comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uper rogatus a fr̃ib ut
aduersus libellum cuiꝰdã
heluidii responderẽ: face̾
distuli. Non qd̃ difficile
fu̾it hominẽ Rusticanum ⁊ uix pͥmiᷤᷤ
quoq imbutum litteris suꝑiori asser¬
tione cõuincere: s ne respondendo dig¬
nus fieret qͥ uinceret᷑. Huc accedebat.
qd̾ homo turbulentꝰ. ⁊ solus in unin̾¬
so mundo sibi ⁊ laicus ⁊ sacerdos. qͥ
ut ait ille loquacitatẽ. facundi am
bone conscĩe signum arbitrat᷑. accep¬
ta materia disputandi. ampliꝰ inci¬
peret blasphemare: et qͣsi de sb̾limi
loco in totum orbem ferre sentenciã:
lum frm̃ qui ad eiꝰ rabiem moue¬
bantur. iustiori fine cessarunt ⁊
iam ad radices infructuose arboris.
euͣngelii securis ẽ admouenda. &
cum infecũditate foliors tradenda
flammis: ut discat aliqñ reticere
tator fuit. ab om̃i concubitꝰ suspi¬
tione tueatur. Ipse quoꝙ d̾s pr̃¬
est imprecandus ⁊ ut matrem filu sui
uirginem ostendat fuisse post ꝑtum:
que fuit mater añqͣm nupta. NoN

Expanded text:
uper rogatus a fratribus, ut adversus libellum cujusdam Helvidii responderem, facere distuli: non quod difficile fuerit, hominem rusticanum, et vix primis quoque imbutum litteris, super veri assertione convincere; sed ne respondendo dignus fieret, qui vinceretur. Huc accedebat quod homo turbulentus, et solus in universo mundo sibi et laicus et sacerdos qui, ut ait ille, loquacitatem facundiam ebonae conscientiae signum arbitratur accepta materia disputandi, amplius inciperet blasphemare, et quasi de sublimi loco in totum orbem ferre sententiam: lum fratrum, qui ad ejus rabiem movebantur, justiori fine cessarunt, jam ad radices infructuosae arboris Evangelii securis est admovenda , et cum infecunditate foliorum tradenda flammis, ut discat aliquando 206 reticere,nsibus inhabitator fuit, ab omni concubitus suspicione tueatur. Ipse quoquest imprecandus, ut matrem Filii sui, virginem ostendat fuisse post partum, quae fuit mater antequam nupta. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Et alie multe que ascend̾ant cum eo ũhe¬
rusalem. Nnon ⁊ lucas. Erant autem
cauimꝰ. ne calumpniet᷑ ⁊ clamitet ea
que ꝓse faciant. a nobis ẽẽ subtracta:
et sentenciã suã non testimoniis scͥp¬
turaꝵ. s lubrica disputatione con¬
uulsam. Ecce inquit Iacob ⁊ yoseph
distinctionẽ maioris. qͥ erat filiꝰ ⁊ebe¬
dei: sic̃ et in alio loco marchꝰ ponit.
Maria aũt magdalene ⁊ mariaia¬
cobi ⁊ yosetis. uiderunt uͥ poneret᷑ ⁊
& transacto salbo emerunt aromata:
et uenerũt ad monum̃tum. Et utiq
ait. qͣm miserum erit ⁊ impiũ. hocꝰ¬
curã sepulture ihu habu̾int. matrẽ
eiꝰ dicamus absentem÷ aut alterã
ẽẽ mariam nescio qͣm cõfingamus:
presertim cum euangłium ioh̃is te¬
illam dñs de cruce iam uiduã. uͭ ma

Expanded text:
Et aliae multae quae ascenderant cum eo in Jerusalem. Necnon et Lucas: Erant autem cavimus, ne calumnietur et clamitet, ea quae pro se faciant, a nobis esse subtracta, et sententiam suam, non testimoniis Scripturarum, sed lubrica disputatione convulsam. « Ecce, inquit, Jacobus et Joseph distinctionem majoris, 218 qui erat filius Zebedaei, sicut et in alio loco Marcus ponit: Maria autem Magdalene, et Maria Jacobi, et Josetis, viderunt ubi poneretur: et transacto sabbato, emerunt aromata, et venerunt ad monumentum. Et utique ait: Quam miserum erit et impium de Macuram sepulturae Jesu habuerint, matrem ejus dicamus absentem: aut alteram esse Mariam, nescio quam, confingamus: praesertim cum Evangelium Joannis teillam
Abbreviated transcription (Latin):
to uoluerit ostend̾e. frẽs dñi in enͣti¬
geliis nominari: iͭ ait. Eoce mat̾
enis & fr̃s eiꝰ stabant foris: q̃rentes
loqͥ cum eo. Et alibi. Post ħ ascen¬
& ibi. Dixerunt gͦ ad eum fratres
ut ⁊ discipuli tui uideant oꝑa tua
que facis. Nemo enĩ aliqͥd in occł¬
to faciens: querit ip̃e in palam ẽẽ.
Si ħ facis: manifesta te ip̃m huic
mundo. Ioh̾e de suꝑ inferente. Neq
enim fr̃es eiꝰ tunc credebant in euͭ.
Idem marchus atq matħs. E do¬
cebat eos in synagoga eors ĩ prĩa

Expanded text:
to voluerit ostendere, fratres Domini in Evanto voluerit ostendere, fratres Domini in Evangeliis nominari, ut ibi: Ecce mater ejus et fratres ejus stabant foris, quaerentes loqui cum eo . Et alibi: Post haec descenrunt ergo fratres ut et discipuli tui videant opera tua quae facis. Nemo enim aliquid in occulto faciens, quaerit ipse in palam esse. Si haec facis, manifesta teipsum mundo . Joanne desuper inferente: Neque enim fratres ejus tunc credebant in eum . Item Marcus et Matthaeus: Et docebat eos in synagoga eorum i
Abbreviated transcription (Latin):
mogeniti teneri. qͥ de sequentib ig¬
norabatur. Sed tenet᷑ lege pͥmo¬
geniti &̃ ille quem fratres ceteriñ
sequuntur. Colligit᷑ pͥmogenitũ¬
eum uocari qui uuluam aꝑiat ⁊ añ
quem nullus sit: ñ eum quem frat̾
post genitꝰ subsequat᷑. Moyses scͥ¬
bit in exodo. Factum ẽ. autẽ circa me¬
cdiam noctem ⁊ dñs ꝑcussit omne
in terra egypti a pͥmogenito phara¬
onis qui sedebat suꝑ thronum eius
usq ad pͥmogenitũ captiue q̃ est ad
lacum: & omne pͥmogenitũ pecori.
Responde mͥ. qͥ tunc ab ext̾minato¬
re fuerint int̾empti: p̾rimogeniti.
an ⁊ unigeniti. Si pͥmogeniti tm̃
illi uocant᷑ qui frẽs habent: gͦ ab
int̾nitione unigeniti liberati suts.
Siaũt ⁊ unigeniti cesi sunt: contͣ
sententiam fc̃m ẽ. uͭ int̾ pͥmogeni¬
tos ⁊ unigeniti morerent᷑: Aut uni¬
genitos liberabis apena ⁊ ridiculꝰ
eris: aut si conficeb̾is int̾fectos ingͣ¬
tus. optinebimus ⁊ unigenitos pͥ¬
mogenitos appellari. Extrema ꝓ

Expanded text:
teneri, qui de sequentibus ignorabat. Sed quia tenetur lege primogeniti, etiam ille quem 216 fratres caeteri non sequuntur: colligitur eum primogenitum vocari, qui vulvam aperiat et ante quem nullus sit, non eum quem frater post genitus subsequatur. Moyses scribit in Exodo: Factum est autem circa mediam noctem et, Dominus percussit omnein terra Aegypti, a primogenito Pharaonis, qui sedebat super thronum ejus, usque ad primogenitum captivae, quae est ad lacum, et omne primogenitum pecoris . Responde mihi, Qui tunc ab exterminatore fuerant interempti, primogeniti fuerunt an et unigeniti? Si primogeniti tantum illi vocantur, qui fratres habent, ergo ab internecione unigeniti liberati sunt. Si autem ut unigeniti caesi sunt, contra sententiam factum est, et inter primogenitos et unigeniti morerentur. Aut unigenitos liberabis a poena, et ridiculus eris: aut si confiteberis interfectos, ingratis obtinebimus, et unigenitos primogenitos appellari. 11. Helvid
Abbreviated transcription (Latin):
hic est fabri filius: Nonne mat̾ eius
dicit᷑ maria: ⁊ frẽs eiꝰ Iacob ⁊ yoseph
⁊ symon ⁊ iudas. & sorores eius om̃s
apud nos sunt: Lucas qͦq in actib
apłoꝵ ita refert. Hii om̃s erant instã¬
des unanimes orõni. cum mulierib.
Hec ñ ⁊ paulus apłs in eamdẽ hysto¬
rie ueritatẽ pari uoce concordat. As¬
cendi aũt scl̃m reuelationẽ: ⁊ nemi¬
nem uidi nͥ petrum ⁊ iacobũ fratrẽ.
dñi. & rursum in alio loco. Nunqͥd
ñ habemꝰ potestatẽ manducandi. &
bibendi: Nunqͥd ñ habemus potesta¬
tẽ uxores circum ducendi. sic̃ ⁊ ceteri
apłi ⁊ fr̃es dñi. ⁊ cephas: & ne forte
aliqͥs uideoꝵ testimoniũ ñ admitte¬
ret. qͥ etiam nomina fratrum illuis
ediderunt. simili eos asserens ĩ fr̃ib
do sunt lapsi: argute precauit : et
ait ħ eadem uocabła ab euͣngłistis
in loco alio nominari ⁊ eosdem eẽ
fr̃ẽs dñi filios marie. Maths loqͥt᷑.
Erant autẽ ibi. haud dubium qͥN
ante crucem dm̃ etiã mulieres mul¬

Expanded text:
s? nonne mater ejus dicitur Maria, et fratres ejus Jacobus et Joseph, et Simon et Judas, et sorores ejus omnes apud nos sunt ? Lucas quoque in Actibus Apostolorum ita refert: Hi omnes erant instantes unanimes in oratione cum mulieribus Necnon et Paulus Apostolus in eadem historiae veritate pari voce concordat: Ascendi autem secundum revelationem, et neminem vidi, nisi Petrum et Jacobum fratrem Domini . Et rursum in alio loco: 217 Numquid non habemus potestatem manducandi et bibendi? Numquid non habemus potestatem uxores circumducendi, sicut et caeteriatres Domini, et Cephas ? Et ne forte aliquis Judaeorum testimonium non admitteret, qui etiam nomina fratrum illius ediderunt, simili eos asserens  Al. assedo sunt lapsi, argute praecavit, et ait: Haec eadem vocabula ab Evangelistis in alio loco nominari, et eosdem esse fratres Domini, filios Mariae. » Matthaeus loquitur: Erant autem ibi haud dubium quin ante crucem Domini et mulieres mul
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. Ipsa pannis inuoluit infai¬
tem: ip̃a ⁊ mater et obstetrix fuit.
& collocauit eum inqͥt in presepi¬
o: qr ñ erat ei locus in diuersorio.
Que sentencia ⁊ apochriphorum
deliram̃ta coniuncit. dum maria
ip̃apannis inuoluit infantem ⁊
tatem: dum in diu̾sorio locus nor
qd̾ ꝓposuerat. anteꝙͣ conuenirent. ⁊ ñ
cognouit eam donec peꝑit filium: ad
enim alios qͦq filios mariã procre¬
asse ÷ & ex eo qd̃ scriptum ÷. ascendit
aũt ⁊ yoseph inciuitatẽ dd̃. ut ꝓfit̾et᷑
cum maria uxore sua pregnante. Fa¬
ctum ÷ autẽ cum ibi eẽnt: impleti st̃
dies ut ꝑeret. & peꝑit filium suũ pri¬
mogenitũ. Nititur approbare pͥmo¬
genitum ñ posse dici. nisi eũ qui ha¬
beat et fr̃es: sicut unigenitꝰ ille uo¬
autem ita diffinimus. Om̃is uni¬
genitus est pͥmogenitus: ñ om̃is
pͥmogenitꝰ ẽ unigenitꝰ. Pͥmogeni¬

Expanded text:
cessit. Ipsa pannis involvit infancessit. Ipsa pannis involvit infantem, ipsa et mater et obstetrix fuit. Et collocavit eum, inquit, in praesepio, quia non erat ei locus in diversorio . Quae sententia et apocryphorum deliramenta convincit, dum Maria ipsa pannis involvit infantem; etatem, dum in diversorio locus non quod proposuerat, Antequam convenirent, et Non cognovit eam, donec peperit filium, ad enim alios quoque filios Mariam procreasse; et ex eo quod scriptum est: Ascendit autem Joseph in civitatem David, ut profiteretur cum Maria uxore sua praegnante. Factum est autem cum ibi essent, impleti sunt dies, ut pareret, et peperit filium suum primogenitum : nititur approbare primogenitum non posse dici, nisi eum qui habeat et fratres: sicut unigenitus ille voautem ita definimus: Omnis unigenitus est primogenitus: non omnis primogenitus est unigenitus. Primogeni
Abbreviated transcription (Latin):
distulerat. Si tam contentiosus es: iam
nunc tua mente superab̾is. Nolo mͥ a
liquod inter ꝑtum & choitũ. tempuᷤᷤ
interseras. Nolo dicas. mulier que¬
cumq conceꝑit ⁊ pepererit mascłm
inmunda erit septem dieb. scd̃m di¬
es secessionis ⁊ purgationis sue iN¬
munda erit÷ et octauo die circum¬
ebus sedebit in sanguine puro ⁊ õe
sanctum ñ tanget: & Reliqͣ. Statĩe¬
am inuadat yoseph: statim aucli¬
at ꝑiheremiã. Equi insanientes in
feminas facti sunt mͥ: unusqͥsq ad
uxorem ꝓximi sui hinniebat. Alio¬
quin qͦmodo stare poderit. ñ cogno¬
uit eam donͨ peperit filium. si pur
gationis tempus expectat ÷ si .xl. rur¬
sum dieb tanto temꝑe libido dila¬
tata differtur : polluat᷑ cruore pu
tem maritus lassam teneat uxorẽ.
Sic incipiant nuptie: ne euͣngłista
mentitus sit. S absit ut hoc d̾ ma¬
tre saluatoris. ⁊ uiro iusto sit esti¬
mandum. Nulla ibi obstetͥr: nul¬
la mulierculaꝵ sedulitas inter¬

Expanded text:
s. --Si tam contentiosus es, jam nunc tua mente superaberis. Nolo mihi aliquod inter partum et coitum tempus interseras. 214 Nolo dicas: Mulier quaecumque concepit et peperit masculum, immunda erit septem diebus, secundum dies secessionis et purgationis suae immundata erit: et octavo die circumebus sedebit in sanguine puro, et omne sanctum non tanget, et reliqua . Statim eam invadat Joseph: statim audiat per Jeremiam: Equi insanientes in feminas facti sunt mihi, unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat . Alioqui quomodo stare poterit, Non cognovit eam, donec peperit filium: si post purgationis tempus exspectat: si quadraginta rursum diebus tanto tempore dilata libido differtur? Polluatur cruore puetem: maritus lassam teneat uxorem. Sic incipiant nuptiae, ne Evangelista mentitus sit. Sed absit, ut hoc de matre Salvatoris et viro justo sit aestimandum. Nulla ibi obstetrix: nulla muliercularum sedulitas inter
Abbreviated transcription (Latin):
ante natus ẽ incipiat ẽẽ pͥmogenit᷑.
Nonne mͥ ipsi apices loquent᷑ ⁊ me
stulticie redarguent. eum dictũ ẽẽ.
pͥmogenitum qͥ aꝑiat uuluam. ñ
qui habeat ⁊ fr̃es: Deniq interrogo
de ioh̾e quem constat ẽẽ unigeni¬
tũ. an ⁊ pͥmogenitꝰ fu̾it. utrũ ne et
ip̃e sccłm legem ꝓ toto ei legi fuerit
obnoxius. Ambigi ñ potest. Certe de
saluatore scriptura sic loquit᷑. Cum
expleti eẽnt dies purgationis eors
scdm legem moysi. duxerunt eum
.ẽ. in lege dñi qi om̃e masculinũ qd̃¬

Expanded text:
ante natus est, incipiat esse primogenitus. ante natus est, incipiat esse primogenitus. Nonne mihi ipsi apices loquentur, et me stultitiae redarguent, eum esse dictum primogenitum, qui aperiat vulvam, non qui habeat et fratres? Denique interrogo de Joanne, quem constat esse unigenitum, an et primogenitus fuerit? Utrumne et ipse secundum Legem, pro toto ei legi fuerit obnoxius? Ambigi non potest. Certe de Salvatore Scriptura sic loquitur: Cum expleti essent dies purgationis eorum, secundum Legem Moysi, duxerunt eum est in Lege Domini: Quia omne masculinum ad
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ aperit iuiluam ab om̃i carne
que offertur dño ab homine usq
ad pecus: tͥ erunt. Tantũmꝰ preciis
reclimant pͥmogenita hominum
⁊ pͥmogenita pecorum ĩmundors.
Definiuit sermo dei qͥd sit pͥmoge¬
nitum. Om̃e inquit qd̾ aꝑit uul¬
uam. Alioquin si ñ ÷ pͥmogenitus.
nͥ is tm̃ quem sequunt᷑ ⁊ frẽs: tam¬
du sacerdotib pͥmogenita nõ de¬
bentur. qͣm diu ⁊ alia fuerint ꝓcre¬
ata: ne forte partu postea ñ seq̃nte.
unigenitus sit ⁊ ñ pͥmogenitꝰ. Re¬
demptio inquit eiꝰ erit ab uno m̃¬
mes: quia sc̃a sunt. Cogit me sermo
dei ut omne masculinum qd̵ aperit
uuluam. si de muncdis animalib sit.
deo uoueam: si de inmundis redimã.
cdans p̾cium sacerdoti. Possum res¬
ponclere ⁊ dlicere. Qͥd me inunius m̃¬
sis stringis articulo: Quid pͥmog e¬
nitum uocas. quem anteꝙͣ fratreᷤᷤ se¬
quantur ignoro: Expecta donͦ nas¬
catur sccłs. Nichil debeo sacerdoti. nͥ
et ille fuerit ꝓcreatus: ꝑ quem is qͥ

Expanded text:
am, ab omni carne quae offertur Domino, ab homine usque ad pecus, tibi erunt: tantummodo pretiis redimant primogenita hominum, et primogenita pecorum immundorum . Definivit sermo Dei, quid sit primogenitum, Omne, inquit, quod aperit vulvam. Alioqui si non est primogenitus, nisi is tantum, quem sequuntur fratres, tamdiu sacerdotibus primogenita non debentur quamdiu et alia fuerint procreata; ne forte partu postea non sequente, unigenitus sit, et non primogenitus. Redemptio, inquit, ejus erit ab uno memes, quia sancta sunt . Cogit me sermo Dei, ut omne quod aperit vulvam, si de mundis animalibus sit, Deo voveam; si de immundis, redimam: dans pretium sacerdoti. Possum respondere, et dicere. Quid me in unius mensis stringis articulo? Quid primogenitum vocas, quem an fratres sequantur, ignoro? Exspecta donec nascatur secundus. Nihil debeo sacerdoti, nisi et ille fuerit procreatus, per quem is qui
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝓfecti de monte gadgad: ca¬
stra metati sunt in gethabatha.
Tricesima mansio: bonitas int̾pretat᷑.
Ut cum ꝑuenerimꝰ ad ꝑfectum uirũ.
in sacerdotalem gradum.⁊ in etatem
plenitudinis xp̃i. in qua et ezechiel
erat iuxta fluuium chobar: possimꝰ
cum clauid in tͥcesimo psalmo canere. In te
dñe sꝑaui: non confunclar in et̾num. Pa¬
stor enim bonus: ponit animam suam ꝓ
ouibus suis.

Expanded text:
fecti de monte Gadgad castra metati sunt in Ietabatha. Tricesima mansio \'bonitas\' interpretatur, ut, cum peruenerimus ad perfectum uirum, in sacerdotalem gradum et in aetatem plenitudinis Christi, in qua et Ezechiel erat iuxta fluuium Chobar, possimus cum Dauid in tricesimo psalmo canere: in te, domine, speraui, non confundar in aeternum. pastor enim bonus ponit animam suam pro ouibus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
t. ꝓfecti de gethabatha: castra
metati sunt in hebronã. Tricesi¬
ma prima mansio interp̾tat᷑. it aͥ pͭ eͤ¬
A e xͥ xͦ iͥ cͥ. id÷ transitus siue transitio.
Ad hanc uenit uerus hebreus. il est¬
potest. Transiens uidebo uisionẽ hanc
magnam: de qua et psalmista canit.
& non dixerunt qͥ p̾teribant: benecli¬
ctio dñi suꝑ uos. Pret̾it enĩ figura hꝰ
mundi. Et ꝓpterea scĩ cupiunt ad meli¬
ora transire ⁊ nec presenti statu conten¬
ti: ingemiscunt cotidie. Hec recordatꝰ
sum et effudi in me animam meam:
qm̃ tͣnsibo in locũ tabernacłi ad mirabi

Expanded text:
fecti de Jetabatha, castra metati sunt in Hebrona . Tricesima prima Mansio interpretatur παρέλευσις, id est, « transitus, » sive « transitio. » Ad hanc venit verus Hebraeus, id estpotest: « Transiens videbo visionem hanc magnam » ; de qua et Psalmista canit: « Et non dixerunt qui praeteribant, benedictio Domini super vos » . Praeterit enim figura hujus mundi , et propterea sancti cupiunt ad meliora transire, nec praesenti statu contenti, ingemiscunt quotidie. « Haec recordatus sum, et effudi in me animam meam, quoniam transibo in locum tabernaculi admira
Abbreviated transcription (Latin):
derastis terram. annus ꝓ die computa
quutus sum ita faciam huic multitu¬
dini pessime: q̃ consurrexit aduersum.
me. In solitudine hac deficiet: ⁊ morie¬
tur. Itẽq loquutꝰ ÷ moyses uniuersa
uerba hec ad filios istł : et luxit popłs
nimis. Et ecce mane pͥmo surgentes
ascenderunt uerticem montis: ⁊ dixe¬
runt. ꝑati sumus ascendere ad locum
de quo loquutus ÷ dñs: quia peccauimꝰ.
Quibz moy ses. Cur inquit transgre¬
dimini uerbum dñi ⁊ quod uobis nõ¬

Expanded text:
derastis terram, annus pro die computabderastis terram, annus pro die computabquoniam sicut locutus sum, ita faciam huic multitudini pessimae, quae consurrexit adversum me. In solitudine hac deficiet et morietur . Itemque: Locutus est Moyses universa verba haec ad filios Israel, et luxit populus nimis. Et ecce mane primo surgentes, ascenderunt verticem montis, et dixerunt: Parati sumus ascendere ad locum, de quo locutus est Dominus, quia peccavimus. Quibus Moyses: Cur, inquit, transgredimini verbum Domini, quod vobis no
Abbreviated transcription (Latin):
Notancdlum namq qđ in hebreo. et habundã¬
tia auri habeatur. Habundantia eñi aiin
intelligitur uitulus aureus quem fali tã¬
ti sunt sibi filii isrł in cleos: morante moyse
cum dño in monte synai. Iocirco habundã¬
tia auri dicitur: quia in ydolo moles om̃i¬
um poc̃orum consistit: et ydolum ꝓ om̃ib
peccatis habundat. Nona temptatio cõ¬
tinetur in eo qd̾ ait ⁊ undecim dieb de
choreb: ꝑ uiam montis seyr. Qd̾ in hebreo
ita habetur. Undecim dierum iter de cho¬
reb: ad montẽ seyr. Fabricato itaq ĩ cho¬
reb ydolo. undecimo die uenerunt ad
montem seyr. qui est in suburbano ci¬
uitatis cades bariie: ubi filii isrł temp¬
tauerunt dñm. sicut in libro numeroꝵ
scribit᷑. Usqueqͦ multitudo hec pessima
murmurat contra me: Querelas filioꝵ
sicut loquuti estis audiente me. sic faci¬
am uobis: in solitudine hac iacebunt
cadauera uestra. Et post paululum
Iuxta numerum .xl. dierũ quib consi¬

Expanded text:
Notandum namque quod in Hebraeo et abundanNotandum namque quod in Hebraeo et abundantia auri habeatur. Abundantia enim auri intelligitur vitulus aureus, quem fabricati sunt sibi filii Israel in deos, morante Moyse cum Domino in monte Sinai. Idcirco abundantia auri dicitur, quia in idolo moles omnium peccatorum consistit, et idolum pro omnibus peccatis abundat. Octava tentatio continetur in eo quod ait: Undecim diebus de Horeb per viam montis Seir. Quod in Hebraeo ita habetur: Undecim dierum iter de Horeb ad montem Seir. Fabricato itaque in Horeb idolo, undecimo die venerunt ad montem Seir, qui est in suburbano civitatis Cades-Barne, ubi filii Israel tentaverunt Dominum, sicut in Libro Numerorum scribitur: Usquequo multitudo haec pessima murmurat sicut locuti estis hodie ante me, sic faciam uobis: in solitudine hac iacebunt cadauera uJuxta numerum quadraginta dierum quibus consi
Abbreviated transcription (Latin):
et conscendens coturnix operuit castra.
De septima autem: in numeris dicit᷑
Interea ortum est murmur populi. qͣsi
dolentium ꝓ labore: contͣ dñm. Qd̾ cũ
audisset. iratus est: ⁊ accensus ignis dm̃i
deuorauit extremam ꝑtem castrorum
& post pauca. Scificamini cras: et co¬
medetis carnes. Ego enim audiui uos
dicere: quis labit nobis escas carnium.
Bene nobis erat in egypto. Dabit dñs
uobis carnes: et comedetis. ñ uno die. nec
duob. uel qͥnq aut decem. nec uginti¬
qͥdem. sed usq ad mensem dierũ : donec
exeat ꝑ nares ur̃as ⁊ uertat᷑ in nausiam:
eo qd̾ reppuleritis dñm qui in medio ue¬
stri est. et fleueritis coram eo dicendes ⁊
quare egressi sumus ex egỹpto: Item
paulopost. Adhuc carnes erant inter
dentes eorum. nec defecerat huiꝰcemi
cibus: et ecce furor dñi concitatus in
populum. ꝑcussit eum plaga magna
nimis. Octaua temptatio continetur
in eo qd̾ ait: ubi auri est plurimum.

Expanded text:
et conscendens coturnix operuit castra . et conscendens coturnix operuit castra . De secunda autem in Numeris dicitur: Interea ortum est murmur populi quasi dolentium pro labore contra Dominum. Quod cum audisset, iratus est, et accensus ignis Domini devoravit extremam partem castrorum ; et post pauca: Sanctificamini, cras etenim comedetis carnes. Ego enim audivi vos dicere, Quis dabit nobis escam carnium? Bene nobis erat in Aegypto. Dabit Dominus vobis carnes, et comedetis non uno die, nec duobus, vel quinqquidem sed usque ad mensem dierum donec exeat per nares vestras et vertatur in nausiam eo quod reppuleritis Dominum qui in medio stri est, et fleveritis coram eo dicentes, Quare egressi sumus ex Aegypto ? Item paulo post: Adhuc carnes erant inter dentes eorum, nec defecerat hujuscemodi cibus, et ecce furor Domini concitatus in populum, percussit eum plaga magna nimis . Septima tentatio continetur in eo quod ait: Ubi auri est plurimum.
Abbreviated transcription (Latin):
inuenietur. Nenit autem septima di¬
es ⁊ et egressi de populo ut colligerent:
ñ inuenerunt. Dixit autẽ dñs ad mo¬
ysen: Usqueqͦ ñ uultis seruare manda¬
ta mea. et legem meam: & cet̾a. Sexta
temptatio continetur: in eo qd̾ ait. &¬
aseroth. Aseroth uero ciuitas est uici¬
na solitudini: et interp̾tat᷑ uilla. In
cuius territorio. idz in sepulchris¬
concupiscentie facta fuisse legitur scda temp¬
tatio carnium: in qua eciam prima tempta¬
tio carnium cõplectitur. De pͥma ita in li¬
bro exodi legit᷑. Dixerunt moyses ⁊ a aroN
ad omnes filios isrł. Uesꝑe scietis qd̾ dñs e¬
duxerit uos de t̾ra egypti: et mane uidebi¬
tis głam dñi. Audiuit enĩ murmur ur̃m.
Nec contra nos est murmur uestrũ: s contͣ
ad moysen dicens. Au. Qdiui murmu¬
rationes filiorum isrł. Loquere ad eos.
Nespere comedetis carnes. et mane satu¬
rabimini panib: scietisq qd̾ ego sim do¬
minus deus uester. Factum ÷ gͦ uespere:

Expanded text:
invenietur. Venit autem septima diinvenietur. Venit autem septima dies, et egressi de populo ut colligerent, non invenerunt. Dixit autem Dominus ad Moysen: Usquequo non vultis servare mandata mea, et legem meam? etc. . Sexta tentatio continetur in eo quod ait: Et Aseroth. Aseroth vero civitas est vicina solitudini, et interpretatur Villa, in cujus territorio, id est, in sepulcrisconcupiscentiae facta fuisse legitur secunda tentatio carnium, in qua et prima tentatio carnium complectitur. De prima ita in libro Exodi legitur: Dixerunt Moyses et Aaron ad omnes filios Israel, vespere scietis, quia Dominus eduxerit vos de terra Aegypti, et mane videbitis gloriam Domini: audivit enim murmur vestrum; nec contra nos est murmur vestrum, sed contra ad Moysen dicens: Audivi murmurationes filiorum Israel; loquere ad eos: Vespere comedetis carnes, et mane saturabimini panibus, scietisque quod ego sum Dominus Deus vester. Factum est ergo vespere,
Abbreviated transcription (Latin):
lexerunt mirabłia ⁊ cet̾a. Quarta ⁊ qͥnta
temptatio continet᷑: in eo qd̾ ait. iit̾ pha¬
ran. et cophel. Et laban. pharan. int̾¬
pretat᷑ onager÷ tophel. stulticia: laban.
album. Qd̾ ita intelligitur. Quia simlẽs
onagro facti filii isrł stulte egerunt tẽp¬
tantes clñm duab uicib suꝑ albo: icl est
suꝑ manna. Manna uͦ album dicitur:
ut est illud exodi. Appellauit q domꝰ isi ł
nomen eiꝰ man: qd̾ erat quasi semen co¬
rỹandri album. Una temptatio fuit
suꝑ idem manna. sicut in exodo dicit᷑.
hic est sermo quem p̾cepit dñs. Colligat
ex eo unusqͥsq: qͣntum sufficit ad uesce̾¬
dum. Et post pauca dixit ad eos moy¬
ses. Nullus ex eo reseruet in mane. Qui
nͨ audierunt eum: s dimiserunt ex eo
quidam usq mane. Altera fuit temp¬
tatio: de qͣ post pauca in eodem libro di¬
citur. Sex dieb colligite: in die autẽ
septima salbatum est dñi: iccirco non.

Expanded text:
lexerunt mirabilia, etc. . Quarta et quinta lexerunt mirabilia, etc. . Quarta et quinta tentatio continetur in eo quod ait: Inter Pharan et Thophel, et Laban. Pharan interpretatur onager; Thophel, stultitia; Laban, album. Quod ita intelligitur, quia similes onagro facti filii Israel, stulte egerunt tentantes Dominum duabus vicibus super albo, id est, super manna. Manna vero album dicitur, ut est illud Exodi: Appellavitque domus Israel nomen ejus Man, quod erat quasi semen coriandri album . Una tentatio fuit super idem manna, sicut in Exodo dicitur: Hic est sermo quem praecepit Dominus: colligat ex eo unusquisque quantum sufficit ad vescendum. Et post pauca: Dixit ad eos Moyses, Nullus ex eo reservet in mane. Qui non audierunt eum, sed dimiserunt ex eo quidam usque mane . Altera fuit tentatio, de qua post pauca in eodem libro dicitur: Sex diebus colligite, in die autem septima Sabbatum est Domini, idcirco non
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt me iam ꝑ cdecem uices: nec obedi¬
erunt uocimee: ñ uidebunt terram ꝓ
qua iuraui patrib eoꝵ. Quas tempta¬
tiones hic breuiter. ⁊ obscure moyses e¬
numerat clicens. In solitudine: in qua
ostendit eos pro aque penuria duabus
uicib temptasse dñm. De prima temp¬
catione: ita in exodo legitur. Iugatus
populus contͣ moysen ait. Da nobis a¬
quam: ut bibamus. Quib respondit
moyses. Quid uirgamini contra me᷑
Cur temptatis dñm᷑ De sccła tempta¬
tione: ita in libro numeroꝵ dicituR.
Cum q indigeret aqua populus. et¬
cetera usq ad eum locũ. in quo ait. hec
est a qua contradictionis ubi iinrgati
sunt filii isrł contra dñm: et sc̃ĩficatus est in eis.
Tercia temptatio continetur in eo qd̾ ait. iN
campestri contͣ mare rubrum. In quo loco Mͦ¬
murasse dicunt᷑ contͣ dñm: quia ꝑemptos
egyptios fuisse. moysi ñ credilerunt sibi de
uerbo dñi dicenti: s pocius eos se subsequi ti¬
iuerunt. Unde dicit᷑ Patres nr̃i ñ in del¬

Expanded text:
 decem vices, nec obedierunt voci meae, non videbunt terram pro qua juravi patribus eorum . Quas tentationes hic breviter et obscure Moyses enumerat dicens: In solitudine, in qua ostendit eos pro aquae penuria duabus vicibus tentasse Dominum. De prima tentatione ita in Exodo legitur: Jurgatus populus contra Moysen ait: Da nobis aquam ut bibamus . Quibus respondit Moyses: Quid jurgamini contra me: cur tentatis Dominum? De secunda tentatione ita in libro Numerorum dicitur: Cumque indigeret aqua populus, etc. , usque ad eum locum in quo ait: Hoc est, aqua contradictionis, ubi jurgati sunt filii Israel contra Dominum, et sanctificatus est in eis . Tertia tentatio continetur in eo quod ait: In campestri contra mare Rubrum. In quo loco murmurasse dicuntur contra Dominum, quia peremptos Aegyptios fuisse, Moysi non crediderunt sibi de verbo Domini dicenti, sed potius eos se subsequi timuerunt. Unde dicitur: Patres nostri non intel
Abbreviated transcription (Latin):
fe syiit hersa aue locu¬
tusz moyses ad omnem isrł̾
intransitũ iordanis in solitudine campestͥ
contra mare rubrum. inter pharan ⁊ to¬
phel ⁊ laban. et asseroth: et auri habun¬
dantiam. Undetim clierum iter de choreb
ad montem seyR: usq ad cades barnem.
Hec sunt uerba quib corripuit moyses
filios isrł ꝓ decem temptationib quibus
dnm̃ temptauerant. Uncde dñs in libro
numeroꝵ dicit. Attamen om̃s homineᷤᷤ¬

Expanded text:
 sunt verba, quae locutus est Moyses ad omnem Israel, in transitu Jordanis, in solitudine, in campestri, contra mare Rubrum, inter Pharan et Thophel, et Laban et Aseroth et auri abundantiam. Undecim dierum iter de Horeb ad montem Seir, usque Cades-Barne . Haec sunt verba, quibus corripuit Moyses filios Israel pro decem tentationibus, quibus Dominum tentaverunt. Unde Dominus in libro Numerorum dicit: At
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibet gladium suum a sanguine.
Unde & clauid. In matutino inqͥt int̾¬
ficiebam om̃s pocores derre. De nuncio
autẽ et accinctione ħ breuit̾ possumꝰ
dicere: qd̾ filiis necessitatis grandes ad
uirtutẽ stimulos suggeramus. cum
eis nũciauerimus premia futurorum ÷¬
& accinctos inire bella docuerimus.
Horum trium qͥcqͥd magister fecerit:
in monte consistit.

Expanded text:
prohibet gladium suum a sanguine » . prohibet gladium suum a sanguine » . Unde et David: « In matutino, inquit, interficiebam omnes peccatores terrae » . De nuntio autdicere: quod filios necessitatis grandes ad virtutum stimulos suggeramus, cum illis denuntiaverimus prima, ac futurorum accinctos inire bella docuerimus. Horum trium quidquid magister fecerit, in monte consistit.
Abbreviated transcription (Latin):
cedros. Ut postqͣm adu̾sarios freg̾it.
⁊ cõcusserit desertos pͥus gentium po¬
pulos. p̾patent᷑ cerui in montib: ⁊
sit cdilectus sicut filius unicornitim: in tem¬
ploq eiꝰ om̃is clicat głam. Porio qd̾ uti¬
mus filios stricloris: ad illum sensum re¬
fer qd̾ timore supplicii ⁊ eiꝰ loci ubi ẽ fle¬
tus et stridor dentium ⁊ deserentes dia¬
boli uincula. xp̃o dño creclentiũ turba
colla submittat.
E
t ꝓfecti de baneiachan: castra
metati sunt in monte gadgaed.
Nicesima nona mansio: int̾pretatur
certe qd̾ nos meliis arbitram᷑. R a tͭ aͣ¬
Roͦ tt tͤt. id est concisio. haud aliteR
possumus magistri discipłoꝵ atq cre¬
cdentium. eos face̾ filios necessitatis:
nͥ preceptores eorum int̾fecerimꝰ. Crude¬
les simus in occisione eor ⁊ ñ parcat
manus nr̃a armum. aut extremum
auricule cle ore leonis exͣhere. Maledi¬
ctus: qͥ facit opus dñi negligent̾: et qͥ

Expanded text:
cedros, ut, postquam aduersarios fregerit cedros, ut, postquam aduersarios fregerit et concusserit desertos prius gentium populos, praeparentur cerui in montibus et sit dilectus sicut filius unicornium in temploque eius omnis dicat gloriam. porro, quoduertimus\'filiosstridoris\', ad illum sensum refer, quod timore supplicii et eius loci, ubi est fletus et stridor dentium, deserentes diaboli uincula Christo domino credentium turbae colla submittant. Et profecti de Baneiacan castra metati sunt Vicesima nona Mansio interpretatur « certe quod nos verius arbitramur κατακοπὴ, id est, « concisio. » Haud aliter possumus magistri discipulorum atque credentium eos facere filios necessitatis, nisi praeceptores eorum interfecerimus. Crudeles simus in occisione eorum: non parcat manus nostra, armum, aut extremum auriculae de ore leonis extrahere. « Maledictus qui facit opus Domini negligenter, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
t profecti de maseroth: castͣ me¬
tati sunt in baneiachan. Nicesi¬
ma octaua mansio tͣnffertur in filioᷤᷤ
necessitatis seu stridoris. Si ab uno
incipias numero ⁊ paulatim addens
ad septimum usq ꝑuenias: uicesimꝰ
octauus numerus efficit᷑. Qͥ sunt isti
filii necessitatis: psalmus ip̃e nos do¬
ceat. Afferte dño filii dei: afferte dño
filios arietum. Que est tanta necessi¬
tas que nolentib imponat᷑: Cum di¬
uinis scripturis eruditus. et leges eaꝵ
ac testimonia. uincula scieris uerita¬
tis: condendens cum adu̾sarus ligabis
eos÷ et uinctos duces in captuutate̾:
et de hostib qͦndam miseris atq cap¬
tiuis. literos dei facies ⁊ ut repente di¬
cas cum syon. Ego sterilis ⁊ ñ pariens
tͣnsmigrata et captiua: ⁊ istos quis
enutriuit: Ego destituta et solat &¬
isti ubi erant: Miraris ysaiam: E¬
iusdem psalmi sacram̃ta cognosce.
uox dñi in uirtute: uox dm̃ in mag¬
nificencia. Nox dñi confringentis

Expanded text:
t profecti de Museroth castra metati sunt in Baneiacan. Vicesima octaua mansio transfertur in \'filios necessitatis\' seu \'stridoris\'. si ab uno incipias numero et paulatim addens ad septimum usque peruenias, uicesimus octauus numerus efficitur. qui sunt isti filii necessitatis? psalmus ipse nos doceat: adferte domino, filii dei, adferte domino filios arietum. quae est tanta necessitas, quae nolentibus inponatur? cum diuinis scripturis fueris eruditus et leges earum ac testimonia uincula scieris ueritatis, contendes cum aduersariis, ligabis eos et uinctos duces in captiuitatem et de hostibus quondam atque captiuis liberos dei facies, ut repente dicas cum Sion: ego sterilis et non pariens, transmigrata et captiua, et istos quis enutriuit? ego destituta et sola, et isti ubi erant? miraris Isaiam: eiusdem psalmi sacramenta cognosce: uox domini in uirtute, uox domini in magnificentia, uox domini confringentis
Abbreviated transcription (Latin):
tociens amici dulcissimi recorclatus.
nauigationem qͣm parumꝑ clistu¬
leras pares. & qi ñ est in homine uia
eius ⁊ a dño gressus hominis dirigũ¬
tur⁊ si forte qd̾ ꝓcul absit aliqͥd fu̾it
impedim̃to. queso ut quos caritas
iungit. terraꝵ longitudo ñ separet:
⁊ absentem lucinum nr̃m semꝑ p̾sentem
licterarum uicissitudine sentiamus.

Expanded text:
totiens amici dulcissimi recordatus totiens amici dulcissimi recordatus nauigationem, quam parumper distuleras, pares. et quia non est in homine uia eius et a domino gressus hominis diriguntur, si forte - quod procul absit - aliquid fuerit inpedimento, -quaeso, ut, quos caritas iungit, terrarum longitudo non separet et absentem Lucinum nostrum semper praesentem litterarum uicissitudine sentiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
lum ⁊ cum eo creclentes fecisse legimus :
nec cam̃ maniches hereseos accusandi
sunt: cum carnalis cib preferri ñ debu¬
erit spũali ÷ eucharistiam qͦq absꝙ
condempnatione nr̃i ⁊ pungente con¬
scientia semꝑ accipere. ⁊ psalmiftam
audire dicentẽ. gustate ⁊ uidete qͣm
suauis est dñs: et cum eo canere. eru¬
cauit cormeum u̾b̾a bonum. Nec hoc
dico qd̾ festis dieb ieuinandũ pudẽ.
⁊ contextas qͥnquaginta dieb feriaᷤᷤ
auferam: s unaqueq ꝓuintia habũ¬
det in sensu suo: ⁊ p̾cepta maioꝵ. leges
apłicas arbitret᷑. Duo palliola ⁊ am¬
phimallum de tius usib uel utenda
uel scĩs danda suscepi. Ego insignia
pauꝑtatis ⁊ cotidiani symboli ac pe¬
nitentie. tͥ ⁊ sororitue misi quatuor
ciliciola. apta ꝓposito ⁊ usib uris. ⁊ co¬
dicem hoc est uisionis ysaie ualde obs¬
ciissimas. quas nuꝑ hystorica expla¬
tienscumq mea opuscula uideris:

Expanded text:
lum et cum eo credentes fecisse legimus — lum et cum eo credentes fecisse legimus — nec tamen Manicheae hereseos accusandi sunt, cum carnalis cibus praeferri non debuerit spiritali -, eucharistiam quoque absque condemnatione nostri et pungente conscientia semper accipere et psalmistam audire dicentem: gustate et uidete, quam suauis est dominus, et cum eo canere: eructuauit cor meum uerbum bonum! nec hoc dico, quo festis diebus ieiunandum putem et contextas quinquaginta diebus ferias auferam, sed unaquaeque prouincia abundet in sensu suo et praecepta maiorum leges apostolicas arbitretur. Duo palliola et amphimallum de tuis usibus uel utenda uel sanctis danda suscepi. ego insignia paupertatis et cotidianae symbola paenitentiae tibi et sorori tuae misi, quattuor ciliciola apta proposito et usibus uestris et codicem, hoc est uisiones Esaiae ualde obscurissimas, quas nuper historica explatienscumque mea opuscula uideris,
Abbreviated transcription (Latin):
is describendum dedi. Septuaginta in¬
t̾pretum editionẽ ⁊ te habere ñ dubito:
⁊ ante annos plurimos diligentissĩe
emendatam stucliosis tradidi. Nouũ
testam̃tum grete reddidi auctoritati.
yt enim ueterum libroꝵ fides dehebre¬
ys uoluminib examinanda ẽ: ita no¬
uorum. greti sermonis normam de si de¬
rat. De sabbato qd̃ quens uttum ieui¬
nandum sit ⁊ de euchanstia an accipi¬
encla cotidie. qd̾ romana eccłia ⁊ hys¬
panie obseruare ꝑhibentur: scͥpsit
.quidem ⁊ ypolitus uir diseitissimꝰ.
et carptim diuersi auctores ĩ uariis
auctorib lere. S ego illud bre¬
uiter te admonendum puto. traditiones
eccłiasticas presertim que fidei ñ offitian.
ita obseruandas. ut a maiorib tradite st̃:
nec aliors consuetudinẽ. aliorũ contͣrio
more subuerti. Atq utinã om̃i demꝑe
ieuinare possimus: qd̵ in actib apłoꝵ
dieb penthecostes. ⁊ die dñico apłm pau¬

Expanded text:
dedi describendum. Septuaginta indedi describendum. Septuaginta interpretum editionem et te habere non dubito; et ante annos plurimos diligentissime emendatum studiosis tradidi. nouum testamentum Graecae reddidi auctoritati. ut enim ueterum librorum fides de Hebraeis uoluminibus examinanda est, ita nouorum Graeci sermonis normam desiderat. De sabbato quod quaeris, utrum ieiunandum sit, et de eucharistia, an accipienda cotidie, quod Romana ecclesia et Hispaniae obseruare perhibentur, scripsit quidem et Hippolytus, uir disertissimus —-{\' in carptim diuersi auctores in uariis auctoribus edidere-, sed ego illud breuiter te admonendum puto, traditiones ecclesiasticas — praesertim quae fidei non officiunt - ita obseruandas, ut a maioribus traditae sunt, nec aliarum consuetudinem aliarum contrario more subuerti. atque utinam omni tempore ieiunare possimus, quod in Actibus apostolorum diebus pentecostes et die dominico apostolum Pau
Abbreviated transcription (Latin):
emendarent. Ego enim tanta uolumina p̾
freqitentia cõmeantum.⁊ ꝑegrinoꝵ tur¬
U relegere ñ potui: et ut ipsi probauere.
presentes. longo tentus incõmodo. uix di¬
eb quadragesime quib ip̃i ꝓficisceban¬
tur. respitare cepi. Unde si paragrãmata
reppereris. uel minus aliqua descripta
sunt que sensum legentis impediant.
ñ mͥ debes imputare s tius. ⁊ imperitie
notarioꝵ librarioꝵ ꝙ incurie. qͥ scribũt
ñ qd̾ inueniunt. s qd̾ intelligunt: ⁊ dũ
alienos errores emendare nituntur. ostẽ¬
clunt suos. Potro yosephi libros. ⁊ scõꝵ
papie ⁊ policarpi uolumina. falsus ad
te tumor perculit a me ẽẽ translata: qr
nͨ otii. nec iurium est tantas res. eadem
in alteram linguam expͥmere uenꝰtate.
Origenis ⁊ sci cdydimi pauca tͣnstulimꝰ.
uolentes nr̃is ex ꝑte ostende̾ quid greca
cdoctrina retineret. Canonem hebrayce
ueritatis excepto octatheuco quem ñc
in manib habeo: pueris tiuis ⁊ notari

Expanded text:
emendarent. Ego enim tanta volumina prae frequentia commeantium et peregrinorum turbis relegere non potui, et ut ipsi probavere praesentes, 434 longo tentus incommodo, vix diebus Quadragesimae, quibus ipsi proficiscebantur, respirare coepi. Unde si paragrammata repereris, vel minus aliqua descripta sunt, quae sensum legentis impediant, non mihi debes imputare, sed tuis, et imperitiae notariorum librariorumque incuriae, qui scribunt non quod inveniunt, sed quod intelligunt; et dum alienos errores emendare nituntur, ostendunt suos. Porro Josephi libros, et sanctorum Papiae et Polycarpi volumina, falsus ad te rumor pertulit a me esse translata: quia nec otii mei, nec virium est, tantas res eadem in alteram linguam exprimere venustate. Origenis et Didymi pauca transtulimus, volentes nostris ex parte ostendere, quid Graeca doctrina retineret. Canonem Hebraicae Veritatis, excepto Octateucho, quem nunc in manibus habeo, pueris tuis et notariis
Abbreviated transcription (Latin):
possessionib suis credentes afferebant
petunias. atq fundebant ante pedes
apłoꝵ: ostenclentes auaritiam ẽẽ cal¬
candam. S dñs mag̾ querit animaꝰ
crecdentium: qͣm opes. Legimꝰ. Redẽp¬
tio anime uiri: ꝓprie diuitie. Possumꝰ
quidem diitias ꝓprias intelligere. q̃
ñ de alieno. ñ de rapinis sunt: iuxta iͦ.
Honora dñm detius iustis laboribus.
S melior est illa intelligentia. ut di¬
uitias ꝓprias cognoscamus thesauros
absconditos. quos nͨ fur possit suffod̾e.
nec latro iuolentus eriꝑe. Opuscula
mea que ñ sui m̾ito. s bonitate tuade¬
siderare de dicis. ad describendum ho¬
minib tuis dedi.⁊ descripta uidi in
kartaceis codicib: ac frequent̾ ad¬
monui. ut conferrent diligentius. ⁊¬

Expanded text:
possessionibus suis credentes afferebant possessionibus suis credentes afferebant pecunias atque fundebant ante pedes apostolorum ostendentes auaritiam esse calcandam. sed dominus magis quaerit animas credentium quam opes. legimus: redemptio animae uiri propriae diuitiae. possumus quidem diuitias proprias intellegere, quae non de alieno, non de rapinis sunt, iuxta illud: honora dominum de tuis iustis laboribus, sed melior est illa intellegentia, ut diuitias proprias cognoscamus thesauros absconditos, quos nec fur possit suffodere nec latro uiolentus eripere. Opuscula mea, quae non sui merito, sed bonitate tua desiderare te dicis, ad describendum hominibus tuis dedi et descripta uidi in chartaceis codicibus ac frequenter admonui, ut conferrent diligentius
Abbreviated transcription (Latin):
libere cogitare ñ possumꝰ. Que enĩ ꝑti¬
cipatio iustitie cum iniquitate: Aut
que societas luci ad tenebras: Qͥ con
sensus xp̃i ad belial: Que pars fideli
cum inficleli Non potestis inquit dñs ser
uire cdeo ⁊ mammone. Aurum depõnere:
incipientium ÷. ñ ꝑfectoꝵ. fecit hoc chel a¬
nus crates: fecit antistenes. Se ipsum
qui duo cum uidua pauꝑtatis sue inga¬
zophilatium exa mittentes. totum cen¬
sum quem habuerant dño tradiderunt:
& merent᷑ audire. Sedebitis suꝑ .xii. soli
os: iudicantes .xii. trib isrł. Hec et ipse
intelligis quo animo replicem: et quod
sub aliis uerbis te ad sc̃oꝵ locoꝵ inuitẽ
habitaculum. Habunclantia cua mul¬
toꝵ inopiã sustentauit: ut ⁊ horum di¬
uitie incuam indigentiam redunda¬
rent. fecisti tͥ amicos de iniquo mãmo¬
na: qui te reciperent in et̾na tabetnacła.
Laudancla res ⁊ apłicoꝵ temporum.
uitutib coequanda÷ qnͣdo uenditis

Expanded text:
libere cogitare non possumus. quae enim partilibere cogitare non possumus. quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas luci ad tenebras? qsensus Christi ad Belial? Quae pars fideli cum infideli? Non potestis, inquit Dominus, Deo servire et mamonae . Aurum deponere incipientium est, non perfectorum. Fecit hoc Thebanus Crates, fecit Antisthenes. SEIPSUM oqui duo cum vidua paupertatis suae in Gazophylacium aera mittentes, totum censum quem habuerunt, Domino tradiderunt, et merentur audire: Sedebitis super os iudicantes duodecim tribus Israhel. Haec et ipse intellegis quo animo replicem et quod sub aliis uerbis te ad sanctorum locorum inuitem habitaculum. abundantia tua multorum inopiam sustentauit, ut et horum diuitiae in tuam indigentiam redundarent. fecisti tibi amicos de iniquo mammona, qui te reciperent in aeterna tabernacula. laudanda res et apostolicorum temporum uirtutibus coaequanda, quando uenditis
Abbreviated transcription (Latin):
tua sunt. s que aliena: ⁊ illos putes
parentes frẽs. affines. atq cognatos:
quitͥ in xp̃o copulati sunt. Alat̾ in qͥt
mea. ⁊ frẽs mei hii sunt: qͥ faciunt uo¬
luntatẽ patris mei. Habes tetum pͥus
in carne. nunc in spũ sotiam. de cõiu¬
ge germanam: de femina uirũ: de
subiecta parem: que sub eodem iugo ad
celestia simul regna festinet. Cauta
rei familiaris dispensato. ⁊ ad calculos
recliens: ñ cito deponit᷑. Ioseph cum tuni¬
ca egypti effugere ñ potuit. Adolesceis
ille qui opertus syndone sequebatur
iħm. quia tentus fuerat a ministris
tetrenum abitiens oꝑimentum: nudꝰ
euasit. Helyas igneo curru raptus ad
celum: melotem reliquit inderris. He¬
lyseus boues ⁊ uga prioris operis: ũ¬
tit in uota. Loquitur sapientissimꝰ
uir. Qui tangit picem: inquinabit᷑
ab ea. Qmdiu uersam᷑ in reb seculi
⁊ anima nr̃a possessionum ac redditu¬
um ꝓcuratione deuincta est: de deo

Expanded text:
tua sunt, sed, quae aliena, et illos putes tua sunt, sed, quae aliena, et illos putes parentes, fratres, adfines atque cognatos, qui tibi in Christo copulati sunt. mater, inquit, mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem patris mei. Habes tecum prius in carne, nunc in spiritu sociam, de coniuge germanam, de femina uirum, de subiecta parem, quae sub eodem iugo ad caelestia simul regna festinet. cauta rei familiaris dispensatio et ad calculos rediens non cito deponitur. Ioseph cum tunica Aegyptiam effugere non potuit. adulescens ille, qui opertus sindone sequebatur Iesum, quia tentus fuerat a ministris, terrenum abiciens operimentum nudus euasit. Helias igneo curru raptus ad caelum melotem reliquit in terris. Heliseus boues et iuga prioris operis uertit in uota. loquitur sapientissimus uir: qui tangit picem, inquinabitur ab ea. quamdiu uersamur in rebus saeculi et anima nostra possessionum ac redituum procuratione deuincta est, de deo
Abbreviated transcription (Latin):
nͦ. ad uniꝰ hore conu̾sionẽ: hospidem
habere meruit saluatorẽ. Marcha
⁊ maria. conuiuio p̾parato dñm sus¬
cepere. Meretͥx lauat fletib pedes: ⁊
unguentis bonoꝵ̃ oꝑum dñici corpo¬
ris declicat sepulturam. Symon lep¬
sus inuitat magr̃m cum discipulis:
⁊ ñ contempnit᷑. Abrahe dicit᷑. Egre¬
clere de terra tua. ⁊ de cognatõne tua.
⁊ de domo pr̃s tui: ⁊ uade in terrã ꝙͣ
monstrau̾o tͥ. Relinquit chaldeam.
relinquit mesopothaniam ÷ querit
qd nescit: ne ꝑdat quem inuenerat:
Non enim arbitratus÷ simul se habere posse
⁊ patriam ⁊ dñm: s iam tunc illud ꝓphete
clauid opere complebat. Aduena sum apd
te ⁊ ꝑegrinus: sicut om̃s patres mei. He
est presenti iuitute contentus. s prete¬
ritoꝵ obliuiscens in futurum se exten¬
dit.⁊ scit illud. ibunt de uitute in uir¬
tutem. mysticum sortitꝰ est nomenz &
uiam tͥ apperuit qͦmodo ñ queras ea q̃

Expanded text:
nus ad unius horae conuersionem hospitem nus ad unius horae conuersionem hospitem habere meruit saluatorem, Martha et Maria conuiuio praeparato dominum suscipere. meretrix lauat fletibus pedes et unguentis bonorum operum dominici corporis dedicat sepulturam. Symon leprosus inuitat magistrum cum discipulis et non contemnitur. Abrahae dicitur: egredere de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui et uade in terram, quam monstrauero tibi. relinquit Chaldaeam, relinquit Mesopotamiam; quaerit, quod nescit, ne perdat, quem inuenerat. non enim arbitratus est simul habere se posse et patriam et dominum, sed iam tunc illud prophetae Dauid opere conplebat: aduena sum apud te et peregrinus sicut omnes patres mei. Hebest praesenti uirtute contentus, sed praeteritorum obliuiscens in futurum se extendit et scit illud: ibunt de uirtute in uirtutem, mysticum sortitus est nomen et uiam tibi aperuit, quomodo non quaeras ea, quae
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ moneo parentis affectu ut qui sodo¬
mam reliquisti. ad montana festinans
post tergum ne respitias ⁊ ne aratri sti¬
uam. ne fimbriã saluatoris. ne cincin¬
nos eiꝰ noctis rore madefcos quos semel
tenere cepisti aliqͣndo climittas⁊ ne de
tecto uirtutum. pͥstina quesiturꝰ uesti¬
m̃ta descendas ÷ ne cle agro reuertaris
domum÷ ne campestria cum loch. et
amena ortor diligas que ñ ungant᷑
de celo ut terra sc̃a. s de turbinoso flu¬
mine iordane: postqͣm dulces aquas
mlris mortui cõmixtione mutauit.
Cepisse multoꝵ ẽ: ad culmen ꝑuenisse
paucoꝵs. Qui in stadio curtunt: om̃s
quidem currunt. s unis accipit coro¬
nam. At econtra de nob̾ dicitur. Sic
currite: ut app̾hendatis. Non est in¬
uidus agonitheta ñr: nͨ alt̾i palmã.
alteri parat ignominiã. Om̃s ath¬
letas suos desiderat coronare. Gaudet
anima mea: ⁊ magnitudine leticie
rem meroris patior. Ruth in lacͥmis
uerba ꝓrumpant. Zacheus publica¬

Expanded text:
te et moneo parentis affectu, ut, qui Sodomam reliquisti ad montana festinans, postergum ne respicias, ne aratri stiuam, ne fimbriam saluatoris, ne cincinnos eius noctis rore madefactos, quod semel tenere coepisti, aliquando dimittas, ne de tecto uirtutum pristina quaesiturus uestimenta descendas, ne de agro reuertaris domum, ne campestria cum Loth et amoena hortorum diligas, quae non inrigantur de caelo ut terra sancta, sed de turbido flumine Iordane, postquam dulces aquas Maris Mortui commixtione mutauit. Coepisse multorum est, ad calcem peruenisse paucorum. qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, unus autem accipit coronam. at e contra nobis dicitur: sic currite, ut adprehendatis. non est inuidus agonitheta noster nec alterius palma alteri parat ignominiam. omnes athletas suos desiderat coronari. gaudet anima mea et magnitudine laetitiae rem maeroris patior, ut in lacrimas uerba prorumpant. Zacheus publica
Abbreviated transcription (Latin):
fluctus. salsos gurgites. scissuras mõ¬
tium ÷ ⁊ leuiachan regnantẽ in aquis.
cum ihu deserta expetens cõtempsisti:
ut possis ꝓpħicum illud canere. In t̾ra
deserta ⁊ in inuo ⁊ inaquoso. sic in
scõ apparui tͥ. & it̾m. Ecce elongaui fu¬
giens: ⁊ mansi in solitudine. Exp̾ta¬
bam eũ qͥ saluum me fec̃. a pusillani

Expanded text:
fluctus, salsos gurgites, scissuras monfluctus, salsos gurgites, scissuras monitum, et Leviathan regnantem in aquis, cum Jesu deserta expetens, contempsisti, ut possis Propheticum illud canere: In terra deserta, et invio, et in inaquoso, sic in sancto apparui tibi . Et iterum: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine. Exspectabam eum qui salvum