comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cie mee: quãuis pꝰ eosdẽ dies quibus
depͥmit᷑. iam tam̃ circa ipsũ finẽ tẽpo¬
rũ grandi p̾dicacionis uirtute robo¬
retur Nam su̾ceptiᷤᷤ ad plenũ genti.¬
bus omẽm ifraheliticũ ppłm qui tunc
iuentus fuerit: infidei sinũ trahit:
Scriptũ quippe ẽ Donec plenitudo
gencium introeat. et sic omĩs isrł saluꝰ
fiat Sed ante illa tpr̃a erunt dies in
quibus ab aduersariis paululũ uidebi.¬
tur oppressa. cũ et hoꝵ dierũ reminis.¬
cit᷑ dicens. Sicut fui indiebus ad oles.¬
cencie meȩ. quando secreto ds̃ erat¬
naculũ. nisi habitacionẽ mentis acci¬
pimus: Quia ꝑ om̾e quod cogitando
agimus. in consilio nr̃i cordis habita.¬
mus: Qiuisqͥs autẽ mandata dei taci.¬
tus cogitat. secreto ds̃ illi in tab̾nacło
ẽ habitacionẽ et enĩ cordis sui ante
dei ẽẽ oculos ud̾at qui dicebat Me.
ditacio cordis mei inconspecti tuo sẽꝑ
Ext̾iora namq oꝑa patent occulis ho¬

Expanded text:
Quamvis post eosdem dies quibus deprimitur, jam tamen circa ipsum finem temporum grandi praedicationis virtute roboretur. Nam susceptis ad plenum gentibus, omnem Israeliticum populum, qui tunc inventus fuerit, in fidei sinum trahit. Scriptum quippe est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Sed ante illa tempora erunt dies in quibus ab adversariis paululum videbitur oppressa, cum et horum dierum reminiscitur, dicens: Sicut fui in diebus adolescentiae meae, quando secreto Dnaculum, nisi habitationem mentis accipimus? Quia per omne quod cogitando agimus, in consilio nostri cordis habitamus. Quisquis autem mandata Dei tacitus cogitat, secreto illi Deus in tabernaculo est. Habitationem etenim cordis sui ante Dei esse oculos viderat, qui dicebat: Et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper . Exteriora namque opera patent oculis ho
Abbreviated transcription (Latin):
uehement̾ accendunt. et de ꝑpetratis
malis districte redarguint Unde be.¬
ne quoq ꝑsalomonẽ dicit᷑ Eigitacio.¬
nes iustoꝵ uidicia Intus quppe ab õĩ
strepitu scłari ad corda sua redeunt.
ibiq ascendunt tribunalmentis. atq
ante occulos se et proximũ statuunt.
Deducunt ad mediũ regulã testam̃ti
qua dicit᷑. que uultis ut faciant uob̃
homines: et uos eadẽ facite illis Trãs.¬
ferunt in se ꝑsonã proximi. et sollicite
attendunt quid sibi si ita eẽnt: fieri
uł non fieri iuste uoluissent. Sicq
districto iure atq uidicio causam suã
et proximi iuxta tabulas diuine legiꝰ:
in foro cordis examinant Bene g dĩ
Cogitaciones iustoꝵ iudicia. quia ipse
eoꝵ intimus motus cordis: quasi quedã
libraẽ iudiciarie potestatis Quibus
ꝑactis quia retͥbucionẽ inferius non re.¬
quirunt. recte eoꝵ iudicia diademati
con parant᷑ Diadema quippe in suꝑi¬

Expanded text:
vehementer accendunt, et de perpetratis vehementer accendunt, et de perpetratis malis districte redarguunt. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cogitationes justorum judicia . Intus quippe ab omni strepitu saeculari ad corda sua redeunt, ibique ascendunt tribunal mentis, atque ante oculos se et proximum statuunt, deducunt ad medium regulam testamenti, qua dicitur: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Transferunt in se personam proximi, et sollicite attendunt quid sibi si ita essent fieri vel non fieri juste voluissent, sicque districto jure atque judicio causam suam et proximi juxta tabulas divinae legis in foro cordis examinant. Bene ergo dicitur: Cogitationes justorum judicia, quia ipse eorum intimus motus cordis, quasi quaedam libra est judiciariae potestatis. Quibus peractis, quia retributionem inferius non requirunt, recte eorum judicia diademati comparantur. Diadema quippe in superi
Abbreviated transcription (Latin):
si enim sub hoste quẽ prosternit mori¬
tur. qui de culpa quã suꝑat eleuat᷑:
Pensandũ gͦ magnoꝑe ẽ quia bona
prodesse nequeunt. si mala que subri.¬
piunt non cauent᷑: Perit om̃e quod agi.¬
tur. si non sollicite in humilitate custo.¬
ditur: Unde bene quoq de ipso primo parẽte
dicit᷑ Posuit eum dñs inparadiso uo.¬
luptatis. ut oꝑaret᷑ et custodiret illũ¬
Oꝑatur quippe qui agit bonũ quod
p̃cipit᷑. sed quod oꝑatus fuerit nõ custo¬
dit: cui hoc subripit quod prohibet᷑.
beatus igitur iob quia exomĩ parce
bono se oꝑe texerat: dicat. Iusticia in¬
dutus sum: et uestiui me s̾cut uestim̃¬
to: Ubi et protinus subdit Et diade.¬
te diademati con parant᷑. quia per
magni oꝑis głam: ad retribucionis
ꝑducunt᷑ coronam Que nimrũ iudi.¬
cia secũ cotidie introrsus agunt. cũ¬
quid dõ. quid proximo debeant soller¬
ter aspiciunt. atq ad agenda bona se

Expanded text:
si enim sub hoste quem prosternit morisi enim sub hoste quem prosternit moritur, qui de culpa quam superat elevatur. Pensandum ergo magnopere est quia bona prodesse nequeunt, si mala quae subrepunt non caventur. Perit omne quod agitur, si non sollicite in humilitate custoditur. Unde bene quoque de ipso primo parente dicitur: Posuit eum Dominus in paradiso voluptatis, ut operaretur et custodiret . Operatur quippe qui agit bonum quod praecipitur, sed quod operatus fuerit non custodit, cui hoc subrepit quod prohibetur. Beatus igitur Job, quia ex omni parte bono se opere texerat, dicat: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento. Ubi te diademati comparantur, quia per magni operis gloriam ad retributionis ducunt coronam. Quae nimirum judicia secum quotidie introrsus agunt, quid Deo, quid proximo debeant, solerter aspiciunt, atque ad agenda bona se
Abbreviated transcription (Latin):
munita funt cetera. cum locus unus
de qͦ hosti pateret aditus: munitus
non ẽ Erãs recte egͥit. sed ꝑuerse se
suꝑ publicanũ extulit Ciuitatẽ cor.¬
dis sui extollendo prodidit. quam
abstinendo et largiendo seruaiit:
tenacia. auaricia dep̾ssa Quibus hoc
laboribus actum credimꝰ: Sed quot
labores uno uicio ꝑcussi ceciđunt:
Quanta bona uniꝰ culpe gladio sũt
ꝑempta: Unde magnoꝑe oportet
et bona semꝑ agere : et abipsis nos
bonis oꝑibus caute in cogitacione¬
semꝑ custodire. ne si mentẽ eleuant
bona. non sint que non actori mili.
dinate agimus. si exlibris licet non
canonicis. sed tam̃ ad edificationẽ
ȩccłiȩ editis: testimonium proferamꝰ:
Eleazar namq inp̾lio elephantẽ feri.¬
ens ftrauit. sed sub ipso quẽ extinxit
occubuit: Quos gͦ iste significat.
quem sua uictoria oppressit. nisi eos
qui uicia suꝑant. sed subipsa que subi¬
gunt. suꝑbiendo succumbunt: Qua.¬

Expanded text:
munita sunt caetera, cum locus unus, munita sunt caetera, cum locus unus, de quo hosti patet aditus, munitus non est. Gratias recte egit, sed perverse se super publicanum extulit. Civitatem cordis sui extollendo prodidit, quam abstinendo et largiendo servavit. tenacia, avaritia depressa. Quibus hoc laboribus actum credimus? Sed o quot labores uno vitio percussi ceciderunt, quanta bona unius culpae gladio sunt perempta! Unde magnopere oportet et bona semper agere, et ab ipsis nos bonis operibus caute in cogitatione custodire, ne si mentem elevant, bona non sint, quae non auctori militadinate agimus, si ex libris, licet non canonicis, sed tamen ad aedificationem Ecclesiae editis, testimonium proferamus. Eleazar namque in praelio elephantem feriens stravit, sed sub ipso quem exstinxit occubuit . Quos ergo iste significat quem sua victoria oppressit, nisi eos qui vitia superant, sed sub ipsa quae subigunt, superbiendo succumbunt? Qua
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. ut uidelicet unusquisq hinc inde
se diligent̾ in spiciat et quãdiu in
hac uita ẽ: contͣ spũales inimicos in
acie se positum sciat. ne mercedẽ qͣm
ꝑhas actiones colligit: ꝑ alias amit.¬
tat. ne hinc hosti fores obstruat. et ali¬
unde aditũ pandat Siqua et enim
ciuitas contra in sidiantes mimicos
magno uallet᷑ aggere. fortibus cm.¬
procul dubio hostis ingredit᷑: qui un¬
diq exclusus ẽẽ uidebatur Pharise.¬
us namq ille qui in templo oraturis
ascendit. ciuitatẽ mentis sue qͣnt. a
municione uallauerit audiamꝰ: Ien.¬
no inquit bis in sabbato. decimas do
omium que possideo Qui p̾misit gr̾as¬
tibi ago: magna certe munimina
adhibuit Sed uideamꝰ. ubi insidiant
hosti iinunitũ foram̃ reliquit: Quia
non sum sicut publicanus iste E cce
ciuitatẽ cordis ^¶ m sidiantibus hostibꝰ
ꝑ elationẽ aꝑuit. quã frustra ꝑ ieui.¬
nium et helemosinas clausit. In cassũ

Expanded text:
ni, ut videlicet unusquisque hinc inde ni, ut videlicet unusquisque hinc inde se diligenter inspiciat, et quandiu in hac vita est, contra spiritales inimicos in acie se positum sciat, ne mercedem quam per has actiones colligit, per alias amittat, ne hinc hosti fores obstruat, et aliunde aditum pandat. Si qua etenim civitas contra insidiantes inimicos magno valletproculdubio hostis ingreditur qui undique exclusus esse videbatur. Pharisaeus namque ille, qui in templum oraturus ascendit, civitatem mentis suae quanta munitione vallaverit, audiamus: Jejuno, inquit, bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo . Qui praemisit: Gratias ago tibi, magna certe munimina adhibuit. Sed videamus ubi insidianti hosti immunitum foramen reliquit: Quia non sum sicut publicanus iste . Ecce civitatem cordis sui insidiantibus hostibus per elationem aperuit, quam frustra per jejunium et eleemosynas clausit. Incassum
Abbreviated transcription (Latin):
mur: ex om̃i parte circũdam᷑ Ille gͦ
iusticia sicut uestimento uestit᷑. qui
se undiq bono oꝑe protegit. et nullã
partẽ accionis sue peccato nudam re¬
linquit Nam qui in aliis accionibus
iustus ẽ. in aliis iniustus. quasi hoc latꝰ
co oꝑuit: illud nudauit Hec iã bona
sut̃ oꝑa que fubortis aliis prauis oꝑibꝰ
inquinant᷑ Hinc enim ꝑsalomonem
dicit᷑. Qui inimno offendit multa bo.¬
na ꝑdet Hinc iacobus dicit Quicũq
totã legẽ obseruauerit. offendit aut̃
iuno factus ẽ omĩum reus Quam
uidelicet sentenciã suã ipse diligent̃
exposuit. cũ subiunxit. Qui enĩ dix̃
non mecab̃is : dix̃ et non occides Qđ
si non mecabis. occidas aut̃: factus es
transgressor legis: Cordis gͦ occulis
circũquaq porrectis. undiq nobis ad¬
hibenda custodia ẽ Unde recte quoq
ꝑsalomonẽ dicit᷑ Om̾i custodia serua
cor tuũ. quia exipso uita procedit:
Dicturus enim custodiam p̾mifit om¬

Expanded text:
mur, ex omni parte circumdamur. Ille ergo justitia sicut vestimento vestitur, qui se undique bono opere protegit, et nullam partem actionis suae peccato nudam relinquit. Nam qui in aliis actionibus justus est, in aliis injustus; quasi hoc latus cooperuit, illud nudavit, nec jam bona sunt opera, quae subortis aliis pravis operibus inquinantur. Hinc enim per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hitotam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. Quam videlicet sententiam suam ipse diligenter exposuit, cum subjunxit: Qui enim dixit: Non moechaberis dixit: Non occides. Quod si non moechaberis, occidas autem, factus es transgrecircumquaque porrectis, undique nobis adhibenda custodia est. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit . Dicturus enim custodia, praemisit om
Abbreviated transcription (Latin):
el euabant᷑ parit̾ et rote Quia uideli.¬
cet cum audicoꝵ mentes p̾dicancium¬
sario utiq etiã uim p̾dicationis admi.¬
et honorẽ propt̾ elacionẽ fugiunt. et
honorari tam̃ propt̾ imitacionẽ uo.¬
lunt: Sic nimirũ paulus apłs disci¬
pulis loquens et honorẽ fugit. et ta¬
m̃ quantũ ẽẽt honorandus ostendit
Ham cum tessalonicensibus diceret.
neq enĩ aliquando fuimus insermone
adulationis sic̃ scitis. neq in occasione
auariciȩ ds̃ testis ẽ: secutus adumxit:

Expanded text:
elevabantur pariter et rotae , quia videlielevabantur pariter et rotae , quia videlicet cum auditorum mentes praedicantiumsario utique etiam vim praedicationis admiet honorem propter elationem fugiunt, et honorari tamen propter imitationem volunt. Sic nimirum Paulus apostolus discipulis loquens, et honorem fugit, et tamen quantum esset honorandus ostendit. Nam cum Thessalonicensibus diceret: Neque enim aliquando fuimus in sermone adulationis, sicut scitis, neque in occasione avaritiae; Deus testis est ; secutus adjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
us innegociis pauꝑum Qui enĩ ȩt̃ne
retͥhucionis bona cogitat. necesse est
ut ad omnẽ se causã secuture mercedi
extendat. hinc enĩ ꝑsalomonẽ dicit᷑.
Qui dm̃ timet: nichil negligit hinc
paulus ait Ad om̃e opus bonũ para¬
ti Sedint̾ hec sciendũ ẽ quia aliqͣdo¬
in actionibꝰ nrĩs minora bona p̾terint¬
tenda sunt proutilitate maioꝵ. Hã
quis ignoret ẽẽ bom oꝑis meritum
mortuũ sepelire: Et̾ cuidã tam̃ qͥ ad
sepeliendum patrẽ se dimitti poposce.¬
rat: dictum ẽ Sine ut mortui sẽpeli.¬
ant mortuos suos. tuaut̾e uade ar̃mũ.¬
cia regnũ dei P ost ponendũ namq
erat obsequiũ huius ministeri officio
p̾dicationis. quia illos carne mortuos

Expanded text:
us in negotiis pauperum. Qui enim aeternae us in negotiis pauperum. Qui enim aeternae retributionis bona cogitat, necesse est ut ad omnem se causam secuturae mercedis extendat. Hinc enim per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil negligit . Hinc etiam Paulus ait: Ad omne opus bonum parati . Sed inter haec sciendum est quia aliqin actionibus nostris minora bona praetermittenda sunt pro utilitate majorum. Nam quis ignoret esse boni operis meritum mortuum sepelire, et tamen ei qui ad sepeliendum patrem se dimitti poposcerat, dictum est, Sine ut mortui sepeliant mortuos suos: tu autem vade, et annuntia regnum Dei. Postponendum namque erat obsequium hujus ministerii officio praedicationis, quia illo, carne mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
enim multa homines pauꝑibus largi¬
unt᷑. non quo eosdẽ pauꝑes diligant:
sed quia si minime tribuant.irã suꝑni
rudicii formidant Qui si dm̃ nõ metu¬
erent. que habent dare noluissent.
Et quidẽ in bono oꝑe primus incipiẽ¬
aliud ẽ bonũ opus exp̃cepto. aliud uͦ
etiã ex affectu facere: sc̃s uir ut m̃tẽ
nobis suȩ oꝑationis insimiet dicat.
Pat̾ eram pauꝑum. Nõ gͦ se patronũ¬
uł praximũ uł adutorẽ pauꝑum. sed
patre̾ fuisse testatur: quia minirum
uertit in affectum nature. ut eos qͣs
filios cerneret ꝑ amorẽ. quibus quas
pat̾ p̾erat ꝑ protectionẽ Quia gͥ us¬
miscdiȩ illius naturã fuerat imitat᷑a
patrẽ se pauꝑum fuisse cõmemorat.
Ubi etiã fubdit Et causam quã nes¬
ciebam diligentissime inuestigabã.
Inquibus uidelicet uerb: pensanda
sunt omĩa quã diftincte narrantur.
quod nulla ab eo merces pret̾miititur
Iustus quippe ẽ in actionibus siris.
pius minfirmitatibus ꝓximoꝵ. stremi¬

Expanded text:
enim multa homines pauperibus largiuntur, non quia eosdem pauperes diligunt, sed quia si minime tribuant, iram judicis superni formidant; qui si Deum non metuerent, quae habent dare noluissent. Et quidem in bono opere primus incipienaliud est bonum opus ex praecepto, aliud vero etiam ex affectu facere, sanctus vir ut mentem nobis suae operationis insinuel, dicat: Pater eram pauel proximum, vel adjutorem pauperum, sed patrem fuisse testatur, quia nimirum ericordiae vertit in affectum naturae, ut eos quasi filios cerneret per amorem, quibus quasi pater praeerat per protectionem. Quia igituiae beati Job naturam fuerat imitata, patrem se pauperum fuisse commemorat; ubi etiam subdidit: Et causam quam nesciebam diligentissime investigabam . In quibus videlicet verbis pensanda sunt omnia, quam distincte narrantur, quod nulla ab eo merces praetermittitur. Justus quippe est in actionibus suis, pius in infirmitatibus proximorum, strenu
Abbreviated transcription (Latin):
uł tenuissimi uerbi ferre contume.¬
lias recusant Terreno tudici toto
etiam die asistere fortes sunt: in ora.¬
to lassant᷑ Sepe nuditatẽ. deiectio.¬
ne̾. famem. pro adquirendis diuiciis
atq honoribus tolerant. et earu̾ re.¬
rum se abstinencia cruciant: acdque
adipiscenda festinant Suꝑna autẽ
laboriose querere tantomagis dissi¬
mulant. quanto ea retribini tardius
putant: Hũi itaq quasi aliarũ arboꝵ
more deorsum uasti sunt: sursũ angus¬
ti. quia fortes mninferiora subsistunt.
sed ad suꝑiora deficiunt At contra
exqualitate palmarũ. designat᷑ pro¬
ficiens uitei uistoꝵ: Qui nequaꝗͣ fũt
in terrenis studiis fortes et in celesti.¬
bus debiles. sed longius atq distanciꝰ
studiosos se deo exhibent. quã scło fu.¬
isse meminerũt Ham cũ quibusdam
ꝓpt̾ infirmitatẽ carnis ur̃e: sicut

Expanded text:
vel tenuissimi verbi ferre contumevel tenuissimi verbi ferre contumelias recusant; terreno judici toto etiam die assistere fortes sunt, in orato lassantur; saepe nuditatem, dejectionem, famem pro acquirendis divitiis atque honoribus tolerant, et earum rerum se abstinentia cruciant, ad quas adipiscendas festinant; superna autem laboriose quaerere tanto magis dissimulant, quanto ea retribui tardius putant. § 1. Hi itaque quasi aliarum arborum more deorsum vasti sunt, sursum angusti, quia fortes in inferiora subsistunt, sed ad superiora deficiunt. At contra ex qualitate palmarum designatur proficiens vita justorum, qui nequaquam sunt in terrenis studiis fortes et in coelestibus debiles, sed longius atque distantius studiosos se Deo exhibent, quam saeculo fuisse meminerunt. § 2. Nam quum quibusdam jurias tolerant, et pro coelesti mercede
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationibus angustat᷑. In sũma uͦ
illa quasi pulcre uiriditatis foliis am¬
plitudine retͥbutionis expanditur: Hab&.
quidẽ aliud palma. quo cunctis arboꝵ
gnribus differt Om̃is namq arbor in
suo robore uxta terrã uasta subfistit.
sed crescendo suꝑius angustat᷑: et qͣnto
paulisꝑ sublimior. tanto in altũ subti.¬
lior redditur: Palma uͦ minoris amplitu.¬
dinis ab imis inchoat. ⁊iuxta ramos ac
fructus ampliori robore exurgit Et
que tenius abimis ꝓficit. uastior ad sũ.¬
ma fuccrescit Quibiis itaq alia arbus.¬
ta nisi terrenis mentibꝰ inueniunt᷑ ẽẽ
similia. inferius uasta suꝑus angusta:
Quia nimirũ om̃s huiꝰ scłi dilectores
in terrenis rebus fortes sunt incelestibꝰ
debiles Ham pro temporali gła usq
ad mortẽ desudare appetunt. et ꝓspe
ꝓpetua. nẽ parũ quidẽ in labore sub.
sistunt Pro t̾renis lucris quaslibet in¬
iurias tolerant. et pro celesti mercede

Expanded text:
tribulationibus angustatur, in summo vero tribulationibus angustatur, in summo vero illa quasi pulchrae viriditatis foliis amplitudine retributionis expanditur. Habet quidem generibus differt. Omnis namque arbor in suo robore juxta terram vasta subsistit, sed crescendo superius angustatur; et quanto paulisper superior, tanto in altum subtilior redditur. Palma vero minoris amplitudinis ab imis inchoat, et juxta ramos ac fructus ampliore robore exsurgit; et quae tenuis ab imis proficit, vastior roboma succrescit. Quibus itaque alia arbusta nisi terrenis mentibus inveniuntur similia; inferius vasta, superius angusta. Quia nimirum omnes saeculi dilectores in terrenis rebus fortes sunt, in coelestibus debiles. Nam pro temporali gloria usque ad mortem desudare appetunt, et pro spe perpetua nec parum quidem in labore sustunt; pro terrenis lucris quaslibet injurias tolerant, et pro coelesti mercede
Abbreviated transcription (Latin):
um exmultoꝵ dierũ longitudine ꝓmit.¬
Stebant. recte subiungit dicens Et sicut
palma multiplicabo dies Palma enim
tarde proficit. sed diu inuiriditate sub¬
sistit: Cum multis autẽ difficultatibus
scã eccłia ad fidei statũ uenit. et pro col¬
lectione plurimoꝵ in eiusdẽ fidei gła
diucius stare concupiscit Sicut palma
gͦ multiplicare se dies credidit. quia e¬
mergente subite tempestatis articdo:
pacis suȩ grãm et tarde afidelibus
ad eptam et cicius ab infidelibus int̾¬
ceptã dolet Nec inmerito iustoꝵ uita
palme con parat᷑. quia scilicet palma
inferius tactu asꝑa ẽ: ⁊ quasi aridis
corticibus obuoluta. suꝑtus uͦ et infu
et fructibus pulcra Inferus corticũ sua.¬
rum inuolucionibus angustat᷑. sed suꝑi
amplitudine pulcre uiriditatis expan.¬
dit᷑. Sic quippe electoꝵ uita despecta
inferius. suꝑus pulera Inima ista quasi
multis corticibus obuoluit᷑. dũ innum̾s

Expanded text:
um ex multorum dierum longitudine promitum ex multorum dierum longitudine promittebant, recto subjungit, dicens: Et sicut palma multiplicabo dies. tarde proficit, sed diu in viriditate subsistit. Cum multis autem difficultatibus sancta Ecclesia ad fidei statum venit, et pro collectione plurimorum in ejusdem fidei gloria diutius stare concupiscit. Sicut palma ergo multiplicare se dies credidit, quae, emergente subitae tentationis articulo, pacis suae gratiam et tarde fidelibus adeptam, et citius ab infidelibus interceptam dolet. Nec immerito justorum vita palmae comparatur, quia scilicet palma icorticibus obvoluta; superius autem et visu et fructibus pulchra. Inferius corticum suarum involutionibus angustatur; sed superius amplitudine pulchrae viriditatis expanditur. Sic quippe est electorum vita, despecta inferius, superius pulchra; in imo ista quasi multis corticibus obvolvitur, dum innumeris
Abbreviated transcription (Latin):
quippe illa bonoꝵ que ꝑsecutionum
temporibꝰ. fuerit dep̾hensa: nutrimẽ.¬
roꝵ suoꝵ dies quasi innido. fic in loco
quietis explere se credidit Nam nisi
scã eccłia in firmos quosq filios nunc¬
innido pacis enutriret: psalmista nõ
diceret Et enĩ passer inuenit sibi do¬
mũ et turtur nidũ ubi reponat pulloᷤᷤ
suos Iam quippe domũ inuenit passer:
quia eternũ celi habitaculum nr̃ re.
dẽptor intrauit Et turt᷑ inuenit n¬
dũ quia scã eccłia amore conditoris
affecta crebris gemitibꝰ utit᷑. et uelut
inidũ sibi idẽ paccatissimã fidei qͥetẽ¬
construit: inqua crescentes filios quasi
plumescentes pullos quo usq ad suꝑiora
euolent caritatis gremio calefactos fo¬
uet: Igitur quia tunc erunt qui pacis
tpr̃e se ad suꝑna migrare id ẽ arido euo.¬
lare credidunt. eoꝵ uax beati iob uoce
p̾uenit᷑: qui ait Dicebãq innidulo meo
moriar: Quia uͦ hoc ipsum sibi pacis oci.¬

Expanded text:
quippe illa bonorum, quae persecutionum quippe illa bonorum, quae persecutionum temporibus fuerit deprehensa, nutrimentorum suorum dies quasi in nido, sic in loco quietis, explere se credidit. Nam nisi sancta Ecclesia infirmos quosqin nido pacis enutriret, Psalmista non diceret: Etenim passer invenit sibi domum, et turtur nidum, ubi reponat pullos suos. Jam quippe domum invenit passer, quia aeternum coeli habitaculum noster Redemptor intravit. Et turtur invenit nidum, quia sancta Ecclesia amore conditoris affecta, crebris gemitibus utitur, et velut nidum sibi, id est pacatissimam fidei qconstruit, in qua crescentes fiplumescentes pullos, quousque ad superiora evolent, charitatis gremio calefactos fovet. Igitur quia tunc erunt qui pacis tempore se ad superna migrare, id est a nido evolare crediderunt, eorum vox beati Job voce praevenitur, cum ait: Dicebamque: In nidulo meo moriar. Quia vero hoc ipsum sibi pacis oti
Abbreviated transcription (Latin):
prius molas illius conterere scimus:
lrius enĩ necesse ẽ occulta consilioꝵ illiꝰ
machinam̃ta prodẽ. ut auditoris nr̃i
animã ualeamꝰ post modũ ab aꝑto lap.¬
su reuocare: Huius iniqui molas ipse
sũnus pastor eccłie p̾dicando contere.¬
bat: cum diceret Sobrii estote et ui¬
gilate : quia aduersaruis ur diabolus
quasi leo rugiens circuit querens quẽ
deuoret. cui resistite fortes infide: Cõtra
hunc leonẽ scã ȩccł̃ia quia eiꝰ insidias
conspicit. fidei caulas munit Cuiꝰ toci.¬
ens molas frangit. quociens argum̾.
re quẽpiã p̾dicando conuertit Et qͥa
pleriq iustoꝵ tunc erunt qui se eccle.¬
siasticȩ pacis tp̃r ab hoc mundo exitu.¬
ros ẽẽ credidunt. beatus iob dum sua
narrat: uoces quoq iustoꝵ sequenciũ
indicat dicens Dicebãq in nidulo meo¬
dies: Quid hoc loco ꝑnidi nom̃ expri¬
mitur: nͥ tranquilla quies fidei. qͣ unus¬
quisq infirmus nutrit᷑: Multitudo

Expanded text:
prius molas illius conterere scimus. prius molas illius conterere scimus. Prius enim necesse est occulta consiliorum illius machinamenta prodere, ut auditoris nostri animam valeamus postmodum ab aperto lapsu revocare. Hujus iniqui molas ipse summus pastor Ecclesiae praedicando conterebat, cum diceret: Sobrii estote et vigilate, quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret; cui resistite fortes in fide . Contra hunc leonem sancta Ecclesia, quia ejus insidias conspicit, fidei caulas munit. Cujus toties molas frangit, quoties haereticore quempiam praedicando convertit. Et quia plerique justorum tunc erunt qui se ecclesiasticae pacis tempore ab hoc mundo exituros esse crediderunt, beatus Job dum sua narrat, voces quoque justorum sequentium indicat, dicens: CA.---Quid hoc loco per nidi nomen exprimitur, nisi tranquilla quies fidei, qua unusquisque infirmus nutritur? Multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
predam: O qualẽ de ore diaboli p̃dam
tulit. quando ipsũ raptorẽ saulũ con¬
uertendo rapuit: Quando adhuc spi.¬
rans minarũ acceptis epłis ꝑgebat
damascũ. et dũ ꝑsequendo fideles con¬
gregaret plebẽ diabolo: cognoscendo
fidẽ ipse aggregatꝰ ẽ xp̃o Tociens ex
iiqͥ dentibus eccłia p̾dã tulit. quociẽs
ex erroris morsu animã p̾dicando di.¬
ripuit Quis nãq iniquuis ueriꝰ dici po.¬
test quã diabolus: Cutus molas conte.¬
sidias occulta illius machinam̃ta mõs¬
tramꝰ: Ac sic de eius dentibus p̾dã tollimꝰ.
quia mentẽ quã iam ad peccatũ fran.¬
gendo momordat: ad lucẽ uite cõuer¬
tendo reuocamus: Per molã quppe oc¬
culte eius insidie. ꝑdentes uͦ aꝑta iã
culpe ꝑpetracio demonstrat᷑ Dequibꝰ
in ore ipsoꝵ: molas leonũ confregit
dñs Sed sc̃s uir ante se asserit moli¬
conterere. ut post dedentibus illius p̃dã
potinisset auferre: Quia tunc ueracit᷑
predã de eius dentibus tollimus: cum

Expanded text:
O qualem de ore diaboli praedam tulit, quando ipsum raptorem Saulum convertendo rapuit quando adhuc spirans minarum, acceptis epistolis, pergebat Damascum, et dum persequendo fideles congregaret praedam diabolo, cognoscendo fidem ipse aggregatus est Christo ! Toties ex iniqui dentibus Ecclesia praedam tulit, quoties ex erroris morsu animam pripuit. Quis namque iniquus verius dici potest quam diabolus? Cujus molas contesidias occulta illius machinamenta monstramus, ac de ejus dentibus praedam tollimus, quia mentem quam jam ad peccandum frangendo momorderat, ad salutem vitae convertendo revocamus. Per molas quippe occultae ejus insidiae, per dentes vero apertae jam perpetratio demonstratur. De quibus in ore ipsorum, molas leonum confringet Dominus . Sed sanctus vir ante se asserit molconterere, ut post de dentibus illius praedam potuisset auferre, quia tunc veraciter praedam de ejus dentibus tollimus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ysen dñs dicit Congrega mͥ septua.¬
ginta uiros de senioribus isrł: quos
tu nosti quod senes popłi fint Inqͥbꝰ
quid aliud quã senectus cordis re¬
quirit᷑. cũ tales tubent᷑ eligi qͥ senes
sciant᷑: Si enim senectus meis cor¬
poris quereret᷑. atantis sciri poterãt
aquantis uid̃i Dũ uero dicit᷑. quos
tu nosti quod senes populi sint: liquet
profecto quia senectus mentis nõ cor¬
quia uigorẽ eius atq rectitudinẽ in¬
maturi formidant. grandeu glorifi.¬
cant Leues quicũq sunt fuguint.
graues uͦ atq prouecti hanc uite sue
meritis assurgendo uenerant᷑: Disci¬
plinã quippe illius ꝑfecti diligunt:
mꝑfecti rep̾hendunt Uident gͦ hac̃
uiuenes et abscondunt᷑. qͥa dep̾hendi
in suis occultis actibus metuunt: Se.¬
nes uͦ assurgentes stant: quia ꝑfecti
quiq ex humilitate indicant. quan¬
tũ inbona oꝑacione profecerint Sed
quia hec desuis loqͥt᷑. narret quoq
qualit̾ ab exteris timeat᷑ Principes¬

Expanded text:
eptuaginta viros de senioribus Israel quos tu nosti quod senes populi sint. In quibus quid aliud quam senectus cordis requiritur, cum tales jubentur eligi, qui senes sciuntur. Si enim senectus in eis corporis quaereretur, a tantis sciri poterant a quantis videri. Dum vero dicitur, quos tu nosti quod senes populi sunt, profecto liquet quia senectus mentis, non corquia vigorem ejus atque rectitudinem immaturi formidant, grandaevi glorificant. Leves quique sunt, fugiunt; graves vero atque perfecti hanc vitae suae meritis assurgendo venerantur. Disciplinam quippe illius perfecti diligunt, imperfecti reprehendunt. Vident ergo hanc juvenes et absconduntur, quia deprehendi in suis occultis actionibus metuunt. Senes vero assurgentes stant, quia perfecti quique ex humilitate indicant, quantum in bona operatione profecerunt. Sed quia haec de suis loquitur, narret quoque qualiter ab exteris timeatur: CAP
Abbreviated transcription (Latin):
gentes stabant. Si historie inten¬
dimus. que dix̃ credimꝰ: Si allegorie
que p̾dixit uidemus Iuuenes namq
dici solent. qui nulla consilii gͣrauita.¬
te depͥmunt᷑ Senes uͦ non eos scrip¬
tura sacra uocare consueuit. qui so¬
la qͣntitate tempoꝵ: sed moꝵ grande.¬
uitate maturi sunt: Unde ꝑ quendã
sapientẽ dicit᷑ Senectus uenerabiliᷤ
ẽ. non diuturna neq annoꝵ nume.

Expanded text:
Si historiae intendimus, quae dixit credimus; si allegoriae, quae praedixit videmus. Juvenes namque dici solent qui nulla consilii gravitate deprimuntur. Senes vero non eos Scriptura sacra vocare consuevit, qui sola quantitate temporum, sed morum grandaevitate maturi sunt. Unde per quemdam sapientem dicitur: Senectus enim venerabilis est, non diuturna, neque numero
Abbreviated transcription (Latin):
tea parat᷑ cathedra: quia inmagne
auctoritatis latitudine sui magiste¬
rii exibet libtatẽ: Que enĩ recta que
sentit publica uoce p̾dicat. quasi in
platea suꝑ cathedrã sedet: cũ nullũ
de sua p̾dicacione metuit. nullis p̾ssa
t̾roribus se subsilencio abscondit:
Annon in publico ad docendũ p̾sidet.
quã et senciendi ueritas. et docendi
potestas fulcit: Sed cũ adportã pro¬
ced̾ẽt et inplatee cathedrã sedet qͥd
aleuibus quid ue agraitibus ageret᷑
adiungit dicens Uidebant me tuue.

Expanded text:
tea paratur cathedra, quia in magnae tea paratur cathedra, quia in magnae auctoritatis latitudine sui magisterii exhibet libertatem. Quae enim recta quae sentit publica voce praedicat, quasi in platea cathedram sedet, cum nullum de sua praedicatione metuit, nullius pressa terroribus, se sub silentio abscondit. An non in publico ad docendum praesidet, quam simul et sentiendi veritas, et docendi potestas fulcit? Sed cum ad portam procederet, et in platea cathedram sederet, quid a levibus, quidve a gravibus ageretur, adjung
Abbreviated transcription (Latin):
Mos ueterũ fuit. ut seniores inporta
con sisterẽt: et causas introeuntium
iudicarent. quatinꝰ tanto eẽt pacificꝰ
urb ppłs: quanto adhanc discordes
ingredi non liceret Sed nos sacram
historiã uenerantes: hec egisse beatũ
iob procultu iusticie certũ tenemus.
atqͣ daganda allegorie misteria
ducim᷑ Quid gͦ ꝑciuitatis portã isi
bona queq accio designat᷑. ꝑ quã aĩa
ad conuentũ regni celestis ingredi.¬
tur: Unde propħa ait Qui exal.¬
tas me deportis mortis. ut annunci.¬
em om̃s laudes tuas inportis filie
sion: Porte quippe mortis sunt: acci.¬
ones pͣue que adint̾itum trahunt:¬
Quia autẽ sion speculacio dicitur:
portas sion acciones bonas accipimus :
ꝑquas suꝑnã patriã in gredim᷑. ut
regis nr̃i głam contemplem᷑ Quid
tas designat᷑: Ereca aut̃ lingua.
platea pro latitudine dicit᷑. N unc gͦ
eccłia ad ctuitatis portã procedit:
quo aditũ celestis regni ꝑcipiat: in
scĩs se accionibus exerit Cui inpla¬

Expanded text:
Mos veterum fuit ut seniores in porta consisterent, et causas introeuntium judicarent, quatenus tanto esset pacificus urbis populus, quanto ad hanc discordes ingredi non liceret. Sed nos sacram historiam venerantes, haec egisse beatum Job pro cultu justitiae certum tenemus, atque ad indaganda allegoriae mysteria ducimur. Quid ergo per civitatis portam, nisi bona quaeque actio designatur, per quam anima ad conventum regni coelestis ingreditur? Unde et Propheta ait: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Portae quippe mortis sunt actiones pravae, quae ad interitum trahuntQuia autem Sion speculatio dicitur, portas Sion, actiones bonas accipimus, per quas supernam patriam ingredimur, ut Regis nostri gloriam contemplemur. Quid tas designatur? Graeca autem voce platea pro latitudine dicitur. Nunc ergo Ecclesia ad civitatis portam procedit, quia ut aditum coelestis regni percipiat, in sanctis se actionibus exerit. Cui in pla
Abbreviated transcription (Latin):
nis tunc tribulacionibus dep̾hensa.
cum multos adõ conspicit praua cogi.¬
tacione discede. uidet profecto mentiᷤ
eoꝵ habitaculum discedente dõ ua
cuũ remanere: et iure deplorãs dicit
Quando secreto ds̃ erat in tabnaculo
meo: Quibtis uerbis non inmerito eti¬
am simulicio religionis plangit᷑. qͥa
non nulli etiã nũc xp̾iani ẽẽ nõ appe.¬
tunt : sed uidi: his uidelicet ds̃ in pub¬
lico ẽ: non insecreto Sed sc̃a ȩccłia
dm̃ insecreto hab̃e desid̾at. quia illos
uere fideles respicit: quos aduitam
fidei corde pleno ꝑmanere cognoseit:
Que iuxta ext̾iorem quoq uigoris
sui rectitudinẽ dicit Quando erat
omĩpsmecũ. et incircuitu meo pueri
mei Pueri scilicet uocant᷑. qui celesti.¬
bus mandatis inseruiunt: Unde ꝑ
propħam dñs dicit: Ecce ego et pue.¬
ri mei quos mͥ dedit ds̃ Et rursus
in euͣgłio Pueri. numquid pulmenta.¬
riũ habetis: Nunc gͦ incireuitu eiꝰ

Expanded text:
nis tunc tribulationibus deprehensa, nis tunc tribulationibus deprehensa, cum multos a Deo conspicit prava cogitatione discedere, videt profecto mentis rum habicuum remanere, et jure deplorans, dicit: Quanto secreto Deus erat in tabernaculo meo. Quibus verbis non immerito etiam simulatio religionis plangitur, quia nonnulli etiam nunc Christiani esse non appetunt, sed videri. His videlicet Deus in publico est, non in secreto. Sed sancta Ecclesia Deum in secreto habere desiderat, quia illos vere fideles respicit, quos ad fidei vitam corde pleno permanere cognoscit. Quae juxta exteriorem quoque vigoris sui rectitudinem dicit: Quando erat Omnipotens mecum, et in circuitu meo pueri mei. Pueri scilicet vocantur, qui coelestibus mandatis inserviunt. Unde per prophetam Dominus dicit: Ecce ego et pueri mei quos mihi dedit 615 Deus . Et rursus in Evangelio: Pueri, nunquid pulmentarium habetis ? Nunc ergo in circuitu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
eri mei Om̃s aut̃ qui diuina precepta
metuunt. dei tab̾naculũ fiunt Unde
ut supͣ iam diximus ꝑ semet ipsam ueri.¬
tas dicit. De eo qui illius mandata cus¬
todit. E go et pat̾ ueniemꝰ. et manfionẽ
ap̃d eum faciemus Quo contͣ ꝑuersi
quiq dum int̾na non appetunt: in sus
se cogitacionibus foras fundut᷑ Unde
eis ꝑ propħam dicit᷑ Redite preuarica.¬
tores ad cor: E trursum Ue qui cogi.¬
tatis inutile: In accionibus quippe
suis uerent᷑ homines quos ad corpora.¬
lit̾ uident. dm̃ sibi p̾sentẽ non estimãt
ẽẽ quẽ nonuident Quos contͣ in laude
iusti dicit᷑: dũ egipti regẽ contẽpneret.
et dei mandatis obediret: quia inuisibi¬
lẽ tanꝗͣ uidens fustinuit Euersũ qͥppe
terre principẽ quasi non uidit. quẽ
ab occulis sui cordis abiecit Regẽ uͦ in.¬
uisibilẽ tanꝗͣ uidẽs sustinuit. quia ab.
eius timoris intuitu mentiᷤ oculum
non deflexit Scã itaq eccłia in mag.¬

Expanded text:
es autem qui divina praecepta metuunt, Dei tabernaculum fiunt. Unde, ut supra jam diximus , per semetipsam Veritas dicit de eo qui illius mandata custodit: Ego et Pater veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Quod contra perversi quique dum interna non appetunt, in suis se cogitationibus foras fundunt. Unde eis per prophetam dicitur: Redite praevaricatores ad cor . Et rursum: Vae qui cogitatis inutile . In actionibus quippe suis verentur homines, quos corporaliter vident, et Deum sibi praesentem non aestimant esse, quem non vident. Quod contra in laude justi dicitur, dum Aegypti regem contemneret, et Dei mandatis obediret: Quia invisibilem tanquam videns sustinuit . Perversum quippe terrae principem quasi non vidit, quem ab oculis sui cordis abjecit. Regem vero invisibilem tanquam videns sustinuit, quia ab ejus timoris intuitu mentis oculum non deflexit. Sancta itaque Ecclesia in mag
Abbreviated transcription (Latin):
uitute liberam᷑ Dũq maligni sp̃s do¬
minacio suꝑba repellit᷑. iugũ cont̾tt᷑.
quo lib̾tatis nr̃e colla p̾mebant᷑ De hoc
rursus oleo scriptũ ẽ U inea facta ẽ
dilecto meo in cornu filio olei Filius qͥp¬
pe olei fidelis populus dicit᷑. qui ad fidẽ
dei int̾na scĩ sp̃s unccione generat᷑:
Multis gͦ tunc scã eccłia tͥbulacionibꝰ¬

Expanded text:
dumque maligni spiritus dominatio superba repellitur, jugum conteritur, quo libertatis nostrae colla premebantur. De hoc rursus oleo scriptum est: Vinea facta est dilecto meo in cornu filio olei . Filius quippe olei, fidelis populus dicitur, qui ad fidem Dei interna sancti Spiritus unctione generatur. Multis ergo tunc sancta Ecclesia t
Abbreviated transcription (Latin):
quieta fidei tpr̃a duximꝰ: qui et si inbel¬
lis coartamͣ gencium : non tam̃ indictiᷤᷤ
cłiȩ tipũ tenens. que tunc in illis angus¬
tiis inueniet᷑. et tam̃ nr̃e ut dixi quietis
reminiscit᷑. sua transacta narrat. et aliiꝰ
uentura denunciat dicens Quis michi¬

Expanded text:
quieta fidei tempora ducimus; 612 qui etsi in belquieta fidei tempora ducimus; 612 qui etsi in bellis coarctamur gentium, non tamen in dictis esiae typum tenens, quae tunc in illis angustiis invenitur; et tamen nostrae, ut dixi, quietis reminiscitur, sua transacta narrat, et aliis ventura denuntiat, dicens: C
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ quando contͣ hanc ꝑuersi atq car-¬
nales aꝑta uoce p̾dicent. quod nu̾c occul.¬
ta cogitacione moliunt᷑ Ueniet tempꝰ
quãdo catholicã eccłiam non solum in¬
iustis uocibꝰ sed etiam crudelibꝰ plagis
ꝑsecucionẽ sustinet: exercet᷑ eius sapien.¬
cia Cũ uͦ gladiis: exercet᷑ eius paciẽcia
Sed uerboꝵ ꝑsecuciones ab hereticis nu̾c
etiã cotidie toleramꝰ. cũ ipsi heretici
li̾guis nob̃ subdolis et falsa humilitate
blandiunt᷑. Persecuciones uͦ gladiorum
iuxta finẽ mundi secut᷑e sunt: ut gͣna
celestibus horreis recondẽda. tanto ue.¬
rius apeccatoꝵ paleis exuant᷑. qͣnto
arcius assigunt᷑. Tine cleti om̃s qui lla
fuerĩt tribulacione conp̾hensi. reminis.¬
cent᷑ hoꝵ tempoꝵ: in quibus nunc eccłia
fidei pacẽ tenet. et suꝑba hẽreticoꝵ col.¬
la conpͥmit. non potentatu culminis:
sediugo racionis Reminiscent᷑ nr̃i qui

Expanded text:
tempus, quando contra hanc perversi atque cartempus, quando contra hanc perversi atque carnales aperta voce praedicent quod nunc occulta cogitatione moliuntur. Veniet tempus, quando catholicam Ecclesiam non solum injustis vocibus, sed etiam crudelibus plagis persecutionem sustinet, exercetur ejus sapientia; cum vero gladiis, exercetur ejus patientia. Sed verborum persecutiones ab haereticis nunc etiam quotidie toleramus, cum ipsi haeretici linguis nobis subdolis, et falsa humilitate blandiuntur. Persecutiones vero gladiorum juxta finem mundi secuturae sunt, ut grana coelestibus horreis recondenda tanto verius a peccatorum paleis exuantur, quanto arctius affliguntur. Tunc electi omnes qui in illa fuerint tribulatione comprehensi reminiscuntur horum temporum in quibus nunc Ecclesia fidei pacem tenet, et superba haereticorum colla comprimit, non potentatu culminis, sed jugo rationis. Reminiscuntur nostri, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ non dignabar patres ponere cũ
canibus gregis mei Et ipsa ordinis ra
cio exposcit: ut ꝑuerba beati iob ultuna
extremi sc̃ȩ̃ eccłiȩ designent᷑ dies. quãdo
ꝑsecucione crescente aꝑtas hereticoꝵ
uoces tolerare con. pellim᷑. cum motus
cordis fui quos nũo intra cogitacionum
sinus contegũt. tunc ĩuoce manifestati
Sed sic̃ illic dictũ ẽ. educit᷑ draco depu¬
teo abissi. quia quod mͦ p̾timore tegit᷑:
tunc contͣ eccłiam publice de iniquoꝵ
cordibus omẽ serpentinũ uirꝰ aꝑit᷑. Nũc
enĩ abscondit se sub blandiente lingua
seuiens consciencia. et malicia callicdita¬
tis: quasi quddã se tegit abisso simula¬
cionis: Nunc dñs sic̃ psalmiste uoce dicit᷑.
congregat sic̾ inutre aquas maris Uter.
quippe ẽ carnalis cogitacio Aque gͦ ma.¬
ris inutre congregate sunt: cum amari¬
tudo ꝑuerse mentis non erumpit ext̾ius
inuoce praue lib̾tatis Uemet profecto

Expanded text:
quorum non dignabar patres ponere cum quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei quorum virtus maati Job ultima extremi sanctae Ecclesiae designentur dies, quando, persecutione crescente, apertas haereticorum voces tolerare compellitur, cum motus cordis sui, quos nunc intra cogitationum sinus contegunt, tunc in voce manifestati Sed sicut illic dictum est, educetur draco de puteo abyssi, quia quod modo prae timore tegitur, tunc contra Ecclesiam publice de iniquorum cordibus omne serpentinum virus aperitur. Nunc enim abscondit se sub blandiente lingua, saeviens conscientia, et malitia calliditatis, quasi quadam se tegit abysso simulationis; nunc Dominus, sicut Psalmistae voce dicitur, Congregat sicut in utre aquas maris . Uter quippe carnalis est cogitatio. Aquae ergo maris in utre congregatae sunt, cum amaritudo perversae mentis non erumpit exterius in vocem pravae libertatis. Veniet profecto
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ẽ sapiencia Sed quia ille uera.¬
cit̾ uim diuini timoris intelligit. qͥse
acunctis prauis oꝑibꝰ custodit: recte
subdit᷑ Et recede amalo intelligencia¬
plena sunt: ipsa sacre historie. uerba
bola similitudo nominat᷑. aꝑte constat
quod ꝑ ext̾ioꝵ uerboꝵ formã misteria
loquit᷑: qui ad loquendum parabolã
assũpsisse memorat᷑ Cum et enĩ sua
indicat quid illa paciat᷑ Non nũqͣm
uͦ sic sue historiȩ uerba ꝑmiscet. ut ni¬
chil allegoricum insonet Non nũqͣm
sic suos dolores loquit᷑. ac si exuoce do¬
lentis eccłie loquat᷑ In hac uͦ ultima
sui parte sermonis ultimũ tẽpus de¬
signat ȩccłiȩ. quando aduersarios
suos id ẽ carnales quosq uł hereticos
asq gentiles quos nunc studet sapien.¬
ciȩ auctoritate conpͥmere. effrenata
iactancia elatos. cogit᷑ irrisa tolerare
Inde in hoc quoq sermone dicitur:
Hunc autẽ derident me iuniores tpr̃e.

Expanded text:
ipsa est sapientia. Sed quia ille veraipsa est sapientia. Sed quia ille veraciter vim divini timoris intelligit, qui se a cunctis pravis operibus custodit, recte subditur: Et recedere a malo, intelligentiaplena sunt, ipsa sacrae historiae verba bola similitudo nominatur, aperte constat quod per exteriorum verborum formam mysteria loquitur, qui ad loquendum parabolam assumpsisse memoratur. Cum etenim sua indicat quid illa patiatur. Nonnunquam vero sic suae historiae verba permiscet, ut nil allegoricum insonet; nonnunquam vero sic suos dolores loquitur, ac si ex voce dolentis Ecclesiae loquatur. In hac vero ultima sui parte sermonis ultimum tempus designat Ecclesiae, quando adversarios suos, id est carnales quosque, vel haereticos atque gentiles, quos nunc studet sapientiae auctoritate comprimere, effrenata jactantia elatos cogitur irrisa tolerare. Unde in hoc quoque sermone dicitur: unc autem derident me iuniores tempore
Abbreviated transcription (Latin):
subdit᷑. Et dix̃ homini Ecce timor
dñi ipsa ẽ sapiencia. et recedẽ amalo
intelligencia Acsi aꝑte diceret᷑ Ad
temet. ipsum homo reu̾tere. et cordis
tui secreta ꝑscrutare Si dm̃ te time.¬
re dep̾hendis. ꝓfecto constat. quia bac
sapiencia plenus es Quã si ad huc cos.¬
noscere non potes quid sit inse: iam
cognoscis int̾im quid fit inte: Que enĩ
ap̃d se ab angłis metuit᷑. apud te timor
dñi uocat᷑ Quia hanc hab̾e te certũ
ẽ: si timere te dñm incertũ non ẽ hĩc
etiam ꝑ psalmistã dicit᷑ Inicium sapi.¬
encie timor dm̃: Quia tunc penetra.¬
re cor inchoat. cum hoc extremi iudi.¬
cii pauore ꝑturbat: Adparuitatem
igit᷑ nrãm diuinus sermo se attrahit.
sicut pat̾ cum paruulo filio loquitur:
ut abeo possit intelligi sponte balbu¬
tit: Quia enim naturã sapienciȩ pe.¬
netrare non possumꝰ quid sit inse: ex
condescensione dei audiuimꝰ quid sit
in nobis. cum dicit᷑ Ecce timor dñi

Expanded text:
S. 28. Et dixit homini: Ecce timor Domini ipsa est sapientia, et recedere a malo intelligentia. - Ac si aperte diceretur: Ad temet ipsum, homo, revertere, cordis tui secreta perscruta. Si Deum timere deprehendis, profecto constat quia hac sapientia plenus es; quam si adhuc cognoscere non potes quid sit in se, jam cognoscis interim quid sit in te. Quae enim apud se ab angelis metuitur, apud te timor Domini vocatur, quia hanc habere te certum est, si timere te Deum incertum non est. Hinc etiam per Psalmistam dicitur: Initium sapientiae, timor Domini ; quia tunc penetrare cor inchoat, cum hoc extremi judicii pavore perturbat. Ad parvitatem igitur nostram divinus sermo se attrahit: sicut pater cum parvulo filio loquitur, ut ab eo possit intelligi, sponte balbutit. Quia enim naturam sapientiae penetrare non possumus quid sit in se, ex condescensione Dei audivimus quid sit in nobis, cum dicitur: Ecce timor Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
facultatis: Sed seruata ueritate his¬
torie: ad sc̃ẽ eccl̃iȩ iam uerba redeamꝰ.
que ꝑbeatũ iob id ẽ ꝑos membri sui lo.¬
quit᷑: quanta fint quȩ tp̃r extremo
paciet᷑. cũ transactoꝵ suoꝵ reminiscit᷑.
cũ ꝑ eã uid elicet uerbi pinguedine
oꝑanciũ uita lauaret᷑. que ipsã quoq
p̾dicatoꝵ suoꝵ uigilanciã plenius
accipit᷑. p̾dicator egregius fatet᷑ dicẽs
petra nunc adusum sce eccłie olei ri-¬
uos fundit: quia mea loquens dñs
p̾dicam̃ta unccioniᷤ intime emanat:
De hac petra olei ruus exiit: liber
matħi. lib̃ marci. lib̃ luce. lib̾ ioħis. In.
diuersis huiꝰ mundi partibus quot
p̾dicam̃ta edidit. tot petra hec ꝑ ora
ad huc de petra hac olei ruus fundit᷑.
quociens sc̃o spũ ungendis mentibꝰ
auditoꝵ ea que in libris uet̾ibus de. xp̃o
dicta sunt explanant᷑ Et riui uocan.¬
tur olei. quia decurrunt et ungunt
Inquibꝰ quisqͥs tingit᷑. ungit᷑ Quisqͥs

Expanded text:
c. XI. Sed servata veritate historiae, ad sanctae Ecclesiae jam verba redeamus, quae per beatum Job, id est per os membri sui loquitur, quanta sint quae tempore extremo patietur, cum transactorum suorum reminiscitur, cum per eam videlicet verbi pinguedinem operantium vita lavaretur. Quae ipsam quoque praedicatorum suorum vigilantiam plenius accipitur, praedicator egregius fatetur dicens:petra nunc adversum sanctae Ecclesiae olei rivos fundit, quia in ea loquens Dominus praedicamenta unctionis intimae emanat. De hac petra olei rivus exiit liber Matthaei, liber Marci, liber Lucae, liber Joannis. In diversis mundi hujus partibus quot dicamenta edidit, tot petra haec per oadhuc de petra hac olei rivus funditur, quoties a sancto Spiritu ungendis mentibus auditorum ea quae in libris veteribus de Christo dicta sunt explanantur. Et rivi vocantur olei, 617 quia decurrunt et ungunt. In quibus quisquis tingitur ungitur, quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
ut iia procellis sonantibus aꝑiat᷑. Lex̃
quippe ẽ ipsis p̾dicatoribus posica. ut
utuendo impleant: quod loquendo
suade festinant: Ham loquendi auc.¬
toritaᷤ ꝑdit᷑. qͣndo uax oꝑe nõ adiuuat᷑.¬

Expanded text:
ut via procellis sonantibus aperiatur. Lex ut via procellis sonantibus aperiatur. Lex quippe est ipsis praedicatoribus posita, ut vivendo impleant quod loquendo suadere festinant. Nam loquendi auctoritas perditur, quando vox opere non adjuvat
Abbreviated transcription (Latin):
sum int̾ior intencio in suꝑbiã eleuat.
quia tẽptacio ext̾ior humiliat dum
grauat Sicq magno ordine cognos.¬
cuus int̾iori profectu quid accłpimꝰ.
in ext̾iori defectu quid sumus Et mi¬
ro mͦ agit᷑ ut nec deuirtute quisqͣm¬
extolli debeat. ne deͬmptacione despe¬
ret: Quia dum sp̃s trahit et caro retra¬
hit subtilissimo iudicii it̾ni moderami¬
ne infra sũma et supra infima. inqͦdã
medio anima librat᷑ Bene gͦ dictt᷑. Et
aquas appendit mensura Sequitur¬
Quando ponebat pluuiis legẽ et uiã
ꝓcellis sonantibus tunc uidit illã et
enarrauit. et p̃̾parauit et inuestigauit.
Solent ꝑpluinas p̾dicancium dicta sig¬
nari Unde ꝑmoisen dicit᷑. E.xpectet᷑
sicut pluiua eloquium meum: Quoꝵ
uidelicet uerba cum blande ꝑ suadẽt
pluuiȩ sunt Cũ uͦ t̾ribilia deuenturo
uidicio intonant. sonantes procelle:
Et notandum quod pluuiis lex ponit᷑.

Expanded text:
sum interior intentio in superbiam elevat, sum interior intentio in superbiam elevat, quoniam tentatio exterior humiliat dum gravat. Sicque magno ordine cognoscimus in interiore profectu quid accipimus, in exteriori defectu quid sumus. Et miro modo agitur ut nec de virtute quisqextolli debeat, nec de tentatione desperare, quia dum spiritus trahit, et caro retrahit, subtilissimo judicii interni moderamine, infra summa, et supra infima in quodam medio anima libratur. Bene ergo dicitur: Et aquas appendit mensura. SequiturQuando ponebat pluviis legem, et viam procellis sonantibus. Tunc vidit illam et enarravit, et praeparavit, et investigavit. - Solent per pluvias praedicantium dicta signari. Unde per Moysen dicitur: « Exspectetur sicut pluvia eloquium meum . » Quorum videlicet verba cum blande persuadent, pluviae sunt; cum vero terribilia de venturo judicio intonant, procellae. Et notandum quod pluviis lex ponitur,