comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imus ad huc in hoc saeculo : Demansione namiq huiur mae¬
uli nobir aliquando subrepituit hoc petamur quod nobns
rep̃o: Qui non facit quando petimur nisi quod &pedit
obis: manenter ergo ineo cum uerba ciur in nobis ma¬
int. quod cumq uoluerimur petimur & siet nobis : quia
petimus & nonsiet. non hoc petimur quod habet mansio
ieo nec quod habent uerba eiur quae manent in nobir: q¬
ed quod habet cupiditar & insirmitarcarnis quȩ non est
ieo & inqua nonmanent uerba eiur: nam utiq aduer¬
a eius pertinet oratio illa quam docuit ubidicimus: pater
oster quier in caelis : abhuiur orationis uerbir & sensibur
on recedamus petitionibur nr̃ir. & quicquid petimur
& nobis : Tuncenim dicenda sunt uerba euur in nobir ma¬
ere quando facimus quae praecepit. & diliimur quae mandaut:¬
mate eq aoi l uurte er la nus manent in memo¬

Expanded text:
sumus adhuc in hoc saeculo. De mansione namque hujus saesumus adhuc in hoc saeculo. De mansione namque hujus saeculi nobis aliquando subrepit, ut hoc petamus quod nobis s in Christo, qui non facit, quando petimus, nisi quod expedit nobis. Manentes ergo in eo, cum verba ejus in nobis manent. quodcumque voluerimus petemus, et fiet nobis. Quia si petimus et non fiet, non hoc petimus quod habet mansio in eo, nec quod habent verba ejus quae manent in nobis; sed quod habet cupiditas et infirmitas carnis, quae non est in eo, et in qua non manent verba ejus. Nam utique ad verba ejus pertinet oratio illa quam docuit, ubi dicimus, Pater noster, qui es in coelis . Ab hujus orationis verbis et sensibus non recedamus petitionibus nostris, et quidquid petierimus, fiet nobis. Tunc enim dicenda sunt verba ejus in nobis manere, quando facimus quae praecepit, et diligimus quae promisit: quando autem verba ejus manent in memo
Abbreviated transcription (Latin):
tibur non praeber& nisi &iam dr̃ esset. Aierum quia tꝰ
sine ista gratia non potest uiui. ut mors in potestaes
liberi arbitrii : Siquir in me inquit non manserit nes¬
titur foras sicut palmer & aruit & collgunt eumas
gnem mittunt & ardet:T.gnaitaq uitir tanto sutꝰ
contemptibiliora si inuite non manierint quante gu¬
riosiora simanserint : Denique sicut de lur &uam on
etechielem prophetam dñt dicit praecira nulir agri¬
colarum usibus prosunt nullir fabrilibur operibus
deputantur : uinum de duobur palmiti congruit: a ut
uitis aut gnis::Sunuite non est. ingne erit: ut ergo
ingne nonsit. inuite sit : Simanseritir inme inquit &
uerba mea in uobr manserint quod cumq uolueriti
petetir & siet uols. Manendo quippe in xp̃o qduelleo
ossunt nisi quod conuenit xp̃o. Quid uelle possunt manen¬
lo in saluatore nisi quod non alienum est a salitte: aliua
iuppe uolumus quia sumus inxp̃o & aliud uolumur quia

Expanded text:
itibus non praeberet, nisi etiam Deus esset. Verum quia ita itibus non praeberet, nisi etiam Deus esset. Verum quia ita sine ista gratia non potest vivi, ut et mors in potestate sit liberi arbitrii: Si quis in me, inquit, non manserit, mittetur foras sicut palmes; et arescet; et colligent eum, et in ignem mittent, contemptibiliora si in vite non manserint, quanto gloriosiora si manserint. Denique sicut de his etiam per Ezechielem prophetam Dominus dicit, praecisa nullis agricolarum usibus prosunt, nullis fabrilibus operibus deputantur . Unum e duobus palmiti congruit, aut vitis, aut ignis: si in vite non est, in igne erit. Ut ergo in igne non sit, in vite sit. Si manseritis in me, inquit, et verba mea in vobis manserint: quodcunque volueritis petetis, et fiet vobis. Manendo quippe in Christo, quid velle possunt, nisi quod convenit Christo? Quid velle possunt manendo in Salvatore, nisi quod non alienum est a salute? Aliud quippe volumus, quia sumus in Christo, et aliud volumus quia
Abbreviated transcription (Latin):
tionis usȩ : Sed quid uos sequatur iudete: & si est in
uobis ullur sensur horrete : quienim a sem&ipro se
siuctum ꝙ istimat fesse: inuite non est: Qui in uite
atq: &iam conside rate . quid ad huc ueritar adiunt
&dicat: Egosum inquit uitis uor palmiter quiminea
inme & ggo ineo huc fert fructum multum quia sinen
nihil potestir facere : nequisquam putar & saltim pas
aliquem sructum posse a semet ipso palmitem ferred
doxisset. hic fest fructum multum non ait quia sineno
parum potestir facere. sed nihil potestir facere. diu
ergoparum siue multum sine illofieri non potest sro
quofierinihil potest : quia &si pasum attulesit pilbs
eumpurgat agricola ut plus ad ferat. tamennisi me
manserit & uixerit deradice quantum libet stuts
asem & ipso non potest fesfe : Quamuis autem xp̃ruto
non esset nisi homo enet : tamen istam gratiam palo¬

Expanded text:
tionis vestrae. Sed quid vos sequatur videte, et si est in tionis vestrae. Sed quid vos sequatur videte, et si est in vobis ullus sensus, horrete. Qui enim a semetipso se fructum existimat ferre, in vite non est; qui in vite atque etiam considerate quid adhuc veritas adjungat et dicat: Ego sum, inquit, vitis, vos palmites. Qui manet in me, et ego in eo, hic fert fructum multum: quia sine me nihil potestis facere. Ne quisquam putaret saltem parvum aliquem fructum posse a semetipso palmitem ferre, cum dixisset, hic fert fructum multum, non ait, quia sine me parum potestis facere; sed, nihil potestis facere. Sive ergo parum, sive multum, sine illo fieri non potest, sine quo nihil fieri potest. Quia etsi parum attulerit palmes, eum purgat agricola ut plus afferat: tamen nisi in vite manserit et vixerit de radice, quantumlibet fructum a semetipso non potest ferre. Quamvis autem Christus vitis non esset, nisi homo esset; tamen istam gratiam palm
Abbreviated transcription (Latin):
uperbosum : Ecce cui si audent respondeant. quigoio¬
anter dĩ iustitiam & suam uolenter constituere : iusti¬
iaedĩ non sunt subiecti: Ecce cui respondeant sibi pla¬
enter & adbona opera facienda dm̃ sibi necessarium
ionputanter : Nonne huicresistunt ueritati hominer
mente corrupti Reprobi cir casidem. qui respon¬
dunt & locuntur iniquitatem dicentes. adõ habemꝰ
quod hominer sumur: anobis ipsis autem quod iusti
sumur : quid dicitis quiuor ipsos decipitir : non ad ser¬
torer sed psȩcipitatorer liberi: arbitrii : & alto
elationir per in ania psȩsumptionir : in profunda subi¬
nersionis: Nempe uox uestra est quod hiomo & sem&¬
ipso facit iustitiam : hoc est altum elationis us̃ȩ : Sed
ueritas contradicit & dicit palmer non potest fer¬
re ssuctum a sem & ipsonisi manserit inuite: Ite nunc
per abrupta & non habenter ubisigamini uentor¬
alo quacitate iactamini: haec sunt inania prȩsũp¬

Expanded text:
superborum. Ecce cui, si audent, respondeant, qui ignosuperborum. Ecce cui, si audent, respondeant, qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Ecce cui respondeant sibi placentes, et ad bona opera facienda Deum sibi necessarium non putantes. Nonne huic resistunt veritati, homines mente corrupti, reprobi circa fidem , qui respondent et loquuntur niquitatem, dicentes: A Deo habemus quod homines sumus, a nobis ipsis autem quod justi sumus? Quid dicitis, qui vos ipsos decipitis, non assertores, sed praecipitatores liberi arbitrii, ex alto elationis per inania praesumptionis, in profunda submersionis? Nempe vox vestra est, quod homo ex semetipso facit justitiam: hoc est altum elationis vestrae. Sed veritas contradicit, et dicit, Palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite. Ite nunc per abrupta, et non habentes ubi figamini, ventosa loquacitate jactamini. Haec sunt inania praesump
Abbreviated transcription (Latin):
item sedixit esse ihr̃ & discipulor suos palmiter
&ogricolam patrem : Vnde iam pridem sicut
potuimus disputatum est : In hac autem lecto
cumadliue descipso qui est uitir &desuir palmitibis
hoc est discipulir loqueretur mnanete inquit innt
x ego inuobis: Non eomodo illi imipso. sicut ipre millis
NAtrumq enim prodest non ipsi sed illis : Ita sunt qui
pe inuite palmiter ut uiti non conferant sedinde ac¬
cipiant unde uiuant : Ita uero uitir eit inpalmitibus
ut uitale alimentum subministr& eir non sumat
ab eis: Acper hoc &manentem in se habere xp̃m &
manere in xp̃o discipulis prodest utrumq non xp̃o:
Nampraeciso palmitei potest deuiua radice alius pul¬
ulare : Qui autem prȩcisus est sine radice nom potest
iuere: Deniq adiungit & dicit: Sicut palmer non potest
erre fuctum a sem&cipsonisi manserit inuite : sic nec
ior. nisi in me manseritis: Magna gratiae commenda¬
ao fratres mei : corda instruit humiliũ ora obstruit

Expanded text:
item se dixit esse Jesus, et discipulos suos palmites, et agricolam Patrem: unde jampridem sicut potuimus disputatum est. In hac autem lectione, cum adhuc de seipso qui est vitis, et de suis palmitibus, hoc est discipulis loqueretur: Manete, inquit, in me, et ego in vobis. Non eo modo illi in ipso, sicut ipse in illis. Utrumque autem prodest non ipsi, sed illis. Ita quippe in vite sunt palmites, ut viti non conferant, sed inde accipiant unde vivant: ita vero vitis est in palmitibus, ut vitale alimentum subministret eis, non sumat ab eis. Ac per hoc et manentem in se habere Christum, et manere in Christo, discipulis prodest utrumque, non Christo. Nam praeciso palmite, potest de viva radice alius pululare; qui autem praecisus est, sine radice non potest vivere. 2. Denique adjungit et dicit: Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite; sic nec vos, nisi in me manseritis. Magna gratiae commendatio, fratres mei: corda instruit humilium, ora obstruit
Abbreviated transcription (Latin):
Quia & ad hoc per tinet quod in eadem oratione dqrimes
dicimus
Menor inferas intemptationem: Neque enimpar ua est
temptatio sicontra tuam sit causam tua postulatio Nor
autem neglegenter audiendum est quod dñr nequis quan
eum putar& quod se promisit facere petentibur sine
patre esse facturum: Cum dixisset quod cumque peg¬
eritis innomine: hoc faciam : Continuo subiecit: Vt glo¬
risicetur pater infilio : Siquid petieritir in nomine mei
hoc faciam: Nullo modo gitur sine patre filius facit :
Quando quidem ut in illo pater glorificetur proptera
facit. Facit ergo pater infilio ut filius glorificetur ip
tre.: Et facit filius inpatre ut pater glorificetur infili
Qm̃ unum sunt pater & filius. amen. F ITT SEROO¬
de eo quod dicit sidilacirisme madata mea
Senuare usq ad. uos aurem cocuosceris euor

Expanded text:
quia et ad hoc pertinet quod in eadem oratione dominica quia et ad hoc pertinet quod in eadem oratione dominica dicimus, Ne nos inferas in tentationem . Neque enim parva est tentatio, si contra tuam sit causam tua postulatio. Non autem negligenter audiendum est, quod Dominus, ne quisquam eum putaret quod se promisit facere petentibus, sine Patre esse facturum, cum dixisset, Quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam, continuo subjecit, Ut glorificetur Pater in Filio, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. Nullo modo igitur sine Patre hoc Filius facit, quandoquidem ut in illo Pater glorificetur, propterea facit. Facit ergo Pater in Filio, ut Filius glorificetur in Patre: et facit Filius in Patre, ut Pater glorificetur in Filio; quoniam unum sunt Pater et Filius. TRACTATUS LDe eo quod ait, Si diligitis me, mandata mea se
Abbreviated transcription (Latin):
aluator ei nonerit siquod eius salutem impedit fecerit :
Vnde tunc &pedit potius ut non faciendo propt̃ quod
nuocatur. faciat quad uocatur : Propterea non solũ
aluator sed &iam magister bonus ut faciat quodcumq
petierimus. In ipsa oratione quam nobir dedit docuit
quid petamus : ut &iam sic intellegamus non petese nor
in nomine magistri quod petimur. praeter regulam ipsi¬
us magisterii : Sane quȩdam quamuis in nomine eius
petamus.Id. est secundum saluatorem & secundum ma¬
zistrum petamus: Nontunc quando petimus facit. sed
tamen facit : Meque enim quia & illudpetimus ut ue¬
niat regnum dĩ propterea non facit quod petimus.
quia non statim cum illo in aeternitate regnamus: dif¬
sestur enim quod petimus non neatur : uerum tam̃
orantes tamquam seminanter non desiciamus. Tem¬
ƿore enim proprio me temus: & simulpetamus quan¬
dobene petimur ut non faciat quod non bene petimus:

Expanded text:
Salvator ei non erit, si quod ejus salutem impedit, fecerit. Salvator ei non erit, si quod ejus salutem impedit, fecerit. Unde tunc expedit potius ut non fainvocatur, faciat quod vocatur. Propterea non solum Salvator, sed etiam magister bonus, ut faciat quodcumque petierimus, in ipsa oratione quam nobis dedit, docuit quid petamus; ut etiam sic intelligamus non petere nos in nomine magistri, quod petimus praeter regulam ipsius magisterii. 4. Sane quaedam quamvis in nomine ejus petamus, id est secundum Salvatorem et secundum magistrum petamus; non tunc quando petimus facit, sed tamen facit. Neque enim quia et illud petimus ut veniat regnum Dei, propterea non facit quod petimus, quia non statim cum illo in aeternitate regnamus: differtur enim quod petimus, non negatur. Verumtamen orantes tanquam seminantes non deficiamus; tempore enim proprio metemus . Et simul petamus quando bene petimus, ut non faciat quod non bene petimus;
Abbreviated transcription (Latin):
peamus in nomine saluatorar: & tamen ipse saluator
est : Non solum quando facit quod petimur. uerum
&iam quando nan facit : qm̃ quod uidet peti contrasal¬
dem. non faciendo patiur se & hibet saluatorem: no¬
uit enim medicus quid sua quid contrasuam salice
poscat agiðtus : et ideo contraria poscentir non faci
uoluntatem ut faciat sanitatem: Qua propter quanes
uolumus ut faciat quod cumq petimur. non ut cumq
sed in nomine eius petamur. Hoc est in nomine saluatoris¬
petaniur : Nonergo contras alutem nostram petamus ::
quod si fecerit. non ut saluator facit quod est nomen eius
i delibus eius: est quippe impus & damnator quidgna¬
tur fidelibus esse saluator : Quiergo credit in eum quod¬
umq: petierit in eo nomine quodest illis quicredunt
neum hoc facit : Qm̃ hoc sicut saluator facit: Siautẽ¬
ui in eum credit aliquidper gnorantiam contrasalu¬
temsuam petit. Non in nomine saluatoris petit .: quia

Expanded text:
petimus in nomine Salvatoris: et tamen ipse Salvator petimus in nomine Salvatoris: et tamen ipse Salvator est, non solum quando facit quod petimus, verum etiam quando non facit: quoniam quod videt peti contra salutem, non faciendo, potius se exhibet Salvatorem. Novit enim medicus quid pro sua, quid contra suam salutem poscat aegrotus: et ideo contraria poscentis non facit voluntatem, ut faciat sanitatem. Quapropter quando volumus ut faciat quodcunque petimus, non utcunque, sed in nomine ejus petamus. Quod si fecerit, ut Salvatorpetamus. Non ergo contra nostram salutem petamus: quod si fecerit, non ut Salvator facit, quod est nomen ejus fidelibus ejus. Est quippe impiis et damnator, qui dignatur fidelibus esse Salvator. Qui ergo credit in eum, quodcumque petierit in eo nomine, quod est illis qui credunt in eum, hoc facit; quoniam hoc sicut Salqui in eum credit, aliquid per ignorantiam contra salutem suam petit, non in nomine Salvatoris petit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tractauimus: et nequis quam hoc sibi tribuerit. ut etiã
illa opera maiora se ipsum facere ostenderet : adiecit atq
ait. Quia ego ad patrem uodo. & quod cumque petierttas
in nomine nieo hos faciam i numquid ineum soli apł̃io
diderunt : Ad eos itaque loquebatur dicendo quicral
inme inquibus eodonante & iamnor sumur : quiutio
non quod cumque petierimus accipimus: Ipsos quos
beatissiniorsi cogitenius a postolos Inueninus eum qd
plus omnibur laborauit: Non autem ipse sed grati
dĩ cum ppso : Ter dniñ rogasse ut ab eo disceder& angels
satane : nec tamen quod rogarat accepisse : Quid dicen
& cuitandem quod cum pramittit implebit si apłono
os insua promissione fraudauit : eugilaggitur homo
sidelis & ugilanter audi quod illic positum est in nore¬
nt meo: Ipsumenim qđ cumq nonait petieritis: ut ãq
sed in nomine meo: qui promisit ergo tammagnun
faciet quicumq rȩc: sedr& saluator: Acꝑ hoc qud¬
cumque petimus aduersus utilitatem salictir non

Expanded text:
quisquam hoc sibi tribueret, ut etiam illa opera majora seipsum facere ostenderet, adjecit, atque ait: Quia ego ad Patrem vado; et quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Numquid in eum soli Apostoli crediderunt? Ad eos itaque loquebatur dicendo, Qui credit in me, in quibus eo donante etiam nos sumus, qui utique non quodcumque petierimus accipimus. Ipsos quoque beatissimos si cogitemus Apostolos, invenimus eum qui plus omnibus laboravit, non autem ipse, sed gratia Dei cum ipso , ter Dominum rogasse ut ab eo discederet angelus satanae, nec tamen quod rogaverat accepisse . Quid dicemuletum? Et cui tandem quod promittit implebit, si Apostolos suos in sua promissione fraudavit? 3. Evigila igitur, homo fidelis, et vigilanter audi quod illic positum est, in nomine meo: ipsum enim quodcumque, non ait, petieritis utcumque; sed, in nomine meo. Qui promisit ergo tam magnum faciet quicunque rex, sed rex Salvator. Ac per hoc quodcunque petimus adversus utilitatem salutis, non
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a conscientia: nam faciem uidemus alterius nos¬
tram non uidemus: Conscientiam uero nostr am
uidemus. alterius non uidemus : Sed conscientianũ¬
quam est nisi innobis. Sp̃r autem sci potest esse &iam
sine nobis: Datur quipƿe ut sit & in nobis: Seduideri
anobis. sinonsit in nobis. amep. FipIt sermo .xx.¬

Expanded text:
nostra conscientia. Nam faciem quidem videmus alterius, nosnostra conscientia. Nam faciem quidem videmus alterius, nostram non videmus: conscientiam vero nostram videmus, alterius non videmus. Sed conscientia nunquam est nisi in nobis, Spiritus autem sanctus potest esse etiam sine nobis. Datur quippe ut sit et in nobis. Sed videri a nobis, si non sit in nobis. Non relinquam
Abbreviated transcription (Latin):
potest : Ve lut sidicamus : in iustitiã iusta esse non
potest: Mundum quippe ait hocloco mundisgni¬
ficans dilectorer : Quae dilectio non est apatre : et
ideo dilectioni huius mundi dequa satis agimus ut
minuatur. & consumatur in nobir contraria est
accipere non potest quia non uidit eum neque scit eũ.:
Nonenim habet inuisibiler oculos mundana dilectio.
per quos uideri spr̃ scr nisiinuisibiliter non potest:
Vor autem inquit cognoscetis eum quia apuduorma¬
nebit & inuobis erit: Erit in eis ut maneat non ma¬
nebit ut sit. prius enim est esse alicubi quam mane¬
se. Sed neputarent quod dictũ est apuduor m anebit
stadictum quem ad modũ apud haminẽ hosper uisi¬
biliter manere consueuit: E posuit quid dixerit
apud uos. cum adiunxit & dixit in uobir: ergo in uisi¬
biliter uidetur. nec si non sit in nobis. po test esse in no¬
bis eius scientia: Sicenlm a nobir uidetur in nobis &

Expanded text:
potest, velut si dicamus, Injustitia justitia esse non potest, velut si dicamus, Injustitia justitia esse non potest; mundum quippe ait, hoc in loco significans dilectores mundi: quae dilectio non est a Patre; et ideo dilectioni hujus mundi, de qua satagimus, ut minuatur et consumatur in nobis, contraria est accipere non potest; Quia non videt eum, neque scit eum. Non enim habet invisibiles oculos mundana dilectio, per quos videri Spiritus sanctus nisi invisibiliter non potest. Vos autem, inquit, cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Erit in eis ut maneat, non manebit ut sit. Prius enim est esse alicui, quam manere. Sed ne putarent quod dictum est, apud vos manebit, ita dictum quemadmodum apud hominem hospes visibiliter manere consuevit, exposuit quid dixerat, apud vos, cum adjunxit et dixit, in vobis. Ergo invisibiliter videtur: nec si non sit in nobis, potest esse in nobis ejus scientia. Sic enim a nobis videtur in nobis et
Abbreviated transcription (Latin):
enimest ungenitus aequalis patri. non est gratiae sedo
naturae. quod autem in unitatem personȩ ungeniti
ad sumptur est homo gratiae est non naturae : Con¬
fitente euangelio atq dicente: Puer autem csescebat
& consortabatur plenus sapientia & gratia dĩ erat in
illo. Ceteris autem ad mensuram datur : & datus addi¬
tur donec unicuiq: promodo suae ꝑfectionis propria
mensura compleatur: Vnde monet apłus. Non plur
sapere quam opostet sapere. sed sapere adtemperan¬
tiã: Unicuiq sicut dẽ par titur est mensuram fidei
neque enim ipse diuiditur sp̃r seddona per sp̃m niã
diuisioner donationũ sunt. idem autem sp̃r: Quod
uobis  Ostendit &scipsum esse paracditum: para¬
cletus enim. latinȩ dicitur aduocatus. & dictum est
dexp̃o. ad uocatum habemus ad patrem ihñi xp̃m
iustum: Sic autem mundũ dixit nom posse accipere
spm̃ scm̃ sicut &iam dictum eit Prudentia carnis
inimica est indm̃: Legi enim dĩ non est subiecta nec enĩ

Expanded text:
enim est Unigenitus aequalis Patri, non est gratiae, sed naturae: quod autem in unitatem personae Unigeniti assumptus est homo, gratiae est, non naturae, confitente Evangelio atque dicente, Puer autem crescebat et confortabatur plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo . Caeteris autem ad mensuram datur, et datus additur, donec unicuique pro modo suae perfectionis propria mensura compleatur. Unde et monet Apostolus, Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad temperantiam; unicuique sicut Deus partitus est mensuram fidei . Neque enim ipse dividitur Spiritus, sed dona per Spiritum: nam divisiones donationum sunt, idem autem Spiritus vobis, ostendit et seipsum esse Paracletum: Paracletus enim Latine dicitur advocatus: et dictum est de Christo: Advocatum habemus ad Patrem, Jesum Christum justum . Sic autem mundum dixit non posse accipere Spiritum sanctum, sicut etiam dictum est: Prudentia carnis inimica est in Deum: legi enim Dei non est subjecta: nec enim
Abbreviated transcription (Latin):
mecuendum est ne quõ posset non dare propitiur d&iri¬
tus: an non uidemus israhelitas malosuo imprtrasst
quod culpabili concupiscentia peti erunt : Concupie¬
rant enira carnibus uesci. quibus pluebatur manna de
caelo: Fastidiebant quippe quod habebant. & quod non
habebant inpudenter petebant. Quasi non meliuis pete¬
ent non ut cibus quide erat indecenti desiderio psesta¬
etur sed ut ille qui aderat sanato fastidio sumeretur :¬
uando enim nos delectant mala & non delectant bona:

Expanded text:
ndum est ne quod posset non dare propitius, det iratus. An non videmus Israelitas malo suo impetrasse quod culpabili concupiscentia petierunt? Concupierant enim carnibus vesci , quibus pluebatur manna de coelo. Fastidiebant quippe quod habebant; et quod non habebant, impudenter petebant: quasi non melius peteent, non ut cibus qui deerat indecenti desiderio praestaretur, sed ut ille qui aderat sanato fastidio sumeretur. Quando enim no
Abbreviated transcription (Latin):
unc est dilectissimi ut quantum ualemur inteli¬
de uerbir dñi posterioribur priora. & conseque
prȩcedentia: in eo quod audistir apostolo thome
rozanti esse responsum : Dꝑcerat enim superius dñs
demansionibus . loqueretur. Quar & esse dixit indot
patris sui. & ire se ut psȩpar & eas : ubi intelle imur e
iam mansioner ipsar in prȩdestinatione & prȩparas
cumeorum quiibimansuri sunt perfidem cordan¬
dantur : Qm̃ ipra dĩdomur ipsisunt : & quid est alis
manere indomodĩ quam erse inpopulodĩ cumide
semꝑ futura est. nunc per sidem mansio prae parea
propt̃ hocergo dixerat : &si abiero & psȩparauen
uobis locum. Iterum uenio & accipiam uos ad meiis

Expanded text:
unc est dilectissimi, ut quantum valemus, intellide verbis Domini posterioribus priora, et consequentibus praecedentia, in eo quod audistis apostolo Thomae interroganti esse responsum. Dixerat enim superius Dominus, cum de mansionibus loqueretur, quas et esse dixit in domo Patris sui, et ire se ut praeparet eas; ubi intelleximus et esse jam mansiones ipsas in praedestinatione, et praeparari eas cum eorum qui ibi mansuri sunt, per fidem corda mundantur, quoniam ipsa Dei domus ipsi sunt; et quid est aliud manere in domo Dei, quam esse in populo Dei, cum idem semper futura est, nunc per fidem mansio praeparetur: propter hoc ergo dixerat, Et si abiero, et praeparavero vobis locum, iter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eosuidemuerbor un fruetus erat side illorim fato¬
tuurien eu argelezantibur discipulir. non tampauciqu
uir ue solor apostolor eaputaremut ene facturons
qui eredit inme inquit opera quȩ gofacio & ipse facia
& maiora horum faciet. Ita ne quicumque credit in

Expanded text:
 eorumdem verborum fructus erat fides illorum: verumtamen evangelizantibus discipulis, non tam pauci qcietis, ut solos Apostolos ea putaremus esse facturos; sed, Qui credit in me, inquit, opera quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet. Itane quicumque credit in
Abbreviated transcription (Latin):
simbria. illud perse. hoc per ipsos: sed utrumq ipse :
Vesum tamen quando ista dicebat uerbosuim suosum ope¬
ra commendabat. Sicenim doxerat. uerba quae ego
loquor uobir ame ipso nonloquor: pater autem in me
manens facit opera ipse. Quae opera tunc dicebat¬

Expanded text:
fimbria . Illud per se, hoc per ipsos; sed tamen utrumque ipse. fimbria . Illud per se, hoc per ipsos; sed tamen utrumque ipse. Verumtamen quando ista dicebat, verborum suorum opera commendabat: sic enim dixerat, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor; Pater autem in me manens
Abbreviated transcription (Latin):
tar philippur arguebatur : Nunc autem nonibi eum
lum fuisse quiesset arguendur ostenditur. propter
pera ipsa inquit credite quia go in patre & pater
me est. Neque enim si sȩparati essemur insepar abili¬
er operari ulla ratione possemus: Sed quid est quod
equitur. Amen amendico uobis qui credit in me.
pera quae ego facio & ipse faciet. & maiora hosum
aciet quia ggo ad patrem uado: Et quod cumque petie¬
ritis in nomine meo hȩc faciam : ut glorificetur pater
Infilio siquid petieritis me in nomine meo hoc faciam ::
it Non se xtollat seruus super dñm. nec discipulus
suꝑ magistium. Maiora quam ipse facit dixit eos esse
facturos. Sed ineis uel per eos se faciente non ipsis tam¬
quam ꝙ semec ipsis : Ei quippe cantatur dilgam te dñe
uirtus mea : Sed quae sunt tandem istamaiora. an
forte quod a egsas ipsis transeuntibus. &iam eorum um¬
bra sanabat. Maius est enim ut sanet umbra quam

Expanded text:
solus Philippus arguebatur; nunc autem non ibi eum solus Philippus arguebatur; nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur; propter opera ipsa, inquit, credite, quia ego in Patre et Pater in me est. Neque enim si separati essemus inseparabiliter operari ulla ratione possemus, sed quid est quod sequitur: Amen amen dico vobis, qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet, et majora horum faciet. quia ego ad Patrem vado. Et quidquid petieritis in nomine meo. haec faciam. ut honorificetur Pater in Filio. Siquid petieritis me in nomine meo. ego faciam. sit. Non se extollat servus supra Dominum, et discipulus supra magistrum : majora quam ipse facit, dicit eos esse facturos; sed in eis vel per eos se faciente, non ipsis tanquam ex seipsis. Ei quippe cantatur, Diligam te, Domine, virtus mea . Sed quae sunt tandem ista majora? An forte quod aegros ipsis transeuntibus, etiam eorum umbra sanabat ? Majus est enim ut sanet umbra quam
Abbreviated transcription (Latin):
unum sumus. Quod aitunum audiant arriani : quos
At sumus. audiant sabelliani : & nec illi aequalem nec
lli alterum negando sint uani. Siergo qm̃ dixit uerba
quae go loquor uobis. ame ipso non loquor propat¬
rea putatur usque adeo inparis potestatis ut non qr
ipse uult faciat. audiatur quoddixit: Sicut pater
suscitat mostuos & uiuificat. sic & filius quos uult uiu¬
ficat. Item si qm̃ dyxit pater in me manenr facit opera¬
ipse. propterea putatur non alius esse pater alius ipse:
audiatur quod dixit. quȩcumq pater facit haco &
filius similiter facit. & intellegatur ñobir unur sedduo
unum. uerum quia sic aequalir alter alteri ut tamen
alter xaltero. Ideo non loquitur aseipso quia ñ est
rpio. Et ideo pater in illo manens facit opera ipseen
pa perquem & cum quo facit non est nisi abipso. Deniq
ungit cedicit. Noneredir quia go inpatre & pater
me est : alioquin propter opera ipsa credite: antca

Expanded text:
unum sumus . Quod ait, unum, audiant Ariani; quod unum sumus . Quod ait, unum, audiant Ariani; quod ait, sumus, audiant Sabelliani: et nec illi aequalem, nec illi alterum negando sint vani. Si ergo quoniam dixit, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor, propterea putatur usque adeo imparis potestatis, ut non quod ipse vult faciat; audiatur quod dixit, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Item si quoniam dixit, Pater in me manens, ipse facit opera, propterea putatur non alius esse Pater, alius ipse; audiatur quod dixit, Quaecumque Pater facit, haec et Filius similiter facit ; et intelligatur non bis unus, sed duo unum. Verum quia sic aequalis alter alteri, ut tamen alter ex altero, ideo non loquitur a semetipso, quia non est a seipso: et ideo Pater in illo manens facit opera ipse, quia per quem et cum quadjungit et ait: Non creditis quia ego in Patre et Pater in me est? Alioqui propter opera ipsa credite. Ante
Abbreviated transcription (Latin):
enimpater in me manens ipse facit. nisi in me maneo ego
quifacio : Contraria dicitis. sed non eo modo sicut est
falsum contrarium uero. Sedsicut sunt inter se duo
falsa contraria : errando indiuersa istis. in medio estuia
quam reliquistis. Inter uos ipsos lorgiore inter uallo
separatiestis quam ab ipsa uia cuius desertores estis.
tois line uos autem illinc hoc uenite. alteri ad alteron
uconsue nolite. Sedhunc atque ilinc ad nos ueniendo
uidem uos iniuenite. Sabelliani egnoseite quem phti¬
mabiscuni arriani aequate quem subditis: & inuia ne
nobiscum ambulabitir Est ẽnim quo dinuicem guo
alteri & alteris admoneri utrique debeatis &udi
sabelliane uique adeo non ipse pater: sed alter est filia
ut eum arrianus in aequalem adserat patri : audio
riane usque adeo filius ae qualis est patri: ut sabella
eundem esse dicat &e patrem: tuadde quem tollis t
imple quem minuis. & nobiscum ambo consistitis: qus

Expanded text:
inquiunt, in me manens ipse fecit opera, nisi in me maneo ego inquiunt, in me manens ipse fecit opera, nisi in me maneo ego qui facio? Nos afalsum contrarium vero, sed sicut sunt inter se duo falsa contraria. Errando in diversa istis, in medio est via quam reliquistis. Inter vos ipsos longiore intervallo separati estis, quam ab ipsa via cujus desertores estis. Vos hinc, vos autem illinc, huc venite: alteri ad alteros transire nolite, sed hinc atque illinc ad nos veniendo, invicem vos invenite. Sabelliani, agnoscite quem praetermittitis; Ariani, aequate quem subditis, et in via vera nobiscum ambulabitis. Est enim quod invicem ex vobis alteri ex alteris admoneri utrique debeatis. Audi, sabelliane: usque adeo non ipse Pater, sed alter est Filius, ut eum arianus inaequalem asserat Patri. Audi, ariane: usque adeo Filius aequalis est Patri, ut sabellianus eumdem esse dicat et Patrem. Tu adde quem tollis, tu adimple quem minuis, et nobiscum ambo consistitis: quia
Abbreviated transcription (Latin):
situr audistis. uerba quae go loquor uobis
meipio nouloquor. Pater autem in me mane nr facit
pera ipse: ergo & uerba opera sunt planeita est
am profecto quiproximum loquendo aedifiaat bonũ
pus operatur : Sed quid est ame ipso non loquor nisi
meipso non sumquilo quor : Ei quippe tribuit quod
acit dequo est ipse quifacit: Pater enimdĩ non est de
lliquo filius autem ds est quidem patra aequalis sed
depatr edo. Ideo ille dĩ sednande dõ: & lumen sed non
de lumine: Iste uero dẽ dedõ. Lumen delumine. Nam
in hus duabus sententiis. una quadictum est : Non ame¬
ipso loquor. alia quadictum est pater autem in me
manent facit opera ipse. singgular tenenter diuersi
nobis aduersantur heretici. quinon &una parte
sed in contraria conanter auia ueritatir &orbitant
arriani quippe dicunt. ecce in aequalis est patri filius
non aseipsoloquitur: dicunt sabbeliani contra: Id est
patri passiani : Ecce quipater est ipse & filius : Quid ẽ

Expanded text:
is, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor: Pater autem in me manens ipse facit opera. Ergo et verba opera sunt? Plane ita est. Nam profecto qui proximum loquendo aedificat, bonum opus operatur. Sed quid est, a meipso non loquor, nisi, a meipso non sum qui loquor? Ei quippe tribuit quod facit, de quo est ipse qui facit. Pater enim Deus non est de aliquo, Filius autem Deus est quidem Patri aequalis, sed de Patre Deo. Ideo ille Deus, sed non de Deo; et lumen, sed non de lumine: iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. 2. Nam in his duabus sententiis, una qua dictum est, Non a meipso loquor: alia qua dictum est, Pater autem in me manens, ipse facit opera: singulas tenentes, diversi nobis adversantur haeretici, qui non ex una parte, sed in contraria conantes, a via veritatis exorbitant. Ariani quippe dicunt: Ecce inaequalis est Patri Filiusnon a seipso loquens. Contradicunt Sabelliani, id est, Patripassiani: Ecce Pater ipse est Filius. Quid est,
Abbreviated transcription (Latin):
nilitatis nr̃ȩ conforme corpori gloriȩ suȩ
uis sigurauit inse &iam affectum infirmitatis
e conpatiens nobis affectu animȩ suȩ: proinde
ando turbatur magnus fortis certus. inuictur :
mei timeamur quasi deficiat. nonperit. sed nos
erit: Nor inquam nos omnino sic querit. nos ipsos
illius per turbatione uideamus. ut quando turba¬
ur non derperatione pereamur. quando turba
qui non turbaretur nisi uolens: eum consola
qui turbatur & nolens : pereant argumenta

Expanded text:
humilitatis nostrae, conformatum corpori gloriae suae , humilitatis nostrae, conformatum corpori gloriae suae , transfiguravit in se etiam affectum infirmitatis nostrae, compatiens nobis affectu animae suae. Proinde quando turbatur magnus, fortis, certus, invictus, non timeamus quasi deficiat; non perit, sed nos quaerit. Nos, inquam, nos omnino sic quaerit; nos ipsos in illius perturbatione videamus, ut quando turbamur, non desperatione pereamus. Nam quando turbatur, qui non turbaretur nisi volens, consolatur qui turbatur et nolens. Turbetur plane
Abbreviated transcription (Latin):
tur adduceret : Turbauit eum imminenr passio
Ericulum proximum & traditorir impendens mauuis
fuerat prꝑeognitus animur: tale quippe hoc est qđ
Sirbatus est spu. quale &iam ilud quod ait. unc
a mea turbata est : & quid dicam : pater salua
exhora hac. sed propterea ueni in horam hanc:
it ergo tunc eius anima turbata est hora propin¬
nte passionis. Ita &iam nunc ecituro iuda at que
turo & propinquante tanto scelere traditoris
batus est spũ. Turbatur ergo potestatem habens
endi animam suam & potestatem habens iterum
iendieam. turbatur tam ingens potestas : Turba
petiȩ firmitas ÷ͣ an potius in eo nr̃a turbatur
mitas : Ita uero nihił indignum credant serui
ño suo seð agnoscant se membra in capite suo
imor tuus est pro nobis. prius turbatus est eidem
pronobir: Qui ergo potestate mor tuur est. po¬
fate turbatus est. Qui trans sigurauit corpus

Expanded text:
etur, adduceret, turbavit eum imminens passio, et etur, adduceret, turbavit eum imminens passio, et periculum proximum, et traditoris impendens manus, cujus fuerat praecognitus animus? Tale quippe hoc est quod Jesus turbatus est spiritu, quale etiam illud quod ait, Nunc anima mea turbata est; et quid dicam? Pater, salva me ex hac hora. Sed propterea veni in horam hanc . Sicut ergo hic ejus anima turbata est hora propinquante passionis, ita etiam nunc exituro Juda, atque venturo, et propinquante tanto scelere traditoris, turbatus est spiritu. Turbatur ergo potestatem habens ponendi animam suam, et potestatem habens iterum sumendi eam. Turbatur tam ingens potestas, turbatur petrae firmitas, an potius in eo nostra turbatur infirmitas? Ita vero nihil indignum credant servi de domino suo, sed agnoscant se membra in capite suo. Qui mortuus est pro nobis, prius turbatus est idem ipse pro nobis. Qui ergo potestate mortuus est, potestate turbatus est. Qui transfiguravit corpus
Abbreviated transcription (Latin):
turbatus est spũ & protestãtus est & dixit. ano
amendico uobis quia unus & uobis tradet me Fnn¬
ne turbatur est iħs non carne sed spũ quiadicturis
suerat unur & uobis tradetme : Numquid nam ilis
tunc primum uenit inmentem uel tunc primum eis¬
to reuelatum est. eumq repentina tantimali nouit
tur bauttHonne hinc paulo ante lo quebatir dicens
Qui manducat meum panem leuauit suꝑ me calcanee
Nonne &iam superius iam dixerat & uos mundi estir
non omner: Vbi eu angelista subiunxit: Sciebat enim
quis nam esset qui traderet eum: quemiam & ante sg¬
ficauerat dicens. Nonne ego uos duodecim elegi & unus
euobis diabolus est: Quid est ergo quod nunc turbatuss
spũ cum protestatus est & dixit : Amen amendico uobis
quia unus & uobis trad&me : An quia eum iam fuer
&psesurus ut non lateset inceterir sed discerneretur
aceteris. Ideo turbatus est sp̃u: & quia ipse traditor
iam suerat xiturur ut iudȩor quiburdñr ab eo tr ades¬

Expanded text:
u, et protestatus est, et dicit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me. Hinccine turbatus est Jesus non carne, sed spiritu, quia dicturus fuerat: Unus ex vobis tradet me? Nunquidnam illi hoc tum primum venit in mentem, vel tunc primum ei subito revelatum est, eumque repentina tanti mali novitate turbavit? Nonne hinc paulo ante loquebatur dicens: Qui manducat meum panem, levavit super me calcaneum? Nonne etiam jam superius dixerat, Et vos mundi estis, sed non omnes? Ubi Evangelista subjunxit, Sciebat enim quisnam esset qui traderet eum : quem jam et ante significaverat dicens, Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est ? Quidest ergo quod nunc turbatus est spiritu, cum protestatus est, et dixit: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me? An quia eum jam fuerat expressurus, ut non lateret in caeteris, sed discerneretur a caeteris, ideo turbatus est spiritu? An quia ipse traditor jam fuerat exiturus, ut Judaeos, quibus Dominus ab eo trader
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat: tamquam enim melior pater esset quam filie
Itaphilippus patrem nosse cupiebat : Et ideo nec filuim
sciebat. quo melius aliquid esse credebat: Ad hunc sensũ
corrggendum dictum est : qui uidet me uidet patsem:
quomodo tu dicis ostende nobis patrem: Video quomo¬
do tudicas: non alterum quȩris uidere similem sed ilis
putas esse meliosem: Noncredis quia ego in pactse & pi¬
ter in me est: Cur insimilibus distantiam cupis cerne¬
re : Cur inseparabiler separatim desideras nosse: De¬
inde non ad solum philippum. sed ad eor pluraliter lo¬
quitur quae non sunt in angustias coartanda : ut ad¬
iuuante ipso dilgentiur eponantur. FIVIT SEROIO
De eoquod dicit. uerra quae eco loquor uos

Expanded text:
videbat; tanquam enim melior Pater esset quam Filius, videbat; tanquam enim melior Pater esset quam Filius, ita Philippus Patrem nosse cupiebat, et ideo nec Filium sciebat, quo melius aliquid esse credebat. Ad hunc sensum corrigendum dictum est, Qui videt me, videt et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Video quomodo tu dicas: non alterum quaeris videre similem, sed illum putas esse meliorem. Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Cur in similibus distantiam cupis cernere? cur inseparabiles separatim desideras nosse? Deinde non ad solum Philippum, sed ad eos pluraliter loquitur, quae non sunt in angustias coarctanda, ut adjuvante ipso diligentius exponantur. TRACTATUS  dicit, Verba quae ego l
Abbreviated transcription (Latin):
nino simillimus . amodo cognoscetis eum cum cognoscetisme :
et uidistis eum. Si oculis cordis uidistis me: Quidergo est
quod dicis philippe ostende nobis patrem & sufficit nobir:
Tanto inquit tempore uobiscum sum & non cognouistime
philippe. quiuidet me uidet patrem. Quod siad te multum¬
est hoc uidere. saltim quod non uides crede::
uomodo enim dicis inquit ostende nobis patrem: Sin
uidisti qui omni modo similis sum: uidisti illum cui sin
sum: Quod si uidere non potes. non saltim credis quia
go in patse & pater inme est : poterat hic dicere phi¬
pus. uideo qui dem te: & credo te esse simillimum pat
Sednumquid arguendus & obiurgandus est. Quicum
similem uidet &iam illum cuius est similis uult uideris
Similem quidem noui. sed ad huc alterum sine altero
noui: non mihi sufficit. nisi & illum cui est iste similis nos¬
rim: Ostende itaque nobis patrem & sufsicit nobis: Sel
ideo magister discipulum arguebat qm̃ corpostolan

Expanded text:
nino simillimus, amodo cognoscetis eum, cum cognoscitis me: nino simillimus, amodo cognoscetis eum, cum cognoscitis me: et vidistis eum, si oculis cordis vidistis me. 3. Quid ergo est quod dicis, Philippe, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis? Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Quiest hoc videre, saltem quod non vides, crede. Quomodo enim dicis, inquit, Ostende nobis Patrem? Si me vidisti, qui illi omnimodo similis sum, vidisti illum cui similis sum. Quod si videre non potes, non saltem credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Poterat hic dicere Philippus, Video quidem te, et credo te esse simillimum Patri: sed nunquid arguendus et objurgandus est, cui cum similem videt, etiam illum cujus est similis, vult videre? Similem quidem novi, sed adhuc alterum sine altero novi. Non mihi sufficit, nisi et illum cui iste est similis, noverim. Ostende itaque nobis Patrem, et sufficit nobis. Sed ideo magister discipulum arguebat, quoniam cor postulantis
Abbreviated transcription (Latin):
foit talem esse &iam patrem quem nondum uidebantt:
alis est filius quem uidebant: & ad hoc ualet quod postea¬
ilippodicitur: Qui uidet me. iudet p̃atrem: Non quod ipse
⁊ & pater &silius. quod in sabbellianis qui uocantur. &iam
atri passiani catholica sider damnat: Sed quod tam similer
nt pater & silius. ut quiunum norit ambor nouerit
Golemus enim dismillimis duobus ita loqureis qui unum illo¬
sum uident. & qualissit alius uolunt nosse: ut dicamus: Tui¬
distir istum illum uidistis: Sicergodictumest qui uidet me uidet
itudine innullo pror sur discrepet silius: Namnisiduo esser t
pater & filius. non dictumesset: Si cogno uistis me. & patrem
meum cognoscetis: Vtique enim quia nemo inquit uenit
ad patrem nisi per me. Sicognouistir me & patrem meum
cognoscetis: Qm̃ ego perquem uenitur ad ƿatsem perduca n
uos ad eum. ut ipsum &iam cognoscatis : Sedqm̃ illisum om¬

Expanded text:
erant talem esse etiam Patrem quem nondum videbant, erant talem esse etiam Patrem quem nondum videbant, qualis est Filius quem videbant. Et ad hoc Philippo dicitur: Qui videt me, videt et patrem, non quod ipse sit et Pater, et Filius: quod in Sabellianis, qui vocantur etiam Patripassiani, catholica fides damnat; sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum norit, ambos noverit. Solemus enim de simillimis duobus ita loqui eis qui unum illorum vident, et qualis sit alius, volunt nosse, ut dicamus, Vidistis istum? illum vidistis. Sic ergo dictum est, Qui videt me, videt et litudine in nullo prorsus discrepet Filius. Nam nisi duo essent Pater et Filius, non dictum esset, Si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis. Utique enim, quia nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me; si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis: quoniam ego per quem venitur ad Patrem, perducam vos ad eum, ut ipsum etiam cognoscatis. Sed quoniam illi sum om
Abbreviated transcription (Latin):
questio Sidicamus quodeum aliqui eosuim sciebant. alis
nesciebant: atque in his quinesciebant &philippur erit
ut quod ait. Et quo ego uado scits & uiam scitis: Illis dexose
intellegatur qui sciebant non philippocui dictum est tanto
tempore uobiscum sum & non cognouistime philippe. Hi
ergo qui silium iam nouerant. &iam illud depatse dictum estꝰ
& amodo cognoscetir eum. & uidistir eum: Dictum est enim
propter omnimodam similitudinem quae illi cum page
est. ut ideo a modo dicerentur none patrem quia noueram
similem filium: Er go iam sciebant filium: Et sinon omner
certe quidam eorum quibur dicitur : Et quo uado scitir &
amscitis. Ipse est enim uia sed ƿatsem nes ciebant. ideo
ꝓlitiq ccillum: alius enim egosum: alius ille: Ped nepũta¬
it dissimilem. & amodo inquit cognoscetis eum & uidisti
in a uderunt᷑ ẽiur simillimunsilium: Sed admonendi fu¬

Expanded text:
quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant et Philippus erat: ut quod ait, Et quo ego vado scitis, et viam scitis, illis dixisse intelligatur qui sciebant; non Philippo cui dictum est, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam illud de Patre dictum est, Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum; dictum est enim propter omnimodam similitudinem quae illi cum Patre est, ut ideo amodo dicerentur nosse Patrem, quia noverant similem Filium. Ergo jam sciebant Filium, etsi non omnes, certe quidam eorum quibus dicitur, Et quo vado scitis, et viam scitis: ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant, ideo er me utique et illum. Alius enim ego sum, alius ille. Sed ne putarent dissimilem, Et amodo, inquit, cognoscetis eum, et vidistis eum. Viderunt enim ejus simillimum Filium, sed admonendi fu
Abbreviated transcription (Latin):
in illo nec a patre nos quis quam poterit separare nȩç abs
uenectens itaque consequentia praecedentibur: Sicogis¬
uistir me inquit. & patrem meum utique cognoui setis
hoc est quod ait. nemouenit ad patrem nisiper me: d¬
de subiungit. Et amodo cognoscetiseum & uidistireum.
Sed philippur unus xapostolis quid audierit non intlli¬
genr. Dñe inquit ostende nobis patrem & sufficit nobir
Cuidñt: Tanto inquit tempore uobiscum sum & nonq
nouistuie p̃hilippe: qui uidet me. uidet patrem: Fcce ins¬
crepat quod tanto tempore cum ipsis erat & non c̃ognoso¬
batur: nonne ipse decerat. et quo gouado scitis &us
scitis.: & se nescire dicenter eor hoc scise coniucerat addeno
at que dicendo Egosum uia & ueritas & uita : uomodo
nuncdicit tanto tempore uobiscumsum & non coggno uist
me. cum profecto & quo iret. &uiam scirent : Non obali¬
ud nisi quod ipsum utique scisent: Sed facile ista solunte

Expanded text:
in illo, nec a Patre nos quis quam poterit separare, nec ab illo. 2. Connectens itaque consequentia praecedentibus: Si cognovistis me, inquit, et Patrem meum utique cognovistis. Hoc est quod ait: Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit: Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum. Sed Philippus unus ex Apostolis, quid audierit non intelligens: Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Cui Dominus: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis : me negabis. Si quod dubitase ne fas est xp̃
negauit. Non accusemur xp̃m. cum de fendimus pe¬
tsum. peccatum agnoscat infirmitas : Nam mendau
ion habet ueritas. Agnouit plane peccatũ suum in so¬
mitas petri pror sus agnouit: & quantum mali xp̃
nezando commiserit. plorando monstrauit. Ipse sus
redarguit defensorer: & unde illos conuincat prod¬
cit lacrimas tester. Neque nos cũ istadicimus. prim̃
apostolosum ac curase delectat. Sed hunc intuendo
admoneri: nos oportet. ne homo quisquam de hums¬
nibuiribur fidat. nam quid aliud pertinuit ad doc¬
tosem saluatoremque nr̃m nisi ut nobir nequaquam
dese quem quã debere psȩ sumere. in ipso primo aposto¬
losum demonstraset &emplo: In anima itaq: contg
petri quod offerebat in corpore: Non tamen prodño
ł temere psesumebat praecessit. Sedalit᷑ꝰ pͣutabat. Nã
de ante mortem & resurrectionem dñi & mostuus

Expanded text:
discipulis: me negabis. Si, quod dubitare nefas est, hoc discipulis: me negabis. Si, quod dubitare nefas est, hoc negavit. Non accusemus Christum, cum defendimus Petrum. Peccatum agnoscat infirmitas: nam mendacium non habet veritas. Agnovit plane peccatum suum infirmitas Petri, prorsus agnovit, et quantum mali Christum negando commiserit, plorando monstravit. Ipse suos redarguit defensores, et unde illos convincat, producit lacrymas testes. Neque nos cum ista dicimus, primum apostolorum accusare delectat; sed hunc intuendo, admoneri nos oportet, ne homo quisquam de humanis viribus fidat. Nam quid aliud pertinuit ad doctorem salvatoremque nostrum, nisi ut nobis, nequaquam de se quemquam debere praesumere, in ipso primo apostolorum demonstraret exemplum? In anima itaque contigit Petri, quod offerebat in corpore: non tamen pro Domino, ut temere praesumebat, praecessit, sed aliter quam putabat? Nam quae ante mortem et resurrectionem Domini, et mortuus