comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum tu sis bñdictꝰ fructus
uentͥs eius ĩmacłati:Non¬
ne ip̃a est que saluo pudore
concepit.⁊ sñ corruptõne te
peꝑit Monne ip̃a est in cuiꝰ
utero nouẽ mensib moratꝰ
es: tuiꝰ uirgineis ub̃ib lacta¬
tus es.cũ qua iam duodecĩ an¬
noꝵ fc̃us de ihrłm descendisti et e¬
ras subditus illi. Aunc gͦ dñe qͥd
molestus es illi dicens: qͥd mͥ et
tibi: Multũ ꝑ omnẽ modĩ s ma¬
nifeste iam uideo ꝙ ñ uelut in¬
dignans aut confunde uolens
uirginis m̃ris tenerã uerecõ¬
p̃ceptã ministris nicħ cuncta.¬
tus facias qd illa suggessit.
Utqͥd ergo frẽs utqͥd sic respõ¬
to magis ab eorũ sollicitudie
uberi sumus.Unde ⁊ legimus
frẽm quenidã in heremo conu̾¬
santem cum ad eũ carnał fra¬
ter auxilii gr̃a aduentass. res¬
cum ille utiq iam obiss. Mi¬
pondit. Optime g̃ nos docuit
dñs. ne solliciti simus suꝑ ꝓpinqͥs
carnis nr̃e plusꝙͣ religio postul:
qñ ip̃e matri.⁊ tali mat̾ respon¬

Expanded text:
cum tu sis benedictus fructus ventris ejus immaculati? Nonne ipsa est quae salvo pudore concepit, et sine corruptione te peperit? Nonne ipsa est, in cujus utero novem mensibus moratus es, cujus virgineis uberibus lactaes, cum qua jam duodecim annorum factus de Jerusalem descendisti, et eras subditus illi? Nunc ergo, Domine, quid molestus es illi, dicens, Quid mihi et tibi? Multum per omnem modum. Sed manifeste jam video quod non velut indignans, aut confundere volens virginis Matris teneram verecunpraeceptum ministris, nihil cunctatus facias quod illa suggessit. Utquid ergo, fratres, utquid sic responulto magis ab eorum sollicitudine liberi sumus. Unde et legimus fratrem quemdam in eremo conversantem, cum ad eum carnalis frater auxilii gratia adventasset, rescum ille utique jam obiisset. pondit. Optime ergo nos docuit Dominus ne solliciti simus super propinquis carnis nostrae plus quam religio postulet, quando ipsi Matri, et tali Matri, respon
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ex patre semꝑ habui cũ
demonstrẽ: prius est ut eter
siqͥdem erathora ut qͥd sibi et
matri cõmune esset ostend̾et:
cum eam moriturꝰ in cruce di
scipło uͥgini uͥginẽ cõmenda¬
re curaret. Carnis enĩ inf̾ma.
pessus. matrẽ de qua hec susce¬
ꝑat pie cognitã eidem quem
maxime diligebat. discipło
cõmendauit: quã diuina mi¬
racula facturꝰ quasi icogni¬
tam se nosse dissimulauit.qr
hanc diuine natiuitatis au¬
ctorem ñ esse cognouit. Ip̃a¬
bat tñ ñ pignoris mortẽ. ħ mũ¬
di salutem. aut fortasse quia
cognou̾at ꝑ filu mortẽ mun¬
di redemptionẽ futurã: puta¬
tepublico mun̾e aliqͥd adiu¬

Expanded text:
quam ex Patre semper habui, cum demonstrem. Prius est ut potenautem hora ut quid sibi et matri commune esset ostenderet, cum eam, moriturus iscipulo virgini virginem commendare curavit. Carnis namque infirma perpessus, matrem, de qua haec susceperat, pie cognitam, eidem, quem maxime diligebat, discipulo commendavit: quam, divina facturus, quasi incognitam se nosse dissimulat, quia hanc 483 divinae nativitatis auctricem non esse cognoscit. bat non pignoris mortem, sed mundi salutem. Aut fortasse quia cognoverat per Filii mortem mundi redemptionem, aula regalis putate publico muneri aliquid addi
Abbreviated transcription (Latin):
uarietatẽ diuine dispẽ¬
sationis coram caritate ur̃a
ꝑpendere ⁊ egregios duos re¬
demptoris nr̃i discipłos qua¬
liter int̾ se quadã dignitatis
similitudine ꝯgruant. com¬
ꝑare. petrũ uidel ⁊ iohannẽ

Expanded text:
varietatem divinae dispositionis coram charitate vestra perpendere, et egregios duos Redemptoris nostri discipulos qualiter inter se quadam dignitatis similitudine congruant comparare? Petrum vi
Abbreviated transcription (Latin):
eor ꝙ nullam in te maculam
uideo. ꝙ totam te pulchram
fauus distillans labia tua.
mel ⁊lac sub lingua tua: o
dor unguentoꝵ tuoꝵ super
omĩa aromata. Ecce circa

Expanded text:
quod nullam in te maculam uod totam te pulchram Favus distillans labia tua, mel et lac sub lingua tua, et odor unguentorum tuorum super omnia
Abbreviated transcription (Latin):
uerus sit pater. insinuat: et
mo est. nunc qͥdem excelsa
deitatis: ñc infirma p̃fert fra¬
gilitatis. Quasi dei filius ĩ
templo cõmorat᷑: quasi filiꝰ
hominis cũ parentib qͦ iu¬

Expanded text:
verus Pater insinuat, et mo est, nunc excelsa Deitatis, nunc infirma praefert humanitatis. Quasi Filius Dei in templo commoratur, quasi Filius hominis cum parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulit carne iã mortuꝰ. Ex i¬
sta uoluit nasci: ꝓ illa digna¬
tus est mori. Ex una semł na¬
tus est in ꝑsona sua: ex altera
saluaret᷑. Magna gͥ ⁊ felix m̃r̃
est beata urrgo maria. ex tuꝰ
uiscerib caro xp̃i assũpca est:
ex qua rursus ꝑ aquã ⁊ san¬
guinẽ profluxit eccłia. ħ it aꝙ
mͦ. ⁊ ex maria prodisse ui det᷑
eccłia utraꝙ tam̃ casta utͣq¬

Expanded text:
t carne jam mortuus. Ex ista voluit nasci, pro illa dignatus est mori. Ex una semel natus est in persona sua, ex altera salvaretur. Magna igitur et felix mater et beata virgo Maria, ex cujus visceribus caro Christi desumpta est, ex qua rursus per aquam et sanguinem profluxit Ecclesia. Hoc itaque modo et ex Maria prodiisse videtur Ecclesia. Utra
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum. fili quid fecisti nob̾¬
Quis enim h̾audeat ange¬
lorũ: Sufficit eis ⁊ ꝓ magno
ditione. ex gr̃ã facti. ⁊ uoca
stante. Qui facit inqͥt angłos
suos sp̃s. Maria uͭ sematrẽ ag

Expanded text:
ens: Fili, quid fecisti nobQuis hoc audeat angelorum? Sufficit eis, et pro magno ditione, ex gratia facti sunt David: Qui facit, inquit, angelos suos spiritus . Maria vero matrem se
Abbreviated transcription (Latin):
nus candidatio int̾pretat᷑ łrat
enim candida mltiᷤᷤ meritoꝵ uir¬
tutib.⁊ dealbata niue candidi
totũ ueritas ⁊ gr̃a fuit: totum
nullo corrupta. Tota inquit¬

Expanded text:
nus candidatio interpretatur. Erat enim candidata multis meritorum virtutibus, et dealbata nive candidiototum veritas et gratia fuit, totum nullo corrupta. Circu
Abbreviated transcription (Latin):
meon: ⁊ dixit ad mariã matrẽ
eius. Ecce positus est hic ĩ riui¬
nam ⁊ in resurrectionẽ młtoꝵ
in isrł.⁊ in signũ cui contͣdice¬
tur. In una siqͥdem redẽptoris
nr̃i dei hominis q ꝑsona. per¬
fectam dei ꝑfectam ꝙ hominis
inesse confitemur naturã: et¬
ex una qͥdem dum̃. ex alt̾a ser¬
uũ. ex una fortem ex altera in¬

Expanded text:
trem ejus: Ecce positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur . In una Redemptoris nostri Dei hominisque persona perfectam Dei, perfectam hominis inesse confitemur naturam. Ex una quidem Dominum, ex altera servum; ex una fortem, ex altera in
Abbreviated transcription (Latin):
duerat: ita ut in ea nicħ esset¬
qd̾ mundanꝰ uiolaret affect᷑
p̃ nimio amore in loco qͣ filiꝰ¬
terdũ eam hitasse credimus:
qͣtinus piis pasceret᷑ int̾nuᷤ
enim ht̃ impatiens amor:
ut quẽ desiderat. semꝑ mue¬
uire se credat. Ignorat qͥppe
iudiciũ. ratõne młtociens ca¬
ret. modũ nescit: nec aliud co¬
gitare potest ꝙͣ qđ diligit. A¬
mor ñ accipit de ĩpossibilita¬
te solatiũ. nͨ de difficultate
remedium. Idcirco tandẽuir

Expanded text:
r: ita ut in ea nihil esset, mundanus quod violaret affectus, prae nimio amore, in loco qterdum habitasse eam credimus: quatenus piis pasceretur internus et impatiens amor ut quae desiderat, semper invenire se credat. Ignorat siquidem judicium, ratione multoties caret, modum nescit, nec aliud cogitare potest quam quod diligit. Amor non accipit de impossibilitate solatium, neque ex difficultate reme
Abbreviated transcription (Latin):
suspicabatur. Et hoc qͥ dẽ apd̃
uatis eloquiis fruebant᷑. Qͥ¬
bus ip̃is ⁊̃ dicitur. uob̃ datum
est nosse mysteriũ regni dei ⁊ c̃.¬
mortis. ꝑ iit fides. ablata est¬
licto fugerunt. Ex qͥb dũ unꝰ
uinctum a longe sequit᷑. ad
atriũ ꝑueniens eundẽ se cog¬
nouisse diffitetur. Et quisin
nius antille uoce t̾ritus. ñ se¬

Expanded text:
suspicabantur; et haec quidem apud vatisque eloquis fruebantur, quibus et ab ipso dicitur: Vobis datum est nosse mysterium Dei, cmortis, periit fides, ablata licto fugerunt . Ex quibus dum unus vinctum a longe sequitur, ad atrium perveniens, eumdem se cognovisse denegat. Et quis in nius ancillae voce territus, non se
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Porro suꝑ ħ que de sociali
sunt. hũilitatis uirtus maxi¬
ma maxĩe necͣcia est ut hono¬
re p̃ueniamus inuicẽ. nͨ mͦ
priores s ⁊ip̃os minores sibi
quisq p̃ponat. q̃ nmirũ hu¬
militatis ꝑfectio est.⁊ iustici¬
e plenitudo. Et qm̃ hylarẽ
datorẽ diligit d̾s: cantemus

Expanded text:
3. Porro super haec quae de sociali sunt; humilitatis virtus maxima, maximeque necessaria est, ut honore praeveniamus invicem: nec modo priores, sed et ipsos juniores sibi quisque praeponat: quae nimirum humilitatis perfectio est, et justitiae plenitudo. Et quoniam hilarem datorem diligit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qr ñ om̃s in eum crediclert
recte subiungitur: ⁊ in signũ
cui contradicet᷑. Qd̃ enĩ signa¬
dimus. Quid aũ ante infide¬
lium oculos aliud fuit caro
redemptoris ꝙͣ qͦ ddã diui nita¬
tis eius sigulum absconsiõis:
In signũ itaꝙ redemptor n̾r
positus est᷑. s cui contradictũ¬

Expanded text:
 crediderunt, recte subjungitur: Et in signum cui contradicetur. Quod enim signadimus. Quid autem ante infidelium oculos aliud fuit caro Redemptoris, quam quoddam divinitatis ejus sigillum absconsionis? In signum itaque Redemptor noster positus
Abbreviated transcription (Latin):
beatis. ñ uile sit uob̾ illud
spectacłm in qͣ filius u̾gini
deus ⁊homo cõplectit᷑. in qͣ
uirgo ⁊ mater ostendit᷑: in
in qͦ multa eccłie sacramenta
qͥn si ñ uiderat. unde psallebat:
Suscepimus in qͥt d̾s mĩam¬
posita est. offertur omnib : et
uos nescitis: ut morientes an
dimittamini: s potius a ru¬

Expanded text:
beatis. Non sit vile illud spectaculum, in quo Filius Virginis Deus et homo complectitur, in quo virgo et mater ostenditur, inin quo multa Ecclesiae sacramenta quin si non viderat, unde psallebat: Suscepimus, inquit, Deus miserposita est, offertur omnibus, et vos nescitis: ut morientes, andimittamini; sed potius r
Abbreviated transcription (Latin):
ginis atq dicere qͥd m̃ opus ẽ¬
purificatõe: Cur abstineã ab
iugressu templi: cuiꝰ uterꝰ ne¬
sciens uirũ. templũ factus est
sp̃s scĩ: Cur si ingrediar tem
Nich in hoc conceptu nicħ ĩ parꝰ¬
tu impurũ fuit. nicħ illicitũ
nicħ purgandũ: nimirũ cũ
proles ista fons puritatiᷤ sit.
⁊ purgationẽ uen̾it facere de¬
lictoꝵ. Quid in me legał pu¬
rificet obseruatõ. que purissi¬
ma fc̃a sum ip̃o partu ĩmacu¬
lato: Uere obeata u̾go. uere ñ
habes causam. nͨ tibi opus est
purificatione: s non qͥd filio
tuo opus erat circũcisione:
Esto igit᷑ int̾ mulieres tanꝙͣ.
una eaiꝵ. nam ⁊ filius tuus
sic est in nu̾o pueroꝵ. Circũci¬
di uoluit:.⁊ ñ młto magis osf¬

Expanded text:
ejus, et dicere: Quid mihi opus purificatione? cur abstineam ab ingressu templi, cujus uterus nesciens virum, templum factus est Spiritus sancti? cur non ingrediar temppli? Nihil in hoc conceptu, nihil in patu impurum fuit, nihil illicitum, nihil purgandum: nimirum cum proles ista fons puritatis sit, et purgationem venerit facere delictorum. Quid in me legalis purificet observatio, quae purissima facta sum ipso partu immaculato? Vere, o beata Virgo, vere non habes causam, nec tibi opus est purificatione. Sed nunquid filio tuo opus erat circumcisione? Esto inter mulieres tanquam una earum; nam et filius tuus sic est in numero puerorum. Circumcidi voluit, et non multo magis
Abbreviated transcription (Latin):
mine deus obtẽꝑet humilitas
gularit̾ canit᷑ ꝙ sequnt᷑ agnũ
quocũq ierit. Quib gͦ laudi¬
bus iuclicas dignã que ⁊̃ p̃
it : Deus itaq se humiliat ⁊¬
tu te exaltas: Deus se homnu¬
bus subdit. ⁊ tu dñari gestiens
hominib. tuo te p̃ponis aucto¬

Expanded text:
minae obtemperet, humilitas gulariter canitur, quod sequuntur Agnum quocunque ierit . Quibus ergo laudibus judicasis! Deus se humiliat, et tu te exaltas? Deus se hominibus subdit, et tu dominari gestiens hominibus, tuo te praeponis aucto
Abbreviated transcription (Latin):
dñi magnã in mirabilib fi¬
dem habere: in magna fide
uerecondiã retin̾e. Disce uere¬
condia decorare fidem. repͥme¬
re p̃sumptõnẽ. maria ut in

Expanded text:
Domini magnam in mirabilibus fidem habere, in magna fide verecundiam retinere. Disce verecundia decorare fidem, reprimere praesumptionem. Vinum, in
Abbreviated transcription (Latin):
stis accep̾it testimoniũ gn̾a
⁊ uterq sexus euentorũ ꝙ
miracła fidem astruunt.
utero clausus exultat. ma¬
iustus expectat. Et bñ iustꝰ.
qui ñ suam s ppłi grãm reqͥ

Expanded text:
i accipit testimonium.  uterque sexus euentorumque miracula fidem adstruunt: utero clausus exsultat, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gr
Abbreviated transcription (Latin):
ou iam ad audiendũ serus.s
ad uidendũ maturꝰ. ñ expec¬
tauit ut xp̃m audiret loq̃n
illi concessũ erat iam decrepi¬
to qͣsi desideranti. suspiranti
Qñ uidebo: ꝑutas durabo. Pr¬
tas hic me inueniet: Putas
isti oculi intuebuntut ꝑ quẽ

Expanded text:
uit ad audiendum serus, sed ad videndum maturus. Non exspectavit ut Christum audiret loquenilli concessum erat jam decrepito, quasi desideranti et suspiranti quando uidebo? Putas durabo? Putas hic me inueniet? putas isti oculi uidebunt, per quem
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ eius conseruabat oĩa
uerba heo ꝯferens in corde s.
mino dicta uł acta cognou̾at
mat̾ uirgo diligentiꝰ in corde
retinebat. sollicite ꝙ cuncta
memorie cõmendabat: ut cũ
sufficient̾ uniu̾sa ꝓut essent

Expanded text:
a verba haec conferens in corde suo. mino dicta sive acta cognoverat mater Virgo, diligentius in corde retinebat, sollicite cuncta memoriae commendabat, ut cum sufficienter universa, prout essent
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo nos a pecei scandalo sed̾¬
ꝓmissionẽ tuam absoluenᷤᷤ
iam in pace reconciliatos paᷤ¬
sib amoris ꝓpinqͣre facis ce¬
lestib : qr fidei oculis salutare

Expanded text:
Ideo nos a peccati scandalo promissione tua absolvens, jam in pace reconciliatos passibus amoris propinquare coelestibus facis, quia fidei oculis salutare
Abbreviated transcription (Latin):
inalio sitientẽ potant. in
alio hospitẽ suscipiunt. in
alio nudũ oꝑiunt. in alio ĩ¬
firmũ uł in carcere positũ
uisitant: hiis ꝓculdubio de¬
uotis actionib eundẽ ipm̃

Expanded text:
in alio sitientem potat, in alio hospitem suscipit, in alio nudum operit, in alio infirmum vel in carcere positum visitat: his procul dubio devotis actionibus tanquam ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
deum hominẽ ꝙ tradebat sa
nicum uni. immo om̃ib in
uno: que om̃ib eundẽ pepe¬
rit saluatorem. Non enĩ de¬
sinit nũcusq offerre quẽ ge¬
nuit: cum sius scĩs interuen¬
tionib eundẽ redẽptorẽ ełcis
uniri facit. Que ut uerũ fate¬
ar mat̾no affc̃ũ id ip̃m pussĩa
facit. Om̃s enim filios depu
sa que xp̃m genuit credentiũ¬
sit mater: Quãobrẽ obsecro
n̾ beatissima uirgo offer no¬
bis xp̃m piis susfragus que
nescis inuidere filuis. Sed nͨ
atcendas filioꝵ miurias: a
q̃b ñ ut dignũ est honorariᷤ.
Tolerat enĩ pia mat̾ irre¬
uerentiã filioꝵ: qm̃ amore

Expanded text:
Deum hominemque tradebat sacnicum uni, imo omnibus in uno, quae omnibus eumdem peperit Salvatorem. Non enim desinit huc usque offerre quem genuit, cum suis sanctis intercessionibus eumdem redemptorem electis uniri facit; et, ut verum fatear, materno affectu id ipsum piissima facit. Omnes enim filios deputsa quae Christum genuit sit credentium mater. Quamobrem obsecro, mi beatissima Virgo, offer nobis Christum piis suffragiis, quae nescis invidere filiis, sed nec attendas filiorum injurias, a quibus non ut dignum est honoraris. Tolerat enim irreverentiam filiorum, quae amore
Abbreviated transcription (Latin):
aũ duo gn̾a cõpunctonis.
dum maloꝵ recolentes sup¬
plicia timemꝰ ⁊ dũ desiderio
celestium ardentes de dilati¬
one geminiꝰ. Unde duo pulli
offerri uibentur. unus in ho.¬
locaustũ qñ amore celestiũ
inflãman᷑. alter ꝓ pecco. dum
de malis ꝑpetratis gemimus

Expanded text:
autem duo genera compunctionis, dum malorum recolentes supplicia, timemus, et, dum desiderio coelestium ardentes, de dilatione gemimus. Unde duo pulli offerri jubentur. Unus in holocaustum, quando amore coelestium inflammamur; alter pro peccato, dum de malis perpetratis gemimus
Abbreviated transcription (Latin):
seruat uni uiro sidem: colũ¬
ba uero aliar cohitantiũ
ñ deserit unitatẽ. Catholi¬
ritu alit̾ turtur efficitur.
si uerã tͥnitatis fidem firma
credulitate ꝯseruet:chere¬
tice prauitatis sensũ tanqͣ
fornicatõnis inqͥnam̃ta ue¬
pudiet. Tunc uere erit colũ¬
ba si longanimit̾ usꝙ ad si¬
nem in catholica societate
ꝑmaneat. ⁊ contra tẽptatõ¬
num scandala ĩmobili firmi¬
tate ꝑsistat: ut ñ heretica
fornicatõ corrũpat in corde
fidei castitatẽ. nec amara
dissentio etͣcstice taritatis
uni dño tanqͣ. legitimo ui¬
ro conseruat. ⁊ congregatõ¬

Expanded text:
ntemeratam uni viro fidem, columba vero aliarum cohabitantium non deserit unitatem. Christiritalis turtur efficitur si veram trinitatis fidem firma credulitate conservet, eticae pravitatis sensum tanquam fornicationis inquinamenta repudiet. Tunc vero erit columba si longanimiter usque in finem in catholica societate permaneat, et contra tentationis scandala immobili firmitate consistat, ut nec haeretica fornicatio corrumpat in corde fidei castitatem, nec amara dissensio ecclesiasticae charitatis uni Deo tanquam legitimo viro reservat, et congregatio
Abbreviated transcription (Latin):
se. atq obtulisse. Demꝙ in
hac oblatione auiũ illa pre¬
figuratur oblatio. q̃ pro sa¬
lute mundi oblata est ues-¬
quam sumus dẽo reconci¬

Expanded text:
et horum obtulisset. Denique in hac oblatione avium, illa praefigurabatur oblatio quae pro salute mundi oblata est vespquam sumus Deo reconci
Abbreviated transcription (Latin):
uam. ⁊ p̃ciosissimã hostiam ac¬
ceptabit. de qua ip̃e ait. hic ẽ
filius m̃s dilectꝰ. in qͦ mͥ bñ
cõplacy sed oblatio ista fr̃es
ñ in templo offeret᷑. nec int̾
brachia symeonis: s extͣ ci¬
uitatẽ int̾ brachia crũcis. ue¬
niet qñ ñ redimetur alieno.
crificiũ uesꝑtinum:. istud est
matutinũ. Istud qͥdem iocun¬
dius: s illud plenius. Istud
enim ip̃r natiuitatis. ilud
iamin plenitudine etatis.
De utroq tñ potes accipere
qd̾ ꝓpħa p̃dixit᷑ oblatus est
qr ipse uoluit. Nam ⁊ mͦ obla¬
tus est ñ qr opus habuit. nõ

Expanded text:
iosissimam hostiam, de qua ipse ait: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Sed oblatio ista, fratres,non in templo offeretur, nec inter brachia Simeonis, sed extra civitatem inter brachia crucis. Veniet, quando non redimetur alieno, crificium vespertinum, istud est matutinum. Istud quidem jucundius, sed illud plenius. Istud enim tempore nativitatis, illud jam in plenitudine aetatis. De utroque tamen potes accipere quod propheta praedixit: Oblatus est, quia ipse voluit . Nam et modo oblatus est, non quia opus habuit, non
Abbreviated transcription (Latin):
unctis certe fidelib liquet
nequaꝙͣ. redemptoris ma
masculꝰ ex ea natus uuluam
eius aꝑuit᷑. s hoc iuxta legis
nariationẽ eũngłista ꝯtexẽns¬
q legem obseruantẽ introdu¬
it obseruare: quam eius filiꝰ
ñ uenerat soluere s adĩple¬
re. Sciebat enim qͦ ordine cõ¬
ceꝑ̾at. quo usu peꝑerat. ⁊ quiͦ
esset quẽ genuerat: s legem
cõmunẽ obseruans. expecta¬
uit purgationis diem: cela¬
uit filu maiestatẽ. Hinc est
ꝙ. eum in templo duodecĩ an¬
noꝵ. int̾ doctores legis inue¬
niens: filiũ ioseph uocat dicẽs.
fili qͥd fecisti nobis sic: Ecce pr̃
tuus ⁊ ego dolentes q̃rebamꝰ
te. Quem ꝓculdubio sciebat se
sũ concubitu ioseph ꝯcepisse:
sñ corruptione uͥ̾ginali edidis¬
se. Sed cur abscondit concepti¬
quem ad templũ deferenꝰ scĩ
bat enim iam tunc gr̃a plena
spũ diuinitatis asflata. qr
si hunc huiꝰ scłi principes co¬
gnouissent. ñ quã ꝓ salute no¬
stra cruci fixissent. Hinc ⁊̃ ut¬

Expanded text:
unctis fidelibus liquet nequaquam Redemptoris matmasculus ex ea natus vulvam ejus aperuit. Sed hoc juxta legis narrationem evangelista contexens introduit legem, quam ejus Filius non venerat solvere, sed adimplere. Sciebat enim quo ordine conceperat, quo usu pepererat, et quis esset quem genuerat. Sed legem communem observans, exspectavit purgationis diem, celavit Filii majestatem. Hinc est quod eum in templo duodecim annorum inter doctores legis inveniens, filium Joseph vocat dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te , quem procul dubio sciebat se sine concubitu Joseph concepisse, sine corruptione virginali edidisse. Sed cur abscondit conceptialiis, quem ad templum deferens, sancti bat enim jam tunc gratia plena, spiritu divinitatis afflata, quia si hunc hujus saeculi principes cognovissent, nunquam pro salute nostra crucifixissent. Offer
Abbreviated transcription (Latin):
ficeret. duos iam turtures.
uł duos columbe pullos of¬
memor salutis. ñ solum hõ
fieri cũ deus ess. sed ⁊̃ cũ di¬
ues esset pauꝑ fieri dignatꝰ
est ꝑ nob̾. ut nos sua pauper

Expanded text:
m, duos jam turtures, vel duos columbae pullos ofmemor salutis, non solum homo fieri, cum Deus esset, sed etiam cum dives esset, pauper fieri dignatus est pro nobis, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
forte agnus defuiss. ⁊ unum
horũ. idest aut par t᷑tuix au̾
duos pullos cosumbaiꝵ in¬
ueniss. deo in oblationẽ filii
offerret: nec p̃iudicaret᷑ ex
altero qͥunũ qd̾ libr hoꝵ ob¬

Expanded text:
forte agnus defuisset, et unum horum, id est aut par turturum, aut duos 671 pullos columbarum invenisset, Deo in oblatione filii offerret; nec praejudicaretur ex altero, qui unum quodlibet horum ob
Abbreviated transcription (Latin):
obeatissima uͥgo. cum hinc cer¬
neres ex te natũ infantẽ tan¬
tillum. illinc attendens deum
ĩmen sit hinc creatũ illinc crea¬
torem. hinc infirmũ. illinc for.¬
tissimũ. hinc alendũ illinc alẽ¬
tem: hinc ñ loq̃ntem. illinc an¬
gelos docentẽ:. Quis inꝙͣ tui
pectoris archana nob̾ resera¬
re ualeat. quib modis cogita¬
tum ad utraꝙ flectebas: cum
unũ eundemq dei atq homi¬
nis filiũ manib tenens hinc
adorares ut dñm. illinc conso¬
lareris ut paruuli: Quis ad
tam meffabile miracłm nõ ob¬
stupescat: Quis ñ pene elinguiᷤᷤ
fiat: Generat puella suum ⁊
natura. Ad hoc fr̃es kĩni fi¬
dei oculos erigite: ad ħ pieta
humiliatũ. s adorate ĩ sua
diuinitate dm̃ excelsũ. Am¬
plectimini ꝑuulũ. s cogita¬
te ĩmensũ: amate hũiliatũ.
s timete excelsum. De dupli¬

Expanded text:
o beatissima Virgo? cum hinc cero beatissima Virgo? cum hinc cerneres ex te natum tantillum infantem, illinc attenderes Deum immensum; hinc creatum, illinc creatorem; hinc infirmum, illinc fortissimum; hinc alendum, 670 illinc alentem; hinc non loquentem, illinc angelos docentem. Quis, inquam, tui pectoris arcana nobis reserare valeat, quibus modis cogitatum ad utraque flectebas; cum unum eumdemque Dei atque hominis filium manibus tenens, hinc adorares ut Dominum, illinc osculares ut parvulum? 5. Quis ad tam ineffabile miraculum non obstupescat? Quis non pene elinguis fiat? Generat puella suum etnatura! Ad hoc, fratres carissimi, fidei oculos erigite; ad hoc piethumiliatum, sed adorate in sua divinitate excelsum Deum. Amplectimini parvulum, sed cogitate immensum. Amate humiliatum, et timete excelsum. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
legem obseruans in tẽplo
quem eclidisti: ut ñ om̃ib s
paucis reueletur quis est quẽ
genuisti. appareat int̾im lapiᷤᷤ
humilis abscisus de monte si¬
ne manib. ut repbetur ab e¬
dificantib: usq qͦ statuã pe
dib ꝑcutiens crescat in mon
sti. Paruus ⁊̃ humanitate:
magnus in diuinitate. Par¬
nus in regno uideoꝵ magnꝰ
in regno gentiũ. Sed ñ ab om¬
nib in regno iudeoꝵ paruꝰ esti¬
matur: nam ⁊ ip̃a que eũ geno¬
isti ex ip̃o ppło isrł in u̾gam cre¬
usti. Uirga enim de radice iesse
surrexisti ⁊ floruisti: uirga a a¬
ron fronduisti.⁊ nucẽ peꝑis¬
ti. ł qr pre omnib ĩmensita¬
tem eius agnouisti. quẽ tam
ꝑuissimũ ex te natũ uidisti.
ꝓculdubio quẽ infantẽ genu¬
isti: deum omĩpotentẽ tremenᷤᷤ
adorasti: adorans tremuisti.
Quem tñ quia scd̾m humani¬
tatẽ filiũ recognouisti: lactas¬
ti fouisti. aluisti. Qͥ sputaᷤᷤ no
bis indicare poss int̾ huiꝰce¬
modi obseqͥa animi tui sensũ

Expanded text:
legem observans, in templo quem edidisti, ut non omnibus, sed paucis reveletur quis est quem genuisti. Appareat interim lapis humilis abscissus de monte sine manibus, ut reprobetur ab aedificantibus, usquequo statuam in pedibus percutiens, crescat in montsti! Parvus in humanitate, magnus in divinitate; parvus in regno Judaeorum, magnus in regno gentium. Sed non ab omnibus in regno Judaeorum parvus aestimatur. Nam et ipsa quae hunc genuisti, ex ipso populo Israel in virgam crevisti. Virga enim de radice Jesse surrexisti, et floruisti. Virga Aaron fronduisti, et nucem peperisti: et quia prae omnibus immensitatem ejus agnovisti, quem tamen parvissimum ex te natum vidisti; procul dubio quem infantem genuisti, Deum omnipotentem tremens adorasti, adorans tremuisti: quem tamen quia secundum humanitatem filium recognovisti, lactasti, fovisti, aluisti. Quis putas nobis possit indicare, inter hujuscemodi obsequia, animi tui sensum,
Abbreviated transcription (Latin):
set filium. ĩmunda septẽ die¬
bus: octauo die circũcid̾et pue¬
rum. De hinc uͦ absolutõi ⁊ pu¬
rificatõi intenta abstineret¬
se ab ingressu templi iͥgnita
trib dieb: quib cõpletiᷤ of¬
dicturus moyses mulierẽ que
peperiss filium ĩmundã esse
to semine: Alioqͥn nͥ paritu¬
ram p̃uidiss sine semĩe uir¬
ginem: que necessitas erat de
iuscepto semine fieri m̃tionẽ:
Patet itaq ꝙ lex ista matrẽ
dñi ñ inclisoit: q̃ ñ suscepto
semine filiũ peꝑit sicut p̃di¬
ctum fu̾at ꝑ iheremiã. qr no¬
uũ faceret dñs suꝑ terram.
Queris qd nouũ: mulier
inqt curũdabit uirũ. Nõ ab
altero uiro uirũ suscipiet.
ñ humana lege hoĩem cõ¬
cipiet. s intra uscera inta¬
cta ⁊ integra uirũ claudet:
ita sane ut intrante ⁊ exe¬
natiuitatis more loquit᷑: ñ ꝙ
clauso uͥginis ut̾o. qͣsi sponsus
ꝓcessit e thalamo suo. Non gͦ

Expanded text:
ilium, immunda esset septem diebus, et octava die circumcideretur puer: dehinc ablutioni et purificationi intenta, abstineret ab ingressu templi triginta tribus diebus: quibus expletis, ofdicturus Moyses mulierem, quae peperisset filium, immundam esse, to semine? Alioquin nisi parituram praevidisset sine semine Virginem, quae necessitas erat de suscepto semine fieri mentionem? Patet itaque quod lex ista matrem Domini non includit, quae non suscepto semine filium peperit, sicut praedictum erat per Jeremiam, quia novum faceret Dominus super terram. Quaeris quod novum? Mulier, inquit, circumdabit virum . Non ab altero viro virum suscipiet, non humana lege concipiet hominem; sed intra viscera intacta et integra virum claudet: ita sane ut intrante et exenativitatis more loquitur, non clauso virginis utero, quasi sponsus suo processit de thalamo,
Abbreviated transcription (Latin):
nitate sua septẽ annis cũ ui
ro suo uxerat: quo defuncto
annosa. paruũ cognosc̾et ani¬
cula: intrantẽ inmundũ sal¬
uatorẽ uideret itura. Exłtent

Expanded text:
nim sua septem annos vixerat cum viro suo; quo defuncto annosa, parvum agnosceret anicula, intrantem in mundum Salvatorem videret itura . Et
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ ut uirgo sñ iurili
semine filiũ conciꝑet. ma¬
gnũ ut uirgo dei patͥs uer¬
bum carne sua indutũ in¬
utero gestaret. hec omĩa

Expanded text:
 ut virgo sine virili semine filium conciperet. Magnum fuit, ut Dei Patris Verbum carne sua indutum utero gestaret. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
tis honoratior ħita est: maxi¬
me ꝙ eo loco quo pͥmatu ecca
catholica in pͥmo pastore sor¬
tita est. In tanta quippe reue¬
rentia illic habetur. ut eadi¬
e cuncta ciuitatis turba in
luminib choruscans missaiꝵ
ce stationis intret. tanquã
ĩmo ⁊̃ suscepturi: lum̃ fidei qͦ
int̾ius fulgeant. extiuᷤ obło¬
nus sue religionẽ õstendant¬

Expanded text:
s honoratior habetur: maxime autem eo loco quo primatum Ecclesia catholica in primo pastore sortita est. In tanta enim reverentia ab illis habetur, ut ea die cuncta civitatis turba in luminibus coruscans, missarum cae stationis intret, qui lumeimo etiam suscepturi, et fidei lumen quo interius fulgent, exterius oblationis suae religione demon
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ip̃a ⁊ pater eius dolentes q̃¬
sissent eum. Quarto in nupti¬
is ad eundem filiũ ⁊ m̾istros
nuptiaꝵ. Et is qͥdem sermo cer¬
nec tñ desꝑauit: s mini st᷑s fa

Expanded text:
d ipsa et pater ejus dolentes quaesissent eum : quarto, in nuptiis ad Filium et ministros . Et is quidem sermo cernec tamen desperavit, ministros a
Abbreviated transcription (Latin):
ne diurna ⁊ nocturna ĩportunoᷤᷤ
um repellamꝰ incursus. hoꝵ cre¬
bra consolatione nos ⁊ ꝓximos
nr̃os a fabulis suꝑuacuis ⁊ ma¬
le dulcoratis detractionũ collo¬
quiis castigare. ⁊ ad diuine lar¬
ois freq̃ntiam ascend̾e curemꝰ.¬

Expanded text:
ne diurna et nocturna importunos um repellamus incursus: horum crebra collatione et nos et proximos nostros a fabulis supervacuis et male dulcoratis detractionum colloquiis castigare atque ad divinae frequentiam laudis accendere curem
Abbreviated transcription (Latin):
m .s.t. Acsi diceret. longa
me expectatõe fatigasti diu
retimusti:s tandem uiso
quẽ expectaui. iam de huma¬
ne uite scandalis in pace dim̃¬
tis. Dimittis in pace: co ꝙ se¬
cundũ ꝓmissionẽ tuã per in¬
carnati uerbi mysteriũ solu¬
tis inimicitiis tibi merear re¬
conciliari. Dimittis in pace:
qr uideo pacem. Ip̃e est enim
pax nr̃a qui fecit utraq unũ
hoc demiq ⁊ om̃s electi dñt.¬

Expanded text:
m , ac si diceret: Longa me exspectatione fatigasti, diu retinuisti; sed tandem viso quem exspectavi, jam de humanae vitae scandalis in pace dimittis. Dimittis in pace, quia secundum promissionem tuam per incarnati Verbi mysterium, solutis inimicitiis, tibi merui reconciliari. Dimittis in pace, quia video pacem. Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque unum. Hoc denique et omnes electi d
Abbreviated transcription (Latin):
integra. iam securꝰ expecto
ꝓmissam mͥ głam incorrupti¬
onis in carne meaͬ qñ qͥdẽ
conseruata ꝑ eum ẽ incorru¬
ptio ⁊̃ in matre sua. facile¬
incorruptionẽ ñ ꝑdidit pari¬
endo: ut ⁊ corruptibile hoc in¬
corruptionẽ induat resurgẽ
eue malelictio᷑. ñ cadit in ꝑ¬
lem gn̾alis illa conditio. de
qua dcm̃ est ꝑ ꝓpham. Nemo
mundus a sorde. nec infans
ram. Ecce infans sine sorde.
solus inter homines uerax:
ĩmo ⁊ ip̃a ueritas. Ecce agn̾ꝰ
sine macula: agnus dei qͦui
tollit pecc̃a mundi. Q̾s enĩ
pecc̃a meliũs tolleret: ꝙͣ is
in quem peccm̃ ñ cadit. Iste sñ
dubio me potest saluarequẽ
constat inqͥnatũ non esse ħ
manus oꝑtũ luto meũ ocu¬
esse constat. Iste mͥ festucam
ecducat de oculo. qͥ ñ ht̃ tra-¬
bem in suo: ĩmo iste trabes e¬
ducat de oculo meo. qͥ nec exi¬
guũ pulu̾em ht̃ in suo. uidi¬
mus certe diuitias salutis
quo patre: Et filius altissii
uocabit᷑. manifestũ est qͥs sit

Expanded text:
pecto promissam mihi gloriam incorruptionis in carne mea, quandoquidem conservata per eum est incorruptio etiam in Matre sua. Facilincorruptionem non perdidit pariendo, ut et corruptibile hoc incorruptionem induat resurgende maledictio, non cadit in prolem generalis illa conditio, de qua dictum est per prophetam: Nemo mundus a sorde, nec infans, ram . Ecce infans sine sorde, solus inter homines verax, imo et veritas ipsa. Ecce Agnus sine macula, Agnus Dei qui tollit peccata mandi . Quis enim peccata melius tolleret, quam is in quem peccatum non cadit? Iste sine dubio lavare me potest, quem constat inquinatum non esse. Haec manus opertum luto detergat ocuere est. Iste meo festucam educat de oculo, qui non habet trabem in suo: imo iste trabem educat de meo, qui nec exiguum pulverem habet in suo. 6. Vidimus certe divitias salutis quo Patre? Et Filius Altissimi vocabitur. Manifestum est quis
Abbreviated transcription (Latin):
carnis sue xp̃m edidisse dog̃¬
matizabat᷑. alius ꝑuulũ nõ
peperisse s reꝑisse sibilabat᷑:
alius uł post partũ uiro cog¬
nitam blasphemabat. alius
dei matrẽ audire ñ sustinens.
magnũ illud nom̃ theothocos
impussime suggillabat. Sed
contriti sunt insidiatores. cõ¬
culcati supplantatores. confu¬
tati derogatores: ⁊ beatã eã di¬
cunt omnes generationes.

Expanded text:
carnis suae Christum edidisse dogmatizabat; alius parvulum non peperisse, sed reperisse sibilabat; alius, vel post partum, viro cognitam blasphemabat; alius Dei Matrem audire non sustinens, magnum illud nomen Theotocos impiissime suggillabat. Sed contriti sunt insidiatores, conculcati supplantatores, confutati derogatores, et beatam eam dicunt omnes generationes.
Abbreviated transcription (Latin):
audiamꝰ ⁊̃ uerba q̃ clixit. si
dinoscere. qͥd intꝰ habuit. Au¬
dita namq responsione ely¬
zabeth. qua beatã illam it
mułres p̃dicauit matrẽ dñi
sui cognoĩauit. fide fortẽ lau¬
dauit ad cuius ⁊̃ ingressum
seip̃am cũ filio sp̃u sc̃o reple¬
ubi tempꝰ aptum inuenit etiã
cit. Nam ut uirginalem dece¬
bat pudorẽ acceptũ diuinitꝰ¬

Expanded text:
verba quae dixit, si dignoscere quid intus habuerit. Audita ergo responsione Elizabeth, qua eam beatam inter mulieres praedicavit, matrem Domini sui cognominavit, fide fortem laudavit, ad cujus ingressum seipsam cum filio Spiritu sancto repleubi aptum tempus invenit, etiam cit. Namque ut virginalem decebat pudorem, acceptum divinit
Abbreviated transcription (Latin):
lacta eum qͥ talem fecit te ut
ip̃e fieret in te. qͥ tibi ⁊ munꝰ
feconditatis attulit conceptꝰ:
⁊ decꝰ uͥginitatiᷤᷤ ñ abstulit natꝰ.
qͦ nasc̾etui:. ⁊ diem q̃ nasceret᷑
elegit ⁊ ip̃e condidit qd̃ ele¬
git. ut illint uelut sponsus
cle thalamo suo ꝓced̾et quo
set.⁊ augm̃to lucis annue¬

Expanded text:
Lacta eum qui talem fecit te, ut ipse fieret in te, qui tibi et munus fecunditatis attulit conceptus, et decus virginitatis non abstulit natus: quo nasceretur, et diem quo nasceretur elegit. Et ipse condidit quod elegit, ut illinc procederet ut sponsus de thalamo suo, quo et augmento lucis ann
Abbreviated transcription (Latin):
generat. mat̾ ⁊ iuirgo estꝰ qͥ
gen̾atur d̾s ⁊ homo est.S
non qͥd dabitur sc̃m canib.
aut margarite porcis: abs¬
condatur certe thesaurꝰ nr.
tis incorruptõ legali puri¬
ficatione infantis innocen¬
tia. solita circũcisione. De filui¬
bsconde in quã absconde
maria noui solis fulgorem
pone in p̃sepio:. inuolue pan¬
nis infantẽ. Nam ⁊ ip̃i pan¬
ni diuitie nr̃e sunt. Preciosi¬
ores siqͥdem panni saluatoris
omni purpura. ⁊ głosius hoc
p̃sepe auratis regum soliis:
ditior deniq xp̃i pauꝑtas
cunctis opib. cunctis ꝙ
thesauris. Lacta maria cre¬
atorem tuũ: lacta panem ce¬
lt lacta p̃cium mundi. Prebe
lambenti manullã: ut ille
pro te p̃beat ꝑcutienti maxil¬
lam. Tu illi mater tẽporalẽ
ministra sub̾am: ut ip̃e nob̾
⁊ tibi uitam tͥbuat sempit̾
nam. Lacta qͥ fecit te. qui ta¬
lem fecit te. ut ip̃e fieret in te
O felicia oscula lactantis la¬
bris imp̃ssa. cum int̾ crebra
indicia reptantis infantie

Expanded text:
generat, et mater et virgo est; qui generatur, et Deus et homo est. Sed nunquid dabitur sanctum canibus, aut margaritae porcis? Abscondatur certe thesaurus nostis incorruptio legali purificatione; infantis innocentia solita circumcisione. bsconde, inquam, absconde, Maria, novi solis fulgorem; pone in praesepio, involve pannis infantem: nam et ipsi panni divitiae nostrae sunt. Pretiosiores siquidem panni Salvatoris omni purpura, et gloriosius hoc praesepe auratis regum soliis; ditior denique Christi paupertas cunctis opibus, cunctisque t dici. Lacta, Maria, Creatorem tuum, lacta panem coeli, lacta praemium mundi. Praebe lambenti mamillam, ut ille pro te praebeat percutienti maxillam. Tu illi ut mater temporalem ministra substantiam, ut ipse nobis et tibi vitam tribuat sempiternam. Lacta ergo eum qui fecit te, qui talem fecit te, ut ipse fieret in teO felicia oscula lactentis labris impressa, cum inter crebra indicia reptantis infantiae,
Abbreviated transcription (Latin):
consueta lege pariendi ⁊̃ edito
filio mat̾ exultat ut uirgo.
En iacet inͥ cunabuł ꝑuulꝰ.
gitib ꝓdit. Cumq nicħ ei
de infantia desit. nulla tñ
illi uelut infantie corruptõ¬
existit᷑: pannis obsitus sordet.
s celũ illi radio stelle letioriᷤ
arridet. Sed in honorẽ ip̃ius
sydera t̾ras ꝙ concurr̃t. ⁊ exł¬
tantes annũciant: qͣm ñ in¬
telligo nouitatẽ. Q̾ͥd est hoc
nequeo. audio qd̃ sustinere
honoretur ut d̾s. A scł̃is qͦq¬

Expanded text:
consueta lege pariendi, etiam edito filio, mater exsultat ut virgo. En jacet in cunabulis gitibus prodit; et cum nihil ei de infantia desit, nulla tamen illi est velut in infante corruptio. Pannis obsitus sordet; sed coelum illi radio stellae laetioris arridet, atque in honorem ipsius sidera terrasque concurrunt, et exsultantes annuntiant, quam non intelligo novitatem. Quid hoc nequeo, audio quod sustinere honoratur ut Deus. A saeculis nunqu
Abbreviated transcription (Latin):
uera mater uero humani¬
tatis sue filio ministrauit
Que aũ fuert inter se collocͥi¬
a. ꝙͣ dulcia. qͣntũ amabilia:
qñ in matre fulgebat uͥgi¬
nitas ⁊ letabatur fecõditas:
in filio uͦ apparebat huma¬
nitas. ⁊ latebat diuinitas.
le cõsortiũ: ñ dico nr̃m. s om¬
nium hominũ exceclit intel¬

Expanded text:
manitatis suæ filio ministrauit. Quę fuerunt illorū inter se colloquia, quam dulcia, quam amabilia, quando in matre fulgebat virginitas, & lętabatur sœcunditas! In filio apparebat humanitas, & latebat diuinitas. le consortium? non dico nostrum, sed omnium hominum prorsus excedit intel
Abbreviated transcription (Latin):
a uenit in suspitionẽ: aliũ¬
de qͥppe esse credebat. qd̃ de se
cet cuiqͣm de filio male su
uinci cupit: tunc enim leta
ria egerit angłs. Subito ꝙ¬
iosepħ intuitu familiari. et
licentia maritali aspicit ma¬
ea tumescentes uenas ĩgut¬
ture attenuarr. faciẽ cotidi¬
stremo uidet eam gressib
grauari: intelligit eiꝰ uterũ
quã ñ meruerat in coniugui
honorẽ. haberet in cõfusionẽ.
Secumq diu hesitans ac dis¬
putans dicit. Unde hoc con¬
tigit: qͥd ue euenit: Non co¬
gnoui. ñ tetigi. Si ñ tetigi:
ñ uiolaui. Si ñ uiolaui: nõ
siliũ quero: nec plenũ inue
ceo ꝓptͥ obꝓbriũ: Si ꝓdidero.
adult̾iũ quidẽ ñ cõsentio. s
neruũ crudelitatis incurro:
qm̃ scd̃m librũ moysi lapi¬
dandam esse cognosco.Sita¬
cuero malũ consentio. ⁊ cũ
adulteris portionẽ meã po¬
no. Qm̃ ergo tacere adulte
est: ne ꝑ me fiat homicidiu.
dimittã coniugiũ. Cogita¬

Expanded text:
venit in suspicionem. Aliunde esse credebat, quod de se cet cuiquam de filio male susvinci cupit: tunc enim bene ea egerit angelus. Subito Joseph intuitu familiari et licentia maritali aspicit Maea tumescentes venas in gutture, et attenuari faciemstremum vidit eam gressibus gravari; intellexit Mariae uterum quam non meruerat in conjugii honore, jam haberet in confusione; secumque diu aestuans ac disputans, dicit: Unde hoc contigit? quid evenit? Non cognovi, non tetigi; si non tetigi, non violavi; si non violavi, non silium quaero, nec plenum invenceo propter opprobrium? Si prodidero, adulterium quidem non consentio, sed naevum crudelitatis incurro; quia secundum librum Moysi lapidandam esse cognosco. Si tacuero, malum consentio; et cum adulteris portionem meam pono. Quoniam ergo tacere malum est; ne per me fiat homicidium, dimittam tacite conjugium. Cogita
Abbreviated transcription (Latin):
sñ dolore. Mutata est inꝙͣ ma
ledictio in bñdictionẽ:. sicut p̃¬
dictum est ꝑ angłm gabrielem
Bñdicta inquit tu in mulieri¬
b. O beata sũma int̾ mułres
bñdicta ⁊ ñ malelicta. sola a
gn̾ali maledicto lib̾a:⁊ a dolo¬
re parientiũ aliena. Net mux
fr̃es si dolorem ñ intulit matͥ:¬
qui tulit dolores totiꝰ mundi.¬

Expanded text:
ne dolore. Mutata est, inquam, maledictio in benedictionem, et sicut praedictum est per angelum Gabrielem, Benedicta tu in mulieribus . O beata, sola inter mulieres benedicta, et non maledicta; sola a generali maledicto libera, et a dolore parturientium aliena! Nec mirum, fratres, si dolorem non intulit Matri, qui dolores totius mundi
Abbreviated transcription (Latin):
naturam grã uinc̾et salua¬
toris. ñ solum sũ libidine cõ¬
cepit.s neqz de semine uiri
partũ accẽpit: ⁊ ob hoc sñ do¬
lore filium edidit.⁊ cũ inte¬
gritatis decore post partum

Expanded text:
Salvatoris, non solum sine libidine concepit, sed neque de semine viri partum accepit; et ob hoc sine dolore filium edidit, et cum integritatis decore post partum
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ipsa consuetudine uilu-¬
tus ⁊occasus terre fecondi¬
tas. tẽpoꝵ uicissitudo. mira cła¬
dunt. In noua gͦ signa. ⁊ ĩm.
nurab̾. Ecce in qͥt noua faci¬
o omnia. Quis ħ ait agnꝰ
utiq qui sedebat in throno.
totus delectabił. deniq totꝰ
unctus:. hoc enĩ int̾pret xp̃c.¬

Expanded text:
m ipsa consuetudine vilutus et occasus, terrae fecunditas, temporum vicissitudo, miracdat. Innova signa, et immuta mirabilia. Ecce, ait, nova facio omnia. Quis hoc ait? Agnus utique qui sedebat in throno totus delectabilis, denique totus unctus. Hanc enim interpretatio
Abbreviated transcription (Latin):
uexau̾it iniuri aiꝵ molestiiᷤͤͤ
maleclictio soluta est. ip̃a in
ꝑtu maledictionib subia¬
cuerit prime dãpnationis.
Absit ut ubi uirtus nascit᷑
sticia ⁊ gemitꝰ int̾uen̾int ubi

Expanded text:
 molestiis. maledictio Evae soluta est, ut ipsa in partu maledictionibus subjacuerit primae damnationis. Absit, ubi virtus nasciturstitia et gemitus interveneri
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥ dem ⁊ puer qͥ nascitur.
deus est ⁊ mat̾ de qua nas¬
citur u̾go est:.⁊ partus ip̃e si¬
ne dolore est. fulget intene¬
bris lux noua de celo: gaudi¬
de excelso. Laudat młtitudo
deo. pax hominib bone uolũ¬

Expanded text:
Siquidem et puer qui nascitur, Deus est; et mater de qua nascitur, virgo est; et partus ipse sine dolore est. Fulget in tenebris lux nova de coelo; gaudielizat; laudat multitudo Deo, pax hominibus bonae volun
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq legis in actib apłoꝵ
prima q̃ suꝑ om̃s est: tam
gio icitatis. Petrus inqͥt et
andreas. ⁊ iacobus ⁊ iohes et
ceret qui sequnt hui om̃e ꝑ¬
Lseuerabant unanimit cũ mu¬
uierib ⁊ maria m̃re iħu. Ita¬
⁊̃ ne mulierũ sese ultimam
exhibebat: ut omniũ nouis¬
contentio depͥmatu cũ mari¬
a qͣnto maior erat hũiliaret
se: ñ modo in omnib s pre
omib. Merito facta est nomͦ¬
simaprima: q̃ cum pͥma ess
om̃ium sese nouissimã fac̾ie¬
bat. Merito facta est om̃iũ
dña. q̃ se om̃iũ exhibebat an¬

Expanded text:
Denique legis in Actibus apostprima, quae supra omnes est, tamgio sanctitatis. Petrus et Andreas, ait, Jacobus et Joannes, et caeteri qui sequuntur. Hi omnes perseverabant unanimiter cum mulieribus, et Maria matre Jesu. Itane et mulierum sese ultimam exhibebat, ut noviscontentio de primatu ; cum Maria, quanto major erat, humiliaret se non modo in omnibus, sed et prae omnibus. Merito facta est novissima prima, quae, cum prima esset omnium, sese novissimam faciebat. Merito facta est omnium domina, quae se omnium exhibebat an
Abbreviated transcription (Latin):
patre. Imꝑitissime hominũ
ista ñ legisti:⁊ toto scͥpturare
pelago derelicto. ad iniuri ã
uirginis tuam rabiẽ contu¬
eius quẽ fabule ferunt: qͥ¬
cũ uulgo ignotꝰ ess ⁊ nichil
boni poss. facinus excogitauit¬
re quo nobił fieret. diane tẽ
dente sacͥlegiũ. fertur ip̃e in
mediũ ꝓcessisse. clamitans
sese incendiũ subiecisse: sci¬
scitantib ꝙ ephesi pͥncipibꝰ
quã ob causã hoc fac̾e uolu¬
isset. respondit. ut qͥa bene ñ
pot̾am:. male om̃ib in note¬

Expanded text:
peritissime hominum, ista non legeras, et toto Scripturarum pelago derelicto, ad injuriam Virginis tuam rabiem contuejus quem fabulae ferunt, cum vulgo esset ignotus, et nihil boni posset facinoris excogitare, quo nobilis fieret, Dianae incdente sacrilegium, fertur ipse in medium processisse, clamitans sese incendium subjecisse: sciscitantibus Ephesi principibus, quam ob causam hoc facere voluisset, respondisse: Ut quia bene non poteram
Abbreviated transcription (Latin):
Concepit ⁊ uirgo est. gen̾ at
⁊ uirgo est. lactat ⁊ u̾go est.
Maria scã h̾erice mater esse
potuit᷑. mulier esse ñ potu¬
it. Intumescũt ub̾a u̾ginis
⁊ intacta manent genita¬
lia matͥs:. Utiq corrumpi ñ
potuit̃ q̃ integritatẽ genu¬

Expanded text:
Concepit, et virgo est; generat, et virgo est; lactat, et virgo est. Maria sancta, haeretice, mater esse potuit, mulier esse non potuit. Intumescunt ubera virginis, et intacta manent genitalia matris. Utrique corrumpi non potuit quae integritatem genu
Abbreviated transcription (Latin):
nec potestas nec sapientia
terret alliciat saltẽ exhibi¬
tio caritatis. Potest tñ in
eo qd̃ ait in ꝓfundũ inf̾ni
iorem habuit. ut in inferno¬

Expanded text:
nec potestas, nec sapientia terruit, alliciat saltem exhibitio charitatis. Potest tamen in eo quod ait, In profundum inferni, nemo habuit, ut in infern
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ animphꝰ. ñ patri archa pͥ¬
Imus aut ꝓpħa egregiꝰ. sed
gabriel ule archangłs. facie
rutilans. ueste choruscans
incessu mirabiliᷤᷤ. aspectu t̾ri¬
biliᷤᷤ:uisitauit me ⁊ꝑtur ba
Dixit q m. Aue gr̃a plena
dominꝰ tecũ. Dñs in qͥt decũ.

Expanded text:
anymphus, non patriarcha primus, aut propheta egregius; sed Gabriel ille archangelus, facie rutilans, veste coruscans, incessu mirabili, aspectu terribili, visitavit et perturbavit dixitque mihi: Ave, gratia plena, Dominus t
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest: d̾s ñ est. Que ergo
mandat d̾s. exeqͥtur angłs
implet sp̃c. efficit uirtꝰ. uir¬
go credit. natura suscipit.
res adorant. cognoscunt pe
cora testante ꝓpheta. Cogno¬
uit inqͥt bos possessorẽ suũ: ⁊
asmus p̃sepe dñi sui. Tu gͥ

Expanded text:
non potest, Deus non est. Quae ergo mandat Deus, exsequitur angelus, implet Spiritus, efficit virtus, Virgo credit, natura suscipit, res adorant, pecora cognoscunt, attestante propheta: Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domi
Abbreviated transcription (Latin):
pugnet. Si enim ille in nob¬
est quis iam decipiet nos: Si
ille nobiscũ. qͥd decet̾o ñ possu¬
mus in eo qͥ confortat nos:
Si ille ꝓ nob̾ quis contͣ nos:
li nec fallere queat: fortiᷤ au¬
xiliariꝰ. qui ñ lassescat. patro¬
nus efficax. qui sathanam sp̃
pedib nr̃is uelocit̾ cont̾at. ⁊¬
eius omnia machinam̃ta
confringat. Ip̃e nimirũ est
dei sap̃ia cui semꝑ in promp¬
ip̃e dei uirtus cui facile sit.
⁊ deficientes reficere: ⁊ꝑicli
tantũ eruditorẽ in om̃i de¬
sideratõe curramꝰ. hunc tã
strenuũ adiutorẽ in omni o¬
ꝑatione inuocemꝰ huic tã
fido ꝓpugnatori in om̃i col
labores leuiaret.⁊ꝑicula pro

Expanded text:
egat et propugnet. Si enim ille in nobis, quis jam decipiat nos? Si ille nobiscum, quid de caetero non possumus in eo qui confortat nos? Si ille pro nobis, quis contra nos? li omnino, neque fallere queat: fortis auxiliarius, qui non lassescat: patronus efficax, qui et ipsum Satanam sub pedibus nostris velociter conterat, et omnia ejus machinamenta confringat. Nimirum ipse est Dei sapientia, cui semper in prompipse Dei virtus, cui facile sit et deficientes reficere, et eriptantum eruditorem, liberatione curramus: hunc tam strenuum adjutorem in omni operatione invocemus: huic tam fido propugnatori in omni colllabores levaret, et pericula pro
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentẽ: uere condia uͥginita.¬
tis uultũ auertentẽ a collo¬
cutore. ⁊ indicantẽ qͦ mͦ imp̃¬
gnata sit a creatore. Eram
inqͥt maria in domo mea pu¬
ella iudea: ex semine dd̾ regi
gen̾ata. Adulta facta sum ⁊
desponsata coniugi: ꝑlacui
alteri. ñ intͥueniente adul¬
derio. s int̾̃cedente spu scõ.
Desponsata sum hõi iudeo ⁊
placui homini deo. Ignorauͭ¬

Expanded text:
aesentem; verecundia virginitatis vultum avertentem a collocutore, et indicantem quomodo impraegnata sit a Creatore. Eram, inquit Maria, in domo mea, puella Judaea, ex semine David regis generata: adulta facta sum, et desponsata sum conjugi, et placui alteri non interveniente adulterio, sed intercedente Spiritu sancto. Desponsata sum homini Judaeo, et placui homini Deo:
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Duo quippe st̃ que tumet
humana fragilitas. pudor ⁊
mortis turpissime ꝯdẽpnatõ
suam ĩmunem ab utroq ser¬
uauit: ut nͨ in conceptu quic¬
quã pudoris. nec in partu qͥc¬
quã doloris existeret. Et qͥa

Expanded text:
t . Duo sunt quae timet humana fragilitas, pudor etmorte turpissima condemnatus suam immunem ab utroque servavit: ut nec in conceptu quidquam pudoris, nec in partu quidquam doloris existeret. 4. A
Abbreviated transcription (Latin):
gnosce uł tardissime cũ iu¬
mentis: ne dũ moraris ⁊ obla¬
ris quib añ uł comparatus
tu qͦ possunt auctorẽ suũ fa¬
dentur contra naturã in tu¬
am uenisse naturã. T tu cum.
iudeis discutis carpis. qͥ do¬

Expanded text:
tardissime cum jumentis; ne dum moraris, tis, quibus ante comparatus tu quo possunt auctorem suum fatentur contra naturam in tuam venisse naturam; et tu cum Judaeis discutis, carpis, qui e