comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pax cdiuinitꝰ facta ñ ẽ cũ carne sua incipit
& desinit uiuere. qͥa qͣndo cor pori uitã
ñ tribuit. & ipsa ñuiuit. Atq ita miro mͦ
cũ om̃i carni anima sit causa uiuendi. sp̃s
tam̃ irrationalis tãdiu uiuit quãdiu in
carne manere potuerit. & dũ a carne sua
separat᷑ extenuat᷑. Ita fit ut cũ ipse uita
carnis suȩ sit: uiuere ipse nequeat quando
uitã carni subministrare destiterit. &
si ñ sit caro cui uitã cdare ualeat. ipse qͦq
eã ꝓtinꝰ ñ hab&. Ideo nec ȩt̃nitas irratio¬
nabilib spiritib data ẽ. nec aliqͦd eis iudi¬
ciũ p̃parat᷑. in qͦ ens uł beatitudo ꝓ bonis.¬

Expanded text:
ipit et desinit vivere: quia quando corpori vitam non tribuit, et ipsa non vivit: atque ita miro modo cum omni carni anima sit causa vivendi, spiritus tamen irrationalis tandiu vivit quandiu in carne manere potuerit, et dum a carne sua separatur, exstinguitur. Ita fit ut, cum ipse vita carnis suae sit, vivere tamen nequeat, quando vitam carni subministrare destiterit; et si non sit caro cui vitam dare valeat, ipse quoque eam protinus non habebit. Ideo nec aeternitas irrationalibus spiritibus data est, nec aliquod eis judicium praeparatur, in quo eis vel beatitudo pro bonis
Abbreviated transcription (Latin):
rmissime tene & nullatenꝰ dubites
omẽm hominẽ qͥ ꝑ concubitũ uiri &
cato nasci impietati subditũ mortiq
nullus liberat᷑ nisi ꝑ fidẽ mediatoris
dĩ & hominũ hominis ihũ xp̃i. qͥ sine pec¬
cato conceptꝰ. sine peccato natꝰ. sine pec¬
ueteri quippe testamento peccata dice¬
bant᷑ sacrificia quȩ ꝓpeccatis offere¬
bant᷑. In qͥb om̃ib fuit significatio xxp̃i.
quia ipse ẽ agnꝰ dĩ. qui tollit peccata

Expanded text:
rmissime tene, et nullatenus dubites, omnem hominem, qui per concubitum viri et inali nasci, impietati subditum, mortique nullus liberatur, nisi per fidem mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu Christi, qui sine peccato conceptus sine peccato natus, sine pecnostris. In Veteri quippe Testamento peccata dicebantur sacrificia, quae pro peccatis offerebantur. In quibus omnibus fuit significatio Christi, quia ipse est a
Abbreviated transcription (Latin):
uiuatur. Sicut enĩ sine eccłiȩ catho¬
lice societate nec baptismꝰ potest ali¬
cui prodesse nec opera miscdiȩ nisi
forte ut mitiustorqueat᷑. ñ tamen
inter filios dĩ reputet᷑: sic intra
eccłam catholicã ꝑ solũ baptismũ uita.
ȩterna ñ adquirit᷑ si post baptismũ
male urtatur. Qd̃ etiã iusti cotidie ẽtrahunt
am & illi qui bene uiuunt debent cul¬
operib miscdiȩ ñ desinent̃ insistere.
scientes selicet leuia nonnulla tam̃
cotidie contrahere peccata: ꝓ quib
etiã scĩ & iusti sẽꝑ in hac uita dõ dicere
debeant. Dimitte nob̾ debita nr̃a. sicut
& nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Quȩ
peccata quanto etiã in reb licitis & a
dõ concessis frequent̃ hominib subrept.
& quantomagis fortiorib cibis corpus
implet᷑ & carnalib cor hominis actib
atq affectib implicat᷑: tanto frequent̃
culpa in hac mortalitate contrahitur.
dño suo sine ĩpedim̃to absq animȩ noxia

Expanded text:
vivatur. Sicut enim sine Ecclesiae catholicae societate nec Baptismus alicui potest prodesse, nec opera misericordiae; nisi forte ut mitius torqueatur, non tamen ut inter Dei filios deputetur: sic intra Ecclesiam catholicam per solum Baptismum vita aeterna non acquiritur, si post Baptismum male vivatur. Nam etam et illi qui bene vivunt debent operibus misericordiae indesinenter insistere: cientes se licet levia, nonnulla tamen quotidie contrahere peccata, pro quibus etiam sancti et justi semper in hac vita Deo dicere debeant: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quae peccata quanto etiam in rebus licitis et a Deo concessis frequenter hominibus subrepunt, et quanto magis fortioribus cibis corpus impletur, et carnalibus cor hominis actibus atque affectibus implicatur, tanto frequentior culpa in hac mortalitate contrahitur. Domino suo sine impedimento et absque animi noxia
Abbreviated transcription (Latin):
unã ex trinitate ꝑsonã. ñ soluis patris
sed simul patris & filii eẽ sp̃m. Ostendens
enĩ dĩ filius se solũ eẽ de patre genitum
Qui aut̃ ñ credit. iã iudicatꝰ ẽ. qͥa non
credit in nomine unigeniti filii dĩ.

Expanded text:
unam ex Trinitate personam, non solius Patris, sed simul Patris et Filii esse Spiritum. Ostendens enim Deus Filius se solum esse de Patre genitum Qui autem non credit, jam judicatus est; quia non credidit in nomine unigeniti Filii Dei .
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita ẽẽ potest utilis penitentio
quã qͦcũq tẽpr̃ homo egerit. qualib&
iniquuis. quã lib& annosus: si toto corde
dĩ ñ solũ corporis s etiã cordis lacrine
fuderit. & maloꝵ operũ maculas bons
oꝑib diluere curauerit: om̃iũ pecelte
indulgentiã mex habebit: hoc eñ d̃
uersus fueris & gemueris. saluus eris.
& alio loco dr̃. fili. peccasti. ne adicias i te¬
rũ s & de p̃teritis dep̃care ut tͥ dimit¬
tant᷑. Nũquã peccanti ẽẽt inlicta ꝓ pecca.¬
tis dep̾catio. si de p̃canti ñ eẽt remissio con¬
cedenda. Sed etiã penitentia peccatori
it̃ ꝓdest. si eã in eccłia catholica gerat. cui
ds in ꝑsona beati petri ligandi soluendiq
tribuit potestatẽ dicens. Quȩ ligaueris
suꝑ t̾rã ert̃ ligata & in celis. & quȩ solue¬
ris suꝑ t̾rã ert̃ soluta & in cęlis. In quacũq
te correxcerit. ñ pͥuabit᷑ indulgentiȩ

Expanded text:
in hac vita esse potest utilis poenitentia, quam quocunque tempore homo egerit, quamlibet iniquus, quamlibet annosus, si toto corde Dei, non solum corporis, sed etiam cordis lacrymas fuderit, et malorum operum maculas bonis operibus diluere curaverit, omnium peccatorum indulgentiam mox habebit. Hoc enim noversus fueris, et ingemueris, salvus eris. Et alio loco dicitur: Fili, peccasti; ne adjicias iterum, sed et de praeteritis deprecare, ut tibi dimittantur. Nunquam peccanti esset indicta pro peccatis deprecatio, si deprecanti non esset remissio concedenda. Sed etiam poenitentia peccatori tunc prodest, si eam in Ecclesia catholica gerat, cui Deus in persona beati Petri ligandi, solvendique tribuit potestatem, dicens: Quae alligaveris super terram, erunt ligata et in coelis. Et quaecunque solveris super terram, erunt soluta et in coelis. In quacunquete, correxerit, non privabitur indulgentiae
Abbreviated transcription (Latin):
mendat. Isaias enĩ dic̃ de filio. ꝑcuti&
t̾rã uirga oris sui. & spũ labioꝵ suorũ
int̾ficioe impiũ. De qͦ etiã apłsait. Qiẽ¬
ipse unicus dĩ filius sp̃m̃ oris sui eẽ signi¬
ficans. post resurrectionẽ suã insufflan
in discpłos ait. Accipite sp̃m scm̃. Deore
uͦ ipsius dñi ihũ ait ioħs in apocalipsi qͥa
sp̃s oris oris eius. ipse ẽ gladius qͥ deore

Expanded text:
mendat. Isaias enim dicit de Filio: Percutiet terram virga oris sui, et Spiritu labiorum suorum interficiet impium . De quo et Aipse unicus Dei Filius Spiritum oris sui esse significans, post resurrectionem suam insufflans in discipulos ait: Accipite Spiritum sanctum . De ore vero ipsius Domini Jesu ait Joannes in Apocalypsi quia Spiritus oris ejus, ipse est gladius qui de
Abbreviated transcription (Latin):
regnabt̃. quos cds gratuita bonitate sua
p̃destinauit ad regnũ. Quia enĩ eos tales
p̃destinando p̃parauit ut regno digni ceno
p̃parauit utiq scđm ꝓpositũ uocanclos
ut obediant. p̃parauit iustificandos ut
accepta gr̃a recte credant & bene uiuan
effecti regnũ celoꝵ sine fine possideant

Expanded text:
t, quos Deus gratuita bonitate sua praedestravit ad regnum. Quia enim eos tales praedestinando praeparavit, ut regno digni essent; praeparavit utique secundum propositum vocandos, ut obediant; praeparavit justificandos, ut accepta gratia recte credant, et bene vivant; effecti, regnum coelorum sine fine possideant
Abbreviated transcription (Latin):
Cui beatꝰ qͦq paulus concordat his uerbis.
Uidete fr̃s neforte sit in aliqͦ ur̃m cor
malũ incredulitatis discedendi a dõ uiuo.
sed adhor tamini uosineipsos ꝑ singulos
dies donec hodie cognominat᷑. ut ñ obdu-¬
ret᷑ qͥs eoc uob̃ fallacia peccati. Obdurate
indulgentia peccatoꝵ. siue qͥ sic miscdiã
dĩ sperat ut usq in finẽ p̾sentis uitȩ in
suoꝵ criminũ ꝑuersitate ꝑmaneat. Pro-¬
inde diligentes misccłiam dĩ metuentesq
iustitiã nec de remissione peccatoꝵ de¬
speremꝰ ne remaneamꝰ in peccatis: scien¬
tes qͥa illa om̃iũ hominũ debita sit exac¬
tura eqͥtas iustissimi iudicis quȩ ñ dimi¬
serit miscłia clem̃tissimi redẽptoris
Sicut enĩ miscdia suscipit absoluitq
conuersos. ita iustitia repell& & puni&
obduratos. hii st̃ qͥ peccantes in sp̃m scm̃
neq in hoc sȩcło neq in futuro accipient
deo aut̃ hominis anima intellectualis
sp̃c ẽ ut querat. agnoscat atq discernat.

Expanded text:
rdat his verbis: Videte, fratres, ne forte sit in aliquo vestrum cor malum incredulitatis discedendi a Deo vivo, sed adhortamini vosmetipsos per singulos dies, donec hodie cognominatur, ut non obduretur quis ex vobis fallacia peccati. Obdurato indulgentia peccatorum, sive qui sic misericordiam Dei sperat, ut usque in finem vitae praesentis, in suorum criminum perversitate remaneat. Proinde diligentes misericordiam Dei, metuentesque justitiam, nec de remissfone peccatorum desperemus, nec remaneamus in peccatis: scientes, quia illa omnium hominum debita sit exactura aequitas justissimi Judicis, quae non dimiserit misericordia clementissimi Redemptoris. Sicut enim misericordia suscipit, absolvitque conversos, ita justitia repellet et puniet obduratos. Hi sunt qui peccantes in Spiritum sanctum, neque in hoc saeculo, neque in futuro, Ideo autem hominis anima intellectualis spiritus est, ut quaerat, agnoscat, atque discernat
Abbreviated transcription (Latin):
sumũ & incõmutabile bonũ. & ab ipso
creatas eẽ naturas bonas qͥdẽ qm̃ a sũ¬
mobono factȩ st̃. sed mutabiles qͥa de
nillo factȩ st̃. nullãq eẽ malã natis.
quia om̃is natura in quantũ natura est
bona ẽ. sed qͥa in ea bonũ & augeri & mi¬
ẽe creaturȩ rationalis malũ unũ quo
uoluntarie ipsa deficit a sumo bono
creatore suo. alterũ qͦ inuita puniet᷑
ignis eterni supplicio. illud passura
uste qͥa hoc admisit iniuste. & qͥa or¬
dinẽ ñ seruauit ipsa diuinȩ constituti¬
onis: ordinẽ diuinȩ ñ effugi& ultio

Expanded text:
summum atque incommutabile bonum, et ab ipso creatas esse omnes naturas. Bonas quidem, quia a summo bono factae sunt; sed mutabiles, quia de nihilo factae sunt. Nullamque esse malam naturam, quia omnis natura, in quantum natura est, bona est. Sed quia in ea bonum et minui et auesse creaturae rationalis malum, id est unum, quo voluntarie ipsa deficit a summo bono creatore suo; alterum quo invita punietur ignis aeterni supplicio. Illud passura juste, quia hoc admisit injuste. Et quae ordinem in se non servavit divinae institutionis, ordinem non effugiet
Abbreviated transcription (Latin):
uino abstinent. non tanquã res immun¬
das refugiunt. sed mediocris uitȩ insti¬
tuta sectant᷑. Ꝙ in eo qđ coniugia ñ habent
ñ nuptiarũ bonũ crim̃ ẽẽ existimant.
sed continentiã conuͣgii bonis nuptus
meliorẽ ñ dubitant. isto quã maxi me
tẽpr̃ quando dicit᷑ de continentia. qͥ
potest capere capiat. de nuptiis uͦ dr̃¬
Nde qͥa egritudini sẽꝑ consulendũ.
ꝓp̾terea sicui pͥmo contigerit pͥuari
nuptias. nullũ de illis peccatũ habebit
si eas caste seruauerit. id. ẽ si unꝰ & una
legitime dũ taocat coniuncti fidẽ ser¬
uent. ut nec ille mulieri pret̾ uxcorẽ.
nec illa uiro p̃t̾ maritũ nullatenꝰ mis¬
ceat᷑. In talib & si fuerit aliqͥs conui-¬
galis eocessus qͥ tam̃ ñ legitimũ uiol&

Expanded text:
ino abstinent, non tanquam res immundas refugiunt, sed mundioris vitae instituta sectantur: et in eo quod conjugia non habent, non nuptiarum bonum crimen esse existimant, sed continentiam jugem bonis nuptiis meliorem esse non dubitant; isto quam maxime tempore, quando dicitur de continentia, Qui potest capere, capiat ; de nuptiis vernde quia aegritudini semper est consulendum, propterea si cui primo contigerit privarinuptias, nullum de illis peccatum habebit, si eas caste servaverit, id est, si unus et una, legitime duntaxat conjuncti, fidem servant, ut nec ille mulieri praeter uxorem, nec illa viro praeter maritum ullatenus misceatur. In talibus etsi fuerit aliquis conjug
Abbreviated transcription (Latin):
& coniugati uiri uł coniugatȩ mulieres
si eoc consensu ꝑennẽ dõ uouerint conti¬
nentiã: nouerint se uoti sui obnoxios
detineri. nec iã sibi debere cõmiationẽ
carnis quã licitã pͥmitꝰ habuert̃. sed dõ
sunt & in ant̾iora extendens seipsũ scdm
qđ in psalmis dr̃. uouete & reddite dño

Expanded text:
t conjugati viri, vel conjugatae mulieres, si ex consensu perennem Deo voverint continentiam, noverint se voti sui obnoxios detineri; nec jam sibi debere commixtionem carnis, quam licitam primitus habuerunt; sed Deo sunt, et in anteriora extendens se ipsum , secundum quod in Psalmis dicitur, Vovete, et reddite Do
Abbreviated transcription (Latin):
corpora ñ equalit̾ sint. & in ipsis celestib
atq terrestrib inueniat᷑ ñnulla diũ¬
sitas. cũ tã celestia quã terrestria ñ
solũ impari distent quantitate molis.
uerũ etiã dissimili splendeant clarita¬

Expanded text:
coelestibus atque terrestribus inveniatur nonnulla diversitas; cum tam coelestia quam terrestria, non solum impari distent quantitate molis, verum etiam dissimili splendeant clarita
Abbreviated transcription (Latin):
ee pauca cle ficle sc̃e trini¬
tatis quȩ solus & uerꝰ ẽ naturalit̃
ds quantũ breuitas tẽporis & ser¬
Im monis ꝑmisit inserui. Hunc de crea¬
tura quȩ absq dubitatione credere
creatã ex nihilo. ac sic uniuersa in
celis & in t̾ra. uisibilia & inursibilia
siue thronos siue dominationes. si ue
principatꝰ siue potestates opꝰ atq cre¬
aturã ẽẽ sc̃ȩ trinitatis. quȩ unꝰ ẽds

Expanded text:
fide sanctae Trinitatis, quae solus et verus est naturaliter Deus, quantum brevitas temporis et sermonis permisit, inserui. Nunc de creatura quid absque dubitatione credere creatam ex nihilo; ac sic universa in coelis et in terra, visibilia et invisibilia, sive Thronos sive Dominationes, sive Principatus, sive Potestates, opus atque creaturam esse sanctae Trinitatis ; quae
Abbreviated transcription (Latin):
Quib ꝓpt̾ arbitrii lib̾tatẽ quã maxime
decuit intellectuali creaturȩ creatoris
benignitate conferri. ita cognoscendi ac
diligendi se facultatẽ uoluntate donauit.
ut eã unꝰqͥsq & habere poss& & ꝑdere.
Siqͥs tam̃ sponte eã ꝑder&. suo eã demn

Expanded text:
Quibus propter arbitrii libertatem, quae maxime Quibus propter arbitrii libertatem, quae maxime debuit intellectuali creaturae Creatoris benignitate conferri, ita cognoscendi ac diligendi se facultatem voluntatemque donavit, ut eam unusquisque et habere posset, et perdere; si quis tamen sponte eam perderet, suo e
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ cũ corporeis elem̃tis habere fec̃ na¬
turale consortiũ. qͦs & ȩt̃nos creauit & eis
facultatẽ atq intelligentiã cogitandȩ.
cognoscendȩ diligendeq diuinitatis in¬
seruit. qͦs tam̃ ita creauit ut etiã p̃ se illũ
diligerent. cuiꝰ se tales creatos opere cog¬
nouissent. cũ eoꝵ ut tales fierent nulla
merita p̾cessissent. Ut aut̃ hȩc dilectio
haber& iustã & congruã laudẽ: uolun¬
tatis qͦq eis tribuit lib̾tatẽ. ut ẽẽt eis
possibile siue ad eũ qͥ supͣ ipsos ẽ intentionẽ
sc̃ȩ dilectionis erigere. siue ad se ł ad ea
quȩ infra eos st̃ prauȩ cupiditatis sem& ip¬
sos pondere declinare. Non ẽ gͥ natura¬
quȩ in ȩternũ possit siue misere siue bene
uiuendo subsistere. nͥ quȩ potest de dõ ipsiꝰ
munere cogitare. Hȩc aut̃ natura intel¬
lectualis in animab ẽ hominũ. & sp̃itib
angłoꝵ. Dĩ qͥppe cognoscencdi ac diligendi
señ nͥ angłis & hominib indidit facultatẽ.

Expanded text:
nullum cum corporeis elementis habere fecit naturale consortium; quos et aeternos creavit, et eis facultatem atque intelligentiam cogitandae, cognoscendae, diligendaeque divinitatis inseruit. Quos tamen ita creavit, ut etiam prae se ipsis illum diligerent, cujus se tales creatos opere cognovissent; cum eorum, ut tales fierent, nulla merita praecessissent. Ut autem haec dilectio haberet justam et congruam laudem, voluntatis quoque eis tribuit libertatem; ut esset eis possibile, sive ad eum qui supra eos est intentionem sanctae dilectionis erigere, sive ad se vel ad ea quae infra eos sunt pravae cupiditatis semetipsos pondere declinare. 32. Non est igiturquae in aeternum possit, sive misere, sive beate vivendo subsistere, nisi quae potest de Deo, ipsius Dei munere, cogitare. Haec autem natura intellectualis in animalibus est hominum, et spiritibus Angelorum. Deus quippe cognoscendi ac diligendi se non nisi Angelis et hominibus indidit facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb illi una ẽ diuinitas sacrificiũ panis
& uini in ficle & caritate scã eccłia ca¬
tholica ꝑ uniuersũ orbẽ terrȩ offerre
ñ cessat. In illis enĩ carnalib uictimis
significatio fuit carnis op̃i. quã ꝓ pec¬
catis nr̃is ipse sine peccato fuerat obla¬
turꝰ. & sanguinis quẽ erat effusurꝰ in
remissionẽ peccatoꝵ nr̃oꝵ. In isto aut̃
sacrificio gr̃arũ actio atq cõmemora¬
tio ẽ carnis acp̃i quã ꝓ nob̃ obtulit or
sanguinis quẽ ꝓ nob̃ idem ds̃ effudit.¬

Expanded text:
acrificium panis et vini in fide et charitate sancta Ecclesia catholica per universum orbem terrae offerre non cessat. In illis enim carnalibus victimis significatio fuit carnis Christi, quam pro peccatis nostris ipse sine peccato fuerat oblaturus, et sanguis, quem erat effusurus in remissionem peccatorum nostrorum. In isto autem sacrificio gratiarum actio atque commemoratio est carnis Christi, quam pro nobis obtulit, et sanguinis quem pro nobis idem D
Abbreviated transcription (Latin):
nunt᷑. qͥa nullus eoꝵ ẽ in alio & cũ uni
eoꝵ qdlib& opꝰ iniungit᷑. alius qͦq alteri
oꝑi implendo. diuinȩ potestatis deputat᷑
arbitrio. hȩc om̃a ostendunt etiã sc̃õs
angłlos creaturã eẽ scȩ trinitatis. cuiꝰ ꝑ
singulas res. quas utiq sic̃ uoluit fec̃ ap¬
par&e eͤ mirabilis & sapientia in dispositi¬

Expanded text:
nuntur; quia nuntur; quia odlibet injungitur; alius quoque alteri operi implendo divinae potestatis deputatur arbitrio. Haec autem omnia ostendunt etiam sanctos Angelos creaturam esse sanctae Trinitatis: cujus per singulas res, quas utique sicut voluit fecit, apparet mirabilis et sapientia in dispositi
Abbreviated transcription (Latin):
corporib toti. sic in eoꝵdẽ corpoꝵ pat¬
tib toti st̃. tam̃ cogitationũ uarias
diuersitates in eis cuiꝰdã tẽporalisme¬
tionis ac mutationis ostendit. di mͦ
aliquid nesciunt mͦ sciunt. mͦ uolunt mͦ no¬
lint. mͦ sapiunt mͦ desipiunt. nͦi iniqͥ ex
ustis mͦ iusti st̃ ex iniqͥs. mͦ pietatis illus¬
trant᷑ lumine. mͦ deprauant᷑ tenebroso
ries id ẽ angelicos sp̃s. qͥs ñ uideat ñ unius
naturȩ ẽẽ cũ dõ sed factos ex nichilo:
Quoꝵ naturalis mutabilitas in eo cogno
indefessa & in quantũ creaturȩ angłicȩ
gratis latũ ẽ ꝑfecta dilectione. contem¬
platione atq exultatione multitudinẽ
aulceclinis dñi incessabilit̾ sumant. nec
ab eo naturali conditione deficiant: & si
inherentib dõ nihil in ẽ de uarietate tẽ¬
poris. qͥa collato sibi ȩternȩ incorrupti¬
onis & incõmutabilitatis munere nihil
in se sentiant mutationis: mnẽ tam̃ sin¬
gulis t̃minꝰ naturalis. qͦ a se inuicẽ discer¬

Expanded text:
eorumdem corporum partibus toti sunt: tamen cogitationum varietas diversitatem in eis cujusdam temporalis motionis ac mutationis ostendit; dum modo aliquid nesciunt, modo sciunt; modo volunt, modo nolunt; modo sapiunt, modo desipiunt; modo iniqui ex justis, modo justi sunt ex iniqtrantur lumine, modo depravantur tenebroso ries, id est, angelicos spiritus, quis non videat non unius naturae esse cum Deo, sed factos ex nihilo? Quorum naturalis mutabilitas in eo cognosindefessa, et in quantum creaturae angelicae gratis datum est perfecta dilectione, contemplatione, atque exsultatione multitudinem dulcedinis Domini incessabiliter sumant; nec ab eo naturali conditione deficiant, etsi inhaerentibus Deo nihil inest de varietate temporis; quia collato sibi aeternae incorruptionis atque incommutabilitatis munere, nihil in se sentiunt mutationis: inest tamen singulis terminus naturalis, quo a se invicem discer
Abbreviated transcription (Latin):
sit. in eisdẽ spiritib qͦs rationales atq
in tellectuales fecit diuersitatẽ sus
operationis ostendit. In qͥbdã eni ide
qͥ t̾renis ac mortalib sunt inserti cor¬
porib & si nullus ẽ eis localis motꝰ qͥli

Expanded text:
sit, in eisdem tamen spiritibus, quos rationales atque intellectuales fecit, diversitatem suae operationis ostendit. In quibusdam enim, id est, qui terrenis ac mortalibus sunt inserti corporibus, etsi nullus est localis motus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
trinitas quȩ unꝰ ẽ chi nec localit̾ in loco eẽt
nec de loco ad locũ transir&. nec cirtum¬
scriberet᷑ quantitate molis suȩ. Quȩ om̃a
ostendunt huiꝰ cemodi naturarũ illũ ẽẽ
opificẽ. cuiꝰ nulluis latꝰ aut angustꝰ ẽ locꝰ:
qͥa ñ minꝰ in angustis. quã in latis totꝰ ẽ.
Nec mutat᷑ tpr. qͥ solus potest uolumi¬
na tẽpoꝵ ñ tẽporali uolubilitate. s et̾na
stabilitate mirabilit̾ ordinare. Neq enĩ
in tẽpore cogitat quẽa dmodũ tẽpoꝵ se¬
ries rerũ discessione ac successione tranᷤ¬
currat. nec aliqua mobili quantitate
terminat᷑ qͥ a nullo concludit᷑. neq mun
nores minorib ĩplendo. nusꝗͣ tam̃ totꝰ
se infundat. Ipse enĩ ẽ ds̃ qͥ ait. Celũ ce
t̾rã ego ĩpleo. Om̃a gͥ quȩ fecit idẽ sp̃s.¬

Expanded text:
Trinitas, quae unus est Deus; nec localiter in loco esset, nec de loco ad locum transiret, nec circumscriberetur quantitate molis suae. Quae omnia ostendunt hujuscemodi naturarum illum esse opificem, cui nullus latus aut angustus locus est, quia non minus in angustis quam in latis totus est; nec mutatur tempore, quia solus potest volumina temporum, non temporali volubilitate, sed aeterna stabilitate mirabiliter ordinare. Neque enim in tempore cogitat, quemadmodum temporum series rerum decessione ac successione transcurrat: nec aliqua molis quantitate terminatur, quia nulla concluditur: neque nores minoribus implendo nusquam tamen totus se infundat. Ipse enim est Deus qui ait: Coelum et terram ego impleo . Omnia igitur quae fecit, id es
Abbreviated transcription (Latin):
ra ñ feciss&e. Neq enĩ facit rẽ uiuentẽ. nͥ
res uiuens. Non gͥ unius naturȩ cũdõst
Ac sic neq illa corporea unius naturȩ
cũ dõ st̃. qͥb singłis singłos brutos atq
irrationabiles sp̃s. qͥb eadẽ corpora ui¬
uificarent᷑ ac sensificarent᷑ inseruit.
Sed nec ipsi bruti sp̃s unius naturȩ cu
dõ st̃. qͦs licae uiuificandis sensificandsq
possent aut agnoscere aut diligere
tuales eẽ ñ dubiũ ẽ qͥs aud& blasphemo

Expanded text:
nim facit rem non viventem, nisi res vivens. Non igitur unius naturae cum Deo sunt Ac sic neque illa corpora unius naturae cum Deo sunt, quibus singulis singulos brutos atque irrationabiles spiritus, quibus eadem corpora vivificarentur ac sensificarentur, inseruit. Sed nec ipsi bruti spiritus unius naturae cum Deo sunt, quos licet vivificandis sensificandisqpossent aut cognoscere aut diligere tuales esse non d
Abbreviated transcription (Latin):
N eo uͦ om̃ipotentia eiꝰ intelligit᷑. quia
om̃em creaturã uisibilẽ atq inuisibilẽ
idẽ corporalẽ atq spũ alẽ de nihilo fe¬
cit. in qͥb ipsa rerũ diuersitas multo
magis cõm̃dat bonitatẽ atq om̃i poten¬
tiã creatoris. Hisi enĩ omp̃s eẽt. ñ una
eadẽq facilitate sũma atq ima feciss&.

Expanded text:
tia intelligitur, quia omnem creaturam visibilem atque invisibilem, id est corporalem atque spiritualem de nihilo fecit; in quibus ipsa rerum diversitas multo magis commendat bonitatem atque omnipotentiam Creatoris. Nisi enim omnipotens esset, non una eademque faci
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ grãm ñ habebunt quȩ dabit̾ uistis:
qm̃ a corporib ĩpioꝵ ñ auferet᷑ corrup¬
tio & ignobilitas & infirmitas in qͥbus
tur.: ut illud iuge tormentũ corpoꝵ atq
animȩ sit mortis ȩt̃nȩ suppliciũ. Iustȩ uͦ
animȩ quas hic redeptor ds gratis ex fide
iustificauit. & iustificatis bene uiuendi
usq in finẽ ꝑseuerantiã tribuit. in ipsis
corporib in qͥb hic iustificationis gr̃am
diuinitꝰ accepert̃ & in qͥb iustificatȩ ꝑ
fidẽ in caritate dĩ ꝓxximiq uixert̃ regni
celestis et̾na beatitudine potient᷑. glori¬
ficatis etiã corporib suis quȩ sine dubio
carnis natura quã ds creauit ueracit᷑
ꝑmanente ñ sic̃ hic animalia s spũalia
tt habebunt. Sc̃oꝵ enĩ seminat᷑ corpꝰ ani¬

Expanded text:
 quae dabitur justis: quoniam a corporibus impiorum non auferetur corruptio et ignobilitas et infirmitas in quibus tur, ut illud juge tormentum corpori atque animae sit mortis aeternae supplicium. Justae vero animae, quas hic Redemptor Deus gratis ex fide justificavit, et justificatis bene vivendi usque in finem perseverantiam tribuit, in ipsis corporibus, in quibus hic justificationis gratiam divinitus acceperunt, et in quibus justificatae per fidem, in charitate Dei proximique vixerunt, regni coelestis aeterna beatitudine potientur: glorificatis etiam corporibus suis, quae sine dubio carnis natura, quam Deus creavit, veraciter permanente, non sicut hic animalia, sed spiritualia tunc habebunt. Sanctorum enim se
Abbreviated transcription (Latin):
bonꝰ eẽt. ñ se gub̃nandis reb qͦq infimis
prestitiss&.Igit᷑ tã in magnis quã in
paruis qͥbq reb conditis. magna ẽ bo¬
nitas atq om̃ipotentia conditoris.
aad ds om̃ia sapienter fecit¬
pientia. cui naturalit̾ hoc ẽ eẽ qđ sapi¬
entẽ eẽ. hoc facere qđ sapient̃ facere.
Sĩplicitas itaq multiplicis sapientiȩ dĩ
magnitudinẽ celsitudinis suȩ ñ solũ in
magnitudine sublimiũ creaturarũ.
uerũ etiã in infimarũ paruitate cõm̃¬
dat. dũ bona om̃a quȩ creauit ñ solũ
multo inferius dissimiliusq suo creato¬
re st̃ ut puta ñ ꝓlata de ip̃so sed facta
ꝓrsus ex nihilo. uerũetiã int̾ se ñ equa¬
lit̾ sunt. s unaqueq res ita ꝑman&
sic̃ a dõ cũ ñ eẽt accepit. alia qͥdẽ sic.¬

Expanded text:
et, non se gubernandis rebus quoque infimis praestitisset. 26. Igitur tam in magnis quam in parvis quibusque rebus conditis magna est bonitas atque omnipotentia Conditoris. Omnia enim sapienter fecitpientia; cui naturaliter hoc est esse, quod sapientem esse; hoc facere, quod sapienter facere. Simplicitas itaque multiplicis sapientiae Dei magnitudinem celsitudinis suae, non solum in magnitudine sublimium creaturarum, verum etiam in infimarum parvitate commendat: dum bona omnia quae creavit, non solum multo inferius dissimiliusque suo Creatore sunt, utpote non prolata de ipso, sed facta prorsus ex nihilo; verum etiam inter se non aequaliter sunt, sed unaquaeque res ita permanet, sicut a Deo ut
Abbreviated transcription (Latin):
in sanguine suo semel introiut in sc̃a.
Qđ tunc pontifex ille significabat. qͥ
nr̃ȩ sciebat effectũ. idẽ scilic& sac̃dos
& sacrificiũ. idẽ ds̃ & tẽplũ. Sacerdos
ꝑ quẽ sumꝰ reconciliati. sacrificiũ qͦ re¬
conciliati: tẽplũ in qͦ reconciliati. ds̃ cui
reconciliati : solus tam̃ sac̃dos. sacrifici¬
serui. Non aut solus ds. qͥa hoc cũ patre
& spu scõ scłm formã dĩ. Reconciliati
sumꝰ gͥ ꝑ solũ filiũ scłm carnẽ. s ñ soli
filio sccdłm diuinitatẽ. Trinitas enĩ nos
sibi reconciliauit. ꝑ hoc qd̃ solũ u̾bũ car
nẽ trinitas ipsa fecit. In qͦ sic ueritas
in cõmutabilis man& humanȩ diuine¬

Expanded text:
in sanguine suo semel introivit in sancta . Quod tunc pontifex ille significabat, quimptionis nostrae sciebat effectum, idem scilicet sacerdos et sacrificium, idem Deus et templum: sacerdos, per quem sumus reconciliati; sacrificium, quo reconciliati; templum, in quo reconciliati; Deus, cui reconciliati. Solus tamen sacerdos, sacrificiservi; non autem solus Deus, quia ho secundum formam Dei. 23. Reconciliati sumus igitur per solum Filium secundum carnem, sed non soli Filio secundum divinitatem. Trinitas enim nos sibi reconciliavit per hoc quod solum Verbum carnem ipsa Trinitas fecit. In quo sic veritas incommutabilis
Abbreviated transcription (Latin):
deo aut̃ hic penitentia fructu uite fut᷑e¬
osa ẽ: qͥa potest homo hic deposita ma¬
litia bene uiuere. & mutata uoluntate me¬
rita simul oꝑaq mutare. & in timore di
ea gerere quȩ placeant dõ. Qđ qͥ in hacu
ta nͨ fecerit habebit qͥdẽ penitentiã in
futuro secło penitentiã de malis suis sa
indulgentiã in conspectũ dĩ ñ inuenio¬
culpabit̾ iniqͥtas sua. ut nullatenꝰ ab es
possit uł diligi uł desiderari iustitia. Vo¬
luntas enĩ eoꝵ talis erit. ut habeat sẽpis
se malignitatis suȩ suppliciũ. nũqͣ tamra
cipere possit bonitatis affectũ qͥa sic̃ il
qͥ cũ xxp̃o regnabt̃ nullas in se malȩ uoluĩ¬
tatis reliqͥas habebt̃. ita illi qͥ ert̃ supp

Expanded text:
deo autem hic poenitentia fructuosa est, quia potest hic homo deposita malitia bene vivere, et mutata voluntate injusta, merita simul operaque mutare, et in timore Dei ea gerere quae placeant Deo. Quod qui in hac vita non fecerit, habebit quidem poenitentiam in futuro saeculo de malis suis, sed indulgentiam in conspectu Dei nculpabitur iniquitas sua, ut nullatenus ab eis possit vel diligi, vel desiderari justitia. Voluntas enim eorum talis erit, ut habeat semper in se malignitatis suae supplicium, nunquam tamen recipere possit bonitatis affectum. Quia sicut illi qui cum Christo regnabunt, nullas in se malae voluntatis reliquias habebunt, ita illi qui erunt in supp
Abbreviated transcription (Latin):
factũ. nullũ habens ꝓfectũ qͥa ñ hab&
intiũ. Ideo qͥppe naturȩ a dõ factȩ ꝓfi¬
cere possunt. qͥa eẽ cepert̃. ideo defice¬
re qͥa ex nihilo factȩ sunt. Ad defectũ
eas conlitio ducit originis. ad ꝓfectũ
uͦ ꝓuehit oꝑatio creatoris. Qđ dsẽ

Expanded text:
 habens profectum, quia non habet initium. Ideo quippe naturae a Deo factae proficere possunt, quia esse coeperunt; ideo deficere, quia ex nihilo factae sunt. Ad defectum eas conditio ducit originis, ad profectum vero provehit operatio Creatoris. In eo
Abbreviated transcription (Latin):
nitudine seruus in forma serui. qͥa in
similitudinẽ hominũ factꝰ habitu in
uentꝰ ẽ ut homo. Eocinaniens gͦ seipsũ
formã serui accepit ut fier& seruus.
sed formȩ dĩ plenitudinẽ ñ amisit. in
qua sẽꝑ ẽ ȩternꝰ atq incõmutabilis dñs.
factꝰ scdm̃ formã serui homo uerꝰ eiꝰdẽ
naturȩ cuiꝰ ẽ ancilla mat̾: & manens
in forma dĩ ds̃ uerꝰ eiꝰ dẽ nature cuiꝰ ẽ etiã
dñs pat̃. In forma dĩ cũ patre & sp̃u scõ
unꝰ ẽ solus formator om̃iũ ds. sccł̃m formã¬
serui solus ipse sua & patris & sp̃s sc̃i
operatione formatꝰ. qđ creator ẽ com¬
mune habens naturalit̾ cũ patre & sp̃u
sc̃o. qͥa aut̃ creatꝰ ẽ solus habens ꝑsona¬
lit̃ in seipso. cuiꝰ & natiuitatẽ futurã
scłm carnẽ & mortẽ & resurrectionẽ
atq in cęlo ascensionẽ lex & ꝓpħȩ ꝓnunti¬

Expanded text:
a in similitudine hominum factus, habitu est inventus ut homo. Exinaniens ergo semetipsum, formam servi accepit, ut fieret servus; sed formae Dei plenitudinem non amisit, in qua semper est aeternus atque incommutabilis Dominus: factus secundum formam servi homo verus, ejusdem naturae cujus eorma Dei Deus verus, ejusdem naturae cujus est etiam Dominus Pater. In forma Dei cum Patre et Spiritu sancto unus et solus formator omnium Deus; secundum formaservi solus ipse sua et Patris et Spiritus sancti operatione formatus: quod creator est, commune habens naturaliter cum Patre et Spiritu sancto; quod autem creatus est, solus habens personaliter in se ipso. Cujus et nativitatem futuram secundum carnem, et mortem, et resurrectionem, atque in c
Abbreviated transcription (Latin):
s&: ipse scdm apłicã doctrinã sem&e ipps
exinaniuit formã serui accipiens. for¬
mã gͥ serui id ẽ naturã serui in suam
accepit ille ds ꝑsonã. atq ita hominũ
factor in similitudinẽ hominũ factꝰ.
habitu ẽ inuentꝰ ut homo. Ipse humi¬
liauit sem&e ipsũ factꝰ obediens patri¬
usq ad mortẽ. mortẽ aut̃ crucis. In
tente gͥ hanc apłi sententiã cogita
tam̃ in eo ueritatẽ ut riusq nature
in una ꝑsona aut confundas aut m
agnose̾re firmissimeq tenere in ilo
formȩ nomine naturalẽ plenitudne
debere intelligi. In forma gͥ dĩ dĩ

Expanded text:
icam doctrinam, semetipsum exinanivit formam servi accipiens. Formam ergo servi, id est, naturam servi in suam accepit Deus ille personam, atque ita hominum factor in similitudine hominum factus, habitu est inventus ut homo; ipse humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . 19. Intente igitur hanc Apostoli sententiam cogita, tamen in eo veritatem utriusque naturae in una persona, aut confundas, aut dagnoscere, firmissimeque tenere, in illo formae nomine naturalem plenitudinem debere intelligi. In forma igitur Dei
Abbreviated transcription (Latin):
firmissima fide retine. qͥ hec utiq om̃a
in unitate naturȩ habens cũ patre. si
arbitratꝰ ẽ ẽẽ se equalẽ dõ. Non enĩ
rapin& fuit illa filii cũ patre diuinita¬
tis ȩqualitas. sed naturȩ. Etiã illa quȩ
consequent᷑ subiungit apłs dicens quia
sem& ipsũ exinaniuit formã serui acci¬
piens in similitudinẽ hominũ factꝰ &
habitu inuentꝰ ut homo. & qͥa humilia

Expanded text:
ssima fide retine, quia haec utique omnia in unitate naturae habens cum Patre, sinarbitratus est esse se aequalem Deo . Non enim rapinae fuit illa Filii cum Patre divinitatis aequalitas, sed naturae . Etiam illa quae consequenter subjungit Apostolus dicens, quia semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ diuidunt᷑ ipse diuidit᷑. nec in his
que mutant᷑ ulla mutatione uariat᷑.¬
t lisi enĩ naturalit̾ incõmutabilis ipse
essar. nũ ꝗͣ in reb mutabilib ordo qͥdẽ
consilii ac dispositionis eiꝰ incõmutabi
eo pͥmũ se nullũ ẽẽ corpꝰ ostendit. qͥa
qͥbdã corporib uitã ñ dedit. cũ corpo¬
ra om̃a ipse creauit. Ipse aut̃ naturalit̾

Expanded text:
ividuntur ipse dividitur, nec in iis quae mutantur ulla mutatione variatur. Nisi enim naturaliter incommutabilis ipse esset, nunquam in rebus mutabilibus ordo quidam consilii ac dispositionis ejus incommutabieo primum se nullum esse corpus ostendit, quia quibusdam corporibus vitam non dedit, cum corpora omnia ipse
Abbreviated transcription (Latin):
in sapientia fecisti. de illo pͥncipio cũ
qͦͥunũ ẽ pat᷑ ipse principiũ. & qͦ sibi coȩ¬
terno fecit celũ & terrã idẽ om̃em spũ¬
alẽ corporalẽq naturã. de dõ unige¬
nito qͥ ẽ in sinu patris ut dixci. om̃a hȩc
ꝑsonalit̾ accipe. salua tam̃ ȩternitate.
mmensitate. ĩmortalitate. in cõmuta¬
bilitate. in uisibilitate diuinitatis eiꝰ.
quȩ ita naturalit̾ atq equalit̾ in cõmu
ne hab& cũ dõ patre dĩ filius. ut lic&
serit tam̃ equalis patri de qͦ natꝰ ẽue
t̾udine eiꝰ om̃s nos accepimꝰ. Quã plenitu¬
dinẽ si excinanitꝰ amitteroe. qd de ea
nob̾ clar& utiq ñ haber&. Eodẽ aũt ñ
habente. nos ꝓculdubio nihil possemꝰ
accipere. De plenitudine aut̃ eiꝰ nos om̃s
accepimꝰ. Ex eo aut̃ qđ nob̃ de plenitudi¬
ne sua dedit: õstendit etiã cũ se exin¬
naniuit plenitudinẽ ñ amisisse. quã
habuit. qͥa si plenitudinẽ suã amitte¬
r& dare de illa nullatenꝰ poss&. for¬

Expanded text:
ecisti ; de illo Principio cum quo unum est Pater ipse principium, et in quo sibi coaeterno fecit coelum et terram, id est omnem spiritualem corporalemque naturam; de Deo unigenito, qui est in sinu Patris, ut dixi, omnia haec personaliter accipe; salva tamen aeternitate, immensitate, immortalitate, incommutabilitate, invisibilitate divinitatis ejus. Quae ita naturaliter et aequalinia cum Deo Patre habet Dei Filius, ut licet serit tamen aequalis vero Deo Patri, de cepimus: quam plenitudinem si exinanitus amitteret, quod de ea nobis daret utique non haberet. Eodem autem non habente, nos procul dubio nihil possemus accipere. De plenitudine autem ejus nos omnes accepimus. Ex eo igitur quod nobis de plenitudine sua dedit, ostendit etiam, cum se exinanivit, plenitudinem non amisisse quam habuit: quia si plenitudinem suam amitteret, dare de illa nullatenus posset. For
Abbreviated transcription (Latin):
piebat & ũbis & factis. Nã & in sacri¬
ficiis carnaliũ uictimarũ quȩ sibi sc̃a
ipsa trinitas quȩ unus ds ẽ noui & ue¬
teris testamenti a patrib nr̃is p̃cipi¬
ebat offerri. illius sacrificii significa¬
bat᷑ gratissimũ munꝰ. qđ ꝓ nobis se ip¬
sũ solus dĩ filius scdm carnẽ ẽẽt mi¬

Expanded text:
n sacrificiis carnalium victimarum, quae sibi ipsa sancta Trinitas, quae unus est Deus Novi et Veteris Testamenti, a patribus nostris praecipiebat offerri, illius sacrificii significabatur gratissimum munus, quo pro nobis se ipsum solus Deus Filius secundum carnem esset mi
Abbreviated transcription (Latin):
nã alterã malã. in uno homine int̾ se habe¬
re conflictũ. quando caro concupiscit ad
nobis sanatũ hoc uitiũ sicut nos dicimꝰ nusꝗͣ
futurũ. sed a nobis seiunctã atq seclusam
substantiã istã mali. & finito isto seculo
post conflagrationẽ muncli in globo qͦdã
tanquã in carcere sẽpiterno eẽ uicturam.
Cui globũ confirmant accessurũ & semꝑ
adhesurũ quasi cooꝑtoriũ atq tectorium
ex animab natura quidẽ bonis. sed tam̃ quȩ
ñ potuerint a naturȩ malȩ contagione mun
hieraca nuncupat᷑. resurrectionẽ carnis
uegant. Monachos tantũ & monachas&
coniuigia ñ habentes. in cõmunionẽ sui reci¬
piuntꝰ. Ad regnũ celoꝵ ñ ꝑtinere paruuloᷤᷤ
dicunt. quia non sunt eis merita ulla cer¬
taminis quo uitia superantur.XLuIII
elitiam amelitio nuncupati. nolentes

Expanded text:
nam, alteram malam, in uno homine inter se habenam, alteram malam, in uno homine inter se habere conflictum, quando caro concupiscit advnobis sanatum hoc vitium, sicuti nos dicimus, nunquam futurum: sed a nobis sejunctam atque seclusam substantiam istam mali, et finito isto saeculo post conflagrationem mundi in globo quodam, tanquam in carcere sempiterno, esse victuram. Cui globo affirmant accessurum semper et adhaesurum quasi coopertorium atque tectorium ex animabus, natura quidem bonis, sed tamen quae non potuerint a naturae malae contagione mund Hieraca nuncupatur, resurrectionem carnis negant. Monachos tantum et monachas et conjugia non habentes in communionem recipiunt. Ad regnum coelorum non pertinere parvulos dicunt, quia non sunt eis ulla merita certaminis, quo vitia superantur. XLVIII. MELETIANI a Meletio nuncupati, nolentes
Abbreviated transcription (Latin):
nichil cuiquã ꝑhibent salutis afferre. nec
quẽ quã eoꝵ qͦs decipiunt baptizandũ pu.¬
tant. Orationes faciunt ad solẽ ꝑdiẽ qua¬
quauersus cireuit. ad lunã ꝑ noctẽ si appa¬
r&. Si autẽ ñ appar&: ad aquiloniã partẽ.
qua sol cũ occiderit ad orientẽ reuertit᷑.
Stant orantes. Reccatoꝵ origines ñ libero
arbitrio uoluntatis. sed substantiȩ tribuunt
gentis aduersȩ. quã doginatizant ẽẽ homi¬
nib mixtã. Omnẽ carnẽ ñ dĩ sed malȩ m̃tis
ẽẽ ꝑhibent opificiũ. quã contrario pͥncipio
dõ coȩternã ẽẽ aiunt. Carnalẽ concupiscen¬
tiã qua caro concupiscit aduersus sp̃m. ñ
ex uitiata in pͥmo homine natura nobis
inẽẽ infirmitatẽ. sed uolunt substantiã
ẽẽ contrariã : sic nob̾ ad herentẽ ut qͣndo
liberam̃ atq purgam᷑ separet᷑ a nobis. & in
sua natura etiã ipsa immortalit̾ uiuat.
easq duas animas uł duas mentes unã bo¬

Expanded text:
nihil cuiquam perhibent salutis afferre: nec nihil cuiquam perhibent salutis afferre: nec quemquam eorum quos decipiunt, baptizandum putant. Orationes faciunt ad solem per diem, quaqua versum circuit: ad lunam per noctem, si apparet; si autem non apparet, ad aquiloniam partem, qua sol cum occiderit, ad orientem revertitur, stant orantes. Peccatorum originem non libero arbitrio voluntatis, sed substantiae tribuunt gentis adversae: quam dogmatizantes esse hominibus mixtam, omnem carnem non Dei, sed malae mentis perhibent esse opificium, quae a contrario principio Deo coaeterna est. Carnalem concupiscentiam, qua caro concupiscit adversus spiritum, non ex vitiata in primo homine natura nobis inesse infirmitatem; sed substantiam volunt esse contrariam, sic nobis adhaerentem, ut quando liberamur atque purgamur, separetur a nobis, et in sua natura etiam ipsa immortaliter vivat: easque duas animas, vel duas mentes, unam bo
Abbreviated transcription (Latin):
simulatã speciẽ carnis ludificandis huma.¬
uis sensib prebuisse. ubi non solũ mortem
uerũ etiã resuctionẽ similit̃ mentiret᷑.
dm̃ qͥ legẽ ꝑ moysen dedit & in hebreis
cipib tenebrarũ: ipsiusq testamenti noui
scripturas tanquã infalsatas ita legunt.
ut qđ uolunt incle accipiant & qd̃ no lunt
reiciant. eisq tanquã totũ uerũ haben.¬
tes nonnullas apocrifas anteponunt. Amissi¬
suo heresiarcha manicheo dicunt eẽ com¬
pletã. Unde ipse in suis litteris ihũ xxp̃i
es ꝓmiserit atq in illo miserit sp̃m scm.
habuit instar apłici numeri. quẽ numerps
manichei hodieq custodiunt. Nã eax elest¬
tis suis habent xxii quos appellant magi
& presbiteros qͥ ordinant᷑ ab ep̃is indefini¬
ti. habent etiã ep̃i diacones. Iã ceteri
ipsi qͥ uident᷑ idonei ad hunc errorẽ. uł¬
ubi est sustentandũ & augendũ. uł ubi
ñ ẽ etiã seminandũ. Baptismũ in aqua

Expanded text:
simulatam speciem carnis ludificandis humasimulatam speciem carnis ludificandis humanis sensibus praebuisse, ubi non solum mortem, verum etiam resurrectionem similiter mentiretur. Deum qui Legem per Moysen dedit, et in Hebraeis cipibus tenebrarum. Ipsiusque Testamenti Novi scripturas tanquam infalsatas ita legunt, ut quod volunt inde accipiant, quod nolunt rejiciant, eisque tanquam totum verum habentes nonnullas apocryphas anteponant. Promissisuo haeresiarcha Manichaeo dicunt esse completam. Unde se in suis litteris Jesu Christesse promiserit atque in illo miserit Spiritum shabuit, ad instar apostolici numeri, quem numerum Manichaei hodieque custodiunt. Nam ex Electis suis habent duodecim, quos appellant magiset presbyteros, qui ordinantur ab episti. Habent etiam episcopi diaconos. Jam caeteri ipsi qui videntur idonei, ad hunc errorem, ubi est, sustentandum et augendum; vel, ubi non est, etiam seminandum. Baptismum in aqua
Abbreviated transcription (Latin):
animalia ñ occidant. ne offendant pͥncips
tenebrarũ in celestib colligatos. a qͥb omen
carnẽ dicunt originẽ ducere. Q si utunt̾
coniugib. conceptũ tam̃ generationẽq deu.¬
tent. ne diuina substantia quȩ in eos ꝑ alm̃ti
ingredit᷑. uinculis carneis liget᷑ in ꝓle. Sic
quippe in omẽm carnẽ idẽ. ꝑ escas & potus
uenire animas credunt. Unde nuptias sue
dubitatione condẽ puant. & quantũ in ipie
ẽ ꝓhibent quanclo generare ꝓhibent ꝓpt̾
qđ coniugia copulanda st̃. Adã & euã ex pai¬
rentib principib fumi asserunt natos. qñ
pat᷑ eoꝵ nomine saclas socioꝵ suoꝵ feris
in carne ꝓlis tanquã tenacissimo uincilo
colligass&r. Xp̃m autẽ fuisse affirmant ql
dicit scriptura nr̃a serpentẽ. a qͦ illumimnas¬
se asserunt. ut cognitionis oculos aperiras
nouissimis tẽporib uenisse ad animas ñ ad cor¬
pora liberanda. nec fuisse in carne uera. sed

Expanded text:
animalia non occidant, ne offendant principes animalia non occidant, ne offendant principes tenebrarum in coelestibus colligatos, a quibus omnem carnem dicunt originem ducere: et si utuntur conjugibus, conceptum tamen generationemque devitent, ne divina substantia quae in eos per alimenta ingreditur, vinculis carneis ligetur in prole. Sic quippe in omnem carnem, id est, per escas et potus venire animas credunt. Unde nuptias sine dubitatione condemnant, et quantum in ipsis est, prohibent; quando generare prohibent, propter quod conjugia copulanda sunt, Adam et Evam ex parentibus principibus fumi asserunt natos: cum pater eorum nomine Saclas sociorum suorum fetus in carne prolis, tanquam tenacissimo vinculo colligasse. Christum autem fuisse affirmant quem  Scriptura serpentem, a quo illuminatos asserunt, ut cognitionis oculos aperirent, novissimis temporibus venisse ad animas, non ad corpora liberanda. Nec fuisse in carne vera, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nulla corpora resoluant᷑. Ceteras autẽ ani¬
mas & in pecora redire arbitrant᷑. & om̃ĩa
uiuere. ut uitã quȩ illis inest & sentire
credant & dolere cũ ledit᷑. nec alit̃ inde
aliquid nͥ cũ cruciatu eoꝵ quẽ quã posse
euellere aut carpere. ꝓpt̾ qđ agrĩ etiã
spinis purgare nefas habent. uti de agr¬
culturã quȩ om̃ium artiũ ẽ in nocentis¬
sima tanquã pluriũ homicilioꝵ ream
dementes accusant. suisq auditorib ide
hec arbitrant᷑ ignosci. qͥa p̾bent inde ali¬
menta electis suis. ut diuina illa substan¬
tia in eoꝵ uentre purgata impetr&e eis ue¬
niã quoꝵ tradit᷑ oblatione purganda. Itaq
ipsi electi nichil in agris operantes. nec poma
carpentes. nec saltẽ folia ulla uellentes. ex¬
spectant hȩc afferri usib suis ab auditorib
suis. uiuentes de tot tantisq secłm suã ua¬
nitatẽ homicidiis alienis. Monent etiam
eosdẽ auditores suos ut si uescunt᷑ carnib

Expanded text:
in nulla corpora revertantur. Caeteras autem aniin nulla corpora revertantur. Caeteras autem animas et in pecora redire putant, et in omnia vivere, ut vitam quae illis inest, et sentire credant, et dolere, cum laeduntur: nec aliquid inde sine cruciatu eorum quemquam posse vellere aut carpere. Propter quod, agrum etiam spinis purgare, nefas habent. Unde agriculturam, quae omnium artium est innocentissima, tanquam plurium homicidiorum ream dementer accusant: suisque Auditoribus ideo haec arbitrantur ignosci, quia praebent inde alimenta Electis suis; ut divina illa substantia in eorum ventre purgata, impetret eis veniam, quorum traditur oblatione purganda. Itaque ipsi Electi, nihil in agris operantes, nec poma carpentes, nec saltem folia ulla vellentes, exspectant haec afferri usibus suis ab Auditoribus suis, viventes de tot ac tantis secundum suam vanitatem homicidiis alienis. Monent etiam eosdem Auditores suos, ut si vescuntur carnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
gant diligentia. ut se nec ab hac tã horren¬
da cibi turpitudine abstineant. Nec uescun¬
tur tam̃ carnib. tanquã de mortuis uel oc¬
cisis fugerit diuina substantia. tantũq ac
tale inde remanserit qđ iã dignũ ñ sit in
electoꝵ uentres purgari. Nec oua saltẽ su¬
munt. quasi & ipsa dũ frangunt᷑ exspirent.
nec oporteat ullis mortuis corporib uesci:
& hoc solũ uiuat eoc carne qdđ farina ne mo-¬
riat᷑ eacipit᷑. Sed nec alimonia lactis utunt᷑.
quãuis de corpore animantis uiuente mul¬
geat᷑ siue sugat̾. non qͥa putant diuinȩ sub¬
stantiȩ nichil ibi ẽẽ ꝑmioctũ. sed qͥa sibi erra&
Sipse ñ constat. Nã & uinũ ñ bibunt.
dicentes fel eẽ principũ tenebrarũ cũ
uescant᷑ uuis. nec musti aliqͥd quã lib& reten¬
tissimi sorbent. Animas auditoꝵ suoꝵ in elec¬
tos resolui arbitrant᷑. aut feliciores cõpen¬
dio in escas electoꝵ suoꝵ. ut iã inde purgata

Expanded text:
gantes diligentia, ut se nec ab hac tam horrengantes diligentia, ut se nec ab hac tam horrenda cibi turpitudine abstineant. Nec vescuntur tamen carnibus, tanquam de mortuis vel occisis fugerit divina substantia, tantumque ac tale inde remanserit, quod jam dignum non sit in Electorum ventre purgari. Nec ova saltem sumunt, quasi et ipsa cum franguntur exspirent, nec oporteat ullis mortuis corporibus vesci, et hoc solum vivat ex carne, quod farina, ne moriatur, excipitur. Sed nec alimonia lactis utuntur, quamvis de corpore animantis vivente mulgeatur sive sugatur: non quia putant divinae substantiae nihil ibi esse permixtum, sed quia sibi error ipse non constat. Nam et vinum non bibunt, dicentes fel esse principum tenebrarum; cum vescantur uvis: nec musti aliquid, vel recentissimi, sorbent. Animas Auditorum suorum in Electos revolvi arbitrantur, aut feliciore compendio in escas Electorum suorum, ut jam inde purgatae