comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Icientes quia hora est. iannos desoonio surce¬
re: Sunt animȩ oculi aures manus pedes &cã
Quaẽ singula non membra corporalia sed uir tu¬
ter dicimus eẽ : quib: adunum qđq mouere opus:
Est ergo animȩ somnus quidẽ scđm oculos suos: Si
enim non agit tempore oportunoq dĩ sunt sed de¬
sidia torpescit: merito dormire dicitur: Idcirco
paulus p̃coxp̃i circuiens mundum in somno desidiae
positum : ad nunciat adẽe iamlucem & tempus ẽẽ¬
ut surgatur a somno & tempus ignorantiae relin¬
quatur: Nunc enor propi oreet nĩa salus
quam cuor cnedidinus: Nr̃a salus idẽ uitaftura
incaelo quae cotidiae labescentib: dieb ad ꝓpinquat.
& spatia qui p̃teritis augentur futuros sine dubio
inminuuntur &ideo ꝓpror sit cotidie nr̃a salus
idẽ redemptio nr̃a quȩ ẽ uita ꝑp&ua quã cũ cre¬
didimus. Vnde & dñs ait : Leuate capita ur̃a qm̃ ad
propinquat redẽptio ur̃a: Nox praecessit dies
auteor ad propin quabut: Noctẽ dic̃ tẽpus illud

Expanded text:
cientes quia hora est jam nos de somno surgere. Sunt animae, oculi, aures, manus, pedes, etc. Quae singula non membra corporalia, sed virtutes dicimus esse, quibus ad unumquodque movere opus est. Ergo animae somnus quidem secundum oculos suos, si enim non agit tempore opportuno quae Dei sunt, sed desidia torpescit, merito dormire dicitur; idcirco Paulus praeco Christi circumiens mundum in somno desidiae positum annuntiat adesse jam lucem, et tempus ut surgatur a somno, et tempus ignorantiae relinquatur. Nunc enim propior est nostra salus quam cum credidimus. Nostra salus, id est, vita futura in coelo, quae quotidie labescentibus diebus appropinquat, et spatia quae praeteritis augentur, futuris sine dubio imminuuntur, et ideo propior fit quotidie nostra salus, id est, redemptio nostra, quae est vita perpetua, quam cum credidimus, unde et Dominus ait: Levate capita vestra, quoniam appropinquat redemptio vestra . Nox praecessit, dies autem appropinquavit. Noctem dicit tempus illud,
Abbreviated transcription (Latin):
uriliter sustinendo labores: Iacob: uitia carnis sup¬
plantando : ioħs dĩ grãm suscipiendo hab&ur: Siue hȩc
quattuor nomina: ꝓquattuor principalib: intelle¬
genda sunt uirtutib: Tunc enim unus quisq oboedi¬
ens ẽ : cũ prudentiã agnoscendi peccata habuerit. ł unc
uirilis ẽ cũ temperantiam sustinendi laborem ad p̃¬
henderit : Tunc supplantatur : cũ fortitudine uicendi
uicia receperit. Tunc dĩ grã : cũ uerã ustitiã implen¬
di mandata inuenerit: INCIDIUNT LeCTIO¬
ues deaduentum dũi: EB̃D HII ANTE NAtaLe

Expanded text:
viriliter sustinendo labores. Jacob vitia carnis supviriliter sustinendo labores. Jacob vitia carnis supplantando, Joannes Dei gratiam suscipiendo habentur. Sive haec quatuor nomina pro quatuor principalibus intelligenda sunt virtutibus. Tunc enim unusquisque obediens est, cum prudentiam agnoscendi peccata habuerit. Tunc virilis est cum temperantiam sustinendi laborem apprehenderit. Tunc supplantator, cum fortitudinem vincendi vitia receperit. Tunc Dei gratia cum veram justitiam implendi mandata invenerit. INCIPIUNT LECTIONES PER ADVENTUM DOMINI. HEBDOMADA IV ANTE NATALE
Abbreviated transcription (Latin):
tia desideriisui mitti inmare huius sđi : ut uelud
pisces opera mortua capiat: Sed miseri corditer
adueniens xp̃s ñ ꝑ conpunctionem animi priora
mutat instrumenta : ut iterum r&e bonum deside¬
rii in scłi mare iactans: Piscesbonarum uirtutum
nauigandis ad portum uitae cadferat : Relinquens
sugitiuum diabolum: sicenim ⁊ebedeus interp̃ta¬
tusͦ: Quattuor apłoꝵ nomina duos ppłos significant:
Symon enĩ oboediens: p&rus autem agnoscens int̃¬
p̾tatur. Significat populũ iudeox quiprius obeduit
p̃ceptis dñi & cegno uit creatoremisuum. Idemipsũ &
ia cobus quiinterp̃tatur subplantator significat : Andre¬
as uero interp̃tatur uirilis: significat populum gentiũ
qui infide xp̃i uiriliter agit: Idipsum & iohannes qui
dñi gratia interp̃tatur significat. Eratia enim dĩ sal¬
uate sunt gentes : Nam & hȩc quattuor nomina in mori¬
bus unius cuiusq: hominis continentur. Simon obo edi¬
endo dõ. p&rus agnoscendo peccatum suum : Andreas

Expanded text:
tia desiderii sui mittit in mare hujus saeculi, ut velut pisces opera mortua capiat, sed misericorditer adveniens Christus, per compunctionem animi priora mutat instrumenta, ut iterum rete boni desiderii in saeculi mare jactans, pisces bonarum virtutum navi carnis ad portum vitae afferat, relinquens fugitivum diabolum, sic enim Zebedaeus interpretatur. Quatuor apostolorum nomina duos populos significant. Simon enim obediens, Petrus autem agnoscens interpretatur, significat populum Judaeorum, qui prius obedivit praeceptis Domini, et agnovit creatorem suum. Id ipsum, et Jacobus, qui interpretatur supplantator, significat. Andreas vero interpretatur virilis, significat populum gentium, qui in fide Christi viriliter agit. Idipsum et Joannes, qui Domini gratia interpretatur significat. Gratia enim Dei salvatae sunt gentes. Nam et haec quatuor nomina in moribus uniuscujusque hominis continentur, Simon obediendo Deo, Petrus agnoscendo peccatum suum, Andreas
Abbreviated transcription (Latin):
minũ dicente dño uenite postme faciã uos piscatores
trans mutatione mutatus sit. ut sicut illi & piscatorib
pisciũ piscatores hominũ factis ita & iste faciendis
tab naculis terrenis ad cȩlestia tabnacula censtru¬
enda translatussit: Construit enim celestia tabna¬
cula docens unũ quemq: uiam salutis &obeatorum
incaelestib: mansianum iter ostendens facit tabna¬
&ipse tabnacula: & puocedens inde uidit ali

Expanded text:
minum, dicente Domino: Venite post me, faciam vos piscatores minum, dicente Domino: Venite post me, faciam vos piscatores transmutatione mutatus sit, ut sicut illi ex piscatoribus piscium, piscatores hominum facti sunt, ita et iste faciendis tabernaculis terrenis, ad coelestia tabernacula construenda translatus sit. Construit enim coelestia tabernacula, docens unumquemque viam salutis, et beatarum in coelestibus mansionum iter ostendens, facit tabernaet ipse tabernacula. Et procedens inde, etc. Pri
Abbreviated transcription (Latin):
cbulaus hs uxta mnaue calilene. Hocmare
ꝓpt̃ terras ad iacentes multis uocatur nominib:
idẽ mare galileȩ lacus cyner&hstagnũ generar
mare tyberiadis lacus salinarũ & reliqua: uidit du¬
os pr̃s ymoniem qui uocatir pettus & andne
nequis aestimar& qđ ꝑ eloquentiam p̃dicatorũ sermo
dũ latius &ir& nonfilii regum ñ scribe primo uoca¬
ri memorantur sed piscatores: Piscatores & inlit¬
teratimituntur ad p̃dicandum nefides credentiũ
nonuir tute dĩ sedelo quentia atq: doctrina fieripu¬
tar&ur : Dini uocantur biniq: mittuntur & apte:
Vã enim aitscriptura soli : quia cumceciderit non
hab& subleuantem : Bina & enim ductrina ẽ dilectio
dĩ & dilestio pximi : quapleni binum testamentum
p̃dicant idẽ legis & euangelii: erant piscatores
tuitu contigisse ut p&rus quidem & andreas &filit
tebedei artepiscatorer inuenirentur : paulus uero
arte faber tab naculorum. &illiuocati ab artẽ capi¬
endorum piscium mucantur & siuntpis catores ho¬

Expanded text:
us juxta mare Galilaeae. Hoc mare propter terras adjacentes multis vocatur nominibus, id est mare Galilaeae, lacus Cinareth, stagnum Genesar, mare Tiberiadis, lacus salinarum, et rel. Vidit duos fratres, Simonem qui vocatur Petrus, ene quis aestimaret, quod per eloquentiam praedicatorum sermo Dei latius exiret. Non filii regum, non scribae primo vocati memorantur, sed piscatores. Piscatores et illitterati mittuntur ad praedicandum, ne fides credentium, non virtute Dei, sed eloquentia atque doctrina fieri putaretur. Bini vocantur, binique mittuntur et apte: Vae enim, ait scriptura, soli, quia cum ceciderit, non habet sublevantem. Bina etenim doctrina est, dilectio Dei et dilectio proximi, qua pleni bonum Testamentum praedicant, id est, Legis et Evangelii. Erant enim piscatores, tuitu contigisse, ut Petrus quidem et Andreas et filii Zebedaei arte piscatores invenirentur. Paulus vero arte faber tabernaculorum, et illi vocati ab arte capiendorum piscium, mutantur et fiunt piscatores ho
Abbreviated transcription (Latin):
non uerba in quib: ratio fidei continetur & & planta¬
tio sapientiȩ : sed sonus fidei cõm an& simplici p̃dicatio¬
ne p̃uenerit Finem uero orbis terrarum eruditiores
quosq & prudentiores appellauerit: finis enim per¬
fectionem indicat rerum: Adhos ergotales non
solum uocis sed uerba & rationẽ ꝑuenisse ꝓnunciat.

Expanded text:
non verba, in quibus ratio fidei continetur et explananon verba, in quibus ratio fidei continetur et explanatio sapientiae, sed sonus fidei cum manet, simplici praedicatione pervenerit. Finem vero orbis terrarum, eruditiores quosque et prudentiores appellaverit. Finis enim perfectionem indicat rerum. Ad hos ergo tales non solum voces, sed verba et rationem pervenisse pronuntiat.
Abbreviated transcription (Latin):
Neq dm̃s &x gentib: euangelio crediderunt neq om̃s
&x isrł: Plures tamen & multo plures &gentibus
tium p̃cipuȩ depopulo isrł uiderent dicunt ad dñm:
dr̃ie guis credidit auditu nño ⁊ erço pides &auditu
auditus autem peruenbum xpi. Hic uerbum xp̃i to
tam p̃dicationẽ dexp̃o signisicat. Neq enim illi soli cre¬
diderunt qui uerbum ab ipsodño audierunt. sed mul¬
to plures sunt qui aluis eum p̃dicantib: audier̃ sic̃ ipse
dñs ait: beati quin on uider̃ & credider̃. Omne ergo
quid non aumenunt: & quideo inomneor tenrã
&iuis onus eoruor: &ipines orbisterrae
uenba eonuor Hoc depsalmo sumptum ẽ ubiait.
Non sunt loquele neq sermones quorum non audient᷑
uoces eorum: In quo ꝓlinguarum & sermonum pro¬
uari&ate gentes sine dubio intelleguntur & notan¬
dum qđ interram sonus &ierit : & infines orbis terrȩ
non sonus sed uerba ꝑuenerint : Terram namq: hoc¬
in loco inperitos & indocibiles homines dicit : adquas

Expanded text:
nes ex Gentibus Evangelio crediderunt, neque omnes ex Israel: plures tamen, et multo plures ex Gentibus, tium, praecipue de populo Israel viderunt, dicentes ad Dominum, Domine, quis credidit auditui nostro? Ergo fides ex auditu, auditus autem per verbum Christi. Hic verbum Christi totam praedicationem de Christo significat, neque enim illi soli crediderunt, qui verbum ab ipso Domino audierunt, sed multo plures sunt, qui aliis eum praedicantibus audierunt, sicut ipse Dominus ait: Beati qui non viderunt et crediderunt. Omne ergo quidem in omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Hoc de Psalmo sumptum est, ubi ait: Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum , in quo pro linguarum et sermonum varietate gentes sine dubio intelliguntur. Et notandum, quod in terram sonus exierit, et in fines orbis terrae, non sonus, sed verba pervenerint. Terra namque hoc loco imperitos et indocibiles homines dicit, ad quos
Abbreviated transcription (Latin):
uigor animȩ quotenditur & ꝓperatur ad celũ Gratisi¬
ceaũt pedes istos eẽ sirmabis quos ihs̃ discipulis lauat
& linteo quop̃ cinctur ẽ tergit: Quamuis hoc ipsũ quod
dicit euangelitare interptatur bona ad nunciare ta¬
menbona intellegitur quam ad nunciant apłi scã trini¬

Expanded text:
vigor animae quo tenditur et properatur ad coelum. Gratifivigor animae quo tenditur et properatur ad coelum. Gratifice autem pedes istos es linteo quo praecinctus est tergit. Quamvis hoc ipsum quod dicit, evangelizare, interpretetur bona annuntiare, tamen bona intelliguntur, quae annuntiat apostolis sancta Trini
Abbreviated transcription (Latin):
at auctoris : qui non miserit p̃dicantes sed magis ad
illumnos qui rectior ẽ intelligentiȩ tramitem deflec¬
tamus : & qđ dixit quomodo autem p̃dicabunt nisi
mitantur: sic accipiamus quasidicat apłr. Nos prȩ¬
coner & p̃dicatores xp̃i. non possumus p̃dicare nec
adnunciandi uobis uirtus ulla sub sister& nisi ad¬
e& nobis ipsequimisit qđ sip̃dicantib: nobis audire ñ
uultis : ur̃a iamculpaẽ: & si audientes non creditis. &
non credentes non inuocatis : & non inuocantes salui
ee nequitis : Quiaergo missisunt ad p̃dicationem
idcirco dehis qui ab ipso sunt missi scriptum ẽ. quam
speciosi pedep euarigelizantium bona: Illi sunt
decori & speciosi pedes : quiꝑ ambulant ꝑuiam uitae
cđm enĩ illũ qui dixit : Ego sum uia: intellegere deco¬
ros & speciosos euangelit antium pedes quiꝑtalẽ uiã
merentur incedere: Isti sunt pedes quib: & cursum
cucurrisse sedicit : & sic currere ut conp̃hendat idest

Expanded text:
at auctoris, quod non miserit praedicantes. Sed magis ad at auctoris, quod non miserit praedicantes. Sed magis ad illum nos, qui rectior est, intelligentiae tramitem deflectamus; et quod dixit, Quomodo autem praedicabunt, nisi mittantur? sic accipiamus, quasi dicat Apostolus: Nos praecones et praedicatores Christi non possemus praedicare, nec annuntiandi nobis virtus ulla subsisteret, nisi adset nobis ipse qui misit. Quod si praedicantibus nobis audire non vultis, vestra jam culpa est, etsi audientes non creditis, et non credentes non invocatis, et non invocantes salvi esse nequitis, quia ergo missi sunt ad praedicationem, idcirco de his qui ab ipso missi sunt, scriptum est: Quam speciosi pedes evangelizantium bona. Illi sunt decori et speciosi pedes, qui perambulant per viam vitae. Secundum enim illum qui dixit: Ego sum via, intellige decoros et speciososmerentur incedere. Isti sunt pedes quibus et Paulus cursum cucurrisse se dixit, et sic currere, ut comprehendat , id est
Abbreviated transcription (Latin):
ita & gras reserimus saluatori unumnamq: utriq hono¬
rem deferendum idẽ patri&silio diuinus edoc& sermo
cumdicit : ut om̃s honorificent silium. sic̃ honorisicanti
patrem: aut quomodo credent ei inquem nonau¬
dierunt:÷ Possumus sic intelligere: quia uł ipsum
noluerint Sicenim & ipse dñr dicit. Quiuor audit me
audit. & quiuos sꝑnit me sꝑnit. Potest aũt & hoc intel
nem cuiq: loquitur incorde. & depi&ate doceat. de
iustiti a sua d&. de castitate depudicitia & deomnib: simul¬
& uintutib ꝓtestetur sicut & ipsedicit. ouesmeȩ uocem
meam audiunt quomodo autem audient sine prae¬
dicante In hoc magis ꝑp̃dicantium sermonem
xp̃m ostendit audire : in quib scđm eaq: supra diximus
xp̃s loqui & docere monstratur. quo modo ueno p̃¬
dicabunt fusi onttantur: ⁊ Difficultas mihi in hoc
quaedam sermone uidetur & surgere si enimita intel¬
legamus qđ ꝓpterea ñ p̃dicent qui a non mitantur.
& his ut causa quã non sunt saluati adinicium rede¬

Expanded text:
ita et gratias referimus salvatori. Unum namque utrique honorem deferendum, id est, patri et filio, divinus edocet sermo, cum dicit: Omnes honorificent filium, sicut honorificant patrem . Aut quomodo credent ei, quem non audierunt? Possumus sic intelligere, quia vel ipsum noluerint. Sic enim et ipse Dominus dicit: Qui vos audit, me audit, et qui vos spernit, me spernit . Potest autem unicuique loquitur in corde, et de pietate doceat, de justitia suadeat. De castitate, de pudicitia, et de omnibus simul virtutibus protestetur, sicut et ipse dicit: Oves meae vocem meam audiunt. Quomodo autem audient sine praedicante? In hoc magis per praedicantium sermonem Christum ostendit audire, in quibus secundum ea quae supra diximus Christus loqui et docere monstratur. Quomodo vero praedicabunt nisi mittantur? Difin hoc sermone videtur exsurgere. Si enim ita intelligamus, quod propter ea non praedicent, quia non mittuntur; ex his, ut causa qua non sunt salvati, ad vitium rede
Abbreviated transcription (Latin):
nour tunc nobis sit dñs diues inomnib hȩc enĩ sunt
eius diuitiȩ u tpote in quothesauris sapientiȩ & sci¬
entie sunt abs conditi. quastam diuicias non dixit
largiri eum omnib: hominib: sed om̃s quicumq: inuoca¬
uerint nomen eĩ neq: enĩ omnis quicumq: inuoca uerit
nomen dñi saluus ẽẽ potest sed quio pera inuocationis dig¬
na fecerit ipse saluabitur. Dicit ꝓpeẽ dñs omnib: in uo¬
cantib: eum in ueritate ubi tetragram maton est qđ
iudei tradunt dĩ non in effabile designari & in alia scrip¬
tura legitur Inuocabunt me & ego non & audiam eos.
quomodohic absolute ponitur qui inuocauerit nomen
dñi saluus erit nisi hanc inuocationem intelligamus
significatam suisse sinceram: idẽ cum humilitate cor¬
dis & pressa sit & ds̃ cum in consessione ueridogmatis in¬
uoc&ur: quo modo erco inuocabunt inquem noni
caedi deuunt: Xpo enim iudȩi non crediderunt &ideo
non inuocant eum in quem non crediderunt. Nã qđ

Expanded text:
ur, tunc nobis Dominus fit dives in omnibus. Haec enim sunt ejus divitiae, ut pote in quo thesauri sapientiae et scientiae sunt absconditi. Quas tamen divitias non dixit largiri eum omnibus hominibus, sed omnibus quicunque invocaverint nomen ejus. Neque enim omnes qui invocaverint nomen Domini salvi esse possunt, sed qui opera invocatione digna fecerit, ipse salvabitur. Dicit: Prope est Dominus omnibus invocantibus eum in veritate. Ubi tetragramaton est, quod Hebraei tradunt Dei nomen ineffabile designari, et in alia scriptura legitur: Invocabunt me, et non exaudiam eos; qui modo hic absolute ponitur, qui invocaverit nomen Domini salvus erit, nisi in hac invocatione intelligamus significatam fuisse sinceram, id est, cum humilitate cordis expressa sit, et Deus cum confessione veri dogmatis invocetur. Quomodo ergo invocabunt, in quem non crediderunt? Christo enim Judaei non crediderunt, et ideo non invocant eum, in quem non crediderunt. Nam quod
Abbreviated transcription (Latin):
deo silia quia sidestua tesaluam fecit. Non dix̃ sider
tua tesaluam factura est. sed saluam fecit in eo qđ in
me credidisti iam salua facta: Inuatale sc̃i ari
fit&ur hore dñm iħm & corde credit pariter & consi
t&ur. deb& subiectus eẽ sapientiȩ & iustitȩ & ueri¬
tatis & omnibus quae xp̃s ẽ nec sibi ultra dominari
anima nulliharum deb& seruire: Dicit euim scrip¬
tur Hoc autem apud isaiam scriptum est qđ siom¬
nis qui credit in eumi non consund&ur. Consund&᷑
autem omnis qui peccat sicut & adam peccauit &
erubuit & abs conditse qui ad huc rubore peccati
incurrit credere nonuidetir: nouenio est dis¬
tuictio iudei & greci Nulla inquid distinctio est
interuideos & grecos cum const& & quo om̃s prius
quicredunt siue iudȩi sint siue gentiles purgatas eor
a priorib scelerib: iustificat & capaces facit gloriȩ dĩ

Expanded text:
deo filia, quia fides tua te salvam fecit. Nec dixit: Fides deo filia, quia fides tua te salvam fecit. Nec dixit: Fides tua te salvam factura est, sed salvam fecit, in eo, quod in me credidisti, jam salva facta es. IN NATALI SANCTI fitetur ore Dominum Jesum, et corde credit, pariter confitetur. Debet subjectus esse sapientiae et justitiae et veritati, et omnibus quae Christus est, nec sibi ultra dominari anima nulli horum debet servire. Dicit enim Scrip. Hoc autem apud Isaiam dictum est: Quod si omnis qui credit in eum non confundetur , confunditur autem omnis qui peccat sicut et Adam peccavit, et erubuit, et abscondit se, qui adhuc ruborem peccati incurrit, credere non videtur. Non enim est distinctio, etc. Nulla, inquit, est distinctio, inter Judaeos et Graecos, cum constet omnes prius qui credunt, sive Judaei sint, sive gentiles, purgatos eos a prioribus sceleribus justificat, et capaces facit gloriae Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
dignos uos iudicatis saluti trans gredimur ad gentes:
dicebat enim intrase. Si teticeno tantum uesti¬
meutum eius salua eno: Accedit & dñm tangit
eccła quȩ ei ꝑfidei ueritatẽ ad ꝓpinquat. acceditaũt
raro siue uixta id qđ ipse ait . Si quis mihi ministrat¬
mesequatur & alibi p̃cipitur: Postdnm dm̃tuũ am¬
bulabis siue quia p̃sentem in carne dnm non uidens
ꝑ actis tẽporaliae dispensationis sacramentis eius
iam ꝑfidem coepit uestigia subsequi. Tangit aũt sim¬
briam uestimenti &undam restringit sanguinis
quia beatus &uere mundandus qui uł &tremam
uerbi partem fideimanu contigerit namrarus ual¬
de qui eius uł inpectore recumbere uł caput me¬
reatur pistica nardo ꝑ ungere cum &ille magnus
suerit quis e in digium dicebat eius calciam̃ta por¬
tare magna & illa que unguere pedes eĩ & capillis
suis tergere ꝓmeruit: adiħs conuensus & ui¬
dens eam dixit corpide pilia pidestua tes aluã

Expanded text:
indignos vos judicastis saluti, transgredimur ad gentes . indignos vos judicastis saluti, transgredimur ad gentes . Dicebat enim intra se, si tetigero tantum vestimentum ejus, salva ero. Accedit ad Dominum, tangit Ecclesia, quia eo per fidei veritatem appropinquat. Accedit autem retro sive juxta, id me sequatur . Et alibi praecipitur: Post Dominum bulabis, sive, quia praesentem in carne Dominum non videns, peractis temporalis dispensationis sacramentis, ejus jam per fidem coepit vestigia subsequi. Tangit autem fimbriam vestimenti, et undam restringit sanguinis, quia beatus et vere mundandus, qui vel extremam verbi partem fidei manu contigerit. Nam rarus valde, qui ejus vel in pectore recumbere, vel caput mereatur pistica nardo perungere, cum et ille magnus fuerit, qui se indignum dicebat ejus calceamenta portare, magna et illa quae ungere pedes ejus, et capillis suis tergere promeruit. At Jesus conversus et videns eam, dixit: Confide, filia, fides tua te salvam
Abbreviated transcription (Latin):
quante moriebatur. qua nobiliter aꝓph&is edo cata
postquam ad intelligibiles annos ꝑuenerat . post quam
spiritaler dõ fructus gignere debebat subito errorum
languore consternata spiritalis uitȩ uias ingredi
disperabiliter omisit & sinon axp̃o succurrer&ur
orrendam ꝑ omnia corruiss& in mortem: &ecce ou¬
lier quae sariguitus pluxuo paciebatur duode¬
cior aunnis accessit netao & tetigit piorbriam ues¬
cipis filia duo decim annor haber& a&atis. Nota ergo
eotem̃ pr. hȩc mulier idẽ gentium populus ceperit
egroteore quo gens crediderit iud aeorum: Nisienĩ
& conparatione uirtutum uicium non ostenditur:
ħaec icũt mulier sanguinem flucns non in domo nõ
inurbe accedit ad dñm quia uxta legem urbibus
&xeludebatur sed initinere ambulante dño utdum
ꝑgit adaliam. alia cura retur unde dicunt & aplt
uobis quidem oportebat p̃dicari uerbum sed qm̃ in

Expanded text:
quante, moriebatur, quia nobiliter a prophetis educata, quante, moriebatur, quia nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelligibiles annos pervenerat, postquam spirituales Deo fructus gignere debebat, subito errorum languore consternata, spiritualis vitae vias ingredi desperabiliter omisit. Et si non a Christo succurreretur, horrendam per omnia corruisset in mortem. Et ecce mulier quae sanguinis fluxum patiebatur duodecim annis, accessit retro et tetigit, etc. In Ecipis filia duodecim annos haberet aetatis. Nota ergo eo tempore haec mulier, id est, gentium populus coeperit aegrotare, quo gens crediderit Judaeorum. Nisi enim ex comparatione virtutum, vitium non ostenditur. Haec autem mulier sanguine fluens non in domo, non in urbe accedit ad Dominum, quia juxta legem urbibus excludebatur. Sed in itinere ambulanti Domino, ut dum pergit ad aliam, alia curaretur, unde dicunt et Apostoli: Vobis quidem oportebat praedicare verbum, sed quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
modo depuricta est. Seduetu itpone manum
tuam supeneam & uiu&. & sur geus iħs seque¬
batuneuor &dis cipula eius. Ostauum signum ẽ
in quo princeps suscitari postulat siliam suam no¬
lens demisterio uere circũ cisionis &cludi sed sub¬
intrat mulier sanguine fluens & octauo sanatur
loco ut principis filia dehoc & clusa numero ueni¬
at ad nonũ iuxta illud qđ inpsalmo dicitur:
& hyopia p̃ueniat manus eĩ dõ. & cum in traue¬
rit plenitudo gentium tunc omnis isrł saluus fi&:
Princeps itaq: synagoge nullus melius quam ipse moy¬
ses intellegitur undebene scđm lucam iaxrus idẽ
inluminans siue inluminatas uocatur : Quia qui
accepit uerbauitae dare nobis & ꝑhȩc c&eros inlu¬
minat & ipse aspũ sco quo uitalia monita scribere
uł docere possit inluminatus. Cui scđm lucam filia¬
unica erat id est synaegoga quae sola legali instiiti¬
one composita quasi unica moxsi nata erat quasi duo¬
decimo a&atis anno hoc ẽ tẽp̃r pubertatis ad ꝓpin¬

Expanded text:
m tuam super eam, et vivet. Et surgens Jesus sequebatur eum et discipuli ejus. Octavum signum est, in quo princeps suscitari postulat filiam suam, nolens de mysterio verae circumcisionis excludi. Sed subintrat mulier sanguine fluens, et octavo sanatur loco, ut principis filia, de hoc exclusa numero, veniat ad nonum, juxta illud quod in Psalmo dicitur: Aethiopiam praeveniat manus ejus Deo , et Cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet. Princeps itaque Synagogae nullus melius quam ipse Moyses intelligitur. Unde bene Jairus, id est, illuminans, sive illuminatus vocatur, quia qui accipit verba vitae dare nobis, et per haec caeteros illuminat, et ipse a Spiritu sancto, quo vitalia monita scribere vel docere possit, illuminatur. Et cunica erat, id est, synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica Mosi nata erat. Quasi duodecimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis appropin
Abbreviated transcription (Latin):
Ahenodiauis & c&era: Nuꝑ subcesare augusto iudea
sub iesta romanis quando in tato orbe ẽcelebrata discrip¬
tio stipendaria facta fuerat & erat in populo magna
seditio. Dicentib: aliis ꝓsecuritate & quiete quaroma¬
ni ꝓomnib: militarent debere tributa ꝑsolui pharisei
uero quisibi ad plaudebant in iustitia econtrario niten¬
tib: non debere populum dĩ quidecimas soluer& & pri¬
legib: subiacere. Cȩsar augustus herodem anti patri
aligenigenam & ꝓselitum regem iudȩis constitu erat
qui tributis p̃e& & romano parer& imperio : mittunt
igitur pharisei discipulos suos cumherodianis idẽ mi¬
litib: herodis seu quos in ludentes pharisei quia roma¬
nis tributa soluebant hero dianos uocabant & nondi¬
uino cultui deditos quidem latinorum ridicule he¬
rodianos putatt quiherodem xpm ee crederent qđ
nus quam omnino legimus magiote a scinus quia
uerax esi & uaodĩ inueritate doces & noni est
tĩbe cura dealigiio Non enio neopicis persouaon

Expanded text:
Augusto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe est celebrata descriptio, stipendiaria facta fuerat, et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis: pro securitate et quiete, qua Romani pro omnibus militarent, debere tributa persolvi. Pharisaeis vero, qui sibi adplaudebant in justitia, e contrario nitentibus, non debere populum Dei, qui decimas solveret, et prilegibus subjacere. Caesar Augustus Herodem filium Antipatris alienigenam et proselytum, regem Judaeis constituerat, qui tributis praeesset, et Romano pareret imperio. Mittunt igitur Pharisaei discipulos suos cum Herodianis, id est, militibus Herodis, seu quos illudentes Pharisaei quia Romanis tributa solvebant, Herodianos vocabant, et non divino cultui deditos. Quidam Latinorum ridicule Herodianos 178 putant, qui Herodem Christum esse credebant, quod nusquam omnino legimus. Magister, scimus quia verax es, et viam Dei in veritate doces: et non est tibi cura de aliquo. Non enim resp
Abbreviated transcription (Latin):
oratiofiat indigna aurib: dĩ Obsecro ut om̃a cũ ora¬
tione apud uos pacifice fiant: & obseR auociecu
qratianum actione: Oratio dicitur qua̧ ꝓpeccatis
p̃teritis fit. Obsecratio uero ꝓuir tutib: adispicien¬
dis gratiarum actio ꝓbeneficus dĩ: petitiones
unae iporio tes caut a puddo: Nonsic accipiendũ
est tam quaan dõ innotescant quicas & antequam or¬
sent nouerant. sed nobis innotescant copuddm̃ ꝓtole¬
rantia : non apud homines ꝑ iactantiam aut forte in¬
notesunt &iam apud angelos qui sunt apud dm̃ & quo¬
dammodo eos offerant do & dehis consulant & quod eo
iubente implendum ẽe cognouerint. Sicut oportere
cognouerint. hoc nobis uł euidentur uł latenter ap¬
portent dixit enim angelus homini: Cum orar& is
ego obtuli orationẽ ur̃am in conspectu claritatis di:
& pax dĩ qui &x superat oomieor sens uoi cugtodiat¬

Expanded text:
oratio fiat indigna auribus Dei, obsecro ut omnia cum oraoratio fiat indigna auribus Dei, obsecro ut omnia cum oratione apud vos pacifice fiant. Et obsecratione cum gratiarum actione. Oratio dicitur, quae pro peccatis praeteritis fit, obsecratio vero pro virtutibus adipiscendis, gratiarum actio pro beneficiis Dei. Petitiones vestrae innotescant apud Deum. Non sic accipiendum est, tanquam Deo innotescant, qui eas et antequam essent noverat. Sed nobis innotescant apud Deum, per tolerantiam, non apud homines per jactantiam. Aut forte innotescant, etiam apud angelos, qui sunt apud Deum, ut quodammodo eas offerant Deo, et de his consulant, et quod eo jubente implendum esse cognoverint, sicut oportere cognoverint, hoc nobis vel evidenter vel latenter apportent. Dixit enim Angelus homini: Cum oraretis, ego obtuli orationem vestram in conspectu claritatis Dei. Et pax Dei, quae exsuperat omnem sensum, et
Abbreviated transcription (Latin):
bro uiuentium & cum iustis non scribantur: eaude
tis : beatienim quilugent qm̃ ipsi consolabunt᷑ qđ
rep&it : Iterum dico gaud&e uelut magis hac magis
gaudium confirm&ur uł ꝓgaudio corporis & anime
in ꝓsperis & incduersis ut confortentur in dño:
udeis scilic& & gentibe b̃mnibq: quiuos ꝑsecuntur no¬
tasit modestia ur̃a: modestia enĩ mansu&udo uł pu¬
dor siue ꝓbitas intellegitur: Scriptum ẽ enĩ. uide¬
ant opera ur̃abona & glorisicent patrem ur̃m qui ẽ
in caelis: diẽs prope eet nihil sollicitisitis
Acsidicer & quia dñs ꝓpe est hisqui tribulato sunt corde
ideo deingruentib malis nihil solliciti sitis cũ defen¬
sorẽ uobis dm̃ ẽẽ ꝓximũ noueritis: Potest & sic intel¬
ligi iuxta eugłm . Nolite cogittere quid manduc&is
aut quid induamini scit quid opus sit uobis & ante¬
quã p&ccctis cognoscit: Sed inoonui onatione
dẽ non cũ murmurationẽ atq tristitia & nefoete
tribulationib: afflicti in aliquomur mur&is & ur̃a

Expanded text:
non scribantur. Gaudettis. Beati enim qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Quod repetit iterum: Dico gaudete, vel ut magis ac magis gaudium confirmetur, vel pro gaudio corporis et animae in prosperis et adversis, ut confortentur in Domino. Judaeis scilicet et gentibus, omnibusque qui vos persequuntur, nota sit modestia vestra. Modestia enim mansuetudo vel pudor, sive probitas intelligitur. Scriptum est enim: Videant opera vestra bona, et glorificent patrem vestrum, qui est in coelis . Dominus prope est, nihil solliciti sitis. Ac si diceret: Quia Dominus prope est his, qui tribulato sunt corde, ideo de ingruentibus malis nihil solliciti sitis, cum defensorem vobis Deum esse noveritis. Potest et sic intelligi, juxta Evangelium. Nolite cogitare quid manducetis, aut quid induamini, scit quod opus est vobis, et antequam petatis agnoscit . Sed in omni oratione. Id est, non cum murmuratione, atque tristitia, ne forte tribulationibus afflicti, in aliquo murmuretis, et vestra
Abbreviated transcription (Latin):
illi redditur nũmus Sic dõ anima in lumine uultus
eius inlustrata atq signata unde psalmista Signatũ
ẽ inquid in nobis lumen uultustui dñe: Hoc quippe lu¬
menẽ totum hominis &uerũ bonum qđ non oculis sed
mente conspicitur Signatũ aut dix̃ innobis tamquam
denarius signatur regis imaginẽ . homoenĩ factus ẽ
adimagine & similitudinẽ di quam peccando corru¬
pit bonum ergo eius ẽ uerum atq a&nũ sirenas cen¬

Expanded text:
illi redditur nummus, sic Deo anima lumine vultu illi redditur nummus, sic Deo anima lumine vultu ejus illustrata atque signata. Unde Psalmista: Signatum est, inquit, in nobis lumen vultus tui, Domine . Hoc quippe lumen est totum hominis, et verum bonum, quod non oculis sed mente conspicitur. Signatum autem dixit in nobis, tanquam denarius signatur regis imagine. Homo enim factus est ad imaginem et similitudinem Dei, quam peccando corrupit. Bonum ergo ejus est verum atque aeternum, si renascen
Abbreviated transcription (Latin):
interro gationem saluatoris ignorantiam ẽẽ & non dis¬
pensationẽ discant & p̃senti loco qđ utiq potuerit scire
ihr̃ cuius imago e&̃ innũmo sed interrogat ut adsermo¬
nem eorum conpetenter respondeat : dicunt ei cesa¬
ris tuncait illis reddite enco quaesuant caesanis
caecat & quae sunt dĩdõ. Caesarem non putemus
augustum sed tyberiũ signisi cari priuignũ eĩ qui in lo¬
cum suc cesserat uistrici subquo & passus ẽ dñs. Om̃s
aũt reges romani a primo gaio caesare qui imperium
arripuerat cesares appellati sunt. Porro qđ ait red
dite qua sunt caesaris caesari. idẽ nũmũ tributũ & pe¬
cuniam & quae sunt dĩdõ decimas primicias & oblatio¬
nes hac uictim ar sentiamus. quo modo & ipse reddit
tributa ꝓse & paro & dõ reddit quȩ dĩ sunt patnis faci¬
ens uoluntatem : Aliter reddite quae caesari sunt caersa¬
ri & quaedi sunt dõ quem ad modum cesar a uob &igit
impressionem imaginis suae sic&ds̃ utquẽ ad modũ

Expanded text:
nterrogationem Salvatoris ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco, quod utique potuerit scire Jesus cujus imago esset in nummo; sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat. Dicunt ei: Caesaris. Tunc ait illis: Reddite ergo quae sunt Caesaris Caesari; et quae sunt Dei Deo. Caesarem non putemus Augustum, sed Tiberium significari privignum ejus, qui in locum successit ipsius, sub quo passus est Dominus. Omnes autem reges Romani a primo Caio Caesare, qui imperium arripuerat, Caesares appellati dite quae sunt Caesaris Caesari, nummum, tributum, et pecuniam, et quae sunt Dei Deo, decimas, primitias, oblationes, ac victimas sentiamus. Quomodo et ipse reddit tributa pro se et Petro, et Deo reddit quae Dei sunt, Patris faciens voluntatem. Aliter: Reddite quae Caesaris sunt Caesari, et quae Dei sunt Deo; quemadmodum Caesar a vobis exigit impressionem imaginis suae, sic et Deus, ut quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
nĩad Quemnis i nr̃m aut furtasse & iam scoꝵ angelorũ
non enim & dt̃ siergo scĩ &dĩ pacem uicturis unt ꝓfec¬
& angelorum ut nec ipsos & cepisse uideatur. quiait:
Omnem intellectum scđm hocdictum ẽẽ debemus accipe¬
re quia pacem di quadr̃ ipse placatur ẽ sicut ds̃ nouit
non bamnos sec possumus nosse nec ulli angeli. Superat
itaq: omrinem sensum non dubium qđ p̃ter suo sed quia
& nos ꝓmoda nr̃o pacis eius participes facti summam in
nobis atq: internos & cum ipso pacem quantum nr̃m
summum ẽ obtinebimus istomodo prosuo modo sciunt
eam scĩ angelihomines aũt nunc lunge infraquantũ lib&
ꝓuentumentis &cellant. Considerandum ẽ enĩ quantus
uirdicebat &x parte scimus & & parte ꝓph&amius donec

Expanded text:
uem nisi nostrum, aut fortasse etiam sanctorum angelorum P non enim et dei. si ergo sancti in dei pace uicturi sunt, profecet angelorum, ut nec ipsos excepisse uideatur, qui ait omnem intellectum: secundum hoc dictum esse debemus accipere, quia pacem dei, qua deus ipse pacatus est, sicut deus nouit, non eam nos sic possumus nosse nec ulli angeli. superat itaque omnem intellectum, non dubium quod praeter suum. sed quia et nos pro modo nostro pacis eius participes facti summam in nobis atque inter nos et cum ipso pacem, quantum nostrum summum est, obtinebimus: isto modo pro suo modo sciunt eam sancti angeli; homines autem nunc longe infra, quantumlibet prouectu mentis excellant. considerandum est enim, quantus uir dicebat: ex parte enim scimus et ex parte prophetamus, donec
Abbreviated transcription (Latin):
Tonces saorus prouobis orantes & pos tulantes:
Idẽ & quo audiuimus dilectionem ur̃am & caritatem
& fidem quam hab&is indm̃ noncessamus orare ut
impleamini uirtutibus spiritalib: dequib: & sequitur
ut ioipleamitu aqtutione: uoluntatis eius inoo¬
tu gapientia & intellectu spiritali: Sapientia
& intellectu impletur quinonsolum historicã sed
spiritalem intellegentiam cognoscit: ut aobuletis
diçiudõ perooa placente. Illiambulant digne
in oonio penebouo pauctipicautos & cnec¬
centes inscieutiadi: Hic aꝑte exposuit qđ superi¬
us obscure dicebat quomodo ds̃ l& & bene uelle
& beneposse : ut possint fructisi care uirtutib: & in ue¬
teratam uincere consu&udinẽ. siue in passionibus
carnis insirmitatem superare mentis: in oorui
riũo. Ibienun ẽ uera longanimitas & pacientia &¬
hibenda ubimalitia ab aliquo eercetur:¬

Expanded text:
on cessamus pro vobis orantes et postulantes. Id est, ex quo audivimus dilectionem vestram et charitatem, et fidem quam habetis in Deum, non cessamus orare, ut impleamini virtutibus spiritalibus, de quibus et sequitur: Ut impleamini agnitione voluntatis ejus in omni sapientia et intellectu spirituali. Sapientia et intellectu impletur, qui non solum historicam, sed et spiritualem intelligentiam cognoscit. Ut ambuletis digni, Deo per omnia placentes. Illi ambulant digni In omni opere bono fructificantes, et crescentes in scientia Dei. Hic aperte exposuit, quod superius obscure dicebat, quomodo Deus det et bene velle, et bene posse, ut possint fructificare virtutibus, et inveteratam vincere consuetudinem, sive in passionibus carnis infirmitatem superare mentis. In omni vetc. Ibi enim est vera longanimitas, et patientia exhibenda, ubi malitia ab aliquo exercetur
Abbreviated transcription (Latin):
uox canentis sed uerba placeantq: leguntur: drĩo qna¬
tas agentes seoiper proooribus Duplicit̃ intu¬
endũ ut & i nomni tempore & pomnib: quȩ nob̵ accidunt
dõ grãs reseramus ut non tantum ꝓhis quebona putamus
sed &iã quaenos coartant & contranr̃a ueniunt uolun¬
tatem indĩ p̃coniũ mens l&a ꝓrumpat xp̃i anorum
propria uirtus ẽ &iã in his quȩ aduersa putantur re¬
tri in mediatore dĩ & hominum referateas ihũ xp̃o quia
nisi ꝑ illum accedere ñ ualemus ad patrem: Subiecti
seruite inuicem. audiant ha̧c ep̃i. audiant prbi. au¬
dia tomnis ordo doctorũ subiestis suis seẽẽ subiectos
& imitentur dicentẽ apłm. Cum enim essem liber &xom¬
nib: hominib: meipsum seruum feci ut om̃s lucri facerem
sed hocqđ aut. intimor e xp̃i. Sic accipiendũ ut ipsa subiec¬
tio ñ ꝓpt̃ hominũ głam sed ꝓpt̃ timorẽ xpĩ fiat dũ illum¬

Expanded text:
vox canentis, sed verba placeant quae leguntur. Domino gravox canentis, sed verba placeant quae leguntur. Domino gratias agentes semper pro omnibus. Dupliciter intuendum, ut et in omni tempore et pro omnibus, quae nobis accidunt Deo gratias referamus, ut non tantum pro his, quae bona putamus, sed etiam quae nos coarctant, et contra nostram veniunt voluntatem, in Dei praeconium mens laeta prorumpat, Christianorum propria virtus est, etiam in his quae adversa putantur, retri, in mediatore Dei et hominum referat eas Christo Jesu, quia nisi per illum accedere non valemus ad Patrem. Subjecti servite invicem. Audiant haec episcopi, audiant presbyteri, audiant omnes orthodoxi, subjectis suis se esse subjectos, et imitentur dicentem Apostolum: Cum enim essem liber ex omnibus hominibus, meipsum servum feci, ut omnes lucrifacerem . Sed hoc quod ait: In timore Christi, sic accipiendum, ut ipsa subjectio non propter hominum gloriam, sed propter timorem
Abbreviated transcription (Latin):
mirantur qđ om̃ypsalmi continent quib: allelua uł prepo¬
situm uł subiectum ẽ Psalmiaũt ꝓpriȩ ad ethicũ locum
ꝑtinent ut ꝑ organum corporis quid faciendum & quid ui¬
tandum sit nouerimus qui uero desuperiorib disputat
& conuentũ mundi omniumq creaturarum ordinẽ atq
concordiam subtilis disputator & dissent iste spiritede
canticum canit uł certe utpt̃ simpliciores manifesti
us eloquamur psalmus ad corpus canticum refertur
admentẽ & canere igitur apsallere & laudare dñm
magis amimo quã uoce debemus hoc ẽ quippe qđ dicit᷑:
cantantes &psallentes in cordib: ur̃ is dño. audi ant hȩc
ad ulescentuli: audiant hiquib: psallendi in eccła offici
um est dõ non uoce sed corde cantandũ intimore. In o¬
pere inscientia scripturarum sibona opera habuerit.
dulcis aput dm̃ cantorẽ sic cant& seruus xp̃i. ut non

Expanded text:
mirantur. Quod omnes psalmi continent, quibus ALLELUIA, vel praepomirantur. Quod omnes psalmi continent, quibus ALLELUIA, vel praepositum, vel subjectum est, psalmi autem proprie ad ethicum locum pertinent, ut per organum corporis, quid faciendum, et quid vitandum sit, noverimus. Qui vero de superioribus disputat, et concentum mundi omniumque creaturarum ordinem atque concordiam subtilis disputator edisserit, iste spirituale canticum canit. Vel certe ut propter simpliciores manifestius quod volumus, eloquamur psalmus ad corpus: canticum refertur ad mentem. Et canere igitur et psallere, et laudare 652 Dominum magis animo quam voce debemus. Hoc est quippe quod dicitur: Cantantes et psallentes in cordibus vestris Domino. Audiant haec adolescentuli: audiant hi quibus psum est Deo, non voce, sed corde cantandum in timore, in opere, in scientia Scripturarum. Si bona opera habuerit, dulcis apud Deum cantor est. Sic cantet servus Christi, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
cere fuerit conꝓbatum: Nolite inebriari uino ini quo
est luxunia. Sed imple onii sp̃u: Quomodo enim
non possumus duob: dominis seruire dõ & mã mone : sic
non possumus spũ impleri parit̃ &uinq qui enĩ spũ imple
castitatem: qui uino hab& insipientiã. furorẽ ꝓcacitatẽ
libidinẽ : Hoc quippe aestimo uho in quo ẽ luxuria. &¬
illud dequo incanticomoysidicitur. furor dra conum
uinum eoꝵ : & suror aspidum insanabilis qđ om̃s qui scłi
istius cogitationib: sunt ebrii bibunt & insaniunt &
uomiunt & p̃cipites corruunt Loquentes uobis or&ip¬
sis psalons hyonus & caniticis spiritalibus cati¬
tarites & psallentes incondibus uĩus: Quis eabstinu
impletus iste am̃a potest accipere spiritaliter: ꝓsalmor
hymnos & cantica in psalterio plenissime discimus incaũt
breuiter hymnos ẽẽdgendum qui fortitudinẽ & maier¬
tatem p̃dicant dĩ & eiusdem semꝑ uł beneficia uł facta

Expanded text:
cere fuerit comprobatum. Nolite inebriari vino in quo cere fuerit comprobatum. Nolite inebriari vino in quo est luxuria, sed impleamini spiritu. Quomodo nos non possumus duobus dominis servire Deo et mammonae, sic non possumus spcastitatem. Qui vino, habet insipientiam, furorem, procacitatem, libidinem. Hoc quippe aestimo uno verbo i, de quo in cantico Mosis dicitur: Furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis, quod omnis qui saeculi istius cogitationes ebrii sunt, bibunt, et insaniunt et vomunt, et praecipites corruunt. Loquentes vobismetipsis, psalmis et canticis spiritualibus, cantantes et psallentes in cordibus vestris. Qui se abstinuimpletus, iste omnia potest accipere spiritualiter. Psalmos, hymnos et cantica in pbreviter hymnos esse dicendum, qui fortitudinem et majestatem praedicant Dei, et ejusdem semper, vel beneficia, vel facta
Abbreviated transcription (Latin):
Lacrime enim testes miserie sunt. quid enĩ ꝓph&abat in
labore utiq: sefuturum uł intimore &iam sibene uixe¬
rit & iustus fuerit in medus positus temptationib: semꝑ
timebit aitenim apł Om̃r enĩ quiuolunt in xp̃o piȩ
uiuere ꝑ secutionẽ paciuntur : Ecce quomodo dies malip̃:
Tempus aut suũ redimimur quia dies malisunt quando inbo
noopere tẽpus consumimus emimus & ꝓpriũ facinus quod
malitia hominũ uenditũ fuerat nemoaũt uitȩ huius quȩ¬
rens necessaria & dediuitiis & desollicitudinib: quas eugbm̃
spinas nuncupat cogitans potest sibi tempus redimere :
Redimenter autem tempus qm̃ in dieb malisẽ quodam modo
immutamus illud & diesmalos inbonos uertimus & faci¬
mus illos ñ p̃senti scłi sed futuri: propterea nolite pie¬
ri in prudentes sedixtellegentes quae sit uolun¬
tas dĩ: In omni ergo opere primum considerandũ quid
uelit đy & habito iudicio id postea faciendũ qđ illipla¬

Expanded text:
Lacrymae enim testes miseriae sunt. Quid enim prophetabat? in Lacrymae enim testes miseriae sunt. Quid enim prophetabat? in labore utique se futurum vel in timore? etiam si bene vixerit, et justus fuerit, in mediis positus tentationibus semper timebat. Ait enim Apostolus: Omnes qui volunt in Christo pie vivere, persecutionem patientur. Ecce quomodo dies mali sunt? Tempus quippe redimimus, qno opere tempus consumimus, emimus et proprium facimus, quod malitia hominum venditum fuerat. Nemo autem vitae hujus quaerens necessaria, et de divitiis et sollicitudinibus, quas Evangelium spinas nuncupat cogitans, potest sibi tempus redimere. Redimentes autem tempus, quoniam in diebus malis est, quodammodo immutamus illud, et dies malos in bonos vertimus, et facimus illos non praesentis saeculi, sed futuri. Propterea nolite fieri imprudentes, sed intelligentes quae sit voluntas Dei. In omni ergo opere primum considerandum quid velit Deus, et habito judicio, id postea faciendum, quod illi pla
Abbreviated transcription (Latin):
Rediorentes teopus qm dies orali sunit:
Redimere tẽpus hoc ẽ quando aliquistibi infert litem
alteri utemas aliquid sic ꝑdenumos utemastibi qui¬
&em. antiquum enĩ ꝓ uerbiumẽ numum querit pesti¬
lentia duo illida &cducatse . quid aliud dix̃ dr̃ quam
redimenter tempus quando ait. siquis uult iudicium
tecũ contẽpnere & tunicãtuã tollere dimatte illi
& palliũ qm̃ dies malisunt : Dies malor dueres faciunt
malicia hominũ & miseria. C&erũ dies isti. quantum
ꝑtin& adspatia orarũ ordinatis̃: Dicunt uices agant
tẽpora oritursol &occidit. Transeunt tẽpora & nulli
molesta s̃ nisi sibi homines molesti sint: Ergo dies malos
miseria & malitia hominum faciunt & quo enĩ lapsus
ẽ adam depacradisonumquã fuer̃ dies mali nascun¬
tur pueri : & aploratu incipiunt post nescio qđ dier ri¬
dent. Quando plorabat ꝓph&a sue calamitatis erat:

Expanded text:
Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt. Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt. Redimere tempus hoc est, quando aliquis tibi infert litem,alteri, ut emas aliquid, sic perde nummos, ut emas tibi quietem. Antiquum enim proverbium est: Nummum quaerit pestilentia, duo illi da, et ducat se; quid aliud dixit Deus, quam redimentes tempus, quando ait: Si quis vult judicio tecum contendere, et tunicam tuam tollere, dimitte illi et pallium. Quoniam dies mali sunt. Dies malos duae res faciunt, malitia hominum et miseria. Caeterum dies isti, quantum pertinet ad spatia horarum, ordinati sunt. Ducunt vices, agunt tempora, oritur sol et occidit, transeunt tempora, et nulli molesta sunt, nisi sibi homines sint molesti. Ergo dies malos miseria et malitia hominum faciunt. Ex quo enim lapsus est Adam de paradiso, nunquam fuerunt dies nisi mali. Nascuntur pueri, et a ploratu incipiunt, post nescio quot dies rident. Quando plorabat propheta, suae calamitatis erat.
Abbreviated transcription (Latin):
missione accepta peccatorũ ad internã suicustodiã
cum ipsose corpore refert nequid postueniã unde
iterũ iuste feriatur admittat uidentes autem
turbe tiouerunt & clonipicauerunt dm̃ qui de¬
dit potes tateor taleo hoontubus: Quã miranda
diuinȩ potentiȩ uirtus ubinulla tẽporis inter ue¬
niente morula iussa saluatorir salus festina cõmit¬
tatur merito qui ad fuerant dã pnatis blasphemiae
iaculis ad laudem tante maiestatis stupentia corda
conuertunt: Et̃d XXI. post pente costen:
Pidete itaq quooiodo caute ambuletis. Noꝵ qua¬
Si iusipientes. sed quasi sapieutes: Reste ephe¬
surdicitur ut caute ambulent quiabebant &ercita¬
tos sensus addis cernendum bonum &malum & pro¬
bantes om̃a idẽ qđ statuerant bonum ẽẽ r&inebant.
quiaũt uid& quomodo ambul& & quã caute figat
gradũ ne forte offendat a lapidẽ pedẽsuũ & dicit
lucerna pedib meis uerbũ tuũ dñe utiq sapiens est:

Expanded text:
missione recepta peccatorum, ad internam sui custodiam, missione recepta peccatorum, ad internam sui custodiam, cum ipso se corpore refert, ne quid post veniam, unde iterum juste feriatur admittat. Videntes autem turbae, timuerunt et glorificaverunt Deum, qui dedit potestatem talem hominibus. Quam miranda divinae potentiae virtus, ubi nulla temporis interveniente morula, jussa Salvatoris salus festina comitatur. Merito qui adfuerant damnationis blasphemiae jaculis, ad laudem tantae majestatis stupentia corda convertunt. HEBDOMADA XXI POST PENTECOST. idete itaque quomodo caute ambuletis, non quasi insipientes, sed ut, etc. Recte Ephesiis dicitur, ut caute ambulent, qui habebant exercitatos sensus ad discernendum bonum et malum, et probantes omnia, id quod statuerant bonum esse retinebant. Qui autem videt, quomodo ambulet, et quam caute figat gradum, ne forte offendat ad lapidem pedem suum, et dicit: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine , utique sapiens est.