comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
taminatiõibꝰ oportet eẽ. purgatum: ut
templũ dei cui fundam̃tũ ẽ. ipse fun¬
dator. in om̃ibꝰ lapidibꝰ p̃ciosum: & in
tota sui parte sit lucidũ. Nã si regũ edes
& sublimioꝵ p̾toria potestatũ. oĩ ornatu
ration abiliter excoluntur. ut excellenti¬
ora sint eorum domicilia. quoꝵ ampli¬
ora sunt m̾ita÷ qͣnto oꝑe edificandum.
qͣnto ẽ. honore decorandũ ditatis ipsiꝰ
habitatulum: Quod licet inchoari et
ꝑfici sine suo auctore ñ possit. habet
tam̃ ab edificante donatum ÷ ut etiam
labore ꝓpͥo qͣrat augmentũ. Niuia enim
inunã compagẽ congruat incitatur. Qͤ
ideo dilecta. ido q̃sita ẽ: ut & ipsa ex ñ
querente q̃rens. ex ñ diligente sit diligeis:
dicente beato ioħ̃e apło. Nos ergo dili¬
gamꝰ inuicem: quia ds prior dilexit nos.
Cum gͥ & om̃s simul & singłi quiq fide¬
lium. unum idemq di templũ sint:
sicut ꝑfectum hoc uniu̾sis. ita ꝑfectum

Expanded text:
taminationibus oportet esse purgatum, ut taminationibus oportet esse purgatum, ut templum Dei, cui fundamentum est ipse fundator, in omnibus lapidibus speciosum, et in tota sui parte sit lucidum. Nam si regum aedes et sublimiorum praetoria potestatum omni ornatu rationabiliter excoluntur, ut excellentiora sint eorum domicilia quorum ampliora sunt merita, quanto opere aedificandum, quanto est honore decorandum Deitatis ipsius habitaculum! Quod licet inchoari et perfici sine suo auctore non possit, habet tamen ab aedificante donatum, ut etiam labore proprio quaerat augmentum. Viva enim in unam compagem congruat incitatur. Quae ideo dilecta, ideo quaesita est, ut et ipsa ex non quaerente quaerens, et ex non diligente sit diligens, dicente beato Joanne apostolo: Nos ergo diligamus invicem, quia Deus prior dilexit nos . Cum igitur et omnes simul et singuli quique fidelium unum idemque Dei templum sint, sicut perfectum hoc in universis, ita perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
dies. qͦs multimodis honorabiles habet
xp̃iana deuotio. nicħ ẽ. excellentuis festi¬
uitate paschali: ꝑ ꝙͣ in eccłia dei uniuer¬
sarum sollempnitatũ dignitas consecrat
Si quidem ipsaetiam dñi ex matre genera-¬
tio. huic fuit impensa sacramento: nec a¬
lia fuit dei filio causa nascendi: quam
ut cruci posset affigi. In ut̾o enĩ uirginiᷤ
suscepta ẽ. caro mortał: in carne mortali:
completa ẽ. dispositio passionis. Effectũ¬
q est in effabili consilio misccłie dei: ut eẽt
nob̃ sacͥficium redemptionis abolitio pec¬
cati: & ad et̾nam uitam initium resurgẽ¬
di. Considantes autẽ qͥd ꝑcrucem dñi ad¬
epta ẽ. uniuersitas mundi⁊ cognoscimus
ad celebrandũ paschalẽ diem. m̾ito nos
quadraginta dierum ieiunio p̃parari:
ut digni possimꝰ diuinis int̾ eẽ. mist̾iis.
Non enim summos tm̃ antistites aut
sccłi ordinis sacerdotes. nec solos sacra¬
mentoꝵ ministros. s omne corpꝰ eccl̃ie
uniu̾sumq: fideliũ numerũ ab oĩbꝰ con¬

Expanded text:
dies quos multis modis honorabiles habet Christiana devotio, nullus est excellentior festivitate paschali, per quam in Ecclesia Dei universarum solemnitatum dignitas consecratur. Siquidem etiam ipsa Domini ex matre generatio huic est impensa sacramento; nec alia fuit Dei Filio causa nascendi, quam ut cruci posset affigi. In utero enim 181 Virginis suscepta est caro mortalis; in carne mortali completa est dispositio passionis; effectumque est ineffabili consilio misericordiae Dei, ut esset nobis sacrificium redemptionis, abolitio peccati, et ad aeternam vitam initium resurgendi. Considerantes autem quid per crucem Domini adepta est universitas mundi, cognoscimus ad celebrandum Paschae diem merito nos quadraginta dierum jejunio praeparari, ut digni possimus divinis interesse mysteriis. Non enim summos tantum antistites, aut secundi ordinis sacerdotes, nec solos sacramentorum ministros, sed omne corpus Ecclesiae, universumque fidelium numerum, ab omnibus con
Abbreviated transcription (Latin):
tiant qͦ se fidelium m̃tes: & intimos sui
cordis affectꝰ. uera examinatione diuidi-¬
cent. Ac si repositũ aliqͥd cͣonscientiis suis
defructib caritatis inuenerint: dm̃ s in¬
eẽ. ñ dubitent. Et ut magis magisq tan¬
ti hospitis sint capaces: fiant ꝑseuerantis
ds ẽ. nullũ habere debet t̾minũ caritas.
quia nullo potest claudi fine diuinitas.
num. quamuis tẽpꝰ om̃e sit congruuur:.
p̃sentes tam̃ dies specialiꝰ cohortantur:
ut qui pascha dñi cupiunt cum animi
& corporis sc̃ificatione susciꝑe⁊ hanc ma¬
xime grãm conent᷑ acquirere: qua &e oĩũ
continet᷑ sũma uirtutũ : & multitudo
tegitur peccatoꝵ. Et ideo celebratur:

Expanded text:
tiant ergo se fidelium mentes, et intimos sui cordis affectus vera examinatione dijudicent; ac si repositum aliquid in conscientiis suis de fructibus charitatis invenerint, Deum sibi inesse non dubitent, et ut magis magisque tanti hospitis sint capaces, fiant perseverantis Deus est, nullum habere debet terminum charitas, quia nullo potest claudi fine Divinitas. num, quamvis tempus omne sit congruum, praesentes tamen dies specialius cohortantur: ut qui Pascha Domini cupiunt cum animi et corporis sanctificatione suscipere, hanc maxime gratiam conentur acquirere, qua et omnium continetur summa virtutum, et multitudo tegitur peccatorum. Et ideo celebraturi
Abbreviated transcription (Latin):
lutis sue myst̾ia generalit cõmonetuł.
Is enim resurrectiois xp̃i uerꝰ & confessor
& cultorẽ qui & depassione eiꝰ ñ confundit᷑:
& de corporea natuitate ñ fallitur. Nã
qͥdam erubescentes euangłium crucis
xp̃i. ut audentiꝰ euacuarent susceptum
ꝓ mundi redemptione suppliciũ. ipsã u̾e
carnis in deo negaue̾ naturam: ñ intelli¬
gentes impassibilem di u̾bi atq incom

Expanded text:
lutis suae mysteria generaliter commonetur. lutis suae mysteria generaliter commonetur. Is enim resurrectionis Christi verus confessor et cultor est, qui et de passione ejus non confunditur, et de corporea nativitate non fallitur. Nam quidam erubescentes Evangelium crucis Christi, ut audentius evacuarent susceptum pro mundi redemptione supplicium, ipsam verae carnis in Domino negavere naturam, non intelligentes imp
Abbreviated transcription (Latin):
euotionis quidem ur̃e dilectissimi
nouimꝰ hunc eẽ. feruorem: ut ie
iiniis que dñi pascha precurrunt. młti
nr̃os p̃ueniatis hortatus. Sed qi utilitas
continentie ñ solum carnis castigationi
uerum etiam mentis est necessaria pu¬
ritati: obseruantiam urãm sic cupimꝰ
eẽ. ꝑfectam⁊ut sicut desidiis carnis re¬
ciditis uoluptates: ita ab animi sensibꝰ
excludatis exrores. Nam paschali festo
inqd omĩa religionis nr̃e satramenta
concurrunt: isuera rationabili p᷑ifi¬
catione se p̾parat᷑. cuiꝰ cor nulla infide¬
litate polluitur. Dicente enim apło. oẽ
ro ñ pascit. Sicut ergo diuinis mandatiᷤ
saneq: doetͥne toto corde famulandum:
ita omni prudentia ab impiis ẽ. sensibꝰ
abstinenctũ. Tunc enim mens scm̃ agit.
acspiritale ieiunium: cum erroris ciboᷤ.
et uenena abicit falsitatis ⁊ que dolosꝰ ac
uersutus inimicꝰ muno insidiosus inge¬
rit: quando ipso uenerande festiuitatis
retursu. om̃s eccłia ad intelligenda sa¬

Expanded text:
evotionis quidem vestrae, dilectissimi, novimus hunc esse fervorem, ut in jejuniis, quae Domini Pascha praecurrunt, multi nostros praeveniatis hortatus. Sed quia utilitas continentiae non solum carnis castigationi, verum etiam mentis necessaria est puritati, observantiam vestram sic cupimus esse perfectam, ut sicut a desideriis carnis reciditis voluptates, ita ab animi sensibus excludatis errores. Nam paschali festo, in quo omnia religionis nostrae sacramenta concurrunt, is vera et rationabili purificatione se praeparat, cujus cor nulla infidelitate polluitur. Dicente enim Apostolo: i caro non pascit. Sicut ergo divinis mandatis sanaeque doctrinae toto corde famulandum est, ita omni prudentia ab impiis est sensibus abstinendum. Tunc enim mens sanctum agit atque spiritale jejunium, cum erroris cibos atque venena abjicit falsitatis; quae dolosus ac versutus inimicus nunc insidiosius ingerit, quando ipso venerandae festivitatis recursu omnis Ecclesia ad intelligenda sa
Abbreviated transcription (Latin):
cesset uindicta peccati: & rei criminũ
adhos dies ꝑuenisse se gaudeant: in
quib a scĩs piisq pͥncipibꝰ etiã publicaꝵ
aust̾itas remittitur ultionũ. Aboleant᷑
odia. deficiant simultates ⁊ pacis et
beniuolentie multiplicet᷑ affectꝰ: & qui
potuit malicia pollui. studeat benig¬
nitade pͣgari: qm̃ iudiciũ di sicut
immitibꝰ uebemens. ita miserieordibꝰ
clemens: & detrusis inignem gehenne
ꝓpt̾ inhumanitatẽ sinistͥs. dextros ele¬
mosinarũ pietate laudatos. et̾na celestic
regni beatitudo suscipiet: ꝑ dnm̃ .n.¬

Expanded text:
cesset vindicta peccati, et rei criminum cesset vindicta peccati, et rei criminum ad hos dies pervenisse se gaudeant, in quibus sub sanctis piisque principibus etiam publicarum austeritas remittitur ultionum. Aboleantur odia, deficiant simultates, pacis et benevolentiae multiplicetur affectus, et qui potuit malitia pollui, studeat benignitate purgari. Quoniam judicium Dei, sicut immitibus vehemens, ita erit misericordibus clemens; et detrusis in ignem gehennae propter inhumanitatem sinistris, dextros eleemosynarum pietate laudatos , aeterna coelestis regni beatitudo suscipiet. Per Domin
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ mens fideliũ: & glam tuam in eiꝰ
gła qͥ inte oꝑat᷑ agnoscens. de ipsa pas¬
chali festiuitate feruesce. Debiti enim
tui ẽ. ut ei qui ꝓ om̃ib passus ẽ. paratꝰ
sis compati: qm̃ pia uita scor̃um nũqͣ
aliena ẽ. crucis xp̃i. dum continentie
clauis desicłia carnis configit. & corporeaᷤᷤ
cupiditates uirtute sp̃c in se habitantis
tificanda suꝑbia: destruenda luxuria.
Radix qͦq auaricie altiꝰ ꝑsequenda ẽ:
ut omĩum malorum germen ualeat
excidr. si eorum potuerit fomes euelli.
Cum autem hac diligentia indesinent̾
sit animꝰ excolendus: & utendum ita
sit corpore. ut rectori suo necessarium
p̃beat natura inferior famulatũ: nc̃
maxime frenis continentie caro mo¬
deranda ẽ. & qͥcqͥd sublimibꝰ desid̃iis
obuiat amputandũ. Dum enĩ congru¬
is purtficationibꝰ ad celebrandũ pascha
dñi utraq substancia p̃parat᷑. ꝓfut᷑a
omĩ dempore consuetudo nutritur ⁊ se¬
uera insubditos imꝑia decumescant.

Expanded text:
 mens fidelium, et gloriam tuam in ejus gloria qui in te operatur agnoscens, de ipsa paschali festivitate fervesce. Debiti enim tui est, ut ei qui pro omnibus passus est parata sis compati: quoniam pia vita sanctorum numquam aliena est crucis Christi, dum continentiae clavis desideria carnis configit, et corporeas cupiditates virtute Spiritus in se habitantis tificanda est superbia, destruenda luxuria, radix quoque avaritiae altius persequenda est: ut omnium malorum germen excidi valeat, si eorum potuerit fomes evelli. Cum autem hac diligentia indesinenter sit animus excolendus, et utendum ita sit corpore, ut rectori suo necessarium praebeat natura inferior famulatum, nunc maxime frenis continentiae caro moderanda est, et quidquid sublimibus desideriis obviat, amputandum. Dum enim congruis purificationibus ad celebrandum Pascha Domini utraque substantia praeparatur, profutura omni tempore consuetudo nutritur. Severa in subditos imperia detumescant,
Abbreviated transcription (Latin):
meis minimis: mͥ fecistis. Quid hoc o¬
pere fructuosiꝰ Quid hac humanita¬
te felicius: Que utiq laude sua fran¬
danda ñ eẽt: si ꝓpt̾ ipsam nature cõmu¬
mionem iuuiando homini ab hoĩe p̃b̃et᷑¬
eterna ñ ꝑuenit: alia ẽ. condicio cele¬
stium oꝑum. alia t̾renoꝵ. Mundana
beniuolentia in his quos adiuuat ha¬
bet finẽ: xp̃iana pietas insuũ tͣnsit
auctorẽ. dum in ipsũ dicam᷑ benigni
quem in nob fatem᷑ oꝑari. dicente dño.
Sic luceat lum̃ ur̃m coram hominibꝰ.
ut uideant oꝑa ur̃a bona: & magnifi¬

Expanded text:
meis, mihi fecistis . Quid hoc opere fructuosius? quid hac humanitate felicius? quae utique laude sua fraudanda non esset, si propter ipsam naturae communionem juvando homini ab homine praeaeterna non pervenit; alia est conditio operum coelestium, alia terrenorum. Mundana benevolentia in iis quos adjuvat, habet finem; Christiana pietas in suum transit auctorem; dum in ipsum dicimur benigni, quem in nobis confitemur operari, dicente Domino: Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Unde sacramentoꝵs paschaliũ di-¬
uma mist̾ia digno suscipiant᷑ officio. Du
delium & sacͥficiũ deo efficiant᷑ & tẽplũ.
Instet fides sꝑare qł credit: instet caritas
ꝓpiciare qđ diligit. Utrumq amantis ẽ:
utrumq credentis. Et cui intelligentie
concessione subicim: eidem pietatis imi¬
tatione iungam᷑. Uox di ẽ: estote scĩ.¬
Ac ne dubitemꝰ deo tͥbui qđ impendit᷑
indigenti: dispensatores elemosmarum
que cõmercia in eant audiamꝰ ⁊ dño di¬
cente que futura sit iudicii sui forma
cũ dic̃ ad dext̾am collocatis.Uenite bene¬
dicti patͥs mei: possidete paratũ uobis

Expanded text:
sum . Unde ut sacramentorum paschalium divsum . Unde ut sacramentorum paschalium divina mysteria digno suscipiantur officio, duodelium et sacrificium Deo efficiantur et templum. Instet fides sperare quod credit; instet charitas propitiare quod diligit: utrumque amantis est, utrumque credentis. Et cui intelligentiae concessione subjicimur, eidem pietatis imitatione jungamur. Vox Dei est: SAc ne dubitemus Deo tribui quod impenditur indigenti, dispensatores eleemosynarum quae commercia ineant audiamus, Domino dicente quae futura sit judicii sui forma, cum dicet ad dexteram collocatis: Venite, benedicti
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ utͣq ditatur. Caritas robur fidei:
fides fortitudo ẽ. caritatis. Et tc̃ uerũ
nom̃ ac uerꝰ ẽ. fructus ambarũ: cum ĩ¬
solubilis manet utͥsq conexio. llbi enĩ
non solum simul fuerint. simul desunt:
quia inuicem sibi et iuuamen & lum̃
sunt. donec desicłium credulitatis im¬
pleat remuneratio uisionis ⁊ & incõmu¬
tabilit̾ uideatur & ametur. qđ nc̃ & sine
fide ñ diligitur: & sine dilectione ñ cre
q circumcisio aliquid ualet. neq p̃puci¬
um. s fides que ꝑdilectionem oꝑatur:
simul atq: comunctĩ. & caritati studea¬
mus & fidei. Hic enim ẽ. qͥdam efficacis¬
simus geminaꝵ alarum uolatꝰ. qͦd ad
ꝓmerendũ & uidendũ d̾m puritaᷤᷤ m̃tis
atcollitur: ne onere curarum carnaliũ
deprimat᷑. Nam qui ait. sine fide im¬
possibile ẽ. placere deo: idem dicit. Si ha¬
buiero omnem fidem ita ut montes tͣnˢ¬
feram : caritatẽ autẽ ñ habeã: nichil

Expanded text:
qui non utraque ditatur. Charitas robur fidei, qui non utraque ditatur. Charitas robur fidei, fides fortitudo est charitatis. Et tunc verum nomen ac verus est fructus ambarum, cum insolubilis manet utriusque connexio. Ubi enim non simul fuerint, simul desunt, quia invicem sibi et juvamen et lumen sunt, donec desiderium credulitatis impleat remuneratio visionis, et incommutabiliter videatur et ametur, quod nunc et sine fide 172 non diligitur, et sine dileque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed fides, quae per dilectionem operatur , simul atque conjunctim et charitati studeamus et fidei. Hic est enim quidam efficacissimus geminarum alarum volatus, quo ad promerendum et videndum Deum puritas mentis attollitur, ne onere curarum carnalium deprimatur. Nam qui ait: Sine fide impossibile est placere Deo ; idem dicit: Si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥ se exaltat humiliabit᷑: merito & ual¬
lib ad impletio. & montibꝰ ẽ. annuntiata
dep̃ssio: ut & plana nicħ offensionis ⁊ ce di¬
recta nichil habeant prauitatis. Quamuiꝰ
ueritas confirmat & pietas: nec caret
delectacione gͣdiendi. cuiꝰ it̾ efficit uir¬
tutum petra solidũ: ñ uicioꝵ arena suc
forma gͥ conu̾sationis fidelium exẽplo
uenit oꝑum diuinoꝵ. & meritoiłs imi¬
tacionẽ sui abeis exigit. qͦs adymaginẽ
& similitudinẽ suam fecit: cuiꝰ utiq głe
nim adsaluandos saluator aduenit ⁊ ꝑ
hec adsaluantem debent ꝓperare sal¬
uati: ut uos & misccłia dei misericordes:
&ueritas faciat ẽẽ. ueraces. Sicut itaq:
men unqͣm itinera ista diuisa sunt. q̃i
hoꝵ bonoꝵ singła diuersis tramitib
expectant᷑: & aliud sit miscłia crescere.
aliud ueritat e ꝓficere. Non ẽ. miseri¬
cors ueritatis alienꝰ ⁊ nec iufticie capał
ẽ. pietatis extraneꝰ: nec ut᷑q: uirtute utit᷑:

Expanded text:
et qui se exaltat, humiliabitur ; merito et valet qui se exaltat, humiliabitur ; merito et vallibus adimpletio, et montibus est annuntiatia depressio: ut et plana nihil offensionis, et directa nihil habeant pravitatis. Quamvis veritas confirmat et pietas; nec caret delectatione gradiendi, cujus iter efficit virtutum petra solidum, non vitiorum arena succForma igitur conversationis fidelium ab exemplo venit operum divinorum; et merito Deus imitationem sui ab eis exigit quos ad imaginem et similitudinem suam fecit. Cujus utique gloriae nim ad salvandos Salvator advenit, per haec ad salvantem debent properare salvati: ut nos et misericordia Dei misericordes, et veritas faciat esse veraces. Sicut itaquemen umquam itinera ista divisa sunt, quasi horum bonorum singula diversis tramitibus expetantur, et aliud sit misericordia crescere, aliud veritate proficere. Non est misericors, veritatis alienus; nec justitiae capax est, pietatis extraneus. Neutra virtute utitur,
Abbreviated transcription (Latin):
rectas facite semitas eiꝰ. Siue enim illã
partem popłi cogitemꝰ. que dudũ cer¬
tamina euangłici agonis ingressa. ꝑ
spiritalis stadii cursum indesinenter
tendit ad palmam ⁊ siue illam que le¬
taliũ conscia peccatoꝵ. ꝑ reconciliatioĩs
auxiliũ festinat adueniã ⁊ siue illam
que scĩ sp̃c regeneranda baptismate ue¬
tustate adam exui. & xp̃i cupit noui¬
tate uestiri: apte & utilit̾ om̃ibꝰ dicitur.
parate uiam dñii rectas facite semitaᷤ
eiꝰ. Que aut̾ iue dñi. que ue sint semite
eiusdem p̃dicatoris cohortacione dis¬
camꝰ: qui diuine gr̃e oꝑa & dona pro¬
mittens. futuraꝵ cõmutacionũ rese¬
rabat effectus: addens sentenciã ꝓphe¬
tici sermonis & dicens. Omĩs uallis
implebit᷑. & omnis mons & collis hu¬
miliabit᷑: & erunt pͣua indirecta. & as¬
pera inuias planas. Uallis itaq man¬
suetudinem humiliũ: mons & collis ela¬
tionemdicat suꝑborum. S quia sicut
ueritas dicit. qui sehumiliat exaltabit᷑.

Expanded text:
rectas facite semitas ejus . Sive enim illam partem populi cogitemus quae dudum certamina evangelici agonis ingressa, per spiritalis stadii cursum indesinenter tendit ad palmam; sive illam quae lethalium conscia peccatorum, per reconciliationis auxilium festinat ad veniam; sive illam quae sancti Spiritus regeneranda baptismate, vetustate Adam exui, et Christi cupit novitate vestiri, apte et utiliter omnibus dicitur. Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus. Quae autem viae Domini, quaeve sint semitae, ejusdem praedicatoris cohortatione discamus, qui divinae gratiae opera et dona promittens, futurarum commutationum reserabat effectus, addens sententiam prophetici sermonis, 171 et dicens: Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur; et erunt prava in directa, et aspera in vias planas . Vallis itaque mansuetudinem humilium, mons et collis elationem indicat superborum. Sed quia, sicut Veritas dicit, qui se humiliat, exaltabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
compescere. Oibos esurientib apponere.
humane benignitatis & sociał ẽ. animi:¬
s qͥnq: panib & duobꝰ piscibꝰ qͥnq mi¬
lia iurorum exceptis mulierib pa riui¬
lisq: saciare. quis negare audeat opꝰ ẽẽ.
deitatis: Que cooꝑantib secum uere car¬
nis officiis: et se homini & hominẽs ĩ eẽ
monstrabat. Quia ñ alit̾ innatura hu
mana sanari poterant originał uuln̾a
uetustatis: nͥ de ut̾o uirginis carnẽ assu¬
mente di u̾bo inuna eademq ꝑsona. si¬
mul & caro nasceret᷑ & u̾bũ. Hanc diler
de seruantes. ab omnibꝰ hereticorum
bendam continentie puritatem: sim̃tes
urẽ nulla prauarũ opinionũ contami¬
natione sorduerint. Abicite ex osa do¬
mino mundane argum̃ta scientie: ꝑ ꝙͣ
nemo ad cognitionẽ u̾itatis potuit ꝑ¬
uenire: & hoc fixum habete in ammo
sine qͦfactũ ẽ. nich: scłm carnẽ quoq in
tẽpoꝵ fine gen̾atum. Credite hũc corpo¬

Expanded text:
compescere. Cibos esurientibus apponere , compescere. Cibos esurientibus apponere , humanae benignitatis est, et socised quinque panibus et duobus piscibus quinque millia virorum, exceptis mulieribus et parvulis, satiare, quis negare audeat opus esse Deitatis? quae cooperantibus secum verae carnis officiis, et se homini, et hominem sibi inesse monstrabat: quia non aliter in humana natura sanari poterant originalis vulnera vetustatis, nisi de utero Virginis carnem sibi assumente Dei Verbo, in una eademque persona simul et caro nasceretur et Verbum. CAP. III. de servantes, ab omnibus haereticorum bendam continentiae puritatem, si mentes vestrae nulla pravarum opinionum intaminatione sordescunt. Abjicite exosa Domino mundanae argumenta sapientiae, per quam nemo ad cognitionem veritatis potuit pervenire, et hoc fixum habete in animo sine quo factum est nihil , secundum carnem quoque in fine temporum generatum. Credite hunc corpo
Abbreviated transcription (Latin):
ne conspectu. Da homini qđ de mu¬
liere puer nascitur:da deo qd nec con¬
ceptu leditur uirginitas mat̾na. nec
partu. formam serui obuolutã pan¬
nis. iacentẽ inp̃sepi cognosce: s annũ¬
tiatam ab angłis. declaratam ab ele-¬
mentis. adoratam a magis. formam
dnĩ confitere. Humanũ intellige qł
ñ declinauit nuptiale conubiũ: dii¬
num approba qd aquam u̾tit inuinũ.
Nrã tͥ innotescat affectio. cum mortuo
amico fletus impendit᷑: dnima poten¬
cia sentiatur. cum idẽ pꝰ qͣtriduanã
iam fetidus. sepulturã. solo uocis im¬
ꝑio uriuficatꝰ erigitur. Lutũ de spu¬
to & t̾ra fieri corporei fuĩt oꝑis: s il¬
linc suꝑ litos ceci ocłos illuminari.
ñ dubium ẽ. illiꝰ fuisse uirtutis⁊ que
qd̃ pͥncipiis nature ñ dederat. ad ma¬
nifestacionẽ głe sue reseruarat. Heri
est hominis fatigationẽ corporeã sõ¬
ni quiete releuare: s ueridi ẽ. uĩ
seuientium ꝓcellarũ p̃cepti increpatiõe

Expanded text:
ne conspectu. Da homini quod de mune conspectu. Da homini quod de muliere puer nascitur; da Deo quod nec conceptu laeditur virginitas materna, nec partu. Formam servi obvolutam pannis, jacentem in praesepio cognosce; sed annuntiatam ab angelis, declaratam ab elementis, adoratam a magis formam Domini confitere. Humanum intellige, quod non declinavit nuptiale convivium; divinum approba, quod aquam convertit in vinum . Nostra tibi innotescat affectio, cum mortuo amico fletus impenditur; divina potentia sentiatur, cum idem post quatriduanam jam foetidus sepulturam, solo vocis imperio vivificatus erigitur . Lutum de sputo et terra fieri, corporei fuit operis ; sed illinc superlitos caeci oculos illuminari, non dubium est illius fuisse virtutis, quae quod principiis naturae non dederat, 176 ad manifestationem suae gloriae reservarat. Veri est hominis fatigationem corpoream somni quiete relevare ; sed veri Dei est, vim saevientium procellarum praecepti increpatione
Abbreviated transcription (Latin):
& filius d̃i. idemq filius hominis ÷ unꝰ ÷
dñs conditionẽ seruilem consilio pieta¬
tis recipiens. nec legem necessitatis in¬
currens: quia potestate factus ẽ. hu¬
milis potestate passibilis. potestate
mortalis ⁊ ut ad destruendum peccati
iecta iniuriis. quedam illustrata mi¬
racłis : ita ut ineodem nunc humana
appareant. nc̃ diuina resplendeant: no¬
lite qͥcꝙͣ hors ascͥbere falsitati. tanquã
inxp̃o aut sola sit humanitas ⁊ aut so¬
la diuinitas. S utrumꝙ fidelit̾ credite.
utrumq: humilit̾ adorate: ut inunitate
uerbi & carnis ñ sit ulla diuisio ⁊ nec qi
manifesta fuerunt in iħu signa cliuina:
falsa uideantur documenta corporea.
utriꝰq nature ad hoc ex diuini consilii
altitudine concurrentia: ut u̾bo inui¬
ola bili ñ separato acarne passibili.
par ticeps ꝑomnia intelligatur. & dĩ¬
tas carnis & caro deitatis. Mens gͥ xp̃i¬
ana fugax mendacii. discipła u̾itatis.
spũali intellectu. nunc corporeo dis c̾¬

Expanded text:
lius hominis, unus est Dominus, conditionem servilem consilio pietatis recipiens, non lege necessitatis incurrens: quia potestate factus est humilis, potestate passibilis, potestate mortalis; ut ad destruendum peccati jecta injuriis, quaedam illustrata miraculis, ita ut in eodem nunc humana appareant, nunc divina resplendeant; nolite quidquam horum ascribere falsitati, tamquam in Christo aut sola sit humanitas, aut sola Divinitas; sed utrumque fideliter credite, utrumque humiliter adorate: ut in unitate Verbi et carnis non sit ulla divisio, nec quia manifesta fuerunt in Jesu signa divina, falsa videantur documenta corporea. testimonia naturae, ad hoc ex divini consilii altitudine concurrentia, ut Verbo inviolabili non separato a carne passibili particeps per omnia intelligatur et Deitas carnis, et caro Deitatis. Mens igitur Christiana, fugax mendacii, discipula veritatisspiritali intellectu, nunc corporeo discer
Abbreviated transcription (Latin):
simi & sapientia fidei xp̃iane amor
łi ẽ. & amor ꝓximi: neq: ullo caret pie¬
tatis officio : cui studium ẽ. colere dñm:
& iuiuare conseruum. Harũ autẽ affecti¬
onum duplex unitas. omni quidem ẽ.
temꝑe ex̾cenda. & ꝓficient̾ augenda: s
nc̃ incrementis ampliorib dilatanda:¬

Expanded text:
simi, et sapientia fidei Christianae, amor Dei est, et amor proximi; neque ullo caret pietatis officio, cui studium est colere Dominum, et juvare conservum. Harum autem affectionum duplex unitas omni quidem est tempore exercenda, et proficienter augenda, sed nunc incrementis amplioribus dilatanda
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ipso ingła. Habentes gͥ dilectissimi
tante ꝓmissionis fiduciã: estote ñ solum
spe. s etiam conu̾satiõe celestes. Et quanis
om̃i tempore studendũ sit sc̃ificationi et
mentis & corporis: nunc tam̃ inistis qua¬
draginta dierũ ieiuniis. sollicitiorib uos
pietatis oꝑib expolite : ñ solum indist̃¬
buendis elemosinis. que magnum habẽt
emendationis effectũ: s etiam in remitten¬
dis offensiõibꝰ. & peccatoꝵs reatibꝰ relaxan¬
dis : ut conditio quam int̾se ⁊ hõiem d̾s
posuit: N resistat orantib. Dicentes enĩ
scłm doctrinam dñi. dimittite nob̾ de¬
bita nr̃a. sic̃ & nos dimittimꝰ debitorib¬

Expanded text:
CAP. IV. Habentes ergo, dilectissimi, tantae promissionis fiduciam, estote non solum spe, sed etiam conversatione coelestes. Et quamvis omni tempore studendum sit sanctificationi et mentis et corporis, nunc tamen in istis quadraginta dierum jejuniis, sollicitioribus vos pietatis operibus expolite, non solum in distribuendis eleemosynis, quae 177 magnum habent emendationis effectum, sed etiam in remittendis offensionibus et peccatorum reatibus relaxandis: ut conditio quam inter se et hominem Deus posuit, non resistat orantibus. Dicentes enim, secundum doctrinam Domini: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitorib
Abbreviated transcription (Latin):
stancia ẽ: nec potest largitatis de eẽ. ma¬
teries. uͥ xp̃c & pascit & pascitur. In oĩ
hoc oꝑe illa int̾uenit manꝰ. que panẽ
frangendo auget: et erogando multipli¬
cat. Seturꝰ ⁊ hy laris sit elemosine distri¬
butor: qr tc̃ maximũ lucrum habebit
qͣndo sͥ minimũ reseruarie: dicente be
ato paulo apło. Qui autem ministrat
sem̃ seminanti. ⁊ panem admanducan

Expanded text:
stantia est, nec potest largitatis deesse mastantia est, nec potest largitatis deesse materies, ubi Christus pascit et pascitur. In omni hoc opere illa intervenit manus quae panem frangendo 184 auget, et erogando multiplicat. Securus et hilaris sit eleemosynae distributor, quia tunc maximum lucrum habebit, quando sibi minimum reservaverit, dicente B. apostolo Paulo: Qui autem administrat semen seminanti, et van
Abbreviated transcription (Latin):
mittantur in uirie: supplicium iã nestiãt
culpe: & auindicte metu om̃s subditoꝵ
absoluant᷑ offense. Neminẽ teneant clau¬
stra penalia: nͨ incͦtodiĩs tenebrosis tͥstes
reoꝵs gemitꝰ ꝑseuerent. Si quisꝙͣ tales ꝓ
aliqͦ delicto obnoxios tenet ÷ peccatorem
se eẽ. ñ dubitet. ⁊ ut ĩdulgentiã ipse acci¬
piat. gaudeat se inuenisse cui parcat ⁊ ut
cum scł̃m doctͥnã d̃i dicimꝰ. dimitte no¬
bis debita nr̃a sic̃ & nos dimittimꝰ debi¬
torib nris: ñ ambigamꝰ ꝑ nr̃e orationĩs
formam. diuinam nos obtinere clem̃tiã.
ditos. benignior nc̃ largitas exeratur:
ut grẽ d̃o multoꝵs uoce referantur. et
ieiuniis nr̃is egenorũ refectio suffraget᷑.
Nulla enim deuotione fidelium magł
dñs delectatur. quam ista que pauꝑibꝰ
eiꝰ impendit᷑.: & uͥ curam miscłie inueñ
ibi imaginem sue pietatis agnoscit. Ñ
timeat᷑ in his expensis defectio faculta¬
tum: qm̃ ipsa benignitas magna sub¬

Expanded text:
injuriae, supplicium jam nesciant culpae, et a vindictae metu omnes subditorum absolvantur offensae. Neminem teneant claustra poenalia, nec in custodiis tenebrosis tristes reorum gemitus perseverent. Si quisquam tales pro aliquo delicto obnoxios tenet, peccatorem se esse non dubitet; et ut indulgentiam ipse accipiat, gaudeat se invenisse cui parcat, ut cum secundum doctrinam Dei dicimus: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , non ambigamus per nostrae orationis formam, divinam nos obtinere clementiam.ditos benignior nunc largitas exeratur, ut gratiae Deo multorum voce referantur, et jejuniis nostris egentium refectio suffragetur. Nulla enim devotione fidelium magis Dominus delectatur, quam ista quae pauperibus ejus impenditur, et ubi curam misericordiae invenit, ibi imaginem suae pietatis agnoscit. Non timeatur in iis expensis defectio facultatum, quoniam ipsa benignitas magna sub
Abbreviated transcription (Latin):
ergo diligamꝰ. qm̃ ipse pͥor dilexit nos
Diligendo itaq: nos ds: adymaginẽ
suam reparat : & ut innob̃ formam sue
bonitatis inueniat. dat unde ipsi qͦq
qđ oꝑatur oꝑemur: accendens scilicẽt̃
mentium nr̃arum lucernas. & igne
nos sue karitatis inflammans⁊ ut non
solum ipsũ. s etiam quicqͥd diligit dili¬
gamꝰ. Nam si int̾ homines ea demũ fir¬
ma amicicia ẽ. quã moꝵ similitudo
sociarit. cum tam̃ parilitas uolunta¬
tum sepe reꝓbos tendat affectꝰ: qͣntũ
nob optandum atq intendũ ẽ. ut in

Expanded text:
r dilexit nos . Diligendo itaque nos Deus, ad imaginem suam nos reparat, et ut in nobis formam suae bonitatis inveniat, dat unde ipsi quoque quod operatur operemur, accendens scilicet mentium nostrarum lucernas, et igne nos suae charitatis inflammans; ut non solum ipsum, sed etiam quidquid diligit diligamus. Nam si inter homines ea demum firma amicitia est, quam morum similitudo sociarit, cum tamen parilitas voluntatum saepe in reprobos tendat affectus, quantum nobis optandum atque nitendum est
Abbreviated transcription (Latin):
atur egͦtꝰ: ut qͥcumq: nr̃m de iustis la¬
boribꝰ auctori bonoꝵ omniũ deo sacͥficiũ
huiꝰ pietatis obtułit ⁊ ab eodem regni ce¬
lestis p̾mium ꝑciꝑe mereat᷑. Quarta gͥ
& sexta feria ieiunemꝰ ⁊ sabbato autẽ ap̃
beatũ petrũ apłm parit̾ uigilemꝰ: cuius

Expanded text:
atur aegrotus; ut quicumque nostrum de justis laatur aegrotus; ut quicumque nostrum de justis laboribus auctori bonorum omnium Deo sacrificium hujus pietatis obtulerit, ab eodem regni coelestis praemium percipere mereatur. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatum Petrum
Abbreviated transcription (Latin):
uod temporis ratio & deuotionis
ur̃ẽ admonet consuetudo ⁊ pasto¬
rali uob̾ dilectissimi sollicitudine p̃dica¬
mus: decimi mensis celebrandum esse
ieiuniũ. Quo ꝓ confuminata ꝑceptioe
oũim fructuũ. dignissime largitori eors
deo continentie libamen offertur. Qd
enim potest efficatiꝰ eẽ. ieiunio. cuiꝰ obser¬
uantia appropinquamꝰ deo ÷ & resistentes
diabolo uicia blanda suꝑamuse Semꝑ
enim nirtuti: cibꝰ ieiuniũ fuit. De absti¬
nentia deniq ꝓdeunt caste cogitacioẽs :
rationabiles uoluntates: salubriora con¬
silia. Et ꝑ uoluntarias afflictiones. caro
concupiscentiis morit᷑: iurcutib sp̃c in no¬
salus acquiritur: ieiuniũ nrm miscdiiˢ
pauꝑum suppleamus. Impendamꝰ uir¬
tuti: qđ subtrahimꝰ uoluptati. Fiat re¬
fectio pauꝑis: abstinentia ieiuinantis.
Studeamꝰ uiduaꝵ defensioni: pupilloꝵ
utilitati: lugentium consolationiͥ dissi¬
dentium paci. Suscipiatur ꝑegrinus :
adiuuet᷑ opp̾̃ssus ⁊ uestiatur nudꝰ ⁊ foue¬

Expanded text:
uod temporis ratio et devotionis nostrae admonet consuetudo, pastorali vobis, dilectissimi, sollicitudine praedicamus, decimi mensis celebrandum esse jejunium, quo pro consummata perceptione omnium fructuum, dignissime largitori eorum Deo continentiae libamen offertur. Quid enim potest efficacius esse jejunio, cujus observantia appropinquamus Deo, et resistentes diabolo, vitia blanda superamus? SEMPER enim virtuti cibus jejunium fuit, De abstinentia prodeunt castae cogitationes, rationabiles voluntates, salubriora consilia. Et per voluntarias afflictiones caro concupiscentiis moritur, virtutibus spiritus innosalus acquiritur, jejunium nostrum misericordiis pauperum suppleamus. Impendamus virtuti, quod subtrahimus voluptati. Fiat refectio pauperis, abstinentia jejunantis. Studeamus viduarum defensioni, pupillorum utilitati, lugentium consolationi, dissidentium paci. Suscipiatur peregrinus, adjuvetur oppressus, vestiatur 44 nudus, fove
Abbreviated transcription (Latin):
sicut etiam decimꝰ hic mensis morem re-¬
fert uet̾is instituti: ut tͥa illa de quibꝰ lo¬
cutus sum diligentiꝰ exequam᷑. Oratioẽ
enim ꝓpiciatio dĩ queritur ⁊ ieiunio con¬
cupiscentia carnis extinguitur ⁊ elemo¬
sinis peccata redimuntꝰ: simulq ꝑ oĩã
di in nob̾ imago renouatur : si ⁊ in lau¬
dem eius semꝑ parati. & ad pͣificationem
nrãm sine cessatione solliciti: & ad sus¬
tentacionem ꝓrimi indesinent̾ simus
intenti. Hec tͥplex obseruantia dilectis¬
simi. omnium uircutum comp̃hendit
effectus : hec ad imaginem & similitudi
facit: quia inorationib ꝑmanet fides
recta ÷ inieiunio innocens uita: inelemo¬
sinis mens benigna. Quarta gͥ ⁊ sexta
feria ieninemus ⁊ sabbato autem apud
beatissimũ petrũ apłm uigilias celebremꝰ:
qui & orationes. & ieuunia. & elemosinaᷤ¬

Expanded text:
sicut etiam decimus hic mensis morem resicut etiam decimus hic mensis morem refert veteris instituti, ut tria illa de quibus locutus sum diligentius exsequamur. Oratione enim propitiatio Dei quaeritur, jejunio concupiscentia carnis exstinguitur, eleemosynis peccata redimuntur ; simulque per omnia Dei in nobis imago renovatur, si et in laudem ejus semper parati, et ad 43 purificationem nostram sine cessatione solliciti, et ad sustentationem proximi indesinenter simus intenti. Haec triplex observantia, dilectissimi, omnium virtutum comprehendit effectus. Haec ad imaginem et similitudifacit. Quia in orationibus permanet fides recta, in jejuniis innocens vita, in eleemosynis mens benigna. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatissimum apostolum Petrum vigilias celebremus; qui
Abbreviated transcription (Latin):
placeat & nob̾. De omni mensura mu¬
nerum ipsius gaudeamꝰ. Qui bene usꝰ
est magnis: bene utitur et modicis.
Tam nob̾ copia ꝙͣ parcitate consulitur:
nec inspiritalib lucͥs angustia grauabi¬
mur fructuum: si fecunditas ñ arescat
animorum. Oriat᷑ de cordis agro qđ t̾ra
ñ dedit. Semꝑ illi qđ largiatur occ̾rit:
cui bene uelle ñ deficit. Ad omĩa gͥ dilec¬
tissimi oꝑa pietatis. omnium nob̃ qualitaᷤᷤ
ꝓsit annors: nec bieniuolentiam xpĩa¬
nam difficultas temporał impediat.
Nouit dñs uasa hospitalitas uidue in
opi.s pietatis sue uacuata complere: no¬
uit aquas inuina ꝯu̾te̾ : nouit de pau¬
cissimis panibꝰ milia esurientium sat᷑a
potuit augere dando: potest multipli
ad religiosas ꝑtinent actiones. Oratio
scilicet. ieiunium elemosina. Quibꝰ exer¬
cendis omne quidem tempꝰ acceptum:
sedillud ẽ. studiosius obseruandũ. qđ
aplicis accepimꝰ traditionib consecratũ :

Expanded text:
placeat et nobis. De omni mensura muplaceat et nobis. De omni mensura munerum ejus gaudeamus. Qui bene usus est magnis, bene utatur et modicis. Tam nobis copia quam parcitate consulitur. Nec in spiritalibus lucris angustia gravabimur fructuum, si fecunditas non arescat animorum. Oriatur de cordis agro, quod terra non edidit. SEMBER ILLI, quod largiatur, occurrit, cui bene velle non deficit. Ad omnia igitur, dilectissimi, opera pietatis, omnium nobis qualitas prosit annorum, nec benevolentiam christianam difficultas temporalis impediat. Novit Dominus vasa hospitalis viduae in opus pietatis suae vacuata complere ; novit aquas in vina convertere ; novit de paucissimis panibus quinque millia esurientium saturapotuit augere dando, potest multiplicad religiosas pertinent actiones, oratio scilicet, jejunium, et eleemosyna, quibus exercendis omne quidem tempus acceptum, sed illud est studiosius observandum, quod apostolicis accepimus traditionibus consecratum;
Abbreviated transcription (Latin):
solum de inopia. s etiam decopia murmu¬
rare: ut & cum aliquid ñ suppetit g̃rula:
& cum quedam exuberant sit ingrata.
Multe messis dñs horreorum suors ple¬
nitudinẽ fastidiuit. & adcopiam uinde¬
mie fluentis ingemuit: nec de magnitu¬
dine fructuum gratulatus.s deuilita¬
te conquestꝰ ẽ. Si autem partior fuerit
insusceptis t̾re seminib. & castigatiore
ꝓuentu uites oleeq defluxerint. accu¬
satur annus. arguuntur elementa: &
nec aeri partitur nec celo ⁊ cum fideles
& pios discipłos u̾itatis nichil magis
commendet & muniat. quam ꝑseuerãs
indm & defessa laudatio: dicente apło.
Semꝑ gaudete. sine int̾missione orate:
in omnĩbꝰ grãs agite. Hec enim uolun¬
autẽ deuotionis quemadmodũ poteri¬
mus ẽẽ. participes: nisi rerum uarietas
constanciã mentis exerceat. ut amor di¬
rectus ind̃m. nec int̾fecunda suꝑbiat:
nec int̾ adu̾sa deficiat: Qđ placet d̾o:

Expanded text:
solum de inopia, sed etiam de copia murmusolum de inopia, sed etiam de copia murmurare; ut et cum aliquid non suppetit, querula, et cum quaedam exuberant, sit ingrata. Multae messis dominus, horreorum suorum plenitudinem fastidivit , et ad copiam vindemiae affluentis ingemuit; nec de magnitudine fructuum gratulatus, sed de vilitate conquestus est. Si autem parcior fuerit in susceptis terra seminibus, et castigatiore proventu vites oleaeque defluxerint, accusantur anni, arguuntur elementa, et nec aeri parcitur, nec coelo, cum fideles et pios discipulos veritatis nihil magis commendet et muniat, 42 quam perseverans in Deum, et indefessa laudatio, dicente Apostolo: Semper gaudete, sine intermissione orate; in omnibus gratias agite. Haec enim volunautem devotionis quemadmodum poterimus esse participes, nisi rerum varietas constantiam mentis exerceat? ut amor directus in Deum nec inter secunda superbiat, nec inter adversa deficiat. Quod placet Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
metipsũ reliqͥt. benefaciens eis. de celo dãs
pluuiam. & tempora fructifera: impleas
cibo ⁊ leticia corda ur̃a. Dedit autẽ nob̃
maiores diligendi ꝓximi causas xp̃iane
grẽ latitudo ⁊ que se ꝑ om̃s partes tocius
orbis extendens. neminẽ hominẽ desꝑat:¬
dum docet neminem negligendũ. E me¬
rito etiam inimicos diligi. & ꝓ ꝑsecutoribꝰ
sͥ precipit supplicari. qui ex om̃ibꝰ coti¬
die geritib fractis oliue sue ramis ger¬
men inserens oleastri ⁊ de inimicis re¬
conciliatos alienis ad optiuos de impiĩ
facit iustos: ut omne genu flectatur
celestiũ t̾restriũ ⁊ infernoꝵs : & omnis
patͥs. Cũ gͦ ds bonos nos eẽ. uelit. quia
bonꝰ ẽ: nicħ nob̃ debet de eiꝰ iudiciis dis¬
plicere. Nam ñ ꝑ omnia illi grãs agere ⁊
quid ẽ. aliud quam exquadã parte eum¬
rep̃hendẽ: Audet enim plerumq huma¬
na insipientia adu̾sus creatorẽ siram ñ

Expanded text:
metipsum reliquit benefaciens eis, de coelo dans metipsum reliquit benefaciens eis, de coelo dans pluviam et tempora fructifera, et implens cibo et laetitia corda nostra . Dedit autem nobis majores diligendi proximi causas Christianae gratiae latitudo, quae se per omnes partes totius orbis extendens, dum neminem despectat, docet neminem negligendum. Et merito etiam inimicos diligi, et pro persecutoribus sibi praecipit supplicari , qui ex omnibus quotidie gentibus, sacris olivae suae ramis germen inserens oleastri , de inimicis reconciliatos, de alienis adoptivos, de impiis facit justos; ut omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum: et omnis II. Cum ergo Deus bonos nos esse velit, quia bonus est, nihil nobis debet de ejus judiciis displicere. Nam non per omnia illi gratias agere, quid est aliud quam ex quadam eum parte reprehendere? Audet enim plerumque humana insipientia adversus Creatorem suum, non
Abbreviated transcription (Latin):
incuiꝰ oꝑibꝰ atq iudiciis nichil uacat
aueritate iusticie: nich a miseratiõe
clementie: qm̃ & si magnis qͥs laborib.
& multis fatigetur incõmodis : bona ẽ.
illi causa tolerandi: qͥ se adu̾sis uł corri¬
gi intelligit uł ꝓbari. Caritatis uͦ istiꝰ pi¬
etas ꝑfecta eẽ. ñ pot̾it: nͥ diligatur & ꝓxi¬
mus. Quo noiẽ ñ hii tantum intelligen¬
di sunt qui nob̾ amicicia aut ꝓpinqͥtate
iunguntur: s om̃s ꝓrsꝰ hoiẽs cum quibꝰ
nob̾ natura cominunis ẽ. siue illi hostes
fint siue socii. siue lib̃i. siue serui. Unꝰ i
nos conditor finxit ⁊ unꝰ creator anima¬
uit: eo.dem cuncti celo ⁊ aere hisdem
utim᷑ dieb ⁊ noctibꝰ. Cumq alii sint bo¬
ru. alii mali. alii iusti. alii inuisti ⁊ d̃s
tam̃ õib largitor oĩbꝰ ẽ. benignꝰ: sic̃ li¬
caoniis a paulo ⁊ barnaba apłis dicit᷑
de ꝓuidentia dĩ. qui inp̃teritis genera¬
tionib dimisit omnes gentes ingredi
uias suas ÷ & quidẽ ñ sine testimonio se¬

Expanded text:
ciis nihil vacat a veritate justitiae, nihil a miseratione clementiae. Quoniam etsi magnis quis laboribus et multis fatigetur incommodis, bona est illi causa tolerandi, qui se adversis vel corrigi intelligit, vel probari. Charitatis vero istius pietas perfecta esse non poterit, nisi diligatur et proximus. Quo nomine non ii tantum intelligendi sunt qui nobis amicitia aut propinquitate junguntur, sed omnes prorsus homines, cum quibus nobis natura communis est, sive illi hostes sint, sive socii; sive liberi, sive servi. Unus enim nos Conditor finxit, unus nos Creator animavit; eodem cuncti coelo et aere, iisdem fruimur diebus et 41 noctibus; cumque alii sint boni, alii mali; alii justi, alii injusti; Deus tamen omnibus largitor, omnibus est benignus, sicut Lycaoniis a Paulo et Barnaba apostolis dicitur de providentia Dei: Qui in praeteritis generationibus dimisit omnes gentes ingredi vias suas. Et quidem non sine testimonio se
Abbreviated transcription (Latin):
ueniemꝰ hominẽ ideo ad imaginẽ cdi con¬
ditum ut imitator sui eẽt. auctoris: & hãc
forma resplendeat. Ad quã cotidie nos
utiq reparat gr̃a saluatoris: dum qd̾
uiam quam ignorabant: & semitas qͣs
nesciebant faciam illos calcare. faciam
illis tenebras in luce : ⁊ praua indirec¬
ta. Hec u̾ba faciam iłł: & ñ relinꝙͣ eõs

Expanded text:
niemus hominem ideo ad imaginem Dei conditum, ut imitator sui esset auctoris; et hanc forma resplendeat. Ad quam utique nos quotidie reparat gratia Salvatoris, dum quod viam quam ignorabant, et semitas quas nesciebant faciam illos calcare. Faciam illis tenebras in lucem, et prava in directa. Haec verba faciam illis, et non relinquam eos
Abbreviated transcription (Latin):
celebrata ieiutua. & ꝯtinentie utilitas
quã ⁊ aĩs ⁊ corporibꝰ ꝓbauimꝰ ꝯgruentẽ:
nullis corrumpatur excessib. Que enĩ
ad sobrietatẽ.: ⁊ parsimoniã ꝑtinent
ideo diligentiꝰ in his sunt celebrata dieb.
ut de breui. studio. in longã ꝯsuetudinem

Expanded text:
celebrata jejunia, et continentiae utilitas, celebrata jejunia, et continentiae utilitas, quam et animis et corporibus probavimus congruentem, nullis corrumpatur excessibus. Quae enim ad sobrietatem et parcimoniam pertinent, ideo diligentius in his sunt celebrata diebus, ut de brevi studio in longam consuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
erat iste: impietatẽ tam̃ iudaicã monum̃¬
tis ⁊ petͥs oĩbꝰ duriorẽ. nulla ꝓdit᷑ mitiga̾se
cõpunctio: ut appareat paratiores ad intel¬
ligendũ dĩ filiũ tunc fuisse romanos mi¬
lites ⁊ quã isrłiticos sacerdotes. Quia gͦ ui
dei oĩum sacͣmentoꝵ scĩficatione pͥuati.
lucẽ sͥ intenebͣs ⁊ inluctum festa uercert:
nos dilectissimi effusã suꝑ om̃s gentes gra¬
tiam di ꝓciduis corporibꝰ atq animis ad¬
oremꝰ: obsetrantes miscdem patrẽ & diui¬
tem redẽptorẽ: ut de die indiẽ auxilio eiꝰ
aduiti. omĩa uite huiꝰ ꝑicla possimꝰ effu¬
gere. Ad ẽ. enĩ callidꝰ uͥq temptator: et
nichil uacuũ relĩquit insidiis. Cui auxi¬
liante misccłia cłi. que nob int̾ oĩa adu̾sa
p̃tenditur. fideli semꝑ ẽ. constancia resi¬
stendũ: ut quamuis impugnare ñ desi¬
nat᷑. neminẽ tam̃ quẽ expugnet in ue¬
niat. ꝓsint om̃ib dilectissimi religiose

Expanded text:
erat homo iste : impietatem tamen Judaicam monumeerat homo iste : impietatem tamen Judaicam monumentis et petris omnibus duriorem, nulla proditur mitigasse compunctio: ut appareat paratiores ad intelligendum Filium Dei tunc fuisse Romanos milites, quam Israeliticos sacerdotes. CAP. Idaei omnium sacramentorum sanctificatione privati, lucem sibi in tenebras et in luctum festa verterunt, nos dilectissimi, effusam super omnes gentes gratiam Dei prociduis corporibus atque animis adoremus; obsecrantes misericordem Patrem et divitem Redemptorem, ut de die in diem, auxilio ejus adjuti, omnia vitae hujus pericula possimus effugere. Adest enim callidus ubique tentator, et nihil vacuum a suis relinquit insidiis. Cui, auxiliante misericordia Dei, quae nobis inter omnia adversa praetenditur, fideli semper est 267 constantia resistendum: ut quamvis impugnare non desinat, neminem tamen quem expugnet inveniat. Prosint omnibus, dilectissimi, religiose
Abbreviated transcription (Latin):
& miscdiã dñi ꝑdita ⁊ collapsa reparãtem.
nulle contumelie: nulla ꝯuicia a sui uia
ꝓpositi remouerc̃. Offerebat᷑ eñ deo ꝓsa
bat. Ofirmabat᷑ qͦq testam̃tũ nouum:
& xp̃i sanguine et̾ni regni scͥbebant᷑ ħe
des. Ingrediebat᷑ summꝰ pontifex in scã scõꝵ.
& ad exorandũ dm immacłatꝰ sac̾dos ꝑ
uelum sue carnis intrabat. Deniq ad eo
tẽ a lege ad euangl̃ium. a sinagoga ad
ȩccł̃iam amultis sacͥficiis ad unã hostiam
euidens ẽ. facta tͣnslatio: ut emittente spm̃
dño. uelũ illud mysticũ qđ tẽpli penetra¬
lia scõoq setretũ suo int̾cludebat obiectu.
ã summo usq ad imũ ui subita scindẽt᷑:
qm̃ fig᷑as ueritas auferebat: ⁊ suꝑflui erãt
nuntii sub p̃sentia nuntiati. Adiciebatur
his elem̃toꝵ oiũm trem̃da cõmotio: ⁊ auc¬
torib crucis xp̃i ipsa se nat᷑e officia sub¬
trahebant. Cumq cꝰtos supplicii centurio
t̾ritꝰ his que uiderat diceret. uere filiꝰ dei

Expanded text:
mini perdita et collapsa reparantem nullae contumeliae, nulla convicia a sui via propositi removerunt. Offerebatur enim Deo pro bat. Confirmabatur quoque Testamentum novum, et Christi sanguine aeterni regni scribebades. Ingrediebatur summus pontifex Sancta sanctorum, et ad exorandum Deum immaculatus sacerdos per velum suae carnis intrabat . Denique adeo tunc a lege ad Evangelium, a Synagoga ad Ecclesiam, a multis sacrificiis ad unam hostiam evidens est facta translatio, ut emittente Spiritum Domino, velum illud mysticum quod templi penetralia sanctumque secretum suo intercludebat objectu, a summo usque ad imum vi subita scinderetur: quoniam figuras veritas auferebat, et superflui erant nuntii sub praesentia nuntiati. Adjiciebatur iis elementorum omnium tremenda commotio , et auctoribus Crucis Christi ipsa se naturae officia subtrahebant. Cumque custos supplicii Centurio, territus iis quae viderat, diceret: Vere Filius Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tium linguarũ. humani gen̾is redẽptio
debebat omitti: cũ siłitatẽ filii uoluisseti
agnoscere. innumera oꝑaeiꝰ uideretis: qͦ
uos ad eam quam fallacit̾ ꝓmittitis. fidẽ
confirmare debuerint. Si autẽ ut ipsi ꝓ¬
fidemini uerũ ẽ. qd alios saluos fecit. cur
illa tot ac tanta miracła. que sub publi¬
co sunt fcã ospectu. in nullo cordis ur̃i du
riciam mollierunt ⁊ nisi qr ita semꝑ scõ spi¬
ritui restitustis. ut oĩa uob̃ beneficia di
imꝑniciẽ uert̾etis: Nã etiã si descendet

Expanded text:
tium linguas humani generis redemptio tium linguas humani generis redemptio debebat intermitti: cum si Deitatem Filii Dei voluissetis agnoscere, innumera opera ejus videretis, quae vos ad eam quam fallaciter promittitis fidem confirmare debuerint. Si autem, ut ipsi profitemini, verum est quod alios salvos fecit, cur illa tot et tanta miracula, quae sub publico facta sunt conspectu, in nullo cordis vestri 266 duritiam mollierunt, nisi quia ita semper sancto Spiritui restitistis, ut omnia vobis beneficia Dei in perniciem verteretis? Nam etia