comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corrigere uolens post magnum periculum non rema nere sinepla
Vnde &iam nobis uid& aliquando tequoq: in nonnullis fallipotuis s
Dicis meinionam ꝓphe am ma lequi deminter pretatum & sedition
populi conolamante propter unius uerbi dissonatiã ep̃m penesa cerb¬
tium perdidis se : & quid sit illud qđ male interp̃tatus sum subral
eferes mͥoccasionem defensionis meȩ ne quicquid dixeris merespondentess¬
uatꝰ : Nisi forte atͣ ante annos plurimos cu curbita uenit in medum. i¬
serente illis temporib: cornelio & asinio pollione: mehederam ꝓcucurbo
uolumine caeceion serptum hab̵: quã uulgo srriiciceiã uocant : Est aut n
uirgultilata habens folia in modũ pampini cumq plantacum fuere
cito consurgit in arbusculã absq: ullis calamorum & astilium adminios
quibus & cucurbitae e hederȩ indigent : suo trunco sesustinens : Hoce
uerbum deuerbo disserens siceccon tranferre uoluis sem nullus intelligeno

Expanded text:
m periculum non remanere sine plebe. unde etiam nobis uidetur aliquando te quoque in nonnullis falli potuisse. Dicis me in Iona propheta male quiddam interpretatum et seditione populi conclamante propter unius uerbi dissonantiam episcopum paene sacerdotium perdidisse. et quid sit illud, quod male interpretatus sim, subtrahis auferens mihi occasionem defensionis meae, ne, quicquid dixeris, me respondente soluatur, nisi forte ut ante annos plurimos cucurbita uenit in medium adserente illius temporis Cornelio et Asinio Pollione me \'hederam\' pro \uolumine ciceion scriptum habet, quam uulgo Syri ciceiam uocant; est autem genus uirgulti lata habens folia in modum pampini cumque plantatum fuerit, cito consurgit in arbusculam absque ullis calamorum et hastilium adminiculis, quibus et cucurbitae et hederae indigent, suo trunco se sustinens. hoc ergo uerbum de uerbo edisserens si ciceion transferre uoluissem, nullus intellegeret,
Abbreviated transcription (Latin):
nec in consulte tim& : Cogimur fateri uitia pluraee uirtutibus unde aliquando utum
intic tollitur ut amore laudis amqr pecimae aliquando unumcedit ut plora succedant
uelut qui ebriosus fuerit si modicum bibere tenacitate a ambitone ddicerit : Pesp̃
Vendicouirum a quode nominata dicitur uirtus sed &iammulierem qua̧ uiro sco serat i
Eudicitiam aut nulla muel paruã . eẽ uurtutem sic & maritum qͥ hoc idem seruat uexos
Ectamen sunt plurimmi tales quorũ sinealiquo petcato et. neminem dixerim. Et utiq illud
qua lecumq peccatum ex aliquouitio uenit : undepudicitta coniugalis inuiris feminis q
relegiosis cum ꝓcul dubio uirtus sit non enĩ aut nihil autuiti um .ẽ. non tamen fecumlab

Expanded text:
st, nec temere audet nec inconsulte timet, cogimur fateri uitia plura esse uirtutibus. Unde aliquando uitium st, nec temere audet nec inconsulte timet, cogimur fateri uitia plura esse uirtutibus. Unde aliquando uitium uitio tollitur, ut amore laudis amor pecuniae, aliquando unum cedit, ut plura succedant, uelut, qui ebriosus fuit, si modicum bibere tenacitate et ambitione didicerit. possunt , quem ad modum dicam. non dico uirum, a quo denominata dicitur uirtus, sed etiam mulierem, quae uiro suo seruat tori dicitiam aut eam nullam uel paruam esse uirtutem; sic et maritum, qui hoc idem seruat uxori. et tamen sunt plurimi tales, quorum sine aliquo peccato esse neminem dixerim, et utique illud qualecumque peccatum ex aliquo uitio uenit. unde pudicitia coniugalis in uiris feminisque religiosis cum procul dubio uirtus sit — non enim aut nihil aut uitium est —, non tamen secum habet
Abbreviated transcription (Latin):
parabilibus comitibus numquam relonqueretur: Qua propter cumqueritir eliam eutus
utrum ipsa simliter ominia sint ubiunumerit. Autnulla sint ubiunũ nonerit. Laboriosumest
idostendere : Propterea quiaum uirtuti duo uitia opponisolen: & quod a perte contrari¬
umest & qđ spac simltucinis adumbratur. Vnde illatatilinȩ duticia fortitudo non erat̃ quȩ¬
es s& cumuirtutes aias non liabebat. facilius uidebatur. Quoduero ignauia fuerit ubiener¬
citatio quislib& grauissimas molestias perpetiendi at que tolerandi supraqua muq̃t
bilee fui Megre per sua deripotest : sed forte acutius intuentibus ignauia. appa¬
r& ipsaduritia quia laborem bonorum studiorum quilus uera adquiritur fortitudo negle¬
cerat Verum tamen quia sunt audaces quitimidi. ñ sunt & rursustimidi aquibus ab sit
dacia : Cumsitutrum que utium : Ei quiuera uirtute fortise

Expanded text:
parabilibus comitibus numquam relinqueretur. Quapropter, cum quaeritur etiam de uitiis, parabilibus comitibus numquam relinqueretur. Quapropter, cum quaeritur etiam de uitiis, utrum et ipsa similiter et omnia sint, ubi unum erit, aut nulla sint, ubi unum non erit, laboriosum est id ostendere propterea, quia uni uirtuti duo uitia opponi solent, et quod aperte contrarium est et quod specie similitudinis adumbratur. unde, illa Catilinae quia fortitudo non erat, quae secum uirtutes alias non habebat, facilius uidebatur; quod uero ignauia fuerit, ubi exercitatio quaslibet grauissimas molestias perpetiendi atque tolerandi supra quam cuiqedibile est fuit, aegre persuaderi potest. sed forte acutius intuentibus ignauia apparet ipsa duritia, quia laborem bonorum studiorum, quibus uera adquiritur fortitudo, neglexerat. uerumtamen, quia sunt audaces, qui timidi non sunt, et rursus timidi, a quibus absit audacia, cum sit utrumque uitium, quoniam, qui uera uirtute fortis e
Abbreviated transcription (Latin):
Atira fallie similtudine: constantia pars quȩ damuirtutis est bhD Incons¬
tartia longe abhor & & indubie contra sistit. Pertinatia uero constantia dio
iffectat & nonest q̃uia illa estuirtus hoc uitium: Vtergo noniterum eademco¬
er ure neces se sit exempligratia ponamus abquidđ unde possine corera
cele g Catilina ut deillo scmpserunt qui nos sepotuerunt frigussitim
sunem ferre poteratePratq putiens in aediae : algoris ugiliao supra
duam cuiquam credibilee: Ac perhoc & nbie suis magna preditus sor¬
ducdne uidebatur sed hȩc fortituda prudens noneraeemala enim probonis¬
egebat : Temperans non erat corruptelis enimturpissim is foe debat᷑ :
istitia nonerat Nam contra patciami coniura uerat : & ideo nec fortitu¬
deerat sed duritia sibi ut stultos faller& nomen fortitudinis in ponebat:
Nam si fortitudo e& nonuitium sedurtus e&: siaut uirtus e&: ac&eris uirtutibus tam quam in¬

Expanded text:
a, fallit similitudine. constantia pars quaedam uirtutis est; ab hac inconsa, fallit similitudine. constantia pars quaedam uirtutis est; ab hac inconstantia, longe abhorret et indubie contrasistit, pertinacia uero constantia dici affectat et non est, quia illa est uirtus, hoc uitium. Ut ergo non iterum eadem commemorare necesse sit, exempintelligi, Catilina, ut de illo scripserunt, qui nosse potuerunt, frigus, sitim, famem ferre poterat, eratque patiens inediae, algoris, vigiliae supra quam cuiquam credibile est, ac per hoc, et sibi, et suis magna praeditus fortitudine videbatur. Sed haec fortitudo prudens non eraeligebat —, temperans non erat — corruptelis enim turpissimis foedabatur —, iusta non erat — nam contra patriam coniurauerat — et ideo nec fortitudo erat, sed duritia sibi, ut stultos falleret, nomen fortitudinis inponebat. nam si fortitudo esset, non uitium sed uirtus esset; si autem uirtus esset, a ceteris uirtutibus tamquam inse
Abbreviated transcription (Latin):
urta:bus aperta discretione contraria ũt in prudentia pridontiae sunt aut¬
quȩ dam tantum qrua uitia sunt ideo contraria qr x damta menspetia e fallar
smia Utcidem prudentiae non in prudentia sed astutia : Nuno enimex
dio astitiam que u sitatus inmalitiosis intellegi & uocarisol& : nonsi cut lo¬
qui nostra scriptura consueut : quȩ sepe a stutiain inbonoponit : Vndeestas¬
tut ut serpentes. Milludut & in nocentibus astutiã quam quam &apudil¬
oscoma nelingue dissertis simus dixerit : neque illitamn ad cauendundla¬
apertissi me contraria est effusio parsimomae Eaue roquȩ tenacrtas ettam
eig dic sola uitium est quidem łamen parsi moniae simle ronnatur
edfallatis sima petie Item dissimilitudine contrari&inani feste contranae
mustitia iustitiȩ: Sol& autem quasi imitari iustitiã uindicandi libidas eduitiã
ug rauta fortitudine perspicue contraria est. Duritia uero distat naturi¬

Expanded text:
uirtutibus aperta discretione contraria, ut inprudentia prudentiae. sunt autuirtutibus aperta discretione contraria, ut inprudentia prudentiae. sunt autquaedam tantum, quia uitia sunt, ideo contraria, quadam tamen specie fallaci similia, u ut eidem prudentiae non inprudentia sed astutia. nunc enim eam dico astutiam, quae usitatius in malitiosis intellegi et uocari solet, non sicut loqui nostra scriptura consueuit, quae saepe astutiam in bono ponit, unde est: astuti ut serpentes et illud: ut det innocentibus astutiam. quamquam et apud illos Romanae linguae disertissimus dixerit: neque illi tamen ad cauendum dolapertissime contraria est effusio parsimoniae; ea uero, quae tenacitas etiam uulgo dici solet, uitium est quidem, tamen parsimoniae simile non natura sed fallacissima specie. item dissimilitudine manifesta contraria est iniustitia iustitiae; solet autem quasi imitari iustitiam uindicandi libido, sed uitium est. ignauia fortitudini perspicue contraria est, duritia uero distat natur
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo autem fieri pos sit ut &iam si hoc deuirtutibus uerum est non ta men
ideo coramur fateri adq̃ litatem ominum peccatorum : Quantum possum adicta
iedio a perire conabor. Qd si efstero adpbabis ubicause defuero tu supplebiso unte
hin ꝑsuadent quauonam uirtutem habuerint habere om̃si dom̃s de eeciuint
de suerit: Vd prudentia netignau ÷ neciusta necintemperans potest cee Han subqͣ
bium fuerit prudentia nonerit. Porro si prudentia tuncerit sia& fortis &uistulꝰ
atemperans sit Ftosecto ubifuerit secum lab& caeras : Sicec fortitudompru¬
dns et nom potest uel in temperans uel intustic : Sic temperantia nec nr
ut pdens fortis & iuistasit: sicuistitia non est : si non sit prudens fortis temperans
t ubuera est aliqua exum : & aliae similiter sunt : libiautꝰ aliae desunt : uerail¬
leonet &iam si ali quo modo similis cẽ uideatur suntenim ut se selr dam uatia

Expanded text:
quomodo autem fieri possit ut, etiam si hoc de uirtutibus uerum est, non tamen quomodo autem fieri possit ut, etiam si hoc de uirtutibus uerum est, non tamen ideo cogamur fateri aequalitatem omnium peccatorum, quantum possum adiuuante domino aperire conabor. quod si effecero, approbabis; ubi causae defuero, tu supplebis. certe hinc persuadent qui unam uirtutem habuerit habere omnes et omnes deesse cui una defuerit, quod prudenliquid horum fuerit, prudentia non erit. porro, si prudentia tunc erit, si et fortis et iusta et tempeians sit, profecto, ubi fuerit, secum habet ceteras. sic et fortitudo inprudens esse non potest uel intemperans uel iniusta; sic temperantia necesse est ut prudens, fortis et iusta sit; sic iustitia non est, si non sit prudens, fortis et temperans. ita, ubi uera est aliqua earum, et aliae similiter sunt. ubi autem aliae desunt, uera illa non est, etiamsi aliquo modo similis esse uideatur. Sunt enim, ut scis, quaedam uitia
Abbreviated transcription (Latin):
tia sedegoram expuni uolo non confirmari. quȩ perseipsa ap̃nos omnibus ph¬
lo sophorum auctor tatibus firmior. & illud quidem deuirtutibus &uitis
siueraciter dicitur Non est consequens ut propter hoc omnia peccata sin
paria nam illud inse parabilitate uirtutum & si forsitanfallor Tamensiuerum
memini quod uix memini omnibus philo sophis placuit quieas dem uirtutes¬
agenda euitȩ necessaria es se dixerunt. hoc a ut̃ deparilitate peccaiton
seli insto iei ausi sunt disputare contraom nensensum genens hunan
quameorumuanitatem in io uimiano illo qui in hac sententia stoicuser
in aucupandis aut & defensandis uoluntatibus epicuru s descriptun
ses dilucidis sime conuicisti Inquatua suaussima & preclarissima dispo¬
tationeisatis ecuidenter apparuit non placuisse auctoribus nr̃is uelipsi
potius quȩ pereos lucutaest ueritati omt̃e pariaes se peccata:¬

Expanded text:
tia. sed ego eam exponi uolo, non confirmari, quae per se ipsam est apud nos omnium phtia. sed ego eam exponi uolo, non confirmari, quae per se ipsam est apud nos omnium philosophorum auctoritatibus firmior. et illud quidem de uirtutibus et uitiis si ueraciter dicitur, non est consequens, ut propter hoc omnia peccata sint paria. nam illud de inseparabilitate uirtutum, etsi forsitan fallor, tamen, si uerum memini, quod uix memini, omnibus philoagendae uitae necessarias esse dixerunt. hoc autem de parilitate peccatorum soli stoici ausi sunt disputare contra omnem sensum generis humani. quam eorum uanitatem in Iouiniano illo, qui in hac sententia stoicus erat, in aucupandis autem et defensitandis uoluptatibus epicureus, de scripturis sanctis dilucidissime conuicisti. in qua tua suauissima et praeclarissima disputatione satis euidenter apparuit non placuisse auctoribus nostris, uel ipsi potius quae per eos locuta est ueritati, omnia paria esse peccata
Abbreviated transcription (Latin):
ili dete quemadmodũ trans gressores legis appellat : Quidicunt diuiti sedeh
relegentrans gredi secutus adiunxit. Qui cumque aut̃ totamlegem seruut¬
ri t offendat autem mnuno factus est omnium reus Quieni indixit non moeon¬
beris dixit &no n occides quod sinon occidis moechaberis autem factus es transga¬
sorlegia Propter illud quod dixerat redargute alege quasitrans gressores
Quȩcumita sint consequens uidetur msialio modo intellegendum ostti¬
datur. Ut qui dixerit diuiti sede hic & pauperi sta illic huic non honoremꝗ
illideferens & idolatra. & blas phemus & adulter & homcida & ne quodlo¬
gumest cuncta cum memorem reus ommum criminum iudicandus est : offenda
quippe inuno factus est omnium reus: At enim qui unam uirtutem habet om̃
hab& a qui unam non hab& nullam hab&. Hoc siuerum est confirmat᷑ ista senten¬

Expanded text:
uidete, quem ad modum transgressores legis appellet, qui dicunt diuiti: \'seduidete, quem ad modum transgressores legis appellet, qui dicunt diuiti: \'sedre legem transgredi, secutus adiunxit: quicumque autem totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. qui enim dixit: \'non moechaberis\', dixit et: \'non occides\'. quodsi non occides, moechaberis autem, factus es transgressor legis propter illud, quod dixerat: redarguti a lege quasi transgressores. quae cum ita sint, consequens uidetur — nisi alio modo intellegendum ostendatur —, ut, qui dixerit diuiti: \'sede hic\' et pauperi: \'sta illic\' huic honorem ampliorem quam illi deferens, et idolatres et blasphemus et adulter et homicida et, ne — quod longum est — cuncta commemorem, reus omnium criminum iudicandus sit; offendens quippe in uno factus est omnium reus. At enim, qui unam uirtutem habet, omnes habet et, qui unam non habet, nullam habet. hoc si uerum est, confirmatur ista senten
Abbreviated transcription (Latin):
inuestetandida introierit aut̃ & pauper in sordido habitu & intendatis nei
quiindutus est ueste preclara & dicatis tusede hicbene: Pauperi autem dicatis
tusta illic aut sede subscabello pedũ meorum. Non ne iudicatis ap̃uos m& ipsos
& factiestis udices cogitationum iniquarum Audite fr̃s mei dilittis simi non neds
clegit pauperes in hoc mundo diuites infide & heredes regniquodrepromisit ds dili¬
gentibus se Vos autem ex honorastis pauperẽ propter illum scili c& cui dictumest
tusta illic Cum habenti a nulum aurum dictum ess& Tusede hibene. Acder¬
de sequitur eadem ipsamsententiamn latius uersans & explicans Non ne in quad
bonum nomen quod in uocatum est superuos. Si quidem legem ꝑ ficitis regalem
scđm scripturam Diliges proximum tuum sicutte ipsum bene facitis: siũt persons
accipitis peccatum operamim. redargute alege quasi trans gressores :¬

Expanded text:
in ueste candida, introierit autem et pauper in sordido habitu et intendatis in eum, in ueste candida, introierit autem et pauper in sordido habitu et intendatis in eum, qui indutus est ueste praeclara, et dicatis: \'tu sede hitu sta illic aut sede sub scabillo pedum meorum nonne iudicatis apud vosmet ipsos et facti estis iudices cogitationum iniquarum audite fratres mei dilectissimi nonne Deus elegit pauperes in hoc mundo divites in fide et heredes regni quod repromisit Deus diligentibus se vos \'tu sta illic\', cum habenti anulum aureum dictum esset: \'tu sede hic bene\'. ac deinde sequitur eandem ipsam sententiam latius uersans et explicans: nonne, inquit, bonum nomen, quod inuocatusecundum scripturas: diliges proximum tuum sicut te ipsum, bene facitis. si autem personas accipitis, peccatum operamini, redarguti a lege quasi transgressores
Abbreviated transcription (Latin):
ncium. Aduersus eos aut qui sibiuidentur scire qđ nesciunt hoctuti ores su¬
nus quod hanc ignorantia nostram non ignoramus. Aliudẽ enim nescire
malu est: Aliua qđ scire uel non potest uel non opus est uel aduitam qui
murmus indifferens est hoc uero quod de litteris apłi ia cobinunc requiro
in hac ipsa quauiuimus & ut semperuiuamus dõplacere studemus actione
nodoquiiuno offendi factus est ommum reus An illud qđ dixit de
aunte & paupere adista pertin&. Quorum siquis in uno offenderit fi&:
onnũ reus ͤ sedre colendum est unde uenerit ista sententia & quȩ
uam superiora pepererint quibus que co texa dependeat: fr̃s mei
lete inquit personarium uoceptione habere fidem dm̃ nr̃iihuxpĩ glo
ae & enim sgintro ierit in conuentu uestro Vir aureum anulum babens

Expanded text:
officium. aduersus eos autem, qui sibi uidentur scire, quod nesciunt, hoc tutiores suofficium. aduersus eos autem, qui sibi uidentur scire, quod nesciunt, hoc tutiores sumus, quod hanc ignorantiam nostram non ignoramus. aliud est enim, quod nescire malum est, aliud, quod sciri uel non potest uel non opus est uel ad uitam, quam quaerimus, indifferens est. hoc uero, quod de litteris apostoli Iacobi nunc requiro, in hac ipsa, qua uiuimus et, ut semper uiuamus, deo placere studemus, actione modo, qui in uno offendit, factus est omnium reus? an illud, quod dixi de diuite et paupere, ad ista non pertinet, quorum si quis in uno offenderit, fiet omnium reus? sed recolendum est, unde uenerit ista sententia et quae illam superiora pepererint quibusque conexa dependeat. fratres mei, nolite, inquit, in personarum acceptione habere fidem domini noae. etenim, si introierit in conuentu uestro uir aureum anulum habens
Abbreviated transcription (Latin):
in satis apte conuenit. Cumquidam ruiss& in puteum ubi aquatantaerat
uteum magis exciper& ne morir&ur quam suffoca r& neloque retur acces¬
efide catholica tenemus dereatu peccati tamquam deputeo a&iam paruuli
fantis animam xp̃i gratia liberandam satis est ei qđ modum quos alua fi¬
at nouimus &iamsi numquam quo modo inmalum illud deuenerit nouerimus.
sedideo patuuiesse querendum ne forte exillis opinionibus in carnationis animȩ
aliquam teneamus in cautius quȩ liberandam ptorsus animam paruuli contradicat
Vganseam esse inistomalo. Hoc igitur firmissime retento quod anima pariui
dereatupeccati liberanda est : Necalio modo liberanda nisi gratiađi periłim xp̃m
putatoribus sed litigatorihus paratius instructius que resistimus. siaut non pos¬
sumus nonqui alat& miseriae principium ideo pigres cere misericordiae deb&

Expanded text:
rei satis apte conuenit. cum quidam ruisset in puteum, ubi aqua tanta erat, rei satis apte conuenit. cum quidam ruisset in puteum, ubi aqua tanta erat, ut eum magis exciperet, ne moreretur, quam suffocaret, ne loqueretur, accesam fatemur et fide catholica tenemus de reatu peccati tamquam de puteo etiam paruuli infantis animam Christi gratia liberandam, satis est ei, quod modum, quo salua fiat, nouimus, etiam si numquam, quomodo in malum illud deuenerit, nouerimus. sed ideo putaui esse quaerendum, ne forte ex illis opinionibus incarnationis animae aliquam teneamus incautius, quae liberandam prorsus animam paruuli contradicat negans eam esse in isto malo. hoc igitur firmissime retento, quod anima paruuli de reatu peccati liberanda est nec alio modo liberanda nisi gratia dei per Iesum Cputatoribus sed litigatoribus paratius instructiusque resistimus; si autem non possumus, non, quia latet miseriae principium, ideo pigrescere misericordiae debet
Abbreviated transcription (Latin):
uod adte scripsi honorande mihi in xp̃ofrater hieronime que¬
frens deamma humana sinascentibus singulis nouȩ singuls
nunc usqe fiunt ubi peo cati uinculum contrahant quod
persa bramentũ gratia xp̃i &iam in in fantibus recensnatd
non dubita musea soluendum cum in non paruum uoliemen proce¬
der& Nolui ila ala onor are questiane sed quodurgu& acrius multo
mihi quod multes ex ustimo pro futurumn. Aut siam uel abste
od ab alio aliquo expositum habes dirigas nobis quo modo accipiendum sit
qodinepistola ia cobi apłie Quicumque enim totam legem serua uerit of¬
sendat aut̃ inuno factus est omnium reus Quȩ restalis ac tanta estũt qđ
hinc tꝰ noniã olimscripsi memultum peniteat. De agenda namque presen¬
tuita quo modo aduitam perueniamus aeternam non preterita perseru¬
anda quã penitus demersit obliuiosicuti est illud quod de anima queren¬
duputaui haec uertitur questꝰ Elegant̃ aut̃ dictumesse narratur qđ bu

Expanded text:
uod ad te scripsi, honorande mihi in Christo frater Hieronyme, quaerens de anima humana, si nascentibus singulis nouae singulae nunc usque fiunt, ubi peccati uinculum contrahant, quod per sacramentum gratiae Christi etiam in infantibus recens natis non dubitamus esse soluendum, cum in non paruum uolumen procederet, nolui ulla alia onerare quaestione. sed quod urguet acrius, multomihi, quod multis existimo profuturum, aut, si iam uel abs te uel ab aliquo expositum habes, dirigas nobis, quomodo accipiendum sit, quod in epistula Iacobi apostoli est: qu icumque enim totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. quae res talis ac tanta est, ut, quod hinc tibi non iam olim scripsi, me multum paeniteat. De agenda namque praesenti uita, quomodo ad uitam perueniamus aeternam, non de praeterita perscrutanda, quam penitus demersit obliuio, sicuti est illud, quod de anima quaerendum putaui, haec uertitur quaestio. eleganter autem dictum esse narratur, quod huic
Abbreviated transcription (Latin):
lis dictum. Multa habeo uobis dicere sed nom potestis illa portare modo In
quantum ad me adtin& &iam hoc deputem. Necqͥa hoqͣsciam me indigne
gnum. Ne hoc ipso &iam conuincar indignior. Multaenim
rem nisi metuerem ne aliquam istarumopinionum contra illud quod firmissit
etinemus fide in cautis opreper& mentibus. Sed antequam sciam quȩ name¬
rum potius elegenda sit Hoc me nontemere sentire profite or eã quor e
non aduersari robustissime ac fundatissime fidei quaxp̃i ecclesia net pariu¬
los homines recentissime natos. adam natione credit nisi pergratiam no¬
minis xp̃i quã insius sacra mentis commendauit posse liberari exΡLicrt vi

Expanded text:
lis dictum: Multa habeo uobis dicere, sed non potestis illa portare modo. in his, lis dictum: Multa habeo uobis dicere, sed non potestis illa portare modo. in his, quantum ad me adtinet, etiam hoc deputem nec, qui hoc sciam, me indigner indignum. ne hoc ipso etiam conuincar indignior. multa enimrem, nisi metuerem, ne aliqua istarum opinionum contra illud, quod firmissima retinemus fide, incautis obreperet mentibus. sed antequam sciam, quaenam earum potius eligenda sit, hoc me non temere sentire profiteor, eam, quae uera est, non aduersari robustissimae ac fundatissimae fidei, qua Christi ecclesia nec paruulos homines recentissime natos a damnatione credit nisi per gratiam nominis Christi, quam in suis sacramentis commendauit, posse liberari. CLXVI
Abbreviated transcription (Latin):
citi ee denibeanius: Ne in sinu abra hae peccans in flarcas ilius diuitis deiciatur:
Curenim non& post hoc corpus peccaripossit si& ante potuit poste molenge aliu
est in adam peccasse. Vnde dicit apostolus in quo om̃s peccauerunt & aliua esto
traadam nes cioubipecas se & ideo inadam idest in carnem quȩ exadampropa¬
taest tamquam incarcerem trudi Illam uero opinione quod exunafiant om̃s
anine nec discutere uolonisi necessesit atque ut in am ista dequanunc agimus
si uera est sic abste defendatur ut hoc neces si iamnan sit Quamuis aute desid¬
rem rogem uotis ardentibus exoptem expectem. Vt prote mihi dñs huius reiofr
gnorantiam. Tam en siquod absit minime merueropatientiam mihi p&am
ad nodo nostro inquem si credimus utaliqua nobis non aperire &ia mapulso¬
non ullo modo aduersus eum murmurare debeamus. Meminerimus ipsiant¬

Expanded text:
citi esse debeamus, ne in sinu Abrahae peccans in flammas illius diuitis deiciatur? citi esse debeamus, ne in sinu Abrahae peccans in flammas illius diuitis deiciatur? cur enim non et post hoc corpus peccari possit, si et ante potuit? postremo longe aliud est in Adam peccasse, unde dicit apostolus: In quo omnes peccauerunt, et aliud est extra Adam nescio ubi peccasse et ideo in Adam, id est in carnem, quae ex Adam propagata est, tamquam in carcerem trudi. illam uero opinionem, quod ex una fiant omnes animae, nec discutere uolo, nisi necesse sit, atque utinam ista, de qua nunc agimus, si uera est, sic abs te defendatur, ut hoc necesse iam non sit. Quamuis autem desiderem, rogem, uotis ardentibus exoptem et expectem, ut per te mihi dominus huius rei auferat ignorantiam. tamen, si, quod absit, minime meruero, patientiam mihi petam a domino deo nostro, in quem sic credimus, ut aliqua nobis non aperiri etiam pulsantibus nullo modo aduersus eum murmurare debeamus. meminerimus ipsis aposto
Abbreviated transcription (Latin):
curin paruulis s nonbaptiati uit amistam finierint. puniuntur. ea¬
lemprorsus inutraq: sententi& difficultas est lli sibi uident de
aofacilius exire quȩstione: quianimas as seuerant promerias
utue prioris singulas singulis corporibus implicaro hoc ẽnimpu¬
antes se inadum mori incarne scilic&iquȩ propagata est exa¬
un suppliciapendere . A quore atu in quiunt gratia xp̃i liberat
psillos cum magnis. Hoc qui demrecte utraciter optimequodgra¬
di cpi uberat areatu peccatorum pisiblos cumin agnis: Sȩdin alia¬
superiore uita peccare animas & inde precipitari in carceres carneos nonor¬
do non ad qui esco non consentio Primo qm̃ pernescioquos circuitus ⁊dagunt isdius
o quanta uolumina scłorum iterum adistam sarcinam
nis & supplicia pendenda redeundum sit iqua opinione quid horribilius cogitan
pos sit ignoro : De inde quistandem iustus de funtus ił. de quo nonsiisti ueradicunt soli¬

Expanded text:
cur in parvulis, si non baptizati vitam istam finierint, puniuntur? Eacur in parvulis, si non baptizati vitam istam finierint, puniuntur? Eadem prorsus in utraque sententia difficultas est. Illi sibi videntur de hac facilius exire quaestiuitae prioris singulas singulis corporibus implicari. hoc enim putant esse in Adam mori, in carne scilicet, quae propagata est ex Adam. supplicia pendere, a quo reatu, inquiunt, gratia Christi liberat pusillos cum magnis. hoc quidem recte, ueraciter, optime, quod grahristi liberat a reatu peccatorum pusillos cum magnis. sed in aliasuperiore uita peccare animas et inde praecipitari in carceres carneos non credo, non adquiesco, non consentio: primo quoniam per nescio quos circuitus id agunt isti, ut post nescio quanta uolumina saeculorum iterum ad istam sarcinam corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit, qua opinione quid horribilius cogitari possit, ignoro; deinde quis tandem iustus defunctus est, de quo non, si isti uera dicunt, solli
Abbreviated transcription (Latin):
redequa hoc dic tuẽ ad hominẽ nou reuertit̃ & quo ꝓpagata e sed &ter raunde prim
homo factus .e. sic & sp̃s ex illius unus sp̃u ꝓpagatus non tamen adeũ reuertit᷑ s¬
ad dũm a quo illidatus ẽ: Uerũ qui hoctes timoniũ ita ꝓistis sonat ut ñ omni mod
buicopioni quam defendi uolo uideat᷑ eẽ contranium. Admonendã tantũ credidi
prudentiã tuã n&alibus testimoniis ex his angustus me coneris eruere: Nam
li& nomo faciat optando ut uerũ sit quod uerũnonẽ: Tam si fieri pofele op¬
tare ut ha ec sententia uera e&. sicut opto ut siuera est absteli quidissi me
at que muictissime defendatur. haec autem difficultas & iamillos sequi
turquia iam exsistente fulibi animas & abinicio diuinorum operum pre¬
paratas a dõmitti opinantur incorpo a. Nam & abhis hocidem quȩ¬
itursianimȩ intalpatȩ oboedienter uenient quatittuntur:

Expanded text:
caro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reuertitur, ex quo propagata est, sed ad terram, unde primus caro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reuertitur, ex quo propagata est, sed ad terram, unde primus homo factus est, sic et spad dominum, a quo illi datus est. uerum quia hoc testimonium ita pro istis sonat, ut non omni modo huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex his angustiis me coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut uerum sit, quod uerum non est, tamen, si fieri posset, optarem, ut haec sententia uera esset, sicut opto, ut, si uera est, abs te liquidissime atque inuictissime defendatur. Hatur, qui jam existentes alibi animas, et ab initio divinorum operum praeparatas, a Deo mitti opinantur in corpora. Nam et ab his hoc idem quaeritur, Si animae inculpatae obedienter veniunt, quo mittuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
ođ scriptum est : Qui finxit sp̃m hominis in ipso & qui finxit singillatim corda
corum Aliquid fortissimum atque inuictis simum requirendũ est : quod nos non
cogat dm credereullarum animarum si neculpa aliqua damnatorem: Nam
uel tantundem ual& & uel plus est forsitancreare quam fingere & tamen
scnptumest Cormundum erea inmeds. Nec ideo putari potest anima boc loco
optare sefieri prius quam aliquides set Sicut ergo iam exsistens treatu
uatione iustitiae : siciam exsistens fingit᷑ confirmatione doctrinae: Nec illud
quodinecclesiaste scriptum est. &tunc conuertetur interrampuluis sicut fuit
i sps reuertetur addñm quide dit illum istam confirmat sententiam quam
ci se uoluimus nr̃am Plusenim hoc suffragitur eis. qui ex una putunt oms essea¬
imas. Namsicut conuertitur inquiunt pulis interram sici fuit. & tam

Expanded text:
quod scriptum est: Qui finxit spiritum hominis in ipso et: Qui finxit singillatim corda quod scriptum est: Qui finxit spiritum hominis in ipso et: Qui finxit singillatim corda eorum. aliquid fortissimum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen scriptum est: Cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in ecclesiaste scriptum est: Tunc conuertetur in terram puluis, sicut fuit, et spiritus reuertetur ad dominum, qui dedit illum, istam confirmat sententiam, quam esse uolumus nostram; plus enim hoc suffragatur eis, qui ex una putant omnes esse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tatis non eẽ paruilum: bapti randum: non carnem sedanimam dixit nonesseres¬
dendam :  mox natum rite baptirareposse: cumsuis quibus da in coepis copiscensue
Sed contra erprinani aliquam opinionem : Vbi quoduidendum fuit for tasse non
uidit sentiat quis que quod lib& tantum contra a postolicammanfestissimamfids
nemosentiat : qus exunius delicto om̃s in condem natienem duci predicat: ex quacon¬
ntur quicum que uiuificantur contra eccłae fundatissimum
quare damnantur animȩ quȩ nouȩ creantur singulis quibus que nascentibus
pret xp̃i sacra mentum paruuli moriuntur: dam nari enim eas si sic decor pore
pierint & stã scriptura & scã est testis ec elesia: Vnde illa de anima rum noua¬
÷ creatione sententia si hanc fidem fundatissimam non obpugnat sit & mea
ib pugnat non sit & tua : No lomihi dicatur prohac sententi a debere accipi

Expanded text:
itatis non esse paruulum baptizandum, non carnem sed animam dixit non esse peritatis non esse paruulum baptizandum, non carnem sed animam dixit non esse perdendam et mox natum rite baptizari posse cum suis quibusdam coepiscopis censuit. Sed contra Cypriani aliquam opinionem, ubi. quod uidendum fuit. fortasse non uidit, sentiat quisque, quod libet; tantum contra apostolicam manifestissimam fidem nemo sentiat, qui ex unius delicto omnes in condemnationem duci praedicat. ex qua conificantur, quicumque uiuificantur; contra ecclesiae fundatissimum morem quare damnentur animae, quae nouae creantur singulis quibusque nascentibus, si praeter Christi sacramentum paruuli moriantur. damnari enim eas, si sic de corpore exierint. et sancta scriptura et sancta est testis ecclesia. unde illa de animarum nouarum creatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea, si oppugnat, non sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi,
Abbreviated transcription (Latin):
corpore exuti sunt nihiliic detalibus dictum est Sedsicaro eorum ideo nont
surg& quia nec boni aliquid fecerunt nec malinec illorum resurrectura
qui percepta baptissimi gratia in illa aetate defuniti sunt in quamihilbel
uel malt agere potuerunt siaut illi intere os resurgent idest interes
quibene egerunt int̃ quos & illiresurrecturi sunt nisi intereos quimale egenu
Nealiquas humanas animas credamus corpora sua non recepturas siue in resis¬
rectionemuitae siue inresurrectionem iudici : Quȩ se rela prius quam refelli¬
tur ipsa nouitate iandis plic& : De indequis ferat sicredant illi qui ad pabtit
ium suis paruuilis currunt propt̃ carnes eorum non ꝓpteranim ascurrere + Be¬
tus quide merprianus non aliquod decretum condens nouum sed eccłae fidem sr¬
missimam seruans ad corrigendũ eos quipitabant ante octauum diem natiu¬

Expanded text:
corpore exuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non corpore exuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid egerunt nec mali, nec illorum resurrectura est, qui percepta baptismi gratia in illa aetate defuncti sunt, in qua nihil bene uel male agere potuerunt. si autem illi inter sanctos resurgent, id est inter eos, qui bene egerunt, inter quos et illi resurrecturi, sunt nisi inter eos, qui male egerunt, ne aliquas humanas animas credamus corpora sua non recepturas siue in resurrectionem uitae siue in resurrectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, ipsa nouitate iam displicet. deinde quis ferat, si credant se illi, qui ad baptismum cum suis paruulis currunt, propter. carnes eorum non propter animas currere? beatus quidem Cyprianus non aliquod decretum condens nouum sed ecclesiae fidem firmissimam seruans ad corrigendos eos, qui putabant ante octauum diem natiu
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ di p̃cepta uiuen teina diutorio grata xp̃i& ipsi carni edomite ac sebita
possit in crrruptionis mertum conparari SSed quia in paruulo anima nondua
adagere potest nisixp̃i acceperit sacramentum perhancgratiam carmeius udqruo¬
tur qđ illius moribus nondupotuit: Sia ut sine illo sacramento anima paruulieri
ipsa quide in &erna uitaerit : Vnde eam nullum peccatum potuit sxpararit Camue¬
d eus non resurg& in xp̃ononpercepto ante mortemillius sacramento. Hancopin¬
nem nũquam audiui Num quam legi sed plane audiui & credidipropter quod a la¬
hominem resurrectio mortuorum ipsa est qua in xp̃o oms uiuificabuntur: Quia ut̃
male egerunt intesurrectionẽ iudicu. Quid hic ergo deillis infantibus intele¬
gendũ est quipnius quam possent agere uelben euel male sine baptis mo

Expanded text:
secundum dei praecepta uiuente in adiutorio gratiae Christi et ipsi carni edomitae ac subiugatae secundum dei praecepta uiuente in adiutorio gratiae Christi et ipsi carni edomitae ac subiugatae possit incorruptionis meritum comparari? sed quia in paruulo anima nondum id agere potest, si Christi acceperit sacramentum, per hanc gratiam carni eius adquiritur, quod illius moribus nondum potuit, si autem sine illo sacramento anima paruuli exierit, ipsa quidem in aeterna uita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare, caro uero eius non resurget in Christo non percepto ante mortem illius sacramento? Hanc opinionem numquam audiui, numquam legi, sed plane audiui et credidi, propter quod et lohominem resurrectio mortuorum, ipsa est, qua in Christo omnes uiuificabuntur, qui autem male egerunt, in resurrectionem iudicii. quid hic ergo de illis infantibus intellegendum est, qui. priusquam possent agere uel bene uel male, sine baptismo
Abbreviated transcription (Latin):
osi inepo taqua pestis com ss ui detestandus est. Itemquisquis
participanone deuita exm. hiç ꝓfacto & contra apostolicã ptedicationem
uent &erm amdemnar ecclesia Uibi prosterea rũbaptizandis par
ulis sesttur &turritur. quiasi ne ddibio creditar alitereos inxp̃ouiuificari
onrino nomposse: quiaut nonuiiufitatur inxp̃o restat ut in eadem damna¬
denauoẽ cuidelicto obnoxios peruulos nasci. & omnis credit eccła.
dips am contra ioiuimanum disputans & exponensionã ꝓphecã seut paulo ante
commomoraui fide ueracissima definisti : Credo & i aliis locis opus culorũ tuoru
qua uol non legi uel in psentia non recordor: huiusigitur damnationisinpartuilis
requi ro quia neque animarũ sinoua fiunt singulis singulae uideo ee ulliom in illua
peo catum : Nec a dõ damnari aliq credoqũide nullũ habere peccatum:. anfes
dicendume in paruulo carnem solam ẽe peccati : Nouamũ illiani mam fieri q

Expanded text:
o. tamquam pestis communis fidei detestandus est. item quisquisparticipatione de uita exeunt, hic profecto et contra apostoli praedicationem uenit et totam condemnat ecclesiam, ubi propterea cum bauulis festinatur et curritur, quia sine dubio creditur aliter eos in Christo uiuificari omnino non posse. qui autem non uiuificantur m Christo, restat, ut m ea condemnaondemnationem. cui delicto obnoxios paruulos nasci et omnis credit ecclesia et ipse iam contra Iouinianum disputans et exponens Ionam prophetam, sicut paulo ante commemoraui, fide ueracissima definisti, credo et in aliis locis opusculorum tuorum, quae uel non legi uel in praesentia non recordor. huius igitur damnationis in paruulos causam requiro, quia neque animarum, si nouae fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam uero illi animam fieri, qua
Abbreviated transcription (Latin):
festi orafiant. Qd aut̃ genus int̃ pretationis inscripturis scis seque¬
dum sit . Luber que scripsi deoptimo genere interp̃tantti & om̃s pre¬
ficiuncule diuinorum uoluminum quas editioni nrae ap posuimus &pli¬
ant adillas prudentẽ lectorem mittendũ puto : & sime ut dicis
innouites tamenti em̃ dationẽ suscipis exponisq: causas cursuscipias
ꝓ plurimi linguae grecȩ habentes suentiam demeo possent opere
udicare : Candem inte gritatem debueras &iã in u&ie ricre deretes¬
tamto qđ ñ nostra c̃fiximus s ut ap̃: hebreos inuenimus diuina
ans tulimus : sic ubi dubitas hebreos interrogu : Dicesq sibebrei
ut respondere noluerint : aut m̃tiri uoluerinti tota frequentu
udeorum in mea int̃ prȩtatione reticebit : Nullus in ueniri poterit
qui hebreae linguae habeat notionem : Aut om̃s imitabuntur illos

Expanded text:
festiora fiant. quod autem genus interpretationis in scripturis sanctis sequefestiora fiant. quod autem genus interpretationis in scripturis sanctis sequendum sit, liber, quem scripsi de optimo genere interpretandi, et omnes praefatiunculae diuinorum uoluminum, quas editioni nostrae praeposuimus, explicant ad illasque prudentem lectorem remittendum puto. et si me, ut dicis, in noui testamenti emendatione suscipis exponisque causam, cur suscipias, quia plurimi linguae Graecae habentes scientiam de meo possent opere iudicare, eandem integritatem debueras etiam in ueteri credere testamento, quod non nostra confinximus, sed, ut apud Hebraeos inuenimus, diuina transtulimus. sicubi dubitas, Hebraeos interroga. Dices: \'quid, si Hebraei aut respondere noluerint aut mentiri uoluerint ?\' tota frequentia Iudaeorum in mea interpretatione reticebit ? nullus inueniri poterit, qui Hebraeae linguae habeat notitiam, aut omnes imitabuntur illos
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i : Origene & eusebium trans tulerunt: Quorum priorem & nr̃am¬
brosius inquib dã secutꝰ .ẽ. : Respondeatmͥ prudentia tua: quia tu post
tuntos &tules int̃ p̃tesinexplanatione psalmorum diũ sa senseris: Sieñ
obs curisunt psalmite quoque in eis falli potuisse credendum est : Simani¬
festiillos in eis falli potus se non credit᷑ :Acꝑ hoc utroq modo suꝑ flua
erit int̃ pretatiotua & haclege: post priores nullus loqui audebit
potius humanitutis tuaȩ ẽ. : In quo uemam tibi tribuis indulgeric& eris
Ego enim non camueera abolere conat̃sũ quae linguae maa hominib:
emdata degreco inlatinũ transtuli ꝗ ea testimono qͥaiud&is p̃ter
nitus continer & sicui legere non plac& nemo conpellit inuitum. Si¬
lant uinum u&us cum suauntate & nr̃a mta contemnant : Quaein
explanatione priorũ editasi : ut sicubi illa ñ intelleguntur : ex nr̃is mani¬

Expanded text:
episcopus, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Amepiscopus, Origenem et Eusebium transtulerunt, quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. respondeat mihi prudentia tua, quare post tantos et tales interpretes in explanatione psalmorum diuersobscuri sunt psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum est, si manifesti, illos in eis falli potuisse non creditur. ac per hoc utroque modo superflua erit interpretatio tua et hac lege post priores nullus loqui audebit potius humanitatis tuae est, in quo ueniam tibi tribuis, indulgere et ceteris. ego enim non tantum uetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de Graeco in Latinum transtuli, quam ea testimonia, quae ritas contineret. si cui legere non placet, nemo conpellit inuitum. bibat uinum uetus cum suauitate et nostra musta contemnat, quae in explanatione priorum edita sunt, ut, sicubi illa non intelleguntur, ex nostris mani
Abbreviated transcription (Latin):
liber : quuista ñ habeat : Forro qo dicis ñ debuisse mant̃ p̃tar postue teras
festã illo ineis fallinon potuisse ꝑ spicuum .ẽ. Iuotͥ sermone respon¬
deo : Oms ueteres tractatores quinos in dño preces ser̃ & qͥ scripta¬
ras santus int̃p̃tutis: aut obscura int̃ p̃tatis̃ aut manifestu: Siobs
cura tu qͦmodo post eos aususes disserere qđ illi explanare ñ potuer̃
Simanifesta suꝑ fluum est te uoluisse disserere qđ illos latere nonpo¬
tuit Maxime in ex plana tione psalmorũ quos ap̃ grecos inc̃ptati suñ
multis uoluminib Irimꝰ origenes Secunđ eu sebius cesariensis Tertius
nius laus dicenus. Sext̃ didimus alexun drinus : ferunt᷑ & diuersorum
inpaucos psalmos opuscula: Sed nunc de integro corpore psalmorum
dicimꝰ: Apud latinos aut̃ hilarius pictauensis & eusebius uercellensis

Expanded text:
liber, qui ista non habeat. Porro quod dicis non debuisse me interpretari post ueteres liber, qui ista non habeat. Porro quod dicis non debuisse me interpretari post ueteres ifesta, illos in eis falli non potuisse perspicuum est, tuo tibi sermone respondeo. omnes ueteres tractatores, qui nos in domino praecesserunt et qui scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt aut manifesta. sicura, tu quomodo post eos ausus es disserere, quod illi explanare non potuerunt? si manifesta, superfluum est te uoluisse disserere, quod illos latere non potuit, maxime in explanatione psalmorum, quos apud Graecos interpretati sunt multis uoluminibus primus Origenes, secundus Eusebius Caesariensis, tertius us Apollinaris Laodicenus, sextus Didymus Alexandrinus. feruntur et diuersorum in paucos psalmos opuscula, sed nunc de integro psalmorum corpore dicimus. apud Latinos autem Hilarius Pictauensis et Eusebius, Uercellensis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ etatis ultitiȩ & pene decrepitũ acmonasteria & ruris secre tasa¬
tante par uipendunt & queras t quas doceas siue rep̃hendus Atosen
tantimaris atq t̃rarũ atediuisos sꝑacnis uix uocistuae son ꝑuenit: & sif¬
sitan litteas scripseris ante eas it alia acroma suscipient : qͣm ad mecium
int̃p̃tatio asteris coshabeat &uirgulus p̃notas & postea aliã trans¬
latione absq: his signis edideri pace tuu dixerim deris m ñ intellese¬
terisci ide stel le p̃lucentis extheudotionis editione aborien eadditũ ÷:
& ubi graeca trans tulimꝰ hic deipso hebraico qđ intellegeba mͦ ex¬
presim: sensuum potius ueritatem qu uer borũ int̃dũ ordinẽ c̃seruan¬
hominis int̃p̃tatiunculã ñ seqͣris : Fresertĩ cũea q̃ e ado diti sunti
ex hominis iudaei atq blas phemi post passionẽ xp̃i editione transtuleris
clesiarum bibliotecas c̃dẽ nare cogeris : Vix eni unꝰ aut alt̃ inuenitur

Expanded text:
autem aetatis ultimae et paene decrepitum ac monasterii et ruris secreta seautem aetatis ultimae et paene decrepitum ac monasterii et ruris secreta sectantem parui pendunt, et quaeras tibi, quos doceas siue reprehendas. ad nos enim tantis maris atque terrarum a te diuisos spaorsitan litteras scripseris, ante eas Italia ac Roma suscipiet, quam ad me, cuiinterpretatio asteriscos habeat et uirgulas praenotatas et postea aliam translationem absque his signis ediderim — pace tua dixerim —. uideris mihi non intellegeterisci, id est stellae praelucentes, ex Theodotionis editione ab Origene additum est; et ibi Graeca transtulimus, hic de ipso Hebraico, quod intellegebamus, expressimus sensuum potius ueritatem quam uerborum interdum ordinem conseruanhominis interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea, quae addita sunt, ex hominis Iudaei atque blasphemi post passionem Christi editione transtulerit.clesiarum bibliothecas condemnare cogeris. uix enim unus aut alter inuenietur
Abbreviated transcription (Latin):
mandata: Tuaut adseris hoc eos fecis se dem̃t̃ : ñ m̃tientis astu sedẽ¬
pacientis affectu.Dũ modo illud c̃st& uel m&u seumisericordia eos
simulas se se eẽ qđ nerant : Illud aut̃ argum̃tum qͦiꝰ aduersum nos
ueregentilis : sio nec uere iudaeus erat. Ideo aut̃ imita torgentiliũ
est quia p̃putiũ recepit infidexp̃i & indifferent̃ ꝓmittit uesciabis quo
dã nant iuda ei ñ cultu ut putas idolorũ : In xp̃o enĩ pħu neccircũ cisios
aliqͥđ nec p̃putium s. ob seruatiomandatorũ dĩ: Quae soigit᷑ te &iterũ
atqriterum obsecro ueignos cas disputatiunculȩ me & & qđ modũ meũ
egressum tͥ inputes qui co egsti ures criberẽ & mͥcũ ste sicoro oculos
colla submittã : Neq m inperitorũ plebeculã c̃ates qui te uenerant̃
ut epicopũ : & in eo dȩfia decla mantẽ sacerdotii honore sucipiunt me

Expanded text:
mandata, tu autem adseris hoc eos fecisse clementer \'non mentientis astu sed cmandata, tu autem adseris hoc eos fecisse clementer \'non mentientis astu sed compatientis affectu\', dum modo illud constet uel metu uel misericordia eos simulasse se esse, quod non erant. illud autem argumentum, quo aduersum nos uere gentilis, sic nec uere Iudaeus erat. in eo autem imitator gentilium est. quia praeputium recipit in fide Christi et indifferenter permittit uesci cibis, quos damnant Iudaei. non cultu, ut tu putas, idolorum; in Christo enim Iesu nec circumcisio est aliquid nec praeputium sed obseruatio mandatorum dei.. Quaeso igitur et te iterum atque iterum deprecor, ut ignoscas disputatiunculae meae et, quod modum meum egressus sum, tibi inputes, qui coegisti, ut rescriberem, et mihi cum Stesichoro oculos colla submittam, neque mihi inperitorum plebeculam concites, qui te uenerantur ut episcopum et in ecclesia declamantem sacerdotii honore suscipiunt, me