comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spor lube c̾renũ. ubi mchil spat᷑ ãpliꝰ quã in hoc
sbo emi potest: ita seh cũ int̾p̃tat᷑ resurrec¬
aocũ sit generationũ seors cõmemoratarum
pit̃ qͥd de filio eiꝰ sacͣ hȩc historia dicat: in
aienidũ e Et sech inqͥd natꝰ ẽ. filiꝰ. et no¬
minaut nom̃ euis enos: hic sꝑauit inuocare
aspe unut quãdui ꝑegrinat᷑ hic cuitas di
qus gignitur ex fide resurectionis xpisti.
ednobꝰ nãq illis hominibꝰ abel qđ inter¬

Expanded text:
 terrenum, ubi nihil speratur amplius, quam in hoc saeculo cerni potest: ita Seth, quod interpretatur resurrectio, cum sit generationum seorsus commemoratarum pater, quid de filio eius sacra haec historia dicat, in Et Seth, inquit, natus est filius, et nominavit nomen ejus Enos: hic speravit invocare in spe vivit, quamdiu peregrinatur hic civitas Dei, quae gignitur ex fide resurrectionis Christi. Ex duobus namque illis hominibus, Abel, quod inter
Abbreviated transcription (Latin):
non idõ debet existimare leue ac paruum
illud fuisse cõmissum. qr in esca factum ẽ.
non quidẽ mala nec noxia nͥ qr ꝓibita:
Neq enĩ quicquã mali ds̃ in illo tante feli¬
citatis loco crearet atq plantant. sed
obedientia comm̃data ẽ. in precepto. quę
uirtus in rationali creatura mat̾ quodã mͦ
c̃. om̃iũ custosq uirtutum : quando qͥdẽ
ita factaẽ. ut ei subditã eẽ. sit utile. ꝑ.¬
niciosũ autẽ suã nõ eiꝰ a quo creata ẽ. facere
uoluntatẽ. Hoc itaq de uno cibi genere
nõ edendo ubi aliorũ tanta copia subiace¬
bat: tam leue preceptum ad obseruandũ.
tã breue ad memoriã retinendũ: ubi p̃serã
nõdũ uoluntati cupiditas resistebat. qđ de
pęna cransgressionis postea subsecutũ ẽ. canto
maiore iniusticia uiolatũ ẽ. quanto faciliore
possit obseruantia custodiri In occulto aũ¬
xiii

Expanded text:
non ideo debet existimare leve ac parvum non ideo debet existimare leve ac parvum illud fuisse commissum, quia in esca factum est, non quidem mala, nec noxia, nisi quia prohibita. Neque enim quidquam mali Deus in illo tantae felicitatis loco crearet atque plantaret. Sed obedientia commendata est in praecepto, quae uirtus in creatura rationali mater quodam modo est omnium custosque uirtutum; quando quidem ita facta est, ut ei subditam esse sit utile; perniciosum autem suam, non eius a quo creata est facere uoluntatem. Hoc itaque de uno cibi genere non edendo, ubi aliorum tanta copia subiacebat, tam leue praeceptum ad obseruandum, tam breue ad memoria retinendum, ubi praesertim nondum uoluntati cupiditas resistebat, quod de poena transgressionis postea subsecutum est, tanto maiore iniustitia uiolatum est, quanto faciliore posset obseruantia custodiri. CAPUT XIII
Abbreviated transcription (Latin):
telligi uoluit: qͥ id qđ facuit̃ nõ putant eẽ.
peccatum: Ille aũ sciuit: Alioquin quomͦ
uerumerit adã nõ ẽ. seductꝰ : s in exꝑtus
diuins seueritatis in eofalli potuit. ut ueni¬
adle credet eẽ. cõmissũ. ac ꝑ hoc in eo qͥdem
qͥ mulier seducta ẽ : nõ ẽ. ille seductꝰ. Sed
t si eum fefellit quomodo fuerat iudican¬
dũ. qđ erat dicturꝰ. mulier quã dedisti
mͥ sociã. ipsa mͥ dedit et manducaui : Quid
gͦ pluribꝰ.: Et sicredendo nõ sunt ambo
decepti. peccando tam̃ ãbo sũt capti: et
cur aliis peccatis sic natura nõ mutetur
humana. quẽ ad modũ illa duoꝵ pͥmoꝵ
hominũ preuaricatione mutata ẽ. ut cante
corruptioni quantã uidemꝰ atq sentimꝰ:
iplanc subiaceret ⁊ morti: ac tot et cantis
tanq inter se contrariis ꝑcurbaretur
et fluctuaret affectibꝰ quał in paradiso
añ peccatũ licet incorpore eẽt. animali
utq nõ fuit: si qͥs hoc mouetur ut dixi.

Expanded text:
tellegi uoluit, qui id, quod faciunt, non putant esse tellegi uoluit, qui id, quod faciunt, non putant esse peccatum; ille autem sciuit. Alioquin quo modo uerum erit: Adam non est seductus? Sed inexpertus diuinae seueritatis in eo falli potuit, ut ueniale crederet esse commissum. Ac per hoc in eo quidem, quo mulier seducta est, non est ille eum fefellit, quomodo fuerat judicandum quod erat dicturus, Mulier quam dedisti mecum, ipsa mihi dedit, et manducavi . Quid ergo pluribus? Etsi credendo non sunt ambo decepti, peccando tamen ambo sunt capti, et cur aliis peccatis sic natura non mutetur humana, quemadmodum illa duorum primorum hominum praevaricatione mutata est; ut tantae corruptioni, quantam videmus atque sentimus, et per hanc subjaceret morti, ac tot et tantis tamque inter se contrariis perturbaretur et fluctuaret affectibus, qualis in paradiso ante peccatum, licet in corpore esset animali, utique non fuit: si quis hoc movetur, ut dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
non conseastꝰ induct᷑ sed cessit obstrictus
n&e salomonẽ eredibile ẽ. errore putasse
idolisẽ seriuendumꝰ. s blandiciis femineis
adilla sacrilegia fuisse compulsũ. ita cre¬
dendũ ẽ. illum uirũ suȩ feminȩ uniunum.
hominẽ homini. coniuigẽ coniugi. ad dĩ legẽ
transgrediendã nõ tanquã uerum loquẽci
credidisse seductum. s sociali necessitudi¬
ne paruisse. Neq enĩ frustra dixit apłs.
adam nonẽ. seductus. mulier autẽ seducta
c̃: nͥ qr illa qđ ei serpens locutus ẽ. tanquã
uerũ eẽt. accepit. Ille autẽ ab unico noluit
consorcio dirimi: nec in cõmunione peccati:
Ne idoo minꝰ reussisciens prudensq peccaũ
Unde et apłs nõ ait nõ peccauit: s nõ ẽ. seduc¬
tus slam utiq ipsũ ostendit. ubidic̃. Per
unum hominẽ peccatũ intͣuit inmundũ.
et paulo post abcius: insimilitudinẽ inqͥd
preuaricationis ad ẽ Hos autẽ seductos in¬

Expanded text:
non consensit inductus, sed cessit obstrictus, non consensit inductus, sed cessit obstrictus, nec Salomonem credibile est errore putasse idolis esse seruiendum, sed blanditiis femineis ad illa sacrilegia fuisse conpulsum: ita credendum est illum uirum suae feminae, uni unum. hominem homini, coniugem coniugi, ad Dei legem transgrediendam non tamquam uerum loquenti credidisse seductum, sed sociali necessitudine paruisse. Non enim frustra dixit apostolus: Adam non est seductus, mulier autem seducta est, nisi quia illa quod ei serpens locutus est, tamquam uerum esset, accepit, ille autem ab unico noluit consortio dirimi nec in communione peccati; nec ideo minus reus, si sciens prudensque peccauit. Unde et apostolus non ait: \'Non peccauit\\ sed: Non est seductus; nam utique ipsum ostendit, uatum intrauit in mundum, et paulo post apertius: In similitudine, inquit, praeuaricationis Adae. Hos autem seductos in
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ quã suꝑbꝰ ille angelꝰ ac ꝑ hoc ĩuidusꝑ
eandẽ suꝑbiã adõ ad semetipsum c̃iuens
et quodã quasi tirannico fastugaude e
subditis quã eẽ. subditus eligens de spũ¬
li paradiso cecidit. de ciuiꝰ lapsu socioꝵ
euis qui ex angłis dĩ. euis angłi effecti set̃
quantũ potui disputaui: male suadi
uersucia. in hominis sensũ serpere affti¬
tans cui utiq stanti qm̃ ipse cecidat
iudebat. colubrũ in paradiso corꝑali
ubi cum duobꝰ illis hominibꝰ mascule &
femina animalia eciã terrestria eȩcera
subdita et innoxia uersabantur. an¬
mal scilicet lubricum et coruosis al¬
fractibꝰ mobile. oꝑi suo congruũ ꝑqul
sibi subiecto. et tanquã instrum̃to di¬
tens. fallaciam sermocinatus ẽ. femus
aparte scilicet inferiori illius humais
copule incipiens: ut gradatim puenis
ad totum: nõ existimans uirũ faclle
credulũ. nec errando posse decipi: sa
alieno cedit errori Sicut enĩ aardl
erranti populo adidolũ fabricandes

Expanded text:
uam superbus ille angelus ac per hoc inuidus per eandem superbiam a Deo ad semet ipsum conuersus et quodam quasi tyrannico fastu gaudere subditis quam esse subditus eligens de spiritali paradiso cecidit de cuius lapsu sociorumque eius, qui ex angelis Dei angeli eius effecti sunt, quantum potui, disputaui, malesuada uersutia in hominis sensum serpere adfectans, cui utique stanti, quoniam ipse ceciderat, inuidebat, colubrum in paradiso corporali, ubi cum duobus illis hominibus, masculo et femina, animalia etiam terrestria cetera subdita et innoxia uersabantur, animal scilicet lubricum et tortuosis anfractibus mobile, operi suo congruum, per quem sibi subiecto et tamquam instrumento abutens fallacia sermocinatus est feminae, a parte scilicet inferiore illius humanae copulae incipiens, ut gradatim perueniret ad totum, non existimans uirum facile credulum nec errando posse decipi, sed dum alieno cedit errori. Sicut enim Aaron erranti populo ad idolum fabricandum
Abbreviated transcription (Latin):
iisẽ. earum. de qͦ post loquendũ ẽ
quorum numerꝰ ignorat᷑ a nob. siue in duobꝰ
pͥmis hominibꝰ sacis dictũ ẽ. iã mͥ iudetur ea¬
rumaggrediendus excursus ex qͦ illi duo
gnerare ceꝑunt. donec homines generare
essabunt: Hoc enĩ uniuersũ cẽpꝰ siue scłm
in quo cędunt morientes succeduntq nascen¬
ces: istarum duarum ciuitatũ de qͥbꝰ dispu¬
tamꝰ excursus ẽ. Natus ẽ. igitur prior
cam ex illis duobꝰ generis humani parentibꝰ
ꝑtinens adhominũ ciuitatẽ. posterior abel.
ad cunitatẽ dĩ. Sic̃ enĩ in uno homine qđ¬
s qđ animale. postea spũale: unde unuqͥsq
et spũał. Sic inuniuerso genere humano.
cũ pͥmũ duȩ istȩ ceꝑunt nascendo atq mori¬
endo ꝓcurrere cuuitates: prior ẽ: natꝰ ciuis
hiuiꝰ scłi: posteriꝰ aũ isto pegrinus in sło. et ꝑ¬
cinens ad cuuitatẽ dĩ Orã p̃destinatꝰ gr̃a elatꝰ¬

Expanded text:
nis est earum, de quo post loquendum estnis est earum, de quo post loquendum estquorum numerus ignoratur a nobis, siue in duobus primis hominibus satis dictum est, iam mihi uidetur earum adgrediendus excursus, ex quo illi duo generare coeperunt, donec homines generare cessabunt. Hoc enim uniuerso tempus siue saeculum, in quo cedunt morientes succeduntque nascentes, istarum duarum ciuitatum, de quibus disputamus, excursus est. Natus est igitur prior Cain ex illis duobus generis humani parentibus, pertinens ad hominum ciuitatem, posterior Abel, ad ciuitatem Dei. Sicut enim in uno homine, qsed quod animale, postea spiritale unde unusquisqet spiritalis: sic in uniuerso genere humano, cum primum duae istae coeperunt nascendo adque moriendo procurrere ciuitates, prior est natus ciuis huius saeculi, posterius autem isto peregrinus in saeculo et pertinens ad ciuitatem Dei, gratia praedestinatus grat
Abbreviated transcription (Latin):
E pelicitxrs paradil
uł de ipso paradiso. et dero
ibi pͥmorũ hominũ eorũq
peccato atq supplicio ib
multa senserunt: mula
dxerunt : multa litt̾is mandaueruntꝰ
entes auctoritati de his rebus insuꝑioribus
libris diximus: enucleatus autẽ si istaquȩ¬
rantur multiplices atq multimodas pan¬
unt disputationes: quȩ pluribꝰ intexende
sint uoluminibꝰ quã hoc opꝰ cẽpꝰq depos¬
cit qđ nõ ita largum habemꝰ. ut in om̃ibꝰ
quȩ posst̃ reqͥrere ociosi et scrupulosi pa¬
ratiores ad int̾rogandum quã capaciores
ad intelligendum : nos oporteat immorari
Arbitror cam̃ satis nos iã focisse magnis et difficilli¬
imis questionibꝰ de initio uł mundi uł animȩ.
uł ipsius generis humani : qđ induo genera
misticȩ appellamꝰ ciuitates duas. hoc ẽ. duas
societates hominũ: quarũ est una quȩ pre¬
destinata ẽ. inet̃nũ regnare cũ do. altra
t̃nũ suppliciũ subire cũ diabolo. S iste fi¬

Expanded text:
e felicitate paradisi uel de ipso paradiso et de uita ibi primorum hominum eorumque peccato adque supplicio multi multa senserunt, multa dixerunt, multa litteris mandauerunt. entes auctoritati de his rebus in superioribus libris diximus. Enucleatius autem si ista quaerantur, multiplices adque multimodas pariunt disputationes, quae pluribus intexendae sint uoluminibus, quam hoc opus tempusque deposcit, quod non ita largum habemus, ut in omnibus, quae possunt requirere otiosi et scrupulosi, paratiores ad interrogandum quam capaciores ad intellegendum, nos oporteat inmorari. Arbitror tamen satis nos iam fecisse magnis et difficillimis quaestionibus de initio uel mundi uel animae uel ipsius generis humani, quod in duo genera mystice appellamus ciuitates duas, hoc est duas societates hominum, quarum est una quae praedestinata est in aeternum regnare cum Deo, altera aeternum supplicium subire cum diabolo. Sed iste fi
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ ⁊ imago ꝓpħica ei significandȩ pocius
quã p̃sentandȩ seruiuit int̾ris quo eam
epr de monstrari oportebat: et dicta ẽ. etiã
ipsa ciuitas scã merito significantis imaginis
nõ expressȩ sic̃ futura ẽ. ueritatis: de hac
imagine seruiente. et de illa quã significat.
lib̾a ciuitate: sic apłs ad galathas loquit᷑.
Dicite mͥ inqͥd sub loge uolentes eẽ. legẽ non
audistis: Scriptũ ẽ. enĩ qm̃ abrabam duos
filios habuit: unũ de ancilla et unũ de liba
S ille qͥdẽ quide ancilla scđm carnẽ natus
ẽ: quiaũ delib̾a ꝑ repmissionẽ. Quȩ sunt in
allegoria Hȩc enĩ sunt duo testamenta. Unũ
quidẽ in monte sina. inseruititẽ generans

Expanded text:
huius et imago prophetica ei significandae potius huius et imago prophetica ei significandae potius quam praesentandae seruiuit in terris, quo eam tempore demonstrari oportebat, et dicta est etiam ipsa ciuitas sancta merito significantis imaginis, non expressae, sicut futura est, ueritatis. De hac imagine seruiente et de illa, quam significat, libera ciuitate sic apostolus ad Galatas loquitur: Dicite mihi, inquit, sub lege uolentesaudistis? Scriptum est enim, quod Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera: sed ille qui de ancilla, secundum carnem natus est; qui autem de libera, per repromissionem: quae sunt in allegoria. Haec enim sunt duo Testamenta: unum quidem a monte Sina in servitutem generans,
Abbreviated transcription (Latin):
nalit̃ ẽ. cotadãpnata: s tanquã figulus dr̃
hanc enĩ similitudinẽ non impudent᷑ sed
prudent̃ introduc̃ apłs ex eadẽ massa fecit
aliuo uas in honorẽ. aliud incontumeliam.
Oriꝰ autẽ factum ẽ. uas in contumeliã post uͦ
alterum in honorẽ: quia et mmipso uno sic̃
iã dixi homine priꝰẽ. repbũ unde nocesse ẽ.
incipiamꝰ. et ubi non ẽ. necesse ut remaneamꝰ:
posteriꝰ ũ ꝓbũ. quo ꝓficientes ueniamꝰ ⁊ quo
ꝑuenientes maneamꝰ: Proinde nõ quidẽ omĩs
homo malus erit bonus: Nemo cam̃erit bonꝰ
qui nõ erat malus: Sed quanto quisq ciciꝰ
mutat᷑ in meliꝰ hoc inse fac̃ nominar qđ ap̃¬
hendit celeriꝰ : i posteriore coopit uocabulũ
priꝰ. Scriptum ẽ. itaq decam qđ condidit
ciuitatem: abelaũ canquã ꝑegrinꝰ nõc̃didit:
Suꝑna ẽ enĩ scõrũ cuittas quãuis hic pariat
resungentes quando eis ꝓmissũ dabit᷑ regnũ
ubi cum suo pͥncipe rege scłorũ. sine ullo tp̃is

Expanded text:
 sed tamquam figulus Deus hanc enim similitudinem non inpudenter, sed prudenter introducit apostolus ex eadem massa fecit aliud uas in honorem, aliud in contumeliam. Prius autem factum est uas in contumeliam, post uero alterum in honorem, quia et in ipso uno, sicut iam dixi, homine prius est reprobum, unde necesse est incipiamus et ubi non est necesse ut remaneamus, posterius uero probum, quo proficientes ueniamus et quo peruenientes maneamus. Proinde non quidem omnis homo malus erit bonus, nemo tamen erit bonus qui non erat malus; sed quanto quisque citius mutatur in melius, hoc in se facit nominari quod adprehendit celerius, et posteriore cooperit uocabulum prius. Scriptum est itaque de Cain, quod condiderit ciuitatem; Abel antem tamquam peregrinus non condidit. Superna est enim sanctorum ciuitas, quamuis hic pariat resurgentes, quando eis promis sum dabitur regnum, ubi cum suo principe rege saeculorum sine ullo temporis
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ m̃bra etiã cũ ira nulla ẽ. mouentur ead̾
uoluntate. At uero genitales corꝑis pares
ita libido suo uiriͦ quodã mͦ mancipauit.
ut moueri nõ ualeant si ipsa defuerit:
et nͥ ipsa uł ultro excitata surrexerit ha
ẽ. qđ pudet. hoc ẽ. qđ intuenciũ ocula
erubescendo deuitat. magisq fert hom
spectanciũ multitudinẽ quando inuiste
irascitur homini: quã uł uniꝰ aspectum
ni phylosophi. hocẽ. cinici nõ uiderunt.
ꝓferentes contra humanã uerecundiã qd
aliud quã caninã. hocẽ. inmundã inpli

Expanded text:
quae membra, etiam cum ira nulla est, mouentur eadem quae membra, etiam cum ira nulla est, mouentur eadem uoluntate. At uero genitales corporis partes ita libido suo iuri quodam modo mancipauit, ut moueri non ualeant, si ipsa defuerit et nisi ipsa uel ultro uel excitata surrexerit. Hoc est quod pudet, hoc est quod intuentium oculos erubescendo deuitat; magisque fert homo spectantium multitudinem, quando iniuste irascitur homini, quam uel unius aspectum nini philosophi, hoc est Cynici, non uiderunt, proferentes contra humanam uerecundiam quid aliud quam canina
Abbreviated transcription (Latin):
ac reuocet: atq ad ea ꝑmittat quȩ sapien¬
cie lege concessa sũt sic̃ irã ad exercendã
iustã cohercitionẽ. sic̃ libidinẽ ad ꝓpagan¬
de plis officiũ: hȩ inquã partes in ꝑadiso
añ peccatũ uitiose nõ erant: Nõ enĩ ẽtra
rectã uoluntatẽ ad aliqͥd mouebantur: un
necesse eẽt eas ratione canquã frenis re¬
gentibꝰ abstinere: Nã qđ unc ita monetr̃
et ab eis qui temꝑant᷑ et iustȩ et pie iut̃
alias facilius. alias difficiliꝰ. tam̃ cohbei¬
doet repugnando modificantur: nõ ẽ.
utiq sanitas ex natura. seedlanguor ex
sic abscondit uerocundia ut oꝑa libidins
quȩ fiunt genitalibꝰ m̃bris: quid caus
tiones sed cum eis consenserit uoluntas
mouent : quȩ inusu eoꝵ omino dnãtur
Namqͥsqͥs u̾bũ emittit iratꝰ uł etiã quã qũ
ꝑcutit nõ poss. hoc facere: nisiligua et mainꝰ
uibente quodãmͦ uoluntate mouerẽtur.

Expanded text:
ac reuocet adque ad ea permittat, quae sapienac reuocet adque ad ea permittat, quae sapientiae lege concessa sunt sicut iram ad exercendam iustam cohercitionem, sicut libidinem ad propagandae prolis officium ante peccatum uitiosae non erant. Non enim contra rectam uoluntatem ad aliquid mouebantur, unde necesse esset eas rationis tamquam frenis regentibus abstinere. Nam quod nunc ita mouentur et ab eis, qui temperanter et iuste et pie uiuunt, alias facilius, alias difficilius, tamen cohibendo et repugnando modificantur, non est utique sanitas ex natura, sed languor ex sic abscondit uerecundia, ut opera libidinis, quae fiunt genitalibus membris, quid causaipsae adfectiones, sed, cum eis consenserit, uoluntas mouet, quae in usu eorum omnino dominatur? Nam quisquis uerbum emittit iratus uel etiam quemquam percutit, non posset hoc facere, nisi lingua et manus iubente quodam modo uoluntate mouerentur;
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi filii siqͥ inde iã natist̃ testes fieri per¬
mittuntur Sic enĩ hoc rectę factũ ad sui
noticiã lucẽ appetit animoꝵ: ut tamen
refugiat oculorũ Unde hoc nͥ qr sic gerit᷑
qđ deceat ex natura. ut etiã qđ pudeat
comitetur ex pena Hinc ẽ. qđ ⁊illi philoso¬
phi qͥ ueritati ꝓpiꝰ accesscrunt. irã atq libi¬
dinẽ uiciosas animi partes ec̃. confessi sunt.
eo qđ curbide atq inordinate mouerentur
adea etiã quȩ sapientia ꝑpetrari uetat:
ac ꝑhoc opus hab̾e moderatrice m̃te atq¬
racione. quã parcẽ animi terciã uelud in
arce quadã ad istas regendas ꝑhibent
collocatã: ut illa imꝑante istis seruientibꝰ
possit in homine iusticia ex omĩ animi par¬
te seruan hȩ gͥ partes quas et in homine
sapiente accẽꝑante fatentur cẽ uiciosas.
ut eas ab his rebus ad quas uiiustȩ mouentur
mens compescendo. et cohibendo refrenet

Expanded text:
ipsi filii, si qui inde jam nati sunt, testes fieri peripsi filii, si qui inde jam nati sunt, testes fieri permittuntur. Sic enim hoc recte factum ad sui notitiam lucem appetit animorum, ut tamen refugiat oculorum. Unde hoc, nisi quia sic geritur quod deceat ex natura, ut etiam quod pudeat comitetur ex poena? CAPUT phi, qui ueritati propius accesserunt, iram adque libidinem uitiosas animi partes esse confessi sunt, eo quod turbide adque inordinate mouerentur ad ea etiam, quae sapientia perpetrari uetat, ac rationem, quam partem animi velut in arce quadam conlocatam, ut illa imperante, istis seruientibus possit in homine iustitia ex omni animi parte seruari. Hae igitur partes, quas et in homine sapiente ac temperante fatentur esse uitiosas, ut eas ab his rebus, ad quas iniuste mouentur, mens conpescendo et cohibendo refrenet
Abbreviated transcription (Latin):
phibicionis: quã inpudencia remou̾e
latibula illius fȩditatis. S hec eciã ipsi
turpes turpicudinẽ uocant. cuiꝰ licet
sint amatores : ostentatore eẽ. nõ audẽt:
Quid concubitus conuigalis. qͥ scđm ma¬
trimonialiũ ꝑscripta tabularũ ꝓ¬
creandorum fit causa lib̾oꝵ. Nõne et ipse
quanquã sit licitꝰ ihonestꝰ. remotũ ab arbi¬
tris cubile conqͥrit: Nõne õs famulos atq
ipsos etiã paranĩphos et qͦscũq ingrediquę¬
libet necessitudo ꝑmiserat ante mittit
foras: quã uł blandiri c̃iux c̃iugi incipiat:
Et qm̃ eciã sic̃ ait qͥdã romani maximꝰ auctor
eloqͥi. omĩa rocte facta inluce se collocari uo¬
lunt. idẽ. appec̃t̃ sciri: hoc rocte factum
sic appetit sciri : ut tam̃ crubescat uideri:
Quis enĩ nescit ut filii ꝓcreent᷑ qͥd int̃ se con¬
uiges agant: quandoqͥdem ut idagatur
canta celebritate ducuntur uxores: Et
cam̃ cũ agitur unde filii nascantur. nec

Expanded text:
prohibitionis, quam inpudentia remouere prohibitionis, quam inpudentia remouere latibula illius foeditatis. Sed hanc etiam ipsi turpes turpitudinem uocant, cuius licet sint amatores, ostentatores esse non audent. Quid? concubitus coniugalis, qui secundum matrimonialium praescripta tabularum creandorum fit causa liberorum, nonne et ipse quanquam sit licitus et honestus, remotum ab arbitris cubile requirit? nonne omnes famulos, atque ipsos etiam paranymphos, et quoscumque ingredi quaelibet necessitudo permiserat, ante mittit foras, quam vel blandiri conjux conjugi incipiat? Et quoniam, sicut ait quidam, Romani maximus auctor eloquii, omnia recte facta in luce se collocari volunt, id est appetunt sciri: hoc recte factum sic appetit sciri, ut tamen erubescat videri. Quis enim nescit, ut filii procreentur. quid inter se conjuges agant? quandoquidem ut id agatur, tanta celebritate docuntur uxores: et tamen cum agitur unde filii nascantur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
incãpũ pudenda oꝑiebat̃. Unde qͥ ita suc¬
cincti st̃ cãpestratos uulgus appellat Qđ
itaq adu̾s dãpnatã culpã in obȩdientie
uoluntatẽ libido in obȩdient̃ mouebat:
uerecundia pudent̃ cegebat: Ex hoc om̃s
eo tenẽt insitũ pudenda uelare: ut quidã
barban illas corꝑis partes nec inbalneis
nuclas habeant. s cum carũ cegum̃tis la¬
uent: Peropacas quoq indiȩ solitudines
cũ quidã nudi philosophentur unde
gimnosophiste nominantur: adhibent
agitur nõ solũ inqͥbusq stupris ubilate¬
brȩ ad subt̃ fugienda humana iudicia
requiruntur: uerũ inusu scortorũ etiã
quã t̾rena ciuitas licitã turpitudinem
fecit. quãuis id agat᷑ qđ eius ciuitatis nul¬
la lex uindicat. deuitat tam̃ publitũ
etiam ꝑmissa atq impunita libido cons¬
pectum: et uerecundia naturali habent
ꝓuisũ lupanaria ipsa sccretũ: faciliusq
potuit inpudicicia rũpere uinculum

Expanded text:
in campo, pudenda operiebant; unde qui ita sucin campo, pudenda operiebant; unde qui ita succincti sunt, campestratos uulgus appellat. Quod itaque aduersus damnatam culpa inoboedientiae uoluntatem libido inoboedienter mouebat, uerecundia pudenter tegebat. Ex hoc omneseo tenent insitum pudenda uelare, ut quidam barbari illas corporis partes nec in balneis nudas habeant, sed cum earum tegimentis lauent. Per opacas quoque Indiae solitudines, cum quidam nudi philosophentur, unde gymnosophistae nominantur, adhibent agitur, non solum in quibusque stupris, ubi latebrae ad subterfugienda humana iudicia requiruntur, uerum etiam in usu scortorum, quam terrena ciuitas licitam turpitudinem fecit, quamuis id agatur, quod eius ciuitatis nulla lex uindicat, deuitat tamen publicum etiam permissa adque inpunita libido conspectum, et uerecundia naturali habent prouisum lupanaria ipsa secretum faciliusque potuit inpudicitia non habere uincla
Abbreviated transcription (Latin):
lũ qđ amiserãt quocęcidant: unde et
ipsũ lignũ eo qđ istã faceret dinoscentiã.
si aduescendũ contra uetitum cangeretur
ex ca rẽ nom̃ accepit: ut appellaretur lignũ
sciendiboni ⁊ mali. Exꝑta enĩ morbi mo¬
lestia: euidentior. fit etiã iocunditas sanitatis:
agnouerunt gͦ qr nudi erant: Nudati
scilicet ea gr̃a: qua fiebat ut nuditas
corꝑis nulla cos lege peccati m̃ti eorũ re¬
pugnante confunderet: hoc itaq. cogno¬
uerunt qđ felicius ignorarent: sidõ cre¬
dentes et obȩdientes nõ cõmict̾ont qđ eos
cogert exꝑiri infidelitas et in obedientia
qͥd noceret Prõinde confisi in obȩdientia
carnis suȩ tanquã teste pęna inobędiencię
suȩ: consuerut᷑ folia fici. et fecert̃ sibi cam¬
pestria : idẽ. succinctoria genitaliũ: Nam
qͥdã int̾p̃tes succinctoria posuerunt. Porro
autẽ cãpestria latinũ qͥdẽ uerbũ ẽ. s ex co
dictũ qđ uiuenes qͥ nudi exercebantur

Expanded text:
lum quo ceciderant. Unde et ipsum lignum, eo quod istam faceret dignoscentiam, si ad uescendum contra uetitum tangeretur, ex ea re nomen accepit, ut appellaretur lignum sciendi boni et mali. Experta enim morbi molestia euidentior fit etiam iucunditas sanitatis. Cognouerunt ergo quia nudi erant, nudati scilicet ea gratia, qua fiebat ut nuditas corporis nulla eos lege peccati menti eorum repugnante confunderet. Hoc itaque cognouerunt, quod felicius ignorarent, si Deo credentes et oboedientes non committerent, quod eos cogeret experiri infidelitas et inoboedientia quid noceret. Proinde confusi inoboedientia carnis suae, tamquam teste poena inoboedientiae suae, consuerunt folia fici et fecerunt sibi campestria, id est succinctoria genitalium. Nam quidam interpretes \'succinctoria\' posuerunt. Porro autem \'campestria\' latinum quidem uerbum est, sed ex eo dictum, quod iuuenes, qui nudi exercebantur
Abbreviated transcription (Latin):
id loqui quo magis libido frustra ac¬
cendatur tua Gaudiũ uͦ eos et in
malo posuisse. idẽ ille ipse uirgilianꝰ
testis ẽ. uersus: ubi has quatuor per¬
ꝑturbationes sũma breuitate cõplexꝰ
est. Hinc metuũt cupiunt gaudentq¬
dolentq dix̃ etiã idẽ auctor mala
m̃tis gaudia Proinde: uolunt. cauent.
gaudent. et boni. et mali. Atq ut ea¬
dẽ aliis uerb enunciemꝰ : cupiunt
cimẽt. lȩtantur et boni et mali: Sed
illi bene isti male: sic̃ hominibꝰ seu
recta. seu ꝑuersa uoluntas ẽ: Ipsa qͦq
tristicia ꝓ qua stoici nichil in animo
sapientis inueniri posse putauerut.
reꝑitur in bono ⁊ maxinie apđ nr̃os
Nam laudat apłs corintios: qđ contris¬
cati fuerint scđm dm̃: Sed fortasse
qͥs dixerit illis apłm fuisse c̃gratula¬
cum. qđ c̃tristati fuerint penitendo:
quał tristicia nͥ eorũ qͥ peccauerint
eẽ nõ potest: Ita enĩ dicit. Uideo qđ

Expanded text:
id loqui, quo magis libido frustra acid loqui, quo magis libido frustra accendatur tua? Gaudium uero eos et in malo posuisse ille ipse Vergilianus testis est uersus, ubi has quattuor perturbationes summa breuitate conplexus est: Hinc metuunt cupiuntque, dolent gaudentque. Dixit etiam idem auctor: Mala mentis gaudia. Proinde uolunt cauent gaudent et boni et mali; adque ut eadem aliis uerbis enuntiemus, cupiunt timent laetantur et boni et mali; sed illi bene, isti male, sicut hominibus seu recta seu peruersa uoluntas est. Ipsa quoque tristitia, pro qua Stoici nihil in animo sapientis inueniri posse putauerunt, reperitur in bono et maxime aput nostros. Nam laudat apostolus Corinthios, quod contristati fuerint secundum Deum. Sed fortasse quis dixerit illis apostolum fuisse congratulatum, quod contristati fuerint paenitendo, qualis tristitia, nisi eorum qui peccauerint, esse non potest. Ita enim dicit: Video quod
Abbreviated transcription (Latin):
monis. ñ utiq diceret᷑ noli uelle mentiri om̃e
mendaciũ : nisi eẽt. & uoluntas mala. A cuius
pͣuitate illa distingura̾ir: quã p̃dicauerunt
angłi dicentes. Pax int̾ra hominib bonae uolu¬
ntatis. Nam exabundantia additũ ẽ. bonae:
si eẽ. ñ potest nisi bona. Quid aũ magnum ite
res litterarum: talis istorum uerbo¬
rum indifferencia reꝑitur. ait enim
cicero orator amplissimus Cupio pa¬
tres conscripti eẽ. olem̃tẽ me. Quia gͦ¬
id uerbũ in bono posuit: qͥs tã ꝑuerse
doctꝰ ex histat. qui nõ eũ cupio s uolo
pociꝰ diccre debuisse contendat: Porro
apđ terentiũ flagitiosus ad olescens
insana flagrans cupidine nichi uolo
aliud inquid: nͥphilumenã: Quam
uoluntatẽ fuisse libitdinẽ: responsio
quȩ ibi seruieiꝰ sanioris indicitur satis
indicat Ait namq dño suo Quanto
sacius est te id dare oꝑã quin istum
amorẽ ex animo amoueas tuo: quam

Expanded text:
monis, non utique diceretur: Noli uelle mentiri omne monis, non utique diceretur: Noli uelle mentiri omne mendacium, nisi esset et uoluntas mala, a cuius prauitate illa distinguitur, quam praedicauerunt angeli dicentes: Pax in terra hominibus bonae uoluntatis. Nam ex abundanti additum est bon.ae\\ si esse non potest nisi bona. Quid autem magnum inium litterarum talis istorum uerborum indifferentia reperitur. Ait enim Cicero orator amplissimus: Cupio, patres conscripti, me esse clementem. Quia id uerbum in bono posuit. quis tam peruerse doctus existat, qui non eum \'Cupio\', sed \'Volo potius dicere debuisse contendat? Porro aput Terentium flagitiosus adulescens insana flagrans cupidine:. Nihil nolo aliud, inquit, nisi Philumenam. Quam uoluntatem fuisse libidinem responsio, quae ibi serui eius sanioris inducitur, satis indicat. Ait namque domino suo: Quanto satius est, Te id dare operam, qui istum amorem ex animo amoueas tuo, Quam
Abbreviated transcription (Latin):
s interdũ his utendũ ẽ. Et cũ legimꝰ eos quoꝵ
auccoritati resultare fas ñ ẽ. ibi sunt in celligen.¬
di uͥ rectꝰ sensus aliũ exitũ ñ pocest inuenire:
siẽ ista sunt quȩ exempli gr̃ã partim ex ꝓpħa
partim ex euangłio cõmemorauimꝰ. Quis entm
nescit impios exultare latitia : & tam̃ non ẽ.
gaude impiis dic̃ dñs. Unde nͥ qr gaudere
aliud ẽ. quando ꝓpͥe signateq hoc uerbũ ponit᷑
tem quis negauerit ñ recte p̃cipi hominib ut
quȩ cũq sibi ab aliis fieri cupiunt hac eis &
ipsi faciant. ne se iuicẽ turpitudine in licitae
uoluptatis obleccent : & tam̃ saluberrimũ ueris.¬
simũq p̃ceptũ ẽ: quȩ cũq uultis ut faciant uob̾
homines eadẽ & uos facite illis. & hoo unde nͥ
quia hoc loco mͦ quodã ꝓpͥo uoluntas posita ẽ.
quȩ mmalo accipi ũ potest: Locutione uͦ usita¬
tiore quã frequentat maxime consuetudo ser¬

Expanded text:
sed interdum his utendum est; et cum legimus eos, quorum sed interdum his utendum est; et cum legimus eos, quorum auctoritati resultare fas non est, ibi sunt intellegendae, ubi rectus sensus alium exitum non potest inuenire; sicut ista sunt, quae exempli gratia partim ex propheta, partim ex euangelio commemorauimus. Quis enim nescit inpios exultare laetitia? et tamen: Non est gaudere inpiis, dicit Dominus. Unde, nisi quia gaudere aliud est, quando proprie signateque hoc uerbum ponitur? Item quis negauerit non recte praecipi hominibus, ut quaecumque ab aliis sibi fieri cupiunt, haec eis et ipsi faciant; ne se inuicem turpitudine inlicitae uoluptatis oblectent? et tamen saluberl\'imum uerissimumque praeceptum est: Quaecumque uultis ut faciant uobis homines, eadem et uos facite illis. Et hoc unde, nisi quia hoc loco modo quodam proprio uoluntas posita est, quae in malo accipi non potest? Locutione uero usitatiore, quam frequentat maxime consuetudo ser
Abbreviated transcription (Latin):
gnat quantũ potui diligenter. ⁊ illud iueni
anquã impi laetari possint potius quã gau¬
tem illud in euangłio. quȩ cũq uultis ut faciant
uob homines hac & uos facite illis. ita dictum
uidetur: tãquã nemo possit aliqͥd mali uł cur¬
piter uelle s cupere. Deniq ꝓpt̃ consuetudinẽ
locutionis non nulli int̃p̃tes addider̃ boria:
& ita interp̾tati sunt. Quȩ cũq uultis ut faciant
uob homines bona. Cauendũ enĩ putauerunt.
ne quisquã in honesta uelit sibi fieri ab homi¬
nib. ut decurpiorib taceã certe luxuriosa con¬
inuia : in quib se si & ipse illis faciat ħ p̃ceptũ
existimet impleturũ. S in greco euangłio unde
in latinũ trans latũ. ñ legitur. bona. s quȩcũq
uultis ut faciant uob̃ homines harco & uos facite
illis: credo ꝓpt̃ ea quia in eo qđ dix̃ uultis. iam
uoluit intelligi bona. Non enĩ ait cupitis. Non
cam̃ semꝑ his ꝓpͥetatib locutio nr̃a frenanda ẽ:

Expanded text:
 quantum potui diligenter, illud inueni tamquam inpii laetari possint potius quam gauiorum est. Item illud in euangelio: Quaecumque uultis ut faciant uobis homines, haec et uos facite illis, ita dictum uidetur, tamquam nemo possit aliquid male uel turpiter uelle, sed cupere. Denique propter consuetudinem locutionis nonnulli interpretes addiderunt \'bona et ita interpretati sunt: \'Quaecumque uultis ut faciant uobis homines bona.\' Cauendum enim putauerunt, ne quisquam inhonesta uelit sibi fieri ab hominibus, ut de turpioribus taceam, certe luxuriosa conuiuia, in quibus se, si et ipse illis faciat, hoc praeceptum existimet iupleturum. Sed in Graeco euangelio, unde in Latinum translatum est, non legitur \'bona\', sed: Quaecumque uultis ut faciant uobis homines, haec et uos facite illis; credo propterea, quia in eo quod dixit uultis, iam uoluit intellegi \'bona. Non enim ait \'cupitis. Non tamen semper his proprietatibus locutio nostra frenanda est,
Abbreviated transcription (Latin):
ad intellectum spũalẽ referri. mascłm
cam̃ ⁊ feminã nõ sic̃ simile aliqͥd etiam
in homine uno intelligi posse. qr iudelicet in
co aliud ẽ. qđ regit aliud qđ regitur: s sicut
euidentissi me apparet indiuersi sexus corꝑi¬
bꝰ mascłm ⁊ feminã ita creatos ut prolem gene¬
rando crescerent ⁊ multiplicarentur et im¬
plerent terrã: magne absurditatisẽ. re¬
luctari: Neq enĩ de spuiqui imꝑat. et car¬
ne quȩ obtẽꝑat aut de animo rationali qͥ
regit et in rationali cupiditate.quȩ regitur
aut de iurtute contem platiua quȩ excellit
et de actiua quȩ subditur. aut de. intellectu
m̃tis et sensu corporis. s aꝑte de unđo c̃¬
uigali qͦ inuicẽ sibi ut̃q sexꝰ obstringitur.
ds̃ int̾rogatꝰ utrũ liceret quacũq ex causa
helitarũ moises dari libellum repudii ꝑ¬
misit: respondit atq ait Nõ logistis quia qͥ
sec̃ ab initio mascłm ⁊ feminã fecit eos Et

Expanded text:
ad intellectum spiritalem referri, masculum ad intellectum spiritalem referri, masculum tamen et feminam non sicut simile aliquid etiam in homine uno intellegi potest, quia uidelicet in eo aliud est quod regit, aliud quod regitur; sed sicut euidentissime apparet in diuersi sexus corporibus, masculum et feminam ita creatos, ut prolem generando crescerent et multiplicarentur et inplerent terram, magnae absurditatis est reluctari. Neque enim de spiritu qui imperat et carne quae obtemperat, aut de animo rationali qui regit et inrationali cupiditate quae regitur, aut de uirtute contemplatiua quae excellit et de actiua quae subditur, aut de intellectu mentis et sensu corporis, sed aperte de uinculo coniugali, quo inuicem sibi uterque sexus obstringitur, Dominus interrogatus utrum lelitarum Moyses dari libellum repudii permisit, respondit atque ait: Non legistis quia qui fecit ab initio, masculum et feminam feci
Abbreviated transcription (Latin):
ligant carnẽ quã presentia sua implet
anima eius quȩ maxime dñatur cum in
uirtute multiplicat᷑: carnales autẽ fȩtꝰ
sine libidine quȩ post peccatũ exorta.
inspecta. confusa. uelata ẽ. nec tunc nasci
potuisse sic̃ neq nunc possunt nec in
paradiso fuisse futuros sed foris sicut et
factumẽ: nã postea quã inde dimissi sunt
ad gignendos filios coierunt eosq genue¬
benedictionem dĩ crescere et multiplicari
et implere terrã. dornũ eẽ. nuptiarum.:
quas ds̃ añ peccatũ hominis ab inicio
constitut creando mascłm et feminam.
qui sexus eiudens utiq incarne ẽ. Hinc
quippe oꝑi dĩ: et iã benedictio ipsa sub¬
iuncta ẽ: Nã cum scriptura doxisset
ma scłm et feminã fecit eos: continuo
subdidit et benedix̃ eos ds̃ dicens. crescite
et multiplicamini et implete terrã et
dñamini eius. et cȩcera Quȩ omĩa
quanquã nõ ĩc̃uenient̃ possint cciam

Expanded text:
legant carnem, quam praesentia sua inplet legant carnem, quam praesentia sua inplet anima eiusque maxime dominatur, cum in uirtute multiplicatur; carnales autem fetus sine libidine, quae post peccatum exorta inspecta, confusa uelata est, nec tunc nasci potuisse, sicut neque nunc possunt, nec in paradiso futuros fuisse, sed foris, sicut et factum est. Nam postea quam inde dimissi sunt, ad gignendos filios coierunt eosque genuebenedictionem Dei crescere et multiplicari et inplere terram donum esse nuptiarum, quas Deus ante peccatum hominis ab initio constituit, creando masculum et feminam, qui sexus euidens utique in carne est. Huic quippe operi Dei etiam benedictio ipsa subiuncta est. Nam cum scriptura dixisset: Masculum et feminam fecit eos, continuo subdidit: Et benedixit eos Deus dicens: Crescite et multiplicamini et inplete terram et dominamini eius, et cetera. Quae omnia quamquam non inconuenienter possint etiam
Abbreviated transcription (Latin):
rum. ut coniugati crescerent et mulcipli¬
carentur et implerent terrã. quãus et in
delinquentibꝰ manserit tam̃ añquã delin¬
querent data ẽ: ut cognosceretur ꝓcreati¬
onẽ filioꝵ ad głam conubii. nõ aopęnã
ꝑtinere percati: Sed nunc homines ꝓfecto
illiꝰ quȩ in paradiso fuit felicitatis ignari.
de qua uidemꝰ etiã ipsã honestatẽ erubes¬
cere nuptiarum non potuisse gigni filios
opinantur: alii scͥpturas diunias ubi legit᷑
post peccatũ pudiusse nuditatis. et puden¬
da eẽ. contecta. prors nõ accipientes: sed
infidelit̾ irridentes: alii uero quãuis acci¬
piant et honorent illud tam̃ quod dictũ
ẽ. crescite et multiplicamini nõ scđm car¬
nalẽ fecunditatẽ uolunt intelligi: quia
et sccłm animã legitur tale aliquid dictũ:
multiplicabis me in anima mea in iurtute¬
tua: ut id quod ingenesi sequitur et im¬
plete terram et dñam ini euis. terrã intel¬

Expanded text:
rum, ut coniugati crescerent et multiplirum, ut coniugati crescerent et multiplicarentur et inplerent terram, quamuis et in delinquentibus manserit, tamen antequam delinquerent data est, ut cognosceretur procreationem filiorum ad gloriam conubii. non ad poenam pertinere peccati. Sed nunc homines, profecto illius quae in paradiso fuit felicitatis ignari, de qua uidemus etiam ipsam honestatem erubescere nuptiarum, non potuisse gigni filios opinantur, alii scripturas diuinas, ubi legitur post peccatum puduisse nuditatis et pudenda esse contecta, prorsus non accipientes, sed infideliter inridentes; alii uero quamuis eas accipiant et honorent, illud tamen quod dictum est: Crescite et multiplicamini, non secundum carnalem fecunditatem uolunt intellegi, quia et secundum animam legitur tale aliquid dictum: Multiplicabis me in anima mea in uirtute, ut id, quod in genesi sequitur: Et inplete terram et dominamini eius, terram intel
Abbreviated transcription (Latin):
naturam: et merito pudet Cuiꝰ quippe in¬
obgdientia quȩ genitalia corꝑis m̃bra
soł suis motibꝰ subdidit. et potestatẽ uolũ¬
cati eripuit: satis ostenditur quid sit ho¬
minis illi pͥmȩ in obędientię recributũ:
uod in eã partẽ maximȩ oportuit apparere
qua generatur ipsa natura: quȩ illo pͥmo
et magno indet̾iꝰ ẽ. mutata peccato. Ad
cuꝰ nexũ nullꝰ eruitur. nͥ id qđ cũ omnes
inuno eeñt. in cõmunẽ ꝑniciem ꝑpetratũ
ẽ. ⁊ dĩ iusticia uindicatũ : dĩ gr̃a in singłis
Dexpietur: Absit itaq ut credamꝰ illos con-¬
iuges inparadiso constitutos. ꝑhanc libi¬
dine de qua erubescendo eadẽ m̃bra
txerunt impleturos fuisse. qđ in sua
benedictione ds̃ dix̃: crescite et multipli¬
camini et replete terrã Post pecca¬
cum qͥppe orta ẽ. hȩc libido post poccatũ
ei natura nõ impudens amissa potestate
cui corpꝰ ex omi parte seruiebat: sensit

Expanded text:
naturam, et merito pudet. In eius quippe innaturam, et merito pudet. In eius quippe inoboedientia, quae genitalia corporis membra solis suis motibus subdidit et potestati uoluntatis eripuit, satis ostenditur, quid sit hominis illi primae inoboedientiae retributum; quod in ea parte maxime oportuit apparere, qua generatur ipsa natura, quae illo primo et magno in deterius est mutata peccato; a cuius nexu nullus eruitur, nisi id quod, cum omnes in uno essent, in communem perniciem perpetratum est et Dei iustitia uindicatum, Dei gratia in singulis expieturiuges in paradiso constitutos per hanc libidinem, de qua erubescendo eadem membra texerunt, inpleturos fuisse quod in sua benedictione Deus dixit: Crescite et multiplicamini et replete terram. Post peccatum quippe orta est haec libido; post peccatum eam natura non inpudens amissa potestate, cui corpus ex omni parte seruiebat, sensit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aliquando głabundũ fecisse diogens
ita putantẽ sectã suã nobiliorẽ futurã.
in hominũ memoria insignior euis inpll¬
dentia figeretur. Postea cam̃ acinicis fier
cessatum ẽ: plusq ualuit pudor ut eru¬
bescerent homines hominibꝰ quã aror
ut homines canibꝰ eẽ. similes affecdap is
Uie illũ ł llos quihoc fecisse referuntur. pociꝰ
arbitror concũbentium motꝰ dedisse oculis
hominũ nescientiũ quid subpallio gereret᷑.
qui humano presente c̃spectu potuisse illã
pigi uoluptatem. Ibi enĩ philosophi non
enibescebant uideri se uelle c̃cũb̾e: ubi
libido ipsa erubesceret surgere. Et nunc
uidemꝰ adhuc eẽ. philosop hos cinicos. hi
eni sunt qui nõ solũ amiciuntur pallio.
uerum etiã claua feriunt: nemo tam̃ coꝵ
audet hoc facere: Qđ si aliqͥ ausi eent̃: ut
nõ dicã ictibꝰ lapidantiũ cerde conspuentiũ
saluus obruerentur. Pudet igitur huiꝰ libi¬
dinis humanam sine ulla dubitatione

Expanded text:
hoc aliquando gloriabundum fecisse Diogenem, ita putantem sectam suam nobiliorem futuram, si in hominum memoria insignior eius inpudentia figeretur, postea tamen a Cynicis fieri cessatum est, plusque ualuit pudor, ut erubescerent homines hominibus, quam error, ut homines canibus esse similes adfectarent. Unde et illum uel illos, qui hoc fecisse referuntur, potius arbitror concumbentium motus dedisse oculis hominum nescientium quid sub pallio gereretur, quam humano premente conspectu potuisse illam peragi uoluptatem. Ibi enim philosophi non erubescebant uideri se uelle concumbere, ubi libido ipsa erubesceret surgere. Et nunc uidemus adhuc esse philosophos Cynicos; hi enim sunt, qui non solum amiciuntur pallio, uerum etiam clauam ferunt; nemo tamen eorum audet hoc facere, quod si aliqui ausi essent, ut non dicam ictibus lapidantium, certe conspuentium saliuis obruerentur. Pudet igitur huius libidinis humanam sine ulla dubitatione
Abbreviated transcription (Latin):
ambulatis: Qđ gͥ ẽ. ambulare sccłm hominẽ hs
ẽ. cẽ. carnalẽ: qđ a carne idẽ. a parte hominis
intelligt᷑ homo. Eosdem ipsos quppe dx̃ qsd̃
anmales. qͥs pꝰea carnales: ita loquens. Quis enim
scit inquit hominũ quȩ s̃ hominis. nisi sp̃s hoĩs
qͥ inipso ẽ : Sic & quȩ dĩ sunt nemo scit: nͥ sp̃sdĩ.¬

Expanded text:
ergo est ambulare secundum hominem, hoc est esse carnalem, quod a carne, id est a parte hominis, intellegitur homo. Eosdem ipsos quippe dixit superius animales, quos postea carnales, ita loquens: Quis enim scit, inquit, hominum, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est? Sic et quae Dei sunt, nemo scit nisi spi
Abbreviated transcription (Latin):
Q uocura et si ĩt̃ hebrtos ⁊i nrõs codices de pso
numero annorũ nõnulla uidetur eẽ. dista¬
cia: qđ ignoro qua ratione sit factum:
nõ tam̃ tanta ẽ. ut illos homines cã longe¬
uos fuisse dissentiat: Nã ipse homo pͥmus
adã ante quã gigneret filiũ qͥ ẽ. appellatꝰ¬

Expanded text:
Quocirca etsi inter Hebraeos et nostros codices de ipso numero annorum nonnulla uidetur esse distantia, quod ignoro qua ratione sit factum: non tamen tanta est, ut illos homines tam longaeuos fuisse dissentiant. Nam ipse homo primus Adam, antequam gigneret filium, qui est appellat
Abbreviated transcription (Latin):
in nr̃is. dtco  uero in illis Atq ita in u̾lo
uniuersitatis sũma concordat Ac deinde
ꝑc̃ sequentes generatioẽs antequã gigna
qui gigni cõmemorat᷑: minꝰ uixisse apud
hebreis inueniuntur in nr̃is. atq ita e
hinc et inde numeri uniuersitas consonis
In scata autẽ generatione nusqua uttis
codices discrepant: Inseptima uͦ ubi
ille qͥnatus ẽ. enoch nõ mortuus s. qđ b̃
plaicuent cranslatꝰ cẽ. narratur. eãdẽ dissonanta
c̃ quȩ in suꝑioribꝰ quinq decentũ annis anteq.
zigneret eũ qͥibi cõmemoratꝰ ẽ. filiũ: atq in¬

Expanded text:
ingentos uero in illis; adque ita in utrisque uniuersitatis summa concordat. Ac deinde per consequentes generationes antequam gignatur, qui gigni commemoratur, minus uixisse aput Hebraeis inueniuntur in nostris; adque ita et hinc et inde numeri uniuersitas consonat. In sexta autem generatione nusquam utrique codices discrepant. In septima uero, ubi ille qui natus est Enoch non mortuus, sed quod Deo placuerit translatus esse narratur, eadem dissonantia est, quae in superioribus quinque de centum annis antequam gigneret eum, qui ibi commemoratus e
Abbreviated transcription (Latin):
timus fruendo his quȩ uolumꝰ. latitia uocat᷑.
temq ecũ dissentimꝰ ab eo qđ accide nolumꝰ:
talis uoluntas metus ẽ. Cũ aũ dissentimꝰ ab eo
qđ nolentib nob accidit: talis uoluntas tris¬
titia ẽ. Et om̃ino ꝓuarietate rerũ quȩ ap.¬
petuntur atq fugiunt᷑. sic̃ allicit᷑ uł offendit᷑
uoluntas hominis: ita in hos uł illos affectꝰ
amator boni. Unde fit consequens: ut ina-¬
lum oderit. Et qm̃ nemo natura. s quisqͥs
malus ẽ. uitio malus ẽ: ꝑfectũ odiũ debet
malis qͥ scđm dm̃ uiuit. ut nec ꝓpt̾ uitiũ
oderit hominẽ. nec amet uitiũ ꝓpt̃ homi¬
Nem: s oderit uitiũ amet hominẽ. Sanato
enĩ uitio : totum qđ amare. nichil qđ debeat
odisse remanebit. Nam cuiꝰ ꝓpositũ ẽ. ama-¬

Expanded text:
timus fruendo his quae uolumus, laetitia uocatur. timus fruendo his quae uolumus, laetitia uocatur. itemque cum dissentimus ab eo quod accidere nolumus, talis uoluntas metus est; cum autem dissentimus ab eo quod nolentibus accidit, talis uoluntas tristitia est. et omnino pro uarietate rerum quae appetuntur atque fugiuntur sicut allicitur uel offenditur uoluntas hominis, ita in hos uel in illos affectusamator boni; unde fit consequens ut malum oderit. et quoniam nemo natura, sed quisquis malus est uitio malus est, perfectum odium debet malis qui secundum deum uiuit, ut nec propter uitium oderit hominem nec amet uitium propter hominem, sed oderit uitium et amet hominem; sanato enim uitio totum quod amare, nihil autem quod debeat odisse remanebit. nam cuius propositum est ama
Abbreviated transcription (Latin):
ib in olescere. Si quidẽ scđm ipsos illa ut lo.¬
quutor nobił dira cupido usq ad eo non est ex
corpore : ut ab om̃i corporea peste purgatam
& extra om̃e corpꝰ animã constitutã. ipsam ẽẽ.
compellat incorpore. Unde etiã illis fatentib¬
ñ ex carne tantũ afficit᷑ anima ut cupiat. me¬
tuat. laetet᷑. egrescat: uerũ etiã ex se ipsa
hns pocest motib agitari. Int̃ ẽ. aũ qualis¬
sit uoluntas hominis: quia si ꝑuersa ẽ. ꝑuer¬
sos habebit hos motꝰ: Si aũ recta ẽ. ñ solum
inculpabiles uerũ etiã laudabiles er̃. Uolun¬
tas ẽ. quippe inom̃ib. Immo om̃s nichil
aliud quã uoluntates sunt. Nam quid est
cupiditas & lȩtitia. nͥ uoluntas in eorũ con¬
sensione quȩ uolumꝰ: & quid ẽ. metꝰ atq
tristitia.ħ uoluntas indissensione ab his
quae uolumꝰ. : S cũ consentimus appeten
do ea quȩ uolumꝰ. cupiditas: cũ aũ consen¬

Expanded text:
ibus inolescere, si quidem secundum ipsos illa, ut loibus inolescere, si quidem secundum ipsos illa, ut locutor nobilis ait, dira cupido usque adeo non est ex corpore, ut ab omni corporea peste purgatam et extra omne corpus animam constitutam ipsam esse conpellat in corpore. Unde etiam illis fatentibn ex carne tantum efficitur anima ut cupiat, metus: laetetur, aegrescat, uerum etiam ex se ipsa his potest motib agitari. interest ausit uoluntas hominis; quia si peruersa est, peruersos habebit hos motus; si autem recta est, non solum inculpabiles, uerum etiam laudalibes erunt. Voluntas est quippe in omnibus; immo omnes nihil aliud quam uoluntates sunt. Nam quid est cupiditas et laetitia nisi uoluntas in eorum consensione quae uolumus? Et quid est metus adque tristitia nisi uoluntas in dissensione ab his quae nolumus? Sed cum condo ea quae uolumus, cupiditas, cum autem consen