comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ bonũ: facit eũ ibi ꝑuenire. Qd̃ siqͥs querat qo
bonũ est paruũ. uł qd̃ magnũ: quisqͥs bona fa¬
cit oꝑa podest hoc in semet ipso uide. Nã alii
nõ expedit scire. Si bonũ ei placet: ⁊ in requie
manet dũ illd oꝑat᷑: magnũ est. Sin aut̃ displi¬
ceat:⁊ in inqͥetudine consistit: paruũ ẽ bonũ:
alus homo plorat iracundia et
anxietate. Ui aut̃ bonꝰ plorat gaudio: ⁊ dulee¬
dine aliqͣndo. Malus uͦ iminimẽ uult egredi de
tribulatione in qua consistit: ita ut moriatur.
timet enĩ: ut in inferno sibi augeat᷑. lustꝰ ai
ex dulcedine in qua manet. spe maioris: migͥt
desidat. Podest eddã unꝰqͥsq scire. qd magnũ erit
gaudiũ qñ ridebit homo cũ dõ. qnquidẽ in p̃sti¬
ti tantũ est dũ lacrimatur:¬
N multis sũt similes: uir bonꝰ ⁊ malꝰ. Ambo pose
uigilare. ieiuinare. elemosinas dare:⁊ alia bona
qͣplurima face. Bonꝰ aut̃ potest ex corde diil¬
tere: malus uͦ minime. Quẽadmodũ si cuillã

Expanded text:
num bonum facit eum ibi pervenire. 2. Quod si quis quaerat quod bonum est parvum vel quod magnum? quisquis bona facit opera, potest hoc in semetipso videre, nam alii non expedit scire. Si bonum ei placet, et in requie manet dum illud operatur, magnum est: si autem displicet et in inquietudine consistit, parvum est bonum. alus homo plorat iracundia et anxietate; vir autem bonus plorat gaudio, et dulcedine aliquando. Malus vero minime vult egredi de tribulatione in qua consistit ita ut moriatur; timet enim ut in inferno sibi augeatur: justus autem ex dulcedine in qua manet spe majoris migrare desiderat. Potest etiam unusquisque scire quod magnum erit gaudium quando ridebit homo cum Deo, quandoquidem in praesenti tantum est, dum lacrymaturmultis sunt similes vir bonus et malus. Ambo possunt vigilare, jejunare, eleemosynas dare et alia bona quamplurima facere; bonus autem potest ex corde dimittere, malus vero minime. 2. Quemadmodum si cuilibet
Abbreviated transcription (Latin):
nualet: demonstret ei qͣlit in ipsa maliera
dum malis int̾est oꝑib:a malo se contineat. Q
potest hoc mͦ fieri. Miles in ex peditionẽ ꝓficis¬
cens. causa dñi sui naturalis cui se ñ ualet sub¬
trahere. si uult deo adherere: dicat hoc pͥmtꝰ
s urm milidẽ ibi me futurũ assero. nichil me
nisi urm age uolẽs obsequiũ. dissipare malum
i inqͥrere bonũ. hinc ⁊ illinc: quantũ potero.
Cũ hac intentione abire incipiat. precurrens:
acsi uellet omĩa caꝑe. Quos aut̃ uidit. faciat
eos fuge: ne capiant᷑. Aut si alius illos cape
uoluerit. miles dĩ prior eos capiat: ⁊ postea
soluat. Suosq socios a malo defendat: ⁊ ali
de rapina elemosinas faciat. Ampliꝰ enĩ pe¬
cat aliquis. eã pauꝑib tͥbuendo: qͣ aliis aufe¬
rendo. Dũ enĩ illã auferret: malũ eẽ nõ di¬
ntabat. Cũ autẽ eã paupib erogat:⁊ nde se libe¬
nasst putat. Et sic a dõ recipit᷑ acsi qͥs corã pa¬

Expanded text:
non valet, demonstret ei qualiter in ipsa malitia non valet, demonstret ei qualiter in ipsa malitia dum malis interest operibus, a malo se contineat; quod potest hoc modo fieri: Miles in expeditione proficiscens causa domini sui naturalis cui se non valet subtrahere, si vult Deo adhaerere, dicat hoc in corsed vestrum militem ibi me futurum assero, nihil in ea nisi vestrum agere volens obsequium, dissipare malum et inquirere bonum hinc et illinc quantum potero. » 2. Cum hac intentione abire incipiat, praecurrens ac si vellet omnia capere, quos autem viderit faciat eos fugere ne capiantur; aut si alius eos capere voluerit, miles Dei prior eos capiat, et postea solvat, suosque socios a malo defendat, et alide rapina eleemosynas faciat; amplius enim peccat aliquis eam pauperibus tribuendo quam aliis auferendo. Dum enim illam auferret, malum esse non dubitat; cum autem eam pauperibus erogat, inde se liberum putat esse, et sic a Deo recipit
Abbreviated transcription (Latin):
Nã si umno tantũ mom̃do illic extitisset: nũqͥ
ꝓ uniuso censu mundi illuc redire uellet:
es. qd ds homini de bono sit gratꝰ: Nũqͥd dñs
ent gratꝰ homini. qr uidet ocłis. uł ore loquitur.
aut incedit pedib: S homo dõ gr̃as agat: quia
de illis qͥ suos deuicerũt inimicos. qͦsdã capien¬
do. alios int̾ficiendo. Isti qd̾ sibi ẽ utile ꝑege¬
nit. Errat qͥ hoc dicit. ut homo suã utilitatẽ
opet᷑: cũ a dõ discedit ⁊ infernũ acquirit. Nõ¬
ne quisq se deceptũ arbitraret᷑. si tantũ qd li¬
bet mẽbrũ ab eo auferret᷑: Qͥd gͦ de illofiet
im. ut ex iusto possid̾et. Sin aut̃. saltẽ illd̾ qd̃
iustiꝰ habet: in expensã panis mitt̾et. Sepiꝰ enĩ
demosine de pane: ꝗͣ de cet̾is reb fiunt. & qͥ
nõ uult om̃e malũ relinquere: ad p̾sens tam̃
quandã pardẽ deserat. Sic debet uir sapiẽs:
malũ hominẽ docere. Cũ eũ om̃ino conu̾ti

Expanded text:
nam si unum tantum momento illic exstitisset, nunquam nam si unum tantum momento illic exstitisset, nunquam pro universo censu mundi illuc redire vellet. cis, quod Deus homini de bono sit gratus? nunquid Deus erit gratus homini, quia videt oculis vel ore loquitur, vel incedit pedibus? Sed homo Deo gratias agat, quia de illis qui suos devicerunt inimicos, quosdam capiendo, alios interficiendo: « Isti quod sibi est utile peregerunt. » Errat qui hoc dicit ut homo suam utilitatem operetur, cum a Deo discedit et infernum acquirit. Nonne quisque se deceptum arbitraretur, si tantum quodlibet membrum ab eo auferretur? quid ergo de illo fietum ut ex justo possideret; sin autem, saltem illud quod justius haberet, in expensam panis mittepane quam de caeteris rebus fiunt. Et qui non vult omne malum relinqure ad praesens, tamen quamdam partem deserat. Sic debet vir sapiens malum hominem docere. Cum eum omnino convertere
Abbreviated transcription (Latin):
erimen: impellit eũ in aliud. Nũꝗͣ etiã sine mopia
fuerit: qui semꝑ suos redditꝰ anteꝗͣ illos habeat s
Iultis modis in usura delinquit᷑. Spende¬
s ab eo penit᷑: a quo pignora capnnt᷑. Dostũ en
ea susceꝑit: circa finẽ uidȩ suȩ. filio suo uł en
uult illa relinquere: dicit. Hoc uͦ dicit oꝑib in¬
lidius sermone loquentib. fili ego moriar.⁊ dn
impugnam qͣdiu uxi. nec michi sufficit. s de
uicariũ ꝓ me relinꝗͣ. ut illũ cũ hac eadẽ usim
impugnes. De isto potest dici. qd̾ etiã postiͣ
mortuus est: adhuc fenerator est.⁊ assidue
heccunia suã dat ad usuram. Quiequid em̃r
cipit᷑. pret̾ id qd cõmissũ est: usura est. Rursus
aliquis hereditate peccatũ patris requirit. aͥt¬
cimas quas abstulit: uł aliã t̾rã. Qd tantũde
sibi ualet: acsi infernũ hereditate postulart
Sciat aut̃ indubitant̾: se nũꝗͣ illic affuisse

Expanded text:
crimen impellit eum in aliud, nunquam etiam sine inopia crimen impellit eum in aliud, nunquam etiam sine inopia fuerit qui semper suos reditus, antequam illos habeat, expendit. 2. Multis modis in usura delinquitur, sed ab eo penitus, a quo pignora capiuntur. Postquam enim ea susceperit circa finem vitae suae filio suo vel cui vult ea relinquere, dicit: hoc vero dicit operibus validius sermone loquentibus: « Fili, ego moriar, et Deum impugnavi, quandiu vixi, nec mihi sufficit, sed te vicarium pro me relinquam, ut illum cum hac eadem usura impugnes. » 3. De isto potest dici quod, etiam postquam mortuus est, adhuc fenerator est, et assidue pecuniam suam dat ad usuram. Quidquid enim recipitur praeter id quod commissum est, usura est. 4. Rursus aliquis haereditate peccatum patris requirit, decimas quas abstulit vel aliam terram: quod tantumdem sibi valet ac si infernum haereditate postularet. Sciat autem indubitanter se nunquam illic adfuisse;
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi gr̃a. Quisqͥs aliqd̾ opꝰ obtimũ uult age.
seilicet relinquere scłm uł aliud qd̾libet. et
pe huiꝰcemodi priꝰ facit unũ de criminib
aicens in corde suo. unu̾sa peccata in quib ma¬
neo simul relinquã: tũc qͣsi int̾dicit dño. ne se
ad bonũ ꝑducat: qd̾ cogitabat. facitq simili¬
ter acsi aliqͥs in luto uolutaret᷑: cũ se uult
balneare. D eberet aut̃ potiꝰ suos pedes ablue¬
re: ut absq sorde balneũ intraret:
trbuit similit̾. Hoc modo. Cũ aliqͥs immode¬
rantia sua facit expensã quã sua neqͥt dole¬
rare facultas. in cibo. uł in uestib. siue cete¬
ris reb. possetq uitã suã quo qͦmodo cũ re
possessa sustentare. postmodũ ꝓpt̾ illã suꝑ¬
fluitatẽ ꝑgens ad feneradorẽ: similit̾ pec¬
cat in censu quẽ illi tribuit. quẽ admodũ
alter qͥ accipit. Nullus enĩ umꝗͣ inopiã ha¬
beret: si in modestia ꝑman̾et. Et unum

Expanded text:
Verbi gratia, quisquis aliquid optimum vult agere, Verbi gratia, quisquis aliquid optimum vult agere, scilicet relinquere saeculum, vel aliud quodlibet, et spe hujusmodi prius facit unum de criminibus, dicens in corde suo: « Universa peccata in quibus maneo simul relinquam. » Tunc quasi interdicit Domino ne se ad bonum perducat quod cogitabat, facitque similiter ac si aliquis in luto volutaretur, cum se vult balneare; deberet autem potius suos pedes abluere, ut absque sorde balneum intraret. tribuit, similiter hoc modo. Cum aliquis immoderantia sua fecit expensam quam sua nequit tolerare facultas in cibo vel in vestibus, sive caeteris rebus, possetque vitam suam quoquo modo cum re possessa sustentare, postmodum propter illam superfluitatem pergens ad feneratorem, similiter peccat in censu quem illi tribuit, quemadmodum alter qui accipit. Nullus enim unquam inopiam haberet, si in modestia permaneret, et unum
Abbreviated transcription (Latin):
st aliqͥs eui conuenit bonũ oꝑari: cũ credili¬
dade ꝑdendi. Quisqͥs est in uno erimme. nolens
illd̾ relinquere: neqͥquã ꝓ eo deserat bonũ age
qd pot̾it. Immo instantiꝰ illd faciat. tali intentio¬
ne : ut in corde suo dicat. Ds ego bonũ istud
oꝑor. s certissime scio me sine fine dãnandi.
si in hoc peccato deprehensus fuero. S: iderco
bonũ facio: ut des michi crim̃ odio hab̃e. Et
hac fide: ds̃ illũ eruet a peccato. ꝙ dẽ om̃e
bonũ suũ recuꝑabit: qđ pͥmitꝰ fec̾at. Alioqum
si putaret se saluandũ cũ crimine: desꝑatus
esset. Est enĩ spes. ut bonũ oꝑando: salutem
aliquis a dõ prestolet᷑. A spe cecidit: qui ma¬
lũ agendo se saluandũ arbitratur:¬
eus oꝑatur in t̾ra stultꝰ eui credit᷑: ꝗͣ exei¬
Ecitus alienꝰ. Exercitꝰ enĩ breuib abit dieb
⁊ a stulto longo dp̃re deuastat᷑. hinc salomo
it. Ueh t̾re: cuiꝰ rex est puer:
displicet: cũ aliqͥs peccat spe boni faciendi.

Expanded text:
st aliquis cui convenit bonum operari cum credulitate perdendi. Quisquis est in uno crimine nolens illud relinquere, nequaquam pro eo deserat bonum agere quod poterit: imo illud instantius faciat tali intentione ut in corde suo dicat: « Deus, ego bonum istud operor, sed certissime scio me sine fine damnandum, si in hoc peccato deprehensus fuero; sed idcirco bonum facio, ut des mihi crimen odio habere. » Et hac fide Deus illum eruet a peccato, et tunc omne bonum suum recuperabit quod primitus fecerat; alioquin si putaret se salvandum esse cum crimine, desperatus esset. Est enim spes ut bonum operando salutem aliquis a Deo praestoletur; a spe cecidit qui malum agendo se salvandum arbitraturus operatur in terra stultus cui creditur, quam exercitus alienus. Exercitus enim brevibus diebus abit, et a stulto longo tempore devastatur. Hinc Salomon ait: Vae terrae, cujus rex est puer! displicet, cum aliquis peccat spe boni faciendi. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia dĩ. Certũ est qđ dñm suꝑ oĩa: debe¬
ret iꝰ quisq dilig̾e. Quisqͥs aut̃ hoc non
igit: saltẽ placeat ei semꝑ amor qui sibi
confertur diuuitꝰ. Itẽ si ualde non placet. caut¬
at: ne sibi displicent.⁊ hoc ei sufficiet. Respon¬
debit aliquis. Nũꝗͣ mͥ displicebit amor: quẽ
mͥ d̾s exhibet. Uerũtam̃ hoc intelligat. Toti¬
ens incidit homo in hanc displicentiã. quo¬
tiens ei displicet dispositio ⁊ iusticia m qu

Expanded text:
ia Dei. Certum est quod super omnia deberet Deum unusquisque diligere; quisquis autem hoc non agit, saltem placeat ei semper amor qui sibi confertur divinitus. Item si valde non placet, caveat ne displiceat sibi, et hoc ei sufficiet. Respondebit aliquis: « Nunquam mihi displicebit amor quem Deus mihi exhibet. » Verumtamen hoc intelligat: Toties incidit homo in hanc displicentiam quoties ei displicet dispositio divina et ju
Abbreviated transcription (Latin):
Quisqͥs aut̃ eã habet. ñ curat ut aliqͥs de
illo loqͣtur: magis uult absconditꝰ ⁊ abiec¬
tus in hoc scło ꝑmane. Obseruatq pleniꝰ
duna p̾cepta: nõ enĩ terret eũ adu̾sitas:
neq pauꝑtas. Rex uͦ cȩlestis facit ammi¬
rabilẽ pulcritudinẽ ipsiꝰ. cunctis suis eiui¬
bus: quia sese abiecit. Unꝰq angłs scit me

Expanded text:
Quisquis autem eam habet, non curat ut aliquis de Quisquis autem eam habet, non curat ut aliquis de illo loquatur; magis vult absconditus et abjectus in hoc saeculo permanere, observatque plenius divina praecepta; non enim terret eum adversitas, neque paupertas. Rex vero coelestis facit admirabilem pulchritudinem ipsius cunctis suis civibus, quia sese abjecit: unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
bet erga mẽbra sua: meminit etiã iaioris bo¬
ni qđ ei ds face tribuit: ⁊ in de ei grãs agat.
Tandẽ cũ memoria bonoꝵ oꝑũ cũ fide qͦq et
spe salutis: migͣret ex hoc scło. Uerũtamen
unicuiq necessariũ esset: ut ad hoc dui la¬
boraret. Et ut saltẽ auderet obire: deb̾et
quisq uelle in iusticia ꝑmanere. Qui enĩ
dm diligit. aliqͣn migrare appetit. ipsiꝰ ui¬
dendi desiderio. Nec ꝓpt̾ alud: debet aliquis
uelle mori:¬
se degenerare: ex om̃ib quȩ corporalit̾ aspi¬
cit. m inꝰ sẽꝑ appetit: uiliora uestim̃ta ⁊ de¬
teriorẽ cibũ. tantũ ut quoqͦmͦ p̾sendẽ diem
tͥnsire ualeat: ⁊ frequent̾ reuisere thesaurũ
thalami sui. uidelicet iħm xp̃m: quẽ habet
in corde suo. E pluris p̃cii facit rex huius
scłi quendã obolũ: quã caritas uniu̾sas mũ¬
di diuitias. Nũꝗͣ enĩ meliorẽ uult habe do¬
mũ: ꝗͣ celũ. Podest etiã dici. qd multũ est
cupida: cũ dotꝰ mundꝰ ei suffic̾e nõ ualeat.

Expanded text:
bet erga membra sua; meminerit etiam majoris boni quod ei Deus facere tribuit, et inde ei gratias agat; tandem cum memoria bonorum operum, cum fide quoque et spe salutis migraret ex hoc saeculo. 3. Verumtamen unicuique necessarium esset ut ad hoc diu laboraret, et ut saltem auderet obire, deberet quisque velle in justitia permanere: qui enim Deum diligit, aliquando migrare appetit ipsius videndi desiderio, nec propter aliud debet aliquis velle morise degenerare. Ex omnibus quae corporaliter aspicit, minus semper appetit, viliora vestimenta, et deteriorem cibum, tantum ut quoquomodo praesentem diem transire valeat, et frequenter revisere thesaurum thalami sui, videlicet Jesum Christum, quem habet in corde suo. 2. Pluris facit rex hujus saeculi quemdam obolum, quam charitas universas mundi divitias: nunquam enim meliorem vult habere domum quam coelum. Potest etiam dici quod multum est cupida, cum totus mundus ei sufficere non valeat.
Abbreviated transcription (Latin):
de mimico suo: ꝗͣ hoc illi auferendo cũ quo sibi
nili ingerit. Si uͦ malũ ei ꝓ malo reddat᷑: mali¬
eia augebit᷑ nec inde qͥsquã ultus fuerit. imo
ea adauxerit. De hoc ꝓfecto nemo se uindi¬
ut: qd plus auget ꝗͣ minuat. Qui uͦ bonũ ꝓ
nalo. suo reddit inimico: tũc de malicia se
plene ulciscit᷑. Quia destruit illa. auferens ei
lcũ suui: ubi manebat. uidelicet illiꝰ animu:. qͥ¬

Expanded text:
do cum quo sibi malum ingerit; si vero malum pro malo ei reddatur, malitia augebitur, nec inde quisquam ultus fuerit, imo eam adauxerit. De hoc profecto nemo se vindicat quod plus auget, quam minuat. Qui vero bonum pro malo suo reddit inimico, tunc de malitia se plene ulciscitur, quia destruit eam, auferens ei locum suum ubi manebat, videlicet illius animum q
Abbreviated transcription (Latin):
lec tantũ mͦ reddet homo rationẽ dño de
suꝑfluis cogitationib. uanisq sermonib. ac
malis oꝑib: s de bonis quȩ deb̾et ag̾e. dum
mala perpetrat. Quotiẽs enĩ quisq nõ agit.
qd dõ plac̾e cognoscit: criminalit̾ peccat.
Nec de hoc solo peccato ualet quispiã age
pententiã: nisi ds̃ ei remittat ꝑ gr̃am suã¬
tẽptatio uiro iusto: in oratione sua. Et ecce cũ
Dns uͦ respondet illi. spiritalit᷑. Modo de adu¬
uo. Quanto ualidiꝰ tẽptaris. tãdo meliꝰ tibi sub¬
uenio: quia de iunci a dẽptationib nõ ꝑmit¬
to. Nec uales alit coronari: nisi legitime cer¬
taueris. Muid enĩ tͥ modo fac̾et consolatio do
agnoscas: Fidelis aut̃ ds est. nec tantũ uult
suũ honare iumentũ. ꝗͣuis uideat ualidir ut
ei spira frangat᷑. nec uerb̾at ut illd ꝓst̾nat¬

Expanded text:
Nec tamtummodo reddet homo rationem Domino de Nec tamtummodo reddet homo rationem Domino de superfluis cogitationibus vanisque sermonibus ac malis operibus, sed de bonis quae deberet agere, dum mala perpetrat. Quoties enim quisquis non agit quae Deo placere cognoscit, criminaliter peccat: nec de hoc solo peccato valet quispiam agere poenitentiam, nisi Deus ei remittat per gratiam suatentatio in oratione sua; et ecce cum Dominus vero respondet illi spiritualiter: « Modo te adjuvo; quanto validius tentaris, tanto melius tibi subvenio, quia te vinci a tentationibus non permitto, nec vales aliter coronari nisi legitime certaveris: quid enim tibi modo faceret consolatio, donagnoscas. » 2. Fidelis autem Deus est, nec tantum vult suum onerare jumentum, quamvis videat validum, ut ei spina frangatur, nec verberat ut illud
Abbreviated transcription (Latin):
elemosina fieret. uel quo inuolueret᷑. Ala¬
gis enĩ una sibi ꝓderit. si sanꝰ eã fec̾it: qua
innum abiles. facte post mortẽ suã.ꝯ un
diliget᷑ ab alio: magis ꝗͣ a semet ipso. Tantĩ
eniꝰ stultꝰ est aliquis. qm̃ om̃e qd posside.
ullt esse bonũ. tã maiꝰ quã minꝰ. Meruntam̃ de a-¬
nima quȩ dotũ gubnat: oꝑib dicit. Sit cuicũq
possit. Nã in porestate inimici eã tradit: cũ a
malo minime se custodit:
siquis ad eũ conutitur. S: dũ aliquis est iuue¬
nis : corpꝰ uiride. sangiuisq feruescit: oĩno
placet dño. siqͥs ei seruire incipiat. mbra
retrahens a malo qđ̵ possunt age: ⁊ ad bonũ
ea conu̾tens. Tũc enĩ fit hostia uiua ⁊ dõ pla¬
cens. ldõq debet qͥsq festinare. ad bona oꝑa
facienda: qm ille qͥunã orationẽ amitcit. uel
aliud bonũ: nũꝗͣ illd deinceps recuꝑabit. quẽ¬
admodũ tẽpꝰ pret̾itũ: retro redire ñ ualet.

Expanded text:
eleemosyna fieret vel quo involveretur: maeleemosyna fieret vel quo involveretur: magis enim una sibi proderit si sanus eam fecerit, quam innumerabiles factae post mortem suam; et vix diligetur ab alio magis quam a semetipso. 4. Tantum enim stultus est aliquis, quoniam omne quod possidet vult esse bonum, tam majus quam minus. Verumtamen de anima quae totum gubernat, operibus dicit: « Sit cujuscunque possit: » nam in potestate inimici eam tradit, cum a malo minime se custodit. si quis ad eum convertitur: sed dum aliquis est juvenis et corpus viride, sanguisque fervescit, omnino placet Domino si quis ei servire incipiat, membra retrahens a malo quod possunt agere, et ad bonum ea convertens. Tunc enim fit hostia viva et Deo placens. 2. Ideoque deberet quisque festinare ad bona opera facienda, quoniam ille qui unam orationem amittit vel aliud bonum, nunquam deinceps illud recuperabit, quemadmodum tempus praeteritum retro redire non valet.
Abbreviated transcription (Latin):
santũ dẽ aut̃ ad mninꝰ deb̾et elaborare
ad faciendã concordiã: quantũ elaborauit ad discor¬
diã. Ampliꝰ enĩ quisq morat᷑ ad aliqd abluendũ: qũ
ad contaminandũ. Dostremo uͦ in nullo oꝑe tanta
incolumitas. uel tanta uis est homini necessaria.
quanta ad dm̃ deprecandũ: ⁊ ex toto corde dili¬
gendũ. Cũq corpꝰ deficit. atq memoria sibim¬
nuitur. quomͦ cũ exorabit. ac confessus fuerit:
Magis eni laborat aliquis solũmͦ in ocłis suis ap¬
endis. cũ ualde infirmatur: quã si una die ꝑgi¬
ret dũ conualescit. Nec est rectũ consiliũ: en
aliquis dicit. Ego dm̃ deprecarer: nisi egro¬
tarẽ. Illi qui bene fecit: respondet dñs. Cir
alias orationes requiris. nisi me: Ego sũ hie
tecũ: meũ ꝑagens officiũ. Si uͦ negligente
egit: dicit ei ds̃. Bene scio qualider egeris.
dũ esses sanꝰ. Quinetiã non expediret home¬
ni.ut in fine suo hab̃et: unde sibi uł una

Expanded text:
Tantumdem autem ad minus deberet elaborare Tantumdem autem ad minus deberet elaborare ad faciendam concordiam, quantum elaboravit ad discordiam: amplius enim quisque moratur ad abluendum aliquod quam ad contaminandum. 2. Postremo vero in nullo opere tanta incolumitas vel tanta vis est homini necessaria, quanta ad Deum deprecandum, et ex toto corde diligendum. Cumque corpus deficit atque memoria sibi minuitur, quomodo eum exorabit ac confessus fuerit? Magis enim laborat aliquis solummodo in oculis suis aperiendis cum valde infirmatur, quam si una die pergeret dum convalescit. Nec est rectum consilium cum aliquis dicit: « Ego Deum deprecarer, nisi aegrotarem. » Illi qui benefecerit respondet Dominus: « Cur alias orationes requiris nisi me? Ego sum hic tecum, meum peragens officium. » Si vero negligenter egerit, dicit ei Deus: « Bene scio qualiter egeris dum esses sanus. » 3. Quin etiam non expediret homini ut in fine suo haberet unde sibi vel una
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdegit ab omnib insidiis bonũ ĩpedientl
gratior est ei :⁊ ampliꝰ eũ laudat. ꝗͣ qr con
donat sibi crimina. quȩ fecit in scło Iysa
nãq remissio. foret ei damnatio: nisi adi
defenderetur. quẽ admodũ in euangelis
seruo: qui alii dimitt̾e noluit. Ds aut̃ tã sa¬
piens custos est: qd bono suo malũ adici ñ ꝑmit¬
inimici tradit. Ualde aut̃ decipit᷑: qui ꝓ bouo
suo reprobatur:¬
Aliquis stultꝰ dicit hoc. Satis esset mͥ man¬
sisse uno anno in religione. tantũ ut in fine
saluet: Forsitan respondebit. Salutẽ ex¬
opto. Itaq cũ sine t̾mino ⁊ absq fine uis
a dõ saluari. cur ei uis int̾pon̾e t̾minum
uł int̾missionẽ. ad suũ seruiciũ faciendũ:
Sũma stulticia ẽ. ut hõ
differat peccata confit̾i. dnm̃ exorare.
elemosinas dare: usq ad finẽ uite. S̾tudi¬
ose enĩ ⁊ ꝓ posse suo. m̃ impugnat ali¬
quis: triginta annis uł qͣdraginta. ⁊ pꝰ¬
modũ ꝗͣcitiꝰ: uult ut ds̃ sibi remittat.

Expanded text:
 ab omnibus insidiis bonum impedientibus, gratior est ei et amplius eum laudat quam quia donat sibi crimina quae fecit in saeculo. Ipsa namque remissio foret ei damnatio nisi a Deo defenderetur, quemadmodum in Evangelio, servo qui dimittere alii noluit Deus autem tam sapiens est custos, quod bono suo malum adjici non permitinimici tradit. Valde autem decipitur qui pro bono suo reprobaturAliquis stultus dicit hoc: « Satis esset mihi mansisse uno anno in religione, tantum ut me Dominsalvet? » Forsitan respondebit: « Salutem exopto. » Itaque cum sine termino et absque fine vis a Deo salvari, cur ei vis interponere terminum vel intermissionem Summa stultitia est ut homo differat peccata sua confiteri, Dominum exorare, eleemosynas dare usque ad finem vitae; studiose enim et pro posse suo Dominum impugnat aliquis triginta annis vel quadraginta, et postmodum quamcitius vult ut Deus sibi remittat.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣñ. Cur peccãt cłici. scientes seͥpturas atq
sccreta di: Uir aut̃ sapiẽs: hoc mͦ ei responde¬
at. Ainice qñquidẽ cłici reatũ agnoscis. sapi¬
eutior illo es: circa rẽ huiꝰcemodi. Cur gͥ nõ
caues. ne illd facias. unde aliũ reprehendis:
scptura cordis quã tibi ds̃ immisit. tͥ sẽꝑ ostendit.
qd relinquere debeas: uł ag̃e. Sic itaq sciender
peccas: acsi clicꝰ esses. Certissime scias qd̃ nũꝗͣ
tbi ꝓderit. si aliꝰ ꝑeat: ⁊ tu illũ sequaris. Stul¬
torẽ enĩ rationẽ nemo reqͥrat: ꝗͣ illiꝰ est qui
pastori suo dicit. Ade requirar: si me ad ꝑdi¬
donem deduxeris:

Expanded text:
s Scripturas atque secreta Dei? » Vir autem sapiens hoc modo ei respondeat: « Amice, quandoquidem clerici reatum agnoscis, sapientior illo es circa rem hujusmodi; cur ergo non caves ne illud facias unde alium reprehendis? Scriptura cordis quam Deus tibi immisit, tibi semper ostendit quid relinquere debeas vel agere; sic itaque scienter peccas ac si clericus esses. » 2. Certissime scias quod nunquam tibi proderit, si alius pereat, et tu illum sequaris. Stultiorem enim rationem nemo requirat quam illius est, qui pastori suo dicit: « A te requirar, si me ad perditionem deduxeris.
Abbreviated transcription (Latin):
sese diligeti: dñs exhibet. Nicia quȩ habet in se.
minime delet ds̃ ex toto: ꝗdui uiuit in hoc seło.
s tegit ea: queadmodũ ignis tegit᷑ a cm̃e. Nec
ea uidet aliꝰ: nisi ds ⁊ uir bonꝰ. Cũ uͦ dĩ famulils
ea cognoscit: a semet ipso dissentit. & illa di¬
cordia: pacis est mitiũ. Postremo bonũ qd as
immittit in eo ꝑ gr̃am suã: ostendit ipło. faeĩ¬
q uirũ iustũ laudari: ex hoc qd niehil ad slã
aitinet. Uerũtamen om̃is honor est dñi. Nul¬
lus enĩ bonꝰ estimaret᷑: si alnis uidet. qd̾ iyse qͣn¬
aoq meditat᷑. Multotiẽs enĩ uidetur aliquis
ubi ñ est: ⁊ ñ uidet᷑ ubi est. Corpꝰ in bonis ui¬
detur oꝑib: cor aut̃ longe est ab eo. Propt̾
ea facit ds̃ magnã miscdiã: qr celat hõis co¬
mͦ. Continget aliquẽ impiũ esse in qualibet
patria. dicetq ipłs. Cur patit᷑ ds̃ maliciam
istius: Minime deb̾et pati. T̃u uͦ qui con¬

Expanded text:
sese diligenti Deus exhibet. Vitia quae habet in se, sese diligenti Deus exhibet. Vitia quae habet in se, minime Deus delet ex toto quandiu vivit in hoc saeculo, sed tegit ea quemadmodum tegitur ignis a cinere; nec ea videt alius nisi Deus et vir bonus. Cum vero Dei famulus ea cognoscit, a semetipso dissentit, et illa discordia pacis est initium. 2. Postremo bonum quod Deus immittit in eo per gratiam suam ostendit populo, facitque virum justum laudari, ex hoc quod nihil ad illum attinet. Verumtamen omnis honor est Domini: nullus enim bonus aestimaretur, si alius videret quod ipse quandoque meditatur. 3. Multoties enim videtur aliquis ubi non est, et non videtur ubi est: corpus in bonis videtur operibus, cor autem longe est ab eo. Propterea Deus facit magnam misericordiam, quia celat homodo continget aliquem impium esse in qualibet patria, dicetque populus: « Cur patitur Deus malitiam istius? minime deberet pati. » Tu vero qui con
Abbreviated transcription (Latin):
dũm ⁊ in electis. Sic̃ aliqua potestas p̃lians cũ
ilia. si podest eã in p̾lio deume̾e.⁊ in carcerẽ suũ
mitt̾e. tantũ honorẽ habebit in deuictis ini¬
micis: qͣntũ in p̃mio qd suis dabit coaduitorib
bic erit laus dõ. pena quorundã: ⁊ salus alioꝵ
s ad huc erit aliud. qr miscdiã faciet dñs: in
is qͥ pibut. Nõ eis s in eis: faciet eã cet̾is. Quẽ¬
admodũ si aliquis malignũ raptorẽ destruit. mag¬
nã miserationẽ facit in eiꝰ destructione. ppło quẽ
malus opprimebat. Sic dñs in reꝓbis miscdiã fa¬
ciet suis electis: quia remouebit hos ab illis. ne
ab eis recessit: ⁊ inde iudã amouit. Nunis enĩ
illos uexaret: si cũ ipsis reman̾et. s dũ ds̃ cor¬
poralit̾ adesset. ipse ꝑmittebat ut uidas ex¬
pensã deferret. qͣtinꝰ cet̾i ee̾nt expediti ⁊ ut
latro occupatꝰ esset in nichilo: in quo suum
habebat animum:
ds. hec est enĩ una de magnis miserationib. quis

Expanded text:
otestas praelians cum alia, si potest eam in praelio devincere et in carcerem suum mittere, tantum honorem habebit in devictis inimicis, quantum in praemio quod dabit suis coadjutoribus: sic erit laus Deo poena quorumdam et salus aliorum. 2. Sed adhuc erit aliud, quia misericordiam faciet Deus in his qui peribunt, non eis, sed in eis faciet eam caeteris. Quemadmodum si aliquis malignum raptorem destruit, magnam miserationem facit in ejus destructione populo, quem malus opprimebat: sic Dominus in reprobis misericordiam faciet electis suis, quia removebit hos ab illis ne ab eis recessit, et inde Judam amovit. Nimis enim illos vexaret si cum ipsis remaneret. Sed dum Deus corporaliter adesset, ipse permittebat ut Judas expensam deferret, quatenus caeteri essent expediti, ut et latro occupatus esset in nihilo in quo suum habebat animum. Deus: haec est enim una de magnis miserationibus, quas
Abbreviated transcription (Latin):
tã suꝑ aliquo pecc̃atore. qͥ cirea finẽ ute li
conuititur. Od siquis querat. quomͦ hoc ẽẽ ua¬
ieat. qͥn sit maior miscłia salus peceatoris
qͥ ꝓ ea nullũ laborẽ ꝑtulit. ꝗͣ uisti qui du la¬
borauit: nos ei respondeamꝰ. Nõ est solũ mͦ
tanta miscđia salus iusti: s etiã maior. Cer¬
tũ est enĩ qd in eadẽ peccata in que cecidit

Expanded text:
ore, qui circa finem vitae suae convertitur. Quod si quis quaerat quomodo hoc esse valeat quin sit major misericordia salus peccatoris, qui pro ea nullum laborem pertulit, quam justi, qui diu laboravit, nos ei respondeamus: « Non est solummodo tanta misericordia salus justi, sed etiam major. Certum est enim quod in eadem pe
Abbreviated transcription (Latin):
plaeitũ meũ. ego te laudarẽ: ⁊ ab om̃ib angłis
meis de laudari facerẽ. Qina uͦ nixta deliberado¬
nẽ tuã hoc agis. id ipsũ qd postulas: nõ habe¬
bis. Ita stultus su irenã edificat. ⁊ qͣntulacils
pluuia laudis humanȩ dii ab aliqͦ dicit᷑ qd be¬
ne fec̾it: dotũ inde defert edifieni. ẜUir aut¬
lstud ꝓ annna mea tribuã: s nimis ẽ minimi
At saltẽ scđm dĩ uolũtadẽ si possũ faciã. ne
penitꝰ minuat᷑. Si uͦ magnũ ẽ qđ uult tribue¬
re. tuc õmo uir prudẽs obseruat: ne ignaua
electione illd amittat. dicẽs in corde suo. ds
ubi mauis ut hoc tͥ reddã: Aut cui mẽbroru
tuoꝵ ampliꝰ ẽ necessariũ: Nã illi uellẽ erogare
Dũ aut̃ hoc sciscitat᷑. elemosina sudat. floret. ⁊
fructificat: in manu uiri sapientis. Cũq sua ca¬
ritatẽ aliqͥs uerecundo pauꝑi tribuit: magna mi¬
seratio est ut ei uerecunde similit̾ p̃beat. cauẽs

Expanded text:
placitum meum, ego te laudarem, et ab omnibus angelis placitum meum, ego te laudarem, et ab omnibus angelis meis te laudari facerem; quia vero, juxta deliberationem tuam, hoc agis, idipsum quod postulas non habebis. » Ita stultus super arenam aedificat, et quantulacunque pluvia laudis humanae, dum ab aliquo dicitur quod bene fecerit, totum inde defert aedificium. is est minimum: attamen secundum Dei voluntatem, si possum, faciam, ne penitus minuatur. » Si vero magnum est quod vult tribuere, tunc omnino vir prudens observat ne ignava electione illud amittat, dicens in corde suo: « Deus, ubi mavis ut hoc tibi reddam, aut cui membrorum tuorum amplius est necessarium? nam  autem sciscitatur, eleemosyna sudat, floret et fructificat in manu viri sapientis. Cumque suam charitatem aliquis verecundo pauperi tribuit, magna miseratio est ut ei verecunde similiter praebeat, cavens
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o panẽ et uinũ denegat. qd̾ neqͥq̃ suũ ed̃
insi ꝓpter dispensationẽ. quandoquidẽ ips
cane suã ⁊ sangumẽ: ꝓ homie dedit. Sunt
ut non nulli maiore gerentes sollicitudinẽ
de solo condim̃to ciboꝵ. qliter sit eis sapidũ.
qua de anima sua. Sõmantq manus plenas
dmmnã aspicit uolũtatẽ . s. ꝓpriã. Cũq uult e¬
iemosmã suã eis tribuere qͥb nõ est magna ne¬
cessitas ⁊ possent inde sufferre: ds̃ illi ex adu̾¬
sorespondet. Quid de illo censu facies. quẽ
tbi cõmisiꝰ Quo us eũ deferre: hic me adui¬
ua i isto pauꝑe. ubi magis affligor. fame. frigore.
atq miseria: ⁊ me uisitante careo. Stultus res¬
pondet. Hic de adiuuẽ. ubi tu uelles: Ue sibi
qui hoc fecerit. Immo tibi huc uadã auxilia¬
dicit oꝑib. Nã elemosina quã tribuit. nichil
ci ꝓdesset ut sibi udet᷑: nisi priꝰ eã amisisset. ꝗͣ
ab eo fieret. hoc enĩ sibi ds̃ respondet. Si fac̾es ad

Expanded text:
enegat, quod nequaquam suum est nisi propter dispensationem, quandoquidem ipse carnem suam et sanguinem pro homine dedit. Sunt autem nonnulli majorem gerentes sollicitudinem de solo condimento ciborum, qualiter sit eis sapidum, quam de anima sua, somniantque manus habere divinam aspicit voluntatem, sed propriam; cumque vult eleemosynam suam eis tribuere quibus non est magna necessitas, et possent inde sufferre, Deus illi ex adverso respondet: « Quid de illo censu facies quem tibi commisi? quo vis eum deferre? Hic me adjuva in isto paupere ubi magis affligor fame, frigore atque miseria, et me visitante careo. » Stultus respondet: « Hic te adjuvem ubi tu velles? Vae sibi qui hoc fecerit, imo tibi huc vadam auxiliadicit operibus. Nam eleemosyna quam tribuit nihil ei prodesset, ut sibi videtur, nisi prius eam amisisset quam ab eo fieret. Hoc enim illi Deus respondet. « Si faceres ad
Abbreviated transcription (Latin):
etia fit pictura crucis: eũ adam ad pedes eru¬
eifixi depingit᷑. Iyse nãq designat om̃s iustos
qͥ erat in inferno. p̾stolantes mortẽ ihu: ad suã
libationẽ. multũq sibi placuit: cũ eã ipse ꝑ¬
tilit. Propt̾ qd̾ adã leuat manꝰ ad ñm. pre
gaudio qd habet: qm̃ ipse est in cruce. Mat̾¬

Expanded text:
etiam fit pictura crucis, cum Adam ad pedes cruetiam fit pictura crucis, cum Adam ad pedes crucifixi depingitur. Ipse namque designat omnes justos qui erant in inferno praestolantes mortem Jesu ad suam liberationem, multumque sibi placuit cum eam ipse pertulit: propter quod Adam levat manus ad Dominum prae gaudio quod habet, quoniam ipse est in cruce. Mat
Abbreviated transcription (Latin):
momito tẽporis mories sustinebit. quantã alꝰ
dolerauit ꝓ eodẽ peccato. qͥ mille annis uł eo
ampliꝰ: ꝑmanserit in igne pͣgatorio. Nisi en
ita ẽẽt. t̃re ds̃ indiget: ad suã iusticiã facien¬
dã. Ipse uͦ plꝰ potest age: ꝗͣ hõ dic̃e. uł cogitar.¬
Stultꝰ est anxiꝰ de bono uiro qͥd agat.
dũ uidet eũ in uno loco manentẽ: nec aliqͥd
oꝑantẽ. In hoc aut̃ posset animadũtere. qd ali¬
qͥs laborator in minima pordione t̾rȩ. dota di¬
e reꝑit qͥd faciat. nullaq ẽ necessitas: ut sit
otiosiis. Cur gͦ cogitaret aliqͥs de illo qͥ cũ dõ¬
gusto loco uir bonꝰ spatiose cõsistit ꝓpt̾ ca¬
nitatẽ ꝗͥ hospitat ꝰ t. ꝙ alꝰ aut̃ ab uniu̾so regno capi ñ
duerunt. de morte xp̃i tͣctauert. unde mun
ua erat intentio. Sẽs petrꝰ ⁊ alii discipli do mo
uente: contͥstati sc̃. Nec in illa ͥstieia damnum
aliod̾ habuert: qr bonꝰ fuit intellecꝰł. Propt̾ hoc

Expanded text:
momento temporis moriens sustinebit, quantam alius momento temporis moriens sustinebit, quantam alius toleravit pro eodem peccato, qui mille annis vel eo amplius permanserit in igne purgatorio. Nisi enim ita esset, tempore Deus indigeret ad suam justitiam faciendam; ipse vero plus potest agere quam homo diceStultus est anxius de bono viro quid agat, dum videt eum in uno loco manentem, nec aliquid operantem; in hoc autem posset animadvertere quod aliquis laborator in minima portione terrae tota die repetit quid faciat, nullaque est necessitas ut sit otiosus. Cur ergo cogitaret de illo aliqugusto loco vir bonus spatiose consistit propteritatem quam hospitatus est; malus autem ab universo regno capi non tuerunt, de morte Christi tractaverunt, unde mundiam prava erat intentio. Sanctus Petrus et alii discipuli Domino moriente contristati sunt, nec in illa tristitia damnum aliquod habuerunt, quia bonus fuit intellectus. 2. Propter hoc
Abbreviated transcription (Latin):
furinat fidelẽ suũ in fide ⁊ in dilectione bomi:
aliqn plus: aliq̃n minꝰ. Cũq fides illa adq dile¬
ctio. elongat᷑ ab eo: saltẽ reminiscat᷑. qd̾ eã
semel habuerit. Et eũ ds̃ ibi reducet: si se a
malo custodiat:¬
N ichil est peiꝰ homini: ꝗͣ in hac uita habu¬
isse omia bona sua. Nichilq meliꝰ: ꝗͣ habuisse oĩa
mala sua. Ille nãq qͥ om̃e bonũ suũ habuit.
quantũcũq durauerit: in transitu fuit. Gra¬
uiusq sustinebit angustias: in quib fuerit in
ttnũ. Aliꝰ qui mala ꝑtransiit. cũ maiori gau¬
dio bona recipit. & oĩs labor quẽ ꝑtulit. placet er
ꝓpt̾ requiẽ in qua ꝑmanet. Hoc abraha respõdr
diuiti: qͥ cruciabat᷑ in iferno. fili recor dare. qr i
Siquis electoꝵ moriat᷑ ante uidiciũ. statiq
resurgat. fec̾itq peccatũ aliqd̾ und̾ sit ei ne¬
cesse purgari: tantã penã tãq longã in uno

Expanded text:
firmat fidelem suum in fide et in dilectione boni, firmat fidelem suum in fide et in dilectione boni, aliquando plus, aliquando minus. Cumque fides illa atque dilectio elongatur ab eo, saltem reminiscatur quod eam semel habuerit; et eum ibi Deus reducet, si se a malo custodiatNihil est pejus homini quam in hac vita habuisse omnia bona sua, nihilque melius quam habuisse omnia mala sua. Ille namque qui omne bonum suum habuit, quantumcunque duraverit, in transitu fuit, graviusque sustinebit angustias in quibus fuerit in aeternum; alius qui mala pertransiit cum majori gaudio bona recipit, et omnis labor quem pertulit placet ei propter requiem in qua permanet. Hoc Abraham respondit diviti qui cruciabatur in inferno: Fili, recordare quia rSi quis electorum moriatur ante judicium statimque resurgat, feceritque peccatum aliquod unde sit ei necesse purgari, tantam poenam tamque longam in uno
Abbreviated transcription (Latin):
alne ꝓficiseor: qm̃ ipse tibi seriuust. faicia s
siilit. atq: eĩ hoc ammo potest remanere.
uł si uult illuc abire:
aliquis ꝓpͥum cimiteriũ deserit. faciẽs se in a¬
lio sepeliri. T̃uẽ enĩ omne bonũ ab negat. qd̾
In eccłia sua receꝑat. ubi ueniebat causa con¬
sulendi. cũ se uellet em̃dare: ⁊ a uiciis surge
Nullꝰ enĩ rectior est ꝑegrinꝰ. ꝗͣ ille qͥ ad ȩc¬
eliam suã ꝓficiscit᷑. In hoc quoq potest in¬
celligi nisscłia quã ds̃ exhibet pauꝑibus.
qm ipsi ubi debent sepelumtur:
titẽ fiunt. Quodiens enĩ aliqͥs uult peccatum
tiee cdiuiũ ei p̃ceptũ cheit econtra. Ne faes
MEt a conscientia rep̃hendit᷑ ⁊ hoc dotã elis¬
eredit homo: cũ peccat. Nã qͥcũq ꝑibit. nũ qͣ
gunidia credidit celestia. neç penas inferna¬
es: quis dic̾e audiat. uł in scͥpturis legat: Si¬
ic cetis annuntiet. Non enĩ mauult as ab
nimicis suis secreta sua eognoser: qͣ aliquis
die impugnat᷑. Dñs aut̃ cũ sibi placet con¬

Expanded text:
ficiscor, quoniam ipse tibi servivit: faciam ergo similiter. » Atque cum hoc animo potest remanere; vel si vult, illuc abire. aliquis proprium coemeterium deserit, faciens se in alio sepeliri. Tunc enim omne bonum abnegat quod in Ecclesia sua receperat, ubi veniebat causa consulendi, cum se vellet emendare et a vitiis surgere. 2. Nullus enim rectior est peregrinus, quam ille qui ad ecclesiam suam proficiscitur. In hoc quoque potest intelligi misericordia quam Deus exhibet pauperibus, quoniam ipsi ubi debent sepeliuntur.tatem fiunt. Quoties enim aliquis vult peccatum facere, divinum ei praeceptum dicit econtra: « Ne facias. » Et a conscientia reprehenditur, et hoc totum discredit homo cum peccat. Nam quicunque peribit, nunquam gaudia credidit coelestia, nec poenas infernales, quamvis dicere audiat, vel in Scripturis legat, sive caeteris annuntiet. Non enim mavult Deus ab inimicis suis secreta sua cognosci, quam aliquis die impugnatur. 2. Deus autem cum sibi placet, con
Abbreviated transcription (Latin):
fueris qr fr̃ tuus habet aliqͥd adu̾sũ te: relinqͥ
ibi munꝰ tuũ ante altare. ⁊ uade priꝰ reconci¬
lari fr̃i tuo. hoc aut̃ duob modis: debet in¬
teligi Ille nãq qui fecit iniuriã. iusto iudi¬
cio lebet pacẽ in quirere. Nec magnã facit ꝑfi¬
tione umo peccaret: nisi hoc ageret. Cũ alc
aliquis sibi iniuriã fecit ⁊ postea factor ei dei
maliuolus fuerit.: tuc est ꝑfectio ut pacẽ no
cifixorib condonauit: andeꝗͣ ab illo reqͥre
at. Nursꝰ quisquis alii fecerit miuriã. si postulet a
eo ueniã ille uͦ nullo mͦ sibi uelit indulge: ds uo¬
lefacto. Nec ꝓpt̾ aliꝰd peccatũ qͥsꝗ dõ deman¬
dat. ne sibi indulgeat: nisi cũ suo dimittere
tat̾ir. abnegat etiã. iurat. ignoraus om̃e boni
atq semet ipsũ. Si uͦ in illa ꝑtͦbatione morut
dũ conualesceret: nõ erat in erimine:⁊ a mi¬
lo se conseruans: dõ adhereret. Ds enĩ est
fidelis. ⁊ iudicabit eũ: scđm memoriã sanita¬

Expanded text:
 frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo . Hoc autem duobus modis debet intelligi: ille namque qui fecit injuriam justo judicio debet pacem inquirere, nec magnam fecit perfectionem, imo peccaret, nisi hoc ageret. 2. Cum autem aliquis sibi injuriam fecerit, et postea factor ejusdem malevolus fuerit, tunc est perfectio ut pacem inqcrucifixoribus condonavit, antequam ab illo requirerat. 3. Rursus quisquis alii fecerit injuriam, si postulet ab eo veniam, ille vero nullo modo sibi velit indulgere, Dlefacto, nec propter aliud peccatum quisquam Deo demandat ne sibi indulgeat, nisi cum suo non vult dtatur, abnegat etiam, jurat, ignorans omne bonum atque semetipsum. Si vero in illa perturbatione moriatdum convalesceret non erat in crimine, et a malo se conservans Deo adhaereret. Deus enim est fidelis, et judicabit eum s
Abbreviated transcription (Latin):
Ierfectiꝰ est aliis subuenire paupib: q̃ sins
cogniatis. Quãuis enĩ sc̃a septura minime plei¬
ret ⁊ ꝓinquoꝵ auxiliũ. imo eoncedat. tamen
carnalitas tiahit hominẽ ad illũ amorẽ. quo
suistra subripit aliquid dextere. qd̾e Ie up̃e¬

Expanded text:
erfectius est aliis subvenire pauperibus quam suis cognatis. Quamvis enim sancta Scriptura minime prohibeat propinquorum auxilium, imo concedat, tamen carnalitas trahit hominem ad illum amorem, quo sinistra subripit aliquid dextrae. Quod Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
ifirmitas sc̃i paulr: erat sibi elauis uitu¬
tũ. Sic̃ enĩ aliqͥs diues thesaurũ suũ reser¬
uat in quoda loco secreto. tuto. ⁊ ualido:⁊
uostea firmat hostiũ. ne fur ingrediatur.
ita fecit ds̃ in dilecto suo panlo. onisit in eo chesaut
sapientiȩ.:⁊ postmodũ firmauit hostiũ: clauẽ inde q¬
ferens. Cũq eã apłs ab ipso requisisset: noluit ei tͣa

Expanded text:
sancti Pauli erat sibi clavis virtutum. Sicut enim aliquis dives thesaurum suum reservat in quodam loco secreto, tuto et valido, et postea firmat ostium, ne quis fur ingrediatur, ita fecit Deus in dilecto suo Paulo. Misit in eo thesauros sapientiae, et postmodum firmavit ostium, clavem inde deferens: cumque ea
Abbreviated transcription (Latin):
n intio boni n parua delibatio necessaria ẽ.
rimagna firmitas dii aliquis illd oꝑat᷑. ne up¬
su deserat: donec ꝑficiat᷑. Hac ratione qͥseruis
cansa orandi ierłm aut quelibet sẽoꝵ adire
desid̾at priꝰ debet meditari uniu̾sũ obseqͥũ
qd̃ eccłie suȩ in oblationib cet̾isq reb fae¬
tuirus erat: dũ iminorabit᷑ in eundo ac rede

Expanded text:
n initio boni non parva deliberatio necessaria est, et magna firmitas, dum aliquis illud operatur, ne ipsum deserat donec perficiatur. 2. Hac ratione quisquis causa orandi Jerusalem aut quemlibet sanctorum adire desiderat, prius debet meditari universum obsequium quod Ecclesiae suae in oblationibus caeterisque rebus facturus e
Abbreviated transcription (Latin):
Iostꝗͣ aliqͥs sepultꝰ est nullũ habet tã boni
amicũ quin ab illo discedat: ac domũ redeat.
Non longe uͦ sunt demones: aminã caꝑe uolen¬
des. Sola aut̃ helemosina nũꝗͣ ab illo discedit.
si ab eo ꝓpetrata fuerit. Immo precedit: i am¬
mã post se ponit. preparãs clipeũ suũ contia
demones: qui uolunt irruere. eosq repellens ihi¬
cit eis. Nunquid hic me non conspicitis: Postra
ciũ ante dñm: diabolus suas narrat accusationes
dicens. Sic ⁊ sic: meu oꝑata est obsequiũ. Ele¬
mosia respondet. Quic qͥd fec̾it. ab om̃ib pe¬

Expanded text:
ostquam aliquis sepultus est, nullum habet tam bonum amicum quin ab illo discedat ac domum redeat. Non longe vero sunt daemones animam capere volentes. Sola autem eleemosyna nunquam ab illo discedit, si ab eo perpetrata fuerit: imo praecedit et animam post se ponit, praeparans clypeum suum contra daemones qui volunt irruere, eosque repellens, dicit eis: « Nunquid hic me non conspicitis? » Postea e Dominum veniens diabolus suas narrat accusationes, dicens: « Sic et sic meum operata est obsequium. » Eleemosyna respondet: « Quidquid fecerit, ab omnib
Abbreviated transcription (Latin):
quã in hoc. qr minime indelligit quȩ sint
utensilia a deo sibi cõmissa: ad suũ serui¬
cium pagendũ. Nam ideo quia nõ cog¬
noscit ea: incipit aliquando oꝑari cũ
sippellectili nequaꝗͣ a dõ sibi tradita
faerigatusq continuo: postmodũ illam
ueretunde deserit. Quando presumit ins¬
tutẽ nondũ sibi attributa. pretermittens
aliã: in qua ds̃ uellet ut ipse exerceret᷑

Expanded text:
quam in hoc, quia minime intelligit quae sint quam in hoc, quia minime intelligit quae sint utensilia a Deo sibi commissa ad suum servitium peragendum: nam ideo quia non cognoscit ea, incipit aliquando operari cum supellectili nequaquam sibi a Deo tradita, fatigatusque continuo postmodum illud verecunde deserit, quando praesumit virtutem nondum sibi attributam, praetermittens aliam in qua vellet Deus ut ipse ex
Abbreviated transcription (Latin):
tit in iusticia. defendat ratiocinando sua¬
religionẽ. Ipsũq uerbis ⁊ oꝑib doceat.
sse suo. Meliꝰ enĩ credit aliquis bonũ sibi fa¬
cienti. quã alii: nisi demones in se habeat.
Quiscͥis audẽ minime credit alii. omnib
modis sibi subuenienti. quomodo crede¬
ret. si malũ sibi faceret : Sũma suꝑbia
est nequis emendet᷑: dũ ab alio corripit᷑.
Nec ꝓpt̾ obliuionẽ desinit homo qđlibet
agere. postꝗͣ ei ostensũ est: sed ꝓpt̾ suꝑbi¬
am. quȩ dollit ei memoriã. Ihumilitas euim
seꝑ in timore ꝑmanet delinquendi: suꝑbia
uero nõ eurat quicquid sibi dicatur
religiosior. Sed in nulla re tanta scien¬
tia necessaria est homini: quanta ad serui¬
endũ deo rationabiliter. Dñs aut̃ tradit
fideli suo supellectilia. et utensilia suo a
mori necessaria. sicuti diues aliquis suã mu¬
nit domũ: ornamentis ibi conuenientibus
In nullo quoq tã delinquit uir religiosus:

Expanded text:
tit in justitit in justireligionem, ipsumque verbis et operibus doceat, sse suo. Melius enim credit aliquis sibi bonum facienti quam alii, nisi daemones in se habeat; quisquis autem minime credit alii omnibus modis sibi subvenienti, quomodo crederet si malum sibi faceret? Summa superbia est ne quis emendetur, dum ab alio corripitur, nec propter oblivionem desinit homo quodlibet agere, postquam ei ostensum est, sed propter superbiam quae ei tollit memoriam; humilitas enim semper in timore permanet delinquendi; superbia vero non curat quidquid sibi dicatur.religiosior, sed in nulla re tanta scientia necessaria est homini, quanta ad serviendum Deo rationabiliter. Dominus autem tradit fideli suo supellectilia et utensilia amori suo necessaria, sicuti dives aliquis suam munit domum ornamentis sibi convenientibus. In nullo quoque tam delinquit vir religiosus
Abbreviated transcription (Latin):
eis:. quia postea quando ipsũ eis tribuit. placu¬
it ipsis mors illiꝰ. ⁊ dolor quẽ inde habuerant.¬
⁊ qm̃ ab eis recessit corporaliter. & quẽ ad mo¬
dũ lignũ qd mansit in aqͣ. inde recenter abs¬
tractũ clare non ualet ardere donec sit e¬
siccatũ. similit̾ homo quã du plenꝰ est humo¬
re uicioꝵ. in amore diumo ñ ualet incalesce¬
re: donec sit exsiceatꝰ. Lichilq uidere pot̾
aliquis clausis ocłis. Ocłi tamen nicħ uident.
nisi aliud sibi illucescat. S dũ claritas cor¬
poralis coniungit᷑ ei que est in homine: ip
se pocest uidere. Similit est: de spiritali. Dĩ
aliquantulũ ex ea homo habet in se: intelligi¬
tur alia que ab ipso audit᷑. Proptea uir scłarss
dũ de qualibet parua re sibi dicit᷑. fr̃ hoc
est offensa: neqͣquã ab eo cognoscit᷑. tot ali¬
as habet in se ipso maiores: claritatẽ ei au¬
ferentes. S in quantũ homo nouiciꝰ suã de¬
fendit scłaritatẽ. tantũdẽ aliꝰ qui du ste¬

Expanded text:
eis, quia postea, quando ipsis eum tribuit, placuit ipsis mors illius et dolor quem habuerantm ab eis recessit corporaliter. 6. Et quemadmodum lignum quod mansit in aqua, recenter inde abstractum clare non valet ardere, donec sit exsiccatum, similiter homo, quandiu plenus est humore vitiorum, in amore divino non valet incalescere, donec sit exsiccatus. Nihilque videre potest aliquis clausis oculis, oculi tamen nihil vident nisi aliud eis illucescat, sed dum claritas corporalis conjungitur ei quae est in homine, tunc ipse potest videre, similiter est de spirituali dum aliquantulum ex ea in se habet homo, intelligitur alia quae ab ipso auditur. Et propterea vir saecularis dum de qualibet parva re sibi dicitur: « Frater, hoc est offensa, » nequaquam ab eo cognoscitur: tot alias habet in seipso majores claritatem ei auferentes. 7. Sed in quantum homo novitius suam defendit saecularitatem, tantumdem alius qui diu ste
Abbreviated transcription (Latin):
elarũ. Idoq falsus religiosus neqͥt auscustta¬
re iusticiã: qi timet. ut eã oꝑib den̾e cogat᷑
Uix aut̃ opꝰ faciet: qͥ uerbii tolerare ñ ualet.
Est etiã tã insipiens aliquis. qr magis uult
audire in aliquo sermone reprehensionen
uitioꝵ unde ñ est culpabilis: ꝗ alioꝵ que ha¬
bet in se. de quib sibi meliꝰ esset: ut rephen¬
deret᷑. Nullãq reprehensionẽ tã bene qͥsqͣ¬

Expanded text:
clarum. Ideo falsus religiosus nequit auscultaclarum. Ideo falsus religiosus nequit auscultare justitiam, quia timet ut eam operibus tenere cogatur; vix autem opus faciet qui verbum tolerare non valet. 3. Est etiam tam insipiens aliquis, quia magis vult audire in aliquo sermone reprehensionem vitiorum unde non est culpabilis, quam aliorum quae habet in se, de quibus ei melius esset, ut reprehenderetur; nullamque reprehensionem tam bene