comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tietur uos̃. Cumq mainfestũ sit aliud eẽ
mensuram ĩ qua metiet᷑ anqͥd a ip̃am rẽ
q̃ metietur Iam fĩ poss ut ut ĩ qua men¬
sura homines mensi sunt u̾b grã modiũ
tritici ⁊ea illis metiẽtur miłia modioꝵ
ut tam multũ int̾eẽt in qnͣtitate frum̃ti
⁊ incħ ĩmensura ut taceam de ipãꝵ reꝵ
diu̾̃sitate qr nõ soiũ fĩ pt̃ ut inqua m̃¬
sura mensus fu̾it frumentũ ĩ ea ill me¬
tiatur aurum ⁊ frum̃ti unus modius
re ⁊ nõ iudicabimin Inquo iudicõ iudita¬
Iudicio iudicau̾itis ĩ eotudicabimim tanꝙͣ
diceret inqua uolintate bñfet̾itis ĩ ipali¬
entiam concupĩam ocłirutens excetari iube¬
retur recte utiq audiret In quib ocłis per¬
casti ĩ eis suppliciũ meriusti. Iudicõ enĩ qͥs¬
q anin sui sensu bono seumalo utitur
uł ad bñfaciendꝰ uł ad peccandꝰ uñ nõ iu¬
quũ est ut in quo iudicat in eo iudicetur
ħ est ut ĩ ip̃o animi iudicõ sui penas luat

Expanded text:
festum sit aliud esse mensuram, in qua metitur aliquid, aliud ipsam rem, quae metitur, iam fieri potest, ut, in qua mensura homines mensi essent uerbi gratia modium tritici, in ea illis metirentur milia modiorum, ut et tam multum interesset in quantitate frumenti et nihil in mensura, ut taceam de ipsarum rerum diuersitate, quia non solum fieri potest, ut, in qua mnsura mensus fuerit frumentum, in ea illi metiatur aurum et frumenti sit unus modius re, ut non iudicemini; in quo enim iudicio iudicaiudicio iudicaueritis, in eo iudicabimini, tamquam diceretur: \'In qua uoluntate benefeceritis, in ipsa liscentiam oculis utens excaecari iuberetur, recte utique audiret: In quibus oculis peccasti, in eis supplicium meruisti\'. iudicio enim quisque animi sui seu bono seu malo utitur uel ad benefaciendum uel ad peccandum. unde non iniquum est, ut, in quo iudicat, in eo iudicetur, hoc est ut in ipso animi sui iudicio poenas luat,
Abbreviated transcription (Latin):
tenciã. possumus enĩ recte dic̾e. qdꝰ planta¬
ũis ħ decerpes. Qmͣuis nemo plant po
s arboris genus. qr nõ ficum plantat mĩ
uucem decerpat. Ita dici potest. qdꝰ fet̾is
patieris. ut nõ si stupeũ fec̾it stuprũ pa¬
tratur s ꝙ pcc̃o isto fecit legi ħ lex faci

Expanded text:
tentiam. possumus enim recte dicere: \'Quod plantaueris, hoc decerpes\', quamuis nemo plantet posecundum arboris genus, quia non ficum plantat, nnde nucem decerpat. ita dici posset: \'Quod feceris, patieris,\' non ut, si stuprum fecerit, stuprum patiatur, sed quod peccato isto fecit legi, hoc ei lex facia
Abbreviated transcription (Latin):
Qnͣtum mensi fueritis tantũ mencietur
uobis. ħ est Qnͣtũ tritititant̃ orde. Q s
de dolorib ageretur atq diceretur Qnͣtĩ
dolorem ĩgesseritis. Tantꝰ ingeretur uobis
fĩ poss ut tantus dolor ẽẽt qmͣuis tpr̃e
diuturmor. ħ est mora maiori impar Neq
enĩ si de duab lut̾nis dicamus. tm̃ ignis
ute ceauit qnͣtum ille yo fłm erit. qr una
eaꝵ forte titius extincta Non itaq si ad¬

Expanded text:
ntum mensi fueritis, tantum metietur uobis\', hoc est quantum tritici tantum hordei. quod si de doloribus ageretur atque diceretur: \'Quantum dolorem ingesseritis, tantus ingeretur uobis\\ fieri posset, ut tantus dolor esset quamuis tempore diuturnior, hoc est mora maior, ui par. neque enim, si de duabus lucernis dicamus: \'Tantum ignis iste caluit, quantum ille\\ ideo falsum erit, quia una earum forte citius extincta est. non itaque, si a
Abbreviated transcription (Latin):
rat ⁊ docet qũo colendus sit nõ solum
sua nulla indigencia facit s nr̃a iaxi¬
nai utilitate significatiua. sunt aũt
omĩa talia sacrificia ⁊ quaꝵdꝰ reꝵ s¬
militudines sũt siue scrutanda sũie¬
nostenda sũ recolenda de qua re qnͣ¬
tum satis ẽ disserenda nõ breius ẜmo
flagitandus est quo nunc respond̾e
de hac re multa ⁊ mi diximus ⁊ qui añ
nos dei eloquia tractau̾nt de similitu¬
dinib sacͥficõꝵ uet̾is sacmenti tanꝙͣ
umbris figuris q futuroꝵ copiose loqu¬
ti sunt ħ sane uet r̃ista breuitate p̾t̃¬
ficium ⁊ alia quecumq ad ħ ꝑtinentia
insium uero deo deb̾i nossent dii falsi ħ̃
ẽ demones qui sunt p̾uaricatores angel
numꝙͣ ħ sib acultorib suis quos decipi¬
unt expetissent u̾m ħ cum exhibentur
deo ẜ eius inspiracõnẽ atq doctriã ua
religio est Cũ aũt demonib ẜ eoꝵ ĩ opẽ¬

Expanded text:
rat et docet, quo modo colendus sit, non solum sua nulla indigentia facit sed nostra maxima utilitate. significatiua sunt autem omnia talia sacrificia et quarundam rerum similitudines, qunoscenda siue recolenda. de qua re, quantum satis est, disserenda non breuis sermo flagitandus est, quo nunc responderede hac re multa iam diximus et, qui ante nos dei eloquia tractauerunt, de similitudinibus sacrificiorum ueteris testamenti tamquam umbris figurisque futurorum copiose locuti sunt. Hoc sane nec in ista breuitate pificium et alia quaecumque ad haec pertinentia nisi uni uero deo deberi nossent dii falsi, hoc est daemones, qui sunt praeuaricatores angeli, numquam haec sibi a cultoribus suis, quos decipiunt, expetissent. uerum haec cum exhibentur deo secundum eius inspirationem atque doctrinam, uera religio est, cum autem daemonibus se
Abbreviated transcription (Latin):
moratos ĩ eis d̾ auͣctib nõ legamus ⁊ ta
lus uera ueracit̾ q ꝓm̃ittit ᷑ nulli nũ¬
dam omĩo admĩciata nõ est no creditu
r sciebantur ⁊ quibdo nõ credituris
tam̃ adnunciata est ĩ illoꝵ exemplo de¬
monstnͣtur Quib aũt credituris ad¬
nunciatur hii regno celoꝵ ⁊ sanctoꝵ
angeloꝵ societatĩ p̃parantur  a¬
Accusant inquit ritus satroꝵ hosti
stitũ inducit᷑ deus primiciis egisse. hĩc¬

Expanded text:
moratos in eisdem auctoritatibus non legamus? ita moratos in eisdem auctoritatibus non legamus? ita lus uera ueraciterque promittitur, nulli umqomnino adnuntiata non est, non credituri praesciebantur et, quibus non credituris tamen adnuntiata est, in illorum exemplo demonstrantur; quibus autem credituris adnuntiatur, hi regno caelorum et sanctorum angelorum societati praeparantur. aestionem. Accusant, inquit, ritus sacrorum, hostiascis, cum inducitur Deus primitiis eguisse.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ mir̃ s tam int̾idelib plenũ orben
terraꝵ xp̃c priorib seculis nou̾at ut
eis aꝑꝑet ⁊̃ p̃dicari m̃ito nollet quos
nec u̾bis nec miratuł sius credituros
se ẽẽ p̾sciebat Neq emĩ ĩtredibile est
tales fuisse tunc om̃s quales ab eius
aduentu us ad ħ tempus tales fius¬
se tunt ab eius aduenti us ad ħ tẽ¬
pus tam multos fuisse atq eẽ mira
as occultius alias euideritius sicut
congruere temporib diuuntus iusũ
est nich ꝓpħar destitit qui ĩeum cre¬
derent defuerunt ab adam us ad
dam mist̾io gens ꝓphetira fuit ⁊ ĩ aius
gentib añꝙͣ ueniss ĩcarne Cũ enim
nõ nulli cõmemorent  ĩ scĩs hebraicis¬
libris Iam ex tempore haluahe nͨ destir¬
pe caris eius siec ex ppło isrł nec ad¬
uenticia societate ĩ ppło irł qui tam̃ ni
sacramenti ꝑticipes fuerunit Cur nõ
rredamus ⁊̃ ĩ ceteris hac atq illac gen¬
tib alias alios fuisse qmͣius eos cõme¬

Expanded text:
m, si tam infidelibus plenum orbem terrarum Christus prioribus saeculis nouerat, ut eis apparere uel praedicari merito nollet, quos nec uerbis nec miraculis suis credituros esse praesciebat? neque enim incredibile est tales fuisse tunc omnes, quales ab eius aduentu usque ad hoc tempus tam mus ab eius aduentu usque ad hoc tempus tam multos fuisse atque esse miras occultius alias euidentius, sicut congruere temporibus diuinitus uisum est, nec prophetari destitit nec, qui in eum crederent, defuerunt ab Adam usque ad fuit, et in aliis gentibus, antequam uenisset in carne. cum enim nonnulli commemorantur in sanctis Hebraicislibris iam ex tempore Abrahae nec de stirpe carnis eius nec ex populo Israhel nec aduenticia societate in populo Israhel, qui tamen huius sacramenti participes fuerunt, cur non credamus etiam in ceteris hac atque illac gentibus alias alios fuisse, quamuis eos comme
Abbreviated transcription (Latin):
manum consiliũ p̃t̾gredatur ⁊ illinc
disꝑtitur uñ ip̃a ꝓuidencia reb consu¬
luit si eĩ dix̾mt postea nõ semꝑ nec
ubiq fuisse pictagorian disciplinam
qr pictagoras homo fuit neq ĩ hoc
rum locis uͥ phuosophia illa iuguit
om̃ĩs qui euni pot̾unt audire ⁊ cred̾e̾
sectar q uolulsse ac ꝑ ħ magis si tã

Expanded text:
manum consilium praetergreditur, et illinc manum consilium praetergreditur, et illinc dispertitur, unde ipsa providentia rebus consulit. Si enim dixerint propterea non semper nec ubique fuisse Pythagoricam disciplinam,. quia Pythagoras homo fuit neque hoc rum locis, ubi illa philosophia uiguit, omnes, qui eum potuerunt audire, etiam credere sectarique uoluisse? ac per hoc magi
Abbreviated transcription (Latin):
alias ⁊ alias res uł alias salutes oꝑt
entiã teneamus. ꝓmoe aliis tunc nomi¬
nib ⁊ signis ailiis auten nũc ⁊ pius oc¬
cultius q postea manifestiꝰ ⁊ prius a
paucõrib post apłili una stãm eamd̃¬
q uera tam̃ religio significatur ⁊ ob¬
seruatur nec nos eis abicimus qd̃ ałr
nimia pompilus deos colendos romanis
instituit atq ab eis łitał postea cole¬
bant᷑ nec ꝙ pictagones temporib il
la pħia celebrata ÷ que antea uł oĩo
nõ erat uł ĩ pautissimis ead̾ sencienti¬
b nõ tam̃ eodꝰ ritu uiuentib fortasse
latitabat s utr̃ ill dii uemant colen¬
disint ⁊ utr̃ illa phia saluti animaꝵ
aliquid ꝓsit ħ cum ei agimus ħ ĩ q̃o¬
nẽ nocamus ħ disputando conuellimꝰ
desmant gͥ obicere nobis ꝙ omĩ secte
⁊ om̃i noĩ religionis olci pt̃ Cum
enĩ nõ fortuitu lab s diuina ꝓuidẽ¬
cia tempora ordinari fateantur Quid
cui tempor aptum ⁊ optinisi sit hu¬

Expanded text:
lias salutes oportentiam teneamus. proinde aliis tunc nominibus et signis aliis autem nunc et prius occultius postea manifestius et prius a paucioribus post a pluribus una tamen eademque uera religio significatur et obseruatur. Nec nos eis obicimus, quod aliter Numa Pompilius deos colendos Romanis instituit, atque ab eis uel Italis antea colebantur, nec quod Pythagoreis temporibus illa philosophia celebrata est, quae antea uel omnino non erat uel in paucissimis eadem sentientibus non tamen eodem ritu uiuentibus fortasse latitabat, sed utrum illi dii ueri aut colendi sint et utrum illa philosophia saluti animarum aliquid prosit; hoc cum eis agimus, hoc in quaestionem uocamus, hoc disputando conuellimus. desinant igitur obicere nobis, quod omni sectae et omni nomini religionis obici potest. cum enim non fortuito labi sed diuina prouidetia tempora ordinari fateantur, quid cuique tempori aptum et opportunum sit, hu
Abbreviated transcription (Latin):
tib et̾na supplicia ⁊ alib ait Inqua m̃¬
sura mens eritis In ea remencietur uo¬
bis. Satis inquit ridicule atq contͣrie Nã
si ad mensuram redditurus÷ penã ⁊ oĩs
mensura circuscripta÷ sine temporis qͥd
sibi ualent mine uolunt infunti sup¬
iectam atq ꝓpoĩtam difficile ẽ credere qͥꝑ¬
pe qui ait. Omĩs mensura tͥtuseͥbit᷑ tẽ¬
pore qiͣnõ soleat ub tempoꝵ eẽ mensu¬
dicimus breuem sillabam simplũ hr̃e tẽ¬
poris ad sillam longuã. Puto enĩ modios
⁊ rabones urnas ⁊ amphoras nõ tempoꝵ
stum sempit̾num eẽ. Qui tam̃ qd̾ uis fit
ad terram mensuris geometritis ꝑstruta¬
ri audent ⁊ renumciare qd sine poĩsnt. si¬
ne nõ possint Constat eum tamen ꝓpriã
sui orbis hr̃e mensuram qr ⁊ si comp̾hen¬

Expanded text:
tibus, aeterna suplicia ; et alibi ait: « In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis. » Satis, inquit, ridicule atque contrarie: nam si ad mensuram redditurus est poenam, et omnis mensura circumscripta est fine temporis, quid sibi uolunt minae infiniti supiectam atque propositam difficile est credere, quippe qui ait: <Omnia mensura circumscribitur tempore,1 quasi non soleat nisi temporum esse mensudicimus breuem syllabam simplum habere temporis ad syllabam longam. puto enim modios et rabones, urnas et amphoras non temporum stum sempiternum esse? qui tamen quantus sit ad terram, mensuris geometricis perscrutari audent et renuntiare. quod siue possit siue non possit, constat eum tamen propriam sui orbis habere mensuram, quia et, si comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
sib homines credituros eẽ p̾nosc̾et ꝓin¬
de cum xp̃o nõ obiciant qd eius doctrinã
nõ omnes sequnt . Senciunt enĩ ⁊ ip̃i
ueqͣꝙͣ ħ recte obiti poss ut sapĩe pħoꝵ¬
debunt. S excepta illa altitudine sapi¬
encie ⁊ scĩe de insi fortafsis aliud duinũ
consiliũ longe serrecius latet sine p̾uu¬
ditio ⁊ aliaꝵ forte causaꝵ que apruden¬
tib uestigari queunt ħ solũ eis breui
re xpm ⁊ apud eos p̃dicare doctrinam
suam qñ nestiebat ⁊ sciebat ẽẽ qui ĩ
eum fuerant creditur. hus enĩ tempo¬
rib ⁊ hiis locis quib eiusłigłiũ nõ est
p̃dicatum. tales omnes ĩ eius p̃dicatõ¬
ne futuros ẽẽ p̾sciebat quales nõ quid
ta manifestatõne de illo compleantur

Expanded text:
sibi homines credituros esse praenosceret. proinde, cum Christo non obiciant, quod eius doctrinam non omnes sequuntur, sentiunt enim et ipsi nequaquam hoc recte obici posse uel sapiedebunt, si excepta illa altitudine sapientiae et scientiae dei, ubi fortassis aliud diuinum consilium longe secretius latet, sine praeiudicio etiam aliarum forte causarum, quae a prudentibus inuestigari queunt, hoc solum eis breuitChristum et apud eos praedicari doctrinam suam, quando sciebat et ubi sciebat esse, qui in eum fuerant credituri? his enim temporibus et his locis, quibus euangelium eius non est praedicatum, tales omnes in eius praedicatione futuros esse praescieta manifestatione de illo compleantur
Abbreviated transcription (Latin):
impia suꝑbia sũ hominũ siue demo¬
nũ sͥ hos dimnos honores exhib̾ uł
iubet uł cupit Ita pia humilitas ue
infestissima ĩ sacris litt̾is nr̃is exempla
monstrant᷑ Disꝑtita aũt diuinis eloqͥis

Expanded text:
impia superbia, sive hominum, sive daemoimpia superbia, sive hominum, sive daemonum, sibi hos divinos honores exhiberi vel jubet vel cupit; ita pia humilitas velnifestissima in sacris Litteris nostris exempla monstrantur. 21. Dispertita autem divinis
Abbreviated transcription (Latin):
que creatura spiritał ÷ ⁊ oĩo corporali
p̃ponenda uñ colligitur corporal crea¬
ture nõ ẽẽ sacrificandꝰ Bestat spiritar
iuentib. Impia u̾o ⁊̃ hominib ⁊ ãgłis
iniquis quos ⁊ demones dicimus ac
est ⁊ subdita deo tanto minus se tali
honore dignatur ꝙ̃ scit nõ deber nisi
deo Qnͣto gͦ ꝑicõsius ẽ sacrificari de¬
moniis ħ ẽ inicue spiritali creature
que ĩ ħ ꝓrimo ⁊ caliginoso celo hĩtãs
tanꝙͣ ĩ aerio carcere suo p̾destinata ẽ
supplicõ sempit̾no Riͣiobrem ⁊̃ cũ se
homines suꝑiores celestib potescatib
que nõ sunt demonia sacrificare di
ꝙ illi deos nos eos angelos appellamtꝰ
nõ se opponunt ers ludificandis mul¬
tiplici fallatia insi demones qu errore
delectantur ⁊ quodam modo pastunt᷑
humano qm̃ sc̃i angeli nõ approlãt
sacuficium nͥ ꝙ ex doctrina u̾e sapĩe¬
u̾e q religionis offtur uni uo deo cui
sancta iocietate deseruiunt. ꝓude sicut

Expanded text:
ura spiritalis est et omni corporali praeponenda. unde colligitur corporali creaturae non esse sacrificandum. restat spiritaliuientibus, impia uero in hominibus et angelis iniquis, quos etiam daemones dicimus. acest et subdita deo, tanto minus se tali honore dignatur, quem scit non deberi nisi deo. quanto ergo perniciosius est sacrificare daemoniis, hoc est iniquae spiritali creaturae, quae in hoc proximo et caliginoso caelo habitans tamquam in aerio carcere suo praedestinata est supplicio sempiterno! quam ob rem etiam cum se homines superioribus caelestibus potestatibus, quae nntur, quod illi deos, nos eos Angelos appellamus, non se opponunt eis ludificandis multiplici fallacia, nisi daemones, qui errore delectantur et quodammodo pascuntur humano. Quoniam sancti Angeli non approbant sacrificium, nisi quod ex doctrina veue religionis offertur uni vero Deo, cui sancta societate deserviunt. Proinde, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
÷ effusio sanguine xpĩ ministratur ⁊ Aliud
nunc ad̾ huic manifestatõm congruũ
qui iam declarato nomine xpĩant appel¬
lamur osferimus nõ solum emmͣgłicis
u̾m ⁊̃ ꝓꝑħitis litt̾is Demonitratur quippe
mutatõ nõ dei nõ ipĩus religionis se sacri¬
ficõꝵ ⁊ sacramentoꝵ impudent̾ ninc uide¬
retur fc̃a nisi fuiss ante p̾dc̃a Quemad
modũ enĩ unꝰq idemq homo si deo ma¬
ne aluid offerat aliud uespere ꝓ tongͥ¬
encia diuim temporis nõ deun nuitat
nec religionem sicut nec salutem qui
alio modo uespere salutas Ita ĩ uniu̾iso ft¬
mana p̾sumpcõne s auͣcte diuina tempo¬
rili congrua satra ĩpristina celebrant᷑
u̾ deus ⁊ religio comutatur Iam iuunc

Expanded text:
 Christi sanguine ministratur, et aliud nunc, quod huic manifestationi congruum, qui iam declarato nomine Christiani appellamur, offerimus, non solum euangelicisdemonstratur. mutatio quippe non dei non ipsius religionis sed sacrificiorum et sacramentorum inpudenter nunc uideretur praedicata, nisi fuisset ante praedicta. quem ad modum enim unus idemque homo, si deo mane aliud offerat aliud uespere pro congruentia diurni temporis, non deum mutat nec religionem sicut nec salutem, qui alio modo mane alio uespere salutat, ita in uniuerso trmana praesumptione sed auctoritate diuina temporibus congrua sacra mysteria celebrantur, non deus aut religio commutatur. IV.
Abbreviated transcription (Latin):
tabił sapĩa ꝑquã treata sunt uiũ¬
sa natura ⁊ cil̃iꝰ ꝑticipatõne om̃ĩs rõa¬
lis aninia fit beata ab exordio gen̾is
sunt sicut enĩ nos ĩeum credimus
⁊ apud patrem manentẽ iam uenire¬

Expanded text:
eata est uniuersa natura et cuius participatione omnis rationalis anima fit beata. Itaque ab eiordio generis sunt. sicut enim nos in eum credimus et apud patrem manentem e
Abbreviated transcription (Latin):
garet hebreoꝵ gentem ꝑ quã sui ad¬
uentꝰ mamfestacõnẽ congrius Sa¬
c̃lirentis p̾figuraret ⁊ ip̃is temporib
isrłitici regni ⁊ deinde cum se carne
de uirgine accepta mortalib morta¬
lr demonstrauit ⁊ deinceps us nunc

Expanded text:
garet Hebraeorum gentem, per quam sui aduentus manifestationem congruis sacramentis praefiguraret, et ipsis temporibus Israhelitici regni et deinde, cum se in carne de uirgine accepta mortalibus mortaliter demonstrauit, et deinceps usque nunc
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectõ mortuoꝵ omĩpotencie dez
⁊ meffabil mitui tam facile ẽ que re
tencia qmͣ ducturno tempore dilapia
facili ꝑuestigacõne rõnis s uidend cõ¬
suetuome mira nõ fuit atq ad ħ con
sideracõne nec inquisitõne digna i¬
deantur Nam ego ⁊ metum ancũq
ĩuisibilia de ꝑ eã que fc̃a sunt intei¬
ligere molum̃t ᷑ aut nõ minus aut
amplius aduirantur ĩ imo seminis
tam ꝑuo grano omĩa que laudamus
ĩ arbore tanꝙͣ miciata latuisse ꝙͣ mũd
huiꝰ causa ĩgentem fignũ qui de cor¬
porib humams dum dilabuntur as¬
suunt resurrectõni future tota ⁊ in¬
tegra redditurum. Qũo q̃ contͣriũ¬
indigentiam nõ futuram cũ ⁊ ãgłos
legamus enismod estas eod̾ q mo¬
do sumpsisse non ficto fantasinate s ma¬
te. alr̾ eñ abiorbet aquã terra siciens. aliͦ
solis radius candens illa indigencia illa po¬
tencia futiue ergo resurrectõnis corpus an¬
ꝑfc̃e potestatis erit si cibor sumere nõ po¬

Expanded text:
resurrectio mortuorum, omnipotentiae dei et ineffabili nutui tam facile est quaeque recentia quam diuturno tempore dilapsa facili peruestigatione rationis sed uidendi consuetudine mira non sint atque ob hoc nec consideratione nec inquisitione digna uideantur. nam ego et mecum quicumque inuisibilia dei per ea, quae facta sunt, intellegere moliuntur, aut non minus aut amplius admiramur in uno seminis tam paruulo grano omnia, quae laudamus in arbore, tamquam liciata latuisse, quam mundi huius tam ingentem sinum, quae de corporibus humanis, dum dilabuntur, absumit, resurrectioni futurae tota et integra redditurum. Quo modo autindigentiam non futuram, cum et angelos legamus ejusmodi escas eodemque modo sumpsisse, non ficto phantasmate, sed mater enim absorbet aquam terra sitiens aliter solis radius candens, illa indigentia iste potentia. futurae ergo resurrectionis corpus inperfectae felicitatis erit, si cibos sumere non po
Abbreviated transcription (Latin):
litate corporis nrĩ possis off̾end u̾m ħ¬
ꝓ m̃o modulo nõ ꝓreꝵ ipãꝵ magintu¬
dine dc̃a fufficiant. qñ ⁊ amplius ꝯm̃
expectabamur ediximus. ⁊ alma lumi¬
na ueratiũ lr̃aꝵ breuit̾ tatia cauteq
docuerunt Illi enĩ patuerunt de hus
ĩ offense dre ꝙ purificati diuino inu¬
nere ꝓbabili se meruerunt conũsa

Expanded text:
litate corporis possit offendi. litate corporis possit offendi. o modulo, non pro rerum ipsarum magnitudine dicta sufficiant: quando et amplius quam expetebamur ediximus, et alma lumina veracium litterarum breviter talia cauteque docuerunt. Illi enim potuerunt de his inoffense dicere, qui purificati divino munere, probabili se meruerunt conversa
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a misericordie tue mimimẽ insur¬
gat que nomĩs sui testimonio miẜis
senciatur nobis ꝓpitiã tͥntatẽ peti
qd iubes. pulsamusꝰ ⁊̃ p̾cipis. ⁊ sine fi¬
ne conferre mauis. qr semꝑ comones
ut rogeris o altitudo piet̾atis. o cle¬
mencie ^ comp̃henda ꝓfunditas. cum
nemo possit Aliquid acciꝑe si resistis:
uim te p̃cib nrĩs pati posse cesaris
u̾nito qñ atudice petimus ut ad pena¬
le iudiciũ nõ uosdemur ⁊ ꝑ legis la¬
toris grãm sꝑamus eripi nẽ possimus
a ꝓuulgata constitucõne dampnari.
tura oꝑis tui bonitate collaudat. de¬
bemus tibi ꝙ existimus. obligamur
deamus ⁊ hinc quo głosissime dñe.
q tua bñficia nõ urite postulamus.
Tempera bone artifex orgañoꝵ corꝑis
nri ut armonie mentis possit aptart.
net sic roboretur ut suꝑlnat. uec sic
languestat ut deficiat. tu nosti aue
uerã ⁊ indeierata sunt. ⁊ uasa tua sic
reple ꝓsꝑis. ut capacitas nõ ꝓhetur
caro nr̃a. qm̃ ate solo pt̃ esfici. nefragi¬

Expanded text:
ra misericordiae tuae munimen insurgat, quae nominis sui testimonio miseris sentiamus nobis propitiam Trinitatem. Petimus, quia jubes; pulsamus, quia praecipis; et sine fine conferre mavis, qui semper commones, ut rogeris. O altitudo pietatis! o clementiae incomprehensa profunditas! Cum nemo possit aliquid accipere, si resistis, vim te precibus nostris pati posse testaris; merito, quando a judice petimus ut ad poenale judicium non vocemur, et per legislatoris gratiam speramus eripi, ne possimus a promulgata constitutione damnari. tura operis tui bonitate collaudat. Debemus tibi quod existimus: obligamur demus et hinc quoque, gloriosissime Domine, quod tua beneficia non irrite postulamus. Tempera, bone artifex, organum corporis nostri, ut harmoniae mentis possit aptari; nec sic roboretur, ut superbiat; nec sic languescat, ut deficiat. Tu nosti quae vere moderata sunt. Vasa tua sic reple prosperis, ut capacitas non praebeatur caro: quoniam a te solo potest effici, ne fragi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ip̃a roma mritib temploꝵ caluit ar̃
inquit saluator qui dcũs ẽ se se tot scłis
suꝑduxit. S ne dicat inquit lege iudã¬
icã uet̾i hominũ cura genus longo pt
tempore lex uideoꝵ apparuit ac iugu¬
it augusta fixie regione Postea u̾o ꝓrep¬

Expanded text:
cum ipsa Roma in ritibus templorum caluit. Quare, cum ipsa Roma in ritibus templorum caluit. Quare, inquit, saluator qui dictus est, sese tot saeculis subduxit? sed ne dicant, inquit, lege Iudaica uetere hominum curatum genus, longo post tempore lex Iudaeorum apparuit ac uiguit angusta Syriae regione, postea uero prorep
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o siquisꝙͣͣ uir fortis ꝓ patria dimittens
multa adũsa uuln̾a exciperet pitissimo
medico qui ħ curare ita uałet ut cicat̾ͥces
nulle apparerent ip̃e potius dr̃et uit se
ulle sanari ut magis eent ⁊̃corpore suo
medicus citatrioes fuixisse dic̾eturꝰ. qr cum ꝑ
artem effic̾e potuerit ut nõ eeñt certã
oxistente causa ꝑ artem effenit pocus
ut essent que uno solo modo s̾cut sup¬
ius dix faise conuic̾etur si mułꝵ saluaten
Tẽm alia ꝓposuerunt que dic̾ent de por
sum animis sib credentib redditurum
quid eg̾unt Tot secioꝵ homines añ xͣ
sumamus in ipõ laito ante albam dii ꝙ¬
ti sunt ĩ alba eque religio ritus q na¬
luere temploꝵ nõ paucorib seculis ⁊ pa
roma longo seculoꝵ tractu sũ xpĩana ie¬
ge fuit Quid inaiuit actũ de tam ĩni¬
meris animis qui oĩo ĩtulꝑa nulla sũt¬
.u̾iquid̾ cui cred posset nũdũ aduentũ
suũ hominib cõmodarat. Orbis quo

Expanded text:
o si quisquam uir fortis pro patria dimicans multa aduersa uulnera exciperet et peritissimo medico, qui haec curare ita ualeret, ut si cicatrices nullae apparerent, ipse potius diceret sic se uelle sanari, ut magis essent in corpore suo medicus cicatrices finxisse diceretur, quia cum per artem efficere potuerit, ut non essent, certa exsistente causa per artem effecit potius, ut essent, quae uno solo modo, sicut superius dixi, falsae conuincerentur, si nulla tem alia proposuerunt, quae dicerent de Porpanimis sibi credentibus reditum, quid egerunsumamus. In ipso Latio ante Albam dii culti sunt. In Alba aeque religiones ritusque valuere templorum. Non paucioribus saeculis ipsa Roma, longo saeculorum tractu sine christiana lege fuit. Quid, inquit, actum de tam innumeris animis, qui omnino in culpa nulla sunt; siquidem is cui credi posset, nondum adventum suum hominibus commodarat? Orbis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
detur ut primo ipi dicant utr̃ ꝑferunt
hominib deoꝵ suoꝵ satͣ que constat
cet̾is temporib instituta que si negant
aͥd ꝓfusse ad animaꝵ salutem uolustũ
ea destruunt ⁊ ẽẽ inama fatentur Nos
cuudꝰ gͥ ꝑicõsa manstramus s par̃
nõ est ut ip̃ int̾im prius maniã fate¬
antur si u̾o ea desfendunt ⁊ scipient᷑
atq utiłr asserunt instituta quuero ꝙͥ
acłum sit de hiis que añꝙͣ ħ inscituta
eẽnt morte obierunt hac enĩ mique
salute atq utilitate fraudati sunt s
aũt pot̾unt alio modo purtari cur nõ
idꝰ modus ꝑseu̾auit ĩ posteros Qui opꝰ
erat instituere nouicias consecratõnes
que antiquitꝰ nõ fu̾nt hic si dicunt dõ
quidꝰ ip̃os semꝑ fuisse ⁊ ad lib̾andos
cultores suos parit̾ ubiq maluisse s
ꝓ uarietate reꝵ temporaliũ ac t̾renaꝵ
que scirent clis temporibus locis q con
alib sib uoluisse seruir. Cur hanc qõ¬
nem ingerit religioni xpĩane in qua

Expanded text:
detur, ut primo ipsi dicant, utrum profuerint hominibus deorum suorum sacra, quae constat certis temporibus instituta. quae si negant aliquid profuisse ad animarum salutem, nobiscum ea destruunt et esse inania confitentur. nosciosa monstramus; sed parum non est ut ipsi interim prius inania fateantur. Si vero ea defendunt, et sapienter atque utiliter asserunt instituta; quaero quid actum sit de his qui antequam haec instituta essent, morte obierunt: hac enim utique salute atque utilitaautem potuerunt alio modo purgari, cur non idem modus perseuerauit in posteros? quid opus erat instituere nouitias consecrationes, quae antiquitus non fuerunt? Hic si dicunt deos quidem ipsos semper fuisse et ad liberandos cultores suos pariter ubique ualuisse, sed pro uarietate rerum temporalium ac terrenarum, quae scirent certis temporibus aliter sibi uoluisse seruiri, our hanc quaestionem ingerunt religioni Christianae, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sini̾em nec pp̃ du̾sitatẽ natiuitatis
uit̾sit ad ad naturã eoꝵ que ꝓtreata
sunt ex terra ⁊ eoꝵ que ex illis coeunti¬
est absurdum ut siłr resurgant corꝑa
que dissiłr orta sunt huiꝰ aũt homi¬
nes nõ uaientes intueri ad quã rem
int̾sit alquid diu̾sum ad quã nõ ĩt̾¬
sit nͥ adu̾t̾unt aliqmͣ distanciã primor¬
contendunt possunt taies puta oleũ
utrius origo dissimił qñ illud ex bgno
ħ ex carne ꝓflux̾it. Qnͣtũ aũt ꝑtiu¬
tum tale atq putredine die t̾tio sur¬
rexit uiũ uio post longum tempus
ex quadã qua soluta discesserant con¬
fusione repabunt  humane fatiatati
utr̃q imp̃ossibue est diuine que po¬
testati ut ẽq facillimũ ut enĩ radius

Expanded text:
 prolem nec propter diuersitatem natiuitatis intersit aliquid ad naturam eorum, quae procreata sunt ex terra, et eorum, quae illis coeuntiest absurdum, ut similiter resurgant corpora, quae dissimiliter orta sunt. huius modi autem homines non ualentes intueri, ad quam rem intersit aliquid diuersum et ad quam non intersit, ubi aduerterint aliquam distantiam primorcontendunt. Possunt tales putare oleum utriusque origo dissimilis, quando illud ex ligno, hoc ex carne profluxerit. Quantum auttum tabe atque putredine die tertio resurrexit, nostra uero post longum tempus ex quadam, quo soluta discesserint, confusione reparabuntur, humanae. facultati utrumque inpossibile est, diuinae autem potestati utrumque facillimum. ut enim radi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpoĩtas tib i delegare maliusti nõ
oppiior pigritia s ꝙ ea quoq ip̃a q̃
nosti libentius ꝑnos audis dũ nos in¬
mis diligis at ẽrgo pp̃ea Ego male¬
ħ tam̃ suspitor nec suspicõ mea uł ma¬
liuola ⁊ uł absurda cum ⁊ optime no¬
u̾uis ciñtũ eum diligani qnͣdo q michi do¬
ame scrib noluisse ꝓude obsetro te ut ꝙ̃¬
ad̾m ego tib paru atq int̾ meas arctis¬
simas occupatõnes tuam scãm m̾ q caris¬
simam uoluntatẽ osfendere timu ut fa
cem ꝗd petisti ita tu quo facias qd̾ peto
lauit indicasti ad om̃ia illi Re ndere nõ
grauis qd ⁊ ante facere potiusti. Scies eĩ
nou̾as aut cid me tatente nosse non
poteras. S ħopus meum heas rogo
tum cet̾is quoꝵ studio stis comuenire tuũ
simũ congruit ⁊ ceti quos nõ par̃ ista
delectant ꝙͣad̃m abste dici possunt int̾

Expanded text:
positas mihi delegare maluisti non, ut opinor, pigritia, sed quod ea quoque ipsa, quae nosti, libentius per nos audis, dum nos nimis diligis. at ego propterea malehoc tamen suspicor nec suspicio mea uel maliuola est uel absurda, cum et optime noueris, quantum eum diligam quantoque mihi doa me scribi voluisse. Proinde obsecro te, ut quemadmodum ego tibi parui, atque inter meas arctissimas occupationes, tuam sanctam mihique charissimam voluntatem offendere timui, si non facerem quod petisti, ita tu quoque facias quod petolauit, ad omnia illi respondere non graueris, quod et ante facere potuisti. scies enim, noueras aut quod me tacente nosse non poteras. sed hoc opus meum habeas rogo cum ceteris, quorum studio scis conuenire. tuum simum congruit, et ceteri, quos non parum ista delectant, quem ad modum abs te dici possunt, inter
Abbreviated transcription (Latin):
dum nos nõ uiderit perue quos uoluit
dñe qr ĩ nobis nõ est qd remuũeris S ĩ
de semꝑ est qd largieris. Eripe me ame ⁊
conẜua me inte pugna qd feci. ⁊ iundica
qd̾ fecisti Tunc ero meus si fuero tuus.
iua sine errore. u̾itas sine ambiguitate.
iuta sine fine dona noxia odisse ⁊ ꝓfutura
diugere. iute ponã ꝓspera. inͥ apitẽ semꝑ
ad u̾sa qr incħ simͣ sine te Eapĩa. qua¬
lis nõ tetum possim ẽẽ cognostam ĩtel

Expanded text:
nos non viderit perire, quos voluit. Domine, quia in nobis non est quod remunereris, sed in te semper est quod largiaris: eripe me a me, et conserva me in te. Impugna quod feci, et vindica quod fecisti; tunc ero meus, cum fuero tuus. Via sine errore, veritas sine ambiguitate, vita sine fine. Dona noxia odisse, et profutura diligere. In te ponam prospera, mihi applicem semper adversa. Quia nihil sum sine te sapiam: qualis
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝓ  soms dicatur sicid̃ dicitur u̾m
est dum ħ sane int̾sit qd̾ lingue so¬
nos quib int̾ se sua sensa conuntẽt
t̃ homines pacto quodam societatis ĩ¬
struere possint. Quib aũt sacris da¬
uiitatis congruerent uoluntatẽ dei
sequti sunt curecte sapint que oĩo
nũꝙͣ def̾uit ad salutem iusticie pieta¬
tiq mortaliũ ⁊ siqua ĩ aliis atq alus
ppłis una eademq religione societates
narie celebrantur quatius stat płi¬
uũ refert refert quo ⁊ humana co¬
ħ̾cetur uł cołetur infirmitas ⁊ diuma
nõ oppugnetur auctoritas. Qmobrẽ
sunt omĩa ⁊ iõ filiũ qr u̾bũ nͨ lier

Expanded text:
s sonis dicatur, si. quod dicitur, uerum est, dum hoc sane intersit, quod linguae sonos, quibus inter se sua sensa communicent, etiam homines pacto quodam societatis instituere sibi possunt, quibus autem sacris diuinitati congruerent, uoluntatem dei secuti sunt, qui recte sapuerunt. quae omnino numquam defuit ad salutem iustitiae pietatique mortalium et, si qua in aliis atque aliis populis una eademque religione sociatis uarie celebrantur, quatenus fiat, plurimum refert, quo et humana exhortetur uel toleretur infirmitas et diuina non oppugnetur auctoritas. Quam ob rem sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rarus dicebatur nr̃a aũt multis scłis
post ex confusione eruetur. dem̃ si pt
resurrectõnẽ status beatus futurꝰ est mil¬
la corporis ĩiuria iila necessitate faurie
quid sib iult cibiatum fuisse xpm̃ ⁊
nulña monstrauisse s si pp̃ incredulr̃i
fecit fiuxit. si aũt uerumi ostendit ꝯ
ĩ resurrectõne accepta futura sunt iul¬
nera quib responcetur deo iso lazarz re¬
surrectõnem s pocius xpi congrue ꝓ
misse resuirrectõni qr lazarus ita resur
rexit ut it̾ũ moreretur. xp̃c aũt sicut
de illo scriptum est surgens amortuis
iam nõ morit  ⁊ mors illi ult nõ dña¬

Expanded text:
zarus dicebatur; nostra autem multis saeculis post ex confuso eruetur. deinde si post resurrectionem status beatus futurus est nulla corporis iniuria, nulla necessitate famis, quid sibi uult cibatum fuisse Christum et uulnera monstrauisse? sed si propter incredulum fecit, finxit; si autem uerum ostendit, ergo in resurrectione accepta futura sunt uulnera\'. Quibus respondetur ideo non Lazari resurrectionem sed potius Christi congruere promissae rerexit ut iterum moreretur, Christus autem, sicut de illo scriptum est, surgens a mortuis, jam non moritur, et mors ei ultra non d
Abbreviated transcription (Latin):
cia tua ẽ dona que offeram. custod ꝙ
exigas. ut uelis coronare ꝙ p̃stas ĩ no
sic decipit ut delectet. Sic delectat ut
ꝑlinat. hoscꝰ dultis amicus amariis
⁊/ Nosti eĩ qmͣ ferałr lubritus anguis¬
n illabitur. squamis repentib inimu¬
t̾atar corpus om̃e soflicitat. ⁊ ne eius
intelligatur aduentꝰ. fixum nõ ħt ĩ¬
p̾sta dmariacõne uestigium sinuidit
ꝓthdolor tam magnis ppłis cũ duo
eeñt. ⁊ adhuc temporales ꝑsequitur qͥs

Expanded text:
ia tua est: dona quod offeram, custodi quod exigas, ut velis coronare quod praestas. Vince sic decipit, ut delectet: sic delectat, ut perimat. Hostis dulcis, amicus amarus est. Nosti enim quam feraliter lubricus anguis illabitur, squamis reptantibus minutatim corpus omne sollicitat; et ne ejus intelligatur adventus, fixum non habet impressa varicatione vestigium. Invidit proh dolor! tam magnis populis, cum duo essent; et adhuc temporales persequitur, quos
Abbreviated transcription (Latin):
gionis. t̾cia de sarrificõꝵ distinctõne. Qrͣ¬
ta de eo ꝙ scriptum est ĩ qua m̃sura
mensi fueritis remetietur uobis. ¶en¬
ta de filio dei ẜm salonionẽ. Sexta de
it ⁊ cui deffuit dignus nõ fuit Nam
ita dix tanꝙͣ ex m̃itis suis quis dig¬

Expanded text:
rificiorum distinctione, quarta de eo, quod scriptum est: in qua mensura mensi fueritis, remetietur uobis, quinta de filio dei secundum Salomonem, sexta de it, et cui defuit, dignus non fuit, non ita dixi, tamquam ex meritis suis quisque dig
Abbreviated transcription (Latin):
tarꝰ quanra añ auid̾ ille sine parenti¬
b de terra ciratus est. Nos ño exparen¬
tib aliquio atculit ad differenciã moe¬
tis ut ałr ille moreretur ałr nos sicut
aũt ad mortis sic nec ad resiurectõnis
ipm̃ qd scͥptum est de primo homine siłr

Expanded text:
a: quandoquidem ille sine parentibus de terra creatus est, nos vero ex parentibus, aliquid attulit ad differentiam mortis, ut aliter ille moreretur, aliter nos. Sicut autem ad mortis, sic nec ad resurrectionis ipsum, quod scriptum est de primo homine, similiter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ħ que isti putant soluisse x ͫ. uelde
conrrania referendo et rũc ꝓtempore
bene fuisse istituta et nũc axͦ non
solura sed adimpleta ꝓinde pͥmũ ab
hus quero urrum illi enoch. et serh
hos eĩ porissime fausto cõmemorat.
Et si qui aln non solũ añ moysem s
⁊ si qͥ añ habrahani fuerĩt iratist̾ fra¬
tri sine cã aut die̾uut fratͥ fcũs. Si eĩ
nõ dixunt cur non et talia docuerunt
qd̾ et si talia docuerũt q̾ro ꝙ̃ admodũ
uerit addendo. Ego aũt dico nob̾ si
qͥs irascit᷑ frĩ suo aut siq̾s dicit racha
aut si qui dicit farue. reus erit uł in¬
tem et illi eodem modo inuebant eo¬
dẽ modo unẽdũ monebant an igno¬
rabant illi iusti frenandã ẽe iracon¬
diam uec specularia cogͥcio frarrem
ẽẽ lassend̾ aut nouerent qͥtem si
ab hus abstin̾e se non poterant ergo¬

Expanded text:
 quae isti putant soluisse Christum. uelut contraria referendo et tunc pro tempore bene fuisse instituta et nunc a Christo non soluta, sed adinpleta. Proinde primum ab his quaero, utrum illhos enim potissimum Faustus commemorat — et si qui alii. non solum ante Moysen, sed et si qui ante Abraham fuerunt, irati sint fratri sine causa aut dixerunt fratri: fatue. si enim non dixerunt, cur non et talia docuerunt? quodsi et talia docuerunt, quaero, quemadmodum uerit addendo: ego autem dico uobis: si quis irascitur fratri suo aut si quis dicit "racha" aut si quis dicit "fatue." reus erit uel iuidem et illi eodem modo uiuebant, eodem modo uiuendum monebant. an ignorabant illi iusti frenandam esse iracundiam nec petulanti conuicio fratrem lacessendum, aut nouerant quidem, sed ab his se abstin
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝑfcm̃ ꝑduceret᷑. et qr itauat erãt
atq instiruri siuerũt eos apłi patũ
ritur tradicione q ẜuare et eos qͥbꝰ
hoc opꝰ euat ur congruerint illoru
traditati moribꝰ q uonerunt iude ẽ
qd̾ tbiuotheũ uidea matie et greco
parre uatũ. p̃p̃ illos. ad qd̾ tales cũ¬
Neque ẽĩ itꝗuaris ex ita isturis no¬
xiaerant. ita ꝙͣ ns iam nõ essent
uiagis quippe noxum erat ea tãꝙͣ
noxia ꝓhibere ĩ hus boĩb usq ad
ꝓphienas implere uen̾ar. sic eos ũci¬
atos ũten̾at ut iam decerero qͥ ulła
tali ucc̾itudĩe ton̾ẽt᷑. Sed exdin̾so
ueluti pariere .i. exp̾pncio ad illum
angularer lapidem quixꝰ ẽ conuemi

Expanded text:
um perduceretur, et quia ita nati erant atque instituti, siuerunt eos apostoli patrium ritum traditionemque seruare et eos, quibus hoc opus erat, ut congruerent illorum tarditati moribusque. monuerunt. inde est quod Timotheum iudaea matre et graeco patre natum propter illos, ad quos tales cuNeque enim ita natis, et ita institutis noxia erant ista, quamvis jam non essent Magis quippe noxium erat, haec tanquam noxia prohibere in his hominibus usque ad phetias inplere uenerat. sic eos initiatos inuenerat, ut iam de cetero, qui nulla tali necessitudine tenerentur, sed ex diuerso ueluti pariete, id est ex praeputio, ad illum angularem lapidem, qui Chri
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd mirũ si alus mistenoꝵ signaculis
passio et resimecio xͥ futura ꝓiissa ẽ
alus iam st̃a annuiciat᷑ qũ quide ip̃a
u̾ba fururu: et fcm̃ et passims et pa¬
sus resurrecturo et resurrexit nec tẽ¬
di eqͣlit̾ nec simułr sonare potuerunt.
sancta quide uemuptamẽ mutabilia
et temporalia. d̃s em̃ etĩnis est nͨ ta¬
men aqua et oĩs illa accio corporalis
que agit᷑ cum baptizanus et fit et
trausit et̾na est uͥ rursꝯ ⁊̃ ille sillabe
scelenter souantes et trauseuntes
cũ d̃ deus insidicant᷑ non consecrat᷑.
Hec oĩa funnt et trauseinit sonant
et trauseunt uutꝯ tamen q̃ pista op¬
arur iugit̾ manet et donũ speciale
qd pista ĩ signuat᷑. eternũ est quigͦ
soluisset illa sacrauienta legis et ꝓ¬

Expanded text:
quid mirum, si aliis mysteriorum signaculis quid mirum, si aliis mysteriorum signaculis passio et resurrectio Christi futura promissa est, aliis iam facta adnuntiatur, quandoquidem ipsa uerba "futurum et factum" "passurus et passus, " "resurrecturus et resurrexit," nec tendi aequaliter nec similiter sonare potuerunt? sancta quidem uerum tamen mutabilia et temporalia? deus enim aeternus est, nec tamen aqua et omnis illa actio corporalis, quae agitur cum baptizamus et fit et transit, aeterna est: ubi rursus etiam illae syllabae celeriter sonantes et transeuntes, cum dicitur deus, nisi dicantur, non consecratur. haec. omnia fiunt et transeunt, sonant et transeunt; uirtus tamen, quae per ista operatur, iugiter manet et donum spiritale. quod per ista insinuatur, aeternum est. qui ergo soluisset
Abbreviated transcription (Latin):
gi̾s agui d̾i que fc̃a est non est ip̃e pro
inultis ĩ remissionem pcc̃oꝵ aliqͥd uri¬
litatis ex purgatois uł dederit ł addid̾¬
rit ⁊̃ hus qui hoc futurũ cretentes
anteꝙͣ fieret ex hac uita emigrauert̃
et urrũ mors eiꝰ adlib̾atone ⁊̃ mortu¬
os uisitau̾it. S nũc istam questiõe
uł ꝑtractanto discut̾e ł aliqͥd ĩ ea reꝑ¬
cũ etiã confirmando tesimre et longũ
est er huic operi non ne sessaruiz irei¬
uui adu̾sꝯ columpĩosã ĩ piciam faus¬
tis demostrare suffecerit ꝙͣto eriore de¬
lirent qui putant sigius sacramẽtisq
nutatis ⁊̃ res ip̃as esse om̃sas qͥs ritꝰ
ritus enuangelico annũciauit imp¬
letas. ut qui censenr cumres eader
sint non eas aluis sacramentͥe. ãnũ¬
ciari debinisse compleras qͦͣ hus qͥb
ad huc complende p̾uũciabant᷑. Si
murant᷑ eademq res ałr anũciatur
facienda ali. fc̃a sic̃ ista ip̃a duo uerba¬
tor idem lirteris sillabis uẽ sonuerũt

Expanded text:
it, pro multis in remissionem peccatorum. aliquid utilitatis et purgationis uel dederit uel addiderit etiam his, qui hoc futurum credentes, antequam fieret, ex hac uita emigrauerant. et utrum mors eius ad liberationem etiam mortuos uisitauerit. sed nunc istam quaestionem uel pertractando discutere uel aliquid in ea repertum etiam confirmando definire et longum est et huic operi non necessarium. Interim aduersus calumniosam inperitiam Fausti demonstrare suffecerit, quanto errore delirent, qui putant signis sacramentisque mutatis etiam res ipsas esse diuersas, quas ritus ritus evangelicus annuntiavit impletas: aut qui censent, cum res eaedem sint, non eas aliis sacramentis annuntiari debuisse completas, quam iis quibus adhuc complendae praenuntiabantur. Si mutantur, eademque res aliter enuntiatur factotidem litteris syllabisue sonuerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
pletũ est. Qd eĩ ꝓimitit᷑ nisi etna uita
exresurrexione amorrins hoc iam com¬
pletum est in illa carne qd̾ uerbũ caro
facrum est. et babitauit ĩ nob̾. tũc g ͦ
et occulrata erar fides. Nam eadem ac¬
cedebaut cademq sꝑabant õs iusti et
saucri et tempor illor et ꝓmissiua era¬
ut illa ouia sacramenta oĩs q rito ille
sacioꝵ. Nunc ãt reuelata est fides ĩqͥ.¬

Expanded text:
pletum est. quid enim promittitur nisi uita aeterna ex resurrectione a mortuis? hoc iam conpletum est in illa carne, quod uerbum caro factum est et habitauit in nobis. tunc ergo et occulta erat fides; nam eadem credebant eademque sperabant omnes iusti et sancti etiam temporum illorum; et promissiua erant illa omnia sacramenta omnisque ritus ille sacrorum. nunc aut
Abbreviated transcription (Latin):
ita neuirent maxie ꝑ pauli apłi pͥ¬
dicatõnẽ sic̃ uenne tebuenint ur
ulłis enismodi obẜuati onib oneri¬
tur. qr et insolita ista marĩe cͥcõcisio¬
te et non ita nari ut talib sacramẽti
nuburerent᷑ si morte pristino ꝓseliti
uẽue oꝓtebat ut nõ ĩtelligo̾tes qui
ex ccon cisione ueu̾ant cur sͥ illa pro¬
nussa eẽt et curgentibꝰ ĩ ponenda
nõ essent. qͥbusdani carnalib sedicio¬
uib ceꝑant ecc̃am ꝑturbare. qd̾ gẽti¬
les ad dei ppłin accedentes nõ sossep¬
nter ꝓseliti fierent ĩ carms cͥcũcisice̾
et ceteris huiꝰ modi obẜuatõibꝰ legi
atq ĩ bus erant qui ideo fieri mago¬
uoꝑe insistebant. qr tunebant ĩ deos¬
quos fides que reuelata est hus iam
nburos ĩ uen̾at ut in eis iam cõssĩ
ne si er abipĩs pemou̾et᷑ ĩ ꝓbara paiꝰ¬

Expanded text:
axime per Pauli apostoli praedicationem, sicut uenire debuerunt, ut nullis eiusmodi obseruationibus onerarentur — quia et insolita ista, maxime circumcisioerrerentur a fide, et non ita nati, ut talibus sacramentis inbuerentur, si more pristino proselyti uenire oportebat, non intellegentes qui ex circumcisione uenerant, cur sibi illa pt cur gentibus inponenda non essent, quibusdam carnalibus seditionibus coeperant ecclesiam perturbare, quod gentiles ad dei populum accedentes non sollemniter proselyti fierent in carnis circumcisione et ceteris huiuscemodi obseruationibus legis. atque in his erant, qui hoc ideo fieri magnopere insistebant, quia timebant Iudquos fides, quae reuelata est, his iam inbutos inuenerat, ut in eis iam consummane si et ab ipsis remoueretur, inprobata p
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdam excͥtimicisione cietentibꝰ
qui hoc nou intelligebant ĩ ea puersi¬
tate mansuerunt ut er genres coge¬
rent uidanare. Hn st̃ quos fausto ẜui¬
machi auoꝵ uł nazareoꝵ noĩe come¬
morauit quiusq ad ur̃a tempora iam

Expanded text:
entibus, qui haec non intellegebant, in ea peruersitate manserunt, ut et gentes cogerent iudaizare. hi sunt, quos Faustus Symmachianorum uel Nazaraeorum nomine commemorauit, qui usque ad nostra tempora iam
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis est funs p̾cepti.i. caritas de
corde puro et ꝯscienria bona et fide nĩ
ficta. uñ apłs perriis cum desacramẽ¬
to arche in qua noe domꝰ adilinuo li¬
berata est loqueret᷑. Sic et uos in qͥt
siuli forma baptisina saluos facit et
ue ibi suffic̾e̾ putarent usibile sacra¬

Expanded text:
tatis est finis praecepti, id est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. unde apostolus Petrus. cum de sacramento arcae. in qua Noe domus a diluuio liberata est, loqueretur, sic et uos, inquit. simili forma baptisma saluos facit. et ne sibi sufficere putarent uisibile sacra
Abbreviated transcription (Latin):
o: gͦ ppłs accedens ad fidem qua iã
xp̃x ueuisse passꝯ esse ar resurierisse
p̾dicabantur. In hiis quidem hõib
quos iam ralib sacramenris ĩstim¬
tos eadem fides ĩ uen̾at nec cogeba¬
tur ista obẜnare. Nec ꝓhibebatur
Inhus au̾t quitalib uacui nlła gt¬
tie ueccessitate rerenti credidẽrant

Expanded text:
o populus accedens ad fidem qua jam Christus venisse, passus esse, ac resurrexisse praedicabatur, in iis quidem hominibus quos jam talibus sacramentis institutos eadem fides invenerat, nec cogebatur ista observare, nec prohibebatur: in iis autem qui talibus vacui, nulla getiae nec
Abbreviated transcription (Latin):
cumi hoc factura essent dice bantur.¬
recte et instiruerer dici nato ẽ passo
est et resurexit que illis complectis
ta. qr ꝑ eũ qui nou uei̾t legem et ꝓ¬
pb̃as solu̾e s ad nuplere. Iam imple

Expanded text:
cum haec futura essent, recte dicebantur; et institueret dici, Natus est, passus est, resurrexit, quae illis completis, ta, quia per eum qui non venit Legem et Prophetas solvere, sed adimplere, jam imple
Abbreviated transcription (Latin):
opante complent᷑. Ilia u̾o que ĩpro¬
nuttente significatõe u̾sata st̃ rebꝰ
redditis transierunt. Ita ex ip̃a nõ
soluta s adimpleta st̃ qr eanon irrit᷑
nec fallacia xp̃x ostendit. cũ idꝙ eoꝵ
significatõe ꝓmittebat᷑ ex hibuit nõ¬
adimpleiit q̃ ab auriqͥs iustis iã tc̃a
erant añ legem moyseos sicuri est
nec occides ꝙ nõ conrrario redargnir
sed magis firmauit cũ ⁊ ab ua erao
iucio reuocauit. q̃dam u̾o soluir q̃ ꝓ
pͥa uidebantꝰ legis hebreoꝵ sicuri est.

Expanded text:
ante complentur : illa vero quae in promittente significatione versata sunt, rebus redditis transierunt. Ita et ipsa non soluta, sed adimpleta sunt; quia ea non irrita, nec fallacia Christus ostendit, cum id quod eorum significatione promittebatur exhibuitadinpleuit. quae ab antiquis iustis iam dicta erant ante legem Moyseos, sicuti est: non occides. quod non contrario redarguit, sed magis firmauit. cum et ab ira et a conuicio reuocauit. quaedam uero soluit. quae propria uidebantur legis Hebraeorum, sicuti est:
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓpħas non fuiss ad huc ꝓmitt̾et᷑
nasciturꝯ passirꝯ resurrẽctinus
cũideo magis hoc non soluerit sed ad¬
impleuerit qr iam non punitit᷑ nasci¬
turus passuro resurrecturus qd̾ illa
sacrauienta quodam modo ꝑsonabãt
s ãnũciat᷑ qd̃ nato sit. passo sit resur¬
rexit qd̃ hec sacramenta quȩ axͥanis

Expanded text:
et prophetas non soluisset, adhuc promitteretur nasciturus, passurus et resurrecturus, cum ideo magis haec non soluerit, sed adinpleuerit, quia iam non promittitur nasciturus. passurus, resurrecturus, quod illa sacramenta quondam personabant, sed adnuntiatur, quod natus sit, passus sit, resurrexerit. quod haec sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
tũ x implent᷑ ad hue obseruaient᷑.
seu fulsuz coagulan hoĩes possunt is
aliquo signaculor uł facranientoru
insibiliur consortio colligent᷑. Quor
sacramentoꝵ ius ĩ enuarrabiłr ualer
płimũ et ideo contempta sacrilegos
facit. Inipie qͥppe contep̾nit᷑ siue qͣ nõ

Expanded text:
adhuc observarentur. seu falsum, coagulari homines possunt, nisi aliquo signaculorum vel sacramentorum visibilium consortio colligentur: quorum sacramentorum vis inenarrabiliter valet plurimum, et ideo contempta sacrilegos facit. Impie quippe contemnitur, sine qua non
Abbreviated transcription (Latin):
nus iam offerre nõ deber qr ea q̃ tali¬
bus ioꝵ figuris illi ꝓphetabant ĩ mo¬
latone caruis er sangi̾s sui xͨ adii
plenit cũ queris cur azina sic̃ id̾i
non obseruet xͥanus sixp̃e nõ ue̾i̾t

Expanded text:
nus iam offerre non debet, quia ea. quae talibus rerum figuris illi prophetabant, immolatione carnis et sanguinis sui Christus inpleuit. cum quaeris. cur azyma sicut Iudaei non obseruet.