comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dissolutam grecoꝵ consuetadinẽ licen¬
tiam ꝙ impudentem uidentur insifo¬
rte qui gn pompeium qui presentem
qui nullo impellente fallebant. Co sug¬
gerente lelio in absentẽ et m. L. flaccu
Aut timidos fuisse aut religiosos puta/¬
mus. S& fuerint incorrupte lrẽ. Domi
possunt. Triduo lex ad pretorem defec¬
ri iuditiu signis obsignari iubet Trige¬
simo die uixꝰ deferuatur ne corrũpi ta¬
bule facile possint. Idçirco lex obsigna¬
tas inpublico poni uoluit. At obsignãt
corrupte. Quid refert igitur tanto polt
um studiu cum catore sotiãtum ẽ.tũ¬
ne isti testes habebũtur. Ubi est igitur/
illa expectatio que uersari in iuditus
sol&.Nam anteꝗ cum dixerat accusa¬
tor acriter & uehemẽter cũꝙ defen¬
sor suppliciter dimisseq responderat/
Tertius ille erat expectatus locus tes¬
tium qui aut sine ullo studio dicebãt
aut cum dissimulatione aliqua cupidi¬
tatis. Hoc uero quid est una sedent

Expanded text:
dissolutam Graecorum consuetudinem licendissolutam Graecorum consuetudinem licentiamque impudentem videmur? Nisi forte qui Cn. Pompeium, qui praesentem, qui nullo impellente fallebant, eos urgente Laelio in absentem et in L. Flaccum aut timidos fuisse aut religiosos putamus. sed fuerint incorruptae litterae dpossunt? triduo lex ad praetorem deferri, iudicum signis obsignari iubet; tricesimo die vix deferuntur. ne corrumpi tabulae facile possint, idcirco lex obsignatas in publico poni voluit; at obsignantur corruptae. quid refert igitur tanto post um studium cum accusatore sociatum est, tamenne isti testes habebuntur? Vbi est igitur illa exspectatio quae versari in iudiciis solet? nam antea, cum dixerat accusator acriter et vehementer, cumque defensor suppliciter demisseque responderat, tertius ille erat exspectatus locus testium, qui aut sine ullo studio dicebant aut cum dissimulatione aliqua cupiditatis. hoc vero quid est? Vna sedent,
Abbreviated transcription (Latin):
uero est hoies eos quib odio sunt ur̃e se¬
cures nomẽ acerbitatis. Seriptura deci¬
me portor morti libenter atripere fac¬
ultatem lederidi quecunꝙ detur. Eeme¬
tote igitur cum audietis sophismata nõ
audire uos testimona audtre temerita¬
tem uulgi audire uocem leuissum euiusq
audire strepitum ipitoꝵ audire contẽ¬
tionem & contionema concitatam leuis¬
sime nationis. Etaq perscrutamim peru¬
tus nãm rationemꝙ critainu ianti nł
preter spem mhil preter terrorem ac mi¬
nas reperietis. In errario nihil habent
Ciuitates nihil muectigalibus. Due toẽs
confitiende pecunie aut uersura aut
tributo nec tabule ereditoris proferũt
nec tributus Contio ulla recitatur Qua
uero facile falsas rationes inferre et
in tabulas quodeũq cõmodum ẽ referre
soleant ex gnei pompei litteris ad hip¬
seum & hipsei ad pompeium missis que¬
so cognoscite. Littere pompeii & hipsei
satis ne nobis coar guere his anctorib

Expanded text:
vero est homines eos quibus odio sunt nostrae severo est homines eos quibus odio sunt nostrae secures, nomen acerbitati, scriptura, decumae, portorium morti, libenter adripere facultatem laedendi quaecumque detur! Mementote igitur, cum audietis psephismata, non audire vos testimonia, audire temeritatem volgi, audire vocem levissimi cuiusque, audire strepitum imperitorum, audire contionem concitatam levissimae nationis. itaque perscrutamini penitus naturam rationemque criminum; iam nihil praeter spem, nihil praeter terrorem ac minas reperietis. in aerario nihil habent civitates, nihil in vectigalibus. duae rationes conficiendae pecuniae, aut versura aut tributo; nec tabulae creditoris proferuntur nec tributi confectio ulla recitatur. quam vero facile falsas rationes inferre et in tabulas quodcumque commodum est referre soleant, ex Cn. Pompei litteris ad Hypsaeum et Hypsaei ad Pompeium missis, quaeso, cognoscite. Litterae Pompei et Hypsaei. satisne vobis coarguere his auctoribus
Abbreviated transcription (Latin):
grecos nõ de culpa sua dixit. S& de
ante omni largitione saturati ꝑgame¬
ni quod mitridates qui multitudinẽ
illami non auctoritate s& sagma tene¬
bat se uelle dixit. Ed sutores & gona¬
rũ conclamarunt hoc testimonium
est ciuitatis Ego testes a scicilia puᶜ ͤ
dixi. Uerum exant ea testimoria non
concitate contionis. S& urati senatus
Quare iam nõ est mihi contentio cu
testiõnia putanda Adolescens bonus
honesto loco natus disertus eñ maxio
or natissimoꝙ comitatu uenit. in opi¬
dum grecorum postulat contionẽ locu¬
pletes hoies & graues ne sibi aduerse¬
tur testimonũ denũtiatione deterret
egentes & leues spe legationis & ia¬
tico publico & priuata etiam bengn¬
tate proiecta opifices & tabernarids atq
illam omnẽ fecem ciuitatum Quid ẽ
negotii concitare m eum presertim ꝗ
nuper sũmo cum imꝑio fuerit sumo
autem in amore esse propter nometi ĩ¬
perii ipsum non potuerit Etlirandum

Expanded text:
Graecos non de culpa sua dixit, sed deGraecos non de culpa sua dixit, sed deante omni largitione saturati Pergameni, quod Mithridates qui multitudinem illam non auctoritate sua, sed sagina tenebat se velle dixit, id sutores et zonarii conclamarunt. hoc testimonium est civitatis? ego testis a Sicilia publice deduxi; verum erant ea testimonia non concitatae contionis, sed iurati senatus. qua re iam non est mihi contentio cum testimonia putanda. adulescens bonus, honesto loco natus, disertus cum maximo ornatissimoque comitatu venit in oppidum Graecorum, postulat contionem, locupletis homines et gravis ne sibi adversentur testimoni denuntiatione deterret, egentis et levis spe largitionis et viatico publico, privata etiam benignitate prolectat. opifices et tabernarios atque illam omnem faecem civitatum quid est negoti concitare, in eum praesertim qui nuper summo cum imperio fuerit, summo autem in amore esse propter ipsum imperi nomen non potuerit? mirandum
Abbreviated transcription (Latin):
Orecoꝵ autẽ tote res .p. sedntiꝰ con¬
tionis temeritate administrant᷑ Etaq
ut hanc gretiam que iam diu sius
consilis perculsa & afflicta est omit¬
tam illa uetus que quondam opib
imperio gloria floruit. Hoc uno malo
conciditꝰ libertate in moderata acli¬
centia contionũ Cum intheatro im¬
periti homines terũ oĩum rudes ig¬
nariꝙ consederant tum bella muti¬
lia suscipiebant tum seditiosos hoĩes rei
.P. prefitiebãt tum optime meritos
ciues e ciuitate eiciebant. Quod si
hec athenis tum cum ille nõ solum
in grętia s& prope cũctis gentibus
entebant accidere sunt solita qua
moderationẽ putatis infrigia ant ĩ
miscit contionũ fuisse nrãs contioẽs
illaꝵ nationũ hoiẽs plerũꝙ perturbãt
Quid cum soli sint ipsi tandem fieri
putatis. Cesus est uirgis Cimeus ille
inthenagoras qui in Ramefrumẽtum
exportare erat ausus data lelio con¬
tio est. Processit ille et grecus apud

Expanded text:
Graecorum autem totae res publicae sedentis conGraecorum autem totae res publicae sedentis contionis temeritate administrantur. itaque ut hanc Graeciam quae iam diu suis consiliis perculsa et adflicta est omittam, illa vetus quae quondam opibus, imperio, gloria floruit hoc uno malo concidit, libertate immoderata ac licentia contionum. Cum in theatro imperiti homines rerum omnium rudes ignarique consederant, tum bella inutilia suscipiebant, tum seditiosos homines rei publicae praeficiebant, tum optime meritos civis e civitate eiciebant. quod si haec Athenis tum cum illae non solum in Graecia sed prope cunctis gentibus enitebant accidere sunt solita, quam moderationem putatis in Phrygia aut in Mysia contionum fuisse? nostras contiones illarum nationum homines plerumque perturbant; quid, cum soli sint ipsi, tandem fieri putatis? caesus est virgis Cymaeus ille Athenagoras qui in fame frumentum exportare erat ausus. data Laelio contio est. processit ille et Graecus apud
Abbreviated transcription (Latin):
nuper & predonũ & regum bello libera¬
uit. Adiunxit ea ut eos qui domo exire
uolebant testimonii denuntiatione ter¬
reret qui domi stare non poterant lar¬
go & liberali uatico cõmoueret. Sic ad¬
olescens ingenii plenus locupletes metu
tenues premio stultos errore permouit
Sic sunt expressa ista preclara que re¬
citantur per sophis mata nõ sententuis
neq auctoritatibus declarata nec uir
iurando constricta. S& potrigenda
manu profundendoq clamore mul¬
titudicis concitate. O morem preclaꝵ
disciplinã ꝙ quã a maioribus accepimꝰ
siquidem teneremus. S& Nescio quo
pacto iam de mambus elabitur nulla
enim illi ntĩ sapientissim & sanctis¬
sum uiri uim contionis ẽẽ uoluerũt
quae scisceret plebs aut que po. iuberet
sub mota contione distributis ꝑtibus
tributim & centuriatim descriptis or¬
dinibus classibus etatibus auditis auc¬
toribus re multos dies promulgata
& cognita inberi uetariꝙ uoluerũt

Expanded text:
nuper et praedonum et regum bello liberanuper et praedonum et regum bello liberavit. adiunxit illa ut eos qui domo exire nolebant testimoni denuntiatione terreret, qui domi stare non poterant, largo et liberali viatico commoveret. sic adulescens ingeni plenus locupletis metu, tenuis praemio, stultos errore permovit; sic sunt expressa ista praeclara quae recitantur psephismata non sententiis neque auctoritatibus declarata, non iure iurando constricta, sed porrigenda manu profundendoque clamore multitudinis concitatae. O morem praeclarum disciplinamque quam a maioribus accepimus, si quidem teneremus! sed nescio quo pacto iam de manibus elabitur. nullam enim illi nostri sapientissimi et sanctissimi viri vim contionis esse voluerunt; quae scisceret plebes aut quae populus iuberet, submota contione, distributis partibus, tributim et centuriatim discriptis ordinibus, classibus, aetatibus, auditis auctoribus, re multos dies promulgata et cognita iuberi vetarique voluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
oratione mea sermonis insese aut iui¬
die esse quesitum. Itaꝙ hanc partem
totam relinquã tm̃ a uobis petam in¬
dices ut si quid ipsi audistis cõmnum fa¬
ma atq sermo ne deui de manu dear¬
mis de copiis memineritis. Quarũ rerũ
inuidia lege hac recenti ac nona certus
est inquisitioni cõitũ nũs constitutus. S&
ut hanc uim omittam quanta illa sunt
que quomam accusatorio iure et more
sunt facta reprehendere non possumꝰ
queri tamen cogimur Primũ ꝙ distrib¬
utis partibus sermo est tota asya discip¬
atus . gn. pompeium ꝙ.L. flacco est uehe¬
menter inimicus contendisse alelio pa¬
terno amico ac ꝑ neccio ut huc hoc uidi¬
grãm copias opes ad hoc negotiũ confi¬
fiendu detulisse Ed hoc uerisimilius gr¬
ecis hominib uidebatur ꝙ paulo ante
ineadem prouintia familiarem leliu
flacco iuderant. Pompeii autẽ auctas
cum apud omes tanta est quanta eẽ
debet tum excellit m ista prouintia quã

Expanded text:
oratione mea sermonis in sese aut invioratione mea sermonis in sese aut invidiae esse quaesitum. itaque hanc partem totam relinquam; tantum a vobis petam, iudices, ut, si quid ipsi audistis communi fama atque sermone de vi, de manu, de armis, de copiis, memineritis; quarum rerum invidia lege hac recenti ac nova certus est inquisitioni comitum numerus constitutus. sed ut hanc vim omittam, quanta illa sunt quae, quoniam accusatorio iure et more sunt facta, reprehendere non possumus, queri tamen cogimur! primum quod sermo est tota Asia dissipatus Cn. Pompeium, quod L. Flacco esset vehementer inimicus, contendisse a Laelio, paterno amico ac pernecessario, ut hunc hoc iuditatem, gratiam, copias, opes ad hoc negotium conficiendum detulisse. id hoc veri similius Graecis hominibus videbatur quod paulo ante in eadem provincia familiarem Laelium Flacco viderant. Pompei autem auctoritas cum apud omnis tanta est quanta esse debet, tum excellit in ista provincia quam
Abbreviated transcription (Latin):
hominibus ut seipse substentat ut omia
uerba moderatur ut timet ne quid cupi¬
de nequid reacunde nequid plus minꝰ¬
ue ꝗ̃ sit necesse dicat nũ illos idem pu¬
tatis quibus iusiur mdũ iocus est testiõ¬
nium ludus. Existimatio urã tenebre
laus merces gratia gratulatio propoita
est omnis impudenti mendatio. S& nõ
dilatabo orationẽ meam. Et eni potest
esse infinita si mihi libeat totius gentis
intestimoniis dicendis explicare uani¬
tatem. S& propius accedam de iis utis
testibus dicam uehemẽtem accusatorẽ
nacti sumus iudices & inimicu ĩ orm
genere odiosum ac molestum. Quẽ spero
cupiditate hanc causam accusationẽq
suscepit. Qui comitatus in in qui rendo
comitatum dico ymo quãtus exercitus
que iactura qui suptus quanta largitio
Quee ꝗꝗͣ utilia sunt cause timide tñ
dico ꝙ uereor ne leluis ex iis rebus qual
sibi suscepit glorie causa putet aliquid

Expanded text:
hominibus, ut se ipse sustentat, ut omnia hominibus, ut se ipse sustentat, ut omnia verba moderatur, ut timet ne quid cupide, ne quid iracunde, ne quid plus minusve quam sit necesse dicat! num illos item putatis, quibus ius iurandum iocus est, testimonium ludus, existimatio vestra tenebrae, laus, merces, gratia, gratulatio proposita est omnis in impudenti mendacio? sed non dilatabo orationem meam; etenim potest esse infinita, si mihi libeat totius gentis in testimoniis dicendis explicare levitatem. sed propius accedam; de his vestris testibus dicam. vehementem accusatorem nacti sumus, iudices, et inimicum in omni genere odiosum ac molestum; quem spero cupiditate hanc causam accusationemque suscepit. qui comitatus in inquirendo! comitatum dico; immo vero quantus exercitus! quae iactura, qui sumptus, quanta largitio! quae quamquam utilia sunt causae, timide tamen dico, quod vereor ne Laelius ex his rebus quas sibi suscepit gloriae causa putet aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
de iullico tamen hesitabat tamẽ eius ira¬
cundie religio non nũꝗͣ repugnabat ĩ¬
mincus M. Celius quod cum inre maĩ¬
festa putass& nephas ee publicanũ non¬
indicare contra publicanũ sublatus erat
e nũo recuꝑatoꝵ tamen tenuit se neq
attulit in uditium quicꝗͣ ad ledendum
nisi uoluntatem. Hi si greci fuissent ac
nsi nostri mores ac disciplina plus ualẽt
ꝗͣ dolor ac simultas om̃es se spoliatos uer¬
satos fortunis euersos esse dixissent. Q̃recꝰ
testis cum ea uoluntate processit ut ledat
non iurisiurandi. S& ledendi uerba me¬
ditatur. Uinci refelli coargui putat esse
turpissimum ad id se paratꝰ nihil curat
alud. Itaq non optimui quisq nec gra¬
uissmnus. S& impidentissimus loquaci¬
ssimusq deligitur. Uos antem inpriuatis
mĩmaru retum iuditiis testem diligent
expenditis. Etiam si formã hoĩs si nomien
si tribuni nostis mores tamẽ exquirẽdos
putatis qui tum dicit testimoniũ ex nris

Expanded text:
de vilico! tamen haesitabat, tamen eius irade vilico! tamen haesitabat, tamen eius iracundiae religio non numquam repugnabat. inimicus M. Caelius quod, cum in re manifesta putasset nefas esse publicanum iudicare contra publicanum, sublatus erat e numero recuperatorum, tamen tenuit se neque attulit in iudicium quicquam ad laedendum nisi voluntatem. hi si Graeci fuissent, ac nisi nostri mores ac disciplina plus valeret quam dolor ac simultas, omnes se spoliatos, vexatos, fortunis eversos esse dixissent. Graecus testis cum ea voluntate processit ut laedat, non iuris iurandi, sed laedendi verba meditatur; vinci, refelli, coargui putat esse turpissimum; ad id se parat, nihil curat aliud. itaque non optimus quisque nec gravissimus, sed impudentissimus loquacissimusque deligitur. vos autem in privatis minimarum rerum iudiciis testem diligenter expenditis; etiam si formam hominis, si nomen, si tribum nostis, mores tamen exquirendos putatis. qui autem dicit testimonium ex nostris
Abbreviated transcription (Latin):
icumen docendi copiam demde etia
siqua sibi alia sũmunt nõ repugno te¬
stimornoꝵ religionẽ et fidem nunqua
ista ratio coluit totiusq hurasce rei que
sit ius que auctoritas quod pondus ignotãt
Utide illud est da mihi testimonien mu¬
tuum num galloꝵ num hyspanorum pu¬
tatur. Totum istud grecorũ est ut etiã qui
grece nesciunt hoc quib uerbis a grecis
Aici soleat sciant. Itaꝙ indete quo uultu
qua confidentia dicant. tum intelligetis
qua religione dicant nunꝗͣ nobis adro¬
Tatum tespondetur. Semper accusatoĩ
plus quã ad rogatum. Nunꝗͣ laborant
que madmodũ probent quod dicirct. S&
quẽ ad modum se explicent dicendo ira¬
tus flacço dixit marchus luico quod ut
ip̃e agebat libertas erat enis turpi inditio
condemnatus nihil dixit quod lederet
cum cuperet impediebat enim teligio tñ
id quod dixit quanto eum pudoreᷤ quo
tremore & pallore dixit qua promptus
homo .p. Septimus ꝗͣ iratus de iuditio &

Expanded text:
acumen, dicendi copiam, denique etiam, acumen, dicendi copiam, denique etiam, si qua sibi alia sumunt, non repugno; testimoniorum religionem et fidem numquam ista natio coluit, totiusque huiusce rei quae sit vis, quae auctoritas, quod pondus, ignorant. Vnde illud est: 'da mihi testimonium mutuum'? num Gallorum, num Hispanorum putatur? totum istud Graecorum est, ut etiam qui Graece nesciunt hoc quibus verbis a Graecis dici soleat sciant. itaque videte quo voltu, qua confidentia dicant; tum intellegetis qua religione dicant. numquam nobis ad rogatum respondent, semper accusatori plus quam ad rogatum, numquam laborant quem ad modum probent quod dicunt, sed quem ad modum se explicent dicendo. iratus Flacco dixit M. Lurco quod, ut ipse aiebat, libertus erat eius turpi iudicio condemnatus. nihil dixit quod laederet eum, cum cuperet; impediebat enim religio; tamen id quod dixit quanto cum pudore, quo tremore et pallore dixit! quam promptus homo P. Septimius, quam iratus de iudicio et
Abbreviated transcription (Latin):
uos modestissimũ adoloscentem proui¬
tie maxime sanctissimũ uirum ur̃i ex¬
ercitus fortissimum militem. diligenti¬
ssimum ducem. temperatissimũ legatu
questoremq cognouerunt. Que uos pre¬
sentem constantissimũ senatorem iustis¬
simũ pretorem ac amantissimũ rei .p ci
uem indicastis. de quibus uos aliis testes
ẽẽ debetis de iis qui ip̃i alios testes audie¬
tis. At quos testes primũ dicam id qđ
est coe grecos non quo nationi huic ego
unus maxime fidem derogem. Nam si
quis unꝗͣ de nr̃is hominibus agenere
isto studio ac uoluntate non abhorrẽs
fuit. me & ẽẽ arbitror & magis etiam
cum plus erat otii fuisse. S& sunt in illo
nũo multi boni docti prudentes qui ad
hoc iuditiũ deducti non sunt: multi imi¬
pudentes illitterati lenes quos uariis de
causis iudeo concitatos. Uerũ tamen
hoc dico de toto genere grecoꝵ tribuo
illis hãs. do multaꝵ artium disciplina
nõ adimo sermonis leporem ingemoꝵ

Expanded text:
vos modestissimum adulescentem, provivos modestissimum adulescentem, provinciae maximae sanctissimum virum, vestri exercitus fortissimum militem, diligentissimum ducem, temperatissimum legatum quaestoremque cognoverunt, quem vos praesentes constantissimum senatorem, iustissimum praetorem atque amantissimum rei publicae civem iudicastis. de quibus vos aliis testes esse debetis, de eis ipsi alios testis audietis? at quos testis? primum dicam, id quod est commune, Graecos; non quo nationi huic ego unus maxime fidem derogem. nam si quis umquam de nostris hominibus a genere isto studio ac voluntate non abhorrens fuit, me et esse arbitror et magis etiam tum cum plus erat oti fuisse. sed sunt in illo numero multi boni, docti, pudentes, qui ad hoc iudicium deducti non sunt, multi impudentes, inliterati, leves, quos variis de causis video concitatos. verum tamen hoc dico de toto genere Graecorum: tribuo illis litteras, do multarum artium disciplinam, non adimo sermonis leporem, ingeniorum
Abbreviated transcription (Latin):
spe qua re concitatis qua leuitate qua
egestate qua perfidia qua audatia predi¬
tis. Dicam de genere uniuerso & de con¬
dictione oiũm nostrum per deos ĩ mor¬
tales indices uos quõ isqui anno ante ro¬
me ius dicerẽ̾t anno post in asia uis dix¬
erit a testibus queretis ignotis ip̃i coniec¬
tura nihil iudicabitis. In tam uaria iu¬
risdictione tam multa decreta tot ho
loris. Et is est reus auaritie qui in uber¬
rima re turpe compendium in maledi¬
centissima ciuitate in suspitiosissimo
negotio maledictum omne. non modo
crimen effugit. Pretereo illa que prete¬
reunda non sunt nullũ huius in priua¬
tis rebus factum auarum nullam mare
pecuniaria contentionẽ nullam in re
familiari sordem posse proferri. Quibus
igitur testibus ego hostes possum refutare
nisi uobis timolites ille uicarius homo
non modo nobis. S& ne inter suos quidẽ
notus uos docebit qualis sit. L flaccus ꝙ̃

Expanded text:
us, qua spe, qua vi, qua re concitatis, qua levitate, qua us, qua spe, qua vi, qua re concitatis, qua levitate, qua egestate, qua perfidia, qua audacia praeditis, dicam de genere universo et de condicione omnium nostrum. per deos immortalis! iudices, vos, quo modo is qui anno ante Romae ius dixerat anno post in Asia ius dixerit, a testibus quaeretis ignotis, ipsi coniectura nihil iudicabitis? Cum in tam varia iuris dictione tam multa decreta, tot holoris? et is est reus avaritiae qui in uberrima re turpe compendium, in maledicentissima civitate, in suspiciosissimo negotio maledictum omne, non modo crimen effugit? praetereo illa quae praetereunda non sunt, nullum huius in privatis rebus factum avarum, nullam in re pecuniaria contentionem, nullam in re familiari sordem posse proferri. quibus igitur testibus ego hosce possum refutare nisi vobis? Tmolites ille vicanus, homo non modo nobis sed ne inter suos quidem notus, vos docebit qualis sit L. Flaccus? quem
Abbreviated transcription (Latin):
bam Tudices honoris potius.L. flacci me
adiutorem futurum ꝗͣ miseror depre¬
catorem. Ꝙd enim eisset premium di
tibus semper detuliss& hic denegar&
Cum.L. flaccus ueterem uallerie gen¬
tis in liberanda patria laudem prope
quingentesimo anno rei .p. refuliss&
uius obtrectator aut uirtutis hostis aut
principes sibi expectant. Atꝙ utinam
inimici nostri ac bonorum omnium
est utrum tum omẽs boni duces nr̃i
an comites fuerũt ad comunẽ conser¬
Lelli quibus tandem rebus oppugnas
fuit .p. Seruilio imperatore in cilicia
tr. militum ea res ciletur fuit. M.pisoĩ
questor in yspania uox de questura mĩ¬
ssa nulla est. Bellum Cretense ex mag¬
na parte gessit atꝙ una cum summo
imperatore substinuit. Muta est huiꝰ tpr̃is
acensatio ꝑ reture iurisdictio res uaria
& multiplex ad suspitiones & simultates
non attragitur. At uero in sũmo & pe¬
riculosissimo xei .p. tempore etiam ab
inimicis eadem pretura laudatur: At

Expanded text:
bam, iudices, honoris potius L. Flacci me bam, iudices, honoris potius L. Flacci me adiutorem futurum quam miseriarum deprecatorem. quod enim esset praemium digribus semper detulisset, huic denegaret, cum L. Flaccus veterem Valeriae gentis in liberanda patria laudem prope quingentesimo anno rei publicae rettuuius obtrectator aut virtutis hostis autprincipes sibi exspectent? atque utinam inimici nostri ac bonorum omnium t, utrum tum omnes boni duces nostri an comites fuerint ad communem conserLaeli, quibus tandem rebus oppugnas? fuit P. Servilio imperatore in Cilicia tribunus militum; ea res siletur. fuit M. Pisoni quaestor in Hispania; vox de quaestura missa nulla est. bellum Cretense ex magna parte gessit atque una cum summo imperatore sustinuit; muta est huius temporis accusatio. praeturae iuris dictio, res varia et multiplex ad suspiciones et simultates, non attingitur. at vero in summo et periculosissimo rei publicae tempore etiam ab inimicis eadem praetura laudatur. at
Abbreviated transcription (Latin):
obrem nisi hoc loco nisi apud uos insi ꝑ
uos indices nõ anctoritatem que ami¬
ssa est. S& salutẽ nr̃am que spͥe exig¬
ua extremaq pend& tenuerimus nihil
est. Preterea quo confugere possimus
Nisi forte que reshoc iuditio temptet᷑
quid agatur cui cause fundamenta iaci¬
antur iudices non undetis. Dannatus e̾
is qui Catelinam signa prĩe inferentẽ
interemit. Quid est cause cur non is
qui Catelmam ex urbe pepulit pertim¬
escat repetitur ad penam qui uiditia
cõis exitũ cepit. Cur sibi confidat is qui
ea proferenda & pate fatienda çurauit
Soti consilioꝵ ministri comitesc uex¬
contur. Quid auctores quid ducel quid
UM EN HAUIM¬
is periculis huius ur¬
bis atq imperii gra¬
uissimo atq accerbis¬
simo rei .p casu sotio
atq adiutore consi¬
liorum periculorũq
meorum. L flacco
cedema a uobis con¬
iugibus liberis ur̃is
uastitatem a templis
delubris urbe ytalia depellebam spera¬

Expanded text:
 vobis. quam ob rem nisi hoc loco, nisi apud vos, nisi per  vobis. quam ob rem nisi hoc loco, nisi apud vos, nisi per vos, iudices, non auctoritatem, quae amissa est, sed salutem nostram, quae spe exigua extremaque pendet, tenuerimus, nihil est praeterea quo confugere possimus; nisi forte quae res hoc iudicio temptetur, quid agatur, cui causae fundamenta iaciantur, iudices, non videtis. condemnatus est is qui Catilinam signa patriae inferentem interemit; quid est causae cur non is qui Catilinam ex urbe expulit pertimescat? rapitur ad poenam qui indicia communis exiti cepit; cur sibi confidat is qui ea proferenda et patefacienda curavit? socii consiliorum, ministri comitesque vexantur; quid auctores, quid duces, quidum in maximis periculis huius urbis atque imperi, gravissimo atque acerbissimo rei publicae casu, socio atque adiutore consiliorum periculorumque meorum L. Flacco, caedem a vobis, coniugibus, liberis vestris, vastitatem a templis, delubris, urbe, Italia depellebam, spera
Abbreviated transcription (Latin):
ferenda. tantum a uobis petimus ut
omnia rei .p. subsidia totum statũ ciui¬
tatis omnem memoriam temporum
preteritor salutem presentiũ sp̃em reli¬
quoꝵ in uestra potestate in uestris sen¬
tentiis in hoc uno inditio positam ẽẽ &
defixam putetis. Si unꝗͣ res .p. cõsiliu
grauitatem sapĩam proiidentiam iu¬
inꝗͣ tempore implorat. Non estis de
lidoꝵ aut nusoꝵ aut frigum qui huc
compulsi concitatiq uenerunt. S& de
nostra re.p iudicaturi de ciuitatis sta¬
tu de cõi salute de spe oĩu bonorum
siqua reliqua est etiam nunc que fortiũ
ciuium mentes cogitationesq substen¬
tent. Omnia alia perfugia bonoꝵ pre¬
sidia innocentum subsidia rei.p. aux
alium appellem quem obtester querci
implorem senatum ne. At is ip̃e aux¬
ilium petit a uobis. et confirmatione
aucto ritatis sue uestre potestati per¬
missam ẽẽ sentit. An equites ro. iu
dicabũt principes eius ordinis ꝗnqua¬
ginta quidem cum omnibus senserini

Expanded text:
ferenda; tantum a vobis petimus ut ferenda; tantum a vobis petimus ut omnia rei publicae subsidia, totum statum civitatis, omnem memoriam temporum praeteritorum, salutem praesentium, spem reliquorum in vestra potestate, in vestris sententiis, in hoc uno iudicio positam esse et defixam putetis. si umquam res publica consilium, gravitatem, sapientiam, providentiam iuinquam, tempore implorat. non estis de Lydorum aut Mysorum aut Phrygum, qui huc compulsi concitatique venerunt, sed de vestra re publica iudicaturi, de civitatis statu, de communi salute, de spe bonorum omnium, si qua reliqua est etiam nunc quae fortium civium mentis cogitationesque sustentet; omnia alia perfugia bonorum, praesidia innocentium, subsidia rei publicanim appellem, quem obtester, quem implorem? senatumne? at is ipse auxilium petit a vobis et confirmationem auctoritatis suae vestrae potestati permissam esse sentit. an equites Romanos? indicabitis principes eius ordinis quinquaginta quid cum omnibus senseritis
Abbreviated transcription (Latin):
laudil inuidul extitiss& exil timabã
.L. flacco multinidinis potius iraperite
nullo tamen cum periculo ꝗͣ sapienti
Et enim quibus auctoribus & defenso¬
ribus oium tum salus ẽẽt non ciuiurci
solum Uerum etiam gentium defensa
ac retenta neminemꝰ unꝗͣ putaui per
eos ipsos periculum huins fortunis atq
insidias curaturum. Quod si e̾ẽt aliqn
futurum ut aliquis de lũtii ꝑnitie cogi¬
taret. nunꝗͣ tamen existrinaui iudices
d.Lelium optimi uiri filium optima ip
spe preditum sũma dignitate eam su¬
scepturum accionem que sceleratorũ
ciuium potius odio & furori ꝗͣ ip̃ius uir¬
tuti atꝙ institute adoloscentie conueni¬
ret. Et enmi cum a clarissimis uiris iu¬
stissimas inimicitias sepe cum beneme¬
ritis ciuibus depositas esse uidissem nõ
sum arbitratus quemꝗͣ amicum rei .p
ectus ẽet nouis hiic inimicitias nulla
accepta iniuria denũtiaturum. P& qm
iudĩces multa nos & in nostris rebus &
in te .p fefellerunt. ferimus ea que sũt

Expanded text:
laudis invidus exstitisset, existimabam L. Flacco multitudinis potius imperitae, nullo tamen cum periculo, quam sapienetenim quibus auctoribus et defensoribus omnium tum salus esset non civium solum verum etiam gentium defensa ac retenta, neminem umquam putavi per eos ipsos periculum huius fortunis atque insidias creaturum. quod si esset aliquando futurum ut aliquis de L. Flacci pernicie cogitaret, numquam tamen existimavi, iudices, D. Laelium, optimi viri filium, optima ipsum spe praeditum summae dignitatis, eam suscepturum accusationem quae sceleratorum civium potius odio et furori quam ipsius virtuti atque institutae adulescentiae conveniret. etenim cum a clarissimis viris iustissimas inimicitias saepe cum bene meritis civibus depositas esse vidissem, non sum arbitratus quemquam amicum rei pubectus esset, novas huic inimicitias nulla accepta iniuria denuntiaturum. sed quoniam, iudices, multa nos et in nostris rebus et in re publica fefellerunt, ferimus ea quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
laborissima ratione uite si uestra
uoluntas feret consequemur. Quã
obrem quicquid in hac causa mihi
susceptum est. Quirites id omne
ltates partim obscuras partim aꝑtat
intelligatis mihi non necessariãs nõ
utiles suscepisse. Sed ego me hoc ho¬
norȩ preditum tantisuestris bene¬
fitus affectum statui. Quirites ur̃a

Expanded text:
laboriosissima ratione vitae, si vestra laboriosissima ratione vitae, si vestra voluntas feret, consequemur. quam ob rem, si quid in hac causa mihi susceptum est, Quirites, id ego ltates partim obscuras, partim apertas intellegam mihi non necessarias, vobis non inutilis suscepisse. sed ego me hoc honore praeditum, tantis vestris beneficiis adfectum statui, Quirites, vestram
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ comprobo derade te ortor ut
autore . p .x. maneas in sententia
ne ue ciuiusꝗͣ uim aut minas p¬
timescas. primũ inte satis eẽ arum
constantieq arbitror. Deinde cum
tantam multitudinem cum tãto
studio adesse uidea ius quantam¬
non iterum in eodem ho mine p̃¬
fitiendo uidimus quid est quod aut
de xe aut de perfitiendi facultate
dubitenus. Ego autem quicquid ĩ
me est studũ consilu laboris itigenii
quicquid hoc benefitio .p .r. atqhac
uctoritate fide constaritia possum
id omne ad hanc rera confitien
Testor quae braties deos & maxĩe¬
eos qui hic loco temploq praesidet
qui oganium mentes eoꝵ qui ad
me hoc neq rogatu facere cuiꝰꝗͣ
hi per haric conoiliaf putem ne
quo mihi ex cuius ꝗͣ amplitudine
aut presidia periculis aut adiume¬
ta hbnoribue quoeram. propterea
quod pericula facile ut hordinem
ꝑ restare oportet ĩ nocentia fretipe¬
llemus honorem autem neq ab uno
neq ab hoc loco s& eadem illa nrã

Expanded text:
que comprobo; deinde te hortor ut que comprobo; deinde te hortor ut auctore populo Romano maneas in sententia neve cuiusquam vim aut minas pertimescas. primum in te satis esse animi perseverantiaeque arbitror; deinde, cum tantam multitudinem tanto cum studio adesse videamus quantam iterum nunc in eodem homine praeficiendo videmus, quid est quod aut de re aut de perficiendi facultate dubitemus? ego autem, quicquid est in me studi, consili, laboris, ingeni, quicquid hoc beneficio populi Romani auctoritate, fide, constantia possum, id omne ad hanc rem conficiendtestorque omnis deos, et eos maxime qui huic loco temploque praesident, qui omnium mentis eorum qui ad me hoc neque rogatu facere cuiusquhi per hanc causam conciliari putem, neque quo mihi ex cuiusquam amplitudine aut praesidia periculis aut adiumenta honoribus quaeram, propterea quod pericula facile, ut hominem praestare oportet, innocentia tecti repellemus, honorem autem neque ab uno neque ex hoc loco sed eadem illa nostra
Abbreviated transcription (Latin):
uitiis magnum esse uideamus Qua
re nolite dubitare quin huic uni
credatis omnia qui inter annos
tot unus inuentus sit quam sotii tu
urbes suas cum exercita uenisse ga¬
udeanit. Qui si auctoritatibus hãc
causam Quirites confirmandura
putatis. Est uobis auctor uir belloꝵ
omnium maximaꝵq rexum peri¬
tissimus .p. Seruilius euius ante res
geste terra mariq extiterunt ut cũ
dle bello deliberaretis autor uobis gr¬
auior esse nemo debeat. Est .C. curio
sũmis uestris benefitus maximisq
rebus gestis sũmo ingenio & prude¬
tia preditus. Est gnSlentulur in quo
ornes pro amplissimis uestris hono¬
ribus suminũ consilium sũma graui¬
tate esse cognoscitis. Est .C. cassius
integritate uirtate constantia sin¬
gular quare indete an horũ aucto¬
Uitatibus illoꝵ orationi qui dissen¬
tumt respondere posse uidemiut.
Quee curti ita sint. C manili pͥmũ
istam tuam & legem & nolilntate
& sententiam laisdo uehemẽtissie¬

Expanded text:
vitiis magnum esse videamus. qua vitiis magnum esse videamus. qua re nolite dubitare quin huic uni credatis omnia qui inter tot annos unus inventus est quem socii in urbis suas cum exercitu venisse gauderent. quod si auctocausam, Quirites, confirmandam putatis, est vobis auctor vir bellorum omnium maximarumque rerum peritissimus P. Servilius, cuius tante res geste terra marique extiterunt, ut cum de bello deliberetis, auctor vobis gravior esse nemo debeat; est C. Curio, summis vestris beneficiis maximisque rebus gestis, summo ingenio et prudentia praeditus, est Cn.Gnaeus Lentulus in quo omnes pro amplissimis vestris honoribus summum consilium, summam gravitatem esse cognostis, est C.Gaius Cassius, integritate, veritate, constantia singulari. qua re videte ut horum auctoritatibus illorum orationi qui dissentiunt respondere posse videamur. quae cum ita sint, C.Gaii Manili, primum istam tuam et legem et voluntatem et sententiam laudo vehementissime
Abbreviated transcription (Latin):
mittere putatis. an hostium simu¬
latione contra sotios ato amicos
Quae ciuitas est in asia quee nõ mo¬
do imperatoris aut legati. sed uniui
tribuni militum anitos ac spe ca¬
pere possit. Quare etiam sique habe¬
tis qui collatis signis exercitus regios
superare posse uideatur. tamẽ nesi
erit idem qui se apecuniis sotioꝵ qui
ab auro gaçaq regia manus ocu los
animũ cohibere possit non erit
ydoneus qui ad bellum asiaticum
regiumq mittatur. Et quam puta¬
tis ciuitatem paratam Fuisse quee
locuplex sit & quam esse locupletu
quee istis parata esse iideatur. Ora
animi contutentiam requisiuit
Uidebat enim .P.r. non locupletari
quot annis pecunia .p. preter peu¬
dos neq eos quicꝗͣ aliud assequi cla¬
ssium momime non ut deter mẽtit
accipiendis maiori affici turpitudie
uideremur. Nunc qua cupiditate
homines in prounatias qulibus iac¬
tueris quibus conditioriibus profi¬
ciscantur ignorant uidelicet isti ꝗ

Expanded text:
mittere putatis an hostium simumittere putatis an hostium simulatione contra socios atque amicos? quae civitas est in Asia quae non modo imperatoris aut legati sed unius tribuni militum animos ac spiritus capere possit? qua re, etiam si quem habetis qui conlatis signis exercitus regios superare posse videatur, tamen, nisi erit idem qui a pecuniis sociorum, qui ab auro gazaque regia manus, oculos, animum cohibere possit, non erit idoneus qui ad bellum Asiaticum regiumque mittatur. ecquam putatis civitatem pacatam fuisse quae locuples sit, ecquam esse locupletem quae istis pacata esse videatur? Ora animi continentiam requisivit. videbat enim praetores locupletari quotannis pecunia publica praeter paucos, neque nos quicquam aliud adsequi classium nomine nisi ut detrimentis accipiendis maiore adfici turpitudine videremur. nunc qua cupiditate homines in provincias, quibus iacturis quibusque condicionibus proficiscantur ignorant videlicet isti qu
Abbreviated transcription (Latin):
cxtepis . pͥ .r. uniuersi auctoritati pa¬
rendum esse fateantur. Atos ĩ hoc
litaris illa uirtus que est in . gni pom
difficile est in asia Sicilia sina regnilq
interioꝵ nationum ita uersari Nost¬
rum imperatorem ut nihil aluid qͣ
de hoste ac de laude cogitet. Demde
& siqui sunt pudore ac temperãtia
mocderatiores tamer eos ẽe talesꝑꝑ
multitudinem cupidorum horira
nemo arbitratur difficile est dictu-
Quirites quanto mhodio simus apuo
Ceteras nationes propter eoꝵ quol
ad eas hoc anno cum imiperio mĩ¬
eum fauum putetis in illis terris no¬
stris magistratibꝰ teligiosum qua
quutatẽ sanctam quam domumi
satis clausarn ac munitam fuisse
yrbes iarn locupletes & copiose req¬
tuntur quibul causa belli propter
dirpiendi cupiditatem inferatur
libenter hoc cotam cum. Q Catulo &¬
sotiorum uulnera uident eorũ cala¬
mitates querimonias audiunt pro
sotiis uos contra hostes exercituim

Expanded text:
ceteris populi Romani universi auctoritati paceteris populi Romani universi auctoritati parendum esse fateantur. atque in hoc litaris illa virtus quae est in Cn.Gnaeo Pompeio difficile est in Asia, Cilicia, Syria regnisque interiorum nationum ita versari nostrum imperatorem ut nihil aliud nisi de hoste ac de laude cogitet. deinde, etiam si qui sunt pudore ac temperantia moderatiores, tamen eos esse talis propter multitudinem cupidorum hominum nemo arbitratur. difficile est dictu, Quirites, quanto in odio simus apud exteras nationes propter eorum quos ad eas per hos annos cum imperio mienim fanum putatis in illis terris nostris magistratibus religiosum, quam civitatem sanctam, quam domum satis clausam ac munitam fuisse? Vrbes iam locupletes et copiosae requiruntur quibus causa belli propter diripiendi facultatem inferatur. libenter haec coram cum Q.Quinto sociorum volnera, vident eorum calamitates, querimonias audiunt. pro sociis vos contra hostis exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
le quara ut iterum eques .R. ex .s.C.
noua post hominum memoria con¬
stituta sunt ea tam multa non sũt
quam hic que in hec uno homine
uidemnus Atq hec tot exempla tã¬
ta actam noua perfectu sutit in
eundem hominem. A Ꝙ Catulo
atoꝵ a caeterorum eiusder digni¬
tatis amplissimoꝵ hominũ aucto¬
ritate. Quare uideant ne sit per¬
unꝗͣ & nõn ferendum illorũ aucto
ab illis de eodem homine iuditiũ
sectim cum iam suo iute p .x. in
hoc homine suam auctoritatẽ uel
contra omnes qui dissentiũt possit
defendere propterea quod istis re¬
clamantib uos unum illũ ex õib
delegistis quem bello predonũ prepo¬
nerctis. hec si uos temere fecistis &
rer p. parum consulustis recte isti
studia uestra suis consilis regere co¬
nantur sin autem uos plus tum m
re .p. uidistis uos his repugnantib
per uos met ipsos dignitatem huic
imperio salutera orbi terraꝵ attulis¬
tis aliquando isti principes & sibi &

Expanded text:
le quam ut iterum eques Romanus ex sele quam ut iterum eques Romanus ex senova post hominum memoriam constituta sunt, ea tam multa non sunt quam haec quae in hoc uno homine vidimus. atque haec tot exempla tanta ac tam nova profecta sunt in eodem homine a Q.Quinti Catuli atque a ceterorum eiusdem dignitatis amplissimorum hominum auctoritate. qua re videant ne sit periniquum et non ferendum illorum auctor vestrum ab illis de eodem homine iudicium aesertim cum iam suo iure populus Romanus in hoc homine suam auctoritatem vel contra omnis qui dissentiunt possit defendere, propterea quod isdem istis reclamantibus vos unum illum ex omnibus delegistis quem bello praedonum praeponeretis. hoc si vos temere fecistis et rei publicae parum consuluistis, recte isti studia vestra suis consiliis regere conantur. sin autem vos plus tum in re publica vidistis, vos eis repugnantibus per vosmet ipsos dignitatem huic imperio, salutem orbi terrarum attulistis, aliquando isti principes et sibi et
Abbreviated transcription (Latin):
& fecit huic preesse prefuit rem optie
ductu suo gerere gessit. Quid tam p̃t
consuetudenẽ quã horit ꝑadolosçe¬
ti cui a senatoris gradu etas longe ab¬
esset imperium atq exercitum dari
Siciliar promitti atq africam bellũ
uitate uirtute bellum in africa ma¬
ximũ confecit uictorem exercitum
deportauit. Quid uerotam manditũ
quam equiteta .x. triumphare. Aut
ssimiq essent eques .R. ad bellum
maximũ formidolissimũ ꝙ pro con¬
sule mitteretur. missus est quo qui¬
dem tempore cum esset non nertio
in senatu qui diceret non oportere
mitti homine priuatam pro cõsule
L philippus dixisse dicirur nõ se
illum sua sententia pro consule sed
pro consulibus mittere tanta meo
rei .p. bene gerende spes constitue¬
batur ut dudꝵ consulum munus u¬
nius a dolescentis cõmitteretur. Quid
bus soluttis consul antefieret. Quanł
nullum alium magrantum per leges
capere licuiss&. Qutd tam intredibi¬

Expanded text:
confecit. huic praeesse? praefuit. rem optime confecit. huic praeesse? praefuit. rem optime ductu suo gerere? gessit. quid tam praeter consuetudinem quam homini peradulescenti cuius aetas a senatorio gradu longe abesset imperium atque exercitum dari, Siciliam permitti atque Africam bellumqvitate, virtute, bellum in Africa maximum confecit, victorem exercitum deportavit. quid vero tam inauditum quam equitem Romanum triumphare? at ssimique essent, eques Romanus ad bellum maximum formidolosissimumque pro consule mitteretur? Missus est. quo quidem tempore cum esset non nemo in senatu qui diceret 'non oportere mitti hominem privatum pro consule,' L.Lucius Philippus dixisse dicitur 'non se illum sua sententia pro consule sed pro consulibus mittere.' tanta in eo rei publicae bene gerendae spes constituebatur ut duorum consulum munus unius adulescentis virtuti committeretur. quid bus solutus consul ante fieret quam ullum alium magistratum per leges capere licuisset? quid tam incredibi
Abbreviated transcription (Latin):
dissentio qubd quoinus certa hominu
ac minus diuturna uita. hoc mag
.X.P. dum per deos im mortales licet
frui debet summi hominis nita ac
Uirtute. At & noui nihil fiat contra
exempla atq instituta maioꝵ. Non
dico in hoc loco maiores nostros semꝑ
in pace consuetudini in bello utilitate
par uisse seraper ad nouos casus tempoꝵ
nouoꝵ consilioꝵ rationes accor dauisse
Non diçam duo bella maxima purii¬
cum & hispaniense ab uno imperatore
esse confecta duas urbes potentissimas
que huic imperio maxime minica¬
banitur. Rartaginer atq numatiam
ab eodem scipio̾ne esse deletas nõ com¬
memorabo nuper ita uobis patribusq
uestris esse uisuta ut in uno gaio ma¬
rio spes imperii poneretur ut ⁊dera
cum iugurta idem cum cimbris ide
sirit noua sũmaq catuli uolũtate con¬
stituta recordamini. Quid tam nonũ
qua aduloscentulum p̾riuatum exer¬
citum difficili. rei .p. terporae cõfice̾

Expanded text:
dissentio, quod quo minus certa est hominum dissentio, quod quo minus certa est hominum ac minus diuturna vita, hoc magis res publica, dum per deos immortalis licet, frui debet summi viri vita atque virtute. at enim ne quid novi fiat contra exempla atque instituta maiorum. non dicam hoc loco maiores nostros semper in pace consuetudini, in bello utilitati paruisse, semper ad novos casus temporum novorum consiliorum rationes accommodasse, non dicam duo bella maxima, Punicum atque Hispaniense, ab uno imperatore esse confecta duasque urbis potentissimas quae huic imperio maxime minitabantur, Carthaginem atque Numantiam, ab eodem Scipione esse deletas, non commemorabo nuper ita vobis patribusque vestris esse visum ut in uno C.Gaio Mario spes imperi poneretur, ut idem cum Iugurtha, idem cum Cimbris, idem sint nova summa Q.Quinti Catuli voluntate constituta recordamini. quid tam novum quam adulescentulum privatum exercitum difficili rei publicae tempore conficere?
Abbreviated transcription (Latin):
quo legendo consules spero ad senatũ
relatifros qui si dubitabunt aut gra¬
uabuntur ego me profiteor relatu¬
rum neq me impediet. Quirites ini¬
uobis uestrum uis benefitiumq de¬
fendam neq preter intercessionem
quicꝗͣ audeam de qua ut arbitror il¬
t ip̃i qui minantur etiamq atq &
quid lireat consideraburnt mea qucd
sententia quirites unus. A gabinius
belli maritimi rerumq gestaruta.gn
uni illud bellurti suscipienedum uris
suffragiis detulit alter delatur suscę¬
ptumq confecit. Reliquum est ut de
quinti catuli auctoritate & sententia
omnia poneretis si quid de eo factu
esset in quospes essetis habituri caepit
magnum sue uirtutis fructum ac
digfutatis cum omnes prope una uo¬
cein eo ipso uos spera habituros esse
dixisti. Et enira talis est uir ut nullo
res tanita sit ac tam difficilis quari
ille non & consilio regere & integri¬
tate tueri & uirtute conficere pofsit
ded m hoc ipso ab eo uehe mẽtissime

Expanded text:
quo legando consules spero ad senatum quo legando consules spero ad senatum relaturos. qui si dubitabunt aut gravabuntur, ego me profiteor relaturum; neque me impediet cuiusquam infretus vestrum ius beneficiumque defendam, neque praeter intercessionem quicquam audiam, de qua, ut ego arbitror, isti ipsi qui minitantur etiam atque etiam quid liceat considerabunt. mea quidem sententia, Quirites, unus A.Aulus Gabinius belli maritimi rerumque gestarum Cn.uni illud bellum suscipiendum vestris suffragiis detulit, alter delatum susceptumque confecit. reliquum est ut de Q.Quinti Catuli auctoritate et sententia aeo Pompeio omnia poneretis, si quid eo factum esset, in quo spem essetis habituri, cepit magnum suae virtutis fructum ac dignitatis, cum omnes una prope voce in eo ipso vos spem habituros esse dixistis. etenim talis est vir ut nulla res tanta sit ac tam difficilis quam ille non et consilio regere et integritate tueri et virtute conficere possit. sed in hoc ipso ab eo vehementissime
Abbreviated transcription (Latin):
luit quara auctoritati uestrae obtem¬
perare. Itaq un& lex unus uir unus
animus non modo uos illa miseria
ac turpitudine liberauit. sed etiam
effecit ut aliquando uere uideremur
omnibus gerdtibus ac nationibus ter¬
ra mariꝙ imparare. Quo mihi et
mdignins iuidetur obtrectatum ee
adhilc gabinio dicam an ne pompe
lanti. Utrum ille qui postulat lega
lit idoneus non est qui impetret cũ
caeteri ad explicandus sotibs disri¬
piendas quae prouintias quos legatos¬
uoluerunt legatos eduxerhat artꝰ ipe
cuius Iege saluł ac dignitas .p .x. atq
esse debentus gloriae eius imperatorit
atoꝵ enis exercitus qui consilio ipsius
ses .gn. Lentulus quos omnes honoris
causa nomino cum tr .pl. fuissent
rano proximo legati esse potuer
in hoc gabinio surit tam oliligẽtes
qui in hoc bello quod lege gabrmua
geritur in hoc imperatore̾ atos ex¬
ercitu quera perse iple constituit¬
etiam precipio iure esse deberet de

Expanded text:
luit quam auctoritati vestrae obtemluit quam auctoritati vestrae obtemperare. itaque una lex, unus vir, unus annus non modo vos illa miseria ac turpitudine liberavit sed etiam effecit ut aliquando vere videremini omnibus gentibus ac nationibus terra marique imperare. quo mihi etiam indignius videtur obtrectatum esse adhuc, Gabinio dicam anne Pompeilanti. Vtrum ille qui postulat ad lit idoneus non est qui impetret, cum ceteri ad expilandos socios diripiendasque provincias quos voluerunt legatos eduxerint, an ipse cuius lege salus ac dignitas populo Romanesse debet eius imperatoris atque eius exercitus qui consilio ac perisis, Cn. Lentulus, quos omnis honoris causa nomino, cum tribuni plebi fuissent, anno proximo legati esse potuerunt; in uno Gabinio sunt tam diligentes qui in hoc bello quod lege Gabinia geritur, in hoc imperatore atque exercitu quem per vos ipse constituitetiam praecipuo iure esse debebat? de
Abbreviated transcription (Latin):
ima parte non motdo utilitatis sed dig
nitatis atq imperii caruit. Nos quotꝰ
maiores anthioeum regem classe ꝑsem¬
que superare. omnibusq naualibus pu¬
gnis bartaginenses hornines in mari¬
timis rebus exercitatissimos paratis¬
simosq yiceretur. Hi nullo ra loco ia
predo nibus pares esse poterainus. Nos¬
quo qui antea non modo ⁊taliam tuta
Habebamus sed omnes sotios in ultimis
gris auctoritate nostri imperii saluos p̃¬
stare poteramus tum curn insula de
los prbcul a nobis megeo mari posita
quo omnes undiq cum mercibus atq
oneribus cõmeabant referta diuitiis ꝑ¬
ua sine rnuro nihil timebat iiden nb̃¬
non modo prouintiis atq oris italie
maritimis ac portubus nostris sed &
appia iam uid earebamus. Et his tem¬
hunc ipsum locum ascenddere cura
eum uobis maiores uestri ex uuiis na¬
uticis & classium spoliis ornatum xe¬
liquissent. Bono te animotum. Q
eader sententia dicere existima¬

Expanded text:
ima parte non modo utilitatis sed etiam ima parte non modo utilitatis sed etiam dignitatis atque imperi caruit. nos quorum maiores Antiochum regem classe Persenque superarunt omnibusque navalibus pugnis Carthaginiensis, homines in maritimis rebus exercitatissimos paratissimosque, vicerunt, ei nullo in loco iam praedonibus pares esse poteramus. nos qui antea non modo Italiam tutam habebamus sed omnis socios in ultimis oris auctoritate nostri imperi salvos praestare poteramus, tum cum insula Delus tam procul a nobis in Aegaeo mari posita, quo omnes undique cum mercibus atque oneribus commeabant, referta divitiis, parva, sine muro nihil timebat, idem non modo provinciis atque oris Italiae maritimis ac portibus nostris sed etiam Appia iam via carebamus. et eis temhunc ipsum locum escendere, cum eum nobis maiores nostri exuviis nauticis et classium spoliis ornatum reliquissent! bono te animo tum, Qeadem sententia dicere existima