comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
struet᷑. Et mundũ gͥ cor qd̾ pꝰ ea sit uisurũ
dm̃: et beatitudo uitȩ ĩmacłatȩ. et ĩmacłatũ
cũ dõ abraham uiu̾e: in ũbra possi demꝰ. et
imagine Quãuis aliqͥs patͥarcha sit. qͦuuis
quanto magis pat̃ ur qͥ in cęlis ẽ. dabit bona
petentib se: Deniq et abraham cui dictũ¬
ẽ. esto sine querela siue macła: conscientia
fragilitatis suȩ. cecidit ꝓn̾int̾ram Cũq lo¬
cutus eẽt eid̃s. sarai uxor tua ñ uocabit᷑ ultͣ
dabo tͥ ex ea filiũ: et benedicã illi. et erit in
rentes. et reges gentiũ ex ipso ert̾: statĩm
rrt᷑ Cecidit abraham infaciem suã: risitq
e dix̃ in m̃te sua Sicentenario nascet᷑ fi¬
le et si sara nonaginta annorũ pariet: Dix̃q
abaham ad dm̃ Ismahel uiuat in conspectu¬
Ciui respondit ds̃: Etiam: Ecce sara uxor
tua pariet łͥ filiũ: et uocabis nom̃ eiꝰ ysã ac.
& reliqͦ Certe audierat adõ: Ego sum ds̃ tiuiꝰ:
placeto in conspectu meo: et estosine qͤ rela.¬

Expanded text:
d postea sit visurum Deum, et beatitudinem vitae immaculatae, et immaculatum cum Abraham vivere, in umbra possidemus et imagine. Quamvis aliquis Patriarcha sit, quamvisquanto magis Pater vester qui in coelis est, dabit bona petentibus se ? Denique et Abrahamsine querela, et sine macula, conscientia fragilitatis suae cecidit pronus in terram. Cumque locutus esset ei Deus: Sarai uxor tua non vocabitur ultra dabo tibi ex ea filium, et benedicam ei, et erit in gentes, et reges gentium ex ipso erunt, statim infertur: Cecidit Abraham in faciem suam, risitque, et dixit in mente sua: Si centenario nascetur filius, et si Sara nonaginta annorum pariet? Dixitque Abraham ad Deum: Ismael vivat in conspectuCui respondit Deus: Etiam. Ecce Sara uxor tua pariet tibi filium, et vocabis nomen ejus Isaac, et reliqua . Certe audierat a Deo: Ego sum Deus tuplaceto in conspectu meo, et esto sine ma
Abbreviated transcription (Latin):
tutꝰ. cogitet aliquid boni uł mali: dices.
nescio Si itaq demorib eiꝰ futuris nicħ
audes certo ꝓmutere. et de eiꝰ p̾senti co¬
gitatione : qͥd ẽ illd̃ qd qͣndo ad baptis¬
mũ offerunt᷑. ꝑeis parentes tanqͣ fide
dicto respondent. et dicunt illos fac̾e. qd̾
illa ȩtais cogitare ñ potest: aut si potest
occultũ ẽ: In t̾rogamꝰ enĩ eos aqͥb offe¬
runt᷑: & dicimꝰ Credit in dm̃: De illa ętate
qͦ utrũ sit ds̃ ignorat: Respondent. credit
Unde miror parentes in istis reb cã fident̃
ignorant: Tam̃ eadẽ hora si subito anerit
castꝰ qͥ baptirat᷑ aut ñ erit fur. nescio utrũ
sic̃ mͥ sine dubitatione respondet qd̾ credat in
om̃. & qd̃ se conu̾tat ad dm̃: Beinde tua scͥpta
c̃eludens: adiungis &e dicis: Ad istas gͦ qͤsti.¬
ones. peco breuit̃ responde dign̾is: ita ut
ñ mͥ de c̃suetudine p̃scͥbas s rationẽ reddas

Expanded text:
tutus cogitet aliquid boni uel mali, dices: tutus cogitet aliquid boni uel mali, dices: Nescio. si itaque de moribus eius futuris nihil audes certi promittere et de eius praesenti cogitatione, quid est illud, quod, quando ad baptismum offeruntur, pro eis paauctores respondent, et dicunt illos facere quod illa aetas cogitare non potest, aut, si potest, occultum est? Interrogamus enim eos, a quibus offeruntur, et dicimus: Credit in Deum? de illa aetate, quae utrum sit Deus ignorat. Respondent: Credit; runtur. Unde miror, parentes in istis rebus tam fidenter rogat, tamen eadem hora, si subjiciam, erit castus qui baptizatur, aut non erit fur? nescio, utrum sicut mihi sine dubitatione respondet, quod credat in deum et quod se conuertat ad deum.\' deinde tua scripta concludens adiungis et dicis: Ad istas ergo quaestiones peto breuiter respondere digneris, ita ut non. mihi de consuetudine praescribas, sed rationem
Abbreviated transcription (Latin):
nñꝗͣ mortuis parentib suis paruuli bap¬
tizant᷑: ab eis oblati qͥ in illis huiꝰ modi
miscd̃iam p̃be potuert̃ Aliqͦndo etiã
qͦs crudelit̃ parentes exposuerint. nu
gunt᷑. et abeis offerunt᷑ ad baptismũ. qͦ
certe ꝓpͥo̾ filiosnec habuert̃ ullos. nec hab̾e
disponunt: Ac ꝑ hoc nicħ aliud hic fieri
uides: nͥ qd̾ in eugłio scͥptũ ẽ Cũ dñs
int̾rogasset qͥs illi a latronib sautiato
et semuuiuo inuia derelicto. ꝓximꝰ fu¬
isset. responsũ ẽ enĩ : qͥ miscd̾iam fec̃ in¬
illũ: Difficillimã sane qͤstionẽ tͥ ꝓposu¬
isse uisus es. in extremo in qͥsitionis tuȩ:
ea uidelicet intentione. qͣ soles uehem̃t̃
cauere m̃datiũ: Si qͥs c̃stituat inqͥs an¬
te te paruulũ et int̾roget utrũ cũ
creuerit futurꝰ sit castꝰ. uł fur ñ sit
futurꝰ : sine dubio respondeb̾ nescio
Et utrum in eadem paruula etate consti¬

Expanded text:
nonnumquam mortuis parentibus suis paruuli bapnonnumquam mortuis parentibus suis paruuli baptizantur ab eis oblati, qui in illis huius modi misericordiam praebere potuerunt. aliquando etiam, quos crudeliter parentes exposuerint, nutguntur et ab eis offeruntur ad baptismum, quae certe proprios filios nec habuerunt ullos nec habere disponunt. ac per hoc nihil aliud hic fieri uides, nisi quod in euangelio scriptum est, cum dominus interrogasset, quis illi a latronibus sauciato et semiuiuo in uia derelicto proximus fuisset; responsum est enim: Qui in illum feciiam. Difficillimam sane quaestionem tibi proposuisse uisus es in extremo inquisitionis tuae ea uidelicet intentione, qua soles uehementer cauere mendacium. si constituam\', inquis, ante te paruulum et interrogem, utrum, cum creuerit, futurus sit castus uel fur non sit futurus, sine dubio respondebis: Nescio, et utrum in eadem paruula aetate consti
Abbreviated transcription (Latin):
tota singłos parit Nã si xp̃iani baptismi
sacram̃tum qͣndo unũ . atq idipsũ ẽ. etiã
apd̾ hereticos ualet et suffic̃ ad consecra¬
tionẽ. quãuis ad uitȩ ȩt̾̃nȩ participationẽ
ñ sufficiat. qͦ c̃secratio reũ qͥdem fac̃ he¬
reticũ extra dñicũ gregẽ. habentẽ dincũ
caracterẽ. corrigenoũ tam̃ admonet sana
doctrina. ñ it̾ũ similit̾ c̃secrandũ: qͣnto po¬
tius in catholica eccła. etiã ꝑstipule
ministeriũ. frum̃ta purganda portant᷑.
ut ad massȩ societatẽ mediante. a rea
ꝑducant᷑. Illd̾ aut̃ nolo te fallat. ut
existimes reat᷑ uincłm ex adã tractũ alit̃
ñ posse disrũpi: nͥ pariuili ad ꝑcipiendã
xp̃i gr̃am a parentib offerant᷑ Sic enĩ seben
dicis : ut sic̃ parentes fuert̃ auctores
ad eoꝵ penã: ꝑ fidem parentũ id eiitidẽ
iustificent᷑: cũ uideas multos ñ offerri
a parentib s etiã a qͥb libet extraneis:
siẽ adñis seruuli aliqͣndo offerunt᷑ Et

Expanded text:
tota singulos parit. nam si Christiani baptismi. sacramentum, quando unum atque id ipsum est, etiam apud haereticos ualet et sufficit ad consecrationem, quamuis ad uitae aeternae participationem non sufficiat, quae consecratio reum quidem facit haereticum extra domini gregem habentem dominicum characterem, corrigendum tamen admonet sana doctrina, non iterum similiter consecrandum, quanto potius in catholica ecclesia etiam per stipulae ministerium frumenta purganda portantur, ut ad massae societatem mediante area perducantur! lllud autem nolo te fallat, ut existimes reatus uinculum ex Adam tractum aliter non posse disrumpi, nisi paruuli ad percipiendam Christi gratiam a parentibus offerantur; sic enim scribens dicis: \'Ut, sicut parentes fuerunt auctores ad eorum poenam, per fidem parentum identidem iustificentur\', cum uideas multos non offerri a parentibus sed etiam a quibuslibet extraneis, sicut a dominis seruuli aliquando offeruntur. et
Abbreviated transcription (Latin):
timet displicere dõ q ñ corigit᷑: et deinceps ñ
faciat illd̾ ꝓ qͦ uste rep̃hensus ẽ: & qͣntũ odit
peccatũ suũ: tantũ diligit fr̃em quẽ sensit
hostẽ peccati sui Si aut̃ de illo num̾o ẽ. de
qͦ dictũ ẽ corripe stultũ et adiciet ut odĩt ce:
ñ de caritate illiꝰ dissensio nascit᷑: s tam̃
caritatẽ rep̃hensoris sui exercet et ꝓbat:
q ñ ei rep̃hendit᷑ odiũ: s dilectio qͦ cogit re.¬
p̃hend̾e ĩꝑtͣbata ꝑdurat: etiã cũ ille qͥ rep̃
hensus ẽ odit: Siaut̃ ille qͥ corripit redd̾e
uult malũ ꝓ malo. ei qͥ corripienti in dignat᷑:
ñ fuit digñ. qͥ corriꝑet: s dignꝰ plane. qͥetiã
ipse corripi deb̾et: Hoc agite ut int̾ uos
aut ñ existant indignationes: aut exortȩ.
statĩ celerrima pace ꝑimant᷑: Maiorem
date oꝑam concordandis uob̾. qͣm corrigen¬
dis:q sic̃ acetũ corrũpit uas si diutꝰ ibi

Expanded text:
timet displicere deo. quia non corrigitur, et deinceps non timet displicere deo. quia non corrigitur, et deinceps non faciat illud, quod iuste reprehensus est. et, quantum odit peccatum suum, tantum diligat fratrem, quem sensit hostem peccati sui. si autem de illo numero est, de quo dictum est: Corripe stultum et adiciet, ut oderitte. non de caritate illius dissensio nascitur. sed tamen caritatem reprehensoris sui exercet et probat, quia non ei rependitur odium, sed dilectio, quae cogit reprehendere. inperturbata perdurat, etiam cum iehensus est, odit. Si autem ille qui corripit, reddere vult malum pro malo ei qui corripienti indignatur, non fuit dignus qui corriperet, sed dignus plane qui etiam ipse corripi deberet. Haec agite ut inter vos aut non exsistant indignationes, aut exortae statim celerrima pace perimantur. Majorem date operam concordandis vobis quam redarguendis. Quia sicut acetum corrumpit vas, si diutius ibi
Abbreviated transcription (Latin):
cio beneficiũ ẽ: Nã resꝓsꝑa donũ ẽ con-¬
solantis: res aut̃ ad u̾sa donũ admonen¬
cis ẽ dĩ Et si hȩc p̃stat ut dixi etiã ma¬
lis: qͥd p̃parat sustinentib se: Quor s unu
uosꝑ illiꝰ gr̃am congregatos ẽẽ gaudete:
sustinentes inuicẽ in dilectione. studentes
seruare unitatẽ sp̃s inuincło pacis: Non
portai̾ut dñs absorta morte inuictoriã. ut
sit ds̃ om̃a in omĩb Bissensiones aut̃ ñꝙͣ de¬
bent amari: s aliqͣndoaut a caritate nascunt᷑.
aut caritatẽ pbant Q enĩ facile inuenit᷑. qͥ
uelit rep̃hendi : Et uͥ ẽ ille sapiens de qͦ d̾r.
ideo ñ debemꝰ rep̃hend̾e. et corriꝑe fr̃em: ne
securꝰ tendat in mortẽ: Solet enĩ fieri. et
frequent̃ accidit. ut ad horã ẽtristet᷑ cũ re¬
p̃hendit᷑: et resistat et c̃tendat: & tam̃ pꝰea
c̃sicłe̾t secũ in silentio. uͥ nemo ẽ. nͥ ds̃ꝰ et ipse
ũ timet displicere hominib q corripit᷑. s

Expanded text:
tio beneficium est? nam res prospera donum est consolantis, res autem aduersa donum est admonentis dei. et si haec praestat. ut dixi, etiam malis, quid praeparat sustinentibus se? quorum in uos per illius gratiam congregatos esse gaudete sustinentes inuicem in dilectione. studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. non portauerit dominus absorpta morte in uictoriam, ut sit deus omnia in omnibus. Dissensiones autem numquam debent amariaut caritatem probant. quis enim facile inuenitur, qui uelit reprehendi? et ubi est ille sapiens, de quo dicideo non debemus reprehendere et corripere fratrem, ne securus tendat in mortem? solet enim fieri et frequenter accidit. ut ad horam contristetur, cum reprehenditur, et resistat et contendat et tamen postea consideret secum in silentio, ubi nemo est nisi deus et ipse nec timet displicere hominibus. quia corripitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
in primo statim natiuitatis exordio fue¬
rant consequuti Amiserunt dixit: qͣn¬
cum attinuit ad illorum scelus aquib
amutere coacti sunt: Amiserunt in eorũ
mente ac uoluntate : qui in illos cantũ
facinus commiserunt: Namsi inseipsis
amisissent: remansissent itaq druina
sententia. sine ulla defensione dampnan¬
di Quod si sc̃s cyprianus arbitraret᷑: non¬
eorum defensionem continuo subiceret
dicens: Nonne illi cum iudiciĩ dies uen̾it
dicent: Nos nichil fecimus: nec de reli¬
cto cybo & poculo dñi. ad ꝑfana contagia
rentes sensimus patricidas: illi nob̾ eccłam
matrem. illi patrem dñm negauerunt:
ut dum parui & imꝓuidi. et tanti faci-¬
snoris
ignari. ꝑ alios ad consortium criminis iun-¬
gimur. aliena fraude caꝑem᷑: hanc defen¬
sionẽ ñ subnecteret: nͥ uistissimã cred̾ae.

Expanded text:
in primo statim nativitatis exordio fuein primo statim nativitatis exordio fuerant consecuti. Amiserunt, dixit, quantum attinuit ad illorum scelus, a quibus amittere coacti sunt. Amiserunt in eorum mente ac voluntate, qui in illos tantum facinus commiserunt. Nam si in seipsis amisissent, remansissent utique divina sententia sine ulla defensione damnandi. Quod si sanctus Cyprianus arbitrareteorum defensionem continuo subiceret dicens: \'Nonne illi, cum iudicii dies uenerit, dicent: Nos nihil fecimus nec derelicto cibo et poculo domini ad profana contagia rentes sensimus parricidas; illi nobis ecclesiam matrem, illi patrem dominum negauerunt, ut, dum parui et inprouidi et tanti facinoris ignari per alios ad consortium criminis iungimur, aliena fraude caperemur?\' hanc defensionem non subnecteret, nisi iustissimam crederet
Abbreviated transcription (Latin):
iam maluis euaserit: Tunc enim etiam ꝓpͥa
incipiet habere peccata. quȩ non regenati¬
one auferantur: s alia curatione sanent᷑.
Heruntam̃ recte dicunt᷑ parentes. uł qͥc̃q
maiores filios. seu quos libet paruulos
baptizatos demoniorum sacrilegiis ob¬
ligare conantes: sp̃italit̃ homicide: Nam
in illis quidem interfectionem non faci¬
unt: s quantum in ipsis est int̾fectores¬
fiunt: Recte illis dr̃. quand oabhoc scelere
ꝓhibent᷑: Nolite occidẽ paruulos ur̃os
guere: Non quia ille extinguere potest:
s quantum in ipsis est. extinctores eiꝰ
merito uocantur:q sic agunt ut ex¬
tinctũ uelint Isto sensurecte intelligi
potest. qd̾ scͥpsit beatissimus cypͥanus
in ȩpła de lapsis. cum eos qui tp̃r ꝑsecu¬
cionis ydolis immolatiant arguens. ac
ne quid deeẽt inquit ad criminis cumu¬
lum: infantes qͦ parentum manib im¬
positi uł attracti: amiserunt paruuili qd̾

Expanded text:
tam malus euaserit. tunc enim etiam propria tam malus euaserit. tunc enim etiam propria incipiet habere peccata, quae non regeneratione auferantur, sed alia curatione sanentur. Verum tamen recte dicuntur parentes uel quicumque maiores filios seu quoslibet paruulos baptizatos daemoniorum sacrilegiis obligare conantes spiritaliter homicidae. nam in illis quidem interfectionem non faciunt, sed, quantum in ipsis est, intfiunt. Recte illis dicitur, quando ab hoc scelere prohibentur, Nolite occidere parvulos vestros: guere ; non quia ille exstingui potest, sed quantum in ipsis est, exstinctores ejus merito dicuntur, qui sic agunt ut exstinctum velint. Isto sensu recte intelligi potest quod scripsit beatissimus Cyprianus in epistola de Lapsis, cum eos qui tempore persecutionis idolis immolaverant arguens: Ac ne quid deesset, inquit, ad criminis cumulum, infantes quoque parentum manibus impositi vel attrectati, amiserunt parvuli quod
Abbreviated transcription (Latin):
paruulo oblato Quando aut̃ in paruulo.¬
rum maiores peccant. offerentes eum. atq
obligare conantes demonum. sacrilegis
uinculis: non est anima utrorumq cõmu¬
nis: ut etiam culpam possint hab̃e cõmu¬
nem: Non enu sic communicatur eul
pa alterus uoluntate : quemad modũ
Potest enum et in hoc et in illo homine
ẽẽ unus sp̃s sc̃s. etiam sunuicem nesci¬
ant ꝑ quem sit utriusq gr̃a cominuniᷤ:
ñ autem potest sp̃s hominis eẽ. & huiꝰ &
illius. ꝑ quem peccante alt̾o. & alt̾o ñ pec.¬
cante. sit culpa communis: Ae ꝑhoc po¬¬
test paruulus semel ex parentum car.¬
ne generatus. dei sp̃u regen̾ari : ut ex illiᷤ
obligatio contracta soluatur: ñ potest
autem semel dĩ sp̃u regen̾atus. ex paren¬
tum carne generari: ut obligatio que so¬
luta est. iterum contrahatur: & idõ semel
ꝑceptam paruulus xp̃i grãm ñ amittit
nisi ꝓpria impietate: si ȩtatis acce ssũ

Expanded text:
paruulo oblato. quando autem in paruulparuulo oblato. quando autem in paruulum maiores peccant offerentes eum atque obligare conantes daemonum sacrilegis uinculis, non est anima utrorumque communis, ut etiam culpam possint habere communem. non enim sic communicatur culpa per alterius uoluntatem, quem ad modum potest enim et in hoc et in illo homine esse unus spiritus sanctus, etiam si inuicem nesciant. per quem sit utriusque gratia communis; non autem potest spiritus hominis esse et huius et illius, per quem peccante altero et altero non peccante sit tamen culpa communis. ac per hoc potest paruulus semel ex parentum carne generatus dei spiritu regenerari, ut ex illis obligatio contracta soluatur; non potest autem semel dei spiritu regeneratus ex parentum carne regenerari, ut obligatio, quae soluta est, iterum contrahatur. et ideo semel perceptam paruulus Christi gratiam non amittit nisi propria impietate, si aetatis accessu
Abbreviated transcription (Latin):
effectus: peccato alt̾ius sine sua consensi¬
one. ñ tenet᷑ obnoxius Traxit gͦ reatũ:q
un̾ erat cũ illo. & in illo a quo traxit. qͣndo
quod traxit admissũ est: Non aut̃ trahit
alt̃ ab alt̃o. qͣndo sua uno qͦ ꝓpͥa uita iiuen¬
te. iã est unde dicat᷑: anima quȩ peccadit.
ipsa morietur Ut aut̃ possit regen̾ari ꝑof
focium uoluntatis alienȩ. cum offert᷑ con¬
secrandus: facit hoc unus sp̃s. ex qͦ regn̾at᷑
oblatus: Non enim scͥptum est. nͥ quis rena¬
tus aifuerit exparentum uoluntate. aut
ex offerentium. uł ministrantiũ fide: s nͥ
quis renatus fuerit exaqua & sp̃u Aqua
uinculum culpȩ. reconcilians bonũ nat᷑ȩ :
regen̾at hominem in uno xp̃o. ex uncadã
gen̾ato Regenerans gͦ sp̃s. in maiorib
offerentib et paruulo oblato renatoq
cominunis ẽ Idõ ꝑ hanc sotietatem uniꝰ
eiꝰdemq sp̃s. ꝑdest offerentium uoluntas.

Expanded text:
effectus, peccato alterius sine sua consensieffectus, peccato alterius sine sua consensione non tenetur obnoxius. traxit ergo reatum, quia unus erat cum illo et in illo, a quo traxit, quando, quod traxit, admissum est; non autem trahit alter ab altero, quando sua unoquoque propria uita uiuente iam est, unde dicatur: Anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Ut autem possit regenerari per officium uoluntatis alienae, cum offertur consecrandus, facit hoc unus spiritus, ex quo regeneratur oblatus. non enim scriptum est: <Nisi quis renatus fuerit ex parentum uoluntate\' aut \'ex offerentium uel ministrantium fide sed: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu. aqua , soluens uinculum culpae, reconcilians bonum naturae regenerant hominem in uno Christo ex uno Adam generatum. regenerans ergo spiritus in maioribus offerentibus et paruulo oblato renatoque communis est; ideo per hanc societatem unius eiusdemque spiritus prodest offerentium uoluntas
Abbreviated transcription (Latin):
onefatio ep̃o: augustinus in dño
salutem Queris ame utrum paren¬
tes baptizatis pariuilis sius noceant: cũ
eos demoniorum sacrificiis sanare conan¬
ꝑfidia Ubi respondeo tantam illiis sacra¬
m̃ti hoc est baptismi. salutaris eẽ uirtutẽ.
in sc̃a compage corporis xp̃i: ut semel ge¬
ñatus ꝑ aliorum carnalem uoluptatemꝰ.
cum semel regen̾atus fuerit ꝑ aliorũ spĩca¬
lem uoluntatem. deinceps ñ possit uincło
aliene iniquitatis obstringiꝰ: cui nulla
sua uoluntate consentit: Et anima enĩ
patris mea est inquit: & anima filii mea
est Anima quȩ peccau̾it: ⁊psa morietur
Non aut̃ peccat ipsa cum parentes eiom¬
nino nescienti uł quilibet aliꝰ adhibet
sacrilegia demoniorũ: S ideo ex adam
traxit. quod sacram̃ti illius gr̃a solueret᷑:
q nondum erat anima separatĩ uiuens.
id ÷ alta anima de qua diceret᷑: & anima
patris mea est: et anima filii mea ẽ: Iam
itaq cum hõ in seipso ẽ. ab eo qͥ genuit alt̃

Expanded text:
ONIFATIO EPISCOPO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quaeris a me, utrum parentes baptizatis paruulis suis noceant, cum eos daemoniorum sacrificiis sanare conanperfidia. ubi respondeo tantam illius sacramenti, hoc est baptismi salutaris esse uirtutem in sancta compage corporis Christi, ut semel generatus per aliorum carnalem uoluptatem, cum semel regeneratus fuerit per aliorum spiritalem uoluntatem, deinceps non possit uinculo alienae iniquitatis obstringi, cui nulla sua uoluntate consentit. et anima enim patris mea est, inquit, et anima filii mea est. anima, quae peccauerit, ipsa morietur. non autem peccat ipsa, cum parentes ei omnino nescienti uel quilibet alius adhibet sacrilegia daemoniorum, sed ideo ex Adam traxit, quod sacramenti illius gratia solueretur, quia nondum erat anima separatim uiuens, id est altera anima, de qua diceretur: Et anima patris mea est et anima filii mea est. iam itaque cum homo in se ipso est ab eo, qui genuit, alter
Abbreviated transcription (Latin):
infantes in regnum cȩlorum: aut simũ
et in pariuuilis et in magnis habetistap¬
tisma. etiam infantes in remissionẽ pec¬
catorum baptirandos in simili tudnẽ
p̃uaricationis adam Qd si iniusti uob̾
uoet᷑ alienorum remissio peccatori qͣ ñ
indiget qui peccare non potuit: transite
antiqua delicta solui dic̃ in baptismo: ut
cuius incęt̾is auctoritate ducimini: etiã
in hac parte errorem sequamini: Expli¬¬

Expanded text:
infantes in regnum coelorum; aut si unum infantes in regnum coelorum; aut si unum et in parvulis et in magnis habetis baptisma, etiam infantes in remissionem peccatorum baptizandos in similitudinem praevaricationis Adam. Quod si injusta vobis videtur alienorum remissio peccatorum, qua non indiget qui peccare non potuit, transite antiqua delicta solvi dicit in baptismo, ut cujus in caeteris auctoritate ducimini, etiam in hac parte errorem sequamini
Abbreviated transcription (Latin):
rantes. ac flentes. nihaliud facuint. quã
ep̃s augustinus. ad marcellinũ qͥ pꝰea sub
inuidia tyrannidis heradiam ab hereticiᷤ
in nocens cesus ẽ. duos libros de infantib
baptirandis. cont̾ heresim uĩam: ꝑquam
uultis asserere baptizari infantes ñ in re¬
missionẽ peccatorum: s in regnum cęloꝵ:
Tercium qͦ ad eundem marcellinum: con¬
tra eos qui dicunt. id est uos posse hominẽ
sine peccato eẽ si uelit: absq dei gr̃a Et
quartum nuꝑ ad hylarium: contͣ doctri¬
nam tuam. multa pu̾sa fingentem: Ali¬
os qͦ specialit᷑ tuonomini cudere dr̃: qͥ
necdum in nr̃as uenere manus: Unde
suꝑsedendum huic labori censeo: ne dicat᷑
m illud oratii In siluam. ne ligna feras:
Aut enim eadem dicemus ex suꝑfluo:
aut si noua uoluerimꝰ dic̾ẽ. a clarissimo
ingenio occupata sunt meliora Hoc inũ¬
uum uos debere symbolũ tradẽ: ut iost
pacrem et filium et sp̃m sẽm baptizeis

Expanded text:
rantes ac flentes nihil aliud faciunt quam rantes ac flentes nihil aliud faciunt quam episcopus Augustinus ad Marcellinum, qui postea sub invidia tyrannidis Heraclianae ab haereticis innocens caesus est, duos libros de infantibus baptizandis contra haeresim vestram, per quam vultis asserere baptizari infantes non in remissionem peccatorum, sed in regnum coelorum. Tertium quoque ad eumdem Marcellinum contra eos qui dicunt id est vos, « Posse hominem sine peccato esse, si velit, absque Dei gratia. » Et quartum nuper ad Hilarium contra doctrinam tuam multa perversa fingentem. Alios quoque specialiter tuo nomine cudere dicitur, qui nondum in nostras venere manus. Unde supersedendum huic labori censeo, ne dicatur mihi illud Horatii, « In silvam ne ligna feras » . Aut enim eadem diceremus ex superfluo: aut si nova voluerimus dicere, a clarissimo ingenio occupata sunt meliora. DE ovum nos debere symbolum cudere, ut post Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum baptizetis
Abbreviated transcription (Latin):
su hoc intelligere: beatus martyr cy pͥan.
cuius ce inscripturarũ testimoniis dige¬
rendis emulũ głãris: in epła quã sebit ad
ep̃m fidum: de infantib baptirandis hec
memorat: Porro aut̃ si etiam griuissimiꝰ
elictorib. et in dm̃ multo ante peccantib
cim pꝰea credidint remissa peccatorum
dit᷑. et baptismo atq gr̃a nemo phibet᷑ :
quantomagis ꝓhiberi ñ debet̾ in fans.
qu recens natiis nicħ peccauit. nͥ qd̾ scd̾m
adm carnalit̃ natus. contagiũ mortis auti¬
qui. pͥma natiuitate contraxit: qui ad re¬
misam peccatorũ accipiendam. hoc ipso
cilio nr̃a sententia: ab aptismo atq gr̃a dĩ. qͥ¬
in omnib misericors et benignus et pius
ẽ: neminẽ ꝑnos debe ꝓhiberi Quod cũ
circa uniu̾sos obseruandum sit: atq reti¬
nendũ. magis circa infantes ipsos. & recens
natos obseruandũ putoͣ. qͥ hoc ipso de oꝑe
qd in pͥmo statim natiuitatis sue ortu. plo¬

Expanded text:
su hoc intelligere, beatus martyr Cyprianus, su hoc intelligere, beatus martyr Cyprianus, cujus te in Scripturarum testimoniis digerendis aemulum gloriaris, in epistola quam scribit ad episcopum Fidum de infantibus baptizandis haec memorat: « Porro autem si etiam gravissimis delictoribus, et in Deum multo ante peccantibus, cum postea crediderint, remissa peccatorum datur et a baptismo adque gratia nemo prohibetur, quanto magis prohiberi non debet infans qui recens natus nihil peccauit, nisi quod secundum Adam. carnaliter natus contagium mortis antiquae prima natiuitate contraxit, qui ad remissam peccatorum accipiendam hoc ipso cilio nostra sententia a baptismo adque a gratia Dei, qui omnibus misericors et benignus et pius est, neminem per nos debere prohiberi. quod cum circa uniuersos obseruandum sit adque retinendum, magis circa infantes ipsos et recens natos obseruandum putamus, qui hoc ipso de ope quod in primo statim natiuitatis suae ortu plo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nob̾ p̃stat dĩ timor: ut om̃salios contẽp¬
namus timores: Pinde aut defende qd̾ ere¬
dis: aut relinque. qd̾ defende ñ potes Quẽ¬
cũq in defensionem tui adduxeris: ñ pa¬
et me omni lib̾a questione: quare infantu¬
libaptirent᷑: at̃. Ut eis peccata in baptisma¬
te dimitant᷑ Qt̃ Quidenim commerue¬
re peccati: Quisquam ne soluit᷑ ñ ligat:
At̾ Me int̾rogas: respondebit tͥ eii glii tu¬
ba: doctor gentium: uas aureum in toto
orbe resplendens: Regnauit mors ab adã
usq ad moysen etiam in eos qui non peccaue¬
runt: in similitudinem p̃uaricationis adã:
qui est forma fut᷑i Quod si obieceris dici.¬
hoc eẽ. aliquos qui non peccaiint: intelli
ge illud eos ñ peccasse peccatum. qd̾ pecca¬
uit adam p̃uaricando in paradyso p̃cep¬
cum dĩ: Cȩterum om̃s homines. aut
antiqui ꝓpagatoris adam: aut suo peccato
tenent᷑ obnoxii Qui paruulus est: paren

Expanded text:
Hoc nobis praestet Dei timor, ut omnes alios contemHoc nobis praestet Dei timor, ut omnes alios contemnamus timores. Proinde aut defende quod credis, aut relinque quod defendere non potes. Quemcumque in defensionem tui adduxeris, non paet me omni libera quaestione, quare infantuli baptizentur? A. Ut eis peccata in baptismate dimittantur. C. Quid enim commeruere peccati? Quisquamne solvitur non ligatus? A. Me interrogas? Respondebit tibi Evangelica tuba, Doctor Gentium, vas aureum in toto orbe resplendens: Regnavit mors ab Adam usque ad Moysen: etiam in eos, qui non peccaverunt, in similitudinem praevaricationis Adam, qui est forma futuri . Quod si objeceris dici esse aliquos, qui non peccaverunt, intellige eos illud non peccasse peccatum, quod peccavit Adam praevaricando in paradiso praeceptum Dei. Caeterum omnes homines, aut antiqui propagatoris Adam, aut suo nomine tenentur obnoxii. Qui parvulus est, parent
Abbreviated transcription (Latin):
grãm sunt. quam in baptismo suscepunt:
Crͣ Cogis me. ut ad inuidiosũ illud ueniã.
& dicã tͥ Quid enĩ peccauert̃ ᷤ ut statĩ in
me pͦpłorũ lapides conitias: et quẽ uirib¬
ñ potes. uoluntate int̾ficias At̾ Ille here¬
ticũ int̾ficit: qui ẽẽ hereticũ patit᷑ Ceterũ
nr̃a correptio. uiiuficatio est: ut heresi
moriens. uiuas catholice fidĩ Cr̃: Si nos
ꝑu̾sus sit. et suo uidicio dãpnat᷑: Alioqͥn:
stultissimũ ẽ. suꝑ fide mea ex alterius
pendere uiditio Quid enĩ site aliꝰ catho¬
licũ dixerit: Statim ne assensum tribuã ͤ
Quicũq te defendit. & ꝑu̾sa credentẽ
bene sentire dixerit: ñ hoc agit ut ce
in famia liberet: sut se infamet ꝑfidie:
Multitudo sotiorũ neqͣ ꝗͣ te catholicũ: s
hereticũ eẽ demonstrabit Uerũ hȩc
ȩccłastico calcent᷑ pede: ne qͣsi pariuiliᷤ
flentib. tristior quȩdã imago monstret᷑

Expanded text:
gratiam sunt, quam in baptismo susceperunt. gratiam sunt, quam in baptismo susceperunt. C. Cogis me, ut ad invidiosum illud veniam, et dicam tibi: Quid enim peccaverunt? ut statim in me populorum lapides connterficias. A. Ille haereticum interficit, qui esse haereticum patitur. Caeterum nostra correptio, vivificatio est: ut haeresi moriens, vivas catholicae fidei. C. Sinos perversus sit, et suo judicio damnatus. Alioqui stultissimum est, super fide mea, me ex alterius pendere judicio. Quid enim si te alius catholicum dixerit, statimne assensum tribuam? Quicumque te defenderit, et perversa credentem bene sentire dixerit, non hoc agit, ut te infamia liberet, sed ut se infamet perfidiae. Multitudo sociorum nequaquam te catholicum, sed haereticum esse demonstrabit. Verum haec Ecclesiastico calcentur pede, ne quasi parvulis flentibus tristior quaedam imago monstretur.
Abbreviated transcription (Latin):
tia: qͥ uixta ionã ꝓpħam manũ dextam
nesciunt & simstrã: peccare ñ possunt:
& possunt ꝑire: Genua labant: uagit̾
u̾ba ñ explicant: balbuciens lingua ridet᷑.
& ȩtnȩ miseriȩ cruciatus. miseris p̃parant᷑ :
At̾: A nimuim disertus eẽ cepisti: ut ñ dicã
eloquens: pꝰqͣ discipuli tui ũsi sunt in ma¬
gistros Antonius enim orator egregius. in
cuꝰ laudib tullius ꝑsonat: disertos seait
uidisse multos: eloquentẽ adhuc neminẽ:
Noligͥmͥ oratorũ & ñ tuis florib ludẽ: ꝑ
quos solent imꝑitorũ atq puerorũ aures
decipi: s simplicit̃ dic quid sentias Qr Hoc
dico: Concede mͥ saltẽ. eẽ absq peccato: qui
peccare ñ possunt: At̃ Concedã si in xp̃o
fuerint baptizati: nec illo me tenebis in
assensum sententiȩ tuȩ: qua dixisti homi¬
nem. sine peccato eẽ. si uelit Isti enĩ nec pos¬
sunt nec uolunt: s sine ullo peccato ꝑ dĩ

Expanded text:
tia, qui juxta Jonam prophetam manum dexteram tia, qui juxta Jonam prophetam manum dexteram nesciunt et sinistram . Peccare non possunt, et possunt perire: genua labant, vagitus verba non explicant, balbutiens lingua ridetur, et aeternae miseriae cruciatus miseris praeparantur. A. Ah! nimium disertus esse coepisti, ut non licam eloquens, postquam discipuli tui versi sunt in magistros. Antonius orator egregius, in cujus laudibus Tullius pertonat, disertos se ait vidisse multos, eloquentem adhuc neminem. Noli ergo mihi oratorum et non tuis floribus ludere, per quos solent imperitorum atque puerorum aures decipi, sed simpliciter dic mihi quid sentias. C. Hoc dico, concedas mihi saltem eos esse sine peccato, qui peccare non possunt. A. Concedam si in Christo fuerint baptizati, nec illico me tenebis in assensum sententiae tuae, qua dixisti posse hominem sine peccato esse si velit: isti enim nec possunt, nec volunt: sed sine ullo peccato per Dei
Abbreviated transcription (Latin):
dasq eã uocib: et dicis O te felicẽ nimiũ.
o beatã ħ iusticia qͦ eẽ. iã ñ nͥincelo credit᷑:
apd̾ te solã inueniat᷑ in t̾ris Doc̾e ẽ hoc. an
occid̾e. leuare de t̾ra. an p̃cipitare de cȩlo:
id mulierculȩ tribuere. qd̾ angłi ñ aude¬
ant usurpare: Sinaut̃ pietas. i̾itas atq
iusticia. ñ inueniunt᷑ in t̾ris nͥ in una
muliere: ubi ert̃ iusti tui. quos absq pec¬
cato in t̾ris ẽẽ iactabas: Quȩ duo capitula
orationis et laudis: soles cũ tuis uitare
dore luceat: et tanta sit uenustas eloquii
tillliani: ut testudineo incedens gradu.
qͣ secreto doces mutisq uenalia. publice
cipłos. nemo conseͥbit libros: ut qͥcquid
uidis displic̾e. ñ tuũ. s alienũ eẽ concendas
Et quis ille tanti erit in genii. ut leporẽ
tia: ur̃orũ iniquitate u̾borũ Oo te. qͥd
infantuli peccauert̃: Nec conscientia
eis delictũ imputari potest: nec ignoran¬

Expanded text:
dasque eam vocibus, et dicis, « O te felicem nimium, dasque eam vocibus, et dicis, « O te felicem nimium, o beatam, si justitia quae esse jam non nisi in coelo creditur, apud te solam inveniatur in terris! » Docere est hoc, an occidere? Levare de terra, an praecipitare de coelo, id mulierculae tribuere, quod Angeli non audeant usurpare? Si autem pictas, veritas, atque justitia non inveniuntur in terris, nisi in una muliere, ubi erunt justi tui, quos absque peccato in terris esse jactabas? Quae duo capitula orationis et laudis, soles cum tuis jurare dor eluceat, 802 et tanta sit venustas eloquii Tulliani, ut testudineo incedens gradu, quae secreto doces, mittisque venalia, publice cipulos nemo conscribit libros, ut quidquid videris displicere, non tuum, sed alienum esse contendas. Et quis ille tanti erit ingenii, ut leporem tia vestrorum iniquitate verborum. Oro te, quid infantuli peccavere? nec conscientia eis delicti imputari potest, nec ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
oucas intẽptationẽ: tu cũ iouiniano loqͦ¬
ris. eos qͥ plena fide baptisma consecuti
st̃. tẽptari ultͣ et peccare ñ posse Ad ex¬
de te dr̃. quȩ est ista qͦ ascendit dealbata
innitens suꝑ fratuelem suum. ut lota qͥden
sit. s custodire ñ ualeat puritatẽ. nͥa su
ri. qui paulo ante lib̾atꝰ es apeccatis: nͥ ho
ratione qua diximꝰ. ut cũ omnia fecermñ.
ne dampnatur: qui delonge stans cłos
ad dm̃ ñ audebat attollere: s ꝑcucielit
pectus suum dicens ꝓpitius esto mͥ pecca¬
tori Unde ꝑfert᷑ dñi sententia Dico uob̾:
descendit hic iustificaiꝰ in domũ suã płqͣ
ille Omnis enim qui se exaltat humilia¬
bit᷑: & qui se humiliat. exaltabit᷑ Apłihu¬
miliant᷑ ut exaltent᷑: discipłi tui eleuant᷑.
ut corruant Eidem adulans uiduȩ ñ eru¬
mũ cõmorari: Nec recordaris illiꝰ sententiȩ:
pͦpłsm̃s qui te beatũ dicunt. seducunt te:
et semitas pedũ tuorũ supplantant: lau.¬

Expanded text:
onem, tu cum Joviniano loqueris, eos qui plena 801 fide baptisma consecuti sunt, tentari ultra, et peccare non posse. Ad exde te dicitur: Quae est ista, quae ascendit dealbata, innitens super fratruelem suum? ut lota quidem sit, sed custodire non valeat puritatem, nisi a ricordia liberari, qui paulo ante liberatus es a peccatis? nisi hac ratione qua diximus, ut cum omnia fecerimus, ne damnatur; qui de longe stans, oculos ad Deum non audebat attollere, sed percutiebat pectus suum, dicens: Deus propitius esto mihi peccatori. Unde profertur Domini sententia: Dico vobis, descendit hic justificatus in domum suam plus quam ille. Omnis enim qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur. Apostoli humiliantur, ut exaltentur. Discipuli tui elevantur, ut corruant. Eidem adulans viduae non erumum commorari, nec recordaris illius sententiae: Populus meus, qui beatum te dicunt, seducunt te, et semitas pedum tuorum supplantant, lau
Abbreviated transcription (Latin):
ert̃ Adueniat regnũ cuũ: spem regni fu¬
Iinguntq Fi̾at uoluntas tua. sic̃ in cęlo
et nt̾ra: ut imitet᷑ angłos humana fragili¬
tał et uoluntas dñi cõpleat᷑ in t̾ra: Tu dicis.
poest hõ si uoluerit. omĩcarere peccato Pa¬
nẽ otidianũ siue suꝑom̃s substantias uenturũ.
dep̃cant᷑. ut digni sint assumptione corpo¬
ris xp̃i: et uos ꝑ nimiã scĩtatẽ. securamq ui¬
sticiam audacter uob̾ dona cȩlestia uendi¬
catis: Sequit᷑ Dimite nob̾ debita nr̃a: sic̃ &
nos dimictimus debitorib nr̃is: De baptis¬
matis fonte surgentes. et regenerati in
dñm saluatorẽ. impleto illo qd̾ de se scͥptũ
ẽ. beati quorũ remisse sunt iniquitates. &
quorũ tecta sunt peccata: statĩ in pͥma cõ¬
munione corporis xp̃i dicunt. dimitte nob̾
debita nr̃a. ꝙͦ illis fuerant in xp̃i confessio¬
ne dimissa : & tu arrogans et suꝑbꝰ sc̃ars
głaris: Quamuis sit hominis ꝑfecta con¬

Expanded text:
ferunt: Adveniat regnum tuum: spem regni fujunguntque: Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra, ut imitetur Angelos humana fragilitas, et voluntas Domini compleatur in terra. Tu dicis: « Potest homo si voluerit omni carere peccato. » Panem quotidianum, sive, super omnes substantias, venturum deprecantur, ut digni sint assumptione corporis Christi. Et vos per nimiam sanctitatem, securamque justitiam audacter vobis coelestia dona vendicatis. Sequitur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. De baptismatis fonte surgentes, et regenerati in Dominum Salvatorem, impleto illo, quod de se scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata , statim in prima communione corporis Christi dicunt: Et dimitte nobis debita nostra, quae illis fuerant in Christi confessione dimissa; et tu arrogans et superbus de sgloriaris. Quamvis sit hominis perfecta con
Abbreviated transcription (Latin):
culata labia. & ab omni m̃datio lib̾a Ille ca
omĩs aut̃ ho m̃dax: & tu ab omni m̃datio.
ĩmacłata. & iusta. et lib̾a possides labia
Ysaias plangit: eu mͥ misero. qm̃ cõpunctꝰ
sũ. q cũ sim hõ. & ĩmunda labia habeam:
in medio qͦ pͦpłi immunda labia habentis
ego habito: Et pꝰea seraphin ignitũ carbonẽ
forcipe comp̃hensũ defert ad ꝓpħȩ labia
purganda: ñ ut tu loqueris arrogantis. s
sua uitia confitentis: uxta illud qd̾ in psal¬
mo dr̃ Quid det᷑ tͥ. aut quid apponat᷑ tͥad¬
linguã dolosã: Sagittȩ potentis acutȩ: cũ
carbonib desolatoris Et pꝰ tantũ tumorẽ.
orantisq iactantiã. & confidentiã scĩtatis
quasi stultꝰ stultis ꝑsuade conaris: ut
in extremo dicas: Quib tͥ ut mͥ miserea¬
ris: p̃cẽ fundo Si sc̃s es. si innocens. si ab
omĩ sorde purgatꝰ. sinec oꝑe nec sermone
ge a salute mea: u̾ba delictorũ meorũ: Et rur

Expanded text:
culata labia, et ab omni mendacio libera. Ille canculata labia, et ab omni mendacio libera. Ille canomnis autem homo mendax: et tu ab omni mendacio immaculata et justa et libera possides labia. Isaias plangit: Heu mihi misero, quoniam compunctus sum, quia cum sim homo, et immunda labia habeam, in medio quoque populi immunda labia habentis ego habito : et postea Seraphim ignitum carbonem forcipe comprehensum defert ad prophetae labia purganda, non ut loqueris, arrogantis, sed sua vitia confitentis. Juxta illud quod in psalmo dicitur: Quid detur tibi, aut quid apponatur tcutae cum carbonibus desolatoriis . Et post tantum tumorem, orantisque jactantiam et confidentiam sanctitatis, quasi stultus stultis persuadere conaris, ut in extremo dicas: Quibus tibi ut mihi miserearis preces fundo. Si sanctus es, si innocens, si ab omni sorde purgatus, si nec sermone, nec opere ge a salute mea, verba delict
Abbreviated transcription (Latin):
raptores. in iusti. ad ult̾i. & sicut hic publi¬
canus: Ieuinobis in sabbo: decimas domniũ
quȩ possideo: Ille ait grãs dõ. q ipsius miscdia
ñ sit sic̃ cȩt̾i homines: peccata detestans: ñ as¬
sumens iusticiam: tu dicis. dñe tu nosti qͣm
scẽ. qͣm innocentes. qͣm purȩ sint ab omĩ fran¬
de. et iniuria et rapina. quas adte expan.¬
do manus: Ille bis in salbo ieuinare se dicit.
ut affligat carnem uitiis lasciuientẽ. & omĩs
substantie suȩ dat decimas: Redemptio
chronum meũ: erosimilis altissimo: Daiud
loquit᷑ Lumbi mei impleti sunt illusio¬
cicatrices meȩ. a facie insipientie mee: &
ne intres in iudicium cũ seruo tuo: et ñ
iustificabit᷑ in conspectu tuo omnis ui-¬
uens : tu sc̃m et innocentem. et purũ eẽ.¬
te iactas : et mundas ad dm̃ expandis ma¬
nus Nec sufficit tͥ in cunctis oꝑib głari:
nͥ ab omni sermonis orisq peccata mundũ
te eẽ dicas: inferens. quam iusta. quã ĩma¬

Expanded text:
raptores, injusti, adulteri, et sicut hic publicanus: jejuno bis in sabbatho, decimas do omnium quae possideo . Ille agit gratias Deo, quia ipsius misericordia non sit sicut caeteri homines, peccata detestans, non assumens justitiam. Tu dicis: « Domine, tu nosti quam sanctae, quam innocentes, quam purae sint ab omni fraude, injuria et rapina, quas ad te expando manus. » Ille bis in sabbatho se jejunare dicit, ut affligat carnem vitiis lascivientem, et omnis substantiae suae dat decimas. Redemptio thronum meum, et ero similis Altissimo . David loquitur: Lumbi mei impleti sunt illusiocicatrices metres in judicium cum servo tuo; et, Non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Tu sanctum et innocentem et purum te esse jactas, et mundas ad Deum expandis manus. Nec sufficit tibi in cunctis operibus gloriari, nisi ab omni sermonis orisque peccato mundum esse te dicas, inferens quam justa, quam imma
Abbreviated transcription (Latin):
tas beatũ eẽ. qui sit ĩmacłatus inuia. et an¬
bulet in lege eiꝰ: ex sequenti sensu pͥorem
xp̃m lucrifaceret:⁊ quantomagis nos scire
debemꝰ. ideo xp̃i et eiglii gr̃am sufcessisse.
uenire festinat: Certe qͥ in cursii ẽ. et in
uia gradit᷑: minor est eo qͥ ꝑuenit ad finẽ:
Sigͦ ĩ macłatꝰ ẽ ille. atq ꝑfectus. qͥ ad huc
ambulat inuia. & gradit᷑ in lege: qͥd plus
beat sibi scãm ȩccłam. ñ habentẽ maculã
neq rugam: quã uos putatis iã in ista car¬
ne mortali & corruptibili ẽẽ ꝑfectã: & audi¬
re meremini cũ corinthiis: iã ꝑfec̾ti estis.
ũ diuites facti estis. sine nobis regnatis.
uob̾cũ: cũ uera et absq omĩ sorde ꝑfectio.
in cęlestib reseruet᷑: quando sponsus lo¬
qͥt᷑ ad sponsã Tota pulchra esꝓxima mea:
&e macła ñ ẽ inte: Iuxta qd᷑ illud intelli.¬
git᷑ Ut sitis irrep̃hensibiles. & simplices. sic̃
sitis. infuturum differens: non in p̃senti

Expanded text:
tas beatum esse, qui sit immaculatus in via, et ambulet in lege ejus, ex sequenti sensu priorem Christum lucrifaceret, quanto magis nos scire debemus, ideo Christi et Evangelii gratiam successisse, venire festinat? Certe qui in cursu est, et in via graditur, minor est eo qui pervenit ad finem. Si ergo immaculatus est ille atque perfectus, qui adhuc ambulat in via, et graditur in lege, quid plus beat sibi sanctam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam, quam vos putatis jam in ista carne mortali et corruptibili esse perfectam, et audire meremini cum Corinthiis: Jam perfecti estis, jam divites facti estis, sine nobis regnatis vobiscum : 798 cum vera et absque omni sorde perfectio in coelestibus reservetur, quando sponsus loquetur ad sponsam: Tota pulchra es, amica mea, et macula non est in te . Juxta quod et illud intelligitur: Ut sitis irreprehensibiles et simplices sicut ixit estis, sed sitis, in futurum differens, non in praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
cepit ut fieret: at̾ Diu̾sis testimoniis scͥptu¬
rarũ eandẽ qͦstionẽ teris: in cheatraleĩ p̃sti¬
gias. qui unum eundẽq hominẽ ꝑsonarũ ua¬
rietate mutata. in martẽ. ueneremq ꝑduc̃t:
ut qui pͥus rigidus et truculentꝰ incesserat:
pꝰea soluat᷑ in mollitiem feminarũ Hoc enĩ
qd̾ nc̃ qͣsi nouũ obicis. beati mundo corde. &
beati ĩmacłati in uia. et esto sine macła. & cȩ.¬
c̾a huiꝰ modi: apło respondente conuinctũ ẽ:

Expanded text:
aecepit ut fieret. A. Diversis testimoniis Scriptuaecepit ut fieret. A. Diversis testimoniis Scripturarum eamdem quaestionem teris in theatrales praestigias, quae unum eumdemque hominem personarum varietate mutata, in Martem Veneremque producunt: ut qui prius rigidus et truculentus incesserat, postea solvatur in mollitiem feminarum. Hoc enim quod nunc quasi novum objicis: Beati mundo corde, et, beati immaculati in via, et, Esto sine macula, et caetera hujuscemodi, Apostolo respondente c
Abbreviated transcription (Latin):
cipio dixeram. in nr̃a eẽ positũ potestate.
uł peccare. uł ñ peccare: et uł ad bonũ uł
ad malũ extende manum: ut lib̾ũ seruet᷑
arbitũ: S hoc ꝑ modo. & tp̃r: et condicio¬
ne fragilitatis humane: ꝑpetuitatẽ aut̃
impeccantiȩ. soli reseruaridõ: et ei qͥ u̾bũ
caro factus. carnis detrim̃ta. et peccata ñ
ꝑtulit Nec q ad breue possũ: cogisme ut
possim iugit᷑ Possũ ieuinare. uigilare. am¬
bulare. legere. psallere. sede. dormire: Nũ¬
quio in ꝑpetuũ : Cẽ. Et qͣre in scͥpt̃is scĩsao
ꝑfectam iusticiã ꝓuocamur ut est illud. bea¬
timundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt: & be¬
atum macłati in uia. qui ambulant in lege
dñi: & dei loquentis ad abraham. ego sũ ds̃
tuus. placeto in conspectu meo. & esto sine
macula uł querela: & ponam testam̃tũ meũ
int̃ me & te. et multiplicabo tenimis: Si
enĩ ñ potest fieri qd̾ scͥpt᷑a testat᷑: frustra p̃¬

Expanded text:
cipio dixeram, in nostra esse positum potestate, cipio dixeram, in nostra esse positum potestate, vel peccare, vel non peccare, et vel ad bonum, vel ad malum extendere manum, ut liberum servetur arbitrium: sed hoc pro modo et tempore et conditione fragilitatis humanae; perpetuitatem autem impeccantiae soli reservari Deo, et ei qui Verbum caro factus, carnis detrimenta et peccata non pertulit. Nec quia ad breve possum, coges me ut possim jugiter. Possum jejunare, vigilare, ambulare, legere, psallere, sedere, dormire, numquid in perpetuum? C. Et quare in Scripturis sanctis ad perfectam justitiam provocamur, ut est illud: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt ; et: Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini ; et Dei loquentis ad Abraham: Ego sum Deus tuus, placeto in conspectu meo, et esto sine macula, vel querela, et ponam testamentum meum inter me et te, et multiplicabo te nimis ? Si enim non potest fieri quod Scriptura testatur, frustra pr
Abbreviated transcription (Latin):
na sint uitia uirtutib: & si paululũ decli¬
nai̾us: aut errandũ tͥ sit. aut p̃ceps cadendũ
Quanto enim int̾ se distant ꝑtinatia. et ꝑse¬
uerantia: parsimonia. & fragilitas: libalitaᷤᷤ
et ꝓfusio: prudentia et calliditas: fortitudo
& tem̾itas: cautela et timiditas: Quorũ alia
adbona: alia referunt᷑ ad mala Qd̾ qͥdem &
incorpore inuenit᷑ Sifelli ꝓuicłis temꝑan.¬
do: pituita succrescit: Sihumores siccare fe.¬
us color. ora ꝑfundit Certe ut cunctam
medicorum adhibeamus diligentiã. et ca¬
stigatis uiuamus cybis. et morborũ fomiti
mus. uł febri ex ardescimꝰ. uł cortionib eiu¬
lamꝰ: & ueri medici saluatoris imploramͦ
auxilium : dicimꝰq cũ apłis Magister: sal¬
olescentia. uiuenaite : Nunquid negaripo¬
test plurimos uistos et scõs uiros pꝰ uitia.
omĩ se ad uirtutes animo contulisse: & ꝑ
has caruisse peccato: At̃ Hoc ẽ ꝗd tͥ in pͥn¬

Expanded text:
na sint vitia virtutibus; et si paululum declina sint vitia virtutibus; et si paululum declinaveris, aut errandum tibi sit, aut in praeceps cadendum. Quantum enim inter se distant pertinacia et perseverantia, parcimonia et frugalitas, liberalitas et profusio, prudentia et calliditas, fortitudo et temeritas, cautela et timiditas? quorum alia ad bona, alia referuntur ad mala. Quod quidem et in corporibus invenitur. Si felli provideris temperando, pituita succrescit. Si humores siccare feus color ora perfundit. Certe ut cunctam medicorum adhibeamus diligentiam, et castigatis vivamus cibis, et morborum fomitibmus, vel febre exardescimus, vel torminibus ejulamus et veri medici Salvatoris imploramus auxilium, dicimusque cum Apostolis: Magister, sallescentia, et juventute: numquid negare potes plurimos justos et sanctos viros post vitia, omni se ad virtutes animo contulisse, et per has caruisse peccato? A. Hoc est quod tibi in prin
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtiat᷑: Et tam̃ quãus corpꝰ sanũ sit integrũq
& uegetũ : & cunctorũ sensuũ integritate
robustũ: aut crebris. aut raris infirmita¬
tib condolescit Et ut firmissimũ sit: int̾dũ
pituitȩ molestiã patit᷑: Ita anima cogitati¬
onũ & ꝑturbationũ impetus sustinens:
ut suꝑet naufragia. ñ absq ꝑicło nauigat
Consid̾ansq fragilitatẽ suã.semꝑ de morte
sollicita ẽ: scd̾m illuo qd̾ scͥptũ ẽ Quisẽ hõ
intenta mortalib: ñ nat̾e dissolutione.
s morte peccati: iuxta illd̾ ꝓpħicũ Anima
qͤ peccau̾it : ipsa moriet᷑ Alioqͥn hanc com¬
munẽ mortẽ. qͣ & bruta soluunt᷑ animalia :
enoch & heliam nondũ uidĩsecognouimꝰ
Damͥ corpꝰ qd̾ nũꝗͣ languerit: aut qd̵ post
languorem ꝑpetua sanitate securum sit: &
dabotibi animam qͦ ñqͣ peccau̾it. nec p̾uir¬
tutes de inceps peccatura sit: p̃sertĩ cũ uici¬

Expanded text:
quatiatur. Et tamen quamvis corpus sanum sit integrumque quatiatur. Et tamen quamvis corpus sanum sit integrumque et vegetum, et cunctorum sensuum integritate robustum, aut crebris, aut raris infirmitatibus condolescit, et ut firmissimum sit, interdum pituitae molestiam patitur; ita anima cogitationum et perturbationum impetus sustinens, ut superet naufragia, non absque periculo navigat, consideransque fragilitatem suam semper de morte sollicita est, secundum illud quod scriptum est: Quis est homo ae dissolutione, sed morte peccati, juxta illud Propheticum: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Alioquin hanc communem mortem, qua et bruta solvuntur animalia, Enoch et Eliam nondum vidisse cognoscimus. Da mihi corpus quod numquam languerit, aut quod post languorem perpetua sanitate securum sit: et dabo tibi animam quae numquam peccaverit, nec post virtutes deinceps peccatura sit, praesertim cum vici