comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidẽ. qu a mente aut consilio hoc aduersũ uos capitulum
ꝓferamus. Non qđ a carnalib abstineatis. Nam hoc aqͥb dam
et primi parentes nr̃i fecer̃ sicut ꝯmemoras. Non tam̃ eadã¬
uandi s signisicandi gr̃a. qd̾ ñ intelligitis. Et xp̃iani ñ heretici
ampliꝰ huni̾andã. ñ qd̾ illã esse. inmundã credant. ñ solum.
a carnib uerũ aqͥbusdam etiam t̾rę fructib abstinent. uel
rit. Uos aut̃ ipsam creaturam negatis bonam. et inmundam
dicitis: qđ carnales diabolus opesẽtur feculentiore materia
mali. Ac ꝑ hoc eas tamq̃m immundiora & truculentiora dĩ ur̃i

Expanded text:
uidere, qua mente aut consilio hoc aduersum uos capitulum proferamus . non quod a carnibus abstineatis; nam hoc a quibusdam et primi patres nostri fecerunt, sicut commemoras — non tamen ea damnandi, sed significandi gratia, quod non intellegitis, et unde iam quantum amplius humiliandam, non quod illa esse inmunda credant, non solum a carnibus, uerum a quibusdam etiam terrae fructibus abstinent, uel rit. uos autem ipsam creaturam negatis bonam et inmundam dicitis, quod carnes diabolus operetur faeculentiore materia mali, ac per hoc eas tamquam inmundiora et truculentiora dei uestri
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis et ꝓpriȩ dicatur sp̃s ñ unuiersa anima s aliquid
ipsiuis sicut apłs dicit. et integer sp̃s ur et anima &e corpus
uel illud multo expressius in libro iob absoliusti animam
meam ab sp̃u meo. tam̃ et unuiersa anima appellat᷑ hoc noĩe.
Iuando ista distincte ista dicunt᷑. quẽ ad modum apłs ait. Et¬
urteger sp̃s ur et anima et corpꝰ. Nunc aũ sp̃m etiam mentẽ
uidetur appellare cum dicit. Mente seruio legi dei. carne. aũ
tellectuale nr̃m dicere ñ solemus. Ac ꝑ hoc qd̃ ait idem apłs
renouamini sp̃u mentis ur̃ȩ quid alud dixit. qͣm renouami¬
lat. dicit sane. et alio mͦ sp̃m hominis. quem ꝓrsus a mente
discernit. Si eium orauero lingua inquit. sp̃s m̃s orat. mens
questionem. Multis enim modis atq idiuersis significatio¬
nib scripture diuinȩ sp̃m nominant. S de qͦ nunc agimus
animã etiam sp̃m esse. si ꝓpterea negas q eiꝰ intelligentia

Expanded text:
quamuis et proprie dicatur spiritus non uniuersa anima, sed aliquid ipsius — sicut apostolus dicit: et integer spiritus uester et anima et cor pus, uel illud multo expressius in libro Iob: absoluisti animam meam ab spiritu meo —, tamen et uniuersa anima appelletur hoc nomine, quando ita distincte ista dicuntur, quemadmodum apostolus ait: etinteger spiritus uester et anima et corpus. hunc autem spiritum etiam mentem uidetur appellare, cum dicit: mente seruio legi dei, carne autem tellectuale nostrum dicere non solemus. ac per hoc quod ait quidem apostolus: renouamini spiritu mentis uestrae, quid aliud dixit quam: "renouamilat. dicit sane et alio modo spiritum hominis, quem prorsus a mente discernit: si enim orauero lingua, inquit, spiritus meus orat, mens quaestionem. multis enim modis atque in diuersis significationibus scripturae diuinae spiritum nominant; sed de quo nunc agimus,animam etiam spiritum esse si propterea negas, quia eius intellegentia
Abbreviated transcription (Latin):
enim dicit. Hos habemus cerciorem ꝓpħicũ sermonẽ cui bene
istam noctem. interim in hac nocte lucerna non desit. Et hoc
efortasse qđ nunc facimus has litteras exponendo. lucernam
inferimus ut in hac nocte gaudeamus. Quȩ quidẽ debet ac¬

Expanded text:
enim dicit: Et nos habemus certiorem propheticum sermonem, cui beneenim dicit: Et nos habemus certiorem propheticum sermonem, cui beneistam noctem; interim in hac nocte lucerna non desit. Et hoc est fortasse quod nunc facimus: has Litteras exponendo, lucernam inferimus, ut in hac nocte gaudeamus. Quae quidem debet ac
Abbreviated transcription (Latin):
enim desidium tuum oratio tua ẽ. Et si continuum desidiũ.
continua oratio. Ñ enim frustͣ dixit apłs. sine int̾missione oran¬
tes. Numqͥd sine int̾missione genu flectimus. corpꝰ ꝓsternimꝰ.
est alia int̾rogatio siue int̾missione oratio. quȩ ÷ desidium
Quicqͥd aliud agis si desidas illud sabatum. ñ int̾mitts orare.
Si ñ ius int̾mittere orare. noli intermittere desidare. Conti¬
nuum desidium tuum. ꝯtinua uox tua est. Taceb̾ si amare
destiteris. quia tacuerunt de quib dictum ÷ q̃m habunda¬
uit miqͥtas refrigescoe caritas multorũ. Frigus caritatis. si¬
lentium cordis ẽ. Nagͣntia caritatis. clamor cordis est.n
om̃ib gr̃as agite. Uera fidelium humilitas: in nullo su¬
ꝑbire. in nullo murmurare. nec ingratum esse. nec queru
s quantũ in ipsis ÷ extinctores eiꝰ merito uocant᷑ qͥ sic agut̃
ut extinctum uelint. Nox enuim ÷ anteqͣm effulgeat di et̃¬
qr nox est : nisi lucernam hab̾emus. ĩ tenebris ꝑmaneremꝰ. Petrꝰ

Expanded text:
oratio tua est: et si continuum desiderium, continua oratio. Non enim frustra dixit Apostolus, Sine intermissione orantes . Numquid sine intermissione genu flectimus, corpus prosternimus, Est alia interior sine intermissione oratio, quae est desiderium. Quidquid aliud agas, si desideras illud sabbatum, non intermittis orare. Si non vis intermittere orare, noli intermittere desiderare. Continuum desiderium tuum, continua vox tua est. Tacebis, si amare destiteris. Qui tacuerunt? De quibus dictum est: Quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Frigus charitatis, silentium co gratias agite. Vera fidelium humilitas est, in nullo subire, in nullo murmurare, nec ingratum esse, nec querulsed, quantum in ipsis est, extinctores eius merito dicuntur, qui sic agunt, ut extinctum uelint. » INTER CETEis videre quia nox est? Nisi lucernam hic haberemus, in tenebris permaneremus. Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͦ malignoq consilio. ut uidicent᷑ inquit. om̃s qͥ non
credid̾unt ueritati s consenserunt iniqͥtati. Promde ui¬
dicati seducent᷑ et seducti iudicabuntur. S iudicati
seducentur illis iudicuis dĩ occulte iustis iuste occults.
quib ab initio peccati racionał creaturȩ numꝗͣ uidicare
cessauit. Seducti aut̃ uidicabunt᷑ nouissimo manifesto¬
me iudicatum. Non retinetis qđ cum adhuc essemus

Expanded text:
iniquo malignoque consilio: Ut iudicentur, inquit, omnes, qui non iniquo malignoque consilio: Ut iudicentur, inquit, omnes, qui non crediderunt ueritati, sed consenserunt iniquitati. Proinde iudicati seducentur et seducti iudicabuntur. Sed iudicati seducentur illis iudiciis Dei occulte iustis, iuste occultis, quibus ab initio peccati rationa- . lis creaturae numquam iudicare cessauit; seducti autem iudicabuntur nouissimo manifestome iudi
Abbreviated transcription (Latin):
ut qđ non facit facere uideatur. an quia illa ipsa etiam si
erunt uera ꝓdigia ad m̃datium ꝑtrahent credituros ñ ea
potuisse nisi diumitꝰ fieri. uirtutem diaboli nescientes ma¬
xime quando tantam qͣntum numqͣm habuit acceꝑit po¬
testatem. N enim qͣn de cęlo ignis cecidit & tantã familiam
cum tantis gregib peccorum sci iob uno impetu assũpsit
et turbo irruens et domum eiciens filios eiꝰ occidit. fan¬
tasinata fuerunt. quȩ tam̃ fuerunt oꝑa sathanę. cui ds̃
dedat hanc potestatem. Propt̾ quid horum gͦ dic ta sĩc
ꝓdigia et signa mendacii tunc potius apparebit. S ꝓpter
qđ libet horum dicta sint. seducentur eis signis & ꝓdi¬
giis qui seduci merebunt᷑. ꝓ eo qđ dilectionem ueritatis
non receꝑunt inquid. ut salui fierent. Nec dubitauit
ris ut credant mendatio. ds̃ enim mittet qrds diabolũ
facere ista ꝑmittet. iusto ipse uiditio. qͣmius faciat ille

Expanded text:
ut quod non facit facere uideatur, an quia illa ipsa, etiamsi ut quod non facit facere uideatur, an quia illa ipsa, etiamsi erunt uera prodigia, ad mendacium pertrahent credituros non ea potuisse nisi diuinitus fieri, uirtutem diaboli nescientes, maxime quando tantam, quantam numquam habuit, acceperit potestatem. Non enim quando de caelo ignis cecidit et tantam familiam cum tantis gregibus pecorum sancti Iob uno inpetu absumsit et turbo inruens et domum deiciens filios eius occidit, phantasmata fuerunt; quae tamen fuerunt opera satanae, cui Deus dederat hanc potestatem. Propter quid horum ergo dicta sint prodigia et signa mendacii, tunc potius apparebit. Sed propter quodlibet horum dictum sit. seducentur eis signis adque prodigiis. qui seduci merebuntur, pro eo quod dilectionem, inquit, ueritatis nonreceperunt, ut salui fierent. Nec dubitauit ris ut credant mendacio. Deus enim mittet, quia Deus diabolum facere ista permittet, iusto ipse iudicio, quamuis faciat ille
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erant ex nob̃̾. Qđ si fuissent ex nob̃ ꝑmansissent utiq nob̾¬
cum. Sicut gͦ ante finem in hac hora inqͥunt qͣm iołs nouis¬
simam dic̃ exierunt multi heretici de medio eccłiȩ. qͦs młtos
dicit antup̃os. ita om̃s tunc inde ęxibunt qͥ ñ ad. xp̃m sed
ad illũ nouissimũ antixp̃m ꝑtinebunt. & tunc reuelabitur.
Alius gͦ sic alius aut̃ sic apłi obscura uerba mectat. qd̾ tamen
eũ dixisse ñ dubium ẽ. N ueniet ad uiuos & mortuos iudicã¬
dos ap̃s. nisi prius uenerit ad seducendos in anima mortuos
ꝑtineat qd̃ ab illo seducentur. Presentia quippe eiꝰ erit sicut
qui ꝑeunt. Tunc enim soluetur sathianas et ꝑ illũ antup̃m
in om̃i sua iuitute murabilit̾ quidem. s mendacit̾ oꝑatur
Quȩ solet ambigi utrum ꝓpt̾ea dicta sunt signa & ꝓdigia
mendacũ q̃m mortales sensus ꝑ fantasmata decepturus est.

Expanded text:
non erant ex nobis; quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobinon erant ex nobis; quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum. sicut ergo ante finem in hac hora, inquiunt, quam Iohannes nouissimam dicit, exierunt multi haeretici de medio ecclesiae, quos multos dicit antichristos, ita omnes tunc inde exibunt, qui non ad Christum, sed ad illum nouissimum antichristum pertinebunt, et tunc renelabitur. alius ergo sic, alius autem sic apostoli obscura uerba coniectat; quod tamen eum dixisse non dubium est: non ueniet ad uiuos et mortuos iudicandos Christus, nisi prius uenerit ad seducendos in anima mortuos pertineat quod ab illo seducentur. praesentia quippe eius erit, sicut soluetur satanas et per illum Antichristum in omni sua uirtute mirabiliter quidem, sed mendaciter operabitur. Quae solet ambigi utrum propterea dicta sint signa et prodigia mendacii, quoniam mortales sensus per phantasmata decepturus est,
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ de medio tollat᷑. & tẽ reuelabit᷑ iniquus. quẽ significa¬
ri antixp̃m nullus ambigit. Alii uͦ et qd ait quid decineat
scitis. & mosteriũ oꝑat᷑ iniqͥtatis. ñ putant dictum nͥ d̾ mał
et fictis qͥ sut̃ in ȩccłia. donec ꝑueniant ad tantũ numerũ
qͥ antrep̃o magnũ ppłm faciat. et hoc ẽẽ. mysterium iniqͥta¬
tis qr uidet᷑ occultum. Hortari aut̃ apłm fideles ut ĩ fide
quam tenent tenacit̾ ꝑseuerent dicendo. tantum qui mͦ
tenet teneat donec de medio fiat. hoc ÷ donec exeat de
medio eccłiȩ mysteriũ iniqͥtatis. qd̾ nime occultum est.
Id ipsum enĩ mosterium ꝑtinere arbitͣntur qd̾ ait in epła¬
sua iołis euangłista. Pueri nouissima hora est. & sicut audistis
qd̃ antixp̃s sit uenturꝰ. nunc aut̃ autixͥ multi facti sunt. Un¬
de cognoscimus qđ nouissima hora sit : ex nob̾ exierunt. s

Expanded text:
id est de medio tollatur. Et tunc reuelabitur iniquus, quem significaid est de medio tollatur. Et tunc reuelabitur iniquus, quem significari Antichristum nullus ambigit. Alii uero et quod ait: Quid detineat scitis et mysterium operari iniquitatis non putant dictum nisi de malis et fictis, qui sunt in ecclesia, donec perueniant ad tantum numerum, qui Antichristo magnum populum faciat; et hoc esse mysterium iniquitatis, quia uidetur occultum; hortari autem apostolum fideles, ut in fide quam tenent tenaciter perseuerent, dicendo: Tantum qui modo tenet teneat, donec de medio fiat, hoc. est, donec exeat de medio ecclesiae mysterium iniquitatis, quod nunc occultum est. Ad ipsum enim mysterium pertinere arbitrantursua Iohannes euangelista: pueri, nouissima hora est; et sicut audistis, quod antichristus sit uenturus, nunc autem antichristi multi facti sunt; unde cognoscimus, quod nonissima sit hora. ex nobis exierunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Suspiciones tam̃ hominũ quas audire uł legere potui nõ
tacebo. Iuidã putant hoc de imꝑio dictũ fuisse romano
et ꝓpt̾ea paulũ apłm non id aꝑte scrib̾e uoluisse. ne calũp¬
niam uidelicet ĩcurreret qđ romano imꝑio male obtau̾it
cum sꝑaretur et̃num. Ut hoc qđ dixit iã enim mysteriũ
iniqͥtatis oꝑatur neronem uolu̾it intelligi euiꝰ iã facta
uelut antirxp̃i uidebant᷑. Unde ñ nulli ipsum resurrec turũ
et futm antixp̃m suspicant᷑. ali uͦ nec occisũ putant. sed
subtͣtͣtum potuis ut putaretur occisus et uiuum occultari
in ugore ipsius ętatis in qua fuit cum credetur extinctus.
donec suo tp̃r reueletur & restituet᷑ ĩ regnum. S multum
mͥ mira÷ hȩc opinantium tãta p̾sumptio. Illud tam̃ qd̾ ait
apłs. tantum qͥ modo tenet ceneat. donec de medio fiat.
ñ absurde de ipso romano imꝑio creditur dictũ. tamqͣm
dictum sit. tantum qͥ mͦ imꝑat imꝑet donec de mediofiat.

Expanded text:
suspiciones tamen hominum, quas uel audire uel legere potui, non tacebo. quidam putant hoc de imperio dictum fuisse Romano et propterea Paulum apostolum non id aperte scribere uoluisse, ne calumniam uidelicet incurreret, quod Romano imperio male optauerit, cum speraretur aeternum; ut hoc quod dixit: Iam enim mysterium iniquitatis operatur, Neronem uoluerit intellegi, cuius iam facta uelut Antichristi uidebantur. Unde nonnulli ipsum resurrecturum et futurum Antichristum suspicantur; alii uero nec occisum putant, sed subtractum potius, ut putaretur occisus, et uiuum occultari in uigore ipsius aetatis, in qua fuit, cum crederetur exstinctus, donec suo tempore reueletur et restituatur in regnum. Sed multum mihi mira est haec opinantium tanta praesumtio. Illud tamen, quod ait apostolus: Tantum qui modo tenet teneat, donec de medio fiat, non absurde de ipso Romano imperio creditur dictum, tamquam dictum sit: \'Tantum qui modo imperat imperet, donec de medio fiat\',
Abbreviated transcription (Latin):
tis. s corripite ut fr̃em. Facimꝰ hoc plerumq pꝑ medici¬
nam. et tam̃ cum extͣneis multis & cũ impus sepe uesci¬
mur&d ÷ hoc qd̾ ait. suꝑbo ocło & insaciabili corde huio
ñ conuescebar: Habet epulas suas cor pium. hab& epulas
sias cor suꝑbum. Nam ꝑꝑ eybos ipsos cordis suꝑbi. dixit
ideo insaciabili corde. Cor suꝑbum unde pascitur: si su¬
ꝑbus ÷ inuidus ẽ. alit̃ ñ potest. Suꝑbia mat̾ ÷ inuidẽtiȩ¬

Expanded text:
tis, sed corripite ut fratrem . Facimus hoc plerumque propter medicitis, sed corripite ut fratrem . Facimus hoc plerumque propter medicinam, et tamen cum extraneis multis, et cum impiis saepe vescimur. Quid est hoc, Superbo oculo, et insatiabili corde, huic non convescebar? Habet epulas suas cor pium, habet epulas suas cor superbum. Nam propter cibos ipsos cordis superbi, ideo dixit, insatiabili corde. Cor superbum unde pascitur? Si superbus est, invidus est, et aliter non potest. Superbia mater invidenti
Abbreviated transcription (Latin):
corripite ut fr̃em. Diligamus uiunicos. corripiamus
castigemus. ex ꝯmunicemus. cũ dilectione a nob̾ etiam
audit uerbo nr̃o. ꝑ epłam hunc notate. X nolite ꝯmisceri
cum eo. S ne subreꝑet tͥ ex hoc iracundia & turbaret
ocłm tuum. ñ inquit ut inumicũ eũ existimetis. s corri¬
pite ut frẽm ut erubescat. a qͦ indixit separationem ñ
de huic ñ cõuescebati. Quid ÷ ñ ꝯuescebar : non cũ illo
mãducabam. Iuomͦ nob̾ ꝓponit hȩc qͣn ipse ñ fecit: ad imi¬
tacionẽ suam nos hortatur. Uidemꝰ eũ ꝯuiuatum e̾e̾. cum
suꝑb. Quomͦ nos ꝓhiba ne ꝯiuuemur cũ eis : nos qͥdem
fr̃s ꝑꝑ correptionem aliqͣm tenemus nos etiã a fr̃ib nr̃is
et ñ cum eis conuiuanur. ut corrigantur. Cum excͣneis
potus conuuiam᷑. cũ paganis. qͣm cũ his qͥ nob̾cum erat᷑.
si udimus eos male uiuere ut erubescant & corrigant᷑.
notate. et nolite cõmisceri cũ eo. & ñ ut inimicũ ex istime¬

Expanded text:
i LIIII: Diligamus, ait, inimicos; corripiamus, castigemus, excommunicemus, cum dilectione a nobis etiam  per epistolam, hunc notate, et nolite commisceri cum eo . Sed ne subriperet tibi ex hoc iracundia, et turbaret oculum tuum, Non, inquit, ut inimicum eum existimetis, sed corripite ut fratrem ut erubescat: a quo indixit separationem, non de, huic non convescebar: id est, non cum illo manducabam. Quomodo nobis proponit haec quando ipse non fecit? Ad imitationem suam nos hortatur: videmus eum convivatum esse cum superbis, quomodo nos prohibet ne convivemur cum eis? Nos quidemr correptionem tenemus nos etiam a fratribus nostris et cum eis non convivamur, ut corrigantur. Cum extraneis potius convivamur et cum paganis, quam cum eis, qui nobiscum erant, si viderimus eos male vivere, ut erubescant et confundantur. notate, et nolite commisceri cum eo: et non ut inimicum existime
Abbreviated transcription (Latin):
et ex tota mente tua. et diliges ꝓximũ tuum tamqͣm te ip
sum. In his duob preceptis tota lex pendet & ꝓpħȩ. Si gͦ
ñ uacat om̃s pagnias scãs ꝑscrutari. om̃ia in uoluera sermo¬
nũ euoluere. om̃ia scripturarũ secreta penit̾re. tene carita¬
tem ibi pendunt om̃ia. Ita tenebͥs qđ ibi didicisti. teneb̾
etiam qd uumquã didicisti. Si enĩ nosti caritatem aliquid
nosti. unde et illud pendet qd̾ forte ñ nosti. Et in eo qd
inscripturis ĩtelligis caritas patet. et in eo qd̃ ñ intelligis
caritas latet. Ille itaq tenet. et ͤ qđ latet ĩ diuinis sermonibꝰ¬

Expanded text:
et ex tota mente tua; etet ex tota mente tua; etis tota lex pendet et prophetae. si ergo non uacat omnes paginas sanctas perscrutari, omnia inuolucra sermonum euoluere, omnia scripturarum secreta penetrare, tene caritatem, ubi pendent omnia: ita tenebis quod ibi didicisti, tenebis etiam quod nondum didicisti. si enim nosti caritatem, aliquid nosti, unde et illud pendet quod forte non nosti: et in eo quod in scripturis intellegis caritas patet et in eo quod non intellegis caritas latet. ille ita optinet et quod patet et quod latet in d
Abbreviated transcription (Latin):
non ficta. Hiuinarum scripturarum multiplicẽ habundã¬
tiam latissimamq doc trinam sine. ullo errore ꝯprehendit. et
sine ullo labore custodit. cuiꝰ cor plenum est. caritate dicente
apło. Plenitudo aut̃ legis caritas. Et alio loco. fĩnis aut̃ p̃cepti
÷ caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta.
Iuid ⁊ aut̃ p̃cepti finis. nͥ precepti ad impletio: et quid p̃cepti
hoc etiam hic dixit finis precepti ÷ caritas. Nec dubitari ullo
mͦ potest qđ templũ dĩ sit homo in qͦ habitat caritas. dicit
enim et ioħs. Ds caritas ẽ. Qua ꝓpt̾ quisqͥs uetus peccatũ uis¬
extinguere. mandato nouo extingue cupiditatẽ. & amplecr̾e
caritatẽ. Sicut enĩ radix om̃ium maloꝵ ⁊ cupiditas. ita radrx
om̃ium bonorũ caritas. Totã magnitudinẽ & amplitudinem
diuinoꝵ eloqͥorum secura possidet caritas qua dm̃ ꝓrimũq
diligimus. docet enim nos cȩlestis unus magister & dicit.
Uiliges dñm dm̃ tuũ ex toto corde tuo &e ex cota anima tua

Expanded text:
is. Divinarum Scripturarum multiplicem abundantiam latissimamque doctrinam, sine ullo errore comprehendit, et sine ullo labore custodit, cujus cor plenum est charitate, dicente Apostolo: Plenitudo autem legis est charitas; et alio loco: Finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. quid est autem praecepti finis nisi praecepti adimpletio? et quid \'est praecepti hoc etiam hic dixit: finis praecepti est caritas. nec dubitari ullo modo potest, quod templum dei sit homo, in quo habitat caritas. dicit enim et Iohannes: deus caritas est. haec auextinguere, mandato nouo extingue cupiditatem et amplectere caritatem. sicut enim radix omnium malorum cupiditas, ita radix omnium bonorum caritas. Totam latitudinem et magnitudinem diuinorum eloquiorum secura possidet caritas, qua deum proximumque diligimus. docet enim nos caelestis unus magister et dicit: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua
Abbreviated transcription (Latin):
itaq nob̾ delicta donemꝰ. et pro nr̃is delictis in ui¬
cem oremꝰ. atq qͣuodãmmͦ inuicẽ pedes nr̃os laue¬
mus. Nrm ẽ. donante ipso. ministerium caritatis
et humilitatis ex hib̃e. illius ẽ. exaudire. ac nos ab omĩ
tium significat unitatem. quȩ caritatis uincło contine¬
tur. decaritate aut̃ locuturus apłs. suꝑ eminentiorem
inquit uiam uob̃ demonstro. & alio loco ait. Cognoscere
etiam fuꝑeminentem scientie caritatẽ xp̃i. Itemq ali¬
bi. Suꝑ om̃a aut̃ hȩc. caritatẽ quȩ ẽ. uincłm ꝑfectioĩs.¬
Si gͦ caritas et suꝑ eminentiorẽ ht̃ uiã. et suꝑ eminet
scientiȩ. et suꝑ om̃a p̃cepta ẽ. merito uestis qr signifi¬
catur de suꝑ contexta ꝑ hibetur. In consutilis autẽ.
ne aliqͣndo dissuatur. et ad unum ꝑuenit qͣ in unuor

Expanded text:
emus, et pro nostris delictis invicem oremus, atque ita quodammodo invicem pedes nostros lavemus. Nostrum est, donante ipso, mysterium charitatis et humilitatis adhibere; illius exaudire, ac nos ab omni tium significat unitatem, quae charitatis vinculo continetur. De charitate autem locuturus Apostolus: Supereminentiorem, inquit, vitam vobis demonstro . Et alio loco ait: Cognoscere etiam supereminentem scientiae charitatem Christi . Itemque alibi: Super omnia autem haec, charitatem, quet supereminet scientiae, et super omnia praecepta est, merito vestis, qua significatur, desuper contexta perhibetur. Inconsutilis autem, ne aliquando dissuatur; et ad unum pervenit, quia in unum
Abbreviated transcription (Latin):
cantat canticum nouum. s qui eo mͦ cantat ut apłs
urĩs dño. Intus em̃ ẽ. bc gandiũ ubi uox laudis et
canitur et audit᷑. Qua uoce laudatur qui gͣtis amã¬
diis ẽ. toto corde tota anima. totam̃te. amatorẽq
suum accendit in se grã scĩ sp̃s sui. Mulieres sub¬

Expanded text:
cantat canticum novum, sed qui eo modo cantat ut Aposris domino. intus est enim hoc gaudium, ubi uox laudis et canitur et auditur; qua uoce laudatur, qui gratis amandus est toto corde, tota anima, tota mente amatoremque suum accendit in se gratia spiritus sui s
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ht̃ finẽ. Nemo ibi morit᷑. qr nemoꝑuenit nͥhuic scło
Mortui enĩ estis. et uita ur̃a abscondita ẽ. cũ xͦ in deo.
hinc fortasse dictũ ẽ. ualida ẽ. sic̃ mors dilectio. Hac
enĩ dilectioẽ fit. ut in ista adhuc corruptibili carne
cõstituti moriam᷑ in scło. et uita nr̃a cũ xͦ abscondatur¬
Si enĩ mors ẽ. qͣndo demundo amor nr̃ exit. ualida ẽ.
E ut mors dilectio. quid ea ualidius qͣuincit᷑ mũdus:¬

Expanded text:
non habet finem. Nemo ibi moritur, quo nemo pervenit, nisi huic saeculo non habet finem. Nemo ibi moritur, quo nemo pervenit, nisi huic saeculo Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Hinc fortasse dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Hac enim dilectione fit ut in isto adhuc corruptibili corpore constituti moriamur huic saeculo, et vita non est mors quando de mundo amor noster exit? Valida est ergo sicut mors dilectio. Quid ea validius, qua vincitur mundus
Abbreviated transcription (Latin):
lux ipsa ingeniĩ quȩ ad inferiora uergebat ad
supiora cõuertitur. et a t̾renis quodammꝰ au¬
fertur.ut magis magisq huic scło moriatur. et
uita cius abscondatur. cum. xp̃o in dõ. Muta¬
tur gͦ indet̾ius ad ext̾iora ꝓgrediens et inuita
sua ꝓhiciens in tima sua. & hoc t̾re idẽ. eis qui
t̾rena sapiunt. melius uidet᷑. cũ laudat᷑ peccator
in desidiis animȩ suȩ. et qui iniqua gerit benedi¬
citur. Mutatur aut̃ in meliꝰ cum intentionẽ et głã
suam. at̾renis q̃ hoc in scło apparent paulatim au̾¬
tit. et ad suꝑiora atq in teriora conu̾tit. & hoc trȩ
ideis qui terrena saptunt. deteriꝰ uidetur. Unde illi¬
impiĩ postremã infructuosã a gentes penitentiã. etiã
hoc int̾ multa dicturi sut̃. Hii sũt quos aliqͣndo habuimꝰ
inrisum. et insimilitudinẽ imꝓpũ. Nos in sensati uitã
nr̃o ñ deerit. qͣndo om̃a in om̃ib ds̃ erit. Talis finis

Expanded text:
lux illa ingenii, quae ad inferiora uergebat, ad lux illa ingenii, quae ad inferiora uergebat, ad superiora conuertitur et a terrenis quodam modo aufertur, ut magis magisque huic saeculo moriatur et uita eius abscondatur cum Christo in deo. Mutatur ergo in deterius ad exteriora progrediens et in uita sua proiciens intima sua; et hoc terrae, id est eis, qui terrena sapiunt, melius uidetur, cum laudatur peccator in desideriis animae suae et, qui iniqua gerit, benedicitur. mutatur autem in melius, cum intentionem et gloriam suam a terrenis, quae in hoc saeculo apparent, paulatim auertit et ad superiora atque interiora conuertit; et hoc terrae, id est eis, qui terrena sapiunt, deteriimpii postremam infructuosam agentes paenitentiam etiam hoc inter multa dicturi sunt: hi sunt quos aliquando habuimus in risum et in similitudinem improperii. nos insensati uitam non deerit, quando omnia in omnibus Deus erit . Talis finis
Abbreviated transcription (Latin):
ingła. Manifestũ ẽ. et cuiuis aduertenti facile
cognitum qđ luna ñ augeat᷑ ad occłos nrõs nͥ a sole rece¬
dendo. neq minuat᷑ nͥ ad solem exparte alia ꝓpinqͣn¬
do. Attende nunc qđ inꝑuerbiis legit᷑. Sapiens sic̃ sol
ꝑmanet.stultus. aũt sic luna mutat᷑. Et qͥs ẽ. sapiens qͥ
ꝑmanet nͥ sol ille iusticiȩ de quo dr̃ ortus ẽ. mͥ iusticiȩ
sol.et quẽ sibi ñ fuisse ortum indie nouissima plan
et sol ñ ortus ẽ. nob̃ nam istum carnis occłis uisibilẽ
solem oriri fac̃ suꝑ bonos et malos. ds̃ qui etiam pluit
tus qui tanqͣm luna mutat᷑ nͥ adam in quo om̃s pecca¬
uerunt: anima quippe humana recedens a sole iꝰticiȩ.
ab illa scilicet interna contemplatione in cõmutabił
ueritatis. om̃s uires suas int̾rena cõu̾tit. et eo magis ina
ad illam in cõmutabilitatẽ sapientiã. qͣntomagisci
ꝓpͥnqͣt affectu pietatis. tantomagis ext̃ior hõ corrũ¬
pitur. s interior renouatur dedie in diem. omĩsq

Expanded text:
 manifestum est et cuiuis aduertenti facile cognitum, quod luna non augeatur ad oculos nostros nisi a sole recedendo neque minuatur nisi ad solem ex parte alia propinquando.. Attende nunc quod in Prouerbiis legimus: sapiens sicut sol permanet, stultus autem sicut luna mutatur. et quis est sapiens, qui permanet, nisi sol ille iustitiae, de quo dicitur: ortus est mihi iustitiae sol, et quem sibi non fuisse ortum in die nouissima planet sol non ortus est nobis? Nam istum carnis oculis visibilem solem oriri facit super bonos et malos Deus, qui etiam pluit tus, qui tanquam luna mutatur, nisi Adam in quo omnes peccaverunt? Anima quippe humana recedens a sole justitiae, ab illa scilicet interna contemplatione incommutabilis veritatis, omnes vires suas in terrena convertit, et eo magis magiad illam incommutabilem sapientiam, quanto magis ei propinquat affectu pietatis, tanto magis exterior homo corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem omnisque
Abbreviated transcription (Latin):
cati hõ in agnitionẽ dĩ. renouatur scđm imaginẽ
eiꝰ qui creauit eum: ita in ipsa agnitione creatusẽ.
añqͣm delicto ueterasceret. unde rursus in eadem
agnitione renouaret᷑. Si gͦ spũ m̃tis renoua
mur. et ipse ẽ. nouis homõ qui renouatur magnit¬
tione dĩ. scđm imaginẽ eiꝰ qui crea ui
ubi potest eẽ. agnitio dĩ. hominẽ factum adima¬
ginem eiꝰ qui creauit eum. Scdm hancꝰutẽ renoua¬
tionẽ efficim᷑ etiam filii dĩ ꝑ baptismum xp̃i. et m¬
cundum aliam creaturã fieri putetur. Ideo autẽ
scđm imaginẽ dĩ. ut in ea re intelligat᷑ fieri hec re¬
nouatio ubi ẽ.imago dĩ. id ẽ. inm̃te. Non itaq sic
intelligamꝰ scđm imaginẽ eiꝰ. qui creauit eum. qͣsi

Expanded text:
cati homo in agnitione dei renouatur secundum imaginem eius, qui creauit eum, ita in ipsa agnitione creatus est, antequam delicto ueterasceret, unde rursus in eadem agnitione renouaretur. quae autem mur et ipse est nonus homo, qui renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius qui creauit ubi potest esse agnitio dei, hominem factum ad imaginem eius qui creauit eum. secundum hanc autem renouationem efficimur etiam filii dei per baptismum Chricundum aliam creaturam fieri putetur. Ideo autem secundum imaginem Dei, ut in ea re intelligatur fieri haec renovatio, ubi est imago Dei, id est, in mente. Non itaque sic intelligamus secundum imagine
Abbreviated transcription (Latin):
quippe habitat om̃is plenitudo diuiitatis ñ umbralit̃ tamꝗͣ
in templo a rege salomone facto. s corporalit̾ id⁊ solide.: atq ue¬
raciter. qm ds erat in xp̃o mundũ reconcilians sibi. Qđ siue. de
patre dictũ accipiamus q̃m ipse ait. pat̾ aut̃ ĩ me manẽs facit¬
ut uerbum ĩ caro factum solus ꝓpriȩ. diceret᷑. id ⁊ homo uerbo
in unam xp̃i ꝑsonã copularetur. Ut quid gͦ suspicamini oon¬
tes iti caseatos. eũ montem in qͦ ꝯplacuit dõ habitare in eo: lõge
utiq alit̾ q̃m in illis montib quoꝵ aliquẽ etiam hinc suspica¬
mini. ts enim quia &e illi ꝑ adoptionis gr̃am filii dĩ sunt. ideo
qͥsqͣm illoꝵ ÷ unigenitus. cui dicerae sede ad dexterã meã do¬
nec ponã mimicos tuos sub pedib tus. Dõ itaq placuit habitare¬
in isto monte qui paratus ÷ ĩ cacumine montium. cui dic̃. tu es
alios montes inhabitabit infnem. ĩ quoꝵ cacumine paratus est.

Expanded text:
quippe inhabitat omnis plenitudo divinitatis ; non umbraliter, tanquam quippe inhabitat omnis plenitudo divinitatis ; non umbraliter, tanquam in templo a rege Salomone facto, sed corporaliter, id est solide atque veraciter. Quoniam Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Quod sive de Patre dictum accipiamus, qut Verbum etiam caro factum solus proprie diceretur, id est, homo Verbo in unam Christi personam copularetur. Utquid ergo suspicamini montes incaseatos, eum montem in quo placuit Deo inhabitare in eo? Longe utique aliter quam in illis montibus, quorum aliquem etiam hunc suspicamini. Non enim quia et illi per adoptionis gratiam filii Dei sunt, ideo quisquam illorum est Unigenitus cui diceret: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos sub pedibus tuis in isto monte, qui paratus est in cacumine montium; cui dicit: Tu es alios montes inhabitabit in finem, in quorum cacumine paratus est.
Abbreviated transcription (Latin):
głis grã prestitiss&e: qͣm fas ⁊ predicare. de qͣ nefas ⁊ uelle iudica¬
re. Satis ÷ gͦ scire corporale aliquid uł ꝓpriȩ dici cũ d corpo¬
rib agitur. uł etiam tͣnslato uocabulo sicut dictum ⁊ qr ĩ ipso
habitat om̃is plenitudo diuinitatis corporalit᷑. Neq enĩ diui¬
nitas corpus est. S qr sacramenta ueteris testamenti appellat
in xp̃o plenitudinẽ diuimnitatis. qd̃ in illo impleant᷑ om̃ia quȩ
illis unibris figurata sut̃. ac sic quodãmͦ umbrarũ illarũ ipse
sit corpꝰ hoc ⁊ figurarum. & significationũ illarũ ipse sit ueritas
Sicut gͦ ipse figurȩ significatiuȩ tͣnslato utiq uocabulo. ñ ꝓpͥs
dictȩ sunt umbre.ita & qd̾ ait plenitudinẽ diumitatis cor¬
poralit̾ habitare. tͣns lato uerbo usus est. ontem in qͦ ꝯplacuit
dõ habitare in eo. Ñ qr in aliis ñ habitat. s qr in ipsis ꝑ ipsũ. I ipso

Expanded text:
gularis gratia praestitisset, quam fas est praedicare, de qua nefas est judicagularis gratia praestitisset, quam fas est praedicare, de qua nefas est judica. satis est ergo scire corporale aliquid uel proprie dici, cum de corporibus agitur, uel etiam translato uocabulo, sicut dictum est: quia in ipso inhabitat omnis plenitudo diuinitatis corporaliter. neque enim diuinitas corpus est, sed quia sacramenta ueteris tesin Christo plenitudinem divinitatis, eo quod in illo impleantur omnia, quae illis umbris figurata sunt. Ac sic quodammodo umbrarum illarum sit corpus, hoc est figurarum et significationum illarum ipse sit ueritas. sicut ergo ipsae figurae significatiue translato utique uocabulo non proprie dictae sunt umbrae, ita et quod ait plenitudinem diuinitatis corporaliter habitare translato uerbo usus est. Spiritale autabitat, sed quia in ipsis per ipsum. In ipso
Abbreviated transcription (Latin):
głis membris s ñ tantus quantꝰ ĩ capite ubi ꝓrsus om̃is est
quinq ꝑtitus. Ibi enum &e usust et auditus et olfatus. et
gustus. et tactus. in ceteris aut̃ solus: tactus. An etiã pret̃
qđ tamꝗͣ templo in illo corpore habitat om̃is plenitudo di-¬
uinitatis ÷ aliud qͦ uit̾ sit int̾ illud caput & cuius lib&e mẽbri
dĩ uerbum ante scła hoc simul cũ assumpto homine. diceret᷑.
Singłaris ⁊ illa susceptio nec cũ hominib aliquib scĩs qͣntalib&
sapientia & sc̃itate prestantib ullo mͦ potest esse ꝯmunis ubi
diuinȩ gr̃e satis ꝑspicuum clarumq documentum ÷ &s enim
tam sit sacrilegus. ut audeat affirmare aliqͣm posse. animam
ꝑ meritum libi arbitrii ut alt̾ sit. xp̃s efficere : ut gͦ ad ꝑsonã
uerbi unigeniti ꝑtin&e qͦ pacto ꝑ lib̾um arbitͥum cõmimiter
om̃ib &e naturalit̾ datum una sola anima meruiss&. nͥ hoc sin¬

Expanded text:
gulis membris sed non tantus quantus in capite. ubi prorsus omnis est gulis membris sed non tantus quantus in capite. ubi prorsus omnis est quinquepertitus: ibi enim et uisus est et auditus et olfactus et gustus et tactus. in ceteris autem solus est tactus. an etiam praeter hoc, quod tamquam in templo in illo corpore habitat omnis plenitudo diuinitatis, est aliud. quod intersit inter illud caput et cuiuslibet membri Dei Verbum ante saecula, hoc simul cum assumpto homine diceretur. Singularis est ergo illa susceptio, nec cum hominibus aliquibus sanctis quantalibet sapientia et sanctitatdivinae gratiae satis perspicuum clarumque documentum est. Quis enim tam sit sacrilegus, ut audeat affirmare, aliquam posse animam per meritum liberi arbitrii, ut alter sit Christus, efficere? Ut enim ad personam Verbi unigeniti pertineret, quo pacto per liberum arbitrium communiter omnibus et naturaliter datum una sola anima meruisset, nisi hoc sin
Abbreviated transcription (Latin):
tet᷑. ꝑfecte se ht̃ fructus legentis. Si uͦ utrumq uitari nõ
potest. etiã si uoluntas scptoris incerta sit sanȩ fidĩꝯ gruam
non inutile ÷ eruisse sententiam. Quia in ipso habitat
habitans s in templo suo. cui ꝑ gr̃am benignus : & ꝓpitius
capitur aut̃ habitans ab aliis amplius ab alis minus. De ipsõ
ds̃ s aut uerbo translato usus ⁊ tamꝗͣ in templo manufacto
ñ corporalit̾ s umbralit̾ habitauerit id÷ p̃figurantibꝰ sig¬
nis. nam illas om̃s obseruationes umbras futuroꝵ uocat.
etiam ipso trans lato uocabulo. Sũmus eium ds̃ sicut scrip¬
tum ÷ ñ in manufactis templis habitat. aut certe corpora¬
liter dictum ÷ quia in xp̃i corpore qd̾ assumpsit ex uirgine
tamꝗͣ in tẽplo suo habitat ds̃. hinc ÷ enim qd cũ uidȩis sig¬
num petentib dixiss soluite templum hoc & in triduo re¬
suscitabo illud. euangłista quid hoc ess consequent᷑ expo¬

Expanded text:
tetur, perfecte se habet fructus legentis; si uero utrumque uitari non tetur, perfecte se habet fructus legentis; si uero utrumque uitari non potest, etiam si uoluntas scriptoris incerta sit, sanae fidei congruam non inutile est eruisse sententiam. LIBER SECUNDUS. Et habitans, sed in templo suo, cui per gratiam benignus est, propitius capitur: capitur autem habitans ab aliis amplius, ab aliis minus. De ipso s. sed aut uerbo translato usus est, tamquam in templo manu facto non corporaliter sed umbraliter habitauerit, id est praefigurantibus signis — nam illas omnes obseruationes umbras futurorum uocat etiam ipso translato uocabulo; summus enim deus. sicut scriptum est. non in manufactis templis habitat —, aut certe \'corporaliter dictum est, quia et in Christi corpore. quod adsumpsit ex uirgine, tamquam in templo habitat deus. hinc est enim, quod Iudaeis signum petentibus cum dixisset: Soluite templum hoc et in triduo resuscitabo illud, euangelista. quid hoc esset. consequenter expo
Abbreviated transcription (Latin):
Qiucqͥd aut̃ de qͥb lib& sius uoluminib in nr̃is litteris id est
catholicȩ fidĩ ꝯt̾rium ꝓtulerint. aut aliqua etiam facultate
ostendamus aut nulla dubitacione credamus esse fallississi¬
mum atq ita teneamus mediatorem nr̃m in qͦ sunt om̃s
thesauri sapientiȩ & scientiȩ absconditi. ut neq falsa phylo¬
sophiȩ locacitate seducamur: neq false religionis suꝑsticio¬
ne terreamur. & cum diumnos libros legimus. in tanta mul¬
titudine uerorum intellectu:qͥ de paucis uerb̾ erudiunt᷑
et sanitate catholicȩ fidĩ muniunt᷑. id potissimũ diligamꝰ
qd̾ certum apparuerit eum sensisse quẽ legimus. Si autem
hoc latet. id certe qd̾ circumstantia script̾ȩ̃ ñ impedit. et
cum sana fide ꝯcordat. Si aut̃ et script̾ȩ circumstantia
ꝑ tͣctari ac discuti non potest. saltem id solum qd̃ fides sa¬
na prescribit. Aliud ÷ enim. qd̾ potissimũ scriptor senserit
ñ dinoscere. aliud aut̃ a regula pietatis errare. Si utrũq ui¬

Expanded text:
quid autem de quibuslibet suis uoluminibus his nostris litteris, id est catholicae fidei contrarium protulerint, aut aliqua etiam facultate ostendamus aut nulla dubitatione credamus esse falsissimum, atque ita teneamus mediatorem nostrum, in quo sunt omnes thesauri sapientiae atque scientiae absconditi, ut neque falsae philosophiae loquacitate seducamur neque falsae religionis superstitione terreamur. et cum diuinos libros legimus in tanta multitudine uerorum intellectuum, qui de paucis uerbis eruuntur et sanitate catholicae fidei muniuntur, id potissimum deligamus, quod certum adparuerit eum sensisse, quem legimus; si autem hoc latet, id certe, quod circumstantia scripturae non inpedit et cum sana fide concordat; si autem et scripturae circumstantia pertractari ac discuti non potest, saltem id solum, quod fides sana praescribit. aliud est enim, quid potissimum scriptor senserit, non dinoscere, aliud autem a regula pietatis errare. si utrumque ui
Abbreviated transcription (Latin):
impotu aut in parte diei festi. aut neomeniȩ aut
sabbatoꝵ qđ ẽ. umbra futuroꝵ. Uenerat qđ uentu
tione sabati quȩ uacatione uniꝰ diei figurabantur
ablata. ꝑpetuum sabatũ obseruat qui spe future
quietis scĩs ẽ. oꝑib in tentꝰ. nec in ipsis bonis actibus
suis qͣsi dȩꝓpͥiis et dehis quȩ ñ accepit głatur. illũ
in se oꝑari cognoscens. qui simul et oꝑatur et quiet᷑ ẽ. ue

Expanded text:
in potu, aut in parte diei festi, aut neomeniae, aut in potu, aut in parte diei festi, aut neomeniae, aut sabbatorum, quod est umbra tione sabbati, quae vacatione unius diei figurabatur, ablata, perpetuum sabbatum observat qui spe futurae quietis sanctis est operibus intentus; nec in ipsis bonis actibus suis quasi de propriis, et de his quae non acceperit, gloriatur; illum in se operari cognoscens, qui simul operatur et quietus e
Abbreviated transcription (Latin):
tatio ñ psalmoꝵ titulo in telligentib paucis significa¬
tur s manifesto p̃conio ꝓpheticȩ uocis expͥmit᷑. dꝑte
pmissum ẽ. testam̃tum noũi. ñ scđ̾m testam̃tum quod
factumẽ. adppłm qͣndo eductus ẽ. degypto. Cũ gͦ in
illo ueteri testam̃to p̃cepta sunt ista quȩ nos ad noiũ
ptinentes obseruare ñ cogi᷑. cur ñ udei se potiꝰ in
uetustate suꝑuacanea remansisse cognoscũt. qͣm no¬
bis noua ꝓmissa tenentib qđ ueteram ñ obscruemꝰ obi¬
ciunt: qm̃ gͦ sic scriptum ẽ. incantico canticoꝵ aspi¬
rauit dies. remoueant᷑ umbrȩ sp̃ualis significatio iã
lucescat. carnalis cȩlebratio iam quiescat. Uñs sab¬
batũ soluebat s ñ ideo reus. Quid ẽ. qđ dixi sabbatũ sol¬
uebat: lux ipse uenerat: umbras remouebat. Sabba¬
tũ enĩ achnõ dõ p̃ceptũ ẽ. Ab ipso xp̃o p̃ceptũ qui cũ
patre erat qͣndo lex illa dabatur. Ab ipso p̃ceptum ẽ.
s inumbra futuri. Nemo gͥ uosuidicet incibo aut

Expanded text:
tatio, non per Psalmorum titulos intelligentibus paucis significatur, sed manifesto praeconio propheticae vocis exprimitur. Aperte promissum est testamentum novum, non secundum testamentum quod factum est ad populum, quando eductus est de Aegypto. Cum ergo in illo veteri testamento praecepta sint ista, quae nos ad novum pertinentes observare non cogimur, cur non Judaei se potius in vetustate supervacanea remansisse cognoscunt, quam nobis nova promissa tenentibus; quod vetera non observemus, obiam ergo sicut scriptum est in Cantico canticorum, aspiravit dies , removeantur umbrae; spiritualis significatio jam lucescat, carnalis celebratio jam quiescat, abatum solvebat: sed non ideo reus. Quid est quod dixi, Sabbatum solvebat? Lux ipse venerat, umbras removebat. Sabbatum enim a Domino Deo praeceptum est, ab ipso Christo praeceptum, qui cum Patre erat, quando Lex illa dabatur: ab ipso praeceptum est, sed in umbra futuri. Nemo ergo vos judicet in cibo, aut
Abbreviated transcription (Latin):
resurrexit infide. Ebriosus erat: sobriꝰ ẽ. Mortua est
ebrietas resurrexit sobrietas. om̃a gͦ facta mala quȩ
desinimꝰ facere.: quasi mors innob̾. Ni uis eẽ. celum. T̃¬
purga decorde tuo tram. Si t̾renas concupiscentias Txc¬
sum sunt querite ubi xpc̃ ẽ. in dext̾a dĩ sedens. quȩ
sursum sũt sapite. ñ quȩ suꝑ t̾ram. Cepisti sapere quę
sursum sunt. et non quȩ suꝑ t̾ram. nonne factus es cęlũ:
carnem portas. et carne iam celum es. Conuersatio enim

Expanded text:
resurrexit in fide. Si qui ebriosus erat, sobrius est, mortua est ebrietas, resurrexit sobrietas. Omnia ergo facta mala quae desinimus facere, quasi mors in nobis est, quia Purga de corde tuo terram. Si terrenas concupiscentias nosum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt sapite, non quae super terram» . Coepisti sapere quae sursum sunt, et non quae super terram sunt; nonne factus es coelum? Carnem portas, et corde jam coelum es: conversatio enim
Abbreviated transcription (Latin):
preceptum erat. ut talib significationib futã rerum mani-¬
festatione p̃figuraret᷑. s et atimum panẽ et cȩtera huiꝰmodi in
quibꝰ fuisse umbrã futuroꝵs dicit apłs. Qui tam rei e̾e̾nt illiꝰ
temporis et illiꝰ ppłi homines si obseruare condeminerent qͣndo
illa sic fieri et ista quȩ nunc reuelata sunt sic p̾nuntiari o-¬
portebat qͣm nos desipientes essemꝰ. si nunc iam manifestato
nouo testam̃to illas p̃nuntiatiuas obseruationes aliquid no-¬
tutos septem dies tẽpr̃uet̾is testam̃ti peccatũ fuit. tp̃r aũt
noui testam̃ti ñ ẽ peccatũ. s in spe futuri scłi qͣm habemus
in xp̃o qui et animã nr̃ãm induens iusticiã. et corpꝰ nr̃m
induens immortalitatẽ. totos nos innouat crede aliquid
exueteris corrruptionis necessitate atq indigentia nos
passuros uł acturos semꝑ peccatũ ẽ. qͣm dui uoluuntur
isti septẽ dies quib ꝑagit᷑ tempꝰ. S hoc ueteris testam̃ti

Expanded text:
ationibus futura rerum manifestatio praefiguraretur, sed et azymum panem et cetera huiusmodi, in quibus fuisse umbram futurorum dicit apostolus, tam rei essent illius temporis et illius populi homines, si obseruare contemnerent, quando illa sic fieri, ista quae nunc reuelata sunt. tunc sic praenuntiari oportebat, quam nos desipientes essemus, si nunc iam manifesto nouo testamento illas praenuntiatiuas obseruationes aliquid noti peccatum fuit, tempore autem noui testamenti non est peccatum. sed in spe futuri saeculi, quam habemus in Christo, qui et animam nostram induens iustitia et corpus nostrum induens inmortalitate totos nos innouat, credere aliquid ex ueteris corruptionis necessitate atque indigentia nos passuros uel acturos semper peccatum est, quamdiu uoluuntur isti septem dies, quibus peragitur tempus. sed hoc ueteris testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
demorte adintã qui fit ꝑfidem. spe pagitur fucȩ ifinȩ
resurrectionis et głe. cum corruptibile hoc idẽ. caro
ista in qua gemimꝰ modo induet in corruptionẽ. et mor¬
tale hoc induet immortalitatẽ. Nc̃ enĩ iam quidem
habemꝰ ꝑfidem pͥmicias spc̃. s adhuc in nob̾metipsis q¬
gemiscimꝰ. ad optionẽ expectantes redemptionem cor

Expanded text:
de morte, qui fit per fidem, in spe peragitur futurae in fine resurrectionis et gloriae, cum corruptibile hoc — id est caro ista, in qua gemimus modo — induet incorruptionem et mortale hoc induerit immortalitatem. nunc enim iam quidem habemus spiritus primitias, sed adhuc in nobis ipsis ingemescimus adoptionem exspectantes, redemtionem
Abbreviated transcription (Latin):
ignorant dm̃. Iuia creditum ÷ testimoniũ nr̃m. suꝑ uos in die
sua ds. et impleat om̃em uoluntatem bonitatis & opus fidei mn
iurtute. Salus religionis hiuiꝰ ꝑ qͣm solam uera salus. uera ue¬
racit̾q ꝓmittit᷑ nulli umqͣm defuit qͥ dignꝰ fuit. & cui d̾fuit
dignus ñ fuit. Hon taniꝗͣ ex meritis suis qͥsq dignꝰ fuerit.s quẽ¬

Expanded text:
crediderunt, quia creditum est testimonium nostrum super vos in die crediderunt, quia creditum est testimonium nostrum super vos in die ne vos sua Deus noster, et impleat omnem voluntatem bonitatis, et opus fidei in i: salus religionis huius, per quam solam ueram salus uera ueraciterque promittitur, nulli umquam defuit, qui dignus fuit, et cui defuit, dignus non fuit, non ita
Abbreviated transcription (Latin):
nescientium quã scientium legem dĩ. quomͣ uerum erit qđ ĩ
euangłio dñs ait. seruus qͥ nescit uoluntatem. dñi sui & facit
digna. plagis uapulabit pauca. seruus aut̃ qͥ scit uoluntatem
dñi sui et ñ facit digna. plagis uapulabit multa: ẽcce ubi
ostendit grauius peccare hominẽ scientẽ qͣm nescientẽ. Nec
tam̃ ideo ꝯfugiendum ÷ ad ignorantiȩ tenebras. ut ĩ eis quisq
requirat excusationẽ. Aliud ÷ enĩ nescisse. aliud scire. noluisse.
Uoluntas quippe arguit̾ in eo de quo dr̃. noluit intelligere ut
bene ageret.S et illa ignorantia que ñ ⁊ eorum qͥ scire nolt.
s eorum qͥ tamq̃m simplicit̾ nesciunt. neminẽ sic excusat. ut
sempit̾no igne ñ ardeat si ꝓpt̾ea ñ credit qr ñ audiuit om̃mo
quid credẽt. s fortasse ut mitius ardeat. N enim sine causa dic¬
tum ÷. Effunde trã tuã ingentes quȩ te ñ nouerunt.& illud qͥ
ait apłs. Cũ uenerit ĩ flãma ignis dare uindictam in eos qui¬

Expanded text:
nescientium quam scientium legem dei, quomodo uerum erit quod in euangelio dominus ait: seruus, qui nescit uoluntatem domini sui et facit digna plagis, uapulabit pauca; seruus autem, qui scit uoluntatem domini sui et facit digna plagis, uapulabit multa. ecce ubi ostendit grauius peccare hominem scientem quam nescientem. nec tamen ideo confugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisque requirat excusationem. aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse. uoluntas quippe arguitur in eo de quo dicitur: noluit intellegere, ut bene ageret. sed et illa ignorantia, quae non est eorum qui scire nolunt, sed eorum qui tamquam simpliciter nesciunt, neminem sic excusat, ut sempiterno igne non ardeat, si propterea non credidit, quia non audiuit omnino quid crederet, sed fortasse, ut mitius ardeat. non enim sine causa dictum est: effunde iram tuam in gentes, quae te non nouerunt, et illud quod ait apos
Abbreviated transcription (Latin):
ppło isrł inmultipli scriptura sc̃ẽ legis quȩ agerent insa¬
crificiis siue insacerdotiis. in dieb festis. et omnĩno inqͥ¬
buslibet rebus quib dm̃ colebant. quȩ cũ illisdicta et p̃¬
cepta sunt umbre fuerunt futuroꝵ. Quors futuroꝵs:
quȩ implerent᷑ in xp̃o. Uñ dic̃ apłs. Quot qͦt enĩ ꝓmissi¬
onesdĩ in illo etiam idẽ. in xp̃o implete sunt. deinde

Expanded text:
o Israel in multiplici scriptura sanctae Legis, quae agerent sive in sacrificiis, sive in sacerdotiis, sive in diebus festis, et omnino in quibuslibet rebus quibus Deum colebant, quaecumque illis dicta et praecepta sunt, umbrae fuerunt futurorum. Quorum futurorum? Quae implentur in Christo. Unde dicit Apostolus, Quotquot enim promission
Abbreviated transcription (Latin):
non de dõ. et oñuno non de te. Dñe in lumine uultꝰ tuam¬
tota die exultabunt. Non enim in gaudio ꝑseuerabut̃ qͣndo
de se ipsis gaudebt̃. et suꝑbiã cadent. Ergo ut tota die exul¬
tent in nomine tuo exultabunt. Beati eritis inquit cũ¬
uobis maledicent et ꝑsequentur. et dicent om̃e malum ad¬
uersum uos mencientes ꝓpt̾ me. Gaudete et exultate q̃m
merces ur̃a multa ÷ in cęlis. aAnimaduertat quisqͥs delicias huꝰi
scłi et facultates rerum tp̃ralium querit in nomine xp̃iario
intrinsecus esse beatitudinem nr̃am. sicut de anima ȩccłiasti
extrinsecus maledicta et ꝑsecutiones & detractiones ꝓmit¬
tuntur de quib tam̃ magna merces incelis est. Iuȩ sentitur
in corde pacientium. corum qͥ iam possunt dicere. Głamur

Expanded text:
non de Deo, et omnino non de te. «Domine, in lumine vultus tui amnon de Deo, et omnino non de te. «Domine, in lumine vultus tui amtota die exsultabunt. Non enim in gaudio perseverabunt, quando de seipsis gaudebunt, et per superbiam cadent. Ergo ut tota die exsultent, «in nomine tuo exsultabunt; et in tua juum adversum vos, mentientes, propter me. Gaudete et exsultate, quoniam merces vestra multa est in coelis. Animadvertat quisquis delicias hujus saeculi et facultates rerum temporalium quaerit in nomine christiano, intrinsecus esse beatitudinem nostram; sicut de anima ecclesiasticextrinsecus maledicta et persecutiones et detractiones promittuntur: de quibus tamen magna merces est in coelis, quae sentitur in corde patientium, eorum qui jam possunt dicere, « Glor