comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̃tam partem ideo dixerunt tremis.¬
sem. eo qd solidum faciat termissus
Expressio enim nũmimatis incẽsur: sig¬
nificat imaginem conditoris in huma¬
na anima: qui abuno quoq nr̃m er¬
petitur: quando credulitas recte fidĩ
cum bonis oꝑib anobis exquiritur:
unde dñs ad eos qui eum temptabãt:
in euangłio ait. reddite gͦ que sunt
cesaris cesari & que sunt dei dõ. Nũ¬
muꝰ autem ostensus. imaginem cesa¬
ris tenuit. & ideo cesari redlere nũ¬
mum. tributum. pecunam . & hono¬
res terre nos iussit: deo autem nõ¬
met ipsos. ied est imaginem dĩ quam
ipse condidit in nob̾:. que non est in
auro picta. sed in hominib figurata.
Sextulabis assumpta. duellam facit:
ter pofita. staterađm reddit: stater
autem medietas untie est appendenᷤ
aureos tres: unde & uocatur stater:
quod trib solidis stet. hec & semiun¬
tia: quia semis habet de untia: hec &
semisses: quia ponderis semis est. qͣsi

Expanded text:
tertiam partem ideo dixerunt tremistertiam partem ideo dixerunt tremissem, eo quod solidum faciat ter missus. Expressio enim numismatis in censu significat imaginem Conditoris in humana anima, qui ab unoquoque nostrum expetitur, quando credulitas rectae fidei cum bonis operibus a nobis exquiritur. Unde Dominus ad eos, qui eum tentabant, in Evangelio ait: Reddite ergo quae sunt Caesaris, Caesari: et quae sunt Dei, Deo . Nummus autem ostensus imaginem Caesaris tenuit: et ideo Caesari reddere nummum, tributum, pecuniam, et honores terrenos jussit. Deus autem nosmetipsos, id est, imaginem Dei, ipse condidit in nobis, quae non est in auro picta, sed in hominibus figurata. Sextula bis assumpta duellam facit, ter posita staterem reddit. Stater autem medietas unciae, appendens aureos tres, unde et vocatur stater, quod tribus solidis stet. Haec et semiuncia, quia semis habet de uncia: haec et semissis, quia ponderis semis est, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
inhumanitate apparuit: mortalita¬
litatis nr̃e se conscientia concussit. &
ad mortalitatem unde ꝑpeccatum
cecidit. ꝑ rp̃m se redire posse conspex̃
Denartum autem dictum quia pro
decem nummnis imputatur. Denariꝰ
allegorice significat remunerationẽ
futuram scõrum. que illis probono
labore hic ꝓmittitur & infuturo
datur: unde ineuangłio paterfa¬
milias oꝑariis unee sue infine oꝑis
sui legitur denariũdedisse. Uenarii
duo. precepta cͣaritatis. uł utrumq tes¬
illi de eẽ uidetur solidum enim ue¬
teres integrum dicebant & totum: ip¬
se quoq nũmisma uocatur. pro eo qđ
nominib principum esfigie  signetur:
abimtio uͦ unũ nũmisma. unꝰ argente
erat. Hoc enim ab assyriis cepit. Dicunt
autem udei qͦd abraham in terram
chanaan primus hanc uererit for¬
mam. Solidus apud latmos alio no¬
mine sextula dicitur. qđ is exunti¬
a compleatur: hunc ut diximus nil¬
gus aureum solidum uocat: cuius

Expanded text:
in humanitate apparuit, mortalitain humanitate apparuit, mortalitatis nostrae se conscientia concussit: et ad immortalitatem, unde per peccatum cecidit, per crucem se redire posse conspexit. Denarius autem dictus, quia pro decem nummis imputabatur. Denarius allegorice significat remunerationem futuram sanctorum, quae illis pro bono labore hic promittitur, et in futuro datur. Unde in Evangelio paterfamilias operariis vineae suae in fine operis sui legitur dedisse denarium. Denarii duo praecepta charitatis, vel utrumque Tesilli deesse videtur: solidum enim veteres integrum dicebant et totum. Ipse quoque nomisma vocatur pro eo quod nominibus principum effigieque signetur. Ab initio vero unum numisma, unus argenteus erat: hoc enim ab Assyriis coepit: dicunt autem Judaei, quod Abraham in terram Chanaan primus hanc advexerit formam. Solidus apud latinos alio nomine sextula dicitur, quod his sexuncia compleatur. Hunc ut diximus vulgus aureum solidum vocat: cujus
Abbreviated transcription (Latin):
tem grece latine siliqira cornuum
interpretatur. Obolus siliquis tri¬
biis appenditur. habens cerates du
instar sagi̾te. unde & nomen agre¬
eis accepit. hoc est sagitta. Scrĩpulłꝰ. u.
siliq̃ꝵ pond̾e ꝯstat. Hic api
grecos gramia uocatur scripul aut
dictus ꝑ climinutionem a lapillo bre
ii. qui scrupus uocatur. Bragmia¬
aut̃ octaua pars uncie est: ꝙ dlenari
pondus. autẽ argenti trib constans scͥ¬
Dragine enim similitudo ad hominẽ
refertur inparabola euangelica:. ubi
dñs ait: aut que mulier habens drg¬
mas .x. &. si ꝑdicderit draginam unam.
nonne ascendit lucernam & euertit
domum. & querit diligenter: donec
inueniat. & cetera. Qui signatur per
expͥmitur indragia tunc mulier
draginam perdidit. quando homo ad
imaginem dĩ conditus. peccando asimi¬
litudine sui conditoris recessit. Sed
accendit mulier lucernam: quia dei
sapientia. ipse dĩ filuus. cum demarie
utero humanam naturam suscipiens.

Expanded text:
tem Graece, Latine siliqua cornulum tem Graece, Latine siliqua cornulum interpretatur. Obolus siliquis tribus adpenditur, habens ceratin duo aere ad instar sagittae. Unde et nomen a Graecis accepit, hoc est sagitta. Scripulus sex siliquarum pondere constat. Hic apud Graecos gramma vocatur. Scripulus autem dictus per diminutionem a lapillo brevi, qui scrupus vocatur. 13. Drachma octava pars unciae est, et denarii, pondus argenti 299 tribus constans scrDrachmae enim similitudo ad hominem refertur in parabola evangelica, ubi Dominus ait: Aut quae mulier habens drachmas decem, et si perdiderit drachmam unam, nonne accendit lucernam, et everrit domum, et quaerit diligenter, donec inveniatur, etc. . Qui signatur per exprimitur in drachma, tunc mulier drachmam perdidit: quando homo ad imaginem Dei conditus peccando a similitudine sui Conditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam: quia Dei sapientia ipse Dei Filius cum de Mariae utero humanam naturam suscipiens,
Abbreviated transcription (Latin):
qua hic numerare propħa igitur
testante. iustus dñs. & iusticiam di¬
lexit. equitatem uidit uultꝰ eius.¬
Illam tam̃ scilicet equitatem. quam
tam̃ propicius ipse concedit. Non
enim quicquam ex se probi humani¬
tas habet. nisi quod a dño bonorum
omĩum susceꝑit largitore: hinc & in
ꝓuerbiis scriptum est qui sequitun
iusticiam diligitur adño & alibi de
sapientia dictum est qui continens
est inquit iusticie: app̃hendet illam
Unicuiq aut̃ ponderi certus est moqꝰ:
nominb propriis designatus. Cal¬
cus minima pars ponderis .iiii. par̾
oboli est: constans lentis geminis gͣ¬
nis. appellatur autem calcus. quod
sit pariuulus sicut lapis calculus:
qui adeo minimus est. rit sine mo¬
lestia sui caldetur. Si liqua uicesi¬
ma quarta pars solidi ẽ. ab arbo¬
re. cuuis semen est. uocabu¬
lum tenens. Ceratimoboli
parz media est: habenᷤ
siliquam unam & semis: hunc latini¬
tas semi. obolum uocat: ceraten au¬

Expanded text:
qua hic numerari. Propheta igitur qua hic numerari. Propheta igitur testante, justus Dominus et justitiam diligit, aequitatem vidit vultus ejusillam scilicet aequitatem quam tamen propitius ipse concedit. Non enim quidquam ex se probi humanitas habet, nisi quod a Domino bonorum omnium susceperit largitore. Hinc et in Proverbiis ita scriptum est: Qui sequitur justitiam, diligitur a Domino ; et alibi de sapientia dictum est: Qui continens est, inquit, justitiae, apprehendet illam . Unicuique autem ponderi certus est modus nominibus propriis designatus. Chalcus minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis germinis granis. Appellatur autem chalcus, quod sit parvulus, sicut et lapis calculus, qui adeo minimus est, ut sine molestia sui calma quarta pars solidi est, ab arbore, cuius semen est, vocabulum tenens. Ceratin oboli pars media est, habens siliquam unam semis. Hunc Latinitas semiobolum vocat; ceratin au
Abbreviated transcription (Latin):
quo trutine statera regitur & lan¬
ces equantur. unde & inlancis am̃¬
tum dicitur. Instatera equitatis ul
diuine gubernationis potentia sig¬
inficatuꝵ: ut inisaia & librauit in
pondere montes. & colles instatera:
hoc est uidicat in usticia maiores &
minores. potentes ⁊ infirmos. nobiles
& ignobiles: quia ipse uidicabit or¬
bem terre inequitate: & populos in
ueritate sua. hinc & iob ait: utinam
appenderentur pec̾ca mea. quib i¬
ram merur & calamitas quam pati-¬
or. instatera. Quis alius statere nomi¬
ne nisi dĩ i hominũ mediator ex pͥmi¬
t᷑ qui ad pensandum uite nr̃e meritũ
uenit. ac secum usticiam simul miseri¬
corcliam detulit: sed misericordiam lance
preponderans. culpas nrãs partendo
leui gauitꝰ libra enim pondetis misti¬
ce iusticie obseruantiam significat:
quia ibi ꝓbatur quid equũ & quid
contrarium equitati sit: cuius rei plu¬
rima inscripturis inuemuntur
ꝓbamenta: & non necesse est inde ali¬

Expanded text:
quo trutinae statera regitur, et lanquo trutinae statera regitur, et lances aequantur: unde et in lancis amentum dicitur. In statera aequitatis vel divinae gubernationis potentia significatur, ut in Isaia: Et libravit in pondere montes, et colles in statera , hoc est judicat in justitia majores et minores, potentes et infirmos, nobiles et ignobiles: quia ipse judicabit orbem terrae in aequitate, et populos in veritate sua . Hinc et Job ait: Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui, et calamitas, quam patior, in statera . Quis alius staterae nomine, nisi Dei et hominum mediator, exprimitur? qui ad pensandum vitae nostrae meritum venit, ac secum justitiam simul et misericordiam detulit: sed misericordiae lance praeponderans culpas nostras parcendo levigavit. Libra enim ponderis mystice justitiae observantiam significat: quia ibi probatur quid aequum et quid contrarium aequitati sit. Cujus rei plurima in Scripturis inveniuntur probamenta: et necesse est, inde ali
Abbreviated transcription (Latin):
onueriim ac mensurarũ
luuat cognoscere modum. Nã
omĩa corporalia sicut scriptũ
est: a summis usq ad ima. in mensu¬
ra & numero. & pondere disposita
sunt atq formata cunctis enim cor¬
poreis reb pondus natura dedit.
suum quoq regit omnia pondus. pͥ¬
mum moyses qui om̃s ante cedit
gentilium philosophos tempore. nu
mum sidon arguus ponderum ra¬
tionem ingrecia constituit: & licet alii
antiquiores exstiterunt. sed iste hac
arte experientior fuit: pondus dictum:
eo qđ instatera libratum pendeat: hinc
& pensum. Abisuie a uł pondus libͣ
una est: unde &iam diponduis dictꝰ¬
um est quasi duo pondera: qđ nom̃
adhuc musu retinetur. Trutima est
gemina ponderum lanx. equali exa¬
mine pendens. facta ꝓpt̾ talenta &
centenaria adpendenda: sicut mom̾¬
tana pro patua modicaq pecunia.
hec & moneta uocata eadem & statera.
nomen ex numero habens. quod dua¬
b lancib & uno inmedio stilo librata.
equalit̾ stet. Examen est filum medrũ

Expanded text:
onderum ac mensurarum juvat cognoscere modum: nam omnia corporalium sicut scriptum est a summis usque ad vina ima, in mensura et numero et pondere disposita sunt atque formata . Cunctis enim corporeis rebus pondus natura dedit. Suum quoque regit omnia pondus. Primus Moyses, qui omnes antecedit gentilium philosophos tempore, nobnde Phidon argivus ponderum rationem in Graecia constituit, et licet alii antiquiores exstiterint, sed iste hac arte experientior fuit. Pondus dictum eo, quod in statera libratum pendeat: hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unde etiam dipondium dictum est, quasi duo pondera: quod nomen adhuc in usu retinetur. Trutina est gemina ponderum lances aequali examine pendens, facta propter talenta et centenaria appendenda, sicut momentana pro parva modicaque pecunia. Haec et moneta vocata, eadem et statera, nomen ex numero habens, quod duabus lancibus et uno in medio stylo librata aequaliter stet. Examen est filum medium,
Abbreviated transcription (Latin):
aereus. q̃ui ideo numisma dicitur.
quia nominib principum effigiis¬
q signatur. ꝓrius nũmus argirus
nuncupabatur: quia quam pluri¬
mum ex argento percutiebatur:
Numini autem anuma romanorum
rege uocati sunt. qui eos primum
apird latinos imaginib notauit.¬
& titulo nominis sui pre scripsit.
Innummismate tria querunt᷑ metal¬
lũ. figa ipond. Si ex his aliquid defu¬
erit. nũmisma erit non. De
nummismatis mistica sig¬
nificatione suꝑius dictum est. T̾a
sunt autem genera argenti. & au¬
ri & eris. signatum. factum. infectũ
signatũ ÷ qͦd ĩ nũmiᷤ ÷. factũ: qͦd in uasis¬
⁊ signiᷤᷤ Infectũ: qͦd in massis qͦd ⁊ graue
dr. id ÷ massa. Innocentiam autem
formarum metalla itauenerũt:
Dũ enĩqͣcq causa arclentes silue ex¬
quoquerẽt terram. q̃ calefactis
uenis fudit riuios cuiuscumq stru¬
cture. siue igitur aes illud fuerat
siue aurum: cum inloca terre de¬

Expanded text:
aereus: qui ideo numisma dicitur, aereus: qui ideo numisma dicitur, quia nominibus principum effigiisque signatur. Prius nummus argyrus nuncupabatur: quia quam plurimum ex argento percutiebatur. Nummi autem a Numa Romanorum rege vocati sunt, qui eos primum apud Latinos imaginibus signavit, et titulo nominis sui praescripsit. In numismate tria quaeruntur: metallum, figura, et pondus: si ex his aliquid defuerit, numisma non erit. De numismatis mystica significatione superius dictum est. Tria sunt autem genera argenti et auri et aeris: signatum, factum, infectum. Signatum est, quod in nummis est: factum, quod in vasis: infectum, quod in massis, quod et grave dicitur, id est massa. In notitiam autem formarum metalla ita venerunt: dum enim quacunque causa ardentes silvae excoquerent terram, ex calefactis venis fudit rivos cujuscunque stricturae, sive aes illud fuerat, sive aurum, cum in loca terrae de
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes anime. siue sermo sapien¬
tie: ut in apło. quia diuites facti es¬
tis in illo ⁊ nomini sapientia & pr¬
udentia: ut insalomone: possessio a¬
nime uiri: ꝓprie diuitie & in aliã
partem ꝓheretico. ut iniob legitur.
diuitias quas cleuorauit: & deuent᷑
illiꝰ extrahet eas deus. Pecunia gͦ uer¬
ba diuina sunt: ut ineuangłio.
Oportuit te commnittere pecuniã meã
nummulariis. Sacculus thesau¬
rizatio indm̃: ut in euangelio facite
uobis amicos. sacculos qui ñ ueteras¬
cunt. Sacculus congregatio auari¬
tie. ut inaggeo ꝓpħa: & qui merces
congregauit: misit eds insaculum ꝑ¬
tu sum. Negoniatores apłi sunt: si¬
cut in iob ꝓ diaboli corpore hoc ẽ.
omnib iniquis. de eisdem predi¬
catorib dicitur: concident eum ami¬
ci: diuident eum negotiatores. Itẽ
in malam partem. ut in etechieb ne¬
nis ueniunt adte. Moneta appella-¬
ta ẽ: qͥa monet nequa fraus inme¬
tallo uł in ponclere fiat. Numisma
est solidus auieus uł argenteus: siue

Expanded text:
mo sapientiae, ut in Apostolo: Quia divites facti estis in illo in omni sapientia et prudentia ; et in Salomone: Possessio animae viri propriae divitiae ; et in aliam partem pro haeretico, ut in Job legitur: Divitias, quas devoravit, de ventre illius extrahet eas Deus . Pecunia ergo verba divina sunt, ut in Evangelio: Oportuit te committere pecuniam meam nummulariis . Sacculus thesaurizatio in Deum, ut in Evangelio: Facite vobis sacculos, qui non veterescant . Sacculus congregatio avaritiae, ut in Aggaeo propheta: Et qui mercedes congregavit, misit eos in sacculum pertusum . Negotiatores Apostoli sunt-sicut in Job pro diaboli corpore, hoc est, omnibus iniquis de eisdem negotiatoribus dicitur: Concident eum amici, divident eum negotiatores . Item in malam partem, ut in Ezechiele: Nedis veniunt ad te . Moneta appellata est, quia monet, ne quae fraus in metallo vel in pondere fiat. Numisma est solidus aureus, vel argenteus, sive
Abbreviated transcription (Latin):
st̾nunt᷑ ꝑuelł ntbentibꝰ. Dict̾i aũ a gn̾andi libis.
Cunabula sunt lecti. in qͥb infantuli iace
confuer̃t. dicta qͦd partui adhibeant᷑. qͣsi cmabła
nutͥm̃to ponunt᷑. feretrũ dr᷑ eo qđ inco mor¬
tui deferantur.: qd etiã mistice significat adula-¬
torũ fauores uł malas consuetudines hoĩm in
qͥb peccatis mortuiiacere desiderant. Unde
dñs cũ uoluit suscitare mortuũ. uisit stare
feretrũ. qͥa uetuit adulationib decipi. uł in
pec̃cis duitiꝰ morari. Scamna qͣ lectis altiori¬
b apponiit᷑: dicta abscandendo: hinc et sca
g̾ci ippodion: dict latini scabellũ. et alii sup¬
pedaneũ qd fubpedib sit. Scabellũ humilia¬
toꝵ subieccionẽ significat. ut ẽ illd̃ inps̃o: donec
dicta qmͣ ap̃ uet̾es romanos ñerat usꝰ accũben¬
di: unde et considere dicebant᷑: pꝰ ea ut ait
uarro deuita ppłi romani. uiri discũbere ce¬
perunt: mulieres secde: qm̃ turpis usꝰ inmu
liere accubitus. Sedes aũ mistice significat

Expanded text:
sternuntur puellis nubentibus; dicti autem a generandis liberis. Cunabula sunt lectuli in quibus infantes iacere consuerunt, dicta quod partui adhibeantur, quasi cynanutrimento ponuntur. Feretrum dicitur eo quod in eo mortui deferantur. Quod et jam mystice significat adulatorum favores, vel malas consuetudines hominum, in quibus peccatis mortui jacere desiderant: unde cum Dominus voluit suscitare mortuum, jussit stare feretrum: quia vetuit adulationum decipulis in peccatis diutius morari. Scamna sunt, quae lectis altioribus apponuntur, dicta a scandendo: hinc et scabGraeci upopodion dicunt, Latini scabellum, alii suppedaneum, quod sub pedibus sit. Scabellum humiliatorum subjectionem significat, ut est in psalmo: Donec dictae, quod apud veteres Romanos non erat usus accubendi, unde et considere dicebantur. Postea, ut Varro ait de Vita populi Romani: Viri discumbere coeperunt, mulieres sedere, quia turpisliere accubitus. Sedes autem mystice significat
Abbreviated transcription (Latin):
ela greci armena dicunt: ꝓuide qd̾
aere mouentiu. Ap̃ latinos aũ ue¬
la auolatu dicta: und̃ ẽ. illud ueloꝵ
pandimus alas. uela gͦ nauium. tipice
exprimere possunt uoluntates hominum.
que uento hoc ẽ. spiritali impulsu ad cur¬
sum uite bone suie male ad interitum
imppelluntur. Sp̃s enim dei bonus de¬
ducit iniuam rectam: et nequã sp̃s in
uiam pranam¬

Expanded text:
ela Graeci armena dicunt, proinde quod aere moventur. Apud Latinos autem vela a volatu dicta. Unde est illud: Velorum pandimus alas. Vela ergo navium typice exprimere possunt voluntates hominum, quae vento, hoc est, spiritali impulsu ad cursum vitae bonae, sive malae ad interitum impelluntur. Spiritus enim Dei bonus deducit in viam rectam: et nequam spiritus in viam pravam
Abbreviated transcription (Latin):
gemat: qui uͦ in se minora cognos cit:
maiora aliis non inuideat. Angłor
enim nomine. potestates suꝑnȩ ut supͣ
ostendimꝰ designant᷑: ut in psalmo.
Qui fac̃ angłos suos sp̃s. Angł̃s autem
est nuncitis pat̾nȩ uoluntatis. Unde
ꝓpła ait. Uenit ad templum suum
dominator quem uos uultis: &e angłs te¬
stamenti quem uos desideratis. Angl̃s.
ioħs p̾eursor in malachia uocatur: ut
ẽ illud. Ecce mitto angłm meum ante
faciem tuam. Simili qͦq mͦ & in apo¬
calipsi ubi p̃lia describunt᷑: ita legit᷑.
Uidi angłm fortem uolantem ꝑ medi¬
um celum. Angłi. sci p̃dicatores uo

Expanded text:
gemat; qui vero minora in se cognoscit, gemat; qui vero minora in se cognoscit, majora aliis non invideat. Angelorum enim nomine potestates supernae, ut supra ostendimus, designantur, ut in psalmo: Qui facit angelos suos spiritus . Angelus autem est, nuntius paternae voluntatis. Unde propheta ait: Venit ad templum suum dominatorem, quem vos vultis, et angelus testamenti, quem vos desideratis. Angelus Joannes praecursor in Malachia vocatur, ut est illud: Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam . Simili quoque modo et in Apocalypsi, ubi praelia describuntur, ita legitur: Vidi angelum Dei fortem volantem per medium c
Abbreviated transcription (Latin):
rena qͦq abiciunt: cuncta temporalia
m̃te trans cendunt: amant & ardent:
atq in ipso suo ardore requies cunt.
Amando ardent: loquendo & alios
accendunt. Et quos u̾bo tangunt: ar-¬
dere ꝓtinꝰ in deiamore faciunt. Quid
gͦ istos. nͥ seraphin dixerim: quorum
cor in igne conu̾sum. lucet & urit: qͥa
& mentium ocłos ad suꝑna illumi-¬
nant: & compungendo in fletib. uitio¬
rum rubiginem purgant. Qui gͦ ita
ad amorem sui conditoris inflãmati
sunt. Quo isti nͥ int̾ seraphin nume¬
rum. sortem suȩ uocationis acceꝑunt:
Ue autem animȩ qͦ in se de his bonis
que numerauimꝰ. minime aliquid re¬
cognos cit. Eiq adhuc ue deteriꝰ im¬
minet: si ce pͥuatam se donis intelligit.
& nequaquam gemit. Quisquis gͦ ta¬
lis est fr̃s mei. gem̃d est ualde: quia ñ
gemit. Pensemꝰ gͥ accepta electorum
munera. & uirtute qua possum ad
amorem tante sortis anhelemꝰ: qͥ in se
donoꝵ gratiam minime recognos cit.

Expanded text:
rena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia rena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt, amant et ardent: atque in suo ipso ardore requiescunt, amando ardent, loquendo et alios accendunt; et quos verbo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos, nisi seraphim, dixerim, quorum cor in ignem conversum lucet et urit: quia et mentium oculos ad superna illuminant, et compungendo in fletibus vitiorum rubiginem purgant: quia ergo ita ad amorem sui conditoris inflammati sunt, quo isti, nisi inter seraphin numerum, sortem suae vocationis acceperunt? Vae autem animae quae in se de his bonis quae enumeravimus, minime aliquid recognoscit, eique adhuc vae deterius imminet, sed privatam se donis intelligit et nequaquam gemit. Quisquis ergo talis est, fratres mei, gemendus est valde, quia non gemit. Pensemus igitur accepta electorum munera, et virtute qua possumus, ad amorem tantae sortis anhelemus. Qui in se donorum gratiam minime recognoscit,
Abbreviated transcription (Latin):
munere uirtutis accipiunt: ut iudi¬
care recte & alios possint. Quoꝵ ꝓfect̾o
mentib dũ diuina contemplatio p̃¬
sto est: in his uelut in throno suo dñs
p̃sidens. aliorum facta examinat: ce
cuncta mirabilit̾ de sua sede dispen-¬
sunt. uel qͦ. nisi ad suꝑnarum sediũ
numeros asscribunt᷑ ꝑ quos dum sc̃a
eccłia regit᷑: plerunq de quibdam su¬
isinfirmis actib. etiam electi iudican¬
tur. Et sunt non nulli. qui tanta dei
ac ꝓximi dilectione pleni sunt: ut
cherubin nominentur. Quia enim
ut p̾fati sumus. cherubin plenitudo
scientiȩ dr. & paulo dicente didicimꝰ
quia plenitudo legis caritas: omnes qͥ
dei & ꝓximi caritate cet̾is ampliꝰ pleni
sunt: meritorum suoꝵ sortem int̾ che¬
rubin numeros ꝑceperunt. Et sunt ñ¬
nulli. qui suꝑnȩ contemplationis amo¬
re accensi. in solo conditoris sui desidio
anhelant: nil iam in hoc mundo eupi¬
unt: solo et̾nitatis amore pascunt᷑. Ter¬

Expanded text:
munere virtutis accipiunt ut judimunere virtutis accipiunt ut judicare recte et alios possint: quorum profecto mentibus dum divina contemplatio praesto est, in his, velut in throno suo, Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensunt? Vel quo nisi ad supernarum sedium numeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnulli qui tanta Dei ac proximi dilectione pleni sunt, ut jure cherubim nominentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubim plenitudo scientiae dicitur, et Paulo dicente didicimus: Quia plenitudo legis charitas ; omnes qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt, meritorum suorum sortem inter cherubim numero perceperunt. Et sunt nonnulli qui, supernae contemplationis amore accensi, in solo conditoris sui desiderio anhelant, nil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, ter
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt: signa ualent̾ oꝑant᷑. Quo
gͥ isti. nͥ ad suꝑnaꝵ uirtutum sortẽ
ce numerum congruunt: Et suns
non nulli qui etiam de obsessis cor¬
poribus malignos sp̃s fugant: eosq¬
uirtute orationis. ce ui acceptȩ potesta¬
tis eieiunt. Quo itaq isti meritum
suum: nͥ int̾ potestatum cȩlestium nu¬
merum sortiunt᷑: Et sunt ñ nulli qͥ
acceptis uirtutib. etiam electorũ ho-¬
minum merita transcendunt. Cũq
et bonis meliores sunt: electis quoq
frib pͥncipantur. Quo gͦ isti sortem
suam: nͥ int̾ principatuum numerũ
acceperunt: Et sunt non nulli. qͥ sic
in semetipsis cunctis uitiis omnibusq
desideriis dominant᷑: ut ipso iure
mundiciȩ. dii int̾ homines uocent᷑.
Unde ce ad moysen dr. Ecce constitui
numeros dominantium currunt:
Et sunt nonnulli qui dum sibimet¬
ipsis uigilanti cura dominantur. dũ
se sollicita intentione discutiunt. di¬
uino timori semꝑ inherentes. hoc in

Expanded text:
faciunt, signa valenter operantur. Quo faciunt, signa valenter operantur. Quo ergo isti nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli qui etiam de obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosquvirtute orationis, et vi acceptae potestatis ejiciunt. Quo itaque isti meritum suum nisi inter potestatum coelestium numerum sortiuntur? Et sunt nonnulli qui acceptis virtutibus etiam electorum hominum merita transcendunt; cumque et bonis meliores sunt, electis quoque fratribus principantur. Quo ergo isti sortem suam nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et sunt nonnulli qui sic in semetipsis cunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso jure munditiae dii inter homines vocentur; unde et ad Moysen dicitur: Ecce constitui numeros dominatuum, currunt? Et sunt nonnulli qui, dum sibi metipsis vigilanti cura dominantur, dum se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inhaerentes, hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est. Statuit t̾minos genti¬
um scđm numerum angelorum di:
Debemus ce nos aliquid ex illis di¬
stinctionib suꝑnorum ciuium ad
usum nr̃ȩ conu̾sationis trahere:
nosq ipsos ad incrementa uirtu¬
tum bonis studiis inflammare. Qͥa
enim illic tanta ascensura creditur
multitudo hominum. quanta
multitudo remansit angłorum:
suꝑest. ut ipsi quoq homines qͥ ad
cȩlestem patriam redeunt: ex eis
agminib aliqͥd illuc reuertentes
imitentur. Distinetȩ nanq conu̾sa¬
tiones hominum. singłorum agmi¬
num ordinib congruunt: ce in eoꝵ
sortem ꝑ conu̾s ationis similitudi¬
qui parua capiunt: s tamen hec eade
parua pie annunciare fr̃ibus non
desistunt. Isti itaq in angłorum nu¬
merum currunt. Et sunt ñ nulli:
qui diuinȩ largitatis munere refec¬
ti secretorum cęlestium summa. c
caꝑe p̃ualent &e nunciare. Quo gͦ
isti. nisi int̾ archangłorum nume¬
rum deputantur: Et sunt qͥ mira

Expanded text:
scriptum est, « statuit terminos gentiscriptum est, « statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei: » debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. Quia enim tanta illic ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit Angelorum; superest, ut ipsi quoque homines, qui ad coelestem patriam redeunt ex eis agminibus aliquid illuc revertentes imitentur; distinctae namque conversationes hominum, singulorum agminum ordinibus congruunt, et in eorum sortem per conversationis similitudiqui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie annuntiare fratribus non desistunt. Isti itaque in angelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli qui, divinae largitatis munere refecti, secretorum coelestium summa et capere praevalent, et nuntiare. Quo ergo isti nisi inter archangelorum numerum deputantur? Et sunt alii qui mira
Abbreviated transcription (Latin):
nulla suꝑbia cadentes: s firmiter in
dei amore & contemplacione manen¬
tes: nichil aliud dulce habent. nͥ eũ
a qͦ creati sunt. Quod autem duose¬
raphin in ysaia legunt᷑: figuraliter
uet̾is & noui testamenti significationẽ
ostendunt. Ideo uͦ faciem &e pedes dñi
oꝑiunt: quia p̃t̾rta ante mundum.
& futura post mundum scire ñ pos¬
sumus: s media tantum. eoꝵs testimo¬
nio contemplamur. Singłi senas
alas habent: quia de fabrica tantũ
mundi que in sex dieb facta est
in p̃senti scło nouimus. Quod cla¬
mãt ter sc̃s alter ad alterum trinitatiᷤᷤ
inuna diuinitate demonstrat miste¬
rium. S qͥd ꝓdest nos de angłicis
sp̃itibus ipsa ꝑstringere: si non stude.¬
amus hec etiam ad nr̃os ꝓfectus.
congrua consideratione diriuare:
Quia enim suꝑna illa ciuitas ex an¬
gelis & hominib constat. ad quam
tantum credimꝰ humanum genus
ascenderet. quantos illic contigit
electos anglos remansisse. Sicut

Expanded text:
nulla superbia cadentes, sed firmiter in nulla superbia cadentes, sed firmiter in Dei amore et contemplatione manentes, nihil aliud dulce habent nisi eum a quo creati sunt. Quod autem duo Seraphim in Esaia6, 2 leguntur, figuraliter eris et Novi Testamenti significationem ostendunt. Ideo vero faciem et pedes Dei operiunt, quia praeterita ante mundum, et futura post mundum scire non possumus, sed media tantum eorum testimonio contemplamur. Singuli senas alas habent, quia de fabrica tantum mundi, quae in sex diebus facta sunt, in praesenti saeculo novimus. Quod clamant ter, Sanctus, alter ad alterum, Trinitatis in una divinitate demonstrat mysterium. Sed quid prodest nos de angelicis spiritibus ista perstringere, si non studeamus haec etiam ad nostros profectus congrua consideratione derivare? Quia enim superna illa civitas ex angelis et hominibus constat: ad quam tantum credimus humanum genus ascendere, quantos illic electos angelos remansisse sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tanto magis claritate diuini luminis
inflammant᷑. Hec gͥ uocabula ag¬
minum angłors.ita sunt specialia
ordini singłoꝵ: ut tam̃ sint ex parte
communia omnium. Nam dũ thro¬
ni. dei sedes in quorundam angłoꝵ
ordine specialit̾ des ignent᷑ : tamen ꝑ
appellant̃: quia hoc ipsum officium
in ꝓpͥo ordine plemꝰ acceperunt. Q
&e nomina suis ordinib deputantur.
Unicuiq enim sic̃ p̃dictum est. propͥa
officia sunt iniuncta: que ꝓmeruisse eoᷤ
inmundi constat exordio. Nam quia
testat᷑ angłs dicens. Princeps regni ꝑsa¬
rum restitit mͥ. Unde apparet: nullum
lapsum malors. in cȩlesti uigore ꝑstiter.
Nam postquam apostatȩ angłi cecider̃.
hi in ꝑseuerantia et̾nȩ beatitudinis so¬
lidati sunt. Unde & post celi creationẽ
nimirum ostendens. quod post rui¬
nam angłor malorum. hi qͥ ꝑman¬
serunt. firmitatem et̾nȩ ꝑseuerantiȩ
consecuti sunt: nullo iam lapsu au̾si.

Expanded text:
tanto magis claritate divini luminis tanto magis claritate divini luminis inflammantur. Haec igitur vocabula agminum angelorum ita sunt specialia ordini singulorum, ut tamen sint ex parte communia omnium. Nam licet throni, Dei sedes, in quorumdam angelorum ordine specialiter designentur, tamen diappellantur, quia hoc ipsum officium in proprio ordine plenius acceperunt: et proprie tamen et nomina suis ordinibus deputantur. Unicuique enim, sicut praedictum est, propria officia sunt injuncta, quae promeruisse eos in mundi constat exordio. Nam quia testatur angelus dicens: Princeps regni Persarum restitit mihi . Undlapsum malorum in caelesti vigore steterunt. Nam postquam apostatae angeli ceciderunt, hi perseverantia aeternae beatitudinis solidati sunt. Unde et post caeli creationem Nimirum ostendentis quod post ruinam angelorum malorum hi, qui permanserunt, firmitatem aeternae perseverantiae consecuti sunt, nullo iam lapsu aversi,
Abbreviated transcription (Latin):
quod cȩtis angłoꝵ agminib dñantur.
dominationes uocant᷑. Throni st̃ agmi¬
na angłorum. qͥ latino eloqͥo sedes di¬
cuntur. Et uocati throni. quia illis
dis ponit. Cherubin autem & ipsi sub¬
limes cȩlorum potestates. & angłicami¬
nisteria ẽẽ ꝑhibent᷑: qͥ ex hebraico in
linguam nr̃ãm int̾p̾tantur scientiȩ
multitudo. Dunt enim sublimiora
agmina angłoꝵ: qͥ ꝓ eo quod uiciniꝰ
positi. diuina scientia cȩt̾is amplius
pleni sunt: Cherubin id ẽ plenitudo
scientiȩ appellant᷑. Ipsi sunt illa duo
aĩalia suꝑ ꝓpiciatorium arce ficta
ex metallo. ꝓpt̾ significandam angłoꝵ¬
p̃sentiam: in quorum medio ostendit᷑
ds. Seraphin qͦq similit̾ multitudo ẽ
angłoꝵ: qͥ ex hebreo in latinum ar¬
dentes uel incendentes int̾p̾tant᷑. Qi
iccirco ardentes uocant᷑. qͦd int̾ eos &
dm̃ nulli alii angłi consistunt. ⁊ id̾o
quanto uiciniꝰ coram eo consistur̃.

Expanded text:
quod caeteris angelorum agminibus dominantur, quod caeteris angelorum agminibus dominantur, dominationes vocantur. Throni sunt agmina angelorum qui Latino eloquio sedes dicuntur; et vocati throni, quia illis disponit. Cherubim autem et ipsi sublimes coelorum potestates et angelica ministeria esse perhibentur, qui ex Hebrailinguam nostram interpretantur scientiae multitudo. Sunt enim sublimiora agmina angelorum, qui pro eo, quod vicinius positi divina scientia ceteris amplius pleni sunt, Cherubin, id est plenitudo scientiae, appellantur. Ipsa sunt illa duo animalia super propitiatorium arcae ficta ex metallo, propter significandam angsentiam, in quorum medio ostenditur Deus. Seraphim quoque similiter multitudo est angelorum, qui ex Hebraeo in Latinum ardentes vel incendentes interpretantur. Qui idcirco ardentes vocantur, quod inter eos et Deum nulli alii angeli consistunt; et ideo quantum vicinius coram eo consistunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestem societatem apłs complectit᷑
ordines angłoꝵ & dignitates intelli¬
guntur: & ꝓ hac ipsa distributionẽ
officiorum. alii throni. alii dñatioẽs.
alii pͥncipatꝰ. alii potestates dicunt᷑:
ꝓ certis dignitatib quibus inuicem
distinguntur. Uirtutes. angelica qͦ¬
damministeria ꝑhibent᷑: ꝑ qͦs signa
uirtutes dicunt᷑. Potestates sunt. qͥb
uirtutes adu̾sȩ subiecte sunt: &e inde
potestatum nomine nuncupantur:
qͥa maligni sp̃s eorum potestate coer¬
centur. ne tantum mundo noceant.
quantum cupiunt. Principatꝰ sunt
hi qui angłorum agminib p̾sunt: qͥ
ꝓeo qͦd subditos angłos ad explendũ¬
minist̾ium diuinum disponunt:
pͥncipatꝰ uocabulum acceꝑunt. Nlam
alii sunt qui amministrant. alii qui
assistunt: sic̃ & ꝑ danielem dr. Milia
milium ministrabant ei: & decies¬
milies centena milia assistebant illi.
Domination es st̃ hi qui etiam uirtu.¬
tibus & pͥncipatib p̃minent: qui ꝓ eo

Expanded text:
coelestem societatem Apostolus complectitur, coelestem societatem Apostolus complectitur, ordines angelorum et dignitates intelliguntur, et pro hac ipsa distributione officiorum alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates dicuntur, pro certis dignitatibus quibus invicem distinguuntur. 17. Virtutes angelica quaedam ministeria perhibentur, per quae signa Virtutes dicuntur. Potestates sunt, quibus virtutes adversae subiectae sunt, et inde Potestatum nomine nuncupantur, quia maligni spiritus eorum potestate coercentur, ne tantum mundo noceant quantum cupiunt. Principatus sunt hi qui angelorum agminibus praesunt. Qui pro eo, quod subditos angmysterium divinum disponunt, principatus vocabulum acceperunt. Nam alii sunt qui administrant, alii qui assistunt sicut et per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant illi . Dominationes sunt hi qui etiam virtutibus et principatibus praeeminent; qui pro eo
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsis officiis angłoꝵ nequaquam
potestates suꝑiores. inferiores dispone¬
rent: nullomͦ de hoc quod homini di¬
ceret. angls ab angło cognouisset. Qi
Gabriel hebraice: in lingua nr̃a u̾tit᷑
fortitudo dei. ubi enim potentia diui¬
na uel fortitudo manifestat᷑: gabriel
mittit᷑. Unde & eo tempore quo erat
dominꝰ nasciturꝰ. & triumphaturus
de munto. gabriel uenit ad mariã.
ut illum annunciaret. qui ad de¬
bellandas aereas potestates. humilis¬
uenire dignatꝰ est. Michael int̾pretat᷑
quis sic̃ ds. Quando enim aliquid in
mundo mire uirtutis fit. hic archan.¬
gelus mittit᷑: & ex ipso oꝑe nomen est
uł medicina dei. Ubicunq enim curan
a deo mittit̃: & inde medicina dei uo¬
catur. Unde & ad thobiam idem ar¬
changłs missus. ocłis eiꝰ curationem
adhibuit: & cęcitate det̾sa. uisum resti¬
tuit. Nominis enim interp̾tatione.
& angłi officium des ignat᷑. Throni
autem. & dominationes. & pͥncipatꝰ.
& potestates. & uirtutes. quib cunctã

Expanded text:
in ipsis officiis angelorum nequaquam potestates superiores inferiores disponerent, nullo modo hoc, quod homini diceret angelus, ab angelo cognovisset. 9. Gabriel Hebraice in linguam nostram vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur. 11. Unde et eo tempore quo erat Dominus nasciturus, et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum annuntiaret, qui ad debellandas aereas potestates humilisvenire dignatus est. 12. Michael interpretatur quis ut Deus? Quando enim aliquid in mundo mirae virtutis fit, hic archangelus mittitur. Et ex ipso opere nomen est vel medicina Dei; ubicunque enim curanda Deo mittitur, et inde medicina Dei vocatur. 14. Unde et ad Tobiam idem archangelus missus oculis ejus curationem adhibuit, et caecitate detersa visum restituit; nominis enim interpretatione et angeli officium designatur. autem, et dominationes, et principatus, et potestates, et virtutes, quibus universam
Abbreviated transcription (Latin):
enniꝰ et clauum rectum teneam. nauẽ¬
q gubne̾: porticulꝰ malleus in manu
portatur. qͦmodus signumq datur re¬
migantib de quo plautꝰ ad loqñdũ
atq tacendum. tute habes porticulũ¬
ũ onsilla uncinus ferreus uł igneus ad
quem inlittore defixum fres nauiũ
inlignantirr: dequo ennus tonsilla
sapiunt confingunt littus aduncas.
Anchora dens ferreus. ex greca ethimo¬
logia nom̃ ducit: qđ quasi hominis
cira drͣ unde et ap̃ maiores sine as¬
piratione ꝓferebatur. Significat aũ
anchora intentionẽ sanam et affectũ
animi bonum: quo homo tendit ad
deum et aduitã et̾nam. unde apłs hor-¬
tatur nos clicens fortissimum solatiu̾̃
habeamus: qui confugimus adtenen¬
dam ꝓpositam spem. quã sic̃ anchorã
habemus amine tuitam ac firmã et

Expanded text:
Ennias: Ut clavum rectum teneam, navemEnnias: Ut clavum rectum teneam, navemque gubernem. Porticulus malleus in manu portatus, quo modus signumque datur remigantibus, de quo Plautus: Ad loquendum atque tacendum tute habeas porticulum. Tonsilla, uncinus ferreus vel ligneus, ad quem in littore defixum funes navium illigantur, de quo Ennius: Tonsillas rapiunt, configunt littus aduncas. Anchora dens ferreus ex Graeca etymologia nomen ducit: quod quasi hominis cyra dicitur. Unde apud majores sine aspiratione proferebatur. Significat autem anchora intentionem sanam, et affectum animi bonum, quo homo tendit ad Deum et ad vitam aeternam. Unde Apostolus hortatur nos dicens: Fortissimum solatium habeamus, qui confugimus ad tenendam propositam spem, quam sicut anchoram habemus animae tutam ac f
Abbreviated transcription (Latin):
uppis posterior pars nauis ẽ. quasi
post prorã Prora aũ ant̾ior: qͣsi pͥora.
Cimba locus imus nauis: qđ aquis in¬
cunbat. Carina acurrendo dicta quasi
ferendo honere dicta siue tabulata na¬
uium que sternunt᷑: dicta ab eo qđ in¬
ces sus ferant uł foris emineant. Trans¬
tra sunt tabule ubi sedent remiges. qđ
intranfuerso sint dicta que uirgilius ui¬
ga appellat. Remi aremouendis et de¬
cuciendis fluctib dicti. sic̃ tonsores aton¬
dendis et decutiendis capillis. Palmula
extrema longitudo remi. apalma dicta:
qua mare impellitur. Antenne aũ dic-¬
te qd ante añnẽ sint posite: p̃terfluit enĩ eaᷤᷤ
ãuis: Cornua extreme partes sunt an¬
tennarũ sunt: dicte ꝑtropũ. Malus
ẽ. arbor nauis: aqua uela sustinent᷑:
malus aut̃ dictus. qui habet instar
mali insummnitate: qr quasi quibꝰdã
masleoł ligneis iingitur. quoꝵ uolu¬
bilitate uela facilius eleuantur. Cla¬
uus ẽ. quo regitur gub̾naculum. cdeqͦ

Expanded text:
uppis posterior pars navis est, quasi post: prora autem anterior, quasi priora. Cumba locus imus navis, quod aquis incumbat. Carina a currendo dicta, quasi ferendo onere dicta, sive tabulata navium, quae sternuntur: dicta ab eo quod incessus ferant vel foris emineant. Transtra sunt tabulae, ubi sedent remiges, quod in transverso sint dicta, quae Virgilius juga appellat. Tonsae remi a removendis et decutiendis fluctibus, sicut tonsores a tondendis et decutiendis capillis. Palmula est extrema latitudo remi, a palma dicta, qua mare impellitur. Antennae autem dictae, quod ante amnem sint positae: praeterfluit enim eas amnis. Cornua, extremae partes antennarum sunt, dicta per tropum. Malus est arbor navis, qua vela sustinentur. Malus autem dictus, quia habet instar mali in summitate: vel quia quasi quibusdam malleolis ligneis cingitur, quorum volubilitate vela facilius elevantur. Clavus est, quo regitur gubernaculum, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
dignaq premia uictoriȩ laude con¬
quirere. Itaq si agonis mundralis in¬
telligimus disciplinam. cuiꝰ exemplo
beatus apłs nos uoluit erudire:
quanta custodia quid nos facere con
ueniãt. qua puritate oportet custodi¬
re nr̃i corꝑis atq animȩ castitatem:
quos necesse ẽ. custodiam cotidie sacro¬
scĩs agni carnib uesciͦ. Qd enĩ illi
incorporis puritate cupiunt asseqͥ: no
debemꝰ ⁊̃ ĩ cordis conscientia pos¬
sidere: inqua dñs arbiter atq agoni¬
quȩ inꝓpatulo horremꝰ admitere.
ne intͥnsec qͥd coalesc̾e incauita cogitatio¬
ne patiam᷑ et in qͥb humana cogniti¬
one confundimͣ. ne occulta quidẽ cͣcti¬
piscentia polluam᷑. Quȩ licet possĩt
nulla subt̃ fuguint secreta. nec lat̾e
potert̃: et in hoc multũ dispar donũẽ.
acꝑ hoc diligentiores nos eẽ. cleberi. qͥ¬
b ñ terrenis marcescentibq florib. s
et̃nis ꝯserta geminis in modũ regał¬

Expanded text:
dignaque praemia victoriae laude condignaque praemia victoriae laude conquirere. Itaque si agonis mundialis intelligimus disciplinam, cujus exemplo beatus apostolus nos voluit erudire, docet quanta custodia quid nos conveniat facere: qua puritate oporteat custodire nostri corporis atque animae castitatem, quos necesse est quotidie sacrosanctis agni carnibus vesci. Quod enim illi in corporis puritate cupiunt assequi, nos debemus etiam in cordis conscientia possidere. In qua Dquae in propatulo horremus admittere, ne intrinsecus quidem coalescere incauta cogitatione patiamur; et in quibus humana cognitione confundimur, ne occulta quidem conniventia polluamur. Quaelinulla subterfugiunt secreta, nec latere poterunt. Et in hoc multum dispar donum est, ac per hoc diligentiores nos esse debemus, quibus non terrenis et marcescentibus floribus, sed aeternis conserta gemmis, in modum rega
Abbreviated transcription (Latin):
abom̃i  se abstinet. & illi quidẽ ut corru¬
ptibilẽ coronã accipiant: nos aũ in cor¬
ruptã et cet̾a. Aquib omnib dixerit
inquiramus: ut possit nob̃ sp̃italis agoni
instruct̾io com ꝑatione carnalis adqͥri
legitimȩ decertare utendi omnib escis
quͦas desidii libido suggesserit. ñ hñt
facultatẽ: s illis tantum modo. quas
eoꝵdem certaminum studuit disciplina.
Et nõ solum int̾dictis escis et ebrie¬
tate:. omiriq crapula. eos necesse ẽ. absti¬
nere: uerum etiã cuncta inertia et ocio.
atq desid ia. ut cotidianis exerticiis.
uigiq meditatione. uirtris eoꝵ possit
ac crescere: et ita omni sollicitudine
ac tristicia negotusq scl̃arib. asfectu
etiã et oꝑe conuigali esficiunt᷑ alieni:
p̃ter exerti᷑um discipline nicħ aliud
nouerunt. nec ulli mundiali curȩ pę¬
nitꝰ implicantur: ab eo tantũ qͥ certa¬
mini presidet. sꝑantes cotidiani uic¬
tus substanciam. et coronȩ głam. con¬

Expanded text:
quidem, ut corruptibilem coronam accipiant: nos autem incorruptam, etc. . A quibus omnibus dixerit, inquiramus, ut possit nobis spiritalis agonis instructio comparatione carnalis acquirilegitime decertare, utendi omnibus escis, quas desiderii libido suggesserit, non habent facultatem: sed illis tantummodo, quas eorumdem certaminum statuit disciplina. Et non solum interdictis escis et ebrietate, omnique crapula eos necesse est abstinere: verum etiam cuncta inertia et otio atque desidia, ut quotidianis exercitiis, jugique meditatione virtus eorum possit accrescere: et ita omni sollicitudine ac tristitia, negotiisque saecularibus, affectu etiam et opere conjugali efficiuntur alieni: ut praeter exercitium disciplinae nihil aliud noverint, nec ulli mundiali curae penitus implicentur: ab eo tantum, qui certamini praesidet, sperantes quotidiani victus substantiam, et coronae gloriam, con
Abbreviated transcription (Latin):
gonũ genera sunt hȩc: inmensitasui¬
rium. cursus celeritas. sagitandi ꝑitia.
standi patientia. ad cytharã qͦ ł tibias
incendendi gestꝰ demorib quoq. deforma.
decantandi modulatione. t̾restris quoq
belli⁊ naualis. p̃lũ ꝑpetiendoꝵ ¶ suppli¬

Expanded text:
gonum genera sunt haec: immensitas virium, cursus celeritas, sagittandi peritia, standi patientia, ad citharam quoque tibias incedendi gestus, de moribus quoque, de forma, de cantandi modulatione, terrestris quoque belli, et navalis praelii, perpetiendoru
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum in eqͣrum gregibꝰ fieri fertur.
ut generosos obitiant equosuisib
concumbentium: quo eorum simi-¬
les concipe ce creare possint.Nam⁊
columbarum species dilectores de¬
pictas ponunt pulcherrimas colũ¬
bas. hisdem locis qͥb illȩ u̾santur
quo rapiente uisu similes generent.
Inde est quod quidam grauidas mu¬
lieres iubent. ut nullius intueant᷑
pessimos animalium uultꝰ. ut ceno¬
cefalos & simias: ne uisib occurren¬
tes fetꝰ similes pariant. Hanc enim
feminarum ẽẽ naturam. ut qua-¬
les conspexerint siue mente conce¬
perint in extremo uoluptatis estu
quando concipiunt: talem &e so¬
bosem procreent. Ienim anima
inusu uenerio formas extͥnseeus⁊
intꝰ transmictit eorumq  saciata typis.
rapit species in ꝓpͥam qualitatem. In
animantib bigenera dicunt᷑. qus ex
diu̾sis nascunt᷑: ut mulus ex equa et
asmo: burdo: ex equo ce asina. Ibride:
ex apris &e porcis: titirus: ex oue ae hyr¬

Expanded text:
ipsum in equarum gregibus fieri fertur, ipsum in equarum gregibus fieri fertur, ut generosos objiciant equos visibus concumbentium: quo eorum similes concipere et creare possint. Nam et columbarum specierum dilectores depictas ponunt pulcherrimas columbas hisdem locis, quibus illae versantur: quo rapiente visu similes generent. Inde est, quod quidam gravidas mulieres jubent ut nullius intueantur pessimos animalium vultus, ut cynocephalos et simias, ne visibus occurrentes similes fetus pariant. Hanc enim feminarum esse naturam dicunt, ut quales conspexerint sive mente conceperint in extremo voluptatis aestu quando concipiunt, talem et sobolem procreent. Etenim animal in usu venereo formas extrinsecus intus transmittit, eorumque satiata typis, rapit species in propriam qualitatem. In animantibus bigenera dicuntur, quae ex diversis nascuntur, ut mulus ex equa et asino, burdo ex equo et asina, ibride ex apris et porcis, tityrus ex ove et hir
Abbreviated transcription (Latin):
prudentibus: his enim comparatio¬
nibus. stultos homines ueritati subi¬
cit inuitos.Nam quod ait infreno:
adequum ꝑtinet . frenum enim: a
fero retinendo dictum est. ferũ
qͥppe antiqͥ antiqui caballum dix¬
erunt. Inchamo: ad mulum reᷤ¬
piert. Ergo hec duo
animalia suyͣ dieta cohibent istare
incedant: ne suis uoluntatib effe¬
rantur. Maxillȩ uͦ amminicła suñ
animalium. qͥb esca mandit᷑: ut¬
illas ꝑfigurã allegoricam dic̃ inobe¬
dientib debere constringi. id ẽ copi
asuictuales partiꝰ dari: ut ieiunoꝵ
necessitate conclusi.creatoris subdãt᷑
imꝑio. Industa qͥppe humana diu̾¬
sum an mal in cottũ coegit:
sicq adul terina commixtione
genus aliud reꝑit: sic̃ ce iacob contͣ
naturam colorum similitudines ꝓeu¬
rauit. Nam tales fȩtꝰ oues illius conei¬
piebant: quales umbras arietum de¬
suꝑ ascendentium in aquarum spe¬
culo contemplabant᷑. Deniq ⁊i hoc

Expanded text:
prudentibus. His enim comparatioprudentibus. His enim comparationibus stultos homines veritati subdidit invitos. Nam quod ait, in freno, ad equum pertinet. Frenum enim a fero retinendo dictum est; ferum quippe antiqui caballum dixerunt. In camo ad mulum rpicit. Ergo haec duo animalia supradicta cohibent incedant, ne suis voluntatibus ferantur. Maxillae adminicula sunt animalium quibus esca mandituillas per figuram allegoricam dicit debere inobedientibus constringi, id est as victuales parcius dari: ut jejuniorum necessitate conclusi Creatoris subdantur imperio. Industria quippe humana diversum animal coegit in coitu: sicque adulterina commistione genus aliud reperit, sicut et Jacob contra naturam colorum similitudines procuravit . Nam tales fetus oves illius concipiebant, quales umbras arietum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. Denique et hoc