comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unt ñ nulli qui hoc qđ ꝑuerse ẽtra
dm̃ appetunt. iusto dĩ udicio ĩplere
nequius ꝑmittunt᷑: & cum eos malicia acen¬
dit potentia roborat: & tanto iam semetip¬
sos in errore cognoscere nequeunt. qͣnti
in rebꝰ affluentibꝰ extra se semꝑ ꝑ potentiuã
trahunt᷑ De quoꝵ nc̃ intentione sub uno¬
dm̃ manũ suam: & contra om̃ipotentem
roboratꝰ est Gontra dm̃ quippe manũ ten¬
dere ẽ. in oꝑatione. praua despectis dĩ
iudiciis ꝑseuerare: Et quia tc magis deus¬
irascitur. cum ꝑmittit impleri qđ saltim
concipi in cogitatione ñ debuit ⁊ contra
om̃ipotentẽ iniquus iste roborat᷑. quia
ꝓsꝑari in mala sua actione ꝑmittitur:
quatenꝰ ⁊ ꝑuersa faciat ⁊ ettam̃ felicitr
uiuat: De quo adhuc subdit᷑: cucurrit¬
adu̾sus dm̃ erecto collo frecto collo ẽtra
dm̃ currere ẽ: ea quȩ creatori displicent.
cum audacia ꝑpetrare: De quo recꝰte dr
cucurrat: id÷ in malo oꝑe obstaculum

Expanded text:
unt nonnulli 411 qui hoc quod perverse contra Deum appetunt justo Dei judicio implere nequius permittuntur. Et cum eos malitia accendit, potentia roborat, tanto jam semetipsos in errore cognoscere nequeunt, quanto in rebus affluentibus extra se semper per potentiam trahuntur. De quorum nunc intentione dDeum manum suam, et contra Omnipotentem roboratus est. Contra Deum quippe manum tendere judiciis perseverare, et quia tunc magis irascitur cum permittit impleri, quod saltem concipi in cogitatione non debuit. Contra Omnipotentem iniquus iste roboratur, quia prosperari in mala sua actione permittitur, quatenus et perversa faciat, et tamen feliciter vivat, de quo adhuc subdituradversus Deum erecto collo. - Erecto collo adversus Deum currere est, ea quae Creatori displicent cum audacia perpetrare. De quo recte dicitur cucurrit, id est, in malo opere obstaculum
Abbreviated transcription (Latin):
se c̃stricꝰtione retineat⁊ quando ⁊ ipsi
qui ius c̃stricꝰtionis accipiunt. sese uo¬
uantur ꝑeunt: quia tc ẽtra nos hostis
uehementiꝰ uires accipit.⁊ quando et
ipsos qui ꝓ custodia disciplinȩ p̾lati st̾.
leticiȩ seruire cognoseit: Tanto enim
licentiꝰ ad feriendum occupat : quanto
⁊ hii qui int̾cedẽ ꝓ culpa pot̾ant. uolup¬
ifficile est magna agere: & apud se¬
metipsũ quẽpiam de magnis acꝰtibꝰ
cogitationũ fiduciã ñ habere ẜo ip¬
so enim qͦ contra uitia forait᷑ uiuitur:
cogitationũ p̃sumptio in corde generat᷑.
&e cum mens foras culpas ualent᷑ cont̾it.
plerumq apud semetipsã latenter in¬
tumescit: Iamq se e̾e magni aliciiiꝰ meri¬
ti estimat: nec se peccare ĩ cogitatiõe suȩ
estimationis putat: Ante districti adꝰ
iudicis ocłos tanto det̾ius delinquit
quanto culpa quo occultiꝰ eopene ino¬
rigibilit᷑ ꝑpetrat᷑: Et tanto ad deuorr

Expanded text:
se constrictione retineat, quando et ipsi, se constrictione retineat, quando et ipsi, qui jus constrictionis accipiunt, sese vovantur, pereunt, quia tunc contra nos hostis vehementius vires accipit, quando et ipsos qui pro custodia disciplinae praelati sunt laetitiae servire cognoscit. Tanto enim licentius ad feriendum occupat, quanto et hi qui intercedere pro culpis poterant volupe est magna agere, et apud semetipsum quempiam de magnis actibus cogitationum fiduciam non habere. Eo ipso enim quo contra vitia fortiter vivitur, cogitationum praesumptio in corde generatur; et cum mens foras culpas valenter conterit, plerumque apud semetipsam latenter intumescit; jamque se esse magni alicujus meriti aestimat, nec se peccare in cogitatione suae aestimationis putat. Ante districti autem judicis oculos tanto deterius delinquitur, quanto culpa 71 quo occultius, eo pene incorrigibiliter perpetratur: et tanto ad vorandum
Abbreviated transcription (Latin):
quia ad sꝑei fiduciã uirtutis exemplo ro¬
borat᷑. X¬
ciendum ẽ. quia sathanȩ uoluntas
semꝑ iniqua ẽ. s numꝗͣ potestas
iniusta: quia a semetipso uolunta¬
tem habet. s a dño potestatem: Id̾ enim
ipse iniq facere appetit: hoc deus fieri
ñ nͥ iuste ꝑmittit Unde bene in libris
regum dicit᷑ Sp̃s dñi malus. irruebat
in saul. Ecce unus idemq sp̃s. dñi appel¬
lat᷑ & malus: Dñi uidelicet ꝑ licentiã
potestatis iuste: malus aut̃ ꝑ desiłium
uoluntatis iniustȩ: formidari gͥ ñ deb&:
qui nicħ nͥ ꝑmissus ualet: Sola gͥ ius
illa timenda ẽ: quȩ cum hostem seuire
ꝑmiserit. ei ad usum iusti iudicu ⁊ ini̾ta
te subditos ad peccandũ ualidiꝰ infti¬
gat: quando prȩlatos inepte lȩticie
et uoluptati seruire cognoscit
cohibet᷑ Cum uͦ maiores ipsi uoluptati
deseruiunt: nimirũ minoribꝰ lascuus
frena laxant᷑: Quis enim sub disciplinȩ

Expanded text:
quia ad spei fiduciam virtutis exemplo roquia ad spei fiduciam virtutis exemplo roboratur. ciendum vero est quia Satanae voluntas semper iniqua est, sed nunquam potestas injusta: quia a semetipso voluntatem habet, sed a Domino potestatem. Quod enim ipse facere inique appetit, hoc Deus fieri non nisi juste permittit. Unde bene in libris Regum dicitur: Spiritus Domini malus irruebat in Saul. Ecce unus idemque spiritus, elatur et malus: Domini videlicet, per licentiam potestatis justae; malus autem, per desiderium voluntatis injustae. Formidari igitur non debet qui nihil nisi permissus valet. Sola ergo vis illa timenda est quae, cum hostem saevire permiserit, ei ad usus justi judicii et injusta  subditos ad peccandum validius instigat quando prelatos inepte letitiæ seu voluptati servire cognoscit cohibetur; cum vero majores ipsi voluptati deserviunt, nimirum minoribus lasciviae frena laxantur. Quis enim sub disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
cript᷑a sacra ra¬
oculis mentis nrȩ quasi quoddam
speculum opponit᷑ : ut int̾na nr̃a
facies in ipsa uideatur: Ibi etenim fedar ibi
pulchra nr̃a cognoscimꝰ Ibi sentimꝰ qͥntu
ꝓficimꝰ: ibi a ꝓfecꝰtu quã longe distamus:
Narrat aut̃ gesta scõr: & ad initationẽ
corda ꝓuocat infirmoꝵ: Dumq illorꝗ
uictricia facta cõmemorat: contra uitioꝵ
pͣlia debilia nr̃a confirmat: fitq u̾bisilliꝰ.
ut eo minꝰ mens int̾ certamina trepidet :
qͦ ante se positos tot uiroꝵ fortium tri¬
umphos uidet Nonnũꝗͣ. uͦ ñ solum nob̾
eorum uirtutes asserit ÷ s etiam casus in¬
notescit: ut & in uictoria fortium quod
imitando arriꝑe  & rursus uideamus
foueant ÷ & maiorꝑ casus ad cautelam
nos humilitatis accingat : quatenꝰ dum
illa gaudentes subleuant. ista metuen¬
tes p̃mant: Et audientis animus illine
spei fiducia. hinc humilitate timoris
eruditꝰ ⁊ nec temeritate suꝑbiat. quia
formidine p̾mit᷑: nec p̃ssus timore desꝑet᷑

Expanded text:
criptura sacra mentis oculis quasi quoddam speculum opponitur , ut interna nostra facies in ipsa videatur. Ibi etenim foeda, ibi pulchra nostra cognoscimus. Ibi sentimus, quantum proficimus, ibi a provectu quam longe distamus. Narrat autem gesta sanctorum, et ad imitationem corda provocat infirmorum. Dumque illorum victricia facta commemorat, contra vitiorum praelia, debilia nostra confirmat; fitque verbis illius, ut eo mens minus inter certamina trepidet, quo ante se positos tot virorum fortium triumphos videt. Nonnunquam vero non solum nobis eorum virtutes asserit, sed etiam casus innotescit; ut et in victoria fortium quod imitando arripere, et rursum videamus foveat, et majorum casus ad cautelam nos humilitatis accingat; quatenus dum illa gaudentes sublevant, ista metuentes premant; et audientis animus illinc spei fiducia, hinc humilitate timoris eruditus, nec temeritate superbiat, quia formidine premitur, nec pressus timore desperet,
Abbreviated transcription (Latin):
eruditionẽ lux mentis accendit᷑. facieis
pacem: & creans mala Iuia t᷑e nob̶ pax
cum deo reddit᷑: cum hȩc quȩ bene sunt
condita. s ñ bene concupita ł in ea quȩ
nobis mala sunt flagella uertunt᷑ ꝑ
culpam quippe deo discordes extitimus:
Dignum gͦ ẽ ut ad pacem illius ꝑ flagella
redeamus: ut cum unaqueq res bene
condita nob̃ in dolorem uertit᷑ : correcꝰti
mens ad actoris pace̾ humilit̾ reformet᷑.
Hȩc ttaq flagella beatꝰ iob mala nominat
dicens: Si bona suscepimus de manudñi:
mala quare ñ sustineamus: Magna qͥp¬
pe c̃solatio tribulationis ẽ: si cum adũsa
patimur. actoris nr̃i ad memoriã dona¬
reuocemus: Nec frangit qd̾ ex dolore
obuiat: si menti citiꝰ hoc qđ ex munere
subleuat occurrat: Hinc namq scͥptũ
tempore nequaꝗͣ. etiam flagella ꝑtimescit.
ex elatione ꝑ leticiam corruit Quisqͥs
autẽ flagellis atterit᷑. s flagelloꝵ t̃pre

Expanded text:
eruditionem lux mentis accenditur. Faciens eruditionem lux mentis accenditur. Faciens pacem, et creans mala, quia tunc nobis pax cum Deo redditur, cum haec quae bene sunt condita, sed non bene concupita, in ea quae nobis mala sunt, flagella vertuntur. Per culpam quippe Deo discordes exstitimus; dignum ergo est ut ad pacem illius per flagella redeamus; ut cum unaquaeque res bene condita nobis in dolorem vertitur, correcti 80 mens ad auctoris pacem humiliter reformetur. Haec itaque flagella beatus Job mala nominatdicens: « Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? » Magna quippe consolatio tribulationis est, si cum adversa patimur, actoris nostri dona ad memoriam revocamus. Nec frangit, quod ex dolore obviat, si menti citius hoc quod ex munere sublevat, occurrat. Hinc namque scriptum tempore nequaquam etiam flagella pertimescit, in elatione per laetitiam corruit. Quisquis autem flagellis atteritur, sed flagellorum tempore
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ est alter: formans lucem et
ereans tenebras ⁊ faciens pacem.
& ereans mala: Neq enum mala q̃ nulla
sua nat᷑a subsist̾unt. a dño creant᷑: sed
creare se mala dñs indicat. cum res bene
conditas nobis male agentibꝰ in flagellũ
format: ut ea ipsa  ꝑ dolorẽ qͦ ferunt
delinquentibꝰ mala sint̾. & ꝑ naturam
qua existunt bona Unde & uenenũ
mors quidẽ ẽ homini: sedtamen uita
serpenti Amore enim p̃sentiũ ab. acto¬
ris nr̃i dilectione recessimꝰ & ꝑu̾sa meis
dum delectationi ereat᷑ȩ se subdidit ⁊
a creatoris se societate disiunxit. Eix
his gͦ ab auctore ferienda erat ł quȩ
errans auetori p̃posuerat: ut unde
homo culꝑam ñ timuit suꝑbꝰ admittere:
inde pęnam corrigendꝰ inueniret: et
tanto ettiꝰ respiceret ad illa quȩ ꝑdidit.
quanto doloris plena ẽe conspiceret qͣ
quesiuit:. Unde & bene dr̃. formans lu¬
cem & creans tenebras: quia cũ ꝑ flagella
exterius doloris tenebrȩ creant᷑. intusꝑ

Expanded text:
et non est alter, formans lucem, et creans tenebras; faciens pacem, et creans mala . Neque enim mala, quae nulla sua natura subsistunt, a Domino creantur; sed creare se mala Dominus indicat, cum res bene conditas nobis male agentibus in flagellum format, ut ea ipsa et per dolorem, quo feriunt, delinquentibus mala sint; et per naturam, qua existunt, bona. Unde et venenum mors quidem est homini, sed tamen vita serpenti. Amore enim praesentium ab auctoris nostri dilectione recessimus; et perversa mens dum dilectioni creaturae se subdidit, a creatoris societate disjunxit. Ex his ergo ab auctore ferienda erat, quae errans auctori praeposuerat, ut unde homo culpam non timuit superbus admittere, inde poenam corrigendus inveniret; et tanto citius resipisceret ad illa quae perdidit, quanto doloris plena esse conspiceret quae quaesivit. Unde et bene dicitur: Formans lucem, et creans tenebras, quia cum per flagella exterius doloris tenebrae creantur, intus per
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc scło despicit. quos sic
sublimit᷑ ante. scła elegit᷑: nis
hoc qđ piet̾ati fidelium patet qm̃ ia
circo sic eos p̾mit in infimis. qͥa uidt
quomͦ remuneret in summis: & fers
usq ad despecꝰta deicit. quia intꝰ usꝙ
ad incomp̃hensibila ꝑducit: Iob da¬

Expanded text:
in hoc mundo despicit, quos sic sublimiter ante saecula elegit? nisi hoc quod pietati fidelium patet, quoniam idcirco sic eos premit in infimis, quia videt quomodo eos remuneret in summis; et foras usque ad despecta dejicit, quia intus usque ad incomprehensibilia perducit? Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
ad mentis uulnꝰ ꝑuenire ñ ualuit: etiã
coniuncꝰtȩ mulieris linguã quesiuit:
Quia enim aꝑto certamine suꝑari se doluit:
de ore coniugis iaculum quasi de insidiis
nes in simplicitate tua Benedic deo et
morere Callidꝰ namq adu̾sariꝰ cũ a bo¬
norꝑ cordibꝰ repelli se conspicit. eosqui
ab illis ualde diligunt᷑ exquirit: & ꝑ
eorum u̾ba blandiens loquit᷑ qui plus
ceteris amant᷑ tut dum uis amoris cor
ꝑforat. facile ꝑsuasionis eiꝰ gladius. ad
intime rectitudinis munimina irrũꝑat.

Expanded text:
ad mentis vulnus pervenire non valuit, etiam conjunctae mulieris linguam quaesivit, et quia aperto certamine superari se doluit, de ore conjugis jaculum quasi de insidiis nes in simplicitate 21 tua? Benedic Deo, et  Callidus namque adversarius, cum a bonorum cordibus repelli se conspicit, eos qui ab illis valde diliguntur exquirit; et per eorum verba blandiens loquitur, qui plus caeteris amantur; ut dum vis amoris cor perforat, facile persuasionis ejus gladius ad intimae rectitudinis munimina irrumpat.
Abbreviated transcription (Latin):
igigilant᷑ debemus aspicere: qdđ
antiquus adu̾sariꝰ ñ solũ ꝑ semet¬
ipsum. s ꝑ eosetiam qui nob̾ adherent.¬
statum satagit nr̃ȩ mentis inclinare:
um enim eor nr̃m sua ꝑsuasione ñ subruit:
a hoc nimirũ ꝑ linguas adherentium

Expanded text:
igilanter debemus aspicere quod antiquus adversarius non solum per semetipsum, sed per eos etiam qui nobis adhstatum satagit nostrae mentis inclinare. Cum enim cor nostrum sua persuasione non subruit, ad hoc nimirum per linguas adhaerentium
Abbreviated transcription (Latin):
quanto in eis suũ aliquid de afflictione
quia is qui afflictũ consolari desiderat:
mensurã nẽcesse est dolori quẽ suscipit
ponat: ñe ñ solum dolent̾e ñ mulceat ⁊
s intemꝑate dolens afflicti animũ ad
pondꝰ desꝑationis p̾mat: Sic enĩ dolor
nr̃ merentiũ dolori iungendꝰ est: ut ꝑ

Expanded text:
quanto in eis suum aliquid de afflictione quanto in eis suum aliquid de afflictione quia is qui afflictum consolari desiderat, mensuram necesse est dolori quem suscipit ponat, ne non solum dolentem non mulceat, sed intemperate dolens, afflicti animum ad pondus desperationis premat. Sic enim dolor noster moerentium dolori jungendus est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum uolumus afflictũ quempiã
a merore suspendẽ ⁊ studeamus priꝰ
merendo eiꝰ luctui concordare Dolentẽ
namq ñ pot̾ consolari. qui ñ concordat
dolori: quia eo ipso quo a merentis afflieᷤ¬
tione discrepat ⁊ minus ab illo recipit᷑ cui
mentis qualitate separat᷑. Sed emolliri
priꝰ debet animus ut afflicꝰto congruat:
congruens inhereat : inherens trahat
Neq enim ferrum ferro coniungit᷑. si non
utrumq ex ustione ignis liquetur: Et
durum molli ñ adheret ⁊ nͥ priꝰ eiꝰ duricia
temꝑata mollescat: ut quasi hoc ipsum
fiat. qđ curat᷑ ut teneat: Sic nec iacentes
erigimus. nisi a rigore nr̃i status inclinem᷑:
quia dum rectitudo stantis a iacente dis¬
crepat ⁊ eum cui condescendẽ negligit:
nequaꝗͣ. leuat: Unde amici beati iob ut
afflicꝰtum a dolore suspendent: eurauer᷑
necessario simul dolere Et cum uulnera
studuer̃ puluere capita fedare: quatenꝰ
afflicꝰtꝰ uir tanto faciliꝰ eorum u̾ba reciꝑ&:

Expanded text:
ut cum volumus afflictum quempiam a moerore suspendere, studeamus prius moerendo ejus luctui concordare. Dolentem namque non potest consolari, qui non concordat ejus dolori, quia eo ipso, quo a moerentis afflictione discrepat, minus ab illo recipitur, a quo mentis qualitate separatur. Emolliri itaque prius debet animus, ut afflicto congruat, congruens inhaereat, inhaerens trahat. Neque enim ferrum ferro conjungitur, si non utrumque exustione ignis liquetur; et durum molli non adhaeret nisi prius duritia ejus temperata mollescat, ut quasi hoc ipsum fiat, quod curatur ut teneat. Sic nec jacentes erigimus, nisi a rigore nostri status inclinemur, quia dum rectitudo stantis a jacentis situ discrepat, eum, cui condescendere negligit, nequaquam levat. Amici igitur beati Job ut afflictum a dolore suspenderent, curaverunt necessario simul dolere; et cum vulneratstuduerunt pulvere capita foedare; quatenus afflictus vir tanto facilius eorum verba reciperet,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tempꝰ loquendi Discrete quippe uicissi¬
tudinum pensanda sunt tempora: ne aut
cum restringi lingua debet ꝑ u̾ba se inuti¬
lit᷑ soluat ÷ aut cum loqui utilit̾ possit. se¬
metipsã ꝑigre restringat. Iđ bene psalmis¬
ta consicłans: hͣeui postulatione ẽoplexus
est dicens: Pone dñe custodiam ori meo:
& ostium circumstantie labiis meis: Ostiũ
namq aꝑitur ⁊ claudit᷑. Qui gͦ ori suo
nequaꝗͣ. poni obstaculum s ostium petiit:
aꝑte docuit qđ & ꝑ disciplinã ritineri lin¬
gua ualeat: debeat & ex necessitate laxaric

Expanded text:
et tempus loquendi . Discrete quippe vicissiet tempus loquendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi 242 lingua debet, per verba se inutiliter solvat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quod bene Psalmista considerans brevi postulatione complexus est dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Ostium namque aperitur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam poni obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lingua debeat, et ex necessitate laxari,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sustinent ñ loquunt᷑: Nam si illatas
molestias lingua tranquille dicerit: a ẽsei¬
entia dolor emanaret. Uulnera enĩ clausa
plus eruciant: quia cum putredo quas
intrinsecꝰ feruet eicit᷑ ⁊ ad salutem dolor
aꝑit᷑. Plerũq nimis taciti dum quorũdã
mala respiciunt. ettamen in silentio li
guam p̾munt: quasi conspecꝰtis uulnerbꝰ
usum medicaminis subtrahunt ⁊̃ et eo
mortis aueᷤ tores fiunt: quo uirꝰ qd pot̾ant
eicere loquendo noluer. Unde ⁊ immods¬
ratum silentium si in culpa ñ e̾e̾t: ꝓpħa ñ
diceret: Ue mͥ quia tacui Quid gͦ int̾ hȩc.
libratione frenanda est. ñ in solubiliter
obliganda : ne aut laxata inuitio defluat.
aut restricta etiam ab utilitate torpescat.e
bit usq ad tempꝰ. Ut nimirũ cũ oportunũ
consicdat : pꝰposita censura silentii. loq̃ndo
quȩ congruunt. in usum sue utilitatis im¬
pendat: Hinc salomon ait: Tempꝰ tacendi.

Expanded text:
quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala resnguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant ejicere loquendo noluerunt. Unde et immoderatum silentium si in culpa non esset, propheta non diceret: Vae mihi quia tacui . 61. Lingua per libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpescat? Hbit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Hinc Salomon ait: Tempus tacendi,
Abbreviated transcription (Latin):
tione restringimur: int̾dum plusꝗͣ necesse.
intra claustra silentii coartamur: Ꝙ dum
linguȩ uitia incaute fugimus: occulte det̾o¬
ribꝰ implicamur: Nam sepe dum ab ȩloqͥo
immodate cõpescimur: graue multiloquiũ
in corde toleramus: ut eõ plus cogitationes
in mente ferueant: qͦ illas uiolenta custodu
indiscreti silentii angustat Et plerumq
tanto latius diffluunt. quanto se e̾e securio¬
res estimant: quia foris a rep̾hensoribꝰ ñ
uident᷑: Unde mens ñnumꝗͣ. in suꝑbiam
tollitur: eosq quos loquentes audit. quasi
infirmos conspicit: Cumios corporis clau¬
dit: quantũ se uitiis suꝑbiendo aꝑiat ñ
agnoscit:. Linguã etenim pͣmit: cogitatio¬
nem erigit: Et cum se ꝑ negligentiã minime
considat: tanto apud se cunctos liberus
quanto & secretius accusat: Plerũq autẽ
nimis taciti eum ñnulla iniusta patiunt᷑:
eo in acriorem dolorem ꝓdeunt ⁊ quo ea

Expanded text:
tione restringimur, interdum plus quam necesse est tione restringimur, interdum plus quam necesse est intra claustra silentii coarctamur; et dum linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et snimis taciti, cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendum quoqr est. qđ ab om̃i rectitudinis
statu deꝑeunt: qui ꝑ noxia u̾ba dilabunt᷑.
Humana ẽtenim mens aquȩ more & circuclusa
ad suꝑiora colligit᷑ ⁊ quia illud repetit unde
descendit: & relaxata deꝑitͥ quia se ꝑ infi¬
ma inutilit̾ spargit: Quot enim suꝑuacuis
u̾bis a silentii sui censura dissipat᷑: quasi tot
riuis extra sese dueit᷑. Unde & redire int̾iꝰ
ad sui cognitionẽ ñ sufficit: quia ꝑ multilo¬
quiũ exteriꝰ sparsa. uim intime ẽsidatiõis
circumcludit. Unde seriptũ ẽ Sicut urbs
patens & absq muror ambitu: ita uir
qui ñ potest in loquendo cohibere sp̃m suũ
Quia enim murũ silentii ñ habet. patet inimi¬
ci iaculis ciuitas mentis: Et cum se ꝑ uerba
extra semetipsũ eicit: aꝑtamse aduersario
ostendit: Quam tanto ille sine labore suꝑat
quanto & hȩc eadem quȩ uincit᷑ ẽtra semet¬
ipsam ꝑ multiloquiũ pugnat: S int̾ hȩc¬
sciendum ẽ quia cum pauore nimio a loqui¬

Expanded text:
Sciendum quoque est quod ab omni rectitudinis statu depereunt, qui per noxia verba dilabuntur. Humana etenim mens, aquae more, et circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium ecircumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur, contra semetipsam per multiloquium pugnat. iendum est quia cum pavore nimio a locu
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & sc̃ĩuiri quia breuitatẽ uitȩ indesineĩ
aspiciunt: quasi cotidie morientes uiuunt:
& tanto solidius se mansuris p̃parant. qͣnto
⁊ nulla e̾e transitoria semꝑ ex fine pensant:
H inc quippe psalmista uelo ei cursu fugere
uitam peccatoris aspiciens: ait: Pusillũ adhuc:
& ñ erit peccator Hinc iterum dic̃ Homo
sieut fenum dies eiꝰ. H inc ysaias ait. Om̃is
caro fgnũ: & gła eius sicut flos fęni Hinc
mentes p̃sumentiũ. iacobꝰ corripit dicens:
parens: Immensũ ÷ enim qđ sine termino
sequit᷑: & parũ ẽ quicqͥd finit᷑. Unde uero

Expanded text:
Unde et sancti viri, quia brevitatem vitae indesinenter Unde et sancti viri, quia brevitatem vitae indesinenter ascipiunt, quasi quotet tanto se solidius mansuris praeparant, quanto et nulla esse transitoria semper ex fine pensant. Hinc quippe Psalmista veloci cursu fugere vitam peccatoris aspiciens, ait: Pusillum adhuc, et non erit peccator . Hinc iterum dicit: Homo sicut fenum dies ejus . Hinc Isaias ait: Omnis caro fenum, et gloria ejus sicut flos feni . Hinc mentes praesumentium Jacobus corripit, dicens: parens. Immensum quippe est quod sine termino sequitur, et parvum est quidquid finitur. Lo
Abbreviated transcription (Latin):
breuitas. quasi diu ꝑseuerat᷑a diligitͦ
ab ȩterna spe animus frangit᷑: & delecᷤᷤ¬
fatus p̃sentibꝰ desꝑationis suȩ caligine reu̾b̾at᷑.
umq longum putat qđ ad uiuendi sibi spa-¬
eium restat: repente uitam deserens pęnã
muenit gternam. quã uitare iam nequeat:
⁊linc ẽ enim qł ꝑ quendam sapientem dicit᷑.
Ue his qui ꝑdiderunt sustinentiã Sustinen¬
tiam uidelicet ꝑdunt: qui dum diu se inmo¬
derelinquunt: Cumq mens in p̾sentibꝰ figit᷑:
uita terminat᷑. Et repente ad supplicia imꝓp¬
uisa ꝑueniunt: quȩ decepti suis p̾sumptio¬
nibꝰ aut numꝗͣ. se contingere aut tarde credi¬
derunt: Hinc ueritas dic̃ Uigilate itaq:
quia neseitis diem neq horam: Hinc rursũ
seriptum est: Dies dñi sicut fur in nocꝰ te:
ita ueniet: Quia enim ad rapiendam animã
ꝓpinquans mimme conspicit᷑: furi nocꝰtis
comparat᷑ : T. anto gͥ debet quasi semꝑ ueniens
metui: quanto a nob̾ ñ ualet uenturꝰ p̃sciri:

Expanded text:
brevitas quasi diu perseveratura diligitur, ab aeterna spe animus frangitur, et delectatus praesentibus, desperationis suae caligine reverberatur. Cumque longum putat quod ad vivendum sibi spatium restat, repente vitam deserens, aeterna invenit, quae vitare jam nequeat. Hinc est enim quod per quemdam sapientem dicitur: Vae his qui perdiderunt sustinentiam . Sustinentiam videlicet perdunt qui, dum diu se immoderelinquunt. Cumque mens in praesentibus figitur, vita terminatur; et repente ad supplicia improvisa perveniunt, quae, decepti suis praesumptionibus, aut nunquam se contingere, aut tarde crediderunt. Hinc Veritas dicit: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam . Hinc rursum scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte, ita veniel . Quia enim ad rapiendam animam propinquans minime conspicitur, furi in nocte comparatur. Tanto igitur debet quasi semper veniens metui, quanto a nobis non valet ventura praesciri.
Abbreviated transcription (Latin):
in fluxum ȩloquii relaxare Quo ẽtra: & in
bonã partem asserit dicens: Aqua ꝓfunda:¬
uerba ex ore uiri Qui gͦ dimitut aquam
caput est iuirgioꝵ : quia qui linguã ñ frenat.
concordiam dissipat. Unde & echiu̾so scͥptũ ẽ:
Qui imponit stulto silentium: iras mitigat:
silentium: uidelicet indicais: quia mentis
iusticia desolat᷑⁊ quando ab immoderata
loquitione ñ parcit᷑ Hinc iacobꝰ dicit
Siquis putat se religiosum e̾ẽ ñ refrenans
linguã suam: s seducens cor suum: huius
uana est religio: Hinc rursum ait: Sit
om̃is homo uelox a cl audiendum: tardꝰ
aut̃ ad loquendũ Ninc iterũ adiungit
Lingua inquietũ malũ: plena ueneno mortife¬
ro: Hinc ꝑ semetipsam ueritas nos admo¬
n et dicens: Omne u̾bum ociosum quod
loquuti fuerint homines: reddent ratio

Expanded text:
in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: « Aqua profundverba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . silentium , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Hinc iterum adjungit: Lingua inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam nos Veritas admonet, dicens: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, redd
Abbreviated transcription (Latin):
importuna ualde & noxia generi
humano: Unum qđ curat etiam ꝑu̾sa
laudare: aliud qđ studet semꝑ etiam recta
corrigere: Illud deorsum cum fluuio ducit᷑:
hoc uͦ c̃tra fluenta ueritatis obserare ⁊ alueũ
conat᷑ Illud metꝰ premit: hoc elatio erigit:
Illud gr̃am ex fauoribꝰ captat: hoc iram ut ex
certamine ostendat᷑ exagitat: Ex huiꝰ ergo¬
qualitate beatꝰ iob amicos suos fuisse redar¬
guit: cum diẽ Ad increpandũ tantũ ȩloqͥa
concinnatis Sed unde usq ad iniustȩ incre¬
pationis audaciam ꝑuenit᷑: ꝓtinꝰ innotuit
cum subiunxit: & in uentum u̾ba ꝓfertis:
In uentũ enim uerba ꝓferre ẽ: ociosa dicere
Nam sepe dum ab ociosis u̾bis nequaꝗͣ. lingua
compescit᷑: ad temeritatẽ quoq stultȩ mere¬
pationis effrenatur: Dum enim otiosa cauere
priꝰ loqui aliena libeat ÷ & postmodũ detrac¬
oriunt᷑ rixȩ ⁊ accendunt᷑ faces odior: pax
tota extinguit᷑ cordium: Unde bene per

Expanded text:
importuna valde et noxia generi humano, unum quod curat etiam perversa laudare, aliud quod studet semper etiam recta corripere. Illud deorsum cum fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine ostendatur exagitat. Illud qualitate beatus Job amicos suos fuisse redarguit, cum dicit: Ad increpandum tantum eloquia concinnatis. Sed unde usque ad injustae increpationis audaciam pervenitur, protinus innotuit, cum subjunxit: Et in ventum verba profertis. In ventum enim verba proferre est otiosa dicere. Nam saepe dum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae prius loqui aliena libeat, postmodum detracoriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium. » Unde bene per
Abbreviated transcription (Latin):
uisus : sic ꝑ ceruicem solet suꝑbia designari
Ceruix itaq in littum redigitur. cum suꝑbꝰ
quisq humiliat᷑ in morte. & elata caro ta¬
bescit in putredine hitueamur enĩ qualit̃
in sepulchris iaceant diuitum cadauera :
quȩ illa in extineta carne sit imago mortis:
q̃ tabes sit in corruptione: & certe ips erag
qui extollebant᷑ honoribꝰ: habitis rebus
tumebant : despiciebant cęteros: & quasi
solos se e̾ẽ gaudebant: Et dum ñ ꝑpende̾nt
qͦ tendebant: nesciebant quid erant: Sed
in lutum ceruix redacꝰta ẽ : qui despecti
iacent in putredine: qui tumebant in
quantũ carnis potentia ualeat ÷ tabes cor¬
ruptionis ꝓbat: .u. Quid significet¬

Expanded text:
visus, sic per cervicem solet superbia designari. Cervix itaque in lutum redigitur, cum superbus quisque humiliatur in morte, et elata caro tabescit in putredine. Intueamur enim qualia in sepulcris jaceant divitum cadavera, quae illa in exstincta carne sit imago mortis, quae tabes corruptionis. Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant; et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in quantum carnis potentia valeat, tabes corruptionis probat. Quasi pingui ce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersi tc̃ iam feriri ꝑtimescunt eũ feri¬
unt᷑: eosq tẽ terror eius a somno sui tor
de p̃ceptis dei contemptis atq despeeᷤtis
eos.tẽ in quirebant eum: Repboꝵ enĩ¬
cordibꝰ ñ timor requiem: s pęna timorem
terrena huic sclło conformant᷑: ꝑ omne qđ
agunt huic mundo relinquere: sui memoriã
conant᷑ Alii belloꝵ titulis. alii altis ȩdai¬
ficioꝵ menibꝰ alii disertis docꝰtrinaꝵ scła¬
rium libris. instant᷑ elaborant: sibiq me¬
moriȩ nomen ȩdificant S quantumlibet¬
quisq ꝓ ꝑficienda gła sui nominis certet:
memoriã suam quasi cinerem posuit: quia
hane citius uentꝰ mortalitatis rapit Quo
c̾tra de uisto seriptum ẽ: In memoria et̃na
erit iustus Eo ipso enim qđ facꝰta sua soliꝰ
cłi oculis imprunit: nom̃ suȩ memoriȩ in

Expanded text:
perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriperversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torpde praeceptis Dei contemptis atque despectis eos, tunc inquirebant eum . Bencordibus non timor requiem, sed poena timorem terrena huic saeculo conformantur per omne quod agunt huic mundo relinquere sui memoriam conantur. Alii bellorum titulis, alii altis aedificiorum moenibus, alii disertis doctrinarum saecularium libris instanter elaborant, sibique memoriae nomen aedificant. Sed cuquisque pro facienda gloria sui nominis elaboret, memoriam suam quasi cinerem posuit, quia hanc citius ventus mortalitatis rapit. Quo contra de justo scriptum est: In memoria aeterna erit justus . Eo ipso enim, quo facta sua solius Dei oculis imprimit, nomen suae memoriae in
Abbreviated transcription (Latin):
reges uocant᷑: Sed cum de ipsa c̃tinentia
elatione mens tangit᷑: plerumq om̃ps ds
eius suꝑbiam deserens. hanc in ĩmundiciã
opis cadere ꝑmittit: Regum itaq balteũ
aissoluit: quando in his qui bene regere
sua menbra uidebant᷑. ꝓpt̾ elationis cul¬
pam castitatis cingulum destruit Quid¬
uͦ in fune. accipit᷑. nisi peccatum ͤ Sicut
psalomonẽ cłr: Iniquitates suȩ capiunt
impium: & fuibꝰ peccatoꝵ suoꝵ ẽstringit᷑ͦ.
Et quia in renibꝰ carnis delectatio pͥncipat᷑ .⁊
districtꝰ conscientiaꝵ iudex qui regum
balteum dissoluit. fune p̾cingit renes
eoꝵ: quatenꝰ dissoluto castitatis cingulo
Et quos in occulto suꝑbia inquinat: qua
sint detestabiles. etiam in publico ostendat¬
ut se commouerit. turbabit uos:
motus dĩ dr. ipsa rectitudinis eiꝰ distrieᷤ¬
tio qua humana prauitas feritur Iusti
autẽ uiri antea dm̃ metuunt quam eius
contra eos ira moueat᷑ : & ne commotũ
sentiant. tranquillũ timent At contra

Expanded text:
regum dissolvit . Cum de ipsa continentia elatione mens tangitur, plerumque omnipotens Deus ejus superbiam deserens hanc in immunditiam operis cadere permittit. Regum itaque balteum dissolvit, quando in his qui bene regere sua membra videbantur, propter elationis culpam castitatis cingulum destruit. » Icatum? Sicut per Salomonem dicitur: Iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur . Et quia in renibus carnis delectatio principatur, districtus conscientiarum judex, qui regum balteum dissolvit, fune praecingit renes eorum, quatenus dissoluto castitatis cingulo,ut quos in occulto superbia inquinat, quam sint detestabiles etiam in publico ostendatut se commoverit turbabit vos, motus Dei dicitur ipsa rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt, quam ejus ira contra eos moveatur, et ne commotum sentiant, tranquillum
Abbreviated transcription (Latin):
cum constet qđ iudex ueniens agnos ad
dexteram. edos uͦ ad sinistram ponat. Qui
ante c̃spec tum iudicis uenit: s quia modo
culpas suas c̃siderare & deflere dissimulat.
in conspectum dñi uenire recusat Ui

Expanded text:
Cum constet quod judex veniens agnos ad dexteram, haedos vero ad sinistram ponat , quaante conspectum Judicis venit; sed quia modo culpas suas considerare et deflere dissimulat, in conspectu venire Domini recusat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
insidias suspicat᷑ Nil aut̃ simplici corde
feliciꝰ: quia quo innocentiã erga alios exhrꝰ¬
bet: nichil est qđ pati ab aliis formidet:
Nabet enim quasi areem quandã fortitudi¬
nis simplicitatẽ suam: nec suspecꝰtus ẽ
pati qđ se fecisse ñ meminit. Unde bene
quasi iuge conuiuiũ Quasi enĩ c̃tinuatio
refectionis ẽ: ipsa tranquillitas securitatis:
At contra mens praua semꝑ in laboribꝰ: qͥa
aut molit᷑ quȩ inferat: aut metuit ne
hec sibi ab aliis inferant᷑ : & quicqͥd ẽtra
ꝓrimos excogitat. hoc contra se excogi¬
tari a ꝓximis formidat: Cui gͦ tͣnquillitas

Expanded text:
nitissima. --Nil autem simplici corde felicius, quia quo 409 innocentiam erga alios exhibet, nihil est quod pati ab aliis formidet. Habet enim quasi arcem quamdam fortitudinis simplicitatem suam. Nec suspectus est pati quod se fecisse non meminit. Unde bene quasi juge convivium . Quasi enim continuatio refectionis est ipsa tranquillitas securitatis. At contra mens prava semper est in laboribus, quia aut molitur mala quae inferat, aut metuit ne haec sibi ab aliis inferantur. Et quidquid contra proximos excogitat, hoc contra se excogitari a proximis formidat. Fit undique s
Abbreviated transcription (Latin):
dñe memento queso quomͦ ambulauerim
coram te in ueritate & in corde ꝑfecto: et¬
lũs hanc confessionẽ ꝑfectionis eiꝰ despexit aut
renuit: quẽ in suis p̃cibꝰ mox exaudiuit:
ꝑcce phariseus se iustificauit in oꝑe. ezechias
iustum se etiam asseruit in cogitatione: atq
unde ille offendit. inde iste dñm placauit.
a cogitationibꝰ pensat. ⁊ in eiꝰ auribꝰ suꝑba
non sunt. quȩ humili corde ꝓferunt᷑¬

Expanded text:
ambulaverim coram te in veritate et corde perfenus hanc confessionem perfectionis ejus despexit, aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere, et Ezechias justum se esse asseruit etiam in cogitatione, atque unde ille offendit, inde iste Dominum placavia cogitationibus pensat, et in ejus auribus superba non sunt quae humili corde proferunt
Abbreviated transcription (Latin):
uo sunt genera temptationũ: Unũ
qd in mente: etiam iusti hominis
ꝑ repentinũ euentum agit᷑: quatenꝰ
sic subito temptet᷑ ut hc̃ in opinato ꝓuentu
concutiat ⁊ ꝓsternat. c̃asumq suum ñ nisi
postꝗͣ. ceciđit uideat: Aliud uͦ qđ paulatim
uenit in mente. & resistentem animũ lenibꝰ
suggestionibꝰ inficit: & om̃s in eo uires iꝰtice.
ñ nimietate sua s assiduitate consumit:¬
subita inuasione ꝓsternit: recꝰte ꝑ beatum
iob dr: Mons cadens defluit. & saxum
transfert᷑ de loco suo id ÷ mens sc̃a cuiꝰ locꝰ
iusticia fuerat: impulsu subito transfert᷑
ad culpam Rursum quia alia ẽ temptatio
quȩ se cordi hominis lenit᷑ infundit. om¬
nẽq duriciam fortitudinis corrumpit atq
sorbent assidua ⁊ mollia blandim̃ta libidi¬
nis: & lentum atq subtile uitiũ corrũpit
durũ ⁊ forte ꝓpositũ mentis. Unde etiã¬
subdit᷑: & alluuione paulatim terra
ẽsumit᷑: Sicut enim influente: aqua.¬

Expanded text:
uo sunt genera tentationum. Unum quod in mente etiam justi hominis per repentinum eventum agitur, quatenus sic subito tentetur, ut hunc inopinato proventu concutiat, et prosternat, casumque suum non nisi postquam ceciderit videat. Aliud vero quod paulatim venit in mentem, et resistentem animam lenibus suggestionibus inficit; et omnes in eo vires justitiae non nimietate sua, sed assiduitate consumitsubita invasione prosternit, sicut scriptum est: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo ; id est, mens sancta, cujus loco justitia fuerat, impulsu subito transfertur ad culpam. Alia est tentatio quae sese cordi hominis leniter infundit, omnemque duritiam fortitudinis corrumpit atquesorbent assidua et mollia blandimenta libidinis, et lentum atque subtile vitium corrumpit durum et forte propositum mentis. Cum tsubditur: Et alluvione paulatim terra consumitur. Sicut enim influente aqua
Abbreviated transcription (Latin):
cum diẽ: Et homines gͦ similit̾ ꝑdes: Id est
nabilem condidisti consumi ꝑmittis¬
uiiii. Qđ nil impediat iustissi ꝑ aliqͣ
necessitatem bona sua fateri cogantur.¬
lerumq iusti aliquibꝰ necessitatibus
afflicti sua oꝑa cogunt᷑ fateri: qđ
beatꝰ iob fecerat quẽ post iusticiam
flagella deprimebant: Sed cum eoꝵ dicta
ꝑueritatẽ existimant ꝓlata : Ex suis enĩ
cordibꝰ u̾ba iustor pensant: & dicihumilit̾
posse uera bona ñ estimant: Sic̃ enim grauis
culpe ẽ sibi hoc hominẽ arrogare qđ ñ ẽ:
sic plerumq nulla culpa ẽ. si humilit᷑ bonũ
dicat qđ est: Unde sepe contingit ut iusti
⁊ iniusti habeant u̾ba similia: s tam̃ semꝑ
cor longe dissimile: Et ex quibꝰ dicꝰtis dñs
ab iniustis offendit᷑: in eisdem qͦq a iustis
placat᷑: Nam phariseus ingressus templũ
dicebat: Ieiuno bis in sabbato: decimas do
om̃iũ quȩ possideo: sed iustificatꝰ magis¬

Expanded text:
umitur; et homines ergo similiter perdes; id est, nabilem condidisti, vel subitIII. Quod nil impediat iustis si per aliquam necessitatem bona sua fateri coganturlerumque justi aliquibus necessitatibus afflicti sua opera coguntur fateri, quod beatus Job fecerat, quem post justitiam flagella deprimebant; sed cum eorum dicta per veritatem existimant prolata; ex suis enim cordibus verba justorum pensant, et dici humiliter posse verba bona non aestimant. Sicut enim gravis culpa est sibi hoc hominem arrogare quod non est, sic plerumque culpa nulla est, si humiliter bonum dicat quod est. Unde saepe contingit ut justi et injusti habeant verba similia, sed tamen semper cor longe dissimile, et ex quibus dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus ingressus templum, dicebat: Jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo
Abbreviated transcription (Latin):
nidis eius Suꝑbire enĩ mineͥme debuisset.
etiam si annor suoꝵ numerũ certũ hab̃e
potuisset : ut sciens quantũ uiueret. p̃sci¬
ret quando se ab elatione remoueret: At
postꝗͣ. presens uita semꝑ incerta ẽ: tanto
semꝑ mors subripiens timeri debet. qͣn¬
tum numquã preuideri ualet: xi. Ne

Expanded text:
 Superbire enim minime debuisset, etiamsi annorum suorum numerum certum habere potuisset ut, sciens quantum viveret, praesciret quando se ab elatione removeret. At, postquam praesens vita semper incerta est, tanto semper mors subripiens timeri debet, quanto nunquam praevideri valet. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
atterit᷑. ettamen ab spei suȩ rectitudine ñ¬
incuruat᷑ De reꝓbi namq sensu scriptũẽ:
cum rebꝰ frangit᷑ : ñ cum casu głe exterioris
cadit: s in hoc magis quał cum rebꝰ fuerit
demonstrat. qđ & sine rebꝰ robustior stat¬

Expanded text:
n a spei suae rectitudine non curvatur. De reprobi namque sensu scriptum est: cum rebus frangitur, non cum casu gloriae exterioris cadit, sed in hoc magis qualis cum rebus fuerit demonstrat, quae et sine rebus robustior stat
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum ẽ: qđ duobꝰ modis in e̾spees¬
tu dñi uenimus: Uno quidẽqͦ hic
peccata nr̃a subtilit̾ ꝑpendentes. in
eiꝰ nos conspecꝰtu punimus: & deflendo
diiudicamꝰ. Nam quotiens ẽditoris nr̃i
potentiam ad sensum reducinus: totiens
c̃spectu dñi uenimus: cum in extremo iu¬
dicio ante tribunal eius assistimus: Sed¬

Expanded text:
ciendum est quia duobus modis in conspectum Domini venimus. Uno quidem, quod hic peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus nos conspectu ponimus, et flendo dijudicamus. Nam quoties conditoris nostri potentiam ad sensum reducimus, toties conspectum Domini venimus, cum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus.
Abbreviated transcription (Latin):
olent electi in quibꝰdam sius cogi¬
tationibꝰ atq ac tibꝰ suꝑbire᷑: s qm
electi sunt. cuncꝰtis diebꝰ suis suꝑbi¬
re ñ possunt: quia priꝰquã uitam finiant᷑:
ad humilitatis metũ ab elatione corda cõ¬
diebꝰ suꝑbit: quia sic uitam terminat ut ab
elatione minime recedat: Circums pieit qͥ
temporalit᷑ floret: & pensare negligit quo
in ȩt̾num ducat᷑: In uita carnis fiduciam
ponit: eamq diu ꝑmanere existimat quȩ
ad p̾sens tenet Solidat᷑ in elatione animꝰ.
in despectu adducit᷑ omnis ꝓpinquus:
Quam repentina mors subrepat num quã
considat : quã sit eius incerta felicitas:
numꝗͣ pensat: Qui si incertitudinẽ fuga¬
cis uitȩ ẽspiceret: incerta ꝓ certo nequaqͣ.
teneret: Unde bene idem eliphaz subdit

Expanded text:
 electi in quibusdam suis cogitationibus atque actibus superbire. Sed quia electi sunt, cunctis diebus suis superbire non possunt, quia priusquam vitam finiant, ad humilitatis metum ab elatione corda comomnibus superbit, quia sic vitam terminat, ut ab elatione minime recedat. Circumspicit quod temporaliter floret, et pensare negligit quo in aeternum ducitur. In vita carnis fiduciam ponit, eaque diu permanere existimat quae ad praesens tenet. Solidatur in elatione animus, in despectum adducitur omnis propinquus; quam repentina mors subrepat nunquam considerat; quam sit ejus incerta felicitas nunquam pensat. Qui si incertitudinem fugacis vitae conspiceret, incerta pro certo nequaquam teneret. Unde et bene subdit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qui aꝑiat: quia dm̃is homo ꝑ id quod.
exteriꝰ accuset: Qui cum iudicante deo
in maliciȩ sue cecitate relinquit᷑: quasi
intra semetipsũ claudit᷑. ne. euadendi lo¬
cum inueniat quẽ inuenire minime me̾¬
ret᷑. Nam sepe ñnulli exire a pͣius actibꝰ
cupiunt: s quia eorumdẽ acꝰtuũ pondẽ
p̾munt᷑. in male ẽsuetudinis carcere inclu¬
sila semetipsis exire ñ possunt Et qͥdã
culpas ꝓprias punire cupientes ⁊ hoc
qd se recte agere estimant. in grauioribꝰ
ut qđ exitum putant. hoc inclusionẽ
inueniant: Sic uidelicet repbꝰ iudas cũ
mortẽ sibi contra peccatũ intulit. ad et̾nȩ
mortis supplicia ꝑuenit: & peiꝰ de peccatõ
rit hominẽ nullus ẽ qui aꝑiat : quia sic̃
nemo obsistit largitati uocantisͥ ita nullꝰ
obiuat iusticie relinquentis: Includere
itaq dei est: clausis ñ aꝑire: Unde & add
moysen dr de pharaone Ego obdurabo

Expanded text:
est qui aperiat. Quia omnis homo per id quod est qui aperiat. Quia omnis homo per id quod exterius accuset? Qui cum judicante Deo in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semetipsum clauditur, ne evadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe nonnulli exire a pravis actibus cupiunt: sed, quia eorumdem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt; et quidem culpas proprias punire cupientes, hoc quod recte se agere aestimant, in gravioribusut quod exitum putant hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas, cum mortem sibi contra peccatum intulit , ad aeternae mortis supplicia pervenit, et pejus de peccato rit hominem, nullus est qui aperiat, quia sicut nemo obsistit largitati vocantis, ita nullus obviat justitiae relinquentis. Includere itaque Dei est clausis non aperire. Unde et ad Moysen dicitur de Pharaone: Ego obdurabo
Abbreviated transcription (Latin):
Omp̃s d̾s humanũ cor destruit cũ relinqͥt:
ȩdificat dum replet: Neqi enim humanã
quia ad ꝑditionẽ suam suffic̃ sibi dimissa
Unde plerumq fit: ut eum audientis cor
exigentibꝰ culpis. om̃ipotentis dĩ gr̃a ñ
replet᷑ ÷ incassum ext̾ius a predicatore
moneat᷑ : quia mutũ ẽ os om̃e qđ loquit᷑:
si ille int̾ius ñ clamat in corde qui aspirat
u̾ba quȩ audiunt᷑: Hinc ꝓpħa ait: Nisi
dñs ȩdificauerit. domũ : inuanũ laborant
qui ȩdificant eam: H inͨ salomon ait: Con¬
sidã oꝑa dĩ: qđ nemo possit corrigere
quẽ ille despexerit: Nec mirũ si a corde
reꝓbo p̾dicator minime audit᷑: dũ ñnũꝙ.
ipse quoq dñs in his quȩ loquit᷑ resisten¬
tium moribꝰ impugnat᷑ Hinc ẽ enim qđ
cayn & diuina uoce admoneri potuit.
⁊ mutari ñ potuit: quia exigente culpa
maliciȩ iam intꝰ d̾s cor reliquerat. cui fo¬
ras ad testimoniũ uerba faciebat Bene
aut̃ subdit᷑ ÷ si ineluerit hominẽ nullus

Expanded text:
otens Deus humanum cor destruit cum relinquit, aedificat dum replet. Neque enim humanam quia ad perditionem suam sufficit sibi dimissa. Unde plerumque fit ut cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a praedicatore moneatur, quia mutum est os omne quod loquitur, si ille interius in corde non clamet, qui aspirat verba quae audiuntur. Hinc Propheta ait: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam . Hinc Salomon dicit: Considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit . Nec mirum si a corde reprobo praedicator minime auditur, dum nonnunquam ipse quoque Dominus in his quae loquitur resistentium moribus impugnatur. Hinc est enim quod Cain et divina voce admoneri potuit, et mutari non potuit, quia exigente culpa malitiae, jam intus Deus cor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciebat. Bene autem subditur: Si incluserit hominem, nullus
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is homo qui comedit uuam
acerbam: obstupescent dentes eiꝰ
Quid namq acerba uua nͥ peccatũ ẽ: Qua
quippe acerba est: fructꝰ ante tempus:
Quisquis enim p̾sentis uitȩ delecꝰtationibꝰ
saciari desiderat: quasi fructũ ante. tempꝰ
comedere festinat: Qui gͥ uuam acerbam
cõmedit. dentes eius obstupescent : quia qͥ
p̃sentis mundi delectatione pascit᷑: interni
eiꝰ sensus ligant᷑: ut iam sp̃ualia mandere
id ÷ intelligere nequeant: quia unde in
ext̾ioribꝰ delectati sunt. inde in intimis
obstupescunt: Et dum de peccato anima
pascit᷑. panẽ iusticiȩ edere ñ ualet: qm̃ li¬
gati dentes ex peccati consuetudine. iustũ
quod intꝰ sapit edere nequaꝗͣ. possunt¬

Expanded text:
mnis homo qui comederit uvam acerbam, obstupescent dentes ejus . Quid namque acerba uva nisi peccatum est? Uva quippe acerba est fructus ante tempus. Quisquis enim praesentis vitae delectationibus satiari desiderat, quasi fructus ante tempus comedere festinat. Qui uvam acerbam comedit, dentes ejus obstupescunt, quia qui praesentis mundi delectatione pascitur, interni ejus sensus ligantur, ut jam spiritualia mandere, id est, intelligere, nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit edere nequaquam possunt
Abbreviated transcription (Latin):
praue agentibꝰ ñ solum uentura
supplicia reseruat ÷ s eorum corda hic etiã
ubi delinquunt pęnis implicat: ut eo ipso
qͦ peccant semetipsos feriant :̃ ut semꝑ tre¬
pidi semꝑq suspecti. mala ab aliis pati.
metuant quȩ se aliis fecisse meminert:¬

Expanded text:
prave agentibus, non solum ventura supplicia reservat, sed eorum corda hic etiam ubi delinquunt, poenis implicat, ut eo ipso quo peccant, semetipsos feriant, ut semper trepidi, semperque suspecti mala ab aliis pati metuant, quae se aliis fecisse meminer