comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in iudicio. Quia ergo per aegiptũ atq aethiopiam to¬
tius orbis gentes significauit. continuo subiunrit:
Dõ regna terrae. Hon sabellio. non arrio. ñ dona¬
to. non cȩteris tauris ceruicatis: sed dõ regna terrȩ
Plures autẽ codices latini & inaxime greci ita distin¬
ctos uersus habent: ut non sit in cis unus uersiculꝰ
do̾ regna terrae: sed dõ in fine sit uersus superiorᷤ.
at q: ita dicatur aethiopia pracueniet manus eius
dõ: atq deinde sequatur in alio uersu Regna terrae
cantate dõ ꝑsallite dño. Quam distinctionẽ multoꝵ
cõdicum & auctoritate dignioꝵ consonantia sine
dubio praeferenda fides mibi commendari uidetur
quas opera praccȩdit: quia sinc bonorũ operũ meritiᷤᷤ
per fidẽ iustificatur impius sicut dicit apłs. credenti
in eum qui iustificat impium deputatur fides eius ad
iustitiam: ut deinde ipsa fides per dilectionẽ incipiat

Expanded text:
in judicio. Quia ergo per Aegyptum atque Aethiopiam toin judicio. Quia ergo per Aegyptum atque Aethiopiam totius orbis gentes significavit, continuo subjunxit: Deo regna terrae. Non Sabellio, non Ario, non Donato, non caeteris tauris cervicatis; sed, Deo regna terrae. 41. Plures autem codices latini, et maxime graeci ita distinctos versus habent, ut non sit in eis unus versiculus, Deo regna terrae; sed, Deo, in fine sit versus superioris, atque ita dicatur, Aethiopia praeveniet manus ejus Deo, ac deinde sequatur in alio versu, Regna terrae, cantate Deo, psallite Domino. Qua distinctione, multorum codicum et auctoritate digniorum consonantia, sine dubio praeferenda, fides commendari mihi videtur, quae opera praecedit: quia sine bonorum operum meritis per fidin cum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam ; ut deinde ipsa fides per dilectionem incipiat
Abbreviated transcription (Latin):
qui gregem ap̃i dispergere affectant. Gentes autem ap¬
pellauit non propter generationes familiarum. sed ꝓpt̃
genera sectarum. ubi series successionis confirmat errorẽ
Negipti uel acthiopiae nominũ omniũ gentium fidem
significauit a parte totum: legatos appellans reconciliatio¬
nis praedicatores. Pro xp̃o inquit legatione fungimur:
tamquam dõ exhortante per nos obsccramus pro xp̃o re¬
conciliari dõ. Non ergo de solis israhclitis unde apłi
electi sunt sed ẽtiam de cȩteris gentib futuros pracdica¬
tores xp̃ianac pacis hoc modo mistice prophetatum est
Quod uero ait pracueniet manus eius: hoc ait p̾ueniet
uindictã eius conuersione scilicet ad cum ut peccata di¬
mittantur: ne peccatores permanendo puniantur. Quod
etiam in alio ꝓsalmo dicitur: Praeueniamus faciẽ eius in
confessione. Dicut per manus iundictam: ita ꝑ faciem
reuelationem praesentiamq significat: quae futura ẽ

Expanded text:
qui gregem Christi dispergere affectant. Gentes autem apqui gregem Christi dispergere affectant. Gentes autem appellavit, non propter generationes familiarum, sed propter genera sectarum, ubi series successionis confirmat errorem.Aegypti, vel Aethiopiae nomine, omnium gentium fidem significavit, a parte totum; legatos appellans reconciliationis praedicatores. Pro Christo, inquit, legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos: obsecramus pro Christo reconciliari Deo . Non ergo de solis Israelitis, unde Apostoli electi sunt, sed etiam de caeteris gentibus futuros praedicatores christianae pacis, hoc modo mystice prophetatum est. Quod vero ait, Praeveniet manus ejus, hoc ait, praeveniet vindictam ejus; conversione scilicet ad eum, ut peccata dimittantur, ne peccatores permanendo puniantur. Quod etiam in alio psalmo dicitur: Praeveniamus faciem ejus in confessione . Sicut per manus vindictam, ita per faciem revelationem praesentiamque significat, quae futura est
Abbreviated transcription (Latin):
impatientes aratri atq iuncturae. uaniloqui & mentis
seductores. Has mentes significauit iste psalmus appella¬
tione uaccarũ. Ad hanc ergo utilitatẽ ꝓuidentia di¬
uina permittit tauros congregari inter uaccas popłoꝵ:
ut excludantur id est ut emineant qui probati sunt ar¬
gento. Ad hoc enim bereses sinuntur esse. ut ꝓbati ma¬
nifesti fiant. Quamquã & sic possit intelligi. congrega¬
tio tauroꝵ inter uaccas popłoꝵ. ut ab cis uaccis exclu¬
dantur qui probati sunt argento. Hanc enim habent
intentionem heretici doctores ut a tauris animarum
quas seducere moliuntur excludant eos: id est sẽparent
cos qui probati sunt argento. id est qui idonci sunt
docere eloquia dñi. Ded siue ille his uerbis. siue iste sit
sensus. sequitur: Disperde gentes quae bella uoluit.
Non enim correctioni sed contemptioni student. Hoc er¬
go propbat. ut ipsi potius disꝑgantur qui corrigi nolunt:

Expanded text:
impatientes aratri atque juncturae: vaniloqui, et mentium impatientes aratri atque juncturae: vaniloqui, et mentium seductores; has mentes significavit iste psalmus appellatione vaccarum. Ad hanc ergo utilitatem, Providentia divina permittit tauros congregari inter vaccas populorum, ut excludantur, id est, ut emineant qui probati sunt argento. Ad hoc enim haereses sinuntur esse, ut probati manifesti fiant. Quanquam et sic possit intelligi: Congregatio taurorum inter vaccas populorum, ut ab eis vaccis excludantur qui probati sunt argento. Hanc enim habent intentionem haeretici doctores, ut ab auribus animarum, quas seducere moliuntur, excludant eos, id est, separent eos qui probati sunt argento, id est, qui idonei sunt docere eloquia Domini. Sed sive ille hujus verbi, sive iste sit sensus; sequitur: Disperge gentes quae bella volunt. Non enim correctioni, sed contentioni student. Hoc ergo prophetat, ut ipsi potius dispergantur qui corrigi nolunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nitate contra sabollium: quam multi de unitate trini¬
tatis aduersus arrianos. eunominianos. macedonianos
quam multi de catholica aeccła toto orbe diffusa. &
de maloꝵ commutione usq in finem scłi quod bonis in
sacramentoꝵ eius societate non obsint. aduersus donati¬
stas & luciferianos. aliosq siqui sunt qui simili errore
a ueritate dissentiunt: quam multi contra cęteros here¬
ticos quos enumerare uel cominemorare nimis longũ
est & praesenti operi non necessarium: quorũ tamen
sensuum probati assertores aut prorsus laterent. aut
non ita eminerent ut eminere eos fecerunt superborũ
contradictiones: quos uelut tauros id est iugo discipline
pacifico leniq non subditos commemorat apłs: ubi talẽ
dicit eligendum ad ep̃atum ut potens sit exhortari
in doctrina sana. & contradicentes redarguere. Dunt
enim multi non subditi. ut sunt tauri elatione ceruicis:

Expanded text:
nitate contra Sabellium! quam multi de unitate Trininitate contra Sabellium! quam multi de unitate Trinitatis contra Arianos, Eunomianos, Macedonianos! quam multi de catholica Ecclesia toto orbe diffusa, et de malorum commixtione usque in finem saeculi, quod bonis in sacramentorum ejus societate non obsint, adversus Donatistas et Luciferianos aliosque, si qui sunt, qui simili errore a veritate dissentiunt! quam multi contra caeteros haereticos, quos enumerare vel commemorare nimis longum est, et praesenti operi non necessarium! Quorum tamen sensuum probati assertores, aut prorsus laterent, aut non ita eminerent, ut eos eminere fecerunt superborum contradictiones, quos velut tauros, id est jugo disciplinae pacifico lenique non subditos, commemorat Apostolus, ubi talem dixit eligendum ad episcopatum, ut potens sit exhortari in doctrina sana, et contradicentes redarguere . Sunt enim multi non subditi; hi sunt tauri elatione cervicis
Abbreviated transcription (Latin):
centes. & ad ueritatis scientiam numquam peruenientes.
Quod autẽ ait idem apłs oportet & hereses esse ut ꝓba¬
ti manifesti fiant in uobis. hoc ẽtiam hic sequitur ut cr¬
cludantur hi qui probati sunt argento. id est qui probati
sunt eloquiis dñi Cloquia quippe dñi eloquia casta. ar¬
gentũ igni probatum terrae. Nam excludant᷑ dictum
est apparcant. emineant: quod ait ille manifesti fiant.
Unde & in arte argentaria exclusores uocantur: qui de
confusione massas nouerunt formã uasis exprumnere.
Multienim sensus scripturarũ sc̃arum latent. & paucis
intelligentiorib noti sunt: nec asserunt᷑ commodius & a¬
ceptabilius: nisi cum respondendi hercticis cura compellit.
Tunc enĩ etiam qui negligunt stucdia doctrinae sopore
discusso ad audiendi excitantur diligentiã. ut adũsaru
refellantur. Deniq quam multi scripturarũ sensus sc̃aꝵ
de xp̃o dõ asserti sunt contra photinum: quam multi
de homine. xp̃o contra manicheum: quam multi de tri¬

Expanded text:
unquam pervenientes . Quod autem ait idem apostolus, Oportet et haereses esse, ut probati manifesti fiant in vobis ; hoc etiam hic sequitur, Ut excludantur ii qui probati sunt argento, id est, qui probati sunt eloquiis Domini. Eloquia quippe Domini, eloquia casta, argentum igne probatum terrae . Nam excludantur dictum est, appareant, emineant; quod ait ille, manifesti fiant. Unde et in arte argentaria exclusores vocantur, qui de confusione massae noverunt formam vasis exprimere. Multi enim sensus Scripturarum sanctarum latent, et paucis intelligentioribus noti sunt; nec asseruntur commodius et acceptabilius, nisi cum respondendi haereticis cura compellit. Tunc enim etiam qui negligunt studia doctrinae, sopore discusso, ad audiendi excitantur diligentiam, ut adversarii refellantur. Denique quam multi Scripturarum sanctarum sensus de Christo Deo asserti sunt contra Photinum! quam multi de homine Christo contra Manichaeum! quam multi de Tri
Abbreviated transcription (Latin):
& scias eam non posse renouari nisi uetustas tua in petra
contrita fuerit. id est nisi auxilio petrae. nisi auxilio xp̃i
non poteris renouari. Tu noli dulcedine praeteritȩ uitae
obsurdescers aduersus uerbum dĩ. noli praesentib reb sic
teneri & impediri. ut dicas. Non mibi uacat legere. ñ
mibi uacat audire. Hoc autem in terra premere est.
Tu ergo noli talis esse. sed esto talis quod contra inue¬
nis. id est ut practerita obliuiscaris. in anteriora te ex¬
tendas. ut uetustatẽ tuam in petra conteras. & siquae
tibi similitudines datas fuerint si inueneris in scripturis
crede. si non inueneris dici nisi fama nec ualde credas.
Res ipsa forte ita est. forte non est ita. Tu ꝓfice tibi.
ualeat ad salutem ista similitudo. Non uis ꝑ istã simi¬
litudinem. ꝑ aliam fac: dum tamen facias. & securus ex¬
specta regnũ dĩ. ne rixetur tecum oratio tua. Cu enuim
xp̃iane quando dicis adueniat regnũ tuum. quomodo

Expanded text:
Et scias eam non posse renovari, nisi vetustas tua in petra Et scias eam non posse renovari, nisi vetustas tua in petra contrita fuerit: id est, nisi auxilio petrae, nisi auxilio Christi, non poteris renovari. Tu noli dulcedine praeteritae vitae obsurdescere adversus verbum Dei: noli praesentibus rebus sic teneri et impediri, ut dicas, Non mihi vacat legere, non mihi vacat audire. Hoc aurem premere in terra est. Tu ergo talis noli esse: sed esto talis quod contra invenis, id est, ut praeterita obliviscaris, in anteriora te extendas; ut vetustatem tuam in petra conteras. Et si quae tibi similitudines datae fuerint; si inveneris in Scripturis, crede: si non inveneris dici nisi fama, nec valde credas. Res ipsa forte ita est, forte non est ita. Tu profice; tibi valeat ad salutem ista similitudo. Non vis per istam similitudinem? Per aliam fac, dum tamen facias; et securus exspecta regnum Dei, ne rixetur tecum oratio tua. Tu enim, christiane, quando dicis, Veniat regnum tuum, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
rita non nos delectent. praesentia non nos teneant. ne clu¬
damus aurẽ tamquã de cauda. ne premanius aurẽ in t̾ra.
ne de praeteritis retardemur ab audiendo. ne praesentib
implicemur a futura meditando. Catendamus nos in ea
quae ante sunt: obluuscam praeterita. & quod modo la¬
boramus. quod modo gemimus. quod modo suspiramꝰ. quod
modo loquimur. quod ex quantulacumq parte sentimus.
& capere non possumꝰ. capienius. perfruemͥ. in resurrec¬
łione iustoꝵ. Renouabit᷑ uiuentus nr̃a sicut aquilae.
tantum̃ modo nos uetustatẽ nr̃am ad petrã xp̃m conte¬
ramus. Siue illa uera suit fr̃s quae dicunt᷑ de serpen¬
te. uel quae dicuntur de aquila. suie sit fama hominum
potius quam ueritas: ueritas tam̃ est in scripturis. & ñ sine
causa hoc dixerunt scripturae. Nos quicquid illud signifi¬
cat faciamus. & quam sit illud uerum non laboremꝰ. Tu
esto talis ut renouari uiuentus tua possit sicut aquilae.

Expanded text:
rita non nos delectent, praesentia non nos teneant; ne claurita non nos delectent, praesentia non nos teneant; ne claudamus aurem tanquam de cauda, ne premamus aurem in terra; ne praeteritis retardemur ab audiendo, ne praesentibus implicemur a futura meditando; extendamus nos in ea quae ante sunt, obliviscamur praeterita . Et quod modo laboramus, quod modo gemimus, quod modo suspiramus, quod modo loquimur, quod ex quantulacumque parte sentimus, et capere non possumus, capiemus, perfruemur in resurrectione justorum. Renovabitur juventus nostra sicut aquilae ; tantummodo nos vetustatem nostram ad petram Christum conteramus . Sive illa vera sint, fratres, quae dicuntur de serpente, vel quae dicuntur de aquila, sive sit fama potius hominum quam veritas; veritas est tamen in Scripturis, et non sine causa hoc dixerunt Scripturae: nos quidquid illud significat faciamus, et quam sit illud verum non laboremus. Tu esto talis, ut juventus tua renovari possit sicut aquilae.
Abbreviated transcription (Latin):
coheredes: Fecit eum participẽ prius mortalitatis nr̃ȩ.
ut crederemus nos esso participes posse diuinitatis ciꝰ
Attendamus pretiũ nr̃m. Praedicata sunt omnia. ex¬
hibentur om̃ia ait euangłm per orbem terrarũ. On¬
nis labor generis humani in hoc tempore testimoniũ
dicit. Implentur omnia quae scripturis praedicata st̃
Dicut usq ad hodiernũ diem omnia euenerunt. sic &
quae restant cuentura sunt. Timeamus iudicu diemr
Uenturus est dñs. Qui uenit humilis. ueniet excelsus
Qui uenit iudicandus. uemet iudicaturus. Agnoscamus
humilem. ut non expauescamus excelsum. Amplectam
humilem. ut de sideremus excelsum. Desiderantib enim se
propitius uenict. Illi enim desiderant qui tenuert̃ fidem
eius. & fecerunt mandata cius. Nam & si nolumꝰ ueniet
Uelĩmus ergo uenit. qui ueniet et si nolumus. Quomͦ
uelimus ut ueniat. Bene uiuendo. bene agendo. Praete¬

Expanded text:
cohaeredes. Fecit eum participem prius mortalitatis nostrae, cohaeredes. Fecit eum participem prius mortalitatis nostrae, ut crederemus nos esse posse participes divinitatis ejus. 10. Attendamus pretium nostrum. Praedicta sunt omnia, exhibentur omnia, it Evangelium per orbem terrarum: omnis labor humani generis in hoc tempore testimonium dicit, implentur omnia quae in Scripturis praedicta sunt. Sicut usque ad hodiernum diem omnia evenerunt, sic et quae restant eventura sunt. Timeamus judicii diem; venturus est Dominus. Qui venit humilis, veniet excelsus; qui venit judicandus, veniet judicaturus. Agnoscamus humilem, ut non expavescamus excelsum; amplectamur humilem, ut desideremus excelsum. Desiderantibus enim se, propitius veniet. Illi eum desiderant qui tenuerint fidem ejus, et fecerint mandata ejus. Nam etsi nolumus, veniet. Velimus ergo veniat, qui veniet etsi nolumus. Quomodo velimus ut veniat? Bene vivendo, bene agendo. Praete
Abbreviated transcription (Latin):
terrã. & congregationẽ aquarũ mare. Nec hnc dictum
est benedixit ds̃. Uentũ est ad ea quae fęcunditatis
habitura erant semen. & ex aquis existentia Ipsa enun
maximę multiplicationis ubertatem habent Et benedi¬
xit ea dñs dicens. Crescite & multiplicamini. & replete
aquas maris. Et uolatilia multiplicentur suꝑ terram.
Dic & cũ omnia subiecit homini quẽ fecit ad imaginem
suam scriptũ est. Et benedint eos ds̃ dicens. Crescite &
multiplicamini. & implete faciem terrae. Ergo benedi¬
ctio proprie ad multiplicationem ualet. & ad implendã
faciem terrae. Audi & hunc psalmum. Benedicat nos
ds ds̃ nr̃. benedicat nos ds̃. Et quo ualet ista benedictio:
Et metuant cũ om̃s fines terrae. Ergo fr̃s mei sic a¬
bundant̃ in nomine xp̃i benedixit nos ds̃. ut filus suis
impleat uniuersam faciem terrae adoptatis in regnũ
suum. coheredib unigeniti sur. Unicũ genuit. & unũ

Expanded text:
terram, et congregationem aquarum, mare: nec hic dictum terram, et congregationem aquarum, mare: nec hic dictum est, Benedixit Deus. Ventum est ad ea quae fecunditatis habitura erant semen, et ex aquis existentia. Ipsa enim maximam multiplicationis ubertatem habent; et benedixit ea Dominus dicens: Crescite, et multiplicamini, et replete aquas maris; et volatilia multiplicentur super terram. Sic et cum omnia subjecit homini, quem fecit ad imaginem suam, scriptum est: Et benedixit eos Deus dicens: Crescite et multiplicamini, et implete facient terrae . Ergo benedictio proprie ad multiplicationem valet, et ad implendam faciem terrae. Audi et in hoc psalmo: Benedicat nos Deus, Deus noster; benedicat nos Deus. Et quo valet ista benedictio? Et metuant eum omnes fines terrae. Ergo, fratres mei, sic abundanter in nomine Christi benedixit nos Deus, ut filiis suis impleat universam faciem terrae, adoptatis in regnum suum cohaeredibus Unigeniti sui. Unicum genuit, et unum
Abbreviated transcription (Latin):
peribus. ut nemo diceret aliquid propriũ : sed essent il¬
lis omnia commuma. & haberent animã unã & cor unũ
in dm̃. Donatus enim illis erat sanguis dñi quẽ fuderał.
donatus erat ignoscente dño : ut iam quod fuderant
etiam bibere discerent. Magnus ibi fructus. Terra
dedit fructũ suum. & magnũ fructũ: & optimũ fru¬
ctum. Numquid terra illa sola debuit dare fructũ
suum: Benedicat nos as̃ ds̃ nr̃. benedicat nos ds̃. Ad¬
huc benedicat. Benedictio enim in multiplicatione ma
xrime & proprie solet intelligi P robemus hoc in genesi
Vide opera dĩ. Fecit ds̃ lucem. & diusit ds̃ inter lucc̃ ce
tenebras. Lucem uocauit diem. & tenebras uocauit noctẽ
Non dictum est benedixit lucem. Etenim ẽadem lux
redit. & alternat dicbus ac noctibus. uocauit celũ firma¬
nientur inter aquas & aquas. non dixit benedixit cȩlum
Discreuit mare ab arida. & nominauit utrumq aridam

Expanded text:
peribus; ut nemo diceret aliquid proprium, sed essent ilperibus; ut nemo diceret aliquid proprium, sed essent illis omnia communia, et haberent animam unam et cor unum in Deum . Donatus enim illis erat sanguis Domini quem fuderant; donatus erat ignoscente Domino, ut jam quod fuderant etiam bibere discerent. Magnus ibi fructus: terra dedit fructum suum, et magnum fructum, et optimum fructum. Numquid terra illa sola debuit dare fructum suum? Benedicat nos Deus, Deus noster; benedicat nos Deus. Adhuc benedicat; benedictio enim in multiplicatione solet maxime et proprie intelligi. Probemus hoc in Genesi: vide opera Dei. Fecit Deus luctenebras: lucem vocavit diem, et tenebras vocavit noctem. Non dictum est, Benedixit lucem. Etenim eadem lux redit et alternat diebus ac noctibus. Vocavit coelum firmamentum inter aquas et aquas: non dictum est, Benedixit coelum. Discr
Abbreviated transcription (Latin):
ibi habere locũ. ubi medicũ suum discumbere sciebat.
Ingressa est quae erat peccatrix. ñ audet accedere nisi
ad pedes. Flet ad pedes. irrigat lacrunis. tergit crmib
ungit ungento. Quid miraris. Terra dedit fructũ
suum. Ergo hoc factũ est tibi. Pluente dño per os
suum. facta sunt quac legimꝰ in euangłio. Quo plu¬
ente ꝑ nubes suas missis apłis &e praedicantibus
ueritatem: terra amplius dedit fructum suũ. & ista iam
iam dixi. ẽtiam atq ẽtiam benedicat. multiplicet bene¬
dicendo Attendat karitas ur̃a. qm̃ iam praecessit fru¬
ctus terrae in hierłm Iinde enim cępit aeccła Uenit ibi
sp̃s sc̃s. impleuit scõs in unum congregatos. Facta sunt
miracula. liuguis omniũ locuti sunt: impleti sunt sp̃u scõ
Conuersi sunt qui ibi erant timentes & suscipientes
imbrem diuinũ. dederunt in confessione tantũ fructum
ut omnia sua in commune conferrent distribuentes pa¬

Expanded text:
ibi se locum, ubi medicum suum discumbere sciebat. ibi se locum, ubi medicum suum discumbere sciebat. Ingressa est quae erat peccatrix; non audet accedere nisi ad pedes: flet ad pedes, irrigat lacrymis, tergit crinibus, unguit unguento . Quid miraris? Terra didit fructum suum. Ergo hoc factum est, ibi pluente Domino per os suum; facta sunt quae legimus in Evangelio: quo pluente per nubes suas, missis Apostolis, et praedicantibus veritatem, terra amplius dedit fructum suum; et ista segjam dixi; etiam atque etiam benedicat, multiplicet benedicendo. Attendat Charitas Vestra quoniam jam praecessit fructus terrae in Jerusalem. Inde enim coepit Ecclesia: venit ibis, et implevit sanctos in unum congregatos; facta sunt miracula, linguis omnium locuti sunt . Impleti sunt Spiritu Dei, conversi sunt qui ibi erant; timentes, et suscipientes imbrem divinum, dederunt in confessione tantum fructum, ut omnia sua in commune conferrent, distribuentes pau
Abbreviated transcription (Latin):
Confiteantur tibi popłi chs. confitcant᷑ tibi popłi om̃s:
terra dedit fructum suũ. Quem fructum: Confiteant᷑
tibi popłi om̃s. Cerra erat. spinis plena erat. Accessit
eradicantis manus. accessit uocatio maiestatis ciuis & mi¬
scđiac. Cepit terra confiteri. iam dat t̾ra fructũ suũ
Daret fructum suum. nisi ante complucret᷑. Daret
terra fructum suũ. nisi aute dĩ miscłia ueniret desuꝑ:
egant mihi inquis quod cõpluta t̾ra dederit fructũ suũi
Audi compluentẽ dñm. Agite poenitentiã. apppinqua¬
bit enim regnũ cȩlorũ. Pluit. & ipsa pluua tonitrus
est : terret. Cime tonantem. ex̃cipe pluentẽ. Ecce
post illã uocem tonantis & pluentis dĩ. post illã uocẽ
aliquid de euangelio ipso uideamius. Ecce meretrix illa
malã famam habens in ciuitate irrũpit in alienã do¬
muni. quo non erat inuitata ab hospite. sed ab inuitato¬
uocata: uocata non lingua sed gra. NIouerat aegra sc̃

Expanded text:
Confiteantur tibi populi, Deus; confiteantur tibi populi omnes: Confiteantur tibi populi, Deus; confiteantur tibi populi omnes: terra dedit fructum suum. Quem fructum? Confiteantur tibi populi omnes. Terra erat; spinis plena erat: accessit eradicantis manus, accessit vocatio majestatis ejus et misericordiae; coepit terra confiteri, jam dat terra fructum suum. Daret fructum suum, nisi ante complueretur? daret terra fructum suum, nisi ante misericordia Dei veniret desuper? Legant mihi, inquis, quod compluta dederit terra fructum suum. Audi compluentem Dominum: Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum . Pluit, et ipsa pluvia tonitrus est; terret: time tonantem, et excipe pluentem. Ecce post illam vocem tonantis et pluentis Dei; post illam vocem aliquid de ipso Evangelio videamus. Ecce illa meretrix, malam famam habens in civitate, irrupit in alienam domum quo non erat invitata ab hospite, sed ab invitato vocata; non lingua, sed gratia. Noverat aegra habere
Abbreviated transcription (Latin):
Uenit manus ipsuis. extenta est miscđiter in popłos.
diriguntur ut ambulent rectam uiã. Quid timeant
uenturũ iudicẽ. qui primo agnouerunt correctorem:
Manibus eius dent se ipsac gentes in terram dirigi.
Directae autem gentes ambulantes in fide. exultantes
in illo. facientes opera bona. & siqua forte qm̃ per mare
naugant intrat aqua ꝑ minutissunas cauernas. ꝑ rimulaᷤ
ad sentinam. exhauriendo ea ꝑ opera bona ne plus intran¬
do cumulũ faciat. & nauim dẽprimat exhauriendo. coti¬
die iciunando. orando. elemosinas faciendo. dicendo puro
corde. Dinitte nobis debita nr̃a. sicut & nos dinittimꝰ debito¬
rib nr̃is. Dicendo ista ambula securus & exulta in uia. canta
in uia. noli timere iudicem. Ante quã esses fidelis inuc iusti
saluatorem. impiũ te quę siunt ut teduneret. redempt um
gaudet. hortatur: rẽpetit cosdem uersus in exhortatione

Expanded text:
venit manus ipsius, extenta est misericorditer in populos; venit manus ipsius, extenta est misericorditer in populos; diriguntur ut ambulent rectam viam: quid timeant venturum judicem, qui primo agnoverunt correctorem? Manibus ejus dent se; ipse gentes in terra dirigit. Directae autem gentes, ambulantes in fide, exsultantes in illo, facientes opera bona; et si qua forte, quoniam per mare navigant, intrat aqua per minutissimas cavernas, per rimulas ad sentinam, exhauriendo eam per opera bona, ne plus intrando cumulum faciat, et navem deprimat; exhauriendo quotidie, jejunando, orando, eleemosynas faciendo, dicendo puro corde, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris : dicendo ista, ambula securus, et exsulta in via, canta in via. Noli timere judicem; antequam esses fidelis, invenisti salvatorem. Impium te quaesivit ut redimeret; redemptum dgaudet, hortatur, repetit eosdem versus in exhortatione.
Abbreviated transcription (Latin):
me udicabis in uirtute tua. Si autẽ me prius saluas
in nomine tuo. quid tumebo iudicantẽ in uirtute. cuiis salus
praccessit in nomine: Sic etiam hoc loco. confiteantur
tibi populi om̃s. Et ne putetis aliquid timendum in
& exultent. Qm̃ uidicas popłos in aequitate. Nemo
contra nos prȩmiũ dat: nemo te corrumpit. nemo te
fallit. Ergo securus sis. Sed quid: De causa tua ne¬
mo corrumpit dm̃. manifestum est: ne forte ideo magis¬
sit timendũ. quia corrumpi nullomodo porest. Quomͦ er.¬
go securus es scđ̾m illud quod iam dictũ est ds̃ in nomi¬
ne tuo saluũ me fac. & in uirtute iudica me: sic &e hic.
ętentur & exultent gentes. qm̃ uidicas popłos in eqͥtate
Et netimeant iniqui. subiecit. Et gentes in terra dĩ¬
rigis. Prauae erant gentes. & tortuosac erant gentes.
Teruersae crant gentes. merito prauitatis & distortionis
& peruersitatis suas iudicem uenientem tunebant

Expanded text:
me judicabis in virtute tua: si autem me prius salvas me judicabis in virtute tua: si autem me prius salvas in nomine tuo, quid timebo judicantem in virtute, cujus salus praecessit in nomine? Sic etiam hoc loco, Confiteantur tibi populi omnes. Et ne putetis aliquid timendam in et exsultent? Quoniam judicas populos in aequitate. Nemo contra nos praemium dat, nemo te corrumpit, nemo te fallit. Ergo securus sis. Sed quid de causa tua? Nemo corrumpit Deum; manifestum est: ne forte ideo magis timendus sit, quia corrumpi nullo modo potest. Quomodo ergo securus es? Secundum illud quod jam dictum est: Deus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me. Sic et hic: Laetentur et exsultent gentes, quoniam judicas populos in aequitate. Et ne timeant iniqui, subjecit: Et gentes in terra dirigis. Pravae erant gentes, et tortuosae erant gentes, perversae erant gentes; merito pravitatis et distorsionis et perversitatis suae judicem venientem timebant:
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudeat iudicandũ. qͥ timuit iudicaturũ Praẽuidet eium
& praẽuenit faciem eius in confessione. Iuo autẽ cum uene¬
rit. popłos in aequitate iudicabit. Quid ibi ualebit calli.¬
ditas accusatoris. ubi est testis conscientia. ubi tu cris &
causa tua. ubi uidęx non quęrit testem. Aduocatũ tibi
nusit. propter illũ & per illũ confitẽre. Age causã tuã.
& defensor est pęnitentis & pẽtitor ueniae confitentis.
iudex innocentis. Uere timere poteris causam tuã. ubi ad¬
uocatus tuus erit uidex tuus. Lȩtentur ergo & exultent
gentes. qm̃ uidicas popłos in aequitate. Sed tunere potuert̃
ne male uidicentur. Dent se corrigendos. dent se dirigendos
ei qui uidet iudicandos. Hic corrigantur. & non tuncant cũ
iudicabuntur. Uide quid dicat in alio psalmo. Ds̃ in nomine
tuo saluum me fac: & in uirtute tua iudicamo. Quid ait.
Si non me prius saluas in nomine tuo. debco timere cun

Expanded text:
gaudeat judicandus, qui timuit judicaturum. Praeridit enim, gaudeat judicandus, qui timuit judicaturum. Praeridit enim, et praevenit faciem ejus in confessione : ille autem cum venerit, populos in aequitate judicabit. Quid ibi valebit calliditas accusatoris, ubi est testis conscientia, ubi tu eris et causa tua, ubi judex non quaerit testem? Advocatum misit tibi: propter illum, et per illum confitere; age causam tuam, et defensor est poenitentis, et petitor veniae confitentis, et judex innocentis. Vere timere poteris causam tuam, ubi advocatus tuus erit judex tuus? Laetentur ergo, et exsultent gentes; quoniam judicas populos in aequitate. Sed timere poterunt ne male judicentur: dent se corrigendos, dent se dirigendos ei qui videt judicandos. Hic corrigantur, et non timeant cum judicabuntur. Vide quid dicat in alio psalmo: Deus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me . Quid ait? Si non me prius salvas in nomine tuo, debeo timere cum
Abbreviated transcription (Latin):
ungula: cũ confessus fuerit. damnatum carnisex ducit. Isli¬
ser ubiq. Ded lȩtentur & exultent gentes. Vnde: Per
ipsam confessionem. Quare: Quia bonus ẽ cui confitent᷑
Ad hoc gͥxigit confessionem. ut liberet humilem. Aa hoc
damnat non confitentem. ut puniat superbum. Ergo tristiꝰ
esto antequã confitearis. confessus exulta. iam sanaberis¬
confitens. Conscientia tua saniem collegerat. apostẽma tu¬
nuerat. Cruciabat te: requiescere non sinebat. Aadhibet
medicus fomenta uerborum. & aliquando secat. Aahibet
medicinale ferrũ in corruptione tribulationis. Tu agnosce
medici manum. confite̾re. Excat in confessionem. & defluat
omnis samies. Iam exulta. iam lȩtare: quod reliquum est
facile sanabit᷑. Confiteantur tibi popłi ds̃. confitrantur tibi
populi omnes. Et quia confitentur. lętent᷑ & exultent
gentes. qm̃ iudicas popłos in acquitate. Hemo te fallit

Expanded text:
ungula; cum confessus fuerit, damnatum carnifex ducit: miungula; cum confessus fuerit, damnatum carnifex ducit: miser ubique. Sed laetentur et exsultent gentes. Unde? Per ipsam confessionem. Quare? Quia bonus est cui confitentur: ad hoc exigit confessionem, ut liberet humilem; ad hoc damnat non confitentem, ut puniat superbum. Ergo tristis esto antequam confitearis; confessus exsulta, jam sanaberis. Conscientia tua saniem collegerat, apostema tumuerat, cruciabat te, requiescere non sinebat: adhibet medicus fomenta verborum, et aliquando secat; adhibet medicinale ferrum in correptione tribulationis: tu agnosce medici manum; confitere, exeat in confessione et defluat omnis sanies: jam exsulta, jam laetare; quod reliquum est facile sanabitur. Confiteantur tibi populi, Deus; confiteantur tibi populi omnes. Et quia confitentur, laetentur et exsultent gentes; quoniam judicas populos in aequitate. Nemo te fallit:
Abbreviated transcription (Latin):
confiteri. qui inuenistis hanc uiam in om̃ib gentibus. Qa
timetis confiteri. & in confessione ur̃a cantare canticum
nouum cũ omni terra. In omni terra. in pace catholica
confiteri timetis dõ. ne c̃fessũ dãnet.: Si non confessus lates.
confessus damnaberis. Times confiteri. qui ñ confitendo
esse non potes occultus. damnaberis tacitus qui possis li¬
berari confessus. Confiteantur tibi popłi ds̃. confiteantur
ducit. seqͥt᷑ & dicit. Lȩtentur & exultent gentes: Si plan¬
gunt ante. hominẽ consessi latrones. lȩtentur ante dm̃ confes¬
si fideles. Di homo uidit & exigit a latrone confessionem
tortor & timor immo aliquando confessionẽ premit tumor.
erigit dolor. Et ille qui plangit in tormentis timet autem
occidi confessus.: portat tormenta quantum potest. Et si iuic¬
tus dolore fuerit. profert ad mortem uocc̃ suam. Nusquã
ergo lȩtus. nusquam exultans. Ante quã confiteat᷑ c̃rarat

Expanded text:
confiteri, qui invenistis hanc viam in omnibus gentibus? quid confiteri, qui invenistis hanc viam in omnibus gentibus? quid timetis confiteri, et in confessione vestra cantare canticum novum cum omni terra, in omni terra, in pace catholica? Confiteri times Deo, ne confessum damnet? Si non confessus lates, confessus damnaberis. Times confiteri, qui non confitendo esse non potes occultus: damnaberis tacitus, qui posses liberari confessus. Confiteantur tibi populi, Deus; confiteantducit, sequitur, et dicit: Laetentur et exsultent gentes. Si plangunt ante hominem confessi latrones, laetentur ante Deum confessi fideles. Si homo judicet, exigit a latrone confessionem tortor et timor; imo aliquando confessionem premit timor, exigit dolor: et ille qui plangit in tormentis, timet autem occidi confessus, portat tormenta quantum potest; et si victus dolore fuerit, profert ad mortem vocem suam. Nusquam ergo laetus, nusquam exsultans: antequam confiteatur, exarat
Abbreviated transcription (Latin):
apollo. nonne inguit carnales estis. Ergo in sp̃u canticũ
nouum canta in uia secura. sicut uiatores cantant: & ple¬
rumq nocte cantant formidolosa. circuinstrepunt omnia.
uel potius non circumstrepunt sed circumsilent. & quanto
magis silentia. tantõmagis formidolosa. Cantat tamen &
qui latrones timet. Quanto sccurius cantas in xp̃o. Non
habet uia ista latronem. si tu non deserendo uiã incidas in
latronem. Canta inquã securus canticũ nouum in uia. quã
cognouisti in terra: hoc est in omnib gentib Uide quia ip¬
sum canticũ nouum non tecũ cantant qui in parte e̾ẽ uolt̃
Cantato inquit dño canticũ noum. Et sequt̃. Cantate dño
omnis terra. Confiteantur tibi popti ds̃. Inuenerunt uiã
tuam. confiteantur. Ipsa cantatio confessio est: confessiotuoꝵ
illum lauda: ut & ipse ueniens inueniat te punitorẽ tuũ.
ut exhibeat se tibi saluatorẽ tuum. Quid enĩ timetis

Expanded text:
Apollo: nonne, inquit, carnales estis ? Ergo in spiritu canticum Apollo: nonne, inquit, carnales estis ? Ergo in spiritu canticum novum canta in via secura. Sicut viatores cantant, et plerumque nocte cantant. Formidolosa circumstrepunt omnia, vel potius non circumstrepunt, sed circumsilent; et quanto magis silentia, tanto magis formidolosa; cantant tamen et qui latrones timent. Quanto securius cantas in Christo? Non habet via ista latronem, si tu non deserendo viam incidis in latronem. Canta, inquam, securus canticum novum in via quam cognovisti in terra, hoc est in in omnibus gentibus. Vide quia ipsum canticum novum non tecum cantat qui in parte esse voluit. Cantate, inquit, Domino canticum novum; et sequitur, Cantate Domino, omnis terra . Confiteantur tibi populi, Deus. Invenerunt viam tuam; confiteantur. Ipsa cantatio confessio est; confessio peccillum lauda: ut et ipse veniens inveniat te punitorem tuum, et exhibeat se tibi salvatorem tuum. Quid enim timetis
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt hoc uiatores ad solamen laboris. Cantate in hac
uia obsecro uos ꝑ hanc uam. cantate in hac uia canticũ
nouum: cantate. Nemo ibi uetera cantet. Cantate a¬
matoria patriae ur̃ac. nemo uetera. Uia noua. uator
nouus. canticũ nouum. Audi apłm te hortantẽ ad canticũ
nouum. Diqua igitur in xp̃o noua creatura. uetera transi¬
erunt: ecce facta sunt noua. Canticũ nouum cantate in
uia. quã cognoiustis in terra. In qua terra. In om̃ib gentib
Tropterca & canticũ nouum non ꝑtinet ad partem. Qui
in parte cantat. uetus cantat. Quodlibet cantet. uetus can¬
tat. Uetus homo cantat. diusus est: carnalis est. Certe
in quantũ carnalis. intantũ uetus. Et in quantũ sp̃ualis.
in tantũ nouus. Uide quid dicat apłs. Non potiu uob laqͥ
quasi sp̃ualibus. sed quasi carnalibus. Unde illos ꝓbat car¬
nales. Cum enĩ unus dicit ego sum pauli. alter uero ego

Expanded text:
Faciunt hoc viatores ad solamen laboris. Cantate vos in hac Faciunt hoc viatores ad solamen laboris. Cantate vos in hac via; obsecro vos per ipsam viam, cantate in hac via: canticum novum cantate; nemo ibi vetera cantet: cantate amatoria patriae vestrae; nemo vetera. Via nova, viator novus, canticum novum. Audi Apostolum hortantem te ad canticum novum: Si qua igitur in Christo nova creatura, vetera transierunt; ecce facta sunt nova . Canticum novum cantate in via quam cognovistis in terra. In qua terra? In omnibus gentibus. Propterea et canticum novum non pertinet ad partem. Qui in parte cantat, vetus cantat: quodlibet cantet, vetus cantat, vetus homo cantat; divisus est, carnalis est. Certe in quantum carnalis est, in tantum vetus, et in quantum spiritualis, in tantum novus. Vide quid dicat Apostolus: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Unde illos probat carnales? Cum enim unus dicit, Ego sum Pauli; alter vero, Ego
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Ergo benedicat nos dñs & misereat᷑ nr̃i. illuminet
uultũ suum suꝑ nos: ut cognoscamus in terra uiã tuam.
In qua terra : In omnib gentib. Quã uiã: Salutare tuũ¬
Quid sequit᷑ quia cognoscit᷑ in terra uia dĩ. quia cognoscit᷑
in omnib gentib salutare dĩ. Confiteant᷑ tibi popłi ds̃.
confiteantur tibi inqͥt popłi om̃s ł xistit hereticꝰ & dicit.
Et ego in affrica popłos habeo. Et alius ex alia parte¬
t ego in galatia popłos habeo. Tu in affrica. ego ingalatia
Ego illũ quęro qui ubiq babet. Certe adistã uocem exul¬
tare ausiestis. qm̃ audistis. confiteantur tibi popłi ds̃. Au¬
dite sequentẽ uersum. quia non de parte loquitiur. Con¬
fiteantur tibi popłi om̃s. Ambulate in uiã cum omiub
gentibus. ambulate in uiã cum omnib poptis. O filii paciꝰ.
filii unicae catholicae ambulate in uiã. cantate ambulanteᷤ.

Expanded text:
tuum » . Ergo, « Benedicat nos Deus, et misereatur nostri: illuminet tuum » . Ergo, « Benedicat nos Deus, et misereatur nostri: illuminet vultum suum super nos, ut cognoscamus in terra viam tuam. » In qua terra? « In omnibus gentibus. » Quam viam? « Salutare tuun terra via Dei, quia cognoscitur in omnibus gentibus salutare Dei? Confiteantur tibi populi, Deus; confiteantur tibi, inquit, populi omnes. Existit haereticus, et dicit, Ego in Africa populos habeo: et alius ex alia parte, Et ego in Galatia populos habeo. Tu in Africa, ille in Galatia: ego illum quaero qui ubique habet. Certe ad istam vocem exsultare vos ausi estis, quoniam audistis, Confiteantur tibi populi, Deus. Audite sequentem versum, quia non de parte loquitur: Confitebantur tibi populi omnes. Ambulate in via cum omnibus gentibus, ambulate in via cum omnibus populis, o filii pacis, filii unicae Catholicae; ambulate in via, cantate ambulantes.
Abbreviated transcription (Latin):
res in qua terra. quam uiam. in omnib gentib salutare
tuum. In qua terra quęris audi. In omnib gentib Quã
uiam queris audi Salutare tuum An forte ñ est xp̃o
salutare ipsuis: Et quid est quod dixit senex ille simncon.
senex ille inquam in euangłio seruatus annosus usq ad in¬
fantiam uerbi. Accepit enim senęx ille in manib suis in¬
fantẽ uerbum dĩ. Qui & in utero dignatus est esse. in manib
senis ñ dedignaret᷑. Ille in utero uirginis qui in manib seni.
infirmus infans intra uiscera & in manib senis. ad nobis dan
dam firmitatẽ ꝑ quem facta sunt om̃ia. et si om̃ia &e ipsa
mater: uenit humilis. uenit infirmus. sed indutus infirmi¬
senis. Et quid ait senex ille. Quid ait gratulans qͦd
iam soluendus hinc esset. Uidens suis manib contineri a
quo & in quo salus eius continebatur.: iam dimittis inquit
dñc seruũ tuum in pace. qm uiderunt oculi mei salutare

Expanded text:
res, In qua terra, quam viam? In omnibus gentibus salutare res, In qua terra, quam viam? In omnibus gentibus salutare tuum. In qua terra quaeris? Audi: In omnibus gentibus. Quam viam quaeris? Audi: Salutare tuum. An forte non est Christus salutare ipsius? Et quid est quod dixit senex ille Simeon; senex ille, inquam, in Evangelio, servatus annosus usque ad infantiam Verbi? Accepit enim senex ille in manibus suis infantem Verbum Dei. Qui et in utero esse dignatus est, in manibus senis esse dedignaretur? Ille in utero virginis, qui in manibus senis; infirmus infans, et intra viscera, et in manibus senis, ad dandam nobis firmitatem, per quem facta sunt omnia; et si omnia, et ipsa mater; venit humilis, venit infirmus, sed indutus infirmisenis. Et quid ait senex ille? quid ait, gratulans quod jam solvendus hinc esset, videns suis manibus contineri a quo et in quo salus ejus continebatur? « Jam dimittis, » inquit, « Domine, servum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscamus qua eamus: utrumq in tenebris non possumꝰ.
Longe es a peregrinantibus. Uiam nob̾ porręxisti. per
quam redeundum sit ad te. Agnoscamus in t̾ra uiã tuã
Quae est uia ipsuis. Quia hoc optauimꝰ ut cognoscamꝰ
in terra uiam tuam. quęsituri sumus eam nos. non ꝑ nos
discituri. Possumus cam de euangelio discere. Ego sũ iua
dñs ait. xp̃s dixit. ego sum uia. Ded times ne erres: adie¬
cit. & ueritas. Quis errat in ueritate. Errat qui reces.
ne moriaris antequã ꝑuenias. ego sum uita. Ego sur
inquit uia. & ueritas & uita. Quasi diceret. Quid time̾:
ler me ambulas. in me ambulas. in me requiescis. Quid
ergo ait cognoscamus in terra uiã tuam. nisi cognoscamꝰ
in terra xp̃m tuum. Sed ipse psalmus respondeat. Ie
putetis ex aliis scripturis adhibendũ esse testimonium
quod forte hic deest. repetendo ostendit quid dixerit.
ut cognoscamus in terra uiam tuã. Et quasi tu quore¬

Expanded text:
agnoscamus qua eamus; utrumque in tenebris non possumus. agnoscamus qua eamus; utrumque in tenebris non possumus. Longe es a peregrinantibus; viam nobis porrexisti per quam redeundum sit ad te: Agnoscamus in terra viam tuam. Quae est via ipsius, quia hoc optavimus, ut cognoscamus in terra viam tuam? Quaesituri sumus eam nos, non per nos discituri. Possumus eam de Evangelio discere: Ego sum via, Dominus ait. Christus dixit: Ego sum via. Sed times ne erres? Adjecit: Et veritas. Quis errat in veritate? Errat qui recessene moriaris antequam pervenias? Ego sum vita: Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita . Quasi diceret, Quid times? Per me ambulas, in me ambulas, in me requiescis. Quid ergo ait, Cognoscamus in terra viam tuam, nisi, cognoscamus in terra Christum tuum? Sed ipse psalmus respondeat: ne putetis ex aliis Scripturis adhibendum esse testimonium quod forte hic deest, repetendo ostendit quid dixerit, Ut cognoscamus in terra viam tuam; et quasi tu quaere
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Cognoscamus nos imaginẽ tuam. audiamus quod dictũ
est in canticis canticorum. Nisi cognoueris temetipsam õ pul¬
chra inter mulieres. Dicitur enin aeccłae. Hisi cognoue.¬
ris temetipsam. Quid est hoc. Nisi cognoueris ad ima¬
gnnẽ cũ te factã. Oanima aeccłae practiosa. redempta san¬
guine agni immaculati attende quanti ualcas. quid pro to
sit datum cogita: Dicamus ergo & optemus. liluminet uul¬
tum suũ suꝑ nos. Gestamus uultum eius. quomodo dicunt᷑
uultus imperatoꝵ. Uere quidam sacer uultus est dĩ in ma¬
gine ipsius. sed iniqui non cognoscunt in se imaginem dĩ.
ut illuminct᷑ uultus dĩ suꝑ illos qui debent dicere. Tu il
meas. Sum in tenebris peccatoꝵ. sed radio sapientiae
tuae discutiantur tenebrae meae. Appareat uultꝰ tuus.
&e si forte apparet per me aliquantulũ deformis effectias.
a te reformetur quod a te formatum est. Illuminet ergo

Expanded text:
tua; cognoscamus nos imaginem tuam, audiamus quod dictum tua; cognoscamus nos imaginem tuam, audiamus quod dictum est in Canticis canticorum: Nisi cognoveris temetipsam, o pulchra inter mulieres . Dicitur enim Ecclesiae: Nisi cognoveris temetipsam. Quid est hoc? Nisi cognoveris ad imaginem Dei te factam. O anima Ecclesiae pretiosa, redempta sanguine Agni immaculati, attende quanti valeas; quid pro te datum sit cogita. Dicamus ergo et optemus, Illuminet vultum suum super nos. Gestamus vultum ejus: quomodo dicuntur vultus imperatorum, vere quidam sacer vultus Dei est in imagine ipsius; sed iniqui non cognoscunt in se imaginem Dei. Ut illuminetur vultus Dei super illos, quid debent dicere? Tu illmeas . Sum in tenebris peccatorum; sed radio sapientiae tuae discutiantur tenebrae meae: appareat vultus tuus, et si forte apparet per me aliquantulum deformis effectus, a te reformetur quod a te formatum est. Illuminet ergo
Abbreviated transcription (Latin):
huius uiltũ illuminat super bonos & malos. Clultũ
tuum illumina super nos. Uident istam lucẽ cũ peco.¬
ribus & boni & mali. Beati enim mundo corde. quia ip¬
si dm̃ uidebunt. Illuminet uultũ suum suꝑ nos. Gemi¬
nus intellectꝰ ẽ : uterq dicendus est. Iilumina inquit
uultũ tuum super nos: ostende nobis uultum tuum
Non enim aliquando illuminat uultũ suum ds. quasi
aliquando fuerit sine lumine: sed illumina super nos
ut quod nos latebat aperiatur nobis. & quod erat sed
absconditũ nobis erat reueletur suꝑ nos hoc est illumi¬
netur. Aut certe imaginẽ tuam illumina super nos:
ut hoc dixerit. illumina uultũ tuum suꝑ nos. Imp̃ssi¬
sti nobis uultũ tuum. fecisti nos ad imaginẽ &e similitudi¬
nem tuam Fecisti nos nummũ tuum. sed non debet tua
imago in tonebris remanere. Mitte radium sapientiae
tuae. expellat tenebras nr̃as: & fulgeat in nobis imago

Expanded text:
hujus vultum illuminas super bonos et malos; vultum hujus vultum illuminas super bonos et malos; vultum tuum illumina super nos. Vident istam lucem cum pecoribus et boni et mali: beati autem mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Illuminet vultum suum super nos. Geminus intellectus est; uterque dicendus est. Illumina, inquit, vultum tuum super nos; ostende nobis vultum suum. Non enim aliquando illuminat vultum tuum Deus, quasi aliquando fuerit sine lumine: sed illumina super nos, ut quod nos latebat aperiatur nobis, et quod erat, sed nobis absconditum erat, reveletur super nos, hoc est illuminetur. Aut certe, imaginem tuam illumina super nos: ut hoc dixerit, Illumina vultum tuum super nos; Impressisti nobis vultum tuum, fecisti nos ad imaginem et similitudinem tuam , fecisti nos nummum tuum; sed non debet imago tua in tenebris remanere; mitte radium sapientiae tuae, expellat tenebras nostras, et fulgeat in nobis imago
Abbreviated transcription (Latin):
calamitas de transuerso. undecumq plenus est mnundus.
Exempla non cessant. Loquor tibi. in aestate grana quae
colligas non desunt. At tende ad formicam õ piger. colli
ge cũ potes. hiemps te colligere non sinit. sed manducare
quod collegeris. Quammulti enim tribulationẽ ita pati¬
untur. ut non eis uacet nec legere aliquid nec audire ali¬
quid. nec forte admittuntur ad eos qui eos consolentur.
Remansit formica in cauerna. iuideat si collegit aliquis
aestate quo se auocet hieme. Sed modo quia benedicit
nos quare benedicit nos: Quia benedictionẽ petit
baec uar ut benedicat nos ds̃ benedictione quam seruat
amicis suis. quam solis dat bonis. Ne pro magno appe¬
tas quod &e mali accipiunt. quia bonus est ds. F acit illa
qui solem suum oriri facit super bonos & malos. & pluit
suꝑ iustos & iniustos. Quid ergo praccipue bonis: Quis
praecipue iustis. Illuminet uultũ suũ super nos. Solis

Expanded text:
calamitas de transverso, undecumque plenus est mundus, calamitas de transverso, undecumque plenus est mundus, exempla non cessant: loquor tibi in aestate, grana quae colligas non desunt: attende ad formicam, o piger ; collige aestate cum potes; hiems colligere te non sinet, sed manducare quod collegeris. Quam multi enim tribulationem ita patiuntur, ut non eis vacet, nec legere aliquid, nec audire aliquid; nec forte admittuntur ad eos qui eos consolentur. Remansit formica in caverna; videat si collegit aliquid aestate, quo se avocet hieme. 4. Sed modo quia benedicet nos Deus, quare benedicet nos? quam benedictionem petit haec vox, U benedicat nos Deus? Benedictionem quam servat amicis suis, quam solis bonis dat. Ne pro magno appetas quod et mali accipiunt: quia bonus est Deus, facit illa, qui solem suum facit oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Quid ergo praecipue bonis? quid praecipue justis? Illuminet vultum suum super nos. Solis
Abbreviated transcription (Latin):
Uidet illum passũ damnũ. aut humiliatũ aut orbita¬
te percussum. Quid credis. Iste aliquid mali fecit. ut
hoc illi contingeret. Tale cor habeant. talem animum
inimici mei. Ignoras õ homo. uere tu tibi inimicus es:
qui per aestatẽ tibi non colligis quod iste collegit. Ma¬
do intus formica cõmedit labores aestatis. sed eã colligen¬
tem uidere poteras. manducantẽ uidere non potes Ista
fr̃s quantũ dñs dedit. quantũ suggerere & imbucre est¬
dignatus infirmitatẽ & humilitatẽ nr̃am. quantũ capimꝰ
pro modulo nr̃o diximus. quare det ds̃ om̃ia ista ꝑmir¬
ta & bonis & malis. & quare auferat & bonis &e malis
Dedit tibi. non ęxtollaris. abstulit tibi. non frangaris.
Times ne auferat. potest auferre & malo. Meluis
ergo bonus quod dĩ est amittis. sed dm̃ tenes: Dic ergo
ce ille malus. ipsum hortamur passurus ẽ damnũ. Quis ñ
passurus est orbitatem: Aliquis casus irruet. aliqua

Expanded text:
Vides illum passum damnum, aut humiliatum, aut orbitaVides illum passum damnum, aut humiliatum, aut orbitate percussum: quid credis? Iste aliquid mali fecit, ut hoc illi contingeret. Tale cor habeant, talem animum inimici mei. Ignoras, o homo; vere tu tibi inimicus es, qui per aestatem tibi non colligis quod iste collegit. Modo intus formica comedit labores aestatis: sed eam colligentem videre poteras; manducantem videre non potes. Ista, fratres, quantum Dominus dedit, quantum suggerere et imbuere dignatus est infirmitatem et humilitatem nostram, o modulo nostro, diximus, quare det Deus omnia ista permixta et bonis et malis, et quare auferat et bonis et malis. Dedit tibi; non extollaris: abstulit tibi; non frangaris. Times ne auferat; bono potest auferre et malo: melius ergo bonus quod Dei est amittis, sed Deum tenes. Sic ergo et ille malus; ipsum hortamur: Passurus es damnum; quis non passurus est orbitatem? aliquis casus irruet, aliqua