comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas in bonã partẽ accipiunt: & illud
qd̾ huic sensui contrarium uidebat᷑.
inmictam ignẽ inciuitates eiꝰ. & deuo¬
rabit ȩdes illiꝰ. ita tẽperare nitunt᷑.
ut postqũã uenerit qͦd ꝑfectũ est.
id qͦd exparte est destruat᷑ qͦd iuxta
lxͣ interp̃tes legimꝰ. & in assyriis in¬
munda comedert᷑: in hȩbraico non
habet᷑. & id circo obelo p̃notandũ ẽ.
Possumꝰ autem dicere. qͦd desideran-¬
ces egyptũ isrłitȩ. capti ab assyriis
ibi inmunda comederint. iuxta
hiezechiel. qͥ eos incaldea idolotita
comedisse describit: & intantũ idolo¬
rum polluta sordibꝰ. ut humano
stercori cõparentur. Hȩretici quoq
quoꝵ principes st̃ assyrii. de quibꝰ
crebro diximꝰ. comedunt apud eos
inmunda: dũ illoꝵ sordibꝰ inqͥnant᷑.
Noli lȩtari isrł. noli exultare sic¬
sicut ppłi: qͥa fornicatꝰ es adeo tuo.
Dilexisti mercedes suꝑ om̃s areas
tritici. Area & torcular non pascet

Expanded text:
tas in bonam partem accipiunt, et illud tas in bonam partem accipiunt, et illud quod huic sensui contrarium videbatur: immittam ignem in civitates ejus, et devorabit aedes illius, ita temperare nituntur, ut postquam venerit quod perfectum est, id quod ex parte est, destruatur. Quod juxta LXX interpretes legimus, ÷ et in Assyriis immunda comederunt, in Hebraico non habetur, et idcirco obelo praenotandum est. Possumus autem 91 dicere, quod desiderantes Aegyptum Israelitae, capti ab Assyriis, ibi immunda comederint, juxta Ezechielem, qui eos in Chaldaea idolothyta comedisse describit : et in tantum idolorum polluta sordibus, ut humano stercori comparentur. Haeretici quoque, quorum principes sunt Assyrii de quibus crebro diximus, comedunt apud eos immunda, dum illorum sordibus inquinantur. noli laetari Israhel noli exultare sicut populi quia fornicatus es a Deo tuo dilexisti mercedem super omnes areas tritici area et torcular non pascet
Abbreviated transcription (Latin):
significet: licet qͥdã fundam̃ta earũ
id est urbium. ꝓ illiꝰ legant. Scd̾m a
ãainiai. uocant᷑. quas ante baptis¬
mũ cõmisimꝰ. & quȩ nobis inbaptisma¬
te st̃ dimissȩ: peccata autẽ. quȩ post
baptismũ ȩgimꝰ: deqͥbꝰ & inpsalmo
legimus: Beati quoꝵ remissȩ st̃ iniqͥ¬
tates & quoꝵ tecta st̃ peccata. Quȩ
omnia imputabuntur hęreticis. ut
& ueteres iniqͥtates. & noua eis pecca¬
ta reddant᷑. Qͥ enim de ȩgypto exi¬
erant ꝑ confessionem xp̃i ꝑfidia in
egypto st̃ reu̾si. Oblitꝰ est isrł factoriᷤᷤ
sui: & creatore contẽpto. alium sͥ finx̃
dm̃. Iudas quoq idẽ uir ȩccłasticus.
inmalis oꝑibꝰ. uel inscãrũ script᷑arũ
interp̃tatione ꝑuersa. ȩdificauit sibi
urbes munitas: non auxilio dei. sed
sp̃s succensurũ esse se dicit. & deuora¬
turum bãreis eiꝰ. id est magnas. & in
modũ turrium ȩdificatas domꝰ: et
fundam̃ta male posita subuersu-¬
struere. Qͥdam urbes a iuda muni¬

Expanded text:
significet: licet quidam fundamenta earum, id est, urbium pro illius legant. Secundum autem t ἀδικίαι vocantur, quas ante baptismum commisimus, et quae nobis in baptismate sunt dimissae: peccata autem quae post baptismum egimus, de quibus et in psalmo scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quae omnia imputabuntur haereticis ut et veteres iniquitates, et nova eis peccata reddantur. Qui enim de Aegypto exierant per confessionem Christi, perfidia in Aegyptum sunt reversi. Oblitus est Israel factoris sui, et Creatore contempto, alium sibi finxit dominum. Judas quoque, id est, vir Ecclesiasticus, in malis operibus, vel in sanctarum Scripturarum interpretatione perversa, aedificavit sibi urbes munitas, non auxilio Dei, sed spiritus succensurum esse se dicit, et devoraturum βάρεις ejus, id est, magnas et in modum turrium aedificatas domos: et fundamenta male posita subversustruere. Quidam urbes a Juda muni
Abbreviated transcription (Latin):
congreges audientes suꝑ domũ ia-¬
cob. ꝓptea hȩc dicit dñs. Uxor tua
inciuitate fornicabit᷑. & filii tui. &
filiȩ tuȩ ingladio cadent. & t̾ra cua
funiculo diuidet᷑ & tu int̾ra in¬
munda morieris: isrł aucẽ capti¬
uus ducet᷑ de t̾ra sua. hoc qͦd beatos
apłos fecisse scͥpt᷑a cõmemorat.
Qnͣdo denuntiauert̃ eis scͥbe. et
pharisei.ned ocerent: in noie iħuae
illi respondert̃: dicentes. obedire
& ostendit se magis dm̃ timere
mittentẽ. quã illũ ꝓ hibentẽ.s au-¬
dact̃. & libere ipsi de nuntiat
supplicia : qͥ uetare conatꝰ ẽ. & dei
implere sermonẽ. Non solũ in qt᷑¬

Expanded text:
congreges audientes contra domum Jacob. Propterea haec dicit Dominus: Uxor tua in civitate fornicabitur, et filii tui et filiae tuae in gladio cadent, et terra tua funiculo dividetur, et tu in terra immunda morieris; Israel autem captivus ducetur de terra sua. Hoc quod beatos apostolos fecisse Scriptura commemorat, quando denuntiaverunt eis Scribae et Pharisaei ne docerent in nomine Jesu; et illi responderunt dicentes: Obedire et ostendit se magis Deum timere mittentem, quam illum prohibentem; sed audacter et libere ipsi denuntiat supplicia qui vetare conatus est, et Dei impedire sermonem. Non solum, inq
Abbreviated transcription (Latin):
cere eum. & demolient᷑ excelsa idoli.
& scĩficationes isrł desolabuntur:
& consurgã suꝑ domũ hieroboam
ingladio. L. EX. Sic ostendit mͥ
dñs. Et ecce uir stabat suꝑ murũ
adamantinũ: & in manu eiꝰ ad amais.
Q̾ dixit dñs adme. Qͥd cu uides a¬
mos: Et dixi. Ad amantẽ. & dixit
in medio ppłi mi isrł. Neqͣꝗͣ ultͣ addã
ut cranseam eũ. & dissipabunt᷑ arȩ
risus & sacrificia isrł desolabunt᷑.
& consurgã suꝑ domũ hieroboã
ingladio. Priusꝗͣ de ad amante
disseramꝰ. quẽ syminachus. & heͥxͣ
ꝓ eo qͦd in hębraico ẽnaẽ scriptũ ẽ
transtulert̃. dicendũ ẽ. breuicer.
qͦd hoc uerbũ aqͥla t̃ Nucĩ theodo¬
quoꝵ alterũ stagnaturam. alterũ
tabescentẽ significat: ut illã sarta¬
ginem quã legimꝰ in hie zechiel.
inqua ppłi obsidione uallaci frix¬

Expanded text:
eum, et demolientur excelsa idoli, et sanctificationes Israel desolabuntur, et consurgam super domum Jeroboam in gladio. LXX: Sic ostendit mihi Dominus: Et ecce vir stabat super murum adamantinum, et in manu ejus adamas. Et dixit Dominus ad me: Quid tu vides, Amos? Et dixi: Adamantem. Et in medio populi mei Israel. Nequaquam ultra addam ut pertranseam eum, et dissipabuntur arae risus, et sacrificia Israel desolabuntur, et consurgam super domum Jeroboam in gladio. Priusquam de adamante disseramus, quem Symmachus et LXX, pro eo quod in Hebraico ENACH   scriptum est, transtulerunt, dicendum est breviter, quod hoc verbum Aquila γάνωσιν, Theodoquorum alterum stannaturam, alterum tabescentem significat; ut illa sartago quam legimus in Ezechiele , in qua populi obsidione vallati, frix
Abbreviated transcription (Latin):
suscitabit. siue suscitabiit ꝑ uirtute ᷤᷤ
qͥ inuiciis iacebamꝰ: hoc dño ꝓmit¬
cente. atq dicente: s & istud ñ erit.
Pulchre autẽ dix̃. s & istud: qͥa iã supͣ
dixerat. hoc ñ erit. Non enĩ infinẽ
irascet᷑: neq inȩternũ cõminabit᷑.
Non scd̃m peccata nr̃a fȩcit nobis:

Expanded text:
 sive suscitabit per virtutes qui in vitiis jacebamus, hoc Domino promittente, atque dicente: Sed et istud non erit. Pulchre autem dixit, sed et: quia jam supra dixerat: hoc non erit. Non enim in finem irascetur, neque in aeternum comminabitur . Non secundum peccata nostra fecit nob
Abbreviated transcription (Latin):
armenti: & cãnunt ad uocem psal-¬
terii. & bibt̃ infialis: & optimo un-¬
guento delibuti sc̃. & in suꝑ nichil
patiunt᷑ suꝑ concricione ppłi eius¬
qui de stirpe ioseph generatus est:
nunc dñs cõminatur. & dicit. Ra
ista. & ista fecert̃: nunc migrabt̃
incapite trans migrantium. & ẽ
sensus. Nequaquã infuturum
pȩna differt᷑necde longis post scłis
ꝓphatur: qͦ nunc ingruit. nunc
uenturũ ẽ. Os̃ sermo p̃dicit
ituros eos esse inpͥncipio trans¬
migrantium: pͥncipes uidelicet
& potentes. qͥbꝰ supra dixerat. au-¬
dice uerbũ dñi uaccȩ pingues
quȩ estis inmonte samarię: et

Expanded text:
ti, et canunt ad vocem psalterii et bibunt in phialis, et optimo unguento delibuti sunt, et insuper nihil patiuntur super contritione populi ejusqui de Joseph stirpe generatus est, nunc Dominus comminatur, et dicit: Quia ista et ista fecerunt, nunc migrabunt in capite transmigrantium. Et est sensus: Nequaquam in futurum poena differtur, nec de longis post saeculis prophetatur: quod nunc ingruit, nunc venturum est, meus sermo praedicit, eos ituros esse in principio transmigrantium, principes videlicet et potentes, quibus supra dixerat: Audite verbum hoc, vaccae pingues, quae estis i
Abbreviated transcription (Latin):
mortui. ꝓducamꝰ ad uitã. Qͦd si
non fecerimꝰ: imꝑat᷑ nob̾ & dr̃ .tace.¬
qͥa indigni dei nomine iudicam᷑.
Qͥ a ecce dñs mandauit: & ꝑ cutiet
domũ maiorẽ rumis: & domũ
minorẽ scissionibꝰ. Nuqͥd currere
quȩunt in petris eqͥ: aut arari
pocest in bubalis: Qm̃ conuer¬
tistis in amaricudinẽ iudicium.
& fructũ iustitiȩ in absinthiũ:
qͥ letamini in nichili: qͥ dicitis. nũ
qͥd infortitudine nr̃a ad sũpsimꝰ
nob cornuaͦ Ecce enim suscitabo
suꝑ uos domꝰ isrł. dicit dñs deus
exercituũ gentẽ: & conterent uoᷤ
ab introitu emath. usq ad coren¬
tẽ deserti. L AX. ꝓpterea ecce
dñs mandabit: & ꝑcutiet domũ
magnã ruinis: & domũ paruam
scissionibꝰ. S ꝑ sequet᷑ inpecris
eqͥ si recicebunt ad feminas. Qm
conuertitis infurorẽ iudicium:
& fructũ iustitiȩ in amaritudinẽ.
Q letamini suꝑ nullo uerbo. qui

Expanded text:
mortui, producamus ad vitam. Quod si mortui, producamus ad vitam. Quod si non fecerimus, imicamur. Quia ecce Dominus mandabit, et percutiet domum majorem ruinis, et domum minorem scissionibus: numquid currere queunt in petris equi, aut arari potest in bubalis? Quoniam convertistis in amaritudinem judicium, et fructum justitiae in absinthium. Qui laetamini in nihili, qui dicitis: Numquid non in fortitudine nostra assumpsimus nobis cornua? Ecce enim suscitabo super vos, domus Israel, dicit Dominus Deus exercituum, gentem, et conterent vos ab introitu Emath, usque ad torrentem deserto. LXX: Propterea ecce Dominus mandabit, et percutiet domum magnam ruinis, et domum parvam scissionibus. Si persequentur in petris equi: si reticebunt ad feminas? quoniam convertistis in furorem judicium, et fructum justitiae in amaritudinem. Qui laetamini super nullo
Abbreviated transcription (Latin):
regiones eoꝵ odisse qͥa quicqͥd lo¬
quunt᷑ iniuria ẽ. & dignũ odio dĩ:
& abla turũ ciuitatẽ. & concilia¬
bula eoꝵ. cũ his qͥ habitant: et
ppłm uidelicet. & magistros: &¬
ȩtiã si reliqͥ fuerint decem uiri.
qͥ si fuissent in sodomis. & gomor¬
ris. neꝗͣꝗͣ suꝑ eas descendisset in¬
cendium: om̃s esse morituros. ea
morte quȩ ducit ad tartarum. de
qua hiezechiel scribit: anima qͥ
peccauerit. ipsa moriet᷑.Aliter.
sturũ ossa sepeliunt ꝓpinqͥ. & do¬
mortu sepeliant mortuos suos:¬
Et ille qͥ foris est. & domum non in¬
greditur mortuoꝵ. s magis mor¬
tuos foras eicit. imꝑat ei qͣ cõburit
mortuos. & dissoluit incineres. &
eoꝵ ossa cõminuit. ut taceat: &
purissimũ dei nom̃. mortuo ore ñ
maculet. Peccatori autẽ dix̃ deus.
quare tuenarras iusticias meas:
& assumis testam̃tũ meũ per os
tuum: Unde & nos ꝓuidere de-¬
bemꝰ. ne mortui sepeliamꝰ mortuo ᷤ.
s ut magis uiuentes. eos qͥ sunt

Expanded text:
giones eorum odisse . Quidquid enim loquuntur injuria est, et dignum Dei odio. Et ablaturum civitatem et conciliabula eorum cum his qui habitant, et populum videlicet, et magistros, etiamsi reliqui fuerint decem viri qui si fuissent in Sodomis et Gomorrhis , nequaquam super eas descendisset incendium, omnes esse morituros ea morte, quae ducit ad tartarum, de qua Ezechiel scribit: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Istorum ossa sepeliunt propinqui et domortui sepeliant mortuos suEt ille qui foris est, et domum non ingreditur mortuorum; sed magis mortuos foras ejicit, imperat ei qui comburit mortuos, et dissolvit in cineres, et eorum ossa comminuit, ut taceat: et purissimum Dei nomen mortuo ore non maculet. Peccatori enim dicit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Unde et nos providere debemus, ne mortui sepeliamus mortuos; sed ut magis viventes, eos qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ odisse. Hic iacob scd̃m suꝑius
capitulũ. ubi scriptũ ẽ. & nichil
patiebant᷑ suꝑ contritione ioseph.
aut decẽ cribꝰ accipe: aut cerce
uniuersã domũ xħͦ cribuum.
Et traditurũ ciuicatẽ cũ habitato¬
ribꝰ suis. uel samariã. uel certe
qͦd ad cẽpꝰ dni saluatoris referre

Expanded text:
 odisse. Hic Jacob secundum superius capitulum, ubi scriptum est: Et nihil patiebantur super contritione Joseph, aut decem tribus accipe, aut certe universam domum duodecim tribuum. Et traditurum civitatem cum habitatoribus suis; vel Samariam, vel certe Q
Abbreviated transcription (Latin):
flãmate ñ cõburet: quantoq ma-¬
gis cẽptationibꝰ cedit᷑. tanto plus¬
fortior sit: & ꝓ nomine saluatoris
incer flagella lȩtat᷑. Cũq a nullo
suꝑari quȩat. solo mortifere libi¬
dinis calore dissoluit᷑. Hȩc enim
sanguinis hẏrcoꝵ. & ipsiuᷤ hẏrci
dr̃ ẽsse nat᷑a. ut sit ad libidinem
calidissimꝰ: & qͦd ignis edomare ne-¬
queat. solus illiꝰ dissoluat cruor.
Ponit gͦ dñs huiꝰcemodi adamantẽ
inmedio ppłi sui isrł. & ultͣ ñ tnͣsit
eũͥ nec dimictit ut dissipent᷑ arę.
quȩ risu. & subsannatione st̃ dignȩ:
& om̃ia hȩreticoꝵ misteria. domũ¬
ꝑcutiet gladio. atq subuertet. Et
misit amasias sacerdos bethel. ad
hierohoam regẽ isrł. dicens. Re¬
bellauit contͣ ce amos: in medio do¬
mꝰ isrł. Non poterit c̾ra sustinere

Expanded text:
comburet te : quantoque magis tentationibus caeditur, tanto fortior fit, et pro nomine Salvatoris inter flagella laetatur. Cumque a nullo superari queat, solo mortiferae libidinis calore dissolvitur. Haec enim sanguinis hircorum et ipsius hirci dicitur esse natura, ut sit ad libidinem calidissimus, et quod ignis edomare nequeat, solus illius dissolvat cruor. Ponit ergo Dominus hujuscemodi adamantem in medio populi sui Israel, et ultra non transit eum, nec dimittit ut dissipentur arae, quae risu et subsannatione sunt dignae, et omnia haereticorum mysteria domumpercutiat gladio, atque subvertat. Et misit Amasias sacerdos Bethel ad Jeroboam regem Israel, dicens: Rebellavit contra te Amos in medio dom
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores. qͥ confitent᷑ qͥdẽ rectã
fidẽ . s ꝓpt̾ uicioꝵ sordes purgan¬
tibꝰ se indigent flãmis: id circo nẽ
dñs adignẽ iudiciũ uocare se
monstrat: ut unius cuiusq opus
qͣle sit ignis ꝓbet: & impleatur
illud qͦd scriptũ ẽ ambulate in
lumine ignis ur̃i. & inflamina¬
quã succendistis. Unde & adba-¬
bẏlonẽ dr̃. habens carbones ig¬
nis. sedebis suꝑ eos. hi ert̃ tibi
in adiutorio: & inpsalmo. lingua
dolosa. & plena mendaciis. igne
carbonũ dr̃ esse purganda. Qͥd
decur tͥ. aut qͥd apponat᷑ cͥ ad
linguã oolosã: Sagitę potentiᷤᷤ
acutȩ: cũ carbonibꝰ desolatoriis.
De his desolatoriis carbonibꝰ deso¬
lator carbo duoꝵ testamentoꝵ
forcipe prendit᷑. & ysaix labia pͣgat
inmunda: ut possit uerbũ dñiꝓ
pħarȩ. Hocatꝰ autẽ ignis adiudi¬
cium. deuorat primũ abyssum.
id ẽ om̃ia genera peccatoꝵ. ligna.

Expanded text:
peccatores, qui confitentur quidem rectam fidem, sed propter vitiorum sordes purgantibus se indigent flammis: idcirco nunc Dominus ad ignem judicium vocare se monstrat: ut uniuscujusque opus quale sit ignis probet , et impleatur illud quod scriptum est: Ambulate in lumine ignis . Unde et ad Babylonem dicitur: Habes carbones ignis, sedebis super eos; hi erunt tibi in adjutorium . Et in psalmo, Lingua dolosa et plena mendaciis, igne carbonum dicitur esse purganda: 327 Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi ad linguam dolosam? Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis . De his altaris carbonibus desolator carbo duorum Testamentorum forcipe prenditur, et Isaiae labia purgat immunda, ut possit verbum Domini prophetare . Vocatus autem ignis ad judicium, devorat primum abyssum, id est, omnia gener
Abbreviated transcription (Latin):
uentꝰ ut homo humiliauit semet¬
ipsũ. factꝰ obediens usq ad morcẽ:
mortẽ autẽ crucis. Deqͦ ysaias scͥbit.
spectũ. & nouissimũ hominum:
uirũ doloꝵ. & scientẽ ferre infir¬
mitatẽ. Hic stat supra murũ ada
uocarent᷑: & a nullo suꝑati. dicerẽt̃:
qͥs nos separabit a caritate xp̃ie
Cribulatio. an angustia: an ꝑsecucio:

Expanded text:
ut homo: humilians semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . De quo Isaias scribit: spectum et novissimum hominum, virum dolorum, et scientem ferre infirmitatem . Hic stat supra murum adamvocarentur, et a nullo superati dicerent: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio, an angu
Abbreviated transcription (Latin):
mitũ possumꝰ appellare: eo qͦd
nulli cedat matheriȩ. ne ferro qͥdẽ.
Nã si ponat᷑ suꝑ incudẽ. & graui
ictu feriat᷑ mallei: ande inchus. &
malleus uulnꝰ accipiunt. qm ada-¬
mans conterat᷑. Cũq ignis om̃ĩa
domet. & uniuersa metalla con¬
sumat: reodit ad amantẽ puriorẽ:
ut ne paruulos qͥdẽ ineo angłos
uis nimii ardoris obtundat᷑. Uidi
& in auro ad amantẽ. magnitudinẽ
Cũq uicinũ consumat᷑ aurũ. longo
usu. ac nimia uetustate. solus ad¬
amans ñ acterit᷑. & nulla lima in¬
minui potest: s econtrario limam
terit. & qͥcͥqd attigerit lineis
sulcat. Hic lapi ᷤᷤ durissimꝰ. & undo¬
mabilis. solo hẏrcoꝵ cruore dis¬
soluit᷑: & missus incalidũ sanguinẽ.
ꝑdit fortitudinẽ suã. Est aucem
paruus. & in decorus. ferrugineum
habens colorẽ. & splendorẽ christalli.
Quatuor qͦ ad amantis gena̾ descri¬
bunt᷑. Primꝰ ẽ. indicus scd̾s arabicꝰ.⁊

Expanded text:
mitum possumus appellare: eo quod mitum possumus appellare: eo quod nulli cedat materiae, nec ferro quidem. Nam si ponatur super incudem, et gravi ictu feriatur mallei, antea incus et malleus vulnus accipiunt, quam adamas conteratur. Cumque ignis omnia domet, et universa metalla consumat, reddit adamantem duriorem, ut ne parvulum quidem in eo angulum vis nimii ardoris obtundat. Vidi et in auro adamantem magnitudine cumque vicinum consumantur aurum longo usu ac nimia vetustate, solus adamas non atteritur, et nulla lima imminui potest: sed econtrario limam terit, et quidquid attigerit, lineis sulcat. Hic lapis durissimus et indomabilis solo hircorum cruore dissolvitur, et missus in calidum sanguinem, perdit fortitudinem suam. Est autem parvus et indecorus, ferrugineum habens colorem, et splendorem crystalli. Quatuorque adamantis genera describuntur. Primus est Indicus: secundus Arabicus:
Abbreviated transcription (Latin):
pestates. Legimꝰ in hietechiel onm̃
cõminantẽ. qͦd tẽpestate & gran¬
dine consurgente. nequaquam
liniat. nec uestiat parietẽ urł: s dimittat
eũ pluuiiꝰ dissipari. Uñ & nc̃ dic̃ ille de quo
seribit᷑ structor macheriȩ. uocat᷑q ip̃e angu-¬
lariᷤ lapiꝰ. & edificator domꝰ. q deponat trullã
de medio ppłi sui isrł. & cẽsare faciat. atq torpere:
ut neqͣꝗͣ ultra suꝑ inducat eũ: ut suo uesti¬
at᷑ ac tueat᷑ auxilio. Cũq dñs ꝓtectionẽ
suã. & ut ita dicã parietiᷤᷤ uestimentũ. trullã
cẽsante subtͣxerit: tẽ demolient᷑ excelsa ido
ones decẽ tribuũ desolabunt᷑: & destruet᷑ dan.
& bethel: in qͥbꝰ ad orabant᷑ uiculi
aurei. Diximꝰ ut pocuimꝰ. qͥd ab
hȩbreis nobis iuxta hystorie sit
traditũ ueritatẽꝰ transeamꝰ ad ana-¬
gogen: de xenocrate qͥ scripsit sr̃
sapidũ gemarũq naturis. pauca
uerba ponentes. Ad amans sui
nominis lapisẽ. quẽ latine in do¬

Expanded text:
pestates. Legimus in Ezechiele , Dominum comminantem, quod tempestate et grandine consurgente, nequaquam linat nec vestiat parietem Israel, sed dimittat eam pluviis dissipari. Unde et nunc dicit ille, de quo scriptum est: Structor maceriae vocabitur, ipse angularis lapis, aedificator domus, quod deponat trullam in medio populi sui Israel, et cessare faciat atque torpere, ut nequaquam ultra superinducat eum, et suo vestiat ac tueatur auxilio. Cumque Dominus protectionem suam, et, ut ita dicam, parietis vestimentum trulla cessante suones decem tribuum desolabuntur, ut destruantur Dan et Bethel, in quibus adorabantur vituli aurei. Diximus ut potuimus quid ab Hebraeis nobis juxta historiae sit traditum veritatem: transeamus ad anagogen, de Xenocrate, qui scribit super lapidum gemmarumque naturis pauca verba ponentes: « Adamas sui nominis lapis est, quem Latine 329 indo
Abbreviated transcription (Latin):
monstret᷑. Dñs itaq cernit᷑ stans
suꝑ murũ stagnatũ. siue litum.
& inmanu eiꝰ stagnatio. siue crulla
cȩmentarii. qua solent suꝑ induci
parietes: & ñsolũ pulchritudinẽ
acciꝑe. s etiã fortitudinẽ. contͣ inui¬
riam imbrium. & creberrimas tẽ¬

Expanded text:
etur. Dominus itaque cernitur stans supra murum stannatum sive litum, et in manu ejus stannatio sive trulla caementarii, qua solent superinduci parietes, et non solum pulchritudinem accipere, sed et fortitudinem contra injuriam imbrium et creberrimas te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħȩ fictorẽ locustarũ. in principio
germinantiũ serotini imbris: &
post imbrem serotinũ. consorem
regẽ. siue regis: & ut uerbũ expri¬
mamꝰe uerbo. tonsuram regis
sentacherib: qͥ cunta decẽ tri-¬
buum totonderit. atq uastauerit.
Nunc idem dñs ostendit nabucho¬
donosor: immo uocat. & uenire
p̃cipit contra iudam & hierłm.
Uocat autẽ ut tẽplũ hierłm igne
succendat: & faciat inigne iudi¬
ciũ. de eo qͥ qndã fuit ypłs suus.
Cũq uenisset ignis ad iudicium.
ut impleret dñi uissionem: deuo¬
rauit abyssũ multã: & comedit
simul partẽ.cunctas urbes iu¬
deȩ: & partem dñi quę uocabat᷑
templũ eiꝰ. Cũq hoc ꝓpħa ui¬
disset. dixit ad dnm̃nꝰ non ut supͣ.
ꝓpicius esto obsecro.s qͥ esce. uel
desine: ut quẽ cepissȩ iã uiderat.
cessare p̃cibꝰ impetraret: p̃sertĩ
cũ nullus sit alius qui iacentem.
& paruulũ. & humiliacũ iacob
ualeat suscitare. nisi dñs: qͥ potest

Expanded text:
e fictorem locustarum in principio germinantium serotini imbris, et post imbrem serotinum, tonsorem regem, sive regis, et ut verbum exprimamus e verbo, tonsuram regis Sennacherib, qua cuncta decem tribuum totonderit atque vastaverit. Nunc idem Dominus ostendit Nabuchodonosor, immo vocat et venire praecipit contra Judam et Jerusalem. Vocat autem, ut templum et Jerusalem igne succendat, et faciat in igne judicium, de eo qui quondam fuit populus suus. Cumque venisset ignis ad judicium, ut impleret Domini jussionem, devoravit abyssum multam, et comedit simul partem, cunctas urbes Judaeae, et partem Domini quae vocabatur templum ejus. Cumque hoc propheta vidisset, dixit ad Dominum, non ut supra, propitius esto, obsecro: sed quiesce, vel desine; ut quem coepisse jam viderat, cessare precibus impetraret: praesertim cum nullus sit alius qui jacentem et parvulum et humiliatum Jacob valeat suscitare, nisi Dominus qui potest
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ hoc & respondit. Non ꝑdã om̃e
genꝰ isrł: reliqͥȩ saluȩ erunt. Aut
certe sic accipiendũ. Duo parit̃
futura conspex̃: primũ locustã. de¬
in de brucũ. A utroq dnm̃ dep̃catꝰ
ẽ. & inuno cantũ exaudit᷑. ut bru-¬
cus usq ad int̾nitionẽ cuncta non
uastet: locusta autẽ uolitans. qͦdã
deuoret. quedã in degra derelinqtͣ᷑.
siue consura. incellexisse gõirãt

Expanded text:
super hoc, et respondit: Non perdam omne super hoc, et respondit: Non perdam omne genus Israel, reliquiae salvae erunt. Aut certe sic accipiendum: duo pariter futura conspexit. Primum locustam, deinde bruchum. Pro utroque Dominum deprecatus est, et in uno tantum exauditur, ut bruchus usque ad internecionem cuncta non vastet. Locusta autem volitans quaedam devoret, quaedam integra derelinquat. sive tonsura,
Abbreviated transcription (Latin):
merabilis sequebat᷑. qͥ ueniebat
post ymbrẽ serotinũ: &. appellaba-¬
uniuersa uastauerit. & nichil pę¬
nicꝰ reliquerit herbe uirentis
int̾ra. Hunc consorẽ. siue consu¬
rã. ysaias accutã nouaculã uocat:
quȩ py los om̃s. & capillos isrłici-¬
ci corporis raserit. Cũq ait dubi¬
tarem.quȩ esset ista nouacula:
statim intulit regẽ assyriorum.
Nouacula igit᷑. & consor regis. ex¬
ercitꝰ chaldeoꝵ ẽ. qͥ in modũ bruci
uniuersa populatꝰ ẽ: & non solũ
fruges.s & ligna. fęnũ. stipulãq
consũpsit. Factũ ẽ autẽ cũ consũ¬
masset brucus qͥ uenerat post
sionẽ ppłim̃i m̃a u̾ba cõpleri.nolo
me ad hoc electũ de pastoꝵ numero.
ut ruinã decẽ tribuũ nuntiem.
nisi cusolus: quo allidente. nullus ẽ.
qͥ suscicet: Paruulus ẽ iacob: et
crebra hostiũ incursione deletus.
Cũq ille p̃caret᷑. & in terioris hominiᷤ
lacrimas funderet: misertꝰ ẽ. dñs

Expanded text:
merabilis sequebatur, qui veniebat merabilis sequebatur, qui veniebat post imbrem serotinum, et appellabatuniversa vastaverit, et nihil penitus reliquerit herbae virentis in terra. Hunc tonsorem, sive tonsuram, Isaias acutam novaculam vocat , quae pilos omnes et capillos Israelitici corporis raserit. Cumque, ait, dubitarem, quae esset ista novacula, statim intulit, regem Assyriorum. Novacula igitur et tonsor 324 regis, exercitus Chaldaeorum est, qui in modum bruchi universa populatus est, et non solum fruges, sed ligna, fenum, stipulamque consumpsit. Factum est autem cum consummasset bruchus qui venerat post sione populi mei mea verba compleri: nolo me ad hoc electum de pastorum numero, ut ruinam decem tribuum nuntiem. nisi tu solus? quo allidente, nullus est qui suscitet. Parvulus est Jacob, et crebra hostium incursione deletus. Cumque ille precaretur, et interioris hominis lacrymas funderet, misertus est Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
sermo p̃dicit: s & uicina. & quę
statim uaticiniũ consequantur.
Solemꝰ enim homines multo plꝰ
de nobis. quã deposteris cogi-¬
tare: dicente eechia: fiat pax
indiebꝰ meis. Et ut qͥ uiderint
rebꝰ expleta quȩ ante nuntiata
sc̃. conuertant᷑ ad cultũ dei: in
cuius ꝓpħȩ diuinationibꝰ est
ueritas. O stendit igit᷑ dñs sen-¬
nacherib regem assę̧rioꝵ cum
infinita exercitꝰ mulcicudine.
instar locuste uniuiersa conden-¬
tis esse uenturũ. in principio im¬
bris serotini: qnͣdo extrema dei¬
om̃ipotentis misccłia incligebat
isrł. Huiꝰ aucẽ locustȩ̨ fictor. et
creacor ẽ. dñs. Quȩ locusta uenit
in principio imbris serotini: qnͣdo
cuncta uirent. ꝑarturit omĩs a-¬
ger: & diuersarũ arborũ flores. in
sui generis poma rũpunt᷑. Q
ut uno sermone indicẽ qͦd uolo:
qñcunctarũ habundantiã rerum.
flores arborũ. atq herhȩ segetũ
pollicent᷑. Has autẽ locustas quȩ
primo uere uolitant. brucus innu-¬

Expanded text:
sermo praedicit, sed et vicina, et quae statim vaticinium consequantur. Solemus enim homines multo plus de nobis, quam de posteris cogitare, dicente Ezechia: Fiat pax in diebus meis . Ut qui viderint rebus expleta quae ante nuntiata sunt, convertantur ad cultum Dei, in cujus prophetis divinationis est veritas. Ostendit igitur Dominus Sennacherib regem Assyriorum cum infinita exercitus multitudine, instar locustae universa tondenti, esse venturum in principio imbris serotini, quando extrema Deiomnipotentis misericordia indigebat Israel: hujus autem locustae fictor et creator est Dominus. Quae locusta venit in principio imbris serotini, quando cuncta virent et parturit omnis ager, et diversarum arborum flores in sui generis poma rumpuntur. Et ut uno sermone indicem quod volo, cunctarum abundantiam rerum, flores arborum, atque herbae segetum pollicentur. Has autem locustas, quae primo vere volitabant, bruchus innu
Abbreviated transcription (Latin):
mnumerabilẽ multitudinem
Suq̃ genti seuissime cõparasse: qͣ
terrã iudȩam uastat᷑a scribitur.
Qͥd autẽ uoluerit a qͥla dicere. ecce
serotinꝰ post gaze regẽ. cũ gaza
uerbohȩbraico azã appelletur.
ñ satis in telligo: nisi forte ipsum
sermonẽ gori posuit. & paulatĩ
uia peccata cõmiserint: inducit᷑
suꝑ eos fȩtꝰ. uel generatio locustarũ
ueniens matutina: quando tnͣse-¬
uncibꝰ noctis tenebris. incipiunt
sua peccata cognoscere. Et qͥa ñ
egert̃ pęnitentiã. adducit᷑ brucuᷤᷤ
qͥ appellat᷑ gõg̃ rex. Gõg̃ autem
est cectũ suꝑba quȩdã. & arrogais
ppło fuerint. ueniam p̃cabunt᷑.
& dicent. Dñe ds̃ ꝓpicius esto.
Qͥs enĩ alius suscitare poterit ia¬
cobi. Qͥs medicoꝵ sanare dẽ¬
cactũ fimbriȩ.statim sanicas re¬
dit ÷ Paruulus ẽ. enim iacob. siue
modici numeri: qͥa nulla in eis.
uel pauca uirtutũ remansere
uestigia. Pęniteat ce dñe suꝑ hoc:
qͦd ce facturũ suꝑ ppło cuo cõmi

Expanded text:
dinem Gog genti saevissimae comparasse, quae terram Judaeam vastatura describitur. Quid autem voluerit Aquila dicere: Ecce serotinus post Gazae regem, cum Gaza verbo Hebraico AZA   appelletur, non satis intelligo, nisi forte ipsum sermonem GOZI   posuit, et paulatim via peccata commiserint, inducitur super eos fetus, vel generatio locustarum veniens matutina, quando transeuntibus noctis tenebris incipiunt sua peccata cognoscere, et quia non egerunt poenitentiam 325 adducitur bruchus, qui appellatur Gog rex: Gog autem tectum, superba quaedam et arrogans populo fuerint, veniam precabuntur, et dicent: Domine Deus, propitius esto. Quis enim alius suscitare poterit Jacob ? quis medicorum sanare αἱtactum fimbriae, statim sanitas redit ? Parvulus est enim Jacob, sive modici numeri, quia nulla in eis vel pauca virtutum remansere vestigia. Poeniteat te, Domine, super hoc, quod te facturum tuo populo co
Abbreviated transcription (Latin):
ne contra regis faciant uoluntatem:
qͥa bethel. hoc domꝰ dei est. & falsa ȩc¬
cłia. scĩficatio regis sit. & domꝰ regni.
Solent enim dicere: imꝑator nob̾
cõmunicat: & siq̾s eis restiterit.
statim calumpniant᷑. Ergo cu
contra imꝑatorẽ facis: auigusti
mandacũ contẽpnens & tam̃ con¬
sid eremꝰ. qͦd multi reges xp̃iani qͥ
ꝑsecuti st̃ eccłam dei . & arrianam
impietatẽ in toto orbe fundere
conati st̃: uncant inscelere hiero¬
boã regẽ urł. Ille enim falsi sacer¬
dotis mandata despexit: nec ad sug-¬
gestionẽ eiꝰ qͥcqm uoluit responde¬
re. Isti autẽ. cũ multis amasiis sacer¬
dotibꝰ suis fame. & penuria. carce¬
cerdoces dnĩ neccauert̃. Q respon¬
dit amos: & dix̃ ad amasiã. Non sũ

Expanded text:
ne contra regis faciant voluntatem; ne contra regis faciant voluntatem; quia Bethel, hoc est, domus Dei, et falsa Ecclesia sanctificatio regis sit, et domus regni. Solent enim dicere: Imperator nobis communicat, et si quis eis restiterit, statim calumniantur: ergo tu contra imperatorem facis? Augusti mandata contemnis? Et tamen consideremus, quod multi reges Christiani qui persecuti sunt Ecclesiam Dei, et Arianam impietatem in toto orbe fundare conati sunt, vincant in scelere Jeroboam regem Israel. Ille enim falsi sacerdotis mandata despexit, nec ad suggestionem ejus quidquam voluit respondere. Isti autem cum multis Amasiis sacerdotibus suis, fame et penuria, carcecerdotes Domini necaverunt. Et respondit Amos, et dixit ad Amasiam: N
Abbreviated transcription (Latin):
ubi libent̃ audiunt᷑ in sani: & come¬
de ibi panẽ cuũ. & ibi uiue: aut
certe exerce artẽ cuam. ꝑ qm tͥ
reperias cybos. & ibi uaticinare
qͥa habes mulcos qͦs consueiusti
seducere. In bethel autẽ inqua
ego sũ saçerdos. ultra non adicies
ꝓpħare: qͥa scĩficatio regis ẽ. & do¬
mus regni. Et hoc qͣsi falsus sa-¬
cerdos loqr̃. adulans regali fasti-¬
gio: ut ñ dicat scĩficatio dei nr̃iẽ.
& domꝰ idoli.s scĩficatio regis. &
domꝰ regni᷑: hanc habentibꝰ cun-¬
ctis qͥ falsos deos colunt consue¬
tudinẽ. ut suꝑbiã suam regibus¬
regibꝰ imputent: & qͦd ipsi faci¬
unt rex fecisse uideat᷑. O m̃ĩa quę
de amasia. & hieroboã. & isrł. & a
ad hereticos referenda st̃: quoꝵ sa¬
cerdos amasias solet interdum mit¬
tere ad hieroboam. regẽ hereticũ.
atq hȩreticoꝵ patronũ. & scõs uiroᷤᷤ
ac p̃cones fidei accusare apud eum:
& iubere doctoribꝰ. ne p̃dicent in isrł.

Expanded text:
ubi libenter audiuntur insani: et comeubi libenter audiuntur insani: et comede ibi panem tuum, vel ibi vive, aut certe exerce artem tuam per quam tibi reperias cibos, et ibi vaticinare, qui habes multos quos consuevisti seducere: in Bethel autem, in qua ego sum sacerdos, ultra non adjicies prophetare, quia sanctificatio regis est, et domus regni. Et hoc quasi falsus sacerdos loquitur, adulans regali fastigio, ut non dicat: sanctificatio Dei nostri est, et domus idoli; sed sanctificatio regis, et domus regni: hanc habentibus cunctis qui falsos deos colunt consuetudinem, ut superbiam suam regibus imputent, et quod ipsi faciunt, rex fecisse videatur. Omnia quae de Amasia, et Jeroboam, et Israel, et ad haereticos referenda sunt: quorum sacerdos Amasias solet interdum mittere ad Jeroboam regem haereticum, atque haereticorum patronum, et sanctos viros ac praecones fidei accusare apud eum, et jubere doctoribus, ne praedicent in Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
boam qꝑpe gladio ñ ẽ mortuus:
s domꝰ eiꝰ.id. ẽ. filiꝰ eiꝰ zacharias. deo
captiuus ducet᷑ de t̾ra sua. Ad de
& cȩt̃a: siñ egerit pęnitentiam.
Porro hieroboam uanissima ama¬
siȩ mandata contẽpnens: nichis
ad ea quę mandauerat uoluit
respondere. Unde ipse sͥ assumit
auctoritatẽ sacerdotali fastigii: &
loqͥt᷑ ad amos. Quides. egredere:
fuge int̾rã iuida. ꝓpħȩ. ut crebro
diximꝰ. prius appellabant᷑ uidenteᷤ
qͥa quȩ uentura dicebant. cordis
oculis intuebant᷑. Querat pru-¬
dens lector. quare uidencem
uocet ex nomine ꝓpħali: quẽ de
terra isrł exire cõpellit. Cui res¬
pondendũ ẽ.¬
qͦo om̃ĩa m̃tiat  aut qͥa uidebat¬
multos esse inppło.qͥ eũ libent̃
audirent: ꝓpt̾ qͦd & regi retulit:
congregationes facit contra te
amos: aꝑte iniuriam ñ auoet fa-¬
cere. ne audientes ledere iudeat᷑.
Uade inqtͥ int̾rã iuida in qͣ natꝰ es.

Expanded text:
boam quippe gladio non est mortuus, boam quippe gladio non est mortuus, sed domus ejus, id est, filius Zacharias, Deo captivus migrabit de terra sua: adde et caetera, si non egerit poenitentiam. Porro Jeroboam vanissima Amasiae mandata contemnens, nihil ad ea quae ille mandaverat voluit respondere: unde ipse sibi assumit auctoritatem sacerdotalis fastigii, et loquitur ad Amos: Qui vides, gradere: fuge in terram Juda. Prophetae, ut crebro diximus, 332 prius appellabantur videntes, quia quae ventura dicebant, cordis oculis intuebantur. Quaerat prudens lector, quare videntem vocet et nomine prophetali, quem de terra Israel exire compellit? Cui respondendum equod omnia mentiatur: aut quia videbmultos esse in populo, qui cum libenter audirent: propter quod et regi retulit, congregationes facit contra te Amos: aperte injuriam non audet facere, ne audientes laedere videatur. Vade, inquit, in terram Juda, in qua natus es,
Abbreviated transcription (Latin):
głam. Cũq duo audierit. de moli-¬
entur excelsa idoli. siue arȩ.rituᷤ.
& scĩficationes. uel cęrimoniȩ isrł
desolabunt᷑  & consurgã suꝑ domũ
hieroboã ingladio. eoqͦo idola pę¬
nitꝰ destruant᷑. qͥbꝰ p̃erat am᷑sias
sacerdos: & contra hieroboã ds̃
consurgat in gladio. nisi egerit
pęnitentiam. ille de sua non
mandat inuiria: ut de regis tan-¬
cũ contumelia dolere uideatur.
Hȩc enim inqt dicit amos. Erras
dñs. Igit᷑ quȩ locutꝰ est dñs. amos
ꝓpħam̃ dixisse cõmemorat: ut ma¬
gis regẽ ꝓuocet adiundictam. Q
sc̃ quȩ dicit amosͦ. In gladio mo¬
riet᷑ hieroboam & in hoc m̃tiris :
ñ enĩ dix̃ moriet᷑. Si enĩ hoc oix¬
isset: uidebat᷑ ñ susciꝑe pęnitentiã.
S consurget dñs suꝑ domũ hiero¬
boam ingladio: cõminans pęnam.
non inferens. Nec dix̃ in gladio mo¬
riet᷑ hieroboã. s consurgam ingla¬
dio suꝑ domũ hieroboam. Hiero¬

Expanded text:
gloriam. Cumque duo audierit, demoligloriam. Cumque duo audierit, demolientur excelsa idolis, sive arae risus, et sanctificationes, vel caeremoniae Israel desolabuntur, et consurgam super domum Jeroboam in gladio, eo quod idola penitus destruantur, quibus praeerat Amasias sacerdos, et contra Jeroboam Deus consurgat in gladio, nisi egerit poenitentiam: ille de sua non mandat injuria, ut de regis tantum contumelia dolere videatur. Haec enim, inquit, dicit Amos. Erras, Dominus. Igitur quae locutus est Dominus, Amos prophetam dixisse commemorat, ut magis regem provocet ad vindictam. Quae sunt quae dicit Amos? In gladio morietur Jeroboam. Et in hoc mentiris: non enim dixit, morietur; si enim hoc dixisset, videbatur non suscipere poenitentiam; sed, consurget Dominus super domum Jeroboam in gladio: comminans poenam, non inferens. Nec dixit: In gladio morietur Jeroboam: sed, consurgam in gladio super domum Jeroboam. Jero
Abbreviated transcription (Latin):
egredere: recede in t̾rã iuda: & ibi
uiue. & ibi ꝓpħabis. In bethel autẽ
arguere malos. ne oderint ce: & ẽ
contrario. de bonis precepit: arguȩ
sapientẽ: & diliget ce. In alio qͦ loco.
qͥ arguit inqt᷑ hominis uias. grãm
habebit: magis quã is. qui loqr̃ quȩ
delectent. Icaq & amos em̃dationiᷤᷤ
affectu loquebat᷑ ad ppłm: & ex ser¬
monibꝰ dei t̾ribilia minabat᷑ ᷑ ut a¬
gentes pęnitentiã reuerterentur
ad dnm: & idola desererent. Tunc
sacerdos bethel inqua erat uitulꝰ
aureus. quẽ constituerat hieroboã
filiꝰ nabath. & alii qͥ illi in imperiũ
successerant. mittit ad hieroboam
neƿotẽ hieii: qͥ ei nuntient dicenteᷤ.
Rebellauit contra te amos. siue con¬
gregationes facit. atq conuencus.
inmedio ppłi cui isrł: & canta loqͥt᷑.¬
ut terra cui regni. uerba eiꝰ susti¬
nere non possit. Audet autem
mittere ad regẽ isrł quasi ponti¬
fex: metuens ne si ppłs conuertat᷑
ad cultũ dei. ille sacerdotii ꝑdat

Expanded text:
gradere, recede in terram Juda, et ibi vive, et ibi prophetabis: in Bethel autem arguere malos, ne oderint te : Et econtrario de bonis praecepit: Argue sapientem, et diliget te. In alio quoque loco: Qui arguit, inquit, hominis vias, gratiam habebit magis quam is qui loquitur quae delectent . Itaque 331 et Amos emendationis affectu loquebatur ad populum, et ex sermonibus Dei terribilia minabatur, ut agentes poenitentiam, reverterentur ad Deum et idola desererent. Tunc sacerdos Bethel, in qua erat vitulus aureus, quem constituerat Jeroboam filius Nabath , et alii qui illi in imperio successerant, mittit ad Jeroboam nepotem Jehu, qui ei nuntiet, dicens: Rebellavit contra te Amos, sive congregationes facit atque conventus in medio regni tui, Israel, et tanta loqut terra regni tui verba ejus sustinere non possit. Audet autem mittere ad regem Israel quasi pontifex: metuens ne si populus convertatur ad cultum Dei, ille sacerdotii perdat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtorrente occidentis. symmachiᷤᷤ
int̃p̃tatꝰ ẽ. uallẽ cãpestrẽ: cheodocio
correntẽ arabiȩ. aqͥla torrentem
qͥ ẽ. inplanitiȩ. Eqͥbꝰ uerbis osten¬
dit᷑. neqͣꝗͣ in eis a murata ciuita¬
te exclusis. mori posse peccata. nec
ꝑuenire illos ad correntẽ cam-¬
pestrem. & planũ. siue deserti qͥ
torrens dr̃ uoluptatis: iuxta illud
dñs ds̃. Et ecce fictor locustę in
pͥncipio germinantium serotini
imbris: & ecce serotinũ post ton-¬
est cũ consũmasset᷑ cõmedere

Expanded text:
torrente Occidentis, Symmachus interpretatus est, vallem campestrem: Theodotio, torrentem Arabiae: Aquila, torrentem qui est in planitie. Quibus verbis ostenditur nequaquam in eis a murata civitate exclusis, mori posse peccata, nec pervenire illos ad torrentem campestrem et planum sive deserti, qui torrens dicitur voluptatDominus Deus: et ecce fictor locustae in principio germinantium serotini imbris, et ecce serotinus post tonest: cum consummasset comedere
Abbreviated transcription (Latin):
minorẽ. iudaicũ ppłm significari
putant: & de gentibꝰ eccłiã congre-¬
gatam. Illi eni̾m magni ꝓpt̃ prẽs
uocantur. & legẽ. & ꝓpħas: nos mi-¬
nores. qͥ absq cestam̃to fuimꝰ. &
mandatis deiꝰ de qͥbꝰ & in cantico
legimꝰ. soror mea paruula ẽ. & u¬
bera non habet: quȩ domꝰ magna.
& parua. in unã dĩ familiam con-¬
gregata. si non habuerint discipli¬
nã. & mandata dei ñ fecerint: ꝑcu-¬
tiet᷑ ruinis. & scissionibꝰ. Quotiens¬

Expanded text:
minorem, Judaicum populum significari minorem, Judaicum populum significari putant, et de gentibus Ecclesiam congregatam. Illi enim magni propter patres vocantur, et legem, et prophetas: nos minores, quia absque Testamento fuimus et mandatis Dei, de quibus et in Cantico legimus: Soror mea parvula est, et ubera non habet . Quae domus magna et parva, in unam Dei familiam congregata, si non habuerit disciplinam, et Dei mandata non fecerit, percutietur ruinis et scissionibus. Quoties
Abbreviated transcription (Latin):
fecistis: ecce ego suscitabo suꝑ uos õ
domꝰ magna. & domꝰ minor. quȩ feri¬
ende estis ruinis. & scissionibꝰ ad ẽ. o
mã assyrioꝵ & chaldeoꝵ. quȩ uos
conterat. atq subuertat. a pͥncipio
usq ad finem: a capite usq ad caudã:
a t̾minis t̾rȩ ur̃ȩ. qͥ solẽ respiciunt.
usq ad torrentẽ deserti. siue occiden¬
tis. ut hx cranstulert̃: id ẽ. emath.
usq ad rinochorurã. int̾ quã & pe-¬
lusiũ riuus nili. siue torrens. de he-¬
remo ueniens mare ingreditur.
Emath. uc supra epiphaniã diximꝰ.
quȩ ab anciocho cui cognom̃tum
putant qͦd hic domꝰ isrł decẽ cribus
significet: explanare non poterunt¬
qͦmͦ in cõminatione dicat᷑ aduersꝰ
decẽ tribꝰ. qͦd conterende sint ab
epiphania usq ad t̾minos egypti ::
qͥbꝰ t̃minis ñ utiq decẽ tribꝰ. s õs
xiͦi concludunt᷑: in qͥbꝰ fuit ȩtiam
uidas. & beniamin. Qdã uixta
anagogeñ. domũ magnã. & domũ

Expanded text:
fecistis, ecce ego suscitabo super vos, o fecistis, ecce ego suscitabo super vos, o domus magna, et domus minor, quae feriendae esmam Assyriorum et Chaldaeorum, quae vos conterat atque subvertat a principio usque ad finem, a capite usque ad caudam, a terminis terrae vestrae, qui solem respiciunt, usque ad torrentem deserti, sive Occidentis, ut LXX transtulerunt, id est, ab Emath, usque ad Rhinocoruram, inter quam et Pelusium rivus 320 Nili, sive torrens de eremo veniens, mare ingreditur. Emath supra Epiphaniam diximus, quae ab Antiocho cui cognomentum putant quod hic domus Israel decem tribus significet, explanare non poteruntdo in comminatione dicatur adversus decem tribus, quod conterendae sint ab Epiphania usque ad terminos Aegypti: quibus terminis, non utique decem tribus, sim concluduntur, in quibus fuit etiam Judas et Benjamin. Quidam juxta anagogen, domum magnam et domum
Abbreviated transcription (Latin):
peccauerat. ferit᷑ ruinis: & in ęter¬
nã tradit᷑ captiuitatẽ. Domꝰ autẽ
iuda. inqͣ erat tẽplũ. & quȩ expar-¬
te peccauerat. lxx annoꝵ captiui¬
cate retinet᷑: & ñ ꝑ cucit᷑ ruinis s
scissionibꝰ. Scissa enĩ domꝰ. sarciri
potest. Ruine ñtã instauracionẽ.
ꝗͣ ȩdificationẽ desiderant. Cuius¬
utriusq domꝰ ruinas. & scissiones.
equis & bubalis cõparat: quoꝵ pri¬
ores inpetris currere nequeunt:
posteriores tam indomiti st̃. ut iu¬
gũ ceruicibꝰ non recipiant: & cum
siluestres boues sint ꝓpt̃̾ feritatem
nolinc t̾rã uomere scindere. Uos
autẽ. cũ eqͥ & bubali naturã suam
naturã dei. ut dulcẽ amarũ faceretiᷤ.
& fructũ iustitie eiꝰ in absinthyum
uerteretis. quȩ est herba a marissi¬
ma. Qͥ letamini innichili. uel idoł.
uitulisq aureis qui nichil st̃. dicen¬
te hest̾ ad dnmꝰ necͣdas sceptrũ his
sisse cornua. & reges. & pocentiam:
qͥbꝰ uentilaretis inimicos. Qa gͥ ista

Expanded text:
averat, feritur ruinis, et in aeternam traditur captivitatem. Domus autem Juda, in qua erat templum, et quae ex parte peccaverat, LXX annorum captivitate retinetur, et non percutitur ruinis, sed scissionibus. Scissa enim domus sarciri potest: ruinae non tam instaurationem, quam aedificationem desiderant. Cujuutriusque domus ruinas, scissiones, equis et bubalis comparat, quorum priores in petris currere nequeunt, posteriores tam indomiti sunt, ut jugum cervicibus non recipiant, et cum silvestres boves sint, propter feritatem nolint terram vomere scindere. Vos autem cum equi et bubali naturam suam naturam Dei, ut dulcem amarum faceretis, et fructum justitiae ejus in absinthium verteretis, quae est herba amarissima. Qui laetamini in nihili, vel idolis vitulisque aureis, qui nihil sunt, dicente Esther ad Dominum: Ne tradas sceptrum tuumsisse vos cornua et reges et potentiam, quibus ventilaretis inimicos. Quia igitur ista
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ asynã. & pullũ asine. Et dis¬
ꝑdet quadrigas ex ephraum: &
eqͥs de hierłm. In libidinis uͦ mag¬
nitudinẽ. & effrenatũ coitꝰ de¬
sideriũ. ut in hieremia. qͥ luxuri¬
osos ad ulterosq describens in-¬
culit: unꝰqͥsq suꝑ uxorẽ ꝓximi sui
hinniebat. Tales eqs xp̃i aduentꝰ.
& deura subneruat: & iurat dñs
ꝑsemetipsũ. qͥa maiorẽ ꝑ quẽ iuret
non habet. se detestari om̃s hęre¬

Expanded text:
super asinam et pullum asinae: et dissuper asinam et pullum asinae: et disperdet quadrigas ex Ephraim, et equos de Jerusalem . In libidinis vero magnitudinem, et effrenatum coitus desiderium, ut in Jeremia, qui luxuriosos adulterosque describens, intulit: Unusquisque super uxorem proximi sui hinniebat . Tales equos, Christi adventus, et Dei ira subnervat. Et jurat Dominus per semetipsum quia majorem per quem juret non habet
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate cõpulsos. uelle nom̃ dni
conficeri. & intantã apud isrł obli¬
uionẽ dei uenisse uocabulũ: ut ne
insimplici qͥdẽ iuram̃to nom̃ eiꝰ
dignet᷑ audire. Tenues hystoriȩ
mamꝰ manꝰ. Principes hęreticoꝵ
qͥ ꝓpt̃ delicias suas meũ ppłm de¬
uorart̃. & nichil patiebant᷑ suꝑ con¬
tritione ioseph. pͥmi ducent᷑ ad pe-¬
nas: & auferet᷑ hinnitꝰ eqͥ ex ephra
im. qͥ in scͥptͣis scĩs duplicit̾ accipit᷑.
aut insuꝑbiam potentiãq eoꝵ
ꝗͥ hinniunt: aut in libidinis mag¬
nitudinẽ: Insuꝑbiam. maloꝵq
consensũm: ut̃ ibiͥhi incurribus
& hi ineqs: & fallax equus ad salutẽ:
& regibꝰ isrł p̃cipit᷑ ne sͥ mulci¬
ƿlicent eqs: & in libro iob. uox eqͥ
clangori tubȩ cõparat᷑. In zacha¬
ria quoq legimꝰ. qͦd exangelii
testimonio coͣꝓbat᷑: & fert᷑ ad pre¬
sentiam saluatoris. Gaude nimis
filia syon: p̃dica filia hierusalẽ.
Ecce rex tuus uenit tͥ. iustꝰ. & sal¬
uator. ipse mansuetꝰ: & ascendens

Expanded text:
sitate compulsos velle nomen Domini confiteri, et in tantam apud Israel oblivionem, Dei venisse vocabulum, ut ne in simplici quidem juramento nomen ejus dignetur audire. Tenues historiae mamus manum. Principes haereticorum, qui propter delicias suas meum populum devorabant, et nihil patiebantur super contritione Joseph, primi ducentur ad poenas, et auferetim: qui in Scripturis sanctis dupliciter accipitur, aut in superbiam potentiamque eorum, qui hinniunt, aut in libidinis magnitudinem. In superbiam malorumque consensum, ut ibi: Hi in curribus, et hi in equis . Et: Fallax equus ad salutem . Et regibus Israel praecipitur, ne sibi multiplicent equos . Et in libro Job, vox equi clangori tubae comparatur . In Zacharia quoque legimus, quod Evangelii testimonio comprobatur, et refertur ad praesentiam Salvatoris: Gaude nimis, filia Sion: praedica, filia Jerusalem. Ecce rex tuus venit tibi justus et Salvator: ipse mansuetus, et ascendens
Abbreviated transcription (Latin):
iniuriã iacos: qua illũ fabri filiũ.
& samaricanũ. & habentẽ demoniũ
condamabant. Id circo hierłm
tradita est cũ ħ abitatoribꝰ suis
romanis exercitibꝰ & intantũ dei¬
contra eos ira deseuit. ut ȩtiam si
remanserint decẽ uiri in domo
una. ipsi quoq moriant᷑: & ꝓpin¬
quus. siue uicinꝰ cõburat cadauera
mortuoꝵ. ut efferat ossa de domo:
qͥa p̃morientiũ curbis. in tegra
corpora efferre non ualeant. Cũq
iam lassus fuerit asportando. int̾¬
roget eum qͥ inpęnetͣlibꝰ domꝰ ẽ.
utrũ suꝑsint qs sͥ tͣdere debeat:
& ille respondeat finis ẽ. Iam non
habeo qmtͥ tradã ad sepẽliendũ.
Et anceꝗͣ ñ habere se iuret. ille qͥ
in t̾rogauerat. & foris erat. & ñ ȩȩ̃

Expanded text:
ua  Al. quia illum fabri filium et Samaritanum, et habentem daemonium conclamabant : idcirco Jerusalem tradita est cum habitatoribus suis Romanis exercitibus. Et intantum contra eos Dei ira desaevit, ut etiamsi remanserint decem viri in domo una, ipsi quoque moriantur, et propinquus, sive vicinus comburat cadavera mortuorum, ut efferat ossa de domo sua; quia prae morientium turbis, integra corpora efferri non valeant. Cumque jam lassus fuerit asportando, interroget eum qui in penetralibus domus est, utrum supersint quos sibi tradere debeat, et ille respondeat: Finis est, jam non habeo quem tibi tradam ad sepeliendum; et antequam non habere se juret, ille, qui interrogaverat
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uiliora st̃ anima. pedes. manꝰ.
ac uentrem. & artus cęteros. se ha¬
bere cestet᷑. Qdsi opposuerint no¬
bis hi qͥ xp̃m negant humanam
habuisse animã. s in humano cor¬
pore dm̃ fuisse ꝓ anima: audiant
in xp̃o substantiã animȩ demon-¬
strari. qͦmͦ & mẽbra corporis eius
habere substantiã. In deo autẽ prẽ.
ut cȩtera quȩ dicunt᷑ ñ st̃ mẽbra.
s ꝑ eoꝵ uocabula efficientiarũ
diuersitas indicat᷑: sic & amimam
ñ esse substantialẽ. s affectũ m̃tiᷤᷤ
suam indicet uoluntatẽ. Iuraũ
ergo dñs ds exercituũ. id ẽ sa-¬

Expanded text:
quae viliora sunt anima, pedes, manus, quae viliora sunt anima, pedes, manus, et ventrem, et artus caeteros se habere testetur. Quod si opposuerint nobis hi, qui Christum negant humanam habuisse animam; sed in humano corpore Deum fuisse pro anima, audiant in Christo substantiam animae demonstrari: quomodo et membra corporis ejus habuere substantiam. In Deo aut caetera, quae dicuntur, non sunt membra, sed per eorum vocabula efficientiarum diversitas indicatur: sic et animam non esse substantialem, sed affectum mentis suam indicet voluntatem. Juravit ergo Dominus, Deus exercituum, id est, Sa