comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natus: Arb renĩboua: bonos fructas sacit. Quo¬
modo non bonꝰ. cũ bonitatis substantia ass. ̃pta
ex patre ñ degeneraret in filio. quȩ ñ degenera¬
uit in sp̃u : Ꝙ idõ sp̃s tuus bonꝰ leducet me: in
uiã rectam. Quod si bonꝰ sñs. qui accepit ex silio:
bonꝰ utiq & ille qͥ tradidit. Q cũ bonꝰ pat̾: utiq
& ille bonꝰ. qui omĩa habet quȩ pat̾ habet. Aut
sinegatis filiũ habere bonitatẽ: negatis & patrẽ.
Ratio euidens exemplis ñ eget: tam̃ uł aucto rita¬
tem sequimini scriptiuarũ. Scriptũ ẽ. enim. Deus
uidexbonus: domui isrł. de filio ande patre di¬
cit: Sed pat̾ ñ iudicat quen quã: qͥa om̃e iudici¬
umdedit filio. Ergo dñs bonꝰ filiꝰ. Accipe a iuia.
Trmitatẽ utiq conficent᷑. qui ad baptisnũ ue¬
niunt : quia in nomine patris & filiĩ & sp̃s scĩ¬

Expanded text:
natus? arbor enim bona bonos fructus facit. quomodo non bonus, cum bonitatis substantia adsumta ex patre non degenerarit in filio, quae non degenerauit in spiritu? et ideo spiritus tuus bonus deducet me in uiam rectam. quodsi bonus spiritus, qui accepit ex filio, bonus utique et ille qui tradidit. et cum bonus pater, utique et ille bonus qui omnia habet quae pater habet, aut si negatis filium habere bonitatem, negatis et patrem. Ratio euidens exemplis non eget, tamen uel auctoritatem sequimini scripturarum; scriptum est enim: dominus iudex bonus domui Israhel. de filio an de patre dicit? sed pater non iudicat quemquam, quia omne iudicium dedit filio. ergo dominus bonus filius. accipe aliud. trinitatem utique confitentur qui ad baptismum ueniunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tis. & idõ nemo bonus. Nemo preiudicat xp̃o: qͥa
nemo iudicat xp̃m. Nemo enĩ tarquã cõmuniter
quia nemobonꝰ nisi ds̃. Quod si adõ filiꝰ ñ excipit᷑.
utiq nec ab ono xp̃c excipit᷑. S cũ inc filiꝰ ꝑsona

Expanded text:
tis. et ideo nemo bonus non praeiudicat Christo, quia tis. et ideo nemo bonus non praeiudicat Christo, quia nemo iudicat Christum. nemo enim tamquam conmuniter quia nemo bonus nisi deus. quodsi a deo filius non excipitur, utique nec a bono Christus excipitur. sed cum in deo filius
Abbreviated transcription (Latin):
Nterrogauit autem eũ: quidam pͥnceps dic̃s. Magi¬
ster bone. quid faciendo uitã ȩt̾nã possidebo: Dicit
ei ib̾c. Quid me dicis bonũ: Nemobonꝰ nͥ solusas̃.
Uersuta int̾rogatio: & idõ arguta responsiõ. łẽpta¬
tor enĩ pͥnceps iste. magistrũ bonũ hominẽ dixit.
qui dm̃ bonũ dicere debuisset. Nam licet & in diui¬
nitate bonitas sit. & inbonitate diuinitas: nemoenĩ
inportione bonum dixit. noninuniuersitate. Hã
ds̃ uniuersitate bonꝰ: homo ex parte. Propt̾ea dñs¬
ait. Quid me dicis bonũ. quẽ negas dm̃: Qͥa dicis
bonum. cum bonꝰ nemo nisiunꝰ dĩ: Nong̾ bonũ
se negat: s dm designat. Bonus enĩ quid est nisi
plenꝰ bonitate : At uͦ cum scriptũ sit. ñ est quifa¬
ciat bonitatẽ. non est usq ad unũ: utiq de ho¬
minib non de dõ dixit. Dĩ enĩ unus est: non unꝰ
ẽ numero. Ita & dĩ filiꝰ quasi unicus exceptꝰ ẽ:
non quas. unus ex multis. Unigenit̾ est: ñ unꝰ exgeni¬

Expanded text:
nterrogauit autem eum quidam princeps dicens: magister bone, quid faciendo uitam aeternam possidebo? dicit autem ei Iesus: quid me dicis bonum? nemo bonus nisi solus deus. uersuta interrogatio et ideo arguta responsio. temtator enim princeps iste magistrum bonum dixit, qui deum bonum dicere debuisset. nam licet et in diuinitate bonitas sit et in bonitate diuinitas — nemo eniin portione bonum dixit, non in uniuersitate; nam deus uniuersitate bonus, homo ex parte. propterea dominus: quid me dicis bonum, quem negas deum? quid bonum dicis, cum bonus nemo nisi unus deus? non ergo bonum se negat, sed deum signat; bonus enim quid est nisi plenus bonitatis? at uero cum scriptum sit: non est qui faciat bonitatem, non est usque ad unum, utique de hominibus, non de deo dixit; deus enim unus est, non unus e numero. ita et dei filius quasi unicus exceptus est, non quasi unus ex multis et unigenitus est, non unus ex geni
Abbreviated transcription (Latin):
tuam pasce: Nam & si pauꝑes st̃: impiam tamen
ñ querunt collationẽ. Nonne au disti supra. qͥa
diues ille inbisso & purpura recũbens. cuius de
mensa micas lazarus colligebat. pęnis cruciat᷑
ȩternis. qͥa pauꝑi ñ imꝑtiuit alim̃ta: Si non do¬
nare extraneis graue est: qͣnto magis grauius
excludere parentes: S. dic.s̃ qł eras parentibꝰ col¬
laturꝰ: eccłȩ malle conferre. Non querit dĩ donũ:
de fame parentum. Unde rep̃hendentib udeis.

Expanded text:
tuam pasce. Nam et si pauperes sunt; impiam tamen tuam pasce. Nam et si pauperes sunt; impiam tamen non quaerunt collationem. 1491 Nonne audisti supra quia dives ille in bysso et purpura recubans, cujus de mensa micas Lazarus colligebat, poenis cruciatur aeternis qui pauperi non impartivit alimenta ? Si non donare extraneis grave est, quanto gravius excludere parentes? Sed dicis te quod eras parentibus collaturus, Ecclesiae malle conferre. Non quaerit donum D
Abbreviated transcription (Latin):
a ᷤ sũmu istret illis. ut non grauet᷑ eccła: ut hñ
quȩ uere uiduę st̃ sufficiat. Hoc de extraneis.
Quid de parentibꝰ: Non o uosediximꝰ ꝓ xime:
quia nos magis querela ꝑstruixit: s maliumꝰ
euni qui talis ẽ. publice monere: quã damesti¬
ce cohercere. Ꝙ si ur̃a uoce non ꝓdit᷑: uel suo ca¬
men erubescit affectu. Ne cõmiseris fili: ut pa¬
rentes cuos aliena fames pascat. Ne cõmise.is fi¬
li: ut ieiunia puuꝑum parentib tuis ubum
querant. Si non ꝓpt̃ gr̃am & s ilutẽ: ꝓpt̾ uerecũ¬
diam pasce uł tu fili. uł ⁊ filia Non puaet si
& nutib oculoꝵ. trahens uestẽ. habens in aures.
& dextralia. & an . los. & reliqua quȩ isaias dic̃:
Quid si in te sermouẽ suũ uertat reposcens na¬
turȩ debitũ. nutrim̃toꝵ p̃cium. manꝰ tuȩ qd̾
genitrici debet᷑ officium: quid respondebis:
dabis ne aliis: Qui si tͥ obiciant. uade priꝰ matrẽ

Expanded text:
as, subministret illis; ut non gravetur Ecclesia, ut his as, subministret illis; ut non gravetur Ecclesia, ut his quae vere viduae sunt, sufficiat . Hoc de extraneis: quid de parentibus?. 76. Non otiose diximus proxime, quia nos materna querela praestrinxit: sed maluimus eum qui talis est, publice monere, quam domestice coercere. Et si nostra voce non proditur, vel suo tamen erubescit affectu. Ne commiseris, fili, ut parentes tuos aliorum fames pascat: ne commiseris, fili, ut jejunia pauperum parentibus tuis cibum quaerant. Si non propter gratiam et salutem, propter verecundiam pasce vel tu, fili, vel tu, filia. Non pudet si et nutibus oculorum, trahens vestem, habens inaures, et dextralia, et annulos, et reliqua quae Esaias dicit ? Quid si in te sermonem suum vertat, reposcens naturae debitum, nutrimentorum pretium, manus tuae quod genitrici debetur officium? Quid respondebis?. 77. Dabisne aliis? Quid si tibi objiciant: Vade, prius matrem
Abbreviated transcription (Latin):
officio. Hono rabat& yatrc̃ dm̃ quẽ ad modũ nemo
potuit honorare: ut eẽt obediens usq ad mortẽ.
Honora gͦ & tu parentes. Est aut̃ honor. non solũ
honorificendiȩ: s etiã largitatis. Unde est illud.¬
deferre ꝓ meritis. Pasce patrẽ tuũ: pasce matrẽ.
& si paueris matrẽ: adhuc ñ reddidisti dolores
Non redd disti crucitꝰ: quos ꝓte passa ẽ. Non reddi¬
disti obsequia: quib te illa gestauit. Non reddidi¬
sti aliumenta quȩ tribuit tenero pietatis affec .ii.
inimulgins labris tiuis ubera. Non reddidisti fa¬
mem quã  te illa tolerauit: nequid qđ tͥ noxi im
ẽẽt ederet: nequid qđ lacti noceret hauriret.T
libi iugilarut. tͥ fleuit: & tuillara egere paterise
Ofili quantũ tͥ sumis iudiciũ. si ñ pascis paren¬
tes. Iili debes quosbabes: cui debes quod es. Qnͣ¬
tũ iudiciũ si pascai ȩccła: quostu nolis pascere.
Siquis fidelis inquit. aut siqua fidelis ht̃ iudu¬

Expanded text:
officio, honorabat et patrem deum, quemadmodum nemo officio, honorabat et patrem deum, quemadmodum nemo potuit honorare, ut esset oboediens usque ad mortem: honora ergo et tu parentes. Est autem honor non solum honorificentiae, sed etiam largitatis. uiduas hdeferre pro meritis. Pasce patrem tuum, pasce matrem tuam. Et si paveris matrem, adhuc non reddidisti dolores, non reddidisti cruciatus quos pro te passa est: non reddidisti obsequia quibus te illa gestavit: non reddidisti alimenta quae tribuit tenero pietatis affectu, immulgens labris tuis ubera: non reddidisti famen quam pro te illa toleravit; ne quid quod tibi noxium esset, ederet; ne quid quod lacti noceret, hauriret. Ttibi flevit: et tu illam egere pateris? O fili, quantum tibi sumis judicium, si non pascas parentem! Illi debes quod habes, cui debes quod es. Quantum judicium, si pascat Ecclesia quos tu nolis pascere! Si quis fidelis, inquit, aut si qua fidelis habet vidu
Abbreviated transcription (Latin):
tes: qui uerbũ dĩ audicis & facitis filios: qͥa
scriptũ ẽ. Uenite filii audite me: timorẽ dñi¬
mater aut fr̃s: Mater & fr̃s mei st̃: qͥ audi¬
unt uerbũ dei & faciunt. Benegͦ lexquȩ p̃¬
miserat. diliges dñm dm̃ tuum. & diliges
ximũ tuũ. subiecit: honora patrẽ tuum&
matrem. Primꝰ enĩ gradus iste pietatis. Nanq
hos auctores tͥ ẽẽ uoluit d̃s. Honora obsequiis.
ut abstineas a contumelus: quia nec uultu
quidem ledenda pietas est parentũ. S parũ
est non ledere: quia lex prospexit. nepatian¬
tur in iuriam. Qui enĩ maledixerit patri aut
matri: morte moriet᷑. Iu honora: ut bonꝰ sis.
Aliud enim legis beneficium : aliud pietatis
officium. Honora tuos: qͥa dĩ filiꝰ honorauit.
Legisti enĩ. & erat subditus illis. Si ds̃ seruulis.
quẽ ad modũ tu parentibꝰ: Honorabat gͥ ioseph
& mariam xp̃c: non naturȩ debito. s pietatis

Expanded text:
tes, qui uerbum dei auditis et facitis, filios. quia tes, qui uerbum dei auditis et facitis, filios. quia scriptum est: uenite, filii, audite me, parenmater aut fratres? mater et fratres mei sunt qui audiunt uerbum dei et faciunt. bene ergo lex, quae praemiserat: diliges dominum deum tuum et diliges proximum tuum, subiecit: honora patrem tuum et matrem. primus enim gradus iste pietatis; namque hos auctores tibi esse uoluit deus. honora obsequiis, ut abstineas a contumeliis, quia ne uultu quidem laedenda pietas est parentum. sed parum est non laedere, quia lex prospexit ne patiantur iniuriam — qui enim maledixerit patri uel matri morte morietur — tu honora, ut bonus sis. aliud est legis beneficium, aliud pietatis officium. honora tuos, quia suos dei filius honorauit; legisti enim: et erat subditus illis. si deus seruulis, quemadmodum tu parentibus? honorabat igitur Ioseph et Mariam Christus non naturae debito, B. sed pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
blicanꝰ ille oneratus suoꝵ c̃scientia delictoꝵ. cũ
oculos ad dm̃ non auderet attollere. uelut qͥdã
camelus in foram̃ acus c̃fessionis suȩ remedus
faciliꝰ introire quã phariseus ille in regnũ dei.
arrogans inp̃ce. iactans innocentię. p̃samptor
głȩ. ex ꝓbrator miscdiȩ. predicator sur crimi¬
nator alieni. qui magis conueniret dñir quã
rogaret : Siqͥs gͥ horret camelũ : horreat eũ qͥ
factis fetidior sit camelo.
onora patrem & matrem. Pulchre iͥn ho¬
die legit᷑ legis exordiuin: qͣndomeina¬
talis est sacerdotii. Tot annis enĩ quasi de ince¬
gro uidet᷑ inciꝑe sacerdotium : qͣnta temporũ
renouat᷑ ȩtate. Bonũ etiã qđ legit᷑: honora
patrẽ & matrem. Uos enim mͥ estis parentes:
qui sacerdotiũ detulistis. Uos inquã filii: uos
parentes. filii singuli. uniuersi parentes. Liben¬
ter enĩ meos dixerim uos uł liberos uł paren¬

Expanded text:
blicanus ille oneratus suorum conscientia delictorum, cum blicanus ille oneratus suorum conscientia delictorum, cum oculos ad Deum non auderet attollere , velut quidam camelus in foramen acus confessionis suae remediis facilius introire, quam pharisaeus ille in regnum Dei, arrogans in prece, jactans innocentiae, praesumptor gloriae, exprobrator misericordiae, praedicator sui, criminator alieni: qui magis conveniret Dominum quam rogaret? Si quis igitur horret camelum, horrescat eum qui factis foedior sit camelo. Honora patrem et matrem. pulchre mihi hodie legitur legis exordium, quando mei natalis est sacerdotii; quotannis enim quasi de integro uidetur incipere sacerdotium, quando temporum renouatur aetate. bonum etiam quod legitur: honora patrem et matrem; uos enim mihi estis parentes. qui sacerdotium detulistis, uos inquam filii uel parentes, filii singuli, uniuersi parentes. libenter enim meos dixerim uos uel liberos uel paren
Abbreviated transcription (Latin):
discutiant. Camelus gͦ in typo popłs gentilis
accipit᷑: quẽ leo ille querens quẽ deuoret. o¬
nustũ thesauro ꝓpheticis agitat specieb in
desertum. In tribulatione enĩ & angustia leo
& catulus leonis: ad aspides & ꝓgenies aspi¬
dũ uolantiũ ferebant in asinis & camelis diui¬
tias suas. Et bene camelus ꝓ gentili figuratꝰ
est popło: qͥa suꝑstitionis de formitate degene
rans. priꝰquã crederet popłs nationũ. belunȩ
specie deformitatis: absurda uestigia. ora t᷑pia
preferebat. faciliꝰ gͥ iste peccator ꝑuiã incrabit
angustam. quȩ est uia xp̃i: qui ꝑ ꝓprĩ corpo-¬
ris passionem mortis penetrans uiam. uelut
acus redintegrauit scissa quȩdã nr̃ȩ uestim̃ta
naturȩ: quã popłs iudeoꝵ diues in lege. egenꝰ
infide. preruptꝰ infurore. ꝓbrosus in crimine.
Potest etiã moralit̾ de omi intelligere peccato¬
re: & de arrogante diuite. Nonne tͥ uidet᷑ pu¬

Expanded text:
discutiant. camellus ergo in typo populus gentilis discutiant. camellus ergo in typo populus gentilis accipitur, quem leo ille quaerens quem deuoret onustum thesauro propheticis agit aspectibus in desertum: in tribulatione enim et angustia leo et catulus leonis: ad aspides et progenies aspidum uolantium ferebant in asinis et camellis diuitias suas. et bene camellus pro gentili figuratus est populo, quia superstitionis deforans, priusquam crederet populus nationum, belluinae speciem foeditatis, absurda vestigia, ora turpia praeferebat. Facilius igitur iste peccator per viam intravit angustam quae est via Christi, qui per proprii corporis passionem mortis penetrans viam, velut acus redintegravit scissa quaedam nostrae vestimenta naturae quam populus Judaeorum dives in Lege, egenus in fide, praeruptus in furore, probrosus in crimine. 72. Potest etiam moraliter de omni intelligi peccatore, et de arrogante divite. Nonne tibi videtur pu
Abbreviated transcription (Latin):
dño. qm bonꝰ. Deniq eũ sepe ꝑstringit. Nam
glorianti in lege. quod a iuuentute sua omĩa
custodisset. ut inanẽ iactantiã eiꝰ exponeret:
ostenditei adhuc deesse qđ legis ẽ. Ꝙ ideo ad
miscdiȩ p̾ceptum tristis inducit᷑. ut in eũ na¬
turalis quȩdã det᷑ forma sententię: faciliꝰ
camelũ ꝑ foram̃ acus transire. quã diuitem
in regnũ intrare dei. Magna uis: magnum
pondus in uerbis. Quib enĩ uerbis aliis uehe¬
mentiꝰ expͥmeret non debere iactare se diuitẽ
indiuitũs suis. quã talib quib definit᷑ cont̾
naturã ẽẽ. diues misericors: Aufer mͥ leno¬
cinia. fucũq uerboꝵ: quȩ solent enarrare sen¬
tentias. Iactari non debuit iste s frangi: qui
miscdiam respuebat. Iam̃ si quos u̾boꝵ magis
ornam̃ta. quã sensus uirtutis naturalis qͥdã
habitꝰ & forma delectant. quod boni faciunt
petitores in uxore ducenda. ut mores discuti¬
ant non decorem. nec aspectꝰ offensione reuo

Expanded text:
niam bonus. denique eum saepe perstringit; nam glorianti in lege quod a iuuentute sua omnia custodisset, ut inanem iactantiam eius exponeret, ostendit ei adhuc deesse quod legis est. et ideo ad misericordiae praeceptum tristis inducitur, et in eum naturalis quaedam datur forma sententiae. Facilius camellum per foramen acus transire quam diuitem intrare in regnum dei. magna uis, magnum pondus in uerbis. quibus enim uerbis aliis uehementius exprimeret non debere iactare se diuitem in diuitiis suis quam talibus, quibus definitur contra naturam esse diues misericors? aufer mihi lenocinia fucumque uerborum, quae solent\' eneruare sent?ntias. lactari non debuit iste, sed frangi qui misericordiam respuebat. tamen si quos uerborum magis ornamenta quam sensus uirilis naturalis quidam habitus et forma delectant, quod boni faciunt petitores in uxore ducenda, ut mores discutiant, non decorem nec aspectus offensione reuoc
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. in udea notus: s ñ receptus. & idõ qͥignorat
ignorabit᷑: qui p̃uaricat᷑ damnabit᷑. Nec ille ex¬
utus a cuspa ꝗr isiũ nesciuit auctorem: & ille
exudiis auenia. qu dñm non recepit. Tolerabilius
tamen est fidem non detulisse xp̃o: quã manus

Expanded text:
deus in Iudaea notus, sed non receptus. et ideo. qui ignorat deus in Iudaea notus, sed non receptus. et ideo. qui ignorat ignorabitur, qui praeuaricatur damnabitur nec ille exutus a culpa qui suum nesciuit auctorem et ille exutus a uenia qui dominum non recepit. tolerabilius tamen est fidem non detulisse Christo quam manus
Abbreviated transcription (Latin):
addm̃. oculos cordis aꝑire ñ norat. & idõ sine
ulla cursus a lacritate uestigiis inse sepe redeun¬
tibus: in uiciis usui laborat alieno. ł amen qui
molam uoluit: consũmandi aliqͣndo finẽ oꝑis
habet. & exuendo spem gerit cȩcitatis. Ci it
mola ad collũ suspendit᷑. portat lapidẽ: qui
portare ugũ dñi refutauit. A sinꝰ gͦ ad molam.
cȩcus ad lapidẽ. gentilis ad saxum: qͥ adorat
eum quẽ ñ uidet. nec agnoscit. Dĩ enĩ ñ in manu¬
factis habitat: nec insaxo agnoscit᷑. s in sp̃u.
Ucerq gͥ popłs &e gentilis & uideus. põpa qͣdã
sermonis huiꝰ exponit᷑. s uehem̃tior in iudeos pe¬
quȩ non sunt eẽ uoluert̃. & alienati ascientia dĩ.
tanquã in ꝓfitudũ maris mersi st̃. At uͦ iudei ꝑ
patriarchas assumpti. circũcisione signati. ꝑlegẽ
eruditi. non tanquã ignoti ꝑibunt: s canquam
sacrilegi punient᷑. Etenĩ ab atheniensibꝰ ignotus

Expanded text:
ad deum, oculos cordis aperire non nouerit? et ideo sine ad deum, oculos cordis aperire non nouerit? et ideo sine ulla cursus alacritate uestigiis in se saepe redeuntibus inuitus usui laborat alieno. tamen qui molam uoluit consummandi aliquando finem operis habet et exuendae spem gerit caecitatis; cui uero mola ad collum suspenditur? portat lapidem, qui portare iugum domini recusauit. asinus ergo ad molam, caecus ad lapidem, gentilis ad saxum, qui adoret eum, quem non uidet nec agnoscit; deus enim non in manufactis t habitat nec in saxo agnoscitur, sed in spiritu. uterque igitur populus et gentilis et Iudaeus pompa quadam sermonis huius exponitur, sed uehemquae non sunt, esse voluerunt, et alienati a scientia Dei tamquam in profundum maris mersi sunt; at vero Judaei per patriarchas adsumpti, circumcisione signati, per Legem eruditi, non tamquam ignoti peribunt, sed tamquam sacrilegi punientur. Etenim Atheniensibus ignotus
Abbreviated transcription (Latin):
sit sacram̃tũ salutis. Ut adoriam̃ urtutis offici
um: sumamꝰ humilitatis exemplũ. Negͥ ei. qui
crucẽ dñi non crediderit: qua scandalirant᷑ in¬
firmi. Expedit ei ut suspendat᷑ mola asinaria in
collo eiꝰ: & demergat᷑ in ꝓfundũ maris. In dinis
quidem scripturis. non u̾borũ seriem: s rerũ
pondus existimare debemꝰ. Plus enĩ ꝑficit ad repͥ¬
menda peccata in auditi generis atq deforiis:
beluina quȩdã pompa supplicii. Tamen necui
hinc qͦq scandalũ generet᷑ infirmo: ñ ociose
simul positam putamꝰ. molam asinariã. collũ
hominis. ꝓfundũ maris. Etenĩ cũ asini typum
popłs gentilis acceꝑit: ñne tͥ uidet᷑ canquam
nolã asinariã uoluere. quã dui in unꝑitiȩ
sue errore uersat᷑: Naturȩ quidẽ uinculis alli¬
gatus. ut uerbũ molat. dm̃ querat: sed oꝑtȩ
mentis cȩcitate suffusus. ut uultũ animierig̾e

Expanded text:
sit ssit sum, sumamus humilitatis exemplum. Vae igitur ei qui in crucem Domini non crediderit, qua scandalizantur infirmi: Expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo eius et demergatur in profundum maris. in diuinis quidem scripturis non uerborum seriem, sed rerum pondus examinare debemus; plus enim proficit ad reprimenda peccata inauditi generis atque deformis beluina quaedam pompa supplicii. tamen ne cui hinc quoque scandalum generetur infirmo, non otiose simul positam putamus molam asinariam, collum hominis, profundum maris. etenim cum asini typum populus gentilis acceperit, nonne tibi uidetur tamquam molam asinariam uoluere, quamdiu in inperitiae suae errore uersatur, naturae quidem uinculis adligatus, ut uerbum emolat, deum quaerat, sed opertae mentis caecitate suffusus, ut uultum animi erigere
Abbreviated transcription (Latin):
S &e pro chananea muliere: supplicauerunt.
Sciebant gͦ mysteriũ. qđ utriꝰq popłi uocatio
deberet᷑: s fortasse ad huc ordinẽ nesciebant.
Nc̃ distantiã intende uerboꝵ. Ubi ad se infantes
agedere iubet. ut eos predicatione uł manuum
impositione benediceret: pueros appellat. Ubi
p̃cipit non scandalitandos: pusillos appellat. Ñ
non ȩtatis exiguitas. s uirtutis pusillitas facit.
Simul etiã docet infirmos non ẽẽ tẽptandos:
ne in nobis eoꝵ delicta uertant᷑. Quoꝵ preces
ad dñm. & si ipsi uirtutũ meritis infirmi sunt:
angeloꝵ tamen patrociniis euehunt᷑. Nemog̾
irrideat pauꝑem: quia exacerbat illũ qͥfecit᷑
eum. Nemo temptet eũ inualidũ: ne angelos
ledat. Nemo p̃cipitet infirmũ: ut soluat bene¬
ficiũ redẽptoris. & idõ dꝑxit. ue huic mundo
abscandalis: quia crucẽ dñi pleriq scandalũ
iudicart̃. cum dñicȩ humilitas passionis. nr̃e

Expanded text:
sed et pro Chananaea muliere supplicarunt. sed et pro Chananaea muliere supplicarunt. sciebant ergo mysterium, quod utriusque populi uocatio deberetur, sed fortasse adhuc ordinem nesciebant. Nunc distantiam intende uerborum. ubi ad se infantes accedere iubet, ut eos uel precatione uel manuum inpositione benediceret, pueros adpellat, ubi praecipit non scandalizandos. pusillos appellat; nonilli quos pusillos non aetatis exiguitas, sed uirtutis pusillitas fecit. simul etiam docet infirmos non esse temtandos, ne in nos eorum delicta uortantur quorum preces ad dominum, etsi ipsi uirtutum meritis infirmi sint, angelorum tamen patrociniis euehuntur. nemo ergo inrideat pauperem, quia exacerbat illum qui fecit eum; nemo temtet inualidum, ne angelos laedat; nemo praecipitet infirmum, ne soluat beneficium redemtoris. et ideo dixit: uae huic mundo ab scandalis, quia crucem domini plerique scandalum iudicarunt, cum dominicae humilitas passionis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Durũ itaq aliquib & immite uideri po¬
mysteriũ intelligas uł affectũ. Neq enĩ inuidĩ
pueris mentis asꝑitate faciebant: s se dule ser¬
uitutis obsequia dño deferebant. ne cõpͥmeret᷑
aturbis. Deniq alibi scriptũ est. Magister: cõ¬
pͥmunt te turbȩ. Respuenda qͥppe est utilitas
nr̃a: ubi diuinitatis iniuria est. Ergo fugiam
suꝑbiam. sequamͣ puerilẽ simplicitatẽ: qͥa ue¬
ritas aduersaria suꝑbiȩ.simplicitas aut̃ c̃cur¬
rens ueritati: in ipsa humilitate sullimis. Non
enĩ in abiecto corde habitat dĩ: s sic̃ tradiderĩ
nobis ꝓphetȩ. thronus uirtutis exaltatus est.
in eo scilicet cuiꝰ eleuat᷑ sapientia ad altitudinẽ
ueritatis. Neq sic̃ cain frat̾na specie dolũ ꝑcus¬
soris abscondat: s foris intraq sit fr̃. Hȩc in affe¬
ctu. In mysterio autẽ : quia prꝰ saluari popłm
iudeoꝵ. ex quo scđm carnẽ nati fuerant gestieban

Expanded text:
dem. durum itaque aliquibus et inmite uideri podem. durum itaque aliquibus et inmite uideri po affectum; neque enim id invidae in pueros mentis asperitate faciebant, sed sedulae servitutis obsequia Domino deferebant, ne comprimeretur a turbis. Denique alibi scriptum est: Magister, comprimunt te turbae . Respuenda quippe est utilitas nostra, ubi divinitatis injuria est. Ergo fugiamus superbiam, sequamur puerilem simplicitatem; quia veritas adversaria superbiae, simplicitas autem concurrens veritati, in ipsa humilitate sublimis. Non enim in abiecto corde habitat deus. sed sicut tradiderunt nobis prophetae: thronus uirtutis exaltatus est, in eo scilicet, cuius eleuatur sapientia ad altitudinem ueritatis. nec sicut Cain fraterna specie dolum percussoris abscondat, sed foris intraque sit frater. haec in affectu. in mysterio autem, quia prius saluari populum Iudaeorum, ex quo secundum carnem nati fuerant, gestiebant.
Abbreviated transcription (Latin):
tus apłoꝵ. quis gͦ puer: Neforte ille de: ⁊ isaias
ait. Puer natus est nobis. filiꝰ cdatus est nob̾: Iple
enĩ puer: tͥ dixit. Tolle crucẽiuã: & sequere me.
Et ut cagnoscas puerũ: cũ malediceret᷑ non rema¬
ledixit. csi ꝑxuteret᷑ non reꝑcussit. Hȩc enim ꝑfecta
uirtus. Itaq & inpuericia est quedã uenerabilis moꝵ
seneitus: & in senectute innocens puericia. Senecc̾
enĩ uenera nlis est ñ diuturna: nec numero an¬
noꝵ cõputata. Cani st̃ aut̃ sensus hominũ: et
etas senectutis uita i imaculata. Unde & scͥptũ
est: laudate pueri dñm. lau late nom̃ dñi: quia
studiis anteiuit. Ꝙ idõ ait. Ecce ego & pueri mei:
quos dedisti mͥ. Isti sunt pueri. qui dñm pullo asinȩ
suꝑuectũ. ꝓpheticis uocib ꝓsequentes: redẽptio¬
nem gentiũ uenisse dicebant. Isti st̃ pueri uł infan¬
tes: qui xp̃iilla ubera suꝑ uinũ haustu pleniori
suxert̃. Ex ore infantiũ & lactentiũ: ꝑfec isti lau¬

Expanded text:
um? quis ergo puer? ne forte ille de quo Esaias dicit: puer natus est nobis. filius datus est nobis? ipse enim tibi puer dixit: tolle crucem tuam et sequere me. et ut agnoscas puerum: cum malediceretur, non remaledixit; cum perc.uteretur, non repercussit; haec est enim perfecta uirtus. itaque et in pueritia est quaedam uenerabilis morum senectus et in senectute innocens pueritia; senectus enim uenerabilis est, non diuturna, nec numero annorum conputata; cani sunt autem sensus hominum et aetas senectutis uita inmaculata. unde et scriptum est: laudate, pueri, dominum, laudate nomen domini, quia studiis anteiuit. et ideo illud: ecce ego et pueri mei quos dedisti mihi. isti sunt pueri, qui dominum pullo asinae superuectum propheticis uocibus prosequentes redemptionem gentium uenisse dicebant, isti sunt pueri uel infantes, qui Christi illa ubera super uinum haustu pleniore suxerunt; ex ore enim infantium et lactantium perfecisti.lau
Abbreviated transcription (Latin):
sed unus ds: ita & diuinȩ ⁊ mago bonitatis bo¬
na. sed una bonitas. Michi certe utile ẽ. bonũ
dm̃ credere. quẽ meoꝵ habiturꝰ sũ iudicem
delictoꝵ: illi uiderint qͥ credere bonũ nolint.
Itaq quia legis ꝑitus est isie qui tẽptat. sic̃ in
aliolibro demonstrat᷑: benedixit. nemo bonꝰ

Expanded text:
sed unus deus, ita et diuinae imago bonitatis bosed unus deus, ita et diuinae imago bonitatis bona, sed una bonitas. mihi certe utile est bonum deum credere, quem meorum habiturus sum iudicem delictorum. illi uiderint qui credere bonum nolunt. itaque quia legis peritus est iste qui temtat, sicut in libro alio demonstratur, bene dixit: ne
Abbreviated transcription (Latin):
bonꝰ dñs: expeccuntib eũ. Annonbonꝰ. qui bona
tribuit animȩ querenti eũ : An ñ bonꝰ. qui satiat
in bonis animã tuam : Annonbonꝰ qͥ ait. ego sum
pastor bonus: S pit. tis idõ dm̃bonũ. qͥa uidi¬
ciũ non ht̃: in quo neic ĩsia ͨ ñ est uindicandi.
Quanquã p̃missũ sic iudicẽ bonũ eẽ. domiu ifrł.
tam̃ alibi habes. Quambonꝰ isi ł ds̃: rectis corde.
De quogͥ putatis dict̃. de patre an de filio: Si
de patre : gͦ non om̃ib bonꝰ. Cur gͥ filio deroga¬
tis: Si de filio: gͦ bonũ dm̃ & filiũ c̃fitemin.
Ipse est enim benedictꝰ dĩ isrł: qͥa uisitauit &
hicdicit: qm̃tu bonũ me non potes sentire qui
tẽptas. Quid me dicis bonũ : Bonus qͥdem ego.
s rectis corde: cuibonũ ẽẽ ex natura suppetat.
nonex uersutia. Bonus gͦ filiꝰ: candor est epun
lucis ȩternȩ. & speculũ sine macula dĩ maie¬
statis. & imago bonitatis illiꝰ Quomͣ᷑ non bonꝰ.
qui est unago bonitatis : Sic̃ enĩ imago dĩ dĩ.

Expanded text:
ominus exspectantibus eum. an non bonus, qui bona tribuit animae quaerenti eum? an non bonus, qui satiat in bonis animam tuam? an non bonus, qui ait: ego sum pastor bonus? sed putatis ideo deum bonum, quia iudicium non habet, in quo necessitas uindicandi. quamquam iam praemissum sit iudicem bonum esse domui Israhel, tamen alibi habes: quam bonus deus Israhel rectis corde! de quo igitur putatis dictum, de patre an de filio? si de patre, ergo non omnibus bonus. cur igitur filio derogatis? si de filio. ergo bonum deum et filium confitemini: ipse est enim benedictus deus Israhel, quia uisitauit et hic dicit: quoniam tu bonum me non potes sentire qui temtas, quid me dicis bonum? bonus quidem ego, sed rectis corde, cui bonum esse ex natura suppetat. non ex uersutia. bonus ergo filius; candor est enim lucis aeternae et speculum sine macula dei maiestatis et imago bonitatqui est imago bonitatis? sicut enim imago dei deus,
Abbreviated transcription (Latin):
uits Nam sic̃ ierłm dr̃ edificata sic̃ ciuitas: ita sunt
animȩ pacificȩ. Ꝙ sic̃ angłi psi et: ila &e hi qui uitã
meruerunt angłorum.

Expanded text:
usalem dicitur aedificata sicut ciuitas, ita sunt animae pacificae. et sicut angeli praesunt, ita et hi qui uitam meruerint angelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
uite pueros uenire ad me: & nolite eos
uetare. Talium est enĩ regnũ dĩ. At quia¬
etas hȩc infirma est uiribꝰ. inualida ingenio. im¬
matura consilio. Non gͦ etas p̾fert᷑ ȩtati. Alioqͥn:¬
obesset adolescere. Quid uotis opus ẽ. ut eiu ma¬
turitas consequat᷑. simͥ meritũ regni. dein nat᷑a¬
cȩlestis est: Ergo ds̃ uite ꝓcessũ ad uicia dedit. ñ
ad increm̃ta uirtutis: Et cur ipse apłos. ñ pue¬
rilis s ꝓuectioris ȩtatis elegit: Cur aut̃ pueros
aptos regno dĩ dicit ẽe̾. nisi fortasse qͥa maliciã
nesciunt. fraudare ñ norint. referire ñ audeant.
scrutari ignorent opes. honoꝵ ambitionẽ ñ appe¬
tant: S non ignorare ista uirtus ẽ: s c̾temnere.
Nec c̃tinentiȩ laus: ubi infirmitatis in tegritas.
Nongͦ̾ puericia: s emula puerilis simplicitatis bo¬
nitas designat᷑. Non enĩuirtus ẽ. ñ posse peccare.
s nolle: atq ita tenere ꝑseuerantiã uoluntatis.
ut uoluntas infantiam. usus unitet᷑ naturam.

Expanded text:
ite pueros venire ad me, et nolite eos vetare; talium est enim regnum Dei. . 57. Atqui aetas haec infirma est viribus, invalida ingenio, immatura consilio: non ergo aetas praefertur aetati, alioqobesset adolescere. quid uotis opus est ut aeui maturitas consequatur, si mihi meritum regni demtura caelestis est? ergo deus uitae processum ad uitia dedit, non ad incrementa uirtutis? et cur ipse apostolos non puerilis, sed prouectioris aetatis elegit? cur autem pueros aptos regno dicit esse caelorum? fortasse quia malitiam nesciant, fraudare non nouerint, referire non audeant, scrutari ignorent opes, honorem, ambitionem non appetant. sed non ignorare ista uirtus est, sed contemnere nec continentiae laus, ubi infirmitatis integritas. non igitur pueritia, sed aemula puerilis simplicitatis bonitas designatur. non enim uirtus est non posse peccare, sed\'nolle atque ita tenere perseuerantiam uoluntatis. ut uoluntas infantiam, unus imitetur naturam.
Abbreviated transcription (Latin):
rificiũ sp̃uale mandasse. Deniq addidit:
su iniestimoniũ hoc uobis. Hoc est si dõ cre¬
us. si impietatis lepra discedat. si occultoꝵ
gutor sit sacerdos. si puritestis affectus. un
potest ille magis sacerdos uideri quẽ occulta
pilateant. cui dicit᷑. tues saceroos inȩt̾mũ
scđm ordinem melchise dech.
tecce uiri portantes in lecto hominem qͥ

Expanded text:
sacrificium spiritale mandasse. denique addidit: u sacrificium spiritale mandasse. denique addidit: u t sit in testimonium hoc uobis, hoc est: si deo credatis, si inpietatis lepra discedat, si occultorum cognitor sit sacerdos, si puri testis adfectus, unde potest ille magis sacerdos uideri quem occulta non lateant, cui dicitur: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech? Et ecce uiri portantes in lecto hominem
Abbreviated transcription (Latin):
mrpora ur̃a hostiam acceptabilc̃. placentẽ deo.
Simul illud mirabile. qus dco sar.auit gen̾e.
uo fuerat obsecratꝰ. Siuis: po es me murida
Uolo inquit. Munda. Habes uoluncatẽ:
abes etiã pietatis effecii:. Extendens manũ :¬
gis est non obsequit᷑ legi: sed legẽ facit. Nlon
tetigic quia sine tactu mundare ñ poterat:
ut ꝓbaret quia subiectꝰ n erat legi. Nec con¬
igium tunebat ut homines: s quia contami¬
ari non pocerat qͥ alios liberabat: simule con¬
ariolepra taccu dñi fugaret᷑. quȩ solebat con¬
minare tangentẽ. Oste ndere aut̃ se sacerdo
iubet᷑ & offerre ꝓeiuundatione ĩua: ut dũ
ferret se sacerdoti. intelligeret sacerdos non
gis ordine: s gr̃a di supralegẽ ẽẽ curatum.
eceptũ moysi: ostendet dñs quia legemñ
ueret sed impleret. qui scđn legẽ gradiens
pralegẽ sanare eos quos remedia legis non
nauerant uideret᷑.  bene addidit᷑: sic̃ pre¬
pit moyses. Lex enĩ sp̃ualis est. idõq uidet᷑

Expanded text:
corpora vestra hostiam acceptabilem, placentem Deo . 7. Simul illud mirabile, quod eo sanavit genere quo fuerat obsecratus. Si vis, potes me mundare. Volo, inquit, mundare. Habes voluntatem, habes etiam pietatis effec. tum. et extendens manum tlegis est non obsequitur legi, sed legem facit. non ergo tetigit, quia sine tactu mundare non poterat, sed ut probaret quia subiectus non erat legi nec contagium timebat ut homines, sed quia contaminari non poterat qui alios liberabat, simul e contrario lepra tactu domini fugaretur, quae solebat contaminare tangentem. ostendere autem se sacerdoti iubetur et offerre pro emundatione sua, ut, dum offert se sacerdoti, intellegeret sacerdos non legis ordine, sed gratia dei supra legem esse curatum praeceptum Moysi, ostenderet dominus quia legem non solueret, sed inpleret, qui secundum legem gradiens supra legem sanare eos quos remedia legis non sanauerant uideretur. et bene addidit: sicut praecepit Moyses; lex enim spiritalis est, ideoque uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
ex ieiunio & abstinentia reformides. Infirmitas
enĩ grauis sobriã facit animã. quomͦ etiã docen
salomonis ꝓuerbia. bonȩ opiniom studendum.
dicendo potiꝰ est nom̃ bonũ quã diuitiȩ multȩ. Qd
enĩ est patrimoniũ. nisi bona illud gubͥnet oꝑa¬
tio: Unde sc̃s iobdicit. Benedictio morit suꝑ
me ueniebat. & os uiduȩ me benedicebat. Ocłs
erã cȩcoꝵ & pes claudoꝵ. inualidoꝵ pat̃. Si uidi
nudũ p̃t̾euntẽ & non uestiui. si ñ me benedixert᷑
egentes. & de uellerib ouiũ mearsi humeros eoꝵ
non calefeci.Si abscondi aliqͣndo peccatũ meũ. qđ
uł imprudens ñ ex uoluntate cõmiserim. Si ali¬
quando ꝑmisi uacuo sinu exire inopẽ ianuam
gine p̃cellit studiũ sobrietatis. Sobrietatẽ dico.
ñ uini abstinentiã. s corporalis lasciuiȩ & se.¬
cularis iactantiȩ. qua grauiꝰ quã umo inebriam᷑.

Expanded text:
ex jejunio et abstinentia reformides; infirmitas ex jejunio et abstinentia reformides; infirmitas enim gravis sobriam facit animam. 80. Quomodo etiam docent Salomonis Proverbia bonae opinioni studendum, dicendo: Potius est nomen bonum, quam divitiae multae ? Quid est enim patrimonium, nisi bona illa gubernet et operatio? Unde sanctus Job dicit: Benedictio morituri super me veniat, et os viduae me benedicat. Oculus eram caecorum, et pes claudorum, invalidorum pater . Si vidum praetereuntem, et non vestivi; si me non benedixerunt egentes et de velleribus ovium mearum humeros eorum non calefeci: si abscondi aliquando peccatum meum, quod vel imprudens non ex voluntate commiserim: si aliquando permisi vacuo sinu exire inopem januam amen in virgine praecellit studium sobrietatis. Sobrietatem dico non vini abstinentiam, sed corporalis lasciviae et saecularis 299 jactantiae, qua gravius q
Abbreviated transcription (Latin):
isima uindicta. ne immodatiꝰ calor indi¬
nationis exestuet. N on potest gͥ auferre
d̾naturalis ẽ. motus s morã inserit. ut me¬
urina consilĩ temꝑet iracundiã. Sicenĩ da¬
udante iã dixerat. Irascimini & nolite pec¬
urt.Non quod imꝑaret iracundiã. s quod ia
uod naturȩ eẽt auferre ñ possit. quasibonꝰ
iedicus remediũ daret. ut ipsa iracundia
uceret. Deniq etiã siquis ꝓlapsus eẽt corde.
iura nescit tenere modamen: suadet ut
hungat᷑ incubilib sins. & suĩr unꝰ quisq
adenet errorẽ. Sicenĩ scriptũ ẽ. Quȩ di
citis in cordib ur̃is. & incubilib ur̃is cõpungimi¬
ni. Uoluit itaq om̃s homines suoꝵ delictoꝵ esse
censores. ut qui publico testimonio non tenet᷑:
se ipsũ uidicẽ qui in occulto lapsus ẽ. erubescat.¬
& aculeo quoda coerceat a maritudinis & pudo¬
aufer ame uentris concupiscentiã. & concubitꝰ
cupiditas ne app̃hendat me : Nec infirmitatẽ

Expanded text:
festina vindicta; ne immoderatius calor indifestina vindicta; ne immoderatius calor indignationis exaestuet. Non potest igitur auferre quod naturalis est motus, sed moram inserit, ut medicina consilii temperet iracundiam. Sic enim David ante jam dixerat: Irascimini, et nolite peccare ; non quod imperaret iracundiam, sed quod id quod naturae esset, auferre non posset: et quasi bonus medicus remedium daret, ut ipsa iracundia non noceret. 78. Denique etiam si quis prolapsus esset corde, quoniam ira nescit tenere moderamen; suadet ut compungatur in cubilibus suis, et suum unusquisque condemnet errorem. Sic enim scriptucitis in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimini . Voluit itaque omnes homines suorum delictorum esse censores; ut qui publico testimonio non tenetur, se ipsum judicem qui in occulto lapsus est, erubescat, et aculeo quodam coerceat amaritudinis et pudoAufer a me ventris concupiscentiam et concubitus cupiditatis ne apprehendat me ? Nec infirmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
andi: considemꝰ. Sic̃ uox inqͥt spinarũ sub olla:
arisus stultoꝵ. Nempe spinȩ cũ ardent sonant
bnus. Exustienĩ suo risu conflagrart᷑ in dñ
usione. quando in animȩ suȩ iocabant᷑ incen¬
ui dicentes. Sꝑauit in dño. eripiat eũ. saluũ
ncuat eũ qm̃ uult eũ. & deridentes ꝑcuciebant
aq acetũ ei ut biberet offerebant. Ille risus.
snagogã incendit inȩt̾̃nũ. Siͤ gͦ est risus stul¬
o.qui sine gr̃a sonat. & ollã sui corporis
ne. Merito negabat sara qđ riserat. ne ui¬
eret᷑ ridendo de effectu ꝓmissoꝵ dubitare
destiũ. Ꝙ tam̃ ille risus plenꝰ grauitatis fue¬
ite pudoris. quẽ nemo aliꝰ testis nͥ dĩ solus
gnosceret. quẽ occulta ñ fallunt. Quã pul¬
drũ & illud. Noli festinare in sp̃utuo irasci. N¬
na ira in sinu stultoꝵ reqͥescit. hoc ẽ. Et
lcausa sit quȩ moueat indignationẽ. ñ sit

Expanded text:
dendi, consideremus. Sicut vox, inquit, spinarum sub olla, dendi, consideremus. Sicut vox, inquit, spinarum sub olla, ita risus stultorum . Nempe spinae cum ardent, sonant, et spinis . Exusti enim suo risu, conflagrarunt in Domini passione, quando in animae suae jocabantur incendium, dicentes: Speravit in Domino, eripiat eum; salvum faciat eum, quoniam vult eum . Et deridentes percutiebant atque acetum ei ut biberet, offerebant; ille risus Synagogam incendit in aeternum . Sic ergo est risus stultorum, qui sine gratia sonat, et ollam sui corporis urit. Merito negabat Sara quia riserat , ne videretur ridendo de effectu promissorum dubitasse coelestium; et tamen ille risus plenus gravitatis fuerat et pudoris, 298 quem nemo alius testis, nisi Deus solus cognosceret, quem occulta non fallunt. 77. Quam pulchrum et illud! Noli festinare in spiritu tuo irasci; quia ira in sinu stultorum requiescit , hoc est: etsi causa sit quae moveat indignationem, non sit
Abbreviated transcription (Latin):
staterã. aurib ñ potest. Loqui enĩ in nob̾ est
audire ex aliena pendet potestate. Sepeen
audimꝰ qđ nolumꝰ. Quid deinde aliud scriptꝰ¬
implere quod iurauerimꝰ. Qui aut̃ ñiurat.
utiq ñ peierat. Qui aut̃ iurat. aliqͣndo necẽo
est incidat in ꝑ iuriũ. qr om̃is homo mendax
Noli gͦ iurare. ne incipias ꝑ iurare. Nec ipsã
sapsus peccantiũ. & enĩ quȩ alioꝵ lapsus fleuerit:
suos cauebit. fleant postremo uł illã contẽplati¬
onte. ut hic flentes. illic accipiant consolationẽ.
pe sc̃ diues ille qui hic luxuriat᷑ ẽ. illic penas gra-¬
ues subire dñi declarat᷑ oraculo. & tu audias.
lcepisti bona in uitatua. Quanto beatior la-¬
arus qui hic fleuit & illic exultauit. hic esu¬
runit illic epulat᷑. Si uis gͦ & tu bonã lȩticiam
equi. demonstrat tͥ eccłiastes liber quã sequi
deheas. qui ait.Ueni manduca in lȩticia panẽ
iclastes monuerit nos om̃s de immodatione ri¬

Expanded text:
stateram: auribus non potest. Loqui enim in nobis est, stateram: auribus non potest. Loqui enim in nobis est, audire ex aliena pendet potestate; saepe enim audimus quod nolumus. implere quod juraverimus. Qui autem non jurat, utique non pejerat: qui autem jurat, aliquando necesse est incidat in perjurium; quia omnis homo mendax . Noli ergo jurare, ne incipias pejerare. 75. Ne ipslapsus peccantium; etenim quae aliorum lapsus fleverit, suos cavebit. Fleant postremo vel illa contemplatione, ut hic flentes, illic accipiant consolationem; ne sicut dives ille qui hic luxuriatus est, illic poenas graves subire Domini declaratur oraculo, et tu audias: Recepisti bona in vita tua . Quanto beatior Lazarus qui hic flevit, et illic exsultat: hic esurivit, et illic epulatur! Si vis ergo et tu bonam laetitiam sequi, demonstrat tibi Ecclesiastes liber quam sequi debeas, qui ait: Veni, manduca in laetitia panem id autem idem Ecclesiastes monuerit nos omnes de immoderatione ri
Abbreviated transcription (Latin):
lus sit tuus sine matre ꝓcessus. quȩ sit anru
custos pudoris. Ipsa quoq adȩccłiam ꝓgres¬
sio. rarior sit adolescentulis. Consida qͣnta
fuerit maria. & tam̃ nusquã alibi nͥ incubi¬
culo reꝑit᷑ cũ quęrit᷑. Illa te doceat quid seqͣn
Angłm in specie uiri uidit & pauebat cordes
ꝑegrinat᷑ aspectu. Unde dicit ad eam angłs
Ne timeas maria. Docet solitudo uerecund¬
am. & gymnasiũ pudoris secretũ ẽ. Qdenĩ
fatui. facilis indomũ ꝓximi. Qui aut̃ sapie
neris ut caueas. cũ dicit tͥ uir sapiens. Quisd¬
bit disciplinȩ meȩ custodiã. & supͣ labia me
signaculũ certũ ne cadã ab illis. & linguant
ꝑdat me: Si uirilis sexus iubet᷑ tacere cora
semoribꝰ. quã in decoꝵ ÷ uirgines loqui. & u¬
rios serere sermones. Esto. ut imꝑes tͥ silentis
Nunqͥd potes aliis imꝑare ne audias: Potest
quis aliquando ori suo frenos ĩponere. & u̾bi

Expanded text:
lus sit tuus sine matre processus, quae sit anxia lus sit tuus sine matre processus, quae sit anxia custos pudoris. Ipsa quoque ad Ecclesiam progressio rarior sit adolescentulis. Considera quanta fuerit Maria, et tamen nusquam alibi, nisi in cubiculo reperitur, cum quaeritur . Illa te doceat quid sequaris. Angelum in specie viri vidit, et pavebat corde, peregrinabatur aspectu. Unde dicit ad eam angelus: Ne timeas, Maria. Docet solitudo verecundiam: et gymnasium pudoris secretum est. 72. Qufatui in facilis domum proximi: qui autem sapieneris ut caveas, cum dicit vir tibi sapiens: Quis dabit diciplinae meae custodiam, et supra labia mea 297 signaculum certum; ne cadam ab illis, et lingua mea perdat me . Si virilis sexus jubetur tacere coram senioribus , quam indecorum est virgines loqui, et varios serere sermones! 73. Esto ut imperes tibi silentium, numquid potes aliis imperare, ne audias? Potest quis aliquando frenos ori suo imponere, et verbis
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ animã pacificã. Ecce ego ierłm puxi mu¬
ros tuos. Attende gͦ & tu p̾cipue fili. attende
tͥ ut lȩteris iniuuentute tua. cui dicit scͥpt᷑a.
lȩtare adolescens in iuuentute tua. Q oblectet
inquit te cortuũ in dieb adolescentiȩ tuȩ. & am¬
bula in uñs cordistui sine macula &e in aspectu¬
oculoꝵ tuoꝵ. & non in audacia ocłoꝵ tuoꝵ
aspectu utiq sp̃uali. ñ in audacia scłarid
acarnetua. Attende tͥ uirgo & tu ut insista
orationi. & uultus tuus assidua obsecratione
pallescat. S ante orationẽ p̃para animatuu
& ñ uidearis tẽptare dm̃ cũ dep̃caris. uc idqo
oras mores tuiloquant᷑. fides adiuuet. opie
mendent. Attende tͥ. qđ dico tͥ cuicunq un
gini. Nam tͥ piȩ ñ deest institutionis magut
Attende in quã uirgo sacrȩ p̾sertim ꝓfesso¬
nis. & ab omĩ irreuerenti oculis caue. se sio
tempꝰ p̃terierit quasi uiator. tam̃ os siui ap
& ab omi aqua ꝓxima bibe. ut ce inebriet. Si¬

Expanded text:
d animam pacificam: Ecce ego, Hierusalem, pinxi muros tuos . 69. Attende ergo et tu praecipue, fili, attende tibi, ut laeteris in juventute tua; cui dicit Scriptura: Laetare, adolescens, in juventute tua . inquit, te cor tuum in diebus adolescentiae tuae, et ambula in viis cordis tui sine macula, et in aspectuoculorum tuorum, et non in audacia oculorum tuorum ; in aspectu utique spiritali, non in audacia saeculari. a carne tua . 70. Attende tibi, virgo, et tu, ut insistas orationi, et vultus tuus assidua obsecratione pallescat. Sed ante orationem praepara animam tuam , ut non videaris tentare Deum, cum deprecaris; ut id quod oras, mores tui loquantur, fides adjuvet, opera commendent. Attende tibi: quod dico tibi cuicumque virgini. Nam tibi piae non deest institutionis magistra. 71. Attende, inquam, virgo sacrae praesertim professionis, et ab omni irreverenti oculis cave. Et si ad tempus praeterierit quasi viator, tamen os suum aperit, et ab omni aqua proxima bibet, ut te inebriet . Nul
Abbreviated transcription (Latin):
bile tibi in singulis templũ sacrat᷑ cotidia¬
us presul intendas. orationesq seruorũ
pia sedulitate defert᷑. Ꝙ cũ ad illã respicis ho¬
stiam salutarẽ ꝑ quã peccatũ mundi huiꝰ abolet᷑:
respicias etiam ad has piş hostias castitatis. & di¬
uturno eas tuearis auxilio. ut fiant tͥ in odorẽ
suauitatis hostiȩ acceptabiles. xp̃o dño placen¬

Expanded text:
bile tibi in singulis templum sacratur; quotidiabile tibi in singulis templum sacratur; quotidianus praesul intendas, orationesque servorumpia sedulitate defertur. Et cum ad illam respicis hostiam salutarem, per quam peccatum mundi hujus aboletur; respicias etiam ad has piae hostias castitatis, et diuturno eas tuearis auxilio; ut fiant tibi in odorem suavitatis hostiae acceptabiles, Christo domino placen
Abbreviated transcription (Latin):
diligentib aduentũ dñi dicit ẽẽ reddendã.
Pulchre dix̃. aduentũ xp̃i diligentibꝰ. Ne¬
mo enĩ festinat ad iudiciũ ñ qui innocentia
securꝰ est. aut qͥ de labore p̃sumit. cui aut gr̃a
Quam utiq habebit p̃rogatiuã & ea uidua
quȩ bene filios educauerit. & inliberis gra¬
tulabit᷑. & m axime quȩ om̃s quos suscepit
dño dedit. Unde & euangłica illa uidua¬
diuitib antefert᷑. Non solũ enĩ quia totum
qd̃ habuit ad uictũ pauꝑũ misit. s etiã qd
duo hera detulit dñica uoce laudat᷑. idest
plenã fidẽ. Deniq ad hominis sanitatẽ et
ille samaritanꝰ duo ȩra stabulario dedit
quib ulcera curaret illiꝰ alatronib uulne¬
rati. Ergo quia & scđm uetus testam̃tũ oa
matris dñi integritatẽ in studio sueꝓlis imi¬
tata ẽ. remunerationẽ fidĩ diuino iudicio
consequet᷑. quȩ nichil sibi ad scłi subsidium re¬
tuam. supra hȩc altaria quȩ hodie dedican¬
ur. supra hos lapides sp̃uales. quib sensi¬

Expanded text:
esse reddendam. Pulchre dixit, adventum Christi diligentibus; nemo enim festinat ad judicium, nisi qui de innocentia securus est, aut qui de labore praesumit, cui aut gratiQuam utique habebit praerogativam et ea vidua quae bene filios educaverit, et in liberis gratulabitur, et maxime quae omnes quos suscepit, Domino dedit. Unde et illa Evangelica vidua divitibus antefertur ; non solum enim quia totum quod habuit, ad victum pauperum misit; sed etiam quod duo aera detulit, Dominica voce laudatur, id est, plenam fidem. Denique ad hominis sanitatem et ille Samaritanus duo aera stabulario dedit, quibus ulcera curaret illius a latronibus vulnerati . Ergo quia et secundum vetus Testamentum Mamatris Domini integritatem in studio suae prolis imitata est, remunerationem fidei divino judicio consequetur; quae nihil sibi ad saeculi subsidium retuam, supra haec altaria, quae hodie dedicantur, supra hos lapides spiritales, quibus sensi
Abbreviated transcription (Latin):
uelam̃ accipit iam nupsit. iã immortali uin¬
cta es uiro. etiã si uoluerit nub̾e cõmuni lege
coniugũ adult̾ium ꝑpetrat. ancilla mortis effi.¬
cit᷑. Si hoc ita est : quid de illa dicendũ ẽ. quȩ
ẽẽ quod ñẽ: habitu uirgo. facto ñ uirgo. Bis
adultera. in facto & in aspectu. S adte itũ¬
redeo. quȩ obliuionẽ tantoꝵ passa bonoꝵ. &e
receptacłm tantoꝵ maloꝵ facta es. Quom̾ t᷑ in
actu illo ignominioso ñueniebat in m̃tẽ habi¬
tus uirginalis. ꝓcessus ad ȩccłiam int̾ uirgine¬
os choros: Quomͦ oculos tuos non ꝑstringebat
lux uigiliarũ. aures tuas ñ penetrabat ymnoꝵ
sp̃ualiũ cantus. mentẽ tuã non uentilabat le¬
ctionũ cęlestiũ uirtus: Hinc uł maxime atten
de clamantẽ apłm. fugite fornicationẽ. qͥa
om̃e peccatũ qđ fecerit homo extracorpus ẽ.
qui aut̃ fornicat᷑ in corpꝰ suũ peccat. ꝙ cũ dic̃

Expanded text:
velamen accepit, jam nupsit, jam immortali junvelamen accepit, jam nupsit, jam immortali juncta est viro. Et jam si voluerit nubere communi lege conjugii, adulterium perpetrat, ancilla mortis efficitur. Si hoc ita est, quid de illa dicendum est quae esse quod non est? Habitu virgo, facto non virgo: bis adultera, et in actu, et in aspectu. CAPUT redeo, quae oblivionem tantorum passa bonorum, receptaculum tantorum malorum facta es. Quomodo tibi in actu illo ignominioso non veniebat in mentem habitus virginalis, processus in Ecclesiam inter virgineos choros? Quomodo oculos tuos non perstringebat lux vigiliarum: aures tuas non penetrabat hymnorum spiritalium cantus: mentem tuam non ventilabat lectionum coelestium virtus; hinc vel maxime ad te clamante Apostolo: Fugite fornicationem; quia omne peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est: qui autem fornicatur, in