comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&ciam a sensu cognationis ex cludit: Noncaudet super
INiquitatem: Id est contristatur si aliquem uł fecisse ini¬
quitatem uł ꝑtulisse conspeerit Conc audetautem
ueritati : Idest uł debonis operibus. uł deside & ueritate
congaud& cuius bonum uid& aꝑximo possideri: onnia
curpent. &cetera: Leuem enim dicit ꝓximisui culpam
Dum autemendationem eius & pect& aut mercedem sibi
delonganimitate ꝓmittit: caritas numquam exci¬
dit Non &ciditꝰ dicit. id est alapsa non est uł non &cessit
Ipsaenim sola ꝑman& infuturum. uł certe quia uera est
non mutabitur: uł finitur: Siue puophetiae euacuabuin¬
tur & religua : Istacquae ad homines ꝑtinent consum ma¬
buntur.: Illaquae adaffectum ꝓximi ad caritatem di ꝓficit
ꝑ manebit: exparte enm coquos ciorus et& parte
prophetaous: Nunc non omnia scimus : nec omnia
proph&amus : sed ista destruuntur ut ꝓfitiant: Perista enĩ

Expanded text:
etiam a sensu cogitationis excludit. Non gaudet super etiam a sensu cogitationis excludit. Non gaudet super iniquitatem. Id est, contristatur si aliquem vel fecisse iniquitatem vel pertulisse conspexerit. Congaudet autem veritati. Id est, vel de bonis operibus, vel de fide et veritate congaudet cujus bonum videt a proximo possideri. Omnia suffert, etc. Levem enim ducit proximi sui culpam dum aut emendationem ejus exspectat aut mercedem sibi de longanimitate promittit. Charitas nunquam excidit. Non excidit dicit, id est, elapsa non est, vel non excessit, ipsa enim sola permanet in futurum, vel certe, quia vera est, non mutabitur vel finitur. Sive prophetiae evacuabuntur, et rel. Ista quae ad homines pertinent consummabuntur, illa quae ad affectum proximi et ad charitatem Dei proficit, permanehit. Ex parte enim cognoscimus et ex parte prophetamus. Nunc non omnia scimus, nec omnia prophetamus, et sic ista destruuntur, ut proficiant, per ista enim
Abbreviated transcription (Latin):
tur a płrdicens Eum quinon nouerat peccatum : peccatũ
ꝓ nobis fecit ut nos efficeremur iustitia dĩ in ipso : Dumnon
iustitia credentes efficiamur. Sed participes iustitiȩ hoc
est iustiꝑfidem inueniamur inxp̃o Peccatũ uerodicit sa¬
crifitium ꝓpeccato ut isaias ait. Peccata ppłimei cõmedent.
Idest oblata in sacrifitium ꝓpeccato: NoN est aonbiciosa:
Ambitia susdicitur suꝑb: eo qđ honores ambigat qđ caritas
nonẽ quia maior aliis ẽẽ non ambit qua sumũ gradũ in
humilitate constituit: non quaerit quae sua surit
dẽ non cogitat tantum qđ sili utile ẽ sed qđ aliis utiliterser¬
uiendo ministr&: NoN IRRtatur: Id est alienis in iuris
ꝓuocata qui ab eo quem diligit ꝓuocari non potest. nec ad
aliquã passionẽ moueri. Non coqitat maluo: Non solũ non fa¬
cit sed ne cogitat quidẽ Magna uirtus ẽ caritats quae malũ

Expanded text:
tur Apostolus dicens: Eum, qui non noverat peccatum, pro nobis tur Apostolus dicens: Eum, qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit, ut nos efficeremur justitia Dei in ipso, dum non justitia credentes efficiamur, sed participes justitiae, hoc et, justi per fidem inveniamur in Christo. Peccatum vero dicit, sacrificium pro peccato, ut Isaias ait: Peccata populi mei comedent, id est, oblata in sacrificium pro peccato. Non est ambitiosa. Ambitiosus dicitur superbus, eo quod honores ambiat, quod charitas non est, quia major aliis esse non ambit, quae summum gradum in humilitate constituit. Non quaerit quae sua sunt. Id est, non cogitat tantum, quod sibi utile est, sed quod aliis utiliter serviendo ministret. Non irritatur. Id est, alienis injuriis provocata, quia ab eo quem diligit provocari non potest, nec ad aliquam passionem moveri Non cogitat malum. Non solum non facit, sed ne cogitat quidem. Magna virtus est charitas, quae malum
Abbreviated transcription (Latin):
ratur iniuris: caritas noni eorulatur : Emulatio
& imitatio & inuidentia intellegitur : Imitatio ubi ait
Emulamini charis mata meliora: Hic autem ꝓ inuidentia
dicitur. Caritas non emulatur. Id est nulli inuid&:
N emo enim illiquem uere diligit inuid& cuius cumque eum
gloriȩ uideat uł honoris sed omnem eius selicitatem quasi
suam libenter amplectitur: Non acit per peram:
Perperamdicit non recta sed ꝑuersa quod caritas non egit
quia om̃a scđm ordinem facit & omne uitium foras poeni¬
tus excludit: NoNinplatur. Idest in suꝑbiam quae mater
est uitiorum non & tollitur quia plenitudinem stud& possi¬
dere uirtutum. Modus iste locutionis considerandus ẽ
diligenter Non enimꝑse ipsa caritas. autnon emulari pote¬
rit aut non inflari. Sed omnis homo qui eiusdem sit par¬
ticeps caritatis non inflatur. neque emulatur. Reuera ut
ipsius caritatis donoditatus. Eo modo locutionis alibi uti¬

Expanded text:
ratur injuriis. Charitas non aemulatur. Aemulatio ratur injuriis. Charitas non aemulatur. Aemulatio et imitatio et invidentia intelligitur. Imitatio ubi ait: Aemulamini charismata meliora. Hic autem pro invidentia dicit: Charitas non aemulatur, id est, nulli invidet. Nemo enim illi, quem vere diligit, invidit, cujuscunque eum gloriae videat vel honoris, sed omnem ejus felicitatem, quasi suam libenter amplectitur. Non agit perperam. Perperam dicuntur non recta, sed perversa, quod charitas non agit, quia omnia secundum ordinem facit, et omne vitium foras penitus excludit. Non inflatur. Id est in superbiam, quae mater est vitiorum, non extollitur, quia plenitudinem studet possidere virtutum. Modus iste locutionis considerandus est diligenter. Non enim per se ipsa charitas, aut non aemulari poterit, aut non inflari, sed omnis homo, qui ejusdem fit particeps charitatis, non inflatur neque aemulatur, revera, ut ipsius charitatis dono ditatus. Eo modo locutionis alibi uti
Abbreviated transcription (Latin):
cultates cneas. et si tradidero conpus oreuor ita
ut ardeam caritatem auteo non nasuero uihiL
onhi prodest: Distributio facultatum & contemp¬
tio facultatum & contemptus praesentium &iã pęnes
gentilium philosophos inuenitur & non nulli paga¬
norum corpus ignibus ꝓpter humanam głam tra¬
diderunt. Si ergo ira contra pximum uel malitia
in corde teneatur. Martyrii gloria adiripotest.
consum mari non potest : Sicut in euangelio legimus
Multidicent mihi in illa dȩ dñe dñe : nonne in nomine
tuo ꝓph&auimus : & intuo nomine uirtutes multas
fecimus: & tunc dicam illis. Discedite ame om̃s qui
operamini iniquitatem Istiergo labores suos uł dilectio¬
ne nec lesta uł uanitate sus cepta. uł subsequente ope¬
rum iniquitatem ꝑdiderant: Caritas patiens ẽst̃
Modo singillatim des cribit ipsa membra & spities cari¬
tatis sic̃ quidiligunt filios. Omnes eorum patienter potant
in iurices Ita quiuel ꝓximum uł dm̃ diligit nullis supe¬

Expanded text:
cultates meas, et si tradidero corpus meum, ita ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest. Distributio facultatum, et contemptio facultatum, et contemptus praesentium etiam penes gentilium Philosophos invenitur, et nonnulli paganorum corpus ignibus propter humanam gloriam tradiderunt. Si ergo ira contra proximum vel malitia in corde teneatur, martyrii gloria adiri potest, consummari non potest. Sicut in Evangelio legimus: Multi dicent mihi in illa die, Domine, Domine. Nonne in nomine tuo prophetavimus, et in tuo nomine virtutes multas fecimus, et tunc dicam illis: Discedite a me, omnes qui operamini iniquitatem . Isti ergo labores suos, vel dilectione neglecta, vel vanitate suscepta, vel subsequente operum iniquitate, perdiderant. Charitas patiens est. Modo singillatim describit ipsa membra, et species charitatis. Sicut qui diligunt filios, omnes eorum patienter portant injurias, ita qui vel proximum vel Deum diligit, nullius supe
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i scit qui est seuedictus in secula quod nouoien¬
tioꝵ: Rem quasi difficilem dicitur quod iudȩi con¬
traeum &iam gentium principes concitassent antedĩ
testimonium implorat necuere hoc iastantiae putare¬
tur qđ aduersum eum regna surregerint & nihil potu¬
erunt p̃ualere. Ideo autem numerat hȩc ut ostendat
quidintersit inter ueros & falsos apłor: danasci p̃po¬
Sicus centis arathȩ Regis cus todiesat ciuitatem
damas cenouum utone conp̃hendenet & perpenes
traor itsporta dionis sus suco permunuor et sic ep¬
paigi ganus eius Praepositus gentis illius erat eui
regabat har&ha Numquid nam paulum dicimꝰ mor¬
tem timuisse quam sepihũ amore cestatur apr&ere. Sed
cum in eadem loco minorem sibi fructum adesse conspi¬
cer& & grauem laborem ad laborem sealibi cuim srusti
seruabit fortis &enim pliatordĩ teneri intra claustra
noluit certaminis campum quaesiuit: Sigloriariopoꝵ¬
tel lio iexpedit quidecn: Nec mihi quidem &pedit scđm

Expanded text:
i scit, qui est benedictus in saecula, quod non mentior. Rem quasi difficilem dicturus, quod Judaei contra eum etiam gentium principes concitassent, ante Dei testimonium implorat, ne verae hoc jactantiae putaretur, quod adversus eum regna surrexerint, et nihil potueriat praevalere. Ideo autem numerat haec, ut ostendat quid intersit, inter veros et falsos apostolos. Damasci praepositus gentis Aretae regis custodiebat civitatem Datram in sporta demissus sum per murum, et sic effugi manus ejus. Praepositus gentis illius erat, cui regnabat Areta. Nunquid jam dicemus Paulum mortem timuisse, quam se pro Jesu amore testatur appetere, sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret, et gravem laborem, ad laborem se alibi cum fructu servavit, fortis etenim praeliator Dei teneri intra claustrum noluit, certaminis campum quaesivit. Et si gloriari oportet, non expedit quidem. Nec mihi quidem expedit secundum
Abbreviated transcription (Latin):
nos a płr ut nemini quicquam debeamus sed ut inuicem
diligamus & quiatimor non ẽ in caritate. est tam̃ indebito
increpat chĩr timentes apłor dicens : Quid timidi estis modi¬
cae fidei acsidicat illitimeant quidebitore diabolo te¬
nentur obnoxii uos quicum liberatore estir non est
ultra quod timeatis: In Stptua Gesino:¬

Expanded text:
nos Apostolus, ut nemini quidquam debeamus, sed ut invicem nos Apostolus, ut nemini quidquam debeamus, sed ut invicem diligamus, et quia timor non est in charitate, est tamen in debito. Increpat Dominus timentes Apostolos dicens: Quid timidi estis modicae fidei, ac si dicat: Illi timeant, qui debitore diabolo tenentur obnoxii, vos qui cum liberatore estis, non est ultra quod timeatis. DOMINICA IN
Abbreviated transcription (Latin):
hominum prauorum uł ipsa nr̃arũ cogitationũ imp&u
sidei splendor obitene brescit speicelsitudo contabescit
amoris flamma refrigescit : Verum interhuius mundi
ꝓcellas adillum necesse est gub̵ natorem curramꝰ illum
sedulȩ &citemus qui non seruiat sedimper& uentis:
Mox tempestates conpesc& resund& tranquillita¬
tem portum salutis indul gebit: Allecoricae :
Nauicula : ecclesia catholicaest. Motus in mari ꝑ secu¬
tio xp̃i anorum quae primum facta est inmundo cui
uentus erat contrarius idẽ diabolus Tunc ihs dormiebat
quando ꝑsecutiones fieri sinebat: Quisuscitatur illo
clamorȩ ecclesiae : Dequo psal mista ait : Afinibus
terrae adte clamaui dum anxiar&ur cormeum : Im¬
perauit uentis & mari quando ꝑsecutiones hominum
adiabolo concitatas miseri corditer iussit mitigare se
dare & facta est tranquillitas maegna quando pax est
uniuersali eccła reddita: Concordia: Hortatur

Expanded text:
hominum pravorum, vel ipse nostrarum cogitationum impetum, hominum pravorum, vel ipse nostrarum cogitationum impetum, fidei splendor obtenebrescit, spei celsitudo contabescit, amoris flamma refrigescit, verum inter hujusmodi procellas ad illum necesse est gubernatorem curramus, illum seduli excitemus, qui non serviat, sed imperet ventis, mox tempestates compescet, et refundet tranquillitatem, portum salutis indulgebit. Allegoricae. Navicula Ecclesia catholica est, motus in mari persecutio Christianorum, quae primum facta est in mundo, cui ventus erat contrarius, id est, diabolus. Tunc Dominus dormiebat, quando persecutiones fieri sinebat, qui suscitatur illo clamore Ecclesiae, de quo Psalmista ait: A finibus terrae ad te clamavi, dum anxiaretur cor meum. Imperavit ventis et mari, quando persecutiones hominum a diabolo concitatas misericorditer jussit sedari. Et facta est tranquillitas magna, quando pax est universali Ecclesiae reddita. CONCORDIA. Hortatur
Abbreviated transcription (Latin):
Tempestatem aquȩ surgens cessare fecit quia uesaniã
iudaeorum rabiemq: capud quotiens clamauerat
si filius dĩ est descendat nunc decrucȩ & credimus ei
desepulchro surgendo labefecit: porro nonues au¬
ratisunt dicentes. qualis ẽ nuc guia uenti et orari
oboediunt ei : Non discipuli sed naute & c&eri qui
innauicula erant mirabantur. Sinautem quis conten¬
tiose uoluerit eos quimirabantur susse cdiscipulos:
Respondebimus rectȩ homines appellatos qui nec dum
potentiam nouerant saluatoris Moraliter & nos quoq
singuli cumsigno dominicȩ crucis inbuti scłm relin¬
quese disponimus. Nauem ꝓfecto cumihũ conscendimꝰ
stagnum trans sr&are canamur. Sed quinon dormi¬
tauit neque ob darmi& custodiens semper israhel:
Nobis tamen sȩpe nauigantibus quccsi inter ȩquoris fre¬
mitus obdormiuit quando crebescente intermedios
uirtutum conatus nisus uł in mundorum spũum uel

Expanded text:
Tempestatem aquae, surgens cessare fecit, quia vesanam Tempestatem aquae, surgens cessare fecit, quia vesanam Judaeorum rabiem, quae caput quatiens clamaverat: Si Filius Dei est, descendat nunc de cruce, et credemus ei, de sepulcro resurgendo labefecit. Porro homines mirati sunt, dicentes: Qualis est hic, quia venti et mare obediunt ei. Non discipuli, sed nautae, et caeteri qui in navicula erant, mirabantur, sin autem quis contentiose voluerit eos qui mirabantur fuisse discipulos, respondebimus recte homines appellatos, qui necdum potentiam noverant salvatoris. Moraliter. Et nos quoque singuli cum signo Dominicae crucis imbuti saeculum relinquere disponimus, navem profecto cum Jesu conscendimus, stagnum transfretare conamur, sed qui non dormitavit neque dormiet custodiens semper Israel, nobis tamen saepe navigantibus, quasi inter aequoris fremitus obdormivit, quando crebrescente inter medios virtutum nisus, vel immundorum spirituum vel
Abbreviated transcription (Latin):
inceximis uotis resurrectionem quaerebant Nesidiuci¬
us ipse morte carnis sopir&ur eorum mens spiritacli in
ꝑ p&uum morte perir&: & dicit eis quid tiondi estis
Modicae pidaei: Bene arguuntur qui p̃ sente xp̃otime¬
bant cum utiq qui ei adhereat perire non poss&: Er¬
go confirmauit sidem : refudit tranquilli tatẽ uen¬
tum cessare praecȩpit . non aquilonem non affricum.
sed illum utiq uentum cuidictum ẽ ab ange lomicha
omnis creaturae sentiant creatorem quib: enĩ incre¬
patur & imperatur sentiunt imperantem non erro¬
re her&ichorum. Qui omnia putant animantia in sen¬
sebilia ẽẽ. sed magestate conditoris quae apud nos in¬
sensibilia illi sensibilia sunt: tunc surgeas impe¬
rauit uentis & orani. & pacta est tranguillitas uas¬
ua inoani : Uentum quippe surgens increpauit quia
resur restione caȩlebrata diaboli suꝑbiã strauit. dum ꝑ
mortem destruxit eum qui habebat mortis imperium

Expanded text:
, maximis votis resurrectionem quaerebant. Ne si diuti, maximis votis resurrectionem quaerebant. Ne si diutius ipse morte carnis sopiretur, eorum mens spiritali in perpetuum morte periret. Et dicit eis: Quid timidi estis, modicae fidei. Bene arguuntur qui praesente Christo timebant, cum utique qui ei adhaereat perire non posset. Ergo confirmavit fidem, refudit tranquillitatem, ventum cessare praecepit, non Aquilonem, non Africum, sed illum utique ventum, cui dictum est ab angelo Michaeomnes creaturae sentiant creatorem, quibus enim increpatur et imperatur, sentiunt imperantem non errore haereticorum, qui omnia putant animantia insensibilia esse, sed majestate conditoris, quae apud nos insensibilia, illi sensibilia sunt. Tunc surgens, imperavit ventis et mari, et facta est tranquillitas magna in mari. Ventum quippe surgens, increpavit, quia resurrectione celebrata, diaboli superbiam stravit, dum per mortem destruxit eum qui habebat mortis imperium.
Abbreviated transcription (Latin):
& hyconomia seruatur in apłis ut aduertas sine tẽptatiane
riculo demigrare. Enquia &ercitum sidȩi temptatio est.
sed quasi ꝑuigiles noctȩ gubnatorẽ &xcitemus uerum dm̃:
erat autem illis uentus contrarius: Uentus contra¬
rius diabolum significat motus & fluctibus blasphȩ¬
miae persequentium dominicis ecitati ꝓcellis quib
non ipse turbatur sed discipulorum in becillitas concu¬
titur: ip seuero doronesat: Discipulis nauigan¬
tibus xp̃s obdormiuit : quia calcantibus scłm sidelibus
tus certatim post erga iastantibus tempus subito do¬
minicȩ passionis aduenit. unde bene marcus hoc in¬
minente noctis tempore gestum fuisse ꝑhib& ut ueri
solis occubitum non soladm̃ dormitio. sed&ipsa de¬
centis lucis hora signific&: &acces serunt & suscĩ¬
tauerunt euordicentes. dñe saluanos perimus:
Suscitant dñm discipuli. Ne eo dormiente fluctuum
feritate dispereant: quia cuius mortem uiderant¬

Expanded text:
economia seruatur in apostolis, ut adueconomia seruatur in apostolis, ut aduriculo demigrare, quia exercitium fidei, tentatio est, sed quasi pervigiles nocte gubernatorem excitemus verum Deum. Erat autem illis ventus contrarius. Ventus contrarius, diabolum significat, motus et fluctus blasphemiae persequentium, daemoniacis excitati procellis, quibus non ipse turbatur, sed discipulorum imbecillitas concutitur. Ipse vero dormiebat. Discipulis navigantibus, Christus obdormivit, quia calcantibus saeculum fidelibus,tus certatim post terga jactantibus, tempus subito Dominicae passionis advenit. Unde bene Marcus hoc, imminente noctis tempore, gestum fuisse perhibet, ut veri solis occubitum non sola Domini dormitio, sed et ipsa decedentis lucis hora significet. Et accesserunt et suscitaverunt eum, dicentes: Domine, salva nos, perimus. Suscitant Dominum discipuli, ne eo dormiente fluctuum feritate dispereant, quia cujus mortem viderant
Abbreviated transcription (Latin):
scendente iñU IN NAuIcula secuti sunt eũ disci¬
pulieius: In hac nauigatione dñs utramq unius
eiusdẽq: suȩ ꝑsonȩ naturã dignatur ostendere dũ is
qui ut homo dormit innaui surore maris ut ds̃ uerbo
quo herc&. Porro iuxta allegoriam mare siue sta mũ
qđ cũ suis transire desiderat tenebrosus amarusq seculi
psentis acrip̃itur estus Nauicula aũt quam ascendunt
nulla melius quam dami nicae passionis intellegitur
arbor cuius benefitio quique sideles adiuti emensis
mundi fluctib: habitationem patriae celestis quasi sta¬
bilitatem securi littoris obtinent: quod autem ipse
inuna nauicula cum discipulis saluator ascendit alibi
quid signific& aperit cum p̃nuntiato sue passionis re¬
surrectionisq misterio mox dicebat adom̃s Siquis unli
post ine uenire ab neg& sem& ipsum & tollat crucem
suam & sequatur: et ecce notus oraguus pactus ẽ¬
Neque enim quis quam poterat hunc mundum enauiga¬
re sin exp̃o quando eos quoque quibus dñs adẽ tẽptatio¬

Expanded text:
secuti sunt eum discipuli ejus. In hac navigatione Dominus utramque unius ejusdemque suae personae naturam dignatur ostendere, dum is qui ut homo dormit in navi, furorem maris, ut Deus, verbo coercet. Porro juxta allegoriam, mare sive stagnum, quod cum suis transire desiderat, tenebrosus amarusque saeculi praesentis accipitur aestus. Navicula autem quam ascendunt, nulla melius quam Dominicae passionis intelligitur arbor, cujus beneficio quique fideles adjuti, emensis mundi fluctibus, habitationem patriae coelestis, quasi stabilitatem securi littoris obtinent. Quod autem ipse in unam naviculam cum discipulis salvator ascendit, alibi quid significet aperit, cum praenunciato suae passionis resurrectionisque mysterio, mox dicebat ad omnes: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum et tollat crucem suam et sequatur me. Et ecce motus neque enim quisquam poterat hunc mundum enauigare sine Christo, quando eos quoque quibus dominus adest temtatio
Abbreviated transcription (Latin):
leuiora putantur . Quasit illa sollicitudo in consequen¬
tibus ostendit dicens. quis inpirmatur &ego NOΝINfiR¬
mor &reliqua: Deinde infert aliud facinus praecla ram
& in hoc rursus plus pcessionis aliquid inuenimus. qm̃
ipsius facti magnisicumdicens Concursus mei cottdian
easque suꝑ uenirent frequentes uidelic& conturbationes
sollicitudo omnium ecdesiarum Non dixit correctio quia
plus hab& depcessione quam de uirtute quis in sirmatur
&ego : non dixit corrigo sed insirmor: quis scatdalata¬
tua et econon unor: Idest paerticepr sum meroris
effectus si itaque passiones magnas habent mercedesom¬
nibus pcossionibus peius &ꝑniciosius animi defectus at¬
que tristitia: Sicloriari oportet: Siuolunt glori¬
ari in his glorientur in quibus ego: hic & coactus sed quia
hȩc non habent. Ideo in carnalibus gloriantur: Quae in¬
pir mitatis cneae sunt clonia por: Haec quȩ superius
dixit in in firmitatis nomine designauit quodhumane

Expanded text:
leviora putantur, quae sit illa sollicitudo in consequenleviora putantur, quae sit illa sollicitudo in consequentibus ostendit, dicens: Quis infirmatur, et ego non infirmor . Deinde infert aliud facinus praeclarum, et in hoc rursus plus passionis aliquid invenimus, quoniam ipsius fati magnificum dicens: Concursus mei quotidiani, easque superveniret frequentes videlicet conturbationes. Sollicitudo omnium Ecclesiarum. Non dixit, correctio, quia plus habet de passione quam de virtute. Quis infirmatur, et non ego? Non dixit corrigo, sed infirmor. Quis scandalizatur, et ego non uror? id est, particeps sum moeroris effectus. Si itaque passiones magnas habent mercedes, omnibus in passionibus pejus et perniciosius est animi defectus atque tristitia. Si gloriari oportet. Si volunt gloriari, in his glorientur, in quibus ego, licet coactus; sed quia haec non habent, ideo in carnalibus gloriantur. Quae infirmitatis meae sunt gloriabor. Haec quae superius dixit, infirmitatis nomine
Abbreviated transcription (Latin):
eius iudei quaerebant eum occidere: periculis in ora¬
ni: Quando nauigantes pereclitabant & inpeger̃ nauem
batur auimaris & aliinatando aliiuero intabulis fere¬
bantur adlitus: peniculis nepalsis pratribus. Illi uero
de quibus alibi dicit quia sub intro ierunt &plorare lib̾¬
tatem nrãm In larone et erumpiia. inuigiliis multis
in paoe et siti. in cieiuniis multis. &reli qua:
muͥta ieuinatio fuiss& inquid & lux inciper& sieri : Roga¬
bat paulus om̃r sũmere cibũ dicens quarta decima ho diȩ
& pectantes ieiuni ꝑman&is nihil accipientes. Propter
quod rogo uos ad sumere cibum ꝓsalute ur̃a quia nullius
ur̃m capillus decapite peribit: &cum hȩc dixiss& sumens
panem gratics egitdõ & cum fregiss& coepit manducare :
praeten illa quae extrin secus sunt iNStantia mea
cotidiaua sollicitudo ooniuuor ecclegiaruo: Ac si
dicer& p̃ter illa qiuaeiam usitata sunt &ipsa consu&udine

Expanded text:
ejus Judaei quaerebant eum occidere. Periculis in maejus Judaei quaerebant eum occidere. Periculis in mari. Quando navigantes periclitabantur et impegerunt navem a vi maris, et alii natando, alii vero in tabulis ferebantur ad littus . Periculis in falsis fratribus. Illi vero de quibus alibi dicit, quia subintroierunt explorare libertatem nostram . In labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame et siti, in jejuniis multis, et reliqua. multa jejunatio fuisset, inquit, et lux inciperet fieri, rogabat Paulus omnes sumere cibum, dicens: Quarta decima hodie die exspectantes, jejuni permanetis, nihil accipientes, propter quod rogo vos assumere cibum pro salute vestra, quia nullius vestri capillus de capite peribit, et cum haec dixisset, sumens panem, gratias egit Deo, et cum fregisset, coepit manducare . Praeter illa quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium Ecclesiarum. Ac si diceret, praeter illa quae jam usitata sunt, et ipsa consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
uirgis caesum : habes ibi in actibus : quia cũ essent in partẽ
machedomae inciuitate colonia ꝓpuella quendã ha¬
bentem sp̃m phxtonẽ quã paulus sanauit concurrit
plebr aduersureos & magistratus & scissis tunicis eorũ
Iusser̃ uirgis cȩdi &cum multas plagas eis in posuissent.
miseruntꝰ eos in carcerẽ & alibi iussit eũ tribunus intro¬
duci in castra &flacgellis cȩdi & torqueri & loris a stringi
Prohis & similibus di cit in carceribus abundantiur in pla¬
gis supramodum: ter naufraciuo peci nocte &diae
ua propuaduo orari s pui initinerisus sepe. pericu¬
lis pluonitum. periculis lataonuor. peniculis exge
nene peniculis exceutibus. &cetera: Degenere & gen¬
tem iudaeorum dicit quando factaẽ concursio populo
iudaeorum . & ad p̃hendentes paulum trahebant eum
&etra templum uł quando princeps sacer dotum ana¬
nias p̃cepit ad stantib sibi ꝑcutere õs eius: Nam & gens

Expanded text:
virgis caesum, habes ibi in Actibus Apostolorum, quia cum essent in parte virgis caesum, habes ibi in Actibus Apostolorum, quia cum essent in parte Macedoniae, in civitate Colonia, pro puella quadam habente spiritum Pythonis, quam Paulus sanavit, concurrit plebs adversus eos, et magistratus, et scissis tunicis eorum, jusserunt virgis caedi . Et cum multas plagas ei imposuissent, miserunt eum ad carcerem, et alibi, jussit eum tribunus introduci in castra, et flagellis caedi, et torqueri, et loris adstringi. Pro his et similibus dicit: In carceribus abundantius, in plagis supra modum . Ter naufragium feci, nocte et die in profundo maris fui, in itineribus saepe, periculis fluminum, periculnere, periculis ex gentibus. De genere et gente Judaeorum dicit, quando facta est concursio populi Judaeorum, et apprehendentes Paulum, trahebant eum extra templum, vel quando princeps sacerdotum Ananias praecepit astantibus sibi percutere os ejus . Nam et gens
Abbreviated transcription (Latin):
saltim dexp̃i misterio glori&ur nansapienter gloriat᷑:
ut ornus sapiens dico plus ego in lasorisus plu¬
rions in carceripus hagundantius inplacis supra
moduo etcetera: Nondixit tantis p̃dicaui sed di¬
mittens om̃a p̃clara facinora sua mala que tolerauit
enumerat uł ut seriem passionum &gloriȩ oc cansio¬
nes aiudȩis quinquies. quadrageuas una miaus
ac cepi: IN actibus apłoꝵ semel hab& quinq uicibus
trecenas & nouences quacsi trans gressor legis accepit :
ter uincis caesus suo. semellapidatus suo. &cetera¬
rum non om̃a repperiuntur quia nec in epistolis omnia
continentur quae in eadem historia scripta inueniunt:
Quod aũt dicit semel lapidatus sum sic habes in actib: apło
rum suꝑuener̃ quidem abantiochia & hyconia udȩi & ꝑ
suasis turbis lcepidantesq paulum traxer̃ extraciui¬
tatem &istimantes eũ mortuũ ẽẽ. quod autem dic̃ se ẽẽ

Expanded text:
saltem de Christi ministerio glorietur non sapienter gloriatur. saltem de Christi ministerio glorietur non sapienter gloriatur. Ut minus sapiens dico, plus ego, in laboribus plurimis, in carceribus abundantius, in plagis supra modum, etc. Non dixit tantis praedicavi, sed dimittens omnia praeclara facinora, sua mala quae toleravit, enumerat, vel ut seriem passionum et gloriae occasio Judaeis quinquies quadragenas una minus accepi. In Actibus apostolorum semel habet, quinque vicibus tricenas et novenas, quasi transgressor legis accepit. Ter virgis coesus sum; semel lapidatus sum. Halorum non omnia reperiuntur, quia nec in Epistolis omnia continentur, quae in eadem historia scripta inveniuntur. Quod autem dicit: Semel lapidatus sum, sic habes in Actibus Aporum, supervenerunt quidam ab Antiochia, et Iconio Judaei, et persuasis turbis, lapidantesque Paulum, traxerunt extra civitatem, aestimantes eum mortuum esse . Quod autem dicit se esse
Abbreviated transcription (Latin):
rapiunt accipi tres uocantur: Siguis extollitur :
Idest suꝑbia iudaica sustin&is quiseuł descientia uł de
generis p̃sumptione inflatur : Si quisin patieonuos
caedit: Idestsiquis uos &iam p̃sentes obiurgat. secua¬
duo ic diobilitateor dico. Acsidicer& ignobilem rem
fatio ut aliquid degeneris nobilitate mihiuindicem
quasinos inpiron puerionis in hac parte Idest
quasi nos in hac parte ab illis minus aliquid habeamꝰ
& non magis uobis uera & fortia p̃dicemus : In quoquis
audet. itiiu sipienitia dico audeo etego. Ielepor¬
sum audere siuolo. hicse apłis conparat laborum suoꝵ
contem platione hesrei sunt &cego. is rauelitȩ sunt
etego Seoex aprahe sunt eteco: Id est siin hoc glori¬
antur quod hebrȩi sunt. aut israhelite aut semen a bra¬
hȩ & ego gloriari possum quia huius sum generis:
minis trixp̃i sunt eteco. Notandum quia siquis

Expanded text:
rapiunt, accipitres vocantur. Si quis extollitur. rapiunt, accipitres vocantur. Si quis extollitur. Id est, superbia Judaica sustinetis, quis vel de scientia vel de generis praesumptione inflatur. Si quis in faciem vos caedit. Hoc est, si quis vos etiam praesentes objurgat. Secundum ignobilitatem dico. Ac si diceret, ignobilem rem facio, ut aliquid de generis nobilitate mihi vindicem. Quasi nos infirmi fuerimus in hac parte. Id est, quasi nos in hac parte ab illis minus aliquid habeamus, et non magis vobis vera et fortia praedicemus. In quo quis audet, in insipientia dico, audeo et ego. Hoc possum audere, si volo. Hic se apostolis comparat laborum suorum contemplatione. Hebraei sunt et ego: Israelitae sunt et ego: Semen Abrahae sunt et ego. Hoc est, si in hoc gloriantur, quod Hebraei sunt, aut Israelitae, aut semen Abrahae, et ego gloriari possum, quia hujus sum generis. Ministri Christi sunt, et ego. Notandum, quia si quis
Abbreviated transcription (Latin):
Ir̃s lipenter suppertis in sipieates. cunsitis
Tipsi sapientes: Hoc est dicere miror cum sapi¬
entes sitis tam facile insipientibus consensisse &
si illos praua p̃dicantes libenter audistisme utilice
nobis loquentem multomagis audire deb&ir breui
rep̃hensione ꝑstringit quomodo imperitis doctoribus
ad quiescant dicendo. Sustinetisenio siquis uos
iNSeruitutem redicit: Idestillos auditis & illis
praeb&is oboedientiam quiuor legis uolunt subdere
seruituti uel superbiae sacerdotum. qui inpopulo
iudaeorum uidebantur exercere dominatum:
Siquis deuorat Idest siquis uel conuiui isuł mu¬
neribus uos & hauriunt. Siquis accipit: Id est
siquis dixerit uerbis adolationis accipere enimgra¬
tum habere est: Accepta enim illadicimus qua
nobis grata esse monstratur. aut certe a nobis
accipitꝰ quod cupiditas eius poposcit. Sicut superi¬
us dictum est : Deuorat uos in conuiuus accipit in
munerib: uł accipit dicit rapit : unde & ille auesque

Expanded text:
r enim suffertis insipientes, cum sitis ipsi sapientes. Hoc est dicere, miror cum sapientes sitis, tam facile insipientibus consensisse, et si illos prava praedicantes libenter audistis, me utilia vobis loquentem multo magis audire debetis, brevi reprehensione perstringit, quomodo imperitis doctoribus acquiescant dicendo. Sustinentes enim, si quis vos in servitutem redigit. Id est, illos auditis et illis praebetis obedientiam, qui vos legis volunt subdere servituti, vel superbiae sacerdotum, qui in populo Judaeorum videbantur exercere dominatum. Si quis devorat. Id est, si qui vel conviviis vel muneribus vos exhauriunt. Si quis accipit. Id est, si quis dixerit verbis adulationis. Accipere enim gratum habere est. Accepta enim illa dicimus, quae nobis grata esse monstrantur. Aut certe a vobis accipit, quod cupiditas ejus poposcit, sicut superius dictum est: Devorat vos in conviviis, accipit in muneribus, vel accipit, dicit rapit, unde et illae aves, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplandã speciem diuinȩ maiestatis cũ bonoꝵ operum
munerib intrabunt intellexeris. Tantũ ꝓfecto unũ
deaquafieri uidebis ut admirans conditori dicas
& poculumtuum in ebrians quã p̃clarus ẽ: etdicit
eis nĩs aurite nunc et ferte arcnitrclino. et tu¬
lerunt: ut aũt qustauit arcnitriclinus aguam¬
uinũ pactũ et non scierat uNde eSSΕt MINISTR
aũt scies ant quiauserant aquaor: Uino utique
archi triclinus deaquã factũ ꝓpinatur indomo nuptia
continentiũ & doctoꝵ. uocat sporisũ architricluius
ecdic̃ ei.oontus homo primũ Ronũ uinũ porut.: et

Expanded text:
templandam speciem Divinae majestatis, cum bonorum operum templandam speciem Divinae majestatis, cum bonorum operum muneribus, intrabunt, intellexeris. Tantum profecto vinum de aqua fieri videbis, ut admirans, conditori dicas, et poculum tuum inebrians quam praeclarum est! Et dicit eis Jesus: Haurite nunc, et ferte architriclino, et tulerunt; ut autvinum factam, et non sciebat unde esset, ministri autem sciebant, qui hauserant aquam. Vinum utique architriclino, de aqua factum propinatur, in domo nuptiarcontinentium et doctorum. Vocat sponsum architriclinus, et dicit ei: Omnis homo primu
Abbreviated transcription (Latin):
Vinum deaqua factum habes: quia adteꝑtinere quae
scripta sunt intellexis : Insexta a&ate dñs apparens
in carnȩ : octaua diȩ natiuitatis circum cisus : &
tricesima tercia ad templum ẽ delatus & in eo mu¬
nera sunt oblata ꝓ illo: Haec intuentes ad licterã
misteria quando ipse quibenedictionem adferens
gratiae. Vi&erum primo cerimonias impleuit :¬
& sic noua sacramenta suscipere simul & tradere
curauit. Ecce habes hydriam sex̧tã ad abluenda
peccata ad potanda uitae gaudia mundiorẽ c&eris
efferentem undam. Verumsi incircũcisione octa¬
ui diei baptisma intelligis. &ur inductione intẽ¬
plum & in oblatione hostiȩ caoscis significare
V ino quidem deaqua facto merucissimedonatus es:
Verũ si adhuc qđ maius ẽ circũ cisinis diẽ ad genera¬
lem resurrectionẽ interp̃teris & circũ cisos induci
intẽplũ cũhostiis quando scĩ iã incorruptibiles ad con¬

Expanded text:
Vinum de aqua factum habes, quia ad te pertinere quae Vinum de aqua factum habes, quia ad te pertinere quae scripta sunt intelligis. In sexta aetate Dominus apparens in carne, octava die Nativitatis, circumcisus, et in tricesima tertia ad templum est delatus, et in eo munera sunt oblata pro illo. Haec intuentes ad litterarum, Evangelicae subeunda mysteria, quando ipse, qui benedictionem adferens gratiae, veterum primo caeremonias implevit, et sic nova sacramenta suscipere, simul et tradere curavit. Ecce habes hydriam sextam ad abluenda peccata, ad potanda vitae gaudia, mundiorem caeteteris afferentem undam. Verum et si in circumcisione octavi diei, baptisma intelligis, et in inductione in templum, et in oblatione hostiae cognoscis figurari Vino quidem de aqua facto meracissimo donatus es. Verum si adhuc quod majus est, circumcisionis diem, ad generalem resurrectionem interpreteris, et circumcisos induci in templum cum hostiis, quando sancti jam incoruptibiles ad con
Abbreviated transcription (Latin):
sed aries mactatur & su n tellegis benedictionẽ
abrahȩ inte quidegentibus credis eẽ conpl&am.
dedit: In quarta a&cate đđ humilis in nocens
&mitis saule suꝑbo abiesto regnum sortitar
Tuhȩc audiens humilitate & in nocentiȩ studere
& suꝑbiam cȩperis d&uo corde repellere austũ aquȩ
limpidissimȩ quoreficiaris inuenisti in hydria
quarta fonte salutari repl&a. Namsi insaule iu¬
dȩos in dauid xp̃m & iudȩorum regnũ carnaliter¬
& spiritaliter destructum Xp̃i autem regnum in¬
tellexeris semꝑ mansurum. VUinum deaqua factũ
sentis quo potato in a&ernum l&ceris: Inquinta
a &ate populus peccans. baby loniam trans migrat᷑.
sed post septuaginta annos pȩnitens & correptus
patriam ꝑ iħm sacer dotem magnum reducitur:
Hȩc si audiens peccati m&u ad penitentiȩ remedium
confugeris : aquȩ hydriȩ quintae ablutus er̃. Siaũt
intellexeris babylonem ẽẽ confusionem peccatorũ

Expanded text:
sed aries mactatur, sed si intelligis benedictionem sed aries mactatur, sed si intelligis benedictionem Abrahae in te, qui de Gentibus credis, esse completam, ensum tibi dedit. In quarta aetate, David humilis, innocens et mitis, Saule superbo abjecto, regnum sortitur. Tu haec audiens, humilitati et innocentiae studere, et superbiam coeperis de tuo corde repellere, haustum aquae limpidissimae quo reficiaris invenisti, in hydria quarta, fonte salutari repleta. Nam si in Saule Judaeos, in David Christum, et Judaeorum regnum carnaliter destructum, Christi autem regnum intellexeris semper mansurum. Vinum de aqua factum sentis, quo potato in aeternum laeteris. In quinta aetate, populus peccans Babyloniam transmigratur, sed post septuaginta annos poenitens, et correptus, patriam per Jesum sacerdotem magnum reducitur. Haec si audiens, peccati metu ad poenitentiae remedium confugeris, aqua hydriae quintae ablutus es, si autem intellexeris Babylonem esse confusionem peccatorum,
Abbreviated transcription (Latin):
solus noȩ ꝓpter iustitiam cũ paucis meruit liberari:
Quis quis ergo hac audita uastatione emendatius
uiuere coeperit liberari desiderans cum paucis.
timens &xcerminari cumplurimis. Hydriã aquaȩ
quamundar&ur inuenit. Sed si in archa eccłam :
in noȩ xp̃m. in aquabaptismum. In columbã unctio¬
nẽ sp̃rsc̃ĩ quobaptizati inbuuntur intellexerit:
Vinum ꝓfecto deaqua factum miratur. quia inuece¬
ri historia suam ablutionẽ ꝓph&ari cognoscit:
Intertia a&ate tẽptauit dr̃ abraham cũ filiũ eius
in holo caustum offerri p̃caepit. Nondiffert a brahã
facere quae iub&ur sed profilio immo latur aries
ipse tamen ꝓ oboedientia benedicitur: Tu audiens
hȩc & ipse oboediens eẽ satagis. hydriã aquȩ in¬
uenisti quamunderis. Quodsi inimmo latione
filii passionem intellegis xp̃i quihumanitate passus
diuinitate in passibilis mansit. Quia filius offertur

Expanded text:
solus Noe propter justitiam cum paucis meruit liberari. solus Noe propter justitiam cum paucis meruit liberari. Quisquis ergo hac audita vastatione emendatius vivere coeperit, liberari desiderans cum paucis, timens exterminari cum plurimis, hydriam aquae, qua mundaretur invenit, sed si in arca Ecclesiam, in Noe Christum, in aqua baptismum, in columba unctionem Spiritus sancti, quo baptizati imbuuntur, intellexerit, vinum profecto de aqua factum miratur. Quia in veteri historia suam ablutionem prophetari cognoscit. In tertia aetate tentavit Deus Abraham, cum filium ejus in holocaustum offerri praecepit. Non differt Abraham facere quod jubetur, sed pro filio immolatur aries, ipse tamen pro obedientia benedicitur. Tu audiens haec, et ipse obediens esse satagis, hydriam aquae invenisti qua munderis. Quod si immolatione Filii unici, passionem intelligis Christi, qui humanitate passus, in divinitate impassibilis mansit, quia Filius offertur,
Abbreviated transcription (Latin):
aqua salutari repl&ces: uideamus & eandem aquã in
sua uissimum uini odorem gustũq: conuersam:
nprima a&ate scłi. abel iustum frater occidit & ob
hoc martyrio choronatus in euangeliis & epłis ius¬
tus scribitur fratercidia impius nominatur. Quisquis
his auditis m&uit cumimpiis dampnari. cupitbene¬
dici cũpus. Rideo nom̃ odiorum & inuidiȩ fomitẽ
abicit & dõ placere ꝑsacrisicium iustitiaȩ contendit:
Vas aquȩ in .scriptura inuenit unde salubriter ablutus
potatus que gauder& Sed si intellexerit perca in
homicidam iudaeorum signisicare ꝑfidiam: Occisio¬
nẽ abel passionem signisicare dñi saluatoris : Terrãq
suscepit euis sanguinem eccłam ẽẽ quaexp̃ĩ sanguinem
inmisterium suae renouationis accepit : Nimirum
aquã inuinũ mutatã repperit quia dicta legis sacra¬
tius intellexit : Insecunda a&ate scłi propeccatis
hominum mundus del&us est aquis diluuii: a quo

Expanded text:
aqua salutari repletas. Videamus et eamdem aquam in aqua salutari repletas. Videamus et eamdem aquam in suavissimum vini odorem gustumque conversam. In prima aetate saeculi, Abel justum frater occidit, et ob hoc martyrio coronatus, in Evangeliis et in Epistolis justus scribitur, fratricida impius nominatur. Quisquis his auditis, metuit cum impiis damnari, cupit benedici cum piis. Et ideo omnem odiorum et invidiae fomitem abjicit, et Deo placere per sacrificium justitiae contendit, vasque in Scriptura invenit, unde salubriter ablutus potatusque gauderet. Sed si intellexerit, per Cain homicidum, Judaeorum significari perfidiam, occisionem Abel, passionem significari Domini salvatoris. Terram quae suscepit ejus sanguinem, Ecclesiam esse, quae Christi sanguinem in mysterium suae renovationis accepit, nimirum aquam in vinum mutatam reperit, quia dicta legis sacratius intellexit. In secunda aetate saeculi pro peccatis hominum mundus deletus est, aquis diluvii, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
depatre tantum loquuntur & filio modo &iam
pr̃ scĩ fatiunt mentionem inbinis uł ternis totã¬
quae unus dr̃ est intellige trinitatom. Sedquã cũ
scripture ante aduentũ saluatoris intelligebantur &
eumquem ueniens ipsereuelauit: dixiteis iñsia
pletȩ hydiias aeua: Quid pministros qui hȩo secer̃:
Non quidẽ ipsi legalibus hac ꝓph&icis scriptis implendo
sed ipsi intelligendo prudenter & aperiendo fideliter:
Ixipleuerunt autem eas us quae ad sucnonuor: Quia
recte intellexerunt nullum fiusse temipus sđi a scĩ alie¬
nũ dostorib: quisiue uerbis. siue exemplis siue &iã scrip¬
tisuiam uitae mortalibus aperirent. & quidẽ potuit dñs
uacuar implere hydrias uino qui in ecordio mundi
cunsta creauit exnihilo : sed maluit deaqua facere
uinum quo typicae docer& nonse ad soluendam
imꝓbandam que sed adimplendam potius legẽ ꝓphe¬
tasq: uenisse : Videamus ergo sex hydrias scripturarũ

Expanded text:
de Patre tantum loquuntur et Filio, modo etiam de Patre tantum loquuntur et Filio, modo etiam Spiritus sancti faciunt mentionem. In binis vel ternis, totamque, unus est Deus, intellige trinitatem. Sed quantum Scripturae ante adventum Salvatoris intelligebantur, et eum quem veniens ipse revelavit. Dicit eis Jesus: Implete hydrias aqua. Quid per ministros qui haec feceruntnon quidem ipsi legalibus ac propheticis scripturis, implendo, sed ipsi intelligendo prudenter, et aperiendo fideliter. Impleverunt autem usque ad summum. Quia recte intellexerunt, nullum fuisse tempus saeculi, a sanctis alienum doctoribus, qui sive verbis, sive exemplis, sive etiam scriptis, viam vitae mortalibus aperirent. Et quidem potuit Deus vacuas implere hydrias vino, qui in exordio mundi cuncta creavit ex nihilo, sed maluit de aqua facere vinum, quo typice doceret, non se ad solvendam improbandamque, sed ad implendam potius legem Prophetasque venisse. Videamus ergo sex hydrias Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
tio commendat. M&ra & enim amensura accepit
nom̃ sic̃ urnas uł anforas seu &aliȩ mensurȩ . m&ron
enĩ mensuras dicunt greci Non enĩ dictum ẽ capi¬
enter m&retas. aliȩ binas aliȩ ternas Sedipse sex hx¬
driȩ capiebant m&r&as binar uł ternas : Siternas
tantum dicer& non currer& animus nr̃ nisi ad
misterium trinitatis . Cum aũt nominatur pat̃ & silius
tamquã duae m&r&ae. cũ aut̃ ibi intellegitur sp̃s sc̃r.
tres m&r&ae. Aliter binȩ mer&e circumcisio & p̃¬
putium. in duobus istis nominib habes omnes gentes
binȩ mar&ȩ sunt : his duobus pari&ibus lapis angula¬
ris factur ẽ xp̃r ostendamus a&ernas m&r&as in ip¬
sis gentibus: Tres erant . filii noae ꝑ quos reparatũ
est genus humanum quibus apłr ait. accepimus
mensuram ꝑtingendi usque aduos. Eccehabes & tres
m&retas ingentibus. Capientes singulȩ metretarbi¬
nas uel ternas quia scripturae sc̃e auctorer modo

Expanded text:
tio commendat. Metra enim a mensura accepit tio commendat. Metra enim a mensura accepit nomen, sicut urnas vel amphoras seu et aliae mensurae. Μέτρον enim mensuras dicunt Graeci. Non enim dictum est, capientes metretas, aliae binas, aliae ternas, sed ipsae sex hydriae capiebant metretas binas vel ternas. Si ternas tantum diceret, non curreret animus noster, nisi ad mysterium trinitatis. Cum autem nominatur Pater et Filius, tanquam duae metretae. Cum autem ibi intelligitur Spiritus sanctus, tres metretae. Aliter. Binae metretae, circumcisio et praeputium, In duobus istis nominibus, habes omnes Gentes, binae metretae sunt. His duobus parietibus, lapis angularis factus est Christus, ostendamus et ternas metretas in ipsis gentibus. Tres erant filii Noe, per quos reparatum est genus hominum. Quibus Apostolus ait: Accepimus mensuram pertingendi usque ad vos. Ecce habes et tres metretas in Gentibus. Capientes singulae metretas binas vel ternas, quia Scripturae sanctae auctores, modo
Abbreviated transcription (Latin):
Lic& hoc mado uider&ur negando qđ pos cebat: mat̃ tam̃
sciebat pi&ate silii qđ negetre noluit qđ p&ebat᷑ pidu¬
cialiter mandauit ministris ut mandata inple
rent filii iubentis: erant auteo ini lapideae hy¬
diuae sex positae: Hydriae uocantur uas a
aquarũ. Grecae aqua hydor dicitur aqua uero scrip¬
turae sacrȩ scientiã designat quae suos au ditores & a
peccatoꝵ sorde abluere & diuinae conditionis sol&
ne lapidea sunt uasa quia fortia sunt corda iustorũ
ut pote illius lapidis dilectione solidata dequo p&rus
apłr dicebat. adquẽ accedentes lapidẽ uiuum. & ip¬
si tamquam lapides uiui suꝑ aedificamini: Secun¬
dum puripicationem iudaeoruon Be ne hydriae
scđm purificationẽ iudȩoꝵ posite erant quia iudȩorũ
ihm xp̃m facta est capientes sinculae oretaetas
pinas uel teruas: Quid estergo capiebant m&r&as
binas uel ternas misterium nobis maxime ista locu¬

Expanded text:
licet hoc modo videretur negando, quod poscebat, mater tamen licet hoc modo videretur negando, quod poscebat, mater tamen sciebat pietatem filii quod negare noluit, quod petebatur, fiducialiter mandavit ministris, ut mandata filii jubentis implerent. Erant autem ibi lapideae hydriae sex positae. Hydriae vocantur vasa aquarum, Graece ὕδωρ aqua dicitur. Aqua vero Scripturae sacrae scientiam designat, quae suos auditores et a peccatorum sorde abluere, et divinae cognitionis solet ne lapidea sunt vasa, quia fortia sunt corda justorum, ut pote illius lapidis dilectione solidata. De quo Petrus Apostolus dicebat: Ad quem accedentes lapidem vivum, et ipsi tanquam lapides vivi superaedificamini . Secundum purificationem Judaeorum. Bene autem hydriae secundum purificationem Judaeorum positae erant, quia JudaeoChristum facta est . Capientes singulae metretas binas vel ternas. Quid est ergo: Capiebant metretas binas vel ternas? Mysterium nobis maxime ista locu
Abbreviated transcription (Latin):
culũ erat patrandũ : Non principiũ tẽporalit̃ acce¬
pisse dematre : sed a & nitatẽ semꝑ habuisse depatre
nondũuenut horaonea : Nondũ uenithora: ut fra¬
gilitatẽ humanitatis extesũptȩ moriendo de mostrem:
Hor aergo non dũ uenerat idẽ passionis qua facien de
erant uirtutes : Cõm̃ danda erat diuinitas ch̃i : cõm̃dan¬
daerat humanitar dñi in ipsa conpassione moxtalita¬
tis : Venit aũt hora utquid sibi &matri cõmune eã
ostender & cũ eã moriturus incruce discipulouir¬
gini. uirginẽ cõm̃ dauit : huius uero horech̃s in cru¬
cȩpendens cõmemorans dix̃ matri : Mulier eccesiliustuus.
quasi dixiss& eccehoc qđ d&e sũpsi modo ostendit᷑ morien¬
do quidẽ quȩ tam̃ natura postmodũ clarificanda erit in
resurrectionis gła dicit mat̃ eĩ minis tris: quodcũq dixe¬
rit uosis pacitȩ: Sciebat mat̃ humanitatẽ filu sui.

Expanded text:
culum erat patrandum, non principium se temporaliter acceculum erat patrandum, non principium se temporaliter accepisse de matre. sed aeternitatem semper habuisse de Patre. Nondum venit hora mea. Nondum venit hora, ut fragilitatem humanitatis ex te sumptae, moriendo demonstrem. Hora ergo nondum venerat, id est passionis, quia faciendae erant virtutes, commendanda erat divinitas Domini, commendanda erat humanitas Domini, in ipsa compassione mortalitatis. Venit autem hora, ut quid sibi et matri commune esset ostenderet, cum eam moriturus in cruce, discipulo virgini virginem commendavit. Hujus vero horae, Dominus in cruce pendens commemorans, dixit matri: Mulier, ecce filius tuus; quasi dixisset, ecce, hoc quod de te sumpsi modo ostenditur moriendo, quid est, quae tamen natura postmodum clarificanda erit in resurrectionis gloria. Dicit mater ejus ministris, quodcunque dixerit vobis facite. Sciebat mater humanitatem filii sui,