comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& impares censu. Nec distat quantũ
qui in sp̃alibꝰ bonis inueniunt᷑ equales.
Heata gͥ illa pauꝑtas quȩ XI.¬
rerum temporalium amore non
capitur: nec mundi opib augeri appe¬
tit: s celestib bonis ditescere concu¬
erunt: qui omĩa sua sine differentia
relinquentes. ad uocem cȩlestis magist᷑.
a captura piscium in piscatores homi¬
num alacri conu̾sione mutatisunt: &¬
multos sui similes. fidei suȩ imitatione
fecerunt: quando illis pͥmitiuis eccłiȩ
credentium. Qui unu̾sis reb suis.
possessionibꝰq distractis: ꝑ deuotissimã
pauꝑtatẽ bonis ditabantur ȩternis:
habere de mundo. & omĩa posside cum
xp̃o. Hinc beatus apłs petrus cum as¬
cendens ad templum. a claudo elemo¬
sia posceretur: argentum inquit &
aurũ non est mͥ: qđ aũt habeo hoc¬
do tibi. In nomine iħu xꝑi nazareni:
surge & ambula. Quid hac humilitate
sublimius . Quid hac pauꝑtate locu¬
pletus:. Non habe p̃sidia pecuniȩ

Expanded text:
et impares censu; nec interest quantum et impares censu; nec interest quantum qui in spiritalibus bonis inveniuntur aequales. Beata igitur illa paupertas, quae rerum temporalium amore non capitur, nec mundi opibus augeri appetit, sed coelestibus bonis ditescere concuerunt, qui omnia sua sine differentia relinquentes, ad vocem coelestis magistri, a captura piscium in piscatores hominum alacri conversione mutati sunt , et multos sui similes fidei suae imitatione fecerunt, quando illis primitivis Ecclesicredentium ; qui universis suis rebus possessionibusque distractis, per devotissimam paupertatem bonis ditabantur aeternis, habere de mundo, et omnia possidere cum Christo. Hinc beatus Petrus apostolus, cum ascendens in templum a claudo eleemosyna posceretur, Argentum, inquit, et aurum non est mihi, quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula . Quid hac humilitate sublimius? quid hac paupertate locupletius? Non habet praesidia pecuniae,
Abbreviated transcription (Latin):
Iest regnum cȩloꝵ. De quib pauꝑi¬
b ueritas loqueretur forte ẽẽt ambi¬
guum: si dicens beati pauꝑes. nichil
adder& de intelligenda pauꝑum qua¬
litate: & suffic̾e uidetur ad ꝓmerendũ
regnum cȩloꝵ. ea sola in opia. quam
multi sub dura & graui necessitate pati¬
untur. S cum ait beati pauꝑes sp̃u:
ostendit eis regnum celoꝵ tribuendũ.
quos humilitas cõmendat animorum:
magis quam indigentia facultatum.
Dubitari aũt non potest qđ humilita¬
tis istius bonũ. facilius pauꝑes quam
diuites assequant᷑: dum & illis in tenu¬
itate amica est mansuetudo: & istis in di¬
uitiis familiaris elatio. Ueruntamen
& in plerisq diitib inuenitur hic a¬
nimus. qui habundantia sua non ad
tunorem suꝑbiȩ. s ad oꝑa benignitatis
utatur: idq ꝓ lucris maximis numer&.
qd̃ ad releuandam miseriam. aliem la¬
boris impendit. Omni generi atq ordi¬
ni hominum. datur in hac uir tute con-¬
sortium: quia possunt eẽ ꝓposito pares:

Expanded text:
est regnum coelorum . De quibus pauperibus Veritas loqueretur forte esset ambiguum, si dicens, Beati pauperes, nihil adderet de intelligenda pauperum qualitate; et sufficere videretur ad promerendum regnum coelorum ea sola inopia quam multi sub gravi et dura necessitate patiuntur. Sed cum dicit, Beati pauperes spiritu, ostendit eis regnum coelorum tribuendum quos humilitas commendat animorum magis quam indigentia facultatum. Dubitari autem non potest quod humilitatis istius bonum facilius pauperes quam divites assequantur: dum et illis in tenuitate amica est mansuetudo, et istis in divitiis familiaris elatio. Verumtamen et in plerisque divitibus invenitur hic animus qui abundantia sua 368 non ad tumorem superbiae, sed ad opera benignitatis utatur, idque pro lucris maximis numeret quod ad relevandam miseriam alieni laboris impenderit. Omni generi atque ordini hominum datur in hac virtute consortium, quia possunt esse proposito pares,
Abbreviated transcription (Latin):
gub̾nacula crad̾entur.. Aut quantum
in apłatus sui ministerio cõplacuisse
xp̃o credimus paulum: qui tantũ pla¬
cere potuit ꝑsecutor.. Placuit enin
quia non iniqui pectoris studio. s sim¬
plicis ignorantiȩ in cauta deuocione
certabat. Deniq ut pͥmum sensib eiꝰ
sp̃e ueritatis infusus est: ostendit con¬
tinuo non se: xp̃i seuisse odio: s amore
paternȩ legis innocenter errasse. De
quo quid ego potissimum dicam. cum
fidelissimus ip̃se sibi sit testis: qui cũ
recundus qđ in se gestum est confite¬
tur .s. Ut enim uelut de altero quotũ:
scio hominẽ inquit. in. xp̃o iħu raptũ¬

Expanded text:
gubernacula traderentur? Aut quantum gubernacula traderentur? Aut quantum in apostolatus sui ministerio complacuisse Christo credimus Paulum, cui tantum placere potuit persecutor? Placuit enim, quia non iniqui pectoris studio, sed simplicis ignorantiae incauta devotione certabat. Denique, ut primum sensibus ejus Spiritus veritatis infusus est, ostendit continuo, non se Christi saevisse odio, sed amore paternae legis innocenter errasse. De quo quid ergo potissimum dicam? cum fidelissimus ipse sibi sit testis: qui cum cundius quod in se gestum est confitetur. Ut enim velut de altero quodam: Scio hominem, inquit, in Christo ant
Abbreviated transcription (Latin):
apłorum petri & pauli insepara-
bilem passionẽq germanam.
om̃i nos deuocione fr̃s necesse est ce¬
lebrare: quia & laudabilis eos uita.
ad glosissimum ꝑ duxit occasum: & mi¬
rificus obitus ꝑpetuam transmisit ad ui¬
tam. Et licet in petro fides emineat.
in paulo doc trina p̃cellat: magisterium
tamen pauli. fidei plenitudo est: et
credulitas petri. doc trinȩ est fundam̃-¬
tum. Quos tanta celestis electionis.
dignatio uisitauit: ut hic fieros de pis¬
catore doctor: ille de ꝑsecutore defen¬
sor. S in hoc om̃ipotentis dei attollen¬
da maiestas est: qui inspiratione mira¬
bili. docendi gr̃am tribuit imperito:
& inimicum fecit amare qđ oderat: ꝙ
fidem quam impugnabat asserere. Iuiꝰ
piscationem non abstulit. s mutaut.
huius cecauit oculosł ut purgatiore
recepto lumine. clarissime m̃tis acie
ultra humanum uidẽ poss& aspectum.
uanti gͥ meriti apud dm̃
suum petrus erat:ͥ ut ei post na¬
uiculȩ paruȩ remigium. totus ȩccliȩ

Expanded text:
orum Petri et Pauli inseparabilem fidem, passionemque germanam omni nos devotione, fratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum perduxit occasum, et mirificus obitus perpetuam transmisit ad vitam. Et licet in Petro fides emineat, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri doctrinae est fundamentum; quos tanta coelestis electionis dignatio visitavit, ut hic fieret de piscatore doctor, ille de persecutore defensor. Sed in hoc omnipotentis Dei attollenda majestas est, qui inspiratione mirabili 225 docendi gratiam tribuit imperito, et inimicum fecit amare quod oderat, et fidem, quam impugnabat, asserere. Illius piscationem non abstulit, sed mutavit; hujus caecavit oculos ut, purgatiore recepto lumine, clarissimae mentis acie ultra humanum videre possit aspectum. Quantum igitur meriti apud Deum suum Petrus erat, ut ei post naviculae parvae remigium totius Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
Delinquamus nosm&. ipsos quales
peccando nos fecimus: & manea¬
sumus. Ecce & enim qui suꝑb fuit¬
sem&. ipsum reliquit. Si luxuriosus qͥs¬
ab negauit utiq qđ fuit. Si auarus
dicit ꝓpria. qui pͥus aliena rapiebat:
ꝓculdubio sem&. ipsum reliquit. Ipse
quidem est ꝑ naturam: s non est ipse
ꝑ malitiam. Hinc enim scriptum est.
Uerte impios: & non erunt. Conu̾si
namq impii ñ erunt: non quia om¬
nino ñ erunt in essentia: s scilicet
ñ erunt in impietatis culpa. Tunc
gͦ nosm& ipsos relinqͥmꝰ. tunc nos ip̃¬
sos abnegamꝰ: cũ uitamus qđ ꝑ ue
tustatem fuimꝰ: & ad hoc nitimur qđ ꝑ
nouitatẽ uocamur. Pensemꝰ quomꝰ se
paulus ab negau̾at: qui dicebat. Hiuio
aut̃. iam non ego. Ex tinctꝰ qͥppe fu
pius ꝓfecto ñ eẽt. S qui se uiuere
denegat: dicat unde est. quod scã
uerba ꝑ doctrinam ueritatis clamat. Pro
tinctꝰ sum. quia carnaliter non uiuo:
s tamen essentialiter mortuus nonsum.
quia in xp̃o sp̃aliter uiuo. Lucam.

Expanded text:
elinquamus nosmetipsos quales peccando nos fecimus et maneasumus. Ecce enim qui superbusemetipsum reliquit; si luxuriosusabnegauit quod fuit; si auarus dicit propria qui prius aliena rapiebat, procul dubio semetipsum reliquit. Ipse quidem est per naturam, sed non est ipse per malitiam. Hinc enim scriptum est: Verte impios, et non erunt . Conversi namque impii non erunt, non quia non erunt omnino in essentia, sed scilicet non erunt in impietatis culpa. Tunc ergo nosmetipsos relinquimus, tunc nos ipsos abnegamus, cum vitamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur quod per novitatem vocamur. Pensemus quomodo se Paulus abnegaverat, qui dicebat: Vivo autem jam non ego . Exstinctus quippe fuepius profecto non esset. Sed qui se vivere denegat, dicat unde est quod sancta verba per doctrinam veritatis clamat. Protstinctus sum, quia carnaliter non vivo; sed tamen essentialiter mortuus non sum, quia in Christo spiritaliter vivo. Dicat
Abbreviated transcription (Latin):
filius. cuins casta uita castis eus tue¬
reutar obsequiss. Ponit & aliud suȩ ꝑ¬
sonȩ beatus iohannes indicium: sub¬
iungens. Qui & recubuit in cena super
pectus eius & diait. dñe quis est qui
tradet te. Hoc quomͦ gestum sit suꝑio¬
ra huius ȩuangłii loca plenius osten¬
dunt: quia uidelieos in cena quam
ultimam ante passionem cum discipłis
saluator habuit. in qua eoꝵ pedes la¬
uit eisq corporis ac sanguinis sui tra¬
didit misteria celebranda. discipłes ill
quem diligebat supra pectus eus re¬
cubuerit: & cum dixisset eis. amen
amen dico uob̾ quia unus ex uobis.
tradet me: respondit ille discipłs in¬
nuente petro ut interrogare. et di¬
rexero. Quod aũt discipłs ille supra
pec tus magistri recubuit: non p̃sentis
solummꝰ dilectionis. s & futuri erat.
signum misterii. Eigurabatur ꝙ enim
iam tune eugłium. qđ idem discipłs
erat scͥpturus: uberius atq altiu.
cȩteris sacrȩ scͥpturȩ paginis archana

Expanded text:
filius, cujus casta vita castis ejus tuefilius, cujus casta vita castis ejus tueretur obsequiis. Ponit et aliud suae personae beatus Joannes indicium, subjungens: Qui et recubuit in coena super pectus ejus, et dixit, Domine, quis est qui tradet te? Hoc quomodo gestum sit, superiora hujus Evangelii loca plenius ostendunt; quia videlicet in coena, quam ultimam ante passionem cum discipulis Salvator habuit, in qua eorum pedes lavit, eisque corporis ac sanguinis sui tradidit mysteria celebranda, discipulus ille quem diligebat supra pectus ejus recubuerit. Et cum dixisset eis, Amen amen dico vobis quia unus ex vobis tradet me, respondit ille discipulus, innuen e Petro ut interrogaret et direxero. Quod autem discipulus ille supra pectus magistri recubuit, non praesentis solummodo dilectionis, sed et futuri erat signum mysterii. Figurabatur etenim jam tunc Evangelium quod idem discipulus erat scripturus, uberius atque altius caeteris sacrae Scripturae paginis arcana
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes uidelic& ipse cuius hodie
natalicia celebramus. qui hoc scͥpsit
eugłium: atq ideo suam ꝑsonam ma-¬
luit inditiis rerum accidentium qũa
proprio designare uocabulo. X .ii.¬
exceptis cȩteris singulariter so¬
lum: s p̃cȩteris quos diligebat. famili¬
arius unum: quem specialis p̾rogatiua
castitatis. ampliori dilectione fecerat
dignum. Omnes quippe se diligere
probat : quib ante passionem loqͥtur¬
dicens. Sicut dilexit mese ego dilexi
uos: manete in dilectione mea. Sed
hunc p̃ omnib diligit: quia uirgo elec¬
tus ab ipso. uirgo inꝰ euum ꝑmansit.¬
radunt namq historiȩ qđ eum de nup¬
tiis uolentem nub̃e uocauerit. &̃ ꝓp¬
terea quia a carnali uoluptate eum¬
retrarerat. potiore sui amoris dulce¬
dine donauit. Deniq huic moritͣus
in cruce matrem suam cõmendauãt:
ut uirginem uirgo seruaret.: & ipso
post mortem ac resurrectionẽ cȩlos
ascendente. non de esset eius genitriei

Expanded text:
Joannes videlicet ipse, cujus hodie Joannes videlicet ipse, cujus hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam maluit indiciis rerum accidentium, quam proprio designare vocabulo. Dexceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos. Manete in dilectione mea . Sed hunc prae omnibus diligit qui, virgo electus ab ipso, virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiae quod eum de nuptiis volentem nubere vocaverit; et propterea quem a carnali voluptate retraxerit, potiore sui amoris dulcedine donavit. Denique huic moriturus in cruce matrem suam commendavit, ut virginem virgo servaret, et ipso post mortem ac resurrectionem in coelos ascendente, non deesset ejus genitrici
Abbreviated transcription (Latin):
subire non timui. eur tu ꝓ mei confes¬
sione nominis crucem pati formides.
qui eo gloriosiore martyrii palma głi¬
ficabis. quo in hac ꝓmerenda magistri
iter sequeris. Iam uͦ ab euglista ñ sub¬
ditur. qͥd post hȩc dic ta dñs & discipli
fecerunt: s ex eo tamen in nu̾itur qdđ
subiungit. Conu̾sus petrus: uidit illũ
discipłm quem diligebat iħc sequentem.
Patet namq quia cum dixisses petro se¬
quere iͤ est crucem patiendo imitare:
surrexit de loco conuiuii. & abire iam
cepit. Secutus est aũt eum petrus: ȩtiã
incessupedum cupiens implere quod
audiuit sequere me: secutus ẽ & ille
ciscipłs quem diligebat ihc. Neq enĩ
arcendum se a consec tatu xp̃i putabat.
qui non minore se gratia dilec tionis
a xxp̃o complerum nouerat. Neq eñt¬
meredibile est. ideo utrumq discipłm
corporali gressu uestigia dñi secutũ.
quia necdum intellexerant. qͥd signi
Notum aũt noui ur̃ȩ fraternitati. quis
sit ille discipłs quem diligebat iħe.

Expanded text:
subire non timui, quid tu pro mei confessione nominis crucem pati formides, qui eo gloriosiore martyrii palma glorificaberis, quo in hac promerenda magistri iter sequeris? Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli fecerint; sed ex eo tamen innuitur, quod subjungit: Conversus Petrus, vidit illum discipulum, quem diligebat Jesus, sequentem. Patet namque quia cum dixisset Petro: Sequere me, id est, 646 crucem patiendo me imitare, surrecoepit. Secutus est autem eum Petrus etiam incessu pedum, cupiens implere quod audivit, Sequere me. Secutus est et ille discipulus quem diligebat Jesus. Neque enim arcendum se a consectatu Christi putabat, qui non minori se gratia dilectionis a Christo complexum noverat. Neque incredibile est ideo utrumque discipulum corporali gressu vestigia Domini secutum, quia necdum intellexerat quid signifiNotum autem novi vestrae fraternitati qui sit ille discipulus quem diligebat Jesus,
Abbreviated transcription (Latin):
hostis naturȩ: suis peiorͥ pessimꝰ sibi.
tur aufugit. In altum tendens: cadit
ab alto. Cȩlum pulsans: intrat ꝓfundũ.
In se uadit: cum uadit in dm̃. Se ocidit.
qui uitam conatur occide: quia caꝑe
non potest ꝑditionem salus. occisionẽ
uita : ȩternitas finem. O ambitio quã
ceca semꝑͥ o quam p̾sumptio pessima:
o quam ꝑdit concessa. qui in concessa
captat. Herodes possidens terrenũ reg¬
num: impugnat celeste. Terrenis inhi¬
ans irruit in diuina : ipsamq pietatem
insec tatur. Audierat natum regem: de¬
stinatus ad scelus: ad piaculum promptꝰ:
paratus ad crunen. causas innocentiȩ
non requirit. Ius abnegat: confundit
fasq nefasq. Cui nequitia est sodalis:
cui odiosa est ȩquitas: iniquitas est a¬

Expanded text:
hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, tur, aufugit. In altum tendens, cadit ab alto. Coelum pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum vadit in Deum. Se occidit, qui vitam conatur occidere: quia capere non potest perditionem salus, occisionem vita, aeternitas finem. O ambitio quam caeca semper! o quam praesumptio pessima! o quam perdit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste. Terrenis inhians, irruit in divina, ipsamque pietatem insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est s
Abbreviated transcription (Latin):
E IUS quo tendatꝰ.
quo ꝓfiliat liuor :
inuidia quo feratur:
herodiana hodie pa-¬
ecit immanitas. Quȩ dum tempo¬
is regni emulatur angustias: ẽterni
is ortum molitur extinguere. Tunc
rodes inquit uidens quia illusue.
et a magis: misit in bethleem. & oc-¬
omnib finib enis. Uidens quia
sus esset a magis. Dolet impietas
eẽ ilusam: dilat̾a se crudelitas
it : fremit dolositas se deceptam:
nse fraus reuersa colliditur. Hero
stridet: cadens ipse in laqueum.
in tetendit. Hł inc iniquitatẽ quã
sidat. euaginat. De fide: ꝑfidiȩ
sumit arma. Terreno querit furore.
quem natum cęlitus non credit. Ad sinus
matrum. militum cogit castra: inter ube
ra arcem pietatis obpiignat: in teneris
uberib ferrum durat.
ac fundit hostis antequam sangui¬
nem : dat ante mortemꝰ quam uitam: sentire¬
cenebras ingerit intrantib lucem. Sic
agit magister maliͥ minister doliꝰ ire ar¬
tifex: inuentor scelerss. impietatis ac tor:
pietatis predo: inimicus innocentiȩ ÷

Expanded text:
elus quo tendat, quo prosiliat livor, invidia quo feratur, Herodiana hodie patefecit immanitas. Quae dum temporalis regni aemulatur angustias, aeterni regis ortum molitur exstinguere. Tunc Herodes, inquit, videns quia illusus est a magis, misit ad Bethlehem, et occomnibus finibus ejus . Videns quia illusus esset a magis. Dolet impietas se illusam, dilatam se crudelitas furit, fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit: hinc iniquitatem quam condiderat evaginat: de fide perfidiae sumit arma; terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit; ad sinus matrum militum cogit casra arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem. Sic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimicus innocentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
mali faciunt ꝑsecutionẽ malis:
sicut impii reges ꝙͥ iudices. cũ ẽẽnt¬
ꝑsecutores pioꝵ utiq & homicidas. &
adulteros. & quoscumq maleficos. qͦs
contra leges publicas fecisse cognosce¬
rent puniebant: quomͦ intelligendũ
est quod ait dñs. si de mundo fuisse¬
tis. mundꝰ quod suum erat diligeret:
neq enim quos punit diligit mun¬
dus. a quo uidemus supradicta sce¬
lerũ genera. plerũq puniri: nͥ quia
lera diliguntur. Alundꝰ itaq ille qͥ
intelligitur in malis atq impiis: et
odit qđ suum est. ex ea parte homi¬
nũ qua sceleratis nocet: & diligit
qđ suum est. ex ea parte hominum.
qua eisdem ipsis consceleratis fauet.
Ergo hȩc omĩa facient uob ꝓpt̾ nom̃
meum: uel ita dictũ est ꝓpter quod
uos patimini: uł ita ꝓpter qd̃ ipsi faci¬
unt: qͥahoc in uob̃ dum ꝑsecunt᷑ ode¬
runt. Et addidit. Quia nesciunt
eum qui misit me. Hoc scdm eam sci¬
entiam dictũ intelligendu est : de
qua & alibi scriptũ est. Scire aũt

Expanded text:
malis, sicut impii reges et judices, cusecutores piorum, et utique homicidas, et adulteros, et quosque maleficos, quos contra leges publicas fecisse cognoscerent, puniebant, quomodo intelligendum est quod ait Dominus: Si de mundo essetis, mundus quod suum est diligeret? neque enim quos punit diligit mundus, a quo videmus supra dicta scelerum genera plerumque puniri; nisi quia lera diliguntur. Mundus itaque ille, qui intelligitur in malis atque impiis, et odit quod suum est, ex ea parte hominum qua sceleratis nocet; et diligit quod suum est, ex ea parte hominum qua eisdem ipsis cum consceleratis favet. Ergo haec omnia facient vobis propter nomen meum, vel ita dictum est, propter quod vos patimini; vel ita, propter quod et ipsi faciunt: quia et hoc in vobis dum persequuntur, oderunt. Et addidit: Quia nesciunt eum qui misit me. Hoc secundum eam scientiam dictum intelligendum est, de qua et alibi scriptum est, Scire autem
Abbreviated transcription (Latin):
S adhuc quod est grauius alius postulat
uiuit adhuc qui maledicit᷑: & tam̃ is
qui maledicit. iam de morte illiꝰ reus
tenetur. Iubet aũt deus ut diligatur
iimicus: ꝙ tam̃ rogat᷑ deus. ut occi¬
dat inunicũ. Quisqͥs itaq sic orat: ⁊ͥpͥsis
siuis p̃cib contra conditorem pugnat.
Unde & sub uidȩ spetie dr̃. Fiat oratio
eius in peccatum. Oratio quippe in
peccatum est: illa petere. quȩ ꝓhibec
ipse qui petitur. Hinc ueritas dicit.
Cum statis ad orandum: remittite si qͥd

Expanded text:
 adhuc, quod est gravius, alius postulat e. Et vivet adhuc qui maledicitur, et tamen is qui maledicit jam de morte illius reus tenetur. Jubet enim Deus ut diligatur inimicus, et tamen rogatur Deus ut occidat inimicum. Quisquis itaque sic orat impiis suis precibus contra Conditorem pugnat. Unde et sub Judae specie dicitur, « fiat oratio ejus in peccatum. » Oratio quippe in peccatum est illa petere quae prohibet ipse qui petitur. Hinc Veritas dicit: « Cum statis ad orandum, remittite si quid
Abbreviated transcription (Latin):
gunt: & tam̃ illa sublunia dilectionis
premia ñ assecunt᷑. quia amorẽ suum
ꝓtinus addidit. Sicut dilexi uos. Ae
si aꝑte dicat. Ad hoc amate: ão quod
ter intuendum est: qđ antiquus hostiˢ
dum mentẽ nr̃am ad rerum tempora-¬
lium dilectionẽ trahit: infirmiorem
contra nos ꝓximũ excitat: qui ea ipsa
quȩ diligimus auferre molitur. Nec
curat antiquus hostis hȩc faciens ut
terrena tollat: s ut caritatẽ in nobis
feriat. Nam in odio repente exardesci¬
mus: & dum foris inucti eẽ cupimꝰ. intꝰ
grauiter ferimur. Dum parua foris de¬
fendimus. intus amittimus maxima: qͥa
dum rem diligimus temporalem: ueram
amittimus dilectionẽ. Omĩs qͥppe qui
nr̃a tollit: in anicus est. S si odio hab̾e
ceꝑimus inimicum: ĩntus est qđ ꝑdimus.
Cum gͦ aliquid exteriꝰ a ꝓariio patimur:
contra occultum raptorem interiꝰ uigile¬
mus: qui nũquam meliꝰ uincitur. nisi
cum raptor exterior amatur. X Ii.¬
na & sumina est ꝓbatio caritatis:

Expanded text:
gunt, illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum protinus addidit: Sicut dilexi vos. Ac si aperte dicat: Ad hoc amate ad quod ter intuendum est quod antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ius dilectionis summã expͥmit: cum sub¬
iungit. Mlaiorem ac dilectionẽ nemo
habet: ut animã suam qͥs ponat ꝓ ami¬
cis suis. Mori etiam ꝓ inimicis
dñs uenerat: & tamen positurũ se ani¬
mã ꝓ amicis dicebat: ut ꝓfecto nobis
ostendet. quia cũ diligendo lucrũ fac̾e
de inimicis possumus: etiam ipsi ami
mortem nemo ꝑsequitur. Unde gͦ proba¬
re possumus: an diligamꝰ inunicos s S
est quod in pace scẽ eccl̃iȩ fieri debeat:
unde clarescat. si ꝑsecutionis tempore
mori ꝓdilectione ualeamus. Certe isdem
ioh̃es dicit. Qui habuerit substantiam
b̾e. & clauserit iuscera sua ab eo: quomͦ
caritas dei maner in eo .. Hinc ȩtiam io¬
hannes baptista ait. Qui habet duas
tumcas: det non habenti. Qui gͦ tran¬
quillitatis tempore. non dat pro deo
tunicam suam: quando inꝑsecutione
daturus est aninam suam .. Hir tus.
gͦ caritatis ut inuicta sit in ꝑturba¬
tione: nutriatur ꝑ miscdiam intran¬
quillitate: quatinus omipotenti deo

Expanded text:
am exprimit, cum subjungitur: Majorem hac dilectionem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Mori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet quia dum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi amicmortem nemo persequitur. Unde ergo probare possumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerit substantiam bere, et clauserit viscera sua ab eo; quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det unam non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo
Abbreviated transcription (Latin):
titur pater. Unde & hisdem apłis ad¬
huc infirmantibꝰ: dñs dicit. Usq modo.
non petistis quicquam in nomine meo.
Ac si aꝑte dic̾etur. Non petistis in nomi¬
ne saluatoris: qui nescitis querere ȩ¬
ternam salutem. hinc est qđ & pauluᷤᷤ
ad sollempnitatem hodiernã conuenistis:
genua flectitis: pectus tonditis: uoces
orationis. ac confessionis emiititis: faci¬
em lacriis rigatis. S pensate queso
peticiones urãs: uidete si in nomine
iħu petitis: io est si gaudia salutis ȩ¬
ternȩ postulatis. In domo enim iħu
iħm non queritis: si in eternitatis tem¬
plo importune ꝓ temporalib oratis.
Ecce alius in oratione querit uoxoremt
alius petit uillam: alius postulat uestẽ:
alius dari sibi dep̃catur alim̃tum. Et
quidem cũ hȩc desunt: ab om̃ipoten¬
te deo petenda sunt. S meminisse cõ¬
tinue debemus: quod ex mandato eiꝰ¬
dem nr̃i redemptoris accepimꝰ. Queri¬
te pͥmum regnũ dei & iusticiã. eius:

Expanded text:
titur Pater. Unde et eisdem apostolis adtitur Pater. Unde et eisdem apostolis adhuc infirmantibus Dominus dicit: Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Ac si aperte dicne Salvatoris quia nescitis quaerere aeternam salutem. Hinc est quod et Paulus ad solemnitatem martyris convenistis, genua flectitis, pectus tunditis, voces orationis ac confessionis emittitis, faciem lacrymis rigatis. Sed pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro temporalibus oratis. Ecce alius in oratione quaerit uxorem, alius petit villam, alius postulat vestem, alius dari sibi deprecatur alimentum. Et quidem cum haec desunt, ab omnipotenti Deo petenda sunt. Sed meminisse continuo debemus quod ex mandato ejusdem nostri Redemptoris accepimus, Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
mine meo: dabit uob. Scee hie
dicit ͥ quodcumq pecieritis patr̃e in nomi¬
ne meo dabit uob̃: rursum alibi ꝑ eundẽ
ȩuangłistam dicit. Si quid petieritis patr̃e
in nomine meo dabit uob: usq mͦ non pe¬
tistis quicquam in nomine meo. Si omne
quod petimus in nomine filii dat nob̾
pater: qͥd est quod paulus ter dñm roga¬
uit. & exaudiri non meruit. s dic tum
est illi. sufficit tͥ gratia mea. nam uirtus
in infirmitate ꝑficitur.. Nũqͥd ille tam
egreguis p̃dicator. in filii nomine ñ pe¬
tiit us. Quare ñ accepit qđ petiit:. Quo¬
mͦ ergo uerum est. quia quicquid petieri¬
mus in nomine filii dat nob̃ pater: si
auferri a se angłm sathanȩ petiit apłs¬
paulus in nomine filii. & tamen quod
petiit non accepit.s. S quia nom̃ filii.
iħe est. iħe aũt saluator uel ȩtiam salu¬
taris dr̃: ille gͦ in nomine saluatoris
petit: qui illud petit quod ad ueram
salutem ꝑtinet. Nlam si id qđ non ex¬
pediat petitur: non in nomine iħu pe¬

Expanded text:
hic dicit: Quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Rursum alibi per eumdem Evangelistam dicit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo . Si omne quod petimus in nomine Filii dat nobis Pater, quid ergo est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur ? Nunquid ille tam egregius ptiit? Quare autem non accepit quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen Filii Jesus est, Jesus autem Salvator, vel etiam Salutaris dicitur, ille ergo in nomine Salvatoris petit qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, non in nomine Jesu pe
Abbreviated transcription (Latin):
scłm laboramus: ĩux usq ad mortẽ suf¬
ficit. Mors namq interueniens: frue¬
tum nr̃i lãboris abscidit. Quod uͦ ꝓ et̃¬
na uita agitur: etiam pꝰ mortẽ seruatur:
et tunc apparere incipit: cum laboꝵ car¬
nalium fructꝰ eeꝑit ñ uideri. Ibi gͦ illa
retͥbutio inchoat: ubi ista terminat᷑. Nis¬
qͥs gͥ iam ȩterna cognouit: apud eus a¬
niũ temporales fructus uilescant. Ta¬
lesfructus oꝑemur: qui maneant. Tales
fructꝰ oꝑemur: qui cum mors cune la
interuna ⁊ ipsi exordium a morte su¬
mant. Nam quod a morte incipiat fru¬
ctꝰ dei : testatur ꝓpħa quidicit. Cum
dederit dilectis siuis somnum: hec est
hereditas dñi. Omĩs qui dormit ĩ mor¬
te: ꝑdit hereditatẽ. S cũ ded̾it dilectiᷤᷤ

Expanded text:
saeculum laboramus vix usque ad mortem sufsaeculum laboramus vix usque ad mortem sufficit. Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisquis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Omnis qui dormit in morte perdit haereditatem; s
Abbreviated transcription (Latin):
nequeunt. Nunis ergo confortatꝰ est
principatus eorum. IIIi.¬
N ipsa passione qua sci ceciđunt in
mortẽ carnis: uidete quantũ fuerit
culmen mentis. Unde hoc. nͥ quia cõ¬
fortatꝰ est pͥncipatꝰ eoꝵ . S si magni:
forsitan pauci sunt. subuinxit. Duui¬
merabo eos: & suꝑ arenam multiplica¬
bunt᷑. Totum mundũ fr̃s aspicite:
martirib plenus est. Iam pene tot
qui uideamꝰ non sumꝰ: quot ueritatis
testes habemꝰ. Deo gͦ numerabiles :¬
nob̾ suꝑ arenam multiplicati sunt: qr
quanti sit a nob̾ comp̃hendi ñ possunt.
S quisquis ad hanc ꝑuenit dignitatem.
ut amicus uocetur dei: sese inse conspi¬
ciat: dona aũt quȩ ꝑcepit suꝑ se non
suis meritis tribuat: ne ad inunicici
ratis¶ Posui ad grãm: plantani ut eatis uo¬
lento: fructum afferatis oꝑando. E atis
enim uolendo dixei: quia uelle aliquid
fac̾e. iam mente ire est. Qualem uͦfruc¬
tum afferre debeant: subdit᷑. Et fruc¬
ius ur̃ maneat. Omne qđ scd̃m presens

Expanded text:
tatus est principatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt in morte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur . Totum mundum, fratres, aspicite: martyribus plenus est. Jam pene tot qui videamus non sumus quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles nobis super arenam multiplicati sunt, quia quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. 5. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem, ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, dona autem quae percipit, super se. Nihil suis meritis tribuat, ne ad inimicitiaratis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditur: Et fructus vester maneat. Omne quod secundum praesens
Abbreviated transcription (Latin):
his enim uerb̃: ꝙ ista subiungit. Si ñ
uenissem & locutus fussem eis: pec¬
catum non haberent. Iudei gͦ ꝑsecuti
sunt xp̃m: qđ euidentissime indicat
alus gentib. In eis gͦ uoluit intelligi
mundũ: qui odit xꝑm & discipłos
mei estis. O quanta est mi¬
sericordia conditoris nr̃i.
Serui digni non sumus:
& amici uocamur. Quanta
est dignitas hominum: ẽẽ amicos dei.
S audistis glam dignitatis: audite & la¬
borem certaminis. Di feceritis quȩ e¬
go p̃cipio uob̃. Amici mei estis: si ea
quȩ p̃cipio facitis. Ac si aꝑtẽ dicat.
Gaudetis de culmine: pͥensate quib
laborib uenitur ad culmen. Cer te
dum filii zebedei interueniente ma¬
ire quererent ut unus a dextris dei
& alius a sinistris sede debuissent.
audierunt. Potestis bibere calicem qũẽ
ego bibiturus sum .. Iam locũ celsitudi

Expanded text:
n venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. Judaei ergo persecuti sunt Christum, quod evidentissime indicat aliis gentibus: in eis ergo voluit intelligi mundum, qui odit Christum et discipulos mei estis. O quanta est misericordia conditoris nostri. Servi digni non sumus, et amici vocamur. Quanta est dignitas hominum esse amicos Dei? Sed audistis gloriam dignitatis, audite et laborem certaminis. Si feceritis quae ego praecipio vobis. Amici mei estis, si ea quae praecipio vobis facitis. Ac si aperte dicat: Gaudetis de culmine, pensate quibus laboribus pervenitur ad culmen. Certe dum filii Zebedaei, interveniente matre, quaererent ut unus a dextris Dei et alius a sinistris sedere debuissent, audierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibi
Abbreviated transcription (Latin):
eloquia dñicis plena sint pre¬
ceptis. quid est quod de dilec¬
tione. quasi de singłari mandato dñs
dicit. hoc est p̃ceptum meum ut diliga¬
tis inuicem÷ nisi quia omne mandatum
de sola dilectione est. & omĩa unũ pre¬
ceptum sunt.. Quia quic qͥd p̃cipitur:
in sola caritate solidatur. Nt enĩ mul¬
ti arboris rami. ex una radice ꝓdeunt:¬
sic multȩ uirtutes ex una caritate ge¬
nerantur. Nec hab& aliquid uiridita¬
tis ramꝰ boni oꝑis: si non manet in ra
dice caritatis.
unum. Multa ꝑ diu̾sitatem oꝑis:
unum in radice dilectionis. Qualiter
aũt ista dilectio sit tenenda. ipse in¬
sinuat: qui inplerisq scripturȩ suȩ sen¬
tentiis & amncos iubet diligi inse: er
innicos diligi ꝓpt̾̃ se. Iile enĩ ueracit̃
caritatẽ habet: qui & amicum diligit in
deo: & inimicum diligit ꝓpt̃ dm̃. Nam

Expanded text:
eloquia dominicis plena sint praeceptis, quid est quod de dilectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, nisi quia omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt, quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur? Ut enim multi arboris rami ex una radice sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non manet in radice charitatis. unum: multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio tenenda sit, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et ini
Abbreviated transcription (Latin):
ternȩ caritatis. nͥ illa festa suꝑnȩ pa¬
triȩ. quȩ nr̃is cotidie m̃tib ꝑ aspirationẽ
sui amoris impͥmit .. Dum enun audita
suꝑna cȩlestia amamus : amata iam noui¬
mus: quia amor ipse noticia est⁊
quia iam a terrenis desid̃iis immu¬
tati. amoris sumini facib ardebant. Istos
uero amidos dei aspexerat ꝓpħã cũ dice¬
bat. Mlichi aũt nuis honorificati sunt
amici tui ds̃. Amicus enim: quasi ani¬
mi custos uocatur. Quia gͥ psalmista
ꝓspexit electos dei. a mundi huius
amore separatos. custodire in mandatis cȩ¬
lestib uoluntatem dei: miratus ẽ aiicos
dei dicens. Aichi aũt nimis honorificati
sunt amici tui deus. Et tanquãsi ab eo
ꝓtinus causas honoris tanti. nob̃ insinũ¬
ari quereremꝰ: ilico adiunxit. Nunis con¬
fortatꝰ est pͥncipatꝰ eoꝵ. Ecce electi dei
carnem domant: sp̃m roborant: demoni¬
b imꝑant: uirtutib choruscant. Presen¬
tia despitunt: ȩternam patriam cũ uo¬

Expanded text:
patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore separatos custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causas honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eorum . Ecce electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Capilli qͥrpe suꝑfluum corpori. Et
qͥd habundans t̾rena substantia: nͥ capilloꝵ
speciem tenet.. Quȩ dũ ad usum neces¬
sitatis suꝑfluit: etiam abscisa ñ sentit.
eiuis quib ex caritate cõpatimur: etiam
ex his quȩ nob̃ suꝑfluunt miseremur:
quatinus sic mens ꝑ cõpassionem dole¬
at: ut etiam larga manus affectũ doloris
redemptoris pedes. s capillis suis
non tergit: qui ut cũq ꝓximoꝵ dolori
cõpatitur: s tam̃ eis ex his quȩ sibi fuꝑ¬
fluunt ñ miseretur: Plorat & ñ tergit:
qui uerba qͥdem doloris tͥbuit: s non
ministrando quȩ desunt. iuim doloris
minime abscidit. Osculat᷑ mulier pe¬
des quos tergit: qđ nos quoq plenȩ
agimus: si studiose diligimus. quos
eax largitate continemus: nec grauis
nob̾ fit necessitas ꝓximi: ne eius ĩpsa
indigentia quȩ sustentat᷑ fiat onero¬
sa: &s cũ manus necessaria tͥbuit ÷ am-¬
mus a dilectione torpescat. Iii

Expanded text:
sit. Capilli quippe superfluunt corpori, et sit. Capilli quippe superfluunt corpori, et quid abundans terrena substantia nisi capillorum speciem tenet? quae dum ad usum necessitatis superfluunt, etiam abscissa non sentit. ejus, quibus ex charitate compatimur, etiam ex his quae nobis superfluunt miseremur, quatenus sic mens per compassionem doleat, ut etiam larga manus affectum doloris is Redemptoris pedes, sed capillis suis non tergit, qui utcunque proximorum dolori compatitur, sed tamen ex his quae sibi superfluunt, non miseretur. Plorat et non tergit, qui verba quidem doloris tribuit, sed non ministrando quae desunt vim doloris minime abscidit. Osculatur mulier pedes quos tergit, quod nos quoque plene agimus, si studiose diligimus, quos ex largitate continemus, ne gravis nobis sit necessitas proximi, ne ipsa ejus indigentia quae sustentatur, fiat onerosa, et cum manus necessaria tribuit, animus a dilectione torpescat. Igi
Abbreviated transcription (Latin):
bastro uenit: unguentũ
fudit: retro secus pedes
eius stetit: lacrimis pe¬
des rigauitͥ capillis ter¬
sit: eosdẽq quos infumn¬
debat et tergebat pedes osculari non
desut. Nos ergo nos illa mulier exp̃s¬
sit: si toto corde ad dñm pꝰ peccata re¬
deamus: si eius penitentiȩ luctus imit¬
temurꝰ. Quid namq unguento: nͥbonus
odor opinionis expͥmitur. Hnde et
paulus dicit. Xp̃i bonus odor sumus
deo in om̃i loco. Si gͥ recta oꝑa agimus.
secus pedes mulier stetit. Contra eñĩ pe
des dñi stetimus: cum in peccatis positi
enis itinerib renitebamur. S si ad uerã
penitentiam. post peccata conu̾timur:
iam retro secus pedes stamus: quia eius
uestigia seqͥmur quȩ impugnabamꝰ. .i.i.¬
acriis mulier pedes rigat: qđ nos
quoq ueraciter agimus: si quib libet
ultimis menbris diũ ꝑ cõpassionis affec¬
tum inclinem᷑: si scĩs eius in tͥbulatione
cõpatimur: si eoꝵ tͥsticiam nr̃am putamꝰ.
Capillis mulier pedes quos rigauerat ter¬

Expanded text:
bastro venit, unguentum fudit, retro secus pedes Domini stetit, lacrymis pedes rigavit, capillis tersit, eosdemque quos infundebat et tergebat, pedes osculari non desiit. Nos ergo, nos illa mulier expressit, si toto corde ad Dominum post peccata redeamus, si ejus poenitentiae luctus imitemur. Quid namque unguento, 1596 nisodor opinionis exprimitur? Unde et Paulus dicit: Christi bonus odor sumus Deo in omni loco . Si igitur recta opera agimus, secus pedes mulier stetit. Contra pedes enim Domini stetimus, cum in peccaejus itineribus retinebamur. Sed si ad veram poenitentiam post peccata convertimur, jam retro secus pedes stamus, quia ejus vestigia sequimur quem impugnabamus. Lacrymis mulier pedes rigat, quod nos quoque veraciter agimus, si quibuslibet ultimis membris Domini per confessionis affectum inclinamur, si sanctis ejus in tribulatione compatimur, si eorum tristitiam nostram deputamus. Capillis mulier pedes, quos rigaverat, ter
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Ueni inquit. Nec dubitauit pe¬
trus. audiuit dñi uerbũ: & mox cu¬
currit ad uerbũ. Cito credidit: qͥa
fidelis homo erat. S cum cepisset
mauit: fide iterum surrexit. Non ti¬
tubar&. si bene crederet: s nec clama¬
ret. si non crederet. Domine inquit.
saluum me fac. Et dñs extendit ma¬
num:. leuauit eum: & ait illi. Modice
fidei. quare dubitasti. Mare calcaue¬
ras: fluctus presseras: uentũ uiceras.
Quare dubitastiꝰ In petro itaq dilectis¬
simi cõmunis omnium nr̃m consi¬
danda conditio est ut si nos in aliqͦ¬
est clamemus. Oremus. Porrigit enun
manum: & eruit de ꝓfundo. Et enu
manus eius deducit nos: & tenebit nos
dextera eius: donec ad sempiterna nos

Expanded text:
nus, Veni, inquit. Nec dubitavit Petrus; audivit Domini verbum, et mox cucurrit ad Verbum: cito credidit, quia fidelis homo erat. Sed cum surrexissetmavit, fides iterum resurrexit. Non titubaret, nisi crederet: sed nec clamaret, nisi crederet. Domine, inquit, salvum me fac! Et Dominus extensa manu levavit eum; et ait illi, Modicae fidei, quare dubitasti? ras, fluctus presseras, ventos viceras; Quare dubitasti? In Petro itaque communis omnium nostrum consideranda conditio est: ut si nos in aliqest, clamemus? Oremus. Porriget ille manum; et eruet de profundo. Etenim manus ejus deducet nos, et continebit nos dextera ejus, donec nos ad sempiterna s
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nauiculȩ. turbati sunt p̃ timo¬
re discipłi : & exclamauerunt putantes
fantasma eẽ. Quib dñs ait. Habete fi¬
dutiam: ego sum. nolite timere. Quid ẽ
ego sum.: Non sum fantasma qđ putatis.:
agnoscite que uidetis. Ad hanc uocem
extiliit petrus: & ait. Domine: si tues:
iube me uenire ad te suꝑ aquas. Si
tues: non miror quod solidam carnem
suꝑ liquentis elem̃ti terga suspendis. Qid
enu mirum si conditori suo creatura fa¬
mulatur.. Hoc gͦ non miror: fac qđ mi¬
reR: ambulet petrus. Eac qđ mirer.¬

Expanded text:
 naviculae, turbati sunt prae timore discipuli, et exclamaverunt, putantes phantasma esse. Quibus Dominus ait: Habete fiduciam; ego sum, nolite timere. Quid est, Ego sum? Non sum phantasma quod putatis, agnoscite quem videtis. Ad hanc vocem exsiliit Petrus et ait: Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas. Si tu es, non miror quod solidam carnem super liquentis elementi terga suspendis. Quid enim mirum, si Conditori suo creatura famulatur? Hoc ego non miror: fac quod mirer, ambulet Petrus. 5. Fide
Abbreviated transcription (Latin):
noctis: extrema pars noctis. Nigilia
una: tres horas habet. Ac ꝑ hoc nox
quatuor uigilias habet: ternis horis
ꝑ singłas uiglias distributis. Quarta
ergo iugł̃ia noctis: hoc est pene iam
noc te finita. Sic ueniet infinem scłi
iniquitatis noc te transacta: ad iudi¬
candos uiuos & mortuos. Uenit enĩ
nunc sicut audistis: ualde mirabilit̃
ambulans suꝑ aquas. Surgebant
fluctus: s calcabant᷑. fremens pela¬
gus sub dñi uestigiis murmurabat:
s tamen eum uolens nolensq portabat.
Quantumlib& tumores scl̃i potestatesq
consurgant: premit eorum caput. nr̃m¬

Expanded text:
noctis, extrema pars noctis est. Vigilia una tres horas habet, ac per hoc nox quatuor vigilias habet, ternis horis per singulas vigilias distributis. Quarta ergo vigilia noctis, hoc est pene jam nocte finita. Sic veniet in fine saeculi, iniquitatis nocte transacta, ad judicandos vivos et mortuos. Venit enim nunc, sicut audistis, valde mirabiliter ambulans super aquas. Surgebant fluctus; sed calcabantur: fremens pelagus sub Domini vestigiis murmurabat; sed tamen eum volens nolens portabat. Quantumlibet tumores saeculi potestatesque consurgant, premit eorum caput, n
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e animam suam ꝓ nob̾ posuit: sic
ꝙ nos debemus ꝓ frĩb animas pone¬
simplex conu̾satio. & pura confessio.
tanquam cãdentia uela religenturͥ et
hȩc uela nr̃a fluctib abluantur. uestis¬
q tendatur: ut sine macula & ruga
inueniatur. Quantũlibo mare seiuat.
uentus incumbat: inter fluctus & fluc¬
tus nauis ista turbetur: tantũ ne m̾gat᷑.¬
edificata est in ihrłm. atq inde in
medio pelagi huiꝰ frem̃tis emissa est:
estuantium uolumina undaꝵ. & furen¬
tium flabra uentoꝵ. dũ eam huc atq
ilue circũferuntͥ om̃ĩum gentiũ litto¬
rib apulerunt: ꝑ egrinaᷤᷤ merces. qua¬
eumq uenit aduexit. Quid enĩ tam
ꝑegrinum in terra nr̃a: quã ꝑpeniten¬
tiam remissio peccatoꝵ regnũq celoꝵ:
Et tamen oportebat xꝑm pati. ꝙ resurg̾e
amortuis tercio die: et p̃dicari in nomi¬
ne eius penitentiam & remussionẽ pec

Expanded text:
obis animam suam posuit, sic et nos debemus pro fratribus animas ponesimplex conversatio et pura confessio tanquam candentia vela religentur. Et haec vela nostra fluctibus abluantur, vestisque tendatur, ut sine macula et ruga inveniatur. Quantumlibet mare saeviat, ventus incumbat, inter flatus et fluctus navis ista turbetur: tantum non mergatedificata est in Jerusalem, atque inde in medio pelagi hujus frementis emissa est, aestuantium volumina undarum, et furentiam flabra ventorum, dum eam huc atque illuc circumferunt, omnium gentium littoribus appulerunt, peregrinas merces quocumque venit, advexit. Quid enim tam peregrinum in terra nostra, quam per poenitentiam remissio peccatorum, regnumque coelorum? Et tamen oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
cogitate: turbulentum mare hoc
sc̃łm. Quando aliquis impiȩ uoluntatis.
maxime potestatis. ꝑsecutionem indicit
ecciȩ. & quantum in ipso est xp̃ianũ
nomen conatur extinguere: suꝑ naui¬
culam xp̃i grandis unda consurgit. D
in his temptationib erigatur antempna:
quia sicut dicit apłs petrus. xp̃s pas

Expanded text:
cogitate; turbulentum mare, hoc saeculum. Quando aliquis impiae voluntatis, maximae potestatis, persecutionem indicit Ecclesiae, et quantum in ipso est, christianum nomen conatur exstinguere, super naviculam Christi grandis unda consurgit. Sed in his tentationibus erigatur antenna, quia sicut dicit apostolus Petrus,
Abbreviated transcription (Latin):
hilaritatem .. Et quidem de martirib
dici potest quia in lacrunis seminauert̃
fortiter enim certauerunt: & in magnis
tribulationib fuerunt. Nam ut eorum
cp̃c lacrimas consolaretur: transtulit e¬
os & trans figurauit in se & dixit. Tri¬
stis est anua mea : usq ad mortem.
Werũtamen fr̃s mei. uidetur mͥ qđ capint
nr̃m infirmiorib suis menbris cõpassũ
est: ne de se forte menbra infirma des¬
perarent. si sicut est humana fragili¬
tas. morte ꝓpinquante ꝑtur barentur
& dic̾ent non se ad dm̃ ꝑtin̾e. Nam
si ꝑtiuerent gaudent. Ideo prius
xp̃c diacit. Tristis est anuma mea: usq
ad mortem. Pater si fieri potest: tran¬
seat a me caliae iste. Quis hoc dicit..
Quȩ potestas. Quȩ infirmitas .. Audi¬
te quid dicit. P otestatem habeo poner¬
di aniam meam: & potestatem habeo
iterum sumendi eam. Nemo tollet eã

Expanded text:
hilaritatem? Et quidem de martyribus hilaritatem? Et quidem de martyribus dici potest, quia cum lacrymis seminaverunt. Fortiter enim certaverunt, et in magnis tribulationibus fuerunt. Nam ut eorum lacrymas Christus consolaretur, transtulit eos et transfiguravit eos in se, et dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Verumtamen, fratres mei, videtur mihi quod caput nostrum infirmioribus suis membris compassum est, ne de se forte membra infirma desperarent, et sicut est humana fragilitas, morte propinquante perturbarentur, et dicerent non se ad Deum pertinere; nam si pertinerent, gauderent. Ideo prius Christus dixit, Tristis est anima mea usque ad mortem. Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Quis hoc dicit? Quae potestas, quae infirmitas? Audite quae dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo t