comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis uox sit. s rogantis. Qin audiuit
egenum rogantem. ecce audit orbe
toto ꝓ se eccł̃iam sic rogantẽ. Dñs con¬
seruet ⁊ niuificet. ⁊ uuificet eum.
c onseruet ne rapiat᷑ ad penã. uiuifi¬
ret ut resurgat a mortuis ⁊ recipiat
uitam. Iñ tradat eum in manꝰmi¬
micieiꝰ. Cuius mnimiciꝰ. Nempe dya-¬
boli. Ipse ẽ. inimiciciarum pͥnceps.
Despicit mimicos. qui ipsum inimiti¬
ciarum calcarit auctorem. Exequit᷑
p̾mit᷑ corꝑis terra. IIniu̾sum stratũ
eiꝰ uersasti in infirmitate eiꝰ. Iustum

Expanded text:
tis vox sit ista, sed rogantis. Qui audivit rogante megenum, ecce audivit orbe toto pro se Ecclesiam sic rogantem: Dominus conservet eum et vivificet eum. Conservet, ne rapiatur ad poenam; vivificet, ut resurgat a mortuis et recipiat vitam. Et non tradet eum in manu inimici ejus. Cujus inimici? nempe diaboli: ipse est inimicitiarum princeps; despicit inimicos, qui ipsum inimicitiarum calcarit auctorem. Dominus apremitur corporis terra. Universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus. Justum
Abbreviated transcription (Latin):
bo: S orate fr̃s ut qui nr̃o sensu
creuit incorpore. paulatĩ crescere
dignetur in u̾bo. Euuangelista
gͥ angłm retulit sic locutum. Ne
timeas maria. inuenisti grãm
signia. Ne timeas maria. Quid
timet. que securitatem rerum con¬

Expanded text:
 Sed orate, fratres, ut qui nostro sensim crevit in corpore, paulatim nostro crescere dignetur in verbo. Evangelista hodie angelum retulit sic locutum: Ne timeas, Maria, invenisti enim gratiam signia. Ne timeas, Maria. Quid timet, quae securitatem rerum con
Abbreviated transcription (Latin):
e natiuitate ap̃i nos
compendinare sermo¬
nem. altitudo rei facit: et cogit
mysterũ magnitudo. Uͥgo peꝑit.
quis loquetur: U̾bum caro fac¬
tum ẽ. quis enarrabit: Si u̾bũ
dĩ infantie dat uagitus. homo

Expanded text:
e nativitate Christi nos comperendinare sermonem altitudo rei facit, et cogit mysterii magnitudo. Virgo peperit, quis loquetur? Verbum caro factum est, quis narrabit? Si Verbum Dei inf
Abbreviated transcription (Latin):
dictam. sententiã fugiamꝰ. dicamꝰ
totum: ne dum facile ⁊ in nocentũ
forte gestimus inpenã. ip̃i nobis no¬
xe sententiã ꝓferamus. dicente dño.
genus uocari. uidetis in uno totã
ꝓsapiam nuncupari: uidetis in io¬
seph. seriem dauitici stẽmatis. ñ mu¬
tari. Iosepli fili dauid. Triscesima oc¬
taua gñatione natꝰ. quomͦ dauid
filius dr̃. nͥ quia gñis aꝑitur archa¬
num: fides ꝓmissionis impletur.
suꝑna conceptio. celestis partus uir¬
ginea iam signatur incarne. Ioseph
fili dauid Eali uoce ad dauid ꝓlata
fuãt ꝓmissio dĩ patris. Iurauic do¬
minus dauid r̾itatem. et non fruᷤ¬

Expanded text:
dictam, sententiam fugiamus, dicamus dictam, sententiam fugiamus, dicamus Deo totum, ne dum facile innocentum forte gestimus in poenam, ipsi nobis noxiam sententiam proferamus, dicente Dominogenus vocari, videtis in uno totam prosapiam nuncupari, videtis in Joseph seriem Davidici stemmatis jam citari. Joseph fili David. Vicesima octava generatione natus, quomodo David filius dicitur, nisi quia generis aperitur arcanum, fides promissionis impletur, superna conceptio coelestis partus virginea jam signatur in carne? Joseph fili David. Tali voce ad David prolata fuerat promissio Dei Patris: Juravit Dominus David
Abbreviated transcription (Latin):
si seꝑate fuerint: dilabuntur. fqͥ¬
tas sine bonitate seuitia ẽ: et iusti¬
cia sine pietate trudelitas. Ioseph gͦ
m̾ico iustus quia pius. pius quia
iustus. Deniq dum pietatẽ cogitat.
crudelitate caruit: dum causam tẽ¬
ꝑat. iuditium custodiuit: dũ un¬
dictam differt crimen euasit: dum
accusatorem refugit. fugit sententiã.¬
Estuabat animꝰ sc̃s. negotũ nouita¬
te ꝑtulsus. Stabat sponsa p̾gnanᷤᷤ
s iurgo. stabat plena pignore. s ñ
uacuata pudore. Stabat de concep¬
tu sollicita. s de uirginitate secura.
Stabat uestita mater nouo mun̾e.
s ñ honore uͥginitatis exclusa. Sp̃o¬
sus quid faceret. ad ista : Accusaret de
Culpam daret.S ipse erat custos pu¬
tere. quia ñ pot̾at uł foris ꝓdere: uł
intꝰ quod euen̾at continere. Cogitat
dimitere. ⁊ dicit deo totum: quia
quod homini daret ñ habebat. E
nos fr̃s quotiens res turbat. fallit spe¬
ties. facit color. negotii int̾na nescire:
declinemꝰ iuditiũ. subtra hamꝰ uin¬

Expanded text:
si separatae fuerint, dilabuntur; aequtas sine bonitate saevitia est, et justitia sine pietate crudelitas. Joseph ergo merito justus, quia pius; et pius, quia justus. Denique dum pietatem cogitat, crudelitate caruit; dum causam temperat, judicium custodivit; dum vindictam differt, crimen evasit; dum refugit accusatorem, fugit sententiam. Aestuabat animus sanctus negotii novitate perculsus, stabat sponsa praegnans sed virgo; stabat plena pignore, sed non vacua pudore; stabat de conceptu sollicita, sed de integritate secura; stabat vestita materno munere, sed non honore virginitatis exclusa. Sponsus quid faceret ad ista? Accusaret de Culpam diceret? Sed erat ipse custos putere, quia non poterat vel foris prodere, vel intus quod evenerat continere. Cogitat dimittere, et dicit Deo totum, quia quod homini diceret non habebat. Et nos, fratres, quoties res turbat, fallit species, facit color negotii interna nescire, declinemus judicium, subtrahamus vin
Abbreviated transcription (Latin):
loquio. Babit illi dñs ds̃ sedem
dd̾ patris eius. uides quia quan¬
do accipit. dauid filius dr̃: qñ dat
dĩ filius nuncupatur. Ipẽ dix̃. Om̃ia
que ht̃ pat̾: mea sunt: ⁊ q̃ necessi¬
tas accipiendi. ubi ẽ. potestas ha-¬
Ut grã dantis ẽ: sic accipientis qd̾
donatur. Fatem᷑ quia accepit. s iste
suscepit infantiã. qui cunabula
ꝑtulit. qui suscepic etates. qui la¬
bores sustinuit qui famem sensit.
qui sitim passus est: qui om̃ia in¬
iuriaꝵ gn̾a non refiigit. qui ascen-¬
dit crucem. qui subũt mortem.
qui intͣuit sepulchrũ. Hetice. huic
quod accepit ascribe. Putas quia qd̾
honorẽ. adeo dedignatur acciꝑe.
qui ab om̃ib tantas accepit iniu¬
rias: aut existimas quod conferri
sibi regnũ apr̃e fastidit. qui ab ini¬
micis penas mortẽq suscepit: He¬
retice quod in iurie. quod infantie.
quod etatis. quod temporis. qd̾ dati.
qd̾ accepti. quod minorationis. qd̃

Expanded text:
loquio. Dabit illi Dominus Deus sedem loquio. Dabit illi Dominus Deus sedem David patris sui. Vides, quia quando accipit, David filius dicitur; quando dat, Dei Filius nuncupatur, ipse dixit: Omnia quae habet Pater, mea sunt . Et quae necessitas accipiendi, ubi est ha si accipientis est quod donatur? Fatemur quia accepit, sed iste suscepit infantiam, qui cunabula pertulit, qui suscepit aetates, qui laborem sustinuit, qui famem sensit, qui sitim passus est, qui tot injuriarum genera non refugit, qui ascendit crucem, qui subiit mortem, qui intravit sepulcrum: haeretice, huic quod accepit ascribe. At putas quod honorem a Deo dedignatur accipere, qui ab hominibus tantas accepit injurias? Aut existimas quod conferri sibi regnum a patre fastidit, qui ab inimicis poenas, mortemque suscepit? Haeretice, quod est injuriae, quod infantiae, quod aetatis, quod temporis, quod dati, quod accepti, quod minorationis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
effugauit. & si nom̃ tantum est.
quanta potestas:. S quis ẽ. iste qͥ
uocatur hoc nomine: iam dicat
ñ t̾renũ g̾men ẽ. s celeste. U̾go pe¬
ꝑit. s ds̃ suscepit filiũ. Ergo qui
de hac natiuitate humano modo
disputat. and om̃em tendit tanti
genitoris iniuriã. E dabit inquit
ei dñs secdem dauid patͥs eius Hinc
hereticꝰ generat. ꝑfidie sue nebulaᷤ.
hinc sibi fingunt erroris mat̾iam
Ecce inquit non ego dico s angłs.
dabit illi dñs ds̃. Nunquid maior
ñẽ. inquit qui dat. quam qui ac¬
cipit: & qui acipit. anteꝗͣ. acciꝑet ñ
habebat. S nos ista fr̃s audiamus.
ñ ut ꝑfidi. s ut fideles: et sit nobis
argumentũ fidei. quod ilł ẽ. errorĩ
occasio. Dabit illi dñs ds̃. Quis dat.
aut cui dat᷑utiq homini ds̃. diui¬
nitas carni. Dabit illi ds̃. Quis d̾s:.
in .xͦ: et conferebat suscepto corpo¬
ri. quod semꝑ sua diuinitate pos¬
seclerat: sic̃ ex ip̃o angłi ꝓbatur e¬

Expanded text:
effugavit. Et si nomen tantum est, effugavit. Et si nomen tantum est, quanta potestas? Sed quis est iste, qui vocatur hoc nomine? Dicat non terrenum germen est, sed coeleste. Virgo peperit, sed Deus suscepit Filium. Ergo qui de hac nativitate humano modo disputat, ad omnem tendit tanti genitoris injuriam. Et dabit, inquit, ei Dominus sedem David patris sui. Hinc haereticus generat perfidiae suae nebulas, hinc sibi fingit erroris materiam. Ecce, inquit, non ego dico, sed angelus, Dabit illi Dominus Deus; numquid non major est qui dat, quam qui accipit? et qui accipit, antequam acciperet non habebat. Sed nos ista, fratres, audiamus, non ut perfidi, sed ut fideles; et sit nobis argumentum fidei, quod illis est erroris occasio. Dabit illi Dominus Deus. Quis dat, aut cui dat? utique Deus homini dat, divinitas carni. Dabit illi Dominus Deus. Quin Christo, et conferebat suscepto corpori quod semper sua divinitate possederat, sicut ex ipso angeli probatur e
Abbreviated transcription (Latin):
grãm apud dñm. Quod erat inpͥnci-¬
pio apd̃ dm̃. u̾bum ds̃: intͣ se uirgo
repꝑit. et factum ẽ. magnũ deitatis
templum: que erat pusillum hu¬
manitatis hospitium.⁊ quem non
capiebat pusillitas humani corꝑis.
cepit uͥginał m̾iti magnitudo. Ecce
ut̾o. quidẽ: Ut conceptꝰ e̾e̾t n̾itas
non figura. ut partus e̾et ꝓpͥetas
mani corporis nasceretur. In ortu
sublata ẽ. non natura. nec ẽ. creata.
s hominem simulasse confingit
grece sother: hoc dicitur latine sal¬
uator. Merito gͦ uirgini salua sunt
om̃ia. que omnium genuit salua
tur inceł. uniu̾si qui habitant t̾rã.
cuncti qui inꝓfundo cenentu R
inferni: huic ꝓft̾auntur nomini.
ħ adorant. Audi apłm dicentem.
Ut innõie iħu om̃e genu flectat᷑.
celestium. tͥrest̾ium ⁊ infernoꝵ.
ħ nomen ẽ. quod dedit cecis uisũ.¬
audicum surdis. claudis cursũ.
sermonẽ mutis. uitã mortuis. co¬
tamq dẏaboli pocestatẽ. de obsessiˢ
corporib: uirtus huiꝰ nominis

Expanded text:
m apud Deum . Quod erat in principio apud Deum, Verbum Deum intra se virgo reperit, et factum est magnum deitatis templum, quae erat pusillum humanitatis hospitium, et quem non capiebat pusillitas humani corporis, coepit virginalis uteri magnitudo. Ecce utero, quid est? Ut conceptus esset veritas, non figura; ut partus esset proprietas, as humani corporis nasceretur. In ortu sublata est, non natura; nec est creaturased hominem simulasse confingit.Graece Σωτὴρ, hoc dicitur Latine Salvator. Merito ergo Virgini salva sunt omnia, quae omnium genuit Salvattur in coelis, universi qui habitant terram, cuncti qui in profundo tenentur inferni, huic prosternuntur nomini, hoc adorant. Audi Apostolum dicentem: Ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum . Hoc nomen quod dedit caecis visuauditum surdis, claudis cursum, sermonem mutis, vitam mortuis, totamque diaboli potestatem de obsessis corporibus virtus ejus nominis
Abbreviated transcription (Latin):
a dextris meis. Bene de fructu uẽ-
tris. bene de ut̾o: quia celestis hos¬
pes. suꝑnus habitator sic inuti des¬
cendit hospitium. ut corporis clauͤ¬
tra nescirent: sic de habitaculo uen¬
tͥs erruit ut uͥginał ianua ñpate¬
ret: s impleretur illud quod canta¬
tur incantico canticoꝵ. Sponsa m̾a
ortus conclusus fons signatus. Io¬
seph fili cdauid noli cimere. Sp̃ose
sausas sponsus ne timeat ad mone¬
tur. & uere pius animus dum com¬
patitur: plus pauescit. Noli timere.

Expanded text:
 ventris tui, bene fructus ventris tui, bene de utero, quia coelestis hospes, supernus habitator sic in uteri descendit hospitium, ut corporis claustra nesciret; sic de habitaculo ventris exiit, ut virginalis janua non pateret, et impleretur illud quod cantatur in Cantico ortus clausus, fons signatus . Joseph fili David, noli timere. Sponsae causas sponsus ne timeat admonetur; et vere pius animus dum compatitur, plus pavescit. Joseph fili
Abbreviated transcription (Latin):
ignaros. Namq̃ mox ꝓicit grossos pigrũ
ta tepore legali temporalit̾ eccłastici fraccꝰ
ta. sacerdotali exaltata culmine ꝓpheticis
dilatata ramis. iudaice obseruationis reple¬
ta grossis. florebat tunc spe sola. fructũ da-
tum: dicente psalmista. De fructu uentͥs
tui ponam suꝑ sedem tuam. hec sc̃ĩ scien
tes. spem fructus ex flore capiebant. et sola¬
bantur p̾sentia de futis: uidentes ĩaĩaq
succecłe et̾na mortalib ꝑpetua caducis.
longapacientia sustinebant: uenisse fide¬
li gaudio sune gauusi. Existis erat symeon
runt ocłi mei salutare tuũ. Ignari uͦdũ
totã gerunt in lege fiduciam. neq sunt
sunt legalib decepti flosculis. sicut nes¬
mutit atdficum dicens. Cum uid̾itisq
estas. et uos cum uiditis hec que dico fieri.
scitote quia ꝓpe ẽ. regnũ cdĩ. Uidetis quia
exemplum. arborẽ ficꝰ habebat quidã
plantatã. inuinea sua.Synagoga ẽ. ar¬

Expanded text:
ignaros. Namque mox projicit grossos, pigrum ignaros. Namque mox projicit grossos, pigrum ta tempore legali, temporaliter ecclesiastici fructus ta, sacerdotali exaltata culmine, propheticis dilatata ramis, Judaicae observationis repleta grossis florebat, tunc spe sola fructum daturtum, dicente Psalmista: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . Unde sancti scientes haec, spem fructus ex flore capiebant, et solabantur praesentia de futuris: videntes jam jamque succedere aeterna mortalibus, perpetua caducis, longa patientia sustinebant, venisse fideli gaudio sunt gavisi. Ex istis erat Simeon runt oculi mei salutare tuum . Ignari vero dum fiduciam gerunt in lege tota, neque sunt sunt legalibus decepti flosculis, sicut nesmittit ad ficum, dicens: Videte ta et vos cum videritis haec fieri, scitote quia prope est regnum Dei . Videtis quia m prosequamur exemplum. Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua. Synagoga est ar
Abbreviated transcription (Latin):
quã pposite similitudiniꝰ forma. que de
gn̾ali usu ueniens. om̃s ⁊ u̾bo sustruit.
ecconu̾tit exemplo: Infructuosa arbor
intͥcat cespistẽ. necat spatia. ex haurit t̾re
iurẽ. cultorẽ cõficit dãpno. afficit possidẽ¬
tem: ac sic excicłe istam lucrũ ẽ: est istã com¬
donũ. munꝰ anime. rõnis benefitiũ. excel
occupat. mͥgit. auctori fructũ. cultori ne¬
gat grãm: sic̃ arbor ẽ t̾ra. sic iste uita m̾et᷑
excicti. Et sic̃ infecunda arbor si fũit in
urea. dũ fundit mortisferã subiectiꝰ uiti¬
b umbrã. inimica ñ soli sibi. s ⁊̃ palmiti¬
bus fit fecundis. ita hõ de ses et ignauꝰ si
p̾sit ppłis ñ sibi soli fiet nexiꝰ. s multi̾: dũ
sequenteᷤᷤ se suo ut᷑at et ꝑdit exemplo.S
hanc similitudinẽ qͣre dñs dix̾it: audiamꝰ.
Arbor ficꝰ brumali tẽpore tͣnsacto. dũ gros¬
sos suos ꝓducit inflorem. ⁊ simulat suũ
stus florib fructũ: decipit incautos. illudit

Expanded text:
quam propositae similitudinis forma? Quae de generali usu veniens omnes et verbo instruit et convertit exemplo. Infructuosa arbor intricat cespitem, necat spatia, exhaurit terrae vires, cultorem conficit damno, afficit taedio possidentem: ac sic excidere istam lucrum est, est istam comdonum, munus animae, rationis beneficium, occupat, mergit, auctori fructum, cultori gratiam negat; sicut arbor e terra, sic iste e vita meretur excidi. Et sicut infecunda arbor si fuerit in vinea, dum fundit mortiferam subjectis viribus umbram, inimica non sibi soli, sed etiam palmitibus fit fecundis: ita homo deses, ignavus, si praesit populis, non sibi soli fit noxius, sed multis, dum sequentes se suo vitiat et perdit exemplo. Sed hanc similitudinem quare Dominus dixerit audiamus. Arbor ficus, brumali tempore transacto, dum grossos producit in florem, et simulat suum suis floribus fructum, decipit incautos, illudit
Abbreviated transcription (Latin):
aeris huiꝰ sp̃s diffidentie. sp̃s erroris sp̃i¬
tali uexabat ĩ cõmodo. atq ita põd̃ib
diu̾sis ꝓnã dabat et deponebat ad t̾rã:
synagoga sic reꝑit᷑ incuria : Quid est:
Quia dũ fugit gentiũ saclegia. et decli¬
nat sacinas ydoloꝵ. gͣuiora incurrit
et portat pondera sinagoge ꝓbante
dño: cũ dic̃. Ueh uobis scribe et pha¬
risei. qui alligatis on̾a gͣuiora. ⁊ in¬
ponitis suꝑ humos hominũ. ip̃i
autẽ ne uelminimo digito mou̾e¬

Expanded text:
aeris hujus, spiritus diffidentiae, spiritus erroris , spiritali vexabat incommodo, atque ita ponderibus diversis pronam dabat et deponebat ad terram,Synagoga sic reperitur incurva? Quid est? Quia dum fugit gentium sacrilegia, et declinat sarcinas idolorum, graviora incurrit, et portat pondera Synagogae, probante Domino, cum dicit: Vae vobis, Scribae et Pharisaei, qui alligatis onera gravia, et imponitis super humeros hominum , ipsi autem nec vel minimo digito
Abbreviated transcription (Latin):
petrꝰ flere. cũ in cũ xͤintendit. Nec quisꝗͣ in
gui: iocunde sunt lacͥme. que gaudrũ im¬
mortalitatis emerunt. Ipse ẽ. gͦcustos ficłĩ.
petͣ ecclie. ianitorq celoꝵ Ipse ẽ. apłicꝰ pisca¬
tor electꝰ. qui adse turbas. erroꝵ fluctib mer¬
sas. homo sanctitatis inuitat. et doctͥne sue
retib concludit adfidem hominũ multitu-¬
dinẽ copiosã. Est ⁊̃ ip̃e beatissimꝰ ⁊ apłicus
aupceps. qui animas iuuenũ. ꝑ aera uolan¬
tes: calamo diuini sermonis attingit.
Iure gͥ uenerabillis dei sacͥdos. olĩ apłi sortitꝰ
uocabulũ. nunc indẽptꝰ et m̾itũ: serit in
ppłos p̾cepta iusticie. et manifesta luce rese¬
rat sacroꝵ uoluminũ misticas questioẽs
Tantũq ẽ. incelestib magift̾iũ disciplinis.
ut qui conu̾tit᷑ ip̃i ab solutionẽ debeat: qͥ
ñ corrigit᷑. sibi reatum. Omnis undiq ad eũ
yeliu̾sis regionũ partib uisendi studio

Expanded text:
Petrus flere, cum in eum Christus intendit . Nec quisquam in Petrus flere, cum in eum Christus intendit . Nec quisquam in Jucundae sunt lacrymae, quae gaudium immortalitatis emerunt . Ipse est ergo custos fidei, petra Ecclesiae, janitorque coelorum. Ipse est apostolicus piscator electus, qui ad se turbas errorum fluctibus mersas, hamo sanctitatis invitat, et doctrinae suae rete concludit ad fidem hominum multitudine copiosam . Est etiam ipse beatissimus et apostolicus auceps, qui animas juvenum per aera volantes calamo divini sermonis attingit. Jure igitur venerabilis Dei sacerdos olim apostoli nactus vocabulum, nunc adeptus et meritum, serit in populos praecepta justitiae, et manifesta luce reserat sacrorum voluminum mysticas quaestiones: tantumque est in coelestibus magisterium disciplinis, ut qui convertitur, ipsi absolutionem debeat; qui non corrigitur, sibi reatum. Omnis undique ad eum ex diversis regionum partibus visendi studio
Abbreviated transcription (Latin):
hem̃tia iogit. et scĩtas inꝑantis pͥstabit.
est eñi sauꝰ imꝑitũ ꝓdere eloquiũ: ꝗͣ officio¬
sum negare sermonẽ. Quis tanti uiri ue¬
neratione recuset. cui e celo contigit. et
apłici uocabulum. et sumini pͥuulegium
sac̾dotis: Neq em̃i absq diuino iudicio
fuisse credendumẽ: quod pͥma illa iuiuen¬
di rudis infantia. tanti nominis inclẽp¬
ta ẽ. dignitatẽ. Quẽ tunc asfuisse. nͥ dm̃
ip̃m putamꝰ. cũ nestũ parentes de futuriᷤ mi¬
ts iudicarent. Petrum enim uocari. in aluis
appellatio nominisẽ: in hoc p̾rogatiua
nͥtutis. U̾e beati petͥ immobile fundam̃¬
tum salutis. talem exhibet se insac̾dotio.
quales uideri uolunt qui sau̾dotiũ con
plinis monastialib imbutꝰ excet: Pallent ora
ieuinũs. maciescorpꝰ attenuat. elemosina ꝓ
delictis supplicat. lacͥme peccata baptizant.
S ne forte h deuoti ppłi turba miraret᷑. sol:

Expanded text:
hementia cogit et sanctitas imperantis. Praestantius hementia cogit et sanctitas imperantis. Praestantius est enim imperitum prodere eloquium, quam officiosum negare sermonem. Quis ergo tanti viri adhortationem recuset, cui e coelo contigit et apostolici vocabulum, et summi privilegium sacerdotis? Neque enim absque divino judicio fuisse credendum est quod prima illa vivendi rudis infantia tanti nominis adepta est dignitatem? Quem tunc affuisse, nisi Deum ipsum putamus, cum nescii parentes de futuris meritis judicarent? Petrum enim vocari in aliis appellatio nominis est, in hoc praerogativa virtutis. Vere beatus Petrus, immobile fundamentum salutis, talem se exhibet in sacerdotio, quales videri volunt qui sacerdotium conplinis monasterialibus imbutus exercet? Pallent ora jejuniis, macies corpus attenuat, eleemosyna pro delictis supplicat, lacrymae peccata baptizant. Sed ne forte hoc devoti populi turba miraretur, solet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝓpħas ꝑ ipsam sui p̾sentiã corporalem:
ut infructuosa ficꝰ. queiam diuinitati
fructꝰ uelut non necess ssarios denegabat:
uel homini esurienti uel manducate xͦ
cibosnecessarios non negaret. S nuncqͥd
cultor uineẽ responderit audiamꝰ. Dñe
cdimitte illã. et hoc anno. Cultor uineẽ cõ¬
cedi adhuc euangłici temporis p̾caturan¬
cinecessaria: que ꝓ tanta pinguedine cespiti
sancu. celesti imbre non meruit ee. fecunda.
ficus sterił. sinagoga misera. miseratione. getiũ
sitoꝵatur: ut uilissimis adiuta fom̃tis redeat
teꝑ manserit: iam ñcultoris falce. s ip̃iꝰdñan¬
tis securi desꝑata et inutił succidetur. Et
sita est. Omnis eñi arbor ñ faciens fructũ.
excidetur et in igne mictet᷑. Quia pꝰ euãge¬
lici cultũ temporis. infructuosas arbores
securiᷤᷤiuditũ succidet: et nouissimũ susci¬
piet ac cremabit incendium. De natali apłi¬
lentium mͥ indic̾e iudeat᷑. loqui tamen ue¬

Expanded text:
per ipsam sui praesentiam corporalem, ut infructuosa ficus, quae jam divinitati fructus velut non necessarios denegabat, vel homini, vel esurienti, vel manducaturo Christo cibos necessarios non negaret. Sed nunc quid cultor vineae responderit audiamus. Domine, dimitte illam et hoc anno. Cultor vineae concedi adhuc evangelici temporis precatur anci necessaria, quae pro tanta pinguedine cespitis sancti fota coelesti imbre non meruit esse fecunda. Ficus sterilis, Synagoga misera miseratione gentium stercoratur; ut vilissimis adjuta fomentis redeat te permanserit, jam non cultoris falce, sed ipsius dominantis securi, desperata et inutilis succidetur. Et sita est: Omnis ergo arbor non faciens fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Quia post evangelici cultum temporis infructuosas arbores securis judicii succidet, et novissimum suscipiet et cremabit incendium. SERMO CVIindicere videtur, loqui tamen ve
Abbreviated transcription (Latin):
it x insinagoga fructũ fidei. inuenit nul¬
lum. quia doliserat inumbrata ꝑfidie.
nudus fuisse post culpã. Uenit gͦ ad fi
cum xͨ. ut inueniret adam: ut nudũ
tegͥet pio sui corporis indum̃to. cuiꝰ ficus
ñ uelabat. s stimulabat pucdorẽ: cuiꝰ ficꝰ
ista idẽ. sinagoga cirtũcisionib sius mi¬
cdabat partem uerecundam corporis: ñ¬

Expanded text:
t in Synagoga fructum fidei reperit nullum, quia tota dolis erat inumbrata perfidiae. nudus fugisse post culpam, dicum Christus, ut inveniret Adam, ut nudum tegeret pio suo corporis indumento, cujus ficus non velabat, sed stimulabat pudorem; cujus ficus ista, id est Synagoga, circumcisionibus suis nudabat partem verecundi corporis, n
Abbreviated transcription (Latin):
dinat ad tr̃am ne celum uideant. ne su¬
ꝑna sapiant. ne dm̃ expectent. ne ad li
capite. defyxis occłis. ꝓnouultu. captim
sub iugo semꝑhostis teneant᷑ captirt.
S ic p̃mebat᷑ publicanꝰ ille. qͥ occłos ad tȩ¬
lum tollere ñ ualeat s percutiebat ptc¬
cati conscium pectꝰ. ⁊ qr negandi locꝰ non
ꝓpħa beatissimꝰ. sic canebat. Iniqͥtates
pilli ꝑambulantiũ in delictis suis.
Quia qͥ ñ resistunt delictis s ꝑãbulant
in eis: eoꝵ dyabolꝰ ⁊ eqͥtat ⁊ ꝑcurrit in
ũticȩ. Ut qͥ ad mala suo uadunt studio.
ad peiora dẏaboli ducant᷑ impulsir.
apło dicente. Tamqͣm ducebanuni erm
tes. S qͥd in hac hẏstoria spiritał intel¬
ligentie maneat ꝑscrutem᷑. Ierat mu¬

Expanded text:
inclinat ad terram, ne coelum videant, ne suinclinat ad terram, ne coelum videant, ne superna sapiant, ne Deum aspectent, ne ad libcapite, defixis oculis, prono vultu, captivi sub jugo semper hostis teneantur antiqui. Sic premebatur publicanus ille, qui oculos suos ad coelum tollere non valebat, sed percutiebat peccati conscium pectus; et quia negandi locus non propheta beatissimus sic canebat: Iniquitatespilli perambulantium in delictis suis . Quia qui non resistunt delictis, sed perambulant in eis, eorum diabolus et equitat, et percurrit in verticem; ut qui ad mala suo vadunt studio, ad pejora diaboli ducantur impulsu, Apostolo dicente: Tamquam euntes ducebamini . Sed quid in hac historia spiritualis intelligentiae maneat perscrutemur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
piciebat᷑ incurui pondꝰ corꝑis. In medio
ciuium mulier portabat hostem suũ. sed
hostem ciues ut ꝓpelłent ñ uidebant. drs
nequissimi sp̃s. corꝑis necessitas crede¬
bat᷑. ut p̃do callidꝰ teneret captiuam dolo.
qm tenere uirib ñ ualebat. Diabolꝰ nicħ
homine uiqͣm p̃ualuit ille uirtute. nͥ
arte. mendatio. insidis. fraude. dolo. ne-¬
qͥtia. uitioꝵ ministĩo. furore criminum :
Ille uoluntates hominum semꝑ explorat.
autem uoluntatib obsecondat. ut sit mi-¬
sic cupiditate laqueauit iudam. su uide
tum errore. Sic confudit ppłos pompare¬
rum. sic paruulos uanitate. ne sana sap̃t¬
rent: occupauit. Deniq qͥd tͥca p̃sentem
mulierẽ molitꝰ sit audiamꝰ. Erat inquit
mulier que habebat spm̃ infirmita¬
tis. ⁊ erat inelinatanec omino potat sir¬
sum respicẽ. Uidetis qr hec mulier dep̃s¬
sa nequissimi sp̃s oñe suspirauit. qͥ sep
onerib peccatoꝵ depͥmit homines ⁊ m

Expanded text:
piciebatur incurvi corporis pondus; in medio piciebatur incurvi corporis pondus; in medio civium portabat mulier hostem suum, sed hostem cives ut propellerent non videbant. Ars nequissimi spiritus corporis necessitas credebatur, ut praedo callidus teneret captivam dolo, quam tenere viribus non valebat. Diabolus nihihomine umquam praevaluit ille virtute, nisi arte, mendacio, insidiis, fraude, dolo, nequitia, vitiorum ministerio, furore criminum? Ille voluntates hominum semper explorat, autem voluntatibus obsecundat, ut sit misic cupiditate laqueavit Judam , sic Judcaligavit errore, sic confudit populos pompa rerum, sic parvulos vanitate ne sana saperent occupavit. Denique quid circa praesentem mulierem molitus sit audiamus. Et ecce, inquit, mulier, quae habebat spit erat inclinata, nec omnino poterat sursum respicere. Videtis quia haec mulier depressa nequissimi spiritus onere suspirabat, qui semper oneribus peccatorum deprimit homines, et
Abbreviated transcription (Latin):
psalmus. Dormierunt sompnum suũ. ⁊
nicħ inuen̾unt om̃s uiri diuitiarũ in
manib suis. Uigilagͦ diues in oꝑebono.
in malo dormi. ut ñ sit manꝰ tua pauꝑi
uacua. ut tͥ plena sit semꝑ. qi diues qnͣ¬
tum largit᷑ ꝓfundit. tantum largit̃ re-¬
dundat in riuulis. Esto gͦ diues in mise¬
ricordia. si semꝑ eẽ. uis diues. ⁊ tẽ erunt
horrea tua maiora. tunc plena si ñ fuint
tis dedit mirabile docum̃tum.
⁊ dẏabolice fraudis nudauit astutiam.
i absoluit mulierem longo ⁊ obscuro uulne
sautiatam sic̃ ait euuangłista. Erat iħs docẽs
in synagoga sabb̃is. ⁊ erat mulier que ha¬
bebat spm̃ infirmitatis annis decẽ ⁊ octo.
ierat inelinata nec omĩno pot̾at sursum
respic̾ẽ. Patebat uulnꝰ. s auctor uulnĩs ñ
patebat. languorem uidebant cuncti. sed
languoris matĩam ñ uidebant. Erat in aꝑ¬
to pena. s in ipsa pena carnifex latebat
melusꝰ. Corpꝰ aspiciebat᷑ incuruum. s ñ as¬

Expanded text:
ormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis . Vigila ergo, dives, in opere bono, in malo dormi; ut non sit manus tua pauperi vacua, ut tibi plena sit semper. Quia dives quantum largiter profundit, tantum largiter redundat in rebus. Esto ergo dives in misericordia, si semper esse vis dives: et tunc erunt horrea tua majora, tunc plena, si non fuertis dedit mirabile documentum, et diabolicae fraudis nudavit astutiam, et absolvit mulierem longo et obscuro vulnere sauciatam; sicut ait Evangelista: Erat Jesus docens in synagoga sabbatis, et mulier quae habebat spiritum infirmitatis annis decem et octo, et erat inclinata, nec omnino poinata: patebat vulnus, sed auctor vulneris non patebat; languorem videbant cuncti, sed languoris materiam non videbant. Erat in aperto poena, sed in ipsa poena carnifex latebat inclusus; corpus aspiciebatur incurvum, sed non as
Abbreviated transcription (Latin):
icut ꝑitꝰ magist̃ ad audiend̾
rudes. ad intelligendũ tardõ
discipuloꝵ sensus. uario gn̾e
doctrine pulsat suscitat. accendit in¬
geniũ: ita dñs similitudinib uariis.
dosq aĩos. adeuangłicũ cõuocat ⁊ in¬

Expanded text:
icut peritus magister ad audiendum rudes, ad intelligendum tardos, discipulorum sensus vario genere doctrinae pulsat, suscitat, accendit ingenium, ita Dominus similitudinibus variis, dosque animos ad evang
Abbreviated transcription (Latin):
rẽeccłie gessisse figurã. ip̃iꝰ qualitas
curationis designat. uocauit inqͥd
ruit: ⁊ cotidie fieri conpicit xͥanos. Nãq
ut incuruus peccatis erigaturgentił ad
demones:⁊ifirmitates om̃s sola sana¬
na sanat om̃sꝰ Immo qi non ante suscip̃
eccł̃iam. nͥ eam ꝑĩpositionẽ manuũ suaꝵ

Expanded text:
e Ecclesiae sic figuram ipsius qualitas curationis assignat. Vocavit, inquiruit, et quotidie fieri conspicit Christianos. Namque ut incurvus peccatis erigatur gentilis daemones, et infirmitates omnes sola sanana sanat omnes; immo, quia non ante suscipit Eclesiam, nisi eam per impositionem manuum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
qr miscdi̾e pacem ꝑdicdat ⁊ qͥetem. Icogi¬
tabat intͣse dicens. Eͥo faciam. Qd facũ¬
interrogantis uoxẽ. Iquem putas in¬
t̃rogabat iste: Erat in illo alt̃. qi eiꝰ pene
intrauerat in coruide. mentis eiꝰ tene¬
bat archanum. Qͥd faciam qi ñ habeo:
Audistis qͦmͦ ñ habet diues. ecce clamat
greget sic requirit.S audiamꝰ qͥd ei res-¬
pondit consiliator int̾̃nꝰ. Destruam hor¬
rea mea. E uident̃ apparuit qͥ latebat.
q a destructione semꝑ incipit inimicꝰ.
agitagit ut ⁊ que habes destruas. ⁊ quȩ
concupieris ñ reformes. Miser diues. igna¬
rꝰ de presentib. disputas stultissime de
futis: at nunc chatene horreor tuoꝵstͥn-¬
xerunt fauces pauꝑum. uinx̾unt hospi¬
tum colla. esurientium uiscã contͥuerũt.
Unde pauꝑum te p̃cedunt gemitꝰ⁊ securt᷑.
accusant te hospitum luridi uultꝰ. te tͥba
impedit plangens parentum. ut addictꝰ

Expanded text:
qui misericordiae pacem perdiderat et quietem. Et cogiqui misericordiae pacem perdiderat et quietem. Et cogitabat intra se, dicens: Quid faciam? Interrogantis vox est; et quem putas interrogabat iste? Erat in illo alter, quia ad ejuintraverat in cor Judae, mentis ejus tenebat arcanum. Quid faciam, quod non habeo? Audistis quomodo non habet dives? Ecce clamat:greget sic requirit. Sed audiamus quid ei responderit consiliarius internus. Destruam horrea mea. Evidenter apparuit qui latebat, quia a destructione incipit semper inimicus. Agit, agit, ut quae habes destruas, et quae concupieris non reformes. Miser dives, ignarus de praesentibus, disputas stultissime des! At nunc catenae horreorum tuorum strinxerunt fauces pauperum, vinxerunt hospitum colla, esurientium viscera contriverunt: unde pauperum te praecedunt gemitus et sequuntur, accusant te hospitum luridi vultus, te turba impetit plangens petentium; ut addictus
Abbreviated transcription (Latin):
De diuite cuius ager uberes. fruc¬
uotiers diues iste uenit i
Medium. qm tot scłis. orbe
toto om̃is clamor diuine uo¬
tis accusat. totiens diuitiaꝵ
fallax fugat᷑ illecebra. tociens cupidita¬
tis furens flamina restinguit᷑. auaricie
tociens rabies uesana mitigat᷑. Sic nãq
gem fructꝰ meos: Miserum qͥm ub̃tas sti¬
lem. habundantia anxium. inh.: ma¬
nũ copia. diuitiȩ fec̃unt mendicũ. hn¬
manꝰ ager inhumanũ dnm̃ sustinebeo
angustȩ. ut eẽt alienoꝵ custos. qͥ eẽ. suo
noluit progator Ingͣtꝰ do sͥ neqͣm. hostis
pauꝑum. diuitum nota. carcer naturs.
piam cogitare. S intrase iste cogitabat.
qui in corde suo impietatis consilio re-¬
cepto. nil pietatis sͥ. s miscđie nil relin¬
quit. Cogitabat intra se. Digno confili¬
ario se usꝰ. qͥ mali animi ñ pot̾at hab̃e
solatium. ñ poterat habere collegam
Cogitabat intͣ se. Mens impia. cum pie¬
tate c̾tabat. ⁊ patiebat᷑ intestinũ bellũ.

Expanded text:
De divite, cujus ager ferax fuotiens dives iste venit in medium, quem tot saeculis, orbe toto, die omni, clamor divinae vocis accusat, totiens divitiarum fallax fugatur illecebra, totiens cupiditatum furens flamma restinguitur, avaritiae totiens rabies vesana mitigatur. Sic namque erunt? Miserum, quem ubertas sterilem, abundantia anxium, inhumanum copia, divitiae fecere mendicum. Humanus ager inhumanum dominum sustinebat; anguste; ut esset alienorum custos, qui esse suorum noluit prorogator, ingratus Deo, sibi nequam, hostis pauperum, divitum nota, carcer naturae.piam cogitare, sed intra se iste cogitabat, qui in corde suo impietatis consilio recepto nil pietatis sibi, misericordiae nil reliquit. Cogitabat intra se, dicens. Digno consiliario se usus, qui mali animi non poterat habere solatium, non poterat habere collegam. Et cogitabat intra se, dicens. Mens impia cum pietate certabat, et patiebatur intestinum bellum,
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Merito illi talit̃ respondit. qͥ scit
cogitationes hoĩum qm̃ uane sunt Stul
rat. nil de corde. benestultȩ. qr migͣture
mox anime condita. satis longa p̃ꝑabat.
Qd̃ autem bibentes filii noctis sunt ñ diei.
apłs sic declarat. Iqui mebriant᷑. nocte
scõꝵ ds̃ repetit animas ⁊ reducit. tartarei
minist᷑ repetunt ⁊ ꝑtrabunt animas im¬

Expanded text:
ti merito ille taliter respondit, qui scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt : Sturat, nil de corde. Bene stulte, quia migraturae mox animae condita satis longa praeparabat. ibe, epulare. Quod autem bibentes filii noctis sint, non diei, Apostolus sic declarat. Et qui inebriantur, nocte uia sanctorum Deus repetit animas et reducit; tartarei ministri repetunt et pertrahunt animas im
Abbreviated transcription (Latin):
let aera. montes deicit. sorbet urbes.
ꝓuintias mergit. totius orbis cogit
unum eẽ. naufragium. Bincẽ qd̃ na¬
nicła xp̃i nunc tollitur ad celum. nc̃
in trepidationum ima descendit. nc̃
xpĩ regit᷑ uirib. nunc formidine iac¬
tat᷑. nunc oꝑit᷑ fluctib passionum.
nunc consessione remigis enatat.
S nos iterum atq it̾um clamemꝰ do¬
mine salua nos ꝑumus. Et reuera
fr̃s. si essemus unum ⁊ humanũ cor¬
pꝰ. si eos qui ꝑeunt. nr̃a eẽ iuscera
credemus: afflictione ienini. p̃cũ
gemitu. effusione fletuum iugiter
clamaremus. dñe salua nos ꝑmus.
⁊ studemus nob̾ in nr̃is fr̃ib subue¬
nire. nec furente gladio sanguinis
nrͣi mare uidemus in tr̾is. nec tan
sio. pietas ulla. ullus pauor. Qcũq
pudor nos ł compuntio exsuscitet.
impietas potest qđ dñant᷑ morbi qd̃
seuit mors qd̃ tremit trerrat tamen
nec tremimꝰ nec timemꝰ. nec declina¬

Expanded text:
let aera, montes dejicit, sorbet urbes, let aera, montes dejicit, sorbet urbes, provincias mergit, totius orbis cogit unum esse naufragium. Hinc est quod navicula Christi nunc tollitur ad coelum, nunc in trepidationum ima descendit, nunc Christi regitur viribus, nunc formidine jactatur, nunc operitur fluctibus passionum, nunc confessionum remigiis enatat. Sed nos fratres iterum atque iterum clamemus: Domine, salva nos, perimus. Et revera, fratres, si essemus unum, et humanum corpus, si eos qui pereunt nostra esse viscera crederemus, afflictione jejunii, precum gemitu, effusione fletuum, jugiter clamaremus: Domine, salva nos, perimus. Et studeremus nobis in nostris fratribus subvenire: nec furente gladio sanguinis nostri mare videremus in terris, nec tantsio, pietas ulla, ullus pavor, quicumque pudor nos, vel compunctio exsuscitat impietas potest, quod dominantur morbi, quod saevit mors, quod tremit terra: nos tamen nec tremimus, nec timemus, nec declina
Abbreviated transcription (Latin):
qui quotiens speciẽ sui actꝰ sui uultꝰ
immutat. tociens nr̃arum uarias ar-¬
guit culpas animarũ. dudi ꝓpb̃am
dicentem. Palpebrȩ eiꝰ int̾rogant fili¬
os hominũ. Uidete quemadmodũ
dĩ ocłi claudunt᷑ ne uideant eos &
uindicent qͥ delinquunt. du̾te in qͥt
faciem tuã a peccis meis. Et it̾um pa¬
tent. ut currentes incitent. lassantes
erigant. respiciant supplicantes.
hicgͥ diũ somnꝰ explorat discipłoꝵ
fidem. dubitationẽ ꝓdit. ⁊ modicȩ eoᷤᷤ
credulitatis affectu aꝑit. cũ ñ modo
in se tantum. s in ipso auctore cre¬
dunt posse elementa consugẽ. fluctꝰ
nam. Qa dm̃cam nauẽ qntum extnsecꝰ¬
tas magna. Modo nos dormientem in
mus. Onẽ. salua nos ꝑimus. Et qͥa lecꝰ¬
tio apte tempori conuenit. ⁊ sic̃ scͥptũ
ẽiaquilo uentꝰ durꝰ ꝑdextrũ. ꝑ afri-¬
cum. ꝑ austrum. ꝑ eurum diffundit.
se tͥsti turbine. maria confundit. do¬

Expanded text:
qui quoties speciem sui actus, sui vultus qui quoties speciem sui actus, sui vultus immutat, toties nostrarum varietates arguit, et culpas animarum. Audi prophetam dicentem: Palpebrae ejus interrogant filios hominum . Videte quemadmodum Dei oculi clauduntur, ne videant eos, ut vindicent, qui delinquunt. Averte, inquit, faciem tuam a peccatis meis . Et iterum patent, ut currentes incitent, lassescentes erigant, respiciant supplicantes. Hic ergo Domini somnus explorat discipulorum fidem, dubitationem prodit, et modicae eos credulitatis aperit esse, qui non modo in se tantum, sed in ipsum auctorem credunt posse elementa consurgere. Fluctus, navim. Quia Dominicam navem, quantum extrinsectas magna. Modo nos dormientem in mus: Domine, salva nos, perimus. Et quia lectio apte tempori convenit, et sicut scriptAquilo ventus durus per Dextrum, per Africum, per Austrum, per Eurum diffundit se tristi turbine, maria confundit, de
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ita xpm̃ receꝑat ut ẽ. ⁊ habet᷑ in
naui. hoc ẽ. eccłia ubi natꝰ. ubi adole¬
uit. ubi passꝰ. ubi crucifixꝰ. ubi sepul¬
tꝰ. ubi ascendisse in cȩlum. pat̾sad dex¬
tãm consedisse. unde uiuoꝵ I mortuo¬
rum iudicem eẽ. uenturũ. singlaris
magna. Nonausaẽ. explorarẽ dnĩ
dormientis uirtutem. s discipłoꝵ pul¬
sare fidem. timore ꝓdere. ut auctori
suo qnͣtum seruitutis deb̾et ostend̾oe.
Et erat inquit in puppi dormiens ad
dormientem fugiunt uigłantes. &
credunt obsistẽ. seuientib elementiᷤ.
eum cui sõnum dñari sua compassi-¬
one conspitiunt. Contemplant᷑ irru¬
isse talit humanȩ necessitatis soporẽ.
ut nec fragore maris. nec clamore fluc¬
tuum. nec extremo imminente nau-¬
fragio potuit suscitari. Et uhi ẽ. illd̃
ecce ñ dormitabit neq obdormiet qͥ
custodit isrł. ꝑse non dormit. neq sͥ
dormitat. maiestas exꝑs lassitudinis.
quietis ignara. s totum ꝑ me mͥ agit.

Expanded text:
habetur in navi, hoc est in Ecclesia: ubi natus, ubi adolevit, ubi passus, ubi crucifixus, ubi sepultus, ubi ascendisse in coelum, Patris ad dexteram consedisse, unde vivorum et mortuorum judicem esse venturum singularis magna: non ausa est explorare Domini dormientis virtutem, sed discipulorum pulsare fidem, timorem prodere, ut auctori suo quantum servitutis deberet, ostenderet. Et erat, inquit, in puppi dormiens. Ad dormientem confugiunt vigilantes; et credunt obsistere saevientibus elementis eum cui somnum dominari summa compressione conspiciunt: contemplantur irruisse taliter humanae necessitatis soporem; ut nec fragore maris, nec clamore fluctuum, nec extremo imminente naufragio potuerit suscitari. Et ubi est illud: Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel ? Per se non dormit, neque sibi dormitat majestas expers lassitudinis, quietis ignara; sed totum per me mihi agit,
Abbreviated transcription (Latin):
mit in naui. ⁊ ignauie nrͣe.
somno soporat᷑ in corpore
irruit procella tota confusione uen¬
torum. Seuiunt minaces unde. ⁊dũ
spumosis fluctib sepiꝰ eleuant᷑ ⁊ de¬
cidunt. a mara nauigantib gignunt
espectatione naufragia. sicut euuan
ibs illa die cum sero factum eẽt. Tran¬
Qua die illa. ħ empe. qͣ iuxta ysaiamcõ¬
surget confringẽ t̃ram. illa die qͣ tota
brescunt imagines fugiendȩ uanita¬
tum. Cum sero factum eet̃. Sero tuncẽ
cum tempꝰ extremñ ⁊ hora nouissima
sensib humanis confusiones rerũ nun¬
tiant quȩ precedunt. Transeamꝰ ⁊ nos
contͣ. de terrenis ad cȩlestia. de p̃senti-¬
b ad fut᷑a. Et bene contͣ. qi diuina sẽꝑ
contraria sunt humanis. dum ista sub¬
iectos trahunt ad fragilitatem. ad uir¬
tutem qͥ sequunt᷑ actollunt. Et dimit¬
tentes tͥbam. Dimittunt tͣ̃bam. qͥ popu¬
larem auram deserunt in c̾to semꝑ
iudicio ꝑuagantẽ. nec addicti rumo¬
rib humanis. a uirtutis itinẽ retardã¬

Expanded text:
mit in navi, et ignaviae nostrae somno soporatur in corpore, irruit procella tota confusione ventorum, saeviunt minaces undae, et dum spumosis fluctibus saepius elevantur et decidunt, amara navigantibus gignunt exspectatione naufragia, sicut praeseJesus illa die cum sero esset factum, tranQua die? illa nempe qua, juxta Isaiam, consurgit confringere terram ; illa die, qua tota brescunt imagines fugiendae vanitatum. Cum sero esset factum. Sero tunc est, cum tempus extremum et hora novissima sensibus humanis confusiones rerum nuntiant, quae procedunt. Transeamus contra. De terrenis ad coelestia, de praesentibus ad futura. Et bene contra, quia divina semper contraria sunt humanis: dum ista subjectos attrahunt ad fragilitatem, ad virtutem illa qui sequuntur, attollunt. Et dimittentes turbam. Dimittunt turbam, qui popularem auram et vulgum deserunt incerto semper judicio pervagantem: neque addicti rumoribus humanis a virtutis itinere retardan
Abbreviated transcription (Latin):
te patres. caritate filiĩ. uirtuce iui¬
uenes. dulcedine soboles. infan
totam regni dĩ presentiam possi¬
dentes. atestante dño ubi dicit.
Sinite paruulos uenire ad me.
talium ẽ eñi regnum celoꝵ. Ca¬
les generat. ꝑpaue uirginitatis
copula. tales generat celesti uite
coniunctio. sexꝰ nescia. conceptus
conscia. gñ̾a partus. corruptionis
ignara. pudore integra. integͥtate
clausa. casta pignorib. fecundita¬
te confusa. hec tam pia mat̾ dum
unius gͥminis sui hodie nata¬
litia festa concelebrat. sinus a¬
ꝑit. extendit amplexꝰ. emutit
uocem. diuinis clamat incan¬
ticis. ut omnes aduocet. omnes
capiat. omnes adcongaudendũ
sibi gremio caritatis includat.

Expanded text:
te patres, charitate filii, virtute juvte patres, charitate filii, virtute juvenes, dulcedine soboles, innocetotam regni Dei praesentiam possidentes, attestante Domino, cum dicit: Sinite parvulos venire ad me, talium est enim regnum coelorum . Tales generat perpetuae virginitatis copula, tales generat coelestis vitae conjunctio, sexus nescia, conceptus conscia, gnara partus, corruptionis ignara, pudore integra, integritate clausa, casta pignoribus, fecunditate diffusa. Haec tam pia mater dum unius germinis sui hodie natalitia festa celebrat, sinus aperit, extendit amplexus, emittit vocem, divinis cantat in canticis, ut omnes advocet, omnes capiat, omnes ad congaudendum sibi gremio charitatis includat.
Abbreviated transcription (Latin):
magne ꝓmissionis lõga
expectatio accendit
mentem fatigat.
obtate ꝓmissionis effectꝰ. Hinc ẽ.
et compta ꝓcessit. Induit sẽ tuni¬
cam iocunditatis. et ut sponsa im¬
posuit sibi mitram: ac uario sẽ
conposuit et decorauit ornatu.
tiam inconspectu om̃niũ filioꝵ
suoꝵ. Quia iuxta pollicitationem
dauid hodie ꝓ patre natus est filiꝰ.
qui eam ñ pondere inclinet. non
auctoritate det̾reat. ñ cõmotione
sollicitet. ñ asꝑitate conturbet s
fideli substentet obsequio. cura
ꝑuigili faciat ꝑse curam. sollici¬
to labore necessaria ꝓcuret fami¬
liam blanda institutione cõponat.
hospitib occurrat. parentib ser¬
uiat. regib obtemꝑet. pocestati¬
bus collaboret: senib reuerentiã.
pueris gr̃am. fratrib amorem.
paruulis mpendat affectum. li¬
berã ꝑ xp̃m cunctis exhibeat ser¬
uitutem. Dauid dix̃. Audi filia
et iude: ego dicam. audi mater
et uide. ꝓpatͥb tuis nati sunt tͥ
filii. Sint prudentia senes. gͣuita¬

Expanded text:
magnae promissionis longa exspectatio accendit animum, mentem fatigat, optatus promissionis effectus. Hinc est et compta processit, induit se tunicam jucunditatis suae; et sicut sponsa imposuit sibi mitram, ac vario se composuit et decoravit ornatu, tia in conspectu omnium filiorum suorum. Quia juxta pollicitationem David: Hodie pro patre natus est ei filius , qui eam non pondere inclinet, non auctoritate deterreat, non commotione sollicitet, non asperitate conturbet, sed fideli sustentet obsequio; cura pervigili faciat persecutam, sollicito labore necessaria procuret, familiam blanda institutione componat, hospitibus occurrat, parentibus serviat, regibus obtemperet, potestatibus collaboret, det senibus reverentiam, pueris gratiam, fratribus amorem, parvulis impendat affectum, liberam per Christum cunctis exhibeat servitutem. David dixit: Audi, filia, et vide . Ego dicam: Audi, mater, et vide, pro patribus tuis nati sunt tibi filii. Sint prudentia senes, gravita
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa assequi pot̾is sine fide. dicen¬
te scriptura. omnia oꝑa eius infi¬
de. S: tu hic totum niteris ratiõe
constare. ubi cotum constat ex fi¬
de: quod tñ sine ratione consistic.
s ratione dĩ non tua homo. Quid
tam rationabile quam ut ds̃ qͥcqͥd
uoluerit possit: Qui quod uult non
potest. ds ꝓfecto non est. Quegͦ man¬
dat ds̃. nuntiat angelus. implet
sp̃s. efficit uirtus. uirgo credit. na
stelle. magi p̾dicant. pastores ado¬
si non mex cum angłis: agnosce
uł tarde cum iumentis. nedum
quibus ante comꝑatꝰ fueras post¬
ponaris. Ecce iumenta adulantur.
blandiuntur aurib. linguis lanbũt.
et motu quo possunt auctorem suũ
fatentur. contͣ naturã intuam ueni¬
se naturam: et cũ cum iudeis discu¬
tis. carpis. qui excluserunt a diu̾so¬
riis sius dñm suum. quem uim̾¬
ta suis in p̾sepib susceꝑunt. Unde
si tandem uel angłis es pium pͥsen¬
taturꝰ auditum. que ab angelo dicẽ¬

Expanded text:
ei assequi poteris sine fide, dicenei assequi poteris sine fide, dicente Scriptura: Omnia opera ejus in fide . Sed tu hic totum vis de ratione constare, ubi totum consistit ex fide, quod tamen non sine ratione subsistit, sed ratione Dei, non tua, homo. Quid tam rationabile, nisi ut Deus quidquid voluerit possit? Qui quod vult non potest, Deus non est. Quae ergo mandat Deus, exsequitur angelus, implet Spiritus, efficit virtus, Virgo credit, natstellae, magi praedicant, pastores adosi non mox cum angelis, agnosce vel tardissime cum jumentis; ne dum quibus ante comparatus fueras, postponaris. Ecce jumenta adulantur caudis, blandiuntur auribus, linguis lambunt, et motu quo possunt auctorem suum fatentur contra naturam in tuam venisse naturam; et tu cum Judaeis discutis, carpis, qui excluserunt a diversoriis suis Dominum suum, quem jumenta suis in praesepibus susceperunt. Unde si tandem vel angelis es pium praestaturus auditum, quae ab angelo dicen
Abbreviated transcription (Latin):
tricis. audax et curiosus arbiter
intueri: conspectib tuis. abscondi¬
tum seculis nudare misterium:
reuaelare tibi. ip̃is angelis inuisibi¬
le sacͤmentum. et ita celesti fabrice
presidere. ut dep̾hendas liquido tu
quomodo ds̃ penetłe clause carnis
intͣuerit. quemadmodum sacri cor¬
poris in illo uenerabili utͥo pͥter uͥ¬
ginis conscientiam liniamenta
depinxerit: quomͦ p̾ter concipien¬
tis sensum mensura scłis ossa soli¬
dauerit. qualiter p̾ter hominis or
tudinem cotam carnis assũpserit
u̾itatem. qua ratione p̾ter naturã
nature ñr̃e integram susceꝑit qͣli¬
tatem. Et si ad hec tibi liber non
ꝑpatuerit accessus: iam ds̃ ex car¬
ne nunc assume non potuit. qd̾
in pͥncipio assumpsit ex limo: Im¬
mo quia deo totum ẽ. possibile.
tibi ne ad minimum quidem
opus dĩ possibile ꝑuenire: concep¬
tum uirginis noli discutere s cre¬
de. dm̃ uoluisse nasci pie senti:
quia facis iniuriam. si dñice na¬

Expanded text:
tricis audax et curiosus arbiter tricis audax et curiosus arbiter intueri, conspectibus tuis absconditum saeculis nudare mysterium, revelare tibi ipsis angelis invisibile sacramentum; et ita coelesti fabricae praesidere, ut deprehendas liquido tu quomodo Deus penetrale clausae carnis intraverit, quemadmodum sacri corporis in illo venerabili utero praeter Virginis conscientiam lineamenta pinxerit, quomodo praeter concipientis sensum mansura saeculis ossa solidaverit; qualiter, praeter hominis ordtudinem, totam carnis assumpserit veritatem; qua ratione, praeter naturam nostrae carnis, integram susceperit qualitatem: et si ad haec tibi liber non perpatuerit accessus, jam Deus ex carne nunc assumere non potuit, quod in principio assumpsit ex limo? Immo quia totum Deo est possibile, et tibi ne ad minima quidem operum Dei possibile est pervenire, conceptum Virginis noli discutere, sed crede; Deum voluisse nasci pie senti, quia facis injuriam si re