comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N et ualet antidodũ cãs remou̾e doloꝵ¬
si escit ẽ medicꝰ qd sit amoris honus.
t̃ tauet ip̃e mori dat᷑ optima cua̾ laboiͣ
&̾ luiꝰ ft̾ ꝯsiliũ studio meliori.
M irus ĩ auxilus mira q ftã colit.
q̃ rit ⁊ a meditis q̃ sit niõ cã doloris.
q̃ latet uit̾ius ꝓmit᷑ ira foris.
m̾ lus ait regi t̾e cã ꝑurg amoi̾s
I te foras medici labor estis u̾q laboĩs.
r egia deyite q̃rite uira fori.
q̃so thoꝵ regis nr̃e dimi̾tite legi.
d epulsis medicis solacia m̃lus adeg̃
I nde domiꝰ regis gaudia digna uehit.¬
R demerluo ꝓpha anglloꝵ.
Dex mõ m̾ liui q̃ sit mediana reqͥrit.
Ille reft uolo te nemoꝵ stacõe potiri
T u qz meis studus nura uidebis ibi
Inducis ecce tuã faciẽ tͣnsire fig̾um.
Lũc ita mãsurã r̃sus q t̾ redituram.
ẜ or̃ ducis pura sit niõ for tua.
hͣc ago sorte suos ĩ ur̃os u̾te amĩstros
Ut putet ẽẽ ducis suos qͥ uid̾it istos.

Expanded text:
Nec valet antidotum causas removere dolorNec valet antidotum causas removere dolorum, Nescit enim medicus quod sit amoris onus. Quum timet ipse mori, datur optima cura labori, Merlinus fert consilium studio meliori, Mirus in auxiliis, miraque facta colit Quaerit et a medicis, quae sit modo causa doloris, Quae latet interius, promitur ira foris. Merlus ait regi; « Te causa perurget amoris, Ite foras, medici, labor estis ubique labori, Regia deserite, quaerite jura fori. Quaeso torum regis nostrae imitate legi. » De pulsis medicis solatia Merlus adegit, Inde domus regis gaudia digna vehit. De Merlino propheta Anglorum. Rex modo Merlini quae sit medicina requirit, Ille refert; volo te nemorum statione potiri, Tuque meis studiis mira videbis ibi. In ducis ecce tuam faciam transire figuram, Nunc ita mansuram, rursusque tibi redituram, Forma ducis pura sit modo forma tua. Hac ego sorte suos in nostros verto ministros, Ut putat, ecce ducis servos qui viderit istos,
Abbreviated transcription (Latin):
D ũ fuga fc̃ĩ souat rex iꝰtus aioẽ labõat.
I mꝑat ut red̾ant dux ꝑg̃ ⁊ ult̾iora.
D ũ fug̃ ille foras rex fug̃ abs mora
L ex erat ut nũꝙͣ ꝓceres a rege recedãte
Ni si pͥuc hus redditũ ꝯcessa lũcia q̃rat.
Uir. qr doniũ rediẽs regia scͥpta ferat.
r egła p̾sata c̃ iã foret euacuata.
Aͥ dducis uit̾itũ st̃ regia bella ꝑata.
t̾ ra q dampuata ꝑdicõe rata.
Arte satis forti ꝑat᷑ ille resist̾e sorti.
S epe tulit patulis regalia p̾lia portis.
S epe de dit gͣtis pͥlia dura satis.
r ex teu obcessũ ꝓc̾um uͥtute rep̾ssũ
ab̾stulit ĩgressũ. restͥuxit ab urbe reg̾ssũ¬
I ussit ⁊ induci pͥlia uiłta ducu
S ic amor ocłtus regali p̾tore fultus.
e ffic̃ insultꝰ eꝯtũ mouet ip̃e tumłtꝰ.
D at qͦ langu̾e regia m̃bra terẽt.
Uisc̾ib tectꝰ amorẽ pallore reꝑtus.
t ela u ᷑ euadit p̾ssus amore cadit.
D ũ fouet gͦ thoꝵ petit auxiliũ medicoꝵ

Expanded text:
Dum fuga facta sonat, rex ustus amore laborat, Imperat ut redeant, dux pergit in ulteriora, Dum fugit illa foras, rex furit absque mora. Lex erat ut nunquam proceres a rege recedant, Ni prius his reditum concessa licentia quaerat, Utque domum rediens regia scripta ferat. Regula praefata cum jam foret evacuata, Ad ducis interitum sunt regia bella parata, Terraque damnata perditione rata. Arte satis forti parat ille resistere sorti, Saepe tulit patulis regalia praelia portis, Saepe dedit gratis praelia dira satis. Rex tenet obsessum, procerum virtute repressum, Abstulit ingressum, restrinxit ab urbe regressum, Jussit et induci praelia multa duci. Sic amor occultus regali pectore fultus, Efficit insultus, equitum movet ipse tumultus, Dat quoque languere, regia membra terens. Visceribus tectus amor est pallore repertus, Tela nec evadit, pressus amore cadit. Dum sic est, Gothorum petit auxilium medicorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tpẽ ip̃o froilano tyrãno ⁊ ĩ fausco
rege a fidelib nr̃i pͥucipis oueto int̾¬
fecto. idẽ głosus puer excascellis reil¬
tit᷑. ⁊ĩ patͥs solio reg̃us felicit᷑ celebͣ¬
tur. qui ab inico regͥ suꝑ inimicos
fanorẽ uictoriaꝵ huit sꝑ̃. uasconũ

Expanded text:
e, ipso Froilane tyranno et infausto rege a fidelibus nostri principis Oveto interfecto, idem gloriosus puer ex Castella revertitur, et in patrio solio regnans feliciter conlaetatur. Qui ab initio regni super inimicos favo
Abbreviated transcription (Latin):
Iaucea mauricii mã ꝙͣ tͥ dext̾a tͣdit
e capd̾ illoꝵ q̃ nc̃ uiã regna notaui.
uc̃ cap̃ inrꝑii lancea sc̃ã dabit.
qͣ dubtus sãna rodauꝰ fluit ẽq uiẽna
Cys mare tyrrenũ fuant bosoĩca regͣ
H ut siuił allobroges ⁊ moĩeñda fauẽt
uĩ fig̾atũ niũd̾ gestare putatur.
q̃ ñ cõnat᷑ palla ferenda datur.
s igͥficat uiũd̾ for̃ ꝑhibente rotũdũ
ꝙͣ ten archanũ palla fe̾nda manũ
ħ fuit ex t̾ris collecta qͣternis.
h ac tulit ĩꝑiũ Iulius arte suũ.
⁊ alr̃ hũc urũdũ gestat mauꝰ rotũdũ ui
r eSiꝰ includit sic oĩa cliuiata pugy¬
⁊ alr̃ õe qd̾ ẽ regia põpa tenet. R¬
ꝙ significat᷑ crux posita suꝑ aureñ pomil.
rux suꝑ est pomo celi suꝑ insita douoi
suscipe corde bouo rex q̃ tͥ mistica ꝓmo.
T e q sedẽte throno ꝓspice ꝗd sit hõ¬
⁊ rux ⁊ palla suuł parit᷑ ꝯnexa teuẽt᷑.

Expanded text:
Lancea Mauricii, mea quam tibi dextera tradit, Lancea Mauricii, mea quam tibi dextera tradit, Est caput illorum quae nunc mea regna notavi, Nunc caput imperii lancea sancta dabit. Qua dubius Sauna, Rhodanus fluit, estque Vienna, Cis mare Tyrrhenum fuerant Bosonica regna, Huic simul Allobroges et Morienna favent. Unde figuratum mundum gestare reputatur, Quando coronatur, palla ferenda datur. Significat mundum, forma perhibere rotundum, Quem tenet arcanum palla ferenda manu. Haec fuit ex terris munda collecta quaternis, Hac tulit imperium Julius arte suum, Taliter hunc mundum gesta manus una rotundum, Regius includit sic omnia climata pugnus, Taliter omne quod est regia pompa tenet. Quid significat crux posita super aureum pomum Crux superest pomo coeli super insita dono, Suscipe corde bono rex, quae tibi mystica promo, Teque sedente throno prospice quid sit homo. Crux et palla simul pariter connexa
Abbreviated transcription (Latin):
tꝑẽ natał dnũ rex ẽ arelati.
p õtisices sacͥ surgũt ad festa ꝑati
Aoccis ad officia laude canoe̾ dati
Fuste q mit̾tũ ꝑcutit ip̃e capd̾.
r es plãgẽda satis p̾sul c̃ scĩficittis.
ꝑ cutit᷑ gͣtis sollẽpuib euacuatis.
A niõ noscatis ꝗd d̾ uide fac̃.
⁊ ã male tͣctati tẽ põtisices arelati
m ilite collecto ueĩunt ad bella ꝑati.
C̃elestis fati digna pat᷑re pati.
U ñ coacͥt᷑ rex ẜgit ad arma uocatus.
u itit᷑ eicit᷑ stat p̾sul hõrficatus.
r ex dol iratꝰ ludibͥo qr datus.
m eus deuicta dolet ninno ꝯfus a pudor̾
N et regͣre uolet qr bello ꝑdit horer
o ptat ut ⁊ moãchi iã sͥ uita foreci
ot ualit᷑a sat̃ mũdi fortuua fau̾et.
buit rex boso loꝙ̃s ilba gerũda reft̃.
tͣto tͥ regnũ cũctos depono decores.
S ola mͥ moãchi uita colenda foret.
do tibi inuariũ lugdĩ sede secebis.
ħ duo as rodanũ me tͣduce cast᷑ teneb.¬
I ex ibi frãageĩs pͥlia ulła perit.

Expanded text:
e Natalis Domini rex est Arelati, Pontifices sacri surgunt ad festa parati, Noctis ad officia laude canore dati.Fusteque mitratum percutit ipse caput. Res plangenda satis praesul cum sanctificatis Percutitur gratis solemnibus evacuatis. Amodo noscatis quid Deus inde facit. Tam male tractati tunc pontifices Arelati, Milite collecto veniunt ad bella parati, Coelestis fati digna patrare pati. Unde coarctatus rex surgit ad arma vocatus, Vincitur, ejicitur, stat praesul honorificatus, Rex dolet iratus, ludibrioque datus. Mens devicta dolet, nimio confusa pudore, Nec regnare volet, quia bello perdit honorem. Optat ut et monachi jam sibi vita foret. Et valitura satis mundi fortuna faveret, Huic rex Boso loquens verba gemendo refert. Trado tibi regnum cunctos depono decores, Sola mihi monachi vita colenda foret. Do tibi Vivarium, Lugduni sede sedebis; Haec duo cis Rhodanum, me traduce, castra tenebis, Rex ibi Francigenis praedia nulla petit.
Abbreviated transcription (Latin):
magnus fuit. uascanes deuiti duos pa¬
t̾cios roman cep̃. oẽ yspaniã ⁊ galli¬
am strenue rex̃. ⁊ ob i̾itũ pat̾ pan¬
decessit. sb̾ imꝑr̃e eraclio. i de smando
thodoxus extitit. tolleto uitã finiuit

Expanded text:
magnus fuit. Vascones devicit, duos patricios Romanos cepit; omnes Hispanim et Galliam strenue rexit, et ob meritum pater paudecessit sub imperio Heraclii.thodoxus exstitit. Toleto vitam finivit
Abbreviated transcription (Latin):
Sueuos sr̃auit. ⁊ gallie retͣ gothis
adiuiscuit pͥmus regali ueste oꝑatꝰ
solio resedit. Urbẽ ĩ celtibria ꝓuĩcia
fec̃. ⁊ recopolĩ cã uõiauit. Gothoꝵ
Decaredus filius eꝰ reg. au.xu. Iste in
Pex ordio regni catholicã fidẽ adeptus.
oẽ gothoꝵ gẽte ad ailtũ recte fideri

Expanded text:
Suevos superavit, et Galleciae regnum Gothis adjunxit. Primus regali veste opertus solio resedit. Urbem in Celtiberia fecit et Recopolim nominavit. Gothorum caredus filius ejus reg. an XV. Iste in exordio regni sui catholicam fidem adeptus, omnem Gothorum gentem ad cultum re
Abbreviated transcription (Latin):
U ita genꝰ lĩgue uai̾e uaĩant regioẽs
Una neꝗd cũctos distĩgue regła inoe̾s.
Iex suꝑ ẽ legi rex regi płib uiuis.
ꝑ ar suꝑẽ parib mos morib usib usus.
I iꝑat his unus cꝰ ĩ orbe sumꝰ.
⁊ ex romana locũ suꝑ oĩa uira m̾et᷑.¬

Expanded text:
ant regiones, Una nequit cunctos distinguere regula mores, Lex superest legi, rex regi pluribus unus, Par superest paribus, mos moribus, usibus usus, Imperat his unus, cujus in orbe sumus. Lex Romanae locum super omnia jura meretur
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ꝗ cesar eraͥt nustica nosse uelit.
D uricie ꝯstãs u̾tute ref̾tur hõestus
ẽ boã fama calor splẽdor sñ cͥñue q̃stꝰ.
qͣ tuor ista geret ꝗd diadema feret.
Qd̃ sigficat aurõ ĩ cõronis
urea mat̾ies regalib apta cõnis.
Iudicat ĩꝑiũ mũdi suꝑeẽ patͦuis.
Iirũ cũcta suo sr̃at fulgore metalla.

Expanded text:
sse velit. Duritie constans, virtute refertur honestus, Est bona fama color, splendor sine crimine quaestus, Quattuor ista geret qui diadema feret. Quid significat aurum in coronis. Aurea materies regalibus apta coronis, Indicat imperium mundi superesse patronis, Aurum cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
tus cep̃. acq occiditi busra carã cep̃. sic¬
q iũ ꝑ lusitaniã gallias reꝑit. ibi q ab
eurico ẽ frẽ occisus. sb̾ imꝑĩe leone. Decuri
suricꝰ reg. au.xuii. Iste lusitamã dep̃¬
dauit. rapilloniã ⁊ cesaragustã capit.
Iste pͥuiũ gochis legẽ dedit arelate o bi
laricꝰ filius eius reg. an xxiii. oruẽ flu¬
uudꝰ rex frãcoꝵ ap̃ pictaius bello iit̾¬
fec̃ ob cꝰ uiudictã tħudaritꝰ soc̾ eius yta
le rex. frãcos p̾t̾iit. ⁊ reguũ gothis i¬
tegrũ restituit. so imꝑr̃e Inaltasio. Degesali¬
es alaicꝰ alarici filiꝰ reg. au. iiͦiͬ. Iste a
gũdibaldo burgũdionũ rege ⁊ arboua
suꝑatꝰ. ad barthilonã frig̃ ad affricã ad
andalos ꝓ auxilio sui ꝑgit. ⁊ nõ impet᷑ͣuiti¬

Expanded text:
 cepit atque occidit. Bracarum capit. Sicque inde per Lusitaniam Gallias repetit: ibique ab Eurico est fratre occisus sub imperatore Leone. 22. Euricus reg. an. XXVI. Iste Lusitaniam depraedavit. Pampilonam et Caesaraugustam cepit. Iste primus Gothis leges dedit. Arelate obiit us filius ejus reg. an. XXIII. Quem Huduildus rex Francorum apud Pictavem bello interfecit. Ob cujus vindictam Teudericus socer ejus, Itae rex Francos perterruit, et regnum Gothis integrum restituit sub imperatore Anastasio. 11. Gesaleicus, Alarici filius, regnavit ann. IV. Iste a Gundebaldo Burgundionum rege in Narbona superatus, ad Barcilonam fugit. Inde ad Africam ad Vandalos pro auxilio perrexit, et no
Abbreviated transcription (Latin):
h̾c dat᷑ ascensus iustoꝵ nĩse repẽsus
ħ. latͦ suspẽsus recip̃ ꝓ cͥuũe ceusus.
b rachia distenta mũd ꝯplexa retẽtãt.
e rux uelud alletã noxia cũcta uetat.
U ñ ꝑ hoc signũ qͦ tollr̃ oẽ malignũ
⁊ iꝑis dignũ cap̃ ẽ uen̾abile lĩgnũ.
p̃lia uͥtutis dat sͥ signa crucis.
Crux dat᷑ in p̾lio speciali iure fe̾nda¬
ꝗ iuppe uitẽ iͥ ten hic ad regna tuenda.
et geit uit̾ius signa colenda crucis.
udici signũ gladiꝰ mõstr̾e uidet᷑
Qͦ male factoꝵ feritas cessare uidet̃¬

Expanded text:
ustorum merce repensus, Hac latro suspensus; recipit pro crimine census, Brachia distenta mundum complexa retentant, Crux velut athleta noxia cuncta vetat. Unde per hoc signum, quo tollitur omne malignum, Imperii dignum caput est venerabile signum, Praelia virtutis dant sibi signa crucis. Crux datur imperio speciali jure ferenda, Quippe vicem Christi tenet hic ad regna tuenda, Et gerit in terris signa colenda crucis. Judicii signum gladius monstrare videtur, Quo malefacto
Abbreviated transcription (Latin):
U t ueĩat mediis ꝯpon̾e fed̾a p̃tis.
Ne ꝑeat gtis reb ⁊ arte datis.
Illa ref̾t hẽo forte suꝑ arte marreũ
S tͥ colloqͥũ tenent ꝓ pace petitũ.
Iõ decet ut młr q̃rat ad aruia sitũ
r. ex ait ĩgͣcũ cogõsoe duce̾ iugulatũ.
S ese morte datũ meliꝰ iã ꝑcipe fatũ.
s e tͥ sit dubiũ respice tolle capd̾
auaa mortiferis clauens ĩfixaq telis
ꝯ adit ex aĩs młr turbata fidelis.
⁊᷑ba q t̃ rediit iux reduuua dedit.
s i pat̃ euse ꝑit. faluis hostis erit. hortis
D ũ puer hͥ iuit ip̃e manebit ibi.
I ex ait o dña secͤcius oro loqͣmur.
g esta tͥ refam q̃ cara fenda putamꝰ.¬

Expanded text:
Ut veniat mediis componere foedera pratis, Ut veniat mediis componere foedera pratis, Ne pereat gratis rebus et arce datis. Illa refert: « habeo fortem super arce maritum, Hoc tibi colloquium teneat pro pace petitum, Non decet ut mulier quaerat ad arva situm. » Rex ait: « Ingratum cognosce ducem jugulatum, Desere morte datum, melius jam percipe fatum, Ne tibi sit dubium, respice tolle caput. Saucia mortiferis causis, infixaque telis, Concidit exanimis mulier turbata fidelis, Verbaque cum rediit vix rediviva dedit. Si pater ense perit, filius hostis erit. Urbis mDum puer hic vivis, ipse manebit ibi. » Rex ait: « O domina, secretius, oro, loquamur, Gesta t
Abbreviated transcription (Latin):
U.qr uͥ de castͥs m̃lo comitãte recessit.
oiles ab hospicus modicũ suacast᷑ rep̾ssit
t d̾atꝰ insidii sic latitabat ibi.
M il es ab arce ducis dũ cast᷑ relicta id̾et
I rruit ⁊̃ paueos spoliũ ꝯfisus hr̃e
D ux qͦ c̃ reli quis ꝓsilit arma fens.
r egis ab ĩsid iss ex̾citꝰ obuiat ill.
Iura sui dñi maĩb defendit achilł.¬
A lt̾a ꝑs eqͥtũ q̃ ⁊ duce ueĩt ab arte.
s usa iacet peĩtus regis manꝰ optiu ãcẽ.
r eglua regale signa cacum ht̃.¬
ũ putat ex ueniore rex hostis adie̾ laloẽ.
signa uidẽs castͥ ꝓpͥũ cogõscit hõre
T ũt it̾ accelans gandia digna mouet.
p̃ lia uictoꝵ laudat sñ fine suoꝵ.
Q uosl ad libitũ socios ditauit eoꝵ
I ude cup̃ reliquũ tolłe mõte solũ. R
De yh̾ua ducissa obcessa ĩ arte sua.
ter pendragon uib ãglia sig moi̾.
uirib armoꝵ se q̃rit ybua tueri¬
s escio ꝙ socia regis ⁊ uxor erit
s ul sp̃e pacis recip̃ mãdata minacis.

Expanded text:
comitante recessit, Miles ab incoepto modicum sua castra repressit, Et datis insidiis sic latitabat ita. Miles ab arce ducis dum castra relicta videret, Irruit in paucos, spolium confisus habere, Dux quoque cum reliquis prosilit arma ferens. Regis ab insidiis exercitus obviat illis, Jura sui domini manibus defendit AchilAltera pars equitum quae cum duce venit ab arce, Fusa jacet penitus, regis manus obtinet arcem, Regia regale signa cacumt ex nemore rex hostis adire laborem, Signa videns castri, proprium cognoscit honorem, Tunc iter accelerans, gaudia digna movet. Praelia victorum laudat sine fine suorum, Quoslibet ad libitum socios ditavit eorum, Inde cupit reliquum tollere marte solum. Item de Hierna ducissa, obsessa in arce sua. Uter Pendragon jubet Anglica signa moveri, Viribus armorum se quaerit Hierna tueri, Nescia quod socia regis et uxor erit. Sub specie pacis recipit mandata minacis,
Abbreviated transcription (Latin):
Cet̾a q̃ peciit sarga corĩna dedit.
N occe ulcẽt tota ueĩunt solacia mane.
Illa re fert g̾nen ut̾o ꝯsist̾e plane.
⁊ pat̾ ef ficit᷑ lecior inde manet.
N ox qr dies q siuł sb̾ito sigtur ⁊ hoaͣ
Leticia płenꝰ pat̾ ẽ ⁊ abire laborat.
m ox q signa gerit rex mod̾anda dedͭ.
q̃ ft signa pat̾ retin sͥ cõscia mat̾.¬
ꝯ t q̃ mat̾ ht̃ secũ refert acer.

Expanded text:
Caetera quae petiit larga Corinna dedit. Nocte jacent tota, veniunt solatia mane, Illa refert germen utero consistere plane, Qui pater efficitur, laetior inde manet. Noxque diesque simul subito signatur et hora, Laetitia plenus pater est, et abire laborat, Mox quae signa gerit rex memoranda dedit. Quae fert signa pater, retinet sibi conscia mater, Et quae mater habet, secum rex deferet acer,
Abbreviated transcription (Latin):
ost regis fatũ dñs t̾re uariat᷑.
rex obit aureliꝰ g̾mauꝰ ad alta uocat᷑.
e rigitur soliũ u̾sa coͣna datur.
U f peudragon rex ẽ cogͦnũe dictus.
Uirib ĩuictꝰ cꝰ draco cecidit ictu.
m orib ⁊ spẽ regia forͣ placet.
U sus eint regis ꝓt̃es ad pasca uocare.
r egis ⁊ a solio regia dona dare.
fꝰ re nͨ ecest licitũ sũ ꝯiuge doã mar̾tũ.
I iio sił n uẽrunt dñm laudare petitũ.
pͥ bet eis solitũ pͥncipis aula sitũ.

Expanded text:
ost regis fatum dominus terrae variatur, Rex obit Aurelius, germanus ad alta vocatur, Erigitur solium, versa corona datur. Uter Pendragon rex est cognomine dictus, Viribus invictus, cujus draco decidit ictu, Moribus et specie regia forma placet. Usus erat regem proceres ad Pascha vocare, Regis et a solio regia dona dare. Ferre nec est licitum sine conjuge dona maritum, Imo simul veniunt, Dominum laudare petitum, Praebet eis solitum principis aula situm.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dux uͥ cornubie tt̃ pͥmꝰ ĩ ordiẽ sedit.
as cito rex ocłos luxuriãdo dedit.
S ũ sedet alta rosa inag̃ õib ẽ speciosa.
Fꝰ cula młtiplicat rex oĩb ĩuidiosa.
ꝑ uarios ocłos cer̾a turba uctat.
Nutib ĩisi nexi st̃ pͨtore iufi.
ẜ ẽm̃eas latebͣs tactꝰ amore sitit.
C uria magͣrũ ꝯ mota sedet dñaꝵ
Nã ueld̾ ignarꝰ rex nõ uid agiũ eaꝵ.
r espic̃ hͣuo niiũ cet̾a cũcta paꝵ
h ũc amor ĩuoluit cito rex ꝯunuia solũ.

Expanded text:
primus in ordine sedit, Cui cito rex oculos luxuriando dedit. Dum sedet alta, rosa magis omnibus est speciosa, Fercula multiplicat rex omnibus invidiosa, Per varios oculos caetera turba notat. Nutibus innisi, nexi sunt pectore visi, Femineas latebras tactus amore sitit. Curia magnorum commota sedet dominarum, Nam velut ignarus rex non videt agmen earum: Respicit hanc nimium, caetera cuncta parum, Hunc amor invo
Abbreviated transcription (Latin):
racenoꝵ ĩ libata mõte ruẽte uidicõ di
cia ex̾orit᷑. obiit quid̾ pͥdc̃s pelagius ĩ
p̾cipiẽte accep̃. ⁊dũ regnũ accep̃. p̾lia
sat᷑ c̃ dei iuuonĩe gessit. Urbes qͦr legi
exticit. mõte ꝓpͥa decessit.
oila filius eꝰ reg. au. xi. uictorias eg̃.
s asꝑ morib fuit frẽm fuum noĩe

Expanded text:
a, monte ruente judicio Dei tia exoritur. Obiit quidem praedictus Pelagius in praecipiente, accepit. Et dum regnum accepit, praelia satis cum Dei juvamine gessit. Urbes quoque Leexstitit. Morte propria decessit. 53. Froila filius ejus reg. an. XI. Victorias egit, sed asper moribus fuit. Fratrem suum, nomine
Abbreviated transcription (Latin):
hͥ cũ in ead̾ ꝙͣ ãnis suis eraclius ħresu
fuiss lapsus orartinũ ppͣm eo ꝙ pauluu
patͥarchã pirrũ ⁊ cyrũ hĩta synodo extõi¬
casset. apd̾ c̾s̾onã ĩ exiliũ misit. uͥ młtis
iiracłoꝵ fingnis refulgẽs. migͣuit ad
dñm. porro ꝯstãs ꝯg̾gata sb̾ uitesliauo
ppͣ syuodo. heresiui abdicauit. ac btõ petꝰ

Expanded text:
 avus suus Heraclius, haeresim fuisset lapsus, Martinum papam, eo quod Paulum patriarcham, Pyrrhum, et Cyrum, habita synodo excommunicasset, apud Chersonam in exsilium misit; ubi multis miraculorum signis refulgens, migravit ad Dominum. Porro Constans congregata sub Vitelliano papa synodo, haeresim abdicavit, ac beato P
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ꝗ ꝓpet̾te faccõis erga eũ ei exstit̾aut
diu̾sis peĩs fet̃ cruciari It qͦtiẽcũq de
narib inutilatis guttã reuiatis stalã¬
tis ingebat tociẽt aliꝙ̃ illoꝵ necari p̃¬
apiebat. Ipẽ ⁊̃ gallicinũ patͥarcham

Expanded text:
qui perpetratae factionis erga eum rei exstiterant, diversis poenis fecit cruciari. Item quotiescunque de naribus mutilatis guttam rheumatis stillantis tergebat, toties aliquem illorum necari praecipiebat. Ipse etiam Gallicinum patriarcham
Abbreviated transcription (Latin):
esare gtor diademia tenẽte leoue.
Hplaga ueuit rouie pax depit a regiaẽ
Cothia nã rabies pͥlia dira mouet.
As Scelus edoctos peꝑit uascoĩa gothos.
Copia g̾toꝵ genus ẽ spẽs qr maloꝵ¬
U nrib ip̃oꝵ p̃da fit õne soliuy.
arte pͥ insit ligures pasunt hĩc iũ doloe̾s
Tuscia ꝯterit᷑ sẽcit qͦ ronia furoresi
y talia t̾ra dol mors eat aũ foresi

Expanded text:
adema tenente Leone, Plaga venit Romae, pax deperit a regione, Gothica nam rabies praelia dira movet. Ad scelus edoctos peperit Guasconia Gothos, Copia Gothorum genus est speciesque malorum, Viribus ipsorum praeda fit omne solum. Marte premunt Ligures pariunt hinc inde dolores, Thuscia conteritur, sentit quoque Roma furores, Itala terra dolet, mors erat ante fore
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̾us martellũ ppͣlia uira tuet᷑.¬
ẜ it qͦ patͥtius ft ⁊̃ ĩ urbe detus.
R afolꝰ imꝑiũ pot̾it post ista m̾eri.
Cuiꝰ ⁊ ecc̃a pot̾it uͥtute tueri.
Eiuis ab imꝑio g̾ta corona par ꝑit.
grossi. et quałr ip̃a ꝓgenies obtiunit regnũ frãcoꝵ
ĩ pꝰea sortita ẽ rõnũ ĩꝑiũ et cotũ orbem ꝑ adt̃ ip̃r¬
Ano ab icarnacõe

Expanded text:
 post Martellum papalia jura tuetur, Fit quoque patricius, fert et in Urbe decus. Carolus imperium poterit post ista mereri Cujus et Ecclesia poterit virtute tueri, Ejus ab imperio Graeca corona perit. Grossi, et qualiter ipsa progenies obtinuit regnum Francorum: quae postea sortita est Romanum imperium, et totum orbem. Anno ab Incarnatione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ post pauca ꝑ iusidias qͦrũdã ꝑiit. tũc
gi uno aldꝰ filius legiturꝰ pipim grossi res¬
uũ uẜ põs a ꝯsãtguincis dagob̾ti regis de¬
fũcti i captus ẽ ⁊ tã diu ĩ arta custodiade¬
tẽtus don᷑ ibi mortuus ẽ. Eod̾ tit̃ ꝑs illa

Expanded text:
s quorumdam periit. Tunc Grimoaldus filius legitimus Pipini Grossi, regnum usurpans, a consanguineis Dagoberti regis defuncti captus est, et tandiu in arcta custodia detentus, donec ibi mortuus est. Eodem tempore pars illa
Abbreviated transcription (Latin):
esaĩs nuꝑiũ nc̃ ft̾ur adeẽ leois
ħͥ iõ ꝯudeis ãuus ft̾ lora decoris.
Ultimꝰ ẽ ip̃ẽ ꝙ̃ sua rona colit.
gͥ gorius sedit c̃ cesare ppͣ leone.
A mnis ritei x. romanũ gessit hõrem.
e ses t̃ t̾nos plus sua uita fouet.
Iusuꝑ ad reqem ꝑtulit occo dies.

Expanded text:
erium nunc fertur adesse Leonis, Sedecies ductis annis fert lora decoris, Ultimus est ipse quem sua Roma colit. Gregorius sedit cum Caesare papa Leone, Annis rite decem Romanum gessit honorem, Menses ter ternos addita vita fovet. Ins
Abbreviated transcription (Latin):
gregorio pp̃ tote q petẽte seuatuu
I ib̾et ut pr̃ia numꝰ ab urbe dat᷑.
orlitis ad p̾ciũ decimas res .p. douat.
p ara uocat ꝑc̾es ueĩant defẽd̾e. roniã.
hus dedit ecc̃a it̃ decimata bonai
⁊ opia gothoꝵ o arcelli marte fugat᷑.¬
⁊ oma refõniat᷑ pax ecc̃e reꝑat᷑

Expanded text:
senatu, , Liberet ut patriam, munus ab Urbe datur. Militis ad pretium decimas respublica donat, Papa vocat proceres, veniant defendere Romam. His dedit Ecclesia tunc decimata bona. Copia Gothorum Martelli marte fugatur, Roma reformatur, pax Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
Ipõ inꝑr̃e nutalato it̾im ĩ exilio detẽ¬
to post illos tres a anuos tyb̾uis qͥ cogõ¬
iniuat᷑ absiuarꝰ eid̾ lconcio siłr nasũ ab¬
scidit. eũdem q ĩ moãst̾ĩ trusit. atq
hus dieb sb̾ ẜgio ppͣ .uiiͦ. suodus aqͥlegie¬

Expanded text:
ore mutilato interim in exsilio detento. Post illos tres autem annos, Tiberius, qui cognominatur Absmarus, eidem Leontio similiter nasum abscidit, eumdemque in monasterium trusit, atque His diebus sub Sergio p
Abbreviated transcription (Latin):
s ĩgna mouẽt ꝓceres.rex p̃cip̃ a̾ma ꝑari
T et desid̾uis p̾lia dira parat.
¶Campꝰ apd̾ ligures mort aĩa rite uocat᷑.¬
ł ex ubi ꝯgredit᷑ ligurũ ꝑs uicta fueat᷑
s it desiderii copia terga dedit.
⁊ icit᷑ illoꝵ mortalia nom̃ agroꝵ¬
T ũc duo ꝯsocii m̾tis uita q btĩ.
Amis ⁊ amiliꝰ ꝑili s̃ marte netati.
karolus hus t̾buit digna sepłcͣ satis.
Io bsid egͤgniã mõ rex c̃ rege papiã
e t iub uͥ gladiis frãcoꝵ su̾dita fiat.
r eddat ⁊ ecc̃e q̃ mala rapta tenet.

Expanded text:
gna movent proceres, rex praecipit arma parari, Sed Desiderium praelia dira parit. Campus apud Ligures Mortaria rite vocatur, Rex ubi congreditur, Ligurum pars victa fugatur, Sic Desiderii copia terga dedit. m, Dicitur illorum Mortaria nomen agroTunc duo consocii meritis vitaque beati, Amis et Amilius parili sunt marte necati, Carolus his tribuit digna sepulcra satis. Obsidet egregiam modo rex cum rege Papiam, Et jubet ut gladiis Francorum subdita fiat, Reddat et Ecclesiae quae male rapta tenet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatrix nussis legatis. patẽ ut̾ ꝯͥtos ⁊ frã¬
cos ordiuat ⁊ rogauit. Cũ quib karolꝰ
missis suis nũciis yreue ĩ uxorẽ sͥ postu¬
lauit. Cui dũ yrene ãnuiss tuueuciꝰ
pattius p̾seutib legatis karoli. frẽ suũ

Expanded text:
atrix, missis legatis pacem inter Graecos et Francos ordinari rogavit. Cum quibus Carolus missis suis nuntiis, Irenen in uxorem sibi postulavit. Cui dum Irene annuisset, Eutius patricius praesentibus legatis Ca
Abbreviated transcription (Latin):
scorni aĩo st̃ ꝯst̾nati. de q̃ egrediẽtes dũ
ĩmorigã ꝑũciã tͣnͣsire dispon̾ent assi¬
pidi eoꝵ it̾ impediũt. denegãtes t̾rmõs
tͣnsitũ ꝑ t̾minos suos. porro t̃ lõgo bar¬
di miagnas hostiũ copias c̾nerẽt. ⁊ ꝓ su¬
orĩ paucitate ⁊̃ illis ꝯgredi nõ aude¬
rẽt.taudẽ utc̃itas ꝯsiliũ adĩuenit. sl¬

Expanded text:
Scoria, animo sunt consternati. De qua egredientes, dum in Moringam provinciam transire disponerent, Assipidi eorum iter impediunt, denegantes eis transitum per terminos suos. Porro cum Longobardi magnas hostium copias cernerent, et pro suorum paucitate cum illis congredi non auderent, tandem necessitas consilium adi
Abbreviated transcription (Latin):
ierudic carnib uescũtur.⁊̃ sangͥnẽ bibũt.
sit̃ rstoria lombardoꝵ testat᷑. E udis ⁊̃ ⁊
ispidis coriis bestiaꝵ qͣi ceruis ꝯsilib ĩduũ¬
tur. ⁊ nũꝙͣ sñ arcutenso ⁊ sũ sagittis in
⁊ ꝙͣ tt̃ sũ noctib eẽ uidẽtur. dũ ap̃ nos
ẽ solsticiũ. sol tñ ibi nõ uidet᷑. dies ibi mi
t̾re uiauior aꝑpet. ⁊ ubre lõgioa̾s excres¬
cũt. ¶ lõbardi ascãtiua uia ex eũtes c̃
ducib supͣ. dcĩs ĩ regio ẽ scorĩga aliꝙͣ diu ꝯ¬
uũ ultis clatis ꝑ uictoꝵiis uũcios ad e¬
d inulos inittũt. ut uł uãtuł tributa

Expanded text:
rudis carnibus vescuntur, et sanguinem bibunt, sicut Historia Lombardorum testatur. Crudis etiam et hispidis coriis bestiarum, quasi cervis consimilibus induuntur; et nunquam sine arcu tenso, et sine sagittis inc tunc sine noctibus esse videntur. Dum apud nos est solstitium, sol tamen ibi non videtur. Dies ibi minterrae vicinior apparet, et umbrae longiores excrescunt. Lombardi, a Scantinavia exeuntes cum ducibus supradictis, in regione Scoringa aliquandiu cUnde multis elati victoriis, nuntios ad Vinulos mittunt, ut vel Vandalis tributa
Abbreviated transcription (Latin):
t olłe sic nom̃ / curia totã monet.
l arolus imꝑii suscp̃ in urbe torouã.
C uiꝰ ⁊ auxiliis reꝑat sua tp̃a roma.
S it̃ ⁊ ĩ titulis pagina nr̃a souat.
Barolus rome coronatꝰ cogitat ĩuade̾ ĩꝑiũg̾coꝵ.¬

Expanded text:
Tollere sic nomen curia tota monet. Carolus imperii suscepit in urbe coronam, Cujus et auxiliis reparat sua tempora Roma, Sicut et in titulis pagina nostra sonat. Carolus Romae coronatus, cogitat invadere i
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̾ant cecꝰ froritis hr̃e decus¬
ꝯ ptinet ⁊ ꝓpͥa lĩguã redeũte loq̃la
Audit ⁊ ecc̃ã ppͣ recitante q̃relã.
ꝑ ollec t elocio: & mõ mutus erati
utoꝵ sccłis lector si noĩa queris
Nõie piscał cãtor pp ͤ q sacrista¬
F acͥlegas dodit ĩsidiasnã ꝑpetͣt ista.
l arolꝰ int̾ea suscep̃ ab urbe q̃relam
e t iubet ut ueĩat p̾sul. ⁊ ille meat.
ħ̾ uͥ ppͣ gerit solacia regia querit
ox łta q romulei secũ tulit agima cdeĩ.
U lcõ martirii q̃ leo portat erat.
stãs leo ꝯqͣuerit᷑: narrat ⁊ ipẽ dolũ.
⁊ ẽp̃us ut exeg̃ leo retulit oĩa regi
q̃ mala colleg̃ q̃ campulus ilła ꝑeg̃.
ꝯ patit᷑ miẜis qui diadenia regit¬
s orde dolent eꝗtes plorãt pietate qͥrites
p̃ sulis orribiles ꝓꝑant extĩgu᷑e lites.¬

Expanded text:
meruit caecus frontis habere decusmeruit caecus frontis habere decus. Obtinet et propriam linguam, redeunte loquela, Audit et Ecclesia papa recitante querelam, Pollet in eloquio qui modo mutus erat. Auctorum sceleris lector, si nomina quaerisNomine Paschalis, cantor, papaeque sacrista, Sacrilegas dedit insidias, nam perpetrat ista, , Carolus interea suscepit ab urbe querelam, Et jubet ut veniat praesul, et ille meat, Haec ubi papa gerit, solatia regia quaerit, Multaque Romulei secum tulit agmina cleri, Ultio martyrii, quod Leo portat, erit.Stans Leo conqueritur, narrat et ipse dolum. Tempus ut exegit, Leo retulit omnia regi, Quae mala collegit, quae Campulus ille peregit, Compatitur miseris qui diadema regit. Corde dolent mites, plorant pietate quirites, Praesulis horribiles properant exstinguere lites,
Abbreviated transcription (Latin):
.u. dieb rex ĩ ppło fcã ꝯcione / cãs adue̾¬
tus sui expoĩt. suͥ leo ppͣ spõtanea uolũ¬
tate nlło eũ cogẽte. a cͥmĩe sͥ cogẽte
obiecto / tactis sacͦ scĩs eũgłiss se purga¬
u̾sifice cccatus est et lingua truncatus: rortie sub¬
rorsꝰ ab ecc̃a ligurũ iã peste remota.
plebe qr roniulea gaudẽte ꝑ oĩa tota.
U oliit᷑ ãbigua sorte fente rõta¬
ꝑ apa leo capit᷑ ꝓcessio dũ celebͣtur.
t orꝑe ꝯterit᷑ radicitꝰ exocłatur.
Cetus ⁊orbili carc̾e ppͣ iacet.
s ustulit ⁊ lĩguã peĩtus gts illa maligꝰ᷑.
C ũ foret ĩdigͣ ppͣlia tã g̾e signa¬
I ĩguã cũ rapiũt r̾sus ab inde tulit.
M ane sb̾ aurora i es u̾tit᷑ ad meliora.
d ũ ppłs plorat dũ carc̾e ppͣ laborat.
Cart̾is e medio tollit᷑ arte foras.
Tristior ecc̃a dñm c̃ cͥ̾uere q̃rat.
U ulria mortifa refit̃ clem̃cia uera
l iũe ꝑticipat qͥ mõ cetus erat.
p ful hñs ocłos uidet oĩa liũa pͥsco.

Expanded text:
 diebus, rex in populo facta concione causam adventus sui exponit, ubi Leo papa spontanea voluntate, nullo eum cogente, a crimine sibi objecto tactis sacrosanctis Evangeliis se purgauomodo caecatus est, et lingua truncatus. Prorsus ab Ecclesia Ligurum jam peste remota, Plebeque Romulea gaudente per omnia tota, Volvitur ambigua sorte ferente rota. Papa Leo capitur, processio dum celebratur, Corpore conteritur, radicitus exoculatur, Caecus et horribili carcere papa jacet. Sustulit et linguam penitus gens illa maligna, Cum foret indigna papalia tangere signa, Linguam cum rapuit rursus ab inde tulit. Mane sub aurora res vertitur ad meliora, Dum populus plorat, dum carcere papa laborat, Carceris e medio tollitur arte foras. Tristior Ecclesia Dominum cum cernere quaerat, Vulnera mortifera reficit Clementia vera, Lumina participat qui modo caecus erat. P
Abbreviated transcription (Latin):
N il agit᷑ ꝓ me .in ualit᷑a souent¬
e sscm̃ cũ laude geri/res .p. querit.
S i laus una ꝑit głia risus erit.
A st qr ꝯplacuit plło me laude leuar¬
ꝑ apa q cesarea uoluit me sorte saqͣt
N e uid̾ar pauidus / suscipiamꝰ ait.
Qd̾ nõ rania teuet gladiũ nt̃a dexͣ requ
rbis ⁊ orbis opes ꝯferat ista diec.

Expanded text:
Nil agitur pro me, ni valitura sonentEffectum cum laude geri respublica quaerit, Si laus vana perit, gloria risus erit. Ast quia complacuit populo me laude levari, Papaque Caesarea voluit me sorte sacrari, Ne videar pavidus, suscipiamus, ait, Quod non Roma tenet, gladio mea dextra requiret Urbis
Abbreviated transcription (Latin):
t omuleꝰ mr̃e tħ̾utoiucꝰ qr patre.
p ipini regis digressic scͥrta ꝯescat
ꝙͣ lobardos pipiui gesta patescãt.
¶lit̾ tcc̃a iuuerit ecce cauã.
It d̾xipino qͣlit̾ fit rexfrancoꝵ s¬
fidelitate hilderici p̾dicai frãcoꝵ regis c̃
oĩb frãcie pͥncipib ẽ absolutus. tc̃ ⁊̃ hil¬
derico tõsorato ⁊ moãchato atq ĩ moãs¬

Expanded text:
Romuleus matre, Theutonicusque patre. Pipini regis digressio scripta quiescat, Contra Lombardos Pipini gesta patescant, Qualiter Ecclesiam juverit ecce canam. Item de Pipino qualiter fit rex Francofidelitate Hilderici praedicti Francorum regis, cum omnibus Franciae principibus est absolutus. Tunc etiam, Hilderico tonsurato et monachato, atque in monas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ at᷑a cc̃ ulł magna rauẽna funq
sa duce regnia clã destina feda quee.
S i piteria ꝑit. si mõte pot̾ remouer
s posus regine duxibi solus erit
d ũ ꝑicua ueuit potũ parat illa ueneui.
ꝑ otas p̾bet ei sunł ⁊ potare coes
ẜ cia methia bibit nota uenena o
I ua pͥus mort᷑ defũgat᷑ ille seꝙ̃teri
Elaus d ĩ fraude ꝑit mõit᷑ mõs mõsa dec̃t᷑.¬

Expanded text:
na fuit. na fuit. Cum duce regina clandestina foedera quaerit Si pincerna perit, si morte potest removeri, Sponsus reginae dux ibi solus erit. Dum pincerna venit potum parat illa veneni, Potans praebet ei, simul et potare coegit, Femina moecha bibit, nota venena sibi. Illa prius moritur, defungitur ille sequenter, Fraus ibi fraude perit, moritur mors morsa dec
Abbreviated transcription (Latin):
I nstruit ãcillã foͣrͣ spẽ q detorã.
Illa qd̾ iiplorat. ꝑfic̃ abs mora¬
l occe seꝙ̃te ueuit regina loꝙ̃s młri.
militis hꝰ ego uolo te lecto remoĩ.
o pto mͥ fieri qd̾ tibi fecit heri.¬
ħ abiit se ꝑstituit regnia latẽter.
I gnarũ ten ipa iuirũ ꝑpessa libẽter
expletis q iocis incip̃ ip̃a loqui.
qͦ mõ reginã tu ũ tetigisse uereris.
e cce tui reꝑas gladio digne moĩeris.
si n̾i credideris hostia mõtis eris
Uir putet ãcilla s uoxsonuit rosimũde.
U ñ uir expauit młt ꝯfortat eundem
Cep̃ ⁊ ordiri fata fut᷑a iuri
Elige qd̾ cupias duo g̃ q̃ ꝯspicis inte
e ligesorte fori uiu̾e siue mori.
r ex eris ⁊ regẽ gladio uigulabis ũquũ¬
ꝑ i mͥ credideris ꝯcito sisiuus eris.
U indice p̃sc̾na cito uĩdicaͭ acta mod̾na
rege soporato. sustulit ille capd.
In pciũ mortis tͥbuit pͦ reuassoeto
⁊ bcauros q suos ⁊̃ eñ pꝰ pauta retorsit
I aq ⁊ auenatũ ratib rapĩe mieatũ.¬

Expanded text:
 decoram, Illa quod implorat perficit absque mora. Nocte sequente venit regina, loquens mulieri: Militis hujus ego volo te lecto removeri, Opto mihi fieri quod tibi fecit heri. Abiit; se prostituit regina latenter, Ignarum tenet ipsa virum perpessa libenter, Expletisque jocis, incipit ipsa loqui: Quomodo reginam tu non tetigisse vereris? Ecce tui regis gladio digne morieris, Ni mihi credideris hostia mortis eris. Vir putat ancillam, sel vox sonuit Rosimundae, Unde vir expavit, mulier confortat eundem, Coepit et ordiri facta futura viri. Elige quod cupias, duo sunt quae conspicis in teElige sorte fori, vivere sive mori. Rex eris, et regem gladio jugulabis iniquucito summus eris. a Vindice pincerna cito vindicat acta moderna, Rege soporato sustulit ille caput. In pretium mortis tribuit se femina sorti, Thesaurosque suos in eum post pauca retorsit,Namque Ravennatum ratibus rapuere meatu
Abbreviated transcription (Latin):
uit ab ungasa bello gẽte gepidoꝵ
Int̾imẽs regẽ diripiẽs q foer
t ũt̃ gepidi capdꝰ nĩ tulit regis ciũmũdi
s ub spẽ q scisci capitis parat ossa rotũdi¬
U ictor ⁊ in bibit pocła carasͥ
Iut̾ea sua spõsa pͥor moi̾t᷑ glodosũda
Filia regis eai gepidi fit spõsa scd̾a.
ħ rosiuũda fuit cꝰ ⁊ arte luit.
Ip̃a capd̾ soc̾i ꝙ̃ fec̾at euse necari.
Arte sasũ fieri statuẽs auroq ligai
U ma sue spẽse p̾cip nide daru

Expanded text:
it ab Ungaria bello gentem Gepidorum, Interimens regem, diripiensque forum. Tunc Gepidi caput inde tulit regis Cunimundi, Sub specieque scyphi capitis parat ossa rotundi, Victor et inde bibit pocula chara sibi. Interea sua sponsa prior moritur Glodosunda, Filia regis ei Gepidi fit sponsa secunda, Haec Rosimunda fuit, cujus et arte luit. Ipse caput soceri, quem fecerat ense necari, Arte scyphum fieri statuens, auroque ligari, Vina suae sponsae praecipit inde dari
Abbreviated transcription (Latin):
eius guado succedit septimꝰ rey longo¬
bardoꝵ / ⁊t̃ eg̾ssi de rugulãda hĩtauert̃
ĩ cãpis patẽtib quos lĩgua eoꝵ felda
uocabãt ¶ Ibi q tͥb ãris mãsorũt
Defũcco guadore succedit gualtaris file
eũis ĩ regõ octauꝰ. ¶ oñs aut̃ reges illi
furñt a deliugi .i. de nobilieri ꝓsapia q̃
apd̾ illos dr᷑ adeliuga. ¶ Gualteris rex c̃
.UII. ãuis regsset obiit. Cui succedit al¬
douiꝰ nouꝰ ĩ regiũ ꝗ lõgobardos ⁊̃ pãno¬
niã ꝑduxit. ¶ Iste Auduinꝰ hũit filiũ
alboniũ muilitẽ audacissinũ Qui diun
zepidoꝵ rex ꝯͣ lõbardos pugret. filium

Expanded text:
ejus Guado succedit, septimus rex Longobardorum. Tunc egressi de Rugulanda, habitaverunt in campis patentibus, quos lingua eorum Felda vocabant, ibique tribus annis manserunt. Defuncto Guadone, succedit Gualtarius filius ejus, in regno octavus. Omnes autem reges illi fuerunt Adelingi, id est de nobiliori prosapia, quae apud illos dicitur Adelinga. Gualtarus rex cum septem annis regnasset, obiit. Cui succedit Alduinus nonus in regnum, qui Longobardos in Pannoniam perduxit. Iste Alduinus habuit filium Alboinum, militem audacissimum; qui dum Gepidorum rex contra Lombardos pugnaret, fi
Abbreviated transcription (Latin):
Ita qr odio ietu qr exagitatꝰ. Parses ĩ
capolim cãpaiue cĩtatẽ secedẽs/ lega¬
rẽt. ⁊ ad ytaliã cũccis reft̾am diuiciis pͦ¬
sidendã uenirẽt. sinal q iultimoda po¬
utaua ftilitate lecat᷑. Hus ⁊ aliis dictis
lõgobardoꝵ aĩos Narsis ad intͣndã ytaliã
uehem̃t̃ allex̃. longobardi legacõne
leti suscipiũt de fut̾is comodis ex toliũ¬
tur. ⁊ ad intͣndã ytaliã pͥparãtur Q̃dd̾
tp̃e iguee acies ĩ aere aꝑꝑuert̃. ytalie
sangͥnẽ. ꝗ postea effusus ẽ corrus cãtes
Albuinꝰ rex lõbardoꝵ intͣturꝰ ytaliam.
ab oĩb auricis suis saxoĩb pet᷑ auxilut.
ut spaciosã ytaliã c̃ płib possessũrꝰ intͣ¬
rib ⁊ filiis / c̃ lõgobardis ꝑpetuo mãsu¬
ri uenerũt.¶hoc audiẽtes reges frã coꝵ
gothariꝰ ⁊ sigib̾tus sueuos ⁊ alias gt̃s
⁊̃ locis uude saxones exierãt. collocaue
liceat eis ad suas posẜones ⁊ pãnomam
remeare. hĩtaun̾t lõgobardi ĩ pãnoĩa

Expanded text:
Itaque odio metuque exagitatus, in Neapolim Campaniae civitatem secedens, legaret, et ad Ytaliam cunctis repletam divitiis possidendam veniret. SimulqItalia fertilitate laetatur. His et aliis dictis Longobardorum animos Narses ad intrandam Italiam vehementer allexit. Longobardi legationem laeti suscipiunt, de futuris commodis extolluntur, et ad intrandam Italiam praeparantur. Eodem tempore igneae acies in aere apparuerunt, Italiae sanguinem qui postea effusus est coruscantes. Albuinus rex Lombardorum, intraturus Italiam ab omnibus amicis suis Saxonibus petit auxilium, ut spatiosam Italiam cum pluribus possessurus intrribus et filiis, cum Longobardis perpetuo mansuri venerunt. Hoc audientes reges Francorum, Clotharius et Sigibertus, Suevos, et alias gentes in locis unde Saxones exierant, collocaverliceat eis ad suas possessiones in Pannoniam remeare. Habitaverant Longobardi Pannonia
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ mͥ si fierẽt pax ualit᷑a foret.
p̃ lia pipim ꝑpendo mei geĩtoris
qͣ ta suꝑ ligures ꝓb iutulit ãma dolois.
N et tũ abstinuit t̾ba renisa dolis.
N õ ualet ytalica sũ pͥncipe t̾ra teneiͬ
S i reꝗẽ cleri cupitis sũ rege tueri
ꝗ fuit error heri. cͣs qͦ maior erit
N il ualet archatꝰ dũ ułł d̾s eo dñat᷑¬
si et ualet ĩꝑiũ. nͥ cesaris ese regat᷑.¬
C ubiectã patͥamn regia nornia parat.
r oma potẽt uiguit dũ cesar ĩ u̾be resedͭ.
P uꝰ res creuit. ge̾s ytalica pate qͥeunit.
Era suis dĩis digna tͥbuta dedit.
t ꝑã q̃ memini si roma cup̃ reꝑari
a ut de sid̾i regis scelus euacuari.
e xpedit ĩꝑii. q̃ peto uira dari
r ex uͥ u̾ba dedit. ppłs pet ama moi̾i.
I ura suideri petit: optat ⁊ ipẽ tueri
Nã desid̾ũ romia furore ꝑiti
C uria frãcoꝵ p̾cib ꝯsentit eoꝵ.¬
C ollat ut ĩꝑiũ uictoria tħũtoĩco ꝑ

Expanded text:
Qui mihi, si fierent, pax valitura foret. Praelia Pipini perpendo mei genitoris, Quanta super Ligures probus intulit arma doloris, Nec tamen abstinuit turba renisa dolis. » Non valet Italica sine principe terra teneri, Si requiem cleri cupitis sine rege tueri, Qui fuit error heri, cras quoque major erit. Nil valet archatus dum nullus eo dominatur, Nec valet imperium nisi Caesaris ense regatur, Subjectam patriam regia norma iguit dum Caesar in Urbe resedit, Publica res crevit, gens Itala pace quievit, Terra suis dominis digna tributa dedit. Tempora quae memini, si Roma cupit reparari Aut Desiderii regis scelus evacuari, Expedit imperii quae peto jura dari. Rex ubi verba dedit, populus petit arma moveri, Jura sui cleri petit, optat et ipse tueri, Nam Desiderii Roma furore perit. Curia Francorum precibus consentit eorum, Tollat ut imperium
Abbreviated transcription (Latin):
t o iꝑiũ g̾toꝵ accep̃. ħ pͥmo iusꝰ ẽ mio¬
or. bñ ⁊ pͥuapes filiũ eius iꝑĩe postulãt.
ꝑ id̾ tpc̃ saeones more suo nõ semel set
sepe pactũ sñciẽtes / Rarolus diu̾sis pͥliis pͥs¬
sit. ac płinuis ex eis fide xp̃ianã acciꝑe
ꝑsuasit. porro leo impr̃. u ͭ ͦ imꝑii sui

Expanded text:
ium accepit. Hic primo visus est mitior, unde et principes filium eius imperatorem postulant. Peridem tempus Saxones more suo non semel, sed sepe pactum mentientes Karolus diversis preliis pressit ac plurimis ex eis fidem Christianam accipere persuasit. Porro Leo imperator V° imperii sui
Abbreviated transcription (Latin):
dis fede / bellũ c̃ eis pociꝰ ꝙ patẽ eleg̃. ut
autiqͣs patͥs sui iniurias ⁊ frĩs sui uecẽ
ad bellũ ꝓcedũt. Auarese sic̃ c̃ albino
ꝯdix̾. nt gepidoꝵ reguũ ĩuadũt. Quo
audito gepidi ĩ angustiĩs positi ⁊ aĩo
ꝯst̾nati ex ꝯfilio suo eligũt ẽ lõgobar¬
dis pͥus pugre. deiũ hunos .i. auares a pa¬
tͥa remou̾e. ¶s gepidi. ⁊ lõbardi belliũ

Expanded text:
dis foedere, bellum cum eis potius, quam pacem elegit, ut antiquas patris sui injurias, et fratris sui necem ad bellum procedunt, Avares, sicut cum Albuino condixerant, Gepidorum regnum invadunt. Quo audito, Gepidi in angustiis positi, et animo consternati, ex consilio suo eligunt cum Lombardis prius pugnare; deinde Hunnos, id est Avares, a patria removere. Igitur Gepidi et Lombardi bell
Abbreviated transcription (Latin):
rachisiꝰ cedit moãchꝰ ꝑs alt̾a sedit.
gtẽs ligurũ desiderio reũ̾hent̾ obedit.
r ara fides liguris iolat rex fed̾a pacis.
ẜ. ed̾is aũ dati iã uexib euacuatis.
ꝯ cutit᷑ gͣtis ppͣ dolore satis.
s tat qi fracta s̾at᷑ iꝰ p̾da parata piratis.
ancorum mortuo piꝑmo.
ꝑaute ad huc ĩ g̾tia ꝯstãtino uͭͦ karolͥ
maguꝰ faiꝰ pipini nan reg᷑ duudit curo¬

Expanded text:
cedit monachus, pars altera sedit, Gens Ligurum Desiderio reverenter obedit, Rara fides Liguris; violat rex foedera pacis, Foederis ante dati jam nexibus evacuatis, Concutitur gratis papa dolore satis. Stat quasi fracta ratis, vel praeda parata piratis, Francorum, mortuo Pipino. rante adhuc in Graecia Constantino quinto, Carolus Magnus, f
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ aꝗtãma reuouabat. ⁊ lupũ ducẽ G̃uasco¬
nie fugauit. ⁊ pꝰmod̾ tã ip̃m ꝙͣ lupũ ĩ de¬
dicõne accep̃. Inde seꝙ̃ti ãno ĩ guorma¬
lis ad desid̾iũ regẽ lõgobardoꝵ ꝯfugit.
karolus itaq iñ solus regꝰ adeptꝰ saxoĩ¬
am c̃ ex̾citu ingredit᷑. oĩb q fr̾o ⁊ igne
uastatis / acceptis obsidib reu̾tit᷑. de huic
rogatu arriaui ppͤ ytaliã ingredit᷑. ⁊ desi¬
deriũ lõgobardoꝵ regẽ /titini obsidione¬

Expanded text:
coniae fugavit, et postmodum, tam ipsum quam Lupum in deditionem accepit. Inde sequenti anno in Wormaliis ad Desiderium regem Lombardorum confugit. Carolus itaque jam solus regnum adeptus, Saxoniam cum exercitu ingreditur, omnibusque ferro et igne vastatis, acceptis inde obsidibus, revertitur; dehinc rogatu Adriani papae Italiam ingreditur, et Desiderium Longobardo
Abbreviated transcription (Latin):
g̃ci disciłant nͨ sua regna iuiuãt.
Iũc ẜce pipinũ repetũt ad pͥlia pͥmũ.
U ĩ õe ticinũ regẽ qr repellat ad intũ
L ibet ytaliã romuleũ qr sinũ.
Eit uõ pat̾cius noiñ houor qr tonat
Regia fiũcoꝵ q̃ it̃ erat iuclita sẽdes.
S iᵈ n inpudus regͣret ĩ urbe rapia.
ꝑ apa pͥus dicc᷑ sua fata tulit ⁊ acaĩas.
Euiseda ti habesione agistulsi regis. et de sa
uictoria yip̃iui super eum.
Nex lolurdoꝵ agistiaphꝰ u ripini dacessio

Expanded text:
imulant, nec sua regna juvant. Nunc prece Pipinum repetunt ad praelia primum Vincere Ticinum, regemque repellat ad imum, Liberet Italiam Romuleumque sinum. Fit modo patricius, nomen honorque tonat. Regia Francorum quae tunc erat inclyta sedes, m rex Luprandus regnaret in urbe Papia. Papa prius dictus sua fata tulit Zacharias, De secunda rebellione Astulphi regis, et de secunda victoria Pipini super eum Rex Lombard
Abbreviated transcription (Latin):
tissima. qlti egressi ĩ finib occeaui e¬
maris sb̾ rupe q̃ uocat᷑ altissimõ un . ui¬
ros alõgissius tpĩb ibi positos ĩueniũt̃
dormiẽtes romauo more p̾ciose uestitos.
⁊ tũ uestib ꝙͣ corꝑe ĩcorruptos. de quib

Expanded text:
 egressi, in finibus Oceani maris, sub rupe quae vocatur Altissima, septem viros a longissimis temporibus ibi positos, inveniunt dormientes. Romano more pretiose vestitos, et tam vestibus quam corpore incorruptos: de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
megis iutͥcius ⁊ collactaueꝰ regis nules
miles fortissuyꝰ. Qui dũ pͥma frõte ñ
ꝯsẽsiss. regnia sb̾tiliori usa ingenio ĩ¬
ꝑat ãcille sue adiuod̾ speciose ut sese pi¬
cerue ad coitũ seꝙ̃ti nocte suppoãt. erd̾
⁊ puella semel aut bis ꝑogiss.regiia
ĩ ip̃a uocte clam remota puella. se ip̃a
ta q c̃ eo libidiue diẽ. Quõ fẽniã me
eẽ existimas. Illa respõtẽs. nõianit pu¬
ella. ait illa. reginã me eẽ cogõitas. Uͥ
nͥ meis dcĩs parueris ⁊ ip̃o albunio te
feriẽte ꝑibis.elige gͥ mag̃ illũ occid̾e.

Expanded text:
egis nutritius et collactaneus regis, miles fortissimus; qui dum prima fronte non consensisset, regina, subtiliori usa ingenio, imperat ancillae suae admodum speciosae, ut sese pincernae ad coitum sequenti nocte supponat. Quod cum puella semel aut bis peregisset, regina in ipsa nocte, clam remota puella, se ipsam taque cum eo libidine, dixit: « Quam feminam me esse existimas? » Ille respondens, nominavit puellam. Ait illa: « Reginam me esse cognoscas. Unde nisi meis dictis parueris, ipso Albuino te feriente, peribis. Elige igitur magis illum occidere,
Abbreviated transcription (Latin):
s  n rex uenit. c̃ forer ũbra capd̾.
h adricꝰ tt̃ ignanꝰ regãsse uidetur.
ꝗ u frãcoꝵ regnũ uͥtute tuetur.
s et bũ regales nouit hr̃e lares.
ꝑ ipuiꝰ dux frĩcoꝵ sua regã tueri.
C̃ urat ⁊ ip̃s douiꝰ maior cẽset᷑ brĩ.
r ex ⁊ patͥcius qͥ ato magnus erit.
ꝑ ipuiꝰ dux frãtoꝵ dũ regͣ regebat.
i egis ⁊ oftm̃ pleue sb rege tenebat.
r ex uͥ tc̃ uacuo nõie uilis erit.
c orã pͥncipib dũi dux ĩ sede sederet.
sal ibi p̾ciꝑet nͥ dux pͥus ille iulẽt.
I ura potatẽ dux erat ipẽ gereus
r ex erat hildritꝰ ꝗ tt̃ regͣsse putat᷑.
U ibra fuit regis nõ rexs uire uotat᷑.
F rãa si pot̾it nõ erit u̾mbͣ capd̾.
¶T ut̃ rex lupͣndꝰ regͣbat ĩ urle papia.

Expanded text:
 rex venit, cum foret umbra caput. Hildericus tunc ignavus regnasse videtur, Qui neque Francorum regnum virtute tuetur, Nec bene regales novit habere lares. Pipinus dux Francorum sua regna tueri Curat, et ipse domusmajor censetur haberi, Rex et patricius qui cito magnus erit. Pipinus dux Francorum tunc regna regebat, Regis et officium plene sub rege tenebat, Rex ibi tunc vacuo nomine vilis erat. Coram principibus dum rex in sede sederet, Nil ibi praeciperet, nisi dux prius ille juberet, Jura, potestatem, dux erat ipse gerens. Rex erat Hildricus, qui tunc regnasse putatur, Umbra fuit regis, non rex, si jure notatur, Francia si poterit non erit umbra caput. Tunc rex Luprandus regnabat in urbe Pap
Abbreviated transcription (Latin):
Erigit᷑ soliũ pipiuo głia cedit.
Qui ppe sͥ regnũ frãcia tota dedit.
ħ ildricꝰ fcũs mouachꝰ cap̃ ipẽ totõdit.
s eq moãst̾i̾o sb̾ regioẽ recondit.
S it fortuua fuit sic rota u̾sa ruit.
⁊ ede magũtina regẽ boĩfaciꝰ ung̃.
r egris ad obse ꝗũ se frãcia ib̾dita iũgit.
A d regẽ nanũ cedit uͥq salus.
T it ꝓbitate sua regnũ pipiuꝰ adeg̃.
C orꝑe ꝗ muumꝰ rex ad melioã recegit.
Et meliꝰ reliqͥs sp̾dita regt̃e regit:
e ius spõsa fuit gn̾dis pere nõie uerta¬
u euit ab ungaria si gc̾ca mãte reꝑta.
C esaĩs eraclii filia nãq fuit
E x hͣc uusta fit siñma coroã futã
arolus ẽ magnus ꝙ̃ b̾ta fuit paĩta᷑¬

Expanded text:
Erigitur solium, Pipino gloria cedit. Quippe sibi regnum Francia tota dedit. Hildericus factus monachus, caput ipse totondit, Seque monasterio sub religione recondit, Sic fortuna fuit, sic rota versa ruit. Sede Moguntina regem Bonifacius ungit, Regis ad obsequium se Francia subdita jungit, Ad regem Nanum cedit ubique salus. Sic probitate sua regnum Pipinus adegit, Corpore qui minimus res ad meliora redegit, Et melius reliquis subdita regna regit. Ejus sponsa fuit grandis pede nomine Bertha, Venit ab Ungaria, sed Graeca matre reperta, Caesaris Heraclii filia namque fuit. Ex hac mistura fit summa corona futura, Carolus est Magnus quem Berta fuit parit