comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cognouimus fraterłmẽ fidei acuir¬
tutis urãe testimonia gloriosa: et
confessionis urae honorẽ sicexul¬
tanter accepimus ut inmeritis aclaudibus
urĩs nosquio pasticipes & socios compinemꝰ:
Nãcũ nobis etecclesia una sit & mensiunta
& in diuidua concordia. quis non sacerdos
inconsacerdotis sui laudibus taquã in suis
propniis gratul& aut quae fraternitas
non in fratrũ gaudio ubiq la&etur Ex¬
primi satis nompotest quanta ista exultatio
fuerit stquantal actitra. cũ de uobis prospe¬
saet fostia comperissemus : ducẽte illicons
fessionis fratribus extitisse. sed et confessionẽ
ducis defratrũ consensione creuisse : Vtdũ
prȩcedis adgloriã. feceris multosgloriae
comites. et confessorẽ populũ sua seris fieri
dũ primus paratu ses proomnibus confiteri:
Vt non inueniamus quid prius praedicare
inuobis debeamus. utrũ netuã promptã et
stabilẽ fidẽ . an inseparabilem fratrũ carita¬
tem: Vistus illicepiscopi praesentis publice

Expanded text:
Cognouimus, frater carissime, fidei ac uirtutis uestrae testimonia gloriosa et confessionis uestrae honorem sic exultanter accevestris nos quoque participes et socios computemus. Nam cum nobis et Ecclesia una sit, et mens juncta, et individua concordia; quis non sacerdos in consacerdotis sui laudibus tamquam in suis propriis gratuletur? aut quae fraternitas non in fratrum gaudio ubique laetetur? Exprimi satis non potest, quanta istic exsultatio fuerit et quanta laetitia, cum de vobis prospera et fortia comperissemus, ducem te illic fessionis fratribus exstitisse; sed et confessionem ducis de fratrum confessione crevisse: ut dum praecedis ad gloriam, multos feceris gloriae comites, et confessorem populum suaseris fieri, dum primus paratus es pro omnibus confiteri: ut non inveniamus quid prius praedicare in vobis debeamus, utrumne tuam promptam et stabilem fidem, an inseparabilem fratrum charitatem. Virtus illic episcopi praecedentis publice
Abbreviated transcription (Latin):
enĩest cum noncurasse scire quaen eglegentue
porcata etiã psacrificia quaedã legis iuidebatac
eepiari aliud intellegere uelle necposei fude¬
recontra legem Non intellegendo quae fieri uelit
unde ad monem p&ercadõ sapientia quidataf¬

Expanded text:
enim est eum non curasse scire, quae neglegentiae enim est eum non curasse scire, quae neglegentiae peccata etiam per sacrificia quaedam legis uidebantur expiari; aliud intellegere uelle nec posse et facere contra legem non intellegendo quae fieri uelit. unde admonemur petere a Deo sapientiam, qui dat
Abbreviated transcription (Latin):
in possibilitate Nec peccandisimilit̃ obiecerit.
quodictũ est. Sapientia carnis inimicaest. legieni
dĩ non est subiecta. Necenĩ potest. Qui autẽ in car
nes dõplacere ñ poss̃. Sapientiã quippecarnis dix̃
Nlapientiã desursũ descendentẽ Et in carne esse
non eos qui nondũ decorporeexier̃ sed eosqui scdm
carneuiuunt. significatos eõ manifestũ est Non
autc̃ibi est questio quacuers it. Illud est qd ex pecto ab
utrũ gratiadi uiuant scđm spm̃. ansibi sufficiant
iãditi cũ crearent᷑ possibilitate naturae in suep¬
pria uoluntate. cũ plenitudo legis non sit nisico¬
ritas et caritas dĩ diffusa sit incordib.uris. ponp
preuigilare debere neignores. ideoq eẽculpum
ionorantiã qui uinhominescit peglegentiasu
qd ad hibitadiligentia scire debuis fecꝰ Dũtam̃
omnia potius disput& quautor& &dicat: da
mihi intellectũ et discã mandatatua edio

Expanded text:
inpossibilitate non peccandi similiter obiecerit, inpossibilitate non peccandi similiter obiecerit, quod dictum est : sapientia carnis inimica est Deo. legi enim Dei non est subjecta, nec enim potest. qui autem in carne sunt, Deo placere. non possunt. sapientiam quippe carnis dixit, non sapientiam de sorsum descendentem: et in carne esse non eos, qui nondum de corpore exierunt, sed eos, qui secundum carnem uiuunt, significatos esse manifestum est. non autem ibi est quaestio, quae uersatur. illud est, quod expecto ab utrum gratia Dei uiuant secundum spiritum, an sibi sufficiant, iam data cum crearentur possibilitate naturae in sua propria uoluntate; cum plenitudo legis non sit nisi caritas, et caritas Dei diffusa sit in cordibus nostris,praeuigilare debere ne ignoret, ideoque esse culpandam ignorantiam, quia id homo nescit neglegentia sua quod adhibita diligentia scire debuisset.; dum tamen omnia potius disputet, quam ut oret et dicat: da mihi intellectum, et discam mandata tua. aliud
Abbreviated transcription (Latin):
tentio ibiin constantia &om ne opus prauĩ
Qnac autẽ de sursũest sapientia portimu ubiu
pudicaest. dcinde pacifica modesta sua dibidis
plen amiseri cordia et fructbiborisntuiqu
lingua domat. desursũ descendens. pon abhum. a no
cordeprosiliers: An &istãquisq abrogare aud&
gratiaedi. et tã suꝑbissima uanitate pon& in homi¬
nis potestate : cur ergo orat᷑ ut accipiat᷑. si ab homi¬
neest uthabeat᷑: an& huicorationi contradicit᷑.
nefiat iniuria libero arbitrio : qđ si sibi sufficit pos¬
sibilitate naturae ad implenda omnia praecepta
iustitiae. contradicat᷑ ergo & idẽ ipsi apłoiacobo
ad monenti & dicenti. Siquis iuteurm indig&
sapientia. postul& adõ quidat omnib affluent
et non in pperat & dabit᷑ ei. postul& autẽ infide
nihil hȩsitans. haecfides adquã priecepta cõpel¬
lunt ut lex impler& fides imp&ret Inmulti sof
ꝓnuntiauit. sicut illud qđ ut. linguã nullus ho¬
minũ domare potest. Necillud quisquã istis ꝑ

Expanded text:
s prauum. quae autem de sursum est sapientia, primum quidem pudica est, deinde pacifica modesta suadibilis, plena misericordia et fructibus bonis, nolinguam domat, de sursum descendens, non ab humano corde prosiliens. an et istam quisque abrogare audet gratiae Dei, et eam superbissima uanitate ponet in hominis potestate? cur ergo oratur ut accipiatur, si ab homine est ut habeatur? an et huic orationi contradicitur, ne fiat iniuria libero arbitrio ? quodsi sibi sufficit possibilitate naturae ad implenda omnia praecepta iustitiae , contradicatur ergo et idem ipsi apostolo Iacobo admonenti et dicenti; si quis autem uestrum indiget sapientia, postulet a deo, qui dat omnibus afluenter et non inproperat, e t dabitur e i; postulet autem in fide nihil haesitans. haec est fides, ad quam praecepta conpellunt, ut lex imperet. fides impetret. per linguam pronuntiauit, sicut illud quod ait \'linguam nullus hominum domare potest\'. Nec illud quisquam istis pro
Abbreviated transcription (Latin):
sibi sapiens & prudens uid& erubescat. & senti¬
at inpudentiã. Pec cante uno homine. ex quo
in uni uersã successionẽ dira contagia transier.
regnũq in uni uersos mortis in ualuit. penit&
te irasceris doles. et usque quo uerbũ carofactũ
passione cruce acmorte opus habeat cõmoue¬
ris foste satius fuerat unũ deleri ilico peccatorẽ
& mox alius scđa plasmatione substitutus quo
ab omnisorde libera & inmaculata ꝓpago des¬
agnoscimus. non potuisse credimus : op&re
lequi fundam̃tũ posuisti. qđ aliud nemopotest¬
menta ueritatis. uos salte huic qui consiliarius
dõ est & mediator sacris respond&e sermonib:
Ait petrus Benedictus ds̃ & pat̃ dñi nr̃iiniũ xp̃i

Expanded text:
sibi sapiens et prudens uidetur, erubescat et sentisibi sapiens et prudens uidetur, erubescat et sentiat inprudentiam! peccante uno homine, ex quo in uniuersam suocessionem dira contagia transierunt regnumque in uniuersos mortis inualuit, paenitet te, irasceris, doles et, usquequo Verbum caro factum passione, cruce ac morte opus habeat, commoueris. forte satius fuerat unum deleri ilico pecoatorem et mox alium secunda plasmatione substitui, quo ab omni sorde libera et inmaculata propago desagnoscimus, non potuisse credimus? o Petrele, qui fundamentum posuisti, praetementa ueritatis, uos saltem huic, qui consiliarius Deo est et mediator, sacris respondete sermonibus ! ait Petrus: benedictus Deus et pater domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
et qđ auferre intotũ potuit. maluit castigare. ut
et correptionẽplaga ostender&. et ordinẽnatu¬
ra seruar&. Fecitds hominẽ delimotertae: et
uit alis sp̃s insufflatione uiuentẽ. posuit in pa¬
radiso deliciarũ. libero insuꝑdonauit arbitri¬
o. circũq mandato medio in mostalitatis et
mostis. Quauis adserant tui qui abundantiora
depectoretuo uenena suxer̃. mostalẽ eũ fuisse
factũ. Nihilq: cidedamni extransgressione
contigisse praecepti. At uero p̃uariꝰ canteho¬
mine. terra maledicit᷑. laborib: ac doloribus
homo ipse coonustat᷑. et ut in sudorefaciei panẽ
adquirat iub& Nota mostis circũ scribit᷑. Donec
intrã dequa sũptus est reuestat᷑. Eicit᷑ adã de
paradrso generat filios trahentes secũ seminis
infidelis originale peccatũ peccathumanũ
genus. dm̃ quoq penituit qđ homine feciss& int̃¬
ra: Od ne sustine paulis ꝑstultitiã meã. donec qui

Expanded text:
et quod auferre in totum potuit maluit castigare, ut et quod auferre in totum potuit maluit castigare, ut et correptionem plaga ostenderet et ordinem natura seruaret. fecit Deus hominem de limo terrae et uitalis spiritus insufflatione uiuentem posuit in paradiso deliciarum, libero insuper donauit arbitrio uinxitque mandato medio inmortalitatis et mortis; quamuis adserant toi, qui abundantiora de pectore tuo uenena suxerunt, mortalem eam fuisse factum nihilque eidem damni ex transgressione contigisse praecepti. at uero praeuaricante homine terra maledicitur, laboribus ac doloribus homo ipse coonustatur, ut in sudore faciei panem adquirat iubetur, nota mortis circumscribitur, donec in terram, de qua sumptus est, reuertatur; eicitur Adam de paradiso, generat filios trahentes secum seminis infidelis originale peccatum; peccat humanum genus; Deum quoque paenituit quod hominem fecisset in terra. O Domine, sustine paulisper stultitiam meam, donec, qui
Abbreviated transcription (Latin):
du rebus inposuit. ut qđ rationale factũ fueat
rationesubsister& et quodlibero donartrarbi¬
libestatẽ prospiciens ad hoctantu ipsa libestate
uti uell& ut pea seruitiũ quo reger& eligutito
Digno habitus iudicio ut ex prudenti seruitute
defensionẽ ex libera uolumate merer& mese¬
dem. confirmante apło quiait. Sieniuoless boc
ago mercedẽ habeo duo luminaria magnaom
in presente pman&diem : ettam̃ haecipsaquȩ
sicordinatõ motuferunt᷑ creatori mutare cũ
uelit potentia in erat siratio non tener&. quõ
in omnibus potentia edĩ ratio coniuneta est. Sienĩ
ess& apudcreatorẽmutatio operũ. qualiter acre¬
atura expectariposs& obseruatio mandatorũ:
iussũado est ut germin& terra herbã. fenũ. lignũq
fructiferũ. hocetiã nunc annuis uicib in cessabili
pasturiti onecustodit. Et tam̃ iratus sepissi meds
terrae fructus negat. imbriũ ubestate diminuit:.

Expanded text:
dum rebus inposuit, ut quod rationale factum fuerat dum rebus inposuit, ut quod rationale factum fuerat ratione subsisteret, et quod libero donarat arbilibertatem prospiciens ad hoc tantum ipsa libertate uti uellet, ut per eam seruitium quo regeretur eligeret digno habitus iudicio, ut ex prudenti seruitute defensionem, ex libera uoluntate mereretur mercedem, confirmante apostolo, qui ait: si enim uolens hoc ago, mercedem habeo. \'fiant duo luminaria magna\' in praesentem permanet diem P et tamen haec ipsa, quae sic ordinato motu feruntur, creatori mutare cum uelit, potentia inerat, si ratio non teneret: quoniam in omnibus potentiae Dei ratio coniuncta est. si enim esset apud creatorem mutatio operum, qualiter a creatura expectari posset obseruatio mandatorum? iussum a Deo est, ut germinet terra herbam, faenum lignumque fructiferum.. hoc etiam nunc annuis uicibus incessabili parturitione custodit; et tamen iratus saepissime Deus terrae fructus negata imbrium ubertate diminuit
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiae eius in hoc tẽpore. ut sit ipse iustus &iusti¬
ficanseũ. qui exfideest itiũ Itaq propitiator ꝑ
fidẽ in sanguinesuo. positus adostensionẽ formã¬
xpsitis. de quo iohannes usq: ad ipsã pene in ac¬
cessibilẽ lucẽ introductus exclamat. In prin¬
cipio erat uerbũ et uerbũ erat apuddm. et ds̃
erat uerbũ. hocerat in principio apud dm̃. oma
pipsũ factasunt. Ac post paululũ exposita diui¬
tatis. Qui peccatũ non fecit. Necinuentus est
dolus inorecius. Quita quã agnus corã tonden¬
te senon a periens ossuũ. quflagellatus cruci¬
fixus & mostuusẽ. quiaculeũ mortis edomuit.
qui amostuis resurrexit. qui captiuã ducens
captiuitatẽ ascendit in caelos. hic est unige¬
nitus in patre. primogenitus in multis frĩb
in quoest omnis plenitudo diuinitatis corpora¬
et redemit in medio etiã innouissimo iudica¬
bit : Itaq post conditionẽ uniuersae qua e scđm
uolunta tẽ cius extitit creationis. conpositis mo¬

Expanded text:
c tempore, ut sit ipse iustus et iustifieans eum, qui ex fide est Iesu. itaque propitiator per fidem in sanguine suo positus ad ostensionem formam homo Christus Iesus. de quo Iohannes usque ad ipsam paene inaccessibilem lucem introductus exclamat in principio erat Verbum et Verbum erat apud Deum et Deus erat Verbum. hoc erat in principio apud Deum, omnia per ipsum facta sunt. ac post paululum exposita diuitatis. qui peccatum non fecit, nec inuentusest dolus in ore eius, qui tamquam agnus coram tondente sic non aperiens os suum, cum flagellatus crucifixus et mortuus est, qui aculeum mortis edomuit, qui a mortuis resurrexit, qui captiuam ducens captiuitatem ascendit in caelos. hic est unigenitus in patre, primogenitus in multis fratribus; in quo est omnis plenitudo diuinitatis corporaet redemit in medio, etiam in nouissimo iudicabit. Itaque post conditionem uniuersae, quae secundum uoluntatem eius extitit, creationis conpositis mo
Abbreviated transcription (Latin):
nonibiest questio quib uerbis dicat᷑ quaecu que
sententia. nontam̃ fostas se sinec ausa cuialiquo¬
tiens in scripturis inueninĩ. homines dictoscẽ
sine querela. Nemo inuenit᷑ qđ dictas sit dpe
pecedio nisiunussolus dequo a ꝑtedictũeftice
quinon nouerat peccatũ. Et eolo coubidesar
quac habebat similitudinẽ carnispeccata quã¬

Expanded text:
non ibi est quaestio, quibus uerbis dicatur quaecumque non ibi est quaestio, quibus uerbis dicatur quaecumque sententia\'. non tamen fortasse sine causa, cum aliquotiens in Scripturis inueniatur, homines dictos esse sine querella, nemo inuenitur qui dictus sit sine peccato, nisi unus solus, de quo aperte dictum est: eum qui non nouerat peccatum; et eo loco, ubi de squae habebat similitudinem carnis peccati, quam
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ qua e postea reuelataest. ubi& remittant᷑
quae malefiant. et cadẽ gratia iuuante non fiunt
Proficientiũ est enĩ uia. quãuis bene proficientes
dicant᷑ pro fectiuiatores. Illa est autesup̃ma ꝑfect᷑
cuinihil ad dat᷑ cũid quoten dit cooperit possi¬
deri Ia uero illud qd eis dicit᷑ ipsetusi ne pece¬
toes siuera non ꝑtin& adeã rem de qua ueftitur
questio sed qd dicit neglegentia e suae potius in¬
putari qđ non est sinepeccato. bene quidẽ dicit
neglegentia domin& que rogabat quidẽ quan¬
do dicebat Itin era mea dirige scđm uerbũ tuũ
Vnedomin& mihi omnis iniquitas. Nedũ suac
digentiae quasi ꝓpriis uirib fidit Neq hic ad
uerã ustitiã neq illic ubisine dubio ꝑfecta desi¬
derandast &speranda ꝑueniat et illud qđ aqui¬
bida cisdict᷑ pusquã coscriptũ his omninouerb
posseesse hominc̃ sine percato facilerepellit quia

Expanded text:
eamdem fidem, quae postea reeamdem fidem, quae postea requae male fiunt et eadem gratia iuuante non fiunt, proficientium est enim uia, quamuis bene proficientes dicantur perfecti uiatores : illa est autem summa perfectio, cui nihil addatur, cum id, quo tenditur, coeperit possideri. iam uero illud quod eis dicitur \'ipse tu sine peccato es?\' re uera non pertinet ad eam rem, de qua uertitur quaestio sed quod dicit, neglegentiae suae potius inputari, quod non est sine peccato, bene quidem dicit,aec iniqua neglegentia dominetur. quem rogabat quidam, quando dicebat: itinera mea dirige secundum uerbum tuum, et ne dominetur mihi omnis iniquitas: ne dum suae diligentiae quasi propriis uiribus fidit, neque hic ad ueram iustitiam neque illic, ubi sine dubio perfecta desideranda est et speranda, perueniat. Et illud, quod a quibusdam eis dicitur, nusquam esse scriptum his omnino uerbis, posse esse hominem sine peccato; facile refellit : \'quia
Abbreviated transcription (Latin):
teipsũ diliga somnes quimiseri cordiadispe¬
rant quos tam̃ noueris confitere. Nonenite
deignotis consulo quos exeotediligere arbi¬
traris qđ quia non noueris Nonodiso ced
quid egote haec aconfessionetua exigos eutcon¬
uersationẽtuã uulgus agnoscattũ ꝑffetre
sinein fomitate tuomnem legis sarcina ferre
possibilis tumnquã homo in flate seduaclio
audisidignaris. dnm̃saluatorẽ tesitam̃ hocpo¬
tefis ad sca re uocante. Am̃dico uobis quisquis
non receperit regnũ di uelut in fans. Nenuona¬
suo sedin pcib: sperans alimoniã uite simplic
palitione consequit᷑ quãfiducialiops. conues
penurbraerã deposibilitate oneris suftimendi
tuũ primũ sensũ discutio. & meũ poste a siuideatur
explano: Mea sententia est . quia & in hoc quoq
peccamus quicũ in firmifumus. deinfirmitate
conquerim᷑. hanc esse intentionẽ legis arguentes
dñimiserantis. uelut pedagogo concludente in

Expanded text:
te ipsum diligas omnes, qui misericordiam Dei spete ipsum diligas omnes, qui misericordiam Dei sperant, quos tamen noueris, confitere; non enim te de ignotis consulo, quos ex eo te diligere arbitraris, quod quia non noueris non odisti. sed quid ego haec a canfessione tua exigo, cum conuersationem tuam uulgus agnoscat P tu perfectus sine infirmitate, tu omnem legis sarcinam ferre possibilis, tu, inquam, homo inflate sed uacue, audi, si dignaris, Dominum Saluatorem te, si tamen hoc poteris, ad sancta reuocantem: amen dico uobis, quisquis non receperit regnum Dei uelut infans, non intrasuo sed in precibus sperans alimoniam uitae simplici petitione consequitur, quam fiduciali opere non eram, de possibilitate oneris sustinendi, tuum primum sensum discutio: et meum postea si videatur, explano. Mea sententia est, quia et in hoc quoque peccamus, qui cum infirmi sumus, de infirmitate conquerimur,  hanc esse intentionem legis arguentis,Domini miserantis, velut paedagogo concludente in
Abbreviated transcription (Latin):
entia. siita extoto cordedm̃ diligis. ut nullã um¬
quã in eo cõgitationẽ quaeabsq timore et dilec¬
tionedi intellegi possit admittas. suta in toto
animosequeris ut suscepta semel cruce in nul¬
lã penitus oblectationõ habita ad tẽpus iocun¬
ditate succedas . si ita in totis uisccrib tuis calore
caritatis ardes. ut innulla penitus ꝑaugm̃ta
necessitatis infirma concupiscentus aut deside¬
niis adquiescas : Deindecũ scriptũ sit oms qđ ñ
sit exfidesit . et siue nobiliũlocorũ ep̃s uideris
si ue potentes sacculiui ros. siue diuites subreligi¬
oneuideas. utrũ omninonihil uel adulationi
ueltimori uel speiacceptionepsonarũ captõs
indulgeas nec quicquã in quote cortuũ rep̃¬
hendat. et conscientia remordeat uel sinulla
uerba tẽporipotius quã ueritati ad cõmodatares¬
pondeas Illud etiã consulo utrũ eqi omnes ap̃i¬
anos sicui teipsũ diligis. Nosenĩ subuno capite

Expanded text:
entia, si ita ex toto corde Deum diligis, ut nullam umentia, si ita ex toto corde Deum diligis, ut nullam umquam in eo cogitationem, quae absque timore et dilectione Dei intellegi possit, admittas; si ita in tota anima sequeris, ut suscepta semel cruce in nullam penitus oblectationem habita ad tempus iucunditate succedas; si ita in totis uisceribus tuis calore caritatis ardes, ut nulla penitus per argumenta necessitatis infirma concupiscentiis ant desideriis adquiescas; deinde, cum scriptum sit: omne quod non sit ex fide peccatum sit et siue nobilium locorum episcopos uideris sine potentes saeculi uiros siue diuites sub religione uideas, utrum omnino nihil uel adulationi uel timeri uel spei acceptione personarum captus indulgeas nec quicquam in quo te cor tuum reprehendat et conscientia remordeat, uel si nulla uerba tempori potius quam neritati adcommodata respondeas. illud etiam consulo: utrum aeque omnes Christianos siout te ipsum diligis? nos enim sub uno capite,
Abbreviated transcription (Latin):
legs ferre diffidunt. Sed tibis peciali sindeporu¬
dioneris fost as sefiducia est qđ balneis epulisq me
tritus latos humeros gestas. robustaq ceruicẽpite¬
ferens eti ã in frontepinguedine sicut scriptuest
setendieni aduersũ dm̃manũ suã. & contraomn¬
potentẽ roboratus est. Cucurrit aduersueui et fac
collo & pinguiceruice armatus est Operuit fan¬
emeius crassitudo & delaterib eius aruinade pet¬
eni qua e ducit ad moste: et paulus apłs morast
curacarnis nefeceritis in concupis carodis est in
meuritas pi quia multũ doleo ꝓuobis sureca
sententiã enim beati patris mei augustini. nones
sanifiducia. sed insani. Deunopraecepto. eodẽq
primo tesidignaris interrogo. Inlege dñs ꝑmor
dñm dm̃tuũ extoto cordetuo. & ex totaani¬
matua. & extoti suirib tuis. et scđm simileest
huic. Diliges proximũ tuũ tã quãte ipsũ. Rogo
te responde non mihi seddõ. Non uoce sed consci¬

Expanded text:
legis ferre diffidunt. sed tibi specialis inde portlegis ferre diffidunt. sed tibi specialis inde portandi oneria fortasse fiducia est, quod balneis epulisque nutritus latos humeros gestas robustamque ceruicem, praeferens etiam in fronte pinguedinem, sicut scriptum est: tetendit enim aduersum Deum manum suam et contra omnipotentem roboratus est. cucurrit aduersum eum erecto collo et pingui I cemice armatus est. operuit faoiem eius crassitudo, et de lateribus eius aruina depenenim, quae ducit ad mortem. et Paulus apostolus monet: curam carnis ne feceritis in concupiscentiis. est in me ueritas Christi, quia multum doleo pro nobis. iuxta sententiam enim beati patris mei Augustini non est sani fiducia sed insani. de uno praeoepto eodemque primo te, si dignaris, interrogo. in lege Dominus pDominum Deum tuum ex toto corde tno et ex tota anima tna et ex totis uiribus tuis; et secundum simile huic: diliges proximum tuum tamquam te ipsum. rogo te, responde non mihi sed Deo, non uoce sed consci
Abbreviated transcription (Latin):
dimus nos posse saluos ficri sicut &illi: petrus
apłs dicit quia ille ueredm̃ tẽpt&. quin uncho¬
minionus legis moliat᷑ in ponere. Contra au¬
tẽ iuiobicis &minaris qđ ille crimin& in iusti¬
tia edm̃. qui ꝑ confessionẽ propriae in firmita¬
tis adoratiã sp̃s a littera occidente confunit᷑
Samũel helias heliseus qs uas hieremias
diniel ⁊ acharias. Omnessci ueliudices uel reges uel
ꝓph&ac patressine dubio nr̃i sunt & neminẽ patrũ
petrus ad firmat. sed neq sem& ipsos hocestaplos
cũ essemt iudacionus legis ferre potuisse. sed fide
xp̃ĩ scđmspem gratiae fuisse saluatos. Apfoste
scđmteomnes isti scipatresdĩ adiutoris: non haba¬
bant: eccep&rus increpat illos quigra ue iugũcol¬
lo discentiũ in ponere carabantꝰ tue contraro
in scandilũ petri. increpaseos quiad fidelem di
miseri cordia confugiunt. & seꝑ sem &ipsos onus

Expanded text:
dimus nos posse saluos fieri, sicut et illi. Petrus dimus nos posse saluos fieri, sicut et illi. Petrus apostolus dicit, quia ille nere Deum temptet, qui nunc homini onus legis moliatur inponere; contra autem tu obicis et minaris, quod ille criminetur iniustitiae Deum, qui per confessionem propriae infirmitatis ad gratiam spiritus a littera occidente confugiat. Samuhel Helias Heliseus Esaias Hieremias Danihel Zacharias, omnes sancti uel iudices uel reges uel prophetae patres sine dubio nestri sunt et neminem patrum Petrus adfirmat sed neque semet ipsos, hoc est apostolos, cum essent Iudaei, onus legis ferre potuisse, sed fide Christi secundum spem gratiae fuisse saluatos. An forte secundum te omnes isti sancti patres Dai adintorium non habebant? eecoe Petrus increpat illos, qui grate ingum collo discentium inponere conabantur; tu « contrario m scandalum Petri increpas eos, qui ad fidelem Dei misericordium confugiunt et ae per semet ipsos onus
Abbreviated transcription (Latin):
mũomniapossibilia praecepisse et nenineu
tam possibilia cõplente ꝓpterqd subditus fit
omiismundusdõ. postea pondus praccept
substitutagratiae indulgentia subleuas se
utrutam tuserue nequa & miligne quiqd
tibi dñstuus remisit conseruis tuis conaris exige¬
re tuũ primũ sensũ discutio & meũ postea si uid&
explano: Tuqui non posse ferreonus legis dixisse
quosdã arguis. ergo tuipsũ ferre teposse confidisi
Omiser qui scđm qđ scriptũ est dicis incordetuo
diuessũ & ditatussũ . et nullius rer egeo. et nescis
quiatues miser & miserabilis. et pauꝑ & cecus &
nudus Nũ quid ad telocutus est xp̃s. Am̃ dico
tibi. Nontibi reuelauit caro & sanguis. sed pat̃
meus quiest in caclis : Nũquid tibi dixit tuuo¬
caberis cephas : nũ quid tibis popondit suꝑhanc
Et nuncergouos quid tẽptatis dnm̃ in ponere
iugũ collo discentiũ qđ neq patresur̃i. Neq nos

Expanded text:
mo omnia possibilia praecepisse et nemine mo omnia possibilia praecepisse et nemine tamen possibilia complente — propter quod subditus fit omnis mundus Deo — postea pondus praecepti substituta gratiae indulgentia subleuasse. ueramtamen ta, serue nequam et maligne, qui quod tibi dominus tuus remisit, a conseruis tuis conaris exigere: tuum primum sensum discutio et meum postea si uidetur explano. tu qui non posse ferri onus legis dixisse quosdam arguis, ergo tu te ipsum ferre posse confidis? o miser, qui secundum quod scriptum est dicis in corde tuo: diues sum et ditatus sum et nullius rei egeo, et nescis quia tu es miser et miserabilis et pauper et caecus et nudus. numquid ad te locutus est Christns \'amen dico tibi, non tibi reuelauit caro et sanguis, sed pater meus qui est in caelis\'? numquid tibi dixit \'tu uocaberis Cephas? numquid tibi spopondit super hanc et nunc ergo nos quid temptatis Deum, inponere iugum collo discentium, quod neque patres nostri neque nos
Abbreviated transcription (Latin):
it. flos decidit uerbũ autẽ dñi man& in&ernũ
contahas tasplendidas ꝑspicuasq diuinorũ
nubes testimoniũ audiat laborans ingemitu
suomundus uniuersus pelagiũ reclamantẽ atq
humili ueritate non solũ uerborũ inpudentia sed
etiã scriptorũ cauteriis resistentẽ. Aitenĩ in epła
quã supra nominauimus. uerũ e contrario re¬
reclamamus et dicimus. Durũ est arduũ est nor
Duplicisignorantiae accusamus scientiaedrm
utuideat᷑ nescire qđ fecit. Nescire ꝗdius sut. et qua¬
sioblitus fragilitatis humanae cuius auetior ip¬
sest inposucrit homini qđ ferre nom possit
Quidrogo hac p̃sũptione feralius. quidhacin¬
crepatione ꝑuersius: ex probras eccłae catholi¬
catcuius nosui scerasumus qđ quasi dicere despe¬
rando uideat᷑ qđ ds auctor hominis posueido
homini qđ ferre non possit: Cuiustam fidels¬
simaest et ore & humilitate professio rdmpri¬

Expanded text:
it, flos decidit; uerbum autem Domini manet in aeternum. it, flos decidit; uerbum autem Domini manet in aeternum. Contra has tam splendidas perspicuasque diuinorum nubes testimoniorum audiat laborans in gemitu suo mundus uniuersus Pelagium reclamantem atque humili ueritati non solum uerborum inpudentia sed etiam scriptorum cauteribus resistentem. ait enim in epistula, quam supra nominauimus: uerum e contrario rereclamamus, et dicimus \'durum est, arduum est, non — duplicis ignorantiae accusamus scientiae Dominum, ut uideatur nescire quod fecit, nescire quod iussit et quasi oblitus fragilitatis humanae, cuius auctor ipse est, inposuerit homini, quod ferre non possit. quid, rogo, hac praesumptione feralius? quid hac increpatione peruersius? exprobras Ecclesiae catholicae, cuius nos uiscera sumus, quod quasi dicere desperando uideatur, quod Deus auctor hominis inposuerit homini quod ferre non possit: cuius tamen fidelissima est et ore et humilitate professio, Deum et pri
Abbreviated transcription (Latin):
intellegentiae non habenti Nos natura hominis
in firma dicimus ee non mala Nasimalaes socu
bonũ omnino non caper&. Uuncuero cugeru¬
no affectu concupiscatbonũ & adhȩseatbondu
etcinis Clamatiob: homo putredo. & filius ho¬
minis uermis. Clamat esaias . Omiser ego quõ cõ¬
punctussũ quiacũ simhomo & inmunda labia
habentis habitẽ . Clamathieremias. Anima in
angustiis. et sp̃s anxius clamat adte. uided nẽ
x miserere. Clamat abbacuc. Custodiuime & ex¬
piuit uenter meus auoce orationũ. et intrame
turbata est habitudomea. Clamatdauid. ex au¬
dime intua iustitia. et non intres iniudiciũ cũ
seruotuo. quia non iustificabit᷑ inconspectutuo
omnis uiuens. Clamant omnes apłi infirmita¬
tis timore turbati. Dñelibera nos perimus cla¬
matiohannes. Sidixerimus quõ peccatũ non
habemus ipsinos seducimus &ueritas in nob n est
climatia cobus. Inmultis enĩ offendimus om̃s

Expanded text:
intellegentiae non habenti —, nos naturam hominis intellegentiae non habenti —, nos naturam hominis infirmam dicimus esse, non malam. nam si mala esset, bonum omnino non caperet; nunc uero cum genuino affectu concupiscat bonum et adhaereat bono et cinis. clamat lob: homo putredo et filius hominis uermis. clamat Esaias: o miser ego, quoniam conpunctus sum, quia, cumsim homo et inmunda labia habeangustiis, et spiritus anxius clamat ad te: uide Domine et miserere. clamat Abacuc: custodini me et expauit uenter meus a uooe orationum et intra me turbata est habitudo mea. clamat Dauid: exaudi me in tua iustitia et non intres in iudicium cum seruo tuo, quia non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. clamant omnes apostoli infirmitatis timore turbati: Domine, libera nos, perimus. clamat Iohannes: si dixerimus quoniam peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et ueritas in nobis non est. clamat Iacobus: in multis enim offendimus omnes.
Abbreviated transcription (Latin):
miserrimo sermone conscribunt Et telegen¬
du cachinnis quasititulũ confusionis exponun
Inthaecergo huius modi sensũ in cade epła in¬
digestis sermonib eructasti. qđ pleriq nr̃orũ dice¬
rent dmmalã hominibus condidisse naturã Qđ
etiã ille fineestuus pede tẽptim nobis tẽptauit
intendere. unde breuiter primũ ꝓfiteor. deinde
respondeo Ante tribunal xp̃i indextera inter
agnosdi non sit dignus ad sistere nec mereat᷑ dnm
onis uita iniu mani fest&t in mostali corporeeius.
quidicitdm̃ aliquã malã uel hominis uel cuiusq
rei condidisse naturã uel quiliberũ in aliquotol¬
lit arbitriũ cũ scriptũ legerit omnia quaecũq fe¬
citds̃bonaualde et delibero hominis arbitrio
scriptũest Oscreauit hominẽ in exterminabilẽ
et reliquit eũ in manu consilii sui. Caece & malis¬
ne alit enitibiloquinequeo sensũ dominicat aue¬
toritans sensu ꝓpriae fragilitatis. sensũ comunis

Expanded text:
miserrimo sermone conscribunt et te legenmiserrimo sermone conscribunt et te legendum cachinnis quasi titulum confusionis exponunt. inter haec ergo huiusmodi sensum in eadem epistula indigestis sermonibus eructasti, quod plerique nostrorum dicerent, Deum malam hominis condidisse naturam. quod etiam ille Phineus tuus pedetemptim nobis temptauit intendere: unde breuiter primum profiteor, deinde respondeo. ante tribunal Christi in dextera inter agnos Dei non sit dignus adsistere nec mereatur uidionis uita Iesu manifestetur in mortali corpore eius, qui dicit Deum aliquam malam uel hominis uel cuiusque rei condidisse naturam, uel qui liberum in aliquo tollit arbitrium, cum scriptum legerit: omnia quaecumque fecit Deus, bona ualde. et de libero hominis arbitrio scriptum est: Deus creauit hominem inexterminabilem et reliquit eum in manu consilii sui. caece et maligne — aliter enim tibi loqui nequeo, sensum dominicae auctoritatis, sensum propriae fragilitatis, sensum communis
Abbreviated transcription (Latin):
Sinautẽ ut legit᷑ patientiadĩ adhucillis liberũ
indulg& arbitriũ. adhuc& tecrede tẽptandũ:
Nuncadalia strictim transeoquestionẽ quãtu
aduersus omnes catholicos uibraresȩpius dice¬
ris. Nã etiã inepłasua illa lucubratissima haec
ipsa ut intellegere uix potuimus. it aisti inquã
ad demetriadẽ puellã ut audio sacrã & scam.
homo uerecundissimus scribere non erubuisti
docens utcredo reuerentiã castitatis. substropha
ioseph. & luxuriantis dominesuae ubi dixisti
Contẽpta frequent̃ domina ꝓpriioris adules¬
centitendit insidias. secr&u acsine testib manu
inpudens adphendit. in opostunã historiã ob¬
scenissimosermone contexens. Quã quã hoc qđ
neq: apte. Neq decoredicit᷑ tibi in putari non
debeamus. cuineq nit ales deder ut honestiorib
tudiis erudireris. Neq nit uralit̃ ꝓuenit ut sa¬
peres. sed illis dictatorib tuis quimiserũ sensũ

Expanded text:
sin autem, ut legitur, patientia Dei adhuc illis liberum sin autem, ut legitur, patientia Dei adhuc illis liberum indulget arbitrium: adhuc et te crede temptandum. Nunc ad aliam strictim transeo quaestionem, quam tu aduersus omnes catholicos uibrare saepius diceris. nam etiam in epistula tua illa lucubratissima haec ipsa uel intellegere uix potuimus. ita ista, inquam, ad Demetriadem puellam, ut audio, sacram et sanctam homo uerecundissimus scribere non erubuisti, docens, ut credo, reuerentiam castitatis sub stropha Ioseph et luxuriantis dominae suae, ubi dixisti, contempta frequenter domina propiores adulescenti tendit insidias, secretum ac sine testibus manu inpudens adprehendit, nopportunam historiam obscenissimo sermone contexens; quamquam hoc quod neque apte neque decore dicitnr, tibi inputare non debeamus, cui neque natales dederunt, ut honestioribus studiis erudireris, neque naturaliter prouenit, ut saperes , sed illis dictatoribus tuis, qui miserum sensum
Abbreviated transcription (Latin):
machinã instruens. ut qđ non fieri dicimus
non possefieri dixisse uideam᷑. et in quop̃ci pue
operantẽ in dispositione quãstatuit omnipo¬
tentiã praedicamus. nein patient infamare
in potentia iudicem. uanũ quaeso tefurorem
abice quo hocipsũ ad peccatũ proficit. Dequo
pdicamꝰ et colimus & dep̃finitione tẽporũ quȩ
profundissimo ipsius sunt statuta consilio d¬
uissesufficiat : Dequa & siplura quaesunt scbeu
scripta non essent. de monũ s alteres ponsio soba
sufficer& qui propria dã pnati consuentia uox¬
ferant᷑ ad dnm. Quidtibi & nobis filidi quid
uenisti ante tepus ꝑderenos: quoscuintlbe¬
gas deconstitutione iudici confitentes. ape
deftissimũ ipsius contrate exemplis̃ pnilosin
oppreni onemisen homines comphensos. ult¬
motunciudicio intellegis eedãpnatos Accipe &
ccipsũ hic in ꝑturbabili emundatione purgandũ

Expanded text:
machinam instruens, ut, quod non fieri dicimus, machinam instruens, ut, quod non fieri dicimus, non posse fieri dixisse uideamur, et in quo praecipue operantem in dispositione quam statuit omnipotentiam praedicamus, ne inpatienter infamare inpotentiam iudicemur? uanum, quaeso te, furorem abice, quoniam hoc ipsum ad peccatum proficit, de quo praedicamus et colimus, et de praefinitione temporum, quae profundissimo ipsius sunt statuta consilio, dixisse sufficiat; de qua, etsi plura quae sunt sanctorum scripta non essent, daemonum saltim responsio sola sufficeret, qui propria damnati conscientia uociferantur ad . Dominum. quid tibi et nobis, fili Dei ? quid uenisti ante tempus perdere nos? quos cum iQtellegas de constitutione iudicii confitentes, cape certissimum ipsius contra te exemplum. si illos in oppressione miseri hominis conprehensos ultimo tunc iudicio intellegis esse damnatos: accipe et te ipsum hic inperturbabili emundatione purgandum;
Abbreviated transcription (Latin):
quã qđ non faciat. nisi fosteqđnolit. non o poste¬
at non ꝓponat. Loquit᷑ paulus ad thessalonicen¬
ses significans de aduentu antichristi. Non re¬
tin&is qđ cũ adhuc essẽ apuduos. haec dicebam
uobis: et nunc quid detineat scitis. ut reuel&᷑
in suotẽpore. Tantauis est decr&idĩ. & tãin re¬
uolubilis status constitutorũ. insuis quib: que
causis tẽporũ ut ꝓpt̃ electos suos dies sȩculi ad¬
breuiari dixerit dñs non auferri. &ut facer&
teporũ statutorũ. ꝑmaiestate plenitudine ꝓ
pi& ate breuitatem simulq: & cõpendiũ mise¬
ricordia caper& & numerũ mundus impler&
Et tuuisiã: ecceego cũ dolore misericordiȩlo¬
quor Tuin quãuis o homosimilismei. ut tibi homi¬
nes in hoc presenti tẽpore qđ nũ quã ante a dictũ
in sacris uoluminib inuenit᷑ quẽ quãsi ne peccato
eẽ respondeant. Et sun hoc foste consenserint.
dedic mom̃toq subscribant. Nouã calũniae

Expanded text:
quam quod non faciat nisi forte quod nolit, non oportequam quod non faciat nisi forte quod nolit, non oporteat, non proponat. loquitur Paulus ad Thessalonicenses, significans de aduentu Antichristi: non retinetis, quod cum adhuc essem apud nos, haec dicebam nobis? et nunc quid detineat scitis, ut reueletur in suo tempore. tanta nis est decreti Dei et tam inreuolubilis status constitutorum in suis quibusque causis temporum, ut propter electos suos dies saeculi adbreuiari dixerit Dominus non auferri; ut faceret temporum statutorum pro maiestate plenitudinem, pro pietate breuitatem, simulque et conpendium misericordia caperet et numerum mundus inpleret. et tu nis iam — ecce ego cum dolore misericordiae loquor — tu inquam uis, o homo similis mei, ut tibi homines in hoc praesenti tempore, quod nusquam antea dictum in sacris uoluminibus inuenitur, quemquam sine peccato esse respondeant et, si in hoc forte consenserint, de die momentoque subscribant, nouam calumniae
Abbreviated transcription (Latin):
meo Iustũ &impiũ iudicabitds̃ ett ẽpus omnis
reituncerit : Qua obrẽ ohomo uacue siquã fi¬
duciã habes. patient expecta ordinẽdi quã dig¬
nitus est &ipsedns expectarequifecit. factus
sublege qui fecerat legem. Audiipsũ tibi dicen¬
tẽ. Uonest urm scire tẽpora quae pater posuit
insua potestate. Autsiuis aꝑtius accipere testi¬
moniũ quiacũ utiq possitds̃. tam̃ ꝑipsas uiordi¬
natione non faciat. dicit ad p&rũ. Uut putas non
posse memodo rogare patrẽ meũ. & ex hibebit mi¬
hiplusquã duo decĩ legiones angelorũ. sed quo¬
modo complebunt᷑ scripturae quia sic opost& fieri
uidesergo quia operator tẽporis tẽperat uistutes.
& ratio dispositionis misc& potentiae patientiã:
deinde ait dñs. Reconde gladiũ inteca: ficrienĩ
non potest ut calicẽquẽ dedit mihi pater. non
bibã illũ. Et tam̃ ds̃ nihil non potest. Nec est quic¬

Expanded text:
meo: iustum et impium iudicabit Deus, et tempus omnis meo: iustum et impium iudicabit Deus, et tempus omnis rei tunc erit. quamobrem, o homo uacue, si quam fiduciam habes, patienter expecta ordinem Dei, quem dignatus est et ipse Dominus expectare qui fecit: facastus sub lege, qui fecerat legem. audi ipsum tibi dicentem: non est uestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. aut si uis apertius accipere testimonium, quia cum utique possit Deus tamen pro ipsa sui ordinatione non faciat, dicit ad Petrum: an putas non posse me modo rogare Patrem meum, et exhibebit mihi plus quam duodecim legiones angelorum? sed quomodo conplebuntur Scripturae, quia sic oportet fieri? uides ergo, quia operator temporis temperat uirtutes et ratio dispositionis miscet potentiae patientiam. deinde ait Dominus: reconde gladium in theca. fieri enim non potest, ut calicem quem dedit mihi Pater non bibam illum. et tamen Deus nihil non potest, nec est quic
Abbreviated transcription (Latin):
quasirana eceno emergit. & ꝑsonat. quid mih
est expectare tẽpus expectare iudicium
ds si potest. semꝑ potest si semꝑporest. ꝑsonarũ
acceptor non est: potestergo & modo potest. et in
meuere ꝑsonarũ acceptor probandus. si qđ in om¬
nib potest & utiq acturus intẽ poresuo est . Inte
solo ante tẽpus facer&. qđ neq inmorsefecit. cui
unũ tantũ modo inhacuita peccatu exprobra¬
uit et tam̃ ante mostẽ remisit. que obhancculpã
mori iussit. Neterrã repromissionis intrauit:
Audi ergo salo monẽ suꝑ ordinatione tẽporũ
et dĩ constitutione testantẽ . Omnia tẽpus ha¬
bent et suis spatiis transcunt uniuersa subcelo
Tempus nascendi et tẽpus moriendi. Tempus
plantandi. tẽpus euellendi qđ plantatũ est
Tempus occidendi. tẽpussanandi. Deinde alio
locodicit : uidi subsole in loco iudicii impi&atẽ
et in loco iustiuae iniquitate. Et dixuncorde

Expanded text:
quasi rana e caeno emergit et personat: cquid mihi quasi rana e caeno emergit et personat: cquid mihi est expectare tempus, expectare iudicium. Deus si potest, semper potest: si semper potest, personarum acceptor non est\'! potest ergo et modo potest et in te uere personarum acceptor probandus, si, quod in omnibus potest et utique acturus in tempore suo est, in te solo ante tempus faceret, quod neque in Moyse fecit, cui unum tantummodo in hac uita peccatum exprobrauit et tamen ante mortem remisit, quem ob hanc culpam mori iussit, ne terram repromissionis intraret. audiat ergo Salomonem super ordinatione temporum et Dei constitutione testantem: omnia tempus habent et suis spatiis transeunt uniuersa sub caelo. tempus nascendi et tempus moriendi. tempus plantandi et tempus euellendi quod plantatum est. tempus occidendi et tempus sanandi. deinde alio loco dicit: uidi sub sole in loco iudicii impietatem et in loco iustitiae iniquitatem et dixi in corde
Abbreviated transcription (Latin):
taminabilẽ conseruatã in calis. uosqui in
uistut edĩ custo dimini ꝑfidẽ insalutẽ paratã reue¬
lari intẽporenouissimo. Deinde paulus uas elec¬
tionis profest thes auros salutares. et ar: Bene¬
sicut elegit nos antem undi constitutionẽ. ut es¬
semussci et in maculati in conspectuei incaritate
qua praedestinauit nos in adoptione filiorũ ꝑer
in laudẽ gloriaesuae. in quagratificauit nos indi¬
lecto inquohabemus redeptionepsanguinees
remissionepeccatorũ scđm diuitias gratiaecius.
quae suꝑhabundauit in nobis i nomnis apientia
& prudentia ut notũ ficer& nobis sacram̃tũ uo¬
luntatis suae. scđmbonũ placitũ eius qđ dispo¬
suit in eo dispensationeplenitudinis tẽporum
restaurare omnia inxpoquae in calis & quae in
terras. Dicit p&roinsalutẽparatã reuel ari in
tẽpore nouissimo testat᷑ & paulus qđ ꝓposuit
in eo in dispensatione plenitudinis teporũ in¬
staurare omnia inxpo. & nunc nobis nescio qͥ

Expanded text:
seruatam in caelis nobis, qui in uirtute Dei custodimini per fidem in salutem paratam reuelari in tempore nouissimo. deinde Paulus, uas electionis, profert thesauros salutares et ait: benesicut elegit nos in ipso ante Mundi eonstitutionem, ut essemus sancti et inmaculati in conspectu eius in caritate, qua praedestinauit nos in adoptionem filiorum perin laudem gloriae suae, in qua gratificauit nos in dilecto, in quo habemus redemptionem per sanguinem eius, remissionem peccatorum, secundum diuitias gratiae eius, quae superabundauit in nobis in omni sapientia et prudentia: ut notum faceret nobis sacramentum uoluntatis suae secundum bonum placitum eius quod disposuit in eo dispensatione plenitudinis temporum, restaurare omnia in Christo, quae in caelis et quae in terra sunt. dicit Petrus in salutem paratam reuelari in tempore nouissimoin eo in dispensationem plenitudinis temporum instaurare omnia in Christo; et nunc nobis nescio quis
Abbreviated transcription (Latin):
interimpropterheresim her&icũuito quia&
ꝓbaui& corriput Decest& et dãpn& Orepa¬
riter acmanũ &cunctis frat̃nitatis uinculo
bȩrebit. quia scriptũ est: inuicẽ oneraum port¬
te & sic implebitis legem xp̃i t

Expanded text:
interim propter haeresim haeretieum uito, quia et interim propter haeresim haeretieum uito, quia et probaui et corripui. detestetur et damnet ore pariter ac manu et cunctis fraternitatis uinculo haerebit, quia scriptum est: inuicem onera uestra portate, et sic implebitis legem Christ
Abbreviated transcription (Latin):
rounde ctubihabeat: ethumilit̃ agnoscat. et
patient̃ expectet Nedũ non hab& et habere
secredit idipsũ qđ hab& auferat᷑ abeo primũ
hominẽ peccantem depara drso eiecitđs. Dem¬
deprimũ incruce credentẽ in paradrsũ xp̃s in¬
duxit. Merito ergo quã diu in paradiso non sũ
et in terra peregrinationis adae maneo si ne
peccato meesse non credo: Siautem in paradisũ
fadi transductuis fuero biꝑfectionenȩa et
mostesu peratai peccatoq ddxo a&er nanleon¬
spetudipatientiaceius glorsa praedicabo haec
ego at potui beatissimis a cerdotes causa fita e¬
e simplicitatis exposui Non mihi succenst ant
quileser: sibi aliquo ꝑcõparationes nominũ titii¬
lant᷑ De questionib uero aquanimiter ferant
magisq sitimorẽdĩ habent. gau̾deant responsi
fuis seqd uerũ est Ego testeinuxp̃o odisseme
fateor heresim. Nonher&icũ sed sicut iustũ qt

Expanded text:
ro unde et ubi habeat, et humiliter agnoscat et ro unde et ubi habeat, et humiliter agnoscat et patienter expectet, ne, dum non habet et habere Se credit, id ipsum quod habet auferatur ab eo. primum hominem peccantem de paradiso eiecit Deus, deinde primum in cruce credentem in paradisum Christus induxit. merito ergo quamdiu in paradiso non sum et in terra peregrinationis Adae maneo, sine peccato me esse non credo. si autem in paradisum gratia Dei transductus fuero, ibi perfectione mea et morte superata peccatoque deleto aeternam in conspectu Dei potentiae eius gloriam praedicabo. Haee ego, ut potui, beatissimi sacerdotes, causa fidei et simplicitatis exposui. non mihi succenseant qui laeserunt, si in aliquo per conparationes nominum titulantur. de quaestionibus uero aequanimiter ferant magisque, si timorem Dei habent, gaudeant responsum fuisse quod uerum est. ego teste Iesu Christo odisse me fateor haeresim, non haereticum, sed, sicut iustum est,
Abbreviated transcription (Latin):
quisq nrm̃ dõ terrã uoluntariã. Di enĩ agricul¬
tura sumus. dĩ aedificatiosumus. Mittat in
agrũsuũ sem̃ uerbũ credat in corde ipseplan¬
t& ipscrig& ipse fecund& ipse tribuat in crem̃tu
quiest uerus agricolł Qdsolũ tam̃ in nob potest
uolintaria deuoto ad continenda in seradice
sominis et nutrendos uberes pastus fideletr
subministr& semꝑq orationib suis agricolã
suũ nem imicus urrania suꝑ seminarepossit
ex suscr& haecsitcius in operedĩ coopenttio
cũ spenon dubia & caritate sincera. Aitenim
dñsitis Egosũuitis uosestis palmites. Qđ cũq
hab& deuite hab& Noneniinquit apłstura¬
dicem postas sed radixte. Quid scergo extollit
infructib qui uident᷑ in eo cũ totũ ꝑtineat ad
uitẽ non solũ ut possit. uerũ etiã ut sit : alio
seduitis potest. Et qđ uitis potest palmes os¬
tendit sufficit ergo unicuiq ut habeat: atue¬

Expanded text:
usquisque nostrum Deo terram uoluntariam: Dei enim agriculusquisque nostrum Deo terram uoluntariam: Dei enim agricultura sumus; Dei aedificatio sumus. mittat in agrum suum semen uerbum, credat in corde, ipse plantet, ipse riget, ipse fecundet, ipse tribuat incrementum, qui est uerus agricola. quod solum tamen in nobis pobest uoluntaria deuotio, ad continendam in se radioem seminis et . nutriendos uberes partus fideliter subministret semperque orationibus suis agricolam suum, ne inimicus zizania superseminare possit, exsuscitet. haec sit eius in opere Dei co operatio, cum spe non dubia et caritate sincera. ait enim Dominus Iesus: ego sum uitis, uos estis palmites: quodcumque habet, de uite habet. non enim, inquit apostolus, tu radicem portas, sed radix te. quid se ergo extollit in fructibus, qui uidentur in eo, cum totum pertineat ad uitem non solum ut possit, uerum etiam ut sit? alioqsed uitis potest, et quod uitis potest palmes ostendit. sufficit ergo unicuique ut habeat; at ue
Abbreviated transcription (Latin):
paqdostendit apłs nullomodo eatenus quẽ quã
insultare possemostiatq peccato. donec mostali¬
tatẽ in mostalitas. et corruptionẽ incorruptio
consequat E tubi in firmitate del&auistus ꝑfec¬
ta succedit ÷ ubinonerit masculus & femina sed
erunt omnes similes angelisdi. Porro autesiqͥs
iam in tantũ cumulũ scĩtatis excessit ut uiuers
in haccarne uel masculu sec̃e uel feminã pesci¬
at siiã plenissima sui puritate ꝑcepta. Necha¬
bensuestim̃ta sordidata similis est angelisdi
etsiiãillaquae ꝓmis sa est scĩs inspeciem solis
claritate circũ dat᷑ dignehanc ꝑfectionẽ. non
uoce sed habitu ꝓfit&: Uerutam̃ p̃suptio ista
ꝑ ditio est. quin potius huius modi hominiex¬
pedit ut non suucor sed paulũ magistrugen¬
tiũ audiat & sequat᷑. Simulq or&cueo cui
oranti respondeat dñs. Sufficit cibi gratia mea
uistus autẽ in infirmitate ꝑficit᷑ Itaq qđ solũ
et inquosolo liberũ arbitriũ ꝑficit᷑ p̃beat seun¬

Expanded text:
ostendit apostolus, nullo modo eatenus quemquam insultare posse morti atque peccato, donec mortalitatem inmortalitas et corruptionem incorruptio consequatur, et ubi infirmitate deleta uirtus perfecta succedit, ubi non erit masculus et femina sed erunt omnes similes angelis Dei. porro autem si quis iam in tantum cumulum sanctitatis excrescit, ut uiuens in hac carne uel masculum se esse uel feminam nesciat, si iam plenissima sui puritate percepta nec habens uestimenta sordidata similis est angelis Dei et si iam illa quae promissa est sanctis in speciem solis claritate circumdatur, digne hanc perfectionem non uoce sed habitu profitetur. uerumtamen praesumptio ista perditio est; quin potius huiusmodi homini expedit, ut non suum cor sed Paulum, magistrum gentium, audiat et sequatur simulque oret cum eo, cui oranti respondeat Dominus: sufficit tibi gratia mea; uirtus autem in infirmitate perficitur. Itaque, quod solum et in quo solo liberum arbitrium pro- Scit, praebeat se un