comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ isrł demadianitis. & ad ultimũ apponeris
ad populum tirũ. Igitur seandala quȩ accide¬
rant isrłitis. qm tergiuersatione madianitarũ
acciderant. ipsi emm fubor nauerane mulieres
quȩ eos deciꝑent ut peccarent coram dño. illi qͥdẽ
ꝓ pc̃co suo ptulerunt uindictã. medioeriꝰ tam̃
& partius. ħii uͦ qui eis fuerant eatisa peccandi.
multo uehementior subiacent ultioni. Unde
edocemut qua longe sit grauiꝰ alus eausã pre¬
hert peccati. quam ipsum unũ quẽq peccare. uic̃
& dominus designat cum dicit. quia melius fuerat
homini illi non nasci. aut molam asinariã suspen¬
di eirxa collum eius. & p̃cipitari in ꝓfuntũ maris.
quam ut scandalitet unũ de pusillis istis. simulq
aduercendum quonam quidẽ nom̃ scandali. a
nonnullis incompetent̃ p̃sumitur scanddalũ illud
dici. ubi recto itinere ambulanti deceptio struitur
ad peccatum. & subieitur causa peccãdi. sicut et
madianitȩ ambulantibus in legẽ dm̃i isrłitis. &

Expanded text:
filios Israel de Madianitis, et sic colligeris ad populum tuum. Igitur scandala quae acciderant Israelitis, quoniam tergiversatione Madianitarum acciderant ipsi enim subornaverant mulieres, quae eos deceperant ut peccarent coram Domino, illi quidem pro peccato suo pertulerunt vindictam, mediocrius tamen et parcius; hi vero qui eis fuerant causa peccandi, multo vehementiori subjacent ultioni. Unde edocemur, quia longe sit gravius causam praebere peccati, quam ipsum unumquemque peccare. Sic et Dominus designat cum dicit, quia melius fuerat hominem non nasci, aut molam asinariam ligari circa collum ejus, et praecipitari in profundum maris, quam ut scandalizet unum de pusillis istis . Simul advertendum est quoniam quidem nomen scandali a nonnullis incompetenter praesumitur; illud scandalum dico, ubi recto itinere ambulandi deceptio aliqua struitur ad peccatum, et subjicitur causa peccandi: sicut et Madianitae ambulantibus in lege Domini Israelitis, et
Abbreviated transcription (Latin):
Scio diu̾sa uota inscripturis referr. Anna quidẽ
uouit d̾o fructum uentris sui. & samuhelẽ consecra¬
uit intemplo. Alius quodcumq sibi post uictoriam
redeunti occurisset uouit dõ & occurrente filia uoca
lacrimanda ꝑsoluit. Alii uitulos aut arietes aut
domos. aut alia huiusmodi racione carentia uota
offerunt dõ. Illeuͦ qui appellatar natareus semecip¬
sum deuouit dõ. Hoc est enim uotũ natarei. qd ẽ suꝑ
omne uotum. Aam filiũ offerre uł filiã aut pecus
aut p̃dium. hoc totũ extra nos ẽ. Semetipsũ dõ offer
re. & non alieno labore s ꝓprioplacere. hoc ẽ ꝑfectiꝰ
& eminentius omnibus uotis: qd̾ qui facit imitator
ẽ xp̃i. Ille enĩ dedit homini t̃̾ram mare & omnia que in
eis sunt ad obsequiũ dedit & celum solem quoq et lunã
ac stellas hominũ ministerio concessit & pluuias uentos.
& omne quicquid in mundo ẽ hominib largitus est.
S post hec omma semetipsũ dedit:Sic enĩ dilexit deys

Expanded text:
Scio diversa vota in Scripturis referri: Anna quidem vovit Deo fructum ventris sui, et Samuelem consecravit in templo . Alius quodcunque sibi post victoriam redeunti occurrisset, vovit Deo: et occurrente filia, vota lacrymanda persolvit . Alii vitulos aut arietes, aut domos, aut alia hujusmodi ratione carentia vota offerunt Deo. Ille vero qui appellatur Nazaraeus, semetipsum devovit Deo . Hoc est enim votum Nazaraei, quod est super omne votum. Nam si filium offerat vel filiam, aut pecus aut praedium, hoc totum extra nos est. Semetipsum offerre Deo, et non alieno labore, sed proprio placere, hoc est perfectius et eminentius omnibus votis. Quod qui facit, imitator est Christi. Ille enim dedit homini terram, mare et omnia quae in eis sunt ad obsequium; dedit et coelum; solem quoque et lunam et stellas hominum ministerio concessit; pluvias, ventos et omne quod in mundo est, hominibus largitus est. Sed post haec omnia semetipsum dedit. Sic enim dilexit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
namq ẽ primogenitus iacob. licet contamina¬
uerit chorum patris. primogenitus tam̃ ẽ. Sed et
nem consequitur. & ipse licet deegyptia natus
primogenitus tamen est. Om̃s gͦ ist pͥmogenits
sunt. & ideo pͥorem ppłm designant. qui ñ per
iħm dominũ nr̃m. s ꝑ moysen extra iordanen
sortem hereditatis accipunt. Considera autem
diligentius etiam causã. qua et priores ⁊ extra
iordanem. & sequestrati acetĩs consequunt᷑ here¬
ditatẽ. Iumenta inquit & pecora multa sunt nob̃.
hȩc gͦ causa est quaprior populus ad heredicatẽ
t̾̃rȩ illiusque lacte fluit quȩ lacte habundat. q̃
fauus est mellis preomni t̾ra. ñ potuit ꝑuemi¬
re. nec t̾bum carne factũ potuit agnoscere. qr

Expanded text:
namque est primogenitus Jacob; licet contaminanamque est primogenitus Jacob; licet contaminaverit thorum patris, primogenitus tamen est. Manasnsequitur, et ipse licet de Aegyptia natus est, primogenitus tamen est. Omnes tamen isti primogeniti sunt, et ideo priorem populum designant, qui non per Jesum Dominum nostrum, sed per Moysen extra Jordanem sortem haereditatis accipiunt. Considera autem diligentius etiam causam qua et priores, et extra Jordanem et sequestrati a caeteris, consequuntur haereditatem. Jumenta quoque et pecora multa sunt nobis. Haec ergo causa qua prior populus ad haereditatem terrae illius quae lacte fluit, quae melle abundat, quae favus mellis est prae omni terra, non potuit pervenire, nec Verbum carnem po
Abbreviated transcription (Latin):
lataro. uł paradisus ut in lacrone qui de cru¬
ce credidit indicat᷑. uł etiam si qua nouit eẽ¬
ds̃ alia loca. uł alias mansiones ꝑquȩ transi¬
ens anima dõ credens & ꝑueniens usq ad
Igitur cum dupplici ut memorauimꝰ modo e¬
gressus designetur exegypto popłi. & tͣnfitꝰ
in desertum. atq inde ingressus in sc̃ȩ t̾rȩ
hereditatẽ. uideamus nc̃ quid sibi uelit Rui¬
ben & gad & dimidie tribus manasse hereditas.
quȩ ꝑ moysen tradit᷑. & extra iordanẽ decer¬
nicur. In xii. tribubus filioꝵ isrł occultis
quedam & mysticis rationib t̾ot̾ humam ge-¬
neris figara compleclitr. uilomnũ certe hommũ
qui ad agnitionẽ di uenerunt. Hoꝵ gͦ pars aliqua
extra iordanem hereditatẽ consequitur ꝑ moysen
pars uͦ trans iordanẽ & hereditatẽ suscepre in terra
rȩꝓinssionis ꝑ ib̾m. Ꝙ illi quidem quibꝰ extͣiordanẽ
hereditas decernit᷑. primitiui surt. licet minꝰ nobiles
licet non inculpati pͥmitiui tamen sunt. Ruben

Expanded text:
Lazaro, vel paradisus, ut in latrone qui de cruce credidit, indicatur; vel etiam si qua Deus novit esse alia loca, vel alias mansiones, per quae transiens anima Deo credens, et perveniens usque ad cipiat. Igitur cum duplici, ut memoravimus, modo egressus designetur ex Aegypto, et transitur ad desertum, atque inde egressus ad sanctae terrae haereditatem, videamus nunc quid sibi velit Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse haereditas, quae per Moysen traditur, et extra Jordanem decernitur. In duodecim tribubus filiorum Israel, occultis quibusdam et mysticis rationibus, totius humani generis figura complectitur, vel omnium certe hominum qui ad agnitionem Dei venerunt. Horum vero pars aliqua extra Jordanem et haereditatem consequitur per Moysen; pars vero transit Jordanem, et haereditatem suscipit in terra repromissionis per Jesum. Et illi quidem quibus extra Jordanem haereditas decernitur, primitivi sunt; licet minus nobiles, licet non inculpati, primitivi tamen sunt. Ruben
Abbreviated transcription (Latin):
tabant in sasantẽ. & bis primo locis amalech nomi¬
nacum memini. S requirat᷑ fortassis utrũ duȩgen¬
ces eiusdem nominis habeantur. qm̃ quidẽ ⁊ inca¬
thalogo filioꝵ esau & ducum. qui ex eius genere
filioꝵ esau. Eliphath filius adath uxorisesau. & ragu
el filius basemath uxoris esau. fuerunt aũt filii elifas

Expanded text:
tabant in Asasonthamar . In his primo locis Amalec memini nominatum. Sed requiratur fortassis, utrum duae gentes ejusdem nominis habeantur: quoniam quidem et in catalogo filiorum Esau, et ducum qui ex ejus genere filiorum ejus: Eliphaz filius Adae uxoris Esau; Raguel quoque filius Basemath uxoris ejus. Fueruntque filii Eliphaz:
Abbreviated transcription (Latin):
Constat gͦ ea ꝑsp̃m scm̃ dicta& iõconueniens uidet᷑
loquentis intelligi. Sed et illud in loco memorare
aptissimum duco. qd̾ abraham eũ audiret illũ diui¬
tem positum in tormentis rogare se ut dimitteret᷑.
homines aliquosdicebat in corꝑepositos moysen et
ꝓphetas. s hȩc quȩ ꝑmoysen spñ dĩ dictante conseͥptas̾t̃
moyses ea nominauit. Bicat gͦ aliquis cum hec ita
seriptasint. si abraham me ad moysi dicta tͣnsmit¬
pecora multa p̃ceteris tribubus. & quia dicrt ad eos
moyses uidete ne exaceͣbetis dm. sicut ⁊ illi decẽ
qui missi sunt cum ihũ ⁊ caleph explorare t̾ram.
& dicebant quia talis & talis est t̾ra. & ñ possumꝰ¬

Expanded text:
sanctum dicta, et ideo conveniens videtur loquentis intelligi. Sed et illud in loco commemorare aptissimum duco quod Abraham cum audisset illum divitem positum in tormentis rogare se ut dimitteretur, homines aliquos dicebat in corpore positos Moysen et prophetas, sed haec quae per Moysen Spiritu Dei dictante conscripta sunt, Moysen ea nominavit. Dicat aliquis: Cum haec ita scripta sunt, si Abraham me ad Moysi dicta transmitpecora multa prae caeteris tribubus? et quia dicit ad eos Moyses: Videte ne exacerbetis Deum, sicut et illi decem qui missi sunt cum Jesu et Caleb explorare terram et dicebant, quia t
Abbreviated transcription (Latin):
sit uelamen quod ẽ positũ in lectione uetis destam̃¬
t remouere atq: ꝑquirereque sint uera sacrificra.
que purificent ppłm indiebus festis. tunc uidebit
quam mira et magnifica funt. quȩ ꝑ hec indu¬
cantur. quȩ suꝑflua ignorantib ac suꝑsticiosa
ducunt᷑. S hȩc quidẽ paulus & siqui ei simi¬
les sunt.plemius ab ip̃a sapientia & u̾bo dĩ ꝑfectiusq
cognouerint. nos aũt quantũ exip̃is colligere lic̃is¬
possumus. in quib nob̃ uelut ꝑumbrã & imaginẽ
indicia quedam dederunt. ad edtificationẽ cõmunẽ
diseutere fummatim de sacrificioꝵ ritu aliqua tẽp¬
tabimus. In pasche festiuitade agnus scribitur ẽẽ
qui purificat popłm. in aliis uitulus. in aliis hyrcꝰ
aut aries uel caprauł uitala. sicut exhis quȩ recita¬
ta sunt dicdicistis. Unus gͦ ex hisammalibus qui
ad purificandum popłm sumunt᷑ ẽ agnus. Qui
agnus ipse eẽ dr dominꝰ ⁊ saltiator nr̃. Sic enĩ intel¬

Expanded text:
 quod est positum in lectione veteris testamenti, removere atque inde quaerere quae sint vera sacrificia, quae purificent populum in diebus festis: tunc videbit quam mira et magnifica sunt, quae per haec indicantur quae superflua ignorantibus ac superstitiosa ducuntur. Sed haec quidem Paulus, et si qui ei similes sunt, plenius ab ipsa sapientia et verbo Dei perfectiusque cognoverint. Nos autem quantum ex ipsorum lipossumus, in quibus nobis velut per umbram et imaginem indicia quaedam dederunt ad aedificationem communem, discutere summatim de sacrificiorum ritu aliqua tentabimus. In Paschae festivitate agnus scribitur esse qui purificat populum, in aliis vitulus, in aliis hircus aut aries, vel capra, vel vitula, sicut ex his quae recitata sunt, didicistis. Unus ergo ex his animalibus, quae ad purificandum populum sumuntur, est agnus: qui agnus, ipse esse dicitur Dominus et Salvator noster. Sic enim intel
Abbreviated transcription (Latin):
apłs sciens ẽẽ quedam prima imbuendi in icia. tũ
deinde ꝑ tempus etiã ad ꝑfectionẽ uenir scribens
quibusdam dicebat. & enim cum deberetis iam
magistri ẽẽ ꝓpt̃ tempꝰ. rursus indigetis ut docea¬
mini. quȩ sunt elementa exordii sermonũ dei.
& facti estis quibus lacte sit opus non cybo forti.
Omnis enim qui lacte alitur expers ẽ sermonis
iusticiȩ. Paruulus enĩ ẽ. ꝑfectoꝵ uͦ est eybus so¬
lidus. qui ꝓ possibilitate sumendi exercitatos hñt
sensus. ad discretionẽ boni uł mali. & it̾m in aliis
literam legis omnemq huius mundi scͥpturam
elementa mundi ẽẽ commemorat. E nunegͥ ea
quȩ ꝑtinuierunt ad illos. qui primis imbuebait
elementis. molesta nobis primo uident᷑ auditu. Uo¬
lenti enim unicuiq auditoꝵ discere dehis que ad
salutem ꝑtinent. cum desacrificiis arietũ ⁊ hyr

Expanded text:
apostolus sciens esse quaedam prima imbuendi initia, tunc deinde per tempus etiam ad perfectionem venire, scribens quibusdam dicebat: Etenim cum deberetis jam magistri esse propter tempus, rursus indigetis ut doceamini quae sint elementa exordii sermonum Dei, et facti estis quibus lacte opus sit non cibo forti. Omnis enim qui lacte alitur, expers est sermonis justitiae: parvulus enim est. Perfectorum vero est cibus solidus, qui pro possibilitate sumendi, exercitatos habent sensus, ad discretionem boni et mali . Et iterum in aliis litteram legis omnemque hujusmodi scripturam elementa mundi esse commemorat. Et nunc ergo ea pertinuerunt ad illos qui primis imbuantur elementis, modesta nobis primo videntur auditu. Volenti enim auditorum unicuique discere, his quae ad salutem pertin
Abbreviated transcription (Latin):
plere desideria sua. nec concedas lascituiis euaga¬
ri. s in quantum fieripot̃ afflige & humilia eã.
Deniq & paschȩ festiuitas & arimoꝵ. panẽ afflictiõis
habere dicitur. Nec potest quis agere diem fe̾tum
nisi afflctionĩs panẽ manducauit. manducau̾it
pascha cum amaritudine. Manducabitis inqͥt
quales sunt festuitates dei non recipiune dule¬
dinen corpalem: nichil remislum. mebil uoluptuosũ
aut luxuriosum uolunt. s afflictionẽ animȩ & ama
ritudinem humilitatẽq deposcunt. quia qui se
humiliat. ip̃e exaltabit᷑ apud deũ. Hoc gͦ deposete
& ꝓpiciationis dies. Cum enim affucta fuit anima
& humiliata in conspectu dñi: tẽ ei reꝓpiciat᷑ d̃s.
demptor eius. Iam uͦ ultimus dies festus dĩ qui sit
quo letatur in homine ds̃. uideamus. Scenophe¬
gia inquit. letaturgͦ suꝑte cum te uid̾it in hoc
quasi possessionẽ ꝓpriam & ꝑpetuã depucantẽ.

Expanded text:
plere desideria sua, nec concedas ei lascivius evagaplere desideria sua, nec concedas ei lascivius evagari, sed in quantum fieri potest, afflige et humilia eam. Denique et Paschae festivitas et Azymorum, panem afflictionis habere dicitur. Non potest quis agere diem festum, nisi afflictionis panem manducaverit, et manducaverit pascha cum amaritudine. Manducabitis enim, inquit, quales sunt festivitates Dei? Non recipiunt dulcedinem corporalem, nihil remissum, nihil voluptuosum aut luxuriosum volunt, sed afflictionritudinem, humilitatemque deposcunt: quia « qui se humiliat, ipse exaltabitur » apud Deum. Hoc ergo deposcit et propitiationis dies. Cum enim afflicta fuerit anima et humiliata in conspectu Domini, tunc ei propitietur Deus: etera. Jam vero ultimus dies festus Dei qui sit, quo Deus laetatur in homine, videamus: Scenopegia, inquit. Laetatur ergo super te, cum viderit in hoc quasi possessionem propriam et perpetuam deputantem,
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur festiuitas septimoꝵ. Sicut enĩ int̾ dies.
septimus quoq dies obseruabit᷑ sabbatũ. & ẽ festi¬
uitas. ita & int̃ menses septimus quoq mensis
sabbatum ẽ mensiũ. agitur gͦ ieis festiuitas q̃
dicitur sabbatũ sabbatoꝵ. & fit in die pͥma m̃sis
memoria tubarũ. S quis est qui festiuitatẽ gerat
sonant tuba mandare memoriȩ. & intra thefaurum
cordis sui recondere. Qui gͦ hȩc facit & in lege dei me¬
inte inicio mensis tuba in die insigni festiuitatis
eius. & qui scit in psalmis iubilare ei. digne dõ agit
sollempnitatẽ crbarũ. Est adhuc alia festiuitas.
cum affligunt animas suas. & humiliant se deo
festa celebrantes. Omira festiuitas. Dies festꝰ uocat᷑
affuctio ammȩ. Hicenim inquit dies ẽ ꝓpitiatio¬
nis. decima dies mensis septimi. Uide gͦ siuis diẽ
festum agere. siuis ut letetur ds̃ suꝑte. afflige ani¬
mam cuam & humilia eam. Non ei ꝑmittas ex¬

Expanded text:
sequitur festivitas Septimanorum. Sicut enim inter dies, sequitur festivitas Septimanorum. Sicut enim inter dies, septimus quique dies observatur sabbatum, et est festivitas, ita ut inter menses septimus quique mensis sabbatum sit mensium. Agitur ergo in eo festivitas, quae dicitur Sabbata sabbatorum, et fit in die prima mensis memoria tubarum. Sed quis est qui festivitatem gerat sonant tuba, mandare memoriae, et intra thesaurum cordis sui recondere? Qui ergo haec facit et in lege Domini meCanite in initio mensis tuba, in die insignis solemnitatis ejus , et qui scit in Psalmis jubilare, digne Deo agit solemnitatem tubarum. Est adhuc et alia festivitas cum affligunt animas suas et humiliant, sed non festa celebrantes. O mira festivitas! Dies festus vocatur afflictio animae. « Hic enim, inquit, dies est propitiationis, decima die mensis septimi. » Vides ergo, si vis diem festum agere, si vis ut laetetur Deus super te, afflige animam tuam et humilia eam. Non ei permittas ex
Abbreviated transcription (Latin):
tales metere fructus. ex quibus letari facias dm̃.
&agerediem festũ. Quod alit̃ implere ñ poteris.
nisi audias apłm dicentẽ. Quiseminat in sp̃u
de spũ mecet urtã ȩt̃nã. Si sic semines ⁊ sic mecas
uere diẽ festum agis nouoꝵ. ꝓpt̃ea deniq ⁊ ꝓpħa
admonet dicens. Innouate uob̾ noualia ⁊ no¬
lite serere inspinis. Qui gͦ corsuum & hominem¬
interiorem reuocat de die in diem. iste sibi innouat
noualia. & non seminat suꝑspinas s suꝑ t̾rã bonã
que reddat ei fructum trigesimũ aut sexa gesimũ
aut centesimũ. Iste gͦ est qui in sp̃u seminat. & colli¬
git fructus sp̃s. Fructus aũt sp̃s primus omniũ est
gaudium. & merito diem festum nouoꝵ fructuũ
agit. quiagaudium metit. Precipue simul metat
& pacẽ & pacientiã & bonitatẽ & mansuetudinẽ.
aliosꝙ hoꝵ similes fructus si colligat. dignissime no¬
uorum fructuum festiuitatem dño aget. Tunc dem̃

Expanded text:
tales metere fructus, ex quibus laetari facias Deum, tales metere fructus, ex quibus laetari facias Deum, et agere diem festum. Quod aliter implere non poteris, nisi audias Apostolum dicentem: « Qui seminat in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam . » Si sic semines, et sic metas, vere diem festum agis novorum. Propterea denique et propheta admonet, dicens: « Innovate in vobis novalia, et nonare super spinas . Qui ergo cor suum et interiorem hominem renovat de die in diem, iste sibi innovat novalia, et non seminat super spinas; sed super terram bonam, quae reddat ei fructum trigesimum, aut sexagesimum, aut centesimum. Iste ergo est qui in spiritu seminat, et colligit fructus spiritus. Fructus autem spiritus primum omnium est gaudium. Et merito diem festum novorum fructuum agit, qui gaudium metit. Praecipue qui simul metat et pacem, patientiam et bonitatem, et mansuetudinem, aliosque horum similes fructus colligat, dignissime novoru
Abbreviated transcription (Latin):
& merito horrescit ds̃. si maliciȩ si irȩ si nequitiȩ
spũ infermentet᷑ anima. & in tumescit ad flagitia.
hȩc non uult ẽẽ ds̃ in anima: & tale fermentum
nisi abiecerimus de anrme nr̃ȩ domo. merito ex¬
t̃minabimur. S ne contempnas etiam si param
uideas intra te fermentari maliciã. quia modicũ
fermentum totam massam corrũpit. & ideo neq
prmo castus ẽẽ ceꝑit. accepto castitatis fermento
coccidie castior efficitur. ita & qui semel intra se
licet parũ nequitię reposueritfermentã. cottidie
nequior semetipso effictt᷑ ac deterior. E ideo siuis
Postbane sequitur sexta festuntas quȩ d̃r nouoꝵ.
id est cum primitiȩ de nouis fructibꝰ offeruntur.
Ubienim seminat᷑ fuerit ager & diligent᷑ excul¬
tus. atq ad maturitatẽ ꝑuenerit seges. tunc in
fructuum ꝑfectione domino festiuitas geritur
Si gͦ & tuuis nouoꝵ diẽ festum cũ dõ agere. ui

Expanded text:
 merito horrescit Deus, si malitiae, si irae, si nequitiae  merito horrescit Deus, si malitiae, si irae, si nequitiae spiritu infirmetur anima et intumescat ad flagitia; haec non vult esse in anima Deus, et tale fermentum nisi abjecerimus de domo animae nostrae, merito exterminabimur. Sed ne contemnas, etiamsi parvam videris intra te fermentari malitiam, quia « modicum fermentum totam massam corrumpit . » Et ideo neque er castus esse coeperit, accepto castitatis fermento, quotidie castior efficitur: ita et qui semel intra se, licet parvum malitiae reposuerit fermentum, quotidie semetipso nequior efficitur ac deterior. Et ideo si Post hanc sequitur sexta festivitas, quae dicitur Novorum, id est, primitiae de novis offeruntur. Ubi enim seminatus fuerit ager diligenter excultus, atque ad maturitatem pervenerit seges, tunc in fructuum perfectione festivitas Domini geritur. Si ergo et tu vis Novorum diem festum agere cum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt u̾bi dĩ. quibus qui pot̃ ꝑfecto intellectu ues¬
ci. & corde purificato. ille uere festiuitatis pasche
immolat sacrificiũ. & diẽ festum agit eũ dõ et
anglis euis. Post hanc immo continuatã. huic.
festiuitas sequit᷑ ãmoꝵ. Quam merito celebrabiᷤᷤ
si ext̾mines fermentũ om̃e maliciȩ ⁊ nequitiȩ.¬
arimas sinceritatis & ui̾tatis custodias. Neq pu
tanclum est omnipotenten dm̃. legem hominibys
ꝓ fermento scribere. & ꝓpt̾ea iubere ext̃minar
animam de populo.si qua forte parum aliquid fer¬
menti huius ex faria comsper fũ in domosua ha¬
buisse dep̃hendit᷑. eamq curã magnoꝑe diuine fu¬
isse maiestati. qua ferment huiꝰ causa in tantũse
dicat offendi. ut ammam quã ip̃e ad imaginẽ et
similitudinẽ suam fecit ext̾minari ꝓ hoc iubeat
& euerti. Non mͥ uidet᷑ hec diuinis legib digna
intelligentia ẽẽ. S illud magis ẽ qͦd horrescit.

Expanded text:
sunt verbi Dei, qui potest perfecto intellectu vessunt verbi Dei, qui potest perfecto intellectu vesci et corde purificato, ille vere festivitates paschae immolat sacrificium, et diem festum agit cum Deo et cum angelis ejus. Post hanc imo continuata huic festivitas sequitur azymorum, quam merito celebrabis, si extermines omne fermentum malitiae et nequitiazyma sinceritatis veritatisque custodias. Neque enim putandum est omnipotentem Deum, leges hominibus pro fermento scribere, et propterea jubere exterminari animam de populo, si qua forte parum aliquid fermenti hujus ex farina conspersi in domo sua habuisse deprehenduntur, eamque curam magnopere fuisse divinae majestati, qua fermenti hujus causa in tantum se dicat offendi, ut animam quam ipse ad imaginem et similitudinem suam fecit, exterminari pro hoc jubeat et everti. Non mihi videtur haec divinis legibus divina esse intelligentia, sed illud
Abbreviated transcription (Latin):
ideo dignissime diem festum agit. & hostiam neo¬
menie domino. ut pote ꝑ ip̃m innouata rigulabit.
Quarco in loco int̾ festiuitates domini ponituR¬
pasche sollempnitas. in qua festiuitate agnꝰ occidi¬
tur. Sed uide tuagnum uerũ. agnũ dĩ. agnũ qͥ
Ipse enim dixit. Nisi comederitis carnes meas. ñ
habebitis uitam in uobis ip̃is. Hȩc quȩ mͦ loquim᷑
carnes sunt uerbi dĩ. si camen non quasi infirmi
olera. aut quasi pueris lactis alimoniã ꝓferamꝰ.
Si ꝑfecta loquimur. si robusta.si forcia. carnes nob
uerbi dei apponimus comedendas. Ubi enĩ misticꝰ
sermo ubi dogmatibus et trinitatis fide repletꝰ
ꝓfertur acsolious. ubi futuri scłi amoto uelami¬
ne littere legis sp̃ualis sacramenta pandurt᷑. ubi
spes anime auulsa det̾ris iactat᷑ incelo. & in illis
collocatur quȩ oculusñ uidit. necauris audiuit
nec in cor hominis ascenderunt. hȩc om̃ã carnes

Expanded text:
ideo dignissime diem festum aget et hostiam neoideo dignissime diem festum aget et hostiam neomeniae Domino, utpote per ipsum innovata jugulabit. Quarto in loco ponitur inter festivitates Dei Paschae solemnitas, in qua festivitate agnus occiditur. Sed vide tu Agnum verum, Agnum Dei, Agnum qui . Ipse enim dixit: « Nisi comederitis carnes meas, non habebitis vitam in vobis ipsis . » Hoc quod modo loquimur carnes sunt verbi Dei, si tamen non quasi infirmis olera, aut quasi pueris lactis alimoniam praeferam: si perfecta loquimur, si robusta, si fortia, carnes vobis verbi Dei apponimus comedendas. Ubi enim mysticus sermo, ubi dogmaticus et Trinitatis fide repletus profertur ac solidus, ubi futuri saeculi, amoto velamine litterae, legis spiritalis sacramenta panduntur, ubi spes animae a vulsa de terris jactatur in coelos, et in illis collocatur « quae oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt , » haec omnia carnes
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo gͦ uidicet uos in cẏbo aut inpotu. aut in
parce diei festi aut neomenia aut sabb̃o. quȩ sunt
cum lura innouari cepit. & soli pxuna fult: penit᷑q
comuncta. Sol iusticie. xp̃c ẽ. Huic si luna idẽ eccłia
fua quȩ tumine ipsuis repletur uncta fuerit.&
uitatem neomenie agit. Tunc enim nouaefficit᷑
cum abiecerit ueterem hominẽ & induta fũit
nouũ. qui scłm dm creatus est. atq ita m̾ito in
nouatioras sollempnitatẽ quȩ ẽ neomenie fest¬
uitas geret. Tunc deniq est quando neq uidĩ
neq comp̃hendi humaniꝰ pot̾ aspectib. Amina
enim cum tota se socraui̾t domino. & splendorem
lucis eius teta conceꝑit. nichil omnino t̾renũ
cogitat. nicħ mundanũ requirit. nec placere
hominib studet. s totam se sapĩe lumini. totã
calori scĩ sp̃s mancipauerit. subtilis ⁊ sp̃ualis ef¬
fecta. quomodo cerni ab hominib pot̃. aut hu
homo intelligere ⁊ cdiscernere non pot᷑ sp̃ualem et

Expanded text:
Nemo ergo vos judicet in cibo aut in potu aut in parte diei festi aut neomenia aut sabbato, quae suntcum luna innovari coeperit et soli proxima fieri penitusque conjuncta. Sol justitiae, Christus est. Huic si luna, id est, Ecclesia sua, quae lumine ipsius repletur, juncta fuerit, et vitatem neomeniae agit. Tunc enim nova efficitur, cum abjecerit veterem hominem, et induta fuerit novum, « qui secundum Deum creatus est novationis solemnitatem, quae est neomeniae festivitas, gerit. Tunc denique est, quando neque videri neque comprehendi humanis aspectibus potest. Anima enim cum totam se sociaverit Domino, et in splendorem lucis ejus tota concesserit, nihilque omnino terrenum cogitat, nihil mundanum requirit, nec hominibus placere studet, sed totam se sapientiae lumini, totam calori sancti Spiritus mancipaverit, subtilis et spiritalis effecta, quomodo cerni ab hominibus aut humanis homo intelligere et discernere non potest spiritalem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enim ꝑfectȩ scientiȩ cedit ista quȩ exparce est.
ita ⁊ ꝑfecte ꝓpħie cedit ista q̃ ex parce ẽ. ita ⁊ ꝑfecte
festiuitati cedit ista q̃ ex parte ẽ festiuitas. Neq it.
quod ꝑfectam est mundus iste caꝑe pot̾̃. ubi ut
diximus necessitas coꝑis. nũc cibum ñe potum
nunc somnũ sucgerit. nc̃ etiã quantãcũq neces¬
sario uitȩ p̃sentis sollicitudinẽ mouet. quȩ om̃a
int̾rumpunt sine dubioꝯanuationẽ festiuitatis dĩ.
Cumaũt uenerit illud qd̾ dictum ẽ de his qui resti¬
tuentur in sc̃a. si tamen & nos ex his eẽ meream
qui resticuendi st̃. qui neq esurient neq sitient
neq dormitabunt neq laborabunt. s erunt ꝑ¬
ordinẽ restitui merebunt᷑. Tunc erit uera & in¬
corrupta festiuitas: cuius festruitatis princeps
& sponsus & dominus erit ip̃e saluator nr̃: cui ẽ¬

Expanded text:
ntiae cedit ista, quae ex parte est, et perfectae prophetiae cedit ista, quae ex parte est: ita et perfectae festivitati, cedit ista, quae ex parte est festivitas. Neque enim, quod perfectum est, mundus iste capere potest; ubi, ut diximus, necessitas corporis, nunc cibum, nunc potum, nunc somnum suggerit, nunc etiam quantamcunque necessario vitae praesentis sollicitudinem movet; quae omnia interrumpunt sine dubio continuationem festivitatis Dei. Cum autem venerit illud, quod dictum est, de his qui restituentur in sancta, si tamen et nos et ex his esse mereamur qui restituendi sunt, qui neque esurient, neque sitient, neque dormitabunt, neque laborabunt, sed erunt pordinem restitui merebuntur, tunc erit vera et incorrupta festivitas: cujus festivitatis princeps et sponsus et Dominus erit ipse Jesus Christus
Abbreviated transcription (Latin):
Ex parce enim & non ex integro diemfestũ in hoc
mundo posit celebramꝰ. Interpellam enu etiã
si nolumus ab onere carnis pulsam̃. concupiscentaᷤ
enis curisq & sollicitudinib terebrafñ. Corpus
enim corruptibile ut ait ille sapientissimꝰ aggrauat
animã. & deprimit sensum multa cogitantẽ. Ex
parce gͦ in hoc mundosc̃i agunt diẽ festũ qr ex

Expanded text:
Ex parte enim, et non ex integro, diem festum in hoc mundo celebramus. Interpellamur etiam si nolumus ab onere carnis, pulsamur a concupiscentiis ejus, curisque et sollicitudinibus terebramur. Corpus enim corruptibile, ut ait sapientissimus, aggravat animam, et deprimit sensum multa cogitantem . Ex parte enim in hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
& in uesꝑtinis mandatur offerri. hoc indicat ut
et inlege ac ꝓpħis quȩ matutinũ tempus ostendt̃
& in eugłica doctrina quȩ uesꝑtinum uł inues
peram muncdi saluatoris ostendit aduentũ. in desi¬
nent intentione psistat. Has gͦ tales festiuitates
dominus dicit. & obseruabitis dies festos meos.
bies gͦ festus dñi ẽ. si esacrificiũ indesinens offe¬
& eleuatio mamiũ nr̃arum fiat ei sacrificiũ uesptinũ.
Est gͦ prima sollempnitas sacrificii indesinentis.
quȩ a cultoribus eugłii eo modo quo supͣ exposuimꝰ
ca eorum in planctũ. certum est qr quipeccat & agit
dies peccati. agere ñ pot̃ ddiem festũ. & ideo illis diebꝰ
quibus ñ peccat offerre non pot̃ sacrificiũ dõ inde¬
sinens. s ille offerre pot̃ quiindesinent̃ eustodit
iusticiam. & conseruat semecipsum apeccato. Qua
die aũt int̾ruperit & peccau̾it. certum est qd̾ in illa

Expanded text:
et in vespertinis mandatur offerri, hoc indicat, ut et in vespertinis mandatur offerri, hoc indicat, ut et in lege ac prophetis quae matutinum tempus ostendunt, et in evangelica doctrina quae vespertinum, id espera mundi Salvatoris ostendit adventum, indesinenti intentione persisteret. Has ergo tales festivitates Dominus dicit: Et observubitis dies festos meos. Dies ergo festus Domini est, si ei sacrificium indesinenter offeet elevatio manuum nostrarum fiat ei sacrificium vespertinum. Est igitur prima solemnitas jugis sacrificii indesinentis, quae a cultoribus Evangelii eo modo, quo supra exposuimus, ca eorum in planctum, certum est quia qui peccat et agit dies peccati, agere non potest diem festum; et ideo illis diebus quibus peccat, offerre non potest sacrificium Deo indesinens, sed ille offerre potest, qui indesinenter custodit justitiam, et conservat semetipsum a peccato. Qua die autem interrumpit et peccaverit, certum est, quod in illa
Abbreviated transcription (Latin):
cussa ꝑdurans. Quia gͦ festoꝵleges habemus in ma¬
nibus. & inde nunc sermo ẽ. requiramꝰ diligentius
qui sit ordo festiuitatũ. ut ex ipsis ordinib sacrifi¬
cioꝵ ritu colligere possimus. qualit̾ unꝰ quisq ex
suisactib & conu̾fationib seĩs festiuitatẽ dõ pos¬
sit parare. Prima gͦ ẽ festiuitas dei. quȩ appellat᷑
in desitens. Behis enim mandant᷑ quȩ indesinen¬
t̃ et sine ulla ꝓrsus int̾ruptione matutinis ⁊ uesꝑ¬
tinis sacrificiis offerant᷑. Mandans gͥ festiuitatum
ritus. non primo statim uenit ad festiuitatẽ pasche.
neq ad arimoꝵ neq ad scenophegiȩ. aliasq dequi¬
bus p̃cipitar. s hane pͥmã posuit in quasacrificiũ
indesinens mandat offerri. qd̾ scilicet agnoseat il¬
le quisquis uult eẽ ꝑfectus et sẽs. quia ñ aliquando
quidem agenda ẽ dõ. aliquando uͦ ñ agenda festiuitã.
sed semꝑ & indesment᷑ iustusagere debet diẽ festũ.
Sacrificium namq qd̾ indesinent̃ in matutinis

Expanded text:
catorum. Quia ergo festorum leges habemus in manibus, et inde nunc sermo est, requiramus diligentius qui sit ordo festivitatum, ut ex ipsis ordinibus et sacrificiorum ritu colligere possimus qualiter unusquisque ex suis actibus et conversationibus sanctis Deo festivitatem possit parare. Prima ergo est festivitas Dei, quae appellatur indesinens. De his enim mandatur quae indesinenter, et sine ulla prorsus interruptione matutinis et vespertinis sacrificiis offerantur. Mandans igitur festivitatum ritus, non primo statim venit ad festivitatem Paschae, neque ad Azymorum, neque ad Scenopegiae, aliasque de quibus praecipitur, sed hanc primam posuit in qua sacrificium indesinens mandat offerri, quo scilicet agnoscat quis ille vult esse perfectus et sanctus, quia non aliquando quidem agenda est Deo, aliquando non agenda festivitas: sed semper et indesinenter justus agere debet diem festum. Sacrificium namque quod indesinenter, et in matutinis
Abbreviated transcription (Latin):
semen pessimũ & doctrina mala ñ ipsi in quibys
seminatum est ꝑibunt. Ipsi enim cum conuersi
ingemuerint. salui erunt. & uide si ñ talis expo¬
sitio etiam illis conuenien t̃ obsistit. qui dm legis
uelut duritiȩ et crudelitatis accusare. qui non
solum gentem amalech s ⁊ semen eiꝰ ꝓmunciet
ꝑicurũ. cũ gens quidẽ ad sp̃ũales neqͥtias referatur.
semen uͦ eius doctrina suꝑsticionũ gentiliũ et
cuiltus i doloꝵ. atꝙ omnissecta que a dõ ppłim
decdinare iuadet exponatur. Cominemorat autem
ꝓphetia post amalech cineũ dicens. E uidens cineum¬

Expanded text:
semen malum, et doctrina pessima, non ipsi in quibus seminatum est, peribunt. Ipsi enim cum conversi ingemuerint, salvi erunt. Et vide, si non talis expositio, etiam illis convenienter obsistat, qui Deum legis velut duritiae et crudelitatis accusant; qui non solum gentem Amalec, sed et semen ejus pronuntiet periturum, cum gens quidem ad spiritales nequitias referatur, semen vero ejus, doctrina supersitionum gentilium, et cultus idolorum, atque omnis secta, quae a Deo populum declinare suadeat, exponatur. Commemorat autem prohetia post Amalec, Cinaeum dicens: Vidit qu
Abbreviated transcription (Latin):
baptirati sunt in spu sc̃o & aqua. Hiesus namq est
qui transit aquas iordanis. & in ipsis quodã modo
iam tunc populumbaptitat. & ip̃e est qui heredi¬
tatis t̾ram scãm partitur uniũsis. ñ pͥoripopulo
sed scdło. Priorenim populus ꝓpt̃ p̃uaricationẽ suã
t̃ra abellis. Quod de moysi tempore dici ñ potuit. s
paream domino meo ihũ. numquam caro mea
ab aduersariis gentibus diuersis scił concupiscen¬
ciis stimulata. Oremus gͦ ut ihẽ regnet suꝑ nos
& cesset t̾ra nr̃a a bellis. cesset ab impugnationi¬
bus carnalium desidioꝵ. & cum ista cessauerĩt
tunc unusquisq requieseet. sub uite sua. subfi¬
cu sua. & sub oliua sua. Sub uelamento enĩ patͥs
& filii ⁊ sp̃s scĩ requi escet anima quȩ pacẽ inse

Expanded text:
baptizati sunt, in Spiritu sancto et aqua. Jesus namque est, qui transit aquas Jordanis; et in ipsis quodammodo jam tunc populum baptizat. Et ipse est qui terram haereditatis, terram sanctam, partitur universis, non priori populo, sed secundo. Prior enim populus propter praevaricationem suam a quievit a bellis; quod de Moysi tempore dici non potuit, sed paream Domino meo Jesu, nunquam caro mea ab adversariis gentibus diversis scilicet concupiscentiis stimulata. Oremus omnes ut Jesus regnet super nos, et cesset terra nostra a bellis, cesset ab impugnationibus carnalium desideriorum. Et cum ista cessaverint, tunc unusquisque requiescet sub vite sua, et sub ficu sua; et sub oliva sua. Sub velamento enim Patris et Filii et Spiritus sancti requiescet anima, quae pacem in se
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatione non cessat. Erit gͦ uerum sabbatũ
in quo requiescet d̾s ab omnib oꝑib suis scłm fu¬
turum. tunc cum aufugiet dolor & tristigia ⁊ genuit᷑
& erit omnia ⁊ momnibus ũs. in quosabbo concedat
etiam nob̾ d̃s diẽ festum agere secum. aut eũ sanc̾tis
angłis suis festa celebrare. offerentes sacrificuĩ laudi.
& reddentes altissimo uota nr̃a. quȩ hic distinxert̃¬
de quosupra exposiumus melius offertur: Tunc enĩ
melius indesinent̾ assistere anma poterit dõ. & of¬
ferresacrificium laudis ꝑ ponti ficem magnum
qui est sacerdos in et̃num. scãm ordiñe melchisedech.
Tercia festiuitas ponit᷑ neomeniȩ dies. in quo offert᷑
ta festiuitas cumluna innouat᷑. Noua aut̃ dicit᷑
cum soli ꝓxima fu̾it effecta. et ei ualde comunta
ita ut sub claritate euis lateat. S mirũ fortasse uide¬
tur immo suꝑfluũlex diuina mandare. Quid enĩ
religiom conducet noue lune idest cũ conuingitur

Expanded text:
dispensatione non cessat. Erit ergo verum sabbatum, dispensatione non cessat. Erit ergo verum sabbatum, in quo requiesceret Deus ab omnibus operibus suis, saeculum futurum, tunc cum aufugiet dolor et tristitia et gemitus, et erit omnia et in omnibus Deus. In quo sabbato concedat etiam nobis Deus diem festum agere secum, cum sanctis angelis suis festa celebrare; offerentes sacrificium laudis, et reddentes Altissimo vota nostra. Tunc fortde quo supra exposuimus melius offeretur: tunc enim melius indesinenter assistere anima poterit Deo et offerre sacrificium laudis per pontificem magnum, qui est sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech. Tertia festivitas ponitur Neomeniae dies, in qua offertur ta festivitas, cum luna innovatur. Nova autem dicitur cum soli proxima fuerit effecta et valde ei conjuncta, ita ut sub claritate ejus lateat. Sed mirum fortasse videatur, immo superfluum lex divina mandare. Quid enim religionis condecet lunae novae, id est, cum conjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
sici camen int̾ fãs ex imicatione cet̃oꝵ. eadẽ uiden¬
hominũ qui audit apatrib. ⁊ ueterũ narrati¬
one suscepta conantar implere. & ñ tam ꝓpriis
ne excitati. quam ueterum traditione uł consuetu¬
dine sola institut. boni tamen aliqͥd gerunt. Hlci¬
mus uͦ gradus ille seribit᷑. qui quolibet pacto his pxi¬
mus fuerit. Quasi si drẽt. siue occasione siue u̾itate
doctrine. si quid aliquid bom fecerit. ñ pibit bom
oꝑis merces.s largiente dño locum hereditatis acci¬
piet. hȩc quidem a nob audacter fortassis p̃sumpta
& in mediũ ꝓlata uideant᷑. non tameneritabsur¬
dum. si spũalibus spãlia ꝓponentes. secretioris intel¬
ligentiȩ eos emulatores cupidosq redaamꝰ. Post¬

Expanded text:
siti tamen inter fratres, ex imitatione caeterorum ea vidsiti tamen inter fratres, ex imitatione caeterorum ea vidhominum, qui audita a patribus et veterum narratione suscepta, conantur implere, et non tam propriis ommotionibus excitati, quam veterum vel traditione, vel consuetudine sola instituti, boni tamen aliquid gerunt. Ultimus vero gradus scribit ille, qui quolibet pacto his proximus fuerit, quasi diceret: Sive occasione, sive veritate doctrinae, si qui aliquid boni fecerint, non peribit boni operis merces, sed largiente Domino, locum haereditatis accipiet. Haec quidem a nobis audacter fortassis praesumpta, et in medium prolata videantur; non tamen erit absurdum, si spiritalibus spiritalia praeponentes, secretioris eos intelligentiae aemulatores cupidosque reddamus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfundi intellectus sentire pot̃.s sola umbra legis
in ore eius ẽ. sensus uiuos & sp̃uales ñ pot̃ generare.
Generare tamen potest & actus & oꝑa. quȩ sunt
simplicioris uite ministerra. & ideo ostendit
in his clementiadĩ qd̾ innocentiores quiq etiam¬
in his si sensu ddeficiant. habent tam̃ oꝑa bona nec
excluduntur abhereditate scõꝵ. Recte gͦ locutȩ¬
omni familia fu̾it. ut ip̃e succedat. In his cam inte¬
uideatur intrinsecus. Si quis tam̃bene in sp̃irali¬
bus legibus eruditus ẽ. & plenior lumine scientiȩ
radiatus. ille pot̾ intelligere diũsos istos gradys¬
successionũ. & quomodo primus sit consequende ce¬
lestis hereditatis gradus. doctrinȩ ⁊ scientie m̾ito
qui ẽ masculus filius. scds oꝑũ p̃rogatiua q̃ filia
ẽ. tercius compassionis alicuiꝰ & imitationis ꝓpt̃
qd̾̃ ⁊ frat̾ nominatur. Sunt enim ñ nulli quispon¬
tequidem sua & ꝓprio intellectu nicħ agunt. po¬

Expanded text:
fundum intellectu sentire potest, sed sola umbra legis in ore ejus est, sensus vivos et spiritales non potest regenerare, regenerare tamen potest opera et actus quae sunt simplicioris vitae ministeria. Et ideo ostendit in his clementia Dei, quia innocentiores quique, etiam si sensu deficiant, habent tamen opera bona, non excluduntur ab haereditate sanctoruomni familia, ut ipse succedat. In his tam intevideatur extrinsecus. Tamen si qui bene in spiritalibus legibus eruditus est, et pleniore scientiae lumine radiatus, ille potest intelligere diversos istos successionum gradus. Et quomodo primus sit consequentiae coelestis haereditatis, gradus doctrinae et scientiae merito, qui est masculus filius; operum praerogativa, quae est filia; tertius compassionis alicujus et imitationis: propter quod et frater nominatur. Sunt enim nonnulli, qui sponte quidem sua et proprio intellectu nihil agunt; po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓunciȩ partiunt᷑. & spolia egregii quiq et
eximii bellatores. ñ cum cetĩs militib in diuisi¬
one spoliorum ducunt᷑ ad sortem. s optima q̃ꝙ
& p̃cipua eis uirtutũ m̾i̾to decernunt᷑. eet̃
uͦ utuntar sorte solo iure uictorie. ita mͥ uidet᷑¬
& dominus meus ih̃c xp̃c facturꝰ. Q uosdam
enim quosseit abundantrus qͣm cet̾os laborasse.
⁊ quoꝵ gesta magnifica sublimesq uirtat̾es ⁊p̃e
cognoscre. illis p̃cipuos quosq et exinnos. acq ut

Expanded text:
provinciae partiuntur et spolia, et egregii quique et provinciae partiuntur et spolia, et egregii quique et eximii bellatores non cum caeteris militibus in divisione spoliorum ducuntur ad sortem, sed optima quaeque et praecipue eis virtutum merito decernuntur, caeteri vero utuntur sorte solo jure victoriae, ita mihi videtur Dominus meus Jesus Christus facturus. Quosdam enim, quos scit abundantius quam caeteros laborasse, et quorum gesta magnifica sublimesque virtutes ipse cognoscit, illis praecipuos quosque eximios atque, ut
Abbreviated transcription (Latin):
si potes dimimerare scellas.ita erit semen taũ.
In quo & hoc intuere. quom iustꝰ intꝰ ẽ.⁊ in inte¬
rioribus semꝑ consistit. quia int᷑ in abscondito
orat patrẽ. & omnis glã filiȩ regis idẽ animerega¬
lis ẽ intrmsecus. s tamen ds educit eũ cum respos¬
tulat. & rerum insibiliũ ratio deposcit. Pot̃ gͦ et
hoc modo multos istis qui sunt sic̃ stelle cel in
multitudine multiplicari hereditas. & exiguis
illis uiddł qui etiam simimero mult sunt. uite tam̃
suȩ indignitate & iulitate exigui habent᷑. exigua
iamin ꝓcedit. & in de iam tribuũ reliquarũ. Un¬
de puto qd̾ ⁊ in illa regniceloꝵ beata hereditate
erunt aliqui qui non ueniant adsordẽ. neq cũ
cetĩs quamuis sint sancti numerabunt᷑. s erit
egregia quedam & eximia eoꝵ hereditas. sicut
fuit ealeph ex tribu nda. & ihũ ipsius filii naue.
Sicut enim ũbi causa cum post p̃liũ uictoribus

Expanded text:
si potes dinumerare stellas, ita erit semen tuum. si potes dinumerare stellas, ita erit semen tuum. In quo et hoc intuere, quomodo justus intus est, et in interioribus semper consistit, quia intus in abscondito orat Patrem; et omnis gloria filiae Regis, id est, animae regalis, intrinsecus est. Sed tamen Deus educit eum foras, cum res postulat, et rursum visibilium ratio deposcit. Potest ergo et hoc modo multis istis qui sunt sicut stellae coeli, multitudine multiplicari haereditas, et exiguis illis, videlicet, qui etiam si numero multi sunt, vitae tamen suae indignitate et vilitate exigui habentur, exigua jamin procedit, et inde jam tribuum reliquarum. Unde puto quod et illa regni coelorum beata haereditate erunt aliqui, qui non venient ad sortem, neque cum caeteris quamvis sint sancti numerantur; sed erit egregia quaedam et eximia eorum haereditas, sicut fuit Caleb et tribus Juda, et Jesu ipsius filii Nave. Sicut fit enim, verbi causa, cum post praelium victoribus
Abbreviated transcription (Latin):
ultimo uenias adunũ qui confident᷑ dicat. quia
amplius qͣm om̃s ill laboraui. Hii e qui hoc mͦ
plures sunt. plus t̾rȩ & plus corporee hereditatis acci¬
pient. pauci aũt exiguũ aliquto de t̾ra ꝯsequent᷑
quia plus dedño habent. alii aut̃ nicħ omnino
trenȩ hereditatis accipient. Si qui digni fuerint
paucos exiguumt̃ie acerpiat. uł int electos lacerdo¬
tes & ministros solum dominũ caꝑe hereditatis sor¬
te mereatur. licetetiam ip̃i ꝓpt̃ iumenta sua accipi¬
ant t̾rȩ aliquidd. s illius tr̃e quȩ urbibus contiguaẽ.
hereditas. Unus enĩ iustus scłm hoe qd̾ acceptus
est dõ. ꝓ pluribus habet᷑. Beniq et scriptũ ẽ. Lu
num sapientẽ edificabit᷑ ciuitas. tribus aũt int¬
quoꝵ desolabun᷑t᷑.  unus iustꝰ ꝑ toto mundo re¬
loducuntur apud dm̃. Est gͦ & multitudo lauda¬
bilis sicut uidemus etiam ad abrahamdictũ. cum

Expanded text:
ultimo venias ad unum aliquem qui confidenter dicat: quia ultimo venias ad unum aliquem qui confidenter dicat: quia amplius quam omnes illi laboravi . Hi ergo qui in hoc mundo plures sunt, plus terrae et plus corporeae haereditatis accipient. Pauci autem exiguum aliquid de terra consequentur, quia plus in Domino habent. Alii autem nihil omnino terrae accipient, si qui digni fuerint t, ut inter paucos exiguum terrae accipiat, vel inter electos sacerdotes et ministros solum Deum capere haereditatis sorte mereatur? Licet enim ipsi propter jumenta sua accipiunt aliquid terrae, sed illius terrae, quae urbibus contigua esthaereditas. Unus enim justus, secundum hoc quod acceptus est a Deo, pro pluribus habetur. Denique et scriptum est: um sapientem habitabitur civitas: tribus autem iniquorum desolabuntur. Et unus justus pro toto mundo ret pro nihilo ducuntur apud Dominum. Est ergo et multitudo laudabilis, sicut vidimus etiam ad Abraham dictum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
& paucoꝵ cubitoꝵ conclusione colligitur itaut sum¬
mitas eius in uniꝰ cubit spaciũ consummat᷑. ꝓptẽa qd̾
in inferiorib quidem. ubi lata & spaciosa habebanturᷤ
ibi homo rationabilis collocatur. Ipe uͦ uerteximinũ
cubitum colligitur. Omma enim ad monadẽ redigũ¬
cur: quȩ tamen trinitatis sacramentũ. in numero ter¬
centoꝵ cubitoꝵ designat. & huic saeramento ꝑximus
ponitur homo. utpote racionabilis et dĩ capax. Sed
et inde quȩ sit differentia int̾ paucos & multos colli¬
gamus indicia. Pone omnẽhumani generis nume¬
rum. & ex uniuersis gentib elige fideles. sine du¬
bio paueiores erunt quã sunt uniũs. Tunc deinde
ex fideliũ numero elige meliores. certum ẽ quod
multo inferior numerus remanebit. & it̾ra exip¬
sis quoselegeris rursum elige ꝑfectiores. pauciores¬
ꝓfecto reꝑies. & quanto amplius eligendo ꝓcesseris.
tanto exiguos et paucissimos inuemes. usqueqyo

Expanded text:
et paucorum cubitorum conclusione colligitur, ita ut sumet paucorum cubitorum conclusione colligitur, ita ut summitas ejus in unius cubiti spatium consummetur. Propterea quod in inferioribus quidem ubi lata et spatiosa habebantur libi homo rationabilis collocatur. Ipse vero vertex in unum colligitur cubitum. Omnia enim ad monadem rediguntur. Quae tamen Trinitatis sacramentum in numero trecentorum cubitorum designat. Et huic sacramento proximus ponitur homo, ut pote rationabilis et Dei capax. Sed et inde, quae sit differentia inter paucos et multos, colligamus indicia. Pone omnem humani generis numerum et ex universis gentibus elige fideles. Sine dubio pauciores sunt, quam sunt universi. Tum deinde ex fidelium numero elige meliores. Certum est quod multo inferior numerus remanebit. Et item ex ipsis quos elegeris, elige rursum perfectiores. Profecto reperies, quanto amplius eligendo processeris, tanto exiguos et paucissimos invenies, usquequo
Abbreviated transcription (Latin):
reditas ei. Hystoria hoc est qd̾ docet. ut siqua tribys
numerosior habetur in populis. maiora t̾̃rȩ sorciatur¬
spacia. Si qua aũt minore hom inũ numero censetur:
breuiore possessione sit contem ta. S qm̃ hui tͣrȩ
& imaginẽ futuroꝵ bonoꝵ. ac formã celestis illiꝰ quȩ fi¬
delibus & sc̃is speracar hereditatis. ostendere requiro
in hereditate illa quȩ spanda ẽ. qui sint plures ⁊ qui
sint pauci. & inuenio ibi beatiores paucos haberi
qͣm plures. Nam qui ꝑuiamlatam & spaciosam qͣ
artam & angustã uiam ꝑrexerint quȩ ducit ad uitã
pauci appellantur. Ꝙ it̾m in aliisdr̃: Qiam pauci
sunt qui saluant᷑. & item in aliis. Ubi multiplicat᷑
iniquitas. refrigescet caritas multoꝵ ñ paucor.
Sedet in archa quȩ a noe constructa ẽ. ubi mensure
celitus dantur. in inferiorib trecentoꝵ cubitoꝵ po¬
nitur longitudo. & qͥnquaginta latitudo. Ubi uͦ
textus eius adaltiora conscendit. in angustũ cogitur

Expanded text:
res. Hoc est, quod docet, ut si qua tribus numerosior habetur in populis, majora terrae spatia sortiatur. Si qua autem minor hominum numero censetur, breviore possessione contenta sit. Sed  imaginem futurorum bonorum, ac formam coelestis illius, quae a fidelibus et sanctis operatur, ostendere requiro in illa haereditate quae speranda est, qui sunt plures, et qui sunt pauci, et invenio ibi beatos pauciores haberi quam plures. Nam qui per viam latam et spatiosam, quae arctam et angustam viam perrexerint, quae ducit ad vitam, pauci appellantur. Et iterum in aliis dicitur: Quam pauci sunt, qui salvantur ! Et item in aliis: Ubi multiplicatur iniquitas, refrigescit charitas multorum , non paucorum. Sed in arca quae a Noe constructa est, ubi mensurae coelitus dantur in inferioribus trecentorum cubitorum ponitur longitudo, et quinquaginta latitudo. Ubi vero textus ejus ad altiora consurgit, in angustum cogitur,
Abbreviated transcription (Latin):
de corꝑe mortis eiꝰ: ut ubi abundauit peccatũ
suꝑ abundaret gr̃a. Nam moyses quomͦ aliqyẽ
libare potuisset apeccatis. cum etiã ipsis dr̃. qr
cransgressi estis ũbũ meũ in desercosin. & ñ me
sanctificastis in aqua corã filiis isrł. ut manifes

Expanded text:
de corpore mortis hujus, ut ubi abundavit peccatum, de corpore mortis hujus, ut ubi abundavit peccatum, superabundaret et gratia . Nam Moyses quomodo aliquem liberare potuisset a peccatis, cum etiam ipsi dicatur: Qui transgressi estis verbum meum in deserto Sin, et non me sanctificastis in aqua coram