comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me s a me nõ agunt᷑. si nõ cõsen¬
tio. Sane si mei nõ fuerinit dñata
tunc immaculatus ero.⁊ imma¬
cłatus coram eo nõ solum si carue¬
ro. s ⁊ si obseruauero me ab iniqͥ¬
tate mea. Mea dix̾im: nõ q fatio
s quia sustineo. Corpus gesto mo¬
tis carnemq pc̃ti. sufficit int̾im
tali corpore. Si corpus crimini nõ
reputatur. nec quod habitat in
eo peccatum. si tñ nõ condelector
si tñ nõ exhibeo menbra arma ini¬
quitati. Pro hac orabit a te omis¬
scs̃. o misericors qui uis etram ses
in temꝑe oportuo: supplex nimirũ
quod malum sentiat ⁊ nich̾ominꝰ
scs̃ dum nõ consentiat. Supplex pro
atq beatus qui condelectatus legi
dei scd̾m int̾iorem hominẽ de malo
sese consolatur ⁊ ait. Iam nõ ego o¬
oꝑor illud. s quod habitat in me pec¬
catum. Derumptam̃ delicta quis
intelligit: Nam si possem dic̾e̾ cum
paulo quod quidem longe est ame.
nichil michi conscius sum. nõ tũ

Expanded text:
me, sed a me non aguntur, si non consenme, sed a me non aguntur, si non consentio. Sane si mei non fuerint dominata, tunc immaculatus ero, et immaculatus coram eo, non solum si caruero, sed et si observavero me ab iniquitate mea. Mea dixerim, non quia facio, sed quia sustineo. Corpus gesto mortis, carnemque peccati: sufficit interim tali corpore. Sic corpus crimini non reputatur, nec quod habitat in eo peccatum: si tamen non delector, si tamen non exhibeo membra mea, arma iniquitati. Pro hac orabit ad te, o misericors, quivis etiam sanctus in tempore opportuno: supplex nimirum, quod malum sentiat; et nihilominus sanctus, dum non consentiat: supplex pro atque beatus, qui condelectatus legi Dei secundum interiorem hominem, de malo, sese consolatur, et ait: Jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. . 24. Verumtamen delicta quis intelligit? Nam si possem dicere cum Paulo, quod quidem longe est a me, Nihil mihi conscius sum : non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tem. p̃sertun cum recordor in qͣn¬
tis ip̃ius aliqͣndo contemptor exti¬
terim. s ⁊ nũc cum iam a fatie ma¬
iestatis fugi ad genua pietatis
quid amplius fatio. Uereor ne qͥ
aliqͣndo contrarius extiti maiesta¬
ti:. ⁊ nũc ingͣtus pietati inueniar.
Quid enim si cessant manus. ⁊
nõ cesset pectus: Quid enim si os iã
silet. ⁊ nec dum cor quiescit: Si sinꝰ¬
głi illiciti motus animi mei singła
sunt quedam in te d̾s cõuitia. ut pu¬
ta iracindie motus. in mansuetu¬
dinem inuidie. in caritatem. in i¬
frugalitatem luxurie. tuipitudĩs
in castitatem.⁊ innumera hiis si¬
milia. que de cenoso lacu prurien¬
tis pectoris mei etiam nũc incessan¬
ter ebulliunt. mundantes. ⁊ inpin¬
guentes in serenitatẽ uultus tui
los cohib̾e artus. actus corrigere:
Si has attꝑ huiꝰmodi quas foris li¬
cet uacans intus actitare ñcesso.
sustinebit: An forte iam nõ ago
illa. s patior. Agunt᷑ quidem in

Expanded text:
tem, praesertim cum recordor, in quantem, praesertim cum recordor, in quantis ipsius aliquando contemptor exstiterim. Sed et nunc cum jam a facie majestatis fugi ad genua pietatis, quid amplius facio? Vereor ne qui aliquando contrarius exstiti majestati, et nunc ingratus pietati inveniar. Quid enim si cessant manus, et non cessat pectus? Quid si os jam silet, et necdum cor quiescit? Si singuli illiciti motus animi mei singula sunt quaedam in te, Deus, convicia, utputa iracundiae motus in mansuetudinem, invidiae in charitatem, in frugalitatem luxuriae, turpitudinis in castitatem, et innumera his similia, quae de coenoso lacu prurientis pectoris mei etiam nunc incessanter ebulliunt, inundantes et impingentes in serenitatem praefulgentlos cohibere artus, actus corrigere? Si has atque hujusmodi, quas, foris licet vacans, intus actitare non cesso, , quis sustinebit? An forte jam non ago illa, sed patior? Aguntur quidem in
Abbreviated transcription (Latin):
est quod dicit ab oculis meis: a
An ⁊ ur̃a d̾s nõ solum audit s ⁊
uidet archana: Quales oculi qͥ
contemplantur cogitatões: Nõ
sunt colorate ut iuideant᷑: sic̃
nec sonant ut audiant᷑. Solent
sentiri a cogitante. nõ audin ab
abscultante: nõ a contemplan¬
te uideri. Merito tñ dñs scit co¬
gita tões hominum: qm̃ uane
sunt. Cur enim nescuet quas
⁊ audit ⁊ uidet. Hiis p̃cipue duob
sensib id est uisui. ⁊ auditui nemo:
fidem putat ẽẽ uegandam. Hoc nos
scire constant̾ astiuimus quod uidi¬
mus. ⁊ audiuimus. Mlerito itaq ñ
erat opus dño ih̾u ut quis testimo¬
nium ꝑhiberet de homine. ip̃e nimi¬
rum sciebat que ẽẽnt in homine.⁊
Q uid cogitatis ait mala in cordib
ũris: Respondebat nõ sermonib
s cogitatõib. Audiebat nõ loqñteᷤᷤ
uidebat nõ apparentes. Contremis¬
co totus tuam dñe ih̃u qͣntillo pos¬
sum intuitu consid̾ans maiesta¬

Expanded text:
est quod dicit, ab oculis meis? an est quod dicit, ab oculis meis? an et nostra Deus non solum audit, sed et videt arcana? Quales oculi, qui contemplantur cogitationes! Non sunt coloratae, ut videantur, sicut nec sonant ut audiantur. Solent sentiri a cogitante, non audiri ab auscultante, non a contemplante videri. Merito tamen Dominus scit cogitationes hominum quoniam vanae sunt. Cur enim nesciret, quas et audit, et videt? His praecipue duobus sensibus, id est visui et auditui, nemo fidem putat esse negandam. Hoc nos scire constanter adstruimus, quod vidimus et audivimus. Merito itaque non erat opus Domino Jesu, ut quis testimonium perhiberet de homine; ipse nimirum sciebat quae essent in homine. Quid cogitatis, ait, mala in cordibus vestris? Respondebat non sermonibus, sed cogitationibus. Audiebat non loquentes, videbat non apparentes. 23. Contremisco totus, tuam, Domine Jesu, quantillo possum intuitu considerans majesta
Abbreviated transcription (Latin):
adiecit. s nec ego me ip̃m iu¬
dico. Quare: Qm̃ nõ possum
ait ratam. uł ip̃e de me ꝓfeite
sententiam. Etce enim nichil
mͥ conscius sum: s nõ in hoc iu¬
stificatus sum. Non ex toto cre¬
do me uł ip̃i conscientie mee.
qͥppe cum ne sp̃a quidem queat
me comphend̾e totum. Non po¬
test iudicare de toto: qui totũ
nõ audit. Qui aut̃ uidicat
me. dñs est. Dñs inquit: cuiꝰ
utiq scientiam nõ effugit.
sententiam nõ subterfugit .
etiam quod ꝓpͥam lateat cõsci¬
entiam. Audit d̾s in corde cogi¬
tantis. quod nõ audit uł ip̃e
qui cogitat. Aderat auris ꝓph̾e
absentis oris furtiue poscentis
recuniam.⁊ ego qͣntumlibet in
occulto ledere cagitana. aut pro¬
ximum nequit̾. aut tuipit̾ me
ip̃m nõ uerear aurem nusqͣm ab¬
sentem: Tremenda prsus auris
⁊ reuenda: cui nõ cessat quies.
nõ tacet silentium. Deniq ait.
Auferte malum cogitatõnum ⁊¬
ur̃arum: ab oculis meis. S quid

Expanded text:
adjecit: Sed nec ego me ipsum juadjecit: Sed nec ego me ipsum judico. Quare? Quoniam non possum, ait, ratam vel ipse de me proferre sententiam. Ego enim nihil mihi conscius sum, non tamen in hoc justificatus sum. Non ex toto credo me vel ipsi conscientiae meae, quippe cum ne ipsa quidem queat me comprehendere totum; nec potest judicare de toto, qui totum non audit. Qui autem judicat me, Dominus est. . Dominus, inquit, cujus utique scientiam non effugit, sententiam non subterfugit, etiam quod propriam latet conscientiam. Audit Deus in corde cogitantis, quod non audit vel ipse qui cogitat. Aderat auris Prophetae absentis ori furtive poscentis pecuniam : et ego quantumlibet in occulto laedere cogitans aut proximum nequiter, aut turpiter me ipsum, non verear aurem nusquam absentem? Tremenda prorsus auris et reverenda, cui non cessat quies, non tacet silentium. Denique ait: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis. Sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
totus fertur in głam. Gloriat᷑
etiam cum malefec̾it. ⁊ exultat
in reb pessimis. Estimat se nõ
uideri dum plures habeat imi¬
tatores: qͣm rep̃hensores. cecus
dux ceroꝵ. S habet hic campꝰ
quos semꝑ offend̾e solet ĩdis¬
ciplinata conu̾satio. Non dicet
ypocuta. Gła mea testimoniũ
conscientie nr̃e. quia ⁊ si uidi¬
cantium scd̾m fatiem. uerbo.i
uultu habitu ue simulatorio Ø¬
eludat opinioni. s nõ eius qͥ
scrutatur renes. ⁊ cõrda. fallit
uł euadit iuditium. Si quidem d̾s
nõ midetur. Timeat gͦ iste nen¬
moris aurem. lingua li cet ma¬
nuq cessantib. auritam̃ ubi¬
q p̃senti de quacumq silua la¬
tẽbrose duplicitatis ⁊ spinose
calliditatis. tacentis ⁊ quiescẽ¬
tis cor loquit᷑. cogitatio confi
scrutabile. ita ut nemo sciat
que sunt in homine. nisi sp̃c
hominis qui in eo est. s nec ip̃e
plene.Nam cum apłs diceret.
Michi ꝓminimo est ut a uobiᷤ
iũdicer. aut ab humano die:

Expanded text:
totus fertur in gloriam: gloriatur totus fertur in gloriam: gloriatur etiam cum male fecerit, et exsultat in rebus pessimis. Aestimat se non videri, dum plures habeat imitatores quam reprehensores, caecus dux caecorum. Sed habet hic campusquos semper offendere solet indisciplinata conversatio. Non dicet hypocrita: Gloria mea est testimonium conscientiae meae: quia etsi judicantium secundum faciem, verbo, vultu habituve simulatorio illudat opinioni; sed non ejus qui scrutatur renes et corda, fallit vel evadit judicium, siquidem Deus non irridetur. 22. Timeat ergo et iste nemoris aurem. Lingua licet manuque cessantibus, auri tamen ubique praesenti 470 de quacumque silva latebrosae duplicitatis et spinosae calliditatis tacentis et quiescentis cor loquitur, cogitatio confitscrutabile , ita ut nemo sciat, quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui in eo est; sed nec ipse plene. Nam cum Apostolus diceret. Mihi pro minimo est, ut a vobis judicer, aut ab humano die;
Abbreviated transcription (Latin):
ue.⁊ sine sera. nulliq om̃ino
clause noc̾e uolenti. Non tutum
plane s stultum: ibi thesaurum
in os meum iam nõ intua s in
mea potestate est.cum utiq ꝓ
meo habitu uł laudare possim
uł derogare tibi. Sanum uas¬
⁊ inconcussum conscientia: et
Nullis patens insidiis. nulli ui¬
olentie cedens. nulli qͥppe oclõ
uł manui accessibilis. excepto
dum taxat sp̃ĩui qui scrutatur¬
etiam alta dei. Quicquid in ea¬
pro reposuero securus sum. qͥa
nõ ꝑdam. seruabit uiuo defũc¬
to restituet. Nam quocumq:
uado ego ip̃a it mecum. secum¬
confusio inseꝑabilis ꝓ qualita¬
tẽ depõiti. Seati qui in u̾itate di¬
cere possunt. Gła nr̃a hec est te¬
stimoniũ conscientie nr̃e. Non
potest dic̾e̾ nisi humilis qui
soleat hab̾e̾ suspectas. Beatus
nempe homo qui semꝑ est pa¬
uidus. Non potest dice̾ arrogãs
⁊ p̃sumptor qui se ip̃m impru¬
denter ostentans passim ⁊ ubi¬
ꝙ tamqͣm ꝑ campum incedens.

Expanded text:
ve, et sine sera, nullique omnino ve, et sine sera, nullique omnino clausae nocere volenti. Non tutum plane, sed stultum, ibi thesaurum in os meum, jam non in tua, sed in mea potestate est, cum utique pro meo libitu vel laudare te possim, vel derogare tibi. CAPUT et inconcussum conscientia, et nullis patens insidiis, nulli violentiae cedens; nulli quippe oculo vel manui accessibilis, excepto duntaxat Spiritui, qui scrutattiam alta Dei. Quidquid in ea reposuero, securus sum quia non perdam: servabit vivo, defuncto restituet. Nam quocunque vado ego, ipsa it mecum, secria, vel confusio inseparabilis pro qualitate depositi. Beati qui in veritate dicere possunt: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Non potest dicere nisi humilis, quisoleat semper habere suspectas. Beatus nempe homo qui semper est pavidus . Non potest dicere arrogans et praesumptor, qui se ipsum impudenter ostentans, passim et ubique, tanquam per campum incedens,
Abbreviated transcription (Latin):
ne quis me existimet supra id
quod uidet in me. aut audit ali¬
quid ex me. Cum u̾o̾ laudari se cõ¬
perit de bono quod se forte hab̾e
cognoscit nchominꝰ qͣntũ in se
est scuto u̾itatis curat a se iacłm
fauoris repellere. dans deo głam
⁊ dicens. Giatra dei sum id quod sũ.
Et ꝓpulsans omnẽ suspitõem ait
dño. Non nobis dũe nõ nobis s
nõi tuo da głam. Metuit nimi¬
rum si aliter egert. ne forte au¬
diat ab ip̃o. Recepisti m̾dedem tu¬
am. Et iterum. Głam ab inuitem
quentis.⁊ glam que est asolo d̾o
nõ uultis: Refugiens gͦ ⁊ de hoc
ad consiliũ apłi ꝓbat ip̃e opus su¬
um. ut sic habeat in semet ipso
gla̾m ⁊ nõ in alt̾o: fidelis sibimet
custos. qui sibi oleum fauoris si¬
ne fraude reseruet. ne in aduẽ¬
tu sponsi lampas conscientie ua¬
cua extinguatur. Non in alt̾o
iniqͣm nec enim tutum arbitra¬
tur labiis hominũ cõmitt̾e glo¬
riam suam.arche utiq sine cla¬

Expanded text:
ne quis me existimet supra id ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Cum vero laudari se comperit de bono quod se forte habere cognoscit, nihilominus, quantum in se est, scuto veritatis curat a se jaculum favoris repellere: dans gloriam Deo, et dicens: Gratia Dei sum id quod sum . Et propulsans a se omnem suspicionem, ait Domino: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Metuit nimirum, si aliter egerit, ne forte audiat ab ipso, Recepisti mercedem tuam ; et iterum, Gloriam ab invicem quaeritis, et gloriam quae a solo Deo est, non vultis . Refugiens ergo et de hoc ad consilium Apostoli, probat ipse opus suum, ut sic habeat in semetipso gloriam, et non in altero . Fidelis suimet custos, qui sibi oleum favoris sine fraude reservet, ne in adventu sponsi lampas conscientiae vacua exstinguatur. Non in altero, inquam. Nec enim tutum arbitratur labiis hominum committere gloriam suam, arcae utique sine cla
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Eo ideo patient̾ carens qͦd
sibi nouit deesse. humilit̾ de eo
quod certus est ad ẽẽ nõ in se s
ut de se altius se aliquid sentiat
solet ne insolescat uerus humi¬
lie lis illud sibi iugi meditatõe
reuoluere. Non alta sapientes s hu¬
milib consentientes. Et illud. Nõ
ambulaui in magnis: ueq inn
mirabilib suꝑ me. Si nõ humili¬
ter sentiẽbam: s exaltaui animã
meam. Et item. Qui se putat
aliquid cum nichil sit: sp̃e se se¬
ducit. Contra hoc aut̃ ut a se sen¬
tiat ẽẽ quod se sentit ẽẽ sollicite
se ip̃m int̾rogat. Niuid habes
quod nõ accepisti: Si aut accepi¬
sti quid głaris qiͣ nõ acceperis:
Item. Qui humanas laudes cõ¬
sueuit ꝑfecte contẽpn̾e. cum se
laudari ꝑcipit de eo quod in se no¬
uit nõ ẽẽ nullatenus acquiescẽs:
illud sĩbi cõmemorat. Qui te be¬
atificant in errorem te mittũt.
de sollicite studet imitari apłm.
ita de se loquentem. Parco aut̃

Expanded text:
sit. Et ideo patienter carens quod sit. Et ideo patienter carens quod sibi novit deesse, humiliter de eo quod certus est adesse, non in se, seut de se altius se aliquid sentiat, solet, ne insolescat, verus humilis illud sibi jugi meditatione revolvere: Non alta sapientes, sed humilibus 469 consentientes : et illud, Non ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me. Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam : et item: Qui se putat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Contra hoc autem ut a se sentiat esse, quod se sentit esse, sollicite se ipsum interrogat: Quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Item, qui humanas laudes consuevit perfecte contemnere, cum se laudari percipit de eo quod in se novit non esse, nullatenus acquiescens, illud sibi commemorat: Qui te beatificant, in errorem te mittunt .de sollicite studet imitari Apostolum, ita de se loquentem: Parco autem,
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis est. Nam ex illa ratõnis
fallit᷑ ocłs. ⁊ ex ista uoluntatis ap¬
petitus male afficit᷑. Quod me¬
lius in singłarum diffinitõnib
demonstrabimus. Ceca suꝑbira u
seu contumatia est uitiũ quoi
se existimans aliquis uł ẽẽ bonũ
quod nõ est. uł a se ẽẽ quod est.
in se nõ in dño głatur. Nana su¬
ꝑbia seu uanitas est uitium quo
magis qͣm dei laudib delectatur.
Hiis ita p̃missis: aptemus iam
contraria humilitati. singła sin¬
głis opponentes. Humilitas est
contemptus ꝓprie excellentie. Cõ¬
temptus opponit᷑ appetitui. Dua¬
b qͥꝑpe suꝑbie spetieb due nichi¬
lominus humilitatis opponũt᷑.
Contra cecam. ut quis de se uo¬
uerat sentire humiliter. Contia
uanam. nec cõsentire alit̾ senti¬
entib. Nempe qui de se ip̃o sen¬
tire humilit̾ nouit. in neutro
ip̃ius de se uiditium falli pocest.
uidelicet aut ut maius aliquid
putet eẽ qͣm sit. aut a se eẽ quod

Expanded text:
luntatis vitium est. Nam ex illa rationis luntatis vitium est. Nam ex illa rationis fallitur oculus, et ex ista voluntatis appetitus male afficitur. Quod melius ex singularum definitionibus demonstrabimus. Caeca soperbia seu contumacia est vitium, quo se existimans aliquis vel esse bonum quod non est, vel a se esse quod est, in se, non in Domino gloriatur. Vana superbia seu vanitas est vitium, quo magis quam Dei laudibus delectatur. His ita praemissis, aptemus jam contraria humilitati, singula singulis opponentes. Humilitas est contemptus propriae excellentiae. Contemptus opponitur appetitui. Duabus quoque superbiae speciebus, duae nihilominus humilitatis opponuntur: contra caecam, ut quis de se noverit sentire humiliter; contra vanam, nec consentire aliter sentientibus. Nempe qui de se ipso sentire humiliter novit, in neutro ipsius de se judicium falli potest, videlicet ut aut majus aliquid putet se esse quam sit, aut a se esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
tat corꝑalit̾. Nonne tam̃ ⁊i
ip̃e de humilitate tamqͣm sum¬
ma sue doctrine suarumq iuir¬
tutum gł̾atus est: Discite ait̃
a me: nõ qd̃ sobrius aut castꝰ.
aut prudens. aut aliquid hu¬
iusmodi: s quia mittis sum
⁊ humilis corde. Ame inquit
discite. nõ ad doctruam patri¬
archarum. nõ ad ꝓpħarum li¬
bros uos mitto. s me uõbis exẽ¬
plum. me formam humilita¬
tis exhibeo. Inuiderũt mͥ altitu¬
dinem quam habeo aput pa¬
trem. angelus ⁊ femina. ille
potentie. illa scientie. Dos aut̃
emulamini carismata melio¬
ra. discentes a me quia mittiᷤ
sum ⁊ humilis corde. Commo¬
dum reor indagare aliquid et
de superbia: qͣtinus ex opposito
sibi uitio uircutis decor manfesti¬
or appareat. Suꝑbia est appetitꝰ
ꝓprie excellentie. Hoc in spẽs du¬
as diuidit᷑. in cecam ⁊ uanã suꝑ¬
biam. Que quidem ⁊ aliis no¬
minib appellari possunt: contu¬
matia ⁊ uanitas. Quarum pͥor
intelligentie. postior uitium uo¬

Expanded text:
at corporaliter? nonne tamen et ipse de humilitate, tanquam summa suae doctrinae suarumque virtutum, gloriatus est? Discite, ait, a me, non quod sobrius, aut castus, aut prudens, aut aliquid ejusmodi: sed, quia mitis sum et humilis corde . A me, inquit, discite. Non ad doctrinam patriarcharum, non ad prophetarum libros ego vos mitto; sed me vobis exemplum, me formam humilitatis exhibeo. Inviderunt mihi altitudinem quam habeo apud Patrem, angelus et femina: ille potentiae, illa scientiae. Vos autem aemulamini charismata meliora, discentes a me quia mitis sum et humilis corde. 19. Commodum reor indagare aliquid et de superbia, quatenus ex opposito sibi vitio virtutis hujus decor manifestior appareat. Superbia est appetitus propriae excellentiae. Haec in species duas dividitur, in caecam et vanam superbiam. Quae quidem et aliis nominibus appellari possunt, contumacia et vanitas: quarum prior intelligentiae, posterior vo
Abbreviated transcription (Latin):
obdurasse. ¶ld̃ si ⁊ bet ip̃a cernunt᷑
gratas excedẽ compendii metas uo¬
bis o dñe donate. qui me ⁊ in hoc
ꝓpͥam ꝓdere coegistis imꝑitiam.
dum moxem modumꝙ sollempnẽ
in scribendo seruare nescierim.

Expanded text:
obdurasse. Quod si et haec ipsa cernuntur obdurasse. Quod si et haec ipsa cernuntur gratas excedere compendii metas, vobis, o domine, donate, qui me et in hoc propriam prodere coegistis imperitiam, dum morem modumque solemnem in scribendo servare nescierim.
Abbreviated transcription (Latin):
priĩs q distinguit descriptõib. in
quo q̃so illoꝵ docetur aut contine¬
tur. ut hoc fastu delectari morrachꝰ
has querere debeat dignitates:
Labor. ⁊ latebre. ⁊ uoluntaria pau¬
ꝑtas: hec sunt monachoꝵ insignia.
hec uitam solent nobilitare mo¬
nasticam. Nri aut̃ oculi om̃e sub¬
lime uident. ur̃i pedes om̃e forũ
cutueunt. ur̃e lingue in om̃ib
audiunt᷑ conciliis. ur̃e manus
om̃e alienum diripiunt patrimo¬
nium. Tam̃ si ita oportet ut emã¬
cipati a subiectõe pontificii pari
thẽdra.Hiis deniq sollempniũ
indumentoꝵ insignib attollami¬
ni.cur nõ ⁊ sacros ordines celebra¬
tis ⁊ bñdictões datis in ppłis: Qͣm
multa moueor dice adu̾sus im¬
pudentissimam p̃sumptõem. s
frenat impetum quod aurib oc¬
cupatis scribere me: recolens lon¬
giori lectione uereor fieri onero¬
sus arthiep̃o. ⁊ quia res tam ma¬
nifesta est ut multitudo rep̃hen¬
dentium uideatur impudentiam

Expanded text:
propriisque distinguit descriptionibus : in propriisque distinguit descriptionibus : in quo, quaeso, illorum docetur aut continetur, ut hoc fastu delectari monachus, has quaerere debeat dignitates? 37. Labor, et latebrae, et voluntaria paupertas, haec sunt monachorum insignia; haec vitam solent nobilitare monasticam. Vestri autem oculi omne sublime vident, vestri pedes omne forum circumeunt, vestrae linguae in omnibus audiuntur conciliis, vestrae manus omne alienum diripiunt patrimonium. Tamen, si ita oportet, ut emancipati a subjectione pontificum, pari thedra, iisdemque solemnium indumentorum insignibus attollamini, cur non et sacros Ordines celebratis, et benedictiones datis in populis? Quam multa moveor dicere adversus impudentissimam praesumptionem? sed frenat impetum, quod auribus occupatis scribere me recolens, longiori lectione vereor fieri onerosus archiepiscopo: et quia res tam manifesta est, ut multitudo reprehendentium videatur 477 impudentiam
Abbreviated transcription (Latin):
cum nec suo adu̾sario xp̃o restiterit.
Aut dicite si audetis sui p̃sulis dñior¬
dinatõem nescire. cum romani p̃¬
atur. fuisse celitus ordinatã. Uerũ
aꝑte uidicant quidam boꝵ quid
cogitent. dum multo lalpre ac p̃¬
cio apłicis adepti pͥulegus.ꝑ ipsa si¬
bi uendicant insignia pontificalia.
utentes ⁊ ip̃i more pontificum. mi¬
tra. anulo. atq sandaliis. Sane si
atrenditur rerum̃ dignitas hanc
monachi ab horret ꝓfessio. Si mi¬
nist̾ium solis liquet congruere põ¬
tificib. ꝓfecto eẽ desid̾ant quod ui¬
deri gestiunt. mu̾toq nõ queunt
ẽẽ subiecti. quib iam ip̃o se com¬
ꝑant desid̾i̾o. Quid si ⁊ nom̃ ͤ nͭi ͤ
conferre pͥuilegioꝵ posset auctori¬
tas: Quanto putas auro redime¬
rent ut appellarẽtur pontifices:
Quo ista omonachi: Ubi timor
mentis: ĩbi rubor frontis. N iuis
inqͣm ꝓbatoꝵ monachoꝵ tale ali¬
quid aut u̾bo docuit aut reliqͥd
exemplo: Duo decim humilitatis
grãdus magister ur̃ edisserit ꝓ

Expanded text:
cum nec suo adversario Christus restiterit: aut dicite, si audetis, sui Praesulis Deum ordinationem nescire, cum Romani Praeatur fuisse coelitus ordinatam. Verum aperte indicant quidam horum quid cogitent, dum multo labore ac pretio apostolicis adeptis privilegiis, per ipsa sibi vindicant insignia pontificalia, utentes et ipsi more pontificum, mitra, annulo, atque sandaliis . Sane si attenditur rerum dignitas, hanc monachi abhorret professio: si ministerium, solis liquet congruere pontificibus. Profecto esse desiderant, quod videri gestiunt; meritoque nequeunt esse subjecti, quibus jam ipso se comparant desiderio. Quid si et nomen eis conferre privilegiorum posset auctoritas? quanto putas auro redimerent, ut appellarentur pontifices? Quo ista, o monachi? Ubi timor mentis? ubi rubor frontis? Quis unquam probatorum monachorum tale aliquid aut verbo docuit, aut reliquit exemplo? Duodecim humilitatis gradus Magister vester edisserit,
Abbreviated transcription (Latin):
custodiam mandatatira. Bonus
⁊ iẽremiãs. qui ante sc̃ificatus
qͣm natus. cum se excusaret de
pueritia: nichilommus constitu¬
tus est suꝑ gentes ⁊ suꝑ regna.
uit d̾s. ut conuic̾et iniqua u¬
ditia ⁊ sanguinẽ in noxium libe¬
raret. Deniq cani sunt sensus ho¬
minis. ⁊ etas senectutis uita im¬
maculata. Sic ubi hiiꝰ temõdi pu¬
er senex ꝓmotus inuemiat᷑ opus
dei est. huis qui tales no siut mi¬
randum. nõ imitandum. secerũ
curritur in cdero passim ab otini
etate ⁊ ordine. a doctis parcer
⁊ indoctis ad eccłiasacas curasr tã¬
turũs sit cum ad curas ꝑuen̾it.
Nec mirum de hsis qui necdum
in semet ip̃is exꝑti sunt. uidenteᷤᷤ
qͥppe illos qui iam ꝓpͥos humeros
cupite sarcine submiserint. nõ
solum nõ gemie̾ tamqͣm ub one¬
re. s insuꝑ appetẽ płus onerari:
nõ deterrentur ꝑiculis que cũpr¬
ditate cecati nõ uident. s fauori¬
b amplius quos illio lnuident

Expanded text:
custodiam mandata tua . Bonus custodiam mandata tua . Bonus et Jeremias, qui ante sanctificatus quam natus, cum se excusaret de pueritia, nihilominus constitutus est super gentes et super regna . vit Deus, ut convinceret iniqua judicia, et sanguinem innoxium liberaret . Denique cani sunt sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata . Sicubi hujuscemodi puer senex promotus invenitur, opus Dei est, his qui tales non sunt, mirandum non imitandum. 27. Caeterum curritur in clero passim ab omni aetate et ordine, a doctis pariter et indoctis ad ecclesiasticas curas, tanturus sit, cum ad curas pervenerit. Nec mirum de his qui necdum in semetipsis experti sunt. Videntes quippe illos qui jam proprios humeros cupitae sarcinae submiserint, non solum non gemere tanquam sub onere, sed insuper appetere plus onerari, non deterrentur periculis, quae cupiditate caecati non vident; sed favoribus amplius, quos illis inviden
Abbreviated transcription (Latin):
bitõe ⁊ auaritiã. Uerum qͣntauiᷤ
industria tua tͥ lucra conquirere
cautulus uidearis. qͣntaliber ui¬
gilantia rem possis seruare tuam.
qͣnͣtocumq studio regũ tͥac pͥn¬
cipum grãm captare cures dici¬
mus tam̃ ueh terre cuiꝰ rex puer
est. ⁊ cuiꝰ pͥncipes mane comedt̃.
Nec dicimuo qͣm cũq ecatẽ deu
gr̃e p̃maturam sicut nec seram:
cum multos iudeamus iunioꝵ
suꝑ senes intellige̾. morib anti¬
tutib. So̾ni pueri qui quod eta¬
te uident᷑ eẽ stũdent. ⁊ malitia.
Malitia imqͣm s nõ sensu: quoꝵ
uxta cõmonitõem apłi nemo cõ¬
tempnat adolestentiam. Melio¬
res bone indolis adolescentes: in¬
uet̾atis dierum maloꝵ. Puer cen¬
tum annoꝵ maledictus est. ⁊ est
e regione senectus uen̾abilis. nõ
putata. Bonus puer samuel qͥ
loq̃nti deo ꝓmptus aderat audi¬
tor dicens. Loquere dñe quia au¬
dit seruuo tuus. Ac si dicet. Pa¬
ratus sum ⁊ nõ suni turbatus: ut

Expanded text:
bitione, et avaritia. Verum quantavis bitione, et avaritia. Verum quantavis industria tua tibi lucra conquirere cautulus videaris, quantalibet vigilantia rem possis servare tuam, quantocumque studio regum tibi ac principum gratiam captare cures, dicimus tamen: Vae terrae, cui rex puer est, et cujus principes mane comedunt . 26. Nec dicimus quamcumque aetatem Dei gratiae praematuram, sicut nec seram: cum multos videamus juniorum super senes intelligere, moribus antitutibus. Boni pueri, qui quod aetate videntur, esse student et malitia. Malitia, inquam, sed non sensu: quorum, juxta admonitionem Apostoli, nemo contemnat adolescentiam . Meliores bonae indolis adolescentes inveteratis dierum malorum. Puer centum annorum maledictus est: et est e regione senectus venerabilis, non putata . Bonus puer Samuel, qui loquenti Deo promptus aderat auditor, dicens: Loquere, Domine, quia audit servus tuus ; ac si diceret: Paratus sum et non sum turbatus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
santib tedio suntiatꝙ formidini.
Non aist om̃s capiunt hoc u̾bum.
Multi enim nõ tanta fidutia et
a lacritate currerent ad honores.
si ẽẽ sentirent ⁊ onera. Grauari
ꝓfecto metuerent ne cum canto
labore. ⁊ ꝑicło quarũ libet affecta¬
rent infulas dignitatum. Nunc
u̾o qr sola attenditur gła ⁊ nõ pe¬
na purum ẽẽ cłicum erubescitur
in eccłia. seseq iules estimant. ⁊
inglorios. qui quocumq eminen¬
tiori loco nõ fuerint sublimati.Sco¬
lares puen.⁊ impubes adolescen¬
tuli. ob sanguinis dignitatem
ꝓmouent᷑ ad eccłiasticas dignita¬
tes: ⁊ de subferula tranfferunt᷑
ad pͥncipañdum p̃sbiteris. letio¬
res interim q̃d̾ uirgas euaserint.
tam illis blanditur adeptum qͣm
ademptum magist̾ium. Et hoc
quidem in initio. Processu u̾o̾ tem¬
poris paulatim insolescentes doc¬
ti sunt in breui uendicare altaria.
cuare. magistris nimirũ in hac
disciplina utentes. ydoneis. am¬

Expanded text:
santibus taedio sunt atque formidini. santibus taedio sunt atque formidini. Non autem omnes capiunt hoc verbum. Multi enim non tanta fiducia et alacritate currerent ad honores, si esse sentirent et onera. Gravari profecto metuerent, nec cum tanto labore et periculo quarumlibet affectarent infulas dignitatum. Nunc vero quia sola attenditur gloria, et non poena, purum esse clericum erubescitur in Ecclesia; seque viles aestimant, et inglorios, qui quocumque eminentiori in loco non fuerint 472 sublimati. Scholares pueri et impuberes adolescentuli ob sanguinis dignitatem promoventur ad ecclesiasticas dignitates, et de sub ferula transferuntur ad principandum presbyteris; laetiores interim quod virgas evaserint, rincipatum; nec tam illis blanditur adeptum, quam ademptum magisterium. Et hoc quidem in initio. Processu vero temporis paulatim insolescentes, docti sunt in brevi vindicare altaria, cuare, magistris nimirum in hac disciplina utentes idoneis, am
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Deus namq suꝑbis resistit.
humilib aut̃ dat grãm. Non cõ¬
tendit iuditõ. nec p̃tendit iusti¬
tiam. qui uere humilis est. s dicit.
Non intres in uidicium cũ seruo
tuo dñe. Recu sat uiditiũ ⁊ postu¬
reat. Non despicit illa maiestaᷤᷤ
cor contrtum. ⁊ humiliatũ in
nr̃o gene̾r que corpus ex eo humi¬
litatis assimi̾e nõ dedignata est.
Nescio quo pacto familiariꝰ semꝑ
pareret bominib. Substantiam.
formam. habitumꝙ gestauit bu¬
milem. ip̃ius nobis cõmẽndans
uirtutis excellentiam. quam spe¬
trali sui uolu̾it honorare p̃sentia.
Uobis aut̃ dilectissime. uobis pcipt¬
pue tanto magis arbitror hanc
eẽ necessariam qͣnto maior nosci¬
tur mat̾ia suppetẽ suꝑbiendi. Gẽ¬
nus. etas. scientia. cathedra. et
quod maius est pͥmatus p̃rogati¬
ua. cui nõ eent insolentie fomes.
elationis occasio. Qmqͣm eẽ possĩt
⁊humilitatis. Meditantib quidẽ
honores blandiunt᷑. s onera pen¬

Expanded text:
bis resistit, humilibus autem dat gratiam . Non contendit judicio, nec praetendit justitiam qui vere humilis est, sed dicit: Non intres in judicium cum servo tuo, Domine . Recusat judicium, et postureat. Non despicit illa majestas cor contritum et humiliatum in nostro genere, quae corpus ex eo humilitatis assumere non dedignata est. Nescio quo pacto familiarius semppareret hominibus. Substantiam, formam, habitumque gestavit humilem, ipsius nobis commendans virtutis excellentiam, quam speciali sui voluerit honorare praesentia.obis autem, dilectissime, vobis praecipue tanto magis arbitror hanc esse necessariam, quanto major noscitur materia suppetere superbiendi. Genus, aetas, scientia, cathedra, et, quod majus est, primatus praerogativa, cui non essent insolentiae fomes, elationis occasio? Quanquam esse possint et humilitatis. Meditantibus quidem honores blandiuntur, sed onera pen
Abbreviated transcription (Latin):
absq ista ille nec ẽẽ uircutes
uideant᷑. Nempe ut castitas seu
caritas detur.humilitas mere
nam uirtus in infirmitate. id
est in humilitate ꝑficit᷑. Inimi¬
cam om̃is gr̃e om̃isq initium
pcci debellat suꝑbiam. ⁊ tama
se qͣm a cet̾is iurtutib suꝑbam
illius ꝓpulcat tyramũdem. Si¬
quidem cum exaliis quibq bo¬
nis uirium magis suarum ca¬
pere soleat incrementum suꝑ¬
bia: sola hec omniũ ppugnacu¬
lum quoddam turris ꝙ iurtutũ
eius fortit̾ resistit malitie ob¬
uiat p̃sumptõi. Sola deniq est
de qua omniũ plena urtutum
maria głanduni ẽẽ putauit:
Audito qͥppe ab angło aue gr̃ai
plena qͣi solam ex illa plenitu¬
dine humilitatem sn se cognos¬
cẽt: solam rependisse ac respõ¬
disse memoratur in grãm.Res¬
pexit d̾s inquiens humilitatẽ
ancille sue. Quld deniq auctor

Expanded text:
absque ista illae nec esse virtutes absque ista illae nec esse virtutes videantur. Nempe ut castitas seu charitas detur, humilitas meretnam virtus in infirmitate, hoc est in humilitate, perficitur . Inimicam omnis gratiae, omnisque initium peccati debellat superbiam, et tam a se quam a caeteris virtutibus superbam illius propulsat tyrannidem. Siquidem cum ex aliis quibusque bonis virium magis suarum capere soleat incrementum superbia, sola haec omnium propugnaculum quoddam turrisque virtutum, ejus fortiter resistit malitiae, obviat praesumptioni. Sola denique est, de qua omnium plena virtutum Maria gloriandum esse putavit. Audito quippe ab angelo, Ave, gratia plena, quasi solam ex illa plenitudine humilitatem in se cognosceret, solam rependisse ac respondisse memoratur in gratiam: Respexit, inquiens, Deus humilitatem ancillae suae . 18. Quid deinde auctor
Abbreviated transcription (Latin):
S nõ omniũ iusticia manet iñ
credunt. ⁊ in tp̃re temptatõnis
recedunt. Q.ualis sit cuiusq fi¬
des tribulatio ꝓbat. si cuius de¬
ficit. Deficit enim cum in carita¬
te nõ ꝑseu̾at. ⁊ ficta ẽẽ dinoscit᷑.
censetur. Liquet ex huis satis ut
arbitror nõ om̃s qui habuerint
caritatem habere ⁊ ꝑseu̾antiã
in caritate. Alioqͥn frustra cõ¬
monet discipłos dũs inquiens.
manete in dilectõe mea. Aut
enim si nec dum diligebant nõ
debuerat dice̾. ianete. s estote
in dilectõe mea. Aut si iam di¬
ligebant necesse nõ erat mone¬
ri de ꝑseua̾ntia qua scd̾m istoᷤ
pͥuari nõ pot̾ant. Curet gͥ ser¬
uus bonus ⁊ fidelis fide seruare
nõ ficta caritatem de corde pu¬
ro ⁊ conscĩa boua. pluris esti¬
mans anime uitam qͣi corꝑiᷤ
minus horrens carnis mortẽ
ꝑ ius ꝓposuimus sola nisi fal¬
lor tractanda restat humilitaᷤ.
Hec duab p̃missis uirtutib
intantum est necessaria: ut

Expanded text:
Sed non omnium justitia manet in sSed non omnium justitia manet in scredunt, et in tempore tentationis recedunt. Qualis sit cujuscunque fides, tribulatio probat. Si cujus deficit deficit enim, cum in charitate non perseverat, ficta esse dignoscitur, censetur. 16. Liquet ex his satis, ut arbitror, non omnes qui habuerint charitatem, habere et perseverantiam in charitate. Alioquin frustra common in dilectione mea . Aut enim, si necdum diligebant, non debuerat dicere, manete, sed, Estote in dilectione mea: aut, si jam diligebant, necesse non erat moneri de perseverantia, qua secundum istos privari non poterant. Curet igitur servus bonus et fidelis 468 fide servare non ficta charitatem de corde puro et conscientia bona: pluris aestimans animae vitam quam corporis, minus horrens carnis mortem perius proposuimus, sola, ni fallor, tractanda restat humilitas. Haec duabus praemissis virtutibus in tantum est necessaria, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rapti fuissent: anteqͣm malitia¬
mutaret corda eoꝵ. Nunc u̾o ueb
p̃gnantib ⁊ lactantib in illis die¬
b teneros utiꝙ fetus gestantib ⁊
de uita recenti facile inꝑiculis
exturbandos. Tales sunt anime
paruam adhuc ⁊ teneram haben¬
tes caritatem ⁊ ob hoc earũ fĩdem
uiuam. s fictam necesse est in tẽp¬
tatõe defic̾e̾. Uaisa figuli ait ꝓbat
fornax. ⁊ homines uistos tempta¬
tio. illos uidelicet qui ex fide uiuũt.
Iustus nempe ex fide uiuit. s ex fi¬
de que uiuat. Neq enu que mor¬
tua est: utam dare potest. Demo¬
num fides nõ adducitur in exami¬
natõem: uacua quippe caritate
mortua est. Credunt quidem et
contremiscunt: s timior nõ est
incaritate. Proinde in labore ho¬
minum nõ sunt. ⁊ cum homini¬
b nõ flagellant᷑ qd̾ extincte fidei
nulla iam debeatur ꝓbatõ s re¬
ꝓbatio. Solam itaq uistoꝵ fidem
id est uuoꝵ uiuan. fornax tẽp¬
tatõnum suscipit. examinandã.

Expanded text:
rapti fuissent, antequam malitirapti fuissent, antequam malitimutaret corda eorum. Nunc vero vae praegnantibus et lactantibus in illis diebus, teneros utique fetus gestantibus, et de vita recenti facile in periculis exturbandos. Tales sunt animae parvam adhuc et teneram habentes charitatem: et ob hoc earum fidem vivam, sed fictam, necesse est in tentatione deficere. Vasa figuli, ait, probat fornax, et homines justos tentatio , illos videlicet, qui ex fide vivunt. Justus nempe ex fide vivit , sed ex fide quae vivat. Neque enim quae mortua est, vitam dare potest. Daemonum fides non adducitur in examinationem: vacua quippe charitate, mortua est. Credunt quidem et contremiscunt, sed timor non est in charitate. Proinde in labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellantur: quod exstinctae fidei nulla jam debeatur probatio, sed reprobatio. Solam itaque justorum fidem, id est vivorum vivam, fornax tentationum suscipit examinandam.
Abbreviated transcription (Latin):
ne iñ illa fide saluari. an nõ po¬
terant: Si nõ pot̾ant. que in iu¬
ria saluatori. que ue temptato¬
ri letitia. qd̾ hinc recedant. ubi
salus nõ sit: Siquidem nec salua¬
tor zelatur uisi salutem: nec ma¬
lignus mnuidet nisi saluti. Si
aut̃ pot̾ant quomodo aut sine
caritate sunt qͣm diu in illa fi¬
de suntz cum sine caritate salus
ẽẽ nõ possit. aut deserentes fidẽ:
uõ deserunt etiam caritatẽ. cum
caritas ⁊ infidelitas ẽẽ simulñ
possunt: Recedunt gͦ quidam
a fide. quia u̾itas assent. Con¬
sequenter ⁊ a salute quia sal¬
uator redarguit. Inde nos colli¬
gimus qd ⁊ a caritate sine qua
radidem nõ babent. Non negat
eos habere bonum. s in bono po¬
tius radicatos nõ ẽẽ causatur.
pus credunt. Bonum esti s utinã
duraturum. Non enim qui cepe¬
rit s qui ꝑseu̾auerit usq in fi¬
nem: hic saluus erit. Non aut̃
durant qm̃ in temꝑe temptatio¬
nis recẽdunt. Deati si interim

Expanded text:
ne in illa fide salvari, an non pone in illa fide salvari, an non poterant? Si non poterant, quae injuria Salvatori, quaeve tentatori laetitia, quod hinc recedant, ubi salus non sit? siquidem nec Salvator zelatur nisi salutem, nec malignus invidet nisi saluti. Si autem poterant, quomodo aut sine charitate sunt, quandiu in illa fide sunt, cum sine charitate salus esse non possit; aut deserentes fidem, non etiam deserunt charitatem, cum charitas et infidelitas simul esse non possint? Recedunt ergo quidam a fide, quia Veritas asserit; consequenter et a salute, quia Salvator redarguit: inde nos colligimus, quod et a charitate, sine qua radicem non habent. Non negat eos habere bonum, sed in bono potius radicatos non esse causatur. pus credunt. Bonum est, sed utinam duraturum. Non enim qui coeperit, sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Non autem durant, quoniam in tempore tentationis recedunt. Beati si interim
Abbreviated transcription (Latin):
quod restat de fide nõ ficta ⁊ itẽ.
quod ex alio loco in mentem ue¬
nit. fides sine oꝑib mortua esti
duo ista mittunt nos ad qͣidã
sidei trifariam̃ diuisionem. ut
dicatur fides mortua. ficta ꝓba¬
ta. Et mortuam quidem apłs
diffinit eam ẽẽ que sine oꝑib
est. id est que nõ oꝑatur ex̃ di¬
lectõe qͣi nõ habens anima ipãm
dilectoẽm qua uegetet᷑. ⁊ mo¬
suscepta quidem ex caritate ui¬
ta mouen inchoat. ad bñ oꝑan¬
dum. s nõ ꝑseuerans deficit.¬
⁊ moritur tamqͣm ab ortiua. Eo
utiq sensu fictam huiꝰ modi di¬
xerim noĩatam. quo uasa figu¬
li udcamus fictilia: nõ quia ui¬
delicet utilia nõ sint. qͣm diũ.
durant. s quia fragilia cũ sint
diu minime durant. De hac fi¬
dei fictione puto illos notarii
in eimgłio qui ad tempus cre¬
recedunt. Interrogo illos qui
dicunt caritatem a quo semel
accipit᷑. neqͣqͣm ultra reced̾e. Ait
fidelitatem. Item quero. Pot̾ant¬

Expanded text:
quod restat, de fide non ficta ; et item quod restat, de fide non ficta ; et item quod ex alio loco in mentem venit, fides sine operibus mortua est , duo ista mittunt nos ad quamdam fidei trifariam divisionem, ut dicatur fides mortua, ficta, probata. Et mortuam quidem Apostolus definit eam esse, quae sine operibus est, id est quae non operatur ex dilectione, quasi non habens animam, ipsam dilectionem, qua vegetetur  suscepta quidem ex charitate vita, moveri inchoat ad bene operandum; sed non perseverans deficit, et moritur tanquam abortiva. Eo utique sensu fictam hujusmodi dixerim nominatam, quo vasa figuli vocamus fictilia: non quia videlicet utilia non sunt quamdiu durant, sed quia fragilia cum sint, diu minime durant. De hac fidei fictione puto illos notari in Evangelio: Qui ad tempus crerecedunt. Interrogo eos qui dicunt charitatem a quo semel accipitur, nequaquam ultra recedere. Aitfidelitatem. Item quaero: Poterant
Abbreviated transcription (Latin):
Et in or̃one. Dimitte nobis debi¬
ta nr̃a: sicut ⁊ nos dimittimus
debitorib nr̃is. Utriusq urtutis
bñ conscius animꝰ secure iam se
ip̃m deserat. ⁊ quodam modo ꝑdat.
ut aliquos lucrifaciat. Cum infir¬
mantib infirmet᷑. uratur cum
scandaligatis. Fiat etiam si opor¬
teat iuideis uideus. nichilq for¬
midet cum tali consciã. Exem¬
plo ieremie. ⁊ ezechielis megỹp¬
tum uł in caldeam. cum tͣnsgres¬
sorib captiuari. s ⁊ cum scõ iob
fr̾ fieri draconsi.⁊ sotuis structi¬
onum. cum moyse qͦ quod gra¬
uius est deleri de libro uite. ⁊ cum
Ipsam deniq si necesse est intra¬
re iehennam securus medias pe¬
netrans flaminas: leta decantet
conscientia. Et si ambulauõ in
medio umbre mortis: nõ time¬
bo mala qsm̃ tu mecum es. Com¬
paremus si placet thesauros re¬
gum ⁊ fastigia regnoꝵ cum hu¬
iusmodi fidutia. None cuncta
miseria reputabit᷑: Et hanc si¬
dutram oꝑatur caritas de corde
puro ⁊ conscientia bona. Iam u̾o

Expanded text:
nica: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Utriusque virtutis bene conscius animus secure jam se ipsum deserat, et quodammodo perdat, ut alios lucrifaciat. Cum infirmantibus infirmetur, uratur cum scandalizatis: fiat etiam, si oporteat, Judaeis Judaeus, nihilque formidet cum tali conscientia, exemplo Jeremiae et Ezechielis, in Aegyptum vel in Chaldaeam cum transgressoribus captivari ; sed et cum sancto Job frater fieri draconum, et socius struthionum ; cum Moyse quoque quod gravius est deleri de libro Dei ; et cum ipsam denique, si necesse est, intrare gehennam, securus medias penetrans flammas, laeta decantet conscientia, Etsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es . Comparemus, si placet, thesauros regum et fastigia regnorum cum hujusmodi fiducia: nonne cuncta miseria reputabitur? Et hanc fiduciam operatur charitas de corde puro, et conscientia bona. 14. Jam vero
Abbreviated transcription (Latin):
uius xp̃i uigo submitcitur. Nõ
xp̃i stigiata sunt hec. quei
isti marcyrum exemplo circum¬
feranit in corpore suo. Mulie¬
bria potius ẽẽ noscuntur in¬
signiã: que utiq curosius ⁊
sumptuosius słłe sibi p̃p̃arare
consueuerũt. cogitantes ni¬
mstum que siut nundĩ qͦ¬
modo placeant uiris. Uerum tu
sacerdos dei altissimi cui ex hiis
place gestis: Mundo an deo: Si
mundo cur sacerdos: Si deo.ci
cur qualis ppłs talis ⁊ sacerdos
Nam si placere uis mundo. qͥd
tibi pdest sacerdotium: Nec enĩ
potes duob dĩns seriure. Qui
di. inimicus deo constituit᷑. Et

Expanded text:
vius Christi jugo submittitur. Non vius Christi jugo submittitur. Non Christi stigmata sunt haec, quae isti martyrum exemplo circumferant in corpore suo. Muliebria potius esse noscuntur insignia, quae utique curiosius et sumptuosius illae sibi praeparare consueverunt, cogitantes nimirum quae sunt mundi, quomodo placeant viris. 5. Verum tu, sacerdos Dei altissimi, cui ex his placere gestis, mundo, an Deo? Si mundo, cur sacerdos? Si Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Nam si placere vis mundo, quid tibi prodest sacerdotium? Nec enim potes duobus dominis servire. Qui ndi, inimicus Dei constituitur: et
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotib uestium cultus plu¬
rimus. uirtutum aut exigu¬
us aut nullus. Q uib ego si
rememortm illud apłicum. nõ
in ueste p̃ciosa. uereor ne indig¬
nentur: dum nimirũ idignũ
ducant. in se assumptam sentẽ¬
tiam quam pͥus in uiliorem se¬
xum ⁊ ordinem ꝓlatam ẽẽ cog¬
nou̾nt. Quasilo nõ eõdem utã¬
tur medici ferro secaudis regib
quo ⁊ popłarib hominib aut̃
capiti fiat inuuia si ip̃is forcipi¬
b capili excrescentes detondeã¬
tur. quib ⁊ uuguium fu̾nit
secata suꝑ flua At tñ si dedigi¬
nantur pari cum mulierculis
uã quidem a me s ab apło feri¬
ri sententia: dedignentur. ⁊ cũ
ip̃ia eadem in uolui culpa i Des¬
prtiant iam textricum siue pel
peiliculas quas gulas uocant.
manib eurcundare sacratis et
sacrantib tremenda misteria.
Respuant ⁊ appon̾e pectori: quod
decentiuo ornat gemia sapi¬
entie. Pudeati ⁊ cõllo cutum te¬
xere quod honestius atq sua¬

Expanded text:
sacerdotibus vestium cultus plusacerdotibus vestium cultus plurimus; virtutum aut nullus, aut exignus. Quibus ego si rememorem illud apostolicum, Non in veste pretiosa , vereor ne indignentur, dum nimirum indignum ducant in se assumptam sententiam, quam prius in viliorem sexum et ordinem prolatam fuisse recognoverint. Quasi vero non eodem utantur medici ferro secandis regibus, quo et popularibus hominibus: aut capiti fiat injuria, si ipsis forcipibus capilli excrescentes detondeantur, quibus et unguium fuerint resecata superflua. Attamen si dedignantur pari cum mulierculis, non quidem a me, sed ab Apostolo feriri sententia, dedignentur et cum ipsis eadem involvi culpa. Despiciant jam textricum sive pellubricatas pelliculas, quas gulas vocant, manibus circumdare sacratis, et sacrantibus tremenda mysteria. Respuant et apponere pectori, quod decentius ornat gemma sapientiae. Pudeat et collo circumtexere, quod honestius atque sua
Abbreviated transcription (Latin):
xit. Proiuidos. beniuolos.⁊ ut fa¬
rum acquiescendo consiliis nec
p̃ceps eritis in sententia. nec ue¬
hemens in uindicta. Non in cor¬
rigendo remissior. nõ seuerior in
parcendis. nõ pusillanimis in
expectandis. Non suꝑfluus in
uictu: nec notabilis in uestitu.
Non citus ad ꝑmutendum: nõ
ad reddendum tardus. nec ꝓdigꝰ
dator. Istoꝵ consilium longe sẽ¬
per:. fatiet a uobis temꝑi uetũs.
s cupiditati nopam⁊ symoniam.
⁊ matrem ȩius auãritiam. que
est ydoloꝵ sernitus. Et ut breui
omia sermone cancludamcsi hiis
credideritis in om̃ib exemplo a¬
apli. honorificabitis ministeriũ
um. Ipsum itaq honorificabi¬
tis. nõ uos: Nam qui querit q̃
sua sunt. se cupit honorificari:
nõ ministerumi. Hõnorifica¬
bitis aut̃ nõ cultu uestium. nõ
equoꝵ fastu. nõ amplis edifiti¬
is. s ornatis morib. studiis spi¬
ritalib. oꝑib bonis. Qͣm mul¬
ti aliter: sernitur in nõ nullis

Expanded text:
lsit, providos, benevolos; et, ut falsit, providos, benevolos; et, ut farum acquiescendo consiliis, nec praeceps eritis in sententia, nec vehemens in vindicta; non in corrigendis remissior, non severior in parcendis, non pusillanimis in expectandis; nec superfluus in victu, nec notabilis in vestitu; non citus ad promittendum, non ad reddendum tardus, nec prodigus dator. Istorum consilium longe semper faciet a vobis malum tempori vetus, sed cupiditati novum, simoniam; et matrem ejus avaritiam, quae est idolorum servitus. Et ut brevi omnia sermone concludam, si his credideritis, in omnibus, exemplo Apostoli, honorificabitis ministerium um. Ipsum itaque honorificabitis, non vos: nam qui quaerit quae sua sunt, se cupit honorari, non ministerium. bitis autem non cultu vestium, non equorum fastu, non amplis aedificiis, sed ornatis moribus, studiis spiritualibus, operibus bonis. Quam multi aliter! Cernitur in nonnullis
Abbreviated transcription (Latin):
dem uł prudenti beniuolentiã
uł fideli in esse sapientiam dep̃¬
hendas. Sine num̾o aut̃ sunt
quos utruisq mun̾is exꝑtes ẽẽ
constit̾it. Prudenter gͥ cogitastiᷤᷤ
sacerdotale onus. ep̃ale opus.cu¬
ramq pastoralem digne nõ pos¬
se amministrare sine consilio.
Hinc ip̃a castoꝵ consilioꝵ ma¬
ter sapientia de se ip̃a loquens.
Ego sapientia inquit habito in
consilio. S quali confilio: Nũ¬
quid in qualicumq: Et erudi¬
tis ait. intersum cogitatonib.
S ⁊ qd̃ in fida consilia declinã¬
da sint ꝑos salomonis taliter
monet. Causam tuam tracta
cum amico tuo. ⁊ secretum extͣ¬
neo ne reueles. Pulcre qͦ ꝑ ali¬
um quemdam sapientem cum
sine consilio nil agendum con
dem ita loquitur. Multi sint tͥ
mille. Unus inquit de mille.
Benignam ego nõ dubitauerim
uobis ẽẽ diuinitatem. cui de tan¬
ta raritate int̾ mortales. nõ unũ
s duos ip̃osq ydoneos satis indu¬

Expanded text:
idem vel prudenti benevolentiam, idem vel prudenti benevolentiam, vel fideli inesse sapientiam deprehendas. Sine numero autem sunt, quos utriusque muneris expertes esse constiterit. 3. Prudenter igitur cogitastis sacerdotale onus, episcopale opus, curamque pastoralem digne non posse administrari sine consilio. Hinc ipsa castorum consiliorum mater Sapientia de se ipsa loquens: Ego Sapientia, inquit, habito in consilio. Sed quali consilio? nunquid in qualicunque? Et eruditis, ait, intersum cogitationibus . Sed et quod infida consilia declinanda sint, per os Salomonis taliter monet: Causam tuam tracta cum amico tuo, et secretum extraneo ne reveles . Pulchre quoque per alium quemdam Sapientem, cum sine consilio nil agendum constem, ita loquitur: Multi sint tibmille . Unus, inquit, de mille. Benignam ergo non dubitaverim vobis essse divinitatem, cui de tanta raritate inter mortales, non unum, sed duos, ipsosque idoneos satis indu