comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
elericoꝵ negotiationibꝰ inhonestis .⁊ lucris turpibꝰ im¬
minere. nullo pudore cernentes eugłicã lectionẽ qͣ ip.¬
se dñs nr̃ negotiatores etẽplo uerbatos flagellis asserit᷑
nouerint abstinendũ. ⁊ aboibꝰ qͥbꝰ libet negotiationibꝰ
ingentiq cupiditate cessandũ: aut inqͦcũq gͣdu sint¬
positi. mox aclericalibꝰ officiis abstinere cogant᷑. qm̃ do¬
mꝰ dñi domꝰ orationis ẽe debet. ⁊ dici. ñ officina nego¬

Expanded text:
clericorum negotiationibus inhonestis et lucris turpibus imminere, nullo pudore cernentes evangelicam lectionem, qua ipse Dominus negotiatores e templo verberatos flagellis asseritur noverint abstinendum, et ab omni cujuslibet negotiationis ingenio vel cupiditate cessandum; aut in quocunque gpositi, mox a clericalibus officiis abstinere cogantur: quoniam domus Dei, domus orationis et esse debet, et dici, ne officina nego
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ante ordinationẽ ꝯiuges suas relinãrt᷑: Qd̾s
post ordinationẽ ministro ꝯtigerit ꝓpͥe inuadẽ
cubile utcoris. saẽrii ñ intret limina. nec sacͥficii
portitor fiat. nec altare ꝯtingat. nec ab offerentibꝰ
holocausti oblationẽ suscipiat. nec ad dñici corꝑis
forinsecꝰ claudat. minora gerat officia. urceũ sane

Expanded text:
ui ante ordinationem conjuges suas reliquerunt. Quod si post ordinationem ministro contigerit propriae invadere cubile uxoris, sacrarii portitor fiat, nec altare contingat, nec ab offerentibus holocausti oblationem suscipiat, nec ad dominici corporis forinsecus claudat, minora gerat officia, urceum sane
Abbreviated transcription (Latin):
nescit: E st aliud sollicitiꝰ formidandũ : ne qͥ placari
posse irã creditur. hane ipse exꝓpͥo reatu merea¬
tur. Cuncti. liqͥdo nouimꝰ. qr cũ is qͥ displicet ad in¬
tercebendũ mutit᷑. i rati animꝰ ad deteriora ꝓuocat᷑
Qui gͦ ad hue desideriis t̾renis asfͥngit᷑. caueat ne dis¬
tricti irã iudicis gratius accendens: dũ loco deleq¬
tur głe. fiat subditis auctor ruinȩ: E & eodem.¬

Expanded text:
est adhuc aliud sollicitius formidandum, ne qui placare posse iram creditur, hanc ipse ex proprio reatu meretur. Cuncti liquido novimus quia cum is qui displicet ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui adhuc desideriis terrenis astringitur, caveat ne districti iram judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fiat subditis auctor ruinae. Sole
Abbreviated transcription (Latin):
i imꝑatori mauricio euiꝰ filiũ ex lauachio sc̃o sus¬
ceꝑat latenter litreras destinauit. aduimas  riulta
yce deposcens. ne un qua assensũ p̾beret eiꝰ electioni:¬
do agens i ẜ amicicia diacont. eapb locui deferendi ei
bonoris repperisset. data p̃ceptione ip̃sũ oidinari p̃cept¬

Expanded text:
et imperatori Mauricio, cujus filium ex lavacro sancto susceperat, latenter litteras destinavit, adjurans, et multa prece deposcens, ne unquam assensum populis praebeas agens pro amicicia diaconi, eo quod locum deferendi ei honoris, ut cupierat, reperisset, data preceptione ipsum ordinari precep
Abbreviated transcription (Latin):
ta sibi regentiũ merita conectunt᷑. n plebiũ.
it sepe excculpa p̾cedentiũ det̾ior fiat utta subditoꝵ.
de qͥbꝰ scͥptũ ẽ. C lauditis regnũ celoꝵ añ hoĩes Wos
enĩ ñ intratis: nec intͦeuntes sinitis intͦire. Quia
culpa plebiũ noceat uite pastoꝵ: in dauid facto
repentine elationis inflatꝰ. popłm num̾ando pec

Expanded text:
regentium merita connectuntur et plebium, ut saepe ex culpa praesidentium deterior fiat vita subjectorum, de quibus scriptum est: Clauditis regnum coelorum ante homines. Vos enim non intratis, nec introeuntes sinitis introire. Et quia culpa plebium multum noceat vitae pastorum, in David facto repentinae elationis inflatus, populum numerando pec
Abbreviated transcription (Latin):
inorationib uenia remitet᷑. ita ut de cet̾o penitꝰ
incipiant abstinere. ⁊ ita gdꝰ suos inqͥb inuenti fue¬
rint sic retentent ut ineis ñ liceat ad portiora cons¬
cend̾e: Quib inbnficio ẽe debet qd̾ hunc ipsũ loeũ
que retinent ñ admittant Siqͥ aut̃ scisse formã¬
uiuendi missã asyricio detegunt᷑. neq statĩ cupidi¬
tates libidinis abiecisse: illi sunt modis õibꝰ sũmouen¬
di. qͥ pꝰ admonitionẽ cognit̾a p̃ponendã arbttͣti sutit

Expanded text:
ignorationibus venia remittetur, ita ut de caetero penitus incipiant abstinere: et ita gradus suos, in quibus inventi fuerint, sic retentent, ut eis non liceat ad potiora conscendere. Quibus in beneficio esse debet quod hunc ipsum locum quem retinent, non amittant. Sivivendi missam a Siricio deteguntur, neque statim cupiditates libidinis abjecisse, illi sunt modis omnibus submovendi, quia post admonitionem cognitam praeponendam arbitrati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uiris suis: Cũq eũ uiri sui ad feriendũ saul ac.¬
cend̾ent. fregit eos responsiõibꝰ. qr manũ mitt̾e in cxp̃m
dñi ñ deb̾et. Qui tñ occulte surrex̾e. ⁊ horã elamidis
eiꝰ abseidit. Quid ꝑsaul nͥ mali rectores. qͥd ꝑ daiuid nͥ
boni subditi designant᷑: Saul gͥ uentr̃e purgare ẽ
pͣuos p̃positos conceptã in corde malitiã. usq ad oꝑa
tuit: qi pie subditoꝵ mentes ab om̃i se peste obtrecta¬
tionis abstinentes. p̃positoꝵ uitã nullo linguę gladio
ꝑcutiunt. etiã cũ de imꝑfectione rep̾hendt᷑ Qui ⁊i siq̃ñ
ꝓ infirmitate sese abstinere uix posst᷑. ut extrema

Expanded text:
rabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit eos responsionibus, quia manum mittere in christum Domini non deberet. Qui tamen occulte surrexit, et oram chlamidis ejus abscidit. Quid per Saul nisi mali rectores, quid per David nisi boni subditi designantur? Saul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera tuit, quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt, etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui et si quando pro infirmitate sese abstinere vix possunt, ut extrema
Abbreviated transcription (Latin):
immundũ erit. quomͦ ei tͥbuet᷑ qd̾ munditia ac puritas
ꝯsueuit acciꝑe : s econt᷑ asserit᷑ eũ qͥ honorẽ amisit.
honorẽ dare ñ posse. nec illum aliqͥd accepisse. qi nieħ
in dante erat qd̾ ille posset acciꝑe A dqͥescimꝰ ⁊ uerũ
ẽ certe : qi qd̃ ñ ħuit dare ñ potuit: dampnationẽ utiq¬

Expanded text:
immundum erit: quomodo ei tribuetur quod munditia ac puritas consuevit accipere? Sed e contra asseritur eum qui honorem amisit, honorem dare non posse, nec illum aliquid accepisse, quia nihil in dante erat qest certe, quia quod non habuit, dare non potuit. Dampnacionem
Abbreviated transcription (Latin):
sttio  neq eodatione pallii. neq exetraditione
cuetarii. neꝙ exe ea ꝗͣ noua ꝑ ambitionẽ simulatio
nienit. sippellatione pastelli : Quia eñi ordinando
ep̃s pontifex manũ impontt. eugłica si lectionẽ mi¬
nofei legit. firmationis eiꝰ epłam notariꝰ sc̾bit. sic̃¬
pontificẽ ñ decet manũ ꝙͣ imponit uendere. ita mi¬
nster ui notariꝰ ñ debet inordinatione eiꝰ uocẽ suã

Expanded text:
stituo, neque ex datione pallii, neque ex traditione chartarum, neque ex ea, quam nova per ambitionem simulatio invenit, appellatione pastelli. Quia enim ordinando episcopo Pontifex manum imponit, evangelicam lectionem minister legit, confirmationis auteepiscopum non decet manum, quam imponit, vendere; ita minister vel notarius non debet in ordinatione ejus vocem suam
Abbreviated transcription (Latin):
impouere nͥante meritũ laboris. ante exꝑientiam
discipline: sacerdotalẽ honorẽ tͥbuere ñ ꝓbatis: Et qͥd
ẽ cõmunicare peccatis alienis .iͥ. talẽ estici ordinantẽ.
qͣlis ale ẽ qͥ ñ meruit ordinari: Sic᷑ eni boni oꝑis si¬
bi cõꝑat fructũ. qͥ rectũ tenet ineligendo sacerdote
iudiciũ: ita semet ipsũ gͣui afficit dan no qͥ ad sue
dignitatis collegiũ sublimat indignũ: E& coneilio.¬

Expanded text:
ante meritum laboris, ante experientiam disciplinae sacerdotalem honorem tribuere non probatis? Et quid est communicare peccatis alienis, nisi talem effici ordinantem qualis ille est qui non meruit ordinari? Sicut enim boni operis sibi comparat fructum qui rectum scrutatur in eligendo sacerdote judicium; ita gravi semetipsum afficit damno qui ad suae dignitatis collegium sublimat indignum. Non eni
Abbreviated transcription (Latin):
luert̃ xp̃m ofitendo sinire uitã ꝗͣ negando ad eiꝰ baptis¬
mum ꝑuenire. Qd̃ utiq fecissent si. ⁊̃ hoc eis in lauachio
dimittent᷑ qd̃ timore mortis negauert̃ xp̃m. In qͦ laua¬
chro: ⁊ illis facinꝰ tam inane dimissũ est qͥ occider̃t xp̃n¬
uicẽ aliqn̾ impłe passionẽ de latͦne illo cui ñ bapti¬
zato dictum est hodie mec̃ eris in paradiso. Non leue
pot̃. Quantũ itaq ualeat ũ sine uisibili baptismi saiͥ¬
nĩto qd̃ ait apłs. Corde credit᷑ ad iusticiã oe aũ ꝯfessio
fit ad salutem. in illo latͦne declaratũ est. S tc̃ implet᷑
inuuisibilit̾ cũ minist̾iũ baptisini ñ ꝯtẽptꝰ religionis

Expanded text:
gando ad eius baptismum peruenire. Quod utique si fecissent, etiam hoc eis in illo lauacro dimitteretur, quod timore mortis negauerant Christum, in quo lauacro et illis facinus tam inmane dimissum est, qui occiderant Chruicem aliquando implere passionem de latrone illo, cui non baptizato dictum est: hodie mecum eris in paradiso, non leue t. Quantum itaque valeat etiam sine visibili baptismi sacramento quod ait Apostolus, Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem , in illo latrone declaratum est. Sed tunc impletur invisibiliter, cum mysterium baptismi non contemptus religionis
Abbreviated transcription (Latin):
Qd si ħi foris potest ił dari cur ñ potest: Si dicis
quẽ accipiat. ñ inuenerit n inaio pace catbolica etisto¬
dia ꝑ ałiquẽ extra unitatẽ catholicam positũ acc pit
qd eiit in ipsa catholica uiitate accepturꝰ si starim
i ae hac uita migͣuit ñ eũ nͥ catholicũ deputamus

Expanded text:
d si haberi foris potest, etiam dari cur non potest? Si dicis:quem accipiat non invenerit, et in animo pace catholica custodita, per aliquem extra unitatem catholicam positum acceperit quod erat in ipsa catholica unitate accepturus, si statim etiam de hac vita emigraverit, non eum nisi catholicum deputamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsensu sp̃c cecidit in mortem. t̾cio eleuatꝰ de fonte per
gram resurgit ad uictam. Tunt albis induit᷑ uestum̃
angłici splendoris decorem. Tunc sacro chrismate capd
ꝑungit᷑ i mystico tegit᷑ uelamine ut intelligat se
corꝑe ⁊ sanguine dñi ꝯfirmat᷑ ut illiꝰ sit capitis men¬

Expanded text:
ecidit in mortem, tertio elevatus de fonte per gratiam resurgat ad vitam. Tunc albis induitur vestimeangelici splendoris decorem. Tunc sacro chrismate caput perungitur, et mystico tegitur velamine, ut intelcorpore et sanguine Dominico confirmatur, ut illius sit capitis mem
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit adnos qd̾ denuptus rusticoꝵ inmodata
c̃moda ꝑcipiantur De qͥbus p̾cipimꝰ ut omne c̃modũ nup¬
tiarũ unius solidi sũmã nullatenus excedat. s pauꝑes minꝰ ⁊̃¬
Iuir iuxor una caro sunt ireligionis causa uir
dimittat uxtirem ł mulier uirũ inmundo remanentẽ ł for¬
tasse adillicita migͣntẽ q̃ẽ ista c̾uersio. nisi qͥuna eadẽq
card ⁊erp apte tran̾sit adc̾tiuẽtĩ ⁊exparte remanet iupol

Expanded text:
etiam ad nos quod de nuptiis rusticorum immoderata commoda percipiantur: de quibus praecipimus ut omnia commoda nuptiarum unius solidi summam nullatenus excedant. Si qui sunt  uxor una caro sunt, et religionis causa vir dimittat uxorem vel mulier virum in hoc mundo remanentem vel fortasse ad illicita migrantem, quae est ista conversatio, in qua una eademque caro ex parte transit in continentiam, ex parte remanet
Abbreviated transcription (Latin):
cantur. ⁊sieos praui mores actalẽ c̾cubitũ ⁊̃ pelltꝰ nuptie tũ
abaꝰ utio seu fornicatione defendunt: Neq enĩ illud ꝑꝑ nuptias
admitaitur s ꝑꝑnuptias ignoscitur: Nebent gͦsibi c̃uigati ñ
solũ ipsius sexus sui c̾miscendi fidem lib̾oꝵ ꝓcreandoꝵ causa
q̃pͥmaest humani gen̾is in ista mortalitate societas uerũ ⁊̃ in¬
firmitatis inuicẽ excipiende adinlicitos c̃cubitꝰ euitandos mu¬
tuã quodã mͦ seruitutẽ. ut ⁊siałt̾i eoꝵ ꝑpetua continentia
placeat nisi exalt̾iꝰ consensu ñ possit: Adħ enĩ uxor ñhñt po¬
testatẽ corporis su s uir Similit̾ ⁊ uir ñht̃ potestatẽ corꝑis
tie causa expetit łille dematrimonio. ł illa demarito ñ sibi al¬
terutrũ negent. ne ꝑhoc incidant indãpnabiles corruptelas

Expanded text:
ceantur, etsi eos praui mores ad talem concubitum inpellunt, nuptiae tamen ab adulterio seu fornicatione defendunt. neque enim illud propter nuptias admittitur, sed propter nuptias ignoscitur. debent ergo sibi coniugati non solum ipsius sexus sui conmiscendi fidem liberorum procreandorum causa, quae prima eat humani generis in ista mortalitate societas, uerum etiam infirmitatis inuicem excipiendae ad inlicitos concubitus euitandos mutuam quodam modo seruitutem, ut, etsi alteri eorum perpetua continentia placeat, nisi ex alterius consensu non possit; et ad hoc enim uxor non habet potestatem corporis sui, sed uir; similiter et uiatis et incontinentiae causa expetit, vel ille de matrimonio, vel illa de marito, non sibi alterutrum negent; ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas,
Abbreviated transcription (Latin):
uemierit. Et sinec illi nube ꝯcedit᷑ uino uiro aquo recessit
nec huic altam ducc̃ uiua iuore quam dimisit. multorm¬
nus fas est illicita cum cp̃ libet stupra ꝯmits Ir li¬
facẽ. Monet aut uir fioelis si ht urorem infidelem ꝯseneietẽ
sec ũ baibitare non eam dimate licet tñ. idimitte. quiant

Expanded text:
Jam vero si nec illi nubere conceditur vivo viro, a quo recessit, neque huic alteram ducere viva uxore, quam dimisit, multo minus fas est illicita cum quibuslibet stupra committerfacere. Monetur autem vir fidelis, si habet uxorem infidelem consentientem secum habitare, non eam
Abbreviated transcription (Latin):
s geminato tp̃r ꝑ penitenciã ꝯp̃f ꝯpensa habet
quo discordie seriuiert̃. Qd̃ si unꝰ eoꝵ alt̾o ꝯtẽpnen¬
te ad satis factionẽ caritatis eucurrerit ex eo tp̃r
iã pacificꝰ uitra eccłiam recipiet᷑ ex qͦ ad ꝯcordiam
festinasse ꝯuincit᷑ sentencia tñ suꝑiori seruataut
tẽpꝰ qd̾ in irã expẽdit geminatũ in penitencie. sa¬
tifactione ꝑsoluat. Cassiodorus papa cxxxii.¬

Expanded text:
sed geminato tempore per poenitentiam compensabunt, quo discordiae servierunt. Quod si unus eorum, alio contemnente, ad satisfactionem charitatis cucurrerit, ex eo tempore jam pacificus intra Ecclesiam recipietur, ex quo ad concordiam festinasse convincitur: sententia tamen superiori servata, ut tempus quod in iram expendit, geminatum in poenitentiae satisfactione persolvat. CAP. CXXXII.
Abbreviated transcription (Latin):
dinonere debetis fideles. ut Ex CalIOne.¬
assiduitatẽ ⁊ studiũ habeant orandi. Ipse aũ orandi
modus talis eẽ debet. ut pͥmũ dicto Rymbolo qͣsi fidĩ
p̃cet᷑ scõs apłos siue martires ut ꝓ eo int̾cedant et
armanita fronte signo crucis eleuatis cũ corde

Expanded text:
dmonere debetis fideles, ut assiduitatem et studium habeant orandi. Ipse autem orandi modus talis esse debet, ut primum dicto symbolo, quasi fidei precetur sanctos apostolos et martyres, ut pro eo intercedant. Et armata fronte signo crucis, elevatis cum corde
Abbreviated transcription (Latin):
penas incidant corrigi cos cupimꝰ ñ necari nec disccpli
ceri. Sic gͦ eoꝵ peccata ꝯpesce. ut suit quos penitet pec¬
cauisse. Quesumꝰ gͥ ut cũ eccłiȩ causał audis q̃ libet
nefariis inuirus appetitã ł afflictã. eẽ. cognoiu̾s po¬
destatem occidendi te hab̾e obliuiscaris. Hon tibi

Expanded text:
poenas incidant, corrigi eos cupimus, non necari; nec discipliceri. sic ergo eorum peccata compesce, ut sint, quos paeniteat peccauisse. Quaesumus igitur, ut, cum ecclesiae causas audis, quamlibet nefariis iniuriis appetitam uel afflictam esse cognoueris, potestatem occidendi te habere obliuiscaris, petiti
Abbreviated transcription (Latin):
lia ꝑtulisse. Duo qͥppe sunt gen̾a martirii. unũ in m̃te.
aliud in m̾te simul ⁊ actione. lteq martires ẽe̾̃ possumꝰ
i si nullo ferro ꝑeuciencium trucidem᷑. Balla uiẽ¬
uod dñs ipse ne occideret᷑ ab herode sublatꝰ aparen¬
tibus in egxp̾tum significat electos sepiꝰ malorũ in¬
simul exemplum datur fidelibus nedubitent rabiem ꝑ¬
sequenciũ qñ oportunũ fuerit declinare fugiendo. Undẽ
illud. Cum uos ꝑsecuti fuerint in ciuitate una fugite in
ee̾ in quo sepultus est adam. ⁊ io sic apellatũ q alibi sit con¬
ditum capud antiqͥ hominis. ⁊ hoc eẽ qd̵ apłs dicit. Sur¬
ge qui dormis ⁊ exurge amortus. ⁊ illuminabit te xꝑc.
fauorabilis uit̾p̃tatio ⁊ mulcens aures popłi. nec tam̾uera.
Extra urbem enim loca sunt in qͥb truncat᷑ capita damp¬

Expanded text:
ibetis Duo quippe sunt martyrii genera: unum in mente, aliud in mente simul et actione. Esse itaque martyres possumus, etiamsi nullo ferro percutientium trucidemur. Mors quiDominus ipse ne occideretur ab Herode sublatus est a parentibus in Aegyptum, significat electos saepiusimul exemplum datur fidelibus, ne dubitent rabiem persequentium, quando opportunum fuerit declinare fugiendo. Unde illud: Cum vos persecuti fuerint in civitate una, fugite ine, in quo sepultus est Adam, et ideo sic appellatum, quia alibi sit conditum caput ejus, et hoc esse quod Apostolus dicit: Surge qui dormis et exsurge a mortuis, et illuminabit teFavorabilis interpretatio et mulcens aures populi, nec tamen vera. Extra urbem enim loca sunt, in quibus truncabantur capita dam
Abbreviated transcription (Latin):
clasticas tractant placuit om̃s ȩccllas epõs babentes ha¬
bere i ichonomos de ꝓpͥo clero qͥ gub̾nent eccłie res cũ
arbitͥo sui ep̃i. ut ñ sine testimonio sit gub̾natio ipsarũ
rerũ eccłasticarũ ⁊ ex hoc deueniat dispergi eiꝰdem ec
clie res i sac̾dotali dignitati obfrectatio genet᷑. Siuͦ qͥs b

Expanded text:
entes, habere oeconomos de proprio clero, qui gubernent ecclesiae res cum arbitrio sui episcopi, ut non sine testimonio sit gubernatio ipsarum rerum ecclesiasticarum, et ex hoc deveniat dispergi ejusdem res ecclesiae, et sacerdotali dignitati obtrectatio generetur. Si vero quis
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ est qd iuxta mandata legis de cunctis
pene regionib udeoꝵ popło ꝯfluente ad tẽplum
łni in todo orbe angustissimũ ĩnum̾rabiles inmoli¬
bant᷑ hostie tauroꝵ arietũ. hircoꝵ. maxime iufestis
dieb pauꝑib ne absq sacͥficio ee̾nt pullos colimba¬
bũ.i durtures offe̾ntib. Sed cũ plerĩq ñ habent ui¬
eide̾t ut qͥdã pauꝑes ⁊̃ ñ haberent uñ aues emẽnt.
posuerunt ibi sac̾dotes nuĩmularios qͥ mutuã sub
calicione darent pecunã. S qͥa lex p̃cipiebat ut ne¬
mo usuras acciꝑet excogitauert aliã tegnã scilicet
ut ꝓ ni̾mulariis collybista facẽnt cuiꝰ u̾bi ꝓpieta¬
dẽ latina lingua ñ ex pͥmit. Collybia dñr apud
eos. q̃ nos dicimꝰ uilia munuscła. Uerbi gr̃a ut fri¬
cti ciceris uuarũ q passaruĩ pomoꝵ ꝙ diu̾si gnis
Igitur collybiste ꝓusuris accipiebant uarias spẽs utt
qd in nũmo ñ liceat in his reb exige̾nt q̃ nũmis coe¬

Expanded text:
ciendum quod juxta mandata legis, de cunctis pene regionibus Judaeorum populo confluente ad templum Domini in toto orbe famosissimum, innumerabiles immolabantur hostiae taurorum, arietum, hircorum, maxime in festis diebus: pauperibus, ne absque sacrificio essent, pullos columbarum et turtures offerentibus. Sed cum plerumque non haberent viccideret ut quidam pauperes etiam non haberent unde aves emerent, posuerunt ibi sacerdotes nummularios, qui mutuam sub cautione darent pecuniam . Sed quia lex praecipiebat ut nemo usuras acciperet, excogitaverunt aliam technam, scilicet ut pro nummulariis colybistas facerent. Cujus verbi proprietatem latina lingua non exprimit. Colybia dicitur apud eos quae nos dicimus vilia munuscula, verbi gratia, ut fricti ciceris, uvarumque passarum, pomorumque diversi generis. Igitur colybistae pro usuris accipiebant varias species, ut quod in nummo non licebat, in his rebus exigerent quae nummis coe
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ illd̃ ꝑꝑ hoĩes fit. Qui martyria edificant. eccłias
diunt. si de bonis eoꝵ pauꝑes gaudent. si alioꝵ bona ꝑ
iuolenciã ñ facuit sua. scito q ad głiam dei edificant.
dei faciunt edificia illa. uͥ pauꝑ es iuolenciã passi ab eis
uit̾epellant᷑ ꝯtra eos: Non gaudent martyres illis pe¬
cumis honorari. uñ pauꝑes plorent. Quid enĩ iusticia
est honorare: mortuos. ⁊ spoliare uiuentes. De sangui¬
ne miseroꝵ tollere ⁊ deo offerre. ñ est deo offerre sed
uelle iolencie sue sociũ face̾ dm̃. Uis dr̃ doniũ edifica¬
re. Da fidelib pauꝑib un uiuant. ⁊ edificasti domũ¬
rationabilẽ dei. In edificiis .i. hõies habitant deus aũ

Expanded text:
nim, inquit, qui martyria aedificant, ecclesias diunt, si de bonis eorum pauperes gaudent, si aliorum bona per violentiam non faciunt sua, scito quia ad gloriam Dei aediDei faciunt aedificia illa, ubi pauperes violentiam passi ab eis, interpellant contra eos? Non gaudent martyres illis pecuniis honorari, unde pauperes plorent. Qualis enim justitia est, honorare mortuos, et spoliare viventes? De sanguine miserorum tollere, et Deo offerre, non est Deo offerre, sed velle violentiae suae socium facere Deum. Vis domum Dei aedificare? Da fidelibus pauperibus unde vivant, et aedificasti rationabilem domum Dei. In aedificiis enim homines habitant, Deus autem
Abbreviated transcription (Latin):
inꝰ nec ult̾ius posse ea fieri scłaria habitacła. Qͥ uͦ ꝑimi¬
serint ħ fieri. subiaceant his ꝯdẽpnationib q̃ ꝑ canones
ꝯstitutȩ sunt. Ex regist᷑ g̾g̾ mõtane ⁊ thome in ea cũ¬
alubrit᷑ agitur sibõies qͦs abinitio nat᷑a redẽptor ũ¬
lib̾os ꝓtulit ius genciũ uigo substituit seruitutis in
ea qͣ nati fuerant manu mittentis beneficio lib̾tate red¬

Expanded text:
et non ulterius posse ea fieri saecularia habitacula; qui vero permiserint haec fieri, subjaceant his condemnationibus quae per canones constitutalubriter agitur, si homines, quos ab initio natura liberos protulit, et jus gentium jugo substituit servitutis, in ea, in qua nati fuerant, manumittentis beneficio libertate red
Abbreviated transcription (Latin):
nus possit ł hospitibus suꝑuenientib ł causis q̃ euenũt
idonens. ⁊ parat᷑ꝰ existẽ. Si uͦ ł neglegentẽ eum ꝓpicis uł
ea que dicimꝰ implere diffen̾tem oĩs clerus eius adhi¬
beri debet ut ꝯnuni ꝯsilio eligant quori ꝑ sone ad ea
que pdiximꝰ ualeant ordinari. AUs uĩcẽtio ĩ ea.¬

Expanded text:
 causis, quae eveniunt, idoneus et paratus existere. Si vero vel negligentem eum prospicis, vel ea quae dicimus implere differentem, omnis clerus ejus adhiberi debet, ut communi consilio ipsi eligant quorum personae ad ea quae praediximus valeant ordinari. » Item Ra
Abbreviated transcription (Latin):
bio non habebant ñ eis repetit᷑ lauachrũ carnis. Hõc de¬
fuit ũ foris positis ista forma pietatis. ẜ nͥ intꝰ ñ potest ei ᷤᷤ
dari unitas sp̃c uincłõ pacis. De talib dicit apłs. Ha¬
bentes formã pietatis. uͥtutem aũ eiꝰ ab negantes. Pot̃.
it. ẽẽ uisibilis forma palmitis ⁊̃ pͣter uitẽ. s inuisibilẽ
uitam radicis hab̾e ñ potest nͥ in iute. ꝓ iñ corpalia sac̾m̃ta
qie portant ⁊icelebrant q̃ seg̃gati ab unttate coꝵꝑis tͥ for

Expanded text:
bio non habebant, non eis repetitur lavacrum carnis. Non defuit etiam foris positis ista forma pietatis, sed nisi intus non potest eis dari unitas Spiritus in vinculo pacis, de talibus dicit Apostolus: Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Potest enim esse visibilis forma palmitis etiam praeter vitem, sed invisibilem vitam radicis habere non potest nisi in vite. Proinde corporalia sacramenta q
Abbreviated transcription (Latin):
ccłia catholica sola corpus est xͥ cuiꝰ ille capud est sal¬
uator corꝑis siri. Extra hoc corpus neminẽ iuiuficat spc̃
sc̃s quia sicut dicit apłs caritas dei diffusa est incordib¬
ur̾is ꝑ sꝑm scm qͥ datꝰ est nobis. Non est au̾t particeps
diu ine caritatis. qui hostisest: Non h̾̃nt itaq sꝑm scm̃.
qͥ st̃ ꝯtra eccliam. De illis qͥppe scͥptũ est. qͥ se ipsos seg̾gãt
aĩales. sp̃m ñ habentes. S necille eum percipit qͥ fictus
et fictum. Qui gͦ uult habere sp̃m scm̃ caueat foris ab
eccła remane̾. caueat in eã simulatꝰ intrare. aut siiam
talis intrauit caueat in eadem simulationẽ ꝑsistẽ ut
u̾acit̾ calescat arbori uite. Id̾e c.xxiii. cã m.¬
uiꝯq in scismatis ł ħeticis cong̾gationib ł pociꝰ se¬
gregationib baptizant᷑ qͣnuisũ sint renati spũ tanꝗͣ
ismachieli similes qͥ scdm carnem natꝰ est abrabȩ non

Expanded text:
ia catholica sola corpus est Christi, cuius capud est salvator corporis sui. Extra hoc corpus neminem vivificat Spiritus sanctus, quia sicut dicit apostolus: Caritas Dei diffusa est in cordibritum sanctum, qui datus est n obis. non est autem particeps diuinae caritatis, qui hostis est unitatis. extra ecclesiam; de illis quippe scriptum est: Qui se ipsos segregant, animales, spiritum non habentes. sed nec ille eum percipit, qui fictus et fictum. qui ergo uult habere spiritum sanctum. caueat foris ab ecclesia remanere, caueat in eam simulatus intrare aut, si iam talis intrauit, caueat in eadem simulatione persistere. ut ut ueraciter coalescat arbori uitae. Proliium ue in schismaticis vel haereticis congregationibus, vel potius segregationibus baptizantur, quamvis non sint renati Spiritu, tanquam Ismaeli similes, qui secundum carnem natus est Abrahae, non
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad nos eo qd̃ qͥdã p̃ter eccłiasticos eidoñ c̃ .xii.¬
ordines affectantes potenciã. ꝑ praginaticã formã. unã
ꝓuinciã induas diuidant. ttaut ex hoc inueniant᷑ duo
met᷑politani ep̃i in eadem una ẽẽ ꝓuincia.dtatuit gͥ
scã synodus. deinceps nncħ tale attẽptari a qͦlibet ep̃o.¬

Expanded text:
ervenit ad nos eo quod quidam praeter ecclesiasticos ordines affectantes potentiam per pragmaticam formam unam provinciam in duas dividant, ita ut ex hoc inveniantur duo metropolitani episcopi in eadem una esse provincia. Statuit ergo sancta synodus deinceps nihil tale attentari a quolibet ep
Abbreviated transcription (Latin):
cathedris magistroꝵ dignitas uidicat᷑. q̃ ad nichilũ re¬
digit᷑. cum mixta fuerit lucris. Qd de eccłis diximus
mus non solum ab eo negari xꝑm qui dicit eum ñ eẽ xpi¬
ait petro discipłm meum de negabis. s me negabis. lleg¬
uit gͦ ipsũ. cum se negauit eiꝰ eẽ discipłm. Ex reg̾ gg¬

Expanded text:
cathedris, magistrorum magis dignitas indicatur, quae ad nihilum redigitur, cum mixta fuerit lucris. Quod de Ecclesiis diximus,mus non solum ab eo negari Christum, qui dicit eum non esse Chriait Petro: Discipulum meum te negabis, sed me negabis. Negavit ergo ipsum, cum se negavit ejus esse discipulum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
minem aut edificare aut ꝯstituere monast̾ia aut oratorui
ciuitates seu possessiones inmonastiis sunt. subiectos ẽe debe
epõ. iqͥeti oꝑum dare atq obseruare ieuinia .i orones in locis
in chꝰ semeł deo se deuouerunt ꝑmanentes. i neq ꝯmunicare
ipͥa monasia. nͥ forte uibeant᷑ ꝑp urgentes necessit ates ab ipsi
ciitatis ep̃o. Et neminem seruoꝵ suscipi in monast̾iũ
ut sit cum eis monachus. nͥ cum dñi ꝓpͥa ꝯsciencia. Prete̾¬
untem uero hec decreuimꝰ extra ꝯmunionem ee̾. ne nom̃

Expanded text:
minem, aut aedificare, aut constituere monasteria, aut oratorii  singulas civitates seu possessiones in monasteriis sunt, subjectos esse debem dare, atque observare jejunia et orationes, in locis, in quibus semel se Deo devoverunt, permanentes, et neque communicare propria monasteria, nisi forte jubeantur propter urgentes necessitates ab ipsius civitatis episcopo. Et neminem servorum suscipi in monasterium, ut sit cum eis monachus, nisi cum domini proprii licentia. Praetereuntem vero haec decrevimus extra communionem esse, ne nomen
Abbreviated transcription (Latin):
gessimum annum. Uñ apłs. Uidua eligatur. nonminus
debere an lx annos ordinari. ⁊ hoc cum diligenti ꝓbatione.
Si uero susceꝑit ordinationem iquanto cũq tẽꝑe obserua¬
uerit ministium u postea se nuptus tͣdidit iunuiriam fa
ciens dei gr̃e. hec anathema sit ꝯ eo qͥm illiꝰ nuptiis ꝯuenit

Expanded text:
onibus draginta annos ordinari, et hanc cum diligenti probatione: si vero susceperit ordinationem et quantocunque tempore observaverit ad ministerium, ciens Dei gratiae, haec anathema sit, cum eo qui in illius nuptiis convenit
Abbreviated transcription (Latin):
ue spũaliter xp̃o nub. t̃ u asacerdote uelant᷑ si pꝰ ea
uel publice nupserint ł se claculo corruꝑint non eas
admittandas ẽẽ agendam penitentiam nͥ is eui se uixa̾nt
de mundo recesserit. Si enim de horminibus ħ rõ custodit᷑
ut que cimiq uiuente und ałti nupserit hibeatut ad ulteri nec
ei agende penitentie licentia concedatur. nisi inius ex his fuerit
defimictiis: qunito migis de illi tenenda est q̃ mñ in mortali spon¬
se se ꝯuncert mpostẽa ad humanis nuptias trmsmigriuerit :

Expanded text:
 spiritaliter nubunt, et a sacerdote velantur, si postea vel publice nupserint, vel se clanculo corruperint, non eas admittendas esse ad agendam poenitentiam, nisi is, cui se junxerant, de mundo recesserit. Si enim de hominibus haec ratio custoditur, ut quaecunque vivente viro alteri nupserit habeatur adultera, nec eis agendae poenitentiae licentia concedatur, nisi unus ex his fuerit defunctus, quanto magis de illa tenenda est, quae ante immortali se sponso conjunxerat, et postea ad huma
Abbreviated transcription (Latin):
curat:
ehem̃t̃ cauendũ est ne cũ uiderimꝰ aliquẽ seruũ dĩ ꝓuidere ne
ista necessaria de sint ł sibi. ł sibi ꝯmissis. forte iudicemꝰ eũ ꝯtra p̃¬
ceptũ dñi facere. Nam ⁊ipse dominus loculos hab̾e dignatꝰ est ꝯ
pecimia. neqͥs in hoc postea scandalũ pateretur. de qͥb locuł ne

Expanded text:
curam ehementer cavendum est, ne cum viderimus aliquem servum Dei providere, ne ista necessaria desint vel sibi, vel sibi commissis, forte judicemus eum contra praecepta Domini facere. Nam et ipse Dominus loculos habere dignatus est cum pecunia: ne quis in hoc scandalum pateretur: Paulus e
Abbreviated transcription (Latin):
posito. i disciplinis monast̾ialib eruditus ad clericale munuᷤᷤ
accedit in pͥmis eiꝰ uita p̃citis acta tẽporib inqͥnit᷑: i sinullo
a marito relictam sortitus oftendit᷑. si penitenciam publicã
fortassis non gessit nec ulla parte corporis uiciatus apparet si ser¬
uili aut originarie non ꝯdiciom obnoxius sicurie ñ pbatur
defensor affectus post tres menses existat acolitus maxime si
hinc ȩtas suffragatur.uiͦ. mense subdiaconi nomen accipiat.
ac si modeste ꝯu̾sationis honesteq uoluntatis existit uiiuꝰ dia¬

Expanded text:
posito, et disciplinis monasterialibus eruditus ad clericale munus accedat, imprimis ejus vita praeteritis acta temporibus inquiratur, vel si nullo a marito relictam sortitus ostenditur, si poenitentiam publicam fortassis non gessit, nec ulla corporis parte vitiatus apparet, si servili, aut originariae non est conditioni obnoxius, si curiae jam probatur defensor effectus post tres menses existat acolythus, maxime si huic aetas etiam suffragatur, sexto mense subdiaconi nomen aac si modestae conversationis honestaeque voluntatis existit nono mense dia
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tatem oppugnat uistis fortib głaosa ꝓbatio est. infirmis
ꝑicłosa tẽptatio. Quando iu̾tatem p̃dicat errantib cordatis
utilis admonicio est insensatis. uutilis. afflictio. Non est tñ
potestas nͥ adeo. Qui aũ resistit potestati. dei ordinationi re¬
sistit. Principes aũt ñ st̃ timori bom oꝑis s mali. Uis aũ
ñ timere potestem: Bonũ fac. ⁊ habebis laudem ex ea
Si ue enĩ potestas uitati fauens aliquem corrigat. ladẽ
habet ex illa qͥ fuerit em̃datꝰ. siue inimica uitatii ali¬
quem seuiat laudẽ habet ex illa qͥ uictor fuerit coronat᷑.¬

Expanded text:
ritatem oppugnat, iustis fortibus gloriosa probatio est, infirmis periculosa temptatio; quando autem ueritatem praedicat, errantibus cordatis utilis admonitio est, insensatis inutilis afflictio. non est tamen potestas nisi. a deo; qui autem resistit potestati, dei ordinationi resistit; principes enim non sunt timori bono operi sed malo. uis autem non timere potestatem, bonum fac et habebis laudem ex illa. siue enim potestas ueritati fauens aliquem corrigat, laudem habet ex illa, qui fuerit emendatus; siue inimica ueritati in aliquem saeuiat, laudem habet ex illa, qui uictor fuerit coronat
Abbreviated transcription (Latin):
suam alieno ꝯmittat uidicio nͥ ad sedem apłicam fuerit̾¬
appellatum. D unus qͥsq ꝯꝓuinciales iudices. motos ha¬
beat nͥ aliquã ium tem̾arie̾ multitudinis illic tumu̾tt
aut infestos ł suspectus in ibi uidices habuerit ꝓ cꝑ
cuilibet tem̾e obiͤcierit ꝯuicium non ꝓ accusatione ha¬
bendum s ꝓmisso tranctandi spatio id qd̃ iratꝰ dixit per
scͥpturam se ꝓluturum ẽẽ fateat᷑ ut si fortasse resipiscẽs
quȩ ꝓ iracondia dixit itare aut scb̾e noluerit nonut re¬
uł cͥminis teneat᷑. Om̃is gͦ qͥcͥmen obicit. scbat se ꝓbat᷑um
Re ua ibi semꝑ causa agat᷑ tibi cͥmen admutit᷑ i qui ñ ꝓ

Expanded text:
suam alieno committat judicio, nisi ad sedem apostolicam fueriappellatum; sed unusquisque provinciales judices et notos habeat, nisi aliquam vim temerariae multitudinis illic tumuerit; aut infestos vel suspectos inibi judices habuerit; pro cuilibet temere objecerit, convicium non est pro accusatione habendum, sed permisso tractandi spatio, id quod iratus dixit, per scripturam se probaturum esse fateatur, ut si fortasse resipiscens quae prae iracundia dixit, iterare aut scribere noluerit, non ut reus criminis teneatur. Omnis ergo qui crimen objicit, scribat se probaturum. Revera ibi semper causa agatur, ubi crime
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ licet p̃sideas humano gem̾ dignitate rerũ tñ p̃suli¬
b diuinarum deuotꝰ colla sumitis atq ab eis causas
tue salutis expectas. Nincq sumendis celestib sacͤm̃tis
eisq ut ꝯpecit disponendis subdite deb̾e cognoscis reli
ñ illos ad tuam uelle regͥi uoluntatem. Idẽ ĩ eadem.¬
icut non leue discͥmen in ꝯbit pontificib siluisse
ꝓ diuinitatis cultu qd̃ ꝯgruit. ita his qd absit ñ medio¬
cre ꝑicłm est qͥ ꝯdeberet parere despiciunt. Et si cunc¬
tis gen̾aliter sacerdotib recte diuina tractantib fideliũ
ꝯuenit corda sũmitti qͣnto pociꝰ sedis illiꝰ p̃suli ꝯsensus est
abhibendus quem cuncdis sacerdotib diuinitas sũma uo¬

Expanded text:
 praesideas humano generi dignitate, rerum tamen praesulibus divinarum devotus colla submittis, atque ab eis causas tuae salutis expetis: hincque sumendis coelestibus sacramentis, eisque ut competit disponendis, subdite debere cognoscis relign illos ad tuam redigi voluntatem. » Et paicut non leve discrimen incumbit pontificibus siluisse pro Divinitatis cultu quod congruit, ita his, quod absit, non mediocre periculum est, qui cum debeant parere, despiciunt; et si cunctis generaliter sacerdotibus recte divina tractantibus fidelium convenit corda submitti, quanto potius sedis illius praesuli consensus est adhibendus, quem cunctis sacerdotibus et divinitas summa vo
Abbreviated transcription (Latin):
ł deus occidi iubet qͥsqͥs. hõiem ł se ipsum ł quẽlibet oc¬
cid̾it homicidii cͥmine innectitur. Ex penitẽciali
i latͦcuna qd̵ sunt nͥ parua regna. ila nꝰ irpsa hõium est
imꝑio pͥncipis regit᷑ pacto societatis astriigit᷑ placit lege p̾¬
elegant̃ repondit uua̾ncit᷑. Nam cum idem rex eum int̾ro¬
guo nauigio facio latro uocor. qr tu magna classe ĩꝑator.

Expanded text:
er occidi iubet, quisquis hominem uel se ipsum uel quemlibet occiderit, homicidii crimine innectitur. CAPUT XXIIt latrocinia quid sunt nisi parua regna? Manus et ipsa hominum est, imperio principis regitur, pacto societatis adstringitur, placiti lege prata respondit. Nam cum idem rex hominem interroguo nauigio facio, latro uocor; quia tu magna classe, imperator.
Abbreviated transcription (Latin):
mortificat qͥ uistum dãpnat. mnonuicturum. uiuifica¬
re nitit᷑ qͥ reum asupplicio solu̾e conatur. Helias namq
Innouo aũt testamento. petrus ananã ⁊ saphiriã terrifi¬
on aut̃ ipse occidit qͥminist̾iũ debet iubenti. sicut
immolat᷑um deo qd̃ ei redeunti de p̃lio uictori pͥmitus
occurre̾t. Nec sanson alit̾ exousat᷑ qd̃ se ipsum c̃ hostib
ruina domus domꝰ opssit. nͥ q sp̃s latente̾r ħ uisserat.

Expanded text:
ustum damnat; et non victurum vivificare nititur, qui reum a supplicio solvere conatur. » Elias namque In Novo etiam Testamento Petrus Ananiam et Sapphiram terrifion autem ipse occidit, qui ministerium debet iubenti, sicut immolaturum Deo, quod ei redeunti de proelio uictori primitus occurrisset; nec Samson aliter excusatur, quod se ipsum cum hostibus ruina domus obpressit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
N ipsa eccła uͥ maxime misererei debet teneri qͣ ma¬
xime debet forma iusticie: ne qͥs aꝯsortio ꝯnunions ex¬
clusus breui lacͥimuila atq ad tempꝰ parita ł ĩ ubiorib
fietib ꝯmunionem. ꝙͣ plurimis debet postiiłare tem¬
porib fatilitate sacerdotis extorqueat. Nonne ꝯum in¬
dulget. indignos plurimos fac̃ ad plapsionis ꝯtagium
ꝓuocari: facilitas enĩ uenie in centiuũ tͥbuit delinq̃ndi.
b iudicamꝰ ilłe cui fut᷑a iami facta sunt. de fine reruĩ
non de exordiis fert sententenciam. Ex dei p̃sciencia ueñ
iniqͥtas dei sit. s qd̃ non alitꝰ eos hab̾e debeat. quos scit uł
onomachiam in lege non assimꝰ. quam p̃ceptã fu¬
isse non reꝑimꝰ. Quam licet inusse qͦsdam legamꝰ sicut

Expanded text:
n ipsa ecclesia, ubi maxime misereri decet, teneri quam maxime debet forma iustitiae, ne quis a consortio communionis abstentus breui lacrimula atque ad tempus parata uel etiam uberioribus fletibus communionem, quam plurimis debet postulare temporibus, facilitate sacerdotis extorqueat. nonne, cum uni indulget indigno, plurimos facit ad prolapsionis contagium prouocari ? facilitas enim ueniae incentiuum tribuit delinquendi. bus judicare, illum cui futura jam facta sunt, de fine rerum, non de exordiis ferre sententiam. Et haec quidem iniquitas Dei sit; sed quo non aliter eos habere debeat, quid scit vel onomachiam in legem non assumimus, quam praeceptam fuisse non reperimus: quam licet inisse quosdam legamus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Impatores qñ ꝓ falsitate ꝯtra iu̾tatem ꝯstituunt malas
leges ꝓbantur beno credentes: ⁊ coronant᷑ ꝑseua̾ntes. Qñ
autem ꝓ u̾tate ꝯtra falsitatem ꝯstitiuuĩt bonas leges t̾ren¬
tu se̾iuentes i corrigunt᷑ intelligentes. Quiꝯq gͦ legib
impatorum quȩ contra dei ultatem ferunt᷑ obtemꝑare

Expanded text:
imperatores quando pro falsitate contra ueritatem constituunt malas leges, probantur bene credentes et coronantur perseuerantes. quando autem pro ueritate contra falsitatem constituunt bonas leges, terrentur saeuientes et corriguntur intellegentes. quicumque ergo legibus imperato
Abbreviated transcription (Latin):
expuñtis ꝓbamꝰ pͥ timore ł dolore cogi. ut pꝰea possint
doceri aut qd̃ eam u̾b didicerant oꝑere sectari ꝓponunt
nob̃ qͥdĩ sentenciã cuiꝰda scłaris auctoris. qͥ dixit pudore ⁊
lib̾alitate lib̾os retinere satiꝰ eẽ credo ꝗͣ metu. Hoc qͥd̃ uers
est. Sed sicut meliores st̃ qͦs diligit amor. ita plures sunt
qͦs corrigit tunor. Nam ut de ipso auctore istis respondeat᷑.
Apud illũ ĩ legunt. Tu nͥ malo caactus. recte fac̾e nescis.

Expanded text:
us timore uel dolore cogi, ut postea possint doceri aut, quod iam uerbis didicerant, opere sectari. proponunt nobis quidam sententiam cuiusdam saecularis auctoris, qui dixit: Pudore et liberalitate liberos retinere satius esse credo quam metu. hoc quidem uerum est; sed sicut meliores sunt, quos dirigit amor, ita plures sunt, quos corrigit timor. nam ut de ipso auctore istis respondeatur, apud illum etiam legunt: Tu nisi malo coactus recte facere nescis.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant instituta. culpant᷑. i qui ꝓhibuer̃t ⁊ eu̾terunt
suꝑ alio ꝵ m̾ta laudant᷑. Et rex nabuchodonosor ꝯseritus
eet udoloꝵ ꝯstituit. sacͥlegam legem ut simulachrũ ad¬
oraret᷑ s eius impie ꝯstitutioni qͥ obedire noluert̃ piefi¬
deliter q fecerunt. Ioem tñ rex diumo correctus miracło
piam i laudabilem legem ꝓ u̾tate ꝯstituit ut qͥꝯq dicet
blasphemiam undm̃ uerũ sidrach imsaeb .i ab denago

Expanded text:
fuerant instituta, culpantur et, qui prohibuerunt et euerterunt. super aliorum merita laudantur. et rex Nabuchodonosor cum seruus esset idolorum, constituit sacrilegam legem, ut simulacrum adoraretur; sed eius impiae constitutioni qui oboedire noluerunt, pie fideliterque fecerunt. idem tamen rex diuino correctus miraculo piam et laudabilem legem pro ueritate constituit, ut, quicumque diceret blasphemiam in deum uerum Sidrac, Misac et Abdenago,
Abbreviated transcription (Latin):
inmodaitam in ꝓbitatem repeti soluent. data ꝑtolerabi¬
lem ꝯsuetudinem nonsolent. Magisq rep̃hendimꝰ qͥ talia
uusitate repetunt. ꝗͣ qͥ ea demore sumunt. Isti siuiam
uite mutauinit aut eccellentiones ꝯscend̾int scĩtatis gradũ
faciluis ea que hoc mͦ adqͥsier̃t tanꝗͣ. sua pauꝑib largiunt᷑¬
ꝗͣ eis a chꝰ iccepta sunt tanꝙͣ aliena restituunt. Qui uͦ ꝯtra
uis societatis humane furtis. rapinis. calunnus. opp̃ssioĩb
inuasiõib abstulerit. reddenda potiꝰ ꝗͣ donanda censemus
zachei publicani eũgłico exemplo: qui ꝯopitio dñm susce¬
pisset. in uitam scam repentemꝰ mutamꝰ dimidiũ in qͥt
rerum mearum do pauꝑib ꝯsi cui aliquid abstuli qua¬

Expanded text:
immoderatam improbitatem repeti solent, data per tolerabiimmoderatam improbitatem repeti solent, data per tolerabilem consuetudinem non solent. Magisque reprehendimus qui talia inusitate repetunt, quam qui ea de more sumunt. Isti, si viam vitae mutaverint aut excellentioris conscenderint sanctitatis gradum ea facilius, que hoc mod eis, a quibus accepta sunt, tamquam aliena restituunt qui uero contra morem societatis humanae furtis, rapinis, calumniis, oppressionibus, inuasionibus abstulerit, reddenda potius quam donanda censemus Zachaei publicani euangelico exemplo, qui cum hospitio dominum suscepisset, in uitam sanctam repente mutatus: Dimidium, inquit, rerum mearum do pauperibus et, si cui aliquid abstuli, qua
Abbreviated transcription (Latin):
qui causa aliene: mortis est. reus est. Quid tͥbiuis ĩme ñ ãu¬
.it.si qͥsqͣ stuprum petat. seseq siñ impet᷑u̾it int̾imat.
Quidͥ filiꝰ timens patris pia u̾ba p̾cipicitio. ꝑat. Idem¬
on sanane qͥcqͥd ab inuicto sumit᷑ iniuriose ĩ eandẽ¬
aufert᷑. Nlam pleriq nec medico uolunt redd̾e̾ honorẽ
suum. nec oꝑario mercedem. nec tñ hec qͥ ab inuitis acci
uend̾e iustum urdicium aut testis testimoniũ. ꝙ uen¬
dit aduocatꝰ iustũ patͦcinium iuris ꝑitꝰ uerũ ꝯsiliũ.
Illi int̾ uterainq partem ad examina adhibentur.
isti ex una parte ꝯsistunt. Iilẽ in eandem.¬
olet tanꝗͣ male ablatam sibi pecuniam repetere
qui iustum uidicium emit. qm̃ uenale e̾e̾ ñ debuit.
Qui uͦ ꝓ iniqͦ uidicio dedit uellet qd repetere nͥ timẽt
ł puderet emisse. Sunt aliȩ ꝑsone inferioris loci quȩ
ab utriq parte non soluent̾ iccipiunt sicut officialis. ia qͦ
amonetur. ⁊ cui admonetur officium.Ab his excorta per

Expanded text:
qui causa alienae mortis est, reus est. quid, si enim quisquam stuprum petat seseque, si non impetrarit, interimat? quid, si filius timens patris pia uerbera praecipitio peon sane quicquid ab inuito sumitur, iniuriose aufertur. nam plerique nec medico uolunt reddere honorem suum nec operario mercedem, nec tamen haec qui ab inuitis accip iustum iudicium aut testis uerum testimonium, quia uendit aduocatus iustum patrocinium et iuris peritus uerum consilium; illi enim inter utramque partem ad examen adhibentur, i ex una parte consistunt. cum autemquam male ablatam sibi pecuniam repetere, qui iustum iudicium emit, quoniam venale esse non debuit. Qui vero pro iniquo iudicio dedit, vellet quidem repetere, nisi timeret vel puderet emisse. Sunt aliae personae inferioris loci, que ab utraque parte non insolenter accipiunt, sicut officialis et a quo movetur et cui admovetur officium. Ab his extorta per
Abbreviated transcription (Latin):
suo ꝯmisse fueruit eum nec rep̃hendẽ uͥ arrecta fide exorbi¬
taui̾nt debent. nec ullatenus accusare possunt. ꝙ facta
pastoꝵ oĩum gladio ferenda non sunt quã recte rep̃bendẽ¬
sum eristimat ꝯueniat familiarit᷑ non semel s sepissime
ut abeis aut iusticiam suam accipiat aut exeusatioriem
Si aut̃ secꝰ egtit ab ipsis. i ab aluis ꝯmunionem pͥuetur.¬

Expanded text:
suo commissae fuerint, eum nec reprehendere, nisi a recta fide exorbitaverit, debent, et nullatenus accusare possunt: quia facta pastorum oris gladio ferienda non sunt, quanquam recte reprehendensum existimat conveniat familiariter, non semel, sed saepissime ut ab eis aut justitiam suam accipiat, aut excusationem. Si autem secus egerit, ab ipsis et ab aliis communione privetur
Abbreviated transcription (Latin):
nube erroris obductus suꝑne illustracione lumine sit
serenus magna cuitela nitendum est ne latent᷑ aucłor
seismatis irruat.ꝰ abimitatis radice eos qͥ ad eam reu̾si fui̾t
i. ep̃s ꝯꝑto diuisionis laqueo quo tenebar diuina mecũ
delibutione ꝑtractans bona i spontanea uoluntate adu¬
nitatẽ sedis apłice duuna grã duce reu̾sus sum. ne uon
puramente s simulate reu̾sus existimer spondec sub
simo g̾gorio ł suscessorib ipsius me nũꝗͣ quoꝵ libet ꝑsu¬
asionib ł qͦꝯq alio modo ad scisma de quo redemptoris no

Expanded text:
nube erroris obductus supernae illustrationis lumine fit serenus, magna cautela nitendum est ne latenter auctor schismatis irruat, et ab unitatis radice eos qui ad eam reversi fuerant piscopus, comperto divisionis laqueo quo tenebar, diutina mecum cogitatione pertractans, prona et spontanea voluntate ad unitatem sedis apostolicae divina gratia duce reversus sum. Et ne non pura mente seu simulate reversus existimer, sub mei ordsimo Gregorio, vel successoribus ipsius, me nunquam quorumlibet suasionibus vel quocunque alio modo ad schisma, de quo Redemptoris nos
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ minist̾io res ee̾ ꝯstituta. uͥ deus dic̃ͥ more duoꝵ ł
tͥum testium stat õe u̾bum. Hir magnign̾s ꝯsuetudo sic
se habet. s susanna duob falsis testibus urgebatur ⁊uni¬
ꝯmendata est. Uis hab̃e bonam causam. habeto duos testes
tur. susanne in ꝯsciencia excitans unũ testem damielem
ii duos ꝯuincens. Cligamꝰ. inos deũ testem. Hon enĩ dedig¬
natur testis eẽ. qͥ uidex est. Testis est qͥ non querit alium
uñ cognoscat qͥs sis. Iudex quia potestatem ht mortifican¬
diabolo ꝯuingendi ⁊ cũ angłis coronandi. Besla ĩ eplã lacobi¬

Expanded text:
mysterio res constituta, ubi Deus dicit: In ore duorum vel trium testium stat omne verbum . Humani generis consuetudo sic se habet, sed duobus falsis testibus urgebatur Sucommendata est. Vis habere bonam causam? Habeto duos vel tretur Susannae in conscientia, excitans unum testem Danielem, et duos convincens. Eligamus et nos nobis Deum testem. Non enim dedignatur testis esse, qui judex est. Testis est, quia non quaerit alium unde cognoscat quis sis; judex, quia habet potestatem vivificandiabolo conjungendi et cum angelis coronandi. Quod ait, in l
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ infornicationẽ in adult̾io ñ idcirco diu̾sa est fornicatio
i adult̾ium simulier pulchra sit aut deformis. ancilla.
an ingenua. pauꝑ an opulente. s qualisꝯq illa fuerit una
est fornicatio ⁊i adult̾ium. itai furto ꝗͣ ntum ꝯq qͥs abstu¬
lerit furticͥmen incurrit. Ex canonibus.
serit. neq illum ad p̃senciam ducis ł comitis aut locum

Expanded text:
in fornicatione non idcirco diversa sit fornicatio, si mulier sit pulchra aut deformis, ancilla aut ingenua, paupercula aut opulenta, sed qualiscunque illa fuerit, una est fornicatio: ita et in furto, quantumcunque quis abstulerit, furti crimen incurrit. CAUserit, neque illum ad praesentia ducis aut comitis vel loci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincie.⁊ p̃cipue metropolitam addierit imperatorẽ hc̃
repluri u abicit oport̾e non solum a ꝯmunione. uerum
iqͥs clericus accusans clericum in uest pp̃¬
curiam introierit. anatbema suscipiat. Ex eisden
incuriam nec atĩteludicem cinctũ causam dic̾e̾ p̃sumt
sicit in sclarib Nam in scłarib postꝙͣ legib qͥs uocatus
uente.inforo decertare ceꝑit ñ licet ante pactam causam
recede̾ in eccłasticis uͦ dicta causa reced̾e licet si necet̾ fuit
aut si pregrauari uiderit. Idem ui eande¬

Expanded text:
inciae, et praecipue metropolitani, adierit imperatorem: hunc reprobari et abjici oportere non solum a communione, verum is clericus accusans clericum, in curiam introierit, anathema suscipiat. Hic inin curiam, nec ante judicem cinctum causam dicere praesumsicut in saecularibus. Nam in saecularibus, postquam legibus vocatus venerit et in foro decertare coeperit aliquis, non licet ante peractam causam recedere. In ecclesiasticis vero dicta causa recedere licet si necesse fuerit, aut si se praegravari viderit. DE IND
Abbreviated transcription (Latin):
ceciliam non ꝓbas. Ualere uis adu̾sus illum sentencias do
illum dampnauerunt. ep̃i ⁊te. Quare postea egisti cau¬
sam tuam. ⁊ obtinuisti ibi maximianistas. sicut ille pꝰ¬
ea egit causam suam iobtinuit ibi dontistas: Qd̾ gͦ tunc
factum est uidet᷑. ante occłos miro. ⁊ manifesto exemplo
reuolutũ talia uidelicet maximianistas conq̃ri de pͥmia¬

Expanded text:
errarum. Sed si valere vis adversus illum sententias tunillum damnaverunt; episcopi et te. Quare postea egisti causam tuam, et obtinuisti ibi Maximianistas; sicut ille postea egit causam suam, et obtinuit ibi Donatistas? Quod ergo tunc factum est, videtur ante oculos miro et manifesto exemplo revolutum, talia Maximianistas conqueri de Primia