comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quidiste idem res ponder& totũq: uisum
illud ymnos que scorũ ad quos audiendos
eo duce uenerat quare centis simum recor¬
dabitur. facilitate narrauit : Hic ille ꝑ¬
contatus ẽ utrum nam id quod narrauerat
in somnis uidiss& anuigilans res pondit in¬
in somnis. At ille homini bene inquid recolis
Verum est in somnis illa uidisti sed &am nunc
in somnis tetudere scias: Hoc cum audis¬
s& iste ita eẽ credidit atque id respon¬
sione firmauit. Tunc qui homine docebat
adiecit &ait. Vbi estmodo corpustuum
Ille res pondit incubiculo & in lectulo scisne
inquid ille in eodem corpus culo nunc esse
inligatos & clausos &otiosos oculostuos:
Nihilque illis oculis teuidere : respondit scio
tunc ille qui sunt ergo illioculi quibus me uides
Adhociste non inueniens quid responder& obti¬
cuit  Cui esitanti ille quod in terrogationibus
docere moliebatur a peruit. & continuo sicut

Expanded text:
quid iste identidem responderet, totumque uisum quid iste identidem responderet, totumque uisum illum hymnosque sanctorum, ad . quos audiendos eo duce uenerat, qua recentissimos recordabatur facilitate, narrauit. hic ille percontatus est, utrumnam id. quod narrauerat, in somnis uidisset an uigilans; respondit: In somnis. at ille: \'Bene, inquit, \'recolis; uerum est, in somnis illa uidisti; sed etiam nunc in somnis te uidere scies\'. hoc cum audisset iste, ita esse credidit atque id responsione firmauit. tunc, qui hominem docebat, adiecit et ait: <Ubi est modo corpus tuum? ille respondit: \'In cubiculo meo. \'scisne\', inquit ille, \'in eodem corpusculo nunc esse inligatos et clausos et otiosos oculos tuos nihilque illis oculis te uidere?\' respondit: \'Scio\'. tunc ille: \'Qui sunt ergo\', iad hoc iste non inueniens, quid responderet, obticuit. cui haesitanti ille, quod his interrogationibus docere moliebatur, aperuit et continuo: \'Sicut\',
Abbreviated transcription (Latin):
quod non confunditur inquidđs uocaridseorũ
Parauiteñ illis ciuitatem scam. Beato quoque
quo huius modi roboretur adseruo : Fratrẽ
quendam gennadiũ medicum sibi beatis simũ
atq: carisꝰsimum refert apud cartaginem
fuisse quem erga pauperum curã inpigra
misericordia facillimoq: animo benignis simo¬
extitis setestatur. Quitamen gennadius
dubitabat utrum &ẽ malauita postinostẽ¬
huius igitur mentem exopera misericor¬
diae qm̃ds̃ nullo modo deserer& apparuit
illi in somnis conspicuus iuuenis & dignus
uenit adquendam ciuitatem ubi audire
coepit ad extera parte sonos suauissime
cantilȩnȩ ultra solitam notamq: suauitatẽ
quid seuidisse retulerit: Non satis me¬
minit euigilauit & somnium fuit : Tantũq:
deillo quantum de somneo cogitauit : Alio
uero nocte ecceidem ipseiuuenis eidem
rursus apparuit atq: ab illo utrum cognos¬
cor&tur in terrogauit ⁊ Respondis se qđ
eũbene pleneq: cognoscer&. tuncille quȩ¬
siuit ubi senos s& : Nec memoriȩ de fuit

Expanded text:
quit, non confunditur Deus vocari Deus eorum, paravit enim illis civitatem sanctam » . Beato quoque quo hujusmodi roboretur assertio. Fratrem quemdam Gennadium medicum sibi notissimum atque clarissimum refert apud Carthaginem fuisse, quem erga pauperum curam impigra misericordia facillimoque animo benignissimum fuisse testatur: qui tamen Gennadius dubitabat utrum ehuius . igitur mentem et opera misericordiae quoniam deus nullo modo desereret, apparuit illi in somnis conspicuus iuuenis et dignusuenit ad quandam ciuitatem, ubi audire coepit a dextra parte sonos suauissimae cantilenae ultra solitam notamque suauitatem; quid se uidisse rettulit, non satis memini. euigilauit et somnium aufugit tantumque de illo quantum de somnio cogitauit. Alia uero nocte ecce idem ipse iuuenis eidem rursus apparuit atque, ab illo utrum cognosceretur, interrogauit; respondit iste, quod eum bene pleneque cognosceret, tum ille quaesiuit, ubi se nosset. nec memoriae defuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit esse : Si eñi in terrogantibus sede
ultimodie discipulis atque dicentibus
Quod signum aduentus tiuerit : & consum¬
mationis scłi Res pondisse eundẽ dñm
legimus Deditaũt illa & hora nemo
scit. Neque angeli in caelo neq filius
nisi pater solus : Quã quã hoc ipsũ quod se
dicit nescire. Non arbitrandus est hocipsũ
filius ignorasse sed qđ sic sciat ut nolit ali is dice¬
re : Namdũ dicat idem dñs ꝑproph&ã Dier
ultionis incorde meo indicat sequidem scire sed
đ ex hoc in aliis codicibus legerim non facile
mihi occurrit. hoc tamen io hel proph&ra ua¬
ticinante didicimus quod in ualle iosa fathtem¬

Expanded text:
ognitum. Sic enim interrogantibus se de ultimo die discipulis, atque dicentibus: Quod signum adventus tui erit, et consummationis saeculi? respondisse eumdem Dominum legimus: De die autem illa et hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater solus . Quanquam hoc ipsum quod se dicit nescire, non arbitrandus est hoc ipsum Filius ignorasse, sed quod sic sciat, ut nolit aliis dicere. Nam dum dicit ipse Dominus per prophetam: Dies ultionis in corde meo , indicat se quidem scire, sed. Quid ex hoc in aliis legerim, non facile mihi occurrit: hoc tamen Joel propheta vaticinante didicimus, quod in valle Josaphat om
Abbreviated transcription (Latin):
poena reproborum ⁊ Quia ubiiam conpas¬
sio miseriae nonerit minure proculdubio
beatorum la&itiã non ualebit : Quid autẽ
mirum sidum iusti iniustorum tormenta
conspiciunt. hoc eis ueni& in obsequia gau¬
diorum quando in pictura niger color
substernitur: Vbi albus uł rubeus da¬
rior uideatur & quamuis eis suagaudia
ad ꝑfruendum plene sufficiant. Mala
tamen re proborum absq dubio semꝑ aspi¬
ciunt quia creatoris sui claritatem uident.
anuimae uita post mortem
as sianus ait. Qui mostui sunt corpore
dm̃ spũ benedicunt atque conlaudant
scđm illud: Bene dicite dñm sp̃s & animae
daredm̃ sed &iam interpellare dicuntur. In
euangelio quoque euidentius dñm ad saduceos
Nonlegistis inquid quod dictum ad ñodicente
uobis Ego sumds̃ abraham & ds̃ isahac &
ds̃ iacob non est ds̃ mostuorum sed uiuentium¬

Expanded text:
poena reproborum, quia ubi jam compaspoena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minui procul dubio beatorum laetitia non valebit. Quid autem mirum, si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniet in obsequia gaudiorum, quando in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt; quia qui creatoris sui claritatem vident, animae vita post mortem.  sunt qui cum mortui sint corpore, deum spiritu benedicunt atque conlaudant secundum illud: benedicite spiritus et animae dare deum, sed etiam interpellare dicuntur. in euangelio quoque euidentius dominus ad Sadducaeos non legistis, inquit, quod dictum est a deo dicente uobis: ego sum deus Abra.ham et deus Isaac et deus Iacob? non est d
Abbreviated transcription (Latin):
ocerisq scĩdeillo loco caelesti para dysi quo
resurgente xp̃o locati sunt : Pos sunt ita
uidere impiorum animas in in fernum sicut
deloco illo unde moriente xp̃o educte sunt
facere potuerunt ⁊ Hanc si quidem quȩstionẽ
sicut modo hicãme uid&ur. proponi oc cu¬
pato mihi diuersis ne gotiorum tumultibus
ubilegerim facile non occurrit: Hoc unũ
tantum dehacre in omelus pape gregorule¬
gis se mere coli ubiait : Credendum est qđ
ante r&ributionẽ extremi iudicu in iusti
in requiem quosdam iustos conspiciant : Vt
eos uidentes & conspicientes ingaudio Nĩ
solum de suo supplicio sed &am de illorum
bonorum crucientur : Iusti uero in torm̃tis
semꝑ intuentur in iustos. Vt in eorum gau¬
diumgrescat qui amalũ conspiciunt : qđ mi¬
sericorditer eua serunt: Tanto que maiore¬
sereptori suo gratias referunt. quanto ui
Necillam tante beatitudinis claritatem
apud iustorum animas fuscat. aspecta

Expanded text:
caeterique sancti de illo loco coelestis paradisi, quo caeterique sancti de illo loco coelestis paradisi, quo resurgente Christo locati sunt, possint ita videre impiorum animas in inferno, sicut de loco illo, unde moriente Christo educti sunt, facere poterant? Hanc siquidem quaestionem sicut modo hic a me videtur proponi, occupato mihi diversis negotiorum tumultibus, ubi legerim non facile occurrit. Hoc unum tantum de hac re in homiliis papae Gregorii legisse me recolo, ubi ait: « Credendum est quod, ante retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos aspiciant, ut eos videntes et conspicientes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Iusti vero in tormentis semper intuentur iniustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia mala conspiciunt, quae misericorditer evaserunt, tantoque maiores ereptori suo gratias referunt, quanto vidNec illam tantae beatitudinis claritatem apud electorum animas fuscat aspecta
Abbreviated transcription (Latin):
precipuȩ filiis inpendunt. hoc eos beatus
iobnescire postmodum adserit quod hic ue¬
hementer amauerunt. Vt siue nobiles¬
siue sint ignobiles filii. nesciant quorũ eos
ueritũ mediatoris ad inseros. ex quo
scĩs resexatumẽ iter ad caelo sus¬
pice re ualeant. aut ponimalos indo¬
loribus. aut mali Bonos inrequiemr
constitutos
Occe cuangelista testante didicimus quod
moltuo diuite illo & sepulto in infernum
Paupere quo que illo lazaro insinu abrahȩ
in requiẽ conlocato & diues in infernum¬
conlocatus abraham uł lagarum pauperem ui¬
derit & ab raham diuitem illũ positum intormen¬
tis aspexerit & haec siquidem ante ad¬
uentum xp̃i adinferos gesta eẽ accipimus:
omnibas moriens ad inferna in anima sola
discendit : patriarchis quu n locis inferite¬
nebantur caelestis paradysi ianuam reser¬
nauit  Quia ergo ita ẽ quo dillos & de infe¬
ris eruit & incaelesti regione locauit. Non
imerito quaeritur uerum modo abraham

Expanded text:
praecipue filiis impendunt, hoc eos beatus praecipue filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire post mortem asserit, quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive ignobiles sint filii, nesciant, quorum eos ventum Christi ad inferos, ex quo sanctis reseratum est iter ad coelos, aspicere valeant aut boni malos in dolore, aut mali bonos in requie constitutos. Ecce, Luca evangelista testante, didicimus quod mortuo divite illo, et sepulto in inferno, paupere quoque illo Lazaro in sinu Abrahae in requie constituto, et dives in inferncollocatus Abraham vel Lazarum pauperem viderit, et Abraham divitem illum positum in tormentis aspexerit . Et haec siquidem ante adventum Christi ad inferos facta esse accepimus. omnibus moriens, ad inferna anima sola descendit, patriarchis, qui in locis inferi tenebantur, coelestis paradisi januam reseravit. Quia ergo ita est, quod illos et de inferis eruit, et in coelesti regione locavit, non immerito quaeritur utrum modo Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ nouerint euio possit ãuiuentib: Agi
redendũ omnino ẽ qđ sicut uiuentes mor¬
Etuorũ gestis inter ẽẽ non possunt it a
ade functis cause uiuentium nesciantur
Quam tamen ignorantiã scorũ animȩ ut quo¬
om̃ia dm̃sciunt. & scientem omĩa cantem¬
plantur. Nam & beatus gregorius in libris
moralium loco illo quitestimoniũ illud diuer¬
bis iobtractare uid&ur ubi ait: Siue no¬
bile fuerint filu eius siue ignobiles non in¬
tellogit: itadefiniens dicit sicut enĩhi
qui adhuc sunt mostuorum animas quiloco
habeantur ignorant. Ita mostui uita in car¬
ne uiuentium posteos qualiter disponatur
nesciunt : Quia &uita sp̃s longe est auita
carnis & sicut corporea atq: in corporea
diuersa sunt genera ita &iam distincta
cognitione: Quod tamen de animabus scĩs
sentiendum non est quia quae intus omni¬
potentis dĩ claritatem uident : Nullo modo
credendum ẽ quia sit foris aliquid quod
ignorent sed carnales quiq: quia amor ẽ

Expanded text:
uid possit a viventibus agi. Credendum omnino est quod sicut viventes mortuorum gestis interesse non possunt, ita a defunctis causae viventium nesciantur. Quam tamen ignorantiam sanctorum animae noomnia Deum sciunt, et scientem omnia contemplantur. Nam et beatus Gregorius in libris Moralium, loco illo quo testimonium illud de verbis Job tractare coepit, ubi ait: Sive nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, non intelligit , ita definiens, ait: « Sicut enim hi qui adhuc vivunt mortuorum animas quo loco habeantur ignorant, ita mortui vita in carne viventium qualiter postea disponatur nesciunt. Quia et vita spiritus longe distat a vita carnis; et sicut corporea et incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cognitione. Quod tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omnipotentis Dei miram claritatem vident, nullo modo credendum est quia sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique quia amorem
Abbreviated transcription (Latin):
sibi perfectam dicit. eẽ la&itiam donec aliquid
ex membris deesse corporisuo uid&
nescire quidem mostuos. quid hic agatur
auiuis sed dum hic agitur. Poste auero
audirepossunt ab eis quihic ad eos moriendo
pergunt. Non quidẽ om̃ia sed quae sinuntur
indicare qui sinuntur&iã ista meminisse.
& quȩ illos quibus haec indicant oport& audire :
Dossunt bȩc abangelis qui rebus quȩ aguntur
hic prȩsto sunt audire aliqđ mostui. Quod
unum quemq: illorum audire debere iudicat
cuicuncta subiecta sunt. Nisi enĩ essent
angeli qui possent interesse uiuorum & mor¬
tuorum locis Non dixisr& dñs ih̃s Contigit
autemmori in opemillum. & auferri ab ange¬
lis insinu abrahae : possunt &iã sp̃s mostuoꝵ
aliqua quaehiic aguntur. quae necessarium ẽ
eos nosre. & quod necessarium est eanosse
om̃s homines sed proph&ae dum hic uiuerent
cognoscebant Nec ipsi om̃ia sed quȩ illis c̃ẽ
reuelanda dĩ prouidentia iudicabat

Expanded text:
sibi dicit perfectam esse laetitiam, donec aliquid sibi dicit perfectam esse laetitiam, donec aliquid ex membris deesse corpori suo videnescire quidem mortuos quid hic agatur a vivis: sed dum hic agitur, postea audire possunt ab eis qui hinc ad eos moriendo pergunt: non quidem omnia, sed quae sinuntur indicare, qui sinuntur etiam ista meminisse,  quae illos, quibus haec indicant, oportet audire. Possunt et ab angelis, qui rebus quae aguntur hic praesto sunt, audire aliquid mortui, quod unumquemque illorum audire debere judicat, cui cuncta subjecta sunt: nisi enim essent angeli, qui possent interesse et vivorum et mortuorum locis, non dixisset Dominus Jesus: Contautem mori inopem illum, et deferri ab angelis in sinum Abrahae . Possunt etiam spiritus mortuorum aliqua quae hieos nosse et quos necessarium est ea nosse, omnes homines, sed prophetae, dum hic uiuerent, cognoscebant, nec ipsi omnia, sed quae illis esse reuelanda dei prouidentia iudicabat
Abbreviated transcription (Latin):
aduidendum side sunt ei reliquam embra quae
eri oculo la&atia: Autquȩ uidebitur eẽ ꝑfectio
simanus non habeat si pedes desint. aut reliqua
membra non ad sint quia & siest precellens
aliqua oculigloria in eomaxime est: Vt uelipse
dux sit corporis uł c&erorum membrorũ non de¬
seratur officiis : Hoc autem nos & ꝑ illã ȩgechielis¬
proph&ce uisionem doceriputo cumdicit : Con¬
gregandum ẽẽ os̃ ad os e iuncturam adiuncturã
uineruos &uenas & pellem hac singula locis
suis eẽ reparanda. Denique uide quid ad dit
proph&a Os̃ sa inquid ista Non dixit om̃s ho¬
nnes sunt sed dixit ossaista domus isrł sunt
ħabebisergo la&itiã de hacuita discedenr si
fueris sc̃s : Sed tunc erit plona leitia cũ nullũ
& tualios sicutipse expectatur es. qđ sitibi qui
membrũ es non uid&ur eẽ ꝑ fecta la&itia
side sit aliut membrũ quantomagis dñs & sal¬
uator noster qui capud totius corporis: Non

Expanded text:
ad videndum; si desint oculo reliqua membra, quae ad videndum; si desint oculo reliqua membra, quae erit ei laetitia? aut quae videbitur esse perfectio, si manus non habeat, si pedes desint, aut reliqua membra non adsint? Quia etsi est aliqua oculi gloria, in eo maxime est, ut vel ipse dux sit corporis, vel caeterorum membrorum non deseratur officiis. Hoc autem nos et per illam Ezechielis visionem doceri puto, cum dicit congregandum esse os ad os, et juncturam ad juncturam, et nervos, et venas, ac singula locis suis esse reparanda. Denique vide quid dicit propheta: Ossa, inquit, ista: non dixit: Omnes homines sunt, sed dixit: Ossa ista domus Israel sunt . Habebis ergo laetitiam de hac vita discedens, si fueris sanctus; sed tunc erit perfecta laetitia, cum nullum et tu alios, sicut et tu exspectatus es. Quod si tibi, qui membrum es, non videbitur esse perfecta laetitia, si desit aliud membrum, quanto magis Dominus et Salvator noster, qui caput est totius corporis, non
Abbreviated transcription (Latin):
dubitari. Magisterenĩ gentium eius infide
&ueritate apłs paulus ipseigitur adhebreos
scribens : Cum enumeras s& om̃s scõs patres
qui ꝑfidem iustificati sunt: Addit p̃omĩa &iã
hoo sed isti inquid om̃s testimonium habentes
ꝑfidem nondum ad secuti sunt repromissionẽ dõ
Pronobis melius aliquid prouidente uti. ne
sine nobis ꝑfectionem consequerentur. Vi¬
desergo quia expectat adhuc abraham̃ : ut que
perfecta sunt consequatur: Expectat &
isahac & ia cob &om̃s proph& ȩ expectant nos:
ut uobi scum ꝑ fectum beatitudinem capiant.
Propt̃ hoc&iã misteriũ illud in ultimũ diẽ dilati
iudicii custoditur. Vnum eñ corpus est. qđ iusti¬
ficari expectatur. inum corpus ẽ quod re¬
surgere dicitur iniudicio. lic& enĩ sint multi
membra sed unum corpus. Non potest oculus
dicere manui nones mihi necessaria. &iam¬
si sanus si toculus & sit turbatus quãntũ ꝑtin&

Expanded text:
dubitari. Magister enim gentium est in fide dubitari. Magister enim gentium est in fide et veritate Paulus apostolus. Ipse igitur ad Hebraeos scribens, cum enumerasset omnes sanctos qui per fidem justificati sunt, addit post omnia etiam hoc: Sed isti, inquit, omnes, testimonium habentes per fidem, nondum assecuti sunt repromissionem a Deo: Deo pro nobis aliquid melius providente, ne sine nobis perfectionem consequerentur . Vides ergo quia exspectat adhuc Abraham, ut quae perfecta sunt consequatur: exspectat et Isaac, et Jacob, et omnes prophetae exspectant nos, ut nobiscum perfectam beatitudinem capiant. Propter hoc etiam, mysterium illud in ultimum diem dilati judicii custoditur: unum enim corpus est, quod justificari exspectatur, unum corpus est, quod resurgere dicitur in judicio; licet enim sint multa membra, sed unum corpus » . Non potest oculus dicere manui: Non es mihi necessaria. Etiamsi sanus sit oculus, et non sit turbatus, quantum pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
idem pateretus in somnis & ubie& pec antum
quod illa cautio uacuata fuerat indicauit:
Quo inuento iuuenis atq: at monstrato: Non solũ
falsi debiti calumniam p̃pulsauit sed &iiã pat̾nũ
recipit cyrographum quod pat̃ non receperat
quando ẽ pecuna ꝑsoluta : Hic utiq putatur
anim a hominis curam gessis se profilio & ad eũ
uenis se dormientem. Vt docens qđ ignorabat
expeotent. & qđ non sit illa es ꝑfecta la&ctia
donecpro uris erporibus doleNT:
ehis it a origenis doctor insuis doc matibus
doc& dicens: Neque enim disceridentes
hinc sc̃i continuo integramentorum suorum
p̃mia consecuntur sed ex pectant &ĩa nos
Lic& orantes lic& desides non eñĩ illis est:
perfecta la&itia doneo proerroribus nr̃is
dolent &lugent nr̃a peccata hoc fortas se mihi
dicenti non credas: Quis enim ego sum qui con¬
firmare sententiã tanta docmatis audeam:
sed adibeo horumtestom & dequo non potest

Expanded text:
idem pater ejus in somnis, et ubi esset reconditum idem pater ejus in somnis, et ubi esset reconditum quo illa cautio vacuata fuerat, indicavit. Quo invento juvenis atque monstrato, non solum falsi debiti calumniam propulsavit, sed etiam paternum recepit chirographum, quod pater non receperat, quando est pecunia persoluta. Hinc utique putatur anima hominis curam gessisse pro filio, et ad eum venisse dormientem, ut docens quod ignorabat,exspectent; et quod non sit illis perfecta laetitia, donec pro nostris erroribus dolent. De his ita Origenes doctor in suis dogmatibus docet, dicens: « Neque enim hinc discedentes sancti continuo integra meritorum suorum praemia consequuntur, sed exspectant etiam nos, licet morantes, licet desides. Non enim illis est perfecta laetitia, donec pro erroribus nostris dolent, et lugent peccata. Hoc fortasse mihi dicenti non credas: quis enim ego sum, qui confirmare sententiam tanti dogmatis audeam? Sed adhibeo horum testem, de quo non potest
Abbreviated transcription (Latin):
diuesille quitor quebator in inferis sollicitus
ess& profratribus suis dicens ad abraham
Rogote pater utmittas lagarum in domopa¬
tris mei habeo enĩ quinque fr̃s ut test&urillis
ne &ipsiueniant in locum hunc tormentorũ:
Aitergo mostui cura habepos sunt deuiuis
quamuis nesciant quid in p̃senti agatur ã nob̵
sicut uiuentes curam habemus demostuis
quam lib& ignoremus quid agatur ab illis.
non utique pro eis dñm oblatis crebro sacrifi¬
ciis precaremur: Haec & his similia sc̃s
agustinus in suis uolum inibus docens hoc unũ
ponit exemplũ qđ non est mediocriter admi¬
randũ: Audiuimus ait idẽ doctor quod cum
debitum repeter&ur ã quodã de functi patris
cautione prolata quod filio nesciente a perte
iam furat persolutum contristari homo gra¬
uissime coepit atq: mirari: Quodei pater mo¬
riens non dixerit quid deber& cum feciss& &iã
testamentum tunc eiminis anxio. Apparuit

Expanded text:
dives ille qui torquebatur apud inferos, sollicitus dives ille qui torquebatur apud inferos, sollicitus esset pro fratribus suis, dicens ad Abraham: Rogo te, pater, ut mittas Lazarum in domum patris mei: habeo enim quinque fratres: ut testetur illis, ne et ipsi veniant in locum hunc toa ergo mortui curam habere possunt de vivis, quamvis nesciant quid in praesenti agatur a nobis: sicut viventes curam habere possumus de mortuis, quamlibet ignoremus quid agatur ab illis. non utique pro eis crebro oblatis sacrificiis precaremur. Haec et his similia sanctus Augustinus in suis voluminibus ponens, hoc unum ponit exemplum, quod non est mediocriter admirandum: « Audivimus, ait idem doctor, quod cum debitum repeteretur a quodam, defuncti patris cautione prolata, quod filio nesciente a patre jam fuerat persolutum, contristari homo gravissime coepit, atque mirari, quod ei pater moriens non dixerit quid deberet, cum fecisset etiam testamentum. Tunc ei nimis anxio apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
ricos potest p̃cibus xp̃o. Quã quã nil aliut
orationes fideliũ animarũ : quãdesideria
enrũ accipiantur: Illud quoque dico quod
suice prȩ obtant sic mastyribus cũ morirent᷑
sup̃stitum carorũ sefamiliaritas conmenda¬
uit sicatidie piorũ turba fideliũ & uocandis
ab hoc scło electis animaub: conmittit & ut
suis semꝑ sint memores paschȩ nec enĩfides
uiuentium id ad transeuntibus poscer& si
apud se incestum aber& quod innullo eos pos¬
sint inua postmotem sed quia tantȩ auctorita¬
tis solicitudo non poterit: sequens rei simul¬
totiens effectus probauit : Cum eaq: pleriq:
a &iam sinedilationis damno ꝑcipiunt. Haec
ergo mihi uid&ur de hac oblata questiuncula
ratio quam & si ipsis uerbis ut ẽ amaioribus
la&taripossint anim ȩ de functorũ ꝓuiuentiũ
canorũs alute seut Ristitia autcur agua
Lib& uiuorum moueantur.
inulla e& mortuis cura deuiuis: Nonutique

Expanded text:
re eos potest precibus Christo: quamquam nihil aliud re eos potest precibus Christo: quamquam nihil aliud orationes fidelium animarum, quam desiderium earum accipiatur. Illud quoque dico, quod sui esse praeoptat. Sic martyribus, cum morerentur, superstitum charorum se familiaritas commendavit: sic se quotidie piorum turba fidelium evocandis ab hoc saeculo electis animabus committit, et ut semper sui sint memores, poscit. Nec enim fides viventium id a morientibus posceret, si apud se certum haberet, quod in nullo eos juvare possent post mortem. Sed quia tantae auctoritatis sollicitudo non praeterit, sequens rei multoties effectus probavit, cum ea quae plerique tunt, sine dilationis damno consequuntur. Haec ergo mihi videtur de hac objecta quaestiuncula ratio, quam etsi ipsis verbis, ut est a majoribus laetari possint animae defunctorum pro viventium charorum salute: seu tristitia aut qualibet curd vivorum moveantur . Si nulla esset mortuis cura de vivis, non utique
Abbreviated transcription (Latin):
regulȩ subtilitate discordat :¬
utrum animȩ mortuoruo orerit . pro
Qsepultus diues in inferno ab rihã profratrib
Dorat ut admoneantur. Ne&ipsi iniqua tor¬
mentorũ deueniant quomodo impiorum
animȩ & maximȩ in requiȩ constitute carorũ
sup̃stitum creduntur & sollicitudinẽ ad mis¬
sis se: Orare ergo pos sunt ꝓsalute uiuentiũ
in quantũ ad ño ꝑmittuntur : Nam utique
pcordari ueraciter pos sunt . quo s in hoc scio
positi dilexerunt : Sen sum enim quo uiuentes
cũ uiuentibus ad fuerunt non ãmisis se¬
sed liberiorem illio habere credende sunt
Vbihonore corporaligrauari nom possunt iNam
untadiuina sententia: Corpuscorruptibi¬
l adgrauat animam : Ergo anima quae nunc
corpore grauatur libemorcorporali soluta
esficitus. Estigitur animȩ postmortem
&isensus integor& memoria plena Ergo
an iina quae illio cesto recordationis officio
anits ro nmorum dulcedinis recordatur
tecordans ergo quos amauit in scło cominenda¬

Expanded text:
regulae subtilitate discordatregulae subtilitate discordatUtrum animae mortuorum orent pro sal sepultus dives in inferno, Abraham pro fratribus orat, ut admoneantur, ne et ipsi in iniqua tormenta deveniant , quomodo piorum animae, et maxime in requie constitutae, charorum superstitum creduntur sollicitudinem amisisse? Orare ergo possunt pro salute viventium, in quantum a Domino permittuntur: nam utique recordari veraciter possunt, quos in hoc saeculo positi dilexerunt: sensum enim, quo viventes cum viventibus adfuerunt, non amisisssed liberiorem illic habere credendae sunt, ubi onere corporali gravari non possunt. Nam juxta divinam sententiam, corpus corruptibile aggravat animam : ergo anima quae nunc corpore gravatur, liberior corpore absoluta efficitur. Est igitur animae post mortem et sensus integer, et memoria plena. Ergo anima quae illic certo recordationis officio utitur, proximorum dulcedinis recordatur. Recordans ergo quos amavit in saeculo, commenda
Abbreviated transcription (Latin):
Et quo modo proillis tunc orabitur quia iam
nullatenus pos sunt adiustitiȩ opera. ab in¬
quitate conmutari: Eadem itaque causa est
curnon or&ur tuncprohominibus a& noigne
dampnatis. Quae uel nunc&iã causa est
ut non or&urprodiabelo angelisq: eius & no
supplicatio deputatis: Quae nunc &iã causa ẽ
ut nonorent sc̃ĩ homines prohomnibus infi¬
delibus impusq: defunctis quid deeis utiq
quos a&no deputatos supplicio iam noueruNt:
Ante illum iudicis iusti conspectum orationis
suȩ meritis cas sacri refugiunt: quod si
nunc quoque uiuentes iusti mostuis &dam¬
natis in iustis minime conpaciuntur: Quando
adhuc aliquid iudicabile de suo carne se nper¬
p&i &iam ipsi nouerunt : Quanto districtius
tunc iniquorum tormenta respiciunt.
quando ab omniuitio corruptianis exuti.
ipsi iam iustitiȩ uicinius atq artius inerebuNł
sic qui ppe eorũmentes ꝑ hoc qđ iustis simo
iudicu inherent bis districtionis ab sorb&
Vt omnino eis non lib& quicquid ab illius internȩ

Expanded text:
Et quomodo pro illis tunc orabitur, quando jam nullatenus possunt ad justitiae opera ab iniquitate commutari. Eadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc etiam causa est ut non oretur pro diabolo angelisque ejus aeterno supplicio deputatis. Quae nunc etiam causa est, ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis, qui de eis utique quos aeterno deputatos supplicio jam noverunt ante illum judicis justi conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne se perpeti etiam ipsi noverunt, quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando, ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes per hoc quod justissimo judici inhaerent, vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat quidquid ab illius internae
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis agitur quiculpam qualit̃ declinare de¬
beant sciunt : Aut non in grauibus rebus error
ignorantiȩ quȩ cuncta &iam post mostem
grauant: Si adhuc in hac uita positis mini¬
me fuerint relaxata : Nam & cũ paulus
dicat xp̃messe fundumentum Atq: sub¬
iungit. Si quis suꝑ ȩdificauerit suꝑ hoc fun¬
damento aurum argentum lupides pre

Expanded text:
ipsis agitur, qui culpam qualiter declinare deipsis agitur, qui culpam qualiter declinare debeant sciunt; aut in non gravibus rebus error ignorantiae, quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata. Nam cum Paulus dicat Christum esse fundamentum, atque subjungat: Si quis superaedificaverit super hoc fundam
Abbreviated transcription (Latin):
nitum : Interquos agustinus: egregius doctor
lic& eum in hacuita fidelibus accidere posse
testatur tamen postmortem definit eum¬
Contestans quod idẽ ipse ignis purgatorius
qui nunc a quibus dam contempnitur & paruus
putatur: Multo grauior exist& quã quicquid
pꝰtest homopati in hacuita. Gregorius quoque
de hoc purgatorio igne sic dicit. ꝓ quibusdam
leuibus culpis eẽ ante iuditiumꝰ purgatorius
ignis eẽ credendus est: Pro eo quod ueritas dicit
Quia siquis in scõ spũblas phemiã dixerit. Neque
in hoc scło remitt&ur ei : neque infuturo inqua
sententia datur intelligi quasdam culpas
in hoc scło quos damuero in futuro posse laxari
Quod enĩ deuno negatur consequens intellectus
put & quia de quibus dam conceditur : sed tamen
ut p̃dixi hocde parius minimisque peccatis
fieriposse credendum est. sicut est assiduus
otiosus sermo in moderatus risus uł peccatũ
cur erei familiaris : quȩ uix si neculpa uł ab

Expanded text:
nitum. Inter quos Augustinus doctor egregius, nitum. Inter quos Augustinus doctor egregius, licet eum in hac vita fidelibus accidere posse testetur, tamen et post mortem definit eumcontestans quod ignis ille purgatorius, qui nunc a quibusdam contemnitur et parvus putatur, multo gravior existat, quam quidquid homo potest pati in hac vita . Gregorius quoque de hoc purgatorio igne sic dicit: « Pro quibusdam levibus culpis ante judicium purgatorius ignis esse credendus est pro eo quod Veritas diquia si quis in sancto Spiritu blasphemiam dixerit, neque in hoc saeculo remittetur ei, neque in futuro . In qua sententia datur intelligi quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro posse laxari. Quod enim de uno negatur, consequens intellectus patet, quia de quibusdam 444 conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa vel ab
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ ignem corporeum mens incorporea:
&uam corporea flamma cruci&ur. Quãuis
colligere dictis euangelicis possumus : quia
incendium anuna non solum uidendo sed &uã
expediendo patiatur: Veritatis eñi uoce
diues mostuus in infernumdicitur sepultus:
zarum ut intinguat extremum digiti sui in¬
aqua & refriger& linguamea quia crucior
in hac flamma : Dumergo peccatorem
diuitem dam natum ueritas inignibus ꝑhib&:¬
Quis nam sapiens reproborum animas tene¬
ri ignibus negat. Quod unussit geherne
Inus quidemẽ gehenne ignis sed non un o mo
sub uno sole multi consistunt nec tam̃ eiusdẽ
solis ardorem aequaliter sentiant. Quia
alius plus extuat atq aliusminus. Ita illic
in uno igne non unus est modus incendii : quia
quod hic diuersitas corporum. Hoc illic ait
diuersitas peccatorum Vt &ignem non dis¬
similem habeant. & tamen easdem singulos
Iurgatorium ignem postinortẽ esse multorũ

Expanded text:
ut per ignem corporeum mens in incorporea ut per ignem corporeum mens in incorporea etiam incorporea flamma crucietur. Quamvis colligere ex dictis evangelicis possumus quia incendium anima non solum videndo, sed etiam experiendo patiatur. Veritatis etenim voce dives mortuus in inferno dicitur sepultus . zarum ut intingat extremum digiti sui inaquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Dum ergo divitem peccatorem damnatum Veritas in ignibus perhibquisnam sapiens reproborum animas teneri ignibus neget? CAPUT XVIII. Quod unus sit gehennae nus quidem est gehennae ignis, sed non uno modomulti sub uno sole consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat, alius vero minus ; ita illic in uno igne non unus est modus incendii, quia quod hic diversitas corporum, hoc agit illic diversitas peccatorum, ut et ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos  credatur. Purgatorium ignem post mortem esse, multorum
Abbreviated transcription (Latin):
Quod anima similitudine corporis habeat
& ineadẽ corporali similitudine requiȩ
sentiat perferat quȩ tormenta
Seanima humana quod corporiꝰ similitudinẽ
habeat. ista est doctoris egregii sententia.
agustini : Ait enim. profiteri animam habere
posse similitudinem corporis & corporalium
omnino membrorum quisque negat : potest
negare animam eẽ : quae in somnis iuid& uł
dam similitudine corporis non fit:: Pro¬
inde si hão similitudinem &iam apud infe¬
ros egerit : Non corporalem sed corpori
similem. It a&ciam in locis uid&ur esse
non corporalibus sed corporalium simili
bus siue in requie siue indo loribus:
corporeo cruciari.
Eiuiuontes hominis incorporeus sp̃sten&ur
Dincorpore: Curnon post mortem cũ corpore¬
us sit sp̃s &iam corporeo igne teneatur
namq: eo ipso patitur quod uid& & quia cum¬
cremari sea spicit crematus. sic que fi& ut
res corpereo incorpoream exurat dum ex
igni ui sibili ardor bac dolor inuisibilitrahit᷑

Expanded text:
CAPUT XVI. Quod anima similitudinem corporis habeat, CAPUT XVI. Quod anima similitudinem corporis habeat, et in eadem corporali similitudine requiem sentiat perferatque tormenta. De anima humana, quod similitudinem corporis habeat, ista est sententia egregii doctoris Augustini. Ait enim: « Profiteor animam habeposse similitudinem corporis et corporalium omnino membrorum quisquis negat potest negare animam esse, quae in somnis uidet uel dam similitudine corporis non fit. proinde, si hanc similitudinem etiam apud inferos gerit non corporalem, sed corpori similem, ita etiam in locis uidetur esse non corporalibus, sed corpus, sive in requie sive in doloribus ecorporeo cruciari. Si viventis hominis incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mortem, cum incorporeus sit spiritus, etiam corporeo igne teneatur?namqcremari se aspicit, crematur. Sicque fit ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum utique consequens sit & hoc rationis ipsius
ordo contineat. Vt exuta mens ista carnali
quanunc euetatur pinguedine intellectu¬
ales uistutes suas in melius repar& & puriores
eas ac subtiliores recipiat potius quã admittat
Intantum autem hoc quod dicimus beatus apłs
uerum ẽe cognoscit. Vt &iã obt& ab hac carne
disceidere ut separane eius enixius ualeat
dño copularidicens. Desiderium habeo dis¬
solui & cumxp̃o eẽ multo enĩ melius qm̃dũ
sumus in corpore peregrinamur adño
Et idcirco audemus & bonam uoluntatem habe¬
mus magis peregrinari a corpore & prȩsen¬
tes eẽ ad dñm. Propter quod & iam contendim
siue absentes siue prȩsentes. placere illi cũ¬
orationem scilic&. animȩque in hac carne est.
peregrinationem ad nõ atque absentia axp̃o
eẽ. Pronuntians eiusque in hac carnen se¬
parationẽ atq: discersum p̃sentiam esse.¬
ad xp̃m tota credulitate confidens:

Expanded text:
cum utique consequens sit et hoc rationis ipsius cum utique consequens sit et hoc rationis ipsius ordo contineat, ut exuta mens ista carnali qua nunc hebetatur pinguedine intellectuales uirtutes suas in melius reparet et puriores eas ac subtiliores recipiat potius quam amittat. in tantum autem hoc quod dicimus beatus apostolus uerum esse cognoscit, ut etiam optet ab hac carne discedere, ut separatione eius enixius ualeat domino copulari, dicens: desiderium habeo dissolui et cum Christo esse, multo enim melius, quoniam dum sumus in corpore peregrinamur a domino. et idcirco audemus et bonam uoluntatem habemus magis peregrinari a corpore et praesentes esse ad dominum. propsive praesentes, sive absentes placere illi . Commorationem scilicet animae, quae in hac carne est, peregrinationem a Domino atque absentiam a Christo esse pronuntians, ejusque ab hac carne separationem atque discessum, praesentiam ad Christum, tota credulitate confitens.
Abbreviated transcription (Latin):
sed anima erat ingrorsura cumx p̃o : Quibus
dictis utidem doctor enunciat manifeste
probatur: Animas de functorum non solũ
suis sensibus non priuari sed nec istis quida
affectibus id est spe atque tristitia gaudio
acm&u carero u: &exeis quȩ sibi¬
in illo generali ex amine reseruantur quiddã
eas iam incipere p̃gustare. Nec secundum¬
opinionem quorundam in fidelium innibilum
eas resolui posthuius commemorationis exces¬
sum sed uiuatius subsistere dĩque laudibus
intentius inherere : Nonne ultra omnis in
ȩptiȩ non dicam fatuitatem sed in saniam est. uł
leuiter suspicare illam p̃ciosiorem hominis por¬
tionem inqua &iam imago dĩ scđm beatum apłm
hac similitudo consistit. De posita hac quare¬
tunditur in presenti sarcina corporali in sen¬
sibilem fierique omnem rationis uim inse con¬
tinens &iãmutam atque in sensibilem materiã
carnis participatione sui facit es se sensibilẽ:

Expanded text:
sed anima erat ingressura cum Christo. Quibus sed anima erat ingressura cum Christo. Quibus dictis, ut idem doctor ait, manifeste probatur animas defunctorum non solum suis sensibus non privari, sed nec istis quidem affectibus, id est, spe atque tristitia, gaudio atque metu carere, et ex eis quae sibiin illo generali examine reservantur, quiddam eas jam incipere popinionem quorundam infidelium in nihilum eas resolui post huius commorationis excessum, sed uiuacius subsistere deique laudibus intentius inhaerere. eptiae non dicam fatuitatem, sed insaniam est uel leuiter suspicari illam pretiosiorem hominis portionem, in qua etiam imago dei secundum beatum apostolum ac similitudo consistit, deposita hac qua retunditur in praesenti sarcina corporali insensibilem fieri, quae omnem rationis uim in se continens etiam mutam atque insensibilem materiam carnis participatione sui facit esse sensibilem,
Abbreviated transcription (Latin):
quia rex reributione a&nȩ iustitiȩ ex qua¬
iam iustigloriantur: Necesse est ut & in¬
iusti peromĩa crucientur. Nam sicut electos
beatitudo glorificat. Ita credi necerse est
quodã die exitus sui ignis reprobos exurat.
nsalomonis libro scriptum est. lignũ quocũꝗ
lococeciderit. siue ad austrum siue ad aquilonẽ
ibierit : Scilic& quiacum humani casus tẽpore
siue sc̃s seumaligni sp̃s egredientem animã
Aclaustra carnis acceperit in a&num secũ
sineulla ꝑmutatione retinebit. ut nex ex¬
altata ad supplicium proruat. nec mersa
n cassiani uoluminibus legimus qđ non sit otiosȩ
post reparationem huius corporis animae :
Neque nihil non sentiant: Cum diues ille
in inferno cruciari se in flamma adlazarũ:
latronem dixit : hodie mecumeris in paradỹ¬
so. Quodille nequaquã dñs promisisr& :
sieius animã noss& post separationem car¬
nis uł priuandam sensu uł innihilum resol
uendam: Non eñi caro eius inparadyso

Expanded text:
quia ex retributione aeternae justitiae ex ququia ex retributione aeternae justitiae ex qua justi gloriantur, necesse est ut et injusti per omnia crucientur. Nam sicut electos beatitudo glorificat, ita credi necesse est, quod a die exitus sui ignis reprobos exurat.  In Salomonis libro scriptum est: Lignum in quocunque loco ceciderit, sive ad austrum sive ad aquilonem, ibi erit : scilicet quia cum humani casus tempore, sive sanctus sive malignus spiritus egredientem animam a claustris carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla permutatione retinebit, ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec mersa Cassiani voluminibus legimus quod non sint otiosae post separationem hujus corporis animae, neque nihil sentiant, cum dives ille in inferno cruciari se in flamma ad Lazarum latronem dixit: Hodie mecum eris in paradi illi nequaquam dominus promisisset, si eius animam nosset, post separationem carnis uel priuandam sensu uel invendam. Non enim caro ejus in paradiso,
Abbreviated transcription (Latin):
ab eiusdem carnis sensibus ut ei quo modo ca
perepos sit : illud ostender&ur. Proinde
cum hoc corpus iam non animale sed per
futurã conmutationẽ spiritale receperit.
Angelis adaequata ꝑfectum habebit naturȩ
suet modum obȩdiens & imperans uiuficata
auimfidanstam in offabili facilitate
ut siteigloria quod sarcine fuit
enstegetđ cus urxpi ad inferos anioe
electorũ ñ locisillis teneant᷑ ubi patriarcharũ
Antiqui patres usque ad aduentum dñi : quam lib&
Miuste uixerint ducti ad regnum non sunt. Nisi ille
Adescender& qui paradysi claustra hominibus in¬
eos postper actam iustitiã & sitranquilla : Tam̃
inferniloca tenebant : Post meatoris autem
aduentum in hocmundo uenientis : Vt beatus
aitgregorius ad regnum ducimur moxidẽ
corpore eximus & illud sinemora ꝑcipimus:
quod antiqui patres cũ magna ꝑcipere dila
Osacrielo quii credimus: Oport& ut & iniquoꝵ
animas in inferno ꝑ om̃ia eẽ credamus

Expanded text:
ab eiusdem carnis seab eiusdem carnis sepere posset, illud ostenderetur. Proinde cum hoc corpus jam non animale, sed per futuram commutationem spirituale receperit Angelis coaequata, perfectum habebit naturae suae modum, obediens et imperans, vivificata et vivificans, tam ineffabili facilitate, ut sit ei gloriae quod sarcinae fuitensum Christi ad inferos, animae electorum non locis illis tenentur, ubi patriarcharum Antiqui patres usque ad adventum Domini, quamlibet juxte vixerint, ducti ad regnum non sunt, nisi ille descenderet, qui paradisi claustra hominibus eos post peractam justitiam, etsi tranquilla, tamen inferni claustra tenebant. Post mediatoris autem adventum in hoc mundo viventes, ut ait beatus Gregorius, ad regnum ducimur mox ut de corpore eximus, et illud sine mora percipimus, quod antiqui patres cum maxima percipere dilatsacri eloquii credimus, oportet ut et iniquorum animas in inferno esse per omnia credamus;
Abbreviated transcription (Latin):
XI Ait ex hoc beatis simus agustinus. Si quẽ mou&
Nquemopus sit sp̃sde functorũ corpora sua
in resurrectione recipere si potest eis &iam
sine corporibus sũma illa beatitudo p̃beri
Difficilior quidẽ quȩstio ẽ quã ut ꝑfecte pos¬
sit hoc sermone finiri sed tam̃ minime dubi¬
tandum ẽ & raptã hominis a carnis sensibus
mentem & postmostem ipsa carne de posita
trans censis &iã similitudinibus corporaliũ
non sic uiuere posse in commutabile substan¬
tia sicut scĩ angeli uiuent siue alia latentiore
ad p&citus corpus administrandi: Quod ad¬
p&uture tardatur quodammodo. Netota
deuotione ꝑgat in illum summum caelum
quandiu non sub ẽ. corpus cuius administra¬
tione ad p&itus ille conquies cat: Porro
autem sitale sit corpus cuius sit difficilis &
grauis administratio sicuthȩc uero quae
corrumpitur & ad grauat animam de propa¬
gine trans gressionis existens: multo
magis auertitur mens ab illa uisione summi
cacłi : Vnde nessario abripienda erat

Expanded text:
. Ait ex hoc beatissimus Augustinus: « Si quidem movet, quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si potest eis etiam sine corporibus summa illa beatitudo praeberi, difficilior quidem quaestio est, quam ut possit perfecte hoc sermone definiri. Sed tamen minime dubitandum est, ereptam hominis a carnis sensibus mentem, et post mortem ipsa carne deposita, transcensis etiam similitudinibus corporalium rerum, non sic videre posse incommutabilem substantiam, sicut sancti angeli vident, sive alia latentiore  naturalis corpus administrandi, quo apetitu retardatur quodammodo, ne tota intentione pergat in illud summum caelum, quamdiu non subest corpus, cuius administratione adpetitus ille conquiescat. porro autem, si tale sit corpus, cuius sit difficilis et grauis administratio, sicut haec caro, quae corrumpitur et adgrauat animam, de propagine transgressionis existens, multo magis auertitur mens ab illa uisione summi caeli: unde necessario abripienda erat
Abbreviated transcription (Latin):
illũ pͥopulum non &iã genter c&eras iudicabuNt
quod aũi ait in regeneratione ꝓculdubio mor¬
tuorum resurrectionem nomine uoluit rege¬
nerationis intellegi sic enĩ caro nr̃a regene¬
rabitur ꝑ incorruptione quemad modum
est anima nr̃a regenerata ꝑfidem :¬
deũ tima nes ur pectionẽ copporum̃ huoanoꝵ
Se surrecturã carnem hominũ quicũq natisuNT
hominum atq nascuntur. & mortus unt
atq morientur : Nullo modo deb& dubitare
tui qui in monumentis sunt audient uocem
filii dĩ & procedent quibona fecer̃ in resurrec¬
tionem uitȩ : qui uero mala fecerunt in resurrec

Expanded text:
illum populum, non etiam gentes ceteras iudicabunt. illum populum, non etiam gentes ceteras iudicabunt. quod autem ait: in regeneratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine noluit regenerationis intellegi. sio enim caro nostra regenerabitur per incorruptionem, quemadmodum est anima nostra regenerata per De ultima resurrectione corporum humanorum. Resurrecturam carnem omnium quicunque nati sunt hominum atque nascentur, et mortui sunt et morientur, nullo modo debet dubitare tui qui in monumentis sunt audient vocem Filii Dei; et procedent qui bona fecerunt in resurrectionem vitae; qui ver
Abbreviated transcription (Latin):
nocminatis xxp̃o duo decim sedabus pon
disunt sed oõis ꝑfectorum niumepos qui in
duo denario numepo parcietur¬
iII. Qc̃s agustinus ita ex hoc insuis tractatib dic̃
iudicaturos putare debemus duo denarii quippe
numero uniuersa quedam significata ẽ p̃dican¬
tium multitudo ꝓpt̃ ducs partes numeri septe narii
quo significatur plerũq: uniuersitas quaeduȩ par¬
tes idẽ tria & quattuor : Altera ꝑ alteram
multi plicate duo decim fiunt. Nam & quattuor
ter & tric quater duo decim sunt & siqua alia
huius modi duo denarii numeri. quia hoc ualeat
ratio repperitur : Alio quincum in locum iudȩ
cdiudicandum sedeat non habebit: qui ꝑfecto
cum aliis scĩs adnumerum iuditium suꝑtinerẽ de¬
monstrat cumdicit. Nescitis quia angelos iu¬
dicabimus de ipsis quoq iudicandis in hoc numero
duo denario similes causa ẽ : Non em̃i quia dictũ ẽ
iudicanter duo decim trib isrł trib leui quia t̃tia
decima ẽ : ab eis iudicanda nonerit: Aut solũ

Expanded text:
o duodecim sedibus non sint, sed omnis perfectorum numerus, qui in duodenarium numerum partiuntur. Sanctus Augustinus ita ex hoc in suis tractatibus dicit : judicaturos putare debemus. Duodenario namque numero universa quaedam significata est praedicantium multitudo, propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque universitas. Quae duae partes, id est tria et quatuor, altera per alteram multiplicatae, duodecim fiunt. Nam et quatuor ter, et tria quater, duodecim sunt; et si qua alia hujusmodi duodenarii numeri, quae ad hoc valeat, ratio potest reperiri. Alioquin cum in locum Judae ad judicandum sedeat non habebit: qui profecto cum aliis sanctis ad numerum judicum se pertinere demonstrat, cum dicit: Nescitis quia angelos judicabimus? De ipsis quoque judicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est: iudicantes duodecim tribus Israhel, tribus Leui, quae ma est, ab eis iudicanda non erit aut solum