comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiam impediunt. ad splen¬
dorem considerationis spiritalem
proferre potucrunt: manifestissime
dicam Q uereoe susannȩ helchiȩ
filiȩ ne ^ me sententia iniquo iudicio
enum uoluero aliquem ex his repre¬
hendere: aduersarios atq inimici¬
tias michi ubiq concitabo Si aut̃
inuenies S unius tantum uolim¬
tatem condempnare quam multoꝵ
consilium transire uel despicere.
melius esse uidetur: quia unꝰquisq
eorum in scripturis scĩs diligenter
laudari meruit: Sed omnes leni¬
ter leuiterq cum omni amore
tangam  trumq pacifice
epe uolans ꝑmontiũ cacumina qͥsi

Expanded text:
intelligentiam impediunt, ad splendorem considerationis spiritualem proferre potuerunt, manifestissime dicam. Sed vereor Susannae Helchiae filiae, ne in me sententia iniquo judicio enim voluero aliquem ex his reprehendere, adversarios atque inimicitias mihi undique concitabo. Si autem invenies. Sed unius tantum voluntatem condemnare 962 quam multorum consilia transire vel despicere, melius esse videtur, quia unusquisque eorum in Scripturis sanctis diligenter laudari meruit, sed omnes breviter leviterque cum omni amore tangam, ut utrumque pacifice pus volans per montium cacumina quasi
Abbreviated transcription (Latin):
mifr̃. desideri. ut tibi quasi de
luminaribus qui toto firmamenti
mundo refulgent᷑. pauca de seripto¬
ribus qui nobis musta de obscuri¬
tatibꝰ quȩ propter carnalem mentẽ

Expanded text:
ater Desideri, ut tibi quasi de luminaribus, quae toto firmamento mundi refulgent, pauca de Scriptoribus, qui nobis multa de obscuritatibus, quae propter carnalem mentem
Abbreviated transcription (Latin):
liret uobis. pret̾ quã qł euangelitauimuᷤ
uobis: anathema sit. Ex quo edocem᷑. ut e¬
tiã si ualde nobis carus sit aliquis. etiã si
magnificus habeatur. & in ammiratiõe sit
positus. qui ꝓhibet nos facere. qđ a dño pre
buit: execrabilis debet esse qui eiusmodi est.
plebile. atq immobile inest nobis placendr
centiã głarum dei & ꝑ cogitationes piasae
bis collata suit ex quoꝵ recordaciõe uentt aĩe dilectio dei

Expanded text:
lizaverit vobis praeterquam quod evangelizamus vobis, anathema sit . Ex quo edocemur, ut etiamsi valde nobis charus sit aliquis, etiamsi magnificus habeatur, et in admiratione sit positus, qui prohibet nos facere, quod a Domino us prohibuit, exsecrabilis debet esse qui ejusmodi est oplebile atque immobile inest nobis placendi centiam gloriae Dei, et per cogitationes pias et Deo collata sunt; ex quorum recordatione venit animae dilect
Abbreviated transcription (Latin):
debemus acciꝑe. & explere quod scriptũ est.
Obtẽꝑantes inucẽ in caritate xp̃i. Sin autẽ
contrariũ aliquid mandatis dei. uł qł ea qͥp
piã corrũpere uideatua. aut contaminare
facere iubemur ab aliquo: tempus ẽ nobiᷤᷤ
dicere. obtemꝑare oportet deo magis quã ho¬
tranib. & rursum meminisso dñi dicentis.
aliem autẽ uocẽ eꝰ ñ sequunt᷑. s fugunt
ab eo: qm̃ nesciunt alioꝵ uocẽ. S & scĩ apłi¬

Expanded text:
accipere et explere, quod dictum est: Obtemperantes invicem in charitate Christi . Sin autem contrarium aliquid mandatis Dei, vel quod ea corrumpere videatur aut contaminare, facere jubemur aliquo, tempus est nos dicere: Obtemperare oportet Deo magis quam hominibus . Et rursum meminisse Domini dicentis: Alieni autem vocem non sequuntur, sed fugiunt ab eo, quoniam nesciunt alienorum vocem . Sed et sancti ap
Abbreviated transcription (Latin):
ec ꝑiculũ peccati agnouit iste. & resp̃¬
maxime ad dñm. neq lucosĩ penitentiȩ. nec
credidit ei qui dixit. quia qui diligio diligent̾
corripit: s ce se ip̃m alienũ facit ab illa utili¬
tate. dicentis. corripiat me iustus in miscd̾ia
&e increpet me. S &e ad lesionẽ cȩceroꝵ: iste
talis ꝑmanet inter frẽs. Reuoluit enĩ ce mi¬
suspendat᷑ mola asinaria in collo eius. &e p̾¬
cipitetur in mare quã ut scandaliret unũ
de minimis istis. Non enĩ iam correptionẽ
ad enĩdationẽ: s defensionẽ ad confirman¬
dũ peccatũ suũ suscipit qui deliquit. S &
alios ad simile ꝓuocat malũ. ita ut conueni¬
at ei qui peccantes defendit illuo qđ scrip¬
tum ẽ quia si ñ ostenderitis fructus dignos
penitentiȩ. excidemini. & in ignẽ mutemins.
uł rursũ qđ a dño dictũ ẽ: quia si oculus
tuus dexter scandalizat te. eiee eũ ce ꝓice
abs te. Expedit enĩ tͥ ut pereat unũ de men¬

Expanded text:
ericulum peccati agnovit iste, maxime ad Deum, neque lucrum poenitentiae; nec credidit illi qui dixit: Quia qui diligit, diligenter corripit . Sed et seipsum alienum facit ab illa utilitate dicentis: Corripiet me justus in misericordia, et increpabit me . Sed et ad laesionem caeterorum iste talis permanet inter fratres: resolvit enim et imsuspendatur mola asinaria ad collum ejus, et praecipitetur in mare, quam ut scandalizet unum ex minimis istis . Non enim jam correptionem ad emendationem, sed defensionem ad confirmandum peccatum suum suscipit, qui delinquit, sed et alios ad simile provocat malum. Ita ut conveniat ei, qui peccantes defendit, illud quod dictum est: Quia si non ostenderitis fructus dignos poenitentiae, excidemini, et in ignem mittemini . Vel rursum quod a Domino dictum est: Quia si oculus tuus dexter scandalizet te, erue eum, et projice abs te. Expedit enim tibi, ut pereat unum membr
Abbreviated transcription (Latin):
tib apłoꝵ de illis qui credebant. primitus
scriptum ẽ Ioi enĩ ita ait: quia nemo epunt¬
qua ex eis suũ ꝓprium dicebat esse. s erant
illis omĩa comunia. Si quis gͦ ꝓꝑtium sibi ee
aliquid dicit: sine dubio auenii se facie abs
leatis qli ce a faritate dm̃. qui docuit uerbo e
oꝑe compleuit. & qui anmã suã posuit ꝑ
amicis suis. Si gͦ ip̃e animã suã posuit aꝓpa¬
micis suis. quomodo nos ȩtiã quȩ extra ani
Sneq do. s contentus sum meis ꝓptiis
quis de hoc obseruare debemus s relꝑ
i ñ acquiescit doctrinȩ dñi dicentis
diligite inuice sicut & ego dilexi uo u
acquiescat apło dicenti. auferte malũ x uo¬
I ropinquos quidẽ reddere que sua surt.
bis qui ad seruitiũ dei accedune necessa¬
riũ est: & nicbil subtrabere. ue ñ groren sa¬
crilegii incurrant. Uerũtũ bec ꝓrogat e

Expanded text:
tolorum de illis qui credebant primitus, scriptum est. Ibi enim ita dicitur: Quia nemo quidquam ex bonis suis proprium dicebat esse: sed erant illis omnia communia . Si quis vero proprium sibi esse dicit aliquid, sine dubio alienum se facit ab electis Dei et a charitate Domini, qucomplevit, et animam suam posuit pro amicis suis . Si ergo ipse animam suam pro amicis dedit, quomodo nos etiam ea quae extra anims, neque do; sed contentus sum meis propriis: quid de hoc observare debemus? RESP. Si non acquiescat doctrinae Domini, dicentis: Diligite invicem sicut et ego dilexi vos, acquiescat Apostolo dicenti: Auferte malum ex voP. Propinquis quidem reddere quae sua sunt, his qui ad servitium Dei accedunt, necessarium est; et nihil subtrahere, ut non crimen sacrilegii incurrant. Verumtamen hae
Abbreviated transcription (Latin):
omsa fiant. & rursũ cũ definierit quiade oi
sermone ocioso. quecũq locuuti fuerint ho¬
mines. recdent ꝓ eo ratioẽm in lie iudirta.
Niohil oportet contempni. tanquã paruũ¬
S ui enĩ spnit minima: paulatim defur t St aĩ
ꝑ preuaricatioẽm legis deus exbonoratun
S. a aculeus mortis peccatũ esse dicitera s ce aͥ
dixit tale uł tale peccatũ. seo om̃e peccatũ
Magis gͥ inmisericors ẽ qui intermitur eiine¬
gligit᷑. quã ille qui atguit: sicut is qui in ms¬
su serpentis ꝑmittit delitescere uenenũ. quã
ile qui educit & abstrahit. S & caritate destri¬
et ile: qui scd̾m q scriptũ est parcens becu¬
lo odit fium. Qui autẽ diligits ailigeritea
penitere. in uno quoq peccato. respoi
fsectum iliũ in se recipiens. quẽ gerebet
¶ille qui dicit. iniquitatẽ odio habus
& abhominatus sum: s & ea que scripta
sunt. in sexto psalmo. atq in aliis qũã plo¬
conttistati sunt. quantã oꝑatum est inquit

Expanded text:
de omni sermone otioso, quemcunque locuti fuerint homines, reddent pro eo rationem in die judicii , nihil oportet contemni tanquam parvum. Qui enim spernit minima, paulatim defluit . Sed eper praevaricationem legis Deus exhonoratur ? Sed et aculeus mortis peccatum esse dicitur . Et non dixit, tale vel tale peccatum, sed omne peccatum. Magis ergo immisericors est, qui intermittit et negligit, quam ille qui arguit: sicut is qui morsu serpentis permittit delitescere venenum, quam ille qui educit et attrahit. Sed et charitatem destruit ille, qui, secundum quod scriptum est, parcens baculo, odit filium suum: qui autem diligit, diligenter poenitere in unoquoque delicto? RESP. Affectum illum in se recipiens, quem gerebat ille, qui dicit: Iniquitatem odio habui; et abominatus sum . Sed et ea quae scripta sunt in sexto Psalmo, atque in aliis quamplucontristati sunt: Quantam o
Abbreviated transcription (Latin):
Seniunt quidẽ bec maxime ex litr¬
nis anime motib. & actib indigniᷤ.
& in congruis Si enĩ uaccet in udgnt di¬
& exputgetua anuma ꝑ meditationẽ le¬
gis diuinȩ. & studiũ uerbi dei. ibiq in desi¬
nentẽ curã gerat. semꝑ requirens & scru¬
tans. quid sit qd placeat cło: talia babe

Expanded text:
eniunt quidem haec maxime ex diurnis animae motibus et actibus indignis et incongruis. Si enim vacet in judiciis Dei, expurgatur anima ejus per meditationem legis divinae, et studium verbi Dei: ibique si indesinenter curam gerat semper requirens et scrutans quid sit quod placeat Deo, talia habe
Abbreviated transcription (Latin):
natioẽm. s timorẽ. s emulatiõem. s uindis¬
tam . in omnib exbibustis uos castos esse
negotio :s & his ip̃is in quib aeliquit
Oꝑa quȩ contraria sunt peccato. resp¬
bii sunt fructus penitentie : quos debet as¬
ferte ille qui uult scd̾m qđ scriptũ est. iu

Expanded text:
lationem, sed vindictam. In omnibus exhibuistis vos castos esse negotio . Sed et ex his ipsis, in quibus delinquit, Opera quae contraria sunt peccato, isti sunt fructus justitiae; quos debet afferre ille, qui vult, secundum quod scriptum est,
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta ẽ: scm qd scriptũ est. quia non
uult mortẽ peccatoris. s ut conuertatur &
uiuat. Quia gͦ & conuersionis modus esse
aptus. & conuertentis se a peccato. fructus
dignus ostendi debet penitentie. scđm qđ¬

Expanded text:
ecundum quod scriptum est: Quia non vult mortem peccatoris, sed magis ut convertatur, et vivat . Quia ergo et conversionis modus aptus esse, et convertentis se a peccato fructus dignus ostendi debet per poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
dritimens ne preter uoluntatẽ der uł pretee
qł in scis scripturis euidentes precipitun uł̃
dicat aliquid uł imꝑet. & imueniatua tanquã
falsus testis dei aut sacrilegus. uł introducens
aliquid alicuũ. a doctrina dei. uł cerde subrelin¬
quens. c&e preteriens aliquid eoꝵ. quȩ do placi¬
ta sunt: ad frt̃s antẽ esse debet tanqũa nucrix¬
si foneat paruulos suos. paratus aut̃ scdm uo¬
nicare cũ eis. ñ solũ euangeliũ xp̃i s etiã ami¬
mã suã: memor precepti dm̃i. ac d̾i nt̃i dicen¬
tis. Mandatũ nouũ do nobis. ut diligatis irari¬
cem: sicut & ego dilexi uos. Maiorẽ hac cari¬
tate nemo habee: quã ut ponat quis anurã¬
¶ suã ꝓamicis suiso
quom corripiemus uł emendabimusꝰ bespoñ
Q icut preceptũ ẽ a dño dicente. Si pecca¬
Suerit in. te frater tuus: uade & argue
eũ inter te &e ip̃m solũ Si audierit de: lucra¬
tus es trẽm tuũ. Si uͦ non audierit te. assume

Expanded text:
er quod in sacris Scripturis evidenter praecipitur, vel dicat aliquid, vel imperet, et inveniatur tanquam falsus testis Dei, aut sacrilegus, vel introducens aliquid alienum a doctrina Domini, vel certe subrelinquens et praeteriens aliquid eorum quae Deo placita sunt. Ad fratres autem esse debet, tanquam si nutrix foveat parvulos suos: paratus autemnicare cum eis non solum Evangelium Dei, sed etiam animam suam; memor praecepti Dei ac Domini nostri dicentis: Mandatum novum do vobis, ut diligatis vos invicem, sicut ego dilexi vos . Majorem hac charitatem meo habet, quam ut ponat animam suam pro amicis suis quomodo corripiemus, vel emendabimus? RESP. Sicut praeceptum est a Domino, dicente: Si peccaverit in te frater tuus, vade, argue eum inter te solum et ipsum. Si audierit te, lucratus es fratrem tuum. Si vero non te audierit, assume
Abbreviated transcription (Latin):
triũ testiũ stet om̃e uerbũ. Quod si eciã ip̃o
ñ audierit: ic ȩccłiȩ.Si aute nec eccłiam
audierit: sit ÷ͥ sicut gentilis &e pullica nus.
si forte inccepatio hec quȩ fir a plurid e
in crepa consolare in omni pacientia &
ceamnini cũ eo sine dubio ad mensãant̾
uoluerit frc̃s dicens. quia debetis penitebe
ꝑ singła ne forte & ipse inmisericors uidea¬
tur & dissoluere caritatem: Respon

Expanded text:
od si etiam ipsos non audierit, dic Ecclesiae: si autem nec Ecclesiam audierit, sit tibi sicut gentilis et publicanus . Si forte increpatio haec, quae a pluribus fit, increpa, consolare in omni patientia et ceamini cum eo ; sine dubio ad mensam. INTvoluerit fratres, dicens: quia debetis poenitere per singula, ne forte et ipse immisericors videatur, et dissolvere charitatem? RESP.
Abbreviated transcription (Latin):
terit: ut in consuetudinẽ humilitatis effectu
ultra iam ñ incidat. arrogantie uł uane głȩ
delictũ. S & singłis huiuscemodi uitus. cura
mente esse: quales indicat beatus dauid di¬
cens. Uidi ñ seruantes pactũ &e tabescebã: qr
eloquia tua ñ custodierunt. Ad eos autẽ quo ᷤ
increpat hunc debet affectũ seruare quẽ pat̾¬
& medicus erga egrotantẽ filiũ seruat: & tc̃
maxime cũ qualitas curȩ tristior uidet᷑ ce gra
uali affectu qͥs debec susciꝑe correcti Uuior int̃
Sicut eges filius patris & respõ Sonem:¬
medici de uita sua solliciti. qͥ itiã si asꝑum ali¬
quid offerat. uł amarũ ad curandũ filiũ: scit
utiq filius. qđ nec pater in aliquo neglige¬
re potest de salute filii. nec medicꝰ falli. int̾¬

Expanded text:
terit, ut consuetudine humilitatis affectus, terit, ut consuetudine humilitatis affectus, ultra jam non incidat in arrogantiae et vanae gloriae delictum. Sed et in singulis hujuscemodi vitiis cura mente esse debet, qualem indicat beatus David, dicens: Vidi non servantes pactum, et tabescebam; quoniam eloquia tua non custodierunt . Ad eos autem quos increpat, hunc debet affectum servare, quem pater et medicus erga aegrotantem filium servat: et tunc maxime, cum qualitas curae tristior videtur et grai affectu quis debet suscipere correptionem?-- Resp. Sicutaeger filius patris et medici de vita sua solliciti: qui etiamsi offeratur aliquid asperum ad curandum filium, scit itaque filius, quod nec pater in aliquo negligere potest de salute filii, nec medicus falli.
Abbreviated transcription (Latin):
causas culpȩ succidere: uerbi grã. si ex con¬
tentione. uł ex inuidia fuerit. ñ a se sũꝑsit
exordiũ. s radicẽ habet. ex arrogantia. & cu¬
piditate humane głȩ uenientẽ. Dũ enim
głam querit unusquisq ab bominib aut
contentionib studet. aut recte agentib inui¬
det: buic scilicet ꝑ quẽ uidetur ip̃e minus
in laude. uł in ammiratioẽ haberi. Si quis
gͦ semel notatus fuerit inuidie. uł contentio¬
nis uitio. & rursũ in hoc ip̃m incideriti sciat
se primã illã causã de qua suꝑius diximuᷤ
ex qua inuidia uł contentio nascitur. in in¬
teriorib medullis habere reconditã. Spor¬
tec gͦ eũ. & ꝑ contraria. atq aduersa curari:
id ẽ ꝑ humilitatis exerciciũ. Exertitationes¬
uͦ bumilitatis sunt: si se uiliorib officũs sub¬
dat. & ministeriis indigniorib tradat. Ita nãq
arrogantie & humane głȩ uitiũ curari po¬

Expanded text:
causas culpae succidere. Verbi gratia, si ex concausas culpae succidere. Verbi gratia, si ex contentione vel ex invidia fuerit, non a se sumit exordium, sed radicem habet ex arrogantia, et cuiae humanae venientem. Dum enim gloriam quaerit unusquisque ab hominibus, aut contentionibus studet, aut recte agentibus invidet: huic scilicet, per quem videtur ipse minus in laude vel in admiratione haberi. Si quis ergo semel notatus fuerit invidiae vel contentionis vitio, et rursus in hoc ipsum inciderit, sciat se primam illam causam, de qua superius diximus, ex qua invidia vel contentio nascitur, in interioribus medullis habere reconditam. Oportet ergo eum et per contraria atque adversa curari; id est, per humilitatis exercitium. Exercitia vero humilitatis sunt, si se vilioribus officiis subdat, et ministeriis indignioribus tradat. Ita namque arrogantiae et humanae gloriae vitium curari po
Abbreviated transcription (Latin):
his qui ñ penitent qđ scriptũ est. om̃is
arbor quȩ ñ facit fructũ bonũ excidetur
& in ignẽ mittetur: necessariũ uidetur
his quib dispensatio misterioꝵ dei cõ¬
missa est. confitenda esse peccata. Sic
enĩ & hii qui antiquitus penitebant.
inueniuntur apud scõs confessi esse pec¬
cata sua. Scriptũ est in euangłio. quia iohi
baptistȩ confitebantur peccata sua: & in ac¬
ui peniturrunt ꝓ aliquo peccato. & rur¬
codẽ peccato incurrit. indicare de se uidetur.
boc primũ qđ ab illo peccato priore ñ fuerir
expurgatus: ex quo uelut a radice quadã poᷤ¬
sima. eadẽ que antea pullularint. Sicut enĩ
quis. arboris ramos excidens. si radicẽ relin¬
quat ubi radix fixa ꝑmanet. uirgulta denuo
eiusdẽ seminis germinabit. ita etiã peccatũ:
qm̃ ñ om̃s qui delinqunt. ex ip̃is peceatis
initiũ sumunt. s ex aliis. interdũ delicti oc
casio nascitur. Necessariũ gͦ ei ẽ. qui uult
omĩmodo purgare se a pecratis. primas ip̃aᷤᷤ

Expanded text:
his qui non poenitent, quod scriptum est: Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur , necessarium videtur his, quibus dispensatio mysteriorum Dei commissa est, confitenda esse peccata. Sic enim et hi qui antiquitus poenitebant, inveniuntur apud sanctos confessi esse peccata sua. Scriptum est enim in Evangelio, quia Joanni Baptistae confitebantur peccata sua ; et in Acui poenituerunt pro aliquo peccato, et ruridem peccatum incurrit, indicare de se videtur hoc primum quod ab illo peccato priori non fuerit expurgatus: ex quo velut a radice quadam pessima, eadem quae antea pullularunt. Sicut enim quis ramos arborum excidens, si radicem relinquat, ubi radix permaneat fixa, virgulta denuo ejusdem seminis germinabunt, ita etiam peccatum. Quoniam non omnes qui delinquunt, ex ipsis peccatis initium sumunt, sed ex aliis interdum casio nascitur. Necessarium ergo ei est, qui vult omni modo purgare se a peccato primas ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
orũ siquidẽ qui imꝑant. differentia resp̃¬
uł diuersitas ñ debet impediti obedientiũ
ꝓposito: quia neq moyses intemꝑans extitit
socero suo. ietro. cũ utilia moneret ac usta.
Cõmonitionũ sane: ñ parua ẽ diuersitas. Aliȩ
nãq contrariȩ uidentur esse mandatis d̾i.
alie uͦ uł interrumꝑe mandatũ. uł contami¬
nare illud uidentu: alie uͦ ad explendũ io.
atq edificandũ ueniunt. Necessariũ ergo ẽ
meminisse apłici precepti dicentis. ꝓpħias
nolite sꝑnere: omĩa aut̃ ꝓbate. qđ bonũ
est tenete. ab omĩ specit mala abstinete

Expanded text:
Horum quidem qui imperant differentia vel diversitas non debet impedire obedientium propositum: quia neque Moyses intemperans exstitit cognato suo Jethro, cum utilia moneret et justa . Commonitionum sane non parva est diversitas: aliae namque contrariae videntur esse mandatis Dei, aliae vero interrumpere mandatum, vel contaminare illud videntur, aliae vero ad explendam id atque aedificandum veniunt. Necessarium ergo est meminisse apostolici praecepti dicentis: Prophetias nolite spernere: omnia probate, quod bonum est retinete; ab omni specie mala abstinete
Abbreviated transcription (Latin):
ta anima sua. scałm illũ qmi dycebat. Si cur cermu
uesideras ad fontes aquarũ: ita desiderat anima
mea ad te deus. Cũ hoc gͦ tali affectu seruire o¬
portet dño: adimplentes illud quod ab apło
pietum est. Quis nos separabit a caritate der

Expanded text:
nte sua, secundum illum qui dicebat: Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus . Cum tali affectu ergo servire oportet Domino, adimplentes illud quod ab Apostolo dictum est: Quis nos separabit a charitate Christi?
Abbreviated transcription (Latin):
nequis presumat dare aut acciꝑe aliquid si¬
ne iussione abbatis: neq aliquid habere ꝓpͥũ.
nullam om̃ino rem. Non codicem. neꝙ tabu¬
las. ueq graphium. s nichil omnino: quippe
quib nec corpora sua. nec uoluntates licet ha¬
bere in ꝓpria potestate. Omĩa uero necessaria
apatre sperare monasterũ. nec quicquã liceat hr̃e
quos abbas non declerit. aut ꝑmiserit. Omĩaq
omnib suit communta: nt scͥptum est. Erant

Expanded text:
ne quis praesumat aliquid dare aut accipere sine quis praesumat aliquid dare aut accipere sine jussione abbatis, neque aliquid habere proprium. nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino: quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate: omnia vero necessaria a Patre sperare monasterii. Nec quidquam liceat habere, quod abbas non dederit, aut permiserit. Omniaque omnibus sint communia
Abbreviated transcription (Latin):
uł mora offerat. ut non scandalizentur : memor
diuini eloquii. qͥdͥ mereatur qui scandaliz auerit
inum de pusillis. Si congregatio maior suerit.
lolacia ei dentur: a quib adiuitus. ce̾ ip̃e equo am¬
mo impleat offictum sibi commissum. Horis cõ¬
petertib dentur que dauida sunc: &e petantur
que petenda sunt ut nemo ꝑturbetur reꝙ con¬
asteur in domo dei. De ferramentis uel rebus
rebus: prouideat abbas sratres de quorum uita¬
i &e morib securus sit: & eis singula ut utile iudica¬
Cuerit consignet oustodienda atq recosligenta. Ex
quib abbas breuem teneat: ut dum sibi in ipsa
ab siguata nicissim fratres succedunt: sciat quid
dat aut quid tecipit. Siquis autem sordide aut
negligenter tes monasteris tractauerit: corripia¬
tur. bi nou ementauerit: discipline regulaiti
subiaceat. Siquid debeat monachus ꝓprium ha
recipue hoc uicium radicitus here¬
amputandum est: de monast̾io:

Expanded text:
vel mora offerat, ut non scandalizentur, memor vel mora offerat, ut non scandalizentur, memor divini eloquii, quid mereatur qui scandalizaverit unum de pusillis . Si congregatio major fuerit, solatia ei dentur, quibus adjuta sit, et ipsa aequo animo impleat officium sibi commissum. Horis competentibus dentur quae danda sunt, et petantur quae petenda sunt, ut nemo perturbetur et conAPUT XXXII. De ferramentis vel rebus rebus provideat abbas fratres de quorum vita et moribus securus sit; et eis singula, ut utile judicaverit, consignet cusquibus abbas brevem teneat: ut dum sibi in ipsa assignata fratres vicibus succedunt, sciat quid dat, aut quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monasterii tractaverit, corripiatur: si non emendaverit, disciplinae regulari subjaceaecipue hoc vitium radicitus amputandum est de monasterio,
Abbreviated transcription (Latin):
rationabiliter cum humilitate male petenti
deueget: Animam siram custodiat. memor seꝑ¬
illius apostolici precepti: quia qui bene minis¬
trauerit gradum homim sibi adquiret. Infumo¬
tum infantum. hospitum. pauperumq cum
omi sollicitudine cutam gerat: sciens sine du¬
bio quia pro his omĩb in die iudicii tationem
resłitunis est. Omnia uasa monasterii cunctã¬
q subam: ac si altaris uaisa sacrata. conspiciat.
Nichil ducat neglegendum. neq auaricie stude¬
at neq ꝑtodigus sit. ⁊ stirpator substancie mo¬
nasteri: sid omĩa mensurate faciat. ⁊ scłm
iuissionem abbatis. Humilitatem ance omnia
habeat: &e cui substancia non est que tribuatur.
sermo tesponsionis porrgatur bonus: sicut scͥp¬
tum est. Sermno bonus: suꝑ datum optimum.
Omnra que ei inuinxerit abbas: ipsa habeat sub
cuta sua. a quib eum prohibuerio: non presuiat.
ftatrib constitutam annonam sine aliqtio ꝙͥ po

Expanded text:
rationabiliter cum humilitate male petenti rationabiliter cum humilitate male petenti deillius apostolici, quod qui bene ministraverit, gradum sibi acquiret . Infirmorum, infantium, hospitum, pauperum cum omni sollicitudine curam gerat, sciens sine dubio quia pro his omnibus in die judicii rationem redditura est. Omnia vasa monasterii cunctamque substantiam, ac si altaris vasa sacrata, conspiciat; nihil ducat negligendum, neque avaritiae studeat, neque prodiga sit exstirpatrix substantiae monasterii, sed omnia mensurate faciat, et secundum jussionem abbatissae; humilitatem ante omnia habeat; et cum substantia non est quae tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, ut scriptum est: Sermo bonus super datum optimum . Omnia quae ei injunxerit abbatissa ipsa habeat sub cura sua; a quibus eam prohibuerit, non praesumat. Sororibus constitutam annonam sine aliquo verbo
Abbreviated transcription (Latin):
aut proicitur de monasteno: si reu̾ti uoluerit¬
respondecit prius omnem emendacionem uitii
pro quo egressus est: &e sic in ultimo gradu reci¬
piatur: ut ex hoc eus humilitas comprobetur.
uod si cdenuo exierit: usq tercio ita recipiauar
Iam uero postea: sciat omneni sibi reuersionis
ꝓptias debex habere mensuras. Ideoq
iocitus pueri uł adolescentiores etate: aut
qui minus intedligere possunt quanta pena
sit excommunicationis. hi tales dum delĩqu¬
unt. ant ieuimis nimiis affligantur: aut acris
uerherib coherreantur ut sanentur. De cellerario¬
eligatur de congatione.
sapiens maturis morib. sobrius. non multum
edax non elatus: non turbulentus. non inuiri¬
osus. non tardus non prodigus. s timens dñ:
qu om̃i congregationi sit sicut pater. Curam
getat de omnib: sine ussione abbatis nichilfa¬
ciat Que iubent᷑ custodiat: frẽs non concristet.
Siquis fenter ab eo fore⁊ aliqua intationabili¬
ter postulat. non spernendo eum contristet. s

Expanded text:
ut projicitur, de monasterio, si reverti voluerit, spondeat prius omnem emendationem vitii, pro quo egressus est: et sic in ultimo gradu recipiatur; ut ex hoc humilitas ejus comprobetur. Quod si denuo exierit, usque tertio ita recipiatur, jam postea sciens omnem sibi reversionis ias debet habere mensuras. Ideoque quoties pueri, vel adolescentiores aetate, aut qui minus intelligere possunt, quanta poena sit excommunicationis, hi tales, dum delinquunt, aut jejuniis nimiis affligantur, aut acris verberibus coerceantur, ut sanentur. § II.--EX Religatur de congregatione sapiens, maturis moribus, sobrius, non multum edax, non elatus, non turbulentus, non injuriosus, non tardus, non prodigus, sed timens Deum, qui omni congregationi sit sicut pater. Curam gerat de omnibus, sine jussione abbatis nihil faciat. Quae jubentur custodiat: fratres non contristet. Si quis frater ab eo forte aliqua irrationabiliter postulat, non spernendo eum contristet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
de tenebris nos uocauit in ammirabile lumen sirũ.
Sicut eium hi quide egyptiaca seruitute libera¬
ti sunt ꝑ moysen carmen triumphale post tran¬
situm maris rubri. ⁊ demersum pharaonis exer¬
citum dño cantauerunt: ita ⁊ nos oportet post
acceptam in baptismo remissionem peccatorum.
dignas beneficiis celestib rependere grãs. ⁊ euis
semꝑ annunciare urtutes. Si uirtutes suas
om̃pc ds̃ taceret. nullus eum agnosceret. Si¬
gͦ suas annunciat. non ut laudib suis ipse ꝓ¬
ficiat. s ut hi qui hunc in sua laude cognoue
tes cognoscere. cognoscentes amare. amantes
sequi. sequentes adipisci. adipiscentes uͦ. eius ui¬
sione ꝑfrui. hinc ꝓpheta ait. uirtutem oꝑum su¬
orum dñs annunciabit popło suo. ut det illis here¬
ditatem gentium. Ac si aꝑte dicat. Iocireo fortitu¬
dinem sue oꝑationis insinuat. ut eam qui audi¬
erint donis spĩtalib ditescant. In spĩtalib em̃
donis proficere est: digne deo cotidie ambulait.

Expanded text:
ris vos vocavit in admirabile lumen suum . Sicut enim ii qui de Aegyptia servitute liberati sunt per Moysen, carmen triumphale post transitum maris Rubri, et demersum Pharaonis exercitum, Domino cantaverunt ; ita et nos oportet post acceptam in baptismo remissionem peccatorum, dignas beneficiis coelestibus rependere gratias, et ejus semper annuntiare virtutes. Si virtutes suas omnipotens Deus taceret, nullus agnosceret, ergo suas annuntiat, non ut laudibus suis ipse proficiat, sed ut ii qui hunc in sua laude cognovertes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Hinc Propheta ait: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis haereditatem gentium . Ac si aperte dicat: Idcirco fortitudinem suae operationis insinuat, ut eam qui audierint, donis spiritualibus ditescant. In spiritualibus enim donis proficere, est digne in Deo ambulare,
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet corda intellectn spitali repleta: ⁊ ue¬
lut auro obriro uariis uirtutib rutilantia. Sc̃
⁊ argentea nitore eloquentie clara. et officio
p̃dicationis ꝑlucida. Sunt ⁊ lignea superba
scilioet. stulta et in sensibilia corda. Sunt et sic¬
tilia fragilra quoꝙ ⁊ tertena de terra sumpte:
et tercenis actib dedita. S aurea ⁊ argentea in
hac magna xp̃i eccłia honore sunt digna.
Qui enim ait apłs bene ministraueriit. dupplici
honore digni habentur. lignea aũ ificaia merito
sĩt ĩ contuenela qua mentem babentes stultam.
atꝙ suꝑbam. dñi sin uista ñ custodierũt precep¬
ta. Dixit sc̃ĩ sincletica. Oportet nos ꝑdiscoetionẽ.
scc̾m fidem patri spĩtali obedite. Dixit qui¬
dam senex. Hunquam desideraui opus quod mͥ
utile eẽt: ⁊ fr̃i meo dispendium faceret. hiuiꝰmo¬
di habens sper quia lucrum frĩs mei opus stue¬

Expanded text:
videlicet corda intellectu spirituali repleta, et vevidelicet corda intellectu spirituali repleta, et velut auro obryzo variis virtutibus rutilantia. Sunt et argentea, nitore eloquentiae clara, et officio praedicationis perlucida. Sunt et lignea, superba scilicet, stulta et insensibilia corda. Sunt et fictilia, fragilia quoque et terrena de terra sumpta, et terrenis actibus dedita. Sed aurea et argentea, in hac magna Christi Ecclesia, honore sunt digna: Qui enim, ait Apostolus, bene ministraverint, duplici honore digni habeantur . Lignea autem et fictilia merito sunt in contumelia, quia mentem habentes stultam atque superbam, Domini sui justa non custodierunt praecepta. Dixit sancta Syncletice: Quia per discretisecundum fidem Patri spirituali obedire. Dixit quidam senex: Nunquam desideravi opus quod mihi utile esset, et fratri meo dispendium facere, hujusmodi habens spem, quia lucrum fratris mei opus fruc
Abbreviated transcription (Latin):
uste. recte inuentib in omnib suis conu̾sationib
uerbis placet ⁊ actib. cunctis autem male ⁊ praue
uiuentib contradictor ytistens. nec u̾bo placet nec
morib. Sunt enim in hac xp̃i latissima atꝙ mag¬
nifica eccłia. que ẽ ꝑmundi quadratum clyma. ten¬
sa duo hominũ genera beniuolentium scilicet
atꝙ maliuolentium. beniuolentib autem mom̃i¬
b placit paulus. Maliuolentib autẽ in om̃ib
displicet paulus. Sicut enim in area myota st̃
grana cum paleis: ita ⁊ eccłie ad huc degenti
interra. mixti sunt bom cum malis. De hac e¬
nam malorum ⁊ bonorum mixtura. sic legimꝰ
in pauli quam ad timotheum misit epła. In
magna inquit domo non solum sunt uasa au¬
rea: et argentens ⁊ lignca et fictilia. ⁊ quedam
qͥdem in honorem. quedam autẽ in contumeli¬
am. Emagnã eram magni dm̃ domum. po¬
test designari eccłia xp̃i : imiu̾sum difsusa ꝑ
orbem. In qua sunt uasa aurea hominum.

Expanded text:
ionibus, verbis, placet, et actibus; cunctis autem prave et male viventibus contradictor existens, nec verbis placet, nec moribus. Sunt etenim in hac Christi latissima atque magnifica Ecclesia quae est per mundi quadratum clima tensa, duo hominum genera, bene volentium scilicet atque male volentium. Bene volentibus autem in omnibus placet Paulus, male volentibus vero in omnibus displicet. Sicut enim in area mixta sunt grana cum paleis, ita Ecclesiae adhuc degenti in terra mixti sunt boni cum malis. De hac enim malorum et bonorum mixtura, sic legimus in Pauli quam ad Timotheum misit Epistola: In magna, inquit, domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam quidem in honorem, quaedam autem in contumeliam . Per magnam autem magni domini domum potest designari Ecclesia Christi, universum diffusa per orbem, in qua sunt vasa aurea, hominum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ꝓcul dubio lucifacit. uel certe qui fr̃em
suum qui xp̃i est menbrum. predicando et
bonum exemplum ostendendo lucratur xp̃m
lucufacit. Beatus enim augustinus ait. Si qͥd
forte ꝑuersum uideris. satage corrigere et em̃¬
dare non cesses. fac quicquid potes. pro ꝑso¬
na quam portas. noli quiescere lucrari xp̃m. qr
lucratus es a xp̃o. Nam et scłm intelligẽ¬
tiam huius sententie. qui intelligit sui
cansa xp̃m homincm factum passum ⁊ mor¬
tuum. ⁊ a mortius resurrexisse. ⁊ ad celos as¬
cendisse: spretis omnib que sunt mundi rec¬
a quo c̃ comprehensus. iste felicit̃ lucrifacit

Expanded text:
procul dubio lucrifacit, vel certe qui fratrem suum, qui Christi est membrum, praedicando et bonum exemplum ostendendo lucratur, Christum lucrifacit. Beatus enim Augustinus ait: Si quid forte perversum videris, satage corrigere, et emendare non cesses. Fac quidquid potes pro persona quam portas. Noli quiescere lucrari Christum, quia lucratus es a Christo. Nam et secundum intelligentiam hujus sententiae, qui intelligit sui causa Christum hominem factum, passum, et mortuum, et a mortuis resurrexisse, et in coelos ascendisse, et spretis omnibus quae sunt mundi reca quo est comprehensus, iste feliciter lucrifacit
Abbreviated transcription (Latin):
monacho. ⁊ nicbil concupiscere debet monachꝰ
que sunt mundi. nec mundꝰ habere debet qͦd
concupiscat in monacho. Solus g̾ille potest
in cruce xp̃i głari: qui tollit eam. ⁊ sequitur salua¬
torem. qui crucisigit carnem suam cum uiciis et
concupiscentus. Qui ꝙ mortuus ẽ mundo ⁊

Expanded text:
Et nihil concupiscere debet monachus eorum quae sunt mundi, nec mundus habere debet quod concupiscat in monacho. Solus ergo potest in cruce Christi gloriari: qui tollit eam, et sequitur Salvatorem: Qui crucifigit carnem suam cum vitiis et concupiscentiis, qui mor
Abbreviated transcription (Latin):
sua que sunt suꝑ terram. ⁊ tollens crucem
suam sequutꝰ fuerit xp̃m: ⁊ mortiuis mundo.
⁊ tropheo mortificationis sue dominice se passi¬
onis afflixent ligno. ita ut dicere possit cum
panlo. ego ꝑ legem legi mortuus sum. ut deo
uiuam. xp̃o confixus sum cruci. iste potenit lu¬

Expanded text:
sua quae sunt super terram, et tollens crucem sua quae sunt super terram, et tollens crucem suam secutus fuerit Christum , et mortuus mundo, et tropaeum mortificationis suae Dominicae passionis affixerit ligno, ita ut dicere possit cum Paulo: Ego per legem legi mortuus sum, ut Deo vivam, Christo confixus cruci , iste poterit lu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ immaculati. ingremio scilicet congregati
scõrum. fit gͦ pars sortis scõium in lumine:
⁊ illustratur alumine quando fit in xp̃o.
⁊ illustratur axp̃o. quia solet in sorte heredi¬
tas designari. sicut scriptum ẽ. Sorte diui¬
sit cis t̃ram in funculo distributionis. Dicampꝰ
quia sicut omĩs electorum numerꝰ. pars ⁊ friniculus
hereditatis diũ est scͥptura dicente. pars autẽ do¬
mini ppłs eius iacob funculus hereditatis euis ita
pars et hereditas sortis scõrum. ipse dñs est qui di¬
xit ad aaron. Ego pars et hereditas tua. ĩ me
tri. oremus ut dignos nos faciat in partem sor¬
tis scõerum in lumine. id est. ut ⁊ pars ⁊ sors. et
hereditas domini eẽ mnereamur. et ip̃m dñm
saluatorem nr̃m. in sorte ⁊ hereditate sempit̃na
fidelit̃ possideamus. et ui lumine. id ẽ in ip̃o et
ꝑ ipsum. illuminati in et̃num felices manea
iquis monachus mortificauent menbra

Expanded text:
et immaculati, in gremio scilicet congregati et immaculati, in gremio scilicet congregati sanctorum. Fit ergo pars sortis sanctorum in lumine; et illustratur a lumine, quando fit in Christo, et illustratur a Christo, quia solet in sorte haereditas significari, sicut scriptum est: Sorte divisit eis terram in funiculo distributionis . Dicamus quia sicut omnis electorum populus, pars et funiculus haereditatis Domini est, Scriptura dicente: Pars autem Domini populus ejus: Jacob funiculus haereditatis ejus . Ita pars et haereditas sortis sanctorum ipse Dominus est, qui dixit ad Aaron: Ego pars et haereditas tua in medtri, oremus ut dignos nos faciat in partem sortis sanctorum in lumine , id est, ut pars et sors et haereditas Domini esse mereamur, et ipsum Dominum Salvatorem nostrum in sorte et haereditate sempiterna feliciter possideamus, et in lumine, id est in ipso et per ipsum illuminati, in aeternum felices permanSi quis monachus mortificaverit membra
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ estis filii dei. misit ds̃ spm̃ filii sui ł
coeda nra clamantem abba pater. Nunquã enĩ
auderimus dicere pater nr̃. qui es in celis. nisi
de conscientia sp̃s habitantis in nob̾. Ut enim
ꝓbaremus adoptaros a deo nos ẽẽ in filios. sp̃m su¬
um dedit nobis qui signum patris ostendat ĩ
filiis. ut audeamus dicere abba quod ẽ pater.
quod uideis dudum dicere non fuerat conces¬
sum. Itaꝙ iam non sumus serui. s filii. Quod
sequent̃ nob̾ debetur hereditas patris. ut qͦ¬
modo sp̃m filii dei accipientes facti sumus. filii:
ita in lib̾tatem de seruitute mutati. heredes
simis dei patus. coheredes antem ib̃u xp̃i fi
lii eius. Nam et in alio loco idem ãpłs ait.
Grãs agentes deo patri. qui dignos nos fecit:
in partem sortis scõrum in lumine. Pars sor¬
tis scõium congregatio ẽ adunata: et in una
societate uincta omnium electorum. Sicut
⁊ alibi dicit. Uos autem ds̃ multiplicet. subaudi¬
tur in numero electorum suorum. ut sitis scĩ

Expanded text:
m estis filii Dei, misit Spiritum Filii sui in corda vestra, clamantem Abba Pater . Nunquam enim auderemus dicere, Pater noster qui es in coelis, nisi de conscientia spiritus habitantis in nobis. Ut enim probaremur adoptati esse a Deo in filios, Spiritum suum dedit nobis, qui signum Patris ostendat esse in filiis, ut audeamus dicere: Abba, quod est Pater, quod Judaeis dicere dudum non fuerat concessum: Itaque jam non sumus servi, sed filii. Quod sequenter nobis debetur haereditas Patris; ut quomodo Spiritum Filii Dei accipientes, facti sumus filii, ita in libertatem de servitute mutati, haeredes simus Dei Patris, cohaeredes autem Jesu Christi filii ejus. Nam et alio loco idem aitas agentes Deo Patri qui dignos nos fecit in partem sortis sanctorum in lumine. Pars sortis sanctorum, congregatio est adunata, et in una societate juncta, omnium electorum, sicut et alibi dicit: Vos autem Dominus multiplicet , subauditur, in numero electorum suorum, ut sitis sancti
Abbreviated transcription (Latin):
si presens suerit frat̃ qui abiquo ht̃ adũsum nos. po¬
terimuis eum non simalato ẜsunoti animo leuire:
atq ai grãm ueniam postulando reuicate. si tam̃
hoccoram deo non pigro motu corporis. s celettimo
edlectionis affectu feccrimus. De hoc eapitłs Nic ⁊
paulus apłs ait. Supportantes inincem ⁊ donan¬
tes uob̾met ipsis. si quis adu̾sus aliquem babet
quereiam. Sicet et cdłs donauit uob̾ita uios. hota¬
tur antem nos apłs. ut simus subportantes iniucẽ
id est. ut mores actus et sermones nr̃õs patienter
pro xp̃o. et omina honera nra patient̃ portemꝰ.
inuicem pro amore frat̃no. Quia qui frẽm sic̃
semet ip̃m diligit. patienter proillo om̃ia portat.

Expanded text:
si praesens fuerit frater qui aliquid habet adversum nos, poterimus eum non simulato, sed sincero animo lenire, atque ad gratiam veniam postulando, revocare: si tamen hoc coram Deo non pigro motu corporis, sed celerrimo dilectionis affectu fecerimus. De hoc capitulo sic et apostolus Paulus ait: Supportantes invicem in si quis adversus aliquem habet querelam, sicut et Dominus donavit nobis . Hortatur autem nos Apostolus ut simus supportantes invicem, id est, ut mores, actus et sermones nostros patienter pro Christo, et omnia onera nostra portemus invicem pro amore fraterno: quia qui fratrem sicut semetipsum diligit, patienter pro illo omnia portat
Abbreviated transcription (Latin):
cordib ur̃is. Ne dicas in lingua ignosco. ⁊ cor¬
de differas. Conscientiam em̃ tiram. deus in¬
spicit. Uis gͦ ut ds̃ tibi omnia debita diit¬
tat: dunitte ⁊ tu omnia debitori tuo. Hanc
gͦ regulam ponis hoc pacto ⁊ placito. cum dẽ
obligaris cum dicit. Dimitte nob̾ debita ñ .b
sicut ⁊ nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. hinic ⁊ in
alio loco dñs ait. Dimittite. ⁊ dimittetur uob̾¬
Date idabit᷑ uob̾. nc̾rogatꝰ ⁊̃ senex. Quid ⁊̃ hu¬
mrital̾: Et ile rełpoñdit. Si pecarti sti inte igno¬
uens. antequam apud te penitentiam agat. et bene¬
dicas ⁊ benefacias. his qui tibi malefaciunt. Dix
abbas antonius. quia te proximo ẽ uta et mors. Si
enim lucramur srem̃. lucrabimur dñm. Si aut̃
scand alitamus frẽm in xp̃m peccamus. Dixit abbas
yꝑicius. Eripe proximum apeccatis quantum
inte est: sine improꝑio. qm̃ conuertentes deus
non tepellit a se. Uerbum autem malitie ⁊ noqui¬

Expanded text:
cordibus vestris . Nec dicas in lingua, Ignosco, et corcordibus vestris . Nec dicas in lingua, Ignosco, et corde differas. Conscientiam enim tuam Deus inspicit. Vis ergo ut tibi Deus omnia debita dimittat? Dimitte et tu omnia debitori tuo. Hanc ergo regulam ponis, hoc pacto et placito cum Deo obligaris, cum dicis: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Hinc et alio loco Ddate et dabitur vobis . Interrogatus est senex, Quid est humilitas? Et ille respondit: Si peccanti in te fratri ignoveris, antequam apud te poenitentiam agat, et benefacias iis qui tibi malefaciunt. Dixit abbas Antonius: Quia de proximo est mors et vita. Si enim lucremur fratrem, lucrabimur Deum; si autem scandalizemus fratrem, in Christum peccamus. Dicebat abbas Hyperitius: Eripe proximum a peccatis, quanta tibi virtus est, sine improperio, quoniam convertentes Deus non repellit a se. Verbum autem malitiae et nequi
Abbreviated transcription (Latin):
bis. ita ⁊ uos. Ac si diceret. Sicut deus donanit
uob̾ omnia peccata ꝑ sacri baptismatis undam.
ita ⁊ uos non aliqua s omnra. de crdib utĩs debe¬
tis. fr̃ĩb ut̃is donare cominissa. Quia instissimũ
ẽ apud dm̃. ut uixta mensuram pictatis eino
qua nr̃a nob̾ donauit delicta. doncmus ex nos
frĩb omina que in nob cominiserunt poccata ut
dicere deo libere ualeamus. Dimitte nob̾ debita
nr̃a sicut et nos dimittimuo debitorib nr̃s. Ac
ꝑ hoc omnes culpas que in nob̾ commartuntur.
parati simus ignoscete. si nob desideramus ig-¬
nosci. slemo contra se ttntat non remittendo
ne contra illum teneatur non ignoscrado. Ait
enim dñs de serno nequam qui noluit conser¬
no suo remittere culpam. Iratus dñs eius tra¬
didit eum tortorib: quo ad usꝙ reddent um¬
u̾sum debitum. Cuuis exemplum cauere nos
ammonet clicens. Sic ⁊ pater meus celestis fa¬
ciet uob si non remiseritis imusquisꝙ stĩ suo de

Expanded text:
bis, ita et vos. Ac si diceret, Sicut et Dominus donavit vobis omnia peccata, per sacri baptismatis undam, ita et vos non aliqua, sed omnia de cordibus vestris debetis fratribus donare commissa: quia justissimum est apud Deum ut juxta mensuram pietatis ejus, qua nostra donavit nobis delicta, donemus nos fratribus omnia quae in nobis commiserunt peccata; ut libere Deo dicere valeamus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , ac per hoc omnes culpas quae in nobis committuntur, parati simus ignoscere, si nobis desideramus ignosci. Nemo contra se teneat non remittendo, ne contra illum teneatur, non ignoscendo. Ait namque Dominus de servo nequam, qui noluit conservo suo remittere culpam: Iratus dominus ejus, tradidit eum tortoribus, quoadusque redderet universum debitum . Cujus exemplum cavere nos admonet, dicens. Sic et Pater meus coelestis faciet vobis: si non remiseritis, unusquisque fratri suo de
Abbreviated transcription (Latin):
dicentis. Uenite benedicti patris mei ꝑcipite
regnum quod uob̾ paratum ẽ ab origine
inundi.In quo regno ⁊ gloria et̃na. ⁊ inta ma¬
net ꝑpetua. beatus iob de hac annunciatiõe
uirtutum subfigura redemptoris nti ait. Ter¬
ra ne oꝑias sangumem meum. Tetra namꝙ¬
sanguiem xp̃i icon oꝑuit. quia scã eccłia re¬
demptionis sue mysterium in cunctis ĩa mun¬
di partib predicauit. Ipse erum sanguis redem¬
tionis qui sumitur clamor nt̃i redemptoris ẽ.
Ergo ut sactamentũ dm̃ce passionis i nob̾ nõ
sit ociosum debemus imitati quod sumimus et p̃¬
icare ceteris quod ueneramur. hnc iterum be¬
atus iobait. Neꝙ inueniat inte locum latendi
clamor nicus. Locum enim latendi clamor eius
in nob̾ inuenit. si hoc quod mens cradit. lingua
taceat. S ne in nob̾ clamor erus lateat. restat
ut unusquisq uixta modulum suum uiinfi

Expanded text:
dicentis: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . In quo regno et gloria aeterna et vita manet perpetua. Beatus Job de hac annuntiatione virtutum, sub figura Redemptoris nostri ait: Terra, ne operias sanguinem meum . sanguinem Christi non operuit: quia sancta Ecclesia redemptionis suae mysterium in cunctis jam mundi partibus praedicavit. Ipse enim sanguis redemptionis qui sumitur, clamor nostri Redemptoris est. Ergo ut sacramentum Dominicae passionis in nobis non sit otiosum, debemus imitari quae sumimus, et praedicare caeteris quae veneramur. Hinc iterum beatus Job ait: Neque inveniat locum in te latendi clamor meus . Locum enim latendi clamor ejus in nobis invenit, si hoc quod mens credit lingua taceat. Sed ne in nobis clamor ejus lateat, restat ut unusquisque juxta modulum suum vivifi
Abbreviated transcription (Latin):
secuus non cẽm. Io est si uideis camnalit inobser¬
prauitate corum consensissem. xp̃i seruus ñ
ẽẽm. Cui sentencie contraria non ẽ illa uͥ ait.
Sine offensione estote uideis ⁊ gentib ⁊ eocłie
dei. sicut ⁊ ego omnib ꝑ omiua placeo. slam
cur omnib placet. ip̃e exponendo subuingenᷤ
ait. Non querens quod mͥ utile ẽ s quod mł¬
tis: ut salui fiant. Qui enim omnumuti¬
licatem ⁊ salutem querebat. omnib se nonĩ¬
conuenient̃ placere dicebat. Hoc apłi bonum
monachi tenentes exemplum. non sua tantũ
singłi considerantes. s que aliorum. Qui tm̃¬
modo que sua sunt. id ẽ que fibi soli necessana
sunc considerat. ⁊ de frat̃na salute. uel de eius
temporali utilitate noncurat. sine dubio a
caritatis tramite in quo omnis animaꝵ salꝰ
consistit declinat. Qui uͦ de sua ac ꝓrimoꝵ
utilitate atꝙ salute sollicitꝰ. quicqͥd ualet uti¬
licatis qͣsi sibi suꝑiorib frĩb impendere satagit.

Expanded text:
servus non essem . Id est, si Judaeis carnaliter in obserpravitate eorum consensissem, Christi servus non essem. Cui sententiae contraria minime est illa, ubi ait: Sine offensione estote Judaeis et gentibus et Ecclesiae Dei, sicut et ego per omnia omnibus placeo . Nam cur omnibus placeret, ipse exponendo subjungens, ait: Non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant . Qui enim omnium utilitatem et salutem quaerebat, omnibus non inconvenienter se placere dicebat. Hoc apostolicum boni monachi tenentes exemplum, non suae tantumsinguli considerantes, sed quae aliorum. Qui tantummodo quae sua sunt , id est, quae sibi soli necessaria sunt, considerat, et de fraterna salute vel de ejus temporali utilitate non curat, sine dubio a charitatis tramite, in quo omnis animarum salus consistit, declinat. Qui vero de sua ac proximorum utilitate atque salute sollicitus, quidquid valet utilitatis, quasi sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Iemo se apud deum magis sexaltat. quã qui seꝓpt̃
a dño humilis exaltatur ut filius dei et heres uocet᷑
Tantum est ut pacem sequatur. quia pacem quere
re et sequi debet filius pacis. Talit̃ enim nos ammo¬
nens apłs cdicio ꝓ acem sequimin cũ omnibus et
scimoniam sine qua nemõ uidebit deum. Ipse quoqi do
et inter sua diuina precepta et magisteria salubria.
passioni iam ꝓximus: hoc inquiens p̃ceptum atq
ascendens dñs in celum teliquit. et sequi eam per
suum fidelisstiũ regem dauid atq ꝓpħam man¬
dauit. Ait enim Declina a malo et fac bonum in¬
quire pacem et ꝑsequere eam. Si hanc enĩ sincero
corde sequi uoluerimus: xp̃i heredes erimus. Si au¬
tem xp̃ĩ heredes cupimus esse. in xp̃i pace debemus
uersari. Si filii dei sumus: pacifici esse debemus. Pa¬
cificos enum esse oportet filios dei. et humiles. mente
mittis. core simplices. sermone puros. animo in no¬
centes. affectu concordes sibimet unanimiter cohe¬

Expanded text:
emo se apud Deum magis exaltat, quam qui se apuda Deo humilis exaltatur, ut filius Dei et haeres Christi vocetur. Tantum est ut pacem sequatur, quia pacem quaerere debet et sequi, filius pacis. Taliter enim nos admonens Apostolus dicit: Pacem sequimini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit et inter sua divina mandata et magisteria salutaria, passioni jam proximus hoc nobis praeceptum atque ascendens Dominus in coelum reliquit; et sequi eam per suum fidelissimum regem David atque prophetam mandavit: Diverte a malo, et fac bonum: inquire pacem, et persequere eam . Si hanc enim sincero corde sequi voluerimus, Christi haeredes erimus; si autem Christi haeredes cupimus esse, in Christi pace debemus versari. Si filii Dei sumus, pacifici esse debemus: pacificos enim oportet esse Dei filios et humiles, mente mites, corde simplices, sermone puros, animo innocentes, affectu concordes, fideliter sibimet unanimiter cohae