comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
metallo ad usum aqua et ignis ser¬
uit Quesitum est igitur ut nuncia¬
rentur mala : quesitum est ut mul¬
ta. quesitum ͤ ut subta. Sed cum
prius aduersa nunciauit : tranquil¬
lo ad huc pectori quasi sanis membri
uulnus inflixit: Cum uero per cus¬
sum cor feriendo repecut. ut ad in ꝑa¬
cienciȩ uerba conpelleret: suꝑ uulne
antigus non tam iactura rerum sancti uiri
pacienciam rumpere: quam ipso ordine nun-¬
ciorum: ui studens prius parua et post
nunciare maiora in extremo filiorum mor¬
tem intulit: neuilia pater rei familiaris
damna duceret: si illa iam orbatus au-¬
diret Et minus percuteret rerum amis¬
sio precognita morte filiorum : quia uide¬
licet nulla esset hereditas. si ipsos prius
subtraheret quibus seruabatur heredes:
Sed aminimis incipiens: in ultimum gra¬
uiora nunciauit: Ut dum gradatim de¬
teriora cognosceret: in eius corde doloris
locum omne uulnus inueniret Notandũ
quam callide tot malorum pondera et

Expanded text:
metallum, ad usum aqua et ignis sermetallum, ad usum aqua et ignis servit. Quaesitum est igitur ut nuntiarentur mala, quaesitum ut multa, quaesitum ut subita. Sed cum prius adversa nuntiavit, tranquillo adhuc pectori quasi sanis membris vulnus inflixit; cum vero percussum cor feriendo repetiit, ut ad impatientiae verba compelleret, super vulnantiquus, non tam jactura rerum sancti viri patientiam rumpere, quam ipso ordine nuntiorum. Qui studens prius parva, et post nuntiare majora, in extremo filiorum mortem intulit, ne vilia pater rei familiaris damna duceret, si illa jam orbatus audiret; et minus percuteret rerum amissio, praecognita morte filiorum, quia videlicet nulla esset haereditas, si illos prius subtraheret qui servabantur haeredes. Sed a minimis incipiens, in ultimum graviora nuntiavit; ut dum gradatim deteriora cognosceret, in ejus corde doloris locum omne vulnus inveniret. Notandum quam callide tot malorum pondera, et
Abbreviated transcription (Latin):
I deserti. et concussit quatuor angulos do¬
Iimus. que corruens oppressit liberos tuos
et mortui sunt: et effugi ego sõlus ut
nunciarem tibi. Qui uo uulnere¬
non prosternitur: id circo bis terq per¬
cutitur: ut usque adintima. quandoq
feriatur: Nunciata itaq fuerat aduer¬
sitas desabeis. nunciata diuina añi¬
ad uersio per ignem de celo. nunciat᷑
ab homnibus iterum camelorum rap¬
tus cedesq puerorum. et dune in dig̃¬
nationis ira repetitur: dum uentus irru¬
ens concussisse domus angulos atq ex¬
tinxisse liberos indicatur:. Quia enim
notum est quod absq superno nutu
moueri elementa non possint : laten¬
ter in fertur quod ipse contra illum
elementa ͤfn ouerit qui moueri per¬
misit quam uuis satan semel accepta
a domino potestate: ad isum sue
nequicie etiam elementa concutere
Es mouere debet. si spiritus
de suminis pro iectus turba¬
re inuentos aerem potuit: cum nimi¬
rum constet quia et damꝑnatis in

Expanded text:
 deserti, et concussit quatuor angulos do deserti, et concussit quatuor angulos domus, quae corruens oppressit liberos tuos, et mortui sunt, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi. Pro non prosternitur, idcirco bis, terque percutitur, ut usque ad intima quandoque feriatur. Nuntiata itaque fuerat adversitas de Sabaeis, nuntiata divina animirruisse intulit, et mox ignem Dei de coelo ab hominibus iterum camelorum raptus, caedesque puerorum, et divinae indignationis ira repetitur, dum ventus irruens concussisse domus angulos, atque exstinxisse liberos indicatur. Quia enim destitui atque undique premi considerat, moveri elementa non possint, latenter infertur quod ipse contra illum elementa moverit, qui moveri permisit; quamvis Satan semel accepta a Domino potestate ad usum suae nequitiae etiam elementa concutere ec movere debet, si spiritus de summis projectus turbare in ventos aerem potuit; cum nimirum constet quia et damnatis 49 in
Abbreviated transcription (Latin):
cidisse nunciauit Ut quasi omnẽ
aditum consolationis excluderet : dum
et ipsum ad uersantem ostenderet qui
consolari animum inter ad uersa potitis¬
set. Quatenus dum se temptatus undiq
destitui. atq undiq premi considerat:
in contumeliam tanto audatius quan¬
to et desperacius erumpit: Sequitur.¬
Sedet illo ad huc loquente uenit alius
et dixit. Caldei fecerunt tres turmas
et in uaserunt camelos. et tulerunt
eos: nec non et ꝓueros per cusserunt
gladio: et effugi ego solus ut nunci¬
arem tibi Ecce iterum nequid minu̾¬
de humana ad uersitate doluisset:
chaldeorum turmas irruissẽ: de nun-¬
ciat:. Et ne illum minus de super ue¬
mens ad uersitas feriat: iteratam irã
in aere de monstrat.. Nam sequitur.
loquebatur ille: et ecce alius in tra¬
uit et dixit: filiis tuis et filiabus
uescentibus et bibentibus uinum
N domo fratris sui primogeniti: re.¬
pente entus uehemens irruit aregione¬

Expanded text:
cecidisse nuntiavit; ut quasi omnem cecidisse nuntiavit; ut quasi omnem aditum consolationis excluderet, dum et ipsum adversantem ostenderet, qui consolari animum inter adversa potuisset: quatenus dum se tentatus undique destitui atque undique premi considerat, in contumeliam tanto audacius, quanto et desperatius erumpat. Sequiturs perditis minorem audienti doSed et illo adhuc loquente, venit alius, et dixit: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros percusserunt gladio, et ego fugi solus, ut nuntiarem tibi. de humana adversitate doluisset, Chaldaeorum turmas irruisse denuntiat; et ne illum minus desuper veniens adversitas feriat, iteratam iram in aere demonstrat. Nam sequitur: loquebatur ille, et ecce alius intravit, et dixit: Filiis tuis et filiabus vescentibus, et bibentibus vinum in domo fratris sui primogeniti, repente ventus vehemens irruit a regione
Abbreviated transcription (Latin):
rebus perditis minorem audienti do¬
lorem moueat: eius animum adexe.¬
dendum etiam ipsis nunciorum uer¬
bis instigat. Intuendum quippe est
quam callide dicitur ignis dei: Ac
si diceretur Illius anim ad uersionẽ
sustines : quem tot hostuis placare
uoliusti.. Eiuis iram toleras cui coti¬
die seruiens in sudabas: Dum enio
đm cui sermerat ad uersa in tulissẽ in.¬
dicat lesum cominemorat inquo excedat:
Quatenus acta añte ob sequia ad mentem
reduceret: et frustra se seruisse estimans
in auctoris in iuria suꝑbiret. Pia et emm
mens cum se aduersa ab hominbus. ꝑ¬
peti conspicit: in diuine gracie consola¬
tione requiescit: Cumq temptacionũ
procellas in crescere extrinsecus in de¬
rit secessum spei dominice apetens in¬
tra conscientiȩ portum fugit. Ut ue¬
ro uersutus hostis uno eodemq tem¬
pore sancti uiri robustissimum pectus
et humanis aduersitatib et durina des¬
peracione concuteret: et prius sab eos
irruisse intulit. et mox ignem dei ce-

Expanded text:
rebus perditis minorem audienti dolorem moveat, ejus animum ad excedendum etiam ipsis nuntiorum verbis instigat. Intuendum quippe est, quam callide dicitur: Ignis Dei, ac si diceretur: Illius animadversionem sustines, quem tot hostiis placare voluisti; illius iram toleras, cui quotidie serviens insudabas. Dum enim Deum, cui servierat, adversa intulisse indicat, laesum commemorat, in quo excedat; quatenus anteacta obsequia ad mentem reduceret, et frustra se servisse aestimans, in auctoris injuriam superbiret. Pia etenim mens, cum se adversa ab hominibus perpeti conspicit, in divinae gratiae consolatione requiescit; cumque tentationum procellas increscere extrinsecus viderit, secessum spei Dominicae appetens, intra conscientiae portum fugit. Ut vero versutus hostis uno eodemque tempore sancti viri robustissimum pectus et humanis adversitatibus, et divina desperatione concuteret, et prius Sabaeos irruisse intulit, et mox ignem Dei de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
animum minus ex sui qualitate per¬
cuterent : amplius exfẽcunditate uul¬
nerarent: Et quia eo magis ad uersa
animum feruint: quo cum multa st̃
etiam subbito nunciantur: aucta est
mensura gemituum etiam per articu.¬
la nunciorum. Nam sequitur: sumq¬

Expanded text:
animum minus ex sui qualitate peranimum minus ex sui qualitate percuterent, amplius ex fecunditate vulnerarent. Et quia eo magis adversa animum feriunt, quo cum multa sunt, etiam subita nuntiantur, aucta est mensura gemituum, etiam per articula nuntiorum. Nam sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
uinum in domo fratris sui primo geni.¬
ti: nuncius uenit ad iob qui dicer et:
Boues arabant. et asmne pascebantur
uxta eos : et irruerunt sabei tulerutq
omnia et pueros ꝑcusserunt gladio. et
euasi ego solus : ut nunciarem tibi. Ho¬
tandum que tempora temptacionibus
congruant. Tunc quippe diabolus temꝑ¬
tandi tempus elegit: quando beati iob
filios in conuiutum in uenit. Neq eni
solummodo intuetur hostis quid faci¬
at: sed etiam quando faciat. Dam
quam uis potestatem acceperit aptũ
tamen ad sum mersionem tempus
exquisunt. ut uidelicet nobis deo dis¬
pensante proderetur : quia p̃nuncia
tribulacionis est leticia societatis. In¬
tuendum uero est. quam callide ip¬
sa dampna que illata sunt nuncian.¬
tur Non enim dicitur. boues a
sab eis ablati sunt : sed qui ablati sũt
boues arabant. Ut idelicet memora.¬
to fructu operis : causa crescat doloris:
Unde et apud grecos non solum asi¬
nę. sed fetę asinȩ raptȩ referuntur.
Ut dum minima animalia audientis

Expanded text:
fratris sui primogeniti nuntius venit ad Iob qui diceret boves arabant et asinae pascebantur iuxta eos et inruerunt Sabei tuleruntque omnia et pueros percusserunt gladio et evasi ego solus ut nuntiarem tibi tandum quae tempora tentationibus congruant. Tunc quippe diabolus tentandi tempus elegit, quando beati Job filios in convivio invenit. Neque enim solummodo intuetur hostis quid faciat, sed etiam quando faciat. Nam quamvis potestatem acceperit, aptum tamen ad subversionem tempus exquisivit; ut videl cet nobis Deo dispensante proderetur, quia praenuntia tribulationis est laetitia satietatis. Intuendum vero est, quam callide ipsa damna, quae illata sunt, nuntiantur. Non enim dicitur, boves a Sabaeis ablati sunt: sed qui ablati sunt, boves arabant; ut videlicet memorato fructu operis, causa crescat doloris. Unde et apud Graecos non solum asinae, sed fetae asinae raptae referuntur; ut dum minima animalia audientis
Abbreviated transcription (Latin):
tensione circuidans: Est itaq infẽrior:
et superior sine loco. Est amplus sine
latitudine: et subtilis sine extenuatio¬
ne. Quo igitur exitur ab eo qui dum ꝑ
molem corporis nusquam est per in cir¬
cum scriptam substantiam. nusquam
de est : sed quam diu satan pressus ma.¬
gestatis potentia. appetitũ sue malicie
exercere non ualuit quasi ante faciem
dñi stetit: Afacie autem dñi exiit : quia
relaratus diuinitus ab interne retentio.¬
nis angustia ad sui desiderii effectum ue
nt.. A facie domini exiit quia du uin-¬
culis disciplinȩ religata quandoq uolun¬
tas naria ad opus processit: Cum entm
sicut dictum est id quod uoluit implere
non ualuit: quasi ante dm̃ faciem stetit.
Quia illum ab effectu malicie superna
dispensacio coartauit: sed afacie eius exi¬
it : quia potestatem temptationis acci¬
piens. ad maliciȩ suȩ uota peruenit:

Expanded text:
tensione circumdans. Est itaque inferior tensione circumdans. Est itaque inferior et slatitudine, est subtilis sine extenuatio--Quo igitur exitur ab eo, qui dum per molem corporis nusquam est, per incircumscriptam substantiam nusquam deest? Sed quajestatis potentia, appetitum suae malitiae exercere non valuit, quasi ante faciem Domini stetit. A facie autem Domini exiit, quia relaxatus divinitus ab internae retentionis anit. A facie Domini exiit, quia diu vinculis disciplinae religata quandoque voluntas noxia ad opus processit. Cum enim, sicut dictum est, id quod voluit implere non valuit, quasi ante faciem Domini stetit; quia illum ab effectu malitiae superna dispensatio coactavit. Sed a facie ejus exiit, quia potestatem tentationis accipiens, ad malitiae suae vota pervenit.
Abbreviated transcription (Latin):
sit circum quaquȩ cunctis rebus quas
creauit exterior Id namiq quod in teri¬
us concluditur: a concludente exteri¬
us continetur. Per sedem ergo cui p̃si¬
Quia enim ipse manet intra omnia.
ipse extra omnia. ipse supra omnia.
ipse infra omnia: et superior est per
potentiam. et in .ferior persustentacio¬
nem. et exterior per magnitudinem :
et in .terior. per subtilitatem Sursũ
regens. de orsum continens : extra cir¬
cumdans. interuis penetrans Nec
alia exparte superior. alia in ferior
aut alia ex parte ext̾ior. atq ex alia
manet in terior: sed umis idemq totus
ubiq presidendo sustinens. sustenendo pre¬
sidens. circumdando penetrans penetran¬
do circumdans Unde suꝑius presidens:
inde inferius sustinens. Et unde exteri¬
us ambiens: inde interiuis replens sine
inquietudine superius regens: sine labo¬
re in ferius sustinens: interius sine ex¬
tenuatione penetrans: exteruis sine ex¬

Expanded text:
sit circumquaque cunctis rebus, quas sit circumquaque cunctis rebus, quas creavit, exterior. Id namque quod interius concluditur, a concludente exterius continetur. Per sedem ergo, cui praesiQuia enim ipse manet intra omnia, ipse extra omnia, ipse super omnia, ipse infra omnia, et superior est per potentiam, et inferior est per sustentationem, et exterior per magnitudinem, et iregens, deorsum continens; extra circumdans, interius penetrans; nec alia ex parte superior, alia inferior, aut alia ex parte exterior, atque ex alia manet interior: sed unus idemque totus ubique praesidendo sustinens, sustinendo praesidens, circumdando penetrans, penetrando circumdans; unde superius praesidens, inde inferius sustinens; et unde exterius ambiens, inde interius replens: sine inquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione penetrans, exterius sine ex
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Quia fortem quidem pugnato¬
rem suum dominus nouerat: sed tam̃
diuidere ei certamina contra hostem
uolebat:. Ut quamius robusto bella¬
tori uticcoria in cunctis subperet: pri¬
us tamen de uno certamine hostis ad do¬
minum uictus rediret Tuncq ei ali¬
ud iterum uincendo concederet: quate.¬
nus fidelis famulus. eo mirabilibus uic¬
tor existeret: quo uictus hostis se contͣ
illum iterum ad noua bella repararet:
mini egressus dicitur : Quo enim exi¬
tur ab eo. qui ubiq est: Hic namq ait.
Celum et terram ego impleo. Hinc ẽ
quod sapiencia illius dicit Girum ce¬
li circitiui sola Hinc de eus spiritu
scriptum est: Spiritus dñi repleuit :¬
orbem terrarum Hinc est quod dñs
iterum dicit Celum michi sedes est:
Celum metitur palmo. et omnem ter¬
ram pugillo concludit:. Sedi quippe
cui presidet: interioret superior manet.:
Celum palmo meciens et terram pugil¬
lo condudens : hostenditur quod ipse

Expanded text:
potest, quia fortem quidem pugnatopotest, quia fortem quidem pugnatorem suum Dominus noverat, sed tamen dividere ei certamina contra hostem volebat; ut quamvis robusto bellatori victoria in cunctis suppeteret, prius tamen de uno certamine hostis ad Dominum victus rediret: tuncque ei aliud iterum vincendo concederet, quatenus fidelis famulus eo mirabilius victor existeret, quo victus hostis se contra illum iterum ad nova bella repararet. mini egressus dicitur? Quo enim exitur ab eo qui ubique est? Hinc namque ait: Coelum et terram ego impleo . Hinc est, quod Sapientia illius dicit: Gyrum coeli circuivi sola . Hinc de ejus Spiritu scriptum est: Spiritus Domini implevit orbem terrarum . Hinc est quod Dominus iterum diciCaelum metitur palmo, et omnem terram pugillo concludit. Sedi quippe cui praesidet, interior et superior manet. Nam caelum palmo metiens et terram pugillo concludens ostenditur, quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Osiderãda est in uerbis dñs
dispensatio scẽ pietatis : quomodo
hostem nr̃m permittit et recinet: rela.¬
rat et refrenat. Alia ad temptandum dat:
sed ab aliis religat Uniuersa quȩ habet
in manu tua sunt : tantũ ne in eum ex
tendas manum tuam: Substanciam pro¬
dit : sed tamen corpus protegit: Quod
quidem postmodum temptatori tradi¬
turus est: sed tamen non simul ad
omnia relaxat hostem neundiq feriẽs
frangat ciuem. Mala enim cum mul¬
ta electis eueniunt m ira conditoris
gracia ex tempore dispensantur utque
coaceruata perimerent. possint diuisa
tolerari: Hinc paulus ait. Eidelis deus
qui non pacietur uos temptari supra
quam potestis: sed faciet cum tẽptatio¬
ne etiam exitum. ut possitis sustinere
Hinc dauid ait: Proba me domine et
tempta me Ac si aperte dicat: Pruis
ures inspice : et tunc ut ferre ualeo
temptare ꝑmitte. Hoc tamen quod
dicitur: ecce uniuersa que habet in
manu tua sunt: tantum in eum ne
extendas manum. intelligi et aliter

Expanded text:
sideranda est in verbis Domini dispensatio sanctae pietatis, quomodo hostem nostrum permittit, et retinet; relaxat, et refrenat. Alia ad tentandum dat, sed ab aliis religat. Universa quae habet, in manu tua sunt, tantum in eum ne extendus manum tuam. Substantiam prodit, sed tamen corpus ejus protegit, quod quidem postmodum tentatori traditurus est; sed tamen non simul ad omnia relaxat hostem, ne undique feriens frangat civem. Mala enim cum multa electis eveniunt, mira conditoris gratia ex tempore dispensantur; ut quae coacervata perimerent, possint divisa tolerari. Hinc Paulus ait: Fidelis Deus, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . Hinc David ait: Proba me, Domine, et tenta me . Ac si aperte dicat: Prius vires inspice, et tunc ut ferre valeo, tentari permitte. Hoc tamen quod dicitur: Ecce universa, quae habet, in manu tua sunt, tantum in eum ne extendas manum tuam, intelligi et aliter
Abbreviated transcription (Latin):
sit ei similis suꝑ terram. tales eleccos su¬
os iustificando facere. qualibus nimi¬
rum apostata angelus : possit inuidere
Dicere dei est. ecce uniuersa que habet
in manu. tua sunt: ad ꝓbationem fide¬
lium contra eos occultaui incursum
illum sue malicie relaxare. Dicere dĩ
est. tantum in eum ne extendas manũ
tuam : ab inmoderate temptationis im¬
petu. eum etiam per mittendo restrin¬
gere Dicere autem diaboli est. cirtui¬
ui terram et per ambulaui eam: saga.¬
citatem sue malicie in uisibilibus eius
oceulis occultare non posse: Dicere dia.¬
holi est. Numquid frusta iob trmet dm̃:
contra bonos intra cogitationum suarũ
litibula conqueri eorumq ꝓuectibus
muidere. atq in uidendo: reprobatio.¬
nis rimas exquirere Dicere diaboli est.
extende manum tuam paululum et tan¬
ge cuncta que possidet: ad afflictionẽ
bonorum. malicie estibus anhelare:
Quo enim eorum temptationem inui¬

Expanded text:
sit ei similis super terram? tales electos susit ei similis super terram? tales electos suos justificando facere, qualibus nimirum apostata angelus possit invidere. Dicere Dei est, Ecce universa quae habet in manu tua sunt, 44 ad probationem fidelium, contra eos occulta vi incursum illum suae malitiae relaxare. Dicere Dei est, Tantum in eum ne extendas manum tuam, ab immoderatae tentationis impetu eum etiam permittendo restringere. Dicere autem diaboli est, Circuivi terram, et perambulavi eam, sagacitatem suae malitiae invisibilibus ejus oculis occultare non posse. Dicere diaboli est, Nunquid frustra Job timet Deum? contra bonos intra cogitationum suarum latibula conqueri; eorumque provectibus invidere, atque invidendo reprobationis rimas exquirere. Dicere diaboli est, Extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet , ad afflictionem bonorum, malitiae aestibus anhelare. Quo enim eorum tentationem invi
Abbreviated transcription (Latin):
lis super terram: Temptandã eorum
innocentiam concedendo per mittit :
sicut dicit:. Ecce uniuersa que habet:
in manu tua sunt. Bursusq eum atẽp.¬
tacione prohibet cum dicit : tantũ in
eum ne extendas manum tuam. Tribuᷤ
autem modis loquitur diabolus ad dm̃:
cum uel uias suas in sinuat. uel electorum
in nocentiam fictis criminbus accufat :
uel temptandam candem in nocentiam
postulat. Uias quippe ᷤ in sinuat: qui ait.
Circuruu terram: et per ambulaui eam
Electorum in nocentiam accusat: quia
dicit Numquid frust᷑a iob timet dm̃ :
Donne tu uallasti eum ac domũ eus.
uniuersamq substantiam per circuitũ :
Temptandam eandem in nocenciam
postulat: cum dicit. Extende manũ
tuã et tange cuncta que possidet nisi
in faciem benedixerit tibi. Sed dicere
dei est. unde uenis. sicut et supra in simui¬
auimus : ini suȩ iusticie itinera maliciȩ
euis in crepare: Dicere dei est conside.¬
rasti seruum meum iob. quod non

Expanded text:
lis super terram? Tentandam eorum lis super terram? Tentandam eorum innocentiam concsicut dicit: Ecce universa quae habet, in manu tua sunt. Rursumque eum a tentatione prohibet, cum dicit: Tantum in eum ne extendas manum tuam. Tribus autem modis loquitur diabolus ad Deum, cum vel vias suas insinuat, vel electorum innocentiam fictis criminibus accusat, vel tentandam eamdem innocentiam postulat. Vias quippe suas insinuat, qui ait: Circuivi terram, et perambulavi eam. Electorum innocentiam accusat: quia dicit: Nunquid frustra Job timet Deum? Nonne tu vallasti eum, ac domum ejus, universamque substantiam per circuitum? Tentandam eamdem innocentiam postulat, cum dicit: Extende manum tuam, et tange cuncta quae possidet, nisi in faciem benedixerit tibi. Sed dicere Dei est, Unde venis? sicut et supra insinuavimus, vi suae justitiae itinera malitiae ejus inerepare. Dicere Dei est, Considerasti servum meum Job, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
dei est ad diabolum: uias eius ad nego¬
cia. anim ad uersione occulte districtio.¬
nis in crepare. Sicut hic dicitur Unde
uenis : diaboli autem respondere est. om¬
nipotenti maiestati eius nichil posse cela¬
re Unde hic ait. Circuiui terram: et
per ambulaui eam Quasi enim dicere
etus est quid egerit: scire quod actus su-¬
os illius oculis occultare non possit Sci.¬
endum uero est. quia sicut hoc loco di¬
cimus quatuor modis loquitur deus ad
diabolum. tribus diabolus ad deum:
Quatuor modis loquitur deusad dia-¬
bolum: quia et in .iustas uias eius argu-¬
it. et electorũ suorum contra illum ius¬
ticiam proponit: et temptandam eorũ
innocentiam ei concedendo per mittit.
et aliquando eum ne temptare audeat.
prohibet.. In iustas enim uias eius redar.¬
guit : sicut iam dictum est Unde ue-¬
nis : Electorum suorũ contra illum uis-¬
ticiam ꝓponit: sicut ait: Considerasti
seruum meum iob. quod non sit ei simi¬

Expanded text:
Dei est ad diabolum, vias ejus ac negoDei est ad diabolum, vias ejus ac negotia animadversione occultae districtionis increpare, sicut hic dicitur: Unde venis? Diaboli autem ei respondere, est omnipotenti majestati ejus nihil posse celare. Unde hic ait, Circuivi terram, et perambulavi eam. Quasi enim dicere ejus est quid egerit, scire quod actus suos illius oculis occultare non possit. Sciendum vero est, quia sicut hoc loco discimus, quatuor modis loquitur Deus ad diabolum; tribus modis diabolus ad Deum. Quatuor modis loquitur Deus ad diabolum; quia et injustas vias ejus arguit, et electorum suorum contra illum justitiam proponit, et tentandam eorum innocentiam ei concedendo permittit, et aliquando eum, ne tentare audeat, prohibet. Injustas enim vias ejus redarguit, sicut jam dictum est: Unde venis? Electorum suorum contra illum justitiam proponit, sicut ait: Considerasti servum meum Job, quod non sit ei simi
Abbreviated transcription (Latin):
et modo nobis ad huc in conphensibili
in hoc quod petendo esuriunt: p̃scien¬
do saciantur. Discordarent ergo a uo-¬
luntate conditoris: si que eum uident
uelle non peterent. es q minus in¬
herent : si uolentem dare desiderio
pigriori pulsarent: Quibus responsũ
diuuinitus dicitur: Requiescite tempus adhuc
modicum : donec compleatur numerus con-¬
seruorum et frm uestrorum: Desiderantibuꝰ
animabus requiescite ad huc modicũ di¬
cere est: inter ardorem desiderii ex ipsa
presentia solatium consolationis aspirare:
Ut et animarũ uox sit hoc quod amantes
desiderant : et respondentis dĩ sermo sit.
hoc quod eas retribucionis certitudine in¬
ter desideria confirmat. Respondere er-¬
go enis est. ut colleccionem fr̃m. expectare
debeant. eorum mentibus libenter expec-¬
tandi moras in fundere: ut cum carnis
resurrectionem appetunt: etiam ex colli¬
gendorum fratrum augmento gratulen-
aliter diabolus ad deum:. Loqui enim

Expanded text:
et modo nobis adhuc incomprehensibili, et modo nobis adhuc incomprehensibili, in hoc, quod petendo esuriunt, praesciendo satiantur. Discordarent ergo a voluntate conditoris, si quae eum vident velle, non peterent; eique minus inhaererent, si volentem dare, desiderio pigriori pulsarent. Quibus responsum divinitus dicitur: Requiescite tempus adhuc modicum, donec compleatur numerus conservorum et fratrum vestrorum. Desiderantibus animabus, Requiescite tempus adhuc modicum, dicere, est inter ardorem desiderii ex ipsa praescientia solatium consolationis aspirare; ut et animarum vox sit hoc, quod amantes desiderant; et respondentis Dei sermo sit hoc, quod eas retributionis certitudine inter desideria confirmat. Respondere ergo ejus est, ut collectionem fratrum exspectare debeant, eorum mentibus libenter exspectandi moras infundere; ut cum carnis resurrectionem appetunt, etiam ex colligendorum fratrum augmento gratulentualiter diabolus ad Deum. Loqui enim
Abbreviated transcription (Latin):
derat: Et tanto maiorem uocem. in aures
in cirtum. scripti sp̃s exprimit : quanto se
in euis desiderium plenius fundit. Anima¬
rum igitur uerba: ipsa sunt desideria. Hã
si desiderium sermo non esset: propheta nõ
diceret. desiderium cordis eorum exaudi¬
uit auris tua. Sed cum aliter moueri sole¬
at mens que petit. alit̾q q̃ patit᷑: et sanc¬
torum anime. ita interiti secreti simu
deo inhereant. ut inherendo requiescat.
quomodo dicuntur petere. quas ab in¬
terna uoluntate constat nullatenus dis¬
crepare : quomodo dicuntur petere qͥs
et uoluntatem dei certum est. et ea que fu¬
tura sunt non ignorare: Sed in ip̃so po¬
site. ab ipso aliquid petere dicuntur:
Non quo quicquam desiderant. quod
ab euis quem cernunt uoluntate discor¬
det : sed quo mente ardentius inherent.
eo etiam de ipso accipiunt. ut ab ipso pe.
tant: quod eum facere uelle nouerunt:
De ipso ergo bibunt: quod ab ipso sicuĩt.

Expanded text:
derat; et tanto majorem vocem in aures derat; et tanto majorem vocem in aures incircumscripti spiritus exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. Animarum igitur verba ipsa sunt desideria. Nam si desiderium sermo non esset, Propheta non diceret: Desiderium cordis eorum audivit auris tua . Sed cum aliter moveri soleat mens quae petit, aliterque quae petitur, et sanctorum animae ita in interni secreti sinu Deo inhaereant, ut inhaerendo requiescant; quomodo dicuntur petere, quas ab interna voluntate constat nullatenus discrepare? quomodo dicuntur petere, quas et voluntatem Dei certum est, et ea quae futura sunt, non ignorare? Sed in ipso positae, ab ipso aliquid petere dicunnon quo quidquam desiderent, quod ab ejus quem cernunt voluntate discordat, sed quo mente ardentius inhaereant, eo etiam de ipso accitant, quod eum facere velle noverunt. De ipso ergo bibunt, quod ab ipso sitiunt;
Abbreviated transcription (Latin):
nis format Deus ergo angelis loqui¬
tur: cum eis uoluntas eius intima ui¬
dendo manifestatur. Angeli autem
loquuntur domino: cum per hoc qđ
super semetipsos respiciunt. inmotũ
ad mirationis surgunt: Aliter deus ad
iohannis rursum. a pocalipsi dicitur:
uidi supter altare animas interfec¬
torum propter uerbum dĩ: et prop¬
ter testimonium quod habebant:
Et clamabant uoce magna dicentes
usquequo domine sanctus et erus.
non uidicas et uindicas sanguinem
nostrum de his qui habitant in ter¬
ra: ubi ilico ad iungitur: Date sũt
illis singule stole albe: et diccum est il¬
lis utre quiescerent tempus ad huc modi¬
cum. donec impleatur numerus con
seruorum et fratum eorum. Quid est
enim animas. uindicte peticionem dice¬
re. nsi diem extreii iudicii et resur¬
rectionem extinctorum corporũ deside¬
rare: magnus quippe earum clamor:
magnum est desiderium Tanto enim
quisq minus clamat: quanto minus desi¬

Expanded text:
nis format. Deus ergo angelis loquinis format. Deus ergo angelis loquitur, cum eis voluntas ejus intima videnda manifestatur. Angeli autem loquuntur Domino, cum per hoc, quod super semetipsos respiciunt, in motum admirationis surgunt.  Vet. VI.  Joannis Apocalypsi rursum dicitur: Vidi subter altare animas interfectorum propter verbum Dei, et propter testimonium quod habebant; et clamabant voce magna dicentes: Usquequo, Domine, sanctus et verus, non judicas et vindicas sanguinem nostrum de his qui habitant in terra? Ubi illico adjungitur, Datae sunt illis singulae stolae albae, et dictum est illis, ut requiescerent tempus adhuc modicum, donservorum et fratrum eorum. Quid est enim animas vindictae petitionem dicere, nisi diem extremi judicii, et resurrectionem exstinctorum corporum desiderare? Magnus quippe earum clamor, magnum est desiderium. Tanto enim quisque minus clamat, quanto minus desi
Abbreviated transcription (Latin):
rent uenite. quia nimirum hoc ip
quam corde recedere: quasi quodã
stabili motu est semꝑ ad uenire:
Quibus et dicit. Descendamus et
confundamus linguas eorũ: Ascen.¬
dunt angeli in eo quod creatorem cons¬
piciunt. Descendunt angeli : in eo quod
creaturam sese minlicitis erigentem. ex¬
amine districtionis premunt: Dicere
ergo est descendamus. et confundamus
linguas eorum: inse ipso eis hoc quod
recte agatur ostendere. et per itm
interne uisionis eorum mentibus exhi¬
benda iudicia: occultis motibus expira¬
dignus est agnus qui occisus est: acci¬
pere uirtutem et diuinitatem et sapi¬
entiam. Uox angelorum est in laude
conditoris: ipsa ad miratio intime con¬
templationis Uirtutis diuine mira¬
cula obstupusse: dixisse est. Quia ex¬
citatus cum reuerentia motus cordis:
magnus est ad aures in circum scripti
spiritus damor uocis: Que uox se qua¬
si per distincta uerba explicat : dum
sese per in numeros modos ad miratio.¬

Expanded text:
rent, Venite; quia nimirum hoc ipsrent, Venite; quia nimirum hoc ipsquam corde recedere, quasi quodam stabili motu est semper venire. Quibus et dicit: Descendamus et confundamus linguam eorum. Ascenunt angeli in eo quod Creatorem conspiciunt, descendunt angeli in eo quod creaturam sese illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere ergo est descendamus et confundamus linguas eorum, in se ipso eis hoc quod recte legatur ostendere, et per vim internae visionis eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibus inspiraDignus est Agnus, qui occisus est, accipere virtutem, et divinitatem, et sapientiam . Vox namque angelorum est in laude conditoris, ipsa admiratio intimae contemplationis. Virtutis divinae miracula obstupuisse, dixisse est, quia excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat, dum sese per innumeros modos admiratio
Abbreviated transcription (Latin):
re nos metipsos cupimus. quasi per
lingue ianuam egredimur. ut quales
simus in trinsecus ostendamus. Spi¬
ritalis autem natura non ita ẽ
que exmente et corpore composita du.¬
pliciter non est Sed rursum sciendũ
est. quia ipsa etiam natura in corpora
cum loqui dicitur: euis locutio nequa¬
quam una atq eadem qualitate for¬
IOIABOL Aliter enim loquitur
deus ad angelos: aliter angłi ad dm̃
nature ex corporͤa oppositione nil ob¬
stat: loquitur deus ad angłos scõs.
eo ipso quo eorum cordibus occulta
sua in uisibilia ostentat: ut quicquid
agere debeant. in ipsa contemplacio¬
ne ueritatis legant. Et uelut
quedam precepta uocis sint: ipsa
gaudia contemplationis. Quasi
enim audientib dicitur: quod ui¬
dentibus inspiratur Unde cum
eorum cordibus deus. contra huma¬
nam superbiam anim aduersionem
ultionis in funderet: dicit. Uenite
descendamus et confundamus ibi
lingas eorum Dicitur eis qui adhe.¬

Expanded text:
re nosmetipsos cupimus, quasi per re nosmetipsos cupimus, quasi per linguae januam egredimur, ut quales sumus intrinsecus ostendamus. Spiritalis autem natura non ita est, quae ex mente et corpore composita dupliciter non est. Sed rursus sciendum est quia ipsa etiam natura incorporea cum loqui dicitur, ejus locutio nequaquam una atque eadem qualitate forAliter enim loquitur Deus ad angelos, aliter angeli ad Deunaturae ex corporea oppositione nihil obstat, loquitur Deus ad angelos sanctos eo ipso, quo eorum cordibus occulta sua invisibilia ostentat: ut quidquid agere debeant, in ipsa contemplatione veritatis legant, et velut quaedam praecepta vocis sint ipsa gaudia contemplationis. Quasi enim audientibus dicitur, quod videntibus 42 inspiratur. Unde cum eorum cordibus, Deus contra humanam superbiam, animadversionem ultionis infunderet, dixit: Venite descendamus, et confundamus ibi linguam eorum . Dicitur eis qui adhae
Abbreviated transcription (Latin):
lo dicitur: quia subtiliter membratĩq
supra exposiumus: replicare que diximꝰ
deuitamus. Dedum discussã repeti
Hoc ergo nobis est sollerter intuendum.
quid sit quod uel ad satan loqui dñs
dicitur : uel quod satan dño respon¬
dere ꝑhibetur Discutienda quippe
est: qͥuenam sit: loquucio. Neq enim
uel a dño qui summus atq incircum¬
scriptus est spiritus. uel a satan qui
nulla est carnea natura uestitus: hu-¬
mano modo aerius flatus folle uentris
ad trahitur: ut ꝑorganum guituris.
uocis expressio reddatur Sed dũ
nature in. uisibili. natura in conpre¬
hensibilis loquitur : dignum est ut
mens nostra qualitatem corporee locu¬
tionis excedens. ad sublimes atq in cog¬
nitos modos locutionis intime suspen¬
datur:. Nos namq ut ea que sentimus
intrinsecus. expriamus: hec per orga¬
num gutturis per sonum uocis eici¬
mus Alienis quippe oculis intra se¬
cretum mentis. quasi post parietem¬
corporis stamus: sed cum manifesta¬

Expanded text:
lo dicitur, quia subtiliter membratimque supra exposuimus, replicare quae diximus devitamus; ne dum discussa repetimuet. V.  Hoc ergo nobis est solerter intuendum, quid sit, quod vel ad Satan loqui Dominus dicitur, vel quod Satan Domino respondere perhibetur. Discutienda quippe est quaenam sit ista locutio. Neque enim vel a Domino, qui summus atque incircumscriptus est spiritus, vel a Satan, qui nulla est carnea natura vestitus, humano modo aereus flatus folle ventris attrahitur, ut per organum gutturis, vocis expressione reddatur. Sed dum naturae invisibili natura incomprehensibilis loquitur, dignum est ut mens nostra qualitatem corporeae locutionis excedens, ad sublimes atque incognitos modos locutionis intimae suspendatur. Nos namque ut ea quae sentimus intrinsecus extrinsecus exprimamus, haec per organum gutturis, per sonum vocis ejicimus. Alienis quippe oculis intra secretum mentis, quasi post parietemcorporis stamus; sed cum manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
satan de itinere suo discutitur. electi an¬
geli requirendi unde ueniant non sunt.
quia eorum ue tanto deo note sunt :
quanto et ipso auctore ꝑaguntur: dumq
soli eius uoluntati in seruiunt. eo essẽ
incognite nequeunt: quoper aproba¬
bationis oculum exipso semꝑ ante ip¬
laboris ancsiẽtas de signari Satan ergo
laborans terram circuit : quia quietuꝰ
in celi culmine stare contempsit: sũq
se nontrans uolasse. sed ꝑ ambulasse in¬
sinuat: quanto peccati pondere in
imis prematur demonstrat: Per ambu¬
lans ergo terram circuit: quia ab illo
spiritalis potentie uolatu corruens. ma¬
licie sue pressus grauedine: foras ad girũ
laboris uenit: Hinc est enim. quodͤ de
eius membris per psalmistam dicitur:
In circuitu impii ambulant. Quia dum
in teriora non appetunt: in exteriorũ
labore fatigantur Sequitur: Numqͥd¬

Expanded text:
Satan de itinere suo discutitur, electi anSatan de itinere suo discutitur, electi angeli requirendi unde veniant non sunt: quia eorum viae tanto Deo notae sunt, quanto et ipso auctore peraguntur; dumque soli ejus voluntati inserviunt, eo esse incognitae nequeunt, quo per approbationis oculum ex ipso semper ante iplaboris anxietas designari. Satan ergo laborans terram circuivit, quia quietus in coeli culmine stare contempsit. Cumque se non volasse, sed perambulasse insinuat, quanto peccati pondere in imis prematur, demonstrat. Perambulans ergo terram circuivit; quia ab illo spiritalis potentiae volatu corruens, malitiae suae pressus gravedine, foras ad gyrum laboris venit. Hinc est enim quod et de ejus membris per Psalmistam dicitur: In circuitu impii ambulant ; quia dum interiora non appetunt, in exteriorum labore fatigantur. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est ergo ad satan unde uenis dicere. nisi
uias illius quasi in cognitas reꝓbare : uerita¬
tis igitur lumen : tenebras quas reprobat
ignorat. Et satane itinera qui iudicans
dampnat : dignum est ut quasi nesci.¬
ens requirat. Hinc est: quod ade peccan.¬
ti conditoris uoce dicitur: Ubi es: neq
enim diuina potentia nesciebat. post cul.¬
pam seruus adquȩ latibula fugerat: sed
quia uidit in culpa lapsum. iam sub pec¬
cato uelut ab occulis ueritatis absconditũ.
quia tenebras erroris eius non adꝓbat.
quasi ubi sit peccator ignorat. eumq uo.¬
cat: et requirit dicens. Adam ubi es:
per hoc quod uocat signudat: quia ad
penitentiam reuocat: Per hoc quod re¬
quirit. aꝑte in sinuat: quia peccatoreᷤᷤ
iure dampnandos ignorat: Satan er¬
go dñs non uocat: sed tamen requirit
dicens Unde uenis: quia nimirum de.¬
us apostatam sp̃m ad penitentiam ne¬
quaquam reuocat: sed unias superbre
eius nesciens dampnat: Igitur dum

Expanded text:
Quid est ergo ad Satan dicere, Unde venis, nisi Quid est ergo ad Satan dicere, Unde venis, nisi vias illius quasi incognitas reprobare? Veritatis igitur lumen tenebras, quas reprobat, ignorat; et Satanae itinera, quia judicans damnat, dignum est ut quasi nesciens requirat. Hinc est quod Adae peccanti conditoris voce dicitur, Adam ubi es? Neque enim divina potentia nesciebat, post culpam servus ad quae latibula fugerat; sed quia vidit in culpa lapsum, jam sub peccato velut ab oculis veritatis absconditum, quia tenebras erroris ejus non approbat, quasi ubi sit peccator ignorat; eumque et vocat, et requirit, dicens, Adam ubi es? Per hoc quod vocat, signum dat quia ad poenitentiam revocat. Per hoc quod requirit, aperte insinuat, quia peccatores jure damnandos ignorat. Satan ergo Dominus non vocat, sed tamen requirit, dicens: Unde venis? quia nimirum Deus apostatam spiritum ad poenitentiam nequaquam revocat; sed vias superbiae ejus nesciens, damnat. 41 Igitur dum
Abbreviated transcription (Latin):
conspectui eius dñs fuit: Sicut cecus cũ
soli consistit. ipse quidem radiis solis
per funditur. sed camen lumen nõ ui.¬
det. quo in lustratur: Ita ergo etiam int̃
angelos in conspectu dñi satan affuit. qͥa
uis diuina que intuendo penetrat om̃ia:
non se uidentem inmundum sp̃m uidit.
uia enim et ip̃sa que deum fugiunt.
latere non possunt: dum cuncta nuda
sunt suꝑno conspectui: satan affuit ab¬
sens presenti. Sequitur Cui dixit dñs¬
llnde uenis: Quid est quod uenientibꝰ
electis angelis nequaquam dicitur. Unde
uenitis. satan uero unde ueniat per cunc¬
tatur: non enim requirimus nsi utiq
que nescimus. Nescire autem dei repro¬
bare est. Unde quibusdam in fine dic¬
turus est. nescio uos unde sitis: disce¬
dite ame omnes operarii inquitatis.
Sicut et nescire mentiri uir uera dicit᷑:
qui labi ꝑmendatium de dignatur:
Don quasi mentiri uelit nesciat: sed
quod fassa loqui ueritatis amore contempnat:

Expanded text:
conspectu ejus Dominus fuit: sicut caecus cum in conspectu ejus Dominus fuit: sicut caecus cum in sole consistit, ipse quidem radiis solis perfunditur, sed tamen lumen non videt quo illustratur. Ita ergo etiam inter angelos in conspectu Domini Satan adfuit; quia vis divina, quae intuendo penetrat omnia, non se videntem immundum spiritum vidit. Quia enim et ipsa, quae Deum fugiunt, latere non possunt, dum cuncta nuda sunt superno conspectui, Satan adfuit absens praesenti. Sequitur: CAPUT  --Quid est, quod venientibus angelis electis nequaquam dicitur, Unde venitis? Satan vero unde veniat percontatur? non enim requirimus, nisi utique quae nescimus. Nescire autem Dei, reprobare est. Unde quibusdam in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis, discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Sicut et nescire mentiri vir verax dicitur qui labi per mendacium dedignatur; non quo si mentiri velit, nesciat, sed quo falsa loqui veritatis amore contemnat.
Abbreviated transcription (Latin):
querendũ est. qͦmͦ inter electos angłos
sathan ad esse potuerit : qui ab eorũ
sorte exigente suꝑbia. dudũ dampna¬
tus exiuit: Sed recte inter eos affiuis¬
se describitur: quia & si beatitudinẽ
ꝑdidit: naturam tamen eis similem
non ammisit Et si merttis pregraua¬
tur: condicione naturȩ subtilis attollĩ¬
Inter dei ergo filios coram domino a¬
fuisse dicitur: quia intuitu quo omp̃s
deus cuncta spiritalia conspicit. etiam
satan in ordine nature subtilioris uide¬
tur Ad te. stante scriptura que dicit:
Oculi domini: contemplantur malos
et bonos: Sed hoc quod affuis sesatan
coram domino dicitur: in graui nobis
questione uersatur: Scriptum quippe
est. Beati mundo corde: quoniam ipsi
deum uidebunt. Satan uero qui mun¬
do corde esse non potest. quomodo uidẽ
do dñm ad fuisse potest : sed intuendũ.
quia affuisse coram domino: non autẽ¬
dominum uidisse perhibetur uenit
quippe ut uideretur : non ut uideret:
Ipse in conspectu dm̃: non autem iN

Expanded text:
quaerendum est quomodo inter electos angelos Satan adesse potuerit, qui ab eorum sorte, exigente superbia, dudum damnatus exivit. Sed recte inter eos adfuisse describitur, quia etsi beatitudinem perdidit, naturam tamen eis similem non amisit; et si meritis praegravatur, conditione naturae subtilis attolliInter Dei ergo filios coram Domino adfuisse dicitur; quia eo intuitu, quo omnipotens Deus cuncta spiritalia conspicit, etiam Satan in ordine naturae subtilioris videt, attestante Scriptura, quae dicit: Oculi Domini contemplantur malos et bonos . Sed hoc, quod adfuisse Satan coram Domino dicitur, in gravi nobis quaestione versatur. Scriptum quippe est: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Satan vero, qui mundo corde esse non potest, quomodo ad videndum Dominum adfuisse potest. 5. Deo adest, quia aDominum vidisse perhibetur. Venit quippe, ut videretur, non ut videret. Ipse in conspectu Domini, non autem in
Abbreviated transcription (Latin):
iudea credituros diceret: p̃misit dicens:
hiemps aut̃ erat Scriptũ namq est ha
bundauit iniquitas: refrigescet caritas
multoꝵ: Iderrco gͦ hiemis curauit tempus
exprimere: ut in eẽ auditoꝵ cordibꝰ mali¬
ciȩ frigus indicaret: hinc ẽ qd̾ negaturo
petro premittitur quia frigus erat : &¬
stans ad prunas calefaciebat se: Iam nãq
intus a caritatis calore torpuerat: & ad
amorẽ p̾sentis uitȩ. quasi ad ꝑsecutorũ
prunas. infirmitate estuante eͤalebat
Aqualitate quoq temporis finis exprimitur
accionis: sic̃ non rediturus adueniam. ad
tradic ionis ꝑfidiam nocte tudas exisse
ꝑibetur: Cum egrediente illo ab euangelista
dicitur. erat aut̃ nox Hine & en̾i : &
iniquo diuiti dicitur: Fae nocte repe¬
tunt animã tuũ abso uinma quime¬

Expanded text:
Judaea credituros diceret, praemisit dicens: Judaea credituros diceret, praemisit dicens: Hiems autem erat . Scriptum namque est: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Idcirco ergo hiemis curavit tempus exprimere, ut inesse auditorum cordibus malitiae frigus indicaret. Hinc est quod de negaturo Petro praemittitur: Quia frigus erat, et stans ad prunas calefaciebat se . Jam namque intus a charitatis calore torpuerat, et ad amorem praesentis vitae, quasi ad persecutorum prunas infirmitate aestuante recalebat. A qualitate quoque temporis finis exprimitur actionis, sicut non rediturus ad veniam, ad traditionis perfidiam nocte Judas 39 exiisse perhibetur, cum egrediente illo, ab evangelista dicitur: Erat autem nox . Hinc enim et iniquo diviti dicitur: Hac nocte repetent animam tuam abs te . Anima qui
Abbreviated transcription (Latin):
utceri libet qͦmͦ sacra eil oquia in erordi¬
is norrationin: qualitates exprim int
terminosq causaꝵ Aliquando namq
posicione loci: aliquando a uosicione
corporis: Aliqͥndo aqualitate aeris. ali¬
quando aqualitate temporis signant:
qd de uentura accione subiciant: Psitio¬
ne locoꝵ quꝗpe diuina scriptura expͥmit.
subsequencrũ merita sinesq cauꝵ. sic̃ de
hisrahele.dicit Qui uerba dĩ inmonte au¬
dire non potuit: sed p̾cepta in campestribꝰ
accepit Subsequenẽ nimirũ infirmitatẽ
ppsłi indicans. qui eiscen̾ere ad sũma nõ ualiat.
sed semetipsum in infimis neglectȩ uiuendo
laxauit: Apositione corporis futura denun¬
ciat: sic̃ in apłoꝵ actibꝰ stephanus. iħm qͥa
a dextris uirtutis sedet stantem se uidis¬
se manifestat: Stare quippe: adiuuan¬
tis est: Et recte stare cernitur: qui in bel¬
lo certaminis opitulatur: aqualitate ae¬
ris res subsequens demonstrat᷑: sic̃ euan¬
gelista cum p̾dicante dño. nullos tunc ex

Expanded text:
ueri libet quomodo sacra eloquia in exordiis narrationum qualitates exprimant, terminosque causarum. Aliquando namque a positione loci, aliquando a positione corporis, aliquando a qualitate aeris, aliquando a qualitate temporis signant, quid de ventura actione subjiciant. A positione quippe locorum divina Scriptura exprimit subsequentium merita finesque causarum, sicut de Israel dicit quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit: subsequentem nimirum infirmitatem populi indicans, qui ascendere ad summa non valuit, sed semetipsum in infimis neglecte vivendo laxavit. A positione corporis futura denuntiat, sicut in apostolorum Actibus Stephanus Jesum, qui a dextris virtutis Dei sedet, stantem se vidisse manifestat . Stare quippe adjuvantis est. Et recte stare cernitur, qui in bello certaminis opitulatur. A qualitate aeris res subsequens demonstratur, sicut evangelista, cum praedicante Domino, nullos tunc ex
Abbreviated transcription (Latin):
temporalis prosperitatis appeticioni serui¬
erit omne quod in nocue ertertus iuxit:
Utres ergo beati iob nesciens: sed tamen
unum quemque ad uersis probari uerius
sciens. temptandum hunc erpetit: ut qui
per diem prosperitatis in offenso gressu.
in cesserat. saltem in nocte aduersitatis in¬
pingeret: et ante laudatoris sui oculos of¬
fensione in pacientie prostratus iaceret:

Expanded text:
temporalis prosperitatis appetitioni servitemporalis prosperitatis appetitioni servierit omne, quod innocue exterius vixit. Vires ergo beati Job nesciens, sed tamen unumquemque adversis probari verius sciens, tentandum hunc expetit; ut qui per diem prosperitatis inoffenso gressu incesserat, saltem in nocte adversitatis impingeret, et ante laudatoris sui oculos offensione impatientiae prostratus jaceret.
Abbreviated transcription (Latin):
nocte accusare non desinit : quia mo¬
do nos inꝓsperis. modo in aduersis ac¬
cusabiles ostendere contendit: in die ac¬
cusat : cum ꝓsꝑis male nos uti in sinu.¬
at. In nocte accusat : cum in aduersis
nos non habere patientiam demonstrat:
Beatum ergo iob. quia nec dum fla¬
gella atigerant: quasi ad huc unde
in nocte accusare posset: omnimo do¬
non habebat Quia uero in prosꝑis magna
sanitate uiguerat proeisdem prosꝑis bona
illum egisse simulabat: uersuta assertione
mentiens quod non ad usum dñi substantiã
possideret: sed ad usum substantie dñm
coleret. Sunt enim non nulli qui ut fruan¬
tur deo: dispensatorie utuntur hoc scło:
Et sunt non nulli qui ut fruantur hoc
scło: transitorie uti uolunt deo Cum igi¬
tur bona diuini muneris narrat : putat
quod facta fortis operarii leuiget. Ut cuiꝰ
uitam reprehendere de operibus non ualet:
eius mentem quasi excogitationibus ad¬
dicat. menciens quod ñ amori dñi: sed

Expanded text:
nocte accusare non desinit, quia monocte accusare non desinit, quia modo nos in prosperis, modo in adversis accusabiles ostendere contendit. In die accusat, cum prosperis male nos uti insinuat. In nocte accusat, cum in adversis 45 nos non habere patientiam demonstrat. Beatum ergo Job quia necdum flagella attigerant, quasi adhuc unde in nocte accusare posset, omnino non habebat. Quia vero in prosperis magna sanctitate viguerat, pro eisdem prosperis bona illum egisse simulabat: versuta assertione mentiens quod non ad usum Domini substantiam possideret, sed ad usum substantiae Dominum coleret. Sunt enim nonnulli qui ut fruantur Deo, dispensatorie utuntur hoc saeculo. Et sunt nonnulli qui ut fruantur hoc saeculo, transitorie uti volunt Deo. Cum igitur bona divini muneris narrat, putat quod facta fortis operarii leviget; ut cujus vitam reprehendere de operibus non valet, ejus mentem quasi ex cogitationibus addicat; mentiens quod non amori Domini, sed