comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine nullo mimere a deꝑtum esse oĩa
que haberentur amplissima: dicebat
idem autem cocta curio. Nobis quoꝙ
licet in hoc quodam modo gloriari.tiã
pro amplitudine honoru quos cunctu
Cuffragiis adepti sumus. nostro quide
anno quod contigit eorum nemini qͦs
modo nominauiꝰ Sane exigius sumptꝰ
edilitatis fuit Atq etiam ille impense
me liores. muri naualia. portus. aquaꝵ
Quamꝙ̃ preseris. tanꝙ quod in manu
datur. locundius est. t amenhec ĩpos¬
terum gratiora Theatra porticus no¬
ua templa. uerecundius reprehenden¬
do propter pompeium. sed doctissimi
noti probant ut et hic ipse ꝑanetus
quem multum in his libris secutus su
Non interpretatus et phalerius deme¬
trius qui periclem principem gretie
uituperat. quod tantam pecutliam
i preclara illa propelea coniecerit Sel
de hoc genere roto in hiis libris quos
de re.pꝰ scrips imus diligenter ẽ dil¬
putatum Tota igitur rario talum lar¬

Expanded text:
sine ullo munere adeptum esse omnia, sine ullo munere adeptum esse omnia, quae haberentur amplissima. Dicebat idem Cotta, Curio. Nobis quoque licet in hoc quodam modo gloriari; nam pro amplitudine honorum, quos cunctis suffragiis adepti sumus nostro quidem anno, quod contigit eorum nemini, quos modo nominavi, sane exiguus sumptus aedilitatis fuit. Atque etiam illae impensae meliores, muri, navalia, portus, aquarum quod praesens tamquam in manum datur, iucundius est; tamen haec in posterum gratiora. Theatra, porticus, nova templa verecundius reprehendo propter Pompeium, sed doctissimi non probant, ut et hic ipse Panaetius, quem nultum in his libris secutus sum, non interpretatus, et Phalereus Demetrius, qui Periclem, principem Graeciae, vituperat, quod tantam pecuniam in praeclara illa propylaea coniecerit. Sed de hoc genere toto in iis libris, quos de re publica scripsi, diligenter est disputatum. Tota igitur ratio talium lar
Abbreviated transcription (Latin):
rus imitatus. Magnificentissima uero
nostri pompeii munera secindo con¬
consulatus repulsam attulit. Quarr et si po¬
stuletur a. populo banis uixis si nõ desi¬
cderantibus attamen aprobantibus fatiẽ¬
dum est modo pro facultatibus nos ipsi
ut fecimus. et si quando aliqua res ma¬
ior atq utilior. populari largitione acꝗ¬
ritur ut horesti imper prandia ĩ semi¬
tis decume mnagno honori fuerunt.
Ne marco qui ddemiscio uitio datim
est quod in caritate  ale modium dedit
populo. Magna enm se et inueterata
inunidia nec turpi iactura quando eĩt
edilis nec maxima libetauit. Sed honoiͣ
sũmo nuper nostro miloni fuit quod
gladiatoribus emptis.rei .p. causa que
Salute nostra continebatut omnesqꝑ
p. clodii conatus furoresq expressit
Causa igitur largitionis. si aut necesse ẽ
aut utiłe. in hiis autem ipsis mediocr¬
tatis Regula optima est .L. quidem phi¬
in primisq clarus gloriari ĩolebat̾ se

Expanded text:
rus imitatus; magnificentissima vero rus imitatus; magnificentissima vero nostri Pompei munera secundo conis consulatus repulsam attulit. Quare et, si postulatur a populo, bonis viris si non desiderantibus, at tamen approbantibus faciundum est, modo pro facultatibus, nos ipsi ut fecimus, et, si quando aliqua res maior atque utilior populari largitione acquiritur, ut Oresti nuper prandia in semitis decumae nomine magno honori fuerunt. Ne M. quidem Seio vitio datum est, quod in caritate asse modium populo dedit; magna enim se et inveterata invidia nec turpi iactura, quando erat aedilis, nec maxima liberavit. Sed honori summo nuper nostro Miloni fuit, qui gladiatoribus emptis rei publicae causa, quae salute nostra continebatur, omnes P. Clodi conatus furoresque compressit. Causa igitur largitionis est, si aut necesse est aut utile. In his autem ipsis mediocritatis regula optima est. L. quidem Phiin primisque clarus, gloriari solebat se
Abbreviated transcription (Latin):
erint ueniam necessitati clare Ita in
Hiis immambus iacturis infinitisꝙ sũp¬
tibus Nihil nos magnopere mirati. q¬
uom presertioi neq necessitati subue¬
natur nec dignitas augeatur ipssaq
illa delectatio multipans ad breue
exiguumq tempis duratura est. eaq
a ledassimo quoꝙ animo in quo tame
ipso una cum satietate: memoria quoq
moriatur uoluptatis bene etiam colli¬
gitur hec pueris et mulierculis seruis
et seruorum s mmillimis liberis essegra¬
ta Graui uero homini et ea que fiũt
iuditio certo ponderanti probari pos¬
se nullo modo Quanꝙͣ intelligo ĩ nra
ciuitate in ueterasse lam bonis tem¬
poribus ut splendor edulitatum ab
optimis uiris postuletur. Itaq et .p.
ctassus cognomaine diues tum copiis
funtus est edilitio maximo munere
et paulo post. L. Crassus cum oiũ ho¬
minum moderatissimo. Q mutio ma¬
gnificentia elilitate functus est. Dem¬
Ne .G. claudius aꝑii. filius multi post

Expanded text:
derint, veniam necessitati dare, in derint, veniam necessitati dare, in his immanibus iacturis infinitisque sumptibus nihil nos magnopere mirari, cum praesertim neque necessitati subveniatur nec dignitas augeatur ipsaque illa delectatio multitudinis ad breve exiguumque tempus capiatur, eaque a levissimo quoque, in quo tamen ipso una cum satietate memoria quoque moriatur voluptatis. Bene etiam colligit, haec pueris et mulierculis et servis et servorum simillimis liberis esse grata, gravi vero homini et ea, quae fiunt, iudicio certo ponderanti probari posse nullo modo. Quamquam intellego in nostra civitate inveterasse iam bonis temporibus, ut splendor aedilitatum ab optimis viris postuletur. Itaque et P. Crassus cum cognomine dives, tum copiis functus est aedilicio maximo munere, et paulo post L. Crassus cum omnium hominum moderatissimo Q. Mucio magnificentissima aedilitate functus est, deinde C. Claudius App. f., multi post,
Abbreviated transcription (Latin):
pecunias profundunt. in eas res quaꝵ
memoriam aut breuem aut nullã oio
sint relicturi Liberales autem qui suis
facultatibus aut captos aprecdonibus
redimunt aut es alienum suscipiunt¬
causa amicgrum aut infiliarum collo¬
cationem adiuuant aut opitulatitur
uel in re querenda uel augenda Itaꝙ
miror quid in mentem uenerit theo¬
frasto meo libro quem dediuitiis scrip¬
sit. in quo multa preclare. illud absut¬
de Est enim mustus ĩ laudanda ma¬
gnificentia et apparatione populari¬
Qum munexum taliumq facultatem
sumptuum fructum diuitiarum pu¬
tat Nihi autem ille fructus liberalita¬
tis. cuins pauca exempla posui multo et
maior uidetur et certior. Quanto Aris¬
totiles grauius et uerius nos reprehen¬
dit qui has pecuniarum effusiones nõ
admireniur que fiunt ad multitudinẽ
delimendam At ii qui abhoste obsidẽtꝰ
siemere a que sextarium mina coge¬
rentur. Hoc primo nobis incredibile
uideri om̃esq mirari. Sed quom attẽ¬

Expanded text:
pecunias profundunt in eas res, quarum pecunias profundunt in eas res, quarum memoriam aut brevem aut nullam omnino sint relicturi, liberales autem, qui suis facultatibus aut captos a praedonibus redimunt aut aes alienum suscipiunt amicorum aut in filiarum collocatione adiuvant aut opitulantur in re vel quaerenda vel augenda. Itaque miror, quid in mentem venerit Theophrasto in eo libro, quem de divitiis scripsit; in quo multa praeclare, illud absurde: est enim multus in laudanda magnificentia et apparatione popularium munerum taliumque sumptuum facultatem fructum divitiarum putat. Mihi autem ille fructus liberalitatis, cuius pauca exempla posui, multo et maior videtur et certior. Quanto Aristoteles gravius et verius nos reprehendit! qui has pecuniarum effusiones non admiremur, quae fiunt ad multitudinem deliniendam. Ait enim, qui ab hoste obsidentur, si emere aquae sextarium cogerentur mina, hoc primo incredibile nobis videri, omnesque mirari, sed cum atten
Abbreviated transcription (Latin):
pe ꝑdoneis hominibꝰ indigentib ce
de familiar impertiendum est sed di¬
ligenter atq moderate. Multi emi pa¬
tiinonia effuderunt inconlulte lapai¬
endo. Quid autem est stultius ꝙ quodi
libenter fatias curare ut id diutiuꝰ fa¬
tapine Quora enim dando egere cepe¬
tunt alienis bonuis manum ia fetreco¬
gungup ita fum beniuolentie ꝯparande
ee sa benefic esse ueliut non patitad
Quania oelia eor quibus q derceeit
Quam obrem necita clauidencrexuris
familiaris ut eam benignitas aperire nõ
ratur. omnino meminisse debemus. idq
a nostris homimbus sepissime usurpatu.
iam in prouerbii consuetudinem ueĩt.
largitibnem fundum non habere. Et¬
entm quis potest modus esse. quom et ĩde
qui consuenerunt et idem illud alii de¬
siderent. Omnino duo sunt genera la¬
rgorum quorum alteri prodigi altĩ
liberales Erodigi qui epulis et ꝰuisce¬
rationibus et gladiatorum muneribꝰ
ludorumq fienationumq apparatu

Expanded text:
pe idoneis hominibus indigentibus de pe idoneis hominibus indigentibus de re familiari impertiendum, sed diligenter atque moderate; multi enim patrimonia effuderunt inconsulte largiendo. Quid autem est stultius quam, quod libenter facias, curare, ut id diutius farapinae; cum enim dando egere coeperunt, alienis bonis manus afferre coguntur. Ita, cum benivolentiae comparandae causa benefici esse velint, non tanta quanta odia eorum quibus ademerunt. Quamobrem nec ita claudenda est res familiaris, ut eam benignitas aperire non ratur. Omnino meminisse a nostris hominibus saepissime usurpatum iam in proverbii consuetudinem venit, largitionem fundum non habere; etenim quis potest modus esse, cum et idem, qui consuerunt, et idem illud alii desiderent? Omnino duo sunt genera largorum, quorum alteri prodigi, alteri liberales: prodigi, qui epulis et viscerationibus et gladiatorum muneribus, ludorum venationumque apparatu
Abbreviated transcription (Latin):
et liberales erunt. primum quo pluripꝰ
profuerint eo plures ad bene fatiendũ
adiutores habebunt. Deinde consuetu¬
dine benificentie paratiores erunt. et
tauꝙ̃ exercitatõres ad bene de multis
promerendum Preclare in epistola qua¬
dam alexandrum filium philippus ac¬
cusat. quod pro largitione beniuolẽtia
macedonium consectetur. Quod te ma¬
lum inquit rationis mistam spem ĩdux¬
it. ut eos tibi fideles putares forȩ. quos pe¬
unia corrupisses. an tu idagis ut mace¬
dones: non te regem suum sed ministrũ
corruptelam esse dixit. fit em deterior
qui aecipit. atq adidem semper ex pec¬
tandum paratior hoc ille filio sed pre¬
ceptum Putemus ominibus. Qua obreni
id quidem non dubium est quin illa
beniguitas que constet ex opera et indu¬
stria et honestior sit. et latius pateat. et
possit prodesse pluribus Non nũꝙtñ
est largiendum nec hoc benignitatis
genus omnino repudian duta est et se¬

Expanded text:
et liberales erunt, primum, quo pluribus et liberales erunt, primum, quo pluribus profuerint, eo plures ad benigne faciendum adiutores habebunt, dein consuetudine beneficentiae paratiores erunt et tamquam exercitatiores ad bene de multis promerendum. Praeclare in epistula quadam Alexandrum filium Philippus accusat, quod largitione benivolentiam Macedonum consectetur:Quae te, malum! inquit, ratio in istam spem induxit, ut eos tibi fideles putares fore, quos pecunia corrupisses? An tu id agis, ut Macedones non te regem suum, sed ministrum corruptelam dixit esse; fit enim deterior, qui accipit, atque ad idem semper exspectandum paratior. Hoc ille filio, sed praeceptum putemus omnibus. Quam ob rem id quidem non dubium est, quin illa benignitas, quae constet ex opera et industria, et honestior sit et latius pateat et possit prodesse pluribus; non numquam tamen est largiendum, nec hoc benignitatis genus omnino repudiandum est et sae
Abbreviated transcription (Latin):
Autem et gloria paritur et gratia defe¬
sionibus edt maior si quando accidit
ut ei subueniatur qui potentis alicunis
opibus circumuenir urgeriq indeat
Ut nos etiam sepe alias adolescentes
contra.L.Sille dominantis opes prosex¬
to roscio amermo fecimus que ut scis
extat oratio. Sed expositis adolescen¬
tium offitiis que ualeant ad gloriam
adipiscendam deinceps de benificen¬
tia ac de liberalitate dicendum est. cuiꝰ
ratio est duplex nam aut ratio opera
benigne fit indigentibus aut pecutua fa
cilioi est hec posterior locupleti psertim
didior et forti uiro claroq dignior Quã¬
ꝙ̃ enim in utroq in est gratificandi libe
⁊alis uoluntas tamenꝰ. altera exarca
altera ex urtute de promitur. largitio qq
fit exre familiari fontem ipsum beniꝗ¬
nitatis exhaurit Ita bengnitate benig¬
uitas tollitur. qua quo in plures usus sis
eo minus inmultos uti possis. At quio¬
pera id est uirtute et industria benifici

Expanded text:
autem et gloria paritur et gratia defeautem et gloria paritur et gratia defensionibus, eoque maior, si quando accidit, ut ei subveniatur, qui potentis alicuius opibus circumveniri urguerique videatur, ut nos et saepe alias et adulescentes contra L. Sullae dominantis opes pro Sex. Roscio Amerino fecimus, quae, ut scis, exstat oratio. Sed expositis adulescentium officiis, quae valeant ad gloriam adipiscendam, deinceps de beneficentia ac de liberalitate dicendum est; cuius est ratio duplex; nam aut opera benigne fit indigencilior est haec posterior, locupleti praeserrim; didior et viro forti claro que dignior. 1. Quamquam enim in utroque inest gratiralis voluntas, tamen altera ex area, altera ex virtute depromitur, largitioque, quae fit ex re familiari, fontem ipsum benignitatis exhaurit. Ita benignitate benignitas tollitur; qua quo in plures usus sis, eo minus in multos uti possis. At qui opera, id est virtute et industria, benefici
Abbreviated transcription (Latin):
hoc munus cuiuis infinicos illcisgi sepoi
non est reprehendendum Modustũ
assit. duri enim hories. uel uix homis
potius udetut. periculum capitis ĩfer¬
re multis Id quom periculo futai ipsi
esti.tum etiam sordidum ad faitiatai ꝙ¬
mittere ut accusator nomiete quod
quligi . M.bruto sũmo genere nat.
iliin filio qui uitis ciuile inptntto
pecitus fuit Atq hoc preceptum osti¬
to diligenter tenenduta est. ne que sti¬
ꝑ candcentem iudicio capitis arceslas
enm sine scelere fien nullo mocsoi
potestua quid est tam ihumanũ.
ꝓ eloquentiam a natura adsaduto
hqium et ad conseruatione dataite
id tonorum pestem pernitiemq cõ¬
uerteie mec tamer ut hoc fugiendu
consuetudo. fert etiam humanitas Iudi¬
cis sempet est incausis uerum sequi. patro¬
ni non nũꝙͣ ueris imile. etiam si minus
sit uerum. defendere Quod scriberem
presertim quom de phylosophia scribe¬
rem non auderem nlisi idem placeret
grauissimostoycorum panetio. Maiẽ

Expanded text:
hoc muneris, cuius inimicos ulcisci saepius non est reprehendendum; modus tamen adsit. Duri enim hominis vel potius vix hominis videtur periculum capitis inferre multis. Id cum periculosum ipsi est, tum etiam sordidum ad famam, committere, ut accusator nominere; quod contigit M. Bruto summo genere nato, illius filio, qui iuris civilis in primis peritus fuit. Atque etiam hoc praeceptum officii diligenter tenendum est, ne quem umquam innocentem iudicio capitis arcessas; id enim sine scelere fieri nullo pacto potest. Nam quid est tam inhumanum quam eloquentiam a natura ad salutem hominum et ad conservationem datam ad bonorum pestem perniciemque convertere? Nec tamen, ut hoc fugiendum ur consuetudo, fert etiam humanitas. Iudicis est semper in causis verum sequi, patroni non numquam veri simile, etiamsi minus sit verum, defendere; quod scribere, praesertim cum de philosophia scriberem, non auderem, nisi idem placeret gravissimo Stoicorum, Panaetio. Maxime
Abbreviated transcription (Latin):
ut stante re.p. facere solebamus et ĩ
agendo plus ꝙ̃ inscribendo opere po¬
neremus. Demde ipsis scxiptis non
ea que nunc sed actiones nostras mã¬
daremus ut sepe fecimus. Suom autẽ
res p in qua omins mea citra cogita¬
tio opera pom solebat nulla esset oiõ
Ille scilicet littere conticuere forẽses
et sen̾atorie. Nihil agere autem quo
animus non posset. in hiis studiis ab
ad phylosopinamꝰ tulissem qui quota
multum adolescens discendi caula
temporis tribuissem. postea ꝙ honori¬
bus inseruire cepi meq totum rei.p.
tradidi tantum ecat phylosophielo¬
ci quantum superfuerat amcor. et
otium uori exat. Maximis igitutĩmalis
hoctantum boni assecuti iudeamur ut ea
litteris mandaremus que nec erant satis
nota nostris. et erant cognitione dignissia
Quid enim est per deos optabilius sapiẽ

Expanded text:
ut stante re publica facere solebamus, in ut stante re publica facere solebamus, in agendo plus quam in scribendo operae poneremus, deinde ipsis scriptis non ea, quae nunc, sed actiones nostras mandaremus, ut saepe fecimus. Cum autem res publica, in qua omnis mea cura, cogitatio, opera poni solebat, nulla esset omnino, illae scilicet litterae conticuerunt forenses et senatoriae. Nihil agere autem cum animus non posset, in his studiis ab ad philosophiam rettulissem. Cui cum multum adulescens discendi causa temporis tribuissem, posteaquam honoribus inservire coepi meque totum rei publicae tradidi, tantum erat philosophiae loci, quantum superfuerat amicorum eotium non erat. Maximis igitur in malis hoc tamen boni assecuti videmur, ut ea litteris mandaremus, quae nec erant satis nota nostris et erant cognitione dignissima. Quid enim est, per deo
Abbreviated transcription (Latin):
le et quid mutile. tum ex utilibus quid
utiliꝰ a.quid maxime utile de quibus
dicere agrediar si panca prius de insti¬
tuto ac Ne iuditio meo dixero. ꝙͣ ꝙ̃
enim libri nostri. complures non modo
adlegendi sed etiam ad scribendi stu¬
diuitꝰ excitauerunt tamen interdu
uereor ne quibusdam bonis uitis phy¬
losophie nomen muisum sit mirent q
in ea metantum opere et temporis
ponere. Ego autem quam diu res.ꝑ
per eos gerebatur quibus se ipsa com¬
miseratꝰ omnes meas curas cogitatio¬
nesq in eam conferebam. quom autẽ
dominatu unius omnia tenerentur ne¬
q esset usꝙͣ consilio aut autoritati locꝰ
sotios demq tuende rei .p. sũmos ipos
adimsissẽ Nec me atigoribus dedi ꝗb
essem confectus isi hiis restitissem nec
rursum indignis homme docto uolup¬
tatibus. atq u̾tinam pes .p. stetisset quo
ceperat statu. Nec in homines non tam
cõmutandarum ꝙ̃ euertendatum re¬
rum cupidos ineidisset primum enis

Expanded text:
le, quid inutile, tur ex utilibus quid le, quid inutile, tur ex utilibus quid utilius aut quid maxime utile. De quibus dicere aggrediar, si pauca prius de instituto ac de iudicio meo dixero. Quamquam enim libri nostri complures non modo ad legendi, sed etiam ad scribendi studium excitaverunt, tamen interdum vereor, ne quibusdam bonis viris philosophiae nomen sit invisum mirenturque in ea tantum me operae et temporis ponere. Ego autem, quam diu res publica per eos gerebatur, quibus se ipsa commiserat, omnis meas curas cogitationesque in eam conferebam; cum autem dominatu unius omnia tenerentur neque esset usquam consilio aut auctoritati locus, socios denique tuendae rei publicae, summos viros, amisissem, nec me angoribus dedidi, quibus essem confectus, nisi iis restitissem, nec rursum indignis homine docto voluptatibus. Atque utinam res publica stetisset, quo coeperat, statu nec in homines non tam commutandarum quam evertendarum rerum cupidos incidisset! Primum enim,
Abbreviated transcription (Latin):
rudentiamꝙ sequetur considecata
aclio ta fit ut agere consideratt
plurissit ꝙ cogitare prudenter Atq
hec quidem Hactenus patefactus eũ
locus est ipẽ ut non difficile sit mer¬
quirendo offitio quid cuiq sitpponẽ¬
dumi iudere. mip̃a aut comĩtate sũt
qradus offitiorum ex quibus quid cu¬
lq prestet itelligi possit. ut pria¬
diis inmortalibus. secunda patrie. ter¬
tia parentibus. Dem ceps gradatun re¬
li qua reliquis debeantur quibus ex
rebus breitet disprtatis. intelligipo¬
test non solum id homines solere du¬
bitare honestumi an ne turpesit Sed
etiam duobus propositis honestis u¬
reliqua pergamas
honestate Marce fili.¬
atq ab omni genere
uirtutis satis Explica¬
tum arbitror libro sup¬
eriore. Sequitur ut hec¬
o offitiorum genera per¬
sequar que pertinent adnte cultũ
et ad earun terum quibus utuntur
homines facultatem ad opes ad copi¬
as in quo totum queri dixi. quid uti¬

Expanded text:
rudentiamque sequetur considerata rudentiamque sequetur considerata actio; ita fit, ut agere considerate pluris sit quam cogitare prudenter. Atque haec quidem hactenus. Patefactus enim locus est ipse, ut non difficile sit in exquirendo officio, quid cuique sit praeponendum, videre. In ipsa autem communitate sunt gradus officiorum, ex quibus, quid cuique praestet, intellegi possit, ut prdis immortalibus, secunda patriae, tertia parentibus, deinceps gradatim reliquis debeantur. Quibus ex rebus breviter disputatis intellegi potest non solum id homines solere dubitare, honestumne an turpe sit, sed etiam duobus propositis honestis ureliqua pergamus.honestate, Marce fili,atque ab omni genere virtutis, satis explicatum arbitror libro superiore. Sequitur, ut haec officiorum genera persequar, quae pertinent ad vitae cultum et ad earum rerum, quibus utuntur homines, facultatem, ad opes, ad copias ; in quo tur quaeri dixi, quid uti
Abbreviated transcription (Latin):
solitudinem fugẽt et sotium studii que¬
reret. tum docere tum discere uellet tũ
audigetum dicere. Ergo omne offi¬
tium ład coniunctionem hominum
et sotietatem tuendam ualet. antepo¬
nendum est illi offitio quod cognitio¬
ne et scientia continetur. Ilud orsi¬
tan querendum sit. n hec comu¬
nitas. que maxime est apta nature
ante ponenda non placet. Sunt eni
quedam partim ita feda partim ita
clagitiosaut nec conseri sande quidẽ
patdie causa sapiens ut factutus ea
possidonius collegit permulta Sedita
hutea quedam. ita obscena ut dictta
quoꝙ turpia uideantur. hec igitur nõ
susci piet quisꝙͣ rei. ꝑ. causa. nec res p
quidem prose nellet suscipi. Sed in
hoot cõmodius res se habet. ꝙ nõpo¬
test acçidere tempus ut intersit rei
P. quid ꝙͣ illorum facere sapientẽ
Qufre hoc quidem eftectum sit ite
offitiis deligendis hoc genus ostitior
excellere quod teneat hominu sotie¬
tate. Et enm cognitic̃nature. neꝙ p¬

Expanded text:
solitudinem fugeret et socium studii quaesolitudinem fugeret et socium studii quaereret, tum docere tum discere vellet, tum audire tum dicere. Ergo omne officium, quod ad coniunctionem hominum et ad societatem tuendam valet, anteponendum est illi officio, quod cognitione et scientia continetur. Illud forsitan quaerendum sit, num haec communitas, quae maxime est apta naturae, que semper anteponenda. Non placet; sunt enim quaedam partim ita foeda, partim ita flagitiosa, ut ea ne conservandae quidem patriae causa sapiens facturus sit. Ea Posidonius collegit permulta, sed ita taetra quaedam, ita obscena, ut dictu quoque videantur turpia. Haec igitur non suscipiet rei publicae causa, ne res publica quidem pro se suscipi volet. Sed hoc commodius se res habet, quod non potest accidere tempus, ut intersit rei publicae quicquam illorum facere sapientem. Quare hoc quidem effectum sit, in officiis deligendis id genus officiorum excellere, quod teneatur hominum societate. Etenim cognitionem p
Abbreviated transcription (Latin):
apum examen non fingendorum fa¬
uorum causa congregatitut. Sed cu
con gregabilia sint natura fingunt fa¬
uos Sic homines ac multo ettam ma¬
gis natura congregati adhibent agẽ¬
Ai congregandiq solertiam. Itaq ni¬
si ea uit̾tu que constat ex hominib
tuendis. id est ex sotietate generis hu¬
mani. attingat cognitionett terum.
soli uaga cognino et ieiuna uideatur
Itemq mag̾nitudo anmi.remota a¬
comunitate coniunctioneq humana.
feritas quedam sit et ĩmianitas. ita fit
ut uincat cognitionis stuciium consotia¬
tio honinum atq comunitas. Nec ue¬
rum est quod dicitur a quibusdam pp
cere non possemus. Idcirco istam esse
cum hominibus comunitatem et sotieta¬
ten quod si omnia nobis que ad uictu
cultumꝙ pertinent. quasi uirgula diui¬
naut nunt suppedit arentur tum pre¬
ditus optimo quisq ingenio negotiis oĩ¬
bus obinissis. totum se in cognitione ⁊
scientia collocaret. Non est ita nam et

Expanded text:
apium examina non fingendorum faapium examina non fingendorum favorum causa congregantur, sed, cum congregabilia natura sint, fingunt favos, sic homines, ac multo etiam magis, natura congregati adhibent agendi cogitandique sollertiam. Itaque, nisi ea virtus, quae constat ex hominibus tuendis, id est ex societate generis humani, attingat cognitionem rerum, solivaga cognitio et ieiuna videatur, itemque magnitudo animi remota communitate coniunctioneque humana feritas sit quaedam et immanitas. Ita fit, ut vincat cognitionis studium consociatio hominum atque communitas. Nec verum est, quod dicitur a quibusdam, prcere non possemus, idcirco initam esse cum hominibus communitatem et societatem; quodsi omnia nobis, quae ad victum cultumque pertinent, quasi virgula divina, ut aiunt, suppeditarentur, tum optimo quisque ingenio negotiis omnibus omissis totum se in cognitione et scientia collocaret. Non est ita; nam et
Abbreviated transcription (Latin):
sius et publicis essent ut thebanu
epami nondara lisias potagoreus
syracusium dyonem plato. Multiq
multos nosq ipsi quicquid ad reta
p. attulimus. E modo aliquid attuli¬
mus a doctorihus atq doctrmna in¬
structi ad eam et ornati access imus
neq solum uini atq presentes studio¬
sos discendi er uditit atq docent
sed hoc idem etiam post mortẽ mo¬
numentis litterarum assecunitur. nec
enim locus ullus est pretermissiis ab
hiis qui ad leges qui ad mores qui
ad disciplinam rei .ꝑ. ꝑtineretita ut
otium ilium ad nostr̃uam negotium
contulisse uideantur. Ita illiApsi doc¬
trine studiis et sapientie dediti ad ho¬
minimi utilitatem.prudentiam sua¬
intelligentiamq potissimumi conferũt
Obeanꝰq etiam causam elo qui çopio¬
se. modo prudentex. melius est. ꝙ̃ uel
acutissime sine eloquentia coglrare.
quod cogitatioinseipsam uertit᷑ eloqñ¬
tia uero complectitur eos quibis cu
comunitate ilincti sumus. Atq ut

Expanded text:
us suis publicis essent, ut Thebanum us suis publicis essent, ut Thebanum Epaminondam Lysis Pythagoreus, Syracosium Dionem Plato multique multos, nosque ipsi, quicquid ad rem publicam attulimus, si modo aliquid attulimus, a doctoribus atque doctrina instructi ad eam et ornati accessimus. Neque solum vivi atque praesentes studiosos discendi erudiunt atque docent, sed hoc idem etiam post mortem monumentis litterarum assequuntur. Nec enim locus ullus est praetermissus ab iis, qui ad leges, qui ad mores, qui ad disciplinam rei publicae pertineret, ut otium suum ad nostrum negotium contulisse videantur. Ita illi ipsi doctrinae studiis et sapientiae dediti ad hominum utilitatem suam prudentiam intellegentiamque potissimum conferunt; ob eamque etiam causam eloqui copiose, modo prudenter, melius est quam vel acutissime sine eloquentia cogitare, quod cogitatio in se ipsa vertitur, eloquentia complectitur eos, quibuscum communitate iuncti sumus. Atque ut
Abbreviated transcription (Latin):
ad sotietatem genetis humam. Gͦ
hȩc cogmtiom adite ponenda est: atq
idem optimus quisq reipsa osteadit
et uidicat quis emi est tam cupidus
in porspitienda cognoscendaq rerũ
natura ut si ei tractanti contetaplã¬
tiq res cognitione dignissimas. subi¬
tosit allatum pericitlumq discri¬
menq patrie cui subueirę opitula¬
riq possit. non illa omĩa relin quat
aiq ab iciat etiam si nuimerare stel¬
las aut metiri mundi magitudi¬
nẽ posse arbitrentit. Atq hoc ide
in parentis in amici re aut pericło
fecerit. quibus rebus intelligitur.
studiis offitiisq scientie. prepͥonẽda
esse offitia iustitie que ꝑtinent ad ho¬
minum utilitatem quã mnhil homini
esse lebet antiquius Atq illi quoꝵ
studia uitaq omnis in rerum cogni¬
tione uersata est tamen ab augendis
hoiũm utilitatibus et cõmodis non
reçesserunt. Nam et erudierunt mul¬
tos quo meliores çines utilioresq reb¬

Expanded text:
ad societatem generis humani; ergo ad societatem generis humani; ergo haec cognition anteponenda est. Atque id optimus quisque re ipsa ostencit et iudicat. Quis enim est tam cupidus in perspicienda cognoscendaque rerum natura, ut, si ei tractanti contemplantique res cognitione dignissimas subito sit allatum periculum discrimenque patriae, cui subvenire opitularique possit, non illa omnia relinquat atque abiciat, etiamsi dinumerare se stellas aut metiri mundi magnitudinem posse arbitretur? atque hoc idem in parentis, in amici re aut periculo fecerit. Quibus rebus intellegitur studiis officiisque scientiae praeponenda esse officia iustitiae, quae pertinent ad hominum utilitatem,qua nihil homini esse debet antiquius. Atque illi, quorum studia vitaque omnis in rerum cognitione versata est, tamen ab augendis hominum utilitatibus et commodis non recesserunt; nam et erudiverunt multos, quo meliores cives utilioresque reb
Abbreviated transcription (Latin):
parentutꝰ necesse est. placet igitur ap¬
tiora esse nature ea offitia que ex co¬
munitate ꝙͣ ea que ex cogitatione
piis ducatur quamuis orania que
cogitatione Aigna sint summo otio
sedum ipse consideret et contemple¬
tar tamen solitudo sitantꝰ sit ut
hominem uidere non possit exce¬
dat eiuta Frincepsq omnium uirtu¬
phiam uocant prudentiam entim qꝰ
greci fronesim dicunt aliã quãdam
Entelligimus que est terum expeten¬
daruiti fugiendarumq scientia Illa
autem sapłentia quam principem
dixi terum est dusmarum et huma¬
narum scientia in qua continentur
degrum et hominum comĩtas et sotie¬
tas inter ipsos. ea si maxima est. ut est.
certe necesse est quod a comunitate du¬
catur. offitium. id esse maximum et¬
enim cogmtio contemplatioq nate
manca quo dam modo atq incoata
sit. si nulla actio rerum consequatur.
ea autem actio in homim cõmodis tue¬
dis maxime cernitut Pertinet igitur

Expanded text:
parentur necesse est. Placet igitur apparentur necesse est. Placet igitur aptiora esse naturae ea officia, quae ex communitate, quam ea, quae ex cognitione piis quamvis omnia, quae cognitione digna sint, summo otio secum ipse consideret et contempletur, tamen, si solitudo tanta sit, ut hominem videre non possit, excedat e vita. Princepsque omnium virtuGraeci vocant—prudentiam enim, quam Graeci fro/nhsin dicunt, aliam quandam intellegimus, quae est rerum expetendarum fugiendarumque scientia; illa autem sapientia, quam principem dixi, rerum est divinarum et humanarum scientia, in qua continetur deorum et hominum communitas et societas inter ipsos; ea si maxima est, ut est certe, necesse est, quod a communitate ducatur officium, id esse maximum. Etenim cognitio contemplatioque naturae manca quodam modo atque inchoata sit, si nulla actio rerum consequatur. Ea autem actio in hominum commodis tuendis maxime cernitur; pertinet igitur
Abbreviated transcription (Latin):
multisq sine uanitate. implẽtiẽs nõ
est admodum uituperanda Atqreti¬
am si satiata questu nel contenta
potiui ut seꝑe ex alto in portum ex
ipso portu se in agros possessionesq
contuletit uidetlir uire optrmo pdi¬
se laudari Omnium autem retu
ex quibus aliquid quiritur mhil
agricultura melius in hil uberius uł¬
cMMiltius nihil homine libero dignius
de qua quoniam in çatone maiore
satis multa diximus illa assũmes qͣ
adhunc locum ꝑtinebutit. Sed ab
hiis partibus que sunt honestatisꝰ
quemad modum offitia ducerent᷑
satis expositum iudetur. Forum
autem ipsorum que honesta sunt
potest incidere sepe contemptio et
comparatio de duobus honestis u¬
truia honestius. Qui locus a pane¬
tio est pretermississ. nam quom o¬
mnis honestas manet ex partibꝰ
quatuor quatum una sit cogntio¬
nis altera comuĩtatis tertia mfagna¬
nimitatis quarta moderatiomis.
Hec deligen do offitio sepe interse com¬

Expanded text:
multisque sine vanitate impertiens, non multisque sine vanitate impertiens, non est admodum vituperanda, atque etiam, si satiata quaestu vel contenta potius, ut saepe ex alto in portum, ex ipso portu se in agros possessionesque contulit, videtur iure optimo posse laudari. Omnium autem rerum, ex quibus aliquid acquiritur, nihil est agri cultura melius, nihil uberius, nihil dulcius, nihil homine libero dignius; de qua quoniam in Catone Maiore satis multa diximus, illim assumes, quae ad hunc locum pertinebunt. Sed ab iis partibus, quae sunt honestatis, quem ad modum officia ducerentur, satis expositum videtur. Eorum autem ipsorum, quae honesta sunt, potest incidere saepe contentio et comparatio, de duobus honestis utrum honestius, qui locus a Panaetio est praetermissus. Nam cum omnis honestas manet a partibus quattuor, quarum una sit cognitionis, altera communitatis, tertia magnanimitatis, quarta moderationis, haec in deligendo officio saepe inter se com
Abbreviated transcription (Latin):
qui sordidi sint hec fere accepniuis
Primu improbantur hii questus qui
in odia hominum incurrit ut por¬
titorum et feneratorum Illiberales
autem et sordidi. questus mexcẽnari¬
mentum seruitutis. Sordidi etiam pu¬
tandi qui mercantut ⁊ mexcatoribꝰ
quod statim uendant. Nihil enimpto¬
fitiunt insi ad modum mentiantur
nec uero est quicꝙͣ turpius uanitate
ꝯpificesq omes in sordida arte uer¬
saiitur nec enim quicꝙͣ ingenuum
habere potest officła minitaeq ar¬
tes probande que ministre sunt uo¬
luptatum. cetarii lanii fartores pis¬
tores ut ait terentius adde hiuc si
placet unguentarios saltatores to¬
tumq luduga talarium quibꝰ antẽ
artibus prudetitia maiat in est aut
non mediocris utilitas queritur ut
medigcina ut architectura aut doc¬
trina hon estarum rerium hec sutit
his quorum ordini conueniutit ho¬
nesta MLercatura autem si tenuis
est. sordida putanda est. Sin magna
et copiosa multa idiq apportanis.

Expanded text:
qui sordidi sint, haec fere accepimus. qui sordidi sint, haec fere accepimus. Primum improbantur ii quaestus, qui in odia hominum incurrunt, ut portitorum, ut faeneratorum. Illiberales autem et sordidi quaestus mercennarimentum servitutis. Sordidi etiam putandi, qui mercantur a mercatoribus, quod statim vendant; nihil enim proficiant, nisi admodum mentiantur; nec vero est quicquam turpius vanitate. Opificesque omnes in sordida arte versantur; nec enim quicquam ingenuum habere potest officina. Minimeque artes eae probandae, quae ministrae sunt voluptatum: Cetárii, lanií, coqui, fartóres, piscatóres, ut ait Terentius; adde hue, si placet, unguentarios, saltatores totumque ludum talarium. Quibus autem artibus aut prudentia maior inest aut non mediocris utilitas quaeritur, ut medicina, ut architectura, ut doctrina rerum honestarum, eae sunt iis, quorum ordini conveniunt, honestae. Mercatura autem, si tenuis est. sordida putanda est; sin magna et copiosa, multa undique apportans
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nec quẽꝙ hoc erxore duci opor¬
tet. ut si quid socrates aut gristippus
contra ⁊ morem consuetudinẽq qiui¬
lem feceruit locuti ue siat idemi sibi ar¬
bitrẽtur licere Magnis enim illi et di¬
uinis boms hanc licentiam assiquebũ¬
tur. Cinicor ueto tota ratio est citieda
Est enim inimica uerecundie sine qua
ihił rectum potest esse mhil honestũ
Eos autem ꝗ uorum uita perpecta in
rebus honestis atq magins est benȩ
de re .p. sentientes ac hene meritos
aut merentei aliquo honore aut im¬
perio affectos ohseruare et colere de¬
bemus. tribuere etiam senectuti mł¬
tum cedere Is qui magisttatum ge¬
runt aut habebunt h.bere delectũ
ciuis et peregrim In ipso ꝓ peregrino
priuatim ne an puhlice il enerit ad
summam ne agam. de singulis comu¬
nem totius griseris hemitum concili¬
atignem et consoti et atemi. colere tue¬
ri seruare debemus. Nam de artiti¬
tiis et questibus qui lberales habendi

Expanded text:
sunt, nec quemquam hoc errore duci oporsunt, nec quemquam hoc errore duci oportet, ut, si quid Socrates aut Aristippus contra rnorem consuetudinemque civilem fecerint locutive sint, idem sibi arbitretur licere; magnis illi et divinis bonis hanc licentiam assequebantur. Cynicorum vero ratio tota est eicienda; est enim inimica verecundiae, sine qua nihil rectum esse potest, nihil honestum. Eos autem, quorum vita perspecta in rebus honestis atque magnis est, bene de re publica sentientes ac bene meritos aut merentes sic ut aliquo honore aut imperio affectos observare et colere debemus, tribuere etiam multum senectuti, cedere iis, qui magistratum habebunt, habere dilectum civis et peregrini in ipsoque peregrino, privatimne an publice venerit. Ad summam, ne agam de singulis, communem totius generis hominum conciliationem et consociationem colere, tueri, servare debemus. Iam de artificiis et quaestibus, qui liberales habendi,
Abbreviated transcription (Latin):
cotum apte fiat quid ab offitio natura¬
q discrepet. Quo in genere nõ est ĩ cõ¬
modum quale quid q eorum sit ex a¬
lus iudicare ut siquid dedeccat ĩ illos
utemus ipsi fit emm nesçio quomõ
ut magis in aliis cernamus ꝙ in nobis¬
nietipis siquid delĩquitur ¶taq facili¬
me corriguutur in disçendo quor itia
imitantut. emendandi cansa magistii
Necueto alienum est acdea eligenda q̃
dubitatione afferunt adhibete doctos
Hoies uel etiam usu pecitos et quid hiis
quirere Maior enimpars fere deferei
solet quo a natura ipsa deducitut.In
quibus iudendum est nõ modo quid
quisq loquatur sed etiam quid quisq
ua fabricantur et ueri etiam poete su¬
um quisq opula uulgo consilerari
uult siquid reprehendendu sit. a plu¬
tibus id corrigatur siq et secum et cũ
aliis quid in ed peccati sit exquirunt
sic alior inditio permulta nobis et
fatienda et non fatierda et mutanda
et corrigenda sunt. Que uero more

Expanded text:
eorum apte fiat, quid ab officio naturaeorum apte fiat, quid ab officio naturaque discrepet. Quo in genere non est incommodum, quale quidque eorum sit, ex aliis iudicare, ut, si quid dedeceat in illis, vitemus ipsi; fit enim nescio quo modo, ut magis in aliis cernamus quam in nobismet ipsis, si quid delinquitur. Itaque facillime corriguntur in discendo, quorum vitia imitantur emendandi causa magistri. Nec vero alienum est ad ea eligenda, quae dubitationem afferunt, adhibere doctos homines vel etiam usu peritos et, quid iis quirere. Maior enim pars eo fere deferri solet, quo a natura ipsa deducitur. In quibus videndum est, non modo quid quisque loquatur, sed etiam quid quisquena fabricantur, et vero etiam poeitae suum quisque opus a vulgo considerari vult, ut, si quid reprehensum sit a pluribus, id corrigatur, iique et secum et ab aliis, quid in eo peccatum sit, exquirunt, sic aliorum iudicio permulta nobis et facienda et non facienda et mutanda et corrigenda sunt. Quae vero more
Abbreviated transcription (Latin):
si in conuiuo faciat mliumanus iude¬
atur inscientia temporis Sed ea que o
multum ab humanitate discreparit ut
si quis inforo cantet at siqua est alia
magna peruersitas facile apparẽt nec
magnopete admonitione et precepta
desiderant. Que autem parua uicdent
delicta neq a multis intelligi possunt
ab hiis diligentius deelmaidlura est¬
ut infidibus aut tybiis quamius pau¬
lulum discrepent ⁊ amen id asciente
animauerti solet. sic iudenlum est ĩ iuta
ne forte quid discrepet. uel multo et̃
magis. quo maior et meliot actionum
ꝙͣ sonorura concentus est. Itaq ut ĩfi¬
dibus musicoꝵ antes uel nnima sen¬
tiunt. sic uos siacres et diligentes esse uo¬
lumus animaduersgresq uitioꝵ mag¬
na sepe intelligimus exparins ex oculo
obtuitu superilior aut gemissione ant
contractatione et ex mestitia ex hulari¬
tate ex risu ex locutione ex teticentia
⁊ contentione uocis ex sũmissione ex
ceteris similibris facile iudicamus quid

Expanded text:
si in convivio faciat, inhumanus videsi in convivio faciat, inhumanus videatur inscitia temporis. Sed ea, quae multum ab humanitate discrepant, ut si qui in foro cantet, aut si qua est alia magna perversitas, facile apparet nec magnopere admonitionem et praecepta desiderat; quae autem parva videntur esse delicta neque a multis intellegi possunt, ab iis est diligentius declinandum. Ut in fidibus aut tibiis, quamvis paulum discrepent, tamen id a sciente animadverti solet, sic videndum est in vita ne forte quid diserepet, vel multo etiam magis, quo maior et melior actionum quam sonorum concentus est. Itaque, ut in fidibus musicorum aures vel minima sentiunt, sic nos, si acres ac diligentes esse volumus animadversoresque vitiorum, magna saepe intellegemus ex parvis. Ex oculorum optutu, superciliorum aut remissione aut contractione, ex maestitia, ex hilaritate, ex risu, ex locutione, ex reticentia, ex contentione vocis, ex summissione, ex ceteris similibus facile iudicabimus, quid
Abbreviated transcription (Latin):
diu loquitunt que ptinent ad uerecun¬
diam et ad eorum approbatione qui¬
bus cuom niuimus nimc dicenda sunt
Lilis est igitur ordo actionum adhibẽ¬
dus ut quemadmodum in gratiore
constanti sic iniuta omnia sunt apta
interse et conuenientia turpe enita ua¬
ledeq uitiosum est in re seuera cõuiuio
diglium aut delicatum alique ĩ ferꝰ¬
pesermonem. Bene perocles quom
haberet collegam i pretura sopho¬
ciem poetam. hi q quom decoi offi¬
tio cotuenissent et casu formosus puer
preteriret dixissetq sophodes opueru
pulcrum periele adhec ipse ait p̃tore
sophode decet non solum matius sed
etiam oculos abstinentes habere atq hec
idem sophodes si in athletarum proba¬
tione dixisset. iusta reprehensione cu¬
russet. tanta uis est et loci et temporis
ut siquis cum causam sit acturus ĩ iti¬
nere aut in ambrlatione secum ipse
meditetur. Aut siquid aliud attentius
cogitet non reprehendatur at hoc ide

Expanded text:
diu loquimur, quae pertinent ad verecundiu loquimur, quae pertinent ad verecundiam et ad eorum approbationem, quibuscum vivimus, nunc dicenda sunt. Talis est igitur ordo actionum adhibendus, ut, quem ad modum in oratione constanti, sic in vita omnia sint apta inter se et convenientia; turpe enimn valdeque vitiosum in re severa convivio digna aut delicatum aliquem inferre sermonem. Bene Pericles, cum haberet collegam in praetura Sophoclem poëtam iique de communi officio convenissent et casu formosus puer praeteriret dixissetque Sophocles: O puerum pulchrum, Pericle! At enim praetorem, Sophocle, decet non solum manus, sed etiam oculos abstinentes habere. Atqui hoc idem Sophocles si in athletarum probatione dixisset, iusta reprehensione caruisset. Tanta vis est et loci et temporis. Ut, si qui, cum causam sit acturus, in itinere aut in ambulatione secum ipse meditetur, aut si quid aliud attentius cogitet, non reprehendatur, at hoc idem
Abbreviated transcription (Latin):
uil. horum tamen trium prest antis¬
simum est appetitum obtemp ã erõni
Deinceps de ordine rerum et oportum¬
tate temporum dicendum est. hac au¬
tem scientia continentur ca quã greqi
cutaxiam nominart. Narahec quas
interpretamut modestiam appelleꝰ
sic diffinirur a storcis ut modestia sit
scientia earurt retum que aguntur
aut dicuntur loco suo collocandaru
taq udetur eadem ius ordims et col¬
locationis fore. Nam et ordinem sic
diffiniunt compositione rerum aptis
et accomodatit locis locum aute ac¬
tionis. oportumtatem temporis esse
latur occasio. sic fit ut modestia hec qu¬
am ita interpetranur ut digi scientia
sit oportunitatis ydoneor ad agendu
temporum Sed potest eadem else prũ¬
deritie diffimitio de qua principio drx¬
imus. Hoc autem loco de moderatione
et temperatia et harum similibus uir¬
tutibus querimus. Itaꝗ̃ erant prudeu¬
tie proptia suo loco dicta sunt. Que au¬
teu harum uirtutum de quibus iara

Expanded text:
gius. Horum tamen trium praestantisgius. Horum tamen trium praestantissimum est appetitum optemperare rationi. Deinceps de ordine rerum et de opportunitate temporum dicendum est. Haec autem scientia continentur ea, quam Graeci eutaci/an nominant, non hanc, quam interpretamusic definitur a Stoicis, ut modestia sit scientia rerum earum, quae agentur aut dicentur, loco suo collocandarum. Ita videtur eadem vis ordinis et collocationis fore; nam et ordinem sic definiunt: compositionem rerum aptis et accommodatis locis; locum autem actionis opportunitatem temporis esse latur occasio. Sic fit, ut modestia haec, quam ita interpretamur, ut dixi, scientia sit opportunitatis idoneorum ad agendum temporum. Sed potest eadem esse prudentiae definitio, de qua principio diximus; hoc autem loco de moderatione et temperantia et harum similibus virtutibus quaerimus. Itaque, quae erant prudentiae propria, suo loco dicta sunt; quae autem harum virtutum, de quibus iam
Abbreviated transcription (Latin):
autem presertim si ipse edifice.ne eẽ
domum modum sumptumi et magni¬
ficentia orodeas. quo ih genere mustũ
mali etiam in exemplo est Studiose ei
pleriq presextim i hanc partem fcã
otincipiu imitantur ut L luculli sũ¬
mi urri. iurtutem cuius ꝙͣ̃ multi illaru
magnificentia sunt imitati Quaru
qui diem certe est adhibendus modus.
ad medio critatemq reuocandus. eadẽ¬
q mediocritas ad omnem usum. cultũq
iute transterenda est. Sed he chactenus.
In ompi actione suscipienda.tria sunt
tenenda. Primum ut appetitus ratioĩ
pareat quo nihil est ad offitia conser¬
uanda accõmodatius. Demde ut ani¬
maduertatur quanta sit illa res qua
efficere uelimus ut ne ue maior neue
minor cura et opera suscipiatur qua
causa postulet. Tertium est ut cauea
ut ea que ꝑtinent ad liberalem spetiẽ
et dignitatem moderata sunt. Modꝰ
autes est optimus deciis ipsum tenere
de quo ante diximus ne progredi lon¬

Expanded text:
est, praesertim si ipse aedifices, ne est, praesertim si ipse aedifices, ne extra modum sumptu et magnificentia prodeas; quo in genere multum mali etiam in exemplo est. Studiose enim plerique praesertim in hanc partem facta principum imitantur, ut L. Luculli, summi viri, virtutem quis? at quam multi villarum magnificentiam imitati! quarum quidem certe est adhibendus modus ad mediocritatemque revocandus. Eademque mediocritas ad omnem usum cultumque vitae transferenda est. Sed haec hactenus. In omni autem actione suscipienda tria sunt tenenda, primum ut appetitus rationi pareat, quo nihil est ad officia conservanda accommodatius, deinde ut animadvertatur, quanta illa res sit, quam efficere velimus, ut neve maior neve minor cura et opera suscipiatur, quam causa postulet. Tertium est, ut caveamus, ut ea, quae pertinent ad liberalem speciem et dignitatem, moderata sint. Modus autem est optimus decus ipsum tenere, de quo ante diximus, nec progredi lon
Abbreviated transcription (Latin):
que cum uulgo inseretue suffragata do¬
mino nouo Homii ad consulatlm pu¬
tabatur. Hane scauxus demolitus acco¬
ssionem ad iunxit edibris. Itaq ille ĩ sua
domum consulatum primus attulit. hic
sũmi et clarissimi uiri filius. in domui
multiplicatam non repulsam solum
retulit. sed ignominiam et calamitatẽ
Ornanda eti est dignitas domo. no
ex domo tora querenda. nec domo do¬
minus. sed domino dornus. hon estãda
est Et ut in ceteris habenda ratio. nõ
sua solum sed etiam alior sic in domo
clari hominis. in qua et hospites multi
recipiendi. et admittenda hoiũ cuiusq
modi multitudo. adhibenda etia cuta
est laxitatis. Aliter ampla domus dede¬
cori sepe fit dnõ. Si est iea solitudo. et
maxxime si aliquando alio diio solita est¬
maxime si frequentari. Odiosum ẽ enu
quom a pretereuntibus dicitur o domui
antiqua. et quam dispari dño domma.ȩ.
quod quidem huius modi temporibus
i multis licet dicere. Cauendum est

Expanded text:
quae cum vulgo viseretur, suffragata doquae cum vulgo viseretur, suffragata domino, novo homini, ad consulatum putabatur; hanc Scaurus demolitus accessionem adiunxit aedibus. Itaque ille in suam domum consulatum primus attulit, hic, summi et clarissimi viri filius, in domum multiplicatam non repulsam solum rettulit, sed ignominiam etiam et calamitatem. Ornanda enim est dignitas domo, non ex domo tota quaerenda, nec domo dominus, sed domino domus honestanda est, et, ut in ceteris habenda ratio non sua solum, sed etiam aliorum, sic in domo clari hominis, in quam et hospites multi recipiendi et admittenda hominum cuiusque modi multitudo, adhibenda cura est laxitatis; aliter ampla domus dedecori saepe domino fit, si est in ea solitudo, et maxime, si aliquando alio domino solita est frequentari. Odiosum est enim, cum a praetereuntibus dicitur: O domus ántiqua, heu quam dispari domináre domino! quod quidem his temporibus in multis licet dicere. Cavendum autem