comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ps ꝓme. ⁊ p salute mea ipse exiani
meo uulnere cesus. Ipse uͥtꝰ d̾i. ipse ꝓme
humilis os: ipse uluens. ipe mortuus.
ipse uita. mortis uescia. Ipse uttamor¬
tem sustinens. ⁊ deuincens: ipseiante
morte. mori nescuis. ipse post mortẽ
sine dñio mortis Ipse de celo ueniẽs.
ipse sepulcrũ aggrediens: ipse sepul¬
crũ relinquens. Ipse celũ reperens. ipse
ad inferna in anima humana descen¬
dens: Ipse de inferno potestate diuina.
sc̃oꝵ onimas liberãs. ipse in sepulcro ia¬
cens ut homo. ipse de sepulero resur¬
gens ut d̾s. Ipse demorte liberans. ⁊pse
tectis peceatis meis. quia remissis inis¬
tatib meis. qͥa ablatis scelerib meis.
mundicus meis. qͥ a solutꝰ pecc̃oꝵ meoꝵ
iuincłis. mundat᷑ abono dño. purifica
sc̃ificat᷑ a copioso redemꝑtore. admisce¬
ar dedit᷑ angłis: souer choris angłieis.
annuinerer angłoꝵ gaudiis. iungar
⁊mͥ sit ad̾o uenia. ⁊ mͥ sit ad eo salus.
⁊ m sit ad̾o uita. ⁊ mͥ sit ad̾o exultatio

Expanded text:
m et pro salute mea ipse exinanime vulnere caesus. Ipse virtus Dei, ipse pro me humilis Deus. Ipse vivens, ipse mortuus. Ipse vita mortis nescia, ipse mortem sustinens et devincens. Ipse ante mortem mori nescius, ipse post mortem sine dominio mortis. Ipse de coelo veniens, ipse sepulcrum aggrediens. Ipse sepulcrum relinquens, ipse coelos repetens. Ipse ad inferna in anima humana descendens, ipse de inferno potestate divina sanctorum animas liberans. Ipse in sepulcro jacens ut homo, ipse de sepulcro resurgens ut Deus. Ipse de morte liberans, ipse tectis peccatis meis, quia remissis iniquitatibus meis, quia ablatis sceleribus meis,munditiis meis, quia solutis peccatorum meorum vinculis, mundatus a bono Deo, purificasanctificatus a copioso redemptore, miscear beatis angelis, socier choris angelicis, copuler angelorum gaudiis, jungar et mihi sit a Deo venia, et mihi sit a Deo salus, et mihi sit a Deo vita, et mihi sit a Deo exsultatio,
Abbreviated transcription (Latin):
neq corruptionẽ uiscerũ ꝑtulit. qͥ
me dãpnationis. ⁊ tantũ iniminis ꝑ¬
mansit a corruptione carnis: nũ ⁊ ag¬
mitu ⁊ dolorib qͥb uerant᷑ om̃s filie
me de uentre. spes mea abuberib mi¬
tͥs mee G cũ dic̃. tues qui extraxisti
me : singłarẽ suã delclarat natiuitanꝰ
suauit de utõ enixꝰ. Alias ã om̃is qͥ li
uentre matͥs uenit ad lucẽ inmũdi:
ñ nͥ nutu ⁊ oꝑatione d̾i ꝓcreat᷑ uenit.¬

Expanded text:
neque corruptionem viscerum pertulit, quia neque corruptionem viscerum pertulit, quia rimae damnationis, et tantum immunis permansit a corruptione carnis, necnon et a gemitu et doloribus, quibus vexantur omnes filiae me de ventre, spes mea ab uberibus matris meae . Ergo cum dicit: Tu es qui extraxisti me, singularem suam declarat nativitatem, suaviter de ventre enixus. Alias autem omnis qui de ventre matris venit ad lucem in mundo, non nisi nutu
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ filũ ire: sũ ⁊ ceteri S absit afi¬
deuũ cordib ut ita xp̃c nat᷑ credat᷑ filiꝰ
ux. sic̃ ceteri nascunt᷑ in uitio corrup¬
tionis: de qͣ corruptione dolor ⁊ gentꝰ
multiplic̾at᷑. Alias aũt scd̾m carnẽ nͨ
gemitꝰ nͭ dolor sine corruptione uisce¬
rum: nec corruptio sine dolore cordis¬
⁊ gemit̾u. Gemit᷑ ⁊ corruptio in partu
feminarũ: ñ nͥ ex delicto ⁊ maledicti¬
one pͥme originis ueniunt. Unde
⁊nterrogemꝰ istos sequaces heluidii
heretici. qui ⁊ si u̾ginẽ eam ñ dene¬
gant ꝑmansisse: pudicitiã tñ cõma¬
culant. ⁊ grãm qͣplena p̃dicat᷑. qñ
cõmuni lege nature uitiate dicũt
cã pepisse Quod si ita peꝑit. gͦ adhuc
ac si inmassa pͥme dãpnationis. contͣ
angłi uocem maledictiomi subiacu¬
it̃: ⁊ u̾bũ pat̾s decarne peccati quod
absit ut caro fieret hoĩem assũpsn
S qr contͣ fidẽ catholicã ẽ sic saꝑe.u
ata uͥgo plena gr̃a. neq dolorẽ sensi

Expanded text:
 Sed absit a fidelium cordibus ut ita Christus natus credatur filius irae, sicut caeteri nascuntur in vitio corruptionis, de qua corruptione dolor et gemitus multiplicatur. Alias autem secundum carnem nec gemitus, nec dolor sine corruptione viscerum, nec corruptio sine dolore et gemitu: gemitus et corruptio in partu feminarum non nisi ex delicto et maledictione primae originis veniunt. Unde interrogemus istos sequaces Helvidii haeretici, qui, etsi virginem eam non denegant permansisse, pudicitiam tamen commaculant et gratiam qua plena praedicatur, quando communi lege vitiatae naturae dicunt eam peperisse. Quod si ita peperit, ergo adhuc ac si in massa primae damnationis contra angeli vocem maledictioni subjacuit, et Verbum Patris de carne peccati quod absit, ut caro fieret, hominem assumpsit. Sed quia contra fidem catholicam est sic sapere, beata Virgo plena gratia neque dolorem sensit,
Abbreviated transcription (Latin):
tem: Quẽ ille app̃hendens. quod manu
leua iam modicũ cenebat. dextra p̃¬
cidit: ⁊ cultrũ ipsũ una cũ eisd̃e reli¬
quiis tectis argenteis collocauit: indi¬
ũ uidicans ut qͥ scã p̾ciderat polluta

Expanded text:
tem. Quem ille apprehendens, quod manu tem. Quem ille apprehendens, quod manu laeva jam modicum tenebat, dextra praecidit, et cultrum ipsum una cum eisdem Reliquiis in thecis argenteis collocavit; indignum judicans, ut qui sancta praeciderat, polluta
Abbreviated transcription (Latin):
humanis manib s angłicis eleuatũ:
uelũ quod scẽ martyris menbra tegel
uiuens foras submiteret. ⁊ ueluti ma¬
nib hominũ excensũ conspectui eiꝰ uͥg
pul cherrima obsequens aduentaret.
nib statim complexans et adstringen
talia fert᷑ deꝓmere uota: uociferansa
clerꝰ uehem̃t̃ psallebat alła. ⁊ canticũ
qd̃ ipse dñs hildefonsus gͣuit̾ fecerat. spi¬
subt̃ ẽ annotata in laude eł depinserat
Clamabat int̾ uoces ppłi uelut mugiẽs
ut aliqͦs incisoꝵ deferrent. uñ qͦd manib
tenebat p̃cideret. C nemo illi accurrebat
⁊ popłs uastis ictib rictibq frendebat.
Nam ⁊ scã uͥgo qd̾ uoluntate submiserat.
t̾rena deposita: qͥ eũ ob imqͥtates suas
increpat᷑. suꝑbo ocło intuebat᷑ cultrũ
modicũ quẽ intecha tenebat. cũ lac̾mis
offerebat : ⁊ collo submisso. supplices
manꝰ ationo suo extinctꝰ. ut eũ illi defer¬
rent instant̾ dep̃cabat᷑: postulans ut in¬
dignũ ñ uidicaret. sua cũ lacͥmis offerẽ¬

Expanded text:
anis manibus, sed angelicis elevatum, velum quod sanctae virginis membra tegebat, vivens foris submitteret, et veluti manibus hominum extensum conspectui ejus virgo pulcherrima obsequens adventaret, nibus statim complexans et astringens talia fertur depromere vota, vociferans cum clerus vehementer psallebat alleluia, et canticum quod ipse dominus Hildefonsus nuper fecerat: Spesubter est adnotata, in laude ejus deprompserat. 4. Clamabat inter voces populi velut mugiens, ut aliquod incisorium deferrent, unde quod manibus tenebat praecideret, et nemo illi accurrebat, quia populus vastis ictibus rictibusque frendebat. Nam et sancta virgo quod voluntate submiserat, terrena deposita  qui eum ob iniquitates suas increpatas superbo oculo intuebatur, cultrum modicum, quem in theca tenebat cum lacrymis offerebat, et collo submisso, supplicibus manibus a throno suo extentis, ut eum illi deferrent instantius deprecabatur, postulans ut indignum non judicaret sua cum lacrymis offeren
Abbreviated transcription (Latin):
munda erat ⁊ sordida młtis ex uiciis:
doñ redintegͣret᷑ stat᷑ tociꝰ corꝑis ⁊ sam¬
rent᷑ tori. sanguisq cessaret aferuore
uiuat᷑ : sicq emuuidatis sordib mulig
diuinis purgaret᷑ hostiis ⁊ munerib
S beata maria ñ talib eguit sacͥficus
q̃ scãm de se genuit ostiã ꝑqm mũdꝰ pͥg

Expanded text:
a erat et sordida multis ex vitiis, donec redintegraretur status totius corporis, et sanarentur corpora sanguisque cessaret a fervore vitiatus; sicque emundatis sordibus, mulier divinis purgaretur hostiis et muneribus. Sed beata Maria non talibus eguit sacrificiis, quae sanctam de se genuit hostiam, per
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ inmistĩo ꝑmulgauit. Non enĩ sic cõ¬
pleti dies piugatiõis eiꝰ dic̃t᷑: qi beata uir¬
tuta ueterũ ineo seru. ant᷑ iure adtẽpꝰ. qͦ¬
usꝙ cessante lege : grã succederet E ħ.
cõpletio ilierũ sccłm consuetudine̾ legis.
⁊ ñ scd̾m necessitatẽ purificationis. Quia
beata ⁊ intemerata u̾ginitas. immacu¬
lata incorrupta ꝑmansit: nulł comqͥ¬
nata sordib. nlłis uerata eue cruciatib
Non potest fieri uixta angłi uocẽ. qͥ gau¬
diũ uniu̾soꝵ affert : ut torm̃ta in ortu

Expanded text:
i in mysterio promulgavit. Non enim sic completi dies purgationis ejus dicuntur, quasi beata Virtuta veterum in eo servantur jure ad tempus, quousque cessante lege, gratia succederet. Et haec est completio dierum secundum consuetudinem legis, et non secundum necessitatem purificabeata et intemerata virginitas immaculata et incorrupta permansit, nullis coinquinata sordibus, nullis vexata Evae cruciatibus. Non potest fieri, juxta angeli vocem qui gaudium universorum affert, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cionis largiri fr̃nitatis consortiũ: Unde
ioħs Qt quot aut̃ receꝑunt eũ: dedit
eiꝰ potestatẽ filios di fier Qmͣ sane potesta¬
tẽ apat᷑ genitꝰ ipse  sua natura inse habu¬
it. ⁊ ñ aliunde ut ꝓpͥus ee̾t di filiꝰ: ⁊ daret
qͥb uellet graris adoptionis grãm: Et qr

Expanded text:
rnitatis consortium. Unde Joannes: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Quam sane potestatem a Patre genitus ipse ex sua natura in se habuit, et non aliunde, ut proprius esset Dei Filius, et dare quibus vellet gratis adoptionis gratiam. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
ħ. Porro qñ l̾itꝰ altissim totã eam ob¬
bũ qd̾ erat in pͥncipio sempit̾nũ apud
tre. caro fieret ex tẽpore: ⁊ habitaret
nobis. Audiant gͥ noui disputatores
sexu mulierũ. deinde recogitent ut
uid naturã reqͥrunt ⁊ cõmunem le¬
tm nascendi: ubi totũ diuinũ ẽ & in¬
effabile: diuina uͥt̾ qd̾ oꝑat᷑. Generati¬
oñe eiꝰ inquit ꝓpħa qͥs enarrabit: Nã
qs hoc loco ꝓ impossibili accipit᷑ qde¬
hemo sc̃oꝵ ⁊÷ ñ dico diuinã. uerũ d
sit istoꝵ cunctacio. ⁊ suꝑflua disputã¬
tio: qͥ dicũt ostia uentͥs ⁊ uulue eũ aꝑu¬
om̃ib gemit᷑ ⁊ dolor. multiplicat᷑. Esti¬
cia ⁊ erumpnę augent᷑. ut nemo sine
has pariat filium: S absit acordib fi¬
deliũ. ut cale aliqͥd suscipicent᷑ de ma¬
tia uͥgine : q̃ ꝓmaledictione pͥme ori¬
ginis benedictionẽ attulit mũdo
Unde ⁊ ipła. siqͥd̾ ut diri ab angło
benedicta p̃dicat᷑ in mulierib ⁊ salui¬

Expanded text:
. Porro quando virtus Altissimi totam eam obVerbum, quod erat in principio sempiternum apud Patrem, ut caro fieret ex tempore et habitaret in nobis. Audiant igitur novi disputatores sexu mulierum. Deinde recogitent, ut qui naturam requirunt et communem legem nascendi, ubi totum divinum est et ineffabile, divina virtus quod operatur: Generationem ejus, inquit, quis enarrabit? Nam quis hoc loco pro impossibili accipitdico divinam, verum etsit istorum cunctatio et superflua disputatio, quia dicunt ostia ventris et vulvae eum aperuomnibus gemitus et dolor multiplicatur, tristitia et aerumnae augentur, ut nemo sine his pariat filium. Sed absit a cordibus fidelium ut tale aliquid suspicentur de Maria virgine, quae pro maledictione primae originis benedictionem attulit mundo. Unde et ipsa si quidem, ut dixi, ab angelo benedicta praedicatur in mulieribus, et salu
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ quid sit integͥtas carnis ⁊ sangͥnis.
Coniugatas uͦ : si ẽ ulla corruptio in par¬
tu aut dolor. nͥ p̃cesserit sangͥnis con¬
taminatio: ⁊ seminis susceptio. Nõ eñi
ex inne pietatis honorẽ uob̾ ⁊ dec̾ iͥtu¬
tis. beatissime uirginis pudicitiã p̾dica¬
re incorruptã. ⁊ incõtaminatã : ⁊aboĩ
contagione pͥme originis confiteri ali¬
enã. De qͣ si unt̾rogemꝰ uͥgines: norunt
in corruptionis grã. s nesciunt fecũdi¬
tatẽ ꝓlis Si uͦ q̃ramꝰ apud conuigiũ
dedicatas: sciũt qdẽ maledictionis eus
p̃ssuras ⁊ gemit᷑. sciunt ⁊ int̾ erũpnas
⁊ Isticias fecunditatẽ seminis. s nesci
se admisit. nͨ exeue conluuione fui¬
um suscep̃: n sub maledicto indolori¬
b zangͥtũs enixa dñm peꝑit. Unde
constat: qr sic̃ clauso utõ concep̃. ita ⁊
clauso utõ peꝑit: ñ cõmuni lege nate

Expanded text:
amus quid sit integritas carnis et sanguinis; amus quid sit integritas carnis et sanguinis; conjugatas vero, si est ulla corruptio in partu aut dolor, nisi processerit sanguinis contaminatio et seminis susceptio. Non enim eximiae pietatis honor est vobis et decus virtutis, beatissimae Virginis pudicitiam praedicare incorruptam et incontaminatam, et ab omni contagione primae originis confiteri alienam. De qua si interrogemus virgines, norunt incorruptionis gratiam, sed nesciunt fecunditatem prolis. Si vero quaeramus apud conjugio dedicatas, sciunt quidem maledictionis Evae pressuras et gemitus, sciunt et inter aerumnas et tristitias fecunditatem seminis, sed nesciuse admisit, nec ex Evae colluvione filium suscepit, nec sub maledicto in doloribus et angustiis enixa Dominum peperit. Unde constat quia sicut clauso utero concepit, ita et clauso peperit,
Abbreviated transcription (Latin):
adeã incorruptã inuenit: s fons signat᷑
tẽ pudoris aut sanguinis integͥtatẽ i÷¬
oiauit. Nam sanguis ⁊ fons pudoris qͥ
aorruptꝰ ñ fuit in conceptiõe ꝓlis. excortu
uirs: ñ credo qd̾ corrũpi debue̾rit inuan¬
uitate. qd cruciationẽ matͥs ⁊ contamina¬
tionẽ honestatis habuerit. Hinc ẽ sa¬
ne: qd̃ eccłia ex auctoritate scõꝵ patrũ
conit de nariuitate eiꝰ Et gaudiũ matͥ̾s
pu uiri em̃dauer̃t: cũ uͥginitate honore¬
ris uͥginitatis aũ honor ꝑmarimꝰ ẽ. si ⁊
u̾go am̃ poriat ⁊ hoĩem: ⁊ tñ ex homi¬
ne nato nullis asfligat᷑ Rariis sigillũ
mpartu Hinc qͦ dr̃ concepisse uͥgo ⁊ pe¬
pisse acꝑmansisse Equa gͥ condicione dr̃
concepisse ac peꝑisse. equa ⁊ ꝑmansisse:
bilitas coeundi. S t̃regͥtas ꝯm̃dat᷑ uͥginis:
⁊ honor atq incorruptio carnis. Alioqͥn
nos uiri qi nescimꝰ illiꝰ sexꝰ natam. int̾¬
coniugio copulatas. Uͥgines si qͥd: ut sci¬

Expanded text:
ad eam, incorruptam invenit; sed fons signatus tem pudoris aut sanguinis integritatem violavit. Nam sanguis et fons pudoris, qui corruptus non fuit in conceptione prolis ex coitu viri, non credo quod corrumpi debuerit in nativitate, quod cruciationem matris et contaminationem honestatis habuerit. Hinc est sane quod Ecclesia ex auctoritate sanctorum Patrum canit de nativitate ejus: Et gaudium matris  viri emendarunt, cum virginitate honoris. Virginitatis autem honor permaximus est, si et virgo Deum pariat et hominem, et tamen ex homine nato nullis affligatur kakiis sigillum in partu. Hinc quoque dicitur concepisse Virgo et peperisse et permansisse. Aequa igitur conditione dicitur concepisse ac peperisse, aequa et permansisse. bilitas coeundi, sed integritas commendatur virginis, et honor atque incorruptio carnis. Alioquin nos viri quia nescimus illius sexus naturam, inteconjugio copulatas. Virgines quidem, ut sci
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ pariendo÷ passa dolorẽ: Unde si¬
cles indomo. adqmͣ nultꝰ hospes a¬
cessit. s solꝰ ad eam fabricator dñs ue¬
nit: uestem qm ñ habebat induit.
eãq sic̃ inuenit clausam reliqͥt: Et
sic̃ iuie natꝰ ÷ solꝰ int̾ mortuos liber:
sic istiꝰ ex qua natꝰ ÷ matͥs pudor sol
integ̾ͥ ẽ. Et ideo nemo uestrum
udicet humano mͦ: qd̾ diuino gerit᷑
acͣm̃to. Nemo mistĩũ celeste discuti¬
t ratione f̾rena: nemo exusu tͣetet
ouitatis archanũ. Nemo qd̃ sunglare
uslo meciat᷑ exemplo: Hille. Nos aũ¬
luumꝰ: q oĩno ñ ee̾t uͥgo maria. saltẽ
t st̃ relique uͥgmes: sieẽt uerata uel
npartu. Nec puto qd̾ ulla feminaꝵ
ebet teste conscĩa incorrupta uocari
ielle. &̃ si fas ee̾t ei conciꝑe sine iuro.
ũ ee̾t in partu tot corruptionib ꝑpes¬
a: qnͣtis ⁊ qͥb uexãt᷑ reliq̃ cũ pariunt
femine. alioqͥn qͥd ꝓoce̾t sic̾e̾t uͥgo pu¬

Expanded text:
nec pariendo est passa dolorem? Unde sonec pariendo est passa dolorem? Unde sordes in domo, ad quam nullus hospes accessit, sed solus ad eam fabricator Dominus venit, vestem quam non habebat induit, eamque sicut invenit clausam reliquit? Et sicut ille natus est solus inter mortuos liber, sic istius, ex qua natus est, matris pudor solus integer est. Et ideo nemo vestrum judicet humano modo, quod divino geritur sacramento. Nemo mysterium coeleste discutiat ratione terrena. Nemo ex usu tractet novitatis arcanum. Nemo quod singulare est ullo metiatur exemplo. Haec ille. Nos auuia omnino non esset virgo Maria, saltem ut sunt reliquae virgines, si esset vexata vel in partu. Nec puto quod ulla feminarum debet, teste conscientia, incorrupta vocari velle, etiamsi fas esset ei concipere sine viro, cum esset in partu tot corruptionibus pressa, quantis et quibus vexantur reliquae, cum pariunt, feminae. Alioquin quid prodesset, si esset virgo pu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ extͣ floridã fuisse. sine ulla moli¬
stiaꝵ uexatione: dũ concep̃. dũ gi¬
stauit. dũ peꝑit : qr in his om̃ibꝰ fi¬
rens plena gr̃ã. illesa ⁊ fecunda in¬
tactis latebris paritura ꝑmansir.
flos integͥtatis Porro partꝰ iste gen¬
łcis di: ñ fuit confusio matͥs. de ci
ortu multitudo angłoꝵ gła inexe¬
sis dõ canit. s honor ⁊ gaudiũ. Iccir¬
co sic̃ petrꝰ rauennatͤs insermones¬
o monet : ũ te conceptꝰ turbet. ñ te
partꝰ confundat auditꝰ. qñ uͥginita
qͥcquid ÷ humani pudoris excusat
Que ħ inqͥt uerecũ die lesio. uͥ miit
łitas cũ amica sibi semꝑ integͥtate
consortiũ: ubi ÷ int̾pres angłs. fide
ꝓnuba. despon satio castitas. dotacio
t᷑ integͥtas. uͥginitas partꝰ. uͥgo ma¬
t̃ : Ac deinde in eod̾. Stulte inqͥt.
unde sordes in uͥgine matre ⁊ uͥ ñ ẽ c̃¬
cubitꝰ cũ hoĩe patre : Unde sordes
inea. que nec concupiendo libidinẽ

Expanded text:
et extra floridam fuisse sine ulla moleet extra floridam fuisse sine ulla molestiarum vexatione, dum concepit, dum gestavit, dum peperit, quia in iis omnibus florens, plena gratia, illaesa, et fecunda, intactis latebris paritura permansitflos integritatis. Porro partus iste genitricis Dei non fuit confusio matris de cujus ortu multitudo angelorum Gloria in excelsis Deo canit , sed honor et gaudium. Idcirco, sicut Petrus Ravennas in sermone suo monet, non te conceptus turbet, non te partus confundat auditus, quando virginitas quidquid est humani pudoris excusat. Quae hic, inquit, verecundiae laesio, ubi iniit divinitas cum amica sibi semper integritate consortium? Ubi est interpres angelus, fides pronuba, desponsatio castitas, dotatio tus integritas, virginitas partus, virgo mater? Ac deinde in eodem: Stulte, inquit, unde sordes in virgine matre, ubi non est concubitus cum homine patre? Unde sordes in ea quae nec concipiendo libidinem,
Abbreviated transcription (Latin):
sic in unam conuienit ꝑsonã. ut nͥ
fides credat: sermo explicare ñ pꝰsit
Hinc itaq prudentiꝰ poeta. suo
p̃ludẽs carmine: id ipsũ confirmat
dicens Intactam thalamu̾tꝰ diui¬
na puellã : sincero afflatu. ꝑ uisce¬
ra casta maritat: In comꝑta ortꝰ na
tiuitas. ut iubet ut d̾s ee̾ Credat᷑
xp̃s: sic conditꝰ. innuba uirgo Nu¬
bit spiũ uitiũ uͦ sensit amoris Pu¬
bertas signata manet. gͣuis intꝰ
⁊ extra Incolumis florens: defer¬
fides: xp̃m bibit aluo. Cordis ⁊ in¬
tactis condit paritura latebras G
inqͣm pubertas signata manet
gͣuis. Uirginitas ñ uiolat᷑: qr inte¬
gritas hospicii ñ corrũpit᷑ Hinc
:omĩno qd seqͥt᷑: ipsa pubertas sig¬
nata manet intꝰ ⁊ extra. in columĩ
florens de fertilitate pudica uͥgia¬
tas Quod sunt᷑ ⁊ extͣ florens. inoo¬
lumis manet: constat in nullo el
fuisse contaminatã. ñ ingemitui
in dolore. ñ ii ulla carnis aut sa¬
gunis corruptione : s totam untꝰ

Expanded text:
sic in unam convenit personam, ut nisi fides credat, sermo explicare non possit. Hinc itaque Prudentius poeta suo praeludens carmine idipsum confirmat s. Intactam thalami virtus divina puellam Sincero flatu per viscera casta maritat. Incomperta ortus novitas jubet, ut Deus esse Credatur Christus sic conditus; innuba virgo Nubit Spiritui, vitium nec sentit amoris. Pubertas signata manet, gravis intus, et extra Incolumis, florens de ferfides Christum bibit alvo Cordis, et intactis condit paritura latebris. Ergo, inquam, pubertas signata manet gravis; virginitas non violatur, quia integritas hospitii non corrumpitur. Hinc est omnino quod sequitur: ipsa pubertas signata manet, intus et extra incolumis, florens de fertilitate pudica virginitas. Quod si intus et extra florens, incolumis manet, constat in nullo eam fuisse contaminatam, non in gemitu, non in dolore, non in ulla carnis aut sanguinis corruptione; si totam intus
Abbreviated transcription (Latin):
altissimi obumb totã eam possedit:
ꝓꝓterea uere caro eiꝰ iam ñ caro pece¬
ti fuit. inqua d̾s totũ infudit: ⁊ u̾bi
qd̃ caro factũ ẽ sine peccato ad nos ue¬
nit: Qui iure ñ solũ legẽ nat̾ute ui¬
ciate innascendo ñ tenuit : uere nͦ li¬
gẽ pͥme originis. qmͣ ħaberent femina.
si mandatũ seruasset mat̾ om̃iũ eua

Expanded text:
Altissimi eam totam possedit? Propterea vere caro jam non caro peccati fuit; in qua Deus se totum infudit et Verbum quod caro factum est sine peccato ad nos venit, qui jure non solum legem naturae vitiatae in nascendo non tenuit, verum nec legem primae originis quam haberent feminae, si mandatum servasset mater omnium Eva
Abbreviated transcription (Latin):
in forma dłi fec̃ hominẽ. informa ser¬
ui factus t̃ homo: s utrũq d̾s de po¬
tentia suscipientis. ⁊ utrũq homo de
humilitate suscepti: Ae ꝑhoc talis¬
mirabilit̃ conceptꝰ. ita mirabiłr ds thõ
natꝰ. Ergͥo ñ illũ ut ceteros adoptio fili¬
os. dei fecit filiũ: s diuinitatis natura.
illũ inꝓpͥum di filiũ exaltauit. ⁊ dona¬
uit illi nom̃ qd̃ ÷ suꝑ om̃e nom̃. ut
ñ fuit dĩ filiꝰ. qui sempit̾nꝰ ꝑmanet umi¬
ci genitoris unigenitꝰ. Nimꝙͣ gͥ ipse
tionis gr̃a. aut exmolumento uͥtu¬
tũ p̃rogatiua filii p̃staret᷑: s di u̾bũ
qr caro factũ ẽ. assumpsit hominem
inse sine ꝑsona hoĩs. ut totꝰ ee̾t xp̃c ꝓpͥ¬
us d̾i filius: ñ ex dono grẽ. renascendo
ut ceteri. s salua ꝓpͥetate utͥusq nat᷑e.
ꝑsonam uͦ hoĩs ioeo ñ assumpsit set

Expanded text:
in forma dei fecit hominem, in forma serui factus est homo. Sed utrumque deus de potentia suscipientis, utrumque homo de humilitate suscepti'. Et quonimirabiliter conceptus, ita mirabiliter Deus et homo natus. Ergo non illum, ut caeteros adoptio filios Dei, fecit filium, sed divinitatis natura illum in proprium Dei Filium exaltavit, et donavit illi nomen, quod est super omne nomen , ut non fuit Dei Filius, qui sempiternus permanet unici genitoris unigenitus. Nunquam igitutionis gratia aut ex emolumento virtutum praerogativa filii praestaretur; sed Dei Verbum, quia caro factum est, assumpsit hominem in se sine persona hominis, ut totus esset Christus proprius, non ex dono gratiae renascendo ut caeteri, sed salva proprietate utriusque naturae. Personam vero hominis ideo non assumpsit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ra natiuitas ñ ẽ. Et id̾o nefantasia pu¬
tet᷑ aut ne sic̃ aqͣ ꝑ alueum tͣnsisse. ita
ꝑuterũ uͥginis absq nascentis ordine
nat᷑ credat᷑. pium ẽ sentire: sic eũ lege
nature natũ fuisse. qͦmͦ ceteri nascũt᷑¬
mulieres. Oceca pietas. que tam impie
sentit demaria uͥgine. ⁊ ceta p̃sũꝑtio:
q̃ tam impie loqͥt᷑ de rp̃o. Non dico qd̾
dicant uͥginitatẽ amisisse. q̃ nesciens
uirũ ugo concepit. uͥgo peꝑit. ⁊ ugo ꝑns¬

Expanded text:
ra nativitas non est. Et ideo ne fantasia pura nativitas non est. Et ideo ne fantasia putetur, aut ne sicut aqua per alveum transisse, ita per uterum virginis absque nascentis ordine natus credatur, pium est sentire, sic eum lege naturae natum fuisse, quomodo nascuntumulieres. O caeca pietas, quae tam impie sentit de Maria Virgine, et caeca praesumptio, quae tam impie loquitur de Christo. Non dico quod dicant virginitatem amisisse, quae nesciens virum Virgo concepit, Virgo pe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uͥtꝰ altissimi qͥ eam obumbrauit : ut
sine coitu uiri. ⁊ sñ ulla corruptione dm̃
⁊ hoĩem pareret: uͥgoq semꝑ maneret.
Nqua iam olim beatũ ieronimũ contͣ
heluidiũ hereticũ. ⁊ contͣ eos cõplices:
scͥpsisse legimꝰ. Quos ita debeliauit ac
deuic̃ : ut deinceps usq adp̾sens nichil
ꝑcunctando laborat cemeritas: decre¬
ui aduos matͦne. xp̃i de his scribere que
ipsi curiosiꝰ contͣ eiꝰ pudiciciam ꝙͣ reli¬
giosiꝰ conant᷑ explorare Explorando uͦ
partũ uͥginitatis eiꝰ. ⁊ uterũ pudicicie
intͦducũt. ac siꝑitissimi phisiologi cal¬
lide satis disputatione sua conluuionẽ
uitioꝵ in qua concurrũt pluruma er¬
roris discͥmina. Dicũt enĩñ alit̃ beatã
uͥginẽ mariã. parere potuisse: neq alit̃
debuisse. qmͣ cõmuni lege nature: ⁊ sic̃
mos ẽ omĩũ feminarũ. ut uera natiui¬
tas xp̃i dici possit. Alii aut inqͥunt si ñ
ita natꝰ ÷ ut ceteri nascunt᷑ infantes: ue¬

Expanded text:
us Altissimi, qui eam obumbravit; ut sine coitu viri, et sine ulla corruptione Dominum et hominem pareret, virgoque semper maneret. Pro qua jam olim beatum Hieronymum contra Helvidium haereticum et contra ejus complices scripsisse legimus; quos ita debellavit ac devicit, ut deinceps usque ad praesens nihil percunctando laborat temeritas, decrevi ad vos, matronae Christi, de his scribere, quae ipsi curiosius contra ejus pudicitiam, quam religiosius conantur explorare; explorando vero partum virginitatis ejus, et uterum pudicitiae, introducunt ac si peritissimi physiologi callide satis disputatione sua colluvionem vitiorum, in qua concurrunt plurima erroris discrimina. 2. Dicunt enim non aliter beatam Virginem Mariam parere potuisse, neque aliter debuisse quam communi lege naturae, et sicut mos est omnium feminarum, ut vera nativitas Chriita natus est ut caeteri nascuntur infantes, ve
Abbreviated transcription (Latin):
sine uero d̾o. nec conceptꝰ nec natꝰ: Q
ido sic̃ clarisis uiscerib iure credit᷑
concept᷑ : ita omĩno ⁊ clauso utõ natus:
Nes em̃ illi accessit de hominis in potẽ¬
tia qͣ nasceret᷑ ex uͥgine. sic̃ nͦ aliqñ
it sic nasei inrinitate ueri di ⁊ hols.
ut eet dotũ uitas quod nascebat᷑. ut c̃t
meffabile ꝓut nascebat᷑: atꝙ totũ cre¬
dibile quos exiurgine noscebat᷑ sine
colluuione peccati: sic̃ ex nulla coma¬
gione pͥme originis Quapt̾ auliont
temerarii ꝑserutatores tanti misterii.
z intelligant qd̾ ñ sint hec hum anita¬
tis uira innascendo. neq lex ñ dico dã¬
pnate nature. uerũ etiã nͨ lex p̾me ori¬
ginis ante peccatũ: ut ds ⁊ homo unꝰ.
de uirgine sic. xp̃c nasceret᷑: Quia ut
ait beat᷑ cirillus in epła ad nestoriu:
ñ ẽ nat᷑ cõmunis homo de scã l̾igine. qr
in ipsa uulua uͥginis ut ipse iłait u
tero uͥginali se u̾bũ eũ corne coniunt̃.

Expanded text:
ec natus? Et ideo sicut clausis visceribus jure creditur conceptus, ita omnino et clauso utero natus. Nec enim illi accessit de homine impotentia quomodo nasceretur ex virgine, sicut nec aliquando it sic nasci in unitate veri Dei et hominis, ut esset totum veritas quod nascebantur, et esset ineffabile prout nascebatur, atque totum credibile quod ex virgine nascebatur sine colluvione peccati, sicut ex nulla contagione primae originis. Quapropter audiant temerarii perscrutatores tanti mysterii, et intelligant quod non sunt haec humanitatis jura in nascendo, neque lex non dico damnatae naturae, verum etiam nec lex primae originis ante peccatum, ut Deus et homo unus de virgine sic Christus nasceretur; quia, ut ait beatus Cyrillus in Epistola ad Nestorium, non est natus communis homo de sancta Virgine, quia in ipsa vulva virginis, ut ipse fatetur, utero virginal
Abbreviated transcription (Latin):
orome : qͥ nouã impollute sincerita¬
tis gram humanis corporib inferebat.
Oportuit ut pͥmã genitͥcis integͥtatẽ
nascens in corruptio custodiret: ⁊ cõ¬
placitũ claustrũ pudoris ⁊ sc̃ĩtatis hos¬
pitiũ. uͥtꝰ diuini sp̃s infusa seruaret
q̃statu erant ddeiecta. erigeret. confrac¬
ta solidaret: ⁊ suꝑandis carniꝰ illecebͥs
młtiplicatã pudicitie donare u̾tittẽ.
ut uginitas q̃ in aliis ñ poterat salua
ẽe. generãdo. fieret inaliis imitabilis
confitenddo ⁊ renascendo Nam ut ip̃e
testat᷑: ħ natuitas licet sit ineo na¬
tura consimił. origo ẽ dissimił. q̃
humano usu ⁊ consuetudine ut
credimꝰ caret. ꝙ diuina potestate
subnixa ÷ ut uͥgo concepit. uͥgo peꝑit:
tis condicio. s nascentis arbitͥũ qͥ sic
homo natꝰ ÷ ut uolebat ⁊ poterat. uͥ
si ui̾tatẽ q̃ris nature: humanã cog¬
nosce materiã Si rationẽ scrutaris
originis: u̾tutẽ confitere diuinam:

Expanded text:
ordine, qui novam impollutae sinceritaordine, qui novam impollutae sinceritatis gratiam humanis corporibus inferebat. Oportuit ut primam genitricis integritatem nascens incorruptio custodiret, et complacitum claustrum pudoris, sanctitatis hospitium, virtus divini Spiritus infusa servaret; quae statu erant dejecta erigeret, confracta solidaret, et superandis carnis illecebris multiplicatam pudicitiae donaret virtutem; ut virginitas, quae in aliis non poterat salva esse generando, fieret in aliis imitabilis confitendo et renascendo. Nam, ut ipse testatur, haec nativitas, licet sit in eo natura consimilis, origo est dissimilis, quae humano usu et consuetudine, ut credimus, caret, quia divina potestate subnixa est, ut virgo concepit, virgo peperit, tis conditio, sed nascentis arbitrium, qui sic homo natus est, ut volebat et poterat. Ubi si veritatem quaeris naturae, humanam cognosce materiam; si rationem scrutaris originis, virtutem confitere divinam.
Abbreviated transcription (Latin):
te consideranda ft̃: ⁊ prudent̾ intel¬
ligenda. Oeĩ absq ambiguo corde
cireoendũ ẽ.⁊ ore confitendũ ut ait. qͦd
uigo d̾i genttͥx ita peperit quẽadmod̾
cocepit. io ẽ q uͥgo in maculata clausiᷤᷤ
c̃cepit uiscerib sic̃ sacͣ confitet᷑ eccłia.
simili mͦ clausis ⁊ incorruptis peꝑit
sine dolore ⁊ sine gemitu. ⁊ sine tͣstici¬
a ⁊ erũpna Sic qͥppe ut concepit pe¬
ꝑit. Nec enĩ alit̾ decebat : qr ñ ee̾t uͥgo
incorrupta. neq flore uͥginitatis ut
ft̃ relique uͥgines: si e̾e̾t uexata ł in
partu Unde beatissimꝰ leo in sermo¬
nib de xp̃i natiuitate ita loqͥt᷑. qd̾ no¬
ua natiuutate generatꝰ. sit conceptꝰ a
uͥgine. natꝰ ex ugine sine pat̾ne carniᷤᷤ
conceupiscentia. sine mat̾ne integͥta¬
tis iniria: q futurũ inqͥt hoĩem sal¬
uatorẽ talis oecebat ort᷑. qͥ ⁊ inse ha
inde ait. Oportiit ut nouo nasceret᷑

Expanded text:
te consideranda sunt, et prudenter intelte consideranda sunt, et prudenter intelligenda sunt. Deinde absque ambiguo corde credendum est, et ore confitendum, ut ait, quod Virgo Dei genitrix ita peperit quemadmodum concepit; id est, quia Virgo immaculata clausis concepit visceribus, sicut sacra confitetur Ecclesia, simili modo clausis et incorruptis peperit sine dolore, sine gemitu et sine tristitia et aerumna; sic quippe ut concepit peperit. Nec enim aliter decebat, quia non esset virgo incorrupta, neque flore virginitatis, ut sunt reliquae virgines, si esset vexata vel in partu. Unde beatissimus Leo in sermonibus de Christi Nativitate ita loquitur: Quod nova nativitate generatus sit, conceptus a virgine, natus ex virgine, sine paternae carnis concupiscentia, sine maternae integritatis injuria; quia futurum, inquit, hominum Salvatorem talis decebat ortus, qui et in se habinde ait: Oportuit ut novo nasceretur
Abbreviated transcription (Latin):
omuicem s ut couniret sibi susciꝑien¬
go hoĩem sine diuisione ⁊ sine ulla cõmir¬
tione in dm̃ de ꝑhoc inesfabilit licet fal¬
sus sies iste: qͥd̾ potuit oꝑat᷑ ẽ sp̃s sc̾s aqͦ cõ
ouo dicant᷑ patres. Ceterũ deliquore se¬
mninis. ⁊ de coagulo humoris ꝗd fuit in
inutõ uͥginis: ⁊ ñ illi qͥ falso suspica¬
ti sunt montes incaseatos. s solus ex uͥgi¬
ne xp̃s mons ẽ: in qͦ beneplacitũ ẽ. deo
pat᷑ habitare infinẽ. E iõ ꝑspm̃ sc̃m̃ iu¬
re dicit᷑ ooagulat᷑: qr sic̃ lac emu̾sus ÷
⁊ concretꝰ de humore uł sanguine. qd ÷
ut phisie uolunt sem̃ mulieris. Coa¬
gulatꝰ ÷ aũ ac si ex lacte seminis. ut u¬
tia sue di̾tatis ⁊ uirtute qmͣ ipse nouit:
ꝙ sic̃ beatꝰ augꝰtinꝰ ait. conceptꝰ incar¬
ne. ñ ⁊ carnalit̾̃ factꝰ: cuiꝰ ortꝰ ex carne
ubertatẽ attulit. integͥtatẽ parientis
modi. ut hic p̃monuit uir egregiꝰ cau¬

Expanded text:
adinvicem, sed ut uniret sibi suscipienadinvicem, sed ut uniret sibi suscipiendo hominem sine divisione et sine ulla commistione in Deum. Ac per hoc ineffabiliter, licet fassus sduo dicantur patres. Caeterum de liquore seminis et de coagulo humoris, quod fuit in utero Virginis: et non illi qui falso suspicati sunt montes incaseati, sed solus ex Virgine Christus mons est, in quo beneplacitum est Deo Patri habitare in finem . Et ideo pitur coagulatus, quia sicut lac emulsus est, et concretus de humore vel sanguine, quod est, ut physici volunt, semen mulieris. Coagulatus est autem ac si ex lacte seminis, ut utia suae deitatis, et virtute quam ipse novit, quia sicut beatus Augustinus ait, conceptus in carne non est carnaliter factus, cujus ortus ex carne ubertatem attulit, integritatem parientis modi, ut hic praemonuit vir egregius, cau
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥ eẽt essentialit̾ sc̃s : scdm̃ narratõnẽ
suã qmͣ luculent̃ diffimens ⁊ breuit̾ añ
ait: sc̃ inqͥt clausũ reliqͥst uterũ. dem̃
addidit obscuriora misterii: ⁊ ait. Dic̃
tñ. qd̾ incubiculũ nature conficit᷑. In uul¬
na gͥ uͥginis: sanguis genttalis ⁊ sem̃
massata animando formaũ. formata ͦ
distix̃ informã hoĩs aĩatã. in qͣ d̾s inclu¬
sus linam̃tis siuis tenebat᷑. Ecce dixi tͥ
inqͥt quẽaomod̾ peꝑit. Ita peꝑit quẽ¬
admod̾ aute concepit. Inqͥb nimirũ di¬
ctis. si ad simplicitatẽ dictoꝵ ⁊ ad fami¬
liaritatẽ ꝑsonaꝵ attendis lector: hec
beati augtini u̾ba sũt. Si aũ adcalũm¬
ãtiũ astutias: nͨ d̾s u̾bũ ulł inclusis ẽ
liniam̃tis corꝑeis. qͥ ÷ inm̃sus . ꝙͣuis totꝰ
inutõ.sic clansus factꝰ hõ: qr totꝰ ds to¬
tũ suscep̃ hoĩem inunitate ꝑsonȩ ut
uibũ caro ee̾t̾: ñ se admiscuit ut cõfũ¬
aeret᷑ suba t̾bi incarñe acsiduo liqͦres

Expanded text:
arrationem suam, quam luculenter definiens et breviter ante ait: Tu, inquit, clausum reliquisti uterum. Deinde addidit obscuriora mysterii, et ait: Dicam tamen quod in cubili naturae conficitur. In vulva igitur Virginis sanguis genitalis et semen massata, animando formavit, formata quoque distinxit in formam hominis animatam, in qua Deus inclusus liniamentis suis tenebatur. Ecce dixi tibi, inquit, quemadmodum peperit; ita peperit quemadmodum ante concepit. In quibus nimirum dictis, si ad simplicitatem dictorum, et ad familiaritatem personarum attendas, lector, haec beati Augustini verba sunt. Si autem ad calumniantium astutias, nec Deus Verbum ullis inclusus est liniamentis corporeis, o sit clausus factus homo, quia totus Deus totum suscepit hominem, in unitate personae, ut Verbum caro esset; nec se admiscuit, ut confunderetur substantia Verbi in carnem, ac si duo liquores
Abbreviated transcription (Latin):
carisuñ referebat: sic eũ allocuta: uoce.
pe mun̾culũ demanumea. qd̾ de thesau¬
ro filii mei tͥ attul. Sic enĩ tͥ opꝰ ÷: it
benedictione tegminis q̃ tͥ data ẽ in
meo tm̃ die utaris Et qi ocłos ficdi fixos
in meo semꝑ seruicio tenẽs ꝑmansisti.
⁊ laudẽ mneã diffusa inlabus cuis gr̃a
dulct̃ incordib fideliũ depmxisti:
gꝓuestimentis eccłie ĩam in hac iuta or¬
nat᷑ eris. ⁊ infuto᷑ in ꝑntuariis meis
cũ aliis seruis fili mei letaberis. E hec
dicens: ab ocłis eiꝰ una cũ uͥginib ⁊ luce
qͣ uenerat remeauit. Remansit di ser¬
uus intantũ solicitꝰ deadipiscenda gła:¬
inqͣntũ p̃seiꝰ de sibi donata palme uic

Expanded text:
charissimis referebat sic eum allocuta est vocpe munusculum de manu mea, quod de thesauro Filii mei tibi attuli; sic enim tibi opus est, ut benedictione tegminis quae tibi delata est, in meo tantum die utaris; et quia oculis fidei fixis in meo semper servitio permansisti, et in laudem meam diffusa in labiis tuis gratia tam dulciter in cordibus fidelium depinxisti, et vestimentis gloriae jam in hac vita orneris, et in futuro in promptuariis meis cum aliis servis Filii mei laeteris. » 8. Et haec dicens ab oculis ejus una cum virginibus et luce qua venerat remeavit. Remansit Dei servus in tantum sollicitus de adipiscenda gloria, quantum perspicuus de sibi donata palma vic
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ peccassent inꝑadiso uemo dcin¬
ceps nasceret᷑ sub culpa peccati. Eideo
cõmunis ista lex ñ nascendi nat᷑e est.
s corruptionis ⁊ uicũ. Maria aũt qͥ
benedicta culpã corruptionis ñ habu
ruptione genuit. Q si ex corruptione

Expanded text:
primum peccassent in paradiso, nemo deinceps nasceretur sub culpa peccati. Et ideo ista communis lex nascendi non naturae est, sed corruptionis et vitii. Maria autem quia benedicta culpam corruptionis non haburuptione genuit. Quod si ex corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
bor inhoc sacram̃to defigere uisũ. in
hac ãmiratione uͥtutũ ocłos ĩpͥmere
hebetantes. in hoc archano secreti aui¬
dũ infigere sensũ: ad hoc celestis głis
lum̃. dirigere caligantis aciem sui tusio¬
s̃ꝓperẽ. quali conatu impetã pollit
labus. inmiuido ore. ĩpurꝰ lingua
squalens u̾b̾. corde paiuł mente mmiqꝰ.
factis impiꝰ: ut de uͥginitatis gła coruptõ
edisserat. deincorruptiõis laude umũ¬
dicia tractet. de pudore impudoratie
minciet. de uerecũdie bono. inuerecũd
enarret.:  At nc̃ ꝙ ut saluer. ut mun¬
der. ut iustificer. ut scĩficer. uenit ad
humana cłs: ad eitrema celestia uene¬
runt d uifirma fortia descender̃t. tẽpo

Expanded text:
er in hoc sacramento defigere visum, in er in hoc sacramento defigere visum, in hac admiratione virtutum oculos imprimere hebetantes, in hoc arcano secreti avidum ingerere sensum, ad hoc coelestis gloriae lumen dirigere caligantis aciem visioproperem? quali conatu impetam? pollutus labiis, immundus ore, impurus lingua, squalens verbis, corde pravus, mente iniquus, factis impius, ut de virginitatis gloria corruptio disserat, de incorruptionis laude immunditia tractet, de pudore impudoratus enuntiet, de verecundiae bono inverecundus enarret? At nunc quia, ut salver, ut munder, ut justificer, ut sanctificer, venit ad humana Deus, ad extrema coelestia convenerunt, ad infirma fortia descenderunt, tempo
Abbreviated transcription (Latin):
anceps. Non⁊ ubi nutans. ñ ⁊ uͥtitu¬
fioesia sunt÷ oia fira sunt. oĩa stabilita
sunt. oĩa confirmata in scłm scli: fac
tamueritate ⁊ eqͥtate. q̃ de his sacre lit¬
tere cecinerunt. que saere pagine al¬
loeute sunt: q̃ sacͥ apices aonotarũt:
q̃ lex sacratissima ꝓmulgauit: que it
sacͣ testam̃ta p̃cipiunt. que libri sacratis¬
simi continent ÷ que sac̃ uissa decernĩt.
q̃ telestia iura constituũt. q̃ celo ⁊t̾ra tũ¬
seuintib sua et̾nitate ñ tianseunt. que¬
tuinseu̾intib ꝙ̃ elem̃tis transire neq̾u̾t
donec oĩa ĩpleant᷑ deuictis hostib elisis
adu̾sis extinctis emulis. attͥtis inmicis:
ꝓstratis insultantib oeiectis muidis. oibꝰ¬
ꝙ potentiȩ diuine uͥtut contͣatcentib
er pugnatis: pio desidio queruł: bono
qpentu auidus. leta esurire anelis. gͣta
delectatione ꝓmtissimꝰ: quo potuero qͦ
ualuero. quo uidero. quo suffecero.¬
quo qui uͦ intendã: nitar. erequar. cona¬

Expanded text:
anceps, non est ubi nutans, non est ubi titufidelia sunt, omnia fixa, omnia stabilita sunt, omnia confirmata in saecula saeculi, facta in veritate et aequitate, quae de his sacrae litterae cecinerunt, quae sacrae paginae allocutae sunt, quae sacri apices annotarunt, quae lex sacratissima promulgavit, quae sacra testamenta praecipiunt, quae libri sacratissimi continent, quae sacra jussa decernunt, quae coelestia jura constituunt, quae coelo et terra transeunte sua aetre nequeunt, donec omnia impleantur. Devictis hostibus, elisis adversis, exstinctis aemulis, attritis inimicis, prostratis insultantibus, dejectis invidis, omnibusque potentiae divinae virtutis contradicentibus expugnatis, pio desiderio querulus, bono appetitu avidus, laeta esurie anhelus, grata delectatione promptissimus, quo potuero, quo valuero, quo quivero, quo suffecero, intendam, nitar, exsequar, con
Abbreviated transcription (Latin):
genitͥx uocat᷑: qr genuit dm̃ ⁊ hoĩem
u̾bũ caro factũ ÷ ñ ut ceteri nascunt᷑
infantes. aut ex dono grẽ funt hoĩes.
s sicut beatus gregoruis ait inmorali¬
b. salua ꝓpͥetate utͥusq nature essenci¬
alit̾ insuam assũpsit ꝑsonã hoĩem ꝑ
qd̾ inirabile sacram̃tũ. ⁊ et̾nꝰ ex patre.¬

Expanded text:
Genitrix vocatur, quia genuit Deum et hominem. Verbum caro factum, non ut caeteri nascuntur infantes, aut ut ex dono gratiae fiunt homines, sed, sicut beatus Gregorius ait in Moralibus, salva proprietate utriusque naturae essentialiter in suam assumpsit personam hominem, per quod mirabile sacramentum et aeternus ex Patre
Abbreviated transcription (Latin):
umbrata. At uͦ isti nisu qͦ pꝰsunt co¬
nant᷑ astipulare uͥginẽ inuitio pe¬
ꝑisse: ⁊ pudicitie contumelias in¬
ferre. Unde assumunt illud exeuã¬
głio eũ impleti ee̾nt dies purgatio¬
ut sisterent eũ dño sic̃ scͥptũ inle

Expanded text:
umbrata. At vero isti nisu quo possunt conantur astipulare Virginem in vitio peperisse, et pudicitiae contumelias inferre. Unde assumunt illud ex Evangelio: Cum impleti essent dies purgatiout sisterent eum Domino, sicut scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
pudoris Beata fecunditas: sacͣm uͥgi¬
nitatẽ nͨ conceptu uolatura nͨ partu
Suꝑueniente qͥppe in ea spu scõ :
altissimi obumbrante uͥtute: incõ¬
mutabile di u̾bũ. de incontami¬
nato corpore habitũ sibi humane
carnis assũpsit. q̃ ⁊ nullũ cõtagi¬
um deconcupiscentia tͣheret. ⁊ m¬
chil eoꝵ q̃ ad anime corꝑisq na¬
iurã ꝑtinent ñ haberent: Quappt̾
rececdant ꝓcul hereticoꝵ monstra o¬
pinioneũ: recedant infra suas tene¬
bras in sanarũ sallegia salsitatũ. Nõᷤ
autẽ uenerantes adoremꝰ partũ uir¬
ginis cũ magis: ⁊ uideamꝰ atq intel¬
ligamꝰ u̾bũ qd̃ inpͥncipio erat apd̾¬

Expanded text:
nditas sacram virginitatem nec conceptu violavit nec partu. Superveniente quippe in ea Spiritu sancto, et Altissimi obumbrante virtute, incommutabile Dei Verbum de incontaminato corpore habitum sibi humanae carnis assumpsit, quae etiam nullum contagium de concupiscentia traheret, et nihil eorum quae ad animae corporisque naturam pertinent, non haberet. Quapropter recedant procul haereticorum monstra opinionum, recedant infra suas tenebras insanarum sacrilegia falsitatum. Nos autem venerantes adoremus partum Virginis cum magis, et videamus atque intelligamus quod in principio erat
Abbreviated transcription (Latin):
rit inco. ubi totũ ẽ diuinũ. ⁊ incõp̾hẽ¬
sibile qd nariat᷑ : Ait namq euͣgłista
Generano xp̃i sic erat. utiq generatio
qd̃ eͥrat. utiq semꝑ erat E qd̾ sẽꝑ erat
ex ẽm̃itate. potuit fieri ex tẽpore: qͥcqͥd
factũ ẽ in eo mirabile. Unde plurimũ
desiniiunt. qͥ dicũt cũ cõmum lege na¬
ture ẽẽ natũ: qui ñ ea lege cõstat eͥẽ
concept᷑. qm hec lex nascendi. q̃ nc̃ lex

Expanded text:
rit, ubi totum et divinum et incomprehensibile, quod narratur? Ait namque evangelista: Generatio Christi sic erat . Utique generatio quod erat, utique semper erat. Et quod semper erat ex aeternitate, potuit fieri ex tempore, quidquid factum est in eo mirabile. Unde plurimum desipiunt qui dicunt eum communi lege naturae esse natum, qui non ea lege constat esse concept
Abbreviated transcription (Latin):
dñiũ matͥs eiꝰ. suꝑme intestimonium
q̃ro. Ut sim serius deuotꝰ filii gene¬
rati: seruus fieri fidelit̃ appeto geni¬
tͥcis. Sic namq refert᷑ ad dñm. quod
seruit᷑ ancille : sic redundat ad filiũ
quod impendit᷑ matͥ. Sic alt̾nat in
nittͥto quod ad hibet᷑ innitt̾ce : sic tͣnsu
Unor in regẽ qͥ defert᷑ in famulatiuet
bratulat᷑ ego cũ angłis. ledat eũ uo

Expanded text:
dominium matris ejus super me in testimonium dominium matris ejus super me in testimonium quaero; ut sim devotus servus filii generati, servus fieri appeto genitricis. Sic namque refertur ad Dominum, quod servitur ancillae; sic redundat ad filium, quod impenditur matri; sic alternat in nutrito, quod adhibetur in nutrice; sic transit honor in regem, qui defertur in famulatum reginae. Gratulatus ego cum angelis, laetatu
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoc destructi estis. qiͣ ñ sitis ab eo qͥ
semꝑ ẽ: ex qͦ apud uos ipsos eẽ putatis.
cum nichil ueriꝰ sitis apud eũ. cui hoc:
qui ñ uultis ce̾ factorẽ incũ filiũ eiꝰ: qͥ
ñ uultis hanc ee̾ matrẽ factoris mei qͥ
contẽpnitis ut hec sola hunc habeat fi
ñ refertis honorẽ dũce matͥs. ut refe¬
ratis honorem dõ filio eiꝰ. qͥ ñ głificatis
dm̃. quẽ natũ ex ea uidistis ut hoĩem:
tis diu̾sitates natarũ filii ipsiꝰ. Qui scu¬
ditis ꝑsonã filii eiꝰ. qui inficitis diuini¬
tatẽ filii illiꝰ. qui uerã carnẽ ueramq
passionẽ sꝑnitis filii eiꝰ: qͥ hune eius
qui hunc nec cecidisse in morte ut ho¬
minẽ. nec amortius resurrerisse credi¬
tis ꝑ dm̃. Quod enĩ cecidit ex hoĩe fu¬
it: quod surrex̃ exdeo. Nam ego ut
sim seruus filii eiꝰ: hanc mͥ dñari p̃¬
opto. Ut dñet᷑ mͥ filiꝰ ipsiꝰ : huic deser¬
uire decerno. Ut comꝓber seruire d̾o:

Expanded text:
ex hoc destructi estis, quasi non sitis ab eo qui ex hoc destructi estis, quasi non sitis ab eo qui semper est, ex quo apud vosmetipsos esse putatis, cum nihil verius sitis apud eum cui hoc esqui non vultis esse factorem meum filium ejus, qui non vultis hanc esse matrem factoris mei; qui contemnitis ut haec sola hunc habeat filnon refertis honorem Dominicae matri, ut referatis honorem Deo filio ejus; qui non glorificatis ut Deum, quem natum ex ea vidistis ut hominem; tis diversitates naturarum filii ipsius; qui scinditis personam filii ejus; qui inficitis divinitatem filii illius; qui veram carnem veramque passionem spernitis filii ejus; qui hunc nec cecidisse in mortem per hominem, nec a mortuis resurrexisse creditis per Deum. Quod enim cecidit, ex homine fuit; quod surrexit, ex Deo. Nam ego ut sim servus filii ejus, hanc mihi dominari peropto; ut dominetur mihi filius ipsius, huic servire decerno; ut comprober servire Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
effici cõcupisco: qmͣ sdelit̾ seruitutis
ħ iugo delector. qmͣ plene famu lari
huiꝰ imꝑio opto: qmͣ ardent̃ ab illiꝰ do¬
minio dissociari ñ quero. qmͣ auide
abipsiꝰ famulatu nꝰqmͣ abstrahi cupi¬
o. tam uere illi seruiendi facultatẽ
inueniã : tam uere seruiens grãm me¬
rear. Tam u̾e̾ insuitutẽ eiꝰ sine in cor¬
ruptione detinear: tã u̾e niqmͣ ab
et̾uitatis ipsiꝰ iocunditate disiungar.
Et quidẽ quare querã nouerunt qͥ
diligunt dm̃. uident qͥ st̃ fideles in dm̃.
intuent᷑ qͥ adherent d̾o. ñ ignorant qͥ
ñ ignorant᷑ a dño. S uos audite emu¬
li. uos atcendite infidi. uos agnosci¬
te discidio pleni. uos ꝑcipite sapien¬
tes mundi: qͥ ex hoc stulti estis apud
sapientiam d̃i. ex quo sapientes estis
apuo stultiloqͥũ ur̃m: qͥ ex hoc inbe¬
cilles estis apud fortitudinẽ dĩ. ex qͦ
contẽptibiles apuo excellentiã di. exqͦ
sublimes estis apud miseriã urãm: qͥ

Expanded text:
effici concupisco, quam fideliter servitutis effici concupisco, quam fideliter servitutis hujus jugo delector, quam plene famulari hujus imperiis opto, quam ardenter ab illius dominio dissociari non quaero, quam avide ab ipsius famulatu nusquam abstrahi cupio; tam vere illi serviendi facultatem inveniam, tam vere illi serviens gratiamrear, tam vere in servitutem ejus sine interruptione detinear, tam vere nusquam ab aeternitatis ipsius jucunditate disjungar. Et hoc quidem quare quaeram, noverunt qui diligunt Deum, vident qui sunt fideles in Deo, intuentur qui adhaerent Domino, non ignorant qui non ignorantur a Domino. Sed vos audite, aemuli; vos attendite, infidi; vos cognoscite, dissidio pleni; vos percipite, sapientes mundi, qui ex hoc stulti estis apud sapientiam Dei, ex quo sapientes estis apud stultitiam vestram, qui ex hoc imbecilles estis apud fortitudinem Dei, ex quo contemptibiles estis apud excellentiam Dei, ex quo sublimes estis apud miseriam vestram. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
qr tu fcã es mat̃ factoris mei. Oro. oro te
ris eẽ te ancillã dñi. optans fierit sed̾m
u̾bũ angłi. In illo spũ diligam iħm:
inqͦ tu hunc adoras ut dnm̃. intueris
ut filium. Tam uere timeã hc̃iħm:
qmͣ uere idẽ cũ e̾e̾t ds̃. erat subdnꝰ pa¬
adreꝑationẽ meã fieri concupiscã seruus
matͥs dñi mei: ut ⁊ ego olim inpͥmo pla¬
sto angłica cõmunione se iunctus. ancil¬
le ⁊ matͥs factoris mei merear conici ser¬
uus : ego idoneũ opus inmanib sum
gire houmilis d̾s inhoĩe. Hoc mͥ conce¬
de hõ indm̃ głose : ut hoc credam de
partu uͥginis quod de incarnatiõe tua
impleat fidẽ meã: hoc loquar de mat̾¬
na uͥginitate. qd̾ os meũ impleat de
tua laude: hoc diligã de matre tua:
qd̾ tu in me cõpleas dilectione tua. Ita s¬
uiã matͥ tue: ut hoc ipse me ꝓtes sui¬
re tͥ. ita hec dñet᷑ mei: ut exhoc noue¬
rĩ me placuisse tͥ. tta dñiũ eiꝰ me tene¬
at in scłm. ut tusis dñs m̃s inet̾nũ.¬

Expanded text:
quia tu facta es mater factoris mei. Oro te, oro te, ris esse te ancillam Domini, optans fieri tibi secundum verbum angeli. In illo spiritu diligam Jesum, in quo tu hunc adoras ut dominum, intueris ut filium. Tam vere timeam hunc Jesum, quam vere idem cum esset Deus, erat subditus paad reparationem meam fieri concupiscam servus matris Domini mei, ut ego olim in primo plasto angelica communione sejunctus, ancillae et matris factoris mei merear confici servus, ut ego idoneum opus in manibus sugire, humilis Deus in homine; hoc mihi concede, homo in Deum gloriose, ut hoc credam de partu Virginis, quod de Incarnatione tua impleat fidem meam; hoc loquar de materna virginitate, quod os meum impleat de tua laude; hoc diligam de matre tua, quod tu in me compleas de dilectione tua; ita serviam matri tuae, ut ex hoc ipse me probes servisse tibi; ita haec dominetur mihi, ut ex hoc noverim me placuisse tibi; ita dominium ejus me teneat in saeculum, ut tu sis meus Dominu