comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit secundum euan¬
gelicam. & apostolicam
disciplinam neq: dimissus.
abuxore neq demissa
amarito. alteri coniun¬
gatur sedita maneant
aut sibi m& reconcilientꝰ.
quod si contempserint ad
penitentiã redigantur
inqua causa legem impe¬
rialem petendam. pro¬
mulgari¬
quae ꝓbatae fuerint in
concilio siue p̃fationes
siue commendationes seu
manus. inpositiones abom¬
nib: caelebrentur nec aliet
omnino contrafidem ꝓ¬
ferantꝰ sed quae cumq cũ
prudentiorib: fuerint
conlatae dicantur¬
uii dehis qui publico¬
Rum iudiecim. coqui¬
tione ab impenarous
poposceriN
lacuit ut quicum que
ab imp̃ cognitionem iudi¬
ciorũ publicorum p&ierit
honore ꝓprio priu&ur
si autem episcopale iuditi¬
um. ab imperatore postu¬
lauerit nihilei obsit¬
PNICA NONCÕ MTVICANT
uolueriN TRansmane
subripere
uicumq autem. non cõ¬
municans. in africa
intrtens marinis ad cõmu¬
nicandũ obrepserit lactu¬
RoMANO porlipici IS
informata. quae a durbis
romae ecclesiã mittitꝰ

Expanded text:
lacuit ut, secundum evangelicam et apostolicam disciplinam, neque dimissus ab uxore, neque dimissa a marito, alteri conjungatur, sed ita maneant, aut sibimet reconcilientur: quod si contempserint, ad poenitentiam redigantur, in qua causa legem imperialem petendam promulgarquae probatae fuerint in concilio, sive praefationes, sive commendationes, seu manus impositiones, ab omnibus celebrentur, nec aliae omnino contra fidem praeferantur, sed quaecunque a prudentioribus fuerint collectae dicantur. De his qui publicorum judiciorum cognitionem ab imperatore poposcerinlacuit, ut quicumque ab imperatore cognitionem publicorum iudiciorum petierit, honore proprio privetur. Si autem episcopale iudicium ab imperatore postulaverit, nil ei obsitfrica non communicant, voluerint trans mare subrepere. CV. Quicunque autem non communicans in Africa, si in transmarinis ad communicandum obrepserit, jactRomano pontifici insin formata, qua ad urbis Romae Ecclesiam mittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtineat cui uicinior
inuenitur quodsi am¬
bab: cathedris aequa¬
liter uicinus ẽ ad eum
ꝑtineat quem plebs ele¬
geritꝰ quod si forte anti¬
donati parte conuersi
sunt plurium uoluntas
pauciorib: p̃feratur si
autem partes aequales
sunt maioris temporis
ep̃o deput&ur si autẽ
prima loca inueniuntꝰ
inquib: ambe partes fue¬
runt ut non possint equa¬
liter diuidi. uelut si in¬
pari numero fuerint
distributis eis locis qui
parem habent numer&
quicumq: locus reman¬
serit. hoc in eo seru&ur
quod superius dictũ est
cum deuno loco. tracta¬
r&ur

Expanded text:
pertineat cui vicinior pertineat cui vicinior invenitur. Quod si ambabus cathedris aequaliter vicinus est, ad eum pertineat, quem plebs elegerit. Quod si forte antiDonati parte conversi sunt, plurium voluntas paucioribus praeferatur. Si autem partes aequales sunt, majoris temporis episcopo deputetur. Si autem ita plurima loca inveniuntur, in quibus ambae partes fuerunt, ut non possint aequaliter dividi, velut si impari numero fuerint, distributis eis locis qui parem habent numerum, quicunque locus remanserit, hoc in eo servetur, quod superius dictum est, cum de uno tractaretur
Abbreviated transcription (Latin):
ut catholicae unitati
communicarent post
leges autem quaecum¬
q communicauerunt
illuc ꝑtineant quo per¬
tinebat cum essent in
parte donati. sed quia
multoce controuersiae
postea. inter epos dedio¬
cesibus ortae sunt &ori¬
untur qui tunc minus.
uid&ur eẽ prospectum.
nunc isto concilio scõpla¬
cuit ut ubicumq & catho¬
lica fuit & pars donati
& ad diuersas cathedires
ꝑtinebant quocumq
tempore illic unitas
factaẽ uel facta fue¬
rit siue anteleges siue
postleges adeam cathe¬
draem ꝑtineant atquã
catholicam quae iam
ibi fuerat ꝑtinebat¬
CxuiII. dediocesibus qua¬
lrrer eds diuidar I¬
ter se ep̃i tam catholici
tistis ad catholicam uni¬
tatem. conuersus ẽ ae¬
qualiter interse diui¬
dant eas quaesic fuerint
inuentae ubi ambe par¬
tes fuerunt idest ut alia
loca adillum alia ad
illum ꝑtineant it a ut
ille diuidat qui ampli¬
us temporis. in episcopa¬
tu hab& & minor ele¬
gat quodsi forte unus
fuerit locus ad eum

Expanded text:
ut catholicae unitati ut catholicae unitati communicarent: post leges autem, quaecunque communicaverunt, illuc pertineant quo pertinebant, cum essent in parte Donati. Sed quia multae controversiae postea inter episcopos de dioecesibus ortae sunt, et oriuntur, quibus tunc minus videtur esse prospectum, nunc isto concilio sancto placuit ut ubicunque et catholica fuit, et pars Donati, et ad diversas cathedras pertinebant, quocunque tempore illic unitas facta est vel facta fuerit, sive ante leges, sive post leges, ad eam cathedram pertineant ad quam catholica quae jam ibi fuerat pertinebat. De dioecesibus: qualiter eas dividant inter se episcopi tam catholici tistis ad catholicam unitatem conversus est, aequaliter inter se dividant eas quae sic fuerint inventae, ubi ambae partes fuerunt, id est, ut alia loca ad illum, alia ad illum pertineant, ita ut ille dividat, qui amplius temporis in episcopatu habet, et minor eligat. Quod si forte unus fuerit locus, ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
oretionem. pluraliter
dicer& peccauimus. in i¬
quitatem fecinus &
c&era. quaeibi ueraci¬
ter & humiliter confi¬
t&ur neput ar&ur quẽ¬
admodum. quidam
sentiunt hoc non desu¬
is sed de populi sui potius.
dixisse peccatis. postea
dixit cumorarem. &
confiterer peccatamea:
& peccata. populimei.
dño dõmeo noluit dice¬
re peccata nĩtr sed &
populisui. dixit & sua
qm̃ futuros. istos. quitã
male intellegent tam¬
tem placuit ut quicũq
ipsa uerba dominicae.
orationis ubi dicimus di¬
mitte nobis debita nr̃a
it aut uolunt a scĩs dici ut
humiliter non ueraciter
hoc dicatur anathema
sit quis enim fertet oran¬
tem & non hominibus
sed ipsi dño mencientem
quilabus sibi dicit dimit¬
ti uelle &corde dicit
quaesibi dimittantur
gIS AD DONATISTIS
ante aliquod annos in¬
hac ecclesia plenario con¬
cilio constitumẽ ut quae¬
cumq ecclesiae indioce¬
titutae anteleges de
donatistis latas catho¬
licae facte sunt ad eas
cathe dras ꝑtineant ꝑ
quarum ep̃s factumẽ

Expanded text:
 pluraliter diceret: Peccavimus, iniquitatem fecimus, et caetera quae ibi veraciter et humiliter confitetur, ne putaretur, quemadmodum quidam sentiunt, hoc non de suis sed de populi sui potius dixisse peccatis, posteaquam dixit: cum orarem et confiterer peccata mea et peccata populi mei domino Deo meo, noluit dicere peccata nostra, sed et populi sui dixit et sua, quoniam futuros istos qui tam male intelligerent tantem placuit ut quicunque ipsa verba dominicae orationis, ubi dicimus, Dimitte nobis debita nostra, ita volunt a sanctis dici, ut humiliter, non veraciter hoc dicatur, anathema sit. Quis enim ferat orantem, et non hominibus, sed ipsi Domino mentientem, qui labiis sibi dicit dimitti velle, et corde dicit, quae sibi dimittantur,rsis a Donatistis.ante aliquot annos in Ecclesia plenario concilio constitutum est ut quaecunque Ecclesiae in dioetitutae, ante leges de Donatistis latas, catholicae facta sunt, ad eas cathedras pertineant, per quarum episcopos factum est
Abbreviated transcription (Latin):
maxsensis ħ gestis sub̃i
prae textatus sicilibensis.
ħ gestis subi quod uult deus
uerensis his gestis subsi
Candidus germaniae
maximianus aquensis
ħ gestis sub̃i Iucundus
gestis subi leo moctensis
sitifensis his gestis subsi &¬

Expanded text:
Maxensis, his gestis subscripsi. Maxensis, his gestis subscripsi. Praetextatus Sicilibensis, his gestis subscripsi. Quodvultdeus Verensis, his gestis subscripsi. Candidus Germaniae, Maximianus Aquensis, his gestis subscripsi. Jucundus gestis subscripsi. Leo Moctensis, provinciae Sitifensis, his gestis subs
Abbreviated transcription (Latin):
statuta totius concilii con¬
gregati & meae mediocri¬
tatis sententiã plac& fa¬
cere rerum omniũ con¬
clusionem uniuersitatiti¬
tuli designati & digesti
huius diei tractatu eccle¬
si astica gesta suscipient
quaeuero ad huc expressa
non sunt die sequenti se¬
quenti ꝑfratres nr̃os faus¬
⁊ inum ep̃m philippum &
a sellum pbos uenerabili
fratri & co ep̃o nr̃obonifa
tio rescribe eremus & sub¬
scripserunt aurelius ep̃s
his gestis statutorum
apud nos habitis sub scrip¬
si ualentinus prime se¬
dis ep̃s ꝓuintiae numi¬
diae his gestis subscripsi
faustinus ep̃s ecclesiae
potentinae ꝓuintiae
piceni legatus ecclesiae
romanae his gestis sub¬
scripsi alippius ep̃s tha¬
tiae numidiae hisges¬
tis sub̃i. augustinus ep̃s
ipponiensis legatus ꝓuin¬
tiae numidiae his gestis
subi possidius ep̃s cala¬
mensis leg ꝓuintiae
numidiae his gestis subi
uincontius colusitanus
his gestis subscripsi fortu¬
natianus nea politanus
his gestis sub̃i rufinus

Expanded text:
statuta totius concilii congregati, et meae mediocritatis sententiam, placet facere rerum omnium conclusionem: universi tituli designati, et digesti hujus diei tractatu, ecclesiastica gesta suscipiant; quae vero adhuc expressa non sunt, die sequenti per fratres nostros Faustinum episcopum, Philippum, et Asellum presbyteros venerabili fratri et coecio rescribemus, et subscripserunt. Aurelius episcopus, his gestis statutorum apud nos habitis subscripsi. Valentinus primae sedis episcopus provinciae Numidiae, his gestis subscripsi. Faustinus episcopus Ecclesiae Potentinae provinciae Piceni, legatus Ecclesiae Romanae, his gestis subscripsi. Asiae Romanae, his gestis subscripsi. Augustinus episcopus Hipponiensis, legatus provinciae Numidiae, his gestis subscripsi. Possidius episcopus Calamensis, legatus provinciae Numidiae, his gestis subscripsi. Vincentius Culusitanus, his gestis subscripsi. Fortunatianus Neapolitanus, his gestis subscrips
Abbreviated transcription (Latin):
dicere unum quemq:
scõrum. dimitte mihi.
de bittamea. sed di¬
mitte nobis debita nr̃a
ut hoc proaliis. potius.
quam prose iustus p&e¬
re intellegatur ana¬
themasit sc̃s enim &
iustus ertet a postolus
lacobus cum dicebat
inmultis enim. offendi¬
mus omnes nam quare
additum ẽ omnes nisi
ut ista. sententia con¬
uenir& & psalmo ubi
legitur ne intres. in iu¬
ditium cum seruotuo.
qm̃ non iustificabitur
inconspectutuo. omnis.
uiuens. & inortione
sapientissimi salo monis
non ẽ homo qui non pec¬
cauit & in libro scĩ iob:
inmanu. omnes homi¬
nis signa. ut sciat om¬
nis homo infirmitatem

Expanded text:
dicere unumquemque dicere unumquemque sanctorum, Dimitte mihi debita mea, sed, Dimitte nobis debita nostra, ut hoc pro aliis potius quam pro se justus petere intelligatur, anathema sit. Sanctus enim et justus erat apostolus Jacobus, cum dicebat: In multis enim offendimus omnes Nam quare additum est, omnes, nisi ut ista sententia conveniret et psalmo, ubi legitur: Ne intres in judicio cum servo tuo, quoniam non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens: et in oratione sapiNon est homo qui non peccet . Et in libro sancti Job: In manu omnis hominis signat, ut sciat omnis homo infirmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
mus quia peccatum non
habemus nos ipsos decipi¬
mus & ueritas. in nobis non
est quisquis. sic accipien¬
dum putauerit ut dicat
ꝓpter humilitatem non¬
oportere dici. nos non ha¬
bere peccatum. non quia
ueritas ẽ anathemasit
sequitur enim. a postolus
& ad iungit si autem con¬
fessi. fuerimus. peccata.
nũr fidelis ẽ & iustus qui
remittat nobis peccata
& mund&nos ab omni
iniquitate ubi satis ap¬
par& hoc nontantum
humiliter sed &iam ue¬
nciter dici. potenet enim
apłs dicere si dixerimus
non habemus peccatum
nos ipsos. extollimus & hu¬
militas. in nobis non est
sed cumait nos ipsos de¬
cipimus & ueritas. in no¬
bis non ẽ satis ostendit
eum. qui dix̃ se non habe¬
re peccatum. non uerũ
loqui sed falf¬
CXU. quod inonarione
docninica. sc̃i prose
dixerit in oitetione domi¬
nica. ideo dicere scõs
dimitte nobis debita nr̃a
ut non ꝓipsos. hoc dicant
qui anon eis iam neces¬
saria ista p&itio sed pro
aluis. qui sunt in suo popu¬
lo peccatores. &i deo non

Expanded text:
mus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est, quisquis sic accipiendum putaverit, ut dicat, propter humilitatem oportere dici nos non habere peccatum, non quia vere ita est, anathema sit. Sequitur enim apostolus, et adjungit: Si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis est et justus, qui remittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate. Ubi satis apparet hoc non tantum humiliter, sed etiam veraciter dici. Poterat enim Apostolus dicere: Si dixerimus, non habemus peccatum, nos ipsos extollimus, et humilitas in nobis non est: sed cum ait, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est, satis ostendit eum qui dixerit se non habere peccatum non verum loqui, sed falsum. Quod in oratione Dominica sancti pro set quicunque dixerit in oratione dominica ideo dicere sanctos, Dimitte nobis debita nostra, ut non pro seipsis hoc dicant, quia non est eis jam necessaria ista petitio, sed pro aliis, qui sunt in suo populo peccatores, et ideo non
Abbreviated transcription (Latin):
q: dericis abaccusa torib
multa crimina obici¬
untur & unum exipsis
dequo prius egerit pro¬
bare non ualuerit adce¬
tese lamnon ammitta¬
tur:
ti p̃cepti sunt uel &iam.
quos ipse accusator desua
domu ꝓduxerit adiesti¬
moniũ autem intra annos
tatur
ep̃s dicit: aliquem sibi soli
ꝓprium crimen. fuisse
confessum atq: ille neg&
non put& ad in iuriã suam
ep̃s ꝑtinere quod illi soli
non creditur & siscripulo
proprio conscientiae se
dicit: neganti nolle com¬
municare¬
nicato non communica¬
nedicat inquemquam:
quod aliis documentis
conuincere non porest
aurelius ep̃s dix̃ luxta

Expanded text:
que clericis ab accussatoribus que clericis ab accussatoribus multa crimina obiciuntur et unum ex ipsis, de quo prius egerit, probare non potuerit, ad cetera iam non admittantur. ti praecepti sunt vel etiam quos ipse accusator de sua domo produxerit; ad testimonium autem intra annos tantur. episcopus dicit, aliquem sibi soli proprium crimen fuisse confessum atque ille neget, non putet ad injuriam suam episcopus pertinere quod illi soli non creditur; et si scripulo propriae consciedicit neganti nolle communicarenicato non communicane dicat in quemquam quod aliis documentis convincere non poterit. Aurelius episcopus dixit: Juxta
Abbreviated transcription (Latin):
gerentur desingulis quib cũ
q ꝓuintus qui propter
alia ꝑ agenda residerent
& factumẽ ut hui ad essent
quorũ subscriptiones eos
ad fuisse testantur¬
CXTI ADACCUS UTIONEI
lacuitq omnib qm̃ supe¬
riorib conciliorum
decr&is depersonis quae¬
non admittendesint ad
accus ationem clericorũ
lam constitutumẽ & quae
ꝑsonae non admittantur¬
& non ex pressum ẽ idcir¬
co. definimus eum ritae
ad accusationem nonam¬
mitti. qui postea quam
ex communicatus fuerit
in ipsa. adhuc excõmu¬
nicatione constitutus
siuesit łr̃s siue laicus
tem placuit ut omnes ser¬
ui uel proprii liberti ad
accusationem non admit¬
tantur uelomnes quos
ad accusanda publica
crimina leges publicae
non ammittunt omnes.
&iam infamiae macu¬
lis aspersi idest histrio¬
nes ac turpitudinib sub¬
lecte ꝑsonae her&ici
&iam siue pagani siue
iudaei. sed tamen omnib:
quib accusatione dene¬
gatur : incausis ꝓpriis ac¬
cusandi licentiam non
negandam

Expanded text:
gerentur de singulis quibusque gerentur de singulis quibusque provinciis, qui propter alia peragenda residerent. Et factum est ut hi adessent quorum subscriptiones eos adfuisse testanturcati ad accusationem lacuitque omnibus, quoniam superioribus conciliorum decretis de personis quae admittendae sunt ad accusationem clericorum jam constitutum est, et quae personae non admitterentur non expressum est, idcirco definimus eum rite ad accusationem non admitti, qui, posteaquam excommunicatus fuerit, in ipsa adhuc excommunicatione constitutus, sive sit clericus, sive laicus,IX. Item placuit ut omnes servi vel proprii liberti ad accusationem non admittantur, vel omnes, quos ad acrimina leges publicae non admittunt, omnes etiam infamiae macula aspersi, id est histriones ac turpitudinibus subjectae personae, haeretici etiam sive Pagani sive Judaei; sed tamen omnibus, quibus accusatio denegatur, in causis propriis accusandi licentiam non negandam.
Abbreviated transcription (Latin):
iuñ castagine insecr&ario
basilicae restitutae cum
aurelius ep̃s unacum faus¬
tino eccłe potentinae
ꝓuintiae nalia e piceni
legato romane ecclesiae
uincentio colusitano for¬
tunatiano nea politano
mauriano ugipparensi
ad eodato similic penta¬
dio carpitano rufiano
muzuensi p̃textato sici¬
libensi quod uultdeo ue¬
rensi. candido abbiritano
si. legatis ꝓuintiae numi¬
diae maximiano aqui re¬
gensi iucundi suffetulen¬
si & hilarino horreocae¬
liorum. legatis ꝓuintiae
bizacenae nouato sitifen¬
si & leonem optensi lega¬
tis ꝓuintiae maurita¬
niae sitifensi nellorus¬
urrensi laurentio i cosi¬
tano & numeriano rugu¬
nensi legatis ꝓuintiae
mauritaniae caesarien¬
sis ab uniuersale conci¬
lio iudicib delectis ad¬
stantib: diaconis cum con¬
sediss& & quibusdam
ꝑactis. multi ep̃i c&ero¬
rum ꝑ agendorum mo¬
rasse conquirerentur
sustinere non posse & ad
proprias. ecclesias festina¬
rent placuit uniuerso
concilio ut abomnib ele¬

Expanded text:
is, Carthagine in secretario Basilicae Fausti, cum Aurelius eptino Ecclesiae Potentinae provinciae Italiae Piceni legato Romanae Ecclesiae, Vincentio Culusitano, Fortunatiano Neapolitano, Mauriano Uziparensi, Adeodato Simidicensi, Pentadio Carpitano, Rufiniano Muzensi, Praetextato Sicilibensi, Quodvultdeo Ucrensi, Candido Abbiritano, si legatis provinciae Numidiae, Maximiano Aquensi, Jocundo Suffetulensi, et Hilariano Horreocellorum legatis provinciae Byzacenae, Novato Sitifensi, et Leone Moctensi, legatis provinciae Mauritaniae Sitifensis, Ninello Rusurrensi, Laurentio Icositano, et Numeriano Rusguniensi legatis provinciae Mauritaniae Caesariensis, ab universali concilio judicibus delectis, astantibus diaconis, consedisset, et quibusdam peractis, multi episcopi caeterorum peragendorum memorasse conquererentur sustinere non posse, et ad proprias Ecclesias festinarent, placuit universo concilio ut ab omnibus eli
Abbreviated transcription (Latin):
Iiquis propter continenti¬
am quae putatur aut
contumatiam. indie do¬
Otiae student absq neces¬
sitate corporea tardita.
incommune leiunia & ab
ecclesia cõnstodita super¬
biendo dissoluit stimulo
sude cogitationis pulsus
anathemasit
dehis qui collectas quę
fectu conuentus ab omi¬
natur qui ad confessio¬
nem. martyrum caele¬
bitentur & ministeria
quae in eis. fiunt simul
cum eorum memoriis.
ex secratur anathema
ADANTIOTHI

Expanded text:
i quis propter continentiam, quae putatur, aut contumaciam, in die docontinentiae student, absque necessitate corporea, tradita in commune jejunia, et ab Ecclesia custodita, superbiendo dissolvit, stimulo suae cogitationis impulsus, anathema sit. De his qui collectas quae fectu conventus abominatur, qui ad confessiones martyrum celebrantur, et ministeria quae in eis fiunt, simul cum eorum memoriis, exsecratur, anathema APUD ANTIOCHI
Abbreviated transcription (Latin):
uicumque filii a parenti¬
bus sub prae textu diui¬
nicultus abscedunt nec
debitam reuerentiam.
dependunt illis qui diui¬
num cultum sibi procul
dubio praeferunt anathe¬
masit:
XUII. de mulaeribus quas
TIS OBITENU¬
Iiqua mulierum prop¬
ter diuinum cultum ut
aestimat crines ad ton¬
dit quas eids̃ ad subiec¬
tionis memoriam tribu¬
it tamquam praeceptũ
dissoluens oboedientiae
anathemasit:¬

Expanded text:
uicunque filii a parentibus sub praetextu divini cultus abscedunt, nec debitam reverentiam dependunt illis, qui divinum cultum sibi procul dubio praeferunt, anathema sit. CXXXVI. De mulieribus quae tis obteni qua mulier propter divinum cultum, ut aestimat, crines attondet, quos ei Deus ad subjectionis memoriam tribuit, tanquam praeceptum dissolvens obedientiae, anathema sit
Abbreviated transcription (Latin):
diuinarũ rerũ subisse
dispectum. ut feminae sa¬
cris altarib: ministrare
firmentur cunctaq: non¬
nisi uirorũ famulatui.
deputata. sexum. cui non
p&it ex hibere nisi quod
omnium delictorũq: si¬
gillatim ꝑstrinximus.
noxiorum reatus. omnes
& crimen eos. respicit sa¬
cerdotes qui uel ista com¬
mittunt uel committen¬
tes minime pub licando
pricuis extentib: fauere
significant sitamen sa¬
cerdotũ lam sint uoca¬
bulo noncupandi qui de¬
ligatũ sibi religionis. of¬
fitiũ sic prosternere mo¬
liuntur ut in ꝑuersa
quaeq: ꝓfana quae dedi¬
ues sineullo respectu re¬
gula xp̃iana p̃cipitia
funesta sectentur cũq
scriptũ sit minima qui
spernit paulatim decre¬
uit. quid ẽ d&calib: aesti¬
mandum. qui inmensis.
ac multi plicib priruita¬
tum molib occupati
ingentem. ruinam mul¬
timodis. inpulsionibus
ediderunt quae non solũ
ipsos uideatur tirexit¬

Expanded text:
divinarum rerum subiisse divinarum rerum subiisse despectum, ut feminae sacris altaribus minfirmentur, cunctaque nonnisi virorum famulatui deputata sexum, cui non competit, exhibere. Nisi quod omnium delictorum, quae singillatim perstrinximus, noxiorum reatus omnis, et crimen eos respicit sacerdotes, qui vel ista committunt, vel committentes minime publicando pravis excessibus se favere significant: si tamen sacerdotum jam sint vocabulo nuncupandi, qui delegatum sibi religionis officium sic prosternere moliuntur, ut in perversa quaeque profanaque declives sine ullo respectu regulae Christianae praecipitia funesta sectentur. Cumque scriptum sit : Minima qui spernit, paulatim decidit, quid est de talibus aestimandum, qui immensis ac multiplicibus pravitatum molibus occupati ingentem ruinam multimodis impulsionibus ediderunt, quae non solum ipsos videatur obr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbabitur non nisi u&us.
institutio debeat custo¬
diri quos uero constite¬
rit indignos. meritis.
sacra mercatos eẽ portio
dignitatem conuictos
oport& arceri nonsine
periculo facinus tale
patrtentes quidantem
pariter accipientemq
damnati simonis. quã
sacra lectio testatur
adicitur nulla basilica
ne scõrum quamuis
superius scriptũ fuerit
conp̃hensũ nobis quoq
patefactum ẽ & qđ absq
p̃cepto. sedis apostolicae
non nulli factas ecclesias.
uelorctoria. sacrare p̃¬
sumant hoc sumus ta¬
men. indictio detestabi¬
liore ꝑmoti qđ in quo¬
cumq: nomine de func¬
torum quantũ dicitur
re memonentꝰ quae qm̃
tã acerbatam dura sunt
xp̃ianitatis. affectus.
in illis. regionib: cestus.
& fixus ẽ & destrictus
ista quaerentur & aqui¬
b fuerint gesta ꝓdantꝰ
atrocitate nominibus.
non extat inquẽ senten¬
tiã debita ꝓfertetur
ltacũ manifestis. fuerit
documentis. expositus.
ihilominus pacienter
audiuimus. tantum

Expanded text:
probabitur, non nisi vetus probabitur, non nisi vetus institutio debeat custodiri. Quos vero constiterit indignos meritis sacram mercatos esse pretio dignitatem, convictos oportet arceri, non sine periculo facinus tale patrantes, quia dantem pariter accipientemque damnatio Simonis, quam sacra lectio testatur adjicitur, ut nulla basilica ne sanctorum quamvis superius strictim fuerit comprehensum: nobis quoque patefactum est, quod absque praecepto sedis apostolicae nonnulli factas ecclesias, vel oratoria sacrare praesumant, hoc sumus tamen indicio detestabiliori permoti, quod in quocunque nomine defunctorum, et quantum dicitur, re memorantur, quae quoniam tam acerba, tam dura sunt,istianitatis affectus in illis regionibus certus et fixus est, et districtius ista quaerantur, et a quibus fuerint gesta prodantatrocitate nominibus, non exstat in quem sententia debita proferatur, ita cum manifestis fuerit documentis eihilominus impatienter audivimus tantum
Abbreviated transcription (Latin):
uisquis ꝓpriae d&erior
Aecclesiae nullis existen¬
tibus causis. ad aliam pu¬
tauerit: traen seundum.
temere quae susceptus.
fuerit & promotus reue¬
rendorum canonum
uel ipse uel receptor eius
atq prouector consti¬
tuta non fugiat quaede
eius modi p̃sumptorib:
p̃fixae reseruanda :¬
XXIIII quodsiqui exino
monachis & laicis dequib:
supra dictũ ẽ eliguntur ad
clerũ cum nulla cogit ne¬
cessitas. antiqua deeis de¬
bens instituta seruari qđ
si ꝓmouentur sacrã merca¬
ti eẽ p̃tio dignitatẽ ab of¬
fitio deponantur nã danti¬
rem eraccipiene s
am deuiduis subnulla
benedictione uelandi
superius. latius duxi¬
mus disserendum quae
si propria. uoluntate
ꝓfessam pristini conlu¬
gi castitatem ut abil¬
limente calcauerint
periculieius interierit
qualidm̃ debeat satis
Semonachis laicisq: in
prima copiosius. p̃cep¬
tionis. huius paste de¬
gesta que uel quatenus
ꝓrerum temporumq:
necessitate concessa sint
quẽ ad modum ubinul¬
lius nec essitatis inter eẽ

Expanded text:
uisquis propriae desertor Ecclesiae, nullis existentibus causis, ad aliam putaverit transeundum, temereque susceptus fuerit, et promotus, reverendorum canonum, vel ipse vel receptor ejus, atque provector, constituta non effugiet quae de hujuscemodi praesumptoribus praefixere servanda. Quod si qui ex monachis et laicis de quibus supra dictum est, eligantur ad clerum, cum nulla cogit necessitas, antiqua de eis debent instituta servari; quod si probentur sacram mercati esse pretio dignitatem, ab officio deponantur, nam dantem et accipientem Sam de viduis sub nulla benedictione velandis superius latius duximus dissesi propria voluntate professam pristini coniugii castitatem mutabili mente calcaverint, periculi eius intererit, quali Deum debeat satismonachis laicisque in prima copiosius praeceptionis hujus parte digesta sunt, quae vel quatenus pro rerum temporumque necessitate concessa sint, quemadmodum ubi nullius facti necessitas interesse
Abbreviated transcription (Latin):
Isque adeo. sane conperi¬
mus. inlicita quaeque
pripere ut daemoniis.
similibq passionib in¬
r&itos ministeria sacro¬
scã tractare tribuatur
quib: si in hoc opere posi¬
tis. aliquid. ꝓpriae ne¬
cessitates occurnrt quis
desua fideliũ salute
confid& ubi ministros
ipsos. cuntionis. huius.¬
mane tanta ꝑ spexerit
calamitate uexari. atq
ideo. necessario remo¬
corpore sauciatum
fortassis aut debilem
nequaquam sca contin¬
gere lex diuina ꝑmisit
quantomagis donis cae¬
lestis dispensator ẽẽ

Expanded text:
sque adeo sane comperimus, illicita quaeque prorumpere, ut daemoniis similibusque passionibus irretitos ministeria sacrosancta tractare tribuatur: quibus si in hoc opere positis aliquid propriae necessitatis occurrat, quis de sua fidelium saros ipsos curationis humanae tanta perspexerit calamitate vexari? Atque ideo necessario remocorpore sauciatum fortassis aut debilem, nequaquam sancta contingere lex divina permittit ; quanto magis doni coelestis dispensat
Abbreviated transcription (Latin):
quib: lib& uegotiationib
ingentis cupiditateq: ces¬
sandũ aut in quocũq
gredu sint positi . mox
aclericalib offitiis absti¬
nere cogantur qm̃ do¬
mus dĩ domus oractionis
eẽ deb& & dici neoffitia
negotiationis & spelun¬
ca potius sit latronum:
nulla parte corporis
inminutos sineullo respec¬
tu. ad ecclesiasticũ didici¬
mus. uenire seruitiũ quod
simul. antiqua traditio &
a postolice sedis u&us for¬
ma non recipit quianeclit¬
teris carens sacris ẽẽ potest
aptus offitiis & uitiosum
nihildõ prorsus offerri le¬
galia p̃cepta sanxeruns
Itaq: dec&ero modis omnib
haec uitentur nequis quã
talis suscipiatur inclerũ
siqui uero uel temeritate
ꝓpria uel in puria p̃siden¬
sunt locis. eatenus. ꝑseue¬
rent ut nihil um quam
ꝓmotionis arripiant satis¬
que habeant hoc ipsum
sibi ꝓnimia misentione
dełi quiseipsos abscidu
ehis autẽ quise m& ipsos
abscidunt paterm ca¬
nones. euidenter sequen¬
da posuerunt quorũ te¬

Expanded text:
cujuslibet negotiationis cujuslibet negotiationis ingenio vel cupiditate cessandum; aut in quocunque gradu sint positi, mox a clericalibus officiis abstinere cogantur: quoniam domus Dei, domus orationis et esse debet, et dici, ne officina negotiationis et spelunca potius sit latronum .nulla parte corporis imminutos, sine ullo respectu ad ecclesiasticum didicimus venire servitium. Quod simul antiqua traditio, et apostolicae sedis vetus forma non recipit; quia nec litteris carens sacris esse potest aptus officiis et vitiosum nihil prorsus Deo offerri legalia praecepta sanxerunt . Itaque de caetero modis omnibus haec vitentur, nec quisquam talis susciSi qui vero vel temeritate propria vel incuria praesidensunt locis eatenus perseverent, ut nihil unquam promotionis arripiant, satisque habeant hoc ipsum sibi pro nimia miseratione De his qui se ipsos abscidunt. De his autem qui semetipsos abscidunt paterni canones evidenter sequenda posuerunt, quorum te
Abbreviated transcription (Latin):
testimonio primitus
absolutas aut legitima
trirns actione concessa
periculum. se honoris
ꝓprii non ambigant cõ¬
munionis quae subitu¬
ros suꝑ hacre cuius quã
uertexnos quae rella
pulsauerit magis quip¬
pe studium secundũ
beatum paulum p̃cauen¬
dum ẽ nefides & disci¬
plina dñi blas phem&ur
Neguas eriurpiabu
quoq quae depiceni
partibus nuꝑ ad nos mis¬
sa relatio nunciauit
non p̃tereunda putare¬
mus idest plurimos cle¬
ricorum negotiationib:
in honestis. ut lucritur¬
pib inminere nullo pu¬
dore cernentes. euangelicã
lectionẽ qui a ipse dñs ne¬
gotiatores d&emplo uer¬
bertotos flagellis ad seritꝰ
expulisse nec apłi uerba
colentes. quib: ait nemo
militans dõ in plicat sene¬
gotiis. secularib psalmis¬
ta quoq: dauid surda dis¬
simulantes. aures cantan¬
tium qm̃ non cognoui ne¬
gotiationes. introibo in
potentias dñi ꝓ inde huiꝰ¬
modi aut ab indignis pꝰ
hac quastibi nouerint
abstinendũ & cibomnib

Expanded text:
testimonio primitus testimonio primitus absolutas, aut legitima transactione concessas: periculum se honoris proprii non ambigant, communionisque subituros, si super hac re cujusquam verax nos querela pulsaverit. Magnis quippe studiis secundum beatum Apostolum praecavendum est, ne fides, et disciplina Domini blasphemetur nquoque, quae de Piceni partibus nuper ad nos missa relatio nuntiavit, non praetereunda putaremus, id est plurimos clericorum negotiationibus inhonestis, et lucris turpibus imminere, nullo pudore cernentes evangelicam lectionem, quia ipse Dominus negotiatores e templo verberatos flagellis asseritur expulisse . Nec Apostoli verba recolentes, quibus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus ; Psalmistam quoque David surda dissimulantes aure cantantem: Quoniam non cognovit negotiationes, introibo in potentias Domini . Proinde hujusmodi aut ab indignis post hac quaestibus noverint asbtinendum, et ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
hoc per petrane tep¬
uitanda p̃sumptio ẽ qua
ꝓpemodum causantur
uniuersi passim seruos
& originarios dominorũ
iura possessionumq fu¬
gientes subreligiosae
conuersationis obtentu.
uelad monasteria sese
conferre uel ad ecclesias¬
ticũ famulatum. conhi¬
bentib: quoq p̃sulib in¬
diffidenter admitti
quae modis omnib: ẽ mo¬
uenda ꝑnities. neper
xp̃i anis nominis. institu¬
es aut aliena ꝑ uadi aut
publica uideatur disci¬
plina subuerti p̃cipuae
cum nec ipsam ministeru
clericalis haec obligatio¬
ne fuscari. conueniat dig¬
nitatem cogaturq ꝓsta¬
tu mitantium. sibi con¬
ditione quae iurgare aut
uideri quod absit obnoxi¬
a. quib sollicita conpe¬
tenter interdictione ꝓ¬
monasteriis p̃eẽ noscun¬
tur huius madi ꝑsonas.
apud se tenentes. non res¬
tituendas. patronis aut
de inceps. uel ecclesi asticae
seruituti. uel religiosis
congregationib: putaue¬
runt adplicandas. nisi
uoluntate forsitan. do¬
minorũ subscripture

Expanded text:
hoc perpetrare tenhoc perpetrare tenvitanda praesumptio est, qua propemodum causantur universi, passim servos et originarios dominorum jura, possessionumque fugientes, sub religiosae conversationis obtentu, vel ad monasteria sese conferre, vel ad ecclesiasticum famulatum, conniventibus quoque praesulibus indifferenter admitti, quae modis omnibus est amovenda pernicies, ne per Christiani nominis institutum, aut aliena pervadi, aut publica videatur disciplina subverti, praecipue cum nunc ipsam ministerii clericalis hanc obligationem suspicari conveniat dignitatem, cogaturque pro statu militantium sibi conditioneque jurgari, aut videri, quod absit, obnoxia. Quibus sollicita competenter interdictione pmonasteriis praeesse noscuntur, hujusmodi personas apud se tenentes non restituendas patronis, aut deinceps vel ecclesiasticae servituti, vel religiosis congregationibus putaverint applicandas, nisi voluntate forsitan dominorum sub Scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
passim cocumq tempo¬
re nullam credant in¬
eẽ fiduciam p̃ter pas¬
chalem festum & p̃ter
pente costes. uenerrbile
sacramentũ excepto.
dumtaxat grruissimi
languoris. incursu. in
quo uenertendũ ẽ ne
morbi crescente pericu¬
lo inmedio salutari for¬
tassis aegrotans. exitio
p̃uentus abscedat:
presbiterorum diaco¬
beant idest quastimen¬
sis ieiunio septimi &
decimi. sed &iam qua¬
drrgensimalis. in itii
mediana. qua dregen¬
simae die sabbati leiu
nisi aut in epiphaniorum
aut inalbis paschalibus.
aut in a postolorũ natalici¬
is sacrum minimae uela¬
men inponant nisi forsi¬
tan. sicut debaptis mate
dictum ẽ gricui languo¬
re correctis. nesine hoc
pontificũ nullus ad¬
tent&. quod nec auctori¬
tas diuina delegat nec
canonum. forma presti¬
tuit non estergo penitus
usurpandum eis quaesi
ecclesi astica sint ferien¬
da p̃sidia ut nihil cõ
uum. aut originarium no¬
lentib: dominis. sub namine
religioso defendat honoris
& communionis periculum
Subrrunus pus quis

Expanded text:
passim quocunque tempore nullam credat inesse fiduciam, praeter paschale festum et praeter Pentecostes venerabile sacramentum, excepto duntaxat gravissimi languoris incursu, in quo verendum est ne morbi crescente periculo sine remedio salutari fortassis aegrotans exitio praeventus abscedat. presbyterorum et diacobeant. Id est quarti mensis jejunio septimi et decimi, sed et etiam quadragesimalis initii, ac mediana Quadragesimae die Sabbati jejunvirginibus nisi aut in Epiphaniorum, aut in albis paaut in Apostolorum natalibus sacrum minime velamen imponant: nisi forsitan, sicut de baptismate dictum est, gravi languore correptis, ne sine hoc pontificum nullus attentet: quod nec auctoritas divina delegat, nec canonum forma praestituit. Non est ergo penitus usurpandum, eisque sic ecclesiastica sunt inferenda praesidia, ut nihil commrii servum, aut originarium nolentibus dominis sub nomine religioso defendat: honoris et communionis periculum subiturus quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium salute confidat
ubde ministros ipsos cu¬
nrtionib: humanae tanta
ꝑspexerit calamitate
uexari. atq ideo necessa¬
rio remouendisint nequib:¬

Expanded text:
fidelium salute confidet, ubi ministros ipsos curationis humanae tanta perspexerit calamitate vexari? Atque ideo necessario removendi sunt, ne quib
Abbreviated transcription (Latin):
sirginib: sacris temere
sequosdam. sociare cog¬
depositũ incesta foede¬
rr sacrilega que miscere
non recipi. aut his ceste
uiaticum. descło trrnse¬
untib: sitamen. paeni¬
tuerit non neg&ur

Expanded text:
irginibus sacris temere se quosdam sociare cogpropositum incesta foedera sacrilegaque miscere; iam, omnino non recipi; aut his certe viaticum de seculo transeuntibus, si tamen poenituerint, non negetur
Abbreviated transcription (Latin):
Iiquis ep̃s aut pbt̃ aut
quilib& regulae subiec¬
tus ecclesiaes consilium.
& litterrs. episcoporum
ꝓuintiae & praecipuae
maropolitani. adierit
impenetorem. huncre¬
pbari. & abici oporte¬
re non solum a commu¬
nione uerum abhono¬
re cuius particeps ui¬
d&ur existere qui aue¬
nenendi principes. au¬
ribus molestiam tempta

Expanded text:
iscopus, aut presbyter, aut quilibet regulae subjectus Ecclesiae, praeter concilium et litteras episcoporum provinciae, et praecipue metropolitani, adierit imperatorem, hunc reprobari et abjici oportere, non solum a communione, verum et ab honore cujus particeps videtur existere, quia venerandi principis auribus moles
Abbreviated transcription (Latin):
tũ XXIIII Quod ad
MILICIAM Sacculane
PPAENITENTIAM RE¬
DIRE NOXDEBEAT
ontrariumẽ omnino¬
ecclesiasticis regulis post
penitentiae actionem.
redire admilicium secu¬
larem cum apostolus di¬
cat nemomilitans dõ im¬
plicatse negotiis secu¬
laribus unde non ẽ lib
alaqueis diuboli quise
militia mundana uolue
Naduliscentia consa¬
tutus sius guente aut
metum mortis aut cap¬
tiuitatis periculo peni¬
tentiũ gessit & postea
timens lapsum in conti¬
nentiae ueniadis copulũ
uxoris elegit necrimien
fornicationis hacurre¬
r& remuid&ur fecisse
ueni adem si pr&ercon¬
iugem pullã omnino
cognouerit in quotam̃
Non regulũ constitui¬
mus sed quid sit tolle¬
rabilius aestimumus
namsecundum ueroem
cognitionem nihilmugis¬
& congruit qui peniten¬
tiũ gessit quam castitas
ꝑseuerans & mentis & cor¬
poris
QUDO SIqUIS PROPOSI¬
TUIC MI NACHI DESE¬
NUERIT PublicaSi

Expanded text:
tum. X. Quod ad tum. X. Quod ad militiam saecularem post poenitentiam redire non decet. Contrarium est omninecclesiasticis regulis post poenitentiae actionem redire ad militiam saecularem, cum Apostolus dicat: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus. Unde non est liber a laqueis diaboli, qui se militia mundana voluerIn adolescentia constitutus si urgente aut metu mortis aut captivitatis periculo poenitentiam gessit, et postea timens lapsum incontinentiae juvenilis copulam uxoris elegit, ne crimen fornicationis incurreret, rem videtur fecisse venialem, si praeter conjugem nullam omnino cognoverit. In quo tamen non regulam constituimus, sed quid sit tolerabilius aestimamus. Nam secundum veram cognitionem nihil magis congruit ei qui poenitentiam gessit quam castitas perseverans et mentis et corporis. XII. Quod si quis propositum monachi deseruerit, publica si
Abbreviated transcription (Latin):
ACERE DIFFERUXT
issimulatio haec potest
non de contemptu eẽreme¬
diis sed demetu grauius
delinquendi unde peniten¬
tia quaelata est. cum in si¬
diosius petita fuerit non
negetur ut quomodo ad
indulgentiae medicinã
anima uulnerrta ꝑueni¬
at. XXII quodopor¬
TEAT CUMquIPROΙtL¬
citis uexiam poscir
Aliuo quidem e debitaiis¬
ta reposcere aliud propria
ꝑfectionis amore contemp¬
nere sed inlicitorum ueniã
postulantem oport& &ia
licitis abstinere dicente
apostolo omnialicent
sed non omnia expediunt
unde sipenitent habent
causam quam neglegere
forte non debeant & me¬
lius exp&it qui ecclesias¬
ticum quum forense iu¬
ditium
OD PEXIREXTI NULLA
TUCRA. UECOTIATIO¬
UIS EXERCERECONUE¬
ualisium lucrinego¬
Iciantem aut excus ut
aut arguit quia ẽ hones¬
tus quaestus & turpis ue¬
rum tamen penitenti
utilius dispendia pati
quam periculi negocia¬
tionis obstringi quia
difficilae ẽ interuinden¬
tes ementesq: commer¬
ciũ non int̃ uenire pecca¬

Expanded text:
agere differunt. XXI. agere differunt. XXI. Dissimulatio haec potest non de contemptu esse remedii, sed de metu gravius delinquendi. Unde poenitentia, quae dilata est, cum studiosius petita fuerit, non negetur: ut quoquo modo ad indulgentiae medicinam anima vulnerata perveniat. Quod oporteat eum, qui pro illicitis veniam poscit, Aliud quidem est debita reposcere, aliud propria perfectionis amore contemnere; sed illicitorum veniam postulantem oportet etiam a licitis abstinere; dicente Apostolo: Omnia licent, sed non omnia expediunt. Unde si poenitentes habent causam, quam negligere forte non debeant, melius expetit quis ecclesiasticum quam forense judicium. IX. Quod paenitenti nulla lucra negotiationis exercere conveQualitas lucri negotiantem aut excusat aut arguit, quia est et honestus quaestus et turpis. Verumtamen poenitenti utilius est dispendia pati, quam periculis negotiationis obstringi; quia difficile est inter vendentis ementisque commercium non intervenire pecca
Abbreviated transcription (Latin):
accipiendum ẽ quasicum
coniugato dederit nefor
paterno arbitrio uiris¬
In iunctae carent culpa
simulieres quae auis ha¬
bebantur in matrimꝰ no
non fuerunt quia aliuo
ẽ nuptu aliud concubi¬
SIT CONIUCII Dupƿli¬
CATIO QUANDO AUEIL¬
LA REIECTA UXORAO¬
SUMIRUR
ncillã athoro abicere
& uxorem certe inge¬
nuitatis accipere non
dupplicatio coniugus
sed profectus ẽ honesta¬
tis culpanda sit sane
talium neglegentia seo
non penitus disperaen du
ut crebris co astationib
incitati quod necessu¬
riae exp&iuerunt fide¬
lit̃ exequantur nemoił
disperatus ẽ dum in hoc corpo¬
re constitus ẽ quia numquã
quod diffidentia aatis differ¬
tur consilium maturiore ꝑ¬
ficiturX
DECOMMUXIONE PRI¬
UATIS ETITA DEFUXC
orum causa di iuditiore¬
seruanda ẽ Incuius manu
fuit ut talium obitus usque
ad communionis remediũ
differactur nos autem qui¬
bus uiuentibus non commu¬
nicauimus. mortuis commu¬
nicare non possumus XXI
DEhis qui pexitextia

Expanded text:
accipiendum est, quasi eam accipiendum est, quasi eam conjugato dederit, nisi Paterno arbitrio viris junctae carent culpa, si mulieres, quae a viris habebantur, in matrimonio non fuerunt, quia aliud est nupta, aliud concubisit conjugii duplicatio, quando ancilla relicta uxor assumitur. XIX. Ancillam a toro abjicere, et uxorem certae ingenuitatis accipere, non duplicatio conjugii, sed profectus est honestatis. Culpanda est sane talium negligentia, sed non penitus deserenda: ut crebris cohortationibus incitati, quod necessario expetiverunt fideliter exsequantur. Nemo enim desperandus est dum in hoc corpore constitutus est, quia nonnunquam quod diffidentia aetatis differtur, consilio maturiore perficitur. De communione privatis, et ita defunctis. Horum causa Dei judicio reservanda est, in cujus manu fuit, ut talium obitus usque ad communionis remedium non differatur. Nos autem quibus viventibus non communicavimus, mortuis communicare non possumus. De his qui poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
connubiorũ & cess& operao
nupciarũ XUIII Quod
aliud seduxor aliud
CONCVHINA XECERRE
quisquis filiam suamo
ixmarramoniue
ro iuncta uxorẽ uiri
qui ne comnis uir filius he¬
reditatem patri nuptia¬
rum autem federae int̃
ingenuos sunt legitim a
& inter aequales & mul¬
toprius hoc ipsum dño cons¬
tituente quum initium
romiani luris existera
ltaque aliud ẽ uxor ali¬
ud concubina sicut aliud
ancillu aliud liberir prop
quod &iam apostolus ad
manifestandum hurũ
ꝑsonarum discretionẽ
testimonium ponit ex
genesi ubidicitur ab roc¬
hae eice ancillũ & filiũ
eius non enim heris erit
filius a noillae cum filio
meo isa ac undecum
socidas nupciarum
ita ab in itio constituta
sit ut pr&er sexum con¬
iundionem que habena
insexp̃i & ecclesiae sa¬
cramentum dubium
non est eam mulierem
non ꝑtinere ad matrimo¬
nium in qua doc&ur
nupciale non fuisse miste¬
rium igitur cuius lib& lo
benti concubinã in matri¬
monium dederit non ita

Expanded text:
connubiorum, et cesset operatio connubiorum, et cesset operatio nuptiarum. Quod aliud sit uxor, aliud concubina, nec erret quisquis filiam suam in matrimonium ro juncta uxor est viri, quia nec omnis filius haeres est patri. Nuptiarum autem foedera inter ingenuos sunt legitima, et inter aequales, et multo prius hoc ipsum Domino constituente, quam initium Romani juris existeret. Itaque aliud est uxor, aliud concubina: sicut aliud ancilla, aliud libera. Propter quod etiam Apostolus ad manifestandum harum personarum discretionem, testimonium ponit ex Genesi , ubi dicitur Abrahae: Ejice ancillam, et filium ejus, non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. Unde cum societas nuptiarum ita ab initio constituta sit, ut praeter sexuum conjunctionem, quae haberet in Christi et Ecclesiae sacramentum, dubium non est eam mulierem non pertinere ad matrimonium, in qua docetur nuptiale non fuisse mysterium. Igitur cujuslibet loci benti concubinam in matrimonium dederit, non ita
Abbreviated transcription (Latin):
GIO ꝑmaxus ixposi¬
medium corsequi.
lienũ ẽ a consu&ũdiue
Iecclesiastica ut qui lupres¬
bi teroli honore autdiaco¬
ni gradu fuerint conse¬
cracti hu ꝓcrimine aliquo
suo ꝑmanius in positionẽ
remedium accipiant peni¬
teudi quod sine dubio ex
a postolica traditione discen¬
dit secundum quod scriptũ ẽ.
sacerdos sipeccauerit quis
orauit proillo unde huius¬
modi dilapsis ad ꝑmeren¬
dam misericordiãđi. pri¬
uuta ẽ expestanda seces¬
sio ubi illis scctis fultio sifu¬
erit sit &ia frustuosa
XUII. QUOD DIACOUI SICUP
DEbEXT AbOpeRΕCΟ¬
IUIIALI XONTAMEN REN¬
pudiane coniuciabia
ex continentiae: eademe
altaris ministrisq: ep̃is at¬
que prbis qui cumessent lai¬
ci siuelectores licito & uxo¬
res ducere & filios procreare
potuerunt sed cum ad prae¬
dictos ꝑuenerint grados cae¬
piteis non licere quod licuit
Vnde ut decarnade fiat spi¬
ritale coniugium. oport&
eos nec dimittere uxores
& quasi non habeant sic habe¬
re quo & salua sit caritas

Expanded text:
er manus imposimedium consequi. Alienum est a consuetudine ecclesiastica ut qui in presbyterali honore aut diaconii gradu fuerint consecrati, ii pro crimine aliquo suo per manus impositionem remedium accipiant poenitendi, quod sine dubio ex apostolica traditione descendit secundum quod scriptum est: Sacerdos si peccaverit, quis orabit pro illo? Unde hujusmodi lapsis ad promerendam misericordiam Dei privata est expetenda secessio, ubi illis satisfactio, si fuerit digna, sit etiam fructuosa. III. Quod diaconi, sicut debent ab opere conjugali: non tamen repudiare conjugia. XVII. Lex continentiae eadem est altaris ministris, quae episcopis, atque presbyteris, qui cum essent laici, sive lectores, licito et uxores ducere, et filios procreare potuerunt: sed cum ad praedictos pervenerint gradus, coepit eis non licere quod licuit. Unde ut de carnali fiat spiritale conjugium, oportet eos nec dimittere uxores, et quasi non habeant sic habere, quo et salva sit charitas
Abbreviated transcription (Latin):
sia catholica reperire
dequo antea dispentert̃
nunc illud qđ suꝑ ẽ int̃¬
rogo qui pꝰmensem. aut
amplius rediit cum se
pbrm ab onoso confide¬
r& ordinatum si non sa¬
cramenta conficit siñ
populis tribuit sinon
missas secundum consu¬
&udinem cõpleuit qđ
de his censeatis quaesop¬
matis aꝑtius ad sumã
ceste quinihil abonoso
acceperunt rei sunt usur¬
pate dignitatis qui con¬
ficiendorum sacramen¬
torum sibi uindicaue¬
runt aut non uindica¬
uerunt auctoritatem
atq: id seputauerunt eẽ
qđ de his nulla fueraet
regulari nrtione con¬
cessum LUI.
ura actenus talia tren¬
sisse & aduertite quod¬
utiq ut dicitis necessi¬
tas in p&rauit in pace
la mecclesias constitutas
non p̃sumere sed ut sepe
accidit quoriens a popu¬
lis aut aturba peccatur
qui a in omnes. ꝓprermul¬
titudinem. non potest
uindicari. inultum so¬
leat transire prior er¬
go. dimittenda dico dĩ
iuditio & reliquo maxi¬
ma sollicit udone p̃ca

Expanded text:
sia catholica reperire, sia catholica reperire, de quo antea desperaverant. Nunc illud quod superest interrogo, qui post mensem aut amplius rediit, cum se presbyterum a Bonoso confideret ordinatum, si non sacramenta confecit, si non populis distribuit, si non missas secundum consuetudinem complevit: quid de his censeatis, quaeso promatis apertius? Ad summam certe, qui nihil a Bonoso acceperunt, rei sunt usurpatae dignitatis, qui conficiendorum sacramentorum sibi vindicaverunt aut non vindicaverunt auctoritatem, atque id se putaverunt esse, quod his nulla fuerat regulari ratione concessum. Quod actenus talia transisse, et advertite quod ut dicitis necessitas imperavit, in pace jam ecclesias constitutas non posse praesumere; sed, ut saepe accidit, quoties a populis aut a turba peccatur, quia in omnes propter multitudinem non potest vindicari, inultum soleat transire. Priora ergo dimittenda dico Dei judicio, de reliquo maxima sollicitudine pra