam medicinam invenirem tibi quoque eandem traderem.
Abbreviated transcription (Latin):
regationes qͣ necesorie. Quã qr amber hobebat¬
plus ualuit ꝙ̃ x ullo alio ualere potuiss. Py plo¬
ma statim ñ ÷̃ clatum qd mirisica ÷ ĩ ꝓbitas inqͥb¬
dã qͥtulisent acerbiꝰ ueniã tͥ dari ꝙ̃ illi appellant
tubã belli ciuilis multaq ita diẽt qͣsi ñ gaudeant
id bellum incidisse. Quare uisum ÷ occultiꝰ agñdũ
neq ullo mͦ cliuulgandũ de te iã eẽ ꝑfectum.
S id erit ꝑ breui nec clubito qͥn legente te has lit¬
t̾as confecta iam res fut᷑a sit. Pansa qͥdem mͥgͣ¬
uis hõ & c̾tus non solum consirmauit s ꝙͣ recepit
ꝑcelerit̾ se ab lecturum clisplora. Michi cam̃
placuit hec adte ꝑscribi. Minus enim te sirmũ
sermo epłe tue lacͥmeq ampluis declarabant
quam significant cue litt̾e atq ille ar bit᷑ ban¬
t᷑ cũ adte ade̾ent. ip̃e multo ingͣuiore te cura su
scripsi. Scis me antea sic solitum ẽẽ scͥbere ad
te magis ut consolarer fortem uirum ꝗͣ ut ex¬

Expanded text:
gationes quam necessariae; quam quia Cimber habebatplus valuit quam pro ullo alio valere potuisset. diploma statim non est datum, quod mirifica est improbitas in quibusdam qui tulissent acerbius veniam tibi dari, quem illi appellant 'tubam belli civilis,' multaque ita dicunt quasi non gaudeant id bellum incidisse. qua re visum est occultius agendum neque ullo modo divulgandum de te iam esse perfectum; sed id erit perbrevi, nec dubito quin legente te has litteras confecta iam res futura sit. Pansa quidem mon solum confirmavit verum etiam recepit perceleriter se ablaturum diploma. mihi tamen placuit haec ad te perscribi; minus enim te firmum sermo Eppuleiae tuae lacrimaeque Ampiae declarabant quam significant tuae litterae, atque illae arbitrabantur, quoniam a te abessent ipsae, multo in graviore te cura futperscribi. scis me antea sic solitum esse scribere ad te, magis ut consolarer fortem virum atque sapientem quam ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq maxime ꝓbata eẽ uolumꝰ: Te cupio iuide ꝙͣ
gͣtulor. Nec sum tam stultꝰ ut te usura falsi
gaudii frui uelim. deiñ frangi repente atq ita
cad̾e ut nulla res te adeqͥtatẽ aĩ possit pͦea extol¬
Tu caritate ⁊ meo ꝑpetuo gͥ te amore culto ate di¬
ligñtissime oĩa ꝑmissa confirmata c̾ta. ⁊ rata st̃
q̃ ad recditum ⁊ ad salutẽ tuã ꝑtinent. uidi. cogno¬
u lnt̾fui. Et̃ enĩ oĩs cesaris familiaris satis optune
habeo implicatos ꝯsuetudine ⁊ beni uolentia sic ut
abillo dis cesserint me habeant. ꝑximũ: hoc pansa
hirciꝰ alb oppiꝰ matiꝰ ptuniꝰ plane ita faciũt ut
me unice cdiligant. Q̾ simͥ ꝑme efficiundũ fuiss

Expanded text:
xime probata esse volumus. te cupio videre xime probata esse volumus. te cupio videre gratulor nec sum tam stultus ut te usura falsi gaudi frui velim, deinde frangi repente atque ita cadere ut nulla res te ad aequitatem animi possit postea extoltui cantate et meo perpetuo erga te amore culto a te diligentissime. omnia promissa confirmata certa et rata sunt, quae ad reditum et ad salutem tuam pertinent; vidi, cognovi, interfui. etenim omnis Caesaris familiaris satis opportune habeo implicatos consuetudine et benevolentia sic ut, cum ab illo discesserint, me habeant proximum. hoc Pansa, Hirtius, Balbus, Oppius, Matius, Postumius plane ita faciunt ut me unice diligant. quod si mihi per me efficiendum fuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e potuerĩ ⁊ me conced̾e eoꝵ nemini. fortẽ
fortuna tẽꝑib regent᷑. ⁊ cõsiliss nr̃is ꝓuidebim
tantũ mͦ diligebã obligatꝰ ei nileram
fueram eiꝰ ꝑicłis. Nẽ tanto sum de iũctus eꝰ bñ fi¬
cio qͣ ⁊ antea in re & hoc tẽꝑe insalute tua cumula¬
tissime mͥ satis fec̃ ut nemini plꝰ debeã. Qire tͥ.
gͣtulor ita uehem̃t̃ ut te qͦ in gͣtulari ꝗͣ grãs ag̾e
malim. Alt̾m oĩno ñ de sidõ alt̾m uͦ fac̾e pot̾is. Qd̃¬
reliquũ ÷ qm̃ tͥ utꝰ i lignitas tua reditũ ad tuos
aꝑuit. est cue sapiẽ magnitudĩsq aĩ qͥd ãmiseris obli¬
uisci qͥd recuꝑaris cogitare. Uiues cũ tuis uues nob̃c̃
Plus ad qͥsist dignitatis ꝙ̃ amisisti rei familiaris
Que ipsa tam eẽt uicundior si ulla res ẽẽ publi¬
I. ca. Uestoriꝰ nr̃ familiaris adme scͥpsit te mͥ maxi¬
mas gr̃as ag̾e. hec p̃dicatio cua mͥ ualde gͣu
eaq̃ re uti facile patior cũ ap̃ alios tũ me hercle

Expanded text:
re potuerim, et me concedere eorum nemini. fortem fortuna, temporibus regentur et consiliis nostris tantum modfueram eius periculis; nunc tanto sum devinctus eius beneficio, quod et antea in re et hoc tempore in salute tua cumulatissime mihi satis fecit, ut nemini plus debeam. qua in re tibi gratulor ita vehementer ut te quoque mihi gratulari quam gratias agere malim; alterum omninrtus et dignitas tua reditum ad tuos aperuit, est tuae sapientiae magnitudinisque animi quid amiseris oblivisci, quid reciperaris cogitare. vives cum tuis, vives nobiscum; plus adquisisti dignitatis quam amisisti rei familiaris ; quae ipsa tum esset iucundior, si ulla res esset publica. Vestorius, noster familiaris, ad me scripsit te mihi maximas gratias agere. haec praedicatio tua mihi valde grata est caque te uti facile patior cum apud alios tum me hercule
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ꝑe ñ ego causam ur̃am s consilu in ꝓba¬
bam. Sero it nos his armis ad u̾sari uidebã
q̃ mlto añ confirmata ꝑnosmet ipsoserant.
dolebamq pilis &. gladiis ñ consiliis neq aueo
&exttiosum fore sieuenis uidebam. Id ne acci
tũ robore inferiores eramꝰ. S tu illũ aĩm nc̃ ad¬

Expanded text:
stram sed consilium improbabam. sero enim nos iis armis adversari videbam, quae multo ante confirmata per nosmet ipsos erant, dolebamque pilis et gladiis, non consiliis neque auctet exitiosum fore, si evenisset, videbam, id ne accidtum robore inferiores eramus. sed tu illum animum nunc ad
Abbreviated transcription (Latin):
potusse. Id fuisse. ss.xxii. eã oẽm pecuniã
pomperun abstulise. Qd ego siue eqͣ aĩo
siue in qͦ fero tu de.ss.c. eqͦ aĩo ferre dbes e
existimare eo minꝰ adte ł de cuis cibarĩs ł
demea lib̾alitate ꝑuenisse. Qd̾ sim̾ ex pen¬
sa ista. ss. ꝯtulisses. tn q̃ tua ÷ suauitas qͥq
cum tulliꝰ rure redierit mittã eũ ad te. Siqͥd
lim causa nulla ÷.¬

Expanded text:
cuniam Pompeium abstulisse. quod ego sive aequo animo sive iniquo fero, tu de HS c_ aequo animo ferre debes et existimare eo minus ad te vel de tuis cibariis vel de mea liberalitate pervenisse. quod si mihi expensa ista HS c tulisses, tamen, quae tua est suavitas quique cum Tullius rure redierit, mittam eum ad te, si quid lim causa nulla
Abbreviated transcription (Latin):
meis familiarib cdiligentissime te cͥom dabo ꝯueit¬
Erant Et õs mutine uiri st̃ optimi & tu similiũ stu¬
diosi.&. mei necessarĩi. Q mͥ uenient in m̃tẽ q̃ ad te
ꝑtine ar bit̃ bora mea sponte faciam. Si qͥd igno¬
rabo de eo admonitꝰ oiĩ studia uincam. Ego & si
coram de te cũ farfano ita loqͣr ut tͥ litt̾is meis
ltt̃as. qͣseir ei d̾es morẽ his egessi. Car̾ lit̾ar᷑ exẽplũ
infra scͥptum est¬
familiaritas consuetudo que seꝑ suit ut nulla
maior eẽ. possit. Nam & pat̾ eiꝰ claro hoĩe ⁊ forti uito
płimũ usi sumꝰ. ⁊ hẽ apuero qd̾ ⁊ spẽ magnã mͥ ad¬
ferebat sũme ꝓbitatis sũmeq e loq̃ntie ⁊ uiuebat
nic ħ ate petam nͥ ad eã uoluntatẽ ꝙͣ tua sporte
gͥ cecinam habit᷑us eẽs tantꝰ cumulus accedat cõ¬

Expanded text:
meis familiaribus, diligentissime te commendabo, cumeis familiaribus, diligentissime te commendabo, cuoptimi et tui similium studiosi et mei necessarii. quae mihi venient in mentem quae ad te pertinere arbitrabor, ea mea sponte faciam; si quid ignorabo, de eo admonitus omnium studia vincam. ego etsi coram de te cum Furfanio ita loquar, ut tibi litteris meis litteras, quas ei redderes, morem iis gessi. earum litterarum exemplum infra scriptum estfamiliaritas consuetudoque semper fuit, ut nulla maior esse possit; nam et patre eius, claro homine et forti viro, plurimum usi sumus et hunc a puero, quod et spem magnam mihi adferebat summae probitatis summaeque eloquentiae et vivebat nihil a te petam nisi ut ad eam voluntatem, quam tua sponte erga Caecinam habiturus es, tantus cumulus accedat co
Abbreviated transcription (Latin):
Ses aut ÷ negare: afferre rõnẽ c̃negarent.
eodem die tñdie adme teu̾terunt. mͥ hoc
dedunt. Le ẽẽ insicilia qͦ aduelles se p̃stat᷑os
Nicħ exeo te osfensionis habitur᷑. Qmĩ qͥdtͥ ꝑmi
tatur cognonisti. qͥd mͥ placeat puto te scire
opte. actis hisreb litt̾e adte reddite sunt qͥb
ame consiliũ. petis qͥd sim tͥ auce̾or insicilia ne
sub sideas an ut reliquias asi atice negotiatiois
pfciscare. hec tua delibatio ñ mͥ conuenire ui
sar cũ rone largi. Ille it. mec̃ qͣsi tͥ ñ lic̾et insici¬
lia adiutiꝰ ꝯmorari ita locutꝰ erat tuaũ qͣsi ꝯcesũ
sit ita delibas. S ego siue hoc siue illud÷ insici¬
lia censeo conmorandũi. ꝓPinqͥntas locoꝵ adimpe¬
tndum adiuuat scͣ br isꝰ. littis & nuntiis ł adreditꝰ
celttatẽ re aut ĩ pet̾ta qd̾ sꝑo aut aliqͣ rõe c̃fecta
Q uã obren censeo magnoꝑe cõmorandum. T.
fur fano pͦ humo familiari meo legatisq eiꝰ item

Expanded text:
etiam negare et adferre rationem cur negarent, eodem die tamen ad me reverterunt; mihi hoc dederunt ut esses in Sicilia, quoad velles; se praestaturos nihil ex eo te oftatur cognosti, quid mihi placeat puto te scire oportere. Actis his rebus litterae a te mihi redditae sunt, quibus a me consilium petis quid sim tibi auctor, in Siciliane subsidas an ut ad reliquias Asiaticae negotiationis proficiscare. haec tua deliberatio non mihi convenire visa est cum oratione Largi. ille enim mecum, quasi tibi non liceret in Sicilia diutius commorari, ita locutus erat, tu autem, quasi concessum sit, ita deliberas. sed ego, sive hoc sive illud est, in Sicilia censeo commorandum. propinquitas locorum vel ad impetrandum adiuvat crebris litteris et nuntiis vel ad reditus celeritatem re aut impetrata, quod spero, aut aliqua ratione confecta. quam ob rem censeo magno opere commorandum. T. Furfanio Postumo, familiari meo, legatisque eius, item
Abbreviated transcription (Latin):
phitans sic ego prudens & sciens ad pestem.
iorib p̃clictis constitui ap̃te auctoritatẽ augͣii
& duũationis mee debebit hr̾e fidẽ nr̃a p̾dic¬
tio. Non gͥ ex alitis in uolatimece cantu sinistͦ
ocmis ut in nr̃a disciplina ÷. Nec extͥpudiĩs soli¬
stimis aut sonituis tͥ augor s habeo alia signa
na duplici q̃ dã uia. Q r̾ alt̾nĩ dico ecesare ipso.
Alt̾am etẽpor cuuliũ nat᷑a atq rõne. Incesare ħ st̃
Mitis clemensq nat᷑a qͣlis ex pͥmit᷑ p̃claro illo q̃re laꝵ¬
tuar̾ libro. Accedit qͣ mirisice ingeniss excellẽtib
qͣle÷ tuum clelectat᷑. Propt̾ea cediss multoꝵ ĩtis
& offitio incensis ñ manib aut ãbitiosis uoluntatib
in qͦ ue hem̃t̾ eum consentiens & ruria mouebit. Cur
cesserit. Que ÷ gͥ inges spes ab irato eodem fonte
se laustur̾. intellexisa laudes suas ex eqͦ. sit leuit᷑
aspsꝰ. pꝰtͥmo hõ ualde ÷ acutꝰ & multũ ꝑuidens in¬

Expanded text:
phiaraus, sic ego 'prudens et sciens ad pestem aphiaraus, sic ego 'prudens et sciens ad pestem aerioribus praedictis constitui apud te auctoritatem auguri et divinationis meae, debebit habere fidem nostra praedictio. non igitur ex alitis involatu nec e cantu sinistro oscinis, ut in nostra disciplina est, nec ex tripudiis solistimis aut soniviis tibi auguror, sed habeo alia signa, na duplici quadam via; quarum alteram duco e Caesare ipso, alteram e temporum civilium natura atque ratione. in Caesare haec sunt: mitis clemensque natura, qualis exprimitur praeclaro illo lccedit quod mirifice ingeniis excellentibus, quale est tuum, delectatur. praeterea cedit multorum iustis et officio incensis, non inanibus aut ambitiosis voluntatibus; in quo vehementer eum consentiens Etruria movebit. 'curcesserit. 'quae est igitur' inquies 'spes ab irato?' eodem fonte se hausturum intelleget laudes suas, e quo sit leviter aspersus. postremo homo valde est acutus et multum
Abbreviated transcription (Latin):
me & initio nͥ conuing̾et sec̃ cesare monuisse põ¬
peiũ & pꝰ ea nese iung̾et. Cõiumctiõe frangi senatꝰ
opes disiũctiõ ẽ ciuile bellũ excitari uidebam
Atq utebar familiarissime cesare põpeiũ faci¬
ebã płimi. S erat meũ consiliũ cũ fidele põpeio¬
tim etiam salutare. Utͥq q̃ p̾t̾ea ꝓuidim. Nolo it
hunc de me optime m̃itũ existimare ea me suasisse
censui. Qd si feciss ciuile bellũ nullũ oĩno fuss.
ipso ꝯsule pugnante poplłs iꝰserat hr̃et᷑. Causa orta
auctoritas mea ñ tã apõpeio. nã ismouebat᷑ qm̃ ab
his qͥduce põpeio freti ꝑ oportunã &. reb domesticis
&e cupiditatib siuis illiꝰ belli uictoriã fore putabant
Susceptum bellum ÷ qͥescente me edepulsum ex
italia manente inse qͦ ad potui. S ualuit ap̃me
pluspudor m̃s ꝙͣ timor u̾itꝰ sum de ẽẽ. põpeii
saluti cunulle aliqn ñ desiuss mee. Itaq łofficio.
ł fama bonoꝵ. ł pudore uietꝰ ut in fabulis am¬

Expanded text:
me et initio, ne coniungeret se cum Caesare, monuisse Pompeium et postea, ne seiungeret. coniunctione frangi senatus opes, diiunctione civile bellum excitari videbam. atque utebar familiarissime Caesare, Pompeium faciebam plurimi, sed erat meum consilium cum fidele Pompeio tum salutahunc de me optime meritum existimare ea me suasisse censui. quod si fecisset, civile bellum nullum omnino fuisset. quoniam ipso consule pugnante populus iusserat, haberetur. causa orta auctoritas mea non tam a Pompeio nam is movebatur quam ab iis, qui duce Pompeio freti peropportunam et rebus domesticis et cupiditatibus suis illius belli victoriam fore putabant. susceptum bellum est quiescente me, depulsum ex Italia manente me, quoad potui; sed valuit apud me plus pudor meus quam timor; veritus sum deesse Pompei saluti, cum ille aliquando non defuisset meae. itaque vel officio vel fama bonorum vel pudore victus, ut in fabulis Am
Abbreviated transcription (Latin):
inuitupatores meos incidisses. St̃ it qͥ cũ m̃s int̾itꝰ
nicħ fuerit. reip. ꝓfut̾us cͥminis loco puten ẽẽ qd̃
iuuã. Quib ego certe scio ñ uidi satis młtos ꝑisse
qͥs sime audissent ꝙͣ uis ini qͣ pace honeste cñ iuu̾ent
t mis st inferiores ñ eausa fuissent. habes eplam
ui tꝑe te ite spo uidebo.
ueni᷑ libone tuo ł nr̃o potiꝰ in põpeianũ sta

Expanded text:
in vituperatores meos incidisses. sunt enim qui, cum meus interitus in vituperatores meos incidisses. sunt enim qui, cum meus interitus nihil fuerit rei p. profuturus, criminis loco putent esse quod vivam; quibus ego certo scio non videri satis multos perisse. qui si me audissent, quamvis iniqua pace, honeste tamen viverent; armis enim inferiores, non causa fuissent. habes epistuvi tempore te, ut spero, videbo. veni cum Libone tuo vel no
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ que clixiincommodis nicħ tolerabilius exilio
p̃sertim in nocenti ubi nulla adiuncta : t̃pitudo
Adclo ⁊ cũ ea urbe careas in qͣ nicħ sit qͣ uid̾e pos¬
mum ñ quo optima uiuendi conditio ẽẽt s tam
sic̃ẽt aliqua forma rei .p. tanꝙͣ. inpatͥa ut ẽẽm.
nũ ÷ solatiũ p̃sertim cũ habeã duas res qͥb me sus¬
tentem optimar̾ artium scientiã:⁊ maxĩar̾ rerũ
głam. Quar̃ alt̾a mͥ uiuo ñ ꝙͣ. eripiet᷑. Alt̾a ne mortuo
mei tum rei .p. cognoui amantissimũ. Notũ tͥ õẽ
meũ cõsilũ eẽ uoluiut pͥmũ scires me ñꝙͣ. uoluisse
ualeret uniꝰ ut obsisti ñ posset me uoluisse pacẽ. A¬
misso ex̾citu & eo duce inqͦ spes fuerat uno me uo
ex ulẽ eẽ. ñ in cõmodiore loco ꝙͣ. si r hodũ aut miti¬
lenas me c̃tulissẽ. hec tec̃ coram maluerã. s qr lon¬
giꝰ siebat uolui ꝑ litt̾as eadẽ ut hr̃es qͥd dr̃es si qñ

Expanded text:
autem iis quae dixi incommodis nihil tolerabilius exsilio, autem iis quae dixi incommodis nihil tolerabilius exsilio, praesertim innocenti ubi nulla adiuncta est turpitudo; addo etiam, cum ea urbe careas in qua nihil sit quod videre posmum, non quo optima vivendi condicio esset, sed tamen, si esset aliqua forma rei p. tamquam in patria ut essem, num est solacium, praesertim cum habeam duas res quibus me sustentem, optimarum artium scientiam et maximarum rerum gloriam; quarum altera mihi vivo numquam eripietur, altera ne mortuo mei tum rei p. cognovi amantissimum. notum tibi omne meum consilium esse volui, ut primum scires me numquam voluisse aleret unus ut obsisti non posset, me voluisse pacem; amisso exercitu et eo duce, in quo spes fuerat uno, me voexsulem esse non incommodiore loco quam si Rhodum aut Mytilenas me contulissem. haec tecum coram malueram; sed quia longius fiebat, volui per litteras eadem, ut haberes quid diceres, si quando
Abbreviated transcription (Latin):
toriam pͥmũ cepi suad̾e pacẽ cꝰ fuerã seꝑ auc¬
tor. Deiñ cũ ab ea sententia pompeiꝰ ualde
ab horrer et suad̾e institui ut bellũ duc̾et.
Hoc int̾dũ ꝓ babat & in ea sententia uidebat᷑
fore & suiss fortasse. nͥ qͣdani ex pugna cepiss:
suis militib confid̾e. Exeo teꝑ̃e uir ille sũmꝰ
nulliꝰ imꝑii fuit. Signa tirones. & collectio¬
cũ excitu cũ legionibus robustissimis contu¬
lit uietis t᷑pissime amissis & castris solus fugit.
Hunc ego mͥ belli finem fecinͨ putaui cũ integ
pares ñ fuissemꝰ fractos suꝑiores fore. Disces¬
si abeo bello inqͦ aut inacie cadendũ fuit aut
in aliqͣs insidias incidendum aut de ueniendũ
inuictoris manꝰ. aut aduibã consugiendum.
aut capiendꝰ tanꝙͣ in exili o locꝰaut consciscen¬
da mors uoluntaria: ẽte nicħ suit p̃tea si te
sit⁊ uict ori nolles aut ñ audes cõmitt̾e. Ex om̃ĩb

Expanded text:
toriam primum coepi suadere pacem cuius fueram semper auctoriam primum coepi suadere pacem cuius fueram semper auctor; deinde, cum ab ea sententia Pompeius valde abhorreret, suadere institui ut bellum duceret. hoc interdum probabat et in ea sententia videbatur fore et fuisset fortasse, nisi quadam ex pugna coepisset suis militibus confidere. ex eo tempore vir ille summus nullus imperator fuit. signa tirone et collecticio exercitu cum legionibus robustissimis contulit; victus turpissime amissis etiam castris solus fugit. hunc ego mihi belli finem feci nec putavi, cum integri pares non fuissemus, fractos superiores fore; discessi ab eo bello, in quo aut in acie cadendum fuit aut in aliquas insidias incidendum aut deveniendum in victoris manus aut ad Iubam confugiendum aut capiendus tamquam exsilio locus aut consciscenda mors voluntaria. certe nihil fuit praeterea, si te victori nolles aut non auderes committere. ex omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ꝓxĩe suimꝰ una ⁊̃ ipsum diem memoria teneo
Nam adtꝰ ił. mai lentulo & marcello cons̃. cum
inpompeianum uesꝑi uenissem tumͥ sollicito aĩo
p̃sto fiusti sollicitum aũ habebat cogitatio cũ
osfitiĩ tũ &̃ ꝑicłi mei. Siman̾em in italia u̾eba¬
re ne offitio cle eẽm. Si ꝓ siciscerer ad bellum
ꝑicłm te meũ cõmouebat. Quo tempore ui¬
disti ꝓfecto me qͦ ita cont᷑batum ut ñ expli¬
carem qͥd eẽmͣ optimũ. Pudori tñ maliu fameq
cede ꝙͣ salutis mee rõnem duc̃e. Cuiꝰ me mei
facti penituit ñ tam ꝑꝑt̾ ꝑiełm meũ ꝙͣ ꝑꝑuitia
mlta q̃ ibi offũdi qͦ uen̾am. pͥmũ neq magnas
copias neq bellicos as. deiñ extͣ ducem paucos¬
q p̃t̾ea depͥncipib locoꝵ reliqͥ pͥmũ in ipso bel¬
lo rapaces clein de in orõne ita crudeles. ut ip¬
sam uictoriam horrerem. maximũ aũ es alie¬
nũ amplissimoꝵ uiroꝵ. Qd q̃ris nicħ boni
p̃t̾ꝰ causam. Que cum uidissem desꝑans uic¬

Expanded text:
quin etiam ipsum diem memoria teneo; nam a. d. iiii Id. Mai. Lentulo et Marcello coss., cum in Pompeianum vesperi venissem, tu mihi sollicito animo praesto fuisti. sollicitum autem te habebat cogitatio cum offici tum etiam periculi mei. si manerem in Italia, verebare ne officio dessem; si proficiscerer ad bellum, periculum te meum commovebat. quo tempore vidisti profecto me quoque ita conturbatum ut non is explicarem quid esset optimum factu. pudori tamen malui famaeque cedere quam salutis meae rationem ducere. cuius me mei facti paenimulta, quae ibi offendi quo veneram, primum neque magnas copias neque bellicosas; deinde extra ducem paucosque praeterea de principibus loquor reliqui primum in ipso bello rapaces, deinde in oratione ita crudeles ut ipsam victoriam horrorem; maximum autem aes alienum amplissimorum virorum. quid quaeris? nihil boni praeter causam. quae cum vidissem, desperans vic
Abbreviated transcription (Latin):
eũ oĩb studiis bñsitiis ꝙͣ ornatissimũ clomum
me hercłe minꝰ ei ꝑ lixe de tua uoluntate
sponsor ħuãitatis tue. Nã cũ de hoc ipso tͤ ba¬
tio cũ balbo nr̃o loq̃rer accͤatiꝰ. domimeȩ lit¬
t̾e mͥ cdant᷑ ate qͥb in extͤmis scͥptũ erat .m.
id finiũ quẽ mͥ cõm̃das ł regẽ gallie faciẽ.
ł hc̃ lepte delega siuis tu adme aliũ mitte
quẽ ornẽ. Sustilimꝰ manꝰ ⁊ ego ⁊ balbꝰ tanta
tout initio mea sponte pꝰ aũ inuitatu tuo
mitendũ duxĩ. hc̃ me cesar sic uelĩ oĩ tua
comitate edplectare ut oĩa q̃ ꝑme possis ad¬
duci ut in meos ꝯferte ueł in unũ hẽ confe
meliorẽ uirũ prucdentiorẽ eẽ neminẽ. Acce¬
dit ⁊ qͣ familiã ducit in iure ciuili singłari
memoria sũma scĩa. Nuic ego neq tͥbnatũ
neq p̃fect᷑ã neq illiꝰ bñficii etũ nom̃ peto¬

Expanded text:
eis omnibus studiis, beneficus quam ornatissimum domum me hercule minus ei prolixe de tua voluntate sponsor humanitatis tuae. nam cum de hoc ipso Trebatio cum Balbo nostro loquerer accuratius domi meae, litterae mihi dantur a te, quibus in extremis scriptum erat: M. †itfiuium, quem mihi commendas, vel regem Galliae faciam, vel hunc† Leptae delega, si vis. tu ad me alium mitte quem ornem. sustulimus manus et ego et Balbus. tanta to ut initio mea sponte, post autem invitatu tuo mittendum duxerim. hunc, mi Caesar, sic velim omni tua comitate complectare, ut omnia, quae per me possis adduci ut in meos conferre velis, in unum hunc confermeliorem virum, pudentiorem esse neminem; accedit etiam, quod familiam ducit in iure civili singulari memoria, summa scientia. huic ego neque tribunatum neque praefecturam neque ullius benefici certu
Abbreviated transcription (Latin):
ad te reb scͥbe. si .m. tulliꝰ sc̃ba m̃s adẽẽt. aqͦ mͥ
exploratũ ÷ inrõnib dũ caxat refendis. Decet̾isre¬
b affirmare ñ possũ nicħ eũ fecisse scientẽ qͣ ẽẽt.
contͣ aut rem existimationẽ tuã de insirationu m
referendar̾. uis uetꝰ :mos antiquus man̾et. me re
tulissem. c̃ fecissẽq ñ fuisse. Qd gͥ fecissẽ ad ut bem si
ꝯ suetudo pͥstina man̾et: idq̃m lege uiliare linq̃re
rõnes inpũtia necẽẽ erat easdẽ. totidẽ u̾b. refr̾et
ad aerariũ feciiꝓiuntia. Neq ita feci ut te admeũ
spectũ tͥ tͣordi. Tu ei .m. mincliũ fr̃em tuũ adiũxisti
tõnes c̃fecte me absente st̃ cec̃. Ad qͣs ego nicħ ad hi¬
bui p̃t̾ lectionẽ. Ita accepi librũ ameo seruo scͥba
ut eũdẽ accepĩ afrẽ tuo. Si honos is fuit maiorẽ tͥ
hr̃e. ñ potui. Si si des. maiorẽ tͥ habui ꝙͣ pene ĩpimͥ.

Expanded text:
ad te rebus scribere, si M. Tullius, scriba meus, adesset. A quo mihi ad te rebus scribere, si M. Tullius, scriba meus, adesset. A quo mihi exploratum est in rationibus dumtaxat referendis de ceteris rebus adfirmare non possum nihil eum fecisse scientem, quod esset contra aut rem aut existimationem tuam; dein, si rationum referendarum ius vetas et mos antiquus maneret, me reltulissem confecissemque, non fuisse. quod igitur fecissem ad urbem, si consuetudo pristina maneret, id, quoniam lege Iulia relinquere rationes in provincia necesse erat easdemque totidem verbis referre ad aerarium, feci in provincia, neque ita feci ut te ad meum rem tuum, adiunxisti. rationes confectae me absente sunt tecum; ad quas ego nihil adhibui praeter lectionem. ita accepi librum a meo servo scriba, ut eundem acceperim a fratre tuo. si honos is fuit, maiorem tibi habere non potui, si fides, maiorem tibi habui quam paene ipsi mihi;
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ offiti ł potiꝰ efflagitatio ad coeundã societa
tẽ s ꝑicłi ł laboris. Cũ uͦ eatua sit uolũtas hu¬
aĩtas beniuolentia gͣ me. libent᷑ ãplector talẽ
aĩm. S ita ñ it dimittã pudor ẽ in rogãdo meũ¬
I si fecis id qd ostñ dis magnam hr̃e gr̃am. siñfe¬
cis agnoscam ⁊ altũ timori altũ mͥ ce negare
ñ potuis arbitbor.E st it res ꝓfecto maxĩa q̃ rectũ
ñ possimꝰ qͥn ea maxĩe conducant qͥ st̾ rectissima. Que
tu si sumul placebit statĩ adme uenies. Sin idẽ pla¬
cebit atq eodẽ nͨ c̃tinuo pot̾it oĩa tͥ ut nota sit fa¬
ciã. Qqͥd statue̾ris te mͥ amic̃ sin id qͥ opto ⁊ iã ami¬
cissimũ. iudicabo
ic̃o. rufo qͦmͦ potuiss ẽ tec̃ uenisse si eo qͦ ꝯslitu¬
Ieras uenire uoluisses. Qre ⁊ simei ꝯmodi cau¬
sa cõmou̾e me uoluisti tñ ita existimes uelĩ me añ¬
lat᷑ũ fuisse si ad meminisses uoluntatẽ tuã ꝯmodo
mea ad ea q̃ scͥpsist. Cõmodiꝰ eqͥdẽ possẽ de singłis

Expanded text:
am societatem vel periculi vel laboris. Cum vero ea tua sit voluntas, humanitas, benevolentia erga me, libenter amplector talem animum, sed ita non enim dimittam pudorem in rogando meum: si feceris id, quod ostendis, magnam habebo gratiam, si non feceris, ignoscam et alterum timori, alterum mihi te negare non potuisse arbitrabor. est enim res profecto maxima. quid rectum non possimus quin ea maxime conducant, quae sunt rectissima. qua re tu, si simul placebit, statim ad me venies; sin idem placebit atque eodem, nec continuo poterit, omnia tibi ut nota sint faciam. quicquid statueris, te mihi amicum, sin id, quod optodicabo. quoquo modo potuissem, te convenissem, si eo, quo constitueras, venire voluisses. qua re, etsi mei commodi causa commovere me noluisti, tamen ita existimes velim, me antelaturum fuisse, si ad me misisses, voluntatem tuam commodo meo. ad ea, quae scripsisti, commodius equidem possem de singulis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ñeum illis cõmutabit᷑ s adte ipfum ꝓͥe refe¬
p̃stisti ferre in mod̾atiꝰ casum in cõmodoꝵ tu&
qͥsit ab eoꝵ qͦs dilex̾it miseria maloq se iuctus.
Et enim eum semꝑ te & ꝑpͥuatis in reb ⁊ publi¬

Expanded text:
quae non cum illis communicabitur, sed ad teipsum proprie refequae non cum illis communicabitur, sed ad teipsum proprie refepraestituisti, ferre immoderatius casum incommodorum tuorum qui sit ab eorum, quos dilexeris, miseria maloque seiunctus. Etenim cum te semper et priuatis in rebus et publi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ beatissimi sint qͥ lib̾os ñr eceꝑunt minꝰ aũ
miseri qͥ teporib amiser̃ ꝙͣ si eos dẽ bona aut de¬
niq: aliqͣ re ꝑ ꝑ didissent. Qd̾ si tuũ te desidiũ
mouet aut assiduat᷑ rer cogitatione meres:
ñ facile ex hautiri tͥ istum clolorem posse uniu.¬
sum puto. sin illa te reseruciat q̃ magis amo¬
ris÷ ut eoꝵ qͥ occidunt miserias iugeas ut ea
potiꝰ ꝙͣ mors dicenda sit. sim sit amissus nulla uidi
miseria debeat q̃ ñ sentiat᷑. hoc tñ ñ dubitans cõ¬
sir mare possũ ea misciꝰ pararumpend̾e rei .ẜ
q̃ qͥ r eliqͥrit. nullo mͦ mͥ qͥdẽ deceptꝰ eẽ uidat᷑
bonis artib s oĩno lib̾tati ac saluti lociꝰ ñ me
hercłe quẽ ꝙͣ audiui hoc gͣuissimo .⁊ pestilenas¬
sino. anno adulescentulũ aut puer̾ mortuum
qͥ m̾ ñ ab diisinmertalib er eptꝰ ex ismiseriisatꝙ
se ꝓ mitum ertt exmeror e tuo deminiteum¬
Relinquet᷑ eñ simplex illa iam cura doloris tui

Expanded text:
cum beatissimi sint qui liberos non susceperunt, minus autem miseri qui his temporibus amiserunt quam si eosdem bona aut denique aliqua re p. perdidissent. quod si tuum te desiderium movet, aut si tuarum rerum cogitatione maeres, non facile exhauriri tibi istum dolorem posse universum puto; sin illa te res cruciat, quae magis amoris est, ut eorum, qui occiderunt, miserias lugeas, ut eapotius quam mors ducenda sit, sin sit amissus, nulla videri miseria debeat quae non sentiatur, hoc tamen non dubitans confirmare possum, ea misceri, parari, impendere rei p., quae qui reliquerit nullo modo mihi quidem deceptus esse vibonis artibus, sed omnino libertati ac saluti loci? non me hercule quemquam audivi hoc gravissimo et pestilentissimo anno adulescentulum aut puerum mortuum, qui mihi non a dis immortalibus ereptus ex his miseriis atque se: permultum erit ex maerore tuo diminutumRelinquetur enim simplex illa iam cura doloris tui,
Abbreviated transcription (Latin):
eñda epse ñ erant si adtendes qͥ facis ꝓfecto etiam
cumi suꝑ stitͥitm te eẽ rei .p. ne siliceat ꝙ. uelis
ferendam eẽ fortunã p̃sertĩ q̃ absit aculpa S
hactenꝰ. Tu uelim scͥbas adme qͥd agas aut tͥ
fitus sisut aut qͦ s cͥbam aut q̃ uenia scitre possĩ.¬
untia magis ad ductꝰ ꝙ qͦ res ita pͥtularet
fu longior. Nleq it confirmatione nrãege¬
bat uͥtus tua neq erat ea mea causa atq
fortuna ut cui ipsi oĩa deeẽnt altm cõfir¬
marem. hoc item tep̃e br euior ec̃. debeo
siue ti nichtũ opꝰ suit cã młtis ũbis̃ nic hilo
magis nẽ opꝰ t siue tũ opꝰ fuit illo satis t÷ pser¬
tim cũ accesserit nicħ noui. Nam & si cetioie
Aiqͥd auidimꝰ erum rerum qͣs adte ꝑferti
existimo sũma tũ eadem ÷ iidem exitus.
Quemego tam uid̾o aĩo ꝙͣ ea q̃ ocłis cnimꝰ¬

Expanded text:
enda epistulae non erant, si attendes, quod facis, profecto etiam cum superstitem te esse rei publicae ne si liceat quidem velis, ferendam esse fortunam, praesertim quae absit a culpa. sed haec hactenus. tu velim scribas ad me quid agas et ubi futurus sis, ut aut quo scribam aut quo veniam scire possim.lentia magis adductus, quam quo res ita postularet, fui longior. neque enim confirmatione nostra egebat virtus tua neque erat ea mea causa atque fortuna, ut, cui ipsi omnia deessent, alterum confirmarem. hoc item tempore brevior esse debeo. Sive enim nihil tum opus fuit tam multis verbis, nihilo magis nunc opus est, sive tum opus fuit, illud satis est, praesertim cum accesserit nihil novi. nam, etsi cotidie aliquid audimus earum rerum, quas ad te perferri existimo, summa tamen eadem est et idem exitus; quem ego tam video animo quam ea, quae oculis cernim
Abbreviated transcription (Latin):
ut oĩa q̃ ñ nr̃a culpa nob̾ accidant fortit̃ fer¬
I re debeamꝰ. hic tui om̃s ualent sũmaq pie¬
tate te desid̾ant & diligunt & colint. Tu cͥa
ut ualeas &. te istine nec tim̃e cõmoueas.
bec adte scͥ bebam aut ad ppinq̃re ex itꝰ
hꝰ calamito sisimi belli aut iam aliqͥd actũ
& confectum uidebat᷑ tñ cotidie cõmorabam
te unũ in tanto excitu mͥ fuisse assensorem
⁊ me tͥ soloq nos uidisse qnͣtũ eẽt ineo bello
mali in qͦ spe pacis ex clusa ipsa uictoria fut᷑a
eẽt ac̃ bissima q̃ aut int̾itũ adlat᷑a eẽt si uine¬
tꝰ ẽẽs aut suuce̾sses seruitutẽ. Itaq ego quem
tum fortes illiuri & sapientes domitii &
lentuli timidũ ẽẽ dicebant erã plane i¬
mebam enĩ tͥh ͤ uenirẽt eaque accid̾unt
idem nc̃ nicħ cimeo ⁊ ad oẽm euentũ ꝑatus¬

Expanded text:
ut omnia quae non nostra culpa nobis accidant, fortiter ferre debeamus. hic tui omnes valent summaque pietate te desiderant et diligunt et colunt. tu cura ut valeas et te istim ne temere commoveas. haec ad te scribebam, aut appropinquare exitus huius calamitosissimi belli aut iam aliquid actum et confectum videbatur, tamen cotidie commemorabam te unum in tanto exercitu mihi fuisse adsensorem et me tibi, solosque nos vidisse quantum esset in eo bello mali, in quo spe pacis exclusa ipsa victoria futura esset acerbissima, quae aut interitum adlatura esset, si victus esses, aut si vicisses, servitutem. itaque ego, quem tum fortes illi viri et sapientes, Domitii et Lentuli, timidum esse dicebant eram plane; timebam enim ne evenirent ea quae acciderunt, idem nunc nihil timeo et ad o
Abbreviated transcription (Latin):
N unc tantum uidem᷑ intellig̾e ñ duit᷑ nũ bellũ ⁊ si
idipsum ñ nullis uidet᷑ secꝰ. E qͥdem eũ ħ scͥbebam aliqͥd
sunt. tum hoc tꝑ̃e ita magne utͥmq copie ita pa¬
rate ad depugnandũ eẽ. dicunt᷑ ut ut̃ cũq uic̾tt
opinio hominũ confirmat᷑. ñ sunt̾ causas armo¬
rũ aliqͣntũ int̾ sit tñ int̾ uctorias ñ mnłtũ int̾ sut᷑ũ
Altos ꝓpe modum iam sumꝰ exꝑti dalt̃o nemo: qͥn co¬
giaet: cũ sit metuendꝰ iratꝰ uictor armatꝰ hoc loco
si udõ aug̃e dolorẽ tuũ quẽ ꝯsolando leuare dbeã.
Fateor me ꝯmuniũ maloꝵ ꝯsolationẽ nullã ĩueni
Ere p̃t̾ illã q̃ tñ si possis eã susciꝑe maxĩa ÷ qͣq ego
cotidie magis utor conscĩam recte uoluntatis
maximã consolationẽ eẽ tet̾ in como daꝵ nec eẽ.
uilũ magnũ malũ p̃t̾ culpã. Aqua qͣm tm̃ ab

Expanded text:
nunc tantum videmur intellegere, non diuturnum bellum; etsi id ipsum non nullis videmur secus. equidem, cum haec scribebam, aliquid sunt, tum hoc tempore ita magnae utrimque copiae, ita paratae ad depugnandum esse dicuntur, ut, utercumque vicerit, opinio hominum confirmatur, etiam si inter causas armorum aliquantum intersit, tamen inter victorias non multum interfuturum. alteros prope modum iam sumus experti, de altero nemo est quin cogitet quam sit metuendus iratus victor armatus. hoc loco si videor augere dolorem tuum, quem consolando levare debeam, fateor me communium malorum consolationer illam, quae tamen, si possis eam suscipere, maxima est, quaque ego cotidie magis utor, conscientiam rectae voluntatis maximam consolationem esse rerum incommodarum nec esse ullum magnum malum praeter culpam. A qua quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
piciũ quem seꝑ̃ unice cdilexisti qͥte ꝓfecto .
beniuolencia ⁊ sapia consolat᷑. Cuꝰ siẽemꝰ ⁊ aue¬
toritatem & consilium secuti togati potiꝰ potũ
Quisim aũ hoc tꝑe intellego s qi nemo ÷ tan
afflictꝰ qͥ si nicħ aliud studeat nͥ idqͣ agit possit
nauare aliqͥd. i effic̾e. oẽ meũ consiliũ oꝑã studi¬
ũ cte ueli existmes tͥ tusq lib̃ is eẽ debitũ.

Expanded text:
 unice dilexisti; qui te profecto et benevolentia et sapientia consolatur. cuius si essemus et auctoritatem et consilium secuti, togati potius potenqui sim autem hoc tempore intellego; sed, quia nemo est tam adflictus quin, si nihil aliud studeat nisi id, quod agit, possit navare aliquid et efficere, omne meum consilium, operam, studium certe velim existimes tibi tuisque liberis esse de
Abbreviated transcription (Latin):
diis. ita feruem᷑ ut ñꝗͣ ñ una eẽ uideam᷑¬
u. sic̾ soleo paululo tñ etiã det̾iꝰ ꝙͣ soleo te
cesseram miratꝰ sum. qͥ item nc̃ muror ñ habeo
ctum q̃te res huic maxime retͣhat᷑. Solitudiẽ
delectare eum scͥbas & aliqͥd agas eoꝵ qͦr̃ cõ¬
suesti. gaudõ neq rep̃hendo tuum consilium.
Iam nicħ isto pot̾ eẽ iucundiꝰ ñ mͦ niseris. his
temporib eduetuosis. s &̃ tnqͥllis ⁊ optatis
p̃sertim uł aĩo de fastigato tuo qͥ ñ reqͥem
q̃rat ex magnis occupationib Perudito qͥ seꝑ̃
aliqͥd ex se ꝑmat qͥ alios delectet ipsũ laudib
disti doleo q dolore & ang̾e ñ possum te ñ
si ꝯcedas qͥ sentimꝰ ut lib̾iꝰ dicamꝰ accusare
cultissima ꝑspicis: tu ñ intelligis te q̃relis co¬
tidianis nicħ ꝓfic̾e ñ intellȩgis duplicari solli¬
citudines qͣs ȩleuare tu ate prudũtia p̾tulat
qͦd si ñ possimꝰ aliqͥd ꝓsic̾e suadñ do grã contr̃¬

Expanded text:
diis ita fruemur, ut numquam non una esse videamV., sicut soleo, paululo tamen etiam deterius quam soleo. tecesseram miratus sum; quod item nunc miror. non habeo certum quae te res hinc maxime retrahat. si solitudine delectare, cum scribas et aliquid agas eorum, quorum consuesti, gaudeo neque reprehendo tuum consilium. nam nihil isto potest esse iucundius non modo miseris his temporibus et luctuosis, sed etiam tranquillis et optatis, praesertim vel animo defetigato tuo, qui nunc requiem quaerat ex magnis occupationibus, vel erudito, qui semper aliquid ex se promat, quod alios delectet, ipsum laudibus disti, doleo, quia doles et angere, non possum te non, si concedis, quod sentimus, ut liberius dicamus, accusare. cultissima perspicis? tu non intelleges te querelis cotidianis nihil proficere ? non intelleges duplicari sollicitudines, quas elevare tua te prudentia postulat? quod si non possimus aliquid proficere suadendo, gratia conten
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ẽẽ. miserrimũ sit. Nam & si qͦc̃q in loco qͥs dͥs̃
idẽ ÷ ei sensus. & eadem ac̃bitas. ex inte ritu rer̾
& publicar̃ & suar̾. tñ ocłi augent dolorem
qͥ ea q̃ ceti audiũt intueri cogt̃ nͥ aut̾e amiserĩs
cogitationem siñt. Qre & simultar̾ rer̃ desi¬
n̾io teangi neceẽ÷ tñ illo dolore qͦ maxi̾e teꝯ
fci audio q̃ rome ñ sis aĩm tuũ lib̾a. Et si it
cũ magna molestia tuos tuaq de sid̾as tñ ila
q. qͥrtecͥris luũ statũ tenent nee meliꝰ si tu
am aliꝗͣ. fortunam pꝰtulare aut ꝯniunẽ
recare. Pete aũ ipso torquate ÷ tuui sic
agitare aĩo ut ñ ad hibeas in consilium
cogitationũ tuar̾ desꝑationẽ aut timo¬
rem. Nec it his qͥ inte ad huc iniꝰtior ꝙͣ.
tua dignitas p̾tulabat fuit ñ magna
signa dedit aĩ gͥ ce mitigati. Nec tñ is ipse
aqͦ salus petit᷑ ht̃ explicatam aut explora¬
tam t õnem salutis tue. Cumq oĩum belloꝵ
scio. Reliquũ ÷ ut te ipsum qͥ ego qͣsi in consola¬

Expanded text:
 esse miserrimum sit. nam, etsi, quocumque in loco quisque est, idem est ei sensus et eadem acerbitas ex interitu rerum et publicarum et suarum, tamen oculi augent dolorem, qui ea, quae ceteri audiunt, intueri cogunt nec avertere a miseriis cogitationem sinunt. qua re, etsi multarum rerum desiderio te angi necesse est, tamen illo dolore, quo maxime te confici audio, quod Romae non sis, animum tuum libera. etsi enim cum magna molestia tuos tuaque desideras, ta requiris, suum statum tenent nec melius, si tu am aliquam fortunam postulare aut communem recusare. de te autem ipso, Torquate, est tuum sic agitare animo, ut non adhibeas in consilium cogitationum tuarum desperationem aut timorem. nec enim is, qui in te adhuc iniustior quam tua dignitas postulabat fuit, non magna signa dedit animi erga te mitigati, nec tamen is ipse, a quo salus petitur, habet explicatam aut exploratam rationem salutis suae; cumque omnium bellorum scio. reliquum est ut te id ipsum, quod ego quasi consola
Abbreviated transcription (Latin):
scͥb breiu capient᷑ ⁊ illustͣ bt̃ res euas ges¬
tas se ꝑ it habiti st̃ bellicosi.
hec ag̾e sepe conantem destruit pudor
qͥdã pene sub rusticꝰ q̃ nẽ ex ꝓmã absens au
in eredibili neq ut ego arbit᷑r ⁊ ep̃hñdenda
Nom̃ ut nr̃m scͥ ptis illustret᷑ & celebret᷑ tius
q & si mͥ sepe ostñdis te eẽ. fact᷑ũ tñ ignoscas¬

Expanded text:
bis, brevi capientur et inlustrabunt res tuas gestas; semper enim habiti sunt bellicosi. haec agere saepe conantem deterruit pudor quidam paene subrusticus, quae nunc expromam absens audincredibili neque, ut ego arbitror, reprehendenda, nomen ut nostrum scriptis inlustretur et celebretur tuis. quod etsi mihi saepe ost
Abbreviated transcription (Latin):
simo aĩo ut mͥ ꝗͥ uis÷ narrauit te int̾lum bol¬
licttũ solere eẽ uehem̃tiꝰ qͥ fac̾e ñ debes nͨ du¬
bitare qͥn aut reꝑata re.p. si sis fut᷑us qͥ eẽ
debes aut ꝑdita ñ ad fliͥctiore c̃cditione qͣ cet̃i
Hoc uͦ tempus qͦ ex aminati õĩ & suspensi suniꝰ
ħ mod̾atiore aĩo ferre debes qͣ mur be es ubi

Expanded text:
 narravit te interdum sollicitum solere esse vehementius. quod facere non debes nec dubitare quin aut aliqua re p. sis is futurus, qui esse debes, aut perdita non adflictiore condicione quam ceteri. hoc vero tempus, quo exanimati omnes et suspensi sumus, hoc moderatiore animo ferre debes
Abbreviated transcription (Latin):
me ex re .p. expulissent ii qͥ illam cad̾e posse stãte
me ñ putarunt memini me ex młtis hospitib qͥd
uccli reditu meo confirmare. site rõ q̃dã mira
tusce discipline ꝙͣ apat᷑ nobilissimo atq optimo
uiro acceꝑas ñ fefellit. ne nos . nr̃a diuĩatio fal¬
let. Nã cũ sapietissimoꝵ uiroꝵ monum̃tis atq
p̃ceptis płimoq ut tu scis doetͥne studio tũ mag¬
no ÷ usu tͣctande.rei.p. magnaq nr̃oꝵ tẽpoꝵ¬

Expanded text:
me ex re p. expulissent ii qui illam cadere posse stante me non putarunt, memini me ex multis hospitibus, qui rioso et celeri reditu meo confirmare. si te ratio quaedam mira Tuscae disciplinae, quam a patre, nobilissimo atque optimo viro, acceperas, non fefellit, ne nos quidem nostra divinatio fallet, quam cum sapientissimorum virorum monumentis atque praeceptis plurimoque, ut tu scis, doctrinae studio tum magno etiam usu tractandae rei p. magnaque nostro
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sit. Dem̃ spem qͦ habeas sirmissimã ꝓpt̾ eas
causas qͣs scͥpsi. Ame uͦ tͥ oĩa libisq tiuĩs paratis¬
sima ẽẽ confidas uelĩ.Id it & uetꝰtas nr̃i amoris
tmea consuetudo in meos &: tua mlta gͦ me
offitia ptu lant.¬

Expanded text:
dum sit, deinde spem quoque habeas firmissimam propter eas causas, quas scripsi. A me vero tibi omnia liberisque tuis paratissima esse confidas velim; id enim et vetustas nostri amoris et mea consuetudo in meos et tua multa erga me officia postulant