comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝗͣ umbra. Qd enĩ qñ hic uiuebas ñ
uidehas qr tͣnsier̃ ista omĩa tanꝗͣ. umbra:
Tu relinqueres umbrã ut esses inluce: ñ
incertamine: et consolatus es
me intristicia. Nemo eium conso¬
lationem querit: nisi qui ẽ in mi¬
seria. Non uultis consolari: dicte
quia felices estis: & auditis ipłs̃ ñs

Expanded text:
am umbra» . Quid enim? quando hic vivebas, non videbas quia transiebant ista omnia tanquam umbra? Tunc relinqueres umbram, et esses in luce; non in certamine; «et consolatus es me,» in tristitia. Nemo enim consolationem quaerit, nisi qui est in miseria. Non vultis consolari? Dicite quia felices estis. Et auditis, «Populus
Abbreviated transcription (Latin):
ratds̃ tot corda p̃cantium: &
diuersas res cogitantium. Omi¬
tto dicere & noxias: omitto di¬
cere aliq̃n ꝑ uersas & inimicas
deo: ipsas suꝑfluas cogitare in¬
uiria ẽ eius cum quo loqui
ceꝑas. Oratio tua locutio est ad
deum. Qñ legis: ds̃ tibi loquit᷑.
Qudo oras : cum deo loqueris:
s quiꝰ desꝑandum ẽ de genere
humano et dicendum. lam ad
dãpnationẽ ꝑtinere omnẽ hoĩem cui
surrepserit aliqͣ cogitatio oranti: & int̾¬
ruꝑit orationẽ ipsiꝰ: Si ħ dixerimꝰ fĩs.
¶qͦ spes remaneat ñ uideo. Porro qr ẽ alq̃
spes addm̃. qr magna ẽ. eiꝰ mĩa: dicamꝰ¬

Expanded text:
rat Deus tot corda precantium, et rat Deus tot corda precantium, et diversas res cogitantium: omitto dicere et noxias, omitto dicere aliquando perversas et inimicas Deo; ipsas superfluas cogitare injuria est ejus, cum quo loqui coeperas. Oratio tua locutio est ad Deum: quando legis, Deus tibi loquitur; quando oras, Deo loqueris. Sed quid? desperandum est de genere humano, et dicendum jam ad damnationem pertinere omnem hominem cui subrepserit aliqua cogitatio oranti, et interruperit orationem ipsius? Si hoc dixerimus, fratres, quae spes remaneat non video. Porro quia est aliqua spes ad Deum, quia magna est ejus miseric
Abbreviated transcription (Latin):
tuuũ: & non posse comp̃hendẽ:
& clamare ad dm̃: qm̃ cor meũ
dereliquit me. Itaq fr̃s mei
attendens quod hic ait. suauis
tues et mitis: uideor mͥ uide
hic quod ait. initis iocunda
animã serui tui. qm ad te leua¬
ui animam meam. qm̃ tu suauiᷤ
et mitis es: uideor michi uidẽ
ad hoc dixisse mitẽ dm̃. qui a
patitur istu nr̃a : et ex pectat a
nobis orationẽ ut ꝑficiat nos: &
qñ illi eam dederimꝰ accipit gͣte
& ex audit: nec meminit tan¬
tas quas in condite fundinꝰ :
& accipit unãꝗͣuix in uenimꝰ¬
¶ Quis enim ẽ fr̃s mei homo.
cum quo si cȩꝑit amicꝰ eius
colloqui et uoluerit ille res¬
pondere collocutioni eiꝰ. et ui¬
derit eun auerti ase. & alid
loqui ad aliune: quis hoc fe¬
rat: Aut si forte interpellas
iudicẽ. & constituas eum loco
ut te audiat : subito cum ad
eum loqueris dimittas illum
& incipias fabulari cum ami¬
co tuo: qñ te tolerate Et tole¬

Expanded text:
tivum, et non posse comprehendere, tivum, et non posse comprehendere, et clamare ad Deum, «Quoniam cor meum dereliquit me» . Itaque, fratres mei, attendens quod hic ait, «Suavis es tu et mitis;» videor mihi videre hic quod ait, «mitis. Jucunda animam servi tui, quoniam ad te levavi animam meam; quoniam tu suavis et mitis es:» videor mihi videre ad hoc dixisse mitem Deum, quia patitur ista nostra, et exspectat tamen a nobis orationem, ut perficiat nos; et quando illi eam dederimus, accipit grate, et exaudit; nec meminit tantas quas incondite fundimus, et accipit unam quam vix invenimus. Quis enim est, fratres mei, homo, cum quo si coeperit amicus ejus colloqui, et voluerit ille respondere collocutioni ejus, et viderit eum averti a se, et aliud loqui ad alium, qui hoc ferat? Aut si forte interpelles judicem, et constituas eum loco ut te audiat, et subito cum ad eum loqueris, dimittas eum, et incipias fabulari cum amico tuo; quando te tolerat? Et tole
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudinẽ anime: hic sollici¬
tudo et timor : ne labat᷑ qui be¬
ne ambulat. Q uocumq cor gͦ
se conuerterit intr̾enis rebꝰ: ama¬
ritudinẽ inuenit. Unde dulces¬
me. Uere enun frs mei dicã
tanquam homo in hominibꝰ
et ex hominibꝰ. Ferat quisq
cor suum: ut intueatur se sine
adulatione et sine palpatione.
Nichil ẽ enim stulcius. quam se
ipsum quisq palpet atq seducat
Attendat gͦ et udeat: qͣnta agũ¬
tur incorde humano: quemad¬
madũ ipse plerumq orationes
impediantur uanis cogitationibꝰ:
ita ut uix stet cor ad dm̃ suum.
& uult se cenere ut stet. & quo¬
daminodo fugit a se: nec inue¬
nit cancellos quibꝰ se includat:
aut obice s quosdam quibꝰ reti¬
neat auolationes suas & uagos
quosdã motꝰ. s stet iocundari
adeo suo. Uix ẽ ut occurrat tał
oratio: int̾multas orationes. Di.¬
re. & att̾i ^ co ntingere: nisi in ue¬
niremus in scripturis dei daiud
fugere ÷ et ille sequi qͣsi fugi¬

Expanded text:
amaritudinem animae; hic solliciamaritudinem animae; hic sollicitudo et timor, ne labatur qui bene ambulat. Quocumque ergo se converterit, in terrenis rebus amaritudinem invenit; unde dulcesme. Vere enim, fratres mei, dicam tanquam homo in hominibus, et ex hominibus: ferat quisque cor suum, et intueatur se sine adulatione, et sine palpatione. Nihil est enim stultius quam ut seipsum quisque palpet atque seducat. Attendat ergo et videat quanta aguntur in corde humano; quemadmodum ipsae plerumque orationes impediantur vanis cogitationibus, ita ut vix stet cor ad Deum suum: et vult se tenere ut stet, et quodammodo fugit a se, nec invenit cancellos quibus se includat, aut obices quosdam quibus retineat avolationes suas et vagos quosdam motus, et stet jucundari a Deo suo. Vix est ut occurrat talis oratio inter multas orationes. Dire, et alteri non contingere, nisi inveniremus in Scripturis Dei David fugere, et ille sequi quasi fugi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiora. Frum̃to tuo mutare¬
queris locum : et cor ꝑmittis
in t̾ra putrescere: Frum̃tum le
inquis possũ: Qui funes quȩ
machinȩ quȩ scalȩ opꝰ funt: Gia¬
dus: affectus fẽ. Iter tuum: uolun¬
tas tua ẽ. A mando ascendis. neg¬
ligendo descendis. Stans int̾ra
m celo es: si diligis dm̃ Non enun
sic leuatur cor: quo mͦ leuat᷑ corpꝰ
Corpus ut leuetur locũ mutat:
cor uteleuetur uoluntatem mu¬
Idea iocunda. ⁊anꝗ̃ telio affectꝰ
ex amaritudine t̾renoꝵ indul¬
cari uoluit: & quesiut fontem
duled inis ÷ & int̾ra non inuenit.
Quacumq se enĩ uertebat: scan¬
dala. tribulationes. timor es. temp¬
tationes. inueniebat. In quo ho¬
mine securitas. De quo certum
gaudium: Nec de se ipso utiq
quanto magis de alio: Aut mali
sunt et necesse ẽ eos pati: s sꝑare
quia mutari possunt: aut boui
sunt. & sic eos oportet diligere:
ut timeamꝰ qr possunt trutari.
ne mali sint. Ibi malicia eoꝵ fac̃

Expanded text:
superiora. Frumento mutarsuperiora. Frumento mutares locum, et cor permittis in terra putrescere? Frumentum leinquis, possum? Qui funes, quae machinae, quae scalae opus sunt? Gradus, affectus sunt; iter tuum, voluntas tua est. Amando ascendis, negligendo descendis. Stans in terra, in coelo es, si diligas Deum. Non enim sic levatur cor, quomodo levatur corpus: corpus ut levetur, locum mutat; cor ut levetur, voluntatem muIdeo jucunda. Tanquam taedio affectus ex amaritudine terrenorum indulcari voluit, et quaesivit fontem dulcedinis, et in terra non invenit. Quacumque enim se vertebat, scandala, timores, tribulationes, tentationes inveniebat. In quo homine securitas? de quo certum gaudium? Nec de se ipso utique; quanto magis de alio? Aut mali sunt, et necesse est eos pati, et sperare quia mutari possunt; aut boni sunt, et sic eos oportet diligere, ut timeamus quia possunt mutari ne mali sint: ibi malitia eorum facit
Abbreviated transcription (Latin):
dentibꝰ menbris: unus homo us¬
q in finem scłi extendit᷑. Eadẽ
menbra xp̃i clamant: & quedã
menbra iam in illo requiescunt.¬
quedam mͦ clamant. Quedã uͦ
cum ipsi nos requi euerunꝰ clama¬
bunt: & post illa alia clamabuit
Tocus corpus xp̃i hic attendit uo¬
cem dicentis ad te clamaui tota
recipit. alia flagellat. alia munda
alia consolatur aliacreat. alia
uocat. alia reuocat. alia corrign
animam meã. Iocunda eam: qr
leuaui adte eam. Interra eium era
et interra a maritudines sentiebat.
Ne in amaritudine contabesc̾et
ne omnẽ tue gr̃e suauitatem
amittẽt: leuaui eam adte: iocun¬
da eã apudte.Solus enĩ tu es
iocunditas. amaritudine plenꝰ
ẽ mundus. Certe recte admone
menbra sua : ut sursum cor habe¬
ant. Audiant gͦ ec faciant. leuent
ad illum quocł male ẽ in t̾̃ra. Ibi
enim non putrescit cor: si leuet᷑
ad dm̃. frum̃tũ si haberes in infe¬
rioribꝰ. ne putresceret leuares ad

Expanded text:
dentibus membris. Unus homo usdentibus membris. Unus homo usque in finem saeculi extenditur: eadem membra Christi clamant, et quaedam membra jam in illo requiescunt,quaedam modo clamant, quaedam vero cum ipsi nos requieverimus clamabunt, et post illa alia clamabunt. Totius corporis Christi hic attendit vocem, dicentis: «Ad te clamavi tota : alia membra recipit, alia flagellat, alia mundat, alia consolatur, alia creat, alia vocat, alia revocat, alia corrigit, animam meam.» Jucunda eam, quia levavi ad te eam. In terra enim erat, et in terra amaritudinem sentiebat: ne in amaritudine contabesceret, ne omnem tuae gratiae suavitatem amitteret, levavi eam ad te; jucunda eam apud te. Solus enim tu es jucunditas: amaritudine plenus est mundus. Certe recte admonet membra sua ut sursum cor habeant. Audiant ergo, et faciant; levent ad illum quod male est in terra. Ibi enim non putrescit cor, si levetur ad Deum. Frumentum si haberes in inferioribus, ne putresceret, levares ad
Abbreviated transcription (Latin):
ris eius: et dicunt se scõs non ẽẽ: capi¬
ti ipsi faciunt iniuriã: cuiꝰ menbra
scã non sunt. Iam uide ubi sis: et de
apite tuo dignitatem cape.
Et enim eras intenebris: nc̃ aut̃
uenit ut et tenebre remanere¬
tis: an ut in illo lux fieretis: Er¬
go dicat & unusqͥsq xp̃ianꝰ. immo dicat to¬
tũ corpus xp̃i: clamet ubiq paciens tri¬
bulationes. diuersas temptationes.
et scandala innumerabilia : di
sc̃s non ẽ suꝑbꝰ: qui sꝑat in dño.¬
Miserere mei dñe. qm̃ ad de cla¬
maui totadie. Non una die:
tota die: omni tempore intel¬
lige. Ex quo corpus xp̃i gemit
inp̃sfuris. usq in finẽ scłi quo tͣn¬
seunt p̾ssure: gemit iste homo
& clamat ad din: et unusquisq
nr̃m ꝓportione habet clamorẽ
siuĩ in toto isto corpore. Clama¬
sti tu diebꝰ tuis: et tͣnsiert̃ dies
tui. Successit tibi alius: et cla
alibi. Corpus xp̃i tota die cla¬
mat: sibi decedentibꝰ et succe¬

Expanded text:
ris ejus, et dicunt se sancta non esse, capiris ejus, et dicunt se sancta non esse, capiti ipsi faciunt injuriam, cujus membra sancta non sunt. Jam vide ubi sis, et de apite tuo dignitatem cape. Etenim eras in tenebris, «nunc autem venit, ut et tenebrae remaneretis, an ut in illo lux fieretis? Ergo dicat et unusquisque christianus, imo dicat totum corpus Christi, clamet ubique patiens tribulationes, diversas tentationes et scandala innumerabilia; dicasanctus non est superbus, quia sperat in DoMiserere mei, Domine, quoniam ad te clamavi tota die:» non una die. «Tota die,» omni tempore intellige: ex quo corpus Christi gemit in pressuris, usque in finem saeculi quo transeunt pressurae, gemit iste homo, et clamat ad Deum; et unusquisque nostrum proportione habet clamorem suum in toto isto corpore. Clamasti tu diebus tuis, et transierunt dies tui; successit tibi alius, et clamalibi: corpus Christi tota die clamat, sibi decedentibus et succe
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ificati estis. Si gͦ sc̃ificatos dicit: dicat
et unusqͥsq fidelium sc̃s sum. Non est
ista suꝑbia elati: s confessio non inga.¬
¶ HSi enim dixeris te exte. eẽ. scm̃: suꝑbus
es. Rursus fidelis inxp̃o et menbrum
xp̃i. site dixeris non eẽ. sc̃m: ingratus es.
Arguens enim suꝑbiam apłs: non ait
non habes: s ait. Quid enim habes qđ
non accepisti: Non arguebaris quia di¬
cebas te habere quod non habebas: sed
quia exte tibi uolehas. eẽ. qđ habebas.
Immo et habere te cognosce: et exte ni¬
chil habere: ut nec suꝑbus sis. nec in¬
gratus. Dic dõ tuo. sc̃s sum quia scĩfi¬
casti me: quia accepi: non quia habui:
quia tu dedisti: non quia ego merui.
Et enim exalio latere incipis iniuriã
xp̃iani omnes et fideles baptirati in
illo ipsum induer̃t: sic̃ apłs dicit.
Quot quot inxp̃o baptirati estis: xp̃m
induistis. Simenbra sunt facti corpo¬

Expanded text:
sanctificati estis» . Si ergo sanctificatos dicit, dicat sanctificati estis» . Si ergo sanctificatos dicit, dicat et unusquisque fidelium, «Sanctus sum.» Non est ista superbia elati, sed confessio non ingrati. Si enim dixeris te ex te esse sanctum, superbus es: rursus, fidelis in Christo, et membrum Christi, si te dixeris non esse sanctum, ingratus es. Arguens enim superbiam Apostolus, non ait, Non habes; sed ait, «Quid enim habes quod non accepisti» ? Non arguebaris, quia dicebas te habere quod non habes; sed quia ex te tibi volebas esse quod habes. Imo et habere te agnosce, et ex te nihil habere, ut nec superbus sis, nec ingratus. Dic Deo tuo: Sanctus sum, quia sanctificasti me; quia accepi, non quia habui; quia tu dedisti, non quia ego merui. Etenim ex alio latere incipis injuriam i enim Christiani omnes et fideles et baptizati in illo ipsum induerunt, sicut Apostolus dicit, «Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis» ; si membra sunt facti corpo
Abbreviated transcription (Latin):
habueris sine ipso latius: in anis
crũ potuerit forte alius dicere:
nisi ille qui sine peccato erat in
hoc mundo: peccatoꝵ omniũ non
cõmissor sed dimissor. Agnoscmus uo
quam assũpserat. Ibi enĩ caro:ibi et
anima. Neq et enim ut non nulli
dixerunt: caro sola erat et uerbum: s
et caro÷ et atma ec uerbum. Et totũ
hoc unus filius dĩzunus xp̃c: unus
cum audio : uocẽ eius agnosco: et hic
separo meam. Certe inseparabiliter a
corpore suo loquitur cum sic loquit᷑:
indigens: suꝑbus et mendax. Si autem
sc̃s sc̃ificatus scđm id quod dictum est
sc̃i estote. qm̃ ego scs sum: audeat et cor¬
pus xp̃i: audeat et unus ille homo cla¬
mans afinibus terre. cum capite suo
enim gr̃am scitatis: grãm baptismi÷ et
remissionis peccatoꝵ. Et hec qͥdẽ fuistis
ait apłs: enumerans multa peccata et
leuia. et grauia. et ĩusitata et horribilia.
Et hȩc quide fuistis. s abluti estis: sed

Expanded text:
habueris sine ipso, latius inanis habueris sine ipso, latius inanis trum potuerit forte alius dicere, nisi ille qui sine peccato erat in hoc mundo; peccatorum omnium non commissor, sed dimissor. Agnoscimus voquam assumpserat. Ibi enim caro, ibi et anima. Neque enim, ut nonnulli dixerunt, caro sola erat et Verbum; sed et caro, et anima, et Verbum: et totum hoc unus Filius Dei, unus Christus, unus cum audio, vocem ejus agnosco; et hic separo meam? Certe inseparabiliter a corpore suo loquitur, cum sic loquitur. indigens; superbus et mendax: si autem sanctus sanctificatus, secundum id quod dictum est, «Sancti estote, quia et ego sanctus sum» ; audeat et corpus Christi, audeat et unus ille homo clamans a finibus terrae , cum capite suo, enim gratiam sanctitatis, gratiam Baptismi et remissionis peccatorum. «Et haec quidem fuistis,» ait Apostolus, enumerans multa peccata, et levia et gravia, et usitata et horribilia: «Et haec quidem fuistis; sed abluti estis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
abraham induiciis pauꝑ: hum¬
lis: tremens omiã p̃cepta & obau¬
diens. Usq adeo autem ꝓnichilo
habebat illas diuitias: ut iuss
a dño filium suum immo laret:
Icui serua bat diuicias. Discite
gͦ eẽ inopes & pauꝑes: siue qui
habetis aliquid in isto scło ⁊ siue
qui non habetis. Nam et hominẽ
mendicum inuenis suꝑbientẽ:
ciis inuenis confitentẽ. Resistit
ds̃ suꝑbis. & holosericatis. & pan¬
habentibꝰ aliꝗͣ substantiã huius
scłł &e non habentibꝰ: interior in¬
spector ẽ ds̃. Ibi appendit: ibi ex¬
aminat. Stateram dĩ non uides
cogitatio tua in illã leuat᷑. Uider
quia meritum exauditionis sue
id ẽ. quo exaudiretur in eo posuit.
ut diceret: qm̃ egenus et inops
ego sum. Obserua: ue non sis ege¬
nus &e in ops Si non fueris: non
exaudieris. Quicquid ẽ. circa te.
uł in te. unde posses p̃sumere: abi¬
ce a te: & tota p̃sumptio tua dẽ
sit. Iilius indigens esto: ut ipso
implearis. Quicquid etum alid

Expanded text:
Abraham in divitiis pauper, humiAbraham in divitiis pauper, humilis, tremens omnia praecepta, et obaudiens. Usque adeo autem pro nihilo habebat illas divitias, ut jussus a Domino filium suum immolaret , cui servabat divitias. Discite ergo esse inopes et pauperes; sive qui habetis aliquid in isto saeculo, sive qui non habetis. Nam et hominem mendicum invenis superbientem, tias invenis confitentem. Resistit Deus superbis, et holosericatis et panhabentibus aliquam substantiam hujus saeculi et non habentibus. Interior inspector est Deus; ibi appendit, ibi examinat: stateram Dei non vides; cogitatio tua in illam levatur. Videte quia meritum exauditionis suae, id est, quo exaudiretur, in eo posuit ut diceret, «Quoniam egenus et inops ego sum.» Observa ne non sis egenus et inops: si non fueris, non exaudieris. Quidquid est circa te vel in te unde possis praesumere, abjice a te; tota praesumptio tua Deus sit: illius indigens esto, ut ipso implearis. Quidquid enim aliud
Abbreviated transcription (Latin):
bia solet inflari: pauꝑ dĩ ẽ: incli¬
nat illi aurem suam. Nouit enĩ
contribulatũ cor eius. Certe fr̃s
ille pauꝑ ante ianuã diuitis ulce¬
rosus qui iacebas ab angłis al latꝰ
ẽ in sinu abtahe. Sic legemꝰ: sic
credimus. Diues autẽ ille qui in¬
duebatur purputa et bẏsso : &
epulabatur cotidie splendide:
al latꝰ ẽ ad inferos ad tormenta
Nunquid uere ille pauꝑ merito
illius in opiȩ ablatus est ab angłis:
diues autem ille peccato diuitias
suarum ad tormenta missus est:
In illo pauꝑe humilitas hum ilitas
intelligitur honorificata: in illo
diuite suꝑbia dampnata. Breuit
ꝓbo: qr ñ diuitiȩ s suꝑbia in illo diuite a¬
ciabat᷑. Certe ille pauꝑ insinu abrahe
sub latꝰ ẽ. De ipso abrahã dic̃ scͥptͣa: qr haba¬
bat hic plurimũ auri& argenti : & diues
fuit in terra. Siqui diues est ad tor¬
menta rapitur: quomodo abrahi
p̃cesserat pauꝑem: ut ablatum
in sinum suum susciꝑet᷑. S erat

Expanded text:
bia solet inflari, pauper Dei est: inclibia solet inflari, pauper Dei est: inclinat illi aurem suam, novit enim contribulatum cor ejus. Certe, fratres, ille pauper ante januam divitis ulcerosus qui jacebat, ab Angelis ablatus est in sinum Abrahae, sic legimus, sic credimus: dives autem ille qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, ablatus est ad inferos ad tormenta . Numquid vere ille pauper merito illius inopiae ablatus est ab Angelis; dives autem ille peccato divitiarum suarum ad tormenta missus est? In illo paupere humilitas intelligitur honorificata, in illo divite superbia damnata. Breviter probo quia non divitiae, sed superbia in illo divite cruciabatur. Certe ille pauper in sinum Abrahae sublatus est: de ipso Abraham dicit Scriptura quia habebat hic plurimum auri et argenti, et dives fuit in terra . Si qui dives est, ad tormenta rapitur; quomodo Abraham praecesserat pauperem, ut ablatum in sinum suum susciperet? Sed erat
Abbreviated transcription (Latin):
miscđia: non ad saturatum &
extollentem se & iactantẽ quasi
nichil ei desit: et dicentẽ grãs tibi:
qr non sum sicut publicanus iste.
Diues enm phariseus iactabat
merita sua: in ops publicanus con¬
fitebatur peccata sua. Hec sie acci¬
piatis fr̃s quod dixi ad diuitem
ñ inclinat aurem sicã: tanq̃ ñ
exaudiat eos ds̃ qui habent au¬
rum. & argentum. & fam iliam.
et fundos: si sic forte nati sunt
aut cum locum rerum humana¬
rum tenͣet: tantum meminerint
sunt. Et pauꝑibꝰ atq inopibꝰ et
egenis. in clinat aurem suam:
Norunt enĩ spem suam non ẽẽ
in auro & argento: neq in iłł
rebꝰ quibꝰ ad tempus circumflue¬
re udentur. Sufficit ut diicie
non illos ꝑdant: ut non obsint
satis ẽ. Nam ꝓdesse uicħ possunt.
¶Plane ꝓdest opus miscdie: & indi¬
uite & in pauꝑe. In diuite ex
uoluntate et oꝑe: in pauꝑe exso¬
la uoluntate. Cum gͦ talis ẽ contẽ¬
puens inse quicquid. ẽ unde suꝑ¬

Expanded text:
misericordia: non ad saturatum et misericordia: non ad saturatum et extollentem se, et jactantem, quasi nihil ei desit, et dicentem, «Gratias tibi, quia non sum sicut Publicanus iste.» Dives enim Pharisaeus jactabat merita sua: inops Publicanus confitebatur peccata sua . 3. Nec sic accipiatis, fratres, quod dixi, Ad divitem non inclinat aurem suam, tanquam non exaudiat Deus eos qui habent aurum et argentum, et familiam et fundos: si sic forte nati sunt, aut eum locum rerum humanarum tenent; tantum meminerint sunt; et pauperibus atque inopibus et egenis inclinat aurem suam. Norunt enim spem suam non esse in auro et argento, neque in illis rebus quibus ad tempus circumfluere videntur. Sufficit ut divitiae non illos perdant; ut non obsint sat est: nam prodesse nihil possunt. Plane prodest opus misericordiae et in divite et in paupere: in divite ex voluntate et opere, in paupere ex sola voluntate. Cum ergo talis est contemnens in se quidquid est unde super
Abbreviated transcription (Latin):
Aclina dñe aurem tuam: &
exaudi me Iile ex forma serui
dicit: tu serue in forma dñi tui:
inclina dñe aurem tuam. In¬
dinat aurem: si tu non erigis
ceruicem. Humiliato enim
apropinquat: ab exaltato lon¬
ge descendit: nisi quem ipse hu¬
miliatum exaltauit. Incl inet
gͦ ds̃ aurem suam ad nos. Ille enĩ
surs um ẽ nos deorsum. Iule inalti¬
tudine : nos inhumilitate: sed ñ
relicti. Ostendit enim dilectionẽ
suam in nob̾. Si enim cum adhuc
moritur: Nam ꝓbono forsitanqͥs
piis mortuus est. Neq enĩ m̾ita
nr̃a p̾cesserãt: ꝓ quibꝰ filius dei mo¬
reret᷑.S magis quia nulla erant
merita: magna erat miscđia. Quã
certa gͦ quam firma ꝓmissione ser¬
uat iustis uitam suam: qui do¬
nauit iniustis mortem suam. In . I.¬
clina dñe aurem tuã & exaudi
me. Quoniã egenus et in opsego
sum. Ergo non inclinat aurẽ ad
diuitẽ: ad in opem et egenum
inclinat aurẽ: id ẽ. ad humilẽ
& ad confitentẽ: ad indigentẽ

Expanded text:
clina, Domine, aurem tuam, et exaudi me.» Ille ex forma servi dicit; tu, serve, in forma Domini tui: «Inclina, Domine, aurem tuam.» Inclinat aurem, si tu non erigas cervicem: humiliato enim appropinquat; ab exaltato longe discedit, nisi quem ipse humiliatum exaltaverit. Inclinat ergo Deus aurem suam ad nos. Ille enim sursum est, nos deorsum; ille in altitudine, nos in humilitate, sed non relicti. «Ostendit» enim «dilectionem suam Deus in nobis: etenim cum adhuc moritur; nam pro bono forsitan quis impiis mortuus est» . Neque enim merita nostra praecesserant, pro quibus Filius Dei moreretur; sed magis quia nulla erant merita, magna erat misericordia. Quam certa ergo, quam firma promissione servat justis vitam suam, qui donavit injustis mortem suam? «Inclina, Domine, aurem tuam, et exaudi me; quoniam egenus et inops ego sum.» Ergo non inclinat aurem ad divitem: ad inopem et egenum inclinat aurem, id est, ad humilem et ad confitentem, ad indigentem
Abbreviated transcription (Latin):
aucille triȩ. forte non potest dice
da potestatẽ puero tuo: qr ille
filiꝰ accepit potestatẽ. S quare
non. dicit & hoc: An non seruis
dictum ẽ. sedebitis suꝑ sedes
duodecim udicantes duodecĩ
tribus isrł & serui dicunt. Nes¬
citis quia angłos udicabimus:
Accipit gͦ & unus quisq scõꝵ
potestatẽ: & ẽ. unus quisq sc̃oꝵ
filius ancille eius. Quid si de
Filius paganȩ. quomodo potest
eẽ filius ancille ipsuis : Est qui¬
dem pagane filtus carnaliter:

Expanded text:
Forte non potest dicere, «Da potestatem puero tuo;» quia ille Filius accepit potestatem. Sed quare non dicit et hoc? Annon servis dictum est, «Sedebitis super duodecim sedes judicantes duodecim tribus Israel» ? et servi dicunt: «Nescitis quia angelos judicabimus» ? Accipit ergo et unusquisque sanctorum potestatem, et est unusquisque sanctorum filius ancillae ejus. Quid si de filius paganae quomodo potest esse filius ancillae ipsius? Est quidem paganae filius carnaliter,
Abbreviated transcription (Latin):
dico: lib̾asti me ab egritudine: ñ inqͣ um
ieras: s inꝗͣ fut᷑us eras. Nescio qͥs habensca¬
sã molestã: mittendus erat incarcerẽ. Ue¬
nit aliꝰ. defendit eũ. Gr̃as agons qͥd dici
Eruisti aĩam meã de carcere.Suspenden¬
dis erat debitor: solutũ ẽ ꝓeo: lib̾atus dĩ
defuspendio. In his om̃ibꝰ ñ erant: s qr talil
meritis agebat᷑: ut nͥ subuentũ eẽt ibi d¬
sent: inde se recte dicunt lib̃ari: qͦ ꝑlib̾atosl
suos ñ st̃ ꝑmissi ꝑduci. Ergo fr̃s siue illudl
ue illud sit: hic me scrutatorẽ uerbi dĩt ñ t¬
merariũ affirmatorẽ tencatis. Fruisti au
meã ex inferno inferiori. Ds̃: p̃teuntes les¬
insurrer er̃ suꝑ me. Quos dicit p̃teuntesli¬
gẽe N paganos qͥ non acceper̃ legẽ. Nemo
enim preterit qđ non accȩpit. Dicit
cio. Pretereuntes lege: p̃uaricatores legis
aicit. Quos gͦ incelligmꝰ fr̃sa. Si ab ipso dño¬

Expanded text:
dico: "liberasti me ab aegritudine", non in qua iam dico: "liberasti me ab aegritudine", non in qua iam eras, sed in qua futurus eras. nescio quis habens causam molestam mittendus erat in carcerem. uenit alius, defendit eum; gratias agens quid dicit? "eruisti animam meam de carcere". suspendendus erat debitor; solutum est pro eo; liberatus dicitur de suspendio. in his omnibus non erant. sed quia talibus meritis agebantur et, nisi subuentum esset, ibi essent, inde se recte dicunt liberari quo per liberatores suos non sunt permissi perduci. ergo, fratres, siue illud siue illud sit, hic me scrutatorem uerbi dei, non temerarium affirmatorem teneatis. et eruisti animam meam ex inferno inferiore. insurrexerunt super me.» Quos dicit praetereuntes legem? Non Paganos, qui non acceperunt legem. Nemo enim praeterit quod non accepit: dicit tio» . Praetereuntes legem, praevaricatores legis dicit. Quos ergo intellig
Abbreviated transcription (Latin):
Pat̾ abrahã mitte lazarũ ut in¬
tinguat digitum suũ. & stillet
in linguam mãm: qm̃ crucior
in hac flãma. Fili ait mem̃to
qr recepisti bona in uita tua: la¬
⁊ arus autẽ mala. Nunc autem
hic requi escit: tu uͦ torqueris:
Et suꝑ hȩc ait int̾ uos & nos chaoᷤ
magnum firmatum ẽ : ut nec nos
possimꝰ uenire ad uos nec inde
aliquis uenire ad nos. Ergo inter
ista fortasse duo inferna. quoꝵ in
uno qui uert̃ anime iustoꝵ in al¬
tero torquentur aĩe impioꝵ atten¬
dens quidã orans hic iam incorpo¬
re xp̃i positꝰ et orans inuoce xp̃i:
eruisse dm̃ animã suã ab inferno
inferiore dixit: quia lib̾a uit se
atalibꝰ peccatis: ꝑ que posset de¬
duci ad torm̃ta inferni inferioris.
Quemadmodũ si medicꝰ uideatĩ
imminentẽ egritudinẽ forte ex aliqͦ labo¬
re adicat: parce t: sic te tcta: reqͥesce: his
cibis utere. Nasi ñ feceris: egrotabis. Iu
aũ sifeceris. & salius fueris: recte dicis me¬

Expanded text:
pater Abraham, mitte Lazarum ut inpater Abraham, mitte Lazarum ut intinguat digitum suum et stillet in linguam meam, quoniam crucior in hac flamma? fili, ait, memento quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala; nunc autem hic requiescit, tu uero torqueris. et super haec, ait, inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut nec nos possimus uenire ad uos nec inde aliquis uenire ad nos. ergo inter ista fortasse duo inferna, quorum in uno quieuerunt animae iustorum, in altero torquentur animae impiorum, attendens quidam orans hic, iam hic in corpore Christi positus et orans in uoce Christi, eruisse deum animam suam ab inferno inferiore dixit, quia liberauit se a talibus peccatis, per quae posset deduci ad tormenta inferni inferioris. quemadmodum si medicus uideat tibi imminentem aegritudinem forte ex aliquo labore et dicat: "parce tibi, sic te tracta; requiesce, his cibis utere; nam si non feceris, aegrotabis"; tu autem si feceris et saluus fueris, recte dicis me
Abbreviated transcription (Latin):
suum. & enim fr̃s ꝓpt̾ ista duo Al¬
inferna missus ẽ. filius dei undiq
lib̾ans. Ad hoc infernum missus
ẽ. nascendo: ad illum moriendo
Propt̾ea uox eius ẽ: in psalmo¬
illo ÷ non quoquam homine co¬
niciente: s apło exponente. ubi
ait÷ qm̃ non dereliquisti anunã
meã in inferno. Ergo aut ipsius
nos remaneremꝰ in inferno. Aliã
&ẽ opinionẽ dicã. Fortassis enim
apud ipsos inferos ẽ. aliqua pars
inferior: quo tradunt᷑ impũ qͣ
pllrimũ peccauert̃. & enim apd̃
inferos utrum in locis quibꝰ dam
iam fuisset abrabam : non satis pos¬
sumus definire. Nondum enĩ ds̃
uenerat ad infernum. ut erueret
inde omniũ scõꝵ p̃cedentiũ aĩas: &
cam̃ abrahã inrequie ibi erat. Et qͥ¬
dam diues cũ torqueret᷑ apud infe¬
ros: cum uideret abraham leuauit
oculos. Non enim posset leua¬
tis oculis uidere: nisi ille esset
superius : ille inferius. Et quid
ei respondit abraham cũ dic̾et.

Expanded text:
suum. Etenim, fratres, propter ista duo suum. Etenim, fratres, propter ista duo inferna missus est Filius Dei, undique liberans. Ad hoc infernum missus est nascendo, ad illud moriendo. Proptpsalmo, non quoquam homine coniciente, sed apostolo exponente, ubi ait: quoniam non derelinques animam meam in inferno. ergo aut ipsius nos remaneremus in inferno. Aliam etiam opinionem dicam. fortassis enim apud ipsos inferos est aliqua pars inferior, quo truduntur impii, qui plurimum peccauerunt. etenim apud inferos utrum in locis quibusdam iam fuisset Abraham non satis possumus definire. nondum enim dominus uenerat ad infernum, ut erueret inde omnium sanctorum praecedentium animas; et tamen Abraham in requie ibi erat. et quidam diues cum torqueretur apud inferos, cum uideret Abraham, leuauit oculos. non eum posset leuatis oculis uidere, nisi ille esset superius, ille inferius. et quid ei respondit Abraham, cum diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
ubi natiuitas & mortalitas : ubi
decessio atq successio: ubi muta¬
bilitas & in constantia: ubi timo¬
res. cupiditates. errores: lȩticiȩ in¬
certe: & spes fragilis: caduca sub¬
stantia. Puto quia omnis ista pa¬
rs non potest comparari illi cęlo:
de quo loquebar paulo ante.
Si gͦ illi parti hȩc pars non cõ¬
paratur: illa suꝑna: hȩc infer¬
na. & post mortem quo hini nͥ
sit infernum inferius hoc infer¬
no in quo sumꝰ incarne et in ista
mortalitate: Corpus enim mor
mireris qr infernum dr̃ si mor¬
tuis abundat. Non enim ait
corpus moriturum ẽ: s corpus
mortuum ẽ. Adhuc habet uitã
utiq corpus nr̃m: et tam̃ com¬
pactũ corpori illi quod futur̃
est: qualia sunt angłoꝵ corpora:
inuenitur corpus hominis mor
tuum: quamuis ad huc habens
animã. S rursus ab hoc infer¬
no idẽ. ab hac parte inferni ⁊ ẽ.
aliud inferius quo erunt mor¬
tui unde uoluit ds̃ eruere aĩas
nr̃as ÷ &̃ illuc mittendo filium

Expanded text:
ubi natiuitas et mortalitas, ubi ubi natiuitas et mortalitas, ubi decessio atque successio, ubi mutabilitas et inconstantia, ubi timores, cupiditates, horrores, laetitiae incertae, spes fragilis, caduca substantia, puto, quia omnis ista pars non potest comparari illi caelo, de quo loquebar paulo ante. si ergo illi parti haec pars non comparatur, illa superna est, haec inferna. et post mortem quo hinc, nisi sit infernum inferius hoc inferno, in quo sumus in carne et ista mortalitate? corpus enim mortmireris quia infernum dicitur, si mortuis abundat. non enim ait: "corpus moriturum est" sed: corpus mortuum est. adhuc habet uitam utique corpus nostrum; et tamen comparatum corpori illi, quod futurum est qualia sunt angelorum corpora, inuenitur corpus homituum, quamvis adhuc habens animam. Sed rursus ab hoc inferno, id est ab hac parte inferni, est aliud inferius, quo eunt mortui; unde voluit Deus eruere animas nostras, etiam illuc mittens Filium
Abbreviated transcription (Latin):
est suꝑ me: et eriusti animam meã
ex inferno inferiori. Quod dicimꝰ
fr̃s hoc si non uobis tanquã certus
exposuero. ne succenseatis. Homo
sum enim: et qͣntum conceditur
de scͥpturis sc̃ĩs. tantum audeo
dicere: nichil ex me. Infernum nec̾
ego ex ꝑtus sum adhuc: nec uos:¬
& fortasse alia uia erit: & non ꝑ in¬
fernum erit. Incerta sunt enĩ hec
Uerum qr dic̃ scͥptura cui contra¬
dici non potest eriuisti animam
meã ex in ferno inferiori: incelli¬
gimus tanꝗͣ duo inferna eẽ ÷ suꝑiꝰ
et in feriꝰ. Nam unde infernum
inferius ÷ nisi qr ẽ infernum suꝑiꝰ:
Alud non diceret᷑ infernũ: nͥ in
comparatione illius suꝑioris par¬
tis. Uidetur gͦ fr̃s ẽẽ habitatio
quȩdam cȩlestis angłoꝵ : ubi utta
in effabilium gaudioꝵ : ubi in mor¬
talitas & incorruptio: ubi omnia
scđm dĩ donum & gr̃a ꝑ manentia
llla pars rerum: suꝑna ẽ. Si gͦ
illa suꝑna ẽ: hȩc t̾rena ubi caro
& sangiis ÷ ubi corruptibilitas:

Expanded text:
 LXXXV. Et eruisti animam meam ex inferno inferiori. quid dicimus fratres? hoc si non uobis tamquam certus exposuero, ne suscenseatis; homo sum enim et quantum conici datur de scripturis sanctis, tantum audeo dicere, nihil ex me. infernum nec ego exet fortassis alia via erit, et non per infernum erit. Incerta sunt haec. Verum quia dicit Scriptura, cui contradici non potest, «Eruisti animam meam ex inferno inferiore;» intelligimus tanquam duo inferna esse, superius, et inferius: nam unde infernum inferius, nisi quia est infernum superius? aliud non diceretur infernum nisi in comparatione illius superioris partis. uidetur ergo, fratres, esse habitatio quaedam caelestis angelorum: ibi gloria ineffabilium gaudiorum, ibi immortalitas et incorruptio, ibi omnia secundum dei donum et gratiam permanentia. illa pars rerum superna est. si ergo illa superna est, haec terrena, ubi caro et sanguis, ubi corruptibilitas,
Abbreviated transcription (Latin):
ducat inuia. Uide hominem uq
pauꝑ em: ubiq adiutorio egen¬
tem. Qui p̃t̃ uiã sunt xpĩani
ipso deducantur in ipsa uia:.
ne cadant. Certe iam ambulant
inuia. Dedue me dñe inuia I¬
tua. Certe iam in uia tua sũ :
deduc me ibi ÷ et ambulabo in
ueritate tua. Te deducente
non errabo: si dimi seris errabo.
Ora gͦ ut non dimitat: s usq
infinem deducat. Quomo do
deducit: Semꝑ monendo: seꝑ¬
tibi dando manum suã. Et
brachium dñi cui reuelatũ ẽ:
Dando enim xp̃m suum: dat
manũ suam. Dando manũ
suam: xp̃m suumi dat. Ad uiã
ducit: ꝑducendo ad xp̃m suũ.
In illo utiq qui ait: ego sum
iua: & u̾itas & uita. Nam qui in
uia & uutate deducis: quo nͥ
aduitam deducis: Deducis in
iblo: et ad illum. Deduc me
dñe in uia tua: & ambulabo in
ueritate tua. locundetur cor
meum: ut timeat nomen tuũ.
Ergo timor in iocunditate : Et

Expanded text:
ducat in via. Vide hominem ubique ducat in via. Vide hominem ubique pauperem, ubique adjutorio egentem. Qui praeter viam sunt, christiani ipso deducantur in ipsa via, ne cadant. Certe jam ambulant in via. «Deduc me, Domine, in via tua:» certe jam in via tua sum, deduc me ibi. «Et ambulabo in veritate tua:» te deducente, non errabo; si dimiseris, errabo. Ora ergo ut non dimittat, sed usque in finem deducat. Quomodo deducit? Semper monendo, semper dando tibi manum suam. Et brachium Domini cui revelatum est ? Dando enim Christum suum, dat manum suam; dando manum suam, Christum suum dat. Ad viam ducit, perducendo ad Christum suum; in illo utique qui ait, «Ego sum via, et veritas, et vita.» Nam qui in via et veritate deducis, quo nisi ad vitam perducis? Deducis ergo in illo, ad illum. «Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua.» 16. «Jucundetur cor meum, ut timeat nomen tuum.» Ergo timo
Abbreviated transcription (Latin):
disti latam gentẽ : quia om̃s gen¬
tes inuno una: ipsa ẽ. unitas.
Quo modo enum ecclia & eccłiȩ.
ille eccłiȩ. quȩ eccłia : sic illa ge¬
ns que gentes: Antea gentes. mul¬
te gentes: modo una gens. Qua¬
re una gens: Quia una fides:
quia una spes: quia una caritas:
quia  expectatio. Postre ino qͣre
non una gens si una patria
Patria cęlestis ẽ: patria ierłm
ẽ. Quisquis inde ciuis non ẽ:
ad istam gentẽ non ꝑtinet. Quis¬
quis inde ciuis ẽ: in una gente
dei ẽ. E hec gens ab oriente in oc¬
cid entẽ. ab aquilone & mare dis¬
tenditur: ꝑ quatuor partes tociꝰ
orbis. hoc ds̃ dicit: ab oriente. &.
occidente. abaqͥlone. & mari: date
głam dõ. Hoc p̾dixit ÷ hoc un¬
pleuit: qui solꝰ ẽ magnus: Desi¬
nat hoc dicere contra solum ma¬
gnum qui noluit eẽ paruis:
illum: & corpus de illo. Ego sũ
dñe inuia tua. In qua uia: Et
ambulabo inueritate tua. Alið
ẽ ut ducat aduiam: aliud ut de¬

Expanded text:
disti latam gentem: quia omnes gendisti latam gentem: quia omnes gentes in uno una; ipsa est unitas. Quomodo enim Ecclesia et Ecclesiae, illae Ecclesiae, quae Ecclesia; sic illa gens quae gentes: antea gentes, multae gentes; modo una gens. Quare una gens? Quia una fides, quia una spes, quia una charitas, quia una exspectatio. Postremo quare non una gens, si una patria? Patria coelestis est, patria Jerusalem est: qui quis inde civis non est, ad istam gentem non pertinet; quisquis autem inde civis est, in una gente Dei est. Et haec gens ab oriente in occidentem, ab aquilone et mari distenditur per quatuor partes totius orbis. Hoc Deus dicit: Ab oriente et occidente, ab aquilone et mari date gloriam Deo. Hoc praedixit, hoc implevit, qui solus est magnus. Desinat ergo hoc dicere contra solum magnum, qui noluit esse parvus: illum, et corpus de illo. «Ego sum Domine, in via tua.» In qua via? «Et ambulabo in veritate tua.» Aliud est, ut ducat ad viam; aliud, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
implet am̃ia quȩ p̃dixit :⁊ et
AHcontradicit maledicentibꝰ. Ap̃o
enim tales maledicunt: qui di¬
cunt qr ꝑiit eccłia de toto orbe
trarum ÷ et remansit: africa.
Si diceres illi ꝑdes uillam tuã.
forte ñ a te temꝑaret manũ:
& dicit xp̃m ꝑdiddisse heredita¬
tẽ suam÷ redemptam sangiuine
suo: Quam autẽ faciat in¬
uiriã uidete fr̃s. Scriptura
dicit. In lata gente gła regis.
indiminutione ppłi contricio
pͥncipis. Ergo hanc imuriam
fac is xp̃o: ut dicas ppłm eius ad
istam exiguitatẽ diminutum
Ideo natꝰ es idõ xpĩanũ te dicis
num te in fronte portare asse¬
ris Ut quid de corde ꝑdidisti
in lata gente gła regis: Agnos¬
ce regem tuum: da illi głam:
da illi latam gentẽ. Quam
latam gentem dabo inquis: No¬
li ex corde tuo dare: & recte dab
Unde do inquies: Ecce hinc da
Oiñs gentes quot quot fecisti
uenient & adorabunt coram te
dñe. Dic hoo confitere hoc et de¬

Expanded text:
implet omnia quae praedixit, et implet omnia quae praedixit, et contradicit maledicentibus. Christo enim tales maledicunt, qui dicunt quia periit Ecclesia de toto orbe terrarum, et remansit in sola Africa. Si diceres illi, Perdes villam tuam; forte non a te temperaret manum: et dicit Christum perdidisse haereditatem suam redemptam sanguine suo! Quam autem faciat injuriam videte, fratres. Scriptura dicit: «In lata gente gloria regis; in diminutione populi contritio principis» . Ergo hanc injuriam facis Christo, ut dicas populum ejus ad istam exiguitatem diminutum. Ideo natus es, ideo christianum te dicis,num te in fronte portare asseris, et de corde perdidisti? «In lata gente gloria regis:» agnosce regem tuum; da illi gloriam, da illi latam gentem. Quam latam gentem dabo, inquis? Noli ex tuo corde dare, et recte dabis. Unde do, inquies? Ecce hinc da: «Omnes gentes quotquot fecisti, venient, et adorabunt coram te, Domine.» Dic hoc, confitere hoc, et de
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo se dicat magnum. futu¬
rierant: qui se dicerent magnos.
nus. Nam quid magnum dr̃
cerent magnos ⁊ & dm̃ facerent
paruum: contra illos dr̃: tu es
ds̃ solus magnus. Et enim qd̃
tu dicis impletur: ñ qd̃ illi di¬
cunt. qui se dicunt magnos.
qui se dicit magnum: Absit
Non adoratur ds̃ in om̃ibꝰ
gentibꝰ. Pierunt omnes gen¬
des: sola africa remansit. Hoc
tu dicis qui te dicis magnũ
aliud dic̃ qͥ ẽ. solus ds̃ magnꝰ. Qͥd dic̃qͥ ẽ.
solꝰ ds̃ magnꝰ: Oñĩs g̃s quotqͦt fecisti :
fecisti uenient & adorabunt
coram te dñe. Uideo qđ dix̃
solꝰ ds̃ magnus : taceat homo
falso magnus. Idõ fallacit̃ ma¬
guus: quia dedignatur ẽẽ
uus: Iste qui hoc dic̃. Quicũq
uult interuos maior ẽẽ dixit
dñs : erit ur̃ seruus. Ille si ser¬
uus uellet ẽẽ frm̃ suoꝵ: non
eos separaret amatre ipsoꝵ.S
cum uult ẽẽ magnus: et non
uult ẽẽ salubrit̾ paruus : ds̃
qui suꝑbis resistit humilibꝰ aũ
dat grãm : quia solꝰ ẽ magnus

Expanded text:
Nemo se dicat magnum. Futuri erant qui se dicerent magnos: nus.» Nam quid magnum dicicerent magnos, et Deum facerent parvum; contra illos dicitur, «tu es solus Deus magnus.» Etenim quod tu dicis, impletur, non quod illi dicunt, qui se dicunt magnos. qui se dicit magnum? Absit: non adoratur Deus in omnibus gentibus; perierunt omnes gentes, sola Africa remansit. Hoc tu dicis, qui te dicis magnum; aliud dicit qui est solus Deus magnus. Quid dicit qui est solus Deus magnus? «Omnes gentes quotquot fecisti, venient, et adorabunt coram te, Domine.» Video quod dixit solus Deus magnus; taceat homo falso magnus; ideo fallaciter magnus, quia dedignatur esse ur? Iste qui hoc dicit. «Quicumque vult inter vos major esse,» dixit Dominus, «erit vester servus» . Ille si servus vellet esse fratrum suorum, non eos separaret a matre ipsorum: sed cum vult esse magnus, et non vult esse salubriter parvus; Deus qui superbis resistit, humilibus autem dat gratiam , quia solus est magnus,
Abbreviated transcription (Latin):
Epuero tuo. Transeat tẽpꝰ patientiȩ: ueniet
tẽpꝰ iudicii. Quomͦ: Dapotestatẽ puero
Ilie resurgens. & intrã ipse ueniens iudica¬
turꝰ: ipse uidebit᷑ t̾ribilis: qͥ uisus. ẽ. contẽpa¬
bilis. Demonstrabit potentiã: qͥ demonst᷑¬
uit patientiã. Incruce patientia erat: in
iudicio potentia erit. Apparebit enĩ hõ
iudicans: s inclaritate: qr sic̃ eũ uidistis
ire. dixer̃ angłi. sic ueniet. forma ipsa ue¬
niet ad uidiciũ: idõ uidebunt illũ & ĩpii:
nã formã dĩ ñ uidebt̃. Beati mundo corde:

Expanded text:
puero tuo.» Transeat tempus patientiae, veniat puero tuo.» Transeat tempus patientiae, veniat tempus judicii. Quomodo, «da potestatem puero Ille resurgens, et in terram ipse veniet judicaturus; ipse videbitur terribilis, qui visus est contemptibilis. Demonstrabit potentiam, qui demonstravit patientiam: in cruce patientia erat; in judicio potentia erit. Apparebit enim homo judicans, sed in claritate: quia «sicut eum vidistis ire,» dixerunt Angeli, «sic veniet» . Forma ipsa veniet ad judicium; ideo videbunt illum et impii: nam formam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tium et dicentium uno ore᷑ cru¬
cifige crucifige. De quibꝰ dictũ
ẽ. F ilii hominum dentes eoꝵ
arma et sagite. de lingua eoꝵ
gladius acutus. Non ꝑcussert̃:
s clamauer̃. Clamando ferier̃: claman¬
docrucifixer̃. Uoluntas clamantiũ ĩpleta
.ẽ. qñ dñs crucifixꝰ ẽ. Et sinagoga potenti¬
dm ut homini parcerent: ut qđ uidebant
ad hoc ambularent. Puta qr ds̃ ñ erat: hõ
aĩ misericors &niserator: Qa ineruce pen¬
dens: ait. Pat̃ ignosce illis: qr nesciunt qͥd
faciunt. Quẽ petit: ꝓ cͥbꝰ peat: qͥs petit: uͥ
petit: Patre filiꝰ ꝓ impiis crucifixꝰ. Int̾ ipsas
inurias ñ uerboꝵ s:. mortis illatȩ pendens
incruce: tãꝗͣ ad ħ extentas manꝰ habuerit:
ut sic ꝓ illis oraret: ut dirigeret᷑ oratio eiꝰ
tãꝙ̃ incensũ ĩ conspectu patris: & eleuatio
manuũ eiꝰ sacͥficiũ uesꝑtinũ. Longanimis
rax: Respice inme & miserere mei: da po¬
testatẽ puero tuo. Nauerax: da potestatẽ

Expanded text:
tium et dicentium uno ore, «Crucifige, crucifige» : de quibus dictum est, «Filii hominum dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus» . Non percusserunt, sed clamaverunt: clamando ferierunt, clamando crucifixerunt. Voluntas clamantium impleta est, quando Dominus crucifixus est: «Et synagoga potentiDeum. Homini parcerent: ad quod videbant, ad hoc ambularent. Puta quia Deus non erat, homo tum misericors, et miserator?» Quia in cruce pendens ait: «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» . Quem petit? Pro quibus petit? quis petit? ubi petit? Patrem filius, pro impiis crucifixus, inter ipsas injurias, non verborum, sed mortis illatae, pendens in cruce: tanquam ad hoc extentas manus habuerit, ut sic pro illis oraret, ut dirigeretur oratio ejus tanquam incensum in conspectu Patris, et elevatio manuum ejus sacrificium vespertinum . «Lorax, respice in me, et miserere mei; da potestatem puero tuo.» Quia «verax, da potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
ione ꝓpħe. Sicut enim ionas fu¬
it inuentre cȩti tribꝰ diebꝰ et tribꝰ
noctibꝰ. sic erit / filius hominis
incorde t̾re. Ergo cum capite
resurgent incorrupti: & nos ĩmutabim᷑.
Erit hoc signũ in bono. Fac mecũ
signũ inbono: Ut uideant qͥ me odert &
confundant᷑. In iudicio confundent᷑ ꝑni
gͦ confundantur: accusent uia
suas malas ÷ teneant uiã bonã:
quia nemo nr̃m uiuit sine con¬
fusione nisi prius confusus reui¬
uescat. Prebet illis ds̃ modo ad¬
ditum salubris confusionis: si
non contempnant medicinam
Q ñ dicent. hi sunt quos aliqñ
habimnus in risũ: & insimilitu¬
dinem imꝑꝑii. Nos insensati ui¬
Mtam eoꝵ estimabamꝰ insaniam.
Quomodo computati sunt int̾
bia dc̃ dicent: modo dicant &
salubriter dicant. Conuertat᷑.
enim unꝰ quisq humił ad dm̃:¬

Expanded text:
enim Jonas fuit in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus, sic erit et filius hominis in corde terrae» . Ergo cum capite resurgent incorrupti, et nos immutabimur . Erit hoc signum in bono. «Fac mecum signum in bono, ut videant qui me oderunt, et confundantur.» In judicio confundentur perergo confundantur; accusent vias suas malas, teneant viam bonam: quia nemo nostrum vivit sine confusione, nisi prius confusus reviviscat. Praebet illis Deus modo aditum salubris confusinon contemnamus medicinam  dicturi sunt: Quos aliquando habuimus in risum et in similitudinem improperii. Nos insensati vitam eorum aestimabamus insaniam: quomodo computati sunt inter perbia?» Tunc dicent: modo dicant, et salubriter dicunt. Convertatur enim unusquisque ad D
Abbreviated transcription (Latin):
illa non nos faciat securos: s ita
iocundet cornr̃m. ut timeat nom̃ do¬
mini: ne aliunde iocundet᷑: aliunde feri¬
at᷑. Securitatẽ ñ expectetis ĩ ꝑegͥnatione:
qñ illã hic uoluerimꝰ. uiscũ erit corporis
non securitas hominis. locundetur
cor meum: ut timeat nomen tuũ¬

Expanded text:
illa non nos faciat securos, sed ita illa non nos faciat securos, sed ita jucundetur cor nostrum, ut timeat nomen Domini, ne aliunde jucundetur, aliunde feriatur. Securitatem non exspectetis in peregrinatione: quando illam hic voluerimus, viscum erit corporis, non securitas hominis. «Jucundetur cor meum, ut timeat nomen tuu
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ꝓsꝑum uenit fr̃s : magis metu ..¬
endum ẽ. Quȩ putatis ꝓsꝑa:
magis temptationes sunt. Uenit
hereditas ⁊ uenit copia rerum:
habundat circum fluentia nescio
cuius felicitatis: temptationes
sunt iste. Cauete ne uos ista corrũ¬
pant. Q uicquid enim ꝓsꝑum.¬
ritatẽ xp̃i: si fortasse lucratꝰ es
uxorem tuam quȩ fuit in parte
donati: si forte credidert̃ filii
tui qui fuert̃ pagani÷ si forte
lucratus es amicũ tuũ. qui te
uolebat seducere ad theatrum
& tu eũ duxisti ad eccłiam: si
forte contra dictor nesuo quis
inimicus tuus. et rabide seuiens
deposita illa rabie factꝰ ẽ mitis
& agnouit din: nec oblatrat
aduersum. te s clamat tecum
aduersus malum: ista iocunda
sunt. Unde enim gaudemꝰ ÷ si
de his non gaudemꝰ: Aut que
sunt alia gaudia nr̃a ÷ nisi ista:
S quia abundant & tribulati¬
ones & temptationes. & dissensio¬
nes. & scismata. et cet̾a mala. sine
quibꝰ non potest ẽẽ scłm hoc. do¬
nec tͣnseat iniquitas: exultatio

Expanded text:
um venit, fratres, magis metuendum est: quae putatis prospera, magis tentationes sunt. Venit haereditas, venit copia rerum, abundat circumfluentia nescio cujus felicitatis: tentationes sunt istae; cavete ne vos ista corrumpant. Quidquid etiamritatem Christi: si forte lucratus es uxorem tuam quae fuit in parte Donati; si forte crediderunt filii tui qui fuerunt pagani; si forte lucratus es amicum tuum qui te volebat seducere ad theatra, et tu eum duxisti ad ecclesiam; si forte contradictor nescio quis inimicus tuus et rabide saeviens, deposita illa rabie factus est mitis, et agnovit Deum, nec oblatrat adversus te, sed clamat tecum adversus malum: ista jucunda sunt. Unde enim gaudemus, si de his non gaudemus? aut quae sunt alia gaudia nostra, nisi ista? Sed quia abundant et tribulationes, et tentationes, et dissensiones, et schismata, et caetera mala, sine quibus non potest esse saeculum hoc, donec transeat iniquitas; exsultatio