comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
as ꝑnat᷑. Sed dũ ꝓpinquorũ utilitates ꝓcurant ad ĩ amorese separant. Vir spiritalis
ꝓposito ndeclin& Multienim monachorũ amore parentẽ. ñ solũ t̃reniscuris. sed
& iã forensib: iurgiis in uoluti sunt . łt ꝓsuorũ tẽporali salutosuas animas ꝑdiderunt:¬
intdũ ordinata disc& io .ẽ. dũ negat᷑ parenti qđ prescat᷑ extraneo : ut noueris nom pi&atis¬
hbere offitiũ : sed negare carnalitatis affectũ. Farentib: eni carnalit̃ prestat᷑.
debem affectus habere. Itanec parentes hodio a nobis habendis sed eorũ impedim̃ta
qua nobis habitinere recco p̃pediunt dũ tam̃ dñs̃ita pcepit a nobis parẽtes hodiri
sic̃ &anim as nr̃as. figurã scõrũ uiroꝵ renuntiantiam scło uaccaus designare allophy lorũ
archã dĩgorentes uł gestantes. Nã sic̃ ille pignorũ affectib: a recto it inere minime

Expanded text:
aspernantur, sed dum propinquorum utilitates procurant, a Dei amore se separant. Vir spiritualisaspernantur, sed dum propinquorum utilitates procurant, a Dei amore se separant. Vir spiritualisproposito non declinet. Multi enim monachorum amore parentum non solum terrenis curis, sed etiam forensibus jurgiis involuti, et pro suorum temporali salute suas animas perdiderunt pietatis officium, sed negari carnalitatis affectum. Proximis enim carnaliter praestatur, debemus habere, ita nec parentes odio a nobis habendi sunt, sed eorum impedimenta, quae nos ab itinere recto praepediunt, dum tamen Dominus ita praecipiat nobis parentes odire, sicut et animas nostras. 7. Figuram sanctorum virorum renuntiantium saeculo vaccas designasse Allophylorum, arcam Dei gestantes. Nam sicut illae pignerum affectibus a recto itinere minime
Abbreviated transcription (Latin):
neglegent̃ aut suꝑboaliquid openis sȩ inueniat᷑. Ideoq: ꝓhoc ipso triscis mereis¬
q: officitur adq: in desinent̃ t᷑ baẽ s eminiscens ꝓculdubio scriptũ .ee. Maleditus:
qui facit opus dñi neglegenter. Nã ueratit̃ condõ pnañ si ꝑcorporẽ ea quaebona
ocio dedita sp̃s fornicationis subripiat : Cedit enim labori uoluptas : Animũ
aut̃ uacantem̃ cito p̃occupat : Contuere salomonem ꝑocium multis fornicar¬
simul nualent. Nã duascuras pariã in esse petltori humanonõposse & duob:¬
seruientẽ dominis. uniplacore difficile cẽ : nisi prius a secraorib: cordis expel¬
lat᷑ inporna seculariũ multita do curarũ : In ima quȩ in trinsecus iacet naqua ns
re surgit: Nladũ seꝑ in suimoras scłi cogitationes as pergit ãd consiarationẽ sui senullatenus¬
colligit. Arguit᷑ eorũ tepor quidõ uacare uolentes &i mundo renuntiant. &icuras ꝓprias

Expanded text:
negligenter aut superbe aliquid operasse inveniatur. Ideoque pro hoc ipso tristis moerensnegligenter aut superbe aliquid operasse inveniatur. Ideoque pro hoc ipso tristis moerensque efficitur, atque indesinenter turbatur, reminiscens procul dubio scriptum esse: Maledictus qui facit opus Dei negligenter . Nam veraciter condemnamur, si per torporem ea quae bonaotio deditam spiritus fornicationis subripiat. Cedit enim labori voluptas, animum autem vacantem cito praeoccupat. Contuere Salomonem per otium multis fsimul non valent. Nam duas curas pariter inesse pectori humano non posse; et duobservientem dominis, utrique placere difficile est. 2. Nisi prius a secretioribus cordis expellatur importuna saecularium multitudo curarum, anima, quae intrinsecus jacet, nequaquam resurget. Naare volentes, mundoque renuntiant, et curas proprias
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ flebitis. quiad hoc c̃uersi onõ scitatis ptendit ut alis quãdoq p̃.eẽ disi deno
uma uirtus monachi humilitas sumũ uitiũ eius suꝑbia est. Tunc aut̃ quisq semo¬
Dnachũ uidica quando seminimũ existimauerit: & iã cũ maiora uintutũ opera
ges serit : Qui mũdũ desor & tam̃ uirtutes pceptorũ si ne cordis humilitate secunt:
Isti quasi derxclsograuius corrunt qui adxerius ꝑuirtutũ elationẽ deiciunt
quã puitia ꝓlabi potuer. Omis dt̃ seruus desuis meritis ñ deb& ad tolli: du posie
uideat ex inferiorib: sibi p̃latiores aliosficri. Nouerit aut̃ omnis sc̃a altei¬
sen pponere scĩtati. Sõꝑ conscientia seruidĩ humilis eẽ deb& atristis: Scil
ut ꝑhumilitatẽ ñ suꝑbiat & ꝑutilẽ merore cor ad las ciuia ñdis soluat: Disenuus
dũbonũ aliqđ opus agit. ut ra ei ad bonã remunerationẽ ꝑtineat q̃ facit in cer¬
tũ est. Neforae discusione cę̧lestis iudicis reus penset & in his quȩ uidĩ sunt

Expanded text:
ersionem sanctitatis praetendit, ut aliis quandoque praeesse desideret, ma virtus monachi humilitas, summum vitium ejus superbia est. Tunc autem se quisque monachum judicet, quando se minimum existimaverit, etiam cum majora virtutum opera gesserit. 2. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuerunt. 3. Omnis Dei servus de suis meritis non debet attolli, dum posse videat ex inferioribus sibi praelatiores alios fieri. Noverit autem omnis sanctSemper Dei servi conscientia humilis esse debet et tristis, scilicet, ut per humilitatem non superbiat, ut per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. 4. Dei servus dum bonum aliquod opus agit, utrum ei ad boni remunerationem pertineant quae facit, incertus est, ne forte discussione coelestis Judicis reus pensetur, et in his quae Dei sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Fad stringunt᷑ . is ti p̃cepta generalia ꝑfeccius uiuendo transcendunt. Ad ꝑfectũ
nsufficit : nisi ab negatis omnib: suis & iam seipsũ quisque ab neg&. Sed quid est
scipsũ ab negare. nisiuolun tatib ꝓpriis renuntiare : ut qui suꝑb: erat sit humilis
Quiiracũdus .ẽ. eẽ studeat mansuus. Nã sina quisq: renuntiaequib: possid&
omnib: ut suis ñ renunti& morib: non est xpĩ discipłs. Quieñi renuntiat reb suis
sud ab negat. Quiuero renuntiat morib: pratis: semar ipsũ scilic& ab negat. Vnde
aidñs qui uubinquid postms uenire : ab nego sem& ipsum: XVIIIDEΤΕΝΡΟΡΕΑLΟΝΑ

Expanded text:
astringuntur, isti praecepta generalia perfectius vivendo transcendunt. 2. Ad perfectum non sufficit, nisi ut, abnegatis omnibus suis, etiam seipsum quisque abneget; sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque renuntiet quae possidet omnibus, et suis non renuntiet moribus, non est Christi discipulus. Qui enim renuntiat rebus suis, sua abnegat; qui vero renuntiat moribus pravis, semetipsum scilicet abnegat. Unde et Dominus: Qui vult, inquit, post me venire, abneget semetipsu
Abbreviated transcription (Latin):
plexu eius. & osculatus ẽ eũ : & mnintauit illũ ad cellã suã. ut parit̃ cũ gratiarũ
actione ꝑciperent cibũ. Uocauit aut̃ senior supra memoratũ discipłm suũ : & int̃¬
rogauit eũ dicens. Dic mihi fili sidixisti isti frĩ uerba. quȩ ꝓpt̃ cellulã illã man¬
daui ut diceres ei . Tunc discipłs eius confessus. ẽ. dicens. Vere dñẽ dico qm̃ ꝓpt̃
huglitatẽ quãtibi exhibere debeo tãquã patri & dño: ideo non audebã respon¬
dere tibi aliquid quando mittebas me ad eum. Verũtam̃ nihil eorũ dixiei. quȩ
mandabas adeũ. Haec aut̃ audiens semor : statim ꝓstrauit se in t̃rã ad pedes dis
cipli suidicens. Ex hodiernadie tum̃s pat̃ esto: & ego discipłs tuus tefest in ante

Expanded text:
 et invitavit illum ad cellulam suam, ut pariter cum gratiarum actione sumerent cibum. Vocavit autem senior supramemoratum discipulum suum, et interrogavit eum, dicens: Dic mihi, fili, si dixisti verba isti fratri, quae propter cellulam mandavi ut diceres ei. Tunc discipulus ejus confessus est ei, dicens: Vere, domine, dico quia propter humilitatem quam tibi exhibere debeo tanquam Patri et domino, ideo non audebam respondere tibi aliquid quando me mittebas ad eum; verumtamen nihil eorum dixi ei quae mandabas ad eum. Haec audiens senior, statim prostravit se ad pedes 502 ejus dicens: Ex hodierna die tu meus pater esto, et ego discipulus tuus; quon
Abbreviated transcription (Latin):
Utille hec audiens: dixit. Grãs ago dnẽ scae karitatituȩ . quia sollicitus es de me: ue¬
rũptamen p̃cib tuis melius habeo. Reuersus aut̃ discipulus: dixit abbati suo &iã
nunc satis dep̃catur scitatẽ tuã dicens. ut usq diem dominicũ expectes eũ &sta¬
tim egredietur. Cũ aut̃ aduenissa& dominicus dies & non egrederetur : accipiens
uectẽ senior inflãmatus inuidiȩ & iracundiȩ spũ. ꝑgebat utcȩdendo expeller&
eũ decella. Accedens aut̃ discipłs eius: dixit ei. Si iubes pat̾ p̃cedote. & uideo ne
forsitan aliqui fr̃s adsalutandũ eũ uenerint. & siuider int te scandalitentur
Precessit ergo discipulus eius: & ingressus ad eũ dixit. Ecce inquit abba m̃s
uenit : ad salutandũte . Egredere ergo celerius : & cũ gratiarũ actione occurre
ei quia pnimia karitate & dilectione uenit adte. Quistatim surgens cũnimia

Expanded text:
At ille respondens dixit: Gratias ago, domine sancte, charitati tuae, quia sollicitus es de me, veAt ille respondens dixit: Gratias ago, domine sancte, charitati tuae, quia sollicitus es de me, verumtamen precibus tuis melius habeo. Reversus autem discipulus, dixit abbati suo: Etiam et nunc deprecatur sanctitatem tuam dicens, ut usque ad diem Dominicam exspectes, et statim egredietur. Cum autem advenisset Dominicus dies, et non egrederetur, accipiens vectem senior, inflammatus invidiae et iracundiae spiritu, pergebat ut caedendo expelleret eum de cella sua. Accedens autem discipulus ejus dixit ei: Si jubes, Pater, praecedo te, et video, ne forsitan aliqui fratres ad salutandum eum venerint, et si viderint te, scandalizentur. Praecessit ergo discipulus, et ingressus ad eum dixit: Ecce abbas meus venit ad salutandum te, egredere ergo celerius, et cum gratiarum actione occurre ei, quia pro nimia charitate et dilectione venit ad te. Qui statim surgens cum nimia
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ necessariamihi ẽ. Cũ aut̃ ꝑrexisset discipulus eius adillũ fratrẽ. dixit ei: mnanda¬
uit abbam̃s sc̃itatituȩ : iube mihi mandari qualit̃ te habeas. Audiui em̃ te in fis¬
mari Ipse uero remandauit ei dicens. Ora ꝓme dnẽ ꝑat̃: quia ualde stomadiu
doleo Reuersus aut discipłs dixit abbatisuo. Nimis rogat animũ tuũ ut uelduos
dies iubeas ei indutias dare : ut possit sibi aliã cellulã ꝓuidere. Trans actis alt
trib diebus iterũ misit discipłm suũ dicens. Vade & dic ei. ut egrediat᷑ decell
mea Nãsi rursus distulerit : dices adeũ quia continuo uenio & cũbaculo cedendo
ex pello eũ decella mea. Pergens aut̃ discipłs ad supra dictũ fratrẽ : dixit ei Qm̃ ualde
sollicitus ẽ abbam̃s de infirmitate tua: Ideo misit me requirens simelius habeas.

Expanded text:
quoniam necessaria mihi est. Cum autem perrexisset discipulus ejus ad illum fratrem, dixit ei: Mandaquoniam necessaria mihi est. Cum autem perrexisset discipulus ejus ad illum fratrem, dixit ei: Mandavit abbas meus sanctitati tuae, jube ei per me mandare qualiter habeas, audivit enim te infirmari. Ipse vero remandavit ei dicens: Ora pro me, domine Pater, quia valde stomachum doleo. Reversus autem discipulus dixit abbati suo: Nimis rogat sanctitatem tuam, ut vel duos dies jubeas ei inducias dare, ut possit sibi aliam cellam providere. Transactis autem tribus diebus, iterum misit discipulum suum, dicens: Vade, dic ei ut egrediatur de cellula mea; nam si rursus distulerit, dices ad eum, quia continuo venio, et cum baculo caedendo expello eum de cella mea. Pergens autem discipulus ad supradictum fratrem dixit ei: Quoniam valde sollicitus est abbas meus de infirmitate tua, ideo misit me requirens si melius habeas.
Abbreviated transcription (Latin):
eferebant scĩ senores nobis dicentes. Quia fuit quidã monachus in heremo scithiȩ
uenit aut̃ aduisitandũ scõs patres quihabitabant in loco quidicitur cellia ubi
multitudo monachorũ diuisis habitabat cellis. Cũq non inueniret ad p̃sens cellila
ubi posset manere : quidã deseniorib habens aliã uacantẽ cellulã dedit ei dicens
Interim repausa in haccellula : donec inuenias ubi possis manere: Cũq adiusitandũ
eũ conuenirent quã plurimi fr̃s desiderantes abeo audire uerbũ salutis aeterte
habebat enĩ gratiã spĩtalẽ docendi uerbũ dñi: Videns ille senior quiei adhabi¬
tandũ prestiterat cellã. in uidiȩ liuore cor eius uulneratũ est: & indignari
coepit acdicere : Qm̃ego tantis tẽporib: in hoc loco habito. & non ad me conueniuns
fr̃s nisi rarissime & hoc indieb festis .: Et ecce adistũ inpostorẽ pȩne cotide frs qu¬
plurimi uadunt: dixit aut̃ discipło suo. Uade & dic ei ut egrediatur decella illa

Expanded text:
eferebant sancti seniores nobis dicentes: Quia fuit quidam monachus in eremo Scythi; venit autem ad visitandos sanctos Patres in loco qui dicitur Cellia, ubi multitudo monachorum divisis habitabat cellulis. Cumque non inveniret ad praesens cellulam ubi posset manere, quidam de senioribus habens aliam vacantem cellulam, dedit ei, dicens: Interim repausa in hac cellula, donec invenias ubi possis manere. Cumque ad visitandum eum convenirent quamplurimi fratres, desiderantes ab eo audire verbum salutis aeternae; habebat enim spiritualem gratiam docendi verbum Dei; videns ille senior, qui ei ad habitandum praestiterat cellam, invidiae livore cor ejus vulneratum est, et indignari coepit ac dicere: Quoniam ego tantis temporibus in hoc loco habito, et ad me non veniunt fratres nisi rarissime, et hoc in diebus festis, et ecce ad istum impostorem pene quotidie fratres quamplurimi vadunt; dixitque discipulo suo: Vade, et die ei ut egrediatur de cellula illa,
Abbreviated transcription (Latin):
dormir& : audiuit dȩmones int̃se loquentes. quia in ista nocte p̃citauimus illũ mo¬
nachũ infornicatione. Et haec audiens ammirabatur . Cũ aut̃ inluxissa dies. ꝑ

Expanded text:
dormiret, audivit daemones inter se loquentes: Quia in ista nocte praecipitavimus illum modormiret, audivit daemones inter se loquentes: Quia in ista nocte praecipitavimus illum monachum in fornicationem; et haec audiens, admirabatur. Cum autem illuxisset d
Abbreviated transcription (Latin):
re & cognatione eius. post plurimos annos cõperit inquoloco supra dictus mona¬
chus habitar& : & instigante di abolo abiit in illũ desertũ locũ requirens eum.
Quo inuento ingressa ẽ cellulã eius ad serens ei quia ex genere & parentela
eius fuiss&. Mansitq: ibi apud eũ : & cecidit in ruinã peccati cũ ea. Erat aut̃ alius
monachus: & ipse inheremodegens. Quicũ ad refectionis horã ueniss&: gello cũ
aqua quẽ ad potũ sibi p̃parauerat uertebat se : & tota illa a qua fundebatur in
terra. hoc aut̃ ꝑ aliquos dies cũ adrefectionẽ ueniss&: ita fiebat. & effundebat᷑
aqua int̾ra ut non posset bibere. Cogitauit aut̃ apud sem& ipsũ ut abiret ad illũ
aliũ monahũ & dicer& ei degellone: quiuertebat se & tota aqua effundebatur
gitur cũ initinere uespere facto in quodã antiquo & diruto tẽplo idolorum

Expanded text:
re et cognatione ejus, post plurimos annos comperit in quo loco supradictus monare et cognatione ejus, post plurimos annos comperit in quo loco supradictus monachus habitaret, et instigante diabolo abiit in desertum requirens eum . Quo invento, ingressa est cellulam ejus, asserens ei quia ex genere et parentela ejus fuisset, mansitque ibi apud eum, et cecidit in ruinam peccati cum ea. Erat autem alius monachus, et ipse in eremo degens, qui cum ad refectionis, horam venisset, gello cum aqua, quem ad potum sibi praeparaverat, vertebat se, et totaterram. Hoc autem per aliquot dies, cum ad refectionem venisset, ita fiebat, et effundebatur aqua in terram, ut non posset bibere. Cogitavit autem apud semetipsum, ut abiret ad illum alium monachum, et diceret ei de gellone qui vertebat se, et tota aqua effundebatur. Igitur cum in itinere, vespere facto, in quodam antiquo et diruto templo idolorum
Abbreviated transcription (Latin):
dici qui corporib hominũ medicam̃ta conficiunt & adhibent: qũauis omĩa cũ
suma diligentia faciant: uerũ tamen ille qui in firmatur. si non se abstineat
a noxiis cibis. uł dealiis quȩ solent ledere infirmantes: nihil ei ꝓficiat cura a
diligentia & sollicitudo medicorũ. Similit̃ &iã & animȩ langorib eueniet
Lic& cũ om̃i intentione extoto corde scĩ patres qui sunt medici spiritales exorent
miscđiam xpĩ dñĩ saluatoris nr̃i ꝓ eis. qui orat ionib: eorũ se postulant adiuuari.¬
sed nisi & ipsi cũ omĩ intentione mentis tã in orat ionib: quã in om̃i opere spiritali
quȩ dõ placita sunt fecerint: non eis ꝓficient neglegentib & resolutis & desalute
animȩ minime cogitantibus orationes scõrũ: Et haec audiens frat̃ conpunctus
est corde. & cũ omĩ sollicitudine scđm doctrinã senioris. tã inieiuniis quã in ora¬
sp̃s inmundae passionis¬
ERat quidem monachus & habitabat inheremo. Quȩ dã aut̃ puella exgene¬

Expanded text:
dici, qui corporibus hominum medicamenta conficiunt, et adhibent, quamvis omnia cum summa diligentia faciant, verumtamen si ille qui infirmatur, non se abstineat a noxiis cibis, vel de aliis quae solent laedere infirmitates, nihil ei proficit cura, et diligentia, et sollicitudo medicorum. Similiter etiam, et in animae languoribus eveniet: Licet enim omni intentione, et ex toto corde sancti Patres, qui sunt medici spirituales, exorent misericordiam Domini Salvatoris nostri pro eis qui orationibus eorum se postulant adjuvari, nisi et ipsi cum omni intentione mentis, tam in orationibus quam in omni opere spirituali quae Deo placita sunt fecerint, non eis proficient negligentibus et resolutis, et de salute animae minime cogitantibus, orationes sanctorum. Et haec audiens frater, compunctus est corde, et cum omni sollicitudine, secundum doctrinam senioris, tam in jejuniis quam in oraspiritus immundae passionisErat quidam monachus, et habitabat in eremo. Quaedam autem puella ex gene
Abbreviated transcription (Latin):
eundem fratrẽ . quia non surgebat neq: ꝓsternebat se in orationibus addm̃ : sed magis
delectabatur in cogitationibus suis. haec ergo ostensunt. ꝑ reuelationẽ scõ seniori
Cognouit aut̃ quia culpa & neglegentia illius monachi erat : ut non ex audirentur
orationes eius Et tunc dixit ei senior. Quia tua culpa ẽ frat̃ : qui condelectaris
cogitationib malis . In possibile enĩ est discedere ate spm̃ fornicationis in mundũ

Expanded text:
eumdem fratrem, quia non surgebat neque prosternebat se in orationibus ad Deum; sed magis eumdem fratrem, quia non surgebat neque prosternebat se in orationibus ad Deum; sed magis delectabatur in cogitationibus suis. Haec autem ostensa sunt per revelationem sancto seniori. Cognovit autem quia culpa et negligentia illius monachi erat, ut non exaudirentur orationes ejus; et tunc dixit ei senior: Quia tua culpa est, frater, qui condelectaris cogitationibus malis, impossibile est enim discedere a te spiritum fornicationis immundum,
Abbreviated transcription (Latin):
lius enĩ quidã frat̃ molestiã sustinebat abspũ fornicationis. Abut aut̃ ad
quendã ꝓbatissimũ semorẽ & p̃cabatur eũ dicens. Pone tibi sollicitudinẽ
beatissime pat̃ : & ora ꝓme quia grauit̃ me inpugnat passio fornicationis. Haeccũ
audiss& senior orabat intente diebus ac noctib: ꝓ eo dep̃cans dñi miscđiam: Iterũ
aut̃ ueniebat idem frat̃ & rogabat seniorẽ : ut magis intentius ꝓeo orar&. Similit
entẽ ad se monachũ uidens senior & dep̃cantẽ se ut orar&. ualde contristatus
ammirabatur : quia non ex audir& dñs orationes eius. Eadem aut̃ nocte reue¬
lauit eidñs quȩ circa illũ monachũ erat neglegentiȩ & ignauiae resolutio &¬
delectationes corporeas cordis eius. Ita aut̃ ostensum est sc̃õ seniori. Uidit sedentẽ
illũ monachũ & spm̃ fornicationis indiuersis mulierũ formis ante illũ ludentẽ. &
ipsũ cũ eis delectari. Videbat aut̃ & angłm dñĩ ad stantẽ & in dignantẽ grauit̃ contra

Expanded text:
lestiam sustinebat a spiritu fornicationis. Abiit autem ad probatissimum seniorem, et precabatur eum dicens: « Pone tibi sollicitudinem, beatissime Pater, et ora pro me, quia graviter impugnat me passio fornicationis. » Haec cum audisset senior, orabat intente diebus ac noctibus, pro eo deprecans Domini misericordiam. Iterum autem veniebat idem frater, et rogabat seniorem ut magis intentius pro eo oraret. Similiter ientem ad se monachum videns senior et deprecantem se ut oraret, valde contristatus admirabatur quia non exaudiret Dominus orationes ejus. Eadem autem nocte revelavit ei Dominus, quae circa illum monachum eraejus. Ita autem ostensum est sancto seniori: Vidit sedentem illum monachum, et spiritum fornicationis in diversis mulierum formis ante illum ludentem, 496 et ipsum cum eis delectari. Videbat autem et angelum Domini astantem et indignantem graviter contra
Abbreviated transcription (Latin):
ne : suscitatus ẽ mortuus Emanifestauit ds̃ patri in monasterio eorũ om̃ia : a quẽ¬
ad modũ tẽptauit fratrẽ incorco drillis & quo modo mortuus surrȩxiss&. Et post quã
uenerunt in monasteriũ : dixit abba ad illũ religiosũ. Quare sic fecisti fratrituo:
Cognosce : quia ꝓpt̃ oboedientiã illius. surrexit mortuus ille

Expanded text:
ne, suscitatus est mortuus, et laudavit ne, suscitatus est mortuus, et laudavit admodum tentavit fratrem de crocodilis, et quomodo mortuus surrexisset. Et postquam venerunt in monasterium, dixit abbas ad istum religiosum: Quare haec fecisti fratri tuo? Cognosce quia propter obedientiam ejus surrexit mortuus ille
Abbreviated transcription (Latin):
Iuofr̃s carnales uenerunt in quodã monasterio habitare : & unus ex ipsis erat
religiosus ualde : alt̃ habens oboedientiã gradem. Cũ ergo abba p̃ciper& illi fac
hoc & faceret : & iterũ fac illud & faceret : & in hoc glorificabatur inmonasterio qđ
talẽ oboedientiã haber&: inuidit frat̃ eius ille religiosus. & dixit intra sem& ipsum.¬
Tẽptabo hunc fratrẽ meũ : si hab& certam̃ oboedientiȩ . Et ueniens ad abbatẽ : dicit ei.
ergo parit̃ ꝓficiscerentur : uolens tẽptare eũ cũ ꝑuenissent ad flumen in quo erat
multitudo corcodrillorũ : dicit ei. descende influuium: & transi. Et descendit ille:
& uenerunt corco drilli &cȩperunt lingere corpus eius: & non ei nocuerunt: Quod
cũ uidiss& ille : dicit ei. Ascende defluuio: & eamus . Et dum irent: inuenerunt corpus
mortuũ iacens inuia : & dicit ille religiosus. Sihaberemus aliquid exuestimentis : mit¬
teremus suꝑ illũ. Cui frat̃ dixit. Oremus forte suscit& illũ ds̃ Et stantib: illis in oratio¬

Expanded text:
res carnales venerunt in quoddam monasterium habitare, et unus ex ipsis erat religiosus valde, alter habens obedientiam grandem . Cum ergo abbas praeciperet illi: Fac hoc, et faceret. Et iterum: Fac illud, et faceret. Et in hoc glorificabatur in monasterio, quod talem obedientiam haberet. Invidens vero frater ejus ille religiosus abstinens apuTentabo nunc fratrem meum si habet certam obedientiam; et veniens ad abbatem dixit ei: autem pariter proficiscerentur, volens tentare eum, cum pervenissent ad flumen in quo erat multitudo crocodilorum, dixit ei: Descende in fluvium, et transi; et descendit ille, et venerunt crocodili, et coeperunt lingere corpus ejus, et non ei nocuerunt. Quod cum vidisset ille, dixit ei: Ascende de fluvio, et eamus; et dum irent, invenerunt corpus mortuum jacens in via. Et dixit ille religiosus: Si haberemus aliquid ex veteramentis, mitteremus super illud. Cui frater dixit: Oremus, si forte suscitet eum Deus. Et stantibus illis in oratio
Abbreviated transcription (Latin):
futuri ꝓficiunt ut &iam iudex celestis in futuro iudicioueniens indexterã consistentib:
dicat esuriuia de distis mihi manducare sitiui & dedistis mihibibere. hos peserã &
collegistis menudus &iopęruiscisme. Quib etiã benȩ ꝓmittit᷑ dicens. Uenitebe

Expanded text:
futuri proficiunt, ut etiam judex coelestis in futuro judicio veniens, in dextera consistentibus futuri proficiunt, ut etiam judex coelestis in futuro judicio veniens, in dextera consistentibus dicat: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et colleg
Abbreviated transcription (Latin):
potest q̃ui piaue uiuendo in semis cricors non est : Qui eni nequam ẽ. cubonus est : nullo scelere
clemosinis redimi potest simpeccatis quisque ꝑmehi serit. Tunc aut̃ cũ fructuelemosy narum
indulgentiã consequitur qͥuando abscelerũ opere desinitur. Verũ ẽ qđ peccata omamis cđiȩ
operib expurgentur. Sedsuã caueat petcare quimis cđiã in ꝑtitur. E&erũ nulla ẽ delicti
uenia quando sic p̃cedit miscđia ut eã sequant᷑ peccata. Non est elemosina quȩ glorie magis
dm̃ recipitur. Quiergo hic debono laudẽ p̃sentẽ appaut : spẽ ꝑdit &igloriam mercedis
insuturo recipet Dũ enĩ causa Iactentiae pauꝑ pascitur etiã ipsũ miscđiȩ opus in peccatũ
conuertitur. Intantũ elemosy narũ operapeccata extingunt. atq intantũ ad regnũ scłi

Expanded text:
potest, quandiu prave vivendo, in se misericors non est. Qui enim sibi nequam est, cui bonus est? Nulla scelera potest, quandiu prave vivendo, in se misericors non est. Qui enim sibi nequam est, cui bonus est? Nulla scelera eleemosynis posse redimi, si in peccatis quisque permanserit. Tunc autem eleemosynarum fructu indulgentiam conceditur, quando ab scelerum opere desinitur. Verum est quia peccata omnia misericordiae operibus expurgentur, sed si jam caveat peccare qui misericordiam impertitur. Caeterum nulla est delictis venia, quando sic procedit misericordia, ut eam sequantur peccata. Non est eleemosyna, quae gloriae magis Deum recipitur. Qui ergo de bono laudem praesentem appetit, spem perdit et gloriam mercedis in futuro non recipit. 9. Dum enim causa jactantiae pauper pascitur, etiam ipsum misericordiae opus in peccatum convertitur. 10. In tantum eleemosynarum opera peccata exstinguunt, atque ad regnum saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
Osalutarib sed inusib prauis utuntur : nesciunt enĩ inꝑtire pauperib oppressis sub uenire
despitiunt & in de magis augent delicta unde redimere debuer̃: hoc hab& tantũ bonũ pos¬
sessio p̾sentiũ rerũ siuitã reficiat miserorũ. Preter hoc tẽptatio ẽ mundilucrũ. Tantoq:
maiora supplitia insuturũ labunt quantõ &i ipsa maioras. Potentes enim potent̃ cormta
patientur : Terrena omã seruando amittimꝰ. Largiendo seruamus : Patrimoniũ cnĩ
retentum perit : I lan& aut̃ erogatũ. Diuenĩ cũ reb nr̃is durare ñ possumus. Quia aut
nos illas moriendo deserimus. aut illonos uiuentes deser. Prodiuersitate usus alii derebus
mundanis pereunt quas cupidirapiunt : Ilii uero saluantur dũ in corũ pulcritudinẽ c̃ditoris
Hiscđia a compatiendo alianao miscdie uiocabulũ sortita .ẽ. Nullus aut̃ in alieno misericors. eẽ

Expanded text:
lutaribus, sed in usibus pravis utuntur. Nesciunt enim impartire pauperibus, oppressis subvenire lutaribus, sed in usibus pravis utuntur. Nesciunt enim impartire pauperibus, oppressis subvenire despiciunt, et inde magis augent delicta, unde redimere debuerant. Hoc tantum bonum habet possessio praesentium rerum, si vitam reficiat miserorum. Propter hoc tentatio est mundi lucrum, tantoque majora supplicia in futuro dabunt, quanto et ipsa majora sunt. Potentes enim potenter tormenta patiuntur . Terrena omnia servando amittimus, largiendo servamus. Patrimonium enim terrenum perit; manet ante erogatum. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo descrimus, aut ille nos viventes deserunt per diversitate usus. Alii de rebus mundanis pereunt, quas cupidius rapiunt: alii vero salvantur, dum in earum pulchritudine Conditoris Misericordia a compatiendo alienae miseriae vocabulum sortita est. Nullus autem in alieno misericors esse
Abbreviated transcription (Latin):
diuites contȩ dẽpnantur. Securus uult eẽdiues. pauꝑ eẽ ñuult. Sed quomodoerit diuesqui&ius
quẽ suis stimulis res ipse nec areantur sẽꝑ faciunt inquiaum. &iideo eligit cupiditas inqui&sũ
esse & timidũ diuitẽ. quã securũ pauco sumptu contẽptũ cẽ & pauperẽ. Bonabene utuntur.
quid iuitias sibi conces sas in rebus salutarib ꝑ fruunt᷑: Bona male utuntur qui aut iuste ꝓtẽporali
lucro iudicant aut aliquid boniꝓuane głae appasitu faciunt. Mlaleͣ male utuntur qui noxias
cogitaciones operib: prauis ꝑficiunt. Bene mala utuntur quiluxuriam carnis conulgãlĩ
honestate restringunt Sed sicut malũ bene utibonũ .ẽ. sic bonũ bene uti melius est. Et sicut
bonȩ male utimalũ est sic malũ malcuti pessimuest. LXIIII. DEAMATOHIDUS¬
Ruiter indm̃ de linqunt quidiuitias adõ concessas ñ in rebus TAaISERICORDIAE:¬

Expanded text:
divites condemnantur. 14. Securus vult esse dives, pauper esse non vult. Sed quomodo erit dives quietus, divites condemnantur. 14. Securus vult esse dives, pauper esse non vult. Sed quomodo erit dives quietus, quem suis stimulis res ipsae, ne careantur, semper faciunt inquietum? Et ideo eligit cupiditas inquietum esse, et timidum divitem, quam securum pauco sumptu contentum esse et pauperem. 15. Bonis bene utuntur qui divitiis sibi concessis in rebus salutaribus pertruuntur. Bonis male utuntur qui aut juste pro temporali lucro judicant, aut aliquid boni pro vanae gloriae appetitu faciunt. Malis male utuntur qui noxias cogitationes operibus pravis perficiunt. Bene malis utuntur qui luxuriam carnis conjugali honestate praestringunt. Sed sicut malo bene uti bonum est, sic bono bene uti melius est. Et sicut bono male uti malum est, sic malo male uti pessimum est. 356 CAPUm delinquunt, qui divitias a Deo concessas, non in rebus sa
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicentẽ Ve quio pulenti estis. Quanto enĩ quis que potentiaminor est tanto magis liber
apeccato .ẽ. Nã patrimoniũ qraͣ de cenptatio ẽ. Plus uenerantur homines in hoc sacculo ꝓtenporli
potentia quã ꝓreuerentia scitatis. Suscipiunt enĩ qđ magiss diuites & qđ homines somninodes¬
piciunt : Sunt quidã iustiquisine lesione cuiusqua suis reb: utuntur: It ems quidã diuites humiles
quos ñ inflat suꝑbiarerũ . Veluti plerique fuer scĩ u& eris testam̃ti qui& affluebant diuitus &i tam̃
humilitate pollebat᷑ : It contra quosdã suꝑbos diuites rerũ copia facit elatos quorũ ñ sunt opes in
uitio sed uoluptas. Nã crim̃ in reb: ñest Sed inusua gentis : estȩlatio pauperũ quos nec diuitiȩ
elcuant lx uoluntates in cis sola suꝑbia. His & siopes de sunt ꝓ̃pt̃ mentis tam̃tumorẽ plus ꝗ suꝑbi

Expanded text:
eum dicentem: Vae qui opulenti estis ! Quanto enim quisque potentia minor est, tanto magis liber eum dicentem: Vae qui opulenti estis ! Quanto enim quisque potentia minor est, tanto magis liber a peccato est. Nam patrimonium grande tentatio est: 11. Plus venerantur homines in hoc saeculo pro temporali potentia, quam pro reverentia sanctitatis. Suspiciunt enim quod magis sunt divites, et quod homines sunt, omnino despiciunt. 12. Sunt quidam justi, qui sine laesione cujusquam suis rebus utuntur. Item sunt quidam divites humiles, quos non inflat superbia rerum, veluti plerique fuerunt sancti Veteris Testamenti, qui et affluebant divitiis, et tamen humilitate pollebant. At contra quosdam superbos divites rerum copia facit elatos, quorum non sunt opes in vitio, sed voluntas. Nam crimen in rebus non est, sed in usu agentis. 13. Est et elatio pauperum, quos nec divitiae elevant, et voluntas sola in eis superba est. His etsi opes desunt, propter mentis tamen tumorem plusquam superbi
Abbreviated transcription (Latin):
electorũ qđ pere grinantur abonis sẽpit̾nis &̃ in hoc exilio diutis remorantur. egestasȩ
repborũ qđ habundant uitiis & uirtutib: uacuantur seq esse inopes nesciunt: Qđ
tẽporalis sequaces & sinitidisunt foris fulgore potentiȩ interius tam̃ uacuisc̃latione
suꝑbiȩ sicuti cala miexterius quidem nitent sed interius uacuantur ob hoc repbi exterius
ut calamus nitidi interius uacui electi uero exterius quasi arborũ cortices foedienterius
uero solidi. Qui p̃tiosocultũ incedunt audiant ꝓphaeã quẽ ad modũ daeestatur eorũ corporalia
ornam̃ta &i quos suc cessus habeat cultus sȩcularis compositus & ornatus. hoc est ꝓsuaui odore fetore
&prona funiculũ & caeera . Legant ꝓph&am diuites quorũ spesopulantia c̃. & audiant

Expanded text:
electorum, quod peregrinantur a bonis sempiternis, et in hoc exsilio diutius remorantur. Egestas est electorum, quod peregrinantur a bonis sempiternis, et in hoc exsilio diutius remorantur. Egestas est reproborum, quod abundant divitiis, et virtutibus vacuantur, seque esse inopes nesciunt. Quod us, et nudus . 7. Gloriae temporalis sequaces, etsi nitidi sunt foris fulgore potentiae, interius tamen vacui sunt elatione superbiae; sicuti calami exterius quidem nitent, sed interius vacuantur. 8. Ob hoc reprobi exterius, ut calami, nitidi; interius vacui. Electi vero exterius, quasi arborum cortices, foedi; interius vero solidi. 9. Qui pretioso cultu incedunt, audiant prophetam, quemadmodum detestatur eorum corporalia ornamenta, et quos successus habeat cultus compositus et ornatus, hoc est, pro suavi odore fetorem, et pro zona funiculum , et caetera. 10. Legant prophetam divites, quorum spes opulentia est, et 355 audiant
Abbreviated transcription (Latin):
VNdi amatores ñ solũ excoreisunt qđ infima ꝓsũmis app&unt uerũ &iã aimiscriꝑ hoc
qđ graui erumna ad ipsa desiderata ꝑtingunt: Grauius corquetur impius mundi
exagerando cõmoda : quamustus tolerando aduersa : Qui enĩ bona mundi diligit: uelit¬
aut ionuelit timoris & doloris pȩna succũbit . Quisq: plus quã oportet restransitorias
diligunt maiorẽ sibi ingerunt dolorẽ rei ablate . quã amorẽ parturiebant posses si
Cdmgraui enĩ dolore admituntur: quȩcũ magno amore habentur: Minus aut̃ carendo
dolemus : quȩ minus possidendo dilimus Sciant scłi lucra sectantes: quãtũ sint uana
uel aduersa quȩ diligunt: Quȩ ctiã nec in hoc scło sine contritione graui conquir:
culariũ ꝑsistunt benetestimoniũ ꝓphaee dicitur: factus est effraim panis subcine
resipiscant ad dñĩ amorẽ retorquerem̃tes : Multis mortuus est mundus ipsi tamen
uicis simmundo murtui ñ sunt : Bona enĩ scłi diligunt & tam̃ ipsa quȩ diligunt minime

Expanded text:
ndi amatores non solum ex eo rei sunt quod infima pro summis appetunt, verum etiam et miseri per hoc, quod gravi aerumna ad ipsa desiderata pertingunt. 2. Gravius torquetur impius mundi exaggerando commoda, quam justus tolerando adversa. Qui enim bona mundi diligit, velit, nolit, timoris et doloris poenae succumbit. Quique plusquam oportet res transitorias diligunt, majorem sibi ingerunt dolorem res ablatae quam amorem parturiebant possessae. Cum gravi enim dolore amittuntur quae cum magno amore habentur. Minus autem carendo dolemus quae minus possidendo diligimus. 3. Sciant saeculi lucra sectantes quantum sint vana vel adversa quae diligunt, quae etiam nec in hoc saeculo sine contritione gravi conquirunium desideriorum persistunt, bene per testimonium prophetae dicitur: Factus est Ephraim panis subcinerresipiscant ad Deum amorem retorquere mentis. 5. Multis mortuus est mundus, ipsi tamen vicissim mundo mortui non sunt. Bona enim saeculi diligunt, et tamen ipsa, quae diligunt, minime
Abbreviated transcription (Latin):
que ceterorũ mala ñ appetunt. Plus ꝓdesse saluti temptationes sȩculi quarpsperitates
Na exꝓsperitate indeterius itur. Ex tẽptationis do lom melius ꝓficitur. Vnus quis que
ad temptacionẽ animũ p̃parare deb&. Minus crũdũ speratur tẽptaciogra uat
Dure aut pͥmit siñ sporata aduenerint. Sapientis .ẽ. contra omã aduersa ante me¬
ditari : Nec inuenireca sũ deb& quermon consilia cius prȩueniant

Expanded text:
rum caeterorum mala non appetunt, plus prodest saluti tentatio saeculi quam prosperitas. Nam ex prosperitate in deterius itur, ex tentationis dolore in melius proficitur. Unusquisque ad tentationem animum praeparare debet. Minus enim dum speratur, tentatio gravat; dure autem premit, si non sperata advenerit. Sapientis est contra omnia adversa ante meditari; nec evenire casus debet, quem non consilia ejus praeveniant
Abbreviated transcription (Latin):
mulat: quim̃bra sua quȩ s̃ suꝑ t̃rã mortificat ut dõ spũalit̃ uiuatꝰ & ei cui se ꝓbauit iuste
& pie uiuendo placeat : Dõ ꝑ om̃a placentes. Ne moergo dõplacere. & aduerã potest
beatitudinẽ ꝑuenire . nisi ꝑmort ꝓ ficationẽ uitiorũ & assũptionẽ uirtut Em ꝑfidem
rectã &oꝑationẽ sc̃am. Et neq in hoc scło sine his duabus reb: sitam̃ oꝑandi affuerit
tẽpus quis quã iustificationis consequit᷑ grãm. neq: infuturo uitã possqdebit &et̃ nã :
nom̃i oꝑe bono fructificantes. Ille bene in om̃ĩ oꝑe bono fructificat. qui accepto
m̃tes qui in melius ñ crescunt nec bonũ oꝑantes inuirtutib: ꝓficiunt. sed tantũ sibi
entiȩ & meditationẽ scãrũ scripturarũ & ꝑuirtut ẽ bonoꝵ oꝑũ : nouus cotidie
crescens & placens dõ efficit᷑ homo Dixit abbaspastor. Quia sic̃ fumo expellunt᷑
apes ut tollatur dulcedo oꝑũ suarũ : ita & corporalis requies timorẽ dñi expellit

Expanded text:
qui membra sua quae sunt super terram mortificat, ut Deo spiritualiter vivat, et ei cui se probavit, juste et pie vivendo placeat. Deo per omnia placentes . Nemo ergo Deo placere, et ad veram potest beatitudinem pervenire, nisi per mortificationem vitiorum et assumptionem virtutum, per fidem rectam et operationem sanctam. Et neque in hoc saeculo sine his duabus rebus si tamen operandi adfuerit tempus quisquam sanctificationis consequitur gratiam, neque in futuro vitam possidebit aeternam: In omni opere bono fructificantes . Ille bene in omni opere bono fructificat, qui accepto mentes, qui in melius non crescunt, nec bonum operantes in virtutibus proficiunt, sed tantum sibi entiae, et meditationem sanctarum Scripturarum, et per virtutem bonorum operum, novus quotidie crescens et placens Deo efficitur homo. Dixit abbas Pastor: Quia sicut fumo expelluntur apes ut tollatur dulcedo operum earum, ita et corporalis requies timorem Domini expellit
Abbreviated transcription (Latin):
glomosi certaminis: Seruis idi multa certamina desua carne mouentur.
uan electi lapsu carnali corruunt. ut auitio sũꝑbiȩ quade uirtutibus tument
conunuqua s⁊ chuudo uirutũ effectib exiscunt suꝑbiat cadẽnt : carnis uitio humiliant᷑
ut surgant : Ante quan ꝑfitiatur ad ulteriũ in oꝑo ia adulterium extat icogitatione. Ex
Vi dũ seuitiosus animus in explẽda fornicationea carne luxuriante lacca uenutatomu¬
ominus acdalia nesen da scelera. suadentibus demonib: transat: Duque in morate oe

Expanded text:
gloriosi certaminis. 12. Servis Dei multa certamina de sua carne moventur; . 13. Ideo nonnunquam electi lapsu carnali corruunt, ut a vitio superbiae, qua de virtutibus tument, sanentur; et qui de virtutum affectibus existunt superbi, ut cadant, carnis vitio humilientur, ut surganNam dum se vitiosus animus in explenda fornicatione, carne luxuriante, laxaverit, nihilominus ad alia nefanda scelera suadentibus daemonibus transit; dumque immoderate me
Abbreviated transcription (Latin):
illius: Vener̃ aliquando latrones inmonasteriũ cuidã senis: & dixerunt
adeũ: Omĩa quaecũq incella tuas̃ . tollere uenimꝰ: Et ille diã: Quantũ
uob iudet᷑ filii : tollite : Tuler̃ ergo quaecũque in uener̃ incella : & abier̃:
Oblitis aut̃ ibi sacellũ qđ erat absconditũ incella: Senex uero secutus ÷ postros
clamans &e dicens: Filii tollite qđ obliti estis incella: Illi uero ammirantes
pacientiã ei: reuocauer̃ &restituer̃ omĩa incellã ei: Et poenitenciã eger̃ om̃s¬

Expanded text:
illius. Venerunt aliquando latrones in monasterium cujusdam senis, et dixerunt illius. Venerunt aliquando latrones in monasterium cujusdam senis, et dixerunt ad eum: Omnia quaecunque in cella tua sunt tollere venimus; et ille dixit: Quantum vobis videtur, filii, tollite. Tulerunt ergo quaecunque invenerunt in cella, et abierunt. Obliti sunt autem ibi saccellum qui erat absconditus in cella. Senex vero secutus est, post eos clamans et dicens: Filii, tollite quod obliti estis in cella. Illi vero admirantes patientiam ejus, revocaverunt et restituerunt omnia in cella ejus. Et poenitentiam egerunt om
Abbreviated transcription (Latin):
nat: ꝑsecutiones tolerat: Ipsa ẽ. quae fidei nrae fundam̃ta fortit̃ munit
increm̃ta speinraẽ sublimit̃ ꝓuehit : & actus uitȩ nrae dirigit ipsa nos ut
tenere possimꝰ uiã xp̃ĩ pacient̃ gubnat. & ut filii dĩ ꝑseueremꝰ. immobilit̃
amplecti debemꝰ : Eito enĩ fructũ pacientiae eiusq p̃miũ recipiemꝰ: sicum
illa usq infinẽ ꝑseueremꝰ: Sic enĩ & ia cob: apłs ait : Ecce uidex ante ianuã
assistit . qui & uob p̃mia pacientiae & aduersariis ur̃is pęnã quã merent᷑ resti
tenda nob rogantib: delicta . & ad reddenda pacientiae p̃mia: Dicebant de
abbate isi doro quierat prbt in scithi . quia siquis habuiss& frẽm infirmũ. aut
pusillanimẽ. aut inuriosũ  uolebat eũ expellere foras: ille dicebat: Ad¬
ducite eũ ad me: Et ad p̃hendens cũ pacientia sua: curabat animũ fris

Expanded text:
nat, persecutiones tolerat. Ipsa est quae fidei nostrae fundamenta fortiter munit, nat, persecutiones tolerat. Ipsa est quae fidei nostrae fundamenta fortiter munit, incrementa spei nostrae sublimiter provehit, et actus vitae nostrae dirigit. Ipsa nos ut tenere possimus viam Christi, patienter gubernat, et ut filii Dei perseveremus, immobiliter amplecti debemus. Cito enim fructum patientiae, ejusque praemium recipiemus, si cum illa usque in finem perseveremus. Sic enim et Jacobus apostolus ait: Ecce judex ante januam assistit, et vobis praemia patientiae, et adversariis vestris poenam quam merentur, restittenda nobis rogantibus delicta, et ad reddenda patientiae praemia. Dicebant de abbate Isidoro, qui erat presbyter in Scythia: quia si quis habuisset fratrem infirmum, aut pusillanimem, aut injuriosum, et volebat eum expellere foras, ille dicebat: Adducite eum ad me. Et apprehendens, cum patientia sua curabat animum fratris
Abbreviated transcription (Latin):
entia euã & diligamꝰ eã quia ñ hab& offendiculũ sed plenũ & ae ternũ
entiae . quaeledentes se ñledit: sed diligit: Quae iniuriantise in iurias
remittit ñreddit cui nocere potest ñ noc& sed parcit : Radix enĩ om¬
niũ & custos iurtutũ : pacientia est: ꝑpacientia uero : possidemꝰ animas
nr̃as : Custodẽ igit᷑ c̃ditionis nrãe . pacientiã dñs eẽ monstrauit : qui
in ipsa possidere nosm& ipsos docuit: Pacientia aũt uera ÷ aliena malci
aequanimit̃ ꝑpeti : & c̃tra eũ qui mala in rogat : dolore nullo moueri:
Pacientiae ergo uirtus ẽ fr̃s quae nos dõ cõm̃dat & amalis omĩb: custodit
& seruat. Ipsa ẽ . quae pacẽ cus todit disciplinã moderate ꝑagit : libidinis
imp&ũ frangit . uiolentiã cõprimit & incendiũ simultatis extinguit:
Coerc& potentiã diuitũ. refoua in opiã pauꝑum. facit humiles in psperis.
fortes in aduersis: c̃tra in iurias & contumelias mites. Tẽptaciones expug¬

Expanded text:
entiae viam, et diligamus eam, quia non habet offendiculum, sed plenum et aeternum rtus patientiae, quae laedentes se non laedit, sed diligit: quae injurianti se injurias remittit, non reddit: cui nocere potest non nocet, sed parcit. Radix enim omnium et custos virtutum, patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras . Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit: quia in ipsa possidere nosmetipsos docuit. Patientia autem vera, est aliena mala aequanimiter perpeti: et contra eam qui mala irrogat, dolore nullo moveri. Patientiae ergo virtus est, fratres, quae nos Deo commendat, et a malis omnibus custodit, et servat. Ipsa est quae iram timpetum frangit, violentiam comprimit, et incendium simultatis exstinguit. Coercet potentiam divitum, refovet inopiam pauperum, facit humiles in prosperis, fortes in adversis, contra injurias et contumelias mites. Tentationes expug
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq somno fuiss& oppressus. uidit ꝑuisũ librũ aureis litteris scriptũ in manibus
senis copretis. ex quo narratio eius deduci uidebatur. & ad sistentẽ quendã clarisi¬
mi aspectus uirũ canitiȩ ueneranda. cũ cõmonitione magna sibi dicentẽ. Cur non
audis intente quȩ recitantur. sed incredulus dormitas. : Atille conturbatus eiugi¬
lat & statim nobis secretius latino sermone quae uiderat enarrauit. Int̃haec aut̃
uidimus rusticanũ quendã accessisse adhostiũ senis habentẽ uas. arena plenũ. &
expectantẽ donec senex sermonẽ suae narrationis expleret . Nos ergo uidentes
eũ interrogauimus pres biterũ. quidsibi uell& rusticanus ille stans & arenã te

Expanded text:
Cumque somno fuisset oppressus, vidit per visum librum aureis litteris scriptum in manibus Cumque somno fuisset oppressus, vidit per visum librum aureis litteris scriptum in manibus senis Copretis, ex quo narratio ejus deduci videbatur, et assistentem quemdam clarissimi aspectus virum, canitie venerandum, comminatione sibi magna dicentem: Cur non audis intente quae recitantur, sed incredulus dormitas? At ille conturbatus evigilat, et statim nobis secretius Latino sermone quae viderat enarrabat. Inter haec autem vidimus rusticanum quemdam accessisse ad ostium senis, habentem vas arena plenum, et exspectantem donec senex sermonem suae narrationis expleret. Nos ergo videntes eum, interrogavimus Presbyterum, quid sibi vellet rusticanus ille stans, et arenam te
Abbreviated transcription (Latin):
set : aunt occurrisse ei hominẽ in deserto habentẽ panes & aquã qui & hortatus est
eũ ut ꝑciper& cibũ quidecęlo ei fuerat destinatus. Alio quoq: tẽpore demon adsistens.¬
auri thesauros plurimos quos pharaonis fuisse ꝑhibebat. ostendit ei subterrã di¬
mersos. Cui respondisse fertur pat̃ mutius. Pecunia tua tecũsit in interitu. hȩc ergo
& hissimilia plurima fecit ꝑ eũ dñs Sed & alii nihil hominus fuerunt ante nos multi
patres. quib: dignus non fuit mundus: signa caclestia & ꝓdigia facientes. Quidergo
miramini sinos parui homines parua signa faciamus. claudos & cȩcos curantes. quod
& medici ex arte facere possunt : Et cũ hȩc nobis senex narrar&: unus exfratribus
nr̃is quasi incredulitate eorũ quȩ dicebantur tediari coepit. & p̃tedio dormitare

Expanded text:
set, aiunt, occurrisse ei hominem in deserto, habentem panes et aquam, qui exhortatus est set, aiunt, occurrisse ei hominem in deserto, habentem panes et aquam, qui exhortatus est eum accipere cibum, qui de coelo ei fuerat destinatus. In alio quoque tempore daemon assistens, thesauros auri plurimos, quos Pharaonis fuisse perhibebat, ostendit ei sub terram demersos. Cui respondisse fertur Patermutius: Pecunia tua tecum sit in interitum et perditionem . Haec ergo, et his similia plurima effecit per eum Dominus. Sed et alii nihilominus fuerunt ante nos multi patres, quorum praesentia dignus non fuit mundus, signa coelestia et prodigia facientes. Quid ergo miramini, si nos parvi homines parva faciamus, claudos et caecos curantes, quod et medici ex arte facere possunt? Et cum haec nobis senex Copres enarraret, unus ex fratribus nostris, quasi incredulitate eorum quae dicebantur, taediare coepit, et prae taedio dormitare.
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiã Et ad p̃hensa manueius eleuauit eũ delectulo Atille surgenss ne aliqua
dilatione. secutus ẽ eũ indesertũ. Et ubi cõpleti sunt tresanni: postea reiocauit eũ
ad locũ unde eũ ad sũpserat: Iam non quasi hominẽ. sed quasi angłm ex homine di con¬
signans : ita ut om̃s mirarentur de conuersatione eius. Cũq conuenissent adeũ frs
plurimi : statuit eũ inmedio atq: ex ipsomat eriã sumens. ꝑ totã noctẽ doctrinã defru¬
tib penitentiȩ & conuersationis ꝓduxit ad fr̃s. Ipso uero sermonẽ faciente. quasi
dormitare frat̃ ille paululũ coepit : & continuo in pace quieuit: Tunc facta oratione
suꝑ eũ. & om̃ib quȩ adsepulturã ꝑtinent exmore cõpletis. ad heremũ ꝓperanter
habens Nã primo adhuc tẽpore conuersionis suae cũ ess& inheremo. & ebdomada ie unas

Expanded text:
Et apprehensa manu ejus, elevavit eum de lecto. At ille surgens, sine aliqua Et apprehensa manu ejus, elevavit eum de lecto. At ille surgens, sine aliqua dilatione secutus est eum in desertum. Et ubi completi sunt tres anni, postea revocabat eum ad locum unde eum assumserat, jam non quasi hominem, sed quasi Angelum ex homine Deo consignans, ita ut omnes mirarentur de conversatione ejus. Cumque convenissent ad eum fratres plurimi, statuit eum in medio, atque ex ipso materiam sumens, per totam noctem doctrinam de fructibus poenitentiae et conversionis ejus produxit ad fratres. Ipso vero sermonem faciente, quasi dormitare frater ille coepit paululum, et continuo in perpetuum quievit. Tunc facta oratione super eum, et omnibus quae ad sepulturam pertinent ex more completis, ad eremum properanter habens.