comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut exuant se huiꝰ corꝑis cogitatio¬
nib. qͣ uelut uincła nos ligant:
et se ab his molestiis seꝑare con¬
tendant: renuntient uoluptatib
atq luxurie: fugiant flãmas li¬
bidinum: Nonne gͥ unꝰquisq in
hac uita positꝰ. speciẽ mortis imiti¬
t᷑. qui potest ita se agere. ut ita mi¬
riant᷑ sibi om̃s corꝑis delectations
et cupiditatib om̃ib. mundi ꝙi¬
lecebris: etiã ipse moriat᷑. sic̃ mor¬
tuus erat paulus dicens: mͥ enim
mundꝰ crucifixus ẽ. et ego mundo
Deniq ut sciamꝰ quia mors ẽ in hac
uita. et bona mors: hortat᷑ nos. ut
Qui enĩ habu̾it in se mortem iħu
is et uitã dñi iħu. in corꝑe suo ha¬
bebit. Oꝑet᷑ gͥ mors in nob̾: ut ope¬
t᷑ et uita. Bona uita pꝰt mortem:
hoc ẽ bona uita pꝰt uictoriã: bola
uita absoluto certamine. ut iall
lex carnis. legi m̃tis repugnare
non nouit: ut iam nob̾ nulla ll
cũ corꝑe mortis contẽptio: ħ sit il

Expanded text:
ut exuant se hujus corporis contagiout exuant se hujus corporis contagionibus, quae velut vincula nos ligant; et se ab his molestiis separare contendant, renuntient voluptatibus suis atque luxuriae, fugiant flammas libidinum? Nonne igitur unusquisque in hac vita positus speciem mortis imitatur, qui potest ita se agere; ut ei moriantur omnes corporis delectationes, et cupiditatibus omnibus, mundique illecebris etiam ipse moriatur, sicuti mortuus erat Paulus dicens: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo ? Denique ut sciamus quia est mors in hac vita, et bona mors, hortatur nos , ut Qui enim habuerit in se mortem Jesu, is et vitam Domini Jesu in corpore suo habebit. Operetur igitur mors in nobis, ut operetur et vita . Bona vita post mortem. hoc est, bona vita post victoriam, bona vita absoluto certamine; ut jam lex carnis legi mentis repugnare non noverit; ut jam nobis nulla sit cum corpore mortis contentio, sed sit in
Abbreviated transcription (Latin):
mi huiꝰ. Preciosa in conspectu dñi
iuidens se cũ scĩs. et qͥ ꝓ deuotione
animas suas in xp̃o deposuerunt
futuru̾: letatur. qͥa et ipse obtulit
se fidelit̾ ꝓ dei popło. adu̾sus goliã.
cũ singulari certamine dunicaret.
et solus cõmune ꝑiculũ et crimen
refelleret: uel cũ se morti ꝓ dñ pla¬
canda offensione ꝓnitꝰ obice ret:
uel cũ se ꝓ salute popłi laborantiᷤ.
diuina ultione ꝑatꝰ offerret. Scie
regnare in hoc scło. Qd enĩ p̾stan¬
tius: qͦm fieri xp̃i hostiam: Itaꝙ
nificans illud ꝑfectũ esse sacͥficiũ:
qͣndo unusquisꝙ dño corꝑis huiꝰ
uincło absolutꝰ. assistere et offerre
hostiã laudis gaudebit: qͥa ante
mortẽ nulla ẽ ꝑfecta laudatio:
neq qͥsquã in hac uita possit defi¬
nito p̾comio p̾dicari: cũ posteriora
eiꝰ incerta sint. Mors gͥ: solutio ẽ
anime et corꝑis. Beniq et in apło
docuimꝰ lectum: dissolui et cũ xp̃o
esse multo meliꝰ. Solutio autẽ ista.

Expanded text:
etiosa in conspectu Domini evidens se cum sanctis, et qui pro devotione animas suas in Christo deposuerunt, futurum, laetatur; quia et ipse obtulit se fideliter pro Dei populo adversus Goliam, cum singulari certamine dimicaret, et solus commune periculum et crimen refelleret; vel cum se morti pro Domini placanda offensione promptus objiceret; vel cum se pro salute populi laborantis divinae ultioni paratus offerret. Sciebri, quam regnare in hoc saeculo. Quid enim praestantius quam fieri Christi hostiam? Itaquenificans illud perfectum esse sacrificium, quando unusquisque Domino, corporis hujus vinculis absolutus assisteret, et offerret se hostiam laudis; quia ante mortem nulla est perfecta laudatio: neque quisquam in hac vita potest definito praeconio praedicari, cum posteriora ejus incerta sint. Mors igitur solutio est animae et corporis. Denique et in Apostolo docuimus lectum: Dissolvi, et cum Christo esse multo melius . Solutio autem ista q
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ñ hoc mortis ẽ uicium. s nr̃e
infir mitatis: qui uoluptate corꝑis¬
et delectatione uite istius capimͣ:
et cursũ hunc consũ mare trepidamꝰ.
in qͦ plus amaritudinis ẽ. qͣm uolup¬
tatis. At non sc̃i et sapientes uiri. qͥ
longeuitatẽ ꝑegrinationis huiꝰ in¬
gemiscebant: dissolui et cũ xp̃o esse.
pulchi iꝰ estimantes. Beniꝙ diẽ gene¬
rationis sue execrabant᷑: si c̃ qͥs ait.
Pereat dies illa: in qͣ natꝰ sum. Quid
enim ẽ qͦd hec uita delectet. plena
erũpnarum et sollicitudinũ: in qͦͣ
innumere calũpne. et multe mole¬
stie. et multe lacͥme. eoꝵ qͥ afflietant᷑
molestiis: et non ẽ inqͥt qͥ eos conso¬
let᷑ Et ideo laudat eccłastes: defun¬
ctos magis qͣm uiuentes. Et optimꝰ
in qͥt supͣ ab ortino qͥ nondũ natus
ẽ: qui non uidit hoc malũ. Et ali¬
bi idem ecclãstes. meliorẽ longeuo
iuiro eũ asseruit quẽ ab ortu eiecit mat̾ suaꝰ

Expanded text:
sed non hoc mortis est vitium, sed nostrae sed non hoc mortis est vitium, sed nostrae infirmitatis, qui voluptate et delectatione vitae istius capimur, et cursum hunc consummare trepidamus: in quo plus amaritudinis quam voluptatis est. At non sancti ac sapientes viri, qui longaevitatem peregrinationis hujus ingemiscebant, dissolvi, et cum Christo esse pulchrius aestimantes: denique diem generationis suae exsecrabantur, sicut quis ait: Pereat dies illa in qua natus sum . 4. Quid enim est quod haec vita delectet, plena aerumnarum et sollicitudinum? In qua innumerae calumniae, et multae molestiae, et multae lacrymae eorum qui afflictantur molestiis, et non est, inquit , qui eos consoletur. Et ideo laudat Ecclesiastes defunctos magis quam viventes. Et optimus, inquit, supra hos duos, qui nondum natus est, qui non vidit hoc malum . Et alibi idem Ecclesiastes meliorem longaevo viro eum asseruit , quem abortu ejecit mater sua;
Abbreviated transcription (Latin):
ederet de ligno uite: et cet̾is ꝑadisi
lignis. De ligno autẽ in qͦ esset cog¬
nitio boni et mali: ñ ederet. Qua
die autẽ ederet: morte moreretur.
Non seruauit p̾ceptũ. et earuit fru¬
ctu: atq eiectꝰ de ꝑadiso mortẽ gu¬
stauit. Malũ gͥ mors: que precio
dãpnationis infert᷑. Sed mortis tria
sunt gen̾a. Una mors. peccatum ẽ:¬
de qua scͥptum ẽ. anima qͣ peccat. ip̃a
morit᷑. alia mors mystica: qͣndo qͥs
peccato morit᷑. et deo uiuit. De qua
idem apls. Consepulti enĩ sumꝰ cum
illo ꝑ baptismũ in morte. Tercia
mors. qua cursũ uite huiꝰ et munꝰ
explemꝰ: id ẽ anime corporis ꝙ seces¬
sio. Aduertimꝰ gͥ quod una mors
sit mala. si ꝓpt̾ peccata moriamuur:
alia mors bona sit: qͥa is qͥ fu̾it mor¬
tuus. iustificatꝰ ẽ a peccato. Ter cia
mors: media fit. Nam et bona iꝰtis
uidet᷑: et plerisq metuendã. Que
cũ absoluat om̃s: paucos delectat.

Expanded text:
ederet de ligno vitae, et caeteris paradisi ederet de ligno vitae, et caeteris paradisi lignis: de ligno autem in quo esset cognitio boni et mali, non ederet: qua die autem ederet, morte moreretur . Non servavit praeceptum, et caruit fructu, atque ejectus de paradiso mortem gustavit. Malum igitur mors, quae pretio damnationis infertur. sunt genera. Una mors peccati ede qua scriptum est: Anima quae peccat ipsa morietur . Alia mors mystica, quando quis peccato moritur, et Deo vivit, de qua ait Apostolus: Consepulti enim sumus cum illo per baptismumors, qua cursum vitae hujus et munus explemus, id est animae corporisque secessio. Advertimus igitur quod una mors sit mala, si propter peccata moriamur; alia mors bona sit, qua is qui fuerit mortuus justificatur a peccato. Tertia mors media sit; nam et bona justis videtur, et plerisque metuenda. Quae cum absolvat omnes, paucos delectat;
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam de anima suꝑios
libro sermonẽ aliquem
contexuimꝰ: faciliorẽ nã
putamꝰ. de bono mortis
conficereraliqͥd. Que si anime no¬
ceat: malũ tuderi potest: si aucel
nichil officiat anime. ne malũ qͥ¬
dem. Sͦd autẽ malum non ẽ id eil̃
qͦd autẽ uicio caret. id bonũ. Iͤ̾o
bona malis contraria st̃: et mala bo¬
nis. Deniq innocentia ẽ. ubi ñ est.
nocendi uoluntas: et noxius dicit᷑.
qͥ non sit innoxiꝰ. Siser ieors qͥ remit¬
tat: ĩmisericors qͥ ignoscere atq in¬
flecti nesciat. Sed forte aliqͥs asserat.
ta. qͥd etiã mors: consideremꝰ. Hi ta
Hoc autẽ sꝑandi munꝰ: apud pleros¬
ꝙ: in bonis ducit᷑. Hoc ẽ gͦ uita. frui
bonis: mors contͣ. bonis exii. Et scͥpt᷑a
dicit. Eoce dedi ante faciẽ tuã uitam
et mortẽ: bonum et malũ. Bonum
appellans uitãꝰ mortem malũ: uel
illa sibi pͥora. et hec sibi conferens.
Deniq ut lectionis diuine exemplo
utamͣ: in ꝑadiso ẽ positus homo. uͭ

Expanded text:
uoniam de anima superiore libro sermonem aliquem contexuimus, faciliorem viam putamus de Bono mortis conficere aliquid. Quae si animae noceat, malum videri potest: si nihil autem officiat animae, ne malum quidem. Quod autem malum non est, id etiam quod autem vitio caret, id bonum; ideoque bona malis contraria sunt et mala bonis. Denique innocentia est, ubi non est nocendi voluntas; et noxius dicitur, qui non sit innoxius; misericors, qui remittat; immisericors, qui ignoscere atque inflecti nesciat. 2. Sed forte aliquis asserat: ta, quid etiam mors, consideremus. Vita Hoc autem spirandi munus apud plerosque in bonis ducitur. Hoc est ergo vita, frui bonis: mors contra: bonis exui. Et Scriptura dicit: Ecce dedi ante faciem tuam vitam et mortem, bonum et malum , vitam bonum appellans, mortem malum; vel illa sibi priora, et haec sibi conferens. Denique ut lectionis divinae exemplo utamur, in paradiso est positus homo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
muumi et mali. Non qͥa dies ma¬
li: s qͥa nobis accessu dierũ. mali¬
cie increm̃ta cumulant᷑. Nullus
enĩ dies: sine nr̃o peccato p̾terit.
Inde egregiꝰ apłs ait. Gsichi enĩ
uiuere xp̃e: et mori lucrũ. Aliud
ad necessitatẽ uite referens: aliud
ad mortis utilitatẽ. Xp̃c enĩ nob̾
uiuere ẽ cui seruimꝰ: cui oportet
a sc̃is suis in eungelii p̾̃dicatione
deferat᷑ obsequium. Demiq et sy

Expanded text:
minimi et mali , non quia dies maminimi et mali , non quia dies mali, sed quia nobis accessu dierum malitiae incrementa cumulantur. Nullus enim dies sine nostro peccato praeterit. 7. Unde egregie Aposus est, et mori lucrum , aliud ad necessitatem vitae referens, aliud ad mortis utilitatem. Christus enim nobis vivere est, cui servimus, cui oportet ut a sanctis suis in Evangelii praedicatione defe
Abbreviated transcription (Latin):
alligant: et ad inniriã captiuita¬
tis astringunt. qͣdã lege peccati.
Deniq in exitu ipso uidemꝰ quẽ¬
admodũ anima decidentis. pau¬
latim soluat se uinclis carnis:
et ore emissa euolet. tanqͣm car¬
cereo corꝑis huiꝰ exuta gurgustio.
Deniꝙ festinabat etiã sc̃s dauid.
de hõc loco ꝑegrinationis exire:
dicens. aduena ego sũ apud te
in t̾ra. et ꝑegrinus sic̃ om̃s pa¬
tres mei. Et ideo tanqͣm ꝑegrinꝰ
ad illam sc̃oꝵ cõmunem om̃ium
patriã festinabat: petens ꝓ huuis
cõmorationis in qͥnamento. remi¬
ti sibi peccata: pͥusqͣm discederet
e uita. Qui enĩ non acceꝑit hic re¬
missionẽ peccatoꝵ: illic non erit
mitte mͥ ut refrigerer pͥusquã
abeam: et ãplius ñ ero. Quid gͥ
tantoꝑe uitã istam desideramꝰ:
in qua qͣnto dutiꝰ quis fuerit.
tanto maiore onerat sarcina:¬
Ipse dñs ait. Sufficit diei malicia
sua. Et iacob dicit. Dies annoꝵ
uite mee qͦs habeo. centũ tͥginta:

Expanded text:
alligant, et ad injuriam captivitaalligant, et ad injuriam captivitatis astringunt quadam lege peccati. Denique in exitu ipso videmus quemadmodum anima decedentis paulatim solvat se vinculis carnis, et ore emissa evolet tamquam carcereo corporis hujus exuta gurgustio. Denique festinabat etiam sanctus David de hoc loco peregrinationis exire, dicens: Advena ego sum apud te in terra et peregrinus, sicut omnes patres mei . Et Ideo tanquam peregrinus ad illam sanctorum communem omnium patriam festinabat, petens pro hujus commorationis inquinamento remitti sibi peccata, priusquam discederet e vita. Qui enim hic non acceperit remissionem peccatorum, illic non erit.mitte mihi, ut refrigerer, priusquam abeam, et amplius non ero . 6. Quid igitur tantopere vitam istam desideramus, in qua quanto diutius quis fuerit, tanto majore oneratur sarcinaIpse Dominus ait: Sufficit diei malitia sua . Et Jacob dixit: Dies annorum vitae meae quos habeo, centum triginta
Abbreviated transcription (Latin):
magis reqͥem habebit. qͥ in hanc
uitam ñ uenit: qͣm ille qͥ uenit.
Qd enĩ boni est homini in hac
uita in umbra uiuit. nec expleri
potest cupiditatib suis: et si exple¬
at᷑ diuitiis. fructũ quietis amit¬
tit: qͥa cogit᷑ custodire. qͦd mise¬
ra auiditate quesierit: ut mise¬
riꝰ eas possideat. cui ꝓdesse ñ pote¬
runt: Quid enĩ miseriꝰ: quã ut
custodia torqueat. quaꝵ abun¬
dantia nichil ꝓsit: Itaq si plena
oneris uita: utiq finis eiꝰ. eiꝰ al¬
leuamento ẽ. Alleuamentũ au¬
tem bonũ. Mors autẽ finis. Mors
gͥ bonũ. Neq enim alit̾ gauisus
ẽ et symeon: qui responsũ acceꝑat
non usurũ se mortem. nͥ priꝰ iii¬
deret xp̃m dñi. Et cum eum pa¬
rentes in tẽplum induc̾ent: suscepit
manib suis. et dix̃. Nunc dimittis
ñ uoluntate: ita dimitti petit.: qͣs
a uinculis qͥbdã. ad libertatẽ festi¬
naret. Sunt enĩ uelut uincula
qͦdã corporis huiꝰ : et qͦd ẽ grauius.
uincula tẽptationum. que nos

Expanded text:
magis habebit qui in hanc vitam non venit, quam ille qui venit. Quid enim boni est homini in hac vita, qui in umbra vivit, nec expleri potest cupiditatibus suis? Et si expleatur divitiis, fructum quietis amittit, quia cogitur custodire quod misera aviditate quaesierit; ut miserius eas possideat, cui prodesse non poterunt. Quid enim miserius quam ut custodia torqueat, quarum abundantia nihil prosit? 5. Itaque si plena oneris vita, utique finis ejus allevamento est: allevamentum autem est bonum, mors autem finis: mors igitur bonum est. Neque enim aliter gavisus est Simeon, qui responsum acceperat non visurum se mortem, nisi prius videret Christum Domini; et cum eum parentes in templum inducerent, suscepit manibus suis, et dixit: Nunc dimittis non voluntate. Ita dimitti petit, quasi a vinculis quibusdam ad libertatem festinaret. Sunt enim velut vincula quaedam corporis hujus, et quod est gravius, vincula tentationum, quae nos
Abbreviated transcription (Latin):
cit: sepe curuat᷑. Et addidit. a
iniqͥtate innocentẽ me ñ fecish
Si enĩ impiꝰ fuero: ue mͥ. Sin
autẽ sim iustꝰ: non potero re¬
clinare. Plenꝰ enim confusionis
sũ: induxisti suꝑ me tẽptatiões.
Qd enim ẽ aliud hec uita: nͥ
plena laqueoꝵ:Int̾ laqueos
Sic̃ mercennarii inqͥt merces.
uita eiꝰ. In labore scilicet et tem¬
pore. leiuior fabulis et fluitans:
et natans u̾bis. Cuiꝰ habitatio in
luteis domib: et ipsa uita in lu¬
to. Nulla fir mitudo sententie:
nulla constantia. In die nox desi¬
derat᷑: in nocte dies querͥtͤ. Inter
escam gemitꝰ. int̾ cybos fletus:
lacrime doloris: timoris sollici¬
tudines: nulla reqͥes a ꝑturbati¬
onib: nulla a laborib reclina¬
tio: ire et indignationis motus
horridior. Pleriq cupiunt mor¬
tẽ: et non impetrant. Si autẽ
ĩpetrai̾̃nt gratulant᷑: quia so¬
la ẽ mors requies uera. Sed dicet¬

Expanded text:
it: Ab iniquitate innocentem me non fecisti. Si enim impius fuero, vae mihi: si autem sim justus, non potero me reclinare. Plenus enim confusionis sum. Introduxisti super me tentationes . Quid enim est aliud haec vita nisi plena laqueorum? Inter laqueos Sicut mercenarii, inquit, merces vita ejus , in labore scilicet et tepore, levior fabulis, et fluitans, et natans verbis: cujus habitatio 395 in luteis domibus, et ipsa vita in luto. Nulla firmitudo sententiae, nulla constantia. In die nox desideratur, in nocte dies quaeritur: ante escam gemitus, inter cibos fletus, lacrymae, dolores, timores, sollicitudines, nulla requies a perturbationibus, nulla a laboribus reclinatio, irae et indignationis motus horridior. Plerique cupiunt mortem, et non impetrant: si autem impetraverint, gratulantur; quia sola est mors requies viro. C
Abbreviated transcription (Latin):
tionem miticie: dissolue obligati¬
ones iuolentaꝵ cõmutationũ: di¬
mitte confractos in remissione: et
omnẽ cͥcumscriptionẽ in iqͣm dis¬
exuit. et et̾nis delectationib attol
lit. atq alleuat: et in illo celesti
habitaculo locat. in qͦ paulus cũ
adhuc uiu̾et conuersabat᷑. Aliter
autẽ non dic̾et: nr̃a autem conu̾¬
satio in ceł ẽ. Quod pariter: ad p̾¬
sumptionẽ meriti potest medita¬
tionẽ ꝙ conferri. Illic enĩ eiꝰ erat
meditatio: illic anime eiꝰ conu̾satio.
Illic eiꝰ piidentia. que utiq intra
angustias carnis huiꝰ herere non
soleat: sapiens enĩ cũm illad di¬
uinũ reqͥrit. absoluit animã suã
corꝑe: et eiꝰ ablegat contuber niũ.
cũ illam ueri tractat scĩam: qͣm
uelut nudã sibi et aꝑtã desicdat
demonstrari. Et ideo retib qͥbdã:
et nebulis huiꝰ corꝑis. se querit ex¬
uere. Neq enĩ manib istis aut o¬
culis. atq aurib. cõprehend̾e su¬
que uident᷑ temporalia st̃: que

Expanded text:
tiae tuae, dissolue obligationes uiolentarum commutationum, dimitte confractos in remissionem et omnem conscriptionem iniquam disesulit, atque ablevat, et in illo coelesti habitaculo locat, in quo Paulus cum adhuc viveret, conversabatur; aliter enim non diceret: Nostra autem conversatio in coelis est , quod pariter ad praesumptionem meriti potest meditationemque conferri. Illic enim erat meditatio, illic animae ejus conversatio, illic ejus prudentia, quae utique intra angustias carnis hujus haerere non solebat. Sapiens enim cum illud divinum inquirit, absolvit animam suam corpore, et ejus ablegat contubernium, cum illam veri tractat scientiam, quam velut nudam sibi et apertam desiderat demonstrari; et ideo retibus quibusdam, et nebulis hujus corporis se quaerit exuere. Neque enim manibus istis aut oculis atque auribus comprehendere iquae videntur temporalia sunt: quae
Abbreviated transcription (Latin):
aerii. et potestates mundi. qͥ nos
uel de muro deicire anme. uell
pedire recta gͣdientes: uel ad alti¬
ra tendentes querunt depon̾e:a
ad t̾rena reuocare. Sed nos mult
magis. ad sublimia m̃tem eriganꝰ
u̾bum sequentes dei. Illi pͥncipaiꝰ
dirige gressus tuos. Iniciunt cupl¬
ditatẽ auri. argenti. uicine posses¬
sionis: ut adqͥrende eiꝰ gr̃a. excises

Expanded text:
aerii, et potestates mundi, qui nos velut de muro dejicere animae, vel impedire recte gradientes, vel ad altiora tendentes quaerunt deponere, et ad terrena revocare. Sed nos multo magis ad sublimia mentem erigamus, Verbum sequentes Dei. Illi principatudirige gressus tuos. Injiciunt cupiditatem auri, argenti, vicinae possessionis; ut acquirendae ejus gratia excuses
Abbreviated transcription (Latin):
in philosophoꝵ litteris p̃stant. Et
uin ñ habebat: nos diuini p̃cepti
labemꝰ auctorẽ. Soyses et helias:
cũ xp̃o apparuer̃t: abraham alios
duos: cũ deo suscepit hospitio. Iacob:
dei castra conspexit. Damel. iustos
sic̃ solem et stellas fulgere in celo:
reuelante sibi sc̃o sp̃ri declarauit.¬

Expanded text:
in philosophorum litteris praestant: et in philosophorum litteris praestant: et onium non habebat: nos divini praecepti habemus auctoritatem. Moyses et Elias Christo apparuerunt ; Abraham duos alios cum Deo suo suscepit hospitio ; Jacob Dei castra conspexit ; Daniel justos sicut solem et stellas fulgere in coelo, revelante sibi Spiritu sancto, declaravit
Abbreviated transcription (Latin):
sine ꝑicło sui. uibrantẽ cer ñe uul¬
tũ ereatoris et̾ni: corꝑis huiꝰ oꝑtus
exuuiis: s eñ iustificat᷑ in cons¬
pectu deiꝰ: cũ uniꝰ infans diei ꝙͦ mun¬
dus a peccato eẽ ñ possit: et nemo
possit de sui cordis integͥtate et casti
ab hominib: ñ ueream᷑ illũ debitũ
omib finem. in qͦ esdras remun̾ati¬
onẽ sue deuotionis inuenit:dicente
eidño. Tu enĩ recipieris ab hominib:
et conu̾saberis residuũ cũ filio meo.
et cũ similib tuis. Sͦd si illi głosum
et iocundũ erat cũ similib conu̾sa¬
ri qͣno nob̾ głosuis erit et iocundiꝰ.
ad meliores ꝑgere et conu̾sari. cũ
hesdras an plato: Nam paulus hes¬
dre: ñ platonis secutꝰ est dicta. Hes¬
dias reuelauit scdm collatã in se
reuelationẽ. iustos cũ xp̃o fut᷑os:
sutos cum scĩs. Hinc et soc rates ille.
festinare se dicit ad suos deos: ad illos
qiuos uiros. Nr̃a sunt itaꝙ: que

Expanded text:
sine periculo sui uibrantem cernere uulsine periculo sui uibrantem cernere uultum creatoris aeterni corporis huius opertus exuuiis? quis enim iustificatur in conspectu dei, cum unius quoque diei infans mundus a peccato esse non possit et nemo possit de sui cordis integritaab hominibus, non vereamur illum debitum omnibus finem, in quo Esdras remunerationem suae devotionis invenit, dicente ei Domino: Tu enim recipieris ab hominibus, et conversaberis residuum cum Filio meo, et cum similibus tuis . Quod si illi gloriosum et jucundum erat cum similibus conservari, quanto nobis gloriosius erit et jucundius ad meliores pergere, et conversari cum e prior, Esdras, an Plato? Nam Paulus Esdrae, non Platonis secutus est dicta. Esdras revelavit secundum collatam in se revelationem justos cum Christo futuros, futuros cum sanctis. Hinc et Socrates ille festinare se dicit, ad illos suos deos, ad illos optimos viros. Nostra sunt itaque quae
Abbreviated transcription (Latin):
sti hanc remuñationẽ habent ut
uideant faciẽ dei. et lum̃ illud d¬
illuminat omnẽ hominẽ: ab hino
induamꝰ huiꝰmodi studiũ. ut appr¬
pinquet aĩa nr̃a deo: appropi¬
quet oratio. Adhereat illi nr̃mde¬
sideriũ: non separem᷑ ab eo Et hae
qͥdẽ positi: meditando. legendo. q¬
rendo. copulem᷑ deo. Cognosamus
eũ: ut possumꝰ. Ex parte enĩ hie cog¬
noscimꝰ. qͥa hic ĩꝑfecta omĩa: ilie¬
ꝑfecta omĩa. Hic paruuli: illie ro
enignate: tc̃ autẽ facie ad faciem.
Tunc reuelata facie. glam dei spe¬
culari licebit: qͣm nẽ anne coꝑll
huiꝰ coneretis uiscerib inuolute st
qb dã carnis huiꝰ maculis et coluis¬
onib obumbrate: sincere uid̾e nor
possunt. Quis enĩ inqͥt uidebst ill¬
tũ meũ. et uiuet: Et recte Som ib
lis radios. oeuli nĩi ferre ñ posiul
et si qͥs diuti e regione solis i ds
cecari solere ꝑhibet᷑ sic creata añs¬
tura sine fiaude.: atꝙ ex offusiole
sii. ñ potest intueri. Quomͦ eni pot̾

Expanded text:
sti hanc remunerationem habent, ut uideantfaciem dei et lumen illud quodinluminat omnem hominem, abhinc induamus huius modi studium, ut adpropinquet anima nostra deo, adpropinquet oratio, adhaereat illi nostrum desiderium, non se paremurab eo. et hic qui dem positi meditando, legendo, quaerendo copulemur deo, cognoscamus eum, ut possumus. ex parte enim hic cognoscimus, quia hic inperfecta, illicperfeaenigmate, tune autem facie ad faciem\'. tune reuelata facie gloriam dei speculari licebit, quem nunc animae corporis huius concretis uisceribus inuolutae et quibusdam carnis huius maculis et conluuionibus obumbratae sincere uidere non possunt. \'quis enim\', inquit, \'uidebit uultum meum et uiuet?\' et recte; nam si solis radios oculi nostri ferre non possunt et, si quis diutius e regione solis intenderit, caecari solere perhibetur, si creatura creaturam sine fraude at que offensione sui non potest intueri. quomodo potest
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ sensus ẽ: u̾bi enĩ nullus
seneꝰ. nullus utiq iniurie dolor
qͥa dolor sensus ẽ. Aut qͥa ẽ post
mortẽ sensus. ẽ utiq uita pꝰ mor¬
tẽ: et suꝑstes mortis ẽ anima. qͦ
sensu utit᷑. et uita fungit᷑. Cum
autẽ manet pꝰ mortem uita at¬
ꝙ anima manet bonũ: nec mor¬
te anuitit᷑. s auget᷑. Nec ullo un¬
pedim̃to mortis retardat᷑ anima.
que sua st̃. si ne ulla corꝑis socie¬

Expanded text:
mortem sensus est? Ubi enim nullus sensus, nullus utique injuriae dolor, quia dolor sensus est. Aut quia est post mortem sensus, est etiam vita post mortem, et superstes mortis est anima quae sensu utitur, et vita fungitur. Cum autem manet post mortem vita atque anima, manet bonum, nec morte amittitur, sed augetur: nec ullo impedimento mortis retardatur anima: quae sua sunt, sine ulla socie
Abbreviated transcription (Latin):
iustis: mors. qͥetis ẽ portꝰ. Nocentib:
naufragiũ putat᷑. Certe his qͣ gͦ
uis ẽ timor mortis. non ẽ graue mo¬
ri: s graue ẽ uiu̾e sub metu mori
Non gͦ mors grauis: s metus mort̾
Aletus autem opimonis ẽ. Opinio

Expanded text:
justis mors quietis est portus, nocentibus justis mors quietis est portus, nocentibus naufragium putatur. Certe iis quibus gravis est timor mortis, non est grave mori, sed grave est vivere sub metu mortis. Non ergo mors gravis, sed metus mortis. Metus autem opinionis est: opinio
Abbreviated transcription (Latin):
seipsos condẽpnant: nec sibi blan¬
diri eos oportere. qͥa penaꝵ ad tẽpꝰ
ĩmunes uident᷑. et exortes reatꝰ: cũ
grauiores penas intra se luant. et
sibi rei sint. qͥ aliis ñ uident᷑: atq
in se intor qͦant graulorẽ senten¬
tiã conscĩe. cum de alioꝵ peccatis
iudicant. Sed noli in qͥt o homo:
diuine bonitatis et patientie the¬
auros contẽpnere. Bonitas enĩ d̃i.
ad penitentiã te ꝓuocat: ad cor¬
rectionẽ inuitat. Duritia autem
tua. qͣ in erroris ꝑtinatia ꝑseueras.
futuri iudicii auget seueritatẽ:
ut dignã retributionẽ. tuoꝵ acci¬
neq apud defunctos. Apud alios
enĩ non ẽ. Alii ad huc uinunt: alii
transier̃t. Itaq neq apud eos ami¬
ra ẽ. qͥ eam adhuc nesciunt. hoc ip̾̃o
qͥa nesciunt: neq apud eos qͥ iã et
I sedm corpꝰ nichil sentiunt: et scc̃m
quã unꝰquisq ꝓ suo int̾pretatur
affectu. aut ꝓ sua conscĩa ꝑhorres
set: non mortis acerbitatẽ. Demꝙ

Expanded text:
se ipsos condemnant. Nec sibi eos blanse ipsos condemnant. Nec sibi eos blandiri oportere, quia poenarum ad tempus immunes videntur, et exsortes reatus; cum graviores poenas intra se luant, et sibi rei sint, qui aliis non videntur; atque in se intorqueant graviorem conscientiae sententiam, cum de aliorum peccatis judicant. Sed noli, inquit , o homo, divinae bonitatis et patientiae thesauros contemnere; bonitas enim Dei ad poenitentiam te provocat, ad correctionem invitat: duritia autem tua, qua in erroris pertinacia perseveras, futuri judicii auget severitatem, ut dignam retributionem tuorum accineque apud defunctos: apud alios enim non est, quia adhuc vivunt, alii transierunt. Itaque neque apud eos amara est, qui eam adhuc nesciunt, hoc ipso quia nesciunt; neque apud eos qui jam et secundum corpus nihil sentiunt, et secundum quam unusquisque pro suo interpretatur affectu, aut pro sua conscientia perhorrescset, non mortis acerbitatem. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
magis qͣm uiuentes: et illũ iudi¬
cauit beatũ. qͥ in hanc uitã non
uenit: nec manẽ hunc suscepit
laborẽ. Cireuiui inqͥt cor meũ. ut
scirẽ impii leticiã: et ut considera¬
rẽ et qͣrerem sapĩam. et numerũ.
et ut scirẽ ꝑ ĩpium leticiã. et mo¬
lestiã. et iactantiã: et inuenio eam
amariorẽ quã mortem. h.on qͥa
amara sit mors. s qͥa ĩpio amara:
et tam̃ amarior uita quã mors. Gra¬
uius ẽ enĩ ad peccatũ uiuere. qͣm
in peccato mori: qͥa impiꝰ qͣndiu
uiuit peccatũ auget. Si moriat᷑
peccare desinit. Pleriq cͥminũ suoꝵ
absolutione letant᷑. si emendat᷑i
recteꝰ si ꝑseuerat᷑i in eis stulte: qͥa
longe illis plus dãpnatio ꝓfuisset.
ne increm̃ta facerent peccatorũ.
s etiã qui ea ꝓbant: digni morte
sunt. Sed et illos qͥ talia condẽpnas
in aliis. qͣlia ipsi agunt. in excusa¬
biles haberi: et sua dãpnatos sen¬
tentia. Cũ enĩ alios condẽpnant.

Expanded text:
magis quam viventes ; et illum judimagis quam viventes ; et illum judicavit beatum, qui in hanc vitam non venit, nec inanem hunc suscepit laborem. Circuivit, inquit, cor meum, ut scirem impii laetitiam, et considerarem, et quaererem sapientiam, et numerum, et ut scirem per imperium laetitiam, et molestiam, et jactationem; et inveni ego eam amariorem, quam mortem : non quia amara sit mors, sed quia impio amara; et tamen amarior vita, quam mors. Gravius est enim ad peccatum vivere, quam in peccato mori; quia impius quamdiu vivit, peccatum auget: si moriatur, peccare desinit. 29. Plerique criminum suorum absolutione laetantur. Si emendaturi sunt, recte: si perseveraturi in eis, stulte; quia longe illis plus damnatio profuisset, ne incrementa facerent peccatorum. sed etiam qui ea approbant, digni morte sunt : sed et illos qui talia condemnant in aliis qualia ipsi agunt, inexcusabiles haberi, ut et sua damnatos sententia . Cum enim alios condemnant,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ gͦ que utit᷑ corpꝰ quod usui ẽ.
Ac ꝑ hoc. aliud qͦd in ĩꝑio. aliud
qd in minist̾ĩo: aliud qd̾ sumꝰ:
aliuid qͦd nr̃m est. Si quis anime
pulctudinẽ diligit: nos diligit.
Siqͥs corꝑis decorẽ diligit. non
ip̃m hominẽ. s carnis diligit
tende: de qͦ dicit ꝓpħa. Qui ñ
accipit in uanũ animã suam.
In uanũ accipit animam suã.
ut iam de huiꝰ uite dicamꝰ mo¬
lestis. qͥ sclaria struit: edificat
tẽporalia. Eotidie ad edendiun
et bibendũ surgimꝰ. et nullus
splet᷑: ut non post mom̃tum
esuriat ac sitiat. Cotidie lucrum
qͣrimꝰ: et nullus cupiditati modꝰ
ponit᷑. Non satiabitur inqͥt ocłs
usu: nec auris auditu. Qui dili¬
git argentũ: non satiabit᷑ argento.
Nullus finis laboris: et nullꝰ est
fructꝰ abundantie. Cupimꝰ cotidie
scire noua. Et qͥd ẽ ipsa scĩa: nisi
cotidiam doloris adiectio: Omĩa
qͥ sunt. iam fuer̾t: et nichil sub so¬
le ẽ nouum: s oĩa uanitas. Lotã
uitã odio habui: dix̃ eccłastes. Qi

Expanded text:
uod usui est; ac per hoc aliud quod in imperio, aliud quod in ministerio: aliud quod sumus, aliud quod nostrum est. Si quis animae pulchritudinem diligit, nos diligit: si quis corporis decorem diligit, non ipsum hominem, sed carnis diligit tende, de quo dicit Propheta: Qui non accepit in vanum animam suam . In vanum accepit animam suam ut jam de hujus vitae dicamus molestiis qui saecularia struit, aedificat 402 corporalia. Quotidie ad edendum et bibendum surgimus, et nullus expletur, ut non post momentum esuriat ac sitiat. Quotidie lucrum quaerimus, et nullus cupiditati modus ponitur. Non satiabitur, inquit, oculus visu, nec auris auditu . Qui diligit argentum, non satiatur argento. Nullus finis laboris, et nullus est fructus abundantiae. Cupimus quotidie scire nova; et quid est ipsa scientia, nisi quotidiani doloris adjectio? Omnia quae sunt jam fuerunt, et nihil sub sole est novum, sed omnia vanitas. Totam vitam odio habui , dixit Ecclesiastes. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ rex nr̃ est: et ideo qͦd rex iu¬
bet. de serere ñ possumꝰ et contẽp¬
nere. Quantos ĩꝑator terre huiꝰ.
in ꝑegrinis locis. aut honoris sp̃e.
aut muneris alicuiꝰ causa aubet
degere: Numqͥd hi in consulto ĩ
ꝑatore discedunt : et qͣnto ampliꝰ¬
ẽ diuinis parere. qͣm humanis: Ui¬
obsequiũ: et qͣsi sapiens lucrum
mortis amplectit᷑. Lucrum ẽ enu
euasisse inerem̃ta peccati: lucrũ
fugisse deteriora. et ad meliora tͣnsi¬
Aliud meliꝰ: aliud necessariũ. Ne¬
cessariũ ꝓpter fructꝰ oꝑis: melius

Expanded text:
enim rex noster est; et ideo quod rex jubet, deserere non possumus et contemnere. Quantos imperator terrae hujus in peregrinis locis aut honoris specie, aut muneris alicujus causa jubet degere! Numquid hi inconsulto 392 imperatore discedunt? Et quanto amplest divinis parere, quam humanis! Viobsequium, et quasi sapiens lucrum mortis amplectitur. Lucrum est enim evasisse incrementa peccati, lucrum fugisse deteriora, et ad meliora transiAliud melius, aliud necessarium. Necessarium propter fructum operis, melius
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ. qͥa mors absolutio: anime et
corꝑis: et qͣdã hominis seꝑatio. Sol¬
uimur enĩ hoc nexu anime et cor¬
ꝑis: cũ recedimꝰ. Unde et dauid ait.
Dirupisti uincula mea: ł sacrifica¬
bo hostiã laudis. Uincula antẽ ui¬
te huiꝰ. id ẽ coniunetionis nr̃e qͦ

Expanded text:
vimus quia mors absolutio est animae et corporis, et quaedam hominis separatio. Solvimur enim hoc nexu animae et corporis, cum recedimus. Unde et David ait: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Vincula autem vitae hujus, id est, conjunctionis nostrae q
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ sit. ne inuidia iracundiam
excitet. iracundia in parricidiũ
pruat. Ueniat rebecca. hoc ẽ indu¬
at᷑ patientia bona: custos in nocen¬
tie. suadeat ut ire locũ demꝰ: con¬
cedamꝰ aliqͦ longiꝰ. donee tẽpore
indignatio molliat᷑: offensionis
obrepat obliuio. Itaq patientia.
nec exiliũ reformidat. s ĩpigre
suscipit: ñ tam ut ꝑicłm salutis.
qͣ ut incentiuũ sceleris declinet᷑.
Mat̃ qͦ pia. abesse sibi dilectissimũ
filiũ tolerat: plus ei collat᷑a quẽ
lesit. Utriq tam̃ consulens: ut al¬
terũ ĩmunẽ a parricidio. alt̾m
integrũ p̾staret a crimne. Audi¬
uimꝰ qͥd corporeis ebria cupidita¬
tib intẽꝑantia loctita sit: consi¬
deremꝰ qͥd uera uirtꝰ agat. Nichil
reqͥrit nisi dĩ gr̃am: solum illd̃
et sũmum bonũ seqͥt᷑ solo eo
contenta ẽ. a qͦ accepimꝰ omia.
Ipsi autẽ nicħ conferimꝰ: quia
dat᷑ om̃ib : et nob̾ largit᷑ uniũ¬

Expanded text:
dendum sit, ne inuidia iracundiam dendum sit, ne inuidia iracundiam excitet. iracundia in parricidium proruat. ueniat Rebecca, hoc est induatur patientia, bona custos innocentiae, suadeat ut irae locum demus. concedamus aliquo longius, donec tempore indignatio molliatur, offensionis obrepat obliuio. itaque patinec exsilium reformidat, sed impigre suscipit: non tam ut periculum salutis, quam ut incentivum sceleris declinetur. Mater quoque pia abesse sibi dilectissimum filium tolerat, plus ei collatura quem laesit: utrique tamen consulens, ut alterum immunem a periculo, alterum integrum praestaret a crimine. 15. Audivimus quid corporeis ebria cupiditatibus intemperantia locuta sit, consideremus quid vera virtus agat. Nihil requirit nisi Dei gratiam: solum illud et summum bonum sequitur, solo eo contenta est, a quo accepimus omnia; ipsi autem nihil conferimus, quia dat omnibus, et nobis largitur unive
Abbreviated transcription (Latin):
atͣ seruus ẽ: qͣsi ad dictus fenori ere
ditoris. Qui autẽ pie doctͥne fenus
ĩꝑtit. is ẽ pͥnceps: sic̃ lex dic̃. Prm¬
ceps eris gentiũ multaꝵ: tͥ autem
pͥncipes ex ipsis ñ erunt. Princeps
debet discere. qͦd doc̃e nesciuit. Hoc
ẽ gͥ qͦd ait patͥarcha ysaac: ser uies
fr̃i tuo. Erit autẽ cũ deposueris.
et solueris iugũ illiꝰ a collo tuo:
sigc̃ans duos fut᷑os popłos. unũ
ancille filiũ. et alterũ lib̾e. Seruit
enĩ litt̾a. lib̾a est gr̃a: eũ ꝙ popłm
qͥ litt̾e intendit. tamdu seruum
fore. qͣndiu sp̃uał doctͥne sequat᷑
int̾pretẽ. Tunc ꝙͦ illud fut᷑um qͦd
scđm electionẽ gr̃e. Ser uies gͦ fr̃i
tuo. Sed t̾e senties seruitutis ꝓfec¬
tũ: cũ uoluntariꝰ quam coactꝰ obe-¬
dire ceꝑis fr̃i. hinc orta ẽ inuidia.
et minitabat᷑ esau: qͦd pꝰ obitum
patͥs. frem occidẽt. Sed si id accid̾it:
discamꝰ a rebecca quẽ admodũ ꝓui¬

Expanded text:
atur seatur seditoris: qui autem piae doctrinae fenus impartit, is est princeps, sicut Lex dicit: Princeps eris gentium multarum: tibi autem principes ex ipsis non erunt . Princeps debet discere quod docere nesciuit. hoc est igitur quod ait patriarcha Isaac: seruies fratri tuo. erit autem cum deposueris et solueris iugum illius a collo tuo, significans duos futuros populos, unum ancillae filium, alterum liberae — seruit enim littera, libera est gratia — eumque populum, qui litterae intendit, tamdiu seruum fore, quamdiu spiritalis doctrinae sequatur interpretem. tunc quoque illud futurum quod secundum electionem gratiae. seruies ergo fratri tuo, sed tunc senties seruitutis profectum, cum uoluntarius potius quam coactus oboedire coeperis fratri. Hinc orta est inuidia et minitabat Esau quod post obitum patris fratrem occideret. sed si id acciderit, discamus a Rebecca quemadmodum proui
Abbreviated transcription (Latin):
at uͦ ille qͥ uoluntatis sue arbit̾
ẽ. iudex consilii. int̾pres arbitrii.
qͥ cohercet corporee appetentiam
passionis: qͥ ea qͦ agit. bene agit.
bene autẽ agens. recte agit: et qͥ
recte agit. inculpate et inrep̃hen¬
sibilit̾ agit. hñs suoꝵ astuũ pote¬
statẽ: is ꝓfecto liber ẽ. Nam qui
oĩa prudent̃ agit. et ita uult: is
solus ẽ lib̾. hon conditio fortuita
seruũ facit: s ꝓbrosa insipien¬
tia. beniq famuł prudens. regit
dnõs stultos: et ꝓprii serui. dñis
fenerabunt. Qͥd fenerabũt: Hon
utiq pecuniã. s sapĩam: sic̃ et
lex dic̃. fenerabis gentib multis:¬
et tu autẽ mutuũ ñ accipies.
fẽnerauit enĩ uideus ꝓselito diui¬
ne legis oracula: s qͥa ipse legis
mysteria uid̾e ñ potuit. et que
habebat nesciuit oracła: qͥ litt̾am
feñabat gentib. nc̃ ab his sp̃uał
doctͥne gr̃am mutuat᷑: merito ꝙ
subiectus ẽ seruituti: q̃m qͥ mitu

Expanded text:
at uero ille qui uoluntatis suae arbiter at uero ille qui uoluntatis suae arbiter est, iudex consilii, interpres arbitrii, qui coercet corporeae adpetentiam passionis, qui ea quae agit bene agit — bene autem agens recte agit, et qui recte agit inculpate et inreprehensibiliter agit habens suorum actuum potestatem - is profecto liber est. nam qui omnia prudenter agit et ita, ut uult, is solus est liber. non condicio fortuita seruum facit, sed probrosa insipientia. denique famulus prudens regit dominos stultos et proprii serui dominis faenerabunt. quid faenerabunt? non utique pecuniam, sed sapientiam, sicut et lex dicit: faenerabis gentibus multis, tu autem mutuum non accipies. faenerauit enim ludaeus proselyto diuinae legis oracula, sed quia ipse legis mysteria uidere non potuit et quae habebat nesciuit oracula, qui litteram faenerabat gentibus nunc ab his spiritalis doctrinae gratiam mutuatur meritoque subiectus est seruituti, quoniam qui
Abbreviated transcription (Latin):
suleret: intẽꝑanti p̾fecit sobriũ.
et insipientẽ prudenti statuit o¬
bedire: qͥa insipiens ñ pot̾ uolun¬
tarꝰ uͥtutis eẽ discipłs: nec ꝑse¬
ũ̾are in studio: qͥa stultꝰ ut luna
mutat᷑. Meritoꝙ ei lib̾tatẽ ꝓpͥi
negauit arbitrii: ne uelut na¬
uis in fluctib sine gub̾natore
fluitaret: s subdidit eũ fr̃i. scd̾m
qͦd scͥptũ est. Seruit enĩ ĩprudĩs
prudenti. Recte gͦ eũ subdidit:
ut regens et ĩꝑium suũ melio¬
raret affectũ. Ideoꝙ ait. Suꝑ gla¬
diũ tuũ uiues: et seriies fr̃i tuo.
Dña est enĩ pietas crudelitatis:
et mansuetudo duris motib
lectatione irritetit᷑: uel cupidi¬
tatib ducit᷑. uel inlignatiõe
erasꝑat᷑: uel merore deicit᷑. Ser¬
uilis enĩ om̃is est passio: q̃m qui
facit pecẽm. seruꝰ ẽ pecc̃i. Et qͥd
peiꝰ est. multoꝵ seruus ẽ: qͥ sub¬
iectꝰ ẽ uiciis multis. Sed om̃s ad
dixit: ut seruitio ei exire liceat.

Expanded text:
suleret, intemperanti praefecit sobrium suleret, intemperanti praefecit sobrium et insipientem prudenti statuit oboedire, quia insipiens non potest uoluntarius i uirtutis esse discipulus nec perseuerare in studio, quia stultus sicut luna mutatur, meritoque ei libertatem proprii negauit arbitrii, ne uelut nauis in fluctibus sine gubernatore fluitaret. sed subdidit eum fratri secundum quod scriptum est: seruit enim inprudens prudenti. recte ergo eum subdidit, ut regentis imperio suum melioraret affectum. ideoque ait: super gladium tuum uiues et seruies fratri tuo; domina est enim pietas crudelitatis et mansuetudo duris motibus lectatione inretitur uel cupiditatibus ducitur uel indignatione exasperatur uel maerore deicitur. seruilis enim omnis est passio, quoniam qui facit peccatum seruus est peccati et quod peius est multorum seruus est qui subiectus est uitiis. multis se dominis ad dixit, ut seruitio ei exire uix liceat.
Abbreviated transcription (Latin):
debere: ut p̃ripiat b̾ndictionẽ:
et p̃rogatiuã sue cõmendatiõis
usurpet. Unde ñ ẽ notatꝰ a patre
saac. frat̃ tuus ueniens cũ dolo:
accepit b̃ndictionẽ tuã. Bonus
enĩ dolus: ubi irrep̃hensibilis ẽ
rapina. Ir rep̃hensibił autẽ ra¬
pina pietatis: qͥa a dieb ioħis
regnũ celoꝵ cogit᷑: et cogentes
diripiunt illd̃. festinantes enĩ
patres pascha celebrabant: qui
festinantes manducabant agnũ.
ñ demorantes. Et fr̃em beniamin.
sc̃s ioseph pie cõmento fraudis.
accersiuit et tenuit: et ip̃e tam̃
cũ suꝑiore congrueret. et conue¬
niret. ut seruiret fr̃i suo. Et enĩ
qͥ ĩꝑare ñ poterat et alterũ reg̾e:
seruire debebat. ut a pruden¬
tiore regeret᷑. Neq enĩ fuit sc̃i
patarche. ut filiũ suũ degeñi
conditioni seruitutis addic̃et:
s ut bonꝰ pater cũ duos hab̃et
filios. unũ tẽꝑantẽ. prudentẽ
et sobriũ. alterũ qͦ utriꝙ con¬

Expanded text:
debere, ut praeripiat benedictionem debere, ut praeripiat benedictionem et praerogatiuam suae commendationis usurpet. unde non est notatus a patre saac: frater tuus ueniens cum dolo accepit benedictionem tuam. bonus enim dolus, ubi inreprehensibilis est rapina; inreprehensibilis autem rapina pietatis, quia a diebus Iohannis regnum caelorum cogitur et cogentes diripiunt illud; festinantes enim patres pascha celebrabant, qui festinantes manducabant agnum, non demorantes, et fratrem Beniamin sanctus Ioseph piae conmento fraudis accersiuit et tenuit. et ipse tamenem, quae cum superiore congrueret et conueniret, ut seruiret fratri suo. etenim qui inperare non poterat et alterum regere seruire debebat, ut a prudentiore regeretur. neque enim fuit sancti patriarchae, ut filium suum degeneri condicioni seruitutis addiceret, sed ut bonus pater, cum duos haberet filios, unum intemperantem, prudentem et sobrium alterum. quo utrique con
Abbreviated transcription (Latin):
et pioꝵ luce factoꝵ agnouit. Ysaac
notũ odorẽ generis sui. recogno¬
uit stolã scͥpture uet̾is: s uocem
plebis uet̾is ñ recognouit: et id̾o
cognouit ẽẽ mutatã. Manet enĩ
hodie ꝙ ead ẽ stolaꝰ s popłi deuo¬
tioris canora cepit. eẽ confessio: me¬
rito ꝙ dixit. Nox qͥdẽ uox iacob¬
ẽ. manꝰ autẽ manus esau. et odo¬
ratꝰ est odorẽ uestm̃itoꝵ. Et fortas¬
se illud ẽ. Ia ñ oꝑib iustificam s
fide: qm car nalis infir mitas. oꝑib
ĩpedimento ẽ: s fidei claritas. fac-¬
toꝵ obumbͣt errorẽ: que meret᷑
ueniã delictoꝵ. Ce lebrata b̾ndicti¬
one: p̾ea frat̃ senior aduenit. Qe
declarat᷑: priꝰ eccłe regnũ quã
synagoge in p̃destinatiõe dela¬
tũ: s subintiasse synagogã. ut
suꝑhabundaret pecc̃m. et cum
suꝑhabundasset pecc̃m. suꝑhabũ¬
daret et gr̃ã: simul clareret ĩpi¬
grũ regni celestis candidatũ ẽẽ

Expanded text:
et piorum luce factorum. agnouit Isaac et piorum luce factorum. agnouit Isaac notum odorem generis sui, recognouit stolam scripturae ueteris, sed uocem plebis ueteris non recognouit et ideo cognouit esse mutatam. manet enim hodieque eadem stola, sed populi deuotioris canora coepit esse confessio meritoque dixit: uox quidem uox Iacob, manus autem manus Esau. et odoratus est odorem uestimentorum. et fortasse illud est, quia non operibus iustificamur, sed fide, quoniam carnalis infirmitas operibus inpedimento est, sed fidei claritas factorum obumbrat errorem, quae meretur ueniam delictorum. Celebrata benedictone postea frater senior aduenit. quo declaratur prius ecclesiae regnum quam synagogae in praedestinatione delatum, sed subintrasse synagogam, ut superabundaret peccatum et, cum superabundasset peccatum, superabundaret et gratia, simul clareret inpigrum regni caelestis candidatum esse
Abbreviated transcription (Latin):
dit dulciorẽ esse ꝙͣ xp̃m: qui sic̃
ouis ad occisionẽ ductꝰ est. et sic̃
agnꝰ ad uictimã. Hunc uel pub¬
lico parenti. uel poculo cuiꝰ typũ
gerebat. cybũ utilẽ iudicabat:
quo fut᷑a erat remissio pecc̃oꝵ.
Ideo stolã accepit. fr̃is sui: qͥa se¬
nili p̃stabat sapła. Ideo inior
frat̃ seniorẽ fratrẽ exuit: qͥa fid̾i
emicuit dignitate: Hanc stolã.
eccłe typo rebecea ꝓtulit. et de¬
dit filio iuniori stolã uet̾is testam̃¬
ti: stolã ꝓpħicã et sac̾dotalẽ. sto¬
lã regalem illã dauiticã: stolã
salomonis. ezechie. et iosie regũ:
et dedit popło xͥano. qͥ uti amic¬
oꝵ eam sine usu habebat. et ꝓpͥ̾os
nesciebat ornatꝰ. Iacebat hec stola
in umbra: abiecta atq neglecta.
Obscurabat᷑ enĩ tenebrosa ĩpieta¬
tis caligme: nec in angusto corde
popłi. latiꝰ pot̾at explicari. Indu¬
it eã xͥanus popłs et refulsit: il¬
luminauit eã sue fidei claritate:

Expanded text:
dit dulciorem esse quam Christum, qui sicut dit dulciorem esse quam Christum, qui sicut ouis ad occisionem ductus est et sicut agnus ad uictimam. hunc uel publico parenti uel populo, cuius typum gerebat, cibum utilem iudicabat, quo futura erat remissio peccatorum. ideo stolam accepit fratris sui, quia senili praestabat sapientia, ideo iunior frater seniorem fratrem exuit, quia fidei emicuit dignitate. hanc stolam ecclesiae typo Rebecca protulit et dedit filio iuniori stolam ueteris testamenti, stolam propheticam et sacerdotalem, stolam regalem illam Dauiticam, stolam Solomonis, Ezechiae et Iosiae regum, et dedit populo Christiano, qui uti amic Iudaeorum eam sine usu habebat et proprios nesciebat ornatus. iacebat haec stola in umbra adiecta atque neglecta; obscurabatur enim tenebrosa impietatis caligine nec in angusto corde populi latius poterat explicari. induit eam Christianus populus et refulsit. inluminauit eam suae fidei claritate
Abbreviated transcription (Latin):
pietate ꝓpendat: pat̃ circa senio¬
rẽ nature honorificentiã seruet.
Hic magis honoret: illa plus
diligat. Dũ singuli singłos foue¬
ant: ñ in unũ uterꝙ conspirent.
Def raudent alterũ: fiat eqͣli¬
tas int̾ diu̾sa certamina: et
disparib studiĩs. par utriꝙ eqͥli
parentũ amore gr̃ã conferatur.
tu. et sc̃a rebecca certabant ut
neutrũ inferiorẽ fac̾e̾nt. s utrũ¬
q eqͣlem. Uicit tam̃ ille qͥ p̃fere¬
bat᷑ oraculo: uicit ĩpigritia tar¬
ditatẽ: mansuetudo duritiã. Bũ
alter uenatu asꝑo. p̃dam querit
agrestẽ: hic mitiũ eybos moꝵ.
hic domesticã gr̃am: hic tẽnere
mansuetudinis atq pietatis. pio
pat̾ dulces epulas ministrauit.
Plus placet in animis. qͥcquid
occurrerit: ꝗͣ quicqͥd affectum
putau̾is deferendũ. accessit ad
oues iacob. et attulit innocentie
par tꝰ. uel sacre ꝓphetie mun̾a:
quia patarche eybũ nullũ credi¬

Expanded text:
pietate propendat, pater circa seniopietate propendat, pater circa seniorem naturae honorificentiam seruet. hic magis honoret, illa plus diligat. dum singuli singulos foueant, non in unum uterque conspirent, defrudent alterum. fiat aequalitas inter diuersa certamina et disparibus studiis par utrique aequali parentum amore gratia conferatur.  sancta Rebecca certabant, ut neutrum inferiorem facerent, sed utrumque aequalem. uicit tamen ille, qui praeferebatur oraculo, uicit inpigritia tarditatem, mansuetudo duritiam. dum alter uenatu aspero praedam quaerit agrestem, hic mitium cibos morum, hic domesticam gratiam, hic tenerae mansuetudinis atque pietatis pio patri dulces epulas ministrauit. plus placet in animis quicquid occurrerit quam quidquid affectatum putaueris deferendum. accessit ad oues Iacob et attulit innocentiae partus uel sacrae prophetiae munera, quia patriarchae cibum nullum credi
Abbreviated transcription (Latin):
fectus: par debet circa om̃s esse
forma iusticie. Plus con fert᷑
dilecto: eui fr̃m amor que¬
rit᷑. Plus autẽ adimit᷑ ei. qui
p̃lationis ini̾te. onerat᷑ in audia.
Minitabat᷑ esau. qͦd fr̃em suũ
occidẽt: nec fr̃na eũ germanitaᷤ.
nec parentũ reu̾entia. a parrici¬
dali furore reuocabat: et dolebal
sibi b̾ndictionẽ esse p̾reptã. cuiꝰ
utiq dignũ se mansuetudie de¬
bebat ꝓbare. ñ scelere. Sed et re¬
becca non qͣsi filiũ filio: s qͣsi iu¬
stum p̃ferebat imꝰto. et enĩ apud
matrẽ ꝑiã: mysteriũ pignoris
p̃ponderabat. Illum ñ tam fr̃i p̾¬
ferebat. ꝙͣ. offerebat dño: quẽ scie¬
bat collatũ sibi munꝰ posse serua¬
re. In qͦ et alteri consulebat. quẽ
diuine subducebat offense: ne gra¬
uori ĩplicaret᷑ reatu. si accepte
gr̃am benedictionis amitt̃et. Acci¬
pe tam̃ bonũ certam̃: int̾ paren¬
tes. Mat̾ deserat affectũ: pat̾ u¬
diciũ. Mater circa iumorẽ ten̾a

Expanded text:
fectus, par debet circa omnes esse fectus, par debet circa omnes esse forma iustitiae. plus confertur dilecto, cui fratrum amor quaeritur; plus autem adimitur ei qui praelationis iniustae oneratur inuidia. minitabatur Esau quod fratrem suum occideret, nec fraterna eum germanitas nec parentum reuerentia a parricidali furore reuocabat, et dolebat sibi benedictionem esse praereptam, cuius utique dignum se mansuetudine debebat probare, non scelere. sed et Rebecca non quasi filium filio, sed quasi iustum praeferebat iniusto. etenim aput matrem piam mysterium pignori praeponderabat: illum non tam fratri praeferebat quam offerebat domino, quem sciebat conlatum sibi munus posse seruare. in quo et alteri consulebat, quem diuinae subducebat offensae, ne grauiore implicaretur reatu, si acceptae gratiam benedictionis amitteret. Accipe tamen bonum certamen inter parentes. mater deferat affectum, pater iudicium. mater circa iuniorem tenera