comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onesꝙ facile onũb sufficiens: uomitandi ꝯsuetu¬
dine. Indicebat autẽ aliud ali eadem die. nec cici
duntur. hanc quoꝙ exuꝑauit ipse dedicatione pa¬
tie qua ob in mensam magnitudinẽ clipeũ miner
num cerebella. liguas phenicopteꝵ mute narũ lac¬
pestiue ac sordide gule: ne in sacrificio quidẽ un¬
qua ant itiñe ullo tẽperauit. quin int̾ altaria
rapt foco mand̾et. cir¬
caq uiarũ popinas: fumantia obsonia. ł pridiata
at semesa.

Expanded text:
sque, facile omnibus sufficiens uomitandi consuetudine. indicebat autem aliud alii eadem die, nec cuiquduntur. hanc quoque exuperauit ipse dedicatione patinae, quam ob immensam magnitudinem clipeum Minerunum cerebella, linguas phoenicopterum, murenarum lacntempestiuae quoque ac sordidae gulae, ne in sacrificio quidem umquam aut itinere ullo temperauit, quin inter altaria ta e foco manderet circaque uiarum popinas fumantia obsonia uel pridiana atque semesa.
Abbreviated transcription (Latin):
lia demotus excessit. Cesar me quẽ sibi karissimr̃
habuit. ꝓuinciasq siciliã ⁊ affricam sine quib ur¬
bem atq italiam tueri ñ potest: fidei ur̃ẽ cõmisit.
adsunt qui uos hortentur ut a nob deciscatis. Qͥd
ẽ enim ilł optatiꝰ ꝙͣ uno temꝑe ⁊ nos cͥcumuenire.
⁊ uos nefario scełe obstringere: aut quid irati gͣ¬
uius de uob̾ sentire possint. quã ut eos ꝓdatis
qui se uob̃om̃ia debere iudicant : Ineoꝵ potes¬
tatem ueniatis qui se ꝑuos ꝑisse existimant:
Anuͦ in hispania res gestas cesaris non audistis:
duos pulsos ex̾citus. duos suꝑatos duces. duas
belli fortuna uictum sequamini: presertim¬

Expanded text:
lia excessit; Caesar me, quem sibi carissimum habuit, provinciam Siciliam atque Africam, sine quibus urbem atque Italiam tueri non potest, vestrae fidei commisit. at sunt qui vos hortentur, ut a nobis desciscatis. quid enim est illis optatius quam uno tempore et nos circumvenire et vos nefario scelere obstringere? aut quid irati gravius de vobis sentire possunt, quam ut eos prodatis, qui se vobis omnia debere iudicant, in eorum potestatem veniatis, qui se per vos perisse existimant? an vero in Hispania res gestas Caesaris non audistis? duos pulsos exercitus, duos superatos duces, duas belli fortuna victum sequamini, cum vest
Abbreviated transcription (Latin):
tũ nr̃am seufortunã cur pret̾eam: An penitere
uos decet. ꝙ saluũ atq incolumen ex̾citum nul¬
la om̃ino naue desid̾ata tͣduxerim: quod classem ho¬
stium pͥmo impeti adueniens ꝓfligauerim: quod
pulerim. ut neq pedestri itinere. neq nauib cõmea¬
tu uiuari possint: equidem me cesaris militẽ diquo
lui. uos me imꝑatoris nomine appellastis. cuius si
uos penitet: ur̃m uob benefitium remtto. mͥ me¬
um restituite nom̃: ne ad otumeliã honorẽ dedisse
Nter duos bellantes hunũ tempꝰ agendi in .iiͦi.¬
de pace ẽ. dum sibi ut̾q confidit. ⁊ pares ambo uidẽ¬
utetur conditionib pacis qui suꝑior uideatur. neq
equa parte contentus erit: qui se om̃ua habit᷑um¬

Expanded text:
t, fortunam cur praeteream? an paenitet vos, quod salvum atque incolumem exercitum nulla omnino navi desiderata traduxerim? quod classem hostium primo impetu adveniens profligaverim? quod pulerim, ut neque pedestri itinere neque navibus commeatu iuvari possint? lui, vos me imperatoris nomine appellavistis. cuius si vos paenitet, vestrum vobis beneficium remitto, mihi meum restituite nomen, ne ad contumeliam honorem dedisse nter duos bellantes hoc unum tempus agendi de pace est, dum sibi uterque confidit et pares ambo videnutetur conditionibus pacis, qui superior videtur; nec equa parte contentus erit, qui omnia se habitu
Abbreviated transcription (Latin):
benefitio estis oseruati: sacͣmento quidem uos
tenere quomͦ potuit. cum ꝓiectis facib ⁊ deposito
imꝑio pͥuatus ⁊ captus. ipse in alienã ueniss po
ni. respitiatis illud ꝙ de ditione ducis ⁊ capitis
deminutione sublatum ẽ: Nec de meis inuos¬

Expanded text:
s conservati? sacramento quidem vos tenere qui potuit, cum proiectis fascibus et deposito imperio privatus et captus ipse in alienam venisset poni, respiciatis illud, quod deditione ducis et capitis deminutione sublatum est. at, credo
Abbreviated transcription (Latin):
I i tumens spumanti feruidorictu.
S angimea intor quet susfuso sumina felle.
Impatiensq more est depaciencia
Inde quiea monet patientia fortis ao õs.
Celoꝵ nimbos. ⁊ nõ penetrabile durans.

Expanded text:
Ira tumens spumanti fervida rictu Sanguinea torquet suffuso lumina felle Impatiensque more est. Gualterus Inde quieta manet patientia, fortis ad omnes Telorum nimbos et non penetrabile durans.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uironi murena datur q̃ maxima uenit
Qurgite de siculo namcũse ꝯtinet auster.
Dum sedet ⁊ siccat madidas in carcẽ pennas.
Contẽpnũt mediã temeraria uela caribdĩ
Uos anguilla manet longe cognata colubre.
Aut glatie asꝑsus macił tibinꝰ ⁊ ipẽ
Uernula ripaꝵ pinguis toerente cloacca.

Expanded text:
 Virroni muraena datur, quae maxima venit gurgite de Siculo; nam dum se continet Auster, dum sedet et siccat madidas in carcere pinnas, contemnunt mediam temeraria lina Charybdim. vos anguilla manet longae cognata colubrae, aut glacie aspersus maculis Tiberinus, et ipse vernula riparum, pinguis torrente cloaca.
Abbreviated transcription (Latin):
domi quoq nat᷑a cuiꝰq tm̃ curaq distat. Oa
m̃tem ad peiora facilem. da negligentiam
formandi custodiendiq ĩ etate pͥma pudoris.
ñ minorẽ flagiciis occasionẽ sec̾ta prebuert̾.
slam ⁊ pot̾ turpis eẽ domesticꝰ ille p̃ceptor. nec
tucior int̾seruos malos ꝗͣ ingenuos parum
modestos. conu̾satio est

Expanded text:
onis. natura cuiusque totum curaque distat. da mentem ad peiora facilem, da negligentiam formandi custodiendique in aetate prima pudoris: non minorem flagitiis occasionem secreta praebuerint. nam et potest turpis esse domesticus ille praeceptor, nec tutior inter servos malos quam ingenuos parum modestos conversatio est
Abbreviated transcription (Latin):
Incutiant aliena tibi peccã pudorẽ.
Fallimur⁊ quondã ñ dignos tͣdimꝰ gͦ.
Quem sua culpa premit deceptꝰ omitte tueri
Ut penitꝰ notum si tẽptet cͥmina serues.
Tut̾is q tuo fidentem presidioqui.
Dente theonino cum cͥcũ rodit᷑. ecquid.
Ad te pꝰ paulo uentura ꝑ icła sentis
Nam tua res agitur paries cũ ꝓximꝰ ardet
Ut neglecta solent incendia uires¬

Expanded text:
incutiant aliena tibi peccata pudorem, fallimur et quondam non dignum tradimus: ergo quem sua culpa premet, deceptus omitte tueri, ut penitus notum, si temptent crimina, serves tuterisque tuo fidentem praesidio: qui dente Theonino cum circumroditur, ecquid ad te post paulo ventura pericula sentis? nam tua res agitur, paries cum proximus ardet, et neglecta solent incendia sume
Abbreviated transcription (Latin):
quedam qui ñ ad uere uirtutis usum
phi induerat ad iecit iam se secutm
pat̃iam paulisꝑ assumpsit acceptaq
contumelia uelud insultãs iam tandẽ
ram inquid si tacuisses. de manis głie

Expanded text:
qui non ad uerae uirtutis usum phi nomen induerat, adiecissetque iam se sciturum  ille patientiam paulisper assumpsit acceptaque contumelia uelut insultans: “Iam tanderam”, inquit, “si tacuisses”. Quid aute
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ꝑrotinus ad censum de morib ultima fiet morib¬
Questio qtͦ pascit seruos quot possidet agri.
Iugera qͣm multa magnaq parapside cenat
Quantum quisq sua nũmoꝵ seruat in archa
Tantum h̃t ⁊ fidei.¬

Expanded text:
 protinus ad censum, de moribus ultima fiet quaestio. ‘quot pascit servos? quot possidet agri iugera? quam multa magnaque paropside cenat?’ quantum quisque sua nummorum servat in arca, tantum habet et fidei
Abbreviated transcription (Latin):
Felices anime quib ħ cognoscẽ pͥmũ phie
Inq domos suꝑas scandẽ cura fuit
Credibile est illos pariter uitiisq iocisq
Altius humanis exeruisse capud
Non uenus ⁊ uinũ sublimia pectora fregit
Officiumq fori. militieq labor
Non leuis ambitio ꝑfusa q gła fuco.
Magnaꝵ q fames sollicitauit opũ
Ad mouere ocist̃ distantia sid̾a nr̃is
Ethera q ingenio supposu̾isse suo.

Expanded text:
Felices animos, quibus haec cognoscere primis, Inque domos superas scandere cura fuit! Credibile est illos pariter vitiisque locisque Altius humanis exeruisse caput. Non Venus et vinum sublimia pectora fregit, Officiumve fori, militiaeve labor: Non levis ambitio perfusaque gloria fuco, Magnarumve fames sollicitavit opum. Admovere oculis distantia sidera terris, Aetheraque ingenio supposuere suo.
Abbreviated transcription (Latin):
oc ipsum quod copiã tui uirgantib difficile
concedis: iuditiũ est bene iudicati. Quis enĩ
se ñ ambiat arbitrũ legi. autp̃tio aliquid indultu¬
rus aut gratiȩ: ¶ Sententiã tuã nec uictus ut
utatisꝙ respectu dependunt tͥ addict reuentiam:¬

Expanded text:
oc ipsum quod copiam tui iurgantibus difficile concedas, indicium est bene iudicaturi. Quis enim se non ambiat arbitrum legi aut pretio aliquid indulturus aut gratie. Sententiam tuam non victus accusat ut ritatisque respectu dependunt tibi addicti reverentiam
Abbreviated transcription (Latin):
stias regulares. ⁊ tanquã paruo auro gnͣdis gẽma
uix capitur. emicatq ut equipotentis animositas.
cui frem̃ti si int̾ res qualis confraga frenoꝵ lege te¬
neat᷑: intelligis ñ tam cursum de eẽ: quam campr̃
Quid multis. arbitro me inutroq gn̾e dicendi.
nec athene sic attice: nec muse sic musice iudica

Expanded text:
stias regulares et tamquam paruo auro grandis gemma stias regulares et tamquam paruo auro grandis gemma uix capitur emicatque ut equi potentis animositas, cui frementi si inter tesqua uel confraga frenorum lege teneatur intellegis non tam cursum deesse quam campum. quid multis? arbitro me in utroque genere dicendi nec Athenae sic Atticae nec Musae sic musicae iudica
Abbreviated transcription (Latin):
crassus. dissimulat ut cesar. suadet ut cato. dissua¬
det ut appiꝰ ꝑsuadet ut tullius. ¶am si ad sacroscos
patres ꝓcomꝑatione ueniatur: instruit ut ieronimus.
destruit ut lactentiꝰ. astruit ut augustinus. attollit᷑
ut hilarius. sũmittit᷑ ut ioħs. ut basilus corrigit.
ut gregorius osolatur: ut horosuis affluit. ut russinꝰ
stringitur. ut eusebius narrat. ut eucheriꝰ sollicitat.
ut paulinus ꝓuocat. ut ambrosius ꝑseuerat. Iam
uͦ de hymno tuo si ꝑ contere quidsentiã: comaticus ẽ.
copiosus. dulcis. elatꝰ. ⁊ quoslib⁊ dithyrambos ame¬
nitate poetica ⁊ historica u̾itate suꝑeminet. Idq
tuũ in illo peculiare. quod seruatis metroꝵ pedib
pedum sillabis. sillabarumꝙ nat᷑is: in spaciisui ter¬
minum u̾ba dicia u̾sus celi pauꝑ includit. Nec aric¬
tati carminis breuitas longitudinẽ phalãti sermo¬
nis eliminat. Excrescit amplitudo ꝓloquii angꝰ¬

Expanded text:
Crassus, dissimulat ut Caesar, suadet \'ut Cato, dissuaCrassus, dissimulat ut Caesar, suadet \'ut Cato, dissuadet ut Appius, persuadet ut Tullius. iam si ad sacrosanctos patres pro conparatione ueniatur, instruit ut Hieronymus, destruit ut Lactantius, adstruit ut Augustinus, adtollitur ut Hilarius, submittitur ut Ioannes, ut Basilius corripit, ut Gregorius consolatur, ut Orosius adfluit, ut Rufinus stringitur, ut Eusebius narrat, ut Eucherius sollicitat, ut Paulinus prouocat, ut Ambrosius perseuerat. Iam uero de hymno tuo si percunctere quid sentiam, commaticus est, copiosus dulcis elatus et quoslibet lyricos dithyrambos amoenitate poetica et historica ueritate supereminet, idque tuum in illo peculiare, quod seruatis metrorum pedibus, pedum syllabis syllabarumque naturis intra spatii sui terminum uerba ditia uersus pauper includit nec arctati carminis breuitas longitudinem phalerati sermonis eliminat.
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ia clausum. declamatione ospicuum. ꝓpositi¬
one obstructum. disputatione reseratũ. ⁊ quã quã
ꝓpt̾ hamata silogismoꝵ puncta tͥbulosum: uer¬
nantis tñ eloquii flore mollitum. ¶Oliber¬
nec ꝑscaturigines hiꝑbolicas intumescit: nec ꝑ
tapinomata dep̾ssa tenuatur. Ad ħ unica singu¬
larisq doctrina ⁊ indiu̾sarum reꝵ asseitione mõ¬
strabilis. cui moris ẽ. de singulis artib cum singłis
artificib philosophari. Queq si foris exigit: te¬
nere ñ abnuit cum orpheo oplectrum. cum escu¬
lapio baculum. cum archimede radiũ. cum
stigare destit̾it. cum thalete temꝑa. cũ atlante si¬
dera. cuni pond̾a. cum crisippo numeros. cum eu¬
clide m̃suras. Ad extremũ: nemo scło meo quȩ uo¬
luit affirmare sicualuit. ¶ Sentit ut pithoras.
diuidit ut socrates. explicat ut plato. implicat
ut aristotiles. ut escines blandit᷑. ut demostenes
irascitur uernat ut hortensis. estuat ut cethegꝰ.
incitate ut curio. moratur ut fabius. simulat ut

Expanded text:
materia clausum declamatione conspicuum, propositione obstructum disputatione reseratum, et quamquam propter hamata syllogismorum puncta tribulosum, vernantis tamen eloquii flore mollitum! nec per scaturigines hyperbolicas intumescit nec per tapinomata depressa tenuatur. ad hoc unica singularisque doctrina et in diuersarum rerum adsertione monstrabilis, cui moris est de singulis artibus cum singulis artificibus philosophari quaeque, si fors exigit, tenere non abnuit cum Orpheo plectrum, cum Aesculapio baculum, cum Archimede radium, cum que numquam inuestigare destiterit cum Thalete tempora, cum Atlante sidera, cum Zeto pondera, cum Chrysippo numeros, cum Euclide mensuras. ad extremum nemo saeculo meo quae uoluit adfirmare sic ualuidiuidit ut Socrates, explicat ut Plato, inplicat ut Aristoteles, ut Aeschines blanditur, ut Demosthenes irascitur, uernat ut Hortensius, aestuat ut Cethegus, incitat ut Curio, moratur ut Fabius, simulat ut
Abbreviated transcription (Latin):
Alter mileti textam cane pelꝰ ⁊angue.
Uitabit clamidẽ moriet᷑ frigore siñ.
Reculeris pannũ. refer ⁊ sine unuat in eptꝰ.
Resgerere ⁊ captos ostend̾e ciib hostes
Attingit solium ious ⁊ celestia tẽp̾tat
Principib placuisse uiris ñ ultima laus est
Non cui ius hominũ otingit adire chorinthũ.
Sedit quitimuit ne ñ succed̾et esto
Quid qui ꝑuenit fecit ne uirilit̾ atqͥ.
Hic est aut nusqͣm qd̃ querimꝰ hic honꝰ horret
Et parius animis. ⁊ paruo corpore maiꝰ.
Hic subit ⁊ ꝑfert aut uirtꝰ nom̃ mane est
Aut decꝰ ⁊ pretiũ recte petit exꝑiẽs uir.¬
¶ Coram rege suo de pauꝑtate tacẽtes.
Plus poscente ferũt distat sumas ne pudẽt

Expanded text:
us utramque; alter Mileti textam cane peius et angui us utramque; alter Mileti textam cane peius et angui vitabit chlamydem, morietur frigore, si non rettuleris pannum. refer et sine vivat ineptus. Res gerere et captos ostendere civibus hostis attingit solium Iovis et caelestia temptat: principibus placuisse viris non ultima laus est. non cuivis homini contingit adire Corinthum. sedit qui timuit ne non succederet. “Esto. quid, qui pervenit, fecitne viriliter?” atqui hic est aut nusquam, quod quaerimus, hic onus horret, ut parvis animis et parvo corpore maius; hic subit et perfert, aut virtus nomen inane est, aut decus et pretium recte petit experiens vir. Coram rege sua de paupertate tacentes plus poscente ferent : distat, sumasne pudenter
Abbreviated transcription (Latin):
Si te gta quies ⁊ primã sompnꝰ in hoeã.
Delectat si te pulus strepitq rotax
Si ledit caupona ferentit᷑ ire iubebo.
¶Nam neq diuitib ꝯtingũt gaudia solis.
Nec uixit male qui natꝰ moriẽs q fefellit
Si ꝓdẽẽ tius pauloq benigniꝰ ip̃m.
Dẽ tractare uoles accedas siccꝰ ad unctũ¬
Si prand̾et olus patient̾ regib uti.
Nollet aristippꝰ. si sciret regib uti.
Fastidirec holus quime notat utͥus hoꝵ
Uerba ꝓbes ⁊ fcã doce łiunior auch.
Cursit aristippi potior snã nãq
Mordacem cinicũ sic eludebat ut auit
Scurror ego ipẽ mͥ ppło tu rectiꝰ ħ i.
Splendiduus multo est equus ut portat alatrex.
Offitium fatio tu poscis uilia ueꝵ
Dante minor. qmuis fers te nulliꝰ agentẽ
Omnis aristippũ decuit color ⁊statꝰ. Ires.
Tep̃tantem maiora fere presentib equũ.
Contra quem dupplici panno patiẽtia uelat
Mirabor uite uia si conu̾sa decebit
Alter purpureũ ñ expectabit amictũ

Expanded text:
Si te grata quies et primam somnus in horam delectat, si te pulvis strepitusque rotarum, si laedit caupona, Ferentinum ire iubebo,  divitibus contingunt gaudia solis, nec vixit male, qui natus moriensque fefellit. si prodesse tuis pauloque benignius ipsum te tractare voles, accedes siccus ad uncSi pranderet holus patienter, regibus uti nollet Aristippus.” “si sciret regibus uti, fastidiret holus qui me notat.” utrius horum verba probes et facta doce, vel iunior audi cur sit Aristippi potior sententia, namque mordacem Cynicum sic eludebat, ut aiunt: “scurror ego ipse mihi, populo tu; rectius hoc et splendidius multo est. equus ut me portet, alat rex, officium facio; tu poscis vilia, verum dante minor, quamvis fers te nullius egentem.” omnis Aristippum decuit color et status et res, temptantem maiora, fere praesentibus aequum, contra, quem duplici panno patientia velat, mirabor, vitae via si conversa decebit. alter purpureum non exspectabit amictum,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Foesitan ħ studiũ possit furor ẽẽ uideri.
Semꝑ inobtutii mẽtẽ uetat ẽẽ maloꝵ.
Presentis casus in memoeẽq facit
Altior humano sp̃c ille malor
Ille nec exilium fithici nec littora ponthi.
Ille nec iratos sentit hr̃e deos
Atq soporifere bib̃em si pocula leches.
Temꝑis adu̾s sic mͥsensꝰ ab est
¶Quam misex est uitam porta muroq tueꝵ
Uixq suitutum finib ẽẽ loci.
Asꝑa militie iuuenis c̾tamina fugi.
Nec nisi lusura nouimꝰ arma manii.
uc̃ senior gladioq latus scutoq sinistm
Canitiemgalee subitioq meam.
Iam dedit e specula custos ubi signatumłtꝰ.
Induimꝰ trepida ꝓtinus arma manu.
Hostis ħns artus ĩmbutaq tela ueneno
Seuus anelanti menia lustrat equo.
Utq rapax petudem que se ñ texit ouili.
Per sata ꝑsiluas. fertq refertq lupꝰ.
Sic siquem ñdum portaꝵ sede receptũ
Barbarus in cãpis repꝑit hostis ħt.
Aut sequit᷑ captus coniectaq uincłã collo
Accipit aut telo uirꝰ ħnte ꝑit

Expanded text:
it furor esse videri, semper in obtutu mentem vetat esse malorum, praesentis casus inmemoremque facit,altior humano spiritus ille malo est. ille nec exilium, Scythici nec litora ponti, ille nec iratos sentit habere deos. utque soporiferae biberem si pocula Lethes, temporis adversi sic mihi sensus abestquam miserum est, porta vitam muroque tueri, vixque sui tutum viribus esse loci! aspera militiae iuvenis certamina fugi, nec nisi lusura movimus arma manu; nunc senior gladioque latus scutoque sinistram, canitiem galeae subicioque meam. nam dedit e specula custos ubi signa tumultus, induimus trepida protinus arma manu. hostis, habens arcus imbutaque tela venenis, saevus anhelanti moenia lustrat equo, utque rapax pecudem, quae se non texit ovili, per sata, per silvas fertque trahitque lupus, sic, siquem nondum portarum saepe receptum barbarus in campis repperit hostis, habet: aut sequitur captus coniectaque vincula collo accipit, aut telo virus habent
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sarchano cuidam respondit pͬhitia uates
haud inpunitũ qndam fore qd̃ dubitarit
Depositum recinere ⁊ fraudem iure tueri.
Iurando q̃rebat u que numinis ẽẽt
Mens an iħ ill facinus suaderet apollo
R eddidit gͦ inetu ñ morib ⁊tñ oẽm¬
Uocem aditi dignã tẽplo uerãq ꝓbauit.
Extinctus partem cum tota ꝓle domoq
Etqͣmus longa deductis gente ꝓpinquis
has patitur penas peccandi sola uoluntas
Nam scelus inter se tacitũ qui cogitat ullũ
Facti cͥmen ħ̃t qͥd si cognata ꝑ egre
Perpetue anxietas nec m̃se tpeẽ cessat. ꝑdur̃.¬
Faucib ut morbo siccis interq molares
Difficili crescente cibo s uina misellus
Expuit albani uet̾is p̾tiosa senectus.
Displicet ostendas melius densissima ruga
Cogitur infrontem uelud acͥ ducta falerno.

Expanded text:
 Spartano cuidam respondit Pythia vates haut inpunitum quondam fore quod dubitaret depositum retinere et fraudem iure tueri iurando; quaerebat enim quae numinis esset mens et an hoc illi facinus suaderet Apollo. reddidit ergo metu, non motibus; evocem adyti dignam templo veramque probavit extinctus tota pariter cum prole domoque, et quamvis longa deductis gente propinquis. has patitur poenas peccandi sola voluntas. nam scelus intra se tacitum qui cogitat ullum, facti crimen habet. Cedo si conata pereperpetua anxietas nec mensae tempore cessat, faucibus ut morbo siccis interque molares difficili crescente cibo, sed vina misellus expuit, Albani veteris pretiosa senectus displicet; ostendas melius, densissima ruga cogitur in frontem velut acri ducta Falerno.
Abbreviated transcription (Latin):
Cerulea obstupuit germani flumina flauã
Cesariem q madidã torqñtẽ cornua cirro.
Nempe ꝙ ħ illis natura est oĩb ilł una.
¶ Nulla ne ꝑuira capitis fraudis q nefande
Cenaerit affectũ crede huc̃ gͣuiore cathena.
Protinus ⁊ nr̃õ quid plus uelit ira necari.
Arbitrio manet illa tñ iactura nec unqͣm
Depositum tͥ sospes erit quin coepore trũco
In iuidiosa dabit minimus solatia sanguis
At uindicta bonũ uita iocundiꝰ ipm̃.
Nempe ħ indocti quoꝵ p̾cordia nullis
Int̾dum aut leuib uideas flagͣntia caĩs
Quantula cq̃ adeo est occasio sufficit ire.
Crispinꝰ ñ dicet idem nec mnite thaletis.
Ingenium dulciq senex uicinꝰ himeto.
Qui parcem accepte seua int̾ uncla cicute
Accusatori nollet dare płima felix.
Paulatim uitia atq erroris excipet om̃s
Prima docens rectũ sapĩa quippe minutr
Semꝑ ⁊ infirmi est animi exiguiq uoluptas
Ultiootinuo sic collige qd̵ uindicta
Nemo magis gaudet ꝙͣ femina c᷑ tñ hostu

Expanded text:
erula quis stupuit Germani lumina, flavam caesariem et madido torquentem cornua cirro? nempe quod haec illis natura est omnibus una.‘Nullane peiuri capitis fraudisque nefandae poena erit?’ abreptum crede hunc graviore catena protinus et nostro quid plus velit ira? necari arbitrio: manet illa tamen iactura, nec umquam depositum tibi sospes erit, sed corpore t runco invidiosa dabit minimus solacia sanguis. at vindicta bonum vita iucundius ipsa. nempe hoc indocti, quorum praecordia nullis interdum aut levibus videas flagrantia causis; quantulacumque adeo est occasio sufficit irae. Chrysippus non dicet idem nec mite Thaletis ingenium dulcique senex vicinus Hymetto, qui partem acceptae saeva inter vincla cicutae accusatori nollet dare. plurima felix paulatim vitia atque errores exuit omnes, prima docet rectum sapientia, quippe minuti semper et infirmi est animi exiguique voluptas ultio, continuo sic collige, quod vindicta nemo magis gaudet quam femina. Cur tamen hos tu
Abbreviated transcription (Latin):
In carbone tuo carca pia thura soluta
Effigies inter uras statuesq betilli
Accipe q̃ ceͣ ualeant solatia ferri.
Ostendis taceo nec pugnis cẽde̾ pectus.
Te ueco nec plana fatiem ꝯtundẽ palma.
Sed si cuncta uides similz fora q̃rela plena.
Num te delitias extra zmunia censes
Ponend̾ q̃ tu galline filius albe.
Nos uilis ppłs nati infelicib oiuis
Rem patĩs modicã ⁊ mediocri bile ferendã¬

Expanded text:
in carbone tuo charta pia tura soluta in carbone tuo charta pia tura soluta effigies inter vestras statuamque Vagelli.’ Accipe quae contra valeat solacia ferre ostendis, taceo nec pugnis cedere pectus te ueto nec plana faciem contundere palma. Sed si cuncta uides simili fora plena n, o delicias! extra communia censes ponendum, quia tu gallinae filius albae, nos viles pulli, nati infelicibus ovis? rem pateris modicam et mediocri bile ferenda
Abbreviated transcription (Latin):
Et nullo credũt rectũ mund̾ rectore mou.
Natura uoluẽte uices ⁊ lucis ⁊ anni
Atq iõ intrepich quec̃q altaria tangũt
Ast alius metuens ne cͥmen pena sequet᷑
Shic p utat eẽ deos ⁊ peierat atq ita secũ
decernat qd̃ cq̃ uolet de corpore nr̃o
Ysis ⁊ irato feriat mea lumina nro
Dum mͦ ł cecus teneam qͦs ab nego nũmos.
Ut sit magna tñ cerea lenta ira deoꝵ :
Sicuran igit᷑ iunctos punire nocentes
Quando ad me ueniẽt s excrabile num̃
Fortasse exꝑiar. solee his ignoscẽ multi.
Comittunt eadem diu̾so cͥmine fato.
Ille crucem cełis p̾ciuntulit hic diadema
Sic aiũm dire trepid̃ formidine culpe
Confirmat tẽ te sacͣ ad delubra uocantẽ.
Precedũt tͣhere ĩmo ultro ac uexare parati.
Nam cum male suꝑ est audatia cãe
Creditur a multis fidutia nimiũ agit ille.
Uel potius qͣntum gͣduius homeriꝰ audis.
Lupiter hec nec labra moues nc̃ mitt̃e uocẽ
Debueras uel marmoreꝰ uel aeneus aut cur.

Expanded text:
et nullo credant mundum rectore moveri natura volvente vices et lucis et anni, atque ideo intrepidi quaecumque altaria tangunt, est alius metuens ne crimen poena sequatur; hic putat esse deos et peierat, atque ita secum: ‘decernat quodcumque volet de corpore nostro Isis et irato feriat mea lumina sistro, dummodo vel caecus teneam quos abnego nummos, ut sit magna, tamen certe lenta ira deorum est; si curant igitur cunctos punire nocentes, quando ad me venient? sed et exorabile numen fortasseexperiar, solet his ignoscere, multi committunt eadem diverso crimina fato: ille crucem sceleris pretium tulit, hic diadema.’ Sic animum dirae trepidum formidine culpae confirmat, tunc te sacra ad delubra vocantem praecedit, trahere immo ultro ac vexare paratus, nam cum magna malae superest audacia causae, creditur a multis fiducia, mimum agit ille, vel potius quantum Gradivus Homericus: ‘audis, Iuppiter, haec, nec labra moves, cum mittere vocem debueris vel marmoreus vel aeneus? aut cur
Abbreviated transcription (Latin):
quam senectus mortis casus h̃t. facilius it.¬
inmorbos incidunt a dolescentes. gͣuius egrotãt.
tristius curant᷑. Itaq pauqueniunt ad senectu¬
tem¬

Expanded text:
quam nostra, mortis casus habet: facilius in morbos incidunt adolescentes: gravius aegrotant: tristius curantur: itaque perpauci veniunt ad senectutem
Abbreviated transcription (Latin):
Esse putas serui ut taceat ium̃ta loqñt᷑
Et canis ⁊ postes ⁊ marmora claude fenestͣ
Uel a tegant rimas uinge hostia tollitelum̃s
De medio clamẽt̃ oñs ꝓpe neno recũbat
d̾ tñ ad cantũ galli facit ille sccd̃.
Proximus antẽ diem caupo sciet audiet⁊q
Fixerũt pariter librariꝰ archimagiri.
Carptores qd̃ i. dubitant ꝯpon̾e crunen.
In dnõs quotiẽ rumorib ulciscunt᷑
Baltea nec deerit qui te ꝑ cõpita q̃rat
Nolentem ⁊ miseram uinosus inebriet aurẽ¬

Expanded text:
esse putas? servi ut taceant, iumenta loquentur et canis et postes et marmora, claude fenestras, vela tegant rimas, iunge ostia, tollite lumen, e medio fac eant omnes, prope nemo recumbat: quod tamen ad cantum galli facit ille secundi, proximus ante diem caupo sciet, audiet et quae finxerunt pariter libarius archimagiri carptores. quod enim dubitant componere crimen in dominos, quotiens rumoribus ulciscuntur baltea? nec derit qui te per compita quaerat nolentem et miseram vinosus inebriet aure
Abbreviated transcription (Latin):
Ex ulib uuienes ipsuis ꝯsulis ⁊ quos.
Magnum aliquid dubia ꝓ lib̃̾tate deceret
Malo pater tibi sit tersites dum mͦ tusis.
Eacide similis uulcanaq arma capessas
Quam te tersite similẽ ꝓducat achilles

Expanded text:
exulibus iuvenes ipsius consulis et quos exulibus iuvenes ipsius consulis et quos magnum aliquid dubia pro libertate deceretMalo pater tibi sit Thersites, dummodo tu sis Aeacidae similis, Vulcaniaque arma capessas; Quam te Thersitae similem producat Achilles
Abbreviated transcription (Latin):
Quid catilina tius natalib atq cecheg¬
Inueniet quisqͣm sublimiꝰ arma tñ uos.
Sed uigilat ꝯsul uexilla urã coercet
Hic nouus arpinas ignobił ⁊ nͦ rome.
Municipat eques galeatũ ponit ubiq
Presidium atconitis ⁊ ĩ oĩ gente laborat.
Tantũ gͥ muros intra toga ꝯtulit ill.
Nominis ac tituli qnͣtũ ñ leucate qͣntũ
Thessalie campis octauiꝰ. attulit. udo.
Cedib assiduis gladio s roma parẽtẽ.
Roma prẽm prie ciconẽ lib̃a dixit
Alpinas alias uulscoꝵ in monte solebat
Poscere mercedes alieno lassus aratro.
No dos am post hec frangebat u̾tice uitẽ
Si lentus pigra muniret castra dolabra
H ic tñ ⁊ cimbros ⁊ sũma ꝑicła reꝑ
Ex cip̃ ⁊ solus trepidãtẽ ꝓtegit urbẽ.
Nomina ꝓ totis legionib hitñ ⁊ ꝓ.
omnib auxiliis atq oĩ plebe latina.
Sufficiunt diis inferm terreq parenti
Pluris enĩ decii qm qui seruant᷑ ab illis
Prodita larabant portaꝵ claustra tyranns

Expanded text:
Quid, Catilina, tuis natalibus atque Cetheginveniet quisquam sublimius? arma tamen vos nsed vigilat consul vexillaque vestra coercet; hic novus Arpinas, ignobilis et modo Romae municipalis eques, galeatum ponit ubique praesidium attonitis et in omni monte laborat, tantum igitur muros intra toga contulit illi nominis ac tituli, quantum sibi Leucade, quantum Thessaliae campis Octavius abstulit udo caedibus adsiduis gladio; sed Roma parentem, Roma patrem patriae Ciceronem libera dixit. Arpinas alius Volscorum in monte solebat poscere mercedes alieno lassus aratro, nodosam post haec frangebat vertice vitem, si lentus pigra muniret castra dolabra; hic tamen et Cimbros et summa pericula rerum excipit et solus trepidantem protegit urbem. nomina; pro totis legionibus hi tamen et pro omnibus auxiliis atque omni pube Latina sufficiunt dis infernis Terraeque parenti; pluris enim Decii quam quae servantur ab illisprodita laxabant portarum claustra tyrannis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ A uod ñ sit pilades ħ tpr̃ ñ sit horestes u̾am collit¬
Miraris pilades marce bibebat idem anncicĩ
Nec melior panis turdꝰ ue dabat᷑ horesti.
Sed paratq eadem cena duoby erit
Tuẽ lucna uoeas me pascit a quosa peloris
Non minꝰ ingenua est ⁊mͥ marce gula
Te cadinea tyros. me pinguis gallia uestit.
Uis te purpureũ marce sagatꝰ amẽ
Et p̾stem piladen aliquis mͥ prestec horestẽ.
Hoc ñ fit u̾b̃̾ marce ut ameris ama d formicaĩ
Implicuit tenuem succina gutta ferã. el
Fuñib fca est nuc̃ p̾tiosa suis ꝙ summeĩdoł pñs
¶ In modicis breuis ẽ etas ⁊rara senectus ñ uiuũt¬
Quicquidames cupias ñ placuisset.¬

Expanded text:
 Quod non sit Pylades hoc tempore, non sit Orestes, Miraris? Pylades, Marce, bibebat idem, Nec melior panis turdusve dabatur Orestae, Sed par atque eadem cena duobus erat. Tu Lucrina voras, me pascit aquosa peloris: Non minus ingenua est et mihi, Marce, gula. Te Cadmea Tyros, me pinguis Gallia vestit: Vis te purpureum, Marce, sagatus amem? Ut praestem Pyladen, aliquis mihi praestet Oresten. Hoc non fit verbis, Marce: ut ameris, ama. XII plicuit tenuem sucina gutta feram. Sic Funeribus facta est nunc pretiosa suis Inmodicis brevis est aetas et rara senectus. Quidquid ames, cupias non placuisse
Abbreviated transcription (Latin):
esse bonum facile est ubi qd̾ uetet ẽẽ remot̾:
Rara quidem iuitus qͣm ñ fortuna gub̃net
Que maneat stabil cum fugit illa pede
¶ Uela damꝰ qͣmius remige nauis eat
Qui monet ue facias qd̃ iam facis ille monẽdo
Laudat ⁊ hortatu conpbat acta suo
Uidiego lanigere nimĩ uiolasse fatẽtẽ
Y sidis ysaicos ante sedere focos
Alter obhuic similẽ pͥuatꝰ lumine culpã
Clamabat media se meruisse uia.
Talia celestes fĩ precoma gaudẽt
Et sua quid ualeãt numine teste ꝓ bãt
Sepe leuãt penas erepraq lumina reddist̃

Expanded text:
Esse bonum facile est, ubi quod vetet esse remotum. Rara quidem virtus, quam non fortuna gubernet, Que maneat stabili, cum fugit illa, pede vela damus, quamvis remige puppis eat, qui monet ut facias, quod iam facis, ille monendo laudat et hortatu comprobat acta suovidi ego linigerae numen violasse fatentem Isidis Isiacos ante sedere focos, alter, ob huic similem privatus lumine culpam, clamabat media se meruisse via. talia caelestes fieri praeconia gaudent, ut sua quid valeant numina teste probent. saepe levant poena
Abbreviated transcription (Latin):
Quam qd̃ romuleis uictor sub menib eget.
Te conserte dies. cum se meliorib addens.
Exemplis ciiem gereret terrore remoto
Alternos cum plebe iocos dilectaq passus.
Iurgia patricias q domos priuataq passim.
Limina deposito dignatꝰ uisere fastu.
Publicꝰ hinc ardescit amor cũ morib equis.
Inclinat ppło regale modestia culmen.
Teq rudem uite qͣmius diademate ñdũ
Cingebare comas sotium sumebat honoꝵ.
Purpureo fotum gremio paruũq tͥumphis
Imbuit ⁊ magnis docuit prelud̾e regnis.
Ut nouus imꝑio. iam tẽ assuesc̾et heres.
Hictͥ cum certa radice tenatiꝰ hesit
Et penitꝰ totis in oleuit roma medull̃
Dilecteq urbis tem̃is ꝯceptꝰ ab annis
Tecũ creuit amor

Expanded text:
Quam quod Romuleis victor sub moenibus egit Te consorte dies, cum se melioribus addens Exemplis civem gereret terrore remoto, Alternos cum plebe iocos dilectaque passus Iurgia patriciasque domos privataque passim Visere deposito dignatus limina fastu. Publicus hinc ardescit amor, cum moribus aequis Inclinat populo regale modestia culmen. Teque rudem vitae, quamvis diademate necdum Cingebare comas, socium sumebat honorum Purpureo fotum gremio, parvumque triumphis Imbuit et magnis docuit praeludere fatis. ut novus imperio iam tunc adsuesceret heres. Hinc tibi concreta radice tenacius haesit et penitus totis inolevit Roma medullis, dilectaeque urbis tenero conceptus ab ungue tecum crevit amor
Abbreviated transcription (Latin):
Stemata quid fatiũt quid ꝓ dest põtice lõgo. glo¬
Sanguine censeri pictosq ostend̾ẽ uultꝰ riãt᷑ ⁊ ho¬
Naioꝵ stantes incurrib emilianos. neste uiuũt
Quis fructus gen̾is tabula iactare capaci.
Si coram lep̾idis male uiuit᷑ effigies quo.
Tot bellatoꝵ si luditur alea ꝑnox.
Ante numantinos si dormire incipis ortꝰ.
uciferi quo signa duces ⁊ castra mouebãt
Cur allobrogicis ⁊ magna gaudeat ara.
Natus in herculeo fabius lare sicupidꝰ si.
Uanus ⁊ eugana qͣntũ uis mollioe agna.
Frangenda miseram funestat ymagine gẽtẽ
Totalicet ueceres exornẽt undiq cere.
Atͥra nobilitas sola est atq unica uirtus.

Expanded text:
Stemmata quid faciunt, quid prodest, Pontice, longo Sanguine censeri, pictos ostendere vultus Majorum, stantes in curribus Aemilianos? Et hoc quis fructus generis tabula iactare capaci Csi coram Lepidis male vivitur? effigies quo tot bellatorum, si luditur alea pernox ante Numantinos, si dormire incipis ortu Luciferi, quo signa duces et castra movebant? cur Allobrogicis et magna gaudeat ara natus in Herculeo Fabius lare, si cupidus, si vanus et Euganea quantumvis mollior agna, frangenda miseram funestat imagine gentem? tota licet veteres exornent undique cerae atria, nobilitas sola est atque unica virtus.
Abbreviated transcription (Latin):
&e iumia cupiditas pͥncipatꝰ innascit᷑. Sicut
quisq animi magnitudine excellit: ita ma¬
rime uult pͥnceps om̃ium ł potussolus eẽ.
Difficile autem ẽ cum p̃stare om̃ib cupietis:
seruare eqͥtatem. q̃ ẽ iusticie marime ipria.
Er quofit ut neq disceptatione nec ullo
publico aclegitamo iure iuncise patiantur.
Existuntq inre .p. plerumꝙ largitores ⁊
factiosi ut opos quam maximas ꝯ seqnͣtur.
⁊ sint potiꝰ loco suꝑiores ꝗͣ ustitia pares.
rod difficilius ħ p̃clarius.

Expanded text:
i, sic, ut quisque animi magnitudine maxime excellet, ita maxime vult princeps omnium vel potius solus esse. Difficile autem est, cum praestare omnibus concupieris, servare aequitatem, quae est iustitiae maxime propria. Ex quo fit, ut neque disceptatione vinci se nec ullo publico ac legitimo iure pexistuntque in Republ, plerumque largitores et factiosi, ut opes quam maximas consequantur, et sint vi potius superiores, quam iustitia pares. Sed quo difficilius, hoc praeclarius.
Abbreviated transcription (Latin):
agister cum adhuc studia
tractabit ingenia: non statim honerare infir-¬
mitatem discentium: s temꝑare iures suas ⁊ ad in¬
tellectum audientis discend̾e debr. Nam ut uas¬
cła oris angusti suꝑfusam humoris copiã respuũt:
sensim ã influentib ł ⁊̃ instillatis cõplectunt᷑.
sic animi pueroꝵ qnͣtum exciꝑe possunt uiden¬

Expanded text:
it, cum adhuc rudia tractabit ingenia, non statim onerare infirmitatem discentium, sed temperare vires suas et ad intellectum audientis descendere. nam ut vascula oris angusti superfusam humoris copiam respuunt, sensim autem influentibus vel etiam instillatis complentur, sic animi puerorum quantum excipere possint viden
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe ego digestos uolui nunĩare colores
Nec potui num̃o copia maior erat.
Rosuda cum pͥmum folis excussa pruma:
Et uarie radiis intepuere come.
Conueniũt pictis incincte uestib hore
Inq leues calatos mu̾a nr̃a legunt
Protinꝰ accedũt nĩphe nectũq coronas.
Sertaq celestes implicita comes.
Ima ꝑ inmensas sparsi noua gentes
Unius tellus ante coloris erat.

Expanded text:
saepe ego digestos volui numerare colores nec potui: numero copia maior erat. roscida cum primum foliis excussa pruina est, et variae radiis intepuere comae, conveniunt pictis incinctae vestibus Horae inque leves calathos munera nostra legunt. protinus accedunt Charites nectuntque coronas sertaque caelestes implicitura comas. prima per immensas sparsi nova semina gentes! unius tellus ante coloris erat.
Abbreviated transcription (Latin):
rerum odiosum ⁊ molestum est carere. saciatis
uͦ ⁊ expletis iocundius ẽ. carere ꝗͣ frui.
uanti illa sunt quȩ affert senectꝰ
animo tanꝗͣ em̾itis stipendiis libidinis.
ambitionis. otentionis. inimicictaꝵ. cupidita¬
tum om̃ium. secum ẽẽ. secũq uiu̾e. Si uͦ ⁊ aliqͦs
pabulum ht̃ studii atq doctͥne. nicħ est ociosa
senectute iocundiul¬

Expanded text:
rerum odiosum et molestum est carere. Satiatis vero et expletis, iucundius est carere quam frui. Quanta illa sunt que affert senectus animo, tamquam emeritis stipendiis libidinis, ambitionis et contentionis, inimicitiarum et cupiditatum omnium: secum esse, secumque vivere. Si vero et aliquod pabulum habet studii atque doctrine, nihil ociosa senectute iucundius
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Scilicet ingeniũ ⁊ reꝵ puidentia maior
Ante pilos uenit dicenda tacendaq cases
Magestate manꝰ quid deuide loq̃re qͥrites.
Hoc puto ñ ustum est illud male rectiꝰ illud.
Scis .in. iustum gemina suspend̾e lance.

Expanded text:
 scilicet ingenium et rerum prudentia velox ante pilos venit, dicenda tacendave callesmaiestate manus, quid deinde loquere? Quirites, hoc puta non iustum est; illud male,rectius illud. scis etenim iustum gemina suspendere lance
Abbreviated transcription (Latin):
puto. Unum ne quis eos antiquitatis nimius ad¬
rescere uelit. fient enim horridi atq ieuinii. neq
uim eoꝵ adhuc intellectu conseq̃ntur. ⁊ elocuti¬
one quȩ tũ sine dubio erat optima. s nr̃is temꝑi¬
buntur. Alt̾um quod huic diu̾sum est. ne recentis
declinantur. ⁊ p̃dulce illudgenꝰ puerilib ingeniis
l gratius qͦua ꝓpus est adament. firmis autem
udiciis iamq extͣ ꝑicłm positis suaserim. ⁊ an¬
tiquos leg̾e. ex quib si assumat᷑ solida ac uirilis
ingenii uis. det̾so rudis scłi squalore. tum nr̃ hic
cultus clarius enitescet. ⁊ nouos quib ⁊ ipsis
multa uirtꝰ inest. Neꝙ enĩ nos tarditatis nat᷑a
dampnauit. Dicendi mutauimꝰ gnꝰ. sutt quam¬

Expanded text:
puto: Unum, nequis eos antiquitatis nimius adrescere velit. Fientenim horridi arque ieiuni. Nam neque vim eorum adhuc inrellectu consequentur: et elocutione, quae tum sine dubio erat optima, sed nostris temporibuntur. Alterum quod huic diversum est, nerecentis deliniantur, ut praedulce illud genus, et puerilibus ingeniis hoc gratius, quo propius est, adament Firmis autem iudiciis, iamque extra periculum positis, suaserim et antiquos legere, ex quibus si assumatur solida ac virilis ingenii vis, deterso rudis saeculi squalore, tum noster hic cultus clarius enitescet: et novos, quibus et ipsis multa virtus adest. Nec enim nos tarditatis natura damnavit: sed dicendi mutavimus genus, et u
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla dies adeo est australib humida nĩbis
Non intermissis ut fluat imber aquis.
Iec sterilis locus ullus ita est ut ñ sit ĩ illo
Mixta fere duris utił herba rubis.
Nil a deo fortunagͣus miserabile fecit
Ut minuat nulla gaudra parte malũ.
Scilicet eiusdem est qmius pugnare uidẽt᷑.
Supplicib facilem sontib eẽ trucẽ.¬
¶ Seu genus excutias equites ab oeigine pͥma
Usq ꝑ innum̃os inueniem᷑ auos.
Siue uelis qui sũt mores inquirẽ nr̃i.
Errorem misero deche labe carẽt.
Siquis qͣm potuit dat maxͣ gtͣus habude ẽ
Et finem pietas ꝯtigit illa suũ
Necq de parua pauꝑ diis libat a terra.
Thura minus gnͣdi qmdata lance ualẽt
Neue sit actoꝵ fama caduca uecant.
Carmine fit iuiuax uirtꝰ esꝑsq sepuleri.
Notitiam sere posteritatis ħt
Tabida ꝯsumit ferrũ lapidẽq uetustas
¶ Tumꝰ bella geris nunus mͦ uerba coheres
Qd̃q aliis opus est ħtͥ luduserit
Utq nec ad citharã ẽ nͦ ad arcũ segnis apollo.

Expanded text:
Nulla dies adeo est australibus umida nimbis, non intermissis ut fluat imber aquis, nec sterilis locus ullus ita est, ut non sit in illo mixta fere duris utilis herba rubis. nil adeo fortuna gravis miserabile fecit, ut minuant nulla gaudia parte malum. scilicet eiusdem est, quamvis pugnare videntur, supplicibus facilem, sontibus esse truce. seu genus excutias, equites ab origine prima usque per innumeros inveniemur avos: sive velis qui sint mores inquirere nostri, errorem misero detrahe, labe carent.qui, quam potuit, dat maxima, gratus abunde est, et finem pietas contigit illa suum. nec quae de parva pauper dis libat acerra tura minus grandi quam data lance valentneve sit actorum fama caduca cavent. carmine fit vivax virtus, expersque sepulchri notitiam serae posteritatis habet. tabida consumit ferrum lapidemque vetustas modo bella geris, numeris modo verba coerces, quodque aliis opus est, hoc tibi lusus erit. utque nec ad citharam nec ad arcum segnis Apollo est.
Abbreviated transcription (Latin):
ausa largitionis sit: si aut necesse giendi.¬
est. aut utile. In his autem ipsis mediocri¬
N eogn̾e largitionis qd̾ a lib̾alitate ꝓficiscit᷑.
ñuno mͦ in disparib causis affecti ẽẽ debemꝰ.
Alia est enĩ ca eiꝰ qui calamitate p̃mit᷑.alia
eius qui res meliores querit: nullis suis reb ad¬
lamitosos. nisi forte digni fuerit calamita¬
te. In his tñquise adiuuari uolent ñ ne af¬
fligant᷑. s ut altiorem gͣdum ascendant: res
neis iuditium ⁊ diligentiã adhibere. Nam
p̃clare ennius benefc̾a male locata: male
fc̃a arbitror. Qd̃ autem tͥbutum est bono
uro ⁊ gͤto: in eo tum ex ipso fructus ẽ tum
ex cet̾is. Temeritate enim remota gͣtissima li
b̾alitas. eoq studiosius eã laudant płiq: quod
summi cuiꝰq uir bonitas cõmune omnium ꝑfu¬
gium est.¬

Expanded text:
ur largitionis est, si aut necesse est, aut utile, in his autem ipsis mediocrinere largiendi, quod a liberalitate proficiscitur, non uno modo in disparibus causis affecti esse debemus. Alia causa est eius, qui calamitate premitur, et eius, qui res meliores quaerit nullis suis rebus adlamitosos, nisi forte erunt digni calamitate. In iis tamen, qui se adiuvari volent, non ne affligantur, sed ut altiorem gradum ascendant, restneis iudicium et diligentiam adhibere. Nam praeclare Ennius: Bene fácta male locáta male facta árbitror. Quod autem tributum est bono viro et grato, in eo cum ex ipso fructus est, tum etiam ex ceteris. Temeritate enim remota gratissima est liberalitas, eoque eam studiosius plerique laudant, quod summi cuiusque bonitas commune perfugium est
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Donec eris felix multos numab̾ amicos
Tempora si fuerint nubila solus eris
spicis ut ueniãt ad candida tecta colũbe
Accipiat nullas sordida turris aues
Horrea formice tendunt ad mania nũqͣm
Nullus ad amissas ibit amicꝰ opes
Utq comes radios ꝑ solis euntib ubra est
Cum latec hic pressus nubib illa fugit
Mobile sic sequitur fortune lumina uulgꝰ.
Que simul inducta nube tegunt᷑ abit
¶ Dum stetimꝰ turbe qͣntũ satis eẽt habebat.
Nota quidem s ñ ambitiosa domus
Ut semel inpulsa est om̃s timuere rumã
Cauta q cõmuni terga dedere fuge
Seua neq admiror metuũt si flumina qͦꝵ
Ignib afflari ꝓxima qͦ solent
Sed tñ induris remanẽtẽ reb amc̃
Quamlibet inuiso cesar in hoste ꝓbat
Nec solet irasc. neq enĩ mod̾atior alter
Cum quis inadu̾sis siquidamauit amat
¶ Siue aliqd̃ moꝵ. seu uite labe carẽtis
Est precium nemo pluris em̃dꝰ erit
Siue ꝑ ingenuas aliquis cap̃t extulit arces

Expanded text:
 donec eris sospes, multos numerabis amicos : tempora si fuerint nubila, solus eris. aspicis, ut veniant ad candida tecta columbae, accipiat nullas sordida turris aves. horrea formicae tendunt ad inania numquam: nullus ad amissas ibit amicus opes. utque comes radios per solis euntibus umbra est, cum latet hic pressus nubibus, illa fugit, mobile sic sequitur Fortunae lumina vulgus: quae simul inducta nocte teguntur, abit dum stetimus, turbae quantum satis esset, habebat nota quidem, sed non ambitiosa domus, at simul impulsa est, omnes timuere ruinam, cautaque communi terga dedere fugae. saeva neque admiror metuunt si fulmina, quorum ignibus adflari proxima quaeque solent, sed tamen in duris remanentem rebus amicum quamlibet inviso Caesar in hoste probat, nec solet irasci—neque enim moderatior alter— cum quis in adversis, siquid amavit, amat sive aliquod morum seu vitae labe carentis est pretium, nemo pluris emendus erat: sive per ingenuas aliquis caput extulit artes—
Abbreviated transcription (Latin):
Roice om̃ia ista sisapis ĩmout sapias.⁊ ad bonã
m̃item magno cursu ac totis uirib tende. Si quid
est quo tentaris. aut intide. aut expedi. Morat᷑ inqͥs
meres familiaris sic illam dispon̾e uolo. ut sufficere
nich agenti possit. ne aut pauꝑtas mͥ honeri sit. aut
sequi. ne tͥ pauꝑtas tim̃da sit. quid si appetenda ẽ:
ta ẽ secura. Cum classicũ incecunt. scit se ñ peti Cum
aliquo oclamat᷑a ẽ. quomͦ exeat. nũquid efferat q̃rit.¬
Aut si nauigandum est. ñ strepunt portꝰ. nec unius
comitatu inquieta sunt littora. Non cͥcumstat illã
turba seruoꝵ. ad quos pascendos trans marinarum
regionum optanda ẽ fertilitas: facile est pascere
paucos uentres ⁊ bñ ĩstitutos. ⁊ nicħ aliud desiclan¬
tes qm impleri. Paruo fames constat. magno fasti
per sis oportet. aut pauꝑi simit. Nonp̾ͥstudium sa¬
lutare fi̾ sine frugalitatis cura. frugalitas autẽ:
pauꝑtas uoluntaria ẽ. Tolle istas excusationes ñ¬

Expanded text:
roice omnia ista, si sapis, immo ut sapias, et ad bonam mentem magno cursu ac totis viribus tende. Si quid est, quo teneris, aut expedi aut incide. "Moratur," inquis, "me res familiaris; sic illam disponere volo, ut sufficere nihil agenti possit, ne aut paupertas mihi oneri sit aut sequi, ne tibi paupertas timenda sit; quid si adpetenda est ta est, secura est. Cum classicum cecinit, scit non se peti; cum aqua conclamata est, quomodo exeat, non quid efferat, quaerit; si navigandum est, non strepitat portus nec unius comitatu inquieta sunt litora. Non circumstat illum turba servorum, ad quos pascendos transmarinarum regionum est optanda fertilitas. Facile est pascere paucos ventres et bene institutos et nihil aliud desiderantes quam inpleri. Parvo fames constat, magno fastidper sis oportet aut pauperi similis. Non potest studium salutare fieri sine frugalitatis cura; frugalitas autem paupertas voluntaria est. Tolle itaque istas excusationes: " Non
Abbreviated transcription (Latin):
Forte ꝑ effusas inflata suꝑbra turmas
Effreni uolitabat equo quẽ pelle leonis.
Texerat ⁊ ualidos uillis honerauerat armos.
Quo se fulta iubis iactanciꝰ illa ferinis.
Inferret tumido despectans agm̾iã fastu
Turritũ toetis cap̃t accumularat in altum
Erinib extructos augeret ut addita cirros
Congeries celsũq apicem frons ardua ferret
Carbasa ex humeris sũmo collecta coibat
alla sinu teretem nectens apectore nodũ.
ceriuice fluens tenu uelamine limbus.
oncipit infestas textis turgentib auras
Nec minꝰ instabili sonipes feritate suꝑbit.
In paciens madidis franarier ora lupatis
uc illuc frendens obũtit terga negata:
Dibertate fuge pressisq tumẽscit abenis.
ec se se ostentat cultu uentosa uirago

Expanded text:
forte per effusas inflata Superbia turmas effreni volitabat equo, quem pelle leonis texerat et validos villis oneraverat armos, quo se fulta iubis iactantius illa ferinis inferret tumido despectans agmina fastu. turritum fortis caput adcumularat in altum crinibus, extructos augeret ut addita cirros congeries celsumque apicem frons ardua ferret. carbasea ex umeris summo collecta coibat palla sinu teretem nectens a pectore nodum, a cervice fluens tenui velamine limbus concipit infestas textis turgentibus auras, nec minus instabili sonipes feritate superbit, inpatiens madidis frenarier ora lupatis. huc illuc frendens obvertit terga, negata libertate fugae, pressisque tumescit habenis. hoc sese ostentans habitu ventosa virago